**Տիրնավոս** (հուն․՝ Τύρναβος, բուլղար․՝ Տիրնավոյից՝ փշածածկ վայր), քաղաք Հունաստանում։ Տիրնավոս համայնքի վարչակական կենտրոն, Լարիսա ծայրամասային միավորումում, Ֆեսսալի պերիֆերիայում։ Բնակչությունը 11 069 բնակիչ ըստ՝ 2011 թվականի հաշվառման, համարվում է Լարիսա ծայրամասային միավորումի երկրորդ ամենամեծ քաղաքը։ Քաղաքը տեղակայված է Ֆեսսալական հարթավայրի ծայրին գտնվող լեռան ստորոտին։ Քաղաքով հոսում է Տիտարիսոս (Τιταρήσιος) գետը՝ Պինյոսի վտակը։ Քաղաքի կողքով անցնում է Կենտրոնական Հունաստանի մայրուղին (Α2), որը համարվում է եվրոպական E65 երթուղու մաս։ Հին ռեգիոնալ ճանապարհով Տիրնավոսը կապվում է Էլասոն քաղաքին։ Տիրնավոս համայնքը կազմված է երկու համայնքային միավորումներից՝ Տիրնավոս և Ամբելոնաս։ Իր հերթին Տիրնավոս համայնքային միավորումը կազմված է հետևյալ համայնքային միություններից՝ Արիլոպուլիոն (Αργυροπούλειον), Դամասիոն (Δαμάσιον), Դենդրա (Δένδρα)և Տիրնավոս։

Պատմություն
-----------

Տիրնավոս համայնք
1423 թվականին թուրք գեներալ Թուրախան-բեյը գրավեց Ֆեսսալի տարածքը։ Այդ ժամանակ էլ նա հիմնադրեց Տիրնավոս քաղաքը։ Թուրախան-բեյը բնակիչներ հավաքեց մերձակա գյուղերից և նրանց բնակեցրեց նոր քաղաքում։ Քաղաքը զարդարված էր մի քանի վարչական կառույցներով, իսկ բնակիչները ստանում էին նշանակալի արտոնություններ։ 1770 թվականին քաղաքում արդեն կային 16 եկեղեցիներ և 6 մզկիթներ։ Օսմանական տիրապետությունից քաղաքը ազատվեց 1881 թվականի սեպտեմբերի 1-ին և Բեռլինի կոնգրեսի որոշմամբ միացվեց երիտասարդ Հունական Թագագավորության կազմին։ Օսմանական ժամանակաշրջանի միակ լավ պահպանված կառույցը թուրքական բաղնիքն է։ Բացի դրանից կան նաև թուրքական ժամանակաշրջանի մի քանի ոչ մեծ կառույցներ։

Կառնավալ
--------

Ամեն տարի քաղաքում տեղի է ունենում կառնավալ, որի արմատները գալիս են XIX դարի վերջից։ Առաջին գրավոր հիշատակումները կառնավալի մասին պատկանում են 1898 թվականին։ Այդ ժամանակ Տիրնավոսում կառնավալը ենթարկվում էր դաժան քննադատության հունական կառավարության կողմից և հաճախ ենթարկվում էր արգելքների։ Այնուամենայնիվ, նույնիսկ արգելքները բնակիչները չվախեցրին, ովքեր փորձում էին գաղտնի իրականացնել կառնավալը։

Տիրնավոսի համայնքային միություն
-------------------------------

Տիրնավոսի համայնքային միությունում մտնում են 4 բնակավայր։ Բնակչությունը 12 572 բնակիչ է՝ ըստ 2011 թվականի հաշվառման։ Տարածքը 79,109 քառակուսի կիլոմետր։

| Անվանում | Բնակչություն (2011), մարդ |
| --- | --- |
| Կրիտրի | 1415 |
| Լիգարյա | 56 |
| Պերիխորա | 32 |
| Տիրնավոս | 11069 |

Բնակչություն
------------

| Տարի | Բնակչություն |
| --- | --- |
| 1991 | 12309 |
| 2001 | 11700 |
| 2011 | 11069 |

Հայտնի մարդիկ
-------------

* Թանսիս Պապակոնստանտինու (հուն․՝ Θανάσης Παπακωνσταντίνου, ծնվել է 1959 թվականին)- հույն երգիչ և երգերի հեղինակ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  «Απογραφή Πληθυσμού — Κατοικιών 2011. Μόνιμος πληθυσμός» (հունարեն). Հունաստանի վիճակագրական ծառայություն. 2011. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ դեկտեմբերի 25-ին. Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 4-ին.
2. ↑  Греция. Справочная карта. Масштаб 1:Կաղապար:Число / Главный редактор Я. А. Топчиян. — М.: Роскартография, 2001. — (Страны мира. Европа). — 2000 экз.
3. ↑  Αρ. Φύλλου 1292(հուն.) // *Εφημερισ τησ κυβερνησεωσ*. — 2010. — С. 17372. Архивировано из первоисточника 12 Հուլիսի 2017.
4. ↑  «Tyrnavos» (անգլերեն). GNTO. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ հոկտեմբերի 17-ին. Վերցված է 2017 թ․ օգոստոսի 10-ին.
5. ↑  «Tyrnavos Carnival» (անգլերեն). GNTO. Վերցված է 2017 թ․ օգոստոսի 10-ին.
6. ↑  Απογραφή πληθυσμού - κατοικιών της 18ης μαρτίου 2001 (μόνιμος πληθυσμός)(հուն.). — Πειραιάς: Εθνική στατιστική υπηρεσία της Ελλάδας, 2009. — Т. I. — С. 388. — ISSN 1106-5761.
7. 1 2  «Μόνιμος και Πραγματικός Πληθυσμός της Ελλάδος. Σύνολο Ελλάδος, νομοί, δήμοι/κοινότητες, δημοτικα/κοινοτικά διαμερίσμα και οικισμοί. Απογραφές πληθυσμού 2001 και 1991» (հունարեն). Հունաստանի վիճակագրական ծառայություն. Արխիվացված է օրիգինալից 2006 թ․ հուլիսի 16-ին. Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 22-ին.