recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ծովակալության գրասենյակի համալիրի հիմնական շենք, Կ. Մարքսի փողոց 17**, 18-րդ դարի վերջում կառուցված շինություն Կազանի պատմական կենտրոնում՝ Վախիտովսկի շրջանում։ Կ. Մարքսի փողոցի տեսարժան վայրերից է և համարվում է մշակութային ժառանգության օբյեկտ և դաշնային նշանակության ճարտարապետական հուշարձան։

Նկարագրություն
--------------

Աղյուսե երկհարկանի շինությունը գտնվում է Կ. Մարքսի փողոցի կարմիր գծի երկայնքով, Կազանի Կրեմլի պահապան գոտում։ Հիմնական ճակատային պատերի անկյուններում պատերը հորիզոնական շերտերով ռուստաշար են։ Նախասրահի պատուհանները զարդարված են շրջակալներով։ Բարոկկո ոճով ձևավորված ճակատային մասի ընդհանուր ֆոնի վրա առանձնանում են դասական ոճի տարրեր։

Պատմություն
-----------

Շենքը կառուցվել է 1774 թվականին Կազանի գավառական ճարտարապետ Վասիլի Կաֆտիրևի կողմից, ով հանդիսանում է 1768 թվականի Կազանի առաջին կանոնավոր (ընդհանուր) պլանի հեղինակը, կազմվել է կայսրուհի Եկատերինա II-ի 1763 թվականի հուլիսի 25-ի հրամանագրի համաձայն։ Այս ծրագիրը «ամենաբարձր կերպով հաստատեց» 1768 թվականի մարտի 17-ին և Կազանի հետագա քաղաքաշինության համար հիմք ծառայեց։

1836 թվականից սկսած Ծովակալության գրասենյակի համալիրը զբաղեցնում էին տարբեր բժշկական հաստատություններ։  

1836-1880 թվականներին շենքում տեղակայվել է Հասարակական բարեգործական գերատեսչությունը։  

1880-1917 թվականներին՝ զեմստվային հիվանդանոց, որտեղ 1887 թվականի դեկտեմբերին ինքնասպանության փորձից հետո բուժվել է Ալյոշա Պեշկովը (Մաքսիմ Գորկի)։  

1917-1949 թվականներիին՝ Կազանի առաջին հիվանդանոցը  

1949-1985 թվականներին՝ թիվ 7 հիվանդանոցը  

1985-2012 թվականներին՝ Քաղաքային սրտաբանական կենտրոնը

2012 թվականի փետրվարին շենքը հանձնվել է «ASG ներդրումային խումբ ընկերությանը» Կազանի քաղաքապետարանի և ASG ներդրումային խմբի միջև պետական-մասնավոր գործընկերության շրջանակներում Կազանի ագլոմերացման և ASG-ի մասնակցությամբ քաղաքի պատմական կենտրոնի վերակառուցման համար։

Ծովակալության գրասենյակը վերանորոգման փուլում

Գրականություն
-------------

* Казань в памятниках истории и культуры / Под ред. С. С. Айдарова, А. Х. Халикова, М. Х. Хасанова, И. Н. Алиева. - Казань: Татарское книжное издательство, 1982.
* Салихов Р. Хайрутдинов Р. Республика Татарстан: Памятники истории и культуры татарского народа (конец XVIII - начало XX веков). - Казань: ФЕСТ, 1995.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Официальный сайт ASG Инвестиционной группы компаний
2. ↑  «ИА «Татар-Информ» Миллиардер Семин восстановит к Универсиаде 17 зданий в историческом центре Казани». Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ հոկտեմբերի 2-ին. Վերցված է 2018 թ․ մայիսի 17-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Милицын Б. Адмиралтейство — гордость земли Казанской

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Ծովակալության գրասենյակ** կատեգորիայում։ |
**Իսֆար Այդին օղլի Ռզաև-Սարաբսկի** (ադրբ.՝ İsfar Aydın oğlu Rzayev-Sarabski, նոյեմբերի 2, 1989(1989-11-02), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ադրբեջանցի դաշնակահար և կոմպոզիտոր ; 2009 թվականին անցկացվող դաշնակահարների փառատոնը ՛«*Montrö jazz*»ի հաղթողը, Ադրբեջանի վաստակավոր արտիստ (2010), «Զիրվե» պետական մրցանակի դափնեկիր ։

Կենսագրություն
--------------

Իսֆար Սարաբսկին ծնվել է 1989 թվականի նոյեմբերի 2-ին Բաքվում։ Նա ստացել է իր առաջին երաժշտական կրթությունը Բյուլ-բյուլի անվան երաժշտական դպրոցում։ Ավարտել է Բաքվի երաժշտական ակադեմիան։ Ներկայումս ուսանում է Բերքլիի երաժշտական քոլեջում։

Նա հանդես է եկել աշխարհի հեղինակավոր համերգասրահներում որպես «*Royal Albert Hall*», «*Queen Elizabeth Hall*», *"Miles Davis Hall"*, Jazz Club *"Vibrato"*, *Jazz Club Ronnie Scott's*, Jazz Club *"Zinko"*, *"The Konzerthaus"*, Jazz Club *"Asphalt"*, Jazz Club *"Duc des Lombards"*, Jazz Club *"Porgy & Bess"*, Jazz Club *"Bird’s Eye"*, *"Teatre Apollo"*: Իսֆար Սարաբսկին մասնակցել է Շվեյցարիայում, Նորվեգիայում, Ֆրանսիայում, Ռուսաստանում, Վրաստանում և Ռումինիայում անցկացված փառատոններին ։ Նա նաև մասնակցել է «Jazz Day» ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ում ։

Նա 2015, 2016, 2017, 2018 թվականներին պարգևատրվել է նախագահական մրցանակով Ադրբեջանում ։

Արտաքին հղումներ
----------------

### Վիդեո

* Isfar Sarabski - Montreux Jazz Club - Novruz
* İsfar Sarabski - Qaytağı
* Isfar Sarabski JAZZ CONCERT

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Montreux Jazz Festival Database
2. ↑  Musician / Composer-Baku, Azerbaijan
3. ↑  Montrö Jazz
4. ↑  Սարաբսկու պաշտոնական կայքը
5. ↑  [Isfar\_Sarabski\_performs\_at\_jazz\_festival\_in\_Romania-1110981 Isfar Sarabski performs at jazz festival in Romania]
6. ↑  Isfar Sarabski joins Dhafer Youssef for European tour
7. ↑  isfar\_sarabski. UNESCO. prices
8. ↑  Ադրբեջանի Հանրապետության նախագահի պաշտոնական էջը
**Միջին Արևելքի արվեստի թանգարան** (անգլ.՝ Near East Museum, Yerevan), սփյուռքահայ նկարիչ Մարկոս Գրիգորյանի նվիրած հավաքածուի հիման վրա ստեղծված թանգարան Երևանում։

Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Միջին Արևելքի արվեստ ցուցասրահում ներկայացված են հողարվեստի ուղղության հիմնադիր, նկարիչ, գորգանկարիչ Մարկոս Գրիգորյանի հեղինակային ստեղծագործությունները և նրա՝ 1993 թվականին Հայաստանին նվիրաբերված հավաքածուն։

Պատմություն
-----------

Թանգարանն ունի 3 ցուցասրահներ, որտեղ ներկայացված են Մարկոս Գրիգորյանի՝ պարսկական, հայկական, եվրոպական կիրառական արվեստի նմուշներ, գեղանկարներ, գորգեր, հողանկարներ, մ.թ.ա. 4-րդ հազարամյակից մինչև 20-րդ դարն ընդգրկող արվեստի շուրջ 2500 ցուցանմուշներ, գերակշռում են Իրանի տարբեր նահանգների մշակութային արժեքներ, զրադաշտական պաշտամունքային առարկաներ, Էլամի խեցեղենի, վաղ բրոնզի դարի խեցեղենի, իսլամական միջնադարյան արվեստի բացառիկ նմուշներ, պարսկական և հայկական հնագիտական իրեր, միջնադարյան ձեռագրեր, իրանական մանրանկարչություն, ուշ միջնադարյան ղաջարական կերպարվեստի նմուշներ, ազգագրական իրեր։

Մարկոս Գրիգորյանը հավաքածուի զգալի մասը ձեռք է բերել Իրանում ապրելու տարիներին և 1993 թվականին այն տեղափոխել է Հայաստան։

Տես նաև
-------

* Մարկոս Գրիգորյան

Գրականություն
-------------

* Earth Works, Grigorian, 1989, New York.
* The Contemporary Armenian Carpet, Near East Museum, 1999

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Միջին Արեւելքի թանգարանը հիմնանորոգումից հետո բացել է դռները նորացված ցուցադրությամբ». Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ հոկտեմբերի 23-ին. Վերցված է 2016 թ․ փետրվարի 18-ին.
2. ↑  «Մարկոս Գրիգորյանի ստեղծագործությունները «Միջին Արևելքի արվեստի թանգարան» ցուցադրության առանցքում են». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 10-ին. Վերցված է 2016 թ․ փետրվարի 18-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Մարկոս Գրիգորյանի ստեղծագործությունները «Միջին Արևելքի արվեստի թանգարան» ցուցադրության առանցքում են
**Ալիի և Նինոյի արձան**, ճարտարապետական շինություն Վրաստանի Բաթում քաղաքում։ Մարմնավորում է Կուրբան Սաիդի համանուն ստեղծագործության հերոսներին՝ ադրբեջանցի պատանի Ալիին, որը սիրում էր վրացուհի Նինոյին։ Արձանի ճարտարապետը վրացի քանդակագործ Թամարա Կվեսիտաձեն է։ Յոթմետրանոց քանդակը նշանավորվում է նրանով, որ յուրաքանչյուր երեկո Ալիի և Նինոյի արձանները՝ յուրաքանչուր 10 րոպեն դիրքերը փոխելով, դանդաղ շարժվում են միմյանց ընդառաջ, այնքան ժամանակ, քանի դեռ չի միաձուլվել մեկ ամբողջություն։ Դրանից հետո սկսվում է հակառակ գործընթացը, այնուհետև՝ ամբողջովին նորը։ Հուշարձանը տպավորիչ կերպով լուսավորվում է։

Պատմություն
-----------

Արձանի ստեղծման գաղափարն սկիզբ է առել վրացուհի Նինոյի և ադրբեջանցի պատանի Ալիի սիրային պատմությունից։ Նրանք պատկանել են տարբեր ազգությունների և հավատների, ինչը նրանց ընտանիքները չէին կարող ընդունել։ Իրենց կյանքի ընթացքում հերոսները, միախառնվելով մեկ ամբողջության մեջ, փորձել են հաղթահարել խոչընդոտները, որպեսզի լինեն միասին։ Հաղթահարելով բոլոր խոչընդոտները՝ սիրահարներն ամուսնացել են։ Բայց վերջում հերոսը սպանվել է՝ հերոսուհու գրկում թողնելով կրտսեր դստերը։ Կյանքի ողբերգությունն ընդամենը 10 րոպեի ընթացքում հաղորդվում է նրանց երկաթե կերպարանքներով, ինչը երեկոյան, կարծես, սիրո պար լինի։ Ուստի յոթ մետր երկարությամբ գիշերային լուսավորվող քանդակն անվանում են «Սիրո արձան»։

Կառուցում
---------

Թամարան մոտ երկու տարի աշխատել է ճարտարապետական աշխատանքների վրա, իսկ 2007 թվականին քանդակը լիովին պատրաստ էր և հանրությանը ներկայացվել է Վենետիկ քաղաքի իտալական բիենալում։ Ավելի ուշ արձանը ցուցադրել են Լոնդոնում։ Այն մարդիկ, որոնք տեսել են այն շարժվելիս, բոլորը հավանել են։ Երկու արձանները 10 րոպեի ընթացքում դանդաղ շարժվում են միմյանց ընդառաջ՝ միաձուլվելով մեկ ամբողջության մեջ, այնուհետև դանդաղ միմյանցից բաժանվում և հեռանում են։ Սկզբում երևում է սիրահարների հանդիպում, հետո միմյանց համար ձգողություն, կրքոտ համբույր` բռնկված սիրո պես պոռթկումով, և վերջում՝ դրանց անխուսափելի անջատումն ու միմյանցից հեռացումը։

### Նախապատմություն

Թամարա Կվեսիտաձեն ոգեշնչվեց 1937 թվականին գրված «Ալի և Նինո» վեպն ընթերցելուց հետո։ Քանդակի տեղադրումից հետո որոշվել է «Տղամարդ և կին» քանդակի սկզբնական անունը փոխել «Ալի և Նինո»։

Տես նաև
-------

* Բաթում
* Ալի և Նինո
* Բաթումի միջազգային օդանավակայան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Sputnik. «Крутые скульптуры: "Али и Нино" в списке лучших» (ռուսերեն). sputnik-georgia.ru. Վերցված է 2018 թ․ հուլիսի 14-ին.
2. ↑  «Статуя любви в Батуми» (ռուսերեն). Վերցված է 2018 թ․ հուլիսի 14-ին.
3. ↑  «Скульптура Али и Нино в Батуми: трогательная история любви». *Познавательно* (ռուսերեն). 2016 թ․ հունվարի 23. Վերցված է 2018 թ․ հուլիսի 14-ին.
**Վաճառական Խայբուլլինի տուն (տունը, որտեղ ապրել է Գալիասկար Քամալը)**, գտնվում է Կազանի Վախիտովսկի շրջանի Հին թաթարական ազատաբնակների ավանի Նարիմանով փողոցում։

Պատմություն
-----------

19-րդ դարի վերջում, 20-րդ դարի սկզբում Կազանում ապրում էր վաճառական Սադիկ Սախիպովիչ Խայբուլինը (1840-1915 թթ.), ով զբաղվում էր մորթե իրերի առևտրով։ Նա ցանկանում էր ամրապնդել իր ազդեցությունը քաղաքի մուսուլմանական համայնքում, ուստի որոշեց հին թաթարական գերեզմանատան տեղում փայտե մզկիթ կառուցել, և այնտեղ իմամ նշանակել իր մտերիմ մարդկանցից։ Վաճառականի հարազատների մեջ չկար մեկը, ով կարող էր մոլլա լինել, ուստի Ս. Ս. Խայբուլլինը որոշեց իր դստերն ամուսնացնել Գալիասկար Քամալետդինովի հետ, որը մուսուլմանական բարձրագույն մեդրեսի շրջանավարտ էր, լայն գիտելիքներ ուներ շարիաթի բնագավառում, ինչպես նաև հայտնի էր իր գրական փորձերով։

Համաձայնվելով ամուսնանալ Բիբիգայիսի հետ՝ Գալիասկար Քամալը կտրականապես հրաժարվեց դառնալ հոգևորական, քանի որ նա մտադիր էր աշխատել գրական դաշտում։ Գալիասկար Քամալը, նրա ծնողները և առևտրական Խայբուլլինը համաձայնեցին, որ Քամալը, գոնե կդառնա գրավաճառ։ Հարսանիքը տեղի ունեցավ 1900 թվականին, իսկ 1902 թվականին, դստեր և փեսայի համար վաճառականը Բոլշայա Մեշչանսկայա փողոցում (այժմ՝ Նարիմանովի փողոց) կառուցեց փայտյա տուն, որտեղ 1908 թվականին ծնվեց նրանց որդին` Անաս Քամալը։ Այդ տանը Գալիասկար Քամալն ապրեց մինչև իր մահը՝ 1933 թվական։

Տունը պահպանվել է մինչև այսօր։ Թաթարական ԽՍՀ-ի նախարարների խորհրդի 30.10.1959 թ. № 591 որոշման համաձայն` Գալիասկար Քամալի տունը ճանաչվել է որպես տեղական նշանակության պատմական հուշարձան։ Թաթարստանի Հանրապետության մշակույթի նախարար Ա. Մ. Սիբգատուլլինի 02.04.2012 թվականի № 220 հրամանով տունը հաստատվել է որպես մշակութային ժառանգության պաշտպանվող օբյեկտ։

2012 թվականին ավերվել են տան ինչպես ներքին, այնպես էլ արտաքին հարդարանքները, և տան շատ մասերի բնօրինակ տեսքը հիմնականում կորել է։ 2012 թվականին Թաթարստանի Հանրապետության անտառտնտեսության նախարարության հրամանով «Թաթինվեստգրաժդանպրոեկտի» գլխավոր դիզայներն իրականացրել է պատմական արխիվային հետազոտություն և մշակել գիտական և նախագծային փաստաթղթեր, որոնց հիման վրա «Նուրլատլես» ընկերությունը իրականացրել է տան վերանորոգումը։

Առևտրական Խայբուլլինի տունը երկհարկանի կիսաքար շինություն է։ Բարձր ցոկոլային հարկը պատրաստված է աղյուսից և սվաղված է։ Ներքին հարդարանքները կատարված են թաթարական ավանդույթներին համաձայն. բնակելի տարածքները փողոցից պարսպապատված են, իսկ տան մուտքն անցնում է բակով։ Տանը կա հոլանդական վառարան։ Ավելի վաղ տան մուտքի դարպասները եղել են փայտե, այժմ՝ չկան։

Տան պատին ամրացված է տեղեկատվական հուշատախտակ, որտեղ նշված է, որ այդ տանն ապրել է Գ. Գ. Քամալը, ինչպես նաև կա գրառում կատարված վերականգնման մասին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Дом Галиаскара Камала(չաշխատող հղում)

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Научно-проектная документация «Дом, в котором жил в 1902 по 1933 гг. татарский драматург Галиаскар Камал. Г. Казань, ул. Нариманова, д.48»» (PDF) (ռուսերեն). Татинвестгражданпроект. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2016 թ․ մարտի 5-ին. Վերցված է 2016 թ․ փետրվարի 24-ին.

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Գալիասկար Քամալի տուն** կատեգորիայում։ |
**Մանուշակագույն միջուկ** (լատին․՝ Cardamine purpurea), Խաչածաղկավորների ընտանիքի (Brassicaceae) խոտածածկ բույսերի տեսակ։ Մասունքային տեսք։ Ներկայիս տաքսոնոմիական անվան տակ այն նկարագրվել է 1826 թվականին Linnea բուսաբանական ամսագրում գերմանացի բուսաբաններ Ադելբտերտ ֆոն Շամիսոյի և Դիդերիխ Ֆրանց Լեոնարդ ֆոն Շլեխտենդալի կողմից։

Նկարագրություն
--------------

Բազմամյա խոտաբույս մինչև 10 սմ բարձրությամբ։ Կոճղարմատը ուղղահայաց է, 1-3 մմ տրամագծով։ Ցողունները մի քանի կամ մեկ են, դուրս են գալիս երկար ռիզոմի գագաթից, ուղղաձիգ, չճյուղավորված։ Ցողունի վերին մասը պեդիկելների հետ միասին թավոտ է։ Բազալային տերևները քնարաձև-փետրավոր են, 1-3 զույգ նստակյաց կլորացված տերևներով, լայն կարճ վերին բլթակով, 1,5 − 7 սմ տրամագծով; ցողունի տերևներն ավելի փոքր են, քան բազալ տերևները։ 1,2 − 5 սմ երկարությամբ կոթուն։

Ծաղկաբույլ − 6-10 ծաղիկների խոզանակ, առանց բեկորների:Sepals-ը երկարավուն է, մազոտ, չափը՝ 2 − 5 մմ։ Ծաղկաթերթերը մանուշակագույն են, ավելի հազվադեպ՝ սպիտակ, հակառակաձև, 6 մմ երկարությամբ, արագորեն նեղանում են դեպի հիմքը գծային նարգիզի մեջ։Փոշանոթները դեպի վեր են ձգված, 0,6 − 0,9 մմ երկարությամբ։ Ծաղկում է հունիսից օգոստոս։ Պտուղը մերկ պատիճ է՝ 10-15 մմ երկարությամբ։ Սերմերը շագանակագույն են, երկարավուն մինչև լայնաձև, 1,7 − 2,1 × 1,4 − 1,7 մմ չափերով։

Քրոմոսոմների դիպլոիդ թիվը 2n= 96:

Արեալ
-----

Կալցեֆիլ, կրիոհիգրոմեզոֆիտ։ Աճում է հում բուսական տունդրաներում կարբոնատային ապարների ելքերի վրա։ Ռուսաստանում տեսակը գտնվում է իր հիմնական տիրույթից դուրս։ Հայտնի է ընդամենը երեք տեղանք Վրանգելի կղզու Արևելքում և հյուսիս-արևելքում (Չուկոտկայի ինքնավար շրջանՉուկոտկայի ինքնավար շրջան)։ Ռուսաստանից դուրս այն հանդիպում է Ալյասկայում, Յուկոնում, Բերինգի նեղուցի կղզիներում։

Անվտանգության կարգավիճակ
------------------------

Նշված Է Ռուսաստանի Դաշնության Կարմիր գրքում և Չուկոտկայի ինքնավար օկրուգի Կարմիր գրքում։ Ընդգրկվել է ԽՍՀՄ և ՌԽՖՍՀ Կարմիր գրքում։ Սահմանափակող գործոններն են արկտիկայի ցուրտ հումիդային կլիման և բնակչության փոքր թիվը։

Սինոնիմիկա
----------

Ըստ The Plant List-ի՝ տեսակների հոմանիշները ներառում են հետևյալ անունները։

* Cardamine eschscholtziana Andrz. ex Ledeb.
* Cardamine purpurea var. albiflora Hultén
* Cardamine purpurea f. albiflora (Hultén) Cody
* Cardamine purpurea var. albiflos Hultén
* Cardamine purpurea var. lactiflora O.E.Schulz
* Cardamine purpurea var. purpurea
* Dracamine purpurea (Cham. & Schltdl.) Nieuwl.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Կաղապար:Плантариум
2. 1 2 3 4 5  «Краснокнижный вид Cardamine purpurea в Красной книге Российской Федерации». ООПТ России. Արխիվացված է օրիգինալից 2023 թ․ ապրիլի 27-ին. Վերցված է 2023 թ․ մայիսի 5-ին.
3. 1 2  Կաղապար:TPL
4. 1 2 3 4 5  «Краснокнижный вид Cardamine purpurea в Красной книге Чукотского автономного округа». ООПТ России. Արխիվացված է օրիգինալից 2023 թ․ ապրիլի 27-ին. Վերցված է 2023 թ․ մայիսի 5-ին.
5. 1 2 3  «Cardamine purpurea». Flora of North America.
**Գրախանութը** (անգլ.՝ The Bookshop), վեպ, որը գրել է բրիտանացի հեղինակ Պենելոպե Ֆիցջերալդը 1978 թվականին։ Այն առաջադրվել է Բուքերյան մրցանակի։

Սյուժե
------

Վեպը պատմում է միջին տարիքի այրու` Ֆլորենս Գրինի մասին, որը որոշում է գրախանութ բացել ափամերձ փոքրիկ Հարդբորոու քաղաքում, Սաֆոլքում (Սոուվոլդի թեթևակիորեն փոփոխված տարբերակն է): Այն վայրը, որը նա ընտրել էր, Հին տունն է՝ լքված, խոնավ գույքով։ Բազմաթիվ զոհաբերություններից հետո Ֆլորենսը սկսում է իր սեփական բիզնեսը, որը զարգանում է մոտ մեկ տարի, ինչից հետո վաճառքն անկում է ապրում։ Նրան դեմ է դուրս գալիս ազդեցիկ և հավակնոտ տիկին Գամարտը, որը ցանկանում է ձեռք բերել Հին տունը՝ արվեստի կենտրոն հիմնելու համար։ Տիկին Գամարտի զարմիկը խորհրդարանի անդամ է և հովանավորում է այն օրինագիծը, որն արտոնություն է տալիս տեղական խորհրդին գնելու ցանկացած պատմական շինություն, որը բնակեցված չի եղել հինգ տարի։ Օրինագիծն ընդունվում է, Հին տունը ստիպողաբար գնվում է, և Ֆլորենսը վտարվում է։

Քննադատություն
--------------

1978 թվականին գիրքը ներկայացվել է Բուքերյան մրցանակի։

2010 թվականին գրված ներածականում Ֆրանկ Քերմոդը նշել է, որ վեպը Ֆիցջերալդին տվել է «գրախոսների հարգալից ուշադրություն և լայն հասարակության հիացմունք»։

Ֆիլմի վերամշակում
-----------------

Ֆիլմը վերամշակել է իսպանացի ռեժիսոր Իզաբել Կոյշետը։ Ֆիլմում Էմիլի Մորթիմերի խաղացել է Ֆլորենս Գրինի, Պատրիշա Կլարկսոնը՝ Վիոլետ Գամարթի և Բիլ Նային` Էդմունդ Բրունդիշ դերը։ Ֆիլմը իսպանա-անգլո-գերմանական համաարտադրություն է, որը միջազգայնորեն թողարկվել 2017 թվականին։ Այն արժանացել է երեք Գոյա կինոմրցանակի, ներառյալ Լավագույն ֆիլմ, Լավագույն ռեժիսոր և Լավագույն վերամշակված սցենար անվանակարգերը։

Մատենագրություն
---------------

* Lee, Hermione (2013). *Penelope Fitzgerald: A Life*. London: Chatto & Windus. ISBN 9780701184957. `{{cite book}}`: Invalid `|ref=harv` (օգնություն)
* Wolfe, Peter (2004). *Understanding Penelope Fitzgerald*. Columbia: University of South Carolina Press. ISBN 1-57003-561-X. `{{cite book}}`: Invalid `|ref=harv` (օգնություն)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Review: The Bookshop by Penelope Fitzgerald"
2. ↑  «The Bookshop». *The Man Booker Prize*. Վերցված է 2019 թ․ հունվարի 24-ին.
3. ↑  Kermode, Frank (2001). *The Bookshop, The Gate of Angels, The Blue Flower*. London: Everyman. էջեր xx. ISBN 1-85715-247-6.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | OCLC |

 |
Սոցիալական  գործընկերությունը ներկայացվում է որպես հարաբերությունների համակարգ, որը վարձու աշխատողների և գործատուների  միջև  ձևավորվում  է  պետական  միջամտությամբ՝  նպատակ  ունենալով սոցիալ-աշխատանքային  ոլորտում  համաձայնեցնելու  տնտեսական  շահերն  ու կարգավորելու սոցիալ-աշխատանքային կոնֆլիկտները։

Սոցիալական  գործընկերությունը  հարաբերությունների  համակարգ  է,  որը ձևավորվում է աշխատավորների և գործատուների միջև` պետության միջնորդության շրջանակներում։ Այն ենթադրում է ինստիտուտների, մեխանիզմների ու գործընթացների այնպիսի ամբողջություն, որը միտված է բանակցային գործընթացներում հավասարակշռության  ապահովմանը,  որտեղ  կողմերը  քննարկում  են  զբաղվածության, վարձատրության, աշխատանքային հարաբերությունների և սկզբունքներին առնչվող hարցեր։  Բանակացային  գործընթացն,  ըստ  էության,  կհանգեցնի  փոխզիջումային որոշման` հասնելու կորպորատիվ և հանրային շահերի իրականացման։

Ագապովան  կարծում  է,  որ  սոցիալական  գործընկերությունը  գործիքակազմ  է՝ լուծելու  հանրության  շրջանում  առկա  խնդիրները։  Բացի  դրանից,  այն  միտված  է ձևավորելու նոր կապեր ու կոալիցաներ, որոնք իրենց ձեռքում կկենտրոնացնեն տեղի հանրության  կառավարումը։

Վոլգինը սոցիալական գործընկերությունը (այսուհետ ՍԳ) համակարգն անվանում է «տրիպարտիզմ»՝ ելնելով դրանում երեք կողմերի առկայությունից՝

1.  Կազմակերպություններ, որոնք ներկայացնում են վարձու աշխատողների շահերը – արհիմություններ,

2.  Գործատուներ, գործատուների միություններ,

3.  Պետություն

Սոցիալական  գործընկերության  գաղափարախոսությունը  հիմնված  է  փոխզիջման,  համագործակցության,  փոխադարձ  պատասխանատվության  սկզբունքի

վրա`  աշխատանքային  վեճերի  արմատական  առճակատումից  անցում  կատարելով իրավական, համաձայնեցման և հաշտեցման ընթացակարգերի։

*Սոցիալական գործընկերությունը` որպես միջազգայնորեն ճանաչված հայեցակարգ և պրակտիկ գործունեության ոլորտ, որդեգրել են աշխարհի ինչպես զարգացած,  այնպես  էլ՝  զարգացող  երկրները։  Շուկայական  տնտեսության  անցման  և  ժողովրդավարական ինստիտուտների կայացման գործընթացում սոցիալական գործընկերությունը համարվում է առանցքային հայեցակետերից մեկը, որի գործառնության արդյունավետությունը կապահովի ինչպես սոցիալական պետության կայացման սահունությունը,  այնպես էլ՝ գործարար միջավայրի զարգացումը:*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Волгин, Н. А (2003,). *Социальная политика, издательство, Москва, 2003, 596-599*. Москва: «Экзамен». էջեր 596-599.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ հավելյալ կետադրություն (link)
2. ↑  Хохлова, М. М. (2010). *Социальная политика:*. Красноярск: СФУ,. էջ 100.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ հավելյալ կետադրություն (link)
3. ↑  Агапова, Н. С. (2003). *Социальное партнерство – путь гражданского общества*. էջ 86.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ բազմաթիվ անուններ: authors list (link) CS1 սպաս․ հավելյալ կետադրություն (link)
4. ↑  Сорокин, С. А. (2006). *Социальное партнёрство: актуальные проблемы ведения коллективных переговоров, 4*. Труд. Профсоюзы. էջ 4.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ բազմաթիվ անուններ: authors list (link) CS1 սպաս․ հավելյալ կետադրություն (link)
5. ↑  Նիկողոսյան, Քրիստինե. «Սոցիալական գործընկերության դերը ՀՀ սոցիալական քաղաքականության համատեքստում» (PDF). *ԵՊՀ ՈՒԳԸ գիտական հոդվածների ժողովածու*.
**Ստեփանակերտի Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական քոլեջ**, հիմնադրվել է 1961 թվականին Ստեփանակերտում (մինչև 1996 թվականը եղել է ուսումնարան)։

Պատմություն
-----------

Սայաթ-Նովայի անունով կոչվել է 1963 թվականին։ 1972-1988 թվականներին Շուշիում գործել է մասնաճյուղ (1980-1988 թվականներին՝ ինքնուրույն կրթօջախ)։

Ստեփանակերտի Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական քոլեջը մինչև 2000 թվականը տվել է շուրջ 1200 շրջանավարտ (Այսրկովկասյան մրցույթի դափնեկիրներ Շ. Գևորգյան, Վ. Գրիգորյան, նաև Երևանի օպերայի և բալետի թատրոնի մեներգչուհի Լ. Օվչյան, ԼՂՀ ժողովրդական արտիստ Նաիրուհի Ալավերդյան, կոմպոզիտորներ Ս. Մարկոսյան, Մ. Մանասյան, Ա. Նասիբյան, Է. Ղազարյան, մասնագետ-մանկավարժներ և ուրիշներ)։ Քոլեջում գործում են դաշնամուրի, լարային, փողային, ժողովրդական գործիքների, խմբավարության, մեներգեցողության, երաժշտության տեսության և այլ բաժիններ, ժողովրդական գործիքների նվագախումբ, երգչախումբ։

1998 թվականին քոլեջին կից բացվել է արվեստի վարժարան։

2011 թվականին, երբ լրացել է Ստեփանակերտի Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական քոլեջի հիմնադրման 50-ամյակը, շենքը վերանորոգվել է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական քոլեջի վերակառուցում Ստեփանակերտում

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ստեփանակերտի Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական քոլեջի ավարտական համերգը
* Ստեփանակերտի Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական քոլեջը համալրվել է երաժշտական նոր գործիքներով

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ երաժշտության հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Հաբիբ Ռահիմ օկլի Հասանով** (ադրբ.՝ Həbib Rəhim oğlu Həsənov, օգոստոսի 5, 1922(1922-08-05), Լճափ, Նոր Բայազետի գավառ, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ - 2004, Բաքու, Ադրբեջան), Ադրբեջանական պետական գործիչ, Ադրբեջանական ԽՍՀ անտառտնտեսության նախարար (1981–1988), ԱՀ Կոմկուսի Թովուզի շրջանային կոմիտեի առաջին քարտուղար (1974–1980), Հայկական կոմկուսի Ամասիայի շրջանային կոմիտեի առաջին քարտուղար (1956–1960 ), ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի նախագահության նախագահ պատգամավոր, ՀԽՍՀ վաստակավոր լրագրող (1971)։

Կենսագրություն
--------------

Հաբիբ Հասանովը ծնվել է 1922 թվականի օգոստոսի 5-ին Հայկական ԽՍՀ Նոր Բայազետի գավառի Լճափ գյուղում։

1941 թվականից աշխատել է Ազիզբեկովի շրջանի գյուղական դպրոցի ուսուցիչ, իսկ ավելի ուշ՝ տնօրեն։

1947 թվականից սովորել է Մոսկվայի բարձրագույն կուսակցական դպրոցում, աշխատել Հայաստանի Ազիզբաովի շրջկուսկոմի բաժնի վարիչ, Էջմիածնի կուսակցական կոմիտեի երկրորդ քարտուղար, Ամասիայի շրջանի առաջին քարտուղար։

Եղել է 1960 թվականից «Սովետական Հայաստան» թերթի գլխավոր խմբագիր, ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի նախագահության նախագահի տեղակալը։

1974 թվականից աշխատել է Ադրբեջանի Թովուզի շրջանային կուսակցական կոմիտեի առաջին քարտուղար, 1980 թվականից՝ Ադրբեջանական ԽՍՀ Պետական անտառտնտեսության կոմիտեի նախագահ, 1981 - 1988 թվականներին՝ անտառտնտեսության նախարար։

Բազմիցս ընտրվել է ՀԿԿ Կենտկոմի անդամ, 5 անգամ ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր, 3 անգամ՝ Ադրբեջանական ԽՍՀ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։

ՀԽՍՀ վաստակավոր լրագրող է ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Депутаты Верховного Совета Азербайджанской ССР. Девятый созыв (aze-ru). Баку: Азернешр. 1976 год. — С. 362.
2. ↑  Ermənistan Azərbaycanlılarının tarixi coğrafiyası. Bakı: Gənclik. 1995. səh. 440.
«**Ամառային և աշնանային ծաղիկներ և թռչուններ**» (ճապ.՝ 夏秋花鳥図, կասյու:կատյո:ձու), ճապոնացի նկարիչ Սիկիբու Տերուտադայի կողմից 16-րդ դարի կեսերին ստեղծված ուղղահայաց թղթագլանի երկթև կակեմոնո։ Ստեղծագործությունը նվիրաբերվել է Մերի և Ջեկսոն Բյորկ հիմնադրամի կողմից և գտնվում է Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն թանգարանի հավաքածուում։

Երկթև կակեմոնոն իրենից ներկայացնում է ծաղիկների և թռչունների մասին չինական ավանդական գեղանկարչության սյուժեի ճապոնական մեկնաբանության օրինակ։ Ստեղծագործության աջ կողմում պատկերված են ամառվա կեսերին ծաղկող մոլոշավարդեր և շուշաններ, իսկ մյուս կողմում` դրանց դիմաց, պատկերված են ուշ ամռանը և աշնան սկզբին ծաղկող բաղրջուկներ, քրիզանթեմներ և էուլալիա խոտաբույսեր։ Երկթև կակեմոնոում, թռչուններից «ամառային» մասում պատկերված են մի զույգ խաղատուտեր, իսկ «աշնանային» մասում քարադր։ Հորիզոնի գիծը գտնվում է ցածր մակարդակի վրա, որը նրա սահմաններից դուրս ստեղծում է բաց տարածության տպավորություն, մինչդեռ բույսի ամենաբարձր ցողունը համահարթեցնում է տարածության զգացողությունը, քանի որ այն գտնվում է բլուրների ռիթմիկ կրկնվող ուրվագծերի ֆոնի վրա։ Տարածքի լցված լինելու հանգամանքն ավելի ուժեղ է երկթև սրբանկարի ձախ մասում, քանի որ կոմպոզիցիայի տարրերի մեծ մասը գտնվում են ստորին ձախ անկյունում։ 

Սիկիբու Տերուտադայի ստեղծագործության համար բնութագրական է տարրերի առատությունը։ Իր վաղ շրջանի գործերում նա փորձում էր ընդօրինակել Կենկո Սյոկեյուին (շուրջ 1478-1523 թթ.): «Ամառային և աշնանային ծաղիկներ և թռչուններ» ստեղծագործությունը կարող է լինել Սյոկեյայի համանման աշխատանքի վերաիմաստավորումը (թռչունների պատկերումը գրեթե կրկնում է Սյոկեյայի Կիոտոյի ազգային թանգարանում գտնվող աշխատանքներից մեկը)։ Նրանից նա ընդօրինակել է ինչպես մանրամասների մեծ քանակը, այնպես էլ տարածության բացակայությունը։ Միաժամանակ Սիկիբու Տերուտադայի ներկայումս պահպանված աշխատանքները վկայում են Կանոյի գեղանկարչության դպրոցի ոճի հետ նկարչի ծանոթության մասին։ Այս աշխատանքում դրսևորված են նաև Կանոի դպրոցի ներկայացուցիչներին բնորոշ ոճի տարրերը, դրանք վառ գույներն են, որոնք հստակ ուրվագծվում են տերևների և ցողունների վրա։ 

Երկար ժամանակ այս նկարը սխալմամբ վերագրվում էր մեկ այլ նկարչի` Կենկո Սյոկեյուին, որի կեղծանունն էր Սիկիբու Ռյուկյո։ Իսկական հեղինակին կարողացան բացահայտել միայն 1905 թվականին։ Երկթև սրբանկարի յուրաքանչյուր մասում դրված է մեկական կնիք «Սիկիբու» ստորագրությամբ, սակայն դրանք գործնականում չեն երևում ստեղծագործության ստորին մասում մանրուքների առատության պատճառով (հենց կնիքները կարող էին պատճառ հանդիսանալ հեղինակի սխալ որոշման համար)։ Նկարչի ավելի ուշ շրջանի ստեղծագործություններում արդեն դրվել են երկու կնիքներ, «Սիկիբու» և «Տերուտադա»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3
2. ↑  Մետրոպոլիտեն թանգարան — 1870.
3. 1 2 3 4  «式部輝忠 (竜杏) 筆 夏秋花鳥図 Birds and Flowers of Summer and Autumn» (անգլերեն). The Metropolitain Museum of Art.
4. 1 2 3 4 5 6  Miyeko Murase, Mary Griggs Burke (2000). *Bridge of dreams: the Mary Griggs Burke collection of Japanese art*. Metropolitan Museum of Art. էջ 154. `{{cite book}}`: Unknown parameter `|allpages=` ignored (օգնություն)
**Կոնջի** (/ˈkɒndʒi/), ասիական բրնձով տարբեր ուտեստների ընդհանրացող տերմին։ Կոնջին կազմությամբ հիշեցնում է թանձր ապուր կամ հեղուկ շիլա։

Անգլերեն աղբյուրներում այս ուտեստը հաճախ անվանվում է «կոնջի» (congee)։ «Կոնջի» բառը (անգլ.՝  congee), հավանաբար ծագել է թամիլերեն «կանջի» բառից (թամիլերեն கஞ்சி):

Չինաստանում ուտեստը անվանում են «չժոու» (չինարեն՝ 粥; zhōu) և համարում հայտնի նախաճաշ, ինչպես նաև ավանդական դիետիկ սնունդ հիվանդների և ապաքինվողների համար։ Այլ ասիական երկրներում կան նմանատիպ ուտեստներ։

Պատրաստում
----------

Կոնջին բաղկացած է մի քանի ժամում մեծ քանակությամբ ջրի մեջ եփած բրնձից, որի մեջ մատուցելիս հաճախ օգտագործում են այլ բաղադրիչ, որպես զարդարանք։ Բրնձի և ջրի չափաբաժինը բաղադրատոմսերում կարող է տարբեր լինել, բայց որպես կանոն ջուրը օգտագործում են բրնձից 5-12 անգամով ավելի։

Ճապոնական տարբերակը ձինզիցու տոնի համար։
Վիետնամական տարբերակը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Елена Князева (2020 թ․ փետրվարի 29). «Дело вкуса: горшочек, вари!». *www.vokrugsveta.ru (Вокруг света)*. Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ հունիսի 18-ին. Վերցված է 2021 թ․ մայիսի 17-ին.
2. ↑  «Definition of Congee by Merriam-Webster». *www.merriam-webster.com (Merriam-Webster)* (անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ ապրիլի 18-ին. Վերցված է 2021 թ․ մայիսի 17-ին.
**Հստակ մտածելու արվեստ**, գրական ստեղծագործությունը, որը գրել է շվեյցարացի գրող Ռոլֆ Դոբելլիի (Rolf Dobelli) 2013 թվականին։ Գրքի 99 կարճ գլուխներում պատմվում է մտածողության ամենատարածված սխալների մասին՝ սկսած ստանդարտ մտածելակերպի նախապաշարմունքներից մինչև նախանձ և հասարակական թյուր կարծիքներ։

Գրքից որոշ հատվածներ տեղ են գտել Գերմանիայի, Նիդեռլանդների և Շվեյցարիայի առաջատար թերթերում, իսկ ավելի ուշ՝ գերմանական երկու գրքերում։ Գիրքը հայտնվել է գերմանական «Հայելի» (՛՛Der Spiegel՛՛) թերթի բեսթսելլերների ցուցակում և 80 շաբաթ շարունակ առաջատարների ցանկում է եղել, թարգմանվել է շատ լեզուներով։ Գերմանիայից ու Շվեյցարիայից դուրս՝ գիրքը նաև Միացյալ Թագավորության, Հարավային Կորեայի, Հնդկաստանի, Իռլանդիայի, Սինգապուրի և Իրանի բեսթսելլերների ցանկում է։ Հեղինակ Նասիմ Թալեբը պնդում է, որ գրքում տեղ են գտել իր՝ «Դիմացկունություն։ Խառնաշփոթից ձեռք բերվող օգուտներ» գրքից որոշ հատվածներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Der Spiegel Bestseller List, 12 Jan 2012 Archived 31 July 2008 at the Wayback Machine.
2. ↑  The Times bestseller list hardback non-fiction, 21 April 2013
3. ↑  [Crossword book retailer's bestseller list June 2013]
4. ↑  Writing.IE Bestseller List, 14 June 2013
5. ↑  The Straits Times bestseller list non-fiction, 28 April 2013
6. ↑  «نگاهی به ۵۰ کتاب پر فروش در سال ۹۵ [قسمت دوم] - روزیاتو». *روزیاتو* (պարսկերեն). Վերցված է 2017 թ․ հուլիսի 27-ին.
7. ↑  «Rolf Dobelli's Serial Plagiarism of N. N. Taleb's Incerto».

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
Սանտա Կլաուսի և ութ եղջերուների շքերթ 2007 թվականին Տորոնտոյում, Կանադա
**Սանտա Կլաուսի և իր թռչող հյուսիսային եղջերուի** մասին երևակայական պատկերացումները նրան, որ հյուսիսային եղջերուն օգնում է Սանտային բաժանել ամանորյա նվերները։

Հյուսիսային եղջերուների անունը սովորաբար լինում է Դաշեր, Դանսեր, Քոփիթ, Բլիտզեն և այլն։ Այդ անվանումները հիշատակված են 1823 թվակականին լույս տեսած *«A Visit from St. Nicholas»* պոեմում, որը սովորաբար կոչվում է *«The Night Before Christmas»*:, որը թերևս հանդիսանում է միակ աղբյուրը Սանտայի օգնական եղջերուի մասին։

Սանտա Կալուսի եղջերուներին նվիրված «Rudolph the Red-Nosed Reindeer» երգը ամանորյա հայտնի երգերից է։

Սանտա Կլաուսի հյուսիսային եղջերուների ցանկ
------------------------------------------

Ըստ ավանդության, Սանտա Կլաուսի սահնակը ղեկավարում են ութ հյուսիսային եղջերուները՝ Դաշեր, Դանսեր, Պրանկեր, Վիքսեն, Քոմետ, Քուփիդ, Դանդեր և Բլիքեմ։ 20-րդ դարից ի վեր նրանց միացավ նաև եղջերու Ռուդոլֆը, որը նրանցից ամենաերիտասարդն է։

Եղջերուներից երկուսի՝ Դանդերի և Դոնների անունները գալիս են համապատասխանաբար գերմաներեն *կայծակ* և *ամպրոպ* բառերից։

Ծագում
------

Սանտա Կլաուսի շքերթը
Բնօրինակ բանաստեղծությունը «Սուրբ Նիկոլասի այցելություը» շարքից
### Ութ հյուսիսային եղջերուներ

1823 թվականին լույս տեսած «Սուրբ Նիկոլասի այցելություը» գրքում (բանաստեղծությունների ժողովածու) ներկայացված է Սանտա Կլաուսի ութ եղջերուների անունները և ներկայացնում նրանց։

Բանաստեղծության համապատասխան հատվածում նշվում է.

> 
> When, what to my wondering eyes should appear,  
> 
> but a miniature sleigh, and eight tiny rein-deer,  
> 
> with a little old driver, so lively and quick,  
> 
> I knew in a moment it must be St. Nick.  
> 
>   
> 
> More rapid than eagles his coursers they came,  
> 
> And he whistled, and shouted, and call'd them by name:  
> 
> "Now, Dasher! Now, Dancer! Now, Prancer, and Vixen!  
> 
> "On, Comet! On, Cupid! On, Dunder and Blixem!  
> 
>   
> 
> "To the top of the porch! to the top of the wall!  
> 
> "Now dash away! dash away! dash away all!"
> 
> 
> As dry leaves that before the wild hurricane fly,  
> 
> When they meet with an obstacle, mount to the sky;  
> 
> 
> 
> So up to the house-top the coursers they flew,   
> 
> 
>

Գրականություն
-------------

* Puckett, Catherine; Landis, Ben (2014 թ․ դեկտեմբերի 15). «The Other 364 Days of the Year: The Real Lives of Wild Reindeer Categories: Biology and Ecosystems». *U.S. Geological Survey*. Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ նոյեմբերի 26-ին. Վերցված է 2015 թ․ դեկտեմբերի 11-ին.
|  |
| --- |
| **Իլենի ելունդավոր** |
| Իլենի ելունդավորԻլենի ելունդավոր |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Վերնաբաժին** | Բարձրակարգ բույսեր (Embryophyta) |
| **Տիպ/Բաժին** | Անոթավոր բույսեր (Tracheophyta) |
| **Ենթատիպ** | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
| **Կարգ** | Իլենածաղկավորներ (Celastrales) |
| **Ընտանիք** | Իլենազգիներ (Celastraceae) |
| **Ցեղ** | Իլենի *(Euonymus)* |
| **Տեսակ** | **Իլենի ելունդավոր** *(E. verrucosus)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Euonymus verrucosus***Scop. 1771 |
|
| **Կարգավիճակ** |
| **Հատուկ պահպանության կարգավիճակ՝**   Քիչ մտահոգող տեսակ |

**Իլենի ելունդավոր** (լատին․՝ E. verrucosa), Իլենազգիներ ընտանիքի, իլենի ցեղի բույս։

Նկարագրություն
--------------

Փոքր ծառեր են, մինչև 5-6 մ բարձրությամբ, որոնք հաճախ թփանման տեսք են
ունենում։ Կտրվածքում՝ երիտասարդ ճյուղերը կլորավուն են, խիտ, սևագորշավուն
ելունդներով։ Բազմամյա ճյուղերը մոխրագույն են կամ սևավուն։ Բողբոջները կոնաձվաձև են։ Տերևները՝ երկարավուն ձվաձև կամ երկարավուն էլիպսաձև, 1,5-9 սմ երկարությամբ և 0,8-4,5 սմ լայնությամբ, սրածայր, երկարավուն սրածայր, հազվադեպ՝
բութ գագաթով և կլորավուն կամ կլորասեպաձև հիմքով, մանր սուր սղոցաեզր, թաղանթանման, բաց կանաչավուն, մերկ կամ ներքևից շղերի ուղղությամբ կարճ մազմզուկապատ, 1 -3 սմ երկարությամբ կոթուններով։ Կիսահովանոցները ծոցային են,
պարզ կամ կրկնակի եղանանման ճյուղավորված, 3-7 ծաղիկներից կազմված։ Վերջինները 4 անդամանի են, 0,6-1 սմ տրամագծով։ Պսակաթերթիկները կանաչագորշավուն են կամ դարչնամանուշակագույն բծավոր, համարյա կլորավուն։ Տուփիկը խոր,
4 բլթականի է՝ 0,7-1 սմ լայնությամբ, 0,5-0,8 սմ բարձրությամբ, անթև, հարթ, հասուն վիճակում՝ դեղնավուն կամ կարմրավուն, տափակ, կլորա եռանկյուն ի բլթակներով։ Սերմերը ձվաձև են, սև, փայլուն մինչև կեսը շրջափակված մսալի, աղյուսակարմիր սերմնապատով։ Ծաղկում է մայիս-հունիս ամիսներին, պտուղները հասունանում
են օգոստոս-սեպտեմբերին։

Տարածվածություն
---------------

Տարածված է Կովկասում, Ղրիմում, հարավային Եվրոպայում, Սկանդինավյան
թերակղզու հարավային շրջաններում։ Հայաստանի տարածքումում հանդիպում է հյուսիսային
և կենտրոնական շրջաններում, Սևանի ավազանում, Ջանգեզուրում, որտեղ աճում է
գրեթե ամենուրեք, կաղնու և կաղնաբոխային անտառներում։
Ստվերատար, քչապահանջ բույս է։ Դանդաղ է աճում։ Արմատակեղևում պարունակում է մինչև 32 % գուտապերչ, իսկ սերմերում՝ մինչև 54 % չչորացող յուղ։
Էկոլոգիական խումբը՝ XIIբ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հարությունյան Լ․ Վ․, Հարությունյան Ս․ Լ․, Հայաստանի դենդրոֆլորան, հ. (2), Երևան, «Լույս հրատարակչություն», 1985, էջ (184-186)։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · iNaturalist · iNaturalist · iNaturalist · NCBI |

 |
Ուիլյամ Բլեյք «Մեծն Արարիչ» 1794
**Տիեզերքի Մեծն Արարիչ՝** մասոնականության մեջ ունիվերսալ և չեզոք նշվում է, որպես Վերի Էություն (Աստված), որին հավատում է եղբայրության յուրաքանչյուչ անդամ, անկախ իր սեփական դավանանքից։

Քրիստոնեություն
---------------

Քրիստոնեական աստվածաբան Թովմա Աքվինացի ենթադրում է, որ գոյություն ունի Տիեզերքի արարիչը, ինչպես կյանքի սկզբանական պատճառ, որը և հանդիսանում է աստված։ Աքվինացի մեկնաբանող Սթիվեն Ռիչարդսը նշում էր, որ պնդումը այն բանում թե Տիեզերքի Մեծն Արարիչը դա քրստոնեական աստվածն է «աստվածաբանության մեջ չի հանդիսանում առաջնային, այլ պահանջում է հավելյալ հավատ, որի հիմքը հանդիսանում է Աստվածաշնչի շիտակություն մեջ»։

Բողոքական Ժան Կալվինը իր «Institutes of the Christian Religion» (հրատարակված 1536 թվականին) աշխատության մեջ, ոչ մեկ անգամ քրիստոնեական աստծուն անվանել է Տիեզերքի Մեծն Արարիչ, այդ մասին նա նաև նշել է «Տիեզերքի Արարումը» աշխատությունում, ինչպես նաև Սաղմոս 19–ի մեկնաբանություններում։

Մասոնականություն
----------------

Մասոնականության պատմիչները, որոնցից են Ուիլիյամ Բիսսեն, Հարրի Լիզերը և Բրանտ Մորիսը պնդում են, որ «Մասոնական հապավումը Տ․Մ․Ա․(Տիեզերքի Մեծն Արարիչ) շարունակում է աստվածացնելու այլաբանության հնագույն ավանդույթը»։ Նրանք հետևել են մասոնականությունում այդպիսի անվան և հապավմանը սահմանադրության մեջ, որը գրել է Ջեյմս Անդերսոնը 1723 թվականին։ Նրանք նաև նշում են, որ նա լինելով կալվինական կարող էր այդ հապավումը վերցնել այդտեղից։

Քրստոֆեր Հաֆների բացատրությունը, որ կա «Տիեզերքի Մեծն Արարիչի» հասկացություն, որպեսզ Վերին Էության հասկացություն յուրաքանչյուրի անձնական ընտրությամբ, առկա է «Workman Unashamed» գրության մեջ։

> *Պատկերացրեք ինձ օթյակում, երբ խոնհարում եմ գլուխս և աղոթում եմ եղբայր Մուհամեդ Բոկխարի և եղբայր Էրդջան Մելվանի միջև։ Նրանցից ոչ մեկի համար Տիեզերքի Մեծն Արարիչը չի հանդիսանում Սուրբ Երորրդությունը։ Եղբայր Բոկխարի համար նա հանդիսանում է Ալահը, իսկ եղբայր Մելվանի համար հավանաբար Վիշնու*.
> 
>

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Stephen A. Richards. Thomas Aquinas (1225—1274 CE). Theology. Pelusa Media Group (2006)
2. ↑  Stephen A. Richards (2006). «Thomas Aquinas (1225–1274 CE)». *Theology*. Pelusa Media Group. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունիսի 20-ին.
3. ↑  William K. Bissey (Spring 1997). «G.A.O.T.U.». *The Indiana Freemason*.
4. ↑  Gary Leazer Masonic Research, 2001
5. ↑  S. Brent Morris The Complete Idiot’s Guide to Freemasonry, publisher=Alpha/Penguin Books, ISBN 1-59257-490-4, page 212, 2006
6. ↑  *Christopher Haffner* Workman Unashamed: The Testimony of a Christian Freemason. — Lewis Masonic, 1989. — С. 39.
**Սախան Դոսովա** (ղազ.՝ Сaxaн Дocoвa, մարտի 27, 1879(1879-03-27), Ղազախստան - մայիսի 9, 2009(2009-05-09), Ղազախստան), ղազախ երկարակյաց կին, որ հայտնի է որպես երբևէ ապրած ամենածեր կին։

Երկարակեցություն
----------------

Եթե նրա անձնագրում նշված ծննդյան ամսաթիվը (1879 թվական մարտի 27) ճիշտ է, ապա Սախանն իր մահվան պահին (2009 թվականի մայիսի 9) եղել է 130 տարի, 43 օրական։ Դա 8 տարով ավելի է, քան ֆրանսուհի Ժաննա Կալմանի կյանքի տևողությունը, որը մահացել է 1997 թվականին և ունեցել է ստույգ հաստատված ամենաերկար կյանքի տևողությունը պատմության մեջ՝ 122 տարի 164 օր։

### Կասկածներ

Դոսովայի մասին հայտնի է դարձել Ղազախստանում անցկացված մարդահամարի ժամանակ։ Սակայն կան կասկածներ նրա ծննդյան թվականի վերաբերյալ, քանի որ նա չունի ծննդյան վկայական, իսկ այդ ժամանակ սովորական երևույթ էր, որ մարդիկ իրենք էին ընտրում իրենց ծննդյան ամսաթիվը։

Մյուս կողմից կասկածի տեղիք է տալիս այն հանգամանքը, որ նրա 130-ամյակը նշելու ժամանակ նրա միակ կենդանի դուստրը 76 տարեկան էր, ինչը նշանակում է, որ վերջինիս ծնվելու ժամանակ Դոսովան պետք է եղած լիներ 54 տարեկան։

Մահ
---

Դոսովան մահացել է 2009 թվականի մայիսի 9-ին ենթադրաբար 130 տարեկանում, մոտավորապես 1 ամիս անց այն բանից հետո, երբ սայթաքել և ընկել է իրեն նվիրված բնակարանի լոգասենյակում։ «Նա կոտրել է իր ազդոսկրը ընկնելու հետևանքով և այլևս չի ապաքինվել»,― ասել է Սահանի հարևաններից մեկը։

Անձնական կյանք
--------------

2009 թվականի մարտին տված հարցազրույցում Սահանը ասել է․ « Ես ոչ մի հատուկ գաղտնիք չունեմ, ես երբեք չեմ օգտագործել դեղահաբեր և երբ հիվանդ եմ եղել, օգտագործել եմ տատիկիս դեղամիջոցներն ինձ բուժելու համար։ Ես երբեք չեմ կերել քաղցր։ Ես չեմ սիրում այն»։ Նա խոստովանել է, որ սիրում է կուրտ՝ տեղական ուտեստ, որ պատրաստվում է չորացրած աղի կաթնաշոռից և աղացած ցորենից։

Ըստ իր ավագ թոռնուհու՝ Դոսովան իր մանկության տարիներից եղել է որբ։ Դոսովայի առաջին ամուսինը զոհվել է Ստալինգրադի ճակատամարտում։ Պատերազմից հետո Դոսովան ամուսնացել է երկրորդ անգամ և ունեցել երեք երեխա։ Նրա երկրորդ ամուսինը՝ Այմակաշը, մահացել է 1954 թվականին։ Նրա երեխաներից միայն երեքն էին կենդանի 2011 թվականին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  «И дольше века длится день». Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ սեպտեմբերի 3-ին. Վերցված է 2018 թ․ մայիսի 29-ին.
3. ↑  Во время переписи нашли старейшую жительницу планеты
4. 1 2 3  Demytrie, Rayhan (2009 թ․ ապրիլի 9). «Kazakhstan's famous '130-year-old'». BBC. Վերցված է 2009 թ․ ապրիլի 10-ին.
5. ↑  Stewart, Will (2009 թ․ մարտի 25). «Is this woman really as old as the LIGHT BULB? 'Oldest person in the world' set to celebrate her 130th birthday». Daily Mail. Վերցված է 2009 թ․ ապրիլի 10-ին.
6. ↑  Умерла самая старая женщина в мире

Արտաքին հղումներ
----------------

* 130-летняя жительница Караганды Сахан Досова стоит в очереди на жилье под номером 1664
* Не уберегли. Скончалась 130-летняя Сахан Досова - самая старая жительница Казахстана Archived 2016-03-31 at the Wayback Machine.
Coordinates: 50°4′31.71″N 14°26′14.03″E

**Սբ. Լյուդմիլայի եկեղեցին** (չեխ․՝ Kostel svaté Ludmily) Պրահայի Վինոգրադի թաղամասի Խաղաղության հրապարակում (Náměstí Míru Նամեստի Միռու) գտնվող նեո-գոթական հռոմեական ոճով 1888-1892թթ.կառուցված կաթոլիկ եկեղեցի է։ Այն կոչվել է Բոհեմիայի Սբ. Լյուդմիլայի պատվին։ Եկեղեցու հատակագծի հեղինակն է Յոզեֆ Մոցկերը (Josef Mocker)

Պատմություն
-----------

Եկեղեցին աղյուսով պատրաստված եռամուտք բազիլիկա է, որի նավի հիմքում խաչ է։ Կառույցի ճակատում գնտվում են երկու 60,5 մ բարձրության զանգակատուն, ինչպես նաեւ քանդակներով զարդարված գլխավոր մուտք։ Տաճարի ներսում հարուստ գունազարդ պատուհաններ են, գեղանկարներ և քանդակներ, որոնց վրա աշխատել են այնպիսի չեխ գեղանկարիչներ, ինչպիսիք են Յոզեֆ Վացլավ Միսլբեկը, Յոզեֆ Չափեկը և Ֆրանտիշեկ Ժենիշեկը ։

Եկեղեցին փակվել էր մետրոյի շինարարության կապակցությամբ և հետագայում 1974-1992թթ. այն վերականգնման պատճառով։ 1980-ին սկսվեց նրա վերակառուցումը, որի համար նախատեսված էր 20 տարի։ Մինչև 1984 թ. դեկտեմբերը ավարտվեց հարավային նավի վերականգնումը, որտեղ իմպրովիզացված տարածքումժամանակավորապես վերսկսվեցին պատարագերը։ 1992 թ. սեպտեմբերի 16-ին Սբ. Լյուդմիլայի սրբազան օրը, ամբողջ տաճարը վերաբացվեց օծման հանդիսավոր արարողությամբ, որը վարում էր կարդինալ Միլոսլավ Վըլկը։ 1993 թ. սեպտեմբերի 3-ին զանգերը նորից հնչեցին եկեղեցու զանգակատներից։

Ներկայումս տաճարի առջև հաճախ անցկացվում են Սուրբ Ծննդյան և Զատկի տոնավաճառներ, բացօթյա համերգներ և բարեգործական վաճառք։ 2013 թվականից ի վեր ամեն տարի հոկտեմբերին Սիգնալ փառատոնի շրջանակներում եկեղեցու վրա կազմակերպվում են 3D մեփինգ ցուցադրումներ։ Տաճարը բաց է այցելուների համար միայն եկեղեցական արարողությունների ժամանակ։

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |  |  |
| Սբ Պրոկոպի արձանը եկեղեցու մուտքի մոտ
  |  | Սբ. Լյուդմիլայի եկեղեցին Խաղաղության հրապարակում
  |  | Տիմպան մուտքի վերևի մասում  «Սբ. Վացլավին և  Սբ. Լյուդմիլային օրհնող Քրիստոսը
  |  | Եկեղեցու նեո-գոթական ճակատային մասը
  |

Պատկերասրահ
-----------

* Երրորդ բակԵրրորդ բակ
* Տեսքը կողքիցՏեսքը կողքից
* Սիգնալ փառատոնի 3D մեփինգ, 2017Սիգնալ փառատոնի 3D մեփինգ, 2017

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Church of St. Ludmila at Vinohrady». *Հարյուրավոր սրաձողերով Պրահան*. Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ դեկտեմբերի 29-ին. Վերցված է 2019 թ․ մարտի 27-ին.
2. ↑  «The Borough of Prague 2: ST. LUDMILA'S CHURCH». *Praha2.cz*. 2013 թ․ ապրիլի 12. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ ապրիլի 12-ին. Վերցված է 2019 թ․ մարտի 27-ին.
3. ↑  «Kostel sv. Ludmily». *Prague.eu*. Վերցված է 2019 թ․ մարտի 3-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պրահայի թեմի պաշտոնական կայք Archived 2016-07-12 at the Wayback Machine.
**Ջեյմս Բուուեն** (անգլ.՝ James Bowen, մարտի 15, 1979(1979-03-15), Սըրրի, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն ), Լոնդոնաբնակ գրող և փողոցային երաժիշտ ։
Գերի Ջենկինսի հետ համատեղ գրված նրա «Բոբ անունով փողոցային կատուն», «Աշխարհն ըստ Բոբի», «Նվեր Բոբից» գրքերը եղել են միջազգային բեսթսելերներ։
2016 թվականին թողարկված նրա առաջին վեպի հիման վրա նկարահանվել է ֆիլմ։
Այժմ Բոուենը իր կյանքը նվիրել է բազմաթիվ բարեգործությունների՝ կապված անօթևանության, անգրագիտության, ու կենդանիների անբարենպաստ պայմանների հետ։

Կենսագրություն
--------------

Բոուենը ծնվել է 1979 թվականին Սուրեյում։ Նրա ծնողների բաժանությունից հետո նա մոր հետ տեղափոխվել է Ավստրալիա։ Քանի որ նրանք հաճախ էին տեղափոխվում, Բոուենին հաճախ էին ծաղրում դպրոցում։ Հետագայում նա թողնում է ուսումը ավագ դպրոցի երկրորդ տարում` դառնալով «անհնազանդ երեխա», ով հետագայում կունենար ուշադրության պակասի և հիպերակտիվության համախտանիշ, շիզոֆրենիա, երկբևեռ աֆեկտիվ խանգարում։

1997 թվականին նա վերադարձավ Միացյալ Թագավորություններ՝ ապրելու իր խորթ քրոջ ու նրա ամուսնու հետ։ Լարվածություն առաջացավ ու ամեն ինչ իր հունով չգնաց, ուստի ժամանակ առ ժամանակ նա սկսեց քնել փողոցներում։
Հաջորդ տարիներին Բոուենը կամ քնում էր փողոցներում կամ պատսպարաններում։
Նա սկսեց օգտագործել հերոին, որպեսզի խույս տա անօթևանության իրականությունից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2  Babelio (ֆր.) — 2007.
3. ↑  «About Street Cat Bob». *Facebook*. Վերցված է 2012 թ․ նոյեմբերի 9-ին.
4. ↑  Jarvis, Alice Azania (2012 թ․ նոյեմբերի 4). «James Bowen: Best-selling true story of busker who got his life back on track thanks to stray cat to become a film». *Daily Mail Online*. Վերցված է 2015 թ․ նոյեմբերի 2-ին.
5. ↑  Kanczula, Antonia (2012 թ․ մարտի 15). «Bob the cat's star turn». *Islington Now.co.uk*. Վերցված է 2015 թ․ նոյեմբերի 2-ին.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք (անգլ.) · Թվիթթեր (անգլ.) |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 13021260 · BNE: XX5360950 · BNF: 16706402f · CiNii: DA17990111 · CONOR: 239400547 · GND: 1044554924 · ISNI: 0000000395131240 · LCCN: nb2012026967 · LNB: 000202701 · NDL: 001157373 · NKC: xx0176265 · NLP: a0000002794627 · NTA: 35120525X · NUKAT: n2014003317 · LIBRIS: 383577 · SUDOC: 172244943 · VIAF: 289832901 · WorldCat VIAF: 289832901 |

 |

 |
**Fraps**, համակարգչային օգտակար ծրագիր, որը նախատեսված է Windows օպերացիոն համակարգերի համար OpenGL և DirectX ռեժիմներով աշխատող խաղերում FPS-ների (կադր/վայրկյանում) քանակը հաշվարկելու համար։ Ծրագիրը նախատեսված է նաև ամբողջ էկրանով 3D հավելվածներից էկրանանկարելու և տեսանյութեր տեսագրելու համար։ Ծրագրի անվանումը գալիս է FPS հապավումից և նշանակում է **Frames per second**։

Հիմնական գործառույթները
-----------------------

Կատարման փորձարկում - ցուցադրում է վայրկյանում կադրերի քանակը (FPS), կարող է չափել կատարումը խաղի ընթացքում երկու կետերի միջև։

Պատկերի նկարահանում - թույլ է տալիս նկարահանել առանձին կադրեր 3D հավելվածներում (սեղմելով տաք ստեղնը), որոնք ավտոմատ կերպով պահվում են ընտրված թղթապանակում։

Տեսանյութի նկարահանում իրական ժամանակում- թույլ է տալիս տեսագրել մինչև 7680x4800 լուծաչափով և մինչև 120 կադր/վրկ արագությամբ (FPS)։

Սակայն ծրագիրն ունի նաև զգալի թերություններ. Առաջին հերթին սա համակարգչային ռեսուրսների հսկայական սպառումն է տեսանկարահանման ժամանակ և վիդեո ֆայլերի հսկայական չափսեր տեսագրությունից հետո։ Այսպիսով, օրինակ, 10-15 վայրկյան տևողությամբ վիդեո ֆայլը կարող է հասնել մոտ 100 մեգաբայթի կամ նույնիսկ ավելիի ծավալի (կախված տեսանյութի որակի կարգավորումներից)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Сергей и Марина Бондаренко (2019 թ․ նոյեմբերի 24). «Fraps 3.0.3: лучшее для геймера». *3DNews Daily Digital Digest*. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ հուլիսի 1-ին. Վերցված է 2019 թ․ հուլիսի 1-ին.