**«Աշնանային առավոտ Էրանիում»** (ֆր.՝ Le Grand Noyer, matin d’automne, Éragny, «Մեծ ընկուզենի, աշնանային առավոտ, Էրանի»), ֆրանսիացի իմպրեսիոնիստ նկարիչ Կամիլ Պիսարոյի նկարը Պուշկինի թանգարանի հավաքածուից։

Նկարի վրա պատկերված է խնձորի այգի՝ դեղնել սկսող սաղարթով։ Խնձորի ծառերի հետևում գտնվում է մի մեծ ընկուզենի, որը կիսով չափ ծածկված է սաղարթով։ Նրա բնի հետևում երևում է մեծ սպիտակ երկհարկանի տուն՝ կարմիր տանիքով։ Ներքևի ձախ մասում նկարչի ստորագրությունն է և ամսաթիվը՝ C. Pissarro 97։

Ինչպես հետևում է նկարչի ստորագրությունից և հեղինակային անվանումից, նկարը ստեղծվել է 1897 թվականին Ֆրանսիայի հյուսիսում գտնվող Էրանի գյուղի մերձակայքում, որտեղ նկարիչը մշտապես բնակվել է 1884 թվականից։ Նկարի առաջին սեփականատերը եղել է ֆրանսիացի բժիշկ Ժորժ Վինոն։ 1907 թվականի սկզբին նրա հավաքածուն վաճառքի է հանվել Պոլ Դյուրան Ռյուելի պատկերասրահում և մարտի 4-ին այնտեղ այն 2800 ֆրանկով ձեռք է բերել Մոսկվայի արդյունաբերող և կոլեկցիոներ Ի. Ա. Մորոզովը։ Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո Մորոզովի հավաքածուն ազգայնացվել է, և 1923 թվականից նկարը գտնվել է Նոր արևմտյան արվեստի պետական թանգարանում։ 1948 թվականին՝ Նոր արևմտյան արվեստի թանգարանի լուծարումից հետո, նկարը տեղափոխվել է Ա. Ս. Պուշկինի անվան գեղարվեստի պետական թանգարանում։ Կտավը ցուցադրվում է նախկին ֆլիգելայում՝ Գոլիցինների կալվածքում (Վոլխոնկա)՝ Եվրոպայի և Ամերիկայի 19-20-րդ դարերի արվեստի պատկերասրահում (16-րդ սրահ)։

1884 թվականին Էրանի տեղափոխվելուց ի վեր այդ այգին մշտապես հայտնվել է Պիսարոյի տեսադաշտում. նույն թվականին նա առաջին անգամ այն պատկերել է «Մառախուղ Էրանիում» կտավի վրա (գտնվելու վայրը հայտնի չէ, հայտնի է 1904 թվականի վերարտադրությամբ)։ Պուշկինի թանգարանի նկարին շատ մոտ է Գիզայի Մուհամեդ Մահմուդ Խալիլի (Եգիպտոս) թանգարանի՝ 1894 թվականին ստեղծված «Մեծ ընկուզենի, եղյամ արևի վրա։ Էրանի» և «Մեծ ընկուզենին գարնանը, Էրանի» (մասնավոր հավաքածու) նկարներին․ երկու նկարներն պատկերում են նույն տեղը, բայց մի քիչ այլ տեսանկյունից։ Վերջին անգամ Պիսարոն իր այգին պատկերել է 1903 թվականին իր մահվանից քիչ առաջ՝ «Խնձորենի և բլուր Էրանիում, առավոտյան արև» նկարում, որը ներկայում պահվում է Բազելի արվեստի թանգարանում։ Կան բազմաթիվ այլ, բավական մոտ աշխատանքներ, որոնք ստեղծվել են ինչպես մինչև 1897 թվականը, այնպես էլ դրանից հետո։

* «Մառախուղ Էրանիում», 1884 թվական, գտնվելու վայրն անհայտ է«Մառախուղ Էրանիում», 1884 թվական, գտնվելու վայրն անհայտ է
* «Մեծ ընկուզենի, եղյամ արևի վրա։ Էրանի», 1894 թվական,  Մուհամեդ Մահմուդ Խալիլի թանգարան Գիզայում (Եգիպտոս)«Մեծ ընկուզենի, եղյամ արևի վրա։ Էրանի», 1894 թվական, Մուհամեդ Մահմուդ Խալիլի թանգարան Գիզայում (Եգիպտոս)
* «Մեծ ընկուզենին։ Էրանի», 1894 թվական, մասնավոր հավաքածու«Մեծ ընկուզենին։ Էրանի», 1894 թվական, մասնավոր հավաքածու

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Бессонова, Георгиевская, 2001, էջ 217
2. ↑  Pissarro, vol. 3, 2005, էջ 746
3. ↑  ГМИИ им. А. С. Пушкина. — Камиль Писсарро. «Осеннее утро в Эраньи».
4. ↑  Pissarro, vol. 3, 2005, էջ 502
5. ↑  Pissarro, vol. 3, 2005, էջ 658
6. ↑  Pissarro, vol. 3, 2005, էջ 907

Գրականություն
-------------

* *Бессонова М. А. Георгиевская Е. Б.* Франция второй половины XIX — XX века. Собрание живописи / Государственный музей изобразительных искусств имени А. С. Пушкина. — М.: Красная площадь, 2001. — 399 с. — ISBN 5-900743-58-6
* *Pissarro J. Duran-Ruel Snollaerts C.* Pissarro. Catalogue critique des peintures. — Milano: Skira, Wildenstein Institute Publications, 2005. — Vol. 3. — 499—963 p. — ISBN 88-7624-525-1