**Ֆաթիմա Շահ** (Ֆաթիմա Շա, օգոստոսի 12, 1914(1914-08-12) - հոկտեմբերի 13, 2002(2002-10-13), Կարաչի, Պակիստան), բժիշկ, սոցիալական աշխատող և կույրերի փաստաբան Պակիստանում։ Պակիստանի կույրերի ասոցիացիայի հիմնադիր (ՊԿԱ), Կանանց համապակիստանյան ասոցիացիայի հիմնադիր անդամներից։ Ֆաթիման առաջին կինն էր, որը դարձել է Կույրերի միջազգային ֆեդերացիայի նախագահ։

Կենսագրություն
--------------

Ֆաթիմա Շահը ծնվել է 1914 թվականին Բհերայում, ուսյալ ընտանիքում։ Հայրը՝ Աբդուլ Մաջիդ Կուրեշին, Ալիգարհի իսլամական համալսարանի մաթեմատիկայի ֆակուլտետի նախկին դեկան։ Ունեցել է 12 քույր և եղբայր։ Ընդունվել է Դելիի Լեդի Հարդինջի բժշկական քոլեջ MacDonald բարեգործական կրթաթոշակով։

Աշխատել է Դուֆերեն հոսպիտալում, եղել է տնային վիրաբույժ։ 1937 թվականին ամուսնացել է գորախպուրցի հայտնի Ջավադ Ալի Շահի հետ։ Ամուսնությունից հետո չի աշխատել։ Զույգն ունեցել է երկու աղջիկ։ 1947 թվականին բաժանումից հետո վերադարձել է Պակիստան, բայց չի կարողացել հետ գնալ՝ երկու երկրների միջև քաղաքական հակամարտության պատճառով։

1947 թվականից Շահը զբաղվել է անկախությունից հետո Հնդկաստանից Պակիստան գաղթած փախստական կանանց վերականգնման հարցերով։ Շահը 1949 թվականին հիմնադրված Կանանց համապակիստանյան ասոցիացիայի հիմնադիր անդամներից է։ Շահը Կարաչիի քաղաքացիական հոսպիտալում եղել է առաջատար գինեկոլոգ, նախքան 1954 թվականին տեսողության խանգարումը, ամբողջությամբ կուրացել է 1957 թվականին։

1960 թվականին Ֆաթիման հիմնադրել է Պակիստանի կույրերի ասոցիացիան։ Մինչև 1984 թվական, նախքան թոշակի անցնելը նախագահել է ասոցիացիան։

Ուսման նպատակով Ռաանա Լիակատ Ալի Խանը Ֆաթիմային ուղարակել է ԱՄՆ։ 1964 թվականին Ֆաթիման այցելել է Այովա` ուսանելու կույրերի համար նախատեսված պետական ծրագրերը։ ԱՄՆ-ում դարձել է Նյու Յորքի Կույրերի միջազգային ֆեդերացիայի հիմնադիր անդամներից, եղել ֆեդերացիայի երկրորդ փոխնախագահը։

Պակիստան վերադառնալով՝ նա լոբբինգ է արել Պակիստանի կառավարությանը` հեռացնելու առողջապահական դրույթը, որով հաշմանդամները զրկվում էին աշխատանքից։ Նա նաև կոչ է արել կառավարությանը Բրեյլի գրերը պաշտոնապես ներկայացրել Պակիստանում։

Դոկտոր Շահը կազմակերպել է Պակիստանի հաշմանդամների ժողովրդական ֆեդերացիան` որպես հաշմանդամների միջազգային կազմակերպության ազգային մասնաճյուղ և դարձել է համաշխարհային խորհրդի անդամ։ Նա կարևոր դերակատարություն է ունեցել Կույրերի համաշխարհային միության ստեղծման գործում, եղել համաշխարհային անդամ։

Մահացել է 2002 թվականի հոկտեմբերի 12-ին։ Թաղված է Կարաչիի Պաշտպանության գերեզմանատանը։

Մրցանակներ
----------

Սոցիալական ծառայությունում իր աշխատանքի համար թագուհի Եղիսաբեթ II-ի թագադրման կապակցությամբ արժանացել է Բրիտանական կայսրության շքանշանի։ Արժանացել է նաև Takeo Iwahashi մրցանակի Գյոթեբորգում, Շվեդիա, կույրերի հետ կազմակերպությունների հետ աշխատանքի համար։ Պակիստանի կառավարության կողմից արժանացել է Գերազանցության մեդալի (Tamgha-i-Imtiaz):

Ընտրված հրապարակումներ
----------------------

* Disability: Self Help and Social Change. 1996. OCLC 264972608.
* Sunshine & Shadows: The Autobiography of Dr. Fatima Shah. Raihana A. Hasan. Karachi: Ferozsons. 1999. ISBN 9789690015624.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Those Who Left Us 2002». *Economic Review*. 2003 թ․ հունվարի 1. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ օգոստոսի 4-ին. Վերցված է 2017 թ․ օգոստոսի 3-ին – via HighBeam Research. `{{cite news}}`: Invalid `|url-access=yes` (օգնություն)
2. ↑  «Pakistan: Leading Light». *Women's Feature Service*. 2006 թ․ հունիսի 7. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ նոյեմբերի 15-ին. Վերցված է 2017 թ․ օգոստոսի 3-ին – via HighBeam Research. `{{cite news}}`: Invalid `|url-access=yes` (օգնություն)
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12  «Dr Fatima Shah passes away». *Dawn*. 2002 թ․ հոկտեմբերի 13. Վերցված է 2017 թ․ օգոստոսի 3-ին.
4. 1 2  «Dr. Fatima Shah -- 'A Beacon in Darkness'». *The Braille Monitor*. 1965 թ․ մարտ.
5. ↑  , ، Dr Fatima Shah ,Page 46,Khaas Log Khaas Kahanian by Gohar Taj
6. ↑  Women with disabilities , ref 1822 ,
7. 1 2  Ansari, Ishrat (2014 թ․ հոկտեմբերի 14). «Learning How to See Again». *The Express Tribune*.
8. ↑  Aftab, Tahera (2007). *Inscribing South Asian Muslim Women: An Annotated Bibliography & Research Guide* (Annotated ed.). Brill Academic Publishers. էջ 426. ISBN 9789004158498.
9. ↑  Curran, Pat (1964 թ․ հուլիսի 29). «Educator, Pakistan Doctor, Both Blind, Visit Blairsburg Farm». *The Muscatine Journal and News-Tribune*. Վերցված է 2017 թ․ օգոստոսի 3-ին – via Newspapers.com.
10. ↑  Chandler, Jagdish (2014). «Self-Advocacy and Blind Activists». In Burch, Susan; Rembis, Michael (eds.). *Disability Histories*. Urbana, Illinois: University of Illinois Press. էջ 373. ISBN 9780252096693.
11. ↑  «Founder». *Pakistan Association of the Blind Sindh Head Office*. Վերցված է 2017 թ․ օգոստոսի 3-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Interview with Shah (2010 video in Urdu)