**Զալցբուրգի տաճար** (գերմ.՝ Salzburger Dom), հռոմեական կաթոլիկ եկեղեցու տաճար Ավստրիայի Զալցբուրգ քաղաքում։

Ընդհանուր տեղեկություններ
-------------------------

Տաճարը նվիրված է սուրբ Ռուպերտին և Վիրգիլիոս Զալցբուրգցուն (Սուրբ Վիրգիլիոս)։ Այն գտնվում է Զալցբուրգի պատմական կենտրոնում՝ նրա հյուսիսային մասում՝ Զալցախ գետի մոտ։ Ներկայիս կառույցը բարոկկո ոճի է, ունի 101 մ երկարություն, 45 մ լայնություն։ Գմբեթի բարձրությունը 79 մ է, աշտարակի բարձրությունը՝ 81 մ։ Տաճարն ունի 11 խորան, 5 երգեհոն և բազմաթիվ զանգեր, որոնցից ամենահները ձուլվել են 16-17-րդ դարերում։ Գլխավոր երգեհոնը, որը կառուցվել էր 1703 թվականին, 1988 թվականին փոխարինվել է նոր գործիքով, որն արտադրվել է Շվեյցարիայում։ Տաճարն ունի 900 նստատեղ։ Միաժամանակ տաճարում կարող են գտնվել 10.000 մարդ։

Պատմություն
-----------

Տաճարի խորան
774 թվականի սեպտեմբերի 25-ին եպիսկոպոս Վիրգիլիոս Զալցբուրգցին օծել է ներկայիս տաճարի տեղում կանգնած առաջին քրիստոնեական տաճարը, որը կառուցված է եղել ռոմանական ոճով։ 1167 թվականի ապրիլի 4-ի լույս 5-ի գիշերը Զալցբուրգը, այդ թվում և տաճարը, կայսր Ֆրիդրիխ I Շիկամորուսի հրամանով այրել է կոմս Ֆոն Պլայնը այն բանի համար, որ արքեպիսկոպոս Կոնրադ II ֆոն Բաբենբերգ արքեպիսկոպոսը հրաժարվել է ճանաչել Ֆրիդրիխի առաջադրած հակապապ Վիկտոր IV-ին։

Տաճարը կրկին վերականգնվել է արքեպիսկոպոս Կոնրադ III Վիտելսբախի կողմից, սակայն այրվել 1312 թվականին։ Վերջին հրդեհի ժամանակ կրակն այնքան ուժեղ է եղել, որ եկեղեցու զանգերը հալվել են։ 1598 թվականի չորրորդ հրդեհից հետո արքեպիսկոպոս Վոլֆդիտրիխ ֆոն Ռայտենաուի հրամանով եկեղեցու վնասված հին շենքը մերձակա 55 տների հետ քանդվել է, և նրա տեղում Վինչենցո Սկամոցիի նախագծով 1614 թվականին հիմնադրվել է նոր եկեղեցի։ Տաճարի նոր շենքն օծվել է 1628 թվականի սեպտեմբերին։ Օծման այս տոնը որոշ պատմաբանների կարծիքով Զալցբուրգի գոյության ողջ ընթացքում ամենաշքեղ տոնակատարությունն է եղել։ 1859 թվականին վերակառուցման աշխատանքների ժամանակ տաճարում նոր հրդեհ է բռնկվել։

1944 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Զալցբուրգի տաճարը վնասվել է ամերիկյան բանակի կողմից Զալցբուրգի ռմբակոծման արդյունքում, քանդվել է տաճարի գմբեթը։ Վերականգնողական աշխատանքներն ամբողջությամբ ավարտվել են 1959 թվականին։

Տաճարին առնչվող հայտնի մարդիկ
-----------------------------

* Տաճարում է օծվել ավստրիացի կոմպոզիտոր Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտը։
* Տաճարում ծառայել է ուշ վերածննդի շրջանի կոմպոզիտոր, վաղ բարոկկոյի ժամանակաշրջանի կոմպոզիտոր Ստեֆանո Բերնարդինին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.
2. ↑  archINFORM (գերմ.) — 1994.

Գրականություն
-------------

* Franz Fuhrmann: *Salzburger Dom.* 18. Auflage. Christliche Kunststätten Österreichs, Nr. 4. St. Peter, Salzburg 1999.
* Ferdinand Grell: *Das Salzburger Dombüchlein — zum 350-jährigen Bestand des Doms, geweiht von Paris Lodron am 25. September 1628.* Verlag der Salzburger Druckerei, Salzburg 1978, ISBN 3-85338-125-1.
* Johannes Neuhardt: *Der Dom zu Salzburg: offizieller Führer des Domkapitels.* Fotos: Kurt Gramer. 2. Auflage. Große Kunstführer, Nr. 78. Schnell & Steiner, Regensburg 1998, ISBN 3-7954-1139-4.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Զալցբուրգի տաճարի պաշտոնական կայք
* Զբոսաշրջության ավստրիական ներկայացուցչության պաշտոնական ուղեցույց

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Զալցբուրգի տաճար» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4224677-5 · NKC: xx0250580 · VIAF: 241519858 · WorldCat VIAF: 241519858 |

 |