**Շուվալովի-Գոլիցինների քաղաքային դաստակերտ** (ռուս.՝ Городская усадьба Шувалова-Голицыных), շենք-տեսարժանիք Մոսկվայում (Ռուսաստան)։

Աշխարհագրական դիրք
------------------

Շուվալովի-Գոլիցինների քաղաքային դաստակերտը գտնվում է հետևյալ հասցեով՝ Մոսկվա, Կենտրոնական վարչական շրջան, Պոկրովկա փողոց, տուն 38, շինություն 5։ Շրջանը՝ Բասմանյան
։

Պատմություն
-----------

1780 թվականին պետական գործիչ, գեներալ-ադյուտանտ, Մոսկվայի համալսարանի և Գեղարվեստների ակադեմիայի հիմնադիր Իվան Իվանովիչ Շուվալովի նախաձեռնությամբ հիմնվել է քաղաքային դաստակերտի հիմնական շենքը։ Շուվալովը եղել է կայսրուհի Ելիզավետա Պետրովնայի արքունիքի ֆավորիտը։ Եկատերինա II-ի գահ բարձրանալուց հետո նա լքել է տարածքը։ 1780-ական թվականներին վերադարձել է և սկսել ապրել Մոսկվայում։ Ավելի ուշ Իվան Շուվալովը գնել է տնատիրությունը և շենքի հատակագիծը ստեղծած ճարտարապետի նախագծով կառուցել հիմնական շենքը։ Սակայն Իվան Շուվալովը չի բնակվել դաստակերտում։ Շինարարության ավարտից հետո նա վերադարձել է Սանկտ Պետերբուրգ՝ ավագ սենեկապետի պաշտոնում և մահացել 1797 թվականին։ Վերջում կալվածքը թողել է ՄՊՀ-ի հոգաբարձու Ֆեոդոր Նիկոլաևիչ Գոլիցինին, որը առաջին տիրոջ քրոջ որդին էր։ Մինչև 1917 թվականը տարածքի սեփականատեր հանդիսացած ընտանիքն անվանել են «Գոլիցիններ Պոկրովկայից»։

1812 թվականին դաստակերտը չի տուժել հրդեհից, այստեղ բնակվել է Նապոլեոնի մարշալներից մեկը։ 1880 թվականին կողաշենքերը վարձակալության են տրվել «Զինգեր» կարի մեքենաներ արտադրող ամերիկյան ընկերությանը, որն այստեղ տեղակայել է իր գրասենյակները։ 1887 թվականին Գոլիցինները վերակառուցել են տան առաջին հարկը խանութների համար, իսկ երկրորդը հատկացրել են Լ. Ն. Վալիցկայայի վարժարանին։ 1914 թվականին ճարտարապետ Ֆ. Լ. Կոնտրիմայի նախագծով կողաշենքերից մեկը դարձել է եկամտաբեր տուն։ 1917 թվականին Գոլիցիններին զրկել են իրենց դաստակերտից։

Ճարտարապետություն
-----------------

Կողաշենքերից մեկը
Նախնական ճարտարապետն անհայտ է, ըստ որոշ տեղեկությունների՝ իտալացի է։ Կառուցված է վաղ կլասիցիզմի ոճով։ Փողոցի կողմից սա երկհարկանի առանձնատուն է, իսկ կենտրոնում՝ ռոտոնդա։ Բակի կողմից նայելիս դա վերին կիսահարկերով և կիսահարկերով համադրված քառահարկ առանձնատուն է։ Բակային տարածությունում տեղակայված են եղել շտեմարանը, ախոռները, լայնարձակ պարտեզը, մարագները և երեք քարե կողաշենքերը։ Շենքի ներսում վեր էր խոյանում շքասանդուղքը, որը տանում էր դեպի սրահաշար, որում գտնվում էին քանդակագործության և նկարչության վարպետների աշխատանքները, այդ թվում՝ Պետրոս I-ի, Ելիզավետա Պետրովնայի, Եկատերինա II-ի դիմանկարները։

Հայտնի մարդիկ
-------------

Գլխավոր տանը ծնվել և ապրել է իշխան Վլադիմիր Միխայլովիչ Գոլիցինը, որը հետագայում դարձել է Մոսկվայի քաղաքացիական նահանգապետ և քաղաքագլուխ։ Նաև այստեղ ապրել է Սերգեյ Միխայլովիչ Գոլիցինը, որը հայտնի է դարձել «Ողջ մնացածի նոթեր» ստեղծագործությամբ։

Գնահատականներ
-------------

Շուվալովի-Գոլիցինների քաղաքային դաստակերտն ընդգրկված է անվանի ճարտարապետ Մատվեյ Կազակովի մասնավոր շինությունների ալբոմում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Постановление Совета Министров РСФСР № 624 от 04.12.1974
2. 1 2 3 4 5 6  "Городская усадьба Шувалова-Голицыных" (in ռուսերեն). Retrieved 2015 թ․ մայիսի 17.
3. ↑  "Городская усадьба Шувалова, XVIII-XIX вв" (in ռուսերեն). Արխիվացված է the original 2015 թ․ մայիսի 18-ին. Retrieved 2015 թ․ մայիսի 17. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)