**Իգնացի Դաշինսկի** (լեհ.՝ Ignacy Ewaryst Daszyński, 26 հոկտեմբերի, 1866, Զբարաժ (ներկայում՝ Զբարաժի շրջան, Տերնոպոլի մարզ, Ուկրաինա) - 31 հոկտեմբերի, 1936, գյուղ Բիստրա (ներկայում՝ Սիլեզիայի վոևոդություն, Լեհաստան), լեհ քաղաքական և պետական գործիչ, հրապարակախոս։ Հանուն Լեհաստանի անկախության մղված պայքարի մարտիկ։

Կենսագրություն
--------------

Իգնացի Դաշինսկին ծնվել է 1866 թվականի հոկտեմբերի 26-ին Զբարաժ քաղաքում՝ Ֆերդինանդ և Կամիլա Դաշինսկիների ընտանիքում։ Իգնացի Դաշինսկին ունեցել է երեք եղբայր և մեկ քույր։ Նրա եղբայրնեերից Ֆելիքս Դաշինսկին (1863-1890), եղել է լրագրող և հասարակական ակտիվիստ, ով ամուսնացել է կանանց իրավունքների պաշտպան և սենատոր Զոֆիա Գոլինսկայի հետ։

1872 թվականին Իգնացի Դաշինսկին դպրոց է ընդունվում հայրենի Զբարաժում, սակայն 1875 թվականին մահանում է նրա հայրը, և Իգնացի Դաշինսկին ընտանիքի հետ տեղափոխվում է Ստանիսլավիվ (ներկայում՝ Իվանո-Ֆրանկովսկ), որտեղ նա շարունակում է կրթությունը։

Իր ավագ եղբորը՝ Ֆելիքս Դաշինսկու Իգնացի Դաշինսկին դեռ վաղ տարիքից սկսում է զբաղվել հասարակական գործունեությամբ։ Իգնացի Դաշինսկին գրում է բանաստեղծ Մաուրիսի Գոսլավսկուն նվիրված բանաստեղծություն և դրա պատճենները ցրում բանաստեղծի շիրմի մոտ։ Ավստրիայի ոստիկանությունը հետաքննություն է անցկացնում, և Ֆելիքս Դաշինսկին ձերբակալվում է, իսկ Իգնացի Դաշինսկին ազատ է արձակվում մինչև դատավարությունը։ Հետագայում նրանք երկուսն էլ արդարացվում են, սակայն չեն դադարեցնում իշխանությունների դեմ ուղղված իրենց գործունեությունը։ 1882 թվականին Իգնացի Դաշինսկին հայրենասիրական թեմայով ելույթ է ունենում դպրոցում երկար դասամիջոցի ընթացքում, և նրան հեռացնում են դպրոցից։ Ընտանիքի ֆինանսական դրությունն ավելի է վատանում, և նրանք տեղափոխվում են Լվով։

Իգնացի Դաշինսկին եղել է Գալիցիայի Լեհական սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության (հետագայում՝ Լեհաստանի սոցիալիստական կուսակցություն) հիմնադիրներից մեկը։ Հետագայում դարձել է այդ կուսակցության առաջնորդը։

1897 և 1900 թվականներին Իգնացի Դաշինսկին եղել է ավստրիական պետական խորհրդի դեսպան (պատգամավոր)։ 1918 թվականի նոյեմբերին նա նա դարձել է Ժամանակավոր Ազգային կառավարության վարապետ։ Այդ կառավարությունը Լյուբլյանայում հռչկել է Լեհական ազգային Հանրապետությունը։ Ռազմական հեղաշրջումից հետո՝ 1926 թվականի մայիսին իշխանությունն անցել նրան, ինչից հետո Իգնացի Դաշինսկին սատարել է Լեհաստանի նախագահ Յուզեֆ Պիլսուդսկուն։

1929 թվականին Իգնացի Դաշինսկին անցել է Պիլսուդսկու կառավարության ընդդիմության կողմը և մասնակցում Լեհաստանի ձախ և կենտրոնամետ կուսակցությունների միության հիմնադրմանը։

1922-1927 թվականներին Իգնացի Դաշինսկին զբաղեցրել է Լեհաստանի Հանրապետության Սեյմի Ժողովրդական Անսամբլեայի ստորին պալատի փոխմարշալկի պաշտոն, իսկ 1928-1930 թվականներին եղել է մարշալկ։

Իգնացի Դաշինսկու շիրմին տեղադրված հուշարձանը (քանդակագործ՝ Օլգա Նևսկայա)
Իգնացի Դաշինսկին մահացել է 1936 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Բիստրա գյուղում։ Թաղված է Կրակովի Ռակովիցկի գերեզմանատանը։

Իգնացի Դաշինսկին ստացել է Ռադոմի պատվավոր քաղաքացու կոչում։ Իր գրական-հրապարակախոսական գործունեության համար Իգնացի Դաշինսկին 1935 թվականին պարգևատրվել է Լեհաստանի գրականության ակադեմիայի «Ակադեմիական ոսկե դափնեպսակ» մրցանակով։

Ընտրյալ մատենագրություն
-----------------------

Իգնացի Դաշինսկին հեղինակ է մի շարք հոդվածների ու հրատարակությունների, որոնց թվին են պատկանում քաղաքականությանը, Լեհաստանի պետական կառուցվածքի ու Ռուսաստանի հետ հարաբերություններին նվիրված գրքեր։

* Szlachetczyzna i odrodzenie Galicji, 1899;
* O formach rządu. Szkic socjologiczny, 1902;
* Polityka proletariatu. Kilka uwag o taktyce rewolucji w Polsce, 1907;
* Mowa o sprawie polsko-ruskiej, wygłoszona w Izbie Posłów d. 21 maja 1908 r. 1908;
* Cztery lata wojny. Szkice z dziejów polityki Polskiej Partii Socjalistycznej Galicji i Śląska, 1918;
* Z burzliwej doby. Mowy sejmowe wygłoszone w czasie od października 1918 do sierpnia 1919 roku, 1920;
* Wielki człowiek w Polsce. Szkic polityczno-psychologiczny, 1925;
* Pamiętniki, tom I Kraków 1925, tom II 1926;
* Sejm, rząd, król, dyktator, 1926;
* W obronie praw przedstawicielstwa ludowego. Przemówienie sejmowe tow. Daszyńskiego, 1926;
* W pierwszą rocznicę przewrotu majowego 1927;
* Czy socjaliści moga uznać dyktaturę proletariatu, 1927.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Library of Congress Authorities — Library of Congress.
2. 1 2  Առցանց լեհական կենսագրական բառարան (польск.)
3. ↑  *Brozović D. Ladan T.* Hrvatska enciklopedija (хорв.) — LZMK, 1999. — 9272 p. — ISBN 978-953-6036-31-8
4. 1 2
5. ↑
6. ↑  Haan, edited by Francisca de; Daskalova, Krassimira; Loutfi, Anna (2005). *Biographical dictionary of women's movements and feminisms in Central, Eastern, and South Eastern Europe : 19th and 20th centuries* (1st ed.). New York: Central European University Press. ISBN 9637326391. `{{cite book}}`: `|first=` has generic name (օգնություն)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ignacy Daszyński Արխիվացված 2011-08-14 Wayback Machine(լեհ.)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Իգնացի Դաշինսկի» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Find A Grave |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Ժամանակակից Ուկրաինայի · Հրեական Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 123855900 · CiNii: DA0846626X · GND: 118934481 · ISNI: 0000000110431208 · LCCN: n86016767 · NKC: jn20000720054 · NLP: a0000001178615 · NSK: 000094454 · NUKAT: n96022877 · SUDOC: 032920288 · VIAF: 20479416 · WorldCat VIAF: 20479416 |

 |

 |