Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հերմես (այլ կիրառումներ)
Հերմես Եռամեծը պատկերված Սիենա քաղաքի տաճարի մանրապատկերում
**Հերմես Եռամեծ** (հունարեն՝ Έρμής ο Τρισμέγιστος, լատիներեն՝ *Mercurius ter Maximus*), հնավանդ իմաստասերի անվանում կամ տիտղոս, որը համարվում էր եգիպտական իմաստության աստված Թոթի և հունական Հերմես աստծու մարմնավորումը։ Պլատոնի համաձայն Հերմեսը ստեղծել է թվաբանությունը, երկրաչափությունը, աստղագուշակությունը և գիրը։
Քրիստոնեական աստվածաբան և գրող Կղեմենտ Ալեքսանդրացին համարում էր Հերմես Եռամեծին աստղաբանական-տիեզերագիսական և դավանաբանական բովանդակության 42 աշխատությունների հեղինակ։ Հերմես Եռամեծի անունից էլ առաջացել է հերմետիզմ թերմինը։

«Հերմետիկ» ստեղծագործությունների ժողովածուները հունարեն և լատիներեն լեզուներով թվագրվում են մ.թ.1-ից-4-րդ դարերով, և քիչ հավանական է, որ նրանք մեկ հեղինակի գրվածքներ լինեն։ Նրանք գրված են պլատոնյան երկխոսությունների տեսքով և բաժանվում են 2 հիմնական խմբերի՝ "գործնական" կամ "հանրամատչելի" հերմետիզմ՝ աստղագուշակության, ալքիմիայի, մոգության և այլ գաղտնագիտությունների վերաբերյալ և "բարձր" կամ "գիտական" հերմետիզմ, որը տալիս էր աստվածաբանական և իմաստասիրական հարցերի մեկնությունը։ Այս երկու ուղղությունները սերտորեն կապված են եղել և մշտապես փոխազդել։ Առավել վաղ հերմետիկ ստեղծագործությունները նվիրված էին աստղաբաշխությանը, այնուհետև նրանց միացան ալքիմիական և բժշկական, իսկ ավելի ուշ՝ փիլիսոփայական աշխատությունները։ Հերմեսի աստվածաբանական ստեղծագործությունները ներառված են 17 աշխատությունների մեջ՝ Corpus Hermeticum, Ստոբեի լայնածավալ հատվածներում և Ասկլեպիոսի լատինական թարգմանություններում, որոնք պահպանված են Ապուլեոսի մոտ։ Ուշ միջնադարում առավելապես սիրված և տարածված էր Հերմես Եռամեծի Զմրուխտե քառասալիկը (կամ Tabulae Smaragninae), որի հնագույն տարբերակներից մեկը պահվում է Երևանի Մատենադարանում։

Արտաքին հղումներ
----------------

* The Corpus Hermeticum and Hermetic Tradition
* "Изумрудная Скрижаль" Гермеса Трисмегиста

Գրականություն
-------------

* Энциклопедия мистических терминов. М.։ ЛОКИД МИФ, 1998, с.146-148.
* Ф. Йейтс. Гермес Трисмегист Արխիվացված 2008-03-17 Wayback Machine // Йейтс Ф. Джордано Бруно и герметическая традиция. М.։ НЛО, 2000, с. 10-59

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Հերմես Եռամեծ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Discogs · Գուտենբերգ նախագիծ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Մեծ կատալոնական · Մեծ սովետական (1 հրտ.) |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BAV: ADV11060972 · BIBSYS: 5027383, 13022185 · BNE: XX848637 · BNF: 12057248q · CiNii: DA04710449 · CONOR: 5813603, 94620515 · GND: 119068982 · ICCU: CFIV051195 · ISNI: 0000000081027627, 0000000487896208 · LCCN: n80133312 · LNB: 000215883 · NDL: 00458734 · NKC: xx0021493 · NLA: 35189746 · NLG: 45445 · NSK: 000114942 · NTA: 069895333 · PTBNP: 73144, 323756 · LIBRIS: 190571 · SUDOC: 245079416 · VIAF: 24571510, 65145970325532252490, 3267160668324503560001, 822144647705342525212, 82154381046430292063, 26151776784718011759 · WorldCat VIAF: 24571510, 65145970325532252490, 3267160668324503560001, 822144647705342525212, 82154381046430292063, 26151776784718011759 |

 |

 |