**Բորիս Դյուշեն** (ռուս.՝ Борис Вячеславович Дюшен, 1886, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն - 1949, Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ԽՍՀՄ պետական անվտանգության կոմիտեի աշխատակից, ինժեներ-գնդապետ:527, լրագրող, Ռուսական սոցիալ-դեմոկրատական աշխատանքային կուսակցության անդամ (1903, Առաջին համաշխարհային, Ռուսաստանի քաղաքացիական և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմների մասնակից։ ՆԳԺԿ- ԽՍՀՄ պետական անվտանգության նախարարության հատուկ գիտահետազոտական լաբորատորիայի գլխավոր ինժեներ:527: ԽՍՀՄ Ստալինյան մրցանակի դափնեկիր։

Կենսագրություն
--------------

Բորիս Դյուշենը ծնվել է 1886 թվականին հրետանային գեներալ Վյաչեսլավ Ալեքսանդրի Դյուշենի ընտանիքում:527: Ավարտել է Սանկտ Պետերբուրգի տեխնոլոգիական համալսարանը և աշխատել որպես ինժեներ։ 1914 թվականից ծառայել է ռուսական կայսերական բանակում, ռազմական էլեկտրատեխնիկական դպրոցն ավարտելուց հետո ստացել է լեյտենանտի (փոխ-տեղակալ) կոչում։ Կասպից ծովի 148-րդ հետևակային գնդի կազմում մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմին և վիրավորվել։

Դյուշենի գերեզմանը Մոսկվայի Նովոդևիչե գերեզմանատանը
1917 թվականին ղեկավարել է Յարոսլավլի զինվոր-պատգամավորների խորհուրդը, եղել է կոմիսարի օգնական, այնուհետև՝ Յարոսլավլի մարզի Ժամանակավոր կառավարության կոմիսար։ 1917 թվականի հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո հանդես է եկել բոլշևիկների դեմ և ձերբակալվել է, սակայն Ալեքսանդրա Կոլոնտայի միջնորդությամբ ազատ է արձակվել:527: 1918 թվականի հուլիսին եղել է Յարոսլավլի ապստամբության առաջնորդներից և ակտիվ մասնակիցներից մեկը։

Մասնակցել է Քաղաքացիական պատերազմին, 1919 թվականին ծառայել է բանակի գեներալ Նիկոլայ Յուդենիչի շտաբի պրոպագանդայի վարչությունում։ Ակտիվ կերպով համագործակցել է աջ էսեռների Ռևելյան «Ազատ Ռուսաստան» թերթի հետ։ Հյուսիսարևմտյան բանակի շտաբում եղել է կապի ծառայության պատասխանատու՝ կապիտանի կոչումով։ 1919 թվականին արտագաղթել է Էստոնիա, ապա՝ Բեռլին։ 1921 թվականին եղել է «Накануне» թերթի խմբագրական խորհրդի անդամ, հավատարիմ խորհրդային հայացքներին՝ համագործակցել է ԽՍՀՄ ժողովրդական կոմիսարների խորհրդին կից միացյալ պետական քաղաքական վարչության հետ։

1926 թվականին վերադարձել է ԽՍՀՄ, ապրել Մոսկվայում, նշանակվել է ՌՍՖՍՌ կրթության Ժողովրդական կոմիսարիատի պրոֆեսիոնալ կրթության գլխավոր վարչությանը կից հեռակա ուսուցման վարչության պետ։ Երկար տարիներ որպես ինժեներ աշխատել է «Изобретатель» ամսագրում։ 1935 թվականի հոկտեմբերի 4-ին ձերբակալվել է ԽՍՀՄ Ներքին գործերի ժողովրդական կոմիսարիատի մարմինների կողմից։ «Հակահեղափոխական խմբի և հակասովետական ագիտացիայի ակտիվ մասնակցության» մեղադրանքով (ՌԽՖՍՀ քրեական օրենսգրքի 58-10, 58-11 հոդվածներ) 1936 թվականին 5 տարով ազատազրկվել է, սակայն 1940 թվականի մարտի 17-ին ԽՍՀՄ Ներքին գործերի ժողովրդական կոմիսարիատի որոշմամբ վաղաժամ ազատ է արձակվել։

1940 թվականին աշխատանքի է անցել ԽՍՀՄ Ներքին գործերի ժողովրդական կոմիսարիատում, որտեղ եղել է հատուկ լաբորատորիայի ինժեներ։

Աշխատություններ
---------------

* «Республики Прибалтики: Эстонія, Латвія, Литва»;Русское универсальное изд-во, Berlin : Russkoe universalʹnoe izd-vo, 1921 г.
* «Теорія относительности Эйнштейна»; Русское универсальное изд-во, Berlin : Russkoe universalʹnoe izd-vo, 1921 г.
* «Радиотелеграфия: её основы, успехи и роль в современной жизни»; Знание, Berlin : Znanie, 1921.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4   *Энциклопедия секретных служб России. М. АСТ. 2003 г*
2. ↑  Журнал Родина. 1993 г. № 7. с. 64.
3. ↑  "Биография Б. В. Дюшена". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 5-ին. Retrieved 2017 թ․ մարտի 1. `{{cite web}}`: no-break space character in `|title=` at position 13 (help)
4. ↑  Дюшен Б. В.: Труды

Արտաքին հղումներ
----------------

* Словарь по Русскому Зарубежью Archived 2011-09-17 at the Wayback Machine.
* Письмо Горького-Сталину

Աղբյուրներ
----------

* Энциклопедия секретных служб России. М. АСТ. 2003 г, 800 стр.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: no2009110532 · VIAF: 91167800 · WorldCat VIAF: 91167800 |

 |