**Բաուրսակ**, **բորսոկ**, **բավիրսակ**, **բորցոկ** (ղազ.՝ бауырсақ, բաշկիրերեն՝ бауырһаҡ, սիբիրի թաթարերեն՝ *пауырсаҡ*, բուրյաթերեն՝ боорсог, կալմ. боорцок, ղրղզ.՝ боорсок, մոնղ.՝ боорцог, նող․՝ бавырсак, տաջ.՝ буғурсоқ,орзуқ, թաթ.՝ бавырсак, տուվ. боорзак, ուզբ.՝ boʻgʻirsoq, бўғирсоқ, ույգ.՝ боғу(р)сак, հարավային ալթայերեն՝ боорсок), տաջիկ, բաշկիր, ղազախ,կալմիկ, ղրղզ, ալթայցի, մոնղոլ, թաթար, տուվացի, թուրքմեն, ուզբեկ և ույղուր ժողովուրդների ավանդական խմորեղեն։

Նկարագրություն
--------------

Որպես կանոն, պատրաստվում է անթթխմոր կամ խմորիչով խմորից, ունի փոքր փքաբլիթի տեսք (շեղանկյուն կամ կլոր), պատրաստվում է ֆրիտյուրով խորը տապակի` կազանի մեջ տապակելով։ Կան նաեւ կաթնաշոռային բաուրսակների  բաղադրատոմսեր։ Սովորաբար ներկայացվում է որպես լրացում, օրինակ, շարբայի, կամ թեյի հետ (թաթարները միայն թեյի հետ, ույղուրները է ատկանչայ թեյե ըմպելիքի հետ)։

Բաուրսակը համարվում է տոնական դաստարխանի պարտադիր ատրիբուտ։ Կարեւոր դեր է կատարում բաշկիրների և այլ ժողովուրդների  հարսանյաց ծեսերին։ Թաթարական հարսանեկան ավանդույթներում փեսայի ծնողները (սիբիրյան թաթարների մոտ` հարսի ծնողները) հարսանիքին նվեր են բերում բաուրսակով կամ չակ-չակով ուտեստներ, ղազախական հարսանիքներում` բաուրսակները կամ կուրտը մետաղադրամների եւ քաղցրավենիքների հետ միասին նորապսակների գլխին է թափվում։ Ուզբեկական խոհանոցում բաուրսակները համարվում են ծիսական ուտեստ։ Թուրքմենների մոտ այն կոչվում է պեշմե եւ ունեն շեղանկյուն ձեւ։ Թուրքերի մոտ այն կոչվում է լոկմա (*թուրքերեն* lokma)։

Փաստեր
------

Ռուսաստանում կշռով ամենամեծ (179 կգ) բաուրսակը պատրաստվել է 2014 թվականի ապրիլի 20-ին Ուֆայի Սալավատ Յուլաևի անվան հրապարակում։ Դրա պատրաստման համար ծախսվել է 1006 հատ ձու, 25 կգ շաքարավազ, 70 կգ ալյուր, 50 կգ բաշկիրական մեղր։

Ալմաթիում 2014 թվականի սեպտեմբերի 7-ին Մայրերի օրվա տոնակատարության ընթացքում գրանցվել է Գինեսի գրքի ռեկորդ. թխվել է 856 կգ բաուրսակ։ Միջոցառումն անցկացվել է սկեսուրների և հարսների միջև խոհարարական մենամարտի ձեւով։ Մրցույթին մասնակցել են յոթ իրական զույգեր։

Տես նաև
-------

* Չակ-չակ
* Շելպեկ
* Լուկումադես
* Գնդիկ բոքոնիկ
* Ֆալաֆել
* Բակերբզե

Պատկերասրահ
-----------

* Ղրղըզական բոորսակը պատրաստվում է տապակայում` ֆրիտյուրումՂրղըզական բոորսակը պատրաստվում է տապակայում` ֆրիտյուրում
* Թուրքմենական պիշմեի պատրաստումԹուրքմենական պիշմեի պատրաստում
* Ղազախական բաուրսակներՂազախական բաուրսակներ
* Բաուրսակի օրը Ալմա-Աթայում, ՂազախստանԲաուրսակի օրը Ալմա-Աթայում, Ղազախստան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Тихий Дон Archived 2018-10-19 at the Wayback Machine. Кн.3, Ч.6, II
2. ↑  Книга рекордов России
3. ↑  "В Уфе на изготовление самого большого баурсака России потратили 1006 яиц". Башинформ. 2014 թ․ ապրիլի 21. Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 4-ին. Retrieved 2014 թ․ դեկտեմբերի 2. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  Новый рекорд Гиннесса установили в Алматы в День Матери

Արտաքին հղումներ
----------------

* *Ս. Ն. Սիտով* "Баурсак". *bashenc.online*. Բաշկիրական հանրագիտարանից. ISBN 978-5-88185-306-8. Retrieved 2021 թ․ սեպտեմբերի 14.
* Recipe
* Բաղադրատոմս
* Բաղադրատոմս Archived 2019-05-17 at the Wayback Machine.
* Kyrgyz frying boorsoq
* My Home - Բաղադրատոմս

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Բաուրսակ** կատեգորիայում։ |