**Իրենա Շևինսկա** (լեհ.՝ Irena Szewińska, հանդես է եկել օրիորդական ազգանունով՝ *Կիրշենշտեյն*, հետագայում՝ կրկնակի ազգանունով՝ *Կիրշենշտեյն-Շևինսկա* (լեհ.՝ Szewińska-Kirszenstein), մայիսի 24, 1946(1946-05-24)[…], Լենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - հունիսի 29, 2018(2018-06-29), Վարշավա, Լեհաստան), լեհ թեթև ատլետ, ով հանդես է գալիս սպրինտ մարզաձևում՝ երկար և կարճ վազքատարածություններում, և հեռացատկում։ Օլիմպիական խաղերի եռակի չեմպիոն է և Եվրոպայի հնգակի չեմպիոն։ Չորս անգամ ճանաչվել է Լեհաստանի լավագույն մարզիկ (տղամարդկանց և կանանց մեջ) 1965, 1966, 1974, 1976 թվականներին։ Երկու տասնամյակից ավելի եղել է աշխարհի լավագույն մարզիկների շարքում։

Կենսագրություն
--------------

Իրենա Շևինսկան ծնվել է 1946 թվականի մայիսի 24-ին Լենինգրադում՝ հրեական ընտանիքում։ Նրա հայրն այդտեղ սովորելու էր եկել Վարշավայից, մայրը՝ Կիևից, 1947 թվականին նրանք ընտանիքով տեղափոխվել են Վարշավա։

1967 թվականին Իրենա Շևինսկան ամուսնացել է իր մարզչի՝ Յանուշ Շևինսկու հետ։ Նրան ունեն երկու որդի։

1970 թվականին Իրենա Շևինսկան ավարտել է Վարշավայի համալսարանը՝ ստանալով տնտեսագիտության մագիստրոսի կոչում։

### Մարզական կարիերա

1964 թվականից մինչև 1980 թվականը Իրենա Շևինսկան մասնակցել է հինգ Օլիմպիական խաղերի և արժանացել յոթ մեդալների, այդ թվում՝ երեք ոսկե մեդալի։ Նա սահմանել է աշխարհի վեց ռեկորդ և դարձել միակ ատլետը (տղամարդկանց և կանանց շարքում), որ աշխարհի ռեկորդ է սահմանել 100 մ, 200 մ և 400 մ վազքատարածություններում։ Եվրոպայի առաջնություններում Իրենա Շևինսկան վաստակել է 10 մեդալ։ 1965-1979 թվականներին Լեհաստանի ազգային մրցություններում նա արժանացել է 26 մրցանակի և սահմանել 38 ռեկորդ 100-400 մետր վազքատարածություններում ու հեռացատկում։

1964 թվականին Տոկիոյում առաջին անգամ մասնակցելով Օլիմպիական խաղերին՝ Իրենա Շևինսկան արծաթե մեդալների է արժանացել հեռացատմում և 200 մետր վազքատարածությունում, ինչպես նաև առաջին տեղն է գրավել 4×100 փոխանցավազքում։ 1966 թվականի Եվրոպայի առաջնությունում նա վաստակել է երեք ոսկե մեդալ՝ 200 մետր վազքատարածությունում, հեռացատկում ու 4×100 մետր փոխանցավազքում, իսկ 100 մետր վազքատարածությունում արժանացել է արծաթե մեդալի։

1968 թվականին Մեխիկոյում անցկացված Օլիմպիական խաղերի ժամանակ Իրենա Շևինսկան 200 մետր վազքատարածությունում արժանացել է ոսկե մեդալի, 100 մետր վազքատարածությունում՝ բրոնզե մեդալի, իսկ հեռացատկում չի անցել եզրափակիչ։

Որդու ծնունդից հետո՝ 1971 թվականին, Իրենա Շևինսկան Հելսինկիում անցկացված Եվրոպայի առաջնությունում արժանացել է բրոնզե մեդալի հեռացատկում։ Հաջորդ տարի Մյունխենում անցկացված Օլիմպիական խաղերի ժամանակ մասնակցել է երեք մարզաձևերի մրցությունների, սակայն մրցանակային տեղ է գրավել միայն 200 մետր վազքատարածությունում՝ արժանանալով բրոնզե մեդալի։

1974 թվականին Իրենա Շևինսկան դարձել է առաջին կինը, որ 400 մետր վազքատարածությունն անցել է 50 վայրկյանից քիչ ժամանակում։ Նույն թվականին նա սահմանել է աշխարհի ռեկորդ՝ 200 մետր վազքատարածությունն անցնելով 22.21 վայրկյանում։ Այդ տարի Հռոմում անցկացվող Եվրոպայի առաջնությունում նա ոսկե մեդալների է արժանացել 100 և 200 մետր վազքատարածություններում, իսկ 4×100 մետր փոխանցավազքում նվաճել է բրոնզե մեդալ։

Իր վերջին օլիմպիական մեդալը Իրենա Շևինսկան վաստակել է 1978 թվականին Մոնրեալում անցկացված Օլիպիական խաղերի ժամանակ՝ առաջին տեղը գրավելով 400 մետր վազքատարածությունում։ Իսկ Եվրոպայի առաջնությանը նա վերջին անգամ մասնակցել է 1978 թվականին 32 տարեկան հասակում և բրոնզե մեդալներ է նվաճել 400 մետր վազքատարածությունում և 4×400 մետր փոխանցավազքում։

1998 թվականին նա դարձել է Օլիմպիական միջազգային կոմիտեի անդամ, իսկ 2004 թվականին՝ Լեհաստանի ատլետիկայի ֆեդերացիայի նախագահ։ 2005 թվականի օգոստոսի 3-ին նա ընտրվել է Ատլետիկայի ֆեդերացիաների միջազգային միության խորհրդի անդամ։

Իրենա Շևինսկան ընդգրկվել է Հրեա մարզիկների միջազգային Փառքի սրահում և Ատլետիկայի ֆեդերացիաների միջազգային միության փառքի սրահում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Encyclopædia Britannica
2. 1 2  FemBio տվյալների շտեմարան (գերմ.)
3. 1 2 3 4  Առցանց լեհական կենսագրական բառարան (польск.)
4. 1 2 3 4  Olympedia — 2006.
5. 1 2
6. 1 2   (польск.)
7. ↑  Joseph Siegman (2000). *Jewish sports legends: the International Jewish Hall of Fame*. Brassey's. pp. 176–177, 252–253. ISBN 1-57488-284-8.
8. ↑  Robert Wechsler, Bob Wechsler (2007). *Day by Day in Jewish Sports History*. KTAV Publishing House, Inc. pp. 36, 40, 54, 70, 145, 157, 165, 21, 221, 246, 248, 288–289, 292–293, 295. ISBN 0-88125-969-1.
9. ↑  Mordecai Schreiber, Alvin I. Schiff, Leon Klenicki (2003). *The Shengold Jewish Encyclopedia*. Schreiber Pub. pp. 246, 300. ISBN 1-887563-77-6.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ բազմաթիվ անուններ: authors list (link)
10. ↑  Peter S Horvitz (2007). *The Big Book of Jewish Sports Heroes: An Illustrated Compendium of Sports History and the 150 Greatest Jewish Sports Stars*. SP Books. p. 22. ISBN 1-56171-907-2.
11. ↑  Paul Taylor (2004). *Jews and the Olympic Games: the clash between sport and politics : with a complete review of Jewish Olympic medallists*. Sussex Academic Press. pp. 138, 192, 243, 268. ISBN 1-903900-87-5.
12. ↑  Mariah Burton Nelson, Lissa Smith (1998). *Nike is a Goddess: The History of Women in Sports*. Atlantic Monthly Press. p. 22. ISBN 0-87113-761-5.
13. ↑  "Irena Kirszenstein-Szewinska". *jewishvirtuallibrary.org*.
14. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2018 թ․ սեպտեմբերի 18-ին. Retrieved 2016 թ․ ապրիլի 28.
15. ↑  "The International Jewish Sports Hall of Fame". *google.com*.
16. ↑  "Day by Day in Jewish Sports History". *google.com*.
17. ↑  Rozmowa z Ireną Szewińską Archived 2015-01-04 at the Wayback Machine.. bieganie.pl. 18 May 2012
18. 1 2  SZEWIŃSKA (KIRSZENSTEIN) IRENA. pkol.pl
19. 1 2  Irena Szewińska-Kirszenstein Archived 2014-11-01 at the Wayback Machine.. sports-reference.com
20. ↑  Joseph M. Siegman (1992). *The International Jewish Sports Hall of Fame*. SP Books. pp. 96, 170–171. ISBN 1-56171-028-8.
21. ↑  Carolyn Starman Hessel (1999). *Blessed Is the Daughter*. Shengold Books. pp. 123–124. ISBN 1-887563-44-X.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Իրենա Շևինսկա Archived 2014-11-01 at the Wayback Machine. - օլիմպիական վիճակագրությունը Sports-Reference.com կայքում (անգլ.)
* Իրենա Շևինսկան Միջազգային օլիմպիական կոմիտեի կայքում

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Olympic Channel · Tilastopaja · Track and Field Statistics · World Athletics · ՄՕԿ · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական · Munzinger · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 1062430247 · GTAA: 116803 · ISNI: 0000000439576357 · NDL: 00621535 · NLP: a0000002707927 · NUKAT: n2010048739 · VIAF: 311428048 · WorldCat VIAF: 311428048 |

 |

 |