**Մարիա Զամբակո** (ի ծնե՝ **Մարիա Տերպսիքեա Կասսավետտի**, հուն․՝ Μαρία Τερψιθέα Κασσαβέτη, ապրիլի 29, 1843(1843-04-29), Լոնդոն, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - հուլիսի 14, 1914(1914-07-14), Փարիզ), հունական ծագմամբ բրիտանացի նկարչուհի, քանդակագործուհի, պրեռաֆայելիտ նկարիչների բնորդուհի։

Կենսագրություն
--------------

Մարիա Զամբակոյի հեղինակած մեդալը
Մարիա Տերպսիքեա Կասսավետտին ծնվել է հունական ծագմամբ ընտանիքում։ Նրա հորեղբայրը եղել է մեկենաս և հովանավոր Ալեքսանդր Կոնստանտին Իոնիդեսը, զարմիկները՝ նկարչուհիներ Մարիա Սպարտալի Սթիլմանը և Ագլայա Կորոնիոն։ Երեք աղջիկները ընկերների շրջապատում հայտնի էին «Երեք Գրացիաներ» անունով՝ ի պատիվ հին հունական դիցաբանության երեք Քարիտներ Ագլայայի, Եփրոսինայի և Թալիայի, որովհետև երեքն էլ հունական ծագմամբ հայտնի գեղեցկուհիներ էին։

1858 թվականին Մարիա Կասսավետտին հոր մահից հետո ստացել է ժառանգություն և կարող էր անկախ կյանք վարել։ Մարիան որոշել է իր կյանքը նվիրել արվեստին և ուղևորվել է սովորելու Փարիզ, որտեղ նրա ուսուցիչները դարձել են Ալֆոնս Լեգրոն և Օգյուստ Ռոդենը։ Նրա աշխատանքները ցուցադրվել են Լոնդոնի Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայում, Փարիզյան սալոնում, քանդակագործական չորս մեդալներ գտնվում են Բրիտանական թանգարանի հավաքածուում։

1860 թվականին Մարիան մերժել է Ջորջ Դյուրմորյեի սիրահետումները, որը հետագայում նրան անվանել է «կոպիտ և անառիկ, սակայն մեծ տաղանդի տեր և իսկապես անհավանական գեղեցկություն ունեցող»։ Մարիան նախընտրել է բժիշկ Զամբակոյին, որի հետ այդ նույն թվականին էլ ամուսնացել է։ Ամուսնության արդյունքում ծնվել են որդին և դուստրը, սակայն ամուսնությունը անհաջող է եղել, և 1866 թվականին Մարիան որոշել է կրկին ապրել մոր հետ Լոնդոնում։

1866 թվականին Մարիա Զամբակոն ծանոթացել է Էդվարդ Բյորն-Ջոնսի հետ և հետագայում դարձել է նրա բազմաթիվ նկարների բնորդուհին։ Նրանց միջև սիրավեպ է սկսվել, որը տևել է մի քանի տարի։ 1869 թվականին Բյոր-Ջոնսը փորձել է հեռանալ իր կին Ջորջիանայից, որպեսզի ապրի Մարիա Զամբակոյի հետ, ինչը մեծ աղմուկ է առաջացրել։ 1871 թվականին Մարիան Էդվարդ Բյորն-Ջոնսին համոզել է Վենետիկի փողոցներից մեկում միասին ինքնասպանություն կատարել ափիոնի չափաբաժնի շահագործմամբ, սակայն ոստիկանությունը նրանց խանգարել է։ Բաժանումից հետո Մարիան շարունակել է կեցվածք ընդունել Էդվարդ Բյորն-Ջոնսիի նկարների համար։ Նա նաև եղել է Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի և Ջեյմս Էբբոտ Մաք-Նեյլ Ուիսթլերի բնորդուհին։

Մարիա Զամբակոն մահացել է 1914 թվականին, Փարիզում, նրա մարմինն ուղարկվել է Նորվուդի տոհմական դամբարան։

* «Մարիա Զամբակոյի դիմանկար», Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտի, 1867 թվական«Մարիա Զամբակոյի դիմանկար», Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտի, 1867 թվական
* «Կախարդված Մերլին», Էդվարդ Բյորն-Ջոնս«Կախարդված Մերլին», Էդվարդ Բյորն-Ջոնս
* «Փիլիդա և Դեմոֆոնտ», Էդվարդ Բյորն-Ջոնս«Փիլիդա և Դեմոֆոնտ», Էդվարդ Բյորն-Ջոնս

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Cassavetti Zambaco, Maria // *Benezit Dictionary of Artists* — OUP, 2017. — ISBN 978-0-19-977378-7 — doi:10.1093/BENZ/9780199773787.ARTICLE.B00033357
2. ↑  Marsh, Jan, *Pre-Raphaelite Sisterhood,* (London: 1985), p. 271
3. ↑  *Jiminez, Jill Berk.* Dictionary of Artists' Models. — London: Routledge 200. — С. 575.
4. ↑  «British Museum - Maria Zambaco (Biographical details)»
5. ↑  MacCarthy, Fiona, *The Last Pre-Raphaelite* (London: Faber & Faber, 2011), p. 206
6. ↑  *Burne-Jones, Georgiana.* The Memorials of Edward Burne-Jones. — London, 1904.
7. ↑  Marsh, Jan, *Pre-Raphaelite Sisterhood,* (London: 1985), p. 273

Գրականություն
-------------


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Մարիա Զամբակո***էջը Վիքիպահեստում |

* Maria Zambaco Biography
* Charlotte Yeldham: ‘Pre-Raphaelite women artists (act. 1848–1870s)’ in: *Oxford Dictionary of National Biography*, Oxford University Press, 2004; online edn, Jan 2011
* Marsh, Jan, *Pre-Raphaelite Sisterhood,* (London: 1985)
* MacCarthy, Fiona, *The Last Pre-Raphaelite* (London: Faber & Faber, 2011)
* West Norwood Cemetery Purchase Registers
* Daly, Gay, *Pre-Raphaelites in Love* (Glasgow: HarperCollins, 1989)
* Marsh, Jan and Nunn, Pamela Gerrish, *Women Artists and the Pre-Raphaelite Movement* (London: Virago, 1989)
* Dimbleby, Josceline, *A Profound Secret: May Gaskell, her daughter Amy, and Edward Burne-Jones* (London: Black Swan, 2005)
* Constantine Ionides Bequest at the V&A

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Find A Grave |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Օքսֆորդի կենսագրական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1200614100 · VIAF: 96531315 · WorldCat VIAF: 96531315 |

 |