**Մարի-Ժաննա Ռիկկոբոնի** (ֆր.՝ Marie Jeanne Riccoboni, հոկտեմբերի 25, 1713(1713-10-25), Փարիզ - դեկտեմբերի 7, 1792(1792-12-07), Փարիզ), ֆրանսիացի դերասանուհի և գրող։

Կենսագրություն
--------------

Տրուա քաղաքից է։ Նրա հայրը նրա ծնվելուց կարճ ժամանակ անց մեղադրվել է երկքաղաքացիության համար և ստիպված է եղել վերադառնալ առաջին կնոջ մոտ, իսկ մայրը երեխային տվել է վանքի որբանոց, որտեղ նա պետք է միանձնուհի դառնար։ Մարի Ժաննան, սակայն, 1728 թվականին (14 տարեկանում) հրաժարվել է կուսակրոնություն ընդունել և վերադարձել է մոր մոտ, որի հետ հարաբերությունները չափազանց բարդ են եղել։

Դերասան Անտոնիո Ռիկկոբոնին (դերասան և դրամատուրգ Լյուդովիկո Ռիկոբոնիի որդին) և Մարի-Ժաննան ամուսնացել են 1734 թվականի հուլիսի 7-ին։ Այդ ժամանակ էլ նա մուտք է գործել թատրոն (նրա դեբյուտը տեղի է ունեցել 1734 թվականի օգոստոսի 23-ին), չնայած նա, ըստ քննադատների լուրջ բեմական տաղանդ չի ունեցել։ Ամուսնուց բաժանվելուց հետո` նա հեռացել է թատրոնից 1761 թվականին։ Երբ հրապարակվել են նրա առաջին՝ «L'histoire du marquis de Cressy» (1758) և «Les lettres de Julie Catesby» (1759) գործերը, «Դունսիադեում» Պալիսոն հերքել է, որ դրանք պատկանում են կնոջ գրչին։

Մարի-Ժաննա Ռիկկոբոնիի այլ գործերից են «Les lettres de miss Fanny Butter», «Ernestine», «Amélie» (Հենրի Ֆիլդինգի հանրահայտ վեպի վերափոխումը), «Marianne», «Histoire de miss Jenny Level» (1764), «Lettres d’Adélaide de Dammartin à M-r le Comte de Rancé» (1766), «Lettres d’Elisabeth-Sophie de Vallière à Louise Hortense de Canteleu» (1772), «Lettres de milord Rivers à sir Charles Cardignan» (1777), «Recueil de pièces et d’histoires» (1783): Լագարպը բազմիցս գովաբանել է «գրողի պատկերած տեսարանների նրբությունն ու նրբագեղությունը, նրա միտքը, նրա վանկի նրբագեղությունն ու ճշգրտությունը»։ Չնայած Ռիկկոբոնիի գրական փառքին և Դիդերոյի և Գրիմի նման հայտնի գրողների հետ նրա մտերմությանը, գրողի նյութական վիճակն անկայուն էր, և հեղափոխական ժամանակաշրջանում, երբ նա կորցրել է արքունիքից իրեն նշանակված կենսաթոշակը, դրությունը նույնիսկ աղետալի է դարձել։ Նա մահացել է իր ընկերուհու՝ Թերեզայի ձեռքերում, ում կտակել է իր փոքրիկ ունեցվածքը։

Համարվում է, որ նա նմանակել է Ռիչարդսոնի «պատմական վեպերը»։ Ըստ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարանի գնահատականի՝ ժամանակակից ընթերցողի վրա «Ռիկկոբոնիի ստեղծագործությունները, որոնք զուրկ չեն հետաքրքրությունից, տհաճ տպավորություն են թողնում` պարզության պակասի, բացականչությունների, պիտակների, չափազանցությունների չարաշահման պատճառով»։ Նրա աշխատանքները հրատարակել է Oeuvres Complètes-ը (1786, 1818 և 1826)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Gallica — 1997.
2. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
3. ↑  *Blain V. Grundy I. Clements P.* The Feminist Companion to Literature in English: Women Writers from the Middle Ages to the Present — 1990. — P. 897.
4. ↑  «Риккобони, Мари-Жанна»։ *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)*։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կենսագրական հոդված (անգլ.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Մեծ նորվեգական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BAV: ADV11197166 · BNC: a11037945 · BNE: XX951819 · BNF: 119218252 · CONOR: 196875619 · GND: 119500582 · ICCU: MILV096492 · ISNI: 0000000108909831 · LCCN: n86831427 · NKC: xx0061728 · NLA: 36115490 · NLG: 124739, 92230 · NTA: 334333156, 339699450, 068320825 · NUKAT: n2002095880 · PTBNP: 169510 · LIBRIS: 264297 · SUDOC: 027098346 · VIAF: 41845684 · WorldCat VIAF: 41845684 |

 |

 |