**Վիգեն Ռոմիկի Բադալյան** (հունվարի 10, 1975, Ջերմուկ, Հայկական ԽՍՀ), հայ գործարար, բարերար։

Կենսագրություն
--------------

Վիգեն Ռոմիկի Բադալյանը (անգլ.՝ Vigen Badalyan, ռուս.՝ Виген Бадалян, արաբ․՝ فيكين باداليان‎‎) ծնվել է 1975 թվականի հունվարի 10-ին Ջերմուկ քաղաքում։ Վիգեն Բադալյանը SoftConstruct ընկերության համահիմնադիրն է։ SoftConstruct-ը Հայաստանի Հանարապետությունում բարձր տեխնոլոգիաների ոլորտում գործող ամենամեծ ՏՏ ընկերությունն է՝ միտված նորարարական տեխնոլոգիաների համաշխարհային արդյունաբերությունը աշխուժացնելու և զարգացնելու գործին։ Ընկերությանը ստեղծել է այնպիսի պրոդուկտներ, ինչպիսիք են Ucraft, Fastex Ecosystem, FeedConstruct, Hoory, և այլն։

Գործունեություն
---------------

Ձեռնարկատիրական գործունեությամբ սկսել է զբաղվել 1989 թվականից, հոր ու եղբոր հետ հիմնադրել է մի շարք բրենդներ, որոնք այսօր կազմում են «Բադալյան եղբայրներ» ընկերությունների խումբը՝ գործունեություն ծավալելով բիզնես հետևյալ ուղղություններով՝ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների, ֆինանսաբանկային, գյուղատնտեսական, խաղային։

### Բիզնես գործունեության սկիզբ 1989-1994թթ.

1989 թվականին սկսել է զբաղվել ձեռնարկատիրական գործունեությամբ։ 1992 թվականին Բադալյանները կառուցել են առաջին մասնավոր բենզալցակայանը Հայաստանում, ապա ևս 3-ը՝ դառնալով վառելիք ներմուծող խոշոր ընկերություններից մեկը։

### Ֆինանսներ

1994-ին հիմնադրվել է «Ֆասթ Կրեդիտ ՈՒՎԿ» ՓԲ ընկերությունը, որը երկար տարիներ խոշորագույն վարկային կազմակերպություն էր ՀՀ-ում։  2021 թվականի օգոստոսին ընկերությունը ՀՀ Կենտրոնական բանկի կողմից ստացել է բանկային գործունեություն իրականացնելու նախնական հավանություն։ 2022թ․ ՀՀ Կենտրոնական բանկի կողմից ձեռք է բերել բանկային գործունեության լիցենզիա և հանդես է գալիս «Ֆասթ Բանկ» (Fast Bank) անվանմամբ։

2016թ․ Բադալյան եղբայրները մուտք են գործել Մեծ Բրիտանիայի ֆինանսական շուկա և Անգլիայում հիմնադրել Ֆասթ Կրեդիտ վարկային ընկերությունը, որն իր 7 մասնաճյուղերով տարիներ շարունակ մրցունակ դիրքեր զբաղեցնելով վարկային ոլորտում՝ 2022 թ․ ընթացքում ավարտին է հասցնում Անգլիայում «Էլեկտրոնային փողերի կարգավորման ինստիտուտ» (EMI - electronic money institution) փոխանցումների և այլ գործարքների իրականացման լիցենզիայի ստացման գործընթացը։

2018 թ. Բադալյան եղբայրները հիմնադրել են Fast Shift ընկերությունը, որը  մատուցում է վճարահաշվարկային ծառայություններ 24/7 ռեժիմով։ Fast Shift-ն ունի ավելի քան 1000 վճարային տերմինալների ցանց և տրամադրում է ավելի քան 300 վճարման եղանակներ տարբեր  ոլորտների համար։

### Տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ

2003 թ․ սկսած Բադալյան եղբայրները հիմնադրել են մի շարք ընկերություններ, որոնց հիմնական նպատակը և առաքելությունը եղել է տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտի զարգացումը Հայաստանում և էկոհամակարգերի ստեղծումը։ Այսօր այդ բոլոր ընկերությունները միավորվում են «Սոֆթ Կոնստրակտ» բրենդի ներքո։

2003 թ․ հիմնադրվել է Vbet-ը, որը առաջարկում է հարթակ սպորտային խաղադրույքների, առցանց կազինոյի, պոկերի, Կիբերսպորտի և այլ առցանց խաղերի համար։

2006 թ. ընկերությունը գործարկեց տարածաշրջանում առաջին iGaming կայքը, որը դարձավ սպորտ և խաղեր սիրող տասնյակ հազարավորների վստահելի հարթակը։

«Սոֆթ Կոնստրակտ» բրենդի կազմում գործում են մի շարք ընկերություններ և  պրոդուկտներ, որոնցից են՝ «ԲեթԿոնստրակտը», որը խաղային ոլորտի համար ծրագրային ապահովումներ ստեղծող ընկերություն է։

2014-ին հիմնադրված Ucraft ընկերությունը Հայաստանում միակ հարթակն է, որը հնարավորություն է տալիս յուրաքանչյուրին պատրաստել կայքեր օնլայն բիզնեսների և բրենդների համար՝ առանց ծրագրավորման և դիզայնի գիտելիքների։

2019 թ․  հիմնադրվեց Hoory արհեստական բանականությամբ աշխատող եզակի օգնականը, որը կարողանում է արագ և համապատասխան արձագանքներ տալ՝ միաժամանակ բացահայտելով հաճախորդների վարքագծի վերաբերյալ պատկերացումները։ Ընկերությունը առաջ է շարժվում իր նորարարական գաղափարներով և լուծումներով, որտեղ ակտիվորեն կիրառվում են արհեստական ինտելեկտի (AI) և Machine Learning (ML) տեխնոլոգիաները։

Feedconstruct ընկերությունը 2017 թ․ առաձնանալով BetConstruct-ից՝  դարձավ  սպորտային տվյալների առաջատար մատակարարներից մեկը Հայաստանում և Հայաստանից դուրս։

2018 թ․ բլոկչեյն տեխնոլոգիայի հիման վրա ստեղծվեց նոր կրիպտոարժույթ` FastToken-ը։ Հիմնադրվեց նաև Web 3.0-ի վրա հիմնված FASTEX էկոհամակարգը, որն առաջարկում է պրոդուկտների բազմազան տեսականի։ Էկոհամակարգը ներառում է՝ Fastex Verse, ftNFT շուկան, Fastex Chain, Fastex Pay կրիպտո վճարային համակարգը, Fasttoken և Fastex Exchange կրիպտո և fiat փոխանակման հարթակը։

2020 թ․ դեկտեմբերին Բադալյան եղբայրները հիմնադրեցին Fast Media-ն, որի մեջ են մտնում FastTV-ն և Fast Sports-ը։ FastTV-ն հայկական առաջին սպորտային հեռուստաալիքները հեռարձակող միակ OTT հարթակն է։ Այն թույլ է տալիս դիտել մեր հեռուստաալիքները և հարթակի ամբողջ բովանդակությունը ցանկացած խելացի սարքով կամ գաջեթով։

### Գյուղատնտեսության ոլորտ

«Բադալյան եղբայրներ» խմբի նոր զարգացող բիզնես ուղղություններից է նաև գյուղատնտեսությունը և հատկապես ինտեսիվ այգեգործական տնտեսությունների ստեղծումն և զարգացումը։ Այն հանդես է գալիս ArLeAM բրենդի ներքո։  2021-2022 թվականների ծառատնկումներից հետո  ընկերության տնտեսությունում կհաշվարկվի մեկ միլիոնից ավել ծառ։

### Այլ ոլորտներ (պատմամշակութային)

2003 թ․  Երևանում հիմնադրվել է «Կովկաս Պանդոկ» ռեստորանը, այնուհետև 2012 թվականին «Կովկաս» հյուրանոցառեստորանային համալիրը Աշտարակ տանող ճանապարհին կից։ Կովկաս համալիրի հիմնադրմամբ Բադալյան եղբայրները ցանկացել են վերակենդանացնել հայոց և, ընդհանրապես, կովկասյան խոհանոցի ավանդույթները։

Բարեգործական և հասարակական գործունեություն
------------------------------------------

Վիգեն Բադալյանը հայտնի է նաև իր բարեգործական գործունեությամբ։

2012 թ․ սկսած Բադալյան եղբայրները զոհված ազատամարտիկների ընտանիքներին դրամական աջակցություն են ցուցաբերում (յուրաքանչյուր ընտանիքին 1 000 000 ՀՀ դրամ)։ Այս նախաձեռնությունը հիմք դարձավ 2017 թ․ կառավարության կողմից «Զինծառայողների ապահովագրության հիմնադրամ»-ի ստեղծմանը։ Բադալյան ընտանիքի կողմից աջակցությունը տրամադրվել է 2012-2019 թվականներին բոլոր զոհված ազատամարտիկներին։

Հետագայում աջակցություն է տրամադրվել նաև «Զինվորի Տուն» վերականգնողական Կենտրոնին։ Բադալյանների ընտանիքը վերականգնողական կենտրոնին է տրամադրել շուրջ 60 մլն ՀՀ դրամ։ Նաև շուրջ 100 զինծառայող մասնագիտական ուսուցում է ստացել, ինչպես նաև աշխատանքով ապահովվել SoftConstruct ընկերությունում։

«Վահագն Բադալյան» բարեգործական հիմնադրամի միջոցներով է կառուցվել նաև Էրեբունի ամրոցի հարակից տարածքում գտնվող առաջին սմարթ այգին։ Հիմնովին վերափոխված մոտ 1 հեկտար տարածքն ամբողջովին կանաչապատվել է։ Հարմարավետ նստարանները, փոքրիկների համար խաղահրապարակը՝  շախմատով և սքեյթբորդի թեք հարթակներով, ինչպես նաև տարաբնույթ միջոցառումների համար կառուցված մեծ բեմը հաճելի մթնոլորտ են  ապահովում այգու այցելուների համար, այդ թվում տարածքում գործում է անվճար Wi-Fi:

Բադալյան եղբայրները Թալինի, Հաղարծինի, Թեղուտի և Ջերմուկի դպրոցներում հիմնել են համակարգչային դասարաններ։

Բադալյան եղբայրների բարեգործական գործունեությունը իրականացվում է ոչ միայն «Վահագն Բադալյան» բարեգործական հիմնադրամի միջոցով, այլ նաև շատ հաճախ այն բոլոր ընկերությունների միջոցով, որոնց սեփականատեր են հանդիսանում Վահե և Վիգեն Բադալյանները։ Այդպիսի նախաձեռնություններից է նաև վերջերս «Ֆասթ Բանկ» ՓԲԸ-ի աջակցությամբ և հովանավորությամբ վերանորոգված Արամ Խաչատրյան համերգասրահի սանհանգույցները։

Վիգեն Բադալյանը Հայաստանի Հանրապետությունում Կոլումբիայի պատվո հյուպատոսն է։

Անձնական կյանք
--------------

Վիգեն Բադալյանի հայրը՝ Ռոմիկ Մաթևոսի Բադալյանը, մասնագիտությամբ բժիշկ է։ Համալսարանն ավարտելուց հետո որպես բժիշկ գործուղվել և մեկ տարի շարունակ ապրել է Տաջիկիստանում։ Մայրը՝ Անահիտ Լևոնի Մարգարյանը, հայոց լեզվի և գրականության ուսուցչուհի է։ Վիգեն Բադալյանն ամուսնացած է, ունի հինգ երեխա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Հայաստանի TOP 20 ՏՏ հարկատուները 2022թ-ի 1-ին կիսամյակում». *Modex*. 12 Օգոստոսի, 2022.
2. ↑  «SoftConstruct opens first-ever NFT stores in Dubai». *ArabianBusiness*. 2022 թ․ նոյեմբերի 10.
3. ↑  «FAST SPORTS-Ը ՍՏԱՑԱՎ ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄՈՒԼՏԻՊԼԵՔՍՈՒՄ ՍԼՈԹԻ ՕԳՏԱԳՈՐԾՄԱՆ ԼԻՑԵՆԶԻԱ». *«Հրապարակ»*. 2023 թ․ սեպտեմբերի 15.
4. ↑  «Արագածոտնում հիմնվել են մրգերի գերինտենսիվ և ինտենսիվ այգիներ (տեսանյութ)». *«Առավոտ»*. 2022 թ․ ապրիլի 4.
5. ↑  «Հայաստանում մեկնարկել է բացառիկ չորանոցների արտադրություն». *«Արմենպրես»*. 2021 թ․ դեկտեմբերի 9.
6. ↑  «50 մլն դրամ Վահե և Վիգեն Բադալյաններից օգնություն երկու արցախյան ընտանիքներին՝ բնակարան գնելու նպատակով». *«Առավոտ»*. 2023 թ․ հոկտեմբերի 12.
7. ↑  «ՊԱՏԵՐԱԶՄԻ ՄԱՍՆԱԿԻՑ 100 ԶԻՆԾԱՌԱՅՈՂ ԱՇԽԱՏԱՆՔՈՎ ԿԱՊԱՀՈՎՎԻ «ՍՈՖԹԿՈՆՍՏՐԱԿՏ» ԸՆԿԵՐՈՒԹՅՈՒՆՈՒՄ». *«Հրապարակ օրաթերթ»*. 2021 թ․ օգոստոսի 20.
8. ↑  «Երևանում բացվեց առաջին Սմարթ այգին (տեսանյութ)». *«Ա1+»*. 2018 թ․ նոյեմբերի 9.
9. ↑  «ՊԱՏՎՈ ՀՅՈՒՊԱՏՈՍ Վիգեն Բադալյան». Արխիվացված է օրիգինալից 2022-07-21-ին. Վերցված է 2024-01-30-ին.