recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Կիրխհոֆի ճառագայթման օրենք**, ջերմային ճառագայթման հիմնական օրենքներից, որի համաձայն մարմնի առաքման և կլանման ունակությունների հարաբերությունը կախված չէ մարմնի բնույթից, այլ միայն ν հաճախականության և T ջերմաստիճանի ունիվերսալ ֆունկցիա է.

Դիֆերենցիալ ձևի օրենք՝

{\displaystyle ~\left({\frac {d(\Delta \_{r}H)}{dT}}\right)\_{p}=\Delta \_{r}c\_{p}}
{\displaystyle ~\left({\frac {d(\Delta \_{r}U)}{dT}}\right)\_{V}=\Delta \_{r}c\_{V}}
Ինտեգրալ ձևի օրենք՝

{\displaystyle ~\Delta \_{r}H\_{T\_{2}}=\Delta H\_{T\_{1}}+\int \limits \_{T\_{1}}^{T\_{2}}\Delta \_{r}c\_{p}(T)dT}
{\displaystyle ~\Delta \_{r}U\_{T\_{2}}=\Delta U\_{T\_{1}}+\int \limits \_{T\_{1}}^{T\_{2}}\Delta \_{r}c\_{V}(T)dT}
որտեղ {\displaystyle C\_{p}} և {\displaystyle C\_{V}} - իզոմեխանիզմ և իզոմեխանիզմ ջերմաստիճանային, {\displaystyle ~\Delta \_{r}c\_{p}} - տարբերությունը իզոբար ջերմային ռեակցիայի արտադրանքի և հումքի {\displaystyle ~\Delta \_{r}c\_{V}} - Ելանյութերի և վերջանյութերի իզոբար ջերմային տարբերությունները{\displaystyle \Delta \_{r}H} և {\displaystyle \Delta \_{r}U} - համապատասխան Թերմոդինամիկական գործընթացներում։

Եթե տարբերությունը {\displaystyle ~(T\_{2}-T\_{1})} փոքր է, ապա կարող է ընդունել {\displaystyle ~\Delta \_{r}c\_{p}=const} և {\displaystyle ~\Delta \_{r}c\_{V}=const}, Համապատասխան ռեակցիաները կարող ենք ներկայացնել՝

{\displaystyle ~\Delta \_{r}H\_{T\_{2}}=\Delta H\_{T\_{1}}+\Delta \_{r}C\_{p}(T\_{2}-T\_{1})}
{\displaystyle ~\Delta \_{r}U\_{T\_{2}}=\Delta U\_{T\_{1}}+\Delta \_{r}C\_{V}(T\_{2}-T\_{1})}
Ջերմաստիճանի մեծ տարբերության դեպքում պարտադիր է հաշվի առնել բարձր ջերմաստիճանը {\displaystyle ~\Delta \_{r}c\_{p}=f(T)} и {\displaystyle ~\Delta \_{r}c\_{V}=f(T)}
1859 թվականին սահմանել է Գուստավ Կիրխհոֆը՝ թերմոդինամիկայի երկրորդ սկզբունքի հիման վրա։ E (ν, T)-ն մարմնի առաքման ունակությունն է, այսինքն՝ 1 սմ² մակերեսից 1 վրկ-ում առաքված էներգիան։
A (ν, T)֊ն կլանման ունակությունն է, այսինքն՝ հաճախականությունների տվյալ միջակայքում մարմնի վրա ընկնող լրիվ էներգիայի այն մասը, որ մնում է մարմնի ներսում և վերածվում ջերմության։ A (ν, T)-ն չափազուրկ մեծություն է. այն պետք է տարբերել կլանման գործակցից, որի չափայնությունը սմ-1 է։

Կլանման փոքր գործակից
---------------------

Մարմինը կարող է ունենալ, կլանման փոքր գործակից սակայն զգալի չափերի դեպքում՝ կլանման մեծ ունակություն։ E0 (ν, T) ունիվերսալ ֆունկցիան բացարձակ սև մարմնի առաքման ունակությունն է։ Ըստ Կիրխհոֆի ճառագայթման օրենքի՝ այն մարմինը, որը տվյալ ջերմաստիճանում ուժեղ կլանում է, պետք է նաև ինտենսիվ ճառագայթի։

Տես նաև
-------

* Հեսսի օրենք

Արտաքին հղումներ
----------------

Կրիխհոֆֆի օրենքը - լեկցիա Archived 2015-04-25 at the Wayback Machine.

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 461)։*  |
**Սմբատ Շահազիզի անվան հ 2 հիմնական դպրոց**, հանրակրթական հիմնական դպրոց Հայաստանի Աշտարակ քաղաքում։ Դպրոցը գտնվում է Արագածոտնի մարզի Աշտարակ քաղաքի, Ալազանի 10 փողոցում։

Համագործակցություններ
---------------------

### Պատանիների ձայնը հանուն իրենց իրավունքների

Աշտարակի հ 2 հիմնական դպրոցում 2014 թվականի հոկտեմբերից մեկնարկեց «Խատուտիկ» հասարակական կազմակերպության «Հայաստանի Հելսինկան կոմիտե»-ի հետ համատեղ իրականացվող *«Պատանիների ձայնը հանուն իրենց իրավունքների»* ծրագիրը, որի նպատակն է դպրոցի 7-9-րդ դասարանների երեխաներին տրամադրել գիտելիքներ մարդու իրավունքների մասին, սովորեցնել հանդուրժող լինել շրջապատի նկատմամբ։

### Իթվինինգ

Կրթական տեխնոլոգիաների ազգային կենտրոնը Հայաստանի հանրակրթական դպրոցներին հրավիրել էր մասնակցելու Եվրոպական դպրոցների էլեկտրոնային համագործակցության Իթվինինգ համայնքին անդամակցելու երկրորդ փուլի մրցույթին։ Սմբատ Շահազիզի անվան հ 2 հիմնական դպրոցը ևս մասնակցում է ծրագրին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Դպրոցի կոլեգիալ կառավարման մարմնի մասին
2. ↑  Աշտարակի Սմբատ Շահազիզի անվան դպրոցի տնօրենը, դպրոցի հասցեն և հեռախոսահամարը(չաշխատող հղում)
3. ↑  Եվրոպական դպրոցների էլեկտրոնային համագործակցության Իթվինինգ համայնքին անդամակցություն
Այրվող Ռոտտերդամը ռմբակոծությունից հետո
**Ռոտտերդամի ռմբակոծությունը** օդային հարված, կատարված Լյուֆտվաֆեի կողմից 1940 թվականի մայիսի 14-ին, հոլանդական գործողությունների ժամանակ, որն էլ իր հերթին Ֆրանսիական ռազմագործողության մասն էր կազմում։

Նիդերլանդների վրա հարձակումը սկսել է մայիսի 10-ին։ Գերմանացիները հույս ունեին, որ կկարողանան կոտրել նիդերլանդացիների պաշտպանությունը մեկ օրում, սակայն պարզվեց, որ նիդերլանադական զորքերը ավելի ուժեղ են, քան մտածում էին սկզբում։ Գերմանացիները ծչագրել էի քաղաքի վրա հարձավել մայիսի 14-ին։ Օդային հարվածի նպատակն էր՝ օգնություն հասցնել Նիդերլանդների տարածքում կռվող գերմանական զորքերին, ինչպես նաև գրավել Նիդերլանդները։

Գերմանական զորքերի հրամնատար գեներալ Հանս Շմիդտը նիդերլանդացիներին ներկայացրեց վերջնագիր սպասվելիք Ռոտտերդամի ռմբակոծության մասին։ Նրանք ընդունեցին վերջնագիրը և ռմբակոծությունը չեղյալ համարվեց։ Սակայն 50-60 ռմբակոծներ իբրև թե չէին հասցրել ընդունել ազդանշանը հարձակումը դադարեցման մասին։

Ռմբակոձիչները քաղաքի վրա նետել էին գրեթե 97 տոննա ռումբ, հիմնականում քաղաքի կենտրոնում, ոչնչացնելով 2.5 կմ² տրամագծով տարածք, ինչը հանգեցրեց բազմաթիվ բազմաթիվ հրդեհների և խլեց հազարավոր մարդկային կյանքեր։ Սա եղավ Վերմախտի վերջին գործողությունը հոլանդական ռամագործողության հետ. հոլանդացիները չէին կարող պաշտպանվել օդային հարձակումից, և իրավիճակի գնահատումից հետո որոշեցին ընդունել վերջնագիրը, և հանձնեցին մնացած քաղաքները հենց այդ օրը։

2007 թվական. Հիշեցում հրդեհի սահմաների մասին
Ռոտտերդամի ռմբակոծությունը հանգեցրեց բրիտանական քաղաքականության փոփոխմանը։ Այսպիսով Մեծ Բրիտանիան խուսափեց Գերմանիաի ռմբակոչումից, սակայն և ընդունեց, որ եթե շարունակվեն գերմանական հարձակումները քաղաքացիական կետերի վրա, ապա բրիտանական կողմը կփոխի ստրատեգիան։ Ռմբակոծության հաջորդ օրը՝ մայիսի 16-ին, բրիտանական օդային ուժերը կատարեցին առաջին թռիչքը դեպի Ռուր մարզ։

Մշակույթում
-----------

* Ռոտտերդամի ռմբակոծության վերաբերյալ կա ֆիլմ ՝ «Ռմբակոծություն» անունով 2012թ.:

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  I. C. B. DEAR and M. R. D. FOOT. «Rotterdam raid.» The Oxford Companion to World War II. 2001. Encyclopedia.com. 9 Mar. 2010
**Կորեայի ազգային գրադարան** (կոր.՝ 국립중앙도서관, 國立中央圖書館), Հարավային Կորեայի գլխավոր գրադարանը, որը գտնվում է երկրի մայրաքաղաք Սեուլում։ Հիմնադրվել է 1945 թվականին։ Գրադարանային ֆոնդը պարունակում է ավելի քան 7 միլիոն միավոր, այդ թվում 1 միլիոն հատոր գիրք օտար լեզուներով։ Գրադարանի հավաքածուի որոշ գրքեր ընդգրկված են «Հարավային Կորեայի ազգային հարստությունների» ցուցակում։

1974 թվականին գրադարանը Սոգոնդոնից տեղափոխվել է Նամսանդոն շրջան, 1988 թվականին՝ Պանպխոդոն (Սեուլի Սոչհոգու շրջան)։ 1991 թվականին գրադարանի կառավարումը կրթության նախարարությունից փոխանցվել է մշակույթի նախարարությանը։

2007 թվականին Կորեայի ազգային գրադարանի հովանավորությամբ բացվել է էլեկտրոնային ծառայություն, որը հանրային թվայնացված գրադարան է։

Տես նաև
-------

* Չինաստանի ազգային գրադարան
* Ալժիրի ազգային գրադարան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  «Dibrary: Korea opens National Digital Library» (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ օգոստոսի 3-ին. Վերցված է 2010 թ․ հունիսի 30-ին. `{{cite web}}`: Invalid `|url-status=404` (օգնություն)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք Archived 2006-06-25 at the Wayback Machine.(անգլ.)
* Национальные библиографии: прошлое, настоящее, будущее - корейский опыт
Թբիլիսիի քաղաքային ժողովի շենքը, 2006:
**Թբիլիսիի սակրեբուլո**(վրաց.՝ თბილისის საკრებულო), ներկայացուցչական մարմին քաղաքային Թբիլիսի կառավարությունում, Վրաստան։ Այն անգլերենով հայտնի է նաև **Թբիլիսի քաղաքի խորհուրդ** կամ **Թբիլիսի Ասամբլեա անուններով:** Սակրեբուլոն ստեղծվել է որպես օրենսդրական տեղական ինքնակառավարման մարմին է ոչ միայն Թբիլիսիում, այլև ամբողջ Վրաստանում բարեփոխումների ճանապարհով, երբ 1991 թվականին երկիրը անկախացավ Խորհրդային Միությունից։

Ասամբլեայի շենքը 19-րդ դարում:

Կազմ
----

Սակրեբուլոյի անդամները ընտրվում են խառը ընտրական համակարգով։ 37 տեղից 25-ը զբաղեցվում է քաղաքի տեղական շրջանների կողմից ուղղակի ընտրությունների ճանապարհով։ Մնացած 12 անդամները ընտրվում են քաղաքական կուսակցությունների շնորհիվ և բաշխվում են ըստ իրենց համաքաղաքային աջակցության։ 2006 թվականին ընտրված Սակրեբուլոն ունի 34 անդամ գործող Ազգային շարժման դեմոկրատներից, մեկը Վրաստանի լեյբորիստական կուսակցությունից, մեկը Արդյունաբերույունը կփրկի Վրաստանը կուսակցությունից և մեկն էլ Վրաստանի հանրապետական և պահպանողական կուսակցության կոալիցիայից։

Ներկայիս 37 կանանցից չորսը հանդիսանում են Միասնական ազգային շարժում կուսակցության անդամ։

Գլխավոր դահլիճը, 19-րդ դար

Լիազորություններ
----------------

Սակրեբուկոն իրավասու է սահմանել քաղաքային բյուջեն և փոփոխություններ կատարել դրանում, ընտրել Թբիկիսիի քաղաքապետին և տեղական հարկեր սահմանել։ Քաղաքապետն ու պաշտոնատար մյուս անձիք հաշվետու են Սակրեբուլոյին և կարող են հետ կանչվել կամ ասենք ազատվել աշխատանքից ճնշող մեծամասնության կողմից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Losaberidze, Joseph (June 1998). «The problem of nationalism in Georgia» (PDF). NATO Office of Information and Press. Վերցված է 2008 թ․ մայիսի 20-ին.
2. ↑  Jibladze, Kakha (2006 թ․ սեպտեմբերի 20). «The upcoming Georgian local elections: Turnout is the issue». *The CACI Analyst*. Վերցված է 2007 թ․ դեկտեմբերի 22-ին.
3. ↑  «DRAFT ORGANIC LAW OF GEORGIA ON "MAKING AMENDMENTS AND ADDITIONS INTO THE ORGANIC LAW – ELECTIONS CODE OF GEORGIA"». Council of Europe, Venice Commission. Արխիվացված օրիգինալից 2008 թ․ ապրիլի 15-ին. Վերցված է 2007 թ․ դեկտեմբերի 22-ին.
4. ↑  «Final results for election of the municipal council in Tbilisi» (PDF). *Decentralization in Georgia*. National Association of Local Authorities of Georgia. 2006 թ․ հոկտեմբերի 15. Վերցված է 2007 թ․ դեկտեմբերի 22-ին.(չաշխատող հղում)
5. ↑  «Women in Sakrebulo» (PDF). Վերցված է 2007 թ․ դեկտեմբերի 22-ին.(չաշխատող հղում)
6. ↑  «Tbilisi Sakrebulo session to be held». *MediaNews: Georgian News Agency*. 2007 թ․ սեպտեմբերի 6. Արխիվացված է օրիգինալից 2007 թ․ օգոստոսի 12-ին. Վերցված է 2007 թ․ դեկտեմբերի 22-ին.
7. ↑  «The Law on the Capital of Georgia - Tbilisi» (PDF). Council of Europe, Venice Commission. 2005 թ․ հոկտեմբերի 18. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2006 թ․ նոյեմբերի 25-ին. Վերցված է 2007 թ․ դեկտեմբերի 22-ին.
**Աուգրաբիս**  (Aughrabies), ջրվեժ Օրանժ գետի վրա , Հարավային Աֆրիկայի Հյուսիսային Կապ նահանգում։ Բարձրությունը 190 մ է (շարունակական անկումը 148 մ է, ըստ այլ աղբյուրների՝ 146 մ): Գտնվում է գետաբերանից 500 կմ հեռավորության վրա։ Ջրերը թափվում են ժայռոտ կիրճը, որն ունի մինչև 200 մ խորությում և 18 կմ երկարություն։

«*Aughrabies*» անունով ջրվեժն անվանել է ֆինն Հենդրիկ Յակոբ Վիկարը, ով գետն անցել է 1778 թվականին։ Դա գալիս է «*Aukoerebis*» բառից, որը նշանակում է «մեծ աղմուկի տեղ»։

1954 թվականին Ափինգթոն քաղաքը նախաձեռնում էր ազգային պարկ հիմնել ջրվեժի տեղում։ 1966 թվականի օգոստոսի 5-ին հայտարարվեց «Աուգրաբիս» ազգային պարկի ստեղծման մասին։

Կենդանական աշխարհ
-----------------

Այգում վերաբնակեցվել է սև ռնգեղջյուրի հազվագյուտ ենթատեսակը։ Այստեղ կարելի է տեսնել նաև եզնայծ և այլ մանր եղջերավորներ։

Պատկերասրահ
-----------

* Ջրվեժը՝ գետի հորդացման ժամանակՋրվեժը՝ գետի հորդացման ժամանակ
* ԴիտակետԴիտակետ
* Ժայռերը ազգային պարկումԺայռերը ազգային պարկում
* Բնական հետիոտնային ճանապարհները դիտակետիցԲնական հետիոտնային ճանապարհները դիտակետից

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Ауграбис // Ангола — Барзас. — М. : Советская энциклопедия, 1970. — (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред.  А. М. Прохоров ; 1969—1978, т. 2).
2. ↑  Augrabies Falls National Park. Park Management plan / South African National Parks. — 2006. — С. 3, 21. — 44 с.
3. ↑  *T. Huizing, A. Kampf* A Namibian Diamond Adventure(անգլ.) // *Rocks & Minerals*. — 2008. — № 83. — С. 486—501.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: sh2002009933 · NKC: ge829455 |

 |

Կատեգորիա:Ջրվեժներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ջրային մարմիններ
Կատեգորիա:Ջրվեժներ
Կատեգորիա:Աշխարհագրական օբյեկտներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ջուր
Կատեգորիա:Ջրաբանություն
Կատեգորիա:Երկրաբանություն
Կատեգորիա:Ջրագրություն
Կատեգորիա:Օվկիանոսագիտություն
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Ալեքսանյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Էդուարդ Ալեքսանյան** (ապրիլի 16, 1955(1955-04-16), Սիսիան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - ապրիլի 4, 2016(2016-04-04), Մարտակերտի շրջան, Արցախ), ապրիլյան քառօրյա պատերազմի հերոս, մայոր, ԵԿՄ անդամ։

Կենսագրություն
--------------

Էդուարդ Ալեքսանյանը ծնվել է 1955 թվականի ապրիլի 16-ին, Սիսիան քաղաքում։ 1961-1970 թվականներին սովորել է Դաստակերտ ավանի միջնակարգ դպրոցում։ Միջնակարդ դպրոցն ավարտելուց հետո 1970-1974 թվականներին սովորել է Սիսիանի շինարարական տեխնիկումում։ 1974-1976 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում։ 1976-1988 թվականներին աշխատել է Սիսիանի ԲՈՒԱՏ ձեռնարկությունում` որպես հերթապահ մեխանիկ։ 1988-1992 թվականներին կամավոր մասնակցել է Սիսիանի շրջանի սահմանների պաշտպանությանը։ 1992 թվականի հոկտեմբերից ծառայության է անցել ՀՀ ՊՆ սահմանապահ զորքերի վարչության թիվ 1 սահմանապահ ջոկատում ։ Մասնակցել է Լաչինի մարդասիրական միջանցքի պաշտպանության մարտական գործողություններին, Զանգելանի, Ֆիզուլիի, Հորադիսի շրջաններում մղվող մարտական գործողություններին։ 1994 թվականին նշանակվել է ՀՀ ՊՆ60913 զորամասի խառը հրետանային դիվիզիոնի հրամանատարի ԱՀՏԱ գծով տեղակալ։ 1997 թվականին սովորել է ՀՀ ՊՆ սպաների որակավորման բարձրացման կենտրոնի բարձրագույն սպայական դասընթացներում։ 2006 թվականին մայորի կոչումով անցել է թոշակի  :

Մարտական գործողություններ
-------------------------

Ապրիլի 3-ի գիշերը լույս 4-ին Մարտակերտում ադրբեջանական կողմը լայնածավալ ռազմական գործողություններ է սկսել սահմանագծում։ Հակառակորդը Մարտակերտի ճանապարհին անօդաչու սարքով ռմբակոծել է Սիսիանի ջոկատի ավտոբուսը։ Այդ ավտոբուսի մեջ է եղել և մահացու վիրավորում ստացել հերոս Էդուարդ Ալեքսանյանը ։

Պարգևներ
--------

* Մարշալ Բաղրամյան մեդալ
* ՀՀ «Մարտական ծառայություն» մեդալ

Հուղարկավորություն
------------------

Հոգեհանգիստը տեղի է ունեցել 2016 թվականի ապրիլի 6-ին ժամը 17:00-ին, իսկ հուղարկավորությունը՝ 2016 թվականի ապրիլի 7-ին, ժամը 14:00-ին Սիսիան քաղաքում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6
2. ↑  «ԱՊՐԻԼՅԱՆ ՀԵՐՈՍԱՄԱՐՏԻ ՍԻՍԻԱՆՑԻ ՆԱՀԱՏԱԿՆԵՐԸ». Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ մարտի 28-ին. Վերցված է 2021 թ․ հունվարի 16-ին.
3. ↑  Հերոս Էդուարդ Ալեքսանյանը
4. ↑  Էդուարդ Ալեքսանյանը մեկ վայրկյան անգամ չվարանեց վերստին միանալ հայրենիքի պաշտպանության սուրբ գործին

Արտաքին հղումներ
----------------

* Էդուարդ Ալեքսանյան
* ՀՈՂԻՆ ՀԱՆՁՆՎԵՑ ՆԱԵՎ ԶՈՀՎԱԾ ԱԶԱՏԱՄԱՐՏԻԿ ԷԴՈՒԱՐԴ ԱԼԵՔՍԱՆՅԱՆԻ ԴԻՆ
|  |
| --- |
|  |

**Շաքե**, հայկական կանացի տարածված անուն է։ Անվան ծագման վերաբերեալ կան տարաձայնութիւններ ըստ "Հայոց լեզվի նոր բառարանի "անվան ծագումը յայտնի չէ անվան ծագում իսկ համաձայն "Է. Գ. Դուրգարյան, Անվանագրքի" Թուրքերեն saki բառից է, որ թարգմանաբար նշանակում է «տարաբախտ», «անբախտ», «ապերջանիկ»։ Հնում այս անունը չի եղել հայերի մեջ, միայն վերջերս է տարածվել սփյուռքահայերի միջոցով։

Այլ աղբյուրների համաձայն` անունը նշանակում է լույս տարածող գավաթ կրող, և նմանեցվում է օրինակ հնդկական ծագում ունեցող Շակտի անվան հետ, որն էլ իր հերթին նշանակում է տիեզերական էներգիա, նաև հոգևոր կին, կանացի պահապան հրեշտակ և այլն։ Այս անվանումն էլ իր հերթին հրեական-կաբալիստական ավանդությունում կոչվում է Շեքինա, որը համարվում է աստծո կանացի հոգի, առանց որի աստված լիարժեք չէ, քանի դեռ չի վերամիավորվել այդ հոգու հետ։ Կաբալիստական ավանդույթում կարևորվում է արական և իգական տիեզերական սկզբունքների միավորումը, ինչն էլ իր հերթին արտահայտվում է հեքսագրամում։

Հայտնի կրողներ
--------------

* Շաքե Թուխմանյան

Հղումներ
--------

1. ↑  Է. Գ. Դուրգարյան, Անվանագիրք 1985 թ. Երևան
2. ↑  «What Does The Name Shakeh Mean?». *The Meaning of Names* (անգլերեն). Վերցված է 2019 թ․ փետրվարի 2-ին.
3. ↑  «First name Shakeh - NamepediA». *www.namepedia.org*. Վերցված է 2019 թ․ փետրվարի 2-ին.
**Օլգա Գերասիմի Տեր-Հովհաննեսովա** (հունիսի 13, 1920(1920-06-13), Թիֆլիս, Վրաստանի Դեմոկրատական Հանրապետություն - ապրիլի 6, 2005(2005-04-06), Երևան, Հայաստան), անասնաբույժ։ Անասնաբուժական գիտությունների թեկնածու (1957), պրոֆեսոր (1990)։ ՀԽՍՀ վաստակավոր անասնաբույժ (1980)։

Կենսագրություն
--------------

Օլգա Տեր-Հովհաննեսովան ծնվել է 1920 թվականին, Թիֆլիսում։ 1941 թվականին ավարտել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտը։ 1947 թվականից աշխատել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտի համաճարակաբանության ամբիոնում, 1960-1962 թվականներին եղել է անասնաբուժական ֆակուլտետի դեկան, 1962-1970 թվականներին՝ պրոռեկտոր, 1985-1990 թվականներին՝ համաճարակաբանության և անասնաբուժության տնտեսագիտության ամբիոնի վարիչ։ 1966 թվականին կազմակերպել է կաթնա- և մսամթերքների տեխնոլոգիայի ֆակուլտետը։ Օլգա Տեր-Հովհաննեսովայի կենսագրականն ընդգրկվել է Քեմբրիջի միջազգային կենսագրական կենտրոնի ։

Աշխատանքները վերաբերում են գյուղատնտեսական կենդանիների սիբիրախտ, դաբաղ, ծաղիկ, խլախտ և այլ հիվանդությունների բուժմանն ու կանխարգելմանը։ Առաջինն է (Ե. Ա. Չույկովայի հետ) բացահայտել և ուսումնասիրել անկաթնություն (ագալակտիա) հիվանդությունը։

Երկեր
-----

* Անասնաբուժական ախտահանություն / Հ. Բ. Բոյախչյան և Օ. Գ. Տեր-Հովհաննեսովա, Երևան։ Հայաստան , 1965, 115 էջ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2007
2. ↑  Անասնաբուժական ախտահանություն / Հ. Բ. Բոյախչյան և Օ. Գ. Տեր-Հովհաննեսովա.(չաշխատող հղում)
**Ալեսսանդրո Միլեսի** (իտալ.՝ Alessandro Milesi, 1856[…], Վենետիկ, Ավստրիական կայսրություն - հոկտեմբերի 29, 1945(1945-10-29), Վենետիկ, Իտալիա), իտալացի նկարիչ, որը հիմնականում պատկերել է ժանրային առարկաներ։

*La traversata* կամ *La partenza del marinaio*
*Շուկայի տեսարան*, Բրուքլին թանգարան

Կենսագրություն
--------------

Միլեսին Նապոլեոն Նանիի աշակերտն էր Վենետիկի Գեղարվեստի ակադեմիայում 1869-1874 թվականներին, երբ ուսուցչի հետ մեկնել էր Վերոնա՝ հայրենի քաղաք վերադառնալով 1876 թվականին։ Իր աշխատանքները ներկայացրել է Միլանի և Վենետիկի ազգային ցուցահանդեսներում՝ ձեռք բերելով Վենետիկի առօրյա կյանքի նկարչի համբավ՝ շարունակելով Ջիակամո Ֆևրետոյի ավանդույթները՝ ազդվելով նաև Էտտորե Տիտոյի և Չեզարե Լաուրենտիի գեղարվեստական նոր մոտեցմամբ։

1890 թվականին Բոստոնի միջազգային ցուցահանդեսի ոսկե մեդալակիր է, նա մասնակցել է Միլանի տրիենալեին և Վենետիկի բիենալեին` 1895-1935 թվականների բոլոր ցուցահանդեսներին, 1912 թվականին ունեցել է անհատական ցուցահանդես և 1935 թվականին՝ աթոլոգիական ցուցահանդես։ նոր դարասկզբին հաջողությունների է հասել Վենետիկի միջին դասի մարդկանց դիմանկարներով, ինչպես նաև` հետագա տասնամյակների ընթացքում շարունակել է նկարել գրողների, երաժիշտների և դերասանների։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Alessandro Milesi
2. 1 2  *Swartz A.* Alessandro Milesi — 2007.
3. 1 2  Alessandro Milesi (ֆր.)
4. 1 2  Alessandro Milesi (նիդերլ.)
5. ↑  *Catalogo ufficiale della Esposizione Nazionale del 1881 in Milano: belle arti*. Milano. 1881. Վերցված է 3 luglio 2016-ին. `{{cite book}}`: Unknown parameter `|editore=` ignored (օգնություն)CS1 սպաս․ location missing publisher (link)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Laura Casone, Alessandro Milesi Archived 2016-03-13 at the Wayback Machine. online catalogue Artgate by Fondazione Cariplo, 2010, CC BY-SA (source for the first revision of this article).

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Իտալացիների կենսագրական բառարան · Treccani |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 12144707r · GND: 118917358 · ISNI: 0000000116498876 · LCCN: n88221571 · SUDOC: 152478531 · VIAF: 57413447 · ULAN: 500004102 · WorldCat VIAF: 57413447 |

 |

 |
**Լաոտուն** (չին.՝ 老同, «միմյանց նման ծեր կանայք»), 17-19-րդ դարերում Հունանում տարածված հարաբերությունների տեսակ, որտեղ 5-7 տարեկան երկու աղջիկներ կնքում են բարեկամության պայմանագիր և պահպանում են այդ հարաբերությունները ողջ կյանքի ընթացքում։

Ռուսական ավանդույթի համաձայն, այս հարաբերությունները սովորաբար թարգմանվում են որպես «անունով քույրերի հարաբերություններ», Այնուամենայնիվ, լաոտուն հասկացությունը ենթադրում է ավելի սերտ և երկարատև բարեկամություն, որն իր կարևորությամբ չի զիջում ամուսնական հարաբերություններին։ Անվան քույրերի միությունը կարող էր բաղկացած լինել մինչև յոթ աղջիկ, լաոտունի հարաբերություններում՝ միայն երկուսը։ Աղջիկները պետք է իրար նմանվեին կազմվածքով, տարիքով, արտաքինով, ոտքի չափով և նույնիսկ բնավորությամբ։ Հաճախ ծնողները պայմանավորվել են լաոտունի միության կնքման մասին մինչև երեխաների ծնունդը։

Լաոտունի հարաբերությունները ձևակերպվել են խորհրդանշական պայմանագրով (չին.՝ 结交书` «գրանցված բարեկամության մասին գրառում») և հետագայում շատ հազվադեպ խախտվում։ Աղջիկները պետք է Երդվեին Բուդդայի և վկաների առջև, որ անբաժան կլինեն մինչև իրենց կյանքի վերջը։ Հունանի բնակիչները հարգանքով էին վերաբերվում նման հարաբերություններին, ինչի շնորհիվ կանայք հնարավորություն ունեին կես ամիսը մեկ այցելել միմյանց, իսկ ամուսինները չէին կարող միջամտել նրանց գործերին։ Միմյանց հետ նամակագրության մեջ կանայք շփվում էին նյույ շու՝ կանացի լեզվով, որը տարբերվում է տղամարդկային գրերից, այդ իսկ պատճառով չինական աղբյուրներում շատ քիչ հիշատակումներ են մնացել լաոտունի հարաբերությունների, լաոտունի ժամանակակից ավանդույթների մասին։

Լաոտունի ավանդույթի մասին մանրամասն գրված է չինական ծագումով ամերիկացի գրող Լիզա Սիի «Ձյունե ծաղիկը և նվիրական հովհարը» վեպում, որը էկրանավորվել է 2011 թվականին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «ИНСТИТУТ КОНФУЦИЯ № 1 (16) 2013». Արխիվացված օրիգինալից 2018-08-14-ին. Վերցված է 2018-06-18-ին.
2. ↑  «Институт Конфуция». 2013. Արխիվացված օրիգինալից 2018-08-14-ին. Վերցված է 2018-06-18-ին.
3. ↑  老同\_百度百科
4. ↑  «秘密的女性文字 Тайная женская письменность». Արխիվացված օրիգինալից 2018-08-15-ին. Վերցված է 2018-06-18-ին.
**Վիկտոր Լյորինց** (հունգ.՝ Lőrincz Viktor,ապրիլի 28, 1990(1990-04-28), Cegléd, Cegléd District, Պեշտ, Հունգարիա), հունգարացի հունահռոմեական ոճի ըմբիշ, աշխարհի և եվրոպայի առաջնությունների մրցանակակիր։ Հունգարացի հայտնի ըմբիշ Թամաշ Լյորինցի կրտսեր եղբայրը։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1990 թվականին։ 2012 թվականին նա նվաճել է Եվրոպայի առաջնության բրոնզե մեդալը։ 2013 և 2014 թվականներին նա դարձել է Աշխարհի գավաթի բրոնզե մեդալակիր։ 2016 թվականին նա մասնակցեց Ռիո դե Ժանեյրոյի օլիմպիական խաղերին մինչև 85 կգ քաշային կարգում անցկացվող մրցումներում։ Խաղերում հունգարացի մարզիկը մեկնարկել է առաջին տուրից, որտեղ նա 3-0 հաշվով հաղթել է հայ ըմբիշ Մաքսիմ Մանուկյանին։ Երկրորդ տուրում Վիկտոր Լյորինցը հաղթանակ տարավ Հնդկաստանի ներկայացուցիչ Ռավինդեր Խաթրի նկատմամբ։ Ուզբեկ ըմբիշ Ռուստամ Ասակալովի հետ մենամարտն անցել է համառ պայքարում, սակայն ավարտվել է հունգարացի ըմբիշի օգտին։ Սակայն հետո Լյորինցը կիսաեզրափակչում ջախջախիչ պարտություն է կրել ռուս ըմբիշ Դավիթ Չակվետաձեից, իսկ հետո պարտվել է գերմանացի Դենիս Կուդլեին բրոնզե մեդալի համար պայքարում։ Օլիմպիական մրցաշարի արդյունքներով Վիկտոր Լյորինցը գրավել է 5-րդ հորիզոնականը։

2019 թվականին Ղազախստանում կայանալիք Աշխարհի նախաօլիմպիական առաջնությունում մինչև 87 կգ քաշային կարգում Վիկտորը նվաճել է արծաթե մեդալ եւ ստացել օլիմպիական ուղեգիր։

2020 թվականի փետրվարին Իտալիայի մայրաքաղաքում ընթացող առաջնությունում մինչև 87 կգ քաշային կարգում Վիկտորը չեմպիոնական տիտղոսի համար գոտեմարտում պարտվել է ուկրաինացի Սեմյոն Նովիկովին և նվաճել Եվրոպայի առաջնության արծաթե մեդալ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Pyramid, A. W. E. «Magyar Olimpiai Bizottság». *olimpia.hu* (հունգարերեն). Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 20-ին.
2. ↑  «Viktor LORINCZ». *Olympic Channel*. Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 20-ին.
3. ↑  «Profile». *fila-official.com*. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 4-ին. Վերցված է 2013 թ․ սեպտեմբերի 23-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Վիկտոր Լյորինց – օլիմպիական վիճակագրությունը *Sports-Reference.com* կայքում (անգլ.)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Olympic Channel · Միասնական պայքարի աշխարհ · ՄՕԿ |

 |
**Միջին Բրևեննիցա** (ռուս.՝ Средняя Бревенница), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով, Նենեցյան ինքնավար օկրուգով։ Գետաբերանը գտնվում է Պեչորա գետի աջ ափին՝ 340 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 27 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050300212103000081007
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103008100
* Ավազանի կոդը — 03.05.03.002
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության:Միջին Բրևեննիցա». Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ օգոստոսի 10-ին. Վերցված է 2015 թ․ օգոստոսի 17-ին.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ГВР |

 |
**Իրինա Յուրևնա Յանինա** (ռուս.՝ Ири́на Ю́рьевна Я́нина, նոյեմբերի 27, 1966(1966-11-27), Տալդի Կուրգան, Ղազախական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - օգոստոսի 31, 1999(1999-08-31), Կարամախի (գյուղ, Բույնակսկի շրջան), Բույնակսկի շրջան, Դաղստանի Հանրապետություն, Ռուսաստան), բուժքույր, սերժանտ, Ռուսաստանի Դաշնության հերոս։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Ղազախստանի ԽՍՀ-ի Տալդի Կուրգան քաղաքում։ Տեղական բժշկական դպրոցն ավարտելուց հետո նա որպես բուժքույր աշխատել է տուբերկուլյոզի դիսպանսերում ու ծննդատանը։

1995 թվականին նա պայմանագրային ծառայության է անցել Ռուսաստանի ներքին գործերի նախարարության ներքին զորքերում։ Ծառայել է որպես բուժքույր Կալաչ-նա-Դոնու քաղաքում գտնվող Ռուսաստանի Դաշնության ՆԳՆ 22-րդ առանձին օպերատիվ բրիգադի բժշկական ընկերության բուժասենյակում։ Ծառայության ժամանակ նա բաժանվել է ամուսնուց, փոքրիկ դուստրը մահացել է։

Առաջին չեչենական պատերազմի ընթացքում նրան երկու անգամ ուղարկել են ռազմական գործողությունների շրջան։

Երկրորդ չեչենական պատերազմի ժամանակ նա 1999 թվականի հուլիսից գտնվել է Դաղստանում։

Մահը
----

1999 թվականի օգոստոսի 31-ին Կարամախի գյուղի տարհանման ժամանակ Իրինա Յանինան տարհանման խմբի կազմում օգնություն է ցույց տվել 15 վիրավոր զինվորի՝ վտանգելով կյանքը։ Երեք անգամ զրահամեքենայով նա ուղևորվել է դեպի կրակի գիծ, որտեղից դուրս է բերել դաշնային ուժերի ևս 28 վիրավոր զինվորի։

Չորրորդ արտագրոհի ժամանակ հակառակորդն անցել է հակագրոհի, իսկ Յանինան կազմակերպել է վիրավորների տարհանումը՝ գործողությունը ծածկելով ինքնաձիգի կրակահերթով։ Նահանջելիս երկու նռնակ հարվածել է զրահափոխադրիչին, ինչի արդյունքում ուժեղ հրդեհ է բռնկվել, ինչի արդյունքում անմիջապես պայթել է մարտական լրակազմը։ Իրինա Յանինան օգնել է վիրավորներին դուրս գալ այրվող մեքենայից։ Նրա շնորհիվ փրկվել են կապիտան Ա. Կրիվցովը, շարքային Ս. Վ. Գոլնևը և Ի. Ա. Լյադովը։

Իրինան մահացել է՝ չհասցնելով դուրս գալ այրվող մեքենայից։

Նա որդի ունի։

Պարգևներ
--------

1999 թվականի հոկտեմբերի 14-ին Իրինա Յանինան հետմահու արժանացել է Ռուսաստանի Դաշնության հերոսի կոչման։ Իրինա Յանինան առաջին ու միակ կինն է, որն արժանացել է Ռուսաստանի հերոսի կոչման՝ Հյուսիսային Կովկասի տարածաշրջանում ռազմական գործողություններին մասնակցելու համար։

Հիշատակում
----------

2012 թվականին «Ռուսական փոստը» թողարկել է փոստային նամականիշ «Ռուսաստանի Դաշնության հերոսը» շարքից` Ի. Յու. Յանինայի պատկերով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Медсестра - Янина Ирина Юрьевна». *xn--80aacfpjf3cftcg.xn--p1ai*. Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 29-ին.(չաշխատող հղում)
2. ↑  «Янина Ирина Юрьевна». *www.warheroes.ru*. Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 29-ին.
3. ↑  «Արխիվացված պատճենը». *www.rosgvard.ru*. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ հոկտեմբերի 21-ին. Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 29-ին.
4. ↑  Simonov, Chudinova, էջ 315

Արտաքին հղումներ
----------------

* Իրինայի նամակը որդուն՝ զոհվելուց 10 օր առաջ

 Իրինա Յանինա «Երկրի հերոսներ» կայքում

* Իրինա Յանինան biografija.ru կայքում
* Իրինա Յանինա «Կկռվենք և կգանք տուն…» Archived 2004-10-25 at the Wayback Machine.
**Աղաբալա Մամեդբակիր օկլի Աբդուլլաև** (ադրբ.՝ Ağabala Məmmədbağır oğlu Abdullayev, 1910, Çərəli, Զանգեզուրի գավառ, Ելիզավետպոլի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - հոկտեմբերի 10, 1976(1976-10-10), Ֆիզուլիի շրջան, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ադրբեջանցի խանենդե ։

Կենսագրություն
--------------

Աղաբալա Աբդուլլաևը ծնվել է 1910 թվականին Չարալի գյուղում։ 12 տարեկան հասակում նա ընդունվել է Ֆիզուլիի գյուղական երիտասարդական դպրոցի առաջին դասարան։ 1927 թվականին նա հանդիպել է Բյուլ-բյուլին։ Բյուլբուլին դուր եկավ Ագաբալա Աբդուլաևի ձայնը։ Ա.Աբդուլլաևը, ով ներգրավված է ստեղծագործական խմբերի կազմում, սկսել է կատարել էպիզոդիկ դերեր երգչախմբում և ներկայացումներում։

1933 թվականին նա հանդիպել է Սեյիդ Շուշինսկուն։ Սեյիդ Շուշինսկու առաջարկով սկսել է աշխատել որպես ակումբի ղեկավար։ Նա այստեղ աշխատել է մինչև 1937 թվականը։

Աղաբալա Աբդուլլաևը մահացել է 1976 թվականի հոկտեմբերի 10-ին։

Ստեղծագործություններ
--------------------

Աղաբալա Աբդուլլաևի երգացանկում հատուկ տեղ են զբաղեցնում «Մահու-հինդի», «Ռաստ», «Սեգախ-Զաբուր», «Արազբարը», «Շուռ», «Ղարաբաղյան շիքյաստե» և այլ մուղամներ։

Աղաբալա Աբդուլլաևը տարբեր դերերն է խաղացել «Կարյագին» ակումբի բեմում։ Առավել հիշարժան դերը Քերամի հայրն է Ասլի և Քյարամ օպերայում։
1933-1937 թվականներին Ա.Աբդուլլաևը խաղացել է Մեջնունի հայրը «Լեյլիում և Մաջնուն»ում, Քյարամի հայրը «Ասլի և Քյարամ»ում, Գարիբը «Աշուղ Գարիբ»ում և Սուլեյմանը «Արշին մալ ալան» օպերայում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  // Музыкальная энциклопедия / под ред. Ю. В. Келдыша. — М.: Советская энциклопедия, Советский композитор, 1978. — Т. 4.
2. ↑  Աղաբալա Աբդուլլաև
3. ↑  Энциклопедия Азербайджанского Мугама (rus). Баку: Шарг-Гарб. 2012. səh. 33.
**Կառլ III** (8 դեկտեմբեր 1818 – 10 սեպտեմբեր 1889), Մոնակոյի միապետ և Վալենտինույի կոմս։ Ծնվել է Փարիզում և եղել է միապետ Ֆլորեստան I-ի և Մարիա Կառոլինայի միակ որդին։ Նա նաև հայտնի Մոնտե Կառլո խաղատան հիմնադիրն է։

Կենսագրություն
--------------

Կառլ III-ի թագավորական միացագիրըԿառլ III-ը ամուսնացել է 1846 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Բրյուսելում` Անտոինետտե դե Մերոդի հետ։ Նրան հաջորդեց իր որդի Ալբերտ I-ը։ 1861 թվականի Փետրվարի 2-ին Կառլ III-ը և Նապոլեոն Բոնապարտը գալիս են համաձայնության, ըստ որի Մոնակոն քաղաքներ Մենտոնը և Ռոկբրյուն-կապ-Մարտեն, որոնք կազմում էին Մոնակոյի տարածքի 80 տոկոսը, հանձնում է Ֆրանսիային, որի դիմաց Ֆրանսիան պաշտոնապես ճանաչում է Մոնակոյի անկախությունը և վճարում է 4 միլիոն ֆրանկ։

1865 թվականին Մոնակոյի և Ֆրանսիայի միջև անցկացնվում է պետական սահման և հաստատվում է մաքսային միություն։

Կառլ III-ը ծավալում էր ակտիվ դիվանագիտական գործունեություն։ Օրինակ` 1864 թվականին նա կնքեց բարեկամության պայմանագիր Թունիսի Բեյ Մուհամեդ III-ի հետ։ Պայմանագրի արդյունքում լուծվեցին երկու երկրների առևտրի և ծովային փոխադրումների խնդիրները։

Կառլ III-ի օրոք բացվեցին երկաթուղային կայարաններ Մոնտե Կառլոյում և Մոնակոյում։ Սկսեցին գործել փոստը և տելեգրամը։

Պարգևներ
--------

Կառլը III-ը 182-րդ մարդն է, ով ստացել է առաջին կարգի Թրի և Աշտարակի պատվանշանը։

Մոնտե Կառլոն անվանված է Կառլը III-ի պատվին։ Իտալերեն այս տարածքի անվանումը կլինի *Mount Charles:*

2016 թվականի հունիսի 1-ին 50 հազար հատ 2 եվրոանոց մետաղադրամներ թողարկվեցին Մոնակոյի կառավարության կողմից՝ Մոնտե Կառլոյի ստեղծման 150-րդ տարելիցի պատվին։

Կառլը III-ի անունով կա դպրոց Մոնակոյում։

Մահը
----

Կառլ III-ը իր միջին տարիքից վատ էր տեսնում, իսկ կյանքի վերջին տարիներին ընդհանրապես կորցրեց տեսողությունը։ Մահացել է Մարշեի դղյակում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Все монархии мира». *www.allmonarchs.net*. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ դեկտեմբերի 19-ին. Վերցված է 2017 թ․ մայիսի 29-ին.
2. ↑  «Charles III: Golden Pages in the History of Monaco». *HelloMonaco* (ամերիկյան անգլերեն). 2017 թ․ հունվարի 5. Վերցված է 2017 թ․ մայիսի 29-ին.
3. ↑  «Order of the Tower and Sword, Valour, Loyalty and Merit | Phaleristics Academy of Portugal». *www.faleristica.org* (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2017 թ․ մայիսի 29-ին.
4. ↑  Androulakis, Ioannis. «Monaco 2 euros 2016 - Founding of Monte Carlo by Charles III». *Fleur-de-coin.com*. Վերցված է 2017 թ․ մայիսի 29-ին.
5. ↑  «Accueil». *www.college-charles3.mc* (ֆրանսերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ մայիսի 11-ին. Վերցված է 2017 թ․ մայիսի 29-ին.
6. ↑  «Le château de Marchais - Noblesse & Royautés». *Noblesse & Royautés* (ֆրանսերեն). 2014 թ․ փետրվարի 25. Վերցված է 2017 թ․ մայիսի 29-ին.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | The Peerage · Find A Grave · WikiTree · WeRelate · Rodovid |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 148421580 · GND: 1050464184 · ISNI: 0000000061269354 · LCCN: no2011137762 · SUDOC: 120379562 · VIAF: 12572643, 179744989 · WorldCat VIAF: 12572643, 179744989 |

 |

 |
**Սանտա Մարիա դա Վիտորիա վանք Բատալիայում** (պորտ.՝ Santa Maria da Vitória na Batalha), դոմինիկյան վանք Պորտուգալիայի Բատալիա քաղաքում։ Ընդգրկված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության, ինչպես նաև Պորտուգալիայի յոթ հրաշալիքների ցանկում ։

Պատմություն
-----------

Վանքի կառուցումը սկսվել է 1385 թվականին Ժուան I արքայի նախաձեռնությամբ` ի նշան Մարիամ Աստվածածնի նkատմամբ երaխտագիտության, որի շնորհիվ արքան Ալժուբարոտի ճակատամարտում հաղթանակ է տարել կաստիլացիների համդեպ։ Հետագa վեց արքաները շարունակել են վանքի շինարարությունը` այստեղ գտնելով իրենց հավերժական հանգիստը։ Նրանց թվում է Հենրիխ Ծովագնացը։ Վանքը կառուցվել է միջազգային գոթական ոճով, իսկ շինարարությունն ավարտվել է 1517 թվականին, երբ բոլոր հիմնական ուժերն ուղղվել են Ժերոնիմուշի վանքի կառուցմանը Բելեմում։ XIX դարում Բատալիեում անցկացվել են մասշտաբային վերականգնողական աշխատանքներ, իսկ 1980 թվականին այստեղ բացվել է ազգային թանգարան։

Ճարտարապետություն
-----------------

Վանքն առանձնացած է ամբողջ քաղաքից, և չնայած շատերը չեն սիրում վանքի հարևանությամբ կառուցված նոր հյուրանոցները, սակայն միշտ կարելի է հիանալ XVIII դարի հետաքրքիր տներով, գիլիոտինային պատուհաններով և վանքի` մանուելյան ոճի գլխավոր մուտքով։

Տաճարը կառուցվել է Պորտո դե Մոսից բերված կրաքարով, որ ժամանակի ընթացքում դեղնավուն երանգ է ստացել։ Այն պորտուգալական ինքնատիպ ոճով է, որ վառ գոթական և անգլիական ճարտարապետական ոճերի խառնուրդ է։ Ինչպես դոմինիկյան բոլոր վանքերում, այս վանքում էլ զանգակատուն չկա։

Արևմտյան ճակատը, որն ուղղված է գեներալ Նունու Ալվարես Պերեյրայի հեծյալ արձանին, բաժանված է երեք որմնահեցերով և հսկայական որմնասյուներով։ Աջ կողմում գտնվում է Անավարտ ժամատունը (Capelas Imperfeitas), որ հիմնական շինությանն ավելացված ութանկյուն կառույց է։

Գլխավոր մուտքը զարդարում են 78 քանդակները, որոնք բաժանված են վեց շարքերի։ Դրանք ներկայացնում են աստվածաշնչյան արքաների, հրեշտակների, մարգարեների, որոնք պատսպարված են ամպհովանիներով։ Քանդակազարդ ճակատամասը ներկայացնում է գահին բազմած Քրիստոսին, ով շրջապատված է 4 ավետարանիչներով, որոնցից յուրաքանչյուրը իր խորհրդանիշով է։

Պատկերասրահ
-----------

* ՃակատամասՃակատամաս
* ՔադակներՔադակներ
* ԱրձաններԱրձաններ
* Գլխավոր մուտքԳլխավոր մուտք
* Ճակատամասի անկյունըՃակատամասի անկյունը

Գարգուլիաներ
------------

* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  Monastery of Batalha: English guide, July 2005

Արտաքին հղումներ
----------------

* Բատալիայի վանքի նկարներ

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 16046221-6 · LCCN: no92007208 · SUDOC: 032168314 · VIAF: 4422168048993338410004 · WorldCat VIAF: 4422168048993338410004 |

 |
**Ալան Գիլմոր** (անգլ.՝ Alan Charles Gilmore, մարտ 1944, Greymouth, Նոր Զելանդիա), նորզելանդացի աստղագետ, աստերիդների և գիսաստղերի հայտնաբերող, աշխատում է Կամբերայի համալսարանի ֆիզիկայի և աստղագիտության ամբիոնի Մաունթ Ջոն համալսարանի աստղադիտարանում։ 1981 թվականից 1994 թվականները իր կնոջ Պամելա Կիլմարտինի հետ համատեղ հայտնաբերել է շուրջ 40 աստերոիդ, և ևս մեկ աստերոիդ ((214416) 2005 PK) նա հայտնաբերել է միանձնյա 2005 թվականին, 11 տարի անց։ Բացի դրանից նրանք երկուսով ակտիվորեն զբաղվել են նաև գիսաստղերի և նոր աստղերի որոնմամբ։ Այսպես 2007 թվականին Ալան Գիլմորը հայտնաբերեց կարճ պարբերությամբ գիսաստղերի ցանկ|կարճ պարբերությամբ գիսաստղ P/2007 Q2։

Գիսաստղերի և աստերոիդների աստղաչափական դիտարկումների նրա կողմից մշակված ծրագրերը ավելին քան տաս տարիների ընթացքում համարվում էին ամենաարդյունավետը նմանատիպ ծրագրերի մեջ, հարավային կիսագնդում դիտարկումներ կատարելու համար։

Ալան Գիլմորը հանդիսանում է ՄԱՄ-ի կազմ-կոմիտեի համար 6 հանձնաժողովի անդամ, որը զբաղվում է տեղեկատվության տարածմամբ և աստղագիտական հայտնաբերումների վերագրմամբ։

Նրա պատվին է անվանվել (2537) Գիլմոր աստերոիդը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Minor Planet Discoverers». Փոքր մոլորակների կենտրոն. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ մարտի 14-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունվարի 1-ին.
2. ↑  *Comet P/2007 Q2 (Gilmore)*
3. ↑  IAU. «2537 Գիլմոր աստերոիդի անվանումը». Վերցված է 2019 թ․ հունվարի 6-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Astronomy 2009

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000045392440 · LCCN: no2003089806 · SUDOC: 187190984 · VIAF: 9540004 · WorldCat VIAF: 9540004 |

 |
**Rhythmic Airplay Chart** (հայտնի է նաև, որպես **Rhythmic Top 40** և **CHR/Rhythmic**), շաբաթական երաժշտական հիթ-շքերթ, որը հրապարակվում է *Billboard* ամսագրի կողմից։ Չարթը իր մեջ է ներառում ռադիո-եթերում հանրահայտ այսպես կոչված «ռիթմիկ» ստեղծագործություններ R&B/հիփ-հոփ, ռիթմիկ փոփ և որոշ պարային ստեղծագործություններ։

*Billboard-ը* առաջին անգամ հրապարակել է նմանատիպ չարթ 1987 թվականի փետրվարի 15-ին Hot Crossover 30 անվան տակ։ Նույն տարվա դեկտեմբերին *Billboard-ը* դադարեցրեց թողարկել այն։

1992 թվականի հոկտեմբերին չարթը վերսկսվեց Top 40 Rhythm/Crossover անվան տակ։ 1997 թվականի հունիսի 25-ին անվանափոխվել է, դառնալով Rhythmic Top 40.

*Rhythmic Airplay-ը* հանդիսանում է *Billboard* Hot 100-ի մաս և իր մեջ ներառում է 40 ստեղծագործություններ, որոնք ընտրվում են 77 ռադիոկայանների տվյալների հիման վրա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Freeman, Kim (1987 թ․ փետրվարի 28). *Hot 30 Crossover Chart Tracks New Breed Of Radio*. Billboard magazine. էջեր 1, 83. `{{cite book}}`: Italic or bold markup not allowed in: `|publisher=` (օգնություն)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Rhythmic Airplay Chart на Radio-Info.com (անգլ.)
**«Ինդեփենդենտ»** (անգլ.՝ The Independent՝ «անկախ»), բրիտանական օրաթերթ։ Գաղափարապես մոտ է լիբերալ դեմոկրատ կուսակցությանը, հատուկ ուշադրություն է դարձնում մարդու իրավունքներին վերաբերող խնդիրներին։ 2009 թվականին պարբերականի շրջանառությունը եղել է 183,5 հազար օրինակ (ամենաքիչը բրիտանական օրաթերթերի շարքում), շաբաթօրյա թողարկման («The Independent on Sunday») շրջանառությունը՝ 155,6 հազար օրինակ։ 2013 թվականի նոյեմբերին, ABC հետազոտական ընկերության տվյալներով, պարբերականի շրջանառությունը եղել է 67,7 հազար օրինակ, 2014 թվականի ապրիլին՝ 63,4 հազար օրինակ։

Հիմնադրվել է 1986 թվականին The Daily Telegraph պարբերականի նախկին երեք լրագրողների կողմից՝ Անդրեաս Ուիտտամ Սմիթի, Ստիվեն Գլովերի և Մեթյու Սիմոնդսի։

2010 թվականի մարտին հայտարարվեց, որ պարբերականը գնվել է ռուս գործարար Ալեքսանդր Լեբեդևի կողմից։ Գործի գինը խորհրդանշական 1 ֆունտ էր։ Վաճառքի հետ միաժամանակ հայտարարվեց նաև Այվեն Ֆալլոնի հրաժարականի մասին, ով «Ինդեփենդենտ» и «Independent on Sunday» պարբերականների անմիջական ղեկավարն էր ։

2010 թվականի հոկտեմբերի 26-ին սկսեց լույս տեսնել նոր ամենօրյա սեղմ ծրագիր՝ «i», օրաթերթ երիտասարդ ընթերցողների համար։

Համաձայն ռուսական Բի-Բի-Սի ծառայության, 2012 թվականի հունվարի 3-ին պարբերականի սեփականատերն Ալեքսանդր Լեբեդևի որդին է՝ Եվգենի Լեբեդևը։

2014 թվականի հունվարին The Guardian պարբերականը հայտարարեց, որ Ալեքսանդր Լեբեդևը վաճառքի է հանել «Ինդեփենդենտ», «The Independent on Sunday» և «i» պարբերականները։ Վաճառքի պատճառը խմբագրության կորուստներն էին։ 2012 թվականին, համաձայն «Ինդեփենդենտ» պարբերականի հաշվետվության, մաքուր կորուստը կազմել է 14 միլիոն ֆունտ (2011 թվականին՝ 18 միլիոն ֆունտ)։

Համաձայն ռուսական «Կոմերսանտ» պարբերականի, «Ինդեփենդենտ» պարբերականի և դրա հետ կապված ապրանքանիշների վաճառքը կապված էր Ալեքսանդր Լեբեդևի ֆինանսական ծանր դրության հետ։

Համաձայն The Guardian պարբերականի տեղեկատվության, նոր ներդրողների փնտրտուքով զբաղվում էր «Independent Print» հրատարակչության տնօրենների խորհրդի նախագահ և պարբերականի հիմնադիրներից մեկը համարվող Անդրեաս Ուիտտամ Սմիթը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  The ISSN portal — Paris: ISSN International Centre, 2005. — ISSN 0951-9467
2. 1 2  *Ксения Болецкая*. Русский хозяин британской прессы // Ведомости, № 53 (2571), 26.03.2010
3. ↑  Данные newsworks.org.uk Archived 2015-03-16 at the Wayback Machine.
4. 1 2 3 4  *Катерина Китаева*. Александр Лебедев готов избавиться от газеты The Independen // www.rbcdaily.ru, 17.01.2014
5. ↑  Прогоревшую британскую антиизраильскую газету купили за 1 фунт Archived 2010-03-27 at the Wayback Machine. // Zman.com, 26.03.2010
6. ↑  Би-Би-Си: «Пресса Британии: Лондон стал прибежищем для жуликов»
7. ↑  *Павел Белавин, Елизавета Кузнецова*. Александр Лебедев отписывается от газет // Коммерсантъ, № 5 (3381), 17 января 2014

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
* Ալեքսանդր Լեբեդևը գնում է բրիտանական Independent պարբերականը
Նար-Դոս
**«Ադամամութին»**, Նար-Դոսի «Մեր թաղը» նովելաշարի նովելներից է։ «Մեր թաղը» նովելաշարը Նար-Դոսի այն քիչ գործերից է, որ հեղինակը հավանել է, և պատճառը կոնկրետի և ընդհանուրի հարաբերությամբ տիպական հանգամանքների և բնավորությունների գեղարվեստական ամբողջացումն է։ Նար-Դոսը ընդհանրացրել է թաղի արհեստավորական կյանքին բնորոշ երևույթներ՝ մարդկային ճակատագրերի վրա թողած իրենց ազդեցություններով։

Սյուժե
------

Պատմվածքը սկսվում է Շուշանի արտաքին տեսքի նկարագրությամբ։ Նա մի պստիկ, լղար կին էր, ով կուչ էր եկել խրճիթի մի անկյունում։ Դա մի մեծ խրճիթ էր, որը երբեմն տանտիրոջ կթան կովերի համար գոմի տեղ էր ծառայում։ Ընտանիքն ապրում էր ծայրահեղ աղքատության մեջ։ Ընտանիքի հայրը՝ Կարապետը, ղասաբների տավարն էր պահում, շաբաթներով տուն չէր գնում, և ընտանիքի ամբողջ հոգսը մնացել էր Շուշանի վրա։ Նա ուներ չորս երեխա և գտնվում էր երկունքի ցավերի մեջ։ Շուտով լույս աշխարհ էր գալու հինգերորորդ երեխան։ Երեխաներց ամենամեծը տղան էր, ում հայրը տվել էր մանրավաճառի մոտ աշակերտ։ Նա ստանում էր շաբաթական 20 կոպեկ, սակայն մի քանի օրից թողեց արհեստն ու փախավ փողոցային տղաների հետ, իսկ հետո հայրը որդուն տեսավ ոստկանի հետ ոստիկանատուն գնալիս. ձերբակալվել էր գողության համար։ Աշնանային մի ցուրտ օր էր։ Երեխաներից երկուսը, որոնցից մեկը երեք, մյուսը չորս տարեկան էր, նստած էին իրար մոտ, Շուշանը տնքում էր ցավից։ Հանկարծ դուռը բացվում է, և ներս է մտնում 7-8 տարեկան մի աղջիկ։ Սոնեն էր, ով հաց էր բերել երեխաների համար։ Նա հացը բերել էր իրենց հարևան մի հարուստ ընտանիքից, ուր հաճախ գնում էին ինքն ու մայրը, մի քանի կենցաղային գործեր կատարում և վաստակում իրենց օրվա ապրուստը։ Երեխաներն արդեն քնել էին, իսկ Շուշանի ցավերն ու տանջանքները դեռ շարունակվում էին։ Մենակ էր, օգնող չուներ։ Երկու երեխաներին էլ ունեցել էր առանց «տատմոր» օգնության, որովհետև աղքատ էր։ Ադամամութին Սոնեն արթնացավ, ու նրան տարօրինակ թվաց այն, որ դեռ լամպը վառվում էր, հետո տեսավ մորը, ով, լաթերի մեջ փաթաթված, տարօրինակ շարժումներ էր անում, և լսվում էր մի այնպիսի ձայն, կարծես կատու էր մլավում։ Երբ ավելի մոտեցավ, տեսավ մոր մոտ մի փոքրիկ երեխայի։ Մայրը կռացել էր երեխայի վրա և խեղդում էր նրան՝ կրկնելով. «Ի՞նչ եմ անում... ի՞նչ եմ անում... քիչ ունե՞մ... քե՞զ ոնց պահեմ... քե՞զ ոնց պահեմ...»: Մանկան ձայնն այլևս չէր լսվում։ Սոնեն հանկարծ ճչաց, ինքն էլ չէր իմանում՝ ուրախանա, որ երեխա է ծնվել, թե սարսափի մոր արարքից։

Կերպարներ
---------

* Շուշան
* Կարապետ
* Սոնե
* Երեխաներ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *19-րդ դարավերջի և 20-րդ դարասկզբի հայ գրականություն* (PDF). Երևան: ԵՊՀ հրատարակչություն. 2022. էջ 189. `{{cite book}}`: `|first=` missing `|last=` (օգնություն)
2. ↑  *Երկեր*. Երևան: Սովետական գրող. 1977. էջ 95. `{{cite book}}`: `|first=` missing `|last=` (օգնություն)

Վիքիդարանի պատկերանիշըՎիքիդարանի պատկերանիշը Վիքիդարանում կան նյութեր այս թեմայով՝  
**Ադամամութին (Նար-Դոս)**
**«Նավարշավ Սենտ-Ադրեսում»** (ֆր.՝ Régates à Sainte-Adresse), ֆրանսիացի նկարիչ Կլոդ Մոնեի՝ 1867 թվականին վրձնած նկարը (Claude Monet, 1840—1926)։ Նկարի չափսերն են՝ 75,2 × 101,6 սմ։

Պատմություն և նկարագրություն
----------------------------

1867 թվականի ամռանը Մոնեն իր ընտանիքով բնակվել է Սենտ–Ադրես փոքրիկ քաղաքում, որը գտնվում է Լա Մանշի մերձափնյա շրջանում՝ Հավրից 3-4 կիլոմետր դեպի հյուսիս։ Այնտեղ նա վրձնել է մի շարք բնապատկերներ, որոնցից էր նաև «Նավարշավ Սենտ-Ադրեսում» նկարը (հայտնի է նաև «Սենտ–Անդրեսի լողափը») անվանումով։

Մոնեն իր գործընկեր Ֆրեդերիկ Բազիլին ուղարկված նամակում այսպես է նկարագրել բնապատկերը․ «Ծովային բնապատկերների թվում ես նկարել եմ Հավրի առագաստանավերի մրցաշարը՝ ափին կանգնած մարդկանցով և նախանավահանգստով, որը ծածկված է բազմաթիվ փոքրիկ առագաստներով»։ «Նավարշավ Սենտ-Ադրեսում» բնապատկերում դեպի ափ ուղղված համարձակ հայացքը բնանկարի ոճային բազմաթիվ հնարքներից միայն մեկն է, որը հետագայում քննադատների կողմից ստացել է արհամարհական անվանում՝ «իմպրեսիոնիզմ»։

Մոնեի նկարի թեման, որը պատկերել է ինչպես բնության գրկում հանգստացողներին, այնպես էլ՝ ինքնին բնությունը, իմպրեսիոնիստների շրջանում շատ հայտնի է դարձել։ Ջրի՝ կապտավուն և կանաչավուն պատկերի լայն ներկապնակը, նկարի առաջին պլանում մարդկանց հետնամասի կապույտ ստվերը և բոլորովին այլ կապույտը, որն օգտագործվել է ափի նավակների պատկերման համար, վկայում են այն մասին, որ նկարիչը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել լույսին և առանձին մթնոլորտային պայմաններին գույնի հաղորդմանը։

Նույն թվականին և գրեթե նույն կետից Մոնեն վրձնել է ևս մեկ նկար՝ «Սենտ–Անդրեսի լողափը (ֆր.՝ «La Plage de Sainte-Adresse») (չափսը՝75.8 × 102.5 սմ)։ Թեմայի և չափսերի նույնատիպ լինելու պատճառով «Լողափ» և «Առագաստանավերի մրցաշար» կտավները երբեմն դիտարկվում են որպես «զույգ նկարներ»։ Ներկայումս «Սենտ-Ադրեսի լողափը» պատկանում է Չիկագոյի արվեստի ինստիտուտին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Regatta at Sainte-Adresse — Metropolitan Museum of Art.
2. ↑  ««Նավարշավ» բառը Ժամանակակից հայոց լեզվի բացատրական բառարան».
3. 1 2  «Regatta at Sainte-Adresse — Claude Monet» (HTML). Վերցված է 08.07.2017-ին. `{{cite web}}`: Text "The Metropolitan Museum of Art" ignored (օգնություն)
4. ↑  «Regatta at Sainte-Adresse, 1867, Claude Monet» (HTML). Heilbrunn Timeline of Art History, The Metropolitan Museum of Art. Վերցված է 16.07.2015-ին.
5. 1 2 3  The Metropolitan Museum of Art. Vol. 8, Modern Europe / Gary Tinterow. — New York, 1987. — P. 30—31. — 170 p. — ISBN 0-87099-457-3
6. ↑  «Claude Monet — The Beach at Sainte-Adresse, 1867» (HTML). Art Institute of Chicago. Վերցված է 21.07.2017-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Նավարշավ Սենտ-Ադրեսում» Մետրոպոլիտեն թանգարանի տվյալների շտեմարանում
**Պեան**՝ խորային լիրիկական երգ, հին հունական պոեզիայի ժանր։ Ի սկզբանե պեանը՝ խորային երգ էր, հասցեագրված Ապոլլոնին, ավելի ուշ՝ ուրիշ աստվածներին Դիոնիսոս, Հելիոս, Ասկլեպիոս : Բառի ճշգրիտ ստուգաբանությունը հայտնի չէ, շատ հավանական է կապը բժշկական արվեստի ներկայացուցիչների հետ։

Ընդհանուր բնութագիր
-------------------

Պեաններ անվանվում էին խորային երգեր ի պատիվ Ապոլոնի, որպես բուժարար սստծու, ով ինքն էլ էր երբեմն անվանվում Պեան, նրա քրոջ՝ Արտեմիսի և բժշկության աստված Ասկլեպիոսի։ Պեանները ի սկզբանե կատարվում էին աղետների, օրինակ, համաճարակների դեպքում, որպեսզի խնդրեն աստծուց բժշկություն կամ շնորհակալություն հայտնեն դրանից ազատվելու համար։ Հետագայում պեանները սկսել են կատարվել նաև ի պատիվ մնացյալ աստվածների և շատ առիթներով։ Այսպես, դորիացիներ երգում էին պեանը արշավանք գնալուց առաջ, նավատորմի մեկնելուց առաջ, հաղթանակից հետո։ Ատտիկայում պեաններ էին կոչվում այն երգերը, որոնք կատարվում էին խնջույքների երգիչների կողմից, երբ կատարվում էր աստվածների կամ հերոսների երկրպագություն։

Պեանների բագավաճման հինավուրց վայրը ամենայն հավանականությամբ եղել է Կրետեն։ Մայրցամաքային Հունաստանում (մասնավորապես Սպարտայում) պոեզիայի այդ տեսակը փոխանցվել է պոետ Ֆալետի կողմից, ավանդությունը նրան համարում է պեանի որպես ժանրի նախահայրը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Подробно об этом см. следующую работу: *Зайков А. В.* Фалет Критский в Спарте // Исседон: альманах по древней истории и культуре. Екатеринбург, 2002. Т. I. С. 16-35.
2. ↑  Любкер Ф. Реальный словарь классических древностей. М. 2001. В 3 т. Т.3. С.6
3. ↑  Мифы народов мира. М. 1991-92. В 2 т. Т.2. С.300
4. ↑  Гесиод, фр.307 М.-У.
5. ↑  Гомер. Одиссея IV 232

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Մեծ կատալոնական · Ռիմանի երաժշտական · Treccani · Universalis |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2776738465 |

 |