«**Ֆլիկի արկածները**» (անգլ.՝ A Bug's Life), 1998 թվականի ամերիկյան համակարգչային անիմացիոն կատակերգական ֆիլմ, որը ստեղծվել է Pixar Animation Studios-ի կողմից և թողարկվել է Walt Disney Pictures կինոընկերության կողմից։ Գլխավոր հերոսներին հնչյունավորել են Դեյվ Ֆոլին, Քևին Սփեյսին և Ջուլիա Լուի-Դրեյֆուսը։

Ֆիլմի ոգեշնչումը Եզոպոսի առակն էր։ Ժապավենի արտադրությունը սկսվել է 1995 թվականին «Խաղալիքների պատմություն» ֆիլմի թողարկումից անմիջապես հետո։ Սցենարը գրել է Էնդրյու Սթենթոնը Դոնալդ Մաքիներիի և Բոբ Շոուի հետ միասին։ Մրջյունների արտաքին տեսքը վերափոխվել է, որպեսզի դրանք գրավիչ տեսք ունենան։ Արտադրության ընթացքում ֆիլմի հեղինակները հանրային վեճի մեջ են մտել DreamWorks Animation ստուդիայի հետ, որը նկարահանում էր «Մրջյուն Անթցը» ֆիլմը։ Մուլտֆիլմի կոմպոզիտորն էր Ռենդի Նյումանը։

Մուլտֆիլմը վերջինն է դարձել դերասան Ռոդի Մաքդաուելի համար, ով հնչյունավորել է Միստր Սոյլին, ով մահացել է մուլտֆիլմի էկրան բարձրանալուց քիչ առաջ։

Մուլտֆիլմի պրեմիերան կայացել է 1998 թվականի նոյեմբերի 14-ին, ժապավենը վարձույթում հավաքել է 363 միլիոն դոլար։ «Ֆլիկի արկածները» արժանացել է քննադատների ընդհանուր դրական արձագանքներին։ Նրանք նշում էին սցենարը և համակարգչային անիմացիան։ Ոմանք մուլտֆիլմը համեմատել են «Մրջյուն Անթցի» հետ։

Սյուժե
------

Մրջյունների գաղութը, որն ապրում է գետի չորացած հունի մեջտեղում գտնվող փոքրիկ կղզում, ենթարկվում է մորեխների ավազակախմբի մշտական հարձակմանը ՝ Նրանցից ուտելիքի պաշարներ կորզելով։ Յուրաքանչյուր բերքահավաքի սեզոն մրջյունները ստիպված են սնունդ հավաքել ոչ միայն իրենց, այլև իրենց համար։ Եվ մի անգամ, երբ սննդի մեկ այլ խմբաքանակ արդեն հավաքվել էր, և սպասվում էր խմբավորման շուտափույթ ժամանումը, ֆանտազիայի գյուտարար Ֆլիկ անունով մի մրջյուն, տնական մեխանիկական մաքրման մեքենայի փորձարկումներ կատարելիս, պատահաբար հավաքում է հավաքված ամբողջ սնունդը առվակի մեջ։ Ժամանած ավազակախումբը, ի դեմս իր պարագլուխ Հոփերի, սեզոնի մնացած հատվածում մրջյուններին պայման է դնում կորուստը լրացնելու համար։ Սակայն ծագած կոնֆլիկտից հետո, երբ Ֆլիկը փորձել է Հոփերի ահաբեկումից պաշտպանել թագուհու կրտսեր դստերը՝ արքայադուստր Դորային, ուտելիքի քանակը, որը մրջյունները պետք է հավաքեն, կրկնապատկվում է։ Հոփերը մրջյուններին ասում է, որ ավազակախումբը կվերադառնա, երբ նա ասում է, որ վերջին տերևը կընկնի կղզու աճող ծառից (այսինքն՝ աշնանը)։

Այնուհետև Ֆլիկը հայտնվում է գաղութԹռչունների խորհրդի առջև, նրան դատապարտում են իր գործողությունների համար։ Արքայադուստր Ատտան անորոշություն է զգում իր հետագա ճակատագրի վերաբերյալ։ Ֆլիկն ասում է, որ կարող է փորձել գտնել միջատներ, որոնք կապահովեն գաղութի պաշտպանությունը ավազակախմբից։ Խորհրդի անդամները չափազանց թերահավատորեն են վերաբերվում այս գաղափարին, բայց այն տեսնում են որպես անհաջող Ֆլիկից ազատվելու հնարավորություն և խանդավառությամբ համաձայնվում են։

Հասնելով միջատների «քաղաք»՝ Ֆլիկը բախվում է կրկեսի էքսցենտրիկ նկարիչների թատերախմբին, որի վերջին ելույթն ավարտվեց աղետով և աշխատանքի կորստով։ Մի քանի ճանճեր կռվեցին նրանցից մեկի դեմ, և թատերախմբի մի մասը սկսեց մարտիկներ պատկերել հանուն ինքնապաշտպանության։ Այս ներկայացումը անվանական արժեքով ընդունելով՝ Ֆլիկը որոշում է, որ նրանք են, ովքեր իրեն պետք են։ Իր հերթին, նկարիչները սխալ են մեկնաբանում նրա պատմությունը և որոշում, որ մրջյունը ցանկանում է նրանց հյուրախաղերի հրավիրել իր կղզի։ Միասին նրանք ժամանում են գաղութ, որտեղ նրանց ողջունում են որպես հերոսներ, ովքեր վերջ կդնեն սպառնալիքին։

Այնուամենայնիվ, շուտով Ֆլիկին հայտնի է դառնում, թե իրականում ովքեր են այդ մրջյունները, և կրկեսային բնակիչները հասկանում են, թե ինչու են հրավիրվել կղզի։ Մրջյունները պատրաստվում են հեռանալ, և Ատտան, պատահաբար լսելով Ֆլիկի և կրկեսացիների խոսակցության հատվածները, սկսում է ինչ-որ վատ բան կասկածել։ Այնուամենայնիվ, այս մրջյունների կողմից իր կրտսեր քրոջը՝ Դորային, սոված թռչնից հաջողությամբ փրկելուց հետո, նա փոխում է իր միտքը և սկսում մտածել, որ նրանք, ի վերջո, կարող են կանգնեցնել մորեխներին։

Միևնույն ժամանակ, անապատում գտնվող ավազակախմբի բազայում, Հոփերի եղբայրը՝ Ուղեղ անունով, ավազակներին առաջարկում է չվերցնել մրջյունների հավաքած սնունդը, քանի որ մորեխներն արդեն ունեն ավելի քան բավարար քանակությամբ սնունդ։ Հոփերը, ցանկանալով իր հիմար եղբոր տեղը դնել և պահպանել իր հեղինակությունը ավազակախմբում, իր ջատագովներին բացատրում է, որ եթե նրանք դադարեն վախեցնել մրջյուններին՝ նրանցից ուտելիք վերցնելով, ապա մրջյունները կբարձրանան և իրենց վրայից կհանեն մորեխների լուծը (ի վերջո, դրանք հարյուր անգամ ավելի քիչ են, քան մրջյունները)։ Առաջնորդվելով իր պարագլուխով՝ ավազակախումբը գնում է կղզի՝ իր ավարը վերցնելու։

Միևնույն ժամանակ, պատահաբար Ատտայից իմանալով, որ Հոփերը խուճապահար վախենում է թռչուններից, Ֆլիկը գաղութի անդամներին առաջարկում է թռչնի մակետ կառուցել՝ ավազակներին վախեցնելու նպատակով։ Մրջյունները դադարեցնում են սննդի հավաքման աշխատանքները՝ այս նախագիծը կյանքի կոչելու համար (բնականաբար, ոչ առանց կրկեսային մարդկանց օգնության)։ Դասավորության ստեղծման աշխատանքների ավարտից հետո մրջյունները տոն են կազմակերպում և զվարճանում են ամբողջ ուժով։ Նրանք վստահ են, որ կկարողանան պսևդոպտիցայի օգնությամբ ավազակներին խայտառակ փախուստի դիմել։ Կրկեսային խմբի ղեկավար Էմիլ Բլոխը ժամանում է գաղութ, ամենուր փնտրում է իր անհայտ կորած նկարիչներին, որոնք ժամանակին հեռացվել են իր կողմից, ինչի արդյունքում մրջյուններն ակամայից իմանում են նրանց մասին ողջ ճշմարտությունը։ Ֆլիկի խաբեությունից վրդովված՝ Ատտան նրան դուրս է հանում գաղութից։ Նա հեռանում է ցիրկաների հետ, և այս պահին վերջին տերևը պարզապես ընկնում է ծառից։ Մրջյունները խուճապի մեջ կորցնում են իրենց հավատը «թռչնի» ծրագրի նկատմամբ և շտապ ընդունվում են սնունդ հավաքելու համար, բայց նրանք ժամանակ չունեն ժամանակին հավաքելու այն քանակությունը, որը խնդրել է ավազակախումբը։ Հասնելով գաղութ և չհայտնաբերելով իր տուրքը՝ զայրացած Հոփերը, իր կամակատարների հետ միասին, գրավում է մրջնաբույնը և պահանջում է իր տրամադրության տակ դնել կղզում առկա բոլոր ուտելիքները։

Դորան լսում է ավազակների ծրագրերը և իմանում, որ նրանք պատրաստվում են ամբողջ սնունդը հավաքելուց հետո սպանել թագուհուն, որին Հոփերը պատանդ է վերցրել։ Նա շտապում է հետապնդել Ֆլիկին և նկարիչներին և համոզում նրանց վերադառնալ՝ թռչունի հետ պլանը կատարելու և թագուհուն կործանումից փրկելու համար։ Աչքերը շեղելու համար կրկեսայինները պատկերացում են տալիս ավազակների առջև՝ ճանապարհին գերի վերցված թագուհուն հեռացնելով Հոփերի քթի տակից, որից հետո Ֆլիկը ազդանշանի վրա ստիպում է «թռչունին» թռչել։ Թռչունների դասավորությունը հաջողությամբ կատարում է իր առաջադրանքը. խմբավորումը վախեցած է և սկսում է նահանջել։ Բոլոր մրջյունները ձևացնում են, թե վախենում են, որպեսզի ծրագիրը չխափանվի։ Կրկեսը տարածվում է հատապտուղների կարմիր հյութով և նույնպես մասնակցում է այս իմպրովիզացիային՝ ձևացնելով, թե արյունահոսում է։ Բայց ամբողջ ձեռնարկությունն անսպասելիորեն փչացնում է Էմիլ Բլոխը. տեսնելով «մեռնող» արտիստներին և չհասկանալով տեղի ունեցածի էությունը, նա ինքնաբերաբար այրում է դասավորությունը բենզինի և այրվող լուցկու օգնությամբ։ Կրակով գրկված «թռչունը» ընկնում է գետնին, բայց Ֆլիկը և մրջյուն աղջիկները կարողանում են փրկվել։

Կատաղած Հոփերը հրամայում է իր հանցախմբի խելագար անդամին՝ համր ու արյունարբու մորեխ Չեբուրաշկային, դաժանորեն պատժել Ֆլիկին, իսկ մորեխը, կատարելով տիրոջ հրամանը, անխնա ու հաճույքով ծեծում է մրջյունին։ Ծեծված Ֆլիկը կոչ է անում գաղութի մրջյուններին թափել ավազակախմբի լուծը և ընդմիշտ վտարել նրան։ Գաղութը, լսելով այս հրկիզող կոչը, կրկեսայինների հետ միասին հարձակվում է ավազակների վրա և քշում նրանց, իսկ Հոփերին գերի է վերցնում, բայց հետո անձրև է սկսվում և ցրում բոլոր ապստամբներին։ Բայց Հոփերը մտադիր չէ հանձնվել։ Այժմ նա որոշում է ոչնչացնել Ֆլիկին՝ որպես մրջյունների ապստամբության հրահրող։ Նա դուրս է գալիս գերությունից, բռնում է մրջյունին և թռչում հեռու՝ չնայած կրկեսային մարդկանց՝ իրեն խանգարելու փորձին։ Բայց հետո Ատտան միջամտում է գործին, ով թռիչքի ժամանակ Հոփերից ընդհատում է Ֆլիկին։ Սկսվում է հետապնդումը հորդառատ անձրևի տակ, որի ընթացքում մրջյունները մորեխների խմբավորման առաջնորդին հրապուրում են դեպի թռչնի բույնը։ Ֆլիկը օգնում է Ատտային թաքնվել, իսկ ինքը դուրս է գալիս Հոփերին ընդառաջ։ Նա մտադիր է մեկընդմիշտ հաշվեհարդար տեսնել իր հակառակորդի հետ, բայց հանկարծ հայտնվում է իսկական թռչուն, Հոփերը, հավատալով, որ նա ևս մեկ ծաղրուծանակ է, կատակներ է անում այդ մասին, մինչև թռչունը բացահայտի իր կտուցը։ Անմիջապես սարսափելով՝ Հոփերը փորձում է փախչել, բայց թռչունը բռնում է նրան և կերակրում իր ճտերին։ Ֆլիկն ու Ատտան կարողանում են փախչել։

Մորեխին հաղթելուց հետո մրջյունները ողջունում են Ֆլիկի վերադարձը գաղութ և մշտական շահագործման են հանձնում նրա մաքրող մեքենան։ Ատտան հռչակվում է նոր թագուհի, իսկ նրա նախկին թագը տրվում է Դորային։ Թատերախումբը, ամբողջ ձմեռն անցկացնելով մրջնաբույնի մեջ, գարնան սկզբին պատրաստվում է վերադառնալ իր սովորական զբաղմունքին՝ կրկեսի ելույթներին, և մեկնում է տուն։ Արտիստների հետ միասին թռչում է նաև Ուղեղը, որը որոշել է կապ հաստատել ավազակության հետ և կանգնել բարության և ազնվության ճանապարհին։

Հետո գալիս են վերնագրերը, ընդ որում ցուցադրվում են «անհաջող կրկնօրինակները»։

Դերերը հնչեցին
--------------

| Դերակատար | Դեր |
| --- | --- |
| Դեյվ Ֆոլի | Ֆլիկ  Ֆլիկ  |
| Քևին Սփեյսի | Հոփեր  Հոփեր  |
| Ջուլիա Լուի-Դրեյֆուս | արքայադուստր Ատտա  արքայադուստր Ատտա  |
| Հեյդեն Փանեթիեր | Դորա արքայադուստր Դորա  |
| Ֆիլիս Դիլեր | թագուհի  |
| Ռիչարդ Քայնդ | Ուղեղ Հոփերի եղբայրը Ուղեղ  |
| Դեյվիդ Հայդ Փիրս | Սլիմ փայտիկ Սլիմ  |
| Ջո Ռանֆթ | Հայմլիխ թրթուր Հայմլիխ  |
| Դենիս Լիրի | Ֆրենսիս զատկաբզեզ Ֆրենսիս  |
| Ջոնաթան Հարիս | Մենի աղոթարար Մենի  |
| Մեդլին Քան | Ջիփսի թիթեռնիկ Ջիփսի  |
| Բոնի Հանտ | Ռոզի սարդ Ռոզի  |
| Մայքլ Մաքշեյն | Հոու և Ռոու երկվորյակ փայտփորիկներ Հոու և Ռոու  |
| Ջոն Ռատցենբերգեր | Էմիլ Բլոխ լու Էմիլ Բլոխ  |
| Բրեդ Գարեթ | Դիմ ռնգեղջյուր բզեզ Դիմ  |
| Ռոդի Մակդաուել | պարոն Սոյլ  պարոն Սոյլ  |
| Իդի Մաքքլերգ | Ֆլորա բժիշկ Ֆլորա  |
| Ալեքս Ռոկկո | Թորնի  Թորնի  |
| Դեյվիդ Օսման | Կոռնելիյ  Կոռնելիյ  |
| Ջեսս Հարնել | բզեզ-ավտոբուս  բզեզ-ավտոբուս  |

Աղբյուր․

Անդրեյ Մատվեև — *Ֆլիկ*

Անժելիկա Նևոլինա — *Թագուհի «Արքայադուստր» Ատտա*

Նիկոլայ Բուրով — *Հոփեր*

Էլվիրա Իշմուրատովա — *Արքայադուստր Դորա*

Նատալյա Դանիլովա — *Թագուհի*

Ալեքսեյ Գուրև — *Ուղեղ*

Սերգեյ Պարշին — *Սլիմ*

Տոմաշ Գրոխոչինսկի — *Հայմլիխ*

Իգոր Լիֆանով — *Ֆրենսիս*

Ալեքսանդր Դեմյանենկո — *Մենի*

Իրինա Մազուրկևիչ — *Ջիփսի*

Իրինա Կոնովալովա — *Ռոզի*

Վալերի Կրավչենկո — *Հոու*

Վալերի Կուխարեշին — *Ռոու*/*«Չեբուրաշկա»*

Մարկ Մակարենկով — *Էմիլ Բլոխ*

Գեորգի Տրաուգոտ — *Դիմ*

Վլադիմիր Լետենկով — *պարոն Սոյլ*

Իրինա Ցվետկովա — *բժիշկ Ֆլորա*

Վադիմ Գուշչին — *Թորնի*

Եվգենի Մերկուրև — *Կոռնելիյ*

Ստեղծում
--------

### Նախապատմություն

1994 թվականի ամռանը Pixar-ի սցենարիստների բաժինը սկսեց քննարկել իր հաջորդ նախագիծը։ «Ֆլիկի արկածները» գաղափարը ծագել է ճաշի սեղանի շուրջ Ջոն Լասեթերի, Էնդրյու Սթենթոնի, Փիթ Դոկտերի և Ջո Ռանֆթի զրույցի ժամանակ։ Լասեթերն իր թիմի հետ արդեն մրջյուններին դիտարկում էր որպես հնարավոր հերոսներ։ Խաղալիքների նման, միջատներին այն ժամանակ հեշտությամբ կարելի էր ստեղծել CGI անիմացիայի միջոցով՝ մակերեսների հարաբերական պարզության շնորհիվ։ Սթենթոնը և Ռենֆթը մտածում էին, թե արդյոք նրանք կարող են ելակետ գտնել Եզոպոսի առակում։ Մի անգամ Ուոլթ Դիսնեյը նկարահանեց սյուժեի իր տարբերակը՝ դրան ավելացնելով ավելի զվարճալի ավարտ՝ 1934 թվականի «Մորեխն ու մրջյունները» կարճամետրաժ ֆիլմում։ 1980-ականների վերջին Walt Disney Feature Animation ստուդիան դիտարկում էր ռազմատենչ գաղութում ապրող պացիֆիստ մրջյունի մասին «Բանակային մրջյուններ» ֆիլմի նկարահանման հնարավորությունը, սակայն նախագիծն այդպես էլ չիրականացավ։

1995 թվականի սկզբին գրողները սկսեցին անմիջապես սկսել աշխատել նոր նախագծի վրա։ Հունիսին, «Խաղալիքների պատմություն»-ի փորձնական ցուցադրությունների ժամանակ, նրանք ֆիլմի գաղափարը առաջարկեցին Disney-ի գործադիր տնօրեն Մայքլ Էյզներին։ Մայքլը հետաքրքրություն է հայտնել մուլտֆիլմի ստեղծման հարցում, այնուհետև նրան ուղարկել են «Միջատներ» անվանումով սցենար։ Ավելի ուշ Disney-ը հայտարարեց նախագծի արտադրության մեկնարկի մասին՝ հետևելով 1991 թվականին Disney-ի և Pixar-ի միջև կնքված գործարքին։ Լասեթերը նշանակել է Սթենթոնին որպես համառեժիսոր։ Երկուսն էլ հաջողությամբ աշխատել են միասին և ունեցել են նմանատիպ տեսակետներ ստեղծագործության վերաբերյալ։ «Խաղալիքների պատմություն» ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ Լասեթերը հասկանում էր, որ համակարգչային անիմացիոն լիամետրաժ ֆիլմի վրա աշխատելը որպես միակ ռեժիսոր շատ դժվար է։ Ռեժիսորը ցանկացել է ազատվել սթրեսից և ենթադրել է, որ համառեժիսորի դերը կարող է Սթենթոնին պատրաստել սեփական առաջատար ռեժիսորական դիրքի համար։

### Սցենար

Եզոպոսի առակի սյուժեի համաձայն՝ մորեխը գարնան և ամռան ամիսներն անցկացնում է երգելով, մինչ մրջյունները ձմռան համար սնունդ են հավաքում։ Ձմեռն անցնում է, սոված մորեխը դիմում է մրջյուններին՝ խնդրելով կիսվել սնունդով, բայց նրանք մերժում են նրան։ Էնդրյու Սթենթոնը և Ջո Ռանֆթը հակվեցին այն մտքին, որ մորեխը կարող է պարզապես վերցնել սնունդը։ Երբ Էնդրյուն կատարեց սցենարի ուրվագիծը, նա կասկածի տակ դրեց սյուժեի հիմնական տարրերից մեկը՝ կրկեսի բզեզների թատերախումբը, որը գաղութ էր եկել մրջյուններին խաբելու համար, փոխարենը կմնա և կպայքարի։ Սցենարիստը կրկեսային ստախոս բզեզներին անհրապույր հերոսներ էր համարում, բացի այդ, դժվար թե նրանց կերպարներն ամբողջությամբ փոխվեին։ Չնայած նախագիծը բավականին հեռու էր ավարտից, Սթենթոնը եզրակացրեց, որ պատմությանը այլ մոտեցում է պետք։

Էնդրյուն վերաշարադրեց սցենարը՝ գլխավոր հերոս դարձնելով Րեդ անունով մրջյուններից մեկին, որը հետագայում դարձավ Ֆլիկ։ Կրկեսային բզեզներն այլևս չէին ցանկանում խաբել գաղութին՝ փոխարենը հայտնվելով սյուժեի մեջ՝ զվարճալի թյուրիմացության պատճառով, թե ինչու է Ֆլիկը հավաքագրել նրանց։ Լասեթերին դուր եկավ սյուժեի նոր մոտեցումը, և կատակերգության գրողներ Դոնալդ Մաքիներին և Բոբ շոուն մի քանի ամիս անցկացրեցին սցենարը փայլեցնելով Սթանթոնի կողքին։ Ջոն Լասեթերը սկսել է ֆիլմը գնահատել որպես էպոս՝ Դևիդ Լինի «Լոուրենս Արաբացին» ֆիլմի ավանդույթներով։

### Հարցազրույց

Ֆլիկին հնչյունավորել է Դեյվ Ֆոլին «Լրատվական ռադիոյից», արքայադուստր Ատտայի համար պատասխանատու էր Ջուլիա Լուի-Դրեյֆուսը «Սայնֆելդ»-ից, Հոփերի եղբայրը խոսում էր «Սփին Սիթի»-ի Ռիչարդ Քայնի ձայնով, գավազան Սլիմ՝ Դեյվիդ Հայդ Փիրս («Ֆրեյզեր»), ռնգեղջյուր բզեզ Դիմ՝ Բրեդ Գարեթ («բոլորը սիրում են Ռայմոնդին»)։ Հայմլիխի թրթուրը հնչյունավորելու համար Լասեթերը հրավիրել է Ջո Ռանֆթին, այն բանից հետո, երբ Լասեթերի կինը՝ Նենսին, լսել է սցենարի դերերի կոպիտ ձայնային կտրվածքը։

Ֆիլմի չարագործ Հոփերի ձայնը վերցնելը դժվար էր։ Լասեթերը ընտրություն է կատարել Ռոբերտ Դե Նիրոյի վրա, ով բազմիցս հրաժարվել է մասնակցությունից, ինչպես և մի շարք այլ դերասաններ։ Ի վերջո, դերը բաժին հասավ Քևին Սփեյսիին։

«Ֆլիկի արկածները» պարզվեց, որ վերջին ֆիլմն է, որում նկարահանվել է Ռոդի Մակդաուելը, ով հնչյունավորել է Միստր Սոիլին։ Դերասանը մահացել է մուլտֆիլմի հրապարակումից քիչ առաջ։

### Անիմացիա

Արտադրության ընթացքում նկարիչները դժվարություններ են ունեցել, քանի որ հերոսների մոդելները շատ դանդաղ են շարժվել համակարգչային էկրանին։ Լասեթերը և Սթենթոնը աշխատել են երկու վերահսկիչ անիմատորների հետ, ովքեր ներգրավված են եղել ռեժիսուրայի մեջ և վերահսկում են անիմացիայի գործընթացը՝ Ռիչ Քվեյդը և Գլեն Մաքքուինը։ Առաջին տեսարանը կրկեսի դրվագն էր, որն ավարտվեց Էմիլ Բլոխի «Մահվան բոցավառ պատը» ֆիլմի գագաթնակետով։ Ջոնը տեսարանն առաջինը դրեց արտադրական խողովակաշարի մեջ, քանի որ գիտակցում էր, որ այն «կմնա անփոփոխ»։ Ռեժիսորը պատկերացնում էր, որ օգտակար կլինի աշխարհին նայել միջատի դեմքով։ Երկու տեխնիկները մշակել են մանրանկարչական տեսախցիկ, որը կոչվում է «բզեզ տեսախցիկ» և ամրացրել փայտի ծայրին։ Սարքը կարող էր երթևեկել խոտերի և այլ մակերեսների վրա՝ ապահովելով միջատի տեսադաշտը։ Լասեթերին հետաքրքրում էր, թե ինչպես են խոտը, տերևները և ծաղիկների թերթիկները ձևավորում կիսաթափանցիկ գմբեթ, ինչպես միջատները ապրում են վիտրաժային առաստաղի տակ։ Թիմը նաև հիմնվել է ֆրանսիական «Միկրոկոսմոս» վավերագրական ֆիլմի վրա, որը պատմում է միջատների աշխարհում սիրո և ատելության մասին։

Սցենարից սյուժետային տախտակների անցումը առանձնահատուկ դժվարություն էր ներկայացնում սյուժեների առատության պատճառով։ Եթե «Խաղալիքների պատմությունը» վերաբերում էր Վուդինի և Բազի հարաբերություններին, և այլ խաղալիքներ, ընդհանուր առմամբ, խաղում էին երկրորդական հերոսներ, ապա «Ֆլիկի արկածները» պահանջում էր մանրամասն պատմություն մի քանի հիմնական հերոսների խմբերի համար։ Նաև կերպարների տեսքը խնդիրներ է առաջացրել։ Անիմատորները պետք է մրջյուններին գրավիչ դարձնեին։ Չնայած այն հանգամանքին, որ նկարիչների թիմն ավելի մանրակրկիտ ուսումնասիրել է միջատներին, նատուրալիզմը կարող է անցանկալի կարիքներ հաղորդել ֆիլմին։ Անիմատորները ստիպեցին մրջյուններին ուղիղ քայլել՝ վեց ոտքը փոխարինելով երկու ձեռքով և երկու ոտքով։ Մորեխները ստացել են մի քանի լրացուցիչ գործընթացներ, որպեսզի ավելի քիչ գրավիչ տեսք ունենան։ Պատմվածքի շրջանակը ծրագրային ապահովման ինժեներներից պահանջում էր նոր առաջադրանքներ, որոնց թվում էր մրջյունների բազմության հետ կադրերի մշակումը։ Ֆիլմը պարունակում է մրջյունների գաղութի 400 կադր, որոնցից մի քանիսին ներկա են ավելի քան 800 մրջյուններ։ Յուրաքանչյուր մրջյուն անհատապես պատկերացնելը գործնական չէր, բայց մրջյուններին նույնիսկ մեկ վայրկյան անշարժ թողնելը նշանակում էր նրանց սատկացնել։ Ֆիլմի երկու տեխնոլոգիական տնօրեններից մեկը՝ Բիլ Ռիվզը, մշակեց ծրագրակազմ, որը թույլ էր տալիս մրջյուններին ազատ տեղաշարժվել և արտահայտել ցանկացած հույզ։ Այնուամենայնիվ, ծրագիրը ստիպեց մրջյուններին շարժվել տարբեր ձևերով, և տարբեր ժամանակներում։ Մրջյուններին իրատեսական վարք հաղորդելու համար Ռիվզի ծրագիրը օգտագործեց ավելի քան չորս հազար նկարիչների կողմից ստեղծված անհատական շարժումների բանկ։ Ի վերջո, յուրաքանչյուր մրջյունի արձագանքը յուրահատուկ էր։ Ամբոխ ստեղծելու էֆեկտները նման էին մասնիկների համակարգին, որը Ռիվզը վաղուց էր պատկերացնում։ Այս գործիքով նկարիչները կարողացել են օգտագործել կամայականորեն շարժվող մասնիկներ՝ պտտվող փոշու և ձյան ազդեցությունը վերստեղծելու համար։

Անիմատորներն օգտագործել են «ստորգետնյա ցրման» տեխնիկան, որը մշակվել է Pixar-ի հիմնադիրներից մեկի՝ Էդվին Քաթմուլի կողմից Յուտայի համալսարանում սովորելու ընթացքում՝ ավելի իրատեսական մակերեսներ պատկերացնելու համար։ Սա առաջին դեպքն էր, երբ ցրման տեխնիկան սկսեց կիրառվել համակարգչային անիմացիայում, և Pixar-ի մի փոքր թիմ սկսեց աշխատել գործնական խնդիրների լուծման ուղղությամբ։ Նախքան «Ֆլիկի արկածների» համար այս տեխնիկան օգտագործելը, Քեթմուլը խնդրեց նկարահանել «Ջերիի խաղը» կարճամետրաժ ֆիլմը, որում ցուցադրվում էին ցրման մեթոդի հնարավորությունները։

### Երաժշտություն

Երաժշտության և երգերի հեղինակ է դարձել Ռենդի Նյումանը։ Սաունդթրեքով ալբոմը թողարկվել է Walt Disney Records լեյբլի կողմից 1998 թվականի հոկտեմբերի 27-ին։ Ալբոմը բաղկացած է 20 կոմպոզիցիայից, որոնց թվում է Նյումանի կատարմամբ «The Time of Your Life» երգը։ Սաունդթրեքն արժանացել է «Գրեմմի» մրցանակի՝ տեսողական մեդիայի համար լավագույն սաունդթրեքի համար։

Բոլոր երգերի հեղինակն է Ռենդի Նյումանն է. 

| # | Անվանում | Տևողություն |
| --- | --- | --- |
| 1. | «The Time of Your Life» (կատարում է Նյումանը) | 3:14 |
| 2. | «The Flik Machine»   | 2:54 |
| 3. | «Seed to Tree»   | 1:01 |
| 4. | «Red Alert»   | 1:49 |
| 5. | «Hopper and his Gang»   | 3:21 |
| 6. | «Flik Leaves»   | 2:37 |
| 7. | «Circus Bugs»   | 1:27 |
| 8. | «The City»   | 2:35 |
| 9. | «Robin Hood»   | 0:59 |
| 10. | «Return to Colony»   | 1:33 |
| 11. | «Flik's Return»   | 1:24 |
| 12. | «Loser»   | 2:43 |
| 13. | «Dot's Rescue»   | 4:00 |
| 14. | «Atta»   | 1:08 |
| 15. | «Don't Come Back»   | 1:07 |
| 16. | «Grasshoppers' Return»   | 3:01 |
| 17. | «The Bird Flies»   | 2:38 |
| 18. | «Ants Fight Back»   | 2:14 |
| 19. | «Victory»   | 2:33 |
| 20. | «A Bug's Life Suite»   | 5:12 |
| **47:30** |

Հակասություններ
---------------

«Ֆլիկի արկածները» ֆիլմի արտադրության ընթացքում կոնֆլիկտ է ծագել DreamWorks-ի Ջեֆրի Կացենբերգի և Սթիվ Ջոբսի և Pixar-ի Ջոն Լասեթերի միջև։ Disney-ի ֆիլմերի բաժնի ղեկավար Կացենբերգը վիճել է գործադիր տնօրեն Մայքլ Այսների հետ, ապա լքել ստուդիան։ Այնուհետև նա ստեղծեց DreamWorks SKG ընկերությունը Սթիվեն Սփիլբերգի և Դեյվիդ Գեֆենի հետ։ Այն բանից հետո, երբ Կացենբերգը ձեռք բերեց Pacific Data Images (PDI) ստուդիան, Pixar-ի աշխատակիցները վրդովված մասնագիտական փաստաթղթերում կարդացին, որ DreamWorks-ի համար PDI-ի դեբյուտային նախագիծը կլինի ևս մեկ մրջյուն մուլտֆիլմ, որը կոչվում է «Մրջյուն Անթցը»։ Եվ «Ֆլիկի արկածները», և «Մրջյուն Անթցը» պատմում են մի երիտասարդ տարօրինակ մրջյունի մասին, ով ամեն ինչ անում է մրջյունների համայնքը պաշտպանելու և արքայադստեր ձեռքը շահելու համար։ Մինչ «Ֆլիկի արկածները» ընդհանուր առմամբ օգտագործում էին տեսողական կատակներ, «Մրջյուն Անթցը» հիմնականում բանավոր էր։ Բացի այդ, «Անտցի» սցենարը հեղեղվել է հղումներով, որոնք կարող են հասկանալ միայն մեծահասակները, իսկ Pixar նախագիծը հիմնականում ուղղված էր մանկական լսարանին։

Խաղ
---

Մուլտֆիլմի հիման վրա ստեղծվել է համանուն խաղը։ Այն մշակվել է Traveller's Tales-ի և Tiertex Design Studios-ի կողմից և թողարկվել է Sony Computer Entertainment-ի, Disney Interactive-ի, THQ-ի և Activision-ի կողմից տարբեր համակարգերի համար։ Խաղը հետևում էր մուլտֆիլմի սյուժեին, բայց որոշ փոփոխություններով։ Այնուամենայնիվ, ի տարբերություն մուլտֆիլմի, խաղը բացասական արձագանքներ է ստացել։

Նշումներ
--------

1. ↑  Оригинальное название — «Жизнь насекомого»

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. 1 2  Internet Movie Database — 1990.
5. 1 2  Box Office Mojo — 1999.
6. ↑  Box Office Mojo — 1999.
7. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18  *Дэвид Прайс* Магия Pixar = The Pixar Touch. The Making of a Company. — Манн, Иванов и Фербер, 2012. — 360 с. — 3000 экз. — ISBN 978-5-91657-278-0
8. ↑  Роджер Эберт (1998 թ․ նոյեմբերի 25). «A Bug's Life». *RogerEbert.com* (անգլերեն). Ebert Digital LLC. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ մայիսի 7-ին. Վերցված է 2019 թ․ հուլիսի 24-ին.
9. ↑  Wilmington, Michael (1998 թ․ նոյեմբերի 25). «'A Bug's Life». *Chicago Tribune*. Արխիվացված օրիգինալից 2018 թ․ հունվարի 4-ին. Վերցված է 2018 թ․ հունվարի 7-ին.
10. ↑  Todd McCarthy (1998 թ․ նոյեմբերի 29). «A Bug's Life». *Variety* (անգլերեն). Penske Media Corporation. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ հոկտեմբերի 25-ին. Վերցված է 2019 թ․ հուլիսի 24-ին.
11. ↑  Frank Pallotta (2014 թ․ ապրիլի 29). «How Napkin Sketches During A Pixar Lunch Meeting Led To Four Of The Studio's Greatest Movies». *Business Insider* (անգլերեն). Axel Springer SE. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ մայիսի 1-ին. Վերցված է 2019 թ․ հուլիսի 23-ին.
12. ↑  Simon Brew (2010 թ․ դեկտեմբերի 7). «The origins of A Bug's Life». *Den of Geek* (անգլերեն). Dennis Publishing. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ նոյեմբերի 17-ին. Վերցված է 2019 թ․ հուլիսի 23-ին.
13. ↑  Peter Burrows (1998 թ․ նոյեմբերի 23). «Antz Vs. Bugs». *Businessweek* (անգլերեն). Bloomberg. Արխիվացված է օրիգինալից 1999 թ․ նոյեմբերի 28-ին.
14. ↑  Michael Wilmington (1998 թ․ նոյեմբերի 25). «'A Bug's Life». *Chicago Tribune* (անգլերեն). Tribune Company. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ մայիսի 18-ին. Վերցված է 2019 թ․ հուլիսի 23-ին.
15. ↑  «Randy Newman - A Bug's Life: An Original Walt Disney Records Soundtrack» (անգլերեն). Amazon. Վերցված է 2019 թ․ հուլիսի 23-ին.
16. ↑  «A Bug's Life (An Original Walt Disney Records Soundtrack) by Randy Newman». *iTunes Store* (անգլերեն). Apple Inc․. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ նոյեմբերի 6-ին. Վերցված է 2019 թ․ հուլիսի 23-ին.
17. ↑  Mark Harrison (2018 թ․ հոկտեմբերի 2). «Antz vs. A Bug's Life, 20 Years Later». *Den of Geek* (անգլերեն). Dennis Publishing. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հոկտեմբերի 2-ին. Վերցված է 2019 թ․ հուլիսի 24-ին.
18. ↑  «A Bug's Life (Nintendo 64) reviews at». GameRankings. Արխիվացված օրիգինալից 2013 թ․ ապրիլի 11-ին. Վերցված է 2013 թ․ փետրվարի 28-ին.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · Box Office Mojo · ČSFD · FilmAffinity · Internet Movie Database · Metacritic · Rotten Tomatoes |

 |