recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
| **՞**Պտղաճանճեր |
| --- |
| Պտղաճանճեր  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Կենդանիներ |
|
|
|
|
|
| Տիպ | Քորդավորներ |
|
|
|
|
|
| Դաս | Ճանճեր |
|
|
|
|
|
|
|
| Ընտանիք | Միջատներ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Drosophilidae

 |
| 

| ԴասակարգումըՎիքիցեղերում | Պատկերների որոնումՎիքիպահեստում | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Պտղաճանճեր**, դրոզոֆիլներ (լատին․՝ Drosophilidae), կարճաբեղիկ երկթևանի միջատների ընտանիք։ Հայաստանում լայնորեն տարածված են սեվափոր պտղաճանճը (լատին․՝ Drosophila melanogaster) և փտաճանճը (լատին․՝ D. funebris)։ Մանր ճանճեր են՝ տարածված ամենուրեք։ Թրթուրները որդանման են, զարգանում են նեխած մրգերում, բանջարեղենում, թթվաջրում, գարեջրի քաղցրահյութում, քացախի և գինու վատ լվացված ամաններում, կաթի շշի պարունակության մնացորդներում (հաճախ հարսնյակները կպչում են անոթների պատերին)։ Ձմռանը բնակելի շենքերում կամ սննդի ձեռնարկություններում նկատվում է Պտղաճանճերի զանգվածային թռիչք։

Սերունդ
-------

Տարվա ընթացքում տալիս են մի քանի սերունդ։ Թրթուրների զարգացումը տևում է մի քանի օր։

Արտաքին տեսք
------------

Հասուն ճանճի մարմնի երկարությունը 2,2-3 մմ Գլխի բեղիկների խոզանը փետրաձև է, ճակատին խոզաններ չկան։ Ունեն կարմիր աչքեր։ Կուրծքը դեղին է կամ գորշ դեղին, փորիկը՝ գորշ դեղին։ Հարսնյակները բնորոշվում են առաջային հատվածի մանր խոզանների փնջերով։ Թրթուրները որդանման են՝ թույլ արտահայտված գլխով և փոքրիկ վերին կարթերով։ Որոշ տեսակներ (հատկապես սևափոր պտղաճանճը) գենետիկ, հետազոտությունների անփոխարինելի օբյեկտներ են։

Բազմացում
---------

Հեշտությամբ բազմանում են, ունեն շատ բարձր պտղաբերություն, օժտված են մեծ փոփոխականությամբ։ Պտղաճանճերի վրա հատկանիշների ժառանգման ոաումնասիրությունները դարձան ժառանգականության քրոմոսոմային տեսության փորձարար, հիմքը։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
* 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | MESH ID |
|  |
| Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN · WoRMS |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4184528-6 · LNB: 000343612 · Microsoft: 2777379243 · NDL: 00572344 · NKC: ph237396 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակը վերցված է* *Հայաստանի բնաշխարհ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |
«Ծաղկած» գետ
**Ջրի ծաղկում**, **էվտրոֆացում**, քաղցրահամ ջրային էկոհամակարգերի վերին կենսահորիզոնում կանաչ և կապտականաչ ջրիմուռների զանգվածային բազմացումը, որն առաջանում է բնական կամ մարդահարույց գործոնների ազդեցությամբ։ 

Ջրի «ծաղկմանը» նպաստում է կենսածին նյութերով (ֆոսֆոր, ազոտ, օրգանական միացություններ) ջրամբարների աղտոտումը, որի հետևանքով փոխվում են ջրի գույնը, որակը, խախտվում էկոհամակարգը, վատթարանում ջրավազանի թթվածնային ռեժիմը։

Ջրի ծաղկման տեսակներ
--------------------

Ըստ ջրիմուռների կենսազանգվածի կոնցենտրացիայի՝ տարբերում են 

* թույլ (0,5-0,9 մգ/լ),
* չափավոր (1-10 մգ/լ),
* սաստիկ (10-100 մգ/լ)
* գերսաստիկ (100 մգ/լ-ից ավելի) ջրի «ծաղկում»

Ջրի «ծաղկման» յուրահատուկ և ինքնատիպ դրսևորումներից է Սևանա լճի հիմնախնդիրը, որը Հայաստանի համար ունի ոչ միայն էկոլոգիական, այլև սոցիալ-տնտեսական նշանակություն։ Լճում ներկայումս բուսապլանկտոնի կենսազանգվածն ավելացել է շուրջ 2 անգամ, և այն ակտիվ «ծաղկում» է։ Հիդրոէկոլոգիայի և ձկնաբանության ինստիտուտի տվյալներով (2004)՝ օրգանական նյութերի կուտակումները լճում կազմել են շուրջ 150 հզ. տ, այն դեպքում, երբ 1930-ական թվականներին այն կազմել է մոտ 25 հզ. տ։ Լճի «ծաղկման» նման տեմպերի պահպանումը մոտ ապագայում կարող է ոչ պիտանի դարձնել լճի ջուրը ոչ միայն խմելու, այլև ոռոգման և ռեկրեացիայի համար։

Մարդահարույց գործոնների բացասական ազդեցությունը սպառնում է նաև ջրամբարներին և մյուս լճերին։ Հայաստանում էկոլոգիական հիմնախնդիրների շրջանակներում կատարվում են ներքին ջրերի հսկիչ աշխատանքներ։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակը վերցված է* *Հայաստանի բնաշխարհ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4376539-7 · LCCN: sh93001521 · Microsoft: 120305227 |

 |
**Նեոռեալիզմը** կամ **կառուցվածքային ռեալիզմը** միջազգային հարաբերությունների տեսության ենթադպրոցներից է, ըստ որի ՝ ուժը միջազգային հարաբերությունների ամենակարևոր գործոնն է։ Այն առաջին անգամ ուրվագծել է Քենեթ Ուոլցը իր՝ 1979 թ․ գրված *«Միջազգային քաղաքականության տեսություն»* գրքում։ Ի շարս Նեոլիբերալիզմի, նեոռեալիզմը միջազգային հարաբերությունների երկու ամենաազդեցիկ ժամանակակից մոտեցումներից մեկն է։ Վերջին երեք տասնամյակների ընթացքում այս երկու մոտեցումները գերակշռել են միջազգային հարաբերությունների տեսությունումներում։ Նեոռեալիզմը ծագում է հյուսիսամերիկյան քաղաքագիտության գիտակարգից և վերաձևակերպում է Է․Հ․ Քարրի, Հանս Մորգենթաուի, Ջորջ Քենանի և այլոց դասական ռեալիստական ավանդույթը։

Ծագումը
-------

Նեոռեալիզմը գաղափարապես դիստանցավորվում է դասական ռեալիզմի մասին Հանս Մորգենթաուի մոտեցումներից ։ Դասական ռեալիզմն ի սկզբանե բացատրում էր, որ միջազգային քաղաքականության իրողությունները հիմնված են մարդկային էության վրա և, հետևաբար, ենթակա են համաշխարհային առաջնորդների էգոյին և հույզերին։ Փոխարենը, նեոռեալիստ քաղաքական փիլիսոփաները առաջարկում են, որ աշխարհակարգի ու միջազգային հարաբերությունների որոշիչ գործոն են ոչ թե ռազմավարությունը, էգոիզմը կամ մղումները, այլ կառուցվածքային սահմանափակումները։

Տեսություն
----------

Կառուցվածքային ռեալիզմը գտնում է, որ միջազգային կառուցվածքի բնույթը որոշվում է դրանում առկա կարգավորման սկզբունքի (անարխիա), համակարգի միավորների (պետություններ) և կարողությունների բաշխման միջոցով (կախված միջազգային համակարգում առկա մեծ տերությունների քանակից), որոնցից միայն վերջինն է համարվում անկախ փոփոխական՝ իվիճակի ենթարկվել որևէ զգալի փոփոխություան ժամանակի ընթացքում։ Միջազգային համակարգը կարգավորող անարխիան ապակենտրոնացված է, այսինքն `չկա պաշտոնական կենտրոնական կառավարություն։ Յուրաքանչյուր ինքնիշխան պետություն այս համակարգում ֆորմալ առումով հավասար է։ Այս պետությունները գործում են էգոիզմի տրամաբանության համաձայն, այսինքն պետությունները ձգտում են իրենց շահերին և չեն ստորադասում իրենց շահերն այլ պետությունների շահերին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  According to Sagan 2004 harvnb error: no target: CITEREFSagan2004 (help), Waltz's book remains "the seminal text of neorealism".
2. ↑  Powell 1994 harvnb error: no target: CITEREFPowell1994 (help).
3. ↑  Morgenthau, Hans J. *Politics Among Nations: The Struggle for Power and Peace*, 5th Edition, Revised. (New York: Alfred A. Knopf, 1978, pp. 4–15)
4. ↑  Mearsheimer, John J. (2014). *The Tragedy of Great Power Politics*. New York, NY: Norton. էջեր 3. ISBN 978-0393020250. «Three features of the international system combine to cause states to fear one another: 1) The absence of a central authority that sits above states and can protect them from each other (anarchy), 2) the fact that states always have some offensive military capability, and 3) the fact that states can never be certain about other states' intentions. Given this fear - which can never be wholly eliminated - states recognize that the more powerful they are relative to their rivals, the better their chances of survival.»
**Երևան պատանեկան սիմֆոնիկ նվագախումբ** - պատանեկան նվագախումբ, որը գործում է Հայաստանում։ Գլխավոր դիրիժորը Հայաստանի արվեստի վաստակավոր գործիչ Էդուարդ Թոփչյանն է։

Նվագախումբը՝ 2024 թվականին

Պատմություն
-----------

Նվագախումբը ստեղծվել է 2023 թվականին։ Մինչ այդ՝ 2019 թվականին, Երևանում համայնքային ենթակայության պատանեկան նվագախմբի ստեղծման փորձ է եղել, սակայն կորոնավիրուսի համաճարակով պայմանավորված՝ ծրագիրը շարունակական չի դարձել։ Նվագախումբը կազմավորվել է 2023 թվականի նոյեմբերին։ Դրանում մասնակցում են համայնքային ենթակայության մոտ 25 երաժշտական դպրոցների սաներ, ինչպես նաեւ երաժշտական կրթական այլ հաստատությունների ուսանողներ։ Առաջին համերգը նվագախումբը տվել է 2024 թվականի փետրվարի 12-ին՝ կատարելով Ֆրանց Շուբերտի թիվ 8 «Անավարտ» սիմֆոնիան, ինչպես նաև Արամ Խաչատրյանի «Դիմակահանդես» բալետի սյուիտը։

Նպատակ
------

Երևան պատանեկան սիմֆոնիկ նվագախմբի նպատակներն են՝ ապահովել Հայաստանում սիմֆոնիկ երաժշտարվեստի կայուն ապագան, ինչպես նաև՝ խրախուսել երաշտության ուսանումը։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Սա, իհարկե, մեծ ապահովագրություն է Հայաստանում սիմֆոնիկ երաժշտության ապագայի համար․․․ Նվագախումբը կբարձրացնի Հայաստանում սիմֆոնիկ երաժշտության որակը։- Էդուարդ Թոփչյան |  |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  ««Երևան» պատանեկան սիմֆոնիկ նվագախումբ».
2. ↑  ««ԵՐԵՎԱՆ» ՊԱՏԱՆԵԿԱՆ ՍԻՄՖՈՆԻԿ ՆՎԱԳԱԽՄԲԻ ՀԱՄԵՐԳԸ». 12-02-2024.
**Նաբատիա** կամ **Էն-Նաբատիա** (արաբ․՝ محافظة النبطية‎‎), Լիբանանի 5 Մուհաֆազաներից մեկը։ Մուհաֆազայի վարչական կենտրոնը համարվում է Նաբատիա քաղաքը։ 2007 թվականի տվյալներով վարչական միավորի բնակչությունը կազմում է 345 500 մարդ։ Այդ ցուցանիշով այն Լիբանանի վարչական մարզերի մեջ գտնվում է 5-րդ տեղը։

Նաբատիայի մարզի բնակչության միջին խտությունը կազմում է 326,56 մարդ/կմ²։ Այս ցուցանիշով ևս այն գրավում է 5-րդ տեղը Լիբանանի մարզերի մեջ։ Տարածքով համարվում է Լիբանանի 4-րդ ամենամեծ Մուհաֆազան և այն գրավում է 1 058 կմ² տարածք։

Խայտաբղետ է Նաբատիայի մարզի կրոնական կազմը։ Վարչական միավորի բնակչության ճնշող մեջամասնությունը դավանում է Իսլամի Շիա ուղղությունը։ Շիա Իսլամի հետևորդները կազմում են մարզի բնակչության 80%-ը։ Մահուֆազայի բնակչության 9.7%-ը դավանում է Քրիստոնեություն, իսկ 7.1%-ը՝ Սուննի իսլամ։ Վարչական միավորում լայն տարածքում ունեն նաև աղանդավորական շարժումները, որոնցից ամենատարածվածը Դրուզների աղանդավորական շարժումն է։

Վարչական միավորում զարգացած է նաև զբոսաշրջությունը, իսկ Մահուֆազայի տարբեր շրջաններում կա նաև օդանավակայան։

Վարչական բաժանում
-----------------

Մահուֆազան ներառում է առանձին 4 շրջաններ.

* Բինթ Ջուբեյլի շրջան (արաբ․՝ النبطية‎‎)
* Հասբայայի շրջան (արաբ․՝ قضاء مرجعيون‎‎)
* Մերջ Այունի շրջան (արաբ․՝ قضاء حاصبيا‎‎‎‎)
* Նաբատիայի շրջան (արաբ․՝ قضاء بنت جبيل‎‎‎‎)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Լիբանանի վարչական բաժանում Արխիվացված 2016-03-06 Wayback Machine – Նաբատիայի մարզ
2. ↑  Զբոսաշրջության զարգացումը Նաբատիայի մարզում
3. ↑  Լիբանանի օդանավակայանների ցանցը

Տես նաև
-------

* Լիբանան
* Լիբանանի վարչական բաժանում

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Լիբանան Լիբանանի մարզեր |
| --- |
|  |
| Բեյրութի մարզ  • Լեռնային Լիբանանի մարզ  • Հյուսիսային Լիբանան մարզ  • Բեկաայի մարզ  • Նաբատիայի մարզ  • Հարավային Լիբանան մարզ | Լիբանանի զինանշանը |
|  |
| Պորտալ:Լիբանան |

 |
Արեգակ
**Ճառագայթային ռեժիմ**, կլիմայի բաղկացուցիչ մաս, տվյալ աշխարհագրական վայրում Արեգակի ճառագայթային էներգիայի մուտքի ու ելքի առանձնահատկություն։ Որոշվում է արեգակնային ճառագայթային էներգիայի այն մասով, որ երկրի մակերևույթ է հասնում Արեգակից ուղիղ ճառագայթմամբ՝ 0,3-4 միկրոն երկարության ալիքի սահմաններում, արեգակնային ճառագայթային էներգիայի մյուս մասն էլ երկրի մակերևույթ է հասնում մթնոլորտում ցրվելուց հետո (ցրված ճառագայթում)։

Ուղիղ ճառագայթում
-----------------

Ուղիղ ճառագայթման ուժգնությունը առավելագույնին է հասնում Արեգակի՝ հորիզոնից ամենաբարձր դիրքում գտնվելու պահին՝ մաքուր մթնոլորտի պայմաններում։ Հայաստանի տարածքում այն տարվա ընթացքում ուղղահայաց մակերևույթի համար *12264 ՄՋ/մ2* է։ Ուղիղ և ցրված ճառագայթների գումարը՝ գումարային ճառագայթումը, ամենաքիչը (768 ՄՋ/մ2) դիտվում է նոյեմբեր-հունվարին, ամենաշատը (2180 ՄՋ/մ2)՝ հունիս-օգոստոսին։

Արդյունարար ճառագայթում
-----------------------

Հաշվեկշռի հիմնական տարրերից է արդյունարար ճառագայթումը, որը երկրագնդի և մթնոլորտի հանդիպակաց ճառագայթային էներգիայի տարբերությունն է։ Դրական հաշվեկշռի դեպքում երկրի մակերևույթը ստանում է ջերմություն, տաքանում են օդն ու հողը, և կատարվում է գոլորշացում, բացասականի դեպքում երկրի մակերևույթից անջատվող ջերմության հետևանքով տեղի են ունենում հողի ու օդի սառեցում և ցրտահարություն։ Մթնոլորտի խոնավությունը և ամպամածությունը խիստ նվազեցնում են արդյունարար ճառագայթումը։ Մասնավորապես դրանով են բացատրվում ցրտահարությունները պարզկա գիշերներին (գարնանը և աշնանը)։

Հայաստանում ճառագայթման տարեկան հաշվեկշիռը դրական է, սակայն լեռնային ռելիեֆի պատճառով, սկսած մոտ 3200 մ բարձրությունից, այն դառնում է բացասական։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակը վերցված է* *Հայաստանի բնաշխարհ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |
**Նարայի ազգային թանգարան** (ճապ.՝ 奈良国立博物館), Ճապոնիայի ազգային արվեստի թանգարան։ Գտնվում է Նարա քաղաքում, որը երկրի մայրաքաղաքն է համարվել 710-784 թվականներին։

Թանգարանը հայտնի է բուդդայական արվեստի հարուստ հավաքածուով, որի մեջ ներառվում է նկարներ, քանդակներ, եկեղեցական ձեռագրեր։ Այստեղ նաև պահվում և ցուցադրվում են մոտակա եկեղեցիներին պատկանող կերպարվեստի գործեր։

Պատմություն
-----------

Նոր շենքը
Բուդդայական արվեստի գրադարանը
Մինչև 1874 թվականին Նարայի կառավարիչ Ֆուդզի Տիխիրոյի կողմից թանգարանի հիմնումը ստեղծվել էր Նարայի Ցուցահանդեսային ընկերությունը։

Թանգարանը հիմնադրվել է 1889 թվականին և ունեցել է կայսրական կարգավիճակ։ Թանգարանի առաջին շենքը արված է արևմտյան ոճով, որը նախագծել է Կատայամա Տոկուման (1854—1917), կառուցումն ավարտվել է 1894 թվականին։ Թանգարանի առաջին ցուցահանդեսն անց է կացվել 1895 թվականին։ 1952 թվականին թանգարանը Կայսերականից վերանվանվել է Ազգային։ 1973 թվականին Ձյունձո Յուսիմուրան նախագծել է ցուցահանդեսի նոր շենք, որը կառուցվել է ըստ այդ նախագծի։ 1980 թվականին բացվել է Բուդդայական արվեստի գրադարանը։ 1997 թվականին ավարտվել է Արևելյան թևի շինարարությունը։

Պատկերասրահ
-----------

* 12-րդ դարի կակեմոնը՝ բարի ոգիների կողմից դեմոնների վտարման պատկերով12-րդ դարի կակեմոնը՝ բարի ոգիների կողմից դեմոնների վտարման պատկերով
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  IAI National Museum. (2005). Institutional overview, p. 15. Արխիվացված 2009-08-16 Wayback Machine

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | ՅուԹյուբ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNC: a11378992 · BNF: 118776594 · CiNii: DA00811386 · GND: 216083-3 · ISNI: 0000000121767815 · LCCN: n50061458 · NDL: 00268499 · NKC: kn20130708014 · SUDOC: 067089917 · VIAF: 144990190 · ULAN: 500303465 · WorldCat VIAF: 144990190 |

 |

 |
**Ժանետ Շամլյան** (անգլ.՝ Janet Shamlian. ծնված 1962 թվականի մայիսի 14-ին), ամերիկահայ ժուռնալիստուհի, CBS News- ի թղթակից, ով մասնավորապես հաղորդումներ է պատրաստում CBS This Morning-ի և CBS Evening News-ի համար։ Նախկինում նա *NBC News-ի* թղթակից էր և նյութեր է պատրաստել *The Today Show-ի*, *NBC Nightly News-ի* և MSNBC-ի համար։

Վաղ տարիք և կրթություն
----------------------

Ջանետ Շամլյանը ծնվել է Իլինոյս նահանգի Օուք Փարք քաղաքում, մեծացել, հասակ է առել նույն նահանգի Փարք Ռիջ բնակավայրում, որտեղ էլ միջնակարգ կրթություն է ստացել՝ ավարտելով Մեյնի Հարավային միջնակարգ դպրոցը : Ժուռնալիստիկայի ասպարեզում բակալավրի աստիճան ստացել է Միսսուրիի ժուռնալիստիկայի դպրոցում, որտեղ եղել է 2016 թվականի սկզբի խոսնակը։

Մասնագիտական կարիերա
--------------------

CBS News- ում աշխատելու ժամանակ հոդվածներ, ռեպորտաժներ, թղթակցություններ է գրել Էլ Պասո Ուոլմարթում տեղի ունեցածզանգվածային փոխհրաձգության, Կալիֆորնիայի հրդեհների մասին։ Նախքան NBC News- ում աշխատանքի անցնելը Շամլյանը արձակուրդում է գտնվել՝ որպես հինգ երեխաների մայր։ Իսկ ընտանիքավորվելուց առաջ նա աշխատել է որպես Չիկագոյի WBBM-TV- ի, Հյուստոնի KHOU-TV-ի ու KPRC-TV-ի և Միչիգանի նահանգի Գրանդ Ռապիդս քաղաքի WOOD-TV- ի թղթակից։

2016 թվականի հոկտեմբերին Շամլյանը հարցազրույց վերցրեց դերասանուհի Արիաննա Ցուկերից, ում դեռևս 2005 թվականին թողարկած Access Hollywood տեսահոլովակի մասին Դոնալդ Թրամփը ենթադրական մեկնաբանություններ էր արել։ 2016 թվականին ժուռնալիստուհին ռեպորտաժներ է հաղորդել Օռլանդոյի գիշերային ակումբի հրաձգության վայրից և Ֆրանսիայից՝ 2016 թվականին Նիսում բեռնատարի հարձակումից մի քանի ժամ անց. ի դեպ, Նիսում նա այդ ժամանակ նա հանգստանում էր իր ընտանիքի հետ։ Նախկինում նա NBC-ի համար հաղորդումներ է պատրաստել ազգային և միջազգային բազմաթիվ ուշագրավ իրադարձությունների մասին, ներառյալ Deepwater Horizon նավթի արտահոսքը և Կատրինա փոթորիկը։ 2007 թվականին Շամլյանը NBC Nightly News- ի եթերում անց է կացրել առաջին երեկոյան հեռուստատեսային հարցազրույցը նախագահի այն ժամանակվա թեկնածու Բարաք Օբամայի կնոջ՝ Միշել Օբամայի հետ։

2019 թվականի հուլիսին Շամլյանը աշխատանքի է անցել CBS News- ում որպես Հյուսթոնում հանգրվանած թղթակից։

Անձնական կյանք
--------------

Շամլյանն ամուսնու հետ ապրում է Հյուսթոնում, ունի 5 երեխա։ Նա դեռահասության տարիներին մրցունակ գեղասահորդուհի էր և լուսաբանել է սպորտը NBC News-ի համար։ Նա հայկական և իռլանդական արմատներ ունի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Cole, Anna (2020 թ․ հոկտեմբերի 19). «Janet Shamlian, Journalism, BJ '84». *Alumni:Profiles in Success*. Missouri School of Journalism. Վերցված է 2022 թ․ հունվարի 8-ին.
2. ↑  «NBC News Vet Reported Heading For CBS News». *News Blues* (անգլերեն). Վերցված է 2019 թ․ հունվարի 9-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* NBC կենսագրություն
Նես կոմունան Ակերսհուս ֆյուլքեի քարտեզին
**Նես** (նորվ.՝ Nes), կոմունա Նորվեգիայի Ակերսհուս ֆյուլքեյում։ Կոմունայի վարչական կենտրոնը Օրնես քաղաքն է։ Պաշտոնական լեզուն բուկմոլն է։ Զբաղեցնում է 637.34 կմ² տարածք։

Նախկինում կոմունայի անվանումը գրվում էր "Neas": Այստեղ է գտնվում հնագույն եկեղեցու ավերակներ, որոնք հանդիսանում են կոմունայի տեսարժան վայրերից։

Նեսի զինանշանը
--------------

Նես կոմունայի զինանշանը հաստատվել է 1988 թվականին և իրենից ներկայացնում է կանաչ գույնով ներկված վահան, ներքևի մասը սուր, որի վրա պատկերված է դեղին գույնի ծառի 3 գերան, որը խորհրդանշում է հույս և երիտասարդություն։

Բնակչություն
------------

Համաձայն 2007 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Նես կոմունայում բնակվում է 18510 մարդ։ Կոմունայի բնակչության քանակը վերջին 60 տարում աճ է գրանցել։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
*

Աղբյուրներ
----------

* Store norske leksikon. (նորվեգերեն)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կոմունայի վիճակագրական տվյալները վերցված Նորվեգիայի վիճվարչությունից: (նորվեգերեն)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Befolkningsstatistikk. Befolkningsendringer i Ullensaker. 1951. (նորվեգերեն)
**«Սպիտակ ձեռնոց»** (անգլ.՝ The White Glove), ավստրալիացի նկարիչ Ջորջ Վաշինգտոն Լամբերտի վրձնի դիմանկարը, որը ստեղծվել է 1921 թվականին։ Գտնվում է Սիդնեյում` Նոր Հարավային Ուելսի պատկերասրահի հավաքածուում։

Նկարագրություն
--------------

Նկարում պատկերված է Միսս Գլեդիս Նևիլ Քոլինզը` Ջ.Քոլինզի դուստրը, իրավաբան, Վիկտորիա նահանգի խորհրդարանի գծագիր և Ազգային գրադարանի, թանգարանների և Վիկտորիա ազգային պատկերասրահի հոգաբարձու։ Լամբերտը դիմանկարը նկարել է Ջոշուա Ռեյնոլդսի «Սառա Սիդոնսը Ողբերգության մուսայի կերպարում» կտավի ոճով (1783)։ Կտավը նաև ենթադրում է, որ նկարիչը ծանոթ է եղել Ջոն Սարջենթ Սինգերի` 1905 թվականի *«A Vele Gonfie»* դիմանկարին։

Միսս Քոլինզի թեք գլուխը, նրա կիսաբաց բերանը, կիսափակ աչքերը և գրեթե մերկ աջ ձեռքը ենթադրում են անհատական ցանկասիրություն, բայց նրանք նաև նշում են կոդավորված վարքի ձևը։

Լամբերտի աշխատանքների կենդանի ներկապնակը զգալիորեն տարբերվում էր «շագանակագույն տոնալիստների գերակշռող դիմանկարներից», որոնք այդ ժամանակ նորաձևության մեջ էին ավստրալիական այլ դիմանկարիչ-նկարիչների մոտ։ Իր կնոջը` Էմի Լամբերտին հղած նամակում նա նկարը բնութագրել է որպես «վայրի, խիզախ դիմանկար»։

* Ջոշուա Ռեյնոլդս «Սառա Սիդդոնս Ողբերգության մուսայի կերպարով» (1783)։Ջոշուա Ռեյնոլդս «Սառա Սիդդոնս Ողբերգության մուսայի կերպարով» (1783)։
* Ջոն Սինգեր Սարջենթ «A Vele Gonfie» (1905)Ջոն Սինգեր Սարջենթ «A Vele Gonfie» (1905)

Պատմություն
-----------

«Միսս Քոլինզ», Ու. Մաքինես (1924, Հարավային Ավստրալիայի պատկերասրահ)
Կտավը ձեռք է բերել Նոր Հարավային Ուելսի պատկերասրահը` 600 գինեյով` 1922 թվականին, որը այդ պահին հանրային պատկերասրահի կողմից վճարված ամենաբարձր գինն էր ավստրալիացի նկարչի դիմանկարի համար։ Աշխատանքը մնում է պատկերասրահի հավաքածուի մեջ։

Միսս Քոլինզի մեկ այլ դիմանկար 1924 թվականին նկարել է ավստրալիացի դիմանկարիչ-նկարիչ Ուիլյամ Բեքուիտ Մաքինեսը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  «The white glove». *Art Gallery of New South Wales* (անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ նոյեմբերի 23-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ url-status (link)
3. 1 2 3 4 5 6  «The white glove 1921». *George W Lambert: A retrospective*. National Gallery of Australia. Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ հունիսի 17-ին. Վերցված է 2020 թ․ հունիսի 17-ին.
4. ↑  «Money and Swat». National Portrait Gallery. 2007 թ․ սեպտեմբերի 1. Վերցված է 2020 թ․ հունիսի 18-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* «The white glove». *Art Gallery of New South Wales* (անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ նոյեմբերի 23-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ url-status (link)

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Սպիտակ ձեռնոց** կատեգորիայում։ |
Նեսեբյու կոմունան Ֆինմարք ֆյուլքեի քարտեզին
**Նեսեբյու** (նորվ.՝ Nesseby), կոմունա (համայնք) Նորվեգիայի Ֆինմարք ֆյուլքեյում (մարզում)։ Կոմունայի վարչական կենտրոնը Վարանգերբոթն քաղաքն է։ Պաշտոնական լեզուն համարվում է Բուկմոլը։ Զբաղեցնում է 1436.09 կմ² տարածք։

Նեսեբյուի զինանշանը
-------------------

Նեսեբյու կոմունայի զինանշանը իրենից ներկայացնում է կարմիր գույնով ներկված վահան, ներքևի մասը սուր, որի վրա պատկերված է դեղին գույնի մոռի թուփ պտուղով և 2 տերևներով։

Բնակչություն
------------

Համաձայն 2016 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Նեսեբյու կոմունայում բնակվում է 856 մարդ։ Վերջին 60 տարում բնակչության թվաքանակի նվազում է գրանցվել։

Տնտեսություն
------------

Նեսեբյու կոմունանյի տնտեսության հիմնական ճյուղերն են նավագնացությունն ու ձկնաարդյունաբերությունը։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Juvkam D.* Historisk oversikt over endringer i kommune- og fylkesinndelingen — Statistics Norway, 1999. — P. 84. — ISBN 82-537-4684-9 — ISSN 0806-2056
2. 1 2 3  Kristiania, Norge: W. C. Fabritius & sønners bogtrikkeri. p. 246.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կոմունայի վիճակագրական տվյալները վերցված Նորվեգիայի վիճվարչությունից: (նորվեգերեն)
**Վլադիմիր Վասիլևիչ Պերեկրյոստով-Դեմյանովիչ** (), գնդապետ, հետևակային պարտիզանական կորպուսի հրամանատար։

Ավարտել է Պոլտավայի կադետների Պետրովյան կորպուսը 1900 թ. Կոնստանտինովսկի հրետանային ուսումնարանը, Կիևի ռազմական ուսումնարանը։

01.01.1909 թ.-ին՝ Կովկասյան 8-րդ հրաձգային գումարտակի պորուչիկ է։

Սարդարապատի ճակատամարտի մասնակիցներից էր։ Սարդարապատի ճակատամարտը Առաջին համաշխարհային պատերազմի մարտերից  մեկն  է, որը տեղի է ունեցել 1918 թվականի մայիսի 21-28-ը՝ հայկական կանոնավոր զորամասերի և աշխարհազորայինների, մի կողմից, և մյուս կողմից՝ Արևելյան Հայաստան ներխուժած թուրքական զորքերի միջև։ Այն տեղի է ունեցել Սարդարապատի երկաթուղային կայարանի մոտ (Խորհրդային Միության ժամանակ՝ քաղ. Հոկտեմբերյան, իսկ այժմ քաղաքին վերադարձվել է նրա հին անունը ՝ Արմավիր)։

Սարդարապատի ճակատամարտի ժամանակ Պերեկրյոստով-Դեմյանովիչը հետևակային պարտիզանական կորպուսի հրամանատարն էր։

Շտաբի պետ Ալեքսանդր Շնեուրը, պատմելով մայիսի 26-ի կատաղի պայքարի մանրամասների մասին, իր հուշերում գրում է. «Աջ թևի վրա առաջ էին ընթանում պարտիզանական գնդերը (գնդապետ Պերեկրյոստով), իսկ կենտրոնում պատրաստվել էր իր վրա հարված վերցնել Պողոս Բեկ-Փիրումյանի 5-րդ գունդը։

Աջից էլ գալիս էին մշեցիների և պանդուխտ Սեպերյանի գլխավորած աշխարհազորայինների ջոկատները։ Իսկ մինչ այդ, ինչպես և նախատեսված էր, իր անսպասելի հարվածները թուրքերի թիկունքին սկսեց հասցնել Կարո Ղասաբաշյանի խզնաուզների ջոկատը... »։

Թուրքական զորքը ջախջախվեց։

Հաջորդ երկու օրերին հայկական զորքն ու աշխարհազորը հետապնդել են նահանջող թշնամուն։

Պերեկրյոստով-Դեմյանովիչը  թաղված է եղել Դիլիջանի Ռուս ուղղափառ եկեղեցու բակում, որը 20-րդ դարի կեսերին ավերվել է սողանքի պատճառով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ռոմանաշկևիչ Ա. Դ. Պոլտավայի կադետների (1908.). *Պետրովյան կորպուսի կադետների ցանկը 1891-1908 թթ. 1907-ի հոկտեմբերի 1-ից մինչեւ 1908-ի հոկտեմբերի 1-ը Պոլտավայի կադետների Պետրովյան կորպուսի պատմության նյութերի հավելված։ Հինգերորդ տարի։*. Պոլտավա. էջեր էջ 28.
2. ↑  «Լուսանկարչության սիրահարների ռուսական ընկերություն».
3. ↑  [:  «Ռոստովանով Ա. Սարդարապատի ճակատամարտի մասին ճշմարտությունը»]. `{{cite web}}`: Check `|url=` value (օգնություն)
Տիգրան Բ Մեծը Արտաշեսյան խույրով
**Հայկական խույր** (կամ **Արտաշեսյանների խույր**, **Տիգրանյան թագ**), արքայական՝ իշխանական գլխանոց, որը Մեծ Հայքի Արտաշեսյան թագավորական տոհմի միապետական իշխանության խորհրդանիշն էր, իրենից ներկայացնելով յուրահատուկ գլխարկ, կոնաձև կամ գլանագլխարկի տեսով, գագաթին չորս կամ հինգ սրածայր ատամներով, որի շուրջը փաթաթված էր արքայական գլխազարդ` զարդարված երկու արծիվներով, որոնք նայում են հակառակ կողմեր, երկու կողմերում էլ 8-ական աստղեր, որը համարվում էր Արտաշեսյանների տոհմական խորհրդանշանը։ Խույրի ստորին հատվածը զարդարված էր կախված ժապավեն-ծածկոցով (ծոծրակակալ) և կողմնային ժապավեն-ծածկողներով, ընկած ուսերին։

Արտաշեսյանների խույրի պատկերը մեզ է հասել բազմաթիվ հին հայկական մետաղադրամների վրա, որոնց վրա պատկերված են Արտաշեսյան դինաստիայի արքաներ, սկսած Տիգրան Բ Մեծից մինչև Արտավազդ Բ ավանդաբար պատկերվել են իշխանության այս խորհրդանշանով։

Ծագումը
-------

Հայկական խույր - Մեծ Հայքի արքա Տիգրան Բ Մեծի հուշարձանից հատված
Հայկական խույրի ծագման հարցը համարվում է մինչև վերջ չուսումնասիրված։ Հայկական խույրի ամենահին նմուշները փաստագրված են Տիգրան Բ Մեծի նկարով հուշարձանների վրա։  

Գևորգ Տիրացյանը կարծում է, որ հայկական խույրը աքեմենյան ծագում ունի։ Այս կապակցությամբ նշվում է աքեմենյան արքաների դրամներ, տարբեր քարեր, գլխավորապես գլանագլխարկներ, բարձրաքանդակներ (Պերսեպոլիս, Դասկիլեա), Ամուդարիայի գանձերից ոսկյա ապրանքներ, գործվածքներ Պազիրիկից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Հայոց լեզուի նոր բառարան», Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան։ Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն, Պէյրութ, 1992, Հատոր 1, Էջ 858
2. 1 2  Սիրարփի Տեր-Ներսիսյան, Հայաստան․ Կյանքը, կրոնը, մշակույթը (Армения. Быт, религия, культура), М. «Центрполиграф» — 192 էջ, ISBN 978-5-9524-3803-3։
3. ↑  Армяне / отв. ред. Л. М. Варданян, Г. Г. Саркисян, А. Е. Тер-Саркисянц. — Ин-т этнологии и антропологии им. Н. Н. Миклухо-Маклая РАН; Ин-т археологии и этнографии НАН РА. — М.: Наука, 2012. — С. 477-484 — 648 с. — 600 экз. — ISBN 978-5-02-037563-5.(ռուս.)
4. ↑  Тирацян Г. А. Армянская тиара: опыт культурно-исторической интерпретации // ВДИ. 1982. № 2. Стр. 90-95.

Աղբյուրներ
----------

* «Հայոց լեզուի նոր բառարան», Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան։ Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն, Պէյրութ, 1992, Հատոր 1, Էջ 858
Մակերևույթի բնորոշ գծերը
------------------------

Աֆրիկայի ֆիզիկական քարտեզ Աֆրիկան հիմնականում տարբեր բարձրության սարահարթերի երկիր է, բարձր լեռները գտնվում են նրա ծայրամասերում։ Մակերևույթի նման կառուցվածքը պայմանավորված է նրա ձևավորման պատմությամբ։ Մայրցամաքի հիմքը կազմում է Աֆրիկա-Արաբական պլատֆորմը, որը հանդիսանում է հնագույն Գոնդվանա ցամաքի մի մասը։ Լեռնակազմական պրոցեսները Աֆրիկայի մեծ մասում վաղուց են ավարտվել (500-1000 մլն. տարի առաջ), լեռնային մակերևույթն էլ արտաքին ուժերի ազդեցությամբ քայքայվել, տեղատարվել է՝ վերածվելով սարահարթերի ու բարձրավանդակների։ Ավելի բարձր են արևելյան շրջանները, որտեղ գտնվում են Արևելաաֆրիկյան սարահարթը և Եթովպական (Հաբեշական) բարձրավանդակը։ Արևելաաֆրիկյան սարահարթում գտնվում է Աֆրիկայի ամենաբարձր լեռը՝ Կիլիմանջարոն (5895 մ.), որի գագաթը ամբողջ տարին ձյունապատ է։

Պլատֆորմի առանձին տեղամասերը տարբեր ժամանակներում իջել կամ բարձրացել են, երկրակեղևում առաջացել են բեկվածքներ, խզումներ, որոնք ուղեկցվել են հրաբխականությամբ և երկրաշարժերով։ Նման ծագում ունեն Արևելաաֆրիկյան բեկորավոր (հորստա-գրաբենային) լեռները։

Զամբեզի գետի գետաբերանից դեպի հյուսիսաֆրիկյան խոշոր լճեր, Կարմիր ծով, Մեռյալ ծովից դեպի Միջերկրական ծով ձգվում է Արևելաաֆրիկյան խոշոր բեկվածքային գոտին, որի գրաբեններում էլ ձևավորվել են Նյասա, Տանգանիկա, Վիկտորիա լճերը, Կարմիր և Մեռյալ ծովերը։

Ռելիեֆի հիմնական միավորները
---------------------------

Աֆրիկայի հյուսիսում ձգվում են Ատլասի երիտասարդ (Ալպյան հասակի) լեռները, հարավում՝ Դրակոնյան ու Կապի հին (պալեոզոյան հասակի) լեռները։ Գվինեական ծովափի մոտ գտնվում է Կամերունի հրաբուխը (4070 մ.)։

Սարահարթերից նշանավոր են Սահարան, Սուդանը, Կալահարին, Նամիբը։ Սահարաի կենտրոնական մասում գտնվում են Ահագար, Դարֆուր և Տիբեսթի բարձրավանդակները։ Արևելքում, Կարմիր ծովի մոտ, գտնվում է Եթովպական բարձրավանդակը։

Դաշտավայրերը փոքր են և գտնվում են ծովափնյա շրջաններում։

Աֆրիկայի ամենացածր կետը Եթովպիայում Ասսալ լճի իջվածքն է՝ -153 մ.։
**Շվեյցարական ազգային թանգարան** (գերմ.՝ Landesmuseum), գտնվում է Շվեյցարիայի ամենամեծ քաղաքում՝ Ցյուրիխում, Ցյուրիխի կենտրոնական կայարանի հարևանությամբ։

Պատմություն
-----------

Թանգարանի շենքը կառուցվել է 1898 թվականին էկլեկտիկական ոճով, ճարտարապետ Գուստավ Գուլլեմի կողմից ֆրանսիական վերածննդի դարաշրջանի քաղաքային դաստակերտի տեսքով։ Թանգարանի տպավորիչ ճարտարապետությունը՝ տասնյակ աշտարակներով, բակերով և զբոսայգով, Զիլի և Լիմմատ գետերի միջև գտնվող կղզու վրա այն դարձնում է Ցյուրիխի Հին քաղաքի գլխավոր տեսարժան վայրերից մեկը։

Թանգարանի մշտական ցուցադրություններն այցելուներին ներկայացնում են Շվեյցարիայի պատմությունը նախապատմական ժամանակներից մինչև մեր օրերը։ Թանգարանի հավաքածուն տեղակայված է չորս հարկերում` առաջինում տեղակայված են նյութական մշակույթի նախապատմական և վաղ պատմական շրջանի հուշարձանները, երկրորդում` Շվեյցարիայի պատմությանը նվիրված պատկերասրահը, երրորդ և չորրորդ հարկերում `ցուցանմուշներ, որոնք պատմում են շվեյցարացիների կենսակերպի, ինչպես նաև զինանշանների հավաքածուի մասին։ Ուշագրավ և հարուստ էր գոթական արվեստի, ասպետական մշակույթի, քրիստոնեական փայտե քանդակների, պաննոների և փորագրված խորանների հավաքածուն։ Ցունֆտհաուս ցուր Մեյսենում՝ նախկին Ֆրաումյունստերի աբբայության հարևանությամբ, գտնվում է շվեյցարական ազգային թանգարանին պատկանող ճենապակե և կավե իրերի հավաքածուն։ Բացի այդ, թանգարանում ընդգրկված է հավաքածուների պատկերասրահը, որտեղ ցուցադրվում են շվեյցարական կահույքը, զինանոցի աշտարակը, Մուրտենի ճակատամարտի համայնապատկերը և մետաղադրամների սենյակը, որտեղ ներկայացված են 14-16 դարերի շվեյցարական մետաղադրամները, ինչպես նաև որոշ միջնադարյան մետաղադրամներ։

2009 թվականին ցուցասրահի զգալի մասի նորոգման աշխատանքներն ավարտվեցին։

* Թանգարանի տեսսքը «Պլացսպից» զբոսայգու կողմիցԹանգարանի տեսսքը «Պլացսպից» զբոսայգու կողմից

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Swiss GLAM Inventory, 16 September 2016 — 2016.
2. ↑  ROR Data — v1.19 — 2023. — doi:10.5281/ZENODO.7644942
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. ↑  History of the National Museum

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ · ՅուԹյուբ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BAV: ADV11243516 · BNC: a11286696 · BNF: 121484114 · GND: 4245887-0 · ISNI: 0000000121104552, 0000000122964773 · LCCN: n50052980 · Microsoft: 2801202614 · NKC: ko2017975877 · SUDOC: 029971438 · VIAF: 127295812 · WorldCat VIAF: 127295812 |

 |

 |
**Գուրգեն Ոսկանի Քամալյան** (մարտի 3, 1909(1909-03-03), Շուշի, Ելիզավետպոլի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - մայիսի 9, 1973(1973-05-09), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային կենսաքիմիկոս։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (1953), պրոֆեսոր (1954)։ ՀԽՍՀ գյուղատնտեսական կենսաքիմիայի հիմնադիր։ ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1960)։

Կենսագրություն
--------------

1936 թվականին ավարտել է անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտը։ 1931-1941 թվականներին եղել է ՀԿԿ ԿԿ գյուղատնտեսության բաժնի վարիչի տեղակալ։ Մասնակցել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին։ 1946-1973 թվականներին եղել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտի կենսաքիմիայի ամբիոնի վարիչ և միաժամանակ 1955-1972 թվականներին՝ ռեկտոր։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր է դարձել 1953 թվականին, պրոֆեսոր՝ 1954 թվականին, իսկ 1960 թվականին արժանացել է ՀԽՍՀ գիտությունների վաստակավոր գործչի կոչման։ Բազմիցս ընտրվել է ՀԿԿ ԿԿ վերստուգիչ հանձնաժողովի անդամ և ՀԿԿ ԿԿ անդամության թեկնածու։

Գիտական աշխատանքները վերաբերում են նյութափոխանակության կարգավորման, գյուղատնտեսական կենդանիների և բույսերի մթերատվության բարձրացման ֆիզիոլոգիա-կենսաքիմիական հիմունքների ուսումնասիրմանը։ Դրանցից կարելի է թվարկել «Բիոքիմիա», Եր. 1964, «Կոլամինը որպես կենդանիների և բույսերի աճի խթանիչ», Եր. 1965 թ. «Коламин и его биологическое значение» Е. 1960։

Վախճանվել է 1973 թվականի մայիսի 9-ին՝ Երևանում։

Պարգևներ
--------

* Կարմիր աստղի շքանշան։
* Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշան։
* Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան և մեդալներ։

Երկեր
-----

* Վիտամինները և գյուղատնտեսական կենդանիների ավիտամինոզ հիվանդությունները, 1952։
* Коламин и его биологическое значение, 1960.
* Բիոքիմիա։ Ուսումնական ձեռնարկ։ 1964։
* Կոլամինը որպես կենդանիների և բույսերի աճի խթանիչ, Երևան, 1965։
* Материалы докладов научных конференций института за 1965-66 годы, 1967.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հայկական համառոտ հանրագիտարան, 2003։ Հ. 4:
2. ↑  ՀՍՀ, հ. 12, Եր. 1986, էջ 407-408
3. ↑  Քամալյան, Գուրգեն Ոսկանի; Գասպարյան, Մարիա Գրիգորի, eds. (1964). *Բիոքիմիա։ Ուսումնական ձեռնարկ*. Երևան: Հայպետհրատ.

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
Չինաստանը նախաձեռնել է իր **«Հացահատիկ կանաչի համար»** (չինարեն՝ 退耕还林) ծրագիրը 1999 թվականին՝ որպես պահպանման հավակնոտ ծրագիր, որը նախատեսված է ջրհեղեղները և հողի էրոզիան մեղմելու և կանխելու համար։ Ծրագիրը նախատեսված է հողի էրոզիայի ենթարկվող գյուղատնտեսական հողերը չաշխատեցնելու համար, թեև որոշ ֆերմերներ ծրագրի ավարտից հետո կարող են վերադառնալ հողերի մշակմանը։ Չինաստանը սկսեց «Հացահատիկը կանաչի համար» ծրագիրը երկրի արևմտյան մասերում, օրինակ Շանսի նահանգում։ Այս տարածքները հայտնի էին իրենց բավականին վատ տնտեսությամբ, որը կապված էր վտանգված էկոլոգիական միջավայրի հետ։ Շրջակա միջավայրին ավելի էր վնասում հողի էրոզիան, որը թեք հողի վրա մշակության արդյունք էր, քանի որ մարդիկ անտառները վերածում էին գյուղատնտեսական հողերի։

Ծրագիրը ներգրավել է 124 միլիոն մարդ 25 գավառների 1897 շրջաններում։ Ծրագիրը պետք է ավարտվեր սկզբից 8 տարի անց, սակայն երկարաձգվեց ևս 8 տարով 2007 թվականին։ Մինչև 2010 թվականը շուրջ 15 միլիոն հեկտար գյուղատնտեսական հողեր և 17 միլիոն հեկտար լեռնային ամայի ամայի տարածքները կրկին վերածվեցին բնական բուսականության։

Ծրագիրն ընդհանուր առմամբ տնտեսապես դրական է եղել ներգրավված ոլորտների մեծ մասի համար, և եկամուտների անհավասարության և կոռուպցիայի վերաբերյալ նախնական մտահոգությունները թուլացել են։ Մասնավորապես, հետազոտությունը պարզել է, որ տնային տնտեսությունների եկամտի կարգավիճակը որոշիչ գործոն չէ ծրագրում ներառելու հարցում։ Ծրագիրը նաև ընդհանուր առմամբ անդրադարձել է բնապահպանական խնդիրներին, որոնց հետ պետք է զբաղվել, ներառյալ հողի էրոզիան և ջրհեղեղները։ Այնուամենայնիվ, շատ վայրերում այն չկարողացավ օգուտներ բերել կենսաբազմազանության համար այն հողի վրա, որոնք ենթարկեց փոփոխության. շատ ծառերի տնկարկներ մոնոմշակույթներ էին, որոնք տնկելը էժան էր և հեշտ էր պահպանելը։ Հետազոտությունը պարզել է, որ նվազագույն հավելյալ ծախսերով «Հացահատիկը կանաչի համար» ծրագիրը կարող է խթանել կենսաբազմազանությունը՝ տնկելով խառը անտառներ։

Տես նաև
-------

* Չինական կանաչ պարիսպ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Delang, Claudio O.; Yuan, Zhen (2015). *China's Grain for Green Program - Springer* (անգլերեն). doi:10.1007/978-3-319-11505-4. ISBN 978-3-319-11504-7. S2CID 130675409.
2. 1 2  Hua, Fangyuan; Wang, Xiaoyang; Zheng, Xinlei; Fisher, Brendan; Wang, Lin; Zhu, Jianguo; Tang, Ya; Yu, Douglas W.; Wilcove, David S. (2016 թ․ սեպտեմբերի 6). «Opportunities for biodiversity gains under the world's largest reforestation programme». *Nature Communications* (անգլերեն). **7**: ncomms12717. Bibcode:2016NatCo...712717H. doi:10.1038/ncomms12717. PMC 5025860. PMID 27598524.
Բրազիլական սարահարթը Բրազիլիայի ֆիզիկական քարտեզի վրա
**Բրազիլական սարահարթ**, **Բրազիլական բարձրավանդակ** կամ **Բրազիլական լեռնաշխարհ** (պորտ.՝ Planalto Brasileiro), աշխարհագրական շրջան, որը գրավում է Բրազիլիայի արևելքի, հարավի և կենտրոնի մեծ մասը։ Սարահարթի մակերեսը շուրջ 5 միլիոն կմ² է։

Սարահարթը գտնվում է մերձհասարակածային և արևադարձային կլիմայական գոտիներում և միայն հարավ-արևելքում է անցնում մերձարևադարձային գոտի։

Բրազիլական սարահարթ
Գրեթե ամբողջ սարահարթում, բացառությամբ ծովափնյա և հարավային մասերի, հստակորեն տարբերվում են երկու շրջան՝ չոր ձմեռ և խոնավ ամառ։ Հունվարի և հուլիսի միջին ջերմաստիճանը բարձր է և միատեսակ գրեթե ամբողջ տարվա ընթացքում։

Ձմռանը Բրազիլական սարահարթի ներքին շրջաններն արևի կիզիչ ճառագայթներով ողողված հարթավայր են (կամպոս), որտեղ աճում են ծռմռված ծառերի մացառուտներ։ Միայն գետերի ափերին պատահում են բուսականության կանաչ շերտեր։ Կարմրագորշ հողերը թեև բերրի են, բայց ոռոգման կարիք ունեն։

Բրազիլական սարահարթի արևելքում առատ տեղումներ են լինում։ Այստեղ աճում են մերձհասարակածային և արևադարձային անտառներ։ Այդ շրջանի զգալի մասը զբաղեցված է սուրճի ծառի (Աֆրիկայից բերված), շաքարեղեգի, բանանների, նարինջի ծառերի պլանտացիաներով։

Սարահարթում հայտնաբերված են օգտակար հանածոներ՝ երկաթի, մանգանի, ալյումինի և ուրանի հանքաքարեր, ոսկու, ալմաստների վիթխարի պաշարներ։

Բրազիլական սարահարթի հարավ-արևելքում են գտնվում խոշորագույն քաղաքներ Սան Պաուլուն և Ռիո դե Ժանեյրոն
:

Ծանոթագրություններ
------------------

Կաղապար:Blackpink in your area

1. ↑  Հ. Ղ. Գրգեարյան, Ն. Մ. Հարությունյան (1987). *Աշխարհագրական անունների բառարան*. Երևան: «Լույս».
Միսիս կամուրջ, 1870 թվական
**Միսիս կամուրջ** (թուրքերեն՝ Misis Köprüsü), հռոմեական կամուրջ Թուրքիայի Ադանայի նահանգում։ Կամուրջը գտնվում է Ադանա քաղաքի մոտ։ Կամուրջը քարե է։ Բաղկացած է 9 կամարներից։ Վերջին երկրաշարժից հետո այն վերականգնվել է և օգտագործվում է մինչ օրս։

Աշխարհագրություն
----------------

Կամուրջը կառուցված է Ջեյհան գետի վրա՝ Յաքափընարի և Գեչիթլիի միջև 36°57′ հս․ լ. 35°38′ ավ. ե.HGЯOL: Սկզբնապես կամուրջը չի կապել Tur-D400 մայրուղին Միջերկրական ծովի հետ։ Գտնվում է Ադանայից 25 կիլոմետր (16 մղոն) հեռավորության վրա։

Պատմություն
-----------

Միջնադարում Մամեստիան եղել է մեծ քաղաք, իսկ կամուրջը կառուցվել է պատմական քաղաքից դեպի արևելք։ Այն կառուցվել է հռոմեական կայսր Ֆլավիուս Հուլիոսի հրամանով (առավել հայտնի է որպես Կոստանտինոս II) IV դարում։ Վերակառուցվել է բյուզանդական կայսր Հուստինիանոս I-ի կողմից VI դարում։ Այն նորից վերակառուցվել է 743 և 840 թվականներին։ Կամուրջը մեծապես օգտագործվել է նաև Օսմանյան կայսրության ժամանակ։ Կամուրջը մեծապես տուժել Ջեյհանի երկրաշարժի ժամանակ, սակայն նորից վերանորոգվել է։ Համաձայն լեգենդի, Լուկման(չաշխատող հղում)
 ը, ով հայտնագործել էր կյանքի էլիքսիրը, բույսերը հավաքել էր հենց Միսիս կամրջի մոտից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Kent haber (թուրքերեն)
2. ↑  *First Encyclopaedia of Islam: 1913–1936*. BRILL. 1993. էջեր 346–. ISBN 90-04-09796-1.
3. ↑  Güzel Sanatlar (թուրքերեն)

Գրականություն
-------------

* First Encyclopaedia of Islam: 1913—1936. — Brill, 1993. — ISBN 90-04-09796-1
* *Dana Facaros, Michael Pauls* Adana // Turkey. — New Holland Publishers, 2000. — 565 с. — (Country and Regional Guides - Cadogan Series). — ISBN 9781860110788
Պորտուգալացիների՝ Բրազիլիան առաջին անգամ ուսումնասիրելուց մի քանի տարի անց ֆրանսիացի առևտրականները, ովքեր փնտրում էին պաու բրազիլ ծառատեսակը (որպես փայտանյութ) հասան մի հարուստ տարածքի, որը ձգվում էր Կաբու Ֆրիուի ափից մինչև Գուանաբարա ծովածոցի լողափերն ու կղզիները։ Այս վայրի տնտեսական և, առաջին հերթին, ռազմավարական կարևորությունն արդեն հայտնի էր։

Ռիո դե Ժանեյրոյի տեսարանը Սան Բենտո վանքից, 1820 թվական

Ընդհանուր ակնարկ
----------------

1555 թվականին Գուանաբարա ծովածոցի կղզիներից մեկը, որն այժմ կոչվում է Վիլեգանյոն կղզի, գրավեցին 500 ֆրանսիացի գաղութարարներ՝ ծովակալ Նիկոլա Դյուրանդ դե Վիլեգանյոնի ղեկավարությամբ։ Այնուհետև Վիլեգանյոնը կղզում կառուցեց Ֆորտ Կոլինի ամրոցը (անգլ.՝ Fort Coligny), երբ փորձում էր ստեղծել Ֆրանս-Անտարկտիկ գաղութը, որը ֆրանսիացիներն անվանեցին Հենրիվիլ՝ Ֆրանսիայի թագավոր Հենրիխ II-ի պատվին։

Ծանոթագրություններ
------------------

Մինեյրոս նավահանգիստը Ռիո դե Ժանեյրոյում

1. ↑  Joaquim Manuel de Macedo; Rio de Janeiro (Brazil). Exposição Nacional, 1875. Commissão Superior (1876). *Brazilian biographical annual*. Typ. e lith. do Imperial instituto artistico. էջ 332. Վերցված է 2013 թ․ մայիսի 19-ին.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ թվային անուններ: authors list (link)

Այլ աղբյուրներ
--------------

* Edmund Roberts *Embassy to the Eastern Courts of Cochin-China, Siam, and Muscat''. New York: Harper & Brothers (1837). Chapter One.*

Արտաքին հղումներ
----------------

* History of Rio de Janeiro
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Գաբրիելյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Արփի Սուրիկի Գաբրիելյան** (նոյեմբերի 18, 1988(1988-11-18), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), երգչուհի, դերասանուհի և հաղորդավարուհի։

Կենսագրություն
--------------

Արփի Գաբրիելյանը ծնվել է Քաջարան քաղաքում` 1988 թվականին։ Սովորել է Քաջարանի թիվ 1 միջնակարգ դպրոցում։ Որպես հաղորդավարուհի հանդես է եկել 2008 թվականից` վարելով «ՓՈՓ Հանրագիտարան» հաղորդաշարը Ա-ԹԻ-ՎԻ-ի հեռուստաընկերությունում։ Նկարահանվել է Արմենիա հեռուստաընկերությունում` «Ֆուլ հաուս» (սիթքոմ) հումորային նախագծում, որի շրջանակներում շոու-ներկայացումներով եղել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում, Ռուսաստանում, Եվրոպական մի շարք երկրներում և Հայաստանում։ Նկարահանվել է նաև «Սուպեր մամա», «Սկոտչ և վիսկի», «Ես եմ», «Որոգայթ», «Ավելորդը» ֆիլմերում։ Երգել սկսել է մանկուց։ 2015 թվականին զուգերգով հանդես է եկել Միհրան Ծառուկյանի հետ։ Նկարահանվել է նաև Միհրանի «Հիմա կիմանա» տեսահոլովակում։ Հանդես է եկել նաև Միհրան Ծառուկյանի «Գնա գնա» և «Սիրահարվել եմ» տեսահոլովակներում։

Անձնական կյանք
--------------

2019թ. նոյեմբերի 17-ին Միհրան Ծառուկյանից նշանադրության առաջարկ է ստացել Միհրանի համերգի ժամանակ։ Ամուսնացել է 2019թ. դեկտեմբերի 14-ին երգիչ Միհրան Ծառուկյանի հետ։

Ֆիլմագրություն
--------------

| Թվական | Անվանում |
| --- | --- |
| 2010 | «Ավելորդը» |
| 2012 | «Ես եմ» |
| 2014 | «Սուպեր մամա» |
| 2014-2019 | «Ֆուլ հաուս» |
| 2015 | «Սկոտչ և վիսկի» |
| 2015 | «Որոգայթ» |
| 2019-2021 | «Ֆեյք մամա/պապա/գյուղապետ» |
| 2021 | «Մի անգամ դպրոցում» |
| 2022 | «Ժառանգ80» |
| 2023 | «Փող չկա» |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «Արփին այսօր նշում է ծննդյան տարեդարձը». Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հունիսի 24-ին. Վերցված է 2018 թ․ դեկտեմբերի 22-ին.
2. ↑  «Арпи Габриелян». *ARMFILMS.space All New Armenian TV Series Online* (ռուսերեն). Վերցված է 2024 թ․ հունվարի 31-ին.
3. ↑  Միհրան Ծառուկյանի «Գնա Գնա» տեսահոլովակը
4. ↑  Կաղապար:Cite Ունի մեկ որդի։ web

Արտաքին հղումներ
----------------

* Արփի Գաբրիելյանը cinemania.am կայքում Արխիվացված 2019-09-11 Wayback Machine

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ |

 |
Սիերպինսկի եռանկյունին
**Սիերպինսկիի գրաֆը***,* կոչվում է նաև **Սիերպինսկիի եռանկյուն,** ֆրակտալ է։ Այն նման է հավասարակողմ եռանկյան, որը ռեկուրսիվ բաժանվում է փոքր հավասարակողմ եռանկյունիների։ Այն անվանակոչվել է լեհ մաթեմատիկոս Վացլավ Սիերպինսկու անունով, բայց հայտնի է է Սիերպինսկու աշխատանքներից շատ դարեր առաջ։ Այս գրաֆները մեծ կիրառություն ունեն գիտության տարբեր ճյուղերում։

Կառուցման եղանակներ
-------------------

Սիերպինսկիի եռանկյունու կառուցման շատ տարբեր եղանակներ կան։

### Եռանկյունների հեռացում

 Սիերպինսկիի եռանկյունու էվոլյուցիան
Սիրեպինսկիի եռանկյունին կարող է կառուցվել հավասարաչափ եռանկյունուց ՝ եռանկյունաձև ենթախմբերի հաջորդաբար հեռացման միջոցով.

1. Սկսեք հավասարակողմ եռանկյունուց։
2. Բաժանեք այն չորս ավելի փոքր հավասարակողմ եռանկյունների և հանեք կենտրոնական եռանկյունը։
3. Կրկնեք 2-րդ քայլը անվերջ մնացած մնացած փոքր եռանկյուններից յուրաքանչյուրում։

### Քաոսային խաղ

 Սիերպինսկիի եռանկյան անիմացիոն ստեղծում՝ օգտագործելով քաոսային խաղը
Նշենք **p**1, **p**2 և **p**3-ով Սիերպինսկիի եռանկյան անկյուններ, և որևէ պատահական կետ **v**1 : Սահմանենք **v***n*+1 = 12(**v***n* + **p***rn*), որտեղ *rn* պատահական թիվը հավասար է 1, 2 կամ 3։ Կառուցենք **v**1- ից **v∞** կետերը։ Եթե առաջին կետը Սիերպինսկիի եռանկյան մեջ է, ապա բոլոր **v***n* կետերը կլինեն է Սիերպինսկիի եռանկյան մեջ։ Եթե **v**1-ը եռանկյան կողի վրա է ընկած ապա մնացած կետերը նույնպես կլինեն եռանկյան կողերի վրա։ Եթե **v**1-ը եռանկյունուց դուրս է, ապա միակ տարբերակը, որ **v***n*-ն կընկնի է իրական եռանկյունու վրա, եթե **v***n*-ն լիներ եռանկյանմաս, երբ եռանկյունին անսահման մեծ լիներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Conversano, Elisa; Tedeschini-Lalli, Laura (2011), «Sierpinski Triangles in Stone on Medieval Floors in Rome» (PDF), *APLIMAT Journal of Applied Mathematics*, **4**: 114, 122
2. ↑  Brunori, Paola; Magrone, Paola; Lalli, Laura Tedeschini (2018-07-07), «Imperial Porphiry and Golden Leaf: Sierpinski Triangle in a Medieval Roman Cloister», *Advances in Intelligent Systems and Computing* (անգլերեն), Springer International Publishing: 595–609, doi:10.1007/978-3-319-95588-9\_49, ISBN 9783319955872
**Շան թանգարան** (անգլ.՝ Museum of the Dog), շներին նվիրված շահույթ չհետապնդող թանգարան, որը գտնվում է Նյու Յորքի Մանհեթենի Մարրեյ Հիլլ թաղամասի Պարկ Ավենյու 101 հասցեում։ Թանգարանում ներառված են հետևյալ ցուցանմուշները` շները ֆիլմերում, նախագահների շները, պատերազմի շները, շները հետախուզության մեջ։ Թանգարանում է պահվում շներին վերաբերվող արվեստի գործերի ամենամեծ հավաքածուներից մեկը։

Պատմություն
-----------

Թանգարանը բացվել է 1982 թվականին՝ բարերարներ Ֆրենկ Սաբելլայի, Մարի Մուրի, Նենսի-Քերոլ Դրեյփերի և Ուեսթմինսթեր Քեննել հիմնադրամի նվիրատվություններով։ Թանգարանի մշտական հավաքածուն ներառում է բրոնզե և կերամիկական քանդակներ և նկարներ։ Թանգարանը միշտ ղեկավարվել է Ամերիկայի շների ակումբի կողմից։

Թանգարանը ցուցադրում է այնպիսի հռչակավոր նկարիչների գործեր, ինչպիսիք են Էդվին Հենրի Լանդսիրը, Մաուդ Ըրլը և Արթուր Վարդլը։ Շատ արվեստի գործեր արված են 19-րդ դարում իսկ որոշները 20-րդ դարի սկզբում։

Աշխատանքների մեծ մասը արվել է ուշ 1800-ականներին և 20-րդ դարի սկզբին, ներառված են աբստրակտ կամ ժամանակակից արվեստի որոշ նմուշներ։

Թանգարանի նախկին հասցեներ
-------------------------

* 1982 թվական` Նյու Յորք, Լայֆ բիլդինգ, Մադիսոն պողոտա, 51
* 1987 թվական` Քուինի պարկ
* 2017-ից մինչ այսօր` 101 Պարկ Ավենյու,Նյու Յորք

Ցուցահանդեսներ
--------------

* *Կանայք և շները 20-րդ դարի արվեստում*
* *Կանայք և շները արվեստում*
* *Ամառային շան օրեր*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Allen, Brian T. (2019 թ․ օգոստոսի 24). «Dog Days of Summer? Visit the New Museum of the Dog». National Review. Վերցված է 2019 թ․ օգոստոսի 24-ին.
2. 1 2 3  «AKC MUSEUM OF THE DOG». *museumofthedog*. American Kennel Club Museum of the Dog. Վերցված է 2019 թ․ օգոստոսի 24-ին.
3. 1 2 3  Trejos, Nancy (2019 թ․ հունվարի 8). «The Museum of the Dog is set to debut in New York City on Feb. 8». USA Today. Վերցված է 2019 թ․ օգոստոսի 24-ին.
4. ↑  Judkis, Maura (2019 թ․ մարտի 1). «The Museum of the Dog is unleashed in Manhattan». The Washington Post. Վերցված է 2019 թ․ օգոստոսի 24-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | ՏիկՏոկ |

 |
**Ադրբեջանի նկարիչների միություն** (ադրբ.՝ Azərbaycan Rəssamlar İttifaqı), Ադրբեջանի Հանրապետության նկարիչներին և արվեստաբաններին միավորող հասարակական-ստեղծագործական կազմակերպություն։ Ադրբեջանի նկարիչների միության նախագահը ժողովրդական արտիստ Ֆարխադ Խալիլովն է, քարտուղարը` ժողովրդական արտիստ Աղաելի Իբրահիմովը։ Ունի շուրջ 880 անդամ։

Պատմություն
-----------

Միությունը 1932 թվականից գործել է որպես ադրբեջանցի նկարիչների կազմակերպչական կոմիտե։ Միությունը ստեղծվել է 1940 թվականին՝ ադրբեջանցի նկարիչների առաջին համագումարում։ 1992 թվականի մարտի 18-ին Ադրբեջանի գեղանկարիչների անկախ միությունը ստեղծվել է «Ադրբեջանի նկարիչների միության կանոնադրության» ընդունմամբ։

Ադրբեջանի նկարիչների միությունը նկարիչների միությունների միջազգային համադաշնության հիմնադիրներից մեկն է։ Առաջին համագումարը տեղի է ունեցել 1940 թվականին։ 1940-2013 թվականներին կայացել է 15 համագումար (1940, 1955, 1958, 1961, 1965, 1968, 1972, 1979, 1982, 1987, 1992, 1998, 2003, 2008, 2013)։

Միությունը կազմակերպում է անհատական և խմբակային ցուցահանդեսներ, հանրապետական ու միջազգային փառատոներ, հրատարակում նկարիչների կատալոգները։ Միությունում անցկացվում են դասախոսություններ, հանդիպումներ արվեստի ու մշակույթի գործիչների հետ, տոնվում են հոբելյանական տարեթվերը։:

ԱՆՄ նախագահներ
--------------

* Իսմայիլ Ախունդով (1940-1944, 1947-1952)
* Նուսրեթ Ֆաթուլլաև (1944-1946)
* Մուրսել Նաջաֆով (1946-1947)
* Բաբա Ալիև (1952-1953)
* Մամեդաղա Թարլանով (1953-1961)
* Նադիր Աբդուրրախմանով (1961-1970)
* Թոքայ Մամեդով (1970-1972)
* Թաիր Սալախով (1972-1973)
* Յուսիֆ Հուսեյնով (1973-1987)
* Ֆարխադ Խալիլով (1987-)

Տես նաև
-------

* Սաթթար Բախլուլզադե
* Միքայիլ Աբդուլաև
* Բեհրուզ Քենգերլի
* Ազիմ Ազիմզադե

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Союз художников Азербайджана
2. ↑  azerbaijans.com Միությունները Ադրբեջանում
3. ↑  «Союз художников Азербайджана». Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ մարտի 20-ին. Վերցված է 2019 թ․ մարտի 4-ին.
4. ↑  «Ադրբեջանի նկարիչների միություն». Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ մարտի 4-ին. Վերցված է 2019 թ․ մարտի 4-ին.