**Ֆյոդոր Տրոֆիմովիչ Զվերև** (անգլ.՝ Fyodor Zverev, սեպտեմբերի 20, 1890(1890-09-20), Նաուրսկայա (ստանիցա, Նաուրսկի շրջան), Թերեքի մարզ, Ռուսական կայսրություն - հունվարի 16, 1938(1938-01-16), Բեյրութ, Լիբանան), ռուս ռազմական օդաչու, Ռուսաստանի կայսերական բանակի կապիտան։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակից,Order of St. George, 1st class with star and sash 4 Սուրբ Գեորգի IV աստիճանի շքանշանի ասպետ (1917)։ Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո ծառայել է կամավորական, Դոնի և Վրանգելի ռուսական բանակներում, որտեղ ստացել է գնդապետի կոչում։ Գաղթել է Կոստանդնուպոլիս, ապա Բեյրութ։

Կենսագրություն
--------------

Ֆյոդոր Զվերևը ծնվել է 1890 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Տերսկի շրջանի Նաուրսկայա գյուղում `ուղղափառ կազակների ընտանիքում։ Կրթություն է ստացել Վլադիկավկազի իսկական դպրոցում, որն ավարտել է 1909 թվականին։ Այն ավարտելուց հետո սովորել է նաև Կազանի ռազմական դպրոցում մինչև 1911 թվականը։ 
Ֆյոդոր Զվերևը 1911 թվականի օգոստոսի 6-ին Տերսկի կազակական բանակի Գորսկո-Մոզդոկ 1-ին գնդի կոռնետի կոչումով դպրոցից ազատվել է։

Ռազմական գործունեություն
------------------------

Ֆյոդոր Զվերևը 1913 թվականի սեպտեմբերի 14-ին Զվերևը նշանակվել է 5-րդ հարյուրի կրտսեր սպա։ Նա 1914 թվականի հոկտեմբերի 5-ին ստացել է զորամասի հրամանատարի պաշտոնը։ 1915 թվականի մարտի 23-ից օգոստոսի 16-ը դասընթացներ է անցել Սևաստոպոլի ռազմական ավիացիոն դպրոցում։ 1915 թվականի ապրիլի 17-ին ստացել է ռազմական օդաչուի կոչում։ Զվերևը մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի օդային մարտերում։ 1915 թվականի սեպտեմբերի 12-ին նա ստանձնել է 1-ին կորպուսի ավիացիոն ջոկատի կրտսեր սպայի պաշտոնը, իսկ հաջորդ տարվա հունիսի 17-ին դարձել 4-րդ կործանիչ ավիացիոն ջոկատի ղեկավար։ 1917 թվականի ապրիլի 10-ին Ֆյոդոր Զվերևը ստացել է շտաբի կապիտանի կոչում։ Նույն տարվա հոկտեմբերի 3-ին նա ստանձնել է Սանկտ Պետերբուրգի պաշտպանության համար ավիացիոն ստորաբաժանման հրամանատարի օգնականի պաշտոնը, իսկ նույն ամսվա 16-ին՝ կապիտանի պաշտոն։ 1918 թվականի հունվարի 2-ին դարձել է Կովկասյան ավիացիոն 4-րդ ջոկատի ռազմական օդաչու։

Ծառայության ուղի
----------------

Ֆյոդոր Զվերևը 1918 թվականի մայիսի 30-ին հեռացվել է աշխատանքից, որից հետո անցել է կամավորական բանակի շարքերը, որտեղ երեք ամիս ծառայելուց հետո ՝ սեպտեմբերի 3-ին, ստանձնել է Աստրախանի ավիացիոն դիվիզիայի 1-ին ավիացիոն ջոկատի հրամանատարի պաշտոնը։ Նա ծառայության է անցել Դոնի բանակում, որտեղ 1919 թվականի մարտի 1-ին ղեկավարել է Դոնի 4-րդ ավիացիոն ջոկատը։ 1920 թվականին ծառայել է Վրանգելի ռուսական բանակում, որտեղ որոշ ժամանակ գտնվել է Գերագույն գլխավոր հրամանատարի շտաբի հերթապահ գեներալի տրամադրության տակ, ապա հուլիսի սկզբին տեղափոխվել օդաչուների պահեստ։ 1920 թվականի օգոստոսի 17-ին Ֆյոդոր Զվերևը դարձել է 6-րդ ավիացիոն ջոկատի ավագ սպա և շուտով կցվել ավիացիայի ղեկավարի աշխատակազմին։ 1920 թվականի օգոստոսի 24-ին ռազմական գերազանց գործողությունների համար Ֆյոդոր Տրոֆիմովիչը ստացել է ռազմական սերժանտ մայորի կոչում։ Դրանից 6 օր անց ՝ օգոստոսի 30-ին, նաև ռազմական ծառայությունների համար արժանացել է գնդապետի կոչման։

Աշխատանքային գործունեություն
----------------------------

Ֆյոդոր Զվերևը *Սցեգեդ* նավով տարհանվել է Ղրիմից։ Արտագաղթի ժամանակ նա ապրում էր Կոստանդնուպոլսում։ 1923 թվականին տեղափոխվել է Մեծ Լիբանան, ապրել է Բեյրութի կազակական գյուղում։ Մեծ Լիբանանում ապրելիս նա աշխատել է որպես մեխանիկ, գծագրող՝ Ֆրանսիայի Գլխավոր շտաբում, և որպես պաշտոնյա՝ քաղաքային վարչակազմում։ Եղել է նաև Սիրիայում և Լիբանանում Ռուսաստանի ռազմական հաշմանդամների միության պատվավոր անդամ և վերահսկիչ հանձնաժողովի նախագահ։ 1920-ական թվականներից Լիբանանում, որն այն ժամանակ ֆրանսիացիների կողմից պարտադրված տարածք էր, գոյություն ուներ կազակ գաղթականների տարածքային կազմակերպություն ՝ Բեյրութ գյուղ (Բեյրութի կազակների խումբ)։ 1925 թվականին նա դարձել է Փարիզում կենտրոնացած կազակական միության քսանութերորդ անդամը։ Զվերևը այս գյուղի ղեկավարն էր մինչև 1938 թվականը։

Մահ
---

Ֆյոդոր Տրոֆիմովիչ Զվերևը մահացել Է 1938 թվականի հունվարի 16-ին Բեյրութում։ Նրա կինը Մարիա Վլադիմիրովնան (Պրասոլով) էր, (1890 - 1972 թվականներ Նոյեմբերի 21, Բեյրութ)։

Մրցանակներ
----------

Ֆյոդոր Տրոֆիմովիչ Զվերևին շնորհվել են հետևյալ մրցանակները․

* Order of St Stanislav 1st Սուրբ Ստանիսլավ III աստիճանի շքանշաններով `թրերով և աղեղով (1915 թվականի սեպտեմբերի 2-ի Բարձրագույն շքանշան)
* Annenorden 2Սուրբ Աննա IV աստիճանի շքանշան `«  Արիության համար» մակագրությամբ (1915 թ. հոկտեմբերի 19-ի Բարձրագույն շքանշան)
* Սուրբ Աննա III աստիճանի շքանշաններ թուրով և աղեղով (1915 թվականի դեկտեմբերի 14-ի կայսերական հրաման)
* Սուրբ Ստանիսլավ II աստիճանի շքանշան ՝ թրերով (Կայսերական կարգ, փետրվարի 7, 1917 թվական)
* Order of St. George, 1st class with star and sash 4Սուրբ Գևորգի IV աստիճանի շքանշան (1917 թվականի մարտի 4-ի հրաման բանակի և նավատորմի համար) - «այն փաստի համար, որ մարտի 15-ից մարտի 15-ը Նարոչ-Վիշնևսկոյե լճերի մոտ մարտի 15-ին կայացած մարտերում նա օդային հետախուզություն է իրականացրել տարածքում անվանումով լճերը և Սվենթսիանիի հրվանդանը և, չնայած ուժեղ կրակին, որը հարմարանքում 57 անցք և շարժիչի որոշ անսարքություն առաջացրեց, ավարտեց խնդիրը և հայտնաբերեց հրետանայինով հետիոտնային բրիգադի տեղաշարժը, ինչը մեծ նշանակություն ուներ 2-րդ բանակի հրամանատարի համար »։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  aviator։ «Зверев Федор Трофимович»։ *Российская авиация* (ru-RU)։ Վերցված է 2020-11-24
2. ↑  «Зверев Федор Трофимович - русский военный летчик Первой мировой войны - Красные соколы. Русские авиаторы летчики-асы 1914 - 1953. Russian Fighter Aces of 1914 - 1953»։ *airaces.narod.ru*։ Վերցված է 2020-11-24
3. ↑
4. ↑  «Кают-компания и казачья станица Бейрутская»։ *pravfond.ru*։ Վերցված է 2020-11-21

Գրականություն
-------------

* «Aviatory, kavalery ordena Sv. Georgii︠a︡ i Georgievskogo oruzhii︠a︡ perioda Pervoĭ mirovoĭ voĭny 1914-1918 godov : biograficheskiĭ spravochnik»։ Rosspėn։ 2006։ Վերցված է 2020-11-24
* Pulʹkin, M. V., Пулькин, М. В,։ «Samosozhzhenii︠a︡ staroobri︠a︡dt︠s︡ev : (seredina XVII-XIX v.)»։ Վերցված է 2020-11-24

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Ֆյոդոր Զվերև** կատեգորիայում։ |