Մութ հոսք: Գունավոր կետերը իրենցից ներկայացնում են չորս հեռավորությունների միջակայքերից մեկի ներսում գոյություն ունեցող կլաստերներ (գալակտիկաների կուտակումներ): Ավելի կարմիր գույները ցույց են տալիս ավելի մեծ հեռավորություններ: Գունավոր էլիպսները ցույց են տալիս համապատասխան գունավոր կլաստերների զանգվածային շարժման ուղղությունը: Նաև ներկայացված են գալակտիկնաերի կուտակումների տիպիկ պատկերներ հեռավորությունների յուրաքանչյուր հատվածի վրա:
**Մութ հոսք**, 2008 թվականին մնացորդային ճառագայթման ուսումնասիրությունների ժամանակ հայտնաբերված գալակտիկաների կուտակումների հնարավոր համակարգված շարժման անվանում։

Դիտարկված երևույթ
-----------------

Համաձայն տիեզերագիտական ստանդարտ մոդելի՝ գալակտիկաների խմբերի շարժումը պետք է լինի անկանոն և քաոսային։ Սակայն վերլուծելով *WMAP* տիեզերական սարքավորման երեք տարվա տվյալները և օգտագործելով Սյունյաեվ-Զելդովիչի կինեմատիկ էֆեկտը՝ «*The Astrophysical Journal»* թերթում հրապարակված ուսումնասիրության հեղինակները՝ Ալեքսանդր Կաշլինսկին, ֆերնանդո Ատրիո-Բարանդելան, Դենիել Կոցեվսկին և Հերալդ Էբելինգը, գտել են գալակտիկաների կուտակումների ընդհանուր շարժմանը վերաբերող ապացույցներ։ Նշված աստղաֆիզիկոսների կարծիքով մութ հոսքի առաջացման հնարավոր պատճառը այն զանգվածի ազդեցությունն է, որը ներկայումս գտնվում է տիեզերքի տեսանելի մասից դուրս։ Դրանից բացի դրան կա նաև մեկ այլ ավելի էկզոտիկ բացատրություն. հոսքը կարող է պայմանավորված լինել զուգահեռ տիեզերքի առկայությամբ, որի հետ Մեծ պայթյունի պահին մեր տիեզերքը կապված է եղել (քվանտային մեխանիկա)։

Երևույթի ուսումնասիրություն
---------------------------

«Մութ հոսք» տերմինը աստիճանաբար դառնում է կիրառություն ստացած գիտական տերմին, սակայն նրա գոյությունը դեռևս հավաստիորեն չի հաստատվել անկախ հետազոտություններով։ Այսպիսով, *ROSAT*-ի կատարած 715 գալակտիկաների գոյացությունների արագության չափումները, որի ընթացքում օգտագործվել են *WMAP* տիեզերական սարքավորման յոթամյա ուսումնասիրությունների տվյալները, և բարելավված ֆիլտրը, որը թույլ է տալիս ավելի ճշգրտորեն տարբերել Սյունյաեվ-Զելդովիչի էֆեկտը պատահական ակղմուկներից՝ հիմնված սպեկտորային հատկանիշների վրա, չեն հայտնաբերել գալակտիկաների համակարգված որևէ շարժում։

Նմանատիպ հոսքի առկայությունը կարող է ազդել Տիեզերքի դիտարկելի ֆիզիկայի վրա։ Ելնելով պեկուլյար արագությունների դաշտի հսկայական անկարգությունների առկայության ենթադրությունից՝ մշակվել է տիեզերագիտական մի տեսություն, որը իրենից չի ենթադրում մութ էներգիայի առկայությունը՝ տիեզերքի արագացված ընդլայնումը բացատրելու համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Laura Mersini-Houghton
2. ↑  Allen, Evrard, Mantz, 2011
3. ↑  Osborne, Mak, Church et al. 2011
4. ↑  Космос-журнал: Новая космологическая теория Archived 2013-08-01 at the Wayback Machine. //cosmos-journal.ru

Գրականություն
-------------

* *Kashlinsky A. Barandela F. A. Kocevski D. D. Ebeling H.* A measurement of large-scale peculiar velocities of clusters of galaxies: results and cosmological implications // *The Astrophysical Journal Letters* — IOP Publishing, 2008. — Vol. 686, Iss. 2. — P. 49–52. — ISSN 2041-8205; 2041-8213 — doi:10.1086/592947 — arXiv:0809.3734</includeonly
* *Kashlinsky A. Barandela F. A. Kocevski D. D. Ebeling H.* A measurement of large-scale peculiar velocities of clusters of galaxies: technical details // *Astrophys. J.* / E. Vishniac — IOP Publishing, 2009. — Vol. 691, Iss. 2. — P. 1479–1493. — ISSN 0004-637X; 1538-4357 — doi:10.1088/0004-637X/691/2/1479 — arXiv:0809.3733</includeonly
* *Allen S. W. Evrard A. E. Mantz A. B.* Cosmological Parameters from Observations of Galaxy Clusters // *Annu. Rev. Astron. Astrophys.* / S. Faber, E. v. Dishoeck, R. Kennicutt, L. Goldberg, G. Burbidge, R. Blandford — Annual Reviews, 2011. — Vol. 49. — P. 409—470. — ISSN 0066-4146; 1545-4282 — doi:10.1146/ANNUREV-ASTRO-081710-102514 — arXiv:1103.4829</includeonly
* *Osborne J. Mak D. S. Y. Church S. E. Pierpaoli E.* Measuring the Galaxy Cluster Bulk Flow from WMAP Data // *Astrophys. J.* / E. Vishniac — IOP Publishing, 2011. — Vol. 737, Iss. 2. — P. 98. — ISSN 0004-637X; 1538-4357 — doi:10.1088/0004-637X/737/2/98 — arXiv:1011.2781</includeonly

Արտաքին հղումներ
----------------

* Существование во Вселенной «тёмного потока» подтвердилось //Lenta.ru, 17.11.2009
* Потока нет //Космос-журнал 04.04.2013
* Hints of structure beyond the visible universe *New Scientist*, 10 June 2008
* Galaxies on the move: Scientists detect a mysterious flow of galactic clusters Archived 2011-06-10 at the Wayback Machine. *Science News*, Vol.174, p. 12, Oct. 25, 2008.
* Dark flow: Proof of another universe? *New Scientist*, 23 January 2009
* New Proof Unknown Structures Tug at Our Universe, *National Geographic*, 22 March 2010
* The peculiar velocity field: constraining the tilt of the Universe
* Tsagas, C.G. (2011) «Peculiar motions, accelerated expansion, and the cosmological axis» *Physical Review D* **84**:063503