**Գեբելեյն** (արաբ․՝ الجبلين‎‎: *Երկու լեռներ*, եգիպ.՝ **Inerty** կամ **Per-Hathor**, հուն․՝ **Pathyris** or **Aphroditopolis**), հնագույն եգիպտական քաղաք, որը գտնվում է Նեղոսի ափին, մոտավորապես 40 կմ հեռավորության վրա հարավից՝ Թեբեից և Վադի-էլ-Գեդիդից։

Տեղանքի ժամանակակից անվանումը արաբերեն հնչում է որպես Նագա-էլ-Գերիրա արաբ․՝ الغريرة‎‎‎:

Հնագիտություն
-------------

Գեբելեյնը հայտնի է մեծ գերեզմանատնով, որը գոյություն է ունեցել մինչդինաստիական ժամանակաշրջանից մինչև Միջին թագավորություն։ Քաղաքի նկատմամբ հնագիտական հետաքրքրությունը հայտնվեց 18-րդ դարի սկզբին և այն ընդգրկվել է Բենուա դե Մայեի «Եգիպտոսի նկարագրություն» աշխատության մեջ։ Այն հնագիտական գտածոները, որոնք հայտնաբերվել են այստեղ, վաճառվում են հնությունների շուկայում և մտնում են Թուրինի, Կահիրեի, Բեռլինի, Լիոնի և Բրիտանական թանգարանների հավաքածուի մեջ։

### Մինչդինաստիական մումիաներ

Գեբելեյնում հայտնաբերվել են բադարյան մշակույթի վեց բնական մումիֆիկացված մարմիններ, որոնց մահը թվագրվում է մոտավորապես մ.թ.ա. 3400 թվական, այսինքն մինչև Եգիպտոսի մինչդինաստիական ժամանակաշրջանը։ Գեբելեյնական մումիաները պեղվել են անապատում 19-րդ դարի վերջին Ուոլլիս Բաջեմի կողմից.:

1901 թվականից մումիաները ցուցադրվել են Բրիտանական թանգարանի ցուցահանդեսների ժամանակ։

Հաթոր տաճար
-----------

Գեբելեյնում նույնպես պահպանվել են Հաթոր տաճարի (արևելյան թեքությամբ) փլատակներ` կավե աղյուսների և II-III դինաստիաների թագավորական ստելաների զարդատախտակների թվով։ Ներկայացվել են արձանագրություններ Երկրորդ անցումային շրջանի կառավարիչների մասին, ներառյալ Դեդումոս II-ի ստելայի, Ջուդատկար Մոնտեմսաֆի քարի և Սեկեմտաու անունով կառավարչի ստելայի վրա։ Հիքսոսների կառավարիչները նույնպես հիշատակվում են ինչպես օրինակ Ապոպի I-ը և Հիանը։

Ուշ ժամանակաշրջանի գտածոները ներառում են քահանայապետ Ամոն Մենհեպերի և նրա կողակից Իսետեմհեբի անուններով աղյուսներ։ Հնարավոր է, որ աղյուսը ստացվել է նավահանգստից, որը սահմանակից է տաճարին։ Պտղոմեոսի դարաշրջանից պահպանվել են Պտղոմեոս VIII Էվերգետ II-ի արձանից բեկորներ։

Պտղոմեոսի ժամանակաշրջան
-----------------------

Պտղոմեոս VI Ֆիլոմետորի կառավարման տարիներին Գեբելեյնում գոյություն է ունեցել ռազմական ճամբար, որի արդյունքում մ.թ.ա. 186 թվականին տեղի է ունեցել Թեբեի ապստամբությունը։ Ճամբարը ոչնչացրել են ապստամբները մ.թ.ա. 88 թվականին, իսկ տեղանքում մարդիկ նույն մասշտաբով չեն բնակվել։ Հարյուրավոր դեմոտիկական և հունական պապիրուսներ և օստրակոններ, որոնք պատկանում էին զինծառայողներին և տեղի տաճարին, հայտաբերվել են 1890-1930 թվականների ավերակների ժամանակ։ Այստեղ ներառված է Հորոսի վարձկանի, Նեհոտեսի որդու և Դրիտոնի հեծյալի արխիվը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Encyclopedia of the archaeology of ancient Egypt. — London: Routledge, 1999. — С. 338. — 938 с. — ISBN 0415185890
2. ↑  «Gebelein human mummy, 3400 BC». British Museum. Վերցված է 2010 թ․ հունիսի 5-ին.
3. ↑  «Cosmetic-box, Graeco-Roman». British Museum. 2010 թ․ մայիսի 14. Վերցված է 2010 թ․ հունիսի 5-ին.
4. ↑  *Mascrier, Jean Baptiste Le & de Maillet, Benoit* Description de l'Egypte / Louis Genneay. — 1735.
5. ↑  *E. A. Wallis (Ernest Alfred Wallis) Budge* By Nile and Tigris, a narrative of journeys in Egypt and Mesopotamia on behalf of the British museum between the years 1886 and 1913. — London, J. Murray, 1920. — 562 с.
6. ↑  Maev Kennedy (1987 թ․ հոկտեմբերի 14). «Ancient Egyptian given new lease of life: Maev Kennedy goes down among the dead men at the British Museum to see a mummy made up». *The Guardian (London)*. `{{cite news}}`: More than one of `|author=` and `|last=` specified (օգնություն)
7. ↑  *Porter, Bertha; Moss, Rosalind* Topographical Bibliography of Ancient Egyptian Hieroglyphic Texts, Reliefs and Paintings, V Upper Egypt : Sites. — Griffith Institute, 2004. — Т. V.
8. ↑  *J. G. Manning* Land and Power in Ptolemaic Egypt: The Structure of Land Tenure. — Cambridge University Press, 2003.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Եգիպտական գտածոները Լիոնի դե Կոնֆլյուանս թանգարանում
* Եգիպտական Gebelein գտածոները Բրիտանական թանգարանում, Լոնդոն

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Գեբելեյն» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4804217-1 · LCCN: sh95005751 · SUDOC: 137926618 |

 |