**Էմմիլու Հարրիս** (անգլ.՝ Emmylou Harris, ապրիլի 2, 1947(1947-04-02), Բիրմինգհեմ), ամերիկացի երգչուհի, երգերի եղինակ և հասարակական ակտիվիստ։

Կարիերան սկսել է որպես ֆոլկ երգչուհի, բայց իր ընկերոջ և զուգընկեր Պարսոնս Գրեմի ազդեցության տակ անցել է քանթրիի։ Գրեմի մահից հետո որոշել է խթանել այդ ժանրը երիտասարդների շրջանում։ Առաջին հայտնիությունը ստացել է, ձայնագրվելով ավանդական և ժամանակակից քանթրի կոմպոզիցիաներում, ավելացնելով նրանցում ռոքնռոլի, բլյուզի, գոսպելի, ֆոլկի և փոփ երաժշտության էլեմենտներ։ Ի վերջո, կարողացավ ստեղծել հնչեղություն և հայտնիություն, որը հայտնի է ինչպես քանթրիի երկրպագուների, այնպես էլ ռոք լսարանի համար։ Ավելի ուշ ձայնագրեց առանձին գոսպել, բլյուգրաս, ալտ-քանթրի ժանրերի ալբոմներ և սկսեց ակտիվորեն հանդես գալ որպես տեքստերի հեղինակ և կոմպոզիտոր։ Այսօր նրա բազմաբնույթ ստեղծագործությունը հաճախ վերագրում են ամերիկաններին։

Չնայած իր հիպի-իմիջին, ժանրերի խառնուրդին, երիտասարդների բողոքարկմանը, նա ընդունվել է քանթրիի մայրաքաղաք Նեշվիլի պահպանողական և հիանալի արդյունաբերության մեջ։ Հարավային Քանթրիի համերգներից ունեցել է շատ հաջողություններ և դարձել է ամենապատվավոր արտիստներից մեկը։ Փոփ-քանթրիի ժամանակ, մոռացված դասականների երգերի մեկնաբանություններով, ինչպիսիք են The Louvin Brothers-ը, հաջողությամբ մասսաների մեջ էր մղում ավանդական քանթրի-հնչողությունը՝ ճանապարհ բացելով ոչ ավանդական երաժիշտների համար։

Ստեղծագործական գործունեության ընթացքում հավաքել է տարբեր նվագակցող խմբեր՝ ինչպես էլեկտրական, այնպես էլ ամբողջությամբ ակուստիկ։ Նրանցից յուրաքանչյուրը արտացոլում էր իր կարիերայի և երաժշտական ոճի գլոբալ փոփոխությունները։ Առավել հայտնի և երկարաժամկետ էր The Hot Band խումբը։ Կոլեկտիվը, բացի այլ մասնակիցներից, ներառյում էր TCB Band-ի նախկին և գործող անձանց՝ Էլվիս Փրեսլին, ինչպիսիք են Ջեյմս Բյորթնը, Գլեն Հարդին, Թոնի Բրաունը և Էմորի Գորդին։ Նաև երգչուհին երգչուհին հայտնի է դարձել քիչ հայտնի քանթրի երաժիշտների ու հեղինակների աշխատանքով և աջակցությամբ, որոնցից շատերը հետո սկսել են հաջող ինքնուրույն կարիերան։ Նանց թվում էին Ռոդին Կրոուելը, Ալբերտ Լին, Ռիկի Սքեգգսը և The Whites-ը։

Վոկալային ասպարեզում համագործակցել է բազմաթիվ արտիստների հետ, որոնց թվում էին Ջոնի Քեշը, Ռոյ Օրբիսոնը, Ջորջ Ջոնսը, Բոբ Դիլանը, Ռոյ Էկաֆֆը, Բիլլ Մոնրոն, Ուեյլոն Ջեննինգսը, Ջոն Դենվերը, Դոն Ուիլյամսը, Վիլլի Նելսոնը, Ջոն Փրայնը, Նիլ Յանգը, The Band-ը, Էլվիս Կոստելլոն և ուրիշներ։ Իր հաշվին կա 28 ստուդիական ալբոմ։ Դրանցից վեցը համարվում են համատեղ նախագծեր այլ երաժիշտների Դոլլի Փարթոնի, Լինդա Ռոստանտի, Մարկ Նոպֆլերի և Ռոդին Կրոուելի հետ։

«Գրեմմի» 14 մրցանակի և Polar Music Prize մրցանակի մրցանակակիր է։ *Grand Ole Opry*-ի անդամ է և ներառված է Քանթրի փառքի սրահում։ Նրա արժանիքների թվում են երաժշտագետներն ու քննադատներն առանձնացնում են ժանրի սահմանների ընդլայնումը, երիտասարդության շրջանում մասսայականացումը, ավանդույթների ու ժառանգության պահպանումը, կնոջ կերպարի ու դերի վերաիմաստավորումը, վոկալի էտալոնային ներդաշնակեցումը, սկսնակ արտիստների աջակցությունը։ Երկար տարիներ երգչուհին ծառայում է Քանթրիի փառքի թանգարանին և համարվում է PETA-ի անդամ։ Մասնակցել է կենդանիների պաշտպանության, ցամաքային ականների կիրառման դեմ պայքարի, եվրոպական միգրացիոն ճգնաժամի հետևանքների և այլ բարեգործական նախագծերի մասնակից և կազմակերպիչ է։

Կենսագրություն
--------------

### Վաղ տարիներ

Էմիլու Հարիսը ծնվել է Բիրմինգհեմում՝ Ալաբամա նահանգում, Ուոլթերի և Յուջինիա Հարրիսի ընտանիքում։ Այդ պահին նա արդեն ուներ եղբայր՝ Ուոլթեր Հարրիս Մլը:բ Նրա հայրը ծառայել է որպես ԱՄՆ ռազմածովային ուժերի օդաչու, մասնակցել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին և Կորեական պատերազմին։ Վերջինիս ընթացքում 1952 թվականին գնդակահարվել է և հայտնվել ռազմագերիների չինական ճամբարում։ 16 ամսվա ընթացքում անհետ կորած էր համարվում, սակայն արդյունքում վերադարձել էր տուն և շարունակել զինվորական կարիերան։ Շուտով ընտանիքը տեղափոխվեց Հյուսիսային Կարոլինա, որտեղ ապագա երգչուհին ապրեց վեցից ինը տարի, իսկ հետո նրանք բնակություն հաստատեցին Վիրջինիայում. այնտեղ Ուոլթեր Հարիսը ծառայում էր Կուանտիկոյի ծովային հետևակի կորպուսի բազայի վրա ուղղաթիռների նախագահական էսկադրիլիայում։ Չնայած վաղ մանկությանը, որն անցկացվել է ԱՄՆ-ի հարավում, Էմիլուն չի զգացել տվյալ տարածաշրջանի նշանակալի մշակութային ազդեցությունը։ Քանի որ նրա ընտանիքը տեղական համայնքների մաս չէր կազմում, ապա կապվում էր առավելապես երկրի տարբեր անկյուններից եկած նույն մարդկանց հետ։ Այդ պատճառով երգչուհին Հարավային շեշտադրություն չունի և ի սկզբանե սովոր չէր քանթրի երաժշտությանը։

Դեռահաս հասակում նա հաճախել է Վուդբրիջի Gar-Field դպրոց, որտեղ նա կենտրոնացած էր ուսման և լավ գնահատականներ ստանալու վրա, ընդգրկված էր գիտական և դրամատիկ խմբակներում ։ Երաժշտական կարիերայի նախադրյալներ նրա ընտանիքում չկային։ 
Երաժշտության դասերը նա չէր սիրում, այլ դպրոցական փողային նվագախումբը, որտեղ նա ստիպված էր նվագել ալտ-սաքսոֆոնի վրա, հետագայում անվանվեց «սոցիալական աստիճանների ցածրագույն աստիճան»։ Մինչդեռ ավագ դասարաններում Հարրիսի ուսուցման շրջանը ամերիկյան ֆոլկ-ռիվայվլի գագաթնակետին էր հասել:Հաշվի առնելով նրա քաղաքի մոտ լինելը Վաշինգտոնին, Հարիսը լսում էր ամերիկյան համալսարանի ռադիոկայանը և Դիկ Չերիի ծրագիրը, որտեղ երեկոյան 7-ից մինչև կեսգիշեր հնչում էին տարբեր ավանդական երաժշտություններ։ Լսածի ողջ բազմազանությունից, 15 տարեկանում նրան ամենից շատ տպավորել էին ֆոլկ-բալլադները, մինչդեռ քանթրի-երգերը «ձանձրալի» էին թվում։ Արդյունքում նա սկսեց սովորել պապիկի նվիրած Kay K-50 կիթառի վրա Բոբ Դիլանի, Ջոան Բաեզի և Պիտա Սիգերի ստեղծագործությունները ։

Վերջինին նա 16 տարեկանում նամակ է գրել այն մասին, որ նույնպես երազում է Ֆոլկ-երգեր հորինել, բայց դրա համար բարոյական իրավունք չունի, քանի որ չի զգացել այն դժվարություններն ու տառապանքները, որոնց մասին սովորաբար երգում է։ Սիգերը նրան պատասխան է ուղարկել՝ խորհուրդ տալով առաջ շարժվել և չանհանգստանալ կյանքի խիստ փորձի բացակայության մասին, քանի որ շուտով այն անպայման կստանա։ Հարիսը սկսեց երգել դպրոցական երեկույթներում, որպեսզի շփվի հասակակիցների հետ և ուշադրություն հրավիրի իր վրա։ Նա նաև դարձավ չիրլիդեր և մասնակցեց գեղեցկության մրցույթների (նրա տիտղոսներից մեկը՝ «Միսս Վուդբրիջը»)։

Այնուամենայնիվ, ի սկզբանե Հարիսը չէր մտածում երգչուհու մասնագիտության մասին, այլ պլանավորում էր դերասանուհու կարիերան։ Գերազանցությամբ ավարտելով դպրոցը՝ 1965 թվականին նա ընդունվել է «Գրինսբորոյի Հյուսիսային Կարոլինայի համալսարանի» դերասանական ֆակուլտետ։ Ուսուցման ընթացքում Հարիսը սկզբում երգում էր համալսարանի բարում, իսկ հետո կազմակերպում The Emerald City (հայերեն՝ «Զմրուխտ քաղաք») անվանմամբ ֆոլկ-դուետ շրջանավարտներից մեկի հետ՝ Ian & Sylvia(Յան և Սիլվիա) պատկերով։ Նրանք ելույթ են ունեցել ինչպես տեղական համերգային հարթակներում, այնպես էլ Վերջինիա-Բիչի և Վաշինգտոնի ակումբներում։ Խաղալով նաև Ուսանողական թատրոնում՝ Հարրիսը մասնակցել է Ուիլյամ Շեքսպիրի «Փոթորիկ» պիեսի բեմադրությանը Միրանդայի դերում և Լեոն Շանսերելի «The Dancing Donkey» պիեսի մանկական ներկայացմանը։

Սակայն ընդամենը երեք կիսամյակ սովորելուց հետո նա ծանոթացավ Բոստոնի համալսարանի երաժիշտների հետ, որտեղ շուտով որոշեց տեղափոխվել ավելի հեղինակավոր դերասանական ֆակուլտետի պատճառով։ Դրա համար Հարիսը սկսեց գումար հավաքել՝ աշխատելով որպես մատուցողուհի և ելույթ ունենալով Վերջինիա Բիչի հաստատություններում, որտեղ տարվում էր տեղի ֆոլկ-տեսարանով։ «Ես լավագույն դերասանուհին եմ եղել իմ փոքրիկ դպրոցի ավագ դասարաններում։ Եվ ոչ ավելին։ Ես ուրախ եմ, որ կարողացա դա գիտակցել», - հիշում է Հարրիսը։

### Ֆոլկ-դեբյուտ

Որոշելով իր ճակատագիրը կապել երաժշտության հետ՝ Հարիսը 1968 թվականին տեղափոխվում է Նյու Յորք, որպեսզի դառնա "նոր Ջոան Բաեզ": Այդ ընթացքում նա կրկին մատուցողուհի էր աշխատում, իսկ երեկոները հանդես էր գալիս Գրինվիչ-Վիլլիջ ակումբներում։ Մասնավորապես, նա երգել է gerde's Folk City հաստատությունում, որտեղ իրենց կարիերան են սկսել Բոբ Դիլանը, Peter-ը, Paul and Mary-ը, Simon & Garfunke-ը։ Այդ ժամանակ նա երգում էր շաբաթական վեց օր՝ երեկոյան ստանալով 16 դոլար։ Երգչուհին դեմո ձայնագրություն է արել և այն տարել A&M Records: Ինչպես նա հետագայում հիշեց, այնտեղ նրան Կլոդին Լոնժեի ձայնասկավառակներ էին տվել և ասել վերադառնա, երբ կսովորի երգել նույն կերպ ։ 1969 թվականին նա ամուսնացել է իր համախոհ, երգերի հեղինակ Թոմ Սլոկումի հետ։ Նույն թվականին անհայտ լեյբլի՝ Jubilee Records-ի վրա հայտնվեց նրա առաջին ալբոմը՝ Gliding Bird-ը, որի երգերի կեսը Հարիսն ինքն էր գրել։ Նյութի մյուս մասը բաղկացած էր Բոբ Դիլանի, Հենք Ուիլյամսի, Դևիդ Հելի, Բերտ Բակարակի, Ֆրեդ Նիլի ստեղծագործություններից, իսկ գլխավոր տրեկը գրել է նրա ամուսինը։ Սկավառակը ձախողվեց՝ վաճառվելով 1300 օրինակով, իսկ Հարիսը պիտակ մնաց լեյբլին, արտադրական ծախսերի համար։ Նա շուտով սնանկացավ՝ վերջնականապես զրկելով թողարկման հնարավորությունից։ Արդյունքում երգչուհին խիստ դժգոհ մնաց ալբոմից և իր կատարման մակարդակից։ Հետագայում նա փաստորեն հրաժարվեց Gliding Bird-ից՝ չցանկանալով այն համարել իր դիսկոգրաֆիայի մաս և քննարկել հարցազրույցում։

1970 թվականին նա նորածին դստեր և ամուսնու հետ տեղափոխվեց Նեշվիլ, որը, նրա խոսքով, ավելի պարզ և անվտանգ քաղաք էր, քան Նյու Յորքը։ Սակայն այդ ձեռնարկությունը մի քանի ամիս անց նույնպես անհաջողությամբ ավարտվեց. նրա ամուսնությունը խզվեց, և նա ստիպված էր աշխատել մատուցողուհի, ստանալ սննդի կտրոններ և նկարել նկարչության դասընթացներին (երգչուհու հավաստմամբ՝ նա լրիվ հագնված էր և պարզապես հովանոցն էր պահում)։ Ֆինանսական խնդիրների պատճառով Հարիսը ստիպված էր տեղափոխվել ծնողների մոտ, որոնք իր հոր թոշակի անցնելուց հետո 1969 թվականին հաստատվեցին Վաշինգտոնի արվարձանում (Քլարկսվիլ քաղաք, Մերիլենդ նահանգ)։ Այնտեղ նա աշխատել է որպես հոսթես՝ դիմավորելով պոտենցիալ գնորդներին ցուցադրական տներում։ Ընդ որում, նա կիթառը թաքցնում էր մառանում, որի վրա նվագում էր, երբ հաճախորդներ չկային։ Այդ ժամանակ Հարիսը ծանոթացավ տեղի բլյուգրաս երաժիշտների հետ, որոնք հետագայում ստեղծագործական ազդեցություն ունեցան նրա վրա՝ Ջոն Սթարլինգը The Seldom Scene խմբից, նրա կնոջ՝ Ֆեյսու Սթարլինգի հետ։ Բացի այդ, նա ընկերացել է Բիլի և Թեֆի Դենոֆի («Take Me Home, Country Roads» երգի հեղինակների և Starland Vocal Band խմբի ապագա հիմնադիրների) հետ, որոնք օգնել են նրան ելույթ ունենալ Վաշինգտոնի ակումբներում։ Այսպիսով, նա սկսեց կրկին կատարել ֆոլկ-ը՝ բաս-կիթառահար Թոմ Հայդերի և կիթառահար Ջերի Մուլեի հետ տրիոյի կազմում, այդ ժամանակահատվածում շաբաթական 100 դոլար վաստակելով։

### Գրեմ Փարսոնսի հետ

1971 թվականին Հարիսը հանդիպեց ռոք երաժիշտ Գրեմ Փարսոնսի հետ, որը հայտնի է The Byrds և The Flying Burrito Brothers նվագախմբերով։ Լքելով այդ կոլեկտիվները՝ նա փնտրում էր դուետ-գործընկեր իր առաջին սոլո ալբոմի համար։ Նրա նախկին գործընկեր Քրիս Հիլմանը երգչին հրավիրել էր Բալթիմորում հրաժեշտի համերգների մի քանի փուլ խաղալ։ Այնտեղ նա պատմեց երգչուհու մասին, ում նկատել էր Վաշինգտոնի բարերից մեկում։ Սակայն Հիլմանը չէր հիշում նրա անունը և չգիտեր ինչպես կապվել նրա հետ։ Պատահականորեն, նրա դստեր՝ Էմմիլուի դայակը, որը նույնպես աշխատել էր համերգների կազմակերպչի հետ, գտնվում էր մոտակայքում, և լսելով այս խոսակցությունը, երաժիշտներին տվեց նրա համարը։


Ես ընտրեցի ամենաբարդ քանթրի-դուետը, որն եկավ իմ մտքին՝ «That’s All It Took»: Եվ նա երգում էր ասես թռչնակ, և ես մտածեցի. «Սա այն է, ինչ պետք է!»: Մենք երգեցինք ողջ գիշեր, և նա ավելի ու ավելի էր լավանում։ Նա ուներ հիանալի տեսողական շփում։ Արժե միայն բարձրացնել հոնքերը, երբ դուք պետք է վերցնել վերևում, և նա հետևում է ձեզ հետ անթերի ճշգրտությամբ։ Նա իանալի է։

Գրեմ Փարսոնսը Հարրիսի հետ անդիպման մասին

Շուտով Փարսոնսը զանգեց երգչուհուն, պայմանավորվեց նրա հետ հանդիպման մասին և իր կնոջ՝ Գրետչենի հետ ժամանեց Վաշինգտոն։ Այդ երեկո Հարիսը երգում էր Clyde 's անունով *միայնակ սրտերի բարում* երը։ Նրա ելույթների միջև ընկած դադարների ժամանկ նրանք մի քանի երգ են ձայնագրել, կատարել հանդիսատեսի առջև, իսկ հետո շարունակել են նվագել Հարիսի ընկերների խոհանոցում։ Արդյունքում Փարսոնսը խոստացավ համագործակցել իր ապագա ալբոմով և հեռացավ։ Այն ժամանակ նա թերահավատորեն էր վերաբերվում նրա խոսքերին, բայց գրեթե մեկ տարի անց Փարսոնսից փոստով տոմս էր ստացել մինչև Լոս Անջելես և 1972 թվականի աշնանը ստուդիայում միացել էր նրան։

Այդ ժամանակ Հարրիսը քանթրին չէր գնահատում՝ երբեմն կատարելով։ Հիպիի դարաշրջանում նման երաժշտությունն օտար էր երիտասարդներին և հակառակ լիբերալ ֆոլկի՝ ասոցացվում էր պահպանողականության և գյուղական շրջանների հետ։ Փարսոնսի առաջարկության մեջ երգչուհին սկզբում տեսավ պարզապես գումար վաստակելու հնարավորություն։ Սակայն նա օգնել է երգչուհուն հասկանալ քանթրին, ձևավորել իր ոճը և սեր սերմանել զուգերգերի կատարման հանդեպ։ «Իմ ականջներն ու սիրտս բացվեցին քանթրիի համար։ Ես իսկապես լսել եմ Ջորջ Ջոնսի հանճարը, «The Louvin Brothers» վոկալ ներդաշնակությունների գեղեցկությունը, քանթրի բանաստեղծությունը, նրա խորությունն ու իսկությունը», — հիշում է նա[:
Նրանց առաջին համատեղ աշխատանքը *GP* ալբոմն էր (1973)։ Դրա համար Հարրիսը ստացել է 500 դոլար հոնորար (2017-ին 2800 դոլարին համարժեք), որը ծախսել է Martin D-28 կիթառի վրա[: Հետո հաջորդեց հաջող շրջագայությունը *Gram Parsons & The Fallen Angels* խմբի կազմում։ Այդ հյուրախաղերի ընթացքում Հարրիսը ծանոթացել է Լինդա Ռոնստադտի հետ։ Երգչուհիներն արագ ընկերացան Դոլլի Փարթոնի ստեղծագործությամբ հետաքրքրվելու հողի վրա։ Աստիճանաբար Հարրիսի ժողովրդականությունը հանրության շրջանում այնքան է մեծանում, որ նրա համար ստիպված են լինում թիկնապահ վարձել[։ Նայելով լսարանի արձագանքին՝ Փարսոնսը հայտարարել է, որ հաջորդ ալբոմն իրենք կգրեն որպես իրավահավասար գործընկերներ։

Նրանց համագործակցությունն անսպասելիորեն ավարտվեց. 1973 թվականի սեպտեմբերին նոր ալբոմի ձայնագրման ավարտից անմիջապես հետո Փարսոնսը մահացավ հյուրանոցում թմրանյութերի գերդոզավորումից։ Կատարելով Փարսոնսին տված խոստումը՝ նրա ընկեր և ճանապարհային մենեջեր Ֆիլ Կաուֆմանը հուղարկավորությունից առաջ առևանգել է երգչի մարմինը և այրել Ջոշուա ազգային պարկում։ Փարսոնսի մահվան և հետագա իրադարձությունների մասին Հարրիսը հեռախոսով իմացել է Մերիլենդի իր ծնողների տանը, և ցնցվել է։ Ավելի ուշ նա նշել է, որ հարգում է Քաուֆմանին իր արարքի համար, քանի որ դա սիրո և բարեկամության դրսևորում էր, բայց ափսոսում է, որ ներկա չի եղել դիակիզմանը։

Քանի որ Կաուֆմանի գործողությունների արդյունքում Փարսոնսի դիակը մինչև վերջ չի այրվել, մնացորդները թաղվել են Նոր Օռլեանի գերեզմանատանը, ինչպես և նախապես ծրագրել էին հանգուցյալի հարազատները։ Պայմանավորված այն հանգամանքով, որ Գրետչեն Փարսոնսը մեծ կասկածով էր վերաբերվում իր ամուսնու և Հարրիսի համագործակցությանը, երգչուհուն հասկացրել են, որ արարողությանը նրա ներկայությունն անցանկալի է։ Դրանից հետո նա որոշ ժամանակ Լոս Անջելեսում հյուրընկալվել էր Լինդա Ռոնստադտին, որն արդեն հայտնի էր, փորձում էր իր ընկերուհուն գրավել ինդուստրիայի ուշադրությամբ։ Այնտեղ նրանք միասին ելույթ են ունեցել Roxy Theatre ակումբում և երգել «I Can’t Help It (If I’m Still In Love With You)» և «The Sweetest Gift (A Mother’s Smile)» երգերը, ձայնագրելով դրանք Ռոնստադտի ալբոմներում։

Փարսոնսի և Հարրիսի երկրորդ համատեղ աշխատանքը ստացել է *Grievous Angel* անվանումը։ Ձայնասկավառակն ավարտվել է արտիստի կենդանության օրոք, սակայն դուրս է եկել նրա մահից հետո՝ 1974 թվականի սկզբին։ Չնայած նրան, որ երգիչը պահեց հավասար համագործակցության մասին իր խոստումը, Գրետչեն Փարսոնսի և նրա հոր՝ Լարի Բյուրելի ճնշման տակ ռեկորդային լեյբլը լիովին փոխեց ալբոմի շապիկը։ Հարիսի անունը նրա վրայից հանվել է և տեղափոխվել ծրարի դարձերեսին։ Երկու կատարողների լուսանկարի փոխարեն, որոնք միասին նստած էին «Harley Davidson» մոտոցիկլետի վրա, հայտնվել է մեկ Փարսոնսի աբստրակտ պատկերը երկնագույն ֆոնի վրա։ Ալբոմը լավ ընդունվեց քննադատների կողմից, սակայն վաճառքները ցածր էին։

Երգչուհու համար Փարսոնսը եղել է ընկեր, զուգընկեր և դաստիարակ։ Հետագայում նա ակտիվորեն զբաղվել է նրա ժառանգության պահպանմամբ. ձայնագրել է նրա մի քանի երգեր, նրան նվիրել իր մի շարք ստեղծագործություններ, վարձել նրա ստուդիական խմբի անդամներին, երաժշտական և ռոուդ մենեջերներին, հանդես է եկել որպես տրիբյուտ-ալբոմի համապրոդյուսեր։ Իր հարցազրույցում Հարրիսը նաև բաց չի թողել Փարսոնսի մասին հիշատակելու հնարավորությունը և այն մասին, թե որքան պարտավոր է նրան։ Բացի ստեղծագործական ազդեցությունից, նա ուներ նաև նրա նվիրած Gibson J-200 կիթառը, որը երկար տարիներ եղել է նրա հիմնական ստուդիայում և հյուրախաղերում։ Հետագայում նա նախընտրում էր հենց այդ մոդելի գործիքները։ Ավելի ուշ Կաուֆմանը նրան է փոխանցել Փարսոնսի ևս մեկ կիթառ՝ Martin New Yorker:

1982 թվականին թողարկվեց Փարսոնսի, Հարրիսի և The Fallen Angels ռադիոընդունիչը, որը կոչվում է *Live 1973*։ «Love Hurts» երգը երգը այս ալբոմից առաջադրվել է «Գրեմմի»-ի որպես ««Գրեմմի» մրցանակ լավագույն քանթրի՝ դուետի կամ խմբի կատարում»։ Հետագայում *Grievous Angel* ձայնասկավառակն ընդգրկվել է *Rolling Stone* (2003) ամսագրի «բոլոր ժամանակների 500 մեծագույն ալբոմներ»ի ցանկում[: Հարրիսի և Փարսոնսի ոգեշնչմամբ շվեդական First Aid Kit խումբը թողարկել է «Emmylou» (2012) սինգլը։ Երգը դիտվել է ԱՄՆ-ում՝ *Rolling Stone*բ-ի վարկածով տարվա 50 լավագույն երգերի ցանկում հայտնվելով 10-րդ տեղում։ 2015 թվականին խումբը նաև կատարել է այդ երգը Հարրիսի համար Ստոկհոլմում կայացած Polar Music Prize մրցանակաբաշխության ժամանակ։

### The Angel Band

#### Ժանրի փոփոխություն

Վերադառնալով Վաշինգտոն ԿՇ, երգչուհին չի շարունակել ֆոլկ-կարիերան։ Նա որոշեց զարգացնել Գրեմ Պարսոնսի երաժշտական գաղափարները, ինչպես նաև առաջ տանել Քանթրին հասակակիցների շրջանում, օգնելով նրանց տեսնել այս ժանրի «գեղեցկությունն ու խորությունը ծաղրանկարի փոխարեն»:Այս տրամադրվածությունը Հարիսը հետագայում բնութագրեց որպես «առաքելություն» և «խաչակրաց արշավանք»։ Իր զինակից Ջոն Ստարլինգի Խորհրդով, նա չի մեկնել ետ՝ Լոս Անջելես, իսկ 1974 թ.հավաքել է տեղական խումբ։ Դա թույլ է տվել նրան փորձարկել ոճը ծանոթ ակումբներում և ընկերների և ընտանիքի աջակցությամբ։ Թիմի կազմում ընդգրկվել են նրա ֆոլկ-տրիոից բաս-կիթառահար Թոմ Հայդերը, սլայդեր-կիթառահար Դենի Պեդլթոնը, թմբկահար Մարկ Կաֆը և կիթառահար Բրյուս Արչերը։ Վերջինս կոլեկտիվին մտածել է The Angel Band անվանումը՝ ի պատիվ համանուն ժողովրդական երգի, որը, ինչպես հիշում է Հարիսը, մարմնավորում էր այն ամենը, ինչ նրանք սիրում էին երաժշտության մեջ Քանթրի և Բլյուգրաս

Խումբը շաբաթական վեց օր նվագեց Վաշինգտոնի մոտակայքում գտնվող նույն ակումբներում, որտեղ Հարիսը երգում էր Պարսոնսի հետ հանդիպումից առաջ։ Սակայն այժմ իրավիճակն այլ էր. երգչուհին դարձել էր ավելի հայտնի, իսկ նրան ներկայացնում էր Պարսոնսի և The Byrds Էդդի Թիքների նախկին մենեջերը։ Լավագույն երեկոներին the Angel Band-ի երաժիշտները վաստակել են յուրաքանչյուրը 50$: Հարիսի խոսքով՝ դա նրա առաջին փորձն էր երաժշտական կոլեկտիվի ղեկավարության հետ, որը թեկուզև փոքր տեղական հաստատություններում էր հանդես գալիս։ Թիմը կատարել է ինչպես Պարսոնսի երգացանկից պատրաստված նյութը, այնպես էլ այլ քանթրի կոմպոզիցիաներ։ Դրանցից մի քանիսը («Queen Of The Silver Dollar», «Together Again», «Tonight the Bottle Let Me Down», «Satan’s Jewel Crown») հետագայում դրվեցին երգչուհու առաջին երկու քանթրի-ալբոմների հիմքում։ Այդ ժամանակ նա ակտիվորեն ուսումնասիրում էր այդ ժանրը, լսում էր Թեմի Ուայնեթին, Ջորջ Ջոնսին և Մերլ Հագգարդին, փնտրում և սովորում էր նոր երգեր՝ գաղափարները գրելով տետրում, որպեսզի օգտագործի հետագայում։


Մենք գիշերը նվագում էինք և հրաշալի ժամանակ էինք անցկացնում, քանի որ այն մարդիկ թմրադեղեր չէին օգտագործում. նրանք սուրճ էին խմում, և յուրաքանչյուրը լուրջ աշխատանք ուներ. Ջոն Սթարլինգ՝ վիրաբույժ, ևս մեկը քարտեզագիր էր, իսկ մյուսը՝ գովազդային նկարիչ։ Նրանք բացառապես հաճույքի համար էին նվագում։ Իմ կյանքի այդ շրջանը երաժշտական առումով ամենաբարենպաստ շրջաններից մեկն էր։

Էմմիլու Հարիս

Թիմը պարբերաբար համերգներ է տվել 1970-ական թվականներին հայտնի Red Fox Inn բլյուգրաս-ակումբում, Բետեսդա բնակավայրում, նահանգ Մերիլենդ ։ Այնտեղ Էմիլուն մտերմացել է The Seldom Scene խմբի մասնակիցների հետ, որոնց ճանաչում էր դեռ ֆոլկ-երգչուհի լինելով, և ծանոթացել է Ռիկի Սքեգսի հետ։ Ելույթներից հետո նրանք հաճախ էին հավաքվում և նվագում ակումբի հարևանությամբ ապրող Ջոն Սթարլինգի հյուրասենյակում։ Հետագայում Հարրիսը իր տունը անվանել է «բլյուգրասի դպրոց» և նշել է, որ շատ բան է սովորել այդ հանդիպումների ընթացքում։

Շուտով Պարսոնսի հետ երգչուհու աշխատանքները գրավել են Բըրբանք A&R Warner Bros Records-ի բաժնի ղեկավար Դոն Շմիտցերլեի ուշադրությունը։ Նա ուղարկեց Մերի Մարտինին Նյու Յորք գրասենյակից այցելել Հարրիսի համերգները։ Լինելով Red Fox Inn-ում, Մարտինը տպավորված էր և շուտով Էդդի Թիքների հետ քննարկեց պայմանագրի հեռանկարները։ Որպեսզի համոզեն գլխավոր գրասենյակը ստորագրի երգչուհուն, Մարտինը գրավել է իր ընկերոջը՝ կանադացի պրոդյուսեր Բրայան Ախերնին, նախկինում աշխատած էն Մյուրեյի հետ։ Միասին նրանք կրկին ժամանել են ակումբ և ձայնագրել Հարիսի ելույթները շարժական ռեկորդակրի վրա։ Մարտինը ներկայացրեց ֆիլմը ղեկավարությանը, իսկ Լինդա Ռոնստադտը զանգել է Լեյբլի նախագահ Մո Օստինին, և նախագիծը ստացել է կանաչ լույս։ Ահերնը երգչուհու մեջ պոտենցիալ է տեսել և համաձայնել է դառնալ նրա պրոդյուսերը։

#### Քանթրի-ելույթ

1974 թվականի նոյեմբերին պրոդյուսեր Բրայան Ահերնը իր բջջային ստուդիան՝ Enаctron Truck թրեյլերը Տորոնտոյից բերեց Բևեռլի Հիլզ։ Այնտեղ նա կայանել է այն հատուկ վարձակալված հին առանձնատան բակում, որտեղ և Հարիսը ձայնագրել է իր «Pieces of the Sky» քանթրի-ելույթը (1975)։

Ալբոմը ցուցադրում էր նյութի նկատմամբ երգչուհու ընտրողական մոտեցումը, որը նրա համար բնորոշ դարձավ հետագայում։ Ձայնագրությանը ներկա են եղել երգերի մեկնաբանությունները The Louvin Brothers-ից մինչև The Beatles։ Բացի այդ, իր հետագա կարիերայի ոգով, դերասանուհին հանրությանը ներկայացրեց անհայտ հեղինակի՝ Ռոդնի Քրոուելի ժամանակակից հոնկի-տոնկ «Bluebird Wine» ստեղծագործությունը։ Ախերնը իր երգերը անհուսությունից ցույց տվեց նրան, երբ նա մերժեց իր առաջարկած ամբողջ նյութը։ Հարիսը և Քրոուելը հանդիպել են, անմիջապես ընկերացել և միասին նստել ամբողջ գիշերը, երգելով The Louvin Brothers-ի և Ռոյա Էկաֆի երգերը։ Ալբոմը դարձավ նրանց երկար համագործակցության սկիզբը։ Ապագայում Հարիսը առաջինն էր, որ հնարավորություն ունեցավ ձայնագրել Քրոուելի նոր երգեր, ըինչը նրան ճանաչում բերեց որպես հեղինակ։

Երգչուհին ինքը գրել է «Boulder to Birmingham» կոմպոզիցիան Գրեմ Փարսոնսի մասին, որը դարձել է նրա ամենահայտնիներից։ Այդ խորաթափանց ու ողբալի էլեգիան անմիջապես խլեցին ռադիոկայանները, հատկապես ԱՄՆ-ի արևմուտքը։ Ոճաբանական սկավառակը համակցել է ավանդական Քանթրի, Ռոք և ֆոլկ երաժշտություններ, իսկ էլեկտրական գործիքներից բացի, գործիքավորումներում ակտիվորեն օգտագործվում էին ավանդական գործիքները՝ Մանդոլին, Ֆիդլ, ոճային կիթառներ և այլն։ Ձայնագրությանը մասնակցել են թոփ-սեսիոն երաժիշտներ, որոնց թվում էր Հերբ Պեդերսենը և Էլվիս Փրեսլիի խմբի երեք անդամները՝ կիթառահար Ջեյմս Բյորտոնը, դաշնակահար Գլեն Հարդինը և թմբկահար Ռոն Թաթը։ Նրանք բոլորն էլ թանկ էին Հարրիսի համար առաջին հերթին ոչ թե որպես պրոֆեսիոնալներ, այլ անձնական պատճառներով, քանի որ աշխատում էին Փարսոնի հետ և նրա համար ծառայում էին որպես յուրատեսակ թալիսման։

Ազատ արձակումից հետո Հարրիսի դիրքը երկրի արդյունաբերության աչքերում քաղաքականապես բարդ էր։ Երգչուհին ինքն է դուրս եկել կալիֆոռնիական քանթրի ռոք հանրությունից։ Բացի այդ, նա պատկանում էր Բըրբանքի Warner Music Group գրասենյակին։ Չնայած դրան, Նաշվիլայի երաժշտական ինդուստրիայի մի շարք անձինք համարում էին, որ Հարիսը քավեր տարբերակներով Մերլ Հագգարդի և Դոլլի Փարթոնը արժանի է իրենց աջակցությանը և ռոտացիաներին՝ տեղական քանթրի ռադիոյում։ Քանթրի մայրաքաղաքում երգչուհու կամավոր լոբբիստների թվում էր Warner Bros. Nashvile Չակ Վլադի խթանողներից մեկը; Դոլլի Պարտոնի և Պորտեր Վագոների մենեջեր Ֆրենկ Դակսը; Փառքի սրահ և քանթրի թանգարանի տնօրենը՝ Բիլլ Այվին։ Վերջինս հետագայում ակտիվորեն նպաստել է Հարրիսի ծանոթությանը տեղական արդյունաբերության ներկայացուցիչների հետ:

Ինձ բախտ է վիճակվել սկսել ստուդիայի կարիերան, ունենալով փայլուն պրոդյուսեր և ֆանտաստիկ երաժիշտներ, որոնք ինձ աջակցում և ոգևորում էին։ Երբ ես ձայնագրում էի ալբոմը, ես պայմանագիր ունեի ռեկորդային լեյբլի հետ, սակայն նա ինձ վրա ոչ մի ուշադրություն չէր դարձնում։ Այլ կերպ ասած՝ ինձանից ոչ ոք ոչինչ չէր սպասում, այդ թվում և ես։ Ես ուզում էի ալբոմ ստեղծել, որը դուր կգա իմ ընկերներին։ Անվանենք նրանց դատով հավասար։ Այնպես որ ես շատ բախտավոր եմ։ Չգիտեմ, կկարողանայի հաղթահարել այսօր, երբ կատարողների վրա ճնշում են գործադրում, որպեսզի ձայնագրեն հիթերը.

Էմմիլու Հարիս

Ալբոմը դարձավ հաջողակ քրոսովեր՝ հայտնվելով Top Country Albums-ի թոփ-10-ում և Billboard 200ի Թոփ-50-ում։The Louvin Brothers-ի «If I Could Only Win Your Love» երգի նրա տարբերակը նույնպես թափանցեց և քանթրիում, և փոփ վարկանիշում (համար 4՝ Hot Country Songs-ում և համար 58՝ Billboard Hot 100-ում)։ Սա ապահովեց Հարիսի ճանաչումը Նեշվիլում, ինչը նա իսկապես ցանկանում էր, բայց այդպես էլ չհասավ Փարսոնս։ Ձայնասկավառակը դարձել է խորհրդանշանային շատ առումներով՝ երիտասարդների շրջանում քանթրիի հանրահռչակման, հիմքի ստեղծումը քանթրիի համար և վերածննդի հետաքրքրությունը The Louvin Brothers- ի երգերին։ Չնայած նրա Gliding Bird ֆոլկ-դեբյուտին, հենց «Pieces of the Sky»-ն է ընդունված համարել երգչուհու սոլո կարիերայի սկիզբը։

Հաջողության ալիքի վրա, Հարիսին հրավիրեցին Նեշվիլ, որտեղ CMA Awards-ի արարողությանը նա երգեց իր «If I Could Only Win Your Love» հիթը՝ The Louvin Brothers- ի հետ դուետով։ Բացի այդ, Բիլ Այվին նրան է հանձնել The Louvin Brothers- ի երգերի ամբողջական ցանկը։ Կառավարությունը երգչուհուն հանդիպում է կազմակերպել Ջորջ Ջոնսի, ինչպես նաև Դոլլի Փարթոնի հետ, ում «Coat of Many Colors» երգը նա ավելի վաղ ձայնագրել է ալբոմի վրա։ Նույն թվականին Փարթոնը, Լինդա Ռոնստադտը և Նիլ Յանգը երգեցին Հարրիսի հետ իր Սուրբ Ծննդյան սինգլում՝ «Light of the Stable» (1975)։ Տարվա վերջում երգչուհին արդեն ձայնագրել է վոկալ ներդաշնակություններ Բոբ Դիլանի «Desire» ալբոմի համար և թողարկել է իր երկրորդ ձայնասկավառակը՝ "Elite Hotel":

### The Hot Band

Հաջող դեբյուտից հետո Հարրիսը պետք է հյուրախաղեր ունենար, բայց Warner Music Group պահանջել են իր Angel Band խումբը փոխարինել ավելի լավ խմբի։ Նոր Համույթի առաջին մասնակիցն ու ռիթմ-կիթառահարն է դարձել Ռոդնի Քրուելը և մոտ մեկ շաբաթ նրանք Հարրիսի հետ փորձել են միասին:Այնուհետև թիմը համալրեցին Էլվիս Փրեսլի երաժիշտներին. կիթառահար Ջեյմս Բյորտոն, դաշնակահար Գլեն Հարդին և բասիստ Էմորի Գորդին։ Թմբկահար Ռոն Թաթն այս անգամ անհասանելի էր և նրան փոխարինեց  en: John Ware (musician) / Ջոն Ուեյրը, իսկ ոտնակ-ստիլի համար նստեց Հանկ Դը Վիտոն:Որպես լեյբլի պահանջին կատակային պատասխան՝ խումբը այդպես էլ կոչեցին The Hot Band («թույն խումբ»)։

Ինչպես և դեբյուտի ձայնագրման ժամանակ, Պրեսլիի երաժիշտների նոր խմբի մասնակցությունը Հարրիսի համար խորհրդանշական նշանակություն ուներ, քանի որ նրանք աշխատել են Գրահամ Պարսոնսի ալբոմի վրա։ Այդ ժամանակներում Warner Bros. Records-ը հրաժարվել են վճարել իրենց ծառայությունները ստուդիայում և Պարսոնսը արել է այն իր հաշվին, բայց վերցնել նրանց հյուրախաղերին իրեն թույլ տալ չկարողացավ։ Հարիսին դա հաջողվել է, բայց միայն առաջին փուլը նրան արժեցել է 500 հազար դոլար։ (համարժեք $2,3 մլն 2017 թ.): երգչուհին ինքը նման գումար չի ունեցել, բայց լեյբլը, նայելով *Pieces of the Sky* լուրջ հաջողությանը, այս անգամ ներդրել է անհրաժեշտ միջոցներ։ Այնուհետև նա վճարել է նրանց ետ իր վարձատրությունից։

The Hot Band-ը դարձել է երգչուհու հնչեղության և հաջողության չափազանց կարևոր մասը:Շատ հանդիսատեսներ Հարիսի վաղ համերգներին եկել էին առաջին հերթին հանուն լեգենդար կիթառահար Ջեյմս Բյորտոնի։ Նրան նման իրավիճակը չէր շփոթեցնում. Բյորտոնի և Հարդինի նման հայտնիների թիկունքում առկա լինելը վստահություն էր ավելացնում և օգնում էր բեմում փորձ ձեռք բերել որպես բենդ-առաջնորդ։ Դա նաև թույլ տվեց նրան զարգացնել որակի ստանդարտներ և փոխհարաբերություններ իր հետագա կոլեկտիվների համար:The Hot Band-ից եկածների թվում հետագայում եղել են այնպիսի երաժիշտներ, ինչպիսիք են Ալբերտ Լին, Ռիկի Սքեգսը և Թոնի Բրաունը։

Հարրիսի առաջին ելույթը նոր խմբի հետ տեղի է ունեցել 1975 թվականի ապրիլին Սան Ֆրանցիսկոյում և շուտով նա բացել է Ջեյմս Թեյլորի, Մերլ Հագգարդի, Կոնվեյ Թվիտտի և Էլթոն Ջոնի համերգները։ 1970 թվականներին The Hot Band-ը արդյունաբերության մեջ լավագույն նվագակցող խմբերից մեկն էր։ Երգչուհին իր անսամբլին չափազանց անհանգիստ էր վերաբերվում՝ երբ «Esquire» ամսագիրը Հարրիսին ընդգրկել է իր «The Heavy 100 of Country Music» նյութում, սակայն չի հիշատակել նրա խումբը, նա գնել է գովազդային շերտ «Billboard» ամսագրում, որպեսզի ուշադրություն դարձնի լրագրողների անփութությանը և ընդգծի the Hot Band-ի դերն իր հաջողության մեջ։

#### Կոմերցիոն հաջողություն

Երգչուհու երկրորդ ալբոմը, որը կոչվում է *Elite Hotel*, լույս տեսավ 1975-ի վերջին և առաջին անգամ ձայնագրվեց իր նոր խմբով՝ The Hot Band: Ինչպես և նախորդը, Այն պարունակում էր բազմաբնույթ՝ Հենք Ուիլյամսի «Jambalaya» դասականից մինչև «Here, There and Everywhere» The Beatles և Ռոդնի Քրոուելի «Till I Gain Control Again» դասականները։ Բացի այդ, ալբոմը հարգանքի տուրք մատուցեց Գրեհեմ Փարսոնսի աշխատանքին և անմիջապես ներառեց նրա երեք կոմպոզիցիաները։ Գրառումը հնչում էր ավելի կոշտ, քան նախորդ աշխատանքը՝ շնորհիվ «Amarillo»-ի կամ «Ooh Las Vegas»-ի դինամիկ հետքերի և երգչուհու ավելի վճռական վոկալների՝ հեռու մնալով «վիրավոր թռչնի» նրա կերպարից, որը նա հաջողությամբ օգտագործել էր Pieces of the Sky-ում։ Երկիր ստանդարտների մեկնաբանությունները «Buck Owens»-ի «Sweet Dreams» և Դոն Գիբսոնի պայմանով, որ Հարիսը առաջին համարը թողեց «Hot Country Songs» աղյուսակում։ Ջորջ Ջոնսի երգացանկի «One of These Days» փոքրիկ հայտնի երգը դարձավ հանրաճանաչ՝ մուտք գործելով թոփ 5-ը։ Սկավառակը ինքնին գլխավորում էր Top Country Albums աղյուսակը և ստացավ վաճառքի ոսկու կարգավիճակ։ Ալբոմը Հարիսին բերեց Գրեմմիի առաջին մրցանակը՝ «Լավագույն կին վոկալ» երկրի կատարման համար։ Այդ պահին երգչուհին ժողովրդականություն է ձեռք բերել ոչ միայն ԱՄՆ-ում, այլև Եվրոպայում

Քանի որ նրա կիթառահար Ջեյմս Բերթոնն ու դաշնակահար Գլեն Հարդինը, զուգահեռաբար ելույթ էին ունենում Էլվիս Փրեսլիի հետ, Հարիսի համերգները կառուցվում էին նրա համերգային ժամանակացույցի շուրջ։ Հետագայում այդպիսի ռեժիմը դժվարացավ Բուրթոնի համար և ինը ամիս անց, որպես The Hot Band-ի մաս, երաժիշտը հեռացավ խմբից։ Այնուամենայնիվ, նա շարունակում էր պարբերաբար ձայնագրվել Հարիսի հետ ստուդիայում մինչև 1981 թվականը։ Նրա տեղը զբաղեցրել Է բրիտանացի կիթառահար Ալբերտ Լին, ում կայծակնային սոլո երգերը երգչուհու երաժշտությանը նոր դինամիկա են հաղորդել։ Միևնույն ժամանակ, Հարդինը, ընդհակառակը, որոշեց ամբողջովին կենտրոնանալ «The Hot Band»-ում խաղալու վրա և հեռացավ անսամբլի Փրեսլիից։ Շրջագայության առաջին տարվա ավարտից հետո Հարիսը հրավիրեց ճանապարհային մենեջեր Ֆիլ Կաուֆմանը, որը լավ ծանոթ էր Գրեմ Փարսոնսի հետ իր աշխատանքներին, կազմակերպելու իր շրջայցերը։ Նրանց համագործակցությունն ի վերջո տևեց ավելի քան 20 տարի։ 1976-ին Հարիսը և իր ընկերները Դոլլի Պարթոն և Լինդա Ռոնստադտը առաջին անգամ հանրության առջև հայտնվեցին որպես վոկալ եռյակի՝ «Dolly!» Հեռուստաշոուի առանձին համարում։ Այս ելույթի հաջողությունը հիմք հանդիսացավ տարիներ անց իրենց համատեղ աշխատանքների համար։ Միևնույն ժամանակ, The Band-ի անդամները Հարիսին հրավիրեցին մասնակցելու իրենց վերջին հրաժեշտի համերգային կինոնկարին՝ «Վերջին վալսը», քանի որ նրանք համարում էին, որ նա հանդիսանում է երկրի ժանրի իսկական ներկայացուցիչ, որը իրենք ի սկզբանե ներշնչել էին։ Նրանց հետ երգչուհին կատարել է «Evangeline» երգը։

Luxury Liner- ը (1976թ) նույնիսկ համարձակ մոտեցում ուներ ընտրելու նյութը։ Գրառումը համադրում էր ռոք-ռոլը (You Never Can Tell) C'est La Vie- ը՝ Չակ Բերի, գրքի վերնագիրն՝ Գրեհեմ Փարսոնս, ինչպես նաև երկրի դասական «Hello Stranger» The Carter ընտանիքը և «When I Stop Stop Dreaming» The Louvin Brothers: Հարիսը գրանցեց համապատասխանաբար վերջին երկուսը՝ Նիկոլոլ Լարսենի և նրա նոր ընկերուհու՝ Դոլլի Պարթոնի հետ։ Նկարը լրացնում էին ժամանակակից հեղինակների՝ Ռոդնի Քրոուելի «You’re Supposed to Be Felling Good» և Թաունս Վան Զանդի «Pancho & Lefty» աշխատանքները։ Ալբոմը գլխավորել է Top Country Albums աղյուսակը, որտեղ այն տևել է ութ շաբաթ։ Հիթ են դարձել «(you Never Can Tell) C’est La Vie» և Making Believe Քիթի Ուելսը (երկուսն էլ մտել են Թոփ 10 թեժ երկրի երգեր): Գրառումը ցույց տվեց Հարիսին և նրա խումբը ձևի գագաթնակետում։ Luxury Liner-ի նախորդների համեմատ ավելի ամբողջական էր հնչում, իսկ երգչուհու ձայնն այստեղ ձեռք բերեց ապրանքանիշի վառ և մաքուր հնչողություն: Ալբոմը այդ պահին դարձել է նրա կարիերայի գագաթնակետը, իսկ «Hello Stranger», «Luxury Liner», «Pancho & Lefty», «Making Believe» և «Tulsa Queen» երգերը տարիներ շարունակ մնացել են Հարիսի երգացանկում։ 1977-ի հունվարին, թողարկվելուց անմիջապես հետո, նկարիչն ամուսնացավ իր պրոդյուսեր Բրայան Ահերնի հետ։ Նույն թվականին The Hot Band-ը հեռացավ Գլեն Հարդինից, որը փոխարինվեց մեկ այլ նախկին երաժիշտ Էլվիս Փրեսլիի, իսկ ապագայում՝ հայտնի երկրի պրոդյուսեր Թոնի Բրաուն։

1978 թվականի սկզբին թողարկված Quarter Moon in a Ten Cent Town ալբոմը ցուցադրեց կոնցեպցիայի փոփոխություն։ Այս սկավառակը բաղկացած էր ժամանակակից հեղինակների աշխատանքներից և առաջին անգամ չէր պարունակում Գրեմ Գրեմ Փարսոնսի երգացանկի երգերը։ Տրեք-լիստում եղել են կանադական երգահան Ջեսի Վինչեստերի «My Songbird» և «Defying Gravity», Ջեսի Վինչեստերի, Յուտա Ֆիլիփսի «Green Rolling Hills» բալլադի (դուետով Ֆեյսու Սթարլինգի հետ) աշխատանքները, իսկ գլխավոր հիթ է դարձել Տեխասի ռոքեր Դելբերտ Մաքքլինթոնի «Two More Bottles of Wine»-ը։ Վերջինս երգչուհուն տրամադրեց ևս մեկ սինգլ թիվ 1 Hot Country Songs երգերում։ Ալբոմն առաջին անգամ հայտնվեց և հանրաճանաչ դարձավ՝ մուտք գործելով Dolly Parton-ի Top 5 բալլադային հեղինակությունը «To Daddy»: «Հեշտ է այսուհետ» երգը գրել են Քերլին Քարթերը և Հարիսի ամենամտերիմ ընկերներից մեկը՝ Սուսաննա Քլարկը։ Որպես սինգլ, հետքը հարվածեց Թոփ 20-ին։ Այստեղ ևս մեկ Հարրիս դուետի զուգընկեր է Ուիլի Նելսոնը՝ «One Paper Kid» երգում։ Ռոդնի Քրոուելի հրաժեշտի նվերը, որը շուտով մենակ կարիերայի համար թողեց The Hot Band-ը, իր աշխատանքներն ընդգրկեց Լուիզիանայի հեռանալը ցերեկային լույսի ներքո, և ես այսպես չեմ ապրում։ Այնուամենայնիվ, երգչուհին դժգոհ էր ալբոմից՝ հավատալով, որ նյութը խառնելու ոչ պատշաճ միջամտության պատճառով կորցրել է իր սկզբնական հմայքը։

Չնայած Քրոուլին The Hot Band- ից հեռանալու մասին, նա և Հարիսը երբեք չեն խզել անձնական և ստեղծագործական կապերը՝ շարունակելով աշխատել հնարավորության դեպքում։ Անսամբլում իր տեղը գրավեց բազմապրոֆիլիստ և վոկալիստ Ռիկի Սքագսը:Վերջինս Հարիսին ծանոթ էր 1970-ականների սկզբից՝ Վաշինգտոնի Red Fox Inn-ում համերգների ժամանակ և նրա հետ ձայնագրեց իր առաջին դեբյուտային ալբոմները՝ *Pieces of the Sky*: Երգչուհին վաղուց է համոզել երաժիշտին միանալ իր թիմին, բայց ավելի վաղ նա համաձայն չէր։ Այժմ Skaggs-ը դարձել է The Hot Band-ի հիմնական շարժիչ ուժը և բերել է Bluegrass ժանրի ուժեղ ազդեցություն։ Քրոուելից հետո սկսվեց անկախ կարիերա և կիթառահար Ալբերտ Լին, որին փոխարինեց Ֆրենկ Ռեկկարդը։ Խումբը թողնելուց հետո Քրոուելը և Լին շուտով թողարկեցին իրենց դեբյուտային մենակատարների ձայնագրությունները։ Երկուսն էլ պատրաստել են Բրայան Ահերնը, ձայնագրվել է Հարիսին հետադարձ վոկալներով և նախկին գործընկերների ուղեկցությամբ The Hot Band- ում։ Նույն ժամանակահատվածում Հարիսը, Դոլլի Պարթոնը և Լինդա Ռոնստադտը ստանձնել են The Queenston Trio ոչ պաշտոնական մականունը և փորձել են ձայնագրել համատեղ ալբոմ։ Այնուամենայնիվ, Բրայան Ահնի հետ կազմակերպչական դժվարությունների և ստեղծագործական տարաձայնությունների պատճառով նախագիծը որոշվեց հետաձգվել։

### The Nash Ramblers

1990 թվականին երգչուհին լուծարեց իր խումբը The Hot Band-ը, որի հետ նա աշխատել է 15 տարի և դրա դիմաց հավաքել է ձայնային թիմը The Nash Ramblers: Հարրիսը այս շրջադարձը բացատրել է իր ձայնի հետ կապված մշտական խնդիրներով, ինչը դժվարացնում է նրան բարձր ձայնով էլեկտրական նվագախմբով երգելը (ավելի ուշ պարզվեց, որ երգչուհին լուրջ վիրուսային բրոնխիտ ունի)։ Թիմում ընդգրկված էին ջութակահար և մանդոլինիստ Սեմ Բուշը, կիթառահար ՋՈն Ռանդալ, բասիստ Ռոյ Հուսկին, թմբկահար Լարի Աթամանուկը, ինչպես նաև Ալ Պերկինսը (բանջո, սլայդ կիթառ և լավ)։ Վերջինս՝ Հարիսի ընկերը, վերադարձել է Գրեմ Փարսոնսի հետ ռեկորդային նստաշրջաններում։ Համերգների ժամանակ նա դիմել է կապույտ ժայռին բնորոշ ձայնին և պայմանավորվածություններին։ Նույն թվականին երգչուհին թողարկեց New Dance ապրանքանիշը, որը նախատեսված էր հիմնականում ակուստիկ ոճով և ձայնագրվեց Մերի Սևի և Իրիս Դեմենցի մասնակցությամբ։ Իր կարիերայում առաջին անգամ թողարկումը Հարրիսը չի գտել սովորական հաջողություն երկրի վարկանիշային աղյուսակում՝ Top Country Albums- ում զբաղեցնելով միայն 45-րդ հորիզոնականը, և միակ ուղին, որը հարվածել է Hot Country Songs-ին, բարձրացել է միայն 71 համարի տողում։ Նույն թվականին թողարկվեց նրա Duets ալբոմը, որը զուգերգեր էր պարունակում Ուիլլի Նելսոնի, Ջորջեմ Ջոնս, Գրեհեմ Փարսոնսի և այլ նկարիչների հետ։

1991 թվականին երգչուհին անընդմեջ երեք երեկո անընդմեջ ելույթ ունեցավ «Մայր երկրի եկեղեցի»՝ Ryman Auditorium, ձայնագրելով այնտեղ ալբոմ և հեռուստատեսային համերգ, ինչը հանգեցրեց հետագա վերակառուցմանն ու վայրի բացմանը։ Կառուցվել է 19-րդ դարի վերջին, շենքը գտնվում էր անմխիթար վիճակում, իսկ ներկայացումները չեն կայացել 1974 թվականից ի վեր, երբ այն մնացել էր *Grand Ole Opry*-ի կողմից։ Այս առումով հեռուստադիտողների թիվը երեք ցուցադրությունից յուրաքանչյուրի համար սահմանափակվում էր երկու հարյուր հոգով. նրանց արգելվել էր նստել պատշգամբների տակ կամ դրա տակ փլուզման վտանգի պատճառով։ Որպես հյուր բեմում հայտնվել է Բիլ Մոնրոն՝ երգչուհու հետ միասին կատարելով իր հայրենի Կենտուկի նահանգի համար ավանդական Buck dancing պարը։ Արդյունքում թողարկվեց At the Ryman ալբոմը (1992), որը Հարիսին և նրա խմբին բերեց Գրեմմիի մրցանակ։ Ինչպես իր վերջին երգչուհին, Last Date (1982), սկավառակը պարունակում էր միայն երգեր, որոնք նա նախկինում չէր ձայնագրել։ Ալբոմի թողարկումից ինն օր անց երգչուհին ընդունվեց *Grand Ole Opry*-ում։ Համերգները և ալբոմը հանրության ուշադրությունը գրավեցին Ryman Auditorium- ի կարգավիճակի վրա, և շուտով դրա սեփականատերը Gaylord Entertainment-ը հայտարարեց և իրականացրեց խոշոր վերակառուցում։ Արդյունքում՝ 1994 թվականից ի վեր, դահլիճում պարբերաբար անցկացվում են համերգներ։

1990-ականների կեսերին երկրի ռադիոն անցում կատարեց երիտասարդ նկարիչներին՝ թողնելով հետագա սերունդը՝ Ուիլ Նելսոն, Մերլ Հագարդ, Ջորջա Ջոնս, Ուեյլոն Ջենիգա։ Չնայած երգչուհին երկրի լեգենդ էր և շարունակում էր պահանջարկը որպես ստուդիայի հյուր կատարող, նա չի կարողացել համեմատել վաճառքի մեջ այն երիտասարդ նկարիչների հետ, որոնց համար նա կուռք էր։ 20 տարվա համագործակցությունից հետո Warner Bros. Records խզել է նրա հետ պայմանագիրը։ Անդրադառնալով ապաստան՝ նա ազատեց Cowgirl Prayer (1993): Լինելով թեթև և խորը, ալբոմը արտացոլում է երգչուհու ստեղծագործական նոր վերելքը որպես թարգմանիչ և ներառում էր երգեր՝ սկսած Լեոնարդ Կոենի անվան տիտղոսից մինչև Լյուսինդա Ուիլյամսի «Կիսալուսնի քաղաք»: Հարրիսի սեփական երգը՝ «Աղոթքը բաց դռներում», կրկին ցույց տվեց իր կոմպոզիտորական տաղանդը։ Ալբոմը միայն «Թոփ երկրի» ալբոմներում հասավ թիվ 34 դիրքի, բայց արժանացավ քննադատական գնահատանքի։ Միակ սինգլը «High Powered Love»-ը գծագրերում նույնպես հաջողություն չի ունեցել։ Երգչուհին հանգիստ ընդունեց բոլոր փոփոխությունները և շուտով նրբորեն վերսկսեց իր կարիերան նոր սկավառակով։ Բայց մինչ այդ՝ 1995-ի սկզբին, նա շրջայց էր կատարել՝ ի պատիվ The Hot Band-ի ստեղծման 20-ամյակի։ Նրա հետ շրջայցում էին այս խմբի նախկին անդամները՝ Ռոդնի Քրոուելը, Ալբերտ Լին, Գլեն Հարդինը և Սթիվ Ֆիշելը։ Հատկանշական էր համերգը Լոնդոնի Ալբերտ Հոլլում։

### Spyboy

Հարրիսն ավարտեց Նեշվիլի առևտրային կախվածությունը՝ թողարկելով Wecking Ball (1995) ալբոմը:Այս աշխատանքում նա վճռականորեն հեռացավ երկրի ձայնից և շարժվեց դրանից այն կողմ։ Չնայած երգչուհին միշտ ընդլայնել է երաժշտական սահմանները, բայց նրա աշխատանքներից ոչ մեկը համեմատական փոփոխություններ չի ցուցաբերել: Նախագիծը ղեկավարում էր Դանիել Լանոիսը, որը նախկինում աշխատել էր Բոբ Դիլանի, U2 խմբի և Պիտեր Գաբրիելի հետ։ Ալբոմը աննկատելիորեն ստացավ Հարիսի համար դանդաղ, շեղված և մանտանական ձայնի համար։ Լանոյի ստեղծած մթնոլորտը ավելի շատ նման էր փորձերի ռոք խմբերի, ինչպիսիք են Cocteau Twins- ը և The Breeders- ը:

Ալբոմում, ի թիվս այլոց, երգեր էին Ջիմի Հենդրիքսը, Սթիվ Էրլը, Գիլիան Ուելչը և Նիլ Յանգը։ Վերջինս երգեց նաև Հարիսի հետ միասին։ Ձայնագրությանը հիմնականում մասնակցում էին ռոք երաժիշտներ, օրինակ՝ U2 թմբկահար Լարի Մյուլեն։ Արդյունքում, Wrecking Ball-ը քննադատների կողմից լայնորեն ընդունվեց որպես նորարար, չնայած այն օտարացրեց մի շարք երկրի երաժշտության սիրահարներին երգչուհու համար։ Այնուամենայնիվ, ալբոմը նրան ծանոթացրեց նոր լսարանի՝ այլընտրանքային ռոք և ալտ-երկրի երկրպագուների հետ։ Սկավառակը նկարիչին բերեց Գրեմմիի մրցանակ «Գրեմմի» անվանակարգում «Ամենալավ ալբոմը ժամանակակից ժողովրդականության մեջ» անվանակարգում։ Երկրի ռադիոյով նա ստացավ չափազանց սահմանափակ ռոտացիաներ

Ոճի փոփոխության հետ կապված, նոր տուրիստական խումբ՝ Spyboy- ն, անվանվեց Մարդի Գրա կառնավալի ավանդական կերպարների անունով։ Այն ներառում է կիթառահար Բդի Միլլերը և աֆրիկամերիկացի երաժիշտներ Նյու Օռլեանից՝ բաս նվագող Դերիլ Դոնսոն և թմբկահար Բրեդ Բլեյդը։ Վերջինս խմբին բերեց համընդհանուր, հզոր և էկզոտիկ ռիթմի բաժին, որը զգալիորեն առանձնացնում էր կոլեկտիվը նախկին Հարիսի թիմերից։ 1998-ին Spyboy-ի համերգային սկավառակը, որը մի տեսակ հետահայաց էր երգչուհու կարիերան, նույն ձայնագրության մեջ ձայնագրվեց և թողարկվեց։ Նույն թվականին նա հայտնվեց Ուիլ Նելսոնի *Teatro* ալբոմում։

Հաջորդ տարի 1999 թվականը ծայրաստիճան ակտիվացավ երգչի համար։ Նա թողարկեց իր երկրորդ համատեղ ալբոմը՝ Դոլլի Պարթոն-ի և Լինդա Ռոնստադտ-ի հետ՝ *Trio II*-ով ։ Նիլ Յանգի «After Gold Gold Rush» երգի նրանց տարբերակը երգիչներին բերեց Գրեմմիի մրցանակ «Վոկալի լավագույն կատարմամբ երկիր» անվանակարգում և հանրաճանաչ էր տեսահոլովակի ձևաչափով, իսկ ալբոմն ինքնին դարձավ ոսկե։ Հետո Հարիսը և Ռոնշտադը շոգեխաշեցին ևս մեկ ալբոմ՝ *Western Wall: The Tucson Sessions*: Նրա աջակցությամբ նկարիչները համատեղ շրջայց են անցկացրել։ Աշխատանքը արժանացավ քննադատական գնահատանքի, բայց ցածր վաճառք ունեցավ։ Բացի այդ, Հարիսը հանդես էր գալիս որպես *Return of Grievous Ange*l: A Tribute to Gram Parsons ալբոմի գործադիր պրոդյուսեր։ Բացի իրենից երգչուհուն, իր ընկերոջ և դաստիարակի կոմպոզիցիաները կատարել են Էլվիս Կոստելոն, Բեքը, Շերիլ Քրոուն և այլ նկարիչներ:Այնուհետև նա ստացել է հեղինակավոր Billboard Century Award մրցանակ։ Այս տարի նա նաև սկսեց օգտագործել իր համբավն ու տաղանդը սոցիալական գործունեության համար, մասնավորապես, օգնելով PETA- ին և Վիետնամի վետերանների հիմնադրամին

Red Dirt Girl (2000) սկավառակը շարունակեց Wrecking Ball-ի ոճը, բայց այս անգամ Հարիսը երգում էր իր սեփական երգերը։ Թողարկումն իր կարիերայում երկրորդն է, որը բաղկացած է ամբողջությամբ օրիգինալ նյութից (առաջինը՝ The Ballad of Sally Rose)։ Նախագիծը պարունակում էր երգերի մոնումենտալ, վեհ և չափազանց անձնական ցիկլ։ Ալբոմի վրա փեիցան խառնեց ամերիկյան տարբեր ժանրերի տարրեր, որպեսզի ստեղծի ինքնատիպ նյութ և կրկին ցուցադրեց իր անկախությունը արդյունաբերական կատեգորիաներից։ Այս անգամ նրա հետ երգել են Բրյուս Սպրինգսթընը, Պաթի Շիալֆան, Ջիլ Կանիֆ և Պաթի Գրիֆինը։ Սկավառակը թողարկվեց երգչի համար նոր պիտակի վրա՝ Nonesuch Records։ Դանիել Լանոիսին հաջորդեց Մալքոլմ Բայրին որպես արտադրող։ Չնայած այլընտրանքային և հեռու երկրից հնչող ձայնին՝ 1981 թվականից ի վեր առաջին անգամ սկավառակը նկարիչին տեղ տվեց լավագույն երկրների լավագույն հնգյակների հնգյակում։ Իր նախորդի նման, նա նրան բերեց Գրեմմի՝ «Ժամանակակից ժողովրդականության լավագույն ալբոմ» անվանակարգում։ Այդ պահից ի վեր նրա բոլոր մենակատար նախագծերը կայուն կերպով ավարտվեցին «Երկրի» ալբոմների առաջին եռյակում, լավագույն հնգյակում կամ լավագույն տասնյակում։

2000 թվականին երգչուհին մասնակցել է Կոենով եղբայրների «Օ, որտեղ ես դու, Եղբայր» ֆիլմի երգերի ձայնագրությանը։ Ձայնասկավառակը Հարիսին և մյուս արվեստագետներին բերեց Գրեմմի մրցանակ «Տարվա ալբոմ» անվանակարգում՝ ներկայացնելով իրենց և ամերիկյան ավանդական երաժշտությունը հիմնական հանդիսատեսին։ Ի աջակցություն ալբոմի, որին հաջորդեց նաև *Down From Mountain Tour*-ի շրջագայությունը և վավերագրական կինոնկարի համերգաշարի թողարկումը՝ Down From Mountain- Հարիսը հայտնվեց երկու նախագծերում։ Նույն թվականին նա երգեց Ryan Adams Heartbreaker ալբոմում։

Stumble into Grace ալբոմը (2003) Wrecking Ball-ի ոճով երգչուհու երրորդ և վերջին աշխատանքն էր: Նախորդի օդում սկավառակը ներառում էր հիմնականում երգեր, որոնք ստեղծագործել է հենց ինքը՝ Հարիսը: Չնայած երկու նմանատիպ նախագծերից հետո նրա մթնոլորտը այնքան էլ թարմ չէր ընկալվում, սակայն ալբոմը պարզվեց, որ ոչ պակաս ուժեղ է, քան նախորդները։ Այստեղ երգչուհին նույնպես հիանալի տիրապետում էր այդ ժամանակ իր բնորոշ ձայնին: Այս ռեկորդի վրա նա համագործակցել է Քեյթի և Աննա Մակգրիգելի և նրա վաղեմի ընկերուհի Լինդա Ռոնստադտի հետ: Ալբոմը զբաղեցրել է Թոփ 6-րդ ալբոմում տեղակայված համարանիշը 6-ը, և չնայած բարձր մակարդակի հիթերի բացակայությանը, կրկին դրդել է Հարիսին շրջագայության։ Մեկ տարի անց նա մասնակցեց Sweet Harmony Traveling Revue շրջագայությանը՝ Գիլիան Ուելչի և Դեյվիդ Ռոլլինսի, Փաթի Գրիսֆինի և Բեդի Միլլերի հետ։

2004-ին երգիչը ստացավ ASCAP- ի հիմնադիրների մրցանակ։ Արարողության ընթացքում առաջին վերամիավորումը տեղի ունեցավ 1975-1976 թվականների իր խմբի՝ «Թեժ նվագախմբի» բնօրինակ կազմի բեմում ( Ջեյմս Բուրթոն, Գլեն Հարդին, Ռոդնի Քրոուել, Էմորի Գորդի, Հենք Դե Վիտո և Ջոն Ուորկ)։ Երաժիշտները Հարրիսի հետ միասին նվագում էին երգեր այդ շրջանի իր երգացանկից. «Ooh Las Vegas», «Too Far Gone» и «Boulder to Birmingham»:

### The Red Dirt Boys

Կարիերայի հաջորդ փուլում երգչուհին դադար է տվել մենահամերգին և նվիրել է իրեն իր սիրելի արտիստների հետ համագործակցությանը ։ 2005 թվականին նա հյուրախաղերով հանդես է եկել Էլվիս Կոստելոյի հետ՝ նրա հետ կատարելով «The Scarlet Tide» երգը նրա The Delivery Man ալբոմում (2004)։ Նա նաև համագործակցել է Նիլ Յանգի հետ Նրա Prairie Wind ձայնասկավառակում և հայտնվել «Neil Young: The Heart of Gold» վավերագրական ֆիլմում։ Այդ ընթացքում Հարրիսը ձայնագրել է «A Love That Will Never Grow Old» երգը «Սապատավոր լեռ» ֆիլմի համար»։

2006 թվականին թողարկվեց All the Roadrunning ձայնասկավառակը՝ երգչուհու և Մարկ Նոպֆլերի համատեղ աշխատանքը։ Արտիստները ծանոթացել են դեռևս 1987 թվականին՝ ելույթ ունենալով Չետա Ատկինս հեռուստաշոուի ժամանակ[: Երգերը ձայնագրվել են 1998-2005թթ. Նոպֆլերի Նեշվիլում ժամանումների ժամանակ և տեղական քանթրի-երաժիշտների ներգրավմամբ։ Սկավառակը հայտնվել է ինչպես Մեծ Բրիտանիայի, այնպես էլ ԱՄՆ-ի թոփ-20-ում։ Հաջորդեցին հյուրախաղերը Եվրոպայում և ԱՄՆ-ում։ Շրջագայության արդյունքում Նոպֆլերը և Հարրիսը թողարկել են համերգային ալբոմ՝ *Real Live Roadrunning*: 2007 թվականին նաերգել է նաև «*A Tribute to Joni Mitchell*» ալբոմում։

All I Intended to Be (2008) ալբոմը նշանավորեց Հարրիսի վերադարձը ակուստիկ քանթրի ձայնին։ Թողարկման պրոդյուսերը Բրայան Ահերն է, ով 1984 թվականից չի աշխատել Հարիսի հետ։ Սկավառակը բարձրացել է Top Country Albums-ի № 4 և Billboard 200-ի № 22 հորիզոնականներում։ Ձայնագրությանը մասնակցել են The Hot Band-ի առաջին կազմի անդամներ՝ դաշնակահար Գլեն Հարդինը և բաս-կիթառահար Էմորի Գորդին, ինչպես նաև 1970-ականների սկզբին Վաշինգտոնի ակումբային քանթրի-բեմի գծով երգչուհու համախոհներ Ջոն Սթարլինգը և Մայք Օլդրիջը The Seldom Scene-ից։ Բեք վոկալի մի մասը ձայնագրել է Դոլլի Փարթոնը, իսկ կիթառի վրա նվագել է Վինս Գիլլը։ Նույն թվականին երգչուհին հավաքեց նաև նոր նվագակցող խումբ՝ The Red Dirt Boys: Դրանում ընդգրկվել են մուլտինստրումենտալիստ Ֆիլ Մադեյրան (ստեղնաշարային գործիքներ, կիթառ, ակորդեոն, սլայդ-կիթառ), բաս-կիթառահար Քրիս Դոնահյուն, հարվածային գործիքներ նվագող Բրայան Օուինգսը, ջութակահար և բանջիստ Ռիկի Սիմփկինսը, կիթառահար Քոլին Լինդենը։ Վերջինիս 2010 թվականին փոխարինել է Ուիլլ Քիմբրոն։ Կոլեկտիվն աշխատում է ինչպես ամբողջությամբ ակուստիկ, այնպես էլ էլեկտրական ձևաչափով։ Այդ ժամանակ նա հրավիրվել է Քանթրիի փառքի սրահ (2008)։

Hard Bargain (2011) ձայնասկավառակում երգչուհին անդրադարձել է ժամանակակից ռոք-հնչողությանը։ Ընդ որում, ձայնագրության մեջ Հարիսից բացի մասնակցել են ընդամենը երկու երաժիշտներ՝ ալբոմի պրոդյուսեր Ջեյ Ջոյսը և մուլտինստրումենտալիստ, որը մասնագիտացած է տիեզերական երաժշտության մեջ, Ջայլս Ռիվզը։ Երգերի մեծ մասը գրվել է Հարրիսի և ինչպես այլ մարդկանց կյանքից (Կատրինա փոթորիկի հետևանքների, Էմմեթ Թիլի սպանության), այնպես էլ անձամբ նրա վրա ազդած իրադարձությունների մասին (Քեյթ Մաքգերիգլի մահը, գրեմ Փարսոնի հետ հարաբերությունները)։ Սկավառակը հասել է Top Country Albums-ի № 3 և Top Rock Albums-ի № 6 հորիզոնականներին։

2013 թվականին Հարիսը և Ռոդնի Քրոուելը իրենց ծանոթությունից ի վեր մտահղացել էին և ձայնագրել էին համատեղ «Old Yellow MOOP» ալբոմը։ Աշխատանքը հաստատվել է երգչուհու վաղ ստեղծագործական քանթրի-ռոք ոճով։ Այլ երաժիշտների միջև ձայնագրությանը մասնակցել են 1975 թվականի The Hot Band խմբի օրիգինալ կազմի բոլոր անդամները, բացի Հենկ դե Վիտոյից (ալբոմում կան երեք երգեր նրա հեղինակության համար)։ Որպես պրոդյուսեր կրկին հանդես եկավ Բրայան Ահերնը, որը պատասխանատու էր Հարրիսի առաջին ձայնապնակների համար։ Top Country Albums չարթում ալբոմն ընդգրկվել է թոփ-5-ում։ Top Country Albums չարթում ալբոմն ընդգրկվել է թոփ 5-ում։ Ավելի ուշ նրանք նույն ոճով ձայնագրել են ևս մեկ ձայնասկավառակ՝ Traveling Kind (2015), բայց արդեն մեկ այլ պրոդյուսերի և երաժիշտների կազմի հետ։

Այսօր Հարրիսի ստեղծագործությունը սովորաբար վերաբերում է Ամերիկաին, որի հիմնադիրներից մեկը համարվում է նա։ Անձամ երգչուհին նաև իրեն այլևս չի ասոցացնում քանթրի հետ՝ նշելով, որ ժանրը ժամանակակից տեսքով կորցրել է կապն իր գյուղական արմատների հետ։ 2015 թվականին կայացել է The Life & Songs of Emmylou Harris-ի համերգը։ Միջոցառմանը մասնակցում էին արտիստուհու ընկերներն ու երկրպագուները, այդ թվում՝ Քրիս Քրիստոֆերսոնը, Էլիսոն Քրաուսը, Շերիլ Քրոուն, Վինս Գիլլը, Շոն Քոլվինը, Մեյվիս Սթեփլսը, Մերի Չապին Կարպենտերը, Դանիել Լանուան, Ռոդնի Քրոուելը, Բադդի Միլլերը, Ջոն Սթարլինգը, Սթիվ Էրլը, Հերբ Պեդերսենը, Քրիս Հիլմանը, Լյուսինդա Ուիլյամսը և Փաթի Գրիֆինը։

Մրցանակներ
----------

Երգչուհին ունի 14 «Գրեմմի» մրցանակ, երեք CMA Awards, չորս Americana Music Honors & Awards և հինգ IBMA Awards: Նա նաև Polar Music Prize և Billboard Century Award դափնեկիր է։ Grand Ole Opry-ի անդամ է և նվիրված է երկրի փառքի սրահին։

Ստեղծագործություն
-----------------

### Իմիջ

Երգչուհին Նեշվիլը կերպար է բերել, որը քանթրի ավանդույթները համադրել է կալիֆոռնիական ռոք մշակույթի ոչ ֆորմալ կազմի հետ։ Բացի ավանդական քանթրի ցանկացած տեսակի նկատմամբ ունեցած ուժեղ սիրուց և հարգանքից, Հարրիսն ունեցել է վաստակավոր հիփ-ռոքերային անցյալ՝ ելույթ ունենալով Կալիֆոռնիայի քանթրի ռոք աստղի՝ Graham Parsons-ի հետ, որը մահացել է թմրանյութերի չափից մեծ դոզայից 1973 թվականին ալկոհոլի օգտագործման ֆոնին։ Քաղաքական և կենսակերպի հիման վրա երաժշտական բիզնեսում պառակտման ժամանակ նրա հիպի իմիջը շփոթեցրեց Նեշվիլի իսթեբլիշմենթի որոշ ներկայացուցիչների, բայց մինչ այն, մինչև նրանք չլսեցին, թե ինչպես է նա երգում իր առաջին հիթը «If I Could Only Win Your Love» : Ըստ քանթրի պատմաբանի  en: Robert K. Oermann / Ռոբերտ Օերմանի, Հարրիսը մարմնավորում էր 1970-ական թվականների աղջիկների սերունդը, որոնք դիմահարդարում չէին կրում Peng-քեյք և Սանրվածքներ  en: Bouffant / բուֆանտ։ Երգչուհին հագնվում էր պարզ և գրեթե չէր օգտնվում կոսմետիկայից, ինչը կտրուկ հակադրվում էր հայտնի քանթրի-երգչուհիների մեծամասնությանը, որոնք երբեմն նման էին հիպերտրոֆացված բարբի տիկնիկների:Նա նաև չէր պայքարում իր վաղ սեդինայի դեմ և հպարտությամբ էր կրում այն ։

Հարրիսը դարձել է առաջին հաջողակ քանթրի-երգչուհի, որը դուրս է եկել քանթրի-ռոքից և գործնականում չի փոխել իր սկզբնական ոճը։ Նրա երկար մազերը ուղիղ բացվածքով, ջինս, կովբոյի կոշիկներ և պրերիի ոճով երկար զգեստները նոր մոդա են սահմանել ։ «Vogue» հրապարակման համաձայն՝ երգչուհու ոճը ներառում էր բլուզ, ծոպեր (Gibson J-200 և անվան մոնոգրամ ունեցող կաշվե գոտի), շքեղ դենիմ, «Վեսթերն ոճի վերնաշապիկներ» ասեղնագործությամբ, կովբոյական գլխարկ և երկար կոշիկներ, ինչպես նաև ժամանակի նորաձևություն. բարակ, օդային, բոհեմյան զգեստներ,կոմպակտ վերնաշապիկներ, բաց ուսերով տոպեր, և գումարած իմպրովիզացված պարագաներ. ժապավեններ կամ գործվածքային գոտիներ պարանոցի շուրջը, չոկեռի ձևով։ Հազվագյուտ բացառություն էին կովբոյական հանդեձանքները - հարգանքի տուրք անցյալի քանթրի աստղերին ։ Ինչպես նշում է հեղինակ Սեսիլիա Տիշին, Հարրիսի իմիջը ընդգծված կանացի է և թելադրված է տղամարդկանց և կանանց միջև տարբերությունների հանդեպ նրա ամուր հավատով,ինչպես նաև մարդկային հաղորդակցության և փոխըմբռնման համար վերջիններիս ձայնի կարևորությունը։ Այսպիսով, կանտրի երաժշտության նկատմամբ նրա մոտեցումը համընկնում է ժանրի աշխատանքային ավանդույթների հետ, որոնք միշտ արտացոլում են կանանց և տղամարդկանց միջև տարբերությունը իրենց կյանքի փորձի, խնդիրների, աշխարհի ըմբռման և ընկալման մեջ ։

Չակ Դյուֆի գնահատմամբ՝ «Billboard» ամսագրից, երբ Հարիսը 1970-ական թվականներին սկսել է կարիերան, քանթրիում նրա նման արտիստուհիներ չեն եղել։ Իր երկար մուգ մազերով, նա նայվում էր, թերևս, ամենամեծ հիփին, ժանրի պատմության մեջ, առնվազն այդ պահին։ «The Journal of Country Music» հրատարակության համար նյութում Դենիել Քուփերը գրում է, որ Հարրիսը սկզբում ցնցել է Նեշվիլլին իր գորշ մազերով, բայց արդյունքում ոգեշնչել է 40 տարեկան շատ տեղական կարիերիստուհիների «հպարտորեն մազերի ներկը նետել լոգարանի պատուհանի մեջ»։ Ինչպես նշում է Ռոբերտ Օերմանը, երգչուհին քանթրիին նորաձև է դարձրել. առաջին անգամ հայտնվել է երիտասարդ և գրավիչ դերասանուհի, որը դուր է եկել ինչպես ռոք լսարանին, այնպես էլ ավանդական քանթրի լսարանին, ինչը դարձել է իսկական բեկում ։ Միևնույն ժամանակ, նրա հաջողությունը հիմնական հոսքում, որպես ավանդական քանթրի կատարողի առանց պոմպի և գլամուրի, իբրև Las Vegas-ը բարձրացրել է առավել ավանդական քանթրի արտիստների կարգավիճակը։ Հեղինակ Ռիչարդ Կարլինի դիտարկմամբ, ժամանակակից քանթրի-երգչուհիները կարող են իրենց թույլ տալ ավելի բնական տեսք ունենալ և նման փոփոխություններ կատարել արտաքինի ստանդարտներում, նրանք պարտական են Հարրիսին ։ Իր հերթին Grand Ole Opry-ը բնութագրում է նրան որպես արտիստուհի,«քանթրի երաժշտության մեջ կնոջ կերպարն ու դերը վերաիմաստավորած»։

### Երաժշտություն

**Ընդհանուր բնութագիրը**

Ինչպես նշում է քննադատ Բեն Ֆոն-Տորեսը, երգչուհու ստեղծագործությունը դուրս է գալիս սովորական շրջանակներից քանթրի, բլյուգրաս և Ռոքաբիլի և հարգանքի տուրք է մատուցում փոփ երաժշտություն, ռոք, ֆոլկ երաժշտություն, գոսպել ու բլյուզին, սակայն, միևնույն է, մնում է քանթրի ։ Երկար ժամանակ մինչ ոչ ավանդական քանթրի, Հարիսն արդեն ընդլայնել է երաժշտական սահմանները և հաջողության է հասել իր այս պայմաններով, ներկայացնելով ավանդական քանթրի լայն լսարանի և միաժամանակ օգնելով վերանայել ժանրը ընդհանուր առմամբ ։ «Rolling Stone» ամսագիրը իր The Rolling Stone Album Guide ալբոմների մասին նկարագրում է երգչուհուն որպես ալտ-քանթրիի հովանավոր, որն օգնել է փոխել Նեշվիլի երաժշտական ինդուստրիայի տեսքը և ձայնը ։ Ստեղծելով փափուկ քանթրի-ռոք հնչեղություն, որը մոտ է ինչպես ռոքի, այնպես էլ քանթրիի երկրպագուներին, այն նաև ազդել է կատարողների լայն շրջանակի վրա՝ ոչ ավանդական տեսակից Դուայթ Յոկամի, մինչև «քանթրի-ռոքերների-փոստբանկ» տեսակ Ռայն Ադամս և Քեյսի Չեմբերս։ Այս աշխարհում Polar Music Prize, Հարիսը անվանվում է ժամանակակից քանթրի-բեմի կարևորագույն դեմքերից մեկը, որը կարողացել է իր ստեղծագործությամբ միավորել քանթրի երկրպագուներին և այլ նախասիրություններ ունեցող մարդկանց։

Փառքի սրահը և քանթրի թանգարանը երգչուհուն բնութագրում է որպես քանթրի ռոքի առաջնորդ, ոչ ավանդական կատալիզատոր և ալտ-քանթրիի պահապան։ Նրա կարիերան նա նկարագրում է որպես « Առաջ շարժվելով, նայելով անցյալին» —, թարմացնելով ավանդական քանթրի նյութը, նա գտնում էր տաղանդավոր ժամանակակից հեղինակների և գրի էր առնում իրենց երգերի լավագույն և առավել առաջադեմ տարբերակները։ Նա ինքն է հորինել մի քիչ կոմպոզիցիաներ, բայց ցուցադրեց տաղանդ գտնել որակյալ նյութ և դարձնել այն իր սեփականը ։ «Rolling Stone» ամսագրի մեկնաբան Սթիվեն Բելթսը նշում է, որ կարիերայի գրեթե 50 տարվա ընթացքում իր երգերը սահմանել են «գեղարվեստական ոսկե ստանդարտ»:Մինչ մնացած մելնսթիմը ձգվել է ավելի հստակ ոճով, երգչուհու երաժշտությունը հավատարիմ է մնացել ժանրի արմատներին ։ Նրա ձգտումը տարածել ավանդական հնչեղության զանգվածները դրսևորվում է նաև սկսնակ երաժիշտների աջակցությամբ։ Այսպես, «Rolling Stone» ամսագիրը նշում է, որ նա գերաստղեր է դարձրել իր The Hot Band խմբի մասնակիցներին՝ Ռոդնի Քրոուելին, և Ռիկի Սքեգսին։

Ըստ քննադատ  en: Geoffrey Himes / Ջեֆրի Հայմսի գնահատականի, երգչուհին միջին երգահան է, գործիքային նա ոչ այլ ինչ է, քան գրագետ ռիթմ-կիթառահար, իսկ նրա ձայնը երբեք առանձնապես հզոր չի եղել, սակայն նրա առանցքային դերը՝ երգերի հետազոտող և հանրահռչակող, որի համը նյութի, երաժիշտների և գործիքավորումների ընտրության մեջ բացառիկ է։ Լինելով 1970-ականների ամենահաջողակ քանթրի արտիստների շարքում, այսօր Հարրիսը Նեշվիլում ամենահարգված դեմքերից մեկն է։ Երգչուհին ունի նաև համբավ լավագույններց մեկը ներդաշնակ վոկալի քանթրի երաժշտության մեջ ։ Այնուամենայնիվ, նա երբեք չի հասել երկնային առևտրային բարձունքների ։ Նրա գագաթնակետն են 8 ոսկե ալբոմները (7 ստուդիական անընդմեջ, սկսած «Pieces of the Sky»-ից և մեկ հավաքածու), ինչպես նաև պլատինե ալբոմը "Trio", Dolly Parton-ի հետ և Լինդա Ռոնստադտ։ Նրա յոթ սինգլները գլխավորել են Hot Country Songs-ը և ևս 27-ը հայտնվել են թոփ 10-ում։ Նրա սկավառակների վաճառքը աշխարհում գերազանցում է 15 միլիոն օրինակը ։ Ամփոփելով Հարրիսի կարիերան, քննադատ  en: Chet Flippo / Chet Flippo-ն նշում է, որ ընդլայնելով ժանրային սահմանները և պաշտպանելով ավանդույթները, տասնամյակներ շարունակ, նա սահմանել է քանթրի ստանդարտներ ինչպես վավերականության, այնպես էլ նորարարության համար ։ Նա երգչուհուն բնութագրում է որպես երգերի հեղինակ, կատարող, բենդ առաջնորդ, երաժշտագետ, ինդուստրիայի առաջնորդ և նորարար՝ ընդգծելով, որ երաժշտության մեջ նրա ներդրումը թերագնահատված է։

**Քանթրիի ժողովրդականացումըբ**

Կենտրոնանալով հին ոճերի վրա, կանխատեսելով և առաջնորդելով ավանդապաշտական հակումները, Հարիսը միևնույն ժամանակ ուժեղ աջակցություն ստացավ ոչ միայն երկրի ունկնդիրներից, այլև ռոք հանդիսատեսից։ Երաժշտագետ Բիլ Մալոնեն իր հաջողության այս կողմը համարում է ամենանշանավոր։ Ըստ փառքի սրահի և Երկրի թանգարանի, իր աշխատանքը դարձնելով ռոք և երկրի սիրահարների ընդհանուր տեղ, երգչուհին նախկինում գրավել է միլիոնավոր նոր երիտասարդ երկրպագուների։ Ջոն Փրայնի խոսքով՝ իր համերգներին մի բազմության մեջ եղել են հիփին և ռեդնեկները, որոնք արդյունքում «սկսել են տանել միմյանց ներկայությունը»։ Չնայած նա 1970-ականների կեսերից հեռացավ Հարավային Կալիֆոռնիայի ռոք համայնքից, Հարիսը հասավ ամենամեծ հաջողություններին Նեշվիլում և հիմնական երկրային երաժշտության մեջ այս տեսարանի բոլոր անդամների շրջանում։ Չեթ Ֆլիպոյի դիտարկմանը, որ արդյունքում երգչուհին դարձել է քաղաքի սյուներից մեկը, «խղճի» և երկրի համայնքի ղեկավար։

Երաժշտագետ Ջեյմս Փերոնը նշում է, որ չնայած Գրեհեմ Փարսոնսը եկել էր որ ասեր, թե ինչպես կարելի է ավանդական երկիրը «սառչել», բայց Հարիսը ընկավ 1970-ականների երկրորդ կեսին և դրանից դուրս երկիրը, ռոքն ու ժողովրդականությունը համատեղելու այս հայեցակարգը։ Պարսոնսի մահից հետո նա իր նորարարական գաղափարները վերածեց ամբողջովին իր սեփական։ Նրա առաջին դահլիճները «Երկնքի երկինք»-ը կարևոր դեր ունեցան երիտասարդների շրջանում հայրենական երաժշտությունը մասսայականացնելու և ժանրային հիբրիդային ձև ստեղծելու համար, որը գրավիչ է նրանց համար, ովքեր, տարիքով, քաղաքական և աշխարհագրական առումով հեռու են ավանդական երկրի հանդիսատեսից։ Միևնույն ժամանակ, երգչուհին ի սկզբանե ձգտել է շնորհակալություն հայտնել Փարսոնին՝ դրանով իսկ նպատակ ունենալով խթանել իր տաղանդը, ինչը դեռևս թերագնահատվել էր 1970-ականներին։ Ինչպես գրում է *Billboard* ամսագրի գլխավոր խմբագիր Թիմոթի Ուայթը, դերասանուհին երկրի և ռոք Փարսոնսի առաջավոր խառնուրդը պահել է մշակութային առաջնագծում, որտեղ առաջադեմ երկրի գիտակները կարող էին այն բացել իրենց համար։

**Ավանդույթների վերածնունդ**

Ինչպես նշել է Թիմոթի Ուայթը, երգչուհին ավանդական երաժշտությունն առաջ է մղել ամերիկյան ազգի ներսում և մշակութային արձագանք է ապահովել դրանից դուրս՝ հիթ դարձնելով նշանակալի, բայց մոռացված քանթրի ժառանգությունը, ինչպիսին է The Louvin Brothers դուետի «If I Could Only Win Your Love» դուետը կամ օգնելով վերականգնել հարգանքը ժանրի այնպիսի սյուների նկատմամբ, ինչպիսին է Բաք Օուենսը, որի «Together Again» երգը 1976 թվականին նրա հիթն էր։ Նրա շնորհիվ հիթ-շքերթներում կրկին հայտնվել են Փեթի Քլայնի, Լորետա Լինի և Քիթի Ուելսի երգերը։ 1970-ականների կեսերից ի վեր, այս թարմ մեկնաբանություններով, նա գիտակների նոր սերունդ է հրավիրել դասական երկիր։ Ըստ Ուայթի, նկարիչին հաջողվել է նաև գիտակցել Գրեհեմ Փարսոնսի «Վայրի» գաղափարը և ավանդական երկիրը դարձնել հիմնական մասի կարևոր և բաղկացուցիչ մասը։ Ըստ Բիլ Մալոնի, երգչուհին կարողացել է զարգացնել ստեղծագործության այս պարզ մոտեցումը և վերակենդանացնել ավանդական նյութի զգալի քանակությունը այն ժամանակ, երբ ժանրի այլ կանայք, ինչպես Դոլլի Պարթոնը կամ Բարբարա Մանդրելը, ձգտում էին ավելի փոխզիջումային փոփ երկիր։

Փառքի սրահը և Երկրի թանգարանը, որպես երգչի կարևոր ժեստերից մեկը ավանդույթները պաշտպանելու համար, առանձնացնում են նաև 1991-ի ակուստիկ ներկայացումներ Ռայման լսարանում և դրան հաջորդող ալբոմը *At the Ryman*-ում (1992)։ Համերգները ուշադրություն են հրավիրել 1974 թվականից լքված այս *Grand Ole Opry* շենքի հիմնախնդիրների վրա, ինչը հանգեցրեց դրա հետագա վերականգնմանը և բացմանը։ Հարրիսի արժանիքը կայանում է նրանում, որ հետաքրքրություն առաջացնի «Լուվին եղբայրներ» ստեղծագործության նկատմամբ։ Ինչպես նշում է երաժշտագետ Չարլզ Վոլֆը, երգչուհին ժողովրդականացրել է ավանդական երկրի սահմաններից դուրս գտնվող եղբայրների երգերը և կապույտը՝ դրանք ձայնագրելով նախ Պարսոնսով, այնուհետև ինքնուրույն։ Այնուամենայնիվ, նա դրդեց նույնը անել նաև փոփ կողմնորոշված այլ նկարիչների համար, ինչպիսիք են Լինդա Ռոնշտադը և Նիկոլոլ Լարսենը։ Երգչուհին այս գործունեությունը սկսել է այն ժամանակ, երբ The Louvin Brothers-ի ալբոմներն այլևս վաճառքում չէին։ Արդյունքում, Չեթ Ֆլիպոյի խոսքով, նա միանձնյա կյանքի կոչեց նրանց երգերի կատալոգը։ Ինքը՝ Չառլի Լուվինը, նաև նշել է, որ Հարիսը լրջորեն ծառայեց դուետոյի ժառանգությունը և հետմահու շնորհակալություն հայտնեց Փարսոնին՝ նրան իրենց աշխատանքներին ծանոթացնելու համար։

**Երաժիշտներ և հեղինակներ**

Երգչուհու ավանդական հնչյունի առաջխաղացումը ներառում էր նաև ոլորտի սկսնակ տաղանդների օգնությունն ու մենավարությունը։ Ըստ Բիլ Մալոնի, այլ արվեստագետների զբաղվածությունն ու աջակցությունը երկրի համար Հարրիսի նշանակալից ներդրումներից մեկն է։ Այս նկարիչներից են Դելյա Բելը, Իրիս Դեմենտը, Ուայթսը, Ռոդնի Քրոուելը, Բադի Միլլերը, Ռիկի Սքագսը և Սեմ Բուշը։ Բեն Ֆոն Թորեսը ցանկում ավելացնում է Վինց Գիլին, Էմորի Գորդին, Հենք Դևիտոյին և Թոնի Բրաունին՝ շեշտելով, որ հեղինակների և երաժիշտների գալակտիկան, որը երգիչը գտել և վարձում է երգչուհին, նոր ձայն ու զգացողություն բերեց երկրին։ Նրանց թվում, ովքեր «մեծացրել են» երգչուհի Թիմոթի Ուայթին, կան նաև Ալբերտ Լին, Գլեն Հարդինը, Ջոն Ռանդալը և Ջոլնու Միլլերը։ Ըստ Չեթ Ֆլիպոյի, Հարրիսիս համույթներից մարդիկ կազմում են նրա ժառանգությունը երաժշտական ձայնագրությունների հետ միասին։ Այս լույսի ներքո, երկրի պատմաբան Ռոբերտ Օերմանն իր The Hot Band խմբին անվանում է «տաղանդի երևակայական աղբյուր», որից եկան «անթիվ» թվով մարդիկ, որոնք, ի վերջո, դարձան անկախ արվեստագետներ։

Համաձայն «Փառքի սրահի և երկրի թանգարանի» տվյալների՝ որոնելով խոստումնալից սկսնակ երգչուհիներ՝ Հարրիսը բացեց և երկրի ներկաներին ներկայացրեց Ռոդնի Քրոուելի, Դելբերտ Մակլինթոնի, Սուսաննա Քլարկի և Ջեսսի Ուինչեստերի գործերը:Քննադատ ՋԵՖՖԻ Հեմեսը գրում է, որ տարիների ընթացքում Հարիսը նաև ներմուծել է այնպիսի հեղինակների լայն լսարան, ինչպիսիք են Բուչ Հանկոկը, Թաունս Վան Զանդտը, Պաթի Գրիֆինը և Յուտա Ֆիլիպսը։ Ինչպես նշել է Նիկոլաս Դեվիդոֆը 1997 թ.-ին իր գրքում, Հարրիսսի տունը Նեշվիլում առաջադեմ երկրի գրողների համար է, ինչ Նյու Յորքի բռնցքամարտիկների համար Gleason's Gym-ի մարզասրահը. Նրանք անընդհատ գալիս են այնտեղ՝ ցուցադրելու թարմ աշխատանք։ Ամեն երեկո, երբ երգչուհին գտնվում է քաղաքում, նրա տանը կարող եք հանդիպել Ջեյմի Օ Հարային, Կյերան Քեյնին, Ռոդնի Քրոուելին, Սթիվ Էրլինին, Նենսի Գրիֆիթին և այլ գրողներ

**Վոկալ ներդաշնակություններ և դուետներ**

Երգչուհին հայտնի է որպես լավագույն վոկալային ներդաշնակողներից մեկը։ *Rolling Stone* ամսագիրը, իր «100 մեծ երկիր արվեստագետների» ցանկում, այն անվանել է վոկալների «քվինտեսական» երկրի ներդաշնակ, որի «հոգու ձայնային ոճը» կարևորել է հարյուրավոր ձայնագրություններ տասնամյակների ընթացքում՝ սկսած Գրեհեմ Փարսոնի աշխատանքներից։ Հարրիսը նաև հաճախ է զուգերգեր գրանցում, այդ թվում՝ հիթեր Էրլ Թոմաս Քոնլիի, Ջոնոմ Դենվերի, Ռոյ Օրբիսոնի, Բուք Օուենսսի և Դոն Ուիլյամսի հետ։ Թիմոթի Ուայթը կարևորում է իր զուգերգերը տարեց նկարիչների հետ տարիքային կարծրատիպերը հաղթահարելու համար:1999 թվականի դրությամբ Rolling Stone Հարրիսին նկարագրեց որպես փոփ երաժշտության ամենաքաղցր և փնտրվող հյուրերի վոկալիստներից մեկը։

Այս ոլորտում նրա գործերից են ձայնագրություններ այնպիսի արվեստագետների հետ, ինչպիսիք են՝ Նիլ Յանգը, Ռոյ Էքուֆը, Ռայան Ադամսը, Ջոն Անդերսոնը, Լին Անդերսոնը, Թոմ Աստորը, Մատրակ Բերգը, Գլեն Քեմփբելը, Ջոնի Քեշը, Թրեյսի Չեփմանը, Վիկ Չեսնաթը, Գի Քլարկը, Բրյուս Կոկբորն, Շերիլ Քրոու, Մերի Չապին Կարպերտեր, Այրիս Դեմենտ, Ռոդնի Քրոուել, Բոբ Դիլան, Սթիվ Էրլը, Վինցիլ Գիլը, Պաթի Գրիֆինը, Ջորջ Ջոնս, The Judds, Էլիսոն Կռաուս, Քլինթ Բլեք, Լեո Կոտկե, Մարտի Ստյուարտ, Փատի Լավես, Գիլիան Ուելչ, Դերբերտ Մքլինտոն, Midnight Oil, Դոլլի Պարթոն, Բիլ Մոնրոն, Ուիլին Նելսոն, Ջոն Փրայմ, Pure Prairie League, Լինդա Ռոնստադտ, Գարի Ստյուարտ, Փեմ Թիլս, Թաունս Վան Զանդտ, Քիթ Ուինթլի, Դոն Ուիլյամս, Լյուսինդա Ուիլյամս, Թեմմի Ուայաթ, Տրիսիա Երվուդ և ուրիշները։

Ըստ Դեյվիդ Դիքեյերի, ճանաչելի, ուժեղ, պարզ ձայնը և հստակ արտահայտությունը երգչուհու ոճի հիմքն են, և ձայնային ճկուն առաքումը թույլ է տալիս նրան համոզիչ կերպով կատարել երկիրը, բլյուզը, ժողովրդական և ռոք։ Կուրտ Վուլֆը նշում է, որ իր ոճը հաստատ ավելի մոտ է ֆոլկին, քան ավանդական ապալաչական երգով Դոլլի Փարթոնն ու Լորետա Լին։ Այս լույսի ներքո, Բիլ Մալոնեն շեշտում է, որ երգչի ձայնը ցույց է տալիս Ջոան Բաեզի և այլ ժողովրդական արտիստների հստակ ազդեցությունը, որոնք նրան ոգեշնչել են նրա վաղ տարիներին։ *Rolling Stone* ամսագիրն իր վոկալը բնութագրում է որպես «մաքուր և սգո սոպրանո». Ըստ Ջիֆֆերի Հիմեսի, չնայած իր գեղեցկությանը, Հարրիսի ձայնը երբեք շատ հզոր չէր, այն ունի թեթև տեմբր և սահմանափակ տիրույթ։

Անձնական կյանք
--------------

Հարիսը երեք անգամ ամուսնացած է և բաժանվել է 1993 թվականից։ Նրա առաջին ամուսինը ամերիկացի երգահան Թոմ Սլոկումն է (1969-ից մինչև 1970 թվականը)։ Երկրորդ ամուսինը կանադացի երաժշտական պրոդյուսեր Բրայան Ահերնն է (1977-ից 1984 թվականներին)։ Երրորդ ամուսինը բրիտանական երաժշտական պրոդյուսեր և կոմպոզիտոր Փոլ Քեններլին է(1985 թվականից մինչև 1993 թվականը)։ 1970-ականների սկզբին նրա ընկերը բաս կիթառահար Թոմ Գեյդերն էր, ով նրա հետ խաղում էր ժողովրդական եռյակում, այնուհետև իր առաջին երկրային խմբում՝ The Angel Band: Երգչուհին ունի երկու դուստր՝ Միկա Սլոքումը (ծնվել է 1970 թ.) իր առաջին ամուսնությունից և երկրորդից՝ Մեգան Ահերն (ծնվել է 1979 թ.): Նա ունի նաև երկու թոռ։ 1983 թվականից ապրում է Նեշվիլում։

Երգչուհու անձնական կապը 1973 թվականին մահացած իր դուետ գործընկեր Գրեհեմ Փարսոնսի հետ, տարիներ շարունակ ենթադրությունների ենթակա է։ 1970-80-ական թվականներին նա հետևողականորեն հրաժարվում էր քննարկել այս հարցը, չնայած անընդհատ ոգևորությամբ նա պատիվ ուներ Պարսոնին որպես իր ստեղծագործական դաստիարակ:Երաժշտության լրագրող Նիկոլաս Դեվիդոֆի դիտարկմամբ՝ երգչուհին սիրում է նշել Պարսոնսին, բայց իրեն այդ մասին շատ դուր չի գալիս։ Այնուամենայնիվ, հետագա տարիներին նա սկսեց շատ ավելի հեշտությամբ խոսել նրա հետ հարաբերությունների մասին:Հարիսը նշել է, որ չնայած իրար սիրելուն՝ նա և Փարսոնսը որևէ առնչություն չունեին, չնայած շատ մարդիկ սխալմամբ այլ կերպ են հավատում: Ըստ նրա, դրանք շատ սերտորեն կապված էին երաժշտական տեսանկյունից, ինչը հիմք էր հանդիսանում ուժեղ և խորը հուզական կապվածության համար, որը հետագայում կարող էր վերածվել սիրավեպի, եթե Փարսոնսը գոյատևի։

Ըստ կենսագիր Դեյվիդ Մայերի, Հարիսն ու Փարսոնսը իսկապես ունեցել են բացառիկ հոգևոր միասնություն, բանաստեղծական և հուզական կապ: Միևնույն ժամանակ, նա շեշտում է, որ իրենց հարաբերությունների պլատոնական բնույթի մասին վարկածը միանգամից բավարարում է երկու կողմերի շահերը։ Այն Էմիլու Հարրիսսի կերպարի հիմքն է, ինչպես նաև հայցում է Գրեթչեն Փարսոնին որպես այրի։ Սակայն, ըստ Մայերի, նրանց միջև այդ կամավոր համաձայնությունը չի դարձնում այս վարկածը գիտակցաբար կեղծ, ընդհակառակը, բոլոր տվյալները ցույց են տալիս, որ այն ճշմարիտ է և նույնիսկ տասնամյակներ անց, ոչ մի աղբյուր, ոչ մի աղբյուր, ներառյալ իրենց մտերիմ և ամենօրյա ընկերների շրջապատից մարդիկ, հաստատեց հակառակը։ Այս թեմայով, մասնավորապես, միանշանակ արտահայտվել են իրենց ճանապարհային մենեջեր Ֆիլ Կաուֆմանը, թմբկահար էն Դի Սմարթը և Ընկերուհի Քեթի Ֆենտոնը։ Երգչուհին ինքը մտադիր է ավելի շատ խոսել Պարսոնսի հետ հարաբերությունների մասին այն հուշերում, որոնց վրա այժմ աշխատում է։

Ակտիվիզմ
--------

Երաժշտական կարիերայից բացի, Հարրիսը ակտիվորեն զբաղվում է տարբեր հասարակական գործունեությամբ։ Երաժշտական ժառանգության պահպանման հոգատարությունը նրան բերեց քանթրի երաժշտության հիմնադրամի ղեկավարմանը։ Տարիներ շարունակ երգչուհին ծառայել է այդ հաստատության կառավարմանը և այժմ պատվավոր հոգաբարձու է։ Կառավարման նախագահի պաշտոնում նա նպաստել է քանթրիի լեգենդների կորած գրառումների որոնմանն ու թողարկմանը, մասնավորապես՝ Brothers եղբայրների և Լուվենի։

1997 և 1998 թվականներին նա ընդգրկվել է ֆեմինիզմական Lilith Fair շրջագայությանը, որը կազմակրպել է Սառա Մակլախլան։ Ի պատասխան բազմաթիվ ռադիոկայանների քաղաքականության, ինչպես նաև Lollapalooza և Ozzfest փառատոնների, որոնք նախապատվությունը տալիս էին տղամարդ կատարողներին, այդ հյուրախաղերին մասնակցում էին միայն կանայք կամ նրանց գլխավորած խմբերը։ 2010 թվականին Հարրիսը նրան կրկին միացավ։ Սկզբնականապես դերասանուհին Lilith Fair-ը օգտագործել է նաև որպես ցամաքային ականների կիրառման դեմ պայքարի սեփական նախաձեռնությունն առաջ մղելու և զոհերին օգնելու գործիք։ Նա խնդրի մասին խոսել է մամուլի ասուլիսներում և թեմայի վերաբերյալ հատուկ բացիկներ է տարածել՝ կոչ անելով լսարանին դրանք ուղարկել նախագահ Բիլ Քլինթոնին։ Այդ հարցով Հարրիսը մտահոգվել է մամուլում հրապարակված նյութերի, «Անգլիացի պացիենտ» վեպի և 1970-ականների սկզբի վաշինգտոնյան ֆոլկ-բեմում իր ընկերուհու շնորհիվ, որն այժմ աշխատում էր Վիետնամի ամերիկյան վետերանների հիմնադրամում (VVAF):

VVAF-ի և նրա հիմնադիր Բոբի Մյուլերի հրավերով երգչուհին 1997 թվականին եղել է Վիետնամում և Կամբոջայում, որտեղ այցելել է հիմնադրամի կլինիկաներ՝ ցամաքային ականների և այլ հաշմանդամների զոհերի համար։ Այդ աշխատանքով տպավորված՝ նա սկսեց խնդրի վրա ներգրավել իր գործընկերների ուշադրությունը Նեշվիլում և լոբբինգ անել Կոնգրեսում։ Տարվա վերջում Հարրիսը երգել է Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի հանձնման արարողության ժամանակ՝ ակտիվիստ Ջոդի Ուիլյամսին և միջազգային շարժմանը՝ հակաօրինական ականների արգելման համար։ Հետագայում նա կազմակերպել էր Concerts for a Landmine Free World ամենամյա բարեգործական տուրը՝ ի օգուտ VVAF-ի նախաձեռնությունների ցամաքային ականների դեմ պայքարի։ 1998—2003 թթ. այդ համերգներում Հարրիի հետ ԱՄՆ-ում, Կանադայում և Եվրոպական միությունում ելույթ ունեցան Շերիլ Քրոուն, Ջոան Բաեզը, Սթիվ Էրլը, Վիլլի Նելսոնը, Էլվիս Կոստելլոն, Նենսի Գրիֆֆիտը, Քրիսս Քրիստոֆֆերսոնը, Գիլլիան Ուելչը, Ջոն Պրայնը, Գայ Կլարկը, Մերի Չապին Կարպենթերը և այլք։ Նախաձեռնությանը աջակցել է դեմոկրատ սենատոր Լիհին Պատրիկը։ 2002 թվականին արտիստը ստացել է VVAF-ի կողմից նրա անվան պատվավոր մրցանակ՝ Patrick J. Leahy Humanitarian Award:

2003 թվականին Հարրիսը միացավ քանթրի ինդուստրիայի ներկայացուցիչների միավորմանը՝ Music Row Democrats անվանումով, որի հիմնական նպատակն էր աջակցել դեմոկրատների կողմից նախագահի թեկնածու Ջոն Քերիին։ Նրա մեջ մտնող երաժիշտները, պրոդյուսերները, կոմպոզիտորները և ռեկորդակիր լեյբլների կառավարիչները նույնպես ջանում էին ցրելհանրապետականների երաժշտություն երկրի մասին կարծրատիպը[: Շարժման կատալիզատորները դարձան Իրաք ներխուժումը և Dixie Chicks խմբի երգերի շատ քանթրի-ռադիոկայանների բոյկոտը՝ հանրապետական գործող նախագահ Ջորջ Բուշի հասցեին նրա մասնակիցների կտրուկ հակապատերազմական արտահայտությունների պատճառով։ Հակառակ քանթրի կատարողների մասին մեկ այլ առասպելի՝ երգչուհին հանդես է գալիս ԼԳԲՏ իրավունքների պաշտպանությամբ։ Մասնավորապես, Հարիսը երգում էր բարեգործական միջոցառումների ժամանակ և նվիրաբերում իրեր մարդու իրավունքների արշավի աճուրդների համար։ 2013 թվականին նա ստորագրել է քանթրի արտիստների բաց նամակը Իլինոյսում միասեռ ամուսնությունների օրինականացման մասին օրենքի օգտին, որն ի վերջո ընդունվել է։ Այլ հայտնի երաժիշտների միջև, երգչուհին 2016 թվականին դեմ է հանդես եկել սահմանափակող «զուգարանային» օրենքին Թենեսիում՝ դրանով իսկ պաշտպանելով տրանսգենդերների՝ այն սեռի համար հանդերձարաններ այցելելու իրավունքը, որի հետ իրենք իրենց ասոցացնում են։

Հարրիսը պաշտպանում է կենդանիների իրավունքները և հանդիսանում է PETA-ի նշանավոր անդամ։ 2004 թվականին Նեշվիլում իր տան ետնամասում նա ստեղծել է շների համար նախատեսված ապաստարան՝ Bonaparte's Retreat: Կազմակերպությունը անվանվել է շան պատվին, որը 10 տարի ուղեկցել է երգչուհուն հյուրախաղերի ժամանակ։ Կացարանը տանում է կենդանիների վերահսկողության ծառայությունից շների, որոնք ժամանակի ավարտի պատճառով հյուծվում են, խնամում են նրանց և ընտրում նրանց տերերին։ Հարրիսը Նեշվիլլեում կենդանիների էվթանազիայի զրոյական ցուցանիշը համարում է որպես իր վերջնական նպատակը։ Երգչուհին նաև հանդես է եկել որպես Crossroads Campus հաստատության համահիմնադիր՝ կենդանիների խնամքի միջոցով դժվար դեռահասների սոցիալական ադապտացման համար։ 2012-ից 2014 թվականներին Bonaparte ' s Retreat-ը Նեշվիլում անցկացրել է Woofstock at Fontanel բարեգործական համերգը, որոնց թվին էին դասվում Ռիկի Սկեգգսը, Էմի Գրանտը, Ջոնսոն Ջեյմին, Լիլա Դաունսը, EmiSunshine-ը, The Whites-ը, Sam Bush-ը] և Buddy Miller-ը։ 2018 թվականին համերը կայացել է կրկին, դառնալով Americana Music Festival & Conference միջոցառման մասը։ Bonaparte’s Retreat-ի և Crossroads Campus օգտին այս միջոցառմանը բացի հենց Հարրիսից երգեցին Ջոն Հայաթը, Ջերի Դագլասը, Թոմմի Էմմանուելը, Էլիզա Դևիսը, The Lone Bellow-ը, Էշլի Մոնրոն, Ջեյմի Ջոնսոնը, Ջոն Փոլ Ուայթը, Մարգո Փրայսը և Լի Էնն Վոմակը։

Երգչուհին ուշադրություն է դարձնում եվրոպական միգրացիոն ճգնաժամի խնդրին՝ համագործակցելով Jesuit Refugee Service միջազգային կազմակերպության հետ, որն օգնում է փախստականներին և հարկադիր տեղահանվածներին։ Այսպես, 2016 թվականին Հարրիսը այցելել է Իտալիայի ցերեկային կենտրոններ և Եթովպիայի ճամբարներ։ 2016 և 2017 թվականներին երգչուհին միավորել է իր ընկերներին և գործընկերներին Lampedusa: Concerts for Refugees անվանումով փախստականների աջակցության բարեգործական շրջագայության համար։ Այդ հյուրախաղերի ընթացքում նրա հետ հանդես են եկել Ջոան Բաեզը, Ռոբերտ Պլանտը, Սթիվ Էրլը, Դեյվ Մեթյուսը, բրենդի Կարլայլը, Լիլա Դաունսը, Դանիել Լանուան, the Milk Carton Kids-ը, Լյուսինդա Ուիլյամսը, Պատտի Գրիֆինը և այլ արտիստներ Во ходе этих гастролей с ней выступали: 2018 թվականին նա գլխավորել է Lantern Tour-ի համերգների շարքը՝ Concerts for Migrant and Refugee Families-ը, որը կազմակերպել է Women's Refugee Commission-ը՝ ի օգուտ անօրինական ներգաղթյալների և երեխաների հետ փախստականների ընտանիքների, որոնք բաժանված են նախագահ Դոնալդ Թրամփի վարչակազմի կոշտ ներգաղթի քաղաքականության պատճառով։ Նրան միացան Սթիվ Էրլը, Ջեքսոն Բրաունը, գրեմ Նեշը, Մերի Չապին Կարպենտերը, Լիլա Դաունսը և Շոն Քոլվինը[։ Երգչուհին նաև հայտնի գործիչ էր Natural Resources Defense Council-ի կողմից իրականացվող արշավում՝ Ապալաչիի շրջանում լեռնային գագաթները կտրելու դեմ՝ ածուխի արդյունահանման նպատակով։

Սկավառակագրություն
------------------

Երգչուհու հաշվին ընդամենը եղել է 28 ստուդիական ալբոմ, 4 համերգային և ավելի քան մեկ տասնյակ ժողովածուներ։ Նա նաև ձայնագրել է ավելի քան 500 երգ՝ որպես հրավիրված վոկալիստ այլ երաժիշտների, սաունդթրեքների, տրիբունալների և այլ երրորդ կողմի նախագծերի համար։

**Սոլո ալբոմներ**

* *Gliding Bird* (1969)
* *Pieces of the Sky* (1975)
* *Elite Hotel* (1975)
* *Luxury Liner* (1976)
* *Quarter Moon in a Ten Cent Town* (1978)
* *Blue Kentucky Girl* (1979)
* *Light of the Stable* (1979)
* *Roses in the Snow* (1980)
* *Evangeline* (1981)
* *Cimarron* (1981)
* *White Shoes* (1983)
* *The Ballad of Sally Rose* (1985)
* *Thirteen* (1986)
* *Angel Band* (1987)
* *Bluebird* (1989)
* *Brand New Dance* (1990)
* *Cowgirl’s Prayer* (1993)
* *Wrecking Ball* (1995)
* *Red Dirt Girl* (2000)
* *Stumble into Grace* (2003)
* *All I Intended to Be* (2008)
* *Hard Bargain* (2011)

**Համատեղ ալոմներ**

* *Trio* (Դոլլի Փարթոնի և Լինդա Ռոստանտի հետ]], 1987)
* *Trio II* (Դոլլի Փարթոնի և ԼինդաՌոստանտի հետ, 1999)
* *Western Wall: The Tucson Sessions* (Լինդա Ռոստանտի հետ, 1999)
* *All the Roadrunning* (Մարկ Նոպֆլերի հետ, 2006)
* *Old Yellow Moon* (Ռոդին Կրոուելիլի հետ, 2013)
* *Traveling Kind* (Ռոդին Կրոուելիլի հետ, 2015)

**Համերգային ալբոմներ**

* *Last Date* (1982)
* *At the Ryman* (1992)
* *Spyboy* (1998)
* *Real Live Roadruning* (Մարկ Նոպֆլերի հետ, 2006)

**Հիմնական ստեղծագործություններ**

* *Profile: Best of Emmylou Harris* (1978)
* *Profile II: The Best of Emmylou Harris* (1984)
* *Duets* (1990)
* *Songs of the West* (1994)
* *Portraits* (1996)
* *Anthology: The Warner/Reprise Years* (2001)
* *Producer’s Cut* (2002)
* *The Very Best of Emmylou Harris: Heartaches & Highways* (2005)
* *Songbird: Rare Tracks & Forgotten Gems* (2007)
* *The Complete Trio Collection* (Պարտոնի և Ռոնստադտի հետ, 2016)

Գրականություն
-------------

**Գրքեր**

* *Bret, David* Gram Parsons: A Song For You // Trailblazers: The Tragic Lives of Gram Parsons, Nick Drake & Jeff Buckley. — Aurum Press, 2014. — P. 35. — 256 p. — ISBN 9781781313428
* *Brown, Tony* Elvis, Strait, to Jesus: An Iconic Producer's Journey with Legends of Rock 'n' Roll, Country, and Gospel Music. — Center Street, 2018. — С. 161—162 (по URL). — 787 с. — ISBN 9781546083146
* *Buckley, Peter* Emmylou Harris // The Rough Guide to Rock. — Rough Guides, 2003. — P. 470—471. — 1225 p. — ISBN 9781843531050
* *Bufwack, Mary A.; Oermann, Robert K.* Finding Her Voice: Women in Country Music, 1800-2000. — Country Music Foundation Press, 2003. — 607 p. — ISBN 9780826514325
* *Cain, Michael Scott* The Americana Revolution: From Country and Blues Roots to the Avett Brothers, Mumford & Sons, and Beyond. — Rowman & Littlefield, 2017. — P. 61—68. — 264 p. — ISBN 9781442269415
* *Carlin, Richard* Emmylou Harris // Country Music: A Biographical Dictionary. — Taylor & Francis, 2003. — P. 174—175. — 497 p. — ISBN 9780415938020
* *Carlin, Richard* Godfather of the Music Business: Morris Levy. — Univ. Press of Mississippi, 2016. — P. 190—191 (по URL). — 304 p. — ISBN 9781496805713
* *Chapman, Marshall* Emmylou Harris // They Came to Nashville. — Vanderbilt University Press, 2010. — P. 59—78. — 279 p. — ISBN 9780826517371
* *Country Music Hall of Fame and Museum* Emmylou Harris // The Encyclopedia of Country Music / Paul Kingsbury, Laura Garrard, Daniel Cooper, John Rumble. — New York: Oxford University Press, 1998. — P. 230. — 640 p. — ISBN 978-0-19-517608-7
* *Country Music Hall of Fame and Museum* Emmylou Harris // The Encyclopedia of Country Music / Paul Kingsbury, Michael McCall, John W. Rumble. — New York: Oxford University Press, 2012. — 640 p. — ISBN 9780199920839
* *Country Music Hall of Fame, Ernie Couch* Country Music Trivia and Fact Book / Nathan Brackett, Christian David Hoard. — Thomas Nelson, 2003. — P. 189—190. — 192 p. — ISBN 9781418553852
* *Dawidoff, Nicholas* Convert: Emmylou Harris // In the Country of Country: A Journey to the Roots of American Music. — Knopf Doubleday Publishing Group, 1998. — P. 277—291. — 385 p. — ISBN 9780307807083
* *Dicaire, David* Emmylou Harris. Cosmic American Female // The New Generation of Country Music Stars: Biographies of 50 Artists Born After 1940. — McFarland & Company, Inc, Publishers, 2008. — P. 61—68. — 275 p. — ISBN 9780786485598
* *Driver, Jim* Parsons’s Folly // The Mammoth Book of Sex, Drugs & Rock 'n' Roll. — Hachette UK, 2010. — P. 173—185. — 640 p. — ISBN 9781849014618
* *Einarson, John* Desperados: The Roots of Country Rock. — Rowman & Littlefield, 2001. — 287 p. — ISBN 9780815410652
* *Faulkner, Mary* Women's Spirituality: Power and Grace. — Hampton Roads Publishing, 2011. — P. 296—289. — 322 p. — ISBN 9781612831350
* *Fuqua, C. S.* Alabama Musicians: Musical Heritage from the Heart of Dixie. — Arcadia Publishing, 2011. — 172 с. — P. 61—63 (по URL). — ISBN 9781614233480
* *Goldsmith, Thomas* The Bluegrass Reader. — University of Illinois Press, 2004. — С. 21. — 384 с. — ISBN 9780252029141
* *Havranek, Carrie* Women Icons of Popular Music: The Rebels, Rockers, and Renegades. — Greenwood Press, 2009. — P. 141—160. — 270 p. — ISBN 9780313340840
* *Henderson, Lol; Stacey, Lee* Emmylou Harris // Encyclopedia of Music in the 20th Century. — Routledge, 2014. — С. 276. — 801 с. — ISBN 9781135929466
* *Kaufman, Phil; White, Colin* Road Mangler Deluxe. — Lafayette, Colo. : White-Boucke, 2005. — 388 p. — ISBN 9781888580310
* *Larkin, Colin* Harris, Emmylou // The Encyclopedia of Popular Music. — London: Omnibus Press, 2011. — P. 1670—1675 (по URL). — 2054 p. — ISBN 9780857125958
* *Luhrssen, David; Larson, Michael* Emmylou Harris // Encyclopedia of Classic Rock. — ABC-CLIO, 2017. — P. 156—157. — 464 p. — ISBN 9781440835148
* *Malone, Bill C.* The New Encyclopedia of Southern Culture: Volume 12: Music. — UNC Press Books, 2008. — P. 243—244. — 449 p. — ISBN 9781469616667
* *Malone, Bill C.; Laird, Tracey* Country Music USA: 50th Anniversary Edition. — University of Texas Press, 2018. — P. 484—485. — 769 p. — ISBN 9781477315354
* *Malone, Bill C.; Stricklin, David* Southern Music/American Music. — University Press of Kentucky, 2003. — С. 144. — 248 с. — ISBN 0813126355
* *Mayor, Alan* Emmylou Harris // The Nashville Family Album: A Country Music Scrapbook. — Macmillan, 1999. — P. 84—85. — 272 p. — ISBN 9781466885677
* *Meyer, David* GP // Twenty Thousand Roads: The Ballad of Gram Parsons and His Cosmic American Music. — Random House Publishing Group, 2008. — P. 356—. — 592 p. — ISBN 9780345507860
* *Millward, Steve* Fast Forward: Music And Politics In 1974. — Troubador Publishing Ltd, 2016. — P. 38. — 240 p. — ISBN 9781785891588
* *Nash, Alanna* Emmylou Harris // Behind Closed Doors: Talking with the Legends of Country Music. — Cooper Square Press, 2002. — P. 198—220. — 578 p. — ISBN 9781461660842
* *Onofrio, Jan* Alabama Biographical Dictionary. — Somerset Publishers, Inc. 1998. — 377 p. — ISBN 9780403098118
* *Perone, James E.* A Guide to Pop Music's Most Provocative, Influential, and Important Creations. — ABC-CLIO, 2012. — С. 716—721 (по URL). — 1539 с. — ISBN 9780313379079
* *Rolling Stone* Emmylou Harris // The New Rolling Stone Album Guide / Nathan Brackett, Christian David Hoard. — Simon and Schuster, 2004. — P. 365—367. — 930 p. — ISBN 9780743201698
* *Ronstadt, Linda* Emmylou // Simple Dreams: A Musical Memoir. — Simon and Schuster, 2013. — P. 83—87. — 256 p. — ISBN 9781451668728
* *Schneider, Jason* Whispering Pines: The Northern Roots of American Music... from Hank Snow to the Band. — ECW Press, 2010. — С. 228—231. — 318 с. — ISBN 9781554905522
* *Stimeling, Travis D.* Emmylou Harris // The Country Music Reader. — Oxford University Press, 2014. — P. 251—274. — 416 p. — ISBN 9780199314935
* *Tichi, Cecelia* Reading Country Music: Steel Guitars, Opry Stars, and Honky-tonk Bars. — Duke University Press, 1998. — P. 153—187. — 408 p. — ISBN 9780822321682
* *Trautman, K.* The Underdog in American Politics: The Democratic Party and Liberal Values. — Springer, 2010. — P. 23—43. — 265 p. — ISBN 9780230107700
* *Tribe, Ivan M.* Country: A Regional Exploration. — Greenwood Publishing Group, 2006. — P. 190. — 308 p. — ISBN 9780313330261
* *Watts, Derek* From a Deeper Well // Country Boy: A Biography of Albert Lee. — McFarland & Company, Inc, Publishers, 2008. — P. 137—152. — 279 p. — ISBN 9780786436583
* *Wolfe, Charles K.* In Close Harmony: the Story of the. — Univ. Press of Mississippi, 1996. — С. 124—125. — 168 с. — ISBN 9781617034138
* *Wolfe, Charles K.; Akenson, James E.* The Women of Country Music: A Reader. — University Press of Kentucky, 2003. — P. 46—60. — 242 p. — ISBN 9780813157733
* *Wolff, Kurt* Emmylou Harris // Country Music: The Rough Guide / Orla Duane. — Rough Guides, 2000. — P. 406—408. — 596 p. — ISBN 9781858285344

**Ամսագրեր**

* *Bleetstein, Rob* Gavin Americana // *Gavin Report* : журнал. — 1995. — № 2038. — С. 22—28.
* *Brown, John* Sing, Solitary Angel(անգլ.) // *American Cowboy* : журнал. — 1997. — Т. 3. — № 5. — С. 26—30. — ISSN 1079-3690.
* *Cooper, Daniel* Emmylou Harris: Out of the Past(անգլ.) // *The Journal of Country Music* : журнал. — Country Music Foundation, 1996. — Т. 18. — № 2. — С. 9—19.
* *Crowe, Cameron* Fame Cathes Up With Emmylou(անգլ.) // *Rolling Stone* : журнал. — 1975. — № 189. — С. 18. Архивировано из первоисточника 5 Հուլիսի 2017.
* *DeYoung, Bill* Emmylou Harris: The Sweetheart of the Rodeo(անգլ.) // *Goldmine* : журнал. — 1996. — В. 418. — Т. 22. — № 16. Архивировано из первоисточника 21 Հուլիսի 2018.
* *Flippo, Chet* Harris is Century Honoree(անգլ.) // *Billboard* : журнал. — 1999. — Т. 111. — № 19. — С. 1, 75. — ISSN 0006-2510.
* *Jerome, Helen M.* Harmony Queen(անգլ.) // *Country Music* : журнал. — 2018. — № 8. — С. 64—70.
* *Kirby, Kip* Labels Launch Confident Parade Of Hopefuls // *Billboard*. — 1981. — Т. 93. — № 41. — С. WOCM-14, WOCM-39. — ISSN 0006-2510.
* *Lomax III, John; Oermann, Robert K.* The Heavy 100 of Country Music(անգլ.) // *Esquire* : журнал. — 1982. — С. 65—70.
* *Price, Deborah Evans* Eminent Reissues Two Harris '80s Treasures // *Billboard*. — 2000. — Т. 112. — № 16. — С. 35. — ISSN 0006-2510.
* *White, Timothy* The 1999 Century Award: Emmylou Harris(անգլ.) // *Billboard* : журнал. — 1999. — Т. 111. — № 49. — С. 13—17. — ISSN 0006-2510.

Տեսանյութեր
-----------

**Վավերագրական ֆիլմեր**

* *Bernays, Paul*. *Emmylou Harris: From a Deeper Well*. UK: ВВС. `{{cite AV media}}`: Unknown parameter `|date2=` ignored (օգնություն)
* *Hennig, Gandulf*. *Gram Parsons: Fallen Angel*. UK: BBC. `{{cite AV media}}`: Unknown parameter `|date2=` ignored (օգնություն)
* *Newton, Dione*. *Sisters in Country: Dolly, Linda and Emmylou*. UK: ВВС. `{{cite AV media}}`: Unknown parameter `|date2=` ignored (օգնություն)
* *Stein, Carol*; Wittenberg, Susan. *Nashville 2.0: The Rise of Americana*. USA: PBS. `{{cite AV media}}`: Unknown parameter `|date2=` ignored (օգնություն)

**Ինտերվյու**

* Cooper, Peter. *A Conversation with Emmylou Harris and The Hot Band* (անգլերեն). Nashville: Country Music Hall of Fame and Museum. `{{cite AV media}}`: Unknown parameter `|date2=` ignored (օգնություն)
* Cooper, Peter. *Interview: Emmylou Harris* (անգլերեն). Nashville: Country Music Hall of Fame and Museum. `{{cite AV media}}`: Unknown parameter `|date2=` ignored (օգնություն)
* Jennings, Dana. *TimesTalks. Emmylou Harris: A Conversation with Music* (անգլերեն). New York: The New York Times. `{{cite AV media}}`: Unknown parameter `|date2=` ignored (օգնություն)
* Rather, Dan. *The Big Interwiew with Emmylou Harris* (անգլերեն). New York: AXS TV. `{{cite AV media}}`: Unknown parameter `|date2=` ignored (օգնություն)
* Smiley, Tavis. *Interwiew with Singer-songwriter Emmylou Harris* (անգլերեն). Los Angeles: PBS. `{{cite AV media}}`: Unknown parameter `|date2=` ignored (օգնություն)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Internet Movie Database — 1990.
2. 1 2 3 4
3. 1 2  Montreux Jazz Festival Database
4. 1 2 3
5. 1 2  «Emmylou Harris | Encyclopedia of Alabama» (անգլերեն). Encyclopedia of Alabama. Վերցված է 2017 թ․ նոյեմբերի 12-ին.
6. 1 2 3 4  «MOAA - Maj. Walter Rutland "Bucky" Harris, USMC Ret». www.moaa.org. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ փետրվարի 8-ին. Վերցված է 2018 թ․ փետրվարի 7-ին.
7. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  Robert Sandall — Original (2008 թ․ հունիսի 1). «The Ballad of Emmylou Harris». *The Sunday Times*. Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 3-ին. `{{cite web}}`: External link in ``|description=`` (օգնություն)
8. 1 2 3  White, 1999, էջ 14
9. ↑  White, 1999, էջ 14—15
10. 1 2  «Singer-songwriter Emmylou Harris». *Tavis Smiley*. PBS. 2017 թ․ հոկտեմբերի 3. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ փետրվարի 8-ին. Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 3-ին.
11. 1 2 3  BBC (2016 թ․ դեկտեմբերի 11). «Sisters in Country: Dolly, Linda and Emmylou (Documentary 2016)». էջեր Timing: 20:33-20:53. Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 3-ին.
12. 1 2  «EMMYLOU HARRIS: TRUTH IS STILL THERE». *L.A.Record*. 2016 թ․ սեպտեմբերի 15. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ հոկտեմբերի 4-ին. Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 4-ին.
13. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12  White, 1999
14. 1 2 3 4 5 6  Dan Rather (2017 թ․ ապրիլի 19). «Intimate interview with Emmylou Harris». *The Big Interview*. AXS TV. Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 28-ին.
15. 1 2 3  «Emmylou Harris | Interview | TimesTalks». The New York Times. 2016 թ․ ապրիլի 19. Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 3-ին.
16. 1 2 3 4  «Emmylou Harris: The Gibson Interview (2007)». Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ հունվարի 31-ին. Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 23-ին.
17. 1 2  «Emmylou Harris inspired at age 16 by Pete Seeger's response to her letter». *The Tennessean* (անգլերեն). Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 3-ին.
18. 1 2 3 4 5  Hickling, Alfred (2013 թ․ մարտի 4). «Emmylou Harris: 'I looked down on country'». *The Guardian* (բրիտանական անգլերեն). 0261-3077. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ նոյեմբերի 14-ին. Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 3-ին.
19. 1 2 3 4  «Emmylou Harris: Whole-Wheat Honky-Tonk». *Rolling Stone*. 1978 թ․ փետրվարի 23. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ օգոստոսի 31-ին. Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 23-ին.
20. 1 2 3  «Emmylou Harris - Encyclopedia of UNCG History». *Encyclopedia of UNCG History* (անգլերեն). 2016 թ․ հուլիսի 7. Վերցված է 2017 թ․ նոյեմբերի 13-ին.
21. ↑  *Cameron Crowe* Fame Cathes Up With Emmylou // *Rolling Stone*. — 1975. — № 189. — С. 18. Архивировано из первоисточника 5 Հուլիսի 2017.
22. ↑  Jazz & Blues (2014 թ․ օգոստոսի 17). «Emmylou Harris - Interview with Jools Holland (2008), HD-». Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 3-ին.
23. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  Fiona Sturges (2011 թ․ ապրիլի 17). «Emmylou Harris: 'I smoked country music but I didn't inhale'». *The Independent* (բրիտանական անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ սեպտեմբերի 2-ին. Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 24-ին.
24. ↑  Kursebi (2017 թ․ հոկտեմբերի 3). «Эммилу Харрис. Интервью + You Don't Know Me (1993)». Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 3-ին.
25. ↑  Holden, Stephen (1985 թ․ սեպտեմբերի 13). «FOLK CITY AT 25: THE TIMES THEY ARE A-CHANGIN'». *The New York Times* (անգլերեն). 0362-4331. Վերցված է 2017 թ․ նոյեմբերի 13-ին.
26. ↑  Brown, 1997, էջ 28
27. 1 2  «Emmylou Harris» (ամերիկյան անգլերեն). Biography.com. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ մարտի 22-ին. Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 11-ին.
28. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32  DeYoung, 1996
29. 1 2  «Emmylou Harris» (անգլերեն). Polar Music Prize. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հուլիսի 20-ին. Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 3-ին.
30. ↑  Havranek, 2009, էջ 145
31. 1 2  «Stumbling Into Grace». NYMag.com. Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 23-ին.
32. 1 2 3 4 5  Cooper, 1996, էջ 13
33. ↑  «Emmylou Harris The Exclaim! Questionnaire» (անգլերեն). Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 30-ին.
34. ↑  White, 1999, էջ 15
35. 1 2  Rosemary Rich (2017 թ․ ապրիլի 27). «Gram Parsons: The Last Interview». Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 24-ին.
36. ↑  «Emmylou Harris – Album By Album - Uncut». *Uncut* (անգլերեն). 2013 թ․ հունվարի 25. Վերցված է 2018 թ․ հունվարի 20-ին.
37. 1 2 3 4 5  Geoffrey Himes (2015 թ․ հունվարի 8). «Emmylou Harris, back where it all started». Washington Post. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հուլիսի 27-ին. Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 3-ին.
38. ↑  Meyer, 2008, էջ 367
39. ↑  BBC (2017 թ․ դեկտեմբերի 13). «Emmylou Harris - From A Deeper Well (Documentary)». Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 13-ին.
40. 1 2  BBC (2014 թ․ մայիսի 19). «Lost Highway: The History of American Country ("Beyond Nashville" Documentary)». Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 3-ին.
41. ↑  *Dan Rather*, The Big Interview, Season 3, Episode 14 — Emmylou Harris, *AXS TV*, July 7, 2015 (Timing: 38:38 — 38:55)
42. ↑  *Holly-George Warren* GP (english) // *Gram Parsons – The Complete Reprise Sessions* : Inlay. — 2006. — С. 19.
43. ↑  «Calculate the value of $500 in 1973. How much was inflation of $500 in 1973?» (անգլերեն). www.dollartimes.com. Վերցված է 2018 թ․ հունվարի 15-ին.
44. 1 2 3  Buckley, 2003, էջ 470
45. 1 2  Einarson, 2001, էջ 245
46. ↑  Bret, 2014, էջ 89
47. ↑  «Flashback: Gram Parsons Dies in the Desert». *Rolling Stone*. Վերցված է 2018 թ․ փետրվարի 18-ին.
48. ↑  «Gram Parsons Biography». Rolling Stone. Վերցված է 2018 թ․ հունվարի 29-ին.
49. ↑  «Horses, Guns and Drugs: Country Music's 10 Wildest Stories». Rolling Stone. Վերցված է 2018 թ․ հունվարի 29-ին.
50. ↑  Einarson, 2001, էջ 263
51. 1 2  Lucy O'Brien (1996 թ․ հոկտեմբերի 6). «HOW WE MET; EMMYLOU HARRIS AND PHIL KAUFMAN». *The Independent* (բրիտանական անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հուլիսի 26-ին. Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 27-ին.
52. ↑  «Why I stole my best friend's body». *The Independent* (բրիտանական անգլերեն). 2003 թ․ սեպտեմբերի 19. Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 27-ին.
53. 1 2  Sandall, Robert (2014 թ․ հուլիսի 25). «The ballad of Emmylou Harris». *The Sunday Times*. 0956-1382. Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 27-ին.
54. ↑  *BBC*, Emmylou Harris From A Deeper Well (Documentary), *Artisan Pictures*, 2004 (Timing: 28:46)
55. ↑  Ronstadt, 2013, էջեր 83—84
56. 1 2  Meyer, 2008, էջ 440
57. ↑  Einarson, 2001, էջ 264
58. ↑  Driver, 2010, էջ 177
59. ↑  Einarson, 2001, էջ 265
60. ↑  Meyer, 2008, էջեր 448—449
61. ↑  Bret, 2014, էջեր 100—101
62. 1 2  Dawidoff, 1998, էջ 283
63. ↑  Luhrssen-Larson, 2017, էջ 156
64. ↑  Stephen L. Betts, Stephen L. Betts (2018 թ․ սեպտեմբերի 6). «Emmylou Harris Exhibit to Open at Country Music Hall of Fame» (անգլերեն). Rolling Stone. Վերցված է 2019 թ․ հունվարի 15-ին.
65. ↑  «Gram Parsons Delivered Transcendent Music with the Byrds, Flying Burrito Brothers and Fallen Angels». *GuitarPlayer.com* (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2018 թ․ փետրվարի 7-ին.
66. ↑  «Acoustic Guitar Central: Artist Gear Picks». 2012 թ․ հունվարի 20. Վերցված է 2018 թ․ փետրվարի 5-ին.
67. ↑  Bret, 2014, էջ 99
68. ↑  Einarson, 2001, էջ 247
69. ↑  «500 Greatest Albums of All Time». Rolling Stone. Վերցված է 2018 թ․ ապրիլի 11-ին.
70. ↑  Moss, Marissa R. (2014 թ․ հուլիսի 3). «First Aid Kit List Top 5 Country Influences». *Rolling Stone* (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հոկտեմբերի 14-ին. Վերցված է 2018 թ․ հոկտեմբերի 14-ին.
71. ↑  «50 Best Songs of 2012». *Rolling Stone* (անգլերեն). 2012 թ․ դեկտեմբերի 5. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հոկտեմբերի 14-ին. Վերցված է 2018 թ․ հոկտեմբերի 14-ին.
72. ↑  Fred Bronson. «Emmylou Harris and Dame Evelyn Glennie Honored with Sweden's Polar Music Prize». *Billboard*. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ մարտի 21-ին. Վերցված է 2018 թ․ հոկտեմբերի 14-ին.
73. 1 2  «Emmylou Harris». *Salon* (անգլերեն). 2000 թ․ սեպտեմբերի 11. Վերցված է 2017 թ․ նոյեմբերի 3-ին.
74. 1 2 3  *Holly George-Warren* Roses in the Snow (English) // *Roses in the Snow* : CD Inlay. — 2002. — С. 2—7.
75. ↑  Andrew Vaughan (2010 թ․ սեպտեմբերի 7). «The Gibson Interview — Emmylou Harris». *Gibson.com*. Gibson Brands, Inc. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ օգոստոսի 30-ին. Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 27-ին.
76. 1 2 3  «Emmylou Harris». *Clash Magazine* (անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2017 թ․ նոյեմբերի 7-ին. Վերցված է 2017 թ․ նոյեմբերի 1-ին.
77. 1 2 3 4 5 6 7  Cooper, 1996, էջ 14
78. ↑  Havranek, 2009, էջեր 155—156
79. ↑  «The Seldom Scene returns to the Red Fox Inn - Bluegrass Today». *Bluegrass Today* (անգլերեն). 2013 թ․ հոկտեմբերի 6. Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 30-ին.
80. ↑  Harrington, Richard (2007 թ․ հունվարի 5). «Ricky Skaggs Lets His Fingers Do the Talking» (անգլերեն). 0190-8286. Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 30-ին.
81. ↑  «Emmylou Harris on "All I Intended to Be": Reuniting with Old Friends on the Making of this Record - Nonesuch Records Videos». *Nonesuch Records Official Website* (անգլերեն). Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 30-ին.
82. ↑  Harrington, Richard (2006 թ․ հոկտեմբերի 20). «Emmylou Harris's Unending Circle of Friends» (անգլերեն). 0190-8286. Արխիվացված օրիգինալից 2017 թ․ դեկտեմբերի 21-ին. Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 30-ին.
83. ↑  Schneider, 2010, էջեր 228—229
84. 1 2 3  Schneider, 2010, էջ 229
85. 1 2 3 4  Perone, 2012, էջ 717
86. ↑  Fuqua, 2011, էջ 62
87. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Chet Flippo (2004 թ․ փետրվարի 19). «NASHVILLE SKYLINE: Emmylou Harris' Shining Legacy». *CMT News*. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հուլիսի 19-ին. Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 3-ին.
88. 1 2  «Emmylou Harris and Rodney Crowell on Duets, Friendship». *Rolling Stone*. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հուլիսի 20-ին. Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 3-ին.
89. ↑  Luhrssen-Larson, 2017, էջ 157
90. 1 2 3 4 5 6  Cooper, 1996, էջ 15
91. 1 2 3  Wolff, 2000, էջ 407
92. ↑  «Emmylou Harris by Lucinda Williams - BOMB Magazine». bombmagazine.org. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հուլիսի 20-ին. Վերցված է 2017 թ․ նոյեմբերի 3-ին.
93. 1 2  Chapman, 2010, էջեր 72—73
94. 1 2 3 4 5  Dicaire, 2008, էջ 62
95. ↑  «Emmylou Harris to record with members of the original Hot Band, including James». *The Official James Burton Website* (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հուլիսի 20-ին. Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 11-ին.
96. 1 2  Watts, 2008, էջ 138
97. 1 2  Cooper, 1996, էջ 16
98. ↑  Meyer, 2008, էջ 448
99. ↑  Meyer, 2008, էջեր 364, 378
100. ↑  «Calculate the value of $500,000 in 1975» (անգլերեն). www.dollartimes.com. Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 12-ին.
101. 1 2 3 4 5  Cooper, 1996, էջ 17
102. ↑  White, 1999, էջ 16
103. 1 2 3  «Flashback: See Emmylou Harris's Delicate 'Together Again' on the BBC». *Rolling Stone*. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հուլիսի 21-ին. Վերցված է 2017 թ․ նոյեմբերի 27-ին.
104. ↑  CMT com Staff 4/15/2005. «Skaggs, Harris, Krauss and Others Talk About Being in the Band». CMT News. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ հունվարի 26-ին. Վերցված է 2019 թ․ հունվարի 13-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ թվային անուններ: authors list (link)
105. 1 2 3  «Emmylou Harris» (անգլերեն). The Official James Burton Website. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ նոյեմբերի 5-ին. Վերցված է 2017 թ․ նոյեմբերի 1-ին.
106. ↑  French, Alex. «High-Rollin' Hillbillies: How Emmylou Harris and Rodney Crowell Became Country Music Royalty». *Vanity Fair* (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ հունվարի 12-ին. Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 4-ին.
107. ↑  «Music-Illuminati.com | Interview: Emmylou Harris» (անգլերեն). music-illuminati.com. Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 13-ին.
108. ↑  Country: The Music and the Musicians : from the Beginnings to the '90s. — Country Music Foundation, 1994. — С. 373. — 440 с.
109. 1 2 3 4  Wolff, 2000, էջ 406
110. ↑  *Nielsen Business Media Inc* Billboard. — Nielsen Business Media, Inc. 1982-04-24. — 100 с.
111. ↑  Schneider, 2010, էջ 230
112. ↑  «Flashback: See Dolly Parton Duet With Harris, Ronstadt». *Rolling Stone*. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հունվարի 16-ին. Վերցված է 2018 թ․ հունվարի 15-ին.
113. ↑  Cooper, 1996, էջեր 16—17
114. 1 2 3 4 5 6 7 8  «Emmylou Harris Biography». Rolling Stone. Արխիվացված օրիգինալից 2016 թ․ օգոստոսի 15-ին. Վերցված է 2017 թ․ նոյեմբերի 12-ին.
115. ↑  Watts, 2008, էջ 143
116. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  RS, 2004, էջ 366
117. ↑  Brown, 2018, էջ 161
118. ↑  Watts, 2008, էջ 148
119. ↑  Watts, 2008, էջ 149
120. ↑  Newton, 35:50—36:24
121. 1 2 3 4 5  Larkin, 2011, էջ 1673
122. 1 2  Dicaire, 2008, էջ 63
123. ↑  What's for afters? (2014 թ․ նոյեմբերի 18). «Emmylou Harris - Lodi + interview [1-9-92]». Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 3-ին.
124. ↑  Dicaire, 2008, էջեր 63—64
125. 1 2 3 4 5 6 7  Flippo, 1999, էջ 75
126. 1 2 3  «How Emmylou Harris helped bring magic back to Ryman». *USA TODAY* (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հուլիսի 20-ին. Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 22-ին.
127. ↑  «Emmylou Harris on tap for Ryman Auditorium's yearlong 125th anniversary festivities». *Los Angeles Times* (անգլերեն). 2017 թ․ մարտի 20. 0458-3035. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հուլիսի 20-ին. Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 22-ին.
128. 1 2  «Emmylou Harris Dazzles With 'At the Ryman' Anniversary Concert». *Rolling Stone*. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ նոյեմբերի 16-ին. Վերցված է 2017 թ․ նոյեմբերի 30-ին.
129. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  Dicaire, 2008, էջ 64
130. ↑  WASHBURN, JIM (1991 թ․ օգոստոսի 15). «Queen Emmylou Still Serves Her Country Well : She and Band, in O.C. Tonight, Take Fresh Approach». *Los Angeles Times* (անգլերեն). 0458-3035. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ հունվարի 15-ին. Վերցված է 2019 թ․ հունվարի 15-ին.
131. ↑  Rolling Stone, Rolling Stone (2017 թ․ մարտի 22). «Emmylou Harris to Mark Ryman Auditorium Anniversary With Special Show» (անգլերեն). Rolling Stone. Վերցված է 2019 թ․ հունվարի 15-ին.
132. ↑  Larkin, 2011, էջեր 1673—1674
133. 1 2 3  Wolff, 2000, էջ 408
134. ↑  CMHFM, 1998, էջ 293
135. 1 2 3 4  Larkin, 2011, էջ 1674
136. 1 2 3 4  Malone, 2008, էջ 244
137. 1 2  Fuqua, 2011, էջ 63
138. ↑  «Emmylou Harris' 'Spyboy' | The Japan Times». *The Japan Times* (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հուլիսի 20-ին. Վերցված է 2017 թ․ նոյեմբերի 1-ին.
139. 1 2  «Emmylou Harris Works Through Vacation Time». *Rolling Stone*. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հուլիսի 20-ին. Վերցված է 2017 թ․ նոյեմբերի 1-ին.
140. 1 2 3 4 5  Carlin, 2003, էջ 175
141. 1 2 3 4  CMHFM, 2012, էջ 648
142. ↑  «Emmylou Harris Chart History - Top Albums». *Billboard*. Վերցված է 2017 թ․ նոյեմբերի 14-ին.
143. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  Dicaire, 2008, էջ 65
144. ↑  «Paisley, Emmylou Win At ASCAP Country Awards». *Billboard*. Վերցված է 2019 թ․ հունվարի 16-ին.
145. ↑  «Harris' Original Hot Band Reunited at ASCAP Awards». *CMT News*. Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 20-ին.
146. ↑  Hazel Smith (2006 թ․ հունիսի 2). «HOT DISH: Emmylou Harris Is a Bridge Builder». CMT News. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հուլիսի 21-ին. Վերցված է 2019 թ․ փետրվարի 6-ին.
147. 1 2  Mark Knopfler (2017 թ․ հունվարի 1). «Mark Knopfler & Emmylou Harris - Real Live Roadrunning: A Documentary Pt. 2 OFFICIAL». Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 4-ին.
148. ↑  «All I Intended to Be - Emmylou Harris | Songs, Reviews, Credits | AllMusic». AllMusic. Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 1-ին.
149. ↑  «Emmylou Harris All I Intended To Be Chart History». *Billboard*. Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 1-ին.
150. ↑  «Emmylou Harris All I Intended To Be Chart History Top 200». *Billboard*. Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 1-ին.
151. ↑  *Emmylou Harris* All I Intended to be (English) // *CD* : Inlay. — 2008.
152. ↑  «'I'm a storyteller' | The San Diego Union-Tribune». webcache.googleusercontent.com. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հուլիսի 20-ին. Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 12-ին.
153. ↑  «Red Dirt Boys» (ռուսերեն). www.facebook.com. Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 1-ին.
154. 1 2  CMHFM, 2012, էջ 649
155. 1 2  EmmyLouharris (2011 թ․ ապրիլի 20). «Emmylou Harris on "Hard Bargain"». Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 5-ին.
156. ↑  «Hard Bargain - Emmylou Harris | Songs, Reviews, Credits | AllMusic». AllMusic. Վերցված է 2017 թ․ նոյեմբերի 30-ին.
157. ↑  «Emmylou Harris Hard Bargain Chart History». *Billboard*. Վերցված է 2017 թ․ նոյեմբերի 30-ին.
158. ↑  «Emmylou Harris Chart History - Top Rock Albums». *Billboard*. Վերցված է 2017 թ․ նոյեմբերի 15-ին.
159. ↑  Nonesuch Records (2013 թ․ փետրվարի 15). «Emmylou Harris & Rodney Crowell on "Old Yellow Moon"». Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 3-ին.
160. 1 2  ANDERMAN, JOAN (2013 թ․ մարտի 22). «A Full Circle for Emmylou Harris». *The New York Times* (անգլերեն). 0362-4331. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հուլիսի 20-ին. Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 3-ին.
161. ↑  *Emmylou Harris & Rodney Crowell* Old Yellow Moon // *CD Inlay*. — 2013.
162. ↑  «Old Yellow Moon - Emmylou Harris, Rodney Crowell | Songs, Reviews, Credits | AllMusic». AllMusic. Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 20-ին.
163. ↑  «Emmylou Harris Old Yellow Moon Chart History». *Billboard*. Վերցված է 2017 թ․ նոյեմբերի 30-ին.
164. ↑  Cain, 2017, էջեր 169—171
165. ↑  «Famous Friends Salute Emmylou Harris at Tribute Show». *Rolling Stone*. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հուլիսի 20-ին. Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 5-ին.
166. 1 2 3 4  Tichi, 1998, էջ 177
167. ↑  Mayor, 1999, էջ 85
168. 1 2  Bernays, 34:02—34:22
169. ↑  Bufwack-Oermann, 2003, էջ 379
170. ↑  Johnson, Rebecca (2015 թ․ ապրիլի 2). «Everything I Need to Know About Fashion I Learned from Emmylou Harris». *Vogue* (անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2017 թ․ մայիսի 8-ին. Վերցված է 2018 թ․ հունվարի 18-ին.
171. 1 2  Carlin
172. 1 2  Tichi
173. 1 2  Dauphin,Chuck (2017 թ․ հոկտեմբերի 6). «Emmylou Harris' 10 Best Songs: Critic's Picks». *Billboard*. Արխիվացված օրիգինալից 2017 թ․ նոյեմբերի 10-ին. Վերցված է 2018 թ․ հոկտեմբերի 27-ին.
174. ↑  Cooper, 1996, էջ 18
175. ↑  «Emmylou Harris | Grand Ole Opry» (անգլերեն). www.opry.com. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ նոյեմբերի 7-ին. Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 3-ին.
176. ↑  CMHFM, 2012, էջեր 645-646
177. ↑  CMHFM, 2012, էջ 646
178. ↑  Rs, 2004, էջ 366
179. ↑  «Emmylou Harris' induction into the Country Music Hall of Fame» (անգլերեն). Վերցված է 2019 թ․ հունվարի 21-ին.
180. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12  «Emmylou Harris». Country Music Hall of Fame. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ օգոստոսի 2-ին. Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 3-ին.
181. 1 2  Wolff
182. ↑  «Emmylou Harris Tribute Album Features West Coast Disciples». *Rolling Stone*. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հուլիսի 21-ին. Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 3-ին.
183. ↑  Buckley
184. 1 2  «100 Greatest Country Artists of All Time». Rolling Stone. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հունիսի 28-ին. Վերցված է 2017 թ․ նոյեմբերի 3-ին.
185. 1 2 3 4  Himes. Geoffrey (2010 թ․ նոյեմբերի 30). «Emmylou Harris». *Oxford American* (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ փետրվարի 4-ին. Վերցված է 2019 թ․ հունվարի 21-ին.
186. 1 2  CMHFM, 1998, էջ 230
187. ↑  Malone, 2008, էջ 243
188. ↑  Flippo
189. 1 2  Malone-Stricklin, 2003, էջ 144
190. ↑  Bernays, 34:45—35:00
191. 1 2 3 4  White, 1999, էջ 13
192. ↑  Malone-Laird, 2018, էջ 485
193. ↑  Wolfe, 1996, էջ 124—125
194. ↑  Wolfe, 1996, էջ 125
195. ↑  Cain, 2017, էջ 170
196. ↑  «Charlie Louvin: A Louvin Brother Carries On». *NPR.org* (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 19.07.2018-ին. Վերցված է 2018 թ․ հուլիսի 18-ին.
197. 1 2  Buckley, 2003, էջ 471
198. 1 2 3  Malone-Laird, 2018, էջ 485
199. ↑  Flippo, 1999, էջ 1
200. ↑  Bernays, 30:57—31:08
201. ↑  Dawidoff, 1998, էջ 278
202. ↑  Dawidoff, 1998, էջ 278—279
203. ↑  Wolff, 2000, էջեր 406—407
204. 1 2  The Encyclopedia of Country Music. — Oxford University Press, 2004-12-16. — 665 с. — ISBN 9780199770557
205. ↑  O'Hagan, Sean (2003 թ․ նոյեմբերի 2). «Sean O'Hagan meets country music legend Emmylou Harris». *The Guardian* (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հուլիսի 20-ին. Վերցված է 2019 թ․ հունվարի 23-ին.
206. ↑  Meyer, 2008, էջ 449
207. ↑  Bernays, 41:04—41:20
208. 1 2  Meyer, 2008, էջ 399
209. ↑  Rather, 39:36—40:00
210. ↑  Meyer, 2008, էջեր 399—400
211. ↑  Meyer, 2008, էջ 394
212. 1 2 3 4  Dicaire, 2008, էջ 66
213. ↑  «Lilith Fair at 20: Sarah McLachlan & Co-Founders Look Back on the All-Female Festival That Smashed Touring's Glass Ceiling». *Billboard*. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հոկտեմբերի 17-ին. Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 26-ին.
214. ↑  «Lilith Fair at 20: The Legacy of a Tour That Put Women First». *Rolling Stone*. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հուլիսի 20-ին. Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 26-ին.
215. ↑  «Lilith Fair Unveils Complete Dates; Rihanna Joins Fest on July 12th». *Rolling Stone*. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հուլիսի 21-ին. Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 24-ին.
216. 1 2  Harrington, Richard (1998 թ․ հոկտեմբերի 9). «A DISARMING PERFORMANCE». *Washington Post* (անգլերեն). 0190-8286. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հուլիսի 27-ին. Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 25-ին.
217. ↑  Snyder, Rachel (1998 թ․ հունվարի 5). «EMMYLOU HARRIS GETS SERIOUS ABOUT THE ISSUE OF LAND MINES» (անգլերեն). Chicago Tribune. Վերցված է 2019 թ․ փետրվարի 12-ին.
218. ↑  «Harris Takes Landmine Concerts To Europe». *Billboard* (անգլերեն). 2001 թ․ օգոստոսի 3. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հունիսի 29-ին. Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 24-ին.
219. ↑  
	* «Emmylou Harris Recruits Stars For Anti-Landmine Benefit». *MTV News* (անգլերեն). 1998 թ․ սեպտեմբերի 22. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ դեկտեմբերի 25-ին. Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 24-ին.
	* «Emmylou Harris, Steve Earle Crusade Against Land Mines». *MTV News* (անգլերեն). 1999 թ․ նոյեմբերի 18. Արխիվացված օրիգինալից 2018 թ․ հունվարի 17-ին. Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 24-ին.
	* MTV News Staff (2000 թ․ հուլիսի 21). «Country Beat: Emmylou Harris, Kevin Welch, Fan Fair ...» (անգլերեն). MTV News. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ ապրիլի 5-ին. Վերցված է 2019 թ․ փետրվարի 15-ին.
	* «Harris Takes Landmine Concerts To Europe». *Billboard* (անգլերեն). 2001 թ․ օգոստոսի 3. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հունիսի 29-ին. Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 24-ին.
	* «Emmylou Harris Closes Tour in Her Hometown». *CMT News* (անգլերեն). 2002 թ․ նոյեմբերի 12. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հուլիսի 13-ին. Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 24-ին.
	* Mahoney, Elisabeth (2002 թ․ հունվարի 17). «Concert for a Landmine-Free World, Glasgow». *The Guardian* (բրիտանական անգլերեն). 0261-3077. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մայիսի 6-ին. Վերցված է 2019 թ․ փետրվարի 15-ին. `{{cite news}}`: More than one of `|lang=` and `|language=` specified (օգնություն)
	* Richman, Simmy (2003 թ․ օգոստոսի 18). «Summer Sundae, De Montford Hall and Gardens, Leicester» (անգլերեն). The Independent. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ փետրվարի 15-ին. Վերցված է 2019 թ․ փետրվարի 15-ին.
220. ↑  *Holland, Bill* News Line...(անգլ.) // *Billbaoard*. — 2001. — Т. 113. — № 37. — С. 92. — ISSN 0006-2510 ISSN 0006-2510.
221. ↑  Brace, Eric (2002 թ․ նոյեմբերի 14). «Musical Roundup for a Cowgirl». *Washington Post* (անգլերեն). 0190-8286. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ փետրվարի 15-ին. Վերցված է 2019 թ․ փետրվարի 12-ին.
222. ↑  *La Chapelle, Peter* Proud to Be an Okie: Cultural Politics, Country Music, and Migration to Southern California. — University of California Press, 2007. — 350 p. — ISBN 9780520248892
223. ↑  «Music Row Democrats try to shake idea that Nashville is conservative» (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հուլիսի 27-ին. Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 25-ին.
224. ↑  «Country swingers | OMM | The Observer» (անգլերեն). www.theguardian.com. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հուլիսի 20-ին. Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 24-ին.
225. 1 2 3  «Emmylou Harris on her LGBT support, love of animals | Washington Blade». *Washington Blade: Gay News, Politics, LGBT Rights* (անգլերեն). 2013 թ․ նոյեմբերի 25. Արխիվացված օրիգինալից 2016 թ․ հունիսի 18-ին. Վերցված է 2018 թ․ հոկտեմբերի 20-ին.
226. ↑  Ebert, Joel. «Miley Cyrus, Nashville musicians join bathroom bill opponents». *The Tennessean* (անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2018 թ․ հոկտեմբերի 20-ին. Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 24-ին.
227. ↑  Jerome, 2018, էջ 70
228. ↑  Vain, Madison. «Emmylou Harris Reflects on 10 Years of Animal Welfare Activism» (անգլերեն). PEOPLE. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ ապրիլի 1-ին. Վերցված է 2019 թ․ փետրվարի 16-ին.
229. ↑  Faulkner, 2011, էջեր 286—287
230. ↑  Solin, Ken (2015 թ․ սեպտեմբերի 30). «Emmylou Harris Wants Dogs Adopted -- Not Killed» (անգլերեն). Huffington Post. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ հուլիսի 6-ին. Վերցված է 2019 թ․ փետրվարի 16-ին.
231. ↑  «Emmylou Harris' rescue gives youths, pets second chance». *The Tennessean* (անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2018 թ․ հոկտեմբերի 12-ին. Վերցված է 2018 թ․ հոկտեմբերի 12-ին.
232. ↑  
	* Dauphin, Chuck (2012 թ․ օգոստոսի 8). «Emmylou Harris Launches Woofstock to Help Save Homeless Dogs». *Billboard* (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հուլիսի 20-ին. Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 11-ին.
	* Dauphin, Chuck (2013 թ․ մայիսի 14). «Emmylou Harris Talks Second Annual Woofstock». Billboard. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հոկտեմբերի 13-ին. Վերցված է 2019 թ․ փետրվարի 16-ին.
	* «Emmylou Harris plays 'Woofstock' benefit at Fontanel». *The Tennessean* (անգլերեն). 2014 թ․ հունիսի 5. Արխիվացված օրիգինալից 2018 թ․ հոկտեմբերի 12-ին. Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 11-ին.
233. ↑  «Emmylou Harris enlists John Hiatt, Margo Price for 'Woofstock'». *The Tennessean* (անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2018 թ․ հոկտեմբերի 12-ին. Վերցված է 2018 թ․ հոկտեմբերի 12-ին.
234. ↑  Bernstein, Jonathan (2018 թ․ օգոստոսի 7). «Emmylou Harris Enlists Jamey Johnson, John Hiatt for Annual Woofstock Show». *Rolling Stone* (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ օգոստոսի 8-ին. Վերցված է 2018 թ․ հոկտեմբերի 12-ին.
235. ↑  «Emmylou Harris Links Climate Change to Refugee Crisis, Lends Her Voice». *Pulitzer Center* (անգլերեն). 2016 թ․ հունիսի 7. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ սեպտեմբերի 30-ին. Վերցված է 2018 թ․ հոկտեմբերի 20-ին.
236. ↑  «Emmylou Harris Is Ready to Do Something About the Refugee Crisis». *ELLE* (անգլերեն). 2016 թ․ հունիսի 9. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հուլիսի 22-ին. Վերցված է 2018 թ․ մարտի 4-ին.
237. ↑  Mike Mannon (2016 թ․ հոկտեմբերի 20). «Emmylou Harris, Steve Earle, And Robert Plant Shine In The Wind Down To The Lampedusa Concert For Refugees Tour» (անգլերեն). Huffington Post. Արխիվացված օրիգինալից 2016 թ․ հոկտեմբերի 27-ին. Վերցված է 2018 թ․ հոկտեմբերի 20-ին.
238. ↑  «Emmylou Harris brings Steve Earle, Dave Matthews and others to Seattle to raise money for refugees». *The Seattle Times* (անգլերեն). 2017 թ․ սեպտեմբերի 26. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ սեպտեմբերի 27-ին. Վերցված է 2018 թ․ հոկտեմբերի 20-ին.
239. ↑  Reed, Ryan (2017 թ․ սեպտեմբերի 8). «Dave Matthews, Joan Baez, Steve Earle Lead 'Concerts for Refugees' Tour». *Rolling Stone* (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հուլիսի 27-ին. Վերցված է 2018 թ․ հոկտեմբերի 20-ին.
240. ↑  Betts, Stephen L. (2018 թ․ հուլիսի 24). «Emmylou Harris, Steve Earle Plot Tour in Opposition to Trump Immigration Policy». *Rolling Stone* (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ օգոստոսի 17-ին. Վերցված է 2018 թ․ հոկտեմբերի 20-ին.
241. ↑  «Emmylou Harris, Jackson Browne, Graham Nash, More Set for Concerts to Benefit Migrant & Refugee Families». *Billboard*. 2018 թ․ հուլիսի 24. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ օգոստոսի 2-ին. Վերցված է 2018 թ․ հոկտեմբերի 20-ին.
242. ↑  Faulkner, 2011, էջ 286

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
* Էմմիլու Հարրիսը imusic.am-ում