**Նիկիֆոր Կրինիցկի** (ուկրաիներեն՝ Никифор Криницький, լեհ.՝ Nikifor Krynicki, իսկական անունը՝ Էպիֆանի Դրովնյակ, ուկրաիներեն՝ Єпіфаній Дровняк, լեհ.՝ Epifaniusz Drowniak, մայիսի 21, 1895(1895-05-21), Կրինիցա-Զդրույ, Nowy Sącz County, Lesser Poland Voivodeship, Լեհաստան - հոկտեմբերի 10, 1968(1968-10-10), Կրինիցա-Զդրույ, Nowy Sącz County, Lesser Poland Voivodeship, Լեհաստան), ուկրաինացի նկարիչ-պրիմիտիվիստ։

Կենսագրություն
--------------

Նիկիֆոր Կրինիցկին ծնվել է 1895 թվականին Կրինիցա-Լեմկովշինայում (այժմ՝ Կրինիցա-Զդրույ, Ներքին լեհական վոեվոդություն, Լեհաստան)։ Մայրը խուլ ու համր է եղել, հոր մասին տեղեկություններ հայտնի չեն։ Ապրել է ծայրահեղ աղքատության մեջ, նրան ընկալել են որպես աննորմալ։ Ունեցել է թլվատություն, եղել է գրեթե անգրագետ։ 1930 թվականին նրա աշխատանքները բացահայտել է նկարիչ Ռոման Տուրինը՝ դրանք ցուցադրելով Փարիզում և Նիկիֆորին հայտնի դարձնելով լեհական արվեստում։ Պատերազմի նախօրեին Аркады ամսագրում հոդված է լույս տեսնում Նիկիֆորի մասին, որտեղ ներկայացված են լինում Լվովի ցուցահանդեսում ցուցադրված նրա կտավները, սակայն արվեստագետի ճակատագիրը չի փոխվում։

Ուկրաինացիների հարկադիր զանգվածային միգրացիայի ժամանակ 1947 թվականին Նիկիֆորին արտաքսել են, սակայն կարողացել է հետ վերադառնալ։ 1949 թվականին նրա աշխատանքները ցուցադրվել են Վարշավայի ցուցահանդեսում, 1959 թվականին՝ Փարիզի Դինա Վերնիի պատկերասրահում և Արևմտյան Եվրոպայի այլ պատկերասրահներում։ 1960 թվականին նկարիչ Մարիա Վլոսինսկու օգնությամբ Վարշավայի կերպարվեստի պետական թանգարանում տեղի է ունեցել նկարչի աշխատանքների հետահայաց ցուցադրությունը։

Բուժվել է խրոնիկական տուբերկուլյոզից Ֆոլյուշեի առողջարանում, որտեղ էլ մահացել է։ Թաղված է Կրինիցայի գերեզմանատանը։

Ժառանգություն
-------------

Նիկիֆորի թանգարանը Կրինիցայում
Նիկիֆորի հուշարձանը Կրինիցայում, հեղինակ՝ Չեսլավ Դզվիգայ
Նիկիֆորը թողել է հսկայական ժառանգություն, շուրջ 40000 աշխատանքներ։ Ներկայումս ճանաչվել է որպես նաիվ մեծագույն նկարիչներից մեկը։ Նիկիֆորի աշխատանքները գտնվում են տարբեր արվեստի հավաքածուներում, մեծամասնությունը Նովի Սոնչի տարածաշրջանային և Նիկիֆորի Կրինիցայում գտնվող թանգարանում (բացվել է 1995 թվականին)։

Նկարիչը մշակույթում
-------------------

Նկարչի կյանքի վերջին տարիները Կշիշտով Կրաուզեն ներկայացրել է 2004 թվականին լույս տեսած «Իմ Նիկիֆոր» ֆիլմում, որտեղ Նիկիֆորի դերը խաղացել է Կրիստինա Ֆելդմանը։ 1968 թվականին լեհական No To Co ֆոլկ-ռոք խումբը թողարկել է «Նիկիֆոր» ձայնասկավառակը՝ ի հիշատակ նկարչի։ Որպես ալբոմի պաստառ ընտրվել է նկարչի կտավներից մեկը։

Հիշատակ
-------

Նիկիֆորի հուշարձանները տեղադրվել են Կրինիցայում և Լվովում։

Գրականություն
-------------

* Banach E. Banach A. Historia o Nikiforze. Kraków։ Wydawnictwo Literackie, 1966
* Madeyski J. Nikifor Krynicki։ 12 reprodukcji. Kraków։ Wydawnictwo artystyczno-graficzne, 1970
* Вадим Лесич. Никифор з Криниці. Монографічний нарис з 16 ілюстраціями та з резюме в англійській мові. Сучасність, 1971.
* Wolanin Z. Nikifor. Olszanica։ BOSZ, 2000
* Никифор. Каталог. Киев, 2013.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.)
2. 1 2  Artists of the World Online, Allgemeines Künstlerlexikon Online, AKL Online (գերմ.) / Hrsg.: A. Beyer, B. Savoy — B: K. G. Saur Verlag, Verlag Walter de Gruyter, 2009. — ISSN 2750-6088 — doi:10.1515/AKL
3. 1 2 3 4  Կերպարվեստի արխիվ — 2003.
4. ↑  «NO TO CO - OFICJALNA STRONA ZESPOŁU». *notoco.net.pl* (լեհերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ նոյեմբերի 20-ին. Վերցված է 2017 թ․ մարտի 3-ին.
5. ↑  «Nikifor - No To Co - XL 0493 - LP - 1968 :: Archiwum Polskiego Rocka». *No To Co - Nikifor* (լեհերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ մարտի 4-ին. Վերցված է 2017 թ․ մարտի 3-ին.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Նիկիֆոր Կրինիցկի» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուս |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 146169315 · GND: 118587994 · ISNI: 0000000116103643 · LCCN: n84236828 · NKC: jx20060920003 · NUKAT: n97008167 · SUDOC: 060331283 · VIAF: 26021563 · ULAN: 500159572 · WorldCat VIAF: 26021563 |

 |

 |