**Գրիգորե Մոյսիլ** (ռումիներեն՝ Grigore Constantin Moisil, հունվարի 10, 1906(1906-01-10), Տուլչա, Ռումինիայի թագավորություն - մայիսի 21, 1973(1973-05-21), Օտտավա, Կանադա), ռումինացի մաթեմատիկոս, պրոֆեսոր (1935), Ռումինիայի ակադեմիայի (1941) և Ռումինիայի Գիտությունների ակադեմիայի (1948) անդամ։ Ռումինիայի մաթեմատիկական միության նախագահ (1956 թվականից)։ Ռումինիայի Սոցիալիստական Հանրապետության պետական մրցանակի դափնեկիր (1964)։ ԽՍՀՄ գիտության վաստակավոր գործիչ (1964)։ Ռումինիայում համակարգչային գիտությունների պիոներ։

Կենսագրություն
--------------

Ռումինիայի ակադեմիայի անդամ, պատմության պրոֆեսորի որդի։ 1924 թվականին ընդունվել է Պոլիտեխնիկական ինստիտուտ, միաժամանակ զբաղվել Բուխարեստի համալսարանի մաթեմատիկական ֆակուլտետում։ 1929 թվականին ավարտել է Բուխարեստի համալսարանը և Բուխարեստի պոլիտեխնիկը։ Նույն թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն Ընդհանուր համակարգերի վերլուծական մեխանիկա թեման հանձնաժողովի առջև, որի կազմում էին պրոֆեսորներ Դիմիտրե Պոմպեյը, Գեորգե Ցիցեյկային և Տրայան Լալեսկուն։ Այդ ժամանակ նրա ատենախոսությունը տպագրվել է Փարիզում, և նրա մասին դրական են արտահայտվել Վիտո Վոլտերրան, Տուլիո Լևի Չիվիտան և Պոլ Լևին։

Գիտելիքները կատարելագործել է Սորբոնում (1930-1931)։ 1931 թվականին վերադարձել է Ռումինիա և նշանակվել Յաշի համալսարանի մաթեմատիկական ֆակուլտետի դասախոս։ Դրանից կարճ ժամանակ անց Ռոկֆելերի հիմնադրամից կրթաթոշակ է ստացել Հռոմում սովորելու համար։ 1931-1932 թվականներին վերապատրաստվել է Հռոմի համալսարանում։ 1932 թվականին վերադարձել է Յաշ, որտեղ ապրել և աշխատել է գրեթե 10 տարի (1935 թվականից՝ պրոֆեսոր), 1942 թվականից՝ Բուխարեստի համալսարանում։

1946-1948 թվականներին եղել է Անկարայում դեսպան և կարդացել է Ստամբուլի համալսարանի ու Ստամբուլի տեխնիկական համալսարանի մեխանիկայի դասընթացը։

Ավելի ուշ աշխատել է նաև Ռումինիայի ԳԱ մաթեմատիկայի ինստիտուտում։ Եղել է Ավտոմատացման խորհրդի և Ռումինիայի ԱՆ կիբեռնետիկայի խորհրդի նախագահը։

Գիտական գործունեություն
-----------------------

Նրա գիտական հետաքրքրությունների շրջանակը շատ լայն էր։ Սկզբում զբաղվել է ֆունկցիոնալ վերլուծության և մաթեմատիկական տրամաբանության և հանրահաշվական տրամաբանության հետազոտություններով։ Հետազոտել է դիֆերենցիալ երկրաչափության խնդիրները, մասնավոր ածանցյալների հետ հավասարումների տեսությունը, 1952 թվականից զբաղվել է Բուլյան հանրահաշվի կիրառման խնդիրներով, Հալուայի տեսությամբ և ավտոմատացման տեխնիկայի տրամաբանական բազմազանությամբ։ Աշխատել է նաև մաթեմատիկական ֆիզիկայի և առաձգականության տեսության բնագավառում։

Ռումինիայում համարվում է ինֆորմատիկայի հայրը։

Առաջինը Ռումինիայում սկսեց կարդալ ժամանակակից հանրահաշվի դասընթացը։

Ընտրված աշխատանքներ
-------------------

* 1929: *La mecanique analytique des systemes continus*
* 1942: *Logique modale*
* 1954: *Introducere în algebrăef*
* 1959: *Teoria algebrică a mecanismelor automate*
* 1960: *Funcționarea în mai mulți timpi a schemelor cu relee ideale*
* 1961—1962: *Circuite cu tranzistori*
* 1965: *Încercări vechi și noi în logica neclasică*
* 1968: *Elemente de logică matematică și teoria mulțimilor*.

1996 թվականին համակարգչային գիտություններում ակնառու նվաճումների համար հետմահու պարգևատրվել է համակարգչային ընկերակցության IEEE մեդալով՝ «Համակարգչային տեխնիկայի պիոներ»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  Մակտյուտոր մաթեմատիկայի պատմության արխիվ — 1994.
2. 1 2 3 4  Չեխիայի ազգային գրադարանի կատալոգ
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  Mathematics Genealogy Project — 1997.
4. ↑
5. ↑  HCM nr. 281/1963 privind acordarea Premiului de Stat al Republicii Populare Romane pe anul 1962

Արտաքին հղումներ
----------------

* Grigore Moisil(անգլ.)
* Mathematics Genealogy Project(անգլ.)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Գրիգորե Մոյսիլ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Մակտյուտոր մաթեմատիկայի պատմության արխիվ · Mathematics Genealogy Project · Zentralblatt MATH database · Discogs |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 3024393 · GND: 123371201 · ISNI: 0000000109606103 · LCCN: n80137979 · NKC: mzk20221154074 · NTA: 147233615 · NUKAT: n01050790 · SUDOC: 082057818 · VIAF: 25508927 · WorldCat VIAF: 25508927 |

 |

 |