**Դանիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքական** (դան.` Danmarks fodboldlandshold), ներկայացնում է Դանիան ֆուտբոլի միջազգային մրցույթներում։ Լավագույն հաղթանակ է համարվում Եվրո-1992-ը։ Թիմը ղեկավարում է ԴՖՖ-ն (Դանիայի Ֆուտբոլի Ֆեդերացիա)։

Ֆուտբոլը Դանիայում սկսել է զարգանալ դեռևս նախորդ դարի կեսերին, բայց երկար ժամանակ համարվել է սիրողական։ Միայն 1970-ականների վերջում է դարձել պրոֆեսիոնալ։

Դանիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի հեքիաթային պատմությունը սկսվել է 1992 թվականին։ Դանիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականը մինչև հիմա համարվում է աշխարհի լավագույն հավաքականներից, որպես պարտաճանաչ, խաղաղասեր և աշխատասեր հավաքական։

Դանիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականին այլ կերպ անվանում են «դանիական պայթուցիկ», «ասպետներ», «քնքուշներ» և այլն։

Պատմություն
-----------

Դանիան Եվրոպայի առաջին երկրներից մեկն է, որտեղ սկսել է զարգանալ ֆուտբոլը։ Որոշ դանիական թիմեր համարվում են աշխարհում ամենահներից։ Բայց նրանք չկարողացան պահել իրենց դիրքերը, դրա պատճառը խիստ համախոհությունն էր։ Լինելով ուժեղ «սիրողական» թիմ, դանիացիները ավելի շատ հաղթանակներ են ունեցել Օլիմպիական խաղերում։ Նրանք 2-րդ տեղը զբաղեցրել են 1908, 1912 և 1960 թվականներին և 1948 թվականին նվաճել են նաև բրոնզե մեդալ։ Երկրում կային ոչ քիչ ուժեղ ֆուտբոլիստներ, որոնցից է՝ Նիլս Միդելբյոն, ով հանդես է եկել Լոնդոնի Չելսիում։

1948-1980 թվականներ
-------------------

Համաշխարհային պատերազմների մեջ ընկած շրջանն անհաջող էր դանիացիների համար, բայց 1948 և 1960 թվականների Օլիմպիական խաղերի եզրափակիչ դուրս գալը վերածննդի հույս էր ներշնչում։ Սակայն առաջընթացին խանգարում էին թիմի սիրողական կարգավիճակը և արտասահմանյան ակումբներում հանդես եկող խաղացողների՝ հավաքականում խաղալու արգելքը։ 1960 թվականին Էրեսուննում տեղի ունեցած ավիավթարին զոհ գնաց Դանիայի հավաքականի անդամության մի քանի թեկնածու, որի պատճառով երկիրը քիչ մնաց հրաժարվի Հռոմի Օլիմպիական խաղերի մասնակցությունից։ 1970-ական թվականներին շատ դանիացի ֆուտբոլիստներ, 1977 թվականի «Ոսկե գնդակ»-ի մրցանակակիր Ալան Սիմոնսի գլխավորությամբ, մեկնեցին խաղալու արտերկիր։ 1976 թվականի «օտարերկրացիներին» հրավիրելու արգելքի փոփոխությունը, անշուշտ, դրականորեն ազդեց հավաքականի ապագայի վրա։ Եվրոպական ակումբներում խաղացող Միքայել Լաուդրուպը, Պրեբեն Էլկիերը, Եսպեր Օլսենը, Մորտեն Օլսենը և Սիորեն Լերբյուն կազմեցին «դանիական դինամիտ»-ի՝ 1980-ակնների հավաքականի միջուկը։ 1984 թվականին Եվրոպայի առաջնությունում Դանիան հասավ մինչև 1/4 եզրափակիչ, իսկ 1986 թվականին Մեքսիկայում տեղի ունեցած Աշխարհի առաջնությունում դուրս եկավ 1/16 եզրափակիչ։

1980-ականներ
------------

1980-ականների վերջին, կազմակերպվեց համաշխարհային մրցաշար, որին մասնակցում էին միայն նոր ժամանակների ֆուտբոլիստները, որոնց մեջ մտնում էր նաև Միքայել Լաուդրուպի եղբայրը՝ Բրայան Լաուդրուպը, ում շնորհիվ Դանիան Եվրո-92 ժամանակ գրավեց առաջին հորիզոնականը և դարձավ ոսկե մեդալը տերը։

1990-ականներ
------------

1995 թվականին կայացված Ֆահդ արքայի լիգայում Դանիան գրավում է առաջին հորիզոնականը։

ՖԻՖԱ-ի կազմած վիճակագրությունը Դանիայի ֆուտբոլի հավաքականի վերաբերյալ (1993 օգոստոս- 2009 հուլիս)

Դանիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի «ժամանակավոր անկումը»
---------------------------------------------------------

1990-ականներից հետո Դանիացիների հաջողությունները «սպառվել» էին, Լաուդրուպ եղբայրները հեռացան հավաքականից, և Դանիայի հավաքականի խաղը սկսեց էլ ավելի վատանալ Եվրո-2000-ից հետո։ Եվրո-2000 թ.-ին Դանիան պարտվեց 3 խաղ և դուրս մնաց մրցաշարից։ 2002 թվականի Աշխարհի առաջնությունում, խմբում զբաղեցնում է 1-ին հորիզոնականը, սակայն 1/8 եզրափակչի ժամանակ 3:0 հաշվով պարտվում է Անգլիային։ Եվրո-2004 թ.-ի ժամանակ դրությունը նորից կրկնվեց, խմբում գրավեց 2-րդ հորիզոնականը, զիջելով Շվեդիային և միայն փլեյ-օֆֆ-ի ժամանակ պարտվեց Չեխիային, կրկին 3:0 հաշվով։

2006 թվականի Աշխարհի առաջնությունում, նա Թուրքիայի, Ուկրաինայի և Հունաստանի հետ մի խմբում էր, որտեղ և պարտվում է 2 խաղ և խմբում զբաղեցնում է 3-րդ տեղը։

Եվրո-2008 թ.-ի ժամանակ նա F խմբում զբաղեցնում է 4-րդ հորիզոնականը, զիջելով Իսպանիայի, Շվեդիային և Հյուսիսային Իռլանդիային։

2010 և 2014 թվականների աշխարհի առաջնությունները
-----------------------------------------------

Մինչ 2010 թվականի Աշխարհի առաջնություն մտնելը նա պատվով հաղթում է Պորտուգալիայի հավաքականին և պատիվ է ձեռք բերում մասնակցելու Աշխարհի առաջնությանը։ Դանիայի հավաքականը խաղացել է 3 խաղ Հոլանդիայի, Կամերունի և Ճապոնիայի հավաքականների դեմ։ Հոլանդիային պարտվելը էական դեր չխաղաց նրանց համար, դրանից հետո նրանք բարոյական հաղթանակ տարան Կամերունցիների նկատմամաբ՝ 2:1 հաշվով և միայն 3-րդ խաղում նրանք պարտվելով Ճապոնիայի հավաքականին դուրս մնացին առաջնությունից։

Մինչ 2014 թվականի աշխարհի առաջնության բացումը, նախընտրական խաղերում նա ունեցել է 16 միավոր, 4 հաղթանակ, 4 ոչ ոքի և 2 պարտություն (Իտալիա-Դանիա 3:1 և Հայաստան-Դանիա 4:0), Դանիան խմբում գրավելով 2-րդ հորիզոնականը չի մասնակցել աշխարհի առաջնությանը։

Երկրպագուներ
------------

Դանիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի երկրպագուներին անվանում են «ռոլիգաններ» և համարվում են աշխարհի ամենախաղաղասեր երկրպագուներից։ 1984 թվականին ՖԻՖԱ-ն «ռոլիգաններ»-ին համարել է աշխարհում ամենախաղաղասեր երկրպագուներ և շնորհել է «մաքուր պահվածք» մրցանակը։

ՖԻՖԱ-ի դասակարգման աղյուսակում ֆուտբոլի Դանիայի հավաքականը 23-րդ տեղում է (մինչև 2014 թվականի աշխարհի առաջնությունը)
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ՖԻՖԱ-ն հրապարակել էր ազգային հավաքականների դասակարգման թարմացված աղյուսակը։ Ֆուտբոլի Հայաստանի ազգային հավաքականը դասակարգման աղյուսակում բարձրացել էր 8 հորիզոնականով և զբաղեցնում էր 33-րդ տեղը, իսկ Դանիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականը՝ 23-րդ տեղում էր։

ՖԻՖԱ-ի դասակարգման աղյուսակը գլխավորում էր Իսպանիայի հավաքականը, որն ունի 1460 միավոր։ 2-րդ տեղում 1340 միավորով Գերմանիայի հավաքականն էր, իսկ լավագույն եռյակը եզրափակում է 1245 միավոր ունեցող Պորտուգալիայի հավաքականը։

Լավագույն տասնյակում տեղ էին գտել նաև Կոլումբիայի, Ուրուգվայի, Արգենտինայի, Բրազիլիայի, Շվեյցարիայի, Իտալիայի և Հունաստանի հավաքականները։

Մարզադաշտ
---------

Դանիայի Տելյա Պարկեն մարզադաշտը
Դանիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի առաջին տնային խաղը, որն ավարտվեց Անգլիայի նկատմամբ տարած 2-1 ընկերական հաղթանակով, տեղի է ունեցել 1910 թվականի մայիսի 25-ին "KBs baner" մարզադաշտում (գտնվում է "Granen"-ի տարածքում), որտեղ ավելի ուշ կառուցվեց Forum Copenhagen-ը, որին մասնակցում էր 12000 հանդիսատես։ Քանի որ մարզադահլիճը փոքր էր, Կոպենհագենում կառուցվեց նոր մարզադահլիճ՝ Idrætsparken անունով, որն իր բացման օրվանից՝ 1911 թվականի մայիսի 25-ից, հյուրընկալեց KB ֆուտբոլային ակումբի բոլոր տնային խաղերը և ազգային հավաքականի տնային խաղերի մեծ մասը։ Ազգային հավաքականի առաջին 82 տարիների ընթացքում՝ 1908 թվականի հոկտեմբերից մինչև 1990 թվականի նոյեմբեր, Դանիան խաղացել է 254 Ա սերիայի տնային խաղեր, որոնցից 232-ը՝ Idrætsparken-ում։ Ի թիվս Idrætsparken-ում խաղացած բոլոր խաղերի՝ Դանիան ունեցել է 125 հաղթանակ (54%), 41 ոչ-ոքի (18%), 66 պարտություն (28%), իսկ մարզադաշտի հանդիսատեսի թիվը հասել է 51600-ի՝ 1957 թվականի հուլիսին Շվեդիայի դեմ 1-2 հաշվով խաղում։ Ինչ վերաբերում է առաջին ժամանակաշրջանին՝ 1908 թ.-ից 1990 թվականներին, միայն 22 տնային խաղեր են, որ անցկացվել են ոչ թե Idrætsparken-ում, այլ ուրիշ մարզադաշտերում. դրանցից 11-ը անցկացվել են Օրհուսի NRGi Park-ում /այժմ՝ Atletion/, 6-ը՝ Օլբուրգի Օլբուրգ մարզադաշտում /Aalborg Stadion/, և մնացած 5-ը՝ 4 այլ մարզադահլիճներում։ Idrætsparken-ի փոխարեն օգտագործվում էր մեկ այլ մարզադաշտ ավելի պակաս կարևոր տնային խաղերի կամ Օլիմպիական առաջնության ընտրական փուլերի ժամանակ։ Մինչդեռ, սովորաբար միայն Idrætsparken-ում էին անցկացվում մեծ կարևորություն ունեցող մրցաշարերի հետ առնչվող խաղերը, ինչպիսիք էին՝ Սկանդինավյան առաջնությունը, Եվրոպայի առաջնությունը, Աշխարհի գավաթի խաղարկությունը։ Երբ 1990 թ.-ի դեկտեմբերին սկսվեց Idrætsparken-ի վերակառուցումը, հաջորդող Եվրո 1992-ի 2 պաշտոնական որակավորման խաղերը, սակայն, տեղափոխվեցին Օդենսեի Օդենսե մարզադահլիճ /Odense Stadium/:

Մարզազգեստի փոփոխությունը տարիների ընթացքում
--------------------------------------------

Դանիայի ազգային հավաքականը 1912 թվականի Օլիմպիական խաղերին
Ներկայիս տվյալներով Դանիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի մարզաշապիկի հովանավորը համարվում է Adidas կազմակերպությունը։ Մարզաշապիկը կազմված է կարմիր և սպիտակ գույներից, որոնք արտահայտում են դրոշի գույները։ 1926-2004 թվականներին Դանիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի մարզաշապիկի հովանավորը եղել է դանիական Hummel կազմակերպությունը։

### Տանը

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | 




**Եվրո-84**
 | 




**Ֆուտբոլի Աշխարհի առաջնություն, 1986**
 | 




**Եվրո-88**
 | 




**Եվրո-92**
 | 




**Եվրո-96**
 | 




**Ֆուտբոլի Աշխարհի առաջնություն, 1998**
 | 




**Եվրո-2000**
 |  |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  | 




**Ֆուտբոլի Աշխարհի առաջնություն, 2002**
 | 




**Ֆուտբոլի Աշխարհի առաջնություն, 2010**
 | 




**Եվրո-2012**
 |

### Մրցակցի դաշտում

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 




**Ֆուտբոլի Աշխարհի առաջնություն, 1986**
 | 




**Եվրո-96**
 | 




**Ֆուտբոլի Աշխարհի առաջնություն, 1998**
 | 




**Եվրո-2000**
 | 




**Ֆուտբոլի Աշխարհի առաջնություն, 2002**
 | 




**Ֆուտբոլի Աշխարհի առաջնություն, 2010**
 | 




**Եվրո-2012**
 |  |

Ռեկորդակիրներ
-------------

(2013 թվականի հուլիսի 11-ի տվյալներով)

### Խաղերի քանակով

| Տեղ | Ֆուտբոլիստ | Ժամանակահատված | Խաղեր | Գոլեր |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Պետր Շմեյխել | 1987-2001 | 129 | 1 |
| 2 | Դեննիս Ռոմմեդալ | 2000- | 126 | 21 |
| 3 | Յոն Դալ Թոմասսոն | 1997-2010 | 112 | 52 |
| 4 | Թոմաս Հելվեգ | 1994-2007 | 108 | 2 |
| 5 | Միքայել Լաուդրուպ | 1982-1998 | 104 | 37 |
| 6 | Մորտեն Օլսեն | 1970-1989 | 102 | 4 |
| Մարտին Յորգենսեն | 1998-2011 | 102 | 12 |
| 8 | Թոմաս Սորենսեն | 1999-2012 | 101 | 0 |
| 9 | Քրիստիան Պուլսեն | 2001-2012 | 92 | 6 |
| 10 | Յոն Սիվեբեկ | 1982-1992 | 87 | 1 |

### Խփած գոլերի քանակով

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Տեղ | Ֆուտբոլիստ | Ժամանակահատված | Գոլեր | Խաղեր | **Բալեր** |
| 1 | Փոլ Նիլսեն | 1910-1925 | 52 | 38 | 1.37 |
| Ջոն Դալ Թոմասսոն | 1997-2010 | 52 | 112 | 0.46 |
| 3 | Պաուլի Յորգենսեն | 1925-1939 | 44 | 47 | 0.94 |
| 4 | Օլե Մեդսեն | 1958-1969 | 42 | 50 | 0.84 |
| 5 | Պրեբեն Էլկեր Լարսեն | 1977-1988 | 38 | 69 | 0.55 |
| 6 | Միքայել Լաուդրուպ | 1982-1998 | 37 | 104 | 0.36 |
| 7 | Հեննինգ Էնոկսեն | 1958-1966 | 29 | 54 | 0.54 |
| 8 | Նիկլաս Բենդտներ | 2006- | 24 | 57 | 0.43 |
| 9 | Միքայել Ռոդե | 1915-1931 | 22 | 40 | 0.55 |
| Էբբե Սանդ | 1998-2004 | 22 | 66 | 0.33 |

Մարզչային կազմ
--------------

| Պաշտոն | Անուն, ազգանուն |
| --- | --- |
| Գլխավոր մարզիչ | Մորտեն Օլսեն |
| Մարզչի օգնական | Պետր Բոնդե և Տորբեն Ստորմ |
| Հարձակվողների մարզիչ | Էբբե Սանդ |
| Դարպասապահների մարզիչ | Լարս Հյոգ |
| Ֆիզպատրաստության մարզիչ | Յենս Բանգսբո |

Կարծիքներ և խոսքեր
------------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Ես ուղղակի ցնցված էի, երբ իմացա, որ հրավիրված եմ Դանիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքական։- Էրիկ Սվիտչենկո |  |


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Երբեք չեմ մոռանա 2015 թվականի մարտի 16-ը, այն յուրահատուկ էր։- Նիկլաս Բենդտներ |  |


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Իմ հեթ-տրիկը մեր թիմին հաղթանակ բերեց ԱՄՆ-ի դեմ խաղում, դա միայն իմ շնորհքը չէ։- Նիկլաս Բենդտներ |  |

Հավաքականի նշանավոր ֆուտբոլիստներ
---------------------------------

* Պետր ՇմեյխելՊետր Շմեյխել
* Յոն Դալ ԹոմասսոնՅոն Դալ Թոմասսոն
* Դանիել ԱգգերԴանիել Ագգեր
* Ռասմուս ՎուրտսՌասմուս Վուրտս
* Հակոբ ՊոլսենՀակոբ Պոլսեն
* Լեոն ԱնդերսոնԼեոն Անդերսոն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Պատմություն և ձեռքբերումներ
2. ↑  "Դանիայի պարտությունը Նիդերլանդների կողմից (0:2)". Արխիվացված է the original 2014 թ․ հունիսի 18-ին. Retrieved 2014 թ․ սեպտեմբերի 9.
3. ↑  "Կամերունի պարտությունը Դանիայի կողմից (1:2)". Արխիվացված է the original 2010 թ․ հուլիսի 26-ին. Retrieved 2014 թ․ սեպտեմբերի 9.
4. ↑  "Դանիայի պարտությունը Ճապոնիայի կողմից (1:3)". Արխիվացված է the original 2010 թ․ օգոստոսի 12-ին. Retrieved 2014 թ․ սեպտեմբերի 9.
5. ↑  Էրիկ Սվիտչենկոյի խոսքերը
6. ↑  Նիկլաս Բենդտների խոսքերը
7. ↑  Նիկլաս Բենդտների խոսքերը ԱՄՆ-ի դեմ խաղից հետո

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք Archived 2014-07-30 at the Wayback Machine.
* Отчётё о матче Голландия - Дания Archived 2014-06-18 at the Wayback Machine.
* Праздник от Дании и Камеруна Archived 2010-07-26 at the Wayback Machine.
* У Дании нет Хонды, поэтому она едет домой Archived 2010-08-12 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Եվրոպայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականներ (ՈՒԵՖԱ) |
| --- |
|  |
| 
* Ադրբեջան
* Ալբանիա
* Անգլիա
* Անդորրա
* Ավստրիա
* Բելառուս
* Բելգիա
* Բոսնիա և Հերցեգովինա
* Բուլղարիա
* Գերմանիա
* Դանիա
* Էստոնիա
* Թուրքիա
* Իռլանդիա
* Իսլանդիա
* Իսպանիա
* Իսրայել
* Իտալիա
* Լատվիա
* Լեհաստան
* Լիխտենշտայն
* Լիտվա
* Լյուքսեմբուրգ
* Խորվաթիա
* Կիպրոս
* Հայաստան
* Հյուսիսային Իռլանդիա
* Հունաստան
* Հունգարիա
* Ղազախստան
* Մալթա
* Հյուսիսային Մակեդոնիա
* Մոլդովա
* Նիդեռլանդներ
* Նորվեգիա
* Շոտլանդիա
* Շվեդիա
* Շվեյցարիա
* Չեխիա
* Չեռնոգորիա
* Պորտուգալիա
* Ջիբրալթար
* Ռումինիա
* Ռուսաստան
* Սան Մարինո
* Սերբիա
* Սլովակիա
* Սլովենիա
* Վրաստան
* Ուելս
* Ուկրաինա
* Ֆարերյան կղզիներ
* Ֆինլանդիա
* Ֆրանսիա

 |

 |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | FootballDatabase.eu · Transfermarkt |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: no2011064280 · VIAF: 170414185 · WorldCat VIAF: 170414185 |

 |