«**Տագասոդե**» (ճապ.՝ 誰袖, 誰ヶ袖, 誰が袖, «Ում հագուստն է»), ճապոնական գեղանկարչական ստեղծագործություն, որտեղ ներկայացված են դարակների վրա կախված հագուստներ։ «Տագասոդե» զարդանկարներում մարդիկ բացակայում են։ Շատ հաճախ այդպիսի զարդանկարները պատկերվում էին առաջակալների վրա և ժողովրդականություն էին վայելում Մամոյամայի ժամանակաշրջանում և Էդո ժամանակաշրջանի սկզբին։ Զարդանկարներում պատկերված հագուստները արտացոլում էին 16-րդ դարի վերջի և 17-րդ դարի սկզբի նորաձևության միտումները։

Անհայտ նկարչի «Տագասոդե» նկարազարդումը, Մետրոպոլիտեն թանգարան

Նկարագրություն
--------------

Առաջակալների վրա «Տագասոդե» կամ «Ում հագուստն է» պոետիկ անվանումով զարդանկարում պատկերված է դարակներից կախված հագուստի հարուստ տեսականի, ավելի շատ կանացի, նախշավոր կտորներից։ Երբեմն հագուստի կողքին հայտնվում են կահույքի պարագաներ, օծանելիքի տուփեր, նամակներ, խաղալիքներ, զարդեր կամ երաժշտական գործիքներ։ «Ում հագուստն է» բառակապակցությունը հանդիպում է ճապոնական դասական սիրո պոեզիայում։ «Տագասոդե» -ն հաճախ համարվում էր բանաստեղծության ներածական արտահայտություն, այնուհետև լիրիկական հերոսը մտորում էր, թե ով է այդ գեղեցիկ կինը, որ կրում է այդ հագուստը։ «Տագասոդե» -ն կարող էր ունենալ գաղտնի սադրիչ իմաստ, հեղինակը հրավիրում է դիտորդին խորհելու այն մասին, թե ով է այդ հագուստի տիրուհին։

Պատմություն
-----------

Սուզուրի-բակոն «Տագասոդեի» հետ
«Տագասոդե» ընդհանուր տերմինով հետագայում 19-րդ դարից սկսեցին կոչել համանման թեմատիկայով առաջակալները և մյուս ստեղծագործությունները, չնայած դրանց մեծ մասը ստեղծվել էին ավելի վաղ։ 17-րդ դարի սկզբին հագուստների (իկօ-ձյու) պատկերումը հաճախ կատարվում էր հորիզոնական և ուղղահայաց թղթագլանների վրա և գրքերի փայտափորագրական նկարազարդումների ժամանակ։ Նմանատիպ նկարազարդումները հրատարակվում էին կանանց վարքագծի մասին գրքերում, որտեղ պատկերվում էր, թե ինչպես պետք է կախել և ցուցադրել օժիտի մեջ մտնող հագուստը։ Հագուստի դարակները հաճախ օգտագործվում էին որպես վարագույր, սենյակում տարածություն առանձնացնելու նպատակով։ Գեղեցիկ հագուստներով նման դարակները ցուցադրում էին դրանց տերերի հարստությունը և հանդիսանում էին յուրահատուկ «նորաձևության ցուցադրություն»։ Ավելի վաղ շրջանի «Տագասոդե» առաջակալներ ներկայումս չեն պահպանվել, բայց հայտնի են 15-16-րդ դարերի արվեստի համանման ստեղծագործություններ։ «Տագասոդե»-ն հաճախ պատկերվում էր անուշաբույր խեժերի տուփերի վրա։ Հագուստի հետ միասին տարբեր ծաղիկներ պատկերելով՝ հեղինակները կարծես ենթադրում էին, թե ինչպիսին պետք է լինի այդ հագուստի հոտը, անծանոթուհու հոտը հաճախ էր հիշատակվում բանաստեղծություններում, որոնց շնորհիվ էլ ստեղծվում էին այդ զարդանկարները։ «Տագասոդե» զարդանկարները մեծ մասսայականություն էին վայելում Մամոյամայի դարաշրջանում և Էդո դարաշրջանի սկզբին։ Դրանց վրա աշխատել են գեղարվեստի տարբեր դպրոցների վարպետներ։ Պահպանված առանձին առաջակալների հեղինակությունը վերագրվում է Տավարայա Սոտացուին կամ նրա աշակերտներին։ Ավելի ուշ որոշ նրբազգաց հանդիսատեսներ շուտով դադարեցին ընկալել «Տագասոդե»-ի նուրբ բանաստեղծական իմաստը և 17-րդ դարի երկրորդ կեսից դրանց մասսայականությունը շեշտակիորեն անկում ապրեց։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  «誰ヶ袖図屏風 Tagasode ("Whose Sleeves?")» (անգլերեն). The Metropolitain Museum of Art.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  Murase, Miyeko; N.Y. Metropolitan Museum of Art (New York (1975 թ․ հունվարի 1). *Japanese Art: Selections from the Mary and Jackson Burke Collection : [exhibition]* (անգլերեն). Metropolitan Museum of Art. էջ 163—164. ISBN 9780870991363.
3. 1 2  «誰が袖図屏風 Whose Sleeves? (Tagasode)» (անգլերեն). The Metropolitain Museum of Art.