**ARM (Advanced RISC Machines**LSE. ARM,NYSE. ARMH), բրիտանական կորպորացիոն ընկերություն, 32 և 64-բիթանոց  RISC պրոցեսորների լիցենզավորված ճարտարապետության (ARM) խոշորագույն մշակողներից մեկն է, լիցենզիաների տեղադրումը կենտրոնացված է հիմնականում բջջային շարժական սարքերի վրա (հեռախոսներում, պլանշետներում և այլ սարքերում)։

Advanced RISC Machines ընկերությունը ի սկզբանե հիմնադրվել էր, որպես համատեղ ձեռնարկություն Acorn Computers, Apple Computer (ներկայումս— Apple Inc.) և VLSI Technology ընկերությունների հետ։

Պատմությունը
------------

ARM բիզնես ընկերությունը միշտ վաճառում է լիցենզիաներ միջուկներ արտադրողներին, որոնք տեղադրվում են միկրոսխեմաներում և միկրոկարգավորիչների վրա։
Ներկա պահին ARM ընկերությունը պրոցեսորներ չի արտադրում, փոխարենը պրոցեսորների լիցենզիաներ է տրամադրում ավելի եկամտաբեր ընկերություններին։

Ընկերությունն առաջարկում է լայն ընտրություն լիցենզավորման պայմանների, արժեքների և այլ դետալների համար։ Լիցենզիաների բոլոր սեփականատերերին տրվում է միջուկի ապարատային մասի նկարագրությունը, ինչպես նաև տրամադրվում է ծրագրային ապահովման ամբողջական փաթեթ (կոմպիլյատոր, կազմակերպիչ), ինչպես նաև իրավունք վաճառել արտադրված ARM պրոցեսորները։ Որոշ հաճախորդներ զբաղվում են երկրորոդական ընկերությունների համար պրոցեսորներ արտադրելով։

Առավել հաջող միջուկը, որի վաճառքը հասել է հարյուրավոր միլիոնների եղել է ARM7TDMI միջուկը։

ARM լիցենզիայի տակ 2005 թվականին արտադրվել է շուրջ 1.6 միլիարդ միջուկ։ 2005 թվականին շուրջ մեկ միլիարդ ARM միջուկ անցել է բջջային հեռախոսներին։ ARM ընկերության 2006 թվականի հաշվետվությունը ցույց է տվել, որ 2․5 միլիարդ միավոր լիցենզավորված պրոցեսորի համար ստացել են 161 միլիոն դոլար։ 0,067 դոլար մեկ միավորի համար։ Սակայն դա շատ միջինացված ցուցանիշ է, քանի որ այստեղ ընդգրկված են նոր լիցենզավորված թանկ պրոցեսորները և ավելի հին էժան պրոցեսորները։ 2008 թվականի հունվարին արտադրվել է ավելի քան 10 միլիարդ միջուկ, իսկ 2011 թվականին լիցենզավորված միջուկների ընդհանուր թիվը գնահատվել է 7․9 միլիարդ դոլար։
Ժամանակակից սմարթֆոններում ԳԱՀ և աիլ շարժական սարքերում հիմնականում օգտագործվում է ARMv7 միջուկը, իսկ ավելի հին տարբերակներում ARMv5 միջուկը։
2016 թվականի հուլիսին հայտնի է դարձել, որ ARM Holdings տնօրենների խորհուրդը համաձայն է £24․3 միլիարդ դոլարով իր ընկերությունը վաճառել ճապոնական հեռահաղորդակցության SoftBank կորպորացիային և հավանության արժանանալուց հետո ARM Holdings համապատասխան կարգով կդառնա SoftBank սեփականությունը։

Լիցենզավորումը
--------------

ARM չի համարվում միկրոսխեմաների արտադրող, սակայն մշակում է միկրոպրոցեսորներ և լիցենզավորում է ընկերություններ չիպերի արտադրության համար։ ARM մշակել է մի քանի տասնյակ միկրոպրոցեսորային, վիդեո և միկրոկառավարիչ միջուկներ, լիցենզաորել է տարբեր ընկերությունների սեփական արտադրած չիպերը ավելի քան 800 հարյուր անգամ, այդ թվում նաև ավելի քան 110 լիցենզիաներ A կատեգորիայում, օգտագործվում է սմարթֆոնների և պլանշետների հիմնական պրոցեսորում։ ARM լիցենզիան ստանալով ընկերությունները մշակում են իրենց սեփական (SOC) էլեկտրոնային սխեմաները։ Վեց ընկերություններ ունեն 64-բիթանոց Cortex-A57 միջուկի լիցենզիա, իսկ չորսը - 32-բիթանոց Cortex-A15 միջուկի լիցենզիան։

32-բիթանոց ․Cortex-A15, Cortex-A12, Cortex-A17, Cortex-A9, Cortex-A8, Cortex-A7, Cortex-A5։ Միջուկների տարբերակներ միկրոկառավարիչների համար․ ARM Cortex-R7, ARM Cortex-R5, ARM Cortex-R4, ARM Cortex-M4, ARM Cortex-M3, ARM Cortex-M1, ARM Cortex-M0+, ARM Cortex-M0։ Լիցենզավորման ժամանակ հասանելի վճարման մի քանի մոդելներ, ամենահայտնիներն են «Perpetual (Implementation) License», «Term License», «Per Use License»։

Ի լրումն միջուկների լիցենզավորման, ստեղծված ARM կողմից, որոշ ընկերություններ ձեռք են բերել «ճարտարապետական լիցենզիա» ճարտարապետությունը ARM, որը թույլ է տալիս զարգացնել սեփական միկրոպրոցեսորային միջուկները։ Ճարտարապետական լիցենզիան ավելի թանկ է քան պատրաստի լիցենզավորված միջուկը, բացի այդ պահանջվում է բազմամյա ինժեներական աշխատանք սեփական միջուկները ստեղծելիս և փորձարկելիս։

ARM տեխնոլոգիան բավականին հաջող դուրս եկավ և ներկայումս համարվում է միկրոպրոցեսորային ճարտարապետության գերիշխողը, շարժական թվային սարքերում։ ARM ընկերությունը պնդում է, որ իրենց կողմից լիցենզավորված միկրոպրոցեսորների թիվն անցնում է 2.5 միլիարդը։ Միայն 2011 թվականին լիցենզավորված միջուկների թիվը գնահատվել է 7.9 միլիարդ դոլար։

ARM ճարտարապետությամբ պրոցեսոր արտադրողներ
------------------------------------------

ARM ճարտարապետությամբ պրոցեսորները հիմնականում օգտագործվում են սմարթֆոներում, բջջային ինտերնետ սարքերում, պլանշետներում և ուրիշ բջջային և էներգաարդյունավետ սարքերում։
ARM ընկերության կողմից լիցենզավորված պրոցեսորները թողարկում են հետևյալ ընկերությունները.Apple, Atmel, Broadcom, Freescale, Marvell, Nvidia, Qualcomm, Samsung, Texas Instruments, VIA, Milandr, ELVEES, STMicroelectronics:

Օրինակ

* Apple, սերիաները (SOC) Apple Ax: Apple A4, Apple A5 (iPad 2, iPad mini, iPhone 4S), Apple A5X (iPad երրորդ սերնդի)։
* Freescale: i.MX515 — լիցենզավորված ARM Cortex-A8 միջուկը։
* Marvell: Marvell PXA168 на ядре Marvell Sheeva — ARM-պրոցեսոր 1.2 ԳՀց։
* Nvidia: Tegra, Tegra 2, Tegra 3, Tegra 4.
* Qualcomm: Snapdragon.
* Samsung: Samsung 2440A — 400 ՄՀց, Samsung S5P6440 — ARM11 միջուկով, Hummingbird — 1 ԳՀց պրոցեսոր ARM Cortex-A8 միջուկով։
* Rockchip: RK2918 — 1ԳՀց ARM պրոցեսոր, ճարտարապետությունը ARM Cortex-A8:
* Texas Instruments: TI OMAP3 3440/3450 — 800/1000 ՄՀց։
* VIA: VT8500 — ARM-926 պրոցեսոր 266—400 ՄՀց։
* Миландр: 1986ВЕ4х (Cortex-M0); 1986ВЕ91-1986ВЕ93 80 ՄՀց (Cortex-M3); 1986ВЕ8 (Cortex-M4).
* STMicroelectronics: STM32F0 (Cortex-M0) 24 ՄՀց; STM32F1 72 ՄՀց, STM32F2 120 ՄՀց (Cortex-M3); STM32F3 72ՄՀց, STM32F4 168 ՄՀց (Cortex-M4):

Վաճառքը
-------

ARM միջուկով չիպերի վաճառքը| Տարին | Միլիարդ միավոր | Հարաբերական չափը |
| --- | --- | --- |
| 2015 | 15 | 15  |
| 2014 | 12 | 12  |
| 2013 | 10 | 10  |
| 2012 | 8.7 | 8.7  |
| 2011 | 7.9 | 7.9  |
| 2010 | 6.1 | 6.1  |
| 2009 | 3.9 | 3.9  |
| 2008 | 4.0 | 4  |
| 2007 | 2.9 | 2.9  |
| 2006 | 2.4 | 2.4  |
| 2005 | 1.662 | 1.662  |
| 2004 | 1.272 | 1.272  |
| 2003 | 0.782 | 0.782  |
| 2002 | 0.456 | 0.456  |
| 2001 | 0.420 | 0.42  |
| 2000 | 0.367 | 0.367  |
| 1999 | 0.175 | 0.175  |
| 1998 | 0.051 | 0.051  |
| 1997 | 0.009 | 0.009  |
| **Ընդհանուր** | **78.094** |  |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. 1 2  ARM доминирует на рынке лицензируемых процессорных ядер. Archived 2013-09-14 at the Wayback Machine. // iXBT
8. ↑  "ARM Holdings подтвердила переход в собственность Softbank за £24,3 млрд". 3DNews. 18 июля 2016. Retrieved 20.07.2016.
9. ↑  "SoftBank завершила поглощение британского разработчика чипов ARM". 3DNews. 6 сентября 2016. Retrieved 7.09.2016.
10. ↑  Processor Licensees
11. ↑  "Licensing ARM IP". ARM Holdings. Retrieved 2013 թ․ սեպտեմբերի 20.
12. ↑  Shimpi, Anand Lal (2013 թ․ հունիսի 28). "The ARM Diaries, Part 1: How ARM's Business Model Works". Anandtech. p. 3. Retrieved 2013 թ․ սեպտեմբերի 21.
13. ↑  "ARM Holdings - Investor Relations - ARM Holdings plc - Financial Reports - annual reports". *arm.com*. Retrieved 2015 թ․ մարտի 15.
14. ↑  "HEXUS.net - ARM Everywhere". *hexus.net*. Retrieved 2015 թ․ մարտի 15.
15. ↑  "Share Sleuth: tech titan ARM on sale". Money Observer. 2016 թ․ փետրվարի 23. Արխիվացված է the original 2017 թ․ օգոստոսի 8-ին. Retrieved 2016 թ․ մարտի 19. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | ARM (ընկերություն) Վիքիպահեստում |

* Պաշտոնական կայքը(անգլ.)