**Ֆրանսիսկո Պաչեկո դել Ռիո** (իսպ.՝ Francisco Pacheco del Río, 1564, Սանլուկար դե Բառամեդա, Կադիս, Անդալուզիա, Իսպանիա - 1644, Սևիլյա, Կաստիլիա և Լեոն), իսպանացի նկարիչ, արվեստի տեսաբան, բանաստեղծ։ Եղել է Դիեգո Վելասկեսի և Ալոնսո Կանոյի ուսուցիչը, որ զգալի ազդեցություն է թողել 17-րդ դարի իսպանական գեղանկարչության զարգացման վրա։

Կյանք և ստեղծագործություն
-------------------------

Ֆրանսիսկո Պաչեկոն ծնվել է Խուան Պերեսի և նրա կնոջ` Լեոնոր դել Ռիոյի ընտանիքում։ Դեռևս երիտասարադության տարիներին` հոր մահից հետո, նա տեղափոխվել է Սևիլյա` հորեղբոր մոտ, որը Պաչեկոյին տվել է աշակերտության նկարիչ Լուիս Ֆերնանդեսի մոտ։ Վերջինիս մոտ Պաչեկոն գերազանցապես զբաղվել է իտալացի վարպետների գործերի կրկնօրինակմամբ։ Սևիլյայում նա ամուսնացել է Դե Միրանդա ընտանիքի օրիորդի հետ։ Այս ամուսնությունից ծնվել է նկարչի դուստրը` Խուանան (1602-1660)։ 1611 թվականին Պաչեկոն եղել է Մադրիդում և Տոլեդոյում, որտեղ ծանոթացել է Էլ Գրեկոյի հետ և նրա մոտ նկարչություն ուսանել։ Դրանից հետո նկարիչը վերադարձել է Սևիլյա և բացել նկարչության դպրոց («Academia Sevillana»):

Ֆրանսիսկո Պաչեկոյի` նկարչության դպրոցը հետևել է կրոնական սյուժեների ու կերպարների հանդեպ ակադեմիական դասական մոտեցմանը։ Դրանում կարևոր դեր է ունեցել նաև այն հանգամանքը, որ նկարիչը եղել է Սևիլյայի ինկվիզիցիայի պաշտոնատար անձ։ Նրա կրոնական խոր հավատալիքներն իրենց արտացոլումն են գտել այնպիսի ստեղծագործություններում, ինչպիսիք են «Ահեղ դատաստանը» և «Գրանադայի տառապյալները»։

Դիեգո Վելասկեսը, սկսած 1611 թվականից, վեց տարի ուանել է Ֆրանսիսկո Պաչեկոյի մոտ։ 1618 թվականին նա ամուսնացել է իր ուսուցչի դստեր` Խուանայի հետ։ Վելասկեսի վաղ շրջանի գործերում զգալի է աներոջ ազդեցությունը։ 1623-1625 թվականներին Պաչեկոն նշանակվել է իսպանացի արքա Ֆիլիպ IV-ի պալատական նկարիչը Մադրիդում։ Այնուհետև, վերադառնալով Սիևիլյա, նա բավական ժամանակ է տրամադրել արվեստի տեսության իր գրքին։

1649 թվականին լույս է տեսել Պաչեկոյի` արվեստի տեսության գիրքը` «Նկարչության արվեստ» („Arte de la pintura, su antiquedad y grandeza") վերնագրով։ Դրանում, բացի նկաչության տեխնիկայի, գույների համադրման ու սրբապատկերագրության հարցերից, հեղինակը մեծ ուշադրություն է հատկացրել 17-րդ դարի իսպանացի նկարիչների ստեղծագործություններին ու կենսագրություններին, ինչի համար էլ արվեստի իսպանացի պատմաբանները նրան կնքել են «Սևիլյայի Վազարի» անունով։ Պաչեկոն եղել է իսպանական գեղանկարչության մեջ նատուրալիզմի հիմնադիրներից և կարևոր դեր խաղացել իսպանական արվեստի` մաներիզմից բարոկկոյի անցման գործում։

Պատկերասրահ
-----------

* Ահեղ դատաստան*Ահեղ դատաստան*
* Սուրբ Հովսեփի երազը*Սուրբ Հովսեփի երազը*
* Սուրբ Ինեսի միստիկ հաղորդությունը*Սուրբ Ինեսի միստիկ հաղորդությունը*
* Բենիտո Արիաս Մոնտանոյի դիմանկարը*Բենիտո Արիաս Մոնտանոյի դիմանկարը*
* Կնոջ դիմանկար երիտասարդ երկրպագուի հետ*Կնոջ դիմանկար երիտասարդ երկրպագուի հետ*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  RKDartists (նիդերլ.)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ֆրանսիսկո Պաչեկո» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Treccani · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BAV: ADV12443947 · BNC: a10133550 · BNE: XX1020816 · BNF: 11918353d · GND: 123129222 · ISNI: 0000000121326542, 0000000119451045 · LCCN: n87854061 · NLP: a0000003379328 · NTA: 073358681 · NUKAT: n2014052817 · PTBNP: 538433 · SUDOC: 027055132 · VIAF: 51694074, 120704944 · ULAN: 500020871 · WorldCat VIAF: 51694074, 120704944 |

 |

 |