**Կինաբալու պարկ** (մալայերեն՝ Taman Kinabalu), Մալայզիայի ազգային պարկերից մեկը, որը հիմնադրվել է 1964 թվականին։ 2000 թվականի դեկտեմբերին ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում։ Այն աշխարհի կենսական նշանակություն ունեցող կարևորագույն վայրերից մեկն է, որն ունի ավելի քան 4500 տեսակներ բուսական և կենդանական աշխարհից՝ ներառյալ 326 թռչուն ու 100 կաթնասունների տեսակներ և շուրջ 110 խխունջների տեսակներ։

Տեղակայված է Սաբահի արևմտյան ափին՝ Արևելյան Մալայզիայում։ Կինաբալու լեռան շրջակայքում ընդգրկում է 754 քառ. կմ տարածք, որն ունի 4095.2 մետր բարձրություն։ Վերջինս Կալիմանտան կղզու ամենաբարձր գագաթն է։

Պարկը Սաբահի և Մալայզիայի ամենահայտնի զբոսաշրջային կետերից մեկն է։ 1967 թվականին պարկ են այցելել 987653 այցելու և 43430 լեռնագնաց։

Պատմություն
-----------

Շրջանը որպես ազգային պարկ նշանակվել է 1964 թվականին։ Բրիտանացի գաղութային կառավարիչ և բնագետ Հյու Լոուն 1851 թվականին գլխավորել է Տուարանից դեպի այս շրջան եկող արշավախումբը։ Նա նաև դարձել է առաջին ռեկորդակիրը, որը բարձրացել է Կինաբալու լեռան գագաթը։ Լեռան ամենաբարձր կետը հետագայում անվանվել է նրա պատվին՝ Լոունի գագաթ։

Աշխարհագրություն
----------------

Կինաբալու պարկը գտնվում է Սաբահի արևմտյան ափին՝ Կրոկեր լեռնաշղթայում։ Այն տեղակայված է Ռանաու գավառում, Արևմտյան ափին կից։ Ազգային պարկը չպետք է շփոթել Կրոկեր լեռնաշղթայի ազգային պարկի հետ, այն առանձին պարկ է հարավում։

Պարկի վարչական կենտրոնը գտնվում է Կոտա Կինաբալու քաղաքից 88 կմ հեռավորության վրա։ Սաբահի այլ հատվածներից կան ճանապարհներ, որոնք ուղղվում են դեպի պարկ։ Այն գտնվում է Կինաբալու պարկի հարավային սահմանին, 1563 մետր բարձրության վրա։

Կառավարություն և պարկի առանձնահատկություններ
--------------------------------------------

Այս պարկը կառավարվում է «Սաբահի պարկեր» կոչվող կազմակերպության կողմից։ Պարկի վարչական կենտրոնի մոտ կան բնակելի շենքեր։ Բնակարանների և լեռնագնացության մասին ուղեցույցները մշակվում են *Sutera Sanctuary Lodges* մասնավոր ընկերության կողմից։ Յուրաքանչյուրին, ով ցանկանում է լեռ բարձրանալ, պետք է ուղեկցի խորհրդատուն։

Լեռան գագաթ տանող ճանապարհը սկսվում է Տիմպոհոնից։ Կա նաև այլընտրանքային ճանապարհ, որը կոչվում է Մեսիլաու։

Պարկի նշանավոր վայրը Լոունի հովիտն է, որը 1,6 կմ խորությամբ կիրճ է և ձգվում է 10 կմ։

Բնապահպանություն
----------------

Կինաբալու լեռան բուսականությունը լեռնաշղթայի գագաթին։
Այս բուսաբանական տարածքը պարունակում է մի շարք բուսական և կենդանական տեսակներ։ Այստեղ աճում են մոնտանե կաղնին, մրտավարդը, մերկասերմերը, ալպյան մարգագետնային շատ բուսեր ու ճյուղավորվող թփուտներ՝ լեռնագագաթի շրջանում։ Լեռը նաև հայտնի է իր միջատակեր բույսերով և խոլորձների տեսակներով։

Այն բազմաթիվ էնդեմիկ տեսակների «հայրենիքն» է, որոնց թվում են մեծ կարմիր տզրուկներն ու անձրևորդերը։ Պարկում են բնակվում թռչունների, միջատների, կաթնասունների, երկկենցաղների և սողունների շատ տեսակներ։

Կինաբալու լեռն աշխարհում ամենաերիտասարդ հրաբխային լեռներից մեկն է։ Այն ձևավորվել է վերջին 10-35 միլիոն տարիների ընթացքում։ Լեռան բարձրությունը տարեկան աճում է 5 միլիմետր։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Chilling out in a tropical destination Արխիվացված 23 Մայիս 2016 Wayback Machine. *The Jakarta Post*, 12 June 2011.
2. ↑  Liew, T.S. M. Schilthuizen & M. Lakim, 2017. The determinants of land snail diversity along a tropical elevational gradient: insularity, geometry and niches. Journal of Biogeography, 37: 1071-1078

Արտաքին հղումներ
----------------

* Sabah Parks website
* Tourism Malaysia - Kinabalu Park
* Kinabalu National Park UNESCO

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Կինաբալու պարկ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4609831-8 · VIAF: 248281452 · WorldCat VIAF: 248281452 |

 |