recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Մեկ հնարավորություն երկուսի համար** (ֆր.՝ Une chance sur deux, այսինքն *երկու հնարավորությունից մեկը*), 1998 թվականի ֆրանսիական կատակերգական մարտաֆիլմ։

Սյուժե
------

Ալիսը սիրում է համարձակություն և արկածներ։ Նրա սիրած զբաղմունքը թանկարժեք մեքենաներ գողանալն է, ինչի համար արդեն մի քանի անգամ հայտնվել է ճաղերի հետևում։ Նրա կյանքը կտրուկ փոխվում է, երբ փաստաբանը նրան փոխանցում է ձայներիզ, որը մահից առաջ ձայնագրել է նրա մայրը, ով որոշում է այդ ձևով տեղեկացնել աղջկան, թե ով է նրա հայրը։ Ավելի ճիշտ Ալիսը ինքը պետք է ճշտի, քանի որ հնարավոր հայրերը երկուսնն են։ Բանտից դուրս գալուց հետո Ալիսը գնում է նրանց փնտրելու։ Այդպես նա ծանոթանում է Լեո Բրասակին, ով ունի ավտոսրահ ու հազվագյուտ ավտոմեքենաների հավաքածու և Ժուլյեն Վինյալյի՝ ռեստորանի սեփականատիրոջ ու ադամանդների գողի հետ։ Լեոն և Ժուլյենը սկզբում բոլորովին հիացած չէին այն մտքից, որ նրանք այժմ պետք է հոգ տանեն չափահաս դստեր մասին, քանի որ երկուսն էլ համառ ամուրիներ են և չեն պատրաստվում որևէ բան փոխել իրենց կյանքում։

Բայց հանկարծ վրա է հասնում չսպասված շրջադարձ՝ Ալիսը փախչելով խուլիգաններից՝ մեքենա է գողանում, որը պատկանում է ռուսական մաֆիային և որի բեռնախցիկում կա փողերով լի ճամպրուկ։ Մեքենան թողնելով ճանապարհին, Ալիսը թաքնվում է, իսկ ճամպրուկը ընկնում է ոստիկանության ձեռքը։ Բայց մաֆիայի պարագլուխ Անատոլի Շարկովը համոզված է, որ գումարը աղջկա մոտ է։

Նոր գտնված հայրերը ստիպված են օգնել աղջկան դուրս գալ այդ վտանգավոր իրավիճակից։

Դերերում
--------

* Ժան Պոլ Բելմոնդո՝ *Լեո Բրասակ*
* Ալեն Դելոն՝ *Ժուլյեն Վինյալյ*
* Վանեսա Պարադի՝ *Ալիս Թոմազո*
* Ալեքսանդր Յակովլև՝ *ռուսական վարձու մարդասպան*
* Միշել Օմոն՝ *Լեդոյեն*
* Վալերի Գատաև՝ *Անատոլի Շարկով, ռուսական մաֆիայի պարագլուխ*

Փաստեր
------

* Այս ֆիլմի սցենարը ստեղծվել է երեք տարում
* Բելմոնդո - Դելոն դուետը այս ֆիլմում հայտնվել է նրանց վերջին միասնական աշխատանքից երեսուն տարի հետո։
* Չնայած որ Ֆրանսիայում այս ֆիլմը դիտել են 1,056,000 կինոդիտողներ, ծրագրի նկարը ձախողվել է։

Այլ երկրներում ֆիլմը դիդել են՝

* Բելգիայում՝ 55 164 դիտող,
* Հունգարիայում։ 69 955 դիտող,
* Իտալիայում։ 13 488 դիտող,
* Իսպանիայում։ 33 303 դիտող։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ինֆո կայքում Bebelworld(չաշխատող հղում)
 (ֆր.)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · FilmAffinity · Internet Movie Database · Rotten Tomatoes |

 |
«**Փղի անկյունագիծ**» (ֆր.՝ La Diagonale du fou), Ֆրանսիայի, Լյուքսեմբուրգի և Շվեյցարիայի համատեղ արտադրության կինոդրամա, որ նկարահանել է ռեժիսոր Ռիշար Դեմբոն 1984 թվականին։ 1985 թվականին ֆիլմն արժանացել է «Օսկար» մրցանակի որպես «օտարալեզու լավագույն ֆիլմ» և «Սեզար» մրցանակի որպես «լավագույն նորամուտային ֆիլմ»։ Կինոնկարն անդրադառնում է 1978 թվականի շախմատի աշխարհի չեմպիոնի կոչման համար անցկացված խաղին։

Սյուժե
------

Ակիվա Լիբսկինդը ներկայացնում է Խորհրդային Միությունը Շվեյցարիայի Ժնև քաղաքում անցկացվող շախմատի առաջնությունում։ Նա անհաղթ է, բայց թույլ առողջություն ունի, և նրա հաղթանակների շղթան կարող է ընդհատվել ցանկացած պահի։ Առաջնությունում Ակիվայի հակառակորդն է դառնում Խորհրդային Միությունից Շվեյցարիա փախած Պավիուս Ֆրոմը։ Նա խելացի է, արհամարհում է կանոններն ու փորձում է խախտել հակառակորդի պլանները և դրանով իսկ Լիբսկինդին դուրս բերել հավասարակշռությունից ու նրան ստիպել ուշանալ առաջին քայլից։ Ֆրոմի լկտիությունը վիրավորում է Ակիվային, և վերջինս նրա դեմ բողոք է ներկայացնում ժյուրիին։ Երբ Լիբսկինդն սպառնում է հեռանալ, Ֆրոմը պաշտոնապես գրավոր ներողություն է խնդրում, որպեսզի չկորցնի չեմպիոնին հաղթելու հնարավորությունը։

Շախմատային տախտակից դուրս կատարվող նման քայլերի օգնությամբ երկու շախմատիստներն էլ սկսում են խաղալ՝ Լիբսկինդը՝ ֆիզիկապես, իսկ Ֆրոմը՝ մտավոր։

Դերերում
--------

| Դերասան | Դեր |
| --- | --- |
| Միշոլ Պիկոլի | Ակիվա Լիբսկինդ  Ակիվա Լիբսկինդ  |
| Ալեքսանդր Արբատ | Պավիուս Ֆրոմ  Պավիուս Ֆրոմ  |
| Լիվ Ուլման | Մարինա Ֆրոմ  Մարինա Ֆրոմ  |
| Լեսլի Քարոն | Գենյա Լիբսկինդ  Գենյա Լիբսկինդ  |
| Վոյցեխ Պոնյակ | գրոսմայստեր Ֆելտոն Ֆրոմի թիմից  գրոսմայստեր Ֆելտոն Ֆրոմի թիմից  |
| Ժան-Յուգ Անգլադ | Միլլեր Ֆրոմի թիմից  Միլլեր Ֆրոմի թիմից  |
| Դանիել Օլբրիխսկի | Տակ-Տակ Լիսկինդի թիմից  Տակ-Տակ Լիսկինդի թիմից  |
| Միշել Օմոն | Ստեպան Իվանովիչ Կերոսյան Լիբսկինդի թիմից  Ստեպան Իվանովիչ Կերոսյան Լիբսկինդի թիմից  |
| Սերժ Ավետիքյան | Ֆադենկո  Ֆադենկո  |

Մրցանակներ
----------

Ֆիլմն արժանացել է «Օսկար» մրցանակի *Լավագույն օտարալեզու ֆիլմ* անվանակարգում. այն ներկայացվել է Շվեյցարիայի կառավարության կողմից և առաջին «Օսկարը» բերել երկրին։ Ֆիլմն արժանացել է նաև Լուի Դելյուքսի, Prix de l'Académie du Cinéma և «Սեզար» մրցանակների։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. 1 2 3 4 5
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15
4. 1 2  «The 57th Academy Awards (1985) Nominees and Winners». *oscars.org*. Վերցված է 2013 թ․ հոկտեմբերի 30-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Փղի անկյունագիծ»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում 6,8` 10 աստղից

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · FilmAffinity · Internet Movie Database · Rotten Tomatoes |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |

 |
**«Մուլեն Ռուժի ուրվականը»** (ֆր.՝ Le Fantôme du Moulin-Rouge, 1925), ֆրանսիական գեղարվեստական ֆիլմ (համր կինո)։ Ռենե Կլերի ֆիլմը։

Սյուժե
------

Գլխավոր հերոսը երիտասարդ պատգամավոր է։ Նրա սիրելին՝ նախկին նախարարի դուստրը, պետք է ամուսնանա խոշոր թերթի խմբագրի հետ։ Խմբագիրն ունի աղջկա հորը վարկաբեկող նյութեր։ Ռենեն ներկայացնում է խորհրդավոր գիտնականի դերը, որը տիրապետում է մարդու մարմնի և հոգու երկատման գաղտնիքին։ Հուսահատված գլխավոր հերոսը համաձայնվում է գիտնականի առաջարկած փորձին։ Արդյունքում նրա մարմնից առանձնանում է անտեսանելի «ես»-ը, որը Փարիզով ճամփորդելիս կատարում է ամենաանհավանական, տարօրինակ արարքները, և խմբագրից գողանում է փաստաթղթերը (սեղանից), որոնք վարկաբեկում են իր սիրելի աղջկա հորը։ Վերջապես երիտասարդին հաջողվում է ստանալ հոր համաձայնությունն աղջկա հետ ամուսնանալու համար։

Արտադրություն
-------------

Ֆիլմը նկարահանվել է ամռան վերջից մինչև 1924 թվականի աշնան սկիզբն ընկած ժամանակահատվածում և թողարկվել է 1925 թվականի մարտին, այն բանից հետո, երբ արդեն նկարահանվել էր «Փարիզը քնեց» ֆիլմը (1923): Այն ուղեկցվում էր Բախի, Բեթհովենի, Բեռլիոզի, Մոցարտի երաժշտությամբ։

Տեխնիկական թերթիկ
-----------------

* Անվանում՝ *Մուլեն Ռուժի ուրվականը*
* Ռեժիսոր՝ Ռենե Կլեր, օգնական՝ Ժորժ Լակոմբ
* Սցենար՝ Ռենե Կլեր
* Մոնտաժ՝ Ռենե Կլեր
* Հագուստ՝ Պոլ Պուարե
* Կինոընկերություն՝ Films René Fernand
* Ծագման երկիր՝ Ֆրանսիա
* Ձևաչափ՝ սև-սպիտակ-1,33. 1 - համր ֆիլմ - 35 մմ
* Ժանր՝ կատակերգություն, ֆանտաստիկա
* Տևողություն՝ 90 րոպե
* Թողարկման ամսաթիվ՝ 13 մարտի, 1925 թվական

Գեղարվեստական առանձնահատկություններ
-----------------------------------

Այս ծամծմված սյուժեի հիման վրա Ռենեն ստեղծում է սեփական հումորի, ֆանտաստիկ ժ. Մելիեսի և երիտասարդ Ա. Գանսի փորձերի զվարճալի համադրություն։

Դերերում
--------

* Ալբեր Պրեժան՝ *լրագրող Ժան Դեգլանդ*
* Սանդրա Միլովանոֆ՝ *Իվոնա Վինսենթ*
* Պոլ Օլիվիե
* Մադլեն Ռոդրիգ՝ *Ժակլին*
* Ժորժ Վաուլտիեր
* Մորիս Շուտց՝ *Վիկտոր Վինսենթ*
* Խոսե Դավերտ

Գրականություն
-------------

* Ս. Վ. Կոմարով, Արտասահմանյան կինոյի պատմություն։ Հատոր 2։ Մ. «Արվեստ», 1965

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  Giovanna Grignaffini, *René Clair*, p. 36.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · FilmAffinity · Internet Movie Database |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 305895603 · WorldCat VIAF: 305895603 |

 |
**Մատաղահաս Աֆրոդիտեներ** (հուն.` *Mikres Aphrodites*), մրցանակակիր դրամատիկ կինոնկար, որը 1963 թվականին նկարահանել է հույն անվանի կինոռեժիսոր Նիկոս Կունդուրոսը՝ Վասիլիս Վասիլիկոսի սցենարի հիման վրա։

Դիպաշար
-------

Քրիստոսի ծննդից երկու հարյուր տարի առաջ՝ տեղից տեղ թափառող մի խումբ հովիվներ, երաշտի պատճառով նոր արոտավայրեր փնտրելով, լքում են իրենց սովոր սարերն ու միառժամանակ հաստատվում ձկնորսական մի գյուղի մերձակայքում։ Գյուղում տղամարդ չկա՝ բոլորը ծով են դուրս եկել՝ ձուկ որսալու, և կանայք, զգուշանալով շրջակայքում հայտնված անծանոթ տղամարդկանցից, թաքնվում են, բացի ձկնորսներից մեկի կնոջից՝ Արտայից ու նրանց տասներկուամյա աղջկանից՝ Քլոեից։ Մի պատանի հովիվ՝ Սկիմնոսը, պատահմամբ հանդիպում է Քլոեին, որը կիսամերկ շրջում էր ծովափի ժայռերի մոտ։ Նրա հոգում, կամա թե ակամա, բուռն հետաքրքրություն է առաջանում հակառակ սեռի գեղեցիկ ներկայացուցչի նկատմամբ։ Աղջկա ուշադրությունը գրավելու համար նրան ցույց է տալիս իր բռնած ձկնկուլը։ Աստիճանաբար երկու պարմանիների միջև սկսվում է գրավիչ ու գայթակղիչ մի խաղ։

Ֆիլմում զուգահեռաբար առաջ է տարվում մեկ ուրիշ զույգի՝ Արտայի և երիտասարդ հովիվ Ցակալոսի սիրո պատմությունը։ Արտան, որ սկզբում մերժել էր Ցակալոսին, աստիճանաբար տեղի տալով հետապնդումների, դարպասումների, գայթակղության առաջ, ի վերջո տրվում է նրան ծովափնյա քարանձավում։ Սկիմնոսն ու Քլոեն քարաճեղքերից դիտում են նրանց բուռն, կրքոտ գրկախառնություններն ու հրայրքոտ մերձեցումը։

Երբ վերջապես անձրևներն սկսվում են, և հովիվները որոշում են լքել ձկնորսական գյուղի մերձակայքն ու վերադառնալ իրենց լեռները, Սկիմնոսը հրաժարվում է ընկերակցել նրանց։ Նա փնտրում է Քլոեին և նրան գտնում է արդեն ծանոթ քարանձավում՝ լռակյաց մի տղայի՝ նույնպես պատանի հովվի՝ Լիկասի հետ։ Սկիմնոսը ակամա ականատես է դառնում հետևյալ տեսարանին. աղջիկը սկզբում դիմադրում է իրեն բռնաբարելու փորձեր անող Լիկասին, բայց հետո չի կարողանում (կամ, գուցե, չի էլ ցանկանում) հաղթահարել իր առաջին սեռական հարաբերությունն ունենալու գայթակղությունը և տրվում է հեշտանքին։

Սկիմնոսը կապը քանդում, արձակում է արդեն սատկած ձկնկուլը, շպրտում է ծովը ու թողնում, որ ալիքն իրեն էլ քշի։

Ուշագրավ փաստեր
---------------

Կինոնկարում ներգրավված դերակատարներից շատերը իսկապես հովիվներ են։

Ֆիլմի դիպաշարի հիմքում ընկած է «Դափնիս և Քլոե» լայնորեն հայտնի սիրավեպի դիպաշարը։

Ֆիլմի շահած մրցանակները
-----------------------

Բեռլինի միջազգային կինոփառատոնի «Արծաթե արջ» մրցանակ՝ լավագույն ռեժիսուրայի համար

* Silver Bear for Best Director (Berlin Film Festival) - Nikos Koundouros
* International Federation of Film Critics (FIPRESCI) Prize
* Thessaloniki Film Festival Award for Best Film and Best Director - Nikos Koundouros

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  «Berlinale 1963: Prize Winners». *berlinale.de*. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ օգոստոսի 30-ին. Վերցված է 2010 թ․ փետրվարի 14-ին.
3. ↑  «awards 1963». Thessaloniki Film Festival. Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ ապրիլի 2-ին. Վերցված է 2015 թ․ օգոստոսի 20-ին.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · FilmAffinity · Internet Movie Database · Rotten Tomatoes |

 |
**«Ուղղակի սիրո հարց է»** (ֆր.՝ Juste une question d'amour, անգլ.՝ Just a Question of Love), Բելգիա-Ֆրանսիա համատեղ արտադրության հեռուստատեսային դրամա-մելոդրամա՝ նկարահանված 2000 թվականին։ Սցենարիստը և ռեժիսորը Քրիսթիան Ֆորն է։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է *«France 2»* հեռուստաալիքի եթերում։

Սյուժե
------

Լորանը մտադիր է ամբողջ կյանքի ընթացքում ծնողներից թաքցնել, որ ինքը գեյ է։ Դրա համար նա ունի բոլոր հիմքերը. իր զարմիկ Մարկը նույնպես համասեռական է եղել, որի պատճառով տղայից ընտանիքը երես է թեքել, իսկ երբ Մարկը մահացել է հեպատիտից, իր հարազատներից ոչ մեկը չի այցելել նրան հիվանդանոց՝ հրաժեշտ տալու։ Լորանը երկար ժամանակ հաջողությամբ թաքցնում է ճշմարտությունը, և նույնիսկ ծնողներին համոզում է, որ ընկերուհի ունի։ Նրա երկակի կյանքը կշարունակվեր երկար, եթե գյուղատնտեսական ակադեմիայի պրակտիկայի ժամանակ նրան չկցեին օգնականի՝ Սեդրիկ անունով։ Տղաները սիրահարվում են միմյանց, բայց կա մի խնդիր. Սեդրիկը բացահայտ գեյ է, և իր համասեռականությունը ոչ մեկից չի թաքցնում։ Աստիճանաբար նրան սկսում է կատաղեցնել Լորենի պահվածքն ու փակվածությունը։ Իրավիճակը գլխիվայր շուռ է գալիս, երբ Սեդրիկի մայրը Լորենի ծնողներին հայտնում է, որ իրենց որդին գեյ է։ Կրքերն աստիճանաբար թեժանում են։

Դերերում
--------

* Սիրիլ Տուվենեն - *Լորան Մուրիե*
* Ստեֆան Գերեն-Տիլիե - *Սեդրիկ Մարտեն*
* Էվա Դարլան - *Էմմա Մարտեն*
* Ժան-Պիեր Վալեր - *Ջորջ*
* Քարոլայն Վեյտ - *Քարոլ*
* Լոուրենս Սեզար - *Մարտին*

Լրացուցիչ փաստեր
----------------

* Ֆիլմի կարգախոսն է. «Մենք իսկապես սիրում ենք մեր երեխաներին, ինչպե՞ս ենք դա հաստատում» (ֆր.՝ Est-ce qu'on aime vraiment nos enfants autant qu'on le prétend?)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  ČSFD (չեխերեն) — 2001.
2. ↑  *«Просто вопрос любви» (Juste une question d'amour, 2000)* (ռուսերեն), Վերցված է 2018-11-12-ին
3. ↑  Trivia for Juste une question d’amour(անգլ.) на сайте Internet Movie Database

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · FilmAffinity · Internet Movie Database · Rotten Tomatoes |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Մարուխյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Արարատ Հովսեփի Մարուխյան** (նոյեմբերի 14, 1907(1907-11-14), Բայազետ, Էրզրումի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն - նոյեմբերի 7, 1983(1983-11-07), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ տնտեսագետ, տնտեսագիտական դոկտոր (1953), պրոֆեսոր (1954)։

Կենսագրություն
--------------

Արարատ Մարուխյանը ծնվել է 1907 թվականի նոյեմբերի 14-ին, Բայազետում։

1930 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը, 1946-1955 թվականներին եղել է Հայաստանի գյուղատնտեսական ակադեմիայի ավագ գիտաշ խատող, ապա՝ սեկտորի վարիչ, 1955-1960 թվականներին՝ Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն գիտությունների ակադեմիա տնտեսագիտության ինստիտուտի տնօրեն, 1960-1983 թվականներին՝ Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտի գյուղէկոնոմիկայի ամբիոնի վարիչ։

Արարատ Մարուխյանի աշխատանքները վերաբերվում են գյուղացիության պատմության, գյուղտնտեսական արտադրության զարգացման հարցերին։

Արարատ Մարուխյանը մահացել է Երևանում, 1983 թվականի նոյեմբերի 7-ին, հուղարկավորված է Թոխմախի գերեզմանատանը։

Աշխատություններ
---------------

* Գյուղացիությանդրությունը նախասովետական Հայաստանում (1900–1920 թթ.), Ե. 1948
* Գյուղատնտեսության կոոպերացիայի զարգացումը Սովետական Հայաստանում, Ե. 1949
* Հայաստանի գյուղա իության պայքարը հողի համար 1905–1907 թթ. Ե. 1955
* Կոլտնտեսային արտադրանքի ինքնարժեքի իջեցման ուղիները, Ե. 1956

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Արարատ Մարուխյան Հովսեփի».

Արտաքին հղումներ
----------------

* Մարուխյան, Արարատ Հովսեփի

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Գյուղատնտեսական հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
Միր Աշրաֆ-շահ Հոտակի (1725-1729)
**Համադանյան պայմանագիր,** հաշտության պայմանագիր, որը կնքվել է 1727 թվականի հոկտեմբերի 4-ին, Համադանում՝ ոչ հեռու այն ժամանակվա մայրաքաղաք Սպահանից, ուր տեղի են ունեցել պարսկական և Օսմանյան կայսրության զորքերի միջև վերջնական ճակատամարտը 1723-1727 թվականների թուրք-պարսկական պատերազմի ընթացքում։

Պարսից շահ Միր Աշրաֆ-շահ Հոտակին, ով գահ էր բարձրացել իր զարմիկ Միր Մահմուդ-շահ Հոտակիից հետո, ստիպված եղավ կնքել տվյալ պայմանագիրը, որով Աշրաֆ-շահը փաստացի իրեն ճանաչում էր որպես թուրքական սուլթանի վասալ՝ Օսմանյան կայսրությանը փոխանցելով Իրանի ողջ արևմուտքը և հյուսիսը, ներառյալ այն շրջանը, ուր այսօր գտնվում է Թեհրանը։ Աշրաֆ-շահը թուրքական սուլթանին ճանաչում էր որպես բոլոր մուսուլմանների խալիֆ, ինչպես նաև Թուրքիային էր զիջում վերջինիս կողմից պատերազմի արդյունքում նվաճված և 1724 թվականի ռուս-թուրքական պայմանագրով Թուրքիային անցած իրանական տիրույթները։ Սուլթանը իր հերթին, որպես Իրանի տիրակալ, բայց որպես Օսմանյան կայսրության վասալ, ճանաչում էր Աշրաֆ-շահին։

Աղբյուրներ
----------

* Balland, D. (August 17, 2011) [1987], "Ašraf Ḡilzay", *Encyclopædia Iranica*, retrieved December 2011
**«Շոուգելզ»** կամ **«Շոու աղջիկներ»** կամ **«Աղջիկների շոու»** (անգլ.՝ Showgirls), Պաուլ Վերհուվենի պաշտամունքային կինոֆիլմը պատմում է շոու բիզնեսի աշխարհի մասին։ «Ամեն ինչ Եվայի մասին» (1950) դասական ժապավենի սյուժեն տեղափոխվել է Լաս Վեգասի էլիտար սթրիփ ակումբներ։ Դրամարկղային մուտքերի ռեկորդակիր է NC-17 սահմանափակումով ֆիլմերի ցանկում։

Սկզբում ֆիլմն արժանացել է ջախջախիչ քննադատության, ներկայացվել է «Ոսկե ազնվամորի» մրցանակի ռեկորդային 13 անվանակարգերում և հաղթել յոթում (այդ թվում՝ «Վատագույն ֆիլմ», «Վատագույն դերասանուհի» և «Վատագույն դերասանական դուետ»)։ Մրցանակի պատմության մեջ առաջին անգամ ռեժիսորը ներկա է գտնվել արարողությանը և անձամբ ստացել պարգևը։ «Շոուգելզ»-ի պրեմիերայից հինգ տարի անց «Ոսկե ազնվամորու» կազմակերպիչների կողմից ճանաչվել է 1990-ականների վատագույն ֆիլմ։ Ժամանակի ընթացքում կինոնկարը դարձել է ամերիկյան տեսավարձույթի պաշտամունքային հիթ, իսկ որոշ ազդեցիկ կինոգետներ սկսել են մեծարել նրա գեղարվեստական արժանիքները։

Սյուժե
------

Երիտասարդ պարուհի Նոմին փորձում է հաջողության հասնել Լաս Վեգասում՝ խաղատների, ակումբների վառ լույսերի ու գայթակղությունների քաղաքում։ Քաղաքում ինչ-որ կերպ մնալու համար Նոմին ընդնունվում է սթրիփտիզ ակումբ՝ որպես մերկապարուհի։ Բայց նրա բախտը ժպտում է և նա ծանոթանում է Քրիսթալի հետ։

Քրիսթալը վերցնում է նրան իր շոու, որտեղ Նոմին առնչվում է շոուբիզնեսի իրական աշխարհի հետ, որը լի է ինտրիգներով և խաբեությամբ։ Սակայն այն մի աշխարհ է, որտեղ կարելի է ունենալ մեծ իշխանություն՝ գեղեցկության և գրավչության շնորհիվ։

Դերերում
--------

* Էլիզաբեթ Բերկլի - *Նոմի Մալոն*
* Քայլ Մաքլահլեն - *Զաք Քերին*
* Ջինա Գերշոն - *Քրիսթալ Քոնորս*
* Ջինա Ռավերա - *Մոլի Էյբրամս*
* Գլեն Պլամեր - *Ջեյմս Սմիթ*
* Ռոբերտ Դավի - *Էլ Տորես*
* Ուիլյամ Շոքլի - *Էնդրյու Քարվեր*
* Ռենա Ռիֆել - Փենի */ Հոուփ*
* Ալ Ռուսսո - *պարոն Քարլման*
* Լիզա Բոյլ - *Սոննի*
* Բոբի Ֆիլիփս - *Դի*
* Քերի Էն Ինաբա - *պարի աստվածուհի*

«Հիմնական բնազդ» կինոնկարի հաջողությունից հետո Վերհովենի հետ շատ աստղեր էին ցանկանում աշխատել։ Ջինա Գերշոնի հերոսուհուն երազում էր խաղալ Մադոննան, իսկ Բերկլիի հերոսուհուն՝ Դրյու Բերիմորը եւ Ջենի Մաքքարթին։ Նոմիի դերի համար փրձեր էր անցնում նաև քսանամյա Շարլիզ Թերոնը, որի համար այդ դերը կարող էր դառնալ դեբյուտ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2 3 4
3. ↑
4. ↑
5. 1 2 3 4
6. 1 2 3 4 5 6 7 8
7. 1 2 3 4
8. ↑
9. ↑  «Top Lifetime Grosses by MPAA Rating». *Box Office Mojo*. Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 18-ին.
10. ↑  «Награды и премии: Золотая малина 1996». *www.kinopoisk.ru*. Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 18-ին.
11. ↑  «Ամենասեքսուալ 5 ֆիլմը ըստ ԿինոՊրեսի. մաս 1 | ԿինոՊրես». 2020 թ․ ապրիլի 1. Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ օգոստոսի 19-ին. Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 18-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ֆիլմի ակնարկ և քննադատություն ՝ Ռոջեր Էբերտ

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · Box Office Mojo · ČSFD · FilmAffinity · Internet Movie Database · Metacritic · Rotten Tomatoes · AFI լիամետրաժ ֆիլմերի կատալոգ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 16919354p · GND: 4562211-5 · VIAF: 194765260 · WorldCat VIAF: 194765260 |

 |
**Հայաստանի պաշտպանության նախարարության շենք, ՀՀ ՊՆ շենք**, Հայաստանի պաշտպանության նախարարության կենտրոնական մարմնի տեղակայման վայր, որը գտնվում է՝ Հայաստան, Երևան, Բագրևանդ, 5, հասցեով։

Պատմություն
-----------

### Կառուցում

Դեռևս 1993 թվականի ՀՀ կառավարության որոշմամբ ՊՆ նոր շենքային համալիր կառուցելու համար նախկին հիվանդանոցային համալիրի շենքը հանձնվել էր նախարարությանը, սակայն ֆինանսական միջոցների բացակայության պատճառով շինարարություն չէր նախաձեռնվել։ 2005 թվականի դեկտեմբերին համալիրի երրորդ մասնաշենքի հիմքում այն ժամանակ ՀՀ պաշտպանության նախարար (հետագայում ՀՀ 3֊րդ նախագահ) Սերժ Սարգսյանի մասնակցությամբ տեղադրվել էր պարկուճ, որը հայ ժողովրդին ուղղված բարգավաճման և խաղաղության մաղթանքով հուշագիր էր պարունակում։ Դրանից հետո աշխատանքները մեծ թափ են առել՝ նախ, համալիրի շինարարության գլխավոր կապալառու է ճանաչվել ռուսական «Ինգեօկոմ-Երևան» ընկերությունը, ապա ավելի ուշ նա փոխվել է. ՊՆ-ն իր ձեռքն է վերցրել համալիրի կառուցումը, վստահելով շենքի նախագծումը «Հայնախագիծ» ինստիտուտին ի դեմս ճարտարապետներ Ստեփան Լազարյանի, Ռուբեն Հասրաթյանի, Լևոն Քրիստափորյանի և Հայկ Այվազյանի։ Ինչպես հայտնում են որոշ աղբյուրներ, ընդհանուր առմամբ, համալիրի կառուցման համար պայմանագրեր են ստորագրել շուրջ տասը կապալառու, նույնքան էլ ենթակապալառու շինարարական ընկերությունների հետ։

Համալիրի շինարարության արժեքը շուրջ 13 միլիարդ դրամ է, որն ստացվել է արտաբյուջետային միջոցների հաշվին։

### Բացում

Շենքը պաշտոնապես բացվել է 2008 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Հայաստանի անկախության 17-րդ տարեդարձի օրը։ Համալիրի բացմանը ներկա են եղել ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը, Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Երկրորդ Ամենայն Հայոց կաթողիկոսը, պաշտպանության նախարար Սեյրան Օհանյանը, Սահմանադրական դատարանի նախագահ Գագիկ Հարությունյանը, Ազգային անվտանգության խորհրդի քարտուղար Արթուր Բաղդասարյանը, այլ բարձրաստիճան պաշտոնյաներ։

### Կառուցվածք

ՊՆ համալիրի հիմնական մասնաշենքերում տեղակայված է ՊՆ նախարարն իր աշխատակազմով, ՀՀ Գլխավոր շտաբն իր օպերատիվ ու կապի վարչությամբ, թիկունքային ծառայություններ, ինչպես նաև հիմնական մասնաշենքերում է գտնվում կոլեգիայի դահլիճը` նախատեսված 380 հոգու համար, հանդիսությունների սրահը, ճաշարանը, ֆիզպատրաստության սրահները, բուժսենյակներ և այլն։

Համալիրի օժանդակ շինություններում են գտնվում լողավազանը, կաթսայատունը, սպորտային հրապարակներն ու համալիրը, անցագրային կետերը, զորանոցը, կապի կենտրոնացված համակարգը, հրաձգարանը, փակ ու ընդարձակ ավտոկայանատեղին ու մեծ հրապարակ, որը հարմար է նաև ուղղաթիռների վայրէջքի համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  Պաշտոնապես բացվել է ՀՀ պաշտպանության նախարարության շենքային նոր համալիրը
**«Պապարացի»** (ֆր.՝ Paparazzi), ռեժիսոր Ալեն Բերբերյանի ֆրանսիական կատակերգական ֆիլմը` Վինսենթ Լինդոնի և Պատրիկ Տիմզիտի հետ գլխավոր դերերում։

Սյուժե
------

Միշել Վերդերը գումար է վաստակում ՝ ամսագրերի համար հայտնիների սկանդալային լուսանկարներ անելով։ Ամսագրի շապիկին տեղադրված նրա լուսանկարներից մեկի վրա, բացի հեռուստաաստղից հայտնվել է ավտոկանգառի պահակ ՝ Ֆրենկ Բորդոնին, որը այդ ժամանակ պետք է լիներ աշխատավայրում։ Նրան աշխատանքից հեռացնում են, և նա գնում է ամսագրի խմբագրություն, որը տպել է այս լուսանկարը։ Այնտեղ նա հանդիպում է Միշելին, և նրան առաջարկում է լրացուցիչ գումար վաստակել ՝ լուսանկարելով Ջոնի Հոլիդին։ Բայց փողի փոխարեն Ֆրենկը ծեծի է ենթարկում Հոլիդեյի թիկնապահների կողմից։ Չնայած դրան, Միշելի համագործակցությունը Ֆրենկի հետ շարունակվում է, և շուտով Բորդոնին գերազանցում է իր ուսուցչին անբարեխիղճության մեջ ՝ պատրաստելով մի շարք լուսանկարներ Միշել Վերդիերի ընկերուհի` երգչուհի Սանդրայի դժբախտ սիրո մասին։ Այս ամենը ավարտվում է նրանով, որ նա քնաբեր հաբերի մահացու չափաբաժին է ընդունում...

Դերերում
--------

* Պատրիկ Տիմզիտ — *Ֆրանկ Բորդոնի*
* Վենսան Լինդոն — *Միշել Վերդե*
* Կատրին Պրո— *Էվելին Բորդոնի, Ֆրանկի կինը*
* Իզաբել Ժելինա —Սանդրա Բարդոկ*, Միշելի ընկերուհին*
* Նատալի Բայ — *Նիկոլ, ամսագրի խմբագիր, Միշելի ընկերուհին*
* Էլիզ Տիելրուա— *Բենեդիկտ*
* Դիդե Բենուրո — *Դաշարի, ամսագրի խմբագիր*

Որպես կամեո ֆիլմում հանդես են եկել Իզաբել Աջանին, Պատրիկ Բրուելը, Ջոնի Հալիդեյ, Էնրիկո Մասիասը, Կառլա Բրունին և այլք։

Գեղարվեստական առանձնահատկություններ
-----------------------------------

Ֆիլմը թողարկվել է 1998 թվականի ապրիլի 29-ին, արքայադուստր Դիանայի մահից հետո, որը մասամբ լրագրողների մեղքով էր և այդպիսի լուսանկարիչների նկատմամբ վերաբերմունքը անբարեացակամ էր։ Այնուամենայնիվ, ֆիլմը բավականին անկողմնակալ կերպով նկարագրում է պապարացիների աշխատանքի տարբեր կողմերը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. 1 2 3
3. ↑  Internet Movie Database — 1990.
4. ↑  Paparazzi (1998) — Rotten Tomatoes
5. ↑  Paparazzi | Variety

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Պապարացի»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · FilmAffinity · Internet Movie Database |

 |
«**Վկան**» (հունգ.՝ A tanú, հայտնի է նաև «Առանց հետքի» վերնագրով), 1969 թվականին նկարված հունգարական երգիծական ֆիլմ, ռեժիսոր՝ Պետերա Բաչո։ Ֆիլմը ստեղծվել է քաղաքական լարված հանգամանքներում, այն ժամանակ երբ խոսակցությունները 1950-ական թվականների և 1956 թվականի ապստամբության մասին դեռևս արգելված էին։ Թեև ֆիլմը նկարահանման համար թույլտվություն ուներ և ֆինանսավորվում էր կոմունիստական իշխանություն կողմից, հետագայում նրա ցուցադրությունը արգելվեց։ Արտասահմանյան երկրներում կոմունիստական իշխանությունների կողմից ժապավենը դիտելուց հետո այնուամենայնիվ ստիպված էին զիջել և թույլ տալ ֆիլմի ցուցադրում նաև Հունգարիայում։ Այն ցուցադրվել է 1981 թվականին Կաննի կինոփառատոնին։ Շարունակությունը նկարահանվել է 1994 թվականին «*Megint tanú*» վերնագրով («Կրկին վկա»)։

Սյուժե
------

Ֆիլմում միայնակ հայր Ջոզսեֆ Պելիկանը, ով նախկինում երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ մասնակցել է Հունգարիայի կոմունիստական շարժմանը, այժմ աշխատում է դամբում։ Նա հանդիպում է ընդհատակյա (գաղտնի) կոմունիստական շարժման հին ընկերոջը՝ Դանիել Զոլտանին, ով դարձել էր պաշտոնյա, և դամբից որ հեռու գտվող Դանուբում զբաղվում էր ձկնորսությամբ։ Դանիելը ընկնում է գետը, Պելիկանը նրան փրկում է և հրավիրում է իր տուն։ Պետական անվտանգության կառավարումը հաշվետվություն է ստանում այն մասին, որ Պելիկանը սննդի մեջ խոզերի անօրինական մորթ է կատարել։ Դանիելը փորձում է նրան փրկել, բայց պատահաբար բացում է նկուղի գաղտնի դուռը, որտեղ պահված էր խոզի միսը։ Պելիկանը բանտարկվում է, իսկ հետո ազատ է արձակվում «գերագույն ղեկավարության ցուցումով»։ Ընկեր Վիրագը տալիս է զանազան հանձնարարություններ, ինչպիսիք են Պելիկանի նշանակումը լողավազանի, զվարճանքների պուրակի և թերթի խմբագրության գլխավոր տնօրեն, և այս ամենը նրա համար որպեսիզի ստիպեր ՊԵլիկանին դատարանում Դանիելի դեմ որպես վկա հանդես գալ։ Մինչև դատավարությունը նրանք Պելիկանին բացատրում են այն ամենը, ինչ նա պետք է ասեր դատարանում, բայց նա որոշում է պատմել ճշմարտությունը։ Սրա համար Պելիկանը նորից բանտարկվում է։ Մինչ նա սպասում էր, իրեն կախաղան հանելուն, երկրում քաղաքական մթնոլորտը փոխվում էː Ազատվելուց հետո նա հանդիպում է ընկեր Վիրագին, ով կորցրել էր իր ժամանակին ունեցած ազդեցությունը և հզորությունըː

Դերերում
--------

* Կալլաի Ֆերենց՝ Ջոզսեֆ Պելիկան, Диве Кеэпер
* Լիլի Մոնորի՝ Գիզի, Պելիկանի դուստրը
* Լայոշ Էզե՝ Արպադ Վիրագ
* Բելա Բոտ՝ Ընկեր Բաշտյա
* Զոլտան Ֆաբրի՝ Զոլտան Դանիել
* Կարոյ Բիչկեի՝ Էլեմեր Գույաշ
* Դյորդ Կեզդի՝ Վիրագի խուզարկուն
* Ջոզսեֆ Խարվատ՝ երկաթուղային
* Ռոբերտ Ռանտոնի՝ Օպերետի դերասան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2 3 4 5
3. ↑  Lexicon of international films (գերմ.) — Zweitausendeins.
4. 1 2 3
5. 1 2 3 4 5 6 7  ČSFD (չեխերեն) — 2001.
6. ↑  Directory of World Cinema: East Europe — 2011. — P. 35.
7. ↑  «Фильм «Свидетель» на Каннском кинофестивале». Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ սեպտեմբերի 30-ին. Վերցված է 2018 թ․ ապրիլի 2-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* FILM — 'WITNESS' HUNGARIAN SATIRE — Review — NYTimes.com (անգլ.)
* A tanú — PORT.hu (հունգարերեն)
* A tanú на Internet Movie Database (անգլ.)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · FilmAffinity · Internet Movie Database |

 |
**«Մարտին Գերի վերադարձը»** (ֆր.՝ Le Retour de Martin Guerre), ֆրանսիական գեղարվեստական ֆիլմ։ Սյուժեն հիմնված է 16-րդ դարի իրական ինքնակոչության մի դեպքի պատմության վրա։

Սյուժե
------

Փոքր գյուղի բնակիչ Մարտին Գերը լքում է իր երիտասարդ կնոջը և գնում է պատերազմելու և ճանապարհորդելու։ Ութ կամ ինը տարի անց Մարտինը վերադառնում է տուն։ Սկզբում նրան ճանաչում և ողջունում են կինը, ընտանիքը և ընկերները, քանի որ նա գիտի իր նախկին կյանքի ինտիմ մանրամասները։

Մի որոշ ժամանակ հետո երկու թափառաշրջիկներ Մարտինին ճանաչում են որպես հարևան Տիլհ գյուղի բնակիչ Առնոյի, սակայն գյուղացիները չեն հավատում այս պնդումներին։ Բայց երբ Մարտինը հորեղբորից պարտքի վճարում է պահանջում, հորեղբայրը վրդովված հարձակվում է Մարտինի վրա։ Սա հանգեցնում է նրա ինքնությունը պարզելու համար դատավարության։

Դատարանում Մարտինը լավ վիճում է, և գյուղացիները բաժանվում են այն հարցի շուրջ, թե իրականում այդ մարդը Մարտինն է։ Դատը հասնում է մինչև պառլամենտը, և դատավորը պատրաստվում է արդարացնել Մարտինին հիմնականում կնոջ՝ Բերտրանդայի ցուցմունքի հիման վրա։

Վերջին պահին դատարան է հայտնվում ևս մեկ վկա, որ էլ ավելի նման է երիտասարդ Մարտինին և ևս մեկ անգամ կասկածի տակ է դնում բոլոր փաստերը։ Ինքնակոչիկը խոստովանում է, որ ինքը իրական մարտինի մարտական ընկերն է եղել։ Մարտինը նրան ասել է, որ երբեք չի վերադառնա իր գյուղ, ինչից հետո ինքնակոչիկը որոշել է զբաղեցնել նրա տեղը։ Նույնիսկ Բերտրանդան փոխում է իր միտքը և ասում, որ նոր վկան Մարտինն է։ Առնոն դատապարտվում է մահապատժի։

Որոշ ժամանակ անց դատավորը այցելում է գյուղ և Բերտրանդային ասում է, որ նա արդարացվել է Արնոյի հետ դավադրության մեջ։ Բայց դատավորը եզրակացրել է, որ Բերտրանդան հենց սկզբից ճանաչել է ինքնակոչիկին և հարցնում է նրան, թե ինչու է նա պնդում, որ ինքնակոչիկը Մարտինն է։ Բերտրանդան ասում է, որ նա ավելի լավ ամուսին ու տղամարդ է եղել, և նրանք միասին լավ կյանք են ունեցել։ Դատավորը հարցնում է նրան, թե ինչու վերջին պահին փոխեց իր միտքը։ Բերտրանդան ասում է, որ Առնոյի աչքերի մեջ տեսել է, որ գործն անհույս է դարձել, և որ հենց ինքն ուզում է, որ Բերտրանդան անգիտություն ձևացնի, որպեսզի ապրի իր և իր երեխաների համար։

Առնոյին տանում են դեպի կախաղան։ Ամբողջ ընթացքում նա զղջում է իր արարքի համար։ Վերջում նշվում է, որ դատավորը հետագայում մահապատժի է ենթարկվել իր բողոքական հավատքի համար։

Դերակատարներ
------------

* Ժերար Դեպարդյե - «Մարտին Գեր» (Առնո դյու Տիլհ)
* Նատալի Բայե - Բերտրանդա դը Ռոլս
* Մորիս Բառիեր - հորեղբայր
* Բեռնար-Պիեռ Դոնադիե - Մարտին Գեր
* Իզաբել Սադոյան - Քեթրին Բոեր
* Ռոզ Թիերի - Ռայմոնդա դը Ռոլս
* Շանտալ Դերուազ - Ժաննա
* Մորիս Ժակմոն - դատավոր Ռիյե
* Ռոժեր Պլանշոն - դատավոր Ժան դը Կորաս
* Դոմինիկ Պինոն - Անտուան
* Ֆիլիպ Բաբին - Ժակ
* Վալերի Շասինյե - Գիյեմետ
* Ադրիեն Դյուկեն - Սանշի Գեր
* Չեկի Կարյո - Օգոստին

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · Box Office Mojo · ČSFD · FilmAffinity · Internet Movie Database · Rotten Tomatoes |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 121387739 · GND: 7699953-1 · LCCN: no2017107962 · VIAF: 316755963 · WorldCat VIAF: 316755963 |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Թագուհի (այլ կիրառումներ)
Թագուհի

|  |  |
| --- | --- |
| Ենթակատեգորիա | major pieceԽմբագրել Wikidata |
| Մասն է | շախմատային տերմինաբանությունԽմբագրել Wikidata |
| Մարզաձև | շախմատԽմբագրել Wikidata |
| Շախմատային նոտագրություն | QԽմբագրել Wikidata |

Թագուհու հնարավոր քայլերը

**Թագուհի** (յունիկոդ` ♕♛), շախմատի ամենաուժեղ խաղաքարը։ Համարվում է, որ թագուհու նյութական արժեքը հավասար է մոտավորապես 9 զինվորի։ Թագուհին գերազանցում է նավակին և մեկ թեթև խաղաքարին (ձի կամ փիղ), զիջում է երկու նավակին և մոտավորապես հավասար է երեք թեթև խաղաքարի։

Թագուհու քայլերը
----------------

Ժամանակակից շախմատում թագուհին կարող է տեղափոխվել ցանկացած դաշտ` հորիզոնական, ուղղահայաց և անկյունագծերով՝ միավորելով նավակի և փղի հնարավորությունները (պայմանով, որ ճանապարհին չկա այլ խաղաքար)։ Գտնվելով խաղատախտակի կենտրոնական դաշտերից մեկում՝ թագուհին միաժամանակ կարող է գրոհել մինչև 27 դաշտ, իսկ անկյունում՝ մինչև 21։

Շախմատի վաղ կանոններում (VI-VII դարեր) թագուհին կարող էր տեղաշարժվել ժամանակակից արքայի պես՝ ցանկացած հարևան դաշտ՝ հորիզոնական, ուղղահայաց կամ անկյունագծով։

Թագուհին շախմատի պարտիայում
---------------------------

Պարտիայի սկզբում կողմերն ունեն մեկական թագուհի. սպիտակն զբաղեցնում է d1 դաշտը, սևը՝ d8։ Նախնական դիրքում թագուհիների զբաղեցրած դաշտերը նույն գույնի են, ինչ թագուհիները։ Այդ կապակցությամբ սկսնակներին սովորեցնելու նպատակով հաճախ է կիրառվում «թագուհին սիրում է իր գույնը» արտահայտությունը։

Համարվում է, որ սկզբնախաղում թագուհին զարգացնելիս պետք է զգույշ լինել, քանի որ այն, գտնվելով մրցակցի ճամբարում, կարող է դառնալ թեթև խաղաքարերի թիրախը։ Թագուհին իր հնարավորություններն ավելի լավ դրսևորում է միջնախաղում և վերջնախաղում։

Վերջնախաղերից շատերի կարևորագույն խնդիրն է զինվորի վերածումը թագուհու. այդ խնդրի հաջող լուծումը, որպես կանոն, վճռում է հանդիպման ելքը։ Խաղի կանոններում տախտակի վրա միաժամանակ գտնվող թագուհիների քանակի սահմանափակում չկա, հետևաբար, եղած մեկ թագուհուն տեսականորեն կարող են ավելանալ զինվորներից վերածված ևս ութը։ Գործնական պարտիաներում մեծ մասամբ տախտակի վրա հայտնվում է երկրորդ թագուհին։

Թագուհու վրա հարձակվելիս երբեմն օգտագործում են «գարդե» բառը, որն արտասանելը, սակայն, պարտադիր չէ։

Թագուհին շախմատային խնդիրներում
-------------------------------

Ութ թագուհիների խնդիրը. հնարավոր լուծումներից մեկը

Թագուհին առկա է շախմատային շատ խնդիրներում։ Տարածված է հետևյալ խնդիրը. շախմատի խաղատախտակի վրա ութ թագուհիները պետք է դասավորել այնպես, որ նրանք չգրոհեն միմյանց։ Մաթեմատիկական ճանապարհով ապացուցված է, որ գոյություն ունի այդ խնդրի լուծման 92 եղանակ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Շախմատի խաղաքարերի ուժը
2. ↑  «Շախմատի կանոններ - Հայաստանի շախմատի ֆեդերացիա». Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ հունվարի 28-ին. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 21-ին.

Աղբյուրներ
----------

* Շախմատի կանոններ Արխիվացված 2015-01-28 Wayback Machine
* Շախմատի կանոններ

| Շախմատ |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Արքա | Թագուհի | Նավակ | Փիղ | Ձի | Զինվոր |

 |

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Թագուհի (շախմատ)** կատեգորիայում։ |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Փիղ (այլ կիրառումներ)
Փիղ

Chess termԽմբագրել Wikidata| Ենթակատեգորիա | հեռահար խաղաքար, minor piece, Շախմատի խաղաքարերԽմբագրել Wikidata |
| Մարզաձև | շախմատԽմբագրել Wikidata |
| Հիման վրա | AlfilԽմբագրել Wikidata |
| Շախմատային նոտագրություն | BԽմբագրել Wikidata |

Սև փիղը կարող է տեղափոխվել խաչով նշված դաշտերից յուրաքանչյուրը։ Սպիտակ փիղը կարող է տեղափոխվել կետով նշված դաշտերից մեկը կամ հարվածել սև զինվորը։
**Փիղ** (յունիկոդ` ♗♝), շախմատի խաղաքար։ Ուժով մոտավորապես հավասար է ձիուն։ Գտնվելով խաղատախտակի կենտրոնական դաշտերից մեկում` փիղը միաժամանակ կարող է գրոհել մինչև 13 դաշտ, իսկ անկյունում՝ մինչև 7։ Կողմերը խաղը սկսում են երկուական փղերով։ Սկզբնախաղում փղերը զբաղեցնում են c1 և f1 (սպիտակ փղերը), c8 և f8 (սև փղերը) դաշտերը։

Փղի քայլերը
-----------

Փիղը կարող է տեղափոխվել ցանկացած դաշտ միայն անկյունագծերով, պայմանով, որ ճանապարհին չկա այլ խաղաքար։

Յուրաքանչյուր փիղ կարող է տեղաշարժվել կա՛մ միայն սպիտակ դաշտերով (այդ փղերը կոչվում են «սպիտակադաշտ»), կա՛մ միայն սև դաշտերով («սևադաշտ» փղեր)։

Փիղը շախմատի պարտիայում
-----------------------

Քանի որ փղին հասանելի է տախտակի դաշտերի միայն կեսը, այն բոլոր դաշտերը վերահսկող նավակից թույլ է։ Ուժով փիղը մոտավորապես համարժեք է ձիուն։ Վերջախաղին մոտ, եթե զինվորները խաղատախտակի երկու կողմերում են, փիղը դառնում է ձիուց ուժեղ, և հակառակը՝ ձին ավելի ուժեղ է, եթե զինվորները գտնվում են տախտակի մի կողմում։

Փիղը առանց զինվորների վերջնախաղում
----------------------------------

* Եթե փիղը ուժեղ կողմի մոտ է.
	+ Արքան և երկու տարագույն փղերը մրցակցի միայնակ արքային մատ կարող են հայտարարել։
	+ Արքան, փիղն ու ձին մրցակցի միայնակ արքային մատ կարող են հայտարարել։
	+ Արքան և մեկ փիղը, ինչպես նաև արքան և երկու միագույն փղերը (տեսականորեն այդպիսի իրավիճակ կարող է ստեղծվել, եթե զինվորը, հասնելով վերջին հորիզոնականին, վերածվել է փղի) մրցակցի միայնակ արքային մատ հայտարարել չեն կարող. այդ դեպքում արձանագրվում է ոչ-ոքի։
* Եթե փիղը թույլ կողմի մոտ է.
	+ Արքան և փիղը ընդդեմ արքայի և նավակի դիրքում, որպես կանոն, արձանագրվում է ոչ-ոքի։ Արքան պետք է ձգտի զբաղեցնել փղի դաշտի գույնին հակառակ գույնի անկյունը, այլապես մատ է։
	+ Արքան և փիղը ընդդեմ արքայի և թագուհու դիրքը, որպես կանոն, պարտված է։
	+ Արքան և երկու տարագույն փղերը ընդդեմ արքայի և թագուհու դիրքում, որպես կանոն, ոչ-ոքի է։

Աղբյուրներ
----------

* Շախմատի կանոններ Արխիվացված 2015-01-28 Wayback Machine
* Շախմատի կանոններ

| Շախմատ |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Արքա | Թագուհի | Նավակ | Փիղ | Ձի | Զինվոր |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ձի (այլ կիրառումներ)
Ձի

|  |  |
| --- | --- |
| Ենթակատեգորիա | խաղաքար, hippogonalԽմբագրել Wikidata |
| Մասն է | շախմատային տերմինաբանությունԽմբագրել Wikidata |
| Մարզաձև | շախմատԽմբագրել Wikidata |
| Շախմատային նոտագրություն | NԽմբագրել Wikidata |

Ձիու հնարավոր քայլերը

**Ձի** (յունիկոդ` ♘♞), շախմատի խաղաքար։ Ուժով մոտավորապես հավասար է փղին։ Գտնվելով խաղատախտակի կենտրոնական դաշտերից մեկում` ձին միաժամանակ կարող է գրոհել մինչև 8 դաշտ, եզրին՝ մինչև 4, իսկ անկյունում՝ 2։ Կողմերը խաղը սկսում են երկուական ձիերով։ Սկզբնախաղում ձիերը զբաղեցնում են b1 և g1 (սպիտակ ձիեր), b8 և g8 (սև ձիեր) դաշտերը։

Սպիտակ և սև ձիերի սկզբնական դիրքերը

Սև ձին ունի քայլի 8 տարբերակ (նշված են սև կետերով), իսկ սպիտակը` միայն 2 (սպիտակ կետեր)։

8х8 շախմատային խաղատախտակի վրա ձիու քայլի հնարավոր կոմբինացիաները։ Յուրաքանչյուր հանգույցում գրված թվերը ցույց են տալիս տվյալ դիրքից հնարավոր քայլերի քանակը։

Ձիու քայլերը
------------

Ձին կարող է տեղափոխվել իր խաղաքարով չզբաղեցված ցանկացած դաշտ, եթե այն գտնվում է հայերեն Լ տառի մյուս ծայրին (այսինքն՝ սկզբում ձին տեղափոխվում է երկու դաշտ հորիզոնական կամ ուղղահայաց ուղղություններով, այնուհետև մեկ դաշտ՝ նախնական ուղղությանը ուղղահայաց)։

Ձիու առանձնահատկությունները
---------------------------

* Հիմնական առանձնահատկությունը դաշտի գույնի փոփոխությունն է յուրաքանչյուր քայլից հետո։
* Ձին միակ խաղաքարն է, որը կարող է ցատկել ուրիշ խաղաքարերի վրայով (ինչպես սեփական, այնպես էլ՝ հակառակորդի)։ Ձիու կողմից գրոհվելու (շախի) դեպքում մրցակցի արքան չի կարող ծածկվել ոչ մի խաղաքարով։

Արժեքը
------

Ձին ուժով մոտավորապես հավասար է փղին կամ երեք զինվորներին։ Երեք ձիերը մոտավորապես հավասար են թագուհուն կամ երկու նավակներին։

Ձիու արժեքը զգալիորեն մեծանում է փակ դիրքերում, որտեղ մյուս խաղաքարերի (թագուհու, նավակի և փղերի) հեռահարությունը սահմանափակ է։

Ինչպես և երկու արքաներով ու փղով վերջնախաղերում, միայնակ ձին ի վիճակի չէ մատ հայտարարելու մրցակցի արքային, սակայն արքան, ձին և փիղը մերկ արքային մատ հայտարարել կարող են։ Եթե առկա են արքա և երկու ձիեր, ապա նրանք միայնակ արքային մատ կարող են հայտարարել միայն մրցակցի կոպիտ սխալի դեպքում։

Ձիով քայլ
---------

**«Ձիով քայլ անել»** դարձվածքը նշանակում է անել անսպասելի քայլ, արարք, գտնել հանկարծակի լուծում։ Այս արտահայտությունը հաճախ է օգտագործվում կենցաղային խոսքում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Եվգենի Գիկ. «Շախմատը և մաթեմատիկան», Քամելեոն ձին

Աղբյուրներ
----------

* Շախմատի կանոններ Արխիվացված 2015-01-28 Wayback Machine
* Շախմատի կանոններ

| Շախմատ |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Արքա | Թագուհի | Նավակ | Փիղ | Ձի | Զինվոր |

 |
Հիմար մատ

Checkmate patternԽմբագրել Wikidata| Ենթակատեգորիա | Մատ, chess gameԽմբագրել Wikidata |
| Մասն է | շախմատային տերմինաբանությունԽմբագրել Wikidata |
| Մարզաձև | շախմատԽմբագրել Wikidata |
| Բնութագրվում է | blunderԽմբագրել Wikidata |
| Շախմատային նոտագրություն | f3 e5, g4 Qh4#Խմբագրել Wikidata |

Հիմար մատ
**Հիմար մատ**, շախմատային պարտիայում երկրորդ քայլին արված մատ (ամենաարագ մատը դասական շախմատում)։

Ավելի լայն իմաստով՝ հիմար մատը պարտիայի սկզբնական փուլում h4-e1 կամ h5-e8 անպաշտպան անկյունագծերից մեկով թագուհով կամ (որն ավելի քիչ է հանդիպում) փղով արվող մատ։

Պարտիայի քայլերը
----------------

**1.f2-f3 e7-e6**

**2.g2-g4 Թd8-h4#**

Կա հիմար մատի ութ տարատեսակ։ Այսպես, սպիտակները կարող են խաղալ ոչ թե f3, այլ f4։ Կամ սկզբում քայլել ոչ թե «f», այլ «g» զինվորով։ Ինչպես նաև սևերը կարող են տեղափոխել ոչ թե e6, այլ e5։

Նմանատիպ գաղափարներ
-------------------

* Հիմար մատի գաղափարներ կարելի է նկատել Հոլանդական պաշտպանությունում կիրառվող հետևյալ հայտնի ծուղակում.

**1.d4 f5 2.Փg5 h6 3.Փh4 g5 4.Փg3 f4** Վերջին քայլով սևերը ցանկանում են շահել փիղը։ **5.е3** 6.Фh5× գաղափարով, հիմար մատի հիմնական գաղափարը։ **5…h5 6.Փd3?!**. ավելի լավ է՝ 6.Փе2, սակայն վերջին քայլով սպիտակները ծուղակ են նախապատրաստում։ **6…Նh6**` պաշտպանվելով 7.Сg6×-ից, սակայն… **7.Թxh5+! Նxh5 8.Փg6×**.

* Նման գաղափար է հանդիպում նաև Օուենի պաշտպանությունում.

**1.e4 b6 2. d4 Փb7 3.Փd3 f5 4.exf5 Փxg2 5.Թh5+ g6 6.fxg6 Ձf6?? 7.gxh7 Ձxh5. 8.Փg6×**

Հիմար մատը գործնական շախմատում
------------------------------

Նորվեգիայի Տրոմսյո քաղաքում 2014 թվականին կայացած շախմատի համաշխարհային օլիմպիադայի 4-րդ տուրում կանանց պայքարում գրանցվել է օլիմպիադայի ամենակարճ` 3 քայլից «հիմար մատով» ավարտված պարտիան։ Այն տեղի է ունեցել Տոգոյի և Զիմբաբվեի կանանց հավաքականների 2-րդ տախտակի վրա խաղացող Ռհոդու Մասիյազիի և Ակուա Էսսե Կոսիֆեի միջև։ Տոգոյի հավաքականի ներկայացուցիչը կարողացել է սպիտակ խաղաքարերով 3 քայլից (1.e4 g4 2.d4 f6 3.Թh5#) մատ անել։

Տես նաև
-------

* Մատ
* Մանկական մատ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Շախմատի համաշխարհային օլիմպիադայում «հիմար մատ» է գրանցվել
2. ↑  Ակուա Էսսե Կոսիֆե - Ռհոդու Մասիյազի պարտիան

Արտաքին հղումներ
----------------

* Շախմատի դպրոց
Խեղդուկ մատ

Checkmate patternԽմբագրել Wikidata| Ենթակատեգորիա | մատԽմբագրել Wikidata |
| Մասն է | շախմատային տերմինաբանությունԽմբագրել Wikidata |
| Մարզաձև | շախմատԽմբագրել Wikidata |

Խեղդուկ մատ
**Խեղդուկ մատ** (Լուսենայի մատ), շախմատում մատ ձիով, երբ սեփական խաղաքարերը խանգարում են (խեղդում են. այստեղից էլ անվանումը) արքային փրկվել մրցակցի սպառնալիքից։

Պատմություն
-----------

Նմանատիպ առաջին դիրքերը հայտնաբերվել են IX դարի պարսկական մանսուբներում (շախմատային էտյուդի հնագույն համարժեք)։ «Խեղդուկ մատ» կոմբինացիայի *(տե՛ս տրամագիր 1-ը)* մեխանիզմն առաջին անգամ «Սիրո կրկնություն և շախմատ խաղի արվեստը» գրքում 1497 թվականին դիտարկել է իսպանացի շախմատիստ Լուիս Ռամիրես Լուսենան. **1.Թе6+ Աh8 2.Ձf7+ Աg8 3.Ձh6++ Աh8 4.Թg8+!! Ն։g8 5. Ձf7#!!**։

 *Տրամագիր 1*
 Քայլը սպիտակներինն է։ Նրանք մատ են հայտարարում 5 քայլից

Նույն թեման օգտագործվում է նաև Ֆիլիդորի խնդրում (տե՛ս Ֆիլիդորի մատ)։

Խեղդուկ մատն արվեստում
----------------------

Գեղարվեստական գրականության մեջ «խեղդուկ մատի» գաղափարն օգտագործել է Լեոնիդ Սոլովյովը Խոջա Նասրեդինի մասին վիպակում, որի դրվագներից մեկում գլխավոր հերոս Նասրեդինը «խեղդուկ մատ» է հայտարարում բացասական կերպարներից մեկին՝ Աղաբեկին։

Կինոյում «խեղդուկ մատի» գաղափարն օգտագործվել է 1952 թվականին նկարահանված «Սադկո» ֆիլմ-հեքիաթում, որտեղ գլխավոր հերոսը հնդիկ մահառաջային «խեղդուկ մատ» է հայտարարում։

Խեղդուկ մատը սկզբախաղում
------------------------

Խեղդուկ մատ հնարավոր է անել ոչ միայն միջնախաղում և վերջնախաղում, այլև սկզբնախաղում։ Որպես օրինակներ կարող են ծառայել բերված կարճ պարտիաները.

---

* **Սիրող շախմատիստ - Ջոզեֆ Հենրի Բլեքբեռն**

1.e4 e5 2.Ձf3 Ձc6 3.Փc4 Ձd4?! 4.Ձ։e5!? Թg5! 5.Ձ։f7?? Թ։g2 6.Նf1 Թ։e4+ 7.Փe2 Ձf3#


---

* **Պաուլ Կերես - Առլամովսկի** (Պոլյանից Զդրույ, 1950)

1.e4 c6 2.d4 d5 3.Ձc3 de 4.Ձ։e4 Ձd7 5.Թe2 Ձgf6?? 6.Ձd6#


---

* **Յակովլև - Չալմանսկի** (Կույբիշև, 1984)

1.e4 c5 2.Ձf3 Ձc6 3.d4 cd 4.Ձ։d4 Ձf6 5.Ձc3 e5 6.Ձdb5 d6 7.Ձd5 Ձ։d5 8.ed Ձe7 9.c3 Փd7?? 10.Ձ։d6#


---

* **Գրանտեր - Հեյլի** (Շոտլանդիա, 1984)

1.e4 c5 2.Ձf3 Ձc6 3.d4 cd 4.Ձ։d4 e5 5.Ձb5 Ձge7?? 6.Ձd6#

Տես նաև
-------

* Մատ
* Ուսանոցային մատ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Խեղդուկ մատը Լուսենայի գրքում». Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ մարտի 16-ին. Վերցված է 2014 թ․ հոկտեմբերի 22-ին.

Աղբյուրներ
----------

* Խեղդուկ մատ Արխիվացված 2011-06-25 Wayback Machine
* Շախմատի դպրոց. խեղդուկ մատ Արխիվացված 2014-09-03 Wayback Machine
**Ռեյնջերս Ֆուտբոլային Ակումբ** (անգլ.՝ Rangers Football Club), ֆուտբոլային ակումբ է Գլազգոյից, որը հանդես է գալիս Շոտլանդական Չեմպիոնշիփում։ Թիմի տնային մարզադաշտն է «Այբրոկսը», որը գտնվում է Գլազգո քաղաքի հարավ-արևմուտքում։ Ակումբը հիմնադրվել է 1872 թվականին։ Ռեյնջերսը իր հիմնադրման օրից սկսած հանդես է եկել Շոտլանդիայի Պրիմեր Լիգայում, իսկ վերջին անգամ շոտլանդական ակումբը բարձրագույն դիվիզիոնում խաղացել է 2011-12 մրցաշրջանին։

2012 թվականին, Ռեյնջերս ֆուտբոլային ակումբ ՍՊԸ-ն դարձավ սնանկ և հեռացավ տնօրինությունից։ Դա հանգեցրեց ֆուտբոլային ակումբի լուծարմանը՝ հարկերի պայմանավորվածությունը խախտելու համար։ Ռեյնջերս ՖԱ-ի ակտիվները սառեցվեցին, այն գնեց նոր ընկերություն։ Շոտլանդիայի Ֆուտբոլի ասոցիացիան թիմին տեղափոխեց Շոտլանդական Չեմպիոնշիփ։ Թիմն ամբողջ 2012-13 մրցաշրջանն անցկացրեց Չեմպիոնշիփում։

Ռեյնջերս ֆուտբոլային ակումբը ռեկորդակիր է. թիմն ամենից շատն է նվաճել Շոտլանդիայի ազգային առաջնությունը։ Թիմը ոսկե հեթ-տրիկի մրցանակակիր է ամբողջ աշխարհում, 55 անգամ հաղթել է երկրի ազգային առաջնությունը, 33 անգամ՝ Շոտլանդիայի գավաթը, 27 անգամ՝ Շոտլանդիայի լիգայի գավաթը։ Թիմը նաև նվաճել է Երրորդ Դիվիզիոնի տիտղոսը 2013 թվականին և տեղափոխվել Երկրորդ Դիվիզիոն։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք(անգլ.)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ռեյնջերս ՖԱ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | FootballDatabase.eu · Soccerway · playmarkerstats.com · Transfermarkt · worldfootball.net · ՈւԵՖԱ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4217622-0 · LCCN: n80036906 · VIAF: 247252505 · WorldCat VIAF: 247252505 |

 |
**Հեփի էնդ**(անգլ.՝ happy ending), անգլիցիզմ, որը նշանակում է երջանիկ ֆիլմի, վեպի ավարտ երբ սյուժեն ավարտվում է դրական, բայց ոչ բացասական հերոսների համար։ Հեփի էնդը կարող է արտահայտվել «Եվ ապրել են նրանք երկար ու երջանիկ» բառերով։

Տերմինի պատմություն
-------------------

Տերմինը Հեփի-Էնդը տիպիկ ամերիկյան արտահայտություն է, որի արմատները վեր են ածվում ամերիկյան կինեմատոգրաֆի, ֆիլմերի՝ գլխավոր հերոսի հակամարտության լուծման որ երջանիկ ավարտ ունենալու միտումով։ Նախքան տերմինի հայտնվելը օգտագործվել է «երջանիկ գրիֆիտյան փրկություն վերջին պահին» ռեժիսորի անունով երկար արտահայտությունը, որն այդ սցենարային ընթացքը ստեղծել է կինեմատոգրաֆում։

Կատակերգություն և ողբերգություն
-------------------------------

Հեփի-Էնդի առկայությունը դա հենց այյն գիծն է, որը տարբերում է դասական կատակերգությունը ողբերգությունից։ Հայտնի են հայտնի ողբերգությունները վերափոխելու փորձերը, ինչպիսիք են Լիր արքան, Ռոմեոն և Ջուլիետան, Օթելլոն, այնպես, որ կերպարները վատն ավարտելու փոխարեն հաշտվեն և կրկին ամուսնանան։ Այս երջանիկ տարբերակները չեն արմատավորվել կամ քննադատվել են։ Հարկ է նշել, որ «Լիր արքա» ողբերգական եզրափակիչն իր հերթին «Բրիտանիայի թագավորների պատմության» Շեքսպիրի մոդիֆիկացիան է՝ Գալֆրիդ Մոնմուտսկու, որտեղ Լիրի կառավարման եզրափակիչը միանգամայն երջանիկ էր։

Արդիականություն
---------------

Ժամանակակից Հեփփի-էնդը համարվում է ամերիկյան սյուժեների յուրահատուկ առանձնահատկություն, օրինակ՝ հոլիվուդյան ֆիլմերի։ Դա է պատճառը, որ այս անգլերեն արտահայտությունը հայտնի է բազմաթիվ լեզուներով։ Հայտնի են ռուս դասականների էկրանավորումները, որոնցում վերջնագիծը փոխվել է Հեփփի-էնդ-ում։ Այդպես է արվել, օրինակ, «Կարամազով եղբայրների» հոլիվուդյան Էկրանավորման մեջ։

Ալֆրեդ Հիչքոքի կարծիքով՝ «որոշ դեպքերում երջանիկ ավարտը պարտադիր չէ»։ «Եթե հաջողվում է լուրջ գրավել հանրության ուշադրությունը, նա կհամաձայնի ցանկացած եզրափակչի հետ»։ «Եթե ֆիլմը բավական զվարճալի է, մարդիկ կընդունեն նաև իրադարձությունների դժբախտ ավարտը»։

Երբեմն, Հեփփի-էնդը կարող է ակնարկ ներառել հետագա (պատմածից դուրս մնացած) դրամատիկ զարգացումներից։ Օրինակ՝ սիրահարների դժվար արկածների մասին ֆիլմի եզրափակիչում, ի վերջո, միասին միացած ու նավով ճանապարհվելով դեպի հարսանեկան ճանապարհորդության, տախտակամածին կանգնած ու համբուրվող սիրահարներից կինոկամերը վերջին պահին կարող էր հետ վերադառնալ, որպեսզի կադրի մեջ ընկնի ֆալշբորտի վրա կախված փրկարարական շրջան ՝ նավի անվանմամբ, «Տիտանիկ»։

Ջոն Թոլքինը իր « կախարդական հեքիաթների մասին» էսսեում պաշտպանում է անսպասելի Հեփի-Էնդերի անհրաժեշտությունը հեքիաթների և ֆենտեզիի մեջ, նա դրանք համարում է գրականության մի մաս։ Իր ստեղծագործություններում Թոլքինը հաճախ է իրականացրել այդ գաղափարը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Большой толковый словарь русского языка / Гл. ред. С. А. Кузнецов. — СПб.: Норинт, 1998.
2. ↑  «"Кинематограф по Хичкоку" автора Трюффо Франсуа - RuLit - Страница 19». www.rulit.me. Վերցված է 2017 թ․ մարտի 26-ին.
3. ↑  Джон Р. Р. Толкин. «О волшебных сказках»

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Հեփի էնդ» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4159097-1 |

 |