**Անկախության այգի** (եբրայերեն՝ גן העצמאות‎, *Gan ha-Atsma'ut*), քաղաքային այգի՝ սահմանափակված կենտրոնական Երուսաղեմի Արգոն, Գևորգ արքա, Հիլել և Մենաշե Բեն Իսրայել փողոցներով։ Այն Երուսաղմի` մեծությամբ երկրորդ այգին է։

Անկախության այգին 2007 թվականին

Պատմություն
-----------

Այգին հիմնադրվել է Երուսաղեմի հիմնական մուսուլմանական գերեզմանատան՝ Մամիլայի արևմտյան մասից վեր։ Վերջինս հիմնադրվել է մեր թվարկության 7-րդ դարում։ Մուհամմեդ մարգարեի հետևորդներից մի քանիսը, ինչպես նաև Սալահ ադ-Դինի զինվորներից շատերը, թաղված են Մամիլայում։ Այն Պաղեստինի ամենամեծ մուսուլմանական գերեզմանատունն է։

Առյուծի քարանձավը Անկախության այգում
1948թ․-ի պատերազմից հետո գերեզմանատունը ներառվել է Երուսաղեմի իսրայելական համայնքի կազմում։ 1950-ականներին գերեզմանատունը քանդվել է իսրայելական իշխանությունների կողմից։ 1967թ․-ին այնտեղ մնացել էին գերեզմանների նախնական քանակի 10%-ից էլ պակաս գերեզմաններ։

1964թ․-ին Երուսաղեմի քաղաքապետ Մորդեխայ Իշ-Շալոմը դիմեց Յաֆայի Քադիին և Շարիաթի վերաքննիչ դատարանի նախագահին՝ խնդրելով այնտեղ այգի կառուցելու թույլտվություն, որտեղ գերեզմանատան մի մասը պահպանվելու էր որպես պատմական հուշարձան։ 1966թ․-ին Երուսաղեմի հիմնադրամի կողմից այգին վերանվանվել է որպես Հարրի Ուիլֆի այգի։

Տարիների ընթացքում Երուսաղեմի հիմնադրամը այգում մի քանի քանդակներ է տեղադրել։ 1972թ․-ին ամերիկացի քանդակագործ Ռոբերտ Էնգմանի աբստրակտ բրոնզե քանդակը՝ «Օղակը», կանգնեցվել է այգու կենտրոնում գտնվող բնական ժայռերի վրա (հետագայում տեղափոխվել է այլ այգի)։ 2002թ․-ին Իսրայելի քանդակագործության մրցանակ ստացած Միքայել Գրոսի մինիմալիստական քանդակը՝ Թրեմորը 1983 թ․-ին տեղադրվել է այգու եզրի բլրի վրա։

Մամիլա Գերեզմանատունը, ներառյալ ներկայիս Անկախության այգին
Այգում գտնվում է *Առյուծի քարանձավը։* Հրեական, իսլամական և քրիստոնեական լեգենդները պնդում են որ իրենց հավատացյալների աճյունները թաղված են այնտեղ, և որ Աստծո կողմից ստեղծված առյուծը այնտեղ է մահացածներին պահպանելու համար։ Հրեական ավանդույթում նշվում է, որ Սելևկյան հույների կողմից սպանված հրեաների ոսկորները թաղված են այնտեղ։ Մուսուլմանները պնդում են որ Ալլահը Մամիլայի մուսուլմանական գերեզմանների մնացորդները տեղափոխել է մոտակա քարանձավ դրանք հրդեհից փրկելու նպատակով։ Քրիստոնյաները հավատում են, որ քարանձավում են գտնվում 614թ․-ին Սասանյանների կողմից սպանված վանակնների աճյունները։ Այգու ստորին մասում պահպանվել են 13-րդ դարի որոշ մուսուլմանական գերեզմաններ։

Այգին նաև համարվում է համասեռամոլների կողմից նախընտրելի վայրերից մեկը Երուսաղեմում և դարձել է բազմաթիվ ԼԳԲՏ միջոցառումների կենտրոն, ներառյալ ամենամյա հպարտության շքերթը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Independence Park (Gan Ha'atzmaut)". gojerusalem.com.
2. ↑  Jacobs, Daniel (1999). *Jerusalem: The Mini Rough Guide*. p. 130. ISBN 9781858285795.
3. ↑  Rosenthal, Morris (2006). "Jerusalem Parks - Gan for Dog Owners". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 4-ին. Retrieved 2022 թ․ փետրվարի 3.
4. ↑  Asem Khalidi (Spring 2009). "The Mamilla Cemetery: A Buried History". *Jerusalem Quarterly*. **37**.
5. ↑  Henry Cattan (1988). *The Palestine question* (Illustrated ed.). Taylor & Francis. p. 256. ISBN 9780709948605.
6. ↑  *Journal of Palestine studies, Volume 7, Issues 25-28*. Institute for Palestine Studies and Kuwait University. 1978. p. 194.
7. ↑  Rashid Khalidi (2011 թ․ հուլիսի 5). "Human Dignity in Jerusalem". *Jadaliyya*.
8. 1 2   Cemetery has no Sanctity, Haaretz
9. ↑  , park.aspx
10. 1 2  Peled, Ron. "2,000 Years Old Pool, Cemetery, Cave & more..."
11. ↑  *Fodor's Israel: 8th Edition*. 2011. p. 117.
12. ↑  "Independence Park". Արխիվացված է the original 2013 թ․ հունվարի 27-ին.