**Հակոբոս Ալփյան** (Հակոբոս՝ եբր. «գարշապարից բռնող») հուն․՝ Ιάκωβος ο Μικρός, լատին․՝ Iacobus Minor - *Հակոբոս Կրտսեր* մոտ մ.թ.ա. 1-ին դար, Գալիլեա, Հյուսիսային մարզ, Իսրայել - 62, Եգիպտոս), ըստ Նոր Կտակարանի՝ Հիսուս Քրիստոսի 12 առաքյալներից մեկը։

Հակոբոս Ալփյան առաքյալը Նոր Կտակարանում
---------------------------------------

Նոր Կտակարանում Հակոբոս կրտսերը (այսպես է անվանվում Զեբեդեոսի որդի Հակոբոսի հետ չշփոթելու համար) հիշատակվում է Մատթեոսի, Մարկոսի և Ղուկասի կողմից բերվող առաքյալների ցուցակներում(Մատթ. 10:3, Մարկ. 3:18, Ղուկ. 6:15), սակայն այլ տեղեկություններ նրա մասին Ավետարանում այլևս չենք գտնում։ Վերջին տեղեկությունը նրա մասին Գործք առաքելոցում է (1:13)՝ Մատաթիայի ընտրության ժամանակ։ Ուշագրավ է, որ Մատթեոսի և Մարկոսի Ավետարաններում Հակոբոսը Թադեոսի հետ հիշվում է որպես Ալփեոսի որդի։ Մարկոս 2։14 համարում Ալփեոսի որդի է անվանվում նաև Ղևի-Մատթեոսը, ինչի արդյունքում կարծիք է ձևավորվել, որ երեք առաքյալները՝ Հակոբոս Կրտսերը, Թադեոսը և Մատթեոսը եղբայրներ էին։

Հակոբոս Ալփյան առաքյալը Ավանդության մեջ
---------------------------------------

Ըստ եկեղեցական ավանդության Հակոբոսը, նախքան Հիսուս Քրիստոսի աշակերտ դառնալը իր եղբոր՝ Մատթեոսի նման մաքսավոր է եղել։ Հոգեգալստից հետո քարոզել Հրեաստանում, այնուհետև, Անդրեասի հետ մեկնել է Եդեսիա։ Հետագայում ինքնուրույն քարոզել է Գազայում և Էլևթերոպոլիսում (Հարավային Պաղեստին) և Եգիպտոսում։ Որոշ հեղինակներ այս Հակոբոսին նույնացնում են Հակոբոս Տյառնեղբոր հետ, ինչը չունենալով բավականին հիմքեր, մերժելի է Արևելյան եկեղեցիների կողմից։ Նրա մահվան և թաղման վերաբերյալ գոյություն ունեն մի քանի վարկածներ։ Բոլոր հեղինակները համաձայն են, որ նա նահատակվել է, սակայն տարբերվում է վայրը և եղանակը։ Նա կամ մահ է ընդունել «հրեաների կողմից քարկոծման միջոցով», կամ խաչվել է Եգիպտոսի ճանապարհին։

Հիշատակության օրը
-----------------

Սուրբ Հակոբոս Ալփյան առաքյալը Ընդհանրական Եկեղեցու սուրբ է։ Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին տոնում է նրա տոնը 12 առաքյալների հետ և Վերափոխմանը Երրորդ կիրակիին նախորդող շաբաթ օրը՝ Թովմաս, Սիմոն Կանանացի առաքյալների հետ միասին նույն օրը։
Հույն Եկեղեցին տոնում է հոկտեմբերի 9-ին, Լատին Եկեղեցին՝ Մայիսի 1-ին՝ որպես Հակոբոս Տյառնեղբայր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Μάρκος Ε. ανώνυμος* 3:18 // Εὐαγγέλιον κατὰ Μᾶρκον (հուն.) // *The Holy Bible*
2. ↑  *Apostle M. t.* 10:3 // εὐαγγέλιον κατὰ Μαθθαῖον
3. ↑  *Evangelist L. t.* 6:15 // Εὐαγγέλιον κατὰ Λουκάν — 0085.

Աղբյուրներ
----------

1. Աստուածաշունչ Մատեան Հին և Նոր Կտակարանների, Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածին և Հայաստանի Աստուածաշնչային ընկերութիւն, 2004։
2. Շնորհք արքեպիսկոպոս Գալույտեան, Աստուածաշնչական սուրբեր, Երևան, 1997։
3. Ավետարանների գործող անձինք, Սուրբ Էջմիածին, 2010։
4. Новый библейский словарь, часть 1, Санкт-Петербург, 1999г.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Տասներկու առաքյալներ |
| --- |
|  |
| Պետրոս • Անդրեաս • Հակոբոս • Հովհաննես • Փիլիպպոս • Բարդուղիմեոս • Թադեոս • Թովմաս • Մատթեոս • Հակոբոս Ալփյան • Սիմոն Կանանացի • Հուդա Իսկարիովտացի |

 |


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Rodovid |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Աստվածաշնչյան · Բրիտանիկա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Մեծ նորվեգական · Catholic (1907—13) · Catholic (1997—…) · Universalis |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 11871161X · NKC: jo2004259842 · VIAF: 6768156133216958430002 · WorldCat VIAF: 6768156133216958430002 |

 |