**Համբուրգի պատկերասրահ** (գերմ.՝ Hamburger Kunsthalle), պատկերասրահ Գերմանիայի Համբուրգ քաղաքում։ Երկրի ամենամեծ թանգարաններից մեկն է։

Թանգարանի անվանումը՝ *Kunsthalle* հուշում է, որ այն եղել է արվեստի սրահ։ Հիմնադրվել է 1850 թվականին։ Այժմ պատկերասրահը ներառում է Գերմանիայի մի քանի արվեստի հավաքածուներ՝ 7-րդ դարի եվրոպական արվեստ, միջնադարից մինչև մեր օրեր։ Պատկերասրահի մշտական հավաքածուն ներկայացնում է 14-րդ դարի Հյուսիսային Գերմանիայի նկարչությունը, ինչպես նաև 16-17-րդ դարերի հոլանդացի, ֆլամանդացի և իտալացի նկարիչների ստեղծագործություններ, 19-րդ դարի ֆրանսիական և գերմանական գծանկարներ և գեղանկարներ և միջազգային ժամանակակից արվեստի գործեր։

Պատկերասրահը բաղկացած է երեք կապակցված շենքերից, որոնք կառուցվել են 1869, 1921 և 1997 թվականներին և տեղակայված են Հին քաղաքի շրջանում՝ Hauptbahnhof (կենտրոնական կայարան) և Ալստեր երկու լճերի միջև։

Պատմություն
-----------

Պատկերասրահի գլխավոր շենքը
Galerie der Gegenwart
Kuppelsaal (գմբեթավոր) հավելված
Պատկերասրահի ստեղծման պատմությունը սկսվում է 1849 թվականին, իսկ մեկ տարի հետո 1817 թվականին ստեղծված Համբուրգի արվեստի ընկերակցությունն այն հիմնադրում և բացում է որպես 'Städtische Gallerie' (տեղական պատկերասրահ)։ Հավաքածուի արագ ընդլայնման պատճառով շենքի անհրաժեշտություն է առաջանում։ Պատկերասրահի նախնական շենքը կառուցվել է կարմիր աղյուսից 1863-1869 թվականներին ճարտարապետ Գեորգ Թեոդոր Շիրմախերի և Հերման ֆոն դեր Հուդի կողմից և ֆինանսավորվել մասնավոր նվիրատվություններից։ Պատկերասրահի առաջին տնօրենն է եղել արվեստաբան, մանկավարժ Ալֆրեդ Լիչտվաքը (1852-1914), որին հաջորդել է Գուստավ Պաուլին, ով վերահսկել է գմբեթավոր սրահի (Kuppelsaal) վերահսկման աշխատանքներն ու առաջին հավելված հատվածը։

1994 թվականին Ֆրանկֆուրտի ցուցասրահի կողմից փոխառված Կասպար Դավիդ Ֆրիդրիխի «Մառախուղ» (Nebelschwaden) կտավը գողացել են։ 1997 թվականին պատկերասրահին ավելացվեց 5600 կմ 2 տարածքով 'Galerie der Gegenwart' շենքը։

2014 թվականից պատկերասրահը ընդգրկված է 22 միլիոն եվրո արժողությամբ վերանորոգման ծրագրում, ըստ որի նախատեսվում է հին գլխավոր մուտքը դարձնել ամբողջ համալիրի համար միասնական մուտք։

Ժամանակավոր ցուցահանդեսներ
--------------------------

* 2010-2011 թթ. Ֆիլիպ Օտտո Ռունգե, Ռոմանտիզմի արշալույս
* 2011-2012 թթ. Մաքս Լիբերման, Ժամանակակից արվեստի ռահվիրա
* 2012-2013 թթ. Ալբերտո Ջակոմետտի, Սպորտային հրապարակներ
* 2013-2014 թթ. Կրկնությունը որպես գեղարվեստական մեթոդ 1960-ականներից ի վեր
* 2013-2014 թթ. Alfred Flechtheim.com, ավանգարդիզմի արտ դիլերը
* 2014-2015 թթ. գեղարվեստի ars viva մրցանակ
* 2014-2015 թթ. Մաքս Բեքման, «Նատյուրմորտներ»
* 2014-2015 թթ. Անսելմ Ֆոյերբախի մուսաները- Կարլ Լագերֆելդի մոդելները

Հավաքածու
---------

Պատկերասրահը բաժանված է 4 տարբեր հատվածների՝ Հին վարպետների պատկերասրահ, 19-րդ դարի արվեստի պատկերասրահ, Ժամանակակից մոդեռնիզմի և Ժամանակակից արվեստի պատկերասրահներ։

Հավաքածուի կարևոր նմուշներից են Մինդենցի Բերտրամի, Ֆրանկեի աշխատանքները, 17-րդ դարի հոլանդական գեղանկարներ, 19-րդ դարի սկզբի և կեսերի գերմանական ռոմանտիզմի ներկայացուցիչների գործեր, ինչպես նաև իմպրեսիոնիստական և դասական մոդեռնիզմի հավաքածուներ։ Պատկերասրահը հայտնի է նաև իր ժամանակակից միջազգային հավաքածուներով ու ցուցահանդեսներով, որոնք ներառում են 1950-ական թվականներից հետո փոպ արտ, կոնցեպտուալ արվեստի, վիդեո արվեստի և լուսանկարչության նմուշներ։

### Հին վարպետներ

Հին վարպետների հավաքածուում ընդգրկված են Բարտել Բեհամի, Բերնարդո Բելլոտտոյի, Լուկաս Կրանախ Կրտսերի, Ֆրանցիսկո Գոյայի, Յոհան Գեորգ Հինցի, Յան Մասեյսի, Ջամբատտստա Պիտտոնիի, Ռեմբրանդ վան Ռեյնի, Պիտեր Պաուլ Ռուբենսի, Յակոբ վան Ռյոյսդալի և Ջովաննի Բատիստա Տիեպոլոյի և այլոց ստեղծագործություններ։

Բերտրամ, Խորանի նկար Գրաբաոյում (1383)
### 19-րդ դարի արվեստ

19-րդ դարի արվեստի հավաքածուում ներառված են Կարլ Բլեխենի, Առնոլդ Բյոկլինի, Գյուստավ Կուրբեի, Էդգար Դեգայի, Անսելմ Ֆեյերբախի, Կասպար Դավիդ Ֆրիդրիխի, Ժան Լեոն Ժերոմի, Վիլհելմ Լայբլի, Մաքս Լիբերմանի, Էդուարդ Մանեի, Ադոլֆ ֆոն Մենցելի, Կլոդ Մոնեի, Օգյուստ Ռոդենի, Ֆիլիպ Օտտո Ռունգեի և այլոց ստեղծագործություններ։

* Կասպար Դավիդ Ֆրիդրիխ, Ճամփորդը ծով մշուշի առջև (1818)Կասպար Դավիդ Ֆրիդրիխ, *Ճամփորդը ծով մշուշի առջև* (1818)
* Կասպար Դավիդ ՖրիդրիխՍառցե ծովը (1824)Կասպար Դավիդ Ֆրիդրիխ  
*Սառցե ծովը* (1824)
* Մաքս Լիբերման Ջեկոբ ռեստորան (1902)Մաքս Լիբերման   
*Ջեկոբ ռեստորան* (1902)
* Ժան Լեոն Ժերոմ Ֆրինան Արեոպագոսի առջև (1861)Ժան Լեոն Ժերոմ   
*Ֆրինան Արեոպագոսի առջև* (1861)
* Պոլ Գոգեն Բրետոն տղաները լողանում են (1888)Պոլ Գոգեն   
*Բրետոն տղաները լողանում են* (1888)

### Մոդեռն արվեստ

Դասական մոդեռնիզմի հավաքածուում ներկայացված են Ֆրենսիս Բեկոնի, Մաքս Բեքմանի, Լովիս Կորինթի, Ջեյմս Էնսորի, Մաքս Էրնստի, Էրնստ Լյուդվիգ Կիրխների, Պաուլ Կլեեի, Օսկար Կոկոշկայի, Պաուլա Մոդերզոն Բեքքերի, Էդվարդ Մունկի, Էմիլ Նոլդեի, Պաբլո Պիկասոյի և այլոց ստեղծագործություններ։

* Էդվարդ Մունկ Տիրամայր (1895)Էդվարդ Մունկ   
*Տիրամայր* (1895)
* Ֆրանց ՄարկՓիղ (1907)Ֆրանց Մարկ  
*Փիղ* (1907)
* Էրնստ Լյուդվիգ Կիրխներ Ինքնադիմանկար մոդելի հետ (1910)Էրնստ Լյուդվիգ Կիրխներ   
*Ինքնադիմանկար մոդելի հետ* (1910)
* Պաուլ Կլեե Ուղեկամրջի հեղափոխություն (1937)Պաուլ Կլեե   
*Ուղեկամրջի հեղափոխություն* (1937)

### Ժամանակակից արվեստ

Ժամանակակից արվեստ հավաքածուում ներկայացված են Յոզեֆ Բոյսի, Թրեյսի Էմինի, Դեյվիդ Հոքինի, Ռեբեկա Հորնի, Իլյա Կաբակովի, Օն Կավարայի, Իվ Քլեյնի, Քիթի Քրոսի, Ռոբերտ Մորիսի, Էրման Նիտչի, Ջորջ Սիգալի, Ռիչարդ Սերայի, Ֆրանց Էրհարդ Ուոլթերի, Էնդի Ուորհոլի և այլոց ստեղծագործություններ։

Գրականություն
-------------

* Peter Prange։ Deutsche Zeichnungen aus dem Kupferstichkabinett der Hamburger Kunsthalle 1450-1800. 2 Bände, Verlag Böhlau, Köln/Weimar 2006, ISBN 978-3-412-35305-6.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Համբուրգի հուշարձանների ցանկ / DSH Agency
2. ↑  heritage register
3. ↑  «Modernisation». *weiter-offen.de*. Hamburger Kunsthalle. Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ մայիսի 1-ին. Վերցված է 2015 թ․ մայիսի 7-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Hamburger Kunsthalle Պաշտոնական կայք (անգլերեն)
* Freunde der Kunsthalle (friends' association)
	+ Առցանց վաճառասրահ Արխիվացված 2016-12-23 Wayback Machine (անգլերեն)
* The Cube Restaurant in the Gallery of Contemporary Art of the Hamburger Kunsthalle (անգլերեն)
* Hamburger Kunsthalle Արխիվացված 2014-07-08 Wayback Machine on Hamburg Tourism (անգլերեն)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Համբուրգի պատկերասրահ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 90193857 · BNC: a12089734 · BNE: XX147279 · BNF: 118698516 · CiNii: DA01814095 · GND: 2013051-X · ISNI: 0000000405650096, 0000000121703256 · LCCN: n50021971 · LNB: 000008346 · NKC: kn20050428086 · NLA: 36224839 · NUKAT: n00070404 · PTBNP: 129519 · SUDOC: 02645310X · VIAF: 140632142 · ULAN: 500243484 · WorldCat VIAF: 140632142 |

 |

 |