Բարոն **Հանս Գվիդո ֆոն Բյուլով** (գերմ.՝ Hans Guido Freiherr von Bülow հունվարի 8, 1830(1830-01-08)[…], Դրեզդեն, Գերմանական միություն - փետրվարի 12, 1894(1894-02-12)[…], Կահիրե, Եգիպտոս), գերմանացի դիրիժոր, դաշնակահար, ուսուցիչ և կոմպոզիտոր։

Կենսագրություն
--------------

Հանս ֆոն Բյուլովը սերում է Մեքլենբուրգի ազնվական ընտանիքից։ Ինը տարեկանից նա դաշնամուր նվագել է սովորել Ֆրիդրիխ Վիկի, ապա ՑեՑիլիա Շմիդելի և Մաքս Էբերվայնի մոտ, յուրացրել է ստեղծագործությունը Մորից Հաուպտմանի ղեկավարությամբ։ 1846-1848 թվականներին, Շտուտգարտում գտնվելու ժամանակ, նա հանդիպել է Յոահիմ Ռաֆին և այլ հայտնի երաժիշտների։ 1849 թվականին Բյուլովը մասնակցել է Ռիչարդ Վագների ղեկավարած համերգին, իսկ մեկ տարի անց Ֆրանց Լիստի ղեկավարությամբ մասնակցել Լոհենգրինի Վեյմարի պրեմիերային։ Այս իրադարձությունները մեծ տպավորություն են թողել Բյուլովի վրա, և նա որոշել է թողնել իր սկսած իրավաբանական կարիերան և լրջորեն զբաղվել երաժշտությամբ։ Նա խորհրդակցել է Լիստի հետ և մասնավոր դասեր քաղել Վագներից, վերջինիս առաջարկությամբ Ցյուրիխում ղեկավարել Դոնիցետիի «Գնդի դուստրը» օպերան։ Համապատասխան հմտությունների բացակայությունը, սակայն, հանգեցրել է Բյուլովի մոտալուտ պաշտոնանկությանը, և նա դարձել է Սանկտ Գալենի փոքրիկ օպերային թատրոնի դիրիժոր, որտեղ իր նորամուտը նշել է Կ.Մ.Վեբերի «Ազատ հրաձիգ» օպերայի հետ։ Հանդիսատեսը շատ լավ է ընդունել Բյուլովին, հատկապես այն բանի համար, որ նա կատարել է հիշողությունից՝ առանց գնահատականների։

1851 թվականին Բյուլովը դարձել է Լիստի աշակերտը Վայմարում ժամանակավորապես դադարեցնելով դիրիժորի իր կարիերան։ Նա ջանասիրաբար կատարելագործել է իր հմտությունները, սկսել երաժշտություն և հոդվածներ գրել։ Լիստը Բյուլովին բնութագրել է որպես երաժշտության ամենամեծ երևույթներից մեկը, որը երբևէ ունեցել է։ 1855-1864 թվականներին Բյուլովը դասավանդել է Բեռլինում, հանդես եկել որպես դաշնակահար և շուտով աշխատանքի անցել Մյունխենում, որպես խմբավար, որտեղ վարել է Վագների՝ «Տրիստան և Իզոլդա» և այլ օպերաների պրեմիերաները։ Հենց Բյուլովն է հիմք դրել օպերաների ուսուցման և բեմադրության ժամանակակից ավանդույթներին. Երգիչների անհատական մարզում, նրանց անհատական և անսամբլներում ունկնդրում, ապա դաշնամուրի նվագակցությամբ, նվագախմբի խմբային փորձեր և, վերջապես, «բեմականացում» ամբողջ բեմով (օրինակ՝ «Տրիստանի» բեմադրությունից առաջ նրանց թիվը տասնմեկն էր )։

1869 թվականին Բյուլովը հրաժարական է տվել մյունխենյան իր պաշտոնից։ Պատճառներից մեկը կնոջ՝ Լիստի դստեր` Կոսիմայի, հետ բաժանումն էր, իսկ մյուսը՝ «Ռեյնայի ոսկին» արտադրելու հետ կապված խնդիրը, որին անընդհատ խառնվում էր Բավարիայի արքա Լյուդվիգ Երկրորդը։ Չնայած Վագների հետ լարված հարաբերություններին, Բյուլովը միշտ հարգել է նրան որպես երաժիշտ (սակայն, նա երբեք չի եկել Բայրոյթի փառատոնին)։ 1872 թվականից Բյուլովը ելույթ է ունեցել որպես դաշնակահար, մասնավորապես Բրիտանիայում (1873 թվական) և ԱՄՆ-ում (1875-1876 թվականներ), որտեղ հանդես է եկել 139 համերգով, ներառյալ Չայկովսկու առաջին դաշնամուրային համերգի պրեմիերան Բոստոնում։ Բյուլովը դարձել է առաջին արևմտաեվրոպական երաժիշտներից մեկը, ով խթանել է ռուս կոմպոզիտորի ստեղծագործությունը։

Բյուլովը 1878-1880 թվականներն անցկացրել է որպես Հանովերի նվագախմբի դիրիժոր, բայց լքել է այս պաշտոնը տենոր Անտոն Շոտի հետ վիճաբանությունից հետո։ 1880-1885 թվականներին աշխատել է Մայնինգենում, որտեղ տեղական նվագախումբը բարձրացրել է Գերմանիայի լավագույններից մեկի մոտ։ Բյուլովը տիրապետել է մի շարք բարեփոխիչ գաղափարների, ներառյալ հինգ լարային կոնտրաբասերի և ոտնակներով տիմպանիի ներդրմանը նվագախմբի մեջ։ Նա առաջին երաժիշտն էր, ով կատարել է դաշնամուրի կոնցերտ (Առաջին Բրամս) և միաժամանակ ղեկավարել նվագախումբ։ 1882 թվականին նա ամուսնացել է դերասանուհի Մարիա Շանցերի հետ, որը հետագայում գրել է իր կենսագրությունը և խմբագրել նամակագրությունը։

Իր կյանքի վերջին տարիներին Բյուլովը շատ է շրջագայել (ներառյալ Գլազգոյում 1878 թվական և Լոնդոնում 1888 թվական)։ Դասավանդել է Համբուրգի Ռաֆի կոնսերվատորիայում և Բեռլինի Կլինդվորթ դաշնամուրի դպրոցում և հանդես եկել որպես հյուր դիրիժոր։ 1890-ականների սկզբին սկսված հոգեկան խանգարումը ստիպել է նրան հաստատվել մասնավոր պանսիոնատում, իսկ ֆիզիկական առողջության հետ կապված խնդիրների պատճառով նա գնացել է Եգիպտոս, որտեղ էլ մահացել է 1894 թվականին։ Թաղված է Օլսդորֆի գերեզմանատանը։

Ստեղծագործություն
-----------------

Բյուլովը 19-րդ դարի ամենահայտնի երաժիշտներից մեկն է։ Քննադատները բնութագրել են նրա դաշնակահարական արվեստը որպես ինտելեկտուալ՝ հիմնված վերլուծության և մանրակրկիտ հաշվարկի վրա (որի համար Բյուլովին հաճախ նախատում էին), բայց զուրկ չէր արտահայտչականությունից և կրքից։ Բյուլովը հսկայական կատարողական էներգիա է ունեցել, ուստի 1880 թվականին նա մի համերգում մի քանի անգամ կատարել է Բեթհովենի վերջին ուշ սոնատները, իսկ 1889 թվականին Նյու Յորքում 11 օրվա ընթացքում կատարել է 22 սոնատ։ Որպես կոմպոզիտոր Բյուլովի ժառանգությունը ներառել է նվագախմբային և դաշնամուրային ստեղծագործություններ, սիրավեպեր և դաշնամուրային ստեղծագործությունների խմբագրություններ Բախի, Բեթհովենի, Վեբերի, Կրամերի և այլ կոմպոզիտորների։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4  Encyclopædia Britannica
3. 1 2 3 4  Discogs — 2000.
4. 1 2 3 4  Archivio Storico Ricordi — 1808.
5. ↑
6. ↑  Kindred Britain
7. ↑  *Pas L. v.* Genealogics — 2003.
8. ↑  Wöhrle J, Haas F, "Hans von Bülow: Creativity and Neurological Disease in a Famous Pianist and Conductor", in Bogousslavsky J, Hennerici MG (eds): *Neurological Disorders in Famous Artists – Part 2. Front Neurol Neurosci*. Basel, Karger, 2007, vol. 22, pp. 193–205

Գրականություն
-------------

* *Редакция журнала.* Ганс фон-Бюлов (некролог) // *Всемирная иллюстрация* : журнал. — 1894. — Т. 51. — № 1307. — С. 107.
* Holden, Raymond (2005). *The Virtuoso Conductors: The Central European Tradition from Wagner to Karajan*. New Haven, Conn.: Yale University Press. ISBN 0-300-09326-8.
* Fifield, Christopher. Macy, L. (ed.). *Hans von Bülow*. Grove Music Online.
* Walker, Alan (1993). *Franz Liszt: The Weimar Years, 1848–1861*. Ithaca, NY: Cornell University Press. ISBN 0-8014-9721-3.
* Walker, Alan (2009). *Hans von Bülow: A Life and Times*. Oxford, England: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-536868-0.
* Warrack, John; Sadie, Stanley ed. (1980). «Hans von Bülow». *The New Grove Dictionary of Music and Musicians*. Vol. 20. London: Macmillan Publishers Ltd. ISBN 1-56159-174-2. `{{cite encyclopedia}}`: `|author2=` has generic name (օգնություն)
* Harold Schonberg, *The Great Pianists from Mozart to the Present*. New York: Simon and Schuster 1987 (pp. 136–37)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Բրյուլով // Большой Кавказ — Великий канал. — М. : Большая российская энциклопедия, 2006. — С. 474. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 4). — ISBN 5-85270-333-8.
* Հանս Ֆոն Բյուլով // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред.  А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
* «Բյուլով Հանս-Գվիդո». *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)*. Սանկտ Պետերբուրգ. 1890–1907.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ location missing publisher (link)
* «Бюлов». *Музыкальный словарь*. Яндекс.(չաշխատող հղում)
.
* Հանս Ֆոն Բյուլով(անգլ.) Allmusic կայքում

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Հանս ֆոն Բյուլով» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Discogs · International Music Score Library Project · MusicBrainz · Find A Grave · WikiTree · Rodovid |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Ռիմանի երաժշտական · Allgemeine Deutsche Biographie · Dictionary of Music and Musicians · Notable Names Database · Treccani · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BAV: ADV11539524 · BIBSYS: 90601393 · BNE: XX868160 · BNF: 121716855 · CiNii: DA07691952 · CONOR: 85761379 · GND: 118664638 · ISNI: 0000000121430438 · LCCN: n50056208 · LNB: 000050894 · NKC: ola2002157992 · NLA: 35775700 · NLG: 210945 · NLP: a0000001914833 · NSK: 000091484 · NTA: 069599874 · NUKAT: n97015191 · PTBNP: 46555 · SUDOC: 033513600 · VIAF: 89610488 · WorldCat VIAF: 89610488 |

 |

 |