**Յակով Ֆեոդորովիչ Կապկով** (ռուս.՝ Яков Фёдорович Капков, 1816 – 29 մարտի, 1854, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն), ռուս պատմական գեղանկարիչ, ժանրիստ և դիմանկարիչ։

Կենսագրություն
--------------

Յակով Կապկովը ծնվել է 1816 թվականին իշխան Միխայիլ Վորոնցովի ոչ հարուստ ճորտ կապալառուի ընտանիքում։

Տայդուլայի՝ Ոսկե Հորդայի խան Չանիբեկի կնոջ բուժումը միտրոպոլիտ Ալեքսեյի կողմից
Նկարչական նախնական կրթությունն ստացել է Ալեքսեյ Եգորովի ղեկավարությամբ նրա արվեստանոցում։ Չնայած ծայրահեղ աղքատությանը՝ նա ձգտել է սովորել Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայում և այնտեղ ընդունվելու համար մի քանի նկարներ է ներկայացրել իր տիրոջը՝ իշխան Միխայիլ Վորոնցովին, և իրավունք խնդրել փրկագնով ազատություն ստանալ։ Իշխան Վորոնցովը, տեսնելով նրա տաղանդը, նրան ազատ է թողել առանց փրկագին պահանջելու (1832)։ Սակայն ապագա նկարիչը սկզբնական շրջանում վարել է շվայտ կյանք՝ ծախսելով փրկագնվելու համար հավաքված գումարը։ Հետագայում նա զղջացել է և հորը խնդրել իրեն ուղարկել ակադեմիա։ Հայրը չէր խրախուսում որդու ընտրությունը, սակայն խորթ մայրը, ընդհակառակը, խրախուսում էր գեղանկարչության հանդեպ նրա հակումը։

Մեկնելով Սանկտ Պետերբուրգ՝ Յակով Կապկովն ընդունվում է Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիա որպես Նկարիչների աջակցման միության կրթաթոշակառու։ Այնտեղ նա աշակերտում է Կարլ Բրյուլովին, ում ուշադրությանը նա արժանացել էր Գվիդո Ռենիի «Հրեշտակապետ Միքայել» նկարի կրկնօրինակի շնորհիվ։

«Այրին» (ռուս.՝ «Вдовушка»)
1842 թվականին «Ալքիբիադեսի մահը» նկարի համար Յակով Կապկովն արժանացել է փոքր ոսկե մեդալի, իսկ 1845 թվականին «Սիլոամի կնքավազան» ծրագրի կատարման համար ստացել է մեծ ոսկե մեդալ ու XIV աստիճանի դասային նկարչի կոչում։

Դրանից հետո Յակով Կապկովը մեկնել է Իտալիա, սակայն 1849 թվականին քաղաքական իրավիճակի (1848-1849 թվականների եվրոպական հեղափոխություն) պատճառով ռուս այլ նկարիչների հետ ստիպված է եղել վերադառնալ հայրենիք։ 1850 թվականին գեղանկարչական ունակությունների կատարելագործման համար կրկին ուղարկվել է արտասահման, սակայն ոչ թե Արևելք, ինչպես միջնորդել էր ղեկավարությունը, այլ Արևմուտք՝ Հոլանդիա և Իսպանիա։

Դեռ Պապական մարզում գտնվելու ընթացքում Յակով Կապկովը տարվել էր մինչռաֆայելյան դարաշրջանի գեղանկարչությամբ և երազում էր Ռուսաստանում վերստեղծել Մազաչչոյի, Բեատո Անջելիկոյի ու այդ դարաշրջանի մյուս գեղանկարիչների ոճը, այդ պատճառով էլ նորից ձգտում էր մեկնել Իտալիա։ Սակայն մահանում է նրա քույրը, ով պահում էր խորթ մորը, և Կապկովն ստիպված է լինում վերադառնալ Պետերբուրգ, այստեղ նա իր վերջին գումարով խորթ մոր համար գնում է ոչ մեծ տուն և հրաժարվում ուղևորությունից։ Հետագա կյանքը նա անցկացրել է Ռուսական կայսրության մայրաքաղաքում, որտեղ էլ մահացել է 1854 թվականի մարտի 29-ին։

Ըստ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարանի՝ Յակով Կապկովի աշխատանքներից լավագույններն են, բացի վերոնշյալներից, նաև «Տատյանան կարդում է Օնեգինին ուղղված իր նամակը» (ռուս.՝ «Татьяна, читающая своё письмо к Онегину»), «Մարիա և Զարեմա» и «Այրին» (ռուս.՝ «Вдовушка») նկարները։ Նա ստեղծել է նաև մի շարք դիմանկարներ, որոնցից են Պրոֆեսոր Կուտորգիի, Չերտկով ընտանիքի, Ռեզանովայի ու Բենուայի և այլ դիմանկարներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Athenaeum
2. ↑  RKDartists (նիդերլ.)
3. ↑  Benezit Dictionary of Artists — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7
4. ↑  Капков // Малый энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 4 т. — СПб. 1907—1909.
5. 1 2 3 4 5 6  H. C. Капков, Яков Федорович // Русский биографический словарь : в 25 томах. — СПб.—М. 1896—1918.
6. 1 2 3 4 5  Сомов А. А. Капков, Яков Федорович // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб. 1890—1907.

Գրականություն
-------------

* H. C. Капков, Яков Федорович // Русский биографический словарь ։ в 25 томах. — СПб.—М. 1896—1918.
* Сомов А. А. Капков, Яков Федорович // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона ։ в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб. 1890—1907.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Յակով Կապկով» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Ռուսական կենսագրական |

 |