**Դերբիի արդյունաբերական թանգարան** (անգլ.՝ Derby Industrial Museum, հայտնի է նաև որպես «Մետաքսի գործարան», անգլ.՝ The Silk Mill), Մեծ Բրիտանիայի Դերբի քաղաքի արդյունաբերության և պատմության թանգարան, որը բացվել է 1974 թվականի նոյեմբերի 29-ին։ Թանգարանի ցուցադրություններում հատուկ շեշտը դրվում է երկաթուղային արդյունաբերության և «Rolls-Royce plc» ընկերության արտադրանքի լուսաբանման վրա, որը մասնագիտացած է նավերի և արդյունաբերության համար ավիացիոն շարժիչների և ուժային կայանքների արտադրման մեջ։ Ներկայացված են նաև հանքարդյունաբերությունը, խեցեգործությունը և ձուլարանը։ Թանգարանում տեղի են ունեցել ժամանակավոր ցուցահանդեսներ և կրթական ծրագրեր։

Գործարանի պատմություն
---------------------

Թանգարանը գտնվում է *Lombe’s Mill* մետաքսի գործարանի նախկին շենքում, որը մետաքսի արտադրության առաջին գործարանն է եղել և գտնվել է Դերվենտ գետի հարավայն մասում, որը 2001 թվականին Մեծ Բրիտանիայում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ։ Գործարանը կառուցվել է 1702-1717 թվականներին՝ Պիեմոնտից Ջոն Լոմբեի՝ *filatoio* և *torcitoio* մետաքսագործ մեքենաներով վերադառնալուց հետո. ճարտարապետը եղել է Ջորջ Սորոկոլդը։ Ավանդաբար, մետաքսի արտադրության համար օգտագործվել են մանող անիվները, և մեքենաները պետք է լուրջ մրցակցություն լինեին, սակայն նրանց համար մեծ քանակությամբ էներգիա էր պահանջվում։ Ջոն Լոմբեն մահացել է 1722 թվականին առեղծվածային հանգամանքներում, և ենթադրվել է, որ նրան թունավորել է իտալացի մարդասպանը՝ որպես պատիժ իրենց առևտրային գաղտնիքները գողանալու համար։

1739 թվականին գործարանը վաճառվել է Թոմաս Ուիլսոնին։

Մետաքսի գործարանը Դերբիի զբոսաշրջային վայրերից մեկն էր։ 1777 թվականի սեպտեմբերին այնտեղ այցելել է Ջեյմս Բոսուելը։ Ոչ բոլոր այցելուներն են տպավորված եղել աշխատանքային պայմաններով՝ ասելով «շոգ է, գարշահոտ և աղմկոտ», մինչդեռ 1835 թվականին Ֆերհոլտը ցնցվել է աղքատ ընտանիքների երեխաների հիվանդագին տեսքից։

Մետաքսի արտադրությունը դադարեցվել է 1908 թվականին, երբ նոր սեփականատերերը՝ *FW Hampshire*-ը և *Co*-ն, որոշել են ճանճերի վրա կպչուն թակարդներ և հազի դեղամիջոցներ արտադրել։

1910 թվականի դեկտեմբերի 5-ին գործարանում հրդեհ է բռնկվել, որից հետո շենքի արևելյան կողմն ընկել է գետը։ Շենքը վերակառուցվել է, բայց արդեն եռահարկ՝ նախկին հինգ հարկերի փոխարեն։ 1910 թվականի Դերբիի մետաքսի գործարանում բռնկված հրդեհը պատկերված է Ալֆրեդ Ջոն Քինի ջրաներկ նկարում։

1920-ական թվականներին շենքը պատկանել է *Electricity Authority*-ին, որն այն օգտագործել է խանութների, արհեստանոցների և ճաշարանների համար։

2011 թվականի ապրիլի 3-ին թանգարանը փակվել է Դերբիի քաղաքային խորհրդի կողմից, որպեսզի գումար ազատվի մի շարք այլ թանգարանների վերակառուցման համար։ Թանգարանի բացման որևէ ամսաթիվ առաջիկա երկու տարիներին փակման պատճառները բացատրող զեկույցում չի հայտարարվե։ Սակայն նշվել է, որ բացումը տեղի կունենա հնարավորինս շուտ՝ հաշվի առնելով թանգարանի դերը և նրա «դրական ազդեցությունը քաղաքի ապագայի վրա»։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Գրականոթյուն
------------

* *Callendine, Anthony* Lombe's Mill: An Exercise in reconstruction (mis) // *Industrial Archaeology Review*. — Maney Publishing, 1993. — Т. XVI. — № 1. — ISSN 0309-0728.
* *Derby Industrial Museum*, Derby Evening Telegraph and Derby Library Service. (1999)
* *The Derby Lock-Out and the origins of the labour movement* Bill Whitehead (2001)
* *Struck out! Derby in Crisis: the Silk Mill Lock-Out 1833-4*, Derby, H. E. Butterton (1997)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  "The Silk Mill". Արխիվացված է the original 2009 թ․ փետրվարի 21-ին. Retrieved 2011 թ․ մայիսի 3. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  "History: Key Site: Introduction" (in անգլերեն). Derwent Valley Mills. Արխիվացված է the original 2011 թ․ հունիսի 4-ին. Retrieved 2010 թ․ մայիսի 7. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  "Derwent Valley Mills" (in անգլերեն). ЮНЕСКО. Արխիվացված է the original 2011 թ․ հունիսի 4-ին. Retrieved 2010 թ․ մայիսի 7. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
5. ↑  Callendine 1993
6. ↑  Derby City Council Museum website Archived 2009-02-21 at the Wayback Machine. accessed 9th April2011
7. ↑  Report of the Strategic Director of Neighbourhoods(չաշխատող հղում)
 26 October 2010, accessed 4 January 2011
8. ↑  This is Derbyshire Архивировано|url= |date=2012-05-27 25 February 2011, accessed 9 April 2011

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |

 |