**Անատոլի Դուրովի թանգարան** (ռուս.՝ Музей Анатолия Дурова), կրկեսային արվեստի թանգարան, որը նվիրված է հայտնի կենդավարժ, դերասան, Դուրովների կրկեսային տոհմի ճանաչված ներկայացուցիչներից մեկին` Անատոլի Անատոլևիչ Դուրովին։ Գտնվում է Ռուսաստանի Ռոստովի մարզիՏագանրոգ քաղաքում։ Մտնում է Տագանրոգի գրականության և պատմաճարտարապետական պետական թանգարան-արգելոցի կազմի մեջ։

Պատմություն
-----------

Անատոլի Անատոլևիչ Դուրովը 1926 թվականին, արդեն լինելով Ռուսաստանում և արտասահմանում հայտնի կենդանավարժ, ընտանիքի (կնոջ, մոր, երկու քույրերի ու նրանց ընտանիքների) և կենդանիների հետ տեղափոխվել է Տագանրոգ։ Քաղաքում նա ձեռք է բերել երկու առանձնատուն. Շևչենկոյի փողոցի 107-րդ տունը և նույն փողոցի այլ` թիվ 111-րդ տունը։ 1928 թվականին արտիստը ողբերգաբար զոհվել է Իժևսկում։ Նրա ընտանիքը Տագանրոգում մնացել է ևս 12 տարի։

Ճարտարապետություն
-----------------

1987 թվականին առանձնատանը բացվել է Անատոլի Անատոլևիչ Դուրովին նվիրված ցուցադրություն։ Շենքը, որտեղ տեղակայված է թանգարանը, կառուցվել է մոդեռն ոճով։ Առանձնատունը կառուցվել է 1900 թվականին։ Նրա նկարագրի մեջ առկա են նաև ավանդական ռուսական ոճի հատկանիշներ և տարրեր։ Մինչև 1915 թվականը կալվածքը պատկանել է քահանա Գ. Ֆ. Պոցելուևին, այնուհետև տունը դարձել է կոլեգիական ասեսոր Ա. Ի. Ցարենկոյի կնոջ սեփականությունը։ 1917 թվականի հեղափոխությունից առաջ առանձնատան սեփականատերն էր Օ. Լ. Մերոշնիչենկոն` Անտոն Չեխովի երիտասարդ տարիների ընկերուհի Սաշա Սելիվանովայի հարազատ քույրը, իսկ 1920 թվականին շենքն ազգայնացվել է։

Շենքի ճակատը բաժանված է երկու մասի համեստ ձևավորված տակառաձև սյուներ ունեցող ցածր կամարային խորշի տեսքով մուտքով։ Այդպիսիները հաճախ հանդիպում են ռուսական եկեղեցիներում։ Մուտքից դեպի ձախ գտնվող մեծ պատուհանը վերևից զարդարված է կամարաձև քիվով։ Պատուհանների կողքերից յուրահատուկ որմնասյուներ են։ Սոխաձև քիվի վերևում կա փոքր պատուհանով ճակտոն, իսկ նրա հետևում` սեղանաձև կատարով երկաթե ծածկ։ Շենքի երկրորդ մասը զգալիորեն փոքր է, այն փոքր-ինչ հետ է քաշված կարմիր գծից դեպի կալվածքի խորքը, ունի մեկ բարդ պատուհան։ Ճակատի անկյունը շարված է կոպտատաշ քարից։ Շենքը կառուցված է սպիտակ և կարմիր աղյուսից։ Ունենալով մոդեռնի բազմաթիվ առանձնահատկություններ` առանձնատունը, շնորհիվ փոքր չափերի և տակառաձև սյուների, ավանդական ռուսական ոճով կառուցված վերնատան տպավորություն է թողնում։ 1988 թվականին առանձնատունը վերականգնվել է։

Ցուցադրություն
--------------

Թանգարանի ցուցադրությունը պատմում է մեծանուն կենդանավարժի ստեղծագործական ուղու, կենդանիներին վարժեցնելու մեթոդների, արտասահմանյան բազմաթիվ շրջագայությունների, համաշխարհային ճանաչման, ինչպես նաև նրա աշակերտների և հետևորդների մասին։ «Արենա» կենտրոնական սրահի կենտրոնում գտնվում է կրկեսի ոճավորված ասպարեզ, որտեղ ցուցադրվում են Անատոլի Դուրովի «արտիստների» խրտվիլակները. կարդացող կռունկը, ջութակ նվագող կապիկը, գնչուական ռոմանսներ երգող թութակը և այլն։ Այս հարթակն առաջացնում է այցելուների հատուկ հետաքրքրությունը։ Թանգարանի սրահներից մեկում վերստեղծված է հյուրախաղերի մեկնող արտիստի մարդատար վագոնի 20-րդ դարի սկզբի ինտերիերի հատվածը, ներկայացված են Անատոլի Դուրովի անձնական իրերը։

«Կինո» սրահում ցուցադրվում է 20-րդ դարի 20-ական թվականներին արված «Կաբարե» ատրակցիոնի կինոկադրերի եզակի փաստագրական տեսագրությունը։ Թանգարանում պահվում են էկզոտիկ կենդանիների և թռչունների (ավելի քան 40 նմուշ) խրտվիլակների հավաքածուն, Դուրովի ելույթների կրկեսային վավերական ազդագրերը` «Բռնցքամարտիկ կենգուրուն», «Շների հարսանիքը», «Ջազ-բանդը», «Աղվեսն ու աքլորը», «Հեծնորդ շները» և այլն, նամակներ, քննադատների կարծիքներ, լուսանկարներ, կինոտեսագրության հատվածներ։ Ապակե ցուցափեղկերում ցուցադրվում են Դուրովների ընտանիքին առնչվող փաստագրական նյութեր, առաջին հերթին` տարբեր հին լուսանկարներ։

Պատկերասրահ
-----------

* Անատոլի Դուրովը Սերբիայում հյուրախաղերի ժամանակ, 1921 թվականԱնատոլի Դուրովը Սերբիայում հյուրախաղերի ժամանակ, 1921 թվական

Տես նաև
-------

* Անտոն Չեխովի գրական թանգարան
* «Չեխովի տնակ» հուշաթանգարան
* «Չեխովների կրպակ» թանգարան
* Իվան Վասիլենկոյի թանգարան
* Պատմաերկրագիտական թանգարան (Ն. Դ. Ալֆերակիի պալատ)
* Տագանրոգի քաղաքաշինություն և կենցաղ թանգարան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Музей А.А. Дурова» (ռուսերեն)։ Министерство культуры Ростовской области։ Վերցված է 2017-01-30
2. ↑  «Архитектура стиля модерн»։ Rostov-Region։ Վերցված է 2017-01-30
3. ↑  «Музей А.А. Дурова»։ Официальный портал Правительства Ростовской области։ Վերցված է 2017-01-30
4. ↑  «Музей А.А. Дурова. Таганрог»։ Мир путешествий։ Վերցված է 2017-01-30

Աղբյուրներ
----------

* Музей А. А. Дурова
* История Таганрогского государственного литературного и историко-архитектурного музея-заповедника