**Վիեննայի ռատուշա** (գերմ.՝ Wiener Rathaus), Վիեննայի քաղաքապետարանի շենքը։ Գտնվում է Ավստրիայի մայրաքաղաքի Ներքին քաղաք կոչվող մասի 1-ին շրջանում, *Ֆրիդրիխ Շմիդտ*ի հրապարակի վրա (գերմ.՝ Friedrich-Schmidt-Platz): Շենքը կառուցվել է 1872—1883 թթ. ճարտարապետ Ֆրիդրիխ Շմիդտի նախագծով։ Այստեղ են գտնվում քաղաքի բուրգոմիստրի (քաղաքապետի) և համայնքապետարանի ծառայողական աշխատասենյակները։ Այստեղ է իր նիստերն անցկացնում նաև լանդտագը։

Պատմություն
-----------

XIX դարի կեսերին Վիեննային մերձակա շատ բնակակավայրեր ընդգրկվեցին քաղաքի կազմում, նրա մակերեսն ու բնակչության թիվը կտրուկ կերպով աճեցին, և քաղաքապետարանի հին շենքն այլևս չէր բավարարում նոր պահանջներին։ 1868 թ. նոր ռատուշայի շինարարության համար նախագծերի մրցույթ հայտարարվեց, որտեղ հաղթող ճանաչվեց գերմանացի ճարտարապետ Ֆրիդրիխ ֆոն Շմիդտը։

Համաձայն նրա նախագծի՝ շենքը կառուցվել է ճարտարապետական էկլեկտիկ ոճով։ Ճակատն իրենից ներկայացնում է նոր գոթական (նեոգոթիկ) ոճի աշխարհիկ կառույցի մի հոյակապ նմուշ, արտաքին տեսքն ու առաջին հերթին՝ 105 մետրանոց աշտարակը ֆլամանդական գոթական ռատուշաների տեսքն ունեն, և միջին դարերի ազատ քաղաքների շունչն են հաղորդում։ Իսկ ընդհանուր առմամբ շենքն իր տեսքով հիշեցնում է բարոկկոյի շքեղ ճոխությունը։

Կառույցն զբաղեցնում է 19 592 մ² հողատարածք, սենյակների ընդհանուր մակերեսը կազմում է 113 հազար մ²։ Շենքի երկարությունը 152 մ է, լայնությունը՝ 127 մ։ Սենյակների թիվը 1575 է, պատուհաններինը՝ 2 035: Շինարարության վրա ծախսվել է մոտավորապես 14 միլիոն գուլդեն։

Կենտրոնական պատշգամբը կառուցվել է հատուկ Ադոլֆ Հիտլերի համար, որը անշլյուսից՝ Ավստրիան Գերմանիային բռնակցելուց ընդամենը մի քանի օր անց՝ 1938 թվականի ապրիլի 9-ին այդտեղից ճառ է ասել ·:
Ռատուշայի շքադահլիճն ունի 71 մ երկարություն, 20 մ լայնություն և զարդարված է նշանավոր վիեննացիների անդրիներով։ Դահլիճն ու առընթեր սրահներն օգտագործվում են ցուցահանդեսներ, պարահանդեսներ, համերգներ և այլ միջոցառումներ կազմակերպելու նպատակով։ Ռատուշայում տարեկան ընդհանուր առմամբ շուրջ 800 միջոցառում է անցկացվում։

Աշտարակի գագաթին բարձրացված է ռատուշայի ժամապահի՝ *«Ռատհաուսման»*ի (գերմ.՝ Rathausmann) 3,5 մետրանոց երկաթե արձանը՝ Սրբազան հռոմեական կայսրության կայսր Մաքսիմիլիան Առաջինի ժամանակների զենք ու զրահով դրոշակակրի տեսքով։ Շենքի ճակատին տեղադրված են քանդակագործ Անտոն Բրենեկի կերտած չորս քանդակ։

Հրապարակում 1896 թ. կանգնեցված է նաև ռատուշայի նախագծի հեղինակ Ֆրիդրիխ Շմիդտի արձանը (քանդակագործներ՝ Հոֆման ֆոն Ասպերնբուրգ և Յուլիուս Դայնինգեր)։

Շենքի նկուղային հարկը, որտեղ փայտի փորագրություններով ու պատմական թեմաներով արված որմնանկարներով հայտնի մի շարք սրահներ կան, 1925 և 1952 թվականներին ենթարկվել է վերակառուցման ու նորացման, 1952:
2012 թվականի սեպտեմբերին մեկնարկել են ամբողջ շինության նորացման աշխատանքները՝ 35 միլիոն եվրո արժողությամբ. նախատեսված է դրանք ավարտել 2023 թվականին։

Գրականություն
-------------

* Felix Czeike: *Das Wiener Rathaus*. Zsolnay, Wien 1972.
* Wolfgang Wieser (Journalist)|Wolfgang Wieser (Text), Lukas Beck (Fotos): Das Wiener Rathaus – Geschichte & Gesellschaft, Architektur & Anekdoten. Bohmann Verlag, Wien 2011, ISBN 978-3-99015-008-5.

Պատկերասրահ
-----------

* Վիեննայի ռատուշանՎիեննայի ռատուշան
* Ռատուշայի հանդիսությունների սրահըՌատուշայի հանդիսությունների սրահը
* Ռատուշան ձմռանըՌատուշան ձմռանը
* Դրվագ շենքի ճակտոնիցԴրվագ շենքի ճակտոնից
* Ռատուշայի աշտարակըՌատուշայի աշտարակը
* ՌատհաուսմանըՌատհաուսմանը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.
2. ↑  archINFORM (գերմ.) — 1994.
3. ↑
4. ↑
5. ↑  «Festsaal - Rathausführung». *Wien.gv.at*. Վերցված է 2018 թ․ սեպտեմբերի 21-ին.
6. ↑  «The New Town Hall». *Neue Freie Presse*. Վերցված է 2018 թ․ սեպտեմբերի 21-ին.
7. ↑  «The Vienna Rathauskeller». *Wiener Bilder*. Վերցված է 2018 թ․ սեպտեմբերի 21-ին.
8. ↑  «Wien 1952: Berichte vom Mai 1952». *Wien.gv.at*. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ ապրիլի 12-ին. Վերցված է 2018 թ․ սեպտեմբերի 21-ին.
9. ↑  «Արխիվացված պատճենը». Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ նոյեմբերի 9-ին. Վերցված է 2019 թ․ ապրիլի 12-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Официальный сайт
* Offizielle Homepage des Rathauses mit allen Informationen zur Stadt Wien
* Ein Besuch des Rathaus-Baues in Wien. März 1878. In: Allgemeine Bauzeitung, 1878 (mit Grundriss) auf Anno (Austrian Newspapers Online)
* Արխիվացված 2009-05-03 Wayback Machine | wayback=20130707000537 | text=Das Wiener Rathaus – Der Neubau 1868}}
* Bundesdenkmalamt – Rathaus Wien Արխիվացված 2009-06-09 Wayback Machine
* Wiener Stadtgärten – Rathauspark

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Վիեննայի ռատուշա» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1087284635 · SUDOC: 200683012 · VIAF: 172117569 · WorldCat VIAF: 172117569 |

 |