**Եվգենի Յակովլևիչ Ուրբանսկի** (ռուս.՝ Евгений Яковлевич Урбанский, փետրվարի 27, 1932(1932-02-27), Մոսկվա, ԽՍՀՄ - նոյեմբերի 5, 1965(1965-11-05), Բուխարայի մարզ, Ուզբեկական ԽՍՀ), խորհրդային թատրոնի և կինոյի դերասան։ ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստ (1962 թ.):

Կենսագրություն
--------------

Եվգենի Ուրբանսկին ծնվել է Մոսկվայում` կուսակցական գործչի ընտանիքում։ 1938 թվականին նրա հայրը դարձել է բռնաճնշումների զոհ և ձերբակալվել է, իսկ մայրը` երկու որդիների հետ բնակվում էր Ալմա-Աթայում։ 1946 թվականին նրա հորը տեղափոխել են Կոմիի ԻԽՍՀ-ում գտնվող Ինտա քաղաք` հանքում աշխատելու, ուր և տեղափոխվել է ողջ ընտանիքը։

1957 թվականին Եվգենին ավարտել է Մոսկվայի գեղարվեստական ակադեմիական թատրոնին կից դպրոց-ստուդիան։ Նույն թվականին ընդգրկվել է Կոնստանտին Ստանիսլավսկու անվան դրամատիկական թատրոնի խմբի մեջ։

Առաջին անգամ նկարահանվել է 1957 թվականին՝ Յուլի Ռայզմանի «Կոմունիստը» կինոնկարում և ստացել մեծ ճանաչում։ Կինոնկարը հանդիսատեսի կողմից ընդունվել է ջերմությամբ։ 1958 թվականին, Վենետիկի կինոփառատոնում արժանացել է պատվավոր դիպլոմի, իսկ 1959 թվականին, Կիևում կայացած Համամիութենական կինոփառատոնում շահել է առաջին մրցանակը։ Հաջորդ ֆիլմը, որտեղ նկարահանվել է Եվգենի Ուրբանսկին, Գրիգորի Չուխրայի «Բալլադ զինվորի մասին» (1959 թ.) կինոնկարն էր։ Այդ ֆիլմում նա կատարել է հաշմանդամի դերը, ում գլխավոր հերոսը հանդիպում է կայարանում։

1960 թվականին Եվգենին կրկին նկարահանվել է Չուխրայի մոտ, այս անգամ «Մաքուր երկինք» կինոնկարում, որտեղ կատարել է Խորհրդային Միության հերոս, օդաչու Ալեքսեյ Աստախովի դերը։ Կինոնկարը լայն ճանաչում գտավ հանդիսատեսի կողմից և 1961 թվականին ճանաչվել է տարվա լավագույն ֆիլմ (41,3 միլիոն հանդիսատես):

1959 թվականին Եվգենի Ուրբանսկին դարձել է Համամիութենական կինոփառատոնի` տղամարդու դերի համար առաջին մրցանակի դափնեկիր, իսկ 1962 թվականին՝ արժանացել է ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստի կոչման։

Անձնական կյանք
--------------

Եվգենի Ուրբանսկին ամուսնացել է երեք անգամ։ Առաջին ամուսնությունից ունեցել է մեկ դուստր։ Երկրորդ անգամ ամուսնացել է դերասանուհի Տատյանա Լավրովայի հետ։ Նրա երրորդ կինը լատիշ դերասանուհի Ձիդրա Ռիտենբերգան էր։ Նրանց դուստրը ծնվել է Եվգենի Ուրբանսկու մահից մի քանի ամիս անց և հոր պատվին ստացել է Եվգենիա անունը։

Մահ
---

Եվգենի Ուրբանսկին զոհվել է 1965 թվականի նոյեմբերի 5-ին, «Տնօրենը» կինոնկարի նկարահանումների ժամանակ։ Նկարահանման հրապարակը գտնվում էր Բուխարայից 40 կմ հեռավորության վրա, որտեղ նկարահանվում էր ավտոշարասյան երթը ավազների միջով։ Ըստ սցենարի, Ուրբանսկու հերոսի ավտոմեքենան պետք է սլանար ավազաթմբերի վրայով, առաջ անցներ և գլխավորեր ավտոշարասյունը։ Ամենադժվարին դրվագը ավտոմեքենայի ցատկն էր ավազաթմբի վրայով։ Առաջին փորձն հաջողված էր, սակայն երկրորդ ռեժիսորի պահանջով, նշված դրվագը պետք է նկարահանվեր երկրորդ անգամ, քանի որ վերջինս ցանկանում էր, որպեսզի ավտոմեքենան ավելի բարձր ցատկեր։ Սակայն երկրորդ փորձի ժամանակ ավտոմեքենան անսպասելիորեն կողաշրջվել է։ Ստացած վնասվածքներից` Եվգենի Ուրբանսկին հիվանդանոց տեղափոխվելու ճանապարհին մահացել է։

Ուրբանսկու մահը խաչ քաշեց ֆիլմի նկարահանումների վրա։ Նկարահանումները դադարեցվեցին, իսկ ողջ անձնակազմը լուծարվեց։ Ֆիլմի ռեժիսոր Ալեքսեյ Սալտիկովը մեկուկես տարով զրկվեց ֆիլմ նկարելու իրավունքից։ Նա կինոնկարահանման հրապարակ վերադարձավ միայն 1967 թվականին, իսկ «Տնօրենը» կինոնկարի նոր նկարահանումների թույլտվությունը նա կրկին ստացավ 1969 թվականին։ Եվգենի Ուրբանսկու փոխարեն, գլխավոր հերոսի դերը ֆիլմում կատարել է Նիկոլայ Գուբենկոն։

Եվգենի Ուրբանսկին թաղված է Մոսկվայի Նովոդևիչյան գերեզմանատանը։ 1968 թվականին էկրան է բարձրացել «Եվգենի Ուրբանսկի» վավերագրական ֆիլմը, որտեղ ցուցադրվում են «Տնօրենը» կինոնկարի առաջին տարբերակի նկարահանված կադրերը։

Ֆիլմագրություն
--------------

| Թվական | Անվանում | Բնօրինակ անվանում | Կերպար |
| --- | --- | --- | --- |
| 1957 | Կոմունիստը | Коммунист | Վասիլի Գուբանով |
| 1959 | Բալլադ զինվորի մասին | Баллада о солдате | հաշմանդամ Վասյա |
| 1959 | Չուղարկված նամակը | Неотправленное письмо | ուղեկցորդ Սերգեյ Ստեպանովիչ |
| 1960 | Փորձաշրջան | Испытательный срок | ՔՀ պետ Կուրիչով |
| 1961 | Մաքուր երկինք | Чистое небо | Ալեքսեյ Աստախով |
| 1961 | Տղան և աղավնին | Мальчик и голубь | բեռնակիր |
| 1964 | Մեծ հանքաքար | Большая руда | Վիկտոր Պրոնյակին |
| 1964 | Մի թիզ հող | Пядь земли | կապիտան Բաբին |
| 1965 | Թագավորն ու գեներալը | Цар и генерал | խորհրդային չեկիստ |

Նշումներ
--------

1. ↑  Ե. Ուրբանսկու հարազատների խոսքերով, նա ծնվել է Ալմա Աթայում, սակայն փաստացի ապացույց չկա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  Урбанский Евгений Яковлевич // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
2. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
3. ↑  Истории людей: Евгений Урбанский
4. ↑  "Урбанский Яков Самойлович в базе персоналий «Кто есть кто в Центральной Азии»". Արխիվացված է the original 2018 թ․ փետրվարի 8-ին. Retrieved 2018 թ․ հունվարի 7. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
5. ↑  *Ирина Бутыльская.* Он сыграл своего отца Archived 2011-01-14 at the Wayback Machine. // «Новая газета», № 59 (05.08.2007)
6. ↑  Кудрявцев, Сергей. Своё кино. Издательство: Дубль-Д. Переплет: мягкий; 1998 ISBN 5-900902-05-7
7. ↑  Больше, чем любовь. Евгений Урбанский (Телеканал «Культура», эфир 25 мая 2010 года Archived 2013-08-12 at the Wayback Machine.)
8. ↑  Иван Лихачёв и Евгений Урбанский: Судьба актёра и прототипа его героя в фильме «Директор»

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · Find A Grave |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 17020458z · GND: 1089353251 · ISNI: 0000000048722724 · LCCN: no2003057734 · SUDOC: 185134092 · VIAF: 31685347 · WorldCat VIAF: 31685347 |

 |

 |