recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ժխտական դերանուն**, ցույց է տալիս ամբողջությամբ ժխտվող առարկաներ կամ անձեր, կամ առարկայի ժխտող հատկանիշ՝ առանց դրանք անվանելու։ 

* Օրինակ՝

Տարիներ շարունակ այս քաղաքում ոչինչ չի փոխվում։
Որոշ լեզվաբաններ այս խումբը չեն առանձնացնում դերանունների համակարգում և դրանք համարում են որոշյալ դերանունների ժխտական ձևերը։
Ժխտական դերանուններն են` *ոչ ոք (ամեն ոք), ոչինչ, ոչ մի, ոչ մեկը (ամեն մեկը)*։

Ժխտական դերանունների հոլովում
-----------------------------

Ժխտական դերանունները հոլովվում են *ի* հոլովմամբ, և նախադասության մեջ կարող են հանդես գալ գոյականին և թվականին հատուկ շարահյուսական պաշտոններով՝

* Օրինակ՝

Ինձ այդ մասին ոչ ոք ոչինչ չասաց (առաջինը ենթակա է, երկրորդը՝ խնդիր)։ 
Ոչ մեկի ասածը ճիշտ չէր (հատկացուցիչ)։
*Ոչ ոք, ոչ մեկը, ոչինչ* ժխտական դերանուններն ունեն միայն եզակի թիվ՝ *ոչ ոքի, ոչնչից, ոչ մեկով*։

*Ոչ մի* դերանունը գոյականաբար չի գործածվում և չի հոլովվում։

Ժխտական դերանունները նախադասության մեջ լինում են`

* ենթակա`
* Օրինակ՝

Նրա մասին այլևս ոչ ոք ոչ մի բան չիմացավ։

* ստորոգյալի մաս`
* Օրինակ՝

Նրա արածը այդ տան վրա ոչինչ է։

* գոյականի լրացում`
* Օրինակ՝

Ծառերի վրա ոչ մի թռչուն այլևս չի ծլվլում։

* բայի լրացում`
* Օրինակ՝

Ես ոչ մեկին չեմ մեղադրում։

Ժխտական դերանունների գրությունը
-------------------------------

*Ոչինչ*-ը, գրվում է բաղադրիչները միացած, իսկ մյուս երեքը` *ոչ ոք, ոչ մի, ոչ մեկը*, գրվում են անջատ։
Ժամանակակից գրական արևելահայերենում, ի տարբերություն արևմտահայերենի, ժխտական կառույցի նախադասությունները կազմվում են կրկնակի ժխտումով՝ և՛ ժխտական դերանունների և՛ բայի ժխտական խոնարհմամբ։ 

* Օրինակ՝

Ոչ ոք չէր խոսում այդ մասին։ 
Նրա այդ ելույթից ոչինչ չստացվեց։

Տես նաև
-------

* Դերանուն
* Անձնական դերանուն
* Ցուցական դերանուն
* Հարցական և հարաբերական դերանուններ
* Անորոշ դերանուն
* Որոշյալ դերանուն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Եզեկյան, Լևոն. «Հայոց լեզու» (PDF).. Երևանի Պետական Համալսարան. էջեր 267–268. Վերցված է 25.08.2020-ին. `{{cite web}}`: External link in ``|website=`` (օգնություն)
2. ↑  Աճառյան, Հրաչյա (2005). *Լիակատար քերականություն հայոց լեզվի*. Երևան: ԵՊՀ. էջեր 289–294.
3. ↑  Ասատրյան, Մ․Ե (2004). *ժամանակակից հայոց լեզու, ձևաբանություն*. Երևան: Ե․Պ․Հ հրատարակություն. էջեր 185–186. ISBN 5-8084-0423-1.
4. ↑  Եզեկյան, Լևոն (2007). *Հայոց լեզու*. Երևան: ԵՊՀ. էջեր 267–268. ISBN 5-8084-0688-9.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2781188760 |

 |
**ԹիԷնԹի** (T.N.T.), Ավստրալիական AC/DC հարդ ռոք խմբի երկրորդ ստուդիոն ալբոմն է Բոն Սքոթթի մասնակցությամբ։ Թողարկվել է 1975 թվականին Ավստրլիայում՝ «Albert Productions» լեյբլում։

Ալբոմի մասին
------------

Ձայնասկավառակը պաշտոնապես վաճառվում էր միայն Ավստրալիայում։ 9 երգերից 7-ը մտան «High Voltage» ալբոմի համաշխարհային տարբերակի մեջ։ «Rocker» երգը մտավ «Dirty Deeds Done Dirt Cheap» ալբոմի համաշխարհային տարբերակի մեջ։ Չակ Բերրի «School Days» երգի կատարումը երկար ժամանակ մնում էր համաշխարհային քննարկման լավագույններից, 1997 թվականին թողարկվեց «Bonfire» հավաքածուն։

«High Voltage», «It's a Long Way to the Top (If You Wanna Rock 'n' Roll)» և «T.N.T» արտադրվեցին որպես առանձին երգեր։ «High Voltage»-ը բարձրացավ բրիտական չարտերի 48-րդ հորիզոնականը։ «It's a long Way to the Top» և «T.N.T.» երգի հիման վրա նկարահանվեց տեսահոլովակ։ Կան տեսահոլովակի 2 այլ տարբերակներ։

«Can I Sit Next yo You Girl» երգը ձայնագրված էր 1974 թվականին՝ խմբի առաջին վոկալիստ Դեյվ Էվանսոնի հետ և թողարկվել էր որպես խմբի առաջին երգ։ Այս ալբոմի համար երգը վերաձայնագրվեց Բոն Սքոթթի հետ։

2001 թվականի ահաբեկչական գործողություններից հետո T.N.T երգը ընդգրկվեց պոտենցիալ վտանգավոր երկգերի ցուցակում։ Այն այլևս չէր առաջարկվում ԱՄՆ-ի ռադիոյով։

Երգացանկ
--------

| # | Անվանում | Автор | Տևողություն |
| --- | --- | --- | --- |
| 1. | «It’s a Long Way to the Top (If You Wanna Rock ’n’ Roll)»   |   | 5:15 |
| 2. | «Rock ’n’ Roll Singer»   |   | 5:04 |
| 3. | «The Jack»   |   | 5:52 |
| 4. | «Live Wire»   |   | 5:49 |
| 5. | «T.N.T.»   |   | 3:34 |
| 6. | «Rocker»   |   | 2:55 |
| 7. | «Can I Sit Next to You Girl»   | А. Янг, М. Янг | 4:12 |
| 8. | «High Voltage»   |   | 4:22 |
| 9. | «School Days»   | Чак Берри | 5:23 |

Ձայնագրման մասնակիցներ
----------------------

* Բոն Սքոթթ՝ Վոկալ
* Անգուս Յանգ՝ Կիթառահար
* Մալքոլմ Յանգ՝ Ռիթմ կիթառահար և Բեք Վոկալ
* Քլիֆֆ Ուիլիամս՝ Բաս կիթառ և Բեք վոկալ
* Ֆիլ Ռադդ՝ Հարվածային գործիքներ

**Պրոդյուսերներ**

* Հարրի Վանդա
* Ջորջ Յանգ

Աղյուսակներ
-----------

| Чарт (1975) | Место |
| --- | --- |
| Ավստրալիա Ավստրալիա Kent Music Report Albums Chart | 1 |
| Ավստրալիա Ավստրալիա Australian Albums Chart | 20 |
| Նոր Զելանդիա Նոր Զելանդիա New Zealand Albums Chart | 35 |
|

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «AC/DC - T.N.T. (ALBUM) - australian-charts.com». *Australian Albums Chart* (English). australian-charts.com. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ ապրիլի 16-ին. Վերցված է 2011 թ․ հուլիսի 10-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)

(ռուս.)
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բանսկո (այլ կիրառումներ)

**Բանսկո**, քաղաք Բուլղարիայի հարավ-արևմուտքում, Բլագոևգրադի մարզում։ Բնակչությունը՝ 9254 մարդ (2016 թվականի մարտի 15-ի դրությամբ)։

Բարձրությունը 936 մ է ծովի մակերևույթից, Պիրինյան լեռների ստորոտում։ Ունի երկաթուղային կայարան։

Պատմություն
-----------

Հիմնադրման թվականն անհայտ է, բայց հայտնի է, որ այստեղ առկա էր բնակավայր ուշ Հռոմեական կայսրության ժամանակաշրջանում։

1868 թվականին Բանսկոյում հիմնվեց առաջին բողոքական համայնքը Բուլղարաիյում։

Սուրբ Երրորդության եկեղեցին Բանսկոյում
Մինչև 1912 թվականը Բանսկոն մտել է Օսմանյան կայսրության կազմի մեջ։ Այն ունեցել է սուլթանի կողմից տրված ինքնուրույնություն և կառավարվել է ավագանու կողմից, մինչդեռ դատական իշխանությունը պատկանում էր Ռազլոգ քաղաքի թուրք դատավորին։ Բանսկոն 1912 թվականի Առաջին Բալկանյան պատերազմից հետո մտել է անկախ Բուլղարիայի մեջ։

Տեսարժան վայրերը, հայտնի մարդիկ
-------------------------------

Լավ պահպատվել են XVII - XIX դարերի քաղաքացիական շինությունները։ Քաղաքի կենտրոնում՝ Սուրբ Երրորդության եկեղեցին (1835)։

Բանսկոյում են ծնվել բուլղար պոետ Նիկոլա Վացպարովը և բուլղարական լուսավորիչ Պաիսիոս Խիլենդարսկին։ Աշխանում է Նիլոլա Վացպարովի տուն-թանգարանը, ինչպես նաև պատմական թանգարանը։

Ծանոթագրություն
---------------

1. ↑  Официальная статистика населения (բուլղ.)
**Սրխավենդի և շրջակա գյուղերի ազատագրում**, ռազմական գործողություն Արցախի Մարտակերտի շրջանում։ Տեղի է ունեցել 1992 թվականի մարտի 12-ին։ Գործողությանը (ընդհանուր հրամանատար՝ Ռ. Գզողյան) մասնակցել են «Ազատագրական բանակի» «Արցախ-ճակատ» ջոկատը (հրամանատար՝ Վ. Բալայան), ԻՊՈՒ առաջին վաշտը (հրամանատար՝ Ա. Ղույան), հինգերորդ վաշտը (հրամանատար՝ Դ. Առուշանյան), Ղազանչիի ինքնապաշտպանական ջոկատը (հրամանատար՝ Թ. Առստամյան), դիվերսիոն հետախուզական խումբը, «ԶՀԿ 234» մարտական մեքենայի հաշվարկը (հրամանատար՝ Ա. Եսայան), հրետանային (3 հաուբից և 3 ականանետ) մարտկոցը (հրամանատար՝ Ա. Լիսենկո). ՀՀ կամավորական խմբեր և ջոկատներ։ 1988 թվականից Սրխավենդում և շրջակա գյուղերում տեղակայված հակառակորդի զինված կազմավորումները շրջափակել էին Մարտակերտ-Կիչան-Ստեփանակերտ ռազմավարական ավտոճանապարհը, պարբերաբար հարձակվել Կիչան, Ղազանչի, Գյուլաթաղ, Ջանյաթաղ և այլ գյուղերի վրա, իսկ 1991 թվականից՝ նաև պարբերաբար հրթիռահրետակոծել այդ գյուղերը։

Մարտի 11-ի գիշերը հայկական դիվերսիոն խմբերը թափանցել են Սրխավենդ, հրդեհել հենակետերի վերածված մի քանի տներ, խուճապ առաջացրել թշնամու շարքերում, իսկ մարտի 12-ին հայկական կազմավորումները լայն ճակատով գրոհել և ճնշել են հակառակորդի կրակակետերն ու ազատագրել Սրխավենդ, Մանիքլու, Խաթունբեյլի, Բաշգյուներյփյա, Օրթափայա և այլ գյուղեր։

Ռազմական գործողությունից հետո ամրապնդվել է Մարտակերտի շրջանի հարավարևելյան սահմանագիծը, ապահովվել Մարտակերտ-Ստեփանակերտ ավտոճանապարհի Կիչան-Խաչենագետի կամրջի հատվածի անվտանգությունը, առգրավվել մեծ քանակությամբ ռազմամթերք։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հարությունյան, Մհեր (2000). *Արցախյան պատերազմի սկիզբը և Շուշիի ազատագրումը*. Երևան: ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն». էջեր 69–70. ISBN 5-8080-0463-2.
2. ↑  Հարությունյան, Մհեր (2015). *Արցախյան պատերազմը և պաշտպանության բանակի մարտական ուղին. 1991-1994 թթ*. Շուշի: «Կաճառ» գիտական կենտրոնի հրատարակչություն. էջեր 60–61. ISBN 978-9939-1-0289-4.
3. ↑  Հարությունյան, Մհեր (2021). *Արցախում ռազմարվեստի զարգացման արդի փուլի առանձնահատկությունները*. Շուշի-Երևան: «Կաճառ» գիտական կենտրոնի հրատարակչություն. էջ 98. ISBN 978-9939-1-1244-2.

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Ղարաբաղյան ազատագրական պատերազմ (1988—1994) հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո ։*  |
**Էլվիս Մերզլիկին** (լատիշ․՝ Elvis Merzļikins, ապրիլի 13, 1994(1994-04-13), Ռիգա, Լատվիա), լատիշ պրոֆեսիոնալ հոկեյիստ, դարպասապահ։ Ներկայումս խաղում է Հոկեյի ազգային լիգայում հանդես եկող «Կոլումբուս Բլու Ջեքեթս» ակումբում։ Լատվիայի հավաքականի անդամ է։

Կենսագրություն
--------------

Էլվիսը ծնվել է գործարար Վյաչեսլավ Մերզլիկինի և Սանդրա Վանագա-Մատինսկու ընտանիքում։ Ավագ եղբայրը Ռենարսն է։ Երբ տղան երեք տարեկան է եղել, հայրն անհետ կորել է։ Մայրը միայնակ մեծացրել է երկու որդիներին։

Ակումբային գործունեություն
--------------------------

2014 թվականի NHL դրաֆտի ժամանակ նրան ընտրել է ամերիկյան «Կոլումբուս Բլու Ջեքեթս» ակումբը։ 2012/13 մրցաշրջանի ընթացքում Մերզլիկինը մի քանի հանդիպում անցկացրել է «Լուգանոյի» պահեստայինների նստարանին։ Հիմնական կազմում առաջին անգամ հանդես է եկել 2013 թվականի սեպտեմբերի 28-ին՝ «Լոզաննայի» դեմ խաղում («Լուգանոն» հաղթել է 2-1 հաշվով)։

2019 թվականի մարտի 20-ին Էլվիսը մեկ տարով նորեկի պայմանագիր է կնքել Հոկեյի ազգային լիգայի «Կոլումբուս Բլու Ջեքեթս» ակումբի հետ։

Միջազգային գործունեություն
--------------------------

Մերզլիկինը մասնակցել է 2012 թվականի աշխարհի առաջնությանը և 2013 թվականի երիտասարդական առաջնությանը։

2016 թվականի աշխարհի առաջնության ժամանակ ընտրվել է որպես Լատվիայի տափօղակով հոկեյի հավաքականի դարպասապահ, և հանդես է եկել մեկնարկային կազմում Շվեդիայի դեմ առաջին իսկ խաղում (լատիշները պարտվել են 1-2 հաշվով)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2   — IIHF.
2. ↑  От убитого отца до ломбардов, нищеты: путь латвийского вратаря Элвиса Мерзликина(չաշխատող հղում)
3. ↑  «Jackets select Elvis Merzlikins 76th overall». JacketsCannon.com. 2014 թ․ հունիսի 27. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ ապրիլի 23-ին. Վերցված է 2014 թ․ հունիսի 27-ին. `{{cite web}}`: Italic or bold markup not allowed in: `|publisher=` (օգնություն)
4. ↑  «НХЛ. «Коламбус» подписал контракт с вратарем сборной Латвии Мерзликиным». sports.ru. 2019 թ․ մարտի 21. Վերցված է 2019 թ․ մարտի 21-ին. `{{cite web}}`: Italic or bold markup not allowed in: `|publisher=` (օգնություն)
5. ↑  «Game lineup». iihf.com. 2016 թ․ մայիսի 7. Վերցված է 2016 թ․ մայիսի 9-ին. `{{cite web}}`: Italic or bold markup not allowed in: `|publisher=` (օգնություն)
**Վագիֆ Ազիզաղա օկլի Գերայզադե** (ադրբ.՝ Vaqif Əzizağa oğlu Gərayzadə, մարտի 27, 1961(1961-03-27), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), Ադրբեջանցի կոմպոզիտոր, փիլիսոփայության դոկտոր, դոցենտ, Ադրբեջանի Հանրապետության արվեստի վաստակավոր գործիչ (2011);

Կենսագրություն
--------------

Վագիֆ Գարայզադեն ծնվել է 1961 թվականի մարտի 27-ին Բաքվում։ Նա առաջին երաժշտական կրթությունն ստացել է Բաքվի թիվ 4 երաժշտական դպրոցում ՝դաշնամուրի դասարանում։ Նա սկսել է աշխատել Ադրբեջանի պետական համերգային միությունում։ Այնուհետև նա աշխատել է Ադրբեջանի պետական ֆիլհարմոնիայում։ 1983–1987 թվականներին սովորել է Ադրբեջանի Գեղարվեստի պետական ինստիտուտի ռեժիսորական ֆակուլտետում։ Այնուհետև նա ուսումը շարունակել է այս համալսարանի ասպիրանտուրայում։

Եղել է Մշակույթի և արվեստի համալսարանի մշակույթի պատմության բաժնի ուսուցիչ և ղեկավար։ Վագիֆ Գարայզադեն մի շարք միջազգային փառատոների և մրցույթների հաղթող է։

Նա «Շերոն», «Կիսալուսնի» և «Արևելյան աստղեր» երաժշտական խմբերի հիմնադիրն է։ Վագիֆ Գարայզադեն փիլիսոփայության դոկտոր և դոցենտ է։

Նա ամուսնացած է և ունի երկու երեխա։

Ադրբեջանի Հանրապետության արվեստի վաստակավոր գործիչ է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Azərbaycan Teatr Ensiklopediyası. III. Azərnəşr, 2017. səh. 353–354.
2. ↑  Ադրբեջանի մշակույթի և արվեստի պետական համալսարան
3. ↑  Վագիֆ Գերայզադե

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Discogs · MusicBrainz |

 |
Ընտրված է ռադիո-  
կոճակ «Cat»
**Ռադիոկոճակ** ( անգլ.՝ radio button), կամ **անջատիչ**, — ինտերֆեյսի տարր, որը թույլ է տալիս օգտվողին նախապես սահմանված ցուցակից (խմբից) ընտրել մեկ տարբերակ (առարկա)։

Անվանում
--------

Տարրը կոչվել է այն կոճակների անունով, որոնք օգտագործվում են ավտոմոբիլային կամ այլ ռադիոներում` նախասիրած ռադիոկայանն ընտրելու համար։ ԽՍՀՄ-ում նման կոճակները լայնորեն օգտագործվում էին հեռուստատեսային սարքերում։ Երբեմն դրանց անվանում էին ռադիացիոն կոճակներ՝ իրենց կլոր ձևի համար, որը սխալ էր (դրանք կարող էին կլոր չլինել, օրինակ, ինչպես motif գրադարաններում)։ Անվանումը ծագել է 1980-ականների սկզբին, երբ լայն տարածում էին գտել նման կոճակները։ Շատ լեզուներում այդ կոճակներն իրենց անվանումն ստանում էին ըստ իրենց ամրակցված ֆունկցիայի, սակայն համակարգչային ինտերֆեյսի պարագայում այն իր իմաստը փոխեց։

Նկարագրություն
--------------

Սովորաբար, ռադիոկոճակները իրենցից ներկայացնում են կլոր (երբեմն քառակուսի կալուռուցիկ) տարրեր, որոնց կենտրոնում հաճախ առանձնանում է մի փոքր կետ։ Կոճակի կողքին ընտրված տարրի նկարագրությունն է։ Ռադիոկոճակները խմբավորվում են, և ցանկացած պահի կարող է ընտրվել նրանցից միայն մեկը։

Ռադիո կոճակը կարող է տեղակայվել ոչ միայն խմբի, այլ նաև մենյու (ինֆորմատիկա) ցանկի մեջ, այս դեպքում նշված ցուցակի մեջ կարելի է ընտրել անհրաժեշտը, որի դիմաց կատարվում է նշում։ Կիրառվում են նաև տեքստային ինտերֆեյսի ռադիո կոճակներ, որոնք նշվում են զույգ փակագծերով (), աստղանիշով (\*) կամ շրջանակով (•): Եթե նախապես նշված է լինում կոճակներից որևէ մեկը, սակայն մենք նրա ֆունկցիայից հրաժարվում ենք, ապա կարող ենք անջատել այն և միացնել մեր նախընտրածը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Improper Terminology: «Radial» Button(անգլ.)

Գրականություն
-------------

* *Анатолий Хомоненко и др.* Delphi 7. — СПб: БХВ-Петербург, 2005. — С. 175-177. — 1216 с. — (В подлиннике). — доп.тираж 3000 экз. — ISBN 5-94157-267-0
* *Алан Купер* об интерфейсе. Основы проектирования = About Face. The Essentials of Interaction Design. — 3. — СПб: Символ-Плюс, 2009. — С. 502. — 688 с. — 1500 экз. — ISBN 978 5 93286 132 5

Արտաքին հղումներ
----------------

* A usability column on when to use radio buttons and when to use checkboxes Archived 2012-08-29 at the Wayback Machine. (անգլ.)
* Перевод руководства по GTK+ 2.0
* О переключателях в Apple HIG (անգլ.)
* О переключателях Archived 2011-11-17 at the Wayback Machine. в GNOME HIG (անգլ.)
* Рекомендации W3C по элементам управления на веб-страницах
*
**Վիկինգ Վիկ** (անգլ.՝ Vic the Viking), Գերմանիայի և Ֆրանսիայի համատեղ արտադրությմաբ լիամետրաժ անիմացիոն ֆիլմ՝ հիմնված «Վիկինգ Վիկ» մուլտսերյալի (2013), ինչպես նաև նրա նախատիպ ճապոնական «Վիկինգ Վիկը» մուլտսերիալի (1974-1975) վրա, որը իր հերթին Ռուներ Յոնսոնի «Vicke Viking» (1963) նույնանուն հեքիաթի էկրանավորումն է։

Սյուժե
------

Պատանին, որի անունն Վիկ է, չնայած իր փոքր հասակին, միշտ երազել է գնալ հեռավոր նավարկության, ճիշտ ինչպես իր հայրը՝ վիկինգների ազդեցիկ կլանի առաջնորդը։ Եվ ահա ճակատագիրը հնարավորություն է տալիս Վիկին իրեն դրսևորելու, երբ նրա մայրը ընկնում Լոկի աստծո ոսկե գերության մեջ։ Որպեսզի հանի չարագուշակ հմայքները, անփորձ վիկինգին սպասվում է գնալ հրապուրիչ և վտանգավոր ճանապարհորդության դեպի աստվածների քաղաք Ասգարդի դարպասները։

Դերերը հնչյունավորեցին
----------------------

* Դեքլան Միլե-Հոուվել՝ *Վիկ*
* Ռոլաանդ Բիրն՝ *Սնոր*
* Թիմ Բենտինկ՝ *Թժուրե*
* Քոնրադ Բյոշերզ՝ *Գիլբի*
* Ջոն Շենսեր՝ *Փոկս*
* Սիմոն Ֆելոուս՝ *Գորմ*
* Օուեն Ֆրոստ՝ *Լոքի/Լեյֆ*
* Դեվիդ Գուջ՝ *Ուրոբե*
* Մայքլ Գենրետի՝ *Թոր*
* Մեթ Քելի՝ *Ուլմե*

Մարքեթինգ
---------

«Վիկինգ Վիկ» անիմացիոն ֆիլմի տեղայնացված թրեյլերը համացանցում հրապարակվել է 2019 թվականի նոյեմբերի 18-ին ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  [ВИКИНГ ВИК | Трейлер | В кино с 6 февраля]

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |

 |
**Ուտելի ծաղիկներ**, այն ծաղիկներն են, որոնց օգտագործումը սննդում անվնաս է։ Ծաղիկները շատ երկրների խոհանոցների մասն են կազմում, այդ թվում Ասիայի, Եվրոպայի և Միջին Արևելքի։

Օգտագործում
-----------

Շաքարապատ մանուշակներով զարդարված շոկոլադե տորթ
Իրենց եզակի և կայուն համերով, գույնով, ուտելու ծաղիկները մեծ ժողովրդականություն են վայելում աշխարհի խոհանոցներում։ Ծաղիկներն ավելացնում են ուտելիքի մեջ ապահովելու համար համ, բուրմունք և գույն։ Նրանք կարող են լինել հիմնական ուտելիքի մաս կամ աղանդեր։ Կարող են մատուցվել որպես խավարտ։ Ծաղիկները կարող են խմիչքի մեջ կատարել համային հավելում կամ օգտագործվել թեյ կամ գինի պատրաստելու համար։ Ծաղիկներն ավելացվում են սպրեդների, սերուցքային կարագների, կոնսերվացված մրգերի և քացախի մեջ։ Որոշ ծաղիկներ չորացվում են և օգտագործվում, որպես դեղամիջոց կամ կանաչեղեն։

Շատ ծաղիկներ կարող են օգտագործվել զուտ գոյատևելու նպատակով և նրանցից շատերը հաճելի համային հատկություններ չունեն։

Լավ բուրմունք ունենալու համար ծաղիկները հարկավոր է հավաքել վաղ առավոտյան։ Թառամած կամ դեռ կոկոն վիճակում ծաղիկների մեծ մասը կարող է համով չլինել։ Դրանք հաճախ դառն են։ Շատ ծաղիկներ կարելի է լիովին օգտագործել, բայց մի մասի ցողունն ու առէջները անհամ են։

Գրականություն
-------------

* Barash, C. W. *Edible Flowers from Garden to Palate*. Golden: Fulcrum Publishing, 1993.
* Brown, K. *Flowerpower*. New York: Anness Publishing Limited, 2000.
* Mead, C. and E. Tolley. *A Potpourri of Pansies*. New York: Clarkson Potter Publishers, 1993.
* Strowbridge, C. and F. Tillona. *A Feast of Flowers*. New York: Funk & Wagnalls, 1969.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Lauderdale, C. and E. Evans. Edible Flowers. Horticulture Information Leaflet 8513. North Carolina State University. 1999.
2. ↑  Ольга Бородина. «42 съедобных цветка». kedem.ru. Վերցված է 2016 թ․ հուլիսի 24-ին.
3. ↑  «Edible Flowers». Waterfields. Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ ապրիլի 2-ին. Վերցված է 2015 թ․ մարտի 4-ին.
4. 1 2  Newman, S. E. and A. S. O'Connor. Edible Flowers. Archived 2015-09-24 at the Wayback Machine. Colorado State University Extension. 2013.
5. ↑  Coyle, G. Edible Flowers. Archived 2013-10-29 at the Wayback Machine. University of Minnesota Extension Service. Reviewed 1999.
**Դիրան Գարաբեթի Թավիջյան** (փետրվարի 18, 1977(1977-02-18), Սկոպիե, Մակեդոնիայի Սոցիալիստական Հանրապետություն, ՀՍՖՀ), հայազգի դաշնակահար։

Կենսագրություն
--------------

Դիրան Թավիջյանը ծնվել է 1977 թվականի փետրվարի 18-ին, Մակեդոնիայի մայրաքաղաք Սկոպիեում։ Թմբկահար Գարաբեթ Թավիջյանի որդին է և թմբկահար Գարո Թավիջյանի եղբայրը, ում հետ հանդես է գալիս որպես «Թավիջյան եղբայրներ» դուետով։ 6 տարեկան հասակից հաճախել է երաժշտական դպրոցի դաշնամուրի դասարան։ Սովորել է դաշնամուր և հարվածային գործիքներ, հետաքրքրվել է ջազ երաժշտությամբ։

1995 թվականից աշխատել և նվագել է հոր հիմնադրած «Garo & Paramecium» խմբում, որտեղից սկսել է երաժշտական գործունեությունը՝ որպես դաշնակահար, երգահան, գործիքավորող։ Խմբի շրջանակներում ունեցել է ավելի քան 400 համերգային շրջագայություն ամբողջ Եվրոպայով, համագործակցել և ելույթ է ունեցել այնպիսի երաժիշտների հետ, ինչպիսիք են Ջո Զավինուլը, Բրանֆորդ Մարսալիսը, ՄքՔոյ Թայները, Բլյուզ Բրադրզ և այլք։ Գերմանիա, Իտալիա, Հունաստան, Բուլղարիա, Ավստրիա, Էստոնիա, Խորվաթիա, Լեհաստան, Հարավսլավիա և այլ երկրներում մասնակցել է բազմաթիվ միջազգային ջազ փառատոների։

Հեղինակել է նաև ֆիլմերի երաժշտություն, որոնցից է ամերիկյան «Կյանքի տատանումներ» («Variations of Life») գեղարվեստական ֆիլմը։ Որպես գործիքավորող աշխատել է բազմաթիվ հանրահայտ փոփ-երգիչների հետ և երաժշտական նախագծերի շրջանակներում։ Արժանացել է մի շարք մրցանակների, այդ թվում՝ 2002 թվականին Մակեդոնիայի մշակույթի նախարարության «Անկախ արտիստ» կոչման։ «Թավիջյան եղբայրներ»-ով ձայնագրել է «Tavitjan Brothers Trio» սկավառակը, որը Մեծ Բրիտանիայի «Սոնի» միջազգային երաժշտական մրցույթի ժամանակ արժանացել է 1-ին մրցանակին։ Եղբոր հետ միասին, 2012 թվականին, արժանացել է «Մակեդոնիայի երաժշտության դեսպաններ» կոչման։ 2013 թվականին առաջին անգամ այցելել է Երևան, որտեղ համերգով հանդես է եկել եղբոր հետ՝ հայկական ջազի 75-ամյակի համերգի ժամանակ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Հայերն ուժեղ են ամենուր. Թավիջյան եղբայրներ». *armenpress.am*. Վերցված է 2021 թ․ հունիսի 25-ին.
2. ↑  «AV Production - Գարո Թավիջյան». *avproduction.am*. Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ հունիսի 29-ին. Վերցված է 2021 թ․ հունիսի 25-ին.
3. ↑  «AV Production - Դիրան Թավիջյան». *avproduction.am*. Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ հունիսի 29-ին. Վերցված է 2021 թ․ հունիսի 25-ին.
4. ↑  «Փետրվարի 16-ից 18։ Այս օրերը». *Բազմաբնույթ նյութեր* (անգլերեն). 2017 թ․ փետրվարի 17. Վերցված է 2021 թ․ հունիսի 25-ին.
5. ↑  «Քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանը հյուրընկալել է Թավիջյան եղբայրներին».. Վերցված է 2021 թ․ հունիսի 25-ին. `{{cite web}}`: External link in ``|website=`` (օգնություն)

Արտաքին հղումներ
----------------
Բատյարի օրվա տոնակատարություն
**Բատյարություն** (ուկրաիներեն՝ Львівські батяри, ռուս.՝ батярство), լվովյան ենթամշակույթ է, որը գոյություն է ունեցել 19-րդ դարի կեսերից մինչև 20-րդ դարի կեսերը։ Ենթամշակույթի անունը տրվել է հունգարերեն betyár բառով, որը նշանակում է «ավազակ», «արկածախնդիր» և գալիս է իրանական լեզուներից։ Լվովում բատյարը կտրիճ է, որն ընդունակ է տարբեր ձեռնարկումների և ռիսկային կատակների։ Բատյարների մեծ մասը արվարձանների (հատկապես Լիչակովոյի և Պոդզամչեի) բնակիչներն էին, ովքեր հավաքվում էին պանդոկներում և «սադոչկաներում»՝ պլեբեյական խմելու հաստատություններում տարբեր զվարճանքների համար։

Բատյարներն օգտագործում էին հատուկ ժարգոն (այսպես կոչված Լվովի «բալակ»), որը լեհերեն, ուկրաիներեն, գերմաներեն և հրեական բառերի խառնուրդ էր, որոնցից մի քանիսը դեռ օգտագործվում են Լվովում՝ «гальба»՝ «գարեջրի գավաթ», «мент»՝ «ոստիկան», «рандка»՝ սիրահարների ժամադրություն, «спацькати»՝ փչացնել, «шкраби»՝ կոշիկ։ 1933 թվականին Լվովում հայտնվեց «Ուրախ Լվովի ալիք» ռադիոհաղորդումը հաղորդավարներ Տոնկոյի և Շչեպչոյի հետ, որի շնորհիվ Լեհաստանի մյուս վարչական շրջանները ավելի լավ ճանաչեցին բատյարի ենթամշակույթը։

Բատյարի օրհներգն է համարվել մի երգ, որը ստեղծել է կոմպոզիտոր Հ. Վարսոմը Է. Շլեխտեռի «Tylko ve Lvov» բառերով, այսինքն՝ «Միայն Լվովում», որը հետագայում դարձավ քաղաքի ոչ պաշտոնական օրհներգ։ Բատյարիզմը տարածված է եղել հիմնականում լեհերի շրջանում, դրա մասին է վկայում բացառապես Լվովի լեհական բատյարական բանահյուսությունը։

Լվովի քաղաքային խորհրդի 2008 թվականի մայիսի 1-ի որոշմամբ քաղաքում հայտարարվել է ամենամյա բատյարի օրը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  День Батяра у Львові стане щорічним // BBCUkrainian.com. — Дата обращения: 14.06.2021.
2. ↑  Betyár // Encyclopedia Britannica. — Дата обращения: 14.06.2021.
3. ↑  **Ошибка: не задан параметр `|заглавие=` в шаблоне {{публикация}}** // **Ошибка: не задан параметр `|издание=` в шаблоне {{публикация}}**.
4. ↑  *О. Харчишин.* Батяри українського Львова : [арх. 25 Հուլիսի 2008] // Поступ. — 2001. — № 32 (690) (25 лютого).
5. ↑  Національна мозаїчність Львова // ZAXID.NET. — 2008. — 1 лютого. — Дата обращения: 14.06.2021.
6. ↑  Вместо Дня солидарности трудящихся во Львове отметят День батяра // Корреспондент.net. — 2008. — 10 апреля. — Дата обращения: 14.06.2021.
Բժշկական էթիկա
--------------

Հիպոկրատի երդում
Ամերիկյան բժշկական ասոցիացիայի էթիկայի և իրավական կոմիտե
Բժշկական էթիկան (բժշկական դեոնտոլոգիան) կիրառական էթիկայի բաժնի կարգ է, որն ուսումնասիրում է բժշկական էթիկան, բժշկի և գործընկերների, բժշկի և հիվանդների միջև փոխգործակցության կանոններն ու նորմերը։ Ենթադրվում է, որ բժշկական էթիկայի հիմունքները ձևակերպել է Հիպոկրատը։

էթիկայի այն մասը, որի ուսումնասիրման առարկան մարդն է և նրան շրջապատող ամբողջ հասարակության առջև ունեցած նրա պարտականությունները, Ռուսաստանում կոչվում է դեոնտոլոգիա։

Բժշկական դեոնտոլոգիան բուժաշխատողների պատշաճ վարքի մասին ուսմուքն է, որի նպատակն է հիվանդի վերականգնման համար առավել բարենպաստ պայմաններ ստեղծելը։

1944 թվականին վիրաբույժ Ն.Ն. Պետրովը «բժշկական էթիկա» տերմինը փոխարինելու համար ռուսերեն տերմինների ցանկ ներմուծեց «բժշկական դեոնտոլոգիա» հասկացությունը (հունարեն δέον — պատշաճ, λόγος — ուսուցում)՝ իր սկզբունքները տարածելով բուժքույրերի գործունեության վրա։

Այսպիսով, դեոնտոլոգիայի հիմքը բժշկական էթիկան է, իսկ դեոնտոլոգիան վերաբերում է բժշկական անձնակազմի գործողություններին, այսինքն՝ բժշկական էթիկայի գործնական կիրառմանը։
Դեոնտոլոգիայի ուսումնասիրման առարկան առավել ծավալուն է, քանի որ այն բարոյականության ուսումնասիրման հետ մեկտեղ զբաղվում է բժշկի և 
կառավարության, հիվանդների և նրանց հարազատների, այլ բժիշկների և բուժաշխատողների հետ փոխհարաբերությունների կարգավորմամբ։

Բժշկական դեոնտոլոգիան իր մեջ ներառում է.

* Բժշկական գաղտնիության խնդիրներ։
* Հիվանդների կյանքի և առողջության պատասխանատվության միջոցների կիրառում։
* Բժշկական հարաբերությունների խնդիրներ։
* Խնդիրներ հիվանդների և նրանց հարազատների հետ շփվելիս։
* Բժշկի և հիվանդի միջև ինտիմ հարաբերությունների կանոններ, որոնք մշակված են Ամերիկյան բժշկական ասոցիացիայի էթիկայի և իրավական կոմիտեի կողմից։

Տես նաև
-------

* Հիպոկրատ
* Բիոէթիկա
* Առողջության իրավունք

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑

Աղբյուրներ
----------

* Петленко В. П. Шамов И. А. Мудрость взаимности. — Л.: Лениздат, 1989. — 222 с. — ISBN 5-289-00372-X.

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 434)։*  |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Մարտիրոսյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Գրիգորի Իգորի Մարտիրոսյան** (նոյեմբերի 14, 1978(1978-11-14), Ստեփանակերտ, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), Արցախի Հանրապետության պետական նախարար։

Կենսագրություն
--------------

Գրիգորի Մարտիրոսյանը ծնվել է 1978 թվականի նոյեմբերի 14-ին Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության (նախկինում՝ ԼՂԻՄ) Ստեփանակերտ քաղաքում։ 1995 թվականին ավարտելով Ստեփանակերտ քաղաքի թիվ 3 միջնակարգ դպրոցն ընդունվում է ԱրՊՀ։ 1999 թվականին գերազանցությամբ ավարտում է Արցախի պետական համալսարանի տնտեսագիտական ֆակուլտետի բակալավրիատը։ 2001 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի տնտեսագիտական ֆակուլտետի մագիստրատուրան։ 2004 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի տնտեսագիտական ֆակուլտետի ասպիրանտուրան։ Նույն թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն և ստացել տնտեսագիտության թեկնածուի գիտական աստիճան։

Կարիերա
-------

Գ. Մարտիրոսյանը 1998-1999 թվականներին աշխատել է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության վիճակագրության, պետական ռեգիստրի և վերլուծության պետական վարչությունում՝ որպես առաջին կարգի տնտեսագետ։ 2000-2005 թվականներին աշխատել է Հայաստանի Հանրապետության կառավարությանն առընթեր պետական գնումների գործակալությունում՝ որպես առաջատար մասնագետ։ 2005-2007 թվականներին աշխատել է Հայաստանի ֆինանսների և էկոնոմիկայի նախարարությունում՝ որպես գլխավոր մասնագետ։ 2007 թվականին նշանակվել է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության «Պետական գնումների գործակալություն» պետական ոչ առևտրային կազմակերպության պետի տեղակալ։ 2008 թվականին նշանակվել է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության ֆինանսների նախարարի տեղակալ։ 2010 թվականից դասավանդում է Արցախի պետական համալսարանում։ 2015 թվականին նշանակվել է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության ֆինանսների նախարարի առաջին տեղակալ։ 2017 թվականի սեպտեմբերի 25 -ին Արցախի Հանրապետության Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է ԱՀ ֆինանսների նախարար։ 2018 թվականի հունիսի 6-ին Գրիգորի Մարտիրոսյանը նշանակվել է Արցախի Հանրապետության պետական նախարար՝ ազատվելով Արցախի Հանրապետության ֆինանսների նախարարի պաշտոնից։

Պարգևներ և շքանշաններ
---------------------

* «Անանիա Շիրակացի» մեդալ
* ԼՂՀ վարչապետի հուշամեդալ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Բակո Սահակյանը սահմանել է կառավարության կառուցվածքը և նշանակել նախարարներին».. 25.09.17. Արխիվացված է օրիգինալից 2022 թ․ փետրվարի 11-ին. `{{cite web}}`: External link in ``|website=`` (օգնություն)
2. ↑  «Նախագահ Սահակյանն ստորագրել է մի շարք հրամանագրեր».. 2018 թ․ հունիսի 6. `{{cite web}}`: External link in ``|website=`` (օգնություն)
**Նադիր Սադիգ օղլի Գասիմով** (ադրբ.՝ Nadir Sadıq oğlu Qasımov, մայիսի 22, 1928(1928-05-22), Բաքու, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - մարտի 10, 2000(2000-03-10)), Ադրբեջանի նկարչության դպրոցի նշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը, ադրբեջանցի խորհրդային նկարիչ, Ադրբեջանի ԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ, Ադրբեջանի Հանրապետության ժողովրդական նկարիչ։

Կենսագրություն
--------------

Նադիր Գասիմովը ծնվել է 1928 թվականի մայիսի 22-ին Բաքվում։ 1941-1946 թվականներին սովորել է Բաքվի Ազիմ Ազիմզադեի անվան գեղարվեստի դպրոցում։ 1947-1953 թվականներին ուսումը շարունակել է Սանկտ Պետերբուրգի Ի.Է.Ռեպինի անվան գեղարվեստի ակադեմիայում։ Նրա դիմանկարային և բնանկարային աշխատանքները հաջողությամբ ցուցադրվել են 1953-1954 թվականների միջազգային և ազգային ցուցահանդեսներում։ Դրանց թվում են ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստներ Բյուլ-բյուլի և Մարզիա Դավուդովայի դիմանկարները։

Հին և ժամանակակից Չինաստանին նվիրված շուրջ 50 բնանկարային և դիմանկարային աշխատանքներ նկարչի կողմից ցուցադրվել են 1961 թվականին Ադրբեջանի արվեստի ազգային թանգարանում կազմակերպված նրա առաջին անհատական ցուցահանդեսում ։

Նկարչի մոտ 100 աշխատանք գտնվում է Ռուսաստանի թանգարանային հավաքածուներում, ԱՊՀ երկրների թանգարաններում, ԱՄՆ-ի, Բելգիայի, Ֆրանսիայի, Գերմանիայի, Թուրքիայի, Իսպանիայի, Բուլղարիայի, Հարավսլավիայի, Չեխոսլովակիայի թանգարաններում և մասնավոր հավաքածուներում։

1958-1969 թվականներին Նադիր Գասիմովն ընտրվել է Ադրբեջանի նկարիչների միության տնօրենների խորհրդի անդամ, իսկ 1967-1969 թվականներին՝ երեք ժամկետով Բաքվի քաղաքային խորհրդի պատգամավոր։

1970-2000 թվականներին զբաղվել է ուսուցչական գործունեությամբ Արվեստի համալսարանում, եղել է գեղանկարչության ֆակուլտետի պրոֆեսոր։

Նադիր Գասիմովը մահացել է 2000 թվականի մարտի 10-ին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Azərtac Dövlət Agentliyi
2. ↑  Nadir Qasımov: 1928–2000/Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi.- Bakı, 2008.- 52 s.
3. ↑  Misirli, E. Xalq rəssamı Nadir Qasımovun yaradıcılığında portret janrı /Elnarə Misirli//Təzadlar.- 2014.- 18 oktyabr.- S.10.
4. ↑  Նադիր Գասիմով
**Թերեզա Էնն Ֆոուլեր** (անգլ․ *Therese Anne Fowler*) (ապրիլի 22, 1967(1967-04-22), Իլինոյս, ԱՄՆ), ժամանակակից ամերիկյան գրող է։ Առավել հայտնի է իր 2013 թվականին տպագրված *Զ։ Վեպ Զելդա Ֆիցջերալդի մասին* աշխատանքով։ Այս վեպն ադապտացվել է հեռուստասերիալի համար Killer Films և Amazon Studios ընկերությունների կողմից, Քրիստինա Ռիչին և Դևիդ Հոֆլինը խաղացել են Զելդա և Սքոթ Ֆիցջերալդների դերերը։ *Զ։ Ամեն ինչի սկիզբը* հեռուստասերիալը հեռարձակվել է 2017 թ.-ի հունվարի 27-ին։

2018 թվականի հոկտեմբերի 16-ին լույս կտեսնի Ֆոուլերի նոր վեպը՝ A Well-Behaved Woman. գիրքը պատմում է Ալվա Սմիթի մասին, ով ամուսնանում է Ուիլյամ Կ․ Վանդերբիլդի հետ և սկսում Վանդերբիլդների դինաստիան։

Առաջին ամուսնությունից Ֆոուլերը երկու որդի ունի։ Այժմ նա ամուսնացած է գրող Ջոն Կեսսելի հետ։ Նրանք ապրում են Հյուսիսային Կարոլինայում։

Վեպեր
-----

* ***Զ։ Վեպ Զելդա Ֆիցջերալդի մասին*** (*Z : a novel of Zelda Fitzgerald,* 2013), տպագրվել է St. Martin's Press-ի կողմից, ISBN 9781250028655, ըստ WorldCat-ի առկա է 828 գրադարաններում։ Թարգմանվել է 20-ից ավել տարբեր լեզուներով։
* ***Ցուցադրում** (Exposure,* 2011), Ballantine Books, ըստ WorldCat-ի առկա է 507 գրադարաններում
* ***Վերամիավորում** (Reunion,* 2009), Ballantine Books, ըստ WorldCat-ի առկա է 848 գրադարաններում
* ***Հուշանվեր** (Souvenir,* 2008), Ballantine Books, ըստ WorldCat-ի առկա է 1187 գրադարաններում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Z: The Beginning of Everything 1 Season". *Amazon*. Retrieved 6 January 2017.
2. ↑
3. ↑
4. 1 2
5. 1 2 3 4  WorldCat item record

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
**AlternatiV** (հայերեն՝ Ալտերնատիվ), երաժշտական փոփ-ռոք խումբ, որը հիմնվել է 2015 թվականի դեկտեմբեր ամսին։ Խմբի անդամներն են Սարգիս և Կարապետ Բուռնազյանները, Ալեն Ամիրյանը, Արեգ Պետրոսյանը։

Գործունեություն
---------------

Նախնական շրջանում խումբը հանդես էր գալիս միայն հայտնի երգերի քավեր տարբերակներով, այնուհետև սկսեցին գրել սեփական երգերը։ 2016 թվականին խումբը մասնակցել է հայկական Իքս-Ֆակտոր 4 երաժշտական նախագծին և հայտնվել լավագույն 10-նյակում։ 2017 թվականի մայիսին Հայ-ռուսական համալսարանում եղել է խմբի մենահամերգը։

2018 թվականին խումբը մասնակցել է Եվրատեսիլ երգի մրցույթի հայկական նախընտրական փուլին՝ Դեպի Եվրատեսիլին, որտեղ ներկայացրել է Stare at Me ստեղծագործությունը։

Խումբը մասնակցել է Սերժ Թանկյանի կազմակերպած «7 notes music challenge by Serj Tankian» մրցույթին։

Խմբի կազմը
----------

* Սարգիս Բուռնազյան՝ վոկալիստ, ակուստիկ կիթառ
* Ալեն Ամիրյան՝ էլեկտրոկիթառ, բեք-վոկալ
* Կարապետ Բուռնազյան՝ էլեկտրոկիթառ, ակուստիկ կիթառ
* Արեգ Պետրոսյան՝ հարվածային գործիքներ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Իքս-Ֆակտոր 4 մասնակիցներ». shanttv.com.
2. ↑
3. ↑  «Դեպի Եվրատեսիլ 2018 մասնակիցներ». eurovision.am.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ֆեյսբուք
**Աստերեոմետր** (ֆր.՝ Astéréomètre-ը հունարեն aster բառից աստղ է, իսկ metron-ը՝ չափ) աստղագիտական գործիք, որը գրաֆիկորեն պատկերում է երկնային մարմինների ծագման ու մայրամուտի ժամանակը, եթե հայտնի են դրանց անկումը և երկնոլորտի միջով դրանց անցման պահը (կամ ուղիղ վերելք)։

Փարիզի ակադեմիայի գրություններում Է. Ժորան (ֆր.՝ Edme Sébastien Jeaurat) նկարագրել է  իր հորինած գործիքը։ Այն շարժական շրջան է, որը բաժանված է 24 ժամ ու րոպեների, կազմված իր կենտրոնի մոտ. երկու թևերի միջև շարժվող քանոնը ինքն իրեն զուգահեռ է լինում այնպես, որ այն կտրում է աղեղը, որը հավասար է օրվա երկարությանը՝ շրջանի գծի վրա։

Լծակները, որոնց միջև քանոնը շարժվում է, կես օրվա աղեղների աղյուսակի միջոցով բաժանված են անկման աստիճաններ, այնպես որ անկման տակ դրված քանոնը կտրում է օղակի ամենօրյա աղեղը. այնուհետև գործիք է բերվում ժամի տակ, այսինքն՝ անցումը փայլում է երկնոլորտի միջոցով, և քանոնը շրջանի մի կողմում ցույց կտա վերելքը, իսկ մյուս կողմից՝ աստղի մուտքը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Словарь иностранных слов, вошедших в состав русского языка. // Чудинов А. Н. 1910.
2. ↑  Jeaurat, Description d’un astéréomètre ou Instrument destiné à trouver graphiquement l’heure du lever & du coucher d’un Astre, dont on connoît la déclinaison & l’instant du passage par le Méridien, Histoire de l'Académie Royale des Sciences, 1779, pp. 502—504
3. ↑  «Астереометр». *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)*. Սանկտ Պետերբուրգ. 1890–1907.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ location missing publisher (link)

Գրականություն
-------------

* J.-M. Faddegon, Boizard de Guise, *L'astéréomètre de Jeaurat*, L'Astronomie, 1936, pp. 553–559
**Բուրերի պատերազմի հուշահամալիր** (անգլ.՝ The Boer War Memorial), քանդակագործ Ջորջ Ու. Հիլի քանդակած հուշարձանը Կանադայի Քվեբեկ նահանգի Մոնրեալ քաղաքի Դորչեսթեր հրապարակում։

Պատմություն
-----------

Ջորջ Ու. Հիլի (1862-1934) քանդակած Բուրերի պատերազմի հուշահամալիրը 1907 թվականի մայիսի 24-ին բացվել է Դոմինիոնի հրապարակում (այժմ հայտնի է որպես Դորչեսթեր հրապարակ)։ Հուշահամալիրը նվիրված է այն մոնրեալցիներին, որոնք բրիտանացիների հետ պայքարեցին Բուրերի պատերազմում։ Նվիրվածության մասին այս հայտարարությունը ճիշտ չէ։ Հուշարձանի վրայի գրությունն ասում է. «Ի երախտագիտություն Լորդ Ստրատոնայի ցուցաբերած հայրենասիրության և հասարակական ոգու՝ Հարավային Աֆրիկայում ծառայելու համար հեծելազորը վերազինելու համար»։ Հուշարձանի հակառակ կողմում նշվում է` «Ի հիշատակ այն հերոս կանադացիների և նրանց ընկերների նվիրվածության, որոնք ընկան Հարավային Աֆրիկայի պատերազմում»։ Մոնրեալցիների համար հիշատակում չկա։

Սա Մոնրեալի միակ ձիարձանն է, և, որպես կանոն, հեծված չէ, այլ սանձված է։ Բուրերի պատերազմի հուշահամալիրը կանգնած է դեպի հյուսիս և նայում է դեպի Մոն Ռուայալի խաչը, որը հրապարակում տեսանելի էր մինչև 1929 թվականը։ Հուշարձանի պատվանդանին, պղնձի խորաքանդակներ են և յուրաքանչյուր ճակատամարտի անունը։ 2014 թվականին հուշարձանը կանգնած էր դեպի հարավ-արևելք։ Դորչեսթեր հրապարակը վերականգնվել է, սակայն Place du Canada-ն (ներառում է Մոնրեալի առաջին համաշխարհային պատերազմի անհայտ զինվորի հուշարձանը) դեռևս պարսպապատված էր։

Բուրերի պատերազմը Քվեբեկյան հասարակությունում համակրանք չէր վայելում և դիտվում է որպես կայսերական պատերազմ։ Կանադայի վարչապետ Ուիլֆրիդ Լորեն դեմ էր պատերազմին, սակայն, վերջ ի վերջո, զիջում է զինված ուժերի և զինվորական ծառայության զորակոչի առաջարկին։

Պատերազմից երկու տասնամյակ անց կանադացիները փետրվարի 27-ին հավաքվեցին (Կանադայում հայտնի է որպես «Պարդեբերգի օր») Հարավային Աֆրիկյան պատերազմի հուշահամալիրի շուրջ` աղոթելու և մեծարելու վետերաններին։ Դա շարունակվեց մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտը, երբ նոյեմբերի 11-ը դարձավ զինադադարի օր (հետագայում կոչվեց Հիշատակի օր)։

Հրապարակում գտնվող չորս հիմնական հուշարձանները` Ռոբերտ Բյոռնսի հուշահամալիրը, Ուիլֆրիդ Լորեի հուշարձանը և Վիկտորյա թագուհու ադամանդե հոբելյանի ցայտաղբյուրը կազմում են հինգ հավասարակողմ խաչ՝ դեպի Դոմինիոն հրապարակի շենք նայող տաղավարով։

2009 թվականի հուլիսի 8-ին իրականացվեց 23 միլիոն դոլար արժողությամբ նախագիծ՝ վերականգնելու Բուրերի պատերազմի հուշահամալիրի շուրջ գտնվող Դորչեսթեր հրապարակը և Place du Canada-ն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Paardeberg: The First Remembrance Day». Canadian Encyclopedia.
2. ↑  «Downtown Montreal dig to unearth bones, history». *Montreal Gazette*. Վերցված է 2017 թ․ օգոստոսի 11-ին.(չաշխատող հղում)

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Բուրերի պատերազմի հուշահամալիր (Մոնրեալ)** կատեգորիայում։ |
**Դանակիլ իջվածք**, (Աֆար), (Դալլոլ), Աֆարյան գոգահովտի հյուսիսային մասի իջվածք է, որը գտնվում է Եթովպիայի (Աֆարի շրջան) և Էրիթրեայի, համանուն անապատի մասն է։ 

Դանակիլ իջվածքը համարվում է երկրի ամենաշոգ շրջաններից մեկը, եթե հաշվի առնենք ոչ թե «ռեկորդային բարձրը», այլ «ամենաբարձր միջին» ջերմաստիճանը ամբողջ տարվա ընթացքում։ Օրինակ, ձմռանը ցերեկները ջերմաստճանը կարող է հասնել 37°С : Առավելագույն ջերմաստիճանը (ստվերում) 63°С է, ամռան ընթացքում էլ ջերմաստիճանը երբեք չի իջնում 40°С-ից։ Անձրևներ չեն գալիս տարվա մեծ մասում։

Ամերիկացի հնէաբան Դոնալդ Ջոհանսոն և նրա գործընկերները, ովքեր 1974 թվականին այստեղ հայտնաբերեցին Լյուսի անունով աֆարյան ավստրալոպիտեկի մնացորդներ, համարում են հոմինիդների նախահայրենիքը։ Համարվում է երկրի ամենացածր կետերից մեկը։ Գտնվում է 125 մ ծովի մակարդակից ցածր և Աֆրիկայի ամենացածր 3-րդն կետն է, զիջում է միայն Ասսալ լճին (-153 մ) և Քաթարայի իջվածքին (-133 մ)։

Դանակիլ իջվածք
Իջվածքի տարածքում է գտնվում Այալու (2145մ) քնած հրաբուխը, քնած Դալոլը (-48 մ), որից սնվել են ծծմբային մի շարք աղբյուրներ և գործող Էրտա Ալեն (613 մ), ինչպես նաև Ավաշ գետի գետահովիտը, որը երաշտային տարիներին չորանում է, ծածկվում աղի լճերով, քիչ հեռու Հնդկական օվկիանոսից : Այստեղ կան միանակ լքված բնակատեղիներ, օրինակ, Դալոլը։
Չնայած քաղաքակրթությունից բավականին կտրված է, ճանապարհներն ու մոտակա օդանավակայանները բացակայում են, Դանակիլ իջվածքը համարվում է տուրիստական տեսարժան վայրեր։

* Այալու հրաբուխԱյալու հրաբուխ
* Էրտա Ալե հրաբխի լավային լճի ակտիվությունը Էրտա Ալե հրաբխի լավային լճի ակտիվությունը
* Դալոլ հրաբխի ծծմբային աղբյուրներԴալոլ հրաբխի ծծմբային աղբյուրներ
* Դալոլ հրաբխի աղի լիճը գեյզերներով Դալոլ հրաբխի աղի լիճը գեյզերներով
* Աղային կանիոններԱղային կանիոններ
* Հավանաբար այսպիսին է եղել ավստրալոպիտեկ Լյուսին, ով ապրում էր Դանակիլ իջվածքի շրջանում 3,2 մլն տարի առաջՀավանաբար այսպիսին է եղել ավստրալոպիտեկ Լյուսին, ով ապրում էր Դանակիլ իջվածքի շրջանում 3,2 մլն տարի առաջ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Впадина Данакиль Archived 2015-10-19 at the Wayback Machine.(անգլ.)(ամհ.) на сайте *insideethiopiatours.com*
2. ↑  Впадина Данакиль Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine. // sunnyethiopiatours.com(անգլ.)
3. 1 2  Danakil Depression — The Hottest Place on Earth in Pictures(անգլ.) на сайте *jackandjilltravel.com*, 30 декабря 2011
4. ↑  Наш прекрасный мир. Впадина Данакиль и её люди // vulkaner.no(անգլ.)
5. ↑  *Вирджиния Морелл.* Africa’s Danakil Desert Archived 2010-04-16 at the Wayback Machine.(անգլ.) на сайте *nationalgeographic.com*, октябрь 2005
**Պիրոֆոբիա**  (հին հունարեն՝ πῦρ` կրակ, հուր, և φόβος` վախ), յուրահատուկ ֆոբիա, որն իրենից ներկայացնում է մշտական, իռացիոնալ, կպչուն, խուճապային վախ կրակից, հրդեհներից, սևեռուն վախ կենդանի այրվելուց, այրվածքներ ստանալուց կամ հրդեհի հետևանքով ունեցվածքը կորցնելուց։ Լայն տարածում ունի տարերային ու տեխնածին աղետներից փրկված, այրված մարդկանց, հրդեհների վկաների մոտ, սակայն նման ֆոբիա կարող է առաջանալ նաև ֆիլմի դիտումից հետո տպավորության տակ կամ ԶԼՄ-ի կողմից հրդեհների մասին հաղորդագրություններից։ Երբեմն պիրոֆոբիան զարգանում է մանկական վախերից։

Նկարագրություն
--------------

Հրդեհներից զգուշանալու ոչ բոլոր միջոցներն են ֆոբիա հանդիսանում։ Կրակից և հրդեհից առաջ իրական վախը, ինչպես նաև անվտանգության կանոնների ճիշտ պահպանումը ֆոբիայի դրսևորում չեն։ Այս վախը վերածվում է ֆոբիայի միայն այն ժամանակ, երբ այն դառնում է կպչուն և դրսևորվում է խիստ անհանգստություն, մշտական անքնություն, անինքնավստահություն (օրինակ` պիրոֆոբիայով մարդը կարող է մի քանի անգամ վերադառնալ տուն` ստուգելու՝ արդյոք անջատված են գազը, էլեկտրական սարքերը և այլն): Այս ֆոբիայով տառապող անձն անընդհատ վախենում է հրդեհներից, իր երևակայության մեջ պատկերացնում է հրդեհներից և այրվածքներից ցավոտ մահվան դեպքեր, փնտրում է տեղեկատվություն ԶԼՄ-ում հրդեհների և զոհերի մասին, վախենում է նայել այրված շենքերին, հրդեհի հետքերին, այրված դիակներին կամ վախենում է հրշեջ մեքենաների կողքով անցնել, մանավանդ, եթե միացրած է ազդանշանային սարքը։

Հրդեհից մահվան վախը ենթադրում է այլ ֆոբիաների առաջացում և զարգացում, օրինակ՝ աերոֆոբիա (օդային վթարների ճնշող մեծամասնությունն ուղեկցվում է ուժեղ հրդեհներով), ամակսոֆոբիա (երբեմն վթարի ժամանակ մեքենայի մեխանիկական դեֆորմացիան հրդեհ է առաջացնում), կլաուստրոֆոբիա (երբ պիրոֆոբիայով տառապողն անընդհատ վախենում է հրդեհի դեպքում այրվող պարփակված տարածքից դուրս չգալուց), սեյսմոֆոբիա (հրդեհները հաճախ տեղի են ունենում երկրաշարժերի հետևանքով) և այլն։

Տես նաև
-------

* Պիրոմանիա
* Ֆոբիաների ցանկ
* Ֆոբիա

Ծանոթագրություն
---------------

1. ↑  Словарь терминов и определений на медицинскую тематику, словарь болезней(չաշխատող հղում)
2. ↑  Страх, после пожара
3. ↑  Боязнь огня после пожара
4. ↑  «Навязчивый страх - как справиться с фобией?». Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ հունիսի 10-ին. Վերցված է 2013 թ․ մայիսի 22-ին.
5. ↑  «Пирофобия - боязнь огня». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 4-ին. Վերցված է 2013 թ․ մայիսի 20-ին.
6. ↑  Страх пожара выгоняет людей на ночные дежурства(չաշխատող հղում)
**Սուրբ Թադեոս եկեղեցի**, հայկական առաքելական եկեղեցի Հայաստանի Հանրապետության Արարատի մարզի Մասիս քաղաքում։

Պատմություն
-----------

1991 թվականին Վազգեն Ա Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի կողմից ընտրվել է եկեղեցու կառուցման վայրը, և նույն տարում կատարվել է Եկեղեցու հիմնարկեքը։ Շինարարական աշխատանքները մեկնարկել են 2003 թվականին՝ բարերար Հրանտ Վարդանյանի նախաձեռնությամբ և ֆինանսավորմամբ։ 2015 թվականին եկեղեցու կառուցումն ավարտին են հասցրել նրա որդիները՝ Միքայել և Կարեն Վարդանյանները։

Վազգեն Ա Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի օրհնությամբ կառուցված այս եկեղեցին կոչվել է Սուրբ Թադեոս առաքյալի անունով։ Սուրբ Թադեոս եկեղեցին օծվել է Գարեգին Բ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի ձեռամբ՝ 2015 թվականի հոկտեմբերի 4-ին։

Անմիջապես եկեղեցու մուտքի առջև տեղակայված է մոմավառության ընդարձակ սրահը։ Եկեղեցու բակում է գտնվում Հրանտ Վարդանյանի հիշատակի աղբյուրը։

2016 թվականին եկեղեցու բակում տեղադրվել է խաչքար՝ նվիրված Մեծ եղեռնի սրբադասված 1,5 միլիոն նահատակների հիշատակին։ Խաչքարը կերտված է մեկ ամբողջական տուֆ քարից (քանդակագործ՝ Արտակ Համբարձումյան)։

Ճարտարապետություն
-----------------

Սուրբ Թադեոս եկեղեցու ճարտարապետներն են Արթուր և Անահիտ Թարխանյանները։ Այն հայկական եկեղեցաշինության ավանդույթների ու ժամանակակից ճարտարապետական և շինարարական լուծումների համադրություն է։ 
Եկեղեցին եռաստիճան է, ըստ Անահիտ Թարխանյանի, տարբերվում է իր կոմպոզիցիայով և ծավալատարածական լուծումներով։ Անահիտ Թարխանյանի ներկայացմամբ՝ եկեղեցու ներքին տարածքը ձևավորված է երկու խաչվող քառակուսիներով, որոնք խորհրդանշում են հավերժությունն ու հավատի մաքրությունը, և որոնց միջոցով ձևավորվում է ամբողջ կոնստրուկտիվ համակարգը։ Գմբեթը հենված է կիսախաչվող կամարների վրա։ Եկեղեցին դրսից և ներսից երեսպատված է յուրահատուկ ոճով։ Կենտրոնից դեպի եզրերը գույները դառնում են ավելի բաց, իսկ հիմքից դեպի գմբեթը՝ ավելի մուգ։ Տաճարի բարձրությունը, առանց գմբեթի խաչի, 33 մետր է, ինչը խորհրդանշում է Հիսուս Քրիստոսի երկրային կյանքի տարիները։ Եկեղեցին շրջապատող պարսպի ամբողջ երկայնքով փորագրված է աստվածաշնչյան 33 պատգամ ։

Տես նաև
-------

* Թադեոս առաքյալ

Պատկերասրահ
-----------

* ԽորանԽորան
* Մոմավառության սրահումՄոմավառության սրահում
* ԳմբեթԳմբեթ
* Եկեղեցու մուտքԵկեղեցու մուտք
* Մեծ եղեռնի զոհերի հիշատակին նվիրված խաչքարՄեծ եղեռնի զոհերի հիշատակին նվիրված խաչքար
* Գլխավոր մուտք դեպի եկեղեցու տարածքԳլխավոր մուտք դեպի եկեղեցու տարածք
* Մոմավառության սրահՄոմավառության սրահ
* Հրանտ Վարդանյանի հիշատակի աղբյուրՀրանտ Վարդանյանի հիշատակի աղբյուր
* Եկեղեցու տեսարան արևմուտքիցԵկեղեցու տեսարան արևմուտքից
* Եկեղեցու տեսարան արևելքիցԵկեղեցու տեսարան արևելքից
* Եկեղեցու պարսպին փորագրված աստվածաշնչյան 33 պատգամԵկեղեցու պարսպին փորագրված աստվածաշնչյան 33 պատգամ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Միքայել և Կարեն Վարդանյանների հովանավորությամբ խաչքար է տեղադրվել Սուրբ Թադեոս եկեղեցու բակում
2. ↑  Հայ եկեղեցաշինական ավանդույթների և ժամանակակից ճարտարապետական լուծումների համադրություն` Սուրբ Թադեոս
3. ↑  Մասիսի նորաօծ Սուրբ Թադեոս եկեղեցին կառուցվել է ճարտարապետական հնարքով. Անահիտ Թարխանյան
4. ↑  20 տարի առաջ սկսվեց Մասիսի Սուրբ Թադեոս եկեղեցու կառուցումը

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Սուրբ Թադեոս եկեղեցի (Մասիս)** կատեգորիայում։ |
**Դիետոլոգիա**, գիտության ոլորտ, որն ուսումնասիրում է սնուցման հետ կապված հարցերը, այդ թվում հիվանդ մարդու սննդակարգի առանձնահատկություններրը։ Դիետոլոգիան ուղղված է սննդի ռացիոնալացմանն ու անհատականացմանը, բայց առաջին հերթին սննդի անվտանգության ապահովմանը։ Շնորհիվ այն բանի, որ սնուցման անհատականացումն իրականացվում է խիստ կազմակերպված սնուցման համակարգերի՝ «դիետաների» օգնությամբ, դիետոլոգիան ստացել է իր անվանումը։

Ընդհանուր ընկալումներ
---------------------

Հիվանդների համար կերակուր պատրաստելը խնամքի հատուկ ձև է, խնդիր, որը պահանջում է հնարամտություն և, միաժամանակ, հավասարակշռված մոտեցում գործի հանդեպ։ Ժամանակակից դիետոլոգիայի տեսանկյունից դիետիկ արտադրանքները բաժանվում են 2 խմբի՝

* քիմիական և մեխանիկական եղանակներով խնայում է հիվանդ օրգանը.
* կարգավորում է նյութափոխանակության խանգարումները

Գրեթե բոլոր պարենային ապրանքները պարունակում են որոշակի գրգռիչներ՝ բուսական մանրաթել, բջջային պատերի չմարսվող տարրեր, կոշտ ջերմային մշակման պայմաններում առաջացած նյութեր և այլն։

Սնուցման ոլորտի մասնագետը կոչվում է սննդաբան։ Դիետոլոգիայի նպատակներն են՝ կարգավորել նյութափոխանակությունը, բարելավել օրգանիզմը, հիվանդություններից հետո հիվանդների արագ ապաքինումը, ինչպես նաև քաշի կարգավորումը։

Սննդաբանները, հիմնվելով հիվանդների անձնական տվյալների վրա, հաշվի առնելով նրանց ապրելակերպը, առողջական վիճակը, սովորությունները, ժառանգական գործոնները, կազմում են անհատական սննդային ծրագրեր։ Դիետիկ սնունդը շատ դեպքերում դեղամիջոցների և բուժական պրոցեդուրաների այլընտրանք է։

Դիետոլոգիան, որպես գիտություն, հատկապես արդիական է դարձել, քանի որ նստակյաց կենսակերպը, շրջակա միջավայրի գործոնները, անառողջ սննդակարգը, սննդակարգում բնական մթերքների կրճատումը առավել բացասաբար են ազդում երկրի գենոֆոնդի վրա։ Գնալով ավելանում է տարբեր տարիքի գեր մարդկանց թիվը՝ կապված մի շարք քրոնիկական հիվանդությունների հետ։ Դա դառնում է համազգային խնդիր։ Մարդկության պատմության ընթացքում քաշի կարգավորման բազմաթիվ եղանակներ են առաջարկվել, սակայն մինչ օրս, չնայած բազմաթիվ մշակված դիետաների, խնդիրը ամբողջությամբ չի լուծվել։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *История нормализации массы тела человека*