**Գամլայի արգելոց** (եբրայերեն՝ גמלא‎), արգելոց, գտնվում է Գոլանի բարձունքների կենտրոնական մասում՝ Կացրին քաղաքից մոտ 20 կմ հարավ։ Տարածքը արգելոց է հայտարարվել 2003 թվականի հունվարի 9-ին, արգելոցի մակերեսը կազմում է 8380 դունամ (8,3 կմ²)։

Գամլայի արգելոցը ներառում է երկու գետերի հովիտներ՝ Դալիոթ գետը և Գամլա գետը, և ձգվում է Գամլա գետի երկայնքով մինչև Գամլա ջրվեժը, որն Իսրայելում ամենաբարձրն է (51 մ)։ Արգելոցի տարածքում գտնվում են հին Գամլա քաղաքի ավերակները և արծիվների դիտակերկման կայանը։

2010 թվականին արգելոցը վնաս էր կրել անտառային խոշոր հրդեհից, որն առաջացել է մարտական վարժությունների ընթացքում հրետանուց արձակված արկից։

Հին քաղաք
---------

Տեսք վերևից
Հիմնական հոդված՝ Գամլա
Գամլա քաղաքը հիմնադրվել է մ.թ.ա. 81 թվականին Ալեքսանդր Յանայի կառավարման օրոք, որը Գոլանի բարձունքները կցեց Հասմոնյան թագավորությանը։ Քաղաքի անվանումը գալիս է «գամալ» բառից (եբրայերեն՝ גמל‎ — *ուղտ*), քանի որ այն բլուրը, որի վրա գտնվում էր քաղաքը, նման է ուղտի սապատի։ Որպես Գոլանի մայրաքաղաք՝ քաղաքը գոյատևեց մոտ 150 տարի։ Հակահռոմեական ապստամբության շրջանում այն դարձավ ապստամբների հենակետերից մեկը։ Հռոմեացիների կողմից Մ.թ. 67 թվականին Գամլայի գրավումը նկարագրվել է դեպքերի ականատես Հովսեփոս Փլավիոսի «Հրեական պատերազմ» աշխատության մեջ, գիրք 4, մաս 1։

Գամլայի ճշգրիտ գտնվելու վայրը մնացել էր անհայտ մինչև 1968 թվականը։ 1970-1980-ական թվականներին այստեղ իրականացվեցին ինտենսիվ հնագիտական պեղումներ.։ Տեղանքի բարդության պատճառով բոլոր աշխատանքներն իրականացվել են ձեռքով՝ առանց որևէ մեքենայացման։ Երկրորդ շրջանում, բացի հնագիտական հետազոտությունից, աշխատանք է տարվել նաև զբոսաշրջային վայր ստեղծելու ուղղությամբ՝ ճանապարհի կառուցում, ձևավորում, վերակառուցում և այլն։

Դիտարկման կայան
---------------

Սպիտակագլուխ անգղների դիտարկման կայան
Գամլայի արգելոցում ապրում է Իսրայելում գտնվող սպիտակագլուխ անգղների ամենամեծ զանգվածը։ Անգղի բույները տեղակայված են անմիջապես արգելոցի դիտարկման տախտակամածի տակ։ Արգելոցում տեղադրվել է մոնիտորինգի հատուկ համակարգ, որն արգելոցի աշխատակիցներին թույլ է տալիս իրական ժամանակում հսկողություն իրականացնել, ինչպես նաև դիտել տարվա ընթացքում գրանցված տեսանյութերը։ 2004 թվականին շատ անգղներ սատկեցին՝ թունավորվելով գյուղատնտեսական թույնով։ Արգելոցի անձնակազմը և կամավորները ստիպված էին փրկել առանց թխսկանի մնացած ձվերը և երիտասարդ թռչուններ աճեցնել։

Դոլմեններ
---------

Արգելոցում գտնվում են նաև մոտ 700 նեոլիթյան դոլմեններ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Гамла". Արխիվացված է the original 2011 թ․ հոկտեմբերի 25-ին. Retrieved 2021 թ․ հունվարի 23. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  *Rocca S.* The Forts of Judaea 168 BC – AD 73. — Oxford: Osprey Publishing, 2008. — P. 40. — 64 p. — ISBN 978-1-84603-171-7
3. ↑   *Гамла*՝ հոդվածը Հրեական էլեկտրոնային հանրագիտարանում
4. 1 2  דני שיאון וצבי יבור. "תולדות החפירות" (in եբրայերեն). רשות העתיקות. Արխիվացված է the original 2013 թ․ ապրիլի 21-ին. Retrieved 2013 թ․ ապրիլի 15. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|description=` ignored (help)
5. ↑  Парнис А. "Гамла – древняя столица Голанских высот". parnis.co.il. Retrieved 2013 թ․ ապրիլի 10.
6. ↑  Milstein F. "Gamla, A Graphic Reconstruction of the Synagogue" (in անգլերեն). Israel Antiquities Authority. Արխիվացված է the original 2013 թ․ ապրիլի 21-ին. Retrieved 2013 թ․ ապրիլի 15. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|datepublished=` ignored (help)
7. ↑  "Gamla Nature Reserve". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 13-ին. Retrieved 2020 թ․ հունվարի 15. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
8. ↑  "Экологическая тревога в Израиле: гибнут орлы". sem40.ru. Արխիվացված է the original 2013 թ․ ապրիլի 29-ին. Retrieved 2013 թ․ ապրիլի 29. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|datepublished=` ignored (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* "Eagles' nest: Gamla nature reserve" (in անգլերեն). Ynetnews. Արխիվացված է the original 2013 թ․ ապրիլի 28-ին. Retrieved 2013 թ․ ապրիլի 27. `{{cite web}}`: Cite has empty unknown parameter: `|description=` (help)

Կիրճի համայնապատկեր