**Նատալյա Միխայլովնա Ազարովա** (ռուս.՝ Ната́лия Миха́йловна Аза́рова, սեպտեմբերի 23, 1956(1956-09-23), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուս բանաստեղծուհի և բանասեր, բանասիրական գիտությունների դոկտոր։

Կենսագրություն
--------------

Նատալյա Ազարովան ծնվել է 1956 թվականին, Մոսկվայում, ինժեներ, գիտահանրամատչելի գրքերի հեղինակ Միխայիլ Դմիտրիևիչ Լեմբերգի ընտանիքում։ Ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր է (դիսերտացիան` «XX-XXI դարերի բանաստեղծական և փիլիսոփայական տեքստերի մերձեցում», 2010)։ Դասավանդել է Մոսկվայի մանկավարժական ինստիտուտի (ՄՄՊՀ) ռուսաց լեզվի ամբիոնում, ներկայումս Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի լեզվաբանության ինստիտուտի գլխավոր գիտաշխատող է։ 2007 թվականին կազմակերպել է «Փիլիսոփայության լեզուն» միջառարկայական գիտական սեմինար, որին մասնակցել են բանասերներ և փիլիսոփաներ։ Ազարովան Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի բնական գիտությունների ինստիտուտի «Բանաստեղծական լեզվի հիմնախնդիրները» սեմինարի կազմկոմիտեի անդամ է։ 2012 թվականից ղեկավարում է ինստիտուտում ստեղծված Համաշխարհային պոեզիայի ուսումնասիրության կենտրոնը։ «Փիլիսոփայության լեզուն և պոեզիայի լեզուն` շարժում ընդառաջ» և «Ռուսական փիլիսոփայական տեքստերի լեզվի տիպաբանական ուրվագիծը» մենագրությունների հեղինակն է (երկուսն էլ` 2010 թվական), որոնք ընդգրկվել են Անդրեյ Բելիի մրցանակի «Հումանիտար հետազոտություններ» անվանակարգում։ Բարձրագույն դպրոցի համար նախատեսված  «Տեքստ» և «Պոեզիա» ուսումնական  դասագրքերի հեղինակն է (2016, համահեղինակ` Կիրիլ Կորչագին, Դմիտրի Կուզմին, Վլադիմիր Պլունգյան և այլք), որոնք երկիմաստ են ընկալվել փորձագետների կողմից (տե՛ս` Գրականության հարցեր ամսագիր, 2016 թվականի թիվ 2 հատուկ թողարկումը, մասնավորապես՝ Ի. Շայտանովի ակնարկը, ինչպես նաև Ա. Տավրովի, Ի. Կարաուլովի, Վ. Կոզլովի և այլոց ակնարկները «Գրականություն» ամսագրում) և միաժամանակ ճանաչվել է որպես տարվա լավագույն կրթական հրատարակություն Մոսկվայի գրքի միջազգային ցուցահանդես-տոնավաճառում։

Յուրօրինակ բանաստեղծություններով հանդես է եկել 2004 թվականից, նույն թվականին լույս է տեսել Ազարովայի բանաստեղծությունների առաջին՝ «Մարմնային-անտառային» գիրքը։ Ազարովան բանաստեղծություններ է տպագրել «*Новый мир*», «*Воздух*», «*Волга*» և այլ ամսագրերում։ Հեղինակային հավաքածուների մեծ մասը ստեղծվել են նկարիչ Ալեքսեյ Լազարևի հետ համատեղ։ 2011 թվականին լույս է տեսել Ազարովայի բանաստեղծությունների ընտրանին «Հավասարության մենակատարը» գիրքը (Մոսկվա, «Նոր գրական հանդես»), որն ընդգրկվել է նաև Անդրեյ Բելիի մրցանակի կարճ ցուցակում։  

2012 թվականին Ազարովան նախապատրաստել և հրատարակել է Դու-Ֆուի նոր թարգմանությունների գիրքը (բանաստեղծի 1300-ամյակի առթիվ)` թարգմանված չինական բնօրինակից, որն արտացոլում է նոր, ավելի խիստ մեթոդ և ավելի մոտ է այսօրվա բանաստեղծական լեզվին և չինական բանաստեղծական դասականների թարգմանության սկզբունքին։ Գիրքը համալրվել է Դու-Ֆուի պատվին մատուցված փոքրիկ հարգանքի տուրքով` ժամանակակից ռուս բանաստեղծների ստեղծագործությունների թարգմանություններով (Մարիա Գալինա, Իրինա Երմակովա, Նիկոլայ Զվյագինցև և այլն)։ 2015 թվականին Ազարովան հրատարակել է Ֆեռնանդո Պեսոայի «Ծովային ներբող»-ի իր թարգմանությունը, որի համար արժանացել է Անդրեյ Բելիի մրցանակի։ Նաև թարգմանում է նորագույն պոեզիայի ստեղծագործություններ չինարենից և իսպաներենից։ Ազարովան նաև հանդես է եկել որպես Գենադի Այգիի և Աննա Ալչուկի բանաստեղծությունների հրատարակիչ։

Ստեղծագործական կյանք
--------------------

Ազարովայի պոեզիայի վերաբերյալ Ալեքսանդր Ուլանովը նշում է.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Նատալյա Ազարովայի բանաստեղծությունները ստեղծվել են  ինքնաբերական  ամուր հիմքի վրա։ Նա ուսումնասիրում է ժամանակակից պոեզիայի և ժամանակակից փիլիսոփայության լեզուն։ Իսկ բանաստեղծությունների գրքի բաժիններից մեկը կոչվում է «Տրակտատներ»։ Ըստ ամենայնի, այդպիսին պետք է լինի ժամանակակից բանաստեղծը՝ միաժամանակ հետազոտող, փիլիսոփա և թարգմանիչ։ |  |

Կիրիլ Կորչագինը նշում է, որ Ազարովան «լավ է զգում սովորական մետաֆիզիկայի ամենօրյա վտանգը» և ընդգծում է նրա պոետիկայի մի շարք այլ կարևոր՝ տարածական, առօրյա, բնապատկերային ասպեկտները։  

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Ազարովայի բանաստեղծական աշխարհում տեղի է ունենում տարածության կապի շարունակական վերականգնում, ապահովելով դրա ամենահեռավոր կետերի միջև կապը։ |  |

Պարգևներ և մրցանակներ
---------------------

* Ռուսական ֆուտուրիզմի հոր՝ Դավիդ Բուրլյուկի անվան Միջազգային մրցանակ,
* Անդրեյ Բելիի մրցանակ (Ֆերնանդո Պեսոայի «Ծովային ներբող»-ի պորտուգալերենից թարգմանության համար)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Bibliothèque nationale de France* Record #165486279 // BnF catalogue général (ֆր.) — Paris: BnF.
2. ↑  «Наталия Михайловна Азарова» (ռուսերեն). Институт языкознания РАН. Վերցված է 2019 թ․ սեպտեմբերի 22-ին.
3. ↑  И. Шайтанов. ««Учебник нового поколения»?». *// Вопросы литературы, 2016, № 2* (ռուսերեն). Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 16-ին.
4. ↑  А. Тавров, И. Шайтанов, И. Караулов, В. Козлов, Ю. Подлубнова, Е. Абдуллаев, А. Пермяков, В. Березин, Е. Ермолин, Е. Никитин, О.Балла-Гертман. ««Поэзия»: учебник или манифест?». Лиterraтура.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ բազմաթիվ անուններ: authors list (link)
5. ↑  Названы лауреаты премии «Книга года» // «Российская газета», 7.09.2016.
6. ↑  М. Власова. Каждому иероглифу — своё слово // «ExLibris НГ», 28 июня 2012 г.
7. ↑  А. Уланов. Отличник и цветочница // «Знамя», 2012, № 7.
8. ↑  К. Корчагин. Вовне и вовнутрь // Openspace.ru, 21.11.2011.
9. ↑  «Международная отметина имени отца русского футуризма Давида Бурлюка». Новая карта русской литературы. Վերցված է 2016 թ․ ապրիլի 3-ին.
10. ↑  Премия Андрея Белого: Наталия Азарова Արխիվացված 2016-04-18 Wayback Machine
11. ↑  «Наталия Азарова». Новая карта русской литературы.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Персональный сайт
* Страница на сайте Института языкознания РАН
* Азарова, Наталия Михайловна в «Читальном зале»
* Азарова Наталия Михайловна на сайте Vavilon.ru
* «Наталия Азарова». Академия Зауми. Վերցված է 2016 թ․ մարտի 13-ին.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Նատալյա Ազարովա» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 165486279 · GND: 142582115 · ISNI: 0000000051760537 · LCCN: n2011039455, nr2007002115 · NKC: js20201062000 · NUKAT: n2019151826 · VIAF: 310519725 · WorldCat VIAF: 310519725 |

 |

 |