**Մարս-2ՄՎ-3 համար 1** (ռուս.՝ Марс 2МВ-3 № 1, կամ՝ **Марс 1962B**, **Sputnik 24**), խորհրդային ավտոմատ միջմոլորակային կայան, որը նախատեսված էր Մարսի հետազոտություններ իրականացնելու և վայրէջք կատարել մոլորակի վրա։ Խորհրդային Միության Մարս ծրագրի շրջանակներում արձակված հինգերորդ կայանը։ Կայանը կառուցվել է 2ՄՎ միջմոլորակային կայանների հենքի վրա։ Կրող հրթիռի հետ կապված խնդրի պատճառով այն չկարողացավ հեռանալ Երկրի ցածր ուղեծրից, և հետագայում մտավ մթնոլորտի խիտ հատվածներ և այրվեց։

Արձակում
--------

Կայանը արձակվել է Բայկոնուր տիեզերակայանից 1962 թվականի նոյեմբերի 4-ին ժամը 15:35:15-ին, արձակման համար օգտագործվեց Մոլնիա կրող հրթիռ։ Թռիչքի մոտ 260 վայրկյանին օքսիդացնողի ճնշման համակարգը խափանվեց, ինչի հետևանքով առաջացավ էլեկտրական սնուցման գծերի և տուրբոպոմպի ներսում կավիտացիա։ Նույն խնդիրը առաջացավ երեսուներկու վայրկյան անց շարժիչի սնուցման գծերում։

Հրթիռի ստորին աստիճանները գործեցին ինչպես նախատեսված էր, դուրս բվերելով կայանը և արագացուցիչ բլոկը Երկրի ցածր ուղեծիր։ Երբ արագացուցիչ բլոկը գործարկվեց, տուրբոպոմպից արտահոսած քսանյութը բռնկվեց և հրթիռի հիմնական շարժիչը պայթեց։ Կայանի և արագացուցիչ բլոկի ընդհանուր առմամբ 22 բեկորներ են գրանցվել, որոնք այրվել են մթնոլորտում 1962 թվականի հոկտեմբերի 29-ից մինչև 1963 թվականի փետրվարի 26-ը։ Թեև հրթիռի ստորին աստիճանները դեռևս կարող էին կայանը և արագացուցիչ բլոկը դուրս բերել Երկրի ցածր ուղեծիր, առաջացած վիբրացիան որը ծագել էր կավիտացիայի խնդրի պատճառով, հանգեցրին էլեկտրական համակարգում ապահովիչի անջատում։ Դա կանխեց արագացուցիչ բլոկի շարժիչի մեկնարկումը՝ թողնելով կայանը կայանման ուղեծրում։ Հաջորդ օրը այն սկսեց իջնել ուղեծրից։ Կայանի որոշ բեկորներ մնացին ուղեծրում մինչև դեկտեմբերի 27-ը, իսկ վերին աստիճանի շարժիչի հարթակը մնաց ուղեծրում մինչև 1963 թվականի հունվարի 19-ը։

Տես նաև
-------

* Մարս ծրագիր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  McDowell, Jonathan. "Launch Log". Jonathan's Space Page. Retrieved 2010 թ․ հուլիսի 29.
2. 1 2 3  Krebs, Gunter. "Mars (2a) (2MV-3 #1)". Gunter's Space Page. Retrieved 2010 թ․ հուլիսի 29.
3. ↑  Zak, Anatoly. "Russia's unmanned missions to Mars". RussianSpaceWeb. Արխիվացված է the original 2010 թ․ հուլիսի 20-ին. Retrieved 2010 թ․ հուլիսի 29.
4. ↑  Wade, Mark. "Mars 2MV-3". Encyclopedia Astronautica. Արխիվացված է the original 2010 թ․ նոյեմբերի 30-ին. Retrieved 2010 թ․ հուլիսի 29.
5. ↑  Wade, Mark. "Mars". Encyclopedia Astronautica. Արխիվացված է the original 2010 թ․ դեկտեմբերի 8-ին. Retrieved 2010 թ․ հուլիսի 29.
6. 1 2  Wade, Mark. "Soyuz". Encyclopedia Astronautica. Արխիվացված է the original 2010 թ․ հունվարի 7-ին. Retrieved 2010 թ․ հուլիսի 29.
7. ↑  McDowell, Jonathan. "Satellite Catalog". Jonathan's Space Page. Retrieved 2010 թ․ հուլիսի 29.
8. ↑  McDowell, Jonathan. "Satellite Catalog". Jonathan's Space Page. Retrieved 2010 թ․ հուլիսի 29.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Մարս ծրագիր |
| --- |
|  |
| Իրականացված | **1Մ** (*1Մ համար 1* | *1Մ համար 2*) || **2ՄՎ** (*2ՄՎ-4 համար 1* | **Մարս-1** | *2ՄՎ-3 համար 1*) || **2Մ/Մ69** (*2Մ համար 521* | *2Մ համար 522*) || **3ՄՎ** (*3ՄՍ համար 170* (Կոսմոս-419)) || **4ՄՎ** (**Մարս-2** | **Մարս-3** | **Մարս-4** | **Մարս-5** | **Մարս-6** | **Մարս-7**)  |
|  |
| Չեղարկված | Մարս-4ՆՄ | Մարս-5ՆՄ | Մարս-5Մ |
|  |
| *Շեղագիրը* նշանակում է արձակման վթար |

 |