recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**«Հեռագիրը»** (ռուս.՝ «Телеграмма»), 1957 թվականի խորհրդային կարճամետրաժ գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Գեորգի Շչերբակովը Կոնստանտին Պաուստովսկու համանուն պատմվածքի մոտիվներով «Մոսֆիլմ» կինոստուդիայում։

Սյուժե
------

1938 թվական։ Զաբորիե հեռավոր գյուղում ապրում է ռուսաց լեզվի և գրականության տարեց ուսուցչուհի Եկատերինա Պետրովնա Պոժալոստինան։ Նրա դուստրը՝ Նաստյան, ապրում և աշխատում է Լենինգրադում՝ Նկարիչների միությունում։ Մի անգամ Եկատերինա Պետրովնան նամակ է գրում դստերը՝ խնդրելով գալ, բայց Նաստյան մեծ զբաղվածության պատճառով չի գալիս մոր մոտ։

Մի անգամ գյուղացի ծերունի Տիխոնը, որը հոգ է տանում ծանր հիվանդ Եկատերինա Պետրովնայի մասի, Նաստյային հեռագիր է ուղարկում, որտեղ ասվում է, որ տարեց ուսուցչուհին մահանում է։ Նաստյան անմիջապես մեկնում է Զաբորիե։ Տիխոնը գնում է փոստ և գրում է Նաստյայի անունից հեռագիր է ուղարկում Եկատերինա Պետրովնային, բայց կինը անմիջապես գլխի է ընկնում, որ հեռագիրն իր դուստրը չի գրել։

Նաստյան ուշ է գալիս գյուղ. տարեց ուսուցչուհին արդեն մահացել էր։

Դերերում
--------

* Վերա Պոպովա – *Եկատերինա Պետրովնա Պոժալոստինա, թոշակի անցած ռուսաց լեզվի և գրականության ուսուցչուհի*
* Լիդիա Սմիրնովա – *Անաստասիա Սեմյոնովնա Նիկոլաևա (Նաստյա), Եկատերինա Պետրովնայի դուստրը*
* Նիկոլայ Սերգեև – *Տիխոն Իվանովիչ*
* Գենադի Յուխտին – *Տիմոֆեև, քանդակագործ*
* Նինա Գուլյաևա – *Մանյուշկա*
* Ալլա Բուդնիցկայա – *Նաստյան պատանեկան տարիներին (լուսագրերում նշված չէ)*
* Սվետլանա Կոնովալովա – *գյուղական բժիշկ (լուսագրերում նշված չէ)*
* Անատոլի Չեմոդուրով – *Վասիլի Իվանովիչ, փոստի ղեկավար (լուսագրերում նշված չէ)*
* Մարգարիտա Ժարովա – *կին փոստում (լուսագրերում նշված չէ)*
* Ելենա Մաքսիմովա – *հավաքարար ցուցահանդեսում (լուսագրերում նշված չէ)*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Հեռագիրը» ֆիլմը *kinopoisk.ru* կայքում
2. ↑  «Հեռագիրը» ֆիլմը *kino-teatr.ru* կայքում
Նույնանուն ֆիլմի համար տե՛ս Թռիչք կկվի բնի վրայով (ֆիլմ)

**«Թռիչք կկվի բնի վրայով»** (անգլ.՝ One Flew Over the Cuckoo's Nest), Կեն Կիզիի, 1962 թվականին գրված վեպ։ Վեպը նվիրված է ժամանակի հոգեբուժական մեթոդների քննադատությանը և անհատի պայքարին դրանց դեմ։ 1975 այն իր էկրանավորումն է ստացել Միլոշ Ֆորմանի կողմից «Թռիչք կկվի բնի վրայով» ֆիլմում, որը միանգամից հինգ «մեծ» Օսկարի արժանացած 3 ֆիլմերից մեկն է։

Ամփոփ բովանդակություն
---------------------

Ստեղծագործությունը շարադրվում է առաջնորդ Բրոդմենի անունից, ով վաղուց արդեն հոգեբուժարաններում է և ձևանում է խուլ ու համր։ Հոգեբուժարանում արդեն երկար ժամանակ է` ամեն ինչ ընթանում է հին, անփոփոխ ու երկաթյա օրակարգով, որ հաստատել է բուժքույր Ռետչիդը։ Ամբողջ օրը դասավորված է րոպեներով․ վեր֊կաց, լվացվել, ճաշարան, խաղասենյակ․․․ Բրոդմենը գիտի, որ գլխավոր բուժքույրն է կառավարում իրենց բոլորին տարբեր ձևերով՝ մշուշ բաց թողնելով, ստիպելով դրա մեջ թաղվել ու ժամանակի ընթացքը կառավարելով։

Այս վաղուց հաստատված օրակարգը խախտում է Ռենդլ ՄաքՄերֆին, որ հոգեբուժարան է տեղափոխվում բանտից՝ իր իսկ ցանկությամբ հոգեկան հիվանդություն ձևացնելով։ Նա կարծում է, որ հիվանդանոցում ավելի լավ կանցնի ազատազրկման ժամանակահատվածը։

Գիրքը բաղկացած է երեք մասերից։ Առաջինում ՄաքՄերֆիի հայտնվելն է, նրա պայքար մտցնելը բուժքրոջ դեմ։ Երկրորդ մասին բնորոշ է ՄաքՄերֆիի խուսափումը բուժքրոջ հետ հետագա պայքարից ու ապստամբական ոգու անկումը․ նա բացահայտում է, որ գլխավոր բուժքրոջ որոշումից է կախված՝ ինչքան ժամանակ նա կմնա այդտեղ։ Երրորդ մասում հին ՄաքՄերֆին վերադառնում է․ նա կրկին սկսում է պայքարել «Կոմբինատի» դեմ։

Հետաքրքիր փաստեր
----------------

* Գիրքն ու ֆիլմն արմատապես տարբերվում են իրարից։
* Կեն Կիզին չէր սիրում իր ֆիլմը ու համարում էր գրքի աղավաղում։ Մինչև կյանքի վերջը չի շփվել նկարահանող խմբի հետ։
* Կեն Կիզին աշխատել է հոգեբուժարանում և այս վեպը գրել է որպես ապստամբություն առկա կարգերին։ Իր այս գրքով նրան հաջողվել է որոշակի փոփոխությունների հասնել այս ոլորտում։
* Քույր Ռետչիդի (Ratched) անունը ռուսերեն թարգմանել են իմաստային՝ Гнусен (wretched՝ անգլերենից գարշելի)։
* Ֆիլմում Մաքմերֆիին մարմնավորած Ջեք Նիկոլսոնի մազերը մուգ են, իսկ գրքում՝ նարնջագույն։
* Անգլերենում "cuckoo"-ն ոչ միայն կկուն է, այլև խելագարը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ստեղծագործությունը Մաշկովի գրադարանում Archived 2014-08-04 at the Wayback Machine.(ռուս.)


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | OCLC |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 12473535b · GND: 4359455-4 · LCCN: no2016071957 · NKC: aun20231206019 · NLA: 35268375 · SUDOC: 083898646 · VIAF: 174941786 · WorldCat VIAF: 174941786 |

 |

 |

Տես նաև
-------

* Ռոզենհանի գիտափորձ
**Ջիվան Գուրգենի Տեր-Թադևոսյան**  (Ջոն), (սեպտեմբերի 14, 1926(1926-09-14), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - հունիսի 27, 1988(1988-06-27), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ խորհրդային կոմպոզիտոր։ ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1980)։

Կենսագրություն
--------------

1952 թվականին ավարտել է Երևանի կոնսերվատորիայի Վ․ Պ․ Պորտուգալովի ջութակի, 1961 թվականին՝ է․ Մ․ Միրզոյանի կոմպոզիցիայի դասարանները։ 1952-1959 թվականներին եղել է Երևանի Կ․ Սարաջևի անվան երաժշտական դպրոցի տնօրեն և դասատու։

1959 թվականից ապրել է Մոսկվայում։ Հայկական սիմֆոնիկ երաժշտության մեջ զգալի ներդրում են Տեր-Թադևոսյանի 2 սիմֆոնիաները (1957,1959՝ Մ․ Շոլոխովի «Մարդու ճակատագրի» ընթերցումով»), որոնցում ազգային ավանդույթներն ստացել են ինքնատիպ մարմնավորում։ Գրել է նաև՝ սիմֆոնիետ (1983), ջութակի և նվագախմբի կոնցերտ (1977), լարային կվարտետներ (1955, 1967), սիմֆոնիկ պոեմներ՝ «Ե․ Չարենցի հիշատակին» (1963), «Հեղափոխության և կուսակցության մասին» (Վ․ Մայակովսկու խոսքերով, 1966), սիմֆոնիկ սյուիտներ՝ «Օթելլո» (1970), արևելյան (1956), արաբական (1968), բուրյաթական (1975) թեմաներով, գործիքային պիեսներ, ռոմանսներ, երգեր, բազմաթիվ կինոնկարների երաժշտություն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #1024898679 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 669)։*  |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Հանրային ռադիոյի արխիվ · Դանիական ազգային ֆիլմագրություն · Internet Movie Database |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1024898679 · ISNI: 0000000084195765 · LCCN: n97122908 · NKC: mzk2010602414 · VIAF: 4225320 · WorldCat VIAF: 4225320 |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Զաքարյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:*

**Վիգեն Կարապետի Զաքարյան** (մարտի 15, 1969(1969-03-15), Բեյրութ, Լիբանան - մայիսի 8, 1992(1992-05-08), Zarıslı, Շուշիի շրջան, Ադրբեջան), լիբանանահայ ազատամարտիկ, Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութիւն կուսակցության անդամ (1969 թվականի մարտի 15, Բեյրութ, Լիբանան - 1992 թվականի մայիսի 8, ԼՂՀ, Շուշիի շրջան, գյուղ Զառսլու)։

Կենսագրություն
--------------

Վիգեն Զաքարյանը ծնվել է 1969 թվականի մարտի 15-ին Լիբանանի մայրաքաղաք Բեյրութում։ Եղել է ՀՅԴ անդամ։ ՀՅԴ Լիբանանի երիտասարդական միության «Դրոշակ» մասնաճյուղի ու Կենտրոնական քարոզչական հանձնախմբի ներկայացուցիչ։ Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ մասնակցել է հայկական թաղամասի պաշտպանությանը։ 1992 թվականի ապրիլին կամավոր մեկնել է Արցախ։ Մասնակցել է Շուշիի ազատագրմանը, որի ժամանակ էլ՝ 1992 թվականի մայիսի 8-ին էլ Շուշիի շրջանի Զառսլու գյուղում զոհվել է։

Հիշատակ
-------

Վիգեն Զաքարյանի հիշատակին է նվիրված Ներսիկ Իսպիրյանի «Ելին Վիգեն» երգը։ Իսկ 2007 թվականին Բեյրութում լույս է տեսել Համբիկ Պիլարյանի «Նահատակություն Շուշիի ժայռերում...» գիրքը, որը նվիրված է Վիգեն Զաքարյանի կարճատև կյանքի ու գործունեության լուսաբանմանը։ Գրքում տեղ են գտել նաև Վիգեն Զաքարյանի վկայությունները, ակնարկությունները, մտքերն ու նամակները։

Գրականություն
-------------

* Ղարաբաղյան ազատագրական պատերազմ (1988-1994 թթ.) հանրագիտարան, Երևան, 2004, էջ 196։
* Պիլարեան Համբիկ «Նահատակութիւն Շուշիի ժայռերուն...», Պէյրութ, 2007, 96 էջ։

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Ելիր Վիգեն», երգ Ներսիկ Իսպիրյանի կատարմամբ։
* - Վիգէն Զաքարեան
* - Վիգէն Զաքարեան


1. 1 2
**«Սանին»**, ռուս գրող Միխայիլ Արցիբաշևի վեպը, որը հրատարակվել է 1907 թվականին։ Հեղինակի ամենահայտնի և առաջին ավարտուն վեպն է։

Վեպն առաջին անգամ հայերեն է թարգմանվել և հրատարակվել 2022 թվականին «Դարակ» հրատարակչության կողմից։ Թարգմանության, ծանոթագրությունների և վերջաբանի («Հանիրավի մոռացված գրողի վերադարձը») հեղինակը Արմեն Ղազարյանն է, խմբագիր՝ Աշոտ Գաբրիելյան։

Կարծիքներ վեպի մասին
--------------------

Արցիբաշևին ես ծանոթ չեմ։ Մի անգամ ես ուրիշների հետ դատավոր էի հրավիրված նրա «Սանին» անունով վեպի հրապարակական դատին։ Այդ վեպը ես սկսել էի կարդալ և չէի կարողացել ավարտել։ Ոչ այն պատճառով, որ նա մի պոռնոգրաֆիական գրվածք է, ինչպես ասում են շատերը, այլ որովհետև հետաքրքրական չէր, զուրկ էր ստեղծագործական ներշնչումից։ ...Որքան հիշում եմ, մեր վճիռը շատ էլ նպաստավոր չեղավ Սանինի բարոյական աշխարհայացքի մասին։

*Շիրվանզադե*
Վեպը հետաքրքիր է, բայց դժվար թե ամսագրի (*նկատի ունի «Միր Բոժիյ» ամսագիրը*) խմբագրությունը համաձայնվի տպագրել այն։

*Ալեքսանդր Կուպրին*
Վեպն անհնար է տպագրել։ Որոշ դրվագների նատուրալիզմը սահմանակից է պոռնոգրաֆիային, և գլխավորը՝ վեպն անկումային է ու չի համապատասխանում ներկայիս քաղաքական իրադրությանը, երբ առաջադեմ հասարակությունը հեղափոխականորեն է տրամադրված։

*Անգել Բոգդանովիչ*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Սանին - Միխայիլ Արցիբաշև
2. ↑  Շիրվանզադե, Արցիբաշևի «Խանդ»-ը։ «Մշակ», 1913թ. № 251։
3. 1 2  Արմեն Ղազարյան, Հանիրավի մոռացված գրողի վերադարձը։ Սանին (վեպ), Ե. Դարակ, 2022, էջ 533։


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ստեղծագործությունների տեքստ | Գուտենբերգ նախագիծ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4657450-5 · VIAF: 210972775 · WorldCat VIAF: 210972775 |

 |
«**Սիրելի ընկեր, շատ ոգևորվել...**», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից՝ գրված 1891 թվականին։

Պատմություն
-----------

Հովհաննես Թումանյանն այս բանաստեղծությունը գրել 1891 թվականին։

Եղիշե Չարենցի անվան գրականաության և արվեստի թանգարան Թումանյանի Ֆոնդի №270-ում պահվում է Հովհաննես Թումանյանի նամակը Ան․ Աբովյանին, որից երևում է, որ իր «Անուշ» պոեմը նվիրում է իր ընկերոջը։ «Անուշ » վերնագրի տակ, փակագծերում գրել է՝ «Նվերի իմ ընկեր Անուշավանին»։

Այս բանաստեղծությունն առաջին անգամ տպագրվել է Երևանում՝ 1940-1959 թվականներին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության առաջին հատորում (էջ 368-369)՝ «Ծանոթագրություններ» բաժնում։ Այնուհետև՝ Երևանում՝ 1940-1959 թվականներին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության առաջին հատորում (էջ 46), որը հիշատակված է նամակի մեջ և Երևանում՝ 1940-1959 թվականներին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության առաջին հատորում (էջ 443)՝ «Անուշի» ձոնը» վերնագրով։

Տպագրվել է ինքնագրից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Թումանյան Հովհաննես (1988)։ *Երկերի լիակատար ժողովածու*։ Երևան: Հայկական ՍՍՀ ԳԱ հրատարակչություն։ էջ 566

Վիքիդարանի պատկերանիշըՎիքիդարանի պատկերանիշը Վիքիդարանում կան նյութեր այս թեմայով՝  
**Սիրելի ընկեր, շատ ոգևորվել...**
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վել (այլ կիրառումներ)

**Վել**, գետ Արխանգելսկի մարզում, Վագա (Հյուսիսային Դվինայի վտակը) գետի ձախ վտակը։

Ջրաբանություն
-------------

Վել գետի երկարությունը *223* կմ է, ավազանի տարածքը՝ *5390* կմ2, տարեկան միջին ջրի ծախսը՝ *47․7* մ3/վ։

**Գետի ամսական միջին ջրի ծախսը(մ3/վ) Բալամուտովսկայա մարզում(32 կմ գետաբերանից) 1950֊ից 1988 թթ․**

Աշխարհագրություն
----------------

Վելը բխում է ճահճուտից, հարավում գտնվող Կոնոշա գյուղաքաղաքից։ Հոսքի հիմնական ուղղությունը դեպի արևելք է։ Վերին հոսքում ափը ճահճային է և անտառածածկ, իսկ ստորին հոսքում տարածքը բնակեցված է։ Նախկինում գետի ուղղությամբ անցկացվել են համաձուլվածքներ։
Շոնոշի գետաբերանում գտնվում է Ուստ֊Շոնոշա գյուղաքաղը, Ելյուգի գետաբերանում՝ Խոզմինո գյուղը, Վել գետի ներհոսման տեղում գտնվում է Վելսկը։

Ստուգաբանություն
----------------

Կոմիի լեզվով «վել» նշանակում է «գոհ, պարկեշտ»։ Շվեդացի հետազոտող Գ․ Յոհանսենը առաջարկում է «սանկտիրա»֊ի թարգմանությունը՝ «սահմանագիծ, սահման, գետային եզր»։

Ջրային մատյանի տվյալները
------------------------

Ռուսական պետական ջրային մատյանի և աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի ջրի կառավարման բաժնի տարածքում՝ Ռուսաստանի Դաշնության կողմից պատրաստված դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների տվյալներով։

* Ավազանային օկրուգ ֊ Հյուսիսային Դվինա
* Գետային ենթաավազան ֊ Հյուսիսային Դվինա
* Ջրային կայան ֊ Վագա

Վտակները (կմ գետաբերանից)
-------------------------

Խոշորագույն վտակները՝ Պոդյուգա(գետ), Շոնոնա(գետ), Ելյուգա, Սինեգա(գետ), Վոտչիցա(Վեկիի վտակ)։

* *10* կմ, գետ Սինեգա
* *14* կմ, գետ Շիչենգա
* *25* կմ, գետ Մալայա
* *26* կմ, գետ Շադրենգա
* *27* կմ, գետ Իստմա
* *49,6* կմ, գետ Ելյուգա
* *51* կմ, գետ Սեմժենգա
* *67* կմ, գետ Շոնոշա
* *68* կմ, գետ Մալայա
* *68* կմ, գետ Շադրենգա
* *78* կմ, գետ Պոդյուգա
* *89* կմ, գետ Ռոմանգա
* *123* կմ, գետ Ցիպինա
* *131* կմ, գետ Խվոյկինա
* *140* կմ, գետ Սիվզենգա
* *145* , գետ Տավրենգա(Վելիի վտակ)
* *147* կմ, գետ Վոտչիցա(Վելիի վտակ)
* *156* կմ, գետ Կիյուգա
* *175* կմ, գետ Պեժիմկա
* *196* կմ, գետ Նոորեշկա
* *198* կմ, գետ առանց անվանման

Հղումներ
--------

Վիքիդարանի պատկերանիշըՎիքիդարանի պատկերանիշը Վիքիդարանում կան նյութեր այս թեմայով՝  
**Վել (Վագայի վտակ)**

1. ↑  Статистика на сайте Arcticnet
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սարգիս Աբովյան (այլ կիրառումներ)
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Աբովյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:*

**Սարգիս Եսայու Աբովյան** (հունվարի 2, 1869(1869-01-02), Ջալալօղլի, Հայաստան - հունիսի 21, 1942(1942-06-21)), հայ գյուղատնտեսական կաթի մշակման տեխնոլոգիայի և կաթնամթերքների արտադրության մասնագետ, գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է հունվարի 2-ին, Ջալալօղլիում (այժմ՝ Ստեփանավան)։

1883 թվականին ավարտել է տեղի ծխական դպրոցը։ Միջնակարգ կրթությունն ստացել է Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցում։ Մեկ տարի սովորել է Գևորգյան ճեմարանում։ 1892 թվականին ավարտել է Թիֆլիսի հողաչափների դպրոցը, 1895 թվականին Լայպցիգի համալսարանի գյուղատնտեսական ֆակուլտետը, իսկ ավելի ուշ՝ Հալլեի համալսարան] ընդհանուր ագրոքիմիայի ֆակուլտետի լրիվ դասընթացները և մասնագիտացել կաթի տեխնոլոգիայի գծով։ Լինելով եվրոպական տարբեր երկրներում (Ֆրանսիա, Շվեյցարիա, Հոլանդիա, Նորվեգիա) ծանոթացել է անասնապահական, անասնաբուժական գործին։

1897 թվականին վերադառնալով Ջալալօղլի՝ երկար ժամանակ մեծ խանքեր է գործադրել Լոռու գյուղերում կաթնագործական ընկերություններ կազմակերպելու, անասնապահության ու անասնաբուծության նորագույն մեթոդներ ներդնելու ուղղությամբ։ Նրան հաջողվել է 1890-ական թվականների վերջերին Շուլավերում բացել պանրագործարան, որը գոյատևել է մի քանի տարի։ 1898 թվականին Լոռիում և Ախալքալաքում ստեղծել Է կաթնատնտեսական ֆերմաներ։

1906-1921 թվականներին Թիֆլիսում պաշտոնավարել է որպես ուսուցիչ, Գայանյան օրիորդաց դպրոցի տեսուչ։ 1921-1923 թվականներին աշխատել է Երևանում որպես Հայաստանի հողժողկոմի տեղակալ։ 1923-1930 թվականներին եղել է Երևանի համալսարանի գյուղատնտեսական ֆակուլտետի դասախոս, ամբիոնի վարիչ, դեկան։ Համալսարանի վերակառուցումից հետո Աբովյանը դառնում է նորաստեղծ գյուղատնտեսական ինստիտուտի առաջին տնօրենը (1930—1937)։ Աբովյանի գիտական աշխատությունները նվիրված են կաթի վերամշակման հարցերին։ Մահացել է հունիսի 21-ին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — 1974. — հատոր 1. — էջ 34.
2. 1 2 3 4 5 6  Հայկական համառոտ հանրագիտարան (հայ.) — 1990. — հատոր 1.
3. 1 2 3  Կենսագրական հանրագիտարան, Ե. ԵՊՀ հրատ. 2009, էջ 49-50


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 5777 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 34)։*  |
**Լիսանդրո Աբադի** (իսպ.՝ Lisandro Abadie, հուլիսի 28, 1974(1974-07-28), Բուենոս Այրես, Արգենտինա), արգենտինացի օպերային երգիչ, բաս բարիտոն։

Կենսագրություն
--------------

Լիսանդրոյի առաջին վոկալի ուսուցիչը եղել է Սեռխիո Պելականին։ Իր երաժշտական կրթությունը Աբադին շարունակել է Schola Cantorum Basiliensis Էվելին Թաբբի մոտ` Բազելում (դիպլոմը` 2001 թվականին) և Լյուցեռնի Բարձրագույն երաժշտական դպրոցում Պիտեր Բրեղբյուլեռի (Brechbühler) մոտ՝ ստանալով մենակատարի դիպլոմ 2005 թվականին։

2006 թվականին Լիսանդրո Աբադին հաղթող է դարձել Էդվին Շիֆեռի (Edwin Fischer Gedenkpreis) հիշատակի մրցույթում։ 2008 թվականին՝ Գեբդելական վոկալիստների մրցույթի ֆինալիստ (Prize at the Handel Singing Competition)։

Համագործակցել է այնպիսի դիրիժորների հետ, ինչպիսիք են՝ Վիլիամ Կրիստին (Պյորսել։ «Փերիների թագուհին» ֆեստիվալում Էքս ան Պրովանսում; Ստաֆանո Լանդի; Sant’Alessio; Լամբեռի և Շապանտիեի երաժշտական համերգային ծրագրերին); Ֆակունդո Ագուդին (Agudin) (Մոցարտ «Այդպես են վարվում բոլորը», «Դոն Ժուան», «Կախարդական սրինգ», «Ֆիգարոյի ամուսնությունը», «Ռեքվիեմ» Ֆորե, Լոուրենս Քամինգս, Քրիստոֆ Ռուսե (Պեռգոլյեզի՝ Գուլյելմոյի որդի), Էռվե Նիկե (Մարեն Մարե՝ «Սեմելա»), Էնթոնի Ռուլի (Վիլիամ Հեյս՝ Տառապանքներ, ձայնագրություն СD-ի վրա, լեյբլ Classica Award, Վացլավ Լուկս (Բախ՝ «Տառապանքներն ըստ Մատթեոսի»), Պոլ Էգնյու (Մոնտեվերդի՝ գովասանքներ), Դուգլաս Բոստոկ (Սմետանա՝ «Վաճառված հարսնացուն») և ուրիշներ։ Կանոնավոր կերպով ելույթ է ունեցել համերգներում` դաշնակահար և կոմպոզիտոր Պոլ Սյուտի հետ։ 2010 թվականին գլխավոր դեր է կատարել ֆրանս-արգենտինական կոմպոզիտոր Օսկարա Ստռաստնոյի Cachafaz («Կաչաֆաս») օպերայում Ֆրանսիայում (Կեմպեռ, Ռենն, Փարիզ, Կոմիկ Օպերա)։

2013 թվականին առաջնաելույթ է ունեցել Լոզանի օպերային թատրոնում Նինո Ռոտայի Ալադինը «Կախարդական լամպ» խմբում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #136278280 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Discogs · MusicBrainz |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 15825146f · GND: 136278280 · ISNI: 0000000083528329 · LCCN: no2010158566 · NKC: xx0165915 · SUDOC: 158715217 · VIAF: 5262620 · WorldCat VIAF: 5262620 |

 |

 |
**Ստանդարտացման միջազգային կազմակերպություն** (անգլ.՝ International Organization for Standardization, ֆր.՝ Organisation internationale de normalisation, **ISO** կամ **ԻՍՕ**), ստանդարտացման ազգային մարմիններից բաղկացած միջազգային կազմակերպություն է։ Կազմակերպությունը հիմնադրվել է 1947 թ. փետրվարի 23-ին։ Գրասենյակը գտնվում է Ժնևում, Շվեյցարիա։ 2014 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ կազմակերպության անդամ է 164 երկիր։
Կազմակերպությունն ունի անդամակցության երեք կատեգորիա՝

* լիիրավ անդամ- կազմակերպություններ են, որոնք իրենց երկրում պետական կառուցվածքի մաս կազմող կամ պետության կողմից լիազորված ստանդարտացման ոլորտում լիարժեք գործունեություն իրականացնող մարմիններն են և Ստանդարտացման միջազգային կազմակերպությունում ունեն քվեարկելու իրավունք;
* թղթակից անդամ- կազմակերպություններ են, որոնք իրենց երկրում դեռևս չեն իրականացում ստանդարտացման լիարժեք գործունեություն։ Այս անդամները ստանում են տեղեկատվություն ԻՍՕ-ի աշխատանքների վերաբերյալ, սակայն չեն մասնակցում ստանդարտների մշակման աշխատանքներին;
* բաժանորդ անդամ- փոքր տնտեսություն ունեցող երկրներն են, որոնք վճարում են քիչ անդամավճար և չեն կարող մասնակցել միջազգային ստանդարտացման աշխատանքներին։

Համարվում է աշխարհում ստանդարտներ մշակող ամենամեծ կազմակերպությունը։ Կազմակերպության անվանումն ընտրելիս հաշվի է առնվել այն հանգամանքը, որ անվանումը բոլոր լեզուներով հնչի նույնը։ Այդ իսկ պատճառով օգտագործվել է հունարեն,,isos,, բառը, որը թարգմանաբար նշանակում է հավասար և Ստանդարտացման միջազգային կազմակերպության անվանումը բոլոր լեզուներով հնչում է ISO (ԻՍՕ)։ Ստանդարտացման միջազգային կազմակերպության պաշտոնական լեզուներն են անգլերենը, ֆրանսերենը և ռուսերենը։ Գործունեությունը տարածվում է տնտեսության բոլոր ճյուղերի վրա, բացառությամբ էլեկտրատեխնիկայի և էլեկտրոնիկայի, որոնք Միջազգային էլեկտրատեխնիկական հանձնաժողովի (ԻԷԿ, IEC) իրավասության ոլորտում են։
Ստանդարտացման միջազգային կազմակերպության կառուցվածքը կազմված է ղեկավար և աշխատանքային մարմիններից։ Ղեկավար մարմիններն են Գլխավոր Վեհաժողովը, Խորհուրդը (որի կազմում գործում է քաղաքականության մշակման երեք կոմիտե՝ ԿԱՍԿՈ, ԴԵՎԿՈ, ԿՈՊՈԼԿՈ), տեխնիկական ղեկավար բյուրոն։ Աշխատաքային մարմիններն են տեխնիկական կոմիտեները (ՏԿ), ենթակոմիտեները (ԵԿ), տեխնիկական խորհրդատվական խմբերը։

Աղբյուրներ
----------

* պաշտոնական կայք (անգլերեն)

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Ստանդարտացման միջազգային կազմակերպություն** կատեգորիայում։ |



1. ↑  Frendship Among Equals — 1997.
2. ↑
3. 1 2 3
4. ↑  ISO members
**«Միստր Ռիփլին ջրի տակ»** (անգլ.՝ Ripley Under Water), ամերիկացի գրող Պատրիսիա Հայսմիթի թրիլերի տարրերով դետեկտիվ վեպը, որն առաջին անգամ լույս է տեսել 1991 թվականին։ Հինգերորդ և վերջին շարքը՝ Թոմ Ռիփլիի արկածների մասին հինգերորդ և վերջին շարքը։

Սյուժե
------

Հեռանալով հանցավոր գործունեությունից՝ Թոմը անցկացնում է իր անհոգ կյանքը՝ Ֆոնտենբլոյի հարևանությամբ գտնվող իր շքեղ տանը, գեղեցկուհի կնոջ՝ Էլոիզայի հետ, խնամելով այգին և կլավեսին նվագելով։ Սակայն, ամեն ինչ փոխվում է, երբ Թոմը հանդիպում է ամերիկացի Դևիդ Պրիտչարդին և նրա կնոջը՝ Ջենիսին։ Պրիտչարդը հետաքրքրված է Ռիփլիի բուռն անցյալով՝ կապված արվեստի կոլեկցիոներ Թոմաս Մուրչինսոնի անհետացման հետ, որին սպանել էր Թոմը մի քանի տարի առաջ։

Պրիտչարդը սկսում է հետապնդել Թոմին նույնիսկ Թանգիեր կատարած իր ճանապարհորդության ժամանակ՝ հասկացնելով, որ ինքը տեղյակ է Թոմի անցյալի մասին։ Ռիփլին հանդիպելով Դևիդին Տանժերի մի բարում, ծեծում է հետապնդողին։ Սպառնալիքն առավել ակնհայտ է դառնում այն ​​ժամանակ, երբ Ֆրանսիայում Պրիտչարդը սկսում է Մուրչինսոնի մարմնի որոնումները։ Նա հայտնում է ոստիկանույթունաը իր բացահայտման մասին, բայց Թոմը վերցնում է անգլուխ դիակը՝ նախքան ոստիկանության ժամանումը։ Նույն գիշեր, Թոմը մնացորդները նետում է Պրիտչարդի տան մոտակայքում գտնվող լճակ։ Լսելով ձայնը, Պրիտչադը փողոց է դուրս գալիս ձայնի պատճառը գտնելու համար։ Դևվիդը և Ջենիսը հայտնվում են լողավազանում և զոհվում դժբախտ պատահարի հետևանքով։ Ռիփլին նորից հաղթանակում է. Նա մաքրում է Մյորչինսոնին տանող բոլոր հետքերը։

Հարմարեցումներ
--------------

* 2009 թվականին BBC Radio-ի կողմից ստեղծվել է ռադիոներկայացում։ Յան Հարթը մարմնավորել է Թոմին, Հելեն Լոնգվորթը՝ Էլոիզին, Ուիլյամ Հոփը՝ Դևիդ Պրիտչարդին, Ջենիս Ասուկան՝ Ջենիս Պրիտչարդին և Քերոլին Գատրին՝ տիկին Անեթին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  BBC Radio 4 page for the series

Արտաքին հղումներ
----------------

* Միստր Ռիփլին ջրի տակ *FantasticFiction* կայքում

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | OCLC |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1065096119 · VIAF: 184035703 · WorldCat VIAF: 184035703 |

 |
**Բորային պարարտանյութեր,** բույսերի համար մատչելի բոր պարունակող միկրո պարարտանյութեր, ինչպիսիք են բորաթթուն, բորախտանյութը, բորակը, բորի սուպեր ֆոսֆատը, բորի խելատները, նրբամանրացված որոշ բորային հանքաքարեր և այլն։

Նկարագրություն
--------------

Բորային պարարտանյութերը հատկապես արդյունավետ են ճմապոդզոլային, հումուսակար բոնատային, որոշ ճահճային հողերում, կարմրա հողերում, գորշահողերում և այլն։Բորային պարարտանյութերի նկատմամբ ավելի զգայուն են սերմատու երեքնուկը և առվույտը, կերային ու պարենային արմատապտուղները, շաքարի ճակնդեղը,կարտոֆիլը, հնդկացորենը, վուշը, բամբակենին։ Բորային պարարտանյութերը-ի ծախսի չափաքանակը սերմերի նախացանքային հիմնական ներմուծման դեպքում 1,1–1,7 կգ/հա է՝ ըստ բորի, իսկ միջ շարքերում ներմուծման դեպքում այն նվազեցնում են 2–3 անգամ։ Սերմերի նախացանքային մշակման ժամանակ օգտագործում են 0,005–0,05%-անոց բորի լուծույթները (2–4 լ/հա), մերձարմատայի լրացուցիչ պարարտացման համար՝ 0,01–0,05%-անոց լուծույթները (100–300 լ/հա)։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Գյուղատնտեսական հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**«Պապարացի»** (ֆր.՝ Paparazzi), ռեժիսոր Ալեն Բերբերյանի ֆրանսիական կատակերգական ֆիլմը` Վինսենթ Լինդոնի և Պատրիկ Տիմզիտի հետ գլխավոր դերերում։

Սյուժե
------

Միշել Վերդերը գումար է վաստակում ՝ ամսագրերի համար հայտնիների սկանդալային լուսանկարներ անելով։ Ամսագրի շապիկին տեղադրված նրա լուսանկարներից մեկի վրա, բացի հեռուստաաստղից հայտնվել է ավտոկանգառի պահակ ՝ Ֆրենկ Բորդոնին, որը այդ ժամանակ պետք է լիներ աշխատավայրում։ Նրան աշխատանքից հեռացնում են, և նա գնում է ամսագրի խմբագրություն, որը տպել է այս լուսանկարը։ Այնտեղ նա հանդիպում է Միշելին, և նրան առաջարկում է լրացուցիչ գումար վաստակել ՝ լուսանկարելով Ջոնի Հոլիդին։ Բայց փողի փոխարեն Ֆրենկը ծեծի է ենթարկում Հոլիդեյի թիկնապահների կողմից։ Չնայած դրան, Միշելի համագործակցությունը Ֆրենկի հետ շարունակվում է, և շուտով Բորդոնին գերազանցում է իր ուսուցչին անբարեխիղճության մեջ ՝ պատրաստելով մի շարք լուսանկարներ Միշել Վերդիերի ընկերուհի` երգչուհի Սանդրայի դժբախտ սիրո մասին։ Այս ամենը ավարտվում է նրանով, որ նա քնաբեր հաբերի մահացու չափաբաժին է ընդունում...

Դերերում
--------

* Պատրիկ Տիմզիտ — *Ֆրանկ Բորդոնի*
* Վենսան Լինդոն — *Միշել Վերդե*
* Կատրին Պրո— *Էվելին Բորդոնի, Ֆրանկի կինը*
* Իզաբել Ժելինա —Սանդրա Բարդոկ*, Միշելի ընկերուհին*
* Նատալի Բայ — *Նիկոլ, ամսագրի խմբագիր, Միշելի ընկերուհին*
* Էլիզ Տիելրուա— *Բենեդիկտ*
* Դիդե Բենուրո — *Դաշարի, ամսագրի խմբագիր*

Որպես կամեո ֆիլմում հանդես են եկել Իզաբել Աջանին, Պատրիկ Բրուելը, Ջոնի Հալիդեյ, Էնրիկո Մասիասը, Կառլա Բրունին և այլք։

Գեղարվեստական ​​առանձնահատկություններ
-------------------------------------

Ֆիլմը թողարկվել է 1998 թվականի ապրիլի 29-ին, արքայադուստր Դիանայի մահից հետո, որը մասամբ լրագրողների մեղքով էր և այդպիսի լուսանկարիչների նկատմամբ վերաբերմունքը անբարեացակամ էր։ Այնուամենայնիվ, ֆիլմը բավականին անկողմնակալ կերպով նկարագրում է պապարացիների աշխատանքի տարբեր կողմերը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. 1 2 3
3. ↑  Internet Movie Database — 1990.
4. ↑  Paparazzi (1998) — Rotten Tomatoes
5. ↑  Paparazzi | Variety

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Պապարացի»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · FilmAffinity · Internet Movie Database |

 |
Կորինի աշխատանքներից
**Պավել Դմիտրիևիչ Կորին** (ռուս.՝ *Павел Дмитриевич Корин*, հունիսի 25 (հուլիսի 7), 1892, Պալեխ, Vyaznikovsky Uyezd, Վլադիմիրի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - նոյեմբերի 22, 1967(1967-11-22)[…], Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուս խորհրդային նկարիչ, ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչ (1962), ԽՍՀՄ Գեղարվեստի ակադեմիայի իսկական անդամ (1958)։

Կենսագրություն
--------------

Սովորել է Մոսկվայի գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարանում։ Ղեկավարել է Պուշկինի անան կերպարվեստի թանգարանի վերականգնման արվեստանոցը (1932-59), եղբոր՝ Ալեքսանդր Կորինի և այլոց հետ վերականգնել Դրեզդենի պատկերասրահի նկարները։ Կորինի ստեղծագործությանը բնորոշ է կերպարների ոգեշնչվածությունն ու կամային նկարագիրը, գծանկարի մոնումենտալ խստությունը, պլաստիկական ձևերի ամբողջականությունը, գույնի հագեցվածությունը։ 1920-30-ական թվականներին. աշխատել է «Հեռացող Ռուսիան» կտավի վրա։ Պատկերել է խորհրդային մտավորականության ներկայացուցիչներին. «Ալեքսանդր Նևսկի» եռապատկերի կենտրոնական մասը (1942, Տրետյակովյան պատկերասրահ, Մոսկվա), («Լեոնիդով», «Մ. Վ. Նեստերով», երկուսն էլ՝ 1939)։ Մարտիրոս Սարյանի, Սիմոնովի (երկուսն էլ՝ 1956), Կուկրինիկսների (1958), Գուտտուզոյի (1961, բոլորն էլ՝ Տրետյակովյան պատկերասրահում) նկարների համար արժանացել է լենինյան մրցանակի (1963)։ 1941-45-ին և ետպատերազմյան տարիներին ստեղծել է «ռուս ժողովրդի անպարտելիությունը» գովերգող գործեր («Ալեքսանդր Նևսկի» եռապատկերը, 1942-43, Տրետյակովյան պատկերասրահ), Մոսկվայի մետրոպոլիտենի կայարանների՝ «Արբատսկայա»-ի, «Կոմսոմոլսկայա-կոլցևայա»-ի խճանկար առաստաղապատկերները (1951, պետական մրցանակ 1952), «Նովոսլոբոդսկայա»-ի լիտրաժները (1951)։

Կորինի աշխատանքներից Խորհրդային Միության մարշալ Լեոնիդ Գովորովի դիմանկարը (1949) գտնվում է Հայաստանի պետական պատկերասրահում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  Корин Павел Дмитриевич // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1973. — Т. 13 : Конда — Кун. — С. 176.
2. 1 2  Pavel Dmitrievich Korin (նիդերլ.)
3. 1 2  *Bowlt J. E.* Korin, Pavel // *Grove Art Online* / J. Turner — [Oxford, England], Houndmills, Basingstoke, England, New York: OUP, 2017. — ISBN 978-1-884446-05-4 — doi:10.1093/GAO/9781884446054.ARTICLE.T047651


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists · Rodovid |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Կրուգոսվետ · Ուղղափառ |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BAV: ADV10038417 · CONOR: 18111843 · GND: 121396355 · ISNI: 0000000109905402 · LCCN: n83011170 · NKC: xx0076048 · NLA: 35280238 · NTA: 070617112 · NUKAT: n2004085165 · LIBRIS: 313954 · SUDOC: 111626269 · VIAF: 77170467 · ULAN: 500017778 · WorldCat VIAF: 77170467 |

 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 657)։*  |
**Սբ. Խաչ եկեղեցի**. գյուղամիջում մինչև այսօր կանգուն եռանավ բազիլիկ հորինվածքով եկեղեցու (ըստ՝ 1925 թվականի վկայության՝ «քարեա, հոյակապ») որմերում առկա ավելի հին շինությանը պատկանող պատմաճարտարապետական բեկորները հուշում են, որ այն հիմնվել է թերևս վերջինիս կառուցման պահին արդեն բավականաչափ ավերված եկեղեցու տեղում։ Մասնավորապես ուշադրություն է գրավում հին եկեղեցու գեղաքանդակ և խաչազարդ բարավորը, որը, որպես հնավանդ հիշատակ, ագուցվել է նորաշեն եկեղեցու արևմտյան ճակատում։

Նոր եկեղեցու կառուցման մասին շինարարները որևէ վկայություն չեն թողել, իսկ գրավոր հիշատակություններն ընդամենը հայտնում են 1920-ական թվականներին կատարված գողությունների մասին (նախ կողոպտվել է 1924 թվականի հուլիսի 27-ի լույս 28-ի գիշերը, իսկ 1925 թվականի հուլիսի 3-ին Չանախչի գյուղի մոտ քրդերը թալանել էին Արարատյան թեմի հոգևոր խորհրդի եկեղեցուն ընծայված իրերը)։

Եկեղեցին ունի եռանավ թաղածածկ բազիլիկ հորինվածք (արտաքին չափսերը՝ 19,7×12,0 մետր)։ Երկլանջ ծածկի տակ առնված տանիքը ներքուստ պահում են երկու զույգ սյուներն ու չորս զույգ որմնասյուները։ Արևելյան ճակատին՝ կիսաշրջան եզրագծով ավագ խորանի երկու կողմերում, առկա է ուղղանկյուն հատակագծով մեկական ավանդատուն։ Լուսավորությունն իրականացված է վեց լուսամուտներով, որոնցից երեքը (նեղ) բացված են արևելյան, երկուսը (ավելի լայն)՝ հարավային, իսկ վերջինը (նույնպես լայն)՝ արևմտյան ճակատներից։ Եկեղեցու սյուները, որմնասյուները, թաղակիր կամարներն ու անկյունաքարերը կառուցված են սրբատաշ, իսկ մնացյալները՝ կիսակոփ կամ անմշակ քարով։ Կառույցը ներքուստ սվաղված է։ Կենտրոնական նավի թաղակիր զույգ կամարների սվաղի շերտին առկա են որմնանկար պարզ զարդագոտիներ։

Եկեղեցու որմերում ինչպես արտաքուստ, այնպես էլ ներքուստ պատահական դիրքով ագուցված են ամբողջական կամ բեկորված մի քանի խաչքարեր։

Գրականություն
-------------

1. Ս. Կարապետյան, Աղնջաձոր, Թառաթումբ, Քարագլուխ, Սալլի գյուղերի պատմական հուշարձանները, էջ 19-20։
2. ՀԱԴ, ֆ. 48, ց. 1, գ. 289, թ. 47:
3. ՀԱԴ, ֆ. 48, ց. 1, գ. 289, թ. 52:
4. ՀԱԴ, ֆ. 48, ց. 1, գ. 289, թ. 17:


1. ↑  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վլադիմիր Աբրահամյան (այլ կիրառումներ)
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Աբրահամյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:*

**Վլադիմիր Սմբատի Աբրահամյան** (նոյեմբերի 25, 1941(1941-11-25), Բջնի, Ախտայի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հուլիսի 8, 2020(2020-07-08), Երևան, Հայաստան), հայ նկարիչ, ՀՀ վաստակավոր նկարիչ (2013)։

Կենսագրություն
--------------

1966 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստի ուսումնարանը, 1971 թվականին՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։
1973-1976 թվականներին դասավանդել է գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտում։ 1975 թվականից Հայաստանի նկարիչների միության անդամ է։ 1980-1991 թվականներին եղել է ՀՀ ռադիոհեռուստապետկոմի գրական-գեղարվեստական հաղորդումների բեմադրող-նկարիչ, 1995-1999 թվականներին` «Արևիկ» հրատարակչության գեղարվեստական խմբագիր, 1993-1995 թվականներին եղել է ՆԳ «02» շաբաթաթերթի գեղարվեստական խմբագիր։ 1999 թվականից դասավանդում է Երևանի գեղարվեստի ուսումնարանում։

Վլադիմիր Աբրահամյանի ստեղծագործությունները գտնվում են Հայաստանի, Չինաստանի տարբեր թանգարաններում, անհատական հավաքածուներում (ԱՄՆ, Ֆրանսիա, Լիբանան)։

Ստեղծագործական ուղի
-------------------

Վլադիմիր Աբրահամյանն աշխատում է կոմպոզիցիայի, դիմանկարի, գրաֆիկայի, նատյուրմորտի ու բնանկարի ժանրում։ Նրա ստեղծագործական տարերքը մարդն է՝ իր բարդ հոգեբանական ներաշխարհով։ 250 գրքերի գեղարվեստական ձևավորման հեղինակ է։

* «Մտածող կինը» (1972)
* «Պառկած կինը» (1974)
* «Հավասարակշռություն» (1987, ԺԱԹ)
* «Ջրհեղեղ» (1987)
* «Տագնապի փող» (1989)
* «Սպիտակ ջարդ. 93» (1993)
* «Գարուն» (2002)
* «Բջնի» (2009) կտավ

Պարգևներ, մրցանակներ
--------------------

* ՀՀ Ազգային ժողովի նախագահի շնորհակալագիր (2005)
* Երևանի քաղաքապետի պատվոգիր (2009)
* ՀՀ Մշակույթի նախարարի պատվոգիր (2011)
* Հայաստանի Հանրապետության վաստակավոր նկարիչ (2013)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Մահացել է վաստակավոր նկարիչ Վլադիմիր Աբրահամյանը
2. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005*
3. ↑  Հայաստանի Հանրապետության պատվավոր կոչումներ շնորհելու մասին
**Սեդրակ Արշավիրի Սեդրակյան** (նոյեմբերի 11, 1938(1938-11-11), Հալեպ - նոյեմբերի 27, 2013(2013-11-27), Բեյրութ, Լիբանան), հայ կոմպոզիտոր, դաշնակահար։

Կենսագրություն
--------------

Սեդրակ Սեդրակյանը ծնվել է 1938 թվականի նոյեմբերի 11-ին Հալեպում։ 1960 թվականին ավարտել է Հալեպի երաժշտական դպրոցը, 1962 թվականին՝ Լիբանանի կոնսերվատորիան, 1964 թվականին՝ Դամասկոսի ազգային կոնսերվատորիան։ 1971-1972 թվականներին վերապատրաստվել Երևանի պետական կոնսերվատորիայում։ 1966-1970 թվականներին դասավանդել է Սիրիայի, 1974-1999 թվականներին՝ Լիբանանի քոլեջներում, Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսության Աստվածաբանության ճեմարանում, Բեյրութի Բ. Կանաչյանի անվան երաժշտական վարժարանում (պրոֆեսոր), որի տնօրենն է եղել 1987-1999 թվականներին։

Երկացանկում ընդգրկված են եղել Կոմիտասի, Արամ Խաչատրյանի, Սերգեյ Պրոկոֆևի, Մ. Ռավելի, Ռոբերտ Շումանի և ուրիշների գործերից։ Համերգներով հանդես է եկել Բեյրութում, Աթենքում, Մոսկվայում և այլուր։

Սեդրակ Սեդրակյանի սիմֆոնիկ երկերը (400-ից ավելի) առանձնանում են քնարականությամբ, մեղեդայնությամբ։ Հեղինակել է օրատորիաներ, սիմֆոնիաներ (այդ թվում՝ լարային նվագախմբի համար), ռապսոդիաներ, սոնատներ («Ֆանտաստիկ սոնատ»), ֆուգաներ՝ կիթառի, երգչախմբի, երգեհոնի («Ուրախ լեր») համար, ջազային ու դասական երկերի մշակումներ և այլ գործերի։ Թողարկել է 13 լազերային սկավառակներ։

1994 թվականին արժանացել է Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսության «Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոց» շքանշանի։

Սեդրակ Սեդրակյանը մահացել է 2013 թվականի նոյեմբերի 27-ին Բեյրութում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  SETRAK SETRAKIAN


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ երաժշտության հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**«Սուպեր մամա»**, հայկական ռոմանտիկ կատակերգություն, գրված Վարդան Զադոյանի կողմից, ռեժիսորներ՝ Արման Մարության և Վահագն Խաչատրյան։

Ֆիլմի նկարահանումներն ավարտվել են 2014 թվականին, 2014 թվականի հոկտեմբերի 7-ին Մոսկվա կինոթատրոնում տեղի է ունեցել շնորհանդեսը, 2014 թվականի հոկտեմբերի 8-ից ցուցադրվել է կինոթատրոններում և 2015 թվականի մարտի 8-ին հեռաձարկվել է Արմենիա հեռուստաընկերության եթերում։ Ֆիլմի շարունակությունը «Սուպեր մամա 2»-ը կինոթատրոններում հասանելի է դարձել 2017 թվականին։

Սյուժե
------

Կարենը երիտասարդ և տաղանդավոր դերասան է, բայց նա օգտագործում է իր ունակությունները հարուստներից փող ստանալու համար։ Նա աշխատում է որպես կեղծ բժիշկ, դատավոր, ոստիկան միայն փող ստանալու համար և ապրում է իր սիրուհիներից մեկի բնակարանում։ Փող և շատ աղջիկներ։ Ադպիսին է կյանքը Կարենի համար։ Մի օր նա թերթում կարդում է, որ բարեգործական կազմակերպությունը պատրաստ է բնակարան և գումար նվիրել միայնակ ու իսկապես աղքատ մայրիկներին։ Նա որոշում է կանացի հագուստ և շպարվել, գնալ այդ ընկերություն և ձևանալ որպես միայնակ մայր։ Բայց ամեն ինչ ավելի բարդ է, քան նա կարծում էր։ Ընկերությունը պետք է տեսնի իր «երեխային», «աշխատավայրը» և «տունը»։ Նա նաև մեծ սիրով է լցվում ընկերության ղեկավար Սոնայի հետ։ «Միայնակ մայրիկի»՝ Կարենի ճանապարհորդությունը պատմության ընթացքում ավելի զվարճալի և խառնաշփոթ է դառնում։

Դերերում
--------

| Դերակատար | Կերպար |
| --- | --- |
| Հայկ Մարության | Կարեն / Կարինե |
| Գարիկ Պապոյան | Մենուա |
| Անի Խաչիկյան | Սոնա |
| Սամվել Սարգսյան | Դավիթ Սուրենիչ |
| Արման Մարտիրոսյան | Տիգրան |
| Արփի Գաբրիելյան | Զառա |
| Լևոն Հարությունյան | Տնօրեն |
| Անդրանիկ Հարությունյան | Զուբ |
| Ռաֆայել Երանոսյան | Զմե |
| Արման Նավասարդյան | Աշոտ |
| Արմինե Պողոսյան | Նունե |
| Ներսես Հովհաննիսյան | Թոմ |
| Վրույր Հարությունյան | Ուստա Հրաչ |
| Արմեն Սարգսյան | Տյուշ |
| Աշոտ Մելոյան | Ոստիկան |
| Աստղիկ Պողոսյան | Փոքրիկ Կարինե |
| Էմմա Բայկովա | Աղջնակ |

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* + 
	+

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Սուպեր Մամա 2»-ը ավելի լավն է քան նախորդը. կարծիքներ, youtube.com; accessed 7 December 2017.
2. ↑  Super Mama - Comedy Movie (Full movie - official). Retrieved on 2015.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Official Ֆեյսբուք page
* Դիտել ֆիլմը
* Պրոպագանդը ժամանակակից հայ կինոկատակերգություններում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |

 |
**Սեյբրուկի գաղութ**, անգլիական գաղութ, որը հիմնադրվել է 1635 թվականի վերջին՝ Մասաչուսետս նահանգի նահանգապետ Ջոն Ուինթրոփի կողմից, ներկայիս Հին Սեյբրուկի Կոնեկտիկուտի գետաբերանի մոտ։ Ուինթրոփ Կրտսերը նահանգապետ էր նշանակվել բնիկների կողմից, այդ թվում՝ գնդապետ Ջորջ Ֆենվիկը և կապիտան Լիոն Գարդիները։ Նրանք պնդում էին, որ հողը տիրապետելու է Ուորվիքի 2-րդ կոմս Ռոբերտ Ռիչի փոխանցման գործով։ Գաղութը անվանվել է ի պատիվ Լորդս Սեյի և Բրուկի, որոնք նշանավոր խորհրդարանականներ և գաղութի հողային դրամաշնորհների կրողներ էին։

Գաղութի վաղ բնակիչները Օլիվեր Կրոմվելի և ժողովրդավարության ջերմ կողմնակիցներն էին։ 1630-ական թվականներին, երբ եղավ Քոնեքտիկուտը, խոսակցություններ էին շրջանառվում այն մասին, որ Քրոմվելի արտագաղթը անգերազանցելի էր Անգլիայից դեպի Սեյբրուկ, ինչպես նաև գաղութի այլ նշանավոր պուրիտանյան հովանավորներից Ջոն Պիմի, Ջոն Համբդենի, Արթուր Հասելրիգի ու Լորդս Սեյի և Բրուկի Հին Անգլիա մեկնելը։ Նույնիսկ մինչև 1770-ական թվականները, Հին Սեյբրուկի բնակիչները դեռ խոսում էին այն մասին, թե որ համայնքները ավելի շատ կտրվեն նշանավոր խորհրդարանականներին։

Բնակավայրերի նախապատրաստական աշխատանքները ներառում էին նավերը անսովոր բեռներով նավահանգիստներ ուղարկելը և գծապատկերներ գծելը։ Սեյբրուկի ամրոցը պետք է լիներ ամենաուժեղը Նոր Անգլիայում։ Այնուամենայնիվ, նշանավոր պուրիտանները շուտով «գտան քաղաքը, որը լեցուն էր իրենց գնացքի մասին լուրերով» և անհանգստանում էին, որ իրենց թույլ չեն տա վաճառել իրենց կալվածքները և նավը վերցնել։ 1638 թվականին Սեյբրուկի պլանները փոխվեցին։ Քրոմվելի ֆինանսական դժվարությունները լուծվել էին ժառանգություն ստանալուց հետո և նա Հանթինգդոնից տեղափոխվեց մոտակայքում գտնվող Իլի։ Այսպիսով, հովանավորները մնացին Անգլիայում և խաղացին իրենց համապատասխան քաղաքական և ռազմական դերերը Անգլիայի քաղաքացիական պատերազմում և դրա հետևանքներում։ Գաղութը պայքարում էր այնքան, մինչև որ 1644 թվականին Ֆենվիկը համաձայնեց գաղութը գետի վրա միավորել Քոնեքտիկուտի գաղութի հետ։

1647 թվականին մայոր Ջոն Մեյսոնը ստանձնեց Սեյբրուկի ամրոցի հրամանատարությունը, որը վերահսկում էր վերին գետի հովտում առևտրի և մատակարարման հիմնական ճանապարհը։ Ամրոցը դժբախտաբար այրվեց, բայց հարևանությամբ արագորեն կառուցվեց ևս մեկ բարելավված ամրոց։ Իր կյանքի հաջորդ տասներկու տարիները Ջոն Մեյսոնը այնտեղ անցկացրեց և ծառայեց որպես Միացյալ գաղութների հանձնակատար, դրա գլխավոր ռազմական սպա, մագիստրոս և խաղաղապահ։ Նրան անընդհատ կանչում էին արդար բանակցություններ վարելու հնդկական հողերի գնման վերաբերյալ, պայմանագիր կնքելու կամ հնդկական որոշ վեճեր վարելու համար, որոնցից շատերը հրահրվել էին նրա ընկեր Անկասի կողմից։

Աղբյուրներ
----------

* Alfred A. Young, "English Plebeian Culture and 18th Century American Radicalism" in Margret Jacob and James Jacob, eds. *The Origins of Anglo American Radicalism* (New Jersey: Humanities Press International, 1991), page 195
* Richard C. Dunn, *Puritans and Yankees* (Princeton: Princeton University Press, 1962)

Գրականություն
-------------

* Ward, Harry M. *The United Colonies of New England, 1643–90* (Vantage Press, 1961).
* Andrews, Charles McLean. *The Colonial Period of American History (Vol. II) – The Beginnings of Connecticut 1632–1662* (Tercentenary Commission Publication Vol. XXXII 1934).
**Թիմոլ** ( լատին․՝ Thymus ուրց) 2-իզոպրոպիլ-5-մեթիլֆենոլ, մոնոտերպենային ֆենոլ, ցիմոլի ածանցյալ, կարվակրոլի իզոմերն է։

Հատկություններ
--------------

Անգույն բյուրեղներ են, յուրահատուկ հոտով և այրող համով, լուծելի է օրգանական լուծիչներում, գործնականորեն անլուծելի է ջրում։ Թիմոլին բնորոշ են ֆենոլային խմբի բոլոր ռեակցիաները, էլեկտորֆիլ տեղակալումը սովորաբար ընթանում է հիդրօքսիլի նկատմամբ պարա դիրքում, հիդրվում է պլատինով մինչև մենթոլ։

Բնության մեջ տարածվածություն
----------------------------

Թիմոլը հայտնաբերել են մի քանի եթերային յուղերի կազմության մեջ, օրինակ՝ թիմոլային յուղի (որը էքստրակցվում է ուրց սովորականի տերևներից և սերմերից, այստեղից էլ «թիմոլ» անունը) 20—50 % քանակությամբ, որը ստացվում է ռեկտիֆիկացման ճանապարհով։

Սինթեզ
------

Արդյունաբերության մեջ թիմոլը ստացվում է մ-կրեզոլի CH3C6H4OH ալկիլացմամբ պրոպիլենով CH3−CH=CH2 360—365 °С ջերմաստիճանում, 4,8—5 ՄՊա ճնշման տակ, կատալիզատորը՝ ակտիվացած Аl(ОН)3.

Կիրառում
--------

Թիմոլն օգտագործվում է որպես հումք մենթոլի և որոշ ինդիկատորների արտադրության մեջ, օրինակ՝ թիմոֆտալեինի և թիմոլային կապույտի, բժշկության մեջ՝ որպես հակահելմինթիկ միջոց անկիլոստոմիդոզների, տրիխոցեֆալյոզների և այլ հելմինթոզների բուժման համար, որպես հակասեպտիկ՝ բերանի խոռոչի, ըմպանի, քթըմպանի ախտահարման համար, ստոմատոլոգիական պրակտիկայում՝ դենտինի ցավազրկման համար, դեղագործական արդյունաբերության մեջ՝ որպես կոնսերվանտ։ Որպես հակահելմինթային միջոց հակացուցված է հղիության, սրտային անբավարարության, լյարդային, երիկամային հիվանդությունների և ստամոքսի խոցի ժամանակ։ Մեղվաբուծության մեջ կիրառվում է որպես մեղուների վարոատոզի և ակարապիդոզի դեմ միջոց։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  THYMOL
2. 1 2 3 4  CRC Handbook of Chemistry and Physics / W. M. Haynes — 95 — Boca Raton: CRC Press, 2014. — P. 3—514. — ISBN 978-1-4822-0868-9
3. ↑  *Bradley J. Williams A. J. Andrew S.I.D. Lang* Jean-Claude Bradley Open Melting Point Dataset // *Figshare* — 2014. — doi:10.6084/M9.FIGSHARE.1031637.V2
4. 1 2 3 4 5 6  CRC Handbook of Chemistry and Physics / W. M. Haynes — 95 — Boca Raton: CRC Press, 2014. — P. 6—113. — ISBN 978-1-4822-0868-9

Գրականություն
-------------

* Химическая энциклопедия в пяти томах. Пол - Три. — М.: «Большая Российская Энциклопедия», 1995. — Т. 4. — ISBN 5-85270-092-4
* *Корсакова С. П. и др.* Интродукция и селекция видов рода Thymus L. — Херсон, 2012. — 180 с. — ISBN 978-966-630-069-4
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Միրզոյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:*

**Վարդան Միրզոյի Միրզոյան** (հուլիսի 10, 1877(1877-07-10) - հունվարի 24, 1968(1968-01-24), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ դերասան, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ։

Կենսագրություն
--------------

Վարդան Միրզոյանը ծնվել է Հին Նախիջևանի Յարմշա գյուղում, մեծացել է Թիֆլիսում, սովորել է քաղաքի ռեալական, ապա Ներսիսյան դպրոցում, հաճախել է նաև Լոնգի նկարչական դպրոցը։ 1897 թվականից հանդես է եկել տարբեր դերասանական խմբերում, 1903 թվականից եղել է Մոսկվայում և Սանկտ Պետերբուրգում, հաճախել դրամատիկական դասընթացների։
Նա Ավճալյան ժողովրդական թատրոնի հիմնադիրներից է։ 1919 թվականին Երևանում հիմնադրել և ղեկավարել է թատերական ստուդիա, որի սաները հետագայում հայտնի դերասաններ են դարձել։ 1920-ական թվականներին Միրզոյանը խաղացել է Բաքվի, Թիֆլիսի ու Լենինականի թատրոններում։ 1929 թվականից աշխատել է Երևանի Պատանի հանդիսատեսի թատրոնում։

1929 թվականից դասավանդել է Երևանի թատերական ուսումնարանում, տեխնիկումում և ինստիտուտում։ Նկարահանվել է կինոյում։ 1966 թվականին հրատարակել է «Թատերական օրագրեր»-ը։

Դերերը թատրոնում
----------------

* Ոսկան՝ «Չար ոգի»
* Աղան-Մելիքի՝ «Դատաստան»
* Անանիա Գլախա՝ «Դավաճանություն»
* Սոլոմոն՝ «Քին»
* Վասիլ Լեկապեն՝ «Կայսր»
* Գրիգոր աղա՝ «Ժայռ»
* Դոն Բազիլիո՝ «Սևիլյան սափրիչ»
* Լուկա՝ «Հատակում»
* Ֆիլիպ արքա՝ «Տիլ Ուլենշպիգել»
* Սամսոն աղա, Խեչո բիձա՝ «Կրակե օղակում»
* Սոտնիկով՝ «Պայթյուն»

Ֆիլմեր
------

* Բժիշկ՝ Մեր կոլխոզի մարդիկ (1939)
* Գիքոր (1934)
* Նախարար՝ Երկու գիշեր (1932)
* Քրդեր-Եզդիներ (1932)
* Լավինա (1928)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Հայ սովետական թատրոնի պատմություն*։ Երևան: ՀՍՍՀ Գիտությունների Ակադեմիայի Հրատարակչություն։ 1967


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 11956 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 619)։*  |
**Սիմոն Պետրոսի Հովնանյան** (փետրվարի 13, 1909(1909-02-13), Երևան, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - ապրիլի 15, 1975(1975-04-15), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ճարտարագետ-հիդրոշինարար։ Տեխնիկական գիտությունների թեկնածու (1947 թ.), պրոֆեսոր (1960 թ.)։ ՀԽՍՀ գիտությունների և տեխնիկայի վաստակավոր գործիչ (1967 թ.), ՀԽՍՀ վաստակավոր շինարար (1957 թ.)։

Կենսագրություն
--------------

1931 թվականին ավարտել է ՀԽՍՀ շինարարության ինստիտուտը։ 1938 թվականից դասախոսել է ԵՊԻ-ում, 1956-1958 թվականներին՝ շինֆակուլտետի դեկան, 1957-1975 թվականներին՝ ավտոմոբիլային ճանապարհների ու կամուրջների ամբիոնի վարիչ։ Աշխատանքները վերաբերում են կառույցների ստատիկայի տարբեր հարցերի և կամրջաշինությանը։

Հովնանյանի նախագծով և ղեկավարությամբ է կառուցվել Երևանի Հաղթանակի կամուրջը։

Սիմոն Պետրոսի Հովնանյանի կողմից նախագծվել են Երևանի Հաղթանակի կամուրջը, Հրազդանի Մեծ Կամուրջը (Կիևյան), Հերացու փողոցի վրա գտնվող երկաթգծի կամուրջը, նաև հայաստանի և ԽՍՀՄ տարածքում գտնվող այլ 98 կամուրջներ։

2003 թվականին Երևանի Ճարտարապետության և Շինարարության պետական համալսարանում բացվել է Սիմոն Պետրոսի Հովնանյանի անվան ամբիոն Ճանապարհներ-կամուրջներ և թունելներ ֆակուլտետում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի նախնական տարբերակը կամ նրա մասը վերցված է* Հայկական համառոտ հանրագիտարանից*, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Ամիրջանյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:*

**Տիգրան Ամիրջանյան** (1835, Վան, Վանի էյալեթ, Օսմանյան կայսրություն - մարտի 27, 1897(1897-03-27), Վան, Վանի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն), հայ հասարակական-քաղաքական գործիչ, գրող, երգահան, թատերագիր։

Կենսագրություն
--------------

Սկզբնական կրթությունն ստացել է Վարագավանքում, ապա սովորել Կ. Պոլսի Արամյան վարժարանում։ 1867 թ.-ից՝ ուսուցիչ Վանի Ղուկասյան վարժարանում։ 1860-ական թթ. սկզբին հրատարակել է բանաստեղծությունների ժողովածու, «Վարդան Մեծ» և «Տրդատ Մեծ» ողբերգությունները, որոնք 1867 թվականին բեմադրվել են Վանում։

1873 թ.-ին Վարազում լույս են տեսել «Մրմունջք» չափավոր պատկերը, «Ուսյալ պանդուխտ» ողբերգությունը։ Գրել է նաև իր թատերգությունների երաժշտությունը։ Իր ստեղծագործություններում Ամիրջանյանը նկարագրել է թուրքական բռնակալական վարչակարգը, հայ ժողովրդի հարստահարումը, ինչի պատճառով հազարավոր մարդիկ, թողնելով իրենց տունը, ընտանիքը և հայրենիքը, դարձել են պանդուխտ։ Ըստ Ամիրջանյանի՝ Արևմտյան Հայաստանում թագավորում են զրկանքը, բռնությունը, ստրկությունը, սուգն ու արտասուքը, հափշտակումները և թուրքական վայրագությունը, որոնց դեմ պետք է պայքարել զենքով։ Ամիրջանյանը Թուրքիան անվանում է «ցամաքած երկիր», 1876 թ.-ի օսմանյան սահմանադրությունը՝ «օսմանյան խաբեություն», իսկ երիտթուրքերի մասին գուշակել է, որ նրանք մի օր «անխնա պետք է կոտորեն հայ ազգը»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — 1974. — հատոր 1. — էջ 323.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8  Հայկական համառոտ հանրագիտարան (հայ.) — 1990. — հատոր 1.


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 10435 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 323)։*  |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է* *«Հայկական հարց» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |