**Սարայ** (մակեդոներեն՝ Сарај (օգնություն • ինֆո)), պատմական նեոդասականության ոճի շինություն է Ռեսեն քաղաքում։ Այն կառուցվել է 20-րդ դարի սկզբին, տեղացի օսմանացի բեյ Ահմեդ Նիյազի կողմից։ Այն եզակի է իր ճարտարապետական ոճով Մակեդոնիայում։

"Սարայ" անվանումը գալիս է թուրքերեն *սարայ* *(saray)* բառից, որը նշանակում է՝ "պալատ".։ Շենքն այժմ տուն թանգարան է, պատկերասրահ և գրադարան։

Նկարագրություն
--------------

Սարայը կառուցվել է նեոդասականության ճարտարապետական ոճով։ Շենքը սիմետրիկ է, ավելի բարձր կենտորանական մասով, որի բարձրությունը կազմում է 25 մ և ունի երկու թև։ Այն ունի նկուղ, հիմնական հարկ, երկրորդ հարկ և ձեղնահարկ, ինչպես նաև ունի 4,800 քմ տարածք։

Շենքի արտաքին պատերը 40 սմ-ից մինչև 85 սմ հաստություն ունեն։ Դրանք պարունակում են հարուստ քանդակագործական գործեր, հատկապես ճակատային մասում։ Սկզբում տանիքը պատրաստաված էր փայտից, սակայն 1982 թվականի վերանորոգման ժամանակ այն փոխարինվեց պողպատե պրոֆիլներով։

Պատմություն
-----------

1900-ական թվականների սկզբին
Ահմեդ Նիյազ Բեյը, որը առաջադեմ և հավանաբար Երիտթուրքական հեղափոխության անդամ էր, 19-րդ դարի ավարտին և 20-րդ դարի սկզբին Ռեսեն շրջանի բեյն էր։ Նա ցանկանում էր ֆրանսիական ոճով կալվածք ունենալ, գուցե Վերսալից բացիկ ստանալուց հետո։

1905 թվականին սկսվել է շինարարությունը։ Շենքի արտաքին տեսքի կառուցապատումը ավարտվեց 1909 թվականին երիտթուրքական հեղափոխությունից հետո, չնայած մնացածը, ներքին հարդարանքը դեռևս չէր ավարտվել և այն միայն ավարտվեց 1922 թվականին Բալկանյան պատերազմներից և Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո։ Սակայն 1912 թվականին Ահմեդ Նիյազ Բեյը մահացավ Դուրրասում անհայտ պատճառներով և այդպես էլ չկարողացավ տեսնել, որ իր կալվածքը ավարտին է հասցվել։

Բալկանյան պատերազմներից հետո այն մի քանի տարբեր գործառույթներ է կատարել մի քանի տարբեր կազմակերպությունների համար։ Այն օգտագործվել է Սերբիայի թագավորության կողմից տեղական վարչական նպատակների համար, այնուհետև Հարավսլավիայի թագավորության կողմից։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ շենքը օգտագործվել է օկուպացիոն ուժերի կողմից։ Պատերազմից հետո այն օգտագործվել է որպես Ռեսեն քաղաքի քաղաքապետարան, իսկ ավելի ուշ որպես թանգարան և պատկերասրահ, որն այն մնացել է մինչև այսօր։

Շենքի տանիքը վերանորոգվել է երկու անգամ, մեկ անգամ 1982 թվականին և մյուսը 2005 թվականին։

### Ընթացիկ կիրառում

Սարայը այսօր օգտագործվում է որպես *Դրագի Տոզիժայի* *(Dragi Tozija)* մշակութային տուն, *Keraca Visulčeva* պատկերասրահ և գրադարան։

*Դրագի Տոզիժայի* *(Dragi Tozija)* մշակութային տունը հանդիսանում Մակեդոնիայի թանգարանի մասնաճյուղը։ Այստեղ նաև անց են կացվում գրական ընթերացանություններ և այլ մշակութային իրադարձություններ։

Գործում է պատկերասրահ, որում նարկայացված են նկարիչուհի Կերաջա Վիսուլչևայի բազում գործեր։ Գրադարանը գործում է 1940 թվականից սկսած։ Այժմ այն ունի ավելի քան 31 000 գիրք։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  «Културно Наследство». Resen Municipality. 2011. Վերցված է 2011 թ․ սեպտեմբերի 5-ին. `{{cite web}}`: Invalid `|ref=harv` (օգնություն)
2. 1 2  «Сарајот на Ахмет Нијази-бег - Ресен». *Кои се седумте чуда во Македонија*. Утрински Весник. 2011. Վերցված է 2011 թ․ սեպտեմբերի 5-ին. `{{cite web}}`: Invalid `|ref=harv` (օգնություն)
3. ↑  Harper, Douglas. «seraglio». *Online Etymology Dictionary*.
4. 1 2 3  «Зграда Сарај». Дом на култура Драги Тозија - Ресен. 2009. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ ապրիլի 2-ին. Վերցված է 2011 թ․ սեպտեմբերի 5-ին. `{{cite web}}`: Invalid `|ref=harv` (օգնություն)
5. 1 2 3  «Фотографот Цуле отиде по трагите на грофицата Рене». *ПРИКАЗНА ЗА САРАЈОТ И ЉУБОВТА НА ДУЉАНОВИ ОД РЕСЕН*. Вечер. Վերցված է 2011 թ․ սեպտեմբերի 5-ին. `{{cite web}}`: Invalid `|ref=harv` (օգնություն)
6. ↑  «Historycal building: "Ahmed Niyazi bey's Saraj" - Resen». *The Region of Prespa: Natural, Historical and Cultural sights*. Kit-Jan Company. 2010. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ ապրիլի 2-ին. Վերցված է 2011 թ․ սեպտեմբերի 5-ին. `{{cite web}}`: Invalid `|ref=harv` (օգնություն)
7. ↑  «ГРАДБА НА САРАЈОТ». *САРАЈ*. ИИ , ЦДНН. 2006. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ ապրիլի 2-ին. Վերցված է 2011 թ․ սեպտեմբերի 5-ին. `{{cite web}}`: Invalid `|ref=harv` (օգնություն)
8. ↑  «Museum of Macedonia» (Macedonian). Skopje. Վերցված է 2011 թ․ մարտի 26-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)