**Բրեիլա** (ռումիներեն՝ Brăila), քաղաք Ռումինիայում՝ Վալախիա շրջանում։ Բրեիլայի ժուդեցի վարչական կենտրոնն է։ Բնակչությունը 216,9 հազար մարդ է (2002)։ Դանուբ գետի նավահանգիստներից է։

Պատմություն
-----------

Քաղաքը հիմնադրվել է հույների կողմից մ․ թ․ ա․ 5-րդ դարում որպես փոխաբեռնման կետ։ Այն կոչվել է Պրոհոլիա (Προχειλια)։ Այս գործառույթը՝ այսինքն բեռների փոխաբեռնումը ծովային նավերից գետայիններին և հակառակը, Բրեիլայի նավահանգիստն իրականացրել է մինչև 20-րդ դարի սկիզբը։

Ռուս-թուրքական պատերազմում (1710-1713)՝ Պրուտի անցման ժամանակ, գեներալ Ռաննեն դրագունյան յոթ գնդերով և մոլդովական ոչ մեծ հեծելազորով շարժվել է դեպի Սերետա գետը։ Հուլիսի 10-ին, մոտենալով Մաքսիմենի վանքին, Ռաննեն իմացել է, որ թուրքական երեքհազարանոց բանակը, որը զբաղեցնում էր Բրայլովի ամրոցը, նրա շուրջը պաշտպանական ամրություն է կառուցում՝ հետագա հարձակումները զարգացնելու համար։ Որպեսզի դա խոչընդոտեն, Ռաննեն որոշել է անհապաղ հարձակվել և Մաքսիմենի մոտ թողնելով 400 դրագուններ ու մոլդովացի հեծելայիններ՝ հուլիսի 11-ի շարժվել է քաղաքի ուղղությամբ։ Արդեն երեկոյան բանակի ավանգարդը հասել է Բրեիլայի մերջակայք, իսկ հուլիսի 12-ի առավոտյան այստեղ են հասել գլխավոր ուժերը։ Երեկոյան ժամը 10։00-ին Ռաննեն հարձակում է գործել՝ երկու հեծելային ջոկատներով գրավելով գետի և ամրոցի միջև ընկած տարածությունը, որպեսզի կտրի նահանջի ճանապարհը։ Համառ մարտից հետո թուրքերը նահանջել են ամրոց։ Հուլիսի 14-ին պահակազորը կապիտուլացվել է։ Ռուսների կորուստները կազմել են մոտ 100 մարդ, թուրքերինը՝ մոտ ութ հարյուր։

Բրեիլայի մերձակայքը   
 Ռուս-թուրքական պատերազմի (1877-1978) ժամանակ 
1770 թվականին գեներալ Գլեբովի ղեկավարությամբ զորքերը հարձակվել են Բրաիլովի վրա, սակայն անօգուտ։ Սական երբ Գլեբովը օգնություն է ստացել, թուրքերը, դա իմանալով, թողել են ամրոցը, որը հետագայում հաշտության պայմանագրով կրկին վերադարձվել է իրենց։

Ռուս-թուրքական պատերազմի ժամանակ (1828-1829) Բրաիլայի ամրոցը եղել է թուրքական հենակետ ընդհուպ մինչև 1828 թվականի հունիսը, երբ մի շարք գրոհներից հետո այն հանձնվել է ռուսական զորքին (ռուսները քաղաքն անվանել են Բրաիլով)։

1830 թվականից սկսվել է Բրաիլայի ծաղկումը։ Հույները, որոնք հիմնականում զբաղված էին ծովագնացության ոլորտում, միշտ կազմել են բնակչության զգալի մասը՝ հատկապես 19-րդ դարի ընթացքում։ Պատահական չէ, որ քաղաքում են ծնվել հունական ծագմամբ նշանավոր բազմաթիվ մարդիկ, այդ թվում ռումինացի գրող Պանաիտ Իստրատին, որը հայրական կողմից հույն է եղել։

1869 թվականին Բրեիլայում բուլղարացի արտագաղթյալները հիմնադրել են *Բուլղարական գրական ընկերությունը* (ներկայումս՝ Բուլղարիայի գիտությունների ակադեմիա)։

Քույր քաղաքներ
--------------

* Հունաստան Արգոստոլիոն
* Հյուսիսային Մակեդոնիա Բիտոլա
* Ֆրանսիա Կալե
* Թուրքիա Դենիզլի
* Հունաստան Կատերինի
* Հյուսիսային Մակեդոնիա Կավադարցի
* Թուրքիա Նիլյուֆեր
* Միացյալ Թագավորություն Լեյսթոն
* Հունգարիա Մոնոր
* Բուլղարիա Վիդին
* Ուկրաինա Օդեսա

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  2021 Romanian census — National Institute of Statistics.
2. ↑  Брэи́ла [устар. Браи́ла, -ы, Браи́лов, -а] (Рум.).
3. 1 2  «Браилов, город». *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)*. Սանկտ Պետերբուրգ. 1890–1907.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ location missing publisher (link)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Ռումինիա Ռումինիայի քաղաքներ |
| --- |
|  |
| 1 000 000 + | Բուխարեստ *(մայրաքաղաք)* | Ռումինիայի զինանշանը |
|  |
| 300 000 + բնակչությունով | Յասի | Կլուժ Նապոկա | Տիմիշոարա | Կոնստանցա | Կրայովա |
|  |
| 200 000 + բնակչությունով | Գալաց | Բրաշով | Պլոեշտի | Բրեիլա | Օրադյա |
|  |
| 100 000 + բնակչությունով | Բակեու | Արադ  | Պիտեշտի | Սիբիու | Տիրգու Մուրեշ | Բայա Մարե | Բուզեու | Սատու Մարե | Բոտոշանի | Ռիմնիկու Վիլչա | Սուչավա | Պյատրա Նյամց | Դրոբետա-Տուրնու-Սևերին | Ֆոքշանի |
|  |
| 50 000 + բնակչությունով | Տիրգու Ժիու | Տուլչա | Տիրոգվիշտե  | Ռեշտիցա | Բիստրիցա  | Սլատինա | Խունեդոարա | Վասլույ | Կելերաշի | Ջուրջու  | Ռոման  | Դևա | Բիրլադ | Ալբա Յուլիա | Զալեու | Սֆինտու Գեորգե | Տուրդա | Մեդիաշ | Սլոբոզիա | Օնեշտի | Ալեքսանդրիա |
|  |
| Պորտալ:Ռումինիա |

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Բրեիլա» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Հրեական Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Մեծ նորվեգական · Մեծ սովետական (1 հրտ.) · Սիտինի ռազմական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4457197-5 · NKC: ge306421 · VIAF: 249383824 · WorldCat VIAF: 249383824 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 559)։*  |