Պրոֆեսոր **Բրյուս Մայքլ Պողոսյան** (անգլ.՝ Bruce Michael Boghosian, դեկտեմբերի 10, 1955(1955-12-10)), ամերիկահայ մաթեմատիկոս։ 2000 թվականից մաթեմատիկայի պրոֆեսոր է Թաֆթս համալսարանում և այնտեղ 2006-2010 թվականներին աշխատել է որպես մաթեմատիկայի ամբիոնի վարիչ։ Նա նաև օժանդակ պաշտոններ է զբաղեցնում Թաֆթս համալսարանի ֆիզիկայի և համակարգչային գիտության բաժիններում։ Եղել է Հայաստանի ամերիկյան համալսարանի երրորդ նախագահը։ ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամ է (2008)։

Հետազոտական հետաքրքրություններ
------------------------------

Պողոսյանի հետազոտական հետաքրքրությունները կենտրոնացած են կիրառական դինամիկ համակարգերի և հավանականությունների կիրառական տեսության վրա՝ շեշտը դնելով կինետիկ տեսության վրա, քանի որ այն կիրառվում է սոցիալական գիտություններում հեղուկների, փափուկ խտացված նյութի և ազդակների վրա հիմնված մոդելների վրա։ 2014 թվականից նրա աշխատանքը կենտրոնացած է հարստության բաշխման կինետիկ-տեսական մոդելների վրա։

Կրթություն
----------

Բրյուս Պողոսյանը ստացել է ֆիզիկայի բակալավրի աստիճան և միջուկային ճարտարագիտության մագիստրոսի կոչում Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտից։ Դոկտորի աստիճանը նա ստացել է Դևիսի Կալիֆոռնիայի համալսարանի կիրառական գիտության բաժանմունքից։

Կարիերա
-------

1978-1986 թվականներին Պողոսյանը ֆիզիկոս է աշխատել Կալիֆոռնիայի Լոուրենս Լիվերմորի ազգային լաբորատորիայի պլազմայի տեսության խմբում։ 1986-1994 թվականներին նա եղել է Մասաչուսեթսի Քեմբրիջ քաղաքում գտնվող *Thinking Machines* կորպորացիայի մաթեմատիկական հետազոտական խմբի ավագ գիտնական։ 1994-2000 թվականներին, մինչև Թաֆթս համալսարան տեղափոխվելը, Պողոսյանը զբաղեցրել է Բոստոնի համալսարանի հաշվողական գիտության կենտրոնի և ֆիզիկայի ամբիոնի դոցենտի պաշտոնը։

2010-2014 թվականներին, Թաֆթս համալսարանից արձակուրդում գտնվելու ժամանակ, Պողոսյանը զբաղեցրել է Հայաստանի ամերիկյան համալսարանի (ՀԱՀ) երրորդ նախագահի պաշտոնը (Երևան, Հայաստան)։ Այդ ընթացքում նա վերահսկել է ՀԱՀ-ում բակալավրիատի ստեղծման, հավատարմագրման և բացման աշխատանքները։ Դա նախկին Խորհրդային Միությունում հավատարմագրված բակալավրի ամերիկյան առաջին ծրագիրն էր։

Պողոսյանը զբաղեցրել է հրավիրյալ ակադեմիական պաշտոններ Ֆրանսիայի Օրսե քաղաքի Փարիզ-Հարավ համալսարանի մաթեմատիկական բաժանմունքում, Փարիզի *École normale supérieure*-ում, Պեկինի համալսարանում (Չինաստան), Լոնդոնի համալսարանական քոլեջում (Մեծ Բրիտանիա), Բերքլիի համալսարանում (Կալիֆոռնիա), Տրիեստի Տեսական ֆիզիկայի միջազգային կենտրոնում (Իտալիա), Քեմբրիջի Շլումբերգեր հետազոտական կենտրոնում (Մեծ Բրիտանիա) և Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում։

Կրթաթոշակներ և հրապարակումներ
-----------------------------

Պողոսյանը 2000 թվականից Ամերիկյան ֆիզիկական միության անդամ է, իսկ 2008 թվականից՝ Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամ։ Նա արժանացել է Թաֆթս համալսարանի 2010 թվականի «Նշանավոր գիտնական» մրցանակին, իսկ 2002 թվականին՝ Ուսուցման բակալավրիատի նախաձեռնության (UNITE) մրցանակին։ 2014 թվականին ՀՀ վարչապետի կողմից պարգևատրվել է Հայաստանի Հանրապետության շքանշանով, իսկ ՀՀ կրթության և գիտության նախարարության կողմից՝ «Ոսկե հուշամեդալով»։

2019 թվականին լույս տեսած նրա «Անխուսափելի խաղատուն» հոդվածը տպագրվել է վեց լեզվով և ներառվել է «Մաթեմատիկական լավագույն աշխատություններ 2020» հատորում։

Պողոսյանն ունի ավելի քան 110 հրապարակում, ավելի քան 220 հրավիրյալ ելույթ է ունեցել և ունի մեկ արտոնագիր։ Նա *Journal of Computational Science*, *Physica A* և *International Journal of Modern Physics C – Physics and Computers* ամսագրերի խմբագրական խորհրդի անդամ է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Bruce Boghosian. The National Academy of Sciences of Armenia
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Mathematics Genealogy Project — 1997.
3. ↑  «Bruce M. Boghosian's Tufts University Home Page».
4. ↑  «ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիա». *ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիա*. Վերցված է 2022 թ․ հուլիսի 12-ին. `{{cite web}}`: `|first=` missing `|last=` (օգնություն)
5. ↑  «Oligarchy as a phase transition, Physica A, June 2017».
6. ↑  «A Nonstandard Description of Wealth Concentration in Large-Scale Economies, SIAM J. Appl. Math. March 2018».
7. ↑  «Recent Progress in Modeling Wealth Inequality and Upward Mobility (Invited talk at the Collège de France), May 2021». Արխիվացված է օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 3-ին. Վերցված է 2022 թ․ հուլիսի 12-ին.
8. ↑  «The Nonuniversality of Wealth Distribution Tails Near Wealth Condensation Criticality, SIAM J. Appl. Math. August 2021».
9. ↑  «Bruce M. Boghosian's Home Page at the National Academy of Sciences in Armenia».
10. ↑  ««Ոսկե հուշամեդալ»՝ ՀԱՀ նախագահին». *www.irates.am*. Վերցված է 2022 թ․ հուլիսի 12-ին.
11. ↑  «"The Inescapable Casino", Scientific American, November 2020».
12. ↑  «M. Pitici, "The Best Writing on Mathematics 2020", Princeton University Press 2021».
13. ↑  «Bruce M. Boghosian's Journal of Computational Science Home Page».
14. ↑  «Bruce M. Boghosian's International Journal of Modern Physics C Home Page».

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ՀՀ ԳԱԱ · Mathematics Genealogy Project |

 |