**«Մարգարտե վզնոցով կինը»** (հոլ.՝ Vrouw met parelsnoer), բարոկկո դարաշրջանի հոլանդացի հռչակավոր գեղանկարիչ, հոլանդական գեղանկարչության ոսկե դարաշրջանի ներկայացուցիչ Յան Վերմեերի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1664 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 55 × 45 սմ։ «Մարգարտե վզնոցով կինը» ստեղծագործությունն այսօր պահպանվում և ցուցադրվում է Բեռլինի պատկերասրահում (Բեռլին, Գերմանիա)։

Նկարագիր
--------

«Մարգարտե վզնոցով կինը» ստեղծագործությունում հեղինակը՝ Յան Վերմեերը պատկերել է երիտասարդ կնոջ, որն, ըստ երևույթին, բարձր դասի ներկայացուցիչ է հանդիսանում։ Կինը զբաղված է առավոտյան պճնազարդությամբ. պարանոցին է կապում մարգարտե վզնոցը՝ երկու դեղին ժապավենների օգնությամբ։ Կնոջ դեմքը հանգիստ է։ Ականջին նույնպես մարգարտե ականջօղ է, ինչը վկայում է, որ նա թանկարժեք զարդեր կրելու մեծ հակում ունի։ Տեսարանը խիստ բնորոշ է Վերմեերին՝ կենցաղային տեսարան և կանայք։ Այս հերոսուհին կա նաև Վերմեերի այլ նկարներում՝ «Սիրային նամակ» և «Նամակ գրող կինը»։

Մորթով երիզված դեղին կիսամուշտակ հագած կինը կիսադեմով է կանգնած հանդիսատեսի նկատմամբ. արևի ճառագայթները պատուհանից ներս են թափանցել և ընկել կնոջ վրա՝ ամբողջովին լուսավորելով վերջինիս։ Կտավում տեղ գտած մնացած դետալները խիստ բնորոշ են Վերմեերի վրձնին։ Կտավում հեղինակը օգտագործել է կապույտ և դեղին գույների երանգներ, արեգակի լույս, վարագույր, ֆոնի սպիտակ պատ, հերոսի արտահայտիչ դիմագծեր, կենցաղային իրեր և այլն։ Կնոջ մոտ գտնվող զարդասեղանին Վերմեերը նկարել է հետևյալ իրերը՝ ջրով լցված կոնք, սանր, դիմափոշու վրձնիկ։ Հնարավոր է, որ վերջինս խորհրդանշում է բարձր դասի երիտասարդ կանաց թեթևամտությունը, տնային հոգսերից ազատվածությունը և դատարկ գործերով զբաղվելու հակվածությունը։ Լուսամուտի շրջակալի զարդանկարը հանդիպում է նաև Վերմեերի այլ կտավում՝ «Երիտասարդ կինը ջրի սափորով»։

«Մարգարտե վզնոցով կինը» ստեղծագործության մեծ մասը զբաղեցնում է ֆոնի սպիտակ պատը, որը թույլ է տվել, որ նկարիչը կնոջն առավել արտահայտիչ դարձնի ու հանդիսատեսի ուշադրությունը սևեռի կնոջ վրա, ոչ թե հարակից առարկաների վրա կենտրոնանա։ Դեղնաթույ վարագույրը գունային հավասարակշռություն է ստեղծում կնոջ նույնագույն հագուստի հետ։ Ձախ կողմում Վերմեերը պատկերել է մուգ կապույտ սփռոց, որով հակադրություն է ստեղծել սպիտակ ֆոնի հետ և ապահովել նկարի երկրաչափական հորինվածքի ամրապնդումը։

Վերմեերի ամենանուրբ միկրոսկոպիկ վրձնահարվածները վկայում են նրա գեղարվեստական առանձնահատկությունների մասին։ Մի քանի սպիտակ-գորշ շերտերի շնորհիվ Վերմեերը և բարոկկո դարաշրջանի շատ նկարիչներ կտավներին տվել են առավելագույն բնականություն։ Շնորհիվ դրա պատմաբանները հնարավորություն ունեն դետալ առ դետալ ուսումնասիրել այդ ժամանակների ամենօրյա կենցաղը։ 17-րդ դարի երկրորդ կեսին մորթե հանդերձանքը լայնորեն տարածված էր Նիդերլանդներում խիստ երկարաշունչ ու տևական ձմեռների հետևանքով։ Նկարում պատկերված կիսամուշտակը սովորական էր այդ ժամանակների տնային կեցաղավարության մեջ։

Պատուհանի ձախ կողմում հեղինակը պատկերել է եբենոսյան փայտից սև շրջանակով հայելի։ Այն վկայում է տերերի հարստության և բարձր հասարակական դիրքի մասին։ Հայելին, որը շատ է նկարել Վերմեերը, կարող են խորհրդանշել նաև կանացիություն, սնափառություն, կանացի բնույթի երկվություն և նույնիսկ մահ։ Վերջին կարծիքին է եղել նաև սյուրռեալիզմի կարկառուն ներկայացուցիչ Սալվադոր Դալին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5
2. 1 2
3. ↑
4. ↑  Norbert Schneider. Vermeer. La obra completa. 1994
5. ↑  Михаил Ямпольский. «Память Тиресия. Интертекстуальность и кинематограф», с. 299

Գրականություն
-------------

* Piero Bianconi, István Schlégl: *Das Gesamtwerk von Vermeer*. Kunstkreis, Luzern 1967
* *Junge Dame mit Perlenhalsband.* In: Johannes Vermeer. Ausstellungskatalog National Gallery of Art, Washington, Mauritshuis, Den Haag 1996. Deutsche Ausg. Stuttgart 1996. S. 152–155. ISBN 90-400-9804-2
* Thierry Greub: *J. Vermeer van Delft. Junge Dame mit Perlenhalsband*. (Der Kunstbrief.) Berlin 2003. ISBN 978-3-7861-2448-1
* Mark von Schlegell: *High Wichita* Übers. von Simon Elson. Berlin 2011. ISBN 978-3-88221-620-2

Արտաքին հղումներ
----------------

* (անգլերեն) Analyse interactive de *La Dame au collier de perles*

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մարգարտե վզնոցով կինը (նկար)» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDimages |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4780173-6 · LCCN: nr2004002378 · VIAF: 182603150 · WorldCat VIAF: 182603150 |

 |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
**Յան Վերմեերի նկարներ** |
| --- |
|  |
| 
 Քնած աղջիկը (1656—1657) **·**  Աշխարհագրագետը  **·**  Աստղագետը (նկար)  **·**  Գինու գավաթը  **·**  Դելֆտի տեսարան  **·**  Դիանան ուղեկցորդուհիների հետ  **·**  Կաթնավաճառուհին (նկար, Վերմեեր)  **·**  Կավատուհի (1656)  **·**  Փոքրիկ փողոցը (1657—1658) **·**  Բաց պատուհանի մոտ նամակ կարդացող աղջիկը (1657—1659) **·**  Նամակ կարդացող կինը` կապույտով  **·**  Երաժշտության դասը (1662—1665) **·**  Վիրջինալի մոտ կանգնած աղջիկը  **·**  Մարգարտե ականջօղով աղջիկը **·**  Մարգարտե վզնոցով կինը  **·**  Կարմիր գլխարկով կինը  **·**  Կիթառահարուհին (նկար)  **·**  Ժանեկագործուհին (նկար, Վերմեեր)  **·**  Սիրո նամակ  **·**  Երիտասարդ աղջկա դիմանկարը  **·**  Քրիստոսը Մարթայի և Մարիամի տանը (1654)  **·**  Սպան և ծիծաղող աղջիկը (1655-1660)  **·**  Համերգը (1663)  **·**  Տիրուհին և աղախինը (1666-1667)  |

 |