*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Աղամալյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Արամայիս Մկրտչի Աղամալյան** (մայիսի 1, 1910(1910-05-01), Ջուղա, Central District, Jolfa County, Արևելյան Ադրբեջան, Իրան - 1980 կամ ապրիլի 28, 1986(1986-04-28)), իրանահայ կինոռեժիսոր, սցենարիստ։

Կենսագրություն
--------------

Արամայիս Աղամալյանը ծնվել է 1910 թվականին, Ջուղայում։ Հայկական ջարդերի ժամանակ ընտանիքի հետ գաղթել է Իրան, հաստատվել Թավրիզում։ Տարրական դպրոցն ավարտելուց հետո մեկնել է Երևան և 1920-1930 թվականներին բնակվել այնտեղ՝ աշակերտել է Հակոբ Կոջոյանին և Ալեքսանդր Թամանյանին։ 1927 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-արդյունաբերական տեխնիկումը և աշխատել որպես ձևավորող։ 1930 թվականին մեկնել է Գերմանիա, ուսումը շարունակել Բեռլինի դրամատիկական արվեստի քոլեջում, սակայն ֆինանսական խնդիրների պատճառով կրթությունը կիսատ է թողել։ 1934 թվականին վերադարձել է Իրան և հաստատվել Սպահանի հայաբնակ՝ Նոր Ջուղա քաղաքում, որտեղ աշխատել է հինգ տարի։ Թատերական գործունեությունը սկսել է 1935 թվականին՝ Նոր Ջուղայում։ 1939-1945 թվականներին բնակվել է Թավրիզում, որտեղ բեմադրել է բազմաթիվ պիեսներ։ Թեհրան հաստատվելուց հետո Քուշեշ-Դավթյան հայկական տարրական և միջնակարգ դպրոցներում դասավանդել է նկարչություն։ Ռուսերենից հայերեն է թարգմանել մի շարք պիեսներ, այդ թվում՝ Վոյնովիչի «Հասարակածային փոթորիկը», Ա. Գլադկովի «Երիտասարդ թատրոնը», Թենսի Ուիլյամսի «Ամառ և ծուխ» երկերը։ 1946 թվականից աշխատել է Թեհրանի տարբեր թատերախմբերում։ 1946 թվականին միացել է «Արարատ ակումբ» թատերախմբին։ Ձևավորել է մի քանի ուշագրավ թատերական դեկորներ՝ «Գևորգ Մարզպետունի», «Սամվել» թատերախաղերի համար։ 1960 թվականից հանդես է եկել կինոյի ասպարեզում, նկարահանել «Փեսա որոնողներ» ֆիլմը՝ քաղված Երվանդ Օտյանի «Չարշլ Արթին Աղա» թատերախաղից։

Մահացել է 1986 թվականին, Թեհրանում։

Բեմադրություններ
----------------

| Պիես | Հեղինակ |
| --- | --- |
| «Սառա» | Ա. Խաչիկյան |
| «Գևորգ Մարզպետունի» | Մուրացան |
| «Պաղտասար աղբար» | Հակոբ Պարոնյան |
| «Սամվել» | Րաֆֆի |
| «Պեպո» | Գաբրիել Սունդուկյան |
| «Նամուս» | Շիրվանզադե |
| «Իմ սիրտը լեռներում է» | Վիլյամ Սարոյան |
| «Մեռնիլը որքան դժվար է» | Մուշեղ Իշխան |
| «Ոտքի՜, դատարանն է գալիս» | Պերճ Զեյթունցյան |

Ֆիլմեր
------

Ստեղծագործել է նաև կինոյում, նկարահանել՝ 12 ֆիլմ։

| Ֆիլմ | տարեթիվ |
| --- | --- |
| «Փեսա որոնողներ» | 1959 |
| «Մեր թաղի տղաները» | 1961 |
| Հրեշտակն իմ տանը | 1963 |
| «Թափառաշրջիկ աղջիկը» | 1964 |
| Մարդկային արարածներ | 1964 |
| Կատարողը | 1965 |
| Գոլաղա | 1968 |
| Երեքը վազում են |  |
| Երեքաչքանի սուտակ |  |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Sayyed Morteza Sayyed Mohammadi (1999). *A Guide To Iranian Cinema Directors 1930-1999*. Tehran: Simroo Publishing House. էջեր 7–8. ISBN 964-5685-35-4.
2. ↑  *Armenians And Iranian Cinema*. Tehran: Film Museum Of Iran. Summer 2004. էջ 92. ISBN 964-6728-44-8.
3. ↑  Janet D. Lazarian (2003). *Encyclopedia of Iranian Armenians*. Tehran: Hirmand Publisher. էջեր 404–405. ISBN 964-6974-50-3.
4. ↑  «Iranian Movie DataBase آرماييس آقاماليان». Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ սեպտեմբերի 24-ին. Վերցված է 2015 թ․ օգոստոսի 3-ին.
5. ↑  Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2005:

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | AV Production |

 |