recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Վարդանյան ընտանիք բարեգործական հիմնադրամ** (անգլ.՝ Vardanyan Family Charity Foundation), Հայաստանում գործող բարեգործական հիմնադրամ։

Պատմություն
-----------

Հիմնադրամի հիմնական գործունեությունը սկիզբ է առնում 2010-ականների սկզբից։ Այն հիմնադրել է գործարար, «Գրանդ Հոլդինգ» կորպորացիայի հիմնադիր և ղեկավար Հրանտ Վարդանյանը։ Հոր մահից հետո հիմանադրամի ղեկավարությունը ստանձնել են որդիները՝ Միքայել և Կարեն Վարդանյանները։

Այժմ հիմնադրամի տնօրենն է Արամ Ղազարյանը։

Միջոցառումներ և նախագծեր
------------------------

Յուրաքանչյուր տարվա սեպտեմբերի 1-ին հիմնադրամը նվերներ է բաժանում դպրոցականներին, տարվա ընթացքում հանդես է գալիս` որպես տարբեր միջոցառումների հովանավոր։ 2013 թվականին Տավուշի մարզում հիմնադրամը մեկ տարվա ընթացքում կատարել է ավելի քան 1 միլիոն ԱՄՆ դոլարի բարեգործություն։ 2013 թվականին 300 հազար ԱՄՆ դոլար է նվիրաբերել Հայաստան համահայկական հիմնադրամին։

### Երևանի 2800-ամյակին նվիրված այգի

Հիմնական հոդված՝ Երևանի 2800-ամյակին նվիրված այգի
Հիմնադրամի գործունեությունը առավել ուշադրության է արժանացել 2019 թվականի մայիսին, երբ բացվել է հիմնադրամի կողմից բարեկարգված Երևանի 2800-ամյակին նվիրված այգին։ Դեռ 2017 թվականին բարեգործական հիմնադրամը պարտավորվել է բարեկարգել Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի առիթով Ալեքսանդր Մյասնիկյանի հուշարձանի հետնամասում գտնվող այգին, ինչպես նաև բարեկարգումից հետո իր վրա վերցնել 99 տարով այգու խնամքը։ Որոշ օբյեկտիվ պատճառներով շինարարությունը երկարաձգվել է և ավարտվել Երևանի 2800-ամյակի հաջորդ տարում, իսկ այգու բացումը տեղի է ունեցել 2019 թվականի մայիսի 10-ին:

Գնահատականներ
-------------

Համաձայն 2015 թվականին «Բիզնեսի բարոյականության և սոցիալական պատասխանատվության հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում» աշխատության, նշանակալից է Վարդանյան ընտանիք բարեգործական հիմնադրամի «բարեգործական ներդրումներն ու սոցիալական պարտականությունների կատարումները Հայաստանի ու Արցախի տնտեսությունների տարբեր ոլորտներում»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Բիզնեսի բարոյականության և սոցիալական պատասխանատվության հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում
2. ↑  Հաշվետվություն «Վարդանյան Ընտանիք» Բարեգործական Հիմնադրամի 2018 թ. գործունեության մասին
3. ↑  Հպարտանանք մեր ժողովրդի ստեղծածով…
4. ↑  «Երևանի 2800 ամյակին նվիրված այգի կհիմնվի»։ armenpress.am։ 26 Դեկտեմբեր, 2017։ Վերցված է 9 Մայիս 2019
5. ↑  «Երևանի 2800-ամյակի այգին երևանցուն կհանձնվի գարնանը (Տեսանյութ)»։ aysor.am։ 18 Հոկտեմբեր 2018։ Վերցված է 9 Մայիս 2019
6. ↑  «Վարչապետը մասնակցում է Երևանի 2800-ամյակին նվիրված այգու բացմանը»։ armtimes.com։ Վերցված է 10 Մայիս 2019
7. ↑  «Բացվեց Երևանի 2800-ամյակին նվիրված պուրակը»։ azatutyun.am/։ Վերցված է 10 Մայիս 2019
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սիմոն Խաչատրյան (այլ կիրառումներ)

**Սիմոն Թաթոսի Խաչատրյան** (օգոստոսի 15, 1958(1958-08-15), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - 1994, Մատաղիս, Մարտակերտի շրջան, Արցախ), հայ ազատամարտիկ, ինքնուս նկարիչ, քանդակագործ։

Կենսագրություն
--------------

Սիմոն Խաչատրյանը ծնվել է 1958 թվականին Երևանում։ 1977-1979 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ ԶՈՒ-ում։ 1976 թվականին ավարտել է Երևանի սննդի արդյունաբերության տեխնիկումը։ 1988 թվականից մասնակցել է գործադուլների, հացադուլների, հանրահավաքների։

1989-1994 թվականներին «Սյունիք» աշխարհազորայինի, «Արաբո», էջմիածնի կամավորական ջոկատների կազմերում մասնակցել է ՀՀ Գորիսի (Կոռնիձոր, Շուռնուխ, Խնձորեսկ), Կապանի (Դավիթ Բեկ), Վայքի (Բարձրունի, Խնձորուտ) և ԼՂՀ Հադրութի, Մարտակերտի (Կիչան, Դրմբոն, Սարսանգի հիդրոհանգույց, Մատաղիս) շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։ Գորիսի ինքնապաշտպանության ժամանակ վիրավորվել է, ապաքինվելուց հետո վերադարձել մարտադաշտ։

Մահացել է 1994 թվականին Արցախի Մարտակերտի շրջանի Մատաղիս գյուղում։ Թաղված է Եռաբլուրում։

Որպես արվեստագետ
----------------

Ունի հայրենասիրության թեմային նվիրված մի շարք գեղանկարչական ստեղծագործություններ և քանդակներ, որոնք ցուցադրվել են «Զենք և վրձին» խորագիրը կրող ցուցահանդեսներում (Երևան, 1999 և 2000)։

Պարգևներ
--------

Պարգևատրվել է ՀՀ «Արիություն» մեդալով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  «The memorial of Khachatryan Simon (Սիմոն Խաչատրյան Թաթոսի) buried at Yerevan's Yerablur cemetery»։ *hush.am* (անգլերեն)։ Վերցված է 2018-01-05

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Ղարաբաղյան ազատագրական պատերազմ (1988—1994) հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո ։*  |
**Ռոդերիկ (Ռոդի) Ջորջ Թումս** (անգլ.՝ Roderick "Roddy" George Toombs, ապրիլի 17, 1954 - հուլիսի 30, 2015), առավել հայտնի **«Խուլիգան» Ռոդի Փայեր** ("Rowdy" Roddy Piper) ռինգային անվամբ, կանադացի նախկին պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկ (ռեստլեր), կինոդերասան և ռադիոհաղորդավար։ Ռեստլինգի ասպարեզում առավել նշանակալի կարիերա է ունեցել «World Wrestling Federation» (WWF, այժմ՝ WWE) կազմակերպութունում հանդես գալու տարիներին։

Չնայած ծնված լինելով Կանադայում, Փայփերը, ունենալով խորը շոտլանդական արմատներ, ռինգում մարմնավորել է գլազգոյացի կռվարար շոտլանդացու՝ կրելով Շոտլանդիայի խորհրդանիշն համարվող քիլթը և ռինգ մտնելով պարկապզուկային կատարման ներքո։ Բազմաթիվ առիթներով ռինգում ավանդական շոտլանդական ցասումը դրսևորելու համար ստացել է «խուլիգան» մականունը։

Մասնագիտական կարիերայի ընթացքում հանդես է եկել բազմաթիվ փեյ-փեր-վյու շոուներում, որոնցից առանձնացվում են «Ռեսլմանիա I»-ը և «Ռեսլմանիա II»-ը։ Ընդհանուր առմամբ կարիերայի ընթացքում նվաճել է 34 չեմպիոնական տիտղոս՝ ընդ որում ոչ մի անգամ չդառնալով աշխարհի վարկածով չեմպիոն։ 2005 թվականին առաջադրվել է WWE փառքի սրահ։

Մահացել է 2015 թվականի հուլիսի 30-ին՝ 61 տարեկանում՝ քնի ժամանակ ստացած սրտի կաթվածի պատճառով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  «Ռոդի Փայփերի էջը»։ «Ռեստլինգի առցանց աշխարհ»։ Վերցված է 2008 թ․ սեպտեմբերի 19
2. 1 2  «61 տարեկանում սրտի կաթվածից մահացել է «Խուլիգան» Ռոդի Փայփերը»։ *«TMZ»*։ «Time Warner»։ 2015 թ․ հուլիսի 31։ Վերցված է 2015 թ․ հուլիսի 31

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք(անգլ.)
* Էջը IMDb.com կայքում(անգլ.)
* Էջը WWE.com կայքում(անգլ.)
**Վարդգես Կարապետի Աղաբաբյան** (հոկտեմբերի 25, 1906(1906-10-25), Վան, Վանի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն - *անհայտ*), խորհրդային հայ գեղանկարիչ և քանդակագործ։

Կենսագրություն
--------------

Վարդգես Աղաբաբյանը ծնվել է 1906 թվականի հոկտեմբերի 25-ին, Վան քաղաքում (Թուրքիա)։ 1915 թվականին Հայոց ցեղասպանության ժամանակ ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Երևան։ 1921-1927 թվականներին սովորել է Երևանի գեղարվեստի ուսումնարանում՝ Ստեփան Մելիքսեթի Աղաջանյանի և Սեդրակ Առաքելի Առաքելյանիմոտ։

1930 թվականին մասնակցել է Խորհրդային Հայաստանի 10-ամյակին նվիրված ցուցահանդեսին։ Կարո Հալաբյանի հրավերով կատարել է ակումբի նկարազարդման աշխատանքներ։ Աշխատել է թատրոնում։

1931 թվականին տեղափոխվել է Մոսկվա։ Զբաղվել է Մոսկվայի Գորկու անվան կենտրոնական զբոսայգու ձևավորման աշխատանքներով։ Սովորել է Հեղափոխական նկարիչների ասոցիացիայի կենտրոնական ստուդիայում՝ Իլյա Մաշկովի ղեկավարությամբ։ 1932 թվականին ընդունվել է Մոսկվայի խորհրդային նկարիչների միություն։ Նկարչությանը զուգահեռ ինքնուրույն զբաղվել է նաև քանդակագործությամբ։

Հայրենական մեծ պատերազմի սկսվելուց հետո տեղափոխվել է Երևան։ Նկարել է ռազմահայրենասիրական պաստառներ և կտավներ՝ նվիրված խորհրդային ժողովրդի սխրագործություններին՝ «Հաղթանակ Ստալինգրադում», «Հարձակում», «Ֆաշիզմի վայրագությունները», «Պարտիզաններ», «Լենինգրադ. 1941»։ Պարգևատրվել է «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալով։

1945 թվականին վերադարձել է Մոսկվա, նկարել կտավներ՝ նվիրված խաղաղության և երկրի հետպատերազմյան վերածննդի թեմային։ Նկարել է դիմանկարներ, բնանկարներ, նատյուրմորտներ, մոնումենտալ կոմպոզիցիաներ։ 1960-1970-ական թվականներին նկարել է քնարական բնույթի նկարներ։ 1970-1980-ական թվականներին նկարել է մեծ չափերի մոնումենտալ կտավներ։ 1980-ականներին աշխատել է խառը տեխնիկայով՝ յուղաներկի հետ միասին օգտագործելով տեմպերա և գունավոր մատիտներ։

Պատերազմից հետո ակտիվորեն զբաղվել է քանդակագործությամբ։ Նկարել է մշակութային գործիչների դիմանկարներ և ինքնանկարներ, ինչպես նաև կերտել է տասից ավելի զբոսայգիների համար քանդակներ՝ նվիրված սպորտին և երիտասարդությանը։

1985 թվականին Մոսկվայում տեղի է ունեցել Վարդգես Աղաբաբյանի նկարների և քանդակների անհատական ցուցահանդեսը։

Աշխատանքներից գտնվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Агабабян Варткес Карапетович // Аавик — Бойко / сост.: О. Э. Вольценбург, Л. А. Беспалова, Т. Н. Горина … [и др.]. — М. : Искусство, 1970. — С. 46. — (Художники народов СССР : Биобиблиограф. слов. : в 6 т. [4 т. 5 кн.] / Акад. художеств СССР, НИИ теории и истории изобраз. искусств ; редкол.: Т. Н. Горина (отв. ред.), Т. К. Вагнер, Б. В. Веймарн … [и др.] ; 1970—, т. 1).
2. 1 2 3 4 5 6 7  Варткес Агабабян. Живопись, скульптура. Каталог выставки. — М.: Советский художник, 1985.
3. ↑  «Շտեմարան - Հավաքածու - Հայաստանի ազգային պատկերասրահ»։ *www.gallery.am*։ Վերցված է 2023-08-27
**Սյու Մայրիկ** (անգլ.՝ Sue Myrick, օգոստոսի 1, 1941(1941-08-01), Տիֆֆին, Օհայո, ԱՄՆ), ամերիկացի պետական և քաղաքական գործիչ, որը ներկայացնում է ԱՄՆ հանրապետական կուսակցությունը։ 1987-1991 թվականներին եղել է Շառլոթի քաղաքապետ։

Կենսագրություն
--------------

Սյու Մայրիկը ծնվել է 1941 թվականի օգոստոսի 1-ին Օհայո նահանգի Տիֆֆին քաղաքում։ Ավարտել է Օհայո նահանգի Օտտավա շրջանի Պորտ Քլինթոնի միջնակարգ դպրոցը։ Սյուն սովորել է Տիֆֆինի Հեյդելբերգի համալսարանում, Սենեկայի շրջան, Օհայո։ Ուսուցիչ է աշխատել կիրակնօրյա դպրոցում, այնուհետև զբաղվել է գովազդային և հասարակական կապերի ոլորտի աշխատանքներով։ Եղել է Myrick Advertising and Public Relations և Myrick Enterprisess-ի նախկին նախագահը և գլխավոր գործադիր տնօրենը։

1981 թվականին Սյու Մայրիկը դարձել է Շառլոթի քաղաքային խորհրդի անդամ։ 1983 թվականին վերընտրվել է Շառլոթի քաղաքային խորհրդի կազմում և այնտեղ աշխատել մինչև 1985 թվականը։ 1987 թվականին դարձել է պատմության մեջ Շառլոթի առաջին կին քաղաքապետը։ 1989 թվականին Սյու Մայրիկը վերընտրվել է Շառլոթի քաղաքապետի պաշտոնում, ապա խոստովանել, որ 1973 թվականին կապ է հաստատել ամուսնու հետ, երբ նա ամուսնացած էր մեկ այլ կնոջ հետ։ 1992 թվականին Սյուն մասնակցել է ԱՄՆ Սենատի ընտրություններին, սակայն պարտություն է կրել ներկուսակցական ընտրություններում։

1994 թվականին Սյու Մայրիկը ընտրություններում կարողացել է հաղթել Ալեքս ՄըքՄիլանին և դառնալ Հյուսիսային Կարոլինայի 9-րդ ընտրատարածքից ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատի անդամ։ Հետագայում նա մի քանի անգամ վերընտրվել է այդ պաշտոնում՝ մյուս թեկնածուներից մեծ տարբերությամբ։ 2012 թվականի փետրվարի 7-ին հայտարարել է, որ ազատվում է ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատի անդամի պաշտոնից։

Սյու Մայրիկը Ներկայացուցիչների պալատի ամենապահպանողական անդամներից էր։ Տուժելով քաղցկեղային ուռուցքից՝ Սյուն Ներկայացուցիչների պալատում ակտիվորեն հանդես է եկել կրծքագեղձի քաղցկեղով հիվանդների համար ապահովագրության ընդլայնված բուժման հնարավորության համար։ 2006 թվականին գրավոր բողոք է հայտնել ԱՄՆ նախագահ Ջորջ Բուշին ԱՄՆ արևելյան ափին էմիրաթական DP World ընկերությանը 6 նավահանգիստներ վաճառելու վերաբերյալ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2  SNAC — 2010.
3. ↑   Sue Myrick: Women in Congress
4. ↑  «Sue Myrick's Political Summary - The Voter's Self Defense System»։ Vote Smart։ Վերցված է 2016-03-30
5. ↑  Newsweek, March 22, 2008, "Girls Will Be Girls. Or Not." by Julia Baird
6. ↑  «NC US Senate - R Primary Race - May 05, 1992»։ Our Campaigns։ Վերցված է 2016-03-30
7. ↑  Our Campaigns – NC – District 09 Race – November 7, 2006
8. ↑  Bush critic challenging Myrick | newsobserver.com projects Archived 2008-10-24 at the Wayback Machine.
9. ↑  Weiner Rachel (February 7, 2012)։ «N.C. Republican Rep. Sue Myrick retiring»։ Washington Post
10. ↑  Letter to the President Archived 2006-03-07 at the Wayback Machine.
**Ստանիսլավսկու և Նեմիրովիչ-Դանչենկոյի հուշարձան** (ռուս.՝ Памятник Станиславскому и Немировичу-Данченко), հուշարձան Ռուսաստանի մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը նվիրված է մեծանուն ռեժիսորներ, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստներ, Մոսկվայի Ա. Պ. Չեխովի անվան գեղարվեստական թատրոնի հիմնադիրներ Կոնստանտին Ստանիսլավսկուն և Վլադիմիր Նեմիրովիչ-Դանչենկոյին։ Տեղադրվել է 2014 թվականին Տվերսկայա փողոցի և Կամերգերսկի նրբանցքի խաչմերուկում՝ Մոսկվայի Տվերսկոյ շրջանում։

Պատմություն
-----------

Հուշարձանը ստեղծել է մոսկվացի քանդակագործ և ճարտարապետ Ալեքսեյ Վիկտորովիչ Մորոզովը։ Նա Իտալիայում երկու տարի աշխատել է հուշարձանի վրա։ Բրոնզե քանդակագործական խումբը ձուլվել է Իտալիայի Պիետրասանտա քաղաքում, իսկ պատվանդանը ստեղծվել է Վերոնայում՝ ֆիննական գրանիտից։ Մոսկվայի Ա. Պ. Չեխովի անվան գեղարվեստական թատրոնի հիմնադիրները պատկերված են դիմանկարային նմանությամբ՝ 20-րդ դարի սկզբի վերարկուներով և շարֆերով։

Հուշարձանի բարձրությունը 5,2 մետր է, իսկ քանդակների բարձրությունը՝ 2,9 և 2,6 մետր։ Պատվանդանին փակցված է լատիներեն հետևյալ գրությամբ տախտակը.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Homines, leones, aquilae, et perdices, cervi comigeri… |  |

Այս արտահայտությունը Անտոն Չեխովի «Ճայը» պիեսի հերոսուհի Նինա Զարեչնայայի մենախոսության սկզբնամասի թարգմանությունն է. *«Մարդիկ, առյուծներ, արծիվներ և կաքավներ, եղջերավոր եղջերուներ...»։*

Հուշարձանը հանդիսավորապես բացվել է 2014 թվականի սեպտեմբերի 3-ին Օլեգ Տաբակովի և Վալենտինա Մատվիենկոյի կողմից Մոսկվայի գեղարվեստական թատրոնի 117-րդ թատերաշրջանի մեկնարկից առաջ։ Հուշարձանը ստեղծելու գաղափարը պատկանում է թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար և տնօրեն Օլեգ Տաբակովին։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Рамиль Ситдиков (2014-09-03)։ «Памятник Станиславскому и Немировичу-Данченко открыли в Москве»։ РИА Новости։ Վերցված է 2018-08-17
* «В центре Москвы открыли памятник Станиславскому и Немировичу-Данченко»։ ТАСС։ 2014-09-03։ Վերցված է 2018-08-167
* Юлия Богоманшина, Юрий Филимонов (2014-09-03)։ «В Москве открыли памятник Станиславскому и Немировичу-Данченко»։ ТВ Центр։ Վերցված է 2018-08-167
**Վարդովյան Թատրոն,** հայկական պրոֆեսիոնալ թատերախումբ։

Թուրքական աղբյուրներում կոչվում է նաև «Օսմանյան թատրոն» և «Կետիկ Փաշայի թատրոն»։ Հիմնադրվել է 1868 թվականին՝ Հ․ Վարդովյանի ջանքերով ՝ Կ․ Պոլսի Կետիկ Փաշա թաղամասում, «Արևելյան թատրոն»-ի դերասանական ուժերով։

Թատերախումբն ամառային ներկայացումներով հանդես է եկել Սկյուտար թաղամասի *Ազիզիե թատրոնում*, իսկ ձմեռային ներկայացումներով՝ *Կետիկ Փաշայի թատրոնում*։ 1869 թվականին սուլթանական կառավարությունից ստացել է տասը տարվա գործունեության պետական մենաշնորհ ՝ ներկայացումները հայերեն և թուրքերեն լեզուներով բեմադրելու պայմանով։ «Վարդովյան թատրոնը» Մերձավոր Արևելքի ամենամեծ ու կայուն ծրագրով գործող թատերախումբն էր։ Ունեցել է տարբեր ամպլուայի 70-ից ավելի դերասան-դերասանուհի, մի քանի ռեժիսոր, պարուսույց, քսան հոգուց բաղկացած նվագախումբ, որի ղեկավարներն են եղել ՝ Գ․ Սինանյանը, իտալացի կոմպոզիտոր Ֆոսքինին։

«Վարդովյան թատրոնն» իր գործունեության առաջին հինգ տարում պահել է «Արևելյան թատրոն»-ի ազգային դիմագիծը՝ խաղացանկում լայն տեղ տալով հայ ժողովրդի անցյալի պատմությունն արտացոլող պատմական ողբերգություններին և ժամանակի բարքերը ներկայացնող կատակերգություններին։ Բեմադրվել են ՝ Մ․ Պեշիկթաշլյանի, Ս․ Հեքիմյանի, Խ. Գալֆայանի, Պ․ Դուրյանի, Պարոնյանի և այլ հեղինակների գրեթե բոլոր ողբերգությունները, նկատելի դեր կատարելով հայերի ազգային ինքնագիտակցության բարձրացման, լուսավորական շարժման տարածման գործում։ Խաղացանկում տեղ են գտել նաև արևմտաեվրոպական դասական հեղինակների մի շարք պիեսներ՝ Վ․ Հյուգոյի «էռնանի», «Թագավորը զվարճանում է»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Հակոբ Պարոնյան, Երկերի ժողովածու, հատոր 8-րդ).djvu/464 - ԾԱՆՈԻՑՄՈԻՆՔ ՀԱՅ ԹԱՏՐՈՆԱՑ»։ *hy.wikisource.org* (հայերեն)։ Վերցված է 2021 թ․ մարտի 27  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)
2. ↑  «Էջ:Hagop Baronian, Collected works, vol. 8 (Հակոբ Պարոնյան, Երկերի ժողովածու, հատոր 8-րդ).djvu/16 — Վիքիդարան»։ *hy.wikisource.org* (հայերեն)։ Վերցված է 2021 թ․ մարտի 27  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)

Գրականություն
-------------

* ՀՐԱՉԵԱՅ (1909)։ Արշակ Չոպանյան, ed.։ «ԻՄ ՅԻՇՈՂՈՒԹԻՒՆՆԵՐՍ (ինքնակենսագրություն)» (PDF) (եռամսյակ պարբերական)։ թիվ 1-2 (հայերեն)։ Փարիզ: Անահիտ (հանդես)։ էջեր 18–29։ Վերցված է 2021 թ․ մարտի 26  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
**Վարկառու**, վարկային հարաբերությունների կողմ, որը վարկ է ստանում և պարտավորություն է ստանձնում մարել փոխառված արժեքը սահմանված ժամկետում և տոկոսներ վճարել վարկից օգտվելու ժամանակահատվածի համար։

Վարկառուն` վարկի պայմանագրով կողմ
---------------------------------

Վարկային հարաբերությունների շրջանակներում նույն տնտեսվարող սուբյեկտը կարող է միաժամանակ հանդես գալ որպես վարկատու և որպես վարկառու։ Այն դեպքերում, երբ ընկերությունը վարկ է ստանում բանկից, նա վարկառու է, իսկ բանկը` վարկատու։ Եթե ընկերությունն իր միջոցները պահում է բանկում, ապա նա վարկատու է, իսկ բանկը` վարկառու։

Վարկառուն` փոխատվություն կողմ
-----------------------------

Վարկային հարաբերությունների շրջանակներում վարկառուն հանդիսանում է փոխատուի հետ հարաբերությունների կողմ, որն ընդունում է որոշակի գումար կամ այլ բաներ, որոնք սահմանված են ընդհանուր հատկանիշներով։ Վարկառուն, փոխառության պայմանագրին համապատասխան, պարտավորվում է պարտատիրոջը վերադարձնել նույն չափի գումար (փոխառության գումար) կամ իր կողմից ստացված նույն տեսակի և որակի այլ իրերի հավասար քանակ։

Վարկառուների դասակարգումը կայունության հիման վրա
------------------------------------------------

Հայման Մինսկիի ֆինանսական անկայունության վարկածն առանձնացնում է վարկառուների երեք դաս. առաջինը հեջային ֆինանսավորումն է, որի դեպքում պարտապանը ի վիճակի է վճարել և՛ տոկոսները, և՛ ընդհանուր պարտքը, երկրորդը սպեկուլյատիվ ֆինանսավորումն է, երբ վարկառուների դրամական միջոցների հոսքը բավարար է տոկոսները վճարելու համար, բայց ոչ պարտքը, երրորդը Պոնզիի ֆինանսավորումն է (հայտնի իտալական «բուրգաշինարարի» անունից), այս դեպքում դրամական հոսքերն արդեն չեն բավարարում տոկոսներ վճարելու համար։ 3-րդ կարգի վարկառուները ԶԼՄ-ներում պիտակավորված են որպես զոմբի ընկերություններ։

Տես նաև
-------

* Վարկ
* Փոխատվություն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Гражданский кодекс РФ, глава 42
2. ↑  *Hyman P. Minsky* The Financial Instability Hypothesis // *The Jerome Levy Economics Institute of Bard College*. — 1992. Архивировано из первоисточника 28 Նոյեմբերի 2021.
3. ↑  Ведомости (2017-11-17)։ «Компании-зомби угрожают экономике Европы»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2021-10-31-ին։ Վերցված է 2018-12-01

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4236110-2 |

 |

Գրականություն
-------------

* Nikolaus Demmelmair: *Die Großkredit-, Millionenkredit- und Organkreditvorschriften*. 6. Auflage. Sparkassenverlag, 2011, ISBN 978-3-09-305663-5
* Beck, Samm, Kokemoor: *Gesetz über das Kreditwesen.* KWG Kommentar mit Materialien und ergänzenden Vorschriften. C.F. Müller, Heidelberg [Loseblattsammlung, 149. Aktualisierung Dezember 2010], ISBN 978-3-8114-5670-9
**Ռոմիկ Գուրգենի Քամալյան** (1937, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հուլիսի 8, 2020(2020-07-08)), կենսաքիմիկոս, կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (1985), պրոֆեսոր(1990)։

Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, ՀԽՍՀ գյուղատնտեսական կենսաքիմիայի հիմնադիր Գուրգեն Քամալյանի որդին։

Կենսագրություն
--------------

Ռոմիկ Քամալյանը ծնվել է 1937 թվականին, Երևան քաղաքում։ Միջնակարգ կրթությունը ստացել է Երևանի թիվ 20 դպրոցում։ 1962 թվականին ավարտել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտը։ Որպես բժիշկ աշխատել է Արզնիի առողջարանում։

1964-1967 թվականներին ուսումը շարունակել է է Կենսաքիմիայի ինստիտուտի ասպիրանտուրայում։ Թեկնածուական ատենախոսությունը պաշտպանել է 1968 թվականին։

1970-1995 թվականներին աշխատել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտում՝ որպես բաժնի վարիչ, նույն պաշտոնը զբաղեցրել է նաև ՀՀ ԳԱԱ կենսաքիմիայի ինստիտուտի ֆերմենտների ակտիվության կարգավորման լաբորատորիայում՝ 1995-2000 թվականներին։ Միաժամանակ Երևանի պետական համալսարանի կենսաքիմիայի ամբիոնում և Սլավոնական համալսարանում ունեցել է դասախոսություններ։ 2000-2019 թվականներին եղել է Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարան կենսաքիմիայի և ֆիզիոլոգիայի ամբիոնի վարիչ։

Ուսումնասիրել է նյարդաակտիվ ամինաթթուների մետաբոլիզմի յուրահատկությունները ուղեղի միտոքոնդրիումներում և բացահայտել դրանց կարգավորման մեխանիզմները, Ցույց է տվել, որ ուղեղի և լյարդի միտոքոնդրիումներում դեամինո-ՆԱԴ-ը նպաստում է ասպարագինա և գլյուտամինաթթվի յուրացմանը, որը զուգորդվում է ամոնիակի առաջացմամբ, հայտնաբերել է էթանոլամինի ացետիլացման դարձելի ռեակցիան, ցույց է տվել N-ացետիլէթանոլամինի խթանիչ ազդեցությունը հավի սաղմի զարգացման և ճտերի աճի վրա, պարզաբանել է էթանոլամինի և ացետիլ-էթանոլամինի հակաալերգիկ և Օ-սուլֆոէթանոլամինի հակասթրեսային ազդեցությունները, առաջարկել այն որպես հորթերի փոխադրական սթրեսի կանխման գործոն։

Եղել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտ կուսկոմիտեի քարտուղար, Երևանի Մյասնիկյանի շրջխորհրդի պատգամավոր, մասնագիտական, գիտական և խմբագրական խորհուրդների, Միջազգային (1997) և Եվրոպական (1997) նյարդաքիմիկոսների, Հայաստանի կենսաքիմիկոսների և նյարդաքիմիկոսների 1966) ընկերությունների անդամ։

Մահացել է 2020 թվականի հուլիսի 8-ին։

Աշխատություններ
---------------

Ռոմիկ Քամալյանը 135 գիտական աշխատության, 3 հեղինակային վկայականի, 1 դասագրքի և 2 ուսումնական ձեռնարկի հեղինակ է, ինչպես նաև հեղինակ է «Մտորումներ ճանապարհին» (ռուս. 1990) և «Նաիրի երկրում» (ռուս. 1999) բանաստեղծությունների ժողովածուների։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Քամալյան Ռոմիկ Գուրգենի
2. ↑  Камалян Роман Гургенович (1990)։ *Размышления в пути: Стихи* (ռուսերեն)։ Наири։ ISBN 978-5-550-00694-8
3. ↑  «Документальный фильм,,, Моя Армения,,»։ *Наша Армения* (ru-RU)։ 2019-10-24։ Վերցված է 2021-08-26

Արտաքին հղումներ
----------------

* Камалян Роман Гургенович
* Հայ քիմիկոսներ, Ռոմիկ Հարությունյան, Սերգեյ Գրիգորյան, ԵՐԵՎԱՆԻ ՊԵՏԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆ, էջ 279-280
**Վարուժ Քարիմ Մասիհի** (Վարուժան Քարիմ Մասիհի Գրիգորյան, պարս.՝ واروژ کریم مسیحی, մարտի 23, 1952(1952-03-23), Արաք, Իրան), իրանահայ կինոռեժիսոր, խմբագիր։

Կենսագրություն
--------------

Վարուժ Քարիմ Մասիհին ծնվել է 1952 թվականին Իրանի Արաք քաղաքում, որտեղ ստացել է տարրական կրթություն և սովորել է ավագ դպրոցում, այնուհետև մեկնել է Գերմանիա՝ ուսանելու բժշկություն։ Մյունխենի հայկական ակումբում հանդիպել է մի հայ դերասանի, որը փոխել է Վարուժանի կյանքի ուղին։ Նրա մոտ կինոյի նկատմամբ հետաքրքրություն է առաջացել և, երբ 1971 թվականին վերադարձել է Իրան, ծանոթացել է Բահրամ Բեյզայի հետ և դարձել նրա ասիստենտը։ Եղել է Բեյազի Իրանական հեղափոխության մասին բոլոր ֆիլմերի ասիստենտը։ Եղել է նաև ռեժիսորներ Քամրան Շիրդելի, Ամիր Նադերի և Բահման Ֆարմանարայի ասիստենտը։ Նրան թույլատրել են սովորելու Դրամատիկական արվեստի քոլեջում, որին հաջորդել է նրա կինո կարիերան։ 1975 թվականին «Մանուկների և պատանիների մտավոր դաստիարակության կենտրոնի» համար ստեղծել է իր առաջին կարճամետրաժ ֆիլմը՝ «Կկուն»։

Վարուժ Քարիմ Մասիհի հետհեղափոխական տարիներին նկարահանած ամենահայտնի ֆիլմը «Վերջին արարն» է, որը ստացել է 9 մրցանակ «Արշալույս» 9-րդ կինոփառատոնի շրջանակներում։

Վարուժ Քարիմ Մասիհի «Կասկած» ֆիլմը 2009 թվականին ներկայացվել է Ոսկե ծիրան կինոփառատոնի Հայկական համայնապատկեր ծրագրում։

Ֆիլմագրություն
--------------

անավարտ

| Տարի | Ֆիլմ | Վերնագիր | Ռեժիսոր | Սցենարիստ | Խմբագիր |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1991 | *Parde-ye Akhar* | Վերջին արար | Այո | Այո | Այո |
| 2009 | *Tardid* | Կասկած | Այո | Այո | Այո |
|  | *Saray* | Սարայ |  |  | Այո |
| 2011 | *Without Permission* | *Առանց թույլտվության* |  |  | Այո |
| 1979 | *Tcherike-ye Tara* | Տարայի բալլադը |  | Այո |  |

Գրականություն
-------------

* Իրանահայոց հանրագիտարան։ Կազմող` Ժանետ Տ. Լազարյան։ Երևան, «ՎՄՎ-Պրինտ, 2012։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Sayyed Morteza Sayyed Mohammadi (1999)։ *A Guide To Iranian Cinema Directors 1930-1999*։ Tehran: Simroo Publishing House։ էջեր 683–684։ ISBN 964-5685-35-4
2. ↑  *Armenians And Iranian Cinema*։ Tehran: Film Museum Of Iran։ Summer 2004։ էջ 130։ ISBN 964-6728-44-8
3. ↑  Janet D. Lazarian (2003)։ *Encyclopedia of Iranian Armenians*։ Tehran: Hirmand Publisher։ էջ 415։ ISBN 964-6974-50-3
4. ↑  «Varuzh Karim-Masihi»։ sourehcinema։ Վերցված է հունվարի 28, 2016
5. ↑  «Կասկած»։ *www.gaiff.am*։ Վերցված է 2017-11-19 (չաշխատող հղում)
6. ↑  «Կասկած»։ *www.gaiff.am*։ Վերցված է 2017-11-19 (չաշխատող հղում)
7. ↑  Կինեմատոգրաֆների եւ ռեժիսորների տօնական երեկոն մեկնարկեց Վարուժ Քարիմ-Մասիհիի մեծարանքով(չաշխատող հղում)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ |

 |
**ՀՀ Սյունիքի մարզպետարանը** ձևավորվել է 1996 թվականից «ՀՀ վարչատարածքային բաժանման մասին» օրենքի համաձայն։ Սյունիքի մարզպետարանը ՀՀ սահմանադրության համաձայն, իրականացնում է պետական կառավարում։ Ոլորտի հարաբերությունները կարգավորվում են ՀՀ Սահմանադրությամբ, ՀՀ օրենքներով, ՀՀ Նախագահի՝ «Հայաստանի Հանրապետության մարզերում պետական կառավարման մասին» հրամանագրով և այլ իրավական ակտերով։ Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզում պետական կառավարումն իրականացնում է Սյունիքի մարզպետը՝ մարզպետարանի միջոցով։ Մարզպետարանն իրագործում է կառավարության տարածքային քաղաքականությունը, համակարգում հանրապետական գործադիր մարմինների տարածքային ծառայությունների գործունեությունը։

ՀՀ Սյունիքի մարզպետարանի կառուցվածքը
------------------------------------

Մարզպետարանը կազմված է մարզպետից, մարզպետի տեղակալներից, խորհրդականներից, օգնականներից և մարզպետարանի աշխատակազմից։ Աշխատակազմը բաղկացած է 6 վարչությունից, քարտուղարությունից, 7 ինքնուրույն բաժնից և 4 առանձնացված ստորաբաժանումներից։ Մարզպետարանի համակարգում ընդգրկված են պետական ոչ առևտրային կազմակերպություններ և մարզային ենթակայության փակ բաժնետիրական ընկերություններ։ Մարզպետարանի կանոնադրության համաձայն՝ կանոնակարգվել են մարզպետի տեղակալների և մարզպետարանի աշխատակազմի ղեկավարի կողմից մարզպետարանի աշխատակազմի կառուցվածքային և առանձնացված ստորաբաժանումների աշխատանքների համակարգումը։

ՀՀ Սյունիքի մարզպետարանի հաստիքները
-----------------------------------

Աշխատանքները կազմակերպվում են մարզպետարանի աշխատակազմի կառուցվածքային և առանձնացված ստորաբաժանումների կանոնադրություններին ու աշխատանքային ծրագրերին համապատասխան։ 
2013 թվականին մարզպետարանի կառուցվածքային և առանձնացված ստորաբաժանումների համար սահմանվել է 144 հաստիքային միավոր, որից քաղաքացիական ծառայության պաշտոն է 115-ը։

Ղեկավարությունը
---------------

**Մարզպետ՝**

* Հունան Պողոսյան

**Տեղակալ՝**

* Նարեկ Բաբայան

ՀՀ Սյունիքի մարզի մարզպետները
-----------------------------

* 1. Աբրահամյան Սուրեն Ջհանգիրի 1996-1998 թվականներ
* 2. Նավասարդյան Ռոմա Շմավոնի 1998-2000 թվականներ
* 3. Բարսեղյան Էդիկ Սամսոնի 2000-2004 թվականներ
* 4. Խաչատրյան Սուրիկ Սերգեյի 2004-2013 թվականներ
* 5. Հակոբյան Վահե Մաքսիմի 2013-2014 թթ։
* 6. Խաչատրյան Սուրիկ Սերգեյի 2014 թվականից
* 7․ Վահե Ալբերտի Հակոբյան 2016 թվականից
* 8․ Կարեն Համբարձումյան 2018 թվականից

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Խնդրահարույց մարզի մարզպետ նշանակվելը շատ լավ եմ ընդունում. Կարեն Համբարձումյանը` Սյունիքի մարզպետի պաշտոնում հնարավոր նշանակման մասին - Այսօր` թարմ լուրեր Հայաստանից»։ *www.aysor.am* (անգլերեն)։ Վերցված է 2018 թ․ օգոստոսի 5
**Պրիմեր** (ֆր.՝ premier [danseur], առաջին [պարող])՝ բալետի առաջատար մենակատար, ով կատարում է բալետային խմբի գլխավոր մասերը, բարձրագույն կարգի պարող։

Պրիմերի կոչում՝ բալետի մենակատարի բարձրագույն մասնագիտական կարգավիճակ։ Բացառություն է կազմում Փարիզյան օպերան, որտեղ 1938 թվականին պաշտոնապես հաստատվել է ավելի բարձր կոչում «էտուալ» ( ֆր.՝ étoile-աստղ), տղամարդկանց շրջանում առաջինն այն ստացել է Սերժ Պերետին 1941 թվականին։

Բալետի պատմության մեջ առաջին պարող պրիմերը Պիեռ Բոշան էր՝ երաժշտության Թագավորական ակադեմիայի բալետի մենակատարը, որը ստեղծել էր թագավոր Լյուդովիկ 14-րդը 1669 թվականին (պարել է 1673 թվականից 1687 թվականը) :

Անգլախոս երկրներում առաջին պարողին սովորաբար արտահայտվում է ոչ ֆրանսերեն «պերմեր» բառով, այլ անգլերեն principal dancer ՝ հիմնական (առաջատար) պարող։

Առաջին պարուհիներին բնորոշելու համար օգտագործվում է պրիմա պարուհի տերմինը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Senior Principal dancer»։ English National Ballet։ Վերցված է մարտի 4, 2011
2. ↑  До того момента согласно иерархии, введённой в 1803 году балетмейстером Ж.-Ж. Новерром, первый танцовщик Оперы назывался «премьер-сюжетом» (первым сюжетом, ֆր.՝ premier sujet), позднее — «сюжетом-звездой» (ֆր.՝ sujet étoile).
**Ռոստովի (Վարշավայի) համալսարանի վարչական մասնաշենք** (ռուս.՝ Административный корпус Ростовского (Варшавского) университета), շենք Դոնի Ռոստովում, որը կառուցվել է 1897 թվականին։ Ի սկզբանե մտնել է Նիկոլաևյան հիվանդանոցի շինությունների համալիրի կազմի մեջ։ 1915 թվականից շենքում տեղավորված է եղել Վարշավայի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը, որը տարհանվել էր Լեհաստանի մայրաքաղաք Վարշավայից։ Ներկայումս շենքում տեղակայված է Ռոստովի պետական բժշկական համալսարանի վարչական մասնաշենքը։ Ռոստովի (Վարշավայի) համալսարանի վարչական մասնաշենքն ունի մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտի կարգավիճակ։

Ճարտարապետություն
-----------------

Շենքի նախագծի հեղինակը ենթադրաբար եղել է ճարտարապետ Նիկոլայ Մատվեևիչ Սոկոլովը։ Աղյուսե երկհարկանի շենքն ունի մետաղական թեք տանիք։ Ճակատները սվաղած չեն։ Գլխավոր ճակատը դուրս է գալիս Նախիջևանի նրբանցք։ Կողքերից առանձնանում են երկու ատտիկոսներով երկու ելունները։ Ճակատի հարկերի բաժանումն ընդգծվում է միջհարկային գոտիով։ Պատերը շարված են կոպտատաշ քարից։ Առաջին և երկրորդ հարկերի լուսամուտատեղերն ունեն տարբեր ձևեր։ Նրանք զարդարված են զարդաքիվերով, պարակալներով և կողպեքային քարերով։ Երկրորդ հարկի կողային ելունների պատուհանները ձևավորված են զույգ որմնսյուներով, որոնք ունեն կամարաղեղներ և աղեղնաձև քիվ։ Շենքն ունի հատակագծային բարդ ուրվագիծ։ Շինությունն ունի հատակագծման միջանցքային համակարգ` սենյակների երկկողմանի դասավորությամբ։

Հուշատախտակներ
--------------

1984 թվականին շենքի պատին տեղադրվել է հուշատախտակ հետևյալ գրությամբ.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Ռոստովի Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանակիր բժշկական ինստիտուտում 1916-1957 թվականներին աշխատել է բժշկական գիտությունների ակադեմիայի իսկական անդամ, ՌԽՖՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ, պրոֆեսոր Նիկոլայ Ապոլինարևիչ Ռոժանսկին (1884-1957 թթ.)։ |  |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «г. Ростов-на-Дону (объекты культурного наследия регионального значения)»։ donland.ru։ Վերցված է 2013-09-07
2. 1 2 3  *Шулепова Э. А.* Материалы свода памятников истории и культуры РСФСР. Ростовская область.. — М.: Изд-во НИИ культуры, 1990. — С. 27.
3. ↑  «Николаевская городская больница в Ростове-на-Дону»։ voopiik-don.ru։ Վերցված է 2013-09-14
4. ↑  *Кукушин B. C.* Эклектика // История архитектуры Нижнего Дона и Приазовья. — Ростов-на-Дону: ГинГО, 1995. — 275 с. — ISBN 5-88616-027-2

Գրականություն
-------------

* *Панков Г. И* Кузница медицинских кадров. Очерки истории Ростовского медицинского института. — Ростов-на-Дону, 1968. — С. 3—13, 15, 43, 71.
**Պրևելի** (հուն․՝ Πρέβελη, նաև անվանում են «Արմավենիների լողափ»), լողափ և լագունա Կրետե կղզում՝ Պրևելի վանքից քիչ հեռու։ Այն ընդգրկում է Կուրտալիոտիկոյի կիրճը և Մեգալոպոտամոս գետի գետաբերանի շրջանը։ Ի տարբերություն Կրետե կղզու այլ լողափերի, այստեղ ափամերձ գոտու ջրի ջերմաստիճանն ավելի ցածր է՝ պայմանավորված նրա մեջ թափվող Մեգալոպոտամոս գետի բերած սառը ջրերով։

Աշխարհագրություն
----------------

Պրևելի լողափի պաշտոնական անվանումը Ֆինիկաս լողափ է, ինչը թարգմանաբար նշանակում է «Արմավենիների լողափ»։ Անվանումը պայմանավորված է ափի երկայնքով ձգվող բնական ծագման արմավենիների անտառային պուրակով։ Այն չափերով զիջում է միայն Կրետե կղզու արևելքում գտնվող Վաի լողափի անտառին։ Վաի անտառը համարվում ոչ միայն Կրետե կղզու, այլև՝ Եվրոպայի, չափերով ամենամեծ և արմավենիների բնական ծագման անտառային պուրակը։ Լողափին մոտ գտնվում է նաև Ֆինիկ Թեոֆրաստ կոչվող արմավենիների ընդարձակ պուրակը։ 
Պրևելի լողափը գտնվում է Կրետե կղզու հարավային մասում, Ռետիմնոյից հեռու է 35 կմ, իսկ Պրևելի վանքից՝ 2,5 կմ։ 
Լողափը յուրահատուկ է ավազախճաքարային ծովափի, Մեգալոպոտամոս և Կուրտալիոտիս ջրառատ գետերի հովիտներում աճող արմավենիների անտառային պուրակների համադրությամբ։

Լողափն իր մյուս անվանումը ստացել է Պրևելի վանքի անունից։ 
Պրևելի լողափի այցեքարտ է համարվում ոչ միայն արմավենիների անտառապուրակը, այլև՝ ծովում գտնվող սրտաձև ժայռը։

Լողափի այցեքարտը՝ սրտաձև ժայռը
2010 թվականին բռնկված հրդեհի արդյունքում արմավենիների պուրակի մեծ մասը այրվեց, սակայն 2011 թվականին այն արագ և բնական ճանապարհով վերականգնվեց։ 2011-2012 թվականներին արմավենիների անտառային պուրակը փակ էր զբոսաշրջային այցերի համար, սակայն արգելքը չէր գործում լողափնյա գոտու համար։
Լողափն ունի զբոսաշրջային մեծ նշանակություն, սակայն քանի որ գտնվում է Կուրտալիոտիկոյի կիրճի ստորին հատվածում, դեպի լողափ ուղիղ ճանապարհ չկա, այն հնարավոր է միայն քայլելով լանջով դեպի ցած։ Ծովափնյա հատված հնարավոր է մուտք գործել նաև Պլակյաս հանգստյան գոտուց՝ տուրիստական նավակներով։

Պատկերասրահ
-----------

* Պրևելի լողափը և արմավենիների բնական անտառըՊրևելի լողափը և արմավենիների բնական անտառը
* Մեգալոպոտամոս գետի գետաբերանի շրջանըՄեգալոպոտամոս գետի գետաբերանի շրջանը
* Կրետե կղզու հարավում գտնվող Պրևելի լողափըԿրետե կղզու հարավում գտնվող Պրևելի լողափը
* Համայնքապատկեր ՊրևելիիցՀամայնքապատկեր Պրևելիից

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Все, что вам нужно знать об ущелье Курталиотико»։ *Rent-a-Car-Crete.ru - Aренда авто* (ռուսերեն)։ Վերցված է 2022-04-18
2. ↑  «Пальмовый лес и пляж Превели»։ *tocrete.com* (ru-ru)։ Վերցված է 2022-04-18
3. ↑  «Монастырь Превели»։ *tocrete.com* (ru-ru)։ Վերցված է 2022-04-18
**Սնամեջ եկեղեցի** (խորվաթերեն՝ *Šuplja crkva*), 11-րդ դարում ռոմանական ոճով կառուցված, ներկայումս կիսավեր խորվաթական եկեղեցի, որը պատկանել է Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցուն։ Սկզբնապես կոչվել է Սուրբ Պետրոսի և Մովսեսի բազիլիկ, կառուցվել է ավելի հին՝ 6-րդ դարի բյուզանդական մատուռի հիմքի վրա՝ հինհռոմեական Դալմաթիա մարզի մայրաքաղաքի՝ Սալոնայի ավերակների մերձակայքում։ Ներկայումս հնավայրի մի մասն է հանդիսանում։

Եկեղեցին դասվել է 11-րդ դարում Սոլինում խորվաթների կառուցած Սուրբ Ստեփանոս և Սուրբ Մարիամ եկեղեցիների շարքին և հիշարժան է նաև նրանով, որ այստեղ է կատարվել Խորվաթիայի արքա Դեմետրիուս Զվոնիմիրի թագադրման արարողությունը։ Կառույցն ունեցել է 26 մետր երկարությամբ և 13 մետր լայնությամբ երեք աբսիդ, որոնք միմյանցից անջատված են եղել սյուներով։ Նարտեքսը (նախասրահը, գավիթը) գտնվել է արևմտյան մուտքի մոտ, իսկ հարավային կողմում եղել է սրածայր գմբեթ, որի մի փոքր մասն է պահպանվել։ Ըստ ավանդազրույցի՝ նարտեքսում ամփոփված է եղել խորվաթ արքաներից մեկի սարկոֆագը։

Պատկերասրահ
-----------

* Զվոնիմիր արքայի թագադրման արարողության ռոմանտիկ ոճով պատկերը Ֆերդինանդ Քվինքերեզի նկարումԶվոնիմիր արքայի թագադրման արարողության ռոմանտիկ ոճով պատկերը Ֆերդինանդ Քվինքերեզի նկարում
* 11-րդ դարի փորագրաքանդակ, որտեղ որոշ մասնագետների կարծիքով պատկերված է Զվոնիմիրի թագադրությունը11-րդ դարի փորագրաքանդակ, որտեղ որոշ մասնագետների կարծիքով պատկերված է Զվոնիմիրի թագադրությունը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Solin.hr - Šuplja crkva Archived 2008-05-03 at the Wayback Machine.
2. ↑  «Photograph from Destinacije.com.»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2011-07-22-ին։ Վերցված է 2010-09-28  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)

Գրականություն
-------------

* Pavličević Dragutin (2007)։ *Povijest Hrvatske* (Croatian)։ Zagreb: Naklada Pavičić։ ISBN 978-953-6308-71-2

Արտաքին հղումներ
----------------

* Images of Hollow Church
* Hollow Church on Solin's website
**Սմոլարյան ջրվեժ** (մակեդոներեն՝ Смоларски Водопад), տեղակայված է Մակեդոնիայի Հանրապետության տարածքում։ Գտնվում է Լոմնիցա գետի հունի վրա՝ ծովից 600 մ բարձրության վրա։

Նկարագրություն
--------------

Ջրվեժը գտնվում է տեկտոնական անկայուն հիմքի վրա։ Ջրվեժի ներքևում ձևավորվում է հսկայական խառնարան, որի երկարությունը գետի ուղղությամբ 5 մ է, լայնությունը `11 մ, խորությունը` 0,5-ից մինչև 0,7 մ։ Ջրվեժի բարձրությունը կազմում է՝ 39,5-ից մինչև 40 մ։ Սմոլարյան ջրվեժը Մակեդոնիայի Հանրապետության տարածքում մշտապես գահավիժող ամենաբարձր ջրվեժն է, ինչպես նաև ամենաբարձրն է Բելիսիցա լեռան վրա։

2003 թվականից դեպի ջրվեժն է տանում նեղ ոլորապտույտ մի ճանապարհ, 580 մ երկարությամբ, որով այնտեղ կարող են հասնել զբոսաշրջիկները։ Դեպի ջրվեժը տանող ճանապարհի կողմնորոշիչ է ծառայում գյուղական շուկան, որը բացվել է 2007 թվականի հունվարին։ Այստեղ վաճառվում են մրգեր, բանջարեղեն և տեղական արտադրության մեղր, որոնք էլ հանդիսանում են գյուղացիների եկամտի աղբյուրը։ Ճանապարհը ներառում է 300 քարե աստիճաններ, անցնում է անտառների միջով և ավարտվում է Բելվոյ-Դերա կամրջի մոտ։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «Smolare Waterfall» (անգլերեն)։ Exploring Macedonia։ Վերցված է 2013-07-31
2. 1 2  Латинка Топалова-Жежиха (2012)։ *Туристически пътеводител на Беласица*։ София: Българска фондация Биоразнообразие։ էջ 148։ ISBN 978-954-9959-57-4

Արտաքին հղումներ
----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Սմոլարյան ջրվեժ Վիքիպահեստում |

* Водопадите на Беласица (բուլղ.)
**Ռոտշիլդի մրցանակ** (եբրայերեն՝ פרס רוטשילד‎ իսրայելական մրցանակ է, որը շնորհում է Ռոտշիլդների ընտանիքի Յադ հա Նադիվ բարեգործական հիմնադրամը Իսրայելում։ Մրցանակները հանձնվում են 1959 թվականից ինը` ճարտարագիտության, գյուղատնտեսության, հասարակական գիտությունների, կենսագիտության, հումանիտար գիտությունների, հրեական գիտության և քիմիայի, ֆիզիկայի մաթեմատիկայի ոլորտներում։ Մրցանակները տրվում են երկու տարին մեկ, բայց ոլորտները բաժանվում են երկու խմբի, այնպես որ յուրաքանչյուր ոլորտ կրկնվում է չորս տարին մեկ և շնորհվում է յուրօրինակ և առանձնահատուկ հետազոտական աշխատանքի համար։

Մրցանակի խորհրդատվական խորհուրդը նշանակվում է չորս տարի ժամկետով և բաղկացած է նախագահից և ութ անդամից։ Խորհուրդի նախագահը պրոֆեսոր Շաֆի Գոլդվասերն է որ այս պաշտոնը զբաղեցնում է 2015 թվականից։ 2019 թվականից խորհրդի մյուս անդամներն են Լորդ Ռոտշիլդի ներկայացուցիչ պրոֆեսոր Մենահեմ Յաարին, Իսրայելի վարչապետի ներկայացուցիչ Լեա Նեսսսը, Երուսաղեմի Եբրայական համալսարանի հոգաբարձուների խորհրդի ներկայացուցիչ, պրոֆեսոր Մարգալիտ Ֆինկելբերֆը, Իսրայելի կրթության նախարարության ներկայացուցիչ պրոֆեսոր Խաիմ Թեյթելբաումը, Երուսաղեմի Հրեական համալսարանի հոգաբարձուների խորհրդի ներկայացուցիչ, պրոֆեսոր Դաֆնա Լևինսոն-Զամիրը,, Տեխնիոնի հոգաբարձուների խորհրդի ներկայացուցիչ պրոֆեսոր Շիմոն Բրանդոնը և Թել Ավիվի համալսարանի հոգաբարձուների խորհուրդի պրոֆեսոր Նոգա Ալոն։ Նախկին նախագահներն էին Շնեոր Զալման Աբրամովը (1984-1992) և պրոֆեսորներ Դոն Պատինկինը (1993-1994), Մայքլ Բրունոն (1996-1995), Իլան Խաթը (2002-1997), Յեհուդիտ Բիրակը (2004-2010) և Էիտանը (2011 -2015)։

Մրցանակի թեկնածուներ կարող են առաջադրվել՝ Իսրայելի համալսարանների ղեկավարները, Իսրայելի համալսարանների ֆակուլտետների դեկանները, համապատասխան բաժինների ղեկավարները և Իսրայելի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամները, ինչպես նաև ցանկացած անձ, որ ստացել է Ռոտշիլդի մրցանակը նախկինում, պայմանով, որ նա թեկնածու առաջադրի այն ոլորտում, որտեղ նա ստացել է մրցանակը։ 2012 թվականին մրցանակը յուրաքանչյուր հաղթողի համար կազմում էր 50,000 ԱՄՆ դոլար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. 1 2 3  «The Rothschild Prize | Yad Hanadiv»։ *www.yadhanadiv.org.il*։ Վերցված է 2023-06-07
3. ↑  «Site»։ *Site* (en-US)։ Վերցված է 2023-06-07 (չաշխատող հղում)
**«Վեներայի լոգանքը»** (անգլ.՝ The Bath of Venus) կամ **«Վեներան սիրո սփոփիչ»** (անգլ.՝ Venus Consoling Love), ֆրանսիացի նկարիչ Ֆրանսուա Բուշեի 1751 թվականին ստեղծած կտավը։ Նկարում պատկերված է դիցաբանական տեսարան, որտեղ սիրո աստվածուհի Վեներան պատկերված է որպես հմայիչ երիտասարդ կին՝ մարմնավորելով ֆրանսիական ռոկոկոյի գեղեցկությունը։ Նա պատրաստվում է զինաթափ անել Կուպիդոյին՝ նրանից վերցնելով իր նետերը, որ Կուպիդոն օգտագործում է մարդկանց վրա նետելու և նրանց սիրահար դարձնելու համար։

Վեներան նստած է լճակի մոտ՝ շուրջը աղավնիներ, որոնք աստվածուհու խորհրդանիշն են։ Ոտքերի մոտ գտնվող սպիտակ աղավնիները, նրա դեմքի գույնը, մազերի մեջ խրված մարգարիտները նույնքան շքեղ են, որքան նրա շուրջը գետնին փռված մետաքսյա կտորները։ Բուշեն կտավը նկարել է հաճելի պաստելային երանգներով` օգտագործելով թույլ արծաթյա լույս։ Նկարը ստեղծված է բարձր տեխնիկական հմտությամբ։ Ռոկոկոյի արվեստի հիմնական հմայքը նրա զգայունությունն ու հրապուրանքն է։

Պատմություն
-----------

Նկարը պատկանել է Ֆրանսիայի թագավոր Լյուդովիկոս XV-ի սիրուհի Մարքիզուհի դե Պոմպադուրին, ով պատվիրել է նկարը։ Այն ցուցադրվել է Բելվյու պալատում։ Ենթադրվում է, որ նկարի բնորդուհին Մարքիզուհի դե Պոմպադուրն է։ Արվեստագետները սիրում էին աշխատել նրա հետ ոչ միայն արիստոկրատիայի հետ աշխատելու հեղինակության համար, այլ որ նա կանոնավոր կերպով վճարում էր իր հաշիվները։ Ենթադրում է նաև, որ Բուշեն, որպես բնորդ, Վեներայի կերպարի համար ընտրել է կնոջը։

Գրականություն
-------------

* Beckett, Wendy (1994), The Story of Painting, The Essential Guide to the History of Western Art, Dorling Kidersley, ISBN 978-0751301335.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4
2. 1 2 3 4
3. ↑  «The Bath of Venus, Boucher»։ *www.nga.gov*։ Վերցված է 2018-02-14
4. ↑  «The Bath of Venus»։ *www.nga.gov*։ Վերցված է 2018-02-14
5. ↑  «The Bath of Venus by BOUCHER, François»։ *www.wga.hu*։ Վերցված է 2018-02-14
**Սյուզան Բեռնե** (անգլ.՝ Suzanne Berne, հունվարի 17, 1961(1961-01-17), Վաշինգտոն, Կոլումբիայի շրջան, ԱՄՆ), ամերիկացի գրող։ Օրանժ գրական մրցանակի դափնեկիր։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Ջորջթաունի համալսարանի դասավանդողի ընտանիքում, մայրը հոգեբան էր։ Սովորել է Ջորջթաունի դպրոցում։ Սովորել է Հարվարդի համալսարանում, ավարտել է Ուեսլեյան համալսարանը Կոնեկտիկուտում, այնուհետև Այովայի համալսարանին կից գրողների սեմինար։

Բոստոնի քոլեջի անգլերենի պրոֆեսոր է։

Մի քանի տարի ապրել է Կալիֆորնիայում, որտեղ նա փոխել է տարբեր աշխատատեղեր, սկսած` Hollywood Reporter թերթի սրբագրիչից մինչև Սան Ֆրանցիսկոյի ռեստորանի սեփականատեր, միևնույն ժամանակ գրելով մի քանի թերթերի համար և սկսել է հրատարակել իր պատմվածքները։

1986 թվականին դասախոսություններ է կարդացել Հարվարդի համալսարանում։ Համագործակցում է Նյու Յորք Թայմսի գրական տեսության բաժնի հետ, գրում է էսսեներ և հոդվածներ` «Ճանապարհորդությունների» սյունակի համար։ Հրատարակել է մի շարք էսսեներ տարբեր ամսագրերում, այնպես, ինչպես «Վոգը», «Allure»-ն և այլն։

Ներկայումս ապրում է Բոստոնում, իր իրավաբան ամուսնու և երկու աղջիկների հետ։

Ստեղծագործություններ
--------------------

Նրա դեբյուտային «A Crime in the Neighborhood» վեպը հրատարակվել է 1997 թվականին։ 1999 թվականին վեպը հրատարակվել է Մեծ Բրիտանիայում և շահել է «Օրանժ» գրական մրցանակը։

Ժյուրիի անդամները այն անվանել են` «*հազվագյուտ որակի հիանալի վեպ*»։

Աշխատանքներ
-----------

* *Ladies, Gentlemen, Friends and Relations*, University of Iowa, 1985
* *A Crime in the Neighborhood: A Novel*, Algonquin Books, 1997, 978-1-56512-165-2
* *The Ghost at the Table*, Algonquin Books, 1997, (reprint 2007, 978-1-56512-334-2)
* *A Perfect Arrangement: A Novel*, Algonquin Books, 2001, 978-1-56512-261-1
* *Missing Lucile: Memories of the Grandmother I Never Knew*, Algonquin Books of Chapel Hill, 2010, 9781565126251

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Archived copy»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2009-12-14-ին։ Վերցված է 2010-03-31  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
2. ↑  «English Department - Morrissey College of Arts and Sciences - Boston College»։ *www.bc.edu*
3. ↑  «Suzanne Berne |»

Արտաքին հղումներ
----------------

* Suzanneberne.net

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 14410207k · CiNii: DA12352366 · GND: 123151643 · ISNI: 0000000114606351 · LCCN: n96101759 · NDL: 00840721 · NLA: 35582590 · NLG: 84442 · NTA: 170731030 · SUDOC: 067253660 · VIAF: 40278906 · WorldCat VIAF: 40278906 |

 |

 |
**Ռուբեն Իլյիչի Ազիզյան** (հունիսի 3, 1961(1961-06-03), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուսաստանցի հայազգի բժիշկ, ուռուցքաբան, պլաստիկ վիրաբույժ, բժշկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամ, Ռուսաստանի բժշկա-տեխնիկական ակադեմիայի ակադեմիկոս։

Կենսագրություն
--------------

Ռուբեն Ազիզյանը ծնվել է 1961 թվականին Երևան քաղաքում։ Նրա ծնողները եղել են բժիշկներ․ հայրը՝ Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտի քիթ-կոկորդ-ականջ մանկական հիվանդությունների ամբիոնի վարիչը, Հայաստանի առողջապահության նախարարության մանկական գլխավոր օտոլարինգոլոգ, մայրը՝ Երևանի պետական համալսարնի բջջաբանության և գենետիկայի ամբիոնի դոցենտ։

Ռուբեն Ազիզյանը միջնակարգ կրթությունը ստացել է Երևանի Անտոն Չեխովի անվան թիվ 55 դպրոցում, որից հետո ընդունվել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտի բուժական ֆակուլտետն ու այն ավարտել է 1984 թվականին։ Նույն թվականին քիթ-կոկորդ-ականջ ուռուցքաբան մասնագիտությամբ ընդունվել է ՀԽՍՀ առողջապահության նախարարության գիտահետազոտական ճառագայթաբանության և ուռուցքաբանության բազայի հիման վրա ստեղծված ինստիտուտի կլինիկական օրդինատուրա և գործուղվել սովորելու ԽՍՀՄ առոջապահության նախարարության բժիշկների կատարելագործման քիթ-կոկորդ-ականջ հիվանդությունների կլինիկայի կենտրոնական ինստիտուտի օրդինատուրայում, որտեղ էլ 1989 թվականին պաշտպանել է իր գիտական ատենախոսությունը՝ «Доброкачественные опухоли и опухолеподобные новообразования уха» թեմայով։ Հետագայում վերադարձել է Հայաստան և աշխատանքի անցել Հայաստանի առողջապահության նախարարության գիտահետազոտական ճառագայթաբանության և ուռուցքաբանության ինստիտուտում։

Գիտահետազոտական աշխատանքները շարունակելու նպատակով Ռուբեն Ազիզյանը 1994 թվականին ընդունվել է Նիկոլայ Բլոխինի անվան Ռուսաստանի բժշկական գիտությունների ակադեմիայի ուռուցքաբանության գիտական կենտրոնի դոկտորանտուրան։ 1997 թվականին նա պաշտպանել է իր դոկտորական ատենախոսությունը, որից հետո աշխատանքի անցել Ռուսաստանի բժշկական գիտությունների ակադեմիայի համակարգի Նիկոլայ Բլոխինի անվան ուռուցքաբանության գիտական կենտրոնում՝ նախ որպես բժիշկ-վիրաբույժ, այնուհետև ավագ գիտաշխատող (1998 թ.) և առաջատար գիտաշխատող (1999-2015 թթ.)։ Հետագայում Ռուբեն Ազիզյանը նշանակվել է Բլոխինի անվան Ռուսաստանի բժշկական գիտությունների ակադեմիայի գանգ-ծնոտ-դեմք վիրաբուժական բաժանմունքի ղեկավար։

2000-2007 թվականներին դասավանդել է Մոսկվայի պետական բժշկաատամնաբուժական համալսարանում, 2007 թվականին ստացել է պրոֆեսորի կոչում։

Գիտական աշխատանքների, դասագրքերի, մենագրության հեղինակ և համահեղինակ է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  ակադեմիա ՀՀ գիտությունների ազգային։ «ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիա»։ *ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիա* (հայերեն)։ Վերցված է 2022-11-24  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)
2. ↑  «НМИЦ онкологии им. Н.Н. Блохина - Врачи»։ *www.ronc.ru* (ռուսերեն)։ Վերցված է 2022-11-26
3. ↑  «Азизян Рубен Ильич»
4. ↑  Армения Национальная академия наук Республики։ «Азизян Рубен Ильич»։ *Национальная академия наук Республики Армения* (ռուսերեն)։ Վերցված է 2022-11-26

Արտաքին հղումներ
----------------

* Азизян, Рубен Ильич
**Ջանեթ** (արաբ․՝ جانت‎‎), քաղաք և համայնք Ալժիրի հարավ-արևելքում՝ Իլիզի վիլայեթում։ Ջանեթ շրջանի վարչական կենտրոնն է։

Աշխարհագրական դիրքը
-------------------

Քաղաքը գտնվում է վիլայեթի հարավում՝ Տասսիլին Աջջեր սարահարթի հարավային մասում, երկրի մայրաքաղաք Ալժիրից մոտավորապես 1470 կիլոմետր դեպի հարավ-արևելք։ Ծովի մակարդակից բացարձակ բարձրությունը կազմում է 1053 մետր։

Ջանեթ համայնքը սահմանակից է Իլիզի և Բորջ էլ Հուաս համայնքներին, ինչպես նաև Լիբիայի և Նիգերի տարածքներին։ Նրա տարածքը կազմում է 57,460 կմ²։

Կլիմա
-----

Քաղաքի կլիման բնութագրվում է որպես անապատային կլիմա (BWh՝ ըստ Կյուպպենի դասակարգման)։ Տարվա ընթացքում գործնականում տեղումներ չեն լինում (միջին տարեկան քանակը 18 մմ է)։ Միջին տարեկան ջերմաստիճանը 23,4 °C է։ Ամենացուրտ ամսում (հունվար) միջին ջերմաստիճանը 12,4 °C է, ամենատաք ամսին՝ հունիսին՝ 31,6 °C:

Բնակչություն
------------

2008 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալներով՝ համայնքի բնակչությունը կազմում էր 14 655 մարդ։ Տղամարդիկ կազմել են ընդհանուր բնակչության 53,7 %-ը, կանայք` համապատասխանաբար 46,3 %-ը։ Բնակչության գրագիտության մակարդակը կազմել է 85,6 %։ Տղամարդկանց գրագիտության մակարդակը կազմել է 92,1 %, կանանց մոտ` 78 %։ Ջանեթի բնակիչների 4,1 %-ն ունեցել է բարձրագույն կրթություն, 19,8 %-ը` միջնակարգ կրթություն։

Տրանսպորտ
---------

Քաղաքի հարավային կողմով անցնում է N3 ազգային մայրուղին։ Գործում է համանուն օդանավակայանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Djanet (Commune, Illizi, Algeria) - Population Statistics, Charts, Map and Location
2. ↑  «Djanet» (անգլերեն)։ GeoNames
3. ↑  «Climate: Djanet» (անգլերեն)։ Climate-Data.org։ Վերցված է 2019-01-24
4. ↑  «Population résidente des ménages ordinaires et collectifs (MOC) selon la commune de résidence et le sexe et le taux d'accroissement (1998-2008)» (ֆրանսերեն)։ Office national des statistiques
5. ↑  «Taux d'analphabétisme et taux d'alphabétisation de la population âgée de 15 ans et plus, selon le sexe et la commune de résidence .» (ֆրանսերեն)։ Office National des Statistiques Algérie։ Վերցված է 1 July 2013
6. ↑  «Structure relative de la population résidente des ménages ordinaires et collectifs âgée de 6 ans et plus selon le niveau d'instruction et la commune de résidence.» (ֆրանսերեն)։ Office National des Statistiques Algérie։ Վերցված է 1 July 2013

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 13197322f · LCCN: n82008644 · SUDOC: 050575740 · VIAF: 152460956 · WorldCat VIAF: 152460956 |

 |