**Լի Մի****լլեր** (անգլ.՝ Lee Miller, ապրիլի 23, 1907(1907-04-23)[…], Poughkeepsie, Դաչես շրջան, Նյու Յորք, ԱՄՆ - հուլիսի 21, 1977(1977-07-21)[…], Chiddingly, Ուելդեն, Արևելյան Սասեքս, Արևելյան Սասիքս, Միացյալ Թագավորություն), ամերիկյան նորաձևության լուսանկարիչ, «Vogue»-ի շապիկի ֆոտոմոդել, ռազմական թղթակից, ով նկարել է Դախաուի և Օսվենցիմի ազատագրումը, Պաբլո Պիկասոյի ընկերը։

Կենսագրություն և ստեղծագործություն
----------------------------------

Լի Միլլերը ճարտարագետի, գյուտարարի, սիրողական լուսանկարչի դուստր է։ Հայրը նկարում էր նրան, նաև մերկ, երբ նա դեռ 10 տարեկան չկար։ Վաղ տարիքում հայրն է նրա մեջ հետաքրքրություն առաջացրել դեպի լուսանկարչությունը։ 1920-ական թվականներին եղել է մոդել Նյու Յորքում։ Նրան լուսանկարել է Էդվարդ Ստեյհենը։ Լուսանկարներից մեկը օգտագործվել է Kotex կանանց տամպոնների գովազդում, ինչը սկանդալ է առաջացրել։

1929 թվականին տեղափոխվել է Փարիզ, որտեղ դարձել է Ման Ռեյի օգնականը և մոդելը (1930-1931 թվականների լուսանկարներ՝ «Պարանոց», «Լի Միլլեր», «Էլեկտրականություն»)։ Նա ինքն էլ է սկսել լուսանկարել։ Ռեյի այդ շրջանի որոշ լուսանկարներ իրականում նկարել է Լի Միլլերը։ Ռեյի հետ միասին նա կիրառել է սոլյարազացիայի տեխնիկան։ Դարձել է սյուրռեալիստական շարժման ակտիվ մասնակից, մտերմացել Պիկասոյի (նա նկարել է Լիի դիմանկարը, 1937 ), Պոլ Էլուարի, Ժան Կոկտոյի հետ, Կոկտոյի «Պոետի արյունը» ֆիլմում նկարահանվել է որպես արձան (1930 թվական)։

1932 թվականին վերադարձել է Նյու Յորք, շարունակել է զբաղվել լուսանկարչությամբ, բացել է սեփական ստուդիան։ Այդ շրջանի նրա ստեղծագործությունների շարքում են Ջոզեֆ Քորնելի, դերասանուհիներ Լիլիան Հարվինի և Գերտրուդ Լոուրենսի դիմանկարները։ 1933 թվականին արտ-դիլլեր Ժյուլենա Լևի Նյու Յորքի պատկերասրահում տեղի է ունեցել Միլլերի միակ անհատական ցուցահանդեսը։

|  |
| --- |
| **Լի Միլլերը Ման Ռեյի լուսանկարներում*** Լի Միլլեր (1930)
* Պարանոց (1930)
 |

1934 թվականին ամուսնացել է եգիպտացի գործարար Ազիզ Բեի հետ և մեկնել Եգիպտոս։ Չնայած, որ Միլլերն այս ժամանակահատվածում չի աշխատել որպես պրոֆեսիոնալ լուսանկարիչ, այնուամենայնիվ նրա եգիպտական լուսանկարները, ներառյալ «Տիեզերական դիմանկարը», համարվում են նկարչի ամենավառ և տպավորիչ սյուրռեալիստական պատկերները։ Կահիրեում Միլլերը լուսանկարել է Սիվայի օազիսին հարող անապատը։ Այդ լուսանկարը Ռենե Մարգարիտային ոգեշնչել է աշխատել «Le Baiser» (1938 թվական) նկարի վրա։

1937 թվականին Լի Միլլերը թողել է ամուսնուն և վերադարձել Փարիզ, որտեղ հանդիպել է իր ապագա ամուսնուն՝ անգլիացի սյուրռեալիստ նկարիչ, ժամանակակից արվեստի ցուցահանդեսների կուրատոր Ռոլանդ Պենրոուզին։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Միլլերը եղել է ֆոտոլրագրող, աշխատել է «*Vogue»* թերթի համար։ Նա հավատարմագրվել է որպես ռազմական թղթակից, նկարահանել դաշնակիցների վայրէջքը, նապալմի առաջին օգտագործումը Սեն-Մալոյի պաշարման ժամանակ, Փարիզի ազատագրումը, Բուխենվալդի և Դախաուի ճամբարները

Պատերազմից հետո հետտրավմատիկ սթրեսային խանգարման ուժեղ նոպաներ է ունեցել, սկսել է խմել։ 1947 թվականին բաժանվել է Ազիզ Բեից և ամուսնացել Ռոլանդ Պենրոուզի հետ։ Ծնվել է նրանց որդին՝ Էնթոնին։ 1949 թվականին ամուսինները գնել են Սասեքսի ֆերման։ Նա Մեքքա է դարձել եվրոպական ավանգարդի համար. այստեղ հյուրընկալվել են Պիկասսոն, Ման Ռեյը, Հենրի Մուրը, Ժան Դյուբյուֆեն, Դորոթեա Տանինգը, Մաքս Էռնստը և ուրիշներ։

1940-ականների վերջին և 1950-ական թվականներին Միլլերը Բրիտանիայի MI5 անվտանգության ծառայության հետաքննության մեջ էր։ Նրան կասկածում էին ԽՍՀՄ-ի օգտին լրտեսություն անելու մեջ։

Լիի աստղը նորից փայլել է, երբ նա բուժական նպատակով սկսել է զբաղվել խոհարարությամբ։ Լին հավաքել է մի քանի հազար բաղադրատոմսեր ամբողջ աշխարհից, հորինել է հարյուրավոր իրենը։ Իր տանը գտնվելով՝ հայտնի է դարձել Անգլիայի սահմաններից դուրս, հաղթել է մի շարք միջազգային խոհարարական մրցույթներում։

1947 թվականին՝ Մագնում գործակալության ստեղծումից հետո, Լի Միլլերը դարձել է նրա առաջին անդամներից մեկը։ Բայց պատերազմի նկարները, որոնց մասին նա գրեթե երբեք չի խոսել, չեն թողել նրան։ Լի Միլլերը, լինելով խոհարարության աստղ, մահացել է 70 տարեկան հասակում քաղցկեղից։

Ժառանգություն
-------------

Լի Միլլերի՝ որպես խոշորագույն անկախ վարպետի լուսանկարչական ժառանգությունն ամբողջությամբ հանրությանն է ներկայացվել 1980-ական թվականներին՝ շնորհիվ նրա որդու ջանքերի, ով մանրամասնորեն ներկայացրել է նրա կենսագրությունը (1985 թվական)։ Գիրքը բրիտանացի կոմպոզիտոր Ջեյսոն Քարի «Լի Միլլերի վեց նկարները» մյուզիքլի հիմքն է հանդիսացել (2005, ):

Գրականություն
-------------

* Penrose A. The lives of Lee Miller. New York: Holt, Rinehart, and Winston, 1985
* Penrose A. Lee Miller’s war: photographer and correspondent with the Allies in Europe, 1944-45. Boston: Little, Brown, 1992
* Lambron M. L’oeil du silence. Paris: Flammarion, 1993 (романизированная биография, *Премия Фемина*)
* Calvocoressi R. Lee Miller: portraits from a life. New York: Thames & Hudson, 2002
* Burke C. Lee Miller: a life. New York: Knopf, 2005
* Menzel-Ahr K. Lee Miller: Kriegskorrespondentin für Vogue: Fotografien aus Deutschland 1945. Marburg: Jonas, 2005
* Haworth-Booth M. The art of Lee Miller. New Haven: Yale UP, 2007.
* Slusher K. Lee Miller, Roland Penrose: the green memories of desire. Munich; New York: Prestel, 2007

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4  Lee Miller (նիդերլ.)
3. 1 2 3 4  Lee Miller — 2008.
4. 1 2  CLARA — 2008.
5. 1 2 3 4  *Blumberg N.* Encyclopædia Britannica
6. 1 2  Կերպարվեստի արխիվ — 2003.
7. 1 2  Kindred Britain
8. 1 2  It ended when you said goodbye — Ли Миллер 23.04.1907-21.07.1977
9. ↑  «Ли Миллер. Портреты. Фото&Техника. Потребитель. Экспертиза и тесты». Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ մայիսի 30-ին. Վերցված է 2013 թ․ սեպտեմբերի 6-ին.
10. ↑  Conekin, Becky (2006). "Lee Miller: Model, Photographer and War Correspondent in Vogue".
11. ↑  «Её фотографировали. Она фотографировала. Ли Миллер. — Дорогая редакция». Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հոկտեմբերի 27-ին. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 13-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Сайт Ли Миллер
* De la muse à la photographe
* Ли Миллер — фотомодель, которая стала военным фотографом
* Ли Миллер
* Lee Miller with David E. Scherman
* The fashion photography of Lee Miller
* 
* Archived 2012-02-07 at the Wayback Machine.
* На сайте IMDB
* (нем.)
* (нем.)
* (рус.) Archived 2020-05-20 at the Wayback Machine.
* Знаменитый американский фотограф Ли Миллер
* Ретро-дамы. Ли Миллер
* История в фотографиях. Ли Миллер
* Ли Миллер и Пабло Пикассо: магия одной связи
* Париж Хемингуэя и не только…
* Elegantly Dressed Wednesday: Lee Miller
* Dark secret of the woman in Hitler’s bathtub
* World War II: Women at War

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · RKDartists · Find A Grave · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Օքսֆորդի կենսագրական · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 99031025 · BNE: XX991620 · BNF: 124098742 · CiNii: DA11475484 · GND: 118910256 · ICCU: VIAV097035 · ISNI: 0000000368542052, 0000000368542044, 0000000368542036, 0000000108560131, 0000000448775390 · LCCN: n83131363 · NDL: 00621132 · NKC: js20020128021 · NLA: 35701593 · NLP: a0000001224559 · NTA: 074510223 · NUKAT: n2007094289 · LIBRIS: 304487 · SUDOC: 033209405 · VIAF: 46144814388336094322, 84144648456266137574, 309807865, 309807864 · ULAN: 500023704 · WorldCat VIAF: 46144814388336094322, 84144648456266137574, 309807865, 309807864 |

 |

 |