**Ուիլմինգթոն** (հանդիպում է նաև **Վիլմինգթոն** տարբերակով, անգլ.՝ Wilmington), քաղաք ԱՄՆ-ի արևելքում, Դելավեր նահանգի ամենամեծ քաղաքը։ Քաղաքի բնակչությունը կազմում է շուրջ 73.000 մարդ (2000 թվական), արվարձաններով՝ 500.000 մարդ (ամբողջ նահանգի բնակչության 2/3-ը)։ Քաղաքը հանդիսանում է Ֆիլադելֆիա ագլոմերացիայի մասը։

Բնական պայմաններ
----------------

Ուիլմինգթոնը գտնվում է Դելավեր գետի աջ ափին, դրա մեջ թափվող Քրիստին և Բրենդիուվայն գետերի մերձակայքում (որոնց միջև էլ գտնվում է քաղաքի կենտրոնական մասը)։ Ուիլմինգթոնը գտնվում է Դելմարվա թերակղզու հարավային «պարանոցում», որը Դելավեր նահանգը բաժանում է Մերիլենդից և Վիրջինիայից։

Օվկիանոսին մոտ գտնվելու շնորհիվ քաղաքի կլիման մեղմ է։ Հուլիսին միջին ջերմաստիճանը 76,6 °F (24,8 °С) է, առավելագույնը հասնում է 86 °F (30 °С)-ի, հունվարյան միջին ջերմաստիճանը 31,5 °F (−0,3 °С) է, առավելագույնը՝ 23,7 °F (−4,6 °С): Տարեկան միջին տեղումները հասնում են 1086 մմ-ի, որոնք թափվում են համեմատաբար հավասարաչափ ամբողջ տարվա ընթացքում։

Պատմություն
-----------

Առաջին գաղութարարները, որոնք սկսել են յուրացնել այս տարածքը 17-րդ դարի կեսերին, եղել են Շվեյցարիայից, ինչպես նաև եղել են շվեդներ և ֆիններ, և սրա հետ կապված 1638 թվականին քաղաքի դրոշը հիշեցրել է շվեդական դրոշ։ 1655 թվականին հոլանդացիներն սկսել են դուրս մղել նրանց, բայց արդեն 1664 թվականին այստեղ հաստատվել է բրիտանական տիրապետություն։ Հաջորդ դարի կեսին քաղաքը Ուիլինգթոնից (հիմնադրի անունով) վերանվանվել է Ուիլմինգթոն (ի պատիվ բրիտանական արիստոկրատ Էրլ Ուիլմինգթոնի)։ 18-րդ դարի վերջին, քաղաքում սկսվել է Ֆրանսիայի հեղափոխությունից փախչող ներգաղթյալների ներհոսք, որոնցից մեկը եղել է *DuPont*-ի հիմնադիր Իռեն դյու Պոնա դե Նեմուրը։

Քաղաքում արդյունաբերությունը սկսել է զարգանալ դեռ 1740-ական թվականներից։ Արդեն 19-րդ դարի սկզբին Ուիլմինգթոնում եղել է նավաշինարարության նշանավոր կենտրոն (նավահանգիստները տեղակայված էին քաղաքի կենտրոնից հարավ-արևելք) և վառոդի արտադրություն (*DuPont*-ի գործարաններ Բրենդիվայն գետի ափերի երկայնքով)։ Քաղաքացիական պատերազմի և դրան հաջորդած Արևմուտքի գաղութացման ժամանակ ծաղկել է քաղաքի արդյունաբերությունը։ Քաղաքի ձեռնարկությունները Հյուսիսի բանակին մատակարարել են վառոդ, կաշվե հանդերձասարք, վրաններ, վագոններ, տրանսպորտային նավեր և այլն։ 1868 թվականին Ուիլմինգթոնի նավաշինարներն ավելի շատ նավեր են արտադրել, քան ԱՄՆ-ի բոլոր նավաշինարարական ձեռնարկությունները միասին։

Քաղաքում արդյունաբերության զարգացումը հանգեցրել է բնակչության ներհոսքին և հարուստ բնակիչների շերտի առաջացմանը։ Եթե 19-րդ դարի առաջին կեսին Ուիլմինգթոնի բնակչությունը կրկնապատկվել է (10-ից 21 հազար մարդ), ապա 1860 թվականից մինչև 1920 թվականըն այն ավելացել է հինգ անգամ (մինչև 110 հազար)։ Առևտրային և արդյունաբերական էլիտայի առանձնատների կառուցման պատճառով քաղաքն զգալիորեն աճել է արևմտյան ուղղությամբ։ 1864 թվականին քաղաքում հայտնվել է հասարակական տրանսպորտ (ձի, տրամվայ), 19-րդ դարի վերջին քաղաքացիների հանգստի համար ստեղծվել են Ռոկֆորդի և Բրենդիուայնի զբոսայգիներ։ 1888-1940 թվականներին Ուիլմինգթոնում աշխատել է տրամվայ։

Առաջին և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմների ընթացքում *DuPont*-ը և *Hercules*-ը, որոնք առանձնացվել են 191 թվականից` հակամենաշնորհային իշխանությունների որոշմամբ, հանդես են եկել որպես ամերիկյան բանակի համար պայթուցիկ նյութեր մատակարարողներ։ Ինտենսիվացել են նավաշինական ձեռնարկությունների աշխատանքը։ 20-րդ դարի առաջին կեսին եվրոպական երկրներից, հատկապես Լեհաստանից և Իտալիայից արտագաղթողների զգալի մասը տեղափոխվել է Ուիլմինգթոն, ինչպես Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների հյուսիսարևելյան շատ այլ քաղաքներ, և նրանց սերունդների համայնքները մինչ այսօր գոյություն ունեն քաղաքում։

Հետպատերազմյան տարիներին քաղաքը կտրուկ փոփոխությունների է ենթարկվել։ Բնակիչների եկամուտների աճը և պաշտպանական կարգի իջեցումը հանգեցրել են նրան, որ Ուիլմինգթոնի տնտեսության հիմքը դարձել է ծառայությունների ոլորտը, այլ ոչ թե արդյունաբերությունը։ 1951 թվականին Դելավեր գետի վրա կառուցվել է մի կամուրջ, որը կոչվում է *Memorial Bridge*: 1960-ականների վերջին դաշնային 95-րդ մայրուղին անցել է քաղաքով (ձգվելով Միացյալ Նահանգների ողջ արևելյան ափին), որի շնորհիվ բարելավվել է տրանսպորտային կապը Ֆիլադելֆիայի հետ և սկսվել է հյուսիսային արվարձանների զարգացումը։ Մայրուղու կառուցման համար քանդվել են հին տների մի քանի բլոկներ։ Վերակառուցվել է նաև քաղաքի կենտրոնական մասը, որը բնակելի գոտուց վերածվել է բիզնես կենտրոնի։

1960-ական թվականներին տեղի է ունեցել ինտենսիվ սուբուրբանիզացիա և վարչական շրջանների բնակչությունը նվազել է։ 1968 թվականին, Ուիլմինգթոնում Մարտին Լյութեր Քինգի սպանությունից հետո, ինչպես ԱՄՆ-ի շատ այլ քաղաքներում, բռնկվել են աֆրո-ամերիկյան անկարգություններ, որոնք ճնշելու համար Ազգային գվարդիայի ստորաբաժանումները մտել են քաղաք։ Անհանգիստ իրավիճակը հանգեցրել է միջին խավի ավելի մեծ արտահոսքի դեպի արվարձաններ, ինչի արդյունքում վարչական սահմաններում գտնվող Ուիլմինգթոնի բնակչությունը կրճատվել է մոտ 70 հազար մարդու և մինչ օրս մնում է այս մակարդակում։

Ներքին աշխարհագրություն
-----------------------

Քաղաքի պատմական մասը գտնվում է Բրենդիվայն և Քրիստին գետերի միջև, ընդ որում ձգվում է ավելի շատ Քրիստինի հոսքի ուղղությամբ, որտեղ էլ հիմնվել է առաջին շվեդական գաղութը։ Հետագայում սակայն պարզվել է, որ Քրիստինը բավականին ջրառատ է արդյունաբերական ձեռնարկությունների կառուցման համար, օգտագործվել է ջրային անիվի էներգիան և 18-19-րդ դարերում Ուիլմինգթոնի արդյունաբերությունը զարգացել է հիմնականում Բրենդիվայն գետի ափին։ Բնակավայրի հին և նոր կենտրոնների միջև արդյունաբերական ձեռնարկությունները տեղակայված էին ճանապարհի երկայնքով, որից էլ ձևավորվել են քաղաքի երկու կենտրոնական փողոցները (*Market street* և *King street*): Այժմ, սակայն, դրանց կողքին հիմնականում գտնվում են պետական գրասենյակներ, ռեստորաններ, խանութներ և զվարճանքի վայրեր։

Ուլմինգթոնի տեսքը թռչնի թռիչքի բարձրությունից, այստեղից հատվում են քաղաքի *Market st.* և *Delaware av.*, կենտրոնական փողոցները
Ֆիլադելֆիայի ազդեցության ուժեղացմամբ պայմանավորված՝ քաղաքի կենտորնը «տեղաշարժվել է» հյուսիս և ներկայումս այն գտնվում է Բրենդիվայն գետի հարավում, որտեղ *Market* փողոցը հատվում է 11-րդ փողոցի հետ՝ գնալով *Delaware* պողոտայի հյուսիս-արևմուտք։ 20-րդ դարի սկզբին՝ հատկապես 1930-ական թվականներին, Ռոդնի (*Rodney sq.*) հրապարակի շուրջ ձևավորվել է քաղաքի աշխատանքային կենտրոնը՝ իրեն հատուկ բազմահարկ շենքերով։ Այստեղ են գտնվում Ուիլմինգթոնի գրասենյակների հիմնական մասը, հիմնական հյուրանոցները (*Sheraton* և *Hotel DuPont*) և բազմաթիվ զվարճանքի վայրեր։ Այսպիսով Ուիլմինգթոնի կենտրոնն ունի ասիմետրիկ ձև, ընդարձակված է դեպի հյուսիս և գրավում է Բրենդիվայն և Քրիստին գետերի միջև ընկած ամբողջ տարածքում։

Քաղաքի մնացած տարածքներն իրենցից ներկայացնում են սակավահարկ մասնավոր կառույցներ, որոնք կանոնավոր շարված են փողոցներում։ Միևնույն ժամանակ, թիվ 95 մայրուղով քաղաքի տարածքը բաժանված է երկու հավասար մասի, ընդ որում քաղաքի աշխատանքային կենտրոնը գտնվում է դրանից արևելք։ Եվրոպացի միգրանտների էթնիկ թաղամասերը ժամանակին գտնվում էին քաղաքի արևմտյան մասում (հիմնականում իտալացիների և իռլանդացիների)։ Մինչև վերջերս Ուիլմինգթոնում բազմաբնակարան շենքերը չկային, սակայն 2000-ական թվականների կեսերին քաղաքի հարավում (Քրիստին գետի աջ ափին) կառուցվել է *The Residences at Christina Landing* համալիրը՝ բաղկացած 20 հարկանի աշտարակից։ Բնակելի համալիրը կառուցվել է Քրիստին գետի ափին զուգահեռ, վայր, որտեղից քաղաքը սկսեց զարգանալ և այն այժմ ժամանցի հայտնի վայր է։

Ուիլմինգթոնի հյուսիսային մասում և դրա շրջակայքում՝ Բրանդիվինի գետի երկայնքով և մինչև Ֆիլադելֆիայի ճանապարհ, գտնվում է այգու համալիր, որում կան մի շարք տնակներ և այլ զվարճանքի վայրեր։ Ուիլմինգթոնի արդյունաբերական պահեստի տարածքը գտնվում է արևելյան ծայրամասում՝ ներառյալ մինչև Դելավեր գետը։

Բնակչություն
------------

Ուիլմինգթոնի բնակչությունը քաղաքի վարչական սահմաններում կազմում է մոտ 75 հազար մարդ, իսկ արվարձանների հետ միասին (Նյու Քասլ շրջան)՝ մինչև 500 հազար։ Չնայած Դելավերի բնակչության երեք չորորդը սպիտակամորթներ են, Ուիլմինգթոնում, ինչպես և ԱՄՆ-ի մյուս արևելյան շրջաններում, բնակչության հիմնական մասը աֆրոամերիկացիներ են, 2000 թվականի մարդահամարի արդյունքներով նրանք կազմում են քաղաքի բնակչության 56 %-ը։ Լատինամերիկացիները կազմում են քաղաքի բնակչության 10 %-ը, չնայած նրանց կեսը ԱՄՆ-ում չեն ծնվել։ Բնակչության մնացած մասը սպիտակամորթ է, հիմնականում եվրոպական ներգաղթի ալիքների ժառանգներ։ 2000 թվականի մարդահամարի ժամանակ նախնիների ծագման մասին հարցման արդյունքում ստացվեց հետևյալ պատկերը՝ իռլանդացիներ (9 %), իտալացիներ (6 %), գերմանացիներ (5 %), անգլիացիներ (4 %), լեհեր (4 %)։

Ուիլմինգթոնի սոցիալական խնդիրները գրեթե նույնն են ԱՄՆ հարավարևելյան շրջանների մյուս քաղաքների համար և կապված են հիմնականում աֆրոամերիկացիների հետ։ Քաղաքի յուրաքանչյուր հինգերորդ բնակիչ և յուրաքանչյուր վեցերորդ ընտանիք ապրում է աղքատության սահմանում, խնդիր է հանցավորության բարձր մակարդակը։ Քաղաքը ԱՄՆ-ում ՄԻԱՎ-ով վարակվածության ամենաբարձր ցուցանիշ ունեցող բնակավայրերի թվում է, վարակվածները հիմնականում թմրանյութերից կախվածություն ունեցող երիտասարդ անձիք են։

Տնտեսություն
------------

*Hercules Inc.* ընկերության շտաբը, շինությունը կառուցվել է 1982 թվականին
Ուիլմինգթոնում է գտնվում *DuPont* և *Hercules* քիմիական ընկերությունների կենտրոնակայանները, ինպես նաև անդրազգային ֆինանսական կորպորացիաների մի շարք ներկայացուցչական գրասենյակներ։ 1981 թվականին Դելավեր նահանգի իշխանությունները ընդունել են օրենք, որի համաձայն հանվել են սպառողական վարկի տոկոսադրույքների սահմանափակումները։ Սա գրավել է մի շարք ընկերությունների, որոնք մասնագիտացած են վարկային քարտեր տրամադրելու հարցում, ինչպիսիք են՝ *Bank of America, Chase Card Services և Barclays*: Հոլանդական *ING Groep N.V.* ինտերնետային ընկերության մասնաճյուղը ևս գտնվում է Ուիլմինգթոնում։ Այստեղ են գտնվում նաև մի շարք ապահովագրական ընկերությունների գրասենյակներ։

1988 թվականին Դելավերի օրենսդիր ժողովն օրենք է ընդունել, որի համաձայն անհրաժեշտ է անմիջապես գնել նահանգում գրանցված ցանկացած ընկերության բաժնետոմսերի առնվազն 85%-ը։

Պետական իշխանությունները նաև վերացրել են վաճառքի հարկը Դելավերի քաղաքներում, ինչը նպաստել են մանրածախ առևտրի զարգացմանը։ Ուիլմինգթոնում կա երկու առևտրի կենտրոն (*Concord և Christin*):

Ծանր արդյունաբերական ձեռնարկություններ քաղաքում վաղուց չկան, սակայն Ուիլմինգթոնից ոչ հեռու տեղակայված են մի քանի գործարաններ։ Այդպես, Կլեյմոնտ քաղաքի հյուսիսային մասում կա պողպատի գործարան, որը պատկանում է ռուսական «Եվրազ» ընկերությանը (կառուցվել է 1980-ականներին)։ Քաղաքի հարավ-արևելքում Դելավեր նավահանգստին մոտ կա *Valero* ընկերությանը պատկանող նավթավերամշակման գործարան։ Դելավեր գետից հյուսիս՝ Կրիստին գետի ափին է գտնվում *DuPont* ընկերության տիտանի երկօքսիդի գործարանը, նաև քաղաքի արևելյան մասում է գտնվում *General Motors* ընկերության մասնաճյուղերից մեկը։ Այս ձեռնարկությունում, որը ներկայումս ունի 1500 աշխատող, որոշ ժամանակ աշխատել է Բոբ Մառլին։

Տրանսպորտ
---------

Ուիլմինգթոնից Ֆիլադելֆիա հեռավորությունը № 95 մայրուղով կազմում է մոտ 30 կմ, ինչի շնորհիվ երկու քաղաքների միջև առկա են բնակչության ամենօրյա ինտենսիվ տեղաշարժեր։ Մայրուղու երկայնքով կա զգալի տարանցիկ հոսք, քանի որ այն միացնում է ԱՄՆի արևելյան ափի բոլոր հիմնական քաղաքները։ Նահանգի իշանությունները փորձել են լուծել այդ խնդիրը՝ 1970-ականների վերջին քաղաքի արևելյան արդյունաբերական մասում կառուցելով ավելի լայն շրջանցիկ ճանապարհ (№ 495): Այնուամենայնիվ, Ուիլմինգթոնից տարանցիկ հոսքը վերացնելու փորձը հաջողությամբ չի պսակվել, 1982 թվականին № 95 մայրուղին վերադարձել է իր նախկին տեղը։ Հետագայում քաղաքի իշխանությունները հրաժարվել են քաղաքից հանել տարանցիկ ֆեդերալ մայրուղին։ Դեպի հարավ՝ Դելավեր թերակղզու խորքում, ձգվում է տեղական նշանակության ավտոմայրուղին, որը տանում է դեպի նահանգի մայրաքաղաք Դովեր քաղաքը։

Ուիլմինգթոնում երկաթուղային տրանսպորտը մեծ դեր է խաղացել մինչև 1950-ականների կեսերը։ Հետագայում, ավտոմոբիլիզացիայի մակարդակի աճով և մայրուղիների կառուցմամբ պայմանավորված, նրա դերը նվազել է, քանի որ № 95 մայրուղին ամբողջությամբ գնում է ափի երկայնքով՝ ավանդական երկաթուղային գծին զուգահեռ։ *Amtrak* գնացքները, որոնք ուղևորվում են քաղաքի միակ կայարանից (գտնվում է կենտրոնի հարավային մասում, Քրիստին գետի մոտ), Ուիլմինգթոնին կապում են Ֆիլադելֆիայի, Բալթիմորի, Վաշինգտոնի և Բոստոնի հետ։ Երկաթուղային երթևեկության զգալի մասն զբաղեցնում է բեռնափոխադրումները՝ քաղաքի հյուսիս-արևելքում և արևմուտքում տեղակայված են մեծ պահեստներ։ Ուիլմինգթոնի արևելքում է գտնվում Amtrak վագոնանորոգման արհեստանոցները։

Քաղաքից դեպի արևելք՝ Քրիստինի գետաբերանին, գտնվում է Ուիլմինգթոնի ծովային նավահանգիստը, որը տարեկան ընդունում է մինչև 400 նավ և ներմուծված ապրանքները տեղափոխում է երկաթուղային կամ ճանապարհային տրանսպորտով։

Ներքաղաքային հասարակական տրանսպորտ Ուիլմինգթոնում հայտնվել է 1864 թվականին, այն եղել է ձիաքարշ։ 1880 թվականին գործարկվել է տրամվայ, 1939-1940 թվականներին այն փոխարինվել է տրոլեյբուսով։ Քաղաքի տրոլեյբուսային երթևեկությունը դադարեցվել է 1957 թվականին, երբ բնակչությունը կենտրոնից տեղափոխվել է արվարձաններ, բնակելի թաղամասերը քանդել են և դրանց տեղերում կառուցել բիզնես կենտրոններ։ Այժմ ներքաղաքային փոխադրումներն իրականացնում են 40 քաղաքային եկաթուղային ավտոբուսներ։ Նրանք քաղաքը կապում են արվարձանների և մոտակա մի քանի խոշոր քաղաքների հետ։ Ամռանը չվերթներ են իրականացվում դեպի նահանգի հարավում գտնվող լողափեր։

Քաղաքից դեպի հարավ-արևմուտք գտնվում է Նյուքասլ օդանավակայանը (նախկինում կոչվել է Ուիլմինգթոնի օդանավակայան), սակայն, ինչպես շատ այլ փոքր օդանավակայաններ, այն օգտագործվել է միայն կորպորատիվ և սպորտային ավիացիայի, ինչպես նաև որպես Ազգային գվարդիայի հետակետ։ Ուիլմինգթոնի ամենամոտ օդանավակայանն իրագործում է կանոնավոր չվերթներ դեպի Ֆիլադելֆիայի միջազգային օդանավակայան։

Կրթություն և գիտություն
-----------------------

Քաղաքում և դրա անմիջական հարևանությամբ գտնվում են հինգ համալսարաններ (այդ թվում նաև Ուիլմինգթոնի և Դելավերի համալսարանները) և չորս քոլեջներ։ Ուիլմինգթոնում տեղակայված է *Dupont* կորպորացիայի երեք գլոբալ գիտահետազոտական կենտրոններից մեկը։

Սպորտ
-----

Ուիլմինգթոնում գոյություն ունեն տեղական բասկետբոլի և բեյսբոլի ակումբներ, սակայն նրանք մեծ հաջողություններ չեն ունեցել և հանդես են գալիս տարածաշրջանային լիգաներում։

Մշակույթ և տեսարժան վայրեր
--------------------------

Քաղաքի կենտրոնում, որը վերակառուցվել է 1950-ական թվականներին, պատմական շենքեր գրեթե չկան։ Հազվադեպ բացառություններից մեկը երկաթուղային կայարանի շենքն է և պահպանված մի քանի թաղամասերը, որոնք գտնվում են Քրիստին գետի ափի մոտ։ Բիզնես կենտրոնի շենքերի շարքում հետաքրքիր է *Dupont* (այսպես կոչված *Brandywine building*) շտաբ-բնակարանը, որն աչքի է ընկնում ինքնատիպ ճարտարապետությամբ և վերակառուցվել է 1950-ական թվականներին, սակայն պահպանվել են նախասրահի օրիգինալ ինտերիերը, *DuPont* հյուրանոցը, որն առաջին անգամ բացվել է 1913 թվականին։ 1970-90-ական թվականներին կառուցված բազմահարկ գրասենյակային շենքերը նախագծված են «ապակե խորանարդ» ոճով, որը բնորոշ է աշխարհի քաղաքների մեծ մասի գործարար շրջաններին։

Ուիլմինգթոնում կան բազմաթիվ եկեղեցիներ, որոնցից ամենահինը Սուրբ Երրորդությունն է, որը կառուցվել է 1698 թվականին շվեդ գաղութաբնակիչների կողմից, այն ժամանակվանից ի վեր գործող (և ոչ վերակառուցված)։ Գործում են երկու ուղղափառ տաճարներ՝ Միխայիլ Արխանգել (ռուսական ավանդույթով, 1915 թվականից) և Սուրբ Երրորդության անուններով (հունական ավանդույթով, 1934 թվականից)։

Հետաքրքրություն է ներկայացնում 1957 թվականի *Dupont*-ի հին վառոդի գործարանի տեղում կառուցված քաղաքից հյուսիս գտնվող Հագլիի թանգարանը։ Թանգարանը պատմում է ամերիկյան արդյունաբերության և ընկերության բիզնեսի կայացման պատմությունը, այն ժամանակվա աշխատանքային կենցաղի մասին։ Թանգարանի տարածքում տեղակայված են վառոդի ջրաղացների շենքերը և 19-րդ դարի երկրորդ կեսի Դյուպոնների ընտանիքի առանձնատունը, թանգարանը միավորված է պարտեզի ու այգու համալիրի և գիտական գրադարանի հետ, որը նվիրված է ամերիկյան արդյունաբերության պատմությանը։

Քաղաքում տեղակայված է չորս պարկային համալիր (Բրենդիվայն գետի երկայնքով, Հագլի թանգարանից ներքև), մայիսից հոկտեմբեր աշխատող կենդանաբանական այգի։ Ուիլմինգթոնում է գտնվում գեղարվեստի թանգարանը, ցուցահանդեսի օբյեկտներն են հանդիսանում 19-20-րդ դարերի ամերիկացի նկարիչների ստեղծագործությունները։ Ինչպես նաև քաղաքում նկարահանվել են ամերիկյան հեռուստասերիալ, պատանեկան «Մեկ ծառի բլուր» դրաման։

* 4th st. շրջանի հին թաղամասներից մեկը։*4th st.* շրջանի հին թաղամասներից մեկը։
* Հրապարակ «Rodney Sq.», վարկային հիմնադրամի շենքը (աջից) կառուցվել է 1930 թվականին, Մելոն բանկի աշտարակը (ձախից)՝ 1965 թվականին։Հրապարակ «Rodney Sq.», վարկային հիմնադրամի շենքը (աջից) կառուցվել է 1930 թվականին, Մելոն բանկի աշտարակը (ձախից)՝ 1965 թվականին։

Քույր քաղաքներ
--------------

* Շվեդիա Կալմար, Շվեդիա
* Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն Նինբո, Չինաստան
* Իտալիա Օլեվանո-սուլ-Տուսչիանո, Իտալիա
* Նիգերիա Օսոգբո, Նիգերիա
* Միացյալ Թագավորություն Ուոթֆորդ, Մեծ Բրիտանիա
* Գերմանիա Ֆուլդա, Գերմանիա

Հայտնի տեղացիներ և բնակիչներ
----------------------------

* Գիդեոն Դեննի (1830 - 1886 թվականներ)՝ ամերիկացի նկարիչ
* Հելեն Ֆառ Սլոուն (1911 - 2005 թվականներ)՝ ամերիկացի բարերար, ուսուցիչ և նկարիչ, Ջոն Սլոունի երկրորդ կինը
* Ելենա Դելլե Դոնն (ծնվել է 1989 թվականին)՝ ամերիկացի բասկետբոլիստուհի

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  2020 թվականի ԱՄՆ մարդահամար / United States Census Bureau
2. ↑  «Большой энциклопедический словарь».
3. ↑  ««Большая Советская энциклопедия»». Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ դեկտեմբերի 22-ին. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 12-ին.
4. ↑  wilmingtonde.gov
5. ↑  IDcide — Local Information Data Server
6. ↑  «stmichael-delaware-oca.org». Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ օգոստոսի 14-ին. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 11-ին.
7. ↑  «holytrinitywilmington.org». Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ դեկտեմբերի 30-ին. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 11-ին.
8. ↑  NY Times Death Notice(անգլ.)

Գրականություն
-------------

Ուիլմինգթոնը նախկինում
* *Jedidiah Morse* Wilmington // The American Gazetteer. — Boston, Massachusetts: At the presses of S. Hall, and Thomas & Andrews.
* Charles P. Dare (1877), «Wilmington», *Philadelphia, Wilmington and Baltimore Railroad guide book*, OCLC 37266637 `{{citation}}`: External link in ``|chapterurl=`` (օգնություն); Unknown parameter `|chapterurl=` ignored (`|chapter-url=` suggested) (օգնություն)

Ուիլմինգթոնը 20-րդ դարում
* Carol Hoffecker: *Corporate Capital: Wilmington in the Twentieth Century*, Philadelphia: Temple University Press, 1983

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ուիլմինգթոնը *Wikimapia*-ում
* Քաղաքապետարանի կայք
* Քաղաքում հանգստի մասին Archived 2007-07-15 at the Wayback Machine.
* «Ուիլմինգթոնի ափերը»
* Տուրիստական կայք
* Ուիլմինգթոնի պատմության լուսանկարները
* Ուշագրավ քաղաքային շենքեր

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · Open Directory Project |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Մեծ կատալոնական · Մեծ սովետական (1 հրտ.) · American Cycl. (1879) |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 12557481z · GND: 4130611-9 · LCCN: n78081234 · VIAF: 141376727 · WorldCat VIAF: 141376727 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Դելավեր Դելավեր |
| --- |
|  |
| Մայրաքաղաք՝ **Դենվեր** |
|  |
| Շրջաններ | 
* Քենթ
* Նյու Քասլ
* Սասեքս

 |
|  |
| **Պորտալ:ԱՄՆ** |

 |