recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Տանձի կոմպոտ
**Կոմպոտ** (ֆր.՝ «compote»-ից մինչև գերմ.՝ «Kompott»), սառեցված քաղցր ուտեստ, թարմ, պահածոյացված, չորացրած կամ արագ սառեցված մրգերից, կարող է պատրաստվել տարատեսակ մրգային համակցություններով կամ մեկ մրգից։ Կոմպոտի տարատեսակներից է մասեդուանը։

Թարմ մրգերից կոմպոտի համար օգտագործում են հասած պտուղները՝ բույրը պահպանելու համար։ Մաքրած խնձորն ու տանձը առանձին-առանձին եփում են քիչ քանակությամբ շաքարավազի մեջ, ծիրանը, դեղձը և սալորը կորիզահան են անում և եռացնում ջրում։ Առանց ջերմային մշակման կոմպոտի մեջ ավելացնում են հատապտուղներ, կեղևզերծված և կտրատված ցիտրուսային մրգեր, սեխի և ձմերուկի միջուկ։ Մրգերի բույրը պահպանելու համար կոմպոտի մեջ համեմունքներ չեն օգտագործվում։ Մրգերի ու հատապտուղների վրա լցնում են սառեցված թափանցիկ օշարակ, որը սովորաբար պատրաստվում է կիտրոնի կամ նարնջի ցիտրուսակեղևով։ Կոմպոտը մատուցվում է կրեմանկայի մեջ թրմելուց հետո, մատուցելիս ավելացնում են օշարակ։ Կոմպոտի նման ուտեստ է «մրգեր օշարակի մեջը», որը ջրում չեն խաշում, այլ ենթարկում են ջերմային մշակման՝ առանց շաքարի օշարակի մեջ եռացնելու։ Մատուցման ժամանակ պահածոյացված մրգերի վրա լցվում է թափանցիկ շաքարի օշարակ։

Վլադիմիր Շենրոկի գրություններից և Վարվառա Ռեպնինայի խոսքերից հայտնի է, որ Նիկոլայ Գոգոլը սիրում էր աղանդներ և քաղցրավենիքներ և իշխանուհու կողմից անձամբ պատրաստված կոմպոտը անվանում էր «բոլոր կոմպոտների գլխավոր հրամանատար»։։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Сладкие блюда, 1959
2. 1 2  Основы кулинарии, 1941
3. 1 2  Л. А. Маслов, 1958
4. ↑  Книга о вкусной и здоровой пище, 1954
5. ↑  И. Сокольский, 2014

Գրականություն
-------------

* *Абатуров П. В. Цыплёнков Н. П.* Компоты // Сладкие блюда, напитки. — 2-е. — М.: Госторгиздат, 1959. — С. 31—40. — 120 с. — 200 000 экз.
* *Ануфриев В. М. Никашин Ф. П. Скрипкин Г. М.* Компоты // Основы кулинарии. — М.: Госторгиздат, 1941. — С. 311—312. — 360 с. — 5000 экз.
* *Маслов Л. А.* Компоты (из свежих, консервированных или сушёных фруктов) // Кулинария. — 4-е. — М.: Госторгиздат, 1958. — С. 243—244. — 295 с. — 200 000 экз.
* Компоты // Книга о вкусной и здоровой пище / И. К. Сиволап (редактор). — М.: Пищепромиздат, 1954. — С. 308—311. — 400 с. — 500 000 экз.
* *Сокольский И.* Главнокомандующий компот для Гоголя // *Наука и жизнь* : журнал. — 2014. — ISSN 0028-1263.
*Arirang Tower*-ը Սեուլի Սոչհուգու շրջանում
**Arirang TV** (կորեերեն՝ 아리랑 TV), հարավկորեական միջազգային հեռուստառադիոհեռարձակման ծառայություն։ Դրա կառավարումն իրականացնում է *Korea International Broadcasting Foundation* ոչ առևտրային հասարակական կազմակերպությունը։

Պատմություն և տարածում
----------------------

*Arirang TV* հեռուստաալիքը հիմնվել է 1996 թվականին Հարավային Կորեայի կառավարության կողմից «*Korea for the World, the World for Korea»* կարգախոսով։

2009 թվականին հեռարձակումները իրականացվել են 188 երկրներում 7 լեզուներով, այդ թվում՝ անգլերեն, չինարեն, իսպաներեն և արաբերեն։

2011 թվականի մայիսից անգլալեզու *Arirang TV* հեռուստաալիքը հեռարձակվել է թվային եթերի տեսքով՝ Վաշինգտոնի ագլոմերացիայում։ Այսպիսով, *Arirang* ալիքը միացել է այնպիսի միջազգային ալիքներին, որոնք արդեն հասանելի են ԱՄՆ-ի մայրաքաղաքի բնակիչների հեռուստաեթերում, ինչպիսիք են *NHK World*-ը, *France 24*-ը, *RT*-ն, *VTV4*-ը և *Al Jazeera*-ն։

Հաղորդումներ
------------

Ծրագրային ցանցը բաղկացած է նորությունների, զվարճանքի, կրթական և վավերագրական ծրագրերից։

Նպատակներն ու խնդիրները
-----------------------

*Arirang TV* ալիքի նպատակն է կորեական նորությունների և ժամանցային ծրագրերի շուրջօրյա հեռարձակման և արտասահմանյան հեռուստառադիոհեռարձակման ընկերությունների հետ ավելի սերտ համագործակցության միջոցով Կորեայի և այլ երկրների միջև հարաբերությունների բարելավման շնորհիվ ամբողջ աշխարհում բարելավել Կորեայի իմիջը։

Անվանում
--------

*Հեռուստացանցը Arirang* անվանումն է ստացել է համանուն կորեական ֆոլկլորային երգից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  «Arirang TV Fighting Do-or-Die Fight». *The Korea Times*. 2009 թ․ մայիսի 20. Վերցված է 2014 թ․ հոկտեմբերի 24-ին.
2. 1 2  «Arirang TV to overcome triple whammy». *The Korea Times*. 2011 թ․ հոկտեմբերի 12. Վերցված է 2014 թ․ հոկտեմբերի 25-ին.
3. ↑  «Arirang TV begins DTV service in metropolitan Washington, D.C. area». *The Korea Times*. 2011 թ․ ապրիլի 28. Վերցված է 2014 թ․ հոկտեմբերի 25-ին.
4. ↑  «About Arirang». Korea International Broadcasting Foundation. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ հուլիսի 26-ին. Վերցված է 2014 թ․ հոկտեմբերի 25-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք (անգլերեն)
	+ Онлайн-трансляция Արխիվացված 2021-06-27 Wayback Machine
	
	|  |  |
	| --- | --- |
	|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Arirang TV» հոդվածին։ |
	
	
	
	|  |  |  |  |  |  |
	| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
	| 
	
	|  |  |
	| --- | --- |
	|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
	|  |
	| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ · ՅուԹյուբ (անգլ.) |
	
	 |
**Ալեքսանդր Բելով** (ռուս.՝ Александр Иванович Белов, փետրվարի 23 (մարտի 6), 1876, Աթբասար, Atbasarsky Uyezd, Aqmola Oblast - նոյեմբերի 26, 1940(1940-11-26), Հարբին, Մանջոու-Գո), ռուս զորահրամանատար, գեներալ-մայոր (13.07.1919), Ռուս-ճապոնական, Առաջին համաշխարհային և Քաղաքացիական պատերազմների և Սիբիրում Սպիտակ շարժման մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Ալեքսանդր Բելովը ծնվել է 1876 թվականի փետրվարի 23-ին։ Սերվել է Աթբասարսկի գավառի սիբիրյան կազակներից (այժմ` Ղազախստանի Աքմոլայի մարզ)։ Սիբիրյան կադետական կորպուսի (1893) և Նիկոլաևսկի հեծելազորային ուսումնարանի (1895) շրջանավարտ է։ Ծառայել է լեյբ-գվարդիայի Համա-կազակական գնդում։

Մասնակցություն Ռուս-ճապոնական պատերազմին
----------------------------------------

Մասնակցել է Լյոյանի և Մուկդենի տակ մղվող մարտերին։ Եղել է Սիբիրյան կազակական գնդի ենթաեսաուլ, Մուկդենի ճակատամարտում հրետանին փրկելու համար ստացել է եսաուլի կոչում։

Մասնակցություն Առաջին համաշխարհային պատերազմին
----------------------------------------------

Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ արդեն գնդապետ էր, Սիբիրյան կազակական դիվիզիայի 1-ին բրիգադի և Սիբիրյան կազակական գնդի հրամանատարն էր։ Պարգևատրվել է Գեորգիևյան զենքով։
.

Մասնակցություն Քաղացիական պատերազմին
------------------------------------

Ադմիրալ Կոլչակի ռուսական բանակում 1919 թվականին եղել է Սիբիրյան կազակական առանձնակի բրիգադի, հետագայում 3-րդ Սիբիրյան կազակական դիվիզիայի հրամանատար։ Այնուհետև եղել է 1-ին Օրենբուրգյան կազակական դիվիզիայի հրամանատար։ Պարգևատրվել է Սուրբ Գեորգիի IV աստիճանի շքանշանով։

1920 թվականին ծառայել է Հեռավորարևելյան բանակում, մինչև 1920 թվականի մայիսի 7-ը եղել է բանակային սանիտարա-էվակուացիոն հանձնաժողովի ներկայացուցիչ։ Եղել է գեներալ, Հեռավորարևելյան բանակի հրամանատարի հանձնակատար։

Էմիգրացիայում
-------------

Հարբինում միավորել է գվարդիայի սպաներին, 1921—1923 թվականներին եղել Արևելյան կազակական միության վարչության անդամ։ Մահացել է 1940 թվականի նոյեմբերի 26-ին Հարբինում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  БЕЛОВ Александр Иванович
2. ↑  БЕЛОВ АЛЕКСАНДР ИВАНОВИЧ

Գրականություն
-------------

* Волков Е. В. Егоров Н. Д. Купцов И. В. Белые генералы Восточного фронта Гражданской войны: Биографический справочник. — М.: Русский путь, 2003. — 240 с. ISBN 5-85887-169-0.

Արտաքին հղումներ
----------------

* БЕЛОВ АЛЕКСАНДР ИВАНОВИЧ
**Մոր հուշարձան (Դոնեցկ)**, Դոնեցկի հուշարձաններից։ Ուկրաինայի տարածքում առաջին հուշարձանն է, որը նվիրված է մայր-կնոջը։

Հուշարձանը բացվել է 2003 թվականի մայիսի 10-ին Դոնեցկի մայրության և մանկության պահպանության տարածքային կենտրոնում։ Բացումը տեղի է ունեցել «Մայրիկի օր» ուկրաինական տոնի ժամանակ։ Բացմանը ներկա է գտնվել Դոնեցկի քաղաքապետ Ալեքսանդր Ալեքսեևիչ Լուկյանչենկոն։

Հուշարձանի հեղինակը հայ քանդակագործ Կառլեն Քալանթարյանն է։ Հուշարձանը ստեղծվել է Նիկոլայ Վասիլևիչի էսքիզի հիման վրա։

Հուշարձանը կանգնեցվել է Դոնեցկի մայրության և մանկության պահպանության տարածքային կենտրոնի գլխավոր տնօրեն Վլադիմիր Կիրիլովիչի նախաձեռնությամբ։ Նա նաև հուշարձանի պատվանդանի նախագծի հեղինակներից է։ Նախագծի մշակման գործընթացին մասնակցել է Ա. Ի.Պրոսկուրնյան։

Հուշարձանն իրենից ներկայացնում է ամբողջ հասակով կանգնած կնոջ քանդակ։ Կինը ձեռքերին պահում է փոքրիկ երեխայի։

Քանդակի բարձրությունը երկու մետր է։ Քանդակը պատրաստված է ավազաքարից։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Դոնեցկում բացվել է Ուկրաինայի առաջին հուշարձանը՝ նվիրված մայր-կնոջը». *podrobnosti*. 2003 թ․ մայիսի 13. Վերցված է 2019 թ․ մարտի 12-ին.
2. ↑  «Шукач | Մոր արձանը Դոնեցկում». *www.shukach.com*. Վերցված է 2019 թ․ մարտի 12-ին.

Գրականություն
-------------

* Памятники и памятные знаки // Всё о Донецке.: Справочное пособие. — Донецк: Донбасс, 2003. — С. 156-162. — ISBN 5-7740-0782-0

Արտաքին հղումներ
----------------

* «В Донецке открыт первый в Украине памятник женщине-матери». Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ դեկտեմբերի 3-ին. Վերցված է 2019 թ․ մարտի 12-ին.

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Մոր հուշարձան (Դոնեցկ)** կատեգորիայում։ |
**Արամ Հակոբի Կարամանուկյան** (արևմտահայերեն՝ *Արամ Գարամանուկեան*, մայիսի 1, 1910(1910-05-01), Այնթապ, Այնթապի սանջակ, Հալեպի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն - դեկտեմբերի 23, 1996(1996-12-23), Ֆորթ Լի, Բերգեն շրջան, Նյու Ջերսի, ԱՄՆ), սիրիական բանակի հայազգի գեներալ-լեյտենատ, իրավաբան։

Մեծ եղեռնից հետո ընտանիքով հաստատվել է Հալեպում։ 1934 թվականին ավարտել է ֆրանսիական բանակի սիրիական գնդերի համար սպաներ պատրաստող Դամասկոսի զինվորական դպրոցի հրետանային բաժինը։ 1938 թվականին մասնագիտության մեջ հմտանալու նպատակով ուղարկվել է Ֆրանսիա, 1945 թվականին ընդունվել է Փարիզի ֆրանսիական բանակի բարձրագույն ռազմական հաստատությունը։ 1946 թվականին Սիրիայի անկախության ձեռքբերումից հետո մասնակցել է սիրիական ազգային բանակի կազմավորմանը։ 1948 թվականին Իսրայելի դեմ պատերազմում եղել է հրետանային գնդի հրամանատար, 1949–1957 թվականներին՝ սիրիական բանակի հրետանու ընդհանուր հրամանատարը։ 1957 թվական նշանակվել է Սիրիայի ռազմական կցորդ ԱՄՆ-ում։ 1964 թվականից հետևել է իրավունքի դասընթացների Բեյրութի ֆրանսիական, ապա Փարիզի համալսարաններում, 1972 թվականին ստացել է իրավունքի դոկտորի գիտական աստիճան։ 1978 թվականին ֆրանսերեն լեզվով լույս տեսած «Օտարականները և զինվորական ծառայությունը» գրքի գլուխներից մեկը նվիրել է Հայկական լեգեոնի պատմությանը՝ օգտագործելով նորահայտ փաստաթղթեր և նյութեր։

Երկեր
-----

* Հայկական լեգեոնը պատմական իրասական ու քաղաքական հարցերու յոյսին տակ եւ վաւերագրեր, Բեյրույթ, 1974։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Les Elrangers el Service miiiaire, P. 1978.

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է* *«Հայկական հարց» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |
**Կոմս Պաուլ Վոլֆ Մատերնիխ զուր Գրախտ** (դեկտեմբերի 2, 1853(1853-12-02), Բոնն, Քյոլնի վարչական շրջան, Հռենոսի պրովինցիա, Պրուսիայի թագավորություն, Գերմանական միություն - նոյեմբերի 29, 1934(1934-11-29), Հեպինգեն, Bad Neuenahr-Ahrweiler, Ռայնլանդ Պֆալց), գերմանացի դիվանագետ, Պրուսիայի և Գերմանիայի դեսպանը Լոնդոնում (1901-1912) և Կոստանդնուպոլսում (1915-1916)։ Նա եղել է Թուրքիայի կողմից իրականացված Հայոց Ցեղասպանության դեմ պայքարող գերմանական պաշտոնյա։

Դիվանագիտակա կարիերան
---------------------

Կոմս Մատերնիխը իր դիվանագիտական գործունեությունը սկսել է աշխատելով Լոնդոնում, Բրյուսելում և Հարավային Ամերիայում։

Նա նշանակվել է Գերմանական Կայսրության Արտակարգ դեսպանորդ Սուրբ Ջեյմսի արքունիքում 1901 թվականի սեպտեմբերին, փոխարինելով հիվանդության պատճառով բացակայող Դեսպան Փոլ ֆոն Հատցֆիլդտին։ Պաշտոնապես նշանակվել է որպես Գերմանիայի դեսպան Սուրբ Ջեյմսի արքունիքում նույն թվականի նոյեմբերին։

1915 - 1916 թվականներին նշանակվել է Գերմանիայի Կայսրության դեսպան Կոստանդնուպոլսում։ Վկա է եղել Հայոց Ցեղասպանության դեպքերին։

Հատված նրա հաշվետվությունից ուղղված Կանցլեր Թեոբալդ ֆոն Բեթման Հոլվեգին, 1916 թվականի հուլիսի 10-ին՝ «Թուրքական կառավարությունը իրականացրեց Հայկական Հարցը լուծելու իրենց նախագիծը ոչնչացնելով հայկական ռասան, նրանց չկանգնեցրեցին ոչ մեր ներկայացուցիչների ջանքերը և ոչ էլ արևմտյան հասարակության կարծիքը»։

Պարգևներ
--------

* Միացյալ Թագավորություն։ Վիկտորիայի թագավորական միաբանության ասպետի խաչ, **GCVO** - *1 փետրվարի 1901*.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #118770047 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
2. ↑  LondonGazette 1 October 1901
3. ↑  LondonGazette 12 February 1901

Արտաքին հղումներ
----------------

* "Modern Genocide: The Curse of the Nation State and Ideological Political Parties: The Armenian Case" Արխիվացված 2010-08-18 Archive-It
* Letter of Wolff Metternich to Bethmann Hollweg, Feb 17, 1916 (ger)
* "Wer am Leben blieb, wurde nackt gelassen" - Die Zeit, March 23, 2005 No 13 Արխիվացված Հուլիս 5, 2007 Wayback Machine (ger)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Պաուլ Վոլֆ Մատերնիխ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Rodovid |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 118770047 · ISNI: 0000000013383961 · NTA: 087690314 · VIAF: 15565548 · WorldCat VIAF: 15565548 |

 |
**Էդվարդ Աբրահամ «Էդի Սնաիդեր»** (անգլ.՝ Eddie Snyder, փետրվարի 22, 1919(1919-02-22), Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ - մարտի 10, 2011(2011-03-10), Lakeland, Փոլկ շրջան, Ֆլորիդա, ԱՄՆ և Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի կոմպոզիտոր և երգահան։ Սնայդերը Ֆրենկ Սինատրաի 1966 թվականին հիթ դարձած «Անծանոթները գիշերվա մեջ» երգի և երաժշտության համահեղինակն է։

Սնայդերը ծնվել է 1919 թվականի փետրվարի 22-ին Նյու Յորքում։ Նախքան Բրիլ Բիլդինգում որպես երգահան աշխատելը՝ Սնայդերը դաշնամուր է սովորել Ջուլիարդի դպրոցում։

Կենսագրություն
--------------

«Անծանոթները գիշերվա մեջ» երգի երաժշտությունը ի սկզբանե գրվել էր Խորվաթացի կոմպոզիտոր Իվո Ռոբիչի կողմից, սակայն երբ այն ձախողվեց հայտնիություն ձեռք բերել այն երգի փառատոնի ժամանակ, որի համար, որ գրվել էր, Ռոբիչը վաճառեց երգի հեղինակային իրավունքները գերմանական նվագախմբի գլխավոր կոմպոզիտոր Բերթ Քեմփֆերթին, ով օգտագործեց այն «Մարդը կարող է սպանվել» ֆիլմում։ Սնայդերը հետագայում համագործակցում էր ամերիկացի քնարերգու Չարլզ Սինգլթոնի հետ և պնդում էր, որ ինքը ևս մասնակցություն է ունեցել երաժշտության ստեղծման վերջնական փուլին։ Այժմ երգի հեղինակային իրավունքները պատկանում են չորսին էլ։

Սինատրայի ձայնագրած «Անծանոթները գիշերվա մեջ» երգը կատարվել է մոտավորապես չորս միլիոն անգամ և Սնայդերը շահել է «Ոսկե Գլոբուս» 1966 թվականին։

Սնայդերը գրել է նաև «իսպանական աչքեր» երգը Ալ. Մարտինոի համար 1965 թվականին, որը 1966 թվականին դարձավ հիթ Մեծ Բրիտանիայում։

Երգի առաջին տարբերակը թողարկվել է Ջեք Ջոնսի կողմից 1966 թվականի ապրիլին, բայց ամենահայտնի տարբերակը թողարկվել է դրանից 3 օր հետո Ֆրենկ Սինատրայի կողմից։

Մահը
----

Էդի Սնայդերը մահացել է 2011 թվականի Մարտի 10-ին Ֆլորիդայում, 92 տարեկանում։ Նրան խնամում էր իր կինը՝ Ջեսսին։

Ընտրյալ երգեր
-------------

* «Անծանոթները գիշերվա մեջ»
* «Ինձ սիրիր նորից»
* «Ի՞նչ կասի իմ Մերին»
* «Իսպանական աչքեր»
* «Խոսիր ինձ հետ»
* «Մեր ժամանակն է»
* «Ոսկե ծամերով աղջիկը», «Եվս մի լեռ»
* «Դառը և քաղցր»

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2 3 4 5 6 7  «Eddie Snyder obituary». *The Daily Telegraph*. 2011 թ․ մարտի 31. Վերցված է 2011 թ․ ապրիլի 2-ին.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Allmusic · Allmusic · Discogs · Discogs · Internet Broadway Database · Internet Movie Database · MusicBrainz · MusicBrainz · Rate Your Music · Find A Grave |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX1124543 · GTAA: 1447347 · ISNI: 0000000118904591 · LCCN: no2012007758 · NKC: mzk2015859196 · VIAF: 41145970159832251361 · WorldCat VIAF: 41145970159832251361 |

 |

 |
**Տեխասի լոնգհորն** (ցեղատեսակի անվանումը ծագում է անգլերեն **long**- երկար և **horn**- եղջյուր բառերից), խոշոր եղջերավոր անասունների ցեղատեսակ, հայտնի իրենց երկար եղջյուրներով, որոնք կարող են տարածվել գլխից մինչև եղջյուրի ծայրը մինչև 180 սմ։ Ամենաերկար եղջյուրները պատկանում են «M Arrow Cha-Ching» անունով ցուլին։ Այս լոնգհորնը պատկանում է Ռիչարդ Ֆլիպին, որն ապրում է Տեխաս նահանգում, Ֆայետվիլլի մոտակայքում։

Տեխասյան լոնգհորնները համարվում են Քրիստոփոր Կոլումբոսի և իսպանացի գաղութարարների կողմից Նոր աշխարհ բերված առաջին եղջերավոր անասունների սերունդները։ Նրանք ունեն բարձր հանդուրժողականություն երաշտի նկատմամբ։ Տեխասյան լոնգհորները հայտնի են իրենց բազմազան գունավորմամբ և կարող են լինել ցանկացած գույնի և գույների համադրության․դրանցից ամենատարածվածը, մուգ կարմիրի և սպիտակի համադրությունն է։

Հանդիսանում է մսային խոշոր եղջերավոր անասունների ցեղատեսակ։ Իրենց բնածին նուրբ տրամադրվածության և խելացիության պատճառով Տեխասի լոնգգնալով ավելի շատ են մարզվում ձիավարության համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «July 2011 — National Geographic Magazine». Արխիվացված օրիգինալից 2018 թ․ մարտի 8-ին. Վերցված է 2018 թ․ նոյեմբերի 1-ին.
2. ↑  «Texas Longhorn — Wikipedia». Արխիվացված օրիգինալից 2018 թ․ հունիսի 5-ին. Վերցված է 2018 թ․ նոյեմբերի 1-ին.
3. ↑  Породы крупного рогатого скота(ռուս.) // *Википедия*. — 2021-11-18.
4. ↑  «A fresh mount: Bob McCormick breaks longhorn steer to ride for bicentennial parade | TSLN.com». Արխիվացված օրիգինալից 2018 թ․ սեպտեմբերի 5-ին. Վերցված է 2018 թ․ նոյեմբերի 1-ին.
5. ↑  «Oklahoma couple breeds longhorns for riding | TheFencePost.com». Արխիվացված օրիգինալից 2018 թ․ սեպտեմբերի 6-ին. Վերցված է 2018 թ․ նոյեմբերի 1-ին.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Տեխասի լոնգհորն» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | NKC: ph1083211 |

 |
**Կոկցիդիոզ**, **էյմերիոզ**, կաթնասունների, թռչունների, ձկների, նաև մարդու (հազվադեպ) ինվազիոն հիվանդություն։ Հարուցիչը կոկցիդիաներն են (միաբջիջ մակաբույծ կենդանիներ)։

Մարդկանց մոտ
------------

Մարդկանց կոկցիդիոզ առաջացնում են *Isospora belli* և *Isospora hominis* մակաբույծները։ Վարակը տեղի է ունենում, երբ սննդի և ջրի հետ օօցիստները ընկնում են մարսողական ուղիները։ Յուրաքանչյուր հասուն օօցիստ պարունակում է 8 սպորոգոիտ, որոնք մարդու աղիներում դուրս են զալիս օօցիստից, տեղադրվում էպիթելային բջիջներում, քայքայում այն, առաջացնում բորբոքումներ, հազվադեպ՝ խոցեր։ Նկատվում է տենդ (մինչև 39 °C), ախորժակի անկում, թուլություն, լուծ։

Բուժումը՝ սուլֆանիլամիդներ և հակապրոտոզոային միջոցներ։ Կանխարգելումը՝ հիգիենայի կանոնների պահպանում։

Կենդանիների մոտ
---------------

Կենդանիներից կոկցիդիոզով հիվանդանում են խոշոր և մանր եղջերավորները, խոզերը, ճագարները, շները, գյուղատնտեսական թռչունները (հավերը, հնդկահավերը, սագերը, բադերը), քաղցրահամ ջրերի և ծովերի ձկները, ինչպես նաև վայրի կաթնասունները և թռչունները։

Տարածված է գրեթե ամենուր, մեծ վնաս է պատճառում հատկապես թռչնաբուծությանը և ճագարաբուծությանը։ Սովորաբար կոկցիդիոզը բռնկվում է գարնանը և աշնանը։ Վարակի աղբյուրներն են՝ օօցիստներով աղտոտված խոտը, հողը, ցամաքարը, խմելու ջուրը ևն։ Բնորոշ նշաններն են՝ ընկճվածություն, ախորժակի անկում, հյուծում, լուծ, երբեմն՝ կաթված, մկանային ցնցում։ Հիվանդ կենդանիներին մեկուսացնում են։ Բուժական և կանխարգելիչ նպատակով օգտագործում են կոկցիդին, սուլֆանիլամիդային պատրաստուկներ, բարելավում կերակրումը և խնամքը, պահպանում անասնաբուժա-սանիտարական և զոոհիգիենիկ կանոնները։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 528)։*  |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Գյուղատնտեսական հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Haberturk.com** լրատվական կայքն իր գործունեությունը սկսել է 1999 թվականի նոյեմբերից։ Habertürk կայքի «կին» բանալի բաժնից բացվող Hthayat.haberturk.com կայքը սկսել է գործել 2011 թվականի սեպտեմբերի 28-ից։ Ըստ ամերիկյան Alexa ինտերնետային ընկերության 2018 թվականի դեկտեմբերի 16-ի տվյալների այցելուների քանակով այն Թուրքիայում զբաղեցնում է 760-րդ տեղը։ Կայքի խմբագիրը Դամլա Չելիքթաբանն է։ Կայքն իր հրապարակումներում անդրադառնում է կին-տղամարդ հարաբերություններին, ամուսնության, առողջության, գեղեցկության, մոդայի, գնումների, անձնական խնամքի, երեխայի խնամքի վերաբերյալ թեմաների։  Կայքի «սպորտ» բաժինը պահանջված բաժին է։ Այնտեղ ներկայացվում է ոչ միայն ֆուտբոլի թուրքական ազգային առաջնության , այլ նաև եվրոպական առաջնությունների վերաբերյալ հրապարակումներ, ինչն էլ ապահովում է այցելուների մեծ թիվ։ Habertürk լրատվական կայքը պատկանում է Ciner Yayın Holding-ին, որն էլ պատկանում է Ciner Holdingին, որն իր մեջ ներառում է Ciner Enerji ve Madencilik Grubu, Ciner Cam ve Kimyasallar Grubu, Ciner Medya Grubu,Ciner Denizcilik Grubu  և այլ առևտրական ընկերություններ։

Habertürk լրատվական կայքը աչքի չի ընկնում ընդդիմադիր հրապարակումներով և վերահսկվում է իշխանությունների կողմից։ Դրա ապացույցներից է «Ալո Ֆաթիհ» դեպքը, երբ 2014 թվականի փետրվարին գաղտնալսվել էր Ռ. Թ. Էրդողանի և թերթի այդ ժամանակվա ղեկավար Մեհմեթ Ֆաթիհ Սարաչի խոսակցությունը, որտեղ Էրդողանը հստակ ցուցումներ էր տվել վերջինիս։

Ըստ ամերիկյան Alexa ինտերնետային ընկերության դեկտեմբերի 24-ի տվյալների՝ Habertürk-ն աշխարհում այցելուների թվով 1445-րդն է, իսկ Թուրքիայում՝ 29-րդը։ Ըստ Wpmavi.com կայքի տվյալների էլ՝ Habertürk կայքի ամսական այցելուների թիվը 49,39 միլիոն է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  . `{{cite web}}`: Missing or empty `|title=` (օգնություն)
2. ↑  «How popular is hthayat.com?». Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ դեկտեմբերի 27-ին. Վերցված է Վերցված է 2018-12-28-ին.
3. ↑  . `{{cite web}}`: Missing or empty `|title=` (օգնություն)
4. ↑  «YENİ! ALO Fatih ve Recep Tayyip Erdoğan gizli görüşmesi ses kaydi». Վերցված է Վերցված է 2018-12-28-ին.
5. ↑  «Alo Fatih, kesin o yayını!». Վերցված է Վերցված է 2018-12-28-ին.
6. ↑  «haberturk.com Traffic Statistics». Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ դեկտեմբերի 27-ին. Վերցված է Վերցված է 2018-12-28-ին.
7. ↑  «Türkiye'de En Çok Ziyaret Edilen Siteler: TOP 100 | En Çok Tıklanan Siteler». Վերցված է Վերցված է 2018-12-28-ին.
**Ջեներալի Արենա** կամ Ֆրանց Հոռ ստադիոն (Franz-Horr-Stadion), ֆուտբոլի խաղադաշտ Ավստրիայի մայրաքաղաք Վիեննայի հարավային մասում։ 1973 թվականից ի վեր Վիեննայի *Աուստրիա* ֆուտբոլային ակումբի այսպես ասած՝ տնային մրցասպարեզն է։ Կառուցվել է 1925 թվականին՝ որպես չեխ ներգաղթյալների *SK Slovan Vienna* ակումբի տնային մարզադաշտ և նախատեսված է եղել 10,850 մարզասեր հանդիսականների համար։ Այնուհետև վերանվանվել է այդ տարածքը գնած չեխական մեկ այլ ֆուտբոլային ակումբի՝ *České srdce* ("Չեխական սիրտ") անունով։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին մեծ չափով վնասվել է. չորս տրիբունաները հետագայում մի քանի անգամ վերակառուցվել են։ 1974 թվականին, երբ մահացել է *Wiener Fußball-Verband*-ի (Վիեննայի ֆուտբոլի ասոցիացիայի) նախագահ Ֆրանց Հոռը, մարզադաշտը նրա պատվին անվանակոչվել է *Franz-Horr-Stadion*:

Մրցասպարեզի վերջին խոշոր վերակառուցումը տեղի է ունեցել 2008 թվականին, երբ ամբողջովին նորացվել է արևելյան տրիբունան՝ դառնալով երկյարուս և ստանալով տեղաշարժվելու «ունակություն»։ Այդ նորարարություններից հետո մարզադաշտի նստատեղերի թիվը հասցվել է 17,656-ի։

2011 թվականի հունվարին մրցասպարեզը վերանվանվել է *Generali Arena*՝ ի պատիվ Վիեննայի «Աուստրիա» ֆուտբոլային ակումբի հովանավոր *Assicurazioni Generali* ապահովագրական ընկերությունների խմբի։ Քանի որ *UEFA*-ն չի ընդունում և չի ճանաչում մարզադաշտերը հովանավորների անուններով կոչելը, խաղադաշտը եվրոպական մրցախաղերի ժամանակ կոչում են "*Austria Arena*":

Գրականություն
-------------

* Adolf Navratil: *SK Slovan 1902–1952*, Wien 1952
* „SK Slovan - Eine Station vor dem Ende der Welt" in Hubert Pramhas/Wolfgang Slapansky: *Rote Teufel leben Länger*, Wien 1993
* „Das Franz Horr-Stadion" in Josef Huber: *75 Jahre Wiener Fußball-Verband*, Wien 1998
* „Die Stadien: Wo die Austria tätig war" in Matthias Marschik: *Wiener Austria*, Wien 2001

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑

Արտաքին հղումներ
----------------

* austria-archiv.at: Austria-Archiv - Ausführliche Geschichte des Franz-Horr-Stadion ab dem Zeitpunkt der Übernahme durch die Austria
* stadiumdb.com: Generali-Arena (Franz-Horr-Stadion) (englisch)
* stadionwelt.de: Generali-Arena - FK Austria Wien Արխիվացված 2018-10-29 Wayback Machine
* europlan-online.de: Generali Arena - Wien

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ջեներալի Արենա (Վիեննա)» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | StadiumDB |

 |
|  |
| --- |
| **Նետիկ նրբագեղ** |
| Նետիկ նրբագեղ (արու)Նետիկ նրբագեղ (արու) |
| Նետիկ նրբագեղ (արու)Նետիկ նրբագեղ (արու) |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Կենդանիներ (Animalia) |
| **Տիպ/Բաժին** | Հոդվածոտանիներ (Arthropoda) |
| **Ենթատիպ** | Վեցոտանիներ (Hexapoda) |
| **Դաս** | Միջատներ (Insecta) |
| **Կարգ** | Ճպուռներ (Odonata) |
| **Ընտանիք** | Նետիկներ (Coenagrionidae) |
| **Ցեղ** | **Coenagrion** |
| **Տեսակ** | **Նետիկ նրբագեղ** *(C. scitulum)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Coenagrion scitulum***Rambur, 1842 |
|
| **Կարգավիճակ** |
| **Հատուկ պահպանության կարգավիճակ՝**   Քիչ մտահոգող տեսակ |

**Նետիկ նրբագեղ** (լատին․՝ Coenagrion scitulum), նետիկների ընտանիքին պատկանող միջատ։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն
--------------

30-32 մմ երկարությամբ, բարեկազմ մարմնով, երկնագույն գունավորմամբ, մեկ զույգ նեղ, երկնագույն երկայնական զոլեր ունեցող սև վերին կրծքի մասով փոքր ճպուռ է, որի փորիկի հատվածները տարբեր լայնության սև գույնի օղակներ ունի․ 6-րդ, 7-րդ, 10-րդ հատվածները գրեթե լրիվ սև են, իսկ 8-րդ և 9-րդը՝ ամբողջությամբ երկնագույն։
Պտերոստիգման խոշոր է։

Տարածվածություն
---------------

Տարածված է Միջերկրական ծովի երկրներում՝ դեպի արևելք, մինչև Հյուսիսային Իրան, Վրաստան։ Հայաստանում միակ հայտնաբերման վայրը Ալդարա գյուղի շրջակայքն է (Սյունիքի մարզ)։

Էկոլոգիա
--------

Ապրում են կիսաանապատային գոտու տաք, երբեմն դանդաղահոս ջրավազաններում և զարգանում՝ ջրաճահճային բուսականությամբ հարուստ ջրավազաններում։ Ձվադրում են լողացող բուսականության վրա։ Թռիչքը մայիսի վերջից մինչև հուլիսի վերջը է, երբեմն շարունակվում է մինչև սեպտեմբեր, զարգացումը տևում է մեկ տարի։

Պահպանություն
-------------

Հազվագյուտ, ծայրահեղ սահմանափակ արեալով, եզակի առանձնյակներով տեսակ է։ Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով գնահատվում է որպես վտանգված տեսակ։ Թվաքանակի փոփոխության միտումները պարզված չեն։

Վտանգման հիմնական գործոնները բացահայտված չեն։

Պահպանվում է «Արևիկ» ազգային պարկում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*. Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն. 2010. ISBN 978-99941-2-420-6.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիցեղերն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Նետիկ նրբագեղ» հոդվածին։ |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Նետիկ նրբագեղ» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG |

 |
**Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի,** հայկական առաքելական եկեղեցի Արցախի Հանրապետության Շահումյանի շրջանի Մարտունաշեն գյուղի կենտրոնում։

Պատմություն
-----------

Եկեղեցին ունի եռանավ, բազիլիկ հորինվածք։ Երկթեք ծածկի տակ առնված թաղակիր կամարները պահում են 3 զույգ սյուներն ու որմնասյուները։ Արևելքում կիսաբոլորակ խորանի երկու կողմերում։ Լուսավորությունն իրականացված է 10 լուսամուտների միջոցով (4-ը՝ բացված հարավային, 3-ը՝ արևելյան, 2-ը՝ հյուսիսային և 1-ը՝ արևմտյան ճակատից)։ Մուտքը բացված է արևմտյան ճակատից։ Եկեղեցին կառուցված է կոփածո քարով, կրաշաղախով։ Անկյունաքարերը և կառուցողական առավել պատասխանատու հատվածները շարված են սրբատաշ քարերով։

Եկեղեցին նորոգվել է 1892 թվականին։ Այս վերանորոգման մասին կա պահպանված արձանագրություններ փորագրված եկեղեցու արևմտյան ճակատին՝ մուտքի բարավորին, քիվից ներքև զետեղված քարին և հարավային ճակատից բացված լուսամուտների սրբատաշ գլխաքարերին։

1899 թվականին ընթացող վերանորգման աշխատանքներն անավարտ են մնացել նյութական միջոցների սղության պատճառով։

1917 թվականին գյուղի հասարակությունը կրկին ձեռնամուխ է եղել նորոգել եկեղեցին, որի համար նախատեսված ծախսը կազմել է 1270 ռուբլի։

Իշխանությունների կողմից եկեղեցին փակվել է 1928 թվականին։

Տես նաև
-------

* Մարտունաշեն

Գրականություն
-------------

1. Ս. Կարապետյան, ՀՅՈՒՍԻՍԱՅԻՆ ԱՐՑԱԽ, էջ 380-383։
2. Լալայան Ե. Գանձակի գաւառ, էջ 333։
3. Բարխուտարեանց Մ. Արցախ, էջ 253։
| **՞**Սատունինի սկոտոդրիմադուզա |
| --- |
|  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Կենդանիներ |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Բաժին | Միջատներ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ընտանիք | Ծղրիդներ |
|
|
|
|
|
|
| Տեսակ | Սատունինի սկոտոդրիմադուզա |
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Scotodrymadusa satunini

 |
| 

| [{{fullurl:wikispecies:{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} ԴասակարգումըՎիքիցեղերում] | uselang=hy}}[{{fullurl:commons:Special:Search/{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} Պատկերների որոնումՎիքիպահեստում] | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Սատունինի սկոտոդրիմադուզա** (լատին․՝ Scotodrymadusa satunini), ծղրիդների ընտանիքին պատկանող միջատ։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն
--------------

Մարմինը միջին մեծության է, արուի մարմնի երկարությունը 24 մմ է, էգինը՝ 23-26 մմ, իսկ ձվադրինը՝ 10-13 մմ։ Գունավորումը գորշագույն է, մոխրագույնգորշագույն կամ շագանակագույն։ Հազիվ առաջնամեջքի եզրի տակից երևացող վերնաթևերը երկու սեռերի մոտ էլ խիստ կարճացած են։

Տարածվածություն
---------------

Տարածված է Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետությունում, Հյուսիսարևմտյան Իրանում, Հայաստանում հայտնի էր Երևանից (այստեղ հավանաբար անհետացել է) և Արմավիրի մարզից (Փարաքար գյուղ և Այղր լճի շրջակայք)։

Էկոլոգիա
--------

Սատունինի սկոտոդրիմադուզան ապրում է ծովի մակարդակից 845-1100 մ բարձրությունների վրա, կիսաանապատային գոտու ցածրադիր տեղամասերում։ Թրթուրները հավանաբար դուրս են գալիս մայիսին։ Բարձր հասակի թրթուրները և հասուն միջատները հավաքվել են հունիսին։

Պահպանություն
-------------

Ծայրահեղ սահմանափակ արեալով հազվագյուտ, հնարավոր է անհետացած տեսակ է։ Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով գնահատվում է որպես կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ։

Հայտնի են 1920 թվականին հավաքված եզակի նմուշներ։

Վտանգման հիմնական գործոները տարածքի գյուղատնտեսական յուրացումն ու քաղաքակենտրոնացումն է։

Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*. Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն. 2010. ISBN 978-99941-2-420-6.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · IRMNG |

 |
|  |
| --- |
| **Մոխրագույն երկարաբեղիկ** |
|  |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Կենդանիներ (Animalia) |
| **Տիպ/Բաժին** | Հոդվածոտանիներ (Arthropoda) |
| **Ենթատիպ** | Վեցոտանիներ (Hexapoda) |
| **Դաս** | Միջատներ (Insecta) |
| **Կարգ** | Բզեզներ (Coleoptera) |
| **Ընտանիք** | Երկարաբեղիկներ (Cerambycidae) |
| **Ցեղ** | **Dorcadion** |
| **Տեսակ** | **Մոխրագույն երկարաբեղիկ** *(D. cineriferum)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Dorcadion cineriferum*** |

**Մոխրագույն երկարաբեղիկ** (լատին․՝ Dorcadion cineriferum), երկարաբեղիկների ընտանիքին պատկանող միջատ։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն
--------------

12-15 մմ մարմնի երկարությամբ, բավականին ձգված, սև մարմնով, բաց մոխրագույն կամ արծաթագույն, գրեթե հավասարաչափ, խիտ, թավշյա ծածկույթ ունեցող վերնաթևերով (ծալված եզրերը մգացած են), ոչ մեծ չափի բզեզ է։ Վերնաթևերն առաջնամեջքից փոքր-ինչ լայն են, նեղ ձվաձև, էգինը՝ ավելի լայն, քան արուինը։

Տարածվածություն
---------------

Համարվում է Հայաստանի էնդեմիկ։ Հայաստանում հայտնի է Սևանի լեռնաշղթայի արևելյան մասում։

Էկոլոգիա
--------

Ապրում է ծովի մակարդակից 2200-2800 մ բարձրությունների վրա՝ ալպյան և ենթալպյան մարգագետիններում։

Բզեզները գետնին սողում են ցերեկը` մայիսի սկզբից մինչև հուլիսի կեսերը, առանձին առանձնյակներ` մինչև օգոստոսի սկիզբ։ Զարգացումը ընթանում է հողում։

Պահպանություն
-------------

Սահմանափակ արեալով տեսակ է։ Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով գնահատվում է որպես վտանգված տեսակ։

Թվաքանակը բարձր չէ, փոփոխության միտումները հայտնի չեն։

Վտանգման հիմնական գործոններն են անասունների չկարգավորված արածեցումը, պոպուլյացիայի մի մասին սպառնում է նրա տարածման վայրերի որոշ հատվածներում լեռնարդյունաբերության զարգացումը։

Հանդիպում է «Սևան» ազգային պարկի բուֆերային գոտում, որը չունի սահմանափակ բնօգտագործման իրական ռեժիմ։

Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*. Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն. 2010. ISBN 978-99941-2-420-6.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիցեղերն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մոխրագույն երկարաբեղիկ» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · IRMNG |

 |
|  |
| --- |
| **Ճպուռ-ծառա** |
| Ճպուռ-ծառա (արու)Ճպուռ-ծառա (արու) |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Կենդանիներ (Animalia) |
| **Տիպ/Բաժին** | Հոդվածոտանիներ (Arthropoda) |
| **Ենթատիպ** | Վեցոտանիներ (Hexapoda) |
| **Դաս** | Միջատներ (Insecta) |
| **Կարգ** | Ճպուռներ (Odonata) |
| **Ընտանիք** | Իսկական ճպուռներ (Libellulidae) |
| **Ցեղ** | **Crocothemis** |
| **Տեսակ** | **Ճպուռ-ծառա** *(C. servilia)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Crocothemis servilia***Drury, 1773 |
|
| **Կարգավիճակ** |
| **Հատուկ պահպանության կարգավիճակ՝**   Քիչ մտահոգող տեսակ |

**Ճպուռ-ծառա** (լատին․՝ Crocothemis servilia), իսկական ճպուռների ընտանիքին պատկանող միջատ, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն
--------------

34-37 մմ երկարությամբ, փոքր չափի ճպուռ է։ Էգերի և ոչ սեռահասուն արուների մարմնի գունավորումը քիչ թե շատ մուգ ոսկեդեղնավուն է, իսկ սեռահասուն արուներինը՝ վառ կարմիր։ Փորիկի հատվածների (բացի 10-րդից) միջնագծի երկարությամբ վերևից ձգվում է նեղ, փոքր-ինչ անհավասար և մուգ գույնի զոլ։

Տարածվածություն
---------------

Տարածված է Հարավային Ասիայում, արեալի արևելքում հասնում է Ճապոնիա, արևմուտքում՝ Հարավարևելյան Թուրքիա և Իսրայել, Անդրկովկասում հայտնի են մեկուսացած օջախներ։ Հայաստանում գտնվել է միայն Մեղրի քաղաքի մոտակայքում (Սյունիքի մարզ)։

Էկոլոգիա
--------

Ապրում և զարգանում է գրեթե բոլոր տաք և կանգնած ջրերով բաց ջրամբարներում, գերադասում են ափամերձ բուսականությունը։ Հայաստանում հայտնաբերվել է Արաքս գետի մոտ գտնվող լճակից։

Զարգացման ցիկլը տևում է մեկ տարի։ Հայաստանում հասուն առանձնյակները գրանցվել են հունիսին։

Պահպանություն
-------------

Արեալի սահմանաեզրին գտնվող ծայրահեղ հազվագյուտ տեսակ է, որը Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակում գրանցված է որպես վտանգված տեսակ։

Հայտնի է հայտնաբերման մեկ փաստ։ Թվաքանակի փոփոխության միտումները պարզված չեն։

Տեսակին սպառնացող վտանգ է համարվում ջրամբարների աղտոտումը թունաքիմիկատներով։

Պահպանության գործողություններ չեն իրականացվում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*. Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն. 2010. ISBN 978-99941-2-420-6.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիցեղերն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ճպուռ-ծառա» հոդվածին։ |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ճպուռ-ծառա» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN |

 |
Մորեն սառցադաշտային լիճը Ալբերտա նահանգի Բանֆ ազգային պարկում
**Զբոսաշրջությունը Կանադայում** (անգլ.՝ Tourism in Canada, ֆր.՝ Tourisme au Canada), Կանադայի տնտեսության կարևորագույն ճյուղերից մեկը։ Կանադան պետություն է Հյուսիսային Ամերիկայում։ Ըստ զբոսաշրջային համաշխարհային կազմակերպության՝ Կանադան զբոսաշրջության ցուցանիշներով աշխարհի առաջատար երկրներից մեկն է։

Ըստ 2014 թվականի տվյալների՝ ընդունած զբոսաշրջիկների թվով աշխարհում գրավում է 18-րդ տեղը՝ Ֆրանսիայից, Միացյալ Նահանգներից, Իսպանիայից, Չինաստանից, Իտալիայից, Թուրքիայից, Գերմանիայից, Մեծ Բրիտանիայից, Ռուսաստանից, Թաիլանդից, Մեքսիկայից, Ավստրիայից, Հոնգ Կոնգից, Մալայզիայից, Հունաստանից, Ճապոնիայից և Սաուդյան Արաբիայից հետո։ Ամեն տարի Կանադա է այցելում շուրջ 18 միլիոն զբոսաշրջիկ, ովքեր երկրում ներդնում են ավելի քան 17 միլիարդ ԱՄՆ դոլար։

Կանադան հարուստ բնական և մշակութային ժառանգություն ունեցող երկիր է։ Այստեղ կան ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության 18 օբյեկտ։ Կանադայի կարևոր զբոսաշրջային կենտրոններ են Օնտարիոն, Տորոնտոն, Մոնրեալը և մայրաքաղաք Օտտավան։ Բնական հարստություններից հատկապես աչքի են ընկնում բնության հատուկ պահպանության օբյեկտները՝ ազգային պարկերը, արգելոցները և արգելավայրերը։ Համաշխարհային ժառանգության ցանկում է գրանցված նաև Քվեբեկ քաղաքի պատմական կենտրոնը՝ 19-րդ դարի շինություններով՝ ազնվականական բնակելի տներով և փողոցներով։ Կանադա ժամանած զբոսաշրջիկների համար առավել ուշագրավ օբյեկտ է Նիագարա ջրվեժը, որը հնդկացիների լեզվից թարգմանաբար նշանակում է «գետնին շրխկացող ջուր»

Տես նաև
-------

* Զբոսաշրջությունը Մեքսիկայում
* Հին Քվեբեկ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Աշխարհի ամենաշատ այցելվող պետությունները զբոսաշրջության բնագավառում Արխիվացված 2015-02-05 Wayback Machine, 2011 թվականի վիճակագրական տվյալներ
2. ↑  ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկը Կանադայի տարածքում, զբոսաշրջությունը Կանադայում, երկրի տեսարժանությունները ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի էջում

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Զբոսաշրջությունը Կանադայում» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |

 |
| **՞**Կարճամարմին ոսկեբզեզ |
| --- |
|  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Կենդանիներ |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Բաժին | Միջատներ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ընտանիք | Ոսկեբզեզներ |
|
|
|
|
|
|
| Տեսակ | Կարճամարմին ոսկեբզեզ |
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Anthaxia breviformis

 |
| 

| [{{fullurl:wikispecies:{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} ԴասակարգումըՎիքիցեղերում] | uselang=hy}}[{{fullurl:commons:Special:Search/{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} Պատկերների որոնումՎիքիպահեստում] | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Կարճամարմին ոսկեբզեզ** (լատին․՝ Anthaxia breviformis), ոսկեբզեզների ընտանիքին պատկանող միջատ, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն
--------------

Տափակ, բավականին նեղ մարմնով, 4,5 մմ երկարությամբ մանր բզեզ է։ Գունավորումը մուգ կանաչ է, մարմնի ստորին մասը գրեթե սև է, իսկ հստակ սահմաններ չունեցող, մուգ կանաչ բծով վերնաթևերը՝ կեղտոտ կարմիր գույնի։

Տարածվածություն
---------------

Հայաստանի էնդեմիկ է։ Հայտնի է միայն Նռնաձոր գյուղի շրջակայքից (Սյունիքի մարզ)։

Էկոլոգիա
--------

Ապրում է գիհու նոսրանտառներում։

Կենսաբանական առանձնահատկություններերը հայտնի չեն։ Հայտնաբերվել են ապրիլի վերջին՝ ծաղիկների վրա։

Պահպանություն
-------------

Խիստ սահմանափակ արեալով շատ հազվագյուտ տեսակ է։ Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակում գրանցված է որպես կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ։

Թվաքանակի փոփոխության միտումները հայտնի չեն։ Հայտնաբերված է մեկ նմուշ։

Սպառնացող վտանգ է հանդիսանում բնակավայրերի մոտ վառելիք ձեռք բերելու նպատակով բնափայտաթփային բուսականության հատումը, ինչպես նաև անասունների՝ հատկապես այծերի չկարգավորված արածեցումը։

Պահպանվում է «Արևիկ» ազգային պարկում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*. Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն. 2010. ISBN 978-99941-2-420-6.
**Ֆյուն** (դան․՝ Fyn), կղզի Դանիայի կազմում, մակերեսով երրորդը Զելանդիայից և Վենսյուսել-Տիից հետո (Դանիայի թագավորության կազմի մեջ են մտնում նույնպես ավելի մեծ կղզիներ՝ Գրենլանդիա, Դիսկո և այլն)։ Մակերեսը՝ 2976 կմ²։ Բնակչությունը մոտ 445 հազար մարդ։ Ափեզրը ցածրադիր է։ Ռելիեֆը, քարքարոտ հարթավայրեր մինչև 131 մ բարձրությամբ բլուրներով։

Կղզու գլխավոր քաղաքն է Օդենսեն, այն միացած է ծովի հետ ջրանցքով։

Կղզին միացած է երկու կամուրջներով Փոքր Բելտ նեղուցով Յուտլանդիա թերակղզու հետ։ Առաջին կամուրջը կառուցվել է 1930-ական թվականներին ավտոմեքենաների և երկաթուղու համար, իսկ երկրորդը կառուցվել է 1970-ականներին, և նախատեսված է միայն ավտոմեքենաների համար։ Մեծ Բելտ նեղուցով Ֆյունը միացած է Զելանդիա կղզու հետ։ Իրականում դա երկու հաջորդական կամուրջներ են, որոնց միջև գտնվում է նեղուցի մեջտեղում գտնվող Սպրյոգե կղզին։

Կղզու վրա է գտնվում նավաշինարան։ Պատմականորեն այն գտնվում էր Օդենսեում, սակայն 1950-ականների վերջում ավելի ժամանակակից նավաշինարան է կառուցվել Մյունկեբոյում, իսկ Օդենսեի նավաշինարանը պլանավորվում է փակել 2012 թվականին։

Հիմնադրի էֆեկտի պատճառով կղզու վրա հաճախ են գրանցվում Ռանդյու-Օսլերի հիվանդության դեպքեր.

Քաղաքները և համայնքները
-----------------------

Կղզու վրա գտնվող քաղաքները և նրանց բնակչությունը՝

* Օդենսե - 158163 (2008)
* Սվենբորգ - 27318 (2008)
* Նյուբորգ - 16043
* Միդելֆարտ - 14494 (2009)
* Ֆոբորգ - 7234
* Ասենս - 5965
* Կերտմինե - 5775
* Բոգենս - 3499

Կղզում գտնվող համայնքները՝

* Ասենս
* Կերտեմինե
* Միդելֆարտ
* Նորֆյունս
* Նյուբորգ
* Օդենսե
* Սվենբորգ
* Ֆոբորգ-Միտֆյուն

Հայտնի կղզիաբնակները
--------------------

* Հանս Քրիստիան Անդերսեն` գրող,
* Կարլ Նիլսեն` երգահան։

Պատկերասրահ
-----------

* Յուտլանդիա թերակղզի տանող կամուրջըՅուտլանդիա թերակղզի տանող կամուրջը
* Ֆոբորգ քաղաքը Ֆյունի վրաՖոբորգ քաղաքը Ֆյունի վրա
* Գլավենդրուպի ռուներով քարը, հյուսիսային ՖյունԳլավենդրուպի ռուներով քարը, հյուսիսային Ֆյուն
* Գլավենդրուպի քարե նավը, հյուսիսային ՖյունԳլավենդրուպի քարե նավը, հյուսիսային Ֆյուն
* Ֆյունի միջնադարյան քարտեզՖյունի միջնադարյան քարտեզ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  archINFORM (գերմ.) — 1994.
2. ↑
3. ↑
4. ↑  Ռանդյու-Օսլերի հիվանդության մասին հոդված (անգլ.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Տեղեկություններ կղզու մասին զբոսաշրջիկների համար (դանիերեն, գերմաներեն, անգլերեն)
* Guide to Fyn Путеводитель по острову Արխիվացված 2020-08-09 Wayback Machine

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ֆյուն» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 122096040 · GND: 4018791-3 · VIAF: 127383823 · WorldCat VIAF: 127383823 |

 |
| **՞**Թամբակուրծք թարախահան |
| --- |
|  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Կենդանիներ |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Բաժին | Միջատներ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ընտանիք | Թարախահաններ |
|
|
|
|
|
|
| Տեսակ | Թամբակուրծք թարախահան |
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Mylabris sedilithorax

 |
| 

| [{{fullurl:wikispecies:{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} ԴասակարգումըՎիքիցեղերում] | uselang=hy}}[{{fullurl:commons:Special:Search/{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} Պատկերների որոնումՎիքիպահեստում] | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Թամբակուրծք թարախահան** (լատին․՝ Mylabris sedilithorax), թարախահանների ընտանիքին պատկանող միջատ, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն
--------------

Նեղ, զուգահեռակող, ուռուցիկ, սև մարմնով և 5-10 մմ երկարությամբ ոչ մեծ չափի բզեզ է։ Սպիտակավուն կամ դեղնավուն, մի քանի մանր սև բծերով վերնաթևերն ունեն բաց գույն։

Տարածվածություն
---------------

Հայաստանի էնդեմիկ միջատ է։ Տարածված է Ծաղկունյաց լեռնաշղթայում՝ Ծաղկաձորից մինչև Հանքավան, Ապարան և Արագած լեռան հարավային լանջեր (Անտառուտ գյուղի մոտ և Սևան քաղաքի շրջակայք)։

Էկոլոգիա
--------

Ապրում է լեռնատափաստաններում և ենթալպյան մարգագետիններում՝ անտառի վերին եզրի մոտ, հանդիպում` հուլիս-օգոստոս ամիսներին բույսերի ծաղիկների վրա։

Կենսաբանական առանձնահատկությունները հայտնի չեն։

Պահպանություն
-------------

Սահմանափակ արեալով հազվագյուտ տեսակ է։ Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակում գրանցված է որպես վտանգված տեսակ։

Թվաքանակը չափավոր բարձր է, իսկ փոփոխության միտումները՝ անհայտ։

Վտանգ են հանդիսանում անասունների չկարգավորված արածեցմամբ պայմանավորված էկոհամակարգերի դեգրադացումը և տեսակի՝ կլիմայի կանխատեսվող փոփոխության հետևանքով ալպյան գոտու սահմանների լանջն ի վեր տեղաշարժմամբ պայմանավորված ապրելավայրերի կրճատումը։

Պահպանվում է «Հանքավան» պետական արգելավայրում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*. Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն. 2010. ISBN 978-99941-2-420-6.
|  |
| --- |
| **Արաքսյան չրխկան** |
|  |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Կենդանիներ (Animalia) |
| **Տիպ/Բաժին** | Հոդվածոտանիներ (Arthropoda) |
| **Ենթատիպ** | Վեցոտանիներ (Hexapoda) |
| **Դաս** | Միջատներ (Insecta) |
| **Կարգ** | Բզեզներ (Coleoptera) |
| **Ընտանիք** | Չրխկաններ (Elateridae) |
| **Ցեղ** | '**Cardiophorus'** |
| **Տեսակ** | **Արաքսյան չրխկան** *(C. araxicola)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Cardiophorus araxicola*** |

**Արաքսյան չրխկան** (լատին․՝ Cardiophorus araxicola), չրխկանների ընտանիքին պատկանող միջատ։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն
--------------

4,5-6 մմ երկարությամբ սև մարմնով փոքր չափի բզեզ է։ Վերնաթևերը ծղոտագույն են՝ կարի մոտ մգացած զոլով, յուրաքանչյուր վերնաթևի սկավառակի վրա հազվադեպ լինում է մեկական մուգ բիծ, բեղիկների հատվածների հիմքերը, ոտքերի սրունքները և թաթերը ունեն բաց են գունավորում։

Տարածվածություն
---------------

Հայաստանի էնդեմիկ է։ Հայտնի է միայն Գոռավանի ավազուտներից՝ Վեդի քաղաքի մոտ (Արարատի մարզ)։

Էկոլոգիա
--------

Ապրում են ջուզգունի մացառուտներով ավազոտ անապատներում, հանդիպում են հունիս-հուլիսի սկզբին խոտաբույսերի վրա։

Կենսաբանական առանձնահատկությունները հայտնի չեն։

Պահպանություն
-------------

Սահմանափակ արեալով հազվագյուտ տեսակ է։ Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով ներկայումս գնահատվում է որպես կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ։

Թվաքանակը ցածր է, փոփոխության միտումները՝ անհայտ։

Վտանգման հիմնական գործոններն են շինարարական նպատակներով ավազահանումը, անասունների արածեցումը և ճանապարհաշինությունը։

Պահպանվում է «Գոռավանի ավազուտներ» պետական արգելավայրում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*. Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն. 2010. ISBN 978-99941-2-420-6.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | GBIF · IRMNG |

 |
Ջրաներկ
Ջրաներկ
**Ջրաներկ** (ֆր.՝ Aquarelle, իտալ.՝ acquarello), ներկ` բուսական սոսնձի հիմքով, որ լուծվում է ջրում և հեշտությամբ լվացվում նրանով։ Ջրաներկը նաև գեղանկարչական տեխնիկա է, որ կիրառում է այդ ներկերը։ Ստեղծվել է դեռևս մեր թվարկությունից առաջ, սակայն այն ավելի լայն տարածում է ստացել Վերածննդի դարաշրջանում։ Այն հանդիսանում է ամենահարմար և ամենամատչելի ներկանյութը գեղանկարչական աշխատանքներ կատարելու համար։ Այն թափանցիկ ներկանյութ է, հեշտությամբ լուծվում է ջրում։ Սրանով աշխատում են թղթի վրա։

Ջրաներկը միավորում է գեղանկարչության (տոնի հարստություն, ձևի կառուցվածք) ու գրաֆիկայի առանձնահատկությունները (պատկերի կառուցման գործում թղթի ակտիվ դեր, ռելիեֆային վրձնահարվածների բացակայություն)։

Տեխնիկաներ
----------

Կա ջրաներկով աշխատելու երկու տեխնիկա՝ թաց (անգլիական) տեխնիկա և չոր, շերտավոր (իտալական) տեխնիկա։

### Թաց (անգլիական)

Այս տեխնիկայի ժամանակ թուղթը, որի վրա պետք է նկարենք, ամբողջությամբ պետք է թրջել, այնուհետև այն պետք է ամրացնենք հարթ մակերևույթին։ Աշխատանքը պետք է սկսել թղթի վերևի հատվածից, և փուլ առ փուլ պետք է դնել գույները մինչև թղթի ներքևի հատվածը։ Պետք է մինչ թղթի չորանալը հասցնենք աշխատանքը ավարտել, այլապես աշխատանքն ապարդյուն կլինի։

### Չոր, շերտավոր (իտալական)

Այս տեխնիկայի դեպքում պետք է պարզապես գույները դնել շերտերով։ Հարկավոր է աշխատանքը սկսել ավելի բաց երանգներ դնելով, ապա աշխատանքի ընթացքում հետզհետե ավելի մգացնել համապատասխան մգության կարիք ունեցող հատվածները։

Ջրաներկը թղթի վրա

Սպիտակ գույն
------------

Ջրաներկով աշխատելիս չի օգտագործվում սպիտակ գույնը (այդ իսկ պատճարով պրոֆեսիոնալ ջրաներկի մեջ բացակայում է այդ գույնը, սպիտակ հանդիպում է միայն երեխաների համար նախատեսված ջրաներկի գունադարանում), ավելի բաց երանգներ ստանալու համար պետք է պարզապես գույնին ավելացնել ջուր։ Ջրաներկի շերտավոր տեխնիկայով նկարելիս կարելի է դնել մի քանի շերտ իրար վրա (ամենաշատը կարելի է 7 շերտ դնել, դրանից ավել դնելու դեպքում նկարը կարող է կորցնել իր թափանցիկությունը և որակազրկվել)։

Վրձիններ
--------

Ջրաներկով աշխատելու համար օգտագործվում են փափուկ վրձիններ, դրանցից ամենահարմարը սկյուռի մազից վրձինն է։ Նկարելիս ձեռքի տակ պետք է ունենալ 3 տարբեր համարների վրձիններ (4,6,10)։

Բացի հիմնական վրձիններից` նկարիչներին հարկավոր են այլ գործիքներ ևս` ջրի դույլեր, վրձինը մաքրելու լաթեր, խառնուրդի ստեղծման համար դույլիկներ, ատամի խոզանակ գույնը ցանելու համար, փետուր կամ քերիչ վրձինը մաքրելու համար, ավելորդ հատվածները հեռացնելու ռետին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Акварель // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред.  А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
2. ↑  Béguin,1995,p=77.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ջրաներկ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Վ. Դալի · Ժամանակակից Ուկրաինայի · Կրուգոսվետ · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX524541 · BNF: 119309259 · GND: 4002511-1 · LCCN: sh85145673 · NDL: 00571592 · NKC: ph114019, ph118334 |

 |

 |