**Նրբաշերտեր (**ռուս.՝ Блины**),** ռուսական խոհանոցի ուտեստ, պատրաստվում է ջրիկ խմորից՝ տապակի մեջ։

Ռուսական նրբաբլիթները թխվում են խմորիչով և ցորենի ալյուրով պատրաստված խմորից։ Մատուցվում են տաք վիճակում՝ հալեցրած կարագով կամ թթվասերով։ Ինչպես նաև կարող են մատուցել ձկնկիթով, մարինացված կամ ծխեցված ձկով և ըստ ճաշակի ցանկացած խավարտով։ Խոհարարության մեջ անթթխմոր խմորից պատրաստված նրբաշերտերը կոչվում են նրբաբլիթներ։ Դրանց մեջ կարելի է լցնել ցանկացած տեսակի միջուկ՝ կաթնաշոռ, միս, բրինձ, սունկ, մուրաբա, խնձոր։ Օսեթական, չեչենական և ինգուշական խոհանոցներում նրբաբլիթները պատրաստվում են ցորենի և եգիպտացորենի ալյուրի խառնուրդից։

Արևմտյան Եվրոպայում և Կենտրոնական Ասիայում նրբաբլիթները պատրաստվում են անթթխմոր խմորից։ Նրբաբլիթներ (ֆր.՝ crêpe) թխում են նաև Ֆրանսիայում, Ավստրիայում և Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում։

Տարբեր ազգերի նրբաբլիթները՝ մորդովյան՝ պաչատ, բուլղարական՝ պալաչինկա, հունգարա-անդրկարպատյան՝ պալաչինտա, լեհական՝ նալեսնիկի, ուկրաինա-բելառուսական՝ նալիստնիկ, մոնղոլական՝ գամբիր, հնդկական՝ դոսա, եթովպիական՝ ինջերա։

Պատմություն
-----------

Միջուկով նրբաշերտեր
Նրբաշերտեր «Սյուզետ», ֆրանսիական աղանդեր
Հին ռուսական նրբաբլիթ (ռուս․` *блин*) բառը առաջացել է ռուսերեն «*млин*» բառից, որը թարգմանաբար նշանակում է աղալ (ռուս․՝ *молоть*)։ Այսինքն՝ նշանակում է աղացած հացահատիկից, ալյուրից արտադրանք։

Ռուսական խոհանոցում նրբաբլիթները հայտնվել են ոչ ուշ, քան 9-րդ դարը։ Նախքան նրբաբլիթները և ալադիները թթխմորով պատրաստելը, նրբաբլիթները, ալադիները, և լոշիկները պատրաստվել են անթթխմոր խմորից։ Նրբաշերտեր թխում էին տարբեր տեսակի ալյուրից և դրանց խառնուրդներից ՝ ցորենի, հնդկաձավարի, տարեկանի, վարսակի, ոլոռի, կորեկի։ Հասարակ մարդիկ հիմնականում օգտագործում էին տարեկանի ալյուր։ Հնդկաձավարի ալյուրից պատրաստված նրբաբլիթները կոչվում էին կարմիր, իսկ ցորենից պատրաստվածները՝ սպիտակ։

Չնայած այն հանգամանքին, որ նրբաբլիթներն սովորաբար տապակում են, դրանց հետ կապված կարելի է օգտագործել թխել բայը, քանի որ նախկինում նրբաբլիթները թխում էին ռուսական վառարանում․ նրանց ստորին հատվածը տապակվում էր տապակի մեջ, իսկ վերին հատվածը թխվում էր վառարանի ջերմությամբ։

Պատրաստման եղանակ
-----------------

Նրբաբլիթի խմորը պատրաստվում է ինչպես թթխմորով, այնպես էլ առանց թթխմորի։ Բաղադրությունը՝ խմորիչ, ցորենի ալյուր, ջուր և (կամ) կաթ, ձու, հալած կարագ կամ մարգարին, աղ, շաքարարավազ։ Թողնում են, որ խմորը երկու անգամ բարձրանա։ Լավ տաքացրած և կարագով պատված տապակի վրա լցնում են մի փոքր խմոր և հավասարաչափ տարածում են թավայի ամբողջ մակերեսով։ Տապակում և թեքում են մյուս կողմի վրա։

Նրբաբլիթների պատրաստման տարբերակ՝ վերցնում ենք մեկ այլ լրացուցիչ մթերք (արդեն իսկ պատրաստի միս, ձուկ, կաթնաշոռ, եփած ձու, թարմ կանաչի, տապակած սոխ և այլն) մանրացնում ենք այն և բարակ շերտով լցնում տապակի մեջ, վրան լցնում ենք պատրաստի խմորը և սովորականի նման թխում։

*Հնդկաձավարի թթխմորով նրբաբլիթներ՝* հնդկաձավարի ալյուրի վրա ավելացնում են եռացրած ջուր, ապա խառնում բաղադրիչներն այնքան, մինչև ստացվի համասեռ զանգված։ Ավելացնում են տաք ջրի հետ խառնած խմորիչ և թողնում են խմորը բարձրանա։ Այնուհետև ավելացում են կաթ, մնացած ալյուրը, աղ և շաքարավազ։ Երկրորդ անգամ բարձրանալուց հետո թխում են։

Նրբաբլիթի խմորը իր բաղադրությամբ տարբերվում է միայն խմորիչի և փխրեցուցիչի (սոդայի) բացակայությամբ։ Խանութներում լինում են նաև արդեն իսկ պատրաստի խառնուրդներ՝ «Նրբաշերտի ալյուր» անվանմամբ, այն պարունակում է ցորենի ալյուր, չոր կաթի փոշի, ձվի փոշի, աղ, շաքարավազ, փխրեցուցիչ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Похлёбкин, 2015
2. 1 2  *Величко Е. М. и др.* Солнце со сковородки // Русская народная кухня. — М.: Колос, 1992. — С. 236—244. — 303 с.
3. 1 2  *Лутовинова И. С.* Блин // Слово о пище русской. — СПб.: Авалон, 2005. — С. 75—82. — 288 с.
4. 1 2  Блины. Блинчики // Краткая энциклопедия домашнего хозяйства. Том 1. — М.: Большая советская энциклопедия, 1959. — С. 49—50. — 772 с.
5. 1 2  Кулинария, 1955
6. 1 2 3  *Ковалёв Н. И.* Блины, блинчики, оладьи // Блюда русского стола. — СПб.: Лениздат, 1995. — С. 98—105. — 317 с.
7. ↑  Кавказская кухня. — М.: Просвещение, 1992. — С. 232, 250. — 384 с.
8. ↑  (ֆր.) Crêpe // Larousse gastronomique. — P.: Larousse, 1997. — С. 756. — 351—354 с.
9. ↑  *Фасмер М.* Блин // Этимологический словарь русского языка Том 1 / Перевод с нем. и дополнения О.Н. Трубачева. — 2-е изд. стер. — М.: Прогресс, 1986. — С. 175.
10. 1 2  *Похлёбкин В. В.* Блины (Русская кухня) // Национальные кухни наших народов. — М.: Лёгкая и пищевая промышленность, 1983. — С. 42—44. — 304 с.
11. ↑  Пища (XII—XX века) // Руccкие. — М.: Наука, 1999. — С. 354, 365—366.

Գրականություն
-------------

* 2207. Блины (с. 727—728). 2278. Блинчики (с. 745—746) // Кулинария / Гл. ред. М.О. Лифшиц. — М.: Госторгиздат, 1955. — 960 с.
* *Сокольский И.* «У них на масленице жирной водились русские блины» // *Наука и жизнь* : журнал. — 2014. — В. 2. — С. 108—113. — ISSN 0028-1263.