recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Շոն Տոուբ** (անգլ.՝ Shaun Toub, ապրիլի 6, 1963(1963-04-06), Թեհրան, Իրան), իրանա-ամերիկացի դերասան, հայտնի է այն ֆիլմերից, որոնց շարքին են «Բախում»՝ մարմնավորում է Ֆարհադա, «Երկաթե մարդը» և «Քամու հետևից վազողը»։

Կենսագրություն
--------------

Շոն Տոուբը ծնվել է Թեհրանում, մեծացել Մանչեստրում, Մեծ Բրիտանիա (նրա ընտանիքը հեռացել է Իրանից 1979 թվականի հեղափոխության ժամանակ)։ Արմատները իրանական հրեաներից են։ 14 տարեկանում գնում է Շվեյցարիա, երկու տարի բնակվելով Ատլանտյան օվկիանոսին հարակից, տեղափոխվում է Նաշուա (Նյու Հեմփշիր, ԱՄՆ), ավարտելու համար իր միջնակարգ կրթությունը։ Նա գրել է.
«Դպրոցի ամենածիծաղելի տղան, ունի ավելի մեծ շանսեր աշխարհում հաջողությունների հասնելու համար»։
Մասսաչուսեթսի քոլեջում երկու տարի սովորելուց հետո Շոն Տոուբը ընդունվում է Հարավային Կալիֆոռնիայի համալսարան։
Շոնը արդեն ակտիվորեն ներգրավված է լինում եվրոպական համայնքների գործունեության մեջ։ Ի շնորհիվ տարբեր բարեգործական ակցիաների և հրապարակավ ելույթների, նա ձգտում է ամրապնդել արվեստի դերը հասարակության և համայնքների կյանքում։
Տոուբը ստանում է Լոս-Անջելեսի Սեֆարդյան կինոփառատոնի Սեֆարդյան մրցանակը։
Ներկայումս Շոն Տոուբը ապրում է Լոս-Անջելեսում։

Գործունեություն
---------------

Ի շնորհիվ խորաթափանց և տաղանդավոր գործակալի, նա իր բախտը գտնում է Հոլիվուդյան բեմում։ Շոունը բազում գովասանքների է արժանանում տարբեր էպիզոդներում (ավելի քան 100)և ֆիլմերում հայտնվելու համար։ Ամենահիշարժան գործը «Վատ տղաները» ֆիլմն է, Ուիլ Սմիթի և Մարտին Լոուրենսի հետ։
Նկարահանվե է ավելի քան 70 ֆիլմում։
Հայտնի է նաև «Տարերքների տիրակալը» ֆիլմից՝ Աիրոյի դերով, որը նկարվել է «Ավատար. Լեգենդ Աանգի մասին» մուլտֆիլմի հիման վրա և «Երկաթե մարդը» ֆիլմից՝ Ինսենի կերպարով։

### Ֆիլմագրություն

| Տարի | Ֆիլմ | Դեր |
| --- | --- | --- |
| 1988 | Որսորդ | Ֆիլիպ դը Պոլ/Ստեֆան Ավակ |
| 1994 | *Ամուսնացածները… երեխաների հետ* | Ակբար |
| 1990—1998 | Սաինֆելդ | Պինտեր Ռանավատ |
| 1993—1997 | *Լոյիս և Կլարկ։ Սուպերմենի նոր արկածները (սերիալ) | Լոյիս և Կլարկ:Սուպերմենի նոր արկածները*  | Ասաբի |
| 1994—2009 | *Շտապ օգնություն* | Սեղանապետ |
| 1995—2000 | Զուգահեռ աշխարհներ | Հերի-Հեբ |
| 1995 | *Վատ տղաները* | Կլերկ |
|
| 2004 | *Բախում* | Ֆարհադ |
| 2006 | *ՆՎՕ։ Առաջին հայացք* | Քամեո |
| 2008 | *Երկաթե մարդը* | Ինսեն |
|
|
| 2013 | *Երկաթե մարդը 3* | Ինսեն |
| 2014 | *Լիմուզին* |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Շոն Տոուբ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Դանիական ազգային ֆիլմագրություն · Filmportal · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX4981595 · BNF: 15005548f · GND: 136108776 · ISNI: 0000000119500273 · LCCN: no2008050150 · NKC: xx0180749 · NUKAT: n2016197506 · SUDOC: 128658428 · VIAF: 54423872 · WorldCat VIAF: 54423872 |

 |

 |
**Դոնալդ Հ.** **«Դոն» Քիֆեր** (անգլ.՝ Donald H. «Don» Keefer, օգոստոսի 18, 1916(1916-08-18), Highspire, Դոֆին շրջան, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ - սեպտեմբերի 7, 2014(2014-09-07), Շերման Օքս, Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասան։ Շուրջ հիսուն տարի ձգված դերասանական իր կարիերայի ընթացքում հանդես է եկել հարյուրավոր թատերական, կինո և հեռուստատեսային բեմադրություններում, մարմնավորել հարյուրից ավելի կերպարներ։ Ընդ որում՝ խաղացել է թե՛ կատակերգական, թե՛ դրամատիկ դերեր։

Ծնվել է Փենսիլվանիայում, Հարիսբուրգի մոտ։ Դերասանական ստուդիայի հիմնադիր անդամներից էր։ Կինոյում իր դեբյուտը կատարել է 1951 թվականին Լասլո Բենեդեկի « Վաճառողի մահը» դրամայում։ Նրա հետագա կարիերան սերտորեն կապված էր հեռուստատեսության հետ, որտեղ Քիֆերը խաղացել է ավելի քան հարյուր դեր բազմաթիվ հեռուստաֆիլմերում և հեռուստասերիալներում, ներառյալ « Մահվան հովտի օրերը », « Գնդակները », « Ալֆրեդ Հիչքոկը ներկայացնում է », « Մթնշաղի գոտին », « Իմը »։ կինս կախարդեց ինձ », « Green Acres »-ը, « Star Trek »-ը և « ER »-ը։ Մեծ էկրանին նա հայտնվել է այնպիսի ֆիլմերում, ինչպիսիք են « Ռուսները գալիս են, ռուսները գալիս են. «(1966), « Բուչ Քեսիդին և Սանդենս Քիդը » (1969), « Երկու սրտերի հանդիպում » (1973), « Քնածը » (1973) և «Ստախոս, ստախոս/>» (1997):

1950 թվականին Քիֆերն ամուսնացել է դերասանուհի Քեթրին Մաքլաուդի հետ, ունեցել են երեք որդի։ Նրանց ամուսնությունն ընդհատվել է կնոջ մահով, որը տեղի է ունեցել 1997 թվականին։ Դոն Քիֆերը մահացել է 2014 թվականի սեպտեմբերին Կալիֆորնիայում, 98 տարեկան հասակում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Internet Broadway Database — 2000.
2. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
3. ↑  *Garfield, David* Birth of The Actors Studio: 1947-1950 // A Player's Place: The Story of The Actors Studio. — New York: MacMillan Publishing Co. Inc. 1980. — С. 52. — ISBN 0-02-542650-8
4. ↑  «Social Security Death Index». Rootsweb.ancestry.com. Արխիվացված օրիգինալից 2018 թ․ մայիսի 18-ին. Վերցված է 2009 թ․ մարտի 31-ին.
5. ↑  Mike Barnes. «Don Keefer, Who Was Turned Into a Jack-in-the-Box on 'The Twilight Zone,' Dies at 98». *The Hollywood Reporter*. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 18-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Դոն Քիֆեր Internet Movie Database կայքում

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Դոն Քիֆեր» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · ČSFD · Internet Broadway Database · Internet Movie Database · Find A Grave · WikiTree |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 14192752d · ISNI: 0000000030940811 · LCCN: n88100773 · VIAF: 33547063 · WorldCat VIAF: 33547063 |

 |
**Դևիդ Քոսթաբայլ** (անգլ.՝ David Costabile, հունվարի 9, 1967(1967-01-09), Վաշինգտոն, Կոլումբիայի շրջան, ԱՄՆ), ամերիկացի հեռուստատեսային, թատերական և կինոյի դերասան։

Վաղ կյանք և կրթություն
----------------------

Քոսթաբայլը ծնվել է Կոլումբիա շրջանի Վաշինգտոն քաղաքում։ Նա արմատներով իտալացի է։ Սովորել է «Գոնզագա» քոլեջի միջնակարգ դպրոցում, որն ավարտել է 1985 թվականին, այնուհետև Թաֆթսի համալսարանում։ Քոսթաբայլը Նյու Յորք համալսարանի Տիշա արվեստի դպրոցն ավարտել է 1998 թվականին։

Կարիերա
-------

### Թատրոն

Քոսթաբայլը 2007 թվականին Մանհեթենի թատերական ակումբի բեմում հայտնվել է Բրոդվեյի «Թարգմանություններ» ներկայացումով, 1997 թվականին՝ «Տիտանիկ» մյուզիքլում, իսկ 1995 թվականին՝ «Փոթորիկ»-ում։ 2005 թվականին «Վերոնացի երկու ազնվական» պիեսում նա կատարել է Լանսի դերը, որի բեմականացման մի մասը եղել է Նյու Յորքի Շեքսպիրի փառատոնի հանրային թատրոնի մի մասը։ Քոսթաբայլը հայտնվել է«Դրամա Դեսկ»-ի արժամնացած «Կարոլինա կամ փոփոխություններ» օրգինալ բեմադրությունում և դրա բրոդվեյյան տարբերակում, որոնք գրել են Թոնի Քուշները և Ջանին Թեսորին։

### Հեռուստատեսություն

2010 թվականի ապրիլին նկարահանվել է «Ամբողջ ծանրությամբ» սերիալի երրորդ եթերաշրջանում Գեյլ Բյոտիհերի դերով։ Նաև «Միլիարդներ» սերիալում խաղացել է Մայք Վագների դերը։ Սերիալի յոթերորդ եթերաշրջանի քսաներորդ սերիայում բժիշկ Հաուսը խաղացել է Հարի Սայրուսի զարմիկի դերը, ինչպես նաև «Suits» սերիալում Դենիել Հարդմանի դերը։

### Կինո

2009 թվականի «Սեքսահոլիկ» ֆիլմում Քոսթաբայլը զգալի դեր է խաղացել․ նա խաղացել է Ջեննա Ֆիշերի ամուսնու՝ Գերիի դերը։ Նա նաև հայտնվել է այնպիսի ֆիլմերում, ինչպիսիք են «Գլուխների որսորդը», Ջենիֆեր Էնիսթոնի և Դանիել Դեյ-Լուիսի «Լինքոլն»՝ հանրապետական *James Mitchell Ashley*-ի դերում։ 2013 թվականին Քոսթաբայլի անունը հայտնվել է Սթիվեն Սոդերբերգի «Կողմնակի էֆեկտ» ֆիլմի տիտրերում, ինչպես նաև «Runner, Runner» ֆիլմում Բեն Աֆլեքի հետ խաղացել է պրոֆեսոր Հորնշտեյնի դերը։ Բացի այդ, նա նաև նկարահանվել է 2016 թվականի «13 ժամ. Բենգազիի գաղտնի զինվորները» ֆիլմում։ 2019 թվականի մարտի 22-ին *Netflix* հարթակում Դևիդի մասնակցությամբ թողարկվել է «Տիղմ» նկարը, նա խաղացել է *Mötley Crüe*-ի մենեջեր Դոք Մաքգիի դերը։

Անձնական կյանք
--------------

2012 թվականին Քոսթաբայլն ամուսնացել Է Էլիզա Բալդիի հետ (Փենսիլվանիա նահանգի Բաքս շրջանում)։ Նրանք ունեցել են երկու դուստր՝ Լյուսի Ռեյը և Ջուլիա Գրեյսը։

Ծանոթագրություն
---------------

1. 1 2
2. ↑  Carr, Coeli (2012 թ․ մարտի 29). «Coeli Carr: "Crapa Pelada" Defeats "Zou Bisou Bisou" in the Breaking Bad vs. Mad Men Song Wars». Huffington Post.
3. ↑  «David Costabile and Eliza Baldi's Wedding Website». Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ նոյեմբերի 2-ին.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Դևիդ Քոսթաբայլ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Discogs · Internet Broadway Database · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNE: XX5404675 · GND: 135055490 · ISNI: 0000000139906588 · LCCN: no2011136896 · VIAF: 179340018 · WorldCat VIAF: 179340018 |

 |
**Բրենդոն Ֆլին** (անգլ.՝ Brandon Flynn, հոկտեմբերի 11, 1993(1993-10-11), Մայամի, Ֆլորիդա, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասան։ Հայտնի է «13 պատճառ՝ ինչու» հեռուստասերիալում Ջասթին Ֆոլեյի դերը կերտելու համար։

Վաղ տարիներ
-----------

Առաջին դերը կատարել է տասը տարեկան հասակում՝ խաղալով Պարոն Սմիի դերը *Փիթեր Պենի* երաժշտական տարբերակում։

Ֆլինը ծնվել է Ֆլորիդա նահանգի Մայամի քաղաքում, որտեղ էլ հաճախել է «Արվեստների Նոր Աշխարհ դպրոցը»։ 2016 թվականին ավարտել է Մեյսոն Գրասի արվեստների ավագ դպրոցը՝ Ռուտգերի համալսարանում, Նյու Ջերսիում՝ ստանալով բակալավրի աստիճան կերպարվեստում։

Գործունեություն
---------------

2016 թվականին Ֆլինը խաղացել է Մայքի դերը Անուղեղ ֆիլմում։ Խաղացել է *Մանկական հաղթանակ*ում՝ Վինյարդ թատրոնում։

Նախքան այս դերերը հայտնվել է տարբեր գովազդներում և ֆիլմերում։ Խաղացել է տասնմեկ ներկայացումներում, ներառյալ Մեծ աղմուկ ոչնչիցը և Թորանոթը։

2017 թվականին Ֆլինը կատարել է Ջասթին Ֆոլեյի դերը Netflix-ի 13 պատճառ՝ ինչու հեռուստասերիալում։

Անձնական կյանք
--------------

2017 թվականի սեպտեմբերին Ֆլինը հաստատել է, որ ԼԳԲՏ համայնքի մաս է կազմում։ Նույն թվականին Ֆլինը սկսել է հանդիպել երգիչ Սեմ Սմիթի հետ։ Իսկ 2018 թվականի հունիսին զույգը հայտարարել է բաժանման մասին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Internet Movie Database — 1990.
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. 1 2
7. ↑  Swertlow, Meg (18 сентября 2017). «13 Reasons Why's Brandon Flynn Says He's A Part of the LGBTQ+ Community: *We've Come Out Bravely*». *E! News* (անգլերեն).
8. ↑  Lewis, Anna (28 июня 2018). «Sam Smith and Brandon Flynn: a relationship timeline». *Cosmopolitan* (անգլերեն).
9. ↑  Davies, Howell (27 июня 2018). «Sam Smith and Brandon Flynn split after nine months». *PageSix* (անգլերեն).

Արտաքին հղումներ
----------------

* Բրենդոն ՖլինԻնստագրամում
* Բրենդոն ՖլինԹվիթթերում

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | AlloCiné · ČSFD · Internet Movie Database · Rotten Tomatoes |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1294328441 · LCCN: no2018063751 · VIAF: 7096152684029523430003 · WorldCat VIAF: 7096152684029523430003 |

 |
**Ջորջ Չաքիրիս** (անգլ.՝ George Chakiris, ծնվ. սեպտեմբերի 16, 1934(1934-09-16), Norwood, Համիլթոն, Օհայո, ԱՄՆ), ամերիկացի պարող, երգիչ և դերասան, «Օսկար»-ի մրցանակակիր։

Կենսագրություն
--------------

Ջորջ Չաքիրիսը ծնվել է Օհայոյում հույն գաղթյալների ընտանիքում։ 1947 թվականին 12 տարեկան հասակում նա առաջին անգամ հանդես եկավ մեծ էկրանին «Սիրո երգը» ֆիլմում Քեթրին Հեփբերնի հետ միասին գլխավոր դերում, որտեղ կատարեց երգչախմբում երգող փոքրիկ տղաներից մեկի դերը։ Պատանի տարիներին Չաքիրիսըայցելում էր պարի դպրոց, իսկ միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո երեկոյան սկսել է երգի և դիամատիկական արվեստի դասեր վեցնել՝ կեսօրներին աշխատելով Լոս Անջելեսի տոնավաճառներից մեկում։

1950-ական թվականների ընթացքում նա հայտնվել է կինոյում, որպես կանոն, երգչախմբի անդամի կամ պարող կարգավիճակով։ Հանդես է եկել այնպիսի ֆիլմերում, ինչպիսիք են «Ջենթլմենները նախընտրում են շիկահերների» (1953), «Պայծառ Սուրբ ծնունդ» (1954) և «Ծաղիկների թմբուկի երգը» (1961):

Ջորջ Չաքիրիսը հաջողության գագաթնակետին հասավ 1961 թվականին, երբ կատարեց Բեռնարդոյի դերը «Վեսթսայդյան պատմություն» բրոդվեյան մյուզիքլի կինոտարբերակում։ Այդ ֆիլմի համար դերասանն արժանացավ «Օսկար»-ի և «Ոսկե գլոբուս»-ի երկրորդ պլանի լավագույն դերը կատարելու համար։

Կինոյի կարիերայի հետ միասին՝ Չաքիրիսը հանդես էր գալիս նաև Բրոդվեյում և նկարահանվում էր հեռուստատեսությունում։ 1960-ական թվականների սկզբին կայացավ նրա երաժշտական առաջնելույթը, ինչից հետո նա ձայնագրեց մի քանի հաջողակ հիթեր։ 1970-ական թվականների սկզբից Չաքիրիսը մեծավ մասամբ զբաղվում էր հեռուստատեսային գործունեությամբ, որտեղ հաջորդ քսան տարիների ընթացքում հայտնվել է այդ տարիներին հանրահայտ մի շարք սերիալներում, որոնց թվում էին «Նա սպանություն է գրել» և «Սանտա Բարբարա» սերիալները։ 1996 թվականին նա ավարտեց իր դերասանական կարիերան, իսկ նրա նոր աշխատանքը դարձավ արծաթից զարդերի պատրաստումը, որը նրա երբեմնի հոբբին էր։

Մրցանակներ
----------

* Օսկար 1962 — «Երկրորդ պլանի լավագույն դերասան» («Վեսթսայդյան պատմություն»)
* Ոսկե գլոբուս 1962 — «Երկրորդ պլանի լավագույն դերասանа» («Վեսթսայդյան պատմություն»)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Discogs — 2000.
2. ↑  *George Chakiris Biography (1934-)*. Film Reference.com.
3. ↑  *George Chakiris*. Yahoo! Movies.
4. ↑  Holleran, Scott. *A Boy Like That*. BoxOfficeMojo.com. 21 March 2003.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ջորջ Չաքիրիս (անգլ.) *Internet Movie Database* կայքում

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ջորջ Չաքիրիս» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Յանդեքս երաժշտություն |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Դանիական ազգային ֆիլմագրություն · Discogs · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · MusicBrainz · Rotten Tomatoes |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Notable Names Database |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 13892346f · CiNii: DA14479947 · GND: 134768248 · ISNI: 0000000121488445 · LCCN: n89668644 · NKC: mzk2014828261 · NLP: a0000001804657 · NTA: 269607684 · NUKAT: n2019152164 · SUDOC: 061177415 · VIAF: 118404513 · WorldCat VIAF: 118404513 |

 |

 |
**Ավստրալիայի oր**, (հայտնի որպես Տարեդարձի oր, Հիմնադրման oր և ANA oր), Ավստրալիայի պաշտոնական ազգային տոն։ Նշվում է ամեն տարի հունվարի 26-ին։ Տարեթիվը վերաբերում է այն օրվան, երբ 1788 թվականին առաջին նավատորմը ժամանեց Սիդնեյ-Քոուվ (Նոր Հարավային Ուելս)։ Հայտարարվեց բրիտանական գերիշխանության մասին Ավստրալիայի արևելյան ափին, որն այդ ժամանակ հայտնի էր որպես Նոր Հոլանդիա։

Չնայած որ տոնը հայտնի չէր որպես Ավստրալիայի օր մինչև ավելի քան մեկ դար առաջ, հունվարի 26 տոնելու մասին տեղեկությունները վերաբերում են 1808 թվականին։ Նոր Հարավային Ուելսի հիմնադրման առաջին պաշտոնական տոնակատարությունը տեղի ունեցավ 1818 թվականին։ Տոնը նշվում է Ավստրալիայի օրվա նախօրեին` տարվա ավստրալիացիներին պարգևատրելով, պատվավոր ավստրալիացիների ցուցակը հայտարարելով և գենարալ-գուբերնատորի ու վարչապետի ելույթներով։ Այն պաշտոնական պետական տոն է Ավստրալիայի յուրաքանչյուր սուբյեկտում. եթե նա ընկնում է կիրակի օրերին, ապա հաջորդ երկուշաբթին դառնում է կիրակի։ Ավստրալիայի օրը նշվում է փառատոններով, համերգներով և քաղաքացիական ծիսակատարություններով` մեծ և փոքր համայնքներում և քաղաքներում ամբողջ երկրով մեկ։ Ավստրալիայի օրը դարձել է ամենախոշոր ամենամյա հասարակական իրադարձությունը Ավստրալիայում։

Պատմություն
-----------

### Առաջին նավատորմի ժամանում

1787 թվականի մայիսի 13-ին 11 նավից բաղկացած նավատորմ` հայտնի դարձած ինչպես Առաջին նավատորմը, ուղարկվեց Անգլիայից Ավստրալիա Բրիտանական Ծովակալության կողմից։ Կապիտան Արթուր Ֆիլիպի հրամանատարության տակ նավատորմը փորձում էր ստեղծել աքսորավայր Բոտանի ծովախորշում` Նոր Հարավային Ուելսի ափին։ Այն ուսումնասիրել էր լեյտենանտ Ջեյմս Կուքը 1770 թվականին և հայտարարեց Մեծ Բրիտանիայի իրավունքները այս հողերի նկատմամբ։ Բնակավայրն անհրաժեշտ համարվեց Հյուսիսային Ամերիկայում տասներեք գաղութի կորստի կապակցությամբ։ նավատորմը ժամանեց 1788 թվականի հունվարի 18 և 20 միջև, սակայն անմիջապես բացահայտվեց տվյալ նավահանգստի ոչ պիտանի լինելը։

Հունվարի 21-ին Ֆիլիպն ու մի քանի սպաներ մեկնեցին Պորտ-Ջեքսոն, որը գտնվում էր 12 կմ դեպի հյուսիս։ Նպատակը բնակավայրի համար ավելի բարեհաջող տեղանքի հետախուզումն էր։ Նրանք մնում էին այնտեղ մինչև հունվարի 23-ը։ Ֆիլիպն անվանեց իրենց իջած տեղը Սիդնեյ-Քոուվ` ներքին գործերի նախարար Թոմաս Թաունծենդի անունով, ով Սիդնեյի 1-ին վիկոնտն էր։ Նրանք ունեցան նաև որոշակի շփումներ աբորիգենների հետ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Australia Day in question». *The Age*. 2008 թ․ հունվարի 26. էջ 2.
2. ↑  «Australia Day - A History». Victoria State Government. Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ հուլիսի 19-ին. Վերցված է 2009 թ․ հունվարի 26-ին.
3. ↑  National Australia Day Council Annual Report 2010-11 p3
4. ↑  *Ekirch, A. Robert* Great Britain's Secret Convict Trade to America, 1783–1784(անգլ.) // *The American Historical Review* : journal. — 1984. — Т. 89. — № 5. — С. 1291.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ավստրալիայի Ազգային Օր
* Ավստրալիայի Ազգային Օրվա պատմություն
* Ավստրալիայի Օր

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ավստրալիայի օր» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |

 |
**Սերվանտեսի անվան ազգային թատրոն** (իսպ.՝ **Teatro Nacional Cervantes**, ազգային թատրոն Արգենտինայի մայրաքաղաք Բուենոս Այրեսում)։ Հիմնադրվել է իսպանացի դերասան Մարիա Գերերոյի և նրա ամուսնու՝ Ֆերնանդո Դիաս դե Մենդոսայի կողմից, շենքը կառուցվել է 1921 թվականին։ 1926 թվականին անսպասելի ֆինանսական խնդիրների պատճառով սեփականատերերը այն հանել են աճուրդի։ Ազգային կոնսերավատորիայի տնօրենի օգնական Էնրիկե Գարսիա Վելլոսոն առաջարկել է նախագահ Մարսելո Տորկուատո դե Ալվեարին (ում կինը՝ Ռեգինա Պաչինին օպերային երգչուհի էր և արվեստի մոլեռանդ հովանավոր) ստեղծել Սերվանտեսի անվան ազգային թատրոն։ Այսպիսով թատրոնը դարձել է Արգենտինայի Հանրապետության սեփականությունը։ 1933 թվականին թատրոնը տեղավորեց նաև Կոմեդիայի ազգային թատրոնը։ Սերվանտեսի անվան ազգային թատրոնի խաղացանկը կազմում են իսպանացի և արգենտինացի դրամատուրգների պիեսները։ Թատրոնում բեմադրում էին իսպանացի դրամատուրգների ստեղծագործությունները. Լոպե դե Վեգի, Տիրսո դե Մոլինա, Վենտուրա դե լա Վեգա։ 1995 թվականին № 24,570 օրենքի համաձայն թատրոնը հայտարարվել է ազգային պատմական հուշարձան։

Հրդեհ և վերականգնում
--------------------

1961 թվականի օգոստոսի 10-ին, Սերվանտեսի թատրոնում հրդեհ բռնկվեց, որը ոչնչացրեց մեծ շենքը։ Պետությունը ստանձնեց շենքի վերականգնումն ու վերակառուցումը։ Նոր շենքը նախագծվել էլ «Mario Roberto Álvarez y Asociados» ընկերության կողմից, և ունի երեք նկուղ, ցոկոլային հարկ և երեք հարկ։ Նոր շենքի բեմը ստացավ ավելի մեծ տարածք, արվեստանոցներ, վերապատրաստման սրահներ և պահեստներ։ Թատրոնը կրկին բացվել է 1968 թվականին։

Դեկորացիա և սենյակներ
---------------------

Թատրոնի գլխավոր բեմը կազմում է 16 × 28,5 մետր և ունի կենտրոնական պտտվող մաս՝ 12 մետր տրամագծով, հատակը պատրաստված է փայտե տախտակներից, ինչը թույլ է տալիս հարթել անհամաչափությունները։ Բեմի դիմաց գտնվում է հրապարակ (12 × 2,7 մետր), ինչը հնարավորություն է տալիս դերասաններին ավելի մոտ գտնվել հանդիսատեսին։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Manuel Gómez García* Diccionario Akal de Teatro. — Ediciones Akal, 1998. — ISBN 9788446008279

Արտաքին հղումներ
----------------

* (Teatro Nacional Cervantes, fotos e historia)
* TeatroCervantes.gov.ar (sitio oficial del Teatro Cervantes).
* ElCervantes.org Historia del Teatro Cervantes]

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Արգենտինայի Սերվանտեսի անվան ազգային թատրոն» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: n89659713 · NKC: xx0253207 · VIAF: 144375154 · WorldCat VIAF: 144375154 |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Մաղաքյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Հարություն Կարապետի Մաղաքյան** (ապրիլի 8, 1902(1902-04-08), Ախալքալաք, Թիֆլիսի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - փետրվարի 18, 1954(1954-02-18), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ խորհրդային երկրաբուսաբան, կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (1938 թվական), պրոֆեսոր (1938 թվական), ՀԽՍՀ ԳԱ թղթակից անդամ (1945), ԽՄԿԿ անդամ 1948 թվականից։

Կենսագրություն
--------------

1925 թվականին ավարտել է Թիֆլիսի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի ագրոնոմիական ֆակուլտետը։ Եղել է ՀԽՍՀ կերահայթայթման ինստիտուտի առաջին տնօրենը։ 1926 թվականից Մաղաքյանը ղեկավարել է կերային հանդակների հետազոտությունները, իսկ 1947 թվականից՝ ՀԽՍՀ կերային հանդակների պասպորտավորման աշխատանքները։ Կազմել է ՀԽՍՀ արոտավայրերի խոտհարքների առաջին քարտեզը։ Բացահայտել է Հայաստանի ֆլորային բնորոշ բույսերի 30 նոր տեսակ։ Հայտնաբերել է նոր ցեղատեսակ, որն անվանվում է նրա անունով՝ *Stellera magakianisosn*։

Պարգևներ
--------

Պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի և «Պատվո նշան» շքանշաններով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1974.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 1038 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 189)։*  |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Մաղաքյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Մարտիրոս Բեգլարի Մաղաքյան** (1923, Կալինինոյի շրջան), հայ մանկավարժ։ ԽՄԿԿ անդամ (1943): Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Մարտիրոս Մաղաքյանը ծնվել է 1923 թվականին, Կալինինոյի շրջանի Շահնազար գյուղում։ 1940 թվականին ավարտել է հայրենի գյուղի միջնակարգ դպրոցը, աշխատել է ավագ ջոկատավար, միաժամանակ դասավանդել ֆիզիկա և մաթեմատիկա։

1941 թվականի դեկտեմբերին զորակոչվել է կարմիր բանակ։ Ծառայել է հայկական 409-րդ դիվիզիայում։ Ավագ սերժանտի կոչումով 1942 թվականի օգոստոսին մեկնել է ռազմաճակատ։ Մաղաքյանի մարտական ուղին սկսվել է Հյուսիսային Օսեթիայից, Օրջոնիկիձե քաղաքի մատույցներից։ 276-րդ դիվիզիայի կազմում մասնակցել է Պյատիգորսկի, Էսենտուկի, Կիսլովոդսկի, Ստավրոպոլի քաղաքների ազատագրմանը։ Մարտերում խիզախություն ցուցաբերելու համար պարգևատրվել է «Արիության համար» մեդալով։ 1943 թվականի մայիսին Մաղաքյանը ընդունվել է կուսակցության շարքերը։ Մասնակցել է նաև Ժիտոմիրի, Ռավնոյի և ուկրաինական մի շարք ուրիշ քաղաքների ու գյուղերի ազատագրմանը։ Այդ մարտերում ցուցաբերած քաջության համար Մաղաքյանն արժանացել է «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալի և մի շարք շքանշանների։

Մաղաքյանը ռազմաճակատից տուն է վերադարձել1945 թվականի հոկտեմբերին։ Ավարտել է Երևանի մանկավարժական ինստիտուտը և շուրջ երեսուն տարի ֆիզիկա և մաթեմատիկա է դասավանդել ծննդավայրի միջնակարգ դպրոցում։

Պարգևներ
--------

* «Արիության համար» մեդալ
* «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Հայաստանի ուսուցիչները Մեծ հայրենականում։ 3 գիրք։ Հարությունյան, Աշոտ Հովսեփի, Մելքումյան, Հայկազ Ստեփանի, Սուքիասյան, Աղվան Ղազարի։ Երևան, «Լույս», 1987:
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Մանասերյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Լևոն Հայրապետի Մանասերյան** (հունիսի 3, 1925(1925-06-03), Վաղարշապատ, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - սեպտեմբերի 12, 2019(2019-09-12)), հայ նկարիչ, ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ (1983)։

Կենսագրություն
--------------

Մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին։ 1953 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ 1953 թվականից մասնակցել է ցուցահանդեսների։ 1963 թվականից դասավանդել է ԵՊՃՇԻ-ում, 1975-1991 թթ.` ամբիոնի վարիչ։ Աշխատանքներից գտնվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում։ Մահացել է 2019 թվականի սեպտեմբերի 12-ին։

Ստեղծագործական գործունեություն
------------------------------

Ստեղծագործությունները հիմնականում գրաֆիկական աշխատանքներ են։ Ուշագրավ գործերից են`

* «Դանթեական առասպել» (ըստ Չարենցի, նկարաշար)
* «Լիլիթ» (ըստ Իսահակյանի)
* «Անանդան և մահը» (ըստ Իսահակյանի)
* «Իմ ժողովուրդ» (վիմագրություն)
* «Երազանք» (վիմագրություն)

Ստեղծել է նաև գեղանկարչական, թեմատիկ-կոմպոզիցիոն գործեր, բնանկարներ, նատյուրմորտներ, դիմանկարներ, նկարազարդել է 200-ից ավելի գրքեր։

* «Աշուն»
* «Կեսօր»
* «Սայաթ-Նովա»
* «Բամբակահավաք»

Մատենագրություն
---------------

Н. Арамян, Левон Манасерян (буклет), Ереван, 1971 г.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Դանիել Դզնունի, Հայ կերպարվեստագետներ, համառոտ բառարան
2. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005*.
3. ↑  Լևոն Մանասերյանի աշխատանքները ՀԱՊ-ում
4. ↑  «Մահացել է ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ Լևոն Մանասերյանը». Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ սեպտեմբերի 14-ին. Վերցված է 2019 թ․ սեպտեմբերի 14-ին.
**Նեյթան Դին Փարսոնս** (անգլ.՝ Nathan Dean Parsons, հունիսի 16, 1988(1988-06-16), Ադելաիդա, Ավստրալիա), ավստրալա-ամերիկացի դերասան։ Կատարել է Իտան Լովետի դերը «Գլխավոր հոսպիտալ» սերիալում։ 2014 թվականին նա նկարահանվել է «Առաջնածինները» հեռուստասերիալում, որպես Ջեքսոն Քեներ։

Կենսագրություն
--------------

Փարսոնսը ծնվել է Ավստրալիայի }Ադելաիդա քաղաքում։ Նրա ծնողները ամերիկացիներ են գերմանա-սկանդինավյան (հայր) և անգլիական, ֆրանսիական, չեխական (մայր) ծագմամբ։ 3 տարեկանից հնչյունավորել է ճապոնական անիմե անգլերենով։ Ընտանիքը տեղափոխվել է Կոլորադո, ապա՝ Տեխաս նահանգի Օսթին քաղաք, որտեղ Փարսոնսը դպրոցն ավարտել է 2006 թվականին։ Այնուհետև տեղափոխվել է Լոս Անջելես Հարավային Կալիֆոռնիայի համալսարանում սովորելու համար։ Համալսարանի գեղարվեստի բաժինը ավարտել է բակալավրի աստիճանով։

Հայտնի է դարձել «Գլխավոր հոսպիտալ», «Իրական արյուն», «Առաջնածինները», «Մի անգամ հեքիաթում» և «Ռոզուել, Նյու Մեքսիկո» հեռուստասերիալների դերերի շնորհիվ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  SNAC — 2010.
2. ↑  *Nadia: The Secret of Blue Water*: Perfect Collection, Region 1 DVD (27 November 2007)
3. 1 2  *Stacy, Tom* Port Charles Newcomer Nathan Parsons: Man of Mystery // Soap Opera Digest. — 2009. — С. 48—51 (Vol. 34, No. 22).
4. 1 2  Nathan Parsons biography – ABC.com Արխիվացված 10 Փետրվար 2009 Wayback Machine
5. 1 2  Rossi, Rosemary A. (2009 թ․ հունիսի 1). «In Fate's Hands». Soaps In Depth. էջեր 62–65.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Նեյթան Փարսոնս» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Internet Movie Database · Rotten Tomatoes |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: no2011110515 · VIAF: 173415040 · WorldCat VIAF: 173415040 |

 |
**Ավստրո-ռուսական դաշինք**, Ավստրիական կայսրության և Ռուսաստանի միջև 1781 թվականի մայիս-հունիս ամիսներին կնքված դաշնակցային պայմանագիր։ Նախորդիվ, Ռուսական կայսրությունը դաշնակցային պարտավորություններ էր ստանձնել Գերմանիայի վերամիավորման պայքարի «առաջամարտիկ» Պրուսիայի թագավորության հետ։ Այնուամենայնիվ, ժամանակի ընթացքում ռուսական կողմը առավել նպատակահամարմար է համարում իր վաղեմի թշնամի Օսմանյան կայսրության (հետագայում՝ Քեմալական Թուրքիայի) հետ համագործակցությունը։

Ռուս պետական գործիչ, ֆիլդմարշալ Գրիգորի Պոտյոմկինի գործուն աջակցությամբ Ռուսաստանի կայսերական արքունիքը սկսում է նվազեցնել Պրուսիայի ռազմավարական արժեքը որպես դաշնակից տերություն՝ նախապատվությունը տալով առավել գրավիչ թեկնածու Ավստրիական միապետությանը։ 1777 թվականին Սանկտ Պետերբուրգում սկսվել են ռուս-պրուսիական դաշինքի երկարաձգման կապակցությամբ բանակցություններ, որի ժամանակ էլ ռուս դիվանագետները՝ արտաքին ուժերի գործուն ազդեցությամբ, տապալել են պայմանագրային պարտավորությունների երկարաձգման հնարավորությունները։

Մարիա Թերեզայի մահվանից հետո՝ Ավստրո-ռուսական մերձեցման համար ստեղծվում եմ համեմատականորեն առավել բարենպաստ աշխարհաքաղաքական պայմաններ։ Ավստրիայի նոր գահակալ Յոզեֆ II-ն աչքի է ընկնում համեմատականորեն առավել ռուսամետ կեցվածքով, արդյունքում՝ 1781 թվականին Վիեննայում սկսվում են ռուս-ավստրիական համաձայնագրի կնքման բանակցությունները, որոնք ավարտվում են կողմերի միջև դաշնակցային պայմանագրի կնքմամբ։ Պրուս-ռուսական դաշինքն իր իրավազորությունը կորցնում է 1788 թվականին և այլևս չեն երկարաձգվում (գերակա պատճառը՝ պրուս-ավստրիական տարածքային հակասություններն ու վիճարկումներն էին)։ Ավստրո-ռուսական համագործակցությումը տեսականորեն արտահայտվում է 1787-1791 թվականների ավստրո-թուրքական և 1787-1792 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմներում։

Ավստրո-ռուսական դաշինքը կազմալուծվում է 1790-ական թվականներին, երբ կայսերական Ռուսաստանը հրաժարվում է միջամտել ավստրո-պրուսական հակամարտությանը և պահպանում է նետրալիտետ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Jerzy Łojek (1986). *Geneza i obalenie Konstytucji 3 maja*. Wydawn. Lubelskie. էջ 22. ISBN 978-83-222-0313-2. Վերցված է 2011 թ․ դեկտեմբերի 17-ին.
2. ↑  Jerzy Łojek (1986). *Geneza i obalenie Konstytucji 3 maja*. Wydawn. Lubelskie. էջ 125. ISBN 978-83-222-0313-2. Վերցված է 2011 թ․ դեկտեմբերի 17-ին.

|  |
| --- |
| 
  **Ավստրիա**   **Ռուսաստան**   **Պատմություն**
 |
**Սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերություն** (**ՍՊԸ**), մեկ կամ մի քանի անձանց հիմնադրած ընկերություն, որի կանոնադրական կապիտալը բաժանված է կանոնադրությամբ սահմանված չափերով բաժնեմասերի։ Սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության մասնակիցները պատասխանատու չեն նրա պարտավորությունների համար և իրենց ներդրած ավանդների արժեքի սահմաններում կրում են ընկերության գործունեության հետ կապված վնասների ռիսկը։
Սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերություն է կոչվում միայն այն ձեռնարկությունը, որի անդամները տվյալ ընկերության կանոնադրական հիմնադրամում ունեն իրենց անհատական բաժնեմասերը և ընկերության պարտավորությունների համար պատասխանատվություն են կրում իրենց պատկանող բաժնեմասի անվանական արժեքին համապատասխան։ ՍՊԸ ստեղծելու համար պետք է առկա լինեն առնվազն երկու հիմնադիրներ։ Եթե գործելու ընթացքում մնում է միայն մեկ անդամ, ապա ընկերությունը կարող է շարունակել գործունեությունը, որպես այդպիսին։ ՍՊԸ-ում պարտադիր կարգով ձևավորվում է ընկերության կանոնադրական հիմնադրամը` նախօրոք որոշված դրամագլուխը, որը ընկերության անդամները որպես անդամավճար պետք է մուծեն ընկերության մասնակից դառնալու համար։ Բաժնեմասի չափը որոշում են ընկերության հիմնադիրները։ Կանոնադրական հիմնադրամը բաժանվում է նախօրոք սահմանված քանակի և անվանական արժեքի բաժնետոմսերի։ ՍՊԸ-ի այն անդամները, որոնք լրիվ վճարել են սահմանված բաժնեմասերը, ստանում են վկայագիր, որն ի տարբերություն բաժնետոմսի, չի համարվում արժեթուղթ, այսինքն` սեփականատերը այն չի կարող մաս-մաս վաճառել այլ անձանց՝ առանց ընկերության անդամների ընդհանուր ժողովի որոշման։ Վկայականը սեփականատիրոջը փայատերերի ընդհանուր ժողովին մասնակցելու և լուծարման դեպքում ընկերության գույքի իր բաժնեմասը ստանալու իրավունք է տալիս։

Սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության կառավարումը
-----------------------------------------------------

Սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության կառավարման բարձրագույն մարմինը նրա մասնակիցների ընդհանուր ժողովն է։ Սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունում ստեղծվում է գործադիր մարմին, որն ընթացիկ ղեկավարություն է իրականացնում նրա գործունեության նկատմամբ և հաշվետու է նրա մասնակիցների ընդհանուր ժողովին։ Ընկերության կառավարման միանձնյա մարմնի կազմում կարող են ընտրվել նաև ընկերությանը չմասնակցող անձինք։

Ընկերության կառավարման մարմինների իրավասությունը, ինչպես նաև նրանց որոշումների ընդունման ու ընկերության անունից հանդես գալու կարգը սահմանվում են օրենսգրքին, սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունների մասին օրենքին և ընկերության կանոնադրությանը համապատասխան։

Սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության վերակազմավորումը և լուծարումը
-----------------------------------------------------------------------

Սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունը նրա մասնակիցների միաձայն որոշմամբ կարող է կամովին վերակազմակերպվել կամ լուծարվել։

Ընկերության վերակազմակերպման և լուծարման այլ հիմքերը, ինչպես նաև նրա վերակազմակերպման ու լուծարման կարգը սահմանվում են օրենսգրքով և այլ օրենքներով։ Սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունն իրավունք ունի վերակազմավորվել բաժնետիրական ընկերության։

Արտաքին հղումներ
----------------

* ՀՀ քաղաքացիական օրենսգիրք

Տես նաև
-------

* Հայաստանի քաղաքացիական օրենսգիրք
* Իրավաբանական անձ
**Մարտի Փափազյան** (հաճախ հանդես է գալիս Մարտի Ա․ Փափազյան, ապրիլի 18, 1976(1976-04-18), Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), կինոյի և հեռուստատեսության ամերիկահայ դերասան։ «24» հեռուստասերիալում նա մարմնավորել է CTU գործակալության քննիչ Ռիկ Բյուրկեի դերը։ Նրա ազգանունը կիրառվել է 24 հեռուստասերիալի կերպարներից մեկի՝ Մայլս Փափազյանի պարագայում։ Մարտիի հայրը հեռուստատեսային պրոդյուսեր է։ Իր ռեժիսորական կարիերան սկսել է 2012 թվականին՝ նկարահանելով «Սրբերից նվազագույնը» ֆիլմը, որտեղ գլխավոր դերերը մարմնավորել է Լաուրա Սեն Ջիակոմոյի և Չարլզ Ս․ Դաթոնի հետ։

Ձայնակցման աշխատանքներ
----------------------

2006 թվականին Փափազյանը «Black» խաղում ձայնակցել է գլխավոր դերակատարներից մեկին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Freebase տվյալների վերբեռնում — Google.
2. ↑  Cheney, Alexandra (2012 թ․ օգոստոսի 19). «Writer-Actor Turns Financier For His Directorial Debut». *Wall Street Journal*. Վերցված է 2017 թ․ հունվարի 12-ին.
3. ↑  Cruz, Niki. «Five Questions with Least Among Saints Director Martin Papazian | Filmmaker Magazine». *Filmmaker Magazine*. Վերցված է 2017 թ․ հունվարի 12-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Martin Papazian (անգլ.) *Internet Movie Database* կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Հովսեփյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Իլյա Հաբեթի Հովսեփյան** (հունվարի 28, 1925(1925-01-28), Ստեփանավան, Բորչալուի գավառ, Վրացական Սոցիալիստական Խորհրդային Հանրապետություն, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - հուլիսի 26, 1989(1989-07-26), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), վնասվածքաբան-օրթոպեդ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1970), պրոֆեսոր (1972)։

Կենսագրություն
--------------

1953 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ 1963 թվականից աշխատել է նույն ինստիտուտի ընդհանուր վիրաբուժության ամբիոնում, 1972 թվականից՝ հոսպիտալային վիրաբուժության ամբիոնի պրոֆեսոր, 1976-1989 թվականներին՝ Ք. Պետրոսյանի անվան վնասվածքաբանության և օրթոպեդիայի ԳՀԻ տնօրեն, միաժամանակ՝ հետվնասվածքային բարդությունների բաժանմունքի գիտական ղեկավար։ Աշխատանքները վերաբերում են ոսկրային հյուսվածքի վերականգնման հարցերի ուսումնասիրությանը։ ՀՀ վնասվածքաբանների և օրթոպեդների գիտական ընկերության նախագահ (1976-1989 թվականներ)։

Աղբյուր
-------

* Հայկական համառոտ հանրագիտարան. Հատոր 4, 2003

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի նախնական տարբերակը կամ նրա մասը վերցված է* Հայկական համառոտ հանրագիտարանից*, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |

 |
**Ուշադրությո՜ւն: Այս հոդվածը ենթակա է արագ ջնջման**
  

Այս հոդվածը կարճ ժամանակում ջնջվելու է, քանի որ չունի որևէ իմաստալից բովանդակություն։
  
Ջնջման պատճառը. **անաղբյուր, ժամկետն անցել է։ Կաղապարը փոխարինվել է ԱշբոտՏՆՂ բոտի կողմից, խնդրում ենք համոզվել, որ այս ընթացքում աղբյուր չի ավելացվել**  


---

**Հիշեցում**. նախքան այս կաղապարը տեղադրելը ծանոթացեք Վիքիպեդիայի Ջնջման կանոնակարգին։ Եթե հոդվածը ենթակա է բարելավման, օգտագործեք `{{Ջնջել}}` կաղապարը։ 


Միհրդատ Զ Եվպատոր՝ Պոնտոսի արքա, Մեծ Հայքի թագավոր Տիգրան Մեծի գլխավոր ռազմավարական դաշնակիցը։
**Միհրդատի նամակ** (լատին․՝ *Epistula Mithridatis*), Պոնտոսի թագավորության նշանավոր արքա Միհրդատ Զ Եվպատորի նամակը՝ ուղղված Պարթևական տերության Արշակունի կառավարիչ Հրահատ Գ-ին (կառավարման թվականները՝ մ.թ.ա. 70-57)։ Հայտնաբերվել է հռոմեացի պատմիչ Գայոս Սալլուստիոս Կրիսպոսի նամակների հավաքածուից, որն էլ թույլ է տալիս ենթադրել, որ այն գրվել է մ․թ․ա․ 1-ին դարում։ Ուղերձում մասնավորապես հույն արքան օգնություն է խնդրում պարթևական արքունիքից՝ հռոմեական զավթիչների դեմ պայքարում, որում Պոնտոսին աջակցում էր Մեծ Հայքի թագավորությունը՝ ի դեմս «արքայից արքա» Տիգրան Բ Մեծի։ Այս գտածոն համարվում է պոնտոսա-պարթևական հարաբերությունների մասին վկայող մեզ հայտնի ամենակարևորագույն աղբյուրը։

Պոնտոսի ռազմակալումից հետո Հրահատին ուղղված խնդրագիրը հռոմեացիները հայտնաբերում են Միհրդատի անձնական արխիվից։ Այնուամենայնիվ, բազմաթիվ գիտնականներ հակված են այն տարբերակին, որ Միհրդատ Եվպատորը ոչ մի խնդրանք էլ չի ներկայացրել Հրահատ Արշակունուն և այս փաստարկը Գայոս Սալլուստիոս Կրիսպոսի անձնական հորինվածքն է։ Նրանք նշում են, որ Կրիսպոսը չէր կարող ձեռք բերել այդ նամակը և այն թարգմանել լատիներեն։ Որոշ աղբյուրներ հավաստում են այն մասին, որ նամակը հայտնաբերել է Հռոմի եռապետ Գնեոս Պոմպեոսը՝ արևելք կատարած արշավանքի արդյունքում և այն հանրապետական արքունիքին ներկայացրել միայն Երրորդ Միհրդատյան պատերազմերից հետո (նշանավորվել է Պոնտոսի և Մեծ Հայքի թագավորությունների ջախջախիչ պարտությամբ)։ Մասնագետների մեկ այլ խմբի պնդմամբ էլ Միհրդատի նամակը պոնտոսյան պրոպագանդայի արդյունքում հնչեղություն ստացած փաստաթուղթ է։

Տես նաև
-------

* Հայ-պոնտական դաշինք
* Հայ-հռոմեական պատերազմ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  Adler, 2011
2. 1 2  Olbrycht, 2009

Գրականություն
-------------

* Adler, Eric (2011). *Valorizing the Barbarians: Enemy Speeches in Roman Historiography*. Austin, Texas: University of Texas Press. ISBN 978-0-292-72628-4.
* Olbrycht, Marek Jan (2009). «Mithridates VI Eupator and Iran». In Højte, Jakob Munk (ed.). *Mithridates VI and the Pontic Kingdom*. Black Sea Studies. Vol. 9. Aarhus University Press. էջեր 163–190. ISBN 978-8779344433. ISSN 1903-4873.
'Վարազդատ Արշակի Հարոյան **(օգոստոսի 24, 1992(1992-08-24), Երևան, Հայաստան), հայ ֆուտբոլիստ։ Ներկա պահին հանդես է գալիս «Ուրալ» ակումբում։ 2011 թվականից հանդես է գալիս ազգային հավաքականում որպես պաշտպան, 3 համարի մարզաշապիկով։**

Ակումբային կարիերա
------------------

Հարոյանը իր ֆուտբոլային կարիերան սկսել է Փյունիկի ֆուտբոլային ակադեմիայում։ 17 տարեկան հասակում՝ նա խաղաց հայկական Պատանի ակումբում։
2009 թվականին, նա իր դեբյուտային խաղն անցկացրեց Փյունիկի կազմում Գանձասարի դեմ։ Խաղը կայանում էր Երևանում։ Հարոյանը փոխարինվեց 90-րդ րոպեին՝ իր տեղը զիջելով Արթուր Եդիգարյանին։ Այդ մրցաշրջանում Փյունիկը դարձավ Հայաստանի չեմպիոն։
2010 թվականին, Հարոյանը դարձավ թիմի հիմնական կազմի խաղացող։ Այդ մրցաշրջանում Փյունիկը հաղթեց Հայաստանի առաջնությունը, Հայաստանի գավաթը և Հայաստանի սուպերգավաթը։
2012 թվականի մարտ ամսին գերմանական Քյոլնին գրավեց Հարոյանի խաղը և պաշտոնապես Քյոլնը Հարոյանին հրավիրեց թիմ։ Հարոյանը մարզվում էր Քյոլնի հետ։

Ռուսական Տամբովում և Ղազախական Աստանայում մեկ տարի հանդես գալուց հետո Իսպանական Կադիսից առաջառկ եղավ որին հետևեց նրա տեղափոխությունը Իսպանական ակումբ։ Բավական արագ հարմարվեց ակումբին, 2022-ի Դրությամբ ակումբում հանդես է եկել 19 խաղում խփել մեկ գոլ։

Միջազգային կարիերա
------------------

2011 թվականի, օգոստոսի 10-ին Հարոյանը իր առաջին խաղն անցկացրեց հավաքականի կազմում՝ ընդդեմ Լիտվայի։ Պաշտոնական խաղերում առաջին անգամ Հարոյանը խաղաց Դանիայի դեմ 2013 թվականին, որտեղ Հայաստանի հավաքականը ջախջախեց Դանիային 4-0 հաշվով։

Տիտղոսներ
---------

### Ակումբային

Հայաստան Փյունիկ

* Հայաստանի առաջնություն(2) 2009, 2010,2014-2015
* Հայաստանի գավաթ(1) 2009,2010,2012-2013,2013-2014,2014-2015
* Հայաստանի սուպերգավաթ(1) 2010,2011-2012,2015-2016

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Transfermarkt.com(բազմ․) — 2000.
2. ↑  FBref.com(բազմ․)
3. ↑   Արխիվացված 2019-11-06 Wayback Machine: Հարոյանը կմարզվի Քյոլնի հետ

* Տեղեկություններ soccerway.com-ում
* 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Վարազդատ Հարոյան» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | BDFutbol · eu-football.info (խաղացող) · FootballDatabase.eu · National Football Teams.com · Soccerway · Sportbox.ru · Transfermarkt (խաղացող) · worldfootball.net (խաղացող) · ՈւԵՖԱ · ՖԻՖԱ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 549160546910810240007 · WorldCat VIAF: 549160546910810240007 |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արդա (այլ կիրառումներ)

Բալդուինի մուտքը Եդեսիա. պատկերված է, թե ինչպես են նրան դիմավորում հայ հոգևորականները
**Արդա**, Երուսաղեմի թագավոր Բալդուին I Բուլոնցու կինը։ Եղել է Երուսաղեմի առաջին թագուհին, քանի որ Բալդուինի եղբայր և նախորդ թագավոր Գոթֆրիդ Բուլոնցին ամուսնացած չէր։

Կենսագրություն
--------------

### Եդեսիայի կոմսություն

1098 թվականին Եդեսիայի գրավումից հետո Բալդուին Բուլոնցին, առաջին կնոջ մահից հետո իր համար կին է ընտրում Սամոսատի հայ իշխան Թորոսի դստերը։ Ժամանակակից պատմիչները չեն հայտնում այդ կնոջ անունը, սակայն հստակ հայտնում են նրա հոր անունը՝ Թաֆնուզ, Թաֆուս, Թաֆթոկ։ Միայն 18-րդ դարից սկսած պատմագրության մեջ հայտնվում է Արդա անունը։ Այսպիսով Արդան դառնում է Եդեսիայի առաջին կոմսուհին։

### Երուսաղեմի թագավորություն

1100 թ. մահանում է Երուսաղեմի առաջին թագավոր Գոթֆրիդ Բուլոնցին ու գահը անցնում է նրա կրտսեր եղբայր Բալդուինին։ Բալդուինը Արդայի հետ ուղևորվում է Երուսաղեմ։ Հասնելով Անտիոք, նա ապահովության համար կնոջը նավով ուղարկում է Յաֆֆա, իսկ ամուսինը ճանապարհը շարունակում է ցամաքով։ Բալդուինը թագադրվում է 1100 թ.-ի նոյեմբերին Սուրբ Ծննդյան տաճարում, սակայն Արդան դեռ շարունակում էր մնալ Յաֆֆայում։ Արդան պաշտոնապես դառնում է Երուսաղեմի առաջին թագուհին։
Մոտավորապես 1105 թվականին Բալդուինը որոշում է բաժանվել Արդայից և նրան ուղարկել Սուրբ Աննա մենաստան։ Պատմագիրները Բալդուինի այս արարքի մեջ տեսնում են քաղաքական դրդապատճառներ, քանի որ, երբ ԲալդուինըLeck sib դեռ հայերով բնակեցված Եդեսիայի կոմսն էր, նրա համար ձեռնտու էր հայուհի կին ունենալը, իսկ Երուսաղեմում դրա անհրաժեշտությունը չկար։ Շատ ժամանակ չանցած Արդայի խնդրանքով Բալդուինը նրան դուրս է բերում մենաստանից ու ուղարկում Կոստանդնուպոլիս, որտեղ ապրում էին նրա հարազատները։

1113 թվականին Բալդուինը երրորդ անգամ ամուսնանում է Ադելաիդա Սիցիլիացու՝ Ռոջեր I Սիցիլիացու այրու հետ։ Սակայն այս ամուսնությունը Կաթոլիկ եկեղեցու կողմից քննադատվում է, քանի որ Բալդուինը և Արդան փաստացի դեռ համարվում էին ամուսիններ։ 1117 թվականին Պապի հրամանով և բարոնների ճնշման տակ Երուսաղեմի պատրիարք Առնուլֆ I-ը հասնում է այն բանին, որ Բալդուինը հրաժարվում է Ադելաիդայի հետ ամուսնությունից, քանի որ ըստ ամուսնության ժամանակ կնքված պայմանագրի, եթե Բալդուինը և Ադելաիդան չունենային ժառանգ, ապա գահը անցնելու էր Սիցիլիայի կոմս Ռոջեր II-ին, իսկ Երուսաղեմի ֆրանկ բարոնները չէին ցանկանում անցնել սիցիլիացիների տիրապետության տակ, և հաշտվում է Արդայի հետ, որը փաստացի նրա կինն էր։ Սակայն Արդան չի վերադառնում Երուսաղեմ։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Երուսաղեմի հայ թագուհիները. Կլոդ-Արմեն Մութաֆյան (ռուս.)
* Երուսաղեմի հայ թագուհիները | Արդա (Հայկազյան միաբանության բլոգում տեղադրված նյութ) Արխիվացված 2016-03-05 Wayback Machine

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Արդա (Երուսաղեմի թագուհի)» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | WeRelate · Rodovid |

 |
**Շոռոթ** (այժմ կոչվում է՝ ադրբ.՝ Şurud - **Շուրուդ**), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Ջուղայի շրջանում։ Տեղակայված է Ժանժուր ձորում։

Պատմություն
-----------

Գյուղը պատմական սկզբնաղբյուրներում հիշատակվում է 13-րդ դարից և հայտնի էր ինչպես միջնադարյան հայկական զարգացած, նշանավոր օջախ։

Միջնադարում՝ 14-18-րդ դարերում շոռոթցի վաճառականներն առևտրական լավ հարաբերությունների մեջ էին ոչ միայն Հայաստանի կարևոր նահանգների և առևտրական կենտրոնների հետ, այլև Հնդկաստանի, Իտալիայի, Ռուսաստանի, Հոլանդիայի և այլ երկրների հետ։

Շոռոթում վաղ ժամանակներից ի վեր ձևավորվել, ապա 15-18-րդ դարերում զարգացման բարձր աստիճանի է հասել բազմատեսակ արհեստներ, ինչպիսիք են օրինակ կավագործությունը, ջուլհակությունը, ներկարարությունը, մետաղագործությունը, քարկոփությունը, ինչպես նաև գրչարվեստը, որմնանկարչությունը և այլն։

Հայաշատ գյուղը քիչ-քիչ հայաթափվել է, վերջին հայկական ընտանիքները տեղահան են արվել 1960-ական թվականներին։

Շոռոթը հարուստ է կավանյութով, որը դարեր շարունակ տեղացիների համար ծառայել է որպես շինանյութ՝ քարաշեն տների, ջրատար խողովակների, խեցեգործության համար։ Ըստ տարեց շոռոթեցիների մեկնաբանության՝ գյուղի դաշտի երեսին պատած աղագույն կավանյութի համար գյուղը կոչվել է Շոռոթ։ Ներկայիս Շոռոթի շրջակայքում գտնվող մի քանի գերզմանատների, վանքերի ու եկեղեցների, հնձանների և ամրոցների, աղբյուրների և այլ շինություններ ավերակները վկայում են այս բնակավայրի միջնադարյան բուռն կյանքի մասին, ուր բնակվել են իմ քանի հազարի հասնող հայ բնակչություն։

Հուշարձաններ
------------

Մինչև 19-րդ դարի կեսերը կիսականգուն վիճակում էին գտնվում Շոռոթի պատմաճարտարապետական հուշարձանների մեծ մասը, որոնք ժամանակին զարդարում էին Շոռոթի գեղեցկատես համայնապատկերը։

Շոռոթի պատմաճարտարապետական հուշարձանների շարքում նշանավոր համալիրներ են նրա հանրահայտ վեց եկեղեցիներն ու վանքերը, որոնցից այժմ կանգում վիճակում են գտնվում երեքը՝ Սուրբ Լուսավորիչ վանքը, ավանի գլխավոր և մայր եկեղեցին՝ Սուրբ Հակոբ և Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին։

Հայտնի շոռոթցիներ
-----------------

* Նաղաշ Հովնաթան
* Առաքել Շոռոթեցի

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Նախիջևանի ԻՍՍՀ բնակավայրերը
2. 1 2 3 4 5 6 7 8  Ա․ Ա․ Այվազյան, ՆԱԽԻՋԵՎԱՆ․ պատկերազարդ բնաշխարհիկ հանրագիտակ, Երևան, «Հուշարձան», 1995, էջ 121 — 368 էջ. — 2700 հատ, ISBN 5-8079-0911-9։

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Ջուղայի շրջան |
| --- |
|  |
| Վարչական կենտրոն՝ **Ջուղա** |
|  |
| Ապարաններ • Վաղավեր • Ամառաշեն • Քարիմկուլ Դիզա • ‎Ապրակունիս • ‎Ալինջա • Արևէք • ‎Արազին • Գաղ • ‎Գյոյդերե • Կոյնուկ • Դաշտ • Քռնա • Գուգավանք • Վան • Նահաջիր • Շահկերտ • ‎Ռապատ • Սալիթաղ • Շոռոթ • ‎Թեյվազ • Պարոնտեր • Խոշակունիք • Յայջի | Ջուղայի շրջանը Ադրբեջանի քարտեզին |
|  |
| Լքված | Հին Փորադաշտ • Նոր Փորադաշտ • Զավաչրի • Ներքին Անկուզիք • Միջին Անկուզիք • Վերին Անկուզիք |
|  |
| Պորտալ:Ադրբեջան |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Մանուչարյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Ալեքսանդր Բագրատի Մանուչարյան** (սեպտեմբերի 25, 1908(1908-09-25), Գանձակ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - նոյեմբերի 10, 1979(1979-11-10), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայազգի խորհրդային անասնաբույծ-սելեկցիոներ։ Գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր (1958), պրոֆեսոր (1963)։

Կենսագրություն
--------------

Ավարտել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտը 1956-1959 թվականներին աշխատել է Ադրբեջանի անասնապահության գիտահետազոտական ինստիտուտում։ 1965 թվականին եղել է ՀԽՍՀ Գյուղատնտեսության էկոնոմիկայի և կազմակերպման ինստիտուտի տնօրենի տեղակալ՝ գիտության գծով, 1965-1975 թվականներին՝ Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտի գյուղատնտեսական արտադրության էկոնոմիկայի և կազմակերպման ամբիոնի վարիչ։ Նա ապացուցել է, որ տեղական տավարի, շվիցի և զեբուի խառնածինների և հիբրիդների նպատակադիր ընտրությամբ ու զույգ ընտրությամբ «իր մեջ» բուծումից ստացված սերունդը համատեղում է մսատվության, կաթնառատության և կաթի բարձր յուղայնության հատկություններ։ Դրա հիման վրա Ադրբեջանի ԽՍՀ-ում ստեղծվեց կովկասյան գորշ տավարի ցեղը, որի հեղինակներից է նաև Մանուչարյանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) — Երևան: 1981. — հատոր 7. — էջ 256.

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 256)։*  |
**Ֆերգանայի հովիտ**, (ուզբ.՝ Farg‘ona vodiysi, տաջիկերեն՝ *водии Фарғона*, ղրղզ.՝ Фергана өрөөнү), Ֆերգանայի գոգավորություն, Ֆերգանա, միջլեռնային գոգավորություն Տյան Շանի և Հիսարա-Ալայան լեռնային համակարգերի միջև, Միջին Ասիայում, Ուզբեկստանում, Կիրգիզստանում և Տաջիկստանում։

Արևմուտքում նեղ անցումով միանում է Սովյալ տափաստանին։ Ունի եռանկյունու ձև, մոտ 300 կմ երկարություն, մինչև 170 կմ լայնություն։ Տարածությունը 22000 Կմ² է։ Տեկտոնական ճկվածք է լցված ալյուվիալ ու պրոլյուվիալ նետվածքներով։ Հատակի բարձրությունը 330—1000 մ է։ Հարավ-արևելքում ձգվում են բլրաթմբավոր նախալեռները (ադրներ), հյուսիս-արևմուտքում՝ ցածրալեռնային թմբերը։

Ֆերգանայի հովիտը բարձր սեյսմիկության շրջան է։ Կան նավթի, գազի, ածխի, պղնձի, բազմամետաղների և այլ հանքավայրեր։ 
Կլիման ցամաքային է, չոր։ Գլխավոր գետը Սիրդարյան է, որի ջրերն օգտագործվում են ոռոգման համար։ Կառուցվել են Մեծ Ֆերգանայի և Հարավային Ֆերգանայի ջրանցքները, Կայրակկումի ջրամբարը։ Կան ավազային անապատների և աղուտային տեղամասեր։ Հատակի եզրամասերով ձգվում է օազիսների շերտը (Ֆերգանայի օազիս)։

Ֆերգանայի հովիտը բամբակագործության, շերամապահության և գինեգործության կարևոր շրջան է։ Խոշոր քաղաքներն են Խուդջանդը, Կոկանդը, Ֆերգանան, Նամանգանը, Անդիժանը, Օշը։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ֆերգանայի հովիտ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Մեծ կատալոնական · Universalis |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1117816966 · NKC: ge376092 · VIAF: 269147869718374982753 · WorldCat VIAF: 269147869718374982753 |

 |