**Լեոպոլդ V** (գերմ.՝ Leopold V, 1157 - դեկտեմբերի 31, 1194, Գրաց, Շտիրիա), 1177 թվականից Ավստրիայի դուքս, իսկ 1192 թվականից Շտիրիայի դուքս Բաբենբերգների տոհմից։

Կենսագրություն
--------------

Լեոպոլդ V-ը ծնվել է ազնվականների ընտանիքում։ Նրա հայրը Ավստրիայի դուքս Ֆրիդրիխ I-ն էր, իսկ մայրը Բյուզանդիայի կայսր Մանուիլ I Կոմնենոսի ազգական Թեոդորա Կոմնենան։

Գահ բարձրանալուն պես Լեոպոլդը հաղթանակ տարավ չեխական բանակի նկատմամբ, գրավեց Օլոմուցը, իսկ 1179 թվականի հաշտության պայմանագրով իր տիրույթներին միացրեց Մորավիան։

Խաչակրաց երրորդ արշավանք
------------------------

Հիմնական հոդված՝ Խաչակրաց երրորդ արշավանք
Լեոպոլդ V-ը ճանաչում ձեռք բերեց 1189 թվականին Երրորդ խաչակրաց արշավանքում իր մասնակցության շնորհիվ, երբ դուքսը վիճեց Անգլիայի արքա Ռիչարդ Առյուծասրտի հետ։ Աքքայի գրավման ժամանակ Լեոպոլդն ամրոցի վրա տեղադրեց իր դրոշը, իսկ շուտ բռնկվող անգլիացի արքան հրամայեց հանել ավստրիական դրոշը և տեղը դնել անգլիական դրոշ։

Հետագայում միապետերի միջև առկա կոնֆլիկտը միայն սրվեց՝ Ռիչարդն աջակցում էր Գի դը Լուզինյանին Երուսաղեմի թագավորության գահի համար մղվող պայքարում այն ժամանակ, երբ Լեոպոլդն աջակցում էր իր զարմիկ՝ Կոնրադ Մոնֆերացուն։ 1192 թվականին Կոնրադի սպանությունը շատերը վերագրում էին Ռիչարդին, այդ պատճառով 1192 թվականի գարնանը Պաղեստինից տունդարձի ճամփին, երբ Ռիչարդը գտնվում էր Վիեննայում Լեոպոլդի հրամանով Գեորգ Ռոպպելտ ասպետը ձերբակալեց Ռիչարդին և բանտարկեց Դյուրշտեյն բերդում։ Միայն 1194 թվականին Հռոմի Պապի և Հենրիխ VI-ի ճնշման ներքո Լեոպոլդը համաձայնեց բաց թողնել արքային։ Ազատության համար Ռիչարդը վճարեց ահռելի 50,000 մարկ փրկագին, ինչը դուքսը հետագայում օգտագործեց Վիեննայում արքունի դրամատան հիմնման, մայրաքաղաքի պատերը հզորացնելու և նոր քաղաք հիմնելու համար։

Լեոպոլդի գլխավոր ձեռքբերումը հանդիսացավ Շտիրիայի դքսության միավորումը Ավստրիային։ 1186 թվականին նա կնքեց պայմանագիր Շտիրիայի անզավակ դուքս Օտակար IV-ի հետ, ըստ որի գահը դքսի մահից հետո պետք է փոխանցվեր Լեոպոլդին, Շտիրիական ազնվականների իրավունքների պահպանման պայմանով։ Օակարը մահացավ 1192 թվականին և դքսությոնը հանձնվեց Լեոպոլդին։ Շտիրիայի միավորումը կտրուկ ուժեղացրեց Ավստրիական միապետությանը և զարգացրեց լեռնարդյունաբերությունը։

Մահ
---

1194 թվականին Լեոպոլդն անսպասելի մահացավ ասպետների մրցույթում ձիուց ընկնելու հետևանքով։ Հոր մահից հետո նրա ավագ որդին՝ Ֆրիդրիխ I-ը ժառանգեց Ավստրիան, իսկ կրտսեր որդին՝ Լեոպոլդ VI-ը Շտիրիան։

Ծագումնաբանություն
------------------

| Լեոպոլդ V (Ավստրիայի դուքս)-ի նախնիները |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 16. Էռնեստ |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 8. Լեոպոլդ II |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 17. Ադելաիդա |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 4. Լեոպոլդ III |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 18. Ռապոտո IV |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 9. Իդա |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 2. Հենրիխ II |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 20. Հենրիխ III |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 10. Հենրիխ IV |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 21. Ագնես |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 5. Ագնես |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 22. Օտտո Սավոյացի |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 11. Բերտա Սավոյացի |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 23. Ադելաիդա |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 1. **Լեոպոլդ V (Ավստրիայի դուքս)** |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 24. Ալեքսեոս I Կոմնենոս |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 12. Հովհաննես II Կոմնենոս |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 25. Իռեն Դուքանիա |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 6. Անդրոնիկոս Կոմնենոս |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 26. Լադիսլավ I |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 13. Պիրոսկա |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 27. Ադելաիդա |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 3. Թեոդորա Կոմնենե |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|   | 7. Էրիեն |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #137082118 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
2. ↑  Lingelbach 1913, pp. 91–92.
3. ↑  Cawley Charles։ «Austria»։ *Medieval Lands Project*։ Վերցված է հունվարի 2, 2013

Գրականություն
-------------

* Beller Steven (2007)։ *A Concise History of Austria*։ New York: Cambridge University Press։ ISBN 978-0521478861
* Brooke Z. N. (1938)։ *A History of Europe: From 911 to 1198*։ London: Methuen & Company Ltd։ ISBN 978-1443740708
* Dopsch Heinz (1999)։ *Österreichische Geschichte 1122-1278*։ Vienna: Ueberreuter։ ISBN 3-8000-3973-7

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | The Peerage · WikiTree · WeRelate · Rodovid |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Allgemeine Deutsche Biographie |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 137082118 · VIAF: 81321883 · WorldCat VIAF: 81321883 |

 |