**Բերթրան Ալոիզիուս**, ինչպես նաև Լյուդովիկ Բերթրան, ամբողջական անունը՝ Լուի Ժակ Նապոլեոն Բերթրան (ֆր.՝ Louis Jacques Napoléon Bertrand, Aloysius Bertrand,ապրիլի 20, 1807(1807-04-20)[…], Չևա (քաղաք), Կունեո, Պիեմոնտ, Իտալիա - ապրիլի 29, 1841(1841-04-29)[…], Փարիզ), ֆրանսիացի գրող, արձակ բանաստեղծության ժանրի հիմնադիր։

Կենսագրություն
--------------

Հայրը՝ ֆրանսիացի, ոստիկանության սպա, մայրը՝ իտալուհի։ 1815 թվականից՝ ընտանիքի հոր հրաժարականից հետո, Բերթրանները բնակվում են Դիժոնում:Այստեղ Լուին ավարտում է քոլեջը և սկսում տպագրվել որպես գրող:1828-1830 թվականներին նա ապրել է Փարիզում, ծանոթացել մի խումբ ռոմանտիկ գրողների հետ (Վիկտոր Հյուգո, Չարլզ Նոդիեր, Սեն-Բևու):Նա տպագրվել է Փարիզի և Դիժոնի մամուլում, սակայն նրա բանաստեղծություններն ու դրամաները հաջողություն չեն ունեցել:1833 թվականից նա կրկին բնակություն է հաստատել Փարիզում, որտեղ էլ ապրել է մինչև կյանքի վերջ։ Մահացել է խոր աղքատության մեջ հիվանդանոցում թոքաբորբից` առանց տպագրված տեսնելու իր գլխավոր ստեղծագործությունը։

1847 թվականից նրա մասունքները թաղված են Մոնպարնասի գերեզմանատանը։

Գլխավոր ստեղծագործությունը
--------------------------

Պատմական-երևակայական ոճավորմամբ նորավեպերի գիրքը՝ «Գասպարը խավարից․ երևակայություններ Ռեմբրանդտի և Կալոտի եղանակով», լույս է տեսել 1842 թվականին հանգուցյալ բանաստեղծի ընկերոջ՝ քանդակագործ Դևիդ դ’Անժեի կողմից՝ Սեն-Բևուի աջակցությամբ և նրա նախաբանով:Այն հիմք հանդիսացավ գրական նոր ժանրի `արձակ բանաստեղծության զարգացման համար։

Հետմահու գնահատանք
------------------

Բերթրանի գիրքը բարձր գնահատանքի արժանացավ Շառլ Բոդլերի կողմից․ նա նպաստել է «Գասպարը խավարից» գրքի նոր հրատարակությանը 1868 թվականին, դիմել Բերթրանի կողմից հիմնադրված ժանրին «Փարիզյան փայծաղ» (1869) գրքում:Բերթրանի ինքնատիպությունը գնահատեցին սիմվոլիստներներ Ստեֆան Մալարմեն, Վիլե դը Լիլ-Ադանը, ժան Մորեասը, Թեոդոր դե Բանվիլը, իսկ ավելի ուշ` Պիեռ Ռեվերդին, Մաքս Ջաքոբը, Անդրե Բրետոնը:Երեք նորավեպեր հիմք հանդիսացան Մորիս Ռավելի «Գիշերային Գասպարը» դաշնամուրային հավաքածուի համար (1908)։ 1922 թվականին Դիժոնի փողոցներից մեկը կոչվեց Բերթրանի անունով

Ռուսերեն հրատարակություններ
---------------------------

* Гаспар из Тьмы: Фантазии в манере Рембрандта и Калло/ Հրատարակության են պատրաստել Ն․Ի․ Բալաշովը, Ե․Ա․Գունստը, Յու․ Ն․ Ստեֆանովը։ М.: Наука, 1981 (Литературные памятники) ()

Բերթրանի ստեղծագործությունները թարգմանել է նաև Սերգեյ Բոբրովը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Internet Speculative Fiction Database — 1995.
2. 1 2 3 4  NooSFere (ֆր.) — 1999.
3. 1 2 3 4  Benezit Dictionary of Artists — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ալոիզիուս Բերթրանի հիշատակի ասոցիացիայի կայքէջ (ֆր.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | MusicBrainz · Գուտենբերգ նախագիծ · Internet Speculative Fiction Database · Find A Grave |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BAV: ADV12506324 · BNC: a10437319 · BNE: XX1204997 · BNF: 11891727r · CiNii: DA03822480 · CONOR: 122283363 · GND: 118656805 · ISNI: 0000000121392988 · LCCN: n85049035 · NDL: 00433175 · NKC: jn20000700164 · NLA: 35779540 · NLG: 111730 · NSK: 000006941 · NTA: 070279373 · NUKAT: n96003422 · PTBNP: 785070 · LIBRIS: 300056 · SUDOC: 026724782 · VIAF: 73850059 · WorldCat VIAF: 73850059 |

 |

 |