**Օսկար Կալլաս** (էստ․՝ Oskar Kallas, հոկտեմբերի 25, 1868(1868-10-25), Կիռիկուկյուլա - հունվարի 26, 1946(1946-01-26), Ստոկհոլմ, Շվեդիա), էստոնացի դիվանագետ, ժողովրդական բանագետ և լեզվաբան։

Ֆիննա-էստոնացի գրող Այնո Կալլասի ամուսինը։

Կենսագրություն
--------------

Օսկար Կալլասը ծնվել է Սաարեմաա կղզու Կարմա գավառակում ծխական ուսուցիչ Միխայել Կալլասի ընտանիքում։ Դեռևս երիտասարդ հասակում նա սկսել է հետաքրքրվել էստոնական ժողովրդական բանահյուսությամբ և ուգրոֆիննական լեզուներով։ Բանագետ Յակոբ Հուրտին օգնել է կազմել էստոնական ազգային բանաստեղծությունների ժողովածուն։ 1889 թվականին նա առաջին անգամ մեկնել է Ֆինլանդիա, ինչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա վրա։ 1887 թվականից 1892 թվականներին Կալլասը սովորել է Դերպտի (այժմ՝ Տարտու) համալսարանի դասական բանասիրության բաժնում։ Հետո տեղափոխվել է Ֆինլանդիա, որտեղ 1892-1893 թվականներին սովորել է Ալեքսանդրյան կայսերական համալսարանում Ֆինլանդիայի ժողովրդական բանահյուսություն և ուգրո-ֆիննական լեզուների բաժնում։

Դերպտի համալսարանում սովորելու ժամանակ Կալլասը ակտիվ մասնակցել է քաղաքական կյանքին։ Իր ընկերոջ և էստոնացի ապագա քաղաքագետ Յան Տինիսոնի հետ մասնացել է «Էստոնիայի ուսանողների միություն» ազգայնական կազմակերպությանը։

1893 թվականից հետո նա դասավանդել է Նարվայի տարբեր դպրոցներում, իսկ հետո նաև Սանկտ Պետերբուրգում։ Մեծ մասամբ եղել է Կարլ Մայի դպրոցի ուսուցիչ։ Նույն ժամանակաշրջանում Յաան Տինիսոնի հետ հիմնադրել է «Postimees» թերթը, որը դեմ էր Էստոնիայի ռուսականացմանը։ 1901 թվականին Ալեքսանդրի համալսարանում պաշտպանել է դոկտորական դիսերտացիան։ 1901-1903 թվականներին Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի պատմաբան-բանասիրական ֆակուլտետի համեմատական բանասիրության բաժնի պրիվատ-դոցենտ էր։

1903 թվականից Կալլասը «Postimees» թերթում աշխատել է որպես լրագրող, ինչպես նաև Տարտուի միջնակարգ դպրոցի ուսուցիչ։ Կալլասը դարձել է Էստոնիայի աղջիկների առաջին դպրոցի առաջին տնօրենը (այժմ Միյնա Հյարմայի գիմնազիա), որը հիմնադրվել է 1906 թվականին Տարտուում։ 1909 թվականին Կալլասը եղել է Էստոնիայի ազգային թանգարանի հիմնադիրներից մեկը Տարտուում և երկար տարիներ եղել է կամավորական աշխատանքի բաժնի տնօրեն։ Կալլասը հիմնականում հայտնի է Լուձի և Լատգալի շրջանների էստոնական գյուղերի լեզվի և մշակույթի ուսումնասիրություններով։

1918 թվականին Էստոնիայի անկախության ձեռքբերումից հետո Կալլասն անցել է դիվանագիտական ծառայության։ Նա եղել է Էստոնիայի ներկայացուցիչը Ֆինլանդիայում։ Այնուհետև 1922 թվանից մինչև 1934 թվականը Լոնդոնում ծառայել է որպես Էստոնիայի դեսպան։

Կնոջ հետ ապրել է Տալլինում։ Էստոնիայի՝ ԽՍՀՄ-ին միանալուց հետո արտագաղթել է Շվեդիա։ Մահացել է 1946 թվականի հունվարի 26-ին Ստոկհոլմում։ Թաղվել է 1946 թվականի փետրվարին Հելսինկիում։

Անձնական կյանք
--------------

Ալեքսանդրյան համալսարանում սովորելու ժամանակ նա ծանոթացել է Այնո Կրոնի հետ, որն իր գիտական ղեկավարի քույրն էր։ 1900 թվականին նրանք ամուսնացել են Հելսինկիի լյութերական եկեղեցում։ Նրանք ունեցել են հինգ երեխա՝ Վիրվե, Լայնե, Սուլև, Հիլար և Լեմբիտ (մահացել է մանուկ հասակում)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4  Էստոնական մարզական կենսագրական բառարան (эст.)
3. 1 2 3 4  Eesti biograafiline andmebaas ISIK (эст.)
4. ↑  Toivo Miljan, *Historical Dictionary of Estonia*, Scarecrow Press 2004
5. 1 2 3  Ene Puusemp: "Oskar Kallas aitas maarahva kultuurrahvaks" Tartu Postimees, 31. detsember 2013
6. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2018 թ․ հուլիսի 11-ին. Retrieved 2018 թ․ ապրիլի 10. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Գրականություն
-------------

* Kristin Kuutma: *Oskar Kallas: En Envoy of Cultural Heritage*, in: Studies in Estonian Folkloristics and Ethnology, S. 121—139, Tartu University Press, Tartu, Estland 2005 ISBN 9949-11-110-2

Արտաքին հղումներ
----------------

* Оскар Михайлович Каллас // kmay.ru

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ESBL |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 102757859 · GND: 121331326 · ISNI: 0000000116447075 · LCCN: n99005509 · NTA: 071956050 · LIBRIS: 246947 · SUDOC: 086108204 · VIAF: 214093219 · WorldCat VIAF: 214093219 |

 |

 |