**Սանտ Ալեսիո** (իտալ.՝ Basilica dei Santi Bonifacio e Alessio), բազիլիկ Իտալիայի մայրաքաղաք Հռոմում։ Տեղակայված է Ավենտին բլրի վրա, Սանտա Ալեսիո հրապարակում, Սանտա Սաբինա և Սանտ Ալեսիո փողոցների հատման տեղում։ Լիովին վերանորոգվել է 18-րդ դարում, բարոկկո ոճով, թեև պահպանվել են 12-13-րդ դարերի ռոմանական նկուղը և զանգակատունը։ Եկեղեցին նվիրված է Սուրբ Բոնիֆացիուսին և Սուրբ Ալեսիոյին։ Եկեղեցու Ավագ խորանում են գտնվում վերջիններիս մասունքները, ինչպես նաև Աստվածամոր սրբապատկերը։

Պատմություն
-----------

Սանտ Ալեսիո բազիլիկի զանգակատունը
Ներկայիս բազիլիկը կառուցվել է սկզբնական եկեղեցու տեղում 5-րդ դարի վերջին։ Սուրբ Բոնիֆացիուս նահատակի պաշտամունքի մասին վկայությունները վերագրվում են 7-րդ դարի սկզբին։ Ըստ ավանդույթի եկեղեցին կառուցվել է Ալեսիոյի հայրական տան տեղում, որտեղ նա անցկացրել է իր կյանքի վերջին 17 տարիները։

Սանտ Ալեսիո եկեղեցու ինտերիերը
10-րդ դարում Ավենտին բլրի վրա առաջանում է հունական գաղութ, որի առանցքը կազմում էին ուղղափառները։ Վերջիններս փախել էին 8-9-րդ դարի պատկերամարտության հետապնդումներից։ Եկեղեցական ծառայությունները իրականացվում էին մոտակա Սանտա Մարիա ին Կոսմեդին և Սան Ջորջիո ին Վելաբրո եկեղեցիներում հունական ծիսակարգով։ 977 թվականին Բենեդիկտոս VII Պապը Սուրբ Բոնիֆացիուսի վանքը տալիս է մետրոպոլիտ Սերգիուս Դամասկոսցուն։ Վերջինս այստեղ հիմնում է վանք, որտեղ սկսում են ապրել հույն և լատինական վարդապետները։ Նրանց ժամանումը կապվում է Սուրբ Ալեսիոյի պաշտամունքի հետ, որի անունը հայտնվել է եկեղեցական օրացույցներում 10-րդ դարում։ 986 թվականին վանքը անվանակոչվում է երկու սրբերի՝ Բոնիֆացիուսի և Ալեսիոյի անուններով։

Սերգիուս Դամասկոսցու հիմնած վանքը, որը հայտնի էր որպես "Սրբերի կացարան", հետագա դարերի ընթացքում դառնում է Իտալիայի հոգևոր կենտրոններից մեկը։ Նրա վանականները միսիոներական աշխատանք էին իրականացնում արևելյան Եվրոպայում։ Եվ նրանց շնորհիվ Եվրոպայի կաթոլիկների շրջանում արագորեն տարածվում է Սուրբ Ալեսիոյի պաշտամունքը։

Ոնորիոս III Պապը (1216—1227), որը սերում էր հայտնի Սավելլի ընտանիքից, վերակառուցում է եկեղեցին՝ դարձնելով եռանավ բազիլիկ։ Կողմնային նավերը գլխավորից առանձնացվում են կամարակապ սրահներով, որոնք յուրաքանչյուր կողմից հիմնված են 8 սյուների վրա։ 1216 թվականի վերակառուցման ժամանակ Սուրբ Ալեսիոյի մասունքները հայտնաբերվում և տեղադրվում են բազիլիկի Ավագ խորանում։ Ոնորիոս III-ի օրոք եկեղեցու հատակը ևս ձևափոխվում է և հարդարվում «կոսմատեսկո» ոճով։ Սավելլի ընտանիքի Ոնորիոս IV Պապը (1285—1287) նույնպես հովանավորել է Սանտ Ալեսիո եկեղեցին։

Ներկայիս տեսքը Սանտ Ալեսիո եկեղեցին ձեռք է բերել լիովին վերանորոգման արդյունքում (1750-1755)։ Աշխատանքներն ընթանում էին Ջովանի Բատիստա Նոլլիի (1701—1756) (Կոմոյից) նախագծով, իսկ նրա մահից հետո հռոմեացի ճարտարապետ Տոմազո դե Մարկին (1693—1759) ավարտի հասցրեց այն։ Վերակառուցման համար միջոցներ էին հատկացրել եկեղեցու տիտղոսակիր կարդինալ քահանա Անջելո Մարիա Կվերինին (1680—1755) և Բրեշիայի եպիսկոպոսը։ Արդյունքում եկեղեցին ստանում է իր ներկայիս տեսքը՝ բարոկկո ոճով, որի երկարությունը 50մ է, լայնությունը՝ 23մ, և բարձրությունը՝ 19մ։ Նախկին եկեղեցուց պահպանվել են ռոմանական նկուղն ու զանգակատունը, ինչպես նաև 10-րդ դարի բյուզանդական թագադրման խաչը։

1846 թվականին Պիոս IX Պապը (1846—1878) բազիլիկը հանձնում է Սոմասկի կղերական միաբանությանը։ Նրանց օրոք ավարտվել է հիմնական նավի հարդարման աշխատանքները, որը գլխավորում էր Միկելե Օտտավիանին, և աբսիդի, որի աշխատանքները գլխավորում էր Կառլո Գավարդինին (1811—1869) Պեզարո քաղաքից։

Տիտղոսակիր եկեղեցի
------------------

Սանտ Ալեսսիոն տիտղոսակիր եկեղեցի է։ 2003 թվականի հոկտեմբերի 21-ից եկեղեցու կարդինալ քահանան բրազիլիացի Էուզեբիու Օսկար Շեյդն է։

Պատկերասրահ
-----------

* Էլեոնորա Բուոնկոմպանյի դամբարանըԷլեոնորա Բուոնկոմպանյի դամբարանը
* Ամենասուրբ Հաղորդության և Աստվածամոր կապելլանԱմենասուրբ Հաղորդության և Աստվածամոր կապելլան
* Աստվածամոր սրբապատկերըԱստվածամոր սրբապատկերը
* Սուրբ Ալեսիոյի դամբարանըՍուրբ Ալեսիոյի դամբարանը
* Եկեղեցու առաստաղըԵկեղեցու առաստաղը
* Սուրբ Ալեսիոյի և Բոնիֆացիուսի մասունքներըՍուրբ Ալեսիոյի և Բոնիֆացիուսի մասունքները
* Բենեդիկտոս XIII Պապի արձանըԲենեդիկտոս XIII Պապի արձանը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  dati.beniculturali.it — 2014.

Աղբյուրներ
----------

* «Basilica of the saints Boniface and Alexis, Rome» — Rome, 2007.
* Սանտ Ալեսիո բազիլիկի տիտղոսակիր կարդինալների ցուցակը սկսած 1611 թվականից

Արտաքին հղումներ
----------------

* GCatholic cardinal title
* GCatholic basilica
* Ss. Bonifacio ed Alessio Cardinal Title Church

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սանտ Ալեսիո» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4505861-1 · VIAF: 316731922 · WorldCat VIAF: 316731922 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Հռոմի բազիլիկներ և եկեղեցիներ |
| --- |
|  |
| Մեծ բազիլիկներ | Սուրբ Պետրոս տաճար • Սան Ջիովանի ին Լատերանո • Սանտա Մարիա Մաջորե • Սուրբ Պողոս • Սան Լորենցո ֆուորի լե Մուրա • Սանտա Կրոչե ին Ջերուսալեմե • Սան Պիետրո ին Վինկոլի
 | Սուրբ Պետրոս տաճար |
|  |
| Հնագույն բազիլիկներ | Պանթեոն • Սանտի Կոսմա է Դամիանո • Մաուզոլեո դի Կոստանտինա • Սանտա Պրեսսեդե • Սանտա Պուդենցիանա • Սանտա Սաբինա • Սանտա Մարիա Անտիկվա • Սան Ստեֆանո Ռոտոնդո |
|  |
| Միջնադարյան բազիլիկներ | Սանտա Մարիա ին Կոսմեդին • Սանտա Մարիա ին Տրաստևերե • Սանտա Մարիա ին Արաչելի • Սանտա Մարիա սոպրա Միներվա • Սանտա Մարիա դի Մոնսերատո • Սուրբ Կղեմենտի բազիլիկ • Սանտա Չեչիլիա ին Տրաստևերե • Սան Բարտոլոմեո • Սանտ Իվո ալլա Սապիենցա • Սան Ջորջիո ին Վելաբրո • Սանտա Ֆրանչեսկա Ռոմանա • Սանտա Մարիա ին Վիա Լատա • Սանտի Ապոստոլի • Սանտա Մարիա դե Մոնտի • Սանտի Քուատրո Կորոնատի |
|  |
| Նոր ժամանակների եկեղեցիներ | Սանտա Մարիա դել Պոպոլո • Սանտա Մարիա դելա Պաչե • Սան Պիետրո ին Մոնտորիո • Սուրբ Ավգուստինի եկեղեցի • Սան Լուիջի դե Ֆրանչեզի • Սանտա Մարիա դելի Անջելի է դեյ Մարտիրի • Տրինիտա դեյ Մոնտի • Ջեզու եկեղեցի • Սանտա Սուսաննա • Սանտա Մարիա դելա Վիտտորիա • Սանտ Ինյացիո • Սանտ Անդրեա դելա Վալե • Սանտ Ալեսիո • Սանտ Անյեզե ին Ագոնե • Սանտ Անդրեա ալ Քուիրինալե • Սանտա Մարիա դելա Կոնչեցիոնե • Սան Ֆրանչեսկո ա Ռիպա • Սան Կառլո ալե Քուատրո Ֆոնտանե • Սան Մարչելո ալ Կորսո • Տրե Ֆոնտանե աբբայություն • Սանտա Մարիա դեյ Միրակոլի • Սան Սեբաստիանո ֆուորի լե Մուրա |
|  |
| Ժամանակակից եկեղեցիներ | Հոբելյանական եկեղեցի |

 |