recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Լուչե Ֆաբրի** (իտալ.՝ Luce Fabbri, հուլիսի 2, 1908(1908-07-02), Հռոմ, Իտալիա - օգոստոսի 19, 2000(2000-08-19), Մոնտեվիդեո, Ուրուգվայ), իտալացի անարխիստուհի, գրող։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել և մեծացել է անարխիզմի տեսաբան, ֆաշիզմի դեմ պայքարի մարտիկ Լուիջի Ֆաբրիի (1877-1935) ընտանիքում։ Վաղ տարիքից սկսել է տպագրվել *«Pensiero e Volonta»* ամսագրում։
Իտալիայում Բենիտո Մուսոլինիի` իշխանության գալուց հետո նրա հայրը 1926 թվականին ստիպված է եղել Իտալիայից գաղթել Հարավային Ամերիկա։
1928 թվականին Լուչե Ֆաբրին ստացել է հասունության վկայական, սկսել է գրականություն ուսումնասիրել Բոլոնիայում, այնուհետև անարխիստների օգնությամբ անօրինական ճանապարհով դուրս է եկել Իտալիայից` տեղափոխվելով Շվեյցարիա։
1929 թվականին հոր հետ հանդիպել է Փարիզում։ Այնտեղից տեղափոխվել է Բելգիա, հետո` Ուրուգվայ։
Ուղեկցել է Արգենտինայի նախագահ Խոսե Ուրիբուրուի վրա հարձակումից հետո այնտեղից փախչող անարխիստների խմբին։ 
Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ զբաղվել է անարխիստներին հատկացվող օգնության կազմակերպմամբ։ Միջնակարգ դպրոցում աշխատել է որպես պատմության ուսուցչուհի, այնուհետև աշխատել է Մոնտեվիդեոյի հանրապետական համալսարանում։ Դասախոսություններ է կարդացել իտալական գրականության թեմայով։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ խմբագրել է «Socialismo y Libertad» («Սոցիալիզմ և ազատություն») ամսագրի իտալերեն տարբերակը։ 
Եղել է 1970-1980-ական թվականներին Ուրուգվայում ռազմական բռնապետության դեմ պայքարողների շարքերում։ Մահացել է Մոնտեվիդեոյում։

Ստեղծագործություն
-----------------

**Գրքեր**

* Il Risorgimento (գրվել է Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ)
* I Canti dell’Attesa (1932),
* Camisas Negras (1935),
* 19 de Julio Antología de la Revolucíon Española (*Luz de Alba* կեղծանվամբ) (1937),
* La Poesía de Leopardi (1971),
* Luigi Fabbri-Storia d’un nomo libero (չհրատարակված).

Մի շարք բրոշյուրների, ֆելիետոնների և հոդվածներրի հեղինակ է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Fabbri, Luce, 1908-2000(անգլ.)
* «Аrivista anarchica» ամսագիր № 266, հոկտեմբեր 2000 թ․(իտալ.)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Լուչե Ֆաբրի» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNC: a1148276x · BNF: 12546799d · GND: 1146867395 · ICCU: RAVV080497 · ISNI: 000000011055147X · LCCN: n85279659 · SUDOC: 078957109 · VIAF: 37030448 · WorldCat VIAF: 37030448 |

 |

 |
**Սարո Գևորգյան** (դեկտեմբերի 23, 1998(1998-12-23), Մարտունի, Գեղարքունիքի մարզ, Հայաստան), երգիչ և երգերի հեղինակ։ Առաջին սինգլը թողարկվել է 2021 թվականին։ 2021 թվականին հաղթել է «Նոր ալիք» մրցույթում։

Կենսագրություն
--------------

Գևորգյանը երաժշտական կրթությունն ստացել է Երևանի մշակույթի և արվեստի պետական քոլեջում։ Բարձրագույն կրթություն ստացել է Հայաստանի երգի պետական թատրոնում։

2012 թվականին ճանաչվել է Սանկ Պետերբուրգում կայացած մրցույթի հաղթող։

2015 թվականին, մրցելով 220 մասնակիցների հետ, հաղթել է «The Way to the Stars» («Ճանապարհ դեպի աստղեր») մրցույթում։ 2016 թվականին մասնակցել է «Դեպի Եվրատեսիլ» երաժշտական մրցույթ շոուին, որտեղ ընդգրկվել է Արամ MP3-ի թիմում, սակայն չի հաջողվել անցնել եզրափակիչ փուլ։

2019 թվականին Սրբուկի հետ որպես բեք վոկալիստ մասնակցել Է Թել Ավիվում կայացած Եվրատեսիլ երգի մրցույթին։

2021 թվականին «Նոր ալիք» մրցույթում հաղթելուց առաջ 2020 թվականին Գևորգյանը ցանկություն էր հայտնել մասնակցել տվյալ մրցույթին, սակայն COVID-19 համավարակի պատճառով մրցույթը չեղարկվեց։ «Նոր ալիք»-ում հաղթելով՝ մրցույթի պատմության մեջ դարձել է երրորդ մասնակիցը, ով հաղթանակ է բերել Հայաստանին։

2021 թվականին թողարկել է իր դեբյուտային երգը, որը կոչվում է «Биполярная любовь»։ Տվյալ ժամանակաշրջանում «Project 12» խմբի անդամ է։

Սկավառակագրություն
------------------

### Սինգլներ

| Անվանում | Տարի | Ալբոմ |
| --- | --- | --- |
| Биполярная любовь | 2021 | Ալբոմում սինգլներ չկան |
| "Fall in Love" |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  Tatiana Babicheva. «Саро Геворкян». *24smi.org* (ռուսերեն). Վերցված է 2021 թ․ սեպտեմբերի 23-ին.
2. 1 2  «Известно ли имя армянского участника "Евровидения-2022"». *aravot-ru.am*. 2021 թ․ սեպտեմբերի 12. Վերցված է 2021 թ․ սեպտեմբերի 23-ին.
3. ↑  «Armenia's Saro Gevorgyan becomes winner of New Wave music competition». *en.armradio.am*. Public Radio of Armenia. 2021 թ․ օգոստոսի 25. Վերցված է 2021 թ․ սեպտեմբերի 23-ին.
4. ↑  «Armenia's Saro Gevorgyan wins New Wave 2021 song contest». *armenpress.am*. 2021 թ․ սեպտեմբերի 23. Վերցված է 2021 թ․ սեպտեմբերի 23-ին.
5. ↑  «Armenia's Saro Gevorgyan wins "New Wave" 2021 song contest». *panorama.am*. 2021 թ․ օգոստոսի 25. Վերցված է 2021 թ․ սեպտեմբերի 23-ին.
6. ↑  «Հայաստանը մասնակցում է «Նովայա վոլնա» փառատոնին». *1lurer.am*. Public Television Company of Armenia. 2021 թ․ հուլիսի 9. Վերցված է 2021 թ․ սեպտեմբերի 23-ին.
**Տրայանոսի հրապարակ** (լատին․՝ Forum Traiani), Հռոմի ժամանակագրության վերջին կայսերական հրապարակներից է, որը գծագրվել է Ապոլլոդորոս Դամասկոսցի ճարտարապետի կողմից։

Պատմություն
-----------

Հրապարակը ստեղծվել է Տրայանոս կայսեր հրամանով՝ և զարդարվել է ավարներով՝ բերված Դակիայից, որը գրավվել էր 106թ․-ին։ Ըստ հռոմեական ալմանախի (աստղագիտական օրացույցի)՝ Ֆաստի Օստիենսի (անգլ.՝ Fasti Ostiensi), հրապարակը հիմնվել է 112թ․-ին. իսկ Տրայանոսի սյունը՝ 113թ․-ին։

Այսպիսի մեծ շինության կառուցման համար անհրաժեշտ էր մարդկային մեծ աշխատուժ։ Աշխատավորները տապալում էին Կվիրինալ և Կապիտոլիում բլուրների լանջերը, որոնք փակում էին հովիտը, որը զբաղված էր կայսերական հրապարակներով, որոնք ձգվում էին Մարսի դաշտի ուղղությամբ։ Հավանական է, որ հողային աշխատանքները սկսվել են դեռ Դոմիցիանոս կայսեր օրոք, բայց ճարտարապետական նախագիծը ամբողջությամբ պատկանում է Ապոլլոդորոս Դամասկոսցիին։

Հրապարակի շինարարության ժամանակ Հռոմում կար Տրայանոսի շուկան, Հուլիոս Կեսարի հրապարակը։

Շինարարություն
--------------

Տայանոսի հրապարակի մոդելը
Հրապարակը իրենից ներկայացնում է բազմաթիվ սյունաշարեր 200 և 120 մետրի վրա և էկսեդրամներով (խորը կիսակլոր խորշեր՝ նստատեղերով պատերի երկայնքով) երկու կողմից։ Հրապարակի գլխավոր մուտքը հարավային կողից է, հաղթակամար պսակավորված է մարտակառքով, լծված վեց ձիերով։ Ուիլիպիայի Բազիլիկը գտնվում է հյուսիսային սյունաշարի վերջում՝ պատված սպիտակ մարմարով և զարդարված Տայանոսի ձիասպորտի արձանով։

Բազիլիկից հյուսիս տեղակայված է փոքրիկ արասյունը և տաճարը՝ վիրած աստվածային Տրայանոսին։ Ուիլիպիայի Բազիլիկից խիստ հյուսիս տեղակայված էին 2 գրադարաններ՝ մեկը լատինական փաստաթղթերով, մյուսը՝ հունական։ Երկու գրադարանների միջև տեղակայված է 38 մետրանոց Տրայանոսի սյունը։

IV դարի կեսերին Կոստանդիոս II կայսրը Հռոմ այցելության ժամանակ հիացած էր Տայանոսի ձիասպորտի արձանով և հարակից շինություններով։ Կայսեր այցը և հրապարակի շինությունները նկարագրված են եղել հին-հռոմեական պատմաբան Ամմիանուս Մարցելինուսի կողմից։

Մեր ժամանակներում պահպանվել են միայն շուկաների մասերը և Տրայանոսի հրապարակը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  archINFORM (գերմ.) — 1994.
2. 1 2 3  dati.beniculturali.it — 2014.
3. 1 2 3 4  Roth, Leland M. (1993). *Understanding Architecture: Its Elements, History and Meaning* (First ed.). Boulder, CO: Westview Press. ISBN 0-06-430158-3.

Մատենագիտություն
----------------

* James Packer. Trajan’s Forum: A Study of the Monuments. University of California Press, 1997.
* James Packer Il Foro Di Traiano a Roma Breve Studio dei Monumenti. Edizioni Quasar 2001 (also in English).

Արտաքին հղումներ
----------------

* Էքսկուրսիա Տրայանոսի հրապարակ Արխիվացված 2016-09-21 Wayback Machine
**Ուկայալի** (իսպ.՝ Ucayali), գետ Պերուում, Ամազոնի աջափնյա վտակը։ Երբեմն նրան ընդունում են որպես Ամազոնի աջակողմյա ակունք։ Գետաբերանը գտնվում է ծովի մակարդակից 100 մ բարձրության վրա, իսկ ակունքը՝ 210 մ։

Նկարագրություն
--------------

Երկարությունը 1600 կմ է, իսկ Ապուրիմակ վտակի հետ՝ 2700 կմ։ Ջրավազանի մակերեսը 375 հազ. կմ² է։ Ձևավորվում է Ապուրիմակ (որին ստորին հոսանքում անվանում են Տամբո) և Կենտրոնական Անդերից սկիզբ առնող Ուրուբամբա գետերի միախառնումից, որից հետո հոսում է Ամազոնի դաշտավայրով, Անդյան լեռների երկայնքով՝ դեպի հյուսիսարևմուտք ուղղությամբ։ Հունը գալարուն է, հովիտը՝ տեղ-տեղ ճահճակալած ու պատված խիտ արևադարձային անտառներով, որոնց տեղացիներն անվանում են սելվաս։ Աջափնյա վտակներն են Շեշեյա, Թամայա, իսկ ձախափնյա վտակները՝ Պաչիտեյա, Ագուայթիյա, Փիսկի։

Ջրի միջին ծախսը կազմում է 12600 մ³/վրկ, իսկ տարեկան հոսքի ծավալը`426 կմ³: Ջրառատ է սեպտեմբերից-մարտ ընկած ժամանակահատվածում։ Ողջ երկայնքով նավարկելի է, մինջև ակունքում գտնվող Աթալայա քաղաքը։ Գլխավոր նավահանգիստը Պուկալպան է։

Ուսումնասիրություն
------------------

Ուկայալին սկզբից կոչվել է Սան-Միգել, հետո անվանել են Ռիո դե Կուսկո, իսկ հետք Ուկայալի։ Գետի ուսումնասիրման նպատակով Պերույում կազմակերպվել են մի շարք թանկարժեք արշավախմբեր։ Առաջիններից մեկը 1867 թվականի արշավախումբն է, որ «Նապո» փոքրիկ նավով Լիմայից Պաչիտեյա գետով անցել է Տամբո գետ ու հասել այնտեղ, որտեղ խառնվում են Ուկայալին և Ամազոնը։

Լեհ գրող Արկադի Ֆիդլերը իր «Ուկայալիում ձկները երգում են» գրքում նկարագրում է ձկների «երգը» երևույթը։
Ոիկայալին համարվում է տուն Ամազոն գետի դելֆինների, հսկայական ջրասամույրների, լամանտինների համար, որոնցից շատ կան Պակայա-Սամիրիա Ազգային պարկում։

Պատկերասրահ
-----------

* Ուկայալի գետը քարտեզի վրաՈւկայալի գետը քարտեզի վրա
* Գետը ֆիզիկական քարտեզի վրաԳետը ֆիզիկական քարտեզի վրա
* Ռիո ՈւկայալիՌիո Ուկայալի

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  GEOnet Names Server — 2018.
2. ↑  Укаяли / Михайлова М. В. // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.
3. 1 2  «Արխիվացված պատճենը». Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ նոյեմբերի 3-ին. Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 7-ին.
4. ↑

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ուկայալի (գետ)» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Մեծ կատալոնական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4076743-7 · VIAF: 236367535 · WorldCat VIAF: 236367535 |

 |
**Շոգեքարշի հուշարձան** (ռուս.՝ Памятник паровозу),շոգեքարշ-հուշարձան, որը տեղադրված է ՌԴ Ռոստովի մարզի Կամենսկ-Շախտինսկի քաղաքում։ Տեղադրվել է 1986 թվականի օգոստոսի 2-ին։ Մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտ է (որոշում թիվ 325, 17.12.1992 թվական)։

Պատմություն
-----------

Լ դասի շոգեքարշ
Շոգեքարշի հուշարձանը տեղադրվել է 1986 թվականի օգոստոսի 2-ին Լիխովսկոյ գյուղում (Ռոստովի մարզի Կամենսկ-Շախտինսկի քաղաքի միկրոշրջան) երկաթուղայինների մշակույթի տան մոտ։ Հուշարձանը վերանորոգված, ներկված և հավերժական կայանատեղիում տեղադրված Լ (Л) դասի թիվ 2 (Л-0002) շոգեքարշն է (անվանվել է ի պատիվ գլխավոր կոնստրուկտոր Լև Սերգեևիչ Լեբեդյանսկու)։ Շոգեքարշը կանգնած է ռելսերի վրա՝ ցածր պատվանդանին և ցանկապատված է մետաղական սյուներին ամրացված երկաթյա շղթայով։ Այն պատրաստվել է 1945 թվականի վերջում Մոսկվայի մարզում՝ Կոլոմնայի Վ. Կույբիշևի անվան շոգեքարշաշինական գործարանում։ Այս դասի շոգեքարշներն ավելի տնտեսող էին, քան ФД («Феликс Дзержинский»՝ Ֆելիքս Ձերժինսկի) և ИС («Иосиф Сталин»՝ Իոսիֆ Ստալին) դասի շոգեքարշները, որոնք արտադրում էր Լուգանսկի շոգեքարշաշինական գործարանը։ Նրա հզորությունը թույլ էր տալիս տեղափոխել ծանր շարժակազմեր։ Շոգեքարշը կցված էր Մորոզովսկայա կայարանի դեպոյին։ 

1947-1970 թվականներին այս շոգեքարշն աշխատել է Մորոզովսկայա - Լիխայա երթուղով։ Ավելի ուշ նրան փոխարինեցին ավելի էկոլոգիական ջերմաքարշներն ու էլեկտրաքարշները։

Հուշարձանը 1986 թվականի օգոստոսի 2-ին բացել են երկաթուղային տրանսպորտի վետերաններ Պ. Մ. Բերկովը, Ա. Տ. Օդինինսկին և Ն. Վ. Յուրովը։ Շոգեքարշի մոտ փակցված հուշատախտակին գրված է.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Շնորհակալ լիխովսկցիներից՝ ի պատիվ Հայրենական մեծ պատերազմի և խաղաղ տարիներին Հարավարևելյան երկաթուղու Լիխովոսկոյի բաժանմունքի երկաթուղայինների անձնվեր աշխատանքի։ |  |

1992 թվականի դեկտեմբերի 17-ի թիվ 325 որոշմամբ շոգեքարշի հուշարձանը դասվել է մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտների շարքին։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Памятник паровозу
* Памятник паровозу Արխիվացված 2017-05-28 Wayback Machine. Централизованная библиотечная система города Каменск-Шахтинский.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Объекты культурного наследия регионального значения в городе Каменск-Шахтинский». Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հուլիսի 8-ին. Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 5-ին.
|  |  |
| --- | --- |
|  | **Ուշադրություն**։**Այս էջը կամ բաժինը այլ լեզվով հոդվածի վատ թարգմանություն է։** 
Դուք կարող եք բարելավել թարգմանությունը։ Օրիգինալ տեքստը կարող եք գտնել ձախ կողմի «այլ լեզուներով» ենթաբաժնում։Մեքենայական թարգմանությունը ենթակա է ջնջման առանց զգուշացման։ |

**Լոնդոնի սիմֆոնիկ նվագախումբը** (LSO, անգլ.՝ London Symphony Orchestra) առաջատար սիմֆոնիկ նվագախմբերից մեկը մեծ Բրիտանիայում։

Պատմություն
-----------

Լոնդոնյան սիմֆոնիկ նվագախումբը հիմնադրվել է 1904-ին որպես անկախ կազմակերպություն։ Սա այս ոճի առաջին նվագախումբն էր մեծ Բրիտանիայում։ Իր առաջին համերգը տեղի է ունեցել նույն թվականի հունիսի 9-ին, դիրիժոր Հանս Ռիխտեր։ 1906 թ. Լոնդոնի սիմֆոնիկ նվագախումբը դարձել է առաջին բրիտանական նվագախումբը, որը ելույթ է ունեցել արտասահմանում (Փարիզում)։ 1966 թ. կազմավորվել է ասոցացված թեթեւ հրաձգային զենքի հետ Լոնդոնի սիմֆոնիկ Երգչախումբը (*ЛСХ*, անգլ.՝ London Symphony Chorus), насчитывавший ավելի քան երկու հարյուր ոչ պրոֆեսիոնալ երգիչներ։ ЛСХ աջակցում է խիտը համագործակցությունը թեթեւ հրաձգային զենքի, չնայած այն հանգամանքին, որ նա արդեն բավական ինքնուրույն ու հնարավորություն ունի համագործակցել այլ առաջատար նվագախմբերի հետ։ Առաջատար երաժիշտների շարքում եղել են այնպիսի նշանավոր կատարողներ, ինչպիսիք են Ջեյմս Գոլուեյ (ֆլեյտա), Ժերոազ դե Պեյեր (կլարնետ), Բարրի Տակուելլ (գալարափող)։ Դիրիժորների թվին են պատկանում Լեոպոլդ Ստոկովսկի (որի հետ ստեղծվել է մի շարք ձայնագրություններ), Ադրիան Բոուլտ, Յաշա Գորենշտեյնн, Գեորգ Շոլտի, Անդրե Պերվին, Ջորջ Սել, Կլաուդիո Աբադո, Լեոնարդ Բարնստայն, Ջոն Բարբիրոլլի եւ Կարլ Բյոմ, որը նվագախմբի հետ շատ սերտ հարաբերությունների մեջ էր։ Եւ Բյոմը, եւ Բարնստայնը հետագայում դարձան Լոնդոնյան սիմֆոնիկ նվագախումբի նախագահներ։

### Ֆիլմեր

Լոնդոնյան սիմֆոնիկ նվագախումբը լայնորեն հայտնի է իր բազմաթիվ ֆիլմերգերով, ղեկավարված, այնպիսի կոմպոզիտորներով ինչպիսիք են, Ջոն Ուիլյամսը, Ալան Սիլվեստրի եւ Ջեյմս Հորների։

* *Աստղային պատերազմներ*
* *Ով է դավել Ռոջեր ճագարին*
* *Թագուհի*
* *Ինդիանա Ջոնս*
* *Քաջ սիրտը*
* *Տիտանիկ*
* *Ռեքվիեմ երազանքի համար* և այլն

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք (անգլ.)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Լոնդոնյան սիմֆոնիկ նվագախումբ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · MySpace · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Apple Music · Ինստագրամ · Spotify · ՅուԹյուբ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Allmusic · Discogs · Internet Movie Database · International Music Score Library Project · MusicBrainz · Rate Your Music |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 97040065 · BNF: 139047063 · GND: 1087174-3 · ISNI: 0000000121695196 · LCCN: n81014472 · LNB: 000067968 · NKC: ko2002150871 · NLA: 35246285 · NLP: a0000002021135 · NSK: 000045085 · NUKAT: n2005000359 · SUDOC: 077444396 · VIAF: 127992120 · WorldCat VIAF: 127992120 |

 |

 |
**Նոյան տապան (թերթ)**, տասներկու երկրներում տարածվող հայկական սփյուռքի տեղեկատվական-վերլուծական միջազգային թերթ։

Պատմություն
-----------

Թերթի առաջին համարը լույս տեսավ 1997 թվականի օգոստոսին։ Թերթի հիմնադիրն է «Նոյան Տապան Մեդիա» ՍՊԸ-ն՝ ի դեմս նրա տնօրեն Գրիգորի Անիսոնյանի, որն էլ դարձավ թերթի գլխավոր խմբագիրը։

Հիմնադրման պահից սկսած՝ «Նոյան տապան» թերթը սկսեց արտացոլել ԱՊՀ երկրների և հեռավոր արտասահմանյան հայկական սփյուռքի կյանքը։ Հրատարակության գլխավոր խնդիրն է Հայաստանի սահմաններից դուրս բնակվող հայրենակիցներին ծանոթացնել հայրենիքի քաղաքական, տնտեսական և մշակութային կյանքին։ Իր հերթին թերթը հայտնի է դառնում ոչ միայն հայ, այլև ցանկացած ռուսալեզու՝ ուկրաինացի, բելառուս, մոլդովացի, վրացի, ռուս և ադրբեջանցի ընթերցողների շրջանում։

Հանրամատչելի բաժիններն են՝ «Հայրենակիցներ», «Ամբիոն», «Նորագույն պատմություն», «Սփյուռք», «Եկեղեցի», «Լուրեր Թբիլիսիից», «Լուրեր Բաքվից», «Հիշողություն», « ԱՊՀ-ի լուրեր», «Մեծ հայեր» և նոր բաժինները՝ «Գործարարները սփյուռքում» և «Հայկական սփյուռքն այսօր»։

### Տպաքանակ և տարածում

Թերթը թողարկվում է ինչպես տպագիր, այնպես էլ էլեկտրոնային տարբերակով։ Թերթի ծավալը 12-18 էջ է, թողարկման հաճախականությունը՝ ամիսը մեկ անգամ, ձևաչափը՝ A2, տպաքանակը՝ 104 500 օրինակ։ Մոսկվայում տարածվող տպաքանակը 65 000 օրինակ է։

«Նոյան տապան» թերթը տարածվում է 12 երկրների 85 քաղաքներում։ Հոդվածների հեղինակները քաղաքագետներ են, դիվանագետներ և մշակութային գործիչներ։

Մրցանակներ
----------

Թերթը և նրա անձնակազմն ունեն մի շարք պարգևներ։ Լրագրող և թերթի գլխավոր խմբագիր Գրիգոր Անիսոնյանը հայկական ԶԼՄ-ների զարգացման մեջ նշանակալի ներդրում ունենալու համար արժանացել է «Կարոտ-2009» մրցանակին։

2007 թվականի սեպտեմբերի 19-ին *«Ararat Park Hyatt»* հյուրանոցում թերթի առաջին համարի հրատարակման տասնամյակի առթիվ բարեգործական «Ազգային փառք:Հայրենիք» հիմնադրամի նախագահ Լևոն Կարագոզյանը և հիմնադրամի դափնեկիրներից մեկը՝ Վիկտոր Իլյուխինը, գլխավոր խմբագրին հանձնեցին «Փառքի սուտակե խաչ»` «ռուս-հայկական հասարակական և մշակութային կապերի զարգացման գործում ունեցած ներդրման համար»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Анисонян Григорий Юрьевич — Энциклопедия фонда «Хайазг»» (ռուսերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ ապրիլի 19-ին. Վերցված է 2018 թ․ հոկտեմբերի 28-ին.
2. ↑  «Ноев Ковчег» — 10 лет плавания(չաշխատող հղում)
3. ↑  «В Москве прошел второй международный фестиваль «Карот»» (ռուսերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ ապրիլի 19-ին. Վերցված է 2010 թ․ մարտի 3-ին.
4. ↑  «Десятилетний юбилей отмечает международный армянский ежемесячник «Ноев Ковчег»» (ռուսերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ ապրիլի 19-ին. Վերցված է 2010 թ․ մարտի 30-ին.
5. ↑  «10-летие «Ноев Ковчег»» (ռուսերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ ապրիլի 19-ին. Վերցված է 2010 թ․ մարտի 30-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք Արխիվացված 2014-09-12 Wayback Machine(ռուս.)
**Տոբրուկ** (արաբ․՝ طبرق‎‎, հին հունարեն՝ Αντίπυργος *Հակապիրգոս,* «Պիրգոսին հակառակ»), քաղաք Լիբիայում, Էլ-Բուտնանի համայնքում։ Բնակչությունը՝ 120 հազար մարդ (2011)։

Գտնվում է երկրի արևելքում՝ պատմական Կիրենաիկա շրջանում, Եգիպտոսից 120 կմ հեռավորության վրա։ Նավահանգիստ է Միջերկրական ծովի ափին։ Բնական խորջրյա լավագույն նավահանգիստներից մեկն է Աֆրիկայի միջերկրածովյան ափին։ Երկրի հարավային կողմից ավանդական նավթատարի վերջնակետն է։ Նավթի բեռնման նավահանգիստ է։ Ունի սննդի արդյունաբերություն։

Գիշերային Տոբրուկ

Պատմություն
-----------

Ժամանակակից քաղաքի տեղում գտնվել է հին հունական Անտիպիրուս գաղութը։

Երկրորդ համաշխարհային պատաերազմի ժամանակ Տոբրուկի ավերված տները
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին՝ 1941 թվականի հունվարից մինչև 1942 թվականի նոյեմբերը, այստեղ տեղի են ունեցել կատաղի մարտեր, հակահիտլերյան կոալիցիայի և Առանցքի ուժերի (որպես« Աֆրիկյան կորպուսի» կազմավորման մաս) կազմավորման մաս կազմող երկրների միջև։

Այս կապակցությամբ քաղաքի անունով կոչվել է «Տոբրուկ» փոքրիկ բետոնե բունկերը։

1951—1969 թվականներին՝ Լիբիայի թագավոր Իդրիս առաջինի նստավայրը։

Քաղաքացիական պատերազմի բռնկումից և Լիբիայի պատերազմական կողմերի փլուզումից հետո՝ 2014 թվականին, իսլամիստների կողմից մայրաքաղաքից վտարված երկրի ընտրված խորհրդարանը՝ ներկայացուցիչների պալատը, նստում է քաղաքում։ Այդ կապակցությամբ քաղաքը փաստացի համարվում է Լիբիայի արևելյան մասի մայրաքաղաք, որը ենթակա չէ Տրիպոլիի կառավարությանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Географический энциклопедический словарь: географические названия / Гл. ред. А. Ф. Трёшников. — 2-е изд. доп. — М.: Советская энциклопедия, 1989. — С. 481. — 210 000 экз. — ISBN 5-85270-057-6.
2. ↑  В Ливии принесло присягу новое правительство

Հղումներ
--------

* *Тобрук* հոդվածը Սովետական մեծ հանրագիտարանում

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Տոբրուկ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 15035535q · GND: 4060288-6 · LCCN: n2002021646 · NKC: ge681369 · SUDOC: 101828209 · VIAF: 133885887 · WorldCat VIAF: 133885887 |

 |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Ամիրխանյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Նաթան Աբրահամի Ամիրխանյան** (Կնյազև, մարտի 17 (29), 1872 կամ մարտի 30, 1872(1872-03-30), Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն և Թիֆլիս, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - հոկտեմբերի 4, 1949(1949-10-04), Սոֆիա, Բուլղարիա), հայ կոմպոզիտոր, խմբավար, երգեհոնահար, մանկավարժ։ Գրվել է նաև **Կնյազև**։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Կ. Պոլսում, Աբրահամ Ամիրխանյանի ընտանիքում։ Փոքր հասակից տեղափոխվել է Թավրիզ, ապա Թիֆլիս։ Երաժշտական կրթությունը կատարելագործել է Հելսինկիի կոնսերվատորիայում։ 1897 թվականին մեկնել է Մյունխեն, սովորել տեղի երաժշտական ակադեմիայում։ Ուսումն ավարտելուց հետո համերգներ է տվել եվրոպական մի շարք քաղաքներում։ Ապա մեկնել է Օդեսա, որտեղ աշխատել է որպես երգեհոնահար և երաժշտության պրոֆեսոր։ Եղել է Օդեսայի օպերայի փոխդիրիժորը։ Օդեսայից մեկնելով Բաքու, ստեղծել է հայկական երգչախումբ և համերգներ է տվել։ Այնուհետև մեկնել է Բուլղարիա, ծնողների մոտ, նշանակվել Սոֆիայի օպերայի նվագախմբի ղեկավար։

1912 թվականին անցել է ԱՄՆ, Բոստոնում ղեկավարել է 360 հոգուց բաղկացած մի երգչախումբ։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի նախօրյակին վերադարձել է Բուլղարիա, ղեկավարել Սոֆիայի օպերայի նվագախումբը։ Այս շրջանում գրել է իր գլուխգործոց «Իվանքո» օպերան բուլղարական պատմական կյանքից վերցրած, որը 1932-1933 թատերաշրջանում մեծ հաջողությամբ բեմադրվել է Սոֆիայի պետական օպերայում։ Ունի տարբեր բնույթի բազմաթիվ ստեղծագործություններ, այդ թվում Խրիստո Բոտևի մի շարք բանաստեղծությունների եղանակավորումը։ Գրել է «Հաջի Դիմիտր» բալետը և մի այլ օպերա «Ռալիցա» վերնագրով, դարձյալ բուլղարական կյանքից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1974.
2. ↑  Գառնիկ Ստեփանյան (1973). *Կենսագրական բառարան, հատոր Ա*. Երևան: «Հայաստան». էջ 84.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Հայազգի ջութակահար Նաթան Բեկ Ամիրխանեան

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիդարանն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Նաթան Ամիրխանյան» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 17292 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 322)։*  |
**Յուրի Զավադսկու թատրոն-ստուդիա**, թատերական ստուդիա, որը գոյություն է ունեցել Մոսկվայում, 1924-1936 թվականներին։
1924 թվականին Յու. Ա. Զավադսկին հիմնադրել է թատերական ստուդիա, որը 1927 թվականին վերակազմավորվել է որպես թատրոն-ստուդիա։
Թատրոնը գտնվում էր Սրետենկա և Գոլովին նրբանցքների անկյունում գտնվող բնակելի շենքի կիսանկուղում։ Առաջնախաղը կայացել է 1926 թվականին, բեմադրվել է «Սիրո հետ կատակ չեն անում» ներկայացումն ըստ Ա.Մյուսսեի պիեսի։
Զավադսկու թատերական ստուդիայի ներկայացումներն առանձնանում էին ոգևորվածությամբ և նորարարություններով։ Բեմադրված ներկայացումներից են Բ. Ջոնսոնի «Վոլպոնե» (1932 թ.), Բ. Շոուի «Սատանայի աշակերտը» (1933 թ.), Ա. Ն. Օստրովսկու «Գայլեր և ոչխարներ» (1934 թ.), Վերնեի «Անվճարունակների դպրոցը» (1935 թ.), Շերիդանի «Մրցակիցները» (1935 թ.):
Թատրոնի դերասանները եղել են Զավադսկու աշակերտները` Ռ. Յա. Պլյատը, Վ. Պ. Մարեցկայան, Ն. Դ. Մորդվինովը, Պ. Վ. Մասսալսկին, Ա. Գ. Դավիդսոնը, Մ. Ն. Պերցովսին և ուրիշներ։
Այնտեղ աշխատում էին նաև Օ. Ն. Աբդուկովը, Մ. Ե. Լիշինը, Լ. Գ. Պիրոգովը, Ի. Ս. Վուլֆը, Աննա Ալեքսեևան, Միխայիլ Չիստյակովը, Մ. Ս. Նեյման, Դ. Պ. Ֆիվեյսկին և ուրիշները։ 
Թատրոնը գոյություն է ունեցել մինչև 1936 թվականը, երբ Մոսկվայում սկսվել է նորաստեղծ թատրոնների տեղափոխումը մայրաքաղաքից դեպի Խորհրդային Միության մեծ կենտրոններ։ Ռուբեն Սիմոնովի ղեկավարությամբ գործող ՄԳԱԹ2-ը, Կավերենի ստուդիան, ինչպես հիշում է Զավադկսու թատրոն-ստուդիայի ռեժիսոր Սերգեյ Բենկենդորֆը, «հրաժարվում էին հեռանալ Մոսկվայից և... ստուդիան շուտով դադարում է գոյություն ունենալ։ Զավադսկին համաձայնում է տեղափոխվել Ռոստով»։ Եվ հենց դա էլ փրկում է տաղանդավոր ռեժիսորին և նրա թատերախումբը։ Գրեթե բոլոր առաջատար դերասանները համաձայնվում են տեղափոխվել Զավադսկու հետ, 
թեև նրանք այդ ժամանակ արդեն հայտնի էին և նկարահանվում էին ֆիլմերում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Борзенко В.* Творческая ссылка // «Наше Наследие»
2. ↑  Юрий Нагибин в «Книге о старой Москве» (М.: РИПОЛ классик, 2012) ошибочно утверждал, что Абдулов, Марецкая, Плятт остались в Москве, перейдя в театр Моссовета; поехал же в Ростов — Мордвинов.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Завадского студия Արխիվացված 2014-03-02 Wayback Machine
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Միքայել Արամյան (այլ կիրառումներ)

**Միքայել Արամյանց** (մայիսի 4, 1843(1843-05-04), Քյաթուկ - դեկտեմբերի 19, 1922(1922-12-19), Թիֆլիս, ԱԽՖՍՀ), 19-րդ դարի երկրորդ կեսի և 20-րդ դարի սկզբի հայ նավթարդյունաբերող, բարերար, Թիֆլիսի «Ազգային բարեգործական ընկերության» հիմնադիր։ Ալեքսանդր Մանթաշյանի մտերիմ ընկեր ու գործընկեր։ Մանթաշյանի հետ Բաքվում զբաղվում էր նավթարդյունաբերությամբ և առաջիններից էր, որ իր կապիտալի մեծ մասը տեղափոխեց Բաքու՝ նավթը երկաթուղով, ցիստեռններով տեղափոխելու համար։

Եղել է Ներսիսյան դպրոցի մշտական հոգաբարձուն ու հովանավորը։ Աջակցել է Թիֆլիսի նշանավոր «Արամյանցի հիվանդանոցի» (ներկայումս Թբիլիսիի թիվ 1 կլինիկական հիվանդանոց) կառուցմանը՝ նվիրաբերելով հարյուր հազար ռուբլի։ Արամյանցի անվան հետ է կապված նաև Թբիլիսիի «Մարիոտ» հյուրանոցը, որը նա կառուցել է իր սիրելի նավի՝ «Մաժեստիկի» նմանությամբ։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին ապաստաններ է կառուցել հայ գաղթականների համար։

Խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո, Արամյանցը կորցրել է գրեթե ողջ կարողությունը։ Զրկվելով հարստությունից ու դիրքից՝ 1924 թ. մահացել է սովի ու աղքատության մեջ։

Արամյանցը թաղվել է հայկական Խոջիվանքի գերեզմանատանը։ Ստալինյան ժամանակաշրջանում գերեզմանատունն ավերվել է, իսկ 1990-ական թթ. գերեզմանատան տեղում կառուցվել է վրացական Սամեբա տաճարը։ Կատարված հողային աշխատանքների հետևանքով հարյուրավոր աճյուններ, այդ թվում և Արամյանցինը ոչնչացվել են։

Պատկերասրահ
-----------

* Միքայել ԱրամյանցըՄիքայել Արամյանցը
* Միքայել Արամյանցը իր Ախթալայի տանըՄիքայել Արամյանցը իր Ախթալայի տանը
* Միքայել ԱրամյանցըՄիքայել Արամյանցը
* Միքայել Արամյանցը իր Ախթալայի տանըՄիքայել Արամյանցը իր Ախթալայի տանը
* Միքայել Արամյանցը ընտանիքի հետ՝ Ախթալայի տանըՄիքայել Արամյանցը ընտանիքի հետ՝ Ախթալայի տանը

* Միքայել Արամյանցը իր Ախթալայի տանըՄիքայել Արամյանցը իր Ախթալայի տանը
* Արամյանցների Ախթալայի առանձնատունըԱրամյանցների Ախթալայի առանձնատունը
* Արամյանցների ընտանիքը Ախթալայի առանձնատանըԱրամյանցների ընտանիքը Ախթալայի առանձնատանը
* Արամյանցի հիվանդանոցըԱրամյանցի հիվանդանոցը

* Եղիսաբեթ ԱրամյանցըԵղիսաբեթ Արամյանցը
* Արամյանցի Մաջեստիկ հյուրանոցը, ներկա Մարիոթ ԹբիլիսինԱրամյանցի Մաջեստիկ հյուրանոցը, ներկա Մարիոթ Թբիլիսին

Աղբյուրներ
----------

* Արամյանցի մասին հոդված Անկախ շաբաթաթերթում(չաշխատող հղում)
* Արխիվացված 2020-12-01 Wayback Machine
**Յանկա Կուպալայի հուշարձան** (ռուս.՝ Памятник Янке Купале, բելառուս․՝ Помнік Янку Купалу), հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը 2007 թվականին տեղադրվել է Կուտուզովի պողոտայի թիվ 28 շենքի առջևի պուրակում (Դորոգոմիլովո շրջան)։ Նվիրված է բելառուս բանաստեղծ, դրամատուրգ, հրապարակախոս Յանկա Կուպալային (Իվան Դոմինիկովիչ Լուցևիչ, 1882-1942)։

Պատմություն
-----------

Բելառուս բանաստեղծ, դրամատուրգ, հրապարակախոս Յանկա Կուպալայի հուշարձանի ստեղծումը հարմարեցված էր նրա ծննդյան 125-ամյակին։ Հուշարձանի հեղինակներն են բելառուս քանդակագործներ, Բելառուսի ժողովրդական նկարիչ Լև Գումիլևսկին և նրա որդին՝ Սերգեյ Գումիլևսկին։ 2005 թվականի հունվարի 14-ին հուշարձանի նախագիծը հաստատել է Բելառուսի Հանրապետության նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոն, որը հանդես է եկել հուշարձանի ստեղծման նախաձեռնողը Մոսկվայի քաղաքապետ Յուրի Լուժկովի հետ հանդիպման ժամանակ։ Քանդակը ձուլվել է բրոնզից Բելառուսի նկարիչների միության կոմբինատում։ Աշխատանքները ֆինանսավորել են Միութենական պետությունը և Մոսկվայի կառավարությունը։

Հուշարձանը տեղադրելու համար տեղ է ընտրվել Արևմտյան վարչական շրջանում՝ Կուտուզովի պողոտայում։ Պուրակը, որտեղ կանգնեցվել է հուշարձանը, բարեկարգվել է, հուշարձանի տեղադրման համար փոքր բլուր է ստեղծվել։ Արձանի հարևանությամբ տեղադրվել են քարե սալիկներ, որոնք իջնում են դեպի մոխրագույն քարից պատրաստված ոչ մեծ շատրվանը։

Քանդակագործ Գումիլևսկիները գրողին պատկերել են խոհուն դիրքով՝ ձարխոտի ճյուղով և վրան դրված գրքով փայտե ցանկապատին հենված։ Բրոնզե արձանի բարձրությունը 4 մետր է, իսկ «Յանկա Կուպալա» պարզ մակագրությամբ քարե պատվանդանի հետ՝ 7 մետր։

Հուշարձանի բացումը տեղի է ունեցել 2007 թվականի հուլիսի 7-ին։

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Памятник Янке Купала». MosGid.ru. Վերցված է 2014 թ․ օգոստոսի 1-ին.
* «В Москве появится памятник Янке Купале». Regnum. 2005 թ․ հունվարի 17. Վերցված է 2014 թ․ օգոստոսի 1-ին.
**Ոչ ֆորմալ տրամաբանությունը** պատկանում է տրամաբանության և պատճառաբանության տեսության հետազոտության ոլորտին, փաստարկները գնահատվում և վերլուծում են այնպես, ինչպես դրանք գործածվում են բնական լեզվում։

Ոչ ֆորմալ տրամաբանության գաղափարն առաջացել է քննադատական մտածողությանը նվիրված ուսումնասիրություններին զուգընթաց և զարգացել ոչ ֆորմալ տրամաբանների շարժման ձևով XX դարի երկրորդ կեսին ամերիկյան և եվրոպական փիլիսոփաների, տրամաբանների, լեզվաբանների շրջանում` որպես ֆորմալն տրամաբանության` սովորական բանականությունը վերլուծելու մեթոդներից դժգոհության հետևանք։ Միևնույն ժամանակ տրամաբանության պատմության մեջ փիլիսոփաներն ուսումնասիրում էին բանականությունը առօրյա խոսքում դեռևս Արիստոտելի ժամանկներից։ Ներկայումս ոչ ֆորմալ տրամաբանության միջոցները օգտագործվում են նաև գիտական (մարդասիրական) գիտելիքների վերլուծության համար։

Ռուսալեզու գրականության մեջ փաստարկության տեսությունը այլ կերպ կարելի է անվանել ոչ ֆորմալ տրամաբանություն։

Սահամանում
----------

Ոչ ֆորմալ տրամաբանության նպատակների ու խնդիրների վերաբերյալ գոյություն ունեն տարբեր տեսակետներ։

Ամերիկացի փիլիսոփաներ Ռալֆ Ջոնսոնը և Բլերը, որոնք ոչ ֆորմալ տրամաբանության հիմնադիրներից են, ոչ ֆորմալ տրամաբանությունը սահամանում են որպես «տրամաբանության ճյուղ, որի խնդիրն է մշակել ոչ առօրյա ստանդարտներ, չափանիշներ և ընթացակարգեր` վերլուծության, մեկնաբանման, գնահատման, քննադատության և փաստարկների կառուցման համար»։

Բելգիացի տրամաբան Խայիմ Պերելմանը, ի տարբերություն ֆորմալ` ապացույցների տրամաբանության, ոչ ֆորմալ տրամաբանությունը բնութագրում է որպես փաստարկի տրամաբանություն։

Մի շարք տրամաբաններ ոչ ֆորմալ տրամաբանության հիմնական խնդիրն են համարում տրամաբանական սխալների ուսումնասիրությունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Կաղապար:Из
2. ↑  Concise Routledge Encyclopedia of Philosophy. — Routledge, 2000.
3. ↑  *Алексеев А. П.* Философский текст: идеи, аргументация, образы. — М.: Прогресс-Традиция, 2006. — 328 с.
4. ↑  *Грифцова И. Н.* Соотношение формальной и неформальной логики :Философско-методологический анализ. — М.: Московский педагогический государственный университет, 1999. — 297 с.
5. ↑  Կաղապար:Из
6. ↑  *Светлов В. А.* Логика: Учебное пособие. — СПб: Питер, 2011. — 320 с.
7. 1 2 3  *Johnson R.H.Ohlbach H.J.Gabbay Dov M.Woods J.* Handbook of the Logic of Argument and Inference: The Turn Towards the Practical. — Holland: Elsevier, 2012. — 508 с.
8. ↑  *Рузавин Г. И.* Методологические проблемы аргументации. — М.: Институт философии РАН, 1997.

Արտաքին հղումներ
----------------

Informal logic հոդվածը Curlie-ում (ըստ DMOZ-ի) (անգլ.)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 89774696 |

 |
**Միջազգային պայմանագրերի իրավունքի մասին 1969 թվականի Վիեննայի կոնվենցիան** միջազգային կոնվենցիա է, որն ամրագրում է հիմնարար միջազգային-իրավական նորմերը, որոնք վերաբերում են միջազգային պայմանագրերի կնքմանը, ուժի մեջ մտնելուն, կիրառմանը, չեղյալ հայտարարմանը, մեկնաբանմանը և պահպանմանը։

Կոնվենցիան նախապատրաստել է ՄԱԿ-ի միջազգային իրավունքի հանձնաժողովը։ Կոնվենցիան ստորագրվել է Վիեննայում (Ավստրիա) 1969 թվականին։ Կոնվենցիան ուժի մեջ է մտել 1980 թվականին։ Ներկայումս կոնվենցիան ունի 114 մասնակից-պետություն։

Կոնվենցիան կիրառվում է այն պայմանագրերի նկատմամբ, որոնք գրավոր են կնքվել պետությունների միջև։ Այն պայմանագրերը, որոնք կնքվել են պետությունների կողմից միջազգային կազմակերպությունների հետ, ինչպես նաև միջազգային կազմակերպությունների միջև, կարգավորվում են պետությունների և միջազգային կազմակերպությունների միջև և միջազգային կազմակերպությունների՝ միմյանց միջև պայմանագրերի մասին իրավունքի 1986 թվականի Վիեննայի կոնվենցիայով։ 1986 թվականի կոնվենցիայի և միջազգային իրավունքի սովորույթային նորմերի հետ միասին՝ միջազգային պայմանագրերի իրավունքի մասին 1969 թվականի Վիեննայի կոնվենցիան հանդիսանում է միջազգային պայմանագրերի իրավունքի կարևորագույն աղբյուրը։

Պայմանգրերի կնքումը և ուժի մեջ մտնելը
-------------------------------------

### Պայմանագրերի կնքումը

Յուրաքանչյուր պետություն իրավունք ունի կնքելու միջազգային պայմանագրեր, այսինքն տիրապետում է համապատասխան իրավունակության.

### Վերապահումները

### Պայմանագրերի ուժի մեջ մտնելը և դրանց ժամանակավոր կիրառումը

Պայմանագրերի պահպանումը, կիրառումը և մեկնաբանումը
-------------------------------------------------

### Պայմանագրերի պահպանումը և կիրառումը

### Պայմանագրերի մեկնաբանումը

### Պայմանագրերը և երրորդ պետությունները

Պայմանագրերի ուղղումները և պայմանագրերի փոփոխումը
-------------------------------------------------

Պայմանագրերի չեղարկումը, դադարեցումը և գործողության կասեցումը
-------------------------------------------------------------

### Պայմանագրերի չեղարկումը

### Պայմանագրերի դադարեցումը և գործողության կասեցումը

### Ընթացակարգը

### Պայմանագրի չեղարկման, դադարեցման և գործողության կասեցման հետևանքները

Դեպոզիտարիումները, ծանուցումները, ուղղումները և գրանցումը
---------------------------------------------------------

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Статья 6 Венской конвенции о праве международных договоров

Գրականություն
-------------

* А. Н. Талалаев. Право международных договоров: действие и применение договоров. М. 1985 г.
* Международное право. Учебник для вузов под ред. Г. В. Игнатенко и О. И. Тиунова. Глава 12. М. НОРМА—ИНФРА, 1999 г.
* И. И. Лукашук. Современное право международных договоров. М. ИГПАН, 2004 г.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Текст Венской конвенции о праве международных договоров
Հեռավոր փոքր մոլորակների տեսակներ| * Մերձնեպտունյան մարմիններ
	+ Կենտավրոսներ
	+ Նեպտունի տրոյացիներ
* Տրանսնեպտունային մարմիններ
	+ Կոյպերի գոտու մարմիններ
		- Քյուբիվանոներ
		- Ռեզոնանսային մարմիններ
			* Պլուտինոներ (2:3 ռեզոնանս)
	+ Ցրված սկավառակի մարմիններ
	+ Առանձնացած մարմիններ
	+ Օորտի ամպի մարմիններ
 |
| ‡ Տրանսնեպտունային գաճաճ մոլորակները "պլուտոիդներն" են |
| * դ
* ք
* խ
 |

**Մերձնեպտունյան մարմին**, աստղագիտական մարմին է, որը հայտնաբերվել է Նեպտունի ուղեծրի սահմաններում։ Այնուամենայնիվ այս եզրը օգտագործվում է սովորաբար այն հեռավոր փոքր մոլորակների համար, որոնք չեն հանդիսանում տրանսնեպտունային մարմիններ՝ այսինքն մարմիններ որոնք պտտվում են Արեգակի շուրջ մոլորակների միջև կամ Նեպտունի հեռավորության վրա, սակայն Յուպիտերի ուղեծրից դուրս։ Այս սահմանումը ներառում է փոքր մոլորակները, որոնք անվանում են Կենտավրոսներ և Նեպտունի տրոյացի աստերոիդները։

Կենտավրոսները պտտվում են Արեգակի շուրջ Յուպիտերի և Նեպտունի ուղեծրերի միջև, հաճախ հատելով հսկա մոլորակների ուղեծրերը։ Գոյություն ունի կարծիք այն մասին, որ կենտավրոսները պարզապես նման են ցրված սկավառակի մարմիններին, սակայն մղվել են Կոյպերի գոտուց ներս, այլ ոչ թե դուրս։

Նեպտունի տրոյացիները, որոնք անվանվել են Յուպիտերի տրոյացիների նմանակմամբ, հաստատուն մարմինների խմբեր են, որոնք կիսում են Նեպտունի հետ նրա ուղեծիրը 2010 թվականի օգոստոսի տվյալներով, բոլոր Նեպտունի տրոյացիները, բացառությամբ մեկի, պտտվում են L4 Լագրանժի կետի մոտակայքում, 60°-ով Նեպտունից առաջ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ջոն Ռեմո (2007), Պինդ մոլորականման մարմինների դասակարգում։ Աստղադիմանիկայի և գործիքների նոր ուղղվածությունները։ AIP Կոնֆերանս, հատոր` 886, էջեր` 284-302։
2. 1 2  Ջ. Հորներ, Ն. Ո. Էվանս, Մ. Ի. Բեյլի, Դ. Ջ. Էշեր (2003). «Գիսաստղանման մարմինների խմբերը Արեգակնային համակարգում» (PDF). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2013-06-01-ին. Վերցված է 2007 թ․ հունիսի 29-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ բազմաթիվ անուններ: authors list (link)
3. ↑  «Նեպտունի տրոյացիների ցանկը». Փոքր մոլորակների կենտրոն. Վերցված է 2010 թ․ հոկտեմբերի 27–ին-ին.
4. ↑  Շեփարդ, Սքոթ; Տրուխիլիո, Չադվիկ (2006 թ․ հունիս). «Նեպտունի տրոյացիների վաստ ամպը և նրանց գույները» (PDF). *Սայենս*. **313** (5786): 511–514. PMID 16778021. Վերցված է 2008 թ․ փետրվարի 26-ին.
**Պոցալո**, (իտալ. Pozzallo), քաղաք Իտալիայում՝ Սիցիլիա կղզու հարավային հատվածում, ենթարկվում Պագուզա նահանգին։
Միակ ծովային քաղաքն է նահանգում։ Ափերը ողողում է Միջերկրական ծովը, որտեղ կա նավահանգիստ և պարբերաբար նավեր են մեկնում դեպի Մալթա։

Քաղաքում կա երկու լողափ, որոնցից մեկը ՝ Pietre Nereն, իր էկոլոգիականության և մաքրության համար նշվում է Կապույտ Դրոշով։
Ազատ օրերին հարևան նահանգների և տեղի բնակչությունը գալիս են քաղաքի ավազոտ լողափեր։

Պոցալոն մի շարք ավտոբուսային երթուղիների համար համարվում է սկզբնակետ դեպի՝ Կատանիա, Սիրակուզ, Ռագուզա, Պալորմո՝ և այլն։

Հիմնադրվել է XIV դարում, երբ Մոդիկի կառավարությունը որոշեց ափի մոտ կառուցել պահեստների մի ամբողջության և սկսեց առևտուր նավերով։ 1429 թվականին Ջովանի Բերնարդո Կաբրերոն կառուցեց մի բերդ, ծովահեններից պաշտպանվելու համար, հիմա այն համարվում է հիմնական տեսարժան վայրերից մեկը։

Բնկաչությունը կազմում է 18377 մարդ (2004 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը 1263 մարդ/կմ² է։ Զբաղեցրած տարածքը՝ 14,94 կմ։ Փոստային ինդեքս՝ 97016, հեռախոսային կոդ՝ 0932:
Բնակչության բարեխոսն է համարվում Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչը։ Տոնը նշվում է ամեն տարի հունիսի 24-ին։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Բնակավայրի պաշտոնական կայքը (իտալ.)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Պոցալո» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 7689327-3 · VIAF: 178446782 · WorldCat VIAF: 178446782 |

 |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Ռագուզա գավառի բնակավայրեր |
| --- |
|  |
| Ակատե • Վիտորիա • Ջարատանա • Իսպիկա • Կիարամոնտե Գուլֆի • Կոմիզո • Մոդիկա • Մոնտերոսո Ալմո • Պոցալո • Ռագուզա • Սանտա Կրոչե Կամերինա • Շիկլի |

 |
**Արդարադատության գեներալ-լեյտենանտ** - բարձրագույն սպայական կոչում։ Կոչումը պատկանում է բարձրագույն կոչումների դասին և շնորհվում է ՀՀ Նախագահի կողմից ՀՀ քրեակատարողական ծառայողներին, իսկ 2014 թ. հունիսի 28-ից՝ նաև Հայաստանի Հանրապետության քննչական կոմիտեի և Հայաստանի Հանրապետության հատուկ քննչական ծառայության ծառայողներին։ Հայաստանի Հանրապետության քննչական կոմիտեում և Հայաստանի Հանրապետության հատուկ քննչական ծառայությունում այն վերին սահմանային կոչումն է համապատասխանաբար կոմիտեի նախագահի և ծառայության պետի համար։ Երեք մարմիններում էլ այն բարձրագույնն է (բարձր է արդարադատության գեներալ-մայորի կոչումից)։ Սահմանվել է «Քրեակատարողական ծառայության մասին», «Քննչական կոմիտեի մասին» և «Հատուկ քննչական ծառայության մասին» ՀՀ օրենքներով։

Արդարադատության գեներալ-լեյտենանտները
-------------------------------------

     Ներկայումս գտնվում է քրեակատարողական ծառայության մեջ
     Ներկայումս հանդիսանում է հատուկ քննչական ծառայության ծառայող
     Ներկայումս հանդիսանում է ՀՀ քննչական կոմիտեի ծառայող

| № | Անուն, հայրանուն, ազգանուն | Լուսանկարը | Կյանքի տարիներ | Կոչման շնորհման ամսաթիվը | Պաշտոնը կոչման շնորհման օրվա դրությամբ | Արձակվել է ծառայությունից | Ծանոթություն |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|
| 1 | Վահրամ Գագիկի ՇԱՀԻՆՅԱՆ |  |  | 19 սեպտեմբերի 2014 | ՀՀ Հատուկ քննչական ծառայության պետ |  |  |
|

Կաղապար:Հայաստանի քրեակատարողական ծառայության կոչումներ
Կաղապար:Հայաստանի արդարադատության կոչումներ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Վ. Գ. ՇԱՀԻՆՅԱՆԻՆ ԱՐԴԱՐԱԴԱՏՈՒԹՅԱՆ ԳԵՆԵՐԱԼ-ԼԵՅՏԵՆԱՆՏԻ ԿՈՉՈՒՄ ՇՆՈՐՀԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ
**Ալանիա** (թուրքերեն՝ Alanya), մինչ 1935 թվականը **Ալայա**, ծովափնյա քաղաք Թուրքիայի հարավարևմտյան մասում, Անթալիայի մարզում։ Ալանիան ամբողջ աշխարհում հանրահայտ հանգստավայր է, որը մատուցում է ամառային հանգստի բոլոր հնարավոր տարբերակները։

Բնակչությունը մոտ 100 000 է։ Գտնվում է Միջերկրական ծովի ափին` Անթալիայից 138 կմ հեռավորության վրա։

Բնակավայրը հիմնվել է դեռևս մ.թ.ա. II դարում հույն ծովայինների կողմից։ Սկզբնական շրջանում այն ծառայում էր որպես կեցավայր ծովայինների և հանցագործների համար։ Անտիկ Ալանիան հայտնի է նաև Կարակեսիոն և Կալոնորոս անվանումներով, որը հունարենից թարգմանած նշանակում է «սքանչելի լեռ»։

Ժամանակի ընթացքում Ալանիան անցել է մեկ բյուզանդացիների, մեկ արաբների, իսկ հետո արդեն թուրքերի ձեռքը։ Քանի որ Ալանիան ավելի մոտ էր գտնվում սելջուկների մայրաքաղաք Կոնիային, այն իր նշանակությամբ գերազանցեց Անթալիային և դարձավ խոշոր ռազմական և առևտրային նավահանգիստ։ 1571 թվականին անցել է Օսմանյան կայսրության կազմը։

Հարավից եզերված լինելով Միջերկրական ծովի տաք ջրերով, իսկ հյուսիսից պաշտպանվելով Տավրոսյան լեռնահամակարգի լեռներով, Ալանիան համարվում է Թուրքիայի ամենատաք հանգստավայրը։ Տարեկան միջին ջերմաստիճանը +20 °C (համեմատության համար Անթալիայինը` +17 °C, Սոչիինը` +14 °C, իսկ Նիցցայինը` +16 °C):

Ձմեռը Ալանիայում անձրևային և կարճ, իսկ ամառը` չոր և շոգ։ Կլիման` սուբտրոպիկ միջերկրածովային է։

Պատկերասրահ
-----------



Ալանիայի համայնպատկերը արևմուտքից
Ալանիայի համայնպատկերը արևմուտքից

* Ալանիայի ամրոցըԱլանիայի ամրոցը
* Ամրոցի պատերըԱմրոցի պատերը
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Սբ. Գեորգիի բյուզանդական եկեղեցին Սբ. Գեորգիի բյուզանդական եկեղեցին
* Սուլեյմանիե մզկիթըՍուլեյմանիե մզկիթը

Արտաքին հղումներ
----------------

* Քաղաքի պաշտոնական կայք էջ
* Շրջանի պաշտոնական կայք էջ

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ալանիա (Թուրքիա)» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · Open Directory Project |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4206264-0 · LCCN: n91114771 · NKC: xx0115358 · VIAF: 312840192 · WorldCat VIAF: 312840192 |

 |
**Սև պատերազմ** (անգլ.՝ Black War), բախում բրիտանացի գաղութարարների և թասմանացիների միջև Վան-Դիմենի երկիրում (Թասմանիա) 19-րդ դարի առաջին կեսին, որի արդյունքում տեղաբնակները փաստացիորեն ոչնչացվեցին։

Պատմություն
-----------

Զինված բախումը սկսվեց 1804 թվականի մայիսին, երբ գաղութարարների զինված ջոկատը կրակ բացեց որսի ելած մի խումբ թասմանացիների վրա։ Գաղութարարության հետագա ուժգնացումը բերեց հարաբերությունների լարվածության եկվորների և տեղաբնակների միջև, որոնք գնալով ավելի էին զգում սննդի ու որսի տարածքների պակաս, քանի որ եկվորները դրանք օգտագործում էին գյուղատնտեսության համար։ Քանի որ թասմանացիները չէին կարող ուժով և զենքով պատասխանել «սպիտակ եկվորների» հալածանքներին ու սպանություններին, նրանք ընտրել էին առանձին անձանց և ոչ մեծ խմբերի վրա հարձակումների մարտավարությունը։ 1820-ական թվականների վերջին, բախումը ստացավ «Սև պատերազմ» անվանումը։ 1828 թվականի նոյեմբերին, գաղութարարներին պաշտոնապես թույլատրվեց սպանել թասմանացիներին, իսկ ևս որոշ ժամանակ անց՝ ամեն սպանվածի համար պարգևատրում նշանակվեց։

1830 թվականի աշնանը լեյտենանտ-նահանգապետ Ջորջ Արթուրի կողմից որոշում կայացվեց տեղաբնակներին մեկուսացնել Թասմանիա կղզու հարավարևելյան մասում։ Հատուկ դրա համար հրաման տրվեց բոլոր արական սեռի գաղութարարներին՝ ձևավորել կենդանի շղթա (շուրջ 2000 մարդ), որը շարժվելով հարավ՝ վեց շաբաթվա ընթացքում պետք է քշեր կղզեբնակներին դեպի Թասմանիայի հարավարևելյան մասի երկու փոքրիկ թերակղզիները (այդ շղթան ստացավ «Սև գիծ» անվանումը)։ Չնայած այդ «գործողությունն» ավարտվեց ամբողջական ձախողումով (բռնվեցին միայն մեկ ծերունի ու մեկ տղա)՝ սպիտակ գաղութարարների իշխանությունը մնաց անխախտ։

1831-1835 թվականների ընթացքում, ողջ մնացած թասմանացիների մեծ մասը (շուրջ 200 մարդ) տեղահանվեց դեպի Բասսովի նեղուցում գտնվող Ֆլինդերս կղզի։ Բնիկների մի մասը միախառնվեց եվրոպական գաղութարարների հետ՝ ազգամիջյան ամուսնությունների արդյունքում։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Online Encyclopedia of Mass Violence. Chronological Index: List of multiple killings of Aborigines in Tasmania: 1804—1835
**Զաքարիա Գագեցի** (վրաց.՝ *ზაქარია გაგელი*, *Զաքարիա Գագելի*, վրացերենից թարգմանած՝ նշանակում է Գագա բերդի Զաքարիա, ), հայկական ծագումով վրաց իշխան, 12-րդ դարի վերջին-13-րդ դարի սկզբին Թամար թագուհու զորահրամանատարներից մեկը, վրաց թագավորական կալվածքների կառավարիչը։

Թամարի խայտառակված ամուսնու՝ Գիորգի Ռուսի (Յուրի Բոգոլյուբսկու) կազմակերպած ապստամբության ընթացքում Վահրամ Զաքարյան իշխանի որդի Զաքարիան թագուհու հանդեպ հավատարմությունը պահպանած մի քանի ազնվականներից մեկն էր։ Գնահատելով նրա նվիրվածությունը՝ Թամար թագուհին նրան է ընծայել Տավուշը, Փառիսոսը, Գարդմանը և բազմաթիվ այլ քաղաքներ, գյուղեր, բերդեր ու ամրոցներ՝ այդպիսով Զաքարիայի տիրապետությանն անցած հողերը հասցնելով հարևանությամբ գտնվող Գանձակի սահմաններին։ Իշխանության վարչական կենտրոնը Գագա բերդն էր, ինչից ելնելով էլ Զաքարյանների (վրացական պատմագրության մեջ՝ Մխարգրձելի) տոհմի այդ ճյուղը կոչվում էր Գագեցի (Գագելի)։ 1195 թվականին Զաքարիան մասնակցել է Շամքորի ճակատամարտին, որտեղ նրա ձին սպանվել է, 1203 թվականին էլ մասնակցել է Բասենի ճակատամարտին՝ մարտնչելով Ռումի սուլթանության զորքի դեմ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Shoshiashvili N. Georgian Soviet Encyclopedia, Book 2, page 611. Tbilisi 1977
2. ↑  Georgian National Academy of Sciences, Kartlis Tskhovreba (History of Georgia), Artanuji pub. Tbilisi 2014
3. ↑  National Parliamentary Library of Georgia Zakaria Gageli
**Մերիվա Կարպենտեր** (անգլ.՝ Meriva Carpenter, ապրիլի 28, 1802(1802-04-28), Ellington - հուլիսի 24, 1887(1887-07-24), Homer, Քորտլենդ շրջան, Նյու Յորք, ԱՄՆ), 19-րդ դարի ամերիկացի նկարչուհի։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1802 թվականի ապրիլի 28-ին Քոնեքթիքութ նահանգի Էլինգթոն քաղաքում, բժիշկ Ռագգլզ Քարփենթերի և նրա կնոջ՝ Ջուլիանա Փիրսի ընտանիքում;

1820 թվականի փետրվարի 27-ին ամուսնացել է զարմիկ Էլի Կարպենտերի (էլի Կարպենտեր 1793-1863) հետ։ Ամուսնու հետ բնակություն է հաստատել Հոմեր քաղաքից ոչ հեռու՝ Նյու Յորքում՝ մի շրջանում, որը կոչվում էր Կարպենտերվիլ, այժմ՝ Իստ Ռիվեր։ Էլի Կարպենտերը եղել է հաջողակ ջրաղացպան։ Ամուսինները բավականին հարուստ էին, որպեսզի լավ տուն կառուցեին, որը լի էր գեղարվեստական ստեղծագործություններով։ Նկարիչ Սենֆորդ Թայերը նկարել է Էլի Կարպենտերին որդու՝ Վոլնի հետ։ Նրանց դուստր Մարսինա Մելվինան նույնպես դառնում է նկարչուհի։

Մերիվա Կարպենտերը մահացել է 1887 թվականի հուլիսի 24-ին Հոմերում։ Թաղված է այնտեղի գերեզմանոցում։ Այդ գերեզմանոցում թաղված է հայտնի նկարիչ Ֆրենսիս Կարպենտերը՝ նրա հեռավոր ազգականը՝ Աբրահամ Լինկոլնի նկարիչը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Sanford Thayer (1820—1880)
2. ↑  Katherine Waden Crutts: *Biography of the Eli Carpenter family*, April 13, 1937; and Esther C. Slater, Skaneateles, N,Y.: *Obituary of Marciana Melvina Carpenter* from the files of the Cortland County Historical Society, Cortland, N.Y.
3. ↑  Meriva Carpenter Carpenter

Արտաքին հղումներ
----------------

* 

Meriva M. Carpenter (1802—1887)