| **՞**Ամսաբողկ |
| --- |
| Ամսաբողկ  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Բույսեր |
|
|
|
|
|
| Տիպ | Ծածկասերմեր |
|
|
|
|
|
| Դաս | Երկշաքիլավորներ |
|
|
|
| Կարգ | Կաղամբածաղկավորներ |
|
|
|
| Ընտանիք | Կաղամբազգիներ |
|
|
|
| Ցեղ | Բողկ |
|
|
| Տեսակ | Ամսաբողկ |
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Raphanus sativus convar. radicula
(Pers.) Sazonova, 1985 |
|  Հոմանիշներ |
| 
Raphanus sativus L. var. radicula Pers.
 |
| 

| ԴասակարգումըՎիքիցեղերում | ՊատկերներՎիքիպահեստում | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Ամսաբողկ**, բողկ ցեղի միամյա կամ երկամյա բույսեր։ Մշակովի բողկ (*Raphanus sativus*) տեսակի տարատեսակներ են։ Ամսաբողկի արմատապտուղներն օգտագործում են թարմ վիճակում։ Նրանք հարուստ են վիտամիններով և օժտված են համային բարձր հատկություններով։ Ամսաբողկը ցրտակայուն բույս է։ Նրա սերմերը սկսում են ծլել 9 °C-ում։ Ամսաբողկի ծիլերը դիմանում են մինչև (-3 °C) ցրտի, իսկ մեծահասակ բույսերը՝ (-4 °C), (-5 °C)։ Ամսաբողկի զարգացումը արագանում է բարձր ջերմաստիճանի (18-25 °C) և երկարատև լուսային օրվա պայմաններում։ Այդ պատճառով ամռան ցանքերի դեպքում ամսաբողկը, առանց արմատապտուղ գոյանալու ծաղկում է։
Բարձրորակ արմատապտուղներ ստանալու համար ամսաբողկը պետք է աճեցնել բերրի հողերում, բարենպաստ խոնավության պայմաններում։

Մշակման ձևեր
------------

### Պարարտացնում

Ամսաբողկին պետք է տալ փտած գոմաղբ՝ հեկտարին 30-40 տոննա, և հանքային պարարտանյութեր՝ 30-60 կիլոգրամ ազոտ, 45-60 կիլոգրամ ֆոսֆոր, 45-60 կիլոգրամ կալիում, մեկ հեկտարին ազդող նյութի հաշվով։

### Ցանք

Ամսաբողկը ցանում են վաղ գարնանը մի քանի ժամկետներում (10-13 օրը մեկ) կամ հուլիսի վերջին՝ աշնանն օգտագործելու համար։ Աշնանային եղանակները շատ նպաստավոր են ամսաբողկի բարձրորակ խոշոր արմատապտուղներ ստանալու համար։

Ցանքը կատարում են 5-10 գծանի ժապավեններով, 45-50 սանտիմետր միջժապավենային տարածություններով և ժապավեններում 12-20 սանտիմետր միջգծային տարածություններով։

### Սերմերի ցանք

Սերմերի ցանքի նորման շարքերով և ժապավեններով ցանելու դեպքում հեկտարին 12-15 կիլոգրամ է, իսկ խաչաձև ցանքերի դեպքում՝ 18-20 կիլոգրամ։

### Բերքատվության բարձրացում

Ամսաբողկի բերքատվությունը բարձրանում է, եթե սերմերը 24 ժամ թրջում են մեթիլենային կապույտի լուծույթում (1լիտր ջրին 0,3 գրամ)։

Ամսաբողկի աճի ընթացքում հողը պահում են փխրուն և մաքուր։

Հավաքում
--------

Ամսաբողկը հավաքում են ընտրովի՝ 2-3 նվագով։ Բույսերը հողից դուրս են քաշում, տեսակավորում են և ապրանքային արմատապտուղները կապում են փնջերով, կլոր արմատապտուղները կապում են մեկ փնջում 10-20 հատ, երկարավունները՝ 5-10 հատ։

Բերքատվություն
--------------

Ամսաբողկի միջին բերքատվությունը կազմում է հեկտարից 50-60 հազար փունջ, իսկ խաչաձև ցանքերի դեպքում մինչև 100 հազար փունջ։

Բերքի վաղ ստացում
-----------------

Կարելի է ստանալ ամսաբողկի վաղ բերք, եթե այն աճեցվի ջերմոցներում և տաքացվող գրունտում` ցանելով մի քանի ժամկետներում։

Պաշտպանված գրունտում աճեցնելու համար առավել հարմար տեսակներից են.

1.. «Սակսա Լեդյանայա սոսուլկա»,
2.. «Ռաննիյ կրասնիյ»,
3.. «Զարյա»,
4.. «Տեպլիչնիյ»։

Աղբյուր
-------

* «Բանջարաբուծություն և պտղաբուծություն» (երկրորդ ուղղված և լրացված հրատարակություն), էջ 186-188, Երևան Լույս հրատարակչություն, 1976 թվական, սեպտեմբերի 1։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  International Plant Names Index: Raphanus sativus convar. radicula(անգլ.)


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | UNII |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր |
|  |
| Տաքսոնոմիա | GBIF · NCBI · ITIS TSN |

 |