**Զանգվածային սպանություն Վուչիտրնի մոտ**, Կոսովոյի ալբանացիների զանգվածային սպանությունը, որը 1999 թվականի մայիսի 2-ի երեկոյան իրականացրել էին սերբ ոստիկանները՝ Վուչիտրն քաղաքի մերձակայքում՝ Կոսովոյի պատերազմի և Հարավսլավիայի դեմ ՆԱՏՕ-ի օպերացիայի ժամանակ։

1999 թվականի մարտի վերջին-ապրիլի սկզբին սերբական ուժերը Վուչիտրնի և մերձակա գյուղերի ալբանացիներին ստիպել են լքել իրենց տները։ Ընդ որում, փախստականները ստիպված են եղել մի քանի անգամ փոխել իրենց գտնվելու վայրը՝ սերբերի կողմից մշտական հարձակումների և գնդակոծությունների պատճառով։ Արդյունքում նրանց մեծ մասը կենտրոնացված էր Վուչիտրնից հյուսիս-արևելք գտնվող մի քանի գյուղերում, որոնք չէին կարողանում հաղթահարել փախստականների հսկայական քանակի ներհոսքը։ Այդ գյուղերը գտնվում էին Կոսովոյի Ազատագրության Բանակի վերահսկողության տակ, և այդ պատճառով ալբանացիները կարող էին իրենց այստեղ հարաբերական անվտանգության մեջ զգալ։ Սակայն մայիսի սկզբին հարավսլավական և սերբական զորքերը ճեղքել են ԿԱԲ-ի պաշտպանական գիծը՝ ստիպելով փախստականներին կրկին վայր ընկնել։

Մոտ հարյուր տրակտորներից և 3-5 հազար մարդուց բաղկացած փախստականների շարասյուները շարժվել են դեպի հարավ։ Նրանց հետապնդել են հարավսլավական ուժերը՝ իրենց ճանապարհին այրելով մի շարք գյուղերի բազմաթիվ տներ։ Մայիսի 2-ի երեկոյան ալբանացիները կանգ են առել Գորնա-Սուդիմլայում, որպեսզի հանգստանան և որոշեն, թե ինչ անել հետո, քանի որ Դոնյա-Ստուդիմում, որի միջով նրանք պետք է անցնեին Վուչիտրն տանող ճանապարհին, տեղակայված էին հարավսլավական զորքերը։

Ժամը 20:30-21:00-ին հարավսլավական զորքերին միացել են սերբ ոստիկաններ և պարավոյան կազմավորումներ։ Նրանք շրջանցել են փախստականների կանգուն շարասյուները՝ նրանցից քաշքշելով տղամարդկանց։ Զոհերին ծեծում էին, նրանցից փող էին պահանջում։ Որոշ ալբանացիների հաջողվել է փրկվել, մյուսներին էլ սպանել են ինքնաձիգներից հերթով։ Ժամը 23:30-ին սերբ ոստիկաններ են ժամանել Վուչիտրնից, որոնք կարգադրել են շարասյունը շարժվել իրենց քաղաք։ Փախստականների ականատեսները տեսել են բազմաթիվ մարմիններ ճանապարհի երկայնքով, երբ շարժվել են դրանով։

ՄԱԿ-ի դատարանի ռազմական հանցագործությունների քննիչ Ռոմեու Վենտուրան հայտարարել է, որ 120 քաղաքացիական անձինք մայիսի 2-ին սպանվել են սերբական զորքերի կողմից և թաղվել են եղբայրական գերեզմաններում՝ Վուչիտրնից հինգ մղոն հեռավորության վրա։ Պատերազմի ավարտից հետո հայտնաբերվել են հանքահորի 98 զոհերի մասունքները։

Վուչիտրնի կոտորածը վերագրվել է Վլաստիմիր Ջորջևիչին՝ Սերբիայի ՆԳՆ հասարակական անվտանգության ղեկավարին։ Նրա դեմ առաջադրված մեղադրանքի համաձայն՝ կոսովցի 105 ալբանացիներ սպանվել են Վուչիտրն համայնքում 1999 թվականի մայիսի 2-ին Ջորջևիչը դատապարտվել է 27 տարվա ազատազրկման։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  B92 — Insight — File Cabinet — War Crimes Trials in Serbia
2. 1 2  Bruce, Cabell (1999 թ․ օգոստոսի 15). "Serb war criminals seize north Kosovo". The Independent.
3. 1 2  Vucitrn (Vushtrri) Municipality // Under Orders: War Crimes in Kosovo. — Human Rights Watch, 2001.
4. ↑  "Vlastimir Đorđević Convicted for Crimes in Kosovo". ICTY. 2011 թ․ փետրվարի 23.
5. ↑  "POLICE CRIMES IN VUCITRN". SENSE Tribunal. 2009 թ․ հունվարի 4. Արխիվացված է the original 2017 թ․ օգոստոսի 8-ին. Retrieved 2020 թ․ օգոստոսի 22.
6. ↑  "Case Information Sheet: Vlastimir Đorđević" (PDF). ICTY. Retrieved 2017 թ․ հունվարի 3.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ալբանացի տղամարդկանց զանգվածային սպանությունը Վուսիտրնի մոտ