**Փոլ Դեսմոնդ Սքալի-Փաուեր** (անգլ.՝ Paul Desmond Scully-Power, մայիսի 28, 1944(1944-05-28), Սիդնեյ, Ավստրալիա), ավստրալո-ամերիկացի օվկիանոսագետ, տեխնոլոգիաների փորձագետ և բիզնես ղեկավար։ 1984 թվականին, որպես ԱՄՆ ռազմածովային նավատորմի ստորջրյա ռազմական գործողությունների կենտրոնի քաղաքացիական սպա, թռել է ՆԱՍԱ-ի *STS-41-G* տիեզերանավով՝ որպես օգտակար բեռնվածության մասնագետ։ Նաև ծառայել է որպես ծովային նավատորմի հրամանատար։ Նա առաջին բնիկ ավստրալիացին է և մորուքով առաջին տիեզերագնացը, որն ուղևորվել է տիեզերք։

Տիեզերքում գտնվելու ընթացքում նա կարողացել է հաստատել պարուրաձև պտտահողմերի առկայությունը և դիտել դրանք անզեն աչքով։

Սքալի-Փաուերը շարունակել է աշխատել մասնավոր արդյունաբերության մեջ։ Համարվում է տեսանելի, ինֆրակարմիր, ռադարային և ակուստիկ հեռազննման, ինչպես նաև անվտանգության, ավիացիայի և օդատիեզերական արդյունաբերության համաշխարհային փորձագետ։

Սքալի-Փաուերը 2004 թվականին Ավստրալիայի օրվա կապակցությամբ նշանակվել է Ավստրալիայի շքանշանի անդամ՝ «օվկիանոսագիտության և հեռազննման ոլորտներում գիտությանը, ինչպես նաև համայնքին մի շարք պետական կարգավորող գործակալությունների ներդրումների և պահպանության խնդիրների վերաբերյալ հանրային իրազեկվածության բարձրացման համար»։

Վաղ կյանք և կրթություն
----------------------

Փոլ Սքալի-Փաուերը ծնվել է Ավստրալիայի Սիդնեյ քաղաքում։ Հաճախել է Լոնդոնի դպրոցներ, ինչպես նաև Ռիվերվյուի Սուրբ Իգնատիոս և Սիդնեյի Չաթսվուդ քաղաքի Սուրբ Պիոս X-ի քոլեջը։ Կիրառական մաթեմատիկա է սովորել Սիդնեյի համալսարանում, որտեղ բնակվել է Սուրբ Հովհաննեսի քոլեջում, և գերազանցությամբ ստացել է գիտությունների բակալավրի աստիճան 1966 թվականին, իսկ կրթության դիպլոմ՝ 1967 թվականին։

Գործունեություն
---------------

Փոլ Դ. Սքալի-Փաուերը *STS-41-G* ութօրյա տիեզերական մաքոքային առաքելությանը պատրաստվելիս՝ Ջոնսոնի տիեզերական կենտրոնի մոդելավորման և ինտեգրման լաբորատորիայում ուսուցման ընդմիջման ժամանակ   
Լուսանկարը` NASA
1967 թվականի հունվարին, Սիդնեյի համալսարանն ավարտելուց հետո, Սքալի-Փաուերն առաջարկ է ստացել Ավստրալիայի թագավորական նավատորմից՝ ստեղծելու առաջին օվկիանոսագրական խումբը նավատորմի ներսում։

1967 թվականի հունվարից մինչև 1972 թվականի հուլիսը եղել է գիտաշխատող և մնացել օվկիանոսագրական խմբի առաջին և մշտական ղեկավարը։

1972 թվականի հուլիսից մինչև 1974 թվականը եղել է ԱՄՆ-ի Ավստրալիական նավատորմի փոխարինող գիտնական։ Կոնեկտիկուտի Նոր Լոնդոն նավահանգստում աշխատել է ԱՄՆ-ի ռազմածովային ստորջրյա համակարգերի կենտրոնում և Վաշինգտոն Կ.Շ․-ի ծովային հետազոտությունների գրասենյակում, մարդատար տիեզերանավերի առաքելությունն այդ ժամանակվանից։ Այս ժամանակահատվածում նա հրավիրվել է միանալու Սքայլաբ նախագծի Երկրի դիտորդական թիմին և այդ ժամանակից ի վեր աշխատել է տիեզերական օվկիանոսագրության ոլորտում բոլոր օդաչուավոր տիեզերական առաքելությունների ժամանակ։

1974 թվականի մարտից մինչև 1975 թվականի մարտը նա վերադարձել է Ավստրալիա, ծրագրել և իրականացրել է Ավստրալիայի, Նոր Զելանդիայի, Միացյալ Նահանգների համատեղ *ANZUS EDDY* նախագիծը, որը երբևէ իրականացված օվկիանոսային ցնցումների առաջին համակցված օվկիանոսագրական և ակուստիկ չափումն է եղել։

1976 թվականին նա նշանակվել է ջերմային հզորությունների քարտեզագրման առաքելության օտարերկրյա գլխավոր քննիչ, որը ՆԱՍԱ-ի կողմից արձակված արբանյակների շարքից մեկն էր՝ ուսումնասիրելու հեռազննման չափումների օգտակարությունը։

1977 թվականի հոկտեմբերին նա արտագաղթել է Միացյալ Նահանգներ և նրան պաշտոն են առաջարկել Ծովային ստորջրյա համակարգերի կենտրոնում։ Այս պաշտոնը ավագ գիտնականի և տեխնիկական մասնագետի պաշտոնն է հետազոտությունների և տեխնոլոգիաների գծով ասոցացված տեխնիկական տնօրենի աշխատակազմում, որը պատասխանատու է կենտրոնի ներսում համապարփակ և հավասարակշռված տեխնոլոգիական բազայի զարգացումն ապահովելու համար։ Նա ԱՄՆ քաղաքացի է դարձել 1982 թվականին։

### Գործունեությունը ՆԱՍԱ-ում

1984 թվականի հունիսին Սքալի-Փաուերը ՆԱՍԱ-ի կողմից ընտրվել է ծառայելու որպես օգտակար բեռների մասնագետ (անձնակազմին սիրալիրորեն հայտնի է որպես «վերմակ հաշվիչ») 13-րդ *Shuttle* առաքելության ժամանակ, որը կուսումնասիրեր Երկրի մասին գիտությունները։ Նրա *STS-41-G* Չելենջեր տիեզերանավը (հոկտեմբերի 5-13, 1984 թվական) մեկնարկել է Քենեդիի տիեզերական կենտրոնից, Ֆլորիդա, և վերադարձել Երկիր։ *STS-41-G*-ն առաջին թռիչքն էր՝ 7 հոգանոց անձնակազմով և ամերիկյան ուղեծրային վառելիքի փոխանցման առաջին ցուցադրությունը։ 8-օրյա թռիչքի ընթացքում անձնակազմը տեղակայել է Երկրի ռադիացիոն բյուջետային արբանյակը, Երկրի գիտական ​​դիտարկումներ կատարել՝ օգտագործելով *OSTA-3* ծղոտե ներքնակ և լայնաֆորմատ տեսախցիկ, և ցուցադրել արբանյակը լիցքավորելու ունակություն՝ օգտագործելով *EVA* և համապատասխան հիդրազինային փոխանցում։ Առաքելության ավարտին ն անցել է ավելի քան 3,4 միլիոն մղոն Երկրի 133 ուղեծրով և ավելի քան 197 ժամ գտնվել տիեզերքում։

Նրա խնդիրն էր ուսումնասիրել պարուրաձև հորձանուտները, որոնք այն ժամանակ հազվադեպ էին համարվում։ Նա կարողացե է նրանց լուսանկարել սովորական տեսախցիկի միջոցով և ցույց տալ, որ դրանք ամենուր են։

ՆԱՍԱ-ն ի սկզբանե ակնկալում էր, որ նա կսափրի իր մորուքը թռիչքից առաջ, բայց թույլ է տվել դա այն բանից հետո, երբ նա կարողացել է ցույց տալ, որ դա չի ազդում սաղավարտի կնիքի վրա։

### Կորպորատիվ գործունեություն

2004 թվականին Սքալի-Փաուերը դարձել է *Tenix Group*-ի գլխավոր տեխնոլոգիական տնօրեն, իսկ 2007 թվականին նշանակվել *SensorConnect Inc.* բարձր տեխնոլոգիական ընկերության նախագահ և գործադիր տնօրեն, որը հիմնված է Սիլիկոնային հովտում։ Նախկինում եղել է *Tenix Group*-ի՝ ​​Ավստրալիայի ամենամեծ պաշտպանական և տեխնոլոգիական կապալառուի տեխնոլոգիական գլխավոր տնօրենը։

Սքալի-Փաուերը մեծ առևտրային, պետական ​​և ակադեմիական փորձ ունի Ավստրալիայում, Նոր Զելանդիայում, Միացյալ Թագավորությունում և Միացյալ Նահանգներում և լայն ճանաչում ունի պաշտպանության և ազգային անվտանգության, ավիացիայի և օդատիեզերական արդյունաբերության, ծովային գիտության, կապի և համակարգերի վերլուծության և կրթության ոլորտներում։

Սքալի-Փաուերը ծառայում է որպես տնօրեն մի շարք պետական ​​և մասնավոր կորպորատիվ և խորհրդատվական խորհուրդներում ամբողջ աշխարհում։

Սքալի-Փաուերը Ավստրալիայի քաղաքացիական ավիացիայի անվտանգության մարմնի և Դաշնային կառավարության Միջազգային տիեզերական խորհրդատվական խմբի նախկին նախագահն է, Բոնդի համալսարանի (Ավստրալիայի ամենամեծ մասնավոր համալսարանի) նախկին կանցլերը և Քվինսլենդի վարչապետի գիտության և տեխնոլոգիաների խորհրդի առաջին նախագահը։ Նախկինում ավելի քան քսան տարի անցկացրել է Միացյալ Նահանգներում, որտեղ կազմակերպել և ղեկավարել է բազմաթիվ բարձր տեխնոլոգիական և պաշտպանական ծրագրեր։ Աշխատել է ԱՄՆ ռազմածովային նավատորմում, ՆԱՍԱ-ում, Պենտագոնում և Սպիտակ տանը, որտեղ ղեկավարել է կառավարություն-արդյունաբերական համագործակցություն՝ զարգացնելու առաջադեմ կապի համակարգեր՝ որպես Սպիտակ տան ազգային տեխնոլոգիական ռազմավարության ծրագրի մի մաս։ Նաև պատասխանատու է եղել ԱՄՆ կառավարության անունից համալսարաններում և հետազոտական ​​հաստատություններում իրականացվող խոշոր ծրագրերի ֆինանսավորման համար։ Բացի այդ, ունեցել է շրջակա միջավայրի ակուստիկայի պատվավոր ամբիոն, եղել է Սկրիպսի օվկիանոսագիտության ինստիտուտի անդամ, Կոնեկտիկուտի Գիտության և տեխնոլոգիաների ակադեմիայի անդամակցության նախագահ, ծառայել է համալսարանների և քոլեջների հավատարմագրման խորհրդում և եղել է Fort Trumbull դաշնային վարկային միություն նախագահը։ Մինչ Ամերիկա մեկնելը նա եղել է Ավստրալիայի թագավորական նավատորմի օվկիանոսագրական խմբի անդրանիկ ղեկավարը, կատարել է 26 շուրջերկրյա ծովային ճանապարհորդություն և որակավորվել որպես ծովային սուզորդ։

Սքալի-Փաուերը ՄԱԿ-ի Տիեզերական օվկիանոսագիտության միջազգային հանձնաժողովի առաջին նախագահն էր։ Նա USAF-ի որակավորում ունի լրիվ ճնշման կոստյումով թռիչքի համար և եղել է Տեխասի Հյուսթոն քաղաքի տիեզերագնացների Ջոնսոն տիեզերական կենտրոնում թռիչքային անձնակազմի հրահանգիչ։ Սքալի-Փաուերը Թագավորական ավիացիոն ընկերության անդամ է, օդաչուների և օդաչուների գիլդիայի Լիվերի անդամ և Լոնդոնի Սիթիի ֆրիմեն։

Նա ներգրավված է բազմաթիվ գործարար և համայնքային խմբերում, լինելով Ավստրալիայի ավիացիոն թանգարանի, Ավստրալիայի թագավորական նավատորմի լաբորատոր ասոցիացիայի և Հին ծովայինների լիգայի հովանավորը, նավատորմի սպաների ասոցիացիայի նախկին փոխնախագահ, ԱՄՆ առևտրի պալատի միջազգային առևտրի և կառավարության կոմիտեի անդամ, արքայադուստր Դիանայի կողմից ստեղծված Ավստրալիայի երիտասարդական հիմնադրամի տնօրեն։ Նա նաև *Environment Business Australia*-ի խորհրդատվական խորհրդի հիմնադիր անդամ է։ Սքալի-Փաուերը հինգ տարի աշխատել է Ավստրալիայի առևտրի հանձնաժողովում և ութ տարի Ավստրալիայի ընկերությունների տնօրենների ինստիտուտում։ Կանբերայի Ազգային դիմանկարների պատկերասրահում կախված է բժիշկ Սքալի-Փաուերի իրական չափի յուղանկարը։

Մրցանակներ և պարգևատրումներ
---------------------------

* ԱՄՆ Ռազմածովային ուժերի պատվավոր ծառայության մեդալ
* ՆԱՍԱ-ի մեդալ Տիեզերական թռիչքի համար
* Կանադայի օդագնացության և տիեզերական ինստիտուտի Քեյսի Բոլդուինի մեդալիոն
* Երախտագիտության վկայագիր Միացյալ Նահանգների նախագահից
* ԱՄՆ Կոնգրեսի վկայական
* Միավորված ազգերի կազմակերպության ասոցիացիայի պատվավոր ծառայության մրցանակ
* Ալբատրոսի դափնեկիր (օվկիանոսագիտության Նոբելյան մրցանակ)
* Դեցիբելի շքանշան (բարձրագույն պարգև ստորջրյա ակուստիկայի ոլորտում)
* Օսվալդ Ուոթ ոսկե մեդալ (Ավստրալիայի բարձրագույն ավիացիոն պարգև)
* Ավստրալիայի շքանշանի անդամ (AM)
* Եթովպիայի աստղի շքանշանի (GOSE) մեծ սպա (երկրորդ կարգ) (ջրի ֆիլտրման համակարգի մշակման համար)
* Ավստրալիայի տիեզերական արդյունաբերության ասոցիացիայի ցմահ անդամություն

Կազմակերպություններ
-------------------

* Ամերիկյան երկրաֆիզիկական միություն
* Ամերիկայի ակուստիկական միություն
* Ամերիկյան օդերևութաբանական միություն
* Գիտության առաջընթացի ամերիկյան ասոցիացիան
* ԱՄՆ ռազմածովային ինստիտուտ
* Ավստրալիայի ծովային գիտության ասոցիացիա
* Լուսկինթայրի ավիացիոն թանգարան

Անձնական կյանք
--------------

Սքալի-Փաուերն ամուսնացած է և ունի վեց երեխա։ Նրա ժամանցի գործունեությունը ներառում է սքվոշ և ռակետբոլ, նավարկություն և ընթերցանություն։

Տեխնիկական թղթեր
----------------

Սքալի Փաուերը համարվում է տեսանելի, ինֆրակարմիր, ռադիոտեղորոշիչ և ակուստիկ հեռազննման համաշխարհային փորձագետ։ Իր աշխատանքի համար ստացել է բարձրագույն գիտական ​​կոչում՝ կիրառական մաթեմատիկայի գիտությունների դոկտոր։ Հրապարակել է ավելի քան 90 միջազգային գիտական ​​զեկույցներ և տեխնիկական ամսագրերի հոդվածներ, այդ թվում՝ *Royal Society Bakerian Lecture*-ը։ Նա մեծ ներդրում է ունեցել ԱՄՆ ռազմածովային ուժերի մարտական ​​գնահատման և հսկողության ռազմավարությունների մշակման գործում և 1995 թվականին Սիդնեյի համալսարանի կողմից ճանաչվել է որպես վաստակավոր շրջանավարտ։ Հայտնաբերել է օվկիանոսային պարուրաձև հորձանուտների ֆենոմենը։

Հրապարակել է աշխատություններ բազմաթիվ ոլորտներում, այդ թվում՝ ֆիզիկական օվկիանոսագրություն, ստորջրյա ակուստիկա, հեռազննում, կիրառական մաթեմատիկա, տիեզերական օվկիանոսագրություն, ծովային կենսաբանություն, օդերևութաբանություն և օվկիանոսային ճարտարագիտություն։

Գրականություն
-------------

* *Քոլին Բուրջես,* Օվկիանոսները ուղեծրում։ Ավստրալիայի առաջին մարդու պատմությունը տիեզերքում, Փոլ Սքալի-Փաուեր, 1995
* *Քոլին Բուրջես,* Ավստրալացի տիեզերագնացներ։ Երեք տղամարդ և տիեզերական թռիչքի երազանք, 1999
* *Քոլին Բուրջես,* Ավստրալացի տիեզերագնացներ։ Հետհաշվարկ դեպի տիեզերական թռիչքի երազանք, 2009։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  SNAC — 2010.
2. ↑  Australian Honours Search Facility
3. 1 2  «Paul Scully-Power, AM». The Age. 2004 թ․ հունվարի 26.
4. ↑  Rancourt, Linda (1984 թ․ հոկտեմբերի 4). «Scully-Power shuttle flight counted down». *The Day*. էջեր 1, 10.
5. ↑  Mark Debono (2013 թ․ հուլիսի 1). «Feet on the ground but still flying high». ABC Gippsland.
6. 1 2  «Dr Paul Scully-Power, 2005». National Portrait Gallery. Վերցված է 2018 թ․ հունիսի 1-ին.
7. 1 2 3  «Defence scientist, astronaut to Tenix». The Age. 2004 թ․ հունիսի 10.
8. ↑  «Australia Day 2004 Honours List» (PDF). *gg.gov.au*. Արխիվացված (PDF) օրիգինալից 2018 թ․ հոկտեմբերի 20-ին. Վերցված է 2022 թ․ օգոստոսի 29-ին.
9. ↑  Tor Eldevik and Kristian B. Dysthe (2001 թ․ հուլիսի 3). «Spiral Eddies». *Journal of Physical Oceanography*. **32** (3): 851. Bibcode:2002JPO....32..851E. doi:10.1175/1520-0485(2002)032<0851:SE>2.0.CO;2.
10. 1 2 3  Ross Bilton (2016 թ․ ապրիլի 23). «Paul Scully-Power: the first Australian, and hipster, in space». The Australian.
11. 1 2  «SensorConnect Appoints Leading Innovator and Sensor Expert Dr. Paul Scully-Power as Chairman». BusinessWire. 2007 թ․ մարտի 6.
12. ↑  Antonette Collins (2018 թ․ մայիսի 23). «NASA-trained astronaut joins team NSW in bid for Australia's first space agency». *ABC News*.
13. 1 2 3 4 5 6  «Dr Paul Scully-Power». saxton. Վերցված է 2018 թ․ հունիսի 1-ին.
14. ↑  «Dr Paul Scully-Power AM named NSSN Special Envoy for Space & Defence». *NSW Smart Sensing Network*. Վերցված է 2022 թ․ օգոստոսի 29-ին.
15. ↑  «Oceans to orbit: The story of Australia's first man in space : Dr. Paul Scully-Power - Burgess, Colin: 9780949853530 - AbeBooks». *www.abebooks.com* (անգլերեն). Վերցված է 2024 թ․ հունվարի 26-ին.
16. ↑  «Australia's astronauts : three men and a spaceflight dream / Colin Burgess - Catalogue | National Library of Australia». *catalogue.nla.gov.au* (անգլերեն). Վերցված է 2024 թ․ հունվարի 26-ին.
17. ↑  «Australia's Astronauts: ...Spaceflight Dream - collectSPACE: Messages». *www.collectspace.com*. Վերցված է 2024 թ․ հունվարի 26-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* «NASA biography of Scully-Power» (PDF). NASA. Վերցված է 2021 թ․ մայիսի 18-ին.
* Spacefacts biography of Paul D. Scully-Power

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Փոլ Սքալի-Փաուեր» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000063904585 · LCCN: n97052105 · NLA: 35632648 · VIAF: 50972058 · WorldCat VIAF: 50972058 |

 |