**Աննա Մագդալինա Թորեսեն**, ի ծնե` Կրագ (դան․՝ Anne Magdalene Thoresen, հունիսի 3, 1819(1819-06-03), Ֆրեդերիսիա, Դանիա - մարտի 28, 1903(1903-03-28), Կոպենհագեն, Դանիա), դանիացի-նորվեգացի բանաստեղծ, վիպասան, կարճ պատմվածքների հեղինակ և դրամատուրգ։ Համարվում է, որ նա ազդել է մի շարք գրողների վրա` իրենց կերպարները նրա նմանողությամբ ստեղծելու համար։ Նրա խորթ աղջիկը` Սյուզաննա Իբսենը, ամուսնացած է եղել Հենրիկ Իբսենի հետ։

Անձնական կյանք
--------------

Ծնվել է Ֆրեդերիսիայում, Դանիայում, աղքատ նավավար Թոմաս Նիելսեն Կրագի և Աննա Քրիստին Փեդերսենի դուստրն է։ Մագդալինան արտաամուսնական երեխա էր, և նրա մանկությունն անցել է իր տատիկի հետ։ 14 տարեկանում, իր տատիկի մահից հետո նա վերադարձել է ծնողների մոտ ու ապրել է նրանց հետ 6 տարի։ Մանկուց առանձնացել է իր անկախ բնավորությամբ, սիրել է կարդալ ու գրել է բանաստեղծություններ։ 20 տարեկանում մանկավարժության դասընթաց է ավարտել Կոպենհագենում, իսկ 1842 թվականին տեղափոխվել է Նորվեգիա, որտեղ դաստիարակչուհի է դարձել պաստոր Հանս Կոնրադ Թորեսենի ընտանիքում։ Նրա շնորհիվ Մագդալինան լավ ծանոթացել է նորվեգացի գյուղացիների կյանքին ու սիրել է նորվեգական խիստ բնությունը, որը բազմաթիվ անգամներ նկարագրել է իր պատմություններում։ Մեկ տարի անց ամուսնացել է պաստորի հետ և նրա հետ տեղաթոխվել է Բերգեն։ Նրանք միասին ապրել են գրեթե 17 տարի և ունեցել են 4 երեխա։ Պաստորը հինգ երեխա ուներ նախորդ ամուսնությունից, այդ թվում և` Սյուզաննա, ով հետո դարձել է Հենրիկ Իբսենի կինը և ում վրա Մագդալինան մեծ ազդեցություն է ունեցել։ 
1858 թվականին իր ամուսնու մահից հետո նա տեղափոխվել է Կոպենհագեն (1861), հետո` 1866 թ.-ին` Օսլո։ Կոպենհագենում ապրել է մինչև 1870 թվականը։ Մահացել է Կոպենհագենում, 1903 թվականին։

Կարիերա
-------

Բերգենում Թորեսենների տունը հանդիպման վայր էր դարձել գրողների ու դերասանների համար։ 1850 թվականին Ուլե Բուլը թատրոն է հիմնում Բերգենում` կոչելով այն Det norske Theater: Թորեսենը չորս պիես է գրել, որոնք անանուն կերպով բեմադրվել են թատրոնում։ Թատրոնի միջոցով նա ծանոթացել է դրամատուրգ Հենրիկ Իբսենի հետ։ Նա ծանոթ էր Բյոռնստեռնե Բյոռնսոնին, ով 1860 թվականին տպագրել էր նրա *Digte af en dame* ժողովածուն։ Նրա վեպերից են. *Studenten* (1862), *Signes Historie* (1864), *Min Bedstemoders Fortælling* (1867) և *Solen i Siljedalen* (1868): Հաջողված պիեսներից է *Et rigt Parti*, որն առաջին անգամ բեմադրվել է Դանիական արքայական թատրոնում, 1870 թվականին, ավելի ուշ` Ստոկհոլմում և Օսլոյում։ 1872 թվականին հրատարակել է ճամփորդական *Billeder fra Vestkysten av Norge* գիրքը։

Ազդեցություն
------------

Թորեսենի անձնական կյանքը նորվեգական գրականության մեջ մի քանի կանացի կերպարների նախատիպ է դարձել, ներառյալ` Իբսենի *Ռեբեկա Վեսթը* և *Էլիտա Վանգելը*, Բյոռնսոնի *Մարի Ստյուարտը* և *Պետրան*։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Norsk biografisk leksikon(նորվ.) — Kunnskapsforlaget. — ISSN 2464-1502
2. 1 2 3 4  FemBio տվյալների շտեմարան (գերմ.)
3. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #124939449 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
4. ↑  LIBRIS — 2018.
5. ↑  Norsk biografisk leksikon(նորվ.) — Kunnskapsforlaget. — ISSN 2464-1502
6. 1 2 3  Johnsrud Ellen Birgitte։ «Magdalene Thoresen»։ in Helle, Knut։ *Norsk biografisk leksikon* (Norwegian)։ Oslo: Kunnskapsforlaget։ Վերցված է հունիսի 22, 2010
7. 1 2  «Magdalene Thoresen»։ *Store norske leksikon* (Norwegian)։ Oslo: Kunnskapsforlaget։ Վերցված է հունիսի 22, 2010
8. ↑  Beyer Edvard (1975)։ *Norges Litteraturhistorie* (Norwegian) **3**։ Oslo: Cappelen։ էջեր 555–558։ ISBN 82-02-02996-1

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Գուտենբերգ նախագիծ · gravsted.dk · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Մեծ նորվեգական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 90079914 · GND: 124939449 · ISNI: 0000000053761736 · LCCN: no93026286 · NKC: jx20120203028 · NTA: 143289403 · NUKAT: n2012141410 · LIBRIS: 254801 · SUDOC: 069258295 · VIAF: 25550020 · WorldCat VIAF: 25550020 |

 |

 |