recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Վիրտուալիզացիան** թարգմանաբար նշանակում է գոյություն ունեցող համակարգի վիրտուալ գործընկերոջ ստեղծում, ինչպիսիք են աշխատասեղանը, սերվերը, ցանցային ռեսուրսը կամ գործառնական համակարգը։ դա տեխնիկա է, որը թույլ է տալիս բազմաթիվ օգտվողների կամ կազմակերպությունների իրենց միջև օգտագործել մեկ ռեսուրսային թել կամ ծրագիր։

Համակարգչում վիրտուալացումը լայն հասկացություն է, որը վերաբերում է համակարգչային ռեսուրսների ցրվածությանը։ Վիրտուալիզացիան իրենից օգտվողներից թաքցնում է հաշվողական ռեսուրսների ֆիզիկական բնութագրերը ՝ լինեն դրանք ծրագրեր, թե վերջնական օգտագործողներ։ Սա ներառում է մեկ ֆիզիկական ռեսուրսի (օրինակ ՝ սերվեր, օպերացիոն համակարգ, ծրագիր կամ պահեստային սարք) փոխարինումը բազմաթիվ վիրտուալ ռեսուրսների, այն կարող է ներառել նաև այն, որ բազմաթիվ ֆիզիկական ռեսուրսներ (օրինակ ՝ պահեստավորման սարքեր կամ սերվերներ) դառնան մեկ վիրտուալ ռեսուրս։ Այլ կերպ վիրտուալիզացիան կարելի է սահմանել հետևյալ ձևով՝ մեկ ֆիզիկական ռեսուրսից շատ վիրտուալ ռեսուրսների ստեղծում կամ մեկ և ավելի ֆիզիկական ռեսուրսից մեկ վիրտուալ ռեսուրսի ստեղծում։ Վիրտուալիզացիան շատ կարևոր դեր է խաղում cloud computing տեխնոլոգիայի մեջ, սովորաբար ամպային համակարգչում, օգտատերերը կիսում են ամպերում առկա տվյալները, բայց իրականում վիրտուալացման միջոցով օգտատերերը կիսում են *Ինֆրաստրակտուրան* (ենթակառուցվածք)։

Կան վիրտուալացման տարբեր տեսակներ, դրանցից են՝

• Օպերացիոն համակարգի վիրտուալացում

• Սերվերի վիրտուալացում

• Հաճախորդի / աշխատասեղանի / ծրագրի վիրտուալացում

• Պահեստի վիրտուալացում

• Ծառայությունների / կիրառական ենթակառուցվածքների վիրտուալացում

և այլն։ Այս դեպքերի մեծ մասում կա՛մ տեղի է ունենում մեկ ֆիզիկական ռեսուրսի վիրտուալացում շատ վիրտուալ աղբյուրների, կա՛մ շատ ֆիզիկական ռեսուրսներ մեկ վիրտուալ ռեսուրսի վերածում։

Պատմություն
-----------

Վիրտուալիզացիան նոր հասկացություն չէ։ Ոլորտի վաղ աշխատանքներից մեկը Քրիստոֆեր Ստրեյչիի «Ժամանակի փոխանակումը արագ համակարգիչներում» հոդվածը։ IBM (international business machines)-ն իր CP-40 և M44 / 44X հետազոտական համակարգերով սկսեց ուսումնասիրել վիրտուալացումը։ Դրանք իրենց հերթին բերում են առևտրային CP-67 / CMS: Վիրտուալ մեքենայի գաղափարը օգտատերերին տարանջատեց ՝ յուրաքանչյուրի համար լիովին ինքնուրույն համակարգիչ մոդելավորելով։

80-ականներին և 90-ականների սկզբին արդյունաբերությունն անցավ եզակի հիմնական համակարգից դեպի փոքր և էժան x86 սերվերների։ Արդյունքում վիրտուալիզացիայի հայեցակարգը դառնում է քիչ հետաքրքրող։ Դա փոխվեց 1999 թ.-ին, երբ VMware-ը ներմուծեց VMware աշխատանքային կայանը։ Դրան հաջորդեց VMware- ի ESX սերվերը, որն աշխատում է մերկ մետաղի վրա և չի պահանջում ընդունող օպերացիոն համակարգ։

Աղբյուրներ
----------

Գրականություն
-------------

Քրիստոֆեր Ստրեյչի՝ "Time-Sharing in Large Fast Computers", էջ 336-341

Ջ. Վենկատաի, Օ. Մալկոլմի և Փ. Գրեգի՝ "Cloud Computing", էջ 1-87

Կ. Ի. Վիգերսի և Ջոհն Բիթթի "Development of software requirements":
**Վիվիան Բարբո** (ֆր.՝ Vivian Barbot;հուլիսի 7, 1941(1941-07-07), Saint-Marc, Saint-Marc Arrondissement, Artibonite, Հայիթի), կանադացի և քվեբեկացի քաղաքական գործիչ, հաիթի ծագում ունեցող։ Կլերման Բարբոյի դուստրը։ 2006-2008 թվականներին՝ Կանադայի համայնքների պալատի պատգամավոր, 2011 թվականին՝ Քվեբեկի դաշինք կուսակցության ղեկավարի պաշտոնակատար։ Հայտնի է նաև որպես ֆեմինիստ և դասախոսների արհմիութենական շարժման ակտիվիստ։

Ապստամբ տոնտոն-մակութի դուստր
-----------------------------

Ծնվել մերձավոր զինակից Ֆրանսուա Դյուվալյեի՝ տոնթոն մակուտների առաջին հրամանատար Կլեման Բարբոյի ընտանիքում։ 1959 թվականին Դյուվալյեն հրամայել է ձերբակալել Բարբոյին և բանտարկել։ 1963 թվականին ազատ արձակվելուց հետո Բարբոն փորձեց պետական հեղաշրջում կատարել և սպանվեց Պապի հրամանով՝ Դոկը իր նախկին ենթականերին։ Այդ ժամանակից ի վեր Վիվիան Բարբոն իր հորը բնութագրում է որպես դիկտատուրայի դեմ պայքարող Դյուվալյե։

Բարբո ընտանիքի անդամները, այդ թվում 22-ամյա Վիվիանը, թաքնվել են Արգենտինայի դեսպանատանը։ Միայն 21 ամիս անց՝ 1965 թվականին, նրանք հնարավորություն ստացան արտագաղթել Արգենտինա։

Կանադացի հասարակական գործիչ
---------------------------

Արգենտինայում Վիվիան Բարբոն ծանոթացել է կանադացի զբոսաշրջիկ քվեբեկցի Ռեալ Լիմբերների հետ, ում հետ ամուսնացել է։ 1967 թվականին ամուսնու հետ տեղափոխվել է Կենտրոնական Քվեբեկ։

Աշխատել է որպես ֆրանսերենի և անգլերենի ուսուցիչ, այդ թվում՝ հեղինակավոր Վիկտորիավիլի Cégep քոլեջում։ Ակտիվորեն մասնակցել է ուսուցիչների արհմիութենական շարժմանը և ֆեմինիստական շարժմանը։ 2001-2003 թվականներին Վիվիան Բարբոն գլխավորել Է կանանց Քվեբեկի ֆեդերացիան։

Քվեբեկի դաշինքի քաղաքական գործիչ
--------------------------------

2000-ականների երկրորդ կեսից Վիվիան Բարբոն ակտիվ գործունեություն է ծավալել Քվեբեկի բլոկ կուսակցության ղեկավարությունում։ 2006 թվականին ընտրվել է Կանադայի Համայնքների պալատի Մոնրեալի Պապինո շրջանի կողմից՝ հաղթելով նախկին արտաքին գործերի նախարար Պիեռ Պետտիգրյուի Լիբերալ կուսակցության թեկնածուին։ Որպես պատգամավոր մասնագիտացել է միջազգային քաղաքականության մեջ։ Հանդես է եկել լեյբորիզմի և Քվեբեկի ինքնիշխանության դիրքերից։

2008 թվականի ընտրություններում Վիվիան Բարբոն մանդատը զիջել է լիբերալ Ջասթին Թրյուդոյին՝ 2015 թվականից Կանադայի վարչապետին։ Միևնույն ժամանակ նա ամրապնդել է իր դիրքերը կուսակցությունում՝ դառնալով Քվեբեկի դաշինքի փոխնախագահ։

2011 թվականի ընտրություններում Քվեբեկի դաշինքի պարտությունից հետո հրաժարական է տվել կուսակցության առաջնորդ Ժիլ Դյուսեպը։ 2011 թվականի մայիսից մինչև դեկտեմբեր Քվեբեկի դաշինքի ղեկավարի պարտականությունները կատարել է Վիվիան Բարբոն (նրան փոխարինել է Դանիել Պայեն)։ 2012 թվականի սկզբին Բարբոն հրաժարական է տվել փոխնախագահի պաշտոնից, սակայն մնացել է հեղինակավոր կուսակցական գործիչ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Պառլամենտի գրադարան — 1876.
2. ↑  Political hopeful’s rival in Papineau has interesting past
3. ↑  Bloc VP Barbot resigns, defends party spending
4. ↑  Black Women's Civic Engagement Network. Vivian Barbot (BQ) - Papineau, QC
5. ↑  BARBOT, Vivian, B.A. M.Sc.
6. ↑  Канадцы простили консерваторам даже финансовую непрозрачность
**Վիտի Լևու**, Ֆիջիի ամենամեծ կղզին է` տեղակայված Խաղաղ օվկիանոսի Վիտի Լևու կղզեխմբում։

Անուն
-----

Վիտի Լևուն տեղական լեզուներով նշանակում է «Մեծ կղզի»։ Վիտի նշանակում է «կղզի», աղճատված ձևով սա Ֆիջին է։

Աշխարհագրություն
----------------

Կղզու տարածքը կազմում է 10338 կմ²։ Երկարությունը արևմուտքից արևելք 146 կմ է, լայնությունը հյուսիսից հարավ՝ 106 կմ։ Վիտի Լևուն Օվկիանիայի վեցերորդ ամենամեծ կղզին է Թասմանիայից (Ավստրալիա), Հյուսիսային և Հարավային կղզիներից (Նոր Զելանդիա), Հավայան կղզիներից և Նոր Կալեդոնիայից հետո։ Մոտակա մայրցամաքը՝ Ավստրալիան, գտնվում է 2700 կմ հեռավորության վրա։ Կղզուց հյուսիս գտնվում է Բլայա ծովը, այն բաժանվում է հարևան Վանուա Լևու կղզուց Լատու-ի-րա նեղուցով, իսկ հարավում՝ հարևան փոքր կղզիներից՝ Կանդավու նեղուցով։ Վիտի Լևուից հյուսիս-արևելք գտնվում է Յասավա կղզիների մի խումբ։

Կղզին wuni խառը հրաբխային և մայրցամաքային ծագում։ Համարվում է Ֆիջիի հնագույն կղզին։ Վիտի Լևուի մակերեսը խորդուբորդ է (նախկինում առաջացել է հրաբխային ժայթքումների և երկրաշարժերի հետևանքով), իսկ կենտրոնում տեղակայված է մի լեռնաշղթա, որը կղզին բաժանում է երկու հավասար մասերի։ Վիտի Լևուի և միևնույն ժամանակ Ֆիջիի ամենաբարձր կետը Տոմանիիվի լեռն է (1324 մ)։

Ֆիջի կղզիները գտնվում են մերձհասարակածային կլիմայական գոտում։ Ջերմաստիճանը -24 -29°C է։ Տեղումների քանակը տարեկան 2000-3000 մմ է։ Եղանակը ըստ սեզոնի գրեթե չի փոխվում, միայն ձմեռներն են ավելի չոր։ Բուն Վիտի Լևուում կլիման նույնն է, ինչ մյուս կղզիներում։ Կլիման տարբերվում է հողմակողմում (ավելի խոնավ) և հողմածիկ կողմում (ավելի չոր)։ Կղզին հակված է արևադարձային ցիկլոնների և հրդեհների։

Վիտի Լևուի բուսական և կենդանական աշխարհը շատ բազմազան են։ Հարթավայրերը, ինչպես լեռնաշղթաները, ծածկված են անձրևային անտառներով։ Կան մանգրային անտառներ։ Միայն այս կղզում ապրում են այնպիսի էնդեմիկ տեսակներ, ինչպիսիք են հսկա «Xixuthrus heros» բզեզը, «vuleito» արմավենիները, «Dacrydium nausoriense» փշատերևները և «Acmopyle sahniana» բույսերը։

Բնակչություն
------------

Կղզում է տեղակայված Ֆիջիի Հանրապետության մայրաքաղաք Սուվան։ Երկրորդ ամենամեծ քաղաքը Նադին է (Նանդին), որի օդանավակայանը Սուվայից երեք ժամ հեռավորության վրա է։

Հնդկաստանից ներգաղթյալների զգալի մաս բնակվում են Ֆիջիում։

Վարչական բաժանում
-----------------

Ֆիջիի տասնչորս նահանգներից ութը գտնվում են կղզում։ Մբա, Նադրոգա-Նավոսա և Ռա նահանգները մտնում են Արևմտյան շրջանի մեջ, իսկ Նաիտասիրին, Նամոսին, Ռեվա, Սերուան և Թայևուն՝ Կենտրոնական շրջանի կազմում։

Տնտեսություն
------------

Վիտի Լևուի արևմտյան մասում աճեցնում են շաքարեղեգ, արևելյանում զբաղվում են անասնաբուծությամբ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  *UN SYSTEM-WIDE EARTHWATCH Web Site*. Острова Фиджи.  Archived 2012-04-03 at the Wayback Machine. (անգլ.)


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · Open Directory Project |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Մեծ սովետական (1 հրտ.) |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4191766-2 · LCCN: sh85144016 · VIAF: 234645343 · WorldCat VIAF: 234645343 |

 |
**Վլադիմիր Լիտրովնիկ** (ռուս.՝ Литровник, Владимир Кимович ապրիլի 24, 1954(1954-04-24), Յալթա, Ղրիմի մարզ, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս և խորհրդային հնչյունային օպերատոր և սաունդ-պրոդյուսեր։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1954 թվականի ապրիլի 24-ին Յալթայում` բանվորի ընտանիքում։ Սովորել է Կիևի Ի. Կարպենկո-Կարոյի անվան թատերական արվեստի պետական ինստիտուտում։ 1985 թվականից սկսել է աշխատել որպես հնչյունային ռեժիսոր։ Աշխատել է Յալթայում, Յալթայի կինոստուդիայում,Մաքսիմ Գորկու անվան կենտրոնական մանկական և երիտասարդական կինոստուդիայի ֆիլմերում, «Դիրեկցիա կինո» կինոընկերությունում։ 

Որպես հնչյունային ռեժիսոր նկարահանել է ավելի քան 30 գեղարվեստական ֆիլմ։ Ձևավորել է «Մղձավանջը» (1988 թվական), «Դիակառքը» (1989 թվական, մրցանակ լավագույն հնչյունավորման համար Սան Սեբաստիանի կինոփառատոնում), «Ուրախ ուղևորությունները» (1994 թվական), «Կղզին» (ռեժիսոր` Պավել Լունգին, 2006 թվական), «Ադմիրալը» (ռեժիսոր` Ա. Կրավչուկ, 2009 թվական), «Վիսոցկի։ Շնորհակալություն, որ կաս» (ռեժիսոր` Բուսլով, 2012 թվական) ֆիլմերը։

«Նիկա» և «Ոսկե արծիվ» մրցանակների, «Հնչյունային ռեժիսորի լավագույն աշխատանք» անվանակարգում` «ՏԷՖԻ» մրցանակի 2010 թվականի դափնեկիր։ 

Եվրոպական կինոակադեմիայի, Ուկրաինայի կինեմատոգրաֆիստների ազգային միության և Ռուսաստանի կինեմատոգրաֆիստների միության անդամ է, «Նիկա» կինեմատոգրաֆիական արվեստների ակադեմիայի և Ռուսաստանի կինեմատոգրաֆիական արվեստների և գիտությունների ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոս։

Ապրում և աշխատում է Ռուսաստանում։ 2009 թվականից դասավանդում է Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտում, հնչյունային ռեժիսուրայի ամբիոնի դոցենտ է։
2014 թվականի հավաքածի վարպետ է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Кафедра звукорежиссуры: Литровник Владимир Кимович — ВГИК(ռուս.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Վլադիմիր Լիտրովնիկ (անգլ.) *Internet Movie Database* կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Խոջաբեկյան (այլ կիրառումներ)

**Վանո Գեորգիի Խոջաբեկյան** (հունվարի 14 (26), 1875, Թիֆլիս, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - նոյեմբերի 16, 1925(1925-11-16), Թիֆլիս, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), թիֆլիսահայ ինքնուս գծանկարիչ։

Կենսագրական
-----------

Ծնվել է 1876 թվականին Թիֆլիսում։ Սկսել է նկարել 14 տարեկանից։ 1904 թվականից սովորել է Արվեստը խրախուսող ընկերության դպրոցում՝ որը չի ավարտել։ 1916 սկսել է ցուցադրել գործերը։ 1921 թվականին այցելել է Երևան և նկարել հայ գաղթականներին։ Մահացել է 1925 թվականին Թիֆլիսում։

Եղել է մանրավաճառ եղբոր աշակերտը, երկաթուղային սևագործ բանվոր, Թիֆլիսի թեյարանների, ճաշարանների, ՈՒՆԻՈՆ սրճարանի, Ռուսթավելու և փոքր թատրոնների բարապան, պահակ, նույնիսկ՝ գերեզմանափոր։ Նկարել սկսել է մանկուց։ 1904-ին ընդունվել է Թիֆլիսի Գեղարվեստերը խրախուսող կովկասյան ընկերության նկարչական դպրոցը, բայց ընտանեկան ծանր պայմանների պատճառով չի ավարտել։ 1916-ին մասնակցել է Թիֆլիսի Փառքի տաճարի (այժմ՝ Վրաստանի արվեստի թանգարան) պատկերահանդեսին։

1917-ին դարձել է Թիֆլիսի Հայ արվեստագետների միության անդամ. մասնակցել նրա ցուցահանդեսներին։ Նա հին Թիֆլիսի ժողովրդական հանդեսների ու ժողովրդական խավերի նկարիչ-տարեգիրն էր (հարսանեկան, խրախճանային և ծիսական դրվագներ, տեսարաններ կինտոների, արհեստավորների, գյուղացիների կյանքից)։ Խոջաբեկյանի կերպարները խոսում են, ունեն կենդանի նկարագիր։ Շեշտված ողբերգականությամբ են տոգորված նրա կյանքի վերջին շրջանի՝ հայ գաղթականությանը պատկերող մատիտանկարները (Գաղթականները հացի հերթում, Որբանոցի բակում, Գաղթականների պարը)։ Շրջապատող կյանքի բազմազան երևույթների բարդ հյուսվածքում Խոջաբեկյանը նշմարել ու ընդգծել է առավել էականը, այն, ինչ ցայտուն բնորոշում է պերսոնաժի (լինի հին Թիֆլիսի հարուստ թե կինտո, քելեխ ուտող, թե զուռնաչի, հարսանքավոր, թե Երևանի կամ Էջմիածնի գաղթական) և տեղական ու ազգային այլ առանձնահատկություններ։ Խոջաբեկյանի մատիտանկարները պահպանվում են Հայաստանի Պետական Պատկերասրահում, Վենետիկի Ս. Ղազար կղզու թանգարանում, Վրաստանի արվեստի, Մոսկվայի Արևելքի ժողովուրդների արվեստի թանգարաններում և այլուր։

Կինոյում
--------

* *Վանո Խոջաբեկյան* վավերագրական կինոնկար 1971 ռեժ. Ջ. ժամհարյան
* *Վառած լամպեր* գեղարվեստական կինոնկար 1983 ռեժ. Աղասի Այվազյան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — 1974. — հատոր 5. — էջ 74.
2. 1 2 3 4 5 6  Ով ով է. հայեր (հայ.) / Հ. Այվազյան — Երևան: 2005. — հատոր 1. — էջ 518.
3. ↑  Ерканян В. С. *Армянская культура в 1800-1917 гг.* 1985


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 18268 · GND: 1186001658 · ISNI: 0000000053995575 · LCCN: nr00020559 · VIAF: 2307286 · WorldCat VIAF: 2307286 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 74)։*  |
**Տուրունչուկ** (հազվադեպ՝ **Նովի Դնեստր**, ռումիներեն՝ Turunciuc, ուկրաիներեն՝ Турунчук),Դնեստրի գետաբազուկ։ Հոսում է Մոլդովայում (Մերձդնեստր) և Ուկրաինայում։ Լայնությունը 30 մետր է, սովորական խորության հասնում է մինչև 6 մետրի, իսկ իջվածքներում՝ մինչև 9 մետրի։

Աշխարհագրություն
----------------

Տուրունչուկ
Տուրունչուկի գետաբազուկը գոյացնել է 1780-1785 թվականներին։ Դնեստրի մոտ՝ նավամատույցին կից, ճյուղավորվում է Չոբրուչի գյուղից 146 կմ հեռավորության վրա։ Քարե թմբաշարքի պատճառով գետաբազուկի սկզբում առաջանում է աղմուկ, որը լսելի է նույնիսկ 300-500 մետր հեռավորությունից։ Հոսում է նաև Գլին, Կրասնի, Կորոտնոե, Նեզավերտայլովկա գյուղերի մոտակայքում և կրկին թափվում Դնեստր գետը։

Շնորհիվ ավազային թմբի, որը ջրի հոսանքն է բերել կուտակել, Տուրունչուկը անջատվել է Բելոյե լճից և հոսում է անմիջապես Դնեստր։ Տուրունչուկը վերցնում է Դնեստր գետի ջրերի շուրջ 60 %-ը։

Մեծ մասը ափերի զառիթափ է և կավային, որոնք պատված են ուռենու անտառներով, ուռուտի մացառներով և մոլախոտով։ Դնեստրի, Տուրունչուկի և Տուրունչուկի կղզիների ափերին գտնվում է մի ամբողջ լճային համակարգ (նրանց առավել մեծերն են Կուչուրգանսկի լիման, Բելոյե լիճ, Պուտրինո և Տուդորովո)։ Դնեստր ավազնի լճերը չորացած մնացորդների հետ միասին զբաղեցնում 39.4 կմ² տարածք, ընդհանուր՝ 35.2 մլն մ³։ Տվյալ հատվածը իրենից հետաքրքրություն է առաջացնում այն պատճառով, որ այստեղ պահպանվել են եզակի ջրաճահճային բուսականություն և ձևավորվել է ուրույն կենսաբազմազանություն։

Զբոսաշրջություն
---------------

Տուրունչուկը սիրված վայր է Օդեսայի մարզի և Մոլդովայի (Մերձդնեստր) բնակիչների կողմից։ Տաք ժամանակ գետաբազուկի ափերում հաճախ կարելի է տեսնել զբոսաշրջիկների վրաններ։ Տուրունչուկը նաև ձկնորսության համար հայտնի վայր է. այստեղ հաճախ կազմակերպվում են ձկնորսների մրցույթներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Природа Приднестровской
Молдавской Республики: Учебное пособие для учащихся 8 класса общеобразовательных школ ПМР / Сост. О. З. Лысенко. — Тирасполь, 2003. — 48 с.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Схід сонця на Турунчуку Archived 2007-10-08 at the Wayback Machine.
* Фото Турунчука
* Фото ріки та лісу(չաշխատող հղում)
* Клуб риболовів: Турунчук
* Рафтінг на Турунчуку Archived 2016-06-01 at the Wayback Machine.
* Подорожі по Турунчуку Archived 2008-06-08 at the Wayback Machine.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
**Անդոկավան**, գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզի Քաջարան համայնքում։

Պատմություն
-----------

Գյուղը Լեռնաձոր համայնքի մաս էր կազմում մինչ 2017 թվականի հունիսին կայացած վարչատարածքային բարեփոխումները, երբ ընդգրկվեց Քաջարան համայնք կազմում։

### Պատմամշակութային հուշարձաններ

Անդոկավանի մոտ է գտնվում 4-րդ դարի Բաղաբերդ ամրոցը։

Բնակչություն
------------

Անդոկավանը ընդգրկված չի եղել Հայաստանի 2011 թվականի մարդահամարում։ 2017 թվականի բարեփոխումներից հետո Անդոկավանը ներառվեց ցուցակում, որի շնորհիվ իրականացվեց բնակչության թվաքանակի ճշգրտում։ 2017 թվականի դրությամբ գյուղն ուներ 118 բնակիչ։

Տնտեսություն
------------

Բնակավայրի գյուղատնտեսական գործունեության հիմնական ուղղություններն են անասնապահությունը և դաշտավարությունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Տեղեկություններ Քաջարան համայնքի մասին Սյունիքի մարզի մարզպետարանի կայքում, *(արխիվացված 17․01․2024 թվական)*։
2. ↑  Andokavan village
3. ↑  «Անդոկավան, ընդհանուր տեղեկություններ Սյունիքի մարզպետարանի կայքում»
**«Օտար կրքեր»** (լատիշ․՝ Svešās kaislības), 1983 թվականի խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Յանիս Սթրեյչը լիտվացի գրող Միկոլաս Սլուցկիսի համանուն վիպակի հիման վրա Ռիգայի կինոստուդիայում։

Սյուժե
------

Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում 1945 թվականին Լատվիայի «Վալդամանի» խուտորում։ Իր հեռավոր բարեկամի մոտ ապաստան գտած որբ Մարիտեն դառնում է տեղի ունեցած դրամատիկ իրադարձությունների ակամա վկան։ Խուտորի հին տերը, որը խելագարվել է, չի կարողանում տնտեսությամբ զբաղվել։ Նրա կինը աչք ունի իր նախկին բատրակ Անտանասի վրա, որը ոչ այնքան վաղուց էր վերադարձել ռազմաճակատից։ Նա ցանկանում է նրան տեսնել իր սիրեկանի դերում և ոչ առանց հիմնավորման հույս ունի, որ իրեն կհովանավորեն Անտանասի ընկերները, որոնք նույնպես նոր են վերադարձել ռազմաճակատից և միանգամից վոլոստի պետեր են դարձել։ Անտանասը առավելագույնս օգտագործում է ստեղծված իրավիճակը և իրեն տեսնում է խուտորի նոր սեփականատեր։ Բայց հաջողությունը երես է թեքում նրանից։ Սկզբում բոլոր կուտակած գումարները նրանից խլում են մի գիշեր խուտոր եկած «անտառային եղբայրները», հետո գալիս է մոր մահացու հիվանդության լուրը և բոլոր դժբախտություններին ավելանում է ևս մեկը․ տանտիրուհու դուստրը, որը հղի է նրանից, աբորտ է անում։ Վշտից հարբած Անտանասը քնում է գոմում, որտեղ քնած ժամանակ նրան սպանում է խելահեղ Վալդմանիսը։

Դերերում
--------

* Վիյա Արտմանե – *Աննա*
* Ալգիրդաս Պաուլավիչյուս – *Անտանաս*
* Զանե Յանչևսկա – *Մարիտե*
* Վիզմա Օզոլինա – *Աուսմա*
* Լեոնիդ Օբոլենսկի – *Վալդմանիս*
* Յանիս Պաուկշտելո – *Էզերինշ*
* Բոլեսլավ Ռուժ – *գնչու*
* Էուգենիա Շուլգայտե – *Անտանասի մայրը*
* Անդրիս Մորկանս – *Իմանտս*
* Պաուլ Բուտկևիչ – *«Որմզդեղն»*

Նկարահանող խումբ
----------------

* Սցենարի հեղինակ և բեմադրող ռեժիսոր՝ Յանիս Ստրեյչ
* Բեմադրող օպերատոր՝ Հարի Կուկելս
* Կոմպոզիտոր՝ Ուլդիս Ստաբուլնիեկս
* Բեմադրող նկարիչ՝ Գունարս Բալոդիս
* Հնչյունային ռեժիսոր՝ Գլեբ Կորոտեև

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Слуцкис Миколас – Большая Советская Энциклопедия

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ֆիլմի մասին Кино-Театр. Ру կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |

 |
**Վաչիկ Գրիգորի Սարգսյան** (1950, Մրգավան, Արտաշատի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հունվարի 1, 1992(1992-01-01), Շահումյանի շրջան, Արցախ), հայ ազատամարտիկ։

Կենսագրություն
--------------

Սովորել և 1968 թ․ ավարտել է Մրգավանի միջնակարգ դպրոցը, այնուհետև աշխատել է որպես որմնադիր։ Ամուսնացած է, ունի երեք երեխա՝ երկու տղա՝ Աշոտ, Գրիգոր, մեկ աղջիկ՝ Աննա։ Զոհվել է 1992 թվականի հունվարի 1-ին, Շահումյանի շրջանի Բուզլուխ գյուղում։ Թաղված է Մրգավանի գերեզմանատանը։ Վաչիկ Սարգսյանի անունով փողոց կա Մրգավան գյուղում։ Գյուղի կենտրոնում՝ մշակույթի տան դիմաց կանգնեցված է Վաչիկ Սարգսյանի կիսանդրին, որի բացման արարողությունը տեղի է ունեցել 2009 թվականի մայիսի 27-ին։ 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Այնտեղ, Ղարաբաղում իմ երեխաների նման հազարավոր երեխաներ կան, շատ ավելի ծանր վիճակում, թուրքի կապը ինչքան շուտ քաշենք, այնքան լավ․․․ |  |

Պատկերասրահ
-----------

'Վաչիկ Սարգսյանի կիսանդրին Մրգավանում

* 
*

Գրականություն
-------------

Երևան-Արտաշատ, «Անահիտ» հրատարակչություն, «Մեր քարեղեն ոգին» (խմբ․ Յուրա Պետրոսյան), 1996, էջ 48-52
**Ջովաննի Ջուզեպպե Գորիա** (իտալ.՝ Giovanni Giuseppe Goria, հուլիսի 30, 1943(1943-07-30), Աստի, Պիեմոնտ, Իտալիա - մայիսի 21, 1994(1994-05-21), Աստի, Պիեմոնտ, Իտալիա), իտալացի, քաղաքական և պետական գործիչ, Իտալիայի վարչապետը 1987 թվականի հուլիսի 28-ից մինչև 1988 թվականի ապրիլի 13-ը։ 1960 թվականից Իտալիայի Քրիստոնեա-դեմոկրատական կուսակցության անդամ։

Կենսագրություն
--------------

Առաջին անգամ պատգամավոր է ընտրվել 1976 թվականին։ 1981 թվականից մինչև 1982 թվականը եղել է գանձապետարանի նախարարի տեղակալը։ Ջովաննին եղել է ՔԴԿ-ում «ձախ կենտրոնի» ներկայացուցիչ և Ալդո Մորոյի զինակից ընկերը։ 1987 թվականի հուլիսին ընտրվել է որպես Իտալիայի վարչապետ, սակայն նրա կառավարությունը ղեկավարել է ընդամենը 260 օր։ Վարչապետի պաշտոնում պաշտոնաթող լինելուց հետո՝ 1989 թվականին ընտրվել է Եվրախորհրդարան։ Զբաղեցրել է գյուղատնտեսության նախարարի պաշտոնը Ջուլիո Անդրեոտիի կառավարման ժամանակ (1991-1992)։ 1992 թվականին դարձել է ֆինանսների նախարարի Ջուլիանո Ամատոնի ղեկավարման ընթացքում։ 1993 թվականին բացահայտվել է խոշոր կոռուպցիա, որում ներգրավվեծ են եղել Քրիստոնեա-դեմոկրատական ​​կուսակցության բազմաթիվ հայտնի դեմքեր, և Գորիան ստիպված է եղել հրաժարական տալ։ Մինչ հետաքննության ավարտը՝ 1994 թվականի մայիսի 21-ին, մահացել է իր հայրենի Աստի քաղաքում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4  Proleksis enciklopedija, Opća i nacionalna enciklopedija (хорв.) — 2009.
3. 1 2 3 4  Munzinger Personen (գերմ.)
4. 1 2 3 4  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #170037509 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Եվրախորհրդարան |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Իտալացիների կենսագրական բառարան · Treccani |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 150262635 · GND: 170037509 · GTAA: 103818 · ICCU: CFIV066589 · ISNI: 0000000035562258 · LCCN: n2006059717 · NUKAT: n2015057325 · SUDOC: 117392545 · VIAF: 34736018 · WorldCat VIAF: 34736018 |

 |

 |
**Վլադիմիր (Վահան) Սարգսի Մաղալյան** (մարտի 20, 1942(1942-03-20), Խաչեն, Վրաստան), հայ լրագրող, խմբագիր, բանաստեղծ։

Կենսագրություն
--------------

Բանասիրական գիտությունների թեկնածու (1988 թվական)։ Ավարտել է Երևանի պետական համալսարան (1968 թվական)։ 

1969–1970 թվականներին՝ Երևանի անասնաբուծ-անասնաբուժական ինստիտուտի «Կադրերի համար», 1971–2006 թվականներին՝ «Երևանի համալսարան» թերթերի, միաժամանակ, 1992–2001 թվականներին՝ «Հանդես Երևանի համալսարանի» պարբերականի գլխավոր խմբագիր։ 

1981 թվականից՝ Երևանի պետական համալսարանի «Գրական համալսարան» գրական-գեղարվեստական տարեգրքի հիմնադիր-խմբագիր, 2006 թվականից՝ Երևանի պետական հանալսարանի հայագիտական հետազոտությունների ինստիտուտի գիտաշխատող։ Լույս են տեսել Մաղալյանի «Դաղեթ-Խաչեն» (1999 թվական), «Գրական-մշակութային կյանքը Երևանի համալսարանում (1919–2009 թվականներ)» (2010 թվական), «Հայ տեղական մամուլը և գրատպությունը Վրաստանում (1885–1990 թվականներ)» (2012 թվական) աշխատությունները, «Խարույկ» (1992 թվական), «Խրամի զմրուխտ ափերին» (2011 թվական) բանաստեղծությունների ժողովածուները։

Աշխատություններ
---------------

Ռուսերենից թարգմանել է Ալեքսանդր Պուշկինի, Միխայիլ Լերմոնտովի, Սերգեյ Եսենինի, գերմաներենից՝ Յոհան Վոլֆգանգ ֆոն Գյոթեի, Հայնրիխ Հայնեի, նաև անտիկ հեղինակների՝ Անակրեոնի, Սաֆոյի գործերից։ Կազմել, խմբագրել և հրատարակության է պատրաստել «Երախտավոր մանկավարժը» (2007 թվական), «Քնար համալսարանի» (2008 թվական), «Երևանի պետական համալսարանը վավերագրերում (1918–2009 թվականներ)» (2009 թվական), «Երևանի համալսարանի հոբելյանները (1919–2009 թվականներ)» (2011 թվական) և այլ ժողովածուներ։

Պարգևներ
--------

* Երևանի պետական համալսարանի ոսկե մեդալ (1999 թվական, 2009 թվական)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Հայ գրատպություն և գրքարվեստ. հանրագիտարան


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ գրատպություն և գրքարվեստ» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
Ալեքսանդր Բոգդանով
**Օտզովիստներ**, 1905 թվականի ռուսական հեղափոխությունից հետո Ռուսաստանի սոցիալ-դեմոկրատական բանվորական կուսակցության (ՌՍԴԲԿ) մեջ կազմավորված ձախ թևի ռադիկալ բոլշևիկների խումբ (Ալեքսանդր Բոգդանով, Դ․ Ա․ Ալեքսինսկի, Ա․ Վ․ Աոկոլով (Ս․ Վոլսկի), Ա․ Վ․ Լունաչարսկի, Մ․ Ն․ Լյադով, Մ․ Ն․ Պոկրովսկի և ուրիշներ)։ Ստեղծվել է 1908 թվականին՝ Ալեքսանդր Բոգդանովի կողմից։

Օտզովիստները պահանջում էին Պետական Դումայից ետ կանչել (*отозвать* – այստեղից էլ՝ անվանումը) սոցիալ-դեմոկրատ պատգամավորներին, 

Օտզովիստների դիրքորոշում Լենինը անվանեց ռուսական առաջին հեղափոխության ժամանակաշրջանի *«հեղափոխական խոսքերը պահելու (պահածոների մեջ) տակտիկա»*։ 

Մենշկիկներն ուղղակիորեն առաջարկում էին լուծարել խմբավորումը։ Լենինն օտզովիզմը բնութագրում էր որպես *«լիկվիդատորություն, ձախից»*, *«լիկվիդատորության սաղմ»*, *«շուռ տված մենշևիզմ»*։ 1909 թվականի հունիսին «Պրոլետարի» թերթի ընդլայնված խմբագրության խորհրդակցությունը հայտարարեց, որ բոլշևիզմն ընդհանուր ոչինչ չունի օտզովիզմի և ուլտիմատիզմի (Օտզովիստների տարատեսակություն) հետ և կոչ արեց անզիջում պայքար մղել այդ թեքումների դեմ։ Օտզովիստների առաջնորդ Բոգդանովը վտարվեց բոլշևիկների շարքերից։ 

1909 թվականի դեկտեմբերին օտզովիստներն ընդգրվեցին «Վպերյոդ» խմբի կազմում։

Գրականություն
-------------

* Լենին Վ․ Ի․, «Հերթական հարցերի շուրջը» հոդվածի առթիվ, Երկրորդ լիակատար ժողով, հ․ 17։ Նույնի, Բոլշևիզմի ծաղրանկարը, նույն տեղում։ Նույնի, Օտզովիզմի և աստվածաշինարարության կողմնակիցների ֆրակցիայի մասին, նույն տեղում, հ․ 19։ ԽՄԿԿ–ն համագումարների, կոնֆերանսների և Կենտկոմի պլենումների բանաձևերում և որոշումներում, հ․ 1, Ե․, 1985։ История КПСС, т․ 2, М-, 1966․ Գ․ Խաչատրյան։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 12, էջ 576)։*  |
**Ֆարախ Շիրմամեդ կըզը Ալիևա** (ադրբ.՝ Fərəh Şirməmməd qızı Əliyeva, սեպտեմբերի 7, 1961(1961-09-07), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ԱՀ նախագահի աշխատակազմի մարդասիրական քաղաքականության վարչության պետ, Ադրբեջանի մշակույթի և արվեստի պետական համալսարանի նախկին ռեկտոր (2014-2018), Արվեստագիտության դոկտոր, ԱՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (2017), պրոֆեսոր։

Կենսագրություն
--------------

Ֆարախ Ալիևան ծնվել է 1961 թվականի սեպտեմբերի 7-ին Բաքվում։ Ավարտել է Ադրբեջանի պետական ​​կոնսերվատորիան 1984 թվականին։ Այդ տարվանից աշխատել և դասավանդել է այս համալսարանում, եղել է Բաքվի երաժշտական ​​ակադեմիայի գիտական ​​քարտուղար, առաջադեմ դասընթացների ֆակուլտետի դեկան։ 1986-1991 թվականներին ստացել է հետդիպլոմային կրթությունը։ 1994-2006 թվականներին աշխատել է Բաքվի երաժշտական ​​ակադեմիայում որպես գիտական ​​քարտուղար։

1994 թվականին պաշտպանել է դիսերտացիան և ստացել է Արվեստի թեկնածուի գիտական ​​կոչում։ 1995 թվականից դոցենտ է, իսկ 2005 թվականից ՝ պրոֆեսոր։ Ֆարահ Ալիևան նաև Կրթության նախարարության գիտամեթոդական խորհրդի երաժշտագիտության և արվեստի բաժնի անդամ և գիտական ​​քարտուղար է։ Նա Ադրբեջանի Կոմպոզիտորների միության անդամ է։ Հեղինակ է գիտական ​​մենագրությունների, դասագրքերի, բազմաթիվ գիտական ​​հոդվածների։

Լույս են տեսել նրա հոդվածները Ու.Հաջիբեկլիի, Ա.Զեյնալլու, Գ.Գարաևի, Ֆ.Ամիրովի, Ա.Ալիզադեի, Ֆ.Գարաևի, Ֆ.Ալիզադեի, Ս.Ալասգարովի, Ջ. Ջահանգիրովի, Տ.Գուլիևի և այլ կոմպոզիտորների մասին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  ԱՀ նախագահի աշխատակազմ
2. ↑  president.az
3. ↑  Ֆարախ Ալիևա
**Վլադիմիր Ալեքսանդրովիչ Շատալով**  (ռուս.՝ *Владимир Александрович Шаталов*, դեկտեմբերի 8, 1927(1927-12-08), Պետրոպավլովսկ, Akmola Governorate, Ղազախստանի ինքնավար սոցիալիստական խորհրդային հանրապետություն, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - հունիսի 15, 2021(2021-06-15), Մոսկվա, Ռուսաստան), խորհրդային տիեզերագնաց-օդաչու, ավիացիայի գեներալ-լեյտենանտ (1975), Խորհրդային Միության կրկնակի հերոս (հունվարի 22, 1969 և հոկտեմբերի 22, 1969), տեխնիկական գիտությունների թեկնածու (1972)։

1956 թվականին ավարտել է կարմրադրոշ ռազմաօդային ակադեմիան։ Խորհրդային տիեզերագնացների խմբում է ընդգրկվել 1963 թվականից։ 1969 թվականի հունվարի 14-17-ը, որպես հրամանատար, թռիչք է կատարել «Սոյուզ-4» տիեզերանավով։ Իրականացրել է Բորիս Վոլինովի վարած «Սոյուզ-5» տիեզերանավի հետ մերձեցումը և կցումը, ապահովել Ալեքսեյ Ելիսեևի և Եվգենի Խրունովի՝ բաց տիեզերքով անցումը «Սոյուզ-4» տիեզերանավ։

1969 թվականի հոկտեմբերի 13-18-ը, որպես հրամանատար, Ելիսեևի հետ երկրորդ թռիչքն է կատարել «Սոյուզ-8» տիեզերանավով։ 118 ժ 11 ր-ում տիեզերանավը խմբային թռիչք է կատարել «Սոյուգ-6» և «Սոյուզ-7» տիեզերանավերի հետ։ 1971 թվականի ապրիլի 23-24-ը, որպես հրամանատար, Ելիսեևի և Նիկոլայ Ռուկավիշնիկովի հետ, երրորդ թռիչքն է կատարել «Սոյուզ-10» տիեզերանավով։ Թռիչքը տևել է 47 ժ 46 ր, որի ընթացքում իրականացվել է 1971 թվականի ապրիլի 19-ից ուղեծրում գտնվող «Սալյուտ» ուղեծրակայանի հետ կցումը։ Երեք թռիչքների ընթացքում Շատալովը տիեզերքում եղել է 237 ժ 18 ր։ Եղել է ԽՍՀՄ 9-րդ գումարման Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։

Պարգևներ
--------

Պարգևատրվել է Լենինի 3 շքանշանով։ Շատալովի անունով է կոչվում Լուսնի չերևացող կողմի խառնարաններից մեկը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2
3. ↑  Шаталов Владимир Александрович // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 456)։*  |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Երկրի հերոսներ · Find A Grave |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 14013803 · BNE: XX1118610 · GND: 1157198856 · ISNI: 0000000078233374 · LCCN: n81048407 · NKC: mzk2010473926 · NLP: a0000003065279 · NTA: 130853380 · NUKAT: n2016089008 · SUDOC: 168155443 · VIAF: 106942609 · WorldCat VIAF: 106942609 |

 |

 |
**Վլադիմիր Ենոքի Աղաբեկով** (1940, Գրոզնի, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ֆիզիկական քիմիայի բնագավառի գիտնական, Բելառուսի ԳԱԱ նոր նյութերի քիմիայի ինստիտուտի տնօրեն, Բելառուսի գիտությունների ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոս, Հայաստանի Հանրապետության գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամ, քիմիական գիտությունների դոկտոր։

Մանկություն
-----------

Վլադիմիր Աղաբեկովի ընտանիքը սերում է Լեռնային Ղարաբաղից։ Հայրը՝ Ենոք Գրիգորի Աղաբեկովը, ծնվել է 1907 թվականի Լեռնային Ղարաբաղի Կարմիր Գյուռտ գյուղում։ 1921 թվականից նրա ընտանիքը բնակություն է հաստատել Գրոզնիում։ Մայրը՝ Լուսիկ Սարուխանի Աղաբեկովան (Սարգիսյանց), ծնվել է 1910 թվականին Լեռնային Ղարաբաղի Ներքին Սեզնեք գյուղում։ Աղաբեկովների ընտանիքը ունեցել է 5 երեխա (Վլադիմիրը ամենակրտսերն է)։ Հետպատերազմյան տարիներին Աղաբեկովի հայրը Գրոզնիում զբաղեցրել է պատասխանատու պաշտոններ։

Կրթություն
----------

1963 թվականին Գրոզնու նավթային ինստիտուտի քիմիական-տեխնիկական ֆակուլտետն ավարտելուց հետո Վլադիմիր Աղաբեկովը գործուղվել է Բելառուսի գիտությունների ազգային ակադեմիայի ֆիզիկա-օրգանական քիմիայի ինստիտուտ՝ որպես հայցվոր-հետազոտող։ 1965 թվականից մինչև 1968 թվականը նա սովորել է ասպիրանտուրայում ԲՍՍՀ գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս Ն. Ի. Միցկևիչի և պրոֆեսոր Ե. Տ. Դենիսովի (ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի քիմիական ֆիզիկայի ինստիտուտ, քաղաք Չեռնոգոլովկա) ղեկավարությամբ, պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն և ստացել քիմիական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան (1969 թվական)։

Աշխատանքային գործունեություն
----------------------------

1969 թվականից ավագ գիտական աշխատող է։ Վլադիմիր Աղաբեկովի բազմակողմանի գիտական և գիտակազմակերպչական գործունեությունը սերտորեն կապված է Ֆիզիկաօրգանական քիմիայի ինստիտուտի հետ (ИФОХ)։ 1981 թվականին նա պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն և ստացել քիմիական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան, իսկ 1987 թվականին՝ պրոֆեսորի կոչում։ 1996 թվականին նա ընտրվել է Բելառուսի գիտությունների ազգային ակադեմիայի թղթակից անդամ, իսկ 2003 թվականին՝ ակադեմիկոս։
1985 թվականից Վ. Ե. Աղաբեկովն աշխատել է ֆիզիկաօրգանական քիմիայի ինստիտուտի լաբորատորիայի վարիչ, իսկ 1988 թվականից՝ նույն ինստիտուտի «Կինետիկայի և ռեակցիոնունակություն» բաժնի վարիչ։ Այստեղ նրա ղեկավարությամբ ստեղծվել է նոր գիտական ուղղություն երկչափ համակարգերում քիմիական ռեակցիաների կարգավորման սկզբունքների մշակման համար։
1998 թվականի հոկտեմբերին Բելառուսի ԳԱԱ նախագահությունը որոշեց ստեղծել նոր նյութերի քիմիայի ինստիտուտ (ИХНМ)։ Ինստիտուտի տնօրեն ընտրվեց Վ. Ե. Աղաբեկովը։ Նրա առաջարկությամբ ձևավորվեցին ինստիտուտի գործունեության հիմնական գիտական ուղղությունները՝ միավորելով ֆիզիկաքիմիական և օրգանական գիտական ենթակառուցվածքների հիմնարար և կիրառական հետազոտությունները՝ Բելառուսի Հանրապետությունում զարգացնել փոքրածավալ քիմիան։

Պարգևներ
--------

* Երախտագիտության մեդալ, 2020

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Վլադիմիր Աղաբեկովի կյանքի և գործունեության համառոտ ակնարկ
2. ↑  Վ. Ե. Աղաբեկովին երախտագիտության մեդալով պարգևատրելու մասին

Աղբյուրներ
----------

greenstone.flib.sci.am

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ՀՀ ԳԱԱ |

 |
**Տրակտորների և գյուղատնտեսական մեքենաների Էլեկտրոնային արատորոշում,** մեքենաների տեխնիկական վիճակի հարաչափերի և աշխատանքի ցուցանիշների որոշումը՝ արատորոշման անուղղակի պարամետրերով, որոնք բացահայտվում են առանց քանդելու մեթոդներով՝ էլեկտրոնիկայի կիրառմամբ։

Նկարագրություն
--------------

Էլեկտրոնային արատորոշում կատարվում է էլեկտրաչափական տեխնիկայի միջոցներով, որոնք ոչ էլեկտրական մեծություններով (թրթռում, պտտման հաճախություն, ճնշում, ջերմաստիճան և այլն) արտահայտված արատորոշման պարամետրերը ձևափոխում են էլեկտրոնային ազդանշանի։ Դա կատարվում է առաջնային չափողական կերպափոխիչների (տվիչների) միջոցով։ Տվիչից ազդանշանը մտնում է էլեկտրական սարքի հանգույցներ, մշակվում է և գրանցվում։ Էլեկտրոնային արատորոշման համար օգտագործվում են փոքրաչափ փոխադրովի գործիքներ և շարժիչ թեստերի տիպի հաստատուն սարքեր։

Մեքենաների Էլեկտրոնային արատորոշման համար ստեղծվել են նաև էլեկտրոնային ավտոմատացված համակարգեր և տեղակայանքներ, որոնք կիրառվում են տեխնիկական սպասարկման խոշոր կայաններում, նորոգման գործարաններում և այլուր՝ տրակտորների և բարդ գյուղատնտեսական մեքենաների տեխնիկական սպասարկման ժամանակ՝ դրանց արատորոշման և մեքենաների նորոգման որակը գնահատելու նպատակով։ Ներկայում թողարկվում են նաև համակարգիչներով հանդերձված էլեկտրոնային ախտորոշման սարքեր։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Գյուղատնտեսական հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Սահակյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:*
 Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վլադիմիր Սահակյան (այլ կիրառումներ)

**Վլադիմիր Գուրգենի Սահակյան** (փետրվարի 16, 1932(1932-02-16), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - հունվարի 9, 2013(2013-01-09), Երևան, Հայաստան), հայ նկարիչ։ Բնության և Հասարակայնության միջազգային ակադեմիայի իսկական անդամ, ակադեմիկոս (2004), Եվրոպայի «Բնական գիտությունների» ակադեմիայի իսկական անդամ, ակադեմիկոս (Հաննովեր, Գերմանիա, 2007)։

Կենսագրություն
--------------

1949 թվականին ավարտել է Շոթա Ռուսթավելու անվան միջնակարգ դպրոցը։ 1950-1958 թվականներին սովորել է Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանում, 1960-1965 թվականներին՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտում։ 1970 թվականից եղել է Հայաստանի նկարիչների միության անդամ։ 1977 թվականից դասավանդել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտում, պրոֆեսոր՝ 1977 թվականից։

Վլադիմիր Սահակյանի ստեղծագործությունները գտնվում են Հայաստանի, Ռուսաստանի, Ուկրաինայի տարբեր թանգարաններում և ԱՄՆ-ի, Ճապոնիայի, Անգլիայի, Իտալիայի, Ֆրանսիայի, Գերմանիայի մասնավոր հավաքածուներում։

Ցուցահանդեսներ
--------------

1968 թվականից մասնակցել է հանրապետական, համամիութենական և արտասահմանյան ցուցահանդեսների։

* 1-ին անհատական ցուցահանդես, Երևանի Նկարիչների տան ցուցասրահ, 1983
* 2-րդ և 3-րդ անհատական ցուցահանդեսներ՝ Դոնեցկ, Մարիուպոլ (Ուկրաինա), 198
* Ջրաներկի 4-րդ անհատական ցուցահանդես, Նեպալ, 1988
* 6-րդ անհատական ցուցահանդես, Երևան, 2004

Պարգևներ
--------

* ՀՀ Կրթության և գիտության նախարարության պատվոգիր, 2007

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Վլադիմիր Սահակյանի կենսագրությունը ԳՊԱ կայքում(չաշխատող հղում)
2. ↑  Վլադիմիր Սահակյանի մասին iatp.am կայքում
**Մաուրո Ալդրովանդինի** (իտալ.՝ Mauro Aldrovandini, 1649, Բոլոնիա, Պապական մարզ - 1680), Բարոկկոյի ժամանակաշրջանի իտալացի նկարիչ։ Չնայած, որ նա շատ ակտիվ գործունեություն է ծավալել Բոլոնյայում և ոմանք պնդում են, որ նա հենց այդ քաղաքից է, ըստ այլ կարծիքների` նա ծնվել է Ռովիգոյում։

Հիմնականում նկարել է պատկերային տեսարաններ և ճարտարապետական առարկաներ (կվադրատուրա)` մասնավոր տներում և թատրոնների համար։ Պատկերային նկարիչ Դոմերիկո Բարոննիի հետ նա կվադրատուրա է նկարել Սան Ջովանիի աղոթատեղիի որմնանկարներում։ Այս ոճով նա ուսուցանել է իր առավել հայտնի զարմիկին` Թոմմասո Ալդրովանդիին։ Նա նաև նկարազարդել է տասնհինգ եկեղեցիներից երկրորդը, որոնցից յուրանքանչյուրը նվիրված է եղել Վարդարանի տասնհինգ առեղծվածներից մեկին և շրջապատել են դեպի Բոլոնյայի Մադոննա դի Սան Լուկա եկեղեցի տանող սյունասրահը։

Մաուրոյի որդին` Պոմպեո Ագոստինոն (1677` Հռոմ-1735), նույնպես կվադրատուրայի և բնապատկերների նկարիչ էր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  Օրինակ, Ֆ. Բոնին պնդում է, որ Մաուրոն բոլոնյացի է
3. ↑  Bartoli Francesco (1793)։ Le pitture, sculture ed architetture della città di Rovigo: con indici ed illustrazioni*.*։ Googlebooks։ Pietro Savoni, Venice։ էջ 318

Արտաքին հղումներ
----------------

* Boni Filippo de' (1852)։ Biografia degli artisti ovvero dizionario della vita e delle opere dei pittori, degli scultori, degli intagliatori, dei tipografi e dei musici di ogni nazione che fiorirono da'tempi più remoti sino á nostri giorni. Seconda Edizione.։ Venice; Googlebooks: Presso Andrea Santini e Figlio։ էջ 14

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Իտալացիների կենսագրական բառարան |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 95720180 · ULAN: 500006457 · WorldCat VIAF: 95720180 |

 |
**Վհուկ** (հավանաբար՝ «վիհ» բառից), սնահավատ պատկերացումների համաձայն՝ մարդկանց և կենդանիներին վնասելու գերբնական կարողություններով օժտված, դիվային «պիղծ ուժերին» ծառայող չար կախարդուհի։ Վհուկների հանդեպ հավատալիքներն առաջացել են նախնադարյան հարաբերությունների քայքայման ժամանակաշրջանում և մեծապես տարածվել միջին դարերում, կնոջ՝ որպես գայթակղության ու մեղքի աղբյուրի, եկեղեցական քարոզի ազդեցությամբ։ Վհուկներին են վերագրվել համաճարակները, երաշտը, բուքը, այլ աղետներ։ Նրանք իբր խոսում են որովայնով (որովայնախոսություն), գուշակում մեռելների ոսկորներով (վհկահարցուկ), հաղորդակցվում պիղծ ուժերին, նրանց հետ վիհերում, անդունդներում մասնակցում գիշերային խրախճանքների։ Վհուկներն իբր օժտված են սավառնելու, կերպարանափոխվելու, անշունչ առարկաները կենդանացնելու կամ անտեսանելի դարձնելու կարողությամբ։ Նրանց հատկանիշներ են դիտվել չղջիկը, սև կատուն, ցախավելը, կրակխառնիչը, կախարդական խոտը։ Կաթոլիկ եկեղեցին վհկությունը հռչակել է հերետիկոսություն, տանջանքի ու մահապատժի արժանի հանցանք։ 
11-18-րդ դարերում հազարավոր անմեղ կանայք, մեղադրվելով վհուկության մեջ, ողջակիզվել են ինկվիզիցիայի խարույկներում։ Վհուկները սովորաբար պատկերվել է այլանդակ պառավի կերպարանքով, որը կարող է ընդունել հրապուրիչ գեղեցկուհու տեսք։ Վհուկի մասին պատկերացումները ծնել են միջնադարյան բազմաթիվ առասպելներ ու զրույցներ, արտացոլվել գրականության մեջ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հ. Աճառյան. «Հայերեն արմատական բառարան»


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 478)։*  |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Մեծ նորվեգական · Շվեյցարական կենսագրական · Infernal (6e éd.) · Treccani |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4024799-5 · LCCN: sh92005718 · NDL: 00567547 |

 |
**Վյոլսունգների սագա**, (իսլ.՝ Vǫlsunga saga), XIII դարի իսլանդական սագա, որն ամենաճանաչվածն է «Հին ժամանակների մասին սագաներից»։ Այն ընդգրկում է Սկանդինավիայի առասպելական պատմությունները, որոնք դասվում են համագերմանական դիցաբանության շարքին։ Նրանում շարադրված է Վյոլսունգների ծագումը (Սիգմունդ և Սիգուրդ), այդ թվում՝ Բուրգունդյան տան կործանման և Բրյունհիլդի պատմությունը։ Սագան հիմնված է վիպական ասքի վրա։ Մեզ հայտնի սյուժեի վերաբերյալ ամենահին գծապատկերը հայտնաբերվել է Շվեդիայում, այսպես կոչված, Սիգուրդյան քարերում (Զիգֆրիդյան քարեր) և վերաբերում է 11-րդ դարին։ Սակայն պատումն ավելի հին շրջանի է և նկարագրում է դեպքեր, որոնք կատարվել են Եվրոպայում V դարում։
Սագայի միակ պահպանված ձեռագիրը (Ny kgl. Saml. 1824 b 4to,) վերաբերում է շուրջ 1400 թվականին։ Նրանում Վյոլսունգների սագան ուղղակի մտնում է Ռագնար Լոդբրոկ ի սագայի մեջ։ Վյոլսունգների սագայում կրկնվում են սյուժեներ, որոնք կային «Ավագ Էդդա»-յում։ Այստեղ իրադարձությունները զարգանում են մեկ սյուժետային գծով։
Վյոլսունգների սագայի սյուժեի ամենահայտնի մասն ընդգրկում է միջին գերմաներենով գրված Նիբելունգների երգից մինչև Վյոլսունգների սագան, որի գտնված ձեռագիրը թվագրվում է 13-րդ դարով։ Նիբելունգների երգում գործածված են հերոսների այլ անուններ, ինչպես օրինակ՝ Սիգմունդի փոխարեն Զիգմունդ, Սիգուրդի փոխարեն՝ Զիգֆրիդ։ «Վյոլսունգների սագա»յի ազդեցությունն ակներև է կոմպոզիտոր Ռիխարդ Վագների Նիբելունգի մատանին քառագրությունում՝ անիծյալ մատանու մասին։
Վյոլսունգների սագան հատկանշական է նրանով, որ նրա սյուժեում հաճախ վառ կերպարներով հանդես են գալիս Օդինն ու այլ անձինք՝ սկանդինավյան առասպելներից։ Դրա առնչությամբ դժվար է սյուժեի պատմական հիմքը տարբերել դիցաբանականից։ Դրա հետ մեկտեղ, տեքստում առկա դիցաբանական կերպարները սագան դարձնում են արժեքավոր աղբյուր՝ ուսումնասիրելու համար նախաքրիստոնեական սկանդինավյան հավատալիքն ու ծեսերը։ Այսպես, 6-րդ գլխում, հավանաբար, տեսնում ենք ծիսական սովորույթի արձագանք, որի համաձայն երիտասարդ զորականներն ապրում են անտառում՝ «գայլային կյանքով»։

Աղբյուրներ
----------

* «Վյոլսունգների սագան», ռուսերեն թարգմանություն՝ ըստ Բորիս Յարխոյի, 1920 թ.:
* Fornaldarsögur Norðurlanda and Völsunga saga in Old Norse from «Kulturformidlingen norrøne tekster og kvad» Norway.
* Timeless Myths: Volsunga Saga

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4188485-1 |

 |
**Վարդան Գասպարի Շահպարոնյան** (նոյեմբերի 11, 1872(1872-11-11), Ախալքալաք, Թիֆլիսի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - օգոստոսի 1, 1941(1941-08-01), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ հասարակական-քաղաքական գործիչ, խմբագիր, գրող։ ՍԴՀԿ անդամ։

Կենսագրություն
--------------

Վարդան Շահպարոնյանը ծնվել է 1872 թվականին Ախալքալաքում։ Նախնական կրթությունն ստացել է տեղի դպրոցում, 1890 թվականին ավարտել է Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցը։ 1903 թվականին ձերբակալվել և աքսորվել է Ռուսաստանի Կալուգայի նահանգ (1908)։ 1909 թվականից եղել է Ախալքալաքի Սուրբ Խաչ եկեղեցու ծխական դպրոցի տեսուչ, հոգաբարձու, 1914 թվականին կառուցել է դպրոցի նոր շենք)։ 1913 թվականին հիմնադրել է Ախալքալաքի գավառական «Ջավախք» պարբերականը։ 1912 թվականին Ախալքալաքում Թափարվան գետի վրա իր միջոցներով կառուցել է առաջին հէկ-ը։ 1917 թվականից եղել է Կովկասի Հայոց բարեգործական ընկերության Ախալքալաքի մասնաճյուղի նախագահ, 1921 թվականից՝ Ախալքալաքի գավկոմի տնտեսագիտական, 1921-1923 թվականներին՝ լուսավորության բաժինների վարիչը։ 1920-ական թվականներին տեղափոխվել է Երևան, աշխատել Հայաստանի օգնության կոմիտեում։ Մահացել է Երևանում։

Ստեղծագործություններ
--------------------

Շահ-Պարոն գրական ծածկանունով լույս են տեսել Վարդան Շահպարոնյանի հետևյալ գրքերը՝

* Անտոն Սիմոնիչ, 1905
* Արմէն եւ Ֆաթման, 1909
* Արցունքի ծով, 1912
* Գող՝ սիրտը դող, 1912

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2007

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Երկիր Զաբախա» ՝ Վարդան Շահպարոնյան

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 19503 |

 |
**Վարդան Արթուրի Պետրոսյան** (ապրիլի 19, 1988(1988-04-19), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ֆուտբոլիստ, հարձակվող։ «Ալաշկերտ» ակումբի կազմում հանդես է գալիս Առաջին լիգայում։

Ակումբային կարիերա
------------------

Վարդան Պետրոսյանը «Փյունիկի» սան է։ 2007 թվականին խաղացել է հիմնական կազմում՝ երկրորդ թիմի կազմում պարբերաբար խաղալով Առաջին լիգայում։ «Կապույտների» կազմում անցկացրած 2 մրցաշրջանի ընթացքում, մասնակցել է 34 խաղի՝ 17 հանդիպում յուրաքանչյուր մրցաշրջանում։ 2008 թվականի մրցաշրջանի սկզբում եղել է հիմնական կազմի խաղացող, բայց հետագայում կորցրել է իր տեղը և առաջնության խաղերին միայն դուրս է եկել փոխարինման։ Մրցաշրջանի ավարտից հետո Պետրոսյանը հեռացել է ակումբից։

Որոշ ժամանակ խաղալով «Արարատի» կազմում՝ Պետրոսյանը 2009 թվականի տեղափոխվել է վերակազմավորված «Իմպուլս» ակումբ։ Նույնիսկ մի ամբողջ մրցաշրջան չխաղալով ակումբում՝ հեռացել է թիմից։ Դրա պատճառը եղելէ հակառակորդի հետ խաղում թիմին օգնելու ունակությունների բացակայությունում։

2011 թվականի մրցաշրջանի ավարտին Հայաստանում հիմնադրվել է երկու ակումբ՝ «Ալաշկերտը» և «Կինգ Դելյուքսը»։ Պետրոսյանը պայմանագիր է կնքել Աբովյան քաղաքի ակումբի հետ։ Առաջնությունն սկսվել է հաջողությամբ, և թիմը հավակնել է զբաղեցնել 1-ին հորիզոնականը ու անցնել ավելի բարձր դիվիզիոն։ Թիմը որոշ ժամանակ պահպանել է առաջին հորիզոնականը և ունեցել փոքր առավելություն։ Սակայն մի քանի խաղից հետո նրան հասել են մրցակիցները, որոնցից գլխավորը եղել է «Ալաշկերտը»։ 17-րդ տուրում կայացել է որոշիչ հանդիպում մրցաշարային աղուսյակում առաջատարի տեղի համար, որտեղ «Կինգ Դելյուքսը» պարտություն է կրել։ 18-րդ տուրում թիմը ոչ-ոքի է խաղացել առաջնության վերջին տեղն զբաղեցրած թիմի հետ, իսկ մի քանի օր հետո ակումբի ղեկավարությունը հայտարարել է առաջնությունից ակումբի դուրս գալու և կազմալուծման մասին։ Պետրոսյանը պայմանագիր է կնքել «Ալաշկերտի» հետ, որը դարձել է ավելի բարձր դիվիզիոն անցնելու միակ թեկնածուն։

Ձեռքբերումներ
-------------

* Հայաստան «Փյունիկ»
	+ Հայաստանի չեմպիոն – 2007, 2008
	+ Հայաստանի սուպերգավաթի դափնեկիր – 2007, 2008

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «ՓՅՈՒՆԻԿԸ» ՀՐԱԺԱՐՎԵԼ Է 3 ԽԱՂԱՑՈՂՆԵՐԻՑ

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ֆուտբոլիստի էջը ՀՖՖ պաշտոնական կայքում(ռուս.)
* Ֆուտբոլիստի էջը footballdatabase.eu կայքում(անգլ.)
* Ֆուտբոլիստի էջը *soccerway.com* կայքում(անգլ.)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | FootballDatabase.eu · Soccerway · Transfermarkt (խաղացող) · ՈւԵՖԱ |

 |