**Մավրի Թալասսա** (հուն․՝ Μαυρή Θάλασσα, ամբողջական անվանումը՝ **Մերձսևծովյան երկրների հունական մշակույթի հետազոտությունների և զարգացման կենտրոն,** հուն․՝ Κέντρο Μελέτης και Ανάπτυξης του Ελληνικού Πολιτισμού της Μαύρης Θάλασσας), հունական կազմակերպություն, որը ստեղծվել է 1996 թվականի հունվարին Սալոնիկում։ Նպատակն է համակարգել Մերձսևծովյան երկրներում հելլենիզմի ուսումնասիրության և զարգացման ծրագրերը, մասնավորապես՝ Մերձազովյան հույների մշակույթը, ինչպես նաև կրթական և հյուրընկալության ծրագրերը։

Պատմություն
-----------

«Մավրի Թալասսա» կենտրոնի գործունեությունը (հունարենից բառացիորեն թարգմանվում է որպես *Սև ծով*) հիմնված էր Սալոնիկի նոմոսի և մի քանի նախարարության՝ արտաքին գործերի, ներքին գործերի, կրթության, մշակույթի և Մակեդոնիայի ու Թրակիայի նախարարության միջև համաձայնության վրա։ Կենտրոնի առաջին ղեկավարը «ՊԱՍՈԿ» կուսակցության Կենտրոնական կոմիտեի անդամ Խրիսա Արապողլուն էր։

Հետագայում կենտրոնը ղեկավարել է Մարիա Տուրտան, որը կարողացել է ստանալ այն ժամանակվա մշակույթի նախարար Էվանգելոս Վենիզելոսի աջակցությունը։

«Նոր ժողովրդավարություն» կուսակցության իշխանության գալուց հետո Սալոնիկի նոմոսի ղեկավար է դարձել Պանայոտիս Փսոմիադիսը։ Նա աջակցում էր «ՊԱՍՈԿ» կուսակցության նախագծին և համակողմանիորեն նպաստում Կենտրոնի գործունեությանը։ Այդ ժամանակ նրա ղեկավար է նշանակվել Կոստաս Ադամիդիսը։ Այս տարիների ընթացքում Կենտրոնի ծրագրերի իրականացմամբ և վերահսկմամբ զբաղվում էին Թրասոս Էվտիխիդիսը, Յաննիս Զելիլովը, Սոկրատիս Անգելիդիսը և Յաննիս Կարիպիդիսը։

### Փակման եզրին

1996 թվականին պայմանագիր է կնքվել 10 տարով։ 2008 թվականին պայմանագիրը վերակնքվել է 8 տարի ժամկետով՝ մինչև 2016 թվականը։ Սակայն 2009 թվականին պարզվել է, որ նոր պայմանագիրը չի անցել բոլոր վերահսկողական ատյանները։

2010 թվականին Կենտրոն է այցելել փոխարտգործնախարար Թեոդորա Ձակրին և վստահեցրել աշխատակիցներին, որ Կենտրոնը կպահպանվի։ Սակայն նոր պայմանագիր այդպես էլ չի կնքվել, իսկ գործունեության ֆինանսավորումը դադարեցվել է դեռևս 2009 թվականին։ Կենտրոնին աջակցել է Սալոնիկի նոմոսը՝ Պանայոտիս Փսոմիադիսի գլխավորությամբ։ Սակայն 2011 թվականի հունվարի 1-ից ուժի մեջ է մտել Հունաստանի նոր վարչական բաժանումը՝ «Կալլիկրատիս» ծրագրին համապատասխան, ըստ որի՝ Հունաստանում նոմոսները չեղարկվել են։

2011 թվականի փետրվարի 16-ին Կենտրոնի փակման լուրը դժգոհության ալիք է բարձրացրել հունական սփյուռքում։ Մերձսևծովյան երկրների հունական դաշնություններն ու հասարակությունները բազմաթիվ նամակներ են հղել արտաքին գործերի նախարար Յորգոս Պապակոնստանտինուին, արտասահմանում հույների հարցերով տեղակալ Դիմիտրիս Դոլլիսին և Հունաստանի վարչապետ Գեորգիոս Պապանդրեու Կրտսերին՝ ի նշան Կենտրոնի փակման դեմ բողոքի։

Գործունեություն
---------------

Կենտրոնի գործունեության տարիների ընթացքում հնարավոր է եղել իրականացնել տարբեր նախագծեր.

* Մերձազովյան տարածքում՝ «Մեգա-Յորտա» և Թամարա Կացայի անվան հունական երգի փառատոներ,
* տարեկան հյուրընկալության ծրագրեր երեխաների համար՝ Խալկիդիկի թերակղզում ամառային ճամբարներ և ծանոթություն Պատրիդայի հետ՝ էքսկուրսիայի միջոցով (Սալոնիկ քաղաք, Մետեորայի վանքեր, լաստանավային էքսկուրսիա Աթոս լեռան վանքի երկայնքով),
* տարեցների աջակցության ծրագրեր, նրանց արագ բուժօգնության կազմակերպում,
* Մարիուպոլի «Հիպոկրատ» բժշկական կենտրոնի սարքավորումներ,
* հունական 13 փորձնական դպրոցի բացում և ամբողջական կահավորում,
* Մոսկվայի և Մարիուպոլի համալսարաններում հունական մշակույթի կենտրոնների բացում,
* տարեկան ուխտագնացության ծրագիր դեպի Տրապիզոնի Պանայիա Սումելա հնագույն ուղղափառ վանք։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *София Прокопиду*. В Салониках с 1996 года действует Центр по развитию и сохранению культуры греков Причерноморья «Маври Таласса», 22.01.2004, greek.ru
2. 1 2  «В Салониках собираются закрыть центр «Маври Саласса», САЕ СССР — [[Совет греков зарубежья]]». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 4-ին. Վերցված է 2011 թ․ մարտի 14-ին. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)
3. ↑  «Κλείνει το κέντρο Μαύρης Θάλασσας, 16 Φεβρουαριου 2011, SPNews.gr». Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ ապրիլի 23-ին. Վերցված է 2011 թ․ մարտի 14-ին.
4. ↑  Center of Research and Development of Black Sea may Close, 17 February 2011, greekreporter.com
5. ↑  Արխիվացված է Փետրվար 18, 2011 Wayback Machine-ի միջոցով: Κλείνει το κέντρο Μαύρης Θάλασσας, 16/02/2011, Прото Тема
6. ↑  Θεσσαλονίκη:Ανησυχία ομογενειακών φορέων από την πρώην ΕΣΣΔ για τον ενδεχόμενο να κλείσει το Κέντρο Μαύρης Θάλασσας, 16 Φεβρουαρίου 2011, omogeneia.ana-mpa.gr(չաշխատող հղում)
7. ↑  Кризис «бьёт» по грекам Диаспоры, ana-mpa(չաշխատող հղում)
8. ↑  «Не допустим закрытия Центра "Маври Таласса"!, Греки Украины». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 14-ին. Վերցված է 2011 թ․ մարտի 14-ին.