**Ռենե Էդմոն Մալեզ** (շվեդերեն՝ René Edmond Malaise, սեպտեմբերի 29, 1892(1892-09-29), Ստոկհոլմ, Շվեդիա - հուլիսի 1, 1978(1978-07-01), Rasta), շվեդ միջատաբան, սղոցողների դասակարգման մասնագետ, Մալեզի որոգայթի գյուտարար։

Կենսագրություն
--------------

Ռենե Մալեզը ծնվել է Ստոկհոլմում։ Նրա հայրը՝ Էդմոնդ Մալեզը, եղել է խոհարար, ով Ֆրանսիայից տեղափոխվել էր Շվեդիա։ Մայրը՝ Ավգուստա Սեդերկվիստը, այգեպանի դուստր էր։ 1910-ական թվականներին թռչնաբան Ստեն Բերգմանի հետ միասին նա մի քանի գիտարշավներ է կատարել դեպի Լապլանդիա։ 1912 թվականին ավարտել է Ստոկհոլմի միջնակարգ դպրոցը։ Բանակում ծառայելուց հետո ընդունվել է Ստոկհոլմի համալսարանի քոլեջ, որտեղ 1918 թվականին ստացել է բակալավրի կոչում։ 

1920-1922 թվականներին Մալեզը, Բերգմանը և բուսաբան Էրիկ Հուլտենը գիտարշավ են կազմակերպել դեպի Կամչատկա։ 1922 թվականին նրա ուղեկիցները վերադարձել են տուն, իսկ Մալեզը մնացել է Կամչատկայում։ 1923 թվականի փետրվարին այստեղ նա փրկվել է երկրաշարժից և ցունամիից, որոնք օվկիանոս են տարել նրա նավը, սննդի պաշարները, հավաքածուները և լուսանկարները։ 1923 թվականի սեպտեմբերին Ճապոնիայում գտնվելու ժամանակ Մալեզը քիչ էր մնում հզոր երկրաշարժի զոհ դառնար։ Այս երկրաշարժի արդյունքում զոհվել է ավելի քան 100000 մարդ։ Նույն 1923 թվականին Մալեզը հայտնվել է Վլադիվոստոկում, ապա գնացքով ուղևորվել է Մոսկվա տրանսսիբիրյան երկաթուղով, չունենալով իր հետ անհրաժեշտ փաստաթղթերը ԽՍՀՄ-ում գտնվելու համար։ 1923 թվականի աշնանը Մալեզը Ֆինլանդիայի տարածքով վերադարձել է Շվեդիա։ 

1924 թվականին Մալեզը Էսթեր Նորդստրյոմի հետ վերադարձել է Կամչատկա։ Նրանք ամուսնացել են 1925 թվականին, իսկ 1927 թվականին ամուսնալուծվել են։ 1927-1930 թվականներին Մալեզեն ղեկավարել է սամույրների ֆերմա։ 1930 թվականին նա Վլադիվոստոկ – Մոսկվա- Լենինգրադ ճանապարհով վերադարձել է Շվեդիա՝ այդ ընթացքում հավաքելով կենդանաբանական նյութեր։

1933 թվականին Մալեզն ամուսնացել է Էբբե Սոդերհելի հետ։ Նույն թվականին նրանք արշավախմբի հետ մեկնել են Բիրմա։ Ամուսինները լավ հարաբերություններ են պահպանել տեղի բնակչության հետ՝ նրանց մատուցելով ամենապարզ բժշկական օգնություն։ Այս արշավախմբի ժամանակ Մալեզը քիչ է մնացել դառնա ափիոնի մաքսանենգների զոհ։ 

1935-1959 թվականներին Մալեզը աշխատել է Շվեդիայի բնության պատմության թանգարանի միջատաբանական բաժնում։ Թանգարանում աշխատանքի ընթացքում նա պատասխանատու է եղել միջազգային կապերի համար, քանի որ սահուն խոսել է գերմաներեն, անգլերեն, ֆրանսերեն և ռուսերեն։ 1938 թվականին Ուփսալայի համալսարանից ստացել է լիցենիատի գիտական աստիճան։ 1945 թվականի մայիսին փիլիսոփայության դոկտորի կոչման համար Լունդի համալսարանում պաշտպանել է թեզ։ 1950-ականներից Մալեզը սկսել է հետաքրքրվել երկրաբանությամբ և պաշտպանել է երկրի ընդերքի սեղմման վերաբերյալ Նիլս Օդների մերժված վարկածը։ Ըստ այդ գաղափարների՝ երկրի ընդերքը փականների համակարգ է, որոնք ջերմաստիճանից կախված բարձրանում կամ իջնում են և չեն շարժվում միմյանց համեմատ։ Մալեզը կարծում էր, որ այդ վարկածով կարելի է բացատրել առասպելական Ատլանտիդա կղզու գտնվելու վայրը Միջատլանտյան լեռնաշղթայի շրջանում։ Օդների և Մալեզի այս տեսակետները մերժվեցին ժամանակակից երկրաբանների և երկրաֆիզիկոսների կողմից։ 

Ռենե Մալեզը մահացել է 1978 թվականի հուլիսի 1-ին, սրտի կաթվածից՝ 86 տարեկան հասակում։

Գիտական նվաճումներ
------------------

Հիմնական հոդված՝ Մալեզի որոգայթ
Մալեզի որոգայթ
1934 թվականին Բիրմայում գիտարշավի ժամանակ Մալեզը հնարել է միջատներ որսալու նոր տիպի որոգայթ՝ վրանի տեսքով։ Դրա նկարագրությունը նա հրապարակել է 1937 թվականին «*Entomologisk tidskrift*» ամսագրում։ Կամչատկա և Հարավարևելյան Ասիա կատարած գիտարշավների ընթացքում Մալեզը հավաքել է հսկայական քանակությամբ բուսաբանական, կենդանաբանական, հնէաբանական և ազգագրական նյութեր։ Միայն Բիրմա կատարած գիտարշավների ընթացքում հավաքվել է միջատների մոտ 100000 նմուշ, մոտ 600 չորացրած բույսերի հավաքածու, մոտ 1700 քաղցրահամ ջրերի ձուկ, մոտ 100 սողուն և երկկենցաղ։ Նրա հավաքած սղոցողների 75%-ը (միջատների խումբ, որոնցում Մալեզը մասնագիտանում էր որպես դասակարգող) նկարագրվում է որպես գիտության համար նոր տեսակներ։ Եղել է «*Entomologisk Tidskrift*» ամսագրի խմբագիրը։

### Մալեզեի նկարագրած որոշ տաքսոններ

* Acrogymnidia Malaise, 1955
* Arcoclypea Malaise, 1942
* Argenia Malaise, 1950
* Asiemphytus Malaise, 1948
* Barilochia Malaise, 1955
* Bensonia Malaise, 1935
* Clypea Malaise, 1961
* Digelasinus Malaise, 1937
* Emphystegia Malaise, 1961
* Euforsius Malaise, 1944
* Gayana Malaise, 1942
* Gunnea Malaise, 1964
* Gussakovskia Malaise, 1935
* Lagidina Malaise, 1945
* Metaneura Malaise, 1950
* Odontocimbex Malaise, 1935
* Obtusia Malaise, 1964
* Pseudoblennocampa Malaise, 1935
* Tyloceridius Malaise, 19455

Ի պատիվ Մալեզի անվանված որոշ տաքսոններ
--------------------------------------

* Aeneonaenaria malaisei Heinrich, 1974
* Achaemenes malaisei Synave, 1953
* Acidiella malaisei (Hering, 1938)
* Agoerodes malaisei Mosely, 1949
* Agromyza malaisei Spencer, 1962
* Amblyaeneus malaisei Heinrich, 1965
* Aprosthema malaisei (Forsius, 1933)
* Calolampra malaisei (Princis, 1950)
* Carabus malaisei Breuning, 1947
* Centistes malaisei Belokobylskij, 2000
* Cerodontha malaisei Spencer, 1981
* Chaetocnema malaisei Bryant, 1939
* Crossocerus malaisei (Gussakovskij, 1932)
* Diostracus malaisei Saigusa, 1995
* Glenea malaisei Breuning, 1949
* Empis malaisei Frey, 1953
* Episymploce malaisei (Princis, 1950)
* Eudorylas malaisei (Hardy, 1972)
* Janus malaisei Benson, 1946
* Medetera malaisei Bickel, 1987
* Meliboeus malaisei Obenberger, 1940
* Musca malaisei Emden, 1965
* Naenarides malaisei Heinrich, 1969
* Ogulnia malaisei Heinrich, 1965
* Parena malaisei (Andrewes, 1947)
* Phaonia malaisei Ringdahl, 1930
* Pterolophia malaisei Breuning, 1949
* Rhipidolestes malaisei Lieftinck, 1948
* Taiwanocantharis malaisei Wittmer, 1989
* Trypoxylon malaisei Gussakovskij, 1932

Որոշ հրապարակումներ
-------------------

* Malaise R. Jakter och jordbävningar: Öden och äventyr i fjärran Östern. — Uppsala: Lindblad Förlag, 1924. — 170 p.
* Malaise R. A new insect-trap (англ.) // Entomologisk Tidskrift : journal. — 1937. — Vol. 58. — P. 148—160. — ISSN 0013-886X.
* Malaise R. Tenthredinoidea of south-eastern Asia. — Lund: Entomologiska sällskapet, 1945. — 288 p. — (Opuscula entomologica, Supplementum 4.).
* Malaise R. Atlantis: en geologisk verklighet. — Stockholm: AB Nordiska Bokhandeln, 1951. — 227 p.
* Malaise R. New Oriental saw-flies (Hymenoptera, Tenthredinidae) (англ.) // Entomologisk Tidskrift : journal. — 1961. — Vol. 82, no. 3—4. — P. 231—260. — ISSN 0013-886X.
* Malaise R. New genera and species of the subfamily Blennocampinae (Hymenoptera, Tenthredinidae) (англ.) // Entomologisk Tidskrift : journal. — 1964. — Vol. 85, no. 1—2. — P. 20—39. — ISSN 0013-886X.
* Malaise R. Atlantis: a verified myth. — Stockholm: Affärstryckeriet i Norrtälje, 1973. — 38 p.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4
2. ↑  Identifiants et Référentiels (ֆր.) — ABES, 2011.
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  *Vårdal H. & Taeger A.* The life of René Malaise: from the wild east to a sunken island(անգլ.) // *Zootaxa* : journal. — 2011. — Т. 3127. — С. 38—52. — ISSN 1175-5326.
4. 1 2 3  Шёберг, 2012

Արտաքին հղումներ
----------------

* *Шёберг Ф.* Ловушка Малеза, или О счастье жить в плену необычной страсти, мухах и причудах судьбы / Пер. со швед. А. Савицкой. — М.: Астрель, 2012. — 320 с. — ISBN 978-5-271-39924-4

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 1238249981 · ICCU: LO1V368887 · ISNI: 0000000118838328 · LCCN: no2011036297 · NTA: 155232630 · NUKAT: n2014010347 · LIBRIS: 343638 · SUDOC: 160442494 · VIAF: 306319172 · WorldCat VIAF: 306319172 |

 |

 |