**Ուֆայի Զագիր Իսմագիլովի անվան արվեստի պետական ինստիտուտ** կամ **Զ. Իսմագիլովի անվան ԱՊԻ**, *(բաշկիրերեն՝ Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институты, ռուս.՝ Уфимский государственный институт искусств им. Загира Исмагилова),* Բաշկորտոստանի մայրաքաղաք Ուֆայում գտնվող միակ բազմաֆունկցիոնալ բարձրագույն ուսումնական հաստատությունը, որը մասնագետներ է պատրաստում Բաշկորտոստանի, ինչպես նաև Ռուսաստանի Դաշնության հարևան շրջանների մշակույթի և արվեստի կրթական հաստատությունների և կազմակերպությունների համար։ 2003-2015 թվականներին ստացել է Ակադեմիայի կարգավիճակ։

Պատմություն
-----------

Ուֆայի Զագիր Իսմագիլովի անվան արվեստի պետական ակադեմիան հիմնադրվել է 1968 թվականին Ուֆայում գործող Մոսկվայի Գնեսինի անվան պետական երաժշտական մանկավարժական ինստիտուտի ուսումնա-խորհրդատվական հաստատության բազայի հիման վրա (ներկայումս Գնեսինների անվան ռուսական երաժշտական ակադեմիա)։ Ակադեմիայի շենքը գտնվում է քաղաքի հին հատվածում, և տեղակայված է *Ազնվականների խորհրդարանի* նախկին շենքում` Կիրովի թաղամասի Լենինի փողոց 14 հասցեում, որը կառուցվել է 1856 թվականին, դասական ոճով ըստ ճարտարապետ Ա. Ա. Գոպուսի նախագծի։

Սկզբում ինստիտուտում գործել են երկու ֆակուլտետներ` երաժշտական և թատերական, նաև 5 բազմապրոֆիլ ամբիոններ.

1. դաշնամուրի և նվագախմբային գործիքների (ջութակ, ալտ թավջութակ, կոնտրաբաս)
2. երգչախմբային խմբավարության և ժողովրդական գործիքների
3. երաժշտության պատմության, տեսության և կոմպոզիցիայի
4. ռեժիսորության և դերասանի վարպետության
5. հումանիտար գիտությունների։

1969 թվականին բացվել է վոկալի բաժին, 1978 թվականին բացվել է փողային և հարվածային գործիքների բաժին։ 1973 թվականին ՌՍՖՍՀ Մշակույթի նախարարությունից գեղարվեստի բաժին բացելու թույլտվություն է ստացվել։

Պրոֆեսորա-դասախոսական կազմը ստեղծվել է Ռուսաստանի Մոսկվայի և Լենինգրադի` մայրաքաղաքային ԲՈւՀ-երի դասախոսներից և շրջանավարտներից։ Դասավանդողների մեծ մասը Գնեսինի անվան Պետական երաժշտական մանկավարժական ինստիտուտի մանկավարժներ էին։ Ներգրավվել են նաև Ուֆայի Արվեստի ուսումնարանի առաջատար մանկավարժներ։

2003 թվականին ինստիտուտին շնորհվել է ակադեմիայի կարգավիճակ` Բարձրագույն մասնագիտական կրթության դաշնային պետական կրթական հաստատություն։

2015 թվականի դեկտեմբերին Ուֆայի արվեստի պետական ինստիտուտը կրկին ստացել է իր պատմական անունը`Զագիր Իսմագիլովի անվան Ուֆայի արվեստների պետական ինստիտուտ։

Կառուցվածք
----------

Ուֆայի Զ. Իսմագիլովի անվան արվեստի պետական ինստիտուտի 4 ֆակուլտետների 23 ամբիոնների մանկավարժները պատրաստում են 32 մասնագիտությունների և ուղղությունների բարձրագույն կրթության մասնագետներ։ Իր գոյության տարիների ընթացքում ԲՈՒՀ-ն ընդհանուր թվով 5000 բարձր որակավորման մասնագետներ է պատրաստել։

### ռեկտորատ

* **Ռեկտոր։**  պրոֆեսոր Ամինա Ասֆանդյարովա
* **Ուսումնական մասի պրոռեկտոր։** դոցենտ Ալսու Խասբիուլլինա
* **Գիտական աշխատանքի պրոռեկտոր։** պրոֆեսոր, արվեստագիտության թեկնածու Վիտալի Շուռանով

### Ֆակուլտետներ

* Երաժշտության ֆակուլտետ
	+ Ժողովրդական գործիքների ամբիոն
	+ Երգչախմբային խմբավարության ամբիոն
	+ Երաժշտության պատմության և տեսության ամբիոն
	+ Ընդհանուր դաշնամուրային ամբիոն
	+ Հատուկ դաշնամուրային ամբիոն
	+ Կամերային անսամբլի և նվագակցության վարպետության ամբիոն
	+ Լարային և փողային գործիքների ամբիոն
	+ Մեներգչության և օպերային պատրաստության ամբիոն
	+ Կոմպոզիցիայի ամբիոն
* Բաշկիրական երաժշտության ֆակուլտետ
	+ Ավանդական երաժշտական կատարողականության ամբիոն (ТМИ)
	+ Էթնոերաժշտագիտության ամբիոն
* Կիրառական արվեստի ֆակուլտետ
	+ Նկարչության ամբիոն
	+ Գեղանկարչության ամբիոն
	+ Դիզայնի ամբիոն
* Թատերական ֆակուլտետ
	+ Ռեժիսորության և դերասանի վարպետության ամբիոն
	+ Արվեստի պատմության և տեսության ամբիոն
	+ Երգչախմբային արվեստի ամբիոն։

Մասնագիտություններ
------------------

Մասնագետների պատրաստումը կատարվում է արվեստների հետևյալ ոլորտներում. գործիքային կատարողականություն (դաշնամուր, նվագախմբային լարային գործիքներ, նվագախմբային փողային գործիքներ, ժողովրդական գործիքներ), վոկալ արվեստ, կոմպոզիցիա, երաժշտագիտություն, խմբավարություն, ռեժիսորություն և դերասանական արվեստ (դրամատիկական թատրոնի և կինոյի դերասան, տիկնիկային թատրոնի դերասան), գեղանկարչություն, թատերա-դեկորատիվ գեղանկարչություն, էթնոերաժշտագիտություն, քանդակագործություն, դիզայն, թատրոնագիտություն։ Արվեստի այս ոլորտներում իրականացվում են երաժշտական կատարողականության մասնագիտությունների ասիստենտության վերապատրաստական ծրագրեր և արվեստագիտության գիտական մասնագիտության ասպիրանտուրա։

Հետաքրքիր փաստեր
----------------

1967 թվականին նախկին Ազնվականական խորհրդարանի շենքում (ներկայումս Ուֆայի արվեստների պետական ակադեմիա) կանգնեցվել է ԽՍՀՄ-ում առաջին հուշաքարը` ի հիշատակ անվանի երգչի։ Իսկ 2007 թվականին այդ հուշաքարի կողքին կանգնեցվել է Ֆ. Ի. Շալյապինի հուշարձանը (ճարտարապետ` Կ. Դոնգուզով քանդակագործ` Ռ. Հասանով)։

Պրոֆեսորա-դասախոսական կազմ
--------------------------

Զագիր Իսմագիլովի անվան Ուֆայի արվեստների պետական ինստիտուտի պրոֆեսորա-դասախոսական կազմը կազմված է բարձր մասնագիտական որակավորում ունեցող կադրերից, որոնք մշակույթի և արվեստի բնագավառի գիտական կոչումներ, աստիճաններ և պատվավոր կոչումներ ունեցող մասնագետներ են։ 128 դրույքային մասնագետներից 4 -ը ակադեմիկոսներ են, 8-ը գիտության դոկտորներ, 28 թեկնածուներ, 24 պրոֆեսորներ, 44 դոցենտներ, 7 միջազգային մրցանակների դափնեկիրներ, 44 միջազգային և համառուսաստանյան մրցույթների դափնեկիրներ։ 53 մարդ արժանացել է Ռուսաստանի Դաշնության և Բաշկորտոստանի հանրապետության պատվավոր կոչումների։

Ռեկտորներ
---------

* Զագիր Իսմագիլով (1968-1988), ակադեմիայի առաջին ռեկտոր
* Զիննուր Նուրգալի (1988-2000)
* Իշմուխամետ Գալյաուտդինով (2000-2010)
* Ամինա Շաֆիկովա (2010-2012)
* Ամինա Ասֆանդյարովա (2013 թվականից)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  GRID Release 2017-05-22 — 2017-05-22 — 2017. — doi:10.6084/M9.FIGSHARE.5032286
2. ↑  Բաց մատչելիության ամսագրերի տեղեկատու — 2003.
3. ↑  «Здание Дворянского собрания». Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ ապրիլի 18-ին. Վերցված է 2017 թ․ մայիսի 18-ին.
4. ↑  «Приказ Министерства Культуры РФ от 08.12.2015 № 3004» (PDF). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2016 թ․ փետրվարի 8-ին. Վերցված է 2017 թ․ մայիսի 18-ին.
5. ↑  Академия искусств г. Уфа | УФИМСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ АКАДЕМИЯ ИСКУССТВ ИМЕНИ ЗАГИРА ИСМАГИЛОВА

Արտաքին հղումներ
----------------

* Уфимская государственная академия искусств им. Загира Исмагилова

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ուֆայի Զագիր Իսմագիլովի անվան արվեստի պետական ինստիտուտ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | ՎԿ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: n2006093450 · VIAF: 136258156 · WorldCat VIAF: 136258156 |

 |