**Ղազախա-իսրայելական հարաբերություններ,** երկկողմ դիվանագիտական հարաբերություններ Իսրայելի Հանրապետության և Ղազախստանի Հանրապետության միջև։ Հարաբերությունները հաստատվել են 1992 թվականի ապրիլի 10-ին։ Ղազախստանում Իսրայելի դեսպանատունը բացվել է 1992 թվականի օգոստոսին, իսկ Իսրայելում Ղազախստանի դեսպանատունը՝ 1996 թվականի մայիսին։ Իսրայելի դեսպանատունը գտնվում է Աստանայում, իսկ Ղազախստանի դեսպանատունը՝ Թել Ավիվում։

Պատմություն
-----------

2004 թվականին Ղազախստանի վարչապետ Դանիալ Ախմետովը հանդիպել է Ուզբեկստանում Իսրայելի դեսպանի հետ՝ քննարկելու երկու երկրների միջև սոցիալական և տնտեսական հարաբերությունները և Իսրայելի դեսպանատունը Աստանա տեղափոխելու հարցը։

2009 թվականի ապրիլին Ղազախստանի ազգային անվտանգության կոմիտեն պաշտպանության նախարարությանը մեղադրել էր իսրայելական գործարաններում արտադրված անսարք հրետանային կայանքներ ձեռք բերելու մեջ։ Այդ կապակցությամբ ձերբակալվել Է Ղազախստանի պաշտպանության փոխնախարարը։

2009 թվականի հունիսին Իսրայելի նախագահ Շիմոն Պերեսն այցելել էր Ղազախստան։ Մինչ այդ նա մի քանի ուղևորություններ է կատարել այդ երկիր՝ լինելով Իսրայելի ԱԳ նախարար։

Որոշ իսրայելցի քաղաքագետներ կարծում են, որ Իսրայելի համագործակցությունը Կենտրոնական Ասիայի երկրների, այդ թվում Ղազախստանի հետ կապված է նոր մեծ խաղի մեջ երկրի մասնակցության և Կենտրոնական Ասիայի ռազմավարական բնական ռեսուրսները վերահսկելու ցանկության հետ։

2011 թվականին Իսրայելի և Ղազախստանի միջև ապրանքաշրջանառության ծավալը կազմել է 1,544 միլիարդ ԱՄՆ դոլար։

2018 թվականի հոկտեմբերի 21-ին Իսրայելի ԱԳՆ-ում տեղի է ունեցել երկու երկրների այդ գերատեսչությունների ներկայացուցիչների հանդիպումը՝ կապված Իսրայել այցելելիս Ղազախստանի քաղաքացիների համար վիզային ձևականությունների չեղարկման հետ։ Պայմանավորվածություն ձեռք բերվեց ստեղծել աշխատանքային խումբ՝ այդ հարցը լուծելու համար։ 2017 թվականի սկզբին Ղազախստանը միակողմանիորեն չեղարկել է իսրայելցիների համար մուտքի վիզաները։

Հրեական համայնքը Ղազախստանում
-----------------------------

Ղազախստանի հրեական բնակչության թիվը զգալիորեն աճել է Իոսիֆ Ստալինի օրոք։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ավելի քան 8,5 հազար հրեաներ փախել են Ղազախստան։ 1989 թվականից մոտ 10 հազար հրեաներ Ղազախստանից տեղափոխվել են Իսրայել։

Այսօր Ղազախստանում բնակվում է ավելի քան 3,3 հազար հրեա, երկրում գործում են ավելի քան քսան հրեական կազմակերպություններ և 14 դպրոցներ։ Ավելի քան 700 աշակերտ հաճախում հրեական դպրոցներ ամբողջ երկրում։ Հրեական գործակալությունը հովանավորում է մի քանի երիտասարդական կենտրոններ Ղազախստանում։ Այդ կենտրոններում դեռահասներին սովորեցնում են հրեական մշակույթի մասին։ 2004 թվականի սեպտեմբերին Աստանայում բացվել է Կենտրոնական Ասիայում խոշորագույն սինագոգը՝ «Բեյթ Ռախե-Հաբադ Լյուբավիչը»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Kazakhstan: Military hardware bought from Israel flawed". *Reuters*. Արխիվացված է the original 2009 թ․ ապրիլի 16-ին. Retrieved 2020 թ․ ապրիլի 22.
2. 1 2  "Казахстан: партнёр Израиля в Евразии" (in անգլերեն). Արխիվացված է the original 2011 թ․ օգոստոսի 7-ին.
3. ↑  "О казахстанско-израильских отношениях". Посольство Казахстана в Израиле. Արխիվացված է the original 2015 թ․ դեկտեմբերի 8-ին. Retrieved 2016 թ․ հունվարի 3.
4. ↑  Иерусалим и Астана обсуждают отмену въездных виз для граждан Казахстана, NEWSru.co.il
5. ↑  Казахстан отменил въездные визы для граждан Израиля, NEWSru.co.il
6. 1 2 3  "Kazakhstan has a small but thriving Jewish community". Посольство Казахстана в США. Արխիվացված է the original 2014 թ․ սեպտեմբերի 3-ին. Retrieved 2020 թ․ ապրիլի 22.
7. ↑  "Shalom, Kazakhstan: A Jewish Culture Guide". Shalom Life. Արխիվացված է the original 2014 թ․ սեպտեմբերի 5-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ղազախստանի դեսպանատունը Թել Ավիվում
* Իսրայելի դեսպանատունը Աստանայում