«**Երկնագույն տափաստանում**» (ռուս.՝ В лазоревой степи), կինոալմանախ` երեք նովելներից, որոնք հիմնված են Միխայիլ Շոլոխովի վաղ շրջանի պատմվածքների վրա։ Նկարահանվել է «Մոսֆիլմ» կինոստուդիայում 1970 թվականին (ԽՍՀՄ), ՎԳԻԿ-ի-ի դիպլոմնիկների՝ Եֆիմ Ձիգանի արվեստանոցի շրջանավարտների կողմից։ Կինոսցենարի հեղինակ Յուրի Լուկին։

Շրջապտույտ
----------

Ռեժիսորներ՝ Վալերի Լոնսկոյ և Վլադիմիր Շամշուրին։

Քաղաքացիական պատերազմ Ռուսաստանում։ Դոնի երկու կազակները գնում են բոլշևիկների կողմից կռվելու, նրանց է միանում ծեր հայր Պյոտր Պախոմիչը։ Գրեգորին մահանում է մարտում։ Հայրը և Իգնատը տուն են վերադառնում, սպիտակգվարդիական ստորաբաժանումների կողմից գրավված ստանիցա։ Երրորդ եղբայրը՝ կազակ հարյուրապետ Միխայիլը, դավաճանում է նրանց՝ դրանով իսկ դատապարտելով նրանց անխուսափելի մահապատժի։

### Դերերում

* Պավել Կորմունին - Պյոտր Պոխոմիչ, հայր
* Նադեժդա Ֆեդոսովա - մայր
* Անատոլի Սոլոնիցին - Իգնատ Կրամսկով
* Յուրի Նազարով - Միխայիլ Կրամսկով
* Եվգենի Գերասիմով - Յակով
* Իվան Սավկին- Եֆիմ
* Վլադիմիր Կոզել- սպիտակգվարդիական գնդապետ

Որդնածություն
-------------

Ռեժիսոր՝ Վիտալի Կոլցով։

Խորհրդային իշխանության առաջին տարիները Դոնում։ Քսանամյա Ստեփանը, որը բարեկեցիկ կազակական ընտանիքից էր, ընդունվում է Կոմերիտմիության շարքերը։ Նա հոր՝ Յակով Ալեքսեևիչի և ավագ եղբոր՝ Մաքսիմի ուղղակի հակապատկերն է։ Նրանք տքնաջան և ծանր աշխատանք են կատարում տափաստանում, բայց երբեք չեն խուսափում դրամական միջոցներ ստանալ գյուղական աղքատներից։ Մի անգամ Ստեփանը, հոր կամքին հակառակ, երկու ցուլ է տալիս աղքատ հարևանին՝ Պրոխորին, խոտ տեղափոխելու համար։ Ցուլերը կորում են, Յակով Ալեքսեևիչը և Մաքսիմը կատաղությունից ծեծում են Ստեպանին և Պրոխորին։

### Դերերում

* Եվգենի Լեբեդև - Յակով Ալեքսեևիչ, հայր, տարեց կազակ
* Լյուբով Սոկոլովա - մայր
* Վիկտոր Սեմենով - Ստեպան, կրտսեր որդին
* Վիտալի Շապովալով - Մաքսիմ, ավագ որդին
* Զինաիդա Կիրիենկո - Մաքսիմի կինը
* Վիկտոր Սերգաչև - Պրոխոր
* Գալինա Ֆեդոտովա – Դունյաշա

Պարենային հանձնակատար
---------------------

Ռեժիսոր` Օլեգ Բոնդարև։

Իգնատ Բոդյագինը նշանակվում է շրջանի պարենային հանձնակատար և զբաղվում է բանակի համար հացահատիկ հավաքելով։ Կազակները դժվարությամբ էին բաժանվում հացից։ Բոդյագինը շրջում է ողջ օկրուգի տարածքով և շուտով հասնում իր ստանիցան, որտեղ նա արդեն վեց տարի չէր եղել։ Ինչպես հայտնի է դառնում, այստեղ երկու մեծահարուստ հողատերեր համոզում էին կազակներին թաքցնել հացը և կարմիրբանակայիններին դիմադրություն ցույց տալ։ Դատարանը նրանց դատապարտում է գնդակահարության։ Դատապարտյալների մեջ Բոդյագինը ճանաչում է իր հորը։ Նա նույնպես ճանաչում է որդուն։ Նրանց միջև կարճատև կոշտ խոսակցություն է տեղի ունենում, այնուհետև հորը գնդակահարում են։ Մի քանի օր անց Բոդյագինը մահանում է կազակների հետ ընդհարման ժամանակ և նրան տեղափոխում են հացահատիկի հետ սանիտարական գումակով։

### Դերերում

* Սերգեյ Շակուրով - Իգնատ Բոդյագին, պարենային հանձնակատար
* Վիկտոր Շուլգին - նրա հայրը` Միրոն Բոդյագին
* Նիկոլայ Պոգոդին – դատարանի նախագահ

Գեղարվեստական առանձնահատկություններ և ակնարկներ
-----------------------------------------------

Վալերի Լոնսկու ոճը Վլադիմիր Ռևունենկովը «Հայրենական կինոյի նորագույն պատմությունը» հանրագիտարանում նկարագրում է որպես «բարեհոգի կինո ժողովրդի մասին, նրան հասանելի լեզվով»։ Ավելին, «Երկնագույն տափաստան» ֆիլմի առաջին մասում ի հայտ եկավ նրա ձեռագիրը, որը բնութագրվում է գծային շարադրանքով և ռեժիսորական պարզ, բայց արդյունավետ տեխնիկայի կիրառմամբ: Ֆիլմը ամբողջությամբ և մասնավորապես, Յուրի Նազարովի դերասանական աշխատանքն արժանի էր բարձր գնահատականի։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Միխայիլ Շոլոխովի դոնի երեք պայծառ պատմվածքները։ Առաջին նովելում` «Շրջապտույտում» խաղում է Նազարովը։ Նրա փոխեսաուլը գնդակահարում է հորը և կարմիրգվարդիական ավագ եղբորը։ Էկրանին ցուցադրվում է Շոլոխովի մռայլ ռեալիզմը, որը դերասանը կիսում է իր ամբողջ էությամբ։- «Ռուսական հարության» ակնարկը |  |

Իր նախընտրած գործերից մեկը՝ դերասան Եվգենի Գերասիմովը, համարում է Յակոբի դերը «Շրջապտույտում»։

Կինոյի մի շարք մասնագետներ հատկապես առանձնացնում են Վիտալի Կոլցովի ռեժիսորական աշխատանքը «Որդնածություն» նովելում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «В лазоревой степи» Արխիվացված 2013-02-27 Wayback Machine на сайте Первый канал. Всемирная сеть
2. ↑  Ревуненков В. 2004
3. ↑  Тюрина К. (2012). «Своя правда Юрия Назарова» (ռուսերեն). обозрение «Русское воскресение». Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ մարտի 22-ին. Վերցված է 2013 թ․ փետրվարի 25-ին.
4. ↑  Сычевский В. (интервьюер) (23/699 от 05.30.2001). «Евгений Герасимов: Жалею, что отказался от роли Шарапова» (ռուսերեն). газета «Семья». Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ մարտի 22-ին. Վերցված է 2013 թ․ փետրվարի 25-ին.
5. ↑   // *Наш современник* : литературно-художественный и общественно-политический ежемесячный журнал. — 1992. — № 7-9. — С. 191.

Արտաքին հղումներ
----------------

* *Ревуненков В.* Валерий Лонской // Новейшая история отечественного кино. 1986-2000. Кино и контекст. — СПб: Сеанс, 2004. — Т. 2. — ISBN 5-901586-07-7

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ČSFD · Internet Movie Database |

 |