Իտալական արվեստի թանգարանը (իսպ։ Museo de Arte italiano) պետական թանգարան է Լիմայում (Պերու), որը գտնվում է մշակույթի ազգային ինստիտուտի ղեկավարման ներքո։ Այն Պերուի միակ եվրոպական արվեստի թանգարանն է։

Front view of the museum.

Պատմություն
-----------

Իտալական արվեստի թանգարանը Պերուի իտալական համայնքի կողմից նվիրաբերվել է 1921 թվականին անկախության 100-ամյակի կապակցությամբ։ Դրա պաշտոնական բացումը տեղի է ունեցել 1923 թվականի նոյեմբերի 11-ին։

Երկար տարիներ աշխատելուց հետո 1972 թվականին թանգարանն անցավ մշակույթի ազգային ինստիտուտի տնօրինությանը։ Հաստատությունը նվիրատվություններ է ստացել իտալացի ժամանակակից նկարիչներից, 1989 և 1990 թվականներին մշտական հավաքածուն համալրվել է ևս 35 արվեստի գործերով։ 1991 թվականից ի վեր զգալի ջանքեր են գործադրվել բուն թանգարանի շենքի և հավաքածուի վերականգնման և վերագնահատման ուղղությամբ։ Այս պահին այդ քայլերը ձեռնարկվում են Իտալիայի դեսպանատան և իտալական արվեստի թանգարանի բարեկամների ասոցիացիայի մշտական աջակցության շնորհիվ։

Թանգարան
--------

Շենքը բաց է երդմնակալության պահից։ Նախագիծը փոխանցվել է իտալացի ճարտարապետ Գաետանո Մորետտիին, ով նաև նախագծել է չինական շատրվանը, որը չինական համայնքի նվերն է Անկախության տոնակատարությանը։ Այն գտնվում է Լիմայի պատմական կենտրոնում Պասեո դե լա Ռեպուբլիկա պողոտայի երկրորդ թաղամասում։ Այն ունի մեծ բակ, ավտոկայանատեղիներ և 6 սրահ՝ իր մշտական հավաքածուն ցուցադրելու և այնտեղ անցկացվող ժամանակավոր ցուցահանդեսների համար։ Երկրորդ սենյակում կա մեծ վիտրաժային պատուհան՝ ոգեշնչված Բոտիչելիի «Պրիմավերա» նկարից։

Շենքը կառուցվել է 16-րդ դարում և ունի Բրամանտեի ճարտարապետության տարրեր, ռելիեֆներ և դեկորատիվ մանրամասներ, որոնք ոգեշնչված են Դոնատելլոյից, Գիբերտիից, Միքելանջելոյից և Բոտիչելլիից։ Ճակատը զարդարված է իտալական գլխավոր քաղաքների խորհրդանիշներով և վենետիկյան երկու խճանկարներով ՝ Իտալիայի պատմության ամենահայտնի մարդկանց պատկերներով։

Մշտական հավաքածու
-----------------

Արվեստի գործերի առաջին ընտրությունը, որոնք պետք է մտնեին թանգարանի մշտական հավաքածուի մեջ, պատրաստել է Մարիո Վանինի Պարենտին։ Այսպիսով, նա ձեռք բերեց ավելի քան 200 բնօրինակ արվեստի գործերի հավաքածու, ներառյալ քանդակներ, նկարներ, գծանկարներ, փորագրություններ և կերամիկա։ Այսպիսով, թանգարանում ներկայացված է Իտալիայի բոլոր շրջանների արվեստը։ Հավաքածուի մեծ մասը թվագրվում է 20-րդ դարի սկզբով, թեև ավանգարդային շարժումն այստեղ բացակայում է։

Ծառայություններ
---------------

Թանգարանն ունի կարևոր գրադարան, որը պարունակում է կարևոր տեղեկատվական նյութեր և գրքեր իտալացի նկարիչների մասին, որոնք ներկայացված են թանգարանում, ինչպես նաև նրա պատմությունը։ Նրա հավաքածուի մասին կան մի քանի տեսալսողական նյութեր։ Մեկ այլ ծառայություն է կատալոգը, որն ունի ավելի քան 300 էջ, ամբողջական տեղեկատվությամբ մշտական հավաքածուի մաս կազմող 313 արվեստի գործերի, ինչպես նաև իտալացի նկարիչների կենսագրությունների մասին, որոնց աշխատանքներն այնտեղ ցուցադրվում են։

Էքսկուրսիաներ կույր մարդկանց համար
----------------------------------

1998 թվականից թանգարանն առաջարկում է էքսկուրսիաներ կույրերի համար։ Այս եզակի ծառայությունը թանգարանի փիլիսոփայության մի մասն է, որի նպատակն է արվեստն ու մշակույթը հասցնել բոլոր մարդկանց։ Հատուկ ձեռնոցներով նրանք կարող են դիպչել բրոնզե և մարմարե քանդակների հավաքածուին, ինչը եզակի փորձ է, որը միայն նրանք կարող են զգալ, քանի որ արգելվում է հասարակության լայն զանգվածներին դիպչել արվեստի գործերին։

Իտալական արվեստի թանգարանի բարեկամների ասոցիացիա
------------------------------------------------

Թանգարանը, ինչպես իր հավաքածուն, պահանջում է մշտական խնամք և վերականգնում, որի ծախսերը բավականին նշանակալի են։ Այդ իսկ պատճառով թանգարանն իր սկզբնական շքեղության մեջ ներդրում ունենալու և պահպանելու համար 1991 թվականին Պերուում Իտալիայի դեսպանի նախաձեռնությամբ ստեղծվեց Իտալական արվեստի թանգարանի բարեկամների ասոցիացիան։ Դրա հիմնական նպատակն է խթանել բոլոր գործողությունները, որոնք օգնում են պահպանել, թարմացնել, վերակենդանացնել և խթանել թանգարանային կյանքը։

Նորություններ
-------------

Թանգարանը, Բացի Պերուի ամենակարևոր հավաքածուներից մեկը ունենալուց, նաև հյուրընկալեց մի քանի կարևոր ժամանակավոր ցուցահանդեսներ, ինչպիսիք են "Giotto in Padua" - ն 2004 թվականին, որը ներկայացնում էր Սկրովեգնիի մատուռի պաշտոնական կրկնօրինակը, որը նախկինում շրջում էր Եվրոպայի և Հարավային Ամերիկայի այլ երկրներում։ "Del mito al sueño. Rodin... Dalí" 2008 և 2009 թվականներին, որը ներառում էր Սումայայի թանգարանին պատկանող 30 քանդակներ վեց եվրոպացի վարպետներ՝ Օգյուստ Ռոդեն, Սալվադոր Դալի, Էդգար Դեգա, Էմիլ Անտուան Բուրդել, Պիեռ-Օգյուստ Ռենուար և Ջորջիո դե Կիրիկո։

Հավաքածու
---------

Թանգարանի նոր ժամանակավոր ցուցադրությունը, որը կոչվում է "Հավաքածու", հանրության համար բաց կլինի 2010 թվականի մայիսին։ Այստեղ կներկայացվի Լիմայում Իտալիայի դեսպան Ֆրանչեսկո Ռաուզիի մասնավոր հավաքածուն։ Ցուցահանդեսին հանրությանը կներկայացվեն արվեստի 40 գործեր ՝ քանդակներից մինչև նկարներ, այդ թվում ՝ ռուսական ավանգարդ արվեստի գործեր և Իտալիայի, Բրազիլիայի, Կանադայի, Կորեայի և Միացյալ նահանգների նկարիչների ժամանակակից պլաստիկ արտահայտություններ։ Պերուից ցուցահանդեսում կներկայացվեն Ֆերնանդո դե Շիշլոյի որոշ աշխատանքներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Museum of Italian Art in Facebook
* National Culture Institute
* Blind people visiting the Museum of Italian Art