**Օննիկ Չիֆթե-Սարաֆ** (*Հովհաննես Գրիգորի Աբիսողոմյան*, հոկտեմբերի 26, 1874(1874-10-26), Սկյուտար, Ստամբուլի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն և Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն - հուլիսի 11, 1932(1932-07-11), Ժնև, Շվեյցարիա), արևմտահայ արձակագիր։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Կ. Պոլսի Սկյուտար թաղամասում։ Սկզբնական կրթությունը ստացել է Գատը գյուղի Արամյան դպրոցում և ապա՝ Կեդրոնական վարժարանում։ Նյութական անբարենպաստ պայմանների պատճառով վերջին դասարանից դուրս է գալիս և աշխատում է որպես վաճառատան գրագիր։

1900 թ. «Սուրհանդակ» թերթում տպագրել է գրական ակնարկներ «Նժդրակի հարվածներ» ընդհանուր վերնագրով, *Օննիկ Չիֆթե Սարաֆ* ստորագրությամբ։ Հաջորդ տարում նա հրավիրվում է աշխատակցելու Գրիգոր Զոհրապի և Արփիար Արփիարյանի խմբագրած «Մասիս» շաբաթաթերթին, որտեղ և տպագրվում են նրա առաջին «Ճերմակներով», «Մեծ «այո»-ն» և այլ նորավեպեր։ Վերջինս արժանանում է «Մասիսի» հայտարարած մրցանակաբաշխության երկրորդ մրցանակին։

1902-1903 թթ. Չիֆթե-Սարաֆը ճանապարհորդում է Եվրոպայում։ Լինում է Իտալիայում, Շվեյցարիայում, Ֆրանսիայում, Անգլիայում։ Խիստ շահեկան և տպավորություններով հարուստ այդ ուղևորության արդյունք են մի շարք նորավեպեր և ճանապարհորդական ակնարկաներ՝ «Մշուշի միջեն», «Ռոմա», «Տոմոն», «Մորկեն մեջ» և այլն։ 1903 թ. «Ծաղիկ» շաբաթաթերթում հրատարակված «Միամիտի մը արկածները» վեպը ևս այդ ուղևորության արդյունք է։ Հետագա տարիներին «Մասիս», «Ծաղիկ», «Արևելյան մամուլ», «Շիրակ», «Հայ գրականություն», «Շանթ» պարբերականներում, Թեոդիկի և այլ տարեցույցներում, «Բյուզանդիոն», «Նոր լուր», «Արև» օրաթերթերում հրապարակվում են Չիֆթե-Սարաֆի նորավեպերն ու պատկերները, ուղեգրական ակնարկները, թարգմանությունները (Վիկտոր Հյուգոյից, Անատոլ Ֆրանսից, Պոլ Բուրժեից և այլ հեղինակներից) և բազում հոդվածներ։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին Չիֆթե-Սարաֆը բանակ է կանչվում և այս կերպ ազատվում գրչակից ընկերներին վիճակված զարհուրելի սպանդից։ Նա փախչում է բանակից և մինչև զինադադար ծպտված ապրում Պոլսում։

1919 թ. ստանձնում է «Հայ միտք» շաբաթաթերթի հրատարակությունը։ Մինչև 1922 թ. ապրել է Պոլսում, ապա քեմալական շարժման հաղթանակից հետո հայ որբերի հետ անցել է Հունաստան, պաշտոնավարել հունական Քորֆու որբանոցում։ 1923-1932 թթ. աշխատակցել է սկզբում Մարսելում, ապա՝ Ժնևում որպես ուսուցիչ։ Այս տարիներին նա գրում է «Բարի և չարի խոսքեր», «Ազգային տիպեր» պատկերոշարքերը, «Նոյան տապանեն» երգիծական ակնարկները և բազմաթիվ այլ գեղեցիկ էջեր։

Վախճանվել է ծանր վիրահատությունից հետո։

Երկեր
-----

* Թուրք թերորի օրերէն։ Իմ բանտարկութիւնս, Կ. Պոլիս, 1909։
* Երկեր, Ե. 1981:

Գրականություն
-------------

* Եղիշե Պետրոսյան, Գրական դեմքեր, Ե. 1977:

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  J. Hacikyan, Agop (2005). The Heritage of Armenian Literature From The Eighteenth Century To Modern Times. Detroit: Wayne State Univ Pr. pp. 709-711. ISBN 9780814332214. Retrieved 14 December 2012.
2. ↑  Գառնիկ Ստեփանյան (1973)։ *Կենսագրական բառարան, հատոր Ա*։ Երևան: «Հայաստան»։ էջ էջ 119-120
3. ↑  Օննիկ Չիֆթե-Սարաֆ (1981)։ *Երկեր*։ Երևան: «Սովետական գրող»։ էջ էջ 3-5


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ստեղծագործությունների տեքստ | Հայ մատենագրութեան թուանշային գրադարան |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | AV Production |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| ՀԳՀԳ: 1235, 9787, 9788 · GND: 1173016252 · ISNI: 0000 0000 4793 0484 · LCCN: n2001046564 · NTA: 393745600 · SUDOC: 230056598 · VIAF: 6739322 · WorldCat VIAF: 6739322 |

 |

 |