recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**NRK Super**, մանկական հեռուստատեսային ալիք՝ ստեղծված Նորվեգական հեռարձակման կորպորացիայի կողմից։ Սկսել է հեռարձակումը 2007 թվականի դեկտեմբերի 1-ին, հեռարձակում է առավոտյան 7-ից մինչև երեկոյան 19:00-ն: Հեռուստադիտողները 2-ից 12 տարեկան երեխաներն են։

Պատմություն
-----------

Հեռուստաալիքի հեռարձակումը սկսվել է 2007 թվականի դեկտեմբերի 1-ից Նորվեգական հեռորձակման կորպորացիայի կողմից։ Հեռուստաալիքի և հավաստագրման ստեղծման արժեքը տատանվում էր 50-ից մինչև 60 միլիոն կրոնաների միջև։ Դա NRK-ի պատասխան քայլն էր Նորվեգիայում Disney Channel-ի թողարկումից հետո, որը արդեն հեռարձակվում էր մի քանի տարի շարունակ. երկրի գլխավոր հեռուստառադիոընկերությունը չէր ցանկանում կորցնել մանկական լսարանը և այդ իսկ պատճառով ռիսկային քայլի գնաց։

NRK-ի հեռարձակման լսարանը 100-տոկոսանոց էր, և մանկական հաղորդումների մի մասը հեռարձակվում էր միաժամանակ նոր NRK Super և գլխավոր NRK1 հեռուստաալիքներով։ Սկսած 2010 թվականից՝ հեռուստաալիքը ամբողջովին անկախ դարձավ Նորվեգական հեռարձակման կորպորացիայի այլ նախագծերից և մտավ բոլոր հեռուստափաթեթների մեջ։ Այդ օրվանից մանկական հաղորդումները հեռարձակվում են միայն NRK Super-ով։

2010 թվականի հունվարի 4-ից սկսած՝ հեռուստաալիքով ցուցադրվում են երեխաների համար նորություններ՝ «Supernytt» 18:50-ին։

Հաղորդումների ծրագիր
--------------------

* 7:00—13:30՝ ծրագրեր և ֆիլմեր 2—7 տարեկան երեխաների համար։
* 13:30—17:45՝ ծրագրեր և ֆիլմեր 8—12 երեխաների համար (սեփական արտադրության և այլ երկրների հաղորդումներ)։
* 17:45—18:00՝ «Sami» ծրագրեր (սաամյան լեզվով) և «Tid for tegn» (тթույլ սլողություն ունեցող երեխաների մասնակցությամբ հեռուստահաղորդում)։
* 18:00—18:40՝ ծրագրեր և ֆիլմեր 2—7 երեխաների համար։
* 18:40—19:00՝ ծրագրեր և ֆիլմեր 8—12 երեխաների համար։

NRK Super ռաիդոկայան
--------------------

2007 թվականի հոկտեմբերի 16-ից սկսած՝ սկսել է գործել ռադիոկայան, որը զուգահեռ հեռարձակվում է ուըղիղ եթերով։ Հեռարձակումն իրականացվում է 6-ից մինչև 21 ժամ։ Ռադիոհաղորդումների մի մասը կատարվում է NRK P1 ռադիոկայանով՝ աշխատանքային օրերին 18:30-ից մինչև 19:00, շաբաթ օրերին՝ 19:00-ից մինչև 20:00:Պ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Barne-tv døgnet rundt i NRK Archived 2014-04-26 at the Wayback Machine. (նորվ.)
2. ↑  Bernander får 100 mill. Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine. (նորվ.)
3. ↑  Skal ta barna fra Disney-kanalene (նորվ.)
4. ↑  Bryter 50 år gammel barne-TV-tradisjon Archived 2014-04-27 at the Wayback Machine. (նորվ.)
5. ↑  Supernytt for barn (նորվ.)
6. ↑  Ny programleder i Supernytt! Archived 2014-04-27 at the Wayback Machine. (նորվ.)
7. ↑  NRK’s channels Archived 2008-01-03 at the Wayback Machine. (անգլ.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* NRK Super-ի պաշտոնական կայք (նորվ.)
**Բագրատ Գալուստի Հովհաննիսյան** (օգոստոսի 13, 1929(1929-08-13), Բաքու, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - ապրիլի 6, 1990(1990-04-06), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ կինոռեժիսոր, սցենարիստ, դերասան։ ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1988)։

Դերասանուհի Անահիտ Ղուկասյանի ամուսինը։

Կենսագրություն
--------------

1938 թվականից ապրել է Պարսկաստանում, հայրենադարձվել 1946 թվականին։

Ավարտել է ԵՊՀ ռոմանոգերմանական ֆակուլտետը (1956), իսկ 1957-1961 թվականներին՝ Երևանի Գրականության ինստիտուտի ասպիրանտուրան, այնուհետև՝ Մոսկվայի Համաշխարհային գրականության ինստիտուտը։

1961-1964 թվականներին և 1966-1969 թվականներին աշխատել է Հայֆիլմ կինոստուդիայի սցենար-խմբագրական կոլեգիայում, 1969 թվականից՝ ռեժիսոր, 1965 թվականին՝ ռեժիսոր-ստաժոր Մոսֆիլմ կինոստուդիայում (մասնակցել է Անդրեյ Տարկովսկու «Անդրեյ Ռուբլյով» ֆիլմի ստեղծմանը)։

Առաջին ինքնուրույն ժապավենը «Աղքատի պատիվը» (1969, ըստ Հովհաննես Թումանյանի) կարճամետրաժ գեղարվեստական ֆիլմն է։

Հովհաննիսյանի հետագա կինոնկարներին՝ «Հնձան» (1973), «Աշնան արև» (1977), «Տերը» (1987, երկուսն էլ՝ Հրանտ Մաթևոսյանի սցենարով), «Ադամամութ» (1988, ըստ Վահագն Գրիգորյանի համանուն վեպի) բնորոշ են ժողովրդի բնավորության շերտերի և կյանքի սուր հակասությունների մեջ թափանցելու միտումը, ազգային հարուստ նկարագիրը, գեղարվեստական լուծումների խորությունը։

Ֆիլմագրություն
--------------

### Ռեժիսոր

| Տարեթիվ | Ֆիլմ |
| --- | --- |
| 1989 | Եվ կրկնվելու է ամեն ինչ |
| 1983 | Տերը |
| 1977 | Աշնան արև |
| 1973 | Հնձան |
| 1969 | Չախ-Չախ թագավորը
* Աղքատի պատիվը
 |

### Սցենարիստ

| Տարեթիվ | Ֆիլմ |
| --- | --- |
| 1989 | Եվ կրկնվելու է ամեն ինչ |
| 1975 | Իմ սիրտը լեռներում է |

### Դերերը կինոյում

| Տարեթիվ | Ֆիլմ | Դեր |
| --- | --- | --- |
| 1972 | Սոլյարիս | Տարխիե |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  ČSFD (չեխերեն) — 2001.
2. 1 2  Հայկական Հանրագիտարան «Հայկական Համառոտ Հանրագիտարան»
3. ↑  Բագրատ Հովհաննիսյանի էջը kino-teatr.ru կայքում

Արտաքին հղումներ
----------------

* Բագրատ Հովհաննիսյանի մասին Էյ Վի Փրոդաքշն կայքում Archived 2022-04-02 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Armenian Cinema ID · Armenian Cinema ID · ČSFD · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: no2018091065 · VIAF: 931153184538827100007 · WorldCat VIAF: 931153184538827100007 |

 |
**«Հագնված մախա»** (իսպ.՝ La maja vestida), իսպանացի նկարիչ Ֆրանցիսկո Գոյայի նկարն է, վրձնել է 1800-1805 թվականներին։ Համարվում է «Մերկ մախա» նկարի զույգ նկարը։ Երկու նկարները պատկանել են Իսպանիայի առաջին նախարար, հայտնի կնամոլ Մանուել Գոդոյին, հանդիսացել են նրա մերկ բնորդներով նկարների հավաքածուի մի մասը, ընդ որում, «Մերկ մախա» նկարը ծածկված է եղել «Հագնված մախա» նկարով, այնպես, որ ցանկացած պահի հնարավոր լինել հանդիսատեսին ներկայացնել հատուկ տեխնիկայի օգնությամբ։ Իսպանական ինկվիզիցիայի կողմից Գոդոյի հավաքածուն բռնագրավելուց հետո երկու նկարները պահպանվել են Սան Ֆերնանդոյի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայում, իսկ 1901 թվականից կողք կողքի ցուցադրվում են Պրադո թանգարանում։

Մախա անվանել են 18-19-րդ դարերի ցածր խավի իսպանացի քաղաքաբնակ կանանց, որոնք հայտնի էին իրենց պճնամոլությամբ և ուրախ բնավորությամբ, սակայն սկզբում նկարներն անվանվել են «Գնչուհիները», դա երևում է Գոդոյի գույքի 1808 թվականի գույքացուցակից։ Ավելի վաղ համարվել է, որ նկարներում պատկերված է Մարիա Կաետանա Դե Սիլվան, 13-րդ դքսուհի Ալբան, սակայն հիմա արվեստաբաններն ավելի հավանական են համարում, որ որպես մոդել է հանդես եկել Պեպիտա Տուդոն՝ Գոդոյի սիրուհին, որը հետո դարձել է նրա կինը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4
2. ↑
3. 1 2
4. ↑  Музей Прадо. Маха одетая
5. 1 2  Музей Прадо. «Махи» Гойи

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Հագնված մախան» Պրադո թանգարանում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDimages |

 |
Բրազիլիական ճաշատեսակներ
Ֆեյժոադա
Վատապի
**Բրազիլական խոհանոց**, համարվում է Բրազիլիայի ազգային մշակույթի գլխավոր մասնիկներից մեկը։ Իր մեջ պարունակում է նաև պորտուգալական, իսպանական, հնդկական, աֆրիկական և փոքր-ինչ ֆրանսիական խոհանոցներից ճաշատեսակներ։

Բրազիլական ամեն մի շրջան ունի իր հատուկ ճաշատեսակները։ Մի շրջանում կա օրինակ հայրենի ճաշատեսակներ, իսկ մեկ այլ բրազիլական շրջանում կա ավելի շատ եվրոպական խոհանոցի ճաշատեսակներ, որոնք Բրազիլիա են բերել եվրոպական միգրանտները։ Տարատեսակ են նաև բրազիլական խոհանոցի համերը, այստեղ ամենից շատը օգտագործվում են ծովային խեցգետիներ և անտառային կենդանատեսակների միս։

Բրազիլիական ավանդական ուտեստ է համարվում Բաիի նահանգում պատրաստվող ֆեյժոադա ուտեստը, որը սակայն իր արմատներով պատկանում է աֆրիկական խոհանոցին։ Այստեղի ազգային ուտեստների հիմնական բաղադրության մեջ մտնում են տարատեսակ ձկները, որոնց որսալու համար պետք է ստանալ պետության կողմից հատուկ թույլատրություն։ Հիմնականում այդ ձկների հետ խառնում են նաև աֆրիկական տարբեր հատապտուղներ, որոնք էլ ավել են համեղ դարձնում բրազիլիական խոհանոցի ազգային ուտեստները։ Այսպիսով բրազիլիան ունի տասնյակավոր ուտեստներ, որոնք ունեն իրենց սեփական անունները և սեփական արմատները։Բրազիլացիները նաև շատ են օգտագործում բանանը իրենց սննդակարգում։

Բնորոշ ճաշատեսակներ
-------------------

* Ֆեյժոադա (feijoada) — համարվում է բրազիլիայի խոհանոցի ամենահավատարիմ ճաշատեսակը։ Ռիո դե Ժանեյրոյում այս ուտեստը հիմնականում պատրասում են սև լոբիից, չոր մսից, ապխտած երշիկից, խոզի մսից, սխտորից, պղպեղից և լավրովի տերևներից։ Այս ուտեստը մատուցվում է կապույտ ամանով, մանիոկիի այլուրով, և այս ուտեստը համտեսողին խորհուրդ է տրվում մինչ համտես անելը երազանք պահել, որը անպայման կկատարվի։ Ֆեյժոդայի մեջ ավելացնում են նաև նարինջի կեղևներ, կաղամբ և պղպեղի սոուս։
* Բրինձ լոբու հետ։
* Ֆարոֆա — մանիոկի այլուրի տապակած տեսակը։
* Բակալյաու — ուտեստ՝ պատրաստված չոր ձկից։
* Տակակո։
* Վատապի — կակղամորթերից պատրաստված ուտեստ։
* Սարապետեու (Sarapateu) — խողի երիկամից կամ էլ խոզի սրտից պատրաստված ուտեստ։ Նրան ավելացնում են լոլիկ, պղպեղ և սոխ։
* Կարուրու (Caruru)։

Ամազոնկիի շրջաններում բնորոշ ուտեստ համարվում է պատոն և տուկուպին (pato no tucupi), պատրաստված բադի մսից։

Ռիո Գրանդի դու Սուլում գլխավոր ազգային ուտեստ է համարվում շուրասկոն (churrasco)։ Նա պատրաստված է տավարի մսից։

Խմիչքներ
--------

* Մատե.
* Գարեջուր
* Կաշասա — օղի, վերամշակված տրոսնիկայի սպիրտից։
* Կայպիրինա — կոկտեյլ պատրաստված կաշասիից, լիմոնի հյութից, շաքարավազից և սառույցից։
* Գուարանա — սառը խմիչք, պատրաստված գուարանների պտուղներից։
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Անանյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:*

**Գագիկ Անանյան** (12 ապրիլի, 1962, Մեծշեն, Մարտակերտի շրջան - 27 դեկտեմբերի, 1993, Մատաղիս), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Գագիկ Անանյանը ծնվել է 1962 թ. ապրիլի 12-ին Մարտակերտի շրջանի Մեծշեն գյուղում։ 1979-ին ավարտել է միջնակարգ դպրոցը, իսկ այնուհետև՝ Ստեփանակերտ քաղաքի վարորդական դասընթացները։ 1981 թ. զորակոչվել է Խորհրդային բանակ։ Ծառայել է խորհրդային բանակի՝ Էջմիածնում տեղակայված ստորաբաժանումում, եղել է տանկի մեխանիկ-վարորդ։ Զորացրվելուց հետո որպես վարորդ աշխատել է գյուղի տնտեսությունում։ 1990 թ. անդամագրվել է Վլ. Բալայանի ջոկատին։ Մասնակցել է բազմաթիվ մարտերի և ամենուր ցուցաբերել խիզախություն։ Զոհվել է 1993-ի դեկտեմբերի 27-ին Մատաղիս գյուղում։ Հետմահու պարգևատրվել է «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշանով։ Ամուսնացած էր, ունի երեք երեխա։ Հանգչում է Մեծշենի գերեզմանատանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Գագիկ Անանյանը Արցախյան պատերազմի թանգարանի կայքում(չաշխատող հղում)
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Թոքմաջյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:*

**Տիգրան Արմենակի Թոքմաջյան** (սեպտեմբերի 10, 1923(1923-09-10), Ալեքսանդրապոլ, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - նոյեմբերի 6, 2004(2004-11-06), Երևան, Հայաստան), հայ նկարիչ։ ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ (1985)

Կենսագրություն
--------------

1945 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստի ուսումնարանը, 1952 թվականին՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ 1969-1970 թվականներին դասավանդել է ԵԳՈՒ-ում, 1970-1983 թվականներին՝ ՀՊՄԻ-ում։

Ստեղծել է բնապատկերներ, պատմամշակութային թեմաներով կոմպոզիցիաներ, որմնանկարներ, գրաֆիկական գործեր։

* «Սևան» (1985)
* «Ժայռեր» (1990)
* «Լավաշ թխող կանայք» (1996)
* «Գողգոթա» (1996)
* «Խաչելություն» (1997)
* «Սուրբ Հռիփսիմե» (1998)
* «Հայոց դարձը» (2000, Սուրբ էջմիածնի վեհարան)

Կոմպոզիցիաներ՝

* «Գրիգոր Նարեկացի » (1999)
* «Մեսրոպ Մաշտոցը» (1999, եռանկար)
* Դավթաշեն գյուղի (ՀՀ Արագածոտնի մարզ) մշակույթի տան որմնանկարներ (1983-1984)
* Երևանի № 185 (1986) և № 189 (1990-ական թթ.) դպրոցների որմնանկարներ

Ձևավորել է գրքեր։ Գործերից պահվում են ՀԱՊ-ում, Մարտունու պատկերասրահում, Սուրբ Էջմիածնի վանքում, Օշականի Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոց թանգարանում և այլուր։

Ցուցահանդեսներ
--------------

Անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել Երևանում (1995, 2000, 2003)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005*
**Սամիր Ջամալ օղլի Աբդուլով** (ադրբ.՝ Abdulov Samir Camal oğlu, մայիսի 8, 1987(1987-05-08), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ադրբեջանցի ֆուտբոլիստ, հարձակվող։ Խաղում է Ադրբեջանի առաջին դիվիզիոնի «Շուշա» ֆուտբոլային ակումբում։

Կենսագրություն
--------------

Սամիր Աբդուլովը ծնվել է 1987 թվականի մայիսի 8-ին Սումգայիթ քաղաքում։ 1995 թվականին սկսել է ֆուտբոլով զբաղվել Սումգայիթի ֆուտբոլի դպրոցում, վաստակավոր 
մարզիչ Թոֆիգ Ռզաևի և Աղամուս Բագիրովի ղեկավարությամբ։ Այստեղ անց է կացրել 8 տարի։ Ադրբեջանի միջազգային համալսարանի ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետի շրջանավարտ է, որտեղ սովորել է 2004-2008 թվականներին։ 2013 թվականին ընտանիք է կազմել, ունի մեկ որդի։

Ակումբային կարիերա
------------------

Սամիր Աբդուլովը Սումգայիթի ֆուտբոլի դպրոցի սան է։ Իր պրոֆեսիոնալ կարիերայի առաջին տարիները ֆուտբոլիստն անց է կացրել Սումգայիթի «Ղազար-Սումգայիթ» և «Գյանջլարբիրլիյի» ակումբներում։ Հետագայում խաղացել է նաև Եվլախի «Քարվան», Զագաթալայի «Սումգայիթ», Բաքվի «Ազալ», «Գյանջա» և «Սումգայիթ» ակումբներում։

2012 թվականի ամռանը տեղափոխվել է Ադրբեջանի առաջին դիվիզիոնում հանդես եկեղ «Նեֆթչալա» ակումբ։ 2014 թվականի փետրվարին, ձմեռային տրանսֆերի պատուհանի ժամանակ կես տարով պայմանագիր է կնքել առաջին դիվիզիոնի մեկ այլ` «Շուշա» ֆուտբոլային ակումբի հետ։

### Առաջնություն

Ադրբեջանի առաջնության մասնակցության վիճակագրությունն ըստ խաղաշրջանների.

| № | Խաղաշրջան | Ակումբ | Խաղեր | Գոլեր |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 2003 / 2004 | «Ղազար-Սումգայիթ» | 10 | 1 |
| 2 | 2004 / 2005 | «Գյանջլարբիրլիյի» | 24 | 2 |
| 3 | 2005 / 2006 | «Քարվան» | 39 | 4 |
| 4 | 2006 / 2007 | «Սիմուրգ» | 5 | 0 |
| 5 | 2009 / 2010 | «ԱԶԱԼ» | 10 | 0 |
| 6 | 2010 / 2011 | «ԱԶԱԼ» | 8 | 0 |
| 7 | 2010 / 2011 | «Գյանջա» | 7 | 1 |
| 8 | 2011 / 2012 | «Սումգայիթ» | 10 | 1 |
| 9 | 2013 / 2014 | «Նեֆթչալա» | 35 | 8 |
| 10 | 2013 / 2014 | «Շուշա» | 11 | 5 |

### Գավաթ

Ադրբեջանի գավաթի մասնակցության վիճակագրությունն ըստ խաղաշրջանների.

| № | Խաղաշրջան | Ակումբ | Խաղեր | Գոլեր |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 2009 / 2010 | «ԱԶԱԼ» | 3 | 0 |
| 2 | 2010 / 2011 | «ԱԶԱԼ» | 1 | 0 |
| 3 | 2011 / 2012 | «Սումգայիթ» | 1 | 1 |
| 4 | 2012 / 2013 | «Նեֆթչալա» | 2 | 1 |
| 5 | 2013 / 2014 | «Նեֆթչալա» | 1 | 0 |

Ձեռքբերումներ
-------------

**Քարվան**

* 2006 թվական - Ադրբեջանի Բարձրագույն խմբի առաջնության արծաթե մեդալակիր
* 2006 թվական - Ադրբեջանի Գավաթի եզրափակիչ
* 2007 թվական - Ադրբեջանի Բարձրագույն խմբի առաջնության բրոնզե մեդալակիր

**Նեֆթչալա**

* 2014 թվական - Ադրբեջանի Առաջին խմբի առաջնության արծաթե մեդալակիր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Transfermarkt.com(բազմ․) — 2000.
2. ↑  Samir Abdulov "Gəncə"də Archived 2014-08-08 at the Wayback Machine.(ադրբ.)
3. ↑  Протокол матча I тура Первого Дивизиона чемпионата Азербайджана между клубами «Нефтчала» и «Карван».
4. ↑  Samir Abdulov özünə yeni klub tapdı Archived 2014-08-08 at the Wayback Machine.(ադրբ.)


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | FootballDatabase.eu · FootballFacts.ru · Soccerway · Transfermarkt (խաղացող) |

 |
**Ուաջիթ** կամ **Ուտո** (եգիպ.՝ W3ḏt / W3ḏjt - *կանաչ*)), ներքին Եգիպտոսի հին եգիպտական կոբրա-աստվածուհի, ով փարավոնի իշխանության հովանավորն էրː Նեհբեթ գիշակեր թռչուն աստվածուհու հետ միասին հանդիսանում է Երկու երկրների աստվածը (նախկինում եղել են ստորին և վերին Եգիպտոս), հաճախ է հանդիպում Ուրեյ արքայատոհմի ադամանդե թագերի վրա։

Անուն
-----

Նկարում Նեֆերտումը նստած է լոտոս ծաղիկի վրա, երկու երկրների տիրուհիների միջև (Ուաջիթ և Նեհբեթ): Դեմդերի տաճար, հռոմեական ժամանակաշրջան:
Անունի ձևը նույնականացնում են ստորին Եգիպտոսի խորհրդանիշ՝ պապիրուս բույսի հետː Նաև այն թարգմանաբար նշանակում է «կանաչ», քանի որ Ուաջիթը համարվում էր «կանաչ բուսականություն կրող» ː

Նկարագրություն
--------------

Նկարագրվել է կանգնած կոբրայի կամ Ստորին Եգիպտոսի կարմիր թագը գլխին կրող կնոջ տեսքով։ Հիբիսում հանդիպում է նկարագրություններ որտեղ աստվածուհին ունի առյուծի գլխով կնոջ տեսք։ Ավելի ուշ ժամանակներում Ուաջիթը նկարագրվել է առյուծի գլխով կնոջ տեսքով՝ զարդարված իր նախնական խորհրդանիշ կոբրայով։ Կապվելով արևային սիմվոլների հետ երբեմն ավելացվում էին արևի սկավառակ։

Դիցաբանություն
--------------

Պապիրուսագույն աստվածուհին հին եգիպտական դիցաբանության մեջ է մտել որպես երիտասարդ Գոռի ստնտուː Նա օգնել է Գոռի մայր Իսիդային փրկել երեխային դավաճան Սետայից, երբ որ նա հայտնվել էր Դելիտի թփուտներում։ Հին հունական Ապոլոնի և Լատոնի պատմություններում կա այս միֆի համարժեք միֆը։ Ապոկոնի և Լատոսնի Դելոսում մնալը հանգեցրեց նրան, որ Ուտոյին հելլենական ժամանակաշրջանում սկսեցին նույնացնել Լատոնի հետ։ Փարավոնները Ուաջիթին և Նեհբեթին համարում էին իրենց թագավորական իշխանության և պատերազմներում անպարտելիության, Ստորին և Վերին Եգիպտոսների պաշտպանն ու հովանավոր աստվաշուհին։ Այն հանդիսանում է Ուրեյ արքայատոհմի հիմնական ոճավորվածության մասերիցː

Ուրեյը Ջերոսի բուրգի վրա:
Ք. հ. IV դարի հերոգլիֆիկան ցույց է տալիս, որ եգիպտացիները ունեցել են օձի հերոգլիֆ, որին անվանում էին «ուրե», այն հունարեն նշանակում է «վասիլիսկ» և «անվերջություն»։ Եգիպտացիները հավատում էին, որ այս տեսակի օձերը անմահ են, և որ նրանք շնչառությամբ կարող են սպանել ցանկացած արարածի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  *Rolf Felde* Ägyptische Gottheiten. — 2. — Wiesbaden: R. Felde Eigenverlag, 1995. — С. 68.
2. ↑  *Michael Rice* Who's Who in Ancient Egypt. — Routledge, 2002. — С. 88. — 320 с. — ISBN 9781134734207
3. ↑  *Гораполлон* О том, как [египтяне] изображают вечность // Иероглифика : Книга первая / Пер. с др.-греч. А. Г. Алексаняна.


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա (օնլայն) · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Կրուգոսվետ · Universalis |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Թումանյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:*

**Համլիկ Թումանյան** (1896, Թիֆլիս, Ռուսական կայսրություն - 1938, Վրաստան), հայ հասարակական, պետական և կուսակցական գործիչ, փիլիսոփա, թարգմանիչ, Ֆրանսիայի կոմունիստական կուսակցության անդամ, Վրաստանի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի ավագ գիտաշխատող։ Բանաստեղծ Հովհաննես Թումանյանի որդին։

Կենսագրություն
--------------

Համլիկ Թումանյանը ծնվել է 1896 թվականին Թիֆլիսում։ Սովորել է Ներսիսյան դպրոցում, որից հետո ընդունվել է Փարիզի Սորբոնի համալսարանի փիլիսոփայության բաժինը և այն ավարտել 1924 թվականին։ Ֆրանսիայում մտել է կոմունիստական կուսակցության շարքերը։ 1924 թվականին վերադառնալով Թիֆլիս` շարունակել է կուսակցական գործունեությունը։ Շուտով անցել է աշխատանքի Վրաստանի գիտությունների ակադեմիայում որպես ավագ գիտաշխատող։ Համլիկ Թումանյանը բազմաթիվ թարգմանություններ է կատարել Ռաբինդրանաթ Թագորից («Մահիկը», «Պարտիզպան»-ը տպագրվել են Վիեննայում 1922 թվականին, Երևանում` 1955 թվականին և 1961 թվականին), նաև Պուշկինի ստեղծագործություններից։ Համլիկ Թումանյանն ուներ մեկ աղջիկ՝ Նեկտար անունով։

Սովետական ռեժիմի կողմից ձերբակալվել է 1935 թվականինին, ապա՝ 6 ամիս անց ազատ արձակվել։ 1937 թվականին անձամբ Լավրենտի Բերիայի հրամանով կրկին ձերբակալվել է և 1938 թվականին գնդակահարվել։ Գնդակահարման վայրը դեռ անհայտ է։

Պատկերասրահ
-----------

* Թումանյանների ընտանիքըԹումանյանների ընտանիքը

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ստալինյան գնդակահարվածների ցուցակ (1937-1954) Archived 2019-11-20 at the Wayback Machine.
* Համլիկ Թումանյան. մեծ բանաստեղծի երրորդ որդու ճակատագիրը
* Օսմանյան և բոլշևիկյան մեթոդներով նահատակված Հովհաննես Թումանյանի զավակները(չաշխատող հղում)

Աղբյուրներ
----------

* Հովհաննես Թումանյանի զավակները
* Հովհաննես Թումանյանի զավակները Archived 2017-11-14 at the Wayback Machine.
**Շիրակի մարզպետարանը** ձևավորվել է 1996 թվականին՝ «Վարչատարածքային բաժանման մասին» Հայաստանի օրենքի համաձայն։ Ինչպես բոլոր մարզերում, այնպես էլ Շիրակի մարզում, Հայաստանի Սահմանադրության համաձայն, իրականացվում է պետական կառավարում։ Այս ոլորտի հարաբերությունները կարգավորվում են Սահմանադրությամբ, օրենքներով, Հայաստանի Նախագահի՝ «Հայաստանի Հանրապետության մարզերում պետական կառավարման մասին» հրամանագրով և այլ իրավական ակտերով։ Հայաստանի Շիրակի մարզում պետական կառավարումն իրականացնում է Շիրակի մարզպետը՝ մարզպետարանի միջոցով։ Մարզպետարանն իրագործում է կառավարության տարածքային քաղաքականությունը, համակարգում հանրապետական գործադիր մարմինների տարածքային ծառայությունների գործունեությունը։

Հայաստանի Շիրակի մարզպետարանի կառուցվածքը
-----------------------------------------

Մարզպետարանը կազմված է մարզպետից, մարզպետի տեղակալներից, խորհրդականներից, օգնականներից և մարզպետարանի աշխատակազմից։ Աշխատակազմը բաղկացած է 6 վարչություններից, քարտուղարությունից, 6 բաժիններից և 5 առանձնացված ստորաբաժանումներից։ Մարզպետարանի համակարգում ընդգրկված են պետական ոչ առևտրային և մարզային ենթակայության այլ կազմակերպություններ։ Մարզպետարանի աշխատակազմի վերակազմակերպման և նրա գործունեության դադարման կարգն ու պայմանները սահմանվում են օրենքով։

Ղեկավարությունը
---------------

**Մարզպետ՝**

* Հովհաննես Հարությունյան

**Տեղակալ՝**

* Վարդան Գրիգորյան

Հայաստանի Շիրակի մարզպետներ
---------------------------

1. Արարատ Գոմցյան 1996-1998 թվականներ
2. Ֆելիքս Փիրումյան 1999-2003 թվականներ
3. Ռոմիկ Մանուկյան 2003-2007 թվականներ
4. Լիդա Նանյան 2007-2010 թվականներ
5. Աշոտ Գիզիրյան 2010-2013 թվականներ
6. Ֆելիքս Ցոլակյան 2013-2016 թվականներ
7. Հովսեփ Սիմոնյան 2016-2017 թվականներ
8. Արթուր Խաչատրյան 2017-2018 թվականներ
9. Կարեն Սարուխանյան 2018 թվական
**Արմավիրի Ս․ Լուկաշինի անվան պետական գյուղատնտեսական քոլեջ**, ուսումնական հաստատություն Հայաստանի Արմավիր քաղաքում։

Հիմնադրում
----------

Հիմնադրվել է 1952 թվականին, պատրաստում է մասնագետներ գյուղատնտեսագիտություն, մենեջմենթ (ագրարային ոլորտ), խմորման արտադրության տեխնոլոգիա և գինեգործություն, սպառողական ապրանքների փորձաքննություն, ֆինանսներ (ագրոպարենային համալիրի), էկոնոմիկա, հաշվապահակիան հաշվառում և աուդիտ (ագրոպարենային համալիրի), ապրանքագիտություն, իրավագիտություն, փոխադրումների կազմակերպում և կառավարում տրանսպորտում մասնագիտություններով։ Ունի 0,3 հա ուսումնափորձնական հողամաս։ Քոլեջն ուսումնական հենքի բարելավման նպատակով համագործակցում է միջազգային մի շարք կազմակերպությունների հետ։ Առկա և հեռակա բաժիններում սովորում է շուրջ 500 ուսանող (2012):

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Գյուղատնտեսական հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
Բանջարաբուծությունը՝ որպես գիտություն, Հայաստանում ձևավորվել է 1930-ական թթ-ին՝ Գիտահետազոտական հիմնարկների կազմակերպմանը զուգընթաց։ 1931-ին Մոսկվայի բանջարանոցային տնտեսության ԳՀհ-ի համակարգում ստեղծվել է Երևանի բանջարաբուծ. հենակետը (1933-ից՝ Հայաստանի հողժողկոմատի պտղաբուծության գոտիական կայան), 1932-ին՝ Լենինականի ընտրասերման կայանի բանջարային բույսերի ընտրասերման և սերմնաբանության բաժինը։

1950-ին ընտրասերման աշխատանքները կենտրոնացվել են Պահածոների արդյան համամիութ. ԳՀհ-ի հայկական բանջարաբուծ. հենակետում (1958-ից՝ Բանջարաբուծ. փորձաընտրասերման կայան, 1959-ից՝ Հայաստանի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն գյուղնախարարության ինքնուրույն Գիտահետազոտական կայան)։ 1981-ին հիմ նադրվել է Բանջարաբոստանային մշակաբույսերի հանրապետական ընտրասերման սերմնաբուծ. կայանը (1993-ից՝ Բանջարաբոստանային մշակաբույսերի ԳՀհ, 1998-ից՝ Բանջարաբոստանային և տեխ. մշակաբույսերի գիտական կենտրոն)։

Ուսումնասիրություններ
---------------------

Գիտահետազոտական հաստատություններում ուսումնասիրվել են բանջարաբոստանային բույսերի ծագումնաբանությունը, աճման ու զարգացման առանձնահատկությունները, հետերոզիսի, տարբեր բնակլիմ. պայմաններում այդ բույսերի մշակության, տարածման, սորտընտրության, ծածկած գրունտում բանջարաբուծության զարգացման և ընտրասերման հարցերը, ստացվել բազմաթիվ սորտեր (Անահիտ Անանյան, Գուրգեն Բաբաջանյան, Նինա Ավետիքյան, Ալբերտ Ավագյան, էմմա Քոչարյան, Մարտիրոս Ղազարյան, Մարատ Հովհաննիսյան, Հ.Ակունց, Արամ Եղիազարյան, Գրիշա Ղարիբյան և ուրիշներ)։

1990-ական անուններ
------------------

1990-ական թվականների վերջից այդ աշխատանքները շարունակել է գիտնականների նոր սերունդը (Գայանե Սարգսյան, Գալուստ Ասլանյան, Վազգեն Ձուրաբյան, Ռուբիկ Շահազիգյան, Գայանե Մարտիրոսյան, Լաուրա Թադևոսյան, Արմենուհի Փահլևանյան, Սվետա Հայրապետովա, Սեդա Ղազարյան, Վարազդատ Նուշիկյան, Հասմիկ Արզումանյան, Ռիմա Մկոյան, Կարինե Սառիկյան, Արաս Ղազարյան, Ռայա Բալայան, Վիկտոր Դաբաղյան, Դոնարա Խաչատրյան, Հասմիկ Տերտերյան և ուրիշներ)։ Ստեղծվել և արտադրություն են ներդրվել լոլիկի՝ Լիա, Նվեր, Առաքել, Անահիտ-351, ջերմատնային՝ Լուսարփի, Սոֆիա, հարսնախոտի (ֆիզալիս)՝ Զանգակ, սմբուկի՝ Ավանդ, Տավուշ, քաղցր տաքդեղի՝ Նուշ-55, Զմրուխտ, կծու տաքդեղի՝ Արևահամ, Առաջնեկ, Հպարտ, վարունգի՝ Գայանե, Մանե, Հայարփի, լոբու՝ Մասիսի բանջար, Զառա, դդմիկի՝ Աննա, դդումի՝ Բերքանուշ, Արարատի վարդագույն, սեխի՝ Անի, Անուշ, ձմերուկի՝ Արևիկ և այլ սորտեր։

Գիտահետազոտական աշխատանքներ են կատարվել նաև Հայաստանի գյուղատնտեսական ինստիտուտիւմ (1998-ից՝ Հայաստանի գյուղատնտեսական ակադեմիա, 2005-ից՝ Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարան)։ Ոաումնասիրվել են մշակովի բանջարաբույսերի վայրի ազգակիցների ծագումնաբանության, գենոֆոնդի պահպանման, ինչպես նաև վայրի ուտելի և օգտակար բուսատեսակների տեսակային պահպանման հարցեր, նաև դրանց տեսակային կազմերի տարածման արեալների պարզաբանման, մշակության մեջ նոր սորտերի ներդրման ու մշակության առաջավոր տեխնոլոգիաների փորձարկման խնդիրներ (Ս. Խաչատրյան, Ե. Աթաբեկյան, Ա. Նշանյան, Ա. ՄԵլիքյան, Լ. Ազարյան)։
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Արամյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:*

**Աշոտ Լևոնի Արամյան** (սեպտեմբերի 23, 1960(1960-09-23), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ քանդակագործ, նկարիչ, դիզայներ։ Նկարիչների միջազգային միության ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի անդամ։

Կենսագրություն
--------------

Աշոտ Արամյանը ծնվել է 1960 թվականին Երևանում։ 1967-1977 թվականներին սովորել է Երևանի Անտոն Չեխովի անվան թիվ 55 դպրոցում, 1978-1984 թվականներին՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի քանդակագործության բաժնում։ Ավարտելուց հետո Երևանի տարբեր թատրոններում աշխատել է որպես նկարիչ-բեմադրիչ, իրականացրել բազմաթիվ թատերական նախագծեր։ Զբաղվել է նաև ինտերիերի և էքստերիերի դիզայնով, գրաֆիկական դիզայնով։

1990-ական թվականներին տեղափոխվել է Սանկտ Պետերբուրգ, այնուհետև հաստատվել է Մոսկվայում և շարունակել ստեղծագործական գործունեությունը, եղել ռուսական ցանցային և գովազդային գործակալությունների ստեղծագործական տնօրեն։ «Արարատ Պարկ Հյաթ» հյուրանոցի համար ստեղծել է քանդակներ և կտավներ։

Արամյանի ստեղծագործություններից գտնվում են տարբեր երկրների մասնավոր հավաքածուներում։ Իրականացրել է տարբեր քանդակագործական նախագծեր։ Արամյանի ստեղծած Գևորգ Էմինի հուշարձանը 2010 թվականին տեղադրվել է Երևանի Սիրահարների այգում, Առնո Բաբաջանյանի հուշատախտակը՝ Երևանի Մաշտոցի պողոտայում։

Ապրում է Երևանում և Մոսկվայում։

Ցուցահանդեսներ
--------------

Դեռևս ուսանողական տարիներից մասնակցել է հանրապետական և համամիութենական ցուցահանդեսների։ Անհատական ցուցահանդես է ունեցել Սանկտ Պետերբուրգում, Մոսկվայում, Բոստոնում։

Ընտանիք
-------

* Որդի՝ Լևոն Արամյան, պլաստիկ վիրաբույժ
* Որդի՝ Միքայել Արամյան, դերասան

Պատկերասրահ
-----------

* Գևորգ Էմինի հուշարձանԳևորգ Էմինի հուշարձան
* Գևորգ Էմինի հուշարձանը Երևանի Սիրահարների այգումԳևորգ Էմինի հուշարձանը Երևանի Սիրահարների այգում
* Առնո Բաբաջանյանի հուշատախտակը Երևանի Մաշտոցի պողոտայումԱռնո Բաբաջանյանի հուշատախտակը Երևանի Մաշտոցի պողոտայում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ашот Арамян: «Я обожал рисовать и ненавидел математику»
2. ↑  Поэт и кошка. Но причем тут Сад влюбленных?

Արտաքին հղումներ
----------------

Չակերտներ, Աշոտ Արամյան
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Ասատրյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:*

**Դավիթ Գեղամի Ասատրյան** (ապրիլի 7, 1940(1940-04-07), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ռադիոտեխնիկայի բնագավառի գիտնական։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (2001)։

Կենսագրություն
--------------

1962 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ 1967-1978 թվականներին աշխատել է տարբեր հաշվողական կենտրոններում, 1978-2002 թվականներին՝ Ռադիոֆիզիոլոգիական չափումների ԳՀԻ-ում, 1998-2002 թվականներին՝ փոխտնօրեն, 2001 թվականից՝ ՀՀ ԳԱԱ Ինֆորմատիկայի և ավտոմատացման հիմնախնդիրների ինստիտուտում։

Գործունեություն
---------------

Աշխատանքները վերաբերում են տվյալների, ազդանշանների և պատկերների մշակման մաթեմատիկական մեթոդներին, կիրառական ռադիոֆիզիկայում ճառագայթող օբյեկտների բնութագրերի չափման և տվյալների մաթեմատիկական մշակման եղանակներին, գիտության տարբեր բնագավառներում դրանց կիրառման և մոդելավորման խնդիրներին։ Համահեղինակ է «Հավանականություն և կիրառական վիճակագրություն» (2000) բուհական դասագրքի։

Պարգևներ
--------

* ՀԽՍՀ պետական մրցանակակ, 1985

Երկեր
-----

* Ասատրյան Դ. Գ. Հավանականություն և կիրառական վիճակագրություն (բուհական դասագիրք), 2000 (համահեղինակ)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005*


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 17364 |

 |
**Արքետիպի** գաղափարը հիմնականում օգտագործվում է վարքին, ժամանակակից հոգեբանական տեսությանը և գրական վերլուծությանը վերաբերող ոլորտներում։ Արքետիպը կարող է լինել՝

1. մի պնդում, վարքի մոդել կամ նախատիպ, որը նմանակվում է այլ պնդումների, վարքի մոդելների կամ առարկաների կողմից
2. Պլատոնական փիլիսոփայական միտք՝ վերաբերող մաքուր ձևերին, որոնք մարմնավորում են մի բանի հիմնարար բնութագիրը
3. մի հավաքական ժառանգվող չգիտակցված գաղափար, մտածելակերպ, պատկեր և այլն, որը համընդհանուր ներկա է անհատների մեջ՝ ինչպես վերլուծական հոգեբանությունում
4. պարբերաբար հանդիպող նշան կամ մոտիվ գրականության, նկարչության կամ դիցաբանության մեջ

Սովորաբար այս տերմինի փոխարեն օգտագործվում են «ստանդարտ օրինակ» կամ «տարրական օրինակ» բառակապակցությունները։ Չնայած դրան, հանդիպում է նաև «արքետիպային օրինակ» տերմինը։ Մաթեմատիկայում արքետիպը հաճախ կոչվում է «կանոնական օրինակ»։

Ստուգաբանություն
----------------

Արքետիպ բառը առաջացել է լատիներեն *archetypum* գոյականից, որն էլ իր հերթին եկել է հունարեն *ἀρχέτυπον* գոյականից։ Այդ բառի ածականը՝ *ἀρχέτυπος* (archetupos) նշանակում է «առաջինը ձևավորված», որը արխե (հին հունարեն՝ ἀρχή, սկիզբ, ծագում) և *τύπος* (մոդել, տիպ) բառերի միացության արդյունք է։

Նշանակությունը
--------------

Արքետիպի գործածումը ինչ-որ գրվածքում կամ գաղափարում ունի ամբողջական մոտեցում, որի շնորհիվ այն ստանում է համընդհանուր ընդունում։ Կարդացողները պետք է ծանոթ լինեն կերպարների և իրավիճակի հետ՝ սոցիալական և մշակութային առումով։ Օգտագործելով արքետիպ գրողը փորձում է իր գործին ռեալիզմ հաղորդել։ Արքետիպերը ունեն պարբերաբար կրկնվող պատկեր ինչ-որ կոնկրետ մշակույթում և/կամ ամբողջ ցեղում, ինչը ստեղծում է ստեղծագործության ամբողջ կառուցվածքը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  ἀρχέτυπος, Հենրի Ջորջ Լիդել, Ռոբերտ Սկոտ *Հունա-Անգլիական բառապաշար*
2. ↑  ἀρχή, Հենրի Ջորջ Լիդել, Ռոբերտ Սկոտ *Հունա-Անգլիական բառապաշար*
3. ↑  τύπος, Հենրի Ջորջ Լիդել, Ռոբերտ Սկոտ *Հունա-Անգլիական բառապաշար*
4. ↑  «Արքետիպի նշանակությունը»
**Ստեփան Պետրովիչ Շչիպաչով** (ռուս.՝ Степа́н Петро́вич Щипачёв, դեկտեմբերի 26 1898 (հունվարի 7 1899), Kamyshlovsky Uyezd, Պերմի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հունվարի 1, 1980(1980-01-01) կամ մարտի 1, 1980(1980-03-01), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուս խորհրդային բանաստեղծ։

Գործունեություն
---------------

«Տիեզերական» պաթոսով ու դեկլարատիվությամբ հատկանշվող առաջին ժողովածուներին հաջորդել են քնարական երանգ ունեցող գրքերը («Իմ հայրենիքի երկնքի տակ», 1937 թվական, «Քնարերգություն», 1939 թվական)։ Հայրենական մեծ պատերազմի շրջանի պոեմներում ու բանաստեղծություններում Շչիպաչովը քնարականը միահյուսել է հերոսականի հետ («Ճակատային բանաստեղծություններ», 1942 թվական), վերստեղծել է Հայրենիքի ու Լենինի կերպարները («Տնակը Շուշենսկոյում», 1944 թվական, հայ․ հրատարակություն 1953 թվական)։ Ետպատերազմյան շրջանում հրատարակել է «Բանաստեղծություններ» (1948 թվական, ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1949 թվական) ժողովածուն, «Պավլիկ Մորոզով» (1950 թվական, ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1951 թվական, հայ․ հրտ․ 1953) պոեմը։ Հեղինակ է «Ժառանգորդը» (1965 թվական), «Երգ Մոսկվայի մասին» (1968), «12 ամիս Արևի շուրջը» (1969 թվական) պոեմների։ Շչիպաչովի 1970-1980-ական թվականների բանաստեղծությունները նույնպես հագեցած են քաղաքացիական մոտիվներով, մարդու ներաշխարհի նկատմամբ սուր հետաքրքրությամբ («Կյանքի ընկերներին», 1972 թվական, «Հայրենիքի մասին եմ մտածում», 1974 թվական)։ Պարգևատրվել է Լենինի և ժողովուրդների բարեկամության շքանշաններով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Library of Congress Authorities — Library of Congress.


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Հանրային ռադիոյի արխիվ · Discogs · MusicBrainz |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ ռուսական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 134806299 · CiNii: DA09626350 · GND: 118947435 · ISNI: 0000 0001 1764 2569 · LCCN: no90007346 · LNB: 000229134 · NKC: jn19990209835 · NTA: 298658909 · NUKAT: n94200455 · SUDOC: 107965720 · VIAF: 54947392 · WorldCat VIAF: 54947392 |

 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 552)։*  |
25 զույգանի գունային կոդ
**Ոլորված զույգ** (անգլ.՝ twisted pair), մալուխային լարի տեսակ։

Մալուխային լարերը կատարում են կապի լավացում մեկ զույգի միջև, կրճատում են արտաքին միջավայրի էլեկտրամագնիսական ազդեցությունը, և փոխանցվող դիֆերենցիալ ազդանշանների փոխադարձ միջամտությունը։ Ոլորված զույգը Ժամանակակից մալուխային համակարգի բաղադրիչներից մեկն է։ Այն օգտագործվում է հեռահաղորդակցության և համակարգչային տեխնիկայում որպես ազդանշանի փոխանցող շատ ցանցերում, այնպես ինչպես Ethernet, Arcnet և Token ring. Այժմ շնորհիվ իր մատչելիության և հեշտ տեղադրման, այն հանդիսանում է լոկալ ցանցերի տեղադրման լավագույն տարածված լուծումը։

Մալուխը միացվում է ցանցին 8P8C (RJ45) մեկուսիչի օգնությամբ։

Պատմություն
-----------

Լարերի ամրացումը հեռագրասյուներին
Առաջին անգամ հեռախոսները օգտագործել են հեռագրային ուղիները, կամ միալար ուղիները հողանցման շղթաներով, բաց ձևով անցկացված։ 1880 թ շատ քաղաքներում տեղի են ունեցել վթարներ, ինչը շատ մեծ աղմուկ առաջացրեց։ Այդ պատճառով էլ հեռախոսային ընկերությունները սկսեցին փոխել հաղորդակցման գծերը՝ հավասարակշռված սխեմաներով, ունենալով հավելյալ օգուտ և նվազեցնելով ազդանշանի թուլացումը։

Երբ հոսանքի գծերը դարձան ավելի տարածված երևույթ, այդ քայլերը այլևս բավարար չէին։ Հետագայում լարերը անցնում էին էլեկտրահաղորդման գծերին զուգահեռ, սակայն մի քանի տարիների ընթացքում աճեց էլեկտրաէներգիայի օգտագործումը, ինչի պատճառով էլ կրկին մեծացան աղմուկները։ Դրա համար էլ ինժեներները մշակեցին լարերի փոխակերպման մեթոդը, որպեսզի կրճատեն աղմուկները։

Ոլորված զույգը առաջին անգամ պատրաստել է Ալեքսանդր Բելլը 1881 թվականին։ 1900 թվականին ամբողջ Ամերիկայի հեռախոսային ցանցերի մեծ մասը եղել են ոլորված զույգերով։

Արտաքին հղումներ
----------------

* ydoma.info Категории кабелей витых пар (ռուս.)
**«Ագրոֆոս»**, քիմիական պատրաստուկ, միջատասպան-տզասպան։ Ազդող նյութը՝ քլորպիրիֆոս։

Կիրառություն
------------

Թողարկվում է 480 գ/լ խտացված էմուլսիաի ձևով:Կիրառվում է երկար ակնճիթների, բվիկնրի,պտղակերների, տզերի, վահանակիրների ևն-ի դեմ` սրսկումների ձևով։ Ծախսի չափաքանակը (լ/հա)՝ շաքարի ճակնդեղի վնասատուների (ճակնդեղի սովորական երկարակնճիթ, բվիկներ) համար` 2,0, առվույտի (տերևային երկարակնճի թ)` 1,5, խնձորենու (պտղակեր, տզեր, վահանակիրներ)՝ 2,0: Մշակումները կատարվում են վեգետացիայի ընթացքում, վերջինը բերքահավաքից շաքարի ճակնդեղի համար՝ 30, առվույտի՝ 5, խնձորենու՝ 40 օր առաջ:Մշակումների առավելագույն քանակը շաքարի ճակնդեղի, խնձորենու՝ 2, իսկ առվույտի համար` 1 անգամ:Թողարկվում է նաև «Ա-սուպեր» ապրանքանիշով։ Ազդող նյութը՝ քլորպիրիֆոս+ցիպերմետրին։ Թողարկվում է 500+50 գ/լ խ է-ի ձևով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Գյուղատնտեսական հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Միահեծանություն** կամ **աբսոլյուտիզմ** (լատ.՝ absolutos բառից - բացարձակ), սկզբնապես աստվածաբանական հասկացություն, որը վերաբերվում էր փրկության մասին վճիռ կայացնելու՝ Աստծո բացարձակ իրավունքին։ Քաղաքական առումով նշանակում է այնպիսի վարչակարգ, որի ղեկավարն ամեն ինչ վճռելու իրավասություն ունի։ Սովորաբար վերաբերվում է վաղ նորագույն շրջանի միապետական վարչակարգերին, գլխավորապես՝ Ֆրանսիայի Լյուդովիկոս XIV-ի վարչակարգին, թեև եզրը քաղաքական իմաստով չի կիրառվել մինչև 18-րդ դարի վերջը, երբ նման վարչակարգերից շատերը գրեթե վերանում էին։ Ի տարբերություն բռնապետության՝ միահեծան վարչակարգերը սովորաբար համարվել են օրինական։ Այդ մասին է վկայում 1788 թվականի նոյեմբերին՝ Ֆրանսիական հեղափոխությունից անմիջապես առաջ, Լյուդովիկոս XVI-ի՝ իր զարմիկ Օռլեանի դուքսին (ապագա թագավոր Լուի Ֆիլիպի (1830-1848) հորը) արած հայտարարությունը, թե իր ամեն մի որոշում օրինական է, որովհետև ինքն է կայացրել։ Ժամանակակից որոշ պատմաբաններ կարծում են, թե միահեծանությունը երբեք չի եղել անսահմանափակ իշխանություն կամ իրավազորություն, այլ միշտ զսպվել է ավանդույթով և գործելակերպով, որոնք զգալիորեն սահմանափակել են դրա գործադրման շրջանակները։

Տես նաև
-------

* Աբսոլյուտ (փիլիսոփայություն)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Համբարձում Ա. Գրիգորյան (1982)։ *Պատմական տերմինների դպրոցական համառոտ բառարան*։ Երևան: Լույս։ էջ 5
2. ↑  Գագիկ Հարությունյան (պատմաբան), Սուրեն Մարտիկյան, Արտակ Մովսիսյան, Օքսֆորդի քաղաքագիտության և քաղաքականության բառարան (խմբ. Ալեքսանդր Աղաբեկյան, Հովհաննես Զաքարյան), Երևան, ««Գիտանք»», 2003 — 592, էջեր 592 — 592 էջ. — 500 հատ։
Գրենլանդիայի հատվածը, որը օկուպացված է եղել Նորվեգիայի կողմից
**Իհլենի հայտարարություն**, 1919 թ․ հուլիսի 22-ին Նորվեգիայի արտաքին գործերի նախարար Նիլս Կլաուս Իհլենի կողմից Գրենլանդիայի նկատմամբ Դանիայի սուվերեն տիրապետության վերաբերյալ կատարված հայտարարություն, որում Իհլենը բանավոր հայտնել է Դանիայի նախարարին, որ «․․․արքայական [դանիական] կառավարության պլանները ամբողջ Գրենլանդիայի նկատմամբ Դանիայի սուվերենության վերաբերյալ․․․ խոչընդոտների չեն հանդիպի Նորվեգիայի կողմից»։ Հայտարարությունը խնդրո առարկա դարձավ, երբ հարց բարձրացվեց, թե արդյոք այն պարտադիր ուժ ունի Նորվեգիայի համար։ Հարցն այնուհետև քննվեց Արդարադատության միջազգային դատարանում որպես Արևելյան Գրենլանդիայի Գործ 1933-ին։

Հայտարարությունը
----------------

Նորվեգիայի արտաքին գործերի նախարար Նիլս Կլաուս Իհլեն
Հանդիպմանը Դանիան համաձայնել է չառարկել Շպիցբերգենի նկատմամբ Նորվեգիայի որևէ հավակնության, որը կարող է լինել սպասվող խաղաղության կոնֆերանսին, եթե Նորվեգիան չընդդիմանա դանիական հավակնություններին ամբողջ Գրենլանդիայի վերաբերյալ։ Այն տեղի է ունեցել 1919 թ․ հուլիսի 4-ին։ Այդ ժամանակ Նորվեգիան օկուպացրել էր Արևելյան Գրենլանդիայի որոշ հատվածներ։

Ի պատասխան, Իհլենը 1919թ․ հուլիսի 22-ին հայտարարություն արեց, որ "․․․արքայական [դանիական] կառավարության պլանները ամբողջ Գրենլանդիայի նկատմամբ Դանիայի սուվերենության վերաբերյալ ․․․ խոչընդոտների չեն հանդիպի Նորվեգիայի կողմից"։

Արևելյան Գրենլանդիայի Գործը
---------------------------

Այնուամենայնիվ, Նորվեգիան շարունակում էր օկուպացնել Արևելյան Գրենլանդիան մինչև 1930-ականները։ Դա հանգեցրեց, նրան, որ 1933-ին Դանիան և Նորվեգիան այս գործը տարան Միջազգային Մշտական Դատարան։ 

Հաագայի միջազգային դատարանը վիճելի տարածքը շնորհեց Դանիային։ Դատարանը հայտարարեց, որ Իհլենի հայտարարությունն իրենից ներկայացրել է հստակ և ոչ պայմանական խոստում։ Որոշումն ընդունվեց երկու երկրների կողմից էլ։
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Մարության ազգանունով այլ մարդկանց մասին:*

**Մանվել Մարտիրոսի Մարության** (հունվարի 1, 1901(1901-01-01), Վան, Վանի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն - հոկտեմբերի 19, 1986(1986-10-19), Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), հայ դերասան, ռեժիսոր, դրամատուրգ։

Կենսագրություն
--------------

Մանվել Մարությանը ծնվել է Վան քաղաքում։ Նախնական կրթություն ստացել է ծննդավայրում, թատերական կրթություն՝ Վարդան Միրզոյանի (Երևան) և Վիեննայի դրամատիկական ստուդիաներում։ Բեմ է բարձրացել Երևանում, 1917 թվականին՝ Հովհաննես Զարիֆյանի խմբում։ Նրա առաջին գործը բեմադրվել է 1918 թվականին Երևանում։

Իրանում նրա գործունեությունը բաժանվում է 4 շրջանի։ 1921 թվականին անցել է Իրան, մասնակցել Մկրտիչ Թաշճյանի ներկայացումներին, ապա թատերական գործունեություն ծավալել Իրանում, Լիբանանում, Սիրիայում, Եգիպտոսում, Եվրոպայի և Լատինական Ամերիկայի բազմաթիվ երկրներում։ Իրանի «Հայ ուսանող դերասաններ» խմբի հետ բեմադրել է մի քանի ներկայացումներ։ 1934-1937 թթ. Թեհրանում ձեռնամուխ է եղել թատերական ստուդիայի հիմնմանը, որը հայերենով բեմադրությունների պատճառով 1937 թվականին փակվել է։ 1942-1945 և 1960-1979 թվականներին Մարությանը դարձյալ հանդես է եկել Իրանում, բեմադրել բազմաթիվ ներկայացումներ, հանդես եկել տարբեր դերերով։

Հեղինակ է տասից ավելի պիեսների («Կոմիտաս», «Դերասանի ցնորքը» են)։ Եղել է Թեհրանի «Հայ ակումբի» վարիչ, իրանահայ գրողների միության նախագահ։ 1969 և 1971 թվականներին Թեհրանում հրատարակվել են Մարությանի «Երբ իջնում է վարագույրը» հուշերի գրքի 1-2 հատորները։

Դերեր
-----

Մանվել Մարությանը խաղացել է շուրջ 150 դեր։

* Բարխուդար, Էլիզբարով՝ Շիրվանզադեի «Նամուս», «Պատվի համար»
* Պեպո, Զիմզիմով՝ Սունդուկյանի «Պեպո»
* Ուրիել Ակոստա՝ Դուցկովի «Ուրինլ Ակռսաա»
* Օթելլո՝ Շեքսպիրի «Օթելլո»

Գրականություն
-------------

* Իրանահայոց հանրագիտարան։ Կազմող` Ժանետ Տ. Լազարյան։ Երևան, «ՎՄՎ-Պրինտ, 2012։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Մանվել Մարության Archived 2015-09-23 at the Wayback Machine.

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 354)։*  |
**Կարապի լիճ**, գտնվում է Երևանի Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի՝ Ազատության հրապարակի հարավարևելյան կողմում։ Կառուցվել է 1963 թվականին։

Տվյալներ
--------

Կարապի լճում ձմռանը գործող սահադաշտը
Կարապի լճի հեղինակը ճարտարապետ Գևորգ Մուշեղյանն է։ Լիճն անվանվել է «Կարապի լիճ»։

Լճի մակերեսը 2490 քմ է։ Նրա մի հատվածը՝ 1200 քմ մակերեսով, 2005 թվականից ձմռանը վերածվում է սահադաշտի։ Լճի ջրատարողությունը 2400 խ/մ է։

Խորհրդային տարիներին լճում ապրել են սպիտակ և սև կարապներ, որոնք 90-ականների սկզբում վերացել են։ 2009 թվականին Երևանի քաղաքապետի հրահանգով Կենդանաբանական այգուց «Կարապի լիճ» ջրավազան են տեղափոխվել երկու կարապներ։

Աշխատանքային սեզոնի ընթացքում լիճը մաքրվում է հիդրոքլորիդի 65% լուծույթով։

Կարապի լճի տարածքում են գտնվում Առնո Բաբաջանյանի հուշարձանը, «Մեղեդի» քանդակը։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
* Վարդավառի տոնակատարությունՎարդավառի տոնակատարություն
* Ձմերուկի փառատոնՁմերուկի փառատոն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  ՄեդիաՄաքս մեդիա ընկերություն, Երևան, XX դար, Երևան, «ՄեդիաՄաքս մեդիա ընկերություն», 2012, էջ 24 — 174 էջ, ISBN 978-99941-2-759-7։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Երևանի Կարապի լիճ Archived 2020-08-09 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Armeniapedia |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Ղազանչյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:*

**Գերասիմ Ղազանչյան** (նաև՝ Կարո Ղազանչյան, Ախալքալաք - 15 նոյեմբերի, 1920, Կարս), հայ բժիշկ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Ախալքալաք գավառի կենտրոն Ախալքալաք քաղաքում։ Բարձրագույն բժշկական կրթություն է ունեցել և Կարսում աշխատել որպես բժիշկ։ Եղել է ՀՀԴ Կարսի կենտրոնական կոմիտեի անդամ և դրա ղեկավարը։

Եղել է ամուսնացած և ապրել բարեկեցիկ կյանքով։ Երիտասարդ կինը եղել է բավարար կրթված, եզակի համեստ, բոլորի կողմից սիրված ու հարգված տիկին։ Տառապել է հոգեկան հիվանդությամբ և մի քանի անգամ կատարել ինքնասպանության փորձ։ 1913 թվականի հուլիսի 14-ին երիտասարդ կինը ինքնասպանություն է գործել ատրճանակով։ Հուլիսի 16-ին Կարսի Սբ. Նշան եկեղեցում կատարվել է հուղարկավորության արարողությունը, որին ներկա են եղել Կարսի նահանգապետը, ոստիկանապետը և շատ ռուս ծառայողներ։ Այդ օրը Կարսի բոլոր խանութները եղել են
փակ։ Փողոց են դուրս եկել բազմաթիվ մարդիկ։ Կնոջ մահվան կապակցությամբ բժիշկը կանխիկ 1000 ռուբլի նվիրաբերել է Կարսի հայոց երկսեռ դպրոցին, 200 ռուբլի՝ Ախալքալաքի հայոց դպրոցին, 100 ռուբլի՝ ԿՀԲ ընկերության Կարսի մասնաճյուղին, 50 ռուբլի՝ տեղական աղքատ ներին, 50 ռուբլի՝ տպագրական ֆոնդին։ Ունեցել է աղջիկ և տղա։

1920 թ. հոկտեմբերի 30-ին՝ թուրքերը Կարսը գրավելուց հետո, սկսել են քաղաքի հայ բնակչության զանգվածային կոտորածն ու թալանը։ Կարաբեքիր փաշան Կարսի քաղաքագլուխ Համազասպ Նոհրադյանին, Կարապետ Գրիգորյանին (Սև Կարո) և բժիշկ Գերասիմ Ղազանչյանին (Բժիշկ Կարո) սիրալիր հանձնարարել է շրջել հայերի տները, իմանալ, թե ով է ողջ մնացել, ինչ վնաս է հասցվել նրանց, ցուցակագրել ու ցուցակները 15 օրում ներկայացնել իրեն՝ տուժած բնակիչների վնասները հատուցելու համար։ Հանձնախումբը ճիշտ ժամանակին ցուցակները ներկայացրել է փաշային և տեղնուտեղը ձերբակալվել։ 2 ժամ անց, նույն օրը՝ 1920 թ. նոյեմբերի 15-ին, Կարաբեքիր փաշայի հրամանով թուրքերը Կարսի Խափան հրապարակում կախաղան են բարձրացրել Համազասպ Նորհատյանին, Կարապետ Գրիգորյանին և բժիշկ Գերասիմ Ղազանչյանին։

Գրականություն
-------------

* Տէր-Մելքիսեդեկեան Սարիբէգ, Տեղեկութիւններ գաւառից, Ցաւալի մահ, «Մշակ», 19-07-1913
* Ռուբէն, Հայ յեղափոխականի մը յիշատակները, հ. 1, Թեհրան, 1982։
* Ալեքսանդրյան Արտաշես, Կարս. 1920-21, Երևան, 1986։
* Ռուբեն, Հայ յեղափոխականի մը յիշատակները, «Նշա­նակ» էլեկտրոնային կայքէջ, 25-11-2009։

Աղբյուրներ
----------

* Հարություն Մինասյան, Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայի Հանրապետությունում բռնաճնշումների և ցեղասպանության ենթարկված հայ բժիշկներ, Երևան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։
**Վլադիմիր Օնիկի Աբրոյան** (սեպտեմբերի 23, 1939(1939-09-23), Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ծաղրանկարիչ։ Հայաստանի Հանրապետության վաստակավոր նկարիչ։ Հայաստանի նկարիչների միության անդամ (1960)։

Գործունեություն
---------------

Վլադիմիր Աբրոյանի ինքնակենսագրությունը, դիմանկարն ու ծաղրանկարներից յոթը զետեղված են Թուրինի Հումորի միջազգային կենտրոնի «Ծաղրանկարի միջազգային հանրագիտարանում»։ Ծաղրանկարչի աշխատանքները տեղ են գտել նաև Գաբրովոյի «Ծաղրանկարի համաշխարհային անթոլոգիայում»։ Երկար տարիներ աշխատակցել է «Ոզնի երգիծաթերթին»։ Մասնակցել է ցուցահանդեսների Կանադայում, Ֆրանսիայում, Անգլիայում, Բրազիլիայում, Կուբայում, Հոլանդիայում։

Վլադիմիր Աբրոյանի աշխատանքները տպագրվել են «Ոզնի» ամսագրում, «Կոմունիստ», «Սովետական Հայաստան» թերթերում, ինչպես նաև՝ նախկին ԽՍՀՄ-ի մի շարք ամսագրերում ու թերթերում, այդ թվում՝ «Կրոկոդիլը», «Նեդելյան», «Օգոնյոկը», «Սմենան», «Սովետսկի սոյուզը», «Moscow News»-ը, «Լիտերատուրնայա գազետան», «Սովետսկի սպորտը», «Ֆուտբոլը», նաև ԳԴՀ-ի, Ռումինիայի, Բուլղարիայի, Ֆրանսիայի, Լիբանանի ամսագրերը։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Ես լիաթոք կարող եմ հինգ, վեց տարին մեկ ծիծաղել- Վլադիմիր Աբրոյան |  |


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Ինձ համար կարևորն այն է, որ աշխարհն իմանա, որ կա Հայաստանի նման երկիր, որտեղ դեռ կան լավ նկարիչներ։ Հենց այդ պատճառով վերջին տարիներին (անկախ տեղական մամուլում ակտիվ աշխատանքից) փորձում եմ իմ արվեստն ուղղել նաև դեպի միջազգային մրցույթներ։ Սա «ինքդ քեզ գերազանցելու», աշխատանքի և ընդհանրապես ստեղծագործության որակը բարձրացնելու հնարավորություն է տալիս։- Վլադիմիր Աբրոյան |  |

Մրցանակներ
----------

* «Չեզարե Մարկորելիի» անվան մրցանակ, 1995
* Արվեստում հումորի միջազգային բիենալեի 28-րդ տեղ, Իտալիայի Տոլենտինո, 2015 («Իլյուզիոնիստի թաղումը» աշխատանք)

Գրականություն
-------------

* Նկարիչների միության կատալոգ, 2007 ։ Աբրոյան Վլադիմիր Օնիկի

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հայաստանի Հանրապետության պատվավոր կոչումներ շնորհելու մասին
2. ↑  Վլադիմիր Աբրոյան, երգիծանկարիչ

Արտաքին հղումներ
----------------

* Վլադիմիր Աբրոյան Archived 2022-11-23 at the Wayback Machine.
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Իշխանյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:*

**Վաչագան Արշակի Իշխանյան** (ծնվել է՝ մարտի 27, 1962, Ստեփանակերտ), ազատամարտիկ-հրամանատար։ ՊԲ պահեստի գնդապետ (1999)։ 1980-1982 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ ԶՈՒ-ում։ 1988 թվականին Ստեփանակերտում կազմավորել է կամավորական ջոկատ («Վաչոյի ջոկատ», «Ուրագան»)։ 1992-1996 թվականներին եղել է Շուշիի ՊՇ-ի հրամանատար։ Մասնակցել է Ստեփանակերտի (Կրկժան), Ասկերանի (Խոջալու, Փառուխ, Ակնաղբյուր, Բադարա), Մարտակերտի (Վաղուհաս, Փափարավենդ, Մոխրաթաղ, Լևոնարխ, Մարտակերտ), Քարվաճառի, Կուբաթլուի, Ֆիզուլիի, Շուշիի (Քարինտակ, Բերդաձորի ենթաշրջան) շրջանների, Խաչենի ձորակի ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։

Արցախի պատերազմի վետերանների միության Ստեփանակերտի տարածքային կազմակերպության խորհրդի նախագահ (1996)։ Արցախի Հանրապետության ԳԽ պատգամավոր (1992-1995)։ Պարգևատրվել է Արցախի Հանրապետության «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշանով, «Մայրական երախտագիտություն Արցախի քաջորդիներին» հուշամեդալով, Արցախի Հանրապետության «Շուշիի ազատագրման համար» և Եվրոպայի վետերանների միության «Ոսկե խաչ» մեդալներով։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Ղարաբաղյան ազատագրական պատերազմ (1988—1994) հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո ։*  |