**Մադեմուազել Լա Ֆոնտեն** կամ **դե Լա Ֆոնտեն** (ֆր.՝ Mlle Fontaine, La Fontaine, de La Fontaine, 1655[…], Փարիզ, Ֆրանսիայի թագավորություն - 1738, Փարիզ, Ֆրանսիա), ֆրանսիացի պարուհի, բալետի առաջին պրոֆեսիոնալ կին պարուհին։

Բալետը, որը ծնունդ է առել տղամարդկանց զբաղմունքից` սուսերամարտից, համարվել է բացառապես տղամարդկանց ներկայացում, իսկ կանանց դերերը կատարել են երիտասարդ տղամարդիկ և պատանիներ։ Կին պարողները հայտնվել են միայն 17-րդ դարի երկրորդ կեսին։ Ենթադրվում է, որ ամենաառաջին կին պարողը եղել է ֆրանսուհի մադեմուազել Լա Ֆոնտենը։ Նա եղել է առաջին կինը, որը ժամանակագրություններում հիշատակվել է որպես պրոֆեսիոնալ պարուհի։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1655 թվականին Փարիզում։ Նրա կյանքի առաջին կեսի մասին ոչինչ հայտնի չէ։ Նրա իրական անունը չի հասել մեր օրեր. պաշտոնական ներկայացման ֆրանսիական ավանդույթի համաձայն՝ որպես դիմելաձև նշվել է միայն ազգանունը, իսկ անունը երկար ժամանակ օգտագործվել է միայն մտերիմ մարդկանց միջև, քանի որ այն պաշտոնապես համարվել է անքաղաքավարի և նման է եղել ոչ պատշաճ մտերմության։

Մադեմուազել Լա Ֆոնտենը համբավ է ձեռք բերել 1681 թվականի գարնանը՝ Փարիզի ազգային օպերայի բեմում «Սիրո հաղթարշավը» (*Le Triomphe de l'Amour*) ներկայացման ժամանակ՝ կոմպոզիտոր Ժան Բատիստ Լյուլլիի երաժշտությամբ, որտեղ առաջին անգամ բոլոր կանանց դերերը կատարել են կանայք։ Հենց այդ ժամանակ Լա Ֆոնտենը հանդես է եկել մենակատարմամբ՝ որպես պրոֆեսիոնալ բալետի պարուհի, ինչը ժամանակի համար եղել է մեծ նորամուծություն։ 1681 թվականի հունվարի 21-ից չորս ամիս առաջ՝ Պիեռ Բոշանի և Լուի Պեկուրի խորեոգրաֆիայով և գլխավոր կատարմամբ այս ներկայացումը տեղի է ունեցել Լուի Արև արքայի և թագուհու ներկայությամբ Սեն Ժերմեն պալատում, որին մասնակցել է նաև Լա Ֆոնտենը՝ որպես արհեստավարժ պարող, ինչպես նաև արքունի ազնվականները, ներառյալ թագավորական ընտանիքը։ Եվ միայն դրանից հետո է այն ցուցադրվել հասարակության առաջ։

Բրիտանիկա հանրագիտարանում նշվում է, որ մադեմուազել Լա Ֆոնտենն աշխատել է նաև այս թատերաբեմի այլ ներկայացումներում՝ «Persée», «Amadis», «Didon», «Le Temple de la paix»: Նրա մասնակցությամբ կյանքի են կոչվել նաև այլ ներկայացումներ՝ «Phaéton» (1683, խորեոգրաֆ՝ Պիեռ Բոշամ) և «Acis et Galatée» (1686, խորեոգրաֆ՝ Պ. Բոշամ)։

Դա եղել է այն ժամանակ, երբ բալետը՝ որպես արվեստի ձև, նոր էր առաջացել, և բալետի որևէ տեխնիկայի մասին խոսք լինել չէր կարող, քանի որ այն դեռ գոյություն չուներ։ Պարողների շարժումները եղել են կաշկանդված՝ պարտադիր ծանր երկարազգեստներով, իսկ կանանց ներկայացումն ինքնին համարվել է օժանդակ։ 17-րդ դարի վերջին բալետի հիմնական դերը դեռևս տրված է եղել տղամարդկանց պարին։ Այնուամենայնիվ, նրա կատարումները, նույնիսկ փոքր դերերում՝ լի նրբագեղությամբ և նրբաձևությամբ, գերել են հանդիսատեսին, որոնք Փարիզի օպերայում նրա քսան տարվա աշխատանքի ընթացքում անվանել են «պարի թագուհի»՝ *reine de la danse*:

Իր կարիերան ավարտելուց հետո` 1693 թվականին, մադեմուազել Լա Ֆոնտենը հեռացել է վանք։

Մահացել է 1738 թվականին Փարիզում։

Հիշատակ
-------

Դե Լա Ֆոնտենի դիմանկարը (այդ թվում՝ 17-րդ դարի վերջից մինչև 19-րդ դարի կեսերի օպերային այլ նշանավոր պարողների քսան դիմանկարներ)՝ նկարիչ Գուստավ Բուլանժեի ստեղծած (1681 թվականի դեբյուտի ժամանակ), գտնվում է Գրանդ օպերայի պարի ճեմասրահի ֆրիզին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2  Encyclopædia Britannica
3. 1 2 3 4  Calendrier électronique des spectacles sous l'Ancien Régime et la Révolution (ֆր.) — 2001.
4. 1 2  Dictionary of Women Worldwide: 25,000 Women Through the Ages / A. Commire, D. Klezmer — Detroit: Gale, Yorkin Publications, 2006. — 2572 p. — ISBN 978-0-7876-7585-1
5. 1 2  Article Larousse
6. 1 2 3 4 5 6  Encyclopædia Britannica
7. 1 2 3 4  Mlle de Lafontaine
8. ↑  «Сайт о танцах». Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ օգոստոսի 8-ին. Վերցված է 2011 թ․ փետրվարի 13-ին.
9. ↑  Le TRIOMPHE DE L’AMOUR Archived 2007-11-28 at the Wayback Machine. // Энциклопеция «Сesar»
10. ↑  HISTORY OF DANCE Archived 2017-05-03 at the Wayback Machine. // historyworld.net