**Ժամացույցի աշտարակ** (անգլ.՝ מגדל השעון, Միգդալ հա-Շաոն, արաբ․՝ يافا برج الساعة‎‎), Օսմանյան ժամանակաշրջանում Պաղեստինում կառուցված 7 ժամացույցի աշտարակներից մեկը։ Կառուցվել է յաֆֆացի ժամագործ և ոսկերիչ Մորից Շայնբերգի կողմից։ Պաղեստինում կառուցված այս աշտարակը նվիրված է Օսմանյան կայսրության սուլթան Աբդուլ Համիդ II-ի թագադրության 25-ամյակին։ Աշտարակը կառուցվել է Յաֆֆայի արաբ և հրեա բնակիչների հանգանակած միջոցներով։ Տարելիցի կապակցությամբ Օսմանյան կայսրության տարածքում ընդհանուր առմամբ կառուցվել է ավելի քան հարյուր աշտարակ։ Աշտարակը գտնվում է Յաֆֆայի հյուսիսային մուտքից Եֆեթ փողոցի մեջտեղում, կառուցվել է կրաքարից, աշտարակի ձևը հիշեցնում է եվրոպական եկեղեցի, իսկ գմբեթը պատված է պղնձով։ Աշտարակն ունի երկու ժամացույց, զանգ, որը հնչում է ժամը երկու անգամ, 1948-1949 թվականներին արաբա-իսրայելական պատերազմում սպանված իսրայելցիների հիշատակը հավերժացնող հուշատախտակ։ Աշտարակի ժամացույցը ցույց է տալիս տեղական և եվրոպական ժամանակը։ Աշտարակը գտնվում է «ժամացույցի հրապարակում»։

Պատմություն
-----------

Առաջին քարը դրվել է 1900 թվականի սեպտեմբերին, իսկ շինարարությունն ավարտվել է 1903 թվականին։ Աշտարակի շինարարությունը քաղաքում նշանավորվեց մշակութային փոփոխությամբ. մինչ այդ քաղաքի բոլոր ժամացույցները տեղադրված էին մզկիթների և եկեղեցիների զանգակատների աշտարակներին, «քաղաքացիական» աշտարակի շինարարությունը նշանակում էր հասարակության անցում դեպի աշխարհիկ կողմը։

19-րդ դարում՝ քաղաքային պատերի ավերումից հետո, ժամացույցի հրապարակը դարձավ քաղաքի կենտրոնական վայրերից մեկը։ Այնտեղ գործում էին շուկաներ, պետական հաստատություններ և առևտրական կենտրոններ, ինչպես նաև հասարակական տրանսպորտի «կենտրոնական կայարանը», որտեղից սայլերը և կառքերը ուղևորվում էին Էրեց Իսրայելի բոլոր կողմերը։

Աշտարակի ժամացույցի մեխանիզմը սպասարկող առաջին ժամագործը եղել է Նեթանել Մարկովիչը։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում թուրքերի կողմից Յաֆֆայից հրեաների արտաքսման ժամանակ Մարկովիչը թուրքական իշխանություններից քաղաքում մնալու հատուկ թույլտվություն ստացավ՝ ժամացույցը սպասարկելու և կարգավորելու համար։

1965 թվականին աշտարակը վերականգնվեց Թել Ավիվի քաղաքապետարանի կողմից։ Ժամացույցը փոխարինվեց, ժամացույցի աշտարակի պատուհանները և որմնախորշերը զարդարվեցին Յաֆֆայի պատմությունը պատկերող ձևավոր ցանցերով։ Երկար տարիներ չգործելուց հետո՝ աշտարակը նորից վերականգնվեց 2001 թվականին։

2004 թվականին ժամացույցի աշտարակը հայտնվեց իսրայելական փոստային նամականիշների վրա։

Չափեր
-----

* Բարձրություն (հիմքից մինչև ալեհավաքի վերջը) 27.8 մ
	+ Առաջին հարկ` 3,8 մ
	+ երկրորդ հարկ` 4,36 մ
* Հիմք` 3,8x3,8 մետրի վրա
* Զանգ
	+ Տրամագիծ` 60 սմ
	+ Բարձրություն` 110 սմ
	+ Քաշ` 130 կգ
* Թվահարթակ`
	+ Տրամագիծ` 1,3 մ
	+ Մեծ սլաք` 65 սմ
	+ Փոքր սլաք` 35 սմ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  מגדל השעון ביפו. *lib.cet.ac.il* (in Hebrew). Retrieved 2009 թ․ հունվարի 30.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
2. ↑  "Башня Хамида". Путеводитель по Израилю. Արխիվացված է the original 2014 թ․ ապրիլի 15-ին. Retrieved 2014 թ․ ապրիլի 14.
3. ↑  "Jaffa - Clock-Tower". *planetware.com*. Retrieved 2009 թ․ հունվարի 31.
4. 1 2  Древний Яффо
5. ↑  "Jaffa's Clock Tower". *archnet.org*. Արխիվացված է the original 2011 թ․ օգոստոսի 5-ին. Retrieved 2009 թ․ հունվարի 30.
6. ↑  "Башня Хамида". Արխիվացված է the original 2014 թ․ ապրիլի 15-ին. Retrieved 2019 թ․ փետրվարի 11.
7. ↑  "The Jaffa Clock Tower, Clock Square". *boeliem.com*. Արխիվացված է the original 2017 թ․ դեկտեմբերի 1-ին. Retrieved 2011 թ․ սեպտեմբերի 6.

Գրականություն
-------------

* Petersen, Andrew (2001). A Gazetteer of Buildings in Muslim Palestine (British Academy Monographs in Archaeology). I. Oxford University Press. pp. 174−175. ISBN 978-0-19-727011-0.

Արտաքին հղումներ
----------------

* По часовой стрелке
* Где проходят туристские маршруты Старого Яффо?

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Յաֆֆայի ժամացույցի աշտարակ** կատեգորիայում։ |