**Ցարսկոյե Սելոյի պալատական վարչության վարպետաց բակ** (ռուս.՝ Мастеровой двор Царскосельского дворцового правления), պատմական շենքերի համալիր պատմական շենք Սանկտ Պետերբուրգի Պուշկինի շրջանի Պուշկին քաղաքում։ Կառուցվել են 19-րդ դարում։ Մասնակիորեն մշակութային ժառանգության օբյեկտներ են։ Գտնվում են Մալայա փողոցի 14-18 և Ցերկովայա փողոցի թիվ 7 հասցեներում։

Պատմություն
-----------

Փականագործի, հետագայում վարպետի բակը հայտնի է 18-դարի վերջից։ Գոյություն ունեցող շինությունները վերագրում են 19-րդ դարին։ Բակը զբաղեցրել է դեպի Ցերկովայա փողոց դուրս եկող մեծ տարածքը։ Անկյունում եղել է փայտե տուն (չի պահպանվել), որտեղ ապրում էին պալատական շենքերի գլխավոր և կրտսեր վերակացուները։ Պահպանված ամենահին շենքը՝ բակի դարբնոցը, 1806-1807 թվականներին կառուցել է ճարտարապետ Պ. Վ. Նեյելովը։ 1827-1830 թվականներին ճարտարապետ Վ. Մ. Գորնոստաևը վերակառուցել է բակի հիմնական շենքերը՝ արվեստանոցները, որոնց երկու կողմերից էլ մուտքեր են եղել։ Արվեստանոցներում եղել են մի քանի բնակելի տներ։ 1860-ական թվականներին Ցերկովայա փողոցի թիվ 7 փայտե տանն ապրել է ճարտարապետ Իպպոլիտ Մոնիգետտին, ով նաև կառուցել է տան վերնաշենքը։ 1891 թվականին նույն տանը ծառայության ժամանակ ախոռային հատվածում ապրել է Կարլ Մաներհայմը։ 1910-1911 թվականներին Սիլվիո Դանիին փայտե մեկհարկանի տան փոխարեն (ժամանակակից հասցե՝ տուն 18) կառուցել է բետոնե երկհարկանի բնակելի տուն։

Թիվ 14 տանը տեղակայված է Ռուսաստանի Դաշնային հարկային ծառայությունը, Սանկտ Պետերբուրգի թիվ 2 միջտարածաշրջանային տեսչությունը։ 2000-ական թվականների կեսերին փայտե տունն այրվել է, վերակառուցվել է 2007-2008 թվականներին մեծ անճշտություններով ։ 2013 թվականին թիվ 18 տունը քանդվել է, նախատեսվում է այն վերակառուցել։ 2010 թվականին այրվել է թիվ 7 հասցեի փայտե տունը, 2017 թվականին վերականգնվել է բետոնով փայտե երեսվածքով։

Տների ցանկ
----------

* Մալայա փողոց, տուն 14՝ արվեստանոցներ
* Մալայա փողոց, տուն 14 ա՝ դարբնոց
* Մալայա փողոց, տուն 16՝ բնակելի տուն (քանդվել է, փոխարինվել է նորակառույցով)
* Մալայա փողոց, տուն 18՝ բնակելի տուն (քանդվել է)
* Ցերկովնայա փողոց, տուն 7՝ բնակելի տուն (քանդվել է, փոխարինվել է նորակառույցով)

Ճարտարապետություն
-----------------

Իր տեսքով դարբնոցը հիշեցնում է զբոսայգու դասական տաղավար։ Դա մի փոքրիկ մեկհարկանի շրջանաձև գմբեթավոր շենք է, որի վրա կառուցված են ճակտոններով փոքրիկ ելուստներ։ Շինության տեսքը աղավաղում է կաթսայատան ժամանակակից կցակառույցը։

Արվեստանոցների շենքը պատկանում է ուշ կլասիցիզմի ոճին։ Եռանկյուն վերնաճակատն ավարտվում է 9 լիսեռներից սիմետրիկ ճակատով։ Շենքի քանդակազարդ ճակատամասը սվաղապատ է։ Առաջին հարկի մի քանի պատուհաններ աղեղնաձև են։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Приказ КГИОП от 20 февраля 2001 года № 15 «Об утверждении Списка вновь выявленных объектов, представляющих историческую, научную, художественную или иную культурную ценность»
2. 1 2 3 4  "Малая 14, 14А, 16, 18. Мастеровой двор Дворцового правления". *Энциклопедия Царского Села*. Արխիվացված է the original 2018 թ․ հուլիսի 7-ին. Retrieved 2018 թ․ հուլիսի 3. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. 1 2 3 4  "Мастеровой двор Царскосельского дворцового правления. Мастерская". *citywalls.ru*. Retrieved 2018 թ․ հուլիսի 6.
4. ↑  "В Пушкине в бетоне воссоздали деревянный дом Монигетти на Церковной". *Канонер*. Retrieved 2018 թ․ հուլիսի 6.

Գրականություն
-------------

* *Семенова Г. В.* Царское Село: знакомое и незнакомое. — М.: Центрполиграф, 2009. — С. 309-311. — 638 с. — ISBN 978-5-9524-4249-8

Արտաքին հղումներ
----------------

* "Малая 14, 14А, 16, 18. Мастеровой двор Дворцового правления". *Энциклопедия Царского Села*. Արխիվացված է the original 2018 թ․ հուլիսի 7-ին. Retrieved 2018 թ․ հուլիսի 3. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
* "Мастеровой двор Царскосельского дворцового правления. Мастерская". *citywalls.ru*. Retrieved 2018 թ․ հուլիսի 6.