Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Տանձատափ (այլ կիրառումներ)

Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են 2020թ. 44-օրյա պատերազմի պատճառով Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ
**Իվանյան**, գյուղ Արցախի Հանրապետության Ասկերանի շրջանում՝ Ասկերան շրջկենտրոնից գտնվում է 6 կմ, իսկ Ստեփանակերտից` 10 կմ արևելք։ Ունի ինքնակառավարման ենթակառուցվածքներ, մշակույթի տուն, բուժկետ, միջնակարգ դպրոցում։

Անվանում
--------

Գյուղն անվանված է հայ ռազմական գործիչ, գեներալ-լեյտենանտ, արցախյան ազատամարտի մասնակից Քրիստափոր Իվանյանի անունով։

Խորհրդային ժամանակաշրջանում բնակավայրը կոչվում էր Խոջալու։

Աշխարհագրություն
----------------

Համայնքը հարթավայրային է, ունի 1077.8 հա տարածք, որից 75.16 հա գյուղատնտեսական նշանակության։

Բնակչություն
------------

Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Տարի | 2008 | 2009 | 2010 |
| Բնակիչ | 1021 | 1090 | 1198 |
|

Տնտեսություն
------------

Իվանյան համայնքի բնակչության թվաքանակը կազմում է 1397 մարդ, կա 346 տնտեսություն։ Իվանյան համայնքի հյուսիս-արևելքով հոսում է Կարկառ գետը։ Ջրամատակարարումն իրականցվում է պետության կողմից` կենտրոնացված ինքնահոս եղանակով, համակարգը սնվում է 1 ակունքից։ Համայնքի տարածքում առկա է թվով 4 աղբյուրներ` Զինվորի, Հույսի, Շինամեջի և Հիշատակի։ Ոռոգման ջրի համար գործել են այօր չգործող արտեզյան երկու ջրհորներ։ 
Համայնքն ապահովված է էլեկտրաէներգիաով, առկա է նաև գազամատակարարման համակարգ։

Պատմություն
-----------

Ինչպես վկայում են 20-րդ դարավերջին և 1950-ական թվականներին Կատարված հնագիտական ուսումնասիրությունները (Ռեոսլեր, Կուչնարյովա և ուրիշներ) այդտեղ նախկինում մի նշանավոր բնակավայր է եղել, որի պատմությունն սկսվում է մ.թ.ա 2-րդից 1-ին հազարամյակից։ Խոջալուի կուրգանը կառուցված է եղել ողորկ գետաքարերից, որի մեջ քարարկղ (սարկոֆագ) էր։ Եղել են բրոնզե իրեր, թռչուն, մուրճ, մատանի, որի վրա թռչնի գլուխ, հագուստների ու ամանների զարդարանք, գոտու թիթեղների մնացորդներ` նուրբ խորագրություններով, ոսկե զարդարուն կտորների մնացորդներ, մարգարիտ, որի վրա նշաններ ( ըստ էության արձանագրություն, որը Ռեոսլերի կարծիքով մովաբերեն կամ նաբաթերեն է)։ Գտնվել են նաև օբսիդիսնից և եղջյուրաքարից պատրաստված նետերի ծայրեր, գարնելոից և այլ քարերից բազմաթիվ մարգարիտներ, ուլունքներ, կենդանու ոսկորներ, կենդանական կմախք, որի վրա իբրև զարդարանք` բրոնզե թիթեղ։ Ըստ Ռեոսլերի` տեղի բնակիչները կենդանիներին պաշտում էին, ինչպես եգիպտացիները իրենց Ապիսին։ Ռեոսլերի կարծիքով` այդտեղ` Կուր-Արաքս գետերի միջնամասում, հին ժամանակներում մշակութային մի մեծ տերություն է եղել։ Ռեոսլի պեղած հնագիտական նյութերի մի մասը ժամանակին տեղ է գտել Թիֆլիսի Կովկասյան թանգարանում։ Ներկայիս բնակավայրը կազմված է երկու թաղամասից, որոնք առանձին գյուղեր էին։ 1897 թվականին Համառուսաստանյան առաջին ընդհանուր մարդահամարի տվյալներով հաստատվում է այդ իրողությունը։
Ս. Սարգսյանի կարծիքով` Խոջալուն հնագույն Կասակ-Կասալայի ձևախեղումն է Կասալ-Խասալ-Խաչալ-Խաջալ-Խոջալ անցումներով և վերաբերում է ներկայիս Պատար գետակին, որը Կուսանաց լեռներից սկզբնավորվելով, հատվում է բնակավայրը, թափվում է Կարկառ գետ։

Տրանսպորտ
---------

Համայքային ենթակայության ճանապարհներն ասֆալտապատ են, խճից և կոպճից, ճմշակված կապակցող նյութերից։ Տրանսպորտային կապը կարգավորված է։ Ուղևորափոխադրումներն իրականացվում են *Ասկերան-Ստեփանակերտ-Ասկերան* թիվ 101 և *Նորագյուղ-Ստեփանակերտ-Նորագյուղ* թիվ 118 միջշրջանային կանոնավոր ավտոբուսային երթուղիներով։

Գյուղի մոտակայքում է գտնվում Ստեփանակերտի օդանավակայանը։

Պատկերասրահ
-----------

* Իվանյան գյուղի մուտքըԻվանյան գյուղի մուտքը
* Ստեփանակերտի օդանավակայանՍտեփանակերտի օդանավակայան
* Իվանյան գյուղի  միջնակարգ դպրոցըԻվանյան գյուղի միջնակարգ դպրոցը
* Խաղահրապարակ, ԻվանյանումԽաղահրապարակ, Իվանյանում
* Հերոս Օնիկ Կարոյի Գրիգորյանին նվիրված հուշարձանՀերոս Օնիկ Կարոյի Գրիգորյանին նվիրված հուշարձան
* Ստեփանակերտի օդանավակայան, ԻվանյանՍտեփանակերտի օդանավակայան, Իվանյան
* Ծխախոտի հումք, ԻվանյանԾխախոտի հումք, Իվանյան
* Գյուղի տեսարաններից, ԻվանյանԳյուղի տեսարաններից, Իվանյան
* Ծխախոտի գործարան, ԻվանյանԾխախոտի գործարան, Իվանյան
* Կառուցվող շենք, ԻվանյանԿառուցվող շենք, Իվանյան
* Իվանյանի մանկապարտեզԻվանյանի մանկապարտեզ
* Մանկապարտեզ, ԻվանյանՄանկապարտեզ, Իվանյան
* Հուշարձան, ԻվանյանՀուշարձան, Իվանյան
* Տեսարան, ԻվանյանՏեսարան, Իվանյան
* Գինու գործարան, ԻվանյանԳինու գործարան, Իվանյան
* Գինու գործարանը ներսից, ԻվանյանԳինու գործարանը ներսից, Իվանյան
* Իվանյանի համայնապատկերըԻվանյանի համայնապատկերը
* Աղբյուր, ԻվանյանԱղբյուր, Իվանյան
* Համայնապատկեր, ԻվանյանՀամայնապատկեր, Իվանյան
* Իսլամական դամբարանԻսլամական դամբարան
* Իվանյանի համայնապատկերԻվանյանի համայնապատկեր
* Գործարան, ԻվանյանԳործարան, Իվանյան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Արցախի Հանրապետության մարդահաշիվ (անգլ.)
2. ↑  Արցախի տարածքները համարվում են օկուպացված Ադրբեջանի կողմից. ԱՀ ԱԺ հայտարարությունը, *(արխիվացված 05․04․2021թ․)*
3. ↑  «Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն. Բնակչություն ըստ համայնքների». Վերցված է 2021 Մայիսի 1-ին. `{{cite web}}`: `|archive-date=` requires `|archive-url=` (օգնություն)
4. ↑  «ԱՐՑԱԽԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱԶԳԱՅԻՆ ՎԻՃԱԿԱԳՐԱԿԱՆ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅՈՒՆ».. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ նոյեմբերի 29-ին. `{{cite web}}`: External link in ``|website=`` (օգնություն)
5. ↑  *Ազգագրական հանդես*. Շուշի. 1895. էջեր 37–39.
6. ↑  *Museum Caukasicum, V,*. Tiflis. 1902. էջեր 113–114.

Աղբյուրներ
----------

* Հ. Ղահրամանյան Տեղեկատու Լեռնային Ղարաբաղի հանրապետության վարչատարածքային միավորների սոցիալ տնտեսական բնութագրերի Երևան Ճարտարագետ

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
ԼՂՀ Ասկերանի շրջան |
| --- |
|  |
| Վարչական կենտրոն՝ **Ասկերան** |
|  |
| Գյուղեր | Ակնաղբյուր • Այգեստան • Աստղաշեն • Ավետարանոց • Արմենակավան • Բերքաձոր • Դահրազ • Դահրավ • Դաշուշեն • Իվանյան • Լուսաձոր • Խանձք • Խաչեն • Խաչմաչ • Խնածախ • Խնապատ • Խնձրիստան • Խրամորթ • Ծաղկաշատ • Կարմիր գյուղ • Հարավ • Հիլիս • Հովսեփավան • Մադաթաշեն • Մխիթարաշեն • Մոշխմհատ • Նախիջևանիկ • Ներքին Սզնեք • Նորագյուղ • Շոշ • Ջրաղացներ • Պատարա • Ռև • Սառնաղբյուր • Սարդարաշեն • Սարուշեն • Սղնախ • Վարդաձոր • Վարազաբուն • Վերին Սզնեք • Ուղտասար • Ուրուխաչ • Փառուխ • Քարագլուխ • Քյաթուկ • Քռասնի | Ասկերանի շրջանը ԼՂՀ քարտեզին |

 |