Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արևելք (այլ կիրառումներ)
Քամիների 16-թևյա վարդ, որտեղ ընդգծված է արևելքը
**Արևելք**, կողմնացույցի չորս հիմնական ուղղություններից մեկը։ Հորիզոնի այն կողմը, որի ուղղությամբ պտտվում է Երկիրը, որտեղից ծագում է Արևը։ Այն գտնվում է արևմուտքի հակադիր ուղղությամբ։ Գիշերահավասարի օրերին Արևը ծագում է ուղիղ արևելքից։

Ստուգաբանություն
----------------

Արևելքը կազմությամբ բարդ բառ է, բաղկացած «արև» ու «ել»՝ ելնելը, ծագում արմատներից և «ք» ածանցից։

*East* բառը եկել է միջին անգլերենի *est*, հին անգլերենի *ēast* բառից, որն էլ ծագում է նախագերմաներենի *\*aus-to-* կամ *\*austra-* «արևելք, արևածագի ուղղությունը» բառերից, սա էլ իր հերթին հնդեվրոպական նախալեզվի *\*aus-* արմատից՝ «շողալ» կամ «արշալույս»։ Սա նման է հին բարձր գերմաներենի *\*ōstar* «դեպի արևելք», լատիներեն *aurora* «արևագալ», և հունարեն *ēōs* կամ *heōs* արմատներին։ *Ēostre* արշալույսի գերմանական աստվածուհին էր, հավանաբար անձնավորում էր և՛ արևածագը, և՛ հիմնական կողմերը։

Արևելքի միջազգային նշանակումն է **E** (*east* բառից), հայերեն համառոտագրությունն է՝ արլ.։

Տեղակայում
----------

Ժամանակակից քարտեզներում արևելքը որպես կանոն գտնվում է աջ կողմում։ Այս սովորույթը հանդես է գալիս կողմնացույցների օգտագործումից, որտեղ հյուսիսը տեղակայված է ամենավերևում։ Արևելքի ուղղությունը ուղղահայաց է հյուսիսին և հարավին, այսինքն՝ Երկրի աշխարհագրական բևեռներին, և հակադիր է գտնվում արևմուտքին։ Արևելքի ուղղությունը համապատասխանում է ազիմուտի +90°-ին և −90°՝ աստղագիտորեն։

Մշակութային
-----------

Արևելքն այն ուղղությունն է, որով Երկիրը պտտվում է առանցքի շուրջը և հետևաբար ընդհանուր ուղղությունը, որով հայտնվում է Արևը։ Արևելքի ուղղությամբ աղոթելու սովորույթը ավելի հին է, քան քրիստոնեությունը, բայց ընդունվել է այդ կրոնում, քանի որ Արևելքը համարվում էր մարդկության նախնական օջախը։ Հետևաբար, որոշ քրիստոնեական եկեղեցիներ ավանդաբար ուղղված են դեպի արևելք։

Տես նաև
-------

* Արևելք (տարածաշրջան)

Արևելքը դեպի վեր (East is Up) 
"Twenty One Pilots" - խմբի, Nico And The Niners երգի իմաստուն մասնիկներից է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Էդուարդ Բագրատի Աղայան։ «Հայաստան» Հրատարակչություն, Երեւան, 1976։
2. ↑  «east»։ Online Etymology Dictionary։ Վերցված է դեկտեմբերի 3, 2013
3. ↑  «east»։ Merriam-Webster։ Վերցված է դեկտեմբերի 3, 2013
4. ↑  «Orientation of Churches»։ Catholic Encyclopedia։ Վերցված է դեկտեմբերի 3, 2013
5. ↑  Peters Bosco (ապրիլի 30, 2012)։ «Architectural Design Guidelines 1»։ Liturgy.co.nz։ Վերցված է դեկտեմբերի 3, 2013

Արտաքին հղումներ
----------------

Վիքիբառարան

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ընթերցե՛ք **«արևելք»** բառի բացատրությունը Հայերեն Վիքիբառարանում։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Աստվածաշնչյան · Բրոքհաուս · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Հրեական Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Treccani · Treccani · Treccani |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 36)։*  |

  


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Հորիզոնի կողմեր

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|   | Հյուսիս |   |
| Արևմուտք |  | Արևելք |
|   | Հարավ |   |

 |