**Կարապետ Տաուտյան**, **Կարապետ Արթին փաշա Դավուդյան** (1816, Կոստանդնուպոլիս - 1873, Կոստանդնուպոլիս), հայազգի պետական, կրթական, մշակութային գործիչ, իրավաբան, դիվանագետ։ Վիեննայի համալսարանի իրավագիտության դոկտոր։ Բեռլինի ԳԱ պատվավոր դոկտոր։ Օսմանյան կայսրության դեսպանության լիազոր կցորդ՝ Բեռլինում, հյուպատոս՝ Վիեննայում։ Լիբանանի առաջին կառավարիչ (1861-1868)։ Ստացել է մյուշիրի (մարշալի) կոչում՝ դառնալով առաջին կաթոլիկ քրիստոնյան, որ հասել է մարշալի աստիճանի։

Կենսագրություն
--------------

Կարապետ Տաուտյանը ծնվել է 1816 թվականին, Կ. Պոլսում։ Սովորել է Պոլսում, ապա՝ Բեռլինում։ 1840 թվականին ծառայել է Բեռլինի թուրքական դեսպանատանը՝ որպես քարտուղար և թարգմանիչ։ Կարևոր պաշտոններ է վարել Եվրոպական երկրների դիվանագիտական ներկայացուցչություններում՝ դեսպանություններում։ 1850 թվականին Օսմանյան կառավարության ներկայացուցիչ է ընտրվել Վիեննայի դեսպանատանը։ Եղել է դեսպան Վիեննայում։ 1859 թվականին տնօրինել է Գրաքննության վարչությունը, 1860 թվականին՝ հեռագրական վարչությունը։ 1856 թվականին ավստրիական կառավարության կողմից ստացել է *Franջois Joseph-Commandeur*-ի 2-րդ աստիճան, Բավարիայից՝ 3-րդ աստիճանի Բավարիա խաչ և Վուրդենբուրգից՝ *Wurdenberg* 3-րդ աստիճանի խաչ։ 1859 թվականին, երբ աշխատել է որպես գրաքննության բաժնի տնօրեն և կառավարության առաջին թարգման, Շվեդիայի թագավոր Օսկարից ստացել է առաջին աստիճանի *Kızıl Kutup Yıldızı* («Հյուսիսային բևեռի աստղ») շքանշան։ 1867 թվականին Նապոլեոն Գ կայսեր կողմից արժանացել է *Chevalier de l’Egion d’Honneur* շքանշանի։ Հռոմի պապը Տաուտյանին շնորհել է *Chevalier de St. Grռgoire* ասպետության առաջին կարգի շքանշան։ Օսմանյան կառավարության կողմից ստացել է ականակուռ մեծ *Nişan-ı OsmanՏ*։ 1861-1868 թվականներին եղել է Լիբանանի առաջին կառավարիչը՝ վեզիրի ու փաշայի տիտղոսներով, կայունացրել է երկրի քաղաքական վիճակը, ծավալել երկրագործական, կառուցողական, կրթական գործունեություն։ Լիբանանը բաժանել է 6 գավառների, նվազեցրել տուրքերը, ստեղծել կանոնավոր բանակ։ 1867 թվականին հիմնադրել է Լիբանանի առաջին պաշտոնաթերթը՝«Լիբանանը» (արաբերեն և ֆրանսերեն)։ Հիմնել է իր ժամանակին Լիբանանի լավագույն դպրոցը համարված «Դավուդիե մեդրեսե» երկրորդ վարժարանը Աբիեում, նախակրթարաններ։ Հեղինակ է իրավագիտական աշխատությունների։

1868 թվականին Կարապետ փաշա Դավուդյանին վստահվել է փոստ-հեռագրական, նաև Օսմանյան կայսրության հասարակական կառույցները ղեկավարող հանրօգուտ շինությանց նախարարի պաշտոնը։ 1866 թվականին շաքարի ֆաբրիկա է հիմնել Ստամբուլում և Իզմիրում։ Նրա գործունեության հաջողություններից մեկն էլ կայսրության եվրոպական ու ասիական մասերն իրար կապող Ռումելիի երկաթգծի շինարարությունը, հնարավորություններ է ստեղծել Ռումելիի երկաթուղու շինարարությունն իրագործելու համար։ 1868 թվականին Փարիզ և Վիեննա պետական բանակցությունների, այցելությունների արդյունքում հաջողել է կնքել Ռումելիի երկաթուղու կառուցման պայմանագրերը։ Դրա համար ստացել է առաջին աստիճանի *OsmanՏye* և *MecidՏye* շքանշաններ։ 2000 կմ երկարություն ունեցող երկաթգծի ստեղծման համար բարոն Հիրշի հետ միասին 1870 թվականին հիմնադրել է «Օսմանյան ընկերությունը»։ 1871 թվականին այս պաշտոնը Դավուդ փաշայի չափազանց հոգնածության պատճառով փոխանցվել է Քաբուլի փաշային։

Մահ
---

Հիվանդության պատճառով հանգստի է մեկնել Սաքըզ կղզի ապա՝ ֆրանսիական Բեառից քաղաք, որտեղ 1873 թվականին մահացել է։

Անդամակցություն
---------------

Կարապետ Դավուդյանը հին գերման ցեղերին նվիրված իր ուսումնասիրության համար ընտրվել է Բեռլինի գիտությունների ակադեմիայի անդամ և Գերմանիայի կանցլերից ստացել հատուկ մրցանակ։

Հիշատակ
-------

* Բեյրութի փողոցներից մեկը կոչվում է Դավուդ փաշայի անունով։

Պարգևներ
--------

* Առաջին աստիճանի *Kızıl Kutup Yıldızı* (Հյուսիսային բևեռի աստղ) շքանշան (1859) Շվեդիայի թագավոր Օսկարից
* *Chevalier de St. Grռgoire* ասպետության առաջին կարգի շքանշան Հռոմի պապի կողմից
* Ֆրանսիայի Պատվո լեգեոնի շքանշան
* Իտալիայի Ս. Գրիգոր շքանշան
* Թուրքիայի «Օսմանիե» ժապավեն
* *Franջois Joseph-Commandeur*-ի 2-րդ աստիճան խաչ (1856) Ավստրիական կառավարության կողմից
* Ականակուռ մեծ *Nişan-ı OsmanՏ* Օսմանյան կառավարության կողմից
* 3-րդ աստիճանի *Bavaria* խաչ Բավարիայից

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «ՀԱՅԵՐԸ ԴԻՎԱՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԵՎ ՀՅՈՒՊԱՏՈՍԱԿԱՆ ԱՆՁՆԱԿԱԶՄՈՒՄ (ՄԱՍ ՎԵՑԵՐՈՐԴ) - Diplomat.am». *www.diplomat.am*. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ մայիսի 24-ին. Վերցված է 2019 թ․ մայիսի 24-ին.
2. 1 2  Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2007, էջ 568-569։
3. ↑  «Լեռնալիբանանի երկու հայ կուսակալները. Կարապետ Արթին փաշա Դավուդյան և Հովհաննես փաշա Կույումճյան». *ankakh.com* (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ մայիսի 24-ին. Վերցված է 2019 թ․ մայիսի 24-ին.