**Էդուարդ Օլե** (էստ․՝ Eduard Ole, մայիսի 20, 1898(1898-05-20), Լիֆլանդիայի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - նոյեմբերի 24, 1995(1995-11-24), Ստոկհոլմ, Շվեդիա), էստոնացի նկարիչ։ 1944 թվականից ապել է Շվեդիայում, 1951 թվականին ստացել է շվեդական քաղաքացիություն։ Հայտնի է կուբիզմի և դիմանկարների ոճով իր ստեղծագործություններով։

Կենսագրություն
--------------

Էդուարդ Օլեն ծնվել է 1898 թվականի մայիսի 20-ին Կառուլա վոլոստում։ Նա բավականին վաղ ծանոթացել է ժամանակակից արվեստի հետ գեղարվեստի դպրոցի գրադարանի վերարարտդրություններով և այցելելով Մոսկվայի ու Սանկը Պետերբուրգի թանգարաններ։ 1914-1918 թվականներին Օլեն սովորել է Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիայում, որտեղ նրա վրա մեծ ազդեցություն է ունեցել հատկապես գերմանական էքսպրեսիոնիզմը։ 1918 թվականին Էստոնիայի անկախության ձեռք բերումից հետո Օլեն վերադարձել է հայրենիք, որտեղ նա աշխատել է որպես թատերական նկարիչ, նկարչության ուսուցիչ և գեղարվեստական քննադատ։ 1923 թվականից նա դարձել է վարպետ նկարիչ։ Այդ տարին նա Ֆրիդրիխ Հիստի և Ֆելիքս Ռանդելի հետ նա Տարտուում ստեղծել է արվեստի խմբակ, որը կազմակերպել է կուբիզմի ոճով աշխատանքների ցուցահանդեսներ։ Չնայած Օլեն աշխատել է կուբիզմի ոճով, նրա ստեղծագործությունները պահպանել են ֆիգուրատիվիզմի տարրեր։ Այս ստեղծագործական ժամանակաշրջանը ավարտվել է 1926 թվականին և Օլեն զբաղվել է ստվերաներկով նկարչությամբ։

1925 թվականին Օլեն իր աշխատանքները ուղարկել է Փարիզի Անկախների սալոն։ 1927 թվականին նա ուսումնական այց է կատարել Ֆրանսիայի մայրաքաղաք։ Այդպես նա ստեղծել է մի շարք նկարներ, որոնք ներշնչված են քաղաքային թեմաներով։ Այս ուղևորությունից հետո կուբիզմի ազդեցությունը նրա աշխատանքների վրա մարել է, և նա անցել է ֆիգուրային կոմպոզիցիաների։ 1930-ականների սկզբին Օլեն նկարել է էստոնական մշակույթի գործիչների դիմանկարների մի շարք։ Նրանց թվում են Յուհան Սիմը, Հենրիկ Վիսնապուուն, Ֆրիդեբերգ Տուգլասը և Աուգուստ Գայլիտը։ 1937 թվականին Օլեն 2-րդ անգամ մեկնել է Փարիզ։ Դրանից հետո նա մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել լանդշաֆտային նկարչության հանդեպ և աշխատել այս ժանրում մինչև 1940-ական թվականները։ 1939 թվականին նա ամուսնացել բանասեր Հելմի Մետսվախտի հետ։

1943 թվականին նա Էստոնիայից գնացել է Ֆինլանդիա, որտեղ նա նկարել է Լաուրա Քեթունենի ու Վիլյե Տարկայնենի դիմանկարները։ Հաջորդ տարի նա այդտեղից գնացել է Շվեդիա։ 1951 թվականին նա ընդունել է Շվեդիայի քաղաքացիություն։ Նրա կինը մնացել է ապրելու Էստոնիայում։ Օլեն կարողացել է կրկին այցելել իր հայրենիք միայն 1990 թվականին։

Շվեդիայում Օլեն աշխատել է որպես Հյուսիսային երկրների թանգարանի նկարազարդող։ Նա ուղևորվել է Լապլանդիա և Հյուսիսային Նորվեգիա, որից հետո սկսել է փոխվել նրա գեղարվեստական ոճը։ Նա կենտրոնանում էր սկանդինավյան հյուսիսային բնապատկերների վրա, նրա աշխատանքներում սկսել են գերակիշխող դեր ունենալ հյուսիսային էքսպրեսիոնիզմի տարրերով պոստիմպրեսիոնիզմը, մասնաապես Էդուարդ Մունկի նման։ 1960-ականների վերջին Օլեն նորից իր աշխատանքներում կրկին ներառել է կուբիզմի տարրեր։ Այս ստեղծագործական շրջանը տևել է մինչև նրա մահը։ Օլեն մահացել է 1995 թվականի նոյեմբերի 24-ին Ստոկհոլմում, թաղված է Տալլինի Անտառային գերեզմանոցում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  RKDartists (նիդերլ.)
2. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
3. ↑  "Eduard Ole". Eesti Kunstimuuseum. Retrieved 2011 թ․ փետրվարի 2.
4. ↑  Mägi, Arvo (1978). *Eduard Ole: The Life and Work of the Artist*. Stockholm: Estniska Kultursamfundet. p. 32. ISBN 91-7260-197-3. `{{cite book}}`: Cite has empty unknown parameter: `|coauthors=` (help)
5. ↑  Mägi, Arvo (1978). *Eduard Ole: The Life and Work of the Artist*. Stockholm: Estniska Kultursamfundet. p. 8. ISBN 91-7260-197-3. `{{cite book}}`: Cite has empty unknown parameter: `|coauthors=` (help)
6. ↑  Arvo Mägi: *Eduard Ole: The Life and Work of the Artist*, Stockholm 1978, S. 20.
7. ↑  Arvo Mägi: *Eduard Ole: The Life and Work of the Artist*, Stockholm 1978, S. 33.
8. ↑  Arvo Mägi: *Eduard Ole: The Life and Work of the Artist*, Stockholm 1978, S. 21-24.

Գրականություն
-------------

* Arvo Mägi: Eduard Ole: The Life and Work of the Artist, Stockholm 1978, ISBN 91-7260-197-3.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 16589406v · GND: 1104131269 · ISNI: 0000000083323075 · LCCN: n79039036 · NUKAT: n2014050421 · VIAF: 118490047 · ULAN: 500120531 · WorldCat VIAF: 118490047 |

 |

 |