**Մարս-6** (ռուս.՝ Марс 6, նաև *3ՄՊ համար 50Պ*), խորհրդային ավտոմատ միջմոլորակային կայան, որը նախատեսված էր Մարսի հետազոտությունների համար, Մարս ծրագրի մաս։ Կայանը կառուցվել է 4ՄՎ միջմոլորակային կայանների հենքի վրա։ Կայանների արձակման համար օգտագործվել է «Բլոկ Դ» վերին աստիճանով Պրոտոն ծանր կրող հրթիռով։ Կայանը կազմված էր իջեցվող սարքից և հիմնական մոդուլից, որի վրա տեղադրված սարքերով կատարվեցին Մարսի ուսումնասիրություններ մոլորակի մոտով անցման ժամանակ։

Կայան
-----

Մարս-6 կայանի վրա տեղադրված էին մի շարք գիտական գործիքներ հետազոտություններ կատարելու համար։ Իջեցվող սարքի վրա տեղադրված էին մակերևույթի պայմանների ուսումնասիրություններ կատարելու համար ջերմաչափ և բարոմետր, մակերչևույթի կազմությունը ուսումնասիրելու համար գործիքներ, ներառյալ մասս-սպեկտրոմետր։ Կայանի հիմնական մոդուլի վրա տեղադրված էր մագնիսաչափ, պլազմային թակարդներ, տիեզերական ճառագայթների և միկրոմետեորոիդների դետեկտորներ և Արեգակի պրոտոնների և էլեկտրոնների հոսքերը ուսումնասիրելու համար սարքավորում։

Լավոչկինի բյուրոյի կողմից կառուցված Մարս-6-ը 1973 թվականին Մարս արձակված երկու 3ՄՊ կայաններից առաջինն էր, որին հաջորդել էր Մարս-7-ը։

1973 թվականի արձակման պատուհանի ընթացքում արձակվեցին ևս երկու 3ՄՍ տեսակի կայաններ՝ Մարս-4 և Մարս-5, մոլորակի ուղեծրակայաններ։

Արձակում
--------

Կայանը արձակվել է Բայկոնուր տիեզերակայանից 1973 թվականի օգոստոսի 5-ին, արձակման համար օգտագործվեց Պրոտոն կրող հրթիռ։ Կրող հրթիռի բոլոր աստիճանները աշխատեցին նորմալ, կայանը տեղադրվեց Երկրի ուղեծիր և հետագայում Բլոկ Դ-ի միջոցով ուղղվեց դեպի Մարս մոլորակ։ 1973 թվականի օգոստոսի 13-ին կատարվեց հետագծի ուղղման մանևր։

Մարս 6-ի իջեցվող սարքը հիմնական մոդուլիս անջատվել է 1974 թվականի մարտի 12-ին Մարսի մակերևույթից 48000 կմ բարձրության վրա։ Հիմնական մոդուլը անցավ մոլորակի մոտով ամենամոտը 1600 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Իջեցվող սարքը մտավ մոլորակի մթնոլորտ ժամը 09:05:53, և մթնոլորտի վերին հատվածում դանդաղեց 5600-ից մինչև 600 մետր վայրկյան արագության։ Այնուհետև գործարկվեց պարաշյուտ, իսկ արգելակման հրթիռները նախատեսված էին վայրէջքի վերջին վայրկյաններին փափուկ վայրէջքի համար։

Կայանը մարսյան մթնոլորտով իջնելիս 224 վայրկյանի ընթացքում տվյալներ է փոխանցել, սակայն ժամը 09:11:05-ին, երբ կայանը պատրաստվում էր մեկնարկել արգելակման հրթիռները, կապը կայանի հետ կորավ։ Արդյունքում կայանը բախվել է Մարսի մակերևույթին։ Խափանման խնդիրն է ընդունվել կառավարման համակարգի սարքավորումների խնդիրները։

Մարս մոլորակի քարտեզը, ցույց են տրված *Վիկինգ-1*, Մարս-2, *Մարս Փաթֆայնդեր*, *Օփորթյունիթի* և Մարս-6 սարքերի տեղաբաշխումը

Տես նաև
-------

* Մարս ծրագիր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  «Mars 6»։ US National Space Science Data Centre։ Վերցված է 2013 թ․ ապրիլի 12
2. ↑  Krebs Gunter։ «Interplanetary Probes»։ *Gunter's Space Page*։ Վերցված է 2013 թ․ ապրիլի 12
3. 1 2  McDowell Jonathan։ «Launch Log»։ *Jonathan's Space Page*։ Վերցված է 2013 թ․ ապրիլի 12
4. 1 2  Siddiqi Asif A. (2002)։ «1973»։ *Deep Space Chronicle: A Chronology of Deep Space and Planetary Probes 1958-2000*։ Monographs in Aerospace History, No. 24։ NASA History Office։ էջեր 101–106։ Արխիվացված է օրիգինալից 2004 թ․ սեպտեմբերի 25-ին  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Մարս ծրագիր |
| --- |
|  |
| Իրականացված | **1Մ** (*1Մ համար 1* | *1Մ համար 2*) || **2ՄՎ** (*2ՄՎ-4 համար 1* | **Մարս-1** | *2ՄՎ-3 համար 1*) || **2Մ/Մ69** (*2Մ համար 521* | *2Մ համար 522*) || **3ՄՎ** (*3ՄՍ համար 170* (Կոսմոս-419)) || **4ՄՎ** (**Մարս-2** | **Մարս-3** | **Մարս-4** | **Մարս-5** | **Մարս-6** | **Մարս-7**)  |
|  |
| Չեղարկված | Մարս-4ՆՄ | Մարս-5ՆՄ | Մարս-5Մ |
|  |
| *Շեղագիրը* նշանակում է արձակման վթար |

 |