**«Նևայի սահմանագլուխ» հուշահամալիր** (ռուս.՝ Мемориал «Невский порог»), հուշահամալիր «Փառքի կանաչ գոտի» համալիրի կազմի մեջ։ Գտնվում է Ռուսաստանի Դաշնության Լենինգրադի մարզի Օտրադնոյե քաղաքում՝ Լենինգրադի շրջափակումը ճեղքելու համար մղված մարտերի տեղում։

Պատմություն
-----------

1942 թվականի օգոստոսին գերմանական զորքերի հրամանատարությունը պլանավորել էր սկսել Լենինգրադի գրոհը։

Օգոստոսի 19-ին 268-րդ հրաձգային դիվիզիայի մարտիկները գնդապետ Սեմյոն Դոնսկովի հրամանատարությամբ հզոր հրետանային պատրաստությունից և ռմբակոծությունից հետո գրոհեցին հակառակորդի դիրքերը Տոսնո գետի արևելյան ափին։ Միաժամանակ դեսանտը գրավեց երկաթուղային և խճուղային կամուրջները և զբաղեցրեց փոքր պլացդարմ ափին, որը ստացավ «Իվանովյան փոքրիկ հրապարակ» անվանումը։

Նկարագրություն
--------------

«Նևայի սահմանագլուխ» հուշահամալիր. ստելան
Եղբայրական գերեզմանի կոթողը
1944 թվականին մարտերի մասնակից Վ. Ա. Պետրովի նախագծով Տոսնո գետի ափին տեղադրվեց համեստ կոթող նրա համագնդեցիների հիշատակին։ 1960-ական թվականներին, երբ լենինգրադցիները ստեղծում էին «Փառքի կանաչ գոտին», Ձերժինսկու շրջանի աշխատավորները կառուցեցին «Իվանովյան փոքրիկ հրապարակի» պաշտպաններին նվիրված «Նևայի սահմանագլուխ» հուշարձանը։

Զառիվայր բլրի գագաթին կառուցված է բետոնե սալիկներով պատված հարթակ, որի վրա գտնվում է 23-մետրանոց հորիզոնական ստելա, որը պառկած է երեք լայնակի դրված բլոկների վրա։ Ստելայի վրա արված հիշատակային մակագրությամբ թվարկվում են այն զորամասերն ու զորամիավորումները, որոնք մարտնչել են այս սահմանագծին 1941-1944 թվականներին։ Յուրաքանչյուր բլոկի բարձրությունը 1,8 մետր է։ Դրանք տեղադրվել են մեկը մյուսի նկատմամբ տեղաշարժված և ունեն տարբեր երկարություններ։ Հուշարձանի կողքին գետնի մեջ տնկված են կոճղապատնեշներ, որոնցից մեկի վրա կա հետևյալ մակագրությունը. *«Ճամփորդ, հաղորդի՛ր Լենինգրադին՝ թշնամին չի անցել»։*

Հուշարձանի ճարտարապետներն են Վ. Ա. Պետրովը, Ֆ. Կ. Ռոմանովսկին, քանդակագործն է Ա. Գ. Դյոման։

Հուշարձանի մոտ կառուցվել է մատուռ, որի նախագծի հեղինակն է ճարտարապետ Ս. Գ. Ստրուկովը։ Մատուռն ամրագրված է Հովհանի տաճարին։

Տոսնոյի գետաբերանի մոտ գտնվող եղբայրական գերեզմանի վրա տեղադրված է կոթող։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7  ««Невский порог» и обелиск на Ивановском пятачке»

Գրականություն
-------------

* Гусаров А. Ю. Памятники воинской славы Петербурга. — СПб.: Паритет, 2010. — 400 с. — ISBN 978-5-93437-363-5.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
  Փառքի կանաչ գոտի |
| --- |
|  |
| «Հարձակում» հուշահամալիր • «Անանուն բարձունք» հուշարձան • «Քաջերի ափ» հուշակոթող • «Գոստիլիցկի» հուշակոթող • «Հեռավոր սահմանագիծ» հուշակոթող • «Իժորյան բաբան» հուշահամալիր • «Կատյուշա» հուշահամալիր • «Կիրովյան պատնեշ» հուշահամալիր • «Կրոնշտադտսկի» հուշահամալիր • «Լեմբոլովյան ամրություն» հուշահամալիր • «Նևայի սահմանագլուխ» հուշահամալիր • «Չնվաճվածները» հուշահամալիր • «Աշխարհազորայիններ» հուշահամալիր • «Պրիմորսկի» հուշահամալիր • «Գետանց» հուշակոթող • «Ճեղքում» հուշահամալիր • «Պուլկովյան սահմանագլուխ» հուշահամալիր • «Ճեղքված օղակ» հուշահամալիր • «Սահմանաքար» հուշահամալիր • «Ռումբոլովյան լեռ» հուշահամալիր • «Խաղաղության պարտեզ» հուշարձան • «Սեստրա» հուշահամալիր • «Պողպատե ուղի» հուշարձան • Հաղթական մույթեր • «Կյանքի ծաղիկ» հուշահամալիր • «Գրոհ» հուշահամալիր • «Խարիսխ» հուշահամալիր • «Հունվարյան որոտ» հուշահամալիր |

 |