**Գրիգոր Արկադիի Գաբրիելյանց** (մարտի 12, 1934(1934-03-12) կամ մարտի 2, 1934(1934-03-02), Բաքու, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ երկրաբան, բարեգործ, երկրաբանահանքաբանական գիտությունների դոկտոր (1973), պրոֆեսոր (1979), ՌԴ բնական ԳԱ անդամ (1996), ՀՀ ԳԱԱ պատվավոր դոկտոր (2002)։

Կենսագրություն
--------------

1956 թվականին ավարտել է Ադրբեջանի գազի և նավթի ինստիտուտը։ 1965-1989 թվականներին եղել է Համամիութենական 70 նավթային երկրաբանահետախուզական գիտահետազոտական ինստիտուտի բաժնի վարիչի, «Սոյուզգեոֆիզիկա» և «Նեֆտեգեոֆիզիկա» միավորումների գլխավոր տնօրենի տեղակալի, 1987-1989 թվականներին` ԽՍՀՄ համամիութենական նավթային երկրաբանահետախուզական ինստիտուտի տնօրեն, 1989-1991 թվականներին՝ ԽՍՀՄ երկրաբանության նախարար, 1992 թվականից գլխավորում է «Գեոսերվիս» միջազգային գիտատեխնիկական-խորհրդատվական ընկերությունը։ 2010 թվականից՝ ԱՀ Նախագահի խորհրդական։

Գործունեություն
---------------

Աշխատանքները վերաբերում են նավթի և գազի հանքավայրերի երկրաբանական տեսակներին և գործնական հարցերին։ Գաբրիելյանցի առաջին երկրաբանական հետազոտությունները, նվիրված նավթի և գազի կուտակումների որոնման, հետախուզման և հայտնաբերման հարցերին, իրականացվել են սկսած 1950-ական թվականների կեսերից Թուրքմենական ԽՍՀ Երկրաբանական վարչության արշավախմբի, այնուհետև՝ վարչության գլխավոր երկրաբանի
պաշտոններում։

Գաբրիելյանցը զբաղվել է նաև մանկավարժական գործունեությամբ Մոսկվայի տարբեր առաջատար բուհերում, ապա լայնածավալ գիտական հետազոտություններով և գիտակազմակերպչական աշխատանքով։

Գաբրիելյանցի սեփական միջոցների հաշվին Մոսկվայի Վագանկովյան գերեզմանոցում տեղակայված է  հուշահամալիր՝ նվիրված Բաքվի հայկական լքված գերեզմաններին (քանդակագործ՝ Ֆրիդ Սողոյան)։ Նրա անմիջական նախաձեռնությամբ և աջակցությամբ Մոսկվայում հրատարակվում է «Առագաստ» հայանպաստ ժողովածուն, Պյատիգորսկում կառուցվել է Սուրբ Սարգիս եկեղեցին և այլն։

Գաբրիելյանցի գործունեության զգալի մի հատված նվիրված է լայնածավալ խորհրդատվական գործունեությանը, կապված տասնյակից ավելի երկրներում՝ Հնդկաստանում, Կուբայում, Մոնղոլիայում, Մոզամբիկում, Լեհաստանում, Եթովպիայում և այլուր, իրականացվող նավթի և գազի որոնողական և հետախուզական աշխատանքների կազմակերպման խնդիրներին։ Նա համարվում է Կարակումի և Աստրախանի գազի խոշոր հանքավայրերի հայտնաբերող։

Հեղինակ է շուրջ 160 գիտական հոդվածների, 8 մենագրությունների ու 2 դասագրքերի, նվիրված նավթի և գազի երկրաբանության գիտական հիմունքների մշակման, պաշարների որոնման և հետախուզման հարցերին։

Գաբրիելյանցի ջանքերով Արցախում ստեղծվել է պատկերասրահ, որտեղ ցուցադրված են հայ, ռուս և եվրոպացի մեծանուն վարպետների նշանավոր գործեր, երկրաբանական թանգարան, որի հիմքում դրված է տարբեր միներալների և ապարների նրա անձնական հարուստ հավաքածուն։

Պարգևներ
--------

* ՀՀ Անանիա Շիրակացու մեդալ
* «Մեսրոպ Մաշտոց» շքանշան՝ շնորհված ԼՂՀ նախագահի կողմից
* «Վաչագան Բարեպաշտ» մեդալ՝ շնորհված ԼՂՀ նախագահի կողմից
* ԽՍՀՄ պետական մրցանակ
* ԽՍՀՄ ԳԱ Գուբկինի անվան մրցանակ
* «Բիրմինգհեմյան ջահ» միջազգային մրցանակ
* «Պատվո նշան» շքանշան
* «Աշխատանքի վետերան» մեդալ
* ԺՏՆՑ ոսկե մեդալ

Երկեր
-----

* Геология и газоносность Центральных Каракумов, М. 1965
* Геология нефтяных и газовых месторождений, М.1979
* Методика поисков и разведки залежей нефти и газа, М.1985
* Региональная геология нефтегазоносных территорий СССР, М.1991
* Геология, поиски и разведка нефтяных и газовых месторождений, М. 2001
* Геология и минеральные ресурсы Нагорно-Карабахской Республики,2011
* Теоретические основы нефти и газа, 2 тома, М.2012
* Человек и Камень, М.2017.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Գրիգոր Արկադիի Գաբրիելյանց(ծննդյան 80–ամյակին)" (PDF). Արխիվացված է the original (PDF) 2020 թ․ հունվարի 26-ին. Retrieved 2014 թ․ դեկտեմբերի 7. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005*.
3. ↑  "Սիրով` Ստեփանակերտի համար. Լեռնային Ղարաբաղի մայրաքաղաքում կբացվի ազգային պատկերասրահ". Արխիվացված է the original 2020 թ․ հունվարի 26-ին. Retrieved 2014 թ․ դեկտեմբերի 7. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  «Մշակույթը հավերժ է՝ գաղափարով»

Արտաքին հղումներ
----------------

* Գրիգոր Գաբրիելյանցի մասին «Министры советской эпохы» կայքում

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ՀՀ ԳԱԱ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 11343 |

 |