**Դե, սպասիր (թողարկում 16)**, տասնվեցերորդ մուլտֆիլմը «Դե, սպասիր» շարքից։ Նկարահանվել է «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայում 1986 թվականին։ Շարքի վերջին մուլտֆիլմն է, որն ստեղծվել է ԽՍՀՄ-ում և Անատոլի Պապանովի կենդանության օրոք։ Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում մանկական հեքիաթների աշխարհում։

Սյուժե
------

### Նախապատմություն

Գայլը ծովափին պառկած կարդում է հեքիաթների գիրք՝ ընթացքում նկարելով բեղեր և մորուք գրքում պատկերված նապաստակին։ 40 °C ջերմաստիճանի պատճառով նա կորցնում է գիտակցությունը։ Ալիքներն ափ են նետում վաղուց կորած շիշ։ Ուշքի եկած գայլը բացում է շիշը, և նրանից դուրս է գալիս նապաստակը Ծերունի Խոտաբիչի հագուստով։ Գայլն ուզում է շշով խփել նապաստակին, բայց նրա կախարդանքով գայլը փոքրանում է ու ընկնում շշի մեջ։ Նապաստակը խցանով փակում է շիշն ու այն նետում ծովը, որտեղ գայլը գոռում է. «Դե՛, սպասիր»։

### Հիմնական մաս

Շիշը, որի մեջ գայլն է, ընկնում է ծերունու («Ձկնորսի և ձկան մասին հեքիաթից») ուռկանը։ Ծերունին բաց է թողնում գայլին, և նա ծերունու խրճիթը վերածում է պալատի՝ արտասանելով հմայական խոսքեր Նապաստակ-Խոտաբիչի նման։ Շշմած ծերունին կարծում է, թե գայլը կախարդ է, բայց նա հեռանում է։ Այդ ժամանակ նրանց վերևով ցախավելով թռչում է Բաբա Յագան, իսկ ճանապարհով անցնող կառքից, որի կառապանը Կոշկավոր կատուն է, դուրս է նայում նապաստակը։ Գայլը քար է նետում կառքի հետևից, բայց այն դիպչում է Բաբա Յագային, որը ցած է ընկնում վթարված ինքնաթիռի նման ծուխ արձակելով։ Զայրացած կախարդին հանգստացնելու համար գայլը նրան է նվիրում իր գրիչը, և մինչ Բաբա Յագան ուրախանում է նվերի համար, գայլը նրա ցախավելով թռչում է նապաստակի հետևից։ Այդ ժամանակ կործանիչի նման գայլի վրա է հարձակվում Օձ Գարինիչը և կրակում կայծակներ իր պոչից, ինչից հետո գայլը շեղվում է ուղուց և թռչում աշտարակի ժամացույցի մեջ։ Հենց այդ ժամանակ խփում է կեսգիշերը, և մուրճի հարվածից գայլը դուրս է թռչում։ Այդ ժամանակ, ինչպես լինում է Մոխրոտի մասին հեքիաթում, նապաստակի կառքը վերածվում է դդումի, ձիերը՝ մկների, Կոշկավոր կատուն՝ սովորական կատվի, իսկ նապաստակը գայլից փախչում է դեպի անտառ, որտեղ թաքնվում է հավի ոտքերով խրճիթում։ Նրա հետևից վազում է գայլը և գոռում՝ «Նապաստա՛կ, նապաստա՛կ, որտե՞ղ ես»։ Կախարդական խնձորենին ասում է, թե իր խնձորն ուտելու դեպքում կիմանա։ Համտեսելով նրա պտուղները՝ գայլն ստանում է նապաստակի ականջներ, խոզի դունչ, ապա փղի կնճիթ։ Թրով կտրելով կախարդված ծառը և ստանալով իր նախկին տեսքը՝ նա փնտրում է նապաստակին, բայց նորից չի հասցնում ուտել նրան․ նապաստակը նվագում է կախարդական տավիղը, և գայլն ակամա սկսում է պարել՝ խնդրելով դադարեցնել նվագը։ Տանջելով գայլին՝ նապաստակը դուրս է ցատկում պատուհանից, Բաբա Յագայի կախարդական ցախավելը փոխարինում սովորականով և փախչում։ Այդ ժամանակ խրճիթ է մտնում զայրացած Բաբա Յագան։ Գայլը նրա ուշադրությունը շեղում է տավիղ նվագելով ու երգելով և փախչում՝ կախարդական ցախավելի փոխարեն վերցնելով սովորականը։

Թռչելու անհաջող փորձից հետո գայլն ընկնում է ծովը, և նրան նորից դուրս է քաշում ծերունին իր ուռկանով։ Վերջինս նրան խնդրում է իր պառավ կնոջը վերածել երիտասարդ գեղեցկուհու։ Գայլը քմծիծաղում է ու արտասանում կախարդական խոսքերը, բայց դրա փոխարեն ծերունու պալատը վերածվում է խրճիթի։ Զայրացած ծերունուց գայլը փախչում է անտառ, որտեղ ջուր է խմում կախարդված ջրափոսից ու վերածվում ուլիկի (այդ ժամանակ մոտակա ճահճի մոտ նստած է Ալյոնուշկան ու կանչում է իր եղբայր Իվանուշկային)։ Գորշ գայլը, որից սարսափած ուլիկը փորձում է ոստիկանություն կանչել, ուլիկին հարցնում է, թե չի տեսել նա արդյոք Կարմիր գլխարկին։ Երբ ուլիկը բացասական պատասխան է տալիս, Գորշ գայլը մի կողմ է նետում նրան, և ուլիկն ուշագնաց է լինում։ Նապաստակն անմահական ջուր է լցնում ուլիկի երեսին, որը վերածվում է գայլի։ Գայլն արթնանում է ծովափին, իսկ նրա մոտ կանգնած է նապաստակը, որը ջուր էր լցրել գայլի վրա, ինչի շնորհիվ նա գիտակցության էր եկել։ Գայլի նետած շիշը քանդում է գետաձիու շախմատի խաղաքարերի դասավորությունը, և վերջինս ձիու խաղաքարով հարվածում է գայլին, որը նմանվում է այդ խաղաքարին ու խրխնջում։ Ստանալով իր նախկին տեսքը՝ գայլը գրքում տեսնում է նապաստակի նկարն ու ասում․ «Դե՛, նապաստակ, դե՛, սպասիր»։

Ստեղծողներ
----------

|  |  |
| --- | --- |
| Կինոռեժիսոր | Վյաչեսլավ Կոտյոնոչկին |
| Սցենարի հեղինակ | Արկադի Խայտ,Ալեքսանդր Կուռլյանդսկի |
| Բեմադրող նկարիչ | Սվետոզար Ռուսակով |
| Նկարիչներ | Իրինա Տրոյանովա,Զոյա Մոնետովա,Սերգեյ Մարակասով |
| Նկարիչ-մուլտիպլիկատորներ | Վալերի Ուգարով,Ալեքսանդր Մազաև,Ալեքսանդր Դորոգով,Օլգա Օռլովա,Ֆեոդոր Ելդինով |
| Օպերատոր | Ալեքսանդր Չեխովսկի |
| Կոմպոզիտոր | Վիկտոր Բաբուշկին |
| Հնչյունային օպերատոր | Վլադիմիր Կուտուզով |
| Դերերը հնչյունավորել են | Կլարա Ռումյանովա (նապաստակ),Անատոլի Պապանով (գայլ), Վլադիմիր Սոշալսկի (հեքիաթի գայլ) |
| Խմբագիր | Ելենա Նիկիտկինա |
| Մոնտաժող | Մարգարիտա Միխեևա |
| Ռեժիսորի օգնական | Օ. Իսակովա |
| Նկարահանող խմբի տնօրեն | Լիլիանա Մոնախովա |

Երաժշտություն
-------------

* «Комарово» (երաժշտությունը՝ Իգոր Նիկոլաևի, տեքստը՝ Միխայիլ Տանիչի, կատարում է Իգոր Սկլյարը), գայլը ծովափին։
* «Ջրային դահուկներ» («Vízisí») (երաժշտության հեղինակ՝ Տամաշ Դեակ (Deák Tamás), կատարում են «Հարմոնիա» (Harmónia) հունգարական վոկալ անսամբլը և հունգարական ռադիոյի պարային անսամբլը (Magyar Rádió Tánczenekara), տիտրեր,
* «Море» (երաժշտությունը՝ Յուրի Անտոնովի, տեքստը՝ Լեոնիդ Ֆադեևի, կատարում են Յուրի Անտոնովն ու նրա ղեկավարած անսամբլը), տեսարան ծերունու հետ,
* «Вечерний звон» (երաժշտությունը՝ Ալեքսանդր Ալյաբևի, տեքստը՝ Իվան Կոզլովի, գործիքավորումը՝ Վիկտոր Բաբուշկինի), գայլն աշտարակում,
* «Во поле берёзка стояла» (ռուսական ժողովրդական երբ, գործիքավորումը՝ Վիկտոր Բաբուշկինի), հավի ոտքերով խրճիթում,
* «Камаринская» (ռուսական ժողովրդական երբ, գործիքավորումը՝ Վիկտոր Բաբուշկինի), երաժշտություն, որ նապաստակը նվագում է կախարդական տավղով,
* «Зелёный свет» (երաժշտությունը՝ Ռայմոնդ Պաուլսի, տեքստը՝ Նիկոլայ Զինովևի, երգում է Անատոլի Պապանովը (օրիգինալ տարբերակը կատարում է Վալերի Լեոնտևը), գայլի երգը տավիղ նվագելիս,
* «Жил-был на свете серый козлик» (ռուսական ժողովրդական երբ, գործիքավորումը՝ Վիկտոր Բաբուշկինի), ուլիկի վերածված գայլը։
* 《Трех-кепитох-кепитох》

|}

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Մուլտֆիլմը animator.ru կայքում


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · Animator.ru |

 |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
 **«Դե, սպասիր» մուլտֆիլմի թողարկումներ** |
| --- |
|  |
| 

1969 **·** 
1 **·** 
2 **·** 
3 **·** 
4 **·** 
5 **·** 
6 **·** 
7 **·** 
8 **·** 
9 **·** 
10 **·** 
11 **·** 
12 **·** 
13 **·** 
14 **·** 
15 **·** 
16 **·** 
17 **·** 
18 **·** 
19 **·** 
20
 |

 |