**Պալացցո Վենեցիա** կամ **Պալացցո Բարբո** (իտալ.՝ Palazzo Venezia, նախկինում Սուրբ Մարկի պալատ), պապական Հռոմում Վենետիկի Հանրապետության նախկին ներկայացուցչություն։ Գտնվում է Հռոմի Պիացցա Վենեցիայում, Կապիտոլիումից հյուսիս, Սուրբ Մարկի եկեղեցու հարևանությամբ։ Այդ հիասքանչ ճարտարապետական համալիրը կազմված է համեստ միջնադարյան տնակից, որը նախատեսված էր որպես կարդինալների նստավայր, ովքեր նշանակվում էին Սուրբ Մարկի եկեղեցում։ 1469 թվականին այն դառնում է բնակելի պապական պալատ, ենթարկվելով մեծածավալ ընդլայնման, իսկ 1564 թվականին, Պիոս IV պապը, որպեսզի գրավի Վենետիկի Հանրապետության համակրանքը, այն հանձնում է հանրապետության դեսպաններին, պայմանով, որ շինության մի մասը պետք է ծառայի որպես կարդինալների նստավայր, որ Վենետիկի Հանրապետությունը պետք է ապահովի շինության պահպանումը և հետագա վերականգնումը։ Այժմ այնտեղ տեղակայված է Պալացցո Վենեցիայի ազգային թանգարանը։

Պատմություն
-----------

Շինությունը նոր ձևաչափ է ստանում 1451 թվականին, երբ այն պատկանում էր կարդինալ Պիետրո Բարբոին, Եվգենի IV պապի ազգական և ապագա Պավել II պապ։ Շինարարությունը ընթանում էր 1455-1467 թվականներին։ Դա ամրացված տուն էր, որը կազմված էր կիսով չափ նկուղներից և կիսով չափ ոչ մեծ հրապարակից։ Դա յուրատեսակ չափերով շինություն էր, սակայն բնակության արժանի վայր կարդինալի համար, այնպես, որ 1455 թվականին Պիետրո Բարբոն կարող էր հպարտությամբ պարծենալ նրանով։ 1455 թվականին շինությունը հանդիսանում էր Հռոմի Վերածննդի ճարտարապետության յուրահատկություններից մեկը։

Այն կառուցված է միջնադարյան աշտարակի շուրջ և հին բազիլիկայով ուղղված է դեպի Սուրբ Մարկո եկեղեցին, որը հիմնադրվել է 336 թվականին Մարկոս պապի կողմից և պետք է դառնար Վենետիկի պաշտպանը։ Այն լիովին վերակառուցվել է 833 թվականին և մինչ այժմ ենթարկվել է չորս վերականգնման։

Շինարարւթյան համար քարը հիմնականում ձեռք է բերվում հարևան Կոլիզեումից և Մարցելլա թատրոնից, որը տարածված գործելակերպ էր Հռոմում մինչև XVIII դարը։ Դիզայնը վերագրվում է Լեոն Բատիստա Ալբերտին (1404-1472 թվականներ), վենետիկյան կարդինալ Պիետրո Բարբոն, ով հետագայում դարձավ Պավել II պապ, հանդիսացել է նրա հովանավորը և ապրել է այնտեղ նույնիսկ պապ եղած ժամանակաշրջանում։

Նրա մահից հետո նախագիծը շարունակում է նրա ազգական Մարկո Բարբոն՝ Աքվիլանիայի պատրիարքը։ Վերածննդյան դիզայնը վերագրվում է Ջուլիանո դա Մայանոին (1432-1490 թվականներ)։ Որոշ պատմաբաններ այն վերագրում են Ֆրանչեսկո դել Բորգոին, ով ակտիվորեն աշխատում էր Հռոմում, որպես Նիկոլայ V պապի արքունական ճարտարապետ։

Այնուհետև շինությունը դառնում է պապական բնակավայր և 1564 թվականին Պիոս IV պապը այն հանձնում է Վենետիկի Հանրապետության դեսպանությանը և անվանական կարդինալ Ս. Մարկոին։

Ըստ 1797 թվականի Կամպո-Ֆորմյան պայմանագրի, ամբողջ XIX դարի ընթացքում, այն պատկանում էր Ավստրիային և հանդիսանում էր Վատիկանում ավստրիական դեսպանատան ներկայացուցչություն։ 1916 թվականին Իտալիան, Ավստրո-Հունգարիայի դեմ պատերազմի ընթացքում, գրավում է շինությունը և վերականգնում այն։

Բենիտո Մուսոլինին Պալացցո Վենեցիան դարձնում է իր գրասենյակը և նրա պատշգամբը՝ Պյացցա Վենեցիայի վրա տեսքով, օգտագործում է իր բազմաթիվ հայտնի ելույթների համար, այնպիսին, ինչպիսիք են իտալական կոլոնիայի հռչակագիրը 1936 թվականի մայիսի 9-ին, 1940 թվականին Ֆրանսիային և Մեծ Բրիտանիային պատերազմ հայտարարելը և Իտալիայի պատերազմի մեջ մտնելու հրամանագիրը։

Պալացցո Վենեցիայի թանգարանը, որը տեղակայված է շինությունում, պարունակում է մշակույթի պատկերասրահ, առավելապես խեցեգործության, գոբելենի, մինչ Վերածննդի դարարշրջանի վաղ քրիստոնեկան դարաշրջանի քանդակների։ Շինության տարածքում է տեղակայված նաև հնէաբանության և պատմության գրադարանը։

Ներկա
-----

1910 թվականին, Վիկտոր Էմանուիլ II-ի արձանի հիմնադրմամբ, իտալական կառավարությունը մեծացնում է Վենետիկի հրապարակը և հրապարակի հակադիր կողմում կառուցում է Պալացցո Վենեցիայի դեղին աղյուսից կրկնօրինակը։ Այդ շինությունը այժմ ծառայում է որպես գրասենյակ «Assiscurazioni Generali di Venezia»-ի համար։

2010 թվականի վերջին շինությունում հայտնաբերվում է Մուսոլինիի անավարտ «ամենագաղտնի ապաստարանը» շինության տակ։

2014 թվականի դեկտեմբերից այն դառնում է Լացիոյի պետական թանգարանների նստավայր։

Աղբյուրներ
----------

* Satellite photo The Palazzo Venezia is to the left of the Piazza Venezia's boat-shaped central lawns. The Palazzo's tower is exactly to the left of the "split" in the "boat". At the bottom is the white marble monument to Vittorio Emanuele.


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Պալացցո Վենեցիա***էջը Վիքիպահեստում |

* Report of a Mussolini bunker discovered under Palazzo Venezia
* Sito ufficiale del museo Արխիվացված 2021-09-01 Wayback Machine
* Dalle origini ad oggi Արխիվացված 2016-03-04 Wayback Machine

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Touring Club Italiano, *Roma e dintorni* (Milan, 1965:91-97)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Հռոմի տեսարժան վայրեր |
| --- |
|  |
| Շրջաններ և թաղամասեր | տե՛ս **Հռոմի նահանգ** |
|  |
| Փողոցներ և հրապարակներ | Իսպանական աստիճան • Կամպո դե Ֆիորի • Պիացցա Բարբերինի • Պիացցա դել Պոպոլո • Պիացցա դի Սպանիա • Պիացցա Նավոնա • Պիացցա դելլա Ռոտոնդա • Պիացցա Վենեցիա • Սուրբ աստիճան |
|  |
| Հասարակական շինություններև կառույցներ | Հռոմի մետրոպոլիտեն (Գիծ A, Գիծ B) • Չինեչիտտա |
|  |
| Պալատներ և առանձնատներ | Վիլլա Բորգեզե • Վիլլա Մեդիչիի • Վիլլա Ֆարնեզինա • Քուիրինալյան պալատ • Լատերանյան պալատ • Պալացցո Բարբերինի • Պալացցո Վենեցիա • Պալացցո Ֆարնեզե |
|  |
| Թանգարաններ և հուշարձաններ | Վիտտորիանո (Վիկտոր Էմմանուել II-ի հուշարձան) • Սուրբ Հրեշտակի ամրոց • Կապիտոլիական թանգարաններ • Ֆոկայի սյուն • Ժամանակակից արվեստի ազգային պատկերասրահ • Մուսոլինիի ֆորում • Ճշմարտության բերան |
|  |
| Եկեղեցիներ և վանքեր | տե՛ս **Հռոմեական եկեղեցիներ** |
|  |
| Պուրակներ, հուշահամալիրներ և գերեզմանատներ | Անձավներ • Հռոմի բլուրներ |
|  |
| Կամուրջներ | տե՛ս **Հռոմի կամուրջներ** |
|  |
| Շատրվաններ | Շատրվան Բարկաչչա • Շատրվան Տրևի • Տրիտոնի շատրվան • Կրիաների շատրվան • Չորս գետերի շատրվան • Չորս շատրվան |
|  |
| Հին Հռոմ | Ակվա Վիրգո • Կոստանդիանոսի հաղթակամար • Ապիյան ճանապարհ • Կայսերական ֆորում • Կապիտոլիական գայլ • Կոլիզեում • Անտոնինիոս Պիոսի սյուն • Մարկոս Ավրելիոսի սյուն • Տրայանոսի սյուն • Մարսի դաշտ • Պանթեոն • Օկտավիայի սյունասրահ • Ցեստիոսի բուրգ • Հռոմի ֆորում • Ավրելիանոսի պատ • Մարցելլա թատրոն • Կարակալայի բաղնիքներ • Ռոմուլոսի տաճար • Ցիրկուս Մաքսիմուս |
|  |
| Վատիկան | Վատիկանի առաքելական պալատ • Վատիկանի պատկերասրահ • Սուրբ Պետրոսի հրապարակ • Սիքստինյան կապելլա • Սուրբ Պետրոսի տաճար • Շվեյցարական գվարդիա |

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Պալացցո Վենեցիա» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4409318-4 · ISNI: 0000000123067249 · LCCN: n82031721 · NKC: mzk20241215464 · VIAF: 172755302 · WorldCat VIAF: 172755302 |

 |