**Արքայազն Եվգենի Նապոլեոն Նիկոլայ** (շվեդ.՝ Eugen Napoleon Nikolaus, օգոստոսի 1, 1865(1865-08-01), Դրոտտինգհոլմ, Էկերյո, Ստոկհոլմի լեն, Շվեդիա - օգոստոսի 17, 1947(1947-08-17), Հեդվիգ Էլեոնորա, Ստոկհոլմ, Ստոկհոլմի լեն, Շվեդիա), Ներքեի դուքս, Շվեդիայի թագավոր Օսկար 2-րդի և նրա կին Սոֆիայի չորրորդ և կրտսեր որդին։ 1894 թվականից Անդրեաս առաքյալի շքանշանի, իսկ 1904 թվականի հունվարի 21-ից՝ Նորվեգական առյուծ շքանշանի ասպետ է։ Հայտնի է նաև որպես գեղանկարիչ, արվեստասեր և մեկենաս։

Կենսագրություն և արվեստ
-----------------------

Մասնավոր միջին կրթությունն ստանալուց հետո արքայազն Եվգենին 1885-1886 թվականներին Ուփսալայում՝ Վիլհելմ ֆոն Գեգերֆելդիի մոտ, ուսանել է գեղանկարչություն։ Այնուհետև՝ 1887-1889 թվականներին, Փարիզում աշակերտել է Լեոն Բոննային, Ալֆրեդ Ռոլ Ֆիլիպին, Անրի Ժերվեին, Պիեռ Պյուվի դը Շավանին:

Կվաստմակարբակեն (շվեդ.՝ Kvastmakarbacken), Եվգենի արքայզնի թանգարանը Վալդեմարսուդեում
Վերադառնալով Շվեդիա՝ իրեն ամբողջովին նվիրել է բնանկարչությանը։ Աշխատանքների մեծ մասը ոճով մոտ է իմպրեսիոնիզմին։ Սթոքհոլմից հարավ գտնվող Տյուրեսոյում, Էրգորդենում (Վեստերգյոտլանդ, իսկ 1930-ական թվականներից՝ Շվեդիայի հյուսիսում գտնվող Սկոնե նահանգի Էստերլեն բնակավայրում ամառային հանգստի ժամանակ արքայազն Եվգենին նկարել է բնապատկերներ՝ Սյոդերմանլենդի, Սթոքհոլմի և Մելարեն լճի տեսարաններով։

Արքայազն Եվգենին հայտնի է ոչ միայն որպես 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարասկզբի խոշորագույն շվեդ բնանկարիչներից մեկը, այլև որպես մոնումենտալ գեղանկարչության վարպետ։ Նրա հայտնի ստեղծագործություններից են՝ «*Քաղաքը ջրի վրա*» (1917-1922)՝ Ստոկհոլմի քաղաքապետարանում, «*Սպիտակ գիշեր*» (1899), «*Ամառ*» (1904)՝ Ստոկհոլմի Նորայի դպրոցում (անգլ.՝ Norra Latin Grammar School), ինչպես նաև «Կիրունայի եկեղեցու սեղանի բեմը» որմնանկարները։

1899 թվականին նա այգի և դղյակ է գնել Վալդեմարսուդեում (շվեդ.՝ Waldemarsudde)՝ Սթոքհոլմի Յուրգորդեն կղզում։ 1905 թվականին ճարտարապետ Ֆերդինանդ Բոբերգի նախագծով (մոդեռն ոճով) այնտեղ կառուցել է իր ոստանը։ Տունը և արվեստի գործերի իր հավաքածուն արքայազնը կտակել է Շվեդիային։ Այժմ այն թանգարան է, որտեղ գտնվում է արքայազնի բնակարանը և 19-20-րդ դարերի շվեդական բնանկարչության լայն հավաքածու, որը ներառում է 3000 կտավ և Եվգենի արքայազնի գրաֆիկական ստեղծագործությունները։

Եվգենի արքայազնի աշխատանքները ցուցադրված են Շվեդիայի գլխավոր նկարչական միություններում, այդ թվում՝ Ստոկհոլմի ազգային թանգարանում և Գյոթեբորգի գեղարվեստական թանգարանում։

1945 թվականին՝ արքայազնի 80-ամյակի առթիվ, ստեղծվեց բարձր գեղարվեստական նվաճումների համար տրվող Արքայազն Եվգենիի մեդալը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Eugen Napoleon Nicolaus (շվեդերեն) — 1917.
2. 1 2 3 4  Eugen Napoleon Nicolaus (դան.)
3. 1 2 3 4  Eugen (նիդերլ.)
4. ↑  kongehuset.no - The Order of the Norwegian Lion
5. ↑  Орден Святого Апостола Андрея Первозванного (1699—1917). Орден святой Великомученицы Екатерины (1714—1917). Списки кавалеров и кавалерственных дам", С. С. Левин, Москва, 2003, 102 стр. 300 экз.
6. ↑  "Prince Eugens Waldemarsudde". New York Times. Retrieved 2013 թ․ փետրվարի 3.
7. ↑  "Prins Eugens Waldemarsudde". Prins Eugens Waldemarsudde. Արխիվացված է the original 2010 թ․ օգոստոսի 19-ին. Retrieved 2013 թ․ փետրվարի 3. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadurl=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Գրականություն
-------------

* *Hans Henrik Brummer*. Prins Eugen. Minnet av ett landskap. — Stockholm, 1998.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Արքայազն Եվգենիի կյանքի և արվեստի նպատակները և դրանց կապը շվեդական մշակույթի զարգացման ընդհանուր միտումների հետ, Օ. Ե. Եգորշևա Archived 2019-04-01 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Discogs · MusicBrainz · RKDartists · The Peerage · Find A Grave · WikiTree · WeRelate · Rodovid |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուս · Մեծ նորվեգական · Շվեդական կենսագրական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BAV: ADV12443995, ADV10065044 · BIBSYS: 90396384 · BNE: XX1020192 · BNF: 121770640 · GND: 118915983 · ISNI: 0000000066294495 · LCCN: n83201331 · NTA: 121273997 · LIBRIS: 185863 · SUDOC: 030333784 · VIAF: 12350440 · ULAN: 500007919 · WorldCat VIAF: 12350440 |

 |

 |