Կանանց վերաբերյալ Արիստոտելի տեսակետները զգալի ազդեցություն ունեցան եվրոպացի մտածողների գաղափարների վրա, որոնք մեջբերում էին նրա գործերը մինչև միջնադարի ավարտը։

Տարբերությունները տղամարդկանց և կանանց միջև
-------------------------------------------

Արիստոտելը կանանց երջանկությանը նույն իմաստն էր տալիս, ինչ տղամարդկանց։ Իր «Հռետորաբանություն» աշխատության մեջ նա նշել է, որ հասարակությունը, որպես ամբողջություն, չի կարող երջանիկ լինել, եթե դրանում կանայք դժգոհ են։ Բայց միևնույն ժամանակ, Արիստոտելը կարծում է, որ իր բնույթով կինը տղամարդուց ցածր է և պետք է ենթարկվի նրան՝

> 
> 
> տղամարդը կնոջ նկատմամբ. առաջինն իր բնույթով ավելի բարձր է, երկրորդը՝ ավելի ցածր, և ահա առաջինը իշխում է, երկրորդը՝ ենթակա։ Նույն սկզբունքն անխուսափելիորեն պետք է գերիշխի ողջ մարդկության մեջ։

Չնայած իր կարծիքով կանանց ստորադաս դիրքին, Արիստոտելը չէր հավատում, որ տղամարդկանց համար ընդհանուր բարիքը պետք է գերազանցի կանացին։

Կնոջ դերը ժառանգության մեջ
--------------------------

Արիստոտելի գաղափարը երեխայի սեռի ձևավորման մասին, որը հիմնված է գիլեմորֆիզմի գաղափարի վրա: Մոդելը լիովին սիմետրիկ չէ։
Ժառանգության մասին իր պատկերացումներում Արիստոտելը հիմնվեց գիլեմորֆիզմի հայեցակարգի վրա՝ փորձելով բացատրել, թե ինչպես են ծնողների բնութագրերը փոխանցվում երեխային շրջակա միջավայրի ազդեցության տակ։ Ըստ նրա գաղափարների՝ հոր սերմնահեղուկը և մոր դաշտանը ծածկագրում են նրանց ծնողական հատկությունները։ Այս դեպքում բնութագրերի ժառանգության օրինաչափությունը մասամբ ասիմետրիկ է, քանի որ միայն հոր բնութագրերն են որոշում չծնված երեխայի Eidos-ը, մինչդեռ հոր և մոր թրթռացող շարժումները որոշում են նրա այլ հատկությունները, ինչպիսիք են աչքերի գույնը կամ քթի ձևը։ Արիստոտելը կարծում էր, որ կանացի մարմինը լավ հարմարեցված է վերարտադրության համար, ուստի նրա ջերմաստիճանը տարբերվում է տղամարդու մարմնի ջերմաստիճանից։ Ասել է թե՝ նրա կարծիքով, եթե սերմնահեղուկը բավականաչափ տաք է սառը դաշտանը ճնշելու համար, ապա չծնված երեխան տղա կլինի՝ բայց եթե ցուրտ է, երեխան աղջիկ կլինի։ Այսպիսով, ըստ Արիստոտելի, ժառանգությունը մասնակի է, ինչպես մենդելյան գենետիկայի մեջ, ի տարբերություն Հիպոկրատի մոդելի, որը նկարագրում է խառը ժառանգությունը։ Ապագա երեխայի սեռի վրա կարող են ազդել տարբեր գործոններ, որոնք ազդում են հայրական սերմնահեղուկի ջերմաստիճանի վրա, ներառյալ եղանակը, քամու ուղղությունը, սննդակարգը և հոր տարիքը։ Երեխայի այլ բնութագրերը, բացի սեռից, կախված են նաև նրանից, թե արդյոք սերմնահեղուկը գերակշռում է դաշտանի վրա, այնպես որ, եթե տղամարդը ուժեղ սերմնահեղուկ ունի, նա կունենա իր նման որդիներ, իսկ եթե սերմնահեղուկը թույլ է, նա կունենա դուստրեր, որոնք նման են իրենց մորը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Stauffer, Dana (2008 թ․ հոկտեմբեր). «Aristotle's Account of the Subjection of Women». *The Journal of Politics*. **70** (4): 929–941. doi:10.1017/s0022381608080973. JSTOR 30219476.
2. ↑  «Aristotle: Politics [Internet Encyclopedia of Philosophy] 1260a11». Iep.utm.edu. 2005 թ․ հուլիսի 27. Արխիվացված օրիգինալից 2013 թ․ հոկտեմբերի 15-ին. Վերցված է 2013 թ․ հոկտեմբերի 9-ին.
3. ↑  Smith, Nicholas D. (1983). «Plato and Aristotle on the Nature of Women». *Journal of the History of Philosophy*. **21** (4): 467–478. doi:10.1353/hph.1983.0090.
4. 1 2 3 4 5 6  Leroi, 2014
5. ↑  Marguerite Deslauriers, "Sexual Difference in Aristotle’s Politics and His Biology, "*Classical World* 102 3 (2009): 215—231.

Գրականություն
-------------

* *Leroi Armand Marie* The Lagoon: How Aristotle Invented Science. — Bloomsbury, 2014. — ISBN 978-1-4088-3622-4