recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Վալերի Ագեշին** (լատին․՝ Valērijs Agešins, հունիսի 23, 1972(1972-06-23), Լիեպայա, Լատվիական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), լատվիացի քաղաքական գործիչ և ռուսական ծագում ունեցող իրավաբան։ Սոցիալ-դեմոկրատական «Համաձայնություն» կուսակցության վարչության անդամ և 2014 թվականից Լատվիայի Սեյմի պատգամավոր Կուրզեմեի ընտրատարածքից։

1994-1998 թվականներին սովորել է Կալինինգրադի Իմմանուել Կանտի անվան Բալթյան դաշնային համալսարանում՝ պատմության ֆակուլտետում։ Ստացել է նաև մագիստրոսի աստիճան մանկավարժական գիտությունների բնագավառում, իսկ 2002 թվականին ավարտել է Բալթյան միջազգային ակադեմիան՝ իրավաբանի մասնագիտությամբ։ Սակայն փաստաբան չի հանդիսանում։

1995-1999 թվականներին սոցիալական տեխնոլոգիաների ինստիտուտում իրավագիտության և քաղաքագիտության վերաբերյալ դասախոսություններ է կարդացել։ 1998-2002 թվականներին եղել է Լիեպայի № 2 միջնակարգ դպրոցի պատմության ուսուցիչ, որտեղ դարձել է միջնակարգ դպրոցների ուսուցիչների արհմիութենական կոմիտեի անդամ։ 2002 թվականին դարձել է Լիեպայայի քաղաքային հաշտեցման հանրային հանձնաժողովի անդամ՝ հետագայում դառնալով նրա փոխնախագահ։ Նույն 2002 թվականին նա ընտրվել է Սեյմ, որտեղ վերընտրվել է 2006 թվականին։ Զբաղվել է իրավաբանական հարցերով, եղել է արդարադատության խորհրդարանական կոմիտեի և Եվրոպական Միության հարցերով կոմիտեի անդամ։

2016 թվականին հանդես է եկել Լատվիայի խորհրդարանի անդամների կողմից Ռիգայի ազատարարների հուշարձանը քանդելու նախաձեռնության դատապարտման մասին։

Խոսում է երեք լեզուներով՝ ռուսերեն, լատիշերեն, անգլերեն։ Զբաղվում է ֆուտբոլով, լողով, վոլեյբոլով և բասկետբոլով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  «Laikraksts "Kurzemes Vārds" 2002. gada 29. oktobris :: Kurzemes-Vards.lv» (լատվիերեն)։ www.kurzemes-vards.lv։ Վերցված է 2018 թ․ մայիսի 11
2. ↑  «Valērijs Agešins - Latvijas Republikas 10.Saeima»։ titania.saeima.lv։ Վերցված է 2018 թ․ մայիսի 11
3. ↑  «Депутат Латвии раскритиковал призыв снести памятник Освободителям Риги»։ *РИА Новости* (ռուսերեն)։ 20160406T1639+0300Z։ Վերցված է 2018 թ․ մայիսի 11

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 8612151112596837180008 · WorldCat VIAF: 8612151112596837180008 |

 |
**Ջոն Քրոու լեռներ** (անգլ.՝ John Crow Mountains), լեռներ, որոնք գտնվում են Ճամայկայի արևելյան ծայրամասում։ Լեռները ձգվում են կղզու հյուսիսարևելյան ափերով, սահմանափակվում են Ռիո Գրանդե գետի ափերով և միանում են հարավ-արևելքում գտնվող Բուլ-Մաունթինս լեռներին` արևելյան ծայրով։ Լեռնաշղթայի ամենաբարձր կետը 1140 մետր է։

Պատմություն
-----------

Ջոն Քրոու անվանումն առաջին անգամ հիշատակվել է 1820-ական թվականներին և գալիս է ճամայական Cathartes aura անգղ-հնդկահավի անվանումից։ Ենթադրվում է, որ մինչև այս լեռնաշղթան հայտնի էր որպես «Սև ագռավի լեռնաշղթա»` ի պատիվ այդ անգղի ավելի հին անվան։ 1885 թվականին տեղի ոստիկանության տեսուչ Հերբերտ Թոմասն առաջին անգամ փորձել է հասնել լեռանշղթայի ամենաբարձր կետին, իսկ 1890 թվականին վերջապես հաջողության է հասել և զեկույց է հրապարակել իր «Անհայտ Ճամայկա» գրքում։ Նա խնդրել է այդ ժամանակվա նահանգապետ սըր Հենրի Արթուր Բլեյքին Բլեյկ-Մաունթինս լեռան անվանափոխության համար, բայց իր գրքում խոստովանել է, որ փոփոխությունը հանդիպել է ընդդիմության։ Նոր անուն չի տրվել, և մնացել է Ջոն Քրոու լեռներ անվանումը։

1920 թվականին հետազոտող Սկորսբի Ռուտլեջը պնդում էր, որ ինքն առաջին մարդն է եղել, որ անցել է Ջոն Քրոու լեռները, ինչը նամակագրության է հանգեցրել «Թայմսի» հետ` տեսուչ Թոմասի նախորդ պահանջների վերաբերյալ։ Այս հարցը կարգավորվել է Ճամայկայի գլխավոր տեղագրագետի կողմից, որը որոշել է, որ չնայած Թոմասը առաջինն էր, որ բարձրացել էր ամենաբարձր գագաթը և հետազոտել հյուսիս-հարավ ուղղությունը, Ռուտլեջն անցել է լեռնահովիտը և առաջ է անցել. այս կերպ նա առաջինն էր, որ «փաստացի անցել էր արևմուտքից արևելք»։

Ֆաունա
------

Ջոն Քրոու լեռներն հանդիսանում են անհետացման վտանգի տակ գտնվող Ամերիկայի ամենամեծ թիթեռի` Հոմեր առագաստաթիթեռի, բնակության վայրը։ Տեսակի առավել լավ ուսումնասիրված պոպուլյացիաներ հանդիպում են Ջոն Քրոու և Բլու-Մաունթինս լեռների սահմանում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  UK Directorate of Overseas Surveys 1:50,000 map of Jamaica sheet N, 1967.
2. 1 2  Higman B W, Hudson (2009)։ *Jamaican Place Names*։ B J (1st ed.)։ Mona, Jamaica: University of the West Indies Press։ էջեր 89–90։ ISBN 978-976-640-217-4
3. ↑  «Eager for Ecclesdown Road» at www.10000birds.com. Accessed 29 July 2011.
4. ↑  Thomas Herbert T. (1890)։ *Untrodden Jamaica* (1st ed.)։ Kingston, Jamaica: Aston W. Gardner & Co.։ Վերցված է փետրվարի 7, 2016
5. ↑  Baker W. Anthony (սեպտեմբերի 14, 1920)։ «The Times (London)»։ *Letters to the Editor: The John Crow Mountains* (42515) (Times Newspapers Ltd.)
6. ↑  Lehnert Matthew S. Kramer Valerie R. Rawlins John E. Verdecia Vanessa, Daniels Jaret C. (2017-07-10)։ «Jamaica's Critically Endangered Butterfly: A Review of the Biology and Conservation Status of the Homerus Swallowtail (Papilio (Pterourus) homerus Fabricius)»։ *Insects* (անգլերեն) **8** (3): 68։ PMC 5620688 Ստուգեք `|pmc=`-ի արժեքը (օգնություն)։ PMID 28698508։ doi:10.3390/insects8030068

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Голубые горы и горы Джона Кроу»։ Центр Всемирного наследия ЮНЕСКО։ Վերցված է 2020-05-08

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
Սուլթանահմեդ թաղամասի համայնպատկերը
**Սուլթանահմեդ** (թուրքերեն՝ Sultanahmet), թաղամաս Ստամբուլի պատմական հատվածում, Ֆաթիհ շրջանում։ Գտնվում է քաղաքի եվրոպական հատվածում։ Սուլթանահմեդ թաղամասը տեղակայված է Ոսկեղջյուրի, Բոսֆորի նեղուցի և Մարմարա ծովի միջև։ Թաղամասը իր անվանումը ստացել է համանուն մզկիթից, որը գտնվում է թաղամասի կենտրոնում։ Թաղամասը գտնվում է պատմական Սարայբուրնու թերակղզու վրա։

Թաղամասը գտնվում է քաղաքի պատմական հատվածում` Կոստանդնուպոլսի երկրորդ բլրի վրա։ 1985 թվականին թաղամասի պատմական հատվածը՝ Սարայբուրնուն, մտցվել է ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկի մեջ։

Թաղամասում են գտնվում համաշխարհային ճարտարապետության այնպիսի գոհարներ, ինչպիսիք են Սուրբ Սոֆիայի տաճարը, Կապույտ մզկիթը, օսմանյան սուլթանների նստավայր Թոփքափը ամրոցը, Ցիստեռնա բազիլիկան և այլն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Район Султанахмет в Стамбуле: фото, отели, как добраться»։ *turktrip.ru* (ռուսերեն)։ Վերցված է 2019 թ․ մարտի 24
2. ↑  «Стамбул. Султанахмет: Голубая мечеть, Святая София, Дворец Топкапы, Цистерна Базилика. Турция»։ *www.biancoloto.com*։ Վերցված է 2019 թ․ մարտի 24

Արտաքին հղումներ
----------------

* Սուլթանահմեդը WikiMAPIA-ում
* Սուլթանահմեդ Թաղամասը ozi.pp.ua-ում
**Սալոնիկի Սուրբ Գրիգորիոս Պալամասի եկեղեցի** (հուն․՝ Μητροπολιτικός Ναός Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά), հույն ուղղափառ ոչ քաղկեդոնական եկեղեցի, որը գտնվում է Հունաստանի Սալոնիկ քաղաքում։ Համարվում է Սալոնիկի գլխավոր տեսարժան վայրերից և կրոնական կառույցներից մեկը։

Պատմություն
-----------

Եկեղեցու հիմքը կառուցվել է 13-րդ դարի վերջին՝ բյուզանդական ճարտարապետական ոճով։ Այն փոքրիկ եկեղեցի էր, որտեղ տեղի էին ունենում ծիսակատարություններ և մոմավառություն։

16-րդ դարում այն ճանաչվել է մետրոպոլիտական տաճար Սալոնիկ քաղաքի տարածքում։ Կրոնական կառույցը ստացել է քրիստոնեական եկեղեցու սուրբ Գիորգիոս Պալամասի անունը։ Սակայն 1890 թվականին Սուրբ Գրիգորիոս Պալամասի եկեղեցին ավերվել է՝ Հունաստանում բռնկված հրդեհի հետևանքով։

Օսմանյան կայսրության տիրապետության վերջին շրջանում այն շարունակել է մնալքանդված վիճակում։ Վերակառուցման որոշումն ընդունվել է Հունաստանի կառավարության կողմից։ 1914 թվականին ավարտվել է հունական այս եկեղեցու շինարարական և վերակառուցողական աշխատանքները։

Այն նախագծվել է Էրնստ Զիլլերի և հույն ճարտարապետ Հենոֆեն Պայոնիդիսի կողմից։ Տաճարի ներսում պահվում են Սուրբ Գրիգորիոս Պալամասի մասունքները (եկեղեցին անվանված է հենց նրա պատվին)։ Սուրբ Գրիգորիոսը 1325-1359 թվականներին ապրել է Հունաստանում՝ Սալոնիկում։

Տես նաև
-------

* Հույն ուղղափառ եկեղեցի
* Սուրբ Հովհաննեսի մայր տաճար (Սանտորինի)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Սալոնիկի եկեղեցիներ և վանական համալիրներ»։ *Հունական Մակեդոնիա* (en-gb)։ Վերցված է 2016 թ․ նոյեմբերի 28
2. ↑  «Սուրբ Գրիգորիոս Պալամասի մետրոպոլիտական եկեղեցին Սալոնիկում»։ *InThessaloniki* (en-gb)։ Վերցված է 2016 թ․ նոյեմբերի 28 (չաշխատող հղում)

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Սուրբ Գրիգորիոս Պալամասի եկեղեցի (Սալոնիկ)** կատեգորիայում։ |


|  |
| --- |
| 
  **Հունաստան**   **Ճարտարապետություն**   **Պատմություն**
 |
«**Սալոմեն Հովհաննես Մկրտչի գլխի հետ**» (իտալ.՝ Salomè con la testa del Battista), իտալացի նկարիչ, Լեոնարդո դա Վինչիի աշակերտ ու էպիգոն Բեռնարդինո Լուինիի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է մոտավորապես 1527 թվականին։ Նկարված է յուղաներկով՝ փայտե տախտակին, որի չափերն են 51 × 58 սմ։

Այսօր «Սալոմեն Հովհաննես Մկրտչի գլխի հետ» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Ուֆֆիցիում (Ֆլորենցիա, Իտալիա)։

Պատմություն
-----------

Երբ «Սալոմեն Հովհաննես Մկրտչի գլխի հետ» ստեղծագործությունը գտնվում էր Ֆլորենցիայում, այն վերագրում էին Լեոնարդո դա Վինչիին, սակայն հետո, 1890 թվականին, գույքագրման ժամանակ, այն հաստատվեց որպես Բեռնարդինո Լուինիի նկար։ Նկարում Դա Վինչիի ազդեցությունը հատկապես տեսանելի է Սալոմեի դեմքից, որը քննադատները հաճախ համեմատում են Լեոնարդոյի «Աղջկա գլուխը» նկարի հետ։

Նկարագիր
--------

«Սալոմեն Հովհաննես Մկրտչի գլխի հետ» ստեղծագործությունում պատկերված է դահիճը, որը գլխատել և ձեռքում է պահել Հովհաննես Մկրտչի գլուխը։ Գլուխը պահել է Սալոմեի մեկնած սկահակի վրա։ Ձախ կողմից այդ տեսարանին հետևում է գլուխը քողով ծածկած տարիքով մի կին, որը, հնարավոր է, Սալոմեի ծառան է։ Դահճի դեմքը պատկերված է գրեթե ծաղրանկարային դիմագծերով, որն ընդգծում է նրա այլանդակությունն ու չարությունը՝ ի հակադրություն Մկրտչի նուրբ ու անկյանք դիմագծերի։ Հատուկ ուշադրության են արժանի Սալոմեի շքեղ զգեստն ու հմտորեն հյուսած վարսերը, որոնք բնորոշ են XVI դարասկզբի նորաձևությանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Web Gallery of Art, searchable fine arts image database»։ *www.wga.hu*։ Վերցված է 2023-08-17
2. ↑  «Polo Museale Fiorentino - Catalogo delle opere»։ *www.polomuseale.firenze.it*։ Վերցված է 2023-08-17
3. ↑  Zutter Jörg (2015-01-15)։ «Bernardino Luini e i suoi figli (Milan, Palazzo Reale, 10 April-13 July 2014). Catalogue edited by GiovanniAgosti and JacopoStoppa (Vol. I), with essays and entries by Giovanni Agosti, Jacopo Stoppa and various additional authors. Milano: Officina Librari»։ *Renaissance Studies* **30** (3): 443–450։ ISSN 0269-1213։ doi:10.1111/rest.12130
4. ↑  *Giovanni Agosti, Jacopo Stoppa* Bernardino Luini e i suoi figli. — Milan: Officina Libraria, 2014.

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Սալոմեն Հովհաննես Մկրտչի գլխի հետ» ստեղծագործությունը թանգարանի պաշտոնական կայքում

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Սալոմեն Հովհաննես Մկրտչի գլխի հետ (նկար, Լուինի)** կատեգորիայում։ |
**Վիչեն Օրմանյան** (փետրվարի 21, 1844(1844-02-21), Կոստանդնուպոլիս - դեկտեմբերի 3, 1889(1889-12-03)), հայ հոգեբույժ։ Օսմանյան բժշկական ակադեմիայի անդամ։

Կենսագրություն
--------------

Վիչեն Օրմանյանը ծնվել է 1844 թվականին Կոստանդնուպոլսում։ Նախնական կրթությունն ստացել է Գատըգեղի ֆրանսիական Լաբլանշի վարժարանում։ 1863-1865 թվականներին Հռոմում ուսանել է փիլիսոփայություն։ Այնուհետև սովորել է Սաբեէնցա համալսարանում, որտեղ 1872 թվականին ստացել բժշկության ու վիրաբուժության դոկտորի վկայական։ Հետագայում մասնագիտական հմտությունները կատարելագործել է Փարիզի ու Լոնդոնի բժշկական համալսարաններում ու հիվանդանոցներում։ 1873 թվականին վերադարձել է Կոստանդնուպոլիս, Սուրբ Հակոբ հիվանդանոցում աշխատել որպես բժշկապետ, միաժամանակ՝ վերատեսուչ և հոգաբարձության ատենապետ։ Նույն շրջանում ընտրվել է երեսփոխության և քաղաքային ժողովի անդամ։ 1879 թվականի հոկտեմբերի 28-ին ավագ եղբոր՝ Մաղաքիա վարդապետ Օրմանյանի գլխավորությամբ եղել է Ազգային Պատրիարքարանի հետ միացողներից մեկը։ 1879-1889 թվականներին եղել է Սուրբ Փրկիչ հայոց ազգային հիվանդանոցի բժշկապետ։ Այդ ընթացքում հիվանդանոցը, հանձին նրա, ունեցել է մեկ բժիշկ, ով վարել է նաև վիրաբուժական և հոգեբուժական (հիմարաբուժական) բաժանմունքները ևս։ 1883-1886 թվականներին հիվանդանոցի հոգաբարձության քառամյա տեղեկագրում դոկտոր Օրմանյանի պատրաստած «Հիվանդների մասը» 104 մեծադիր էջ է զբաղեցնում։ Այն գիտական կարևորություն ունեցող մի գործ է, որը ներառում է վիճակագրական ցուցակներ, շահեկան խորհրդածություններ հիվանդանոցի և նրա բաժանմունքները կազմող, այն ժամանակվա տերմինաբանությամբ՝ «Հիմարանոցի» ու «Ապուշանոցի» մասին։ Այդ տեղեկագիրը օրինակ է դարձել հաջորդների համար։

Օրմանյանը հայ իրականության մեջ առաջինն է, որ ստեղծել է հոգեկան հիվանդություններին նվիրված ուսումնասիրություններ, գրի է առել հիվանդների բուժական ու հոգեկան կյանքին վերաբերող սեփական դիտարկումներն ու խորհրդածությունները։ Ազգային շրջանակներում վարել է Պեյօղլուի Թաղականության, վարժարանների հոգաբարձության և երեսփոխանական պաշտոններ։ Որոշ ժամանակ պետական պաշտոն է վարել զինվորական հիվանդանոցներում։

Մահ
---

Մահացել է 1889 թվականի դեկտեմբերի 3-ին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հայ բժիշկներն ու դեղագործները Օսմանյան կայսրությունում (19-րդ դարի կեսեր, 20-րդ դարի սկիզբ)(չաշխատող հղում)
2. ↑  «Առաջին հայ հոգեբույժը»։ Վերցված է 2016 թ․ դեկտեմբերի 14

Աղբյուրներ
----------

* Հարություն Մինասյան, 100 հայ հոգեբույժներ, Գիրք Ա, Երևան, 2002։
**Ջովաննա Անտոնելլի** (պորտ.՝ Giovanna Antonelli, մարտի 18, 1976(1976-03-18), Ռիո դե Ժանեյրո, Բրազիլիա), թատրոնի և կինոյի բրազիլացի դերասանուհի, մոդել, հաղորդավար և պրոդյուսեր։ Ունի 3 երեխա՝ Պետրոն, Սոֆին և Անտոնին։

Կենսագրություն
--------------

### Ընտանիք

Նրա հայրը օպերային հայտնի երգիչ Հիլթոն Պրադոն է, իսկ մայրը՝ պրոֆեսիոնալ պարուհի Սուելլի Անտոնելլին։ 11 տարեկանից խաղացել է սիրողական թատրոնի բեմում։ Նրա կարիերան սկսվել է 14 տարեկանից մանկական Angélica հաղորդումից։ 4 տարի հետո առաջին անգամ նկարահանվել է «Տրոպիկանկա» սերիալում։ Հետագայում նա նկարահանվել է Կլոն (2001), Մեղքի գույնը (2004), Ամազոնիա (2006), Յոթ մեղք (2007) 7 կանայք և «Երեք քույրեր 2008, Խիզախ կինը, 2015 թվականին Խաղի օրենքները սերիալում։

### Անձնական կյանք

Ջովաննան պաշտոնապես ամուսնացել է 2 անգամ։ Առաջին անգամ ամուսնացել է 1997 թվականին բիզնեսմեն Ռիկարդո Մեդինուի հետ, որի հետ ծանոթ է եղել դեռ դպրոցական տարիներից։ Նրանք համատեղ ապրել են ընդամենը 4 տարի և 2001 թվականին բաժանվել են։ Բազմասերիանոց Կլոն հեռուստասերիալի նկարահանումներից հետո նրա և Լուկասի դերը մարմնավորող Մուրիլու Բենիսիուի հետ հարաբերություններն ավելի խորացան։ 2004 թվականի դեկտեմբերին Ջիովաննան ենթարկվեց ավտովթարի, իսկ հարցազրույցի ժամանակ, որը տեղի ունեցավ հիվանդանոցից դուրս գրվելուց հետո, նա հայտարարեց, որ հղի է։

Ջովաննան և Մուրիլիոն 2005 թվականի մայիսի 24-ին ունեցան որդի, որին անվանեցին Պիետրո։ Նրանք բաժանվեցին 2007 թվականին։

2007 թվականի մայիսին Ջիովաննան ամուսնացավ ամերիկացի բիզնեսմեն Ռոբերտո Լուկասցիոյի հետ։ Ճոխ հարսանիքից հետո, որը տեղի ունեցավ Իտալիայում, զույգը բաժանվեց։ Նրանք համատեղ ապրեցին ընդամենը 4 ամիս։

Հիմա Ջովաննան ամուսնացած է ռեժիսոր Լեոնարդո Նոգեյրայի հետ։ Նրանք ունեն 2 աղջիկ՝ Անտոնի և Սոֆի։ Սակայն նրանց ամուսնությունն օրինական չէ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Internet Movie Database — 1990.
2. ↑  (բրազիլական պորտուգալերեն)
3. ↑  (բրազիլական պորտուգալերեն)
4. ↑
5. ↑
6. ↑  «Джованна Антонелли»։ *www.kinopoisk.ru*։ Վերցված է 2015-11-01

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | AlloCiné · ČSFD · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 16239461f · ISNI: 0000000114588763 · LCCN: nr2003014787 · NLP: a0000001604564 · VIAF: 165828526 · WorldCat VIAF: 165828526 |

 |
**Սուրբ Ալեքսանդրի եկեղեցին** (լեհ.՝ kościół św. Aleksandra), հռոմեական կաթոլիկ եկեղեցի է, որը գտնվում է Լեհաստանի մայրաքաղաք Վարշավայում՝ Երեք խաչերի հրապարակում։

Պատմություն
-----------

Եկեղեցին հիմնադրվել է Վարշավայի երախտապարտ քաղաքացիների կողմից ` ի պատիվ Ռուսաստանի ցար Ալեքսանդր I-ի, ով Լեհական թագավորությանը Սահմանադրությանը շնորհեց։ Այն կառուցվել է 1818-1825 թվականներին, նեոկլասիկա ոճով։ Եկեղեցու հիմնաքարը դրվել է 1818 թվականի հունիսի 15-ին Պետական գանձապետ Յան Վեգլինսկու կողմից։ Տաճարը նվիրվել է 1826 թվականի հունիսի 18-ին արքեպիսկոպոս Վոյիչեկ Սկարսզևսկի կողմից և կառուցվել է շրջանաձև հատակագծով, ծածկված գմբեթով, որը հաճախ կոչվում է ռոտունդա։ Եկեղեցու արտաքին ձևի ոգեշնչումը Հռոմի Պանթեոնն է։ Հիմնական խորանը զարդարված է Ֆրանցիսկ Սմուգլևիչի *Հիսուսի խաչելիությունը* յուղանկարով։

Հիսուս Քրիստոս
Եկեղեցին վերակառուցվել է նեոկլասիկա ոճով, որի արդյունքում այն ավելի ընդլայնվեց ՝ երկու աչքի ընկնող աշտարակներով և մի մեծ գմբեթով։ 1883 թվականի ապրիլի 14-ին եկեղեցին վերակառուցելու համար մրցույթ հայտարարվեց, որի արդյունքում վերանորոգման աշխատանքների դիզայնը տրվեց Յոզեֆ Պիուս Դզիեկոնսկուն։ Օրիգինալ ռոտունդան ընդարձակվեց՝ ավելացվելով երեք անվակունդ Ույազդովսկի պողոտայից և երկու աշտարակ ՝ ամրացնելով պատերն ու գմբեթը։ Հարավային սյունազարդ նախասրահը զարդարվեց քանդակներով։ Այս փոփոխությունների արդյունքում շենքը Վարշավայում դարձավ ամենամեծը։

Իր գոյության ընթացքում եկեղեցին ականատես է եղել մի շարք պատմական իրադարձությունների, այդ թվում 1912 թվականի Լեհական ապստամբության մասնակից Բոլեսլավ Պրուսի հուղարկավորության արարողությանը։

Եկեղեցին ավերվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, Վարշավայի ապստամբության ընթացքում։ 1944 թվականի սեպտեմբերին գերմանական օդուժի ռմբակոծությունից եկեղեցին շատ վնասվեց, որի արդյունքում փլուզվեց գմբեթը, քանդվեց աշտարակներից մեկը ։ Պատերազմից հետո, բազմաթիվ քննարկումներ եղան եկեղեցին վերակառուցելու վերաբերյալ։ Որոշում էին վերակառուցել այն իր նախկին տեսքի նման, թե մեկ այլ ձևով։ Ի վերջո եկեղեցին վերակառուցվեց 1949-1952 թվականների ընթացքում, իր օրիգինալ տեսքի նախատիպով։

1826 թվականին մեծահարուստ Ստանիսլավ Լյուբամիրսկին Հռոմից 17-րդ դարի Քրիստոսի մարմարե քանդակը գնեց և տեղափոխեց այն Սուրբ Ալեքսանդրի եկեղեցի։

Պատկերասրահ
-----------

* Եկեղեցու օրիգինալ ձևավորում 1855 թվականԵկեղեցու օրիգինալ ձևավորում 1855 թվական
* Վաղ շրջանի լուսանկար 1880 թվականՎաղ շրջանի լուսանկար 1880 թվական
* Սուրբ Ալեքսանդրի եկեղեցի 1890–1900Սուրբ Ալեքսանդրի եկեղեցի 1890–1900
* Հարավային ճակատ 1939Հարավային ճակատ 1939
* Հյուսիսային ճակատ 1939Հյուսիսային ճակատ 1939
* Սուրբ Ալեքսանդրի եկեղեցի 1900Սուրբ Ալեքսանդրի եկեղեցի 1900
* ԻնտերիերԻնտերիեր
* ԻնտերիերԻնտերիեր
* Սուրբ Ալեքսանդրի եկեղեցիՍուրբ Ալեքսանդրի եկեղեցի
* Սուրբ Ալեքսանդրի եկեղեցիՍուրբ Ալեքսանդրի եկեղեցի

Տես նաև
-------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Սուրբ Ալեքսանդրի եկեղեցի (Վարշավա) Վիքիպահեստում |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  register of objects of cultural heritage in Poland
2. 1 2 3 4 5 6 7  «Historia parafii» (լեհերեն)։ www.swaleksander.pl։ Վերցված է 2010-02-01
3. ↑  "Kościół pw. św. Aleksandra" (in Polish). Warszawa 1939. Retrieved 2009-02-24.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Խաչ եկեղեցի (այլ կիրառումներ)
**Սուրբ Խաչ եկեղեցի**, Հայ Առաքելական, գտնվում է Վրաստանի Սամցխե-Ջավախք մարզի Ախալցխայի շրջանում, Ախալցխայից 4 կմ դեպի արևմուտք, հայաբնակ Սազել գյուղում, կառուցվել է 20-րդ դարում։

Սուրբ Խաչ եկեղեցու մասին առաջին հիշատակումները եղել են 1839 թվականին։ Եկեղեցին ի սկզբանե եղել է փայտաշեն կառույց, իսկ 1885 թվականից՝ քարաշեն։

19-րդ դարից մինչև 20-րդ դարը եկեղեցին ենթարկվել է վերակառուցման և բազմաթիվ վերանորոգությունների։ Վերանորոգման մասին կան հիշատակումներ 1872 թվականի արխիվներում։

Ախալցիխեի հոգևոր կառավարությանն ուղղված 1909 թվականի հայտարարության մեջ ասվում է․

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Մեր գիւղի Սուրբ Խաչ եկեղեցւոյ տանիքը հողածածկ լինելով` գերանները փթել են և կոտրուիլ, ուստի ապագայում վտանգի առաջն առնելու համար, որոշել ենք տանիքը անել թիթեղեայ, պատերը փոքր ինչ բարձրացնելով |  |

1909-1910-ական թվականներին եկեղեցին վերակառուցվում է և օծվում։

Ճարտարապետություն
-----------------

Սազել գյուղի Սուրբ Խաչ եկեղեցին միանավ բազիլիկ տիպի կառույց է, այն կառուցվել է սալաքարից, սրբատաշ և անմշակ տուֆից նրա չափսերն են (13.10 x 8.48) մետր։

Ունի մեկ մուտք հարավային կողմից, մուտքի վերևում կա խաչաքանդակ։

Զանգակատունը գտնվում է արևմտյան հատվածում՝ տանիքին։

Եկեղեցու ներսի պատերին կան Աստվածաշնչյան թեմաներով որմնանկարներ։ Արևմտյան կողմում ունի միջնահարկ, որը կառուցված է չորս փայտե հենասյուների վրա։ Եկեղեցու խորանը գտնվում է արևելյան մասում, իսկ նրա աջ և ձախ կողմերում կան ավանդատներ։ Ունի մկրտության ավազան, որը գտնվում է հյուսիսային կողմում։

Եկեղեցու հոգրոր կազմն է եղել՝ Մարտիրոս Տեր-Նահապետյանցը, Հովհաննես Տեր-Մարտիրոսյանը, Հարություն Տեր-Հովհաննիսյանը, Բարդուղիմեոս Տեր-Հովհաննիսյան Տեր-Նահապետյանցը, 1990-ական թվականներին՝ Գրիգոր վարդապետ Բալասանյանը։

Եկեղեցում մինչև այսօր պահնվում են ձեռագրեր. 1826-1841-ական թվականներին գրիչ Մարտիրոս Տեր-Նահապետյանց Ժողովածուն և հինգ աղոթագրքեր։

Խորհրդային անաստվածության տարիներին եկեղեցին չի գործել և փակվել է 1936 թվականին։

2010 թվականին գյուղացիների ջանքերով սկսվում է եկեղեցու վերանորոգման աշխատանքները։

2013 թվականի ապրիլի 7-ին, եկեղեցին վերաօծվում է, ձեռամբ Վիրահայոց թեմի առաջնորդ Գերաշնորհ Տեր Վազգեն եպիսկոպոս Միրզախանյանի և մասնակցությամբ Սամցխե-Ջավախքի և Ծալկայի ընդհանուր առաջնորդական փոխանորդ Հգշ. Տ. Բաբգէն վրդ. Սալբիյանի և տեղի հոգևոր դասի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «ՍԱԶԵԼ - ՍՈՒՐԲ ԽԱՉ ԵԿԵՂԵՑԻ» (hy-am)։ Վերցված է 2021-08-12
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (այլ կիրառումներ)

**Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի** կամ **Փոքր Մարինե եկեղեցի**, Հայ առաքելական եկեղեցի որը գտնվում է Շիրակի մարզի Արթիկ քաղաքի Սուրբ Գևորգ եկեղեցուց դեպի արևելք, կառուցվել է 4-6-րդ դարերում։ Այս եկեղեցու հստակ կառուցման տարեթիվը հայտնի չէ, բայց ուսումնասիրելով եկեղեցու հատակագծային առանձնահատկությունները՝ կարելի այն վերագրել 4-ից 6-րդ դարերի կառույցի։

Ճարտարապետություն
-----------------

Եկեղեցին եռանավ բազիլիկ և գմբեթավոր խաչաձև կառույց է, եկեղեցում պահպանվել է բազիլիկին բնորոշ արտաքին սրահների մնացորդներ, եռակենտրոն կամարներ ու թաղեր։ Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու լուսամուտների չափերը և բացվածքները նման են այդ դարաշրջանի հուշարձաննեերին։ Եկեղեցու յուրահատուկ հատակագծային հորինվածքը, որը ներքուստ և արտաքուստ խաչաձև է, աչքի է ընկնում իր տարբեր խորության խաչթևերով։ Արևելյան հատվածի խորանավերը խաչթև են և կարճ, իսկ արևմտյանը՝ զգալի խորություն ունի։ Իսկ հարավային և հյուսիսային խաչթևերը միանման են և՛ խորությամբ, և՛ ձևով։

Դրանց արևելյան պատերում կան մեկական խորաձև, կիսաբոլորակ որմնախորշեր, արևելյան խաչթևը գմբեթարդային են, իսկ մյուսները՝ թաղային ծածկերով են, արևմտյան թևը երկար է, շրջապատված է եղել 4-5-րդ դարերին բնորոշ սյունասրահով։ Եկեղեցու մուտքերը արևմտյան և հյուսիսային կողմերում են։ Եկեղեցին քառախորան է, որոնցից հյուսիսաին խորանը դրված է կողմնային խոյակների վրա և ունի պայտաձև տեսք, իսկ մյուս երեքը ունեն կիսաշրջանի տեսք։

Տես նաև
-------

Արթիկի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Շիրակի մարզ)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.
2. ↑  «ԱՐԹԻԿԻ ՍԲ. ԳԵՎՈՐԳ»։ *Պատմամշակութային արգելոց-թանգարանների և պատմական միջավայրի պահպանության ծառայության* (am-AM)։ Վերցված է 2021-06-19
**Սուրբ Հակոբ-Հայրապետ եկեղեցի,** հայկական ավերված եկեղեցի, որը գտնվում էր Ադրբեջանի կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Շոռոթ գյուղում (Ջուղայի շրջան),գյուղի կենտրոնական մասում։

Պատմություն
-----------

Եկեղեցին կառուցվել է 12-րդ դարում և վերանորոգվել 17-րդ դարի կեսերին։ Եկեղեցու շինանարությանը մասնակցել է Շոռոթի ամբողջ ժողովուրդը, նրա իշխանական և ունևոր դասը (խոջաներ Մկրտիչը, Այվազը, Փարսադանը, Գրիգորը, Սարգիսը, Նազարեթը և ուրիշներ)։

Ճարտարապետություն
-----------------

Եկեղեցու ամենավառ ճարտարապետական առանձնահատկություններից էր նրա խաչաձև բազիլիկ հատակագիծը և վեհասլաց և սրագագաթ գմբեթը, որն անգամ հեռվից ուրվագծվում էր որպես գեղեցիկ ճարտարապետական կառույց։ Եկեղեցու ներքին և արտաքին որմերում, մուտքերի կամարների տակ ագուցված էին 17-րդ դարի մի շարք խաչքարեր։ Եկեղեցու ծածկում տեղադրված են եղել չորս ավետարանիչներին խորհրդանշող քանդակներ։ Ուներ երեք մուտքեր՝ արևմտյան, հյուսիսային և հարավին ճակատներում, որոնք զարդարված էին խաչքանդակներով։

Հորինվածքով այն քառամույթ գմբեթակիր եկեղեցի էր, որի ուղղանկյուն հատակագիծը ներառում էր ընդարձակ դահլիճը, ավագ խորանը և երկհարկ ավանդատները։ Արևմտյան ճակատի սյունապատ շքամուտքը ավերվել է 1841 թվականին տեղի ունեցած երկրաշարժից։ Ներքին, արևմտյան ճակատին և գմբեթի արտաքին մասում կային հայերեն արձանագրություններ, իսկ գմբեթը զարդարում էին հայ բանաստեղծ և նկարիչ Նաղաշ Հովնաթանի կողմից 1680-ականներին արված որմնանկարները և 30 տնից կազմված բանաստեղծությունը՝ «Տաղ եւ գավասանութիւն սրբոյ եկեղեցւոյն Շոռոթ գեղջին եւ բարձրաբերձ կաթողիկէին, որ կառուցեալ է ի վերայ նորա»։

Ոչնչացում
---------

Եկեղեցին ավերվել է 1997 թվականից մինչև 2006 թվականի հունիսի 15-ն ընկած ժամանակահատվածում։ Այդ մասին փաստում է Caucasus Heritage Watch-ի հետաքննությունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Khatchadourian Lori, Smith Adam T. Ghulyan Husik, Lindsay Ian (2022)։ *Silent Erasure: A Satellite Investigation of the Destruction of Armenian Heritage in Nakhchivan, Azerbaijan* (English)։ Cornell Institute of Archaeology and Material Studies: Ithaca, NY։ էջեր 246–249։ Արխիվացված է օրիգինալից 2022 թ․ սեպտեմբերի 24-ին
2. 1 2 3  Ayvazyan, Argam. *The Historical Monuments of Nakhichevan.* Transl. Krikor H. Maksoudian. Detroit: Wayne State University Press, 1990, p. 78-79.
3. 1 2 3  Ayvazyan, Argam. *Nakhijevani ISSH haykakan hushardzannery. Hamahavak tsutsak.* Yerevan: Hayastan, 1986, p. 89.
**Վահան Շոթայի Բաբայան** (նոյեմբերի 26, 1980(1980-11-26), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), քաղաքական գործիչ, Հայաստանի Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր,

Կենսագրություն
--------------

Վահան Բաբայանը ծնվել է 1980 թվականի նոյեմբերի 26-ին Երևանում։ 2003-2005 թվականներին ծառայել է Հայաստանի Հանրապետության զինված ուժերում։ 2003 թվականին ավարտել է Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի (ՀՊՄՀ) պատմաաշխարհագրական ֆակուլտետը։ 1999-2001 թվականներին եղել է ՀՊՄՀ պատմաաշխարհագրական ֆակուլտետի ուսանողական խորհրդի նախագահ, ապա ՀՊՄՀ ուսանողական խորհրդի փոխնախագահ։ 2010 թվականին հիմնադրել և ղեկավարել է «Երիտասարդական կառավարություն» և «Երիտասարդական քաղաքապետարան» նախագծերը։ 2011 թվականին ղեկավարել է ԱՊՀ երկրների «Ծաղկաձոր 2011» երիտասարդական միջազգային կրթական հավաքը։ 2006-2007 թվականներին եղել է Հայաստանի երիտասարդական կուսակցության (ՀԵԿ) փոխնախագահ, իսկ 2007-2011 թվականներին` ՀԵԿ նախագահ։

2011 թվականին ընտրվել է ԲՀԿ քաղաքական խորհրդի անդամ (ԲՀԿ-ին ՀԵԿ-ի միավորվելուց հետո)։ 2014 թվականին եղել է ԲՀԿ քաղաքական խորհրդի քարտուղար։ 2012 թվականի մայիսի 6-ին ընտրվել է Ազգային Ժողովի պատգամավոր համամասնական ընտրակարգով «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցությունից։

Անձնական կյանք
--------------

Ամուսնացած է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  «National Assembly of Armenia | Official Web Site | parliament.am»։ *www.parliament.am*։ Վերցված է 2021-06-23
3. ↑  «Бабаян Ваан Шотаевич — Энциклопедия фонда «Хайазг»»։ *ru.hayazg.info*։ Վերցված է 2021-06-23
4. ↑  «Бабаян, Ваан Шотаевич — Википедия»։ *wp.wiki-wiki.ru*։ Վերցված է 2021-06-23
5. ↑  «Бабаян, Ваан Шотаевич - Russian Wikipedia»։ *Wikipedia - WikiDeck*։ Վերցված է 2021-06-23
6. ↑  «Бабаян, Ваан Шотаевич - это... Что такое Бабаян, Ваан Шотаевич?»։ *Словари и энциклопедии на Академике* (ռուսերեն)։ Վերցված է 2021-06-23
7. ↑  «Биография»։ *Партия реформистов* (ru-RU)։ 2020-05-31։ Վերցված է 2021-06-23

Արտաքին հղումներ
----------------
**Սամանթա Թինա** (լատիշ․՝ Samanta Tīna, ծնունդով՝ **Պոլյակովա**, մարտի 31, 1989(1989-03-31), Տուկմուս, Տուկումսի շրջան, Լատվիական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), լատվիացի էստրադային երգչուհի, «Академия О!Карте» հեռուստաշոուի հաղթող, 2012 թվականին երիտասարդ կատարողների միջազգային մրցույթում՝ «Սլավյանսկի բազարում», ներկայացրել է Լատվիան, որտեղ զբաղեցրել է 2-րդ հորիզոնականը։ Ներկայացնելու է Լատվիան Եվրատեսիլ 2020 երգի մրցույթում։

Կենսագրություն
--------------

2010 թվականին Թինան հաղթել է լատվիական «Академия О!Карте» երաժշտական մրցույթը և հնարավորություն ստացել սովորելու Լոնդոնի «British and Irish Modern Music Institute»-ում։ 2011 թվականին մասնակցել է մոլդովական երաժշտական «Ոսկե ձայներ» մրցույթին և հաղթել է Մոլդովայի գավաթը։

2012 թվականին Սամանթան մասնակցել է «Սլավյանսկի բազարին», որտեղ զբաղեցրել է երկրորդ հորիզոնականը։ Նույն տարում նա Դավիթս Կալանդիայի հետ «I Want You Back» երգով մասնսակցել է «Եվրատեսիլ 2012»-ի Լատվիայի ազգգային ընտրությանը, բայց զբաղեցրել են երկրորդ հորիզոնականը։

2013 թվականին Սամանթան «I Need a Hero» երգով կրկին մասնակցել է նույն ընտրական փուլին, բայց, ինչպես 2012 թվականին, այդ տարի նույնպես զբաղեցրել է երկրորդ հորիզոնականը։

2014 թվականին Սամանթան «Stay» երգով դարձյալ մասնակցել է նույն ընտրական փուլին, բայց զբաղեցրել երրորդ հորիզոնականը։ Նույն տարում Սամանթան մասնակցել է լիտվական հեռուստատեսության «Lietuvos Balsas» հեռուստահաղորդման երրորդ եթերաշրջանին, «Ձայնը» հաղորդման լիտվական տարբերակին։ Նա լիտվերեն չի խոսել մարզիչների հետ, խոսել է ռուսերեն։

2016 թվականին Սամանթան «The Love Is Forever» և «We Live For Love» երգերով կրկին մասնակցել է ազգային ընտրության փուլին, բայց մինչև եզրափակիչ դուրս է եկել Ստոկհոլմի տոմսի պայքարի համար։

Ներկայումս Սամանթան ձայնագրում է իր երկրորդ ստուդիական ալբոմը, առաջինը եղել է «Tagad esmu cita»-ն (հայերեն՝ Հիմա ես ուրիշ եմ)։ Երգչուհին երազում է Եվրատեսիլում ներկայացնել իր երկիրը։

2020 թվականին նա նորից մասնակցել է ազգային ընտրության փուլին և այս անգամ նա կարողացել է հաղթել՝ ներկայացնելով «Still Breathing» երգը։ Եվ հենց նա էր ներկայացնելու Լատվիան Եվրատեսիլ 2020 երգի մրցույթում։ Սակայն COVID-19 համավարակի պատճառով այն չեղարկվել է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «"O!Kartes akadēmijā" uzvar Samanta Tīna» (Latvian)։ Kasjauns.lv։ Վերցված է հունվարի 30, 2013
2. ↑  Samanta Tīna izcīna "Moldovas kausu" - DELFI
3. ↑  Webb Glen (օգոստոսի 30, 2011)։ «Latvia revamps national selection rules for 2012»։ *Eurovision.tv*։ Վերցված է օգոստոսի 30, 2011
4. ↑  Samanta Tīna ar ballīti prezentē pirmo albumu

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք  |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Deezer · Ինստագրամ  · Last.fm · Spotify · ՅուԹյուբ (անգլ.) |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Allmusic · Discogs · Internet Movie Database · MusicBrainz · Rate Your Music |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LNB: 000258855 · VIAF: 6051152502896510800006 · WorldCat VIAF: 6051152502896510800006 |

 |
**Վլադան Բատիչ** (սերբ.՝ Владан Батић, հուլիսի 27, 1949(1949-07-27), Obrenovac, Սերբիայի Սոցիալիստական Հանրապետություն, ՀՍՖՀ - դեկտեմբերի 29, 2010(2010-12-29), Obrenovac, Սերբիա), սերբ քաղաքական գործիչ, պետական գործիչ, իրավաբանական գիտությունների դոկտոր, Սերբիայի արդարադատության նախարար (2001-2004)։ Սերբիայի Քրիստոնեա-դեմոկրատական կուսակցության հիմնադիր և նախագահ (DHSS):

Կենսագրություն
--------------

1972 թվականին ավարտել Է Բելգրադի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ 1977 թվականին ստացել է մագիստրոսի կոչում, իսկ 1981 թվականին՝ իրավաբանական գիտությունների դոկտոր։ 1990 թվականին միացել Է Սերբիայի Դեմոկրատական կուսակցությանը, իսկ հետո 1992 թվականին դարձել Է Սերբիայի դեմոկրատական կուսակցության անդամ։ 1990-ական թվականների երկրորդ կեսին հիմնադրել է Սերբիայի Քրիստոնեա-դեմոկրատական կուսակցությունը, որի ղեկավարը եղել է մինչև իր մահը։

2000 թվականին, լինելով Սերբիայի դեմոկրատական ընդդիմության թեկնածու, նա ընտրվել է Սերբիայի Հանրապետության ժողովրդական պատգամավոր։ Աշխատել է երեք գումարումների ժողովրդական Սկուպշչինայի նախագահի տեղակալ։

2001 թվականի հունվարի 25-ից մինչև 2004 թվականի մարտի 3-ը եղել է Սերբիայի արդարադատության նախարար Զորան Ջինջիչի և Զորան Ժիվկովիչի կառավարություններում։

2007 թվականին Վլադան Բատիչը կրկին ընտրվել է Լիբերալ-դեմոկրատական կուսակցության շուրջ կենտրոնացած կոալիցիայից։ Մեկ տարի անց վերընտրվել է։

Մահացել է քաղցկեղից պատգամավորության ժամանակ։

Դուստրը՝ Օլգիցա Բատիչը, Սերբիայի Քրիստոնեա-դեմոկրատական կուսակցության (DHSS) ներկայիս առաջնորդն է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  «Ex-justice minister and MP dies»։ *B92 News*։ դեկտեմբերի 29, 2010։ Արխիվացված է օրիգինալից դեկտեմբերի 30, 2010-ին։ Վերցված է դեկտեմբերի 31, 2010  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն); `|df=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
3. ↑  Charalambous Loucas (մարտի 12, 2006)։ «Taking the Serbian people for a ride»։ *Cyprus Mail*։ Արխիվացված է օրիգինալից նոյեմբերի 16, 2010-ին։ Վերցված է դեկտեմբերի 31, 2010

Արտաքին հղումներ
----------------

* Vladan Batić(սերբ.)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 133210154 · VIAF: 67649282 · WorldCat VIAF: 67649282 |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցի (այլ կիրառումներ)

**Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցի (Խնածախ)**, Հայ առաքելական եկեղեցի, որը գտնվում է Սյունիքի մարզի Խնածախ գյուղում։ Կառուցվել է 17-րդ դարում։

Եկեղեցին եռանավ բազիլիկ կառույց է՝ թաղածածկ և խորանի երկու կողմերում ավանդատներով։ Ունի 2 մուտք՝ հարավից և արևմուտքից։ 1701 թվականին եկեղեցուն կից, արևմտյան կողմից կառուցվել է բաց գավիթ, որը սրբատաշ բազալտով է և թաղածածկ։ 1905 թվականին նաև կառուցվել է տանիքի վրայի զանգ-աշտարակը, որը նույնպես սրբատաշ բազալտից է։

Եկեղեցին ճեղքված քարերով է շարված, իսկ մույթերը, պատուհանների և մուտքերի բացվածքները շարված են սրբատաշ բազալտով։

Բազալտի սալինկերով են շարված եկեղեցու և գավիթի տանիքները։ Խորհրդային անաստվածության տարիներին եկեղեցին պղծվել է և օգտագործվել որպես պահեստ։ Տեղանքի մեծ թեքության հետևանքով հյուսիսային կողմում քիվերը խրվել են հողաշերտի մեջ։

Տես նաև
-------

Սյունիքի մարզի եկեղեցիների ցանկ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «ԽՆԱԾԱԽԻ ՍԲ. ՀՌԻՓՍԻՄԵ ԵԿԵՂԵՑԻ»։ *Պատմամշակութային արգելոց-թանգարանների և պատմական միջավայրի պահպանության ծառայության* (am-AM)։ Վերցված է 2021-06-18
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Աստվածածնի Վերափոխման եկեղեցի (այլ կիրառումներ)

**Սուրբ Աստվածածնի Վերափոխման եկեղեցի (Վերափոխման տաճար)** (ռուս.՝ Церковь Успения Пресвятой Богородицы; Успенский храм), ուղղափառ տաճար Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Ազովի շրջանի Կուրգան գյուղում։ Տաճարը ենթարկվում է Ռուս Ուղղափառ եկեղեցու Մոսկվայի պատրիարքարանի Ռոստովի և Նովոչերկասկի թեմին։ Օծվել է ուղղափառ և կաթոլիկ եկեղեցիների կողմից նշվող Սուրբ Աստվածածնի վերափոխման տոնի պատվին։

*Հասցեն՝* Ռոստովի մարզ, Ազովի շրջան, գյուղ Կուրգան, Դոնսկայա փողոց, 177կ։

Պատմություն
-----------

Սուրբ Աստվածածնի Վերափոխման եկեղեցու մասին առաջին հիշատակումը վերաբերում է 1909 թվականին։ Հենց այդ թվականին էլ տաճարն օծվել է։ Խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո տաճարը չի փակվել և չի ավերվել, և այնտեղ շարունակվել են ծիսակատարությունները։ Եկեղեցին կանգուն է մնացել նաև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին և ակտիվորեն գործել է մինչև 20-րդ դարի 50-ական թվականները։ 1960 թվականին, երբ Խորհրդային Միության ղեկավար Նիկիտա Խրուշչովի օրոք վերսկսվեցին եկեղեցու հետապնդումները, տաճարը փակվեց։ Սակայն եկեղեցու շենքը դատարկ մնաց ոչ երկար. սկզբում այն վերածվեց հացահատկի պահեստի, այնուհետև, երբ հարևան գյուղում ստեղծվեց «Լենինի անվան ձկնաբուծական կոլտնտեսությունը», այս և մերձակա գյուղերի բնակիչների համար տաճարի շենքում կազմակերպվեց գյուղական ակումբ։ Ակումբի գործունեությունը դադարելուց հետո եկեղեցու շենքը կրկին վերածվեց պահեստի։

Ռուս Ուղղափառ եկեղեցուն հանձնելու պահին տաճարի շենքը գտնվում էր սարսափելի վիճակում։ 2014 թվականից այնտեղ իրականացվում են վերականգնման աշխատանքներ։ Այժմ եկեղեցուն կից գործում է կիրակնօրյա դպրոց։

2016 թվականի ապրիլին ժամանակավոր զանգակատան վրա տեղադրվեցին նոր զանգեր, և երկարատև ընդմիջումից հետո շրջակայքում լսվեց զանգերի ղողանջը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Храм Успения Пресвятой Богородицы, х.Курган Рост. области։ «История храма - Храм Успения Пресвятой Богородицы, х.Курган Рост. области»։ hram-uspeniya.ru։ Վերցված է 2017 թ․ փետրվարի 16
2. ↑  «Курган|Церковь Успения Пресвятой Богородицы» (ռուսերեն)։ sobory.ru։ Վերցված է 2017 թ․ փետրվարի 16
**Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցի**, հայկական եկեղեցի, որը ժամանակին գտնվում էր Ադրբեջանի կազմի մեջ մտնող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Քուլթեփե (Բաբեկի շրջան) գյուղում. դա նախկինում հայկական, հայաբնակ Վարդաբլուր գյուղն էր։ Եկեղեցին գտնվում էր գյուղի կենտրոնում։

Պատմություն
-----------

Ինչպես նշում է պատմաբան, հուշարձանագետ Արգամ Այվազյանը 1986 թվականին հրատարակած «Նախիջևանի ԻԽՍՀ հայկական հուշարձանները. համահավաք ցուցակ» աշխատության մեջ, եկեղեցին հիմնադրվել է 17-րդ դարում և վերանորոգվել 19-րդ դարում։

Ճարտարապետություն
-----------------

Սուրբ Հռիփսիմեն քառաբսիդ, եռանավ բազիլիկ եկեղեցի էր՝ կիսաշրջանաձև աբսիդով, երկու կողմից գավիթներով։ Մուտքի դուռը բացված էր հյուսիսային պատին։ Ներսում հայերեն արձանագրություններ կային, իսկ մուտքի շուրջը՝ քանդակներ։

Ոչնչացում
---------

Եկեղեցին 1980-ական թվականներին դեռ պահպանվել էր և ինչ-որ պահի ավերվել է 1997 թվականից մինչև 2009 թվականի հոկտեմբերի 24-ը ընկած ժամանակահատվածում, ինչպես փաստում է Caucasus Heritage Watch-ը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Khatchadourian Lori, Smith Adam T. Ghulyan Husik, Lindsay Ian (2022)։ *Silent Erasure: A Satellite Investigation of the Destruction of Armenian Heritage in Nakhchivan, Azerbaijan* (անգլերեն)։ Cornell Institute of Archaeology and Material Studies: Ithaca, NY։ էջեր 334–337։ Արխիվացված է օրիգինալից 2022 թ․ սեպտեմբերի 24-ին  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
2. 1 2 3  Ayvazyan, Argam. *Nakhijevani ISSH haykakan hushardzannery. Hamahavak tsutsak.* Yerevan: Hayastan, 1986, p. 116.
3. 1 2  Ayvazian, Argam. *The Historical Monuments of Nakhichevan.* Transl. Krikor H. Maksoudian. Detroit: Wayne State University Press, 1990, pp. 95–96.
**Ջուդիթ Մարգարետ Ֆարնուորթ** (անգլ.՝ Judith Farnworth, ապրիլի 25, 1966(1966-04-25), Սաթոն Քոլդֆիլդ, Բիրմինգհեմ, Միացյալ Թագավորություն, Մեծ Բրիտանիա), բրիտանացի դիվանագետ։ Հայաստանում Միացյալ Թագավորության նախկին դեսպան։

Կենսագրություն
--------------

Ջուդիթ Ֆարնուորթը ծնվել է 1966 թվականի ապրիլի 25-ին, Մեծ Բրիտանիայում։

Կրթություն ստացել է Դարհեմի համալսարանում (բակալավր, ռուսերեն և փիլիսոփայություն) և Արևելյան Անգլիայի համալսարանում (Մասաչուսեթս, Միջազգային հարաբերություններ, 1991)։ 1991 թվականին Ջուդիթը միացավ Արտաքին գործերի և Համագործակցության հետ կապված գործերի նախարարությանը, իսկ 2012 թվականին նշանակվել էր Ղրղզստանում Մեծ Բրիտանիայի դեսպան։ Երեք տարի անց՝ 2015 թվականի սեպտեմբերին, նա Հայաստանում ստանձնեց Մեծ Բրիտանիայի դեսպանի պաշտոնը։

Հայաստանում Բրիտանիայի դեսպան
-----------------------------

Դեսպանը ներկայացնում է թագուհուն և Մեծ Բրիտանիայի կառավարությունը այն երկրում, որում նշանակվել է։ Նրանք պատասխանատու են դեսպանության ուղղության և աշխատանքների համար, իսկ հյուպատոսությունը` քաղաքական աշխատանքների, առևտրի և ներդրումների մշակութային հարաբերությունների և վիզայի և հյուպատոսական ծառայությունների համար։ 2019 թվականի սեպտեմբերին ավարտել է իր դիվանագիտական ծառայությունը Հայաստանում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  Who's who (բրիտ․ անգլ.) — *(untranslated)*, 1849. — ISSN 0083-937X
2. ↑  *Mackie C.* British Diplomatic Directory (1820-2005) — Foreign, Commonwealth and Development Office.
3. ↑  «British Ambassador to Kyrgyzstan - Judith Margaret Farnworth»։ Վերցված է 2014-02-05
4. ↑  «Change of Her Majesty's Ambassador to Armenia»։ *Foreign and Commonwealth Office*։ Վերցված է մայիսի 13, 2015
5. ↑  «British Ambassador to Armenia»։ *gov.*։ Վերցված է մայիսի 13, 2015
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի (այլ կիրառումներ)

**Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ**, Հայ առաքելական եկեղեցի, որը կառուցվել է 19-րդ դարում։ Գտնվում է Արարատի մարզի Արևշատ գյուղում։

Պատմություն
-----------

Արևշատի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցին կառուցվել է նախկին համանուն եկեղեցու հիմքերի վրա։ Հին եկեղեցին կառուցվել է 1890 թվականին և 1937 թվականին փակվել է, հետագայում եկեղեցին մատնվել է անուշադրության, խոնարհվել և վերածվել է ավերակների։ 2006 թվականին բարերար Սամվել Դավթյանի օժանդակությամբ և ճարտարապետ Դավիթ Քերթմենջյանի նախագծով ավարտվել է Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ նոր եկեղեցու կառուցումը։

Ճարտարապետություն
-----------------

Եկեղեցին տուֆակերտ է, ուղղանկյուն հատակագծով և գմբեթավոր, ունի նաև փոքր զանգակատուն։ Միակ գլխավոր մուտքը կամարակապ է, երկու կողմերում քանդակված է խաչքարերով։ Եկեղեցու բակում տեղադրված են 12-13-րդ դարերի Գողթից արևշատցիների բերած խաչքարեր։

Տես նաև
-------

* Արարատի մարզի եկեղեցիների ցանկ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.
2. ↑  hushardzantest։ «Ս. ԳՐԻԳՈՐ ԼՈՒՍԱՎՈՐԻՉ ԵԿԵՂԵՑԻ»։ *Պատմամշակութային արգելոց-թանգարանների և պատմական միջավայրի պահպանության ծառայության* (am-AM)։ Վերցված է 2021-06-11
**Վահրամ Սարգսյան** (մայիսի 28, 1981(1981-05-28), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), կանադահայ երաժիշտ, երգչախմբային դիրիժոր, Հայաստանի Կոմպոզիտորների և Երաժշտագետների Միության անդամ, Եվրոպական Երգչախմբային ասոցիացիայի խորհրդատու (2010-2012 թթ.)։

Կենսագրություն
--------------

Վահրամ Սարգսյանը ծնվել Է Երևանում, 1981 թվականի մայիսի 28-ին։ Սովորել է Երևանի Պյոտր Չայկովսկու անվան միջնարգ դպրոցում, որից հետո՝ 1998-2003 թվականներին ուսումը շարունակել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի ստեղծագործական, իսկ 2000-2006 թվականներին՝ խմբավարական բաժիններում (պրոֆեսոր Աշոտ Զոհրաբյանի և պրոֆեսոր Տիգրան Հեքեքյանի դասարաններում)։ 2007 թվականին Վահրամ Սարգսյանն ավարտել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի կոմպոզիցիայի բաժնի ասպիրանտուրան (ղեկավար՝ Աշոտ Զոհրաբյան)։

Վահրամ Սարգսյանի ստեղծագործությունները կատարվել են Կանադայում, Լեհաստանում, Մեծ Բրիտանիայում, Հունաստանում, Գերմանիայում, Ավստրիայում, ԱՄՆ-ում, Բելառուսում, Իտալիայում, Բելգիայում, Ճապոնիայում, Ռուսաստանում, Շվեդիայում և այլ երկրներում։

Երաժշտի ստեղծագործությունները կատարել են «BBC Singers» և «Boston Chamber Ensemble» երգչախմբերը, Հայաստանի պետական կամերային և Երևանի Կամերային երգչախմբերը, Գերմանական «MPAW» վոկալ անսամբլը, «Ալան Հովհաննես» լարային նվագախումբը, «Հայաստանի Փոքրիկ Երգիչներ», «Սպեղանի» ինչպես նաև Գեղարդավանքի երգչախմբերը։ Նրա ստեղծագործությունները հրատարակվել են Անգլիայում և Իտալիայում։

Մրցանակներ
----------

* «Godfrey Ridout» մրցանակ (Կանադա, 2012)
* «3rd BCE Commission Competition» միջազգային մրցույթում հաղթող (Բոստոն, 2010)
* Ստեղծագործությունների միջազգային մրցույթի առաջին մրցանակակիր (Խորվաթիա, 2009)
* Երաժշտարվեստի ոլորտում ունեցած նվաճումների համար մրցանակ (Համաշխարհային Հայկական Կոնգրեսի կողմից, 2009)
* Երգչախմբային ստեղծագործությունների մրցույթի մրցանակ (Աոստա, Իտալիա, 2008)
* Հայաստանի Պետական Կամերային երգչախմբի մրցանակ (Tantum Ergo ստեղծագործություն, 2006)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Vahram Sargsyan (Sarkissian) – The Living Composers Project»։ *www.composers21.com*։ Վերցված է 2023 թ․ փետրվարի 18
2. ↑  Վահրամ Սարգսյան
3. ↑  «Armenian National Music»։ *anmmedia.am*։ Վերցված է 2023 թ․ փետրվարի 18

Արտաքին հղումներ
----------------

* Համերգ 5«Արտացոլանքներ»
* Late Junction
* Վահրամ Սարգսյան Archived 2023-02-18 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Հայաստանի կոմպոզիտորների միություն |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Արմենիապեդիա · AV Production |

 |
**Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ** (իտալ.՝ Chiesa armena di San Gregorio Illuminatore), նախկին հայ կաթողիկե եկեղեցի Իտալիայի Տոսկանայի շրջանի Լիվոռնո քաղաքում։ Ավերվել է երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, պահպանվել է բարոկկո ոճի նրբագեղ ֆասադը, որն այժմ Կիլիկիայի հայոց պատրիարքարանի սեփականությունն է և կանգնած է երկու երեք հարկանի շենքերի միջև, որոնք 2008 թվականից ծառայում են որպես միջմշակութային կենտրոն։ Եկեղեցու հասադը Via della Madonna փողոցում է, Greci Uniti տաճարից և Մադոննայի եկեղեցուց ոչ հեռու։ Մարմարե ճակատին առկա են Անդրեա Վակկայի «*Գթության և հավատքի* *արձանները*» և Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի օվալաձև պատկերը։

Նախկին եկեղեցու պատմություն
---------------------------

Հայերը 1593 թվականի հունիսին Ֆերդինանդո I Մեդիչիից արտոնություններ ստացան Լիվոռնոյում։ 1683 թվականին նրանց թվաքանակն ու հարստությունը նպաստեցին եկեղեցի ունենալու գործին։ 1697 թվականին դուքսը համաձայնություն տվեց ֆինանսավորման ծրագրին։ Ֆինանսավորումը կատարել են 120 հայ վաճառականներ։ Հռոմի թույլտվությունն ստանալու և շինարարությունն ավարտին հասցնելու գործում մեծ ներդում է ունեցել Աղվանից Թեոդորոս Օղլանքեշիշյան իշխանական տոհմից Աստվածատուր Օղլանքեշիշյանին (դե Մաթուս), որը Լիվոռնո էր ժամանել որպես նորջուղայեցի Խոջա Մինասենց առևտրային տան գործակալ։ Հանգանակության ընդհանուր 3245 պեցցա գումարին նա հատկացրել է ևս 53032 պեցցա։ Սակայն եկեղեցու բարերարը չի տեսել շինարարության ավարտը. 1709 թվականի սեպտեմբերի 13-ին, ֆինանսական զեղծումները քողարկելու նպատակով, նրան սպանել է Բեժան անունով վրացի ծառայողը, որին դե Մաթուսը փրկագնել էր ստրկությունից։

Հռոմի պապը բարձր գնահատելով Աստվածատուր Օղլանքեշիշյանի ավանդը՝ նրան շնորհել է Հռոմի քաղաքացու, Լաթերանյան կոմսի և Ոսկե խաչի ասպետի կոչումների։ Հռոմի կաթոլիկ «*Congregatio pro Gentium Evangelizatione»-ն* համաձայնել է, որ եկեղեցին պատկանի հայ քահանաներին, սակայն թույլ է տվել տեղի եպիսկոպոսին որոշել, թե արդյոք այլ քահանաներ պետք են, թե ոչ։ Այս խնդրին բախվել են հիմնականում ուղղափառ Արևելքի ժողովուրդները ներկայացնող եկեղեցիները։

Շինարարությունը սկսվել է 1701 թվականին՝ ենթադրաբար Կոսիմո III-ի որդու՝ արքայազն Ֆերդինանդի նախագծով և իրականացվել Ջովանի Դել Ֆանտասիայի կողմից։ Եկեղեցին օծվել է 1714 թվականին։ 1799 թվականի մայիսին ֆրանսիացիներն այս եկեղեցուց առգրավել են 47 ֆունտ արծաթյա իրեր, և դրա արժեքը հատուցվել է միայն Փարիզում բողոքի ցույցերից հետո։ 1843 թվականից մինչև 1845 թվականը եկեղեցին վերադարձվել է համայնքին։ Եկեղեցին ավերվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ռմբակոծության հետևանքով։

Նախկին եկեղեցի
--------------

Նախկին եկեղեցին փոքր էր, սակայն ուներ զարդարված բարձր, բարակ գմբեթ։ Մեծ կտավների վրա պատկերված էին հայ եկեղեցու չորս ուսուցիչները, այդ թվում՝ հայոց գրերի ստեղծող Մեսրոպ Մաշտոցը, աջ կողմում Սուրբ Գրիգորը մկրտում է հայոց թագավոր Տրդատին և նրա հետևորդներին, իսկ ձախ կողմում՝ հեթանոս Աստիագես թագավորին և նահատակ Սուրբ Էքսպեդիտին քրիստոնեություն քարոզող Բարդուղիմեոս առաքյալը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  dati.beniculturali.it — 2014.
2. ↑  «Լիվոռնոյի Սբ. Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցին»։ *www.irates.am* (անգլերեն)։ Վերցված է 2023-02-10
3. ↑  *St Mesrop* painted by Giuseppe Bottani.
4. ↑  *St Gregory* fresco was painted by Francesco Riviera
**Սուրբ Նշան** կամ **Ամարային եկեղեցի,** հայկական ավերված եկեղեցի, որը գտնվում էր Ադրբեջանի կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Ներքին Ագուլիս գյուղի (Օրդուբադի շրջան) հյուսիսարևմտյան մասում, Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցու հարևանությամբ։ Այն դեռևս կանգուն հուշարձան էր 1980-ականներին և ավերվել է 1997-2000 թվականներին ընկած ժամանակահատվածում։

Պատմություն
-----------

Եկեղեցին հիմնադրվել է 9-րդ դարում և վերակառուցվել 17-րդ դարում։ Եկեղեցին հիշատակվում է սինաքսարիումի կոլոֆոնում՝ 1690 թվով։

Ճարտարապետական բնութագրեր
-------------------------

Եկեղեցու հորինվածքը բաց սյունասրահի տեսքով 6 մույթերով եռնավ բազիլիկա էր՝ կառուցված կիսամշակ որձաքարով, աղյուսով և սրբատաշ բազալտով։ Մուտքը հյուսիսային կողմից էր, աբսիդը՝ յոթանիստ, մույթերը՝ ուղղանկյուն կտրվածքով, ուներ մեկ զույգ, քառանիստ կազմությամբ ավանդատներ, որոնց արևմտյան ճակատները ավագ աբսիդի նման ամբողջովին բաց էին։ Եկեղեցու հյուսիսային որմում և գմբեթատակ փոխանցման գոտում եղել են հայերեն արձանագրություններ։

Եկեղեցին իր ձևով բաց կառույց էր, որտեղ ամռան ամիսներին մատուցվում էին պատարագներ, այդ իսկ պատճառով այն կոչվում էր նաև «Ամառային» եկեղեցի։

Ոչնչացում
---------

Եկեղեցին դեռևս կանգուն հուշարձան էր ուշ խորհրդային շրջանում (1980-ական թվականներ)։ Սուրբ Նշանը՝ կից Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցու հետ միասին ամբողջությամբ ավերվերվել է 2000 թվականին, ինչպես ցույց է տալիս Caucasus Heritage Watch-ի հետաքննությունը։

Տես նաև
-------

Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի (Ներքին Ագուլիս)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Khatchadourian Lori, Smith Adam T. Ghulyan Husik, Lindsay Ian (2022)։ *Silent Erasure: A Satellite Investigation of the Destruction of Armenian Heritage in Nakhchivan, Azerbaijan* (English)։ Ithaca, NY: Cornell Institute of Archaeology and Material Studies։ էջեր 78–80։ Արխիվացված է օրիգինալից 2022 թ․ սեպտեմբերի 24-ին
2. 1 2 3 4  Ayvazyan, Argam. *Nakhijevani ISSH haykakan hushardzannery. Hamahavak tsutsak.* Yerevan: Hayastan, 1986, p. 32.
3. 1 2  Ayvazyan, Argam. *Agulis: Patmamshakutayin hushardzanner.* Yerevan: Hayastan, 1984, p. 46.
4. 1 2 3  Ayvazyan, Argam. *The Historical Monuments of Nakhichevan.* Trasnsl. Krikor H. Maksoudian. Detroit: Wayne State University Press, 1990, 23.