**Նեստոր Կառլոս Կիրշներ Օստոիչ** (իսպ.՝ Néstor Carlos Kirchner Ostoić, փետրվարի 25, 1950(1950-02-25)[…], Ռիո Գալյեգոս, Արգենտինա - հոկտեմբերի 27, 2010(2010-10-27)[…], El Calafate, Սանտա Կրուս, Արգենտինա),Արգենտինայի նախագահը 2003 թվականի մայիսի 25-ից մինչև 2007 թվականի հոկտեմբերի 28-ը։

2007 թվականի հունվարի 11-ին նախագահ Նեստոր Կիրշները օրենք է ստորագրել, ըստ որի՝ Արգենտինան պաշտոնապես ճանաչում է Հայոց ցեղասպանությունը։

Կենսագրություն
--------------

Նեստոր Կիրշները ծնվել է 1950 թվականի փետրվարի 25-ին Ռիո Գալիեգոսում (Պատագոնիա, Արգենտինա)՝ ներգաղթյալների ընտանիքում։ Հայրը գերմանախոս շվեյցարացի էր, որը Ռիո Գալիեգոսում առաջին ատամնատեխնիկն էր։ Նա փոստում հեռախոսավար է աշխատել, որտեղ ծանոթացել էր խորվաթական ծագում ունեցող չիլիացի Մարիա Խուանա Օսթոիչի հետ, որի հետ շուտով ամուսնացել է։ Նրանք ունեցել են երեք երեխա՝ Ալիսիան (ապագայում՝ սոցիալական զարգացման նախարար), Նեստորը (Արգենտինայի ապագա նախագահ) և Մարիա Քրիստինան (ապագայում դարձել է դեղագործ)։

Նեստորը 1976 թվականին ավարտել Է Լա Պլատայի ազգային համալսարանը և ստացել իրավաբանի դիպլոմ։ 1975 թվականին ամուսնացել է համակուրսեցի Քրիստինա Ֆեռնանդեսի հետ։ Համալսարանն ավարտելուց հետո վերադարձել է հայրենի քաղաք և զբաղվել փաստաբանական գործունեությամբ։ Ռազմական բռնապետության տարիներին նա ստիպված էր հաճախ թաքնվել իր ընկերների իշխանություններից։ Մի անգամ նրան ձերբակալել են, բայց 3 օր անց ազատ ազատ արձակել։

1982 թվականին սկսել է աշխատել Սանտա Կրուս նահանգի վարչակազմում, 1987 թվականին գլխավորել է հայրենի քաղաքի վարչակազմը, իսկ 1991 թվականին դարձել Սանտա Կրուս նահանգի նահանգապետ։

2003 թվականի ընտրություններում հաղթել է Արգենտինայի նախկին նախագահ Մենեմին։

Նախագահություն
--------------

Կիրշները ապրել է աղքատ երկրում, որտեղ տնտեսական ճգնաժամ էր տիրում։ Արգենտինան մի երկիր էր, որը ժամանակին Եվրոպայի զարգացած երկրների հետ նույն մակարդակի վրա էր գտնվում, սակայն հայտնվել էր տնտեսական խնդիրների, պարտքերի և կոռուպցիայի մեջ։

Շուտով՝ իշխանության գալուց հետո, Կիրշները փոփոխություններ է կատարել Արգենտինայի Գերագույն դատարանում։ Նա մեղադրել է որոշ դատավորների դրամաշորթության մեջ և ճնշում գործադրել նրանց վրա, որպեսզի նրանք հրաժարական տան, ինչպես նաև նպաստել է մյուս երկու դատավորների հեռացմանը։ Իրավունքի աջակից և կրոնական պահպանողական դատավորների մեծամասնության փոխարեն նա նշանակել է նորերի, ովքեր գաղափարապես ավելի մոտ են եղել իրեն, այդ թվում՝ երկու կանանց (նրանցից մեկը՝ ընդհանուր առմամբ ճանաչված աթեիստ էր)։ Կիրշները նաև բազմաթիվ գեներալների և ծովակալների ստիպել է հրաժարական տալ, որոնցից մի քանիսի հեղինակությունը արատավորվել է «կեղտոտ պատերազմի» ոճրագործություններով։

Կիրշները գաղտնազերծել է հատուկ ծառայությունների արխիվները, որոնք տեղեկություններ են պարունակել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո երկրում ապաստան գտած նացիստական ռազմական հանցագործների մասին։ Նեստոր Կիրշները սկսել է երկրի արտաքին պարտքի վճարումը, երկիրը դուրս է բերել պատմության «մութ շերտից»։

Արտաքին քաղաքականության մեջ ԱՄՆ-ի հետ «հավասարակշռված» հարաբերությունների կողմնակիցն էր, շարունակել է Ֆոլքլենդյան կղզիների հարցով Մեծ Բրիտանիայի հետ երկխոսությունը, կողմնակից էր Ալբիոնի հետ հարաբերությունների ջերմացմանը և կայունացմանը։ Եվրոպայի հետ հարաբերությունները Կիրշների նախագահության օրոք սառել են, Արգենտինան համաձայն չէր ԱՀԿ-ում ԵՄ դիրքորոշման հետ։ Կենտրոնական դեր էր հատկացնում Միավորված ազգերի կազմակերպության (ՄԱԿ) միջազգային խնդիրների լուծման գործում։ ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի ընդլայնման հակառակորդն էր Գերմանիայի, Ճապոնիայի, Հնդկաստանի և Բրազիլիայի հաշվին։ Կիրշները մեծ ուշադրություն է դարձրել ահաբեկչության դեմ պայքարին, հանդես եկել Ռուսաստանում ահաբեկչությունների դատապարտմամբ։ Եղել է ՄԱԿ-ի խաղաղապահ գործողություններին Արգենտինայի մասնակցության կողմնակից։ Պաշտպանում էր միջուկային զենքի չտարածման քաղաքականությունը և զինաթափումը։ Դատապարտել Է Իրաքում ՆԱՏՕ-ի ռազմական գործողությունը՝ համարելով, որ կարգավորման գլխավոր դերը պետք է զբաղեցնի ՄԱԿ-ը։ Մերձավորարևելյան հակամարտությունում նա դատապարտել է ինչպես պաղեստինցիներին, այնպես էլ իսրայելցիներին։ Ամերիկացիների կողմից Կուբայի շրջափակման հակառակորդն էր։

Քիրշների «Հաղթանակի ճակատ» կուսակցությունը հաղթանակ է տարել 2005 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում (հավաքել է ընտրողների ձայների ավելի քան 40 տոկոսը)։

Սակայն 2007 թվականին նա հայտարարել է, որ չի առաջադրվի Արգենտինայի նախագահի պաշտոնում՝ չնայած երկրի բնակչության ավելի քան 60 տոկոսի աջակցությանը։ Երկրի նախագահի պաշտոնից հրաժարական է տվել 2007 թվականի հոկտեմբերի 28-ին՝ նոր նախագահի՝ նրա կնոջ՝ Քրիստինա Կիրշների ընտրության կապակցությամբ։

Քննադատություն
--------------

Չնայած ժողովրդի կողմից նրա բարձր աջակցությանը, քննադատության է ենթարկվել որոշ լրագրողների և քաղաքագետների կողմից, որոնք Նեստորին մեղադրել են իշխանության չարաշահման, ինչպես նաև պետության ավելորդ կենտրոնացման մեջ։

Նախագահությունից հետո
---------------------

Հրաժարականից հետո Կիրշները «բուենոսայրեսյան» բակերում ազդեցիկ կերպար էր մնացել։ 2009 թվականի դեկտեմբերի 3-ին ընտրվել է ազգային կոնգրեսի պատգամավոր։ 2010 թվականի փետրվարի 7-ին Նեստոր Կիրշների մոտ տեղի է ունեցել քներակի զարկերակի արգելափակումը, որից հետո շտապ հոսպիտալացվել է և վիրահատվել։

2010 թվականի մայիսին Նեստոր Կիրշներն Արգենտինայի Կամպանա քաղաքում Հարավամերիկյան ազգերի միության կազմակերպության արտակարգ գագաթնաժողովում ընտրվել է գլխավոր քարտուղար։ Պատգամավորի կարագավիճակում նա տիկնոջ՝ նախագահի հետ ակտիվորեն աջակցում էր միասեռ ամուսնությունների օրինականացման մասին օրենքին։

Մահացել է 2010 թվականի հոկտեմբերի 27-ին Սանտա Կրուս պրովինցիայի Էլ Կալաֆատե քաղաքի հիվանդանոցում՝ սրտի կանգից՝ 60 տարեկան հասակում։ Թաղված է երկրի հարավային մասում գտնվող իր հայրենի Ռիո Գալյեգոս քաղաքում։ Հուղարկավորության արարողությունը գլխավորել է նրա այրին՝ Քրիստինա Կիրշները, որն ուղեկցվել է մի քանի հազար մարդկանցով։ Բրազիլիայում և Վենեսուելայում հայտարարվել է եռօրյա սուգ։

Անձնական կյանք
--------------

Կինը՝ Քրիստինա դե Կիրշները, 2007 թվականից մինչև 2015 թվականը հանդիսացել է Արգենտինայի նախագահ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Encyclopædia Britannica
2. 1 2 3 4  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
3. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
4. 1 2
5. ↑  Los restos de Néstor Kirchner descansan en un gran mausoleo (իսպ.) // *El País* — Madrid: Grupo Prisa, 2011. — ISSN 1576-3757; 1134-6582
6. ↑
7. ↑  «Скончался экс-президент Аргентины Нестор Киршнер». ՌԻԱ Նովոստի. 27 октября 2010 года.
8. ↑  Homenajean a Néstor Kirchner por la ley de reconocimiento del Genocidio Armenio (in Spanish)
9. ↑  «*«Нестор Киршнер „единогласно" избран генсеком УНАСУР»*». Latindex. 4 мая 2010 года. Արխիվացված է օրիգինալից 2010 թ․ մայիսի 6-ին.
10. ↑  «*Boda gay: para Bergoglio es una "movida del Diablo" y Kirchner lo acusó de presión*». El Cronista Comercial. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 29-ին. Վերցված է 2011 թ․ սեպտեմբերի 24-ին.
11. ↑  «*«В Аргентине похоронили экс-президента»*» (ռուսերեն). «Частный корреспондент». 30 октября 2010 года. Արխիվացված է օրիգինալից 2010 թ․ հոկտեմբերի 31-ին. Վերցված է 2010 թ․ հոկտեմբերի 30-ին.

Գրականություն
-------------

* Domínguez, Jorge (2010). *Contemporary U.S.-Latin American Relations*. Routledge. ISBN 978-1138786325.
* Epstein, Edward (2006). *Broken promises? The Argentine crisis and Argentine democracy*. United Kingdom: Lexington Books. ISBN 978-0-7391-0928-1. Վերցված է 2012 թ․ դեկտեմբերի 30-ին.
* Fraga, Rosendo (2010). *Fin de ciKlo* (Spanish). Buenos Aires: Ediciones B. ISBN 978-987-627-167-7.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
* Gatti, Daniel (2003). *Kirchner, el amo del feudo*. Argentina. ISBN 9874359536.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ location missing publisher (link)
* Hedges, Jill (2011). *Argentina: A modern history*. United States: I.B.Tauris. ISBN 978-1-84885-654-7. Վերցված է 2013 թ․ նոյեմբերի 27-ին.
* Kaufman, Alejandro (2011). «What's in a Name: The Death and Legacy of Néstor Kirchner». *Journal of Latin American Cultural Studies*. **20** (1): 97–104. doi:10.1080/13569325.2011.562635.
* Kozloff, Nicholas (2008). *Revolution!: South America and the Rise of the New Left*. New York: Palgrave Macmillan. ISBN 978-0-230-61754-4.
* Lanata, Jorge (2014). *10K* (Spanish). Argentina: Planeta. ISBN 978-950-49-3903-0.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
* Lessa, Francesca (2012). *Amnesty in the Age of Human Rights Accountability: Comparative and international perspectives*. United States: Cambridge University Press. ISBN 978-1-107-02500-4.
* Majul, Luis (2009). *El Dueño* (PDF) (Spanish). Argentina: Planeta. ISBN 978-950-49-2157-8.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
* Mendelevich, Pablo (2013). *El Relato Kirchnerista en 200 expresiones* [*The Kirchnerite speech in 200 words*] (Spanish). Argentina: Ediciones B. ISBN 978-987-627-412-8.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
* Mosley, Paul (2012). *The Politics of Poverty Reduction*. United Kingdom: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-969212-5.
* Newman, Graeme (2010). *Crime and Punishment around the World*. England: ABC-Clio. ISBN 978-0-313-35133-4.
* Petras, James; Veltmeyer, Henry (2016). *What's Left in Latin America?: Regime Change in New Times*. Routledge. ISBN 978-1-134-76162-3.
* Reato, Ceferino (2015). *Doce noches* [*Twelve nights*] (Spanish). Argentina: Sudamericana. ISBN 978-950-07-5203-9.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
* Reato, Ceferino (2010). *Operación Primicia: El ataque de Montoneros que provocó el golpe de 1976* (Spanish). Buenos Aires: Sudamericana. ISBN 978-950-07-3254-3.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
* Romero, Luis Alberto (2013). *La larga crisis argentina* [*The long Argentine crisis*]. Argentina: Siglo Veintiuno Editores. ISBN 978-987-629-304-4.
* Vargas Llosa, Álvaro (2014). *Últimas noticias del nuevo idiota iberoamericano* [*Latest news from the new iberoamerican useful idiot*] (Spanish). Colombia: Planeta. ISBN 978-950-49-4106-4.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Позиция Аргентины по основным международным проблемам
* Néstor Kirchner at the Encyclopædia Britannica
* Néstor Kirchner at the *Casa Rosada* website (իսպ.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · Find A Grave · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Notable Names Database · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 15125981z · CiNii: DA18421053 · GND: 129983721 · GTAA: 119006 · ISNI: 0000000110728191 · LCCN: no2003082276 · NKC: jo2016898154, ko2016898175 · NLP: a0000002876517 · NTA: 303577959 · NUKAT: n2018286385 · SUDOC: 077221702 · VIAF: 79548176, 251145542801196642135 · WorldCat VIAF: 79548176, 251145542801196642135 |

 |

 |