Ռումինացիները Հունգարիայում ըստ 1890 թվականի մարդահամարի
**Ռումինացիները Հունգարիայում** ներկայումս շատ փոքր թիվ են կազմում։ Համաձայն հունգարական վերջին՝ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալների (որը կատարվել է ինքնորոշման հիման վրա) ռումինացի բնակչությունը երկրում կազմում է 35,641 մարդ կամ երկրի բնակչության ընդհանուր թվի 0.3 %, որը նշանակալիորեն աճել էր 2001 թվականի 8,482 բնակչից և 0,1 %-ից։ Ռումինացիները հիմնականում ապրում են Ռումինիայի սահմանի մոտ գտնվող գյուղերում և քաղաքներում՝ Բաթոնյա, Էլեկ, Մեհկերեկ և Գյուլա։ Ռումինացիներ ապրում են նաև Հունգարիայի մայրաքաղաք Բուդապեշտում։

Պատմություն
-----------

Պատմականորեն այժմյան Ռումինիայի տարածքի նշանակալի մասը պատկանել է Հունգարիայի թագավորությանը։

Անկախ ռումինացիների՝ Տրանսիլվանիայում առկայությանը/չառկայությանը մինչ հունգարացիների կողմից նվաճումը (տե՛ս ռումինացիների ծագումը) ռումինացի բնակչության վերաբերյալ առաջին գրավոր աղբյուրները թվագրվում են 13-րդ դարի։ 1283 թվականի տարեգրություններից մեկում հիշատակվում է Օլաթելուկ գյուղը, որտեղ ապրել են ռումինացիներ։ «Ռումինացիների հողը» գտնվում էր Ֆեգերաշում, այդ տարածքը 1285 թվականին հիշատակվում է նաև այլ՝ Օլաշի անվամբ։ Ռումինական «Օլա» անունն առաջին անգամ հիշատակվում է 1258 թվականի թագավորական հրովարտակներից մեկում։ Այդ ժամանակ ռումինացի բնակչությունն ապրում էր Տրանսիլվանիայում, Բանատում, Մարամարոշում և Պարցիումում։

Տրիանոնյան համաձայնագրից հետո Հունգարիան դարձավ էթնիկ առումով գրեթե միատարր երկիր, որտեղ բնակչության միայն 10.4 % են կազմում ազգային փոքրամասնությունները, որից 6,9 % գերմանացիներ են, իսկ ռումինացիները կազմում էին միայն 0,3 %։

Ռումինացիների թիվը Հունգարիայում կտրուկ աճեց Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում, երբ Հունգարիան անեքսիայի ենթարկեց Չեխոսլովակիայի տարածքի մի մասը, Ռումինիան և Հարավսլավիան։ Այս բռնամիակցումը հաստատվեց Մյունխենյան համաձայնության շրջանակում(1938)՝ երկու հունգարական իրավարարություններով (1938 և 1940)։ Մասնավորապես՝ Հյուսիսային Տրանսիլվանիայի բնակչությունը, համաձայն 1941 թվականի հունգարական մարդահամարի, կազմում էր 53,5 % հունգարացիներ և 39,1 % ռումինացիներ։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Հունգարիան դարձավ ավելի էթնիկ միատարր երկիր, քան պատերազմի ընթացքում էր։ 1980 թվականին երկրի բնակչության 99 % հունգարացիներ էին (տե՛ս Հունգարիայի բնակչություն)։

Տես նաև
-------

* Հունգարացիները Ռումինիայում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Population by nationalities, 2001 census (անգլ.)". Արխիվացված է the original 2011 թ․ ապրիլի 14-ին. Retrieved 2016 թ․ մարտի 26.
2. ↑  György Fejér, Codex diplomaticus Hungariae ecclesiasticus ac civilis, Volume 7, typis typogr. Regiae Vniversitatis Vngaricae, 1831
3. 1 2 3 4  Tamás Kis, Magyar nyelvjárások, Volumes 18-21, Nyelvtudományi Intézet, Kossuth Lajos Tudományegyetem (University of Kossuth Lajos). Magyar Nyelvtudományi Tanszék, 1972, p. 83
4. ↑  Dennis P. Hupchick, Conflict and chaos in Eastern Europe, Palgrave Macmillan, 1995 p. 58
5. ↑  István Vásáry, Cumans and Tatars: Oriental military in the pre-Ottoman Balkans, 1185-1365, Cambridge University Press, 2005, p. 28 (չաշխատող հղում)
6. ↑  Heinz Stoob, Die Mittelalterliche Städtebildung im südöstlichen Europa, Böhlau, 1977, p. 204
7. ↑  Károly Kocsis, Eszter Kocsisné Hodosi, Ethnic Geography of the Hungarian Minorities in the Carpathian Basin, Simon Publications LLC, 1998, p. 116-153 (չաշխատող հղում)