**Փիլիսոփայություն,** Ռաֆայել Սանտիի ֆրեսկո, իտալական վերածնունդի ստեծագործություն, որը թվագրվում է 1508 թվականին։ Կազմում է Վատիկանի թանգարանների Վատիկանում պապական պալատի տարածքի Ստանզա դելլա Սեգնատուրայի հարդարանքի մի մասը` «Աթենական դպրոց» կոմպոզիցիոն կամարի վերևում։

Պատմություն
-----------

Դելլա Սենյատուրայում (*Stanza della Segnatura*), որը համարվում է, որ եղել է անձնական պապական գրադարանը, անցկացվել են գերագույն տրիբունալները։

1508-1517 թվականներին Ռաֆայելն իր աշակերտների հետ Հռոմի Հուլիոս II պապի հանձնարարությամբ նկարել է Հռոմի Վատիկանի պալատի չորս ստանցաները (սենյակներ)։ Ստանզա դելլա Սեգնատուրան (իտալ.՝ Stanza della Segnatura - Նշանների սենյակ, կամ Հրամանագրերի սրահ (իտալ.՝ segnatura - նշան)) առաջինն էր, որը Ռաֆայելը նկարազարդել է Վատիկանի սենյակներում և ներառում է չորս մեծ կոմպոզիցիաներ, որոնք արտացոլում են մարդու հոգևոր գործունեության չորս ոլորտները.

1. «Բանավեճ»՝ աստվածաբանություն
2. «Պառնաս»՝ պոեզիա
3. «Աթենական դպրոց»՝ փիլիսոփայություն
4. «Իմաստություն, չափավորություն և ուժ» (Virtù e la Legge)՝ արդարադատություն։

Կամարի չորս տոնդոները սովորաբար թվագրվում են չորս պատերից անմիջապես հետո։

Նկարագրություն և ոճ
-------------------

Փիլիսոփայության անձնավորումը ներկայացված է մարմարե գահի վրա նստած կնոջ կերպարով՝ հին աշխարհից վերցված դեկորացիաներով. Եփեսոսյան Արտեմիսի երկու արծվամարմին արձանիկներով մարմարե բազմոցին նստած կնոջ զգեստը խորհրդանշում է չորս տարրերը (դեղին, կանաչ, բաց կապույտ և կարմիր), համապատասխանություն, որն ընդգծված է մետաքսյա գործվածքի ասեղնագործությամբ՝ բուսական տարրեր երկրի համար, ձուկ՝ ջրի համար, կրակի բոց և աստղեր՝ օդի համար։

Ստանզա դելլա Սեգնատուրա (ընդհանուր տեսք). «Պառնաս» (ձախից) և «Աթենական դպրոց» (աջից) կոմպոզիցիաներն են, որոնց կամարները միանում են «Առաջին շարժում» (ուղղանկյունաձև) ֆրեսկոյով, որի վերևի աջ անյունում` «Փիլիսոփայություն» (շրջանաձև) ֆրեսկոն է
Ստանզա դելլա Սեգնատուրա սենյակի առաստաղ. ներքևում Ռաֆայելի «Փիլիսոփայություն» ֆրեսկոն է ( շրջանաձև - Tondo )
Աջ ու ջախ կողմերում կանգնած պուտտոները (փոքրիկ տղա) իրենց ուսերին պահում են **CAVSARVM** **COGNITIO** մակագրությամբ ցուցանակներ՝ վերցված Ցիցերոնից, որը նշանակում է «պատճառների իմացություն»։ Նշվում է նաև, որ CAVSARVM-ի երկրորդ «V»-ի տակ եղել է «O»: *Փիլիսոփայություն* կտավի հիպոստասը երկու գիրք է պահում, հատորի *հետեւի կազմի* վրա շագանակագույն տառերով գրված է **MORALIS**, գիրքը հենված է մեկ այլ՝ կանաչ կազմով գրքի վրա, որի վրա նշմարվում է NA...IS, հավանաբար **NATURALIS** բառը։

Առաստաղի և կողային լյունետների համապատասխանությունների համալիրում *Փիլիսոփայությունը* տեղավորվում է Վատիկանի պալատի արևելյան պատի անկյունում՝ «Primo moto» (Առաջին շարժում) և «Աթենական դպրոց» ֆրեսկոների հետ։

| Սենյակի պատ | Պատկեր | Շրջանաձև | Պատկեր | Ուղղանկյունաձև | Պատկեր | Լյունետ | Տարր | Պուտտո |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Արևելք |  | *Փիլիսոփայություն* |  | Առաջին շարժում (*Primo moto)* |  | *Աթենական դպրոց* | Ջուր | Ջրվեժ |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Hall, Marcia B. (2005 թ․ մարտի 7). *The Cambridge Companion to Raphael* (անգլերեն). Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-80809-5.
2. ↑  Jones, Roger; Penny, Nicholas (1987 թ․ սեպտեմբերի 10). *Raphael* (English) (Reprint edition ed.). New Haven: Yale University Press. ISBN 978-0-300-04052-4. `{{cite book}}`: `|edition=` has extra text (օգնություն)CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)

Գրականություն
-------------

* Pierluigi De Vecchi (2002). «Raffaello». *www.libreriauniversitaria.it* (իտալերեն). Վերցված է 2023 թ․ հուլիսի 29-ին.

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Փիլիսոփայություն (Ռաֆայել)** կատեգորիայում։ |