**Ելենա Սերգեևնա Կնորրե** (ռուս.՝ Елена Сергеевна Кнорре, հունվարի 1, 1925(1925-01-01), Մոսկվա, ԽՍՀՄ - դեկտեմբերի 20, 2007(2007-12-20), Մոսկվա, Ռուսաստան), խորհրդային և ռուս գրող, լրագրող։ Գիտահանրամատչելի և գիտական-գեղարվեստական ստեղծագործությունների հեղինակ, այդ թվում՝ երեխաների համար։ Ռուսաստանի ժուռնալիստների միության «Ոսկե գրիչ» մրցանակի և Յուլիուս Ֆուչիկի անվան միջազգային մրցանակի դափնեկիր։

Գրող Երեմեյ Իուդովիչ Պարնովի կինը։

Կենսագրություն
--------------

Ելենա Կնորրեն ծնվել է Մոսկվայում, 1925 թվականի հունվարի 1-ին։ Մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին (ավագ սերժանտ-ռադիստ)։ Սովորել է Մոսկվայի պետական համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետում։ Ակադեմիկոս Գլեբ Ֆրանկի ազդեցության ներքո նա սկսեց հետաքրքրվել կենսաֆիզիկայով, իսկ ավարտելուց հետո, նրա ուսանողների հետ սկսեց աշխատել լաբորատորիայում։ Լաբորատորիայում Ելենա Կնորրեն զբաղվել է էլեկտրոնային մանրադիտակներով՝ այն ժամանակվա գերժամանակակից տեխնիկայով և նրան խնդրել են այդ մասին հոդված գրել հեռուստատեսության համար։ Հոդվածն այնքան հաջող է ստացվել, որ որոշ ժամանակ անց նրան հրավիրել են աշխատել խմբագրակազմում։ 1960 թվականին` Մոսկվայի պետական համալսարանի ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետն ավարտելուց հետո, Ելենա Կնորրեն լրջորեն զբաղվել է գիտահանրամատչելի լրագրությամբ։

1960-ականների սկզբին Ելենա Կնորրեն բազմիցս այցելել է Դուբնայի միջուկային հետազոտությունների ինստիտուտ և որոշել այդ մասին գիրք գրել` «Ճանապարհորդություն դեպի տրանսուրանական աշխարհ»։ 1971 թվականին լույս տեսած այդ գրքում նա մատչելի ձևով պատմում է միջուկային ֆիզիկայի պատմության և արդիականության մասին։ Գիրքն արժանացել է «Գիտելիք» ընկերության մրցանակին՝ թարգմանվել անգլերեն և իսպաներեն։

1975 թվականին Ելենա Կնորրեն ընդգրկվել է խորհրդա-ամերիկյան «Սոյուզ-Ապոլոն» ծրագրում, իսկ որոշ ժամանակ անց նա երեխաների համար գրել է «Մայրցամաքները հանդիպում են տիեզերքում» գիրքը։ Հետագայում նրա գրական ստեղծագործությունները հիմնականում ուղղված են եղել մանկական լսարանին։ Իր երկրորդ` «Գիտություն գումարած ֆանտազիա» մանկական գրքում (1978) Ելենա Կնորրեն համախմբել է այն նյութը, որը կուտակվել է գիտական լրագրության բնագավառում իր աշխատանքի ընթացքում։ Ժողովածուն ներառում է գիտնականների հետ հարցազրույցներ, լաբորատորիաների զեկույցներ, երեխաների համար մատչելի ձևով ներկայացված առաջադեմ գիտական նվաճումների մասին հոդվածներ։ Գրքի հաջողության հետ կապված «Մանկական գրականություն» հրատարակչությունը որոշեց վերահրատարակել այն, բայց Ելենա Կնորրեն գրել է «Գիտելիքի հորիզոններ» (1984) նոր գիրքը, որտեղ նա զգալիորեն ընդլայնել է թեման։ Գիրքը սկիզբ է դրել գիտության մասսայականացման և այդ թեմայով աշխատությունների շարքին։ «Ապրել գիտության լուսարձակներում» (1986) գրքում, որը նախատեսված է ավագ տարիքի դպրոցականների համար, Ելենա Կնորրը խոսում է վայրի բնության գաղտնիքների մասին։ Մինչև 1985 թվականը Ելենա Կնորրեն գիտական հոդվածագիր է եղել «*Новости*» մամուլի գործակալությունում, «*Новое время*» և «*Наука в СССР*» ամսագրերում։ Կնորրեն եղել է գիտական լրագրողների և գրողների «*Интеллект*» ասոցիացիայի նախագահ և «Եվրոպական գիտական լրագրողների ասոցիացիայի» (*EUSJA*) ղեկավարության անդամ։

Ամուսնացած է եղել գրող Երեմեյ Իուդովիչ Պարնովի հետ և բնակվել Ռուսակովսկայա 27 հասցեում։ Մահացել է 2007 թվականի դեկտեմբերի 20-ին։ Թաղված է ամուսնու կողքին՝ Վոստրյակովսկոյե գերեզմանատանը։

Քաղվածքներ
----------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Ինչու եմ երեխաներին պատմում գիտության մասին։ Ես խնդիր չեմ դնում պատմել որևէ կոնկրետ ձեռքբերումների մասին։ Ինձ թվում է, որ դա հետաքրքիր չէ և պետք չէ երեխաներին։ Ամենավատ բանը, իմ կարծիքով, այն է, որ երեխային չեն սովորեցնում մտածել։ Մենք նրա գլուխը լցնում ենք գիտելիքներով, որոնք նա կարծես պահում է պահարանում, բայց չենք սովորեցնում նրան քննադատորեն մոտենալ թեմային, վերլուծել, զարգացնել մտածողությունը։ Իսկ ինչպե՞ս կարելի է երեխային ներգրավվել այս գործընթացում։ Ես համոզված եմ, որ կարելի է սովորեցնել միայն խաղերի միջոցով։ Եթե բոլորի կողմից սիրված դետեկտիվ ժանրը տարբեր իրավիճակների խաղ է, ապա գիտական հայտնագործությունների մասին պատմությունը դա մտքի խաղ է։ |  |

Ստեղծագործություններ
--------------------

* Ճանապարհորդություն դեպի տրանսուրանների աշխարհ (1971),
* Գիտություն գումարած ֆանտազիա (1978),
* Գիտելիքների հորիզոններ (1984),
* Ապրել գիտության լուսարձակներում (1986),
* Ժամանակին ընդառաջ (1989),
* Սֆինքսի հանելուկները (1993)։

Երկեր
-----

* Путешествие в мир трансуранов (1971)
* Наука плюс фантазия (1978)
* Горизонты познания (1984)
* Живое в прожекторах науки (1986)
* Впереди времени (1989)
* Загадки сфинкса (1993)

Գրականություն
-------------

* *Карл Ефимович Левитин.* Встреча со старым знакомым // Знание — сила. — 1973. — № 2. — С. 47. — Рец. на кн.: *Кнорре Е. С.* Путешествие в мир трансуранов. М. : Атомиздат, 1971. 169 с.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Журналист. 1975
2. 1 2 3 4 5  Кнорре Елена Сергеевна // Московская энциклопедия. / Гл. ред. С. О. Шмидт. — М. 2007—2014. — Т. I. Лица Москвы: [в 6 кн.], кн. 2.
3. 1 2 3 4  Книга и искусство в СССР. Вып. 60-65.