**Արթուր Հեյլի** (անգլ.՝ Arthur Hailey, ապրիլի 5, 1920(1920-04-05)[…], Լութոն, Luton, Բերդֆորդշիր, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - նոյեմբերի 24, 2004(2004-11-24)[…], Նասաու, Բահամյան Կղզիներ), բրիտանական ծագման կանադացի արձակագիր, որն արտադրական վեպի ժանրում մի շարք բեսթսելլերներ է հեղինակել։ Իր կյանքի ընթացքում գրել է 11 գիրք։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Անգլիայում, Բեդֆորդշիրի կոմսության Լութոն քաղաքում։ Նրա հայրն աշխատում էր ֆաբրիկայում, իսկ մայրը շատ նպատակասլաց էր և ցանկանում էր, որ իր որդին հարգված մարդ դառնա։ Դեռ պատանեկան հասակում Արթուրն սկսել է ստեղծագործել։ 14 տարեկանում Հեյլին ստիպված է եղել թողնել դպրոցը։ Նրա ծնողները գումար չունեին` հետագա ուսումը վճարելու համար։ Նրանք կարողացել են միայն վճարել մեքենագրության ու սղագրության դասերի համար, որոնց հաճախել է Արթուրը։ 1934-1939 թվականներին Լոնդոնում աշխատել է որպես գրասենյակային ծառայող։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկսվելուն պես, 1939-1947 թվականներին, ծառայել է Արքայական ռազմաօդային ուժերում, ինչից հետո տեղափոխվել է Կանադա։ Բնակություն է հաստատել Տորոնտոյում, աշխատել է անշարժ գույքի վաճառքի, առևտրի, գովազդի ոլորտներում ու շարունակել է գրել։

1955 թվականին Հեյլին գրել է «Վտանգավոր թռիչք» սցենարը, որը գնել է Société Radio-Canada-ն։ Այս սցենարով 1956 թվականին թողարկված հեռուստաֆիլմը արագ հայտնի է դառել։ 1965 թվականին «Հյուրանոց» վեպի հաջողությունից հետո Հեյլին տեղափոխվել է Կալիֆորնիա, 1969 թվականին տեղափոխվել է Բահամյան Կղզիներ` խուսափելու ամերիկյան ու կանադական հարկերից, որոնք խլում էին նրա եկամուտների 90 տոկոսը։ Հեյլին ապրում էր Բահամյան Կղզիների կղզիախմբի Նյու Փրովիդենս կղզում, թանկարժեք առանձնատանը, իր երկրորդ կնոջ` Շեյլայի հետ (որը 1978 թվականին գրել է «Ես ամուսնացել եմ բեսթսելլերի հետ» գիրքը)։ Մահացել է իր առանձնատանը, 84 տարեկան հասակում։

Արթուր Հեյլիի շատ գրքեր № 1 բեսթսելլերներ են դարձել Նյու Յորք Թայմսի ցանկում։ Աշխարհում վաճառվել է նրա գրքերի ավելի քան 170 միլիոն օրինակ 40 լեզուներով։ Նրա շատ ստեղծագործություններ էկրանավորվել են, իսկ ըստ «Հյուրանոցի» նկարահանվել է «Հյուրանոց» հեռուստասերիալը (1983-1988 թվականներ)։ «Օդանավակայանի» սցենարով նկարահանվել է «Օդանավակայան» ֆիլմը (1970) և ևս երեք մաս 1975, 1977 և 1979 թվականներին։

### Անձնական կյանք

* 1944 թվականին Հեյլին ամուսնացել է Ջոան Ֆիշվիկի հետ, ամուսնությունից ծնվել են երեք որդի` Ռոջերը (1946), Մարկը (1949) և Ջոնը (1948)։ Ամուսնությունը երկար չի տևել, և զույգը 1950 թվականին բաժանվել է։
* 1951 թվականին Արթուր Հեյլին ամուսնացել է սղագրիչ Շեյլա Դանլոպի հետ, ամուսնությունից ծնվել է երկու դուստր` Ջեյնը (1954) և Դիանան (1954), ինչպես նաև որդին` Սթիվենը (1959)։ Այս միությունը տևել է մինչև 2004 թվական, այսինքն, մինչև գրողը մահը։
* Հեյլիի թոռները Պոլ Հեյլին, Էմմա Հեյլին, Շառլոտ Հեյլին և Բրուկ Հեյլին են։ Վերջինս ուսանող է Հյուսիսային Կալիֆորնիայում։ Ռայան Հեյլին բաս կիթառահար և վոկալիստ է Սան Ֆրանցիսկոյի Erogenous Jones խմբում։ Քրիս Հեյլին հնչյունավորման ինժեներ է Սիեթլում։

Քննադատություն
--------------

Հեյլին ավելի քան մեկ տարի աշխատել է սյուժեի վրա, գրեթե վեց ամիս նշումներ ու սևագրություն է արել, և արդյունքում, գրեթե մեկուկես տարի գրել է սեփական գիրքը։ Այդօրինակ հաստատակամ աշխատանքը` 67 տարեկանում պերուական ջունգլիներում պարտիզանական պատերազմի մասին տեղեկատվություն հավաքելը «Երեկոյան նորություններ» վեպի կամ հյուրանոցային գործի մասին 27 գրքի ընթերցումը «Հյուրանոց» վեպի համար ստեղծագործություններում ընթերցողներին տեսանելի ռեալիզմ է ավելացնում, չնայած որոշ քննադատներ դա համարում են գրական թույլ տաղանդը թաքցնելու միջոց։ Քննադատները հաճախ նախատել են Հեյլիին` նշելով, թե նրա հաջողությունը բազմաթիվ գրական կլիշեներ օգտագործելու մեջ է, թե նրա ոճը միջին բնավորության ճգնաժամ է, որն արտահայտվում է անհանգստությամբ, տրամադրության փոփոխություններով, զուգահեռ սյուժետային գծերի օգտագործմամբ։ Ինքը` Հեյլին, իրեն լուրջ գրող չի համարել և խնդրել է իրեն «հորինող» անվանել։ Այնուամենայնիվ, նրա գրքերը մեծապես տարածված են և հաճախ են բեսթսելլերներ դարձել։

Մատենագրություն
---------------

Արթուր Հեյլիի գրքերից մեկի ռուսերեն հրատարակության շապիկը
* *Աղետի եզրին* (Runway Zero-Eight), 1958
* *Վերջնական ախտորոշում* (The Final Diagnosis), 1959
* *Բարձր վայրերում* (In High Places), 1960
* *Հյուրանոց* (Hotel), 1965
* *Օդանավակայան* (Airport), 1968
* *Անիվներ* (Wheels), 1971
* *Մանրադրամներ* (The Moneychangers), 1975
* *Գերլիցքավորում* (Overload), 1979
* *Ուժեղ դեղամիջոց* (Strong Medicine), 1984
* *Երեկոյան նորություններ* (The Evening News), 1990
* *Դետեկտիվ* (Detective), 1997

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4  Internet Speculative Fiction Database — 1995.
3. 1 2  filmportal.de — 2005.
4. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #118544942 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
5. 1 2
6. 1 2 3  Карамаев

Արտաքին հղումներ
----------------

* Сергей Карамаев (01:30, 27 ноября 2004). «Изнанка производства как рецепт успеха». Lenta.ru. Արխիվացված օրիգինալից 2016 թ․ հունվարի 25-ին. Վերցված է 2016 թ․ հունվարի 6-ին.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Filmportal · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · Internet Speculative Fiction Database · Find A Grave |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուս · Մեծ նորվեգական · Օքսֆորդի կենսագրական · Notable Names Database |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX1721376 · BNF: 119067007 · CiNii: DA00876541 · CONOR: 8029539 · GND: 118544942 · ISNI: 0000000123210084 · LCCN: n50019699 · NDL: 00442161 · NKC: jn19990003074 · NLG: 66072 · NLP: a0000001152896 · NTA: 06909523X · NUKAT: n93120744 · PTBNP: 55835 · LIBRIS: 277552 · SUDOC: 026912287 · VIAF: 71392045 · WorldCat VIAF: 71392045 |

 |

 |