recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ակիմ (Հովակիմ) Վասիլի Խաստատով** (1756, Ղզլար, Աստրախանի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - մայիսի 10, 1809(1809-05-10), Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն), ռուսական բանակի հայազգի ռազմական գործիչ, գեներալ-մայոր (1796)։ Նշանավոր արդյունաբերող-վաճառականներ Խաստատովների ընտանիքից։ Նախնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրում։ 1773 թվականից ծառայել է Վլադիմիրյան հեծյալ զորամասում։ 1776 թվականին զորացրվել է և այնուհետև մասնակցել Կասպից ծովի ավազանում Խաստատովների ու Լազարյանների (ունեին խնամիական կապեր) համատեղ կազմակերպած արևելյան առևտրական գործերին և Աստրախանի հայ գաղութի ներքին կյանքին։

1780 թվականի հունվարին «գաղտնի առաքելությամբ» Աստրախան է ժամանել ռուս. ցամաքային զորքերի և Կասպից ծովի նավատորմի նոր հրամանատար Ալեքսանդր Սուվորովը՝ ծրագրվող պարսկական արշավանքը նախապատրաստելու համար։ Ծրագրի հետ որոշակի հույսեր էին կապել հայ ազատագրական շարժման գործիչներ Լազարյանները, Հ. Արղությանը և ուրիշներ, որոնց խորհրդով Ա. Վ. Սուվորովը կապեր է հաստատել պահեստի կապիտան Խաստատովի և եղբոր՝ Աստրախանի նավահանգստի մաքսատան կառավարիչ Բոգդան Խաստատովի հետ՝ առաջարկելով նրանց վերադառնալ զինվորական ծառայության։ Ռուսաստանի զինվորական կոլեգիայի 1780 թվականի մայիսի 17-ի հրամանով Ա. Վ. Սուվորովի գլխավոր շտաբում Խաստատովը նշանակվել է համհարզ և մինչև 1782 թ.-ը նրա հետ մասնակցել Կասպիականի արևմտյան ափերի ու հարևան երկրների տնտեսական, քաղաքական վիճակի ու ռազմավարական նշանակություն ունեցող ուղիների վերաբերյալ տեղեկությունների հավաքմանը՝ այդ նպատակին ծառայեցնելով Կասպից ծովում Խաստատովների և Լազարյանների առևտրական նավերը։

Այնուհետև, Ա. Վ. Սուվորովի զորքերի կազմում, փոխգնդապետի, ապա՝ գնդապետի աստիճանով, Խաստատովն իր երկու գումարտակով մասնակցել է 1787-1791 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմին՝ Կինբուռնի, Ֆոկշանի, Ռիմնիկի ճակատամարտերին, Իզմայիլի գրավմանը՝ արժանանալով շքանշանների ու մեդալների։ Միաժամանակ աջակցել է թուրքական լծից ազատագրված վայրերի հայ բնակչության խնամքի և 4000 հայերի՝ ռուս, կայսրության սահմանները գաղթեցնելու գործին։ 1793 թվականին դիվանագիտական աշխատանքի է ուղարկվել Կոստանդնուպոլսի ռուս, դեսպանատուն։ 1796 թվականին գեներալ-մայորի աստիճանով նշանակվել է հեծյալ գնդի հրամանատար։ 1799 թվականի [[փետրվարի 9-ին թողել է զինվորական ծառայությունը։ Թաղված է Պետերբուրգի հայկական գերեզմանոցում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1974.
2. 1 2 3 4 5 6 7  Ով ով է. հայեր (հայ.) / Հ. Այվազյան — Երևան: Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 2005. — հատոր 1. — էջ 513.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Rodovid |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 18255 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 33)։*  |
**Մարիամ Մագդաղենացի եկեղեցի** (ռուս.՝ Церковь Марии Магдалины), ուղղափառ եկեղեցի Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Նեկլինովսկի շրջանի Անդրեևո-Մելենտևո գյուղում։ Ենթարկվում է Ռուս Ուղղափառ եկեղեցու Մոսկվայի պատրիարքարանի Ռոստովի և Նովոչերկասկի թեմին։

*Հասցեն՝* 346841, Ռոստովի մարզ, Նեկլինովսկի շրջան, Անդրեևո-Մելենտևո գյուղ, Հաղթանակի փող. տուն 9։

Պատմություն
-----------

19-րդ դարի 20-ական թվականներին Անդրեևո-Մելենտևո գյուղի ծխականների հոգևոր կարիքները բավարարելու համար կառուցվեց Սուրբ Մարիամ Մագդաղենացու տաճարը։ Այն կառուցվեց կալվածատեր, հետևակազորի պաշտոնաթող գեներալ Անդրեյ Մելենտևի միջոցներով։ Գեներալը մասնակցել է Նապոլեոնի բանակի դեմ մարտերին և արիության համար պարգևատրվել է Սուրբ Գևորգի 4-րդ աստիճանի շքանշանով։

Աղյուսե տաճարը գյուղում կառուցվել է մոտ տասը տարի։ Շինարարության ավարտին օծվել է ի պատիվ Մարիամ Մագդաղենացու. կալվածատեր Անդրեյ Մելենտևի դուստրը կրել այս սրբի անունը՝ Մարիա։

Ծիսակատարությունները տաճարում կատարվել են մինչև 1930 թվականը։ Հետո տաճարը փակվել է, իսկ նրա նկուղում ապրել են Տագանրոգի փակ վանքերից մեկի միանձնուհիները։

Տաճարը կրկին բացվել է 1948 թվականին և գործել է մինչև 1960 թվականը։ Եկեղեցու հետապնդումների տարիներին տաճարը կրկին փակվել է և դարձվել շինանյութերի պահեստ։ 1980-ական թվականներին եկեղեցում հրդեհ է բռնկվել, որից հետո տաճարից մնացել են միայն մերկ պատերը։ Ոչնչացվել են նաև որմնանկարները։ Հրդեհի թողած հետևանքները վերացնելիս ծխի անդամները տաճարի նկուղում հայտնաբերել են զինվորականներ Ֆեոդոր և Անդրեյ Մելենտևների աճյուններով դամբարանը։ Աճյունները գտնվել են լավ վիճակում, պահպանվել են նույնիսկ գեղեցիկ ուսադիրներով համազգեստները։

1992 թվականի սեպտեմբերին գյուղում պաշտոնապես գրանցվել է եկեղեցական համայնք։ Սկսվել է ավերված տաճարի աստիճանական վերականգնումը։

Եկեղեցու վերածննդի գործին մասնակցել են բազմաթիվ մարդիկ։ Նյութական աջակցություն են ցուցաբերել «Սարմատ» կոլտնտեսությունը, շրջանային վարչակազմը՝ ի դեմս նրա ղեկավար Ա. Ա. Գերաշչենկոյի։ Ծիսակատարությունները վերականգնված տաճարում սկսվել են 4 ամիս անց՝ 1993 թվականի հունվարի 7-ին։

1994 թվականին տաճարում վերականգնվել է զանգակատունը։ Զանգերը ձուլվել են Վորոնեժի ձեռնարկություններից մեկում։ 2000 թվականին տագանրոգցի գործարարների միջոցներով ձեռք են բերվել մարմարե սալեր հատակի համար և մարմարե պատկերակալ։ Ներկա դրությամբ տաճարը վերականգնված է։ Նրան կից գործում են կիրակնօրյա դպրոց, «Պայծառակերպություն» ռազմահայրենասիրական ակումբը։

Հոգևորականություն
-----------------

1992 թվականից Մարիամ Մագդաղենացի եկեղեցու հովիվն է ավագ երեց Նիկոլայ Նիկոլաևիչ Բանդուրինը։

Սրբություններ
-------------

* Սրբապատկեր՝ սուրբ Կուկշա Օդեսացու մասունքներով
* Սուրբ Մարիամ Մագդաղենացու տաճարային սրբապատկեր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Марие-Магдалининский храм с. Андреево-Мелентьево». Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ հունիսի 1-ին. Վերցված է 2017 թ․ օգոստոսի 1-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Андреево-Мелентьево. Церковь Марии Магдалины
* Храм Святой равноапостольной Марии-Магдалины в селе Андреево-Мелентьево
* Церковь Марии Магдалины Արխիվացված 2017-04-21 Wayback Machine
* Приходская жизнь сельского священника. О настоятеле храма св. Марии Магдалины в селе Андреево-Мелентьево(չաշխատող հղում)
* Приход храма равноапостольной Марии Магдалины
**Սադուն Բ Արծրունի** (*անհայտ* - 1282 կամ 1282), հայ իշխան, քաղաքական և զինվորական գործիչ Մահկանաբերդի Արծրունիների տոհմից։

Սադուն Ա Արծրունու թոռը։ Եղել է Ավագ Զաքարյանի դուստր Խոշաքի կալվածքների կառավարիչը։

Ըստ Կիրակոս Գանձակեցու, հռչակված ըմբիշ և լեզուների (այդ թվում՝ մոնղոլերենի) գիտակ Սադուն Բ Արծրունին արժանացել է Հուլավու իլխանի հովանավորությանը, 1260-ին նշանակվել Սասուն գավառի կառավարիչը։ Օգտագործելով մոնղոլական իլխանության հետ կապերը՝ բարձր դիրքի է հասել Վրաց Դեմետրե թագավորի արքունիքում, 1271 թվականից ճանաչվել աթաբեկ (գահի խնամակալ) և ամիրսպասալաի (զորքերի սպարապետ)։ Շուտով ամուսնացել է Դեմետրի քույր Թամարի հետ և ստացել Դմանիս քաղաքը՝ շրջակայքով։

Սադուն Բ-ն նպաստել է երկրում հոգևոր-մշակութային կյանքի համար համեմատաբար տանելի պայմանների ստեղծմանը, հովանավորել Հաղպատավանքի միաբանությանը, մոնղոլների հարկերից ազատել վրացական Գարեջի վանքը և այլն։ Մասնակցել է Զագավանի հայոց եկեղեցաժողովին (1270)։ Թաղվել է Հաղպատի վանքում։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 111)։*  |
Ձորի.
XIX դարի ծղոտե ձորի
Ժամանակակից կանացի պլաստիկե ձորի
Տղամարդու ձորի
**Ձորի** (草 履), ճապոնական ազգային կոշիկի տեսակ, ազգային տոնական տարազի մաս։ Առանց կրունկի հարթ ոտնաման (սանդալ) է, որը հաստանում է գարշապարի հատվածում։ Ոտքի վրա մնում են մեծ և երկրորդ մատների միջով անցնող բարակ գոտիների միջոցով։ Ի տարբերություն գետայի (որը նույնն է աջ և ձախ ոտքերի համար)՝ ձորին պատրաստվում է աջ և ձախ ոտքերի համար առանձին։ Պատրաստվում է բրնձի ծղոտից կամ այլ բույսերի մանրաթելերից, գործվածքներց, լաքապատ փայտից, կաշվից, ռետինից կամ քիմիական մանրաթելերից։ Ձորիները շատ նման են «ֆլիպ-ֆլոպ» (անգլ.՝ flip-flops) հողաթափերին, որոնք Ռուսաստանում առավել հայտնի են որպես «вьетнамки»։

Ձորիի ավանդական ձևերն օգտագործվում են այլ ավանդական հագուստների հետ, միևնույն ժամանակ ժամանակակից ձևերը շատ տարածված են, հատկապես ամռանը։ Ներկայումս գետան հագնում են ոչ պաշտոնական յուկատայի հետ, իսկ ձորին հագնում են պաշտոնական կիմոնոյի հետ։ Կիմոնոյի և ձորիի ընտրությունը պայմանավորվում է առիթի պաշտոնական լինելով։ Կիմոնոյի հետ սովորաբար չեն հագնում եղեգնյա ծածկույթով ձորիներ, դրանք համարվում են աշխատանքային հագուստի մաս և համադրվում են ամենօրյա ճապոնական հագուստի հետ։ Կանացի վինիլային (պլաստիկե) ձորին համարվում է պակաս պաշտոնական, քան գործվածքե ձորիները։ Տղամարդկանց ձորին իրենից ներկայացնում է արհեստական ծղոտից պատրաստված ոտնաման։

Դիպակե ձորին հագնում են պաշտոնական կիմոնոյի հետ, օրինակ՝ հարսանիքների և հուղարկավորությունների դեպքում։ Տղամարդկանց ամենապաշտոնական կոշիկը համարվում է **հանաոն** (*hanao*)՝ սպիտակ, երբեմն սև փոկերով բուսաթելից պատրաստված ձորին։ Կանացի ձորին նույնպես կարող է արհեստական ծղոտից լինել, բայց կանացի հանաոն սովորաբար կարմիր է և պակաս պաշտոնական, քան գունավոր վինիլայինը կամ դիպակից պատրաստվածը։ Կանացի բոլոր ձորիների հետ հագնում են սպիտակ տաբի գուլպաներ։ Տղամարդկանց ձորին կարելի է կրել ինչպես առանց տաբիի, այնպես էլ տաբիով։

Հանաոներն ամրացվում են համաչափորեն, հետևաբար դրանք չեն լինում աջ և ձախ։ Նրանք կարող են պատրաստվել թավշամահուդանման գործվածքից։ Գործվածքից պատրաստված ձորիների համար սովորաբար օգտագործում են ճապոնական կամ արհեստական մետաքս։ Տղամարդկանց ձորին կարող է լինել կաշվից կամ արհեստական կաշուց։

Կանացի ձորին հազվադեպ է հարթ լինում․ կոշատակերն ունենում են տարբեր հաստություններ և անկյուններ։ Կան ժամանակակից ձորիներ, որոնք ծածկված չեն գործվածքով։ Կոշատակի արտաքին մասը սովորաբար բնական մոխրագույն կաշվից է։

Ինչպես բոլոր ճապոնական սանդալները՝ ձորին թույլ է տալիս օդի ազատ շրջանառությունը ոտքերի շուրջ, ինչը պայմանավորված է խոնավ կլիմայով, որը գերակշռում է Ճապոնիայում։ Դրանք հեշտ է հագնել և հանել, որն էլ կարևոր է այն մշակույթում, որտեղ կոշիկները հաճախ պետք է հանվեն։

Մեկանգամյա օգտագործման ծղոտե ժապավեններով ձորիներն անվանվում են վարաձի և ավանդաբար համարվել են հասարակ ժողովրդի ու ցածրաստիճան սամուրայների ամենօրյա աշխատանքային կոշիկներ։

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Об одежде » Обувь традиционная японская». *«Пространство Тайцзи»*. Վերցված է 2018 թ․ հոկտեմբերի 24-ին.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Երրորդություն եկեղեցի (այլ կիրառումներ)

**Սուրբ Կենսաստեղծ Երրորդություն եկեղեցի** (ռուս.՝ Церковь Троицы Живоначальной), ուղղափառ եկեղեցի Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզիԿամենսկ-Շախտինսկի քաղաքում։ Ենթարկվում է Շախտիի և Միլլերովոյի թեմի Կամենսկի գործակալությանը։ Հինգ գմբեթով երկլուսավոր քառանիստ եկեղեցի է` XIX դարի վերջի ճարտարապետության դեկորի ոգով, սեղանատնով և ոչ բարձր զանգակատնով։

Պատմություն
-----------

Սուրբ Երրորդություն ծուխը ստեղծվել է քաղաքում 1997 թվականի ապրիլին։ 1998 թվականին նրան հատկացվեց շենք, որտեղ կահավորվեց աղոթքի տուն։ Տաճարը բացվել է 1998 թվականի հուլիսի 9-ին։ Հետագայում կառուցվեց գմբեթը, իսկ 2003 թվականին տաճարի զանգակատանը տեղադրվեցին զանգերը։ Եկեղեցում է գտնվում սուրբ Տիխոն Զադոնսկու մասունքների մասնիկը։

Տաճարին կից գործում է բարեգործական ճաշարան, ստեղծվել է երգչախումբ, աշխատում է կիրակնօրյա դպրոց։

Վանահայրն է քահանա Ալեքսանդրը (Ալեքսանդր Տելիչկին), քահանան՝ աբեղա Սերաֆիմը (Սերգեյ Սենչենկո)։

*Եկեղեցու հասցեն՝* Ռոստովի մարզ, ք. Կամենսկ-Շախտինսկի, Յուժնի ավան, Ռոստովի փողոց, 10ա։ Տաճարը բաց է ամեն օր ժամը 8:00-ից 17:00։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Храм Святой Троицы Живоначальной (Ка́менск-Ша́хтинский)
2. ↑  «Расписание богослужений». Վերցված է 2017 Ապրիլ 5-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Տաճարի կայքը
* Храм Святой Троицы, посёлок Южный, г. Каменск-Шахтинский Արխիվացված 2017-01-08 Wayback Machine
* Каменск-Шахтинский. Церковь Троицы Живоначальной.
* В праздник Собора Пресвятой Богородицы епископ Шахтинский и Миллеровский Игнатий совершил Литургию в Свято-Троицком храме г. Каменск-Шахтинский Արխիվացված 2017-01-16 Wayback Machine
**Աբուլ Ղարաթ Թալայի իբն Ռուզզիք**, մականունը՝ **Մելիք ալ–Սալիհ** (արաբ․՝ طلائع ﺑﻦ ﺭﺯﻳﻚ‎‎, ամբողջական անունը բոլոր տիտղոսներով՝ *Աբուլ Ղարաթ Ֆարիս ալ-Մուսլիմ ալ-Մալիք ալ Սալիհ Թալայի իբն Ռուզզիք ալ-Ղասանի ալ Արմանի*, 1102 - սեպտեմբեր 1161, Կահիրե, Ֆաթիմիդների խալիֆայություն), արաբ բանաստեղծ և Ֆաթիմյան խալիֆայության ռազմական ու պետական գործիչ, ծագումով հայ։

Եղել է Եգիպտոսի Մունիեթ–Բեն (Մինիա) նահանգի կառավարիչը։ 1154 թ.-ին գրավել է Կահիրեն, դարձել երկրի բացարձակ տերը՝ վեզիրը։ Նրա անվան հետ են կապված մի շարք կառույցներ, այդ թվում Բաբ–Զավիլայի մզկիթը (Կահիրեի մոտ)։ 1161 թվականին առեղծվածային հանգամանքներում սպանվել է, որից հետո վեզիրի պաշտոնում նրան փոխարինել է իր որդին՝ Ռուզզիք իբն Թալային։ Ուսումնասիրողներից շատերի կարծիքով Աբուլ Ղարաթ Թալային եղել է Ֆաթիմյան խալիֆայության վերջին հզոր վեզիրը, ում կառավարման օրոք պետության ներսում վերահաստատվել է կայունությունը, խալիֆայությունը հաջողությամբ հետամուտ է եղել իր շահերին միջերկրածովյան տարածաշրջանի արևելյան հատվածում և կարողացել է ընդարձակել իր տիրապետության տակ գտնվող տարածքները։ Թիերի Բիանկիսը նրան բնորոշել է որպես Ֆաթիմյան պատմության վերջին մեծ ղեկավարի, ով ձգտել է վերակերտել հզոր Եգիպտոս, որն ի զորու կլիներ առաջ տանելու իր ինքնուրույն արտաքին քաղաքականությունը։

Աբուլ Ղարաթ Թալայիի բանաստեղծություններից պահպանվել են միայն հատվածներ։ Հավաքել է նաև Իմամ Ալիի մասին զրույցները («Համառներին ընդդիմախոսելու հենարան»)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  The Fatimid Vizierate (979-1172) — Berlin: 1990. — P. 170. — ISBN 3-922968-82-1
2. ↑  Bianquis, 2000, էջ 151

Գրականություն
-------------

* Իպն Խալլիքան, Վեֆայաթ Էլ–Սայան, թրգմ. Գ. Մըսրլյան, Գահիրե, 1935
* Մըսրլյան Գ. Ականավոր հայեր Եգիպտոսի մեջ, Գահիրե, 1947
* Մամուր–Ֆաթիմի Գ. Միջնադարյան մի հայազգի զորավարի ու բանաստեղծի մասին, «Տեղեկագիր ՀՍՍՀ ԳԱ, հաս. գիտ.», 1956, № 5

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1146306865 · ISNI: 0000000071497596 · LCCN: nr93001168 · VIAF: 90050842 · WorldCat VIAF: 90050842 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 45)։*  |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Նախորդող:**Abbas ibn Abi al-Futuh** |  **Ֆաթիմյան խալիֆայության վիզիր** 1154–1161 | Հաջորդող:**Ruzzik ibn Tala'i** |
**Հեյկի Նաբի** (էստ․՝ Heiki Nabi, հունիսի 6, 1985(1985-06-06), Կեռդլա, Էստոնիա), էստոնացի ըմբիշ, հանդես է գալիս Հունահռոմեական ոճում։ 7 անգամ կարողացել է դառնալ Էստոնիայի չեմպիոն (2005 թ. 2006 թ. 2007 թ. 2009 թ. 2010 թ. 2011 թ. 2012 թ.)։ Աշխարհի առաջնության ոսկե մեդալակիր է, 2 անգամ նվաճել է Աշխարհի ուսանողական առաջնության բրոնզե մեդալը։ 2012 թ. Լոնդոնում անցկացվող Օլիմպիական խաղերի ժամանակ կարողացել է նվաճել արծաթե մեդալ։ Հանդես է գալիս մինչև 120 կգ քաշային կարգում։

2006 թ. Նաբին ճանաչվել է Էստոնիայի լավագույն մարզիկ։ 2011 թ. մայիսի 28-ին ծնվեց նրա և կնոջ՝ Էգլեի աղջիկը՝ Ռենատան։

Նվաճումներ
----------

**Աշխարհի առաջնություններ (Հունահռոմեական ըմբշամարտ)**

2005 թ. Վիլնյուս Լիտվա Լիտվա - 5-րդ տեղ (96 կգ), (25 մասնակից)

2006 թ. Գուանչժոու Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն Չինաստան - 1-ին տեղ (96 կգ), (27 մասնակից)

2007 թ. Բաքու Ադրբեջան Ադրբեջան - 24-րդ տեղ (96 կգ), (42 մասնակից)

2009 թ. Հերնինգ Դանիա Դանիա - 11-րդ տեղ (96 կգ), (34 մասնակից)

2010 թ. Մոսկվա Ռուսաստան Ռուսաստան - 14-րդ տեղ (120 կգ), (30 մասնակից)

2011 թ. Ստամբուլ Թուրքիա Թուրքիա - 27-րդ տեղ (120 կգ), (39 մասնակից)

**Եվրոպայի առաջնություններ (Հունահռոմեական ըմբշամարտ)**

2002 թ. Վիլնյուս Լիտվա Լիտվա - 16-րդ տեղ (100 կգ), (16 մասնակից)

2004 թ. Մուրսկա Սոբոտա Սլովենիա Սլովենիա - 4-րդ տեղ (96 կգ), (19 մասնակից)

2005 թ. Վառնա Բուլղարիա Բուլղարիա - 17-րդ տեղ (120 կգ), (17 մասնակից)

2006 թ. Մոսկվա Ռուսաստան Ռուսաստան - 9-րդ տեղ (96 կգ), (22 մասնակից)

2007 թ. Սոֆիա Բուլղարիա Բուլղարիա - 5-րդ տեղ (96 կգ), (26 մասնակից)

2008 թ. Տամպերե Ֆինլանդիա Ֆինլանդիա - 5-րդ տեղ (96 կգ), (27 մասնակից)

2009 թ. Վիլնյուս Լիտվա Լիտվա - 7-րդ տեղ (96 կգ), (23 մասնակից)

2010 թ. Բաքու Ադրբեջան Ադրբեջան - 14-րդ տեղ (120 կգ), (18 մասնակից)

2011 թ. Դորտմունդ Գերմանիա Գերմանիա - 5-րդ տեղ (120 կգ), (26 մասնակից)

2012 թ. Բելգրադ Սերբիա Սերբիա - 16-րդ տեղ (120 կգ), (22 մասնակից)

**Աշխարհի ուսանողական առաջնություններ (Հունահռոմեական ըմբշամարտ)**

2005 թ. Իզմիր Թուրքիա Թուրքիա - 3-րդ տեղ (96 կգ)

2006 թ. Ուլան Բատոր Մոնղոլիա Մոնղոլիա - 3-րդ տեղ (96 կգ)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Էստոնական մարզական կենսագրական բառարան (эст.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Հեյկի Նաբին www.the-sports.org կայքում
* Հեյկի Նաբին www.filateelia.ee կայքում

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Հեյկի Նաբի» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ESBL · Olympic Channel · TheSports.org · Միասնական պայքարի աշխարհ |

 |
**Աթլին լիճ** (անգլ.՝ Atlin Lake), լիճ Կանադայում, որը գտնվում է Բրիտանական Կոլումբիա և Յուկոն տարածքների սահմանին։

Աշխարհագրություն
----------------

Կանադայի ամենամեծ լճերից մեկն է, որի ջրային մակերեսը 589 կմ² է, ընդհանուր մակերեսը՝ 775 կմ²։ Բրիտանական Կոլումբիայի առաջին ամենամեծ բնական լիճն է և մեծությամբ երկրորդ լիճը։ Բարձրությունը ծովի մակարդակից՝ 731 մ է, լճի մակարդակի տատանումները մինչև երկու մետր են։ Սառչում է դեկտեմբերից հունիս։ Ջրի ծավալը` 54 կմ³ է, ջրբաժան տարածքը՝ 6004 կմ²։

Լիճը շատ երկար է և նեղ, լճի միայն հյուսիսային ծայրն է գտնվում է Յուկոնում, հիմնական մասը գտնվում է Բրիտանական Կոլումբիայում։ Լճի հարավային մասը Աթլին-Լեյք գավառական այգու մի մասն է։ Լճի արևելյան ափին է գտնվում նույնանուն գյուղը։

Պատմություն
-----------

1897-1898 թվականների ոսկե տենդի ժամանակ Յուկոն գետը հիմնական տրանսպորտային զարկերակն էր տասնյակ հազարավոր հետախույզների համար, որոնք գնում էին դեպի Դոուսոն։ Նրանցից շատերն ընտրում էին Աթլին և Թագիշ լճերի տարածքով անցնող ուղին։ 1898 թվականին Ֆրից Միլլերը և Քենեթ Մաքլարենը ոսկի գտան Փայն Կրիք (անգլ.՝ Pine Creek) գետի ափին, որը թափվում էր Աթլին լիճ, և լճի ափերին սկսվեց փոքր «ոսկու տենդ», որի բուռն շրջանում Աթլին քաղաքում և նրա շրջակայքում ապրում էր 5000 մարդ։ Այսօր այդտեղ շարունակվում է ոսկու արդյունահանումը, բայց շատ ավելի փոքր չափերով։ Տեղի բնակիչների համար հիմնական կարևորությունը ներկայումս զբոսաշրջությունն է։ Լիճը և նրա մերձակայքը՝ շրջակա լեռների գեղեցկությամբ, հիանալի ձկնորսությունն ու որսը գրավում է զբոսաշրջիկներին։

Տլինգիտյան լեզվով լճի անունը նշանակում է «մեծ ջուր» կամ «փոթորկոտ ջուր»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Атлас Канады». *atlas.nrcan.gc.ca* (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2007 թ․ ապրիլի 10-ին. Վերցված է 2019 թ․ հունվարի 19-ին. (таблицы крупных озёр по провинциям и другая информация)
2. ↑  «База данных по озёрам мира Международного комитета по проблемам озёр (Word Lake Database, International Lake Environment Committee)». *wldb.ilec.or.jp*. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 8-ին. Վերցված է 2016 թ․ մարտի 8-ին.
3. ↑  «Canadian Encyclopedia». *www.thecanadianencyclopedia.com*. Արխիվացված է օրիգինալից 2007 թ․ օգոստոսի 21-ին. Վերցված է 2019 թ․ հունվարի 19-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Atlin Lake on BC Geographical Names

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Աթլին (լիճ)» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Կանադական |

 |
ամերիկյան ՖԳՄ-148 Ջավելին ՀՏԿՀ-ի արձակումը
**Հակատանկային կառավարվող հրթիռ (ՀՏԿՀ)**, հակատանկային զինամթերք է, նախատեսված տանկերի և այլ ծանր զրահատեխնիկայի դեմ պայքարելու համար։ Խորհրդային ռազմական գրականության մեջ հայտնի է նաև ***ՀՏԿՌԱ*** *հակատանկային կառավարվող ռեակտիվ արկ* անվանումով։ *ՀՏԿՀ*-ը կոշտ վառելիքով հրթիռ է, այն ընդունակ է փոխելու իր թռիչքի ուղղությունը, ըստ օպերատորի հրամանի, կամ ըստ իր ինքնակառավարող գլխիկի հրամանի։ ՀՏԿՀ-ի մարտական գլխիկը կումուլյատիվ գործողության է, նորագույն հրթիռները ավելի կատարելագործված են՝ ունեն համակցված կումուլյատիվ գործողության մարտական գլխիկ։

Դասակարգում
-----------

հակատանկային ղեկավարվող հրթիռի սխեմա  

1 - պայթուցիչ, 2- մարտական մաս, 3- կատարողական մաս(ղեկ), 4- ղեկավարման և կայունարար մաս, 5- շարժիչի փողակ, 6- շարժիչ, 7- կայունարար, 8- կապի գծի ընդունիչ, 9- լուսածրման աղբյուր, 10- իրան
ՀՏԿՀ-երը հիմնականում դասակարվում են, ըստ

* նշանառության տեսակի.
	+ օպերատորի կողմից նշանառվող,
	+ ինքնանշանառվող
* օպերատորի կողմից կառավարման միջոցի.
	+ հաղորդալարերով կառավարվող,
	+ լազերային ճառագայթով կառավարվող,
	+ ռադիոալիքներով կառավարվող
* նշանառության եղանակի
	+ ձեռքի՝ օպերտորը ղեկավարում է հրթիռը մինչև նշանակետին հասնելը,
	+ կիսաավտոմատ՝ օպերատորը նշանակետի պահում է նշանոցում, իսկ հատուկ սարքավորումը կառավարում է հրթիռի թռիչքը(սովորաբար պոչամասի լուսածիրով) և տալիս է համապատասխան ղեկավարող հրամաններ,
	+ «կրակեցիր մոռացար» համակարգ։

«Շտուռմ» ռուսական ՀՏԿՀ համալիր(ՄՏԼԲ քարշակի վրա)
ՀՏԿՀ-երը և արձակման սարքավորումը իրականացվում են մի քանի տարբերակով՝

* փոխադրվող համալիր
* ամենագնաց մեքենայի վրա տեղադրված ՀՄՄ, ԶՓ, ՄՏԼԲ և այլն,
* ավիացիոն կայանք (սովորաբար ուղղաթիռների համար).

Բոլոր դեպքերում օգտագործվում են նույն տեսակի հրթիռներ, փոփոխվում են արձակման սարքավորումների լրակազմը, քաշը և նշանառության միջոցները։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կրուգոսվետ հանրագիտարան

Ծանոթագրություն
---------------

1. ↑  Կրուգոսվետ հանրագիտարան։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 6, էջ 63)։*  |
**Սայրուս Հոլլ Մակկորմիկ,** (15 փետրվար 1809 — 13 մայիս 1884) ամերիկացի գյուտարար, 

Սայրուս Մակկորմիկը «Առաջընթացի մարդիկ» լուսանկարում
*McCormick Harvesting Machine Company* ընկերության հիմնադիր*,* որն ավելի ուշ՝ 1902 թվականին դարձավ International Harvester-ի մասը.։

Գյուտեր և նվաճումներ
--------------------

Մակկորմիկի հայրը 28 տարի շարունակ աշխատել է ձիու կալսիչի նախագծի վրա, որն այդպես էլ չկարողացավ ավարտին հասցնել։ 1830 թվականին գծագրերը փոխանցեց իր որդուն, Սայրուսին, որի 21 տարին լրացել էր։ Մակկորմիկը հոր նախագիծը ավարտին հասցրեց մեկ ու կես տարում, կալսիչը աշխատելու ընթացքում ցուցադրեց 1831 թվականին, իսկ 1834 թվականին արտոնագրեց գյուտը։

1847 թվականին Սայրուս Մակկորմիկը տեղափոխվեց Չիկագո և իր երկու եղբայրների հետ հիմնադրեց գյուղատնտեսական սարքավորումների վաճառքի ոչ մեծ ընկերություն։ Մակկորմիկի ստեղծած կալսիչը շատ լավ էր վաճառվում շուկայավարական ոլորտում եղբայրների հնարամտության շնորհիվ։ Մակկորմիկ եղբայրները հիմնեցին ընկերության ներկայացուցչությունների ոչ մեծ ցանց, հատուկ պատրաստված մասնագետներով, որոնք կալսիչի աշխատանքը ցուցադրում էին դաշտում։

Իր գործունեության արդյունքում Սայրուս Մակկորմիկը 1918 թվականին ընդգրկվեց ԱՄՆ-ի 60 000 000 դոլար կարողությամբ ամենահարուստ մարդականց ցուցակում (657 միլիոն` հաշվի առնելով 2002 թվականի արժեզրկումը)։

Մրցանակներ
----------

* Մակկորմիկի ստեղծած կալսիչը ստացավ բազմաթիվ մրցանակներ և հավելավճարներ։
* Մակկորմիկը ընտրվել է Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ։
* Լոնդոնում անցկացվող Համաշխարհային ցուցահանդեսում կալսիչը ստացավ Ոսկե մեդալ։
* 1975 թվականին Մակկորմիկը ներկայացվել է ձեռնարկատիրության նվաճումների ամերիկյան փառքի ծառուղիում։
* Մակկորմիկի անունով Հարավային Կարոլինայում անվանակոչվել են քաղաք և շրջան։

Արտաքին հղումներ
----------------

* McCormick Reaper
* Iles, George (1912), *Leading American Inventors*, New York: Henry Holt and Company, էջեր 276–314

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Cyrus Hall McCormick». Wisconsin Historical Society. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ ապրիլի 20-ին. Վերցված է 2007 թ․ օգոստոսի 26-ին.
2. ↑  *Daniel, Gross; *Forbes* Magazine Staff* Greatest Business Stories of All Time. — First. — New York: John Wiley & Sons, Inc. 1997. — С. 25. — ISBN 0-471-19653-3
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Ազատյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Երվանդ Նազարեթի Ազատյան** (*Էդմոնդ Կոտալազյան*, մայիսի 13, 1935(1935-05-13), Բեյրութ, Լիբանան - մարտի 25, 2023(2023-03-25), Մայամի, Ֆլորիդա, ԱՄՆ), հայ գրող, հրապարակախոս, հասարակական գործիչ։ Երևանի պետական համալսարանի պատվավոր դոկտոր (1988)։ Հայաստանի գրողների միության անդամ։

Կենսագրություն
--------------

Երվանդ Ազատյանը ծնվել է 1935 թվականին Բեյրութում։ 1958 թվականին ավարտել է Բեյրութի ամերիկյան համալսարանը, 1973 թվականին՝ Բոստոնի «Նորթիսթըրն» համալսարանը և Դետրոյտի «Ուեյն» նահանգային համալսարանը։ 1954-1958 թվականներին եղել է Բեյրութի «Զարթոնք-սպորտ» շաբաթաթերթի հիմնադիր-խմբագիր, 1959-1967 թվականներին՝ Կահիրեի «Արև» օրաթերթի խմբագրապետ, 1967-1972 թվականներին՝ Բոստոնի «Պայքար» հաստատության վարիչ-տնօրեն, «Պայքար» գրական եռամսյա հանդեսի և «Արմինիըն Միրըր-Սփեքթեյթըր» թերթի խմբագրակազմերի անդամ, 1971 թվականից՝ Մոնրեալի «Ապագա» շաբաթաթերթի, 1986 թվականից՝ Նյու Յորքի «Արարատ» (անգլերեն) հանդեսի, 1991 թվականից՝ Երևանի «Ազգ» օրաթերթի, 2006 թվականից՝ Բեյրութի «Կամար» գրական հանդեսի հիմնադիրներից և գլխավոր աշխատակիցներից։ 1972-1997 թվականներին եղել է ՀԲԸՄ Ալեք Մանուկյան մշակութային հիմնադրամի ատենապետ, 1973 թվականից՝ Դետրոյտի «Հայ մշակույթի ժառանգություն» (անգլերեն) ռադիոծրագրի տնօրեն, 1994-1997 թվականներին՝ ԱՄՆ-ի և Կանադայի ԹՄՄ կենտրոնական վարչության ատենապետ, 1997 թվականից՝ փոխատենապետ։

Պարգևներ, մրցանակներ
--------------------

* Հայ եկեղեցու Սուրբ Սահակ - Սուրբ Մեսրոպ շքանշան, 1989 թ.
* Հայաստանի ազգային գրադարանի Հակոբ Մեղապարտ շքանշան, 1991 թ.
* «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալ, 2009 թ.

Երկեր
-----

* «Կեանք ու երազ Հայաստան» (1964, ուղեգրություններ)
* «Գրական-գեղարուեստական սեւեռումներ» (1988)
* «Դիմանկարներ և դիմաստվերներ» (անգլերեն, 1995)
* «Պատմությունը ընթացքի մեջ» (անգլերեն, 1999, Էսսեներ)
* «Դիտումներ և դատումներ» (2006, հրապարակախոսություն)

Գրականություն
-------------

* Երուանդ Ազատեան. Մատեան մեծարանքի, Լոս Անջելես, 1988։

Ծանոթագրություններ
------------------

**Քույր նախագծերում*** Մեջբերումներ Վիքիքաղվածքում
* Տեքստեր Վիքիդարանում

1. 1 2
2. 1 2 3 4  ԳՈՒՅԺ. Ոչ ևս է ԵՐՎԱՆԴ ԱԶԱՏՅԱՆԸ
3. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005*.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Գրական զրույց՝ Երվանդ Ազատյանի հետ
* Ե՛վ գիրք, և՛ ուղեցույց, գիտական ուսումնասիրություն / Երվանդ Ազատյանի հետ

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ՀՀ ԳԱԱ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 11800 · SUDOC: 174729685 · VIAF: 1271152636143620051849 · WorldCat VIAF: 1271152636143620051849 |

 |
**Կյու Սակամոտո** (ճապ. 坂本九 *Сакамото Кю:,* Հիսասի Օսիմա, ճապ.大島九 *О:сима Хисаси* *, դեկտեմբերի 10, 1941(1941-12-10), Kawasaki-ku, Ճապոնական կայսրություն - օգոստոսի 12, 1985(1985-08-12), Մինամիաիկի, Ճապոնիա), ճապոնացի երգիչ։ Զոհվել է 1985 թվականի օգոստոսի 12-ին քաղաքացիական ավիացիայի պատմության մեջ ամենասարսափելի աղետներից մեկի ժամանակ։* 

Իր երկրից դուրս առավել հայտնի է «Sukiyaki» երգով (ամերիկյան թողարկման մեջ «Ուե օ Մուիտե Արուկո» իրական անվանումը մատչելիության համար փոխվեց), որը երեք շաբաթ գլխավորում էր ամերիկյան ազգային ամսագրի աղյուսակը և ամբողջ աշխարհին վաճառվել է միլիոնավոր օրինակներով։ Եվ մինչ այսօր մնում է միակ ճապոնացի արտիստը, ով եղել է «Բիլբորդի» առաջին տեղում։

1999 թվականի մարտի 16-ին Ճապոնիայի Փոստը թողարկեց նամականիշ, որը նվիրված էր երգչին և նրա հայտնի երգին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. ↑  «わたしの愛唱歌シリーズ第9集郵便切手». Japan Post. 1999 թ․ մարտի 16. Վերցված է 2008 թ․ հունիսի 3-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
**Ռոստովի կենդանաբանական այգու տնկարկներ** (ռուս.՝ Насаждения Ростовского зоопарка), հատուկ պահպանվող բնական տարածք, որը գտնվում է Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Օկտյաբրսկի շրջանում՝ Դոնի Ռոստովի կենդանաբանական այգում։ Դա տեղական նշանակության բնության գոյություն ունեցող հուշարձան է, որն ունի արգելավայրի ռեժիմ։

Նկարագրություն
--------------

Ռոստովի կենդանաբանական այգին հիմնադրվել է 1927 թվականին։ Այն ժամանակ կենդանաբանական այգու տարածքում տնկված ծառերի որոշ մասը պահպանվել է մինչև 21-րդ դար։

Տնկարկները գտնվում են Ռոստովի կենդանաբանական այգու կենտրոնական մասում։ Ծառերից են՝ սոճի ղրիմյան, որից այգում կա 14 հատ, կաղնի ամառային՝ 8 ծառ և լորենի մանրատերև՝ 3 ծառ, որն անվանում են նաև սրտատերև լորենի։

Տնկարկներն ունեն պատմական, բնապահպանական, լուսավորչական և գեղագիտական արժեք և քաղաքի տարածքում տնկված և մինչև մեր ժամանակները պահպանված առավել հին տնկարկներից են։

Պահպանվող տարածքի մակերեսը 3 հեկտար է։

Ծառերի տնկարկների վիճակը բավարար է։ Ծառերին տրվել է բնապահպանական կարգավիճակ համաձայն Ռոստովի քաղաքային գործադիր կոմիտեի 1977 թվականի դեկտեմբերի 14-ի թիվ 366 որոշման, ինչպես նաև Ռոստովի մարզային գործադիր կոմիտեի 1985 թվականի օգոստոսի 23-ի թիվ 313 և մարզային խորհրդի 1992 թվականի ապրիլի 22-ի թիվ 87 որոշումների։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  «Насаждения Ростовского зоопарка». Արխիվացված օրիգինալից 2015 թ․ դեկտեմբերի 17-ին. Վերցված է 2015 թ․ դեկտեմբերի 17-ին.
2. 1 2  Особо охраняемые природные территории Ростовской области//Официальный портал Правительства Ростовской области
3. ↑  Перечень памятников природы Ростовской области (В редакции Постановления Администрации Ростовской области от 12.12.2007 г.
4. ↑  Границы памятников Ростовской области

Արտաքին հղումներ
----------------

* Насаждения Ростовского зоопарка//ООПТ России
**Նյու Յորքի Բուֆֆալոյի համալսարան**, պետական գիտահետազոտական համալսարան ԱՄՆ - ում, առաջատար է Նյու Յորքի համալսարանների համակարգում (SUNY): Բուֆֆալոյի համալսարանն ունի մի քանի համալսարանական քաղաքներ (կամպուս) Բուֆֆալոյում և Ամհերստում։ Այս բարձրագույն ուսումնական հաստատությունը հանդիսանում է ամենամեծը SUNY համակարգի շարքում` առաջարկելով 84 բակալավրի, 184 մագիստրոսի և 78 դոկտորական աստիճաններ։

Պատմություն
-----------

Միլլարդ Ֆիլլմոր, Բուֆֆալո համալսարանի առաջին ղեկավար։
Բուֆֆալոյի համալսարանը հիմնադրվել է 1846 թվականի մայիսի 11-ին ՝ որպես մասնավոր բժշկական դպրոց՝ Բուֆֆալոյի, Նիագարա - Ֆոլլսի և հարակից գյուղերի համայնքների համար` բժիշկներ պատրաստելու գործում։ Համալսարանի առաջին ղեկավար Միլլարդ Ֆիլլմորը հետագայում դարձավ ԱՄՆ - ի նախագահ։

Առաջին դասախոսությունները տեղի են ունեցել հին փոստային բաժանմունքի փայտե շենքում` Սեկեկա և Վաշինգտոն փողոցների խաչմերուկներում։ 1849 - 1850 թվականներին պետական դրամաշնորհի և նվիրատվությունների շնորհիվ կառուցվել է համալսարանի առաջին քարե շենքը։

Բժշկական կրթական ծրագիրը ընդլայնվել է, ստեղծվել է դեղագործական բաժանմունք, որն այժմ դեղագործական գիտությունների առանձին դպրոց է (անգլ.՝  The School of Pharmacy and Pharmaceutical Sciences):

1891 թվականին Բուֆֆալոյի իրավաբանական դպրոցը, որը հիմնադրվել է այստեղ 1887 թվականին, անցել է Բուֆֆալո համալսարանի վերահսկողության տակ։

1909 թվականին, պլանավորելով ընդարձակել իր կառուցվածքը, համալսարանը կազմակերպում է իր առաջին համալսարանական քաղաքը Ամհերստում, իսկ 1915 թվականին այստեղ ստեղծվել է «Արվեստի և գիտության քոլեջ» (անգլ.՝  College of Arts and Sciences): 1960 - ական թվականներին «Արվեստի և գիտության քոլեջը» բաժանվել է երեք դպրոցների, իսկ 1990 - ական թվականներին նրանք դարձյալ միավորվել են։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. 1 2  IPEDS — 1992.
3. ↑
4. ↑  Our Members / Tier 5
5. ↑
6. ↑
7. ↑
8. ↑
9. ↑
10. ↑  Բաց մատչելիության ամսագրերի տեղեկատու — 2003.
11. ↑  . `{{cite web}}`: Missing or empty `|title=` (օգնություն)
12. ↑  . `{{cite web}}`: Missing or empty `|title=` (օգնություն)
13. ↑  «Արխիվացված պատճենը». Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ օգոստոսի 14-ին. Վերցված է 2020 թ․ սեպտեմբերի 3-ին.
14. ↑  . `{{cite web}}`: Missing or empty `|title=` (օգնություն)
15. ↑  . `{{cite web}}`: Missing or empty `|title=` (օգնություն)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Նյու Յորքի Բուֆֆալոյի համալսարան» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ · ՅուԹյուբ |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 11869031c · GND: 39296-0 · ISNI: 0000000419369887 · LCCN: n82162224 · Microsoft: 63190737 · NKC: ko2008480220 · SUDOC: 026443708 · VIAF: 264538167 · WorldCat VIAF: 264538167 |

 |

 |
Նիկոլո Ամատիի թավջութակը
**Նիկոլո Ամատի** կամ **Նիկոլա Ամատի** (իտալ.՝ Nicola Amati, դեկտեմբերի 3, 1596(1596-12-03), Կրեմոնա, Միլանի դքսություն, Իսպանական կայսրություն - ապրիլի 12, 1684(1684-04-12), Կրեմոնա, Միլանի դքսություն, Իսպանական կայսրություն), իտալացի վարպետ, երաժշտական գործիքներ ստեղծող, Ամատի գերդաստանի ներկայացուցիչ։ Բազմաթիվ աղեղնավոր գործիքների` ընդ որում նաև թավջութակների` ստեղծող։ Յակոբ Շտայների, Անտոնիո Ստրադիվարիի և Անդրեա Գվարներիի նման աղեղնավոր գործիքների ստեղծման հռչակավոր վարպետների ուսուցիչ։

Կենսագրություն
--------------

Նիկոլո Ամատին ծնվել է 1596 թվականի դեկտեմբերի 3-ին Կրեմոնայում։ Նրա հայրը Ջիրոլամո (Իերոնիմ) Ամատին էր` ջութակային դպրոցի հիմնադիր Անդրեա Ամատիի որդին։ Նա, ինչպես նաև ամբողջ իր ընտանիքը, ապրել և աշխատել է Կրեմոնայում։ Նիկոլո Ամատին գերդաստանի առավել հայտնի ներկայացուցիչն է։
Ամատին կատարելիության է հասցրել իր նախորդների կողմից ստեղծած ջութակի տեսակը։ Խոշորացված ֆորմատի (364—365 մմ) որոշ ջութակներում` այսպես կոչված Grand Amati, նա հզորացրել է հնչեղությունը` պահպանելով տեմբրի մեղմությունն ու նրբությունը։

Ձևի նրբագեղությանը հանդերձ` նրա գործիքները թողնում են ավելի մոնումենտալ տպավորություն, քան իր նախորդների աշխատանքները։ Լաքը ոսկեդեղին է` թեթև շագանակագույն երանգով, երբեմն պատահում է նաև կարմիրը։ Գերազանց են նաև Նիկոլո Ամատիի թավջութակները։ Նրա կողմից ստեղծված ջութակներից և թավջութակներից պահպանվել են շատ քիչ` քսանից քիչ ավելի։

Վարպետի աշակերտներից մեկը նրա որդի Ջիրոլամո Ամատի 2-րդն էր (1649—1740): Սակայն նա չարդարացրեց հոր հույսերը, և նրա օրոք հռչակավոր դպրոցը փակվեց։

Նիկոլո Ամատին վախճանվեց 1684 թվականի օգոստոսի 12-ին Կրեմոնայում։

Կերպարը կինոյում
----------------

* 1987՝ «Այց Մինոտավրոսին» (ԽՍՀՄ)։ Նիկոլո Ամատիի դերում` Ռոստիսլավ Պլյատ։
* 1988՝ «Ստրադիվարիուս» (Իտալիա)։ Նիկոլո Ամատիի դերում` Լեոպոլդո Տրիեստե։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Риман Г.* Амати (ռուս.) // *Музыкальный словарь*: *Перевод с 5-го немецкого издания* / под ред. Ю. Д. Энгель — М.: Музыкальное издательство П. И. Юргенсона, 1901. — Т. 1. — С. 33.
2. 1 2 3 4  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #131993860 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
3. ↑  «Nicolò Amati». *tarisio.com*. Վերցված է 2018 թ․ օգոստոսի 20-ին.
4. ↑  Henley, William (1973). *The Universal Dictionary of Violin and Bow Makers*. Brighton: Amati.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Նիկոլո Ամատի» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Իտալացիների կենսագրական բառարան · Մեծ սովետական (1 հրտ.) · Ռիմանի երաժշտական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 14792320q · GND: 131993860 · ISNI: 0000000019421316 · VIAF: 52837179 · ULAN: 500331015 · WorldCat VIAF: 52837179 |

 |
**Ռաջաո Ռաո** (անգլ.՝ Raja Rao, Նոյեմբերի 8, 1908 թվական, Խասսան,Մայսուր, Բրիտանական Հնդկաստան — Հուլիսի 8, 2006 թվական, Օստին (Տեխաս), ԱՄՆ) հնդիկ գրող, խմբագիր և դիվանագետ։ Հնդկաստանի ժամանակակից անգլալեզու գրականության ստեղծողներից մեկը։

Կենսագրություն
--------------

Ըստ ծագման կանադացի է։ Ծնվել է բրահմանա ընտանիքում։ Սովորել է Հնդկաստանում՝ Հեյդարաբադի Մադարսա ալ Ալիահի իսլամական դպրոցում և Մադրասի համալսարանում (1928): 1929-ին ստացավ կրթաթոշակ արտասահմանում սովորելու համար։ Սովորել է Ֆրանսիայում։ Ավարտել է Մոնպելյեի և Սորբոնի համալսարանը (1929-1939):

Օգոստոսյան շարժման անդամ «Դուրս եկեք Հնդկաստանից»՝ բրիտանացիներից Հնդկաստանի անկախության համար։ 1943-1944 թվականներին նա եղել է Բոմբեյի «Վաղը» ամսագրի խմբագիրներից մեկը։ Կազմակերպության ձևավորման առաջատարներից մեկը՝ Շրի Վիդյա Սամիտին, որի նպատակն էր վերակենդանացնել հնդկական հին քաղաքակրթության արժեքները։ Մասնակցել է ազգայնական շարժմանը։

1950-ական թվականներին նա ՄԱԿ-ում Հնդկաստանի ներկայացուցիչն էր։

1966 թվականից նա բնակվում էր ԱՄՆ-ում։ Աշխատել է Օստինի Տեխասի համալսարանում որպես փիլիսոփայության պրոֆեսոր (1966-1986)։

Մահացավ սրտի անբավարարությունից։

Ստեղծագործական կյանք
--------------------

Հայտնիությունը գրողին բերեց «Կանտապուրա» վեպը («Կանտապուրա», ստեղծվել է 1930-ին, հրատարակվել է 1938-ին), որը նկարագրում է գանդիզմի ազդեցությունը հարավ-հնդկական գյուղի կյանքի վրա՝ ավանդական հեքիաթի ոճով։

«Օձը և պարանը» վեպում (1960), հիմնականում ինքնակենսագրական, հնդիկ և ֆրանսիացի կնոջ ամուսնության պատմությունը նկարագրվում է որպես առակ հնդկական և եվրոպական մշակույթների անհամատեղելիության մասին։

«Ընկեր Կիրիլով» վեպում (1965՝ ֆրանսերեն, 1976՝ անգլերեն) նկարագրվում են 1930-1940-ականների հնդկական մտավորականի հոգևոր նետումները մի կողմից`մարքսիզմի և ստալինիզմի միջև, իսկ մի կողմից Հնդկաստանի մշակութային ժառանգությունը։

Մահաթմա Գանդիի կենսագրության հեղինակը՝ «Հնդկական մեծ ճանապարհը՝ Մահաթմա Գանդիի կյանքը», որը լույս է տեսել 1998 թ.-ին։

Գլխավոր աշխատանքներ
-------------------

Վեպեր
* Կանտապուրա(1938)
* Օձը և պարանը (1960)
* Կատուն և Շեքսպիրը. Հնդկաստանի հեքիաթ (1965)
* Ընկեր Կիրիլով (1976)
* Շախմատիստը և նրա շարժումները (The Chessmaster and His Moves, 1988)

Հեքիաթներ և պատմվածքներ
* Կովի բարիկադ (The Cow of the Barricades, 1947)
* Ոստիկանը և վարդը (1978)
* Գանգայի վրա (1989)

Այլ
* Անթոլոգիա (1939)
* Վաղը (Tomorrow, 1943-44)
* Ո՞ւր է Հնդկաստանը (1948)
* Հնդկաստանի իմաստը (շարադրություն, 1996)
* Հնդկական մեծ ճանապարհը՝ Մահաթմա Գանդիի կյանքը (կենսագրություն, 1998)

Մրցանակներ
----------

* Sahitya Akademi մրցանակ (Հնդկաստանի գրական ակադեմիայի մրցանակ, 1964)
* Պադմա բուշան
* Neustadt գրական մրցանակ (1988)
* Պադմա վիբոշան(2007)

Հիշողություն
------------

* 2000 թվականին գրողի պատվին ստեղծվեց Ռաջա Ռաոյի գրական մրցանակը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  ныне Карнатака, Индия

Գրականություն
-------------

* Ռուսական մեծ հանրագիտարան

Արտաքին հղումներ
----------------

* Раджа Рао
* Welcome to the Raja Rao Website(անգլ.)
* The Return of Raja Rao(անգլ.)
**Ատլանտյան անտառ, կամ բրազիլական Ատլանտյան անտառ** (պորտ.՝ *Mata Atlântica do Brasil*), գլոբալ էկոմարզ Հարավային Ամերիկայում, որն իրենից ներկայացնում է հարյուր կիլոմետրանոց շերտ, որն ընկած է Հարավ-Արևելյան Բրազիլիայի Ատլանտյան ափերի երկայնքով՝ հյուսիսում գտնվող Ռիու Գրանդի դու-Նորտի նահանգից մինչև Ռիու Գրանդի դու-Սուլը՝ հարավում։ Մայրցամաքի խորքում՝ հարավային մասում, գրավում է Պարագվայի և արգենտինական Միսիոնես նահանգի տարածքը։ Բուսականության հիմնական տեսակներն են լայնատարած խոնավ արևադարձային և մերձարևադարձային անտառները, ներառյալ մանգլները և լեռնային անտառները։ Էկոմարզի տարածքում հանդիպում են նաև սավաննաներ և չոր արևադարձային անտառներ։ Ամազոնյան սելվայից Ատլանտյան անտառը առանձնացված է Սերադոյի չոր էկոմարզով, ինչը նպաստել է բույսերի և կենդանիների յուրօրինակ համայնքների ձևավորմանը։

Էկոմարզի տարածքում է գտնվում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության № 892 բնական օբյեկտը՝ «Արևելյան ատլանտյան ափի անտառային պաշարները» («Հայտնագործության ափ»)։

Կենսաբազմազանություն
--------------------

Չնայած նրան, որ էկոմարզը խիստ տուժել է գյուղատնտեսական կարիքների և ուրբանիզացիայի համար նախատեսված անտառներից (մեկ միլիոն քառակուսի կիլոմետր անտառից մնացել է շուրջ 7%-ը ), ֆլորան և ֆաունան այստեղ շատ հարուստ են, մեկ հեկտարի վրա կարող էր աճել 450 տեսակի ծառ։ Կան շատ էնդեմիկներ, օրինակ՝ տեղական երկկենցաղներից 92% - ը այլևս ոչ մի տեղ չի հանդիպել։ Պրիմատների օրինակ կարող է ծառայել առյուծյալ խաղունկները (*Leontopithecus*)։ Ծույլ մանյակ տեսակը (*Bradypus torquatus*) պահպանվել է միայն բրազիլական Ատլանտյան անտառում։ Թռչունները ներկայացնում են սինխրոն տանգրայի (*Tangara cyanocephala*), կարմիր քրաքս (*Crax blumenbachii*), սինեբրյուխի թութակի (*Triclaria malachitacea*), եռապալ յակամարի (*Jacamaralcyon tridactyla*) և այլ տեսակներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. 1 2  World Wildlife Fund: Atlantic Forest. World Wildlife Fund. February 2010.  Արխիվացված 2010-04-06 Wayback Machine
3. ↑  Центр всемирного наследия

Արտաքին հղումներ
----------------

* 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ատլանտյան անտառ» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 17012995t · LCCN: sh94007720 · NKC: ge237701 · SUDOC: 060557125 · VIAF: 17145243762874440766 · WorldCat VIAF: 17145243762874440766 |

 |
Խորհրդավոր ընթրիքի եկեղեցու խորանը
**Խորհրդավոր ընթրիքի եկեղեցի** (ռուս.՝ Церковь Тайной Вечери), կաթոլիկական եկեղեցի Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքում։ Վարչականորեն ենթարկվում է Սուրբ Կլեմենտի հարավռուսաստանյան թեմի Ռոստովի դեկանատին։ Տաճարը գտնվում է քաղաքի Ստավրոպոլի փողոցում։

Պատմություն
-----------

Հռոմի կաթոլիկ «Խորհրդավոր ընթրիք» ծուխը գործում է XIX դարի երկրորդ կեսից, երբ Դոնի Ռոստովում բացվել է ավելի քան 5 հազար հոգանոց ծխական համայնք։ Սակայն XX դարի կեսերին կաթոլիկ եկեղեցին, ինչպես շատ այլ եկեղեցիներ, քանդվեց։

Խորհրդային Միության կործանումից հետո՝ 1992 թվականին, ծուխը վերածնվեց, իսկ 1993 թվականի հոկտեմբերին Ռոստովի ծուխը նվեր ստացավ փայտե մատուռ։ 1999 թվականի գարնանը դրվեց եկեղեցու և հոգևոր-բարեգործական համալիրի հիմքը։ Եկեղեցու ծուխն ունի ավելի քան 300 հետևորդ։

2004 թվականի սեպտեմբերի 19-ին տեղի է ունեցել Խորհրդավոր ընթրիքի եկեղեցու հանդիսավոր օծումը։ Այն կատարել է Սարատովում Սուրբ Կլեմենտի թեմի եպիսկոպոս Կլեմենս Պիկելը։ Օծմանը ներկա են եղել հավատացյալներ և հյուրեր աշխարհի տարբեր երկրներից։ Հատկապես շատ են եղել հյուրերը Աֆրիկայից (Նիգերիայից, Անգոլայից, Հարավաֆրիկյան Հանրապետությունից, Զամբիայից), Հարավային Ամերիկայից (Չիլիից, Պերուից և այլ երկրներից), Եվրոպայից (Լեհաստանից, Գերմանիայից, Հայաստանից, Վրաստանից, Ուկրաինայից և այլ երկրներից)։ Տաճարի լուսավոր և ընդարձակ շենքը մեծ դժվարությամբ է տեղավորել հյուրերին։ Օծման արարողության ժամանակ տաճարում հնչել են բազմաթիվ լեզուներ՝ հայերենը, անգլերենը, լեհերենը, ռուսերենը, Ասիայի, Աֆրիկայի, Հարավային Ամերիկայի ժողովուրդների լեզուներ։

Տաճարի շենքի հետ մեկտեղ բացված հոգևոր-բարեգործական համալիրն ունի տեսադարան, երաժշտական և համակարգչային սրահներ։

Պատկերասրահ
-----------

* Խորհրդավոր ընթրիքի եկեղեցինԽորհրդավոր ընթրիքի եկեղեցին

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  «Католический храм Тайной Вечери». Վերցված է 2017 Հուլիս 28-ին.

Աղբյուրներ
----------

* Е. И. Малаховский, Г. Ф. Лаптев. "Храмы и культовые сооружения Ростова-на-Дону, утраченные и существующие", Ростов-на-Дону, издательство «Акра», 2003, ISBN 5-98213-005-2

Արտաքին հղումներ
----------------

* Григорий Акопов, В Ростове-на-Дону осветили храм «Тайной Вечери». Արխիվացված 2016-03-03 Wayback Machine
* Официальный портал городской Думы и Администрации города Արխիվացված 2005-09-10 Wayback Machine
* Ростов-на-Дону на официальном сайте туризма Ростовской области Արխիվացված 2014-04-16 Wayback Machine
**«Օրհնյալ է Ռուսաստանի և Հայաստանի ժողովուրդների դարավոր բարեկամությունը»** (ռուս.՝ «Благословенна в веках дружба народов России и Армении», հեղինակային անվանումը՝ **«Միացյալ խաչ»**), Հայաստանի և Ռուսաստանի քրիստոնյա ժողովուրդների բարեկամության հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայում։ Հուշարձանը  ներկայացնում է հայ և ռուս ժողովուրդները խորհրդանշող երկու կանանց, որոնք գլուխ են խոնարհել ընդհանուր հավատի խորհրդանիշ խաչի առջև և այդ խոնարհումով միաժամանակ պաշտպանում են խաչը։ Գրանիտե հուշարձանի հեղինակներն են Ֆրիդ Սողոյանը և Վահե Սողոյանը ճարտարապետ Ռազմիկ Մանուկյանի, Տիգրան Մանուկյանի համատեղ աշխատանքով։

Պատմություն
-----------

Հուշարձանը 1997 թվականին Մոսկվային է նվիրել Հայաստանը՝ քաղաքի 850-ամյա հոբելյանի առթիվ։ Արձանը տեղադրվել է Մոսկվայի կենտրոնում՝ Նիկիտյան դարպասների հրապարակում և դարձել է հայ և ռուս ժողովուրդների բարեկամության խորհրդանիշ։ Այն բացվել է 1997 թվականի օգոստոսի 29-ին։ Պատվանդանի վրա փորագրված է. 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Օրհնյալ է հայ և ռուս ժողովուրդների դարավոր բարեկամությունը։ |  |

Պատվանդանի փորագրությունն օրհնել է Համայն Ռուսիո պատրիարք Ալեքսի Երկրորդը։

Հուշարձանի կառուցումը հովանավորել են մոսկվայաբնակ Սերգեյ Համբարձումյանը և Մակար Նահապետյանը։

2013 թվականի դեկտեմբերի 2-ին Երևանի Օղակաձև զբոսայգու Մոսկովյան-Նալբանդյան-Իսահակյան փողոցներով պարփակված տարածքում հանդիսավորությամբ բացվել է նույն հուշարձանի կրկնօրինակը, որը Երևանում կոչվում է հեղինակային անունով՝ «Միացյալ խաչ»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  «Նախագահը ներկա է գտնվել «Միացյալ խաչ» հուշարձանի բացման արարողությանը».

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Памятник Благословенна в веках дружба народов России и Армении». www.mosgid.ru. Վերցված է 2014 թ․ հուլիսի 20-ին.
**Օսեանա Մալման** (*Oceana Mahlmann*, ավելի հայտնի որպես Oceana, հունվարի 23, 1982(1982-01-23), Վեդել, Պինեբերգ, Շլեզվիգ-Հոլշտայն, Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետություն), գերմանա-ամերիկյան երգչուհի և երգերի հեղինակ, ունի աֆրո-մարտինիկյան ծագում։

Հայտնի է դարձել 2009 թվականին թողարկված "Cry Cry" երգի շնորհիվ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1982 թ. Գերմանիայում։ Նրա հայրը ճամայկյան ծագմամբ դիջեյ և երաժիշտ է, մայրը` հագուստի դիզայներ։

Փոքր տարիքում նա զբաղվել է բալետով, վոկալով, ինչպես նաև հետաքրքրված է եղել "սոուլ" և "ռեգգի" երաժշտական ուղություններով։ Օսեանայի երաժշտության վրա ազդեցություն են ունեցել այնպիսի երգիչներ, ինչպիսիք են Ջեյմս Բրաունը և Բոբ Մարլին։

5 տարեկանում նկարահանվել է գերմանացի ռեժիսոր Լարս Բեքերի ֆիլմերից մեկում, իսկ արդեն 15 տարեկանում հաղթել է իր առաջին երաժշտական մրցույթում։

Կարիերա
-------

Նրա վրա լուրջ ազդեցություն է ունեցել հայտնի սաքսոֆոնահար և ընտանիքի ընկեր Մեյսիո Փարկերը։ Օսեանան նրա խմբում աշխատել է որպես բեք-վոկալիստ։ Նրա շնորհիվ Օսեանան սկսեց իր երգչուհու կարիերան։

2000 թվականին երգչուհին ձայնագրել է իր առաջին ալբոմը "Magic Lights" անունով։ Սակայն համաշխարհային ճանաչում նա ստացավ "Ultra Records" ձայնագրման ստուդիայի հետ կոնտրակտի ստորագրումից և 2009 թվականին թողարկված "Love Supply" ալբոմից հետո։ Հենց այդ ալբոմի մեջ էլ ընդգրկված է եղել "Cry Cry" երգը։

2010 թ. Օսեանան մասնակցել է լեհական "Պարեր աստղերի հետ" ծրագրին, որտեղ իր զուգընկեր Պրյամիսլավ Յուշկևիչի հետ զբաղեցրել է 6-րդ հորիզոնականը։

2012 թվականին նա կատարել է Եվրոպայի ֆուտբոլի առաջնության պաշտոնական օրհներգը՝ "Endless Summer" երգը։

Մրցանակներ
----------

* Հեռուստադիտողի համակրանք մրցանակը խոշոր երաժշտական մրցանակաբաշխությանը Սոպոտայում։
* "Eska Music Awards" մրցանակաբաշխության "Տարվա հիթ" մրցանակը "Cry Cry" երգի համար։

Սկավառակագրություն
------------------

### Ալբոմներ

* Love Supply (2009 թ.)

### Սինգլներ

* "Es Hat Mich Erwischt" (1998 թ.)
* "48 Stunden" (Oceana & Kim) (2000 թ.)
* "Cry Cry" (2009 թ.)
* "Pussycat on a Leash" (2009 թ.)
* "La La" (2010 թ.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
* Պաշտոնական էջը Youtube-ում

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Օսեանա» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · MySpace · Թվիթթեր |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Allmusic · Discogs · Internet Movie Database · MusicBrainz |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNE: XX5049295 · GND: 135072069 · ISNI: 0000000056168858 · NLP: a0000002358253 · VIAF: 265561345 · WorldCat VIAF: 265561345 |

 |
**Օնիկ Ստեփանյան** (Օնիկ Հովհաննեսի Ստեփանյան) (հուլիսի 27, 1871(1871-07-27), Ալեքսանդրապոլ, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - ապրիլի 27, 1930(1930-04-27), Երևան, ԽՍՀՄ), հայ դերասան։

Կենսագրություն
--------------

Օնիկ Ստեփանյանը ծնվել է Ալեքսանդրապոլում։ Նախնական կրթությունն ստացել է Հին Նախիջևանի ծխական դպրոցում, ապա Թիֆլիսի Արհեստավորաց դպրոցում։ 1891 թ.-ից հանդես է եկել հայկական թատերախմբերում՝ հյուրախաղերի գնացել Սիրանույշի, Աբելյանի հետ՝ համատեղելով դերասանական կրթությունն ու գործունեությունը։ Հայկական թատերախմբի հետ հանդես է եկել Իրանում, Թուրքիայում, Բուլղարիայում, Ռումինիայում և Եգիպտոսում։ Հայաստանում խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո աշխատել է Ամո Խարազյանի թատերախմբում, ապա Առաջին պետական թատրոնում (1922)։

Խաղացած դերերը թատրոնում
------------------------

* *Սիմոն*՝ Հ. Հեյերմանսի «Հույսի» կործանումը»
* *Կրեոն*՝ Սոփոկլեսի «Անտիգոնե»
* *Անտոնիո*՝ Շեքսպիրի «Վենետիկի վաճառականը»
* *Աշիլ*՝ Մ. Մետերլինկի «Սուրբ Անտոնիոսի հրաշագործությունը»
* *Օսիպ*՝ Ն. Գոգոլի «Ռևիզոր»
* *Էլիզբարով* ՝ Ա.Շրվանզադեի «Պատվի համար»
* *Օսգեն*՝ Հ. Պարոնյանի «Բաղդասար ախպար»
* *Կարլ Մոոր*՝ Ֆ. Շիլլերի «Ավազակներ»
* *Օտար բեկ*՝ Ա. Յուժին-Սումբատովի «Դավաճանություն»

Խաղացած դերերը կինոյում
-----------------------

* 1926 - Շոր և Շորշոր - *քյոխվա*

Գրականություն Օնիկ Ստեփանյանի մասին
-----------------------------------

* Գր.Ավետյան, Վ.Միրզոյան, Դերասան Ստեփանյան, «Խորհրդային Հայաստան», 1930 թ.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Օնիկ Ստեփանյանը avproduction.am կայքում Արխիվացված 2022-08-05 Wayback Machine

Աղբյուրներ
----------

1. ↑  *Հայ սովետական թատրոնի պատմություն*. Երևան: ՀՍՍՀ Գիտությունների Ակադեմիայի Հրատարակչություն. 1967.