Մեծ մզկիթի շինարարության տեսքը, որը ցույց է տալիս վերամբարձ կռունկներ տեսակը, որոնք փլուզվել են:
**Շինարարական ամբարձիչի անկում Ալ-Հարամ մզկիթի վրա**, տեղի է ունեցել 2015 թվականի սեպտեմբերի 11-ին։ Զոհվել է 107 մարդ, վիրավորվել՝ 238-ը (հիմնականում՝ ուխտավորներ), տուժել են 12 երկրների քաղաքացիներ։ Ողբերգությունը տեղի է ունեցել այն ժամանակ, երբ քաղաքը պատրաստվում էր ամենամյա Հաջին, որի ընթացքում աշխարհի մուսուլմանները ժամանում են Մեքքա Հաջի ծիսակատարություններ կատարելու համար։

Մզկիթի վերակառուցում
--------------------

Մեքքայի Ալ-Հարամ մեծ մզկիթն աշխարհի ամենամեծ մզկիթն է և շրջապատում է իսլամի գլխավոր սրբավայրը՝ Քաաբան։ Մեքքան մուսուլմանների համար սրբազան քաղաք է։ Այլ կրոնների ներկայացուցիչների մուտքն արգելված է։

Ավելի վաղ՝ Հաջի ժամանակ, բազմաթիվ խոշոր միջադեպեր են տեղի ունեցել տարիներ շարունակ, ինչի հետևանքով հազարավոր մարդիկ են զոհվել։ Ուխտավորների հարմարավետության համար տեղական իշխանությունները 2010-ին բացել են Մեքքայի վերգետնյա մետրոպոլիտենը՝ առաջինը երկրում։ Այն օգնում է ուխտավորներին տեղաշարժվել քաղաքով և ծիսական արարողությունների վայրերով։ 2011 թվականին Մեքքայում կառուցվել է Աբրաջ Ալ-Բեյթ աշտարակ-երկնաքեր համալիրը։ Համալիրի թագավորական աշտարակը զբաղեցնում է երրորդ տեղն աշխարհում և ունի աշխարհի ամենամեծ և ամենաբարձր ժամացույցը։ Հրմշտոցը կանխելու և Հաջի սեզոնի ընթացքում մզկիթի տարողունակությունը մեծացնելու համար Սաուդյան իշխանությունները սկսել են գլխավոր մզկիթի վերակառուցման նախագիծը։ Մեծ շինարարությունը, որի պատճառով մզկիթի տարածքում հայտնվել են բազմաթիվ վերամբարձ կռունկներ, պետք է տևեր մինչև։

Փլուզում
--------

Միջադեպը տեղի է ունեցել ուրբաթ տեղական ժամանակով ժամը 17:21:34-ին, որը շաբաթվա ամենաբանուկ օրերից մեկն է, ետկեսօրյան աղոթքի ավարտից հետո մզկիթի բակում ուխտավորների անցնելու վայրում։ Կռունկն ընկել է մզկիթի բակի արևելյան մասում՝ կոտրելով տանիքը։ Սաուդյան քաղաքացիական պաշտպանության ղեկավարը հաստատել է, որ կռունկը փլուզվել է ուժեղ քամիների պատճառով, որոնք առաջացել են 2015 թվականի սեպտեմբերի սկզբին մերձավոր արմելքում մոլեգնող ավազային փոթորիկից։ Մինչ այդ Մեքքայում հորդառատ անձրև է տեղացել։ Եղել են հաղորդումներ քամու մասին, որը հասել է ժամում 40 կիլոմետրի (ժամում 25 մղոն)։ Սակայն կռունկի կործանման ճշգրիտ պատճառը չի հնչել (հնարավոր է՝ հիմքն է սողացել) ։ Արդյունքում, պաշտոնական տվյալներով, զոհվել է առնվազն 107 մարդ, վիրավորվել՝ 238-ը։ Բազմաթիվ զոհերի և վիրավորների, նաև շենքի լուրջ վնասների մասին սոցիալական ցանցերում հայտնված լուսանկարներ ու տեսանյութեր կան։ Դեպքի վայր է ժամանել Սաուդյան Արաբիայի թագավոր Սալման Բին Աբդուլ Ազիզ Ալ-Սաուդը։

Իշխանությունները հայտարարել են, որ չնայած աղետին՝ Հաջը տեղի կունենա։

Ինչպես պարզվում է, գերմանական «Liebherr» ֆիրմայի արտադրության թրթուրավոր կռունկը պատկանում է Բեն Լադենի ընտանիքի շինարարական ընկերությանը՝ «Saudi Binladin Group»-ին, որը գլխավորում էր Մեծ մզկիթի ընդլայնման աշխատանքները, ինչպես նաև մեծ թվով խոշոր շինարարական պայմանագրեր ունի Սաուդյան Արաբիայում։ Աղետից հետո Սաուդյան Արաբիայի իշխանություններն արգելել են ընկերության գործունեությունը երկրում, քանի դեռ հետաքննությունը չի ավարտվել։ Բացի այդ, դատարանը ֆինանսների նախարարությանը հանձնարարել է ընկերության բոլոր նախագծերի աուդիտ անցկացնել և որոշել է 1 մլն Սաուդյան ռիալների (շուրջ 270 հազար դոլար) փոխհատուցում վճարել տուժածներից յուրաքանչյուրի ընտանիքին։ Թագավոր Սալմանը խոստացել է հրապարակել միջադեպի հետաքննության արդյունքները։

Տուժողներ
---------

| Ազգություն | Զոհեր | Վիրավորներ |
| --- | --- | --- |
| Բանգլադեշ Բանգլադեշ | 25 | — |
| Եգիպտոս Եգիպտոս | 23 | — |
| Պակիստան Պակիստան | 15 | 51 |
| Ինդոնեզիա Ինդոնեզիա | 11 | 42 |
| Իրան Իրան | 11 | 32 |
| Հնդկաստան Հնդկաստան | 11 | 15 |
| Թուրքիա Թուրքիա | 8 | 21 |
| Մալայզիա Մալայզիա | 6 | 10 |
| Նիգերիա Նիգերիա | 6 | — |
| Միացյալ Թագավորություն Մեծ Բրիտանիա | 2 | 3 |
| Ալժիր Ալժիր | 1 | — |
| Աֆղանստան Աֆղանստան | 1 | — |
| **Ընդհանուր առմամբ** | **111** | **394** |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2   — 2015.
2. ↑  Упавший кран в Мекке
3. ↑  Crane-collapses-Grand-Mosque-Mecca
4. ↑  На главную мечеть Мекки рухнул кран. Хроника
5. ↑  Мекка
6. ↑  Проект Мекка-2020
7. ↑  Король Саудовской Аравии прибыл в Мекку
8. ↑  The hajj WILL go ahead: Religious leaders confirm Islam’s mass pilgrimage to Mecca goes ahead this month despite the crane disaster killing 107 there yesterday
9. ↑  Bin Laden crane collapses
10. ↑  Саудовская Аравия запретила компании бин Ладена работать в стране