**Քրիստափոր Հովհաննեսի Բահաթուրյան** (ռուս.՝ **Христофор Иванович Багатуров**, 1861, Շուշի, Բաքվի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - 1916), հայ բժիշկ, Ռուսական կայսրության Պետդումայի 1-ին գումարման պատգամավոր Ելիզավետպոլի նահանգից, Կադետների խմբակցության անդամ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1861 թվականին Շուշիում (ըստ մեկ այլ տեղեկության՝ 1856 թվականին), հայ ազնվականի ընտանիքում։ Հայ առաքելական եկեղեցու հետևորդ։ Ավարտել է Մոսկվայի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը և 1881 թվականին ստացել բժշկի կոչում։ Աշխատել է Ելիզավետպոլի նահանգի Շուշի քաղաքում որպես քաղաքային և բանտային բժիշկ։ 1892 թվականին ստացել է կոլեգիալ գնահատողի կոչում, 1893 թվականին՝ դատական խորհրդականի, իսկ 1894 թվականին՝ կոլեգիալ խորհրդականի։ 1898 թվականին տեղափոխվել է Բաքու և զբաղեցրել քաղաքային բժշկի պաշտոնը։

Հեղափոխական շարժմանը մասնակցելու համար վարչական կարգով աքսորվել է Օրենբուրգի նահանգ։

Բագատուրովի ժողովրդականությունը հայրենիքում այնքան մեծ է եղել, որ նույնիսկ 1906 թվականի մարտ-ապրիլ ամիսներին Օրենբուրգի աքսորում նրա հարկադիր մնալը խոչընդոտ չդարձավ Պետդումայի 1-ին գումարման պատգամավոր ընտրվելու համար։ Ընտրություններից մի քանի օր առաջ աքսորից վերադարձել է Դումա։ 1906 թվականի մայիսի 16-ին ընտրվել է Պետական դումայի 1-ին գումարման պատգամավոր Ելիզավետպոլի նահանգի հայ բնակչությունից։ Միացել է Կադետների խմբակցությանը։ Բացի կադետների խմբակցությունից, նա նաև մուսուլմանական խմբակցության անդամ էր։

Դումայում խոսելով 1905-1906 թվականների Հայ-թաթարական ընդհարումների ժամանակ տեղի ունեցած ջարդերի մասին, Բահաթուրյանն ասել է, որ «տարեկան միայն Ելիզավետպոլի նահանգում աղետների քանակը՝ զոհերի թվով և ավերածությունների չափով, հավանաբար գերազանցում է բոլոր հրեական ջարդերը միասին վերցրած»։

Տեղեկություններ կան, որ Կայսրի կողմից Դումայի լուծարումից հետո 1906 թվականի հուլիսի 10-ին 180 պատգամավորների թվում Քրիստափոր Բահաթուրյանը ստորագրել է «Վիբորգի բողոքը» քաղաքացիական անհնազանդության կոչով, և դատապարտվել Քրեական օրենսգրքի 129-րդ հոդվածի 1-ին մասի 51-րդ և 3-րդ կետերով 3 ամիս ազատազրկման և զրկվել ընտրվելու իրավունքից։ Բայց այլ աղբյուրներ չեն հաստատում Բահաթուրյանի մասնակցությունը Վիբորգի բողոքին։

Ոչնչացված Կուսանաց վանքի զանգակատունը։
Մահացել է 1916 թվականին և թաղվել իր նախնիների կողմից հիմնադրված Շուշիի քաղաքային Կուսանաց վանքի հարավային մասում՝ զանգակատան մոտ։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | «Վանքի եկեղեցու հարավային մասում՝ զանգակատան կողքին, 1916 թվականին թաղվել է շուշեցի նշանավոր բժիշկ Բահաթուրյանցը։- Շահեն Մկրտչյան |  |

Գրականության մեջ
----------------

Քրիստափոր Բահաթուրյանի անունը հանդիպում է հայ գրականության դասական գրող Ակսել Բակունցի «Կյորես» երգիծական տարեգրության մեջ, որում պատմվում է 1910-ականների կեսերի Գորիսի կյանքի մասին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16  "Багатуров Христофор Иванович". Retrieved 2022 թ․ նոյեմբերի 21.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ url-status (link)
2. ↑  "Государственная дума Российской империи: 1906—1917. Б. Ю. Иванов, А. А. Комзолова, И. С. Ряховская. Москва. РОССПЭН. 2008. С. 31". Արխիվացված from the original on 2016 թ․ մարտի 4. Retrieved 2013 թ․ մայիսի 4.
3. ↑  Историко-архитектурные памятники Нагорного Карабаха

Գրականություն
-------------

* Государственная дума Российской империи: 1906—1917. Б. Ю. Иванов, А. А. Комзолова, И. С. Ряховская. Москва. РОССПЭН. 2008. С. 31. Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.
* *Боиович М. М.* Члены Государственной думы (Портреты и биографии). Первый созыв. М.: Тип. Товарищества И. Д. Сытина. 1906 С. 454.
* Первая Государственная Дума. Алфавитный список и подробные биографии и характеристики членов Государственной Думы. — М.: Тип. Товарищества И. Д. Сытина, 1906. — 175 с.
* Государственная Дума первого призыва. Портреты, краткие биографии и характеристики депутатов. — Москва: «Возрождение», 1906. C. 112.
* Российский государственный исторический архив. Фонд 1278. Опись 1 (1-й созыв). Дело 97. Лист 5; Фонд 1327. Опись 1.1905 г. Дело 143. Лист 188 оборот