Հեղափոխական Ռուսաստանի նկարիչների ասոցիացիայի գլխավորները. Ե. Կացման, Ի. Բրոդսկի, Յու. Ռեպին, Ա. Գրիգորև, Պ. Ռադիմով, 1926 թվական
**Եվգենի Ալեքսանդրովիչ Կացման** (ռուս.՝ Евгений Александрович Кацман, 26 հունիսի (8 հուլիսի), 1890, Խարկով, Ռուսական կայսրություն – 31 հուլիսի, 1976, Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուս նկարիչ և գրաֆիկ։ Հեղափոխական Ռուսաստանի նկարիչների ասոցիացիայի հիմնադիրներից ու ղեկավարներից մեկը, պերեդվիժնիկների ցուցահանդեսների մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Եվգենի Կացմանը ծնվել է 1890 թվականի հունիսի 26-ին (նոր տոմարով՝ հուլիսի 8) Խարկովում, արհեստավորի ընտանիքում։ Հետագայում ընտանիքը տեղափոխվել է Սարատով։ Ավագ եղբայրը՝ Վլադիմիր Կացմանը, ընդունվել է Ռադիշչևի թանգարանին կից բացված Բոգոլյուբովյան նկարչական ուսումնարան, Եվգենին նույնպես ընտրել է նկարչի ուղին։

Առաջին ռուսական հեղափոխության ժամանակ տեղի ունեցած անկարգությունների ընթացքում Եվգենի Կացմանը հեռացվել է ուսումնարանից։ 1906 թվականին նա եղբոր հետ տեղափոխվել է Պետերբուրգ և ընդունվել Գեղարվեստի խրախուսման միության նկարչական դպրոց, որտեղ սովորել է Նիկոլայ Ռերիխի ու Ալեքսեյ Շչուսևի մոտ։ 1907 թվականին Վլադիմիր Կացմանը ձերբակալվել է և ուղարկվել բանակ, իսկ Եվգենին հեռացվել է դպրոցից ու սկսել դասավանդել գեղարվեստի մասնավոր դպրոցում, որտեղ աշակերտներին նախապատրաստում էին ընդունվելու Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիա։ Դասավանդելով երեք տարի՝ նա նաև սովորել է բնօրինակային դասարանում։

1909 թվականին ընդունել է քրիստոնեություն։ 1909 թվականին Եվգենի Կացմանն ընդունվել է Մոսկվայի նկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարան, որտեղ սովորել է մինչև 1916 թվականը Կոնստանտին Կորովինի ու Սերգեյ Մալյուտինի մոտ։

1922 թվականին մարտին մասնակցել է Հեղափոխական Ռուսաստանի նկարիչների ասոցիացիայի ստեղծմանը, իսկ 1926 թվականին այցելել է ռուս գեղանկարիչ Իլյա Ռեպինին Կուոկալայում, որ անցել էր Ֆինլանդիային։ Մասնակցել է Բանվորա-գյուղացիական Կարմիր բանակի հինգամյակին ու տասնամյակին նվիրված ցուցահանդեսներին։

1947 թվականին արդեն ԽՍՀՄ գեղարվեստի ակադեմիայի թղթակից-անդամ ընտրված Եվգենի Կացմանի ստեղծագործական գործունեության 35-ամյակի առթիվ կացմակերպվել է անհատական ցուցահանդես։ 1949 թվականին նա դարձել է ԽՄԿԿ անդամ։ 1950-ական և 1960-ական թվականներին Եվգենի Կացմանը շարունակել է իր նկարչական գործունեությունը, և նրա ծննդյան ութսունամյակի առթիվ կազմակերպվել է մեծ ցուցահանդես։

Եվգենի Կացմանն ամուսնաած է եղել Նատալյա Միխայլովնա Կացմանի (օրիորդական ազգանունը՝ Ռաֆալովիչ) հետ։ Նրանք ունեցել են երկու դուստր՝ Կիրան ու Մարինան։

Եվգենի Կացմանը մահացել է 1976 թվականի հուլիսի 31-ին Մոսկվայում, թաղված է Վագանկովյան գերեզմանատանը։

Նկարչի աշխատանքները պահվում են Ռուսաստանի տարբեր թանգարաններում, մասնավորապես Զինված ուժերի կենտրոնական թանգարանում, Ռուսական պետական թանգարանում և Տրետյակովյան պատկերասրահում։

Եվգենի Կացմանը հեղիանկել է «Նկարչի նոթեր» (ռուս.՝ «Записки художника») արձակ ստեղծագործությունը, որ հրատարակվել է Մոսկվայում 1962 թվականին։

Ձեռքբերումներ
-------------

* ՌՍՖՍՀ ժողովրդական նկարիչ (1969),
* ԽՍՀՄ գեղարվեստի ակադեմիայի թղթակից-անդամ (1947),
* Պարգևատրվել է «Հայրենական մեծ պատերազմում քաջարի աշխատանքի համար» և «Մոսկվայի 800-ամյակի հիշատակի» մեդալներով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Евгений Александрович Кацман
2. ↑  Кацман Евгений Александрович (1890-1976)
3. ↑  "КАЦМАН Евгений Александрович". Արխիվացված է the original 2017 թ․ օգոստոսի 21-ին. Retrieved 2017 թ․ մայիսի 15.

Աղբյուրներ
----------

* *Грансберг А.*, Е. А. Кацман, М. — Л. 1950.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Եվգենի Ալեքսանդրովիչ Կացման (1890-1976) Archived 2018-07-16 at the Wayback Machine. (ռուս.)
* Կացման Եվգենի Ալեքսանդրովիչ Archived 2014-08-11 at the Wayback Machine. (ռուս.)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1051682851 · ISNI: 0000000408092093 · VIAF: 300507755 · WorldCat VIAF: 300507755 |

 |