Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ֆրիդրիխ II (այլ կիրառումներ)
**Ֆրիդրիխ II Մեծ** (գերմ.՝ Friedrich II der Streitbare, ապրիլի 25, 1211, Վիներ-Նոյշտադտ, Ստորին Ավստրիա, Ավստրիա - հունիսի 15, 1246, Լայտա, Ստորին Ավստրիա, Ավստրիա), Ավստրիայի և Շտիրիյի դուքս սկսած  1230 թ. Բանբերգերի դինաստիայի վերջին ներկայացուցիչ։ Ֆրիդրիխ II -ի կառավարման ժամանակ Ավստրիան վերածվեց դե ֆակտո անկախ տարածքային դքսություն, որն ամենահզորներից մեկն էր Գերմանիայում։

Կենսագրություն
--------------

Ֆրիդրիխ II-ը եղել է Լեոպոլդ VI -ի, Ավստրիայի և Շտիրիյի դուքսի, Ֆեոդորա Անգելի, Վիզանտիայի արքայադստեր որդին։ Հոր մահից հետո, 1230 թ. Ֆրիդրիխ II-ը, լինելով միակ ողջ մնացած որդին, դառնում է Ավստրիայի և Շտիրիյի դուքսը։

Ֆրիդրիխ II-ի գահակալությունն անցել է մշտական պատերազմների և խառնակությունների մեջ։ Արդեն 1230 թ. սկսած Ավստրիայում սկսում է մինիստերիալների շարժումը, Կուենրգերովի գլխավորությամբ դուքսի իշխանության դեմ, իսկ ահա տարածք են ներխուժում չեխական զորքերը։ Չեխերը այրեցին Կրեմս-ը և ավերեցին հյուսիս-ավստրիական հողերը։ Շատ մեծ ջանքերով միայն Ֆրիդրիխ II կարողացավ ճնշել ապստամբությունը, իսկ 1233 թվականին դուքսը պատասխան հարձակում իրականացրեց Չեխիա։

Հաջորդ տարի Ավստրիայի վրա հարձակվեց Հունգարիայի բանակը Անդրե II-ի գլխավորությամբ և հասավ մինչև Վիեննա, բայց հետո ստիպված եղավ նահանջել։ 1236 թվականին Ֆրիդրիխը իր կողմից հարձակում իրականացրեց Հունգարիա։

Ֆրիդրիխ II-ը միակ ավստրիացի միապետն էր,որը գրեթե ամբողջովին չէր խառնվում Սրբազան Հռոմեկան Կայսրության գործերին,իրականացնելով լիովին անկախ քաղաքականություն ի շահ Ավստրիայի։ Նա չէր ենթարկվում կայսրի հրամաններին և հրաժարվում էր մասնակցել իշխանության մարմինների հավաքած ժողովներին։ Այս պահվածքը կոնֆլիկտ էր առաջացնում իր և Հռոմի կայսր Ֆրիդրիխ II-ի միջև։ Կայսրը 1235-1236 թվականների սկզբին մի քանի անգամ կանչեց Ավստրիայի դուքսին դատարան առաջադրված մեղադրանքները քննարկելու համար, բայց դուքսը անտեսեց նրա բոլոր պահանջները և չգնաց։

1236 թ. հունիսին կայսրը կայսերական արգելք դրեց ավստրիական դքսի վրա և առգրավվեց նրա ղեկավարությունը Ավստրիայի և Շտիրիյի նկատմամբ։ Ավստրիա մտան գերմանական զարքերը, որոնք 1237 թվականին գրավվեցին Վիեննան։

Նույն ինքը Ֆրիդրիխ II կայսրը մնացել էր Վիեննայում հունվարից մինչև 1237 թվականի ապրիլի կեսերը։ Դուքսը կարողացավ գրավվել եկեղեցական գանձերը և թաքնվել Վիներ-Նոյշտադ ամրոցում։ Այդ ժամանակ կայսրը հայտարարեց Վիեննայում իր որդուն,Կոնրադին, նոր գերմանական թագավոր և հռչակեց Վիեննան կայսերական ազատ քաղաք և ներկայացրեց իր քաղաքացիներին լայնածավալ իրավունքներ և առևտրային արտոնություններ, որով ապահովում էր Վիեննայում վաճառականների կյանքը։ Սակայն կայսրի հիմնական նպատակները կապված էին Իտալիայի հետ, դրա համար էլ զորքերի մեծ մասը թողեց Ավստրիան։ Այս առիթը օգտագործելով Ֆրիդրիխ II-ը, դաշինք կազմեց Հռոմի պապի,Բավարիայի, Չեխիայի և Հունգարիայի հետ։ 1239 թ. նա կարողացավ վերագրավվել իր տարածքները և դաշինք կնքել կայսրի հետ,որը մեծ խնդիրներ ուներ Իտալիայում։ 

Ֆրիդրիխ II-ի իշխանության վերականգնումից հետո Ավստրիայում նկատվում էր որոշակի  պետականության ամրացում։ Դուքսը հրաժարվում էր վերադարձնել Հունգարիային Մոշոնը և Շոպոնը, նաև դադարեց բանակցությունները Չեխիայի հետ դինաստիաների միության մասին։ Չեխո-հունգարական բլոկի դեմ դուրս էր եկել Ավստրիայի կայսրությունը։ 1245 թվականին տեղի ունեցան բանակցություններ դքսի և կայսի միջև Վեռոնում, որտեղ կայսրը խոստացավ Ֆրիդրիխին Կրայնան և թագավորի կոչումը, իսկ փոխարենը նա պետք է ամուսնանար դուքս Հերտրուդեի 17-ամյա զարմուհու հետ։ Սակայն այդ աղջիկը հրաժարվեց ամուսնանալ 50-ամյա կայսրի հետ և բանակցությունները ընդհատվեցին։ Չնայած դրան, 1245 թվականին Ֆրիդրիխ II-ը, ներխուժելով Կրայան և տեղի պատրիարք Ակվիլեի համաձայնությունը ստանալով, իր իշխանության տակ է վերցնում քաղաքը։

Դքսի իշխանության ընդլայնումը հակառակ գործողությունների հանգեցրեց իր հակառակորդների կողմից։ 1246 թվականին Ավստրիա են մտնում չեխական և հունգարական զորքերը։ Լեյտա գետի վրա մարտելուց ավստրիացիները հաղթանակ են տանում, սակայն Ֆրիդրիխը վախճանվում է։

Ֆրիդրիխի մահով ավարտվում է Բաբենբերգների դինաստիան, որը իշխում էր 976 թվականից։ Բաբենբերգներից կենդանի էին մնացել միայն երկու կին՝ Մարգարիտան (Ֆրիդրիխի քույրը) և Գետրուդան (Հենրիխ Բաբենբերգի դուստրը)։ Վերջինս 1246 թվականին ամուսնանում է Վլադիսլավ Մորավսկոյի հետ (չեխ թագավոր Վացլավա I-ի տղան)։

Համաձայն Պրիվիլեգիում Մինուսի (Օրենք իշխող դինաստիայի մասին)՝ արական սեռի ժառանգորդի բացակայության դեպքում Ավստրիայի գահը պետք է փոխանցվի իգական գծով։ Վլադիսլավը անհապաղ իր թեկնածությունն է դնում, սակայն 1247 թվականի հունվարին անսպասելի վախճանվում է։ Իսկ կայսրը Պրիվիլեգիում Մինուսի խախտման կապակցությամբ զորք է մտցնում Վիենա։ Եվ դքսուհի Հերդրուդան իր կողմնակիցների հետ փախչում է Հունգարիա՝ օգնություն խնդրելու հռոմի պապ Ինոկենտիյա Չորրորդից։ Վերջինիս ճնշման արդյունքում Գետրուդան 1248 թվականին ամուսնանում է Բադեն Գերման VI-ի հետ, ով ճանաչվել էր Ավստրիայի և Շտիրիայի հայր դուքս։

Նախնիներ
--------

| Ֆրիդրիխ II (Ավստրիայի դուքս)-ի նախնիները |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | Լեոպոլդ III Ավստրիացի |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | Հենրիխ Յազոմիրտոգ |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | Ագնեսա Գերմանացի |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | Լեոպոլդ V Ավտտրիացի |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Ֆեոդորա Կոմինա |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | Լեոպոլդ VI Ավստրիացի |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | Բելա II Սլեպոյ |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | Գեզա II Հունգարացի |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | Իլոնս Սերբսկաք |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | Ելենա Հունգարացի |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | Մստիլավ Վլադիմիրովիչ Մեծ |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | Եվֆրոսինյա Մստիլավովնա |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | Աղջիկ Դմիտրա Զավիդիչա |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | **Ֆրիդրիխ II Ավտտրիացի** |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|   | Ֆեոդորա Անգելինա (մոտիկ բարեկամԻսահակ II Անգել) |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | The Peerage · WikiTree · WeRelate · Rodovid |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (օնլայն) · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Allgemeine Deutsche Biographie |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 119441306 · ISNI: 0000 0000 8090 4173 · LCCN: no97013545 · VIAF: 10656068 · WorldCat VIAF: 10656068 |

 |