**Հենրի Հիլ կրտսեր** (անգլ.՝ Henry Hill Jr. հունիսի 11, 1943(1943-06-11), Բրուքլին, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ - հունիսի 12, 2012(2012-06-12), Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի գանգստեր, սերտորեն համագործակցել է Լուկեզեի ընտանիքի հետ։

Լինելով ընտանիքի համախոհներից մեկը՝ Հիլը մասնակցել է Ջոն Քենեդիի անվան միջազգային օդանավակայանի երկու կողոպուտներներին՝ ԱՄՆ պատմության մեջ ամենախոշոր իրադարձություններին, 1967 թվականի ապրիլին և 1978 թվականի դեկտեմբերին։ Ընտանիքի հետ վերջնականապես խզելով կապերը՝ Հիլը դարձել է ՀԴԲ-ի իրազեկիչը և պատմել Լուկեզեի ընտանիքի գործերի մասին, ընդհուպ մինչև մանրամասնություններ։

Հենրի Հիլը մահացել է 2012 թվականի հունիսի 12-ին Լոս Անջելեսում։ Նրա կյանքի պատմությունը հիմք է ծառայել Նիկոլաս Պիլեջիի «Խելացին» գրքի համար, որը էկրանավորել Է Մարտին Սկորսեզեն՝ «Փառավոր տղաներ» անվանումով։ Հիլի դերակատարը եղել է Ռեյ Լիոտան։

Հենրի Հիլը դարձել է «Mafia: The City of Lost Heaven» խաղի գլխավոր կերպարի`Թոմաս Անջելոյի նախատիպը։

Կենսագրություն
--------------

### Վաղ տարիներ

Հենրի Հիլ կրտսերը ծնվել է 1943 թվականի հունիսի 11-ին Նյու Յորք նահանգի Բրուքլին քաղաքում։ Հայրը՝ Հենրի Հիլ ավագն իռլանդացի էր, իսկ մայրը՝ Կարմելա Հիլը՝ սիցիլիացի։ Տղան ունեցել է մի քանի եղբայրներ և քույրեր։ Հիլի տնից ոչ հեռու գտնվել է տաքսու կայանատեղին, որտեղ սովորաբար հավաքվել են շրջանի բոլոր գանգստերները։ Հենրին սիրում էր այցելել այդ վայրը և շփվել հանցագործների հետ։ Ավտոկայանատեղիի սեփականատերը Փոլ Վարիոն էր, որը և Հիլին տրամադրել է նրա կյանքի առաջին աշխատանքը։

1955 թվականին Հիլը լքել է դպրոցը և սկսել ավելի հաճախ հանդիպել գանգստերների հետ։ Տղայի մոտ հանցագործների հետ նման կապվածություն է առաջացել այն պատճառով, որ նրանք պարկեշտորեն են վարվել նրա հետ, ի տարբերություն հոր, որը ցանկացած հնարավորության դեպքում Հենրիին ծեծի էր ենթարկում։ Ըստ ճակատագրի հեգնանքի՝ Հիլն իր կիսաիռլանդական արմատների պատճառով իրավունք չի ունեցել ընտանիքում պաշտոնապես դառնալ ընտանիքի գլուխը։ Սակայն մաֆիայի օրենքների համաձայն՝ հանցավոր խմբավորումը կարող էր նրան իր մոտ ընդունել, սակայն միայն «երկրորդ պլանում»։

17 տարեկան հասակում Հիլն անցել է բանակային ծառայություն, որտեղ անցկացրել է երեք տարի։ Բայց այդ շրջանում էլ նա չի դադարեցրել մաֆիայի հետ իր կապերը և շարունակել է հանցավոր գործունեությունը։ Մասնավորապես, նա բանակային խոհանոցից անօրինական կերպով վաճառել է պարենի ավելցուկները։

### Առաջին խոշոր հանցագործություններն ու համագործակցությունը Ջիմի Բերքի հետ

1960-ական թվականների սկզբին բանակում ծառայելուց հետո Հիլը վերադարձել է Նյու Յորք, որտեղ սկսել է սերտորեն համագործակցել հեղինակավոր գանգստերներ Ջիմի Բերքի և Թոմի Դեսիմոնեի հետ։ Նրա մասին խոսել են բոլորը, մասնավորապես այն, որ նա ծայրահեղ դաժան և հոգեկան անհավասարակշիռ հանցագործ էր։ Մի քանի այլ հանցակիցների հետ ավազակախմբում նրանք բազմաթիվ խոշոր գործեր են արել, այդ թվում՝ վաշխառություն, կրկնակի հաշվապահության ստեղծում և գողացված ապրանքների առևտուր։ Բերքի հիմնական մասնագիտացումը բեռնատար մեքենաների առևանգումն էր։ Հատկանշական է, որ մեքենայի առևանգման ժամանակ Բերքը վարորդին իր խնդրի համար 50 դոլար է տվել, ինչի համար նույնիսկ ստացել է «Ջիմի ջենթլմեն» մականունը։

1960-ական թվականների կեսերին Հիլը ծանոթացել է Կարեն Ֆրիդման անունով հրեա աղջկա հետ, որի հետ շուտով ամուսնացել է։ 1967 թվականին Հենրի Հիլը մասնակցել է Ջոն Քենեդիի անվան միջազգային օդանավակայանի հայտնի կողոպուտին, որի ժամանակ մոտ կես միլիոն դոլար գողացվել էր պահեստից։ Այս իրադարձությունը կտրուկ բարձրացրել է Հիլի հեղինակությունը հատկապես նյույորքյան քրեական շրջանակներում։

Հիլը շարունակել է սերտ համագործակցությունը Ջիմի Բերքի հետ։ Նրանք միասին մեկնել են Ֆլորիդա, որպեսզի մեծ պարտք վերցնեն քարտայինի խաղացողից։ Սակայն նա չէր պատրաստվում այդքան գումար տալ, ինչի պատճառով դաժան ծեծի էր ենթարկվել։ Միջադեպը հետաքրքրել է ոստիկանությանը, և Հիլը անմիջապես կալանավորվել է և ուղարկվել դաշնային դատարան։ Դատարանի վճռով Հիլը դատապարտվել է 10 տարվա ազատազրկման, սակայն անազատության մեջ է եղել ընդամենը 4 տարի։ Նա բանտում թմրանյութեր էր վաճառում և ազատ ժամանակն անցկացնում էր մաֆիայի մյուս անդամների հետ։ 1978 թվականի հուլիսին Հիլը Փոլ Վարիոյի շնորհիվ ժամանակից շուտ լքել է բանտը։

### Օդանավակայանի երկրորդ կողոպուտ

Բանտից դուրս գալուց անմիջապես հետո Վարիոն Հիլին աշխատանքի է տեղավորել իր գիշերային ակումբում։ Դրանից երկու օր անց Հիլը մեկնել է Փիթսբուրգ, ինչն ամբողջությամբ խախտել է վաղաժամկետ ազատման պայմանները։ Այնտեղ նա հանդիպել է Փոլ Մազեյ անունով մի մարդու հետ, որը նրան մեծ գումար էր պարտք։ Դոլարի փոխարեն Մազեյը Հիլին տվել է մարիխուանայով լցված երկու ճամպրուկ։ Վախենալով ինքնաթիռով վերադառնալ՝ Հիլը նստել է ավտոբուս և հենց այնտեղ սկսել է թմրադեղեր վաճառել՝ դրանով իսկ խախտելով իր ընտանիքի վաղաժամկետ ազատման պայմաններից մեկը, ըստ որի՝ «ընտանիքի հանցակիցներից ոչ մեկը չի կարող թմրանյութեր վաճառել»։ Չնայած դրան՝ շուտով Հիլը սկսել է թմրանյութերի առևտրի խոշորագույն գործունեություն։ Նա գործ է ունեցել մարիխուանայի, կոկաինի, հերոինի և մետակվալոնի հետ։

Հենրի Հիլի կենսագրության առանցքային դրվագը Ջոն Քենեդիի անվան միջազգային օդանավակայանի երկրորդ կողոպուտն էր, որը տեղի է ունեցել 1978 թվականի դեկտեմբերին։ 1978 թվականի դեկտեմբերի 11-ին վեց կամ յոթ դիմակավորված զինված անձինք ներխուժել են *Lufthansa* ավիափոխադրողի բաժանմունք, որը գտնվում է Քենեդիի անվան օդանավակայանում, կապկպել են թիկնապահներին և փախել 5 միլիոն դոլարով լի պարկերով։ Հիլն օգնում էր պլանավորել այս ամենը։ Կողոպուտից մի քանի ամիս անց շատերը, ովքեր մասնակցել են դրան, կամ անհետ կորել են կամ մահացած են հայտնաբերվել։

### Վկաների պաշտպանության ծրագրին մասնակցություն և հետագա կյանք

1980 թվականի ապրիլին Հենրի Հիլը ձերբակալվել է Նյու Յորք նահանգի Նասաու շրջանում։ Դրա պատճառը Հիլի համար սովորական դարձած թմրավաճառության գործարքներն էր։ Նա չի ցանկացել վերստին կալանավորվել և գրավ է մուծել։ Դրանից կարճ ժամանակ անց Հիլը հասկացել է, որ իր հանցավոր գործընկերները ցանկանում են վերացնել նրան մաֆիայի կանոնադրությունները խախտելու համար։ Նա, իր կինը և երեխաները հուսահատ քայլի են դիմել՝ մասնակցել վկաների պաշտպանության դաշնային ծրագրին։ Իր նախկին համախոհների դեմ ցուցմունքների համար Հիլին խոստացել են բնակության նոր վայր և անուն, ամսավճար և բացարձակ մաքուր դոսյե։

Դրա արդյունքը դարձել է Ջիմի Բյորքի դատավճիռը, որը 20 տարվա ազատազրկում է նախատեսել։ Երկու տարի անց դաշնայինները պարզել են, որ Բյորքը մի անգամ դաժան սպանություն է կատարել և ցմահ ազատազրկման է դատապարտվել։ Բյորքը մահացել է իր բանտախցում 1996 թվականին։ Հիլն «օգնել է» նաև իր վաղեմի ընկերոջը՝ Փոլ Վարիոյին, որին դատապարտել են չորս տարի ազատազրկման։ Հիլն ու իր ընտանիքը երկար ժամանակ բնակության նոր վայր են փնտրել և, ի վերջո, գտել են Վաշինգտոն նահանգում։

1981 թվականի սեպտեմբերին Հիլը ծանոթացել է քրեական գրող Նիկոլաս Փիլեջիի հետ, որը հետագայում նրա մասին գիրք է գրել, իսկ ինը տարի անց կինոթատրոնների էկրաններին հայտնվել է Մարտին Սկորսեզեի «Փառավոր տղաներ» դրաման, որը հիմնված էր Հենրի Հիլի կյանքի վրա։ Հիլի դերը կատարել է Ռեյ Լիոտան, իսկ նրա մտերիմ ընկերների՝ Ջիմի Բյորքի և Թոմի Դեսիմոնեի դերերը՝ համապատասխանաբար Ռոբերտ դե Նիրոն և Ջո Պեշին։ Իր հետագա ողջ կյանքը Հիլն անցկացրել է այնպես, ինչպես սովոր էր՝ թմրանյութեր է վաճառել, խարդախություններ արել և, ի վերջո, կորցրել էր այն ամենն, ինչ ուներ։ 1980-ական թվականների վերջին նրանից հեռացել է կինը։

### Վերջին տարիներ և մահ

Կյանքի վերջին տարիներին Հենրի Հիլն ապրում էր հարավային Կալիֆորնիայում, զբաղվում էր նկարչությամբ, իսկ իր նկարները վաճառում էր eBay կայքում։ Բացի այդ, նա մի քանի տարի աշխատել է *Firefly* իտալական խոհանոցի ռեստորանում որպես խոհարար։

2012 թվականի հունիսի 12-ին՝ ծննդյան 69-րդ տարեդարձից մեկ օր անց, Հիլը մահացել է Լոս Անջելեսի հիվանդանոցներից մեկում։ Մահվան պատճառ է դարձել երկար ու անբուժելի հիվանդությունը՝ հավանաբար սրտի հետ կապված խնդիրները։

Ռեյ Լիոտան, որը «Փառահեղ տղաներ» ֆիլմի մեջ կատարել է Հիլլի դերը, ասաել է․ «Ես նրա հետ հանդիպել եմ ընդամենը մի քանի անգամ և չեմ կարող ասել, որ լավ եմ ճանաչել նրան, բայց գիտեմ, որ նա բարդ կյանք է ապրել։ Իմ սիրտը նրա ընտանիքի հետ է։ Թող նրա հոգին հանգստանա»։

Անձնական կյանք
--------------

1965-1989 թվականը Հենրի Հիլը ամուսնացած էր հրեա աղջկա՝ Կարեն Ֆրիդմանի հետ։ Ամուսինները երկու երեխա ունեին՝ որդին՝ Գրեգը և դուստրը՝ Ջինան։ Ըստ Հիլլի խոստովանության՝ երեխաները երբեք չեն սիրել իրեն։ Իր տված հարցազրույցում Գրեգը հայտարարել է․

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Իմ հայրը եղել է կնոջը ծեծող, գող, մոլի հարբեցող, դավաճան և թմրամաճառ։ Ես նրա մասին չեմ կարող ասել ոչ մի լավ բան։-  |  |

Սկզբում Ջինան ավելի բարյացակամ է եղել իր հայրիկի հանդեպ, սակայն հետագայում փոխել է իր կարծիքը նրա մասին։ Ե՛վ Գրեգը, և՛ Ջինան հաճախել են սովորական դպրոցներ, որտեղ նրանք ստիպված են եղել բացատրել, թե ինչու է իրենց հայրն իրեն այդպես պահում։ Կնոջ հետ հարաբերությունները նույնպես միանշանակ չէին՝ միմյանց ծայրահեղ երկրպագությունից մինչև սարսափելի զայրույթ և կոնֆլիկտ։

Կյանքի վերջին տարիներին Հիլը ռոմանտիկ հարաբերություններ է ունեցել Լիզա Կազերտայի հետ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  SNAC — 2010.
2. 1 2 3 4  Find A Grave — 1996.
3. 1 2 3  Hendley, 2010, էջ 97
4. ↑  «Славные парни: к десятилетию Mafia». Gmbox.ru. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ օգոստոսի 28-ին. Վերցված է 2016 թ․ հունիսի 18-ին.
5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15  Hendley, 2010, էջ 98
6. ↑  Fox, Margalit (2012 թ․ հունիսի 13). «Henry Hill, Mobster of 'Goodfellas,' Dies at 69». *The New York Times* (անգլերեն). 0362-4331. Վերցված է 2019 թ․ ապրիլի 20-ին.
7. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18  Hendley, 2010, էջ 99
8. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15  Hendley, 2010, էջ 100
9. 1 2 3 4 5 6  Hendley, 2010, էջ 101
10. 1 2 3  «HENRY HILL 'Goodfellas' Mobster DEAD AT 69» (անգլերեն). TMZ. 12 июня 2012. Վերցված է 2012 թ․ հունիսի 13-ին.
11. ↑  «Goodfellas mobster Henry Hill dies aged 69» (անգլերեն). BBC. 13 июня 2012. Վերցված է 2012 թ․ հունիսի 15-ին.
12. ↑  «RAY LIOTTA TO HENRY HILL R.I.P. My Gangster Friend… I Hardly Knew Ye» (անգլերեն). TMZ. 13 июня 2012. Վերցված է 2012 թ․ հունիսի 15-ին.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Հենրի Հիլ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · Find A Grave |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Notable Names Database |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000079037906 · LCCN: n85194077 · NKC: jn20000700714 · VIAF: 84034081 · WorldCat VIAF: 84034081 |

 |