recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**«Կոնեստաբիլեի տիրամայր»** (իտալ.՝ Madonna Connestabile), 20-ամյա Ռաֆայելի վրձնին պատկանող մանրանկար, որտեղ պատկերվել են Կույս Մարիամը և մանուկ Հիսուսը։ Այն, հավանաբար, մնացել է անավարտ։ Կարծիք կա, որ մանրանկարը նկարչի՝ Ումբրիայում ստեղծած վերջին նկարներից է, որն, ամենայն հավանականությամբ, անավարտ է մնացել Ռաֆայելի՝ Ֆլորենցիա տեղափոխվելու պատճառով։

Նկարը, որը հին ժամանակներում անվանվել է «Տիրամայրը գրքով» (իտալ.՝ Madonna del Libro), պատկանել է Պերուջայի իշխան Կոնեստաբիլեի ընտանիքին, մինչև որ 1871 թվականին այն գնել է Ալեքսանդր II-ը։ Կայսրը նկարը նվիրել է կնոջը՝ Մարիա Ալեքսանդրովնային։ Այդ օրվանից նկարը ցուցադրվել է Սանկտ Պետերբուրգում՝ Էրմիտաժի հավաքածուում։

Հին վարպետների՝ Էմիտաժում գտնվող աշխատանքները խիստ վնասվել են կտավի վրա փոխադրելու ժամանակ։ Այս մեթոդը XIX դարի թանգարաններում սովորական երևույթ էր։ Ճիշտ է, այս գործողության արդյունքում շատ նկարներ վնասվեցին, սակայն եղան նաև ուշագրավ բացահայտումներ։ Այժմ նկարում պատկերված է Տիրամայրը, որը, հավանաբար, ընթերցում է Սուրբ Գիրքը։ 1881 թվականին, երբ նկարը փոխադրվել է կտավի վրա, պարզվել է, որ սկզբնապես տիրամոր ձեռքին եղել է ոչ թե գիրք, այլ՝ նուռ, որը հանուն քրիստոնեական հավատի հեղված արյան խորհրդանիշն է։ Նկարի փոխադրման գործընթացն ամենայն մանրամասնությամբ իր «Գեղարվեստական վիրաբուժություն» ակնարկում նկարագրել է Վ. Ստասովը։

Խորհրդային շրջանում, երբ էրմիտաժյան հավաքածուից որոշ նկարներ վաճառքի են հանվել, այս նկարը «Ալբայի տիրամոր» հետ միասին ուղարկվել է Եվրոպա։ Չնայած նկարի համար պահանջվող համեստ գնին, այս «կասկածելի» աշխատանքի համար այդպես էլ գնորդ չի հայտնվում։ Ինչի շնորհիվ «Կոնեստաբիլեի տիրամայրը» Ռաֆայելի վրձնին պատկանող միակ աշխատանքն է, որը պահպանվում է ռուսական հավաքածուներում։

Մինչ կտավի վրա փոխադրվելը աշխատանքն ամբողջանում էր գրոտեսկային շքեղ շրջանակով, որը, հավանաբար, նկարի հետ միաժամանկ ստեղծվել էր անձամբ Ռաֆայելի կողմից։ Այժմ էլ «Կոնեստաբիլեի տիրամայրը» այդ շրջանակով ցուցադրվում է այն սրահի հարևանությամբ, որտեղ ցուցադրված են Վերածննդի դարաշրջանի այնպիսի կտավներ, ինչպիսիք են Լեոնարդո դա Վինչիի «Տիրամայր Բենուան» և «Տիրամայր Լիտտան»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. 1 2 3 4
3. ↑
4. ↑  Если не брать в расчёт «Святое семейство», которое Кроза в своё время купил у герцога Ангулемского за бесценок, так как его безбожно переписал французский ремесленник.
5. ↑
6. ↑

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կոնեստաբիլեի տիրամայր Էրմիտաժի կայքէջում
**Կապերություն** (հոլ.՝ kapen - զավթել), մասնավոր նավերի ռազմական գործողությունները բաց ծովում՝ պետության հատուկ լիազորությամբ (կապերային վկայականով)։ Հատկապես տարածվել է միջնադարում։ Կապերությունը համարվել է պատերազմ վարելու օրինական միջոց, սակայն աստիճանաբար վեր է ածվել «օրինականացված» ծովահենության և հաճախ ծառայել հակառակորդի առևտրական մրցակցությունը խափանելուն։ Կապերությունը հատկապես բացասական արտահայտություն է ստացել գաղութային պատերազմների շրջանում, դարձել գաղութային տերությունների հենակետը ծովում։ Հայերի առևտրական գործունեությունը, այդ թվում «մանիլայի հայկական առևտուրը» խոչընդոտելու համար Անգլիան, Հոլանդիան, Պորտուգալիան և գաղութային մյուս պետություններն ամենուր խրախուսել են կապերությունը հայ առևտրական նավերի նկատմամբ, հաճախ կապերային վկայականներով օրինականացրել ծովահենային կողոպուտը։ Ծովահեններ ասպետ դը Գարդանը, Մոլեն, Անդրի դ’Անգլյուր դը Բուրլեմոնը, նավապետ Ջոն Պետրեն, ծովակալ Գրիֆֆին և ուրիշներ, որոնք համաշխարհային օվկիանոսի տարբեր շրջաններում կողոպտում էին հայկական առևտրական նավերը, ունեին կապերային վկայականներ։ Ջոն Ռիչարդի և Սամուել Ուայտի ծովահենային կազմակերպության նավապետ Կոուտսը հայկական «Նոր Երուսաղեմ» նավի զավթումը արդարացնում էր Սիամի թագավորից ստացած լիազորությամբ։ Պայքարի այլ միջոցների թվում հայերը մեծ նշանակություն են տվել իրավական միջոցներին, պայքարել կապերության դեմ միջազգային իրավական ընդհանուր միջոցառում մշակելու օգտին։ 18-րդ դարի վերջից սկսվեց կապերությունը ամբողջությամբ արգելելու պայքարը։ Առաջին օրենսդրական ակտն ընդունվել է 1792 թվականին (Ֆրանսիա)։ 1856 թվականին Փարիզում ընդունվել է կապերությունն արգելելու միջազգային դեկլարացիա։ Ժամանակակից իրավունքի նորմերով ոչ ռազմական նավերի ամեն մի գործողություն, որն ուղղված է հակառակորդի ռազմական կամ առևտրական նավերի դեմ, համարվում է ծովահենություն։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 252)։*  |
**Օրիորդը**, Տիգրան Փոլատի նկարազարդումներից, ծաղրի է ենթարկվում մեծամիտ, ինքնահավան կինը, որի կյանքը տխուր վախճան է ունենում։

Մտահղացում
----------

Մտահղացման շարժառիթը հանդիսացել է համանուն առակը, որտեղ նկարագրվում է, թե ինչպես մի օրիորդ տարիներով մերժում է փեսացուներին՝ մեկին անվանելով հիմար, մյուսին՝ անազնիվ, երորրդին, թե քիթն է տգեղ, և այսպես տարիներն անցնում են, ինքը պառավում է, կնճռոտվում է, և ի վերջո, ստիպված է լինում ընտրել անկիրթ, անճոռնի, կեղտոտ երեսով մեկին։ Փոլտը սյուժե է ընտրել առակի առավել արտահայտիչ մասը, երբ օրիորդը մի հանդիսության ժամանակ ինքնահավան հպարտությամբ նստած է թիկնաթոռին, նրան են ներկայացել առաջարկություն անելու բարետես, կոկիկ հագնված մի քանի երիտասարդ փեսացուներ՝ սպասելով նրա պատասխանին, մինչդեռ նա, արհամարհանքով երեսը շուռ տված,նրանց արհամարհում է։

Նկարագրություն
--------------

Հիանալի է ըմբռնված օրիորդի կերպարը՝ սեթևեթ, անհեռատես իր նկարագրի, իր էության հատկանիշներով։ Նա գեղեցիկ է, բարձրահասակ, գրավիչ տեսքով, բայց քմահաճ է, մեծամիտ, չհավան, համառ ու խիստ։ Բարեկեցիկ, անհոգ կյանքով ապրած, ներկայի հաջողություններով ոգևորված, ապագայի վառ հույսերով լի՝ նա իրեն զգում է անկախ ու ազատ։ Անգամ նրա կեցվածքը՝ գլխի հպարտ դիրքը, ոտքը ոտքին գցած, թևերն անփութորեն բազկաթոռի հենակներին դրած՝ հաստատում են նրա լիակատար անտարբերությունը փեսացուների հանդեպ։
Հակառակ օրիորդի սառն, անտարբեր, արհամարհական վերաբերմունքի՝ փեսացուները ներկայացված են ժպտերես, մտերիմ արտահայտությամբ, հույսերով լի, սպասողական վիճակում։ Փոլատը ստեղծել է հոգեբանական ապրումներով լուռ երկխոսություն՝ հարստացնելով առակի բովանդակությունը։

Պատկերի մշակման տեխնիկա
-----------------------

Պատկերը մշակված է մյուս առակների պատկերազարդումներից տարբեր եղանակով, ավելի շատ գեղանկարչությանը հատուկ երանգային հարաբերություններով, առանց սևի ու սպիտակի հակադրումների, առանց ուրվագծերի, բոլոր մասերի ավարտվածությամբ, կամերային գրաֆիկայի սկզբունքով։ Փոլատը զարմանալի դիտողականությամբ ու հոգեբանի խորաթափանցությամբ է ճանաչել մարդկանց իր բոլոր խառնվածքով, իրենց ամենամտերիմ ապրումների, սքողված վերաբերմունքէի արտահայտությամբ
։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Եղիշե Մարտիկյան, Հայկական կերպարվեստի պատմություն
**Սամանտա Ֆերիս** (անգլ.՝ Samantha Ferris, նոյեմբերի 2, 1968(1968-11-02) կամ նոյեմբերի 2, 1969(1969-11-02), North Vancouver, Մետրո Վանկուվեր, Բրիտանական Կոլումբիա, Կանադա), կանադացի դերասանուհի, առավել հայտնի է «Գերբնական» հեռուստասերիալի Էլեն Հարվելի դերում և «Չորս հազար չորս հարյուր» սերիալի Նինա Ջերվիսի դերում։

Կարիերա
-------

Ֆերիսը սկսել է իր կարիերան 1996 թվականից, և ձայնագրվել է ճապոնական անիմացիոն մուլտֆիլմում ՝անգլերեն լեզվով։ 1998 թվականին նա նկարահանվել է «Իժ» ֆիլմում։ 1999 թվականին խաղացել է «Stargate: SG-1» ֆիլմում։ Իսկ 2001 թվականին Ֆերիսը խաղացել է իր առաջին էական դերը լիամետրաժ «Եվ եկավ սարդը» ֆիլմում։

2005 թվականից մինչև 2006 թվականները Ֆերիսը խաղացել է «Չորս հազար չորս հարյուր» սերիալում։ Ապա 2006 թվականին նա նկարահանվում է «Ապացույցներ» սերիալում և «Գրեյի խնդիրները»։ Հետո նկարահանվել է «Գերբնական» ֆիլմի Էլեն Հարվելի դերում։ Նաև նկարահանվել է «Դևերի քաղաքը», «Սմութվիլի գաղտնիքները» և այլն։ 2007 թվականին Ֆերիսը խաղացել է «Վերականգնում», իսկ 2010 թվականին «Ավտոմեքենա սպանվածների համար»։ Ապա 2010 թվականին նկարահանվել է «Bigman» սարսափ ֆիլմում, նա գլխավոր դերում էր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Internet Movie Database — 1990.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · Giant Bomb |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX4996017 · BNF: 16224944t · CONOR: 190255971 · ISNI: 0000000114569044 · LCCN: no2010137617 · NUKAT: n2018260643 · VIAF: 142538586 · WorldCat VIAF: 142538586 |

 |

 |
**Դյուցազնական շիլա** (ռուս.՝ Богатырская каша), խորհրդային մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որը նկարահանվել և ստեղծվել է 1987 թվականին, ռեժիսոր-մուլտիպլիկատոր Ալեքսանդր Մազաևի կողմից։ Մուլտֆիլմում մեծապես օգտագործվել է ամբողջական մուլտիպլիկացիայի մեթոդը։

Սյուժե
------

Ուրախ և ուսուցանող պատմություն է այն մասին, որ փոքր երեխաներին, ինչպես նաև մեծերին անհրաժեշտ է ուտել շիլա։

Փոքրիկ Միտյան չէր սիրում շիլա։ Երբ տղան գալիս է իր երկու ընկերների մոտ և բռնացնում է նրանց շիլա ուտելիս, այդ դեպքից հետո նրանց սկսում է անվանել «շիլա ուտողներ»։ Սակայն ընկերները հերքում են նրան և բացատրում, որ նա, այնուամենայնիվ, ճիշտ չէ։

Երկու ընկերներն էլ իրենց հերթին պատմում են Միտյային պատմություններ իրենց կյանքից, երբ շիլան օգնել է նրանց որոշակի իրավիճակներում։ Նրանցից մեկը բռնել է շնաձուկ (որը հիմա նրան ծառայում է), իսկ մյուսը` ուրուր։ Միտյան, լսելով նրանց, որոշում է ինքն էլ գլուխ գովել և նույնպես պատմություն է պատմում այն մասին, թե ինչպես է ինքը մենամարտել կոկորդիլոսի դեմ և բաց թողել նրան։

Որոշ ժամանակ անց սենյակ են մտնում երեք տղամարդիկ (ակնհայտորեն` Միտյայի և նրա ընկերների հայրիկները) և ասում են, որ կոկորդիլոս են բռնել։ Սակայն, տեսնելով, որ երեխաները շիլա են ուտում, նախ չեն հավատում իրենց աչքերին, իսկ հետո միանում են նրանց։ Հանկարծ սեղանի տակից դուրս է սողում կոկորդիլոսը և նույնպես շիլա է պահանջում։

Հեղինակներ
----------

Մուլտֆիլմի նկարահանող խումբը հետևյալն է.

### Դերասաններ

* Մարգարիտա Կորոբելնիկովա` Միտյա
* Վասիլի Լիվանով` Գրիֆ
* Վսևոլոդ Լարիոնով` առաջին հայրիկ
* Ռոգվոլդ Սուխովերկո` անգղ
* Յուրի Վոլինցև` երրորդ հայրիկ
* Տատյանա Շատիլովա` Միտյայի առաջին ընկերը
* Եկատերինա Կրասնոբաևա` Միտայի երկրորդ ընկերը

### Նկարահանող խումբ

* Ռեժիսոր` Ալեքսանդր Մազաև
* Գեղարվեստական ղեկավար` Ռոման Կաչանով
* Սցենարիստ` Մ. Շելյոխով
* Օպերատոր` Քաբուլ Ռասուլով
* Կոմպոզիտոր` Ալեքսանդր Կլավիցկի
* Հնչյունային օպերատոր` Բորիս Ֆիլչիկով
* Բեմադրող նկարիչ` Ալեքսանդր Գուրև
* Նկարիչներ` Աննա Ատամանովա, Ա. Կարասյովա, Օլգա Պավլովա
* Անիմատորներ` Յուրի Մեշերյակով, Ալեքսանդր Դորոգով, Սերգեյ Դյոժկին, Ալեքսանդր Պանով, Գալինա Զեբրովա, Անատոլի Աբարենով
* Մոնտաժ` Օլգա Վասիլենկա
* Խմբագիր` Ռաիսա Ֆրիչինսկայա
* Մուլտֆիլմի տնօրեն` Օ. Խրուլյոա

Վերաթողարկում DVD ձևաչափով
--------------------------

2009 թվականին մուլտֆիլմը «Սոյուզ-վիդեո» ընկերության կողմից թողարկվել է DVD ձևաչափով։ Տեսաերիզում ընդգրկված էին մի շարք այլ մուլտֆիլմեր ևս. «Եղջերուն ու գայլը», «Մեծամիտ նապաստակը», «Երեք գորտեր. առաջին թողարկում», «Երեք գորտեր. երկրորդ թողարկում», «Երեք գորտեր. երրորդ թողարկում», Ինչպես կորյունը և կրիան երգ երգեցին։

* Հնչյունավորում - ռուսական Dolby Digital 1.0 Mono,
* Տարածաշրջանային կոդ - 0 (All),
* Պատկեր - Standart 4:3 (1,33:1),
* Գույն - PAL,
* Ներկայացուցիչ - «Սոյուզ-վիդեո»

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Богатырская каша» (фильм) рисованный Союзмультфильм, 1987 г.
2. ↑  Самые любимые мультики. Выпуск 22

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Դյուցազնական շիլա»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
* Մուլտֆիլմը Аниматор.ру կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · Animator.ru |

 |
**«Գիշերն անույշ է»** (անգլ.՝ Tender Is the Night), ամերիկացի գրող Ֆրենսիս Սքոթ Ֆիցջերալդի դասական վեպն է։ Հրատարակվել է 1934 թ.։ Վեպի անվանումն ու նախերգանքը վերցված են Ջոն Քիթսի «Ձոն սոխակին» գրքից։

Սյուժե
------

Գործողությունը տեղի է ունենում Եվրոպայում։ Երիտասարդ տաղանդավոր ամերիկացի հոգեբույժ Դիք Դայվերը՝ աշխատելով Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Շվեյցարիայի հիվանդանոցներից մեկում, սիրահարվում է իր հիվանդներից մեկին՝ Նիքոլին, և ամուսնանում նրա հետ։ Նիքոլը սերում էր շատ հարուստ ընտանիքից և նրա ընտանիքը լավատեսորեն չվերաբերվեց այդ ամունսությանը։ Դիքը՝ Նիքոլի՝ հիվանդանոցից դուրս գրվելուց հետո դեռ երկար ժամանակ ստիպված էր համատեղել ամուսնու և բժշկի դերերը։ Նա առանձնատուն կառուցեց Ռիվյերայում, որտեղ ամուսինները վարում էին առանձնացած կյանք։ Շուտով նրանք երեխաներ ունեցան։ Ինքը՝ Դիքը, շատ կենսուրախ, ակտիվ և խելացի մարդ էր, ուներ շատ ընկերներ, ովքեր հաճախակի այցելում էին նրա տուն։ 20-ականների վերջերին Դայվերների առանձնատանը կից հյուրանոց է ժամանում 18-ամյա ամերիկացի դերասանուհի Ռոզմարին։ Նա և Դիքը սիրահարվում են իրար, բայց նրանց մոտ սեր չի ստացվում, և Ռոզմարին հեռանում է հերթական ֆիլմի նկարահանմանը։ Անցնում է 4 տարի։ Այս ընթացքում Դիքը և բժիշկ Ֆրանցը հիմնում են հոգեբուժական կլինիկա՝ Նիքոլի փողերով, իսկ Ռոզմարին դառնում է իսկական գեղեցկուհի, ով իր անցյալում արդեն ունի բազմաթիվ սիրավեպեր։ Նրանք հանդիպում են Հռոմում, երբ Դիքը վերադառնում էր ԱՄՆ-ից՝ հոր հուղարկավորությունից։ Սիրահարները իրար հետ մի քանի օր անցկացնելուց հետո, կրկին երկար ժամանակով բաժանվեցին։ Դիքի մոտ սկսվում է անհաջողությունների շրջան՝ նրան ձերբակալում են Հռոմում, հետո՝ տուն վերադառնալով, դուրս է գալիս բժիշկ Ֆրանցի հետ համատեղ գործից. տարիքն իրեն զգացնել էր տալիս։ Դիքը սկսում է խմել։ Նրան արդեն չեն հրավիրում խնջույքների, աշխատանքում սկսում են ձախողումները։ Երբ Ռոզմարին և Դիքը հանդիպում են երրորդ անգամ, Նիքոլը, նրանց միջև կապ կասկածելով, սիրեկան է գտնում և ամուսնալուծությունից հետո ամուսնանում է նրա հետ։ Դիքը հեռանում է Միացյալ Նահանգներ, երկար ժամանակ այնտեղ ապրում է միայնակ, հետո գտնում է մի աղջկա և նրա հետ ապրում Նյու Յորքում։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Գիշերն անույշ է գիրքը bookmark.am-ում
* Գիշերն անույշ է վեպը գրապահարանում Archived 2020-07-03 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 12048654s |

 |
**Ֆիլիպիններ**, երկիր, որն զբաղեցնում է Խաղաղ օվկիանոսում գտնվող Մալայան կղզիախմբի մասը հանդիսացող համանուն կղզեխումբը։ 

Ֆիլիպինյան կղզեխումբը բաղկացած է ավելի քան 7107 կղզիներից, սակայն նրանցից միայն 2000-ն են բնակելի։ Դրանցից խոշորներն են Լուսոնը, Մինդանաոն, Սամարը, Պանայան, Պալավան, Նեգրոսը, Մինդորոն, Լեյտենը։ Լուսոն և Մինդանաո կղզիները կազմում են երկրի տարածքի 66%-ը։ Կղզեխումբը պայմանականորեն բաժանված է 3 կղզեխմբերի՝ Լուսոնը՝ հյուսիսում,Վիսարյան կղզիները՝ կենտրոնում և Մինդանաոն՝ հարավում։ 

Կղզեխմբի ձգվածությունը հյուսիսից հարավ մոտ 2000 կմ է, արևմուտքից արևելք՝ 900 կմ։

Արևմուտքում կղզիների ափերը ողողվում են Հարավչինական ծովով, արևելքում՝ Ֆիլիպինյան, իսկ հարավում՝ Սուլավեսի ծովով։ Հյուսիսում՝ Թայվան կղզուց Ֆիլիպինյան կղզիները բաժանվում են Բաշի նեղուցով։ Ափագծի երկարությունը 36,3 հազար կմ է, իսկ կղզիների ընդհանուր մակերեսը կազմում է 299,7 հազար կմ²։

Խոշոր կղզիների մեծ մասն ունեն հրաբխային ծագում։ Լուսոն կղզու կենտրոնական ու հարավային մասով է ձգվում խոշորագույն լեռնաշղթան՝ Կորդիլերները։ Բարձրագույն գագաթը՝ Ապոն է (անգլ.՝ *Apo*) (2954 մ), գտնվում է Մինդանաո կղզու վրա։ Ֆիլիպինները մտնում են Խաղաղօվկիանոսյան «հրե օղակ»ի մեջ, ինչի համար էլ շատ գործող հրաբուխներ կան կղզիներում։

Ֆիլիպինների խոշորագույն գետը հոսում է Լուսոն կղզով և ունի 345 կմ երկարություն։ Ամենամեծ մակերես ունեցող լիճը Լագունա-դե-Բայը և ամենախորը՝ Պինատուբոն, նույնպես գտնվում են Լուսոնի վրա։

* Ապո լեռԱպո լեռ
* Պինատուբո լիճՊինատուբո լիճ
* Լագունա-դե-Բայ լիճԼագունա-դե-Բայ լիճ
* Ֆիլիպինների ֆիզիկական քարտեզՖիլիպինների ֆիզիկական քարտեզ
* Ֆիլիպինյան կղզիախումբՖիլիպինյան կղզիախումբ

Տես նաև
-------

* Ֆիլիպիններ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑
3. ↑     `|title=` պարամետրը չկա կամ դատարկ է (օգնություն)
4. ↑

Արտաքին հղումներ
----------------

* Путеводитель по Филиппинам на сайте Департамента туризма Филиппин

|  |
| --- |
| 
  **Ֆիլիպիններ**   **Աշխարհագրություն**
 |
**Էռա-Սոֆյա Սուրենովնա Բարուտչևա** (մարտի 9, 1934(1934-03-09), Բաքու, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - ապրիլի 16, 2019(2019-04-16), Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսաստան), հայազգի երաժշտագետ, արվեստագիտության թեկնածու, Ռուսաստանի բարձրագույն դպրոցի վաստակավոր գործիչ, ԽՍՀՄ Կոմպոզիտորների միության անդամ (1981 թվականից)։

Կենսագրություն
--------------

Էռա-Սոֆյա Բարուտչևան ծնվել է 1934 թվականի մարտի 9-ին, Բաքու քաղաքում։ 1946 թվականից որոշ ժամանակ ապրել է Կիսլովոդսկ քաղաքում։ 1951 թվականին ավարտել է Բաքվի միջնակարգ երաժշտական դպրոցի դաշնամուրի, 1956 թվականին՝ Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի երաժշտագիտության (Գևորգ Տիգրանովի դասարան) բաժինները։ Այնուհետև Էռա-Սոֆյա Բարուտչևան ուսումը շարունակել է Լենինգրադի կոնսերվատորիայի ասպիրանտուրայում (Գևորգ Տիգրանովի դասարան)։

1958 թվականից դասավանդել է Լենինգրադի կոնսերվատորիայում, 1999 թվականին արժանացել է պրոֆեսորի կոչման, 1969 թվականից եղել է կոնսերվատորիայի թանգարանի հիմնադիր-ղեկավարը

Հեղինակ է «Ընտանիք. ճակատագրի նախշերը պատմության ուղիներում», «...Եվ սիրտն իմ չի մոռանա. ժամանակակիցների դիմանկարներ» (2004), «Գեորգի Ալեքսիձե. Խորեոգրաֆ՝ Աստծո կամոք» (2006, երեքն էլ՝ ռուս.) մենագրությունների, 250-ից ավելի գիտական և հրապարակախոսական հոդվածների (Grove և MGG հանրագիտարաններում), կինոսցենարի (4 մասից, նվիրված է Սանկտ Պետերբուրգի կոնսերվատորիային)։

Էռա-Սոֆյա Բարուտչևայի սումնասիրությունները վերաբերում են Արամ Խաչատրյանի ստեղծագործությանը, հայ կինոերաժշտությանը, Լենինգրադի երաժշտական անսամբլներին, մենակատարներին, դիրիժորներին, երաժշտության և պարարվեստի խնդիրներին։

Էռա-Սոֆյա Բարուտչևան մահացել է 2019 թվականի ապրիլի 16-ին, Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  Барутчева Эра Суреновна
3. ↑  БАРУТЧЕВА ЭРА-СОФЬЯ СУРЕНОВНА
4. ↑  «У нас на квадратный дециметр подлинников больше, чем в Лувре»
5. ↑  Памяти Э.С. Барутчевой

Արտաքին հղումներ
----------------

* Էռա-Սոֆյա Բարուտչևայի կենսագրությունն ու աշխատությունները Սանկտ Պետերբուրգի կոնսերվատորիայի կայքում
* «Լիր արքայի» համար Արամ Խաչատրյանի գրած երաժշտությունը
* Era BARUTCHEVA. Andrey DENISOV. Tamara TVERDOVSKAYA
* վնցգֆդսոք

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ երաժշտության հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Ֆինանսական ռեսուրսներ**, բոլոր դրամական միջոցների ամբողջությունն է, որոնք անհրաժեշտ ակտիվների ձևավորման համար պետության, ձեռնարկությունների, կազմակերպությունների, հաստատությունների տրամադրության տակ են` ամբողջ գործունեությունն իրականացնելու համար, եկամտի, խնայողությունների, կապիտալի և տարբեր տեսակի մուտքերի հաշվին։ Բանկային ռեսուրսները ֆինանսական ռեսուրսների կարևոր բաղադրիչ են։

Ֆինանսական ռեսուրսները նախատեսված են.

* բյուջեի, բանկերի, ապահովագրական կազմակերպությունների, նյութերի և ապրանքների մատակարարների նկատմամբ ֆինանսական պարտավորություններ կատարելու համար,
* արտադրության ընդլայնման, վերակառուցման և արդիականացման, նոր հիմնական միջոցների ձեռքբերման ծախսերի իրականացման համար
* ձեռնարկությունների աշխատողների աշխատավարձերի և նյութական խրախուսանքների համար,
* այլ ծախսերի ֆինանսավորման համար։

Ֆինանսական ռեսուրսները բաժանվում են 2 խմբի.

* կենտրոնացված միջոցներ (պետական բյուջե, արտաբյուջետային միջոցներ),
* ապակենտրոնացված ֆինանսական ռեսուրսներ (կորպորատիվ ֆոնդեր)։

Կան նաև պետության, մարզերի և ձեռնարկությունների ֆինանսական ռեսուրսներ։

Մակրոմակարդակում կենտրոնացված ֆոնդերի ձևավորման հիմնական աղբյուրը ազգային եկամուտն է։ Ազգային եկամտի բաշխման և վերաբաշխման հիման վրա ձևավորվում են կենտրոնացված ֆոնդեր։ Ազգային եկամտի մի մասը ձևավորվում և մնում է ձեռնարկությունների տրամադրության տակ, այսինքն՝ միկրոմակարդակում ստեղծվում են ապակենտրոնացված ֆինանսական ռեսուրսներ, որոնք օգտագործվում են արտադրական ծախսերի համար։

Ձեռնարկության ֆինանսական ռեսուրսների հիմնական աղբյուրը արտադրական գործունեությունից ստացված շահույթն է։

Ֆինանսական ռեսուրսների օգտագործումը հիմնականում իրականացվում է հատուկ նշանակության դրամական միջոցների միջոցով, չնայած հնարավոր է նաև միջոցներն օգտագործել նաև ոչ ֆոնդային ձևով։

Պետության և ձեռնարկությունների ֆինանսական ռեսուրսները ֆինանսական կառավարման անմիջական օբյեկտներ են, այսինքն՝ դրանց ձևավորման, օգտագործման և դրամական միջոցների հոսքի կառավարման։

Բավարար ֆինանսական ռեսուրսների առկայությունը, դրանց արդյունավետ օգտագործումը կանխորոշում են ձեռնարկության լավ ֆինանսական դիրքը, վճարունակությունը, ֆինանսական կայունությունը, իրացվելիությունը։ Այս առումով ձեռնարկությունների ամենակարևոր խնդիրն է գտնել պաահուստային միջոցներ` իրենց սեփական ֆինանսական ռեսուրսների ավելացման և դրանց առավել արդյունավետ օգտագործման համար` ընդհանուր առմամբ ձեռնարկության արդյունավետությունը բարելավելու համար։

Գրականություն
-------------

* А. Ф. Черненко, Н. Н. Илышева, А. В. Башарина. Финансовое положение и эффективность использования ресурсов предприятия. М.: Юнити-Дана, 2013. ISBN 978-5-238-01610-8

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  А. Ф. Черненко, Н. Н. Илышева, А. В. Башарина. Финансовое положение и эффективность использования ресурсов предприятия. М.: Юнити-Дана, 2009. ISBN 978-5-238-01610-8
**Ջոզեֆ Լինդոն Սմիթ** (անգլ.՝ **Joseph Lindon Smith**, հոկտեմբերի 11, 1863(1863-10-11)[…], Pawtucket, Փրովիդենս շրջան, Ռոդ Այլենդ, ԱՄՆ - հոկտեմբերի 18, 1950(1950-10-18), ԱՄՆ), ամերիկացի նկարիչ, հայտնի է հնություններին` հատկապես եգիպտական դամբարաններին նվիրված իր աշխատանքներով։ Նյու Հեմփշիր նահանգի Դուբլին քաղաքի գեղարվեստական գաղութի հիմնադիրներից մեկն էր։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1863 թվականի հոկտեմբերի 11-ին Ռոդ Այլենդ նահանգի Պոտակետ քաղաքում՝ մեծածախ անտառարդյունաբերող Հենրի Սմիթի (անգլ.՝ Henry Francis Smith) և Էմմա Սմիթ Գրինլիֆի (անգլ.՝ Emma Greenleaf Smith) ընտանիքում։

Ծնողները կողմ էին, որ իրենց տղան արվեստ ուսումնասիրի, և Ժոզեֆը կրթություն է ստանում Բոստոնի թանգարանի գեղարվեստի դպրոցում։ 1883 թվականի աշնանը բոստոնյան դպրոցի իր ընկեր և համակուրսեցի Ֆրենկ Բենսոնի հետ Սմիթը տեղափոխվում է Եվրոպա։ Նրանք Փարիզում ապրում էին նույն բնակարանում, սովորում Ժյուլիանի ակադեմիայում` Ուիլյամ Բուգրոյի, Ժյուլ Ժոզեֆ Լեֆևբրեի և Գուստավ Բուլանժեյի մոտ։

Սմիթը մի քանի տարի անցկացնում է Եվրոպայում` ճանապարհորդելով Հունաստանում և Իտալիայում, հաճախ ընկերոջ` Ֆրենկ Բենսոնի ընկերակցությամբ, որը նկարել է երիտասարդ Սմիթի դիմանկարը (1884)։ Վենետիկում էքսկուրսիաներից մեկի ժամանակ Ժոզեֆը ծանոթանում է Իզաբելլա Գարդների հետ, ով դառնում է նրա ընկերն ու հովանավորը։

1899 թվականին Սմիթն ամուսնանում է Կորինա Պուտնամի (1883-1950) հետ։ Իրենց հետագա ողջ կյանքի ընթացքում նրանք ձմեռային ամիսներն անցկացնում էին Եգիպտոսում, Ասիայում կամ Լատինական Ամերիկայում, իսկ ամռանն ապրում էին Դուբլինում, Նյու Հեմփշիրում։

1931 թվականին Ժոզեֆ Սմիթը նշանակվում է Բոստոնի գեղարվեստի թանգարանի դպրոցի նախագահ։ Նա նաև թանգարանի եգիպտական բաժանմունքի պատվավոր կուրատորն էր։ Նրա աշխատանքները պահվում են ԱՄՆ-ի տարբեր թանգարաններում, այդ թվում, Իզաբելլա Ստյուարտ Գարդների թանգարանում, Բոստոն Գեղարվեստի թանգարանում, Ֆիտչբուրգի Գեղարվեստի թանգարանում և «Fogg» թանգարանում։

Մահացել է 1950 թվականի հոկտեմբերի 18-ին։ Թաղված է Նյու Հեմփշիր նահանգի Դուբլին քաղաքի քաղաքային գերեզմանոցում, կնոջ հետ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2  Joseph Lindon Smith (նիդերլ.)
3. 1 2  Benezit Dictionary of Artists — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7
4. 1 2  SNAC — 2010.
5. ↑  Joseph Lindon Smith: The Man and the Artist (անգլ.)
6. ↑  Corinna Putnam Smith(անգլ.)
7. ↑  Joseph Lindon Smith (անգլ.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Joseph Lindon Smith (անգլ.)
* Joseph Lindon Smith (1863-1950) (անգլ.)
* Joseph Lindon Smith carrying easel, ca. 1945 (անգլ.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 123240484 · ISNI: 0000000066815107 · LCCN: n99254216 · NTA: 156954516 · SUDOC: 134500970 · VIAF: 30439824 · ULAN: 500042471 · WorldCat VIAF: 30439824 |

 |

 |
**Լեո Քիաչելի** (վրաց.՝ ლეო ქიაჩელი, իսկական անունը՝ *Լեոն Միխայելի Շենգելայա* (վրաց.՝ ლეონ მიხეილის ძე შენგელაია), փետրվարի 7 (19), 1884, Օբուջի, Քութայիսի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբերի 19, 1963(1963-12-19), Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), վրացի խորհրդային գրող։ Ստալինյան երկրորդ աստիճանի մրցանակի դափնեկիր (1941)։

Լեո Քիաչելիի գերեզմանը Մտացմինդայում

Կենսագրություն
--------------

Լեո Քիաչելին ծնվել է 1884 թվականի փետրվարի 7-ին (19-ին) Օբուջի գյուղում (ներկայում՝ Ծալենջիխայի մունիցիպալիտետ, Վրաստան), ազնվականի ընտանիքում։ 1904-1905 թվականներին սովորել է Խարկովի ժողովրդական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում։ Մասնակցել է 1905-1907 թվականների հեղափոխությանը։ 1907 թվականին՝ ձերբակալությունից հետո, փախել է Քութայիսի բանտից, որից հետո ապօրինաբար ապրել ու սովորել է Մոսկվայում։ 1912 թվականից սովորել է Ժնևի համալսարանում։ Անձամբ ծանոթ է եղել Վլադիմիր Լենինի, Գեորգի Պլեխանովի, Անատոլի Լունաչարսկու հետ։ Փետրվարյան հեղափոխությունից հետո վերադարձել է Ռուսաստան։

Գրական գործունեությամբ զբաղվել սկսել է 1905 թվականին։ Գրել է փոքր պատմվածքներ։ 1917 թվականին լույս է տեսել «Տարիել Գոլուա» (1915) պատմավեպը, որում պատկերված են 1905 թվականին Վրաստանում տեղի ունեցած դեպքերը։ Այդ ստեղծագործությամբ վրացական գրականության մեջ սկիզբ դրվեց սոցիալիստական ռեալիզմին։ 1927 թվականին լույս տեսավ «Արյուն» հեղափոխական վեպի առաջին մասը, որ պատմում է 1905-1907 թվականների հեղափոխությունից հետո Վրաստանի ընդհատակյա աշխատանքի մասին։ «Գվադի Բիգվա» (1938) վեպում պատմում է վրացական գյուղում կոլխոզային կարգերի հաստատման մասին, «Լեռների մարդը» (1945) վեպը նվիրված է Հայրենական մեծ պատերազմին։ «Իշխանուհի Մայա» (1927), «Ալմասգիր Կիբուլան» (1928), «Հակի Աձբա» (1933), «Շմիդտ հածանավը» (1933) և այլ նովելներում պատկերված է ռեակցիոն դասի անկումն ու սոցիալիստական կարգերի հաստատումը։ Լեո Քիաչելին գրել է նաև «Ոսկեփայլ հովիտ» (1937), «Մի երկնքի տակ» (1961) կինոսցենարները։ Հեղինակի ստեղծագործությունները թարգմանվել են նախկին Խորհրդային Միության ժողովուրդների մի շարք լեզուներով։

Լեո Քիաչելին մահացել է 1963 թվականի դեկտեմբերի 19-ին։ Թաղված է Թբիլիսիում՝ Մթածմինդա պանթեոնում։

Պարգևներ և մրցանակներ
---------------------

* Ստալինյան երկրորդ աստիճանի մրցանակ (1941) - «Գվադի Բիգվա» (1938) նովելի համար,
* Լենինի շքանշան,
* Երկու այլ շքանշան և մեդալներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Киачели Лео // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
2. 1 2  Proleksis enciklopedija, Opća i nacionalna enciklopedija (хорв.) — 2009.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Website of historian Aleko Mikaberidze (անգլ.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Find A Grave |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Գտանակագիտական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 106016490 · ISNI: 0000000083896164 · LCCN: n88221943 · NKC: xx0021916 · NTA: 114489254 · NUKAT: n2018147056 · SUDOC: 187530246 · VIAF: 65570832 · WorldCat VIAF: 65570832 |

 |

 |
**Փրփրադեզ ծովը**, Կարապետ Ադամյանի նկարներից, պատկերված է ծովի ալեկոծ վիճակը՝ թմբին նստած, ծովի ալեկոծությունը դիտող կնոջ կերպարով։ Կնոջ կերպարը օգնում է իմաստավորելու մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։

Նկարագրություն
--------------

Կինը նստած է կիսադեմ դիրքով, գլխարկի տակից երևում է դեմքի փոքր հատվածը։ Նա կլանված դիտում է ծովի ալեկոծությունը և մտածմունքներով է տարված․ դա կարող է առիթ տալ զանազան խոհերի, ապրումների՝ կապված ծովի ամեհի տարերքի պոռթկումի հետ։ Կնոջ ներկայությունը կենդանություն է տալիս տեսարանին։

Գեղարվեստական արտահայտչականություն
----------------------------------

Ծովանկարը կատարված է այնպիսի վարպետությամբ և այնպիսի զգացմունքով, որ թվում է լավագույններից մեկը հրապարակի վրա եղած ծովանկարներից։ Այն արդեն իմպրեսիոնիստականմ հայեցողությամբ, վայրկենական տպավորությամբ ընկալված տեսարան չէ, այլ ծովի տարերքին խորամուխ, ալիքների կազմությունն ուսումնասիրած, դրանց պլաստիկ շարժմանը ծանոթ նկարչի ստեղծագործություև է։ Ալեկոծությունն ընկալված է որպես բնության անհաղթահարելի տարերքի բնական ընդվզում՝ իր հռնդյունի, մռնչյունի, մակընթացության և տեղատվության անհաղթահարելի ուժով։
Այս գործի գերազանցությունը նախորդ ստեղծագործությունների համեմատությամբ ակնբախ է նաև գեղարվեստական միջոցների առավելությամբ։ Ստեղծվել է առարկայական հատկության պատրանք, որի շնորհիվ ներդաշնակված է մարդու և բնության պատկերման ոճական միասնությունը։ Ծովն արդեն չի ընկալվում որպես լոկ գունային հարթություն, որպես պատկերի չեզոք ֆոն, այլ ընդգրկվում է որպես պատկերի շարժիչ ուժ՝ պատկերին գաղափարական բովանդակություն տալով։ Ադամյանը մարդկանց պատկերում, տարբեր դիրքերով, կեցվածքներով, նաև ծովին համապատասխան վիճակով՝ հանգիստ, ալեկոծ, փոթորկոտ, մարդը և բնությունը ներդաշնակելով միմյանց։ Նա տարբեր գեղարվեստական միջոցներ է կիրառում՝ նկատի ունենալով օրվա պահը, լուսավորությունը, մոդելի դիրքը լույսի աղբյուրի հանդեպ
։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Եղիշե Մարտիկյան, Հայկական կերպարվեստի պատմություն
**Բանակին, ավիացիային և նավատորմին աջակցող կամավոր ընկերություն**, **ԴՕՍԱԱՖ** (ռուս․ հապավում՝ *ДОСААФ, Добровольная общество содействия армии, авиации и флоту*), պաշտպանական-մարզական կազմակերպություն նախկին Խորհրդային Միությունում, որի նպատակն էր աջակցել երկրի պաշտպանունակության ամրապնդմանը և աշխատավորների նախապատրաստմանը «սոցիալիստական հայրենիքի պաշտպանության համար»։ ԴՕՍԱԱՖ-ին նախորդել են Օդային նավատորմի բարեկամների ընկերությունը (1923), Քիմիական պաշտպանության ընկերությունը (1924), Ավիաքիմիական ընկերությունը (1925), Պաջըավիաքիմը (1927), ապա բանակին, ավիացիային, նավատորմին աջակցող առանձին ընկերություններ (1948), որոնց միավորումով 1951 թվականին կազմակերպվեց ԴՕՍԱԱՖ-ը։

Ընկերությունն ունեցել է իր կանոնադրությունը, դրոշը և խորհրդանշանը։ ԴՕՍԱԱՖ-ի հիմքն էին՝ գործարաններում, հիմնարկություններում, կոլտնտեսություններում և այլուր ստեղծված սկզբնական կազմակերպությունները։ Ընկերության անդամ կարող էին լինել 14 տարին լրացրած քաղաքացիները։

1977 թվականի դրությամբ ԽՍՀՄ ԴՕՍԱԱՖ-ն ունեցել է 330 հազար սկզբնական կազմակերպություն, որոնք ընդգրկում էին 80 միլիոն անդամ։ Հրատարակվում էին լրագրեր, ամսագրեր, տեղեկագրեր («Սովետսկի պատրիոտ», «Վոեննիե զնանիա», «Կռիլյա Ռոդինի» և այլն)։

ԴՕՍԱԱՖ-ի բարձրագույն մարմինը ընկերության համագումարն էր, կենտրոնական կոմիտեի նախագահն էր Խորհրդային Միության եռակի հերոս, ավիացիայի մարշալ Ալեքսանդր Պոկրիշկինը։

ՀԽՍՀ ԴՕՍԱԱՖ-ն անցել է կազմակերպական նույն ճանապարհը, ինչ և միութենականը։ Ըստ Հայկական սովետական հանրագիտարանի, 1977 թվականին Խորհրդային Հայաստանում եղել է 4720 սկզբնական կազմակերպություն։ Գործում էին ԴՕՍԱԱՖ-ի ավտոմոտոսպորտի, ռադիոյի, հրաձգային, ավիասպորտի և այլ ակումբներ։ ՀԽՍՀ ԴՕՍԱԱՖ-ի կենտրոնական կոմիտեի նախագահն էր գեներալ-մայոր Հովհաննես Բաղրամյանը (1973)։ Ընկերությունը պարգևատրվել է ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի պատվոգրով, ՀամԿԽ-ի, ԽՍՀՄ ԴՕՍԱԱՖ-ի կենտրոնական կոմիտեի և ՀամԼԿԵՄ Կենտկոմի փոխանցիկ դրոշներով։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 464)։*  |
**Վիկտորյա Աբրամչենկո** (ռուս.՝ Викто́рия Вале́риевна Абра́мченко, մայիսի 22, 1975(1975-05-22), Chernogorsk, Khakas Autonomous Oblast, Կրասնոյարսկի երկրամաս, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս պետական և քաղաքական գործիչ, տնտեսագետ։ 2020 թվականի հունվարի 21-ից Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության տրանսպորտի, կապի և թվային տնտեսության հարցերով նախագահի տեղակալ։

Ռուսաստանի Դաշնության 3-րդ դասի գործող պետական խորհրդական։

Կենսագրություն
--------------

Վիկտորյա Աբրամչենկոն ծնվել է 1975 թվականի մայիսի 22-ին, Կրասնոյարսկի Չերնոգորսկ քաղաքում։

1998 թվականին ավարտել է Կրասնոյարսկի պետական ագրարային համալսարանի հողաշինարարության, կադաստրի և բնաշինարարության ինստիտուտը։ 2004 թվականին՝ ՌԴ նախագահին կից պետական ծառայության Ռուսաստանի ակադեմիան։

1998 թվականից աշխատել է Ռոսկոմզեմի հողային ռեսուրսների և հողաշինարարության կոմիտեում։

2000 թվականից՝ ԴԿՊ-ի Հողային կադաստրային պալատի աշխատակից է։

2001 թվականից՝ տարբեր պաշտոններում, այդ թվում՝ Ռոսզեմկադաստրում և Ռոսնեդվիժիմեստում վարչության պետի տեղակալի պաշտոնում։

2005 թվականից աշխատել է Ռուսաստանի տնտեսական զարգացման նախարարությունում, այդ թվում՝ Ռուսաստանի տնտեսական զարգացման նախարարության անշարժ գույքի դեպարտամենտի տնօրենի տեղակալի պաշտոնում։

2011 թվականից՝ Ռոսռեեստրայի ղեկավարի տեղակալ։

2012 թվականից Ռուսաստանի Դաշնության գյուղատնտեսության նախարարության հողային քաղաքականության, գույքային հարաբերությունների և պետական սեփականության դեպարտամենտի տնօրեն։

2015 թվականից՝ Ռուսաստանի Դաշնության գյուղատնտեսության նախարարի տեղակալ՝ պետական քարտուղար։

2016 թվականի հոկտեմբերի 11-ից մինչև 2020 թվականի հունվարի 21-ը՝ Ռուսաստանի Դաշնության տնտեսական զարգացման նախարարի տեղակալ, պետական գրանցման, կադաստրի և քարտեզագրության դաշնային ծառայության ղեկավար։

2020 թվականի հունվարի 21-ից՝ Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության նախագահի տեղակալ։

Միասնական Ռուսաստան համառուսաստանյան քաղաքական կուսակցության անդամ։

Պարգևներ և կոչումներ
--------------------

* Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար 2-րդ աստիճանի շքանշան
* Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության պատվոգիր
* Ռուսաստանի տնտեսական զարգացման նախարարության պատվոգիր
* Ռուսաստանի Դաշնության տնտեսական զարգացման և առևտրի նախարարի շնորհակալագիր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ռուսաստանի կառավարություն

Արտաքին հղումներ
----------------

* Виктория Абрамченко на сайте Росреестра Archived 2020-01-22 at the Wayback Machine.
* Биография Виктории Абрамченко // РИА Новости

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Տելեգրամ |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Declarator.org |

 |
«**Պարի՛ր, պարի՛ր**» (անգլ.՝ Dance, Dance, *հինդի՝ डांस डांस*), հնդկական երաժշտական ֆիլմ՝ նկարահանված 1987 թվականին։ Ռեժիսորն է Բաբբար Սուբխաշը։ Գլխավոր դերում հանդես է գալիս Միթհուն Չակրաբորտին։ Նկարահանվել է Բոլիվուդում։

Սյուժե
------

Շիամն ու Սիտան, որոնք Ռադխայի ու Ռամուի ծնողներն են, արտիստներ են։ Ընտանիքը չքավոր է և հանուն գումարի նրանք ստիպված են մեկնել ուրիշ քաղաք՝ Ջալպաիգուրի հյուրախաղերի։ Արդյունքում հիվանդ որդին մնաց ավագ դստեր խնամակալության հույսին։
Համերգի ավարտից հետո պարոն Սինգհը, որի համար բոլոր արտիստները մարմնավաճառ են, հրամայում է պայթեցնել ամբողջ խումբը։ Իսկ գեղեցկուհի Սիտային բռնի ուժով դարձնում է իր հարճը։ Միայն տարիներ անց է վերջինիս հաջողվում փախչել Սինգհի պալատից։

Ռադխան ու Ռամուն հայտնվում են փողոցում։ Նրանք հանապազօրյա հացը վաստակում են երգելով ու պարելով։ Մի քանի տարի անց հաղթում են մրցույթներից մեկի ժամանակ և ստեղծում «Սուպերպարող» խումբը։ Այսպիսով նրանք դառնում են հայտնի։ Ռամուն, ում լրագրողները կնքել էին Ռոմեո անվամբ, դառնում է իսկական աստղ։ Ռադխան էլ ամուսնանում է այդ խմբի անդամներից մեկի՝ Ռեշամի հետ։

Պարոն Սինգհը ինչ գնով էլ լինի, ձգտում է ոչնչացնել արտիստին. նա կռիվ է գցում Ռադխայի ու ամուսնու միջև։ Վերջինս սկսում է ծեծել, բռնության ենթարկել և ստորացնել կնոջը։ Այդ ամենը ի վերջո հանգեցնում է կնոջ մահվանը։

Ռամուն կորցնում է կյանքի նկատմամբ հետաքրքրությունը, դառնում է ամեն ինչի նկատմամբ անտարբեր։ Նույնիսկ նրա բեմական ընկերներից մեկը՝ Ջանիտան, որը սիրահարված էր նրան, փորձում է կյանք վերադարձնել տղային։ Սակայն Ռամուին ընկճախտից հանելու բոլոր փորձերն ապարդյուն են։ Սակայն Ռադխայի անունով նրան հաջողվում է հասնել ուզածին։ Ջալպաիգուրիի ճանապարհին, որտեղ պետք է կայանար հերթական համերգը, Ջանիտան ենթարկվում է պարոն Սինգհի մարդկանց հարձակմանը։ Սակայն նրան փրկում է սպիտակ սարի հագած մի կին։ Գալով Ջալպաիգուրի Ռոմեոն իմանում է Ջանիտային փրկած կնոջ մասին։ Մայր ու որդի գտնում են միմյանց։ Մայրը պատմում է, թե ինչ է կատարվել իրականում շատ տարիներ առաջ։ Համերգի ժամանակ Ռեշամը իր կյանքով է վարձահատույց լինում Ռոմեոյին՝ փրկելով նրան Սինգհի փամփուշտից. նա մարմնով ծածկում է Ռոմեոյին։

Ռոմեոն վրեժ է լուծում Սինգհից մոր պատվի և հոր մահվան համար։

Դերերում
--------

| Դերասան | Հերոս |
| --- | --- |
| Միթհուն Չակրաբորտի | *Ռամու-Ռոմեո* |
| Սմիթա Պատիլ | *Ռադխա* |
| Մանդակինի | *Ջանիտա* |
| Շակտի Կապուր | *Ռեշամ* |
| Օմ Շիվպուրի | *Դավիդ Բրաուն, Ռոմեոյի մենեջերը*  |
| Ամրիշ Պուրի | *Պարոն Սինգհ* |
|

Հետաքրքիր փաստեր
----------------

* Ֆիլմի մի շարք դրվագներում հնչող երգը շատ նման է «Brother Louie» երգին, որը կատարել է «Modern Talking» խումբը։ Իսկ մի հատվածում նմանություն է դիտվում Լորա Բրենիգանի «Self Control» երգի հետ։
* Սիտայի փախուստի ժամանակ հնչում է «Chariots of Fire» երաժշտությունը։
* «Պարիր, պարիր» ֆիլմը ԽՍՀՄ-ում անվանում էին «Դիսկո պարողը 2»։ Սակայն «Դիսկո պարողը» այս ֆիլմի հետ ոչ մի ընդհանրական կապ չունի և առավել ևս, չի համարվում նրա շարունակությունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9
2. 1 2 3 4 5 6

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Պարիր, պարիր»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · ČSFD · Internet Movie Database |

 |
Մերձերկրյա աստերոիդների հայտնաբերման դինամիկան տարբեր ծրագրերով սկասած 1995 թվականից
**Սփեյսուոչ ծրագիր** (անգլ.՝ **Spacewatch**), Արիզոնայի համալսարանի նախաձեռնած ծրագիրը, որի նպատակն է Արեգակնային համակարգի փոքր մարմինների որոնումը և հայտնաբերումը։

Ծրագիրը հիմնվել է 1980 թվականին պրոֆեսոր Թոմ Գերելսի կողմից, Կիթ Պիկի ազգային աստղադիտարանում, այժմ այս ծրագիրը գլխավորում է դոկտոր Ռոբերտ ՄաքՄիլանը։

Գործիքներ
---------

0,91-м f/3 ռեֆլեկտոր
* աստղադիտարանի կոդը՝ 691
* տեսադաշտը՝ 2,9 քառակուսի աստիճան
* ստանդարտ աշխատանքային երևակում՝ 120 с
* թափանցումը՝21,7 V

1,8-м f/2,7 ռեֆլեկտոր
* աստղադիտարանի կոդը՝ 291
* տեսադաշտը՝ 0,78°, դրիֆտ-սքան
* թափանցումը՝ 22,2 V

Հայտնագործություններ
--------------------

Այս ծրագրի շրջանակներում կատարված հայտնագործությունները չափազանց բազմապիսի են։ Հայտնաբերվել են մի քանի, մինչ այդ անհայտ երկրին մոտեցող աստերոիդներ՝

* 1991 VG
* 1997 XF11,

Կենտավրոսների խմբի աստերոիդներ՝

* (5145) Ֆոլուս
* (7066) Նեսսուս
* (8405) Ասբոլուս

և Կոյպերի գոտու մի քանի մարմիններ՝

* (20000) Վարունա
* (55637) 2002 UX25.

Կրկին հայտնաբերվել է (719) Ալբերտ աստերոիդը, որը մինչ այդ համարյա 90 տարի համարվում էր կորսված։ Բացի այդ հայտնաբերվել են 125P/Սփեյսուոչ պարբերական գիսաստղը և Յուպիտերի արբանյակ Կալլիորեն։ Այս ծրագրի պատվին է անվանվել աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներից մեկը՝ (4255) Սփեյսուոչ, որը նույնպես հայտնաբերվել էր այս ծրագրի շրջանակներում։

Տես նաև
-------

* Փոքր մոլորակների կենտրոն
* Pan-STARRS
* Լինքոլնի անվան մերձերկրյա աստերոիդների որոնման լաբորատորիա
* Երկնքի հետազոտության Կատալինա ծրագիր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑   *Սփեյսուոչ ծրագիր*, Արիզոնայի համալսարանի հիմնադիրների խորհուրդ, 2010,


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Արեգակնային համակարգի փոքր մարմինների որոնման ծրագրեր |
| --- |
|  |
| PLS  • T1S, T2S, T3S  • PCAS  • NEAT  • ԼԻՆԵԱՐ  • LONEOS  • Catalina  • DES  • Սփեյսուոչ  • SSS  • MLS  • BATTeRS  • UDTS  • UDAS  • ADAS  • UESAC  • CINEOS  • LUSS  • PMO NEO  • SCAP  • ODAS  • NEOWISE  • Pan-STARRS |

 |
Երկրաշարժից հետո Գյումրի քաղաքում կառուցվեց «Անի» թաղամաս, որտեղ հիմնականում բնակություն հաստատեցին երկրաշարժից տուժած ընտանիքները։ «Անի» թաղամասում գործում էին 4 դպրոցներ, որոնք չունեին հոսքային ուղղվածություն։ 1995 թվականի սեպտեմբերի 5-ին թաղամասի դպրոցներից մեկի՝ թիվ 37-ի մասնաշենքերից մեկում, քաղխորհրդի և ՀՀ ԿԳ նախարարության որոշմամբ, բացվեց «Ֆոտոն վարժարանը»։ Անցած 17 տարիների ընթացքում վարժարանը տվել է շուրջ 1400 շրջանավարտներ, որոնցից 55-ը՝ «Ոսկե» մեդալակիրներ»։ 2009-2010 ուստարում նորից վարժարանում գործում են հոսքեր՝ ֆիզմաթ, տնտեսագիտական, բնագիտական և հումանիտար, որտեղ սովորողների թիվն անցնում է 550-ից։ 
Վարժարանի սաներից 8-ը՝Արտակ Կոշտոյանը, Գագիկ Ամիրխանյան, Գրիգոր Աղայան, ԳևորգՎարդանյան, Դավիթ և Լևոն Հայկազյաններ, Աշոտ Կարապետյան, Արմեն Նազարյան (2009 թ) մասնակցել են Համաշխարհային օլիմպիադաների ինֆորմատիկա, կենսաբանություն, մաթեմատիկա, ֆիզիկա առարկաներից՝ նվաճելով արծաթե, բրոնզե մեդալներ և բազմաթիվ մրցանակներ։ Ֆոտոն վարժարանում 1999 թվականից աշխատում է ֆիզմաթ գիտությունների թեկնածու, դոցենտ Մանյակ Մութաֆյանը։

Տարվա լավագույն աշակերտներ
--------------------------

Քանի որ վարժարանի սաներն ունեին բազմաթիվ և բազմաբնույթ հաջողություններ հանրապետական օլիմպիադաներում և մրցույթներում, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014 թթ վարժարանի սաները մասնակցել են ՀՀ նախագահի, «Սինոփսիս Արմենիա» և «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի կողմից հայտարարված «Տարվա լավագույն աշակերտ» կրթական պարգև հանրապետական մրցույթին։ 2006 թվականին հանրապետության տարվա լավագույն աշակերտ ճանաչվեց վարժարանի սան Վոլոդյա Հարությունյանը՝ արժանանալով առաջին կարգի դիպլոմի և դրամական պարգևի, իսկ 2007 թվականին մրցույթում վարժարանն ունեցավ երկու մրցանակիրներ՝ Կարապետյան Աշոտ և Սողոյան Ֆլորա։ Նրանք իրենց մրցանակներն ու դրամական պարգևները ստացան ՀՀ նախագահից նրա նստավայրում, 2007 թվականի սեպտեմբերի 25-ին։ Նույն մրցույթում 2008 թվականին «Տարվա լավագույն աշակերտ» ճանաչվեց Տիգրան Ավետիսյանը, իսկ «Տարվա լավագույն ուսանող» Նաիրա Մկրտչյանը։ Վերջիններս ՀՀ նախագահից իրենց մրցանակները և դրամական պարգևները ստացան 2008 թվականի սեպտեմբերի 30-ին նախագահի նստավայրում։ 2009 թվականին մրցույթում «Տարվա լավագույն աշակերտ» ճանաչվեց Հայկ Ավդալյանը, իսկ վարժարանի 6-րդ դասարանի աշակերտ Հենրիկ Մուրադյանը արժանացավ «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի կողմից սահմանված «Ապագա մրցանակակիր և ամենակրտսեր մասնակից» մրցանակին։ Նրանք իրենց մրցանակներն ու դրամական պարգևները ստացան ՀՀ նախագահի կողմից 2009 թվականի սեպտեմբերի 25-ին նախագահի նստավայրում։ 2013 թվականին Ֆոտոն վարժարանը կրկին ունեցավ երկու հաղթող՝ 9-րդ դասարանի աշակերտուհի Ալիսա Դավթյանը և 10-րդ դասարանի աշակերտ՝ Նաիրա Մաթոսյանը։ 2014 թվականին վարժարանը, կրկնելով հաջողությունները, ունեցավ տարվա 2 լավագույն աշակերտներ՝ Իննա Ավագյանը՝ 10-րդ դասարան և Արսեն Համբարձումյանը կրկին 10-րդ դասարան։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ֆոտոն վարժարանի պատմությունը
**Քանաքեռի զինվորական եկեղեցի**, եկեղեցի Երևանի Քանաքեռ թաղամասում։ Կառուցվել է 1913 թ. պոլտավյան առաջին վաշտի համար, որը տեղակայված էր Երևանի ծայրամասերից մեկում։ Գտնվել է Զաքարիա Քանաքեռցու փողոց, ճարտարապետը Վասիլի Միրզոյանն էր։

Ճարտարապետություն
-----------------

Եկեղեցու շուրջը կառուցվել է զորամասի համալիրը։ Նախագծի պատկերը ձգված ուղղանկյուն է։ Հարավ-արևմուտքից դեպի աղոթասրահ են ձգվում նախասրահը և գլխավոր գավիթը։ Մյուս երկու գավիթները կառուցված են եղել աղոթասրահի հակադիր` հյուսիս-արևմտյան և հարավ-արևելյան կողմերում։

Զանգակատունը գտնվել է նախասրահի դիմաց բարձրացված քառալծվածքի վրա։

Շենքի ճակատային մասի գեղարվեստական ձևավորումն արվել է ժամանակակից ոճով՝ ռուսական ճարտարապետության զարդաքանդակների օրինակով։

Հարթ պատերի վրա իրենց չափերով ու մշակվածությամբ առանձնանում են ուղղանկյուն լուսամուտները։ Պատերի վերին հատվածով անցնում է դեկորատիվ գոտի, որի տակ երևում է նկարազարդված քիվ։

Հայաստանում ռուսական ուղղափառ եկեղեցիներն առանձնանում են իրենց ծագումնաբանական յուրահատկություններով։ Ի տարբերություն հայկական եկեղեցիների վեհ ձևերի, ռուսական եկեղեցիներն աչքի են իրենց նրբագեղ զարդաքանդակներով։

Ավերում
-------

Քանաքեռի ռուսական եկեղեցին այժմ ավերված է։ Նախագծի ճարտարապետ Վասիլի Միրզոյանը թաղված է եղել եկեղեցու բակի տարածքում (1925 թվական), սակայն գերեզմանոցի վերակառուցման ժամանակ նրա շիրիմը ոչնչացվել է։ Ոչնչացել եննաև մի շարք սպաների շիրիմներ, ովքեր սպանել են բոլշևիկների կողմից 1921 թվականին Երևանի բանտում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  М. Гаспарян, Архитектура Еревана XIX-Начала XX века, Ереван, 2008, (էջ 169)

Գրականություն
-------------

* М. Гаспарян, Архитектура Еревана XIX-Начала XX века, Ереван, 2008, Издательство «Ушардзан»
**Տոլբուխին Ֆեոդոր Իվանովիչ** (ռուս.՝ Фёдор Иванович Толбухин, հունիսի 4 (16), 1894, Q21334876?, Romanov-Borisoglebsk Uyezd, Յարոսլավլի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հոկտեմբերի 17, 1949(1949-10-17), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդային զորավար, Խորհրդային Միության մարշալ (1944)։ Խորհրդային Միության հերոս (ետմահու, 7․5․1965)։ ԽՄԿԿ անդամ 1938 թվականից։ Մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմին (1914–1918 թթ.)։ 1918 թ. կամավոր ծառայության է անցել կարմիր բանակում։ Քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ եղել է Արևմտյան ռազմաճակատում դիվիզիայի շտաբի պետի օգնական, ապա՝ պետ, բանակի շտաբի օպերատիվ վարչության պետ։ Ավարտել է շտաբային ծառայության դպրոցը (1919), բարձրագույն հրամկազմի կատարելագործման դասընթացներ (1927 և 1930 թթ.), Մ․ Ֆրունզեի անվան ռազմական ակադեմիան (1934)։ Եղել է դիվիզիայի, կորպուսի շտաբի պետ, դիվիզիայի հրամանատար, 1938 թվականից Անդրկովկասյան ռազմական օկրուգի շտաբի պետ։

Հայրենական մեծ պատերազմի (1941–1945 թթ.) ժամանակ Անդրկովկասյան, Կովկասյան, ապա Ղրիմի ռազմաճակատների շտաբի պետ էր (1941–1942 թթ.), 1942 թ. մայիս–հուլիսին՝ Ստալինգրադյան ռազմական օկրուգի զորքերի հրամանատարի տեղակալ, 57-րդ և 68-րդ բանակների հրամանատար Ստալինգրադյան և Հյուսիս-Արևմտյան ռազմաճակատներում (1942, հուլիս – 1943, մարտ)։ 1943 թվականի մարտից եղել է Հարավային 1943 թ. հոկտեմբերից՝ 4-րդ Ուկրաինայի, 1944 թ. մայիսից՝ 3-րդ Ուկրաինական ռազմաճակատների զորքերի հրամանատար։ Նրա գլխավորած զորքերը մասնակցել են Ուկրաինայի և Ղրիմի ազատագրմանը, Ցասսի–Քիշնեյան օպերացիային, Ռումինիայի, Բուլղարիայի, Հարավսլավիայի, Հունգարիայի և Ավստրիայի ազատագրմանը։

1945 թ. հուլիսից եղել է զորքերի Հարավային խմբավորման, 1947 թ. հունվարից՝ Անդրկովկասյան ռազմական օկրուգի զորքերի հրամանատար։ ՍՍՀՄ II գումարման Գերագույն սովետի դեպուտատ։ 1979 թ. (ետմահու) նրան շնորհվել է Բուլղարիայի Հանրապետության հերոսի կոչում։ Պարգևատրվել է Լենինի 2, «Հաղթանակ»-ի, Կարմիր դրոշի 3, Սուվորովի I աստիճանի 2, Կուտուզովի I աստիճանի, Կարմիր աստղի շքանշաններով, ինչպես նաև արտասահմանյան շքանշաններով ու մեդալներով։

Թաղված է Մոսկվայում, Կարմիր հրապարակում, Կրեմլի պատի մոտ։ Մոսկվայում կանգնեցված է նրա հուշարձանը։ Նրա անունով քաղաք կա ԲԺՀ–ում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2  TracesOfWar
3. 1 2  Munzinger Personen (գերմ.)


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Երկրի հերոսներ · Find A Grave · Rodovid |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 169125118 · GND: 1050548884 · ISNI: 000000002560491X · LCCN: n85190787 · NKC: xx0196198 · VIAF: 70370086 · WorldCat VIAF: 70370086 |

 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 12, էջ 42)։*  |
**Հաբիբ Մուհամեդի Աբդուլաև** (ուզբ.՝ *Habib Abdullayev*, հուլիսի 18 (31), 1912, Արավան, Margelansky Uyezd, Ֆերգանայի մարզ, Ռուսական կայսրություն - հունիսի 20, 1962(1962-06-20), Տաշքենդ, Ուզբեկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ուզբեկ երկրաբան, Ուզբեկստանի ԽՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս (1947), նախագահ (1956-1962), ԽՍՀՄ ԳԱ թղթակից-անդամ (1958)։ ԽՄԿԿ անդամ (1941): Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի հանքաբանության ընկերության անդամ (1960), Ֆրանսիայի աշխարհագրական ընկերության անդամ (1960)։ ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի 5-րդ գումարման պատգամավոր։

Կենսագրություն
--------------

1936 թվականին ավարտել է Միջինասիական արդյունաբերական ինստիտուտը։ Այնուհետև դասավանդել է Մոսկվայի երկրահանքաբանական և Միջինասիական պոլիտեխնիկական ինստիտուտներում։ Աբդուլաևի հիմնական աշխատանքները նվիրված են պետրոլոգիային և հանքավայրերին։ Առաջ է քաշել տեսություն օգտակար հանածոների կազմավորման օրինաչափությունների և երկրակեղևում դրանց բախշման մասին։

1959 թվականին արժանացել է Լենինյան մրցանակի։ Պարգևատրվել է Լենինի շքանշանով, Աշխատանքի կարմիր դրոշի, Կարմիր աստղի եռակի շքանշանակիր է։

Ընտանիք
-------

Որդին՝ Պուլատ Աբդուլաևը, դիվանագետ է, Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։

Հիշատակ
-------

Հաբիբ Աբդուլաևի անունով կոչվել է Տաշքենդի մետրոպոլիտենի Յունուսաբադի գծի կայարաններից, որը կառուցվել է 2001 թվականին։

Ղրղզստանում, որտեղ ծնվել է Հաբիբ Աբդուլաևը, նրա պատվին անվանվել են Օշ քաղաքի և Արավանի շրջանի դպրոցներ, փողոցներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Абдуллаев Хабиб Мухаммедович // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. — Т. 1 : А — Ангоб. — С. 17.


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | NUKAT: n2009143906 · VIAF: 71144648400551939852 · WorldCat VIAF: 71144648400551939852 |

 |