**Մորիս Սաշս** (ֆր.՝ Maurice Sachs, Մորիս Սաշս իրական անունը՝ Մորիս Էտինգխաուզեն, սեպտեմբերի 16, 1906(1906-09-16), Փարիզ, Ֆրանսիա - ապրիլի 14, 1945(1945-04-14), Neumünster, Շլեզվիգ-Հոլշտայն, Գերմանական ռայխ)՝ հրեական ծագումով ֆրանսիացի գրող։

Կենսագրություն
--------------

Մորիս Էտինգխաուզեն ծնվել է հրեա ոսկերիչների ընտանիքում։ Դաստիարակվել է անգլիական տիպի դպրոց ինտեռնատում, մի տարի ապրել է Լոնդոնում, որտեղ աշխատել է գրախանութում, այնուհետև վերադարձել է Փարիզ։

1925 թվականին ընդունել է կաթոլիկություն, և որոշել է դառնալ քահանա, թեև այդ ցանկությունը անցել է լողափին երիտասարդ Ժուան-Լը-Պենի հետ հանդիպելուց հետո։ Մի շարք կասկածելի գործողություններում մասնակցելուց հետո Սաշսը ուղևորվեց Նյու-Յորք, որտեղ ներկայացավ որպես արվեստի ստեղծագործությունների վաճառող։ Վերադառնալով Փարիզ, նա ծանոթացել է այդ ժամանակ հայտնի համասեռամոլ գրողների հետ՝ Ժանոմ Կոկտո, Անդրե Ժիդոմ և Մակսոմ Ժակոբոմ։ Տարբեր ժամանակաշրջաններում աշխատել է Ժան Կոկտոի և Կոկո Շանելի հետ, երկու դեպքերում էլ գողություն էր անում նրանցից։

Նա հարաբերությունների մեջ էր Վիոլետ Լեյուկի հետ, որը նկարագրել է բարեկամությունը Սաշսի հետ իր ինքնակենսագրականում։ Նա նկարագրում է *Le Sabbat-ի* ստեղծման առաջին տարբերակը և անհաջող ստիպում Սաշսին տեքստից հեռացնել Կոկտոյի նկատմամբ կոպիտ արտահայտությունները։

2-րդ համաշխարհային պատերազմի սկզբին Սաշսը մոբիլիզացվել է, բայց շուտով հեռացվել է։ Օկուպացիայի առաջին տարիներին գումար է վաստակել հրեական ընտանիքներին օգնելով փախչել չօկուպացված վայրեր։ Ավելի ուշ Սաշսը ձերբակալվել է և տեղափոխվել Համբուրգի Ֆյուսբյութել բանտ։

Մահ
---

1945 թվականին, մինչև բրիտանական զորքերի գալուստը, Ֆյուսբյութել բանտից բանտարկյալները տարահանվեցին Կիլ քաղաք։ Նրանց տարահանումը անցնում է երկար, որը զբաղեցրել է մի քանի օր։ Երրորդ օրը՝ 1945 թվականի ապրիլի 14-ին, առավոտյան ժամը 11։00-ին, Սաշսը ուժասպառ է լինում և չի կարողանում շարունակել ճանապարհը։ Նա սպանվել է պարանոցին ստացած գնդակից, իսկ մարմինը բախտակից ընկերոջ մարմնի պես թողել էին ճամփեզրին։ Էմանուիլ Պոլո Դուլյանը նրա մասին գրում է «Նա հատուկ կարեկցանք չի տածում հրեա ժողովրդի նկատմամբ և ափսոսանք է հայտնում նրանց հեզության նկատմամբ, որը համարում էր նրանց բնավորության գլխավոր գիծը»։

Ստեղծագործություն
-----------------

* *The Decade of Illusion*, Alfred A. Knopf, New York, 1933.
* *Alias*, 1935, A SIN B0000DQN60.
* *Maurice Thorez et la victoire communiste*, Denoël & Steele, 1936.
* *André Gide*, Denoël & Steele, 1936
* *Honoré Daumier*, Pierre Tisné, 1939.
* *Au temps du Bœuf sur le Toit*, 1939 et 2005 ISBN 2246388228
* *Chronique joyeuse et scandaleuse*, Corrêa, 1950 A SIN B0000DS4FF.
* *Correspondance,* 1925—1939, Gallimard, Paris, 2003 ISBN 2070733548.
* *Histoire de John Cooper d’Albany*, Gallimard, Paris, 1955 A SIN B0000DNJVG.
* *La Décade de l’illusion*, Gallimard, Paris, 1950 A SIN B0000DL12G.
* *Derrière cinq barreaux*, Gallimard, Paris, 1952.
* *Abracadabra*, Gallimard, Paris, 1952.
* *Le Sabbat. Souvenirs d’une jeunesse orageuse*, Éditions Corrêa, Paris 1946 ISBN 2070287246.
* *La Chasse à courre*, Gallimard, Paris 1997 ISBN 2070402789.
* *Tableaux des mœurs de ce temps*, Gallimard, Paris, 1954 A SIN B0000DL12I.
* *Le Voile de Véronique*, roman de la tentation, Denoël, 1959.

Այլ փաստեր
----------

Սաշսի Abracadabra վեպի պաստառով տեսարանը «Վերջին շնչում» ֆիլմի կուլմինացիոն էպիզոդի ընթացքում վայրկենապես զբաղեցնում է ամբողջ էկրանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
3. ↑  «Maurice Sachs», *AndrejKoymasky.com*, 2003 թ․ հունիսի 23, Արխիվացված է օրիգինալից (– Scholar search) 2007 թ․ օգոստոսի 11-ին, Վերցված է 2007 թ․ օգոստոսի 24-ին `{{citation}}`: External link in ``|format=`` (օգնություն)
4. ↑  Leduc, Violette (1964). *La Batarde*. Peter Owen. էջեր 260–7.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | WikiTree · Rodovid |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուս · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX1353466 · BNF: 13091646n · CONOR: 107512419 · GND: 118750585 · ICCU: IEIV033142 · ISNI: 0000000120266584, 0000000368628702 · LCCN: nr88005799 · NTA: 072729864 · NUKAT: n99009033 · PTBNP: 535770 · SUDOC: 027116751 · VIAF: 59220531 · WorldCat VIAF: 59220531 |

 |

 |