**Նշան Պեշիկթաշլյան** (1898, Բեյօղլու, Կոստանդնուպոլիս, Օսմանյան կայսրություն - 1972, Փարիզ, Փարիզի շրջան), հայ գրող, երգիծագիր։

Կենսագրություն
--------------

Նշան Պեշիկթաշլյանը ծնվել է Կոստանդնուպոլսում, որտեղ ստացել է նախնական և միջնակարգ կրթությունը (Բերայի նախակրթարաններոմ)։ Ստեղծագործել սկսել է պատանի տարիքում` պոլսահայ մամուլի էջերում հրապարակելով իր բանաստեղծություններն ու պատմվածքները։ Կարճ ժամանակ զբաղվել է հայերենի ուսուցչությամբ, որից հետո ամբողջ կյանքը նվիրել է գրականությանը։

1922 թվականին՝ Զմյուռնիայի մեծ աղետից հետո տեղափոխվել է Հունաստան, որտեղ կարճ ժամանակ զբաղվել է Կորֆուի որբանոցներում հավաքված հայ մանուկների հայեցի դաստիարակությամբ։ Այնուհետև (1922 թվականին) վերջնականապես հաստատվել է Փարիզում, որտեղ կես դար իր աշխույժ մասնակցությունն է բերել արևմտահայ գրականության և ընդհանրապես հոգեմտավոր ժառանգության պահպանման ու զարգացման։

Գրական վաստակ
-------------

Գրել սկսել է տասներկու տարեկանից։ Բանաստեղծական հենց առաջին գործերում ի հայտ է եկել նրա երգիծելու տրամադրությունը։

Աշխատակցել է սփյուռքահայ բազմաթիվ պարբերականների՝ «Յառաջին», Բոստոնի «Հայրենիքին», Աթենքի «Ազատ Օր»-ին, Բեյ­րութի «Ազդակին» և «Սփյուռքին»՝ տպագրելով առավելապես երգիծական գործեր։

1927 թվականից սկսել է հրատարակվել։ Հաջորդ երեք տասնամյակներում տպագրվել են Պեշիկթաշլյանի բազմաթիվ հատորներ՝ մեծ մասը երգիծական։ Նա ունի արձակ՝ քնարերգական երկեր, իսկ չափածո՝ առակներ։

Հատուկ հետաքրքրություն է ցուցաբերել թատրոնի հանդեպ՝ երիտասարդ տարիներին ունենալով նաև դերասանական գործունեություն։ 1919-1921 թվականներին խաղացել է Կ. Պոլսի հայ դրամատիկ թատերախմբում։ Մամուլում հրապարակել է արևմտահայ դերասանների ընդարձակ դիմանկարները, որոնք հետագայում հրատարակել է «Թատերական դեմքեր» ստվար հատորում (1969, Անթիլիաս)։

Ստեղծագործություններ
--------------------

Պեշիկթաշլյանի 1927-1972 թվականների գրական վաստակը ներկայանում է հետևյալ ստեղծագործություններով.

* «Ընկեր Շահազար» (1927)
* «Սիդոննա» (1928)
* «Ռապպի» (1932)
* «Երգիծական» (1933)
* «Հիւանդտես» (1936)
* «Ծաղրանկարներ» (1938)
* «Հայ Աղբրտիք» (1941)
* «Երգիծավէպեր» (1942)
* «Լուլուտի» (1942)
* «Ծիրանի գօտի» (1945)
* «Զէն ու զարդ» (1946)
* «Մեր պարտէզէն» (1947)
* «Յակոբ Օշական» (1947)
* «Մեր դրախտէն» (1948)
* «Գրիգոր Նարեկացի եւ Սմրատ Բ.» (1950)
* «Նոր ծազրանկարներ» (1952)
* «Յուզումը» (1953)
* «Մոմիաներ» (նորագույն ծաղրանկարներ, 1954)
* «Սադայէլին պոչին տակ ու շուքին» (1954)
* «Թատերական դէմքեր» կոթողական գործը, ավելի քան 1100 մեծադիր էջերով (1969)
* «Հրաշալուր պատմութիւն Հայոց» (1972, հրատարակվել է մահվանից երկու ամիս անց)

Պեշիկթաշլյանն ունի առօրյա մամուլի և պարբերականների մեջ հրապարակված բազմաթիվ երգիծավեպեր, կատակերգություններ, առակներ, պատմվածքներ և արձակ էջեր, ինչպէս նաև անտիպ էջեր։

Ծանօթագրութիւններ
-----------------

1. ↑  Պէշիկթաշլեան Նշան (1941)։ *Հայ աղբրտիք* (հայերեն)։ A. Der Agopian imp.  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)

Աղբյուրներ
----------

* Դար Մը Գրականութիւն, Մինաս Թէօլէօլեան, Բ. հատոր, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ 1977, էջ 188-190։
* Գառնիկ Ստեփանյան, Կենսագրական բառարան, հատոր Գ, գիրք I, էջ 262։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Նշան Պէշիկթաշլեան (1898-1972). Հայկական երգիծանքի վերջին իշխանը:(չաշխատող հղում)
* Ժպիտը-Նշան Պէշիկթաշլեան: Archived 2019-05-18 at the Wayback Machine.
* Նշան Պեշիկթաշլյան, «Հայ աղբրտիք»: Archived 2019-04-07 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ստեղծագործությունների տեքստ | Հայ մատենագրութեան թուանշային գրադարան |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Լարուսի |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| ՀԳՀԳ: 26554, 21343 · BNF: 15542759m · GND: 1156724287 · ISNI: 0000000033622085 · LCCN: n2001054829 · SUDOC: 242776809 · VIAF: 47076114 · WorldCat VIAF: 47076114 |

 |

 |