**Ժեն Չժենֆեյ** (չինարեն՝ 任正非, անգլ.՝ Rén Zhèngfēi, հոկտեմբերի 25, 1944(1944-10-25), Zhenning Buyei and Miao Autonomous County, Guizhou, Չինաստանի Հանրապետություն), չինացի գործարար, Չինաստանի Ժողովրդական ազատագրական բանակի նախկին սպա, աշխարհի խոշորագույն հեռահաղորդակցային ընկերություններից մեկի՝ «Huawei Technologies Co. Ltd»-ի հիմնադիր և նախագահ։ Հուավեյն, ըստ վաճառքի ծավալի, աշխարհում սմարթֆոններ արտադրող երկրորդ ընկերությունն է։ 2005 թվականին «Time Magazine» ամսագիրը Ժեն Չժենֆեյին ընդգրկել է տարվա 100 ամենաազդեցիկ մարդկանց ցուցակում։ 2018 թվականի սեպտեմբերի դրությամբ՝ նրա կարողությունը գնահատվել է 1,2 միլիարդ դոլար։

Կենսագրություն
--------------

### Ծնողներ

Ժենի պապը ծագել է Ցզյանսու նահանգից և հարևան Չժեցյզյան նահանգում զբաղվել է խոզապուխտի արտադրությամբ։ Նրա որդին՝ Ժեն Մոսյունը (չինարեն՝ 任摩逊), 1930-ական թվականներին ուսումնասիրել է տնտեսագիտություն, բայց հոր մահվան պատճառով չի ավարտել համալսարանական կրթությունը։ Ճապոնական բռնազավթման ժամանակ նա գաղթել է Գուանչժոուի հարավ՝ Գոմինդանի կառավարության ռազմական գործարանում հաշվապահ աշխատելու նպատակով։ Դրանից հետո դպրոցում աշխատել է որպես ուսուցիչ, որտեղ հանդիպել է Ժեն Չժենֆեյի ապագա մորը՝ Չեն Յուանչժաոյին, որը նույնպես դպրոցի ուսուցիչ էր։ 1949 թվականին՝ Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության հռչակումից հետո, Ժեն Մոսյունը նշանակվել է Դույուն քաղաքի (չինարեն՝ 都匀一中) թիվ 1 միջնակարգ դպրոցի տնօրեն։

### Վաղ տարիներ

Ժեն Չժենֆեյը ծնվել է 1944 թվականի հոկտեմբերի 25-ին Գույչժոու գավառի հեռավոր լեռնային քաղաքում։ Տարրական դասարանները հաճախել է Zhenning կոչվող փոքրիկ շրջանի դպրոցում։ Ավելի ուշ նրա ծնողները տեղափոխվել են ուրիշ, ոչ մեծ քաղաք՝ Duyun, որտեղ Ժենն ավարտել է միջնակարգ դպրոցը։ Տարրական և միջնակարգ դպրոցում Ժենը եղել է ինքնամփոփ և անպարկեշտ, և նրան մերժել են ընդունել կոմերիտմիություն՝ կոլեկտիվիզմի անբավարար զարգացած ոգու պատճառով։

1963 թվականին Ժենը լքել է Գույչժոուն՝ Չունցինի քաղաքացիական շինարարության և ճարտարապետության ինստիտուտում սովորելու համար։ Չինական մշակութային հեղափոխության ժամանակ ավարտելով ինստիտուտը՝ Ժենը գնացել է աշխատելու և սկսել Շանհայի աշխատանքային համալսարանի (Workers' University of Shanghai) դասագրքերով ինքնուրույն էլեկտրոնիկա ուսումնասիրել։ Ավելի ուշ՝ 1974 թվականին, նա գրանցվել է Xi'an Jiaotong University-ի դասընթացների։ Այդ ժամանակ նա այցելել է Wu Jikang-ի՝ Չինաստանի համակարգիչների ոլորտում պիոների և ԱՄՆ այցելած սակավաթիվ չինական գիտնականներից մեկի դասախոսությունը։ Դասախոսության ժամանակ բացատրվում էր, թե ինչ է իրենից ներկայացնում համակարգիչը և ինչպես այն կարող է օգտագործվել մենեջմենթի մեջ։ Ժեն Չժենֆեյի խոստովանության համաձայն՝ նա ոչ մի բառ չի հասկացել երկժամյա դասախոսությունից, սակայն այն մեծացրել է նրա հետաքրքրությունը համակարգչային տեխնոլոգիաների նկատմամբ։

### Ռազմական գործունեություն

1974 թվականին Ժեն Չժենֆեյը ծառայության է անցել ինժեներաշինարարական զորքերում և մասնակցել Լյոյանում քիմիական մանրաթելերի գործարանի կառուցմանը։ Ժենի խոսքերով՝ բանակում իր հայտնվելը շատ առումներով պատահական էր։ Այդ ժամանակ Չինաստանը սինթետիկ գործվածքների սուր պակասուրդ էր զգում, և կառավարության կողմից որոշում էր կայացվել, որի համաձայն՝ ֆրանսիական սարքավորումների օգտագործմամբ Չինաստանի հյուսիսում դրանց արտադրության գործարան պետք է կառուցվեր։ Քանի որ այդ վայրում աշխատել ցանկացողներ չեն գտնվել, շինարարությունը հանձնարարվել է բանակին, որը սարքավորումների տեղադրման համար ներգրավել է չինական բուհերի շրջանավարտներին։ Դրանից հետո Ժենը՝ արդեն որպես ռազմական ինժեներ, հայտնվել է Չինաստանի Ժողովրդական ազատագրական բանակի հետազոտական ինստիտուտի տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ստորաբաժանումում։ Ծառայության ընթացքում ունեցած հաջողությունների համար ընտրվել է 1978 թվականին ազգային գիտաժողովին մասնակցելու համար ՄԱԿ-ի պատվիրակ, ինչպես նաև 1982 թվականին Չինաստանի Կոմունիստական կուսակցության 12-րդ համագումարին մասնակցելու համար։ 1983 թվականին՝ ինժեներաշինարարական զորքերի լուծարումից և Չինաստանի Ժողովրդական ազատագրական բանակի թվաքանակի լայնածավալ կրճատումից հետո, որը շուրջ 500 հազար մարդու վրա էր ազդել, Ժեն Չժենֆեյը պաշտոնաթող Է եղել։ Բանակից հեռանալու պահին նրա պաշտոնը համապատասխանել է գնդի հրամանատարի տեղակալին, բայց առանց զինվորական կոչում շնորհելու։

### Հուավեյի ստեղծում

1983 թվականին Ժենը՝ արդեն որպես քաղաքացիական անձ, մեկնել է Շենժեն և աշխատել «South Sea Oil Corporation» ընկերության նյութատեխնիկական մատակարարման բազայում։ 1987 թվականին Շենժենի քաղաքային վարչակազմը հրապարակել է թիվ 18 որոշումը, որը թույլ է տալիս ֆիզիկական անձանց կողմից բարձր տեխնոլոգիաների ոլորտում մասնավոր ընկերությունների ստեղծումը։ Նույն թվականին 43-ամյա Ժեն Չժենֆեյն ստեղծել է «Huawei Technologies Co» ընկերությունը։ Այն սկզբում միայն զբաղվում էր Հոնկոնգից հեռահաղորդակցության սարքավորումների մանր, մեծածախ մատակարարումներով։ Ընկերության մեկնարկային կապիտալը կազմել է 21.000 յուան, որը հավասար է այն ժամանակվա մոտ 5 հազար ԱՄՆ դոլարին։ Նվազագույն կանոնադրական կապիտալը, որը պահանջվում է Շենժեն քաղաքապետարանի կողմից մասնավոր ընկերության գրանցման համար, հավասար էր 20 հազար յուանի։ Բացի այդ, պահանջվում է առնվազն 5 բաժնետիրոջ ներկայություն։ Հաշվի առնելով այս պահանջը, ինչպես նաև այն փաստը, որ ինքն ուներ ընդամենը 3000 յուան, Ժենը ստիպված էր ընկերության ստեղծման համար ներգրավել հինգ գործընկերոջ։

Ներկայումս Huawei-ն աշխարհի խոշորագույն հեռահաղորդակցային ընկերություններից մեկն է, որի տարեկան եկամուտը 2017 թվականին հասել է 92,5 միլիարդ դոլարի, իսկ գիտական մշակումներում արվող տարեկան ներդրումների թիվը՝ 13,8 միլիարդ դոլարի։

1988 թվականին Ժեն Չժենֆեյը դարձել է Huawei-ի գլխավոր տնօրեն և զբաղեցնում է այդ պաշտոնը մինչև օրս։ Այժմ նա տնօրենների խորհրդի փոխնախագահն է, սակայն չի մասնակցում երեք գլխավոր տնօրենի ընթացիկ ռոտացիային։

Չնայած այն հանգամանքին, որ Ժեն Չժենֆեյը Huawei-ի խոշորագույն բաժնետերն է, նրա մասնաբաժինը կազմում է ընդամենը 1,42 %։ Մնացած բաժնետոմսերը բաշխվել են Huawei-ի 80 000 աշխատակիցների շրջանում։

Ընտանիք և նախասիրություններ
---------------------------

Կրտսեր եղբայրը՝ Ժեն Շուլյուն (Ren Shulu, ծնված 1956 թվականին), Յուննանի համալսարանի շրջանավարտ է, 1992 թվականից ի վեր՝ Հուավեյի աշխատակից, ներկայումս վերահսկող խորհրդի անդամ և ընկերության ապահովման ծառայության ղեկավար։

Դուստրը՝ Մեն Վանչժոուն (Meng Wanzhou, ծնվել է 1972 թվականին), 1998 թվականին ստացել է մագիստրոսի աստիճան Հուաչժուն քաղաքի գիտատեխնիկական համալսարանում։ 1993 թվականից աշխատում է Huawei ընկերությունում, ներկայումս ընկերության ֆինանսական տնօրենն է։

Ժեն Չժենֆեյը տարված է քաղաքականության, տնտեսության, հումանիտար գիտությունների, գրականության և արվեստի վերաբերյալ գրքերի ընթերցմամբ։ Ամենից շատ նախընտրում է պատմական գրականությունը, իսկ ամենաքիչը՝ գեղարվեստական և կառավարման տեսությանը նվիրված։ Այս ընտրությունը նա բացատրում է հետևյալ կերպ․

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Գեղարվեստական գրականությունը պատմում է հորինված պատմությունների մասին, և դրանք չափազանց հեռու են իրականությունից։ Իսկ կառավարման գրքերը գրում են պրոֆեսորները՝ փակ դռների հետևում նստած աշխատասենյակներում, և դա կաշկանդում է նրանց երևակայության թռիչքը։- Ժեն Չժենֆեյ |  |

Ժենը «Ցին դինաստիա» հեռուստասերիալի երկրպագուն է, որը պատմում է չինական պետական գործիչ Շան Յանայի բարեփոխումների մասին։

Չինաստանի բոլոր քաղաքական առաջնորդներից Ժեն Չժենֆեյն ամենից վեր է գնահատում Դեն Սյաոպինին, որին բազմիցս անվանել է Չինաստանի պատմության մեջ մեծագույն բարեփոխիչ։ Օտարերկրյա քաղաքական գործիչներից Ժենը մեծ հարգանքի է արժանացնում Իցհակ Ռաբինին և նա նույնիսկ իրեն անվանում է Իսրայելի նախկին վարչապետի աշակերտ։

Կոմունիստական կուսակցություն և բանակի հետ կապեր
-----------------------------------------------

Իր ռազմական գործունեության մեծ մասի ընթացքում Ժեն Չժենֆեյը զրկվել է Կոմունիստական կուսակցությանը միանալու հնարավորությունից ծնողների սոցիալական ծագման և Գոմինդանի ռեժիմի հետ նրանց սերտ կապերի պատճառով։ Նա կուսակցությանն անդամակցել է հենց պահեստազորում, աշխատանքից ազատվելուց առաջ։

Այնուամենայնիվ, Ժեն Չժենֆեյի ենթադրյալ կապերը չինական բանակի և կոմունիստական կուսակցության հետ այն գործոններից մեկն են, որոնք զգալիորեն բարդացնում են Հուավեյի աշխատանքն այլ երկրներում։ Դրանք Հնդկաստանի կառավարության կողմից օգտագործվել են որպես Հնդկաստանի առանձին պայմանագրերում Հուավեյի հաղթանակի համաձայնեցումը մերժելու պատճառ։ Այդ վախերը հանդիպում են նաև այլ երկրներում։ Միացյալ Նահանգներում նրանք հանգեցրել են Huawei 3Com-ի գնման գործարքի ձախողմանը և SoftBank-ին ստիպել են խզել Հուավեյի հետ կապերը Sprint Nextel-ի ձեռքբերման թույլտվություն ստանալու համար։ Ներկայումս Մեծ Բրիտանիայի հետախուզության և անվտանգության կոմիտեն խորհուրդ է տվել հրաժարվել Հուավեյի սարքավորումներից լրտեսության կասկածների պատճառով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Munzinger Personen (գերմ.)
2. 1 2  South China Morning Post — 1903. — ISSN 1021-6731; 1563-9371
3. ↑  «Smartphone Rankings Shaken Up Once Again as Huawei Surpasses Apple, Moving into Second Position While Overall Market Declined 1.8% in Q2 2018, According to IDC». IDC: The premier global market intelligence company. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ սեպտեմբերի 9-ին. Վերցված է 2018 թ․ սեպտեմբերի 8-ին.
4. ↑  *Matthew Forney* The 2005 TIME 100 - TIME(անգլ.) // *Time* : magazine. — 2005-04-18. — ISSN 0040-781X.
5. ↑  «Ren Zhengfei». *Forbes* (անգլերեն).
6. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  *Тянь Тао, Давид де Кремер, У Чуньбо* Huawei: Лидерство, корпоративная культура, открытость. — Библиотека Сбербанка. Т. 71. — Москва: Олимп-Бизнес, 2017. — ISBN 978-5-9909052-0-7
7. ↑  *Dan Steinbock* THE CASE FOR HUAWEI IN AMERICA // *-*. — С. 31.(չաշխատող հղում)
8. 1 2 3 4 5  Meeting Minutes: "An Insight, An Idea with Ren Zhengfei" Session(անգլ.) // *People* : magazine. — Mark Allen Group, 2015. — С. 1—7.(չաշխատող հղում)
9. 1 2 3 4 5  Годовой отчет за 2015 год(ռուս.) // *Huawei Investment & Holding Co. Ltd.*. — С. 199.
10. ↑  the economist
11. ↑  «Rotating CEOs». huawei.com. Վերցված է 2017 թ․ նոյեմբերի 12-ին.
12. ↑  Analysis — Who really owns Huawei
13. ↑  Ashford, Warwick (2009 թ․ հունիսի 4). «Huawei complains about India's security concerns». *ComputerWeekly.com* (անգլերեն). Վերցված է 2018 թ․ փետրվարի 15-ին.
14. ↑  Although Huawei has repeatedly denied it, the company has often been subject to rumours about its alleged close links to the Chinese government and military — see for example The Economist, or Cellular News.
15. ↑  «Huawei Loser in SoftBank-Sprint Deal Over Alleged Spying». Bloomberg. 2013 թ․ մայիսի 30. Վերցված է 2013 թ․ հուլիսի 4-ին.
16. ↑  «Like U.S. lawmakers, Brits raise spying fears over Huawei gear». CNET. 2013 թ․ հունիսի 6. Վերցված է 2013 թ․ հուլիսի 4-ին.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ժեն Չժենֆեյ» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000077416005 · LCCN: n2010015593 · NDL: 001277973 · VIAF: 107946345 · WorldCat VIAF: 107946345 |

 |