recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Դեղեր
**Դեղագործություն** 1927 թվականին Ա. Սնջոյանի նախաձեռնությամբ ստեղծվել է դեղագործություն, 1947 թվականին՝ դեղագործ, քիմիայի լաբորատորիա, որոնց հիման վրա 1955 թվականին՝ ՀհԱՀ ԳԱ ՆՕՔՀ-ն։ Վերջինիս տեխնոլոգիական բաժնում արտադրվել են տարբեր դեղանյութեր (անգլերոն, քվատերոն, արփենալ, դիթիլին և այլն)։ 1972 թվականին ԵԲՀ-ում բացվել է դեղագիտության ֆակուլտետ, 1977 թվականին՝ դեղերի տեխնոլոգիայի և դեղագործ, քիմիայի ամբիոններ։ ԵՊԲՀ-ում 2008 թվականին հիմնադրվել է դեղագործության ամբիոն, որտեղ կատարվում են դեղաբանության, դեղագիտական և թունաբան, քիմիաների, կլինիկ, դեղաբանության և կլինիկական դեղագիտության համալիր ուսումնասիրություններ։ Ամբիոնում դեղագետները մասնագիտանում են դեղագիտական վերլուծության, կլինիկ, դեղաբանության և կլինիկ, դեղագործության բնագավառներում։ Կատարվում են ուղեղային արյան շրջանառության խանգարումների դեղաբան, շտկման հետազոտություններ։ Փորձարկվել են ԳԱԿԹ-համակարգի միացությունները և ԳԱԿԹ-ի ածանցյալները (Մ. Բալասանյան, Ն. Միրզոյան), նուկլեոզիդները, պեպտիդային միացությունները (Մ. Խաչատրյան, Շ. Աֆրիկյան)։ Միացությունների կառույց-ակտիվություն կապի ուսումնասիրման հիման վրա նախագծվում և սինթեզվում են նոր կենսաբանական ակտիվ կառուցվածքներ։ ՌԴ դեղաբանության ինստիտուտի (Մոսկվա) հետ համատեղ հետազոտում են (Մ. Բալասանյան, Ն. Միրզոյան, Ք. Աշրաֆյան, Լ. Դհերյան) կաթվածի բուժման համար նոր նյարդապաշտպան միացություններ։ Ամբիոնի կարևոր գիտական ուղղություններից են Հայաստանի ֆլորայի բույսերում նոր կենսաբանական ակտիվ միացությունների հայտնաբերման և նրանց դեղաբան, ակտիվության բացահայտման (Ա. ժամհարյան, Ա. Մանջիկյան, Լ. Սմոյան) ուսումնասիրությունները։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակը վերցված է* *Հայաստան հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |
**Նիկոլայ Օստրովսկու պետական գրական-հուշային թանգարան** (ռուս.՝ Госуда́рственный литерату́рно-мемориа́льный музе́й Н. А. Островского), կրթական-մշակութային հաստատություն Ռուսաստանի Կրասնոդարի երկրամասի Սոչի քաղաքում՝ Կորչագին 4 հասցեում։

Պատմություն
-----------

Նիկոլայ Օստրովսկու գրական-հուշային թանգարանը բացվել է 1937 թվականի մայիսի 1-ին։ Թանգարանը զբաղեցնում է 1018 քառակուսի մետր տարածք, ունի 550 մ2 ցուցահանդեսային տարածք, ավելի քան 37 հազար թանգարանային նմուշ, այդ թվում հազվագյուտ արժեքավոր գրքեր, կենցաղային իրեր, XIX դարի վերջի 20-րդ դարասկզբի կիրառական արվեստի նմուշներ, փաստաթղթեր, սրբապատկերներ, խորհրդային դարաշրջանի դրամագիտական նմուշներ, գեղանկարներ, գրաֆիկական աշխատանքներ (ներկայացված են Ա. Յա. Կրավչենկոյի, Եվգենի Կիբրիկի, Սավվա Բրոդսկու ստեղծագործությունները)։

Թանգարանն ունի ցուցադրության երեք օբյեկտ՝

* **Նիկոլայ Օստրովսկու հուշատուն**՝ կառուցվել է 1935 թվականին որպես ԽՍՀՄ կառավարության նվեր գրողին (ճարտարապետ Յա. Տ. Կրավչուկ). Սոչիի 30-ականներին բնորոշ շենք, Օստրովսկի ընտանիքի իրական վիճակը. եզակի գրադարանը. հազվագյուտ փաստաթղթեր, լուսանկարներ։
* **Թանգարանի գրական մաս**՝ շենքը կառուցվել է 1956 թվականին (Ճարտարապետ՝ Ի. Դ. Սպիրին)։ Այնտեղ ներկայացված է Սոչիի գրական պատմությունը՝ կապված Ալեքսանդր Օդոևսկու, Ա. Բեստուժև-Մարլինսկու, Եկատերինա Մոյկովայի, Վալենտինա Դմիտրիևայի, Վլադիմիր Մայակովսկու, Ա. Սերաֆիմովիչի, Մ. Զոշչենկոյի, Վ. Իբների, Ե. Շվարցի անվան հետ։

Թանգարանը պարբերաբար ցուցադրում է արվեստի ցուցանմուշներ Ռուսաստանի կենտրոնական թանգարանների հավաքածուներից, Ռերիխի միջազգային կենտրոնից, մասնավոր հավաքածուներից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Дом-музей Н.А. Островского актуален и в наши дни

Արտաքին հղումներ
----------------

* Литературно-мемориальный музей Н. Островского в городе Сочи
**Բաթումի մարզ** (վրաց.՝ ბათუმის ოლქი) — Ռուսական կայսրության վարչա-տարածքային միավոր 1878-1883 և 1903-1918 թվականներին։

Աշխարհագրություն
----------------

### Սահմանները

Հյուսիսում Բաթումի մարզը սահմանակից էր Քութայիսի նահանգի Օզուրգենտսկի գավառի հետ, արևելքում՝ Թիֆլիսի նահանգի Ախալցխայի գավառի և Արդահանի շրջանի Կարսի մարզի հետ։

Արևմուտքում Բաթումի մարզի սահմանը համընկնում էր 1878 թվականի ռուս-թուրքական սահմանի՝ արևմուտքում՝ Լազիստանի հետ, իսկ հարավ-արևմուտքում սահմանը սկսվում էր Քոփ-մուշ հրվանդանի մոտ և Պոնտոսի լեռների ճյուղավորումներով ձգվում էր մինչ հարավ և հարավ-արևելք՝ Արդվին քաղաքից քիչ վերև կտրելով Ճորոխ և Օլթի քաղաքից քիչ վերև Օլթի գետերը, անցնում էր Սաղանլուսկի լեռնաշղթայի ճյուղավորումներով՝ կտրելով Արաքս գետը և հասնելով ջրբաժան Էղրիդաղ լեռնաշղթայի Քեսադաղի բարձունքները, որոնք բաժանում են Արաքսի և Եփրատի ավազանները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Батумская область // Բրոքհաուսի և Եփրոնի հանրագիտական բառարան։ в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — Սանկտ-Պետերբուրգ.
2. ↑  Բրոքհաուսի և Եփրոնի հանրագիտական բառարան, հ. 86, Սանկտ-Պետերբուրգ, 1890-1907։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Արմենիապեդիա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Մեծ սովետական (1 հրտ.) |

 |
**Կուրնա** կամ  **Կուրնաս**  (հուն․՝ λίμνη Κουρνά), Կրետե կղզու ամենամեծ քաղցրահամ լիճը։ Գտնվում է Լեֆկա - Օրի լեռնաշղթայի արևելյան լանջին, Հանեա քաղաքից 48 կմ դեպի հարավ - արևելք։ Լճի շրջագիծը մոտ 3.5 կմ է, մակերեսը՝ 1.2 քառակուսի կիլոմետրից մի փոքր ավելի, առավելագույն խորությունը` 25 մետր։ Լճի հատակը ծովի մակարդակից ցածր է 3 մետր։ Լճից հոսում է Արմիրոս գետը։

Միջնադարում լիճը կրել է **Կորեսիա** (անգլ.՝ **Koresia lake**, հուն․՝ **Λιμνη Κορησσία**) անվանումը, քանի որ մոտակայքում եղել է Աթենաս Կորեսիացուն նվիրված տաճարը։ Ներկայիս անվանումը արաբերենից թարգմանվում է «լիճ»։ Լիճն ընդգրկված է եվրոպական բնապահպանական «Natura 2000» ծրագրում։ Այստեղ բազմանում են կրիաներ։

Լճից հարավ՝ Կերատիդա կոչվող վայրում է գտնվում Կուրնա քարանձավը, որը հայտնաբերվել է 1961 թվականին։ Քարանձավն
ունի մի քանի մուտք։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Пресноводное озеро Курна». Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հուլիսի 1-ին. Վերցված է 2017 թ․ նոյեմբերի 25-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կուրնաս (անգլ.)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
**Նորայր Սիսակյանի տուն-թանգարան**, կենսաքիմիկոս, ՀԽՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս Նորայր Սիսակյանի կյանքին ու գործունեությանը նվիրված թանգարան Արագածոտնի մարզի Աշտարակ քաղաքում։ Ընդգրկված է Աշտարակի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։

Տվյալներ
--------

Թանգարանի շենքը հիմնադրվել է 19-րդ դարի վերջում։ Ընդգրկված է Աշտարակի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։ 1986 թվականից գործում է որպես Նորայր Սիսակյանի տուն-թանգարան։ Շենքը վերանորոգվել է 1989 թվականին։ Թանգարանում պահվում են 350 ցուցանմուշեր՝ գիտնականի անձնական իրերը, ձեռագրեր, փաստաթղթեր, գրքեր ու լուսանկարներ։

Տես նաև
-------

* Աշտարակի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ
* Նորայր Սիսակյանի հուշարձան (Աշտարակ)

Պատկերասրահ
-----------

* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.
2. ↑  «Թանգարանները navasardtours.com կայքում, Ակադեմիկոս Նորայր Սիսակյանի տուն-թանգարան». Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ հունիսի 11-ին. Վերցված է 2015 թ․ սեպտեմբերի 12-ին.

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Նորայր Սիսակյանի տուն-թանգարան***էջը Վիքիպահեստում |
**Նիկոլա Տեսլայի հուշահամալիր**, պատմամշակութային թանգարան Խորվաթիայի Սմիլյան քաղաքում։ Տեղակայված է հռչկավոր ճարտարագետ ու գյուտարար Նիկոլա Տեսլայի ծննդավայրում։ Այն նվիրված է Տեսլային, ով ծնվել է 1856 թվականին սերբական ընտանիքում, Սմիլյան քաղաքում, որն այդ ժամանակ գտնվում էր խորվաթական տարածքում Հաբսբուրգյան միապետության կազմում։

Պատմություն
-----------

Հուշահամալիրի պաշտոնական բացումը տեղի է ունեցել 2006 թվականի հուլիսի 10-ին Տեսլայի 150 ամյակի առթիվ, բացմանը ներկա էր նաև Խորվաթիայի նախագահը։ Սկզբնապես համալիրը հիմնադրվում է որպես թանգարան 1956 թվականին, սակայն այն տուժում է Խորվաթիայի անկախության պատերազմի տարիներին, արկերից մեկն ընկնում է Նիկոլայի Տեսլայի տան կողքին գտնվող կառույցի վրա։ Ի վերջո խորվաթական բանակը մարում է բռնկված հրդեհը, կահույքն ու մի շարք առարկաներ պահպանվում են։ Պատերազմից հետո Խորվաթիայի իշխանությունները վերականգնում են համալիրը և վերաբացում 2006 թվականին մեծ հանդիսավորությամբ, որին մասնակցում էին պատվիրակություններ Խորվաթիայից և Սերբիայից։

Ճարտարապետություն և ցուցանմուշներ
---------------------------------

1,37 քառակուսի կիլոմետր տարածք ընդգրկող համալիրի մեջ մտնում են տարբեր կառույցներ՝ Նիկոլա Տեսլայի տանը գտնվող թանգարանը (որտեղ ներկայացված են նրա կյանքին վերաբերող փաստաթղթեր, լուսանկարներ և աուդիո նյութեր), սերբական ուղղափառ Սբ․ Պողոս-Պետրոս եկեղեցին, գյուղական գերեզմանը, Տեսլայի փորձարարական կայանը, քարե հուշարձաններ, նստարաններ, որոնք նախագծվել են ճարտարապետ Զդենկո Կոլաչիոյի կողմից, Տեսլայի արձանը (քանդակագործ՝ Միլե Բլաժեվիչ), Տեսլայի մի շարք հայտնագործությունների նախատիպերը(ինդուկցիոն շարժիչ, Տեսլայի տուրբինը և կծիկը)։

Հուշահամալիրում պարբերաբար իրականացվում են գիտական ու կրթական միջոցառումներ։ Վերջին մի քանի տարիներին այցելուների թիվը գնալով աճում է, միայն 2016 թվականին Նիկոլա Տեսլայի հուշահաալիր այցելել են 41,000 զբոսաշրջիկ աշխարհի տարբեր երկրներից, իսկ 2018 թվականին այցելուների թիվը հասավ 44,000-ի։

Պատկերասրահ
-----------

* Հուշահամալիրի ընդունարանի շենքըՀուշահամալիրի ընդունարանի շենքը
* Տունը, որտեղ ծնվել է ՏեսլանՏունը, որտեղ ծնվել է Տեսլան
* Հուշահամալիրի կառույցներն ու շրջակայքըՀուշահամալիրի կառույցներն ու շրջակայքը
* Տեսլայի փորձարարական կայանըՏեսլայի փորձարարական կայանը
* Տեսլայի կծիկըՏեսլայի կծիկը
* Մուլտիմեդիայի կենտրոնՄուլտիմեդիայի կենտրոն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Šoštarić, Tomislav. «Kuća čuda u rodnom mjestu Nikole Tesle». *balkans.aljazeera.net* (բոսնիերեն). Վերցված է 2023 թ․ մայիսի 15-ին.
2. ↑  «Lika napokon otkrila Teslu - Jutarnji.hr». *web.archive.org*. 2011 թ․ մայիսի 22. Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ մայիսի 22-ին. Վերցված է 2023 թ․ մայիսի 15-ին.
3. ↑  «Ured Predsjednika RH». *web.archive.org*. 2012 թ․ հունվարի 20. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 20-ին. Վերցված է 2023 թ․ մայիսի 15-ին.
4. ↑  Rešetar, Brstilo (2007). «Matea».
5. ↑  Jovanović, Dragan (2017). «INOVACIJE U MEMORIJALNOM CENTRU „NIKOLA TESLA" SMILJAN» (խորվաթերեն). Վերցված է 2023 թ․ մայիսի 15-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Memorial Center information data
* Nikola Tesla timeline

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 111147663141060552614 · WorldCat VIAF: 111147663141060552614 |

 |
Բերում կոմունան Ակերսհուս ֆյուլքեի քարտեզին
**Բերում** (նորվ.՝ Bærum), կոմունա Նորվեգիայի Ակերսհուս ֆյուլքեյում։ Կոմունայի վարչական կենտրոնը Սանվիկա քաղաքն է։ Պաշտոնական լեզուն բուկմոլն է։ Զբաղեցնում է 192.32 կմ² տարածք։

Բերում կոմունան կազմավորվել է 1838 թվականի հունվարի 1-ին Օսլոյի արևմտյան կողմում։ Այստեղ է գտնվում Ֆրիտյոֆ Նանսենի առանձնատունը, որը համարվում է կոմունայի տեսարժան վայրերից մեկը։ Անվանումը թարգմանաբար նշանակում է լեռ։

Շրջանը եղել է մարդկային գործունեության վայր դեռևս նախնադարից։ Այստեղ հայտնաբերվել են նախնադարյան կենցաղային գործիքներ։ Այն մեծ դերակատարում է ունեցել տարածաշրջանի քաղաքական, սոցիալ-տնտեսական կյանքում։ 17-րդ դարում Բերումում հայտնաբերվեց երկաթի հանքաքար, ինչը զգալիորեն նպաստեց տնտեսության առաջընթացին։

Բերումը աշխարհագրորեն գտնվում է բարենպաստ տարածաշրջանում։ Ունի ելք դեպի ծով։ Բազմաթիվ ֆյորդերը, որոնց ափերը կազմված են բարձր ժայռերից, նպաստում են ծովից փչող քամիները կանխարգելելուն։

Հարուստ է ֆաունայով և ֆլորայով։ Կոմունայի զգալի մասը պատված է կեչու և սոճու անտառներով, որտեղ ապրում են բազմաթիվ կենդանատեսակներ։

Բերումի զինանշանը
-----------------

Բերում կոմունայի զինանշանը հաստատվել է 1976 թվականի հունվարի 9-ին և իրենից ներկայացնում է կանաչ գույնի վահան, ներքևի մասը կլոր, որի վրա պատկերված է աղյուսի թրծման մոխրագույն վառարան։ Աղյուսի արտադրությունը մինչև 1800-ական թվականները եղել է տվյալ տարածաշրջանի տնտեսության հիմնական ուղղությունը։

Բնակչություն
------------

Համաձայն 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Բերում կոմունայում բնակվում է 113,659 մարդ։ Կոմունայի բնակչության քանակը վերջին 60 տարում եռակի աճ է գրանցել։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Høgaste fjelltopp i kvar kommune — Norwegian Mapping and Cadastre Authority, 2022.
2. 1 2 3  Befolkningsstatistikk. Befolkningsendringer i Ullensaker. 1951. (նորվեգերեն)
3. ↑  Norske Kommunevåpen (1990). "Nye kommunevåbener i Norden". (նորվեգերեն)
4. 1 2 3  Баккен, Тор CHR, изд.. (2008). Аскера ог Bærum-leksikon (на норвежском языке ). Осло:. Kunnskapsforlaget ISBN 978-82-573-1534-4.

Աղբյուրներ
----------

* Store norske leksikon. (նորվեգերեն)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կոմունայի վիճակագրական տվյալները վերցված Նորվեգիայի վիճվարչությունից: Արխիվացված 2007-09-30 Wayback Machine (նորվեգերեն)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000404622907 · LCCN: n80045960 · NKC: ge1202571 · VIAF: 126665154 · WorldCat VIAF: 126665154 |

 |
**Մոսկվայի Մուլտիմեդիա արվեստի թանգարան** (ռուս.՝ Мультимедиа Арт Музей), ռուսական պետական թանգարան` նվիրված նոր մուլտիմեդիա տեխնոլոգիաների հետ կապված ժամանակակից արվեստի ներկայացմանն ու զարգացմանը։ Թանգարանը բացվել է 2010 թվականի հոկտեմբերին, Մոսկվայի լուսանկարչական տան հիմքի վրա։

Ընդհանուր նկարագիր
------------------

Մոսկվայի լուսանկարչական տունը հիմնադրվել է 1996 թվականին։ Դա ռուսական առաջին պետական արվեստի ինստիտուտն էր` կենտրոնացած լուսանկարչական արվեստի վրա։ 2001 թվականին այն փոխակերպվել է Ժամանակակից արվեստի Մուլտիմեդիա համալիրի։ Համալիրը ներառում է Մոսկվայի լուսանկարչության տունը, Ալեքսանդր Ռոդչենկո լուսանկարչական դպրոցը և Մուլտիմեդիա կենտրոնը, որը բացվել է 2006 թվականին և կոչվել է ռուս հայտնի լուսանկարիչ Ալեքսանդր Ռոդչենկոյի անունով։ Համալիրի մեջ ընդգրկված է նաև Մուլտիմեդիա արվեստի կենտրոնը, որը նպատակ ունի ռուս հանդիսատեսին ծանոթացնել ժամանակակից արվեստի և մուլտիմեդիա տեխնոլոգիաների հետ։ 2005 թվականին Օստոժենկա փողոց, 16 հասցեում գտնվող թանգարանի շենքը սկսել է վերանորոգվել, բայց թանգարանը շարունակել է պահպանել ցուցադրությունները և կրթական միջոցառումները։ 2010 թվականին Համալիրը վերադարձել է իր` մոտավորապես 9000 մ2 տարածքով վերանորոգված շենք։ Մուլտիմեդիա արվեստի թանգարանի և Մոսկվայի լուսանկարչության տան ընդհանուր ցուցահանդեսի պատմությունն ունի ավելի քան 1300 ցուցահանդեսներ Ռուսաստանում և արտերկրում, միջին այցելությունը կազմում է 30-ից մինչև 35 հազար այցելու ամեն ամիս, կենտրոնն ունի ավելի քան 100 հրատարակված գրքեր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  GeoNames — 2005.
2. ↑
3. ↑  Art's most popular: Exhibition and museum visitor figures 2021 // *The Art Newspaper* — 2022. — ISSN 0960-6556
4. ↑  «Opening of Multimedia Art Museum». Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ դեկտեմբերի 2-ին. Վերցված է 2019 թ․ նոյեմբերի 7-ին.
5. ↑  Поперек потока:В Москве открыл двери Мультимедиа Арт Музей, Rossiyskaya Gazeta. 12 October 2010
6. ↑  «Interesting Information About The Multimedia Art Museum of Moscow» (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2022 թ․ հոկտեմբերի 2-ին. Վերցված է 2019 թ․ նոյեմբերի 7-ին.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | ՎԿ · Ֆեյսբուք |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ · ՅուԹյուբ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: n2012025957 · NKC: olak2018985847 · VIAF: 173957346, 153995925 · WorldCat VIAF: 173957346, 153995925 |

 |
**Բլեքինգե** (շվեդ.՝ Blekinge), պատմական նահանգ, որը գտնվում է Շվեդիայի հարավում, մտնում է պատմական Գոթլանդ տարածաշրջանի մեջ։

Մակերեսը՝ 2 941 կմ², բնակչությունը՝ 151 899 մարդ (2007 թվականի դրությամբ)։

Աշխարհագրություն
----------------

Բլեքինգեն հյուսիսում սահմանակցում է Սմոլանդի, իսկ արևմուտքում՝ Սկոնեի հետ։ Արևելքից և հարավից նրան ողողում են Բալթիկ ծովի ջրերը։ Նահանգի սահմանները ամբողջովին համընկնում են Բլեքինգե վարչական միավորի սահմանների հետ։

Պատմություն
-----------

Բլեքինգեում հայտնաբերվել են բազմաթիվ մարդկանց կացարաններ, որոնք վերաբերում են քարի դարին։ Դրանց մեծ մասը տեղակայված էր ափի մոտ, որի գիծը այն ժամանակ գտնվում էր 5-10 մ ավելի բարձր, քան այսօր։ Հնադարյան մարդիկ ապրում էին՝ զբաղվելով ձկնորսությամբ և մասնավորապես հողագործությամբ։

Բլեքինգեն գրավոր արձանագրություններում առաջին անգամ հիշատակվել է IX դարում Վուլֆսթանի ճանապարհորդության նկարագրություններում, որոնց մեջ ասվում է, որ Մյորեն, Էլանդը և Գոթլանդը պատկանում էին svear հնագույն գերմանական ցեղերին։ Այն ժամանակ կազմակերպված պետական իշխանություն գոյություն չուներ, այդ պատճառով այդ հաղորդագրությունը պետք է ընկալել ազգագրական, այլ ոչ թե քաղաքական իմաստով, այսինքն, Բլեքինգեի բնակիչները սերտ կապեր ունեին Սմոլանդի հետ։

Դանիայի և Շվեդիայի միջև մղվող մշտական պատերազմների պատճառով հաճախ Բլեքինգեի տարածք էր ներխուժում դանիական բանակը։ 1564 թվականին շվեդական թագավոր Էրիկ XIV-ը ոչնչացրել է Ռոնեբյուն, իսկ կես դար անց Գուստավ II-ը այրեց նոր կառուցված Քրիստիանապոլիսը։ 1658 թվականին Ռոսկիլեի հաշտության պայմանագրի համաձայն այն անցել է Շվեդիային, և սկսեց ենթարկվել Սկոնեի գեներալ-նահանգապետին։

Տես նաև
-------

* Շվեդիայի նահանգներ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Statistiska centralbyrån

Արտաքին հղումներ
----------------

* Blekinge - Պաշտոնական տուրիստական կայք

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | **Շվեդիայի նահանգներ** |  |
| Բլեքինգե | Բուհուսլեն | Գոթլանդ | Դալարնա | Դալսլանդ | Եստրիքլանդ | Եմթլանդ | Լափլանդ | Հալանդ | Հելսինգլանդ | Հերյեդալեն | Մեդելփադ | Ներքե | Նորբոթեն | Սկոնե | Սմոլանդ | Սոդերմանլանդ | Վեստերբոթեն | Վեստերյոտլանդ | Վեստմանլանդ | Վերմլանդ | Ուփլանդ | Էլանդ | Օնգերմանլանդ | Օստերյոտլանդ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 120448500 · GND: 4080431-8 |

 |
**Մոնակոյի նամականիշների և մետաղադրամների թանգարան** (ֆր.՝ Musée des timbres et des monnaies de Monaco),ֆիլատելիական և դրամագիտական թանգարան, որը գտնվում է Մոնակոյի իշխանության տարածքում։ Թանգարանի հավաքածուն ամբողջությամբ հետք է թողել Մոնակոյի փոստային նամականիշերի պատմության մեջ։

Թանգարանի մեծ ցուցասրահը

Պատմություն
-----------

19-րդ դարի վերջին անգլիացի քահանա Բարբյեն հավաքեց փոստային նամականիշերի եզակի հավաքածու՝ նվիրված Մոնակոյի իշխանությանը։ Քահանայի մահից հետո այդ հավաքածուն ձեռք բերեց Մոնակոյի իշխան Ալբեր I, իսկ հաջորդ իշխան Լուի II զգալիորեն այն լրացրեց։ Իշխան Ռենիե III 1950 թվականին որոշեց հավաքածուն ներկայացնել հանրությանը։ 1987 թվականին ստեղծվեց խորհրդատվական հանձնաժողովը, որը դարձավ ֆիլատելիական ժողովի պատասխանատու։ 1996 թվականից փոստային նամականիշերի թանգարանը բացվեց այցելուների համար։ 2001 թվականին այն ստացավ իր հավաքածուների բովանդակությանը համապատասխան անվանում՝ «Փոստային նամականիշերի և մետաղադրամների թանգարան»։

Ցուցադրություն
--------------

Թանգարանի տարածքը բաժանվում է երկու սրահի։ Մեծ ցուցասրահում գտնվում են թանգարանի երկու մշտական ցուցադրությունները՝ 1641 թվականի Մոնակոյի իշխանության մետաղադրամների ցուցահանդեսը և 1885 թվականից սկսած մինչ մեր օրերն այդ երկրի ֆիլատելիական արտադրանքը։ Հազվագյուտ նամականիշերի սրահում ցուցադրված են արժեքավոր և հազվագյուտ իրեր։ Օրինակ 1851 թվականի ապրիլի 12-ի Մենթոնայի ծրարը սարդինայի թագավորության նամականիշերի նմուշի հետ, Մոնակոյի առաջին գունավուր նամականիշերը և 5 ֆրանկանոց մետաղադրամները Մոնակոյի իշխան Կառլ III-ի պատկերով։

Բացի այդ այցելուները կարող են տեսնել.

* Ռատացիոն գրամեքենան, որը Մոնակոյի տպարանին ծառայեց ավելի քան 50 տարի։
* Նամականիշերի և մետաղադրամների տարբեր պուանսոներ
* Մեխանիկական տպագրահաստոց, որի վրա թանգարանի աշխատակիցները տարբեր միջոցառումների ընթացքում ցույց են տալիս նամականիշերի արտադրությունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Արխիվացված պատճենը». Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ օգոստոսի 15-ին. Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 7-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* История музея
* Музей почтовых марок и монет Монако
* Музей монет и почтовых марок Монако(չաշխատող հղում)
* Международная филателистическая выставка «MonacoPhil» Archived 2013-09-10 at the Wayback Machine.
**«Ռեստարտ» գիտակրթական հիմնադրամ**, ոչ կառավարական կազմակերպություն, որն ստեղծվել է 2019 թվականի հուլիսի 6-ին։ Հիմնադիրները նույնանուն երիտասարդական շարժման անդամներն են։ Այն առաջին հիմնադրամն է Հայաստանում, որի հիմնադիրներն ուսանողներ են։

Պատմություն
-----------

2018 թվականին Երևանի պետական համալսարանի տասնյակ ուսանողներ հիմնադրեցին «Ռեստարտ» շարժումը։ Մինչ այդ՝ դեռ 2017 թվականին, շարժման անդամները բողոքի ակցիաներով և այլ միջոցներով բարձրաձայնում էին ոչ միայն համալսարանի խնդիրները, այլև հանդես էին գալիս տարբեր նախաձեռնություններով, որոնց թվում էր «Տարկետում լինելուԱ»-ն։ «Տարկետում լինելուԱ» նախաձեռնության առիթն Ազգային ժողովում այդ ժամանակ քննարկվող «Զինվորական ծառայության և զինծառայողի կարգավիճակի մասին» օրենքի նախագիծն էր, որի ընդունման դեպքում ամբողջությամբ վերացվելու էր ուսանողներին պարտադիր զինվորական ծառայությունից տրվող տարկետման իրավունքը։ Նախաձեռնության որոշ անդամներ նույնիսկ հացադուլ էին հայտարարել։ 

«Ռեստարտ» շարժման անդամներն ակտիվորեն մասնակցել են նաև 2018 թվականի Թավշյա հեղափոխությանը։ «Ռեստարտ» ուսանողական նախաձեռնությունը, կարևոր դեր խաղաց այս վերափոխման գործում՝ կազմակերպելով զանգվածային ցույցեր, պահանջելով քաղաքական գործիչների հաշվետվողականությունը, ինչպես նաև մարդու իրավունքների և կոռուպցիայի դեմ պայքարի ավելի ուժեղ քաղաքականություն։ Այժմ շարժումը, բացի Երևանի պետական համալսարանից, գործում է նաև Հայաստանի այլ բուհերում։

Գործունեություն
---------------

Հիմնադրամն ուսանողներին տրամադրում է է կրթաթոշակներ, դրամաշնորհներ և վարձի մասնակի փոխհատուցում։ 

2019 թվականից ի վեր հիմնադրամը մեծացրել է իր ցանցը։ Այժմ այն ներկայացուցչություններ ունի Հայաստանի Հանրապետության 5 մարզերում` Լոռիում, Վայոց ձորում, Շիրակում, Տավուշում և Գեղարքունիքում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  ««Ռեստարտ» նախաձեռնությունն արդեն նաեւ հիմնադրամ ունի. աջակցելու են ուսանողներին». *armtimes.com*. 08/07/2019.
2. ↑  ««Տարկետում լինելու ա». Կառավարության որոշմամբ իջեցվում են կրթական ծրագրի շրջանակում տարկետման իրավունք տալու սահմանային արժեքները». *factor.am*. 01.06.2018.
3. ↑  Ղալեչյան, Նարինե (2017 թ․ դեկտեմբերի 18). «Դավիթ Պետրոսյան․ Հացադուլը շարունակվելու է այնքան, մինչև հստակ առաջարկ չլինի». *azatutyun.am*.
4. ↑  Սարիբեկյան, Գայանե (2019 թ․ ապրիլի 13). «Շարժումն առաջինը ԵՊՀ հասավ, բայց այստեղ հեղափոխություն տեղի չունեցավ․ ԵՊՀ-ականներ». *azatutyun.am*.
5. ↑  «Քաղաքացիական մասնակցությունը որոշումների կայացման գործընթացին». *Council of Europe*. Զեկույց, հունիս 2020.
6. ↑  Մարգարյան, Ամալյա (6 հլս 2019). «Բացվել է «Ռեստարտ» գիտակրթական հիմնադրամը». *hetq.am*.
7. ↑  «ARMENIAN YOUTH NETWORK GIVES STUDENTS A VOICE IN DEMOCRACY». *ned.org*. 2022 թ․ օգոստոսի 18.
**Բույսերի տնկում**, սածիլների, արմատների, պալարների, սերմնաբույսերի ու տնկիների տեղադրումը հողամասում։ Ինտենսիվ տեխնոլոգիաների կիրառման դեպքում բույսերի տնկումը իրականացնում են միայն մեկ եղանակով՝ տեխնոլոգիական կանոնները պահպանելով։ Բաց գրունտի բանջարաբուծության տարածքների մակերեսի կեսից ավելին զբաղեցնում են սածիլային մշակաբույսերը։ Սածիլումը նախապատրաստում են հետևյալ կերպ․ մինչև հողից հանելը սածիլներն առատ ջրում են, անթաղար սածիլների արմատները թաթախում են գոմաղբահեղուկի և կավի շաղախանման խառնուրդի մեջ՝ ավելացնելով քառամեթիլ թիուրամ երկսուլֆիդ, խոտանում՝ հիվանդ, թերզարգացած և վնասված սածիլները։ Այնուհետև պատրաստի սածիլները տեղավորում են արկղերի մեջ և տեղափոխում սածիլման տեղամաս, որտեղ աշխատանքներն իրականացնում են սածիլատնկիչ մեքենաներով, երբեմն՝ նաև ձեռքով։

Տնկում
------

Կաղամբի անթաղարասածիլների տնկման խորությունը 5-10 սմ է, լոլիկինը՝ 10-12 սմ, թաղարասածիլներինը՝ 10 սմ-ից ոչ պակաս։ Հողի խոնավությունից և եղանակից կախված 1 բույսի հաշվով ծախսվում է 0,3-1 լ ջուր։ Ոչ սևահողերի շրջաններում կարտոֆիլը տնկում են թմբերի վրա, պալարները հողածածկում 8-10 սմ խորությամբ, անբավարար խոնավության շրջաններում կատարում են հարթ տնկում՝ նույն խորությամբ։ Ոչ սևահողերի գոտում բույսերի տնկման բարենպաստ խտությունը 1 հա-ում 50-55 հզ. է։ Կարտոֆիլը տնկում են կարտոֆիլացան մեքենաներով, որոնք ապահովում են 60-70 սմ միջ շար. և 20-40 սմ՝ միջբնային հեռավորոթյուն։ Կարտոֆիլը տնկում են հողի 7-8o
C ջերմաստիճանի դեպքում։ Արմատապտղայինների մայրաբույսերի տնկումը (սերմեր ստանալու նպատակով) կատարում են սածիլատնկիչ մեքենաներով վաղացան հացաբույսերի հետ միաժամանակ։ Շաքարի և սեղանի ճակնդեղի, շաղգամի, գոնգեղի արմատապտուղները տնկում են 70x35 սմ սխեմայով, գազարինը՝ 70x25 սմ։ Տնկման խորությունը պետք է լինի այնպիսին, որ արմատապտուղների գլխիկները հողով ծածկված լինեն 2-3 սմ շերտով։ Կաղամբի մայրաբույսերը տնկում են 70x30-50 սմ սխեմայով, արմատների խորությունը՝ 15-20 սմ, ծայր. մասը պետք է մնա հողից դուրս։ Պտղատու և հատապտղատու մշակաբույսերի տնկումն իրականացնում են հիմնականում երկամյա տնկիներով, միայն հարավային շրջաններում կորիզավորներինը՝ միամյներով։ Տնկումից առաջ արմատներն ընկղմում են գոմաղբահեղուկի ու կավի խառնուրդի մեջ, որին ավելացնում են որևէ արմատարձակիչ նյութ, որպեսզի արմատները չչորանան։ Տնկում են գարնանը կամ աշնանը մեքենայական, կիսամեքենայական եղանակներով (փոսերի, ակոսների կամ խանդակների մեջ) կամ ձեռքով։

Ձեռքով տնկում
-------------

Ձեռքով տնկման դեպքում բները փորում են ձեռքով կամ փոսփորիչներով։ Փոսերի խորությունը հնդավոր տնկիների համար 0,6 մ է, տրամագիծը՝ 1 մ, կորիզավորների համար՝ համապատասխանաբար՝ 0,4 և 0,8 մ, հատապտղայինների համար՝ 0,4 և 0,6 մ։ Տնկիների արմատների վզիկը պետք է 3-5 սմ ցածր լինի հողի մակերևույթից, որպեսզի հողը նստելուց հետո հավասարվի մակերևույթին։ Տնկին ոչ շատ ամուր, 8-աձև կապում են փայտե ցցին, որը պետք է տնկու առաջին ճյուղից ցածրլինի, և, անկախ եղանակային պայմաններից ու տնկման ժամանակից, ջրում են։ Այնուհետև բնամերձ փոսերը մուչապատում են տորֆով, փտած գոմաղբով և այլն։ Տնկիներ ու սերմնաբույսեր տնկում են նաև անտառներում՝ դրանք վերականգնելու կամ ընդարձակելու, անտառապաշտպան շերտեր հիմնելու համար։
**Կեյսուն**, բերդաքաղաք (բերդ, ամրոց, քաղաք) Հայոց միջագետքում, իսկ ապա Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Բեհեսնիի գավառակում։ Գտնվում է Բեհեսնի քաղաքից հարավ, Եփրատի աջակողմյան վտակ Քեսուն գետի վերին հոսանքի տարածքում։

Անվանումներ
-----------

Բնակավայրն ունեցել է հետևյալ անվանումները՝ Կայղում, Կայշում, Կայսոն, Կայսոս, Կայսոուն, Կայսում, Կայսուն, Կասամա, Կասաման, Կատասամա, Կատասամաս, Կեսսոն, Կեսսոունիոն, Կեսսոունիա, Կեսում, Կեսուն, Կեսունիա, Կիսոն, Կրեյսում, Կրեսսում, Կրեսսուն, Կրեսում, Նիսուս, Չակիրհյույուկ, Քասուն, Քասունիք, Քեսոն, Քեսուն, Քիշում։

Պատմություն
-----------

Հիմնադրվել է վաղ ժամանակներում։ Եղել է Փոքր Հայքի Երկրորդ Հայք պրովինցիայի և Քեսունի իշխանության (XI դար) կենտրոն։ Բնակավայրն ունեցել է 5 շարք պարիսպներ։

Մինչև 1116 թվականը պատկանում էր հայազգի Կուրտիկ իշխանին։ Բնակավայրը խիստ ավերվել է 1114 թվականի նոյեմբերին տեղի ունեցած երկրաշարժից։ Տուժել են Ս. Հովհաննես և Քառասուն մարտիրոսների եկեղեցիները, սակայն շուտով վերականգնվել են։ 1116 թվականին ամրոցն անցնում է ֆրանկների ձեռքը և կազմում է Եդեսիայի իշխանության մաս։

XIII դարից Կեյսունն աստիճանաբար կորցրել է իր նշանակալիությունը։

Պատմամշակութային կառույցներ
---------------------------

Կեյսունն ուներ Ս. Հովհաննես և Քառասուն մարտիրոսների եկեղեցիներ։ Ամրոցի մոտ գտնվել է Կարմիր վանքը։

Տես նաև
-------

* Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Խարբերդի նահանգ». Վերցված է 2015 ապրիլի 14-ին.
2. ↑  «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան», հտ 3, էջ 87

Աղբյուրներ
----------

* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ. Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Բեհսենի գավառակ |
| --- |
|  |
| Քաղաքներ | Բեհեսնի |
|  |
| Գյուղեր | Բելվերեն • Թութ • Խոշկաշի • Կեյսուն • Շամբայադ • Սարափ • Սուրֆազ • Փերվարի |
|  |
| Պորտալ:Արևմտյան Հայաստան |

 |
**Արիստոն** (հին հունարեն՝ Ἀρίστων), Սպարտայի թագավոր, կառավարել է մ.թ.ա. VI դարում։

Կենսագրություն
--------------

Արիստոնի հայրը Ագասիկլ արքան էր։ Ի տարբերություն իր նախորդների, Արիստոնը համարվել է պատմական թագավոր։ 
Նրա արքայության և Ագիդների դինաստիայի Անաքսանդրիդ II կառավարիչի օրոք թագավորական իշխանությունը Սպարտայում փոքր-ինչ թուլացավ։ Երկու անգամ ամուսնացել է Արիստոնը, սակայն երեխաներ չի ունեցել։ Խորամանկությամբ ամուսնանալով ընկերոջ` Ագետայի գեղեցիկ կնոջ հետ, շուտով ծնվեց որդին` Դեմարատը։ Երեխան ծնվեց ինն ամսից ավելի շուտ, քան տուն էր բերել երրորդ կնոջը։ Արիստոնը էֆորների ներկայությամբ կասկած հայտնեց երեխայի հայրության մասին, որը հավասար էր հայրությունը չճանաչելուն։ Սակայն, մի քանի տարի անց նա փոշմանեց իր արարքի համար, բայց Դեմարատն այլևս չէր կարող ժառանգորդ ճանաչվել։ Հերոդոտոսի վկայությամբ, Արիստոնի թագավորության ժամանակ հաջողությամբ ավարտվեց դեռևս Խարիլա թագավորի օրոք սկսված պատերազմը Սպարտայի հարավ-արևելքում գտնվող Թեհեյա քաղաքի հետ։ Փոխադարձ համաձայնության պայմանագիր է կնքվում, որի մասին փաստում են ժամանակի պատմաբանները։ Պլուտարքոսն իր «Ասույթներ սպարտացիների մասին» գիտական աշխատությունում մի քանի դրվագներ է ներկայացրել Սպարտացիների քաջության, խիզախության, արիության, անձնվիրության, հերոսության և սխրագործությունների մասին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Herodot 1,67 f.
2. ↑  Herodot 6,61–63; Pausanias 3,7,7 f.
3. ↑  Plutarch, *Apophthegmata laconica* 218A.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Անի (այլ կիրառումներ)

**Անի**, համայնք Շիրակի մարզում։ Ներառում է Մարալիկ քաղաքը, Աղին, Անիավան, Անիպեմզա, Բագրավան, Բարձրաշեն, Գուսանագյուղ, Իսահակյան, Լանջիկ, Լուսաղբյուր, Հայկաձոր, Ձիթհանքով, Ձորակապ, Շիրակավան, Նորշեն, Ջրափի, Սառնաղբյուր, Սարակապ և Քարաբերդ գյուղերը։ Համայնքը ստեղծվել է 2017 թվականի հունիսի 9-ին ՀՀ Ազգային Ժողովում համայնքների խոշորացման օրինագծով։ Կենտրոնը Մարալիկ քաղաքն է։ Համայնքի տեղական ինքնակառավարման մարմինների առաջին ընտրությունները կայացել են 2017 թվականի նոյեմբերի 5-ին։

Բնակչություն
------------

Անի համայնքը ստեղծվել է Մարալիկ, Աղին, Անիավան, Անիպեմզա, Բագրավան, Բարձրաշեն, Գուսանագյուղ, Իսահակյան, Լանջիկ, Լուսաղբյուր, Հայկաձոր, Ձիթհանքով, Ձորակապ, Շիրակավան, Նորշեն, Ջրափի, Սառնաղբյուր, Սարակապ և Քարաբերդ համայնքների միավորումից։ Համայնքի բնակչությունը կազմում է 21,334 մարդ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հայաստանի 328 համայնքների միավորմամբ կձևավորվի 34 համայնք. ԱԺ-ն քննարկում է ծրագիրը
2. ↑  Ազգային ժողովն ընդունեց համայնքների նոր խոշորացման մասին օրինագիծը

Արտաքին հղումներ
----------------

* Անի - Համայնքի ղեկավար և ավագանի - Համայնքներ - Շիրակի մարզպետարան
* ՎԱՐՉԱՏԱՐԱԾՔԱՅԻՆ ԲԱՐԵՓՈԽՈՒՄՆԵՐ ԽՈՇՈՐԱՑՎԱԾ ՀԱՄԱՅՆՔՆԵՐ Արխիվացված 2020-06-04 Wayback Machine
**Սուշիլա Կարկի** (անգլ.՝ Sushila Karki, հունիսի 7, 1952(1952-06-07)), նեպալցի իրավաբան։ Նա Նեպալի Գերագույն դատարանի նախկին գլխավոր դատավորն է և այդ պաշտոնը զբաղեցրած միակ կինը։ Կարկին գլխավոր դատավոր է դարձել 2016 թվականի հուլիսի 11-ին։ Սահմանադրական խորհուրդը՝ վարչապետ Կհադջա Օլիի գլխավորությամբ, նրան խորհուրդ է տվել այդ պաշտոնում։

Նա հայտնի է կոռուպցիայի հանդեպ իր բացարձակ անհանդուրժողականությամբ։ 2017 թվականի ապրիլի 30-ին մաոիստական կենտրոնը և Նեպալի Կոնգրեսը Կարկիի դեմ իմպիչմենտի միջնորդություն են ներկայացրել խորհրդարան։
Սակայն իմփիչմենթի միջնորդությունն ավելի ուշ հետ է կանչվել հանրային ճնշումից և Գերագույն դատարանի ժամանակավոր որոշումից հետո, որը խորհրդարանին հրահանգում է ընթացք չտալ այդ հայտին։

Անձնական կյանք
--------------

Կարկին ֆերմերների ընտանիքի յոթ երեխաներից ավագն է։
Նա ամուսնացել է Դուրգու Պրասադ Սուբեդիի հետ, ում հետ ծանոթացել է Վարանասիում սովորելու ժամանակ։ Դուրգա Սուբեդին այդ ժամանակ Նեպալի կոնգրեսի երիտասարդ առաջնորդներից էր։

Սուբեդին առավել հայտնի է Պանչայաթի ռեժիմի դեմ Նեպալի Կոնգրեսի բողոքի ժամանակ ինքնաթիռի առևանգմանը մասնակցելու համար։

Կրթություն
----------

1972 թվականին նա ստացել է արվեստի բակալավրի աստիճան Մահենդրա Մուլտիպլե Կամպուսում։
1975 թվականին Կարկին քաղաքական գիտությունների մագիստրոսի աստիճան է ստացել Հնդկաստանի Վարանասիի համալսարանում։
1978 թվականին Նեպալի Թրիբհուան համալսարանում ստացել է իրավունքի բակալավրի աստիճան։

Կարիերա
-------

1979 թվականին նա սկսել է իր իրավաբանական պրակտիկան Բիրատնագարում։ Կարկին ի սկզբանե աշխատել է որպես ուսուցչի օգնական Մահենդրա Մուլտիպլե Կամպուսում 1985 թվականին։ 2007 թվականին դարձել է ավագ փաստաբան։

Կարկին Գերագույն դատարանում հատուկ դատավոր է նշանակվել 2009 թվականի հունվարի 22-ին և արդարադատության մշտական ներկայացուցիչ 2010 թվականի նոյեմբերի 18-ին։ 
Կարկին Նեպալի Գերագույն դատարանի նախագահի պարտականությունները կատարել է 2016 թվականի ապրիլի 13-ից մինչև 2016 թվականի հուլիսի 10-ը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Archived copy». Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ մայիսի 2-ին. Վերցված է 2017 թ․ մայիսի 2-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ արխիվը պատճենվել է որպես վերնագիր (link)
2. ↑  «Nepal Gets First Woman Chief Justice, Sign Of Changing Attitudes».
3. 1 2  «Արխիվացված պատճենը». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ ապրիլի 20-ին. Վերցված է 2019 թ․ սեպտեմբերի 17-ին.
4. 1 2  «Sushila Karki, Nepals's new Acting CJ». 2016 թ․ ապրիլի 15 – via www.thehindu.com.
5. 1 2 3  «Sushila Karki recommended for Chief Justice». 2016 թ․ ապրիլի 10.
6. ↑  «Rt. Hon'ble Justice Mrs. Sushila Karki (Subedi)». *www.supremecourt.gov.np*.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Interview with Sushila Karki, BBC Nepali Service

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1257639382 · LCCN: n2015201832 · VIAF: 314899496 · WorldCat VIAF: 314899496 |

 |
**«Ֆորսաժ 11»**, ամերիկյան ապագա մարտաֆիլմ, «Ֆորսաժ 10»-ի (2023) շարունակությունը, «Ֆորսաժ» ֆրանշիզայի տասնմեկերորդ և նախավերջին մասը և տասներկուերորդ գեղարվեստական ֆիլմը։ Ֆիլմի պրեմիերան նախատեսված է 2025 թվականին։

Սյուժե
------

Ֆիլմը կլինի Դոմինիկ Տորետտոյի և նրա ընտանիքի արկածների մասին պատմող ֆրանշիզայի նախավերջին ֆիլմը։ Ըստ Վին Դիզելի՝ այն պետք է ավարտվեր «Ֆորսաժ 10»-ով, սակայն սյուժեի զարգացումը դեռ կշարունակվի։ Հայտնի է, որ «Ֆորսաժ 10»-ը, «Ֆորսաժ 11»-ը և «Ֆորսաժ 12»-ը կմիավորվեն ըստ սյուժեի, որում Տորետտոյի պատմությունը կստանա տրամաբանական ավարտ։ 2023 թվականի փետրվարին Դիզելը հայտնեց, որ «Ֆորսաժ 11»-ը կունենա նոր կերպար՝ «Դոմինիկի լիարժեք հակառակը։ Նա խթանում է արհեստական ինտելեկտը և անօդաչու մեքենաները, ինչպես նաև մի փիլիսոփայություն, որը դրան զուգահեռ ազատություն է տալիս»։

Գլխավոր դերերում
----------------

* Վին Դիզել - *Դոմինիկ Տորետտո*
* Միշել Ռոդրիգես - *Լետի Օրտիս*

Պրեմիերա
--------

2020 թվականի հոկտեմբերին պարզվեց, որ հիմնական ֆիլմաշարը, որը հայտնի է որպես «Ֆորսաժ սագա», կավարտվի տասը, տասնմեկերորդ և տասներկու մասերով։ Ռեժիսորը հեռացրեց Լուի Լետերիեի։2022թ․ Լին հեռանում է Ռեժիսորական աթոռից, սակայն դառնում է պրոդյուսեր և սցենարիստ։

2023 թվականի փետրվարին Վին Դիզելն ասաց, որ կցանկանար Ռոբերտ կրտսերին տեսնել «Ֆորսաժ 11»-ի դերերից մեկում։ Խոսքը ֆրանշիզայի նոր կերպարի մասին էր, որը պարզ չէր, թե արդյոք Դիզելը մտադիր է Դաունին հրավիրել նախագծին։ Հայտնի է, որ Միշել Ռոդրիգեսը կցանկանար, որ ֆիլմում դերը խաղար Մեթ Դեյմոնը։

Ֆիլմի պրեմիերան ի սկզբանե նախատեսված էր 2024 թվականի փետրվարին, սակայն 2023 թվականի ապրիլի 26-ին *Cinema Con-ի վրա* Վին Դիզելը հայտնեց, որ "Ֆորսաժ 11" ֆիլմը առաջին անգամ կցուցադրվի 2025 թվականին։

Շարունակություն
---------------

Հռոմում «Ֆորսաժ 10»-ի պրեմիերայի ժամանակ Ռիմե Վին Դիզելն հայտարարեց, որ ֆրանշիզայի եզրափակիչը կարող է դառնալ եռերգություն. Խոսակցություն կա, որ "Ֆորսաժ 12" ֆիլմի նկարահանման հնարավորության դեպքում, անպայման նկարահանվելու է ֆիլմը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Фильм «Форсаж 10»: все, что вам нужно знать о финале (или нет) франшизы». Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ դեկտեմբերի 31-ին. Վերցված է 2021 թ․ դեկտեմբերի 31-ին.
2. 1 2  «Вин Дизель намекнул, что будет «Форсаж 12»». *www.soyuz.ru* (ռուսերեն). Վերցված է 2023 թ․ մայիսի 27-ին.
3. ↑  Вин Дизель хочет сняться с Робертом Дауни-младшим в «Форсаже»
4. ↑  Kroll, Justin (2022 թ․ ապրիլի 26). «Justin Lin Exiting As Director Of *Fast X*, Will Remain As Producer». *Deadline Hollywood*. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ ապրիլի 26-ին. Վերցված է 2022 թ․ ապրիլի 26-ին.
5. ↑  Malkin, Marc (2023 թ․ փետրվարի 9). «Vin Diesel Wants Robert Downey Jr. in the Next 'Fast and Furious' Movie as the 'Antithesis of Dom'». Variety. Վերցված է 2023 թ․ փետրվարի 10-ին.
6. ↑  Вин Дизель хочет, чтобы в последнем «Форсаже» снялся Роберт Дауни-младший
7. ↑  ««Форсаж 10» и «Форсаж 11» будут снимать одновременно». PLUGGEDIN. Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ հուլիսի 30-ին. Վերցված է 2021 թ․ հուլիսի 30-ին.
8. ↑  «Coming Soon: «F&F 10» and «11»». Արխիվացված է օրիգինալից 2023 թ․ ապրիլի 13-ին. Վերցված է 2023 թ․ մայիսի 30-ին.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |

 |
**Բյարնի Բենեդիկտսոն** (իսլ.՝ Bjarni Benediktsson, ապրիլի 30, 1908(1908-04-30), Ռեյկյավիկ, Իսլանդիա - հուլիսի 10, 1970(1970-07-10), Թինգվեդլիր), Իսլանդիայի վարչապետ, կառավարել է 1963 թվականի նոյեմբերի 14-ից մինչև 1970 թվականի հուլիսի 10-ը։

Կենսագրություն
--------------

24 տարեկանում դարձել է Իսլանդիայի համալսարանի իրավունքի պրոֆեսոր։

1934 թվականին ընտրվել է Ռեյկյավիկի քաղաքային խորհրդի անդամ՝ ներկայացնելով պահպանողական Անկախության կուսակցությունը։

1940-1947 թվականներին ընտրվել է որպես Ռեյկյավիկի քաղաքապետ։

1947-1956 թվականներին զբաղեցրել է տարբեր նախարարական պաշտոններ, այդ թվում՝ արտաքին գործերի նախարարի պաշտոնը, դարձել է Իսլանդիայի նորաստեղծ ՆԱՏՕ-ի կազմի մեջ մտնելու նախաձեռնողներից մեկը։

1956 թվականին, ձախակողմյան կառավարության ձևավորումից հետո, անցել է լրագրության։

1959 թվականին արդարադատության նախարար էր Օլաֆուր Տորսի կոալիցիոն կառավարությունում, որը ձևավորվել էր Անկախության կուսակցության և սոցիալ-դեմոկրատների կողմից։

1961 թվականին ընտրվել է Անկախության կուսակցության նախագահ։

1963 թվականին ընտրվել է Իսլանդիայի վարչապետ։ Ողբերգական կերպով մահացել է Թինգվելիրի կառավարական ամառանոցում բռնկված հրդեհի հետևանքով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Williams, Moray (1970 թ․ հուլիսի 11). «A Premier Dies, with wife and grandson, in fire». *The Guardian*. London. էջ 3.
2. ↑  3. Kabinett Thors
3. ↑  «Þingmenn». *Alþingi*.
4. ↑  Kabinett Benediktsson

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Minning látinna manna». *Althingi (Icelandic Parliament)* (իսլանդերեն). Text of a speech in the Icelandic parliament by Sigurvin Einarsson on 10 October 1970, commemorating Bjarni

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1051924065 · GTAA: 81186 · ISNI: 0000000051842292 · LIBRIS: 178447 · VIAF: 63975070 · WorldCat VIAF: 63975070 |

 |
Գամվիկ կոմունան Ֆինմարք ֆյուլքեի քարտեզին
**Գամվիկ** (նորվ.՝ Gamvik), կոմունա (համայնք) Նորվեգիայի Ֆինմարք ֆյուլքեյում (մարզում)։ Կոմունայի վարչական կենտրոնը Մեհամն քաղաքն է։ Պաշտոնական լեզուների ընտրության ժամանակ 3 լեզուներից որևէ մեկը չի ընտրել, այսինքն՝ չեզոք է։ Զբաղեցնում է 1415.25 կմ² տարածք։

Գամվիկի զինանշանը
-----------------

Գամվիկ կոմունայի զինանշանը իրենից ներկայացնում է կարմիր գույնով ներկված վահան, ներքևի մասը սուր, որի վրա՝ կենտրոնական մասում պատկերված է 3 հատ դեղին գույնի հրթիռ։

Բնակչություն
------------

Համաձայն 2016 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Գամվիկ կոմունայում բնակվում է 1080 մարդ։ Վերջին 60 տարում բնակչության թվաքանակի նվազում է գրանցվել։

Տնտեսություն
------------

Գամվիկ կոմունանյի տնտեսության հիմնական ճյուղերն են նավագնացությունն ու ձկնաարդյունաբերությունը։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Juvkam D.* Historisk oversikt over endringer i kommune- og fylkesinndelingen — Statistics Norway, 1999. — P. 85. — ISBN 82-537-4684-9 — ISSN 0806-2056
2. 1 2 3  Kristiania, Norge: W. C. Fabritius & sønners bogtrikkeri. p. 237.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կոմունայի վիճակագրական տվյալները վերցված Նորվեգիայի վիճվարչությունից: Արխիվացված 2011-05-13 Wayback Machine (նորվեգերեն)
**Բեռնարդինո Լանինո** (1512, Մորտարա, Պավիա, Լոմբարդիա - 1583[…], Վերչելի, Պիեմոնտ, Իտալիա), Մեծ Վերածննդի դարաշրջանի իտալացի նկարիչ։

Բեռնարդինո Լանինոն սկզբում սովորել է Ջերոլամո Ջովենոնեի մոտ։ Կարիերան սկսել է Վերչելիում։ 1530 թվականից կապված էր Գաուդենցիո Ֆերարիի արհեստանոցի հետ, իսկ իր` Միլան ժամանելուց (1540 թվականին) հետո համարվեց Վերչելիի (Պիեմոնտ) առաջին նկարիչը։

Արվեստ
------

Վարպետի ստեղծագործական կյանքը կարելի է բաժանել երեք փուլի։

Առաջին փուլը երիտասարդության ու պատանեկության տարիներն են, երբ Գաուդենցիո Ֆերարիի աշխատանքներից ոգեշնչված նա ստեղծեց «Տիրամայրը որդու հետ» նկարը, որը տեղադրված է Սաբաուդա պատկերասրահում։

Երկրորդ փուլը համընկնում է նրա Միլանում բնակվելու շրջանին, որտեղ Բեռնարդինո Լանինոն գտնվում էր Լեոնարդո դա Վինչիի «Սուրբ Աննան Տիրամոր և Հիսուսի հետ» նկարի ազդեցության ներքո։

Երրորդ փուլում նախորդ փորձը օգնում է Լանինոյին գտնել իր յուրօրինակ և ինքնուրույն ոճը, որտեղ Մեծ Վերածննդի և նոր ոճի ավանդույթները միաձուլվում են մաներիզմ-դեկորատիվիզմի մեջ (Մադոննա դելլա Գրացիա եկեցեղի, Սան Պաուլո, Վերչելի)։

Գաուդենցիո Ֆերարիի մահից (1543) հետո Լանինոն ժառանգեց նրա արհեստանոցը և համարվեց հեղինակավոր նկարիչ Միլանում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Athenaeum
2. 1 2 3 4  Artnet — 1998.
3. 1 2  *Swartz A.* Bernardino Lanino — 2007.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Lanino, Bernardino
* Работы Бернардино(իտալ.)Ланино
Հովհաննես Թումանյան(1869-1923)
**«Ժպտուն աչքեր»,** Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից, որը գրվել է 1894 թվականին։

Ստեղծման պատմություն
--------------------

Հովհաննես Թումանյանի «Ժպտուն աչքեր» բանաստեղծությունը գրվել է 1894 թվականին։ Բանաստեղծությունը ընդրկված է Հովհաննես Թումանյանի «Երկերի լիակատար ժողովածու»- ի, 1-ին հատորում, որը լույս է տեսել 1988 թվականին։ Բանաստեղծության տակ եղել է ինքնագիր, որը մակագրված է՝ «Հարգելի օրիորդ Երանյակ Վարդանյանցին, 1895 թ. նոյեմբերի 9, Ախալքալաք» մակագրությամբ:

Ընդհանուր բնութագիր
-------------------

Թումանյանի ստեղծագործություններն ունեն ոչ միայն համազգային, այլև համամարդկային բովանդակություն, գեղարվեստական վիթխարի ընդհանրացումներ: Թումանյանի թողած գրական ժառանգությունը դարձավ իր հայրենիքի անցյալի ու ներկայի, նրա հոգևոր ուժերի և գեղարվեստական ավանդույթների լավագույն, ամենախոր մարմնավորումը:

Գրականագիտական միտքը, սկսած գրողի կենդանության շրջանից, մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել և վերլուծել Թումանյանի ստեղծագործությունները տարբեր դիտանկյուններից:

Ամփոփում
--------

«Ժպտուն աչքեր» բանաստեղծության մեջ Թումանյանը բարձրացնում է մարդկային, որակական խնդիրներ։ Մարդու աչքերը հաճախ կարող են երջանկություն արտահայտել, կարծես թե ամեն ինչ լավ է, բայց ներսում՝ հոգու անդունդն անհատակ փշրված կարող է լինել։ Կարող է գերել, խաբել, տանջել մեզ, կործանել մարդուն և վերակենդանացնել, այդ պատճառով է պոետը մեզ հորդորում չհավատալ ժպտուն աչքերին, որովհետև նրանք կարող են մեզ խաբել:

Դու շատ մի՛ խաբվի ժըպտուն աչքերից,

Շատ անգամ նըրանք ծաղիկներ են վառ,

Ծըլում են սըրտի ավերակներից

Տըխուր հատակը ծածկելու համար։

Ցաված սրտով պոետն իր փորձով է կիսվում, որովհետև, երբ կարդում ենք երկը, չենք կարող պատկերացնել, թե ինչքան գանգատներ ունի հեղինակը, բայց շարունակում է ապրել ու ժպտալ։ Շատ անմեղ թվացող աչքերը (մարդիկ), կարող են միամիտ մարդկանց իրենց ծուղակը գցել։

Այս բանաստեղծությունը պոետի առավել հայտնի և սիրված գործերից է, որը անբարբառ մեր շուրթերին է դրոշմված։ Կյանքի դասերը մեզ սերտել տալով Թումանյանը ապրում է մեր մեջ և ապրեցնում է մեզ։

Ծանոթագրություն
---------------

1. ↑  *Հովհաննես Թումանյան - «Ժպտուն աչքեր»:Կարդում է Բաբկեն Չոբանյանը: #follow #comment #like #comment*, Վերցված է 2024 թ․ փետրվարի 29-ին
2. ↑  Մկրյան, Մկրտիչ (1981). *Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործությունը*. Երևան: «Սովետական գրող».
3. ↑  «Հովհաննես Թումանյանի թանգարան». *www.toumanianmuseum.am*. Վերցված է 2024 թ․ փետրվարի 29-ին.
**Դանիկա Գրույիչիչ** ( սերբական կիրիլիցա՝ Даница Грујичић, օգոստոսի 30, 1959(1959-08-30), Ուժիցե, Հարավսլավիայի Դաշնային Ժողովրդական Հանրապետություն) սերբ բժիշկ, նյարդավիրաբույժ և քաղաքական գործիչ է, Սերբիայի առողջապահության նախարար է 2022 թվականից։

2004-ից 2011 թվականներին եղել է Սերբիայի Դեմոկրատական կուսակցության (ԴԿ) անդամ, 2011 թվականին լքել է կուսակցությունը և ընտրվել Սոցիալ-դեմոկրատական դաշինքի (ՍԴԴ) փոխնախագահ։ Գրույիչիչը մասնակցել է Սերբիայի 2012 թվականի նախագահական ընտրություններին՝ զբաղեցնելով վերջին տեղը՝ հավաքելով ձայների 0,78%-ը։ 2022 թվականի փետրվարին նա մտել է Սերբիայի առաջադիմական կուսակցություն (ՍԱԿ) և հայտարարվել է, որ նա 2022 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում կլինի կգլխավորի ՍԱԿ-ի գլխավորած «Միասին մենք կարող ենք ամեն ինչ անել» կոալիցիան։ Նա Սերբիայի կլինիկական կենտրոնի նյարդավիրաբուժական կլինիկայի նյարդաուռուցքաբանության կենտրոնի ներկայիս ղեկավարն է և Բելգրադի բժշկության ֆակուլտետի պրոֆեսոր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Sovrlić, Sanja (2022 թ․ հոկտեմբերի 23). «Predloženi ministri: Martinović, Gašić, Vesić, Negre, Grujičić». *N1* (սերբերեն). Վերցված է 2022 թ․ հոկտեմբերի 25-ին.
2. ↑  «Prva na listi SNS-a Danica Grujičić: Profesorka za promene na mozgu». *Vreme* (սերբերեն). 2022 թ․ փետրվարի 14. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 15-ին.
3. ↑  «Danica Grujičić». *Istinomer* (սերբերեն). Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 15-ին.
4. ↑  «Konačni rezultati prvog kruga». *Radio televizija Srbije*. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 15-ին.
5. ↑  «Vučić nosilac svih lista SNS, Danica Grujičić prva na republičkoj». *Glas Amerike* (սերբերեն). Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 15-ին.
**Գրիգոր (Քիրքոր) Բեզդիյան** (հայտնի նաև *Գրիգոր Աղա Բզդիկյան կամ Գրիգոր Բեզդիկյան*)*,* հայեր ճարտարապետ, Կիլիկիայի Ադանա քաղաքի երկրորդ քաղաքապետը, ով Օսմանյան կայսրության օրոք պաշտոնավարել է 1877-1879 թվականներին։

Կյանք
-----

Նա մեծ ավանդ է ունեցել քաղաքի առաջին ժամանակակից քաղաքային կառավարման ստեղծման գործում այն ժամանակ, երբ Ադանան ծաղկում էր բամբակի առևտրով, որի արդյունքում Օսմանյան և եվրոպացի շատ գործարարներ և պաշտոնյաներ տեղափոխվեցին Ադանա։ Նախքան քաղաքապետ դառնալը, նա 1877 թվականի մարտի 18-ին կայացած առաջին ժողովրդավարական ընտրություններում ընտրվել է Օսմանյան կայսրության պատգամավորների պալատի անդամ։ Նա Ադանայի վիլայեթի երեք պատգամավորներից մեկն էր և միակը, որը ներկայացնում էր նահանգի ոչ մուսուլմաններին։ Կարճ կյանք ունեցած առաջին խորհրդարանը լուծարվեց 1877 թվականի հունիսի 28-ին, իսկ նահանգի ոչ մուսուլման ներկայացուցչությունը չեղարկվեց երկրորդ ընտրություններում։

Ադանայում Բեզդիկյանի քաղաքապետության ժամանակ ճանապարհներն ընդլայնվել և սալահատակվել են, բացվել են դրենաժային ջրանցքներ, և որ ամենակարևորն է, գործի են դրվել առաջին քաղաքային որոշումները։ Նա նախագծել և կառուցել է քաղաքի առաջին «Büyük Saat» ժամացույցի աշտարակը։ Բեզդիկյանը, նրա իրավահաջորդ Սինյոր Արթինը և Մանգոյանը 19-րդ դարի վերջին Ադանայի երեք էթնիկ հայ քաղաքապետերն էին։

Գրիգորը Բեզդիկյանների հարուստ ընտանիքի անդամն էր, ովքեր Ինջիրլիքում 100 հեկտար մակերեսով ֆերմա ունեին։ Նա ուներ մեկ տուն Խըդր Իլյասում, մեկ տուն Սառը Յակուբում, մեկ տուն և երկու խանութ քաղաքի Ֆակի Դուրմուշ թաղամասերում։ 1923 թվականի ապրիլի 15-ին Թուրքիայի կառավարության կողմից ընդունված *«Լքված ունեցվածքի մասին»* օրենքը բռնագրավեց նրա ընտանիքի ողջ ունեցվածքը և բաժանեց ներգաղթյալներին և փոխանակեց Բալկաններից և Կրետեից ժամանած բնակչությանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Nurettin Çelmeoğlu. «Ermenilerden üç başkanımız». Yeni Adana Gazetesi. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 20-ին.
2. ↑  «Adana Büyükşehir Belediyesi Tarihçesi» (թուրքերեն). Adana Metropolitan Municipality. Արխիվացված է օրիգինալից 2010 թ․ հուլիսի 31-ին. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 20-ին.
3. ↑  Üngör, Uğur (2011). *Confiscation and Destruction: The Young Turk Seizure of Armenian Property*. Bloomsbury Publishing. ISBN 978-1441110206.
4. ↑  «Ermeni Kültür Varlıklarıyla Adana» (PDF). HDV Yayınları. Վերցված է 2020 թ․ մարտի 12-ին.