recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Սուրեն Սարիբեկի Հովհաննիսյան** (1912, Վահագնի, Ալեքսանդրապոլի գավառ, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - 1982), հայ մանկավարժ։ ՀԽՍՀ վաստակավոր մանկավարժ (1953): Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։ ԽՄԿԿ անդամ (1940):

Կենսագրություն
--------------

Սուրեն Հովհաննիսյանը ծնվել է 1912 թվականին Գուգարքի շրջանի Վահագնի գյուղում։ Ավարտել է Կիրովականի մանկավարժական տեխնիկումը։ 1931 թվականին ուսուցչական աշխատանքի է անցել Սպիտակի շրջանի Գյորան (այժմ՝ Գոգարան) գյուղում։ Մեկ տարի աշխատելուց հետո տեղափոխվել է հայրենի գյուղ և շարունակել մանկավարժական գործունեությունը։

Երևանի պետական մանկավարժական ինստիտուտի 4-րդ կուսի ուսանող էր Սուրենը, երբ սկսվել է Հայրենական մեծ պատերազմը։ 1941 թվականի հունիսի վերջից մինչև դեկտեմբերը սովորել է Թբիլիսիի ռազմաքաղաքական ուսումնարանում, որն ավարտելուց հետո, 1942 թվականի սկզբին մեկնել է ռազմաճակատ։ Թշնամու դեմ մղված մարտերից մեկում՝ Չեչենո-Ինգուշական ԻԽՍՀ-ի Տերսկայա գյուղի մոտ վիրավորվել է և ուղարկվել բուժման։ 1942 թվականի դեկտեմբերին շարունակել է կռվել գերմանաֆաշիստական զավթիչների դեմ 89-րդ հայկական Թամանյան դիվիզիայի կազմում։ Երկրորդ անգամ վիրավորվել է Կրասնոդարի մոտակայքում, ապաքինվելուց հետո սովորել է տանկային, ապա՝ հրաձգաականանետային ուսումնարանում։ Կռվել է նաև Կարպատներում։ Բանակից զորացրվել է 1945 թվականի հոկտեմբերին լեյտենանտի կոչումով։ Հովհաննիսյանը պարգևատրվել է Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշանով և մի շարք մեդալներով։

Պատերազմից հետո Հովհաննիսյանը երկար տարիներ աշխատել է Վահագնի դպրոցում։ 1953 թվականին արժանացել է Հայկական ԽՍՀ վաստակավոր ուսուցչի կոչման։ 1940 թվականին ընդունվել է ԽՄԿԿ շարքերը։

1960 թվականից Հովհաննիսյանն աշխատել է Կիրովականի դպրոցներում, դասավանդել է ֆիզիկա և մաթեմատիկա։ Կենսաթոշակի է անցել 1976 թվականին։

Սուրեն Հովհաննիսյանը մահացել է 1982 թվականին։

Պարգևներ
--------

* ՀԽՍՀ վաստակավոր մանկավարժ
* Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Հայաստանի ուսուցիչները Մեծ հայրենականում։ 3 գիրք։ Հարությունյան, Աշոտ Հովսեփի, Մելքումյան, Հայկազ Ստեփանի, Սուքիասյան, Աղվան Ղազարի։ Երևան, «Լույս», 1987:
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Գրիգորյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Կորյուն Աշոտի Գրիգորյան** (հունվարի 28, 1937(1937-01-28), Գոգարան, Սպիտակի շրջան), հայ տնտեսագետ, տնտեսագիտության դոկտոր (2011), պրոֆեսոր (2014)։

Կենսագրություն
--------------

Կորյուն Գրիգորյանը ծնվել է 1937 թվականի հունվարի 28-ին Գոգարան գյուղում (այժմ՝Լոռումարզում)։ 1962 թվականին ավարտել է Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտը։ 1982-2005 թվականներին եղել է Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտի, ապա՝ ՀԱԱՀ գյուղէկոնոմիկայի ամբիոնի վարիչ, 2008-2009 թվականներին՝ ագրոբիզնեսի և շուկայաբանության ֆակուլտետի դեկան, 2009-2010 թվականին՝ ագրարային քաղաքականության և խորհրդատվության, 2010 թվականից՝ ապրանքագիտության և մարքեթինգի ամբիոնների վարիչ։

Աշխատանքները վերաբերում են ագրարային տնտեսագիտությանը և ագրո-մարքեթինգի արդիական հիմնախնդիրներին։

Հեղինակ է «Գյուղատնտեսական էկոնոմիկա» (2013) և «Լոգիստիկա» ուսումնական ձեռնարկների։

Երկեր
-----

* Մարքեթինգի ներածություն, Ե. 2007:
* Պարենային անվտանգության ապահովման և աղքատության նվազեցման հիմնախնդիրների լուծման ուղիները ՀՀ-ում, Ե. 2010:

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Գյուղատնտեսական հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Ջայվ** (անգլ.՝  jive)՝ աֆրոամերիկյան ծագման պար, հայտնվել է 1940-ականների սկզբին ԱՄՆ-ում։ Ջայվը սվինգի տարատեսակ է, արագ և ազատ շարժումներով։ Ժամանակակից ջայվը տարբերվում է ռիթմային կարգով, թեև այն հաճախ օգտագործում են նույն ձևերը և շարժումները։

Երաժշտական չափը 4/4, տեմպ - 44 տակտ րոպեում։

Նկարագրություն
--------------

Ջայվ պարը կատարվում է ժամանակակից պարահանդեսային պարերի մրցույթների ժամանակ։ Լատինաամերիկյան հինգ պարերից ջայվը միշտ գնում է վերջին և փառաբանում մրցույթի ծրագրերը։ Այս պարը շատ արագ և եռուն է։ Այսպիսով, նա թույլ է տալիս զույգերին ոչ միայն ցույց տալ տեխնիկական վարպետությունը, այլև ցուցադրել ֆիզիկական պատրաստվածությունը։

Ժամանակակից ջայվի հիմնական ձևը արագ է (քայլ→վահանակ→քայլ) ձախ և աջ հետ ավելի դանդաղ քայլ առաջ և ժամանելուց առաջ։ Ազդրի և ծնկի բարձրացման հաշվին , որը գտնում է հիմնական հաշիվները։ Քայլեր են արվում հետ։ Ընդ որում, մարմնի քաշը միշտ գտնվում է առջևում։ Պարելիս զույգը փորձում է շեշտը դնել ամեն հաշվի, դրանով իսկ մեծացնում է կատարման արագությունը։ Դա միայն շարժման մի փոքր նկարագրություն է, քանզի ավելի բարդ տեխնիկան ներառում է կոնքերի շրջադարձ, մեջքի աշխատանք և շատ ավելին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Soutěžní řád ČSTS – Příloha č.2 – Katalog figur
2. ↑  Paul Bottomer. 1998. *Let's Dance*. Black Dog & Leventhal. page 157. ISBN 1-57912-049-0
3. ↑  Early Jazz: Its Roots and Musical Development. by Gunther Schuller. 1968. Oxford University Press. page 379. ISBN 0-19-504043-0
4. ↑  Murray, Arthur 1947. *How to become a good dancer*. Simon and Schuster. revised edition. page 175.
5. ↑  捷舞基础知识
6. ↑  Paul Bottomer. 1997. Black Dog & Leventhal. page 157. ISBN 1-57912-049-0

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ջայվի պատմություն Արխիվացված 2009-03-23 Wayback Machine
* Jive - կայծատարած պար՝ ջայվ
* Ջայվի վիդեո դասընթաց

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ջայվ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4162750-7 · NKC: ph224374 |

 |
**Սեմյուել Գարբա Օկոե** (անգլ.՝ Samuel Okoye Garba, դեկտեմբերի 22, 1948(1948-12-22) կամ դեկտեմբերի 22, 1947(1947-12-22), Նիգերիա - հուլիսի 31, 1978(1978-07-31), Նիգերիա), նիգերիացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան։ 1968 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1947 թվականի դեկտեմբերի 22-ին Նիգերիայի Ջոս քաղաքում։

Խաղացել է նիգերիական «Ռանչերզ Բիզ» ակումբում։ Այնուհետև հանդես է եկել հայրենի քաղաքի «Մայգտյու Ջեթս» ակումբում, որի կազմում երկու անգամ մասնակցել է Նիգերիայաի գավաթի խաղարկության եզրափակչին։

Նիգերիայի հավաքականի կազմում առաջին անգամ խաղադաշտ է դուրս եկել 1965 թվականի օգոստոսի 30-ին՝ մասնակցելով «Գաբոնի» դեմ խաղում (4:1)։

1968 թվականի Նիգերիայի հավաքականի գլխավոր մարզիչ Յոժեչ Էմբերը Սոմյուելին հրավիրում է մասնակցելու 1968 թվականի Օլիմպիական խաղերին, որը անցկացվելու էր Մեխիկոյում։ Հավաքականում նա ստացել է չորս համարը։ Նիգերիայի հավաքականը խմբում զբաղեցրել է չորրորդ տեղը՝ զիջելով Բրազիլիային, Ճապոնիային և Իսպանիային։ Սեմյուել Օկոեն մասնակցել է երկու խաղի և խփել մեկ գոլ՝ գրավելով Ճապոնիայի դարպասը։

1971 թվականի ապրիլի 18-ին նա անցկացրեց իր վերջին խաղը հավաքականի կազմում՝ մասնակցելով Սենեգալի դեմ խաղում (1:2)։ Հավաքականի կազմում նա անցկացրել է ընդհանուր 17 խաղ և խփել 5 գոլ։

Ֆուտբոլիստի կարիերան ավարտելուց հետո նա սկսել է մարզչական գործունեություն։ Մարզչական դասընթացների է մասնակցել Գերմանիայում։ Սեմյուել Օկոեն զոհվել է ավտովթարից 1978 թվականի հուլիսի 31-ին Նասարավա նահանգում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  worldfootball.net(բազմ․)
2. 1 2 3 4  Sam Garba Okoye, first schoolboy sensation Արխիվացված 2016-04-12 Wayback Machine / supersport.com
3. ↑  OLYMPIC FOOTBALL TOURNAMENT 1968 — NATIONAL SQUADS / linguasport.com
4. ↑  XIX. Olympiad Mexico 1968 Football Tournament / rsssf.com
5. ↑  Remembering Late Garba Okoye: Nigeria’s best all-round footballer and first schoolboy international Արխիվացված 2015-09-23 Wayback Machine / dailytrust.com.ng

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ֆուտբոլիստի էջը footballzz.com կայքում (անգլ.)
* Վիճակագրությունը FIFA-ի կայքում Արխիվացված 2016-10-28 Wayback Machine (անգլ.)
* Ֆուտբոլիստի էջը worldfootball.net կայքում (անգլ.)
* Սեմյուել Օկոե Արխիվացված 2012-11-11 Wayback Machine - օլիմպիական վիճակագրությունը Sports-Reference.com կայքում (անգլ.)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | worldfootball.net (խաղացող) · ՖԻՖԱ |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Էդուարդ Գրիգորյան (այլ կիրառումներ)
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Գրիգորյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Էդուարդ Հրաչի Գրիգորյան** (հուլիսի 27, 1936(1936-07-27), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ստամոքսաղիքաբան։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1981), պրոֆեսոր (1993), ՀՀ ԲԳԱ ակադեմիկոս (2000), ՀՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (2011)։

Կենսագրություն
--------------

1960 թվականին ավարտել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտը։ 1979 թվականից՝ Երևանի կուրորտաբանության և ֆիզիոլոգիական բժշկության ԳՀԻ գիտական ղեկավար, 1988-2002 թվականներին, միաժամանակ՝ ստամոքսաղիքաբանության բաժանմունքի վարիչ, 2003 թվականից՝ Ստամոքսաղիքաբանության կենտրոնի ղեկավար։ ՀՀ առողջապահության նախարարության գլխավոր ստամոքսաղիքաբան (1988 թվականից)։ Տեղեկատվայնացման (1997), էկոլոգիայի և կենսագործունեության անվտանգության գիտական (1999) միջազգային ակադեմիաների անդամ։

Աշխատանքները վերաբերում են մարսողական, ներզատական համակարգերի, երիկամների հիվանդությունների, պարբերական հիվանդության հարցերին. հետազոտել է ենթաստամոքսային գեղձի վիճակը մարսողական օրգանների տարբեր հիվանդությունների ժամանակ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հայաստանի Հանրապետության պատվավոր կոչումներ շնորհելու մասին
2. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005*.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Էդուարդ Գրիգորյան

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |

 |
**Սերգեյ Անատոլևիչ Կամզուլին** (ռուս.՝ Сергей Анатольевич Камзулин, հունվարի 3, 1955(1955-01-03), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուս ֆուտբոլիստ, պաշտպան։ ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ։

Կարիերա
-------

Սերգեյ Կամզուլինը Մոսկվայի «Դինամո» ակումբի սան է. նրա առաջին մարզիչը եղել է Եվգենի Ֆեոդորովիչ Բայկովը։ 1973 թվականից մինչև 1981 թվականը խաղացել է Մոսկվայի «Լոկոմոտիվ» ակումբում, որի կազմում անցկացրել է 162 խաղ և խփել մեկ գոլ ԽՍՀՄ չեմպիոնատներում ու առաջնություններում, ինչպես նաև մասնակցել ԽՍՀՄ գավաթի խաղարկության 30 հանդիպման ու խփել մեկ գոլ։ Եղել է թիմի ավագը։ «Լոկոմոտիվի» կազմում 1974 թվականին դարձել է ԽՍՀՄ Առաջին լիգայի հաղթող, 1978 թվականին մասնակցել է ԽՍՀՄ գավաթի խաղարկության կիսաեզրափակչին և երկու անգամ դարձել աշխարհի չեմպիոն երկաթուղայինների շրջանում։

1981 թվականի մրցաշրջանն ավարտել է «Կուբանում», որի կազմում անցկացրել է իր վերջին երեք խաղերը ԽՍՀՄ Բարձրագույն լիգայում։ 1982 թվականին խաղացել է Կոստրոմայի «Սպարտակ» ակումբում՝ մասնակցելով թիմի 38 հանդիպումներին առաջնությունում և 3 հանդիպումների Գավաթի խաղարկությունում։ 1983 թվականին պաշտպանել է Կիրովի «Դինամոյի» գույները՝ առաջնության 38 խաղերում խփելով մեկ գոլ և մասնակցելով ԽՍՀՄ գավաթի խաղարկության 2 հանդիպման։

1984 թվականի մրցաշրջանում Սերգեյ Կամզուլինը խաղացել է Օրջոնիկիձեի «Ալանիա» ակումբում, որի կամզում մասնակցել է 26 հանդիպման։ 1985 թվականին մասնակցել է «Ցելիննիկ» ակումբի եկու հանդիպումների։ 1986 թվականից մինչև 1993 թվականը հանդես է եկել Կուրգանի «Սիբիր» (այդ տարիներին կոչվում էր նաև «Տորպեդո» և «Զաուրալեց») ակումբում, որի կազմում մասնակցել է ԽՍՀՄ ու Ռուսաստանի առաջնությունների 236 հանդիպման ու խփել 19 գոլ, ինչպես նաև դարձել է ՌՍՖՍՀ գավաթի խաղարկության հաղթող 1991 թվականին՝ մասնակցելով այդ խաղարկության 6 հանդիպումների։

Խաղացողի կարիերան ավարտելուց հետո Սերգեյ Կամզուլինն աշխատում է Կուրգանի № 3 մանկապատանեկան մարզադպրոցում որպես մարզիչ-ուսուցիչ և տեղի «Տոբոլ-98» ակումբի մանկական թիմում որպես մարզիչ։

Ձեռքբերումներ
-------------

* ԽՍՀՄ գավաթի խաղարկության կիսաեզրափակչի մասնակից - 1978
* ԽՍՀՄ Առաջին լիգայի հաղթող - 1974
* ՌՍՖՍՀ գավաթի խաղարկության հաղթող - 1991
* Երկաթուղայինների միջազգային մարզական միության գավաթի (USIC Cup) խաղարկության հաղթող - 1976, 1979

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Протоколы кубка «Локомотив» (Москва)
2. ↑  НАСЛЕДИЕ-1981
3. ↑  Протоколы кубка 1982 года «Спартак» (Кострома)
4. ↑  Протоколы кубка 1983 года «Динамо» (Киров)
5. ↑  20 лет спустя
6. ↑  «Сибирь»: путь к победе
7. ↑  Ближе к звёздам

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ֆուտբոլիստի էջը footbook.ru կայքում
* Ֆուտբոլիստի էջը playerhistory.com կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | FootballFacts.ru |

 |
**Վիեննական վալս**, վալս 3 պայից ( ֆր.՝ valse à trois temps), բալետային զուգապար է, որտեղ քայլը կատարվում է յուրաքանչյուր բաժին տակտում։ Երաժշտական չափը — 3/4 կամ 6/8:

Ի սկզբանե վիեննական վալս էր կոչվում ավելի հեշտ կատարվող և մեծ պարային արվեստ չպահանջող տարբերակը։ 20-րդ դարում այս անվանումը անցել է ավելի հայտնի վալսի։ Պարը մտնում է սպորտային բալետային պարերի մրցության եվրոպական ծրագրի մեջ։suka

Կատարում
--------

### Դիրքը զուգապարում

Վալսի համար զույգի դիրքը համանման է եվրոպական ծրագրի այլ պարերին, իրանով զուգընկերը թեքվում է մյուսից մարմնի ստորին մասեում զուգընկերների միջև հեռավորությունը պետք է նվազագույնը լինի։ Զուգընկերոջ խնդիրը մյուսին շարժվելու հնարավորություն տալն է։

**Վալսի քայլ աջ ոտքով**

Առաջին քայլը յուրաքանչյուր տակտի սահմանում ունի երկարությամբ տեղափոխել զույգ, այն կարող է ունենալ տարբեր երկարություն, կախված կատարողներից։ Երկրորդ քայլը պարի հիմնական մասն է։ Երրորդ քայլ՝ օժանդակ, այն տեղի է ունենում ոտքերը փոխելով։

**Առաջին տակտ**

Գործընկերը առաջ է շարժվում պարի ընթացքում։ Առաջին քայլն իրականացվում է կրունկի ուղղությամբ, հետ միաժամանակ ոտքերը աջ, ընդ որում գործընկերը քայլ է կատարում, մեջքով առաջ։ Երկրորդ քայլ՝ «շրջանցելով» շուրջզուգընկերոջը, այդ երկու քայլերը պետք է կազմի 180°։ Երրորդ քայլը կատարվում է ազատ ոտքով։

**Երկրորդ տակտ**

Գործընկերը սկսում է շարժվել մեջքով հետ, քայլ անելով ձախ ոտքով, այդ դեպքում զոգընկերուհին կատարում աջ ոտքավ քայլ՝ առաջ։ Հաջորդ քայլում անհրաժեշտ է երկրորդ շրջանը՝ 180° տակ, այսպիսով կատարում է 1 լրիվ պտույտ իր շուրջը։ Երրորդ քայլում կատարում է ազատ ոտքի ներկայացում։

Դանդաղ վալս
-----------

Դանդաղ (անգլիական) վալսը նույնպես մտնում է եվրոպական ժամանակակից պարերի շարքում։ Վիեննական վալսից տարբերվում է ռիթմով, երբ 1 րոպե ժամանակում տեղի է ունենում քիչ երաժշտական տակտ, դրա համար էլ այս պարը շատ փափուկ է, ոչ շատ սրընթաց։

Դանդաղ վալս

Նախշավոր վալս
-------------

Ինչպես վիեննական և դանդաղ (անգլիական) վալսում զուգընկերն ու զուգընկերուհին միշտ իրար հերթով 1 տակտի տարբերությամբ կատարում են միատեսակ շարժումների հաջորդականություն, նախշավոր վալսը կարող է լինել տարբեր ներդրումով իրար հաջորդականությամբ ձևերով։ Պարային սպորտում վիեննական վալսի ծրագիրը կազմում է 7 տարբեր շարժումից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Inventory of Intangible Cultural Heritage in Austria (գերմ.)
2. 1 2  Inventory of Intangible Cultural Heritage in Austria
3. ↑  *Н. П. Ивановский* Бальный танец XVI—XIX веков. — Калининград: Янтарный сказ, 2004. — 208 с. — 5000 экз. — ISBN 5-7406-0586-5

Արտաքին հղումներ
----------------

* Описание фигур венского вальса(անգլ.)
* Описание фигур медленного вальса(անգլ.)
**Գրիգոր Յայլու Կյուրեղյան** (1912, Մոլլա-Գյոկչա, Ալեքսանդրապոլի գավառ, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - 1970), հայ մանկավարժ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Գրիգոր Կյուրեղյանը ծնվել է 1912 թվականին, Անիի շրջանի Մարալիկ գյուղում։ 1930 թվականին ավարտել է Լենինականի մանկավարժական տեխնիկումը, հայրենի գյուղի յոթնամյա դպրոցում աշխատել է պատմության ուսուցիչ։ 1937 թվականին Կյուրեղյանն ավարտել է Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի պատմության ֆակուլտետը և գործուղվել Էջմիածնի շրջան, որտեղ աշխատել է ՀԼԿԵՄ շրջկոմի հրահանգիչ։ Նույն թվականին տեղափոխվել է Լենինական և աշխատել ՀԼԿԵՄ Լենինականի քաղկոմի հրահանգիչ։ 1938 թվականին եղել է Լենինականի մեծահասակների № 2 միջնակարգ դպրոցի տնօրեն։ 1940 թվականին ընդունվել է կուսակցության շարքերը։

1941 թվականի հունիսի 28-ին Կյուրեղյանը զորակոչվել է կարմիր բանակ և ուղարկվել Բաքու՝ հրամանատարական դասընթացներում սովորելու։ Ավագ լեյտենանտի կոչումով 1943 թվականին մեկնել է ռազմաճակատ և նշանակվել առաջին Բելոռուսական ռազմաճակատի 38-րդ հատուկ ինժեներական բրիգադի հրամանատարի՝ տեխնիկական գծով օգնական, մասնակցել է Բելոռուսիայի, Լեհաստանի ազատագրման մարտերին։

Ցուցաբերած քաջության համար Կյուրեղյանը պարգևատրվել է Հայրենական պատերազմի առաջին աստիճանի և Կարմիր աստղի շքանշաններով, «Մարտական ծառայությունների համար», «Վարշավայի ազատագրման համար», «Բեռլինի գրավման համար» մեդալներով, ստացել Գերագույն գլխավոր հրամանատարից շնորհակալագիր։

1946 թվականի վերջին Կյուրեղյանը զորացրվել է բանակից, վերադարձել Լենինական և աշխատել կուսակցական խորհրդային մարմիններում, դպրոցում։

Գրիգոր Կյուրեղյանը մահացել է 1970 թվականին։

Պարգևներ
--------

* Հայրենական պատերազմի առաջին աստիճանի շքանշան
* Կարմիր աստղի շքանշան
* «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալ
* «Վարշավայի ազատագրման համար» մեդալ
* «Բեռլինի գրավման համար» մեդալ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Հայաստանի ուսուցիչները Մեծ հայրենականում։ 3 գիրք։ Հարությունյան, Աշոտ Հովսեփի, Մելքումյան, Հայկազ Ստեփանի, Սուքիասյան, Աղվան Ղազարի։ Երևան, «Լույս», 1987:
**Պերճ Պերճի Ազնավուրյան** (1917, Չամդուրա, Ախալքալաքի շրջան, Սամցխե-Ջավախեթի մարզ, Վրաստան), հայ մանկավարժ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«Հայրենական մեծ պատերազմ»*, 1941-1945) մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Պերճ Ազնավուրյանը ծնվել է 1917 թվականին, Ախալքալաքի գավառի Չամդուրա գյուղում։ Ավարտել է Ախալքալաքի հայկական մանկավարժական ուսումնարանը։ Պատերազմից առաջ նա աշխատում էր Ախալքալաքի դպրոցներում։

Պատերազմի առաջին օրերից հակառակորդի դեմ մարտնչել է 113-րդ, 173-րդ հրետանային, 572-րդ ականանետային գնդում։ Եղել է հեռախոսային ջոկի հրամանատար։ Արժանացել է «Խիզախության համար» երկու մեդալի, Կարմիր աստղի, Փառքի երրորդ աստիճանի շքանշանների և այլ պարգևների։ Երկու անգամ վիրավորվել է և բուժվելուց հետո շարունակել ծառայությունը գործող բանակում։

Բարձրագույն կրթությունն ստացել է Թբիլիսիում և Երևանում։ Ետպատերազմյան տարիներին ֆիզիկա, մաթեմատիկա է դասավանդել սկզբում Ախալքալաքի, 1960 թվականից՝ Երևանի №№ 105, 116 և 140 դպրոցների բարձր դասարաններում։ Պարգևատրվել է «Աշխատանքի վետերան» մեդալով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ա. Հ. Հարությունյան, Հ. Ս. Մելքումյան, Ա. Ղ. Սուքիասյան, Հայաստանի ուսուցիչները մեծ Հայրենականում, գիրք 2, Ե. «Լույս», 1982, էջ 11-12։
**Դարչո Կարապետի Բեկջանյան** (1923, Ալեքսանդրապոլ, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ մանկավարժ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«Հայրենական մեծ պատերազմ»*, 1941-1945) մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Դարչո Բեկջանյանը ծնվել է 1923 թվականին, Լենինական քաղաքում։ Տեղի մանկավարժական ուսումնարանն ավարտելուց հետո որպես ֆիզկուլտուրայի ուսուցիչ աշխատանքի է անցել քաղաքի № 25 դպրոցում։

1941 թվականի դեկտեմբերին զորակոչվել է բանակ։ Ծառայել է 89-րդ դիվիզիայի հրետանային գնդում։ Հրանոթի նշանառու Բեկջանյանը մասնակցել է Թաման թերակղզու, Ղրիմիղղ ազատագրմանը, մասնակցել է նաև Լեհաստանում, Բեռլինի փողոցային կռիվներին։ Թաման թերակղզու ազատագրման ժամանակ Բեջանյանը պարգևատրվել է «Խիզախության համար» մեդալով։ «Խիզախության համար» երկրորդ մեդալին արժանացել է Կերչ քաղաքն ազատագրելիս՝ հրետանային դիպուկ կրակով թշնամու գնդացրային և հրետանային կրակակետերը ոչնչացնելու համար։ Վիսլա գետի անցման ժամանակ ոչնչացրել է թշնամու մի շարք պաշտպանական ամրություններ, որի համար արժանացել է Փառքի երրորդ աստիճանի շքանշանի, իսկ Բեռլինի փողոցային մարտերում ցուցաբերած խիզախության համար պարգևատրվել է Կարմիր աստղի շքանշանով, չորս մարտական մեդալներով։

1945 թվականի նոյեմբերին Բեջանյանը զորացրվել է բանակից և ընդունվել Լենինականի մանկավարժական ինստիտուտի պատմության ֆակուլտետը, որն ավարտելուց հետո, նշանակվել է Լենինական քաղաքի № № 1, 3 դպրոցների տնօրեն, ինչպես նաև դասավանդել է պատմություն, եղել է Լենինականի Գոգոլի անվան միջնակարգ դպրոցի ուսմասվար։

Պարգևներ
--------

* Կարմիր աստղի շքանշան
* «Խիզախության համար» կրկնակի մեդալ
* Փառքի երրորդ աստիճանի շքանշան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Հայաստանի ուսուցիչները Մեծ հայրենականում։ 3 գիրք։ Հարությունյան, Աշոտ Հովսեփի, Մելքումյան, Հայկազ Ստեփանի, Սուքիասյան, Աղվան Ղազարի։ Երևան, «Լույս», 1987:
**Ռաֆայել Սուրենի Սաֆարով** (մայիսի 8, 1947(1947-05-08), Թբիլիսի, ԽՍՀՄ - մայիսի 26, 2019(2019-05-26), Մոսկվա, Ռուսաստան), հայկական ծագումով խորհրդային ֆուտբոլիստ և մարզիչ։

Կարիերա
-------

### Ակումբային

Վրացական ֆուտբոլի սան է։ Նրա վարպետների առաջին թիմը Թբիլիսիի «Լոկոմոտիվն» էր, որում նա խաղացել է հարձակվողի դիրքում և 1965 թվականի առաջնության երեք խաղերում աչքի է ընկել երեք գնդակով։ Հաջորդ երկու մրցաշրջաններն նա արդեն անցկացրել է «Արարատի» կազմում, որը 1966 թվականին վերադարձել է բարձրագույն խումբ, սակայն երևանյան ակումբում խաղացել է պաշտպանի դիրքում:1967 թվականին հանդես է եկել Բաթումիի «Դինամոյում», իսկ 1970 թվականին արդեն խաղացել է ԽՍՀՄ նորաստեղծ առաջին լիգայում Թբիլիսիի «Լոկոմոտիվի» կազմում։ 1971 թվականին վերադարձել է «Արարատ», որտեղ ԽՍՀՄ առաջնությունում անցկացրել է 1 հանդիպում, որում թիմը նվաճել է արծաթ։ Այնուհետև խաղացել է Գորլովկայի «Շախտյորում» և Կիրովականի «Լոռիում»։ Այնուհետև կարիերան շարունակել է Մախաչկալայի «Դինամոյում», թեև կարող էր հայտնվել Մինսկում, Երևանում կամ Դոնի Ռոստովում։ Այնուամենայնիվ, արդյունքում նա հայտնվել է հենց Մախաչկալայում, որի գտնվելու վայրի մասին, իր հեգնական խոստովանությամբ, նախկինում տեղյակ չէր։ Դաղստանի մայրաքաղաքից թիմի կազմում անցկացրել է 45 հանդիպում երեք մրցաշրջաններում, որից հետո ավարտել է ֆուտբոլիստի կարիերան։

### Մարզչական

Կարիերան ավարտելուց հետո աշխատել է Մախաչկալայի «Դինամոյի» մարզիչ։ 1987 թվականին Մախաչկալայում հիմնադրվելուց ի վեր ՌՍԴՅՈՒՇՈՐ-2-ը, որը հասարակ մարդկանց շրջանում կոչվում է «մարգարովսկայա», աշխատել է որպես մանկական մարզիչ։

1995 թվականի մրցաշրջանի մեկնարկից առաջ Սաֆարովը դարձավ «Անժիի» գլխավոր մարզիչը՝ այդ պաշտոնում փոխարինելով Վյաչեսլավ թոքին։ 1995 թվական - ից առ այսօր ազատվել է զբաղեցրած պաշտոնից։ Նրա տեղը զբաղեցրել է Ալեքսանդր Մարգարովը։

### Սաներ

* Ռուսաստան Ռուսաստան Միխայիլ Կուպրիյանով
* Ռուսաստան Ռուսաստան/Ադրբեջան Ադրբեջան Նարվիկ Սիրխաև
* Ռուսաստան Ռուսաստան Սերգեյ Կոժանով
* Իսրայել Իսրայել Մուրատ Մագոմեդով
* Ռուսաստան Ռուսաստան Ալի Հաջիբեկով
* Ռուսաստան Ռուսաստան/Ադրբեջան Ադրբեջան Մուրադ Հուսեյնով
* Ռուսաստան ՌուսաստանԱնզուր Սադիրով

Ձեռքբերումներ
-------------

* ԽՍՀՄ առաջնության արծաթե մեդալակիր՝ 1971

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «СССР. Сезон — 1965. 2 группа класса «А»». Արխիվացված օրիգինալից 2008 թ․ սեպտեմբերի 8-ին. Վերցված է 2009 թ․ դեկտեմբերի 23-ին.
2. ↑  Берег волжский, берег каспийский — история соперничества «Сокола» и «Динамо» (Махачкала) Արխիվացված 2014-08-21 Wayback Machine Արխիվացված 21 Օգոստոսի 2014 թվականին.
3. ↑  «Вид спорта номер один». Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ ապրիլի 2-ին. Վերցված է 2009 թ․ դեկտեմբերի 23-ին.
4. ↑  «История ФК «Анжи»». Արխիվացված օրիգինալից 2015 թ․ ապրիլի 2-ին. Վերցված է 2009 թ․ դեկտեմբերի 23-ին.
5. ↑  «Скончался Рафаэль Сафаров». Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ հունվարի 19-ին. Վերցված է 2019 թ․ հունիսի 8-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Фабио Капелло детского футбола
* Ֆուտբոլիստի էջը *FootballFacts.ru* կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | FootballDatabase.eu · FootballFacts.ru |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արմինե Գրիգորյան (այլ կիրառումներ)
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Գրիգորյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Արմինե Գրիգորյան** (հունիսի 5, 1968(1968-06-05), Վաղարշապատ, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ երգչուհի, դերասանուհի։

Երգիչ, շոումեն Սամվել Գրիգորյանի քույրն է։

Կենսագրություն
--------------

1985 թվականին ավարտել է Վաղարշապատի Մաքսիմ Գորկու անվան թիվ 5 միջնակարգ դպրոցը։ 1985-1987 թվականներին սովորել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի դերասանական ֆակուլտետում։ Որպես մեներգչուհի և դերասանուհի աշխատել է Երևանի Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական, Հակոբ Պարոնյանի անվան երաժշտական կոմեդիայի, «Մետրո», «Ոզնիներ» թատրոններում։ 1995 թվականից երգում է որպես անհատ երգչուհի։ 2006-2008 թվականներին «Դար 21» հեռուստաընկերությունում հեղինակել և վարել է «Իմ արև» հաղորդաշարը։ Արմինե Գրիգորյանի երգերի մեծ մասը հումորային ժանրին են պատկանում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Արմինե Գրիգորյանի կենսագրությունը zarkfoundation.com կայքում».

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ես համարում եմ իմ կյանքը ստացված և շնորհակալ եմ Աստծուն իր պարգևած շնորհի համար. Արմինե Գրիգորյան

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | ՅուԹյուբ |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Ղազարյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Աշխարհբեկ Սարգսի Ղազարյան** (մայիսի 12, 1918(1918-05-12), Մարց, Բորչալուի գավառ, Ռուսական կայսրություն - սեպտեմբերի 3, 1986(1986-09-03)), սերժանտ, Խորհրդային Միության հերոս (1945)։

1940 թվականին զորակոչվել է կարմիր բանակ։ Ռազմաճակատ մեկնել է 1941 թվականի օգոստոսին՝ 301-րդ հրաձգային դիվիզիայի կազմում։ Մասնակցել է Դոնեցկի, Օդեսայի, Դնեստրի, Բենդերիի, Վարշավայի, Օդերի գետանցման և Բուլինի համար մղված մարտերին։ 1945 թվականի հունվարի 14-ին նրան հանձնարարվել է իր ջոկատով ճեղքել Վարշավայի վոյեվոդության Չերվոնկա գյուղի շրջանում ամրացած թշնամու դասավորությունը և ճանապարհ բացել գնդի համար։ Մարտական այդ առաջադրանքը կատարելիս ցուցաբերած բացառիկ խիզախության ու արիության համար ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի Նախագահության հրամանագրով նրան շնորհվել է Խորհրդային Միության հերոսի կոչում։ Պարգևատրվել է Լենինի, Կարմիր աստղի, Փառքի III աստիճանի, Բոգդան Խսմելնիցկու III աստիճանի շքանշաններով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1974.
2. ↑  «ՂԱԶԱՐՅԱՆ ԱՇԽԱՐՀԲԵԿ ՍԱՐԳԻՍԻ, Մայր Հայաստան». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 4-ին. Վերցված է 2015 թ․ հունիսի 22-ին.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Երկրի հերոսներ |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 20)։*  |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Մարտիրոսյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Խորեն Բախշիի Մարտիրոսյան** (1914, Բաքու, Ռուսական կայսրություն - *անհայտ*), հայ մանկավարժ։ ՀԽՍՀ վաստակավոր մանկավարժ (1972): Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Խորեն Մարտիրոսյանը ծնվել է 1914 թվականին Բաքվում, նավթագործ բանվորի ընտանիքում։ 1919 թվականին ընտանիքով տեղափոխվել են Գորիսի շրջանի Շինուհայր գյուղը։ 1938 թվականին ավարտել է Գորիսի գյուղատնտեսական տեխնիկումը, աշխատանքի անցել Շինուհայրի դպրոցում, դասավանդել է պատմություն։ 1938-1941 թվականներին սովորել է Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի պատմության ֆակուլտետում։

Հայրենական պատերազմի տարիներին Մարտիրոսյանը ծառայել է 224-րդ դիվիզիայում, որպես հրետանային մարտկոցի քաղղեկի տեղակալ։ 1941 թվականի դեկտեմբերին մասնակցել է Ղրիմի պաշտպանության մարտերին։ 1942 թվականի հոկտեմբերին Ստալինգրադի մատույցներում Մարտիրոսյանի դիվիզիան առաջադրանք ստանալով պաշտպանել է «Բարիկադ» գործարանը, իսկ մեր զորամասերն ավարտին են հասցրել գերմանաֆաշիստական զորքերի շրջափակումն ու ջախջախումը։ Այնուհետև Մարտիրոսյանը մասնակցել է Կուրսկ-Օրյոլի աղեղի անցման, Կարպատների ազատագրման մարտերին, որպես դասակի հրամանատար։ Կուրսկ-Օրյոլի ուղղությամբ մեր զորքերի տարած փայլուն հաղթանակի համար Մարտիրոսյանը պարգևատրվել է «Խիզախության համար» մեդալով։ Դնեստրի անցման մարտական գործողությունների համար արժանացել է Կարմիր աստղի շքանշանի, Լվովի և Յասիի ուղղությամբ մղված մարտերում (1944) ստացել է Փառքի երրորդ աստիճանի, իսկ Կարպատներում՝ Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշաններ։

1945 թվականին Մարտիրոսյանը վերադարձել է հայրենի Շինուհայր և երկար տարիներ գլխավորել տեղի միջնակարգ դպրոցի մանկավարժական կոլեկտիվի աշխատանքը, դասավանդել պատմություն և աշխարհագրություն։ 1972 թվականին նրան շնորհվել է հանրապետության վաստակավոր ուսուցչի պատվավոր կոչում։

Պարգևներ
--------

* ՀԽՍՀ վաստակավոր մանկավարժ (1972)
* «Խիզախության համար» մեդալ
* Կարմիր աստղի շքանշան
* Փառքի երրորդ աստիճանի շքանշան
* Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Հայաստանի ուսուցիչները մեծ հայրենականում (Ա. Հ. Հարությունյան, Լ. Ս. Մելքումյան, Ա. Ղ. Սուքիասայան), «Լույս» հրատարակչություն, Երևան, 1982:
**Քուշադասը** (թուրքերեն՝ Kuşadası), քաղաք Թուրքիայի հարավարևմտյան մասում, Այդընի մարզում։ Քաղաքը գտնվում է Էգեյան ծովի ափին։ 

Քաղաքի բնակչությունը կազմում է 73 543 (2007 թվականի տվյալներով) մարդ, որից 54 663 բնակվում են բուն քաղաքում, իսկ մնացածը՝ հարակից գյուղական համայնքներում։

Անվանում
--------

Թուրքական ներկայիս անվանումը առաջացել է *kuş* (թռչուն) և *ada* (կղզի) բառերից, ինչը նշանակում է՝ *Թռչնի կղզի*։ 
Հնարավոր է, որ անվանումը կապված է փոքր կղզու անվան հետ, որտեղ թռել են բնադրելու տարբեր տեսակի թռչուններ։ Ներկայումս կղզյակը թերակղզու հետ կապված է հողե ճանապարհով։

Աշխարհագրություն
----------------

Կուշադասըի նավահանգիստը կենտրոնական բուլվարից

|  |
| --- |
|  |

Քաղաքը գտնվում է Էգեյան ծովի ափին՝ իր մեծությամբ Թուրքիայի երրորդ քաղաք Իզմիրից 90 կիլոմետր հեռավորության վրա, իսկ Այդինից 71 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Այն համանուն շրջանի կենտրոնն է։

Քաղաքի ափից ոչ այնքան հռու գտնվում է հունական Սամոս կղզին, որը անտիկ ժամանակաշրջանում հոնիական մշակույթի կենտրոնն էր։

Տուրիզմ
-------

Քաղաքում կան մեծ քանակությամբ մեծ և փոքր հյուրանոցներ, ռեստորաններ, ակումբներ և հուշանվերների խանութներ։ Քաղաք այցելող զբոսաշրջիկները այցելում են նաև Եփեսոս քաղաք, որի ավերակները գտնվում են Քուշադասըի մոտ։

Կուշադասըն հայտնի է նաև իր փիրուզագույն լողափերով, որոնք տարածվում են Էգեյան ծովի ողջ երկայնքով։ Պետք է նշել, որ ալիքների բարձրությունը բավականին մեծ մեծ է և կարող է հարմար չլինել դպրոցական տարիքի երեխաների լողալու համար։

Դայվինգի սիրահարների համար 2016 թվականի հունիսի 5-ին Էգեյան ծովում՝ Քուշադասըի մոտ խորտակեցին Airbus A300 ինքնաթիռ։ Ինքնաթիռը շարքից դուրս էր եկել, սակայն նրա համար վճարվել էր 93 հզ ԱՄՆ դոլլար։

Քույր քաղաքներ
--------------

* Բաթի, Հունաստան
* Բաթում, Վրաստան (հոկտեմբերի 15, 2010)
* Բիխաչ, Բոսնիա և Հերցեգովինա
* Գյորչե Պետրով, Հյուսիսային Մակեդոնիա
* Դրոեդա, Իռլանդիա
* Կեչկեմետ, Հունգարիա
* Մառլ, Գերմանիա
* Մոնտերեյ, ԱՄՆ
* Չերկասի, Ուկրաինա
* Պրիզրեն, Կոսովո
* Սինայա, Ռումինիա
* Տըրգու Մուրեշ, Ռումինիա
* Օբերուրզել, Գերմանիա

Տնտեսություն
------------

Քուշադասըն հայտնի հանգստավայր է, որի տարածքում առկա են մի շարք անտիկ հուշարձաններ։ Ամենահայտնին Եփեսոս և Պրիենա քաղաքների ավերակներն են։ Քաղաքի ամենահայտնի տեսարժան վայրերից մեկը տաք հանքային աղբյուրն է։



Քաղաքի համայնպատկերը
Քաղաքի համայնպատկերը

Պատկերասրահ
-----------

* Քաղաքի խորհրդանիշ աղավնիները Քաղաքի խորհրդանիշ աղավնիները
* Քուշադասըի փողոցներից մեկը Քուշադասըի փողոցներից մեկը

Տես նաև
-------

* Թուրքիայի քաղաքներ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Анна Федякина. На курорте в Турции затопили Airbus A300
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
3. ↑
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Բաբայան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Յուրի Բաբայան** (հունիսի 5, 1929(1929-06-05), Բաքու, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - մայիսի 5, 2014(2014-05-05), Երևան, Հայաստան), ազատ ոճի ըմբշամարտի և սամբոյի խորհրդային և հայ մարզիչ։ ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ։ ԽՍՀՄ վաստակավոր մարզիչ. Հայաստանի Հանրապետության ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի վաստակավոր գործիչ (2004)։ Խասավյուրտի պատվավոր քաղաքացի է։ «Երախտագիտություն» մեդալի ասպետ։

Կենսագրություն
--------------

Յուրի Բաբայանը ծնվել է 1929 թվականի հունիսի 5-ին Բաքվում։ Ըմբշամարտով է զբաղվել դպրոցական տարիներից, դարձել Մոսկվայի և Մոսկվայի մարզի չեմպիոն, ԲԿՄԱ ընկերության առաջնության, Բաքվի և Ադրբեջանական ԽՍՀ առաջնությունների մրցանակակիր։ 1958 թվականին ավարտել է Ադրբեջանի ֆիզիկական կուլտուրայի պետական ինստիտուտը։ 1958-1968 թվականներին Ստեփանակերտում զբաղվել է մարզչական գործունեությամբ։

1968 թվականին տեղափոխվել է Երևան և հետագայում աշխատել որպես մարզիչ «Սպարտակ» մարզական ընկերությունում և Երևանի օլիմպիական հերթափոխի պետական քոլեջում։ Պատրաստել է միջազգային մակարդակի մի քանի ըմբիշներ։ Նրա ամենահայտնի աշակերտներից են Եվրոպայի չեմպիոններ Գուրգեն Բաղդասարյանն ու Անուշավան Սահակյանը, որոնց նա մարզել է իրենց մարզական կարիերայի ընթացքում։ Տարբեր տարիներին աշխատել է նաև Օլիմպիական խաղերի մրցանակակիր Արմեն Մկրտչյանի և աշխարհի չեմպիոն Դավիթ Սաֆարյանի հետ։

Մահացել է 2014 թվականի մայիսի 5-ին։ Թաղված է Զեյթունի գերեզմանատանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Անվանի ըմբշամարտի մարզիչը պարգեւատրվել է <<Երախտագիտություն>> մեդալով
2. ↑  Вера и надежда Давида Сафаряна

Գրականություն
-------------

* Յուրի Բաբայան. ըմբշամարտի երախտավորը 75 / Կազմ. և առաջաբ.՝ Բ.Զ. Սաղյան. Երևան։ Ա. հ. 2004. 40 էջ։ դիմանկ. գուն. լուսանկ.; 20 սմ.
**Մամիկոն Վաղարշակի Շիրինյան** (1920, Հայրենյաց, Ալեքսանդրապոլի գավառ), հայ մանկավարժ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Մամիկոն Շիրինյանը ծնվել է 1920 թվականին, Ախուրյանի շրջանի Հայրենյաց գյուղում։ Ուսուցչական աշխատանքի առաջին քայլերն արել է ծննդավայրի դպրոցում։ Պարտադիր զինվորական ծառայության է մեկնել 1939 թվականի հոկտեմբերին։ Մասնակցել է սպիտակֆինների դեմ մղված պատերազմին։

Ծառայությունը չավարտած, 1941 թվականին սկսվել է Հայրենական մեծ պատերազմը։ Պատերազմի առաջին օրերից մեկնել է գործող բանակ։ Օդեսայի հերոսական պաշտպանությանն ակտիվորեն մասնակցելու համար պարգևատրվել է «Օդեսայի պաշտպանության համար» մեդալով։ Դոնի Ռոստովի մատույցներում թշնամու դեմ մղված մարտերից մեկում ծանր վիրավորվել է և տեղափոխվել հոսպիտալ։ Ապաքինվելուց հետո մեկնել է Երկրորդ մերձբալթյան ռազմաճակատ։ Մարտական գործողություններում ցուցաբերած արիության համար արժանացել է «Փառքի երրորդ աստիճանի» շքանշանի։ Շիրինյանը մարտերում դարձյալ աչքի է ընկել, որի համար արժանացել է Կարմիր աստղի շքանշանի։ 1944 թվականին Շիրինյանը խիզախորեն է կռվել Քյոնիգսբերգ քաղաքի գրավման մարտերում և պարգևատրվել «Քյոնիգսբերգի գրավման համար» և «Խիզախության համար» մեդալներով։

1945 թվականի աշնանը Շիրինյանը զորացրվել է և նորից անցել մանկավարժական աշխատանքի։ Ախուրյանի շրջկենտրոնի № 2 միջնակարգ դպրոցում դասավանդել է աշխարհագրություն, ակտիվորեն մասնակցել է հասարակական աշխատանքներին։

Պարգևներ
--------

* Կարմիր աստղի շքանշան
* «Օդեսայի պաշտպանության համար» մեդալ
* «Փառքի երրորդ աստիճանի» շքանշան
* «Քյոնիգսբերգի գրավման համար» մեդալ
* «Խիզախության համար» մեդալ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Հայաստանի ուսուցիչները Մեծ հայրենականում։ 3 գիրք։ Հարությունյան, Աշոտ Հովսեփի, Մելքումյան, Հայկազ Ստեփանի, Սուքիասյան, Աղվան Ղազարի։ Երևան, «Լույս», 1987:
**Թեմուր Իլդարովիչ Մուստաֆին** (ռուս.՝ Темур Ильдарович Мустафин, ապրիլի 15, 1995(1995-04-15), Տաշքենդ, Ուզբեկստան), ռուս ֆուտբոլիստ, խաղում է Ղրղզստանի «Աբդիշ-Ատա» ակումբում։

Ակումբային կարիերա
------------------

2014 թվականի սեպտեմբերի 4-ին Մուստաֆինը իր պրոֆեսիոնալ նորամուտն է նշել Ռուսաստանի ֆուտբոլի պրոֆեսիոնալ լիգայում՝ «Ավանգարդ Կուրսկ» ֆուտբոլային ակումբում՝ «Կալուգա» ակումբի դեմ խաղում։

Մուստաֆինը Ռուսաստանի ֆուտբոլի ազգային լիգայում նորամուտը նշել է Սանկտ Պետերբուրգի «Զենիթ-2» ֆուտբոլային ակումբում 2016 թվականի հուլիսի 11-ին ՝ «Սոկոլ Սարատով» ֆուտբոլային ակումբի դեմ խաղում։

Մուստաֆինը «Սոչի» ակումբի կազմում Ֆուտբոլի ազգային լիգայի 2018-19 մրցաշրջանում զբաղեցրել է 2-րդ տեղը։

2022 թվականի հուլիսի 18-ին «Շախտյոր» ակումբը հայտարարել է Մուստաֆինի հետ պայմանագիր կնքելու մասին։

2023 թվականի հունվարի 30-ին «Աբդիշ-Ատա» ակումբը հայտարարել է Մուստաֆինի հետ պայմանագիր կնքելու մասի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Transfermarkt.com(բազմ․) — 2000.
2. ↑  «Career Summary». Russian Professional Football League. 2014 թ․ սեպտեմբերի 24.
3. ↑  «ОФИЦИАЛЬНО: ТЕМУР МУСТАФИН — ИГРОК ФК «ШАХТЕР»». *shakhter.kz* (Russian). FC Shakhter Karagandy. 2022 թ․ հուլիսի 18. Վերցված է 2022 թ․ հուլիսի 19-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
4. ↑  «ДОБРО ПОЖАЛОВАТЬ В КЛУБ!». *instagram.com/fc\_abdyshata/* (Russian). FC Abdysh-Ata Kant Instagram. 2023 թ․ հունվարի 30. Վերցված է 2023 թ․ հունվարի 30-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Սիմոնյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Գառնիկ Ավագի Սիմոնյան** (1921, Կաթնաջուր, Հայաստան), հայ մանկավարժ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։ ԽՄԿԿ անդամ (1943):

Կենսագրություն
--------------

Գառնիկ Սիմոնյանը ծնվել է 1921 թվականին, Սպիտակի շրջանի Կաթնաջուր գյուղում։ 1939 թվականին ավարտել է Լենինականի մանկավարժական ուսումնարանը, աշխատանքի անցել շրջանի Գեղասար գյուղի դպրոցում որպես մաթեմատիկայի ուսուցիչ։

1942 թվականի փետրվարին Սիմոնյանը զորակոչվել է կարմիր բանակ։ Մարտական ծառայությունն սկսել է 409-րդ հայկական հրաձգային դիվիզիայի 675-րդ գնդում։ Լինելով հեծյալ հետախույզ, մասնակցել է Հյուսիսային Կովկասի ազատագրման մարտերին՝ Մոզդոկից մինչև Թամանի թերակղզին։ 1944-1945 թվականներին 409-րդ դիվիզիայի կազմում Սիմոնյանը մասնակցել է Ռումինիայի, Հունգարիայի, Ավստրիայի և Չեխոսլովակիայի տերիտորիաներում մղված մարտերին և մեծ Հայրենականի ավարտը դիմավորել է Պրահայում։ 1943 թվականին ընդունվել է կոմունիստական կուսակցության շարքերը։ Մարտական խիզախության համար պարգևատրվել է «Մարտական ծառայությունների համար», «Խիզախության համար» մեդալներով, Փառքի 3-րդ աստիճանի շքանշանով։ Արժանացել է նաև գերագույն գլխավոր հրամանատարի շնորհակալագրին։

1945 թվականին բանակից զորացրվելուց հետո Սիմոնյանը կրկին զբաղվել է մանկավարժական աշխատանքով Կաթնաջուր գյուղում, եղել է մաթեմատիկայի ուսուցիչ։ 1960 թվականին ավարտել է Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի մաթեմատիկայի ֆակուլտետը և շարունակել է մաթեմատիկա դասավանդել հայրենի գյուղի դպրոցում, միաժամանակ եղել է գյուղի միջնակարգ դպրոցի ուսմասվարը։

Պարգևներ
--------

* «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալ
* «Խիզախության համար» մեդալ
* Փառքի 3-րդ աստիճանի շքանշան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Հայաստանի ուսուցիչները մեծ հայրենականում (Ա. Հ. Հարությունյան, Լ. Ս. Մելքումյան, Ա. Ղ. Սուքիասայան), «Լույս» հրատարակչություն, Երևան, 1982:
**Անդրանիկ Ասլանի Ստեփանյան** (1914, Շվանիձոր, Զանգեզուրի գավառ, Ելիզավետպոլի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - *անհայտ*), հայ մանկավարժ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Անդրանիկ Ստեփանյանը ծնվել է 1914 թվականին, Մեղրու շրջանի Շվանիձոր գյուղում։ Սովորել է Շվանիձորի դպրոցում, ապա՝ 1933 թվականին ավարտել է Մեղրու միջնակարգ դպրոցը, 1938 թվականից աշխատել հայրենի գյուղի դպրոցում, որպես քիմիայի և կենսաբանության ուսուցիչ։

1938 թվականին կամավոր մեկնել է կարմիր բանակի շարքերը։ Կիևի ռազմական օկրուգի գնդի կրտսեր հրամանատարների դպրոցն ավարտելուց հետո նշանակվել է ջոկի հրամանատար։ Գունդը, որտեղ ծառայել է Անդրանիկ Ստեփանյանը, գտնվել է սահմանամերձ գոտում, երբ ֆաշիստական Գերմանիան հարձակվեց Խորհրդային միության վրա։ Անդրանիկ Ստեփանյանը պատերազմի առաջին օրերին պետական սահմանում մարտի մեջ է մտել թշնամու մեծաքանակ ուժերի դեմ, խիզախաբար դուրս եկել շրջապատումից և միացել «Զա Ռոդինու» պարտիզանական խմբին։ 1944 թվականին «Զա Ռոդինու» պարտիզանական ջոկատը միացել է հարձակվող կարմիր բանակին։ 1944 թվականի փետրվարից մինչև պատերազմի ավարտը, մասնակցել է մարտական գործողություններին, այդ թվում՝ Բեռլինի գրավմանը և Չեխոսլովակիայի մայրաքաղաք Պրահայի ազատագրմանը։

Պարգևատրվել է «Փառքի 3-րդ աստիճանի», Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի, Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշաններով, մարտական մեդալներով։ Մի քանի անգամ արժանացել է Գերագույն գլխավոր հրամանատարի շնորհակալագրերին։

Ստեփանյանը բանակից զորացրվել է 1945 թվականի դեկտեմբերին։ Աշխատանքի է անցել Մեղրու շրջանում։ Եղել է դպրոցի տնօրեն, ուսմասվար, ուսուցիչ։ 1954 թվականին ավարտել է Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի քիմիա-կենսաբանական ֆակուլտետը։ 1974 թվականին անցնելով կենսաթոշակի, Ստեփանյանը շարունակել է ակտիվորեն մասնակցել հանրօգուտ աշխատանքներին։

Պարգևներ
--------

* Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշան
* «Փառքի 3-րդ աստիճանի» շքանշան
* Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Հայաստանի ուսուցիչները Մեծ հայրենականում։ 3 գիրք։ Հարությունյան, Աշոտ Հովսեփի, Մելքումյան, Հայկազ Ստեփանի, Սուքիասյան, Աղվան Ղազարի։ Երևան, «Լույս», 1987:
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Վարդանյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*
 Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արմենակ Վարդանյան (այլ կիրառումներ)

**Արմենակ Գեղամի Վարդանյան** (1922, Լիճք, Նոր Բայազետի գավառ), հայ մանկավարժ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։ ԽՄԿԿ անդամ (1943):

Կենսագրություն
--------------

Արմենակ Վարդանյանը ծնվել է 1922 թվականին, Մարտունու շրջանի Լիճք գյուղում։ 1940-1941 թվականներին ավարտել է ծննդավայրի՝ Լիճք գյուղի միջնակարգ դպրոցը։ Դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Երևանի պետական մանկավարժական ինստիտուտի ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետ։

1941 թվականի դեկտեմբերին զորակոչվել է կարմիր բանակ։ Երևանում կազմավորվել է 89-րդ հայկական հրաձգային դիվիզիան և Արմենակն ավարտել է 526-րդ գնդի դպրոցը, նշանակվել հակատանկային ջոկի հրամանատար։ Փառաբանված դիվիզիայի մարտական ուղին սկսվել է Կովկասից և հասել Բեռլին։ 1943 թվականի սեպտեմբերին Դոլգայա լեռը գրոհելու նախօրյակին Արամայիսը ընդունվել է կոմունիստական կուսակցության շարքերը։ Ցուցաբերած քաջության համար արժանացել է Կարմիր աստղի, Փառքի 2-րդ և 3-րդ աստիճանի շքանշանների, «Խիզախության համար», «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալների։

1946 թվականին զորացրվելով բանակից, Վարդանյանը աշխատանքի է անցել Լիճքի դպրոցում որպես ռազմագիտության և ֆիզկուլտուրայի ուսուցիչ։ Այնուհետև ավարտել է Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի աշխարհագրության ֆակուլտետը։ 1974 թվականից վարել է դպրոցի արտադասարանական-արտադպրոցական դաստիարակչական աշխատանքների կազմարկերպչի պաշտոնը։

Պարգևներ
--------

* Կարմիր աստղի շքանշան
* Փառքի 2-րդ աստիճանի շքանշան
* Փառքի 3-րդ աստիճանի շքանշան
* «Խիզախության համար» մեդալ
* «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Հայաստանի ուսուցիչները մեծ հայրենականում (Ա. Հ. Հարությունյան, Լ. Ս. Մելքումյան, Ա. Ղ. Սուքիասայան), «Լույս» հրատարակչություն, Երևան, 1982:
**Իգոր Հոնչար** ուկրաիներեն՝ Ігор Вікторович Гончар, (հունվարի 10, 1993(1993-01-10), Չեռնովցի, Ուկրաինա), ուկրաինացի ֆուտբոլիստ, խաղում է որպես պաշտպան «Մինայ» ֆուտբոլային ակումբում։

Խաղային կարիերա
---------------

Իգոր Հոնչարն իր կարիերան սկսել է «Օբոլոն» ֆուտբոլային ակումբում։ Մեկ տաարի եղել երկրորդ կազմում։ 2011 թվականի սեպտեմբերի 21-ին Ուկրաինայի գավաթի 1/16-րդ փուլում՝ «Բուկովինա» ֆուտբոլային ակումբի դեմ խաղում, նշել է իր նորամուտը։ 2012 թվականին վարձակալության իրավունքով խաղացել է «Դինամո» ֆուտբոլային ակումբում։ Այդ ակումբը, ֆուտբոլիստի բառերով՝ օգնել է նրան կատարելագործվել։ Այդտեղ նա ուներ բավականին խաղային պրակտիկա։

Ժամանակի ընթացքում ֆուտբոլիստին նկատել են «Շախտյոր Դոնեցկ» ֆուտբոլային ակումբի սկաուտները, որտեղ Հոնչարը շարունակեց կարիերան՝ խաղալով «Շախտյոր-3» ֆուտբոլային ակումբում։ Այստեղ նրան տեղափոխել են աջ պաշտպանի դիրք, որտեղ նա խաղաց այնպես, որ հրավիրվեց Ուկրաինայի երիտասարդական հավաքական։ Մեկ տարի հետո ֆուտբոլիստն արդեն երկրորդ կազմում էր, որը կարելի էր համարել առաջընթաց։ Չհաշված այն, որ երիտասարդական կազմում Հոնչարը եղել էր հիմնական կազմի խաղացող՝ Football.ua-ի կարծիքով նրան երբեք չեն դիտարկել որպես առաջին կազմի թեկնածու։ 2014/2015 թվականների մրցաշարը նրա համար վերջինն էր «Շախտյորի» պահեստայինների կազմում, հաջորդ մրցաշրջանից 22-ամյա ֆուտբոլիստն իր տարիքի պատճառով վարձավճարով ուղարկվեց «Հովերլա» ֆուտբոլային ակումբ։

2015 թվականի օգոստոսի 1-ին նշել է իր նորամուտը Ուկրաինայի Պրեմիեր լիգայում՝ «Շախտյորի» դեմ խաղում։ «Հովերլայի» լուծարումից հետո նա երկու տարվա պայմանագիր է կնքել սլովակական «Սենիցա» ակումբի հետ։ 2018 թվականին նա դարձավ «Վորսկլա» ֆուտբոլային ակումբի խաղացող, որտեղ կարճ ժամանակ խաղաց երիտասարդական թիմում և մինչև տարեվերջ վարձավճարով գնաց «Գորնյակ-Սպորտ»։ Այնուամենայնիվ, հաջորդ տարվա փետրվարին, «Գորնյակ-Սպորտում» նոր մենթորի հայտնվելուց հետո Իգորը վերադարձավ թիմ։

Միջազգային կարիերա
------------------

2014 թվականի Ուկրաինայի երիտասարդական հավաքականի կազմում դարձել է Համագործակցության գավաթի հաղթող։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Transfermarkt.com(բազմ․) — 2000.
2. 1 2  FBref.com(բազմ․)
3. ↑  «ИГОРЬ ГОНЧАР: «В ХМЕЛЬНИЦКОМ Я ПРОГРЕССИРОВАЛ»» (ռուսերեն). vazhnews.com. 2013 թ․ հուլիսի 29. Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ օգոստոսի 12-ին.
4. ↑  «Вторая лига. Входящие и исходящие» (ռուսերեն). Артур Валерко, Football.ua. 2014 թ․ ապրիլի 3. Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ օգոստոսի 12-ին.
5. ↑  «1993 г.р.: на распутье» (ռուսերեն). Александр Озирный, Football.ua. 2015 թ․ հունիսի 27. Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ օգոստոսի 12-ին.
6. ↑  «Говерла: в заявке 12 игроков Динамо» (ռուսերեն). isport.ua. 2015 թ․ հուլիսի 17. Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ օգոստոսի 12-ին.
7. 1 2  «Игорь Гончар: «Сеница» играет в современный футбол и имеет условия для прогресса игрока» (ռուսերեն). footboom.com. 2016 թ․ օգոստոսի 11. Արխիվացված օրիգինալից 2017 թ․ փետրվարի 20-ին. Վերցված է 2017 թ․ փետրվարի 19-ին.
8. ↑  «Горняк-Спорт расстался с 8 футболистами». Արխիվացված օրիգինալից 2019 թ․ հունվարի 16-ին. Վերցված է 2019 թ․ հունվարի 15-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ֆուտբոլիստի էջը «Սենիցա» ակումբի կայքում Արխիվացված 2017-02-19 Wayback Machine
**Դանիել Ստոյկովիչ** (սերբ.՝ Данијел Стојковић; օգոստոսի 14, 1990(1990-08-14), Բելգրադ, ՀՍՖՀ),սերբ ֆուտբոլիստ, պաշտպան։

Կենսագրություն
--------------

Բելգրադի «Բորչա» մանկապատանեկան ակումբի սան։ Մեծահասակների կարիերան սկսել է Սերբիայի ցածր լիգաներում՝ «ՊԿԲ Պադինսկա Սկելա» թիմում։ 2012 թվականին տեղափոխվել է մայրաքաղաքային «Վոժդովաց», որի հետ դարձել Է Սերբիայի առաջին լիգայի 2012-2013 մրցաշրջանի բրոնզե մեդալակիր և վաստակել բարձրագույն դիվիզիոն դուրս գալու իրավունքը։ Բարձրագույն դիվիզիոնում երկու մրցաշրջանների ընթացքում «Վոժդովացի» կազմում մասնակցել է 19 հանդիպման, դարձել Սերբիայի գավաթի 2014/ժ-2015 խաղարկության կիսաեզրափակչի մասնակից։

2015 թվականի աշնանը վարձավճարով հանդես է եկել Առաջին լիգայում հանդես եկող «Բորչուում»։ Այնուհետև մրցաշրջանի կեսում խաղացել է բարձրագույն խմբում «ՕՖԿ Բելգրադի» և «Ռադնիկի» (Սուրդուլիցա) կազմում։

2017 թվականի սկզբին տեղափոխվել է հայկական «Ալաշկերտ» ակումբ, որտեղ անցկացրել է երկուսուկես մրցաշրջան՝ Հայաստանի բարձրագույն դիվիզիոնում անցկացնելով 57 հանդիպում։ 2016-2017 և 2017-2018 մրցաշրջաններում դարձել է երկրի չեմպիոն, Հայաստանի գավաթակիր (2018-2019) և եզրափակչի մասնակից (2017-2018), Հայաստանի սուպերգավաթակիր (2018, չի խաղացել)։ «Ալաշկերտի» կազմում անցկացրել է 7 հանդիպում եվրագավաթներում։

2019 թվականի ամռանը Բելառուսի բարձրագույն լիգայից տեղափոխվել է «Նեման» (Գրոդնո), ակումբում անցկացրել է մեկուկես մրցաշրջան։ 2021 թվականի սկզբին տեղափոխվել է Ղազախստանի բարձրագույն խմբի նորեկ «Ատիրաու», որը մարզում է «Ալաշկերտի» նախկին գլխավոր մարզիչ Արամ Ոսկանյանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Transfermarkt.com(բազմ․) — 2000.
2. ↑  Даниел Стойкович: «Были предложения с Кипра, из Греции и Беларуси, но я отказался»

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ֆուտբոլիստի էջը *soccerway.com* կայքում(անգլ.)
* Պրոֆիլը *transfermarkt.com* կայքում(անգլ.)
**Իվան Գրիգորի Յարամիշև** (հունվարի 11, 1906(1906-01-11), Թիֆլիս, Ռուսական կայսրություն - 1979, Սևաստոպոլ, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ինժեներատեխնիկական ծառայության գեներալ-մայոր (1952)։ Ազգությամբ հայ։ ԽՄԿԿ անդամ 1941 թ.-ից։

Կենսագրություն
--------------

Ավարտել է Լենինգրադի ռազմատեխնիկական ուսումնարանը (1926), Ն․ Ե․ Ժուկովսկու անվան ռազմաօդային ինժեներական ակադեմիայի ինժեներների կատարելագործման կուրսերը (1949)։ 1920 թ.-ին կամավոր մտել է կարմիր բանակ։ 1926 թ.-ից ծառայել է Սևծովյան նավատորմի ռազմաօդային ուժերում, որի կազմում էլ 1941-1945 թթ.-ին, որպես ավիաէսկադրիլիայի ավագ ինժեներ, մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին։ Պատերազմից հետո եղել է Սևծովյան նավատորմի ռազմաօդային ուժերի համակարգում։ 1968 թ.-ին զորացրվել է։ Պարգևատրվել է Լենինի, Կարմիր դրոշի 3, Կարմիր աստղի 3 շքանշաններով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 121)։*  |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վլադիմիր Գրիգորյան (այլ կիրառումներ)
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Գրիգորյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Վլադիմիր (Վոլոդյա) Կարապետի Գրիգորյան** (հոկտեմբերի 17, 1931(1931-10-17), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ գեղանկարիչ։ Հայաստանի նկարիչների միության անդամ (1966)։

Գեղանկարիչ Ֆլորա Բաղդասարյանի ամուսինը։

Կենսագրություն
--------------

Վլադիմիր Գրիգորյանը ծնվել է 1931 թվականին Լենինականում։ 1944-1949 թվականներին սովորել է Լենինականի Մերկուրովի անվան գեղարվեստի դպրոցում, 1949-1956 թվականներին՝ Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանում, 1957-1959 թվականներին՝ Լենինգրադի Իլյա Ռեպինի անվան գեղարվեստի ակադեմիայում։ 1961-1974 թվականներին կնոջ հետ ապրել և աշխատել է Ղազախստանում, մինչ 1972 թվականը եղել է Ղազախստանի Թեմիր-Թաու քաղաքի գլխավոր նկարիչը։ 1992-1993 թվականներին նկարիչ ամուսիններն աշխատել են Ավստրալիայում, նկարազարդել են Սիդնեյի հայկական Կաթոլիկ Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու որմնանկարները։

Ստեղծագործություններից պահվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահի ֆոնդում, Վանաձորի պատկերասրահում և Մոնղոլիայում։

Ստեղծագործություններ
--------------------

* «Ծովափին»
* «Կորալ»
* «Սպասում»
* «Գյուղում»
* «Երազանք»
* «Խնձորեսկ»
* «Ֆլորա»
* «Երկուսով»
* «Լեռնային մեղեդի»
* «Զանգեզուրի ազատագրումը»
* «Խոր Վիրապ»
* «Բակ»
* «Ձորափ գյուղում»
* «Մեկնեցին ռազմաճակատ»
* «Նատյուրմորտ»

Պարգևներ
--------

* ՀՀ «Գրիգոր Լուսավորիչ» շքանշան, 1993

Անհատական ցուցահանդեսներ
------------------------

* Ղազախստան (1962, 1966)
* Մոսկվա(1988)
* Փարիզ (1997, 1998, 2001)
* Սիդնեյ (1992, 1993)
* Երևան (1986, 2011, 2012)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Baghdasaryan, Aram. «AV Production - Վլադիմիր Գրիգորյան». *avproduction.am*. Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ սեպտեմբերի 20-ին. Վերցված է 2016 թ․ օգոստոսի 2-ին.
2. ↑  «Շտեմարան - Հայաստանի ազգային պատկերասրահ». *www.gallery.am*. Վերցված է 2016 թ․ օգոստոսի 2-ին.