Թանգարանի բակը՝ կապիտալներով։ Ալ-Ակսա մզկիթը ետևի հատվածում է:
**Իսլամական թանգարան** (արաբ․՝ متحف الآثار الإسلامية‎‎  ; եբրայերեն՝ מוזיאון האסלאם‎), թանգարան Ալ Ակսայում, Երուսաղեմի Հին քաղաքի հատվածում։ Այստեղ ցուցադրվում է իսլամական պատմության տասը ժամանակաշրջանների ցուցանմուշները, որոնք ներառում են մի քանի մուսուլմանական տարածաշրջան։ Թանգարանը գտնվում է Ալ-Ակսա մզկիթի արևմուտքում՝ բակի միջով։

Պատմություն
-----------

Շենքն ի սկզբանե կառուցվել է Տաճարական միաբանության կողմից, ովքեր այն օգտագործել են որպես նախկին Ալ-Ակսա մզկիթում ստեղծված իրենց շտաբի հավելված։ Մուսուլմանների կողմից Երուսաղեմի վերանվաճումից հետո մզկիթը վերականգնվել է 1194 թվականին։

Շենքը ծառայում էր Ֆախր ադ-Դին Մոհամմադ դպրոցի (ալ-Ֆախրիյա) հավաքների դահլիճին, որը մեդրեսե էր, որը կառուցվել էր Ալ-Մանսուր Կալաունի կողմից մ.թ. 1282 թվականին, Մամլուքների կառավրման ժամանակաշրջանում։ Ալ-Ֆախրիա մեդրեսե համալիրի մյուս շինությունների մեծ մասը, որոնք համարվում են Ալ-Ակսա մզկիթի հատված, քանդվել է իսրայելական բանակի կողմից 1969 թվականին։

Շենքում տեղակայված էր նաև **Մաղրեբիների մզկիթը** (Jāmiʿ al-Maghāribah, جامع المغاربة ), հայտնի է նաև որպես «Մալիքիների մզկիթ», քանի որ մաղրեբի գիտնականների մեծ մասը հետևում էին Մալիքիական մազհաբի իրավագիտության դպրոցին։ Մաղրեբի մզկիթը սահմանակից էր այժմ անհետացած Մաղրեբի թաղամասին, մի թաղամասի, որն ամբողջությամբ ավերվել է իսրայելցիների կողմից 1967 թվականին։

Թանգարանը ստեղծվել է Գերագույն իսլամական խորհրդի կողմից 1923 թվականին։ Շադիա Յուսեֆ Թուքանը այս մտադրության գլխավոր նախագծողն էր։ 1927 թվականին Մաղրեբիների մզկիթը վերածվեց իսլամական թանգարանի։

Խադեր Սալամեն թանգարանի նշանավոր գլխավոր համադրողն էր։

Ցուցանմուշներ
-------------

Իսլամական թանգարանը ցուցադրում է մեծ պղնձե ապուրի թեյնիկներ, որոնք օգտագործվում էին Հասեկի Սուլթան Իմարեթում, ապուրի խոհանոց, որը կառուցվել է Սուլեյման Առաջին Հիասքանչի կնոջ՝ Ռոքսելանայի նվիրատվության միջոցով, որը թվագրվում է 16-րդ դարով, ինչպես նաև վիտրաժներ, փայտե վահանակներ, կերամիկական սալիկներ և երկաթե դռներ, որոնք օգտագործել են դեռ Սուլեյման Մեծի օրոք։ Ցուցադրված է նաև թնդանոթ, որն օգտագործվում է Ռամադանի ավարտն ազդարարելու համար, զենքի մեծ հավաքածու, Սալադինի Մինբարի ածխացած մնացորդները (կառուցվել է Նուր ադ-Դին Զանգիի կողմից 1170-ականներին և ավերվել ավստրալացի զբոսաշրջիկի կողմից 1969 թվականին), և 1990 թվականին Տաճարի լեռան վրա անկարգությունների ժամանակ սպանված 17 պաղեստինցիների արյունոտ հագուստը։

### Ղուրանի ձեռագրեր

Թանգարանն ունի Ղուրանի 600 օրինակ, որոնք նվիրաբերվել են Ալ-Ակսա մզկիթին խալիֆների, սուլթանների, էմիրների, ուլամաների և այլ անձանց կողմից Օմայադների, Աբբասների, Ֆաթիմյանների, Այյուբիների, Մամլուքների կողմից, Օսմանյան կայսրության իշխանության օրոք։ Յուրաքանչյուրը տարբերվում է չափերով, վայելչագրությամբ և զարդարանքով։ Մեկը ձեռագիր ղուրանն է, որի տառադարձությունը վերագրվում է Մուհամմեդի ծոռանը։ Մյուսը գրված է կուֆերենով, և թվագրվում է 8-9-րդ դարերով։ Մարոկկոյի 30 մասից բաղկացած մի ռաբա (բազմահատոր ձեռագիր) կտակվել է 1344 թվականին Մարոկկոյի սուլթան Աբու ալ-Հասան ալ-Մարինիի կողմից, այն միակ ձեռագիրն է, որը չի վնասվել երեք հավաքածուներից, որոնք սուլթանը ուղարկել է իսլամի երեք սուրբ քաղաքների մզկիթներ՝ Մեքքա, Մեդինա և Երուսաղեմ։ Բացի այդ, այնտեղ կա մեծ Ղուրան՝ 100-ը 90 սանտիմետրի, որը թվագրվում է 14-րդ դարով։

Շրջակա միջավայրեր
-----------------

Այն գտնվում է համալիրի նույն հարավ-արևմտյան անկյունում, որտեղ գտնվում է ալ-Ֆախարիյա մինարեթը։ Թանգարանից հյուսիս գտնվում է Մավրերի դարպասը (անգլերեն՝ Maghrebi Gate / Marocco Gate): Թանգարանի հարավային հատվածը գտնվում է Ալ-Աքսայի գրադարանի մոտ։

Թանգարանից դեպի արևելք գտնվող փոքրիկ բակում կա Յուսուֆ Աղայի գմբեթը և բազմաթիվ սյուների խոյակները։ Արևելյան հատվածում, բակի մյուս կողմում, Ալ-Ասա մզկիթի արևմտյան կողմն է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Islamic Museum - Discover Islamic Art - Virtual Museum".
2. ↑  "Zawiyat Madrasat al-Qadi Fakhr al-Din Abu ʿAbdallah (al-Fakhriya)". *Institute for International Urban Development (I2UD)*. Արխիվացված է the original 2019 թ․ հոկտեմբերի 15-ին. Retrieved 2023 թ․ մայիսի 2. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  Grabar, Oleg (2009). *Where Heaven and Earth Meet*. University of Texas Press. p. 236. ISBN 978-0-292-72272-9. An Islamic Museum was established at the Maghribi Mosque on the southwest side of the Haram.
4. ↑  Maps that show the former mosque:
5. ↑  Burgoyne, Michael Hamilton; և այլք: (1987). *Mamluk Jerusalem: An Architectural Study*. British School of Archaeology in Jerusalem by World of Islam Festival Trust. p. 620. ISBN 978-0-905035-33-8. Mosque of the Malikis (Jami' al - Maghariba)
6. ↑  Lee, Roger; Smith, David (2011). *Geographies and Moralities*. John Wiley & Sons. ISBN 978-1-4443-5550-5. Indeed one Palestinian neighbourhood, the Mughrabi quarter, inside the Old City was completely demolished.
7. ↑  Peters, F.E. (2017). *Jerusalem*. Princeton University Press. ISBN 978-1-4008-8616-6. It was known until 1927 as the Mosque of the Maghrebis, and has since been converted into a [Islamic] museum
8. ↑  Salameh, Khader; Schick, Robert (1998). "The Qur'an Manuscripts of the Islamic Museum" (PDF). *The Bulletin of Middle East Medievalists*. **10** (10): 1. The Museum collection includes both single-volume (Կաղապար:Transliterate) and multi-volume (Կաղապար:Transliterate) Qur'an manuscripts.
9. ↑  "Column capital". *Museum with No Frontiers*.
10. ↑  "Photos of the capitals". *Madain Project*.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Media related to Islamic Museum (Jerusalem) at Wikimedia Commons
* Islamic Museum (unofficial)