*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Բարսեղյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*
 Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հովհաննես Բարսեղյան (այլ կիրառումներ)

**Հովհաննես Խաչատուրի Բարսեղյան** (1920, հոկտեմբերի 25, գ. Մաստարա - օգոստոսի 2, 2014, Երևան), հայ լեզվաբան, բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1981), պրոֆեսոր (1982), ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1970), Պողոսյան մրցանակակիր (2002), Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի շքանշանի ասպետ (2010)։

Կրթություն
----------

Ավարտել է Մաստարայի յոթնամյա և Թալինի միջնակարգ դպրոցները։ 1938 թ. ընդունվել է ԵՊՀ լեզվագրական ֆակուլտետ։ 1941 թ. 4-րդ կուրսից զորակոչվել է բանակ, մասնակցել Հայրենական Մեծ պատերազմին։ Երրորդ անգամ ծանր վիրավորվելուց հետո 1943 թ. զորացրվել է, շարունակել ուսումնառությունը և 1944 թ. ավարտել համալսարանը։ 1945-1948 թթ. սովորել է ԵՊՀ ասպիրանտուրայում։

Աշխատանքային գործունեություն
----------------------------

1952 թ. պաշտպանել է թեկնածուական, 1981 թ.՝ դոկտորական ատենախոսություն։ 1955 թ. նրան շնորհվել է դոցենտի, իսկ 1984 թ.՝ պրոֆեսորի կոչում։

1946-1948 թթ. Հովհաննես Բարսեղյանը եղել է ԵՊՀ հայոց լեզվի ամբիոնի, այնուհետև՝ մինչև 1958 թվականը, Երևանի հեռակա պետական մանկավարժական ինստիտուտի հայոց լեզվի ամբիոնի դասախոս։ 1958 թ. նա կրկին տեղափոխվել է ԵՊՀ և 1969 թ. ընտրվել հայոց լեզվի ամբիոնի վարիչ։ 1977-1985 թթ. եղել է բանասիրության ֆակուլտետի դեկան, 1985-1990 թթ.՝ հայոց լեզվի պատմության ամբիոնի հիմնադիր-վարիչ։

Աշխատություններ
---------------

Բարսեղյանը հեղինակ է մի քանի տասնյակ գիտական հոդվածների, ավելի քան 20 մենագրության, այդ թվում՝ «Արդի հայերենի բայի և խոնարհման տեսություն» (Երևան, 1953), «Մանուկ Աբեղյանի հինգ հոլովի տեսությունը և նրա հին ու նոր քննադատությունները» (Երևան, 1967), «Հայերենի խոսքի մասերի տարբերակման տեսությունները» (Երևան, 1975), «Հայերենի խոսքի մասերի ուսմունքը» (Երևան, 1980)։ Սկսած 1964 թ. նրա խմբագրությամբ, լրացումներով ու մեկնություններով պարբերաբար լույս է տեսնում «Տերմինաբանական ուղեցույցը» (վերջինը՝ Երևան, 2006)։

Ականավոր գիտնականը և դասախոսը պրոֆեսորներ պատմաշխարհագետ, պատմական գիտությունների դոկտոր, Թադևոս Խաչատուրի Հակոբյանի և պատմաբան, աղբյուրագետ, պատմական գիտությունների դոկտոր Ստեփան Տիգրանի Մելիք-Բախշյանի հետ համահեղինակ է «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» հնգհատորյա կոթողային աշխատությունը (Երևան, 1986-2001), որը, փաստորեն, հենց Պատմական Հայքի տեղանունների գրեթե ամբողջական բառարանն է։ Գործընկերների վախճանվելուց հետո պրոֆեսոր Բարսեղյանն է խմբագրել ու հրատարակության պատրաստել հիշյալ բառարանի վերջին երկու ստվարածավալ հատորները։ 2003 թ. այդ եզակի բառարանն արժանացել է ՀՀ Նախագահի մրցանակի։

Հովհ.Բարսեղյանի համահեղինակությամբ են կազմվել հանրակրթական դպրոցի 4-րդ (Երևան, 1970) և 5-7-րդ (Երևան, 1965) դասարանների «Հայոց լեզու» դասագրքերը։

Բարսեղյանը 1969-1972 թթ. եղել է ԵՊՀ կուսկոմիտեի առաջին քարտուղար։ 1955 թվականից նա կատարել է ՀԽՍՀ Մինիստրների խորհրդին առընթեր տերմինաբանական կոմիտեի, իսկ 1992 թվականից ՀՀ կառավարությանն առընթեր լեզվի պետական տեսչության հայերենի բարձրագույն խորհրդի գիտքարտուղարի պարտականությունները։

Պարգևներ և կոչումներ
--------------------

1970 թ. Հովհաննես Բարսեղյանն արժանացել է ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործչի կոչման։ Պարգևատրվել է «Պատվո նշան» (1981), Հայրենական Մեծ պատերազմի II աստիճանի (1985) շքանշաններով, «Մովսես Խորենացի» և բազմաթիվ այլ մեդալներով։ Պողոսյան մրցանակակիր (2002), Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի շքանշանի ասպետ (2010)։

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Հայագիտության մերօրյա հսկան. Հովհաննես Բարսեղյան» հոդվածը «Ազգ» օրաթերթում Archived 2010-11-08 at the Wayback Machine.
* «Ուղղագրական-ուղղախոսական, տերմինաբանական բառարան», Հովհաննես Խաչատուրի Բարսեղյան։ «Լույս» Հրատարակչություն, Երևան, 1973։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան։ Թ.Խ. Հակոբյան, Ստ.Տ. Մելիք-Բախշյան, Հ.Խ. Բարսեղյան։ Հատորներ 1-5։ Երևանի Համալսարանի Հրատարակչություն, Երևան, 1986-2001։
2. ↑  Տե՛ս նաև՝ **Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան:** Թ.Խ. Հակոբյան, Ստ.Տ. Մելիք-Բախշյան, Հ.Խ. Բարսեղյան։ Հատորներ 1-5։ Համացանցային տարբերակ։ Nayiri Imaged Dictionary Browser. Այս ելեկտրոնային բառարանը հովանաւորած է «Գալուստ Կիւլպէնկեան» Հիմնարկութիւնը։
3. ↑  "Պողոսյան մրցանակ - Հովհաննես Բարսեղյան". Արխիվացված է the original 2021 թ․ փետրվարի 4-ին. Retrieved 2021 թ․ հունվարի 27. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  Հ. Խ. Բարսեղյանին Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի շքանշանով պարգևատրելու մասին

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
«Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի շքանշան» ասպետների ցանկ Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի շքանշան |
| --- |
|  |
| 2008 թվական | Սերգեյ Մերգելյան • Հրայր Հովակիմյան • Արթուր\_Չիլինգարով  • Յուրի Վարդանյան  • Պերճ Զեյթունցյան |  |
|  |
| 2009 թվական | Նիկոլայ Նիկողոսյան • Արմեն Թախտաջյան • Վահրամ Ներսիսյանց • Զավեն Եկավյան • Ալլա Պուգաչովա • Գարեգին Բ |
|  |
| 2010 թվական | Զորի Բալայան • Թորգոմ Մանուկյան • Էդուարդ Թադևոսյան • Հովհաննես Չեքիջյան •Սերգեյ Լավրով • Հովհաննես Բարսեղյան • Սվետլանա Նավասարդյան • Մուրադ Մուրադյան |
|  |
| 2011 թվական | Վիլեն Գալստյան • Վիկտոր Յանուկովիչ • Արթուր Մեսչյան • Գրիգոր Գուրզադյան •Սամվել Կարապետյան • Ռոպեր Հատտէճեան • Ռուբեն Վարդանյան • Օֆելյա Համբարձումյան • Ռուբեն Մաթևոսյան • Ալեն Ժյուպե • Պատրիարք Կիրիլ |
|  |
| 2012 թվական | Զարեհ Խրախունի • Արշակ Պետրոսյան |
|  |
| 2013 թվական | Վարդուհի Վարդերեսյան • Նորայր Առաքելյան • Տիգրան Իզմիրլյան |
|  |
| 2014 թվական | որևէ մեկը չի պարգևատրվել |
|  |
| 2015 թվական | Մեծի Տանն Կիլիկիո Կաթողիկոս Ն. Ս. Օ. Տ.Տ Արամ Ա |
|  |
| Պորտալ:Հայաստան |

 |


|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | AV Production |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| ՀԳՀԳ: 8844 · GND: 1158783256 · ISNI: 000000008243833X · LCCN: n78042479 · NTA: 074841394 · SUDOC: 153053763 · VIAF: 60337344 · WorldCat VIAF: 60337344 |

 |

 |