**Թերեզա Շատախոս-Բելլա** (ֆր.՝ Thérèse Sita-Bella, 1933, Կամերուն - փետրվարի 27, 2006(2006-02-27), Յաունդե, Կամերուն), կամերունցի կինոռեժիսոր, ով դարձավ Աֆրիկայի և Կամերունի առաջին կին կինոռեժիսորը։

Վաղ կյանք և կրթություն
----------------------

Նա ծնվել է Կամերունի հարավային Բեթի ցեղում և ստացել է կրթություն տեղի կաթոլիկ միսիոներների կողմից։ 1950-ական թվականներին Կամերունի մայրաքաղաք Յաունդեի դպրոցից բակալավրի աստիճան ստանալուց հետո նա կրթությունը շարունակելու համար տեղափոխվել է Փարիզ։ Հենց Ֆրանսիայում էլ ծագել է լրագրության և ֆիլմարտադրության նրան հետաքրքրությունները։

Կարիերա
-------

1955 թվականին Թերեզ Սիտա-Բելլան սկսել է իր կարիերան որպես լրագրող։ Ավելի ուշ՝ 1963 թվականին, նա դարձավ Աֆրիկայի և Կամերունի առաջին կին կինոռեժիսորը։ 1964-1965, Սիտա-Բելլան աշխատել է Ֆրանսիայում ֆրանսիական La Vie Africane ամսագրում, որի համահիմնադիրն էր։ 1967 թվականին Կամերուն վերադառնալուց հետո նա միացել է Տեղեկատվության նախարարությանը և դարձել պետի տեղակալ։

Tam Tam à Paris
---------------

1963 թվականին Սիտա-Բելլան նկարահանեց «Tam-Tam à Paris» վավերագրական ֆիլմը, որը հետևեց Փարիզի շրջագայության ժամանակ կամերունյան ազգային համույթի խմբի անդամներին։ «Tam-Tam à Paris» ֆիլմը հաճախ մեջբերվում է որպես Աֆրիկայի և Կամերունի առաջին կին կինոռեժիսորի աշխատանք։ 1969 թվականին «Tam-Tam à Paris» ներկայացվել է Աֆրիկյան ֆիլմերի առաջին շաբաթում, որը հետագայում հայտնի դարձավ որպես ՖԵՍՊԱԿՕ։

Սիտա-Բելլան համարվում էր ռահվիրա և կինոյի ոլորտում աշխատող մի քանի կանանցից մեկը, քանի որ այս ոլորտում ժամանակին գերակշռում էին տղամարդիկ։ 1970-ականներին խոսելով կինոարտադրության մասին՝ ասում է․

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Կամերունցի կին 1970-ականների՞ն։ Այն ժամանակ մենք շատ քիչ էինք։ Այնտեղ կային մի քանի արևմտյան հնդիկներ, մի սենեգալցի կին և ես էի։ Բայց գիտեք, ֆիլմարտադրությունը կանանց բիզնեսը չէ։ |  |

Մահ
---

2006 թվականի փետրվարի 27-ին Թերեզ Սիտա-Բելլան մահացել է Յաունդեի հիվանդանոցում՝ հաստ աղիքի քաղցկեղից։ Թաղվել է Յաունդեի Մվոլյե գերեզմանատանը։

Պարգևեր
-------

Կամերունի Սիտա-Բելլա մշակույթի կենտրոնը անվանվել է ի պատիվ կամերունցի կինոռեժիսոր Թերեզ Սիտա-Բելլայի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Pouya, André Marie (1989 թ․ սեպտեմբեր). «Interview with Thérèse Sita-Bella». *Amina* (french). **233**: 44. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ ապրիլի 20-ին. Վերցված է 2016 թ․ նոյեմբերի 10-ին.`{{cite journal}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
2. ↑  Tchouaffé, Olivier Jean (2012). «Women in Film in Cameroon: Thérèse Sita-Bella, Florence Ayisi, Oswalde Lewat and Josephine Ndagnou». *Journal of African Cinemas*. **4** (2): 191–206. doi:10.1386/jac.4.2.191\_1. Վերցված է 2016 թ․ դեկտեմբերի 9-ին.
3. ↑  «Recovering Lost African Film Classics». *africa-in-motion.org.uk*. Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ հոկտեմբերի 17-ին. Վերցված է 2016 թ․ նոյեմբերի 10-ին.
4. ↑  Ellerson, Beti (Fall 2016). «African Women and the Documentary: Storytelling, Visualizing History, from the Personal to the Political». *Black Camera*. **8** (1): 223–239. Վերցված է 2016 թ․ նոյեմբերի 10-ին.(subscription required)
5. ↑  Tande, Dibussi. «Sita Bella: The Final Journey of a Renaissance Woman». *dibussi.com*. Վերցված է 2016 թ․ նոյեմբերի 10-ին.
6. ↑  «Cameroon's first woman journalist dies». *nation.com.pk*. Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ մարտի 17-ին. Վերցված է 2016 թ․ նոյեմբերի 10-ին.
7. ↑  Anchunda, Benly. «Cameroon Cultural Centre gets face lift». *crtv.cm*. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ նոյեմբերի 25-ին. Վերցված է 2016 թ․ նոյեմբերի 24-ին.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1219657964 · VIAF: 2640160310452358300009 · WorldCat VIAF: 2640160310452358300009 |

 |