recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Գերմանական մաստիֆ** կամ **փագ** (գերմ.՝ Deutch Mops), մաստիֆը կամ փագը կնճռոտ փոքր մռութով և գանգրահեր պոչով շան ցեղատեսակ է։ Ցեղատեսակը ունի բարձրորակ, շատ հաճախ դեղնադարչնագույն գունավորումով փայլուն մորթի և փոքրիկ լավ զարգացած մկաններով քառակուսի մարմին։
Փագերը Եվրոպա են բերվել Չինաստանից 19-րդ դարում և տարածում գտել Արևմտյան Եվրոպայում Նիդերլանդների Նարնջագույն Նասաուների Տան և Ստյուարտների Տան կողմից։ 19-րդ դարում Միացյալ Թագավորություններում Վիկտորիա թագուհին մեծ սեր ուներ փագերի նկատմամբ, որը թագավորական ընտանիքի մյուս անդամներին նույնպես փոխանցվեց։
Փագերը հայտնի են իրենց բարությամբ և հանգստությամբ ընկերակցող շներ։
Դեռևս 21-րդ դարում այս ցեղատեսակը հայտնի է իր աստղային հայտնի տերերով։

Ֆիզիկական բնութագիր
-------------------

Մինչ փագերը 18-րդ դարում պատկերվել են երկար մարմնով, ժամանակակից փագերը ունեն քառակուսի մարմին, խորը կրծքավանդակ և լավ զարգացած մկաններ։ Նրանց հարթ և փայլուն մորթիներ, որոնք կարող են լինել՝ շագանակագույն, մարմնագույն կամ սև։
Փագերը ունեն 2 տարբեր ականջների ձև՝ «Վարդ» և «կոճակ»։ «Վարդ» ականջները «կոճակ» ականջներից փոքր են և ականջի դիմացի հատվածը ծալվում է դեպի գլխի մի կողմ։
Փագերի ոտքերը շատ ուժեղ, ուղիղ ոտքեր են։ Նրանց կոճերը ուժեղ են, իսկ թաթերը փոքր, նրանց մատիկները իրարից հեռու են և եղունգները սև։

Փագերը ագրեսիվ չեն և հարմար են երեխաներով ընտանիքների համար։ Կախված իրենց տիրոջ տրամադրությունից փագերը կարող են լինել հանգիստ և բարի կամ շատ ակտիվ և կենսուրախ։ Փագերը շատ նուրբ են և զգում են, երբ իրենց տերը վատ տրամադրություն ունի և ամեն ինչ անում են իրեն օգնելու համար։ Շնիկները մի փոքր ալարկոտ են և շատ ժամանակ են ծախսում քնելով։ Նրանց շատ ժամանակ անվանում են  *ստվերներ*, քանի որ նրանք հետևում են իրենց տիրոջը ամենուրեք։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Morn, September (2010). *Our Best Friends: The Pug*. Pittsburgh: ElDorado Ink. էջ 11. Վերցված է 2015 թ․ ապրիլի 2-ին.
2. ↑  Farr, Kendall; Montague, Sarah (1999). *Pugs in Public*. New York: Stewart, Tabori & Chang, a division of U.S. Media Holdings. ISBN 1-55670-939-0.
3. 1 2  «American Kennel Club - Pug». *AKC.org*. op. cit. Վերցված է 2008 թ․ հոկտեմբերի 14-ին. `{{cite web}}`: Italic or bold markup not allowed in: `|publisher=` (օգնություն)
4. ↑  Color: The colors are fawn or black. The fawn color should be decided so as to make the contrast complete between the color and the trace and mask.
5. ↑  «Ears». *Pugs.org*. Pug Dog Club of America. Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ հոկտեմբերի 15-ին. Վերցված է 2008 թ․ հոկտեմբերի 14-ին.
**Ռաֆայել Սեդրակի Սարգսյան** (1919, Թիֆլիս, Վրաստանի Դեմոկրատական Հանրապետություն - 2000, Երևան, Հայաստան), հայ նկարիչ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1919 թվականին, Թբիլիսիում։ Ավարտել է Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան ուսումնարանը։ 1949 թվականին ընդունվել է Լենինգրադի (Սանկտ Պետերբուրգի) Ռեպինի անվան գեղարվեստի ակադեմիա։ Առողջական խնդիրների պատճառով 1952 թվականին տեղափոխվել է Երևան և ուսումը շարունակել Երևանի Գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտում, որն ավարտել է 1956 թվականին։ 1946 թվականից մասնակցել է հանրապետական, ԽՍՀՄ և միջազգային ցուցահանդեսների։ Ձևավորել է Լենինականի (Գյումրու) Մռավյանի անվան դրամատիկական թատրոնի բազմաթիվ ներկայացումներ։

Ռաֆայել Սարգսյանը մի շարք մոնումենտալ որմնանկարների հեղինակ է, այդ թվում՝ Էջմիածնի Գևորգյան հոգևոր ճեմարանի գրադարանի գմբեթի՝ համահեղինակությամբ Հակոբ Հակոբյանի, Աշոտ Մելքոնյանի և Հենրիկ Սիրավնյանի։ Մասնակցել է նաև ԽՍՀՄ Ժողովրդական տնտեսության նվաճումների ցուցահնադեսի Հայաստանի տաղավարի ձևավորման աշխատանքներին։ Աշխատանքներից գտնվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում։

Ստեղծագործական աշխատանքին զուգահեռ, երկար տարիներ դասավանդել է Երևանի Պոլիտեխնիկական (Ճարտարապետության և շինարարարության Հայաստանի ազգային համալսարան) ինստիտուտի գծանկարի բաժնում։

ԽՍՀՄ Նկարիչների միության անդամ 1945 թվականից։

Ընտանիք
-------

Երևանի Կոնսերվատորիայի պրոֆեսոր, թավջութակահար Զարեհ Սարգսյանի ավագ եղբայրը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Գևորգյան հոգևոր ճեմարանի «թաքնված» որմնանկարը
2. ↑  «Շտեմարան - Հավաքածու - Հայաստանի ազգային պատկերասրահ»
Աշխարհի ամենահին հայտնաբերված կոշիկը, որը գտնվել է 2010 թվականին Հայաստանի Վայոց ձորի Արենի-1 քարանձավում։
**Տրեխ** կամ **չարուխ**, տղամարդու կամ կնոջ կաշվե սրածայր ոտնաման, հայկական ժողովրդական հագուստի բաղադրիչ։

Կազմվածք
--------

Պատրաստվել է ինչպես անմշակ, այնպես էլ մշակված (մազազերծած և թթված թանի կամ մոխրաջրի մեջ խաղախորդած) տավարի միակտոր կաշվից, որի եզրերը կարվել և ոտնաթաթի շուրջ ձգվել են բարակ կաշեփոկով։ Եզրերի կաշեփոկե օղերը ծառայել են մեկ այլ բարակ կաշեփոկով կամ բրդյա ամուր և գույնզգույն թելով՝ խրացով (արեխասան), տրեխը ոտքին ամրացնելու համար։ Տրեխը լինում էր եզրակարով («աջբնակ»), առանց եզրակարի («դրանակ») և թաթի մասում՝ եռածայր («երեքքթանի»)։

Հարսանիքի նախօրյակին հարսի ծնողները փեսային նվիրել են կարմիր կապերով տրեխներ։ Գործարանային ոտնամանների լայն արտադրության հետևանքով տրեխն այժմ դուրս է եկել գործածությունից։

Ամենահին կոշիկ
--------------

2010 թվականին Ռոն Պանհասիի գլխավորած գիտնականների խումբը Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում գտել է տրեխ։ Այն կարված է կաշվի ամբողջական կտորից։ Ըստ գիտնականների՝ այն կարող էր պատկանել ինչպես տղամարդու, այնպես էլ կնոջ։ Գտնված տրեխը ենթադրաբար, 5500 տարվա պատմություն ունի։

Տես նաև
-------

* Ցարուխի

Գրականություն
-------------

* Ավագյան Ն․, Հայկական ժողովրդական տարազը, Ե․, 1983։
* Армаганян А․ С․, Обувь древней Армении, Е․, 1978․ Ն․ Ավագյան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Ամեն ինչ հայկական տարազի մասին». Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ հունվարի 22-ին. Վերցված է 2012 թ․ դեկտեմբերի 28-ին.
2. ↑  «Վայոց ձորում գտել են բուրգերից էլ հին կաշվե տրեխ». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 4-ին. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 21-ին.

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
**Շաֆիղա Հաշիմ ղիզի Մամեդովա** (ադրբ.՝ Şəfiqə Haşım qızı Məmmədova, մարտի 30, 1945(1945-03-30), Դերբենդ, Դաղստանյան ԻԽՍՀ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), թատրոնի և կինոյի ադրբեջանցի դերասանուհի, Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստուհի (1982), Ադրբեջանի Հանրապետության կինեմատոգրաֆիստների միության առաջին նախագահ (2012) ։

Կենսագրություն
--------------

Շաֆիղա Մամեդովան ծնվել է 1945 թվականի մարտի 30-ին Դաղստանի Դերբենտ քաղաքում։ 1968 թվականին ավարտել է Ադրբեջանի պետական թատերական ինստիտուտի երաժշտական կոմեդիայի դերասանական ֆակուլտետը։ 1968 թվականին ընդունվել է Ադրբեջանի ազգային դրամատիկական թատրոնի թատերախումբ։

Շաֆիղա Մամեդովան կերտել է մի շարք դերեր։ Լավագույններից են՝ Գերտրուդա (Համլետ, Ուիլյամ Շեքսպիր), Սոնա (Ալեքսանդր Շիրվանզադե), Մաշա (Լև Տոլստոյ), Ջենշենգյուլի կինը (Չինգիզ Այթմատով), Սեվդա (Հուսեյն Ջավիդ), Թըրթըզ Սոնա (Ջալիլ Մամեդկուլիզադե), Լեդի Միլֆորդ (Յոհան Ֆրիդրիխ Շիլլեր), Սյուզեն (Յուջին Օ'Նիլ), Գյուլջան (Իլյաս Էֆենդիև), Նիհալ (Բախտիար Վահաբզադե), Թեոդորա (Միրզե Իբրահիմ), Ելենա Նիկոլաևնա (Մաքսիմ Գորկի), Նաթաշա (Սամեդ Վուրղուն), Միլքանա (Ռաչո Ստոյանով), Գյուլտեքին (Ջաֆար Ջաբարլի), Իրինա (Նիկոլայ Փոկոդին), Բեյազ (Աքրամ Այլիսլի)։

1980 թվականին դերասանուհին դուրս է եկել թատրոնից և սկսել մանկավարժական գործունեություն՝ Ադրբեջանի Մշակույթի և արվեստի պետական համալսարանում։ Նա եղել է Ադրբեջանի ազգային ժողովի պատգամավոր։

2012 թվականին ընտրվել է Ադրբեջանի Հանրապետության կինեմատոգրաֆիստների միության առաջին նախագահ։

Պարգևներ և կոչումներ
--------------------

* Ադրբեջանի ԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1974)
* Ադրբեջանի ԽՍՀ Գերագույն Խորհրդի պատվավոր հրամանագիր (1979)
* Ադրբեջանական ԽՍՀ-ի ժողովրդական արտիստ (1982)
* «Պատվո» օրդեն (2013)
* Ջաֆար Ջաբբարլիի մրցանակ (2018);

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Internet Movie Database — 1990.
2. ↑  Азербайджанской ССР кинематография. Кино: Энциклопедический словарь / Гл. ред. С. И. Юткевич; Редкол.: Ю. С. Афанасьев, В. Е. Баскаков, И. В. Вайсфельд и др. — Москва: Советская энциклопедия, 1987. — стр. 13.
3. ↑  Գերագույն Խորհրդի պատվավոր հրամանագիր
4. ↑  ժողովրդական արտիստ
5. ↑  Ջաֆար Ջաբբարլիի մրցանակ

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |

 |
|  |
| --- |
| **Երուկաստրում Թախտաջյանի** |
|  |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Տիպ/Բաժին** | Անոթավոր բույսեր (Tracheophyta) |
| **Ենթատիպ** | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
| **Կարգ** | Կաղամբածաղկավորներ (Brassicales) |
| **Ընտանիք** | Կաղամբազգիներ (Brassicaceae) |
| **Տրիբա** | *Brassiceae* |
| **Ցեղ** | Երուկաստրում *(Erucastrum)* |
| **Տեսակ** | **Երուկաստրում Թախտաջյանի** *(E. takhtajanii)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Erucastrum takhtajanii***V.I.Dorof. 2000 |

**Երուկաստրում Թախտաջյանի** (լատին․՝ Erucastrum takhtajanii), խաչածաղկավորների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն
--------------

30-40 սմ բարձրությամբ բազմամյա բույս է։ Ծաղիկները դեղին են։ Պատիճները ունեն 15-45 մմ բարձրություն։

Տարածում
--------

Հանդիպում է Երևանի (Գողթ, Գառնի, Զովաշեն, Ողջաբերդ, Իլկասար, Երասխի լեռնաշղթա, «Էրեբունի» պետական արգելոց) և Դարեղեգիսի (Խաչիկ) ֆլորիստիկական շրջաններում։

Էկոլոգիա
--------

Աճում է ստորին և միջին լեռնային գոտիներում՝ ծովի մակարդարդակից 700-1900 մ բարձրությունների վրա, չոր լանջերին, տափաստաններում, կիսաանապատներում։ Ծաղկում է մայիս-հունիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հուլիսին։

Պահպանություն
-------------

Վտանգված տեսակ է։ Հայաստանի էնդեմիկ բույս է։ Տարածման շրջանի մակերեսը 5000 կմ²-ից պակաս է, բնակության շրջանի մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս։ Տեսակին , կապված անթրոպոգեն գործոնների, հատկապես ակտիվ տնտեսական գործունեության հետ, սպառնում է տարածման և բնակության շրջանների նվազում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաներում ընդգրկված չէ։

Աճելավայրերի մի մասը պահպանվում է «Էրեբունի» և «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոցների տարածքում ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*. Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն. 2010. ISBN 978-99941-2-420-6.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | GBIF |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Տաքսոնինույնացուցիչներ | 
* GBIF: 5375546
* IPNI: 1018782-1
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:1018782-1
* Tropicos: 100334042

 |

 |
«Ուֆինգթոնի սպիտակ ձին»՝ Եվրոպայի ամենահայտնի գեոգլիֆը
**Գեոգլիֆ**, երկրի վրա պատկերված երկրաչափական կամ կերպարային պատկերներ, որը, որպես կանոն, լինում է 4-ից ավելի մետր։ Շատ գեոգլիֆներ այնքան մեծ են, որ դրանք կարելի է ընկալել միայն օդից (ամենատարածված օրինակները Նասկայի գեոգլիֆներն են)։ Գեոգլիֆներ ստեղծելու տարբեր եղանակներ կան. պատկերի տրամագծով հանվում է հողի վերին շերտը և խճաքար լցվում այն տեղը, որով պետք է անցնեն պատկերի գծերը։ Տնկվում են ծառեր՝ ձևավորելով անհրաժեշտ պատկերը։ Գեոգլիֆներ ստեղծվում են նաև մեր օրերում։

Տարածումը
---------

Առավել հայտնի գեոգլիֆներ են Նասկայի պատկերները Հարավային Ամերիկայում։ Համանման գեոգլիֆներ կան Նասկայից 30կմ հեռավորությամբ՝ Պալպա բարձրավանդակում, ինչպես նաև «Ատակամայի հսկան» և Պարակաս թերակղզու «ջահը»։

Հյուսիսային Ամերիկայում կան որոշ գեոգլիֆներ Կալիֆորնիայի Բլայթ քաղաքի շրջակայքում։ Բացի վերոհիշյալ գեոգլիֆներից՝ խոշոր պատկերներ են հայտնաբերվել նաև Անգլիայում (նախապատմական «սպիտակ ձին» և համեմատաբար նոր «հսկան»), Ուրալում, Ալթայի երկրամասում, Աֆրիկայում (Եթովպիայում՝ Վիկտորիա լճից հարավ)։ 1970 թվականին մի շարք գեոգլիֆներ հայտնաբերվեցին Ամազոնի անտառներում, Բրազիլիայում, ինչը թույլ տվեց ենթադրել նախակոլումբոսյան քաղաքակրթության մասին։

Ժամանակակից գեոգլիֆներ
----------------------

Մարի մարդու ինֆրակարմիր պատկեր
Ժամանակակից գեոգլիֆներ կան Պերուի շատ լեռների վրա։ Այդ տեքստերը տարբեր բովանդակություն ունեն՝ «Կեցցե՜ Պերու»-ից մինչև գովազդային և նախընտրական հայտարարություններ։ Ժամանակակից գեոգլիֆներին է վերաբերում նաև ավստրալիական «Մարի մարդը» (անգլ.՝ Marree Man)։ Այն կոչվում է նաև Ստյուարտի հսկա՝ ի պատիվ շոտլանդացի ճանապարհորդ Ջոն Ստյուարտի։ «Մարի մարդը» ունի 4.2կմ երկարություն, 20-30սմ խորություն և 35մ լայնություն։

Մոնղոլիայի մայրաքաղաք Ուլան Բատորից ոչ հեռու 2009 թվականին բացվել է Չինգիզ խանի գլուխը պատկերող մեծ գեոգլիֆ։

ԽՍՀՄ-ում Վ. Լենինի ծննդյան 100-ամյակի առթիվ, ի պատիվ նրա, ստեղծվել են շատ գրություններ բնական ծառերով։

Տես նաև
-------

* Նասկայի գեոգլիֆներ
* Գրաֆիտի
* Ժայռապատկեր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  ru:Надписи из деревьев
2. ↑  Simon Romero (2012 թ․ հունվարի 14). «Once Hidden by Forest, Carvings in Land Attest to Amazon's Lost World». The New York Times.

Գրականություն
-------------

* Ե. Ն. Նիկիտին «Երկրագնդի հանելուկային տեղերը»

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պերուի պատմությունը վաղնջական ժամանակներից մինչև 20-րդ դարի վերջ
|  |
| --- |
| **Սոխ Վորոնովի** |
|  |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Ենթատիպ** | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
| **Կարգ** | Ծնեբեկածաղկավորներ (Asparagales) |
| **Ընտանիք** | Շքանարգիզազգիներ (Amaryllidaceae) |
| **Ենթաընտանիք** | Սոխայիններ (Allioideae) |
| **Տրիբա** | *Allieae* |
| **Ցեղ** | Սոխ *(Allium)* |
| **Տեսակ** | **Սոխ Վորոնովի** *(A. woronowii)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Allium woronowii***Grossh. 1928 |

**Սոխ Վորոնովի** (լատին․՝ Allium woronowii), սոխազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն
--------------

Սոխուկավոր գեղազարդային բույս է։ Ցողունի բարձրությունը 15-50 սմ է։ Տերևները 2-4, գծային-նշտարաձև կամ գծային են։ Ծաղկաբույլը լայն փնջաձև կամ կիսագնդաձև է։ Ծաղկապատը աստղաձև-գավաթանման է, մասերը՝ վարդագույն կամ համարյա սպիտակ, ծիրանագույն կամ կանաչ ջղով, նեղ-էլիպսաձև, նավականման։

Տարածվածություն
---------------

Հայաստանում հանդիպում է Շիրակի (Կրաշեն գյուղի շրջակայք) և Դարեղեգիսի (Վարդահովիտ, Բարձրունի, Խաչիկ, Գնիշիկ, Մոզրով գյուղերի շրջակայք) ֆլորիստիկական շրջաններում։ Աճում է նաև Նախիջևանում (գյուղ Ազնաբերդ) և Արևելյան Անատոլիայում (լեռնագագաթ՝ Արարատ)։

Էկոլոգիա
--------

Աճում է վերին լեռնային գոտում` ծովի մակարդակից 1800-2300 մ բարձրությունների վրա, խճաքարոտ տեղերում, կրաքարային քարաթափվածքների վրա, լեռնային տափաստանում։ Ծաղկում է մայիս ամսին, պտղաբերում՝ հունիսին։

Պահպանություն
-------------

Վտանգված տեսակ է։ Գտնվում է ընդհանուր արեալի հյուսիսային սահմանում։ Արեալը խիստ մասնատված է։ Տարածման շրջանի մակերեսը 5000 կմ²-ից պակաս է, բնակության շրջանի մակերեսը՝ 500 կմ²-ից պակաս։ Տեսակին, ներքին գործոնների և գյուղատնտեսական գործունեության հետևանքով, սպառնում է տարածման և բնակության շրջանների կրճատում։ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ընդգրկված չէ։

Պահպանության գործողություններ չեն իրականացվում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*. Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն. 2010. ISBN 978-99941-2-420-6.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Տաքսոնինույնացուցիչներ | 
* EoL: 1085120
* GBIF: 2857739
* iNaturalist: 129837
* IPNI: 529149-1
* Plant List: kew-296980
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:529149-1
* Tropicos: 18404746
* WCSP: 296980

 |

 |
**Գաբդուլլա Տուկայի գրական տուն**, հուշային թանգարան Կազանի Տուկայի 74 հասցեում գտնվող Շամիլի տանը։

Պատմություն
-----------

Գաբդուլլա Տուկայի թանգարանը բացվել է 1986 թվականին Հին Թաթարստանի արվարձանային ամենագեղեցիկ վայրերից մեկում` Շամիլի տանը։ Քաղաքի այս հատվածում յուրաքանչյուր տարր պահում է բանաստեղծի հիշատակը։ Այստեղ Գաբդուլլա Տուկայն աշխատել է «Ալ-Իսլախ» թերթի խմբագրություններում և «Յալթա-Յոկթ» ամսագրում, ապրել է «Բուլղար» և «Ամուր» հյուրանոցներում։ Թանգարանի ցուցադրության մեջ ներառված են Գաբդուլլա Տուկայի հուշերը, նրա կյանքի ընթացքում արված նկարներ, հրատարակված աշխատանքներ, թերթեր և ամսագրեր, որոնց հետ բանաստեղծը համագործակցել է։ Թանգարանում է գտնվում նաև Գաբդուլլա Տուկայի հետմահու դիմակը։

Նկարագրություն
--------------

Թանգարանը գտնվում է երկհարկանի տանը` XIX-XX դդ. ճարտարապետական հուշարձան համարվող Շամիլի տանը։ Տունը կառուցվել է առաջին գիլդիայի վաճառական Իբրահիմ Ապակովի պատվերով։ Առանձնատան ճարտարապետներն են եղել Ամլոնգն ու Ռուշը։ Ցուցահանդեսային հատվածի մասը զբաղեցնում են դարաշրջանին վերաբերող նյութեր, այդ թվում` Հին Թաթարստանի ազատաբնակների ավանի կենցաղային իրեր։ Լավ է ներկայացված Կազանի 19-րդ դարի վերջի 20-րդ դարասկզբի մշակութային կյանքը։ Թանգարանում կատարած շրջայցը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել ոչ միայն Գաբդուլլա Տուկայի ճակատագրի և գործունեության մասին, այլ նաև թաթարական բնակչության տարբեր խավերի մասին։ Բացի ցուցահանդեսային մասը, թանգարանն ունի երկու ցուցասրահներ, որտեղ գործում են ժամանակավոր ցուցահանդեսներ և գրական սրահ։ Գործում է գրախանութ։ Թանգարանին կից գործում է թաթարերեն լեզվի և գրականության «Туган тел» դասավանդողների ակումբը և «Династия» սիրողական ակումբը։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Литературный музей Габдуллы Тукая в Казани

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
|  |
| --- |
| **Կալախոտ կասպիական** |
| Կալախոտ կասպիականԿալախոտ կասպիական |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Ենթատիպ** | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
| **Կարգ** | Մեխակածաղկավորներ (Caryophyllales) |
| **Ընտանիք** | Հավակատարազգիներ (Amaranthaceae) |
| **Ենթաընտանիք** | Բաբախայիններ (Salicornioideae) |
| **Տրիբա** | *Salicornieae* |
| **Ցեղ** | Կալախոտ *(Kalidium)* |
| **Տեսակ** | **Կալախոտ կասպիական** *(K. caspicum)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Kalidium caspicum*** |

**Կալախոտ կասպիական** (լատին․՝ Kalidium caspicum), թելուկազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն
--------------

15-17 սմ բարձրությամբ մոխրականաչ, հերթադիր, հատվածավոր ընձյուղներով կոճղարմատավոր կիսաթուփ բույս է։ Տերևները սուր են, մսալի թմբիկների ձևով, հերթադիր, ներքև սահող, ցողունագիրկ։ Հասկիկների երկարությունը 5-10 մմ է և հիմնականում լինում են նստադիր, գագաթնային։ Ծաղկապատը ունի 4 բարձր սերտաճած մաս և 2 առէջ։

Տարածվածություն
---------------

Հանդիպում է Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում (Արազափ, Մարգարա, Երասխահուն, Էջմիածին, Երասխ)։ Տարածված է նաև Արևելյան Նախակովկասում, Արևելյան Կովկասում, Արևելյան Անդրկովկասում, Նախիջևանում, Արևելյան Անատոլիայում, Իրանում, Աֆղանստանում, Թուրքմենստանում, Մոնղոլիայում։

Էկոլոգիա
--------

Աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 800-900 մ բարձրությունների վրա, փորփոշ աղուտներում։ Ծաղկում է հուլիս-օգոստոս ամիսներին, պտղաբերում՝ սեպտեմբեր-հոկտեմբերին։

Պահպանություն
-------------

Վտանգված տեսակ է։ Հայտնի է միայն Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում։ Տարածման շրջանի մակերեսը՝ 500 կմ²-ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES–ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պոպուլյացիայի մի փոքր մասը աճում է Արմավիրի մարզի Երասխահուն գյուղի շրջակայքում, գյուղատնտեսության նախարարության հողագիտության ինստիտուտի ստացիոնարի տարածքում և «Որդան կարմիր» արգելավայրի տարածքում ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*. Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն. 2010. ISBN 978-99941-2-420-6.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | GBIF · iNaturalist · NCBI |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Տաքսոնի նույնացուցիչներ |
| --- |
|  |
| *Kalidium caspicum* | 
* Վիքիցեղեր: Kalidium caspicum
* EUNIS: 167963
* FoC: 200006876
* GBIF: 3758429
* iNaturalist: 936822
* IPNI: 165908-1
* NCBI: 240077
* Plant List: kew-2334134
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:165908-1
* Tropicos: 7201228

 |
|  |
| *Salicornia caspica* | 
* GBIF: 5567952
* GRIN: 32667
* IPNI: 166501-1
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:166501-1
* Tropicos: 7201215

 |

 |
*Oxalis triangularis* բույսի ֆոտոնաստիան լույսի ազդեցության հետևանքով։ Լուսավորվածությունը նվազելիս տերևները ծալվում են։ Իրական ժամանակում այս գործընթացը տևում է մոտ 90 րոպե
**Նաստիաներ** (հունարեն թարգմանաբար՝ **խտացած**), բույսերի երկկողմանի համաչափ կառուցվածք ունեցող օրգանների (տերև, պսակաթերթիկ և այլն) շարժումը որոշակի ուղղություն չունեցող որևէ գործոնի (լույս, ջերմություն) ազդեցությունից։

Նաստիաները տեղի են ունենում բույսի օրգանի վերին և ստորին մասերի բջիջների անհամաչափ աճման կամ տուրգորի (բջջաթաղանթի լարված վիճակի) փոփոխության հետևանքով։ Օրգանի մորֆոլոգիապես վերին կողմի ավելի արագ աճով պայմանավորված շարժումը կոչվում է էպինաստիա (հասցնում է կոկոնների, բողբոջների բացվելուն), ստորին կողմինը՝ հիպոնաստիա (ծաղկածածկոցների փակվելը որոշ ծաղիկների ծաղկումը դադարելուց հետո)։ Ըստ ազդեցության գործոնների տարբերում են լուսավորվածության ինտենսիվության փոփոխությամբ պայմանավորված ֆոտոնաստիաներ (օրինակ՝ խատուտիկի զամբյուղները փակվում են ոչ միայն գիշերը, այլև ամպամած եղանակին), ջերմաստիճանի փոփոխությունից առաջացած թերմոնաստիաներ, որի օրինակ է վարդակակաչի ծաղիկների բացվելը սառը սենյակից տաքը տեղափոխելիս։ Որոշ բույսեր ունեն հակառակ ռեակցիա, օրինակ՝ գիշերային գեղեցկուհու, ձնծաղիկի ծաղիկները փակվում են ուժեղ լույսից, բացվում թույլ լույսի պայմաններում։ Առավել տարածված են նիկտինաստիաները, որոնք առաջանում են գիշերվա և ցերեկվա հաջորդականությունից (ֆոտո— և թերմոնաստիաների համակցման հետևանքով)։ Մեխանիկական գրգիռների, հպումների, ցնցումների ազդեցությամբ են պայմանավորված սեյսմոնաստիաները, որոնք բնորոշ են պատկառուկին, ծորենուն, միջատակեր բույսերին և այլն։ Քեմոնաստիաներն առաջանում են գազային որոշ նյութերի (էթիլեն, ացետիլեն, СО) փոքր քանակության ազդեցությամբ։ Հավանաբար այս բոլոր շարժումները պայմանավորված են ցիտոպլազմայում պարունակվող հատուկ սպիտակուցներով, որոնք միոզինի նման կծկվում են արտաքին գրգիռների ազդեցությունից։ Բազմազան է նաստիաների կենսաբանական նշանակությունը․ դրանք հարմարանք են միջատների միջոցով խաչաձև փոշոտման, ինչպես նաև միջատներ որսալու (միջատակեր բույսեր), անբարենպաստ պայմանների ազդեցությունից ծաղիկները պաշտպանելու համար։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 183)։*  |
**Latvijas Mobilais Telefons**, **LMT**, բջջային կապի օպերատոր Լատվիայում։ Հիմնադրվել է 1992 թվականին և հանդիսանում է բջջային կապի առաջին օպերատորն այդ երկրում։ Ընկերության բաժնետոմսերի 51 տոկոսը վերահսկում է լատվիական պետությունը։

Պատմություն
-----------

Հիմնադրվել է 1992 թվականի հունվարի 2-ին՝ որպես լատվիա-շվեդա-ֆիննական համատեղ ձեռնարկություն։ Հիմնադրման պահին լատվիական պետությանն էր պատկանում կապիտալի 51 տոկոսը, շվեդական *Telia* օպերատորին և ֆիննական *Sonera*—ին՝ 49 տոկոսը։ *LMT*-ն սկզբնական շրջանում տրամադրում էր NMT ստանդարտին համապատասխանող ծառայություններ։ 1995 թվականի հունվարից ծառայություններ է մատուցում նաև ըստ GSM ստանդարտի։

2002 թվականին, *Telia*-ի և *Sonera*-ի միավորվելուց հետո, նորաստեղծ ընկերությունը սկսել է բանակցել լատվիական կառավարության հետ իր բաժնեմասը *LMT*-ում 100 տոկոսի հասցնելու, այսինքն՝ ձեռնարկությունն ամբողջությամբ գնելու նպատակով։ Լատվիայում տեղի ունեցած կառավարության փոփոխության պատճառով բանակցությունները փակուղի են մտել, սակայն 2007 թվականին *TeliaSonera*-ն վերսկսել է գործընթացը և իր մտադրությունների վերաբերյալ հուշագիր է ստորագրել։ Ընկերության արժեքը այդ ժամանակ (2005 թվականի դրությամբ) գնահատվել է 600 միլիոն եվրո։ Գործարքն այդպես էլ չի կայացել։

2016 թվականի սկզբի դրությամբ *LMT*-ն համարվում էր կապի խոշորագույն օպերատորը Լատվիայում, ուներ 1 132 552 բաժանորդ, մոտավորապես 9 հարյուր աշխատակից։

Բաժնետերերի կազմը
-----------------

* *TeliaSonera AB* — 24,5%
* *Sonera Holding B.V*. (*TeliaSonera*-ի դուստր ձեռնարկություն) — 24,5%
* Լատվիայի ռադիոյի և հեռուստատեսության պետական կենտրոն — 23%
* *SIA Lattelecom* — 23%
* Պրիվատիզացիայի գծով Լատվիայի Հանրապետության գործակալություն — 5%

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  Companies with biggest annual turnover
3. ↑  NASDAQ Globe Newswire
4. ↑  Прес-реліз
5. ↑  Zane Kārkla (30-07-2015). «Keršule: LMT darbinieki ir uzņēmuma patrioti» (լատվիերեն). NRA.LV. Վերցված է 2016 թ․ ապրիլի 11-ին.
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Նավասարդյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Բագրատ Աբրահամի Նավասարդյան** (1852, Վաղարշապատ, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - հոկտեմբերի 10, 1934(1934-10-10), Թիֆլիս, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ հասարակական գործիչ, բժիշկ։

Կենսագրություն
--------------

Սկզբնական կրթությունը ստացել է Վաղարշապատում, ապա՝ Թիֆլիսում։ Ավարտել է Պետերբուրգի բժշկավիրաբուժական ակադեմիան (1878)։ Կամավոր մասնակցել է 1877-1878 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմին (Կովկասյան ռազմաճակատում), բժշկական օգնություն ցույց տվել հայ գաղթականներին։ Երկար տարիներ տարբեր դպրոցներում եղել է հոգաբարձու։ 1880 թվականին Թիֆլիսում բացել է մասնավոր հիվանդանոց, որտեղ չքավորների բուժումն անվճար էր։ 1881 թվականին Թիֆլիսում նախաձեռնել է Կովկասի հայոց բարեգործական ընկերության հիմնադրումը և անփոփոխ եղել նրա պատվավոր նախագահը։ 1882 թվականին ճանապարհորդել է Արևմտյան Հայաստանում։ Կարինի «Պաշտպան հայրենյաց» ազատագրական ընկերության հիմնադիրներից է։ 1901 թվականին Թիֆլիսում հիմնել է «Մոսկվայի հնագիտական ընկերության կովկասյան բաժանմունքը»։ 1903 թվականին, հայ եկեղեցու գույքի և կալվածքների բռնագրավման կապակցությամբ կազմակերպած հակացարական ելույթների համար ձերբակալվել է, ապա՝ արտաքսվել Անդրկովկասից։ 1905 թվականին վերադարձել է Թիֆլիս, շարունակել հասարակական և բժշկական գործունեությունը (որպես վիրաբույժ)։

Հեղինակ է բազմաթիվ բժշկական հոդվածների (հրտ․ «Մշակ»-ում, «Տարազ»-ում, «Առողջապահական թերթ»-ում, «Կավկազ»-ում և այլն)։ Սովետական կառավարությունն ըստ արժանվույն է գնահատել Նավասարդյանի հասարակական և բժշկական գործունեությունը։ Բագրատ Նավասարդյանի կերպարը Րաֆֆին մարմնավորել է «Խենթ» վեպում։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 190)։*  |
**Տիլման վան Գամերեն**, նաև **Տիլման Գամերեն** (հոլ.՝ Tylman van Gameren, լեհ.՝ Tylman z Gameren, Tylman Gamerski, հուլիսի 3, 1632(1632-07-03), Ուտրեխտ - 1706[…], Վարշավա, Ռեչ Պոսպոլիտա), նիդերլանդացի ճարտարապետ, ով աշխատում էր Լեհաստանում։ Ռեչ Պոսպոլիտայի տարածքում բարոկկո ոճի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից մեկը։

Ենթադրվում է, որ երիտասարդ տարիքում ստաժավորվել է Կամպենի արվեստանոցում։ 18 տարեկան հասակում մեկնել է Միացյալ պրովինցիաների հանրապետություն Իտալիայում իր հմտությունները կատարելագործելու նպատակով։ Վենետիկում զբաղվել է մարտանկարչությամբ։ 1660 թվականին Լեյդենում ծառայության է անցել լեհական մեծահարուստ Լյուբոմիրսկու մոտ իբրև զինվորական և քաղաքացիական ինժեներ։

Վարշավայում անցկացրած սկզբնական տարիներին հիմնականում զբաղվել է ամրաշինական կառույցների նախագծմամբ։ 1676 թվականին Ոսկե խթանի շքանշան ստանալուց հետո մտել է Շլյախտայի կազմի մեջ և ամուսնացել Աննա Կոմորովսկու հետ։ Փաստացիորեն ազնվական արժանապատվության ստացումը իրականացվել է 1685 թվականին։

XVII դարի վերջին երեք տասնամյակներին Տիլման Գամերենը բարձրագույն արիստոկրատական շրջանում առավել պահանջված անձնական աթոռանիստների նախագծողն էր։ Իր օգնությանը հաճախ դիմում էր թագավոր Միխայիլ Կորիբուտը։ Տիլմանյան ոճը իրենից ներկայացնում է իտալական և հոլանդական բարոկկոների օրիգինալ խառնուրդը արևելաեվրոպական յուրահատկությամբ։ Թագավորի, եկեղեցու և մեծահարուստների համար արված իր աշխատանքներն են.

* Ույազդովյան ամրոցը,
* Նեբորուվսկյան դղյակը,
* Վարշավայի, Կրակովի և Գդանսկի խարույկները,
* Օսսոլինսկյան և Գնինսկյան ամրոցները Վարշավայում,
* Կրասինսկյանների դղյակը Վարշավայում,
* Լյուբոմիրսկյանների դղյակը Վարշավայում,
* Չապսկիների դղյակը,
* Պացա-Ռաձիվիլլերի դղյակը,
* Աթոռանիստները Լյուվարտուվում, Պուլավներում և Ժեշուվում,
* Բրանիցների դղյակը Բելոստոկում,
* Չարտորիյսկների դղյակը Լյուբլինում,
* Կոնսկովալյայում Սոֆի Լյուբոմիրսու գերեզմանաքարը։

Վարշավայի համալսարանի գրադարանում պահպանվում է Տիլմանի արխիվը. շինությունների 800-ից ավել ուրվանկարներ, ամրակալներ, գերեզմանաքարեր, տապանագրեր։ Ճարտարապետական գրաֆիկայի լավ պահպանվածությունը թույլ տվեց վերակենդանացնել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո իր բոլոր նախագծած շինությունները, ընդ որում իրենց նախնական տեսքով՝ ըստ ժամանակի ճարտարագիտական մտքի,այսինքն՝ հետագա ներմուծումներից ազատ։

Պատկերասրահ
-----------

* Օստորիժսկիների դղյակը ՎարշավայումՕստորիժսկիների դղյակը Վարշավայում
* Բրյուլի դղյակըԲրյուլի դղյակը
* Բրանիցների դղյակը ԲելոստոկումԲրանիցների դղյակը Բելոստոկում
* Լյուբոմիրցկների ամառային դղյակը ԺեշուվումԼյուբոմիրցկների ամառային դղյակը Ժեշուվում
* Յան Սոբեսկու մատուռը ԳդանսկումՅան Սոբեսկու մատուռը Գդանսկում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2  Tilman van Gameren (նիդերլ.)
3. 1 2 3 4  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #119151936 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
4. 1 2  RKDartists (նիդերլ.)
5. 1 2  *Mossakowski S.* Gameren, Tylman van // *Grove Art Online* / J. Turner — [Oxford, England], Houndmills, Basingstoke, England, New York: OUP, 2017. — ISBN 978-1-884446-05-4 — doi:10.1093/GAO/9781884446054.ARTICLE.T030577
**Լոուրենս Բուն** (անգլ.՝ Laurence Boone, մայիսի 15, 1969(1969-05-15), Բուլոն Բիյանկուր), ֆրանսիացի տնտեսագետ։ 2018 թվականից բ.գ.թ. Տնտեսական համագործակցության և զարգացման կազմակերպության գլխավոր տնտեսագետ .

Կենսագրություն
--------------

Լոուրենս Բունի ընտանիքն իռլանդական ծագում ուներ։ Նրա հայրն ինժեներ էր։ Բունի ամուսինը պոլիտեխնիկ *Քսավյե Ֆորեն* էր։ Նրանք ունեին երկու երեխա։ 
Լոուրենս Բունը ստացել է իր մագիստրոսի կոչումները *Արևմտյան Փարիզի* և *Ռեդինգի* համալսարաններից, իսկ կիրառական էկոնոմետրիկայի դոկտորի կոչումը՝ Լոնդոնի բիզնես դպրոցից։

Աշխատանքային գործունեություն
----------------------------

Լոուրենս Բունը 1995-1996 թվականներրին աշխատել է Մեծ Բրիտանիայի *Մերիլ Լինչ* ներդրումային բանկում։ 1996-1998 թվականներին եղել է անգլ.՝ CEPIIի տնտեսագետ։
2004-2011 թվականներին եղել է Ֆրանսիական անգլ.՝ Barclays Capital բանկի գործադիր տնօրեն և գլխավոր տնտեսագետ։ 2011-2014 թվականներին եղել է *Մերիլ Լինչ* ամերիկյան գլխավոր բանկի տնտեսագետ և գործադիր տնօրեն։ Նա դասավանդել է *Պոլիտեխնիկական դպրոցում* , *ԷՆՍԱԵ*, Ավագ դպրոցում և Քաղաքական հետազոտությունների ինստիտուտում։ Հեղինակ է բազմաթիվ հոդվածների։
2014 թվականի հուլիսին Լոուրենս Բունը նշանակվել է Ելիսեյան պալատի ֆինանսական և տնտեսական խորհրդական։
2014 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Բունի պաշտոնը կոչվեց *բազմակողմ և եվրոպական տնտեսական և ֆինանսական հարցերով հատուկ խորհրդական*։ Բունը մասնակցել է 2015 թվականին *Բիլդերբերգի* կոնֆերանսին։
2021 թվականի հունիսին Բունը նաև նշանակվել է Համաշխարհային բանկ արժույթի միջազգային հիմնադրամի (HLAG) Կայուն և ներառական վերականգնման և աճի բարձր մակարդակի խորհրդատվական խմբում, որի համանախագահներն են *Մարի Պանգեստուն*, *Ջեյլա Փազարբասիօղլուն* և *Նիկոլաս Սթերնը*։

Նշումներ
--------

1. ↑  Պոլիտեխնիկական դպրոցը (ֆր.՝ École Polytechnique ) ինժեներների պատրաստման բարձրագույն դպրոց է, որը հիմնադրվել է ֆրանսիացի գիտնականներ Գասպար Մոնժի և Լազար Կարնոյի կողմից 1794 թվականին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Who's Who in France (ֆր.) — Paris: 1953. — ISSN 0083-9531; 2275-0908
2. 1 2 3  Hollande change son cabinet, pas sa politique (ֆր.) // *Mediapart* — 2014. — ISSN 2100-0735
3. ↑
4. ↑  Journal officiel de la République française, Journal officiel de la République française. Document administratif (ֆր.) — 2013. — Iss. 162. — P. 11751. — ISSN 0242-6773
5. ↑  «Laurence Boone, nouveau conseiller économique à l'Elysée (10.06.2014)». fr.reuters.com. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ ապրիլի 7-ին. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 21-ին.
6. ↑  «Laurence Boone, une forte tête à l'Élysée (10.06.2014)». lefigaro.fr.
7. ↑  «"Arrêté du 12 juillet 2014 portant nomination à la présidence de la République"». legifrance.gouv.fr.
8. ↑
9. ↑

Արտաքին հղումներ
----------------

*
**Մոդա**՝ արժեքը մի շարք դիտարկումների, հանդիսանում է առավել տարածված։ (Մոդա = տիպականություն)։ Երբեմն ամբողջության մեջ կարելի է հանդիպել ավելի քան մեկ մոդա (օրինակ, 6, 2, 6, 6, 8, 9, 9, 9, 10; մոդա ՝ 6 և 9)։ Այս դեպքում կարող ենք ասել, որ համադրություն մուլտիմոդալ է։ Կառուցվածքային միջին մեծություննեից միայն մոդան ունի նման բացառիկ հատկություն։ Որպես կանոն մուլտիմոդալը ցույց է տալիս, որ այդ տվյալների փաթեթը չի ենթարկվում նորմալ բաշխման։

Մոդան, որպես միջին մեծություն օգտագործվում է ավելի հաճախ տվյալների համար, որոնք ոչ-թվային բնույթ են կրում։ Տրանսպորտային միջոցների թվարկված գույներից՝ սպիտակ, սև, մետալիկ կապույտ, սպիտակ, մետաղական կապույտ, սպիտակ մոդաին հավասար է սպիտակ գույն։ Փորձագիտական գնահատման ժամանակ դա կարող է օգնել որոշելու արտադրանքի ամենահայտնի տեսակները, որ հաշվի է առնվում վաճառքի կանխատեսման կամ դրանց արտադրության ժամանակ։

Ընդմիջման շարքի համար մոդան որոշվում է հետևյալ բանաձևով.

{\displaystyle Mo=X\_{Mo}+h\_{Mo}\cdot (f\_{Mo}-f\_{Mo-1})/((f\_{Mo}-f\_{Mo-1})+(f\_{Mo}-f\_{Mo+1}))}

Այստեղ *XMо* - մոդալային ինտերվալի ձախ սահմանն է, *hМо*- մոդալի հեռավորության երկարությունը, *fМо − 1*- միջակայքի հաճախականությունը *fМо*- մոդալային հեռավորության հաճախականությունը *fМо + 1*- հաճախականությունը։

Մոդաի բացարձակապես շարունակական բաշխումը կոչվում է ամենուր տեղական բաշխման առավելագույն խտություն։ Դիսկրետի բաշխումների համար մոդան գտել է որևէ արժեք *ai*,*pi* հավանականությունը, որը ավելի մեծ է, քան հավանականություն հարևան արժեքներին։

Տես նաև
-------

* Միջնարժեք

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Шмойлова Р.А. Минашкин В.Г. Садовникова Н.А.* Практикум по теории статистики. — 3-е изд. — М.: Финансы и статистика, 2011. — С. 127. — 416 с. — ISBN 9785279032969
2. ↑  *Н. И. Чернова* Теория вероятностей. — Сибирский государственный университет телекоммуникаций и информатики, 2009.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | NCI Thesaurus  |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ սովետական (1 հրտ.) |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 128981478 |

 |
**Մայքլ Գոմես** (անգլ.՝ Michael Gomez, ի ծնե **Մայքլ Արմսթրոնգ**, հունիսի 21, 1977(1977-06-21), Longford, County Longford), իռլանդացի պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտիկ, որը մրցել է թեթև, կիսաթեթև և երկրորդ թեթև քաշային կարգերում։ Իր կարիերայի ընթացքում նա ուներ մի քանի չեմպիոնական գոտիներ. IBF-ի համաձայն՝ միջմայրցամաքային քաշային կարգի չեմպիոն էր, երկրորդ՝ կիսաթեթև քաշային կարգում` BBBofC, VBO, VBA և VBS:

Կենսագրություն
--------------

Մայքլ Գոմեսը ծնվել է իռլանդացի ճանապարհորդների ընտանիքում, իր մանկությունն անցկացրել է Դուբլինում, բայց ինը տարեկանում ծնողների հետ տեղափոխվել է Մանչեստր։ Ջոնի Տապիայի համեմատ, Գոմեսը ռինգում ծայրաստիճան ագրեսիվ էր, նրա կռիվներից շատերը ստացան ոչ միանշանակ ակնարկներ։ Իր խառնվածքի շնորհիվ բռնցքամարտիկը պարտվեց մենամարտերում նորեկների հետ և ֆավորիտների հետ ամենադժվար մենամարտում կրեց հաղթանակ։ 2001 թվականի փետրվարից մինչև 2008 թվականի մարտը Գոմեսը անցկացրել է 17 մարտ, որոնցից 16-ն ավարտվել է նոկաուտով։ Ալկոհոլի կախվածությունը, ինչպես նաև մարզվելու և դիետայի հանդեպ անպատասխանատու վերաբերմունքը 2001 թվականին նրան հանգեցրեցին ջախջախիչ պարտության՝ հունգարացի բռնցքամարտիկ՝ Լասլո Բոգնարի դեմ խաղում։

Ամենակարևոր հաղթանակներից մեկը, որը Գոմեսը նվաճեց 2003 թվականին՝ Ալեքս Արթուրի դեմ խաղում, երբ նա փորձեց նվաճել աշխարհի չեմպիոնի տիտղոսը երկրորդ կիսաթեթև քաշային կարգում նոկաուտով հարվածով՝ Արթուրը սայթաքեց 5-րդ ռաունդում։ 2006 թվականին նա սկանդալային պարտություն կրեց Պիտեր Մաքդոնաղի հետ մարտում, մի պահ բռնցքամարտիկը պարզապես գցեց պաշտպանությունը և դուրս եկավ ռինգից՝ նշելով ավելի ուշ, որ որոշեց այս եղանակով ավարտել կարիերան։ Տասնհինգ ամիս ընդմիջումից հետո նա, այնուամենայնիվ, վերադարձավ, և 2008 թվականի հունիսի 21-ին մասնակցեց Օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր Ամիր Խանի դեմ մենամարտին։ Հինգերորդ ռաունդում մրցավարները դադարեցրեցին խաղը և Խանին հաղթող ճանաչեցին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Michael Gomez» (անգլերեն). BoxRec. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ մայիսի 7-ին. Վերցված է 2010 թ․ հունիսի 13-ին.
2. ↑  Stephen Jones. (23 октября 2003). «Alex Arthur v Michael Gomez, Amazing Fighters, Amazing Fight» (անգլերեն). Bragging Rights. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ մայիսի 7-ին. Վերցված է 2008 թ․ մայիսի 31-ին.
3. ↑  Dan McGovern. (5 октября 2004). «Hatton Undercard Sizzles and Simmers» (անգլերեն). BritishBoxing.net. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ մայիսի 7-ին. Վերցված է 2010 թ․ մայիսի 31-ին.
4. ↑  Gareth A Davies. (7 мая 2008). «Amir Khan must not fall prey to Gomez» (անգլերեն). Daily Telegraph. Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ հուլիսի 6-ին. Վերցված է 2010 թ․ մայիսի 7-ին. `{{cite web}}`: Invalid `|url-status=404` (օգնություն)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Մայքլ Գոմես պրոֆեսիոնալ մենամարտերի վիճակագրություն BoxRec կայքում։

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | BoxRec |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: nb2017025360 · VIAF: 2705151353522052720005 · WorldCat VIAF: 2705151353522052720005 |

 |
**GNU Parted** (անունը առաջացել է PARTition և EDitor բառերի միախանումից), ազատ ծրագիր, որ նախատեսված է համակարգչի սկավառակային բաժինների խմբագրման՝ ստեղծման և ջնջման համար։ Ծրագիրը օգտակար է այն դեպքում երբ անհրաժեշտ է ստեղծել սկավառակ օպերացիոն համակարգ տեղադրելու համար։ Ծրագիրը գրված է Andrew Clausen և Lennert Buytenhek ծրագրավորողների կողմից։

Ծրագիրը կազմված է libparted գրադարանից և parted հրամանի տողից։ GNU Parted ծրագիրը գրված է միայն Linux և GNU/Hurd-ի համար։

Այլ ֆրոնտենդեր
--------------

nparted — ֆրոնտենդ, որը նախատեսված է GNU Parted-ի համար և գրված է newt-ի հիման վրա։

Սկսվել է գրվել նախագիծ ֆրոնտենդի համար ncurses հիման վրա, որը կարող էր նաև աշխատել Windows օպերացիոն համակարգի վրա։

fatresize, իրենից ներկայացնում է հրամանային տողի միջերես, որը նախատեսված է FAT16/FAT32 ֆորմատների անվտանգ խմբագրման համար և այն օգտագործում է GNU Parted գրադարան։ 

### Գրաֆիկական ֆրոնտենդ

GParted և KDE Partition Manager-ը համարվում են GNU Parted-ի գրաֆիկական տարբերակները։ Նրանք ադապտացված են օգտագործելու GNOME և KDE՝ երկու խոշար աշխատանքային սեղաններ, որոնք հանդիպում են Unix համակարգերում։ Նրանք շատ հաճախ հայտնվում են տարբեր Live CD-ներում, որպես թեթև ծրագիր սկավառակային բաժինների հետ աշխատելու համար։

Pyparted, (նաև python-parted) ՝ ֆրոնտենդ GNU Parted-ի համար գրված Python լեզվով։

Այն ներառված է Linux-ի հետևյալ դիստրիբուտներում՝ Slackware, Knoppix, sidux, SystemRescueCD և Parted Magic։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  The gparted Open Source Project on Open Hub: Languages Page — 2006.
2. 1 2 3 4  Free Software Directory
3. ↑  GNU Parted supported platforms
4. ↑  Overview of nparted source package
5. ↑  cparted — ncurses interface in python/pyparted
6. ↑  Ncurses
7. ↑  SourceForge.net: fatresize
8. ↑  Fedora People Archived 2007-12-15 at the Wayback Machine.
9. ↑  Ubuntu — Details of package python-parted in dapper

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք.
| **՞**Հազազ չինական |
| --- |
|  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Բույսեր |
|
|
|
|
|
| Տիպ | Ծածկասերմեր |
|
|
|
|
|
| Դաս | Երկշաքիլավորներ |
|
|
|
| Կարգ | Խլածաղկավորներ |
|
|
|
| Ընտանիք | Մորմազգիներ |
|
|
|
| Ցեղ | Հազազ |
|
|
| Տեսակ | Հազազ չինական |
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Lycium chinense

 |
| 

| [{{fullurl:wikispecies:{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} ԴասակարգումըՎիքիցեղերում] | uselang=hy}}[{{fullurl:commons:Special:Search/{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} Պատկերների որոնումՎիքիպահեստում] | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Հազազ չինական** (լատին․՝ Lycium chinense), մորմազգիների ընտանիքի, հազազ ցեղի բույս։

Նկարագրություն
--------------

Տերևաթափ թուփ է՝ մինչև 4 մ երկարությամբ, աղեղնաձև դեպի ցած խոնարհված կամ սողացող ճյուղերով, որոնք սովորաբար փշազուրկ են։ Ընձյուղները դեղնամոխրավուն են։ Տերևները ձվաձև են, ձվաձև ռոմբաձև մինչև ձվաձև նշտարաձև, 3-8 սմ երկարությամբ, 1 ,5-4 սմ լայնությամբ, սուր կամ բութ գագաթով և լայն կամ Նեղ սեպաձև հիմքով, բաց կանաչավուն։ Տերևակոթունները 1 սմ երկարություն ունեն։ Ծաղիկները մանուշակածիրանագույն են, միայնակ կամ 3-4-ական փնջերով, 0,3-0,8 (1,2) սմ երկարությամբ ծաղկակոթուններով։ Բաժակը 3-5 ատամնավոր է։ Պսակը 1,5-2 սմ երկարություն ունի։ Առէջները հիմքում մազմզուկապատ են։ Հատապտուղը ձվաձև է կամ երկարավուն, մարջանակարմիր, 2-2,5 սմ երկարությամբ։ Սերմերը տափակ են, երիկամաձև։ Ծաղկում է հունիս-սեպտեմբեր ամիսներին, պտուղները հասունանում են օգոստոս-հոկտեմբերին։

Տարածվածություն
---------------

Տարածված է հյուսիսարևելյան Չինաստանում, Ճապոնիայում։ Հայաստանի տարածքում մշակվում է գրեթե ամենուրեք, քանի որ աչքի է ընկնում ցրտադիմացկունությամբ և երաշտադիմացկունությամբ։

Կիրառություն
------------

Չափազանց դեկորատիվ բույս է, որի վրա երկար ժամանակ կարելի է տեսնել ինչպես ծաղիկներ, այնպես էլ կազմավորված և նույնիսկ հասունացած պտուղներ։ Պիտանի է միջին և բարձր լեռնային գոտիների համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հարությունյան Լ․ Վ․, Հարությունյան Ս․ Լ․, Հայաստանի դենդրոֆլորան, հ. 2, Երևան, «Լույս հրատարակչություն», 1985, էջ 305։

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | UNII |
|  |
| Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: sh85079084 · Microsoft: 2777861429 |

 |
**Այթոքի**, կրթական-տեղեկատվական վեբկայք է , որն օգնում է օտար լեզու սովորողներին առցանց կապվել ուսուցիչների ու լեզվակիրների հետ։ Այթոքիի օգտատերերը կարող են փնտրել ազատ գրաֆիկով աշխատող ուսուցիչների, պլանավորել ժամանակացույցը և վճարել լեզվի ուսուցման դասերի համար։ Այթոքիի ուսուցիչները հնարավորություն ունեն ստեղծել պրոֆիլ և ստանալ գնահատականներ։

Գաղափար
-------

Այթոքին առցանց աշխատաշուկա է և սոցիալական ցանց, որն ուղղված է լեզուներ սովորելուն։ Օգտատերերը դասակարգվում են ուսուցիչների և ուսանողների։ Այթոքիում անդամակցությունը պահանջում է էլեկտրոնային փոստի հասցե, իսկ առցանց ուսուցիչների հետ ժամանակացույցը պլանավորելու համար անհրաժեշտ է վճարել։ Ուսուցիչները լրացնում են հայտադիմում, որը հաստատում է նրանց ինքնությունը և դասավանդման հավատարմագրերը։

### Ուսուցչի աշխատաշուկա

Այթոքիի ուսուցիչները սովորաբար «պրոֆեսիոնալ ուսուցիչներ» են կամ «համայնքային կրկնուսույցներ», ովքեր ունեն դասավանդման փորձ կամ հավաստագրեր։ Բոլոր ուսուցիչներին տրվում է հնարավորություն ստեղծել ուսուցչի պրոֆիլ և նշել սեփական վճարման սակագները։ Ավարտելով դասը՝ ուսուցիչը ստանում է արձագանքներ և գնահատականներ ուսանողների կողմից ։ Դասերի մեծամասնությունը կատարվում է Սկայպով։ Այթոքին հաջող դասերի գործարքներից գանձում է 15% սպասարկման վճար։

### Սոցիալական լեզվի ուսուցում

Այթոքիի օգտատերերը հնարավորություն ունեն գտնել ընկերներ լեզվի փոխանակման համար, տալ լեզվին վերաբերող հարցեր, գրել շարադրություններ և ստանալ ուղղումներ, ինչպես նաև մտնել լեզվի քննարկումների մեջ։ Այս առանձնահատկությունները կախված են Այթոքի համայնքի այլ անդամների պատասխաններից։

Պատմություն
-----------

Այթոքին հիմնադրել են Քեվին Չենը և Յոնգյու Ջայանգը 2007 թվականին և պաշտոնապես գրանցել են Հոնկոնգում՝ Շանհայի զարգացման կենտրոնի հետ համատեղ։
2016 թվականին Այթոքին վերաթողարկեց իր վեբկայքը նոր լոգոյով և դիզայնով։ Նույն ամսում Այթոքին թողարկեց կայքի Անդրոիդ հավելվածը։

Տես նաև
-------

* Հեռավար ուսուցում
* Ինքնակրթություն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Կայքի նկարագիր (անգլերեն)». Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ հոկտեմբերի 19-ին. Վերցված է 2017 թ․ մարտի 10-ին.
2. ↑  Այթոքին հիմնում է աշխատաշուկա կրկնուսույցների համար (անգլերեն)
**Բահրեյնի օրհներգ** (արաբ․՝ بحريننا‎‎‎; *«Մեր Բահրեյն»*), Բահրեյնի ազգային օրհներգ։

Պատմություն
-----------

Հայտնի է, որ Բահրեյնի օրհներգի համար գրվել է երկու տարբեր տեքստ, բայց նույն մեղեդիով։ Առաջին տարբերակն օգտագործվել է Բահրեյնի անկախության տարիներին 1971 թվականից (Մեծ Բրիտանիայից) մինչև 2002 թվականը։ Երկրորդ տարբերակը սկսեց օգտագործվել Սահմանադրության փոփոխությունների վերաբերյալ հանրաքվեից հետո, ըստ որի Համադ Բին Իսա Ալ-Խալիֆան հռչակվեց Բահրեյնի թագավոր։

Օրհներգի խոսքերի հեղինակը Մոհամեդ Սուդկի Այաշին է (ծնվ. 1925): Օրհներգի մեղեդու կոմպոզիտորն անհայտ է։ Այնուհետև, հիմնի մեղեդին վերակազմավորվել է երգիչ և կոմպոզիտոր Ահմեդ Ալ-umումայրիի կողմից և ձայնագրվել Լոնդոնի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի կողմից։ Օրհներգի այս տարբերակը մինչ այժմ օգտագործվում է։

Բնօրինակ տեքստ
--------------

بحريننا  

ملكنا  

  

رمز الوئام  

  

دستورها عالي المكانة والمقام  

  

ميثاقها نهج الشريعة والعروبة والقيم  

  

عاشت مملكة البحرين  

  

بلد الكرام  

  

مهد السلام  

  

دستورها عالي المكانة والمقام  

  

ميثاقها نهج الشريعة والعروبة والقيم  

  

عاشت مملكة البحرين.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «гимн Бахрейна». *www.neoland.ru*. Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ հունվարի 10-ին. Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 20-ին.
2. ↑  «Гимн Бахрейна». *www.200stran.ru*. Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 20-ին.
3. ↑  Blog (2020 թ․ մայիսի 16). «Автомобильная энциклопедия». *Blog* (ռուսերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ հուլիսի 20-ին. Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 20-ին.
4. ↑  «Гимн Бахрейна, арабский текст, транскрипция мфа, буквальный перевод». *www.cultin.ru*. Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 20-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Bahrain: *Bahrainona* - Audio of the national anthem of Bahrain, with information and lyrics
* Himnuszok - A vocal version of the Anthem, featured in the *Himnuszok* website.
* Гимн Бахрейна

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | MusicBrainz |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Լարուսի |

 |
**Աթիյե Դենիզ** (թուրք. Atiye Deniz, նոյեմբերի 22, 1988(1988-11-22), Բրեմեն, Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետություն), թուրք փոփ երգչուհի։

Կենսագրութոյուն
---------------

Ծնվել է Գերմանիայի Բրեմեն քաղաքում։ Մանուկ հասակում երազել է երգչուհի դառնալ, Գերմանիայում մասնակցել է բազմաթիվ մանկական երաժշտական փառատոնների։ Նա տիրապետում է թուրքերեն, անգլերեն, գերմաներեն, հոլանդերեն և ֆրանսերեն լեզուներին։

Գործունեություն
---------------

Վեց տարեկանում Աթիյե Դենիզը նվագում էր դաշնավուր և դարբուկ, պրոֆեսիոնալ պարում էր, և հանդիսանում էր բալետմաստեր իր հոլովակներում և համերգների ժամանակ։

2006 թվականին Աթիյեն ստացավ երաժշտական մրցանակ` Kral TV-ի կողմից «Տարվա լավագույն կանացի դեբյուտը» անվանակարգում, 2007 թվականին նա թողարկեց իր առաջին «Gözyaşlarım» կոչվող ալբոմը։

2009 թվականի մարտի 24-ին Sony Music Entertainment-ի ձայնագրող ընկերությունը թողարկեց երգչուհու երկրորդ ալբոմը, որը կոչվում էր պարզապես Atiye: Այս ալբոմի առաջին սինգլը՝ «Muamma» (Հանելուկ), Billboard Türkiye ամսագրում զբաղեցրել է Türkiye Top 20 հիթ-շքերթում 5-րդ տեղը։ «Salla» երգը թողարկվել է որպես երկրորդ սինգլ, որը զբաղեցնում էր երրորդ տեղը հիթ-շքերթում։ Hürriyet թերթը Atiye ալբոմը գրանցեց իր 2008 թվականի տաս լավագույն ալբոմները բաժնում՝ զբաղեցնելով 8-րդ տեղը։

Սկավառակագրություն
------------------

### Ստուդիայի ալբոմներ

* 2007 - Göz yaşlarım
* 2009 - Atiye
* 2011 - Budur
* 2013 - Soygun Var

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  ČSFD (չեխերեն) — 2001.
2. ↑  «Release "Atiye" by Atiye» (անգլերեն). MusicBrainz. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունիսի 9-ին. Վերցված է 2012 թ․ փետրվարի 13-ին.
3. ↑  «2009'un en iyi 10 yerli albümü» (թուրքերեն). Hürriyet. 28 ноября 2009. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունիսի 9-ին. Վերցված է 2012 թ․ փետրվարի 13-ին. `{{cite web}}`: Italic or bold markup not allowed in: `|publisher=` (օգնություն)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայքէջ Archived 2015-08-31 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · MySpace · Թվիթթեր · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Apple Music · Deezer · Ինստագրամ · Spotify · Յանդեքս երաժշտություն · ՅուԹյուբ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | ČSFD · Discogs · Internet Movie Database · MusicBrainz |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 141606037 · ISNI: 0000000080715014 · VIAF: 122305540 · WorldCat VIAF: 122305540 |

 |