Մարգարե, աշակերտ, ավետարանական միսիոներ, եպիսկոպոս և նահատակ
**Սիլաս** կամ Սիլվանուս (հին հունարեն՝  Σίλας / Σιλουανός; մ.թ. 1-ին դար), վաղ քրիստոնեական համայնքի առաջատար անդամ, ուղեկցել է Պողոս առաքյալին առաջին և երկրորդ քարոզչական ճանապարհորդությունների ժամանակ ։

Անուն և ստուգաբանություն
------------------------

Սիլասը, ավանդաբար ենթադրվում է, որ չորս գրություններում հիշատակված Սիլվանոսն է։ Որոշ թարգմանություններում, այդ թվում՝ նաև Նոր միջազգային գրություններում նրան անվանել են՝ «Սիլաս»։ Պողոսը, Սիլասը և Տիմոթեոսը հիշատակված են՝ որպես Թեսաղոնիկեցիներին ուղղված երկու նամակների համահեղինակներ։ Կորնթացիներին ուղղված երկրորդ նամակում նշվում է, որ Սիլասը Պողոսի և Տիմոթեոսի հետ քարոզել է Կորնթոսի  եկեղեցում, և Սիլվանուսի միջոցով Պետրոսի գրած առաջին նամակում նա Սիլասին համարել է «հավատարիմ եղբայր»։

Որոշ տարաձայնություններ կան նրա անվան պատշաճ ձևի վերաբերյալ. Առաքյալների Գործերում նա հետևողականորեն կոչվում է «Սիլաս», բայց Սիլվանուս հռոմեական անունը, որը նշանակում է` «անտառից», միշտ օգտագործվում է Պողոսի կողմից և Պետրոսի առաջին նամակում, հնարավոր է, որ «Սիլվանուս»-ը բնօրինակ «Սիլաս»-ի հռոմեականացված տարբերակն է, կամ որ «Սիլասը» «Սիլվանուս»-ի հունական մականունն է։ Այսպիսով, Սիլասը հաճախ նույնացվում է Յոթանասունականների Սիլվանուսի հետ։ Կաթոլիկ աստվածաբան Ջոզեֆ Ֆիցմյերը նշում է, որ Սիլասը արամերեն «Սեյլա»-ի (שְׁאִילָא) հունարեն տարբերակն է, որը եբրայերեն «Սաուլ» (שָׁאוּל) է կոչվում, որը հաստատված է Պալմիրյան արձանագրություններում։

Աստվածաշնչյան պատմություն
-------------------------

Սիլասը նախ հիշատակվում է Գործք 15:22-ում, որտեղ նրան և Հուդա Բարսաբբասին (ով հաճախ հայտնի է «Հուդա» անունով) ընտրել են եկեղեցու երեցները, որպեսզի Պողոսի և Բառնաբայի հետ Անտիոք վերադառնան՝ Երուսաղեմի խորհրդի հետևից։ Սիլասն և Հուդան եղբայրույթան մեջ հիշատակվում են որպես առաջնորդող եղբայրներ, մարգարեներ և խրախուսող խոսնակներ։ Սիլասը ընտրվեց Պողոսի կողմից նրան ուղեկցելու իր երկրորդ առաքելության համար այն բանից հետո, երբ Պողոսը և Բառնաբան բաժանվեցին՝ Մարկոսի մասնակցության շուրջ ծագած վիճաբանությունից հետո։ Երկրորդ առաքելության ընթացքում նա և Պողոսը բանտարկվեցին կարճ ժամանակով՝ Ֆիլիպինում, որտեղ տեղի ունեցած երկրաշարժը «կոտրեց նրանց շղթաները և բացեց բանտի դուռը»։ Ահա թե ինչու արվեստի մեջ երբեմն Սիլասը պատկերված է կոտրված շղթաներով։
Գործք 17–18–ի համաձայն՝ Սիլասը և Տիմոթեոսը Պողոսի հետ ճանապարհորդել են Ֆիլիպինից Սալոնիկ, որտեղ նրանց թշնամաբար են վերաբերվել հրեաների ավանդական որոշ ժողովարանների ժամանակ։ Ոտնձգություններով հետևել են եռյակին մինչև Բերա ՝ սպառնալով Պողոսի անվտանգությանը, և Պողոսին ստիպել առանձնանալ Սիլասից և Տիմոթեոսից։ Պողոսը ճանապարհվել է Աթենք, իսկ Սիլասն և Տիմոթեոսը հետագայում միացել են նրան Կորնթոսում։
Գործք 18:6-7-ի համաձայն՝ այս իրադարձությունները թվագրվում են մոտավորապես մ.թ.50-ական թվականները՝ Պողոսը հրեական թշնամանքի հետևանքով դադարում է հաճախել Կորնթոսում գտնվող ժողովարան, որից հետո Սիլասը «Գործեր» պատմվածքում չի հիշատակվում։

Պատկառանք
---------

Սուրբ Սիլասի անունը հիշատակվում է Ամերիկայի Ավետարանական Լյութերական եկեղեցու Սրբերի օրացույցում, տոնվում է Եպիսկոպոսաց եկեղեցում (Միացյալ Նահանգներ) հունվարի 26-ին՝ Տիմոթեոսի և Տիտոսի հետ, իսկ հուլիսի 13-ին՝ առանձին, Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցու կողմից և փետրվարի 10-ին՝ Լութերիական Եկեղեցի-Միսուրիի Սինոդի կողմից: Սուրբ Սիլասի համար հուլիսի 30-ին հարգանքի տուրք է մատուցվում Արևելյան Ուղղափառ եկեղեցում՝ Սիլվանոս առաքյալի, Կրեսենցի, Եպենետոսի և Անդրոնիկոսի հետ միասին, և հունվարի 4-ին հարգանքի տուրք է մատուցվում բոլոր առաքյալներին։

Տես նաև
-------

* Պողոս Առաքյալ
* Ագաբուս
* Բառնաբաս
* Մանահեն
* Սիլվանուսի ուսմունքը, ապոկրիֆային տեքստ է Նաղ Համադի գրադարանում, որը վերագրվում է Սիլվանոս/Սիլասին .
* Սուրբ Սիլաս եկեղեցի

Նշումներ
--------

1. ↑  Հունաստանի ամենանշանավոր քաղաքն էր
2. ↑  Սիրիայի Հոմս նահանգում, ներկայիս՝ հին սեմիտական քաղաք է
3. ↑  Հունական խոշոր քաղաք
4. ↑  Հունաստանի երկրորդ խոշոր քաղաք, Մակեդոնիայի աշխարհագրական շրջանի մայրաքաղաք
5. ↑  Հռոմեական դարաշրջանի քաղաք, որն այժմ հայտնի է Մակեդոնիայում որպես Վերիա, Հյուսիսային Հունաստան
6. ↑  (LCMS), Միացյալ Նահանգներում ավանդական, խոստովանական լութերական դավանանք է

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պողոս Առաքյալ
* Ագաբուս
* Բառնաբաս
* Մանահեն
* Սիլվանուսի ուսմունքը
* Սուրբ Սիլաս եկեղեցի

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Աստվածաշնչյան · Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Մեծ նորվեգական · Treccani · Treccani |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 124087035 · LCCN: n92009070 · NKC: mzk2015870170 · VIAF: 11494936 · WorldCat VIAF: 11494936 |

 |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Notes on 1 Peter». Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ հոկտեմբերի 3-ին. Վերցված է 2012 թ․ մայիսի 20-ին.
2. ↑   [://en.wikipedia.org/wiki/Paul\_the\_Apostle ://en.wikipedia.org/wiki/Paul\_the\_Apostle]. `{{cite web}}`: Check `|url=` value (օգնություն); Missing or empty `|title=` (օգնություն)
3. ↑   [://en.wikipedia.org/wiki/ ://en.wikipedia.org/wiki/]. `{{cite web}}`: Check `|url=` value (օգնություն); Missing or empty `|title=` (օգնություն)
4. ↑  . `{{cite web}}`: Missing or empty `|title=` (օգնություն)
5. ↑  . `{{cite web}}`: Missing or empty `|title=` (օգնություն)
6. ↑  . `{{cite web}}`: Missing or empty `|title=` (օգնություն)
7. ↑  «Nag Hammadi Library». *gnosis.org*. Վերցված է 2019 թ․ մարտի 25-ին.
8. ↑   [Silvanus/Silas Սիլվանոս/Սիլաս [http://gnosis.org/naghamm/silvanus.html Silvanus/Silas Սիլվանոս/Սիլաս. `{{cite web}}`: Check `|url=` value (օգնություն); Missing or empty `|title=` (օգնություն)
9. ↑  . `{{cite web}}`: Missing or empty `|title=` (օգնություն)