**Ռուսաստանի Դաշնության պահպանության դաշնային ծառայություն** (ռուս.՝ Федеральная служба охраны Российской Федерации), Ռուսաստանի Դաշնության գործադիր իշխանության դաշնային մարմին, հատուկ ծառայություն, որն իրականացնում է գործառույթներ՝ պետական քաղաքականության մշակման, նորմատիվ-իրավական կարգավորման, պետական պահպանության ոլորտում հսկողության և վերահսկողության, նախագահական, կառավարական, հատուկ կապի և տեղեկատվության այլ տեսակների ոլորտում, որոնք տրամադրվում են պետական իշխանության դաշնային մարմիններին, պետական իշխանության մարմիններին, Ռուսաստանի Դաշնության սուբյեկտներին  և պետական այլ մարմիններին։ Ռուսաստանի պահպանության դաշնային ծառայության հետ մեկտեղ, Ռուսաստանի անվտանգության դաշնային ծառայությունը և ԱՀԾ պատկանում են ուժերի ու միջոցների անվտանգության ապահովմանը, այսինքն՝ հատուկ ծառայություններին։  այն օժտված է օպերատիվ-հետախուզական գործունեություն վարելու  իրավունքով։ Ռուսաստանի պահպանության դաշնային ծառայությունում  նախատեսված է ռազմական և դաշնային քաղաքացիական պետծառայություն։ Օժտված է իրավաբանական անձի իրավական կարգավիճակով։ Պատկանում է պետական ռազմականացված կազմակերպություններին, որոնք իրավունք ունեն կրել մարտական հրաձգային և այլ զենք։

Պատմություն
-----------

Ռուսաստանի Դաշնության պահպանության դաշնային ծառայությունը առաջ եղել է ԽՍՀՄ ՊԱԿ-ի  9-րդ վարչությունը, որը 1990 թվականի փետրվարին էր վերակազմավորվել է որպես ԽՍՀՄ ՊԱԿ-ի պահպանության ծառայություն։ 1991 թվականի օգոստոսին Պահպանության ծառայությունը դուրս է եկել ԽՍՀՄ ՊԱԿ-ի ենթակայությունից և վերափոխվել ԽՍՀՄ նախագահի աշխատակազմի պահպանության վարչությունում։ 

ՌՍՖՍՀ նախագահի կողմից  ստեղծվել է Սեփական անվտանգության ծառայություն,  1991 թվականի սեպտեմբերի 3-ին նրա պետ նշանակվեց Ալեքսանդր Կորժակովը, որին մեկշաբաթյա ժամկետում հանձնարարվել էր մշակել ծառայության կառուցվածքը և հաստիքները։

1991 թվականի վերջին ԽՍՀՄ նախագահի աշխատակազմին կից  պահպանության վարչությունը լուծարվել է և դրա հիման վրա ստեղծվել  ՌԽՖՍՀ պահպանության գլխավոր վարչությունը։ 

1994 թվականի հունվարին Ռուսաստանի պահպանության գլխավոր վարչությունը առաջին անգամ նշվեց գործադիր իշխանության դաշնային մարմինների ցանկում։

1996 թվականի մայիսի 27-ին դաշնային օրենքով սահմանված է, որ Ռուսաստանի Դաշնության պահպանության  դաշնային ծառայությունը  Ռուսաստանի Դաշնության պահպանության գլխավոր վարչության  իրավահաջորդը։ 1996 թվականի հունիսի 19-ին Ռուսաստանի նախագահի հրամանագրով, Ռուսաստանի Դաշնության պահպանության գլխավոր վարչությունը  վերանվանվել է  Ռուսաստանի Դաշնության դաշնային պահպանության ծառայություն։ Ծառայության ղեկավար է նշանակվել գեներալ-լեյտենանտ Յուրի Կրապիվինը։

Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի  1996 թվականի  հուլիսի 2-ի № 1013 հրամանագրով Ռուսաստանի Դաշնության պահպանության դաշնային ծառայության կազմում  ընդգրկված էր Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի անվտանգության ծառայությունը։

1996 թ. օգոստոսի 2-ին հաստատվել է Ռուսաստանի ՊԴԾ մասին կանոնադրությունը։

1996 թ. օգոստոսի 14-ին Ռուսաստանի Դաշնության պահպանության դաշնային ծառայությունը  վերանվանվեց Ռուսաստանի պահպանության դաշնային  ծառայության։

1996 թվականի  սեպտեմբերի 6-ին նախորդ անվանափոխությունը չեղյալ հայտարարվեց։

2000 թվականի մայիսի 18-ին  ծառայության ղեկավար նշանակվեց Եվգենի Մուրովը, 2001 թվականի նոյեմբերի 21-ից պաշտոնը կոչվում է տնօրեն։

2003 թվականին որոշ լուծարվող ստորաբաժանումների՝  Ռուսաստանի Դաշնության նախագահին կից կառավարական կապի և տեղեկատվության դաշնային գործակալության և Ռուսաստանի ՊԴԾ նախագահական կառավարման հետ  կազմավորվեց  Ռուսաստանի Դաշնության դաշնային ծառայության պահպանության  կապի և տեղեկատվության  հատուկ ծառայությունը։

2004 թվականի  օգոստոսի 7-ին ընդունվել է նոր կանոնակարգ Ռուսաստանի ՊԴԾ մասին, իսկ  Ռուսաստանի Դաշնության դաշնային ծառայության պահպանության  կապի և տեղեկատվության  հատուկ ծառայությունը ուղղակիորեն միացված  էր Ռուսաստանի ՊԴԾ կենտրոնական ապարատին որպես կառուցվածքային ստորաբաժանումներ։

2011 թվականի դեկտեմբերի 14-ին Ռուսաստանի Նախագահ Դմիտրի Մեդվեդևը  ՊԴԾ տնօրեն  Եվգենի Մուրովին հանձնեց  Դաշնային անվտանգության ծառայության դրոշը։ Ռուսաստանի ՊԴԾ դրոշին գրված էր. «Հայրենիք, նվիրվածություն ու պատիվ»։

ՊԴԾ  բյուջեյի բաց մասում 2017 թվականին հատկացվել է 552,4 մլն ռուբլի, մնացածը անցնում է փակ հոդվածներով։

Մարտին 2017 թվականի ծառայությունը  իրավունք ստացավ պետական կարիքների համար վերցնել հողամասերը  (որոնց կարելի է վերագրել ցանկացած օբյեկտ), հունիսին հնարավորություն ստեղծվեց սահմանափակել մայրուղիների շարժումը, անհատույց օգտագործել օդանավակայանները, ծովային և գետային նավահանգիստները և պաշտպանել պահպանվող  պաշտոնյաների տվյալները (որոնց հասնելու համար պետք է հենց օբյեկտի պահպանության կամ Պահպանության դաշնային ծառայության թույլտվությունը։  ՊԴԾ ղեկավար Նիկոլայ Կոնդրատյուկը իր գերատեսչության իրավասությունների ընդլայնումը  բացատրեց  բարդացված արտաքին քաղաքական իրավիճակի և չդադարեցվող  արմատական ուժերի փորձերով ազդել ներքաղաքական իրավիճակի վրա։

 Պետական պահպանության մարմինների կառուցվածքը
--------------------------------------------

* Պահպանության դաշնային ծառայությունը
* Ղեկավարություն (Տնօրեն, տեղակալներ)
* Նախագահի անվտանգության ծառայություն
* Պահպանական միջոցառումների ծառայություն
* Մոսկվայի Կրեմլի պարեկի ծառայություն
* Նախագահական գունդ
* Նախագահական նվագախումբ
* Հատուկ կապի և տեղեկատվության ծառայություն
* Ինժեներա-տեխնիկական ապահովման ծառայություն
* Տնտեսական ապահովման ծառայություն
* Վարչական ծառայություն
* Պահպանության ծառայություն Հյուսիս-Արևմտյան դաշնային օկրուգում (ք. Սանկտ Պետերբուրգ)
* Պահպանության ծառայություն Կովկասում (ք. Սամարա)
* Պահպանության ծառայություն Ղրիմում (ք. Սիմֆերոպոլ)
* Կենտրոնական ենթակայության կառավարումներ
* Ռուսաստանի ՊԴԾ ստորաբաժանումներն, որոնք իրականացնում են  Ռուսաստանի պահպանության ոլորտում պետական օբյեկտների, համալիրների, բնակարանների, ամառանոցների և հյուրանոցների առանձին լիազորությունները
* Ռուսաստանի բարձրագույն պաշտոնատար անձանց պաշտոնական բնակարանների ցանկ
* Դաշնային տարածքներում հատուկ կապի և տեղեկատվության կառավարում
* Ֆեդերացիայի սուբյեկտներում  հատուկ կապի և տեղեկատվության կենտրոններ
* Հատուկ նշանակության կապի կենտրոններ

ինչպես նաև

* կրթական և գիտահետազոտական հիմնարկներ, դաշնային միացյալ ձեռնարկություններ
* Ռուսաստանի ՊԴԾ ակադեմիա (ք. Օրյոլ)
* Հասարակայնության հետ կապերի կենտրոն

Ուսումնական հաստատություններ
----------------------------

* Ռուսաստանի ՊԴԾ ակադեմիան պատրաստում է տեղեկատվական անվտանգության, հեռահաղորդակցության համակարգերի և ռադիոկապի մասնագետների, գտնվում է ք. Օրյոլում։
	+ մասնաճյուղ՝  Կառավարական կապի Վորոնեժի ինստիտուտ
* ՊԴԾ ուսումնական կենտրոն (Կուպավնա, Մոսկվայի մարզ)
* Ռուսաստանի ՊԴԾ ակադեմիայի  շրջանավարտների ակումբ

Տվյալներ
--------

Պաշտոնական տեղեկություններ ծառայության թվաքանակի  մասին գաղտնի է պահվում։ Սակայն 2016 թվականի սեպտեմբերին ՌԴ նախագահի անվտանգության ծառայության նախկին ղեկավար  Ալեքսանդր Կորժակովը պատմել է, որ անձնակազմը տարիների համեմատ զգալիորեն աճել  է, երբ նախագահի պաշտոնը զբաղեցրել է Բորիս Ելցինը՝ 13 000-ից մինչև մոտավորապես 50 000 մարդ։

Ղեկավարներ
----------

**Ռուսաստանի պահպանության գլխավոր վարչության պետ**

* Վլադիմիր Րեդկոբորոդի (1991 թ. - 1992թ. հունիս)
* Միխայիլ Բարսուկով (հունիսի 12, 1992 թ.- 1995 թ. հուլիսի 24-ին )
* Յուրի Կրապիվին (24 հուլիսի, 1995թ. - 20 հունիսի 1996 թ.)

**Ռուսաստանի ՊԴԾ ղեկավար**

* Յուրի Կրապիվին (1996թ. հունիսի 20 - 2000 թ. մայիսի 18)

**Ռուսաստանի ՊԴԾ տնօրեն**

* Եվգենի Մուրով (2000 թ. մայիսի 18 - 2016 թ. մայիսի 26)
* Դմիտրի Կոչնև ( 2016 թ. մայիսի 26-ից)

**Ռուսաստանի ՊԴԾ տնօրենի առաջին տեղակալ**

* Օլեգ Կլիմենտև (2015 թ.)

**Ռուսաստանի ՊԴԾ տնօրենի տեղակալները**

* Ալեքսեյ Միրոնով (2011 թ.),  կապի և տեղեկատվության հատուկ ծառայության ղեկավար
* Ալեքսեյ Ռուբեժնոյ, Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի անվտանգության ծառայության պետ
* Վիկտոր Տուլուպով

**Պարեկ՝ Մոսկվայի Կրեմլի պարեկային ծառայության ղեկավար**

* Միխայիլ Բարսուկով (1991 թ. դեկտեմբերի 10 - 1995թ. հուլիսի 24)
* Սերգեյ Ստրիգին (1995 թ. հուլիսի 29 - 2004 թ. հունվար)
* գեներալ-լեյտենանտ Սերգեյ Խլեբնիկով (2004 թ. հունվարից)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Федеральный закон от 13 ноября 1996 г. № 150-ФЗ «Об оружии»
2. ↑  "История ФСО". Արխիվացված է the original 2014 թ․ դեկտեմբերի 7-ին. Retrieved 2017 թ․ դեկտեմբերի 22.
3. ↑  Федеральный закон от 27.05.1996 № 57-ФЗ «О государственной охране» Archived 2018-12-24 at the Wayback Machine. (Гл.1, ст.ст.1-3)
4. ↑  Указ Президента России от 19.06.1996 № 938 «О Федеральной службе охраны Российской Федерации»
5. ↑  Указ Президента России от 02.08.1996 № 1136 «Об утверждении положения о Федеральной службе охраны Российской Федерации»
6. ↑  Указ Президента России от 14.08.1996 № 1177 «О структуре федеральных органов исполнительной власти»
7. ↑  Указ Президента России от 06.09.1996 № 1326 «Вопросы федеральных органов исполнительной власти»
8. ↑  Указ Президента России от 18.05.2000 № 875 «О руководителе Федеральной службы охраны Российской Федерации»
9. ↑  Указ Президента России от 21.11.2001 № 1343 «Вопросы Федеральной службы охраны Российской Федерации»
10. ↑  Указ Президента России от 07.08.2004 № 1013 «Вопросы Федеральной службы охраны Российской Федерации» (ч. 1, п.п. 1—3, 8)
11. 1 2  *Сергей Горяшко*. Перекрытие дорог и изъятие земли: зачем ФСО новые полномочия *Русская служба Би-би-си*, 19.07.2017
12. ↑  ФСО получила право засекречивать данные чиновников *Русская служба Би-би-си*, 01.07.2017
13. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2009 թ․ նոյեմբերի 22-ին. Retrieved 2017 թ․ դեկտեմբերի 23.
14. ↑  Знаю их всех
15. ↑  директор службы с ноября 2001 г.
16. ↑

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
* ՊԴԾ մասին տեղեկատվություն Archived 2014-12-07 at the Wayback Machine. Agentura.Ru կայքում
* ՊԴԾ նախագահական գունդ