Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ
**Սարինշեն**, գյուղ Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանում։ Մտնում է Ծամձոր համայնքի մեջ։

Պատմություն
-----------

Հնում գյուղը անվանել են Սարի շեն, Շաղախ։ 1995 թվականին վերանվանվել է Սարինշեն։ Գյուղը գտնվում է Ղարաբաղի լեռնաշղթայի արևելյան Դիզափայտի լեռների արևելյան լանջի բլրապատ մասում, Ջիլանի սարի լեռնաճյուղերի լանջերի հարթավայրային մասում, Ծամձորի հյուսիս–արևմտյան կողմում, Քարագլուխ–Ձորագյուղի հարևանությամբ, Հադրութ քաղաքից 6 կմ դեպի հարավ–արևմուտք։
Ըստ Մակար եպիսկիպոս Բարխուդարյանցի՝ գյուղի Շաղախ անվանումը կապված է մի ավանդազրույցի հետ․

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Սուրբ Շաղախն նահատակուելու ժամանակ փախչում է, բայց փախչելիս՝ անօրէններն կտրում են մի ձեռն, որ մնում է այս տեղ, յետոյ կտուած ձեռնին վերայ շինում են մատուռ։ Բայց որովհետև արնաշաղախ է լինում նահատակուելիս, այս պատճառաւ կոչում է Շաղախ–շաղախուած արիւնով |  |

Գյուղում գործել են տարրական դպրոց, ակումբ, գրադարան, բուժկայան։

Պատմամշակութային կոթողներ
-------------------------

Գյուղում և գյուղի հարակից տարածքներում պահպանվել են գյուղի մեջ՝ 19–րդ դարի «սբ․Աստվածածին» եկեղեցին, 17–րդ դարի սբ․«Աստվածածին» խաչքարը, 19–րդ դարի «Վերին» աղբյուրը, գյուղից 1,2 կմ հեռավորության վրա «Շահկախ» հանդամասում՝ 1865 թ․ «Շահկախ» եկեղեցին, 17–րդ դարի «Շահկախ» եկեղեցին, 17–րդ դարի Շահկախ խաչքարը, 17– 19–րդ դարերի «Շահկախ» սրբատեղին, 1875 թ․ «Ուխտավորների տունը», Ծամձոր գյուղի հյուսիսային կողմում՝ 13–րդ դարի «Հանդի ձեռք» կամ «Շաղախ» մատուռը, 19–րդ դարի տապանաքարերը, 19–20–րդ դարերի «Շաղախ» գերեզմանոցը, «Սարի» բերդը, 17–րդ դարի Շաղախ գյուղատեղի մնացորդները։

Բնակչություն
------------

Սարինշեն գյուղի բնակիչների նախնիները հիմնականում եկել են Պարսկահայաստանի Ղարադաղ գավառի տարբեր բնակավայրներից։ 2005 թվականի մարդահամարի տվյալներով գյուղի բնակիչների թիվը հասավ 27–ի։ 2015 թվականին Սարինշեն գյուղում բնակվում է 15 մարդ, կա 6 տնտեսություն։
1988–1989 թթ․ գյուղում կազմավորվել է ինքնապաշտպանական ջոկատ, որը մասնակցել է տարբեր գյուղերի, շրջանների և բնակավայրերի ինքնապաշտպանական ու ազատագրական պայքարներին։ Ինչպես նաև գյուղի բնակիչները մասնակցել են Հայրենական մեծ պատերազմին։
Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Տարի | 2008 | 2009 | 2010 |
| Բնակիչ | 39 | 32 | 14 |
|

### Հայ-ադրբեջանական պատերազմ (2020)

Հիմնական հոդված՝ Հայ-ադրբեջանական պատերազմ (2020)
2020 թվականի հայ-ադրբեջանական պատերազմի հետևանքով գյուղը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Population of Nagorno-Karabakh Republic (2005) Archived 2011-03-02 at the Wayback Machine.(հայ.)(անգլ.)(ռուս.)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Արցախի տարածքները համարվում են օկուպացված Ադրբեջանի կողմից. ԱՀ ԱԺ հայտարարությունը, *(արխիվացված 05․04․2021թ․)*
2. ↑  Մանուկյան, Մարտին (2020). *Արցախի (Լեռնային Ղարաբաղ) հանրապետության շրջանները, քաղաքները, գյուղերը*. Երևան: ԱՍՈՂԻԿ. էջեր 193–194.
3. ↑  Ղահրամանյան, Հակոբ (2015). *Տեղեկաատու Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության վարչատարածքային միավորների սոցիալ-տնտեսական բնութագրերի*. Երևան. էջ 120.
4. ↑  «Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն. Բնակչություն ըստ համայնքների». Վերցված է 2021 Մայիսի 1-ին. `{{cite web}}`: `|archive-date=` requires `|archive-url=` (օգնություն)
5. ↑  «Արցախը հրապարակել է Ադրբեջանի հսկողության տակ անցած համայնքների և բնակավայրերի ցանկը». *Ազատություն Ռադիոկայան*. 2020 թ․ դեկտեմբերի 10.
6. ↑  «Հրապարակվել է Արցախի՝ Ադրբեջանի հսկողության տակ անցած համայնքների և բնակավայրերի ցանկը»։
7. ↑  «Հրապարակվել է Արցախի՝ Ադրբեջանի հսկողության տակ անցած համայնքների և բնակավայրերի ցանկը», (արխիվացված)։

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
ԼՂՀ Հադրութի շրջան |
| --- |
|  |
| Վարչական կենտրոն՝ **Հադրութ** |
|  |
| Գյուղեր | Ազոխ • Ակնաղբյուր • Այգեստան • Արաքսավան • Արևշատ • Առաջամուղ • Առաքել • Արփագետիկ • Բանաձոր • Դրախտիկ • Թաղասեռ • Թաղուտ • Խանձաձոր • Խծաբերդ • Ծակուռի • Ծաղկավանք • Ծամձոր • Կարմրակուճ • Կարմրաքար • Հադրութ • Հակակու • Հայկավան • Հարթաշեն • Հին Թաղեր • Հողեր • Ձորագյուղ • Մարիամաձոր • Մեծ Թաղեր • Մելիքաշեն • Մոխրենես • Նորաշեն • Պետրոսաշեն • Պլեթանց • Ջրաբերդ • Ջրակուս • Սարալանջ • Սարինշեն • Սպիտակաշեն • Վանք • Վաղավեր • Վարդաշատ • Տյաք • Տող • Տումի • Ուխտաձոր • Ցոր • Քյուրաթաղ • Քարագլուխ | Հադրութի շրջանը ԼՂՀ քարտեզին |
|  |
| Լքված և ավերակ գյուղեր | 
* Թեզխարաբ

 |

 |