**Օդեսայի գեղարվեստի թանգարան,** Օդեսա քաղաքի կենտրոնում տեղակայված թանգարան, որը գտնվում է 19-րդ դարասկզբի ճարտարապետական հուշարձան հանդիսացող Նարիշկինների պալատում։

Պատմություն
-----------

Գրիգորի Մարազլիի դիմանկարը, նկարիչ՝ Ի․ Կարցև
Գ․ Ստրոգանովի դիմանկարը, նկարիչ՝ Ռ․ Նիկիտին
Օդեսայի գեղարվեստի թանգարանը բացվել է 1899 թվականի նոյեմբերի 6-ին Օդեսայի կերպարվեստի միության ջանքերով։ Թանգարանային հավաքածուն ձևավորվել է Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիայի կողմից թանգարանին հատկացված նկարներից։

Շենք
----

Թանգարանի շենքը՝ պալատը, կառուցվել է 1828 թվականին անհայտ հեղինակի նախագծով, հանրահայտ օդեսացի ճարտարապետ Ֆրանց Բոֆֆոյի վերահսկողությամբ։ Պալատի առաջին տիրուհին եղել է կոմսուհի Օլգա Ստանիսլավովնա Նարիշկինան՝ Պոտոցկայա օրիորդական ազգանունով։ 1840-ական թվականներին փոխվել են պալատի տերերը, իսկ 1888 թվականին այն գնել է քաղաքային իշխանավոր Գրիգորի Մարազլին ու հանձնել ժողովրդին։

Հավաքածու
---------

Թանգարանի հավաքածուն ընդգրկում է գեղարվեստի բոլոր տեսակները՝ նկարչություն, գրաֆիկա, քանդակագործություն, դեկորատիվ-կիրառական արվեստ, ընդհանուր առմամբ՝ ավելի քան 10 հազար աշխատանք։ 26 սրահներում ցուցադրված աշխատանքների թվում են XVI-XVІІІ-րդ դարերի սրբապատկեր ստեղծողների գործերը և XVІІ-րդ դարի բարձրաշխարհիկ դիմանկարներ, ինչպես նաև Հովհաննես Այվազովսկու բազմաթիվ աշխատանքներ, XIX-րդ դարի երկրորդ կեսի հայրենական արվեստում ժողովրդավարական ուղղության արվեստագետների գործեր, որոնք նախ և առաջ «Գեղարվեստական շրջիկ ցուցահանդեսների ընկերության» անդամներ էին։ Դրանք նկարիչներ Իվան Կրամսկոյի, Ալեքսեյ Սավրասովի, Իսահակ Լևիտանի, Իվան Շիշկինի, Արխիպ Կուինջիի, Իլյա Ռեպինի, Վասիլի Սուրիկովի ու շատ այլոց աշխատանքներն են։ XIX-րդ դարավերջի և XX-րդ դարասկզբի արվեստը ներկայացված է Վալենտին Սերովի, Միխայիլ Վրուբելի, Նիկոլայ Ռերիխի, Բորիս Կուստոդիևի, Ալեքսանդր Բենուայի, Կոնստանտին Սոմովի, Վասիլի Կանդինսկու աշխատանքներով և «Գեղարվեստական շրջիկ ցուցահանդեսների ընկերության» անդամ նկարիչներ Կիրիակ Կոստանդիի, Նիկոլայ Կուզնեցովի և այլոց գեղանկարչությամբ։ ХХ - XXI-րդ դարերի արվեստի բաժնում ներկայացված է Օդեսայի մշակութային կյանքը 1920-ական թվականներից մինչև մեր օրերը։

Օդեսայի գեղարվեստի թանգարանի ստորգետնյա սենյակներ
-------------------------------------------------

Նարիշկինների պալատի տակ գոյություն ունեն մի քանի ստորգետնյա սենյակներ և սրահներ։ Դրանցից մեկում՝ պալատի կենտրոնական մասի տակ, գտնվում է ստորգետնյա քարանձավ, որն իր տեսակի մեջ միակն է Օդսայում, որտեղ կարելի է այցելել։ Մեր օրերում այնտեղ էքսկուրսիա է անցկացվում, որի ընթացքում կարելի է իմանալ պալատի պատմության, նրա տերերի ու պալատում թանգարան ստեղծելու մասին։

Թանգարանում բացվել է ուկրաինական դեկորատիվ-կիրառական արվեստի սրահ և «Желтые великаны» պատկերասրահ։

Ցուցանմուշներ
-------------

* Արքայազն Պյոտր Ֆյոդորովիչն ու մեծ դքսուհի Եկատերինա Ալեքսեևնան։ Գ․ ԳրոոտԱրքայազն Պյոտր Ֆյոդորովիչն ու մեծ դքսուհի Եկատերինա Ալեքսեևնան։ Գ․ Գրոոտ
* Ս․ Լաշկարևի դիմանկարը։ Վ․ ԲորովինսկիՍ․ Լաշկարևի դիմանկարը։ Վ․ Բորովինսկի
* Անծանոթի դիմանկար։ Հ․ ԱյվազովսկիԱնծանոթի դիմանկար։ Հ․ Այվազովսկի
* Անտանելին։ Ա․ ՄակովսկիԱնտանելին։ Ա․ Մակովսկի
* Հանգիստ հնձի ժամանակ։ Ն․ ՄակովսկիՀանգիստ հնձի ժամանակ։ Ն․ Մակովսկի
* Ինքնադիմանկար։ Վ․ ՍերովԻնքնադիմանկար։ Վ․ Սերով
* Ֆյոդոր Իլյիչ Շալյապինի դիմանկարը։ Ն․ ԿուզնեցովՖյոդոր Իլյիչ Շալյապինի դիմանկարը։ Ն․ Կուզնեցով
* Գեներալ-լեյտենանտ Անդրեյ Ալեքսանդրովիչ Նիլուսի դիմանկարը։ Ն․ ԿուզնեցովԳեներալ-լեյտենանտ Անդրեյ Ալեքսանդրովիչ Նիլուսի դիմանկարը։ Ն․ Կուզնեցով
* «Նկարիչը ծովափին»։ Ի․ Պոխիտոնով«Նկարիչը ծովափին»։ Ի․ Պոխիտոնով
* «Այգեպանը»,1900։ Ի․ Պոխիտոնով«Այգեպանը»,1900։ Ի․ Պոխիտոնով
* Ջրանցք։ Ն․ ՊիմոնենկոՋրանցք։ Ն․ Պիմոնենկո
* Աշուն, 1893։ Պ․ ՆիլուսԱշուն, 1893։ Պ․ Նիլուս
* Պ․ ՆիլուսՊ․ Նիլուս
* Թիակներ։ Գ․ ԳոլովկովԹիակներ։ Գ․ Գոլովկով
* Ինքնադիմանկար պյերո հագուստով։ Զ․ ՍերեբրյակաովաԻնքնադիմանկար պյերո հագուստով։ Զ․ Սերեբրյակաովա
* Հունձ։ Զ․ՍերեբրյակովաՀունձ։ Զ․Սերեբրյակովա
* Ջրհորի մոտ։ Պ․ ԳանսկիՋրհորի մոտ։ Պ․ Գանսկի
* Դաֆնա։ Վասիլի Ռյաբչենկո, 200 x 150 սմ, կտավ, յուղաներկ, 1989Դաֆնա։ Վասիլի Ռյաբչենկո, 200 x 150 սմ, կտավ, յուղաներկ, 1989

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *С. Г. Решетов* О даре городским головою Григорием Григорьевичем Маразли здания дворца на ул. Софиевской городу Одессе для устройства в нем Музея изящных искусств. // Вісник Одеського художньного музею. — 2014. — № 1.
2. ↑  Экспозиция, Официальный сайт Одесского художественного музея.
3. ↑  Одесский художественный музей։ «Грот Одесского художественного музея»

Արտաքին հղումներ
----------------

Официальный сайт Одесского художественного музея