recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**«Կատարո»** «Domaine Avetissyan» ընկերության՝ հայկական գինու ապրանքանիշ, որն արտադրվել է Արցախում, խնդողնի խաղողի տեսակից։ Ունեցել է Կարմիր «Կատարո», Կարմիր «Կատարո» Reserve, Սպիտակ «Կատարո» և «Կատարո» Ռոզե տեսակները

Գործարանը գտնվել է Հադրութի շրջանի Տող գյուղում, որը Արցախյան 44-օրյա պատերազմի ավարտից հետո անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ։

Պատմություն
-----------

Գործարանի հիմնադիր Ավետիսյանները Խաղողագործությամբ զբաղվել են նախորդ դարի 20-ական թվականներից, այգին հիմնվել էր խողողագործների դինաստիայի հիշատակին։ Նախագծի, գինեգործարանի և խաղողի այգու զարգացման գործով զբաղվել են Գրիգորի Ավետիյանը և նրա ընտանիքի անդաները։ Խաղողագործության վերաբերյալ խորհրդատվությունները տվել է ֆրանսիացի փորձագետ Ժյուլյեն Լալուն։

Կատարո գինու տեսականին

Խաղողի այգի
-----------

Խաղողի այգին տեղակայված էր Արցախի Հադրութի շրջանի Տող գյուղից ոչ հեռու, ծովի մակարդակից 740-780 մետր բարձրության վրա։ Խաղողի այգին տնկված էր հարավային հողային լանջերին, որտեղ հողը հիմնականում կավի է։ Ձմեռները մեղմ են (հազվադեպ է ջերմաստիճանը հասնում -18 °C-ի), և այգին չէին ծածկում։ Տնկման խտությունը՝ 1650 խաղող/հա, նախատեսված է եղել ստեղծվել ևս մեկ այգի ավելի բարձր խտությամբ, մինչև 5000 խաղող/հա։ Խաղողի այգու համար ընտրվել էին 80 լավագույն թփեր, որոնցից ստեղծվել էր 3 կլոն։ Ֆրանսիացի խաղողագործ Ժյուլյեն Լալուն ընտրել էր հատուկ օպտիմալ զարկերակ այս տեսակի համար։

Գինեգործարան
------------

Կատարո կարմիր գինին ստեղծվում էր սեփական գինեգործարանում։ Խաղողը հավաքվում էր հայկական ավանդական բերքահավաքի նման, ֆերմենտացիան տեղի էր ունենում չժանգոտվող պողպատի տակառների մեջ, հսկվող ջերմաստիճանի տակ։ Գինու պահպանման համար օգտագործվում էին արցախյան կաղնու փայտից պատրաստված տակառներ։ Տակառատախտակի համար հարմարանքը պատրաստվում էր գինեգործի հսկողության տակ և պահպանվում բացօթյա վայրում գինեգործարանի տարածքում։ Ամեն տարի «Կատարո»-ն թողարկում էր մոտ 60-100 հազար շիշ գինի։

### Կարմիր Կատարո

Կարմիր Կատարո գինին ստացվում էր Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանի Տող գյուղից ոչ հեռու գտնվող խաղողի այգիներից հավաքված Խնդողնի սորտի (100%) տեսակից։ Գինին թափանցիկ մուգ կարմիր գույնի է։ Այն մշակում էին Տող գյուղի գինեգործարանում՝ պահպանվելով չժանգոտվող տանկերի մեջ հատուկ ջերմաստիճանում։

### Կարմիր Կատարո Reserve

Կարմիր Կատարո ռեզերվ գինին նույնպես ստացվում էր Խնդողնի սորտի (100%) տեսակից։ Այն պահպանվում էր Արցախյան կաղնուց պատրաստված տակարներում 12 ամիս շարունակ և լրացուցիչ պահպանվում նաև շշերում։ Այն պահպանվում է 14-16 °C ջերմաստիճանում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Kataro Wines". *armenianwines.co.uk*. Արխիվացված է the original 2021 թ․ փետրվարի 27-ին. Retrieved 2021 թ․ փետրվարի 25. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. 1 2  "«Կատարո» գինեգործարանի գյուղը մնացել է թշնամու տիրապետության տակ". *mediamax․am*.
3. ↑  *Армянские вина*. Артур Саркисян. 2017. pp. 160–164.
4. ↑  "«ԿԱՏԱՐՈ». ԱՐՑԱԽՅԱՆ ԳԻՆՈւ ՎԱՆԱԿԱՆ ՀՄԱՅՔԸ". *Ճամփորդ*.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
Մինեկե Պուսը, փառատոնի հերոսներից մեկը:
**Կատենստուտ** (հոլ.՝ Kattenstoet, «Կատուների փառատոն»), տոնական շքերթ է Բելգիայի Իպր քաղաքում` ի պատիվ կատուների։ Այն պարբերաբար անցկացվում է 1955 թվականից, մայիսի երկրորդ կիրակի օրը։ 44-րդ շքերթը տեղի է ունեցել 2015 թվականի մայիսի 10-ին. 45-րդը տեղի ունեցավ 2018 թվականի մայիսի 13-ին։ Միջոցառումը հարգանքի տուրք է Իպրի մահուդագործների պալատի զանգակատնից կենդանի կատուներ նետելու միջնադարյան իպրեսյան ավանդույթի հիշատակին, որը տեղի է ունենում դրա ներքևում գտնվող քաղաքի հրապարակում։

Պատմություն
-----------

Կան տարբեր լեգենդներ այն մասին, թե ինչպես է առաջացել կատուներ նետելու ավանդույթը։ Հնարավոր բացատրություններից մեկը այս կենդանիներին կախարդության հետ կապելու հավատքն է և բարձրությունից նրանց նետումը, որն անխուսափելիորեն հանգեցնում էր մահվան, խորհրդանշում էր չար ոգիների կործանում։ Այսպիսի իրադարձության վերջին հիշատակումը 1817 թվականն է։

Մեկ այլ լեգենդի մեջ ասվում է, որ կատուները բերվել են մահուդագործների պալատ, որպեսզի օգնեն վնասատուների դեմ պայքարելու համար։ Մինչև ջեռուցման ժամանակակից համակարգերի և պահպանման մեթոդների հայտնվելը, երբ ցուրտը սկսվում էր, բուրդ պահվում էր պալատի վերին հարկերում։ Գարնանային տաքացումներից և բուրդի վաճառքից հետո կատուներն իբր ողջ-ողջ նետվել են զանգակատնից։

Ժամանակակից փառատոն
-------------------

Կատենստուտը 1958 թվականին
Որպես այս պրակտիկայի խորհրդանշական վերածնունդ, տոնակատարությունների շքերթի ժամանակ ծաղրական հագուստ հագած տղամարդը Կլոտյեի պալատի զանգակատնից պլյուշ մանկական կատվի խաղալիքը ցած է նետում ամբոխի մեջ, որը սպասում էր գրկաբաց բռնել խաղալիքը։ Զանգակատնից կատուներ նետելը ուղեկցվում է խաղալիք լցոնված կախարդի այրմամբ։ Մասնակիցները հաճախ հագնվում են կատուների, կախարդների, մկների և միջնադարյան քաղաքաբնակների հագուստներով, իսկ փառատոնին մասնակցում են նաև փողային նվագախմբեր և ձիասպորտներ։ 2012 թվականին շքերթին մասնակցում էր շուրջ 2000 մարդ։

Փառատոնը հայտնի զբոսաշրջային իրադարձություն է Բելգիայում և օգնում է ամրապնդել տեղական զբոսաշրջային տնտեսությունը Իպրի շրջանում։ 2000 թվականին միջոցառմանը մասնակցում էր 8000 մարդ։

Տես նաև
-------

* Կատվի օր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  *Alexandra Powe Allred* Cats' Most Wanted: The Top 10 Book Of Mysterious Mousers, Talented Tabbies And Feline Oddities. — Potomac Books[en], 2005. — С. 234. — ISBN 9781574888584
2. ↑  Streams, Kimber. "Kattenstoet, A Cat Parade Held Every Three Years in Ypres, Belgium". *Laughing Squid*. Laughing Squid LLC. Retrieved 2015 թ․ նոյեմբերի 23.
3. ↑  "Kattenstoet (official site)". Vredesstad Ieper (Ypres town council). Արխիվացված է the original 2020 թ․ հոկտեմբերի 30-ին. Retrieved 2015 թ․ նոյեմբերի 23.
4. ↑  *George McDonald* Frommer's Belgium, Holland & Luxembourg. — Frommer's. — С. 203. — ISBN 978-0-470-38227-1
5. ↑  "De Kattenfeesten te Ieper. Een analyse van de Kattenstoet en het Kattenwerpen aan de hand van de theorie van Hobsbawm" (in հոլանդերեն). Retrieved 2011 թ․ մարտի 28.
6. ↑  Brett Ackroyd (2012 թ․ մայիսի 12). "Love cats? We do too". Cheap Flights. Retrieved 2013 թ․ հուլիսի 13.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կայան (այլ կիրառումներ)

**Կայան**, գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Տավուշի մարզի Իջևանի տարածաշրջանում, մարզկենտրոն Իջևանից մոտ 13 կմ հյուսիս-արևելք՝ հայ-ադրբեջանական շփման գծի անմիջական հարևանությամբ։

Աշխարհագրություն
----------------

Կայան գյուղը հարավ-արևելքից սահմանակից է Այգեհովիտ, հարավ-արևմուտքից՝ Ազատամուտ գյուղերին։ Բնակավայրի հյուսիս-արևելքով է անցնում հայ-ադրբեջանական շփման գիծը, որից այն կողմ գտնվում է Ադրբեջանի Հանրապետության Բալա Ջաֆարլի գյուղը։ Կայանի հյուսիսով հոսում է Աղստև գետը։

Բնակչություն
------------

Ըստ Հայաստանի 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների՝ Կայանի մշտական բնակչությունը կազմել է 309, առկա բնակչությունը՝ 213 մարդ,
բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Տարի | 1981 | 1989 | 2001 | 2011 |
| Բնակիչ | 202 | 384 | 278 | 309 |
|

Համայնքային կյանք
-----------------

Վարչատարածքային բաժանման տեսանկյունից այն ընդգրկված է Այգեհովիտ համայնքի մեջ։ Բնակավայրի բնակֆոնդը կազմված է հինգ հարակնի և երկհարկ շենքերից։ Ունի միջնակարգ դպրոց։

Կայան գյուղի միջով է անցնում Հայաստանի միջպետական Մ 4 ավտոճանապարհը, որը մայրաքաղաք Երևանը Սևան, Իջևան քաղաքներով կապում է հայ-ադրբեջանական շփման գծին։ Ներկա դրությամբ Մ 4 ավտոճանապարհն ավարտվում է Կայան գյուղում։ Կայանից է սկսվում Հայաստանի հանրապետական նշանակության Հ 37 ավտոճանապարհը, որը Մ 4 ավտոճանապարհը կապում է Այգեհովիտ, Վազաշեն, Պառավաքար և Այգեպար գյուղերին։

Կրթություն
----------

Կայան գյուղում գործում է միջնակարդ դպրոց, որը տեղակայված է 45-րդ փողոցի 1-ին փակուղու 4-րդ շենքում։ Ըստ Տավուշի մարզպետարանի կայքի՝ դպրոցում սովորում է 148 աշակերտ։ Դպրոցում աշխատում է 27 աշխատակից։

Պատկերասրահ
-----------

* Պատերազմին նվիրված հուշահամալիրՊատերազմին նվիրված հուշահամալիր
* ՀՀ ԶՈՒ կապիտան Գևորգ Գագիկի Մնացականյանին նվիրված հուշակոթողՀՀ ԶՈՒ կապիտան Գևորգ Գագիկի Մնացականյանին նվիրված հուշակոթող

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հայաստանի 2011 թ. մարդահամարի արդյունքները (հայ.)
2. 1 2  Հայաստանի Հանրապետության օրենքը Հայաստանի Հանրապետության վարչատարածքային բաժանման մասին ընդունված 07.11.1995թ․, ստորագրված՝ 04.12.1995թ․, *(արխիվացված 25․05․2021թ․)*։
3. 1 2 3  «Սահմանամերձ Կայան ավանը բարեկարգվում է», *(արխիվացված 25․05․2021թ․)*:
4. 1 2  2011 թ Հայաստանի մարդահամարի արդյունքները
5. ↑  "Հայաստանի հանրապետության բնակավայրերի բառարան, էջ 106" (PDF). Արխիվացված է the original (PDF) 2014 թ․ սեպտեմբերի 12-ին. Retrieved 2014 Մայիսի 21. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
6. 1 2 3 4  Տավուշի մարզի կրթական հաստատությունների ցանկը մարզպետարանի կայքից, (արխիվացված 25․05․2021թ․)։
**«Խոցված Պեգաս»** (ռուս.՝ Пронзённый Пегас, կամ **«Ռուսաստանի մտավորականության հուշարձան»**, ռուս.՝ Памятник российской интеллигенции), Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայի տեսարժան վայրերից մեկը, որը 2004 թվականին տեղադրվել է Զեմլյանոյ վալից ոչ հեռու, Անդրեյ Սախարովի անվան թանգարանի մոտի պուրակում։

Պատմություն
-----------

Հուշարձանը տեղադրվել է 2004 թվականի հունիսի 29-ին Զեմլյանոյ վալից ոչ հեռու, Անդրեյ Սախարովի անվան թանգարանի մոտի պուրակում։ Քանդակային հորինվածքը ստեղծելու նախաձեռնությանը աջակցել են «Ալֆա-բանկը» և Անդրեյ Սախարովի հիմնադրամը։ Հեղինակներն են քանդակագործներ Դանիել Միտլյանսկին և Գալինա Շիլինան, ճարտարապետը՝ Գրիգորի Սաևիչը։

Նկարագրություն
--------------

«Խոցված Պեգասը» 6,5-մետրանոց հորինվածք է ցավից ծռմռված, հուսահատ տառապյալ մռութով և շատ լարված դիրքով թևավոր ձիու տեսքով։ Պեգասը սավառնում է ատամնավոր պողպատե ուղղահայաց բազմաթիվ ցցերի վրայով, որոնցից երեքը խոցում են կենդանուն և միաժամանակ օգնում նրան թռիչքի ժամանակ։

Հուշարձանի նշանակությունը
-------------------------

Հուշարձանի իմաստային նշանակության վերաբերյալ կան որոշ տարաձայնություններ։ Ըստ ստեղծագործության հեղինակների՝ «Խոցված Պեգասը» ծառայում է որպես մտավորականության լավագույն դրսևորումների կերպար, իսկ նրան խոցող ցցերը մտավորականներին խոչընդոտող, խանգարող բան են։ Այս տեսության մասին է վկայում նաև հուշարձանի վրա տեղադրված ցուցանակը։ Կարելի է նաև ենթադրել, որ քանդակը մարմնավորում է Պեգասի ծագմանն ու կյանքին նվիրված առասպելը։ Կա ևս մեկ վարկած, որը վերաբերում է հուշարձանի ոճերին։ Պեգասը քանդակված է կլասիցիզմի ոճով, իսկ հորինվածքի ստորին մասը՝ ռուսական կոնստրուկտիվիզմի ոճով։ Այդ հողի վրա կարող են առաջանալ վեճեր հուշարձանի ստեղծման ժամանակ օգտագործված ճարտարապետական երկու ոճերի փոխհարաբերությունների մասին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Роман Паньков. "Памятник российской интеллигенции". Узнай Москву. Արխիվացված է the original 2015 թ․ ապրիլի 19-ին. Retrieved 2015 թ․ հունիսի 27. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  "«Пронзённый Пегас» — Москва". Галерея. 2009 թ․ նոյեմբերի 1. Retrieved 2015 թ․ հունիսի 27.
3. ↑  Сергей Ходнев (2004 թ․ հունիսի 30). "Сын Медузы". Информагентство Культура. Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 4-ին. Retrieved 2015 թ․ հունիսի 27. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
**Մուսլիմ Աբսալյամով** (ռուս.՝ Абсалямов, Муслим Бахтиярович, հունիսի 12, 1932(1932-06-12), Յուլդիբաևո, Խայբուլինսկի շրջան, Բաշկիրական Խորհրդային Սոցիալիստական Ինքնավար Մարզ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - հուլիսի 5, 2009(2009-07-05), Ուֆա, Ռուսաստան), բաշկիր գրող, մանկավարժ։ Բաշկիրական ինքնավար խորհրդային սոցիալիստական հանրապետության վաստակավոր մանկավարժ, ՌԽԴՍՀ ժողովրդական կրթության գերազանցիկ։

Կենսագրություն
--------------

1952 թվականին ավարտել է Օրսկի ուսուցչական (մանկավարժական) ինստիտուտը։ 1952-1992 թվականներին դասավանդել է Յուլդիբաևոյի միջնակարգ դպրոցում։ 1963 թվականին ավարտել է Բաշկիրաիայի պետական համալսարանը։ Մահացել է Ուֆայում, 2009 թվականի հուլիսի 5-ին, թաղված է հայրենի գյուղում։

### Ընտանիք

Դստրերը` Սվետլանա և Լեյսան Աբսալյամովաները։

Ստեղծագործություններ
--------------------

Առաջին ժողովածուն եղել է «Առաջին նվերը» (բաշկիրերեն՝ Тәүге бүләк), որը տպագրվել է 1976 թվականին։ Դրան հետևել են կարճ պատմվածքներով ժողովածուներ` «Ընդհատված մանկություն» (1981), «Հետարան-արահետներ» (1989), «Բոլոր մարդիկ հարազատ են» (1993), «Գագաթներ» (1994)։ 1997 թվականին հրատարակել է երգիծական պատմվածքներով գիրք` «Գլուխը բարձր», իր կյանքի վերջին տարիներին նա ավարտել է «Մեդրեսեի ուսուցիչը» պատմական էպիկ վեպը։ 1992 թվականից դարձել է Բաշկիրիայի Հանրապետության գրողների միության անդամ։

### Ստեղծագործությունների ժողովածու

* Бөтә кешеләр ҙә бер туған: әкиәт. — Өфө, 1993.
* *Абсалямов М. Б.* Хальфа : роман и повесть — Уфа : Китап, 2008. — 464 с. : портр. — ISBN 978-5-295-04388-8

Հիշատակ
-------

Նրա հուշատախտակը տեղադրված է Յուլդիբաևոյի դպրոցի շենքում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  В своих книгах он показывал жизнь простого народа
3. ↑  "Памяти учителя-писателя Муслима Бахтияровича Абсалямова" (in ռուսերեն). Администрация городского округа город Уфа Республики Башкортостан. Արխիվացված է the original 2017 թ․ դեկտեմբերի 1-ին. Retrieved 2017 թ․ նոյեմբերի 28. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
**Մուտարե** (անգլ.՝ Mutare), քաղաք Զիմբաբվեում։

Աշխարհագրություն
----------------

Մուտարե քաղաքը (մինչև 1982 թվականը՝ *Ումտալի*) գտնվում է Զիմբաբվեի ծայր արևելքում՝ այսպես կոչված «Բեյրի միջանցքում», որը միավորում է Զիմբաբվեի մայրաքաղաքը՝ Հարարեն մոզամբիկյան Բեյրա նավահանգստի հետ, Հնդկական օվկիանոսի ափին։ Մոզամբիկի հետ սահմանից հեռավորությունը 8 կիլոմետր է, Հարարեն գտնվում է Մուտարեից 256 կիլոմետր հյուսիս-արևմուտք։ Բացարձակ բարձրությունը 1094 մետր է ծովի մակարդակից։
Մուտարեն 170 106 բնակչությամբ (2002 թվականի տվյալներով) Զիմբաբվեի՝ մեծությամբ 4-րդ քաղաքն է և Մանիկալենդ նահանգի վարչական կենտրոնը։

Պատմություն
-----------

Քաղաքը հիմնադրվել է 1890 թվականին, բրիտանական կոնցեսիոներների կողմից, Ցամբե և Մուտարե գետերի միջև, մի տարածքում, որտեղ ոսկու հանքավայրեր են հայտնաբերվել (Մուտարե թարգմանաբար նշանակում է մետաղի կտոր)։ 1891 թվականին այն նոր վայր է տեղափոխվել։ 1896 թվականին՝ այստեղ Սեսիլ Ջոն Ռոդսի կողմից նշանակալի տարածքներ ձեռք բերելուց և այստեղ Բուլավայո-Բեյրա երկաթգծի անցկացումից հետո, Ումտալին կրկին տեղափոխվել է իր նախկին տեղը։ 1914 թվականին Ումտալին ստացել է համայնքի, իսկ 1971 թվականին՝ քաղաքի իրավունք։

Մշակույթ և կրոն
---------------

Մուտարեում և նրա շրջակայքում կան մի քանի թանգարաններ, այդ թվում՝ Մուտարե թանգարանը, Ուտոպիա Հաուս թանգարանը և Զիմբաբվեի ազգային թանգարանը, ինչպես նաև` մի շարք քոլեջներ (տեխնիկական, անտառային, մանկավարժական և այլն) և համալսարան (Համալսարան Աֆրիկա)։ Մոտակայքում գտնվող Մուրագվա բլրի բարձունքից կարելի է տեսնել նախապատմական ժայռապատկերներ։

Քաղաքը նաև Հռոմի կաթոլիկ եպիսկոպոսության Մուտարեի կենտրոնն է։

Տնտեսություն
------------

Մուտարեն հանդիսանում է փայտամշակման, թղթի և կահույքի արդյունաբերության խոշոր կենտրոն։ Մուտարեում նաև կենտրոնացված են թեթև և սննդի արդյունաբերության ձեռնարկություններ, որոնք վերամշակում են տեղանքում աճեցված հացահատիկները, թեյը, ծխախոտը, բամբակը և սուրճը։ Քաղաքի մոտ՝ Մասի-Կեսիում, ոսկի է արդյունահանվում։

Բնակչություն
------------

2013 թվականի տվյալներով՝ բնակչության թիվը կազմում է 190 538 մարդ.

*Քաղաքի բնակչության թվաքանակի դինամիկան ըստ թվականների։*


| 2002 | 2013 |
| --- | --- |
| 170 106 | 190 538 |

Գործընկեր քաղաքներ
------------------

* Նիդերլանդներ Նիդերլանդներ Հաառլեմ, Նիդերլանդներ
* Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ Պորտլենդ, ԱՄՆ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Книга:Географический энциклопедический словарь|с=326
2. ↑  "Mutare, Zimbabwe Page" (in անգլերեն). Fallingrain Global Gazetteer. Արխիվացված է the original 2013 թ․ մարտի 13-ին. Retrieved 2013 թ․ փետրվարի 21. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  "Mutare" (in անգլերեն). World Gazetteer. Արխիվացված է the original 2013 թ․ մարտի 13-ին. Retrieved 2013 թ․ փետրվարի 21. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4407195-4 · LCCN: n85101578 · VIAF: 130248373 · WorldCat VIAF: 130248373 |

 |
**Յուսուֆ բեն Հասան** (արաբ․՝ السلطان يوسف بن الحسن‎‎, հունվարի 1, 1882(1882-01-01), Մեկնես, Մարոկկո - նոյեմբերի 17, 1927(1927-11-17), Ֆես, Ֆրանսիական Մարոկկո), արաբ պետական և քաղաքական գործիչ, 1912 թվականից՝ Մարոկկոյի սուլթան։ Ձևականորեն ղեկավարել է Մարոկկոյի ֆրանսիական պրոտեկտորատը 1912 թվականից մինչև իր մահը՝ 1927 թվականը։

Կենսագրություն
--------------

Յուսուֆ բեն Հասանը ծնվել է 1882 թվականին Մեկնեսում՝ սուլթան Հասան I-ի ընտանիքում։ Մարոկկոյի գահը ժառանգել է եղբորից՝ սուլթան Աբդ ալ-Հաֆիդից, ով էլ 1912 թվականի Ֆեսի պայմանագրով Մարոկկոն Ֆրանսիային հանձնելուց հետո անհետ կորել էր։

Յուսուֆի իշխանության տարիները նշանավորվեցին հակակառավարչական բազմաթիվ ապստամբություններով՝ որոնք ուղղված էին Մարոկկոյի թագավորական ընտանիքի հրաժարականին։ Առավել լուրջ ապստամբություն բարձրացրեցին բերբերները։ Այդ ապստամբությունը սկսվել է Իսպանական Արևմտյան Սահարայում և ապա տարածվել ամբողջ Մարոկկոյում։ Քաղաքական նման պայմաններում Յուսուֆ բեն Հասանը ստիպված է լինում աջակցել իսպանա-ֆրանսիական կոալիցիային, որն էլ 1925 թվականին արյան մեջ խեղդում է ապստամբությունը։ Այդ տարիներին սեփական անվտանգությունից ելնելով Յուսուֆը ստիպված է լինում տեղափոխվել Ռաբաթ, որն էլ շուտով դառնում է Մարոկկոյի նոր մայրաքաղաքը։

Շուտով Յուսուֆի իշխանությունը ընդհատվում է վերջինիս հանկարծակի մահվան պատճառով։ Յուսուֆ բեն Հասանը մահացել է 1927 թվականին Ֆեսում։ Նրա մահից հետո իր գահը փոխանցվեց որդուն՝ Մուհամմեդ V-ին։

Տես նաև
-------

* Ֆրանսիական Մարոկկո
* Աբդ ալ-Հաֆիզ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Մարոկկոյի Ալավիտների թագավորական ընտանիքը". *www.usa-morocco.org*. Արխիվացված է the original 2005 թ․ օգոստոսի 29-ին. Retrieved 2017 թ․ հուլիսի 4.
**Կայգորոդկա** (ռուս.՝ Кайгородка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Պեչորա գետի ձախ ափին՝ 1028 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 17 կմ, ջրհավաք ավազանը՝ 48 կմ2։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազան՝ ը Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050100212103000062972
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103006297
* Ավազանի կոդը — 03.05.01.002
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության:Կայգորոդկա". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ օգոստոսի 10. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 28.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ГВР |

 |
**Կանադա փլեյս** (անգլ.՝ Canada Place), կառույց Բրիտանական Կոլումբիայի Վանկուվեր քաղաքի Բերարդ խորշում։ Այստեղ են տեղավորված Վանկուվերի համաժողովների կենտրոնը, Pan Pacific Vancouver հյուրանոցը, Վանկուվերի առևտրի համաշխարհային կենտրոնը, FlyOver Canada (Թռիչք Կանադայի վրայով) վիրտուալ թռիչքի ուղևորությունը։ Շենքն արտաքինից պատված է առագաստներ հիշեցնող տանիքով։ Այն նաև հանդիսանում է տարածաշրջանի հիմնական նավարկության տերմինալը, որտեղից սկսվում են Վանկուվերի հայտնի ուղևորությունները դեպի Ալյասկա։ Շենքը նախագծել են Zeidler Roberts Partnership-ի ճարտարապետները Musson Cattell Mackey Partnership և DA Architects + Planners-ի հետ համատեղ։

Կանադա փլեյս կարելի է հասնել SkyTrain-ի միջոցով մոտակա Waterfront կայարանից կամ Վանկուվերի Ուեսթ Կորդովա փողոցով։ Շենքի սպիտակ առագաստները դարձել են քաղաքի նշանավոր վայր և հիշեցնում են Սիդնեյի օպերային թատրոնն ու Կոլորադոյի Դենվեր քաղաքում գտնվող Դենվերի միջազգային օդանավակայանը։

Կառույցը ընդլայնվել է 2001 թվականին՝ տեղադրելու ևս մեկ նավակի հանգրվան 2009-2010 թթ.: 2010 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի ժամանակ Կանադա փլեյսը ծառայել է որպես մամուլի հիմնական կենտրոն։

Պատմություն
-----------

Կանադա փլեյսի առագաստների համայնապատկերը, հետին պլանում՝ Հյուսիսային ափ
Կանադա փլեյսը կառուցվել է այն վայրում, որն ի սկզբանե եղել է Կանադական Խաղաղօվկիանոսյան երկաթուղու Բի-Սի ծովապատնեշ (Pier B-C): Կառուցվել է 1927 թվականին, և կառույցի հիմնական նպատակն է եղել ծառայել Կանադական Խաղաղօվկիանոսյան երկաթուղուն և Խաղաղ օվկիանոսում առևտրային այլ տրանսպորտային գծերի։

1978 թվականին դաշնային, նահանգային և քաղաքային իշխանությունները սկսեցին պլանավորվել համաժողովների, կռուիզային նավի և հյուրանոցային օբյեկտների զարգացման հնարավորությունները։ Չորս տարի անց Կանադայի կառավարությունը ստեղծեց Canada Harbour Place Corporation պետական ձեռնարկությունը (հայտնի է Canada Place Corporation մինչև 2012)՝ Բի-Սի ծովապատնեշում Կանադա Փլեյսի նախագծի մշակման համար։ Շինարարությունը սկսվեց, երբ Եղիսաբեթ II թագուհին Կանադայի վարչապետ Պիեր Տրյուդոյի և Բրիտանական Կոլումբիայի առաջին նախարար Ուիլյամ Բեննետի հետ Royal Yacht Britannia զբոսանավով ժամանեցին գործարկելու առաջին բետոնե լցոնումը։

Էքսպո 86-ի ժամանակ Կանադայի փլեյսում Կանադայի տաղավարի բացումը կատարել են Արքայազն Չարլզը և Կանադայի վարչապետ Բրայան Մալրունին։ Համաշխարհային ցուցահանդեսում ներկայացված ամենամեծ և ամենախոշոր տաղավարների շարքում Կանադայի տաղավարը հյուրընկալել է ավելի քան 5 միլիոն այցելու մինչև 1986 թվականի հոկտեմբերի 13-ի փակումը։

**Միջոցառումներ,**
Տարվա ընթացքում Կանադա փլեյսում տեղի են ունենում բազմաթիվ համայնքային միջոցառումներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Pound, Richard W. (2005). *'Fitzhenry and Whiteside Book of Canadian Facts and Dates'*. Fitzhenry and Whiteside.
2. ↑  "Highlights of the week". International Olympic Committee. 2010 թ․ հունվարի 15. Retrieved 2011 թ․ հունիսի 24.
3. ↑  "Canada Place". *Pacific Northwest Architecture*. Artefaqs Corporation. Արխիվացված է the original 2012 թ․ մարտի 13-ին. Retrieved 2011 թ․ հունիսի 24. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նարեկ հայկական վարժարան (այլ կիրառումներ)

**Նարեկ հայկական դպրոց** (հուն․՝ Narek αρμενικό σχολείο), դպրոց Կիպրոսի Լառնակա քաղաքում։ Գտնվում է Լառնակայի կենտրոնում գտնվող Հայկական եկեղեցու փողոց 21 հասցեում՝ Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցու հարևանությամբ։

Նկարագրություն
--------------

Լառնակայի հայկական դպրոցն իր անունը կրում է ի պատիվ փիլիսոփա և աստվածաբան Գրիգոր Նարեկացու։ Այն գտնվում է Լառնակայի հայկական Սուրբ Ստեփանոսի տաճարի հարևանությամբ։ Դպրոցի ներկայիս շենքը կառուցվել է 1993-1995 թվականներին՝ Կիպրոսի կրթության նախարարության աջակցությամբ, և հանդիսավոր կերպով բացվել 1996 թվականի մայիսի 18-ին Կիպրոսի նախագահ Գլաֆկոս Կլերիդիսի կողմից։ Դպրոցում ուսանում է մոտ 25 աշակերտ։ Մյուս երկու «Նարեկ» դպրոցների հետ միասին (Նիկոսիա, Լիմասոլ) Լառնակայի դպրոցը գտնվում է միացյալ տնօրենի կենտրոնացված ղեկավարության ներքո։

Պատմություն
-----------

Լառնակայի առաջին հայկական դպրոցը գործել է 1909 թվականին Ռեբեկա Կոմիտասյանի կողմից։ Ադանայի եպիսկոպոս Մուշեղ Սերոբյանը միջոցներ է նվիրաբերել դպրոցի փոքրիկ շենքի կառուցման համար, և դպրոցը կոչվել է «Մուշեղյան» ազգային վարժարան։ 1917 թվականին օրիորդ Հանեմի Երամյանը միջոցներ է նվիրաբերել եկեղեցուն կից մեկ այլ սենյակ կառուցելու համար։ Հայոց ցեղասպանությունից փրկված փախստականների մեծ հոսքի պատճառով առաջ եկավ ավելի մեծ շինության անհրաժեշտությունը։ 1923 թվականին Ադանայի կրթական միության կողմից կառուցվել է «Հայոց ազգային վարժարանը», իսկ 1926 թվականին Մելքոնյան կրթական հաստատության հիմնադիրներից Կարապետ Մելքոնյանի առատաձեռն ներդրմամբ դպրոցին ավելացվել է ևս մեկ հարկ։ Հին դպրոցի տարածքը ապաստան է տվել լիբանանահայ փախստականների, ովքեր Կիպրոս են եկել 1975-1990։

Տես նաև
-------

* Նարեկ հայկական վարժարան
* Նարեկ հայկական վարժարան (Նիկոսիա)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Hadjilyra, Alexander-Michael (May 2009). "Booklet on the Armenians of Cyprus". Kalaydjian Foundation. Retrieved 2011 թ․ հուլիսի 30.
2. ↑  "«Նարեկ» հայկական դպրոց". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 4-ին. Retrieved 2015 թ․ փետրվարի 13.

Արտաքին հղումներ
----------------

* The Armenians of Cyprus (booklet)
* The Armenians of Cyprus
**Կանադայի մանկական թանգարան** (անգլ.՝ Canadian Children's Museum), տեղակայված է Քվեբեկ նահանգի Գատինո քաղաքում գտնվող Կանադական պատմության թանգարանի ներսում։ Երկրի ամենահայտնի թանգարաններից մեկն է, այցելուների թիվը տարեկան կազմում է մոտավորապես կես միլիոն։ Այն նաև Կանադայի խոշորագույն ցուցահանդեսային կենտրոնն է (30002մետր), հատուկ նախատեսված է մինչև 14 տարեկան երեխաների և նրանց մեծահասակ ուղեկիցների համար։ Տարածքի մեծ մասը նվիրված է թանգարանի մշտական ցուցադրությանը՝ «Մեծ արկածին»։ Թանգարանը ներկայացնում է նաև ներքին կազմակերպված կամ այլ հաստատություններից ձեռք բերված հատուկ ցուցահանդեսների փոփոխման ծրագիր։

Մանկական թանգարանը ղեկավարվում է Կանադական պատմության թանգարանի կորպորացիայի կողմից, որը հանդիսանում է դաշնային պետական կորպորացիա, որն իր հերթին պատասխանատու է Կանադական պատմության թանգարանին, Կանադայի պատերազմի թանգարանին, Կանադայի փոստային թանգարանին և Նոր Ֆրանսիայի վիրտուալ թանգարանին։

Պատմություն
-----------

Կանադայի մանկական թանգարանը բացվել է 1989 թվականին, երբ պատմության թանգարանը (այն ժամանակ հայտնի էր որպես քաղաքակրթության թանգարան) տեղափոխվել է Օտտավայի հյուսիսային հյուսիսում գտնվող իր ներկայիս շենքը։ Թանգարանը երկու անգամ ընդլայնվել է` 1994 թվականին և 2007 թվականին։ 2007 թվականի հուլիսի վերջին թանգարանն ընդունել է իր ութ միլիոներորդ այցելուին։

Մեծ արկած
---------

Թանգարանն իր «Մեծ արկած» մշտական ցուցադրությունը նկարագրում է որպես հայտնագործության ինտերակտիվ, միջմշակութային ճանապարհորդություն։ Թանգարանի տրամադրած անձնագրով և լավ երևակայությամբ այցելուները կարող են մեկնել Նիգերիա, Ճապոնիա, Հնդկաստան, Մեքսիկա, Ինդոնեզիա և այլ միջազգային ուղղություններով։ Նրանք կարող են այցելել մանկական սրճարան, զբոսնել շուկայից շուկա, անցնել անապատը, օգնել բեռնաթափել բեռնատար նավը։ Նրանք կարող են նաև նստել Պակիստանից ժամանած ձևավորված ավտոբուս, որը թերևս թանգարանի ամենասիրված արվեստի գործն է։ Կանադայի մանկական թանգարանի ընդհանուր նպատակն է ապահովել զվարճալի, գործնական միջավայր, որտեղ երեխաները կարող են ճանաչել աշխարհը և նրա մշակութային բազմազանությունը։

Հավաքածու
---------

Մանկական թանգարանն իր մշտական ցուցադրությունում և ծրագրերում ունի 15000-ից ավելի առարկաներ, այդ թվում՝ արտեֆակտներ, խաղալիքներ, խաղեր, հագուստ, արվեստի գործեր, լուսանկարներ և այլ առարկաներ, որոնք վերաբերում են աշխարհի բոլոր երեխաներին, նրանց անցյալին ու ներկային։

Անդամ-թանգարաններ
-----------------

Թանգարանը գործում է Կանադայի թանգարանների ասոցիացիայի (CMA), Կանադայի ժառանգության տեղեկատվական ցանցի (CHIN) և Կանադայի վիրտուալ թանգարանի հետ համատեղ, hանդիսանում է Մանկական թանգարանների միջազգային ասոցիացիայի անդամ, և միակ Երիտասարդական թանգարանների ցուցահանդեսային համագործակցության միակ կանադական անդամ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Civilization.ca - Media
2. ↑  The Great Adventure
3. ↑  Special Exhibitions
4. ↑  Dead link
5. ↑  "Youth Museums Exhibit Collaborative". Արխիվացված է the original 2007 թ․ սեպտեմբերի 28-ին. Retrieved 2017 թ․ հոկտեմբերի 27. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Խուճապ (այլ կիրառումներ)

**Խուճապի վանք**, 13-րդ դարի հայկական ճարտարապետական հուշարձան է պատմական Գուգարքի Բողնոփոր գավառում, այժմ Հայաստանի Լոռու մարզի Տաշիրի շրջանում։

Նկարագիրը
---------

Խուճապի վանքը (XIII դ) գտնվում է Լոռու մարզի Պրիվոլնոյե գյուղի մոտակայքում, Լալվար լեռան հյուսիսային լանջին։ 9-10 դարերում կառուցվել է համալիրի ամենահին եկեղեցին, որը միանավ բազիլիկ կառույց է և հիմնադրման առաջին տարիներին գործել է որպես հայադավան մենաստան, իսկ XIII դ Զաքարյանների տիրապետության շրջանում վերածվել է քաղկեդոնի վանքի։ Վանքը կառուցված է ֆելզիտային տուֆի սրբատաշ քարից։ Զույգ մույթով գմբեթավոր հորինվածք է։ Մույթերը միակտուր քարից են, ութանիստ։ Խոր նախաբեմով աբսիդն ունի եռանկյունաձև խորշերով մշակված, արևելյան ճակատում բացվող երեք լուսամուտ։ Մուտքերը երեքն են՝ արևմուտքից, հյուսիսից և հարավից։ Գմբեթի 12 նիստանի կամարաշարով զարդարված բարձրադիր թմբուկի յուրաքանչյուր նիստում նեղ և բարձր լուսամուտ է։ Եկեղեցու արևմտյան ճակատի ողջ երկարությամբ կից է սրահ գավիթը։ Հուշարձանը ունի դեկորատիվ հարուստ հարդարանք։

Աղբյուրներ
----------

1. ↑  Հայկական սովետական հանրագիտարան, 5֊րդ հատոր, էջ ― 100։
2. ↑
3. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2011 թ․ հունվարի 11-ին. Retrieved 2011 թ․ փետրվարի 8. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Խուճապի վանք

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 100)։*  |
**Կատվի թանգարան** (ռուս.՝ Московский музей кошки), 1993 թվականին Մոսկվայում ստեղծված թանգարան, որն անդրադառնում է կատուներին կյանքում և արվեստում։

Պատմություն
-----------

1992 թվականի մայիս-հունիս ամիսներին Անդրեյ Աբրամովը կազմակերպել է «Կատվի աչք» խորագրով կատուներին նվիրված կտավների, քանդակների ցուցադրություն։ Ցուցահանդեսը մեծ հաջողություն է ունեցել, որից հետո Անդրեյը 1993 թվականին Մոսկվայում ստեղծել է Կատվի թանգարան, որտեղ ներկայացված են կատուներին առնչվող արվեստի գործեր, բատիկաներ, լուսանկարներ, գրքեր, խաղալիքներ, հագուստ։ Թանգարանն ավելի ուշ տեղափոխվել է Ռուբլյովսկոե պողոտա, քանի որ կենդանիների սննդի հարցով զբաղվող ընկերությունը հրաժարվել է թանգարանի ֆինանսավորումից։

Հավաքածու
---------

Թանգարանի հավաքածուն ներառում է այն ամենը, ինչն առնչվում է կատուներին և Երկիր մոլորակի վրա մարդու կյանքում կատուների դերին։ 
Հավաքածուի համար հիմք է ծառայել «Կատվի աչք» ցուցահանդեսը։

Գլխավոր ցուցահանդեսային ծրագրեր՝

* «Կատվի աչք»
* «Կանայք և կատուներ»
* «Կատուների մագիա»
* «Կատուների զարմանալի աշխարհը»
* «Սերն առ կատու հավերժ է»
* «Կատուների դիմանկարներ»

Գործունեություն
---------------

Թանգարանի հավաքածուն ներկայացվել է տարբեր երկրներում՝ Նիդեռլանդներում, Իտալիայում, Ֆրանսիայում, Մեծ Բրիտանիայում, Դանիայում, Գերմանիայում, Ավստրիայում։
Մոսկվայի «Կատվի թանգարանը» 1996 թվականից պարբերաբար մասնակցել է կատուների համաշխարհային FIFe շոուին, որն ամեն տարի անցկացվում է եվրոպական որևէ երկրում։ 1996 թվականից թանգարանը համարվում է կատուների անգլիական ազգային շոուի մշտական մասնակից (Լոնդոն, «Օլիմպիա»)։ 2001 թվականից «Столица» հեռուստաալիքում ամեն շաբաթ եթեր է դուրս գալիս «Կատուների զարմանալի աշխարհը» ծրագիրը, որը ստեղծված է թանգարանի նյութերի հիման վրա։ 2004 թվականից Մոսկվայի կատուների թանգարանը «Շունն ու կատուն» հանդեսի հետ համատեղ նախաձեռնել են կատուներին նվիրված նոր փառատոն։

Մարտի 1-ը համարվում է կատուների համաշխարհային օրը։ Այն նշվում է ոչ միայն Ռուսաստանում, այլ նաև այլ երկրներում։

### Նախագծեր, մրցույթներ

Թանգարանային հատուկ նախագծեր

* «Կատուների աշխարհ» շրջիկ ցուցահանդես, ուղևորությունների ձևաչափով լինում է տարբեր երկրներում
* «CAT AROUND THE MAP» («Աշխարհի կատուները») տարբեր երկրների արվեստագետների կատուներին նվիրված ստեղծագործություններ
* «Կին և կատու» գեղեցկության ամենամյա մրցույթ
* «Մանուկները նկարում են կատուներ» ամենամյա մրցույթ

Կատվի թանգարաններ այլ երկրներում
--------------------------------

* Կատուների սրահ (KattenKabinet) (Ամստերդամ, Նիդեռլանդներ)
* Կատվի տուն (Casa De Los Gatos) (Բարսելոնա, Իսպանիա)
* Սան Ֆրանցիսկոյի կատուների թանգարան (Cats Museum of San Francisco) (Սան Ֆրանցիսկո, ԱՄՆ)
* Կուչինգի կատուների թանգարան (Կուչինգ, Մալայզիա)
* Garros Galeria (Մեխիկո, Մեքսիկա)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  GeoNames — 2005.
2. 1 2  O'Flynn, Kevin (1999 թ․ սեպտեմբերի 3). "Weird Moscow". *The Moscow Times*.
3. ↑  "Take The Kids". *The Moscow Times*. 1999 թ․ փետրվարի 25.
4. ↑  "Moscow Cat Museum". Baysider.com. Retrieved 2014 թ․ դեկտեմբերի 22.
5. ↑  "Moscow Museums". Budget Moscow. Արխիվացված է the original 2015 թ․ փետրվարի 3-ին. Retrieved 2014 թ․ դեկտեմբերի 22. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայքը
**Նատալյա Պետկևիչ** (ռուս.՝ Ната́лья Влади́мировна Петке́вич, հոկտեմբերի 24, 1972(1972-10-24), Մինսկ, Բելառուսական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), բելառուս քաղաքական գործիչ, 2004-2010 թվականներին Բելառուսի նախագահի աշխատակազմի ղեկավարի տեղակալ, իսկ հետո՝ առաջին տեղակալ։ Բելառուսի իրավաբանների հանրապետական միության նախագահի տեղակալն է։ Բելառուսի դահուկային միության նախագահն է։

Կենսագրություն
--------------

Նատալյա Պետկևիչը ծնվել է 1972 թվականի հոկտեմբերի 24-ին Մինսկում։ 1994 թվականին ավարտել է Բելառուսի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ 1999 թվականից իրավաբանական գիտությունների թեկնածու է, թեկնածուական դիսերտացիան պաշտպանել է «Արտաքին տնտեսական գործարքներ (իրավական տեսանկյուններ)» թեմայով։

Աշխատել է որպես առաջատար մասնագետ, ապա՝ Բելառուսի Հանրապետության նախագահի աշխատակազմի պետական և միջազգային իրավունքի պետական իրավական գլխավոր վարչության պետ։ 2001 թվականին դարձել է Ալեքսանդր Լուկաշենկոյի մամուլի քարտուղարը, 2004 թվականին՝ նախագահի աշխատակազմի ղեկավարի տեղակալը։

Նատալյա Պետկևիչին արգելվել է մուտք գործել ԱՄՆ և Եվրամիության երկրներ։ Արգելքի պատճառ է հանդիսացել Պետկևիչի մասնակցությունը 2006 թվականի նախագահական ընտրությունների արդյունքների աղավաղմանը։

2009 թվականի հունվարի 9-ին նշանակվել է Բելառուսի Հանրապետության նախագահի աշխատակազմի ղեկավարի առաջին տեղակալ։ Այդ պաշտոնը զբաղեցրել է մինչև 2010 թվականի դեկտեմբերի 28-ը։

2009 թվականի մարտի 27-ին ամուսնացել է Բելառուսի Հանրապետության ազգային պետական հեռուստառադիոընկերության նախագահի տեղակալ Ալեքսանդր Իվանովիչ Մարտինենկոյի հետ։

Աշխատել է որպես Բելառուսի Հանրապետության նախագահի օգնական։ 2014 թվականի հոկտեմբերի 1-ին Ալեքսանդր Լուկաշենկոյի հրամանագրով ազատվել է զբաղեցրած պաշտոնից։

2018 թվականին ամուսնացել է ՄԱԿ-ում Բելառուսի մշտական ներկայացուցիչ, դիվանագետ Վալենտին Ռիբակովի հետ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Белорусский экономический портал «ЭКОНОМИКА.BY»". Արխիվացված է the original 2012 թ․ հուլիսի 27-ին. Retrieved 2010 թ․ դեկտեմբերի 2. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  Наталья Петкевич — председатель Белорусского лыжного союза

Արտաքին հղումներ
----------------

* Письмо оргкомитета Европейского Марша заместителю главы Администрации президента Наталье Петкевич
**Կանաչ կրակ** (շվեդ.՝ Grön eld) - ապակե քանդակ, որի հեղինակը շվեդ քանդակագործ Վիկի Լինդստրանդն է։ Քանդակը կանգնած է Շվեդիայի Ումեո քաղաքի երկաթյա կայարանի առաջ։ 1970 թվականին բացման ժամանակ այս քանդակը աշխարհի ամենաբարձր քանդակն էր, բարձրությունը` 9 մետր։

Պատմություն
-----------

Սվեն Յոլանդերը` HSB-ի կամավորական միության ղեկավարը, պատվիրեց արձան այն բանից հետո, երբ տեսավ Վիկի Լինդստրանդի «Պրիզմա» ապակյա քանդակը՝ Նորչյոպինգում։ Արդյունքում HSB-ն «Կանաչ կրակը» նվիրեց կազմակերպության ֆոնդին նվիրատվություն կատարած Ումեոյի քաղաքապետարանին։
Լենարդ Յուխանսոնը, որ 1970 թ. հավաքել էր քանդակը, 2013 թ. դեկտեմբերին հայտարարել էր, որ կրակներից մեկում թաքցրել է Մաո Ցզե-Դունի քանդակի պատկերը։
Գոյություն ունեն կարծիքներ, որ կայարանի վերակառուցման ընթացքում, որ տեղի էր ունենում 2013-2014 թվականներին, քանդակի շուրջ ավելացվել են սև գրանիտե սալիկներ։

Քանդակագործություն
------------------

Կանաչ կրակը բաղկացած է երեք ապակե սյուներից, որոնք վերին մասում բարակում են։ Ապակյա սյուները պատրաստված են 9 մմ բարակ շերտերից, որոնք արտադրվում էին Շվեդիայում՝ *Էմաբոդա* ընկերության կողմից։ Ապակյա մասերը սոսնձված են էպոկսիդային սոսնձով, որպեսզի դիմակայեն դաժան կլիմային։ Վեցմետրանոց արձանը կշռում է 45 տոննա և տեղադրված է բետոնե ծանր պատվանդանի վրա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Mao Zedong gömd i svenskt konstverk". *Dagens Nyheter*. 2013 թ․ դեկտեմբերի 5. Retrieved 2014 թ․ ապրիլի 30.
2. ↑  Sindra Grahn (2013 թ․ դեկտեմբերի 5). "Mao gömd i känd Umeå-skulptur". *SVT*. Retrieved 2014 թ․ ապրիլի 30.
3. ↑  "Järnvägstorget ska byggas om under två år". Västerbottens-Kuriren. 18 mars 2011. Արխիվացված է the original 2012 թ․ մայիսի 25-ին. Retrieved 20 mars 2011. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
**Նատալյա Նովակ** (ուկրաիներեն՝ Новак Наталія Василівна, նոյեմբերի 21, 1955(1955-11-21), Կիև, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ուկրաինացի քաղաքական և պետական գործիչ, 7-8-րդ գումարումների Ուկրաինայի Գերագույն ռադայի ժողովրդական պատգամավոր։

Կենսագրություն
--------------

### Վաղ տարիներ։ Կրթություն

Նատալյա Նովակը ծնվել է 1955 թվականի նոյեմբերի 21-ին Կիևում։ Կիևի թիվ 160 միջնակարգ դպրոցի շրջանավարտ։

Գերազանցությամբ ավարտել է Շևչենկոյի անվան Կիևի ազգային համալսարանը և Աձնակազմի կառավարման պետական ակադեմիան։ Ունի երեք բարձրագույն կրթություն՝ պատմական, իրավաբանական և տնտեսական։

### Կարիերա

Աշխատանքային գործունեությունը որպես ուսուցիչ սկսել է 1973 թվականին։ 1979 թվականից մինչև 1993 թվականը Կիևի կրթական հաստատություններում պատմություն, հասարակագիտություն և իրավագիտություն է դասավանդել։ 1993 թվականից մինչև 2001 թվականն աշխատել է Կիևի տարբեր հաստատություններում տեղեկատվության և գովազդի բաժնի վարիչի, իրավախորհրդատուի և իրավաբանական բաժնի ղեկավարի պաշտոններում։

Երեք անգամ ընտրվել է Կիևի քաղաքային խորհրդի պատգամավոր՝ III, IV և V գումարումների։ 2001 թվականից Կիևի քաղաքային խորհուրդում ղեկավարել է Կիևի բյուջեի և սոցիալ-տնտեսական զարգացման հարցերով բաժինը։

1998 թվականից եղել է «Բարեփոխումներ և կարգուկանոն» կուսակցության անդամ։ Ընտրվել է Կիևի V գումարման քաղաքային խորհրդի պատգամավոր Վիտալի Կլիչկոյի «Պորա-ՊՐՊ» դաշինքից։ Կիևյան խորհրդում ընդգրկված է եղել Վիտալի Կլիչկոյի պատգամավորչական խմբում։

Ուկրաինայի 7-րդ գումարման Ժողովրդական պատգամավոր ("ՈՒԴԱՌ"), պետականաշինության և տեղական ինքնակառավարման հարցերով կոմիտեի նախագահի տեղակալ։

Ուկրաինայի 8-րդ գումարման Ժողովրդական պատգամավոր (ԱԱՊ-Համերաշխություն, ընտրվել է ցուցակի 16-րդ համարով), Ուկրաինայի նախագահի, Ուկրաինայի կառավարության, գործադիր իշխանության կենտրոնական մարմինների և քաղաքական կուսակցությունների, ԲՀ քաղաքականության և արդարադատության հարցերով կոմիտեի քաղաքացիական միավորումների գործունեության օրենսդրական ապահովման հարցերով ենթակոմիտեի ղեկավար։

2015 թվականին «Քաղաքացիական դիրքորոշում» կուսակցության կողմից առաջադրվել է Կիևի քաղաքային ղեկավարի պաշտոնում, 1-ին փուլում զբաղեցրել է 13-րդ տեղը՝ հավաքելով ընտրողների ձայների 0,67 %-ը (5848 մարդ)։

Մրցանակներ, պատվավոր կոչումներ
------------------------------

* «Ուկրաինայի կրթության գերազանցիկ» կրծքանշան
* Ուկրաինայի վաստակավոր տնտեսագետ (2005)

Ընտանիք
-------

Ամուսնացած է, ունի երկու դուստր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  "Результаты выборов мэра Киева 2015: итоги голосования" (in ռուսերեն). newsrbk.ru. 31 октября 2015. Արխիվացված է the original 2015 թ․ հոկտեմբերի 31-ին. Retrieved 2015 թ․ հոկտեմբերի 31. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Биография на сайте Киевсовета(ուկր.)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Верховна рада |

 |
**Նատալյա Խուդգարյան** (անգլ.՝ Natalia Khoudgarian, 1973, Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ազգությամբ հայ շախմատիստուհի, որն ապրում և աշխատանքային գործունեություն է ծավալում Կանադայում։ 1996 թվականից՝ Կանանց միջազգային վարպետ։

Կենսագրություն
--------------

Նատալյա Խուդգարյանը ծնվել է 1975 թվականին Խորհրդային Միության մայրաքաղաք Մոսկվայում՝ հայկական ընտանիքում։ Շախմատով հետաքրքրված է եղել մանկուց և վաղ հասակից հաճախել է մասնավոր դասընթացների։ Շուտով ստիպված է լինում ընտանիքի հետ միասին տեղափոխվել Կանադա, որտեղ էլ Նատալյան կայանում է որպես պրոֆեսիոնալ շախմատիստ։

2006 թվականին տոնում է մասնագիտական առաջին խոշոր հաղթանակը՝ դառնալով Օնտարիո նահանգի կանանց առաջնության հաղթող։ 2006, 2007, 2011 և 2012 թվականներին բազմիցս հաղթանակներ է տոնում Կանադայի կանանց շախմատի բաց առաջնություններում։ Շուտով Նատալյան դառնում է Տորոնտոյի շախմատի դպրոցներից մեկի ուսուցիչ։

Նույն տարում մասնակցում է շախմատի կանանց առաջնությանը, որտեղ առաջին տուրում խաղում է ռուս շախմատիստուհի Ալեքսանդրա Կոստենյուկի դեմ։ Ունի է կանանց միջազգային վարպետի կոչում։

Վարկանիշի փոփոխության գրաֆիկ
----------------------------

**Էլոյի վարկանիշի փոփոխություններ**| 
 |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  chessgames.com — 2001.
2. 1 2 3 4 5  OlimpBase
3. ↑  ՖԻԴԵ վարկանիշի պատմություն՝ Նատալյա Խուդգարյան
4. ↑  Շախմատիստի տվյալների ՖԻԴԵ֊ի կայքում
5. ↑  «Նատալյա Խուդգարյան՝ տեղեկություններ Կանադայի շախմատի ֆեդերացիայի պաշտոնական կայքից»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ նոյեմբերի 9-ին։ Վերցված է 2018 թ․ մայիսի 6
6. ↑  Էլոյի վարկանիշը ՖԻԴԵ ցանկերից։ Աղբյուրներ՝ fide.com, benoni.de, olimpbase.org
7. ↑  *Տեխնիկական խնդիրների պատճառով աղյուսակը ժամանակավորապես չի աշխատում։*
**Յորղոս (Գեորգոս) Դալարաս** (հուն․՝ Γιώργος Νταλάρας, ՄՀԱ։ [ˈʝɔɾɣɔs daˈlaɾas], սեպտեմբերի 29, 1949(1949-09-29), Պիրեյոս, Հունաստան), հույն երաժիշտ, երգահան, երգիչ։

Կենսագրություն
--------------

Յորղոս Դալարասը ծնվել է 1949 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Հունաստանի Պիրեյոս քաղաքում։ Նա մեծացել է երաժիշտների ընտանիքում։ Նրա հայրը՝ Լուկաս Դալարասը, ռեբետիկայի ժանրի առաջատար երաժիշտներից է։ Յորգոս Դալարասը ձայնագրել է հոր առաջին երգը՝ բուզուկի նվագելով «Ստու Ստելակի» ակումբում։ 1967 թվականին ձայնագրված «Προσμονή» թրեքը երիտասարդ երգչի համար անցում եղավ դեպի պրոֆեսիոնալ բեմ։ Շուտով նա պայմանագիր է կնքում Աթենքի ակումբի սեփականատեր Մակիս Մացասի հետ։ Մեկ տարի անց Դալարասն արդեն աշխատում էր Մանոս Լոյիզոսի և Յորղոս Միցակիսի հետ, ինչպես նաև ձայնագրում է իր առաջին ալբոմը։

Երգիչն առաջընթաց է ունեցել 1974 թվականից, երբ սկսում է կատարել Միկիս Թեոդորակիսի երգերը և սերտորեն համագործակցում ռեբետիկայի երաժիշտների հետ, ովքեր նրա հետ աշխատել են ժանրի 50-ամյակին նվիրված նախագծի վրա։ 1983 թվականի Աթենքի Օլիմպիական մարզադաշտում և Օրփեոս թատրոնում տեղի ունեցած համերգները մեծ հաջողություն են ունեցել, վաճառվել է ավելի քան 100,000 տոմս։

Յորղոս Դալարասը համաշխարհային համբավ է ձեռք բերել 1980-ական թվականների սկզբին՝ ելույթ ունենալով Փարիզի «Օլիմպիա» համերգասրահի բեմում, Բրյուսելի եվրոպական փառատոնում և Մոսկվայի երիտասարդական փառատոնում (1985)։ 1981-1982 թվականների ձմռանը տեղի է ունեցել «Super Star» բեմադրությունը՝ Պանտելիս Վուլգարիսի կողմից, որին մասնակցել են նաև Գլիկերիան և Մարգարիտա Զորբալան։ Նրա երգացանկը գնալով ընդգրկում էր հունական ժողովրդական երգեր, ինչպես նաև սոցիալական և քաղաքական թեմաներով երգեր։ Հատկապես կարևոր էր նրա ներգրավվածությունը Կիպրոսի հարցում։

1994-1995 թվականներին Դալարասը մասնակցել է Միկիս Թեոդորակիսին նվիրված խոշոր համերգներին Հերովդես Ատտիկացու Օդեոնում և Աթենքի «Մեգարոն» համերգասրահում, Լոնդոնի Ուեմբլի մարզադաշտում և Չիկագոյի թատրոնի բեմում։

Յորղոս Դալարասի հետ համագործակցած երաժիշտների թվում են ոչ միայն հույն ռեմբետիկայի երաժիշտները, մասնավորապես՝ Ալկիստիս Պրոտոփսալտին, այլ նաև օտարազգի աստղեր, ինչպիսիք են՝ Պակո Դե Լուսիան, Էլ դի Մեոլան, Արիել Ռամիրեսը, Ապոստոլիս Անտիմոսը, Բրյուս Սփրինգսթինը, Փիթեր Գեբրիելը, Գորան Բրեգովիչը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Internet Movie Database — 1990.
2. ↑  "Γιώργος Νταλάρας: ΄Οπως δεν τον ξέρει κανείς". Արխիվացված է the original 2017 թ․ հունվարի 28-ին. Retrieved 2013 թ․ նոյեմբերի 17. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  "МВД Греции". Արխիվացված է the original 2010 թ․ փետրվարի 13-ին. Retrieved 2013 թ․ նոյեմբերի 17. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական էջ
* George Dalaras Unofficial
**Յորգեն Ինգման** (դան․՝ Jørgen Ingmann,ապրիլի 26, 1925(1925-04-26), Կոպենհագեն, Դանիա - մարտի 21, 2015(2015-03-21), Holte, Մայրաքաղաքային տարածաշրջան, Դանիա), դանիացի կիթառահար, որը կնոջ՝ Գրետայի հետ դուետով հաղթել է Եվրատեսիլ 1963 երգի մրցույթում՝ կատարելով «Dansevise» երգը։

Կենսագրություն
--------------

10 տարեկանից ջութակ է նվագել։ 1945-1958 թվականներին աշխատել է Դանիայի ամենահայտնի ջազ երաժիշտներից մեկի՝ Սվեն Ռասմուսենի հետ։ Ապա մենահամերգներով ելույթ է ունեցել որպես «Յորգեն Ինգմանը և նրա կիթառը»։ Այդ անունով 1961 թվականին ձայնագրել է «Apache» ալբոմը, որը զբաղեցրել է առաջին հորիզոնականը անգլիական, 2-րդը՝ ամերիկյան, 4-րդը՝ կանադական և 6-րդը՝ գերմանական չարթերում։ 1956 թվականին ամուսնացել է երիտասարդ երգչուհի Գրետա Կլեմենսենի հետ, որի հետ ստեղծել են դուետ, որը շուտով «Պարզապես քայլելով անձրևի տակ» (դան․ ՝ Blot slentre gennem regn) երգով հայտնի է դարձել Սկանդինավիայում։ 1963 թվականին «Dansk Melodi Grand Prix» մրցույթում հաղթելուց հետո դուետը ներկայացրել է Դանիան Եվրատեսիլ երգի մրցույթում, որտեղ ևս «Dansevise» երգով առաջին տեղն է գրավել։

1975 թվականին Յորգենը բաժանվել է Գրետայից և դրանից հետո ելույթ է ունեցել իր սեփական կվարտետի հետ և որպես անկախ կիթառահար, մինչև 1984 թվականին հրաժեշտ է տվել բեմին երկարատև հիվանդության պատճառով։

Մահացել է 2015 թվականի մարտի 21-ին 90 տարեկան հասակում՝ իրենից հետո թողնելով երկու երեխա և հինգ թոռնիկ։

Հիշատակ
-------

2003 թվականին լույս է տեսել Հենրիկ Քրիստոֆերսենի «Գրետա և Յորգեն Ինգմաններ» (դան․՝ Grethe & Jørgen Ingmann) գիրքը։

2010 թվականին Տիվոլիի ապակե սրահում (դան․՝ Glassalen i Tivol) բեմադրվել է «Արևի ճառագայթը ջրափոսում» (դան․՝ Et solstrejf i en vandpyt ) ներկայացումը՝ նվիրված Յորգեն և Գրետա Ինգմանների կյանքին և ստեղծագործություններին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Discogs — 2000.
2. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
3. ↑  "Apache (Jorgen Ingmann) 1960 Original Studios Masters". 2014 թ․ հունվարի 31. Արխիվացված է the original 2016 թ․ ապրիլի 16-ին. Retrieved 2015 թ․ հոկտեմբերի 3. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. 1 2 3 4  Avisen.dk: Dansk Melodi Grand Prix-legende død Archived 2015-09-23 at the Wayback Machine.. 22.03.2015(դան.)
5. 1 2 3  Niels Pedersen, Jens Anton Havskov Hansen: *Forfatter til Ingmann-biografi: Perfektionismen blev Jørgens hæmsko Archived 2016-03-16 at the Wayback Machine.*. BT.dk, 22.03.2015(դան.)
6. ↑  Jyllands-Posten: *BLÅ BOG: Jørgen Ingmann* Archived 2021-04-22 at the Wayback Machine.. 22.03.2015(դան.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Յանդեքս երաժշտություն |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Allmusic · Դանիական ազգային ֆիլմագրություն · Discogs · Internet Movie Database · MusicBrainz · Find A Grave · gravsted.dk |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 138285747 · GND: 134414314 · GTAA: 112086 · ISNI: 0000000028999419 · LCCN: n91096652 · NTA: 098137344 · VIAF: 43484710 · WorldCat VIAF: 43484710 |

 |

 |