**Գևորգ Խաչատուրի Սուքիասյան** (1894), (1979)գյուղատնտեսական արտադրության խորհրդային հայ կազմակերպիչ։ Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1950)։

Կենսագրություն
--------------

Գևորգ Խաչատուրի Սուքիասյանը ծնվել է 1894 թվականին Ռուսական կայսրության Երևանի գավառի Բամբակաշատ գյուղում (այժմ՝ ՀՀ Արմավիրի մարզ), աղքատ գյուղացու ընտանիքում։ 1901 թվականից Գևորգը սովորել է տեղի ծխական դպրոցում։ Չնայած սովորելու մեծ ցանկությանը, ֆինանսական ծանր պայմանների պատճառով 1905 թվականին Սուքիասյանը ստիպված է եղել թողնել դպրոցը։ 1906 թվականից բատրակություն է արել տեղի կուլակների մոտ, 1912 թվականին եղել է դարբնի աշակերտ, իսկ մինչև 1914 թվականը եղել է վարձու բանվոր մասնավոր արհեստանոցներում ։

1916 թվականին Գևորգ Սուքիասյանը զորակոչվել է ռուսական կայսերական բանակ։ Մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմին, սակայն 1917 թվականին ծանր հիվանդության պատճառով զորացրվել է։ Վերադառնալով հայրենի Բամբակաշատ գյուղ՝ Սուքիասյանը զբաղվել է գյուղատնտեսությամբ։ 1920 թվականին գյուղական աշխատավորների հետ ակտիվորեն մասնակցել է գյուղում խորհրդային իշխանության հաստատման համար մղվող պայքարին։ Նույն թվականի վերջին նշանակվել է Բամբակաշատ գյուղի հեղկոմի նախագահի պաշտոնում։ 1921 թվականի փետրվարյան ապստամբության ժամանակ Սուքիասյանը ենթարկվել է հալածանքների, սակայն ապստամբության ճնշումից հետո կրկին զբաղեցրել է հեղկոմի նախագահի պաշտոնը։ 1922 թվականի դեկտեմբերին Սուքիասյանն ընտրվել է Բամբակաշատի գյուղական խորհրդի գործկոմի նախագահ։ 1923 թվականին նա ընդունվել է ՌԿ (բ)Կ / ՀամԿ (բ) Կ/ ԽՄԿԿ շարքերը [2]։ Նույն թվականի նոյեմբերից զբաղեցրել է ՀԿԿ Հոկտեմբերյանի շրջկոմի գործկոմի գյուղատնտեսության բաժնի վարիչի պաշտոնը։ 1925-1928 թվականներին Սուքիասյանն աշխատել է Հայկական բամբակի կոմիտեի ձեռնարկություններում, եղել է Մարգարա, Արմավիր և Նալբանդյան գյուղերի մթերման կայանների վարիչ։ 1928 թվականին նշանակվել է Հոկտեմբերյանի բամբակազտիչ գործարանի տնօրեն և պաշտոնավարել մինչև 1936 թվականը։

1928 թվականին Խորհրդային Միությունում ստեղծվել են մեքենատրակտորային կայաններ (ՄՏԿ), և Սուքիասյանը դարձել է Հոկտեմբերյանի ՄՏԿ-ի տնօրեն։ Սուքիասյանը աշխատանքի սկզբնական շրջանում կապեր է հաստատել ՀԽՍՀ Հոկտեմբերյանի շրջանի կոլտնտեսությունների վարչությունների հետ։ Նրա գլխավորությամբ ավելացել են գյուղատնտեսական կուլտուրաների, մասնավորապես բամբակի մշակության մեքենայական աշխատանքների ծավալը, արտադրությունում ներդրվել են նաև առաջավոր փորձն ու գիտական ժամանակակից նվաճումները։ Սուքիասյանն անձամբ եղել է կոլտնտեսություններում՝ հետևելով տրակտորային բրիգադների աշխատանքին։ Արդյունքում բրիգադները աշխատանքները կատարել էին լավագույն ագրոտեխնիկական ժամկետներում։ Գյուղատնտեսական մշակաբույսերի բերքատվությունը բարձրացնելով՝ Հոկտեմբերյանի ՄՏԿ-ի կողմից սպասարկվող կոլտնտեսությունները ռեկորդային արդյունքների են հասել։ Սուքիասյանի աշխատանքները գնահատվել են երկրի ղեկավարության կողմից, նա պարգևատրվել է Լենինի, Աշխատանքային կարմիր դրոշի և «Պատվո նշան» շքանշաններով, «Աշխատանքային արիության համար» մեդալով։ Մինչև 1949 թվականը Հոկտեմբերյանի շրջանի կոլտնտեսությունները յուրաքանչյուր հեկտար բամբակի տնկարկներից ստացել են 29 ցենտներ բերք՝ սահմանված 18 ցենտների փոխարեն։ Այսպիսով, նախատեսված պլանը գերակատարվել է 51,6%-ով։

ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի Նախագահության 1950 թվականի հոկտեմբերի 16-ի հրամանագրով ոռոգելի հողերից բամբակի բարձր բերք ստանալու, կոլտնտեսությունների կողմից բոլոր տեսակի գյուղատնտեսական մթերքների մատակարարման պլանները կատարելու, 1949 թվականին ՄՏԿ-ի աշխատանքների համար բնամթերային վճարումները կատարելու 1950 թվականի բոլոր մշակաբույսերի ամբողջական պահանջի չափով գարնանացանի սերմացուով ապահովելու համար Գևորգ Խաչատուրի Սուքիասյանին շնորհվել է Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսի կոչում՝ նրան հանձնելով Լենինի շքանշան և Մուրճ ու մանգաղ ոսկե մեդալ։

Հետագա տարիներին Սուքիասյանի գլխավորությամբ Հոկտեմբերյանի ՄՏԿ-ն համակարգված կերպով գերակատարել է սահմանված արտադրական պլանները՝ մեծապես խնայելով գումար և վառելիք, նրա ղեկավարած ՄՏԿ-ն Հայկական ԽՍՀ առաջավոր կայաններից է եղել։ 1958 թվականին, մեքենատրակտորային կայանների լուծարումից հետո, Սուքիասյանը դարձել է նորաստեղծ Հոկտեմբերյանի վերանորոգման տեխնիկական կայանի տնօրեն։ Կայանը Սուքիասյանի ղեկավարությամբ սկսել է սպասարկել 28 կոլտնտեսություն և սովխոզ։ Արդեն յոթնամյա պլանի առաջին տարում (1959) կայանը աշխատանքի մեծ արդյունքներ է գրանցել՝ մեքենաների վերանորոգման տարեկան պլանը կատարվել է 130%-ով, հողափորման աշխատանքների պլանը՝ 363%-ով, իսկ նոր տեխնիկայի վաճառքի պլանը՝ 122%-ով։ Յոթնամյա պլանի արդյունքներով Սուքիասյանը պարգևատրվել է «Աշխատանքային արիության համար» երկրորդ մեդալով։ Հետագայում ստեղծվել է Հոկտեմբերյանի շրջանային «Գյողտեխնիկա» միավորումը, որի կառավարիչ նշանակվել է Սուքիասյանը։ Ութերորդ հնգամյա պլանի արդյունքներով աշխատանքային ձեռքբերումների համար Սուքիասյանը պարգևատրվել է Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշանով։ Սուքիասյանը թոշակի է անցել 1975 թվականին։

Գևորգ Խաչատուրի Սուքիասյանը նաև ակտիվ հասարակական գործունեություն է իրականացրել, ընտրվել է ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի չորս գումարումների պատգամավոր։

Պարգևներ
--------

* Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի նախագահության 1950 թվականի հոկտեմբերի 16-ի հրամանագիր, Լենինի շքանշան և Մուրճ և մանգաղ ոսկե մեդալ)՝ ոռոգելի հողերից բամբակի բարձր բերք ստանալու, կոլտնտեսությունների կողմից բոլոր տեսակի գյուղատնտեսական մթերքների մատակարարման պլանները կատարելու, 1949 թվականին ՄՏԿ-ի աշխատանքների համար բնամթերային վճարումները կատարելու և 1950 թվականի գարնանացանի ամբողջական պահանջի չափով բոլոր մշակաբույսերի սերմերով ապահովելու համար,
* Լենինի շքանշան (24.11.1945),
* Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշան (8.04.1971),
* Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան (23.11.1940),
* Պատվո նշան շքանշան (8.02.1944),
* «Աշխատանքային արիության համար» երկու մեդալ (06/15/1946, 04/30/1966)։

Գրականություն
-------------

* *Саакян В. М. Геворкян В. А.* Сукиасян Геворк Хачатурович // Герои Социалистического Труда Армении = Հայաստանի սոցիալիստական աշխատանքի հերոսները. — Ер.: Айпетрат, 1960. — С. 104—110. — 325 с.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Лица, удостоенные почётных званий СССР. Герои Социалистического Труда // Армянская советская энциклопедия / Виктор Амазаспович Амбарцумян. — Ер. 1987. — Т. 13. Советская Армения. — С. 666. — 688 с.
2. 1 2  Герои Социалистического Труда Армении, 1960, էջ 105
3. ↑  Герои Социалистического Труда Армении, 1960, էջ 105—106
4. 1 2 3  Герои Социалистического Труда Армении, 1960, էջ 106
5. 1 2  Герои Социалистического Труда Армении, 1960, էջ 107
6. 1 2 3 4 5 6 7   Գևորգ Սուքիասյան «Երկրի հերոսներ» կայքում
7. 1 2  Герои Социалистического Труда Армении, 1960, էջ 108
8. ↑  Герои Социалистического Труда Армении, 1960, էջ 109

Արտաքին հղումներ
----------------

* Геворк Хачатурович Сукиасян «Երկրի հերոսներ» կայքում
* «Сукиасян Геворк Хачатурович». Российский государственный архив кинофотодокументов. Վերցված է 2017 թ․ օգոստոսի 20-ին.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Երկրի հերոսներ |

 |