**«Սպիտակ վարդ»** (գերմ.՝ Weiße Rose), դիմադրության ընդհատակյա խումբ, որը գործել է Երրորդ ռայխում։ Ստեղծվել է Մյունխենի համալսարանի ուսանողների կողմից։ Գործել է 1942 թվականի հունիսից մինչև 1943 թվականի փետրվարը։ Անունը վերցվել է հանրահայտ գրող Բ. Թրավենի «Սպիտակ վարդ» վեպից։

Խմբի անդամներ
-------------

* Քրիստոֆ Պրոբստ, (ծնվ. 1918), բժշկական ֆակուլտետի ուսանող
* Հանս Շոլ, (ծնվ. 1918), մեկը «Սպիտակ վարդի» հիմնադիրներից, բժշկական ֆակուլտետի ուսանող
* Սոֆի Շոլ, (ծնվ. 1921), փիլիսոփայության ֆակուլտետի ուսանողուհի
(մահապատժի են ենթարկվել 1943 թվականի փետրվարի 22-ին՝ եռօրյա հարցաքննություններից ու տանջանքներից հետո)
* Ալեքսանդր Շմորել, (ծնվ. 1917), գաղթական Ռուսաստանից, մեկը «Սպիտակ վարդի» հիմնադիրներից, բժշկական ֆակուլտետի ուսանող։ Պատերազմից հետո Մյունխենի այն փողոցը, որտեղ ապրել էր Շմորելը, ստացավ նրա անունը։
(մահապատժի է ենթարկվել 1943 թվականի հուլիսի 13-ին, Մյունխենի Շտադելհայմ բանտում)
* Կուրտ Հուբեր, (ծնվ. 1893), Մյունխենի համալսարանի փիլիսոփայության պրոֆեսոր
(մահապատժի է ենթարկվել 1943 թվականի հուլիսի 13-ին, Մյունխենի Շտադելհայմ բանտում)
* Վիլլի Գրաֆ, (ծնվ. 1918), բժշկական ֆակուլտետի ուսանող
(մահապատժի է ենթարկվել 1943 թվականի հոկտեմբերի 12-ին)
* Հանս Լեյպելտ, (ծնվ. 1921), քիմիական ֆակուլտետի ուսանող
(մահապատժի է ենթարկվել 1945 թվականի հունվարի 29-ին)
* Հանս Հիրցել, 1924—2006, դատապարտվել է հինգ տարվա ազատազրկման, ազատվել է 1945 թվականին
* Սուզաննա Հիրցել, 1921—2012, Հանս Հիրցելի քույրը, դատապարտվել է վեց ամսվա ազատազրկման՝ ապացույցների թերի լինելու պատճառով

Դրդապատճառներ
-------------

Խմբի առանձին անդամների՝ դիմադրության անդամ դառնալու որոշման համար պատճառ են հանդիսացել նրանց քրիստոնեական հավատը, ինչպես նաև իշխանությունների ռասիստական քաղաքականության և ռեժիմի հակառակորդների հետապնդումների հանդեպ վրդովմունքը։ Խմբի շատ անդամներ Լեհաստանում և Խորհրդային միությունում մասսայական սպանությունների ականատեսն էին եղել, ինչն էլ ստիպել էր հայրենիք վերադառնալուց հետո միանալ Դիմադրությանը։

Ակցիաներ
--------

Խմբի անդամները թռուցիկներ էին պատրաստում և կոչ անում միանալ նացիստական ռեժիմի դեմ պայքարին։ Թռուցիկները բազմացնում էին հեկտոգրաֆով և տարածում էին ըստ հասցեների, որոնք գտնում էին հեռախոսային տեղեկատուների մեջ։ Ակցիայի նպատակը պետական պրոպագանդային հակազդելն էր։
Ժամանակի ընթացքում խմբի անդամները որոշեցին, որ թռուցիկները բավարար չեն և պետք է անցնել առավել ակտիվ գործունեության։ 1943 թվականի փետրվարի 3-ին, 8-ին և 15-ին Մյունխենի համալսարանի և այլ շենքերի պատերին հայտնվեցին գրառումներ՝ «*Տապալում Հիտլերին*» և «*Ազատություն*»։ Գրառումներն արվում էին «Սպիտակ Վարդի» անդամներ Ալեքսանդր Շմորելի, Հանս Շոլի և Վիլլի Գրաֆի կողմից։

Ձախողում և մահապատիժ
--------------------

1943 թվականի փետրվարի 18-ին (Ստալինգրադի ճակատամարտից հետո) խմբի անդամները թռուցիկներով ապստամբության կոչ արեցին։ Սոֆի Շոլը բերեց դրանք համալսարան և թողեց նախասրահում, իսկ մնացած որոշ քանակի թռուցիկներ պատշգամբից լցրեց ներքևում գտնվող ուսանողների վրա։ Թիկնապահը տեսավ դա և կանչեց գեստապոյին։
Հանսին և Սոֆիին բանտարկեցին և դատեցին Ազգային դատարանի արտակարգ նիստի ժամանակ:Նրանց, ինչպես նաև Քրիստոֆ Պրոբստին մեղավոր ճանաչեցին և 1943 թվականի փետրվարի 22-ին գիլիոտինով մահապատժի ենթարկեցին։ Հանս Շոլի վերջին խոսքերը եղան՝ «*Կեցցե՛ ազատությունը*»։

Հիշատակ
-------

Հուշարձան Մյունխենի համալսարանի առաջ
Մյունխենի համալսարանի գլխավոր շենքի երկու հրապարակները կոչվեցին խմբի անդամների անուններով. քույր և եղբայր Շոլերի հրապարակ (գերմ.՝ Geschwister-Scholl-Platz) և պրոֆեսոր Հուբերի հրապարակ (գերմ.՝ Professor-Huber-Platz): Մյունխենի ուսանողական թաղամասում բոլոր փողոցները կոչվեցին խմբի անդամների անուններով։

1980 թվականին գերմանական գրավաճառության Բիրժևյան միության բավարական բաժանմունքում, Հանս և Սոֆի Շոլերի պատվին գրականության մրցանակ սահմանվեց՝ «բարոյական, մտավոր և գեղագիտական քաջության» համար։

2014 թվականի հունվարին Բավարիայի ազգային թանգարանում գտնվեց գիլիոտինան, որի միջոցով մահապատժի էին ենթարկվել «Սպիտակ վարդի» անդամները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Vor zwei Jahren Starb Susanne Zeller-Hirzel
2. 1 2 3  Би-Би-Си: «„Белая роза": немцы, сопротивлявшиеся нацизму»
3. ↑  Наталия Королева (2014 թ․ հունվարի 10)։ ««Нашлась» гильотина, на которой предположительно казнена Софи Шолль»։ *dw.com*։ Deutsche Welle։ Վերցված է 2017 թ․ նոյեմբերի 21
4. ↑  Антон Долгунов (2014 թ․ հունվարի 11)։ «В ФРГ найдена гильотина, на которой казнили лидеров антифашистского движения «Белая роза»»։ ТАСС։ Վերցված է 2017 թ․ նոյեմբերի 21

Արտաքին հղումներ
----------------

* 
* Թռուցիկ Ա (տեքստ / օրիգինալ PDF)
* Թռուցիկ Բ (տեքստ / օրիգինալ PDF)
* Թռուցիկ Գ (տեքստ / Original als PDF)
* Թռուցիկ Դ (տեքստ / օրիգինալ PDF)
* Թռուսիկ Ե (տեքստ / Original als PDF)
* Թռուցիկ Զ (տեքստ / օրիգինալ PDF)
* 
* 
* 
* Գեղարվեստական ֆիլմ՝ «Սոֆի Շոլի վերջին օրերը»
* Սպիտակ վարդի հերոսների հիշատակի օր
* Սպիտակ վարդի շարժման անդամների լուսանկարներով կայք