**Գաթրի** (անգլ.՝ Guthrie), քաղաք ԱՄՆ-ի Օկլահոմա նահանգում։ Լոգան շրջանի վարչական կենտրոնն է։ Բնակչության թիվը 10 191 մարդ է (2010)։

Պատմություն
-----------

Գաթրի քաղաքի տարածքում սպիտակամորթների առաջին բնակավայրը ստեղծվել է 1887 թվականին, երբ տարածքով անցնում էր ATSF երկաթուղային ճանապարհը։ Երկաթուղային կայանը ստացել է Եղնիկի առու անվանումը, սակայն հաջորդ տարում անվանափոխվել է Գաթրի՝ ի պատիվ Տոպիկացի իրավաբան Ջոն Գաթրիի։ 1889 թվականին քաղաքում բացվել է փոստային բաժանմունք։

1889 թվականի ապրիլի 22-ին քաղաքում թնդանոթազարկն ազդանաշան է տվել հայտնի հողային մրցավազքի համար։ Օրվա ավարտին Գաթրիի բնակչությունը մի քանի տասնյակից հասել է 10 000-ի, կառուցվել են նոր փողոցներ, բացվել են բանկեր և թերթեր։ Մեկ ամիս անց քաղան արդեն ապահովվել էր բազմաթիվ աղյուսե տներով, փողոցներով, կենտրոնացված ջրամատակարարմամբ, հասարակական տրանսպորտի համակարգով և փողոցային էլեկտրական լուսավորությամբ։ Նույն թվականի մայիսի 2-ին Գաթրին դարձել է Օկլահոմայի կենտրոնը։

1906 թվականին Օկլահոմայի ստեղծումից մինչ 1910 թվականը նահանգի կենտրոնը չի փոխվել։ 1910 թվականին գործարար օղակների ճնշման տակ կենտրոնը տեղափոխվել է Օկլահոմա Սիթի, որը սկսել էր արագորեն աճել նավթի հայտնաբերումից հետո։ Օկլահոմայի վարչական կենտրոնի կարգավիճակի կորստից հետո Գաթրին կորցրել է բնակչության զգալի մասը, մարել է նաև գործարար ակտիվությունը։ Քաղաքի կենտրոնում մինչ օրս պահպանվում են 19-րդ դարի վերջին կառուցված բազմաթիվ շենքեր, ինչի շնորհիվ 1999 թվականին մի քանի թաղամասեր հայտարարվել են ԱՄՆ-ի ազգային պատմական հուշարձան։

Աշխարհագրություն և կլիմա
------------------------

Քաղաքը գտնվում է Օկլահոմայի կենտրոնում, ցածր, ավազաքարից կառուցված բլուրների մեջ, տափաստանային և անտառային գոտիների սահմանին։ Հարավային հատվածում գտնվում է երկու լիճ, որոնք հայտնի հանգստյան վայրեր են տեղացիների համար։

Գաթրին գտնվում է Մեծ հարթավայրերի հարավային մասում, ուստի մայրցամաքային կլիման կտրուկ մեղմվում է Մեքսիկական ծոցի ազդեցությամբ։ Ընդհանուր առմամբ, քաղաքի կլիման կարելի է բնութագրել որպես Մերձարևադարձային մուսսոնային։ Գաթրին հայտնի է եղանակային կտրուկ փոփոխություններով։ Ամենաանձրևային ամիսներն են մայիսը հունիսը և սեպտեմբերը։ Հաճախ են տեղի ունենում տորնադոներ։

| Guthrie, Oklahomaի կլիմայական տվյալները |
| --- |
| Ամիս | հունվ | փետ | մարտ | ապր | մայ | հուն | հուլ | օգոս | սեպ | հոկ | նոյ | դեկ | Տարի  |
| Միջին բարձր °F (°C) | 48.0 (8.9) | 53.8 (12.1) | 64.1 (17.8) | 74.4 (23.6) | 81.6 (27.6) | 89.3 (31.8) | 95.5 (35.3) | 94.9 (34.9) | 86.1 (30.1) | 75.7 (24.3) | 61.7 (16.5) | 51.1 (10.6) | 73.02 (22.79) |
| Միջին ցածր °F (°C) | 24.6 (−4.1) | 29.5 (−1.4) | 38.5 (3.6) | 49.2 (9.6) | 57.7 (14.3) | 66.4 (19.1) | 71.0 (21.7) | 69.5 (20.8) | 62.2 (16.8) | 50.5 (10.3) | 38.9 (3.8) | 28.6 (−1.9) | 48.88 (9.38) |
| Տեղումներ դյույմ (մմ) | 1.2 (30) | 1.7 (43) | 2.8 (71) | 2.7 (69) | 5.0 (127) | 4.2 (107) | 2.3 (58) | 2.3 (58) | 4.3 (109) | 2.7 (69) | 2.3 (58) | 1.5 (38) | 32.9 (836) |
| *Աղբյուր #1: weather.com* |
| *Աղբյուր #2: Weatherbase* |

Բնակչություն
------------

2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով Գաթրին ուներ 10 191 բնակիչ, 3 854 տնային տնտեսություն և 2 474 ընտանիք։

Բնակչության ռասայական կազմ․

* սպիտակամորթներ-75,8%
* աֆրոամերիկացիներ-15,8%
* հնդկացիներ-3,0%
* ասիացիներ-0,5%

Քաղաքացիների միջին տարիքը՝ 37 տարեկան, մեկ շնչի տարեկան եկամուտը՝ 15 774 ԱՄՆ դոլար (2000 թվականի տվյալներով։ Հանցագործությունների քանակը միջինից մի փոքր քիչ է ինչպես նահանգում, այնպես էլ ամբողջ երկրում։

Բնակիչների ճնշող մեծամասնությունը քրիստոնյաներ են։ Գաթրիում է գտնվում Աստծո եկեղեցի կրոնական կազմակերպության կենտրոնակայանը։

Տնտեսություն և տրանսպորտ
------------------------

Գրասենյակային շենք քաղաքի կենտրոնում Քաղաքային տնտեսության հիմնական ոլորտներն են սպասարկման ոլորտը և մանրածախ առևտուրը։ Կան գյուղատնտեսության արտադրանքի վերամշակման մի քանի փոքր ձեռնարկություններ։ Քաղաքի պահպանված պատմական կենտրոնը (ԱՄՆ-ի «պատմական օկրուգներից» ամենամեծը) գրավում է զբոսաշրջիկների ուշադրությունը ամենամյա փառատոններով։

Մոտակա խոշոր օդանավակայանը գտնվում է Օկլահոմա Սիթիում (Ռոջերսի անվան օդանավակայան)։ Գաթրիի միջով անցնում է I-35 միջնահանգային խաչմերուկը, որը միացնում է Տեխասը Մինեսոտայի հետ։ Հասարակական տրանսպորտը գտնվում է FIRST CAPITAL TROLLEY Archived 2021-09-25 at the Wayback Machine. ընկերության կառավարման ներքո և ներառում է ավտոբուսներ դեպի օդանավակայան և մոտակա բնակավայրեր (ներառյալ Օկլահոմա Սիթի), տաքսիներ և էքսկուրսիոն ավտոբուսներ պատմական կենտրոնի ուսումնասիրման համար։

Մշակույթ
--------

Քաղաքի պատմական կենտրոնը, որը պահպանել է 19-րդ դարի վերջի նկարագիրը, բազմաթիվ ֆիլմերի դրվագների նկարահանման վայր է, օրինակ․

* Անձրևի մարդը (*Rain Man*, 1988)
* Իմ հերոսները միշտ եղել են կովբոյ (*My Heroes Have Always Been Cowboys*, 1991)
* Թաթառ (*Twister*, 1996)
* Իմ ներսում գտնվող մարդասպանը (*The Killer Inside Me*, 2010)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  2020 թվականի ԱՄՆ մարդահամար / United States Census Bureau
2. ↑  "United States Census Bureau". Արխիվացված է the original 2015 թ․ հունվարի 10-ին. Retrieved 2021 թ․ սեպտեմբերի 26.
3. ↑  "Historical Weather for Guthrie, Oklahoma, United States".
4. ↑  Neighborhood Scout