**Հենրի Օգաստուս Լեյն Ֆոքս Փիթ Ռիվերս** (անգլ.՝ Augustus Pitt Rivers, ապրիլի 14, 1827(1827-04-14), Bramham, Bramham cum Oglethorpe, Սիթի օֆ Լիդս, Արևմտյան Յորքշիր, Միացյալ Թագավորություն - մայիսի 4, 1900(1900-05-04), Ուիլտշիր, Միացյալ Թագավորություն), անգլիական բանակի գեներալ-լեյտենանտ, ազգագրագետ և հնագետ, բարոնական տոհմի ներկայացուցիչ։ Հնագիտության մեջ շերտագրության մեթոդի հիմնադիրն է, հնագիտության` որպես գիտության հիմնադիր հայրերից մեկը։ Օքսֆորդի համալսարանին կից իր անվան թանգարանի հիմնադիրն է։

Ավանդը հնագիտության մեջ
-----------------------

Փիթ Ռիվերսի հետաքրքրվածությունը հնագիտության և ազգագրության հանդեպ ի հայտ է եկել 1850-ական թվականներին։ Գիտնականի նրա կարիերան սկսվել է ծովային ճանապարհորդությունների ժամանակ և ընթացել է սպայի կարիերային զուգահեռ։ Հինգ տարվա ընթացքում նա ընտրվել է Լոնդոնի ազգագրության համայնքի անդամ (1861), Լոնդոնի հնահավաքների միության անդամ (1864) և Լոնդոնի մարդաբանների միության անդամ (1865)։ Հիմնական պեղումներն անց է կացրել 1880-ական և 1890-ական թվականներին, Անգլիայի և Ուելսի տարածքում։ Ձգտել է այդ տարածքների մասին հրապարակել հանգամանալից զեկույցներ՝ բազմաթիվ պատկերազարդումներով։ 

1880 թվականի Փիթ Ռիվերսի կողմից ժառանգված կալվածքում հայտնաբերվել է հռոմեական և սաքսոնյան ժամանակաշրջանի հնագիտական հարուստ նյութ։ Պեղումներն անց է կացվել ավելի քան տասնյոթ սեզոն՝ սկսվելով 1880-ականների կեսերից և ավարտվելով գիտնականի մահով։ Նրա մոտեցումը մեթոդական էր այդ ժամանակվա չափանիշներով և իրավամբ համարվում է Մեր Բրիտանիայում հնագիտական սիստեմավորման առաջին գիտական մոտեցումը։ 

Գիտնականի մեթոդաբանական նորարարություններից մեկն այն է, որ բացառապես բոլոր գտածոները (այլ ոչ թե միայն բացառիկ գեղեցիկներն ու յուրահատուկները) պետք է հավաքվեն և կատալոգավորվեն։ Փիթ Ռիվերսի հրապարակումների շնորհիվ անցյալում է մնացել բրիտանական հնագիտության մեթոդը, որը սահմանափակվում էր գանձերի որոնումներով։

Զենքի հավաքածու
---------------

Թոշակի անցնելուց հետո Փիթ Ռիվերսն ամբողջ աշխարհից հնագիտական հավաքածու էր հավաքել, որում հաշվվում էին տասնյակ հազարավոր զինատեսակներ և այլ ցուցանմուշներ։ Փիթ Ռիվերսը համակրում էր Չարլզ Դարվինի և Հերբերտ Սփենսերի հեղափոխական հայացքներին։ Այդ պատճառով եղած գտածոները նա խմբավորել է ըստ տեսակների և դասավորել է դրանք ժամանակագրական հաջորդականության։ Այդ ժամանակ ցուցահանդեսի հանդեպ նման մոտեցումը նորարարական էր։ Փիթ Ռիվերսի ազգագրական հավաքածուն հիմք է դարձել Օքսֆորդի Փիթ Ռիվերսի թանգարանի համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Kindred Britain
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12  *Lundy D. R.* The Peerage

Գրականություն
-------------

* Bowden, Mark (1984) *General Pitt Rivers: The father of scientific archaeology*. Salisbury and South Wiltshire Museum. ISBN 0-947535-00-4.
* Bowden, Mark (1991) *Pitt Rivers: The life and archaeological work of Lieutenant-General Augustus Henry Lane Fox Pitt Rivers*. Cambridge University Press. ISBN 0-521-40077-5


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Գուտենբերգ նախագիծ · The Peerage · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական · Օքսֆորդի կենսագրական · Dictionary of National Biography (1st suppl.) · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 90342267 · BNF: 12291783b · CiNii: DA05491475 · GND: 119145898 · ICCU: RAVV497599 · ISNI: 0000000121387951 · LCCN: n50049815 · NLA: 35797868 · NTA: 097754048 · NUKAT: n2011211944 · LIBRIS: 196969 · SUDOC: 031974791 · VIAF: 71454667 · ULAN: 500077232 · WorldCat VIAF: 71454667 |

 |

 |