recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Յոհանես Պյաեզուկե** (էստ․՝ Johannes Pääsuke; մարտի 30, 1892, Տարտու, Ռուսական կայսրություն - հունվարի 8, 1918, Օրշա, Բելառուս), էստոնացի վաղամեռիկ լուսանկարիչ և ռեժիսոր, էստոնական կինեմատոգրաֆի հիմնադիրներից մեկը, նկարահանել է առաջին էստոնական խաղարկային ֆիլմը՝ «Արջի որսը Պյարնումաաում»։

Կենսագրություն և ստեղծագործություններ
-------------------------------------

Յոհանես Պյաեզուկեն ծնվել է 1892 թվականին։ Հայրը առևտրական էր, իսկ մայրը տնային տնտեսուհի, նրանք ունեցել են 6 երեխա, Յոհանեսը նրանց 4-րդ երեխան էր։ Լուսանկարչությամբ զբաղվել արդեն 15 տարեկանից։ Արդեն 1913 թվականի օգոստոսի 2-ին բացվել է նրա լուսանկարների անհատական ցուցահանդեսը։ Իր ամբողջ կյանքի ընթացքում Պյաեուզեկն կատարել է ավելի քան 1000 լուսանկար։

1912 թվականին հիմնել է Էստոնիայի առաջին կինոստուդիան («Estonia Film Tartus») և նկարահանել իր առաջին ֆիլմը, այն վավերագրական ֆիլմ էր, որը պատմում է Շվեդիայի թագավոր Գուստավ V-ի Տալլին (այն ժամանակ Ռեվել) կատարած այցի մասին։ Հաջորդ ֆիլմը 1914 թվականին նկարահանված «Արջի որսը Պյարնումաաում» գեղարվեստական կարճամետրաժ համր ֆիլմն էր («Karujaht Pärnumaal»), որը փաստորեն էստոնական առաջին ֆիլմն էր։ Ֆիլմը հանդիսանում է սատիրակական կատակերգություն գերմանական բարոնների մասին։

1915 թվականին նա զորակոչվում է զինվորական ծառայության և մասնակցում Առաջին համաշխարհային պատերազմին։ Պատերազմի ժամանակ նա շարունակում է լուսանկարչական իր աշխատանքը։ Այդ տարիների լուսանկարների մեծ մասը մնացել են Ռուսաստանում, որովհետև դրանք պատվիրված էին զինվորականների կողմից։

Ընդհանուր թվով նա նկարահանել է մոտ 40 ֆիլմ, որոնցից պահպանվել են միայն 10-ը (5 կինոխրոնիկա, 4 վավերագրական և 1 գեղարվեստական)։ Պյաեզուկեն մահացել է երկաթուղային վթարից 1918 թվականին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Kaelep, 83–4.
2. ↑  «estonian culture — cinema». Արխիվացված է օրիգինալից 2006 թ․ սեպտեմբերի 27-ին. Վերցված է 2013 թ․ դեկտեմբերի 3-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Յոհանես Պյաեզուկե***էջը Վիքիպահեստում |

* Johannes Pääsuke. Man with two Cameras About the 2005–6 exhibition at the Hungarian Museum of Ethnography.
* Johannes Pääsuke. Man with Two Cameras About the 2003 exhibition at the Estonian National Museum, Tartu.
* էջը IMDb կայքում

Գրականություն
-------------

* "Յոհանես Պյաեզուկե – երկու տեսախցիկով մարդը". Տարտուի Էստոնայի ազգային թանգարան, ISBN 9985-9414-9-7, 2008
**Սինապսային ճկունությունը**, սինապսի այն հատկությունն է որի համաձայն կապը ուժգնանում կամ ընկճվում է նեյրոտրանսմիտերի տարբեր օգտագործման հետևանքով։ Ճկուն փոխակերպում տեղի է ունենում նաև սինապսի վրայի ռեցեպտորների քանակի փոփոխություն հետևանքով։ Գոյություն ունեն տարբեր մեխանիզմներ, որոնց միջոցով ստացվում է սինապսային ճկունություն, որից մեկը նեյրոտրանսմիտերների դեպի սինապս արտազատման քանակի փոփոխությունն է, իսկ մյուսը ետսինապսի զգայունության արդյունավետության փոփոխությունը։ Գրգռող և արգելակող սինապսներում կախված է կալցիումից։ Այն բանի պատճառով որ հիշողությունները հիմնականում հանդես են գալիս գլխուղեղում սինապսների որոշակի փոխհամակցոմներով, սինապսային ճկունությունը համարվում է հիշողության և սովորելու նեյրոքիմիական մեխանիզմի կարևորագույն հիմքերից մեկը (*տես Հեբյան թեորեմ*)։

Պատմական հայտնագործություններ
-----------------------------

1973 թվականին, Թերժե Լոմոն և Թիմ Բլիսը առաջինը նկարագրեցին այժմ լայնորեն հետազոտված երևույթ՝ երկարաժամկետ պոտենցիացիան (LTP) Journal of Physiology պարբերականի հոդվածում։ Նկարագրված փորձը կատարվել էր անզգայացրած նապաստակի հիպոկամպուսի սինապսների վրա։ Նրանք ցույց տվեցին, թէ ինչպես է նախասինապսային նեյրոնների վրա կիրառած տետանիկ (100 Հց) գրգիռը առաջացնում ետսինապսային արձագանքի երկարաժամկետ ուժգնացում։ Սույն տարում նմանատիպ արդյունքներ է ստացվել արթուն նապաստակի վրա կատարված փորձից հետո։ Այս հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ուներ, քանի որ հիպոկամպուսը առաջադրվել էր որպես հիշողության մեջ մեծ դերակատար։ Սինապսների ճկունության ուսումնասիրման գործում մեծ ներդրում է ունեցել նաև Էրիկ Կանդելը։

Աղբյուրներ
----------

1. ↑  Hughes, John R. (1958). «Post-tetanic Potentiation». *Physiological Reviews*. **38** (1): 91–113. PMID 13505117.
2. 1 2  Gerrow, Kimberly (2010). «Synaptic stability and plasticity in a floating world». *Current Opinion in Neurobiology*. **20** (5): 631–639. doi:10.1016/j.conb.2010.06.010. PMID 20655734. `{{cite journal}}`: Unknown parameter `|coauthors=` ignored (`|author=` suggested) (օգնություն)
3. ↑  
Gaiarsa, J.L. (2002). «Long-term plasticity at GABAergic and glycinergic synapses: mechanisms and functional significance». *Trends in Neurosciences*. **25** (11): 564–570. doi:10.1016/S0166-2236(02)02269-5. PMID 12392931. `{{cite journal}}`: Unknown parameter `|coauthors=` ignored (`|author=` suggested) (օգնություն)
**Հովսեփ Թեոֆիլ Թեոդորովիչ** (լեհ.՝ Józef Teofil Teodorowicz, օգոստոսի 25, 1864(1864-08-25), Ժիվաչով, Տլումաչի շրջան, Իվանո-Ֆրանկովսկի մարզ - դեկտեմբերի 4, 1938(1938-12-04), Լվով, Լեհաստանի Երկրորդ Հանրապետություն), Լվովի հայ կաթոլիկ թեմի արքեպիսկոպոս, աստվածաբան, քաղաքական գործիչ։

Կենսագրություն
--------------

Հովսեփ Թեոդորովիչը ծագումով հայ շլյախտայական ընտանիքից է, որը դարեր շարունակ ապրել է Լեհաստանում։ Ավարտել է Ստանիսլավի գիմնազիան, որից հետո ընդունվել է Բուկովինայի Չեռնովցի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ Ուսման ընթացքում նա հավատքի ճգնաժամ է ապրել։ Մեկ տարի անց ընդունվել է Լվովի աստվածաբանական ճեմարանը։

1887 թվականի հունվարի 2-ին հայ կաթոլիկ արքեպիսկոպոս Իսահակ Նիկոլայի Իսակովիչի կողմից նրան հոգևոր աստիճան է շնորհվել։ 1890-1897 թվականներին ծառայել է Բերեժանիում որպես ծխական քահանա, ավելի ուշ՝ Լվովում որպես քահանա։ Համագործակցել է իշխան Ադամ Ստեֆան Սապիեհայի հետ։ 1901 թվականին, արքեպիսկոպոս Իսակովիչի մահից հետո, 37 տարեկանում նրան շնորհվել է արքեպիսկոպոսի աստիճան, և նա դարձել է Լվովի թեմի Հայ արքեպիսկոպոս։ 1908-1930 թվականներին հիմնանորոգել է Լվովի հայկական տաճարը, որը զարդարված էր Յան Հենրիխ Ռոզենի որմնանկարներով և Յոզեֆ Մեհոֆերի խճանկարներով։

Հովսեփ Թեոդորովիչը զբաղվել է ակտիվ հասարակական-քաղաքական գործունեությամբ։ 1902-1918 թվականներին եղել է Լվովի շրջանային Գալիցիայի Սեյմի և Վիեննայի Ավստրո-Հունգարիայի խորհրդարանի վերին պալատի պատգամավոր, որտեղ զբաղեցրել է լեհամետ դիրքորոշում։ 1919-1922 թվականներին եղել է Սահմանադիր սեյմի պատգամավոր, 1922-1923 թվականներին՝ Քրիստոնյա ժողովրդավարական եկեղեցու սենատոր։ Թեոդորովիչը եղել է Բերեժանիի և Լվովի պատվավոր քաղաքացի, Լվովի Յանա-Կազամիրայի անվան համալսարանի պատվավոր դոկտոր։

Մահացել է Լվովում, որտեղ նրան թաղել են «Լվովյան արծիվներ» գերեզմանատանը, որտեղից Խորհրդային Միության տարիներին գերեզմանատան ավերումից հետո նրա աճյունը տեղափոխվել է Լիչակովի գերեզմանատան ընտանեկան դամբարան։ Արքեպիսկոպոս Հովսեփ Թեոդորովիչի վերահուղարկավորությունը տեղի է ունեցել 2011 թվականի հունիսի 7-ին, Լվովում։

Պարգևներ
--------

* 1924 թվականի մայիսի 2-ին պարգևատրվել է Լեհաստանի Վերածննդի շքանշանի Մեծ Խաչով։
* Բերեժանի (1897) և Լվովի (1924) պատվավոր քաղաքացի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Առցանց լեհական կենսագրական բառարան (польск.)
2. ↑  Cmentarz Łyczakowski we Lwowie — P. 192.
3. ↑  Catholic-Hierarchy.org — USA: 1990.
4. ↑  Polska Korporacja Akademicka «Obotritia»
5. ↑  Order Odrodzenia Polski. Trzechlecie pierwszej kapituły 1921—1924. — Warszawa : Drukarnia Państwowa, 1926. — S. 15.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Արքեպիսկոպոս Հովսեփ Թեոֆիլ Թեոդորովիչ (լեհ.).
* Արքեպիսկոպոս Հովսեփ Թեոֆիլ Թեոդորովիչի վերահուղարկավորումը (ուկր.).
* Կենսագրական տեղեկություններ կաթոլիկական հիերարխիայի կայքում (անգլ.).

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Find A Grave |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BAV: ADV11326896 · CONOR: 111557987 · GND: 118949446 · ISNI: 0000000110594445 · LCCN: n00110300 · NKC: js20201073688 · NTA: 158181255 · NUKAT: n96613131 · SUDOC: 166753343 · VIAF: 42637417 · WorldCat VIAF: 42637417 |

 |

 |
**Վալերի Սոկոլով** (սեպտեմբերի 22, 1986(1986-09-22), Խարկով, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ուկրաինացի ջութակահար է։

Սոկոլովը 1999 թվականին Պամպլոնա, Իսպանիա, Պաբլո Սարասատեի միջազգային մրցույթում արժանացել է ուսման դրամաշնորհի մրցանակին, որը նրան տրամադրել է կրթաթոշակ Նատալյա Բոյարսկայայի հետ սովորելու Յեհուդի Մենուհինի անվան դպրոցում, Անգլիա։

2005 թվականի սեպտեմբերին Սոկոլովը մասնակցեց Ջորջ Էնեսկուի փառատոնին և արժանացավ Գրան պրիին Բեթհովենի Ջութակի կոնցերտի կատարմամբ; նա նաև արժանացել է «Լավագույն կատարում» Էնեսկուի ջութակի սոնատի թիվ 3-ի համար, ինչպես նաև Էնեսկուի հիմնադրամի մրցանակին։

2006 և 2007 թվականներին նա ելույթ է ունեցել Եվրոպայի կամերային նվագախմբի և Դուգլաս Բոյդի, Bournemouth Symphony-ի և Yan Pascal Tortelier-ի հետ, ինչպես նաև Musickollegium Winterthur նվագախմբի հետ՝ Հովարդ Գրիֆիթսի ղեկավարությամբ։ Մեկ այլ տեղ նա ելույթ է ունեցել Բրեմենի ֆիլհարմոնիկի և Ստեֆան Բլունյեի հետ, իսկ Բազելի սիմֆոնիկ նվագախումբը՝ Ռումոն Գամբայի հետ։ Սոկոլովն իր ԱՄՆ նվագախմբային դեբյուտը կատարեց 2007 թվականի ամռանը՝ ելույթ ունենալով Aspen Music Festival-ում և Grand Teton Music Festival-ում, Դեվիդ Զինմանի հատուկ հրավերով, Blossom փառատոնում Քլիվլենդի նվագախմբի հետ։

2008 թվականի փետրվարին նա ներկայացրեց Բորիս Տիշչենկոյի դաշնամուրի և ջութակի կոնցերտի ԱՄՆ պրեմիերան Նյու Յորքի Կարնեգի Հոլլում և Վաշինգտոնի Կոնգրեսի գրադարանում։ Սոկոլովը վերադարձավ Ասպենի փառատոն 2008 թվականի օգոստոսին՝ կատարելու Բարտոկի ջութակի կոնցերտը No. 2 Փիթեր Օունջյանի հետ։

Լոուրենս Ֆոսթերի անձնական հրավերով Սոկոլովը ձայնագրեց Էնեսկուի ջութակի սոնատ No. 3, լրացնում է պարոն Ֆոսթերի կողմից Էնեսկուի Օկտետի ձայնագրությունը սիմֆոնիկ նվագախմբի համար ձայնագրության մեջ, որը թողարկվել է CD-ով 2009 թվականի սկզբին EMI/Virgin պիտակի վրա։

Վերջին սեզոններին նա հանդես է եկել Ցյուրիխի Tonhalle նվագախմբի, Եվրոպայի կամերային նվագախմբի, Բորդո-Աքվիտանիայի ազգային նվագախմբի հետ և առաջին անգամ հանդես է եկել Ռոտերդամի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի, Die Deutsche Kammerphilharmonie Bremen-ի, The Orchester National de France-ի և Tokyo Sympho Orchestra-ի հետ։ Դիրիժորները, որոնց հետ նա աշխատել է, ներառում են` Դեվիդ Զինմանը, Վլադիմիր Աշքենազին, Իվոր Բոլթոնը և Լյուդովիկ Մորլոտը։ Նա ելույթ է ունեցել Wigmore Hall-ում, Théâtre du Châtelet-ում և Festspielhaus Baden-Baden-ում։

2017 թվականի մարտին նա կատարել է Bartók ջութակի կոնցերտը No 2 NDR Elbphilharmonie նվագախմբի հետ Յուրայ Վալչուհայի ղեկավարությամբ։

Սոկոլովը ներկայումս բնակվում է Գերմանիայում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #1016122136 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Վալերի Սոկոլով
* Վալերի Սոկոլովը Miami Piano Fest-ում Archived 2016-04-28 at the Wayback Machine.
**Սվետլանա Իվանովնա Գերասիմենկո** (ուկրաիներեն՝ Герасименко Світлана Іванівна, փետրվարի 23, 1945(1945-02-23), Բարիշևկա), ուկրաինացի և տաջիկ աստղագետ, Չուրյումով-Գերասիմենկո գիսաստղի հայտնաբերողը, Տաջիկստանի Հանրապետության պետական մրցանակի դափնեկիր՝ գիտության և տեխնիկայի բնագավառում նվաճումների համար։ 2017 թվականին արժանացել է Աբու Ալի իբն Սինայի (Ավիցեննա) անվան մրցանակի Չուրյումով-Գերասիմենկո գիսաստղի հայտնաբերման համար։

Կենսագրություն
--------------

Սվետլանա Գերասիմենկոն ծնվել է 1945 թվականին Կիևի մարզի Բարիշևկա գյուղում, տոհմական մանկավարժների ընտանիքում։ 1968 թվականին ավարտել է Կիևի համալսարանի աստղագիտության ֆակուլտետը, այնուհետև ընդունվել ասպիրանտուրա։ 1969 թվականի սեպտեմբերին Ուկրաինայի գիտությունների ազգային ակադեմիայի Գլխավոր աստղադիտարանի աշխատակից Կլիմ Չուրյումովի հետ միասին մեկնել են Ալմաթի՝ հիսուն սանտիմետրանոց աստղադիտակով գիսաստղեր դիտարկելու։ 1969 թվականի սեպտեմբերի 11-ի լույս 12-ի գիշերը, դիտարկելով Կոմաս-Սոլա գիսաստղը, նրանք լուսանկարել են և պարզվել է, որ լուսանկարում կա մեկ այլ գիսաստղ, որն էլ հայտնաբերողների անունով կոչվել է Չուրյումով-Գերասիմենկոյի գիսաստղ։ 1973 թվականին Տաջիկստանի աստղաֆիզիկայի ինստիտուտի հրավերով Սվետլանան տեղափոխվել է Դուշանբե և աշխատել այդ ինստիտուտում որպես գիտաշխատող՝ կատարելով դիտարկումներ և ուսումնասիրելով գիսաստղերը։

2004 թվականի մարտի 2-ին Սվետլանա Գերասիմենկոն Կլիմ Չուրյումովի հետ ներկա է գտնվել Ֆրանսիական Գվիանայի Կուրու տիեզերակայանում՝ «Ռոզետտա» եվրոպական միջմոլորակային զոնդի արձակման ժամանակ, որը ուղարկվել է դեպի Չուրյումով-Գերասիմենկո գիսաստղ։ Զոնդը գիսաստղ է հասել 2014 թվականի նոյեմբերին, և նոյեմբերի 12-ին նրանից անջատվել է «Ֆիլի» վայրէջքային մոդուլը, որը կատարել է 7 ժամ տևողությամբ մոտեցում և Մոսկվայի ժամանակով 18:33-ից մինչև 20:33 ընդմիջումով կատարել է առաջինը։ Հաջող վայրէջքը գիսաստղի վրա (երեք վայրէջք երկու ցատկից)։

Սվետլանա Գերասիմենկոյի անունով է կոչվում նաև № 3945 աստերոիդը, որը հայտնաբերվել է 1982 թվականին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  «Светлана Герасименко получит за свою комету госпремию Таджикистана имени Абуали ибн Сино | Новости Таджикистана ASIA-Plus» (ռուսերեն). news.tj. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ հուլիսի 13-ին. Վերցված է 2019 թ․ հուլիսի 13-ին.
3. ↑  Анора Саркорова. «Герасименко: я открыла комету случайно» (ռուսերեն). Վերցված է 2014 թ․ նոյեմբերի 18-ին.
4. ↑  (3945) Gerasimenko = 1971 TD2 = 1980 FM1 = 1982 PL

Արտաքին հղումներ
----------------

* Светлана Герасименко: «Надо чаще смотреть на небо». Азия-плюс. Февраль, 2004.
* Дмитрий Иванов. Рандеву с кометой. lenta.ru
* «Розетта» сделала своё первое селфи.
* От пионерки до астронома: топ-5 знаменитых женщин Таджикистана.
**Ծերունի Մասեհյան** (դասական ուղղագրությամբ՝ **Ծերունի Մասեհեան**, 1811), 19-րդ դարի իրանահայ արքունական ոսկերիչ է եղել, ով հայտնի է որպես Իրանի ամենաթանկագին զարդերից մեկի՝ ադամանդակուռ գլոբուսի պատրաստման խմբի ղեկավար, և Շեկսպիրի ու Բայրոնի ամենահայտնի հայերեն ու պարսկերեն թարգմանչի՝ իրանահայ դեսպան Հովհաննես Մասեհյանի հայր։

Կենսագրություն
--------------

Ծերունի Մասեհյանը ծնվել է 1811 թվականին։

Նա ամուսնացել է Աննա Երվանդյանի հետ, ով Անտոն-խան Երվանդյանի քույրն է եղել։ Անտոն-խան Երվանդյանը Նասեր Էդ Դին շահի թագաժառանգի՝ Մոզաֆֆար Էդ Դին Միրզայի ֆրանսերենի ուսուցիչն է եղել՝ այն ժամանակ դրսում ուսումնառած հատուկենտ մարդկանցից։

Գործունեություն
---------------

Ադամանդակուռ գլոբուսն՝ Իրանի գոհարեղենի թարգարանում
Մասեհյանը 50 տարի աշխատել է որպես Նասեր էդ Դին շահի արքունական «զարգար բաշիի» (ոսկերչապետի), և ստացել բազում գովասանագրեր։

Եվրոպան Ադամանդակուռ գլոբուսի վրա
Նրա ամենահայտնի գործն ադամանդակուռ գլոբուսն է, որը պատրաստվել է Նասեր Էդ Դին շահի պատվերով 1875 թվականին գլխավորելով որկերիչների մի խումբ։ Գլոբուսում օգտագործվել է՝

* Մաքուր ոսկի՝ 34 կգ
* Թանկարժեք քարեր՝ 3656
* Թանկարժեք քարի տեսակներ՝ ադամանդ, զմրուխտ, հակինթ, փիրուզ և մարգարիտ
* Թանկարժեք քարերի քանակ՝ 51366 հատ

Այն համարվում է Իրանի ազգային հարստություն և այժմ պահվում է Իրանի կենտրոնական բանկի գոհարեղենի թանգարանում։

Աղբյուրներ
----------

Պարսկերեն՝ Ժանեթ Լազարյան, «Ոսկերիչներ և արծաթագործներ», Իրանահայերի հանրագիտարան։ Հիրմանդ տպագրատուն, Թեհրան։ էջ. 463։ պարս.՝ لازاریان، ژانت د (۱۳۸۲). «طلاسازان و نقره‌سازان». دانشنامه ایرانیان ارمنی.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Անուշիկ Մալեքի. «Հայերը և Մեջլիսը. Օրենսդրության վեցերրորդից քսանչորրորդ շրջանները, «Պայման» եռամսյագիր (48),[[պարսկերեն|պարս.]]՝ ارمنیان و مجلس؛از دوره ششم تا بیست و چهارم قانون گذاری». Արխիվացված է օրիգինալից 2022 թ․ հունվարի 14-ին. Վերցված է 2022 թ.-ի հունվարի 14-ին. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)
2. ↑  «Հովհաննես խան-Մասեհյան. Իրանահայ դեսպանը Պատսկաստանի հինգ շահերի օրոք». 2013 թ.-ի մայիս 21. Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ փետրվարի 19-ին. Վերցված է 2022 թ.-ի հունվարի 14-ին.
**Քրիստինա Հրաչիկի Ջավադյան** (օգոստոսի 31, 1991(1991-08-31), Երևան, Հայաստան), հայ մոդել։

Կենսագրություն
--------------

Քրիստինա Ջավադյանը ծնվել է 1991 թվականի օգոստոսի 31-ին Երևանում։

Հայրը՝ Հրաչիկ Իվանի Ջավադյան, մայրը՝ Կարինա Էդվարդի Չալյան։ 2 տարեկանից ապրել է Ղրիմում։ Դպրոցն ավարտել է 2008 թվականին՝ արծաթե մեդալով։ Դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Վ․ Ի․ Վերնադսկու անվան Ղրիմի համալսարանի Տավրիկական ակադեմիա, մասնագիտությունը՝ տնտեսագետ։ Ակադեմիան ավարտել է 2013 թվականին։ 2009 թվականին մասնակցել է «Ղրիմի գեղեցկուհի» մրցույթին, գրավել է առաջին հորիզոնականը։ 2010 թվականին մասնակցել է ՈւՀԵՄ-ին (Ուկրաինայի հայ երիտասարդության մրցույթ), որտեղ գրավել է երրորդ տեղը։ 2012 թվականին ամուսնացել է։ 2013 թվականին ծնվել է որդին, 2016 թվականին՝ առաջին դուստրը, 2018-ին` երկրորդ դուստրը։ Այժմ ապրում է Ստավրոպոլում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Ղրիմի գեղեցկուհի 2009»-ի հաղթող

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Ղրիմի գեղեցկուհի 2009»
* Հարցազրույց Քրիստինա Ջավադյանի հետ
* «Ղրիմի գեղեցկուհի» եզրափակիչ, 2009, 1/3
* «Ղրիմի գեղեցկուհի 2009», ծննդավայրը` Երևան
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Մարտիրոսյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Գրիգոր Խաչատուրի Մարտիրոսյան** (1924, Լճաշեն, Նոր Բայազետի գավառ, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ մանկավարժ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Գրիգոր Մարտիրոսյանը ծնվել է 1924 թվականին, Սևանի շրջանի Լճաշեն գյուղում։ Գրագիտություն սովորել է տանը, հոր օգնությամբ, այնուհետև սովորել է Երևանի № 6 միջնակարգ դպրոցում։ Ընդունվել է Երևանի պետական համալսարանում, սակայն ուսումը կիսատ է թողել, ուսուցչական աշխատանքի է անցել Սևանի շրջանում։ Եղել է Լճաշենի միջնակարգ դպրոցի ուսմասվար, դասավանդել է պատմություն և աշխարհագրություն։

Գրիգոր Մարտիրոսյանը զորակոչվել է բանակ, սովորել ռազմական ուսումնարանում, ապա մեկնել է ռազմաճակատ, մասնակցել մարտերին, որոնցից մեկում վիրավորվել է և բուժվելուց հետո վերադարձել մարտական շարք, մասնակցել Կուրսկի աղեղի մարտերին, իր ռուս ընկերների հետ «լեզու» է բերել, արժեքավոր տեղեկություններ, հուլիսի 8-ի գիշերը նոր առաջադրանքը կատարելու համար արժանացել է Կարմիր աստղի շքանշանի։ Պարգևատրվել է նաև Հայրենական մեծ պատերազմի առաջին աստիճանի շքանշանով, բազմաթիվ մեդալներով։ Հետագա մարտերից մեկում վիրավորվել է, երկարատև բուժումից հետո վերադարձել է տուն։

Մարտիրոսյանն աշխատանքի է անցել Սևանի շրջկենտրոնի միջնակարգ դպրոցում, միաժամանակ խմբագրել է «Սևանշին» բազմատպաքանակ թերթը, վարել շրջանի ռադիոլիազոր խմբագրի պարտականությունները, ուսումը շարունակել է Երևանի պետական համալսարանում։ Համալսարանում դարձել է անվանական թոշակառու, ընտրվել ֆակուլտետի, այնուհետև՝ համալսարանի կոմերիտական կազմակերպության ազատված քարտուղար։ Հետագա տարիներին ընտրվել է ՀԼԿԵՄ քաղկոմի քարտուղար, գյուղատնտեսական ինստիտուտի կուսկազմակերպության ազատված քարտուղար, մարքսիզմ-լենինիզմի ամբիոնի ասիստենտ, ՀԿԿ Երևանի քաղկոմի պրոպագանդայի և ագիտացիայի բաժնի վարիչ։ Եղել է նաև ՀԽՍՀ մամուլում պետական գաղտնիքների պահպանության գլխավոր վարչության պետ։ Արժանացել է «Պատվո նշան» շքանշանի, ՀԽՍՀ գերագույն խորհրդի պատվոգրի։

Պարգևներ
--------

* Կարմիր աստղի շքանշան
* Հայրենական մեծ պատերազմի առաջին աստիճանի շքանշան
* «Պատվո նշան» շքանշան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Հայաստանի ուսուցիչները Մեծ հայրենականում։ 3 գիրք։ Հարությունյան, Աշոտ Հովսեփի, Մելքումյան, Հայկազ Ստեփանի, Սուքիասյան, Աղվան Ղազարի։ Երևան, «Լույս», 1987:
**Մաթիլդ Մանուկյան** (Մաթիլտ Մանուկեան, 1914, Կոստանդնուպոլիս - փետրվարի 17, 2001(2001-02-17), Ստամբուլ, Թուրքիա), հայկական ծագմամբ կին գործարար։ Թուրքիայում 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ կին գործարարներից։ Անշարժ գույքի ներդրող, հասարակաց տների սեփականատեր։

Կենսագրություն
--------------

Մաթիլդ Մանուկյանը ծնվել է 1914 թվականին Ստամբուլում ազնվական ընտանիքում։ Ստամբուլի ֆրանսալեզու Notre Dame de Sion լիցեյում սովորելուց հետո Ստամբուլում բացում է նորաձևության արտադրամաս։ Ամուսնու մահից հետո որդու հետ միայնակ են ապրում։ Ֆինանսական դժվարությունների պատճառով հորից ժառանգած շինությունները Ստամբուլի Քարաքոյ շրջանի կարմիր լապտերների թաղամասում սկսել է գործարկել որպես հասարակաց տներ և շուտով դարձել է լիցենզավորված 14 հասարակական տների սեփականատեր։ Նրան մեղադրել են անչափահասներին մարմնավաճառության մեջ ներքաշելու համար։

Սեքս-ինդուստրիայից ստացած եկամուտները Մաթիլդը ներդնում է անշարժ գույքի բիզնեսում։ Հինգ տարի շարունակ Մաթիլդը գլխավորել է Ստամբուլի հարկատուների ցուցակը, վճարած հարկերի չափով ռեկորդ է սահմանել ու ստացել մրցանակներ։ Իր ձեռքբերումներն ու մրցանակները նա ցուցադրել է Շիշլիի իր առանձնատանը, որը նա անվանել է «Մ և Մ թանգարան»։

Հարցազրույցներից մեկում Մաթիլդն ասել է, որ Ստամբուլում ունի 70 բիզնես կենտրոն, 500 բնակարան, 200 բնակարան Յալովայում, 3 հինգ աստղանի հյուրանոց Անթալիայում և Ալանիայում, 10 վիլա Կիրենիայում, գործարան Ստամբուլում։ Նշել է նաև, որ Գերմանիայում կառուցում է 100 տեղանոց հյուրանոց։ Ունեցել է նաև մեկ Ռոյլս ռոյս, 4 BMW, 4 Mercedes մակնիշի մեքենաներ, 18 մ երկարությամբ զբոսանավ։

1995 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Մաթիլդ Մանուկյանը հրազենային հարձակման ժամանակ լրջորեն վիրավորել է ձախ ոտքը։

Մահացել է Ստամբուլում 2001 թվականի փետրվարի 17-ին։ Թաղված է Շիշլիի հայկական գերեզմանատանը։

Միակ ժառանգը Քերոբ Չիլինգիրն է, ով մեծացել է ԱՄՆ-ում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Biyografi.net (թուրքերեն)
2. ↑  Aktif Haber February 5, 2006 Archived February 10, 2006, at the Wayback Machine. (թուրքերեն)
3. ↑  Մաթիլդ Մանուկյան` Թուրքիայում 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ կին գործարարներից մեկը

Արտաքին հղումներ
----------------

* Biography Net (թուրքերեն)
* *Matild Manukyan; Turkish Brothels Made Her Wealthy* - Los Angeles Times, February 21, 2001
* Թուրքիայում բեմադրվում է հասարակաց տների հայտնի տիրուհի Մաթիլդ Մանուկյանի կյանքը Archived 2016-03-11 at the Wayback Machine.
* Matild Manukyan: A Life of Secrecy

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Find A Grave |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Արմենիապեդիա |

 |
**Լազար Յակովլևիչ Սիտերման** (բելառուս․՝ Лазар Якаўлевіч Сітэрман, 1894, Մոզր, Մինսկի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - 1941, Minsk Ghetto, Մինսկ), խորհրդային բժիշկ-թերապևտ, Բելառուսական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության գիտության վաստակավոր գործիչ, բժշկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։

Պատմաբան Յակով Էթնիգերի հայրը։

Կենսագրությունման
-----------------

Լազարը ծնվել է 1894 թվականի հոկտեմբերին Մոզր քաղաքում, դեղագործի ընտանիքում։ 1916 թվականին ավարտել է Տարտուի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ 1916 թվականից եղել է ռազմական բժիշկ՝ Ռուսական և Կարմիր բանակներում։ 1920-ական թվականների սկզբին մասնակցել է Մինսկում բժշկական-սանիտարական աշխատանքների կազմակերպմանը։ 1921 թվականին՝ Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի ավարտից հետո նշանակվել է Մինսկի կենտրոնական պոլիկլինիկայի գլխավոր բժիշկ։ 1923-1930 թվականներին եղել է Բելառուսի պետական համալսարանի բժշկական ֆակուլտետի բուժական կլինիկայի ասիստենտ։ 1931 թվականից զբաղեցրել է Մինսկի բժշկական ինստիտուտի ամբիոնի վարիչի պաշտոնը։ 1933 թվականին ստացել է պրոֆեսորի կոչում։

1936 թվականին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն։ Գիտական աշխատանքի մեթոդիկային տվել է առաջնային տեղ։ 1938 թվականին գիտական աշխատանքների համար պատրաստել է ուղեցույցներ։ 1939 թվականին դարձել է «Կլինիկական դեղատոմսերի հավաքածու» աշխատության հեղինակ։ Նույն թվականին ստացել է ԲԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործչի կոչում։

Հրապարակել է մի շարք աշխատություններ սիրտ-անոթային հիվանդությունների առաջացման պատճառների և դրանց բուժման վերաբերյալ։

Հայրենական մեծ պատերազմի սկսվելուց հետո մի քանի օր Մինսկում օգնություն է ցույց տվել վիրավորներին։ Գերմանական զորքերը Մինսկը գրավելուց հետո նրան որպես հրեա ուղարկել են Մինսկի գետտո։

Մահացել է 1941 թվականի աշնանը․ ենթադրվում է, որ Սիտերմանը խոշտանգումներից հետո Գեստապոյի կողմից կախաղան է հանվել բանտում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Яков Этингер (2002). «Жизнь и смерть профессора Ситермана». Лехаим. Վերցված է 2016 թ․ հունվարի 11-ին.
2. ↑  «ЖИЗНЬ И СМЕРТЬ ПРОФЕССОРА СИТЕРМАНА». *lechaim.ru*. Վերցված է 2021 թ․ մարտի 22-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* *Снитковский В.* С чего начинается Родина Archived 2020-09-21 at the Wayback Machine.(ռուս.)
* *Яков Этингер* Жизнь и смерть профессора Ситермана(ռուս.)
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Մարկոսյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Վրեժ Վարանցովի Մարկոսյան** (մարտի 15, 1950(1950-03-15), Ապարան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հունվարի 12, 2023(2023-01-12)), Հայաստանի Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր։

Կենսագրություն
--------------

Վրեժ Մարկոսյանը ծնվել է 1950 թվականի մարտի 15-ին Ապարանում։ 1973-1974 թթ. ծառայել է խորհրդային բանակում։
1972 թվականին ավարտել է Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտի տնտեսագիտական ֆակուլտետը։ Տնտեսագետ-հաշվապահ։

1972-1973 թվականներին ՀԽՍՀ ֆինանսների մինիստրությունում աշխատել է վերահսկիչ։ 1974-1976 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ ՆԳ մինիստրության Ապարանի ՆԳ բաժնի ավագ օպերտեսուչ։ 1976-1991 թվականներին ՀԿԿ կենտկոմի հրատարակչությունում աշխատել է ապրանքագետ, մատակարարման բաժնի պետ, տպարանի տնօրեն, հրատարակչության տնօրեն։ 1997-2012 թվականներին եղել է «Տիգրան Մեծ» հրատարակչություն ՓԲԸ գլխավոր տնօրեն։
2012 թ. մայիսի 6-ին ԱԺ պատգամավոր է ընտրվել թիվ 14 ընտրատարածքից։

Անձնական կյանք
--------------

Ամուսնացած է, ունի մեկ զավակ

Պարգևներ
--------

2006 թվականին Պարգևատրվել է Հայ առաքելական եկեղեցու «Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» բարձրագույն շքանշանով, 2007 թվականին՝ Թեքեյան մշակութային կենտրոնի «Ադամանդակուռ Արարատ» շքանշանով, 2010 թվականին՝ «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2  Կյանքից հեռացել է «Տիգրան Մեծ» հրատարակչության հիմնադիր տնօրենը
3. ↑  Վախճանվել է մերօրյա գրատպության երախտավոր Վրեժ Մարկոսյանը
4. ↑  «Վրեժ Վարանցովի Մարկոսյան – Deputat» (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ ապրիլի 19-ին. Վերցված է 2021 թ․ մարտի 19-ին.
5. ↑  «National Assembly of Armenia | Official Web Site | parliament.am». *www.parliament.am*. Վերցված է 2021 թ․ մարտի 19-ին.
6. ↑  «Մարկոսյան Վրեժ Վարանցովի». *persons.anau.am*. Վերցված է 2021 թ․ մարտի 19-ին.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Հայաստանի Ազգային ժողով |

 |
**Սառա Գարսիա Գրոս** (իսպ.՝ Sara García Gross, 1986, Չալչուապա, Սանտա Անա, Սալվադոր), սալվադորցի ակտիվիստ, ֆեմինիստ և մարդու իրավունքների պաշտպան։ Աշխատում է թերապևտիկ, բարոյական և եվգենիկ աբորտների ապաքրեականացման քաղաքացիական խմբում, ինչպես նաև հանդիսանում է Սալվադորի կանանց իրավապաշտպանների ցանցի անդամ։

Կենսագրություն
--------------

Սառա Գարսիան ծնվել է 1986 թվականին, Սալվադորի Չալչուապա քաղաքում։ Նա հոգեբանության գիտական կոչում է ստացել Կենտրոնական Ամերիկայի համալսարանից։ Այնուհետև Մեքսիկայի ազգային ինքնավար համալսարանում կատարել է գենդերային ուսումնասիրություններ։ 2019 թվականի հունիսին գեներալ Սան Մարտինի ազգային համալսարանից (Բուենոս Այրես, Արգենտինա) ստացել է մագիստրոսի կոչում Լատինական Ամերիկայում և Կարիբյան ավազանում մարդու իրավունքների և ժողովրդավարացման ոլորտում։

2014 թվականին ներկայացրել է *Del Hospital a la Cárcel* աուդիո զեկույցը, որտեղ անդրադարձել է կանանց սեռական և վերարտադրողական իրավունքներին վերաբերող հարցերին։ Գրոսը աշխատում է թերապևտիկ, բարոյական և եվգենիկ աբորտների ապաքրեականացման հարցերով քաղաքացիական խմբում։ Դա բազմապրոֆիլ հասարակական կազմակերպություն է, որը հանդես է գալիս Սալվադորյան աբորտների օրենսդրության փոփոխությունների բնագավառում։ Բացի այդ, նրանք օժանդակում են սեռական դաստիարակությանը և պաշտպանում են աբորտի կամ հարակից դեպքերի համար մեղադրվող կամ դատապարտված կանանց։ Գարսիան նաև Սալվադորյան կանանց իրավապաշտպան ցանցի անդամ է։

Պարգևներ
--------

2019 թվականի հունվարին Փարիզի Դիդերոյի համալսարանը նրան շնորհել է Սիմոնե դը Բովուար մրցանակ՝ բռնաբարության դեպքում, մարդկանց առևտրի և երբ մոր կյանքը վտանգված է կամ մայրը անչափահաս է աբորտը ապաքրեականացնելուն ուղղված ջանքերի համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Aitor Guenaga (2013 թ․ հունիսի 6). «"Las ricas abortan, las pobres se desangran en El Salvador"». *ElDiario.es* (իսպաներեն). Վերցված է 2021 թ․ մարտի 9-ին.
2. 1 2  Ezequiel Fernández Bravo (2019 թ․ հունիսի 20). «Militar donde el aborto es ilegal». *www.clarin.com* (իսպաներեն). Վերցված է 2021 թ․ մարտի 9-ին.
3. ↑  «Estado salvadoreño continúa encarcelando a mujeres por aborto». *IPS Agencia de Noticias* (իսպաներեն). 2017 թ․ հուլիսի 14. Վերցված է 2021 թ․ մարտի 9-ին.
4. ↑  El Salvador is one of the few countries that have not yet made the decision that women’s lives matter
5. ↑  «Salvadoreña Sara García Gross gana premio internacional Simone de Beauvoir». *Noticias de El Salvador - La Prensa Gráfica | Informate con la verdad* (եվրոպական իսպաներեն). Վերցված է 2021 թ․ մարտի 9-ին.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Զաքարյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Խաչիկ Զաքարի Զաքարյան** (մայիսի 11, 1966(1966-05-11), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հուլիսի 5, 1988(1988-07-05), Զվարթնոց, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ լուսանկարիչ, Արցախյան շարժման մասնակից։ Համարվում է Արցախյան շարժման առաջին զոհը։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1966 թվականի մայիսի 11-ին, Երևանում։ Սովորում էր Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտում։ Միաժամանակ, որպես բանվոր աշխատում էր Երևանի 6-րդ հացի գործարանում։ Ապրում էր ծնողների և երկու եղբայրների հետ Երևանում։

Սպանությունը
------------

Հիմնական հոդված՝ Բախում Զվարթնոց օդանավակայանում
1988 թվականի հուլիսի 4-ին ՀԽՍՀ-ում վերսկսվում են հանրահավաքները, հաջորդ օրը ցուցարարները երթով գնում են դեպի «Զվարթնոց» օդանավակայան, որ թույլ չտան սովետական բանակին՝ շրջափակել Հայաստանն աշխարհին կապող օդային ճանապարհը։ Խաչիկ Զաքարյանը իր լուսանկարչական ապարատով լուսանկարում էր, թե ինչպես էր բանակը փակում ցուցարարների ճանապարհը։

Խաչիկ Զաքարյանը սպանվում է 1988 թվականի հուլիսի 5-ին Զվարթնոց օդանավակայանի մերձակայքում՝ խորհրդային բանակի զինվորի կրակոցից։ Թաղված է Երևանում, Շահումյանի գերեզմանոցում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  «Մահ չիմացյալ՝ մահ, մահ իմացյալ՝ անմահություն», Անդրանիկ Արշակյան, Երևան, 1993, էջ 8-9.
2. 1 2 3  «Խաչիկ Զաքարյան՝ մեր Շարժման առաջին զոհը. 5 հուլիս, 1988թ». Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ սեպտեմբերի 10-ին. Վերցված է 2021 թ․ մարտի 3-ին.
**Գրիգոր Աշոտի Պողպատյան** (սեպտեմբերի 9, 1945(1945-09-09), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հունվարի 30, 2021(2021-01-30)), հայ պետական և քաղաքական գործիչ։ Հայաստանի Հանրապետության Կապի առաջին նախարար։

Կենսագրություն
--------------

Գրիգոր Պողպատյանը ծնվել է 1945 թվականի սեպտեմբերի 9-ին, Երևանում։ 1968 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի կիբեռնետիկայի ֆակուլտետը՝ ստանալով ռադիոտեխնիկի մասնագիտություն։ 1970-1982 թվականներին աշխատել է Համամիութենական էլեկտրատեխնիկական գիտահետազոտական ինստիտուտի Հայաստանի մասնաճյուղում՝ որպես ինժեներ, սեկտորի վարիչ, կոնստրուկտոր, 1982-1991 թվականներին՝ «Լազերային տեխնիկա» գիտաարդյունաբերական միավորումում՝ որպես բաժնի վարիչ, գլխավոր կոնստրուկտոր։ 1991 թվականին նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության կապի նախարար և պաշտոնավարել է մինչև 1998 թվականը։

1988 թվականին Գրիգոր Պողպատյանն ակտիվորեն ներգրավվել է Ղարաբաղյան շարժմանը, մասնակցություն է ունեցել 1988 թվականի մարտին ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի պատգամավորների շրջանում արտահերթ նիստ գումարելու և Լեռնային Ղարաբաղի մարզխորհրդի փետրվարի 20-ի որոշմանը դրական պատասխան տալու պահանջով կազմակերպված ստորագրահավաքին։

Որպես ՀՀ կապի նախարար
---------------------

ՀՀ կապի նախարարի պաշտոնում Գրիգոր Պողպատյանի գործունեության ընթացքում Հայաստանի համար ստեղծվել է արբանյակային ուղիղ կապի միջոցով միջազգային կապի հնարավորություն, վերազինվել են հեռախոսակայանները, հեռագրային ցանցը, փոստային ծառայությունները, ամերիկյան TWT ընկերության հետ համատեղ հիմնադրվել է ԱրմենՏել ընկերությունը, ներդրվել են ծառայությունների նոր տեսակներ` փեյջեր, բջջային կապ, ստեղծվել է Ինֆոկոմ ընկերությունը, Հայաստանը ներգրավվել է հեռահաղորդակցության միջազգային կառույցներում, կազմակերպվել է 1996 թվականի Երևանում Շախմատի համաշխարհային 32-րդ Օլիմպիադայի և ՖԻԴԵ-ի 97-րդ Կոնգրեսի տեխնիկական ապահովումը, ստեղծվել և թողարկվել է ՀՀ առաջին նամականիշը։

Մահ
---

Մահացել է երկարատև հիվանդությունից հետո՝ 2021 թվականի հունվարի 30-ին։

Տես նաև
-------

* ՀՀ նախարարություններ և նախարարներ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Վախճանվել է Հայաստանի Հանրապետության Կապի առաջին նախարար Գրիգոր Պողպատյանը
2. ↑  «Վախճանվել է Հայաստանի Հանրապետության Կապի առաջին նախարար Գրիգոր Պողպատյանը». *MediaLab Newsroom-Laboratory* (ամերիկյան անգլերեն). 2021 թ․ հունվարի 30. Վերցված է 2021 թ․ հունվարի 31-ին.
3. ↑  «Մոբայլ կապը և մենք. մի տեխնոլոգիայի պատմություն». *iTel.am*. Վերցված է 2021 թ․ հունվարի 31-ին.
**Էդուարդ Շմավոնի Եգորյան** (նոյեմբերի 5, 1953(1953-11-05), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հուլիսի 10, 1999(1999-07-10), Երևան, Հայաստան), քաղաքական գործիչ, Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1953 թվականի նոյեմբերի 5-ին Երևանում։ Ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետը։ Եղել է Ֆիզմաթեմատիկայի գիտությունների թեկնածու։

1975-1979 թվականներին դոկտորական աստիճանը ստացել է Ռուսաստանի Դաշնության Գիտական Ակադեմիայի Վլադիմիր Ստեկլովի անվան համալսարանի մաթեմատիկայի բաժնում։ 1979 թվականից 1990 թվականներին Երևանի ֆիզիկայի ինստիտուտում աշխատել է առաջատար գիտաշխատող։ 1990 թվականից 1995 թվականներին եղել է Հայաստանի Հանրապետության ԳԽ անկախ պետականության հաստատման և ազգային քաղաքականության հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ, ԳԽ Սահմանադրական հանձնաժողովի անդամ։

1995 թվականի հուլիսի 28-ին ընտրվել է Հայաստանի Հանրապետության Ազգային Ժողովի պետական-իրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ Եղել է Ազգային Ժողովի «Հանրապետություն» խմբակցության անդամ և «Հայոց համազգային շարժում» վարչության անդամ։

Էդուարդ Եգորյանը մահացել է 1999 թվականի օգոստոսի 10-ին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Բացառիկը՝ Էդուարդ Եգորյանին հիշելով | 24news». *24news.am*. Վերցված է 2020 թ․ դեկտեմբերի 28-ին.
2. ↑  «National Assembly of Armenia | Official Web Site | parliament.am». *www.parliament.am*. Վերցված է 2020 թ․ դեկտեմբերի 28-ին.
3. ↑  ԳԱԳԻԿ, ՆԵՐՍԻՍՅԱՆ (2019). «Այսօր Էդուարդ Եգորյանի ծննդյան օրն է …». *rector.am* (arm). rector.am. Վերցված է 2023 թ․ սեպտեմբերի 21-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Հայաստանի Ազգային ժողով |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 6850 · VIAF: 1739156374126507710005 · WorldCat VIAF: 1739156374126507710005 |

 |
**Աշոտ Սոսիկի Թադևոսյան** (հունվարի 9, 1952(1952-01-09), Արտաշատ, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - մայիսի 29, 2017(2017-05-29), Արտաշատ, Հայաստան), հայ նկարիչ։ 1990 թվականից Հայաստանի նկարիչների միության անդամ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1952 թվականի հունվարի 9-ին Արտաշատ քաղաքում։ 1975 թվականին ավարտել է Երևանի Խ. Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական ինստիտուտի գեղագիտության բաժինը։ 1990 թվականից եղել է Հայաստանի նկարիչների միության անդամ։

Աշոտ Թադևոսյանը մահացել է 2017 թվականի մայիսի 29-ին Արտաշատում։

Գործունեություն
---------------

Աշոտ Թադևոսյանի վաղ շրջանի նկարները աչքի են ընկել մուգ գույներով և յուրահատուկ խիստ արտահայտչականությամբ։ Ապա հետևելով ժամանակի գեղագիտական ռիթմին նա փոխել է իր գեղարվեստական լեզուն՝ ներկապնակին տալով անկախ և առաջնային գույներ, իսկ պատկերներին՝ աբստրակցիայի ակնհայտ գծեր։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել գույների դեկորատիվ ներդաշնակությանը և կոմպոզիցիայի ընդհանուր շարժունակությանը։ Չնայած նրա նկարներում ընդհանրացման և պայմանականության հետքեր կան, այնուամենայնիվ, դրանք հրապուրում են ժանրային և հուզական մաքրությամբ, ամբողջականությամբ և արտահայտիչ գունավորումով, նուրբ ռիթմով և պատկերավոր պլաստիկությամբ։

Աշոտ Թադևոսյանը մասնակցել է մի շարք հանրապետական և միջազգային ցուցահանդեսների, ունեցել անհատական ցուցահանդեսներ Շվեդիայում (1995), Սանկտ Պետերբուրգում (1996), Մոսկվայում (1997)։

Աշոտ Թադևոսյանի աշխատանքները գտնվում են Հայաստանի, Ճապոնիայի, Հունգարիայի թանգարաններում, տարբեր երկրների (Ֆրանսիա, Գերմանիա, Ռուսաստան, ԱՄԷ, Անգլիա) մասնավոր հավաքածուներում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Աշոտ Թադևոսյանի էջը avproduction.am կայքում
2. ↑  «Welcome to 15's site». *www.iatp.am*. Վերցված է 2020 թ․ դեկտեմբերի 19-ին.
3. ↑  «Форум по искусству и инвестициям в искусство - Показать сообщение отдельно - Армянские художники». *forum.artinvestment.ru*. Վերցված է 2020 թ․ դեկտեմբերի 19-ին.
4. ↑  «AV Production - Աշոտ Թադևոսյան». *avproduction.am*. Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ հոկտեմբերի 20-ին. Վերցված է 2020 թ․ դեկտեմբերի 19-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Աշոտ Թադևոսյանի նկարները The Art of Collecting eMagazine կայքում Archived 2020-11-30 at the Wayback Machine.
* Աշոտ Թադևոսյանի էջը forum.artinvestment.ru կայքում
**Ռուստամ Իշխանի Պողոսյան** **(Ռուստամ սարկավագ Պողոսյան)** նոյեմբերի 5, 1995(1995-11-05), Վաղարշապատ, Էջմիածնի շրջան - հոկտեմբերի 28, 2020(2020-10-28), Կարմիր Շուկա, Մարտունու շրջան, Ադրբեջան, Հայաստանի զինված ուժերի զինծառայող, զոհվել է 2020 թվականին տեղի ունեցած Հայ-ադրբեջանական պատերազմի ժամանակ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1995 թվականի նոյեմբերի 5-ին Արմավիրի մարզի Էջմիածին քաղաքում։ 2002 թվականին սովորել է Վոլգոգրադ մարզի Կամիշին քաղաքի 8-րդ միջնակարգ դպրոցում։ Առաջին դասարանը ավարտելուց հետո վերադարձել է Հայաստան։ Մասնակցել է Մ.Գորկու անվան թիվ 5 միջնակարգ դպրոցին կից կազմակերպված «Այծեմնիկ» բակային ճամբարին, այնուհետև սովորել Էջմիածնի Մաքսիմ Գորկու անվան թիվ 5 դպրոցում։

2004 թվականին ընդունվել է Մակար Եկմալյանի անվան թիվ 1 երաժշտական դպրոցի դուդուկի բաժինը։ Երաժշտական գործիքներից տիրապետում էր՝ կլարնետի, դուդուկի, դհոլի, դաշնամուրի, կիթառի։ 2004 թվականին ընդունվել է Էջմիածնի Գրիգոր Նարեկացու անվան թիվ 2 ավագ դպրոցը։ Դպրոցն ավարտելուց հետո 2013 թվականին ընդունվել է Գևորգյան հոգևոր ճեմարան։ Գևորգյան հոգևոր ճեմարանի ուսումնառության տարիներին ամառային արձակուրդներին մասնկացել է ճամբարներին,որպես դպիր։ Ուսումնառությանը զուգահեռ ստեղծել էր «Armenian Hands» հուշանվերների փոքր բիզնեսը։ Պատրաստել է խաչեր զինվորների համար, և նրանց շրջանում հայտնի է եղել որպես՝ խաչեր նվիրող Ռուստամ։ 2013-2019 թվականներին երգել է Գևորգյան հոգևոր ճեմարանի մեծ և փոքր եգչախմբերում, եղել է երգչախմբերի ավագը։ Գրել է մի շարք բանաստեղծություններ՝ նվիրված հայրենիքին, մորը, պանդխտությանը։ 2016 թվականին ձեռնադրվել է ուրարակիր։ 2017 թվականին Գևորգյան հոգևոր ճեմարանի մեծ երգչախմբի հետ եղել է Մոսկվայում։

2017 թվականի ամռանը hոգևոր ծառայութունն անց է կացրել Սանկտ-Պետերբուրգում։ 2018 թվականի ամռանը հոգևոր ծառայությունն անց է կացրել ԱՄՆ-ում։

2016-2019 թվականներին զատկական ծառայությունն անց է կացրել Տավուշի թեմում։ 2018 թվականի դեկտեմբերի 25-ին՝ Սուրբ Ստեփանոս Նախավկայի տոնին, Տ. Հովնան եպիսկոպոս Հակոբյանի ձեռամբ ձեռնադրվել է սարկավագ։ Ծառայել է Էջմիածնի Սուրբ Մարիամ Աստվածածին եկեղեցում՝ որպես սարկավագ։
2019 թվականի հուլիսի 28-ին մեկնել է Հայաստանի Հանրապետության զինված ուժեր։
Զոհվել է 2020 թվականի հոկտեմբերի 28-ին՝ Արցախի երկրորդ պատերազմի Հայ-ռազմական գործողությունների ժամանակ Կարմիր շուկա տարածքում։ Հուղարկավորված է Արմավիրի մարզի Ծաղկունք գյուղում։

Ընտանիք
-------

Ռուստամ սակավագը ամուսնացած չէր, հայրը՝ Իշխան Ռուստամի Պողոսյանն է, մայրը՝ Նարինե Կարապետի Պողոսյանը, տատը՝ Սիլվա Վրույրի Պողոսյանը,քույրը՝ Սիլվա Իշխանի Պողոսյանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  LLC, VIP Studio. «Մեր Ռուստամ սարկավագն ընկավ կռվի դաշտում. Տեր Եզնիկի գրառումը». *arevelk.am* (անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ դեկտեմբերի 2-ին.
2. ↑  Հայրենիքի պաշտպանության համար մղվող մարտերի ժամանակ մահացել է Ռուստամ սարկավագ Պողոսյանը
3. ↑  «Արցախում զոհվել են գնդերեց Նարեկ սարկավագ Պետրոսյանը և շարքային Ռուստամ սարկավագ Պողոսյանը». *news.am*. Վերցված է 2020 թ․ դեկտեմբերի 2-ին.
4. ↑  Journalist.am (2020 թ․ նոյեմբերի 8). «Ճեմարանն ինձ սովորեցրեց ծառայել Աստծուն, բանակն էլ թող սովորեցնի ծառայել հայրենիքին. անմահացած հերոս Ռուստամ Պողոսյան». *Ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետ*. Վերցված է 2020 թ․ դեկտեմբերի 2-ին.
**Դանա Մազալովա** (նոյեմբերի 18, 1954(1954-11-18), Սվիտավի - սեպտեմբերի 4, 2020(2020-09-04), Պրահա, Չեխիա) չեխ լրագրող, իրավապաշտպան, Չեխիայի հեռուստատեսության նախկին խմբագիր, «Երկիր Արարատի տակ» փաստավավերագրական ֆիլմի հեղինակ, եղել է բանախոս Խորհրդային Միությունում։

Կենսագրություն
--------------

Դանա Մազալովան ծնվել է 1954 թվականին Չեխոսլովակիայի Սվիտավի քաղաքում, որտեղից սկիզբ է առել հրեաների դեմ իրականացվող հոլոքոստը։ Նա սովորել է Պրահայի Կարլի համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետում, մասնագիտությամբ՝ լրագրող։

Եղել է չեխական հեռուստատեսության դափնեկիր 1993 թվականին՝ ղարաբաղյան իրադարձությունները լուսաբանելու համար։ Նկարահանել է ռեպորտաժներ Արցախի, Վրաստանի, Կիրգիզստանի, Ուզբեկստանի թեժ կետերում։

Խոջալու դեպքերի վերաբերյալ Ադրբեջանի նախկին նախագահ Այազ Մութալիբովի հետ հայտնի հարցազրուցի հեղինակն է, որը հրապարակվել է «Նեզավիսիմայա գազետա» թերթում, 1992 թվականին։

Մահացել է 2020 թվականի սեպտեմբերի 4-ին։ Պրահայի կենտրոնում գտնվող իր բնակարանը նա կտակել է Արցախին։

Գործունեությունը Հայաստանում և Արցախում
---------------------------------------

1982 թվականին առաջին անգամ այցելել է Հայաստան և Արցախ։
Նա գրել է բազմաթիվ հոդվածներ և փաստագրական ֆիլմեր է նկարահանել արցախյան ազատամարտի մասին։
«Երկիր Արարատի տակ» փաստավավերագրական ֆիլմի հեղինակ։ Ֆիլմը 1988 թվականի դեկտեմբերին Հայաստանում տեղի ունեցած երկրաշարժի մասին է։ Ֆիլմի ռեժիսորն է Միլան Մառիշկան։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Evidence zájmových osob StB
2. ↑  «Дана Мазалова».
3. 1 2  «Умерла журналистка Дана Мазалова, освещавшая события в Арцахе во время войны». *Армянский музей Москвы и культуры наций* (ռուսերեն). Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 26-ին.
4. ↑  «Дана Мазалова: Правда Ходжалы должна восторжествовать». *Новое Время* (ռուսերեն). Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 26-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ходжалинская правда. Взгляд из Чехии
* Նա պայքարում էր արդարության համար։ Երեւանում հրաժեշտ են տվել Դանա Մազալովային
**Յաշ Էբ Շոկ** (բառացի՝ Կանաչ Շնաձուկ, նաև՝ **Յաշ Մոչ Շոկ**, ), հին Մայաների Մութուլ թագավորության, որի մայրաքաղաքն էր Տիկալը, առաջին հայտնի տիրակալը։

Կենսագրություն
--------------

Յաշ Էբ Շոկը իշխել է մեր թվարկության 1-ին դարում (ըստ այլ գնահատականների՝ մ.թ.ա․ 219-ից 238 թվականների ընթացքում ) և մի քանի ավելի ուշ տեքստերում նրան անվանում են Տիկալի առաջին դինաստիայի հիմնադիր, չնայած այն բանին, որ հաստատվել է ավելի վաղ կառավարիչների գոյությունը (հնարավոր է նա միավորել է Տիկալի դինաստիաները կամ հատկապես հաջողակ է եղել ռազմական գործերում)։ Նա ծագել էր «Ագավեի բլուրներից»՝ կիսալեգենդար նախնյաց տանից, որտեղից էլ ծագել են Քանուլի թագավորության ղեկավարներ Յաշչիլանը և Կոպանի իշխանների առաջին տոհմը։ Ագավեի բլուրները սովորաբար նույնացվում է կա՛մ Տիկալից հյուսիս գտնվող խոշոր նախադասական Էլ-Միրադոր քաղաք, կա՛մ նույնքան մեծ քաղաքային Կամինալխուի բնակավայր (ժամանակակից Գվատեմալա քաղաքում) հետ։ Յաշ Էբ Շոկի հնարավոր դամբարամը՝ «դամբարան 85»-ը, գտնվում է Հյուսիսային Ակրոպոլիսի կենտրոնում.

Յաշ Աբ Շոկից հետո 1-3-րդ դարերի ընթացքում գահ են բարձրացել 7 տիրակալներ, որոնց անուններն անհայտ են։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Drew, 1999, էջ 187
2. 1 2  Morley&Sharer, 1994, էջ 175

Գրականություն
-------------

* *Drew, David* The Lost Chronicles Of The Maya Kings. — Weidenfield & Nicolson, 1999. — ISBN 0-297-81699-3
* *Martin, Simon; Grube, Nikolai* Chronicle of the Maya Kings and Queens: Deciphering the Dynasties of the Ancient Maya (2nd ed.). — London and New York: Thames & Hudson, 2008. — ISBN 9780500287262
* *Morley S.G. Sharer R.J.* The Ancient Maya. — Stanford University Press, 1994. — 892 с. — ISBN 9780804721301

Արտաքին հղումներ
----------------

* Беляев Д. Д. «Правители Тикаля». «МесоАмерика.Ru». Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ փետրվարի 6-ին. Վերցված է 2012 թ․ հուլիսի 30-ին.
* «История города Тикаль (Яшмутуль) царства Мутуль». «Древняя МезоАмерика». Վերցված է 2012 թ․ հուլիսի 30-ին.


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Նախորդող՝**—** | **Տիկալում առաջին դինաստիան**1-ին դար մ.թ.ա. ե. | Հաջորդող՝***7 անհայտ կառավարիչներ*** |
**Ֆրանկո Քրիստալդի** (իտալ.՝ Franco Cristaldi, հոկտեմբերի 3, 1924(1924-10-03), Թուրին, Իտալիա - հուլիսի 1, 1992(1992-07-01), Մոնտե Կառլո), իտալացի կինոպրոդյուսեր։

Կենսագրություն
--------------

Ֆրանկո Քրիստալդին ծնվել է 1924 թվականի հոկտեմբերի 3-ին Իտալիայի Թուրին քաղաքում։

1946 թվականին հիմնադրել է «Vides Cinematografica» ընկերությունը, որը սկսել է զբաղվել կինոարտադրությամբ և կինովարձույթով։ 80-ականներին այն վերանվանվել է «Cristaldifilm»:

Իր պրոդյուսերական երկար կարիերայի ընթացքում աշխատել է բազմաթիվ հայտնի ռեժիսորների և սցենարիստների հետ, այդ թվում՝ Ֆրանչեսկո Ռոզին, Պիետրո Ջերմին, Մարիո Մոնիչելին, Ֆեդերիկո Ֆելինին, Լուկինո Վիսկոնտին և Ջուզեպե Տորնատորեն։

Ամենահաջողված ֆիլմերից, որոնց պրոդյուսերական աշխատանքներին մասնակցել է Կրիստալդին, դարձել են «Ամարկորդը» (1973 թ.), «Վարդի անունը» (1986 թ.) և ««Նոր կինոթատրոն «Պարադիզոն»» (1988 թվական)։

1977 թվականին Քրիստալդին ընտրվել է Կինոպրոդյուսերների ասոցիացիաների միջազգային ֆեդերացիայի նախագահ։

1984 թվականին նա Կաննի 37-րդ կինոփառատոնում ժյուրիի անդամ էր։

Անձնական կյանք
--------------

Կրիստալդին, Կարդինալեն և մայրը, 1965 թվական
Ամուսնացած էր Կարլա Սիմոնետիի հետ, ունեն որդի` Մասիմոն։

Երբ Քրիստալդին դիմել է Վատիկան, նրա առաջին ամուսնությունը չեղյալ է հայտարարվել, և 1966 թվականին ամուսնացել է Կլաուդիա Կարդինալեի հետ, որդեգրել Կլաուդիայի որդուն՝ Պատրիցիոյին, ինչպես նաև նպաստել է նրա կարիերայի առաջխաղացմանը։ Նրանք ամուսնալուծվել են 1975 թվականին։

1983 թվականից մինչև մահը` 1992 թվականը, նրա կինը դերասանուհի Զեուդի Արայան էր։ Նա նկարահանվել է մի քանի ֆիլմերում, որոնք Քրիստալդին արտադրում էր։

Ֆրանկո Քրիստալդին մահացել է Մոնտե Կառլոյում 1992 թվականին։ Ամուսնու մահից հետո կինը Մասիմո Քրիստալդիի հետ մասնակցել է նրա կինոընկերության հետագա գործունեությանը։

Ֆիլմագրության ընտրանի
---------------------

* 1957. Սպիտակ գիշերներ
* 1958. Չարագործները, ինչպես միշտ, մնացել են անհայտ
* 1958. Օրենքն օրենք է
* 1959. Կապո
* 1961. Ամուսնալուծություն իտալական ձևով
* 1964. Գայթակղված և լքված
* 1965. Մեծ Արջի մառախլապատ աստղերը
* 1969. Կարմիր վրան
* 1972. Ունկնդրություն
* 1973. Ամարկորդ
* 1975. Ի՞նչ նշանի տակ ես դու
* 1976. Սինյոր Ռոբինզոն
* 1979. Քրիստոսը կանգ է առել Էբոլիում
* 1979. «Հրեշ» օպերացիան»
* 1983. «Եվ նավը լողում է…»
* 1986. «Վարդի անունը»
* 1988. ««Նոր կինոթատրոն «Պարադիզո»»

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Internet Movie Database — 1990.
2. 1 2  «The Courage of Claudia Cardinale». *Parade Magazine*. 25. Juni 1967.
3. ↑  «Film Star Reveals Secret of Baby Son». *The Sun Herald*. 16. April 1967.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Франко Кристальди (անգլ.) *Internet Movie Database* կայքում

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AlloCiné · ČSFD · Դանիական ազգային ֆիլմագրություն · Filmportal · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · MusicBrainz |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 10043847 · BNE: XX1266538 · GND: 1061871223 · ICCU: MODV129114 · ISNI: 0000000119522237 · LCCN: no96043475 · NTA: 072695781 · NUKAT: n2008154877 · SUDOC: 074045954 · VIAF: 87031303 · WorldCat VIAF: 87031303 |

 |

 |
**Պետրոս Կապամաճյան** (1840 - 1912), Օսմանյան կայսրության հայ քաղաքացի՝ տեքստիլ ներմուծող, Վանի Գործադիր խորհրդի անդամ և Վանի քաղաքապետ։

Քապամաջյանը նշանակվել է Վանի քաղաքապետ 1908 թվականի փետրվարի 2-ին։ Չնայած որոշ աղբյուրներ նշում են նրա քաղաքապետ ընտրվելու ամսաթիվը 1909 թվականին։ Երկու անգամ ընտրվել է ինչպես մուսուլմանական, այնպես էլ ոչ մուսուլմանական ձայների ուժով՝ տեղական տնտեսությունը բարելավելու իր հաջող ջանքերի շնորհիվ (ներառյալ Վանա լճում առաջին կանոնավոր քաղաքային նավարկությունը)։

Նրան աջակցել է Վանի վաճառական դասը, որոնք հիմնականում հայեր էին։ Սերտորեն համագործակցել է կենտրոնական կառավարության և նահանգապետի հետ տեղական բարեփոխումներ իրականացնելու համար։ Սա նրան հակասության մեջ է գցել դաշնակցականների հետ, որոնք ամբողջ արևելյան նահանգներում օսմանյան պետության դեմ քարոզներ էին իրականացնում։ Հայ հեղափոխական դաշնակցությունւ (ՀՅԴ) Կապամաճյանին մեղադրել է Օսմանեան կառավարության խամաճիկ լինելու մեջ։

Կապամաջյանի հուղարկավորությանը ներկա է եղել մեծ բազմություն՝ ներառյալ Վանի ոչ հայ բնակիչներին և մեծ տերությունների հյուպատոսներին։ Թաղվել է Բաղլար շրջանի հայկական գերեզմանատանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  By Y. G. Çarkçıyan, (1953), "Armenians working for the Ottoman Empire between 1453-1953 (tr:Türk devleti hizmetinde Ermeniler, 1453-1953) 302 pages.
2. ↑  BOA İrade Taltifat, 1325. Za/111.
3. ↑  Libaridian, Gerard J. (2004). Modern Armenia: People, Nation, State. Transaction Publishers. 978-0-7658-0205-7.
4. ↑  By Altan Deliorman, "Türklere Karsi Ermeni Komitecileri" Published 1973 Boğaziçi Basım ve Yayınevi 335 pages
5. ↑  G.C. Reynolds (American missionary), Summer Report in 1913, ABC, 16.9.7, Eastern Turkey Mission, 1910-1919, Documents, vol. 25a, no 113, "Report of Van Station, Eastern Turkey Mission, 1912-1913"