**Հռոմի արդարադատության պալատը** (իտալերեն՝ Palazzo di Giustizia) Պրատիի շրջանում տեղակայված Իտալիայի վճռաբեկ դատարանի և Դատական հանրային գրադարանի նստավայրն էր։ Շենքը դուրս է գալիս Պյացցա դեի Տրիբունալիի, Վիա Տրիբոնիանոյի, Պյացցա Կավուիր և Վիա Ուլպիանոյի վրա։ Հսկայական շենքը տեղաբնակների մեջ ստացել է Palazzaccio մականունը։

Պատմություն
-----------

Գուլյելմո Կալդերինի (Պերուջիից ճարտարապետ) նախագծածը և 1888 թվականից մինչև 1910 թվականը կառուցված լինելով, Արդարադատության պալատը համարվում է Հռոմն Իտալիայի թագավորության մայրաքաղաք հռչակումից հետո Հռոմի նոր շենքերից ամենավիթխարիներից մեկը։ Պալատի հիմնման առաջին քարը դրվել է 1888 թվականի մարտի 14-ին արդարադատության նախարար և պետական մեծ կնիքի պահապան Ջուզեպպե Ձանարդելլիի ներկայությամբ, ում պնդմամբ Արդարադատության պալատը տեղակայվել է հեղինակավոր Պրետի շրջանում, որտեղ արդեն բազմաթիվ դատական շենքեր էին կառուցված։
Ողողակային հողերը, որոնց վրա կանգնեցվում էր պալատը, հիմքը պահելու համար պահանջեցին զանգվածեղ բետոնե հենահարթակներ։ Չնայած այդ ամենին, ամեն դեպքում հիմքի կայունացման համար վերականգնողական աշխատանքների անհրաժեշտություն առաջացավ, որոնք սկսվեցին 1970 թվականին։
Հիմքի աշխատանքները բերեցին մի շարք հնագիտական գտածոների, որոնք ներառում էին մի քանի սարկոֆագ։ Դրանցից մեկում հայտնաբերվեց երիտասարդ կնոջ կմախք, փղոսկրից հրաշալի պատրաստված տիկնիկի հետ, որն այժմ պահպանվում է Antiquarium comunale-ում։
Աշխատանքներն սկսելուց 22 տարի անց, 1911 թվականի հունվարի 11-ին Իտալիայի թագավոր Վիկտոր Էմանուիլ 3-րդի ներկայությամբ տեղի ունեցավ պալատի պաշտոնական բացումը։
Շենքի բացառիկ չափերը, նրբաճաշակ զարդերը և շինարարության երկար ժամանակը առաջ բերեցին կաշառակերության լուրջ կասկածներ։ 1912 թվականի ապրիլին գործերի քննության համար նշանակվեց պառլամենտական հանձնաժողով, որը եզրակացությունները ներկայացրեց մեկ տարի անց։ Այդ գործը ծնեց ժողովրդի մեջ պալատի Palazzaccio մականունը։

* 
* 
* Նկարները Ավգուստո Դե ԼուկայիՆկարները Ավգուստո Դե Լուկայի
* 
*

Նկարագրությունը
---------------

Պալատի տեսքը Պիացցա Կավուրի կողմից
Վերածննդի ճարտարապետական և Բարոկկո ոճով կառուցված Արդարադատության պալատն ունի 170 մ բարձրություն և 155 մետր երկարություն, ամբողջությամբ երեսապատված է տրավերտինե կրաքարով։
Տիբեր գետին նայող շենքի գլխավոր ճակատը պսակված է հսկայական բրոնզե կադրիգայով (քառաձի մարտակարգ), որը 1926 թ. այնտեղ տեղադրել է Պալերմոյի քանդակագործ Էտորե Քսիմենեզը։ Հայտնի 10 փաստաբանների խոշոր արձանները  զարդարում են հիմնական ճակատային մասն ու ներքին բակը։ Կառույցի ճակատի վերին մասը, որը նայում է Պիացա Կավուրին, զարդարված է Սավոյանների տոհմի բրոնզե զինանշանով։ Գերագույն դատարանի դահլիճում, որը հայտնի է որպես Մեծ դահլիճ (կամ Calderini Aula Maxima), մի քանի որմնանկարներ է պատկերել Չեզարե Մակկարին (1840-1919), սակայն նա 1909 թվականին կաթվածահար է եղել, իսկ աշխատանքը մնացել էր անավարտ։ Նրա աշակերտ Պիրադե Պասկուին (1866–1954) 1918 թվականին ավարտին հասցրեց ուսուցչի աշխատանքը։

Գրականություն
-------------

* Alberto Manodori Sagredo, ed. *La Corte di cassazione : le opere d'arte del palazzo di giustizia di Roma* (Rome: Gangemi, 2007; ISBN 978-88-492-1311-9) (in Italian)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Touring Club Italiano, *Guida d'Italia, Roma* (8th ed. 1993; ISBN 88-365-0508-2), pp. 672-673 (Italian)
2. 1 2  Armando Ravaglioli, *Roma inizio secolo*, in the series *Roma tascabile* (RomeCollana : Newton Compton, 1995; ISBN 88-8183-220-8), p. 26
3. ↑  Guglielmo Calderini, *Guglielmo Calderini direttore dei lavori del Palazzo di giustizia in Roma agli illustri magistrati che dovranno giudicarlo* (Rome: Casa editrice italiana, 1909)