**Նյույորքյան պիցցա** կամ **Պիցցա` նյույորքյան ձևով** (անգլ.՝ New York-style pizza), մեծ կտորներով, բարակ կեղևով պիցցա։ Այս պիցցաները լայն պատառներով հաճախ վաճառվում են ճանապարհներին:։ Նյու Յորքի ոճով պիցցան ունենում է բավական փափուկ կեղև, որի ծայրերը խրթխրթան են, և դրանք ուտելիս հարկավոր է կիսով չափ ծալել։ Այս ոճը ծագել է Նյու Յորքում 1900-ական թվականների սկզբին և այսօր օգտագործվում է Նյու Յորքի, Նյու Ջերսիի և Կոնեկտիկուտի նահանգներում։

Պատմություն
-----------

Ամերիկայում առաջին պիցցերիան հիմնադրվել է Նեապոլից ներգաղթած և Նյու Յորքի *Փոքր Իտալիա* թաղամաս բնակություն հաստատած Ջենարո Լոմբարդին, 1905 թվականին։ 1897 թվականին Լոմբարդին բացել էր մթերային խանութ և դրանից ութ տարի անց Նյու Յորք նահանգում պիցցա վաճառելու արտոնագիր է ստացել։ Նրա գործընկեր` Անտոնիո Տոտոննո Պերոն, սկսել է պիցցա պատրաստել, որի մեկ կտորը հինգ ցենտով է վաճառել։ 1924 թվականին Տոտոննոն հեռացել է Լոմբարդիից և Քոնի կղզում բացել իր սեփական պիցցերիան, որն անվանել է «Տոտոննոյի» *(անգլ.՝ Totonno`s*):

Նյու Յորքի առաջին պիցցերիաները օգտագործել են ածուխով տաքացվող աղյուսե վառարաններ, իսկ պիցցայի պատրաստման համար պանրի շերտի վերևից սոուս էին լցնում։ 2010 թվականին Նյու Յորքում գործել է ավելի քան 400 պիցցերիաներ մի քանի հարյուր տեսակի պիցցաներով։

Բնորոշում
---------

Նյույորքյան ձևով պիցցայի բաղադրիչները
Նյու Յորքի ոճով պիցցան ավանդաբար պատրաստվում է ձեռքով։ Այն բաղկացած է բաց գույնի խմորից, տոմատի սոուսից և մոցարելա տեսակի պանրից, իսկ լրացուցիչ լցոնները ավելացվում են պանրի վրայից։ Պիցցաները մեծ են` մոտ 45 սմ տրամագծով, և սովորաբար բաղկացած են 8 կտորից։ Այս մեծ, լայն կտորները հաճախ ուտում են որպես ֆասթֆուդ կամ որպես «փողոցային խորտիկ»։ Այն կարող է նաև ձեթով լցված լինել և պարունակել ամենատարբեր լցոններ։

Նյույորքյան պիցցան իր տարբերակիչ կեղևը ստանում է խմորի համար օգտագործվող ալյուրում գլյուտենի՝ *սնձանի* (լատին․՝ gluten) բարձր պարունակության շնորհիվ։ Հանքանյութերը, որոնք պարունակվում են նյույորքյան ջրում, նույնպես ավելացվում են խմորի մեջ՝ պիցցային տալով բնորոշ համ։

Պիցցայի համար տիպիկ համեմունքներ են խնկածաղիկը, քերած պարմեզան պանիրը, սխտորի փոշին և չորացրած չիլի պղպեղի կտորները։

Տարածաշրջանային տարբերություններ
--------------------------------

Նյույորքյան պիցցան առավել տարածված է Նյու Յորքում, Նյու Ջերսիում և Կոնեկտիկուտում՝ հյուսիսարևելյան տարածաշրջանում։ Այս շրջանից բացի շատ պիցցաներ կարելի է բնութագրել որպես նյույորքյան` ներառյալ այնպիսի խոշոր ընկերությունների արտադրանքներ, ինչպիսին է Pizza Hut-ը։

Պատկերասրահ
-----------

* Նյույորքյան պիցցան պիցցայանոցումՆյույորքյան պիցցան պիցցայանոցում
* Նյույորքյան պիցցան տարբեր լցոններովՆյույորքյան պիցցան տարբեր լցոններով
* Նյույորքյան պիցցայի տեսակներՆյույորքյան պիցցայի տեսակներ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Пицца нью-йоркского стиля — Карта знаний». *kartaslov.ru*. Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 19-ին.
2. ↑  Otis, Ginger Adams (2010). «New York City 7» (անգլերեն). ISBN 978-1741795912.
3. ↑  «TOROPOMODORO». *2013-2020 VATIKAM* (ռուսերեն). 2017 թ․ օգոստոսի 22. Արխիվացված է օրիգինալից 2020-07-15-ին. Վերցված է 2020-07-18-ին.
4. ↑  Swerdloff, Alex (2016 թ․ մարտի 14). «What the Price of a Slice of Pizza Can Tell You About New York». *Munchies.vice.com* (անգլերեն).
5. 1 2  *Jackson, Kenneth T.; (et al.) (2010).* (անգլ.)
6. 1 2  262588213843476. «Открыл собственную пиццерию». *Gist* (անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 19-ին. `{{cite web}}`: `|last=` has numeric name (օգնություն)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պիցցա բառապաշար։ Պիցցա պայմանների սահմանումներ|Նյու Յորքի ոճով պիցցա
* «Ինչ է New York Style Պիցցա». *hy.hiloved.com*. Դեւորահ Լեւ Տով.
* «Jeff Varasano's NY Pizza Recipe». *www.varasanos.com* (անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 16-ին.
* «How to Make New York–Style Pizza at Home». *slice.seriouseats.com* (անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 16-ին. `{{cite web}}`: Text "The Food Lab" ignored (օգնություն)
* «История пиццы: как появился съедобный символ Италии > WowItaly». *WowItaly* (ռուսերեն). 2018 թ․ ապրիլի 27. Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 16-ին.

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Պիցցա՝ նյույորքյան ձևով** կատեգորիայում։ |