**Նասրին Սոտուդե** (պարս.՝ **نسرین ستوده**, մայիսի 30, 1963(1963-05-30), Թեհրան, Իրան), փաստաբան, մարդու իրավունքների պաշտպան Իրանում։ Նա ներկայացրել է 2009 թվականի նախագահական ընտրություններին հաջորդած ցույցերի ժամանակ կալանավորված ակտիվիստների և քաղաքական գործիչների, ինչպես նաև մահվան դատապարտված անչափահասների շահերը։ Նրա փաստաբանական ծառայություններից են օգտվել լրագրող Իսա Սահարկիզը, խաղաղության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Շիրին Էբադին և Իրանի ազգային ժողովրդական ճակատի առաջնորդ Հեշմատ Տաբարզադին։ Նա նաև ներկայացրել է այն կանանց շահերը, որոնք ձերբակալվել են առանց հիջաբի հանրության առջև հայտնվելու համար, ինչը պատժելի արարք է Իրանում։

Սոտուդեն ձերբակալվել է 2010 թվականի սեպտեմբերին՝ պետության անվտանգության դեմ դավադրության և հակապետական քարոզչության մեղադրանքով և բանտարկվել է Էվին բանտում։ 2011 թվականի հունվարին Իրանի իշխանությունները Սոտուդեին դատապարտել են 11 տարվա ազատազրկման, ինչպես նաև արգելել են 20 տարվա ընթացքում զբաղվել իրավաբանական գործունեությամբ և երկրից դուրս գալ։

2018 թվականի հունիսին նա կրկին կալանավորվել է, իսկ 2019 թվականի մարտի 12-ին դատարանը նրան դատապարտել է ազատազրկման Թեհրանում՝ ազգային անվտանգության հետ կապված մի քանի հանցագործությունների համար մեղադրանքներ առաջադրելուց հետո։ Մինչ Թեհրանի դատարանը Իսլամական հանրապետության նորությունների գործակալությանը հայտնում էր, որ Սոտուդեն ազատազրկվել է 7 տարով, այլ աղբյուրներից հայտնի դարձավ, որ առավելագույն պատիժը նախատեսված է 10 տարի ազատազրկում և մտրակի 148 հարված, իսկ վեց այլ վճիռներով ընդհանուր պատիժը հասնում է 38 տարվա ազատազրկման։

Ընտանիք և կրթություն
--------------------

Նասրին Սոտուդեն ծնվել է 1963 թվականին իրանական «միջին խավի կրոնական» ընտանիքում։ Նա իրավագիտություն է սովորել Թեհրանում Շահիդ Բեհեշտիի անվան համալսարանում։ «Միջազգային իրավունքի» մասնագետի որակավորմամբ համալսարանն ավարտելուց հետո Սոտուդեն 1995 թվականին հաջողությամբ հանձնել է փաստաբանի քննությունը, սակայն իրավաբանական պրակտիկայի թույլտվություն ստանալու համար ստիպված է եղել սպասել ութ տարի։

Սոտուդեի ամուսինը Ռեզա Խանդանն է։ Նրանք ունեն երկու երեխա։ Իր խոսքում Սոտուդեն հայտնել է, որ Ռեզան «ժամանակակից մարդ է», որը կանգնած է իր և իր աշխատանքի կողքին։

2012 թվականի հոկտեմբերին նա (ռեժիսոր Ջաֆար Փանահիի հետ) արժանացել է Սախարովի անվան մրցանակի։ Նասրին Սոտուդեի բացակայության պատճառով նրա մրցանակը շնորհվել է Շիրին Էբադիին։

Աշխատանք և գործունեություն
--------------------------

Սոտուդեն իր կարիերան սկսել Է Իրանի բնակարանաշինության նախարարության իրավաբանական վարչությունում և երկու տարի անց միացել է պետական «Թեջարաթ բանկի» իրավաբանական բաժնին։ Բանկում աշխատելու ընթացքում նա ակտիվորեն մասնակցել է բազմաթիվ դեպքերով Հաագայում Իրանի շահերի համար դատական գործերի և իրավաբանական փաստարկների նախապատրաստմանը։

«Կանանց իրավունքների ոլորտում» Սոտուդեի առաջին գործը եղել է *«Daricheh»* ամսագրի համար նրա բազմազան հարցազրույցների և հոդվածների ժողովածուն։ Ամսագրի գլխավոր խմբագիրը մերժել է ժողովածուն, ինչը Սոտուդեին ավելի վճռական է դարձրել կանանց իրավունքների համար իր աշխատանքներում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  Right Livelihood Awards go to rights activists from Belarus, Nicaragua, the US and Iran — Deutsche Welle, 2020.
3. ↑
4. ↑  BBC 100 Women 2020: Who is on the list this year? // *BBC News Online* — 2020.
5. ↑  Time / N. Gibbs — NYC: Time Inc. 1923. — ISSN 0040-781X; 2169-1665
6. ↑  Tucholskypriset — Swedish PEN Club.
7. ↑
8. 1 2  «Iran opposition lawyer Nasrin Sotoudeh detained». *BBC News*. 9 сентября 2010 года. Վերցված է 2010 թ․ հոկտեմբերի 23-ին.
9. ↑  «Iran: Lawyers' defence work repaid with loss of freedom». Human Rights Watch. 2010 թ․ հոկտեմբերի 1. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հոկտեմբերի 27-ին. Վերցված է 2011 թ․ ապրիլի 26-ին.
10. ↑  «Nasrin Sotoudeh: Iranian human rights lawyer jailed for 38 years, say family». BBC News. 2019 թ․ մարտի 12. Վերցված է 2019 թ․ մարտի 12-ին.
11. ↑  «Jailed Iran Lawyer 'Gets Family Visit, Ends Hunger Strike'». *Radio Farda*. 26 октября 2010.
12. ↑  «Iranian human rights lawyer sentenced to 38 years in prison, her family says».
13. ↑
14. ↑  «33 года тюрьмы и 148 ударов плетью: за что приговорили иранского адвоката Насрин Сотуде». 14 марта 2019.
15. ↑  «Human rights lawyer Nasrin Sotoudeh jailed 'for 38 years' in Iran».
16. 1 2 3  Azadeh Davachi (2010 թ․ սեպտեմբերի 15). «IMPRISONED -- Nasrin Sotoudeh: A Mother, A Lawyer, An Activist». *Payvand*. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հոկտեմբերի 27-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունվարի 13-ին.
17. 1 2 3  Syma Sayyah (2007 թ․ մայիսի 29). «Nasrin Sotoudeh: The Ardent, Passionate and Dedicated Attorney at Law». *Payvand*. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ նոյեմբերի 28-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունվարի 13-ին.
18. ↑  «Iran: Demand Release of human rights lawyer, Nasrin Sotoudeh». Amnesty International. 2010 թ․ սեպտեմբերի 9. Վերցված է 2010 թ․ հոկտեմբերի 29-ին.
19. ↑  «Иранские оппозиционеры стали лауреатами премии Сахарова за 2012 год». ՌԻԱ Նովոստի. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ նոյեմբերի 22-ին. Վերցված է 2012 թ․ հոկտեմբերի 26-ին.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Նասրին Սոտուդե» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 1189705192 · ISNI: 0000000373680396 · LCCN: nb2011018997 · NLP: a0000003739356 · NTA: 393508846 · SUDOC: 273152858 · VIAF: 172649738 · WorldCat VIAF: 172649738 |

 |

 |