**Մարդու էկոլոգիա** (*անտրոպոէկոլոգիա*), միջդիսցիպլինային գիտություն, որը հանդիսանում է սոցիալական էկոլոգիայի մի մասը, համաձայն Վլաիլ Կազնաչեևի, դիտարկվում է որպես «համալիր գիտություն, որն ուսումնասիրում է շրջակա միջավայրի և մարդկանց համագործակցության օրինաչափությունը, բնակչության զարգացման հարցերը, մարդկանց առողջության պահպանումը և զարգացումը, մարդկանց ֆիզիկական և հոգեբանական հնարավորությունների կատարելագուրծումը»։

Մարդու էկոլոգիայի հիմնական խնդիրները որոշվել են 1983 թվականին, Արխանգելսկի առաջին համամիութենական խորդակցությանը և 1984 թվականին, տրված խնդրի լուծման համար, Սուզդալ քաղաքի դպրոց-սեմինարում։ Մասնավորապես նրանց են վերաբերվում․

* մարդկանց առողջական վիճակի ուսումնասիրում
* սոցիալ-տնտեսական և բնապատմական զարգացման տեսակետից առողջության դինամիկայի ուսումնասիրում
* արդկանց հաջորդ սերունդների առողջության վիճակի կանխատեսում
* հանրաճանաչ մարդկանց կենսագործունեության և առողջության վրա միջավայրի և նրա բաղադրիչների առանձին գործոնների ազդեցության ուսումնասիրում
* պոպուլիացիայի առողջության և սոցիալ-տնտեսական պոտենցիալի պահպանման և վերականգնման գերծընթացների ուսումնասիրում
* մարդու էկոլոգիայի գլոբալ և տարածաշրջանային հիմնախմդիրների վերլուծություն
* Մարդու էկոլոգիայի նոր մեթոդների(տիեզերական, բիոքիմիական և այլն) մշակում
* Բնակչության առողջության և սոցիալ-տնտեսական պոտենցիալի մակարդակի բարձրացման ուղիների մշակում
* Ժամանակակից փուլում թվարկված խնդիրներին ավելանում են հետևյալները՝ ավելի կոնկրետները․

Անտրոպոէկոլոգիական մոնիտորինգի ստեղծումը-մարդկանց կենսագործունեության վրա շրջակա միջավայրի տարբեր գործոնների ազդեցության դիտարկման համակարգ,ինչպես նաև միջավայրի պայմանների դիտարկում և գնահատում,որոնք ազդում են բնակչության առողջության վրա,նպաստում են հիվանդությունների տարածմանը։

Բժշկա-աշխարհագրական քարտեզի ստեղծում,որոնք արտացոլում են բնակչության հիվանդությունների տարածաշրջանային տարբերությունները կապված շրջակա միջավայրի որակի վատթարացման հետ։ Բժշկա- աշխարհագրական քարտեզի համադրումը շրջակա միջավայրի աղտոտվածության քարտեզի հետ և վերականգնելով կորելացիոն կախվածությունը տարբեր բնական բաղադրիչների աղտոտվածության աստիճանի և բնույթի միջև պատկերում է կապը սեցիոէկոհամակարգի և բնակչության համապատասխան հիվանդությունների միջև։

Մարդկային օրգանիզմի վրա թույլատրելի տեխնոգեն ծանրաբեռնվածության գիտականորեն թույլատրված արժեքի որոշումը։ Համաձայն մարդու էկոլոգիայի ժամանակակից 
հասունացման հետ, մարդը հանդիսանում է նրա ուսումնասիրման գլխավոր օբեկտը,իսկ նրա ամբողջ շրջապատը՝ ինչպես ֆիզիկական(բնական և մարդածին), այնպես էլ սոցիալական,դիտարկվում է ինչպես շրջակա միջավայր։ Անտրոպոէկոլոգիան հահդիսանում է որպես գիտելիքների միջդիսցիպլինար շրջան, որն ընդգրկում է մարդու կենսագործունեության բժշկա-կենսաբանական, էկոլոգո-թունաբանական, հիգիենիկ, հոգեբանական ևսոցիալական ասպեկտները։ 

Ըստ Անանև Բ․Գ․-ի անձը կենսաբանական անհատ է և մարդ (սոցիալականի կրողը), գործունեության առարկա (գործունեության նախաձեռնողը), ինչպես նաև անբաժանելի անհատականություն (միայն նրան բնորոշ հատկանիշների կրողը)։ Առանձնացնելով մարդու սոցիալական էությունը կարելի է խոսել աշխատանքի սուբեկտի էկոլոգիայի և անհատի էկոլոգիայի մասին.։

Այն ամենը, ինչը կապված է մարդու էկոլոգիայի հետ,անմիջական կապ ունի առողջույան խնդրի հետ։ «Աշխատողի առողջությունը » կամ «մասնագիտական առողջություն» կատեգորիան պետք է համարել տնտեսական արժեք արտադրության շահութաբերության հետ միասին, իսկ առողջությունը ՝ որպես բարձր աշխատանքային ներուժի համար անհրաժեշտ պայման։

Մարդու էկոլոգիան ուղղված է անհատի առողջության պահպանման և օրինաչափության ուսումնասիրության վրա,սոցիալական միջավայրի և տեղեկատվական ոլորտի պայմաններում, ստեղծելով պայմաններ անհատի ներուժի և հնարավորությունների լիարժեք բացահայտման համար,վերականգնելով մարդու հոգում խանգարված հավասարակշռությունը վերականգնելու համար.։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Практическая экология человека Archived 2016-05-03 at the Wayback Machine.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Казначеев В.П.* Проблемы экологии человека. — М.: Наука, 1986. — С. 9. — 142 с.
2. ↑  *Ананьев Б. Г.* Человек как предмет познания. — 3-е изд. — СПб.: Питер. — С. 2001. — 288 с.
3. ↑  *Дружилов С.А.* Психическое здоровье и экология личности // *Успехи современного естествознания*. — 2012. — № 9. — С. 64-67.


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Կենսաբանության բաժիններ |
| --- |
|  |
| 
* Ախտաբանություն
* Անատոմիա
* Աստղակենսաբանություն
* Բնապահպանություն
* Բուսաբանություն
* Բջջաբանություն
* Բջջագենետիկա
* Բջջային մանրէաբանություն
* Գենետիկա
* Գենոմիկա
* Դեղաբանություն
* Երկրակենսաբանություն
* Զարգացման կենսաբանություն
* Էկոլոգիա
* Էպիգենետիկա
* Էվոլյուցիոն կենսաբանություն
* Թունաբանություն
* Իմունաբանություն
* Ծովային կենսաբանություն
* Կառուցվածքային կենսաբանություն
* Կարգաբանություն
* Կենդանաբանություն
* Կենսաբանական վիճակագրություն
* Կենսամեխանիկա
* Կենսաշխարհագրություն
* Կենսապատմություն
* Կենսաքիմիա
* Կենսաֆիզիկա
* Կենսինֆորմատիկա
* Կյանքի ծագում
* Համակարգերի կենսաբանություն
* Համաճարակաբանություն
* Հաշվողական կենսաբանություն
* Հիդրոկենսաբանություն
* Հյուսվածաբանություն
* Հնէաբանություն
* Մաթեմատիկական կենսաբանություն
* Մակաբուծաբանություն
* Մանրէաբանություն
* Մարդու կենսաբանություն
* Մոլեկուլային կենսաբանություն
* Նյարդաբանություն
* Սաղմնաբանություն
* Սիստեմատիկա
* Սնկաբանություն
* Սոցիոկենսաբանություն
* Վիրուսաբանություն
* Տերատոլոգիա
* Քիմիական կենսաբանություն
* Քվանտային կենսաբանություն
* Քրոնոկենսաբանություն
* Ֆիզիոլոգիա
* Ֆիլոգենետիկա

 |

 |