**Նելլի Գարսոն Ալարկոն** (անգլ.՝ Nelly Garzón Alarcón, մարտի 8, 1932(1932-03-08), La Mesa, Colombia, Կունդինամարկա, Կոլումբիա - ապրիլի 17, 2019(2019-04-17), Բոգոտա, Կոլումբիա), կոլումբիացի բուժքույր և ուսուցչուհի, որը դարձել է Բուժքույրերի միջազգային խորհրդի (ICN) նախագահի պաշտոնն զբաղեցրած լատինաամերիկյան ծագմամբ առաջին բուժքույրը։ Նա կոլումբիացի կանանցից մեկն էր, որը գիտության մեջ ամենամեծ արդիականությունն է ունեցել միջազգային մակարդակով։

Վաղ կյանք և կրթություն
----------------------

Գարսոնը ծնվել է 1932 թվականի մարտի 8-ին Կունդինամարկա դեպարտամենտի Լա Մեսա քաղաքում։

Ընդունվել է Կոլումբիայի ազգային համալսարան, որտեղ 1958 թվականին ստացել է ընդհանուր բուժքույրական կրթություն։ Բուժքույրության մագիստրոսի աստիճանն ստացել է Վաշինգտոնի Ամերիկայի կաթոլիկ համալսարանում։

Գործունեություն
---------------

1985 Իսրայելի Թել Ավիվ քաղաքում անցկացված 18-րդ համաժողովում ընտրվել է Բուժքույրերի միջազգային խորհրդի նախագահի պաշտոնում և հանդիսացել դրա առաջին հարավամերիկացի նախագահը։ 1988 թվականին Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության կողմից արժանացել է «Առողջություն բոլորի համար» մեդալի՝ Բուժքույրերի միջազգային խորհուրդն առաջնորդելու և առողջության առաջնային խնամքի միջոցով ԱՀԿ-ի 2000 թվականի նպատակներին հասնելու համաշխարհային շարժման մեջ ներդրման համար․ առաջին անգամ է ԱՀԿ-ն այս կարգի մեդալի արժանացրել որևէ բուժքրոջ։ 1997-2006 թվականների ընթացքում եղել է «Բուժքույրերի ազգային էթիկական կենտրոնի» առաջին կին նախագահը։ Կյանքի վերջին տարիներին, մինչև 2006 թվականը եղել է բուժքույրական բաժնի պրոֆեսոր Կոլումբիայի Ազգային համալսարանի ասպիրանտուրայում։ 2011 թվականին նույն համալսարանը նրան շնորհել է պատվավոր դոկտորի կոչում։ Ղեկավարել է Կոլումբիայում բուժքույրերի իրավական կարգավորումը, ներառյալ «1996 թվականի 266 օրենքի» և «Բուժքույրական գործի էթիկայի մասին» օրենքի՝ «2006 թ. 911 օրենքի» ընդունումը։

2007 թվականին հանդիսացել է Կոլումբիայի ազգային համալսարանի «Ուփսիլոն Նու» մասնաճյուղի, «Sigma Theta Tau International», «Nursing Honor Society»-ի (STTI) ղեկավարներից մեկը և հիմնադիրը։ 2011 - 2013 թվականների ընթացքում եղել է «Sigma Theta Tau International»-ի Լատինական Ամերիկայի և Կարիբյան ավազանի տարածաշրջանային համակարգողը։ 2015 թվականին «Sigma Global Nursing Excellence» կազմակերպությունը նրան շնորհել է Նելլ Ջ․ Վատսի «Կյանքի ձեռքբերում» բուժքույրական մրցանակը։

Մահ
---

Գարսոն Ալարկոնը մահացել է 2019 թվականի ապրիլի 17-ին Բոգոտայում, 87 տարեկան հասակում[*փա՞ստ*]։

Մրցանակներ և պարգևներ
---------------------

* Ամերիկյան «Nursing Honor Society» ընկերության անդամ, «Sigma Theta Tau» ընկերություն։
* «Տարվա բուժքույր», Կոլումբիայի բուժքույրերի ազգային ասոցիացիա, ANEC, 1970 թվական։
* «Համալսարանի վաստակի շքանշան», Կոլումբիայի ազգային համալսարան, 1986 թվական։
* Խորխե Բեխարանոյի շքանշան, Առողջապահության նախարարություն, 1985 թվականի օգոստոս։
* «Առողջություն բոլորի համար» մեդալ, Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպություն, 1988 թվականի մարտ։
* Նայթինգեյլի ընկերության անդամ, 1988 թվական։
* Ակադեմիական գերազանցության մրցանակ, Ադեքսուն շրջանավարտների ասոցիացիայի առողջապահական բնագավառ, Կոլումբիայի ազգային համալսարան, 1990 թվական։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Homenaje a la vida de una gran líder: Dra. Nelly Garzón Alarcón". *ICN - International Council of Nurses* (in իսպաներեն). Retrieved 2021 թ․ օգոստոսի 28.
2. ↑  "Maestra de Maestras Profesora Nelly Garzon Alarcon". *youtube.com* (in անգլերեն). Retrieved 2021 թ․ օգոստոսի 28.
3. ↑  "Hoja de vida".
4. ↑  "Nelly Garzón Alarcón". *Dialnet* (in իսպաներեն). Retrieved 2021 թ․ օգոստոսի 28.
5. 1 2  "Nelly Garzón Alarcón". Universidad Nacional de Colombia. Արխիվացված է the original 2021 թ․ օգոստոսի 28-ին. Retrieved 2021 թ․ օգոստոսի 28. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
6. ↑  Castillo, Clara Virginia Caro (2011 թ․ հուլիսի 1). "Doctorado Honoris Causa a la Enfermera Nelly Garzón Alarcón". *Avances en Enfermería* (in իսպաներեն). **29** (2): 375–375. ISSN 2346-0261. Retrieved 2021 թ․ օգոստոսի 28.
7. ↑  Palmer, Jane (2019 թ․ ապրիլի 29). "Tribute to Nelly Garzón Alarcón". *nursingcentered.sigmanursing.org*. Retrieved 2021 թ․ օգոստոսի 28.
Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Նելլի Գարսոն Ալարկոն** կատեգորիայում։ |