|  |
| --- |
| *Շարքի մաս* |
| Քաղաքականություն |
| Ballot box |
| Գլխավոր թեմաներ
* Քաղաքականության վերաբերյալ հոդվածների ինդեքս
* Քաղաքականություն ըստ երկրի
* Քաղաքականություն ըստ երկրի վարչատարածքային միավորի
* Քաղաքատնտեսություն
* Քաղաքական պատմություն
* Համաշխարհային քաղաքական պատմություն
* Քաղաքական փիլիսոփայություն

 |
| Քաղաքական համակարգեր
* Անարխիա

* Քաղաք-պետություն
* Ժողովրդավարություն

* Դաշնություն
* Ֆեոդալիզմ

* Դիկտատուրա
* Դիրեկտորիա

* Մերիտոկրատիա
* Միապետություն

* Խորհրդարանական
* Նախագահական

* Հանրապետություն
* Կիսախորհրդարանական

* Կիսանախագահական
* Կրոնապետություն

 |
| Ակադեմիական առարկաներ
* Քաղաքագիտություն(քաղաքագետներ)
* Միջազգային հարաբերություններ(տեսություն)
* Համեմատական քաղաքագիտություն

 |
| Հանրային կառավարում
* Բյուրոկրատիա (փողոցային)
* Ադհոկրատիա

 |
| Կառավարում
* Պետական քաղաքականություն (դոկտրին)

* Ներքին և Արտաքին քաղաքականություն

Քաղաքացիական հասարակություն
* Ընդհանուր բարօրություն

 |
| Կառավարության օրգաններ
* Իշխանությունների բաժանում

* Օրենսդիր իշխանություն
* Գործադիր իշխանություն

* Դատական համակարգ
* Ընտրական հանձնաժողով

 |
| Կապված թեմաներ
* Ինքնիշխանություն
* Քաղաքական վարքի տեսություններ
* Քաղաքական հոգեբանություն
* Կենսաբանական և քաղաքական կողմնորոշում
* Քաղաքական կազմակերպություններ
* Օտարերկրյա ընտրական միջամտություն

 |
| Ենթաճյուղեր
* Ընտրական համակարգեր

* Ընտրություններ (քվեարկություն)

* Ֆեդերալիզմ
* Կառավարություն

* Գաղափարախոսություն
* Քարոզարշավ

* Քաղաքական կուսակցություններ

 |
| * դ
* ք
* խ
 |

 Կիսանախագահական համակարգով երկրներ  
Նախագահական երկրներ լրիվ նախագահական համակարգով։
**Կիսանախագահական համակարգ** կառավարական համակարգ է, որտեղ նախագահը և վարչապետը ակտիվ մասնակցություն ունեն պետության կառավարման գործընթացում։ Պառլամենտական հանրապետությունից տարբերվում է նրանով, որ նախագահին ընտրում է ժողովուրդը։ Վերջինս ավելի շատ լիազորություններ ունի քան ֆորմալ նախագահները որոշ երկրներում և տարբերվում է նախագահական համակարգից նրանով, որ չնայած նա է ձևավորում կառավարությունը, սակայն օրենսդիր մարմիը կարող է նրան հայտարարել անվստահություն և պաշտոնանկ անել։

Ենթատեսակներ
------------

Գոյություն ունի կիսանախագահայան համակարգի երկու ենթատեսակներ` վարչապետ-նախագահական և նախագահ-խորհրդարանական։

**Վարչապետ-նախագահական** համակարգում, վարչապետը և կառավարությունը հաշվետու են խորհրդարանին։ Նախագահը ընտրում է վարչապետին և կառավարությանը, սակայն միայն միայն խորհրդարանը կարող է նրանց հեռացնել *անվստահության քվե* տալով։ Նախագահը իրավունք չունի հեռացնել վարչապետին կամ ցրել կառավարությունը։ Այնուամենայնիվ նախագահը կարող է որոշ լծակներ ունենալ ազդելու վարչապետի և կառավարության որոշումների վրա։ Այս ենթատեսակը օգտագործվում է Բուրկինա Ֆասոյում, Ֆրանսիայում, Վրաստանում (սկսած 2013 թվականից), Լիտվայում, Մադագասկարում, Մալիում, Մոնղոլիայում, Նիգերում, Լեհաստանում, Պորտուգալիայում, Ռումինիայում, Սենեգալում, Շրի Լանկայում և Ուկրաինայում (սկսած 2014 թվականից, մինչ այդ 2006-ից 2010 թվականներին).:

**Նախագահ-խորհրդարանական** համակարգում վարչապետը և կառավարությունը հաշվետու է նախագահին և խորհրդարանական մեծամասնությանը։ Նախագահը ընտրում է վարչապետին և կառավարությանը, սակայն նրանց պետք է սատարի նաև խորհրդարանական մեծամասնությունը։ Վարչապետին կամ կառավարությանը կարող է հեռացնել նախագահը, կամ խորհրդարանը անստահության քվե տրամադրելով։ Այս համակարգը շատ մոտ է նախագահականին։ Այն օգտագործվում է Հայաստանում, Վրաստանում 2004-ից 2013 թվականներին, Մոզամբիկում, Նամիբիայում, Ռուսաստանում, Թայվանում և Ուկրաինայում 1996-ից 2005 թվականներին և նորից 2010—ից 2014 թվականներին։ Այն օգտագործվել է Գերմանիայում Վայմարյան Հանրապետության տարիներին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Shugart, Matthew Søberg (September 2005). "Semi-Presidential Systems: Dual Executive and Mixed Authority Patterns" (PDF). *Graduate School of International Relations and Pacific Studies*. United States: University of California, San Diego. Արխիվացված է the original (PDF) 2008 թ․ օգոստոսի 19-ին. Retrieved 2015 թ․ դեկտեմբերի 24.
2. 1 2  Shugart, Matthew Søberg (December 2005). "Semi-Presidential Systems: Dual Executive And Mixed Authority Patterns" (PDF). *French Politics*. Palgrave Macmillan Journals. **3** (3): 323–351. doi:10.1057/palgrave.fp.8200087. Արխիվացված է the original (PDF) 2016 թ․ մարտի 4-ին. Retrieved 2015 թ․ դեկտեմբերի 24.