**«Հիմարների նավը»** (անգլ.՝ Ship of Fools), Սթենլի Կրամերի գեղարվեստական դրամատիկական ֆիլմը, Քեթրին Էնն Փորթերի համանուն վեպի էկրանավորումը։ Հոլիվուդյան լեգենդ Վիվիեն Լիի վերջին դերն է։

Ֆիլմի դերասանական կազմը բազմազգ է. Կրամերն իր ֆիլմում նկարահանել է ամերիկացիների, ֆրանսիացիների, ավստրիացիների, գերմանացիների, շվեդների ու մեքսիկացիների։ Կինոնկարը ներկայացվել է «Օսկար» մրցանակի ութ անվանակարգերում (այդ թվում՝ լավագույն ֆիլմի համար) և հաղթել երկուսում։

Սյուժե
------

Ֆիլմի հերոսներն են նավի ուղևորները՝ տարբեր ազգություններ ու հասարակության տարբեր շերտերի ներկայացուցիչներ, որոնք մեկնում են հեռավոր ճանապարհորդության «Հավատ» հսկայական նավով, որն ուղևորներից մեկը՝ փիլիսոփայող թզուկ Գլոքենը (Մալքլ Դան), կոչում է «Հիմարների նավ»։

Նրանք փորձում են փախչել նախկին կյանքից՝ հուսալով, որ ճանապարհորդության ավարտին բոլոր խնդիրներն ինքնիրեն կլուծվեն։ Հերոսների բախումներում ու ապրումներում ներկայացվում է մարդկային հասարակության փոխաբերական պատկերը, որտեղ ոչ բոլորն են իրենց ուղու ավարտին ստանալու այն, ինչի համար սկսել են նավարկությունը։

Նավն ուղևորվում է գերմանական Բրեմերհաֆեն քաղաք և ճանապարհին վերցնում է ավելի քան 600 արտաքսված իսպանացի բանվորների։ Նավի բժիշկ Շումանը (Օսկար Վերներ) աստիճանաբար սիրահարվում է իսպանացի կոմսուհի-խռովարարին (Սիմոնա Սինյորե), որի անունը չի նշվում։ Կոմսուհին նավով մեկնում է իսպանական բանտ, որտեղ նրան պետք է դատեն։ Սիրահարները հասկանում են, որ շուտով ընդմիշտ կբաժանվեն, և այդ օրերին վայելում են միմյանց ներկայությունը։ Կոմսուհին պատահաբար իմանում է, որ Շումանը վաղուց սրտի հետ կապված լուրջ խնդիրների ունի։

Ավելի երիտասարդ սերնդի ներկայացուցիչներից են նկարիչ Դևիդը (Ջորջ Սիգալ) և նրա գեղեցկուհի ընկերուհին՝ Ջեննին (Էլիզաբեթ Էշլի)։ Նրանք հաճախ են վիճում և մի օր որոշում են բաժանվել, բայց ճանապարհորդության ավարտին նորից հաշտվում են։ Ամուսնալուծված 46-ամյա կոկետուհի Մերի Թրեդուելին (Վիվիեն Լի), որը շատ է խմում, սիրահարվում է սպաներից մեկը։

Ֆիլմում արծարծվում է նաև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի նախօրեին գերմանական հասարակության բարձր խավերում տիրող հակասեմականության հարցը։ Օրինակ՝ առաջին դասի հրեաների համար ճաշարանում առանձնացված է հատուկ սեղան։ Երբ հայտնի է դառնում, որ պարոններից մեկն ամուսնացած է եղել հրեուհու հետ, նրան ուղարկում են այդ սեղանի մոտ նստելու, ինչը սկանդալի պատճառ է դառնում։ Հետագայում զրույցի ընթացքում ա պատմում է, որ հասարակական կարծիքի ճնշման ներքո ինքն ստիպված է եղել բաժանվել կնոջից ու փախչել Մեքսիկա։

Նավարկությունը մոտենում է ավարտին։ Կոմուսհուն ձերբակալում են, նա հրաժեշտ է տալիս բժշկին ու հեռանում ուղեկցորդ պահակների հետ։ Ցամաք են իջնում բոլորը, բացի մեկից՝ բժիշկ Շումանից, որը սիրելիից բաժանվելուց հետո սկսում է խմել ու շուտով մահանում է սրտի կաթվածից։

Դերերում
--------

* Օսկար Վերներ – *բժիշկ Վիլհելմ Շուման*
* Սիմոնա Սինյորե – *կոմսուհի*
* Վիվիեն Լի – *Մերի Թրեդուել*
* Էլիզաբեթ Էշլի – *Ջեննի Բրաուն*
* Ջորջ Սիգալ – *Դևիդ*
* Լի Մարվին – *Թեննի*
* Խոսե Ֆերրեր – նացիստ *Ռիբեր*
* Հայնց Ռյուման – *Յուլիուս Լյովենտալ*
* Մայքլ Դան – *թզուկ Կարլ Գլոկկեն*
* Խոսե Գրեկո – *Պեպե*
* Չարլզ Կորվին – *կապիտան Տիլ*
* Լիլիա Սկալա – *ֆրաու Խուտտեն*

Մրցանակներ և անվանակարգեր
-------------------------

«Հիմարների նավը» ֆիլմն արժանացել է «Օսկար» մրցանակի բեմադրող նկարչի լավագույն աշխատանքի (Ռոբերտ Քլաթուորթի, Ջոզեֆ Քիշ) և լավագույն օպերատորական աշխատանքի համար (Էռնեստ Լասլո)։ Վիվիեն Լին արժանացել է *L'Étoile de Cristal* մրցանակի գլխավոր դերակատարման համար։ Մարվինը 1966 թվականին ստացել է ԱՄՆ կինոքննադատների ազգային խորհրդի մրցանակ, իսկ Վերները 1965 թվականին ստացել է Նյու Յորքի կինոքննադատների խմբակի մրցանակ։

Ֆիլմը ներկայացվել է «Օսկար» մրցանակի տղամարդու լավագույն դերակատարման (Օսկար Վերներ), երկրորդ պլանի տղամարդու լավագույն դերակատարման (Մայքլ Դան) և կնոջ լավագույն դերակատարման (Սի) համար։ Դրանից բացի, գլխավոր և երկրորդական դերակատարները ներկայացվել են BAFTA և «Ոսկե գլոբուս» մրցանակների։ Ֆիլմը ներկայացվել է «Օսկարի» նաև հագուստի լավագույն դիզայն (Բիլլ Թոմաս), լավագույն ֆիլմ և լավագույն ադապտացված սցենար անվանակարգերում։

Ամերիկայի կինոարվեստի ինստիտուտը 2005 թվականին ֆիլմը առաջարկել է որպես AFI վարկածով 100 տարվա ամերիկյան ֆիլմերի լավագույն երաժշտություն ցանկի թեկնածու։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Internet Movie Database — 1990.
2. ↑
3. ↑  Bean 2013, p. 279.
4. 1 2  "Awards: Ship of Fools (1965)." *IMDb.*Retrieved: October 11, 2013.
5. ↑  "Awards: Ship of Fools". Արխիվացված 2011-02-04 Wayback Machine *The New York Times*. Retrieved: October 10, 2013.
6. ↑  «AFI's 100 Years of Film Scores Nominees» (PDF). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2013 թ․ նոյեմբերի 6-ին. Վերցված է 2016 թ․ օգոստոսի 6-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Հիմարների նավը»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · FilmAffinity · Internet Movie Database · Rotten Tomatoes · AFI լիամետրաժ ֆիլմերի կատալոգ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |

 |