**Մոխրի մնացորդներ** (անգլ.՝ Little Ashes, իսպ.՝ Sin límites), 2008 թվականին նկարահանված իսպանական-բրիտանական դրամա` նվիրված 1920-ականների ու 1930-ականներին Իսպանիայում ստեղծված իրավիճակի դեմ պայքարին, երբ ժամանակաշրջանի երեք ամենատաղանդավոր երիտասարդներ հանդիպում են համալսարանում և որոշում են իրենց աշխարհը փոխելու ծրագիրը։ Լուիս Բունյուելն անօգնական է դառնում այն բանից հետո, երբ սյուրռեալիստ նկարիչ Սալվադոր Դալիի ու բանաստեղծ Ֆեդերիկո Գարսիա Լորկայի ընկերությունը փոխակերպվում է սիրային հարաբերությունների։

Բովանդակություն
---------------

1922 թվականին 18-ամյա Սալվադոր Դալին (Ռոբերտ Փեթինսոն) ժամանում է արվեստի դպրոց Մադրիդում։ Ուսանողական հանրակացարանը, որտեղ նա տեղավորվում է, ժամանակակից միջավայր ունի, ինչը քաջալերում է Իսպանիայի այդ ժամանակվա ամենապայծառ ուղեղներին։ Սալվադորը, ում վիճակված էր դառնալ մեծ արվեստագետ, շուտով գրավում է հանրակացարանի բնակիչների «էլիտայի»` գրող Ֆեդերիկո Գարսիա Լորկայի (Խավիեր Բելթրան) և մեծ ձգտումներ ունեցող Լուիս Բունյուելի (Մեթյու Մաքնալթի) ուշադրությունը։ Միասին նրանք ձևավորում են Մադրիդի ամենաժամանակակից արվեստի խմբի կորիզը։
Նրանց անձնական կյանքը չափազանց բարդ է դառնում, քանի որ Ֆեդերիկոն մերժում է իր նվիրված ընկերոջը` գրող Մագդալենային (Մարինա Գատել), իսկ Սալվադորն իրեն կապված է զգում Ֆեդերիկոյին։ Լուիսը, որն իրեն ավելի ու ավելի օտարված է զգում զույգի մտերմության ֆոնին, որոշում է մեկնել Փարիզ` իրականացնելու իր սեփական նպատակները։ Միևնույն ժամանակ Ֆեդերիկոն ու Դալին հեռանում են Մադրիդից ու ամառն անց են կացնում ծովափնյա գյուղում, Դալիի ընտանիքի տանը։
Ֆեդերիկոն ընդունվում է Դալիի ընտանիքի կողմից, և նրանց հարաբերություններն ավելի մտերմիկ են դառնում, մինչև մի օր նրանց ընկերությունը ռոմանտիկ բնույթ է ստանում։ Մտերմության հետ նրանց հարաբերությունները նաև բարդանում են։ Լուիսն այցելում է նրանց համալսարանում ու կասկածներ է ունենում նրանց մտերմության առթիվ։
Սալվադորն ինքն էլ մեկնում է Փարիզ։ Ընդունվելով բարձր հասարակության կողմից` Սալվադորը շուտով կապվում է Գալայի` ճանաչված մարդկանց հետ իր սիրային կապերով հայտնի, ամուսնացած կնոջ հետ։ Վերջին այցելության ժամանակ Ֆեդերիկոն տեսնում է, որ իր ընկերը շատ է փոխվել. թե՛ կենսակերպով, թե՛ քաղաքական հայացքներով։

Հիմք
----

Նկարիչ Սալվադոր Դալիի և բանաստեղծ Ֆեդերիկո Գարսիա Լորկայի հարաբերությունների մանրամասները երկար ժամանակ խարդավանքների և բանավեճերի առարկա էին պատմաբանների ու կենսագիրների միջև։ «Մոխրի մնացորդներ»-ում Դալիի և Լորկայի զգացմունքները ներկայացված են որպես սիրային հարաբերություններ։
1925-1936 թվականներին, իրենց ընկերության տարիներին, Դալին ու Լորկան փոխանակել են բազմաթիվ նամակներ։ Լորկային գրած Դալիի նամակների բնօրինակները պահվում են Մադրիդում, *Fundación Federico García Lorca-ում*, իսկ Լորկայի կողմից Դալիին գրած ձեռագրերը` Պուբոլում, *Fundacion Gala-Salvador Dalí-ում*, ինչպես նաև` մասնավոր հավաքածուներում։ 
Հայտնի է, որ Լորկան մեծապես տարված է եղել Դալիով այն տարիներին, երբ նկարիչը չի ցանկանցել շփվել Լորկայի հետ։
Դալին գրել է.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Նա համասեռամոլ էր, ինչպես բոլորին է հայտնի, և նա խելագարի նման սիրում էր ինձ։ Նա երկու անգամ փորձել է տիրանալ ինձ։ Ինձ համար չափազանց տհաճ էր, քանի որ ես համասեռամոլ չէի։ Մեր հարաբերություններից ոչինչ չստացվեց։ Սակայն իրականում ես զգում էի, որ նա մեծ պոետ է... |  |

Ֆիլմի սցենարի հեղինակ Ֆիլիպա Գոսլեթը ենթադրում է.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Պարզ է, որ ինչ-որ բան տեղի է ունեցել... Երբ որ կարդում ես նրանց նամակները, ապա ակնհայտ է դառնում, որ ինչ-որ բան կատարվել է...Հարաբերություններն սկսվել են որպես ընկերություն, սակայն վերաճել են սիրային կապի և ֆիզիկական հարաբերությունների, սակայն Դալին չի ցանկացել շարունակել հարաբերությունները։ |  |

Լորկայի ու Դալիի կենսագիր Յան Գիբսոնը գրել է.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Ամեն ինչ կախված է նրանից, թե ինչպես է ներկայացվում իրավիճակը։ Դալին սարսափում էր, երբ իրեն դիպչում էին, այսպիոսվ ես չեմ կարծում, թե Լորկան շատ է առաջ գնացել։ |  |

1930-ականներին, իսպանական ճնշումների տարիներին, Լորկայի սպանության ժամանակ ակնարկ է արվել նաև նրա սեռական կողմնորոշման վերաբերյալ, և դա կարևոր դեր է ունեցել նրա սպանության համար։

Կազմ
----

* Ռոբերտ Փեթինսոն-Սալվադոր Դալի
* Խավիեր Բելթրան- Ֆեդերիկո Գարսիա Լորկա
* Մեթյու ՄըքՆալթի-Լուիս Բունյուել
* Մարինա Գատել-Մագդալենա
* Բրունո Օրո-Պակո
* Էսթեր Նուբիոլա-Ադել
* Մարկ Պույոլ-Կարլոս
* Արլի Ժովեր-Գալա Դալի
* Սիմոն Էնդրյու-Ֆերնանդո դե Վալ
* Վիկի Պենե-Մագդալենայի մորաքույր
* Ռուբեն Արոյո-Ռաֆայել
* Դիանա Գոմեզ-Անա Մարիա
* Պեպ Սեզ-արվեստի ուսուցիչ
* Խուան Պիկո-երիտասարդ սպա
* Ֆերան Օդի-առաջին պահակ
* Ադրիա Ալլու-երկրորդ պահակ
* Ֆերան Լահոզ-Սենոր Միլագրո
* Քրիստիան Ռոդրիգո- երիտասարդ լրագրող
* Սուե Ֆլակ-Մադամ
* Ռամոն Էնրիհ-պրոֆեսոր
* Խավի Սայլես-առաջին տղամարդ
* Ֆիլիպա Գոսլեթ և Հաննա Ռութզու-Ֆեդերիկոյի քույրեր
* Պակո Ալոնսո- գնչու երգիչ

Թողարկում
---------

*Մոխրի մնացորդների* պրեմիերան տեղի է ունեցել Լոնդոնում, «Ռեինդանս» 16-րդ ամենամյա կինոփառատոնի ժամանակ։ Առաջին ցուցադրությունը տեղի է ունեցել հոկտեմբերի 8-ին, ժամը 14:30 : *Մոխրի մնացորդներն* առաջին անգամ ԱՄՆ-ում ցուցադրվել է Miami Gay & Lesbian կինոփառատոնի ժամանակ։
Մեծ Բրիտանիայում ֆիլմը DVD տարբերակով թողարկվել է 2009 թվականի հուլիսի 13-ին, ԱՄՆ-ում` 2010 թվականի հունվարի 26-ին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Freebase տվյալների վերբեռնում — Google.
2. ↑
3. 1 2 3
4. 1 2
5. 1 2 3 4
6. 1 2 3  ČSFD (չեխերեն) — 2001.
7. ↑   Արխիվացված 1 Ապրիլ 2010 Wayback Machine
8. 1 2 3  Smith, David (2007 թ․ հոկտեմբերի 28). «Were Spain's two artistic legends secret gay lovers?». *The Guardian*. London. Վերցված է 2010 թ․ մայիսի 11-ին.
9. ↑  Bosquet, Alain, *Conversations with Dalí*, 1969. p. 19–20. (PDF format)
10. ↑  «Little Ashes | Raindance Film Festival 2008». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 3-ին. Վերցված է 2018 թ․ մարտի 4-ին.
11. ↑  HMV | Music, Films, & Games | HMV.com

Հետագա ընթերցանություն
----------------------

* "Were Spain's Two Artistic Legends Secret Gay Lovers?", *The Guardian* (28 October 2007)
* Aria film synopsis
* George E. Haggerty, *Gay Histories and Cultures* 0-8153-1880-4
* Ian Gibson, *The Shameful Life of Salvador Dalí* 0-393-04624-9
* *Salvador Dalí: An Illustrated Life*, Tate Publishing 978-1-85437-759-3

Արտաքին հղումներ
----------------

* Little Ashes(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
* «Little Ashes»(անգլ.) ֆիլմը *Box Office Mojo* կայքում
* Little Ashes(անգլ.) ֆիլմը Rotten Tomatoes կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · Box Office Mojo · ČSFD · FilmAffinity · Internet Movie Database · Metacritic · Rotten Tomatoes · AFI լիամետրաժ ֆիլմերի կատալոգ |

 |