Ծիրանի չիր, որը պարունակում է 2500-ից 3000 ppm *SO₂*, գույնը տատանվում է բաց դեղինից մինչև նարնջագույն:
Ուզբեկստանում վաճառվում են ծիրանի չրի բազմաթիվ տեսակներ
Շոկոլադով պատված ծիրանի չիր, հրուշակեղենի հայտնի տեսակ Ռուսաստանում և Ղազախստանում
**Ծիրանի չիր,** չորացրած ծիրան, ծիրանի ծառի պտղի չիր**։**

Ծծմբի երկօքսիդով *(SO₂)* մշակելիս գույնը վառ նարնջագույն է։ Ծծմբի գոլորշիով չմշակված օրգանական մրգերն ունեն ավելի մուգ գույն և ավելի կոպիտ հյուսվածք։ Ընդհանուր առմամբ, որքան բաց է գույնը, այնքան բարձր է *SO₂* պարունակությունը։

Կենտրոնական Ասիայում ծիրանը մշակվել է հնագույն ժամանակներից, իսկ չորացրած պտուղները կարևոր ապրանք էին Մետաքսի ճանապարհին։ Երկար պահպանման ժամկետի շնորհիվ դրանք կարող էին տեղափոխվել հսկայական հեռավորությունների վրա։ Մինչև 20-րդ դարը դրանք ամենուր տարածված էին Օսմանյան, Պարսկական և Ռուսական կայսրություններում։

Ավելի ուշ ժամանակներում ամենամեծ արտադրողը Կալիֆոռնիան էր, մինչև նրան շրջանցեց Թուրքիան, որտեղ չորացրած ծիրանի արտադրության շուրջ 95% - ը ապահովում է Մալաթիա նահանգը։

Փոքր ծիրանները սովորաբար չորանում են ամբողջությամբ։ Ավելի մեծ տեսակերը չորանում են կիսված՝ առանց միջուկի կամ կորիզի։ Խորհրդային Միությունում առաջինները հայտնի են որպես *ուրյուկ* (ծիրանաչիր), որն օգտագործվում է հիմնականում կոմպոտներ պատրաստելու համար, իսկ երկրորդները՝ կուրագա (курага): Չորացրած ծիրանի միջերկրծովյան կամ թուրքական տեսակները սովորաբար չորանում են ամբողջությամբ, այնուհետև կորիզահանվում, մինչդեռ Կալիֆորնիայի տեսակները կիսվում են և կորիզահանվում չորացնելուց առաջ։ Չորացրած ծիրանի վրա հիմնված էթնիկ ուտեստները ներառում են քուբանի կա միթհան Հնդկաստանում և չամոյը Մեքսիկայում։

Ծիրանի չիրը կարոտինոիդների (վիտամին A) և կալիումի կարևոր աղբյուր է։ Մանրաթելերի և զանգվածի մեծ հարաբերակցության պատճառով դրանք երբեմն օգտագործվում են փորկապությունը թեթեւացնելու կամ լուծ առաջացնելու համար։ Չորացրած ծիրանը սովորաբար չի պարունակում շաքար և ունի ցածր գլիկեմիկ ինդեքս։ Թուրքիայում թույլատրված առավելագույն խոնավության մակարդակը 25% է։

Օգտակար հատկություններ
----------------------

Ծիրանի չիրը ունի բազմաթիվ օգտակար հատկություններ՝

* կարգավորում է մարսողության համակարգը
* պայքարում է սակավարյունության դեմ
* օգնում է փորկապության դեպքում
* օգնում է տենդի ժամանակ
* լավացնում է մաշկի գույնը
* օգտակար է հղիության ժամանակ
* կարգավորում է սրտի աշխատանքը
* լավացնում է տեսողությունը
* կարգավորում է արյան բարձր ճնշումը
* սնուցում է մկանային հյուսվածքները
* արագ մակարդում է արյունը։

Տես նաև
-------

* Չրեր

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. ↑  Bittman, Mark (2011 թ․ դեկտեմբերի 19). *How to Cook Everything Vegetarian: Simple Meatless Recipes for Great Food* (անգլերեն). Houghton Mifflin Harcourt. ISBN 978-0544186958.
2. ↑  *The Oxford Companion to American Food and Drink* (ed. Andrew F. Smith). Oxford University Press, 2007. 9780195307962. Page 22.
3. ↑  Esengun, Kemal; Gündüz, Orhan; Erdal, Gülistan (2007 թ․ փետրվար). «Input–output energy analysis in dry apricot production of Turkey». *Energy Conversion and Management*. **48** (2): 592–598. doi:10.1016/j.enconman.2006.06.006.
4. ↑  *Консервирование. Большая книга рецептов* (ռուսերեն). Litres. 2015 թ․ ապրիլի 22. ISBN 9785457428713.
5. ↑  «Does Apricot Origin Matter?: Can California and Mediterranean dried apricots be used interchangeably?». *Cook's Illustrated*. 2014 թ․ մարտ. Վերցված է 2018 թ․ հունիսի 7-ին.
6. ↑  Ellison, Bronwyn. «About Dried Apricots». *LIVESTRONG.COM*. Վերցված է 2016 թ․ մայիսի 8-ին.
7. ↑  Karin Cadwell, Edith White. *The Natural Laxative Cookbook*. Sterling Pub Co Inc, 1995. 9780806913445. Page 17.
8. ↑  Ellison, Bronwyn. «About Dried Apricots». *livestrong.com*. Վերցված է 2018 թ․ ապրիլի 14-ին.
9. ↑  AgricultureKey. «Turkish Dried Apricot». *www.agriculturekey.com*. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 5-ին. Վերցված է 2016 թ․ մայիսի 8-ին.
10. ↑  «Ծիրանաչիր․ 11 զարմանահրաշ հատկություն».