recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Թթխմոր** (առավել հայտնի է նաև խաշ անունով), կիսաֆաբրիկատ, որն օգտագործվում է հացաբուլկեղենի պատրաստման համար, ալյուրի, ջրի և խմորիչի համածին խառնուրդ է՝ նախապես խմորված, խմորի պատրաստման համար օգտագործվում է որպես նախնական կազմություն։

Թթխմորային եղանակը դա հացաթխման տեխնոլոգիա է, որը նախատեսում է խմորի հունցումից առաջ թթխմորի նախնական պատրաստումը. հիմնականում կիրառվում է ցորենի ալյուրից հացաբուլկեղեն թխելու, հաճախ՝ մեծ քանակությամբ ճարպեր և շաքար պարունակող արտադրանքի համար։ Ի տարբերություն առանց թթխմորի թխման եղանակի, որը նախատեսում է միափուլ հունցում, թթխմորային եղանակը առավել տևական է, որը նախատեսում է մի շարք գործողություններ և արտադրական ծավալներով հացաթխման համար պահանջում է լրացուցիչ սարքավորումներ (տաշտեր, ամանեղեն պահպանման համար), ի հաշիվ երկփուլային աշխատանքի և թթխմորի նախնական պնդության՝ ապահովում է խմորի բարձր պլաստիկ հատկություն և ալյուրի բաղադրամասերի առավել խոր հիդրոլիզում։

Ավանդական թթխմորները դրանք թանձր, համարյա 40 տոկոս խոնավությամբ, (անհրաժեշտ ջրի ընդհանուր ծավալի 2/3-ը) նախատեսված ընդհանուր անհրաժեշտ ծավալի ալյուրի մի մասն է, անհրաժեշտ խմորիչների ամբողջ ծավալը։ Թանձր թթխմորի խմորումը տևում է 3-4½ ժամ, սկզբնական ջերմաստիճանը 28-32 °C, հասունացումը որոշվում է այնպիսի բնութագրիչների ամբողջությամբ, ինչպիսիք են թթվայնությունը, ծավալի մեծացումը, հաշվի է առնվում նաև օրգանալեպտիկ հատկությունը, մասնավորապես պատրաստի թանձր թթխմորիը պետք է հստակ ալկոհոլի հոտ ունենա։ Հասունացած թանձր թթխմորի մեջ լցվում է բաղադրատոմսով նախատեսված այլ բաղադրամասեր՝ ալյուրի մնացած մասը, լրացուցիչ ջուր, աղային լուծույթ, ամոքանք, խառնում են խմորի հետ, որը թխելուց առաջ հանգստանում է ևս 1—1¾ ժամ: Այսպես կոչված մեծ խիտ թթխմորները ենթադրում են ամբողջ ալյուրի մինչև 70 % օգտագործում, դրանց օգտագործմամբ խմորման պրոցեսը տևում է 20-30 րոպե:

Ջրիկ թթխմորը դա 65-72 % խոնավությամբ թթխմոր է, որը պատրաստվում է ալյուրի ընդհանուր քանակության 25-35 %-ից, ջրիկանման եղանակը ենթադրում է աղային լուծույթի փուլային ներմուծում։ Մեծ ջրիկ թթխմորը պատրաստվում է անհրաժեշտ ջրի ընդհանուր քանակությունից (բացի այն ջրից, որը լցվում է հունցման պրոցեսի ընթացքում՝ լուծույթների մեջ)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ауэрман, 2005, էջ 114
2. ↑  Ауэрман, 2005, էջ 115
3. ↑  Гатилин, 1975, էջ 31

Արտաքին հղումներ
----------------

* *Ауэрман, Лев Янович* Технология хлебопекарного производства. — 9-е. — СПб.: Профессия, 2005. — 416 с. — ISBN 5-93913-032-1
* *Н. Ф. Гатилин* Проектирование хлебозаводов. — М.: Пищевая промышленность, 1975. — 375 с. — 18 тыс. экз.

\_\_LEAD\_SECTION\_\_
---------------------

**Թթխմորը** կամ **թթխմորով հացը** հաց է, որը պատրաստվում է խմորի խմորումից օգտագործելով վայրի lactobacilli և խմորիչ ։ Ֆերմենտացիայի արդյունքում կաթնաթթուն հաղորդում է թթու` համ և բարելավում պահպանողական հատկությունները։

1. ↑  Gänzle, Michael G. (2014). «Enzymatic and bacterial conversions during sourdough fermentation». *Food Microbiology*. V International Symposium on Sourdough - Cereal Fermentation for Future Foods, Helsinki 10–12 October 2012 (անգլերեն). **37**: 2–10. doi:10.1016/j.fm.2013.04.007. ISSN 0740-0020. PMID 24230468.
2. ↑  Gadsby, Patricia; Weeks, Eric. «The Biology of... Sourdough». *Discover*. Discover Magazine. Վերցված է 2019 թ․ հունիսի 13-ին.
**Ֆիդիաս** (մոտ մ. թ. ա. 500, Աթենք - մոտ մ. թ. ա. 430, Հին Աթենք և Օլիմպիա բնակավայր, Ancient Olympia Municipality, Էլիդա, Արևմտյան Հունաստան, Հունաստան), հույն քանդակագործ, բարձր դասական արվեստի խոշորագույն վարպետ։

Մանկություն
-----------

Ֆիդիասի մանկությունն ու պատանեկությունը համընկել են հույն-պարսկական պատերազմների տարիներին։ Ըստ Պլուտարքոսի՝ Աթենքում Ակրոպոլիսի վերականգնման ժամանակ Ֆիդիասը եղել է Աթենական պետության ղեկավարի՝ Պերիկլեսի խորհրդականն ու օգնականը։

Ստեղծագործություններ
--------------------

Ֆիդիասի ստեղծագործությունները հայտնի են անտիկ հեղինակների նկարագրություններից ու պատճենահանված օրինակներից։ Հանրահայտ են նրա կերտած Աթենաս Պրոմաքոսի բրոնզե հսկա արձանը (մ. թ. ա. մոտ 460 թվական)՝ տեղադրված Աթենքի Ակրոպոլիսում՝ ի հիշատակ պարսիկների դեմ հաղթանակի, քրիզոէլեֆանտային քանդակագործության եղանակով (ոսկու և փղոսկրի համադրություն) ստեղծած Զևսի (կանգնեցվել է Օլիմպիայում՝ Զևսի տաճարում. աշխարհի 7 հրաշալիքներից է) և Պարթենոնի տաճարի Աթենաս Պարթենոսի (մ. թ. ա. 438 թվական) մեծածավալ մարմարե արձանները։ Լավագույն գործերից են նաև «Վիրավոր ամազոնուհին» (Կապիտոլիումի թանգարան, Հռոմ), «Լեմնոսյան Աթենասը» (պատճենը Դրեզդենում է), որը կերտել է մ. թ. ա. 450–440 թվականներին՝ Լեմնոս կղզում բնակվող աթենացիների համար։ 
Ճարտարապետության և քանդակագործության համադրության կատարյալ օրինակներից է Պարթենոնի տաճարը (մ. թ. ա. 438–432 թվականներ, մարմարակերտ նմուշները՝ Բրիտանական թանգարանում (Լոնդոն), Լուվրում (Փարիզ), Ակրոպոլիսի թանգարանում (Աթենք)), որն ավերվել է 1687 թվականին (վերականգնվել է մասնակիորեն)։ Ֆիդիասի ստեղծագործությունը համաշխարհային արվեստի բարձրագույն նվաճումներից է, նրա ստեղծած կերպարներում համադրված են կենսականությունը, դասական ներդաշնակությունն ու գեղեցկությունը։

Պատկերասրահ
-----------

* ԱֆրոդիտեԱֆրոդիտե
* «Զևսի արձանը Օլիմպոսում»։ Տաճարի ներքին տեսք (վերականգնում)։«Զևսի արձանը Օլիմպոսում»։ Տաճարի ներքին տեսք (վերականգնում)։
* Աթենաս ՊարթենոսԱթենաս Պարթենոս
* 27-րդ մետապը Պարթենոնի ֆրիզից27-րդ մետապը Պարթենոնի ֆրիզից

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Παυσανίας* 6.25.1 // Description of Greece (հին հունարեն.)
2. ↑  *Παυσανίας* 6.26.3 // Description of Greece (հին հունարեն.)
3. ↑  *Παυσανίας* 6.4.5 // Description of Greece (հին հունարեն.)

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Ֆիդիաս***էջը Վիքիպահեստում |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Հովսեփյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Հրաչյա Վլադիմիրի Հովսեփյան** (դեկտեմբերի 20, 1948(1948-12-20), Բերդավան, Նոյեմբերյանի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - դեկտեմբերի 31, 2017(2017-12-31)), հայ գյուղատնտես։ Գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր,պրոֆեսոր (2003): ՀԳԳԱ թղթակից անդամ (1999):

Կենսագրություն
--------------

Հրաչյա Հովսեփյանը ծնվել է 1948 թվականի դեկտեմբերի 20-ին, Հայաստանի Տավուշի մարզի Բերդավան գյուղում։ 1971 թվականին ավարտել է Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտը։ 1971-1980 թվականներին եղել է Երկրագործության գիտահետազոտական ինստիտուտի ավագ լաբորանտ, կրտսեր գիտաշխատող։ 1971-1980 թվականներին աշխատել է երկրագործության գիտահետազոտական ինստիտուտում ավագ լաբորանտ, կրտսեր գիտաշխատող, 1980-1985 թվականներին` ՀԿԿ Էջմիածնի շրջկոմում հրահանգիչ, գյուղբաժնի վարիչ, 1985-1986 թվականներին` ՀԿԿ ԿԿ հրահանգիչ, 1986 թվականին ընտրվել է Տավուշի, 1989 թվականին և 1991 թվականին Էջմիածնի շրջխորհուրդների նախագահ։ 1980-1996 թվականներին կատարել է կուս-պետական աշխատանք։ 1996-1998 թվականներին եղել է Արմավիրի փոխմարզպետ, մարզպետի պաշտոնակատար, 1998 թվականից՝ Երկրագործության և բույսերի պաշտպանության գիտական կենտրոնի տնօրեն։ 2012 թվականից աշխատում է ՀԱԱՀ «Հ. Պետրոսյանի անվան Հողագիտության, ագրոքիմիայի և մելիորացիայի գիտական կենտրոն»-մասնաճյուղում՝ որպես փոխտնօրեն։ Եղել է Հայաստանի գերագույն խորհրդի և ազգային ժողովի պատգամավոր։

Աշխատանքները վերաբերում են Արարատյան դաշտում կարտոֆիլի երկրորդ բերքի ստացման և Հայաստանի բնակլիմայական տարբեր պայմաններում առողջ տնկանյութի արտադրության կենսատեխնոլոգիական և ագրոտեխնիկական հիմնախնդիրներին։

Անդամակցություն
---------------

* ԱԺ «Հանրապետություն» խմբակցության անդամ։
* ԱԺ պետական-իրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։

Դոկտորական թեզ
--------------

* Հովսեփյան, Հրաչյա Վլադիմիրի (2002) Կարտոֆիլի աոողջ տնկանյութի արտադրության կենսատեխնոլոգիան և ագրոտեխնիկան Հայաստանի բնակլիմայական տարբեր պայմաններում: Արխիվացված 2019-06-04 Wayback Machine

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  «National Assembly of Armenia | Official Web Site | parliament.am». *www.parliament.am*. Վերցված է 2020 թ․ մարտի 17-ին.
3. ↑  Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005։

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Հայաստանի Ազգային ժողով |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |

 |
**Կակաչներ**, այլ կերպ՝ «Ծաղկամանն ու ծաղիկները», Վինսենթ վան Գոգի կտավը, որի արժեքը գնահատվում էր 50-55 միլիոն դոլար։ Այն 2010 թվականի օգոստոսին գողացվել է Կահիրեյի «Մուհամեդ Մահմուդ Խալիլ» թանգարանից, և մինչ այժմ չի գտնվել։

Եգիպտացի սպաները սխալմամբ ենթադրում էին, որ նրանց հաջողվել է գտնել նկարը գողությունից մի քանի ժամ անց, երբ Իտալիայից երկու կասկածյալներ փորձեցին անցնել սահմանն ու Կահիրեի միջազգային օդանավակայանից մեկնել Իտալիա։ Նկարը մեկ անգամ արդեն գողացվել էր 1977 թվականի հունիսի 4-ին նույն թանգարանից և այն գտել էին միայն 10 տարի անց Քուվեյթում։

Նկարը փոքր էր չափսերով՝ ընդամենը 65 x 54 սմ։ Կտավում պատկերված են դեղին ու կարմիր կակաչներ։ Ենթադրվում է, որ Վան Գոգն այս կտավըստեղծել է 1887 թվականին՝ ինքնասպանություն գործելուց 3 տարի առաջ։ Կտավում արտացոլում է Վան Գոգի հիացմունքը դեպի Ադոլֆ Մոնտիչելլին՝ իրենից տարիքով ավելի մեծ մի նկարիչ, ում աշխատանքով 1886 թվականին Վինսենթը խորապես ոգեշնչվել է Փարիզում։

Գողության նկատմամբ արձագանքը
----------------------------

2010 թվականի հոկտեմբերին Եգիպտոսի դատարանը պաշտոնական անփութության մեղադրանքով դատապարտեց Մշակույթի նախարարության 11 աշխատակիցների, այդ թվում և Մշակույթի նախարարի տեղակալ Մոհսեն Շալանին։ Բոլորը դատապարտվեցին երեք տարվա ազատազրկման, բայց սահմանվեց $1,750 դոլար գրավ մեղադրանքը մեղմացնելու պայմանով։ Շալանը գրավի դիմաց ենթարկվեց պայմանական դատապարտության և 1 տարի բանտ նստելուց հետո 2013 թվականին ազատ արձակվեց։

Եգիպտացի միլիարդատեր Նագիբ Սավիրիսը երաշխավորել է $175,000 դոլարի կամ 1,000,000 ֆունտի չափով պարգևավճար այն մարդուն, ով տեղեկություն կհաղորդի նկարի գտնվելու վայրի մասին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Egyptian authorities recover stolen Van Gogh painting». CNN. 2010 թ․ օգոստոսի 21. Վերցված է 2010 թ․ օգոստոսի 21-ին.(չաշխատող հղում)
2. ↑  «Egypt culture chief sleepless over Van Gogh theft». Reuters. 2010 թ․ օգոստոսի 24. Վերցված է 2010 թ․ օգոստոսի 26-ին.
3. 1 2 3  «Egyptian ministry officials jailed over Van Gogh theft». BBC News. 2010 թ․ հոկտեմբերի 12.
4. ↑  «Faulty alarms blamed for Van Gogh theft in Egypt». BBC News. 2010 թ․ օգոստոսի 22. Վերցված է 2010 թ․ օգոստոսի 22-ին.
5. ↑  «Egyptian minister says Van Gogh picture still missing». BBC News. 2010 թ․ օգոստոսի 22. Վերցված է 2010 թ․ օգոստոսի 22-ին.
6. ↑  «Egypt Court Jails Officials Over Van Gogh's "Vase with Viscaria" Stolen in August». artdaily.org. 2011 թ․ ապրիլի 22. Վերցված է 2011 թ․ մայիսի 6-ին.
7. ↑  «Van Gogh painting stolen in Cairo». BBC News. 2010 թ․ օգոստոսի 21. Վերցված է 2010 թ․ օգոստոսի 21-ին.
8. ↑  Guardian, *Stolen Van Gogh Still Missing* Retrieved August 26, 2010
9. ↑  Elkamel, Sara. «Egypt's jailed culture ministry official creates art behind bars». *Ahram Online*. Ahram Online. Վերցված է 2020 թ․ ապրիլի 5-ին.
10. ↑  «Egyptian tycoon offers reward for Van Gogh theft». Reuters. 2010 թ․ օգոստոսի 25. Վերցված է 2016 թ․ հունիսի 19-ին.
**«Եվրոպայի ժողովուրդնե՛ր, պաշտպանեք ձեր սուրբ բարիքները»** ( տարբերակներ՝ **«Եվրոպայի ժողովուրդնե՛ր, պաշտպանեք ձեր սուրբ իրավունքները»**, **«Դեղին սպառնալիք»**, **«Դեղին վտանգ»**, (գերմ.՝ Völker Europas, wahr(e)t Eure heiligsten Güter), գերմանացի նկարիչ, պատմական գեղանկարչության վարպետ Գերման Կնակֆուսի նկարը։ Ստեղծվել է 1895 թվականին՝ կայզեր Վիլհելմ II-ի էսքիզներով։ Գերմանացի կայսրը նկարը նվիրել է Նիկոլայ II ցարի զարմիկին։ Բնօրինակը պահվում է Լիվադական պալատի բաղնիքում։

Նկարի վրա՝ քրիստոնեական խաչի լույսի տակ, պատկերված է գերմանացիների սուրբ պաշտպան Միքայել Հրեշտակապետը, որը շրջապատված է զինված կանանց խմբով՝ Եվրոպայի ժողովուրդների վալկիրիաների կերպարով։ Հրեշտակապետը աջ ձեռքի կրակե թրով կանանց ցույց է տալիս մութ և ամպրոպաբեր ամպը՝ եվրոպական հողերի վրա կախված։ Պաշտպանված լինելով չինական վիշապների կողմից՝ գահին նստած է Բուդդան։ Դրա տակ ասիական հորդաները ձգտում են մշակությաին Եվրոպային։ Կանանց խմբի գլուխն է Գերմանիան՝ սրով և վահանով, նրա ուսին վստահաբար հենված է Ռուսաստանը՝ նիզակով։ Քիչ հեռու Ֆրանսիան, ձեռքը դնելով աչքերին, ուշադրությամբ նայում է մոտեցող մթությանը։ Նրանց հետևում Բրիտանիայի ձեռքը բռնած Ավստրիան է, իսկ նրանց միջև՝ Իտալիան։ Ամենավերջին կերպարը չի նույնականացվել։

Այս այլաբանական ստեղծագործությամբ կայզեր Վիլհելմ II-ը ցանկանում էր Եվրոպայի քրիստոնեական աշխարհին կոչ անել «դեղին վտանգի» և անաստված բուդդայականության դեմ համատեղ պայքարի։ Շուտով՝ ճապոնա-չինական պատերազմի ավարտից հետո, նա այս նկարը նվիրեց ռուս ցարին՝ արևելյան վերահսկողությունը իր վերահսկողության տակ պահելու խնդրանքով։ Կից նամակով Վիլհելմ II-ը հիցնում էր Նկիոլայ II-ին Ռուսաստանի մեծ դերի մասին։ Նիկոլայ II-ին այնքան է դուր գալիս նվերը, որ կայզերը հաճույքով նշել է. «Այսպիսով, աշխատեց, շատ ուրախացնող է»։ Նկարի կրկնօրինակները Վիլհելմ II-ը ուղարկել էր պետական բազմաթիվ գործիչների և նշանավոև այլ անձանց։ Նկարը լայնորեն տարածվեց ռուսական մամուլում և դրա հետևանքով ռուս-ճապոնական պատերազմի ժամանակ դարձավ հայտնի դրդապատճառ, որպեսզի պատկերվի բացիկների վրա։ Մի քանի տարի անց 1900 թվականի հուլիսի 27-ին կայզերն ասաց այսպես ասված «հոննական խոսքը»` արևելաասիական էքսպեդիցիոն կորպուսը մղելով դեպի Իհեթունյան ապստամբությանը։

Կնակֆուսի նկարից ոգեշնչված Վիլհելմ II-ի կոչը հիշատակում է Կարլ Հաուսոֆերը՝ իր աշխարհաքաղաքական աշխատություններում, որը թույլ տվեց Ադոլֆ Հիտլերի կենսագիր Իոհամ Ֆեստին այս նկարով իր փաստագրական ֆիլմում ակներևաբար ցույց տալ ֆյուրերի և իր ժամանակակիցների աշխարհայացքները իր՝ 1977 թվականին նկարահանված «Հիտլեր։ Կարիերան» (գերմ.՝ Hitler – Eine Karriere) վավերագրական ֆիլմում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Asmut Brückmann: *Die europäische Expansion. Kolonialismus und Imperialismus 1492–1918*, Reihe Tempora Historisch-politische Weltkunde, Klett, Stuttgart u. a. 1999, S. 79

Գրականություն
-------------

* «Мегаполис-Континент» № 44 (304), октябрь 1996
* Хаусхофер К. О геополитике: Работы разных лет. — М.: Мысль, 2001. — С. 371—418.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Терентьев А. А. Методы анализа визуального материала в рамках курсов истории и обществознания: пример иконологического анализа картины Германа Кнакфуса «Гроза с Востока» Արխիվացված 2021-05-20 Wayback Machine
* «Петербургский коллекционер»: «Жёлтая опасность»
**Մովսեսը կոտրում է ուխտի քարետախտակները** (հոլ.՝ Mozes en de tafelen der wet), հոլանդացի նկարիչ Ռեմբրանդի նկար։ Նկարի սյուժեն հեղինակը վերցրել է Ելից Գրքից (Ելից 32։19 )։ Նկարը պահվում է Բեռլինի պատկերասրահում։

Ստեղծման պատմություն
--------------------

«Մովսեսը կոտրում է ուխտի քարետախտակները» նկարը ստեղծվել է այն ժամանակաշրջանում, երբ Ռեմբրանդն ապրել է Ամստերդամի ծայրամասային մի շրջանում, որի բնակչության զգալի մասը հրեաներ էին։ Այստեղ նա ստիպված բնակություն էր հաստատել այն բանից հետո, երբ 1657—1658 թվականներին սնանկացել էր, վաճառել իր տունը և ունեցվածքը։ Որդու և դստեր՝ Կոռնելիայի (Հենդրիկե Ստոֆելսի դուստրը) հետ միասին նա տեղափոխվում է Ռոզենգրախտ փողոցում (Rozengracht) վարձակալած տուն։ Հին Կտակարանից նկարի թեմայի ընտրությունը պայմանավորված էր նկարչի կրած ազեցություններով․ նրա վրա խոր ներգործություն էր թողել մենոնիտների շարժումը և ռաբբի Մենաշե բեն Իսրայելի հետ ջերմ ընկերական հարաբերությունները։

Նկարի սյուժե
------------

Համաձայն Ելից Գրքի՝ Մովսեսը գնացել է Սինա լեռ, որպեսզի ստանա Աստծո պատվիրանները։ Նրանք գրվել էին երկու քարե տախտակների վրա՝ երկու կողմից։ Մովսես մարգարեի բացակայության ժամանակ իսրայելացիները Ահարոնից պահանջեցին ցույց տալ ճշմարիտ Աստծուն, որին իրենք կերկրպագեն և զոհեր կմատուցեն։ Ահարոնը նրանցից մեկական ոսկի է վերցնում, ձուլոմ ոսկե հորթին և ասում, թե ահա սա է այն աստվածությունը, որը իսրայելի ժողովրդին ազատել է եգիպտական գերությունից։ Երբ Մովսեսն իջնում է սարից, նա աղմուկ է լսում և երգեր, իսկ երբ մոտենում է, տեսնում է ժողովրդին, որ պարում են ոսկե կուռքի շուրջ։ Քանի որ իսրայելացիները չէին սպասել իր վերադարձին և երկրպագում էին նոր աստվածության՝ ոսկե հորթին, Մովսես մարգարեն կատաղությամբ ջարդում է քարե սալիկները։ Բացի այդ, Մովսեսը վառում է կուռքը, մոխիրը լցնում ջրի մեջ և կարգադրում, որ այդ ջուրը խմեն նրանք, ովքեր կասկածել են Աստծուն։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | «Երբ նա մոտեցավ կացարանին և տեսավ հորթին և պարերը, այն ժամանակ բորբոքվեց և կատաղությամբ դեն նետեց քարե տախտակները և ջարդեց դրանք սարի տակ…- Ելից Գիրք |  |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑
3. ↑
4. ↑  *Ветеринг, Эрнст ван де* -The Painter at Work. — A: Amsterdam University Press,, 1997. — С. 209. — 340 с. — ISBN 9053562397
5. ↑  *Rembrandt's Bankruptcy: The Artist, His Patrons, and the Art Market in Seventeenth-Century Netherlands* Paul Crenshaw. — Rembrandt Harmenszoon van Rijn. — Cambridge University Press, 2006. — С. 79. — 221 с. — ISBN 9780521858250
6. ↑   *Рембрандт*՝ հոդվածը Հրեական էլեկտրոնային հանրագիտարանում.
7. ↑  *Лопухин А. П.* Толковая Библия или комментарий на все книги Священного Писания Ветхого и Нового Заветов. Исход / Соавтор - Директ-Медиа. — М: Directmedia, 2013. — С. 176-178. — 200 с. — ISBN 5446006291
8. ↑  *Дмитрий Щедровицкий* Введение в Ветхий Завет. Пятикнижие Моисеево. — М: Литрес, 2016. — С. 586. — 1089 с. — ISBN 9785457546448

Արտաքին հղումներ
----------------

Նկարը Բեռլինի պատկերասրահի կայքէջում
Մերխավ ՄուգանԻսրայելի Սդերոտ քաղաքում գտնվող հասարակական ապաստանԽմբագրել Wikidata

|  |  |
| --- | --- |
| Ենթակատեգորիա | • բունկեր • ՌմբապաստարանԽմբագրել Wikidata |
| Երկիր | ԻսրայելԽմբագրել Wikidata |

**Մերխավ մուգան** (եբրայերեն՝ מרחב מוגן‎ - պահպանվող տարածք), որը նաև հայտնի է որպես «*միկլաթ*» կամ որպես «*մամադ»*, անվտանգության ուժեղացված սենյակ, որը Իսրայելի օրենքով պահանջվում է բոլոր նոր շենքերում։ Մերխավ մուգանը համարվում է առավել նախընտրելի ռմբապաստարան, երբ նախազգուշացման ժամանակը շատ կարճ է բնակիչների որոշ հեռավորության վրա գտնվող ապաստարան հասնելու համար։ Այն նաև առաջարկում է բարձր աստիճանի պաշտպանություն հրթիռներից և քիմիական զենքից։

Պատմություն
-----------

Թամա 38-ի համաձայն ամրացված շենք Հայֆայում
Անվտանգության սենյակները կառուցվում են 1951 թվականի քաղաքացիական պաշտպանության օրենքի հիման վրա, որը մի քանի վերանայման է ենթարկվել։ Այն բանից հետո, երբ Պարսից ծոցի պատերազմում Իսրայելը ենթարկվել է Scud հրթիռների հարձակման, Իսրայելի ներքին ճակատի հրամանատարությունը սահմանել է քաղաքացիական պաշտպանության նոր ուղեցույցներ։ 1992 թվականին կազմվել են տեխնիկական բնութագրեր բնակելի տներում հատուկ պահպանվող տարածքների համար։ Մերխավ մուգանը կարող է դիմակայել սովորական զենքերի պայթյուններին և բեկորներին և առաջարկում է պաշտպանություն քիմիական և կենսաբանական զենքերից։ Ունի երկաթբետոնե պատեր և առաստաղներ՝ 20-30 սմ հաստությամբ հատակներ և հերմետիկ պողպատե դռներ և պատուհաններ։

Տեսակներ
--------

* *Միկլաթ ցիբուրի* (מקלט ציבורי) - հասարակական ապաստարան, մասամբ ստորգետնյա շինություն՝ տեղադրված բնակելի թաղամասերում։ Դրանք սովորաբար օգտագործվում են համայնքի կարիքների համար (ակումբներ, կրթության հաստատություններ և այլն)։ Պահպանվում է տեղական կառավարման և Home Front-ի կողմից։ Դրանք գտնվում են փողոցներում և հասարակական նշանակության օբյեկտների մոտ։
* *Միկլաթ բեբայիթմեշուտաֆ* (מקלט בבית משותף) - ապաստան համատիրությունում, շինություն, որը կառուցված է որպես համատիրություն հայտարարված շենքի մեջ (սովորաբար ցածրահարկ շենքում ) այն ներառում է բոլոր այն հարմարությունները, որոնք ունի հասարակական ապաստարանը, սակայն պահպանվում է շենքի բնակիչների կողմից։
* *Մերխավ մուգան դիրաթի* (מרחב מוגן דירתי կամ ממ״ד) - տեղադրվում է բնակելի բնակարաններում
* *Մերխավ մուգան կոմատի* (מרחב מוגן קומתי կամ ממ״ק) - ընդհանուր տարածք բազմաբնակարան շենքերում, որտեղ չկա *Մերխավ Մուգան Դիրատի* յուրաքանչյուր բնակարանում և այլ բազմահարկ շենքերում (հիմնականում գրասենյակներ և արդյունաբերություն)։
* *Մերխավ մուգան մոսադի* (מרחב מוגן מוסדי կամ ממ״מ) - տեղադրված է յուրաքանչյուր հասարակական կառույցում։

Սդերոտում *Մերխավ մուգան դիրաթի*ի ամրացված սենյակների կառուցումը որպես գոյություն ունեցող շենքի հավելում, որը կատարվել է Քասամ հրթիռների դեմ

Տես նաև
-------

* Իսրայելի ճարտարապետություն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Questions of survival
2. ↑  Living under the rocket's roar
3. ↑  Building for a Secure Future
4. ↑  Responsibility for Miklat Zibury and Miklat in a Condominium Արխիվացված 2018-10-23 Wayback Machine,
**«Քրիստոսի չարչարանքները։ Հարություն»** (անգլ.՝ The Passion of the Christ: Resurrection), ամերիկյան աստվածաշնչյան ֆիլմ էպիկական դրամա ժանրում։ Ռեժիսորն է Մել Գիբսոնը, իսկ սցենարի հեղինակն է Ռենդալ Ուոլեսը։ Գլխավոր դերերում են՝ Ջեյմս Կևիզելը, Մայա Մորգենշտերնը, Մոնիկա Բելուչին, Հրիստո Ժիվկովը և Ֆրանչեսկո Դե Վիտոն։

Ֆիլմը համարվում է «Քրիստոսի չարչարանքները» (2004) ֆիլմի շարունակությունը, որը նույնպես նկարահանել է Մել Գիբսոնը։ «Քրիստոսի հարությունը», որը նվիրված էր Հիսուսի մահից 12 ժամ առաջ տեղի ունեցած իրադարձություններին և նրա հարության համառոտ նկարագիրն է։ Շարունակությունը նվիրված կլինի այն իրադարձություններին, որոնք տեղի են ունեցել Հիսուսի խաչելության երեք օրերին և նրա հարությանը։

Սյուժե
------

Շարունակությունը նվիրված է այն իրադարձություններին, որոնք տեղի են ունեցել Հիսուս Քրիստոսի խաչելության և հարության երեք օրերի միջև։

Դերերում
--------

* Ջեյմս Կևիզել՝ Հիսուս
* Մայա Մորգենշտերն՝ Մարիամ
* Մոնիկա Բելուչի՝ Մարիամ Մագդաղենացի
* Հրիստո Ժիվկով՝ Հովհաննես
* Ֆրանչեսկո Դե Վիտո՝ Պետրոս

Արտադրություն
-------------

2016 թվականի հունիսին հայտարարվել է այն մասին, որ Գիբսոնը սկսել է աշխատել «Քրիստոսի չարչարանքները» ֆիլմի շարունակության վրա, որը նվիրված է Հիսուսի հարությանը։ Ֆիլմի սցենարիստն է Ռենդալ Ուոլեսը, որը գրել է նաև «Քաջ սիրտը» (1995) ֆիլմի սցենարը։ Սեպտեմբերին Գիբսոնը ցանկություն հայտնեց ֆիլմի բեմադրության համար։ Ըստ նրա, ֆիլմը կթողարկվի մի քանի տարի անց, քանի որ սա մեծ նախագիծ է։ Նոյեմբերին Գիբսոնը հաստատեց ֆիլմի անվանումը՝ «Քրիստոսի Հարությունը» (անգլ.՝ The Resurrection of the Christ) և ենթադրեց, որ ֆիլմի մի մասը տեղի է ունենալու դժոխքում՝ նշելով, որ ֆիլմը նվիրվելու է Հիսուսի մահից մինչև նրա վերադարձն ընկած եռօրյա ժամանակահատվածին։ 2018 թվականի հունվարին Ջեյմս Կևիզելը հաստատեց, որ նա կրկին կկատարի Հիսուսի դերը։ Ֆիլմի նկարահանումները պետք է սկսվեին 2019 թվականի մայիսի 10-ին, սակայն այն հետաձգվել է անհասկանալի պատճառներով, իսկ պրեմիերան սպասվում է 2021 թվականի մարտին։

Տես նաև
-------

* Հիսուսի հարություն
* Տերունական պատկեր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Mel Gibson's Controversial 'Passion of the Christ' to get sequel that will 'shock the audience,' Jim Caviezel says». Newsweek. Վերցված է 2019 թ․ սեպտեմբերի 5-ին.
2. ↑  «Mel Gibson is working on a 'Passion of the Christ' sequel». NY Daily News. Վերցված է 2019 թ․ սեպտեմբերի 5-ին.
3. ↑  Mike Fleming Jr (2016 թ․ սեպտեմբերի 6). «Mel Gibson On His Venice Festival Comeback Picture 'Hacksaw Ridge' – Q&A». Deadline Hollywood. Վերցված է 2019 թ․ սեպտեմբերի 5-ին.
4. ↑  Scott, Ryan (2016 թ․ նոյեմբերի 3). «Passion of the Christ 2 Gets Titled Resurrection, May Take Jesus to Hell». Movieweb. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ մարտի 27-ին. Վերցված է 2019 թ․ սեպտեմբերի 5-ին.
5. ↑  Alexander, Bryan (2018 թ․ հունվարի 29). «New 'Passion of the Christ' will be 'the biggest film in history,' Jim Caviezel promises». *USA Today*. Վերցված է 2019 թ․ սեպտեմբերի 5-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |

 |
**Մրցույթ** (անգլ.՝ Contest), 2013 թվականի ամերիկյան կատակերգական դրամա ֆիլմ, որի սցենարիստը և ռեժիսորը Էնթոնի Ջոզեֆ Ջյունտան է, իսկ գլխավոր դերակատարներն են Կենտոն Դյութին, Դենիել Ֆլաերտին, Քեթրին ՄաքՆամարան և Մերի Բեթ Փեյլը։ Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2013 թվականին Միլ Վալլիի կինոփառատոնում և ցուցադրվել է «Cartoon Network»-ով 2013 թվականի հոկտեմբերի 6-ին՝ որպես իրենց «Stop Bullying, Speak Up» գովազդի մաս։

Սյուժե
------

Բուլինգի ենթարկված դեռահաս խոհարարը ցանկանում է փրկել իր տատիկի բիզնեսը և մասնակցում է հեռուստատեսային խոհարարական մրցույթի՝ մրցանակը շահելու համար, որտեղ հանդիպում է իրեն բուլինգի ենթարկած՝ Մեթ Փրայլեկին, որը հանկարծ փորձում է դառնալ իր նոր ընկերը։ Միևնույն ժամանակ Մեթի եղբայրը՝ Քայլը, ցանկանում է, որ նա չարագործություններ անի։

Դերերում
--------

| Դերասան | Դեր |
| --- | --- |
| Կենտոն Դյութի | Մեթ Փրայլեկ  Մեթ Փրայլեկ  |
| Դենիել Ֆլաերտի | Թոմի Դոլեն  Թոմի Դոլեն  |
| Քեթրին ՄաքՆամարա | Սառա Օ՛Մելի  Սառա Օ՛Մելի  |
| Մերի Բեթ Փեյլ |  «Գրան» Անժելա Մարիա Տուչի  «Գրան» Անժելա Մարիա Տուչի  |
| Քայլ Դին Մեյսի | Քայլ Փրայլեք  Քայլ Փրայլեք  |
| Ալեքս Բոնիելլո | Ջո Գրասսո  Ջո Գրասսո  |
| Օուեն Թիգ | Բոբի Բաթլեր  Բոբի Բաթլեր  |
| Թալոն Աքերման | Ուիլ Թերքին  Ուիլ Թերքին  |
| Քրիս Ռիգգի | Նեդ  Նեդ  |
| Յան Ուչկովսկի | Ֆիլիպ Քինգ  Ֆիլիպ Քինգ  |
| Թինա Բենկո | Ռոնդա  Ռոնդա  |
| Մորգան Բ. Աքերման | Լադա Բարտոշ  Լադա Բարտոշ  |
| Մարկ Ջոն Ջեֆերիս | Խավի  Խավի  |
| Ռոբերտ Վուլ | Զաք Կոնտի  Զաք Կոնտի  |
| Ռիկի Ուլման | Ռիփ  Ռիփ  |

Արտադրություն
-------------

Ֆիլմի նախնական արտադրությունը սկսվել է 2012 թվականի փետրվարի 1-ին և ավարտվել է 2012 թվականի հունիսի 12-ին։ Արտադրությունը տեղի է ունեցել Լիբերթիում, Նյու Յորք և Ֆոլսբուրգում (Նյու Յորք)՝ 2012 թվականի հունիսի 13-ից մինչև 2012 թվականի հուլիսի 13-ը։ Հետարտադրությունն ավարտվել է 2013 թվականի հոկտեմբերի 5-ին «Mill Valley» կինոփառատոնում Ֆիլմի դեբյուտից անմիջապես առաջ՝ 2013 թվականի սեպտեմբերի վերջին, իսկ պրեմիերան կայացել է հաջորդ երեկոյան՝ 2013 թվականի հոկտեմբերի 6-ին, Cartoon Network-ում։

Ընդունելություն
---------------

«Rotten Tomatoes» կայքում ֆիլմը ստացել է երկու գրախոսություն, երկուսն էլ դրական։

Միլլ Վալլիի կինոփառատոնում ֆիլմն արժանացել է հանդիսատեսի համակրանք անվանակարգին։ Նաև ստացել է «ընտանիքի ընտրություն» անվանակարգը։

Մանրամասներ
-----------

Մարիա Սիուֆֆոն, որը հայտնի է *Barstool Sports*-ի «Ռիա» անունով, մասնակցել է մրցույթին և նրան առաջարկվել է ունենալ դերակատարում։ Նա ստիպված է եղել հրաժարվել, որպեսզի բաց չթողնի ավագ դպրոցի քննությունները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Internet Movie Database — 1990.
2. ↑  «Contest». *Rotten Tomatoes*.
3. ↑  *AYG Comedy Podcast: Ria from Barstool - Italian Girl* (անգլերեն), Վերցված է 2021 թ․ հուլիսի 29-ին

Արտաքին հղումներ
----------------

* Contest(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Internet Movie Database · Rotten Tomatoes |

 |
**Sonne** (գերմ.՝ Արև), գերմանական Rammstein խմբի իններորդրդ սինգլն է, և առաջինը «Mutter» ալբոմից։ Թողարկվել է 2001 թ. փետրվարի 12-ին։ Ի սկզբանե երգը գրվել էր ուկրաինացի բռնցքամարտիկ Վիտալի Կլիչկոյի համար և պետք է հնչեր մարտերից առաջ։ Երգի նախնական անվանումներն էին «Klitschko» կամ «Der Boxer».

Տեսահոլովակ
-----------

Երգի տեսահոլովակը նկարահանված է «Ճերմակաձյունիկը և յոր թզուկներ» հեքիաթի ազատ մեկնաբանությամբ։ Ճերմակաձյունիկի դերը ստանձնել է ռուս մոդել Յուլիա Ստեպանովան, իսկ խմբի մասնակիցները թզուկների դերերում են, որոնք քրտնաջան աշխատում են հանքերում՝ Ճերմակաձյունիկի համար թմրանյութ (ըստ այլ տարբերակի՝ ոսկե փոշի) ստանալու համար։ Մի օր աղջիկը թմրանյութի չարաշահումից մահանում է, և ողբացած թզուկները դնում են նրա դիակը ապակե դագաղի մեջ։ Այդ դագաղը թզուկները պատրաստվում էին թողնել բլուրի գագաթին, բայց հենց դագաղը դիպչում է հողին՝ կողքին գտնվող ծառից մի խնձոր է ընկնում, ջարդում ապակին, և Ճերմակաձյունիկը վերակենդանանում է։

Կենդանի կատարում
----------------

Առաջին անգամ երգը կատարվել է 2000 թ. ապրիլի 16-ին «Klitschko» աշխատանքային անվանմամբ՝ Բեռլինի «Knaak» ակումբում, որտեղ խումբը պարբերաբար հանդես էր գալիս։ Երգը շատ էր տարբերվում հետագայում Mutter ալբոմում տեղ գտած տարբերակից։ Երգի վերջնական տարբերակը կատարվեց 2001 թ. հունվարին «Big Day Out» փառատոնի ընթացքում։ 2001 թ. մայիսից երգը կատարվում է խմբի բոլոր համերգներին։ Այս երգի կատարմամբ են սկսում Made in Germany 1995-2011 շրջագայության համերգները։

Երգացանկ
--------

| # | Անվանում | Տևողություն |
| --- | --- | --- |
| 1. | «Sonne» (գերմ.՝ Արև) | 4:32 |
| 2. | «Adios» (իսպ.՝ Ցտեսություն) | 3:48 |
| 3. | «Sonne (Clawfinger K.O. Remix)»   | 4:10 |
| 4. | «Sonne (Clawfinger T.K.O. Remix)»   | 5:49 |
| 5. | «Sonne (Instrumental)»   | 4:31 |

Ծանուցումներ
------------

* Տեսահոլովակը YouTube կայքում

1. ↑  Till Lindemann: Interview
2. ↑  «Rammstein Press: Maternity Leave. The number one source for Rammstein». Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ նոյեմբերի 21-ին. Վերցված է 2012 թ․ հոկտեմբերի 26-ին.
**Սպիտակ գերի** (անգլ.՝ Eight Below երբեմն հանդիպում է **Անտարկտիկա** տարբերակը)՝ 2005 թվականի ֆիլմ է, Անտարկտիդայում շների գոյատևման մասին։

Սյուժե
------

Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում Անտարկտիկայում 1993 թվականին։ Անտարկտիկայի կայանի աշխատակից Ջերի Շեպարդը և համալսարանի պրոֆեսոր Դևիսը Մաքլարեն շների լծվածքով մեկնում են երկնաքարի որոնման։ Հետդարձի ճանապարհին պրոֆեսորը կոտրում է ոտքը, իսկ Ջերիին օգնություն էր անհրաժեշտ ցրտահարությունից։ Ուժեղ փոթորկի պատճառով կայանի կազմը տարհանել են, իսկ հյուսիսային 8 լծկան շներ մնացել էին։

Սկզբում ենթադրվում էր վերադառնալ մի քանի օրից, բայց տևական փոթորիկը, ձմռան գալուստը, թույլ չեն տվել։ Շները ստիպված էին գոյատևել անտարկտիկայի ձմռանը մոտ վեց ամիս։ Ի վերջո 8 շներից կենդանի է մնացել վեցը։ Ջեքը չկարողանալով ազատվել շղթայից սառել է, Դյուին ընկել է ժայռից։ Երրորդ՝ Մայան վիրավորվել է ծովային ընձառյուծի կողմից, բայց դա տեղի է ունեցել մինչ Ջերիի վերադարձը ուստի շունը փրկվել էր։

Ֆիլմի ստեղծում
--------------

**Նկարահանումներ**

Նկարահանումներին մասնակցել են 30-ից ավելի շներ։ Մաքս, Մայա, Ջեք և Բաք արդեն նկարահանվել են շների մասին մեկ այլ ֆիլմում։

Շների գլխավոր մարզիչը Մայք Ալեքսանդերն էր (Mike Alexander):

Ֆիլմը ստացել է ASCAP մրցանակ ֆիլմի լավագույն երաժշտության համար։ 2006 թվականին ֆիլմն առաջադրվել է Satellite մրցանակի «Լավագույն DVD հրապարակում երիտասարդների համար» կատեգորիայում։

Հեռուստահարցազրույցում Փոլ Ուոքերը պատմել է, որ նկարահանումների ժամանակ բոլոր շուն-ֆիլմի հերոսներից նա ամենից շատ հավանել է Շորին։

Դերերում
--------

| Դերասան | Դեր |
| --- | --- |
| Պոլ Ուոքեր | Ջերի Շեպպարդե |
| Բրյուս Գրինդվուդ | Դեվիս Մակլարեն |
| Ջեիսոն Բիգգզ | Չարլի Կուպեր |
| Մուն Բլագդադուդ | Կետի |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Gortych A.* Filmweb (польск.) — 1998.
2. 1 2  Disney Insider Yearbook: 2005 Year in Review — 2005. — P. 15. — 169 p. — ISBN 978-1-4231-0151-2
3. ↑  Internet Movie Database — 1990.
4. ↑  YouTube — Paul Walker 'Eight Below' Interview

Արտաքին հղումներ
----------------

* ֆիլմի պաշտոնական կայքէջ (անգլ.)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · Box Office Mojo · ČSFD · FilmAffinity · Internet Movie Database · Metacritic · Rotten Tomatoes · AFI լիամետրաժ ֆիլմերի կատալոգ |

 |
**Ջեյն Ադամս** (անգլ.՝ Jane Adams, ապրիլի 1, 1965(1965-04-01), Վաշինգտոն, Կոլումբիայի շրջան, ԱՄՆ), թատրոնի, կինոյի և հեռուստատեսության ամերիկացի դերասանուհի, «Թոնի», «Դրամա Դեսկ» մրցանակների դափնեկիր և «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի թեկնածու։

Վաղ կյանք
---------

Ջեյն Ադամսը ծնվել է Վաշինգտոնում, որտեղ ավարտել է Վաշինգտոնի համալսարանը գեղարվեստի բակալավրի աստիճանով 1989 թվականին։

Կարիերա
-------

Ադամսը հայտնի է դարձել Նյու Յորքի թատերական բեմերում բազմաթիվ դերերի շնորհիվ, իսկ 1994 թվականին արժանացել է «Թոնի» և «Դրամա Դեսկ» մրցանակների An Inspector Calls պիեսում ելույթի համար։ Սա հանգեցրեց նրան ֆիլմի երկրորդ պլանի դերերին այնպիսի ֆիլմերում, ինչպիսիք են «Հարսնացուի հայրը», «Զգայուն երազը», «Ես սիրում եմ հոգսերը», «Տիկին Պարկերը և արատավոր շրջանակը», «Հարսնացուի հայրը 2», «Դուք նամակ ունեք», «Հրաշամանուկները», «Հրաշագործների երկիրը», «Տարեդարձը», «Մաքուր բանականության հավերժ փայլատակում», «Լեմոնի Սնիկետ. 33 դժբախտություններ», «Վերջին արձակուրդը», «Ինչպես փոքր երեխաները», «Խիզախը», «Խելացնորություն» և «Մի հանձնվիր»։ Նա նաև գլխավոր դեր է խաղացել 1998 թվականի «Երջանկություն» ֆիլմում, որի համար արժանացել է «Սանդենս» կինոփառատոնի մրցանակին։

Հեռուստատեսությունում Ադամսը հայտնի է «Ֆրեյզեր» (1999-2000) և «Քուռակ» (2009-2011) հեռուստասերիալներում ունեցած դերերով։ Վերջինիս դերի համար նա ստացել է «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի անվանակարգը 2010 թվականին հեռուստատեսության երկրորդ պլանի լավագույն կին դերի համար։ Նա նաև հայտնվել է «Օրենք և կարգուկանոն. Հանցագործ մտադրություն» և «Հաուս» սերիալներում, իսկ ավելի վաղ նկարահանվել է Relativity (1996) և The American Revolution (1997) սերիալներում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Internet Broadway Database — 2000.
2. ↑
3. 1 2  «Jane Adams- Biography». *Yahoo!*. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ սեպտեմբերի 19-ին. Վերցված է 2012 թ․ ապրիլի 21-ին.
4. ↑  «Jane Adams biography». *All Movie Guide*. The New York Times. Վերցված է 2012 թ․ ապրիլի 2-ին.
5. ↑  «Awards for Jane Adams». Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ սեպտեմբերի 19-ին. Վերցված է 2012 թ․ ապրիլի 21-ին.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Դանիական ազգային ֆիլմագրություն · Internet Broadway Database · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Notable Names Database |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX1450531 · BNF: 14148192d · GND: 1029845425 · ISNI: 0000000079802241 · LCCN: n2001043401 · NKC: xx0192565 · NTA: 200802534 · VIAF: 100244288 · WorldCat VIAF: 100244288 |

 |

 |
**Կելլի Մարտին** (հոկտեմբերի 16, 1975(1975-10-16), Ռիվերսայդ, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասանուհի, 1993 թվականի «Էմմի» մրցանակի թեկնածու։

Կարիերա
-------

Քելլի Մարտինն առավել հայտնի է Ռեբեկա Թետչերի դերով «Կյանքը շարունակվում է» հեռուստասերիալում, որը հեռարձակվել է ABC հեռուստաալիքով 1989-1993 թվականներին։ Իր դերի համար դերասանուհին ստացել է բարենպաստ արձանքներ քննադատների կողմից, իսկ 1993 առաջադրվել է «Էմմի» մրցանակին, երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի դրամատիկական սերիալում, նախկինում արժանանալով «Երիտասարդ դերասան» երկու մրցանակի։ Ավարտելուց հետո, Մարտինը խաղացել է գլխավոր դերը «Քրիստի» պատմական հեռուստասերիալում, երիտասարդ ուսուցիչ-միսսիոների, ով տեղափոխվում է աշխատելու Ապպալաչում։ Չնայած սերիալը ստացել է լավ արձագանքներ կինոքաննադատներից, սակայն նրա ռեյտինգը բարձր չէր, և ալիքը փակեց այն մեկ եթերաշրջանից հետո։ Մեծ էկրաններին նա հայտնվել է Շելլի Լոնգիի հետ «Բևերլի Հիլզ Ռոտա» ֆիլմում (1989) և Ջոն Գուդմենի հետ «Կեսօրվա նիստ» (1993)։

90-ականների երկրորդ կեսին Քելլի Մարտինը հիմնականում նկարահանվել է տարբեր հեռուստատեսային ֆիլմերում, իսկ 1998 թվականին նստացել է Լյուսի Նայթի հիմնական դերը «Շտապ օգնություն» սերիալում, որտեղ նկարահանվել է երկու տարի շարունակ։ 2003-2007 թվականներին նա նկարահանվել է Hallmark Channel-ի առեղծվածային կին հեռուստատեսային ֆիլմերի շարքում։ Բացի այդ, նա նկարահանվել է մի քանի ֆիլմերում կանանց Lifetime մալուխային ալիքում և հյուրընկալվել է այնպիսի սերիալներում, ինչպիսիք են «Շշուկավոր հոգի», «Գրեյի անատոմիա», «Մասնավոր պրակտիկա» և «Մահացու գեղեցիկ», իսկ 2012 թվականին նա նկարահանվել է Lifetime ալիքի «Բանակային կանայք» սերիալի վեցերորդ սեզոնում։

Անձնական կյանք
--------------

Քելլի Մարտին Նոելը ծնվել է Կալիֆորնիայի Ռիվերսայդ քաղաքում, իսկ դերասանական կարիերան սկսել է յոթ տարեկանում։ 2001 թվականին ավարտել է Եյլի համալսարանը։

Քելլին ամուսնացած է Քիթ Քրիստիանի հետ 1999 թվականի մայիսի 15-ից։ Զույգն ունի երկու դուստր՝ Մարգարեթ Հիզեր Քրիստիանը (ծնված 2006 թվականի նոյեմբերի 4-ին) և Օլիվիա Ջեյմս Քրիստիանը (ծնված 2016 թվականի փետրվարի 13-ին)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Internet Movie Database — 1990.
2. ↑  «Awards for Kellie Martin». *Internet Movie Database*. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ սեպտեմբերի 30-ին. Վերցված է 2012 թ․ հուլիսի 30-ին.
3. ↑  «Kellie Martin- Biography». *Yahoo!*. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ սեպտեմբերի 30-ին. Վերցված է 2012 թ․ հուլիսի 30-ին.
4. ↑  *Wren, Jennifer* Passages(անգլ.) // *People* : magazine. — Mark Allen Group, 2006. — Т. 66. — № 21.
5. ↑  «Kellie Martin Welcomes Daughter Olivia James». Արխիվացված օրիգինալից 2016 թ․ փետրվարի 20-ին. Վերցված է 2016 թ․ փետրվարի 19-ին.
**Նիտա Նալդի** (իրական անունը՝ *Մերի Նոննա Դուլի*, անգլ.՝ Nita Naldi, Mary Nonna Dooley, նոյեմբերի 13, 1894(1894-11-13), Նյու Յորք, Նյու Յորք - փետրվարի 17, 1961(1961-02-17), Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ և Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի կինոդերասանուհի, համր կինոյի աստղ, որը հայտնի է ճակատագրական կին կերպարներով։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է իռլանդական աշխատավոր ընտանիքում։ Հայրը լքել է ընտանիքը 1910 թվականին, իսկ մայրը մահացել 1915 թվականին։ Մերին ստիպված էր գումար վաստակել, նա փոխեց շատ զբաղմունքներ, եղբոր հետ բեմ բարձրացավ, որտեղ խաղում էին վոդևիլյան ժանրով, խմբերգչուհի էր Բրոդվեյ թատրոնում (1918): 1919 թվականին նա մասնակցեց *Զիգֆելդի խելագարություն* թատերական ներկայացման ռևյուին և այդ ժամանակվանից հանդես եկավ կեղծանունով։

«Բժիշկ Ջեքիլը և պարոն Հայդը» (1920) ֆիլմը նկարահանելու ժամանակ, որտեղ նկարահանվում էր նաև Ջոն Բերիմորը՝ ուշադրություն դարձրեց դերասանուհու վրա, նա ընկերացավ Բերիմորի հետ (նա սիրով անվանում էր նրան համր Դուզե)։ Բլասկո Իբանեսը նրան ընտրել էր և նա «Արյուն և ավազ» վեպի կինոնկարում խաղալու էր դոնի Սոլի դերը. այս հարմարադերը Նալդին հաստատեց որպես ճակատագրական կին։ Այստեղ նրա գործընկերներն էին Լիլա Լին և Ռուդոլֆ Վալենտինոն, որոնց հետ հետագայում նկարահանվել է «Սուրբ սատանա» (1924) և «Կոբրա» (1925) ֆիլմերում։ 1928 թվականից հետո նա չի նկարահանվել, սակայն փորձել է խաղալ «Ո՞ւմ մահն է գուժում զանգը» ֆիլմում (1942):

Խաղացել է ավելի քան 30 ֆիլմում։

Սիրված ֆիլմեր
-------------

* 1920  - Բժիշկ Ջեքիլը և պարոն Հայդը /*Dr. Jekyll and Mr. Hyde*
* 1920  - *Life*
* 1920  - *Common Sin*
* 1921  - *Last Door*
* 1921  - *Experience*
* 1921  - *Divorce of Convenience*
* 1922  - *Snitching Hour*
* 1922  - *Reported Missing*
* 1922  - *The Man from Beyond*
* 1922  - *Channing of the Northwest*
* 1922  - Արյուն և ավազ / *Blood and Sand*
* 1922  - *Anna Ascends*
* 1923  - *You Can’t Fool Your Wife*
* 1923  - Տասը պատվիրան /*The Ten Commandments*
* 1923  - *Lawful Larceny*
* 1923  - Հոլիվուդ (ֆիլմ) / *Hollywood*
* 1923  - *The Glimpses of the Moon*
* 1924  - *A Sainted Devil*
* 1924  - *Don’t Call It Love*
* 1924  - *The Breaking Point*
* 1925  - *Marriage Whirl*
* 1925  - *Lady Who Lied*
* 1925  - Կոբրա (ֆիլմ) / *Cobra*
* 1925  - *Clothes Make the Pirate*
* 1926  - *The Unfair Sex*
* 1926  - *The Miracle of Life*
* 1926  - *La Femme Nue*
* 1927  - Горный орёл / *The Mountain Eagle*
* 1928  - *What Price Beauty?*
* 1928  - *Die Pratermizzi*

Ճանաչում
--------

Աստղ Հոլիվուդի փառքի ծառուղիում (1960):

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  FemBio տվյալների շտեմարան (գերմ.)

Գրականություն
-------------

* Lowe D. An Encyclopedic Dictionary of Women in Early American Films, 1895 -1930. New York a.o. 2005

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Նիտա Նալդի** կատեգորիայում։ |
**Չխորի ճակատամարտ** (վրաց.՝ ჩიხორის ბრძოლა), Վրաստանի քաղաքացիական պատերազմի շրջանակներում Իմերեթի և Վրաց թագավորությունների միջև բռնկված ունեցած ճակատամարտ, որն անմիջականորեն նպաստում է գործող կենտրոնական իշխանության թուլացմանն ու անկմանը։

Ճակատամարտը տեղի է ունեցել 1463 թվականի օգոստոսին՝ Իմերեթի Արգվիթ երկրամասում, Չիխորի ամրոցի շրջակայքում։ Միմյանց հետ առճակատվում էին Իմերեթի արքա Բագրատ VI-ի և Վրաց թագավոր Գիորգի VIII-ի ռազմական ուժերը։ Պատերազմող կողմերից առաջինի պաշտպանությամբ հանդես էին գալիս նաև Վրաստանի ավատատիրական մասնատվածության արդյունքում ձևավորված Մեգրելիայի, Գուրիայի, Աբխազիայի և Սվանեթի իշխանությունները։

Ճակատամարտ
----------

15-րդ դարում Վրաց թագավորությունը խիստ թուլանում է, մեծապես՝ երկրի սահմաններն ասպատակող թյուրքական քոչվոր ցեղերի դեմ մղվող շարունակական պատերազմների հետևանքով։ Վախթանգ IV-ի կառավարման տարիներին թուրքմենները` Շահ Ջահանի գլխավորությամբ երրորդ անգամ ներխուժեցին Վրաստանի տարածք։ Վճռական ճակատամարտը տեղի է ունենում Ախալցխայում, սակայն թուրքմեններին չի հաջողվում նվաճել Վրաստանը։ 1446 թվականին արքան մահանում է և գահընկեց լինում։

Նրա մահվանից հետո երկրում սկսվում է քաոսային վիճակ, քանի որ արտաքին թշնամու սպառնալիքի ներքո երկրում բռնկվում է երկպառակտչություն։ Կենտրոնական իշխանության դեմ պայքարի գլխավոր գործիչը Իմերեթի արքա Բագրատն էր, ով նպատակ ուներ գերիշխող դիրք զբաղեցնել ամբողջ Վրաստանում։

Վախթանգին հաջորդում է իր որդին՝ Գիորգին, ով ցանկանում էր շուտափույթ կերպով ստեղծել կենտրոնացված վրացական պետություն։ Շուտով այս նպատակի իրականացման ճանապարհին հակասություններ են ստեղծվում Իմերեթի արքա Բագրատի հետ, որն էլ վերածվում է քաղաքացիական պատերազմի։ 1463 թվականին Իմերեթի մարզի Արգվեթ երկրամասում՝ Չիխորի ամրոցի շրջակայքում, իմերեթական բանակը՝ դաշնակիցների զինակցությամբ, ջախջախում է Գիորգիի կայազորներին։

Այսպիսով, նման պարտությունը էլ ավելի է խարխլում թշնամիների հարձակումներից հյուծված թագավորության դիրքերը և ի վերջո որոշ ժամանակ անց հանգեցնում վերջինիս անկմանը։ Հակամարտության ավարտին կողմերի միջև կնքվում է համաձայնագիր, որով Գիորգին ճանաչում էր Իմերեթի թագավորության, ինչպես նաև Մեգրելիայի, Գուրիայի, Աբխազիայի և Սվանեթի անկախ իշխանությունների սուվերենիտետը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Suny, Ronald Grigor (1994), *The Making of the Georgian Nation: 2nd edition*. Indiana University Press, 0-253-20915-3
2. ↑  Toumanoff, Cyril (1949–51). The Fifteenth-Century Bagratids and the Institution of Collegial Sovereignty in Georgia. *Traditio* 7: 192.

|  |
| --- |
| 
  **Վրաստան**   **Պատմություն**
 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ռուս-թուրքական պատերազմ (այլ կիրառումներ)

**1568-1570 ռուս-թուրքական պատերազմ,** պատերազմ Ռուսական ցարության և Օսմյանյան կայսրության միջև, ռուս-թուրքական պատերազմներից առաջինը։ Այս պատերազմի պատճառն է դարձել օսմանյան սուլթանի ցանկությունը վերադարձնել Աստրախանի խանությունը իր ազդեցության ոլորտ։

Իրադարձությունների ընթացքը
--------------------------

1556 թվականին ռուս ցար Իվան IV Ահեղը գրավեց Աստրախանի խանությունը և հրամանեց կառուցել Աստրախանում նոր կրեմլ, որը վեր էր բարձրանում Վոլգայի մոտ մի բլրի վրա։ 1568 թվականին Սելիմ II սուլթանը որոշեց արշավանք կազմակերպել Աստրախանի վրա իր վասալ Ղրիմի խանության օգնությամբ։ Ստամբուլում Վոլգայի և Դոնի ջրանցքով միացման ծրագիր էր մշակվել, իսկ 1569 թվականին Կասիմ-փաշայի մեծ զորքը, որը կազմված է 15 հազար յանիչարներից, 2 հազար սիպահներից և մի քանի հազար ազապ և աքընջներից ուղարկվեց պաշարել Աստրախան քաղաքը և ջրանցքի ստեղծման գործերը սկսել, երբ այդ ժամանակ օսմանյան նավատորմը պաշարում էր Ազովը։

Սակայն Աստրախանի պարետ իշխան Վասիլի Սերեբրյանու կայազորի անսպասելի արտագրոհը ջարդեց պաշարողներին։ 15 հազար մարդուց կազմված ռուսական ամրացումը քշեց և ցրեց ջրանցքի շինարարներին և հաղթեց շինարարների պաշտպանման համար ուղարկված ղրիմի թաթարների 50 հազարանոց բանակը։ Նույն ժամանակ ուժեղ փոթորիկը ոչնչացրեց օսմանյան նավատորմին։

1570 թվականի գարնանը Իվան Ահեղի դեսպանները Ստամբուլում պայմանագիր են կնքել, որով վերականգնվում էին ցարի և սուլթանի միջև բարի դրացիական հարաբերությունները։

Տես նաև
-------

* Ռուս-թուրքական պատերազմներ
* Ռուսաստանի պատերազմների ցանկ
Պետրոս I
**Պետրոս I-ի կասպիական արշավանք** (ռուս.՝ Персидский поход, պարս.՝ جنگ ایران و روس), ռուսական կայսրության նախաձեռնությամբ կազմակերպված արշավանք է Կասպից ծովի առափնյա շրջաններում հաստատվելու համար։ 1715 թվականին Պետրոս I-ը Ա. Վոլինսկու գլխավորությամբ դեսպաններ է ուղարկում Պարսկաստան։ Նրան հանձնարարված էր հանգամանորեն ուսումնասիրել երկրում տիրող դրությունը և տեղեկություններ հավաքել Պարսկաստանի տիրապետության տակ գտնվող ժողովուրդների մասին։ Հայ ժողովրդի քաղաքական ու տնտեսական վիճակի մասին ավելի մանրամասն տեղեկություններ ստանալու նպատակով Հայաստան ուղարկվեց Ռուսաստանում Իսրայել Օրու գործի շարունակող Մինաս վարդապետ Տիգրանյանը։

Իրավիճակը Պարսկաստանում
-----------------------

170px|մինի|աջից|Վախթանգ VI
XVIII դարի առաջին երկու տասնամյակներին Պարսկաստանում դրությունը շարունակում էր վատթարանալ։ Պարսկական լծի տակ գտնվող ժողովուրդները, այդ թվում և հայերը, հարմար առիթ էին փնտրում պարսից լուծը թոթափելու համար։ Զենքի ուժով նրանց հնազանդ պահելու փորձերն այլևս հաջողություն չէին ունենում։ Պարսկաստանի դեմ առավել եռանդուն էր գործում Աֆղանստանը։ 1722 թվականին աֆղանները գրավեցին երկրի մայրաքաղաք Սպահանը։

Արշավանքի սկիզբ
---------------

Հյուսիսային պատերազմի ավարտից հետո Պետրոս I-ը ձեռնամուխ եղավ Կասպից ծովի արևմտյան երկրամասերի գրավմանը։ Պարսից շահին ապստամբությունից պաշտպանելու պատրվակով Պետրոս I-ը 1772 թվականին արշավանք է կազմակերպում Անդրկովկաս։ Դերբենտը գրավելուց հետո Պետրոս I-ը, սակայն, անակնկալ վերադառնում է Աստրախան` զորքերի առաջխաղացումը դեպի Կասպից ծովի հարավային ափերը հետաձգելով հաջորդ տարվան։

Հայ-վրացական համագործակցություն
-------------------------------

Դավիթ Բեկի արձանը
Պարսկաստանում սկսած խառնակությունների ժամանակ Վրաստանի ազատագրման նպատակով ապստամբության նախապատրաստություններ էր տեսնում վրաց թագավոր Վախթանգ VI-ը։ Նա բանակցություններ էր վարում ցարական կառավարության հետ` Ռուսաստանի օժանդակություն ստանալու համար։ Վրաց թագավորը, իր հերթին, այդ ամենի մասին հայտնել էր Արցախի հայ ազատագրական ուժերին ու առաջարկել համատեղ հանդես գալ պարսից լծի դեմ։

Հայ ազատագրական պայքարի առաջնորդները նման իրավիճակում չէին կարող անտարբեր մնալ։ Ազատագրական պայքարը կազմակերպելու համար Վրաստանից հայ կամավորների ջոկատով Սյունիք մեկնեց Դավիթ-Բեկը։ Գանձասարի կաթողիկոս Եսայի Հասան-Ջալալյանի կոչով մոտ 10.000 միացյալ զորաբանակով հայ մելիքներն ու հրամանատարները գնացին Գանձակի մոտ գտնվող Չոլաք վայրը[*փա՞ստ*]։ Նրանք Վախթանգ VI-ի բանակի հետ սպասում էին ռուսասկան զորքերի ժամանելուն։
Մոտ երկու ամիս սպասելուց հետո՝ 1722 թվականի աշնանը, լուր ստացվեց Պետրոս I-ի Դերբենտից վերադառնալու և արշավանքը հետաձգելու մասին։ Վրացական զորքերը վերադարձան Թիֆլիս։ Հայկական ուժերը, տուն դառնալով, ձեռնամուխ եղան Արցախի ինքնապաշտպանության կազմակերպմանը։

Տես նաև
-------

* Ռուսաստանի պատերազմների ցանկ

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պետրոս I-ի կասպիական արշավանքը
* Արշավանքի սկիզբը
* Պետրոս I-ի մասին

Աղբյուրներ
----------

* Ա.Մելքոնյան, Ա.Սիմոնյան, Ա. Նազարյան, Հ.Մուրադյան, «Հայոց պատմություն, Նոր դարեր», 8-րդ դասարան Արխիվացված 2015-07-07 Wayback Machine, Զանգակ հրատարակչություն, Երևան, 2013

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Պետրոս I-ի մասին
**Նադիր շահի կովկասյան արշավանքներ 1734—1735 թվականներին**՝ Թուրք-պարսկական պատերազմի վերջին խոշոր արշավանքը, որը վերջացել է պարսիկների հաղթանակով և նրանց կողմից գրեթե ողջ Կովկասի գրավմամբ։

Ռազմավարական ենթատեքստ
----------------------

Հիմնական հոդված՝ Գանձակի պաշարում
Կովկասը օսմանյան տիրապետության տակ է անցել 1722 թվականին, որը պայմանավորված էր Սեֆյանների պետության կործանման հետ։ Նադիր շահի առաջին հաջողությունը եղել է 1734 թվականի օգոստոսին Շիրվանի վերադարձը Շամախի մայրաքաղաքով, որից հետո պարսկական զորքերը շարժվեցին դեպի արևմուտք և պաշարեցին Գանձակը։ Գանձակի տասնչորսհազարանոց կայազորը ապահովեց քաղաքի պաշտպանությունը։ Այն բանից հետո երբ Թահմասփ-խան Ջալայերը ցրեց օսմանյան զորքերը դեպի հարավ-արևելք Նադիրը շարժվեց դեպի արևմուտք և ևս մեկ խորտակիչ հարված հացրեց օսմանյան բանակին։

Ավարստանի հյուսիսային լեռներում ձմեռելը սարսափելի կլիներ այդ պատճառով Նադիրը որոշեց թեքվել դեպի արևմուտք և պաշարել Գանձակը, որտեղ նա կենտրոնացրել էր ուժերը և ցանկանում էր անսպասելի կերպով գրավել այն։ Պարսկական հրետանին անհամեմատ թույլ էր, այն հիմնականում կազմված էր դաշտային մարտկոցներից, որոնք չնայած արֆյունավետ էին դաշտային մարտերում, սակայն գրեթե անզոր էին քաղաքային պարիսպների դեմ։

Այդ պատճառով Նադիրը ցանկացավ սակրավորների միջոցով պարիսպների տակ փորելով հասնել միջնաբերդ, սակայն թուքերը ժամանակին հետախուզական տվյալներ ստացան պարսիկների մտադրությունների մասին։ Թուրքերը սկսեցին հանդիպակաց թունել փորել և ստորգետնյա տարածքում ձեռնամարտ եղավ։ Պարսիկները կարողացան պայթեցնել վեց լիցք, սպանեցին 700 օսման զինվոր տալով 30-ից 40 զոհ, սակայն չկարողացան հասնել միջնաբերդի պարսպին, որտեղ էլ ապաստանեցին թուրքերը։

Նադիրը նաև պաշարեց Երևանը և Թբիլիսին ստիպելով Ստամբուլին կիրառել համարժեք քայլեր` Քյոպրյուլյու փաշայի գլխավորությամբ Կովկաս ուղարկվեց 50000 հեծյալ, 30000 ենիչեր և 40 թնդանոթ։

Մարտեր Եղվարդում
----------------

Հիմնական հոդված՝ Մարտեր Եղվարդում
Եղվարդում Նադիր շահի հաղթանակը թույլ չտվեց Ղրիմի թաթարներին միանալ օսմանյան բանակին:
Նադիրը պաշարելով շրջանի մի շարք կարևոր քաղաքներ և ամրոցներ սպասում էր Քյոփրյուլյու փաշայի բանակին։ Տեղեկանալով նրա գալու մասին Նադիրը 15 000 զինվորներով շարժվեց արևմտյան ուղղությամբ, որպեսզի թուրքերին հանկարծակիի բերի։ Մինչև պարսկական հիմնական 40 000-անոց բանակը կժամաներ Նադիրը չնայած թվային մեծ անհավասարությանը (4-5 անգամ) ջախջախեց թուրքերին և վերջապես ստիպեց Ստամբուլին ճանաչելով Կովկասի և հարակից շրջանների վրա պարսկական գերակայությունը խաղաղություն կնքել։

Եղվարդի մոտ թուքերի ջախջախումը նաև թույլ չտվեց ղրիմի թաթարների 50 000-անոց բանակին միավորվել օսմանյան ուժերի հետ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Moghtader, Gholam-Hussein(2008). *The Great Batlles of Nader Shah*,p. 59. Donyaye Ketab
2. 1 2  Axworthy, Michael(2009). *The Sword of Persia: Nader Shah, from tribal warrior to conquering tyrant*,p. 203. I. B. Tauris

Գրականություն
-------------

* Michael Axworthy, *The Sword of Persia: Nader Shah, from Tribal Warrior to Conquering Tyrant* Hardcover 348 pages (26 July 2006) Publisher: I.B. Tauris Language: English ISBN 1-85043-706-8
* Moghtader, Gholam-Hussein(2008). The Great Batlles of Nader Shah, Donyaye Ketab
* Ghafouri, Ali(2008). History of Iran’s wars: from the Medes to now, Etela’at Publishing