**Դարջիլինգ** (անգլ.՝ Darjeeling), թեյ, որն աճեցվում է Հիմալայներում, Հնդկաստանի հյուսիսային լեռնային մասում գտնվող համանուն քաղաքի շրջակայքում։ Թեյի այս տեսակն աճեցվում և պատրաստվում է որոշակի պայմաններում։ Պլանտացիաները գտնվում են ծովի մակարդակից 750-2000 մետր բարձրության վրա, որտեղ զբաղեցնում են մոտավորապես 17.500 հեկտար տարածք։

Դարջիլինգի պլանտացիա
Այս թեյատեսակը երբեմն կոչվում է «թեյի շամպայն»։ Հատկապես Մեծ Բրիտանիաում և բրիտանական նախկին գաղութներում այն ավանդաբար բարձր է գնահատվում մյուս սև թեյատեսակներից։

Դրա ճիշտ թրմելու դեպքում ստացվում է բաց գույնի ըմպելիք` մշկընկույզի նուրբ, թեթև տտիպ համով և ծաղկային բույրով։ Այս հատկանիշներն ապահովվում են թեյի աճեցման հատուկ պայմաններիի շնորհիվ, որոնք են սառը և խոնավ կլիման, պլանտացիայի բարձրլեռնային դիրքը և հողի առանձնահատկությունները։

Աճեցում և արտադրություն
-----------------------

Դարջիլինգ թեյի թփեր
Դարջիլինգ թեյն աճեցվում է Դարջիլինգի շրջանի տարածքում, որը գտնվում է հնդկական Արևմտյան Բենգալիա նահանգի հյուսիսում։ Շրջանի ամբողջ տարածքում տեղակայված է ընդհանուր առմամբ թեյի 144 տնտեսություն (անգլ.՝ tea gardens), սակայն Հնդկաստանի թեյի վարչության պաշտոնական լիցենզավորում ունեն միայն 87-ը։ Միայն լիցենզավորված տնտեսություններն իրավունք ունեն իրենց արտադրանքը վաճառել «դարջիլինգ» մակնշման տակ։

| Տարի | Արտա-դրություն(տ) | Մակերես(га) | Բերքա-տվություն(кг/га) | Ամենօրյազբաղվածություն(մարդ) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2001 | 9841 | 17453 | 564 | - |
| 2002 | 9180 | 17463 | 526 | 52671 |
| 2003 | 9582 | 17580 | 545 | 52547 |
| 2004 | 10065 | 17522 | 574 | 53363 |
| 2005 | 11312 | 17539 | 645 | 53412 |
| 2006 | 10854 | 17542 | 619 | 53492 |

2006 թվականին դարջիլինգ թեյի արտադրությունը կազմել է 10.9 հազար տոննա։ Արտադրության մեջ ամեն օր զբաղված մարդկանց թիվը կազմում է 52.000 մարդ, իսկ ամբողղջ հավաքման սեզոնին այդ թիվը հասնում է 150.000-ի։
Ի տարբերություն թեյի այլ տեսակների` դարջիլինգը ֆերմենտացիայի է ենթարկվում ոչ ամբողջությամբ (~90 %), այդ պատճառով էլ այն մոտ է թեյի ուլուն տեսակին։ Դարջիլինգի համար սովորաբար օգտագործվում է թեյի թփի չինական տեսակը, այն դեպքում, երբ հնդկական և ցեյլոնյան մյուս թեյատեսակների համար օգտագործվում է թփերի ասսամյան տեսակը։ Դարջիլինգի շրջանում բացի սև թեյից ոչ մեծ քանակությամբ արտադրվում է նաև կանաչ թեյ, սպիտակ թեյ և ուլուն։

### Արտադրության փուլեր

Հավաքում
Թեյը հավաքվում է ձեռքով։ Հավաքվում են երիտասարդ թփի վերին մասում գտնվող տերևները, որոնք կոչվում են «ֆլեշ»։ Մեկ կիլոգրամ թեյի արտադրության համար պահանջվում է մոտավորապես 22.000 այդպիսի ֆլեշ, որոնցին յուրաքանչյուրը ձեռքով է հավաքվել։

Նախնական չորացում
Նախնական չորացման ընթացքում տերևը կորցնում է իր խոնավության մի մասը։ Այս գործընթացի համար տերևները հավասարապես շարվում են տարայի մեջ, որի միջով բաց են թողնում տաք ու սառը օդ։ Գործընթացը տևում է 14-16 ժամ։ 

Փաթաթում
Տերևները դրվում են մեխանիկական «ռոլերների» մեջ, որտեղ դրանք փաթաթվում են։ Այդ ժամանակ դուրս է գալիս հյութի մի մասը։ 

Ֆերմենտացիա
Անց է կացվում սառը և խոնավ տարածքներում։ Ֆերմետացիայի ընթացքում փաթաթման ժամանակ դուրս եկած հյութը թթվում է։ Գործընթացը տևում է 2-4 ժամ։

Չորացում
Ֆերմենտացիայից հետո տերևները չորացնում են չորացման մեքենաներում։ Գործընթացը տևում է 20-30 րոպե։ Սա տերևների վերամշակման վերջին փուլն է։

Տեսակավորում և փաթեթավորում
Թեյի վերամշակման ավարտից հետո այն տեսակավարում են, կշռում և փաթեթավորում։ Արտադրոության ավելի քան կեսն այնուհետև վաճառվում է Կալկաթայի թեյի փառատոնում։

Հավաքման սեզոններ
-----------------

Առաջին հավաքման դարջիլինգ: Լավ երևում է չոր տերևի բաց գույնը:
* **Առաջին հավաքում** (անգլ.՝ first flush), տեղի է ունենում մարտ-ապրիլ ամիսներին, գարնանային անձրևներից հետո։ Ունի թեթև, փափուկ համ և թարմ բույր։ Թուրմի գույնն առավելապես բաց է։ Այս շրջանում հավաքված թեյն ամենաբարձրն է գնահատվում, ամենից քիչ հանդիպողն է և ունի ամենաբարձր գինը։ Այս սեզոնին հավաքված թեյի պահպանման ժամկետը շատ ավելի քիչ է, քան երկրորդ սեզոնինը, քանի որ առաջինն արագ է կորցնում իր որակները։
* **Երկրորդ հավաքում** (անգլ.՝ second flush), տեղի է ունենում մայիս-հունիս ամիսներին։ Թուրմի գույնը սաթագույն է։ Համն առավել կպչուն է։
* **Անձրևային հավաքում** (անգլ.՝ summer flush կամ *rain flush*), տեղի է ունենում հուլիս-սեպտեմբեր ամիսներին, անձրևային սեզոնին։ Թուրմի գույնն առավել մուգ է։ Համն առավել ուժեղ է, սակայն պակաս նրբահամ։ Այս սեզոնին հավաքված թեյն ամենաքիչն է գնահատվում։
* **Աշնանային հավաքում** (անգլ.՝ autumnals), տեղի է ունենում անձրևային սեզոնից հետո, հոկտեմբեր-նոյեմբերին։ Պակաս նրբահամ է, քան առաջին երկու սեզոններին հավաքած թեյը, թուրմը պղնձագույն է։

Երբեմն առանձնացվում են նաև միջսեզոնային տարբերակներ, որոնք հավաքվում են հիմնական սեզոնների միջակայքում։ Դեկտեմբերից փետրված բերք չի հավաքվում։

Պահպանում
---------

Ինչպես և ցանկացած թեյ, դարջիլինգն զգայուն է պահպանման պայմանների նկատմամբ։ Այն ավելի լավ է հեռու պահել ուժեղ հոտերից, խոնավությունից ու արևի ճառագայթներից, վակումային փաթեթավորմամբ կամ ճենապակե կամ ապակե փակվող տարաներում։ Պահպանման լավագույն ջերմաստիճանը +17...+19 °C է։

Այս տեսակ թեյի պահպանման ժամկետը հիմնականում երկու տարուց երկար չի լինում։ Ժամանակի ընթացքում թեյը կորցնում է իրեն հատուկ նուրբ բույրը։ Այդ պատճառով էլ թարմությունը թեյի որակի գլխավոր ցուցիչներից մեկն է։ Որակով դարջիլինգը պետք է մակնշում ունենա բերքի հավաքման տարվա և սեզոնի վերաբերյալ։ Դարջիլինգի որոշակի տեսակներ կարող են պահպանվել 5 տարի և ավելի երկար և միևնույն ժամանակ թեյի համն ու բույրը կարող են լավանալ։ Այդ թեյերը կարող են ունենալ *Vintage* մակնշումը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Официальный сайт чая Дарджилинг — Вопросы и ответы Archived 2011-09-05 at the Wayback Machine..(անգլ.)
2. 1 2 3 4  Официальный сайт Чайного управления Индии. Статистика по чаю Дарджилинг.(անգլ.)
3. ↑  Официальный сайт округа дарджилинг. Информация о чайных хозяйствах. Archived 2014-02-20 at the Wayback Machine.(անգլ.)
4. ↑  Официальный сайт чая Дарджилинг — The present scenario Archived 2011-07-02 at the Wayback Machine.(անգլ.)
5. ↑  *Похлёбкин В. В.*. Чай, его история, свойства и употребление.
6. ↑  Официальный сайт округа Дарджилинг. О производимых типах чая. Archived 2014-02-21 at the Wayback Machine.(անգլ.)
7. ↑  Официальный сайт чая Дарджилинг. Сбор Archived 2011-10-06 at the Wayback Machine.(անգլ.). Стадии обработки Archived 2012-02-13 at the Wayback Machine.(անգլ.)
8. ↑  Сезоны сбора чая «Даржилинг»

Ըմպելիքներ