**Էմմա Ռոսինա Հեյկել** (մարտի 17, 1842(1842-03-17), Կասկինեն, Ֆինլանդիայի մեծ իշխանություն, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբերի 13, 1929(1929-12-13), Հելսինկի, Ֆինլանդիա), Ֆինն բժիշկուհի և ֆեմինիստ։ 1878 թվականին դարձել է Ֆինլանդիայի առաջին կին բժիշկը և մասնագիտացել գինեկոլոգիայի և մանկաբուժության ոլորտում։

Վաղ կյանք և կրթություն
----------------------

Հեյկելը ծնվել է Կասկինենում 1842 թվականի մարտի 17-ին Կարլ Յոհան Հեյկելի և Քրիստինա Էլիզաբեթ Դոբբինի ընտանիքում։ Նրա հայրը եղել է Օուլույի և Կոկոլայի քաղաքապետը, եղբայրները՝ Ալֆրեդը և Էմիլը, սովորել են բժշկություն։ Ռոսինան հաճախել է Վաասայի, Ջակոբստադի, Պորվոոի և Հելսինկիի դպրոցը։ Երիտասարդ տարիքից Էմման կարծում էր, որ կրթությունը պետք է հավասար լինի բոլորի համար՝ անկախ սեռից և 1862 թվականին որոշել է բժիշկ դառնալ, ինչպես իր եղբայրները։ Սակայն այդ ժամանակ Ֆինլանդիայում համալսարաններ չկային, որոնք թույլ կտային կանանց բժշկություն սովորել, այդ պատճառով Ռոսինան մեկնել է Շվեդիա՝ ֆիզիոթերապիայի կուրս անցնելու Ստոկհոլմի մարմնամարզության ինստիտուտում։ Ավարտել է դասընթացը 1866 թվականին և վերադարձրել Հելսինկի, որտեղ մեկ տարի անց ավարտել է մանկաբարձության կուրսը։ 1869 թվականին կրկին այցելել է Ստոկհոլմ՝ անատոմիայի և ֆիզիոլոգիայի հետագա ուսումը ստանալու համար։

1870 թվականին Հեյկելին թույլ են տվել մասնակցել ֆիզիոլոգիայի դասախոսություններին Հելսինկիի համալսարանում, իսկ 1871 թվականին նրան հատուկ թույլտվություն է տրվել համալսարանում բժշկությունն ուսումնասիրելու համար։ Բժշկական աստիճանը ստացել է 1878 թվականին՝ դառնալով Ֆինլանդիայի առաջին կին բժիշկը ինչպես նաև առաջինը՝ Հյուսիսային Եվրոպայի երկրներում։

Կարիերա
-------

Հեյկելը ստացել է պրակտիկայի սահմանափակ արտոնագիր, ինչը նրան թույլ է տվել բուժել միայն կանանց և երեխաներին։ 1878 թվականից աշխատել է Ստոկհոլմում և Կոպենհագենում, իսկ 1879 թվականին տեղափոխվել է Վաասա՝ մասնագիտանալով կանանց և երեխաների առողջության մեջ։ 1883 թվականին նրա համար Հելսինկիում ստեղծվել է քաղաքային գինեկոլոգի պաշտոնը։

Բացի բժշկական պրակտիկայից, Հեյկելը կողմնակից է եղել կանանց իրավունքների և Naisasialiitto Unioni ֆեմինիստական ասոցիացիայի շարժմանը։ Որպես կանանց կրթության ջատագով՝ օգնել է ստեղծել Կոնկորդիա-Լիիտտոն՝ կին գիտնականների կազմակերպությունը։ 1888 թվականին Հեյկելը ֆիննական բժշկական ընկերության նիստում հանդես է եկել մարմնավաճառության օրինականացման դեմ, իսկ 1892 թվականին դիմել է Naisasialiitto միությանը՝ կոչ անելով նպաստել աղջիկների և տղաների համար կրթություն ստանալու հնարավորությունների հավասարությանը։ Ղեկավարել է մանկական աշխատանքային տունը և եղել է Ֆինլանդիայի գյուղական համայնքների երեխաների առողջության ջատագով։

Մահ
---

Հեյկելը վախճանվել է 1929 թվականի դեկտեմբերի 13-ին Հելսինկիում։ Թաղված է Հելսինկիի Հիտանիեմի գերեզմանատանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4
2. ↑
3. 1 2  Forsius, Arno. «Rosina Heikel (1842–1929) – Suomen ja Pohjoismaiden ensimmäinen naislääkäri» (Finnish). Saunalahti. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ սեպտեմբերի 1-ին. Վերցված է 2015 թ․ ապրիլի 14-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
4. 1 2  Windsor, Laura Lynn (2002). «Heikel, Rosina». *Women in Medicine: An Encyclopedia*. ABC-CLIO. էջեր 94–95. ISBN 9781576073926.
5. 1 2  Forsius, Arno. «Rosina Heikel (1842–1929) – Suomen ja Pohjoismaiden ensimmäinen naislääkäri» (Finnish). Saunalahti. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ սեպտեմբերի 1-ին. Վերցված է 2015 թ․ ապրիլի 14-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
6. 1 2  «Rosina Heikel: first woman doctor in Finland». *Women of Learning*. Helsinki.fi. 2000. Վերցված է 2015 թ․ ապրիլի 14-ին.
7. ↑  «Wayback Machine» (PDF). *web.archive.org*. 2014 թ․ դեկտեմբերի 21. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2014 թ․ դեկտեմբերի 21-ին. Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 29-ին.
8. ↑  Windsor, Laura Lynn (2002). «Heikel, Rosina». *Women in Medicine: An Encyclopedia*. ABC-CLIO. էջեր 94–95. ISBN 9781576073926.
9. ↑  Forsius, Arno. «Rosina Heikel (1842–1929) – Suomen ja Pohjoismaiden ensimmäinen naislääkäri» (Finnish). Saunalahti. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ սեպտեմբերի 1-ին. Վերցված է 2015 թ․ ապրիլի 14-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
10. ↑  «Hietaniemen hautausmaa – merkittäviä vainajia» (PDF). Helsingin seurakuntayhtymä. Վերցված է 2016 թ․ օգոստոսի 26-ին.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000484562827 |

 |