**Հենրի Ջեյմս Պայ** (անգլ.՝ Henry James Pye, փետրվարի 20 (մարտի 3), 1745 կամ փետրվարի 10 (21), 1745, Լոնդոն, Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն - օգոստոսի 11, 1813(1813-08-11), Փիններ, Հարրոու, Միդլեքս, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն), անգլիացի բանաստեղծ և արձակագիր, որ ստեղծագործել է լուսավորության և ռոմանտիզմի դարաշրջանի սկզբում։ Մեծ Բրիտանիայի բանաստեղծ-դափնեկիր 1790-1813 թվականներին։

Կենսագրություն
--------------

Հենրի Ջեյմս Պայը ծնվել է 1744 թվականի փետրվարի 10-ին Լոնդոնում։ Նրա հորեղբայրը եղել է բրիտանացի ծովակալ Թոմաս Պայը (մոտ 1708-1785)։ Կրթություն է ստացել Օքսֆորդի համալսարանի Սբ. Մագթաղինեի քոլեջում։

Նրա հայրը մահացել է 1766 թվականին՝ նրան ժառանգություն թողնելով 50 000 ֆունտ ստերլինգ պարտք, իսկ հայրական տան հրդեհն էլ ավելի է մեծացրել դժվարությունները, որոնք ընկել են Հենրի Ջեյմս Պայի ուսերին։

1784 թվականին Հենրի Ջեյմս Պայն ընտրվել է Բերքշիրի խորհրդարանի պատգամավոր։ Նա ստիպված է եղել վաճառել իր հոր կալվածքը և 1790 թվականին խորհրդարանից հեռանալուց հետո դարձել է ոստիկանության մագիստրատ Վեսթմինսթերում։

Չնայած Հենրի Ջեյմս Պայը, ըստ իր ժամանակակիցների, չուներ լեզվի փայլուն իմացություն և զուրկ էր բանաստեղծական տաղանդից, այնուամենայնիվ, նա ձգտում էր ձեռք բերել ճանաչում որպես բանաստեղծ։ Նա գրել է բազմաթիվ անտաղանդ բանաստեղծություններ և տպագրել իր պոեզիայի մի շարք հատորներ։

Բանաստեղծ-դափնեկրի պաշտոնը հայտնվել է Հակոբ I Անգլիացի թագավորի օրոք՝ 1619 թվականին։ 1790 թվականից այդ պաշտոնը դարձել է վճարովի։ Բանաստեղծ-դափնեկիր Հենրի Ջեյմս Պայը, որն այդ պաշտոնն զբաղեցրել է 1790 թվականից մինչև իր մահը 1813 թվականին, դարձել է առաջին բանաստեղծ-դափնեկիրը, որը տարեկան ստացել է 27 ֆունտ ակնկալվող տարեկան մեկ պիպա գինու փոխարեն

1790 թվականին Հենրի Ջեյմս Պայը նշանակվել է թագավոր Գեորգ III-ի բանաստեղծ-դափնեկիր, հավանաբար որպես փոխհատուցում Միացյալ Թագավորության համայնքների պալատում Ուիլյամ Փիտ Կրտսերին հավատարիմ ծառայության համար։ Նշանակումը դիտվել է որպես ծիծաղելի, իսկ նրա պոեզիան անընդհատ արժանացել է ծաղրի և արհամարհանքի։

Հենրի Ջեյմս Պայի մահից հետո նա մնացել է այն եզակի անհաջողակներից մեկը, որոնց անվանել են «բանաթուխ»։

Հեղինակել է մի շարք արձակ ստեղծագործություններ։ Թարգմանեց Արիստոտելի «Պոետիկան»։

Ընտրյալ երկեր
-------------

Արձակ
* The Democrat (1795)
* The Aristocrat (1799)
* Summary of the Duties of a Justice of the Peace out of Sessions (1808)

Պոեզիա
* Poems on Various Subjects (1787)
* Adelaide: a Tragedy in Five Acts (1800)
* Alfred (1801)

Թարգմանություններ
* Aristotle’s Poetics (1792)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2  Oxford Dictionary of National Biography / C. Matthew — Oxford: OUP, 2004.
3. 1 2  The History of Parliament
4. 1 2  Kindred Britain
5. 1 2  "H. Pye". Արխիվացված է the original 2012 թ․ փետրվարի 4-ին. Retrieved 2020 թ․ սեպտեմբերի 7. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
6. ↑  Джордж Гордон Байрон - Видение суда
7. ↑  Английская поэтесса Венди Коуп против должности придворного поэта
8. ↑  Մինչև 1999 թվականը այդ պաշտոնը շնորհվել է ցմահ։
9. ↑  Beer, John (2009). *Romanticism, Revolution and Language: The Fate of the Word from Samuel Johnson to George Eliot*. Cambridge University Press. p. 109. 0521897556

Արտաքին հղումներ
----------------

* Հենրի Ջեյմս Պայի ստեղծագործություններ(անգլ.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Գուտենբերգ նախագիծ · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Օքսֆորդի կենսագրական · Dictionary of National Biography · History of Parliament |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 150243769 · CiNii: DA09604835 · GND: 104219181 · ISNI: 0000000083509355 · LCCN: n83024706 · NLA: 35436874 · SUDOC: 118784919 · VIAF: 2749783 · WorldCat VIAF: 2749783 |

 |

 |