recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Անտոնիո Կալդաս** (մայիսի 1, 1959(1959-05-01), Բրագա), հայտնի է որպես **Կալդաս**, պորտուգալացի պաշտոնաթող ֆուտբոլիստ, որը խաղացել է որպես դարպասապահ, իսկ ներկայումս մարզիչ է։

Խաղային կարիերա
---------------

Կալդասը ծնվել է Բրագայում և պատանեկան ֆուտբոլ է խաղացել տեղի «Բրագա» ՖԱ-ում։ Նա իր 19-ամյա պրոֆեսիոնալ կարիերայի մեծ մասն անցկացրել է երկրորդ դիվիզիոնում։

Կալդասի ներդրումը Պորտուգալիայի ֆուտբոլի առաջնության 1984–85 մրցաշրջանում բաղկացած էր «Vizela» ՖԱ-ի կազմում անցկացրած տասը (թիմը դուրս մնաց) և 1991-92 մրցաշրջանում «Paços de Ferreira» ՖԱ-ի կազմում անցկացրած 16 հանդիպումներից։ Նա նաև եղել է «Բրագա» և «União» թոփ-թիմի կազմում, սակայն առաջնությունում չի կարողացել հանդես գալ ոչ մի ակումբում։

Մարզչական կարիերա
-----------------

Կալդասը սկսել է զբաղվել մարզչությամբ դեռ այն ժամանակ, երբ «Leixões» ՖԱ-ում ակտիվ ֆուտբոլիստ էր։ Հետագայում նա վերադարձել է Բրագա՝ գլխավորելով ինչպես երիտասարդական, այնպես էլ պահեստային թիմերը և օգնելով Էդուարդու Կառվալյուին՝ սկսելու իր կարիերան, ով հետագայում մի քանի հանդիպում է անցկացրել Պորտուգալիայի հավաքականում։

2006-07 թվականներին՝ մինչ Բրագա վերադառնալը Կալդասը ղեկավարել է «Chaves» ՖԱ-ն՝ կրկին գլխավորելով մինչև 19 տարեկանների հավաքականը, սակայն Մանուել Մաչադոյի պաշտոնանկությունից հետո նա տեղափոխվել է «Բրագա»-ի հիմնական կազմ, որտեղ 2007-08 մրցաշրջանում թիմին դուրս է բերել Ինտերտոտոյի գավաթի առաջին որակավորման փուլ ՈՒԵՖԱ-ի Գավաթում։

2010 թվականին Կալդասը տեղափոխվել է Անգոլա, որտեղ եղել է «Benfica »ՖԱ-ի և «Interclube»-ի մարզիչը, ուր նա հաղթել է Անգոլայի գավաթը և Սուպերգավաթը։ «Interclube»-ի հետ նա մի ամբողջ պատմություն է կերտել, քանի որ դա առաջին անգամն էր, երբ Անգոլայի թիմը դուրս էր եկել CAF-ի Չեմպիոնների լիգայի կիսաեզրափակիչ։ Ներկայումս Կալդասը «Sagrada Esperança» ՖԱ-ի և «Sagrada Esperança» ՖԱ-ի մարզիչն է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Transfermarkt.com(բազմ․) — 2000.
2. ↑  «Época 1984/85: Primeira Divisão» [1984/85 season: First Division] (Portuguese). Arquivos da Bola. 2007 թ․ հունիսի 24. Վերցված է 2015 թ․ օգոստոսի 15-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
3. ↑  «António Caldas deixou o Interclube» [António Caldas left Interclube]. *A Bola* (Portuguese). 2012 թ․ ապրիլի 17. Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ հուլիսի 22-ին. Վերցված է 2012 թ․ հունիսի 17-ին.`{{cite news}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)

Արտաքին հղումներ
----------------

* António Caldas

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | FootballDatabase.eu · ForaDeJogo (խաղացող) · ForaDeJogo (մարզիչ) · playmarkerstats.com (խաղացող) · Transfermarkt (խաղացող) · Transfermarkt (մարզիչ) |

 |
**Արշակ Հակոբի Դուրգարյան** (հոկտեմբերի 1, 1923(1923-10-01), Գանձա, Վրաստան - սեպտեմբերի 27, 1989(1989-09-27), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ֆիզիկոս։ Ֆիզմաթ գիտությունների դոկտոր (1983), պրոֆեսոր (1984)։

Պրոֆեսոր, քիմիկոս Անժելո Դուրգարյանի եղբայրը։

Կենսագրություն
--------------

Ուսումնառությունը սկսել է Գանձայում։ 1938-1941 թվականներին սովորել է Թբիլիսիի մանկավարժական ուսումնարանում։ 1941 թվականին զորակոչվել է բանակ, ծառայել հատուկ հետախուզական վաշտում, մասնակցել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին։ 1942 թվականին ռազմաճակատ մեկնելուց առաջ ընդունվել է ԽՄԿԿ շարքերը։ 1943 թվականին զորացրվել է վիրավորվելու պատճառով։ Մեկ տարի աշխատել է Գանձայի դպրոցում որպես մաթեմատիկայի և ֆիզիկայի ուսուցիչ։ 1949 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1987-1989 թվականներին եղել է Երևանի պետական համալսարանի պինդ մարմնի ֆիզիկայի ամբիոնի վարիչ։

Աշխատանքները վերաբերում են իրական բյուրեղների ֆիզիկային։ Մշակել է բյուրեղներում ուլտրաձայնի կլանման ուսումնասիրության դասական եղանակ, հայտնաբերել դիսլոկացիաներով պայմանավորված միկրոպլաստիկության առկայությունը Ge և Si հոծ բյուրեղներում, ինչպես նաև լուսաձայնական երևույթն այդ բյուրեղներում։ Բացահայտել է դիսլոկացիաների թռիչքաձև շարժման օրինաչափությունը, հայտնաբերել ուլտրաձայնի դիսլոկացիոն կլանման սպեկտորը։ Ստեղծել է ռադիոակտիվ ճառագայթման նկատմամբ կայուն ձայնական աղմուկների փոխակերպիչ։

Պարգևատրվել է Հայրենական պատերազմի երկրորդ աստիճանի շքանշանով, «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալով, ՀԽՍՀ ԳԽ պատվոգրով ր այլ մեդալներով։ Պարգևատրվել է նաև ԽՍՀՄ ԳԱ Աստրոսովետի և ԽՍՀՄ բարձրագույն դպրոցների նախարարության պատվոգրով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4
2. 1 2  Թբիլիսիի հայկական մանկավարժական ուսումնարան (1921-1941), Ե. Հայաստան, 1989, էջ 113։
3. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005*.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիդարանն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Արշակ Դուրգարյան» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 12095 · BNF: 162742636 · ISNI: 0000000119124896 · VIAF: 170285548 · WorldCat VIAF: 170285548 |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Բեգլարյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Ռոբերտ Բեգլարյան** (պարս.՝ روبرت بگلریان, դեկտեմբերի 19, 1961(1961-12-19), Թեհրան, Իրան), իրանահայ քաղաքական գործիչ, տնտեսագետ, Իրանի Իսլամական Հանրապետության խորհրդարանի պատգամավոր։

Կենսագրություն
--------------

Ռոբերտ Բեգլարյանը ծնվել է 1961 թվականին Թեհրանում։ Ֆիզիկա-մաթեմատիկական ուղղությամբ կրթություն է ստացել Թեհրանում և Սպահանում։ Մեծ աշխատանք է կատարել Նոր Ջուղայի հասարակական կյանքում, անդամակցել է մշակութային և քաղաքական հանձնաժողովներին։ 1989 թվականին ընդունվել է Սպահանի համալսարանի տնտեսագիտական ֆակուլտետ, 1993 թվականին ուսումը շարունակել է նույն համալսարանի մագիտստրատուրայում՝ տնտեսագիտության գծով։

1993 թվականից աշխատել է Իրանի աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության Սպահանի գրասենյակում։ Երկու տարի համալսարանում դասավանդել է շուկայագիտություն։ 2000 թվականից տեղափոխվել է Թեհրան և աշխատել Սոցիալական հարցերի նախարարությունում, 2002-2004 թվականներին եղել է «Պայման» ամսաթերթի խմբագրակազմի անդամ։

2004 խորհրդարանական ընտրություններ
----------------------------------

2004 թվականին Ռոբերտ Բեգլարյանն ընտրվել է Իրանի Իսլամական Հանրապետության խորհրդարանի անդամ։ Անդամակցել է տնտեսական և Իրան-Հայաստան հարաբերությունների հանձնաժողովներին։ Նրա գործընկեր Գևորգ Վարդանը Հյուսիսային Իրանից ընտրվել է պատգամավոր և Հայ համայնքի ներկայացուցիչ։

2008 խորհրդարանական ընտրություններ
----------------------------------

2008 թվականի մարտին Ռոբերտ Բեգլարյանն ընտրվել է որպես Հարավային Իրանի քրիստոնյա հայ փոքրամասնության ներկայացուցիչ։ Մարտի 14-ին կայացած խորհրդարանական ընտրություններում Բեգլարյանը ստացել է ձայների մեծամասնությունը։

Քանի որ Իրանի քրիստոնյա փոքրամասնությունը բաղկացած է երկու խմբերից, ներառյալ Թեհրանի հայերը և Իրանի հյուսիսային, ինչպես նաև երկրի հարավային հատվածների, երկու մարզերի համար երկու ընտրություններ են տեղի ունենում, ինչպես նաև պայմանավորված այն հանգամանքով, որ քրիստոնյա հայերը Իրանի 290 տեղանոց խորհրդարանում ունեն երկու տեղ, իսկ մյուս կրոնական փոքրամասնությունները (զրադաշտականներ, հրեաներ ու ասորիներ) ունեն մեկ ներկայացուցիչ երկրի օրենսդիր մարմնում։

2012 թվական
-----------

2012 թվականին Բեգլարյանն ընտրվել է երրորդ անգամ, և 2015 թվականից Իրանի խորհրդարանի երկու հայ ներկայացուցիչներից մեկն է։

2015 թվականի մարտին պատգամավոր Կարեն Խանլարյանի հետ միասին Բեգլարյանին հրավիրել են ողջ համագումարին ներկայացնել Հայոց ցեղասպանությունը դատապարտող հայտարարություն։

Տես նաև
-------

* Արա Շահվերդյան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *ASIA/IRAN - Iranian MPs are preparing to commemorate the Armenian Genocide* retrieved June 2015
2. 1 2  Իրանահայոց հանրագիտարան։ Կազմող` Ժանետ Տ. Լազարյան։ Երևան, «ՎՄՎ-Պրինտ, 2012
3. ↑  *Armenia’s Elected to Iran’s Parliament*
4. 1 2 3  «*Beglarian elected as MP of Armenian minority of southern Iran'*». Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ մարտի 3-ին. Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 17-ին.
5. ↑  *Two Armenians elected MPs in Iran*
**Հայկազ Ղազարի Աթոյան** (1913, Բերդ, Ղազախի գավառ, Ելիզավետպոլի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - ոչ ուշ քան հուլիսի 8, 1941), հայ մանկավարժ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակից։

Յոթամյա կրթությամբ ընդունվել է Լենինականի կաթնաարդյունաբերական տեխնիկում, որն ավարտել է 1934 թվականին և վերադարձել Բերդ։ Բերդում զբաղվել է ուսուցչությամբ, դասավանդել քիմիա և բնագիտություն։ 1935-1938 թվականներին աշխատել է Կալինինոյի շրջանի գյուղերում՝ սկզբում շարքային ուսուցիչ, հետագայում՝ ուսմասվար, տնօրեն։ 1938-1939 ուսումնական տարում տեղափոխվել է ծննդավայր և աշխատել միջնակարգ դպրոցում, դասավանդել նույն առարկաները։ Նույն ուսումնական տարում ընդունվել է Երևանի հայկական մանկավարժական ինստիտուտի քիմիական ֆակուլտետը, սակայն դեկտեմբերի 23-ին զորակոչվել է բանակ։ Մասնակցել է ֆիննական պատերազմին։ Դեռ չզորացրված, սկսել է Հայրենական մեծ պատերազմը, և նա շարունակել է ծառայությունը Չեռնիգովում։ Վերջին նամակը ծառայության վայրից գրված, եղել է 1941 թվականի հուլիսի 8-ին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հ. Մ. Սաղումյան, Հայրենիքի կանչով, Ե. «Հայաստան», 1985, էջ 19։
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Բաշինջաղյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Լևոն Գևորգի Բաշինջաղյան** (1893, Թիֆլիս, Ռուսական կայսրություն - հոկտեմբերի 11, 1938(1938-10-11)), հայ լեզվաբան։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր (1934)։

Գևորգ Բաշինջաղյանի որդին, Զաքար Բաշինջաղյանի եղբայրը։

Կենսագրություն
--------------

Լևոն Բաշինջաղյանը ծնվել է 1893 թվականին Թիֆլիսում, Գևորգ Բաշինջաղյանի ընտանիքում։ 1903-1912 թվականներին սովորել է Թիֆլիսի գիմնազիայում, 1913-1916 թվականներին Լենինգրադի համալսարանի պատմաբանասիրական ֆակուլտետում։ Զորակոչվել է բանակ, 1917 թվականի փետրվարին եղել է Կովկասյան ռազմաճակատում։ 1918 թվականին, որպես բանաստեղծ, մասնակցել է թիֆլիսցի բանասեղծների «Фантастический кабачок» խմբակի երեկույթներին։ 1918-1919 թվականներին եղել է հայկական զորքերի շտաբի սպա, 1920 թվականին՝ Հայաստանի ռազմական դատարանի քարտուղարի օգնական, 1921 թվականին՝ Էրիվանի Կրթության ժողովրդական կոմիսարիատի արվեստի բաժնի քարտուղար, ինչպես նաև 1921-1923 թվականներին համագործակցել է կոմիսարիատի «Пламя» ամսագրի հետ։

1921-1922 թվականներին Թավրիզի գեղարվեստի ստուդիայում եղել է ռուսաց լեզվի ուսուցիչ։ 1922 թվականին Թիֆլիսում աշխատել է Կրթության ժողովրդական կոմիսարիատում, զբաղվել գրական գործունեությամբ։ 1923-1927 թվականներին սովորել է Լենինգրադի համալսարանի հասարակագիտության ֆակուլտետում (հայագիտություն և ընդհանուր լեզվաբանություն)։

Աշխատել է ԽՍՀՄ ԳԱ լեզվի ինստիտուտում, եղել է գիտական քարտուղար, ինստիտուտի տնօրեն, այնուհետև եղել է Լենինգրադի Ա. Գերցենի անվան մանկավարժական ինստիտուտի ընդհանուր լեզվաբանության ամբիոնի վարիչ։

Աշխատությունները վերաբերում են լեզվի և մտածողության փոխհարաբերությանը։ Գրել է նաև բանաստեղծություններ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005*.
2. ↑  «ЛЮДИ И СУДЬБЫ». *memory.pvost.org*. Վերցված է 2016 թ․ սեպտեմբերի 24-ին.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիդարանն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Լևոն Բաշինջաղյան» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 17579 |

 |
**Արտյուշա Օհանջանյան** (դեկտեմբերի 24, 1917(1917-12-24), Կարս, Կարսի մարզ - հուլիսի 8, 1942(1942-07-08)), հայ օդաչու։

Կենսագրություն
--------------

1918 թվականի սկզբին Արտյուշայի հայրը ընտանիքի հետ ստիպված թողնում է հարազատ Կարսը և հասնում է Թիֆլիս։ 1924 թվականին ընտանիքը հաստատվում է Լենինականում։ Նույն թվին մահանում է հայրը։ Մայրը Արտյուշային և 1913 թվականին ծնված դստերը՝ Շուրային, 1922 թվականին ծնված երկրորդ տղային՝ Գևորգին, հանձնում է որբանոց։ Որբանոցում մայրը հավաքարարուհի է աշխատում։ 1930 թվականին որբանոցի ցրումից հետո ընտանիքը տեղափոխվում է Երևան։ 1936 թվականին Արտյուշան ընդունվում է ԵՊՀ քիմիական ֆակուլտետ, միաժամանակ պարապելով աերոակումբում, որտեղ նրան հրապուրում էր պարաշյուտային սպորտը։ Երկրորդ կուրսից ինքնակամ մեկնում է Վորոշիլովգրադի օդաչուական դպրոցը։

1942 թվականի հուլիսի 8-ին շտուրմական գնդից Վորոնեժ քաղաքի մոտ հարձակվում է հակառակորդի տանկային շարասյան վրա և զոհվում է։

Ետմահու պարգևատրվում է Կարմիր դրոշի շքանշանով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հայկ Հայրապետյան, Առաջին տեղեկությունը հերոսի մասին։ «Գարուն», 1967, № 3, էջ 13-14։

Գրականություն
-------------

* Հայազգի գաստելլոն-Արտյուշա Օհանջանյան։ «Գարուն», 1967, № 1, էջ 22։
* Հայկ Հայրապետյան, Առաջին տեղեկությունը հերոսի մասին։ «Գարուն», 1967, № 3, էջ 13-14։
* Վարդգես Պետրոսյան, Երկնքում են մեռնում արծիվները։ «Գարուն», 1967, № 7, էջ 2-15։
**Ջոյ Լին Քինգ** (անգլ.՝ Joey Lynn King, հուլիսի 30, 1999(1999-07-30), Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասանուհի, հայտնի է «Ռամոնա և Բիզուս» ֆիլմի գլխավոր դերակատարումից, որտեղ նա խաղացել է Սելենա Գոմեսի հետ։

Կենսագրություն
--------------

Քինգը ծնվել է 1999 թվականի հուլիսի 30-ին Կալիֆոռնիա նահանգի Լոս Անջելես քաղաքում։ Նրա ավագ քույրերը՝ Հանթեր Քինգն ու Քելի Քինգը հայտնի դերասաններ են։ Ջոյն իր դերասանական կարիերան սկսել է 7 տարեկան հասակում։ Նրա առաջին ֆիլմը՝ «Գրեյս»-ը (անգլ.՝ Grace) ներկայացվել է Էմմի մրցանակաբախշության։ Նա Ադամ Սենդլերի հետ խաղացել է «Դատարկված քաղաքը» և «Կարանտին» ֆիլմերում։
Նրա ձայնը հնչյունավորվել է «Հորթոն» և «Սառցե դարաշրջան 3։ Դինոզավրերի դարաշրջան» անիմացիոն ֆիլմերում։ 2010 թվականին Ջոյը նկարահանվել է «Ուրվականների հետ խոսողը» սերիալի մի քանի սերիաներում։ «The Hollywood Reporter» ամսագրին տված հարցազրույցում, Պատրիկ Հիպսը նշել է, որ Ջոյ Քինգը, Քորբին Բլուն և Սելենա Գոմեսը նոր սերնդի տաղանդներ են։ Ջոյը նկարահանվել է «Ամեն ինչ թիփ թոփ կամ Զակի և Քոդիի կյանքը» սերիալի երկու սերիաներում։ 2009 և 2010 թվականներին Ջոյը երեք անգամ անվանակարգվել է «Երիտասարդ դերասան» մրցանակի, իսկ 2011 թվականին ստացալ այդ մրցանակը՝ Ռամոնա և Բիզուս ֆիլմի գլխավոր դերի համար։ 2010 թվականին Ջոյը սկսեց իր երաժշտական կարիերան` երգելով «Ռամոնա Կապույտ», իսկ 2011 թվականին նա թողարկեց իր առաջին ունեցավ `« Anything at All » վերնագրով։ Նույն թվականին նա նկարահանվեց Թեյլոր Սվիֆտի «Միտք» երգի երաժշտական տեսահոլովակում։ 2013 թվականին նա հայտնվեց «Օզ` մեծ և սարսափելի» և «Խավարի ասպետը։ Լեգենդի վերածնունդը» ֆիլմերում։ 2016 թվականին «Ֆլեշ» հեռուստատեսային շարքի երրորդ եթերաշրջանում նա ստացել է Մանդանթսի դերը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Официальный сайт фильма Рамона и Бизус». Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ մայիսի 1-ին. Վերցված է 2018 թ․ հուլիսի 31-ին.
2. ↑  Go Behind-the-Scenes of Joey King’s New Song «RAMONA BLUE» from Ramona & Beezus in Theatres Today!
3. ↑  Joey King «Anything At All» Արխիվացված 2012-01-06 Wayback Machine DisneyDreaming.com
4. ↑  Taylor Swift Voicemail Gets Deleted By Co-Star Joey King RyanSeacrest.com

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ջոյ Լին Քինգ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ · ՏիկՏոկ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Դանիական ազգային ֆիլմագրություն · Filmportal · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · Metacritic · Rotten Tomatoes |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX5061059 · BNF: 16523980z · GND: 1024786293 · ISNI: 0000000122996505 · LCCN: no2010177808 · NKC: xx0182601 · VIAF: 160239959 · WorldCat VIAF: 160239959 |

 |

 |
**Վալերի Ալաբուժև** (հունիսի 20, 1942(1942-06-20), Սամարա, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - դեկտեմբերի 28, 2001(2001-12-28), Մոսկվա, Ռուսաստան), խորհրդային ֆուտբոլիստ դարպասապահ, 1965 թվականի սպորտի վարպետ ԽՍՀՄ-ում։

Կարիերա
-------

Մոսկվայի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի մարզիչ։ Նրա առաջին պրոֆեսիոնալ ակումբը եղել է Չեռնովցի քաղաքի «Ավանգարդը»։ 1962-1963 թվականներին հանդես է եկել Մոսկվայի «Սպարտակ» հավաքականում։ Նա իր դեբյուտը ակումբում նշեց 1962 թվականի սեպտեմբերի 13-ին Կույբիշևի «Կռիլյա Սովետովի» դեմ արտագնա խաղում՝ ընդմիջումից անմիջապես հետո փոխարինելով Իգոր Ֆրոլովին։ Այս հանդիպումը միակն էր այդ առաջնության մրցաշրջանում։ Երկրորդ մրցաշրջանում նա անցկացրել է 3 հանդիպում, որոնցում բաց է թողել 2 գնդակ, անցկացրել է նաև մեկ հանդիպում Ազգային գավաթի խաղարկությունում, որում բաց է թողել 1 գնդակ, իսկ ընդհանուր առմամբ «Սպարտակի» կազմում անցկացրել է 5 հանդիպում, որոնցում բաց է թողել 2 գնդակ։ 1964 թվականին մեկ գավաթային հանդիպում է անցկացրել Կույբիշևի «Կռիլյա Սովետով» թիմում։ 1965 թվականի մրցաշրջանը նա սկսել է Երևանի «Արարատի» կազմում, որի հետ առաջադիմություն է ձեռք բերել, բայց երբեք չի խաղացել երևանյան թիմի գլխավոր լիգայում, քանի որ մարզասրահում նախամրցաշրջանային պարապմունքների ժամանակ կոտրել է պարանոցը, երկար ժամանակ բուժվել է և դուրս է մնացել հիմնական կազմից։ 1967-1971 թվականներին խաղացել է Մախաչկալայի Դինամոյում։

Ձեռքբերումներ
-------------

Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն «Սպարտակ» Մոսկվա
**ԽՍՀՄ չեմպիոն (1)**

* 1962

Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն «Սպարտակ» Մոսկվա
**ԽՍՀՄ-ի արծաթի մրցանակակիր (1)**

* 1963

Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն «Սպարտակ» Մոսկվա
**ԽՍՀՄ գավաթակիր (1)**

* 1963

Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն «Կռիլյա սովետով»
**ԽՍՀՄ գավաթի ֆինալիստ (1)**

* 1964

Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն «Արարատ»
**2-րդ «А» խմբի հաղթող (1)** (*մասնակցել է բարձրագույն դիվիզիոնին*)

* 1965

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Доклад о работе четвертого совещания Неофициальной консультативно-технической рабочей группы открытого состава по Глобальному реестру. Лондон, Соединенное Королевство, 11–13 апреля 2018 года». 2020. doi:10.4060/ca4454ru. `{{cite journal}}`: Cite journal requires `|journal=` (օգնություն)
2. ↑  «Документ A/65/10. Доклад Комиссии международного права о работе ее шестьдесят второй сессии (3 мая–4 июня и 5 июля–6 августа 2010 года)». *Ežegodnik Komissii meždunarodnogo prava, Organizaciâ Obʺedinennyh Nacij*. 2019 թ․ սեպտեմբերի 27. doi:10.18356/32cf7fd5-ru. ISSN 2412-4567.
3. ↑  «День в истории» на сайте fanat1k.ru

Արտաքին հղումներ
----------------

* Статистика в «Спартаке»
* Ֆուտբոլիստի էջը *FootballFacts.ru* կայքում
* Профиль на сайте «УКРАЇНСЬКИЙ ФУТБОЛ (історія та статистика)»

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | FootballFacts.ru · teams.by · Спорт-страна.ру |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աննա Կարապետյան (այլ կիրառումներ)

**Աննա Կարապետյան** (հունիսի 20, 1990(1990-06-20), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ֆուտբոլիստ, դարպասապահ։

Կենսագրություն
--------------

Ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը (կառավարման հոգեբանության մագիստրոս) և Եվրոպական կրթական ակադեմիան (լեզվաբանության բակալավր)։ Առաջին ֆուտբոլային մարզիչը Մհեր Միքայելյանն է։ 2002-2012 թվականներին որպես դարպասապահ հանդես է եկել «Քոլեջ» թիմի կազմում։

Հայաստանի վեցակի չեմպիոն է, Հայաստանի գավաթի քառակի մրցանակակիր և 2006 թվականի Հայաստանի լավագույն կին ֆուտբոլիստ։ 2012-2013 մրցաշրջանում «Նեֆտեքիմիկ» թիմի կազմում հանդես է եկել Ուկրաինայի առաջնությունում, որտեղ արժանացել է Ուկրաինայի գավաթի և դարձել 2012-2013 առաջնության արծաթե մեդալակիր։ 2013-2015 թվականներին Ռուսաստանի առաջնությունում պաշտպանել է «Կուբանոչկաներ» թիմի դարպասը։

2014-2015 մրցաշրջանի մեկնարկից առաջ ստացած ծնկահոդի վնասվածքի պատճառով բաց է թողել մրցաշրջանի զգալի մասը և մրցաշրջանի կեսին հեռացել թիմից՝ չնայած վնասվածքի վերականգնմանը։

2006-2013 թվականներին հանդես է եկել Հայաստանի հավաքականի կազմում։ 2011 թվականի աշխարհի առաջնության ընտրական մրցաշարի, Աբովյան քաղաքում կայացած միջազգային մրցաշարի և «Կուբանի գարուն» մրցաշարի մասնակից է։

Հետաքրքրվում է սպորտային պարերով և ֆիլմերով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Soccerdonna (գերմ.) — 2010.
2. 1 2  «Профиль на сайте «Кубаночки» (сезон 2014)» (ռուսերեն). Кубаночка. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ օգոստոսի 2-ին. Վերցված է 2018 թ․ մարտի 24-ին.
3. ↑  ПРОДОЛЖЕНИЕ СЛЕДУЕТ: ЧАСТЬ II(չաշխատող հղում)
 (ռուս.)
4. ↑  ТАТЬЯНА ЗАЙЦЕВА: "КУБАНОЧКА" СОХРАНИЛА КОСТЯК КОМАНДЫ (ռուս.)
5. ↑  Профиль на сайте Федерации футбола Армении Արխիվացված 2017-11-30 Wayback Machine (ռուս.)
6. ↑  Международный женский футбольный турнир пройдет с 12 по 16 мая в Армении (ռուս.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Վիճակագրությունը *UEFA.com* կայքում
**Volume Up** (անգլ. թարգմանաբար՝ «Ձայնը բարձրացրու»), հարավկորեական 4minute աղջիկների խմբի երրորդ մինի ալբոմ: Ալբոմը թողարկվել է Cube Entertainment-ի կողմից 2012 թվականի ապրիլի 9-ին`համանուն գլխավոր սինգլով։

Թողարկում
---------

4minute-ը իրենց ալբոմի թողարկումը նախապես պլանավորել էր 2012 թվականի փետրվարին։ Սակայն արդյունքում այս ամսաթիվը հետաձգվեց մի քանի անգամ։ Volume Up-ը վերջապես թողարկվեց և պաշտոնապես ներկայացվեց 2012 թվականի ապրիլի 9-ին։ Երգի տեսահոլովակի պրեմիերան տեղիունեցավ նույն օրը։

Առաջխաղացում
------------

Խումբը մի շարք երաժշտական շոուերում առաջ մղեց «Volume Up»-ի գլխավոր երգը (ինչպես նաև «Dream Racer» երգը)։ 2012 թվականի ապրիլի 12-ից ապրիլի 15-ը նրանք հանդես եկան *M! Countdown*, *Music Bank*, *Show! Music Core* *և Inkigayo* երաժշտական շոուների բեմում։

Երաժշտական տեսահոլովակ
----------------------

«Volume Up»-ի երաժշտական տեսահոլովակի զարդարանքը, ըստ տեղեկությունների, արժեր 132,538 դոլար, ինչը տեսահոլովակը դարձնում է իններորդ ամենաթանկ K-pop երաժշտական տեսահոլովակը։ Այս տեսահոլովակը ունի գոթական ոճ, որը հիշեցնում է մութ դարաշրջանի ամրոց։ Այն բաղկացած է խմբի մի քանի սերտորեն խմբագրված նկարներից, երբեմն պարողներով, իսկ երբեմն հետին պլանում գտնվող կենդանիներով՝ զուգորդված ոճի սարսափելի ճարտարապետական տեսարաններով։ Այս երաժշտական տեսահոլովակը թողարկվել է 2012 թվականի ապրիլի 9-ին։

Երգերի ցանկ
-----------

| # | Անվանում | Տևողություն |
| --- | --- | --- |
| 1. | «Get on the Floor»   | 1:45 |
| 2. | «Volume Up»   | 3:50 |
| 3. | «I'm OK»   | 3:26 |
| 4. | «Say My Name»   | 3:16 |
| 5. | «Femme Fatale»   | 3:29 |
| 6. | «Dream Racer»   | 3:31 |
| 7. | «Black Cat»   | 3:15 |

Հիթ շքերթներ
------------

| Հիթ շքերթներ | Բարձր դիրքեր |
| --- | --- |
| *Gaon* Weekly album chart | 1 |
| *Gaon* Monthly album chart | 4 |
| *Gaon* Yearly album chart | 30 |

### Վաճառք

| Մատակարար (2012) | Գին |
| --- | --- |
| *Gaon* physical sales | 57,294 |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «4minute to make group comeback this February». Վերցված է 2014 թ․ հոկտեմբերի 19-ին.
2. ↑  «4Minute releases eclectic 3rd mini-album 'Volume Up'». *Allkpop*. 6Theory Media. Վերցված է 2014 թ․ հոկտեմբերի 19-ին.
3. ↑  «Архивированная копия». Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ սեպտեմբերի 24-ին. Վերցված է 2019 թ․ օգոստոսի 12-ին.
4. ↑
5. 1 2  «4minute reveals the cost behind their music video set for "Volume Up"». Վերցված է 2014 թ․ հոկտեմբերի 19-ին.
6. ↑  «4Minute reveals full MV for "Volume Up"». *Allkpop*. 6Theory Media. Վերցված է 2014 թ․ հոկտեմբերի 19-ին.
**Act.7** (անգլ. թարգմանաբար՝ «Յոթերորդ ակտ»), հարավկորեական 4minute աղջիկների խմբի յոթերորդ և վերջին մինի ալբոմ։ Ալբոմը թողարկվել է 2016 թվականի փետրվարի 1-ին և ներառում է հինգ սինգլ՝ «Hate» գլխավոր սինգլով։ Խումբը լուծարվել է 2016 թվականի հունիսին։

Նախապատմություն
---------------

Հունվարի 25-ին Cube Entertainment-ը ներկայացրեց երգերի ցանկը և անդամների թիզեր լուսանկարները։ Առաջին երգը՝ «Hate» գրվել և վերադաշնակվել է EDM դիջեյ Skrillex-ի կողմից։

Թողարկում և առաջխաղացում
------------------------

Հունվարի 29 թողարկվեց «Hate»-ի առաջին տեսաթիզերը։ Երաժշտական տեսահոլովակը թողարկվել է փետրվարի 1-ին, որը իր մեջ պարունակում էր սեքսուալ հիփ հոփի գաղափարներ։ Տեսահոլովակը թողարկման ավելի քան 24 ժամվա ընթացքում հասել է 1 միլիոն դիտման։ Որոշ մեկնաբաններ բարձր ցուցանիշ են վերագրում խմբի վերադառնալուն։

Խումբը սկսեց առաջխաղացումը Show Champion-ում փետրվարի 3-ին, այնուհետև շարունակեց ալբոմի համար իրենց առաջխաղացման առաջին շաբաթը Countdown, Music Bank-ում, Music Core-ում և *Inkigayo-*ում՝ փետրվարի 4,-ին 5-ին, 6-ին և 7-ին։ Ապրիլի 15-ին թողարկվեց «Canvas» երգի տեսահոլովակը։

Երգերի ցանկ
-----------

| # | Անվանում | Վերադաշնակում | Տևողություն |
| --- | --- | --- | --- |
| 1. | «Hate» (싫어; *Silheo*) | * Jae-woo
* Young-jin
* Skrillex
 | 03:35 |
| 2. | «No Love»   | Gen Neo (of NoizeBank) | 03:14 |
| 3. | «Blind»   | * Im Kwang-wook
* Ryan Kim
* Hunnykilla
 | 03:59 |
| 4. | «Canvas»   | * Big Ssancho
* Cho Seong-ho
 | 03:35 |
| 5. | «Hate» (instrumental) | * Jae-woo
* Young-jin
* Skrillex
 | 03:35 |
| **17:59** |

Հիթ շքերթներ
------------

| Հիթ շքերթներ (2016) | Բարձր դիրքեր |
| --- | --- |
| South Korean Albums (Gaon) | 2 |
| Japanese Albums (Oricon) | 254 |
| US World Albums (*Billboard*) | 3 |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «4minute Release Tracklist And Individual Teasers For Upcoming Album 'Act. 7'». *Kpop Starz*. 2016 թ․ հունվարի 26.
2. ↑  «4minute breaks the 1 million mark not even 24 hours after release with 'Hate'». *Allkpop*. 2016 թ․ փետրվարի 1.
3. ↑  «2016년 06주차 Album Chart». Gaon Music Chart. Վերցված է 2016 թ․ փետրվարի 15-ին.
4. ↑  «World Albums - Week of February 20, 2016». Billboard. Վերցված է 2016 թ․ փետրվարի 12-ին.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | MusicBrainz |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (այլ կիրառումներ)
**Հայոց ցեղասպանության հուշարձան**, խաչքար Գերմանիայի Ստորին Սաքսոնիա նահանգի Օստֆրիսլանդ մարզի Լեեր քաղաքի կենտրոնական հրապարակում։ Տեղադրվել է 2015 թվականի հոկտեմբերի 10-ին։

Պատմություն
-----------

Խաչքարը տեղադրվել է ի հիշատակ հայոց ցեղասպանության զոհերի՝ Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին։ Խաչքարի վրա քանդակված է՝ «ՀԱՅՈՑ ՄԵԾ ԵՂԵՌՆ, 1915»։

Խաչքարը ստեղծվել է Լեերի միակ հայ՝ Թովմասյան ընտանիքի ջանքերով և ֆինանսավորմամբ։ Նրանց շնորհիվ հուշակոթողը ներառվել է Գերմանիայի պատմամշակութային արժեքների ցանկում։ 2015 թվականի հուլիսի 9-ին Լեերի քաղաքային խորհրդի նիստում խաչքարին տրվել է պետական կարգավիճակ։ Սա առաջին հայկական խաչքարն է Գերմանիայում, որ անցնում է պետական հսկողության ներքո։

Խաչքարի բացման արարողությանը ներկա են եղել Լեերի քաղաքապետ Բեատրիքս Քուլը, նախկին քաղաքապետ Վոլֆգանգ Քելլները, Գերմանիայում ՀՀ դեսպան Աշոտ Սմբատյանը, մարզային խորհրդի ղեկավար Բերնհարդ Բրամլագեն, հայ, գերմանացի և ռուս հոգևորականներ, հասարակական-քաղաքական գործիչներ, մտավորականներ, լրագրողներ, Գերմանիայի հայ համայնքի բազմաթիվ ներկայացուցիչներ։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Գերմանական Լեեր քաղաքում Ցեղասպանության զոհերի հիշատակին նվիրված խաչքար կտեղադրվի». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 21-ին. Վերցված է 2015 թ․ նոյեմբերի 4-ին.
2. ↑  Խաչքարի օծման արարողություն Գերմանիայի Լեեր քաղաքում

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (Լեեր)***էջը Վիքիպահեստում |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Բաբախանյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Սիսակ Հակոբի Բաբախանյան** (**Նիկոլայ Բաբախան**, հունիսի 24 (հուլիսի 6), 1892, Վերին Ղամարլու, Հայաստան - հոկտեմբերի 5, 1936(1936-10-05), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), հեղափոխական, կուսակցական և պետական գործիչ, պրոֆեսոր։ ԽՄԿԿ անդամ 1917 թվականից։

Կենսագրություն
--------------

Սովորել է Երևանի և Բաքվի գիմնազիաներում, ապա՝ Պետրոգրադի պոլիտեխնիկական ինստիտուտում։ Փետրվարյան հեղափոխության ժամանակ (1917) մասնակցել է Նիկոլայ II-ի ձերբակալմանը, Հուլիսյան օրերին՝ մայրաքաղաքի կայազորի հուզումներին։ 1917 թվականի հոկտեմբերի 25-ին Բաբախանյանը գտնվում էր Ձմեռային պալատը գրոհողների շարքերում։ Նոյեմբերին նշանակվել է Կենտրոնական շրջանների տրանսպորտի կոմիսար։

1918 թվականի ապրիլին ընտրվել է ՌԿ(բ)Կ Մոսկվայի Կրասնայա Պրեսնյայի շրջկոմի քարտուղար։

1919 թվականի մայիսին խորհրդային հանրապետության լիազոր–ներկայացուցիչն էր Հյուսիսային Կովկասում և Ղրիմում։ Հունիսին, սպիտակգվարդիականների կողմից Ղրիմը գրավելուց հետո, եղել է Ղրիմի ընդհատակյա մարզային կոմիտեի քարտուղար, ապա՝ ընդհատակյա ռազմահեղափոխական կոմիտեի նախագահ։

Բաբախանյանի ղեկավարությամբ Ղրիմի անտառներում կազմակերպվել է «Կանաչներ» պարտիզանական բանակը։ 1920 թվականին Մոսկվայում ՌԿ(բ)Կ Կենտկոմին զեկուցել է Ղրիմի ընդհատակյա կոմիտեի աշխատանքների մասին, հանդիպել Վլադիմիր Լենինի հետ։

1921-1924 թվականներին սովորել է Կարմիր պրոֆեսուրայում, ավարտելուց հետո աշխատել է պետական պլանավորման մարմիններում, եղել է ԽՍՀՄ աշխատանքի ն պաշտպանության խորհրդի գիտական բաժնի պետ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1974.

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 185)։*  |
**Ռոքվիլ** (անգլ.՝ Rockville), քաղաք ԱՄՆ-ի Մերիլենդ նահանգում։ Մոնտգոմերի շրջանի վարչական կենտրոնն է։ Քաղաքը Բալթիմոր-Վաշինգտոն ագլոմերացիայի մասն է կազմում։

ԱՄՆ մարդահամարի բյուրոյի կողմից 2008 թվականի հուլիսի 1-ին ավարտված 12 ամիսների գնահատման համաձայն՝ քաղաքի բնակչույթունը կազմում է 60 734 մարդ, որը քաղաքը դարձնում է Մերիլենդ նահանգում մեծությամբ երկրորդը` Բալթիմորից հետո։

Ռոքվիլը, հարևան Գեյտերսբերգի և Բետեսդի հետ «I-270 տեխնոլոգիական միջանցքի» հիմքն է, որը տուն է հանդիսանում բազմաթիվ ծրագրերի և կենսատեխնոլոգիական ընկերությունների համար, ինչպես նաև մի շարք պետական կառավարական հաստատություննեի համար։ Քաղաքը ունի նաև մի քանի բարձրակարգ շրջանային առևտրի կենտրոններ և հանդիսանում է Մոնտգոմերի շրջանի ամենամեծ մանրածախ կենտրոններից մեկը։

Բնակչություն
------------

Բնակչության խտությունը կազմում է 1360,7 մարդ մեկ քառակուսի կիլոմետրի վրա։ 17.786 բնակարանային ստորաբաժանումներից 510,7-ի միջին խտությունը մեկ քառակուսի կիլոմետր է։

Բնակչության ռասսայական կազմը` 67,78 % սպիտակամորթ, 9,11 % աֆրոամերիկացիներ, 0,34 % բնիկ ամերիկացիներ, 14,83 % ասիացիներ, 0,03 % խաղաղօվկիանոսյան կղզիների բնակիչներ, 4,78 % այլ ռասսայի ներկայացուցիչներ և 3,13 % երկուսից ավելի ռասսաներ։ Բնակչության 11,67 %-ը ցանկացած ռասսայի իսպանախոսներ կամ լատինոամերիկացիներ են։

Ռոքվիլը նաև հանդիսանում է հրեա ժողովրդի կենտրոնը Բալթիմոր-Վաշինգտոն երկրամասում, ունի մի քանի սինագոգեր, և հրեական համայնքի երեք մաենամեծ շրջանային կենտրոնը։ Կենտրոնը ներառում է հրեաների ծերանոց, ցերեկային դպրոցներ, թատրոն և ուսումնական հաստատություններ։ Քաղաքում գործում են կորեական և հնդկական մեծ համայքներ։

Տնտեսություն
------------

Քաղաքում գտնվում է «Novick Group»-ի շտաբկայանը։

Քույր քաղաքներ
--------------

* Պինեբերգ, Գերմանիա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑
3. ↑  *United States. Bureau of the Census* 2018 U.S. Gazetteer Files — Washington, D.C.: U.S. Census Bureau, 2018.
4. ↑  2020 թվականի ԱՄՆ մարդահամար / United States Census Bureau
5. ↑  «Table 4: Annual Estimates of the Resident Population for Incorporated Places in Maryland, Listed Alphabetically: April 1, 2000 to July 1, 2008». U.S. Census Bureau. Արխիվացված է օրիգինալից 2010 թ․ մարտի 27-ին. Վերցված է 2009 թ․ հուլիսի 1-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ռոքվիլ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք (անգլ.) · Թվիթթեր (անգլ.) |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ · ՅուԹյուբ (անգլ.) |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · GeoNames · Open Directory Project |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ կատալոնական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX5550765 · BNF: 15379618q · GND: 4225769-4 · LCCN: n79043371 · NKC: ge1089671 · SUDOC: 229825931 · VIAF: 144231904 · WorldCat VIAF: 144231904 |

 |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Մարտիրոսյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Մկրտիչ Ղազարի Մարտիրոսյան** (1917, Տաշտուն, Հայաստան - 2002), հայ մանկավարժ։ ԽՄԿԿ անդամ (1939): Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Մկրտիչ Մարտիրոսյանը ծնվել է 1917 թվականին, Մեղրու շրջանի Տաշտուն գյուղում։ 1936 թվականին ավարտել է Մեղրու միջնակարգ դպրոցը, այնուհետև ավարտել է Նոր Բայազետի ուսուցիչների կատարելագործման ինստիտուտը, նշանակվել է ուսուցչական աշխատանքի Լիճք գյուղի միջնակարգ դպրոցում, միաժամանակ սովորել է Երևանի հեռական մանկավարժական ինստիտուտում։

1938 թվականին Մկրտիչը զորակոչվել է կարմիր բանակ, պարտադիր զինվորական ծառայության Լենինգրադի զինվորական օկրուգում։ Այստեղ սովորել է գնդի կրտսեր հրամանատարների դպրոցում, ստացել սերժանտի կոչում, և նշանակվել ջոկի հրամանատար։ 1939 թվականին Մարտիրոսյանը ընդունվել է կուսակցության շարքերը։

Մարտիրոսյանը մասնակցել է խորհրդա-ֆիննական պատերազմին, այնուհետև նրանց զորամասը տեղափոխվել է մեր երկրի արևմտյան սահմանը, մասնակցել է 1941 թվականի Մեծ Հայրենականին։ Հաշվի առնելով զինվորական ծառայության և մարտական փորձը, նրան ուղարկել են Լենինգրադի ռազմաճակատի կարճատև սպայական դպրոց։ Այն ավարտել ու ստացել է լեյտենանտի կոչում և նշանակվել դասակի հրամանատար։ Շարունակել է մասնակցել մարտական գործողություններին, նրան շնորհվել է գվարդիայի ավագ լեյտենանտի կոչում։ Մարտերում ցուցաբերած արիության համար պարգևատրվել է Կարմիր աստղի և Հայրենական պատերազմի երկրորդ աստիճանի շքանշաններով։ Մարտիրոսյանը մասնակցել է մերձբալթյան հանրապետությունների ազատագրմանը և Արևելյան Պրուսիայում նահանջող ֆաշիստական զորքերի ջախջախման մարտերին։

Պատերազմի ավարտից հետո Մարտիրոսյանը զորացրվել է բանակից, վերադարձել հայրենի գյուղը և շարունակել է ուսուցչական աշխատանքը։ 1979 թվականից անցել է կենսաթոշակի։

Մկրտիչ Մարտիրոսյանը մահացել է 2002 թվականին։ Թաղված է Երևանում՝ Չարբախի գերեզմանատանը։

Պարգևներ
--------

* Կարմիր աստղի շքանշան
* Հայրենական պատերազմի երկրորդ աստիճանի շքանշան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ ՄԿՐՏԻՉ ՂԱԶԱՐԻ». *ԶԱՆԳԵԶՈՒՐ* (ռուսերեն). 2010 թ․ մայիսի 6. Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 28-ին.
2. 1 2 3 4  Հայաստանի ուսուցիչները Մեծ հայրենականում։ 3 գիրք։ Հարությունյան, Աշոտ Հովսեփի, Մելքումյան, Հայկազ Ստեփանի, Սուքիասյան, Աղվան Ղազարի։ Երևան, «Լույս», 1987:
3. ↑  «The memorial of Martirosyan Mkrtich (Մկրտիչ Մարտիրոսյան Ղազարի) buried at Yerevan's Charbakh cemetery». *hush.am* (անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 28-ին.
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Մելքոնյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Մանիկ Սմբատի Մելքոնյան** (1923, Պեմզաշեն, Ալեքսանդրապոլի գավառ, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ մանկավարժ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Մանիկ Մելքոնյանը ծնվել է 1923 թվականին, Արթիկի շրջանի Պեմզաշեն գյուղում։ Սովորել է Լենինականի մանկավարժական տեխնիկումում։ 1940 թվականին ընդունվել է Երևանի մանկավարժական ինստիտուտ, սակայն շուտով աշխատել է Ախուրյանի շրջանի Այգաբաց գյուղի դպրոցում։

1945 թվականին, երբ սկսվել է Հայրենական մեծ պատերազմը, Մանիկը կամավոր մեկնել է ռազմաճակատ։ Նա ծառայել է հակաօդային պաշտպանության զորամասերում, մասնագիտացել է կապի գործում։ Մանիկը մասնակցել է ճապոնական միլիտարիստների ջախջախմանը։ Վլադիվոստոկում, Մուկդենում և այլ քաղաքներում ապահովել է կապը հրետանային զորամասերի հետ։

Պատերազմի ավարտից հետո Մանիկը զորացրվել է և վերադարձել հայրենի գյուղ։ Նա ոչ միայն կատարել է իր ուսուցչական պարտականությունները, այլև ավարտել է Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի հայոց լեզվի և գրականության ֆակուլտետը։

Մանիկ Մելքոնյանն արժանացել է «Մարտական ծառայությունների համար», «Կովկասի պաշտպանության համար», «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար», «Ճապոնիայի դեմ տարած հաղթանակի համար», «Գերազանց հրետանավոր» մեդալների, ինչպես նաև Մայրության փառքի 1-ին և 2-րդ աստիճանի մեդալների։

Պարգևներ
--------

* «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալ
* «Կովկասի պաշտպանության համար» մեդալ
* «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալ
* «Ճապոնիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալ
* «Գերազանց հրետանավոր» մեդալ
* Մայրության փառքի 1-ին աստիճանի մեդալ
* Մայրության փառքի 2-րդ աստիճանի մեդալ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Հայաստանի ուսուցիչները մեծ հայրենականում (Ա. Հ. Հարությունյան, Լ. Ս. Մելքումյան, Ա. Ղ. Սուքիասայան), «Լույս» հրատարակչություն, Երևան, 1982:
**Նիկիտա Գենադիևիչ Չիչերին** (օգոստոսի 18, 1990(1990-08-18), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուս ֆուտբոլիստ, պաշտպան։

Կարիերա
-------

Սկսել է զբաղվել ֆուտբոլով «Կռիլատսկոյե» մարզադպրոցում։ «Դինամո»-ում սկսել է խաղալ 2004 թվականից։ 2007 թվականից խաղացել է պահեստային թիմում։ Հիմնական թիմում նորամուտը նշել է 2008 թվականի հուլիսի 13-ին «Լոկոմոտիվի» հետ խաղում՝ 4:2:

Վարձավճարով խաղացել է «Խիմկի»-ում, «Սիբիր»-ում և «Վոլգա»-ում։

2013 թվականի դեկտեմբերի 10-ին խզել է պայմանագիրը «Դինամո»ի հետ։

2014 թվականի օգոստոսին պայմանագիր է կնքել «Տոմ» ֆուտբոլային ակումբի հետ։ Տոմսկի ակումբի կազմում նորամուտը նշել է օգոստոսի 31-ին՝ Ռուսաստանի գավաթի 1/32-րդ խաղում «Սիբիրի» հետ։ 2015 թվականի փետրվարին վարձակալությամբ տրվել է «Սախալին» ֆուտբոլային ակումբ։

2016 թվականին տեղափոխվել է «Ենիսեյ»։ 2016/17 մրցաշրջանի վերջում տեղափոխվել է «Կուբան», սակայն այդպես էլ ոչ մի պաշտոնական հանդիպում չխաղալով՝ վերադարձել է Կրասնոյարսկ։

2018 թվականի ամռանը տեղափոխվել է «Կռիլյա Սովետով», նրանց կազմում նորամուտը նշել է 2018 թվականի հուլիսի 31-ին՝ ԲԿՄԱ-ի դեմ խաղում։ Պրեմիեր լիգայից «Կռիլյա Սովետովի» հեռանալուց հետո տեղափոխվել է «Տամբով», որի կազմում անցկացրել է 2020/21 մրցաշրջանի առաջին հատվածը։ Հետո հայտնվել է Տոլյատիի «Ակրոնում», նրա կազմում նորամուտը նշել է 2021 թվականի փետրվարի 27-ին՝ «Վելեսի» հետ արտագնա խաղում։ Նույն թվականի օգոստոսից նա գտնվում էր Նիժնեկամսկի «Նեֆտեխիմիկայում», բայց թիմի կազմում խաղացել է ընդամենը երկու հանդիպում և ձմռանը տեղափոխվել է Տաջիկստանի «Իստիկլոլ»։

«Իստիկլոլի» կազմում մասնակցել է առաջնության 5 հանդիպման, ԱՖԿ 2022 Չեմպիոնների լիգայի խմբային փուլի 6 հանդիպման և դարձել Տաջիկստանի սուպերգավաթակիր։

«Գոաթս» ակումբի կազմում Մեդիա ֆուտբոլային լիգայի 2-րդ մրցաշրջանի մասնակից։

Կարիերա հավաքականում
--------------------

2013 թվականին Եվրոպայի երիտասարդական առաջնության մասնակից

Ձեռքբերումներ և մրցանակներ
--------------------------

* Ռուսաստանի առաջնության բրոնզե մեդալակիր՝ 2008
* Համագործակցության Գավաթակիր՝ 2012
* Տաջիկստանի Սուպերգավաթակիր՝ 2022

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Transfermarkt.com(բազմ․) — 2000.
2. ↑  ««Динамо» рассталось с Никитой Чичериным». Արխիվացված օրիգինալից 2013 թ․ դեկտեմբերի 14-ին. Վերցված է 2013 թ․ դեկտեմբերի 10-ին.
3. ↑  «Никита Чичерин стал игроком «Нефтехимика»». Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ օգոստոսի 23-ին. Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 23-ին.
4. ↑  «Мой уход из „Динамо"? У меня просто нет цензурных слов». Футболист, которого убрали из-за сына Ротенберга
**Ժորա Արշալույսի Մինասյան** (1925, Սարատակ, Հայաստան - 1991), հայ մանկավարժ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Ժորա Մինասյանը ծնվել է 1925 թվականին, Արթիկի շրջանի Սարատակ գյուղում։ 1943 թվականին ավարտել է շրջանի Հոռոմ գյուղի միջնակարգ դպրոցը։ Շրջանային ժողկրթբաժնից ստացել է մանկավարժական աշխատանքի նշանակման հրամանը, բայց չի հասցրել անցնել աշխատանքի, զորակոչվել է բանակ։

Մինասյանը ֆաշիստական հորդաների դեմ մարտնչել է 3-րդ Բելոռուսական, 1-ին Մերձբալթյան ռազմաճակատներում։ 1944 թվականի հոկտեմբերին վաշտի հրամանատարի հրամանով Ժորան վերցնելով հակատանկային նռնակների կապոցը, օգտվելով տեղանքի անհարմարությունից, շրջանցել է փոքրիկ ծառուղին և անցել թշնամու թիկունքը։ Նռնակներով լռեցրել է հակառակորդի գնդացիրը։ 947 հրաձգային գնդի 3-րդ գումարտակի հրամանատարությունը Մինասյանի հետախուզական դասակին առաջադրանք է տվել անցնել ռազմաճակատային գիծը և տեղեկություններ բերել թշնամու դասավորության մասին։ Այս առաջադրանքը հաջողությամբ կատարելու, մարտում ցուցաբերած հմտության և խիզախության համար Ժորան պարգևատրվել է «Խիզախության համար» մեդալով։ Նրա սխրագործությունների մասին բազմիցս գրվել է ռազմաճակատային թերթերում։ Մինասյանը մարտերով հասել է Գերմանիա, հետագայում մասնակցել է Ճապոնիայի դեմ մղված հաղթական մարտերին։

Պատերազմի ավարտից հետո Մինասյանը վերադարձել է Արթիկի շրջան, անցել մանկավարժական աշխատանքի։ Սպանդարյան, Գեղանիստ գյուղերի դպրոցներում դասավանդել է ռուսաց լեզու և գրականություն։ 1954 թվականին ավարտել է Լենինականի Միքայել Նալբանդյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտը և շարունակել իր մանկավարժական աշխատանքը շրջանի Սպանդարյան, Հնաբերդ գյուղերում։ 1977 թվականին Մինասյանը տեղափոխվել է Երևան և աշխատանքի անցել № 50 միջնակարգ պրոֆտեխնիկական ուսումնարանում որպես դաստիարակ։

Մահ
---

Ժորա Մինասյանը մահացել է 1991 թվականին, թաղված է Թոխմախի գերեզմանատանը։

Պարգևներ
--------

* «Խիզախության համար» մեդալ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Հայաստանի ուսուցիչները մեծ հայրենականում (Ա. Հ. Հարությունյան, Լ. Ս. Մելքումյան, Ա. Ղ. Սուքիասայան), «Լույս» հրատարակչություն, Երևան, 1982:
2. ↑  «The memorial of Minasyan Zhora (Ժորա Մինասյան Արշալույսի) buried at Yerevan's Tokhmakh cemetery». *hush.am* (անգլերեն). Վերցված է 2021 թ․ հունվարի 29-ին.
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Միրաքյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Բագրատ Միքայելի Միրաքյան** (հուլիսի 2, 1909, Շուլավեր, Բորչալուի գավառ, Ռուսական կայսրություն - հունվարի 6, 1991), հայ մանկավարժ։ ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցիչ (1960): ԽՄԿԿ անդամ (1942): Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Բագրատ Միրաքյանը ծնվել է 1909 թվականին Վրացական ԽՍՀ Շուլավեր գյուղում։ 1926 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի № 72 մանկավարժական թեքումով աշխատանքային միջնակարգ դպրոցը, տեղափոխվել է Երևան և 1928 թվականին աշխատանքի է անցել մայրաքաղաքի Շահումյանի անվան դպրոցում։ 1936-1941 թվականներին աշխատել է հանրապետության լուսժողկոմատի ապարատում, վարել է կադրերի բաժնի պետի տեղակալի պաշտոնը, միաժամանակ ավարտել է ռուսական մանկավարժական ինստիտուտի երեկոյան բաժինը։

Միրաքյանը խորհրդային բանակ է զորակոչվել Հայրենական մեծ պատերազմի առաջին օրերին։ 1942 թվականի հունվարին գերմանաֆաշիստական զորքերի դեմ կռվել է Դոնի Ռոստովի մատույցներում։ 1942 թվականին ընդունվել է կոմունիստական կուսակցության շարքերը։ Ծառայել է ներքին գործերի ժողկոմատի զորամասերում, մասնակցել Չեխոսլովակիայի ազատագրման մարտերին։ Բրատիսլավայի մոտերքում մղված մարտերից մեկում վիրավորվել է, բայց մնացել է մարտական շարքում։ Զորամասի կազմում մեկնել է Մանջուրիա, ուր Անդրբայկալյան ռազմաճակատում կռվել է ճապոնական զավթիչների դեմ։ Մարտական սխրանքների համար արժանացել է Կարմիր աստղի երկու շքանշանների և մի շարք մեդալների։

1946 թվականին Միրաքյանը զորացրվել է բանակից, վերադարձել Երևան և անցել մանկավարժական աշխատանքի, ղեկավարել Թելմանի, Շահումյանի անվան դպրոցների մանկավարժական կոլեկտիվները, վարել է № 1 գիշերօթիկ դպրոցի ուսմասվարի, ՀԽՍՀ լուսավորության նախարարության կադրերի բաժնի պետի պաշտոնները։ 1965-1972 թվականներին Միրաքյանը եղել է Սպանդարյանի շրջանի ժողկրթության բաժնի վարիչ։

Երկար տարիներ զբաղվել է նաև գիտահետազոտական աշխատանքով, նրա մեթոդական արժեքավոր աշխատությունները և բազմաթիվ հոդվածները տպագրվել են հանրապետական թերթերում։ Կենսաթոշակի անցնելուց հետո շարունակել է հասարակական գործունեությունը։ 1960 թվականին Միրաքյանին շնորհվել է հանրապետության վաստակավոր ուսուցչի պատվավոր կոչում, իսկ ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի նախագահության հրամանագրով պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով։ Եղել է Հայկական ԽՍՀ մանկավարժական ընկերության Երևանի բաժանմունքի նախագահի տեղակալը։

Պարգևներ
--------

* Կարմիր աստղի կրկնակի շքանշան
* Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Հայաստանի ուսուցիչները մեծ հայրենականում (Ա. Հ. Հարությունյան, Լ. Ս. Մելքումյան, Ա. Ղ. Սուքիասայան), «Լույս» հրատարակչություն, Երևան, 1982:
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Միրզոյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Վաղարշակ Ալեքսանդրի Միրզոյան** (1911, Գորիս, Ելիզավետպոլի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - *անհայտ*), հայ մանկավարժ։ ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցիչ (1963): Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Վաղարշակ Միրզոյանը ծնվել է 1911 թվականին, Գորիս քաղաքում, արհեստավորի բազմանդամ ընտանիքում։ 1931 թվականին մանկավարժական աշխատանքի է անցել հայրենի քաղաքում, եղել է ուսմասվար, ժողկրթբաժնի դպրոցական տեսուչ։ 1938 թվականին զորակոչվել է կարմիր բանակ՝ պարտադիր զինվորական ծառայության։

Միրզոյանը մասնակցել է Հայրենական պատերազմին, աչքի է ընկել 1945 թվականի հունվարին, երբ խորհրդային զորքերը Սանդոմիրի պլացդարմից սկսել են հարձակումը։ Պարգևատրվել է «Վարշավայի ազատագրման համար» մեդալով։ 1945 թվականի մարտին 61-րդ բանակի հրամանատարի հրամանով կապիտան Միրզոյանի գումարտակին տրվել է մարտական հատուկ առաջադրանք, որպես բանակի ավանգարդի, հակառակորդին հետապնդել, հետագա հարձակումը ծավալելու համար։ Միրզոյանը պարգևատրվել է Կարմիր դրոշի, Կարմիր աստղի շքանշաններով, «Մարտական ծառայությունների համար», «Բեռլինի գրավման համար» մեդալներով։ 1945 թվականին Միրզոյանը 89-րդ Թամանյան հայկական հրաձգային դիվիզիայի կազմում վերադարձել է հայրենիք, ծառայել դիվիզիայի զորամասում մինչև 1956 թվականը։

Միրզոյանը 1954 թվականին հեռակա կարգով ավարտել է Մոսկվայի Վ. Ի. Լենինի անվան ռազմաքաղաքական ակադեմիան։ Փոխգնդապետ Միրզոյանը 1956 թվականի օգոստոսից մինչև 1971 թվական եղել է միջնակարգ դպրոցի տնօրեն։ 1963 թվականին արժանացել է վաստակավոր ուսուցչի պատվավոր կոչման։ Միրզոյանն անցել է հանրապետական կարգի անհատական կենսաթոշակի, միաժամնակ շարունակելով աշխատել որպես ուսուցիչ։

Պարգևներ
--------

* ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցիչ (1963)
* Կարմիր դրոշի շքանշան
* Կարմիր աստղի շքանշան
* «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալ
* «Բեռլինի գրավման համար» մեդալ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Հայաստանի ուսուցիչները մեծ հայրենականում (Ա. Հ. Հարությունյան, Լ. Ս. Մելքումյան, Ա. Ղ. Սուքիասայան), «Լույս» հրատարակչություն, Երևան, 1982:
2. ↑  «ՄԻՐԶՈՅԱՆ ՎԱՂԱՐՇԱԿ ԱԼԵՔՍԱՆԴՐԻ». *ԶԱՆԳԵԶՈՒՐ* (ռուսերեն). 2010 թ․ մայիսի 6. Վերցված է 2020 թ․ նոյեմբերի 7-ին.
**Արամ Միսակի Թառայան** (), հայ բժիշկ, ՀԽՍՀ վաստակավոր բժիշկ, Երկրորդ աշխարհամարտի մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է ծառայողի ընտանիքում։ Սովորել է տեղի, ապա՝ Թիֆլիսի գիմնազիայում։ Ընդունվել է Թիֆլիսի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը, երեք տարի սովորելուց հետո տեղափոխվել Ռոստովի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը, ավարտել 1924 թվականին և վերադարձել Թիֆլիս։ Աշխատել է քաղաքի երկաթգծի հիվանդանոցում որպես թերապևտ՝ ակտիվորեն մասնակցելով վարակիչ հիվանդությունների բաժանմունքի աշխատանքներին։ Մեկ տարի հետո տեղափոխվել է Հայաստան։ Եղել է Մարալիկի հիվանդանոցի առաջին բժիշկը։ Տեղափոխվելով Երևան՝ աշխատանքի է անցել քաղաքի երկրորդ կլինիկական հիվանդանոցի ներքին հիվանդությունների բաժանմունքում։ Երկու տարի աշխատել է Լ. Ա. Հովհաննիսյանի անմիջական ղեկավարությամբ։

1931 թվականին գործուղվել է Լենինական՝ մշտական աշխատանքի։ Սկզբում եղել է դիսպանսերում, այնուհետև՝ քաղաքային պոլիկլինիկայում ու առաջին հիվանդանոցում՝ որպես ներքին հիվանդությունների բաժանմունքի վարիչ։

1941-1946 թվականներին եղել է № 2150 ճակատային հոսպիտալի երրորդ բաժանմունքի պետ (Արմավիր, Նալչիկ, Պրոխլադնի, Մոզդոկ), արժանացել շքանշանների, մեդալների ու պատվոգրերի։ Զորացրվել է 1946 թվականին, վերադարձել Լենինական, ստանձնել քաղաքի առաջին հիվանդանոցի ներքին հիվանդությունների բաժանմունքի ղեկավարի պաշտոնը։ 1949 թվականից միաժամանակ քաղաքի գլխավոր թերապևտն էր։

Գրել է սրտամկանի ինֆարկտի, ռևմատիզմի և այլ հիվանդությունների ու դրանց բուժման մասին գիտական հոդվածներ ու զեկուցումներ։ Ղեկավարել է Լենինականի թերապևտների գիտական ընկերության բաժանմունքի գործունեությունը։ Մասնակցել է թերապևտների համամիութենական 13-րդ գիտաժողովին։

1949 թվականին ընտրվել է Լենինականի քաղաքային խորհրդի պատգամավոր։ Քաղաքի շախմատիստների ակումբի հիմնադիրներից է։ ՀԽՍՀ Նախարարների խորհրդին կից ֆիզկուլտուրայի ու սպորտի կոմիտեն հատուկ որոշումներով բժշկին շնորհել է պատվավոր շախմատիստի կոչում։

Պարգևատրվել է Կարմիր դրոշի շքանշանով և բազմաթիվ մեդալներով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ա. Վ. Գրիգորյան, Բ. Գ. Մելքումյան, Հայաստանի բժիշկները Մեծ հայրենականում, գիրք 2, Ե. 1987, էջ 87-89։
**Վաղարշակ Հակոբի Ղևոնդյան** (1922, Խաչիկ, Շարուր-Դարալագյազի գավառ - 1977), հայ մանկավարժ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Վաղարշակ Ղևոնդյանը ծնվել է 1922 թվականին, Եղեգնաձորի շրջանի Խաչիկ գյուղում։ Փոքր տարիքում ծնողների հետ տեղափոխվել է Երևան։ Միջնակարգ կրթություն ստանալուց հետո, 1941 թվականին աշխատանքի է անցել Ստեփանավանի շրջանի Ագարակի դպրոցում, դասավանդել մաթեմատիկա։ Սովորել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի ֆիզիկա-մաթեմատիկական ֆակուլտետը, և չավարտած մեկնել գործող բանակ։

Թշնամու դեմ մղված մարտերին մասնակցել է Հյուսիսային Կովկասյան ռազմաճակատի հրետանային գնդում Մոզդոկի ուղղությունում։ Ցուցաբերած խիզախության համար պարգևատրվել է Կարմիր աստղի և Հայրենական պատերազմի առաջին աստիճանի շքանշաններով ու մի շարք մեդալներով։ Մոզդոկի մոտ տեղի ունեցած մարտերից մեկում ծանր վիրավորվել է, ապաքինվելուց հետո զորացրվել է բանակից։

Վերադառնալով Երևան, շարունակել է ուսումը։ Ավարտել է մանկավարժական ինստիտուտի ֆիզիկա-մաթեմատիկական ֆակուլտետը, 1945-1954 թվականներին աշխատանքի է անցել Մալիշկա գյուղի դպրոցում, որպես դպրոցի տնօրեն և Հոկտեմբերյանի շրջկենտրոնում։ 1954 թվականից աշխատել է Երևանի Օրջոնիկիձեի շրջանի տարբեր դպրոցներում, դասավանդել է մաթեմատիկա, եղել է նաև Երևանի № 160 միջնակարգ դպրոցի ուսմասվար։ Պարգևատրվել է շքանշաններով և մարտական մեդալներով։

Վաղարշակ Ղևոնդյանը մահացել է 1977 թվականին։ Թաղված է Երևանի Նուբարաշենի գերեզմանատանը։

Պարգևներ
--------

* Կարմիր աստղի շքանշան
* Հայրենական պատերազմի առաջին աստիճանի շքանշան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Հայաստանի ուսուցիչները Մեծ հայրենականում։ 3 գիրք։ Հարությունյան, Աշոտ Հովսեփի, Մելքումյան, Հայկազ Ստեփանի, Սուքիասյան, Աղվան Ղազարի։ Երևան, «Լույս», 1987:
2. ↑  «ՂԵՎՈՆԴՅԱՆ ՎԱՂԱՐՇԱԿ ՀԱԿՈԲԻ». *ԶԱՆԳԵԶՈՒ-* (ռուսերեն). 2010 թ․ մայիսի 4. Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 13-ին.
3. ↑  «The memorial of Ghevondyan Vagharshak (Վաղարշակ Ղեվոնդյան Հակոբի) buried at Yerevan's Nubarashen cemetery». *hush.am* (անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 13-ին.