**Վեներա 6** (ռուս.՝ Венера 6), խորհրդային Վեներա ծրագրի շրջանակներում արձակված ավտոմատ միջմոլորակային կայան, որը նախատեսված էր Վեներա մոլորակի հետազոտություններ իրականացնելու համար։ Արձակվել է Բայկոնուր տիեզերակայանից Մոլնիա կրող հրթիռով։ Կայանը բաղկացած էր իջեցվող սարքից, որը նախատեսված էր Վեներայի մթնոլորտ մտնելու և պարաշյուտով մակերևույթ իջնելու համար, և կրող կայանից, որը իջեցվող սարքի արձակումից հետո պետք է ծառայեր որպես կապ իջեցվող սարքի հետ։ Կայանի կառուցվածքը նման էր Վեներա-4-ին, տարբերությունը միայն իջեցվող սարքի ավելի ամուր էր կառուցվածքն էր։

Վեներայի մթնոլորտին մոտենալու պահին կայանը արձակել է 405 կգ կշռող իջեցվող սարքի պարկուճը, որը պարունակում էր գիտական գործիքներ։ 1969 թվականի մայիսի 17-ին 51 րոպեի ընթացքում, մինչ պարկուճը կախված էր արգելակման պարաշյուտից, կայանը փոխանցեց Վեներայի մթնոլորտի տվյալները: Իջեցվող սարքը վայրէջք կատարեց Վեներայի կոորդինատների համակարգով 5° հս․ լ․ 23° աե․ ե․ վայրում։ Կայանի վրա գտնվում էին Խորհրդային Միության պետական զինանշանով մեդալիոն և Լենինի հարթաքանդակ:

Հաշվի առնելով Վեներա-4-ի արդյունքները՝ Վեներա-5-ի և Վեներա-6-ի իջեցվող սարքերում տեղադրվել էին հավելյալ գիտական սարքավորումներ, նոր քիմիական վերլուծություններ կատարելու համար։ Այս սարքավորումներով հնարավոր է եղել ճշգրտել մթնոլորտի կազմությունը: Իմանալով, որ մթնոլորտը չափազանց խիտ է, պարաշյուտները նույնպես փոքրացվել են, որպեսզի պարկուճը հասցնի վայրէջք կատարել՝ մինչև լիցքի սպառվելը:

Առաքելություն
-------------

Վեներա-6-ը արձակվել է Երկրի կայանման ուղեծիր 1969 թվականի հունվարի 10-ին: 1969 թվականի մարտի 16-ին իրականացված ուղղող մանևրից հետո կայանի հետագիծը ուղղվեց դեպի Վեներա, և 1969 թվականի մայիսի 17-ին Վեներայից 25,000 կմ հեռավորության վրա կայանից արձակվեց իջեցվող սարքի պարկուճը: Այն մտավ մոլորակի գիշերային կողմի մթնոլորտ 06:05-ին։ Արգելակող պարաշյուտը արձակվելուն պես սարքը սկսեց փոխանցել տվյալներ: Փոխանցումները կատարվեցին յուրաքանչյուր 45 վայրկյանը մեկ 51 րոպեի ընթացքում, և դադարեցրեց աշխատանքը մոտ 10-ից 12 կիլոմետր բարձրության վրա ջերմաստիճանի և ճնշման ազդեցության պատճառով:

Ֆոտոմետրը չաշխատեց, սակայն մթնոլորտի նմուշները ուսումնասիրվեցին 2 բար և 10 բար ճնշման պայմաններում:

Ընդհանուր առմամբ, վայրէջքի ընթացքում կատարվել է ավելի քան 70 ճնշման չափում և ավելի քան 50 ջերմաստիճանի չափում։ Վեներա-5 և Վեներա-6 կայանների չափումները համեմատելիս բարձրության տարբերություններ են հայտնաբերվել ճնշման և ջերմաստիճանի նույն արժեքներում: Այս արդյունքը բացատրվում է վայրէջքի կետերում մոլորակի մակերեսի ռելիեֆի բարձրության տարբերությամբ (մոտ 13 կմ), որոնց միջև հեռավորությունը մի քանի հարյուր կիլոմետր էր: Մթնոլորտի բաղադրության վերլուծությունը ցույց է տվել, որ այն բաղկացած է 97% ածխաթթու գազից, 2% ազոտից, ոչ ավելի, քան 0,1% թթվածնից և փոքր քանակությամբ ջրային գոլորշուց։

Վեներա-6 կայանի թռիչքային ծրագիրն ամբողջությամբ ավարտվել է։

Տես նաև
-------

* Վեներա ծրագիր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  «Venera 6». US National Space Science Data Centre. Վերցված է 2023 թ․ մարտի 4-ին.
2. 1 2  Siddiqi, Asif (2018). *Beyond Earth: A Chronicle of Deep Space Exploration, 1958–2016* (PDF) (second ed.). NASA History Program Office.
3. ↑  «From the Archives (May 17, 1969): Soviet spacecraft lands on Venus». *The Hindu* (Indian English). 17 May 2019. ISSN 0971-751X. Վերցված է 13 August 2019-ին.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Վեներայի հետազոտությունները տիեզերակայաններով |
| --- |
|  |
| Ակտիվվ առաքելություններ | 

|  |  |
| --- | --- |
| Ուղեծրակայաններ | 
* *Ակացուկի*

 |
|  |
| Անցումային կայանններ | Պարկեր արևային զոնդ \* *ԲեպիԿոլոմբո* \* Սոլար Օրբիտեր \* Յուպիտերի սառցե արբանյակների հետազոտող |

 |  |
|  |
| Ավարտված առաքելություններ | 

|  |  |
| --- | --- |
| Ուղեծրակայաններ | Վեներա-9 \* 10 \* Պիոներ Վեներա ուղեծրակայան \* Վեներա-15 \* 16 \* Մագելան \* Վենուս Էքսպրես |
|  |
| Անցումային կայանններ | Վեներա-1 \* Մարիներ-2 \* Զոնդ-1 \* Վեներա-2 \* Մարիներ-5 \* 10 \* Վեներա-11 \* 12 \* 13 \* 14 \* Վեգա-1 \* 2 \* Գալիլեո \* *Կասինի – Հյուգենս* \* *Մեսենջեր* \* *IKAROS* \* Շինեն։ |
|  |
| Մթնոլորտային զոնդեր | Վեներա-3 \* 4 \* 5 \* 6 \* Պիոներ Վեներա բազմազոնդ |
|  |
| Իջեցվող սարքեր | Վեներա-7 \* 8 \* 9 \* 10 \* 11 \* 12 \* 13 \* 14 \* Վեգա-1 \* 2 \* Պիոներ Վեներա |
|  |
| Աերոստատներ | Վեգա-1 \* 2 |
|  |
| Ձախողված առաքելություններ | Ծանր արբանյակ 01 \* Մարիներ-1 \* 2ՄՎ-1 համար 1 \* 2ՄՎ-1 համար 2 \* 2ՄՎ-2 համար 1 \* Կոսմոս-21 \* 3ՄՎ-1Ա համար 4Ա \* Կոսմոս-27 \* 96\* 167 \* 359 \*482 |

 |
|  |
| Նախատեսվող առաքելություններ | 

|  |  |
| --- | --- |
| Ուղեծրակայաններ | ՎԵՐԻՏԱՍ (2029) \* ԷնՎիժն (2031) |
|  |
| Անցումային կայանններ | *Դրագոնֆլայ* (2027) \* ՄԲՌ հետազոտող (2028) |
|  |
| Մթնոլորտային զոնդեր | Վեներայի կյանքի որոնող (2025) \* ԴԱՎԻՆՉԻ (2029) |

 |
|  |
| Առաջարկված առաքելություններ | 

|  |  |
| --- | --- |
| Վեներային առաքելություններ | ԱՐԻԻ \* ՔՅՈՒՎԵ \* ՀԱՎՈՔ \* ՀՈՎԵՐ \* Վեներայի ուղեծրակայան \* ՎԱՄՓ \* Վեներա-Դ \* ՎԻՍԻ \* ՎԻԶԱԺ \* ՎԻԶԵ \* ՎՈՅՍ \* ՎՈՔՍ \* *Զեֆիր* |
|  |
| Անցումային կայանններ | *Եվրոպա Քլիփեր* \* Մերկուրի-Պ \* Լապլաս-Պ \* Ուրանի ուղեծրակայան |

 |
|  |
| Չեղարկված | Եվրոպական Վեներայի հետազոտող \* Ինսփիրեյշն Մարս \* ՏՄԿ-Մավր \* Վեներայի ուղեծրային ռադար \* Վեստա |
|  |
| Ծրագրեր | Վեներա \* Մարիներ \* Պիոներ Վեներա \* Վեգա |
|  |
| 
* Առաքելությունները տրված են արձակման հերթականությամբ։

 |

 |