recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Էլիզաբեթ Ջոյս Ռիվերս** (անգլ.՝ Elizabeth Joyce Rivers, 1903[…], Հարթֆորշիր, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - 1964[…]), Իռլանդիայում հաստատված նկարիչ, փորագրող և պատկերազարդող։

Կենսագրություն
--------------

Էլիզաբեթ Ռիվերսը ծնվել է 1903 թվականին, Անգլիայի Հերթֆորդշիր կոմսության Սոուբրիջվորֆ բնակավայրում։ Սովորել է Գոլդսմիթի քոլեջում։ Լոնդոնում աշխատել է Էդմունդ Սալիվանի մոտ։ 1926 թվականին Թագավորական ակադեմիայից կրթաթոշակ է ստացել և ուսումը շարունակել Ուոլթեր Սիկերտի մոտ։ 1931 թվականին տեղափոխվել է Փարիզ, ուսումը շարունակել արվեստի դպրոցում՝ ուսանելով Անդրե Լոտի և Ջինո Սևերինիի մոտ։ 1932 թվականին ընդգրկվել է «Քսանականների խմբում»։ Լոնդոնում ցուցադրվել է Վերթայմ պատկերասրահում, այնուհետև տեղափոխվել և բնակություն է հաստատել Իռլանդիայի Արան կղզիներում։ Նրա առաջին գիրքը՝ «Այս մարդը» (*This Man*), 1939 թվականին հրատարակվել է *Guyon* հրատարակչատան կողմից։ Էլիզաբեթն այն գրել է Արանում։ «Անծանոթն Արանում» (*Stranger in Aran*) գիրքը հրատարակվել է 1946 թվականին։ Էլիզաբեթը ցուցադրվել է Իռլանդական թագավորական ակադեմիայում (Royal Hibernian Academy): Վադինգթոն ցուցասրահը հրատարակել է Ռիվերսի փայտե փորագրությունների ալբոմը։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Ռիվերսն ապրել է Լոնդոնում և օդային հարձակման ժամանակ եղել հրշեջ-պահակ։ Ապրել և ստեղծագործել է Իռլանդիայում, բացառությամբ պատերազմական ժամանակաշրջանի և 1955 թվականի։ Իվի Հոունի հետ ստեղծել է վիտրաժներ։ Ցուցահանդեսներ է ունեցել նաև Նոր անգլիական արվեստի ակումբում և Լոնդոնի Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայում։ Իռլանդիայի արևմուտքում բնակվելու տարիներին ընկերացել է The White Stag խմբի հիմնադիր Բազիլ Ռակոցիի հետ։

Էլիզաբեթ Ռիվերսը մահացել է 1964 թվականի հուլիսի 20-ին Դուբլինի Դորկի արվարձանի իր տանը։ Թաղված է Տալլայի Սուրբ Մելռեյն եկեղեցում։

Նկարազարդումներ
---------------

Գրքերի համար արված պատկերազարդումներ՝

* Ալֆրեդ Թեննիսոն, «Երազանքի օրը» (1928)
* Էթել Մանին, «Connemara Journal» (1947)
* Քրիստոֆեր Սմարթ, «Հոգեբուժարանից դուրս» (1956)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Elizabeth Rivers — 2008.
2. 1 2 3 4  Elizabeth Rivers
3. 1 2 3 4  *Swartz A.* Elizabeth Rivers — 2007.
4. ↑  Snoddy, Theo (2002). *Dictionary of Irish Artists 20th Century Second Edition*. Dublin: Merlin Publishing. էջեր 564. ISBN 1-903582-17-2.
5. 1 2 3 4  «A Rare Treasure: This Man by Elizabeth Rivers».
6. 1 2  «Crawford Art Gallery Permanent Collection». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ ապրիլի 25-ին. Վերցված է 2019 թ․ փետրվարի 20-ին.
7. ↑  1922-, Snoddy, Theo, (2002). *Dictionary of Irish artists : 20th century* (2nd ed.). Dublin: Merlin. ISBN 1903582172. OCLC 50624017. `{{cite book}}`: `|last=` has numeric name (օգնություն)CS1 սպաս․ բազմաթիվ անուններ: authors list (link) CS1 սպաս․ հավելյալ կետադրություն (link)
8. ↑  «South Dublin Libraries».

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000047299602 · LCCN: nr89000558 · VIAF: 66313061 · WorldCat VIAF: 66313061 |

 |
**Գուարդիաս Վիեխասի ամրոց** (իսպ. Castillo de Guardias Viejas), ամրոց Լոս Բանյոս դե Գուարդիաս Վիեխասում, Ալմերիայի շրջան,Անդալուզիայի ինքնավար համայնք, Իսպանիա։ Կառուցվել է 1769 թվականին՝ Միջերկրական ծովի մոտ ցածրադիր վայրում։ Պատկանում է Անդալուզիայի տարածաշրջանային կառավարությանը։ Կառավարությունն իրականացրել է վերանորոգման աշխատանքներ, բացվել է Նապոլեոնյան դարաշրջանի հագուստների և զենքերի մշտական ցուցահանդես։ Վերակառուցվել է 1980 թվականին։ 1985 թվականին ընդգրկվել է Իսպանիայի մշակութային ժառանգությունների ցանկում (իսպ.՝ Bien de Interés Cultural):

Ամրոցը քաղաքի հինգ ամրոցներից մեկն է։

2000 թվականին այնտեղ ացնկացվել են երաժշտական փառատոններ, ինչպիսիք են Natural music Festival-ը և Creamfields Andalucía:

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.
2. 1 2  Անդալուսիայի մշակութային ժառանգության թվային ուղեցույց (իսպ.)
3. ↑  VV.AA.: *Castillos de España* (volume I). Editorial Everest, S.A. León, 1997. (Pgs 61-62.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Información en www.castillosnet.org(չաշխատող հղում)
* Información en el Boletín del Instituto Andaluz del Patrimonio Histórico

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Գուարդիաս Վիեխասի ամրոց» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
**Ալեքսեյ Բեկետովի տուն** (ռուս.՝ Дом Алексея Бекетова), ռուս խորհրդային հայտնի ճարտարապետ, ակադեմիկոս Ալեքսեյ Բեկետովի տունը, որը գտնվում է Ղրիմի Ալուշտա քաղաքում։ Կառուցվել է 1898 թվականին։ Ռուսաստանի ժողովուրդների մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտ է, որը պահպանվում է պետության կողմից։

Պատմություն
-----------

Ճարտարապետական գործի ականավոր վարպետի ընտանիքը ամեն ամառ այցելել է Ղրիմ, քանի որ նրա հայրը՝ Խարկովի համալսարանի պրոֆեսոր Նիկոլայ Նիկոլաևիչ Բեկետովը Ալուշտայի արևմտյան հատվածի Պրոֆեսորական անկյունում՝ այն ժամանակվա գիտության ներկայացուցիչների և նկարիչների հանգստի սիրված վայրում, ուներ փոքր կալվածք։ 1895 թվականին Նիկոլայ Նիկոլաևիչն իր որդուն է նվիրել մի հողակտոր, որի վրա վերջինս կառուցել է տուն սեփական նախագծով։

Նկարագրություն
--------------

Ալեքսեյ Նիկոլաևիչի ամառանոցն ունի երկու հարկ, կառուցված է տաշած քարերից, կողքերից ունի փայտե ծածկապատշգամբներ։ Շնորհիվ հաջող նախագծման և գոյություն ունեցող անհամաչափության, տունը փոքր, հարմարավետ և կոմպակտ տեսք ունի։ Առաջին հարկի դարավանդով առմուտքն ունի խոյակներով փորագրված փայտե սյուներ։ Տան քիվերի ձևավորման բնորոշ հատկանիշներն են հորիզոնական գոտին, ավանդական «ատամնիկներն» ու ձվազարդերը։ Շենքի քիվապատերը զարդարված են ծիծեռնակի պոչ հիշեցնող ատամներով։ Տան տանիքը բազմալանջ է, ծածկված է մետաղական թիթեղներով և ունի չորս մաշիկուլի (աշտարակ)։

Այսօր Ալեքսեյ Նիկոլաևիչ Բեկետովի ամառանոցը հուշատուն-թանգարան է, որը գտնվում է Ալուշտա, Կոմսոմոլսկայա փողոց, տուն 4 հասցեով՝ բլրի ստորոտում, և Սերգեյ Սերգեև-Ցենսկու տուն-թանգարանի համալիրի մի մասն է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Տվյալ աշխարհագրական օբյեկտը տեղայակված է Ղրիմի թերակղզում, որի մեծ մասը տարածքային վեճի առարկա է Ռուսաստանի և Ուկրաինայի միջև։ Համաձայն Ռուսաստանի վարչատարածքային բաժանման՝ թերակղզում տեղակայված են ՌԴ Ղրիմի Հանրապետության սուբյեկտները և դաշնային նշանակություն ունեցող Սևաստոպոլ քաղաքը։ Համաձայն Ուկրաինայի վարչատարածքային բաժանման՝ Ղրիմում գտնվում են Ուկրաինայի կազմի մեջ մտնող Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետությունը և հատուկ կարգավիճակ ունեցող Սևաստոպոլ քաղաքը։
2. ↑  «Постановление Совета Министров Республики Крым № 627 от 20.12.2016 г.». Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հուլիսի 31-ին. Վերցված է 2019 թ․ հունվարի 14-ին.
3. 1 2  «Дом Бекетова в Алуште».(չաշխատող հղում)

Գրականություն
-------------

* *Хливнюк А. В* Культурное наследие Крыма / составление: А. В. Хливнюк. — Симферополь: Н.Оріанда, 2015. — 160 с. — 500 экз. — ISBN 9785990746909

Արտաքին հղումներ
----------------

* Дача Бекетова на портале «А-а-ах!»
**Դադուհե** կամ **Դադու գետ** (չինարեն՝ 大渡河, բառացի` «Մեծ խաչմերուկ»), գետ Չինաստանում, Սիչուան նահանգի Մինջյան գետի վտակ, որի երկարությունը 1155 կմ է և որի ազանը կազմում է 92.000 քառակուսի կիլոմետր։ Այն անցնում է Սիչուանի արևմուտքով, որտեղ թափվում է Մինջյան, որն էլ իր հերթին Յանցզի գետի վտակն է։ Դադուհե գետի վրա է գտնվում չինական ճարտարապետության հայտնի հուշարձան հանդիսացող Լյուդինգ կամուրջը։

Գետը հիմնականում ավերվել է 1786 թվականի հունիսի 1-ին Քանգդինգի հարավում երկրաշարժի ժամանակ և 1786 թվականի հունիսի 10-ին, տեղի ունեցած սողանքի հետևանքով։ Գետի փլուզման պատճառով 50 միլիոն խորանարդ ջուր լցվեց փողոցները, որի հետևանքով ավերվեց 1400 կմ2 տարածք և մահացավ շուրջ 100 հազար մարդ։

Որոշ ժամանակ անց (գետի վերանորոգումից հետո) սկսվեց կառուցվել Շուանգջիանգկոու հիդրոէլեկտրակայանը (大 岗 山 水电站), որը շահագործման է հանձնվել 2014 թվականին մոտ 2600 մեգավատտ հզորությամբ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Карта Китая, масштаб 1:6 000 000, Роскартография, 2008 год.
2. ↑
3. ↑   *The 1786 earthquake-triggered landslide dam and subsequent dam-break flood on the Dadu River*, (PDF, englisch), abgefragt am 11. September 2014
4. ↑  Jan Rybář, Josef Stemberk, Peter Wagner: *Landslides*, Seite 66. ISBN 978-9-0580-9393-6
5. ↑

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Դադուհե» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
**Ազով** (ռուս.՝ Азо́в), Հյուսիսկովկասյան երկաթուղու Ռոստովի տարածաշրջանի վերջին կայարանը, որը գտնվում է Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Ազով քաղաքում։

Աշխարհագրություն
----------------

Ազով երկաթուղային կայարանը գտնվում է Բատայսկ հանգուցային կայարանից 30 կմ հեռավորության վրա։

Պատմություն
-----------

Ազով կայարանը ստեղծվել է 1910 թվականի դեկտեմբերի 6-ին։ Նույն օրն էլ դիմավորել են առաջին գնացքը։ Այսօր կայարանը սպասարկում է 45 երկաթուղային։

Ազովը երկրորդ դասի բեռնային կայարան է։ 1966 թվականին էլեկտրաֆիկացվել է փոփոխական հոսանքով։ Բեռների բնույթը՝ ածուխը դեպի նավահանգիստ (օրական մինչև 100 վագոն), շինարարական նյութեր, խիճ, սղոցանյութեր։ Ուղևորափոխադրումը կատարվում է մինչև Դոնի Ռոստով չորս զույգ էլեկտրագնացքով։

2010 թվականին, 100-ամյա հոբելյանի առթիվ, կայարանը վերակառուցվեց, սակայն պահպանվեցին 1910 թվականի շենքի բոլոր մանրամասներն ու ձևերը։

Կայարանի գործառույթներ
----------------------

Ազով երկաթուղային կայարանն իրագործում է հետևյալ առևտրային գործառույթները.

* Ուղևորներ փոխադրող շարժակազմերի տոմսերի առք և վաճառք
* Վագոններով առաքվող բեռների ընդունում և հանձնում (բաց հարթակներում)
* Վագոններով և փոքր չափսերով առաքվող բեռների ընդունում և հանձնում (մերձատար ուղիներ)
* Համապիտանի մեծ բեռնարկղերով (3 և 5 տոննա) բեռների ընդունում և հանձնում

Միջքաղաքային հաղորդակցություն կայարանով
---------------------------------------

|  **Գնացք №** | **Շարժման երթուղին** | Գնացք № | **Շարժման երթուղին** |
| --- | --- | --- | --- |
| Քաղաքամերձ | Ռոստով — Ազով | Քաղաքամերձ | Ազով — Ռոստով |

Հեռընթաց գնացքների երթևեկությունը կայարանով բացակայում է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Описание Железнодорожная станция Азов». Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ ապրիլի 17-ին. Վերցված է 2017 Ապրիլ 10-ին.
2. ↑  «АЗОВ». Արխիվացված է օրիգինալից 2010 թ․ դեկտեմբերի 1-ին. Վերցված է 2017 Ապրիլ 10-ին.
3. ↑  Станция на Яндекс-расписаниях

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ազով կայարան Արխիվացված 2010-12-01 Wayback Machine
Ամոն Ռա աստծու տաճարը Կառնակում
**Կառնակ** (հին եգիպտերեն՝ Իպետ-Իսուտ), տաճարների համալիր հնագույն Թեբե քաղաքի տարածքում (մ.թ.ա. XX դարից մինչև մ.թ.ա. I հազարամյակի վերջ), Նոր թագավորության ժամանակաշրջանի (մ.թ.ա. XVI - XI դարեր) գլխավոր պետական սրբավայրը Եգիպտոսում։ Կոչված լինելով փառաբանել փարավոնների հզորությունը՝ համալիրն աչքի է ընկնում զանգվածեղ ծավալների բարդ համադրումով, ճոխ հարդարանքով։ Ամոն-Ռա աստծո տաճարը (մ.թ.ա. XVI - XII դարեր) լրացվել է հելլենիստական և հունական ժամանակաշրջաններում։ Նոր թագավորության սրբավայրի բնորոշ տիպն է. երկայնական առանցքով միմյանց հաջորդում են դահլիճներ և բակեր, որոնք ընդգրկում են տարբեր ժամանակներում կառուցված փոքր տաճարներ։ Համալիրի ուշագրավ կառույցը մեծածավալ բազմասյուն դահլիճն է՝ հիպոստիլը, որի որմերն ու սյուների բները զարդարված էին գունավոր ռելիեֆներով։ Ամոն-Ռայի տաճարի մոտ են Հոնսու աստծու (մ.թ.ա. XII դար) և Մուտ աստվածուհու (մ.թ.ա. XVI - XV դարեր) տաճարները։ Նեղոսից դեպի սրբարան էր տանում սֆինքսների ուղին։ Կառնակի ճարտարապետներից են Ինենին, Հապուսենեբը, Պուիմրան, Մենմուտը, Մենհեպերասսենեբը, Ամենհոտեպ Կրտսերը, Իուպան։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 271)։*  |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Կառնակ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Կրուգոսվետ · Մեծ կատալոնական · Universalis |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4073264-2 · LCCN: n80105072 · VIAF: 316431302 · WorldCat VIAF: 316431302 |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բեհբուտ Շելկովնիկով (այլ կիրառումներ)

**Բեհբուտ Մարտիրոսի (Բորիս Մարտինովիչ) Շելկովնիկով (Շելկովնիկյան, Մետաքսյան)** (հուլիսի 3, 1837, Նուխի (այժմ՝ Շաքի) – փետրվարի 10, 1878, Էրզրում, թաղված է Թիֆլիսի Ս․ Գևորգ եկեղեցու բակում), ռուսական բանակի հայազգի գեներալ–մայոր (1877)։ Բնախույզ, կովկասագետ-բնագետ Ալեքսանդր Շելկովնիկովի հայրն է։

Կենսագրություն
--------------

Սկզբնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրում, ավարտել Մոսկվայի առաջին կադետական կորպուսը (1854), Գլխավոր շտաբի Նիկոլաևյան ակադեմիան (1863)։

1855 թվականին մասնակցել է Ղրիմի պատերազմին (Կովկասյան ռազմաճակատում), 1858–1859 թվականներին՝ Հյուսիսային Կովկասի ապստամբ լեռնականների դեմ մարտերին։

1863–1864 թվականներին ծառայել է Գլխավոր շտաբում, 1865 թվականից՝ Հյուսիսային Կովկասում (Կովկասյան լեռնային վարչությունում եղել է հատուկ հանձնարարությունների գծով պաշտոնյա, Զաքաթալայի օկրուգի պետ և այլն), 1876 թվականին նշանակվել է Սևծովյան զինվորական օկրուգի պետ։

1877–1878 թվականների ոուս–թուրքական պատերազմի ժամանակ, 1877 թվականի մայիսին Շելկովնիկովն իր օկրուգի զորքերով խափանել է Սոչին գրավելու թուրքական բանակի փորձերը, ապա հակահարձակմամբ ազատագրել Աբխազիան։

Մասնակցել է Ալաջայի ճակատամարտին (1877), իր զորախմբով վճռական դեր խաղացել Մուխտար փաշայի գլխավորած թուրքական բանակի ջախջախման գործում։ Էրզրումի գրավման նախօրյակին նշանակվել է Էրզրումի զինվորական օկրուգի պետ։

Վախճանվել է բծավոր տիֆից։

Պարգևներ
--------

Պարգևատրվել է Գեորգիևյան I, III աստիճանների խաչերով և այլ շքանշաններով։

Գրականություն
-------------

* Էլչիբեկյան Հ. Գեներալ–մայոր Բ․ Մ․ Շելկովնիկով, Ե․, 1944

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Ռուսական կենսագրական |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 477)։*  |
**Էդուարդո Ֆաբինի** (իսպ.՝ Eduardo Fabini) (մայիսի 18, 1882(1882-05-18), Solís de Mataojo, Lavalleja Department, Ուրուգվայ - մայիսի 17, 1950(1950-05-17), Մոնտեվիդեո, Ուրուգվայ), ուրուգվայցի կոմպոզիտոր, ջութակահար և մանկավարժ։ Համարվում է Ուրուգվայի կոմպոզիտորական դպրոցի հիմնադիրներից մեկը։

Կենսագրություն
--------------

Էդուրադո Ֆաբինին ծնվել է 1882 թվականի մայիսի 18-ին ուրուգվայական Լավալեխա դեպարտամենտի Սոլիս դե Մատաոխո գյուղում՝ իտալացի փախստականներ Խուան Ֆաբինիի և Անտոնիա Բիանկայի ընտանիքում։

Ֆաբինիի մոտ երաժշտական ունակություններն իհայտ եկան բավականին վաղ տարիքում։ Դեռևս 4 տարեկան հասակում նրա ամենասիրած խաղալիքը ակորդեոնն էր։ Վեց տարեկան հասակում բոլորը հիանում էին նրա նվագով. երեխան անգերազանցելի նվագում էր ֆիսհարմոն։ Այդ ժամանակ էլ սկսեց սովորել ջութակ նվագել։ Երաժշտական կրթությունը Էդուարդոն շարունակում է Մոնտեվիդեոյի «Լա Լիրա» կոնսերվատորիայում։

1899 թվականին Էդուրադո Ֆաբինին գրանտ է ստանում ու ուսումը շարունակում է Եվրոպայում։ Նա ընդունվեց Բրյուսելի կոնսերվատորիան, որտեղ Ս. Թոմսոնի մոտ ուսանեց ջութակ։ Կոնսերվատորիան ավարտեց գերազանցությամբ և ստացավ առաջին մրցանակը որպես լավագույն ջութակահար։

1903 թվականին ավարտում է Եվրոպայում կրթությունն ու վերադառնում հայրենիք՝ Ուրուգվայ։ Որպես մենակատար սկսում է ելույթ ունենալ Մոնտեվիդեոյի «Սոլիս» թատրոնում։

1905-1907 թվականներին Ֆաբինին ապրել և աշխատել է Իսպանիայում։ Հետ է վերադառնում Մոնտեվիդեո 1907 թվականին և լծվում Ուրուգվայի ազգային կոնսերվատորիա ստեղծելու գործին։

Որպես ջութակահար բազմաթիվ անգամներ հյուրախաղերով հանդես է գալիս Լատինական Ամերիկայի երկրներում և ԱՄՆ-ում։ Սկսած 1923 թվականից դառնում է Ուրուգվայի ազգային կոնսերվատորիայի ջութակի պրոֆեսոր։

Մահանում է մայրաքաղաք Մոնտեվիդեոյում սրտի կանգից։

Ստեղծագործություն
-----------------

### Բալետներ

* «Մբուրուկույա» (1933)
* «Մոգերի առավոտը» (1937)

### Սիմֆոնիկ պոեմներ օրկեստրի համար

* «Դաշտերում» (1911)
* «Սեյբոս կղզին» (1926)
* «Առու»
* «Դաշտային ծաղիկներ»
* «Ռանչո»
* «Հին հայրենիք»
* «Մելգա» (1930)

Գրականություն
-------------

* «Латинская Америка», том 2, изд. «Советская энциклопедия», Москва, 1982, стр.520
* *Ахундов П. А.* Фабини Э. // Музыкальная энциклопедия / под ред. Келдыш, Юрий Всеволодович. — М.: Советская энциклопедия, Советский композитор, 1981. — Т. 5.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  Archivio Storico Ricordi — 1808.
2. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Люди и книги — Фабини Эдуардо (18.05.1883-17.05.1950)
* Личности — ФАБИНИ Эдуардо Արխիվացված 2016-03-04 Wayback Machine

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Էդուարդո Ֆաբինի» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · International Music Score Library Project · MusicBrainz |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNC: a11105896 · BNE: XX1759455 · BNF: 139905293 · GND: 134859626 · ICCU: CUBV061261 · ISNI: 0000000116171988 · LCCN: n82116880 · NTA: 315294841 · SUDOC: 235451649 · VIAF: 33347905 · WorldCat VIAF: 33347905 |

 |

 |
**Էդիթ Լոպես Տիեմպո** (իսպ.՝ Edith Tiempo, ապրիլի 22, 1919(1919-04-22), Bayombong, Կագայան հովիտ, Ֆիլիպիններ - օգոստոսի 21, 2011(2011-08-21), Dumaguete, Ֆիլիպիններ), ֆիլիպինցի բանաստեղծուհի, գիտաֆանտաստիկ գրող, ուսուցիչ, գրաքննադատ։ Ֆիլիպինական անգլալեզու պոեզիայի ներկայացուցիչ է։ Գրականության բնագավառում արժանացել է ժողովրդական արտիստի կոչման՝ երկրում անգլալեզու պոեզիայի և արձակի զարգացման գործում ներդրած ավանդի համար (1999)։ Հայտնի է որպես *Ֆիլիպինական գրականության մայր*։

Ստեղծագործություններ
--------------------

Էդիթ Տիեմպոն ֆիլիպինցի լավագույն անգլալեզու գրողներից մեկն է, որի աշխատանքներն առանձնանում են ոճի և բովանդակության գերազանց համադրմամբ, վարպետությամբ և խորաթափանցությամբ։ Նրա ստեղծագործությունների լեզուն նշվել է որպես «նկարագրական, բայց ոչ մանրակրկիտ մանրամասնությամբ ծանրաբեռնված»։

Տիեմպոյի հրատարակած աշխատանքների թվում են «Պտերի շեղբը» (1978), «Հայրենի ափը» (1979) և «Ուրիշ եգիպտացորենը»։ Բանաստեղծությունների ժողովածուներն են «Բաբելոնի հետքերը և այլ բանաստեղծությունները» (1966) և «Կախարդների արկղիկը և այլ բանաստեղծությունները»։ Պատմվածքների ժողովածուն է «Աբիդեն, Հիսուս Նավինը և այլ պատմությունները» (1964)։

Տիեմպոն ամուսնու հետ Դումագետե քաղաքում հիմնադրել է «Սիլիմանի գրողների ազգային արվեստանոցը»։

Ընտրյալ ստեղծագործություններ
----------------------------

Վեպեր
* A Blade of Fern (1978)
* His Native Coast (1979)
* The Alien Corn (1992)
* One, Tilting Leaves (1995)
* The Builder (2004)
* The Jumong (2006)

Պատմվածքների և վիպակների ժողովածուներ
* Abide, Joshua, and Other Stories (1964)

Բանաստեղծությունների ժողովածուներ
* The Tracks of Babylon and Other Poems (1966)
* The Charmer’s Box and Other Poet (1993)
* Marginal Annotations and Other Poem
* Commend Contend. Beyond Extensions (2010)

Մրցանակներ
----------

* 1999՝ Գրականության ոլորտում Ֆիլիպինների ժողովրդական արտիստ
* Գրականության ոլորտում Ֆիլիպինների ազգային մրցանակ
* 1979՝ Ֆիլիպինների մշակութային կենտրոնի 1-ին կարգի մրցանակ՝ վիպագրության համար

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կենսագրություն(անգլ.)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 123723719X · ISNI: 0000000063972270 · LCCN: no94018379 · NTA: 161241131 · VIAF: 260413840 · WorldCat VIAF: 260413840 |

 |
**Lost: Via Domus** (լատիներեն թարգմանությամբ «Ճանապարհ դեպի տուն», Եվրոպայում տարածված է **Lost: The Video Game** անվանումը), համակարգչային խաղ, ստեղծված ABC հեռուստաալիքի հայտնի «Կորուսյալները» հեռուստասերիալի մոտիվներով։

Մշակում
-------

2006 թվականի մայիսի 22-ին Ubisoft ընկերությունը հայտնեց այն մասին, որ *Touchstone Television*-ից է ձեռք բերել «Կորուսյալները» հեռուստասերիալի մոտիվներով համակարգչային խաղ պատրաստելու իրավունք, որը կթողարկվի 2008 թվականի հունվարին։

Թեև նախագծի հետ ակնհայտ խնդիր չի եղել, մինչև 2006 թվականի մայիսը խաղի մասին ոչ մի ինֆորմացիա չհայտնվեց։ 2007 թվականի ապրիլի 16-ին Դեյմոն Լինդելոֆը և Կառլթոն Քյուզը հայտնեցին, որ խաղի վրա աշխատանքը շարունակվում է։

Պրեմիերան՝ խաղի թրեյլերը Արխիվացված 2009-04-03 Wayback Machine ցուցադրվեց GameTrailers կայքում 2007 թվականի հուլիսի 27-ին, որտեղ ցույց տրվեց կղզին և ներկայացվեցին մի քանի կերպարներ։ Ավելի ուշ ցուցադրվեց թրեյլեր Xbox Live-ի համար 1:08 վայրկյան տևողությամբ (հղում անելով ճակատագրական տվերից մեկը՝ 108-ը), որում հայտնվում էր մակագրություն«Գտիր մեզ և մենք քեզ ցույց կտանք ճանապարհը» (անգլ.՝ Find us and we will show you the way):

Գեյմփլեյ
--------

Խաղը սկսվում է Oceanic 815 օդանավի Խաղաղ օվկիանոսում կործանաման պահից և ընդգրկում է հերոսների կղզում հայտնվելու պահից 70 օր։ Խաղը բաժանված է 7 էպիզոդների, Շոուի գործադիր պրոդյուսերներն են Դեյմոն Լինդելոֆը և Կառլթոն Քյուզը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Sanders, Kathleen (2006 թ․ մայիսի 22). «Lost Finds Its Way to Videogames». IGN. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ մարտի 12-ին. Վերցված է 2006 թ․ սեպտեմբերի 22-ին.
2. ↑  Magazine Watching: New Lost details found in EGM
՛

Արտաքին հղումներ
----------------

* ABC: LOST — Официальный сайт сериала Արխիվացված 2005-03-07 Wayback Machine(անգլ.)
**Էռնան Սանտա Կրուս** (իսպ.՝ **Hernán Santa Cruz**, փետրվարի 8, 1906(1906-02-08), Սանտյագո, Չիլի - փետրվարի 10, 1999(1999-02-10), Սանտյագո, Չիլի), չիլիացի իրավաբան և դիվանագետ, որը եղել է Միավորված ազգերի կազմակերպության պատվիրակ և Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի առաջին խմբագիրներից մեկը

Ինչպես նշել է Սյուզան Վալցը, «... Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի առաջին տարբերակի խմբագրման գործում նրա քաղաքական և բովանդակային ներդրումը այնքան նշանակալից էր, որ այդ տարբերակի համահեղինակներ Ջոն Փիթերս Համֆրին ու Յոհաննես Մորսինկը հետագայում շեշտել են նրա կարևոր դերը Հռչակագիրը տասնութերորդ դարի Լուսավորության փիլիսոփայության տեսլականից հասարակական-տնտեսական իրավունքներից մեկի վերափոխելու գործում»:

Միավորված ազգերի կազմակերպության փաստաթղթերը վկայում են, որ Էռնան Սանտա Կրուսը, ի հավելումն Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի մշակման, խմբագրման ասպարեզում իր կատարած աշխատանքի, «եռանդուն կերպով մասնակցել է Լատինական Ամերիկայի և Կարիբյան ավազանի երկրների համար տնտեսական հանձնաժողովի ստեղծման գործընթացներին»:

Գնահատելով նրա ներդրումը վերոնշյալ հանձնաժողովի ստեղծման և Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի մշակման, խմբագրման բնագավառներում՝ Լատինական Ամերիկայի և Կարիբյան ավազանի երկրների համար տնտեսական հանձնաժողովի՝ Սանտյագո դե Չիլի քաղաքում տեղակայված կառույցում գտնվող գրադարանը կոչել են Էռնան Սանտա Կրուսի անունով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑   de octubre de 2016|sitioweb=ccnmtl.columbia.edu}}
2. ↑   Guides: Drafting of the Universal Declaration of Human Rights: Drafting Committee|fechaacceso=25 de octubre de 2016|apellido=Voinea|nombre=Nicoleta|sitioweb=research.un.org}}
3. ↑   Արխիվացված 2019-05-31 Wayback Machine |título=CEPAL rinde homenaje a Hernán Santa Cruz, uno de sus fundadores |fechaacceso=31 de mayo de 2019 |autor=CEPAL - Naciones Unidas |fecha=18 de diciembre de 2018 |sitioweb=www.cepal.org |idioma=español}}

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 171248465 · ISNI: 0000000043611566 · LCCN: no2005087256 · NKC: mzk2014823819 · NUKAT: n2008082244 · SUDOC: 033419434 · VIAF: 36655373 · WorldCat VIAF: 36655373 |

 |

 |
**«Ծաղիկներով ծաղկաման»** (ֆր.՝ Vase de fleurs), ֆրանսիացի նկարիչ, նատյուրմորտի և ծաղկային կոմպոզիցիաների նկարների վարպետ Աննա Վալայե-Կոստերի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1781 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 40 × 31 սմ։

Այսօր «Ծաղիկներով ծաղկաման» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Նանսիի կերպարվեստի թանգարանում (Նանսի, Ֆրանսիա)։

Պատմություն
-----------

«Ծաղիկներով ծաղկաման» ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1781 թվականին՝ ամուսնանալուց անմիջապես հետո։ Կտավը համարվում է ծաղկեփնջերի շարքի նկար, որը ստեղծվել է սկսած 1772 թվականից։ Այս նատյուրմորտը Նանսիի կերպարվեստի թանգարանում հայտնվել է մինչև 1845 թվականը՝ Բոլյոյի նվիրատվությամբ։ 1891 թվականից մինչև 1900 թվականը նկարը ենթարկել են վերականգնման, քանի որ մակերևույթը դեղնել էր։

Նկարագիր
--------

Աննա Վալայե-Կոստերին հաջողվել է բազմազան ծաղիկներից ստանալ ներդաշնակ փունջ։ Ծաղիկները դրված են երկնագույն-փիրուզե գույնի ճենապակե ծաղկամանում։ Դրա գույնը համադրվում է կապտականաչ տերևների և կտավատի փոքրիկ ծաղիկների հետ՝ ընդգծելով մարգարտասպիտակ հազարաթերթ վարդն ու ոջլադեղի ճյուղը։ Վարդասպիտակ հողմածաղիկը լավագույնս համադրվել է իր հարևանի՝ ոսկեգույն տերևի հետ։ Կան նաև նկարված շոկոլադագույն ականջավոր գնարբուկ և մանուշակ․ վերջինս ուժեղացնում է ընդհանուր տպավորությունը։

«Ծաղիկներով ծաղկաման» ստեղծագործությունով նկարչուհին ապացուցել է, որ նատյուրմորտի մեծ վարպետ է՝ դետալների ճշգրտությամբ, կոմպոզիցիայի նուրբ բարդությամբ և երանգների նրբությամբ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Vase de fleurs - Vallayer-Coster Anne». *musee-des-beaux-arts.nancy.fr* (ֆրանսերեն). Musée des Beaux-Arts de Nancy. Արխիվացված օրիգինալից 2022-01-29-ին. Վերցված է 2022-01-28-ին.
2. 1 2 3  *Bouleau, Cécile* Éclats : collection du Musée des beaux-arts de Nancy. — Paris/Nancy: Somogy, 2005. — 229 p. — ISBN 2-85056-879-1

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Ծաղիկներով ծաղկաման» ստեղծագործությունը Ֆրանսիայի մշակույթի նախարարության կայքում
**Սերգեյ Ալեքսանդրովիչ Բելով** (ռուս.՝ Серге́й Алекса́ндрович Бело́в, հունվարի 23, 1944(1944-01-23), Նաշչոկովա, Շեգարսկի շրջան, Նովոսիբիրսկի մարզ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - հոկտեմբերի 3, 2013(2013-10-03), Պերմ, Ռուսաստան), խորհրդային բասկետբոլիստ, մարզիչ, 1972 թվականի օլիմպիական չեմպիոն, աշխարհի կրկնակի չեմպիոն (1967 և 1974), 20-րդ դարի ամենահայտնի խորհրդային և եվրոպական բասկետբոլ խաղացողներից մեկը, ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1969), ԽՍՀՄ վաստակավոր մարզիչ, Ռուսաստանի վաստակավոր մարզիչ (1994), Ռուսաստանի Դաշնության ֆիզիկական կուլտուրայի վաստակավոր գործիչ, Բասկետբոլի փառքի սրահի անդամ։

Կենսագրություն
--------------

Սերգեյ Բելովը ծնվել է 1944 թվականի հունվարի 23-ին Նաշչեկովո գյուղում (այժմ՝ Տոմսկի մարզ) Ալեքսանդր Ալեքսանդրովիչի (1906-1973) և Վալերիա Իպոլիտովնայի (1909-1998) ընտանիքում։

##### Ընտանիք

Սերգեյ Ալեքսանդրովիչ Բելովի հայրը ծնվել է 1906 թվականին, մայրը՝ 1909 թվականին, երկուսն էլ շատ շուտ կորցրել են ծնողներին։ Հայրն ավարտել է Լենինգրադի անտառտնտեսության ակադեմիան` անտառային տնտեսության ճարտարագետի որակավորում ստանալով։ Մայրը Լենինգրադի պետական համալսարանի մանկավարժական ֆակուլտետի շրջանավարտ էր՝ կենսաբանություն մասնագիտությամբ։ Ընտանիքում կար երկու դուստր, որոնք մահացել են Լենինգրադի առաջին շրջափակման ձմռանը, ինչպես նաև որդի՝ Ալեքսանդր։ Պատերազմից առաջ Սերգեյի հայրը դահուկավազքիմ Լենինգրադի չեմպիոն էր։

### Կրթություն

Ավարտել է МОГИФК–ը «մարզիչ-ուսուցիչ» մասնագիտությամբ (1977)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Internet Movie Database — 1990.
2. ↑  «Умер олимпийский чемпион по баскетболу Сергей Белов». *Lenta.ru* (ռուսերեն). 03.10.2013.
3. ↑  Головин, Борислав (03.10.2013). «Игрок последних секунд». *Gazeta.ru* (ռուսերեն).
4. ↑  «Биография Сергея Белова». *ՌԻԱ Նովոստի* (ռուսերեն). 03.10.2013.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սերգեյ Բելով» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Basketball-Reference.com (Եվրոպա) · Eurobasket.com (մարզիչ) · Olympic Channel · ՄՕԿ · ՖԻԲԱ · Internet Movie Database · Find A Grave · Rodovid |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | CONOR: 326245219 · GND: 1020688475 · VIAF: 232561350 · WorldCat VIAF: 232561350 |

 |
**Սիդքափը** Անգլիայի հարավ-արևելյան Լոնդոնի տարածք է, հիմնականում Լոնդոնի Բեքսլի թաղամասում։ Այն Չարինգ Կրոսից 11,3 մղոն (18,2 կմ) հարավ-արևելք է, սահմանակից է Լոնդոնի Բրոմլի և Գրինվիչ թաղամասերին և գտնվում է պատմական Քենթ կոմսությունում։

Ենթադրվում է, որ անունը ծագել է Cetecopp-ից, որը նշանակում է «նստատեղի ձևավորված կամ հարթ գագաթով բլուր»։ այն ունեցել է իր առաջին գրանցված օգտագործումը 1254 թվականին։ Սիդքափի բնակչությունը, ներառյալ նրա Ֆուտս Քրեյ, Նորթ Քրեյ, Օլբանի Պարկ, Լոնգլենդս, Ռաքսլի, Բլեքֆեն և Լամորբեյ թաղամասերը, 2011 թվականին կազմել է 43,109 մարդ։

Պատմություն
-----------

### Ծագումները

Սիդքափը առաջացել է որպես փոքրիկ ավան Մեյդսթոունից Լոնդոն տանող ճանապարհին։ Ըստ Էդվարդ Հասթեդի՝ «Թոմաս դե Սեդկոպը այս կալվածքի սեփականատերն էր Հենրիխ VI թագավորի 35-րդ տարում։ [այսինքն՝ 1450-ականներին], ինչպես երևում է նրա գործից»։ Հասթեդը 18-րդ դարի վերջին հատվածում Սիդքափին նկարագրել է որպես «տների փոքրիկ փողոց, որոնց թվում է շատ հանգստավայրերի պանդոկ», նկատի ունենալով նախկին «Black Horse» փաբը բարձր փողոցում։

Սիդքափը ծխական համայնքը ձևավորել է Sidcup Urban District of Kent 1908-ից։ Այն ի սկզբանե հայտնի էր որպես Foots Cray; սակայն 1921 թվականին քաղաքային թաղամասը, իսկ 1925 թվականին ծխական համայնքը վերանվանվեցին Սիդքափ։ Ծխը և շրջանը վերացվել են 1934 թվականին և միավորվել Չիսլեհերսթի հետ՝ ձևավորելով Չիսլեհերստ և Սիդքափ քաղաքացիական ծխական և քաղաքային թաղամաս։ 1965 թվականին ծխական և քաղաքային թաղամասը վերացվել են։ Սիդքափը դարձավ Լոնդոնի Բեքսլի թաղամասի մի մասը Մեծ Լոնդոնում, իսկ Չիսլեհերստը կազմեց Լոնդոնի Բրոմլի թաղամասի մի մասը։

Սիդքափ բաժանմունք (մուգ կանաչ) Օլդ Բեքսլիում և Սիդքափ ընտրատարածքում (բաց կանաչ) Լոնդոնի Բեքսլի թաղամասում (դեղին)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Anthony David Mills (2001). *Sidcup*. Oxford University Press. ISBN 0-19-280106-6.
2. ↑  Hasted, Edward (1797). *The History and Topographical Survey of the County of Kent: Volume 2*. էջեր 135–141.
3. ↑  Mercer 1994, Introduction harvnb error: no target: CITEREFMercer1994 (help).  
The phrase *of much resort* means *much frequented or visited*.The Black Horse is now used for adult education.
4. ↑  «Vision of Britain through Time:Foots Cray UD». *A Vision of Britain through Time*.
5. ↑  «Vision of Britain through Time:Sidcup CP/AP». *A Vision of Britain through Time*.
**Ժակլին Բուայե** (ապրիլի 23, 1941(1941-04-23), Փարիզի 15-րդ շրջան, Փարիզ), ֆրանսիացի էստրադային երգչուհի և դերասանուհի, երգիչներ Ժակ Պիլսի և Լյուսիեն Բուայեի դուստրը։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է հայտնի երգիչներ Ժակ Պիլսի (Ռենե Դուկոս) և Լյուսիեն Բուայեի ընտանիքում։ Ժակլինը 1960 թվականին «Tom Pillibi» երգով դարձել է Եվրատեսիլ երգի մրցույթի հաղթող։ Երգն այնուհետ դարձել է շատ երկրներում հիթ։ Նախորդ մրցույթում նրա հայրը, որը ներկայացնում է Մոնակոն, զբաղեցրել է վերջին տեղը։ Մրցույթում ունեցած հաջողություններից հետո Ժակլինը ելույթ է ունեցել Շառլ Ազնավուրի, Ժակ Բրելի հաղորդումներում, ինչպես նաև ամերիկյան մի շարք հեռուստատեսային շոուներում։

Ժակլինը որոշ ժամանակ բեմ է դուրս եկել Բարբարա Բենթոն կեղծանունով, ապա վերադարձել իր նախկին գեղարվեստական անունը։

1966 թվականին Ժակլինը ենթարկվել է ավտովթարի, ինչի հետևանքով մինչև 1969 թվականը դադարել է երգել։ 1970 թվականին նա թողարկել է նոր ալբոմ և մեկնել հյուրախաղերի։ Նույն թվականին մահացել է նրա հայրը։

Հետագա տարիներին Ժակլինը կրկին հյուրախաղերով հանդես եկել Գերմանիայում, ԱՄՆ-ում, Ճապոնիայում և Միացյալ Թագավորությունում։ 1976 թվականին նա վերադարձել է Փարիզի Օլիմպիա համերգասրահ՝ մոր հետ դուետ շոուի համար՝ վերջինիս հիսունամյա կարիերայի կապակցությամբ։

1979 թվականին Ժակլինը լքել է Ֆրանսիան և տեղափոխվել Նյու Յորք։ Հետագայում վերադարձել է Ֆրանսիա և հաստատվել երկրի հարավում գտնվող Սեն Գոդենս քաղաքում։

Ֆիլմագրություն
--------------

* Caravan (1946)
* Das Rätsel der grünen Spinne (1960)
* Gauner-serenade (1960)
* Der nächste Urlaub kommt bestimmt (1966)
* Diabolo menthe (1977)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Discogs — 2000.
2. 1 2  filmportal.de — 2005.
3. 1 2  GeneaStar
4. 1 2
5. ↑
6. ↑  JACQUELINE BOYER The Career
7. ↑  John Kennedy O’Connor, *The Eurovision Song Contest. 50 Years. The Official History*, Londres, Carlton Books Limited, 2005, P..

Արտաքին հղումներ
----------------

* Jacqueline Boyer Internet Movie Database կայքում
* Tom Pillibi – lyrics and translation

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ժակլին Բուայե» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Յանդեքս երաժշտություն |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Discogs · Filmportal · Internet Movie Database · MusicBrainz |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 13891369v · GND: 134334825 · GTAA: 85358 · ISNI: 0000000096833090 · LCCN: no2005074204 · NLP: a0000003411330 · SUDOC: 083488987 · VIAF: 32182574 · WorldCat VIAF: 32182574 |

 |

 |
**Խանչալի**, (վրաց.՝ ხანჩალი), լիճ Ջավախքում, Սամցխե-Ջավախեթի մարզի Նինոծմինդայի շրջանում, Ախալքալաքի սարավանդի հարավային մասում, Վրաստան։

Լճի արտաքին մակերևույթը 13,3 կմ² է, երկարությունը մինչև 6,5 կմ է, լայնությունը՝ մոտ 3 կմ, բարձրությունը՝ 1931 մ, խորությունը՝ 0,8 մ։ Ծովի մակարդակից բարձրությունը 1927,7 մ է։ Լիճը գտնվում է Ախալքալաքի սարավանդի հարավային մասի հրաբխային ավազանում։ Առափնյա գիծը փոքր-ինչ շեղված է։ Չկան խոտեր, թերակղզիներ կամ կղզիներ։ Ափերը հիմնականում ծանծաղ են, միայն հյուսիսում ափերը մի փոքր բարձրացված են։ Լճում նստվածքների հաստությունը ավելի քան 30 մ է։ Լիճը հարուստ է բուսականությամբ։ Ափամերձ տարածքներում աճում են բոշխեր։ Չնայած լիճը հարուստ չէ ձկներով, տեղի բնակիչների համար այն օգտագործվում է որպես ձկնաբուծարան։ Ձկնատեսակներից են կարմրախայտը, թեփուղը, կողակը։ Ունի հարուստ բուսական աշխարհ։ Ափամերձ տարածքներում աճում են բոշխեր։ Չնայած լիճը հարուստ չէ ձկներով, տեղի բնակիչներն այն օգտագործվում են որպես ձկնաբուծարան։ Ձկնատեսակներից են կարմրախայտը, թեփուղը, կողակը և արագաշարժ ձուկը։ Ամռանը կարելի է հանդիպել մեծ թվով ջրլող թռչունների։

Լիճը սնվում է ձնհալքի ջրերով, անձրևաջրերով և ստորգետնյա ջրերով։ Նոյեմբերից մինչև մարտ ամիս լիճը ծածկված է 0,5-0,6 մ սառույցի շերտով։ Ջուրն ունի թույլ կանաչավուն երանգ, թափանցիկ է, օգտագործվում է տնտեսական նպատակներով։

Խանչալի լիճ են թափվում շատ գետակներ և առուներ։ Լճից դուրս է գալիս Ագրիչայ գետը և թափվում Փարվանա)։ Լճի ափին գտնվում են Նինոծմինդա քաղաքը, Մեծ Խանչալի և Փոքր Խանչալի գյուղերը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  География Грузинской ССР. Тбилиси. 1955
2. 1 2  Советская система разграфки и номенклатуры топографических карт
,K-38-100 Богдановка. Масштаб: 1 : 100 000. Издание 1976 г.
3. 1 2 3  Озёра Грузии. Мецниереба, 1975

Գրականություն
-------------

* Апхазава И. С. Վրացական սովետական հանրագիտարան, էջ 433, Թբիլիսի, 1987

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Խանչալի» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուսի և Եփրոնի |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 13)։*  |
Բուդապեշտ: Ձախից` Պեշտ, աջից` Բուդա, իսկ կենտրոնում Մարգիտ կղզին է
**Պեշտ** (հունգ.՝ Pest, սլովակ.՝ Pešť), Բուդապեշտի արևելյան հարթավայրային մասը։ Զբաղեցնում է քաղաքի տարածքի 2/3 մասը։ Քաղաքի մյուս մասից` Բուդայից, Պեշտը բաժանվում է Դանուբ գետով։ Պեշտում է գտնվում Բուդապեշտի տեսարժան վայրերի մեծ մասը, ներառյալ` Հունգարիայի խորհրդարանի շենքը, Հերոսների հրապարակը և Անդրաշի պողոտան։ Երբեմն հունգարերենի խոսակցական տարբերակում *Պեշտ* բառն օգտագործվում է որպես *Բուդապեշտ* անվանման կրճատ տարբերակ։

Անվան ծագում
------------

*Պեշտ* անվանումը սլավոնական ծագում ունի, կապ ունի ժամանակակից ռուսերենի «печь» (վառարան) բառի հետ։ Հնարավոր է` դա կապված է այն բանի հետ, որ Պեշտի շրջանում գտնվող քարանձավներում վառարան են վառել։

Պատմություն
-----------

Բուդան ու Պեշտը միացնող Սեչենյի կամուրջը
Պեշտը` որպես առանձին քաղաք, առաջին անգամ հիշատակվել է 1148 թվականին։ Հնում Պեշտի տեղում եղել են կելտական և հռոմեական բնակավայրեր։ Արաբ պատմաբան Իբն Ռուստայի տվյալներով քաղաքը հիմնադրել են Վոլգայի բուլղարները` իշխան Հեսենի գլխավորությամբ, ով 970 թվականին Վոլգայի մերձակայքից տեղափոխվել է Հունգարիա։

Պեշտը տնտեսական կարևոր կենտրոն է դարձել 11-13-րդ դարերում։ 1241 թվականին ավերվել է մոնղոլ նվաճողների կողմից, սակայն շուտով կրկին վերակառուցվել է։ 1849 թվականին Դանուբի վրա կառուցվել է առաջին կամուրջը, որ կապում էր Բուդան ու Պեշտը։ 1873 թվականին Պեշտ, Բուդա և Օբուդա քաղաքների միավորման արդյունքում քարտեզի վրա ի հայտ է գալիս նոր քաղաք` Բուդապեշտը։

Տես նաև
-------

* Բուդապեշտ
* Բուդա
* Պեշտ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Adrian Room (2006). *Placenames of the World*. McFarland & Company. էջ 70. ISBN 0786422483.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Պեշտ (Բուդապեշտ)» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4137172-0 · LCCN: n79091694 · VIAF: 135493207 · WorldCat VIAF: 135493207 |

 |
**Իդիլ Բիրեթ** (թուրքերեն՝ İdil Biret, նոյեմբերի 21, 1941(1941-11-21), Անկարա, Թուրքիա), ժամանակակից թուրք դաշնակահարուհի։

Կենսագրություն
--------------

Իդիլ Բիրեթը սկսել է դաշնամուր պարապել հինգ տարեկանից Միթհաթ Ֆենմենի մոտ։ 1949 թվականին Թուրքիայի խորհրդարանի հատուկ որոշմամբ Բիրեթը մեկնել է Փարիզ, սովորելու տեղի կոնսերվատորիայում՝ Նադա Բուլանժեի դասարանում։ Դաշնամուր է պարապել նաև Մադլեն Վալմալետի ու Ժան Դուայենի մոտ։ Կոնսերվատորիան ավարտելուց հետո Բիրեթը հղկել է իր վարպետությունը Ալֆրեդ Կորտոյի և Վիլհելմ Կեմփֆի մոտ։ 1958 թվականից սկսել է միջազգային համերգային շրջագայությունները։ 1959 թվականին արժանացել է Հարիեթ Քոենի միջազգային երաժշտական մրցանակաբաշխության Դինա Լիպատտիի մեդալի։ Մոտ 100 ելույթ է ունեցել ԽՍՀՄ-ում։

Իդիլ Բիրեթը կատարել է Բեթհովենի բոլոր 32 սոնատները, ինչպես նաև Ֆերենց Լիստի Բեթհովենի բոլոր՝ ինը սիմֆոնիաների դաշնամուրի համար փոխակերպումները։ Իդիլ Բիրեթի Շոպենի դաշնամուրային բոլոր ստեղծագործությունների ձայնագրությունը (15 սկավառակ, 1992 թվական) Լեհաստանում մրցանակների է արժանացել։ 1997 թվականի Բրամսի մահվան հարյուրամյակին նվիրված հինգ համերգների ժամանակ, Բիրեթը կատարել է կոմպոզիտորի դաշնամուրային բոլոր մենահամերգները։ Բիրեթի ձայնագրությունների մեջ զգալի տեղ են զբաղեցնում Ռախմանինովի դաշնամուրային ստեղծագործությունները (2000), Պիեռ Բուլեզի սոնատները (1995, ըստ «Մոնդ» թերթի՝ տարվա լավագույն ձայնագրություն), Ֆյորդ Լիգետիի էտյուդները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  FemBio տվյալների շտեմարան (գերմ.)
2. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #13088653X // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
3. ↑  Tageszeitung Sabah Kurzportrait
4. ↑  Tageszeitung Milliyet 26. Juli 2017
5. ↑  "C comme Chopin", in *Improvisation* so *piano*, Jean-Pierre Thiollet, Neva Editions, 2017, p. 28. ISBN 978-2-35055-228-6

Արտաքին հղումներ
----------------

* Իդիլ Բիրեթի պաշտոնական կայք(անգլ.)(գերմ.)(թուրքերեն)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Իդիլ Բիրեթ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Spotify |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Discogs · Discogs · MusicBrainz |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 1024698 · BNE: XX1286794 · BNF: 13926783f · CONOR: 153306723 · GND: 13088653X · GTAA: 260855 · ISNI: 0000000078237076 · LCCN: n81014579 · NKC: xx0114923 · NLA: 35692442 · NLP: a0000002500864 · NSK: 000593711 · NTA: 137048513 · NUKAT: n2011056251 · SUDOC: 110035585 · VIAF: 61734031 · WorldCat VIAF: 61734031 |

 |

 |
**Գնեոս Դոմիտիուս Կորբուլոն** (լատիներեն՝ Gnaeus Domitius Corbulo, մոտ 7, Peltuinum, Պրատա դ’Անսիդոնիա, Լ'Աքվիլա, Աբրուցցո, Իտալիա - 67, Կորինթոս, Պելոպոնես, Հունաստան), հռոմեացի նշանավոր զորավար, կոնսուլ (39 թ), Ներոն կայսեր օրոք Հռոմի կողմից Արևելքում Հայաստանի համար Պարթևաստանի հետ վարած պատերազմում հռոմեական բանակի հրամանատար։

47 թվականին պատերազմել է գերմանական ցեղերի դեմ։ Հռոմի և Պարթևաստանի ու Հայաստանի միջև տասնամյա պատերազմի ժամանակ (54-63) նշանակվել է Կապադովկիայի կուսակալ։ 58 թվականի գարնանը ներխուժել է Հայաստան, գրավել Արտաշատը, 59 թվականի գարնանը հիմնովին ավերել այն, ինչպես նաև Գառնին, 59 թվականի վերջին գրավել Տիգրանակերտը, մտել Ծոփք։ Տիգրանակերտում Հայոց արքա է հռչակել հռոմեական դրածո Տիգրան Զ-ին։

61 թվականին կնքել է համաձայնություն, որով Հայաստանից դուրս են բերվել հռոմեական և պարթևական զորքերը, Տրդատ Ա ճանաչվել է Հայոց թագավոր։

62 թ. գարնանը պարթևները փորձում են վերանվաճել Տիգրանակերտը, և Կորբուլոնը նոր զորքերի բացակայության պայմաններում ստիպված է լինում զինադադար կնքել Պարթևաստանի արքա Վաղարշ Ա-ի հետ։ Ամռանը Հայաստան է ժամանում նոր զորքերով Լուցիոս Ցեզենիուս Պետոսը, ինչը հնարավորություն է տալիս Կորբուլոնին մտնել Միջագետք։ Այնտեղ սակայն նա լուր է ստանում, որ Պետոսը Հռանդեայի մոտ շրջափակման մեջ է ընկել։ Փորձում է հասնել օգնության, սակայն ուշանում է՝ Պետոսը զորքով անձնատուր է լինում։ 63 թ. գարնանը նորից արշավում է Հայաստան, սակայն ուժերի հավասարության պայմաններում Հռանդեայում պարթևների հետ կնքում է պայմանագիր, համաձայն որի Տրդատ Արշակունին դառնում է Հայոց արքա, սակայն իր թագը պետք է ստանար Հռոմում՝ կայսրի ձեռքից։ Պարթևական արշավանքների համար Ներոնից ստանում է պարգևներ։ Սակայն 67 թ. մտահոգվելով Կորբուլոնի աճող հեղինակությունից և ժողովրդայնությունից կայսրը հրամայում է նրան սպանել։ Երբ Կորբուլոնն իմանում է այդ հրամանի մասին նա թրով իր կուրծքը խոցելու միջոցով ինքնասպան է լինում՝ բացականչելով՝ Արժանի եմ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "The game of death in ancient Rome: arena sport and political suicide"

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Կորբուլոն» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | WikiTree · WeRelate · Rodovid |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Դասական հնությունների իրական բառարան · Մեծ նորվեգական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 102391718 · ISNI: 0000000078539584 · LCCN: nb2007025461 · NLP: a0000003817001 · NTA: 070138575 · SUDOC: 194693325 · VIAF: 73382755, 793159234092203370734 · WorldCat VIAF: 73382755, 793159234092203370734 |

 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 643)։*  |
**Պաուլա Բեր** (գերմ.՝ Paula Beer, փետրվարի 1, 1995(1995-02-01), Մայնց, Գերմանիա), գերմանացի դերասանուհի։

Կենսագրություն
--------------

Պաուլա Բերը ծնվել է 1995 թվականի փետրվարի 1-ին գերմանական Մայնցում, նկարիչների ընտանիքում։ Նա ուսանել է Մոնտեսորիի դպրոցում, իսկ 8-ամյա հասակում ընդունվել է թատերական դասընթացների։ Շուտով նա սկսեց հանդես գալ Friedrichstadt-Palast թատրոնի երիտասարդական համույթում։

2009 թվականին, երբ Պաուլան 14 տարեկան էր, նրան հրավիրեցին նկարահանվել Քրիս Քրաուսի «Օդեի օրագրերը» ֆիլմում։ Քասթինգին մասնակցեցին շուրջ 2500 աղջիկ, սակայն դերը ստացավ Պաուլան։ Ֆիլմում դերասանուհին խաղացել է 14-ամյա Օդե ֆոն Սայմերի դերը, ով արձակուրդներին մեկնել է Բալթյան ծովափի մի կալվածատուն։ Ֆիլմի թողարկումից հետո վարձավճարով Պաուլան ստացել է ֆիլմերի քննադատների լավ ակնարկներ և ստացել Բավարիայի կինոյի մրցանակ «Լավագույն երիտասարդ դերասանուհի» անվանակարգում։

2012 թվականին Բերը խաղաց Բավարիայի դքսուհի՝ Սոֆիայի դերը, «Ludwig II» կենսագրական ֆիլմում։ 2014 թվականին դերասանուհին նկարահանվեց Անդրեաս Պրոխասկի «Dark Valley»-ում և առաջադրվեց որպես Ավստրիայի լավագույն երիտասարդ դերասանուհի։ Ֆիլմում նկարահանվեցին նաև՝ Սեմ Ռայլին, Թոբիաս Մորեթին և Թոմաս Շյուբերթը։ Ֆիլմը ներկայացվել է Եվրոպական կինոակադեմիայի մրցանակի համար և արժանացել է մի շարք անվանակարգերի` «Լավագույն կոստյումներ», «Լավագույն արվեստի ստեղծագործություն», «Լավագույն կոստյումների համար ժյուրիի մրցանակ» և «Լավագույն արվեստի ստեղծագործություն ժյուրիի մրցանակ»։

Պաուլա Բերը 2016 թվականին խաղացել է Francois Ozon-ի «Ֆրանց» ֆիլմում գերմանացի Աննայի գլխավոր դերը, որը սգում է իր մահացած փեսային։ Այս դերի համար դերասանուհին Վենետիկի 73-րդ միջազգային կինոփառատոնում ստացել է «Մարչելո Մաստրոյանիի մրցանակ», որով պարգևատրվում են երիտասարդ դերասանները։ 2017 թվականին Պաուլան առաջադրվել է «Լումյեր» և «Սեզար» կինոմրցանակների համար ֆրանսիական անվանակարգերում, «Լավագույն երիտասարդ դերասանուհի» կատեգորիայում։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաուլա Բեր Internet Movie Database կայքում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  EFA Winners 2020 — 2020.
3. ↑  «Nominations aux Lumières 2017». *Ciné +*. 2016 թ․ դեկտեմբերի 16. Վերցված է 4 января 2017-ին.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Պաուլա Բեր» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Դանիական ազգային ֆիլմագրություն · Discogs · Filmportal · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · Metacritic · MusicBrainz · Rotten Tomatoes |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Treccani |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 1498562807931 · BNE: XX5686303 · BNF: 16984064d · CONOR: 305291107 · GND: 1062274865 · ISNI: 0000000389730132 · LCCN: no2013095304 · NKC: pna2014810757 · NLP: a1000000939213 · NTA: 340272198 · SUDOC: 187809607 · VIAF: 283215364 · WorldCat VIAF: 283215364 |

 |

 |
**Պրովինցիա,** Հին Հռոմում Իտալիայից դուրս գտնվող Հռոմին ենթակա տարածք։ Կառավարել են պրոկոնսուլները կամ պրոպրետորները։ Առաջին պրովինցիան ներկայիս Սիցիլիա կղզու տարածքում գտնվող Սիկիլիան էր (մ․ թ․ ա․ 241), հանրապետության ժամանակաշրջանի վերջին կար արդեն մոտ 20 պրովինցիա, կայսրության ժամանակաշրջանում՝ շուրջ 50։

Հանրապետության ժամանակաշրջանում պրովինցիաները դիտվել են իբրև հռոմեական ժողովրդի «կալվածներ», դրանց հողերի մի մասը տրամադրվել է հռոմեացի գաղութաբնակներին։ Պրովինցիայի բնակիչները պարտավոր էին հոգալ հռոմեական կառավարիչների և զորքի կարիքները, հարկ վճարել։

Պրովինցիաներում իրականացվել է ռոմանականացման քաղաքականություն, որն առաջացրել է բազմաթիվ ապստամբություններ (Իսպանիայում՝ մ․ թ․ ա․ 2-1-ին դարերում, Պաննոնիայում՝ մ․ թ․ 69 թվականին և այլն)։

Հռոմեական կայսրության պրովինցիալ քաղաքականությունը սկզբնավորել է Հուլիոս Կեսարը, որը Պրովինցիաների վերնախավին իր կողմն է գրավել ծերակույտի անդամ դարձնելով, ամբողջ համայնքների և առանձին մարդկանց հռոմեական կամ լատինական քաղաքացիության իրավունք շնորհելով և այլն։ Օգոստոս կայսեր ժամանակից (մ․ թ․ ա․ 27 թվականից) պրովինցիաները բաժանվել են կայսերականի (տնօրինում էր կայսրը իր հայեցողությամբ՝ լեգատների միջոցով) և ծերակուտականի (կառավարել են ծերակույտի նշանակած պաշտոնյաները, սակայն կայսրն ուներ գերագույն վերահսկողության իրավունք)։

Իտալիայի և Պրովինցիաների միջև տարբերությունների աստիճանական վերացումը, որը բխում էր ամբողջ կայսրության ստրկատիրական վերնախավի շահերից, իր արտահայտությունն է գտել կայսր Կարակալլայի հրովարտակում (*Edict of Caracalla,* մ․ թ․ 212 թվական), որով կայսրության ազատ բնակչությանը շնորհվել է հռոմեական քաղաքացիության իրավունք։

Հռոմեական Հայաստան
------------------

Հիմնական հոդված՝ Հռոմեական Հայաստան
Հռոմեական Հայաստան, մոտ 117 թվական
Մ․ թ․ 114 թվականին կայսր Տրայանոսը Հայաստանը դարձրել է հռոմեական պրովինցիա, սակայն հայերի ազատագրական պայքարը կայսր Ադրիանոսին (117-138) հարկադրել է 117 թվականին ճանաչել Հայաստանի անկախությունը։ 

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 9, էջ 446)։*  |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Պրովինցիա» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Մեծ կատալոնական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4176036-0 · NKC: ph327659 |

 |