**Դեղերի տեսակներ**, դեղամիջոցների և այլ միացությունների մի շարք, որոնք ունեն նմանատիպ քիմիական կառուցվածքներ, գործողության նույն մեխանիզմը (այսինքն ՝ կապված է նույն կենսաբանական թիրախի հետ), գործողության հարակից եղանակ, կամ օգտագործվում են նույն հիվանդությունը բուժելու համար։

Դեղերի հիմնական դասակարգման համակարգը բաժանվում է 4 դասերի հիերարխիկ տիպով։ Օրինակ ՝ ֆիբրատները պատկանում են դեղերի քիմիական դասակարգմանը (ամֆիպաթիկ կարբոքսինաթթուներ), որոնք ունեն նույն ազդման մեխանիզմը (PPAR agonist) և օգտագործվում են նույն հիվանդությունների բուժման համար (աթերոսկլերոզ)։ Ոչ բոլոր PPAR ագոնիստներն են ֆիբրամատներ, ոչ բոլոր եռգլիցերիններն են PPAR ագոնիստներ, և ոչ բոլոր աթերոսկլերոզ բուժող դեղերն են եռգլիցերինների քանակը իջեցնող միջոցներ։

Դեղերի տիպերը հիմնականում սահմանվում են նախադեղի հիման վրա՝ ամենակարևորը և ամենաբնորոշ հիմնական հատկանիշով, այդ հատկանիշը օգտագործվում է համեմատության համար։

Համապարփակ համակարգում
----------------------

* Անատոմիական թերապևտիկ քիմիական համակարգում (ATC)-ամենատարածված դեղեր. Համատեղում է դասակարգումը օրգան համակարգի և թերապիայի,ֆարմակոլոգիական և քիմիական հատկությունների հիման վրա։
* Բժշկության համակարգված անվանակարգում(SNOMED)- ներառում է մի բաժին, որը նվիրված է դեղերի դասակարգմանը։

Քիմիական դասակարգում
--------------------

Դեղերի դասակարգման այս տիպը հիմնաված է քիմիական պատկերի և դասակարգում է իրենց քիմիական կառուցվածքի հիման վրա։ Դեղերի դասակարգում,որոնք հիմնված են քիմիական կառուցվածքի վրա ներառում են՝

* β-լակտամ հակաբիոտիկ
* Բենզոդիազեպին
* Սրտային գլիկոզիդ
* Ֆիբրատ
* Օփիոիդ
* Թիազիդային միզամուղ
* Ստերոիդ

Ազդեցության մեխանիզմ
--------------------

Այս դասակարգման տիպը ունի բիոքիմիական ծագում և դասակարգվում են ըստ իրենց բիոքիմիական թիրախի։ Տվյալ խմբի դեղերը ունեն ազդման նույն մոլեկուլյար մեխանիզմը և ազդում են հատուկ կենսաբանական թիրախի վրա։ Գործողության մեխանիզմը ներառում է նաև այդ կենսաբանական թիրախում գործունեության տեսակը։ Ըստ ընկալիչների վրա ազդեցության լինում են՝ ագոնիստ,անտագոնիստ, ինվերս ագոնիստ կամ մոդուլյատոր։ Ֆերմենտի թիրախին ունի ակտիվատոր և ինհիբիտոր։ Իոնային անցուղիների ակտիվատորներ կամ արգելակիչներ։ Դասակարգում ըստ ազդեցության մեխանիզմի՝ 

* 5-α- ռեդուկտազ ինհիբիտոր
* Անգիոտենզին II ռեցեպտոր անտագոնիստ
* ԱՓՖ ինհիբիտոր
* α-ադրեներգիկ ագոնիստ
* β-բլոկատր
* Դոֆամին ագոնիստ
* Դոֆամին անտագոնիստ
* Ինկրետին միմետիկ
* Ոչ ստորոիդային հակաբորբոքային դեղեր-ցիկլօքսիգենազ ինհիբիտոր
* Պրոտոնային- պոմպի ինհիբիտոր
* Ռենին ինհիբիտոր
* Ընտորղական գլյուկոկորտիկոիդների ընկալիչների մոդուլյատոր
* Սերոոնինի հետզավթման ընտրողական ինհիբիտոր
* Ստատին -β-հիդրօքսի β-մեթիլգլուտարի-CoA
* Խոլիներգիկ
* Դոֆամիներգիկ
* ԳԱԿԹերգիկ
* Սերոտերգիկ

Ազդեցության եղանակ
------------------

Այս դասակարգման տեսակակը ունի կենսաբանակն ծագում և դասակարգվում են իրենց առաջացրած անատոմիական և ֆունկցիոնալ փոփոխոիթյունների հիման վրա։ Դեղեր որոնք դասակարգվում են ընդհանուր ազդեցության եղանակների հիման վրա՝

* Միզամուղ կամ հակամիզամուղ
* Ինոտրոպ (դրական կամ բացասական)
* Քրոնոտրոպ (դրական կամ բացասական)
* Բրոխոլայնիչ
* Հակաայտուցային
* Հակաթրոմբային
* Հակասնկային
* Հակաբակտերիալ

Թերապևտիկ դասակարգում
---------------------

Այս դասկարգման համար հիմք է թե որ պաթոլոգիաների ժամանակ են օգտագործում դեղը։ Այս դասակարգման մեջ ներառված տեսակներն են՝

* Ցավազրկող
* Հակաբիոտիկ
* Հակակոագուլանտ
* Հակադեպրեսանտ
* Հակաուռուցքային
* Հակաէպիլեպտիկ
* Հակապսիխոտիկ
* Հակավիրուսային
* Սեդատիվ
* Հակադիաբետիկ
* Սրտանոթային

Ամալգամային դասակարգում
-----------------------

Բժշկական կարիքներից ելնելով որոշ դեղամիջոցներ ամալգամացվել են։ ՈՀՍԲԴ-ն առաջին օրինակն է։ Հակաբորբոքային դեղերի ավելի լայն դասը պարունակում է նաև ստերոիդային հակաբորբոքային դեղեր։ Ի սկզբանե այս խումբը կոչվել է հակաբորբոքային դեղեր, սակայն 1950ականներին կորտիկոստերոիդների հայտնաբերումից հետո, շրջանառության մեջ մտավ ՈՀՍԲԴ անվանումը։

Անվանման «հակաբորբոքային» հատվածը ցույց է տալիս ազդման մեխանիզմը, իսկ «ոչ ստերոիդ» հատվածը տարբերակում է այս խմբի դեղերը, մնացած խմբի դեղերից, որոնք նույնպես ունեն ազդման նույն մեխանիզմը։ Նմանատիպ օրինակ է նաև Հիվանդություն մոդիֆիկացնող հակառևմատիկ դեղամիջոցների խումբը, որում «հիվանդություն մոդիֆիկացնող»ը ցույց է տալիս ազդման մեխանիզմը, իսկ «հակառևմատիկ»-ը՝ ազդման թերապևտիկ սպեկտրը։

* Ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղեր (ՈՀՍԲԴ)
* Մոդիֆիկացված հակառևմատիկ դեղեր

Դասակարգման այլ համակարգեր
--------------------------

Գոյություն ունեն դասակարգման այլ տարբերակներ, օրինակ՝ կենսաբժշկական դասակարգման համակարգ, որոնք որոշվում են լուծելիության և աղիքների թափանցելիությոան հատկանիշներով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  World Health Organization (2003). *Introduction to drug utilization research* (PDF). Geneva: World Health Organization. էջ 33. ISBN 978-9241562348.
2. ↑  Mahoney A, Evans J (2008). «Comparing drug classification systems». *AMIA Annual Symposium Proceedings*: 1039. PMID 18999016.
3. ↑  Imming P, Sinning C, Meyer A (Oct 2006). «Drugs, their targets and the nature and number of drug targets». *Nature Reviews. Drug Discovery*. **5** (10): 821–34. doi:10.1038/nrd2132. PMID 17016423.
4. ↑  Buer JK (Oct 2014). «Origins and impact of the term 'NSAID'». *Inflammopharmacology*. **22** (5): 263–7. doi:10.1007/s10787-014-0211-2. hdl:10852/45403. PMID 25064056.
5. ↑  Buer JK (Aug 2015). «A history of the term "DMARD"». *Inflammopharmacology*. **23** (4): 163–71. doi:10.1007/s10787-015-0232-5. PMC 4508364. PMID 26002695.

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Drug names and classes». *PubMed Health*. United States National Library of Medicine. Վերցված է 2015 թ․ նոյեմբերի 7-ին.
* «Information by Drug Class». *Drug Safety and Availability*. United States Food and Drug Administration. Վերցված է 2015 թ․ նոյեմբերի 7-ին.