recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ռուսաստանի Դաշնության զինված ուժեր** (ռուս.՝ Вооружённые силы Росси́йской Федерации), Խորհրդային Միության փլուզումից հետո Ռուսաստանում գործող պետական ռազմական կառույց։ Ստեղծվել է 1992 թվականի մայիսի 7-ին՝ սկզբնապես բաղկացած լինելով 2 880 000 մարդուց։ Համարվում աշխարհի խոշորագույն բանակներից մեկը։ Կադրերի մակարդակը սահմանվում է երկրի նախագահի հրամանագրով։ Նախատեսված է արժանի հակահարված տալ ագրեսիային դեմ, զինված պաշտպանություն ամբողջականություն և անձեռնմխելիություն իր տարածքում պահպանելու, ինչպես նաև կատարել առաջադրանքները համաձայն միջազգային պայմանագրերի։

Ռուսաստանի Դաշնության 2008 թվականի հունվարի 1-ի տվյալներով 2,019,629 միավոր, այդ թվում, զինվորների, զինծառայողների 1,134,800 միավոր։ Ինչ վերաբերում է մարտի 1-ին, 2014 թվականին, թիվը զորքերի մոտ 840,245 իսկ 8356 զինվորական քանակը պարունակում քաղաքացիական անձնակազմին։ Զինված ուժերը Ռուսաստանի. աչքի է ընկնում, ներկայում ամենամեծն է աշխարհում, զանգվածային ոչնչացման զենքի, այդ թվում `միջուկային զենք, և լավ զարգացած համակարգի միջոցներ։

Պաշտպանության նախարարություն
----------------------------

Ռուսաստանի զինված ուժերի կառավարումն իրականացում է երկրի Պաշտպանության նախարարության կողմից, որի հիմնական գերակայության մեջ է մտնում երկրի պաշտպանությունը։ Պաշտպանության նախարարությունը մշակում և իրականացում է պետական ​​քաղաքականության ոլորտում միջազգային ռազմական համագործակցություններ, վերահսկում է ռազմական շրջանների և այլ զինվորական իշխանությունների տարածքային իշխանությունների ռազմական գրասենյակներ։

Օդային և տիեզերական պաշտպանության զորքեր
----------------------------------------

Ռուսական RT-2UTTKh Topol M մոդելի ռմբարկու
Օդային և տիեզերական պաշտպանության զորքերի անկախ ծառայությունը նախատեսված է տեղեկատվություն հրթիռների նախազգուշացման, հակահրթիռային պաշտպանության համար, տեղակայման, պահպանման և կառավարման ուղեծրային համաստեղությունում տիեզերանավի ռազմական, երկակի, սոցիալ տնտեսական և գիտական ​​նպատակներով։

Միջուկային զենք
---------------

Ռուսաստանը աշխարհի ամենամեծ միջուկային զենքի պահեստավորում ունեցողն է ԱՄՆ-ից հետո։ 2011 թվականի սկզբին որպես ռազմավարական միջուկային ուժեր 611 ռազմավարական առաքման ավտոմեքենա, կարող է տեղափոխել միջուկային մարտագլխիկներ։ 2009 թվականի դրությամբ ռուսաստանյան միջուկային զինանցում եղել են մոտ 16000 մարտագլխիկներ։ Տեղակայված ռազմավարական միջուկային ուժերը բաժանվում են, այսպես կոչված, միջուկային «TRIAD» և առաքման համար օգտագործվող միջմայրցամաքային բալիստիկ հրթիռների, սուզանավ, հրթիռներ և ռազմավարական ռմբակոծիչներ։

Տես նաև
-------

* Ռուսաստանի պատերազմների ցանկ
* Ռուսական 102-րդ ռազմաբազա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Федеральный закон N 61-ФЗ Об обороне — Раздел IV, ст. 10


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 305079513 · WorldCat VIAF: 305079513 |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Օրգան
Լեոնարդո Դա Վինչի - Կնոջ ներքին օրգանները
**Օրգան**, բազմաբջիջ օրգանիզմների Ֆունկցիոնալ և անատոմիական կառուցվածքային միավոր, որը կազմված է առնվազն երկու տեսակի (հաճախ բազմաթիվ) հյուսվածքներից, որը ունակ է կատարել մեկ կամ մի քանի գործողություններ օրգանիզմում։ Որպես օրինակ կարող է հանդիսանալ արմատը, ցողունը, տերևը և այլն՝ բույսերի մոտ և երիկամը, լյարդը, մաշկը և այլն՝ կենդանիների մոտ։

Կախված զարգացումից և կառուցվածքից առանձնացնում են օրգանի խոշոր մասեր (*Բլթեր*, *Սեգմենտներ*) և մանր մասեր (*բլթակներ*)։ Օրգանի ամենափոքր կառուցվածքային միավորը հանդիսանում է *օրգանի կառուցվածքա-ֆունկցիոնալ միավորը*։ Վերջինս օրգանի ամենափոքր մասնիկն է, որն ունակ է կատարել տվյալ օրգանին հատուկ բոլոր ֆունկցիաները։ Օրինակ Նյարդային Համակարգի կառուցվածքա-ֆունկցիոնալ միավորը հանդիսանում է նեյրոնը։ Հաճախ դժվար է լինում գտնել սահմանը օրգանների և օրգան համակարգերի միջև, այդուհանդերձ՝ տարբեր օրգանների նույնատիպ ֆունկցիոնալ միավորումը մեկ ընդհանուրի մեջ հաճախ անվանում են օրգան համակարգ։

Մարդու
Օրգան համակարգեր
1Հենաշարժիչ 
2Մարսողություն
3Շնչառություն 
4Սիրտ-Անոթային
5Միզասեռական

Գեղձեր 
1Ներզատկական գեղձ

Մակուղեղ,վահանագեղձ,
Մակերիկամներ,կոնաձև գեղձը և ուրցագեղձը։

2Արտազատական գեղ
Լյարդ,թքագեղձ,
Քրտնագեղձ,
Արցունքագեղձ,
Ճարպագեղձ,և
Կաթնագեղձ։

3Խատը գեղձ
Ենթաստամոքսային գեղձ
և սեռական գեղձ։

Ծայրամասային նյարդային համակարգ
-------------------------------

* Շնչառական համակարգ
* Միզասեռական համակարգ

Աղբյուրներ
----------

* **The Penguin Dictionary of Biology** 11th edition ISBN 0-14-101396-6
* **Анатомия Нервной Системы** Козлов В. И. Цехмистренко Т. А. 2006 ISBN 5-03-003567-2

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Կյանքի հիերարխիա |
| --- |
|  |
| Կյանք > Կենսոլորտ > Էկոհամակարգ > Կենսաերկրացենոզ > Կենսացենոզ > Պոպուլյացիա > Օրգանիզմ > Օրգան համակարգ > Օրգան > Հյուսվածք > Բջիջ > Օրգանոիդ > Կենսամոլեկուլային համակարգ > Մակրոմոլեկուլ > Կենսամոլեկուլ > Ատոմ > Քվարկ |

 |
**Թենգիզ** (ղազ.՝ Теңіз), դառնաղի լիճ Ղազախստանի Ցելինոգրադի մարզում։ Մակերեսը 1590 կմ2 է, խորությունը մինչև 8 մ։ Լիճն է թափվում Նուրա գետը։

Այն գտնվում է տեկտոնական խոռոչի մեջ։ Տարածք — 1590 կմ², երկարությունը — 74,4 կմ, լայնություն — 40,2 կմ, խորությունը— մինչև 7,75 մ։ Թենգիզ լճի մեջ են թափվում հետևյալ գետերը՝ Նուրա, Կուլանոտպենս(Կուլանոտպենս)։ Որոշ տարիների Թենիզի զգալի մասը ցամաքում է։ Այս գետի ջուրը պարունակում է միրաբիլիտ աղ։
Թենգիզ լիճը բավականին մեծ է, այն երեք անգամ մեծ է, քան Բոդենսե լիճը։ Այն ունի շատ կղզիներ։

Հյուսիսային, հյուսիս-արևմտյան, արևմտյան մասերից հարավային հատվածները նրբորեն քանդվում են, հարավային և հարավ-արևմտյան մասերում `մինչև 1,5-2,0 մ բարձրության վրա գտնվող ավազի շերտով։
Դեկտեմբերի առաջին շաբաթվա մեջ գետը սառչում է, իսկ մարտից սկսվում է բացվել՝ կախված օդի տաքացման աստիճանից։

Լճի էկոհամակարգը
----------------

Թենգիզ լիճը ջրառատ ժամանակ (1998 թ. սեպտեմբերի 15-ին)
Կլանոտպես և Նուրա գետերի դելտայում առաջանում են ջրային կուտակումներ, (որոնք հետագայում թափվում են Տենգիզ լիճը), ձևավորում են Տենգիզ -Կուրղալդժինյան լճերի համակարգ։

1968 թվականից լիճը համարվում է պահպանվող տարածք, իսկ 2008 թվականից գտնվում է Հանրապետության պետական կառույցների շարքում և համարվում է 
«Կորգդաղիի պետական բնապահպանական արգելոց»։

Թենիզի ջրի պարունակությունը կազմում է մոտ 50 - 200 գր. աղի մեկ լիտրի համար։ Լճի մեջ ձկներ չկան, սակայն երբեմն ալիքներն ափ են նետում մեծ քանակությամբ ձկների կույտեր, որոնք այստեղ են հասել գետերի դելտայից։ Թենգիզ լիճը ունի շուրջ քսան մեկուսացված կղզյակներ, որոնց մի մասը համարվում է հարմար վայր փախստականների համար վարդագույն ֆլամինգո։ В период 2006—2011 թվականներին հաշվվում էին շուրջ 45 հազար այդպիսի փախստականներ։ К 2015 թ. այդ թիվը կրճատվեց ( 15 հազ. ոչ ավել)։ Հատկանշական է, որ այն համալրող գետերից շատերն էլ ունեն ջրլող թռչուններ, որոնք նույնպես համարվում են վերացող (սագեր, բադեր) և մտել են կարմիր գրքի մեջ։ Այս տարածաշրջանում հաշվառված են 180-ից ավելի ջրային և ավելի քան 350 տեսակ ցամաքային բույսեր։ Այստեղ ապրող 350 թռչնատեսակներից 180-ը համարվում են ցամաքա-ջրային։ Հանդիպում են նաև սայգակներ, որոնք նույնպես պահպանվում են պետականորեն։

Անվանում
--------

Անվանումն առաջացել է թյուրքերեն թենգիզ (դենգիզ) «ծով, լիճ» հասարակ անունից։ Գրականության մեջ հայտնի է նաև Դենգիզ անունով
:

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հ. Ղ. Գրգեարյան, Ն. Մ. Հարությունյան (1987)։ *Աշխարհագրական անունների բառարան*։ Երևան: «Լույս»


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրիտանիկա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Մեծ կատալոնական |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 169)։*  |
**Անվար Աբիջան** (Աբիջանով) (հունվարի 25, 1947(1947-01-25), Ֆերգանա, Ուզբեկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - ապրիլի 11, 2020(2020-04-11), Տաշքենդ, Ուզբեկստան, իրական անվանումը Անվարժան Օբիտժանով), ուզբեկական խորհրդային լրագրող, բանաստեղծ, ֆանտաստ-գրող։ 1998 թվականին արժանացել է «Ուզբեկստանի ազգային պոետ» անվանը։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Պալասան փոքրիկ գյուղում (Ուզբեկստան, Ֆերգանի մարզ)։ Ծառայել է խորհրդային բանակում, աշխատել է որպես բամբակագործ, թերթի խմբագիր, ռադիոյի խմբագիր։ 1979 թվականին ավարտել է Տաշքենդի պետական համալսարանի լրագրության հեռակա ֆակուլտետը։ Աշխատել է որպես խմբագիր «Yosh kuch» հրատարակությունում, «Երիտասարդ ուժ» (1988 թ.), «Mushtum» (1988-1989 նթթ.) ամսագրերում, գլխավոր խմբագիր «Чулпан» (1989-1998 թթ.) հրատարակությունում, ուզբեկական հեռուստաընկերությունում։ Ապրում է Տաշքենդում։

Նրա ստեղծագործությունները սկսել են հրատարակվել 1974 թվականից։ Գրել է ուզբեկերենով։ Հայտնի է իր գիտա-ֆանտաստիկ «Ալամազոնը և իր հետևակը» («Alamazon va Gulmat xangomasi») պատմվածքով, որը պատմում է յոթերորդ դասարանցի Ալամազոնի և իր ընկերների արկածների մասին։ Թողարկել է նաև մանկական ֆանտաստիկայի ժողովածու «Դաժան Մեշպալվան» («Meshpolvonning janglari») (1991 թ.) անունով։

Հրատարակություններ
------------------

### Գրքեր

* «Ալամազոնը և նրա հետևակը». Ֆանտաստիկ պատմվածք
* «Դաժան Մեշպալվան». Հեքիաթ, արկածային, ֆանտաստիկ

### Ստեղծագործություններ

* Ալամազոնը և նրա հետևակը
* Ոսկի սրտով ավտոտղան
* Ինքնակոչ համար 0099
* Օլովջան զորահրամանատարը
* Տանջվող ճանճի կյանքն ու մահը
* Խենթեր մեր շուրջը
* Ինչ ասես չես տեսնի երազում
* Կաչաղակի բամբասանքներ
* Դաժան Մեշպալվան

Աղբյուրներ
----------

* ZiyoNet Деятели(չաշխատող հղում)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000039712540 · LCCN: n90703017 · NTA: 21317684X · SUDOC: 233767681 · VIAF: 1638642 · WorldCat VIAF: 1638642 |

 |
**Էստոնիայի երաժշտության և թատրոնի ակադեմիա** (էստ․՝ Eesti Muusika- ja Teatriakadeemia), բարձրագույն երաժշտա-մանկավարժական ուսումնական հաստատություն և երաժշտագիտության, բանահյուսության, գեղագիտության, երաժշտության մանկավարժության գիտական կենտրոն Էստոնիայի մայրաքաղաք Տալլինում։ Հիմնադրվել է 1919 թվականին։

Պատմություն
-----------

Տալլինի բարձրագույն երաժշտական դպրոցը (էստոներեն` Tallinna Kõrgem Muusikakool) հիմնադրվել 1919 թվականի սեպտեմբերի 28-ին որպես մասնավոր ուսումնական հաստատություն։ 1923 թվականին վերանվանվել է Տալլինի կոնսերվատորիա։ 1925 թվականին տվել է առաջին շրջանավարտները։ Ազգայնացվել է 1935 թվականին։

1940 թվականին Խորհրդային միության կողմից Էստոնիայի անեքսիայով` երաժշտական ​​կրթությունը իրականացվել է համաձայն Խորհրդային գաղափարների, որի հետևանքով վերացվել է եկեղեցական երաժշտության ուսումնասիրությունը որպես մասնագիտություն, սկսվել է քաղաքական առարկաների ուսուցանումը։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկզբից կոնսերվատորիայի խորհրդային ղեկավարությունը տարհանվել է և կոնսերվատորիա է վերադարձել նախկին ուսուցչական խումբը՝ Յուհան Աավիկի գլխավորությամբ։ Կոնսերվատորիան շրջանավարտներ է տվել նույնիսկ 1944 թվականին, չնայած այն հանգամանքին, որ 1944 թվականի մարտի 9-ին օդային հարձակման հետևանքով քանդվել է կոնսերվատորիայի շենքը։

1944 թվականին կոնսերվատորիայում դասընթացներն անցել են արդեն իսկ խորհրդային ղեկավարության ներքո։ Հատկապես դժվար գաղափարական ճնշում կոնսերվատորիայի վրա եղել է 1950 թվականին՝ Էստոնիայի կոմունիստական ​​կուսակցության 8-րդ պլենումից հետո։ Ձերբակալվել են երեք պրոֆեսորներ՝ Ռիխո Պյատսը, Ալֆրեդ Կարինդին և Տուուդուր Վետիկը։ 1950-ականների կեսերից իրավիճակը կոնսերվատորիայում սկսել է կարգավորվել։ 1957 թվականին բացվել է դրամատիկական ֆակուլտետը, 1970-ականներին վերաբացվել է 1950 թվականին փակված երգեհոնային դասարանը։ 1989 թվականին վերականգնվել է Տալլինի կոնսերվատորիայի նախկին անունը, 1993 թվականին այն վերանվանվել է Էստոնիայի երաժշտության ակադեմիա։

1999 թվականին ակադեմիան տեղափոխվել է նոր շենք։ 1997 թվականից Տարտուում գործում է ակադեմիայի մասնաճյուղը։

Ակադեմիայի ղեկավարներ
---------------------

* Միխկել Լյուդվիգ (1919-1923)
* Յան Տամմ (1923-1933)
* Յուհան Աավիկ (1933-1940)
* Պիխո Պյատս (1940.)
* Քսենյա Այզենշտադտ (1940-1941)
* Վլադիմիր Ալումյաէ (1941), (1964-1970)
* Յուհան Աավիկ (1941-1944)
* Վլադիմիր Ալումյաէ (1944-1948)
* Բրունո Լուկ (1948-1951)
* Գևորգ Օտս (1951-1952)
* Էուգեն Կապ (1952-1964)
* Վիկտոր Գուրև (1970-1982)
* Վենո Լաուլ (1982-1992)
* Պեէպ Լասման (1992 թվականից)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայքը (անգլերեն)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 10189884-8 · ISNI: 0000000106614570 · LCCN: n2010020419 · VIAF: 131859883 · WorldCat VIAF: 131859883 |

 |
**Հայաստանի թագավորական կուսակցություն**, հայկական հասարակական-քաղաքական կազմակերպություն։ 1988-1992 թվականներին գործել է առանց գրանցման, 1992-2006 թվականներին` գրանցումով։ Գործունեությունը դադարեցվել է 2006 թվականին՝ դատարանի որոշմամբ։ Կուսակցության առաջին և վերջին նախագահն էր Տիգրան Պետրոսյանցը։

Պատմություն
-----------

Հիմնադրվել է 1988 թվականի մայիսին համախոհների կողմից՝ Անբերդի ֆոնդ հասարակական կազմակերպության հիմքի վրա։ 1991 թվականի փետրվարի 26-ին գումարված հիմնադիր ժողովում կուսակցության նախագահ է ընտրվել Տիգրան Պետրոսյանցը։ Ծրագրով, որ առաջին անգամ հրատարակվել է Անբերդի ֆոնդ հասարակական կազմակերպության «Անբերդ» պաշտոնաթերթում (1989 թ.), նախատեսվում էր Հայաստանում վերականգնել միապետական կառավարման վարչաձևը։ 1991 թ.-ի վերջին ծրագիրը և կանոնադրությունը ներկայացվել է Հայաստանի արդարադատության նախարարություն՝ գրանցման համար։ Գրանցվել է 1992 թվականի ապրիլի 15-ին։ Հայտարարություններով, քաղաքական ակցիաներով մասնակցել է Հայաստանում ծավալված քաղաքական գործընթացների, տարբեր մակարդակների ընտրությունների։

Կուսակցության որոշ անդամներ ընտրվել են շրջխորհուրդների պատգամավորներ, գյուղապետեր։ Այդ թվում նաև կուսակցության նախագահ Տիգրան Պետրոսյանցը, ով 1991-ին ընտրվել է Ապարանի շրջանային խորհրդի պատգամավոր։ Կուսակցությունից Երևան քաղաքի տարբեր ընտրատարածքներում Տիգրան Պետրոսյանցը, Վարդգես Հայրապետյանը, Գագիկ Սարգսյանցը առաջադրվել են Գերագուն խորհրդի պատգամավորության թեկնածուներ։ 1995-ին կուսակցությունը, համամասնական ցուցակով հայտ է ներկայացրել Ազգային ժողովի ընտրություններին մասնակցելու համար։ Պահանջվող 18 հազարի դիմաց հավաքել է ավելի քան 26 հազար ստորագրություն, բայց նկատված սխալների պատճառով հանվել է ընտրապայքարից։ Կուսակցությունն իր գաղափարախոսությունը տարածել է «Անբերդ» պաշտոնաթերթի միջոցով։

2003 թվականի դեկտեմբերի 3-ին արդարադատության նախարարությունը մերժեց կուսակցության վերագրանցումը։ 2004-ին կուսակցությունը վերագրանցման հայտ չի ներկայացրել և 2006-ին դատարանի որոշմամբ փակվել է։

Գաղափարախոսություն
------------------

Կուսակցության կանոնադրության մեջ այն նկարագրվում էր որպես «ազգային-պահպանողական-քրիստոնեական-կենտրոնամետ-ազատական կուսակցություն», որի նպատակն էր Հայաստանում բացարձակ միապետության հաստատումը։ Այն պետք է լիներ հանրաքվեի միջոցով, ինչպես նաև Հայաստանի առաջին միապետը պետք է որոշվեր համաժողովրդական քվեարկությամբ, որից հետո իշխանության փոխանցումը պետք է տեղի ունենար արքայատոհմական սկզբունքով։ Կուսակցության նախագահ Տիգրան Պետրոսյանցը Հայաստանում միապետության հաստատումը նախատեսում էր 2008 թվականին։

Նախագահներ
----------

* 1988-1993՝ Տիգրան Պետրոսյանց
* 1993-2002՝ Մելանյա Պետրոսյանց
* 2002-2006՝ Տիգրան Պետրոսյանց

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  Բաբաջանյան Ավետիս (12-05-2003)։ «ՀՀ-ն կդառնա թագավորություն. դա տեղի կունենա հինգ տարի անց»։ *armtimes.com* (հայերեն)։ Հայկական ժամանակ։ Վերցված է 06-12-2016  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)
2. 1 2  «ԱՊԱԳԱ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԿԱՌԱՎԱՐՄԱՆ ԿԱՌՈՒՑՎԱԾՔԻ ՏԵՍԼԱԿԱՆԸ»
3. ↑  ««Ազգ» օրաթերթ. Հայաստանում գործող 49 կուսակցություն»։ 09-12-2003

Արտաքին հղումներ
----------------

* Տիգրան Պետրոսյանցի էջը
**«Տաղանդավոր պարոն Ռիփլին»**(անգլ.՝ The Talented Mr. Ripley), ամերիկացի գրող Պատրիսիա Հայսմիթի նուար վեպը, որն առաջին անգամ լույս է տեսել 1955 թվականին և բազմիցս էկրանավորվել է։ Թոմ Ռիփլիի արկածների առաջին շարքն է։ Վեպը ստացել է Էդգար Ալան Պոյի անվան մրցանակը` ԱՄՆ-ի Դետեկտիվ Գրողների Ասոցիացիայից։ Ներառված է «բոլոր ժամանակների 100 լավագույն դետեկտիվ վեպեր»-ի ցանկում։

Սյուժե
------

1950-ականների վերջ։ Թոմ Ռիփլի` երիտասարդ է, ով փորձում է հաջողության հասնել կյանքում։ Նա աղքատ է, չունի պատշաճ աշխատանք և, հետևաբար, չի արհամարհում մասնակցությունը տարբեր փոքր խաբեությունների։ Շուտով հայտնի ֆինանսիստ Հերբերտ Գրինլեֆը Թոմին հրավիրում է ընթրիքի և պարզվում է նա առաջադրանք ունի Թոմի համար։ Բանը նրանում է, որ պարոն Գրինլեֆը Թոմին սխալմամբ իր որդու` Դիկի ընկերն է համարել, ում հետ Ռիփլին հազիվ ծանոթ էր։

Պարոն Գրինլիֆը և նրա մահացող կինը անհանգստացած են Դիքիի ընտանեկան բիզնեսով զբաղվելու ցանկության պակասից։ Փոխարենը, նա իր ընկերուհի Մարջի հետ ապրում է Եվրոպայում և ծախսում է ծնողների փողերը։ Պարոն Գրինլեֆը Թոմին խնդրում է մեկնել Եվրոպա, գտնել Դիկին և համոզել, որ նա վերադառնա տուն։

Անմիջապես երիտասարդի գլխում պլան է հասունանում. Նա սկսում է գումար շորթել պարոն Գրինլեֆից՝ ապրելով Դիկիի տանը և զվարճանալով նրա և Մարջի հետ։ Այնուհետև նա որոշում է, որ ինքը չի ցանկանում հրաժարվել այդպիսի շքեղ կյանքից։ Թոմը Դիքին սպանելու հիանալի ծրագիր է մշակում։ Երիտասարդի մահից հետո Թոմը կզբաղեցնի նրա տեղը, քանի որ նրանք բավականին նման են, և Եվրոպայում քչերը գիտեն, թե ինչպիսի տեսք ունի իրական Ռիչարդ Գրինլեֆը։

Եվ այսպես, երբ Թոմը իրականացնում է իր պլանը, խնդիր է առաջանում. Որքան ժամանակ կկարողանա նորաստեղծ Դիկը թաքնվել իր ընկերներից և հարազատներից, այդ թվում ՝ Մարջից, որը անհանգստացած է իր սիրեկանի հանկարծակի անհետացման կապակցությամբ։

Հարմարեցումներ
--------------

* 1960 թվականին նկարահանվել է «Պայծառ արևի տակ» ֆիլմը։ Ռեժիսոր `Ռենե Կլեման, դերերում` Ալեն Դելոն(Ռիփլի) և Մորիս Ռոնե (Գրինլեֆ)։ Իր սցենարով ֆիլմը գործնականում ոչնչով չի տարբերվում բնօրինակ վեպից։
* 1999 թվականին Էնթոնի Մինգելան նկարահանել է «Տաղանդավոր միսթր Ռիփլի» ֆիլմը, Թոմի դերում` Մեթ Դեյմոն։
* 2009 թվականին BBC Radio 4 ընկերությունը ստեղծել է ռադիոբեմադրություն։ Յեն Հարթը մարմնավորել է Թոմին, Սթիվեն Հոգանը խաղում էր Դիկիի դերը, իսկ Բարբարա Բարնսը` Մարջի դերը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  BBC Radio 4 page for the series

Արտաքին հղումներ
----------------

* Տաղանդավոր միսթր Ռիփլին *FantasticFiction կայքում*
* Վեպի գրախոսությունը
* Գրքի ակնարկ

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | OCLC |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |

 |
**Տամբովի ապստամբություն**, խորհրդային պատմգրությունում՝ **անտոնովշչինա** (*антоновщина*), Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ կոմունիստական ռեժիմի դեմ ամենամեծ գյուղացիական ապստամբություններից մեկը 1920–1921 թվականներին։ Ապստամբությունը տեղի է ունեցել ներկայիս Ռուսաստանի Դաշնության Տամբովի մարզում և Վորոնեժի մարզի մի մասում։

Նախաձեռնողներն էին՝ Սոցիալիստ-հեղափոխականների կուսակցությունը (էսեռականներ) և Աշխատավոր գյուղացիության միությունը, ղեկավարն էր էսեռակիան Ալեքսանդր Անտոնովը։

Ապստամբություններն սկսվեցին 1920 թվականի օգոստոսին՝ հացահատիկի բռնի առգրավմանը դիմակայելուց և վերաճեց Կարմիր բանակի, Չեկայի ստորաբաժանումների և Խորհրդային Ռուսաստանի իշխանությունների դեմ ուղղված պարտիզանական պատերազմի։ Ենթադրվում է, որ ապստամբությունը ճնշելու ժամանակ ձերբակալվել է շուրջ 100 000 մարդ և գնդակահարվել շուրջ 15 000-ը։ Գյուղացիության դեմ պայքարելիս Կարմիր բանակը նույնիսկ քիմիական զենք օգտագործեց։

Գյուղացիական բանակի հիմնական մասը ոչնչացվեց 1921-ի ամռանը, առավել փոքր խմբեր դեռ մեկ տարի շարունակվեցին պայքարը։

Շարժումը հետագայում խորհրդային իշխանությունների կողմից որակվեց որպես *«անարխիստական բանդիտիզմ»*։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Conquest Robert (1986)։ «Revolution, Peasant War and Famine»։ *The Harvest of Sorrow: Soviet Collectivization and the Terror-famine* (անգլերեն)։ Oxford University Press։ էջեր 51–53։ ISBN 978-0-19-505180-3


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Կրուգոսվետ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4420541-7 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 456)։*  |
**Ֆրից Էրնստ Ֆիշեր** (գերմ.՝ Fritz Ernst Fischer) (հոկտեմբերի 5, 1912(1912-10-05), Tegel, Ռայնիկենդորֆ, Բեռլին, Գերմանական կայսրություն - 2003, Ինգելհայմ ամ Ռեյն, Ռայնլանդ Պֆալց, Գերմանիա), վիրաբույժ, համակենտրոնացման ճամբարի բժիշկ, ՍՍ-ի շտուրմբանֆյուրեր, Կառլ Գեբհարդատայի ամենամոտ օգնականներից մեկը։

Կենսագրություն
--------------

Վաճառականի որդի էր։ Բժշկություն ուսումնասիրել է Բեռլինի, Բոննի և Լայպցիգի համալսարաններում։ Իր գործունեության սկզբում աշխատել է Բերտոլդ Օստերտագայի ասիստենտ, Բեռլինի Ռուդոլֆ Վիրխովի անվան հիվանդանոցում։ 1943 թվականի փետրվարին միանում է ՍՍ-ին, իսկ 1937 թվականի մայիսի 1-ին՝ ՆՍԳԲԿ-ին։ Երկու տարի անց նրան տեղափոխում են Հոենլիհենի հիվանդանոց, որը գտնվում էր ՍՍ-ի կառավարության ներքո։ Այնտեղ նա աշխատում էր, որպես Կառլ Գեբհարդտի օգնական, ով վերջում ենթարկվեց մահապատժի։ Ավելի ուշ տեղափոխվեց Ռավենսբրյուկի համակենտրոնացման ճամբար, որտեղ Պերսի Տրայտի հետ բանտարկված կանանց վրա անցկացնում էր փորձեր՝ ստրեպտոցիդի ուսումնասիրման համար։ 1943 թվականի մայիսին ուղևորվել է պատերազմաճակատ։ Աջ ձեռքը վնասելու պատճառով (օգոստոսի 18, 1944) տեղափոխվում է Բեռլինի Շարիտե կլինիկա։

Ամուսնացած է եղել, ուներ երեք երեխա՝ երկու տղա և մեկ աղջիկ։

Բժիշկների Նյուրնբերգյան դատավարություն
--------------------------------------

Նա եղել է բժիշկների դեմ ուղղված Նյուրնբերգյան դատավորության դատապարտյալներից մեկը։ Դատավարությունը անցկացվել է 1946 թվականի դեկտեմբերի 9-ից մինչև 1947 թվականի օգոստոսի 20-ը։

Նրան մեղադրում էին ստրեպտոցիդի հանցավոր ուսումնասիրության, ինչպես նաև մկանների, նյարդերի և ոսկորների փոխպատվաստման մեջ։

Իր արդարացման ելույթի ժամանակ, նա ասաց․ 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Այդ ժամանակ ես զինվոր էի և բացի այդ աշխատում էի ուժեղ անհատականության կառավարության ներքո։ Ինձ հրաման էր տրվել անել այդ փորձարկումները, որի արդյունքները կարող էին օգնել ռազմաճակատում գտնվող զնվորներին։ |  |

Մարդկության հանդեպ կատարած հանցագործություն, ռազմական հանցագործություն և հանցավոր ուսումնասիրություններ կատարելու համար նրան դատապարտել են ցմահ ազատազրկման։ 1951 թվականի հունվարի 31-ին ժամկետը կրճատվեց տասը տարով։ 1954 թվականի ապրիլի 1-ին նրան ազատ արձակեցին։

Ազատ արձակվելուց հետո աշխատել է Boehringer Ingelheim կոնցեռնում։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Բժիշկների Նյուրնբերգյան դատավարության փաստաթղթերը

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1229266933 · ISNI: 0000000386259330 · LCCN: no2007025349 · VIAF: 73626805 · WorldCat VIAF: 73626805 |

 |
Անկինի ճակատամարտը (1861)
**Տայպինյան ապստամբություն**, հայտնի նաև որպես **Տայպինյան հեղափոխություն** և **Տայպինյան քաղաքացիական պատերազմ**, զանգվածային ապստամբություն Չինաստանում 1850-1864 թվականներին ընդդեմ ֆեոդալական ճնշման և մանջուրական Ցին դինաստիայի։ Պատճառը հակասությունների սրումն էր գյուղացիության և ավատատերերի, չին ժողովրդի հիմնական, զանգվածի ու իշխանության գլուխ գտնվող մանջուրական ազնվականության միջև։ Ապստամբության գերագույն ղեկավարն էր Հուն Սյուցյուանը (համարվել է *«աստծու երկրորդ որդի՝ Հիսուս Քրիստոսի կրտսեր եղբայր»* և բոլոր երկրների ու ժողովուրդների *«ճշմարիտ տիրակալ»*)։ 

1850 թվականին Գուանսի նահանգում սկսված ապստամբությունը վերածվել է համաչինական գյուղացիական պատերազմի։ Ապստամբները հռչակեցին Մեծ բարօրության երկնային պետություն (Տայպին տյանգո), 1853 թվականին գրավեցին Նանկինը և վերանվանեցին Տյանցզին՝ Երկնային մայրաքաղաք, հրապարակեցին «Երկնային դինաստիայի հողային համակարգը»՝ չինական ավատատիրական հասարակությունը ռազմականացված նահապետական հասարակության (հիմնվելու էր «գյուղացիական կոմունիզմի» գաղափարների և նրա անդամների հավասարության սկզբունքի վրա) վերափոխելու ուտոպիական ծրագիրը։ 1853-1856 թվականներին տայպինները տարան մի շարք խոշոր հաղթանակներ և գրավեցին զգալի տարածք։ Սակայն, օգտվելով ապստամբների միջև երկպառակտչական պայքարից, մանջուրական զորքերը (Անգլիայի, ԱՄՆ-ի և Ֆրանսիայի զինվորական միջամտությամբ) 1856-1864 թվականների ընթացքում ջախջախեցին նրանց հիմնական ուժերը։ 1864 թվականի հուլիսին տայպինյան պետությունը դադարեց գոյություն ունենալուց։ Տայպինների վերջին խմբավորումը ջախջախվեց 1868 թվականի օգոստոսին։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 559)։*  |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Treccani · Universalis |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: sh85024092 |

 |
Կոստրոմայի տաճարի սոխուկանման ոսկե գմբեթները
**Սոխուկանման գմբեթ** (ռուս.՝ луковичная глава), գմբեթի տարատեսակ, որ սոխուկի տեսք ունի։ Առանձնանում է գլխի մեծ տրամագծով, որ գերազանցում է թմբուկի տրամագիծը, իսկ բարձրությունը գերազանցում է երկարությանը։ Մեծ տարածում ունի ռուսական եկեղեցական ճարտարապետության մեջ։ Սոխուկանման գմբեթը կիրառվել է նաև Բավարիայի կաթոլիկ եկեղեցիներում, հաճախ հանդիպում է Միջին Արևելքում և Հնդկաստանում։

Սոխուկանման առաջին գմբեթների ի հայտ գալու ժամանակաշրջանի շուրջ գիտնականները համակարծիք չեն։ Հին ռուսական ճարտարապետության մեջ, ժամանակի սրբապատկերներից դատելով, վաղ շրջանում չեն եղել նման գմբեթներ։ Ենթադրվում է, որ սկզբում լայն տարածում ունեին այսպես կոչված սաղավարտանման գմբեթները, որոնք իրենց ձևով հիշեցնում էին ռուս հսկաների սաղավարտներ։ Նման գմբեթ ունի Վլադիմիրի Ուսպենսկի տաճարը։ Սոխուկանման գմբեթները լայնորեն կիրառվել են Իվան IV Ահեղի կառավարման շրջանում, երբ Կազանի գրավման առիթով կառուցվեց Վասիլի Երանելու տաճարը, որն անփոփոխ պահպանվել է 16-րդ դարից։ Որոշ հետազոտողներ կարծում են, որ գմբեթի այս ձևը փոխառված է մուսուլմանական ազգերից, որոշ մասնագետների կարծիքով էլ այն առաջացել է ռուսական «շատյոր» գմբեթի ձևից, որ իրենից ներկայացրել է բամանկյուն, հաճախ` ութանկյուն։ Վերջին տեսակետի համաձայն` այսպիսի գմբեթներն ունեին ոչ թե կրոնական, այլ պրակտիկ գործառություն. դրանք նպաստում էին, որ տանիքին ձյան կուտակումներ չառաջանան։

Այս խնդրի ուսումնասիրմամբ զբաղվել են շատ գիտնականներ։ Պատմական արժեք ունեն ակադեմիկոս Բորիս Ռիբակովի աշխատությունները, ով 1946 թվականին, վերլուծելով ռուսական հին ձեռագրերը, եկավ այն եզրահանգման, որ սոխուկանման գմբեթները Ռուսաստանում կիրառվել են 13-րդ դարից։ Հնագետ Նիկոլայ Վորոնինը, համաձայնելով նրա կարծիքին, նշել է, որ գմբեթի նման ձևը կիրառվել է սաղավարտանմանից ավելի շատ։

Հնարավոր է, որ ուղղափառ եկեղեցում լայն տարածում ունենալը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ այդպիսի գմբեթները նման են վառված մոմերի, ինչը հաճախ է օգտագործվում եկեղեցական արարողություններում։ Գմբեթների քանակը կարող է հասնել երեքի` խորհրդանշելով Սուրբ երրորդությունը, կամ հինգի` ի պատիվ Հիսուս Քրիստոսի և 4 ավետարանիչների։ Առավել տարածված են գմբեթների գլուխների կապույտ ու կանաչ գույները, հաճախ այդ մասը պատվել է ոսկու շերտով։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ս. Վ. Զագրաևսկի, Գմբեթների տեսակները հին ռուսական տաճարներում
* Ա. Մ. Լիդով, Սոխուկանման գմբեթների ծագման մասին

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Սոխուկանման գմբեթ** կատեգորիայում։ |
**Արթուր Վլադիմիրի Գաբրիելյան** (ռուս.՝ Арту́р Влади́мирович Габриеля́н, դեկտեմբերի 26, 1982(1982-12-26), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուսաստանցի հայ շախմատիստ, գրոսմայստեր (2009 թ.)։

Կենսագրություն
--------------

Արթուր Գաբրիելյանը ծնվել է 1982 թվականին Բաքվում։ Մեկուկես տարի անց նրա ընտանիքը տեղափոխվել է Հայաստան, իսկ 1994 թվականին` Ռուսաստանի Դաշնության Ստավրոպոլի երկրամասի Գեորգիևսկ քաղաք։ Շախմատ խաղալ Արթուրը սկսել է դեռևս Հայաստանում, երբ 8 տարեկան էր, մանկական անվանի մարզիչ Առնոլդ Հակոբջանյանի ղեկավարությամբ։

Արթուրը բազմիցս դարձել է Ստավրոպոլի երկրամասի չեմպիոն։

Մոսկվայում նա ընդունվել է Ռուսաստանի ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի պետական համալսարան և շուտով դարձել միջազգային վարպետ։ 2002 թվականին մտել է նոկաուտ համակարգով անցկացվող մայրաքաղաքի առաջնության եզրափակիչ փուլ, որտեղ զիջել է Վլադիմիր Մալախովին։ Համացանցային խոշոր «Դոս Էրմանոս» մրցաշարի եզրափակչի մասնակից է (2004 թ.)։ 2008 թվականի Մոսկվայի առաջնության բրոնզե մեդալակիր։ Բելգորոդի պետական համալսարանի ռեկտորի գավաթի խաղարկության հաղթող (2009 թ.)։

2009 թվականին լրացրել է գրոսմայստերի կոչմանն արժանանալու բոլոր անհրաժեշտ նորմաները։ Կոչումը ստացել է Հունաստանի Հալկիդիկի քաղաքում հոկտեմբերին կայացած ՖԻԴԵ-ի 80-րդ կոնգրեսում։

Ուսումն ավարտելուց հետո Արթուրը վերադարձել է Գեորգիևսկ, որտեղ բազմիցս դարձել է Հարավային և Հյուսիսկովկասյան դաշնային օկրուգների չեմպիոն։ Ռուսաստանի առաջնությունների բարձրագույն խմբի և երկրի թիմային առաջնությունների մասնակից է։ 2010 թվականին մասնակցել է Համահայկական խաղերին։ 2012 թվականին մտել է Ռուսաստանի գավաթի եզրափակիչ։

Արթուրը ծավալում է նաև մարզչական գործունեություն։ Նրա աշակերտներից են պատանիների Ռուսաստանի բազմակի չեմպիոն և մրցանանկակիր Սեմյոն Խանինը, միջազգային վարպետ Նադեժդա Խարմունովան, ՌԴ մանկական առաջնությունների բարձրագույն խմբի մրցաշարերի մշտական մասնակիցներ Ալեքսեյ Սորոկինը, Ալեքսեյ Իվլևը և Աննա Ուլանովսկայան։

Արթուր Գաբրիելյանը ժողովրդականացնում է շախմատը Ստավրոպոլի երկրամասում, մասնակցում տեղի ֆեդերացիայի աշխատանքներին, մրցաշարեր անցկացնում Գեորգիևսկում, գրում հոդվածներ շախմատի մասին։

Ամուսնացած է ՖԻԴԵ-ի վարպետ Աննա Կոստրիկովայի հետ։ Նրանք ունեն մեկ դուստր։

Վարկանիշի փոփոխության գրաֆիկ
----------------------------

**Էլոյի վարկանիշի փոփոխություններ**| 
 |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  Էլոյի վարկանիշը ՖԻԴԵ ցանկերից։ Աղբյուրներ՝ fide.com, benoni.de, olimpbase.org

Աղբյուրներ
----------

* Արթուր Գաբրիելյանի կենսագրությունը Ռուսաստանի շախմատի ֆեդերացիայի կայքում

Արտաքին հղումներ
----------------

* Արթուր Գաբրիելյանի անձնական քարտը ՖԻԴԵ-ի կայքում (անգլ.)
* Արթուր Գաբրիելյանի պարտիաները (անգլ.)
* Արթուր Գաբրիելյանի անձնական քարտը 365chess.com կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | 365chess · Chess DB · Chess Games · Chess Tempo · ՌՇՖ · ՖԻԴԵ |

 |
Մթնոլորտի ուղղահայաց կառուցվածքը
**Տրոպոդադար** (հուն․՝ τροπος - շրջադարձ, փոփոխություն և դադար), մթնոլորտի շերտ, որում դադարում է ջերմաստիճանի անկումը բարձրության աճի հետ, այն հանդիսանում է անցումային շերտ Տրոպոսֆերայի և Ստրատոսֆերայի միջև։   
Երկրի մթնոլորտում տրոպոդադարը տեղաբաշխվոծ է 8 -12 կմ բարձրությունների վրա (ծովի մակերևույթից) բևեռային շրջաններում և մինչև 16 - 18 կմ հասարակածում։ Տրոպոդադարի բարձրությունը կախված է նաև տարվա եղանակների փոփոխությունից (ամառը տրոպոդադարը տեղաբաշխվում է ավելի բարձր քան ձմռանը) և ցիկլոնային երևույթներից (ցիկլոնների ներսում այն ավելի ցածր է, իսկ հակացիկլոններում՝ բարձր)։

*Տրոպոդադարի* զոնային կառուցվածքը լայնություններով կարմիր շրջագծի տեսքով վերևում։
Տրոպոդադարի հաստությունը կազմում է մի քանի հարյուր մետրից մինչև 2 - 3 կիլոմետր։ Արևադարձային շրջաններում դիտարկվում է տրոպոդադարի բացարկներ, որը պայմանավորված է հզոր շիթային հոսանքներով։ Առանձին շրջանների վրա տրոպոդադարը հաճախ անհետանում է և նորից ձևավորվում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑   «*Գլոբալ տրոպոդադարում ջերմաստիճանը, խոնավությունը և քամիները*»։ Ամերիկյան օդերևութաբանական միություն։
2. ↑  Գետելման Ա. Սալբի Մ. Լ. Սասսի Ֆ. (2002)։ «Հասարակածային տրոպոդադարի շրջանի բաշխումը և ազդեցությունը»։ *Գեոֆիզիկական հետազոտությունների ամսագիր* (Ամերիկյան գեոֆիզիկական միություն) **107**


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Երկրի մթնոլորտ |
| --- |
|  |
| Տրոպոսֆերա · Ստրատոսֆերա · Մեզոսֆերա · Ջերմոլորտ · Էկզոսֆերա |  |
|  |
| Տրոպոդադար · Ստրատոդադար · Մեզոդադար · Ջերմոդադար / Էկզոհիմք |
|  |
| Օզոնային շերտ · Տուրբոդադար · Իոնոսֆերա |

 |


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4186327-6 · Microsoft: 171420983 |

 |
**Գրիգորի Գասպարյան** (1952, դեկտեմբերի 20, Ռուսաստանի Դաշնության Ալտայի երկրամասի Բիյսկիի շրջան), հայ բժիշկ, Արցախի ԱԺ պատգամավոր։

Կենսագրություն
--------------

1961 թ. ընդունվել է Շուշիի թիվ 2 միջնակարգ ռուսական դպրոցը, որն ավարտել է 1971 թ.։ 1971 թ.–ից մինչև 1977 թ. ուսանել է Սարատովի պետական բժշկական ինստիտուտի բուժական ֆակուլտետում։

Ինստիտուտը ավարտելուց հետո՝ որպես վիրաբույժ, աշխատանքի է ուղեգրվել Ուլյանովսկի մարզի Ինզա քաղաքը։ 1981 թ. ընդունվել և 1983 թ. ավարտել է Սամարայի բժշկական ինստիտուտի կլինիկական օրդինատուրան։

1983 թ. աշխատել է Մարտունու կենտրոնական շրջանային հիվանդանոցում, որպես վիրաբուժական բաժանմունքի վարիչ։

Արցախի ազգային-ազատագրական պայքարի սկզբից ակտիվ մասնակցություն է ցուցաբերել զինծառայող հիվանդների և վիրավորների բուժման, ինչպես նաև քաղաքացիական ազգաբնակչության սպասարկման գործում։ Իր ղեկավարությանբ ակտիվ զինվորական գործողությունների ժամանակաշրջանում Մարտունու շրջանում ստեղծվել է զինվորական հոսպիտալ, որում բուժում են ստացել ինքնապաշտպանության ուժերի ավելի քան 1500 վիրավոր մարտիկներ և քաղաքացիական ազգաբնակչությունը։

1997 թ.-ից միառժամանակ ղեկավարել է Մարտունու զինվորական հոսպիտալը և Մարտունու կենտրոնական շրջանային հիվանդանոցը։

2004 թ.-ից աշխատել է «Մարտունու շրջանային բուժմիավորում» ՓԲԸ գործադիր տնօրեն։

Մարտունու շրջանում աշխատանքային ավելի քան 20 տարիների ընթացքում կատարել է 4000–ից ավելի վիրահատություններ։[*փա՞ստ*]
1993 թ. պարգևատրվել է 2-րդ աստիճանի «Մարտական խաչ» շքանշանով։ Պարգևատրվել է «Վաչագան Բարեպաշտ» և ՀՀ «Անբասիր ծառայության համար» շքանշաններով։

1993 և 2004 թթ. մայիսին ընտրվել է ԼՂՀ ԱԺ պատգամավոր։ 2010 թ․ եղել է թեկնածու Ազատ հայրենիք կուսակցությունից։

«Ազատ հայրենիք» կուսակցության անդամ է։

Ամուսնացած է, ունի 5 երեխա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑

Արտաքին հղումներ
----------------

* News.am Լեռնային Ղարաբաղում մեկնարկել են խորհրդարանական ընտրությունները, մայիս 23, 2010
* eMedia.am Արցախում նոր հիվանդանոց բացվեց(չաշխատող հղում)
 23 մայիսի, 2013
* ԼՂՀ կենտրոնական ընտրական հանձնաժողով․ 19 հունիսի 2005 թ. Archived 2016-03-05 at the Wayback Machine.
Թյուդորների վարդը Վարդերի պատերազմից հետո վերածվեց ոչ միայն Թյուդորների, այլև ողջ Անգլիայի հերալդիկ խորհրդանշանի:
**Թյուդորներ** (անգլ.՝ The Tudors), 1485—1603 թվականներին Անգլիայի թագավորական դինաստա։ Սպիտակ և կարմիր վարդերի պատերազմում Յորքերի նկատմամբ տարած հաղթանակի շնորհիվ Հենրի VII Թյուդորը հասել են իշխանության, այնուհետև Թյուդորների դինաստիայի թագավորներն են եղել Հենրի VIII-ը (1509–1547), Էդուարդ VI-ը (1547–53), Մարիա I-ը (1553–58) և Եղիսաբեթ I-ը (1558–1603)։ Թյուդորները հենվել են նոր ազնվականության (ջենտրի) վրա, վարել են ազնվականության և բուրժուազիայի շահերից բխող քաղաքականություն։ Թյուդորներ իշխանությունը բացարձակ միապետության բնույթ էր կրում, պառլամենտը հնազանդ էր նրանց։ Սակայն արդեն Եղիսաբեթ I-ի կառավարման վերջին տարիներին սկսվեց պառլամենտի (բուրժուական ընդդիմության) պայքարը բացարձակ միապետության դեմ, որը սրվեց հաջորդ դինաստիայի՝ Ստյուարտների ժամանակ։ Դեռևս 1496 թվականին` Կոլոմբոսի հաջող նավարկումներից քիչ անց, Հենրի VII-ը Ասիա տանող նոր առևտրական ճանապարհները ուսումնասիրելու հանձնարարականով Ատլանտյան օվկիանոս ուղարկեց Ջոն Կաբոտին։ Ինչպես Կոլոմբոսը, Կաբոտը 1497 թվականին հասավ Նյուֆաունդլենդ կղզի, համարելով այն ասիական ափ դրա մասին տեղեկություն ուղարկեց հայրենիք։ Սակայն հաջորդ տարի տեղի ունեցած արշավանքից նրա նավը չվերադարձավ։ Թյուդորների կառավարման ժամանակ Անգլիան ցնցեց Ռեֆորմացիան, դրա արդյունքում սրվեցին անգլո-իսպանական տարաձայնությունները, որոնք հետագայում հանգեցրին բաց հաղթական պատերազմի հարյուրամյակի վերջում։

Թյուդորների կերպարը արվեստում
-----------------------------

Տասնվեցերոդ դարում Անգլիայում ապրող Թյուդոների դինաստիայի մասին է պատմում պատմական ժանրի գեղարվեստական նույնանուն հեռուստասերիալը։ Հեռուստասերիալի հեռարձակումը սկսվել է 2007 թվականի ապրիլի 1-ից և ունեցել է 4 եթերաշրջան։ Ընդհանուր ցուցադրվել է 38 սերիա։

Տես նաև
-------

* Սպիտակ և կարմիր վարդերի պատերազմ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Niall Ferguson, "Empire" - 2004. - էջ 3.
2. ↑  K. Andrews. Trade, Plunder and Settlement. - 1984. - էջ 45
3. ↑  N. Ferguson. Empire. - 2004. - էջ 4


|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Կրուգոսվետ · Մեծ կատալոնական · Treccani |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 12534246r · GND: 118763121 · LCCN: sh96003830 · LNB: 000071530 · NKC: jx20060403099 · VIAF: 37712007, 4075155832944733490005, 305068422 · WorldCat VIAF: 37712007, 4075155832944733490005, 305068422 |

 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 193-194)։*  |
**Ֆերդինանդ IV** (գերմ.՝ Ferdinand IV, սեպտեմբերի 8, 1633(1633-09-08), Վիեննա, Հաբսբուրգի միապետություն - հուլիսի 9, 1654(1654-07-09), Վիեննա, Հաբսբուրգի միապետություն), հռոմեական թագավոր 1653 թվականից, պայմանականորեն նաև Չեխիայի (1646 թվականից) և Հունգարիայի 1647 թվականից) թագավոր։

Կայսր Ֆերդինանդ III և նրա երկրորդ կին Մարիա Աննա Իսպանացու որդին։

Կենսագրություն
--------------

Էրցհերցոգ Ֆրանց Ֆերդինանդը կայսր Ֆերդինանդ III և Մարիա Աննայի ընտանիքի ավագ որդին էր։ Ուներ երկու քույր և երեք եղբայր (ողջ մնաց միայն էրցհերցոգ Լեոպոլդը)։ Մայրական կողմից նա Իսպանիայի արքա Ֆիլիպ III և Ավստրիայի էրցհերցոգուհի Մարգարիտա Ավստրիացու թոռն էր։

1646 թվականին՝ 13 տարեկան հասակում նա ընտրվում է Չեխիայի թագավոր, սակայն այդպես էլ չի կառավարում։

Հաջորդ տարի ընտրվել է Հունգարիայի թագավոր, իսկ թագադրությունը տեղի է ունեցել հունիսի 16-ին Բրատիսլավայում։

Կայսրուհի Մարիա Աննան որդու հետ
Ֆերդինանդ III համար մեծ քաղաքական հաջողություն էր որդու ընտրվելը Հռոմի արքա` 1654 թվականի մայիսի 31-ին։ Ֆերդինանդ IV թագադրվեց Ռեգենսբուրգում նույն թվականի հունիսի 18-ին։ Սակայն 20-ամյա երիտասարդը վարակվեց ծաղիկով և մահացավ 1654 թվականի հուլիսի 9-ին Վիեննայում։ Թաղված է Հաբսբուրգների տոհմական գերեզմանոցում։

Կայսրը ծանր տարավ ավագ որդու մահը, որն ուներ նաև քաղաքական լուրջ հետևանքներ։ Միայն 1658 թվականին հաջողվեց հասնել նրան, որ մահացած Ֆերդինանդ IV կրստեր եղբայր Լեոպոլդն ընտրվի Հռոմի արքա։ Սակայն մինչ այդ 1657 թվին մահացել էր նաև կայսր Ֆերդինանդ III:

Նախատեսվում էր Ֆերդինանդ IV ամուսնացնել Իսպանիայի արքա Ֆիլիպ IV ավագ դստեր`արքայադուստր Մարիա Թերեզիայի հետ, որը տեղի չունեցավ արքայազնի մահվան պատճառով։ Հետագայում Մարիա Թերեզիան դարձավ իր զարմիկ` Ֆրանսիայի արքա Լյուդովիկոս XIV կինը։

Գրականություն
-------------

* Рыжов К. Все монархи мира. Западная Европа. — М.:Вече, 1999. — էջ. 502. (Энциклопедии).
* Шимов Я. Австро-Венгерская империя. — М.: Изд-во Эксмо, 2003. — էջ. 104—105.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Encyclopædia Britannica
2. 1 2 3 4  *Wurzbach D. C. v.* Habsburg, Ferdinand IV. (գերմ.) // *Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich*: *enthaltend die Lebensskizzen der denkwürdigen Personen, welche seit 1750 in den österreichischen Kronländern geboren wurden oder darin gelebt und gewirkt haben* — Wien: 1856. — Vol. 6. — S. 190.


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | The Peerage · Find A Grave · WikiTree · WeRelate · Rodovid |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 118880349 · ICCU: MILV184238 · ISNI: 0000000122123886 · LCCN: no2015112264 · NKC: mzk2008464108 · NLP: a0000002943648 · NUKAT: n2009701492 · SUDOC: 148725724 · VIAF: 311291634, 89154380931230290528 · WorldCat VIAF: 311291634, 89154380931230290528 |

 |

 |
**Սամար** (անգլ.՝ Samar), Ֆիլիպիններում երրորդ խոշոր կղզին է։ Գտնվում է արևելյան Վիսայլասում, Ֆիլիպինների կենտրոնում։ Կղզին բաժանված է երեք նահանգի`Սամար նահանգը (որը կազմում է Սամար կղզու արևմտյան երկու հինգերորդ մասը), Հյուսիսային Սամար նահանգը Արեւելյան Սամար նահանգը։ Այս երեք նահանգները, ինչպես նաև Լեյտեի և Բիլյանցի հարևան կղզիների մարզերը, կազմում են վիսայասի տարածաշրջանը։

Սամարը Արեւմտյան կղզի է, Վիսալյասում։ Կղզին բաժանված է Լեյտից Սան Խուանիկո նեղուցով, որի ամենանեղ հատվածում կետերը գտնվում է ընդամենը 2 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Այս նեղուցի վրայով է անցնում Սան Խուանիկյան կամուրջը։ Սամարը գտնվում է Բիկոլի թերակղզու հարավ-արևելքում՝ Լոզոնում, որը համարվում է երկրի ամենամեծ կղզին. Սան Բերնարդինո նահանգը բաժանում է երկու մասի։ Սամարի հարավը Լեյտե ծոցն է, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում առավել վճռական ռազմածովային մարտերից մեկը, Լեյտե ծոցի ճակատամարտըն է եղել։ Ծովածոցը բացվում է Ֆիլիպինյան ծովում, որը գտնվում է Սամարի արևելքում և հանդիսանում է Խաղաղ օվկիանոսի մի մասը։

1965 թ. հունիսի 19-ին, Սամարի թիվ 4221 հանրապետական ​​ակտի միջոցով Սամարը բաժանվեց երեք մարզերի` Հյուսիսային Սամար, Արևմտյան Սամար և Արևելյան Սամար Կատարմանի հետ, Կատուբալան քաղաքը և Բորոնգան քաղաքը` հանդիսանում են որպես մայրաքաղաք։ Հունիսի 19-ը նշված մարզերի համար տոնական, կանոնավոր ոչ աշխատանքային օր է։

Պատմություն
-----------

Սամարը Ֆիլիպինների առաջին կղզին է, որը տեսել էր Ֆերնանդ Մագելանի իսպանակն արշավախումբը 1521 թ. մարտի 16-ին Մարիանան կղզիներ մեկնելուց հետո։ Հասկանալով, որ նա հասել է կղզեխմբին, նա Անվանել է կղզիները որպես Սան Լազարո (Սուրբ Ղազարոս իսպանական), քանի որ նրանք տեսել են Լազարուսի շաբաթ օրը։ Նույնիսկ եթե Սամարն այն Ֆիլիպինների առաջին կղզին էր, որը նկատվել էր Մագելանի կողմից, նա չկարողացավ խարիսխ գցել այնտեղ և շարունակեց նավարկել դեպի հարավ Սուլուու կղզու վրա խարսխելուց հետո, վերջապես 1521 թ. մարտի 17-ին խարիսխը գցեց Հոմոնոն կղզում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  Parr, Charles McKew *So Noble a Captain: The Life and Times of Ferdinand Magellan* Thomas Y. Crowell, New York, 1953. p.431

Արտաքին հղումներ
----------------

* Samar Island travel guide from Wikivoyage

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Universalis |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4434917-8 · VIAF: 237435497 · WorldCat VIAF: 237435497 |

 |
Կինը հանքային լոգանքից դուրս գալիս
**Ցեխաբուժություն**, **պելոթերապիա**, տարբեր ծագման բուժիչ ցեխերի և ցեխանման նյութերի (տորֆ, պարաֆին, օզոկերիա են) կիրառումը կուրորտային և արտակուրորտային պայմաններում։ Ցեխերը բուժիչ նպատակներով օգտագործել են դեռևս Հին Հունաստանում, Եգիպտոսում, Հռոմում։ Ցեխաբուժությունը լայն կիրառում է ստացել 18-րդ դարի վերջից և 19-րդ դարի սկզբից, եվրոպական երկրներում (Շվեդիա, Ֆրանսիա, Գերմանիա, Ավստրիա և այլն)։ 

Օրգանիզմի վրա բուժիչ ցեխերն ունեն ջերմային, քիմիական և մեխանիկական ազդեցություններ, ջերմայինն արտահայտվում է ցեխերի ջերմատարողությամբ, ջերմահաղորդմամբ և ջերմությունը պահպանելու հատկությամբ, քիմիականը պայմանավորված է նրանց մեջ պարունակվող օրգանական և անօրգանական միացություններով, միկրոտարրերով, գազերով են։ Մեխանիկական ներգործությունն առավելապես արտահայտվում է ցեխային լոգանքների և ընդհանուր ապլիկացիաների, մասնավորապես ներխոռոչային պրոցեդուրների ժամանակ։ 

Ցեխաբուժությունը մասնավորապես բարերար է ազդում ներքին օրգանների ֆունկցիայի, արյունաստեղծման պրոցեսների, վեգետատիվ նյարդային համակարգի վրա, փոփոխում է օրգանիզմի իմունաբանական պրոցեսների ռեակտիվությունը, նվազեցնում ալերգիական ռեակցիաների ինտենսիվությունը, բարելավում հյուսվածքների վերականգնողական պրոցեսները։ Ախտահարված օջախի վրա ունենում է մետեղային (հակաբորբոքիչ, ցավազրկող, ներծծող և հյուսվածքների սնուցումը բարելավող) ազդեցություն։ 

Սռավել տարածված ցեխային ապլիկացիա է տեղայինը, որի ժամանակ ցեխը դրվում է մարմնի որոշակի, որպես կանոն, ախտահարված մասերի վրա՝ «ձեռնոցների», «գուլպաների», «օձիքի», «անդրավարտիքի» և այլ ձևերով։ Կիրառվում են նաև ցեխաբուժության զուգակցված ձևերը (գալվանա-ցեխաբուժություն, դիաթերմա-ցեխաբուժություն, դիաթերմա-գալվանացեխաբուժություն, ցեխաինդուկ-տոթերմիա)։ Ցեխաբուժական պրոցեդուրաները կատարվում են օրընդմեջ կամ երկու օր անընդմեջ երրորդ օրվա ընդմիջումով, ցեխի ջերմաստիճանը՝ 37-46 °C, տևողությունը՝ 15-20 րոպե (հազվադեպ 30 րոպե)։ 

Հակացուցված է սուր բորբոքային հիվանդությունների, տուբերկուլոզի, սրտի ապակոմպենսացված արատների, արտահայտված աթերոսկլերոզի, հիպերտոնիկ հիվանդության, երակների հանգուցավոր լայնացման, արյան հիվանդությունների, երիկամների քրոնիկական հիվանդությունների ժամանակ։ 

Հայաստանում կիրառվում է տորֆաբուժությունը։ Վայոց Ձորիի և Լոռու մարզերում հայտնաբերվել են բուժիչ տորֆի մոտ 100 հանքակուտակումներ։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
**Պետրոս I-ի և Ֆրանց Լեֆորտի հուշարձան** (ռուս.՝ Памятник Петру I и Лефорту), համայն Ռուսիո առաջին կայսր Պետրոս I-ին և ռուս ադմիրալ Ֆրանց Լեֆորտին նվիրված հուշարձան Մոսկվայում։ Բացվել է 1999 թվականին։ Հուշարձանի քանդակագործներն են Ե. Մ. Վ. Ա. Դ. Վ. Սուրովցևները։ Հուշարձանը գտնվում է Մոսկվայի Կրասնոկազարմեննայա փողոցի 2 հասցեում։

Պատմություն
-----------

Գեներալ-ադմիրալ (1656-1699 թթ.) Ֆրանց Յակովլևիչ Լեֆորտը եղել է կայսր Պետրոս I-ի ամենամոտ օգնականն ու խորհրդականը։ Նա մեծ դերակատարություն է ունեցել ցարական բանակի կազմավորման գործում։ Եղել է Մեծ դեսպանատան անդամ։ Թաղված է Մոսկվայի Վվեդենկոե (գերմանական) գերեզմանատանը։

Պետրոս I-ի և Ֆրանց Լեֆորտի արձանախումբը տեղադրվել է Մոսկվայում, Լեֆորտովսկի այգու մուտքի մոտ, Մոսկվայի Լեֆորտովո շրջանի 300-ամյակի կապակցությամբ։ Հուշարձանի հեղինակներն են ճարտարապետներ Վ. Վ. Ալեշինան և Վ. Վ. Կորչեգինը, քանդակագործներ, Ռուսաստանի ժողովրդական արտիստ Վլադիմիր Ալեքսանդրովիչ Սուրովցևը, ինչպես նաև Ելենա Միխայլովնա և Դանիլա Վլադիմիրովիչ Սուրովցևները։ Հուշարձանը մոխրագույն գրանիտե գմբեթով կոթող է, որի գագաթին քանդակված է թևավոր բրոնզե առյուծ։ Հուշարձանը տեղադրված է գորշ գրանիտե պատվանդանի վրա։ Պատվանդանը երեսապատված է տրավերտինե սալիկներով, չորս կողմերում ​​զարդարված է դեկորատիվ որմնախորշերով և բրոնզե խորաքանդակներով։

Կենտրոնական հատվածում տեղադրված են Պետրոս I-ի և Ֆրանց Լեֆորի քանդակները։ Պատվանդանին կա գրություն.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Պետրոս I-ի և Ֆրանց Լեֆորտ։ |  |

Երկու գործիչները նույն հասակն ունեն, քանդակված են զինվորական արտահագուստով, ուսերին ծածանվող թիկնոցներով։ Ֆրանց Լեֆորտը քանդակված է երկար մազերով, շքանշանով, ձախ ձեռքը ծալված է։

Տեխնիկական տվյալներ
-------------------

Պետրոս I-ի և Ֆրանց Լեֆորտի ու թևավոր առյուծի հուշարձանը պատրաստված է բրոնզից, պատվանդանը՝ գրանիտից, երեսապատված է տրավերտինով։ Հուշարձանի շրջակայքը բարեկարգ է։

Գրականություն
-------------

* Памятники монументального искусства Москвы: справ. изд. / Департамент культурного наследия г. Москвы. - М.: ООО «Милк Эдженси», 2016. - 404 с.: с. 264. ISBN 978-5-9907078-1-8.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Памятник Петру I и Лефорту. Узнай Москву.
* Памятник Петру I и Лефорту
* Памятник Петру I и Лефорту
**Պալատ Բարբարո**  (իտալ.՝ *Palazzo Barbaro*), 2 սահմանակից պալատներ Վենետիկում Գրանդ ջրանցքի վրա Սան Մարկո շրջանում։ Գտնվում են Կավալլի-Ֆրանկետտի պալատի կողքին։ Շինությունը հայտնի է նաև որպես Բարբարո Կուրտիսի պալատ։

Կառուցված են եղել Բարբարո ընտանիքի համար։ Պալատներից առաջինը կառուցվել է 1425 թվականին` գոթական ոճով, ճարտարապետ Ջովաննի Բոն։ Այն պատկանել է Պիերո Սպիերային 15-րդ դարում։ Երկրորդը բարոկկո ոճով նախագծվել է 1694 թվականին՝ ճարտարապետ Անտոնիո Գասպարի կողմից։

19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին հին պալատ են եկել շատ հայտնի անձնավորություններ։ Ամերիկյան միլիոնատեր Կերտիսովների ընտանիքի հյուրերի մեջ Բոստոնից եղել են Ռոբերտ Բրաունինգը, Կլոդ Մոնեն, Ջոն Սինգերը, Ջեյմս Ուիստլերը, Իզաբելլա Գարդները։ Իսկ գրող Հենրի Ջեյմսն այս տանն է գրել իր «Ասպերնայի թղթերը» ստեղծագործությունը։

Տես նաև
-------

* Վենետիկի պալատների ցանկ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  "Venice on foot, with the itinerary of the Grand Canal and several direct routes to useful places", Hugh A Douglas, C. Scribner's Sons, 1907, pg. 282
3. ↑  "Encyclopedia of Italian Renaissance & Mannerist art, Volume 1", Jane Turner, New York, 2000, pg. 112  ISBN 0-333-76094-8
4. ↑  Alvise Zorzi, Venetian Palaces, Rizzoli, New York, 1989 ISBN 0-8478-1200-6; p. 222