**Ջեսսի Լաուրիստոն Լիվերմոր** (անգլ.՝ Jesse Lauriston Livermore, հուլիսի 26, 1877(1877-07-26), Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ - նոյեմբերի 28, 1940(1940-11-28), Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), 20-րդ դարի սկզբի ամերիկյան ֆոնդային բորսայի սպեկուլյանտ (վաճառող)։ Հայտնի է նրանով, որ կարողացել է մի քանի անգամ վաստակել, իսկ հետո կորցնել միլիոնավոր դոլարների հասնող կարողություն։ Հայտնի է նաև 1907 և 1929 թվականների բորսայական վթարների ժամանակ իր կարճ վաճառքով (առանց ծածկույթի վաճառք), որի համար ստացել է «Մեծ Արջ» մականունը։ 1940 թվականի նոյեմբերի 28-ին, գտնվելով խորը դեպրեսիայի մեջ, Լիվերմորը ինքնասպան եղավ։ Լիվերմորը ժամանակին աշխարհի ամենահարուստ մարդկանցից մեկն էր, սակայն ինքնասպանության պահին նա ավելի շատ պարտավորություններ ուներ, քան ակտիվներ։

Որոշ փաստեր
-----------

Ջեսսի Լիվերմորը ծնվել է ամերիկյան Շրուսբերի փոքրիկ քաղաքում (Մասաչուսեթս նահանգ)։  Նա սկսեց իր կարիերան որպես վաճառող տասնհինգ տարեկան հասակում։ Նա տնից հեռացավ մոր համաձայնությամբ, քանի որ չցանկացավ հոր նման ֆերմեր լինել։ Տասնհինգ տարեկան հասակում Նա հասավ 1000 ԱՄՆ դոլարի շահույթի (ինչը համարժեք է մոտ 20,000 ԱՄՆ դոլարի ՝ դոլարի ժամանակակից գնի առումով) ՝ գործարքներ կատարելով գրասենյակներում, որոնք միայն անվանապես բրոքերային էին, և, ըստ էության, բուքմեյքերական գրասենյակներ կամ խաղային տներ էին (անգլ.՝ bucket shops), որոնք ընդունում էին ապրանքների կամ բաժնետոմսերի բորսայական գների բարձրացման կամ իջեցման խաղադրույքներ։

Կյանքի ընթացքում Լիվերմորը շահել և կորցրել է բազմամիլիոնանոց կարողություն։  Առավել հայտնի են նրա շահույթը 3 միլիոն դոլար և 100 միլիոն դոլար համապատասխանաբար 1907 և 1929 թվականների բորսայական վթարների ժամանակ։ Հետագայում նա կորցրեց այդ ամբողջ գումարը։

Ջեսսի Լիվերմորի շատ դասեր և առևտրային սկզբունքներ նկարագրված են Էդվին Լեֆևրի "բորսային սպեկուլյանտի հիշողությունները" (Reminiscences of a Stock Operator) գրքում։ Չնայած Լիվերմորի անունը ուղղակիորեն նշված չէ այս գրքում (բացառությամբ հեղինակի նվիրվածության), ընդհանուր առմամբ ընդունված է, որ գրքի հերոսի նախատիպը հենց Ջեսսի Լիվերմորն էր և նրա կենսագրության իրական փաստերը։

Մահ
---

1940 թվականի նոյեմբերի 28-ին Ջեսսի Լիվերմորը ինքնասպան եղավ Նյու Յորքի Շերի Նիդերլանդներ հյուրանոցի զգեստապահարանում։ Նա ինքնասպանության գրություն է թողել՝ ուղղված իր կնոջը ՝ Գարիետին։

«...Վերջին անգամ նա վտանգեց այն ամենը, ինչ ուներ 1930-ականների սկզբին և կորցրեց ամեն ինչ։ Դրանից հետո տասը տարի նա թափառում էր Ուոլ սթրիթի շուրջը ՝ չկորցնելով հույսը ևս մեկ խաղի համար կապիտալ հավաքելու համար։ Վերջապես հուսահատվելով ՝ նա փորձեց գումար վաստակել ՝ գրելով խորհուրդների գիրք։ Երբ դա էլ չօգնեց, նա վերջնականապես հանձնվեց, ութ էջանոց հրաժեշտի նամակ գրեց Շերի-Նեդերլենդ հյուրանոցի սենյակում և հանդերձարանում կրակոցով կիսատ թողեց իրեն.»

Ջեսսի Լիվերմորի աշխատանքի կանոնները
-----------------------------------

1. Առևտուր ըստ տենդենցի-Գնեք ցուլի շուկայում և վաճառեք արջի շուկայում։
2. Մի մտեք շուկա, երբ հստակ առևտրային հնարավորություններ չկան։
3. Առևտուր ՝ օգտագործելով հիմնական շրջադարձային կետերը։
4. Սպասեք ձեր ենթադրության հաստատմանը նախքան շուկա մտնելը։
5. Մուտք գործեք շուկա, հենց որ գործի մեջ մտնեն հիմնական շրջադարձային կետերը։
6. Թող շահույթը աճի։ Փակեք գործարքները, որոնք ցույց են տալիս կորուստներ (լավ գործարքները սովորաբար անմիջապես շահույթ են ցույց տալիս)։
7. Առևտուր կատարեք շուկա մտնելուց առաջ սահմանված կանգառի պատվերներով։
8. Դուրս եկեք գործարքներից, Եթե հետագա շահույթի հեռանկարը դառնում է անորոշ (միտումը ավարտվել է կամ թուլացել է)։
9. Առևտրեք առաջատար գործիքներ յուրաքանչյուր շուկայում-առևտրեք ամենաուժեղ բաժնետոմսերը ցուլի շուկայում, իսկ ամենաթույլը ՝ արջի շուկայում։
10. Թող գինը որոշի ձեր գործողությունները։
11. Մի միջինացրեք կորցրած դիրքերը։
12. Մի սպասեք բրոքերի կողմից դիրքերի հարկադիր փակմանը (մարժա-զանգ), ժամանակին և ինքնուրույն փակեք վնասաբեր գործարքները։ Առևտուր տրենդով-Գնեք ցուլի շուկայում և վաճառեք արջի շուկայում։

Գրքեր
-----

* 1923: Էդվին Լեֆեր, «Reminiscences of a Stock Operator», ISBN 5-901028-25-2
* 1940: Ջեսսի Լիվերմոր, «How To Trade In Stocks», ISBN 0-934380-75-9
* 2001: Ռիչարդ Սմիտտեն, «Jesse Livermore: The World’s Greatest Stock Trader», ISBN 5-98119-687-4
* 2003: Դիկսոն Վատտս, «Speculation as a Fine Art», ISBN 0-87034-056-5
* 2004: Ռիչարդ Սմիտտեն, «Trade Like Jesse Livermore», ISBN 0-471-65585-6

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  SNAC — 2010.
2. 1 2  «Люди, сотрясавшие биржи» Արխիվացված 2021-04-12 Wayback Machine Журнал «Коммерсантъ Власть» № 21 от 31.05.2010, стр. 17: *«В 1907 году Ливермор предугадал биржевой кризис ликвидности и заработал $1 млн, активно играя на понижение, из-за чего получил прозвище Великий Медведь»*.
3. ↑  բրոքեր

Արտաքին հղումներ
----------------

* 
* Евгений Золотов: «Великий одиночка» (Компьютерра)
* Джесси Ливермор — великий спекулянт с трагичной судьбой
* Ричард Смиттен — Жизнь и смерть величайшего биржевого спекулянта
*