**Տինտո Բրաս** (իտալերեն՝ Tinto Brass, իրական անունը՝ Ջովաննի Բրաս, մարտի 26, 1933(1933-03-26), Միլան, Իտալիայի թագավորություն), էրոտիկ ժանրի իտալացի կինոռեժիսոր, սցենարիստ, պրոդյուսեր, դերասան։

Կենսագրություն
--------------

Տինտո Բրասը ծնվել է Միլանում։ Ավարտելով իրավական քոլեջը, տեղափոխվել է Փարիզ, որտեղ աշխատել է Cinematheque Française արխիվում, որն ունի աշխարհի ամենահեղինակավոր և հարուստ հավաքածուն։ Վերադառնալով Իտալիա, աշխատել է ռեժիսորի օգնական։ Հասարակության ուշադրությունը նրա վրա բևեռվել է դեռ աշխատանքային գործունեության վաղ տարիներից, երբ նկրահանել է իր դեբյուտային «Աշխարհի գագաթին» (1963 թ.) կինոնկարը։ 1964 թվականին նա նկարահանել է «Իմ տիրուհի» ֆիլմի երկու էպիզոդները։ Նույն թվականին նկարահանել է «Թռչող ափսե» ֆիլմը։ 1968 թվականին նկարահանված «Ճիչ» ֆիլմի ցուցադրությունը գրաքննության կողմից արգելվեց մինչև 1974 թվականը։ Տինտո Բրասը մշտապես անձամբ է հետևում իր ֆիլմերի մոնտաժային աշխատանքներին, որն արտահայտվում է նրա գեղարվեստական ֆիլմերի հեղինակային ընդգծվածությամբ։

Իր ստեղծագործական կյանքի վաղ շրջանում Տինտո Բրասն իր ուժերը փորձել է կատակերգական ժանրում («Ով աշխատում է, նա կորած է» (1963 թ.), «Թռչող ափսե» (1964 թ.)), կինոնովելներից սկսած մինչև ինտելեկտուալ ֆիլմեր («Հևոց» (1967 թ.), «Ճիչ» (1968 թ.)), վեսթերնի ժանրում («Յանկիներ» (1966 թ.)), տարվել է հոգեբանական բացահայտումներով («Հեռացածը» (1970 թ.), «Արձակուրդ» (1971 թ.)), ստեղծել է կինոնմանակում («Շարժիչ» (1979 թ.)), սակայն վերջնականապես հաստատվել է էրոտիկ ֆանտազիաների ժանրում։

Տինտո Բրասի «Կիտիի սրահը» (1976 թ.) և «Կալիգուլա» (1979 թ.) ֆիլմերի հիմքում քաղաքական և պատմական իրականությունն է։ Նրա «Կալիգուլա» ֆիլմը, որտեղ նկարահանվել էին համաշխարհային կինոյի այնպիսի աստղեր, ինչպիսիք էին Պիտեր Օ'Թուլը և Մալքոլմ Մաքդաուելը, փորձում էր դուրս գալ բարոյականության շրջանակներից և մատնված էր հաջողության՝ իր մարդկային դաժանության, այլասերվածության և պոռնոգրաֆիայի բացահայտումներով։ Կինոնկարն ամբողջովին բացահայտել էր հռոմեական բարձր խավի դաժան բարքերն ու այլասերվածությունը։

Սկսած «Բանալին» (1983 թ.) ֆիլմից, Տինտո Բրասի ֆիլմերի հիմնական մասը նվիրված էր զանազան սեքսուալ շեղումներին։ Նրա մարմնական սիրո պատմություններին հանդիսատեսը ականատես է լինում կողքից, կարծես թաքուն դիտելով հերոսների սիրային կյանքը, զգալով նրանց սեքսուալ ապրումներն ու հաճույքի և բավականության րոպեները։ Նրա հետագա տարիների ֆիլմերից են «Միրանդա» (1985 թ.), «Սեր և կիրք» (1987 թ.), «Կարմիր պղպեղ» («Պապրիկա» 1990 թ.), «Բոլոր լեդիներն անում են դա» (1992 թ.), «Ծիկրակողը» (1994 թ.), «Չարաճճին» (1998 թ.), «Խախտելով արգելքները» (2000 թ.), «Սև հրեշտակը» (2002 թ.), «Օ, կանայք» (2003 թ.), «Սեր իմ» (2005 թ.) և այլ կինոնկարներ։

Որպես դերասան Տինտո Բրասը հանդես է եկել «Կին - դա ինչ-որ հիասքանչ է» (1964 թ.), «Կապիր ինձ ամուր» (1999 թ.), «Տինտո Բրասի գրառումները» (1999 թ.), «Վերջին մետրոն» (1999 թ.), «Քաղցր երազ» (1999 թ.), «Կատաղած շուն» (2012 թ.) և այլ ֆիլմերում։

Անձնական կյանքը
---------------

Տինտո Բրասը 1957 թվականին ամուսնացել է «Հարրի Բար» ռեստորանի հիմնադիր Ջուզեպպե Չիպրիանիի դստեր՝ սցենարիստ Կառլա Չիպրիանիի հետ։ 2006 թվականին Կառլան մահացել է։ Նրանք ունեն մեկ դուստր և մեկ որդի։

Ֆիլմագրության ընտրանին
----------------------

**Ռեժիսոր**

| Թվական | Անվանում | Բնօրինակ անվանում |
| --- | --- | --- |
| 1958 | Տարածական դինամիկա | Spatiodynamisme |
| 1963 | Ով աշխատում է, նա կորած է (Աշխարհի գագաթին) | Chi lavora è perduto (In capo al mondo) |
| 1964 | Կա Իրա. Հեղեղների ապստամբությունը | Ça ira, il fiume della rivolta |
| 1964 | Իմ տիրուհի | La mia signora |
| 1964 | Թռչող ափսե | Il disco volante |
| 1966 | Յանկիներ | Yankee |
| 1967 | Հևոցով | Col cuore in gola |
| 1968 | Ճիչ | L'urlo |
| 1969 | Սևը սպիտակի վրա | Nerosubianco |
| 1970 | Հեռացածը | Dropout |
| 1971 | Արձակուրդ | La vacanza |
| 1975 | Կիտիի սրահը | Salon Kitty |
| 1979 | Կալիգուլա | Caligula |
| 1979 | Շարժիչ | Action |
| 1983 | Բանալին | La chiave |
| 1985 | Միրանդա | Miranda |
| 1987 | Սեր և կիրք | Capriccio |
| 1988 | Խորտկարան «Բուդապեշտ» | Snack Bar Budapest |
| 1990 | Պապրիկա (Կարմիր պղպեղ) | Paprika |
| 1991 | Բոլոր լեդիներն անում են դա | Così fan tutte |
| 1993 | Ծիկրակողը | L'uomo che guarda |
| 1995 | Տինտո Բրասի փոստը | Fermo posta Tinto Brass |
| 1998 | Չարաճճին | Monella |
| 1999 | Խախտելով արգելքները | Tra(sgre)dire |
| 2002 | Սև հրեշտակը | Senso '45 |
| 2003 | Օ, կանայք | Fallo! |
| 2005 | Սեր իմ | Monamour |
| 2008 | Ծիկրակողը խոհանոցում | Kick the Cock |
|

**Դերասան**

| Թվական | Անվանում | Բնօրինակ անվանում |
| --- | --- | --- |
| 1964 | Կին - դա ինչ-որ հիասքանչ է | La donna è una cosa meravigliosa |
| 1983 | Բանալին | La chiave |
| 1995 | Տինտո Բրասի փոստը | Fermo posta Tinto Brass |
| 1999 | Կապիր ինձ ամուր | Stringimi forte i polsi |
| 1999 | Զատիկ | La coccinella |
| 1999 | Տինտո Բրասի գրառումները. Ջուլիա | Tinto Brass Presents Erotic Short Stories: Part 1 - Julia |
| 1999 | Տինտո Բրասի գրառումները. Քվատրո | Tinto Brass Presents Erotic Short Stories: Part 2 - Quattro |
| 1999 | Տինտո Բրասի գրառումները. Արատավոր հարաբերություններ | Tinto Brass Presents Erotic Short Stories: Part 4 - Improper Liaisons |
| 1999 | Տինտո Բրասի գրառումները. Կապիր ինձ ամուր | Tinto Brass Presents Erotic Short Stories: Part 3 - Hold My Wrists |
| 1999 | Վերջին մետրոն | Ultimo metrò |
| 1999 | Քաղցր երազ | Sogno |
| 2002 | Արատավոր հարաբերություններ | Unchaste relatioships |
| 2003 | Օ, կանայք | Fallo! |
| 2008 | Ցասում | La rabbia |
| 2008 | Ծիկրակողը խոհանոցում | Kick the Cock |
| 2012 | Կատաղած շուն | Canepazzo |
|

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  filmportal.de — 2005.
2. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #120095572 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Դանիական ազգային ֆիլմագրություն · Filmportal · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Notable Names Database |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX1298556 · BNF: 13497354k · CONOR: 82883171 · GND: 120095572 · ICCU: RAVV054622 · ISNI: 0000 0000 7823 7594 · LCCN: n97049366 · NDL: 00945929 · NKC: xx0169877 · NLP: A21010651 · NTA: 072519037 · SUDOC: 121458628 · VIAF: 68213744 · WorldCat VIAF: 68213744 |

 |

 |