**Կիժիի պոգոստ** (ռուս.՝ **Кижский Погост**), պատմական համալիր, որը հիմնադրվել է 17-րդ դարում Կիժի կղզում։ Կղզին գտնվում է Ռուսաստանի դաշնային սուբյեկտ Կարելիայի Հանրապետության հարավում գտնվող Օնեգա լճում։ Պոգոստը տարածքի ներսում է, որը ներառում է երկու խոշոր փայտե եկեղեցիներ և զանգակատուն։ Պոգոստը հայտնի է իր գեղեցկությամբ և երկարակեցությամբ, չնայած, որ այն կառուցված է բացառապես փայտից։ 1990 թվականին Կիժի Պոգոստը ներառվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում։ 1993 թվականին հայտնի է դարձել որպես Ռուսաստանի Մշակութային օբյեկտ։

Ընդհանուր տեղեկություն
----------------------

Պոգոստը կառուցվել է Կիժի կղզու հարավային մասում, Օնեգա լճի մակարդակից 4 մետր բարձրության վրա։ Հիմնական կառուցվածքային ստորաբաժանումը սովորական սոճու տրամագիծն է՝ 1 մետր 30 սանտիմետր, և 3-5 մետր երկարությամբ։ Շինարարության համար տարբեր մայրցամաքներց բերվել են հազարավոր փայտի կտորներ։ Այդ ժամանակ համալիրի նյութական խնդիրը հիմնականում դա էր։

Համբարձման եկեղեցի
------------------

Համբարձման եկեղեցին Պոգոստի ամենահիշարժան հատվածն է համարվում։ Եկեղեցին չի ջեռուցվում, և հետևաբար, համարվում է ամառային եկեղեցի, իսկ ձմռանը չի անցկացնում ոչ մի ծառայություններ։ 
Եկեղեցու ներսում գտնվող խաչի վրա գրված արձանագրության համաձայն՝ եկեղեցու խորանը կառուցվել է 1714 թվականի հունիսի 6-ին։

Համբարձման եկեղեցին կառուցվել է հին շենքի տեղում, որն այրվել էր կայծակից։ Շինարարների անուններն անհայտ են։ Լեգենդը պատմում է, որ հիմնական շինարարը եկեղեցու շինարարության համար օգտագործել է մեկ կացին։ Շինարարության ավարտից հետո նա կացինը նետեց ջուրը, արտասանելով հետևյալ խոսքերը․ «Չկա և չի լինի մեկ ուրիշը հավասար»։

Համբարձման եկեղեցին ունի 22 գմբեթ և 37 մետր բարձրություն, այն Ասիայում ամենաբարձր շենքերից մեկն է։ Եկեղեցու տրամագիծը կազմում է 20×29 մետր։

Նախորդ կառույցը համարվում էր 18 գմբեթի եկեղեցի Օնեգա լճի հարավային ափում, որը կառուցվել է 1708 թվականին և կայծակի հետևանքով այրվել է 1963 թվականին։

Ըստ այդ ժամանակաշրջանի ռուսական ատաղծագործության ավանդությունների, Համբարձման եկեղեցին կառուցվել է միայն փայտով, առանց որևէ մեխի, և ուներ միայն գմբեթներ և տանիք։ Սակայն, ներկայումս եկեղեցին կառուցված է 180,000 մեխերից, և ապահովում է շուրջ 60,000 տանիք։

Կառույցների հիմքում ընկած է ութանիստ կառուցվածք։ Կառույցն ունի 22 գմբեթ՝ տարբեր չափսերով և ձևերով։

Սեղանատունը ծածկված է եռաստիճան տանիքով։ 19-րդ դարում եկեղեցու ձևավորումը քաոսային էր և որոշ հատվածներ ծածկված էին փայտով։ Համբարձման եկեղեցին վերականգնվել է 1950-ական թվականներին իր յուրօրինակ դիզայնով։

Եկեղեցու հիմքն ընկած է քարե բազայի վրա, առանց հիմնատակի, բացառությամբ արևմտյան ենթակողմի, որի համար 1870 թվականին կառուցվել է հիմնատակ։ Տանիքների մեծ մասը զարդարված է եղևնու ճյուղերով, իսկ գմբեթները՝ բարդու ճյուղերով։

Պատկերասրահն ունի չորս մակարդակ և բաղկացած է 102 սրբապակերներից։ Այն հիմնադրվել է 18-19-րդ դարերում։ Սրբապատկերները ներառում են երեք ժամանակաշրջաններ՝ երկու հին սրբապատկերներ՝ «Համբարձում» և «Պոկրով», որոնք ստեղծվել են 17-րդ դարի վերջում և նրանց բնորոշ է հյուսիսային ոճը։ Կենտրոնական սրբապատկերը ստեղծվել է 18-րդ դարի երկրորդ կեսին։ Սրբապատկերների մեծ մասը ստեղծվել են 18-րդ դարում, որոնք բերվել են Ռուսաստանի տարբեր մասերից։

Սուրբ Աստվածամոր եկեղեցի
------------------------

Սուրբ Աստվածամոր եկեղեցին ի տարբերություն Համբարձման եկեղեցու ջեռուցվում է, և հոկտեմբերի 1-ից և մինչև Սուրբ Զատիկ կազմակերպում է միջոցառումներ։ 17-րդ դարի հրդեհից հետո Աստվածամոր եկեղեցին Կիժի կղզում առաջինն էր։ Հիմնադրվել է 1694 թվականին, որպես գմբեթի կառույց, այնուհետև վերակառուցվել է 1720-1749 թվականներին և 1764 թվականին վերակառուցման ժամանակ կառուցել են 9 գմբեթ, որպես Համբարձման եկեղեցու ճարտարապետության արձագանք։ Այն ունի 32 մետր բարձրություն և 26×8 տրամագիծ։ Ունի 9 գմբեթ, ամենամեծը՝ կենտրոնում։ Դեկորացիան հազվադեպ է։ Բնօրինակ սրբապատկերը փոխարինվեց 19-րդ դարի վերջին։ Վերականգնվեց 1950 թվականին՝ բնօրինակ ոճով։

Զանգակատուն
-----------

Բնօրինակ զանգակատունն այրվել է, որից հետո վերականգնվել է 1862 թվականին։ 1874-1900 թվականներին զանգակատունը կրկին վերակառուցվեց։ Աշտարակն ունի 30 մետր բարձրություն և 6×6 մետր տրամագիծ։ Աշտարակն ունի փայտե շրջանակ, որը հիմնված է հիմքի վրա։ Փայտի տեսակաները նույնն են, ինչ Համբարձման եկեղեցունը՝ սոճի և բարդի։


|  |  |  |
| Համբարձման եկեղեցի |  | Համբարձման եկեղեցի |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Kizhi Pogost at UNESCO
2. ↑  Decree N 1847 on November 6, 1993, by the President of Russia (in Russian)
3. ↑  Stephen J. Kelley, Joseph R. Loferski, ed. (2000). *Wood structures: a global forum on the treatment, conservation, and repair of cultural heritage*. ASTM International. էջ ix. ISBN 0-8031-2497-X.
4. ↑  Robin Milner-Gulland (2000). *The Russians*. Wiley-Blackwell. էջ 35. ISBN 0-631-21849-1.
5. ↑  William Minor (1995). *Unzipped souls: a jazz journey through the Soviet Union*. Temple University Press. էջ 142. ISBN 1-56639-324-8.
6. ↑  John Onians (2004). *Atlas of world art*. Laurence King Publishing. էջ 161. ISBN 1-85669-377-5.
7. ↑  Stephen J. Kelley, ed. (2000). *Wood structures: a global forum on the treatment, conservation, and repair of cultural heritage*. ASTM International. էջեր 42–47. ISBN 0-8031-2497-X.
8. ↑  Церковь Преображения Господня (in Russian) Kizhi Museum site
9. ↑  «Музей-заповедник "КИЖИ": 40 лет - Электронная библиотека - Музей-заповедник "Кижи"». *музей-заповедник КИЖИ*. Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ մայիսի 10-ին. Վերցված է 2017 թ․ նոյեմբերի 1-ին.
10. ↑  Metamorphoses of the century, Kizhi Museum site
11. ↑  Колокольня Кижского погоста (Kizhi Pogost Belfry) Kizhi Museum site

Արտաքին հղումներ
----------------

* From the history of the Church of the Transfiguration repairs and restoration
* Inner structure of Kizhi Pogost churches

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Կիժիի պոգոստ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 309793613 · WorldCat VIAF: 309793613 |

 |