**Հեկտոր (Էտտորե) Պետրովիչ Գանդոլֆի** (իտալ.՝ Ettore Gandolfi, 1862, Բիելլա, Պիեմոնտ, Իտալիա - հուլիսի 19, 1931(1931-07-19), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), իտալացի օպերային երգիչ (բաս), ռուսական և խորհրդային վոկալի ուսուցիչ, Կիևի և Մոսկվայի կոնսերվատորիաների պրոֆեսոր։ Հանրապետության վաստակավոր արտիստ (1927)։

Կենսագրություն
--------------

Ծագումով իտալացի։ Ծնվել է Բիելլայում Թուրինից ոչ շատ հեռու, բանասերի ընտանիքում։ Հայրը ցանկանում էր, որ տղան դառնա մաթեմատիկոս, այդ իսկ պատճառով Էտտորեն ընդունվում է Պիզայի համալսարան։ Սակայն նա ինքը ցանկանում էր դառնալ թավջութակահար և չնայած հոր արգելքներին՝ թավջութակի hնչյունների նման ձայներ էր արտաբերում, երբ մաթեմատիկական խնդիրներ էր լուծում։ Հայրը նկատելով տղայի ընդունակությունները՝ թույլ է տալիս նրան զբաղվել երաժշտությամբ։

Երգեցողություն սովորել է Նեապոլի կոնսերվատորիայում Ֆ․ Սկաֆատտիի և Ջ․ Միչելլի մոտ։ 1882 թվականին առաջին անգամ հանդես է եկել որպես օպերային երգիչ Իտալիայի, Իսպանիայի, Մեծ Բրիտանիայի, Սկանդինավիայի, Ռուսաստանի, Հյուսիսային և Հարավային Ամերիկայի թատրոններում։ 1908 թվականին ավարտել է օպերային կարիերան, որից հետո մասնակցել է կամերային համերգների և զբաղվել մանկավարժությամբ։

Գանդոլֆիի ձայնն առանձնանում էր իր ուժով և գեղեցիկ տեմբրով։ Երգիչը տիրապետում էր բարձր կատարողական տեխնիկայի և աչքի էր ընկնում երգացանկի բազմազանությամբ։ Առավել հայտնի դերերգերից են Դոն Ժուանը Մոցարտի համանուն օպերայում, Դոն Բազիլիոն «Սևիլյան սափրիչում», Մեֆիստոֆելը «Ֆաուստում», Ֆիլիպ II-ը «Դոն Կառլոս» օպերայում, Մարսելը «Հուգենոտներում»։ Կամերային երաժշտության մեջ բացի իր հայրենի Իտալիայի կոմպոզիտորների աշխատանքներից, սիրում էր նաև օտարազգի կոմպոզիտորների ստեղծագործությունները` Ֆ. Շուբերտ, Ռ. Շուման, Յ. Բրամս, Մոցարտ։

1904 թվականից դասավանդել է Բեռլինի երգեցողության ակադեմիայում։ 1907 թվականին վերադարձել է Ռուսաստան, աշխատել է Կիև երաժշտական ուսումնարանում, այնուհետև Կիևի կոնսերվատորիայում։ 1913 թվականին դարձել է պրոֆեսոր։ 1923 թվականին հրավիրվել է Մոսկվայի կոնսերվատորիա, որտեղ աշխատել է մինչև 1927 թվականը։ Միաժամանակ դասավանդել է Սկրյաբինի և Գնեսինի անվան երաժշտական տեխնիկումներում։ 1927 թվականին արժանացել է Հանրապետության վաստակավոր արտիստի կոչման։

Իր երգեցողական ձայնին համապատասխան՝ Գանդոլֆին հիմնականում դասավանդում էր բասերի և բարիտոնների։ Այդուհանդերձ, նա աշխատել է նաև տենորների և կին երգիչների հետ։ Նա համոզված էր, որ հնարավոր է երգել սովորեցնել յուրաքանչյուրին և բազմիցս ապացուցել է դա գործնականում։ Ուսանողների հետ աշխատելիս Գանդոլֆին ձգտում էր զարգացնել ուղիղ, ազատ և բնական ձայն, չէր ընդունում ֆալցետը և պահանջում էր խստորեն հետևել ստեղծագործությունների հեղինակների մտահղացմանը։

Հեկտոր Գանդոլֆիի ուսանողներից են եղել Գնեսիններիի անվան ինստիտուտի պրոֆեսոր Գենադի Ադենը, Մոսկվայի կոնսերվատորիայի պրոֆեսոր Գուգո Տիցը, Թատերական արվեստի պետական ինստիտուտի պրոֆեսոր Դորա Բելյավսկայան։ Ինչպես գրել է Մոսկվայի Մ․ Վ․ Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանի արվեստի ֆակուլտետի ավագ դասախոս Վ․ Դալսկայան, Հեկտոր Գանդոլֆին Ռուսաստանում դարձավ վոկալ դպրոցի հիմնադիրը, որը 2000-ական թվականներին գիտականորեն հիմնավորվեց Վլադիմիր Մորոզովի ռեզոնանսային երգեցողության տեսության մեջ.:

### Ընտանիք

* Կին՝ Նադեժդա Կալնին-Գանդոլֆի (1855֊1946), վոկալ երաժշտության ուսուցիչ
* Փեսա՝ Գենադի Ադեն (1900֊1981), վոկալ երաժշտության ուսուցիչ

Նշումներ
--------

1. ↑  Այլ աղբյուրներում որպես ծննդավայր հնարավոր է նշված լինի Պիելլան (իտալ.՝ Piella)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  *Яковлева А. С.* Гандольфи (Gandolfi) Гектор (Гектор Петрович) // *Московская консерватория от истоков до наших дней*. — Прогресс-Традиция, 2005. — С. 122.
2. 1 2 3 4  гл. ред. Ю. В. Келдыш (1973—1982). *Гандольфи Гектор (Этторе) Петрович*. М.: Советская энциклопедия : Советский композитор, т. 1 (Энциклопедии. Словари. Справочники : Музыкальная энциклопедия : [в 6 т.]
3. 1 2 3  *Тиц Г. И.* Мой учитель — Э. Гандольфи(ռուս.) // *Вопросы вокальной педагогики*. —М. 1984. — № 7.
4. ↑  *Забияко В. Г.* Творческий облик и особенности вокально-педагогического метода выдающегося педагога и общественного деятеля профессора Адена Г. Г. (Белорукова).(ռուս.) // *Музыкально-педагогическое мастерство* : сборник. — ГПУ г. Тольятти, 2007.(չաշխատող հղում)
5. ↑  *Дальская В.А.* Резонансная теория пения и педагогическая практика // *Вопросы вокального образования*. —М, 2005. — С. 24—29.
6. 1 2  Музыкальная академия. — Композитор, 2004. — С. 144. — 472 с.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Ժամանակակից Ուկրաինայի |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 173974252 · ISNI: 000000036990537X · VIAF: 249196467 · WorldCat VIAF: 249196467 |

 |