**Տուբատահա խութ**, պահպանվող տարածք և ծովային բնության պարկ Ֆիլիպիններում, գտնվում է Սուլու ծովի կենտրոնական մասում։ Ծովային և թռչունների արգելավայրը բաղկացած է երկու խոշոր օղակղզիներից (Հյուսիսային և Հարավ կոչվող) ու ավելի փոքր չափեր ունեցող խութից և ընդհանուր առմամբ ընդգրկում է 7030 հա տարածք։ Այն գտնվում է Պալավան նահանգի վարչական կենտրոն Պուերտո Պրինսեսա քաղաքից 150 կմ հարավ-արևելք։ Անմարդաբնակ կղզիները և խութը կազմում են Պալավանի Կագայանսիլո կղզային մունիցիպալիտետի մաս, որը գտնվում է խութից մոտ 130 կմ հյուսիս-արևելք։

1993 թվականի դեկտեմբերին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն Համաշխարհային ժառանգության ցուցակում ընդգրկել է Տուբատահա խութի բնական այգին՝ որպես ծովային տեսակների շատ բարձր խտությամբ օղակղզիների եզակի օրինակ։ Հյուսիսային օղակղզին ծառայում է որպես բնադրման վայր բազմաթիվ թռչունների և ծովային կրիաների համար։ Այգին անփոփոխ պահպանված մարջանային խութի օրինակ է 100 մետր խորությամբ մարջանային պատով, ընդարձակ ծովալճակով և երկու մարջանային կղզիներով։ 1999 թվականին Ռամսարի համաժողովը Տուբատահա խութն ընդգրկել է միջազգային նշանակություն ունեցող ջրաճահճային վայրերի ցուցակում։ 2008 թվականին առաջարկվել է խութը ընտրել որպես աշխարհի նոր յոթ հրաշալիքներից մեկը։

Ազգային պարկը և Ֆիլիպինյան կղզեխմբի հարավային մասը Կորալային եռանկյունու մաս են և ճանաչվում են որպես ծովային կենսաբազմազանության կենտրոն։ Նրա տարածքում հանդիպում են նկարագրված մարջանների 75 %-ը և աշխարհում հայտնաբերված խութային ձկների 40 %-ը։ Ներկայում այդ տարածքը գտնվում է մեծ սպառնալիքի տակ` չափազանց շատ ձկնորսության և շրջակա միջավայրի համար վնասակար ձկնորսության ձևերի պատճառով։ 1980 թվականից ի վեր խութեր այցելող գիտնականների հետազոտությունները ցույց են տվել, որ Տուբատահա խութի բնական այգում բնակվում են առնվազն 600 տեսակի ձկներ, 360 տեսակի կորալներ, 11 տեսակի շնաձկներ, 13 տեսակ դելֆիններ ու կետեր և 100 տեսակի թռչուններ։ Խութը նաև ծառայում է որպես նաև բիսի և կանաչ ծովային կրիաների բնադրման վայր։

Տես նաև
-------

* Մեծ արգելախութ
* Վալդես (թերակղզի)
* Գալապագոսյան կղզիներ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Location of Tubbataha Reef". Tubbataha Reefs Natural Park. Արխիվացված է the original 2013 թ․ հունվարի 21-ին. Retrieved 2013 թ․ փետրվարի 6. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  "World Heritage List - Tubbataha Reefs Natural Park". UNESCO.
3. ↑  "Global and Ecological Significance of Tubbataha". Official Website of the Tubbataha Reefs National Park. Արխիվացված է the original 2016 թ․ նոյեմբերի 17-ին. Retrieved 2013 թ․ փետրվարի 11. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  Aie Balagtas See (2008 թ․ օգոստոսի 14). "4 RP bets in New 7 Wonders of Nature drop in rankings". *GMA News*. Retrieved 2013 թ․ փետրվարի 6.
5. ↑  "The Coral Triangle". *website*. The Nature Convservancy. Արխիվացված է the original 2013 թ․ նոյեմբերի 20-ին. Retrieved 2013 թ․ նոյեմբերի 24. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
6. ↑  Mnepornuc (2009-08-05). «Saving the Coral Triangle» Archived 2011-07-06 at the Wayback Machine.. National Geographic Intelligent Travel. Retrieved on 2013-11-24.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 315137222 · WorldCat VIAF: 315137222 |

 |