**Սոորի ճակատամարտ**, Ավստրիական ժառանգության պատերազմների ճակատամարտերից մեկը, որ տեղի է ունեցել 1745 թվականի սեպտեմբերի 30-ին պրուսական բանակի և ավստրո-սաքսոնական բանակների միջև։ Պրուսական բանակը գլխավորում էր Ֆրիդրիխ II-ը, իսկ հակառակորդ բանակը` Կարլ Լոթարինգացին։

Նախապատմություն
---------------

Բոհեմիա տանող ճանապարհին պրուսական բանակը պատշաճ ուշադրություն չէր դարձրել ճանապարհի հետախուզմանը։ Բացի այդ` տարբեր բնույթի հանձնարարություններ ստացած ջոկատների գործուղման պատճառով պրուսական բանակի թիվը նվազել էր 22.000-ի։ Դաշնակցային ուժերը ղեկավարող Կարլ Լոթարինգացին որոշում է օգտվել այդ հանգամանքից և շրջապատելով Ֆրիդրիխի բանակը` նրան անակնկալ հարված հասցնել սեպտեմբերի 30-ին։ Եղանակը բարենպաստ էր ավստրիացիների համար. թեթև մշուշ էր իջել, որը թաքցնում էր նրանց մոտեցումը։

Ճակատամարտ
----------

Վաղ առավոտյան (5:00) Ֆրիդրիխը խորհրդակցություն է անցկացնում իր հրամանատարների հետ, երբ առաջին զեկուցումն է հասնում թշնամու զորաջոկատի ակտիվության վերաբերյալ։ Ֆրիդրիխը շտապում է ամեն ինչ իր աչքերով տեսնել և հայտնաբերում է, որ ավստրիացիներն արդեն շարվել են մարտական դիրքով, իսկ նահանջի բոլոր ճանապարհները փակել են։ Չպատրաստվելով սպասել հարմար ժամանակի` պրուսացի զորահրամանատարը փորձում է օգտվել ավստրիացիների դանդաղկոտությունից և նախահարձակ լինել: 8:00 ավստրիացիները դեռևս հարձակման չէին անցել, իսկ պրուսական զորքերը միաժամանակյա երկու հարված են հասցնում` հեծելազորը աջ թևում, հետևակը` կենտրոնում։ Կենտրոնի գրոհը հանդիպում է մուշկետների ու հրետանու կրակին ու հետ է շպրտվում։ Պրուսացիները մեծ կորուստներ են կրում, սակայն երրորդ անգամից հաջողվում է ջարդել ավստրիացիներին։

Կարլի մտադրության համաձայն` Ֆրիդրիխի հարձակման անցնելու ժամանակ նրա վրա թիկունքից պետք է հարձակվեին ավստրիացիների թեթև հեծելազորը, սակայն նրանք, գրավելով պրուսական ճամբարը, չկարողացան հրաժարվել իրենց սովորությունից և թալան սկսեցին։ Դա պրուսական զորքին հնարավորություն է տալիս զարգացնելու հարձակումը։

Կենտրոնում ունեցած հաջողությունից հետո ավստրիացիների դիմադրությունը կոտրվում է, և նրանք սկսում են անտառ նահանջել։ Պրուսական զորքերը նրանց հետապնդում են մինչև անտառի ծայրը։ Վերջին դիրքերը, որտեղից ավստրիացիները դուրս են մղվում, գտնվում էին Սոոր գյուղի մոտ, ինչից էլ առաջացել է ճակատամարտի անվանումը։ Կեսօրին մարտի դաշտը Պրուսիայի տիրապետության տակ էր։

արդյունք
--------

Ավստրիացիները նահանջում են Յարոմիր, պրուսական զորքերը վրան են խփում մարտի դաշտում և հինգ օր մնում են այնտեղ` պատրաստվելով Արշավել Սիլեզիա։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Ես վաստակել էի այն վիճակը, որ մեզ պետք է հարվածեին, և այդպես էլ կլիներ, եթե չլինեին իմ գեներալների արվեստը և իմ զինվորների խիզախությունը։- Ֆրիդրիխ II Մեծ |  |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Duffy, 1988, էջ 69
2. 1 2  Ellis, 1832, էջ 360
3. ↑  Browning, 1995, էջ 236
4. ↑  Ellis, 1832, էջ 361
5. ↑  «Vie de Frederic II: roi de Prusse», 1787

Գրականություն
-------------

* *Christopher Duffy* Frederick the Great: A Military Life. — Routledge, 1988. — 407 p. — ISBN 0415002761
* *George James Welbore Agar Ellis* The life of Frederic the Second, king of Prussia. — Longman, Rees, Orme, Brown, And Green, 1832. — Т. 1. — 532 p.
* *Reed Browning* The War of the Austrian Succession. — Palgrave Macmillan, 1995. — 480 p. — ISBN 0312125615

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սոորի ճակատամարտ» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 7616431-7 · LCCN: sh2002009374 |

 |