recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Էմիլ Սերոբի Ոսկանյան** (հոկտեմբերի 2, 1941(1941-10-02), Ոսկեվազ, Աշտարակի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ քիմիկոս։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1990), պրոֆեսոր (2003): Հայաստանի ճարտարագիտական ակադեմիայի թղթակից անդամ (1996):

Կենսագրություն
--------------

Էմիլ Ոսկանյանը ծնվել է 1941 թվականի հոկտեմբերի 2-ին Ոսկեվազ (ՀՀ Արագածոտնի մարզ) գյուղում։ 1964 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1961 թվականից աշխատել է «Նաիրիտ» գիտաարտադրական միավորումում, 1972 թվականից եղել է լաբորատորիայի վարիչ։ 1994-2003 թվականներին եղել է գիտահետազոտական կենտրոնի ղեկավար, 2003 թվականից՝ Ալեքսանդրով քաղաքի (ՌԴ Մոսկվայի մարզ) «Դալեքս» գիտությունների ակադեմիայի համալիրի գլխավոր տնօրենի առաջին տեղակալ, 1998 թվականից՝ «Հայաստանի կիրառական քիմիայի հանդեսի» գլխավոր խմբագիր։

Ուսումնասիրել է չհագեցած միացությունների հալոգեն ածանցյալների և մի շարք դիենային պոլիմերների (պոլիքլորոպրեն, պոլիերկքլորբութադիեն, պոլիիզոպրեն և այլն) քիմիական փոխարկումները։ Մշակել և արդյունաբերության մեջ ներդրել է քլոր- և բրոմնաիրիտների, քլորկաուչուկների ստացման եղանակներ, որոնց հիման վրա արտադրվում են մի շարք բաղադրանյութեր (լաքեր, ներկեր, սոսինձներ, մածուկներ, ջրա- և ջերմամեկուսիչ ծածկույթներ։

Անդամակցություն
---------------

* ՌԴ բնական ԳԱ անդամ (1998)

Երկեր
-----

* Քլորոպրենի ստացումը և պոլիմերումը լաբորատոր պայմաններում։ (Ուսումնամեթոդական աշխատանք)։ Ասողիկ, 2003 - 12 էջ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Ով ով է։ Հայեր» հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, գլխավոր խմբագիր՝ Հովհաննես Այվազյան, Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, Երևան, 2007, էջ 273։
2. ↑  Հայկական համառոտ հանրագիտարան։ Հ. 4:
3. ↑  Ոսկանյան Էմիլ Սերոբի (2003)։ *Քլորոպրենի ստացումը և պոլիմերումը լաբորատոր պայմաններում։ (Ուսումնամեթոդական աշխատանք)* (հայերեն)։ Ասողիկ։ ISBN 9789994130276  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)
**Անտիկ տաղաչափություն**, չափածոյի կառուցման եղանակ, որ տիրապետող էր հին հունական և հռոմեական գրականության մեջ։ Հիմնվում էր երկար և կարճ վանկերի առկայության վրա։ Կարճ վանկի արտասանության ժամանակամիջոցը կոչվում էր մորա (ամանակ)։ Երկար վանկն իր տևողությամբ հավասար էր երկու ամանակի։ Բանաստեղծն այնպես պետք է ընտրեր և դասավորեր երկար ու կարճ վանկերը, որպեսզի տողերի արտասանության ժամանակամիջոցները հավասար լինեին։ Այդ իսկ պատճառով անտիկ տաղաչափությունը կոչվում է նաև *քանակական* կամ *չափական* (*մետրական*) ոտանավոր։

Երկար և կարճ վանկերի տարբեր համադրություններից ստեղծվում են բանաստեղծական ոտքի տարբեր տեսակներ։ Դրանց հունարեն անվանումները (յամբ, անապեստ, քորեյ, դակտիլ, ամֆիբրաքոս և այլն) պահպանվել են մինչ այսօր, չնայած ժամանակակից պոեզիայում բանաստեղծական ոտքը ոչ թե կարճ ու երկար, այլ շեշտված և անշեշտ վանկերի զուգորդությունն է։

Անտիկ տաղաչափության ամենատարածված չափերից են *հեկզամետրը* և *պենտամետրը*։

Հեկզամետր
---------

Հեկզամետրը (հունարեն՝ Ήεχ-վեց և μετρον-չափ) անտիկ տաղաչափության ամենատարածված ձևերից մեկն էր։ Բանատողը բաղկացած էր վեց ոտքից՝ հինգ դակտիլ և մեկ քորեյ։ Հեկզամետրով են գրվել Հոմերոսի «Իլիականն» ու «Ոդիսականը», Վիրգիլիոսի «Էնեականը» և այլն։ Հեկզամետրը կիրառվում է նաև ժամանակակից պոեզիայում՝ անտիկ գրականությունից կատարված թարգմանություններում և գրական ոճավորման նպատակով՝ այն տարբերությամբ, որ ժամանակակից բանաստեղծական ոտքը ոչ թե երկար և կարճ, այլ շեշտված և անշեշտ վանկերի զուգորդությունն է։

Պենտամետր
---------

Պենտամետրը (հունարեն՝ πενταμετρος-հնգաչափ) անտիկ տաղաչափության մեջ հնգոտնյա դակտիլով գրված տողն էր։ Հիմնականում հանդես է եկել հեկզամետրի հետ՝ կազմելով, այսպես կոչված, *էլեգիական դիստիքոսի* երկրորդ տողը։

Դիստիքոս
--------

Դիստիքոս (հունարեն՝ διςτίκός-երկտող)-անտիկ տաղաչափության բանաստեղծական տեսակ, որը բաղկացած է երկու տողից։ Առաջին տողը գրվում էր հեկզամետրով, երկրորդը՝ պենտամետրով։ Երկու տողերը միասին կոչվում էին էլեգիական դիստիքոս, քանի որ այդպիսի տներով գրվում էին հիմնականում էլեգիաները։ Դիստիքոսը կարող է լինել նաև ինքնութույն բանաստեղծություն՝ ավարտված մտքով։

Տես նաև
-------

* Բանաստեղծական ոտք
* Բանատող
* Յամբ
* Անապեստ
* Դակտիլ
* Քորեյ
* Ամֆիբրաքոս
* Ամանակ
* Էլեգիա

Աղբյուրներ
----------

* Էդ. Ջրբաշյան, Հ. Մախչանյան, Գրականագիտական բառարան, էջ 21, 182, 251, 100

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 451)։*  |
**Թրիալեթի ժայռապատկերներ** (վրաց.՝ თრიალეთის პეტროგლიფები), ժայռապատկերներ Վրաստանի Ծալկայի մունիցիպալիտետում։ Դրանք թվագրվում են տարբեր ժամանակաշրջաններով՝ սկսած մեզոլիթից մինչև միջին բրոնզի դար։ Ժայռապատկերները ներառում են երկրաչափական, զոոմորֆ և մարդակերպ պատկերներ։ Տրիալեթիի ժայռապատկերները ճանաչվել են որպես Վրաստանի մշակութային ժառանգության հուշարձան և հանդիսանում են «Պարզունակ ժայռային արվեստի հետքերով» մշակութային երթուղու մի մասը, որը նշանակվել է Եվրոպայի խորհրդի կողմից։

Թրիալեթի ժայռապատկերները գտնվում են Ծալկա քաղաքից մոտ 12 կմ դեպի արևմուտք, Ավդրիս-Ցկալի կամ Պատարա-Խրամի գետի նեղ կիրճում, որը Կցիա գետի աջ վտակն է, Գանտիադի (նախկին Տիկիլիսա) գյուղի ծայրամասում։ Քվեմո Քարթլիի շրջանը, որը պատմականորեն հայտնի է որպես Թրիալեթիա։ Դրանք հայտնաբերվել են 1880-ականներին և նորից հայտնաբերվեցին 1976 թվականին դրանք գտնելու մի շարք ապարդյուն փորձերից հետո։ Թրիալեթի ժայռապատկերները Վրաստանի տարածքում հայտնաբերված նախապատմական ժայռային արվեստի այս տեսակի միակ օրինակն են։ Իմերեթի Մգվիմեվի քարանձավում և Աբխազիայի Աղցում փորագրությունը սահմանափակվում է պարզ երկրաչափական մոտիվներով։ Թրիալեթի ժայռապատկերներով տեղանքը ոչնչացման սպառնալիքի տակ է։

Նկարագրություն
--------------

Թրիալեթիի ժայռապատկերները ներառում են մոտ 100 պատկերներ՝ խմբավորված վեց մակարդակներում և փորագրված 50 մետրանոց հարթ բազալտե մակերեսի վրա։ Կենդանիները նրանց մեջ ամենատարածված պատկերներն են և վերաբերում են տեղի կենդանական աշխարհին՝ եղնիկները, ձիերը, լեռնային այծերը, թռչունները և ձկները։ Բացի այդ, ներկայացված են նաև ֆանտաստիկ և հիբրիդային արարածներ։ Պատկերները ուրվագծային են, կենդանիները կողք են ցուցադրվում՝ շեշտը դնելով որոշ տարրերի վրա, օրինակ՝ եղջյուրների վրա։ Տեսարաններից մեկում պատկերված է էգ եղնիկը, որը կերակրում է իր ձագին։ Այլ վայրերում ներկայացված են որսորդական ցանցերի մեջ խճճված կենդանիներ։ Մարդկային կերպարները ներառում են աղեղներով և նետերով զինված որսորդներ, իսկ կենդանիների համեմատ մանրանկարչություն (2,5 սմ-ից մինչև 18-20 սմ չափսեր և հիմնականում 1-2 մմ փորագրության լայնություն և խորություն)։ Որսորդները պատկերված են առջևից և ավելի սխեմատիկ, քան կենդանիները։ Ֆիգուրներն անշարժ են, ձախ ձեռքին որսորդական զենք են պահում։ Երկրաչափական ձևերը ներառում են խաչեր, շախմատային տախտակներ և արևի ճառագայթներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Ancient rock carvings in Georgia become part of European trail»։ *Agenda.ge*։ 27 ноября 2017։ Վերցված է 22 октября 2020
2. 1 2  Gabunia Manana, Gabashvili Mariam։ «Trialeti Petroglyphs – Under Destruction»։ *Eastern Partnership Culture Programme E-Journal* **5**։ Վերցված է 22 октября 2020
3. ↑  Sagona Antonio (2017)։ *The Archaeology of the Caucasus: From Earliest Settlements to the Iron Age*։ Cambridge University Press։ էջ 80։ ISBN 9781139061254

Արտաքին հղումներ
----------------

* Триалетские петроглифы на Викимапии (վրաց.)
**Կագուլ** (ուկրաիներեն՝ Кагул), ողողվող լիճ Դանուբի ցածր հոսանքներում, գտնվում է Ուկրաինայի Օդեսայի մարզում Ռենի քաղաքից արևելք։ Լճի մակերևույթը ենթարկվում է սեզոնային տատանումների՝ 82 - 93,5 կմ²։ Առավելագույն խորությունն է 7 մ, միջինում լիճը ունի 1,5 - 2 մ խորություն։

Լճի հարավային մասը լայն է (լայնությունը մինչև 11 կմ, երկարությունը 18 կմ), հյուսիսայինը նեղ և ձգված (լայնությունը մինչև 2 կմ, երկարությունը 15 կմ)։ Ջրի ջերմաստիճանը ամռանը հասնում է մինչև +30 °C, ձմռանը լիճը սառչում է։ Ջրի միներալիզացիան կազմում է 0,8 - 1,5 գ/լ։

Հյուսիսային կողմից լճի մեջ է թափվում Կագուլ գետը։

Լճի ափեզրի փոքր մասը (մոտ 1 կմ) հյուսիսային կողմում գտնվում է Մոլդավիայի տարածքում։ Այս հատվածում տեղակայված է պոմպակայան, որը ծառայում է Կագուլ և Ջուրջուլեշտի քաղաքների մերձակա դաշտերի ոռոգման ջրի մատակարարման համար։

Հյուսիսային ափերը բարձրադիր են, կտրտված ձորակներով, հարավայինները ցածր են, ճահճակալած ու ծածկված ղամիշով։ Հատակը ծածկված է գորշ դեղնահողային տիղմով, ծանծաղուտներում հատակը ավազածածկ է։

Կագուլը հաղորդակցվում է Դանուբ գետի և Կարտալ գետի հետ միջագետակներով (հարավում - Վեկիտա միջագետակ)։ Դանուբից բաժանված է ամբարտակով։

Տես նաև
-------

* Ուկրաինայի լճեր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Սիտինի ռազմական |

 |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Ուկրաինա Ուկրաինայի լճեր |
| --- |
|  |
| 
* Դնեստրի լիման
* Սոլյոնի Լիման
* Սասիկ (Կունդուկ)
* Կիրլեուցի լիճ
* Տիլիգուլի լիման
* Ուզունլարի լիճ
* Մոլոչնի լիման
* Սվիտյազ
* Յալպուգ
* Ակտասկի լիճ
* Կագուլ
* Շաբոլատի լիման
* Կուրուգլույ
* Դոնուզլավ
* Սասիկ-Սիվաշ
* Կիտայ
* Ալիբեյ
* Կույալնիկի լիման
* Շագանի
* Կատլաբուխ

 |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Մանուկյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:*

**Աշիկ Ավետի Մանուկյան** (հոկտեմբերի 10, 1903(1903-10-10), Ախալցխա - հունվարի 10, 1977(1977-01-10), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդային տնտեսագետ։ Տնտեսագիտական գիտությունների դոկտոր (1963), պրոֆեսոր (1966)։ ԽՄԿԿ անդամ 1920 թվականից։

Կենսագրություն
--------------

1926 թվականին ավարտել է Անդրկովկասյան կոմունիստական համալսարանը, 1929 թվականին՝ Կարմիր պրոֆեսուրայի ինստիտուտը (Մոսկվա)։ 1930-1935 թվականներին Ամերիկա-խորհրդային բաժնետիրական ընկերության (Ամտորգ) տնտեսական վարչության պետ Նյու Յորքում։ 1935 թվականից ԽՍՀՄ արտաքին առևտրի մենաշնորհի ինստիտուտի տնօրեն։ 1939-1941 թվականներին և 1947-1956 թվականներին գիտական աշխատանք է կատարել ԽՍՀՄ ԱԱՄ կոնյունկտուրայի գիտահետազոտական ինստիտուտում, միաժամանակ դասախոսել Արտաքին առևտրի ինստիտուտում և Արտաքին առևտրի ակադեմիայում։ 1956 թվականից ԽՍՀՄ ԳԱ համաշխարհային էկոնոմիկայի և միջազգային հարաբերությունների ինստիտուտի սեկտորի վարիչ։ Եղել է միջազգային մի շարք կոնֆերանսների ու բանակցությունների տնտեսական փորձագետ ու խորհրդական, ԽՍՀՄ ԱԱՄ կոնյունկտուրայի գիտահետազոտական ինստիտուտի, ԽՍՀՄ ԳԱ համաշխարհային էկոնոմիկայի և միջազգային հարաբերությունների ինստիտուտի կազմակերպիչներից։ Գիտական աշխատությունները (թարգմանվել են աշխարհի տարբեր լեզուներով) վերաբերում են համաշխարհային կապիտալիստական էկոնոմիկայի պրոբլեմների ուսումնասիրությանը։

Պարգևատրվել է ժողովուրդների բարեկամության և այլ շքանշաններով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) — Երևան: 1981. — հատոր 7. — էջ 253—254.


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 11909 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 253)։*  |
**Միլտինո** – գյուղ Ռուսաստանի Վլադիմիրի մարզի Կոլչուգինսկի շրջանում, մտնում է Ռազդոլեսկոյի գյուղական բնակավայրի կազմի մեջ։

Աշխարհագրություն
----------------

Գյուղը գտնվում է Ռազդոլե ավանի կենտրոնից 22 կմ հարավ-արևմուտք և Կոլչուգինո քաղաքի շրջկենտրոնից 14 կմ հարավ-արևմուտք։

Պատմություն
-----------

XIX դարի վերջին – XX դարի սկզբին գյուղը մտնում էր Պոկրովսկի գավառի Կորոբովշչինսկի շրջանում, 1925 – ից՝ Ալեքսանդրովսկի շրջանի Կիրժաչի գավառի կազմում։ 1859 թվականին գյուղում Եղել է 20 տուն, 1905 թվականին՝ 28 տուն, 1926 թվականին՝ 38 տուն։

Բնակավայրը գտնվում է ֆինա-ուգորյան ժողովրդի հողերի վրա։

1929-ից գյուղը Կոլչուգինսկի շրջանի Նովո-Ֆեթինսկի գյուղխորհրդի կազմում էր, 1954-ից՝ Կորոբովշչինսկի գյուղխորհրդի կազմում, 1979 - ից՝ Բելոռեչենսկի գյուղխորհրդի կազմում, 1984 – ից՝ Ռազդալևսկու գյուղխորհրդի կազմում, 2005 – ից՝ Ռազդալևսկու գյուղական բնակավայրի կազմում։

Բնակչություն
------------

| Բնակչության թիվը |
| --- |
| 1859 | 1905 | 1926 | 2002 | 2010 |
| 126 | ↗188 | ↗195 | ↘0 | →0 |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Боровков Е.* Мордва, мурома и мещера — древнее население Верхнего Поволжья. Historicus.ru. (ռուս.)

Արտաքին հղումներ
----------------
«**Անձրևից հետո**» (անգլ.՝ After the Rain), դրամատիկ ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Ռոս Քեթլը 1999 թվականին, իր իսկ սցենարով։

Նկարահանումներն իրականացվել են Քեյփթաունում։ Ֆիլմն առաջին անգամ ցուցադրվել է 1999 թվականի հունիսի 5-ին Սիեթլի միջազգային կինոփառատոնում։ 1999 թվականի սեպտեմբերի 16-ին ֆիլմը ցուցադրվել է Տորոնտոյի միջազգային կինոփառատոնում։ Ֆիլմը տարբեր արձագանքների է արժանացել կինոքննադատների շրջանում։

Սյուժե
------

Հարավաֆրիկյան Հանրապետությունում ապարտհեյդ ժամանակաշրջանին բնորոշ դրամատիկ ֆիլմ, որն անդրադառնում է աֆրիկաներ զինվոր Սթեֆի էմոցիոնալ խնդիրներին։ Աֆրիկաներ-զինվոր Սթեֆը փորձում է մոռանալ իր անցյալը։ Սթեֆի ընկերուհին մտերիմ է Ջոզեֆի հետ։ Մի անգամ տուն վերադառնալով, նա իր ընկերուհի Էմմային գտնում է անկողնում սևամորթ աֆրիկացու հետ։ Նա միանգամից մտածում է ամենավատը (թեև նրանց միջև պլատոնական հարաբերություններ էին)։ Սթեֆը կապկպում է նրանց և ստիպում լսել իր մտորումները հետագա ճակատագրի մասին։

Դերերում
--------

| Դերասան | Դեր |
| --- | --- |
| Փոլ Բեթանի | Սթեֆ |
| Լուիզ Լոմբարդ | Էմմա Հյուզ |
| Էրիոն Բակարե | Ջոզեֆ |
| Հաքիմ Կաե-Կազիմ | Բինգո |
| Ինգրիդ Էմսլի | Ռոնա |
| Անտոն Սմաթս | Տրոնտ |
| Պետեր Կրամմեկ | նախարար |

Նկարահանող խումբ
----------------

* Ռեժիսոր` Ռոս Քեթլ
* Պրոդյուսեր` Մելանի Գրին, Քերի Սելիգ, Փեյջ Սիմփսոն
* Սցենարի հեղինակ` Ռոս Քեթլ
* Օպերատոր` Կուս Ռյոթս
* Կոմպոզիտոր` Համմի Ման
* Կինոընկերություն` Capella International, KC Medien

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Kettle pours ‘Rain’ home
2. ↑  After the Rain (1999)
3. ↑  After the Rain
4. ↑  After the Rain
5. ↑  After the Rain


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | FilmAffinity · Internet Movie Database |

 |
**Յոհաննա Վանկա** (գերմ.՝ Johanna Wanka, ապրիլի 1, 1951(1951-04-01), Rosenfeld, Torgau, Saxony-Anhalt, Արևելյան Գերմանիա), գերմանացի մաթեմատիկոս և քաղաքական գործիչ։ Մաթեմատիկայի պրոֆեսոր, գիտությունների դոկտոր, 1994 թվականից մինչև 2000 թվականը եղել է Մերզբուրգի կիրառական գիտությունների համալսարանի ռեկտոր։ Մասնակցել է 1989 թվականի հեղափոխությանը (Գերմանիա)։ Նոր ֆորում շարժման համահիմնադիր է։ 2013 թվականի փետրվարի 14-ից դարձել է Քրիստոնեական դեմոկրատական միության անդամ, Անգելա Մերկելի կառավարման կրթության դաշնային նախարար։

Մասնագիտական և գիտական գործունեություն
--------------------------------------

Դպրոցական կրթությունը ստացել է Գրոտրեբեն-Ցվետաուում և Տորգաուում: Տիրապետում է նաև ագրոտեխնիկի մասնագիտությանը։ 1970 թվականին ընդունվել է Լայպցիգի համալսրանի մաթեմատիկայի ֆակուլտետը։ 1974 թվականին ավարտել է համալսարանը։

1980 թվականին պաշտպանել է դիսերտեցիան։ 1985 թվականից մինչև 1993 թվականը եղել է գիտական աշխատակից, 1993 թվականից եղել է Մերզբուրգի կիրառական գիտությունների պրոֆեսոր։

1994 թվականին եղել է կիրառական գիտությունների համալսարանի ռեկտոր։ Այդ պաշտոնը զբաղեցրել է մինչև 2000 թվականը, երբ Բրենդենբուրգի կառավարությունում ստացել է պաշտոն։

Քաղաքական գործունեություն, նախարարական պաշտոններ
------------------------------------------------

1989 թվականի սեպտեմբերին դարձել է Նոր ֆորում շարժման հիմնադիրը։ Նա եղել է Մերզեբուրգի տարածաշրջանային կառավարման շարժման մեջ։ Մասնակցել է խաղաղ հեղափոխությանը, որն ավարտվել է Գերմանիայի սոցիալիստական միասնական կուսակցության անկմամբ և Գերմանիայի միացմամբ։

2000 թվականից մինչև 2009 թվականը Բրենդենբուրգում եղել է գիտությունների, հետազոտությունների, մշակույթի նախարար։ 2010 թվականին Ստորին սաքսոնիայում զբաղեցրել է նմանատիպ պաշտոն։ Հողային ընտրություններից հետո՝ 2013 թվականի հունվարին, կառավարությունում տեղի են ունեցել փոփոխություններ։ Վանկան թողել է իր հողային պաշտոնը։

2013 թվականի փետրվարին Գերմանիայի կրթության նախարար Անետտե Շավանի հետ վեճ է ծագել։ 2013 թվականի փետրվարի 14-ին նշանակվել է կրթության նախարար։

Անձնական կյանք
--------------

Ամուսնացել է մաթեմատիկայի պրոֆեսոր Գերթ Վանկայի հետ։ Ունի երկու երեխա։ Ընտանիքը ապրում է Պոտսդամում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  FemBio տվյալների շտեմարան (գերմ.)
2. 1 2  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
3. 1 2  Munzinger Personen (գերմ.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Յոհաննա Վանկայի կենսագրությունը կառավարության կայքում (գերմ.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Mathematics Genealogy Project · Zentralblatt MATH database |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուս · Մեծ նորվեգական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 1025188586 · ISNI: 0000000385236284 · LCCN: nb2011027733 · NUKAT: n2012054593 · SUDOC: 250338246 · VIAF: 76901867 · WorldCat VIAF: 76901867 |

 |

 |
**«Ոզնին և աղջիկը»** (ռուս.՝ Ёжик и девочка), 1988 թվականի մուլտֆիլմ, որ նկարահանել է Ալլա Գրաչովան։ Դարձել է վերջին աշխատանքն Ալլա Գրաչովայի կարիերայում։

Սյուժե
------

Ոզնին, որն ապրում է տան սանդղամուտքի տակ, ծանոթանում է աղջկա հետ, որը բակում գնդակով խաղում է։ Հեշտությամբ ընդունելով ոզնու ընկերությունը՝ աղջիկը չի կասկածում, որ նա իր սուր փուշերը կարող են պատահաբար ծակել գնդակը, վնասել իր մատը և նույնիսկ պատռել իր հագուստը…

Իրեն բնորոշ մանկական անզգույշությամբ` փոքրիկ հերոսուհին, որը հետաքրքրված է նոր ընկերոջ հետ խաղերով և արկածներով, ամեն անգամ ներում է փշոտ ոզնուն և ելք է գտնում ստեղծված իրավիճակներից։

Մի օր տանը սեղանին դրված էր հավաքված քաղցր ազնվամորի և կաթ, մոռացվել են բոլոր վշտերն ու դժվարությունները։ Աղջիկը ոզնուն հրավիրում է հյուրասիրելու, բայց… ոզնու ասեղները կպչում են սփռոցին, քաշում այն, և պատրաստված բոլոր ուտեստները թափվում են հատակին։

Վտարված ոզնին հուսահատությունից որոշում է ձեռք առնել ծայրահեղ միջոցներ՝ մկրատով կտրելով իր բոլոր ասեղները...

Նկարահանող անձնակազմ
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Կինոռեժիսոր | Ալլա Գրաչովա |
| Սցենարի հեղինակ | Գ. Վլասենկո |
| Բեմադրող նկարիչ | Նիկոլայ Չուրիլով |
| Կոմպոզիտոր | Յուրի Շևչենկո |
| Կինոօպերատոր | Անատլի Գավրիլով |
| Հնչյունային օպերատոր | Իգոր Պոգոն |
| ՆԿարիչ-մուլտիպլիկատորներ | Ալլա Գրաչովա, Ի. Բորոդաևա, Կոնստանտին Բարանով, Օլեգ Կովալենկո |
| Օգնականներ | Օ. Մալովա, Ե. Պերեկլադովա, Վ. Եզերսկի |
| Հնչյունավորող | Լյուդմիլա Կոզուբ |
| Մոնտաժող | Ի. Պեդան |
| Խմբագիր | Եվգենի Նազարենկո |
| Նկարահանող խմբի տնօրենն | Իվան Մազեպա |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Ոզնին և աղջիկը» մուլտֆիլմը kino-teatr.ru կայքում
2. 1 2  «Ոզնին և աղջիկը» մուլտֆիլմը kinopoisk.ru կայքում
3. ↑  Мультфильм "Ежик и девочка"

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Ёжик и девочка» ՅուԹյուբում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · Animator.ru |

 |
**2Ս3 Ակացիա**, խորհրդային արտադրության 152-մմ ինքնագնաց հաուբից։

Արտադրություն
-------------

2Ս3 Ակացիա ինքնագնաց հաուբիցի արտադրությունն սկսվել է 1967 թվականին։ Դա պատասխան էր ԱՄՆ-ի կողմից ստեղծված Մ109 ինքնագնաց հաուբիցին։ 2Ս3 Ակացիա ինքնագնաց հաուբիցն սկսել շահագործվել խորհրդային բանակում 1971 թվականին։ 2Ս3 Ակացիա ինքնագնաց հաուբիցի արտադրությունը դադարեցվել է 1993 թվականին՝ իր տեղը զիջելով Մստա-Էս կայանքին։ Արտադրության կասեցումից հետո 2Ս3 Ակացիա ինքնագնաց հաուբիցն սկսել է լայնորեն արտահանվել։ 2Ս3 Ակացիա ինքնագնաց հաուբիցը ներկայումս գտնվում է Ռուսաստանի, Բելառուսի, Կուբայի, Ուկրաինայի, Հայաստանի և այլ երկրների սպառազինություններում։

Տեխնիկական տվյալներ
-------------------

2Ս3 Ակացիա ինքնագնաց հաուբիցը տեղադրված է Կռուգ (SA-4 Ganef) տանկի շասսի վրա։ 2Ս3 Ակացիա ինքնագնաց հաուբիցի երկարությունը կազմում է 6.97 մ (հաուբիցով 7.65 մ), լայնությունը՝ 3.25 մ, իսկ բարձրությունը՝ 2.62 մ։ 2Ս3 Ակացիա ինքնագնաց հաուբիցը բավականին թեթև է. նրա քաշը կազմում է 27.5 տ։ 2Ս3 Ակացիա ինքնագնաց հաուբիցն ունի 152 մմ-անոց հաուբից։ 2Ս3 Ակացիա ինքնագնաց հաուբիցի ամենավերին հատվածում տեղադրված է 7.62 մմ-անոց գնդացիր։ 2Ս3 Ակացիա ինքնագնաց հաուբիցը սնուցվում է 520 ձիաուժ հզորությամբ V59 դիզելային շարժիչով՝ զարգացնելով 60 կմ/ժ արագություն։ 2Ս3 Ակացիա ինքնագնաց հաուբիցի վառելիքի պաշարը կազմում է 500 կմ։ 2Ս3 Ակացիա ինքնագնաց հաուբիցը պողպատե զրահապատված է։ Այն պաշտպանում է փոքր զենքերից և հրետանային արկերից։

Մարտավարական տվյալներ
---------------------

2Ս3 Ակացիա |ինքնագնաց հաուբիցը շահագործվում է անձնակազմի չորս, այդ թվում հրամանատարի, հրետաձիգի, լիցքավորողի և վարորդի կողմից։ 2Ս3 Ակացիա ինքնագնաց հաուբիցը կարող է կրակել ցանկացած անկյան տակ։ 2Ս3 Ակացիա ինքնագնաց հաուբիցը արձակում է ցանկացած ստանդարտ 152 մմ-անոց արկեր։ 2Ս3 Ակացիա ինքնագնաց հաուբիցը մեկ րոպեում արձակում է 3-4 արկ։ Կրակի առավելագույն հեռավորությունը կազմում է շուրջ 17.4 կմ։ 2Ս3 Ակացիա ինքնագնաց հաուբիցը խոցում է նաև շարժվող տրանսպորտային միջոցներ։

Սպառազինություն
---------------

2Ս3 Ակացիա ինքնագնաց հաուբից ունեցող երկրներ
* Ռուսաստան Ռուսաստան 931 հատ
* Ուկրաինա Ուկրաինա 501 հատ
* Բելառուս Բելառուս 168 հատ
* Հայաստան Հայաստան 28 հատ
* Ադրբեջան Ադրբեջան 16 հատ
* Վրաստան Վրաստան 32 հատ
* Հունգարիա Հունգարիա 5 հատ
* Սլովակիա Սլովակիա որոշ քանակությամբ
* Ղազախստան Ղազախստան 150 հատ
* Ուզբեկստան Ուզբեկստան 17 հատ
* Թուրքմենստան Թուրքմենստան 16 հատ
* Սիրիա Սիրիա 100 հատ
* Վիետնամ Վիետնամ 30 հատ
* Ալժիր Ալժիր 10 հատ
* Լիբիա Լիբիա 55 հատ
* Անգոլա Անգոլա 48 հատ
* Եթովպիա Եթովպիա 10 հատ
* Կուբա Կուբա 200 հատ
* Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ 7 հատ

Տես նաև
-------

* 2Ս1 Գվոզդիկա
* Մստա-Էս
* 2Ս7 Պիոն
* 2Ս35 Կոալիցիա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑

Աղբյուրներ
----------

* 2S3 Akatsiya (անգլ.)
**Աբու աշ-Շա’սա Ջաբիր իբն Զեյդ ալ-Ազդի** (արաբ․՝ أبو الشعثاء جابر بن زيد الأزدي‎‎, 7-րդ դար - 712, Օման), մուսուլման աստվածաբան, տաբուին` Մուհամմադ մարգարեի հետևորդներից, իսլամի երրորդ ուղղության՝ Իբադիսի հիմնադիրներից։ Իբադիտների հիմնադիր Աբդալլահ իբն Իբադի մահից հետո աղանդն առաջնորդել է Ջաբիրը։

Կենսագրություն
--------------

Ջաբիր իբն Զեյդը ծնվել է ժամանակակից Նազվա քաղաքի (Օման) մոտակայքում գտնվող Ֆիրակ գյուղում։ Ջաբիրը մուսուլման աստվածաբան Իբն Աբբասի աշակերտներից մեկն էր։ Նրա հադիսները մեզ են հասել աստվածաբաններ Ամր իբն Դինարին, Այուբ աս-Սահտիյանիին, Կատադա իբն Դիամային և այլոց շնորհիվ։ Բասրայի Մեծ մզկիթում Ջաբիրն ունեցել է իր խումբը, որտեղ նա ուսուցչություն է արել և դասավանդել է ֆաթվաներ։

8-րդ դարի սկզբին իբադիտների ակտիվ գործունեությունից հետո, շատ առաջնորդներ, այդ թվում և Ջաբիրը, արտաքսվեցին Օման, որտեղ նրա հադիսների հիման վրա սուննիների և շիաների օրենքներից զատ ձևավորվել են իբադիտների օրենքները։ Ջաբիր իբն Զեյդի մասին լեգենդներն առավել հաճախ հիշատակվում են Ջամի աս-Սահիհ-ում։

Համաձայն Ահմադ իբն Հանբալի և ալ-Բուխարու, Ջաբիր իբն Զեյդը մահացել է 712 թվականին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Valerie Jon Hoffman, *The Essentials of Ibadi Islam*, էջ. 12. Syracuse, Syracuse University Press, 2012, 9780815650843
2. ↑  Donald Hawley, *Oman*, էջ. 200.
3. 1 2  Donald Hawley, *Օման*, էջ. 199. *Jubilee* խմբագրություն, Kensington: Stacey International, 1995. 0905743636
4. ↑  *Аз-Захаби* Абу аш-Шаса Джабир ибн Зейд // Сияр алам ан-нубала.
5. ↑  *МУХАММАД ИБН 'АБД АЛ КАРИМ АШ-ШАХРАСТАНИ* ХАРИДЖИТЫ (ХАРИДЖИТЫ, МУРДЖИИТЫ, ВА'ИДИТЫ) // КНИГА О РЕЛИГИЯХ И СЕКТАХ.

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Ջաբիր իբն Զեյդ** կատեգորիայում։ |
**«Աշխարհ»**, գրական, հասարակական շաբաթաթերթ։

Պատմություն
-----------

Շաբաթաթերթը լույս է տեսել 1960 թվականից Փարիզում՝ ֆրանսերեն (8 էջ) և հայերեն (4 էջ)։ Սկզբում եղել է շաբաթաթերթ Էր, 1967 թվականից՝ եռօրյա, 1971 թվականի վերջից՝ դարձյալ շաբաթաթերթ։ Հիմնադիր-խմբագիր՝ Ավետիս Ալիքսանյան, խմբագիրներ՝ Պարգև Շամիկյան, Գևորգ Սարյան, Ժերար Տետեյան (2005-ից)։

Թերթը ֆրանսահայերին ծանոթացնում է ՀՀ-ի ներքին և արտաքին քաղաքականությանը, տնտեսական և մշակութային ձեռքբերումներին, անդրադառնում Հայ դատին, Արցախյան հիմնախնդրին, սատարում Ֆրանսիայում հայապահպանությանը։

«Աշխարհ» շաբաթաթերթին աշխատակցել են ֆրանսահայ հայտնի մտավորականներ Զատիկ Խանզատյանը, Մառի Աթմաճյանը, Գառզուն, Հրաչ Զարդարյանը, 
Պետրոս Զարոյանը, Բյուզանդ Թոփալյանը, Միհրան Մավիյանը և ուրիշներ։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Թերթի որոշ համարներ
* Լույս է տեսել թերթի 1000-րդ համարը։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ գրատպություն և գրքարվեստ» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**409-րդ Հայկական հրաձգային դիվիզիա**, կազմավորվել է 1941 թվականի հուլիս-օգոստոսին՝ Հայաստանում։ Հրամանատար՝ գնդապետ Ա. Վասիլյան։

Մայր Հայաստան ռազմական պատմության թանգարան, Հայրենական մեծ պատերազմի դահլիճ, ցուցադրություն նվիրված դիվիզիայի մարտական ուղուն
1942 թվականի փետրվարին վերակազմվեց զուտ հայկականի։ Հրատարակում էր «Մարտական դրոշով» հայերեն թերթը։ 1942 թվականի մայիսին դիվիզիան Հայկական ՍՍՀ Գերագույն սովետի Նախագահությունից ստացավ մարտական դրոշներ, նոյեմբերին մեկնեց Հյուսիսային Կովկաս, մարտերի մեջ մտավ Մոզդոկի շրջանում։ 1943 թվականի հունվար-ապրիլին հարձակողական մարտերով անցավ մոտ 800 կմ, մասնակցեց Մոզդոկի, Գեորգիևսկի, Միներալնիե վոդիի և այլ բնակավայրերի ազատագրմանը։ Ամրանալով Միլերովո քաղաքում՝ օգոստոսից մասնակցեց Ձախափնյա Ուկրաինայի համար մղված մարտերին, գործուն դեր խաղաց Խսրկովի, Զմիևի, Դնեպրոպետրովսկի, Դնեպրոձերժինսկի ազատագրման և Դնեպրի գետանցման ժամանակ։ 1944 թվականի հունվարին Կիրովոգրադի մատույցներում շրջանցեց թշնամուն և թիկունքային գրոհով ազատագրեց քաղաքը, որի համար արժանացավ «Կիրովոգրադյան» պատվանվանը։ 1944 թվականի օգոստոս-սեպտեմբերին դիվիզիան II և III Ուկրաինական ռազմաճակատների զորքերի շարքերում մասնակցեց Ցասսի-Քիշնևյան օպերացիային, Մոլդավիայի և Ռումինիայի ազատագրմանը, 1944 թվականի հոկտեմբեր-դեկտեմբերին՝ Դեբրեցենյան և Բուդապեշտյան օպերացիաներին. հայ ռազմիկները հատկապես աչքի ընկան Տիսսա գետի ափերին մղած մարտերում՝ Խատվանի և Բուդապեշտի գրոհների ժամանակ։ 1945 թվականին 409-րդ դիվիզիան մասնակցեց Չեխոսլովակիայի և Ավստրիայի ազատագրմանը։ Բրատիսլավայի գրավման համար արժանացավ «Բրատիսլավյան» պատվանվանը, պարգևատրվեց Բոգդան Խմելնիցկու շքանշանով։ Դիվիզիան իր մարտական ուղին ավարտեց Պրահայի մատույցներում։ Դիվիզիայի 1 700 ռազմիկներ պարգևատրվել են շքանշաններով ու մեդալներով։ 

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 6, էջ 174)։*  |
**Տաթևի հիդրոէլեկտրակայան**, Որոտանի կասկադի՝ առաջին հերթին գործարկված (1970) երրորդ հիդրոհանգույցը։ Դերիվացիոն տիպի է, բարձրճնշումային։ Շամբի հէկից դուրս եկող՝ Որոտան գետի էներգետիկորեն օգտագործած ջրերը գետահովտում դիմհարվում են 35 մ բարձրության և 107 մ երկարության հողե՝ պատվարով, ստեղծելով 13,6 միլիոն մ3 լրիվ և 1,3 միլիոն մ3 օգտակար տարողության շաբաթական և շուրջօրյա կարգավորման Տաթևի գլխային ջրամբարը։ Ջրամբարից ջրերը ջրընդունիչի միջոցով հոսում են 18 կմ երկարության դերիվացիոն անճնշումային թունելով և դրան հաջորդող շուրջօրյա կարգավորման և ճնշումային ավազաններից՝ ստորգետնյա ճնշումային ջրտարով առբերվում ու աշխատեցնում են էլեկտրակայանի մեքենայական սրահում տեղադրված 157,2 հազար կվտ ընդհանուր հզորության երեք շերեփավոր հիդրոագրեգատներ։ Գլխային կառույցների բաղադրիչ մասն է կազմում ջրամբարի մերձափնյա հորանային ջրնետը՝ «Մարգարիտկա» տիպի ջրթափով։ Տաթևի հիդրոէլեկտրակայանի ջրի հաշվարկային ծախսը 33 մ3/վրկ է, հաշվարկային ճնշումը՝ 552 մ, էլեկտրաէներգիայի տարեկան միջին արտադրանքը՝ 670 միլիոն կվտ/ժ։ Կայանին կցակառուցված է 220/110 կվ բարձրացնող ենթակայանը։ Տաթևի հիդրոէլեկտրակայանի աշխատանքներն ավտոմատացված են։ Տաթևի հիդրոէլեկտրակայան այն հիդրոհանգույցներից է, որոնց միջոցով լուծվում է ԽՍՀՄ միացյալ էներգահամակարգում առավելագույն (պիկային) բեռնվածության կարգավորման պրոբլեմը։ Տաթևի հիդրոէլեկտրակայանի գործարկման շնորհիվ ՀԽՍՀ էներգահամակարգում կիրառվում է ԽՍՀՄ էլեկտրիֆիկացման՝ էլեկտրակայանների և առանձին ագրեգատների միակի հզորության առավելագույն համակենտրոնացման սկզբունքը։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 542)։*  |
**Աշխատանքի բորսա**, պետական հիմնարկություն, որը բնակչության զբաղվածության բնագավառում իրագործում է պետական քաղաքականություն։ Աշխատանքի բորսան դա ֆիրմաների ու աշխատողների միջև միջնորդական ֆունկցիա իրականացնող հիմնարկություն է, որն ինֆորմացիա է հավաքում ազատ աշխատատեղեր առկայության, դրանց ստեղծմամ, կադրերի պատրաստման, վերապատրաստման և տեղաշարժի վերաբերյալ։ Աշխատանքի բորսան կանոնավոր կերպով աշխատանքի շուկայում իրականացնում է միջնորդական գործառնություններ, գրանցում է գործազուրկներին, օգնում նրանց գտնելու համապատասխան աշխատանք։ Նման գործարքները ձևակերպվում են կոլեկտիվ կամ անհատական պայմանագրերի հիման վրա, որտեղ սահմանվում են աշխատանքի ծավալը, պայմանները, աշխատօրվա, արձակուրդների տևողությունը, աշխատավարձի չափը և այլն։ Աշխատանքի շուկայի ձևավորման պայմաններն են հանդիսանում աշխատուժի նկատմամբ նյութական կայուն խթանների ստեղծումը, կադրերի որակավորումը, աշխատանքի նկատմամբ պահանջարկն ու հեղինակությունը և այլն։ Այն իրացնում է աշխատողների ու ֆիրմաների շահերը, սոցիալական օգնություն է ցույց տալիս գործազուրկներին։

Աշխատանքի բորսաները լայն զարգացում ստացան հատկապես 20–րդ դարի կեսերին, որոնք իրենց բաժինները, մասնավոր գործակալություններն ու միջնորդական բյուրոներն ունեն երկրի տարբեր քաղաքներում ու շրջաններում։ Դրանք սիստեմատիկաբար վերլուծում են էկոնոմիկայի իրավիճակը, մշակում են զբաղվածության ծրագրեր, կազմակերպում աշխատուժի ռացիոնալ զբաղվածության վերաբերյալ կոնսուլտացիաներ և այլն։

Աղբյուրներ
----------

* Մ Չոբանյան «Բիզնեսի համառոտ բառարան», 1992 թ

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք  · LinkedIn · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | ՅուԹյուբ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 7632969-0 · Microsoft: 2780516171 |

 |
**Պուենտե-դե-Տոլեդո** (իսպ.՝ Puente de Toledo), կամուրջ Մադրիդում, Տոլեդո փողոցի մի մաս։

Տոլեդո կամուրջը կառուցվել է Մանսանարես գետի վրա 1718-1732 թթ. բարոկկո ոճով, ըստ ճարտարապետ Պեդրո Րիբերոյի կազմած նախագծի, 1680 թ. ջրհեղեղից ավերված կամուրջի փոխարեն։

Պուենտե-դե-Տոլեդո կամուրջը իրենից ներկայացնում է 4,95 լայնութամբ գրանիտե հետիոտնային կամուրջ, որտեղ տրանսպորտային յուրաքանչյուր միջոցի մուտքն արգելվում է։ Կամուրջը ճանաչվել է որպես ճարտարապետական հուշարձան և 1956 թվականին ընդգրկվել իսպանական մշակույթի լավագույն հուշարձանների (Bien de Interés Cultural) շարքում։

Կամրջի կենտրոնում տեղադրված են Մադրիդի հովանավոր Սուրբ Իսոդորի և Մարիա Տորիբիայի արձանները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.
2. ↑  Puente de Toledo (իսպ.)
3. ↑
4. ↑  Bien de Interés Cultural
5. ↑  MARTÍN GONZÁLEZ, Juan José (1983). Escultura Barroca en España, 1600—1700. Madrid: Ediciones Cátedra, pág. 377. Служебная:Источники книг/8437603927|ISBN 84-376-0392-7.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 316431745 · WorldCat VIAF: 316431745 |

 |
**Ալեքսանդր Աբրամով** (ռուս.՝ Абрамов, Александр Абрамович, իրական ազգանունը` Ռաբինովիչ, նոյեմբերի 8, 1913(1913-11-08), Ռոսլավ, Սմոլենսկի գավառ, Ռուսական կայսրություն - 2002), կինոյի և կրկնօրինակման խորհրդային և ռուս ռեժիսոր, սցենարիստ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1913 թվականի նոյեմբերի 8-ին, Ռոսլավլ քաղաքում։ Կինոռեժիսոր Իլյա Ֆրեզի եղբայրն է։ Ավագ եղբայրը` Գեորգի Ռաբնովիչը (բեմական անունը` Ցվի Ռաֆայել, 1898-1984), 1918-1924 թվականներին եղել է «Գաբիմա» հրեական թատրոնի դերասան, ավելի ուշ` որպես կինոդերասան աշխատել է Իսրայելում։ 

1936-1939 թվականներին սովորել է Լենինգրադի արդյունաբերական շինարարության ինժեներների ինստիտուտում։ 1944 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտի ռեժիսորական բաժինը։ 

Կինոյում նախ աշխատել է որպես ռեժիսորի օգնական և երկրորդ ռեժիսոր, ինչպես նաև` կրկնօրինակման ռեժիսոր այնպիսի կինոստուդիաներում, ինչպիսիք են «Ուզբեկֆիլմ», «Լենֆիլմ» ստուդիաները, ինչպս նաև` Լենինգրադի կինոխրոնիկայի ստուդիայում, իսկ 1953 թվականից դարձել է «Լենֆիլմ» կինոստուդիայի ռեժիսոր, որտեղ էլ նկարահանել է իր ֆիլմերը։ 

Եղել է իր ֆիլմերից մի քանիսի սցենարի համահեղինակը։ Կյանքի վերջին տարիներին Ալեքսանդր Աբրամովը զբաղվել է ինչպես կրկնօրինակմամբ, այնպես էլ` ֆիլմերի վերականգնումով։ 

Մահացել է 2002 թվականին։

Ֆիլմագրություն
--------------

### Ռեժիսոր

* 1958 թվական` Վհուկը
* 1960 թվական` Դեպի տուն
* 1965 թվական` Վթարը (Ն. Բիրմանու հետ)
* 1969 թվական` Ընկերոջ հետ

### Սցենարիստ

* 1957 թվական` Եղած Էջեր
* 1958 թվական` Վհուկը
* 1960 թվական` Քսան քայլ դեպի արևմուտք
* 1969 թվական` Ընկերոջ հետ

### Ռեժիսոր և կրկնօրինակում

* 1973 թվական` Լավ գործ / La belle affaire
* 1973 թվական` Հիանալին (ֆիլմ, 1973) / Le Magnifique
* 1973 թվական` Ճապոնիայի կործանումը / Nippon chinbotsu
* 1975 թվական` Վերջին կրակոց / La polizia accusa: il Servizio Segreto uccide
* 1975 թվական` «Պոցիֆիկ» հյուրանոց / Dvojí svět hotelu Pacifik
* 1976 թվական` «Կապույտ թռչունը» / The Blue Bird
* 1976 թվական` Նվիրվում է Ստելլային / Dedicato a una stella
* 1978 թվական` Դավաճանության հոնորար / La mazzetta
* 1979 թվական` Արաբական արկածներ / Arabian Adventure
* 1982 թվական` Տառապանքի և զայրոյթի ճանապարհ / Drumul oaselor
* 1983 թվական` Մարվինը և Տայգը / Marvin & Tige
* 1984 թվական` Մինէ / Mine

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Александр Абрамов

Արտաքին հղումներ
----------------

* 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |

 |
**Էվրի** (ֆր.՝ Évry), քաղաք Ֆրանսիայում, Փարիզ քաղաքից 26 կմ հարավ արևելք, Սեն գետի Էսոն դեպարտամենտում։

Էվրին այսպես կոչված պլանավորված քաղաքներից մեկն է։ 1960-ականներին քաղաքը բնակչության պայթյուն ունեցավ և այժմ համարվում է Ֆրանսիայի «ամենաերիտասարդ» քաղաքը։

Տնտեսություն և արդյունաբերություն
---------------------------------

Էվրիում տեղակայված են «Arianspace» հրթիռային-տիեզերական ընկերության և Ինֆորմատիկայի և տիեզերագնացության հետազոտական ​​ինստիտուտի կենտրոնակայանները։

Էլեկտրական արդյունաբերություն։

«Accor» ընկերությունների կենտրոնակայանը հյուրանոցների և ռեստորանների բիզնեսն է, իսկ «Carrefour»-ը՝ մանրածախ առևտուրը։

Տեսարժան վայրեր
---------------

Քաղաքի հիմնական տեսարժան վայրը տաճարն է, որը կառուցվել է շվեյցարացի ճարտարապետ Մարիո Բոտտայի կողմից 1991-1995 թվականներին։ Վերջին 100 տարվա ընթացքում սա միակ տաճարն է, որը կառուցվել է Ֆրանսիայում։

Էվրիական տաճարի մզկիթը ամենամեծերից մեկն է Եվրոպայում։

Նշանավոր անձինք
---------------

* Յաննիկ Կոկոն՝ իտալացի գեղասահորդ
* Մոդ Մեդենու՝ բասկետբոլիստ
* Ավրելիեն Նգեյիտալա՝ ֆուտբոլիստ
* Niska՝ ռեփեր
* Koba LaD՝ ռեփեր

Քույր քաղաքներ
--------------

* Միացյալ Թագավորություն Բեքսլի, Մեծ Բրիտանիա
* Նիկարագուա Էսթելի, Նիկարագուա
* Մալի Կաես, Մալի
* Գերմանիա Տրոյսֆորդ, ԳԴՀ
* Լեհաստան Նովի Տարգ, Լեհաստան
* Կանադա Ռեպանտինի, Կանադա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Populations légales 2018 — The National Institute of Statistics and Economic Studies, 2020.
2. ↑  Base officielle des codes postaux — La Poste, 2018.
3. ↑  Observatoire du Patrimoine Religieux

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական էջ
* Տաճար Էվրիում
**Փերլ Հարբոր** (անգլ․ Pearl Harbor — «Մարգարտյա նավահանգիստ»), նավահանգիստ Օահու (Հավայի) կղզում։ Նավահանգստի մեծ մասը զբաղեցնում է ԱՄՆ-ի խաղաղօվկիանոսյան ռազմածովային ուժերի նավատորմի կենտրոնական բազան։

1941 թվականի դեկտեմբերի 7-ին Ճապոնիան հարձակում գործեց Փերլ Հարբորի վրա, ինչը և ԱՄՆ-ի՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մեջ ներքաշվելու պատրվակ ծառայեց։

Փերլ Հարբորը մինչև 1941 թվականը
-------------------------------

1875 թվին ԱՄՆ-ի և Հավայիի Թագավորության միջև կնքվեց համագործակցության համաձայնագիր, ըստ որի ԱՄՆ-ի նավատորմը թույլտվություն էր ստանում Փերլ-Հարբոր մուտք գործելու։ Փոխարենը՝ Հավայիի Թագավորությունը ստանում էր  ԱՄՆ-ում շաքարավազ ներմուծելու  հատուկ պայմաններ։  Ավելի ուշ, 1898 թվականի Իսպանա-Ամերիկյան պատերազմի արդյունքում ԱՄՆ-ը վերջնականապես գրավեցին Հավային։

Անեքսիայից հետո նավահանգիստը ընդլայնվել է, որը հնարավորություն է տվել ընդունել ավելի շատ նավեր։ 1908 թվականին Փերլ-Հարբորում կառուցվել է նաև նավաշինարան։

Փերլ Հարբորը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո
--------------------------------------------------

Ներկայումս Փերլ Հարբորը ԱՄՆ-ի ամենամեծ ռազմածովային բազան է Խաղաղ օվկիանոսում։ Այստեղ է գտնվում նաև խաղաղօվկիանոսյան նավատորմի գլխավոր շտաբը։ Նավահանգստի մոտ գտնվող նավաշինարաններում աշխատում է 12000 մարդ։ Ի հիշատակ զոհված ամերիկացի ծովայիների, կանգնեցվեց հուշարձան խորտակված «Արիզոնա» գծանավի տեղում։ Հաջորդ հուշարձանը կանգնած է Փերլ Հարբորի նավակայանում, դա «Միսսուրի» գծանավն է, որտեղ 1945 թ. Սեպտեմբերի 2-ին ստորագրվեց Ճապոնիայի կապիտուլացիայի պայմանագիրը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  archINFORM (գերմ.) — 1994.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Treccani |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 126501610 · GND: 4044991-9 · LCCN: sh85099029 · NDL: 00637814 · NKC: ge138346 · VIAF: 135657338 · WorldCat VIAF: 135657338 |

 |

 |
|  |
| --- |
| **Ծովակաղամբ** |
| ԾովակաղամբԾովակաղամբ |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Տիպ/Բաժին** | Անոթավոր բույսեր (Tracheophyta) |
| **Ենթատիպ** | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
| **Կարգ** | Կաղամբածաղկավորներ (Brassicales) |
| **Ընտանիք** | Կաղամբազգիներ (Brassicaceae) |
| **Տրիբա** | *Brassiceae* |
| **Ցեղ** | **Crambe** |
| **Տեսակ** | **Ծովակաղամբ** *(C. maritima)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Crambe maritima***L. 1753 |

**Ծովակաղամբ**, **թերփինգ** կամ **թրփնակ**, կաղամբազգիների (Brassicaceae) ընտանիքի Crambe ցեղի martima տեսակին պատկանող բանջարատեսակ։ Ունի մեծ տարածվածություն։ Վայրի վիճակում աճում է ծովամերձ խոնավ ավազներում` Սև ծովի ափերին, Կովկասում, Ղրիմում, Միջերկրական ծովի և Ատլանտյան օվկիանոսի հյուսիսային ափերին։ Ցրտադիմացկուն և խոնավասեր բույս է։

Սննդի մեջ օգտագործվում է ծովակաղամբի չբացված տերևներով երիտասարդ տերևակոթը` տերևը նախոօրոք մաքրելուց, եփելուց և աղաջրում յուղով տապակելուց հետո։ Թարմ վիճակում ծովակաղմաբն օգտագործվում է որպես հակալնդախտային միջոց։ Բացի երիտասարդ տերևակոթերից, սննդի մեջ են օգտագործվում նաև երիտասարդ ծաղկաճյուղերը՝ մինչև ծաղկելը, որոնք աչքի են ընկնում նրբությամբ և համային հատկություններով։ Սննդի մեջ եփված և տապակած վիճակում օգտագործվում են բույսի արմատները, որոնք պարունակում են օսլա։

Հարուստ է A, B1, B2, PP վիտամիններով, շաքարներով և հանքային աղերով, երիտասարդ տերևներում և տերևակոթերում առկա է 80-100 մգ% վիտամին C։

Գրականություն
-------------

* Մելիքյան, Անդրեաս. *«Բանջարաբուծություն»*, Երևան, «Դար», 2005
* Խաչատրյան Ս. Ս. *«Բանջարաբուծություն»*, Երևան, 1977

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ծովակաղամբ հայկական

Վիքիբառարան

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ընթերցե՛ք **«ծովակաղամբ»** բառի բացատրությունը Հայերեն Վիքիբառարանում։ |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 135)։*  |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | UNII |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN · WoRMS |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Զոհրաբյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:*

**Աշոտ Պատվականի Զոհրաբյան** (հունվարի 29, 1945(1945-01-29), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հունվարի 23, 2023(2023-01-23), Երևան, Հայաստան), հայ կոմպոզիտոր, ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (2012): Պրոֆեսոր։

Կենսագրություն
--------------

Աշոտ Զոհրաբյանը ծնվել է 1945 թվականի հունվարի 29-ին, Երևանում։ Ավարտել է Երևանի Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումարանը, 1967-1972 թվականներին սովորել է Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում` Գրիգոր Եղիազարյանի ստեղծագործական դասարանում։ 1972–2008 թվականներին դասավանդել է Երևանի Ա. Բաբաջանյանի անվան երաժշտական մանկավարժական ուսումարանում, այնուհետև՝ 1992 թվականից, կոնսերվատորիայում` նախ որպես գործիքների և երաժշտության տեսության դասախոս, ապա կոմպոզիցիայի պրոֆեսոր։

Գրել է «Խաղերի բումերանգ» լարային կվարտետը, սոնատներ՝ դաշնամուրի, նաև թավջութակի և դաշնամուրի, «Սերենադ»՝ 13 մենակատարի, «Parable»՝ 13 մենակատարի, «Էլեգիա»՝ կամերային լարային նվագախմբի, «Նվիրում Մեծարենցին»՝ կամեր. նվագախմբի, ֆլեյտայի, 2 հոբոյի, 2 եղջերափողի, «Shant matinale»՝ փողային կվինտետի, «Ritual»՝ 3 ֆլեյտայի, 4 գիշերերգ՝ սոպրանոյի և դաշնամուրի, «Knots»՝ երգեհոնի, «An der knaber Elis»՝ ձայնի, դաշնամուրի, թավջութակի և կլառնետի, կոնցերտ՝ ջութակի և լարային նվագախմբի համար, № 1 «Նարցիս» և № 2 լարային կվարտետները, «Նովելետ» դաշնամուրային կվինտետը և այլ գործեր։

Նրա երաժշտությունը կատարվել է աշխարհի տարբեր երկրներում՝ Ռուսաստանում, Ադրբեջանում, Ուկրաինայում, Բելառուսում, Ֆրանսիայում, Գերմանիայում, Շվեյցարիայում, Թուրքիայում, ԱՄՆ-ում։

Մրցանակներ և պարգևներ
---------------------

* Արամ Խաչատրյանի անվան մրցանակի դափնեկիր,
* Համաշխարհային հայկական կոնգրեսի մրցանակաբաշխության դափնեկիր,
* ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալ (2017),
* ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (2012)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Կյանքից հեռացել է կոմպոզիտոր Աշոտ Զոհրաբյանը
2. ↑  Հայաստանի Հանրապետության պատվավոր կոչումներ շնորհելու մասին
3. ↑  Աշոտ Զոհրաբյան

Արտաքին հղումներ
----------------

* Աշոտ Զոհրաբյանի մասին Classical Archives կայքում
* Աշոտ Զոհրաբյան Archived 2017-07-06 at the Wayback Machine.
* Ashot Zohrabyan - Hommage a Metsarents (Symphony) (1980)

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ երաժշտության հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Հայաստանի կոմպոզիտորների միություն · Allmusic |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1035713721 · LCCN: no98008959 · VIAF: 303123140 · WorldCat VIAF: 303123140 |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Ծատուրյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:*

**Աշոտ Արտավազդի Ծատուրյան** (մայիսի 12, 1955(1955-05-12), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ բժիշկ, ուրոլոգ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (2000)։

Կենսագրություն
--------------

1978 թվականին ավարտել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտը։ 1981-1986 թվականներին աշխատել է Վորոնեժի մարզի Բոբրովի քաղաքական հիվանդանոցում, 1987-1993 թվականներին՝ Երևանի Ուռուցքաբանության գիտական կենտրոնում, 1993-2003 թվականներին՝ «Շտապ օգնություն» ԳԲԿ-ի բաժանմունքի վարիչ։ 2000 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն «Աղիքային նոր միզապարկի ձևավորում միզապարկի հեռացումից հետո» թեմայով։
2003-2004 թվականներին եղել է «Սուրբ Ներսես Մեծ» ԲԿ ուրոլոգիական ծառայության ղեկավար, 2004 թվականից՝ «Քանաքեռ-Զեյթուն» ԲԿ բաժանմունքի վարիչ։

Գործունեություն
---------------

Աշխատանքները վերաբերում են ուրոլոգիական հիվանդությունների բուժման մեթոդի մշակմանը։ 60 գիտական աշխատանքների հեղինակ է։

### Անդամակցություն

* Եվրոպական ուրոլոգների ասոցիացիայի անդամ
* Ռուսաստանի ուրոլոգների ասոցիացիայի անդամ
* Միջազգային սեքսուալ գիտական միության անդամ
* Հայաստանի ուրոլոգների ասոցիացիայի անդամ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005*
2. ↑  Ուրոլոգներ, Ծատուրյան Աշոտ Արտավազդի


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |

 |
**1000 Hurts**, ամերիկական Շելլակ նոյզ-ռոք խմբի երրորդ ստուդիական ալբոմը, որը թողարկվել է 2000 թվականի հուլիսի 31-ին։ Շելլակ խմբի ցանկում այս ալբոմը ունի իր համարը՝ 11։ Ալբոմի գովազդային հոլովակներում մասնակիցները կատակով ալբոմն այսպես են նկարագրում․ *Այնտեղ չկան 12 րոպե տևողությամբ երգեր։ Այս գրանցումը ոգով չար է։*

Ալբոմի մասին
------------

Ալբոմի շապիկը ստեղծվել է Ampex հին աուդիո ժապավեների նմանությամբ։ Խումբը հայտնի է անալոգային ձայնագրման սկզբունքների հանդեպ իր մեծ սիրով և նրանք համարվում են Ampex ընկերության երկրպագուներ։ Ավելին․ այն բառերը, որոնք նշվում են ձայնագրության սկզբում, նմանատիպ առաջարկներ արձանագրվել են Magnetic Reference Laboratories-ի տրամաչափիչ կասսետայում։   

  

1000 Hurts անվանումը պարունակում է բառախաղ, այս գիծը կարող է ընկալվել որպես 1000 Հերց։   

  

Rockfeedback պարբերագիրը 1000 Hurts-ը անվանել է տարվա ալբոմ։

Կոմպոզիցիաների ցանկ
-------------------

| 
Ուղղություն «Ա» |
| --- |
| # | Անվանում | Տևողություն |
| 1. | «Prayer to God»   | 2:50 |
| 2. | «Squirrel Song»   | 2:38 |
| 3. | «Mama Gina»   | 5:43 |
| 4. | «QRJ»   | 2:52 |
| 5. | «Ghosts»   | 3:36 |

| 
Ուղղություն «Բ» |
| --- |
| # | Անվանում | Տևողություն |
| 6. | «Song Against Itself»   | 4:13 |
| 7. | «Canaveral»   | 2:38 |
| 8. | «New Number Order»   | 1:39 |
| 9. | «Shoe Song»   | 5:17 |
| 10. | «Watch Song»   | 5:25 |

Մասնակիցներ
-----------

#### Շելլակ

* Սթիվ Ալյբինի - կիթառ, վոկալ
* Բոբ Վեստոն - բաս-կիթառ, վոկալ
* Տոդդ Թրեյներ - հարվածայիններ, վոկալ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Shellac: 1000 Hurts | Album Reviews | Pitchfork.
2. ↑  Rockfeedback Records of the Decade – #25-1 *Rockfeedback.com*, THOMAS HANNAN, December 2009.


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Discogs · MusicBrainz |

 |
**Աշիլ Ամպերյոր** (ֆր.՝ Achille Emperaire, սեպտեմբերի 16, 1829(1829-09-16)[…], Էքս-ան-Պրովանս - հունվարի 8, 1898(1898-01-08), Էքս-ան-Պրովանս), ֆրանսիացի իմպրեսիոնիստ նկարիչ։

Պոլ Սեզանի ընկերը։

Կյանքը և արվեստը
----------------

Ամպերյոր. Դուել (1895)
Աշիլի դիմանկարը` նկարված Սեզանի կողմից
Ամպերյորը ծնվել է մարմնական վնասվածքով և ամբողջ կյանքում գաճաճ է մնացել։ Նկարչություն և գեղանկարչություն ուսումնասիրել է հարազատ քաղաքում 1844-1856 թվականներին։ Այնուհետև շարունակել է իր կրթությունը Փարիզում` Թոմ Կուտյուրի նկարչական դպրոցում, որում սովորում էր նաև Սեզանը (մինչև 1858 թվական)։ Նկարիչները ծանոթացել են 1861 թվականին փարիզյան Սյուիսի ակադեմիայում։ Կրթություն ստանալու ժամանակ Ամպերյորը ստիպված է եղել փողոցում ապրել։ Իր նամակներից մեկում նկարիչը նշել է. «Եթե ես ճաշի համար պատահաբար 80 սանտիմ եմ ունենում, դա ինձ իսկական երջանկություն է թվում... Այո՛, Փարիզը մի մեծ գերեզմանոց է... Քչերն են կարողանում այստեղ ոտքի կանգնել, մեծամասնությունը պարզապես կորչում է։»

Իր առաջին ցուցահանդեսից առաջ Ամպերյորը նկարներից մեկի մակերեսը լաքով է պատել։ Հաջորդ օրը նկարիչը հայտնաբերել է, որ իր նկարը լիովին լղոզված է։ Ամպերյորը դրանից այնքան է վախեցել, որ դրանից հետո այլևս երբեք իր աշխատանքներում լաք չի օգտագործել։ Արդյունքում իր աշխատանքներից շատերը չեն պահպանվել։ Այն, ինչ հասել է մեզ, փրկվել է նկարչի տղայի` Ժոզեֆ Ռավեզուի ջանքերով։

Երջանիկ պատահականության շնորհիվ Ամպերյորը պատվեր է ստանում կտավ նկարել Լուվրի համար, ինչը նրան 1000 ֆրանկի եկամուտ է բերում, ինչը 1870-ական թվականներին մեծ գումար էր համարվում։ Նկարիչը կարողանում է վճարել հարկերը և 1873 թվականի հոկտեմբերին տեղափոխվում է իր հարազատ Էքս։ Այստեղ նա ծանոթանում է գրող Ժ. Հասկի հետ, ով դառնում է նրա մոտ ընկերը։ 1881 և 1882 թվականներին Ամպերյորն այցելում է Փարիզ, որտեղ ընդունվում է ֆրանսիացի ազատ նկարիչների հասարակություն (Société libre des Artistes français): 1883 թվականից հետո նա այլևս չի հեռացել Էքս ան Պրովանսից և հաճախ մեկնել է տեղի Լե Տոլոնե լեռնային շրջանը, որտեղ շատ է նկարել։

Չնայած Սեզանի հետ ավելի քան տասնամյակ տևած ընկերությանը` Ամպերյորի արվեստում չի նկատվում Սեզանի ազդեցությունը։ Ամպերյորի պաշտելիների շարքում էին Տիցիանը և Է. Մանեն։ Ամպերյորի մի շարք աշխատանքներ պահվում են Էքաս ան Պրովանսում` Գրանի թանգարանում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3
2. 1 2
3. 1 2  Achille Emperaire (նիդերլ.)
4. 1 2 3 4  GeneaStar
5. 1 2  RKDartists (նիդերլ.)
6. 1 2 3 4

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ամպերյորի դիմանկարի մասին, որ նկարվել է Սեզանի կողմից և պահվում է Օրսեի թանգարանում(գերմ.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 174307616 · ISNI: 0000 0000 6703 7028 · LCCN: nr92034321 · SUDOC: 254599591 · VIAF: 9711248 · ULAN: 500001186 · WorldCat VIAF: 9711248 |

 |

 |