**Տոմիսլավ I** (խորվ.՝ Tomislav I, *անհայտ* - մոտ 928), Խորվաթիայի թագավոր Տրպիմիրովիչների հարստությունից, որը կառավարել է երկիրը 910-928 թվականներին։ 910-925 թվականներին Տոմիսլավը ի սկզբանե զբաղեցրել է Խորվաթիայի իշխանի տիտղոսը, սակայն 925 թվականին թագադրվելով դարձել է Խորվաթական պետության առաջին բացարձակ միապետը։

Նրա կառավարման տարիներին խորվաթական դրոշի ներքո միավորվել են Դալմաթիան և Պանոնիան, որի արդյունքում մեծապես ընդարձակվել է պետության աշխարհագրական սահմանները։ Տոմիսլավ I-ի օրոք Խորվաթիայի թագավորությունը տարածվում էր Ադրիատիկից մինչև Դրավա, և Իստրիայից մինչև Դրինա։ Տոմիսլավը Խորվաթիայի թագավորությունը առժամանակ դարձնում է Բալկանյան թերակղզու ամենահզոր պետություններից մեկը։

Կենսագրություն
--------------

Թոմիսլավ ընտանիքի մասին շատ քիչ բան է հայտնի։ Վերջինս, հավանաբար, իշխան Մունցիմիրի որդին էր։

Իր տիրապետության առաջին շրջանում արքայազն Տոմիսլավը հաջողությամբ կասեցնում է հունգարների ներխուժումը և ստիպեց նրանց նահանջել Դրավայի խորքերը։ Հունգարների նկատմամբ կարևոր հաղթանակից հետո Թոմիսլավն իրեն է վերապահում իր իշխանապետությանը միացնել պատերազմի արդյունքում իր տիրապետության տակ հայտնված հողերը։ Արդյունքում՝ դալմատյան և պոսավյան խորվաթներն առաջին անգամ միավորվում են մեկ պետության կազմում։ 925 թվականին տեղի է ունենում Խորվաթիայի պատմության ամենակարևոր իրադարձություններից մեկը՝ Թոմիսլավի թագադրումը որպես համախորվաթական պետության թագավոր։ Այդ օրը Հռոմի պապ Հովհաննես X-ը ճանաչում է Տոմիսլավի իշխանությունը և վերջինիս շնորհում «*Rex Chroatorum*» տիտղոսը։ Երկրի կառավարումը դյուրացնելու նպատակով Թամիսլավը այն բաժանում է 11 երկրամասերի։ Երկրամասերից յուրաքանչյուրում կար առնվազն մեկ պարսպապատված քաղաք։ 

Տոմիսլավ I-ի թագադրման արարողությունը ըստ խորվաթ նկարիչ Օտո Իվանկովիչի։ Այս իրադարձությունը տեղի է ունեցել 910 թվականին և նշանավորել առաջին Խորվաթական թագավորության հիմնադրումը։
Խորվաթիայի աստիճանական զարթոնքը հանգեցնում է տարածաշրջանում էական դիրք ունեց Բուլղարական առաջին կայսրության հետ առճակատման, որը Սիմեոն I-ի կառավարման տարիներին հասել էր իր հզորության գագաթնակետին։ Բուլղարների թշնամական վերաբերմունքը Տոմիսլավին ստիպում է դաշինք կնքել Բյուզանդական կայսրության հետ։ Խորվաթա-բյուզանդական դաշնագրով Բյուզանդիայի կայսրը ճանաչում էր Խորվաթիայի լիրիշխանությունը, իսկ Խորվաթիան իր հերթին պարտավորվում էր պայքար մղել Սիմեոն I-ի նվաճողական քաղաքականության դեմ։

926 թվականին բուլղարական բանակը սկսում է ասպատակել Խորվաթական թագավորության սահմանները։ Պատերազմն ընթանում է փոփոխական հաջողություններով, սակայն Բոսնիական բլուրների ճակատամարտում խորվաթներին հաջողվում է վճռական հաղթության հասնել հակառակորդի նկատմամբ։ Ըստ բյուզանդական աղբյուրների, մասնավորապես՝ կայսեր Կոնստանտին VII-ի կայսերական տրակտատի՝ այդ ժամանակաշրջանում Տոմիսլավ I-ը մարտադաշտ կարողանում էր դուրս բերել 100 հազար հետևակ և 60 000 հեծյալ, նավատորմում ուներ 80 մեծ և 100 փոքր նավ, այսինքն՝ Տոմիսլավի բանակը քանակապես գերազանցում էր բյուզանդական զինուժին։ 926 թվականին Աֆրիկայի ափերից դեպի հյուսիս ուղղությամբ դուրս են գալիս 30 նավեր, որի հրամանատարը սլավոն Սարիբն էր, հավանաբար՝ խորվաթ : Տոմիսլավ I-ի կառավարում է ցկյանս՝ մինչև 928 թվականը։ Արքայի մահվան հանգամանքների մասին ոչինչ հայտնի չէ անհայտ։ Գահի իրավահաջորդը Տոմիսլավն էր նրա կրտսեր եղբայր Տպիրիմ Երկրորդը ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Proleksis enciklopedija, Opća i nacionalna enciklopedija (хорв.) — 2009.
2. 1 2 3 4  *Brozović D. Ladan T.* Hrvatska enciklopedija (хорв.) — LZMK, 1999. — 9272 p. — ISBN 978-953-6036-31-8
3. ↑  Продолжатель Феофана. Кн. 6. Царствование Романа. Прим. 26
4. ↑  Историю славянского мореплавания в Средиземных водах активно разрабатывал историк и географ С. Н. Марков.
5. ↑  С. Станоевич, Н. С. Державин и И. М. Голенищев-Кутузов относят смерть Томислава в 930 году.

Գրականություն
-------------

* *Գոլենիշչև-Կուտուզով I. Մ.* «Իտալական վերածնունդ և սլավոնական գրականություն» - Մ.: Հրատարակչություն։ ԽՍՀՄ ԳԱ, 1963։
* *Դերժավին Ն.Ս.* «Սլավոնները հնում»։ - Մ. (?). Էդ. ԽՍՀՄ ԳԱ, 1945։
* *Ֆրեյզոն V.I.* Խորվաթիայի պատմություն։ Հակիրճ ուրվագիծ հնագույն ժամանակներից մինչև հանրապետության ձևավորում (1991) - Սանկտ Պետերբուրգ. Ալետեա, 2001։

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Տոմիսլավ I» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Find A Grave · Rodovid |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BIBSYS: 8048344 · GND: 119386240 · LCCN: no95004983 · NLP: a0000003632771 · VIAF: 75896514, 229149294269980521303 · WorldCat VIAF: 75896514, 229149294269980521303 |

 |

|  |
| --- |
| 
  **Խորվաթիա**   **Կենսագրություն**   **Պատմություն**
 |