**Կին Յամեի** (金韻梅, 1864, Նինբո, Չինաստան - մարտի 4, 1934(1934-03-04)), նաև անվանում են **Չին Յա-մեի** կամ **Ջին Յամեի**, անգլ.՝ **Y. May King**, ծննդով չինացի, ամերիկաբնակ բժշկուհի, հիվանդանոցի ադմինիստրատոր, մանկավարժ և սննդի մասնագետ։ Նրան են վերագրում Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին տոֆուի ներկայացումը ԱՄՆ գյուղդեպարտամենտին (USDA):

Վաղ կյանք
---------

Կին Յամեին ծնվել է 1864 թվականին Նինբո քաղաքում։ Նրա հայրը՝ քահանա Քյինգ Լինգ-յիուն (Chin Ding-yu), նորադարձ քրիստոնյա էր։ Երկու տարեկանում խոլերայի համաճարակի պատճառով որբացել է։ նրան որդեգրել են ամերիկացի միսիոներներ Դիվի Բեթուն ՄաքՔարթին և Խուանա Մ. Նայթ ՄաքՔարթին։ Նրանք խրախուսում էին նրան օգտագործել իրեն տրված անունը և սովորել չինարեն այնպես, ինչպես անգլերենը, իսկ նա նաև սովորել է խոսել ճապոներեն և ֆրանսերեն։ Հաճախել է Նյու Յորքի հիվանդանոցի կանանց բժշկական քոլեջը, որը հիմնադրել է Էլիզաբեթ Բլեքվելը, որն ավարտել է 1885 թվականին։ Նա առաջին չինուհին էր, որը բժշկության գիտական աստիճան է ստացել Ամերիակայի Միացյալ Նահանգներում (1888 թվական)։ Չինաստանի հյուպատոսը ներկա էր ավարտական արարողությանը՝ ականատես լինելու Կինի հաջողություններին։ Հետագա ուսումը շարունակել է Ֆիլադելֆիայում և Վաշինգտոնում : Նա նաև սովորել է լուսանկարչություն և բժշկական դպրոցում գտնվելու ընթացքում բժշկական միկրոլուսանկարչության վերաբերյալ ամսագրի հոդված հրապարակել։

Կարիերա
-------

Կին Յամեին, 1905 թվական
1890-1894 թվականներին Ճապոնիայի Կոբե քաղաքում ղեկավարում էր կանանց և երեխաների համար հիվանդանոցը, որտեղ մնացել է մալարիայից ապաքինվելուց հետո։ Նա ղեկավարում էր կանանց հիվանդանոցը և Տյանցզինում բուժքույրերի վերապատրաստման ծրագիրը։ Նաև 1907 թվականին Չժիլիում հիմնադրել է Կանանց հյուսիսային բժշկական դպրոցը։
Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում դասախոսություններ էր կարդացել չինական մշակույթի, կանանց և բժշկության մասին, այդ թվում ելույթ Լոս Անջելեսի բժշկական ասոցիացիայում և ելույթ Քարնեգի Հոլում։ *Overland Monthly*-ում հոդված է հրապարակել Հոնոլուլուի չինական թաղամասի (1902) և New-York Tribune- ում սոյայի մասին (1904)։ Նա Առաջին աշխարհամարտի տարիներն անցկացրել է ԱՄՆ-ում՝ ԱՄՆ գյուղդեպարտամենտի հետ։ Նա 1904 թվականին Նյու Յորք քաղաքում ելույթ է ունեցել խաղաղության միջազգային համաժողովում։

Անձնական կյանք
--------------

1894 թվականին Կին Յամեին Ճապոնիայում ամուսնացել է Հիպոլիտուս Լաեսոլա Ամադոր Էկա դա Սիլվայի հետ։ Պարոն դա Սիլվան վաճառական և թարգմանիչ էր, ծնվել էր Հոնկոնգում։ Նրանք ամուսնալուծվել են 1904 թվականին։ Ունեին որդի՝ Ալեքսանդրը, որը ծնվել է 1895 թվականին Հոնոլուլուում, Հավայան կղզիներում։ Նա մահացել է 1918 թվականին Ֆրանսիայում՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմում որպես ամերիկացի զինվոր և թաղվել Առլինգտոնի ազգային գերեզմանատանը՝ «Ալեքսանդր Ա. Կին» անունով։ Կին Յամեին իր վերջին տարիներն անցկացրել է Պեկինում և մահացել թոքաբորբից՝ 1934 թվականին, 70 տարեկան հասակում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «The Chinese-Born Doctor Who Brought Tofu to America»։ *Smithsonian Magazine* (անգլերեն)։ Վերցված է 2020-03-26
2. 1 2  Untitled news item, *Hospital Gazette and Students' Journal* (June 20, 1885): 193.
3. ↑  Biography at SoyInfo Center
4. ↑  Untitled news item, *China Medical Missionary Journal* (September 1887): 137.
5. ↑  «TR Center - Dr. Kin Yamei, the Chinese immigrant experience, and the future of tofu»։ *www.theodorerooseveltcenter.org*։ Վերցված է 2020-03-26
6. ↑  William Shurtleff and Akiko Aoyagi, *Biography of Yamei Kin M.D. (1864-1934), (Also Known as Jin Yunmei), the First Chinese Woman to Take a Medical Degree in the United States (1864-2016)* (Soyinfo Center 2016). 9781928914853
7. 1 2  "Chinese Women Doctors" *New York Times* (July 21, 1915): 20.
8. ↑  "Dr. Yamei Kin, China's Foremost Woman Physician, Now in U. S." *Arizona Daily Star* (February 26, 1911): 9. via Newspapers.comհրապարակում բաց հնարավորություն
9. ↑  "Chinese Woman Physician, Dr. Yamei Kin, To Lecture" *Los Angeles Herald* (February 23, 1902): 12.
10. ↑  "Little Oriental Lady Who Won Peace Conference" *New York Times* (October 16, 1904): 9.
11. ↑  "Chinese Preparing to End Japan's Grip" *New York Times* (November 28, 1915): 6.
12. ↑  "Chinese Woman Doctor" *Newton Daily Republican* (November 20, 1896): 4. via Newspapers.comհրապարակում բաց հնարավորություն
13. ↑  "Cathay Meets American Law" *San Francisco Call* (August 13, 1904): 14. via Newspapers.comհրապարակում բաց հնարավորություն

Արտաքին հղումներ
----------------

* Overlooked No More: Yamei Kin, the Chinese Doctor Who Introduced Tofu to the West – *The New York Times*
* Biographical information about Kin Yamei at the Soy Info Center.
* James Kay MacGregor, "Yamei Kin and her Mission to the Chinese People", *The Craftsman* 9 November 1905): 242-249.