**Արթուր Մարիա Սվինարսկի** (լեհերեն՝ **Artur Maria Swinarski**, հուլիսի 28, 1900(1900-07-28), Բրոդնիցա, Brodnica County, Kuyavian-Pomeranian Voivodeship, Լեհաստան - ապրիլի 21, 1965(1965-04-21), Շվեյցարիա և Վիեննա, Ավստրիա), լեհ բանաստեղծ, երգիծաբան, թատերագիր, նկարիչ

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Լեհաստանի Բրոդնիցա քաղաքում։ Միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Պոզնանի համալսարանը, որտեղ ուսումնասիրել է գերմանական բանասիրություն, արվեստի պատմություն և բեմագրություն (բեմանկարչություն, սցենոգրաֆիա)։ 1918–1920 թվականներին անդամակցել է *Zdrój* գրական ընկերությանը, հանդես եկել որպես գրաֆիկ-դիզայներ։ Հաճախել է նաև նկարիչների *Bunt* խմբի միջոցառումներին։ 1919 թվականին կազմակերպվել է նրա նկարների առաջին անհատական ցուցահանդեսը։

1922 թվականին Սվինարսկին եղել է գրող, նկարիչ, փիլիսոփա Ստանիսլավ Իգնացի Վիտկևիչի անձնական քարտուղարը։ Այնուհետև Պոզնանում Ռոման Վիլկանովիչի հետ երգիծական տեսարաններ է բեմականացրել Լյուդվիկ Պուգետի "*Róża Kukułka*"-ում, *Ździebko* և *Klub Szyderców* կաբարեներում։

1934–1937 թթ. ապրել է Կրակովում, ղեկավարել *Czas Krakowski* օրաթերթի գրական բաժինը, ինչպես նաև՝ Մագդալենա Սամոզվանեցի հետ երգիծանկարների ցուցադրություններ կազմակերպել։ 1937 թվականից ապրել է Գդինյայում, խմբագրել "*Kurier Bałtycki*" թերթի գրական բաժնի նյութերը։ Գերմանական օկուպացիայի տարիներին մնացել ու ապրել է Կրակովում։ 1952 թվականից բնակվել է Վարշավայում, 1963-ին մեկնել է Ավստրիա, ընդունել ավստրիական քաղաքացիություն։

Ստեղծագործությունները
---------------------

Սվինարսկու գրական հիշարժան աշխատանքներից է 1963 թվականին հրատարակված «*Աքիլլեսի հարսանիքը*» «բարբարոսական» կատակերգությունը, որը թարգմանվել ու լույս է ընծայվել նաև գերմաներեն։ Բուռն բանավեճերի տեղիք է տվել նրա բանաստեղծական «Eja!» ժողովածուն, որտեղ հեղինակը փառաբանում է իտալական ֆաշիզմը, ստեղծում մի յուրօրինակ գեղագիտություն՝ ֆաշիստական արիական-առնական զուգադրություններով, որոնցում անհատը միաձուլված է տղամարդկային հանրույթին։

Սվինարսկու գրական ժառանգության կարևոր մասն են կազմում գերմանացի բանաստեղծների՝ Հայնրիխ Հայնեի, Յոհան Վոլֆգանգ ֆոն Գյոթեի, Ֆրիդրիխ Շիլլերի, Յոհանես Բեխերի, Վիլլի Բրեդելի և այլոց ստեղծագործությունների լեհերեն թարգմանությունները։

Երկեր
-----

* *Karykatury poznańskie* (1929)
* *Fraszki* (1932)
* *Pamflety, parodie, paradoksy 1926-1946* (1946)
* *Legenda o mądrym mężu (*1948)
* *Satyry – Huragan* (1950)
* *Z epigramatów króla Salomona* (przekład biblijny, 1952)
* *Parodie* (1955)
* *Achilles i panny* (կատակերգությունը բեմադրվել է 1955 թ. հրատարակվել 1956 թ.)
* *Powrót Alcesty* (բեմադրվել և հրատարակվել է 1958 թ.)
* *Przekleństwo morza. Wiersze 1935-1945* (1945)
* *Rozmowa bez kresu. Wiersze własne i cudze* (1960)
* *Sasza i bogowie* (թատերգությունների ժողովածու, Փարիզ, 1960)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2  Murray G. Hall, Gerhard Renner: *Handbuch der Nachlässe und Sammlungen österreichischer Autoren*. Böhlau Verlag Wien, Köln, Weimar. 2. Auflage 1995, S. 331 Ausschnitt online über Google Books. Abgerufen am 31. August 2017
3. ↑  Artur Marya Swinarski: E*ja! Eja! Alala!*. Verlag nakł. Instytutu Wydawniczego „Arena", 1926.
4. ↑  Isabelle Vonlanthen: *Dichten für das Vaterland. National engagierte Lyrik und Publizistik in Polen 1926-1939*, Dissertation an der Universität Freiburg 2009, S. 229 ff. Ausschnitte online über Google Books. Abgerufen am 31. August 2017

Գրականություն
-------------

* Wielkopolski słownik biograficzny, wydawca =PWN, Poznań, 1981 isbn =83-01-02722-3
* Jerzy Korczak, *Artura Maryi wzloty i upadki*, „Dekada Literacka" 2006, nr 4 (218) (dostępne także na: dekadaliteracka.pl).
* Literatur von und über Artur Marya Swinarski im Katalog der Deutschen Nationalbibliothek

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 11566600h · GND: 10948813X · ISNI: 0000000081532965 · LCCN: n83218503 · NKC: ola2003198057 · NUKAT: n94002344 · VIAF: 73847706 · WorldCat VIAF: 73847706 |

 |

 |