**Սթիվեն Սքոթ Ռիչի** (փետրվարի 13, 1950(1950-02-13), Սան Ֆրանցիսկո, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), փինբոլի և վիդեոխաղերի ամերիկացի դիզայներ։ Նրա կարիերան սկսվել է 1970-ական թվականներին, Ռիչիին համարվում է պատմության ամենավաճառված փինբոլի դիզայները։ Նրան անվանում են «Շարժման տիրակալ», շնորհիվ նրա՝ գնդակի արագության, պտույտի դիզայնի և երկար, հարթ կադրերի։ Ռիչին նաև «Mortal Kombat» մարտախաղերի հերոս Շաո Կանի օրիգինալ ձայնն էր։ Ծառայում էր, որպես «Մորտալ Կոմբատ ‖»-ի, «Mortal Kombat 3»-ի հաղորդավար և «Mortal Kombat 3»-ի նորույթնների հայտարարող։ Նա փինբոլի դիզայներ՝ Մարկ Ռիչիի ավագ եղբայրն է։

Աթարիում անցկացրած տարիներ
--------------------------

1968-1972 թվականներին Վիետնամում և Ալյասկայում ՝ ԱՄՆ-ի առափնյա զորքերում ծառայելուց հետո, Ռիչին միացավ Աթարի ընկերությանը։ 1974 թվականին համար 50-րդ աշխատակիցն էր և բացի այդ աշխատել է հավաքման գծի վրա, որպես էլեկտրոմեխանիկական տեխնիկ։ 2 տարի անց նա տեղափոխվեց աշխատելու փինբոլի նոր ստորաբաժնում, որտեղ նա աշխատեց իր առաջին խաղի վրա՝ «*Airborne Avenger*»։ Ռիչին ստացավ «Սուպերմեն»-ի փինբոլ ստեղծելու համար լիցենզիա, որի նախահիմքը «Սուպերմեն» կոմիքսների գիրքն էր, բայց սեղանի պատրաստման վերջնական փուլում, նա առաջարկ ստացավ փինբոլի հայտնի ընկերությունից՝ Williams Electronics-ից, որին Ռիչին չէր կարող մերժել։

Williams-ում անցկացրած տարիները
-------------------------------

Ռիչին տեղափոխվեց Չիկագո՝ Իլինոյսում, Williams ընկերության շտաբ։ Ընկերության համար նրա առաջին խաղը՝ «Flash»-ը (թողարկված 1979 թվականին), ուշադրության է արժանացել իր հեղափոխական 8 ձևի դիզայնի համար։ Այն առաջին փինբոլ խաղն է, որը հագեցած է վառ լուսարձակող լամպերով և աճող ֆոնային ձայնով, որի ինտենսիվությունը ավելանում է, կախված խաղի տևողությունից։ Սա նրա ամենավաճառված փինբոլ խաղն էր, գրանցելով ավելի քան 19505 վաճառք։ 1980 թվականը Ռիչիի տարին էր, երբ նա մշակեց «Firepower»-ը (առաջին էլեկտրական փինբոլը մուլտիբոլ գործառույթով, ինչպես նաև շարժման գոտին փոխելու հնարավորությամբ)։ 8 ամիս անց նա մշակեց «Black Knight»-ը, որը տարբերվում էր երկաստիճան խաղադաշտի և արտոնագրված «Magna-Save» գործառույթի առկայությունով։

1981 թվականին թողարկված Hyperball-ից հետո, Ռիչին դադար վերցրեց փինբոլի խաղեր մշակելուց, որպեսզի մշակի վիդեոխաղեր իր նորաստեղծ ընկերությունում՝ King Video Design-ում։ «Devastator»-ը 68000 միկրոպրոցեսոր ունեցող առաջին վիդեոխաղն էր և այն տպավորիչ 3D թռչող-կրակող խաղ էր զարմանալի գրաֆիկայով։ Նա առաջինն էր, որը տեսագրված գունավոր պատկերները վիդեոխաղի համակարգ տեղափոխեց որպես օբյեկտներ։ Դրանից հետո նա վերադարձավ փինբոլին 1986 թվականի «High Speed»-ով,որը հիմնված էր իր կյանքի իրական պատմության վրա,երբ ոստիկանները հետապնդում էին նրա Պորշը։ Այս խաղի նյութերի ծախսը ավելի մեծ էր, քան մյուս խաղերինը, և Williams-ի որոշ հակառակորդ դիզայներներ խաղին տվեցին «High Cost» մականունը։ Ծախսերի աճը մինիմալ էր, և խաղը գրանցեց 17080 վաճառք։ Ձգող անունն էր, որ գրավեց փինբոլի շուկայի ուշադրությունը։ Դրանից հետո նա թողարկեց «F-14 Tomcat»-ը 1987 թվականին, 1989 թվականին նա թողարկեց 1980 թվականի «Black Knight»-ի շարունակությունը՝ «Black Knight 2000»-ը, որը համարվում է փինբոլի լավագույն երաժշտական սաունդթրեքը ունեցող խաղը (որի կոմպոզիտորներն էին՝ ինքը, Բրիան Լ․ Շմիթդը և Դեն Ֆորդենը)։ Այն նաև առաջին խաղերից էր, որում հայտնվել էր «Wizard Mode»-ը՝ «The King's Ransom»-ը։

Այնուհետև «*Rollergames*»-ն էր (հիմնված համանուն հեռուստասերիալի վրա, որը չեղարկվել էր խաղի ստեղծումից առաջ), այն աղմկոտ և անդուր սաունդթրեքով խաղ էր և առաջին պինդ մակերեսով խաղն էր, որում հայտնվեց զանգվածային գովազդ։ Ռիչին մշակեց «*Terminator 2: Judgment Day*»-ը, որում օգտագործվում էր Առնոլդ Շվարցնեգերի ձայնը և հերոսը նրա նմանությունը ուներ։ T2-ը Williams-ի առաջին խաղն էր, որն օգտագործում էր կետամատրիցային էկրանը(չնայած Bally-ի «*Gilligan's Island*»-ը շրջանցեց նրան շուկայում, որովհետև T2-ը մշակման ավելի երկար գրաֆիկ ուներ, և Williams-ի ղեկավարությունը մտածեց, որ մնացած խաղերն այն ավելի է պետք )։ T2-ից հետո նա մշակեց «*The Getaway: High Speed II*»-ը 1992 թվականին, 1986 թվականի «High Speed»-ի շարունակությունը։ 1993 թվականին Ռիչին թողարկեց «*Star Trek: The Next Generation*» լայնամասշտաբ խաղը, որը փինբոլի սիրահարները համարում են Ռիչիի լավագույն խաղը։ Խաղի համար Ռիչին հավաքագրեց TNG-ի ողջ դերասանական կազմը, ներառյալ՝ Պատրիկ Ստյուարտը, Մայքլ Դորնը և Ջոնաթան Ֆրեյքսը, որպեսզի կրկնեն իրենց դերերը։ Խաղը ունեցավ 11728 վաճառք։ Դա վերջին փինբոլի մեքենան էր, որը գրանցեց հնգանիշ վաճառքներ։ 1995 թվականի «*No Fear: Dangerous Sports*»-ը ավարտելուց հետո, Ռիչին լքեց Williams-ը, մտածելով, որ Williams-ին Bally-ին Midway-ին նա ավելի շատ կօգնի նորաստեղծ Atari Games-ում աշխատելով։ 1996 թվականը փինբոլի անկման սկիզբն էր, սկսած աստիճանաբար նվազող վաճառքներից, ի վերջո հասնելով փինբոլ արտադրող ընկերությունների վերացման, բացի «Stern Pinball»-ի։

Վիդեոխաղեր և այլ ներդրումներ
----------------------------

Սթիվ Ռիչին 1996 թվականին վերադարձավ Atari Games, որպես աշխատակազմի ավագ պրոդյուսեր։ Այնտեղ նա մշակեց և թողարկեց «*California Speed*» մրցավազքային խաղը, որը գրանցեց 7856 վաճառք, մոտավորապես 40 միլիոն դոլար շահույթով, 2 միլիոն դոլար բյուջեի դեպքում, 16 վիդեո ծրագրավորողների և նկարիչների անձնակազմով։ Ռիչին նաև համակարգչային խաղերի մեծ երկրպագու է, բացի այդ նաև ցեխային մոտոցիկլիստ է։ Նա նաև Williams-ի դիզայներների թիմում էր «*Defender*» խաղի համար։

Նա իր խաղերի մեծ մասի, ինչպես նաև Williams-ի և Midway-ի խաղերի ձայնային դերասանն է։ Նրա ամենահայտնի դերը Շաո Կանի դերն է «*Mortal Kombat*» խաղերի շարքում (*MKII*, *MK3*, *UMK3*, *MKT*, *MK:SM*)։ Նա է հորինել «*Mortal Kombat*» խաղի անվանումը, որը մինչև իր առաջարկը կոչվում էր ուղղակի «Combat»։ Ռիչին նաև «*Black Knight*» և « *Black Knight 2000*» խաղերում Black Knight-ի ձայնն էր, Skull-ի ձայնը «No Fear»-ում, Midway-ի «*High Impact Football*»-ում հաղորդավարի ձայնը, «*Firepower*»-ում միապաղաղ ձայնը և փոքր դերեր Williams-ի, Midway-ի, Stern-ի բազմաթիվ խաղերում։

Stern-ում անցկացրած տարիներ
---------------------------

Մի քանի խաղեր մշակելուց և վաճառելուց հետո, նա հիմնեց Steve Ritchie Productions (SRP)-ը 2002 թվականին և վերադարձավ փինբոլ մշակելուն գործակցելով Stern Pinball ընկերության հետ, որպեսզի ցրեն իր խաղերը։Stern-ի իր առաջին խաղի համար ՝ «*Terminator 3: Rise of the Machines*», նա ևս մեկ անգամ կանչեց Առնոլդ Շվարցնեգերին, որպեսզի խաղում օգտագործի նրա ձայնը և նմանություն տա հերոսին, բացի այդ նա վերահավաքեց այն նույն թիմը, որն իր հետ միասին աշխատել էր T2 փինբոլի վրա, ներառյալ ծրագրային ապահովման ծրագրավորող Դվայթ Սոիլիվանին և երաժշտության կոմպոզիտոր Քրիս Գրաններին։ T3-ից հետո Ռիչին թողարկեց «*Elvis*»-ը, որը թողարկվել էր Էլվիս Փրեսլիի առաջին երգի թողարկման 50-ամյակի օրը։ Ռիչիի երրորդ խաղը Stern-ի համար «*World Poker Tour*»-ն էր։«*World Poker Tour*»-ը առաջին խաղն էր, որ օգտագործում էր Stern-ի նոր ապարատային համակարգը՝ «S.A.M.»-ը, որը նրանց հին համակարգի՝ «Whitestar»-ի իրավահաջորդն է։ Վերջերս տված հարցազրույցում նա բացահայտել է, որ Գարի Ստերնը նրան ստիպել է մշակել այդ խաղը։

2009 թվականին ավարտելով 24-ը՝ համանուն ֆիլմի հիման վրա ստեղծված փինբոլի մեքենան ավարտելուց հետո, Ռիչին հեռացվեց Stern-ից՝ ընկերության փինբոլի այլ դիզայներների հետ միասին։ 2011 թվականի մարտի 3-ի լույս տեսած հոդվածում Stern-ը նշում է, որ Սթիբը վերադառնում է Stern նոր սերնդի փինբոլի մեքենաներ մշակելու համար։ Նրա առաջին խաղը Stern վերադառնալուց հետո «*AC/DC*»-ին էր։ 2012 թվականի մարտին Ռիչին սպառիչ աուդիո հարցազրույց հրավիրեց Music Life Radio-ի հետ միասին իր կյանքի և կարիերայի վերբերյալ՝ կենտրոնանալով «AC/DC» փինբոլ խաղի վրա։

2013 թվականի սեպտեմբերին, Stern-ը հայտարարեց Ռիչիի փինբոլի նոր խաղի՝ «Star Trek»-ի մասին, հիմնված ֆիլմի արդի սյուժեի վրա։ 2019 թվականի մարտին Stern-ը հայտարարեց Ռիչիի կողմից մշակված ևս մեկ փինբոլի մեքենայի՝ «Black Knight: Sword of Rage»-ի թողարկման մասին։

Jersey Jack-ում անցկացրած տարիները
----------------------------------

2021 թվականի օգոստոսին, Ռիչին լքեց «Stern Pinball»-ը և միացավ «Jersey Jack Pinball»-ին։

2022 թվականի ապրիլին Pinball Magazine-ին և Pinball News-ին տված հարցազրույցում Ռիչին ասաց, որ նա ակտիվորեն աշխատում է «Jersey Jack»-ի համար խաղ ստեղծելու վրա և որ խաղը ւստ ամենի կթողարկվի 2022 թվականի կեսին։

«Jersey Jack»-ի նոր խաղը թողարկվեց 2023 թվականի հոկտեմբերի 20-ին։

Անձնական կյանք
--------------

2017 թվականի դրությամբ Ռիչիի մոտ ախտորոշվել է Մենյերի հիվանդություն և տարիների ընթացքում նրա լսողությունը աստիճանաբար նվազել է։

Սթիվ Ռիչիի խաղերը
-----------------

### Atari ընկերություն

* *Airborne Avenger* (1977)
* *Superman* (1979)
* MeanStreak(վիդեոխաղ) (1997)
* *California Speed* (վիդեոխաղ) (1998)

### Williams ընկերություն

* *Flash (*փինբոլ) *(1979)*
* *Stellar Wars* (1979)
* *Firepower* (փինբոլ) (1980)
* *Black Knight* (փինբոլ) (1980)
* *Hyperball* (1981)
* *High Speed* (փինբոլ) (1986)
* *F-14 Tomcat* (փինբոլ) (1987)
* *Black Knight 2000* (փինբոլ) (1989)
* *Rollergames* (1990)
* *Terminator 2: Judgment Day* (փինբոլ) (1991)
* *The Getaway: High Speed II* (փինբոլ) (1992)
* *Star Trek: The Next Generation* (փինբոլ) (1993; part of WMS' SuperPin series)
* *No Fear: Dangerous Sports* (փինբոլ) (1995)

### Midway, Atari ընկերություն

* *Elvira and the Party Monsters* (փինբոլ) (1989; Դենիս Նորդմանի և Ջիմ Պատլայի հետ զբաղվել է դիզայնով)
	+ *Ռիչին աշխատել է խաղի որոշ հատվածների վրա,երբ խաղի հիմնական դիզայներ Դենիս Նորդմանը ծանր վնասվածք էր ստացել մոտոցիկլետային դժբախտ պատահարի արդյունքում։*

### Stern / Steve Ritchie Productions ընկերություն

* Terminator 3: Rise of the Machines (փինբոլ) (2003)
* Elvis (2004)
* World Poker Tour (փինբոլ) (2006)
* Spider-Man (փինբոլ) (2007)
* "24", based on 24 (2009)
* AC/DC (փինբոլ) (2012)
* Star Trek (2013)
* Game of Thrones (2015)
* Star Wars (2017)
* Black Knight: Sword of Rage (2019)
* Led Zeppelin (2020)

### Jersey Jack Pinball

* Elton John (փինբոլ) (2023)

Ձայնային գործ
-------------

* *Firepower (փինբոլ)* (1980) - Առաքելությանը հետևող
* *Black Knight (փինբոլ)* (1980) - The Black Knight-ը
* *Space Shuttle (փինբոլ)* (1984) - Առաքելությանը հետևող
* *F-14 Tomcat (փինբոլ)* (1987) - Yagov-ը
* *Space Station (փինբոլ)* (1987) - Առաքելությանը հետևող
* *Big Guns (փինբոլ)* (1987) - King-ը
* *Taxi (փինբոլ)* (1988) - Gorbie-ին
* *Black Knight 2000 (փինբոլ)* (1989) - The Black Knight-ը
* *Police Force (փինբոլ)* (1989)
* *Rollergames (փինբոլ)* (1990) - Հաղորդավար
* *Diner (փինբոլ)* (1990) - Boris
* *Mortal Kombat II(փինբոլ)* (1993) - Shao Kahn և հաղորդավար
* *Revolution X* (փինբոլ) (1994) - Երգիչ
* *Mortal Kombat 3* (1995) - Shao Kahn և հաղորդավար
* *Ultimate Mortal Kombat 3* (1995) - Shao Kahn և հաղորդավար
* *No Fear: Dangerous Sports* (փինբոլ) (1995) - Skull-ը
* *Mortal Kombat Trilogy* (1996) - Shao Kahn և հաղորդավար
* *Mortal Kombat: Shaolin Monks* (փինբոլ) (2005) - Shao Kahn, հավելյալ ձայներ
* *AC/DC (փինբոլ)* (2012) - Հաղորդավար
* Black Knight: Sword of Rage (2019)- The Black Knight-ը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Interview with Steve Ritchie*, 3 February 2002. Արխիվացված 20 Օգոստոս 2007 Wayback Machine Retrieved on 21 October 2007.
2. ↑  Shaggy (2007 թ․ մայիսի 9). «TOPCast interview with Steve Ritchie» (MP3). *TOPcast - This Old Pinball's Online "Radio"*. Վերցված է 2008 թ․ մայիսի 8-ին.
3. ↑  Տեսանյութը ՅուԹյուբում
4. ↑  Arcade and Flipper Pinball Review (December 2001 & March 2002 issues)
5. ↑  *Topcast*. *pinrepair.com*. Վերցված է 2023 թ․ ապրիլի 12-ին.
6. ↑  «Steve Ritchie joins the Stern team». Արխիվացված է օրիգինալից 2011-03-09-ին. Վերցված է 2011 թ․ մարտի 2-ին.
7. ↑  «AC/DC Pro in production». *YouTube*. Վերցված է 2012 թ․ փետրվարի 12-ին.
8. ↑  Claiborn, Samuel (2019 թ․ մարտի 26). «Black Knight: Sword of Rage Pinball Revealed: First Images, Video, Details, and an Interview with Creator, Steve Ritchie». *IGN* (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2019 թ․ մարտի 26-ին.
9. ↑  «Jersey Jack Pinball Announces Iconic Game Designer Steve Ritchie as Newest Addition to the Team» (Press release).
10. ↑  «Steve Ritchie joins Stern Pinball | Pinball Magazine». 2021 թ․ օգոստոսի 2.
11. ↑  Jason (2023 թ․ հոկտեմբերի 19). «NEW GAME REVEAL! Jersey Jack Pinball's Elton John». *Knapp Arcade* (անգլերեն). Վերցված է 2023 թ․ հոկտեմբերի 20-ին.
12. ↑  «A Life Well Wasted - Episode Five: Help (t:41:17)» (MP3). ALifeWellWasted.com. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 7-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Steve Ritchie on Kineticist
* Steve Ritchie Productions

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | MusicBrainz |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000356303126 · LCCN: nb2011024055 · VIAF: 185278538 · WorldCat VIAF: 185278538 |

 |