**Ֆրանչեսկա Կաչչինի** (իտալ.՝ Francesca Caccini, սեպտեմբերի 18, 1587(1587-09-18)[…], Ֆլորենցիա, Իտալիա - 1640 կամ ոչ վաղ քան 1641, Ֆլորենցիա, Իտալիա), երաժշտության բարոկկո շրջանի իտալացի կոմպոզիտոր, երգչուհի, լյուտնյա նվագող, բանաստեղծ, երաժշտության ուսուցիչ։ Հայտնի է «Լա Չեկինա» (La Cecchina) մականունով։

Կոմպոզիտոր Ջուլիո Կաչչինիի դուստրը։

Ֆրանչեսկա Կաչչինիի միակ պահպանված ստեղծագործությունը՝ «La liberazione di Ruggiero» («Ռուջջերոյի ազատագրումը»), կին կոմպոզիտորի կողմից ստեղծված ամենահին օպերան է։

Կենսագրություն
--------------

Կաչչինին ծնվել է Ֆլորենցիայում։ Հումանիտար կրթություն (լատիներեն, որոշակի հունարեն, ինչպես նաև ժամանակակից լեզուներ և գրականություն, մաթեմատիկա), այդ թվում նաև երաժշտություն, ստացել է հորից։ Հանդիսատեսի առաջ առաջին անգամ հանդես է եկել 1600 թվականին Հենրի IV-ի և Մարիա Մեդիչիի հարսանիքի համար հոր գրած ստեղծագործությամբ։ 1604 թվականին, երբ Կաչչինիների ընտանիքը գտնվում էր Ֆրանսիայում, Հենրին գովաբանել է Ֆրանչեսկայի կատարումը՝ ասելով՝ «Դու Ֆրանսիայի լավագույն երգիչն ես», և առաջարկում է մնալ պալատում, սակայն Ֆրանչեսկան մերժում է խնդրանքը և վերադառնում Իտալիա, որտեղ դասավանդում և ստեղծագործում է հոր տանը։ 1607 թվականին «La stiava» կառնավալային երաժշտության համար որպես երաժիշտ աշխատանքի է անցնում Մեդիչիների պալատում։ Նույն տարում ամուսնանում է պալատական երաժիշտ Ջովաննի Բատիստա Սինյորինի հետ և ունենում են մեկ դուստր՝ Մարգարիտան (ծնվել է 1622)։

Վաղ տարիքում Կաչչինին կատարումներով հանդես է եկել ծնողների, խորթ եղբոր՝ Պոմպեոյի և քրոջ Սետիմիայի հետ, ինչպես նաև աշակերտական համույթների հետ։ Պալատում աշխատանքի անցնելուց հետո էլ շարունակել է հանդես գալ ընտանեկան անսամբլի հետ մինչև քրոջ ամուսնությունը։ Մեդիչիների պալատում Ֆրանչեսկան եղել է ուսուցիչ, կամերային երգչուհի, փորձերի մարզիչ, կամերային և բեմական երաժշտության կոմպոզիտոր մինչև 1627 թվականը։ 1614 թվականին նա պալատի ամենաբարձր վարձատրվող երաժիշտն էր։

Կաչչինին եղել է բեղմնավոր կոմպոզիտոր, հավասար գործունեություն է ծավալել իր պալատական գործընկերների՝ Յակոպո Պերիի և Մարկո դա Գալյանոյի հետ։ Նրա երաժշտությունից քիչ բան է պահպանվել։ Նրա բեմական երաժշտությունների մեծ մասն ստեղծվել է Միքեանջելո Բոնարոտի Կրտսերի կատակերգությունների համար՝ «La Tancia» (1613), «Il passatempo» (1614) և «La fiera» (1619): 1618 թվականին նա հրապարակել է երեսունվեց անհատական երգեր և սոպրանո/բաս զուգերգեր («IL primo Libro delle musiche»), որը հանդիսանում է ժամանակակից ոճերի ժողովածու։

1625 թվականի ձմռանը Կաչչինին ստեղծում է 75-րոպե տևողությամբ «La liberazione di Ruggiero dall'isola d'Alcina» «կատակերգություն-բալետը», որը կատարվել է Լեհաստանի թագաժառանգի՝ Վլադսլավ IV-ի այցելության ժամանակ։ Համատեղելով սրամիտ պարոդիաները օպերային հուզական ինտենսիվ տեսարանների հետ՝ պարտիտուրում զգացվում է Կաչչինիի իր ժամանակի երաժշտական-թատերական սարքերի տիրապետումը։ Արքայազնին օպերան այնքան է դուր գալիս, որ 1628 թվականին այն ներկայացնում են Վարշավայում։

1626 թվականին առաջին ամուսնու մահից հետո, 1627 թվականին Կաչչինին Լուկայում ամուսնանում է ազնվական Տոմազո Ռաֆայելի հետ։ Ունեցել են մեկ որդի։ Ամուսնու մահից անմիջապես հետո փորձել է վերադառնալ Մեդիչիների պալատ, ինչը ձգձգվել է 1630-1633 թվականների ժանտախտի պատճառով։ 1634 թվականին իր երկու երեխաների հետ վերադարձել է Ֆլորենցիա, Մեդիչիների պալատում եղել է իր և Մեդիչի արքայադստրերի երաժշտության ուսուցիչը, ստեղծել է երաժշտություններ, կատարել կամերային երաժշտություն պալատի կանանց համար։ Մեդիչիների պալատից Կաչչինին հեռացել է 1641 թվականի մայիսի 8-ին։

Գրել է երաժշտություն առնվազն տասնվեց բեմադրված աշխատանքների համար։ Բացի 1618 թվականին տպագրված *La liberazione di Ruggiero* և *La Tancia* որոշ հատվածներից նրա մյուս ստեղծագործություններրը կորել են։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2  FemBio տվյալների շտեմարան (գերմ.)
3. 1 2
4. 1 2 3 4 5 6  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #124074987 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
5. 1 2  SNAC — 2010.
6. ↑  Alexander and Savino (1997) p. 20

Աղբյուրներ
----------

* Alexander, Ronald James and Savino, Richard (1997). *Francesca Caccini's Il Primo Libro Delle Musiche of 1618: A Modern Critical Edition of the Secular Monodies*. Indiana University Press. ISBN 0-253-21139-5
* Cusick Suzanne G. (July 2009)։ *Francesca Caccini at the Medici Court: Music and the Circulation of Power*։ University of Chicago Press։ ISBN 0-226-13212-9
* Harness, Kelley (2006). *Echoes of Women's voices: Music, Art and Female Patronage in Early Modern Florence*. University of Chicago Press. ISBN 0-226-31659-9
* Raney Carolyn (1971)։ *Francesca Caccini, Musician to the Medici and her* Primo Libro*, Ph.D. dissertation*։ New York University
* Raney Carolyn (1980)։ «Francesca Caccini»։ in Stanley Sadie։ *The New Grove Dictionary of Music and Musicians*։ London: Macmillan Publishers Ltd.։ ISBN 1-56159-174-2
* Raney Carolyn (1986)։ «Francesca Caccini»։ in James R. Briscoe։ *Historical Anthology of Music by Women*։ Bloomington, Indiana: Indiana University Press։ ISBN 0-253-21296-0

Արտաքին հղումներ
----------------

* Երաժշտական պարտիտուրներ Ֆրանչեսկա Կաչչինիից

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Spotify |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Allmusic · Discogs · International Music Score Library Project · MusicBrainz · Find A Grave |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Իտալացիների կենսագրական բառարան · Մեծ նորվեգական · Ռիմանի երաժշտական · Treccani |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BAV: ADV11650576 · BIBSYS: 7027814 · BNE: XX1728245 · BNF: 138920547 · CiNii: DA11181326 · GND: 124074987 · ICCU: MUSV011676 · ISNI: 0000000117951046 · LCCN: n82155102 · LNB: 000067293 · NDL: 00512356 · NKC: jx20090918002 · NLP: a0000001188187 · NTA: 165669519 · NUKAT: n97025818 · SUDOC: 077832426 · VIAF: 100221216 · WorldCat VIAF: 100221216 |

 |

 |