**Նեյլիա Հանթեր Բայդեն** (անգլ.՝ Neilia Hunter Biden, հուլիսի 28, 1942(1942-07-28), Skaneateles, Օնոնդագա շրջան, Նյու Յորք, ԱՄՆ - դեկտեմբերի 18, 1972(1972-12-18), Hockessin, Նյու Քասլ շրջան, Դելավեր, ԱՄՆ), ամերիկացի ուսուցիչ և ԱՄՆ 46-րդ նախագահ Ջո Բայդենի առաջին կինը։ Մահացել է 1972 թվականին ավտովթարից իր փոքր դուստր Նաոմիի հետ։ Որդիները՝ Բոն և Հանթերը, ստացել են լուրջ վնասվածքներ, բայց ապրել են։

Կենսագրություն
--------------

Նեյլիա Հանթերը ծնվել է 1942 թվականի հուլիսի 28-ին Նյու Յորքի Սկանեատելես քաղաքում՝ Լուիզայի (մինչ ամուսնությունը՝ Բազել, 1915-1993) և Ռոբերտ Հանթերի (1914-1991) ընտանիքում։ Սովորել է Փենսիլվանիայի դպրոց-ինտերնատում։ Ակտիվ մասնակցություն է ունեցել դպրոցի Ֆրանսերենի, հոկեյի, լողի ակումբներում և դպրոցական խորհրդում։ Միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Սիրաքյուսի համալսարան, ավելի ուշ եղել է Սիրաքյուսի դպրոցական շրջանի ուսուցիչ։ Նեյլիա Բայդենը Օբերնի քաղաքային խորհրդի անդամ Ռոբերտ Հանթերի բարեկամուհին էր։

Ամուսնություն
-------------

Նեյլիա Հանթերը Ջո Բայդենի հետ ծանոթացել է Նասաուում, որտեղ Բայդենն անցկացնում էր իր գարնանային արձակուրդները։ Քանի որ Բայդենը կաթոլիկ էր, իսկ Նեյլիայի ընտանիքը՝ երիցական, հայրը դեմ էր նրա և Բայդենի հարաբերություններին, բայց Նեյլիային հաջողվել է համոզել նրան։ Կարճ ժամանակ անց նա տեղափոխվել է Սիրաքյուս և ընդունվել իրավաբանական դպրոց։ Զույգն ամուսնացել է 1966 թվականի օգոստոսի 27-ին։ Հարսանիքից հետո Բայդենները տեղափոխվել են Ուիլմինգթոն, որտեղ Բայդենը Նյու Քասլ շրջանի խորհրդական էր։

Ունեցել են երեք երեխա՝ Ջոզեֆ Ռոբինետ «Բոն», Ռոբերտ Հանթերը և Նաոմի Քրիստինա «Էմին»։ Բայդենը ԱՄՆ սենատոր Ջեյ Քելեբ Բոգսին Դելավերից հեռացնելու կամպանիա է վարել։ «The News Journal»-ը Նեյլիային անվանել է իր կամպանիայի «ուղեղը»։

Մահ
---

1972 թվականի դեկտեմբերի 18-ին՝ ամուսնու՝ ԱՄՆ սենատոր ընտրվելուց հետո, Նեյլիան երեխաների հետ գնացել է տոնածառ գնելու։ Նա Հոկեսինում Վելի Ռոուդով շարժվում էր դեպի արևմուտք, երբ Դելավեր Ռոութ 7 խաչմերուկում ավտոմեքենան դուրս է եկել հյուսիսային ուղղությամբ շարժվող կցորդով բեռնատարի առջև։ Ոստիկանությունը նշել է, որ հնարավոր է՝ Նեյլիան նայում էր այլ ուղղությամբ և խաչմերուկ հասնելով՝ չի նկատել մոտեցող բեռնատարը։ Հետաքննությունը ցույց է տվել, որ բեռնատարի վարորդը մեղավոր չի եղել ավտովթարի մեջ, նա սթափ էր և միանգամից օգնություն է ցույց տվել տուժածներին։ Նեյլիային և իր երեք երեխաներին տեղափոխել են Ուիլմինգթոնի հիվանդանոց։

Նեյլիան և Նաոմին մահացել են հիվանդանոց հասնելուց հետո, իսկ տղաները ողջ են մնացել՝ ստանալով լուրջ վնասվածքներ։ Դժբախտ պատահարից հետո Բայդենը ի սկզբանե որոշել էր Սենատում տեղ չզբաղեցնել, սակայն կուսակցական գործընկերները նրան համոզել են շարունակել քաղաքական գործունեությունը։ Բայդենը նախագահական երդում տվել է այն հիվանդանոցում, որտեղ բուժվում էին որդիները։

Ժառանգություն
-------------

2015 թվականին՝ Եյլի համալսարանի բացման արարողության ժամանակ, Բայդենը պատմել է իր կնոջ մասին. 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Իմ ընտրությունից վեց շաբաթ անց աշխարհս ամբողջովին փոխվեց։ Մինչ ես աշխատողներ էի փնտրում Վաշինգտոնում, հեռախոսազանգ ստացա, և ինձ ասացին, որ իմ կինն ու երեխաները գնում էին սուրբծննդյան գնումներ կատարելու, բայց տրակտորային կցորդը բախվել է նրանց՝ սպանելով կնոջս ու դստերս։ Նրանք վստահ չէին, որ որդիներս կապրեն։ |  |

Նրա պատվին անվանվել է Դելավեր նահանգի Նյու Քասլ շրջանի Ուիլմինգթոն քաղաքի արվարձանում գտնվող այգին։ Օբերնի Կայուգայի քոլեջը, որտեղ Նեյլիայի հայրը երկար տարիներ ղեկավարել է սննդի վարչությունը, ամեն տարի «Նեյլիա Հանթեր Բայդեն» մրցանակ է շնորհում երկու շրջանավարտի՝ մեկը ժուռնալիստիկայի, մյուսը՝ անգլիական գրականության համար։ Առաջին հաղթողներից էր Ուիլյամ (Բիլ) Ֆուլթոնը, որը հետագայում դարձել Է Կալիֆոռնիայի Վենտուրայի քաղաքապետ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  *Broder J. M.* Father’s Tough Life an Inspiration for Biden — The New York Times, 2008.
2. ↑  «Neilia Hunter to marry J. R. Biden». *The News Journal*. Wilmington, Del. 1966 թ․ մարտի 29. Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 28-ին.
3. 1 2 3  «Joe Biden Was Married To His First Wife, Neilia Hunter, For Only 6 Years». *Women's Health*. 2020 թ․ մայիսի 13. Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 28-ին.
4. ↑  Rocheleau, Kelly (2020 թ․ ապրիլի 1). «'A good, caring person': Former Auburn city councilor Robert Hunter remembered». *Auburn Citizen*. Auburn, New York. Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 28-ին.
5. ↑  Osnos, Evan (July 28, 2014). «The Evolution of Joe Biden». *The New Yorker*. Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 28-ին.
6. ↑  Uschan, Michael V. Joe Biden (People in the News). Detroit: Lucent Books, 2010. ISBN 1420502603, 9781420502602
7. ↑  McBride, Jessica (2019 թ․ ապրիլի 25). «How Did Joe Biden's First Wife, Neilia Hunter, Die?». *Heavy.com*. Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 28-ին.
8. ↑  Ott, Tim (2020 թ․ սեպտեմբերի 28). «Joe Biden: The Heartbreaking Car Accident that Killed His Wife and Daughter». Biography.com. Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 28-ին.
9. 1 2  Hamilton, Carl (2008 թ․ հոկտեմբերի 30). «Daughter of man in '72 Biden crash seeks apology from widowed Senator». *Newark Post*.
10. ↑  Macon, Alexandra (2016 թ․ նոյեմբերի 17). «Joe and Jill Biden's Love Story Will Pull at Your Heartstrings». *Vogue*. Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 28-ին.
11. ↑  Vice Presidents: A Biographical Dictionary, Fourth Edition / L. Edward Purcell. — New York: Facts On File, Inc. 2010. — С. 458. — ISBN 978-0-8160-7707-6
12. ↑  Lauren Holter (2015 թ․ հոկտեմբերի 7). «What Happened To Joe Biden's First Wife, Neilia, And Daughter Naomi? It's A Heartbreaking Story». *Bustle*. Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 28-ին.
13. ↑  «Neilia Hunter Biden Park». *Foursquare City Guide*. Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 28-ին.
14. ↑  «The Joe Biden Auburn met 48 years ago». *Auburn Pub* (անգլերեն). 2020 թ․ օգոստոսի 23.

Գրականություն
-------------

* Biden, J. Promises to Keep: On Life and Politics. Random House Publishing Group, 2007. ISBN 1588366650, 9781588366658
* Uschan, Michael V. Joe Biden (People in the News). Detroit: Lucent Books, 2010. ISBN 1420502603, 9781420502602

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Նեյլիա Բայդեն» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Find A Grave · WikiTree · Rodovid |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1220916757 · VIAF: 2248160486176405180000 · WorldCat VIAF: 2248160486176405180000 |

 |