**Օլինդա Բեժա** (պորտ.՝ Olinda Beja, դեկտեմբերի 8, 1946(1946-12-08), Guadalupe, Սան Տոմե և Պրինսիպի), սանտոմեացի և պորտուգալացի բանաստեղծուհի, արձակագիր և թարգմանիչ։ Ֆրանսիսշկու Ժոզե Տենրեյրուի անվան գրական մրցանակի դափնեկիր (2013):

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1946 թվականի դեկտեմբերի 8-ին Գվադալուպայում՝ Սան Տոմե կղզում, պորտուգալացի Ժոզե դե Բեժա-Մարտինշի և սանտոմեուհի Մարիա դա Տրինդադե-Ֆիդիպեի ընտանիքում։ Մանկությունից զբաղվել է գրականությամբ, շատ է կարդացել։ 1949 թվականին հոր կողմից Պորտուգալիա էրուղարկվել Մանգուալդիի քաղաք։ Ընդունվել է Պորտուի համալսարան, որն ավարտել է ֆրանսերեն և պորտուգալերեն լեզուների և գրականության դիպլոմներով։ Լսել է Լիսաբոնի Աբերտայի համալսարանի աֆրիկյան գրականության դասընթացը պորտուգալերեն լեզվով։ 1976 թվականին, ընտանեկան ավանդույթի համաձայն, աշխատանքի է ընդունվել որպես ուսուցիչ՝ միաժամանակ զբաղվելով գրական գործունեությամբ։ Բեժան բազմիցս ասել է․ «Գրողի գործը իմ կյանքի խարիսխն է։ Առանց նրա ես վաղուց խեղդվել էի»։

1985 թվականին վերադարձել է Սան Տոմե և Պրինսիպիում։ 1992 թվականին անդամակցել է Սան Տոմե և Պրինսիպիի գրողների և նկարիչների միությանը (UNEAS)։ 2000 թվականին տեղափոխվել է Շվեյցարիա, որտեղ դասավանդել է պորտուգալերեն ու մշակույթ և ծառայել է որպես մշակույթի կցորդ Շվեյցարիայում Սան Տոմե և Պրինսիպիի դեսպանատանը։ 2005 թվականին Բրազիլիայի նախագահը գրողին պարգևատրել է Բրազիլիայի ու Սան Տոմե և Պրինսիպիի եղբայրական երկրների Երախտագիտության շքանշանով։ 2005 և 2007 թվականներին արժանացել է «Գրական ստեղծագործություն» մրցանակի՝ «Ոտքերի օծանելիք» և «Գրավանայի պատմությունը» գրքերի համար։ 2012 թվականին առաջադրվել է Պորտուգալական գրական մրցանակի «Գրավանայի պատմությունը» գրքի համար։

Ստացել է Պորտուգալիայի քաղաքացիություն։ Բնակություն է հաստատել Վիզեու քաղաքում։ 2013 թվականին արժանացել է Ֆրանսիսշկու Ժոզե Տենրեյրուի անվան գրական մրցանակի «Օկայի ստվերում» բանաստեղծական ժողովածուի համար։ 2015 թվականին գրել է «Հատիկավոր սուրճ» գիրքը, որը ներառվել է Պորտուգալիայում դպրոցական կրթության ծրագրում։

Ստեղծագործություններ
--------------------

### Պոեզիա

* «Լավ միտո՞ւմ» (պորտ.՝ Bô Tendê?, 1992)
* «Լույս, լույս» (պորտ.՝ Leve, Leve, 1993)
* «Չիլոլիի երկրում» (պորտ.՝ No País do Tchiloli, 1996)
* «Ալեկոծություն» (պորտ.՝ Quebra-Mar, 2001)
* «Կրեոլյան ջուր» (պորտ.՝ Água Crioula, 2002)
* «Կախամանգայի բույրերը» (պորտ.՝ Aromas de Cajamanga, 2009)
* «Հարավային խաչ» (պորտ.՝ O Cruzeiro do Sul, 2011)
* «Օկայի ստվերում» (պորտ.՝ À Sombra do Oká, 2015)

### Արձակ

* «Տասնհինգօրյա վերադարձը» (պորտ.՝ 15 Dias de Regress, 1994)
* «Վիլլա Նովայի քարը» (պորտ.՝ A Pedra de Villa Nova, 1999)
* «Անձրևի կաթիլներ» (պորտ.՝ Pingos de Chuva, 2000)
* «Իզունարի կղզին» (պորտ.՝ A Ilha de Izunari, 2003)
* «Օծանելիք ոտքերի համար» (պորտ.՝ Pé-de-Perfume, 2004)
* «Հատիկավոր սուրճ» (պորտ.՝ Um grão de café, 2013)
* «Տոմե Բոնբոն» (պորտ.՝ Tomé Bombom, 2016)
* «Արքայազնի թեյ» (պորտ.՝ Chá do Príncipe, 2017)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Olinda Beja. Nota biográfica" (PDF). *www.cecs.uminho.pt* (in պորտուգալերեն). Centro de Estudos de Comunicação e Sociedade. Retrieved 28.7.2020.
2. ↑  "Olinda Beja". *www.chiadobooks.com* (in պորտուգալերեն). Chiadobooks. Արխիվացված է the original 2021 թ․ ապրիլի 16-ին. Retrieved 28.7.2020.
3. ↑  Sónia Lopes. "Olinda Beja vence prémio literário Francisco José Tenreiro". *www.telanon.info* (in պորտուգալերեն). Téla Nón. Retrieved 28.7.2020.
4. ↑  Abel Veiga. "Livro de Olinda Beja entra no Plano Nacional de Leitura de Portugal". *www.telanon.info* (in պորտուգալերեն). Téla Nón. Retrieved 28.7.2020.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX5108636 · GND: 1056682582 · ISNI: 000000012140730X · LCCN: no2002029247 · PTBNP: 1151196 · VIAF: 78444002 · WorldCat VIAF: 78444002 |

 |

 |