**Դևիդ Դունկան** (անգլ.՝ David Douglas Duncan, հունվարի 23, 1916(1916-01-23)[…], Կանզաս Սիթի, Միսսուրի, ԱՄՆ - հունիսի 7, 2018(2018-06-07)[…], Գրաս), ամերիկացի ֆոտոլրագրող և զինվորական ֆոտոթղթակից։

Կենսագրություն
--------------

Դունկանը ծնվել է Միսսուրի նահանգի Կանզաս Սիթիում։ Կարճ ժամանակ հաճախել է Արիզոնայի համալսարան, որտեղ հնէաբանություն է ուսումնասիրել։ Ֆոտոլրագրողի նրա կարիերան սկսվել է այն ժամանակ, երբ լուսանկարել է Թուսոնի հյուրանոցի հրդեհը։ Նրա լուսանկարներում հայտնվել էր հյուրերից մեկը, որը մի քանի անգամ փորձում էր վերադառնալ այրվող շենքն ու վերցնել իր ճամպրուկը։ Այդ լուսանկարը տպագիր մամուլում հրապարակման արժանի է ճանաաչվել, երբ պարզվել է, որ այդ հյուրը տխրահռչակ Ջոն Դիլլինջերն է, իսկ ճամպրուկում այն բանկից թալանած գումարն է, որտեղ նա գնդակահարել էր ոստիկանի։ Ցավոք, լուսանկարը կորել է և երբեք չի տպագրվել։ 1938 թվականին Դունկանն ավարտել է Մայամիի համալսարանի կենդանաբանության ու իսպաներենի ֆակուլտետները։ Աշխատել է որպես համալսարանական թերթի ֆոտոթղթակից և լուսանկարիչ։

Համալսարանն ավարտելուց հետո Դունկանն սկսել է արտահաստիքային աշխատել *The Kansas City Star*, *Life*, *National Geographic* պարբերականների համար։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ծառայել է որպես ֆոտոլրագրող։ Առավել հայտնի ռեպորտաժներից է եղել Օկինավայի համար ճակատամարտից։ Ճապոնացիների` Անձնատվության մասին փաստաթուղթն ստորագրելիս եղել է USS Missouri (BB-63) նավի վրա։

Ռազմական ժամանակաշրջանի նրա լուսանկարներն այնքան տպավորիչ էին, որ պատերազմից հետո *Life* ամսագիրը գլխավոր լուսանկարիչ Ջ. Էյերմանի պնդմամբ նրան մշտական աշխատանքի է վերցրել։ Իր ժամանակին Դունկանը լուսաբանել է շատ իրադարձություններ, այդ թվում` Հնդկաստանում բրիտանական գերակայության ավարտը, հակամարտություններ Թուրքիայում, Արևելյան Եվրոպայում, Աֆրիկայում և Մերձավոր Արևելքում։

Նրա ամենահայտնի լուսանկարները թերևս արվել են Կորեական պատերազմի ժամանակ։ Նա դրանցից շատերը հավաքել է «Սա պատերազմ է» գրքում (1951), որից ստացված հասույթը տրամադրվել է հակամարտության արդյունքում սպանված ծովային հետևակի զինվորների այրիներին ու երեխաներին։ Դունկանը համարվում է այդ ռազմական գործողությունների ամենահայտնի լրագրողը։

Վիետնամի պատերազմի լուսանկարներից լրագրողը կազմել է երկու գիրք. «Ես դեմ եմ» (1968) և «Պատերազմ` առանց հերոսների» (1970)։ Այստեղ Դունկանը հրաժարվել է անկողմնակալությունից ու ԱՄՆ-ի կառավարությանը մարտահրավեր է նետել պատերազմի հարցում։

Վարպետի «խաղաղ» ժամանակների աշխատանքներից աչքի են ընկնում Պաբլո Պիկասոյի բազմաթիվ լուսանկարները։ Նկարչի հետ նրան կապում էին երկարատև բարեկամական հարաբերությունները, որի սկիզբը դրել էր Ռոբերտ Կապան։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  David Douglas Duncan (նիդերլ.)
2. 1 2  Luminous-Lint — 2005.
3. 1 2 3 4  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
4. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #119391007 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
5. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
6. 1 2  Կերպարվեստի արխիվ — 2003.
7. 1 2  Fichier des personnes décédées
8. ↑
9. ↑  Liz Ronk, Olivier Laurent (2016 թ․ հունվարի 23). "Celebrated Photographer David Douglas Duncan Turns 100". time.com. Retrieved 2016 թ․ հունվարի 28.
10. ↑  Nikon.com: Debut of Nikon F. Retrieved on November 23, 2015.
11. ↑  1934 newspaper photograph of the 1934 Congress Hotel fire at Tucson Arizona
12. ↑  *The World of Allah*, David Douglas Duncan. New York: Houghton Mifflin, 1982, ISBN 0-395-32504-8
13. ↑  Berman, Eliza (2015 թ․ մարտի 17). "A War Photographer's 99-Year Journey". *Time*. Արխիվացված է the original 2018 թ․ սեպտեմբերի 22-ին. Retrieved 2020 թ․ նոյեմբերի 1.

Արտաքին հղումներ
----------------

* *Martin, Sam* An Eye for History(անգլ.) // *The Austin Chronicle* : newspaper. — 1999. — Т. 18.
* David Douglas Duncan Online Exhibition at the Harry Ransom Center, The University of Texas at Austin
* Finding aid for the David Douglas Duncan Papers and Photographic Collection at the Harry Ransom Center, The University of Texas at Austin Archived 2013-06-01 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · RKDartists · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Մեծ նորվեգական · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 90168396 · BNC: a11366485 · BNE: XX1128313 · BNF: 11901137q · CiNii: DA03129499 · GND: 119391007 · ISNI: 0000000120298703 · LCCN: n79100461 · LNB: 000019799 · NDL: 00438386 · NKC: xx0085581 · NLP: a0000002293006 · NTA: 070548854 · NUKAT: n00040429 · PTBNP: 1378580 · LIBRIS: 184164 · SUDOC: 026843536 · VIAF: 85867515 · ULAN: 500347130 · WorldCat VIAF: 85867515 |

 |

 |