recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
***Այնքան երիտասարդ 2․ Երբեք չգնա՛ս*** (չին․՝ 致青春2), ավելի հայտնի է որպես՝ *Երբեք չգնա՛ս*, չինական ռոմանտիկ դրամատիկական ֆիլմ, նկարահանված 2016 թվականին, Շիու Յիվույի վեպի հիման վրա։ Ֆիլմը արտադրվել է Ժանգ Յիբեյի և աստեղեր ՝ Քրիսի և Լյու Ի Ֆեյը։ Ֆիլմի նկարահանումները սկսվել են 2015 թվականի ապրիլին Շանհայում։ Չնայած այս ֆիլմը ոչ մի կապ չունի, բայց այն համարվում է 2013 թվականին նկարահանված «Այնքան երիտասարդ» երիտասարդական սիրային պատմության շարունակությունը, և առաջին անգամ Չինաստանում ցուցադրվել է 2016 թվականի հուլիսի 8- ին։

Սյուժե
------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Հանդիպել քեզ իմ երիտասարդության վերջում, մեծ պատիվ էր ինձ համար։ |  |

Պատմությունը սկսվում է ավագ դպրոցում։ Սու Յու Ջինը (Լյու Ի Ֆեյ) տարածաշրջանային քաղաքի դպրոցի ուսանող է, և բոլոր դրամական միջոցները օգտագործելով տեղափոխվում է այնտեղից, իսկ այդ ընթացքում հարուստ ժառանգ Չեն ԺԵնը համարվում է իր դպրոցի աստղը։ Չեն Ժենը սիրահավում է նրան և սկսում է հոգ տանել նրա մասին քոլեջում սովորելու ընթացքում, չնայած նրան, որ սովորում էին տարբեր քաղաքներում։ Չեն Ժենը ի վերջո հաջողության է հասնում հետապնդելով Սու Յու Ջինին, ով այս անգամ ստիպեց իր սրտին հետևել իրենց, հասկանալով, որ իրենց երջանկության ճանապարհին շատ դժվարություններ են սպասվում։ Շուտով, նրանք լողում են երջանկության մեջ, իսկ հետագայում, համալսարանը ավարտելուց հետո սկսում են միասին ապրել։ Սակայն, դպրոց ավարտելուց երկու տարի անց իրականությունը հասնում է նրանց։ Նրանց լիովին տարբեր անհատականությունները և ընտանիքի հանդեպ ունեցած հակասական մտածելակերպը նշանակում էր, որ նրանց հարաբերությունները սկզբիցել անհավասար են եղել։ Նրանց միմյանց մասին չասված ակնկալիքները և առօրյա կյանքի բոլոր թյուրիմացությունները ստիպեցին նրանց բաժանվել իրարից։

Մի քանի տարի անց, նրանք երկուսնել ունեն հաջողություններ կարիերայում, և ի վերջո ապրում են նույն թաղամասում, որի պատճառով նրանք կրկին հանդիպում են և խճճվում միմյանց կյանքերի մեջ կրկին։ Նրանք երկուսնել փորձում են շարժվել առաջ տարբեր հարաբերություններով, բայց դրանք ավարտվում են անհաջողությամբ։ Երբ Սու Յու Ջինը կորցնում է իր մորը, ով քաղցկեղով հիվանդ էր, Չեն Ժենը միակն էր, ով կարող էր մխիթարել նրան, այդ իրադարձություններնել կարողացան կրկին միավորել նրանց։

Դերերում
--------

* Քրիս - Չեն ԺԵն
* Լյու Ի Ֆեյ - Սու Յուն Ջին
* Ցյաո Ժեն Լյան - Շհեն Ցզյու Ան
* Լի Մենգ - Մո Յուի Հուա
* Ցզին Շինցզյա - Չժոու Ցզի
* Լի Ցին - Մենգ Սյուե
* Հաո Շաովեն - Սունգ Մինգ

Շահույթ
-------

Ֆիլմը հավաքել է 336.6 միլիոն Չինաստանում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «原来你还在这里» (չինարեն).
2. ↑  *"Never Gone" Kris Wu* Արխիվացված 2017-01-11 Wayback Machine.*shanghaiist*
3. ↑  *Kris Wu "Never Gone"*.*chinatopix.com*
4. ↑  «《致青春》公映 吴亦凡刘亦菲"放肆爱"» [Never Gone opens in cinemas today] (Chinese). 2016 թ․ հուլիսի 8.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Այնքան երիտասարդ 2․ Երբեք չգնա՛ս»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Sina Weibo |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | ČSFD · FilmAffinity · Internet Movie Database · Rotten Tomatoes |

 |
**Պրանաս Դոմշայտիսի պատկերասրահ** (լիտ.՝ Prano Domšaičio galerija), պատկերասրահ Կլայպեդայում, Լիտվայի գեղարվեստի թանգարանի բաժանմունք։ Հիմնադրվել է 1970 թվականին և մինչև 2004 թվականը կոչվել է Կլայպեդայի պատկերասրահ։ Տեղակայված է երեք շենքերում, որոնք կառուցվել են XIX դարի վերջին և XX դարի սկզբին Լեպու փողոց, 33 հասցեում (*Liepų g. 33*):

Բաց է երեքշաբթիից շաբաթ օրերին` 11:00-18:00 և կիրակի՝ 12:00-ից 17:00։ Պետական արձակուրդներին նախորդող օրերին այն բաց է մինչև երեկոյան ժամը 5-ը։ Պատկերարրահը չի գործում երկուշաբթի օրերին և պետական տոներին։ Տոմսի գինը 2 եվրո է, դպրոցականների, ուսանողների, տարեցների համար`1 եվրո, 7 տարեկանից ցածր երեխաների, հաշմանդամություն ունեցող անձանց, ICOM-ի (Թանգարանների միջազգային խորհուրդ) անդամների այցելությունն անվճար է։

Պատմություն
-----------

Կլայպեդիայի պատկերասրահը հիմնադրվել է 1970 թվականին և բացվել 1973 թվականին։ Առաջին ցուցահանդեսը բաղկացած է եղել հին և ժամանակակից լիտվական արվեստի գործերից, 19-րդ դարի և 20-րդ դարի սկզբի Ռուսաստանի և Արևմտյան Եվրոպայի գեղանկարչության նմուշներից։ 1978 թվականին բացվել է նոր ցուցահանդես՝ ներկայացնելով հին նկարները և գրաֆիկան (Վիլնյուսի դպրոց) և 20-րդ դարի առաջին կեսը (Կաունասի դպրոց), ինչպես նաև 20-րդ դարի երկրորդ կեսի կերպարվեստը և կիրառական արվեստը։ 2005 թվականից այն կրում է լիտվացի էքսպրեսիոնիստ նկարիչ Պրանաս Դոմշայտիսի (1880-1965) անունը, որի աշխատանքները պատկերասրահում ցուցադրվում են 2001 թվականից ի վեր։

Ցուցահանդես
-----------

Պրանաս Դոմշայտիսի պատկերասրահի ցուցասրահում ներկայացված է Արևմտյան Եվրոպայի, Լիտվայի, Լատվիայի, Ռուսաստանի գեղանկարչություն, քանդակ, գրաֆիկա։ 2001 թվականից գործում է լիտվացի էքսպրեսիոնիստ նկարիչ Պրանաս Դոմշայտիսի գեղանկարչության մշտական ցուցահանդեսը (մոտ 600 աշխատանք) և նրա անվան մշակութային կենտրոնը։ Մշտական ցուցադրության մեջ ներառված են նաև ծովանկարիչ Չեսլովաս Յանուշասի (1907-1993, ԱՄՆ) և քանդակագործ Վիտաուտաս Կաշուբայի ստեղծագործությունները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  VLE
2. ↑  Prano Domšaičio galerija

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Prano Domšaičio galerija». *Visuotinė lietuvių enciklopedija* (լիտվերեն). Mokslo ir enciklopedijų leidybos centras. 2006 թ․ օգոստոսի 31. Վերցված է 2019 թ․ մայիսի 21-ին.
* Галерея Пранаса Домшайтиса
* Pranas Domšaitis Gallery
* Prano Domšaičio galerija
* Pranas Domšaitis Gallery

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | SUDOC: 122877500 · VIAF: 265799319 · WorldCat VIAF: 265799319 |

 |
**Պիտ Մոնդրիանի տուն-թանգարան** (հոլ.՝ **Het Mondriaanhuis**), **Կոնստրուկտիվիստական և աբստրակտ արվեստի թանգարան** (հոլ.՝ **Museum voor Constructieve en Concrete Kunst**), նիդերլանդացի նշանավոր նկարիչ Պիտ Մոնդրիանի կյանքի ու ստեղծագործության արտացոլմանն ու լուսաբանմանը նվիրված մշակութային համբավավոր օջախ հոլանդական Ամերսֆորտ քաղաքում, որն այդ նկարչի ծննդավայրն է։ Թանգարանն սկզբնապես ստեղծվել էր աբստրակցիոնիզմի հիմնադիրներից մեկը համարվող այդ նկարչի հիշատակը հավերժացնելու նպատակով, սակայն ժամանակի ընթացքում նրա թեմատիկան զգալիորեն ընդլայնվել է, և այն վեր է ածվել կոնստրուկտիվիստական և աբստրակտ արվեստի թանգարանի՝ լինելով իր այդ տեսակի մեջ առաջինը և առայժմ միակը Նիդերլանդներում։

Թանգարանը տեղավորվել է Ամերսֆորտի լավ պահպանված հին քաղաքամասում՝ հենց այն տանը, որտեղ ծնվել է նեոպլաստիցիզմի ապագա հիմնադիրը։ Թանգարանային համալիրում ընդգրկվել է նաև քրիստոնեական կալվինիստական տարրական դպրոցի շենքը (նկարչի հայրը եղել է այդ դպրոցի տնօրենը)։ Ամերսֆորտում Պիտն ապրել է մինչև 1880 թվականը, երբ աշխատավայրը փոխած հոր հետ տեղափոխվել է Վինտերսվեյկ։ Մոնդրիանին հաճախ անվանում են «հոլանդական կերպարվեստի թռչող հոլանդացի» և «ուխտագնաց նկարիչ»՝ նկատի առնելով այն հանգամանքը, որ բնակության իր վայրը հաճախակի է փոխել. քսան տարեկանում տեղափոխվել է Ամստերդամ, 1912 թվականից ապրել է Փարիզում, 1938-ից՝ Լոնդոնում, 1940-ից՝ Նյու Յորքում։

1994 թվականին նկարչի հայրական տան սենյակներից մեկում և դպրոցի շենքում բացվել են գրադարան և արխիվի պահաբաժին։ 2001 թվականից «Մոնդրիանի տունը» գործում է որպես կոնստրուկտիվիստական և աբստրակտ արվեստի թանգարան։

Տես նաև
-------

Պիտ Մոնդրիան

Պատկերասրահ
-----------

* 
* Թանգարանի ցուցանմուշներից մեկը՝ Պիտ Մոնդրիանի «Արածող կովեր» կտավըԹանգարանի ցուցանմուշներից մեկը՝ Պիտ Մոնդրիանի «Արածող կովեր» կտավը

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. 1 2
2. ↑  *Дюпети, Марк* Пит Мондриан // Великие художники. Их жизнь, вдохновение и творчество №100. — Киев: Иглмосс Юкрейн, 2003. — С. 3. — 32 с.
3. ↑  *Дьяконов В* Прекрасная неясность. Пит Мондриан в Третьяковской галерее // *Газета «Коммерсантъ», № 172 (5203), 21.09.2013*.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Թանգարանի պաշտոնական կայքէջը

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: nr95039426 · SUDOC: 111390958 · VIAF: 266914658 · WorldCat VIAF: 266914658 |

 |
**Նախիջևանի հարթավայր**, Մերձարաքսյան հարթավայրի մասը Նախիջևան և Ջագրիչայ գետերի ստորին հոսանքների շրջանում, Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետությունում։ Արևելքից և հարավ-արևելքից պարփակված է Դարիդաղ լեռնաշղթայի ճյուղավորություններով, հյուսիսից՝ Շարուրի հարթավայրով, արևմուտքից՝ Արաքս գետով։ Երկարությունը մոտ 30 կմ է, լայնությունը՝ 6–20 կմ, միջին բարձրությունը՝ 890 մ։ Ունի հյուսիս–արևելքից հարավ–արևմուտք ընդհանուր թեքություն։ Նախիջևանի հարթավայրի հատակը իջվածք է՝ լցված ցամաքային նստվածքներով։ Օգտակար հանածոներից կա քարաղ։ Մակերևույթը տափարակ է՝ տեղ–տեղ խախտված ոչ բարձր թմբաշարերով ու բլուրներով։ Կլիման խիստ ցամաքային է, չորային։ Հունվարի միջին ջերմաստիճանը –3 °C–ից մինչև––6 °C է, հուլիսինը՝ 28°С։ Տարեկան տեղումները 190–300 մմ են, վեգետացիոն ժամանակաշրջանը՝ 265 օր։ Գետերը (Արաքսի ձախափնյա վտակները)՝ Նախիջևանն ու Ջագրիչայը, հիմնականում օգտագործվում են ոռոգման համար։ Արաքսը սահմանային գետ Է, որի վրա կառուցված է «Արաքս» հիդրոտեխնիկական հանգույցը։ Հողերը գորշ են, տեղ–տեղ՝ աղակալած։ Բուսածածկույթում գերակշռում են չորասեր բույսերը։ Տարածված է օշինդրաաղուտային կիսաանապատային բուսականությունը։ Կենդանական աշխարհը հիմնականում ներկայացված է կրծողներով (ոզնի, նապաստակ, համստեր, ավազամուկ ևն), սողուններով (թաքիրային կլորագլուխ, ռադեի իժ, փոքր վիշապօձ ևն) և միջատներով։ Նախիջևանի հարթավայրում մշակում են հացահատիկ, ծխախոտ, խաղող։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 166)։*  |
**Խալիլ բեկ Հաջիբաբա օկլի Խասմամեդով** (ադրբ.՝ Xəlil bəy Hacıbaba oğlu Xasməmmədli, հոկտեմբերի 25, 1873(1873-10-25), Գանձակ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - օգոստոսի 11, 1945(1945-08-11), Ստամբուլ, Թուրքիա), Ադրբեջանի Ժողովրդավարական Հանրապետության քաղաքական և պետական գործիչ, 1918 թվականին՝ Ադրբեջանի Դեմոկրատական հանրապետության արդարադատության և ներքին գործերի նախարար։

Կենսագրություն
--------------

Խալիլ բեկ Խասմամեդովը (աջից նստած) Երկրորդ Պետդումայի մի խումբ մուսուլմանական պատգամավորների հետ:
Խալիլ բեկ Խասմամեդովը ծնվել է 1873 թվականին Գանձակում։ Նա ստացել է միջնակարգ կրթությունը Գանձակի դասական գիմնազիայում։ Ավարտել է Մոսկվայի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը 1895 թվականին։ Մոսկվայում համալսարանն ավարտելուց հետո նա որոշ ժամանակ աշխատել է որպես քննիչ։ Աշխատել է Եկատերինոդար (այժմ ՝ Կրասնոդար) և Ելիզավետպոլ (Գանձակ) շրջանային դատարաններում։ Եղել է «Միություն-մուսուլմանական» կազմակերպության կրոնական և իրավական կոմիտեի անդամ։ 1907 թվականին ընտրվել է Երկրորդ Պետական Դումայի պատգամավոր Ելիզավետպոլ նահանգից։ Խալիլ բեկ Խասմամեդովը Ֆաթալի խան Խոյսկու հետ միասին դարձել են Դումայի ազգային կրոնական հավասարության հանձնաժողովի և երկրորդ բաժնի անդամներ։ 3-րդ Պետդումայում (1907-1912) Խասմամեդովը Ադրբեջանը ներկայացնող միակ պատգամավորն էր։ Խասմամադովը Եղիզավետպոլի քաղաքապետն էր 1913-1917 թվականներին։ Նա եղել է 1917 թվականին անցկացվող Կովկասի և Համառուսաստանյան մուսուլմանների կոնգրեսի մասնակիցը։

Երբ ձևավորվեց Ադրբեջանի Դեմոկրատական Հանրապետությունը, Խալիլ բեկ Խասմամեդովը նշանակվել է արդարադատության առաջին նախարար։ 1920 թվականի ապրիլին նշանակվել է Թուրքիայում Ադրբեջանի Դեմոկրատական հանրապետության դեսպան։

1920 թվականի հունիսի 19-ին Խասմամեդովը Արամ Երկանյանի և Միսակ Կիրակոսյանի Նեմեսիս գործողության շրջանակներում հարձակման ժամանակ վիրավորվել է Թիֆլիսում։ Խան Խոյսկին, որն այդ պահին նրա կողքին էր՝ սպանվել է։

Նա չի վերադարձել Ադրբեջան 1920 թվականի Ադրբեջանի խորհրդայնացումից հետո։ Նա ապրել է Ստամբուլում և զբաղվել է քաղաքական և հրապարակախոսական գործունեությամբ, մահացել է և թաղվել է այնտեղ։

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. ↑  Խալիլ բեկ Խասմամեդով
2. ↑  «Azərbaycanın ilk Ədliyyə naziri - Xəlil Xasməmmədov». Արխիվացված է օրիգինալից 2020-01-09-ին. Վերցված է 2020-01-10-ին.
3. ↑  Операция "Немезис" » Armenian Art Hall

Աղբյուրներ
----------

* Əd.։ İbrahimli X. Azərbaycan siyasi mühacirəti, B. 1997;
* Сеидзаде Д. Б. Азербаиджаниские депутаты в Гасударственно Думе России, Б. 1991.
* Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Ensiklopediyası, II cild, "Lider nəşriyyat", Bakı-2004, səh.19

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | NKC: jo20191056492 · VIAF: 7562157583866133970000 · WorldCat VIAF: 7562157583866133970000 |

 |
**Լեհական ընդհատակյա պետության օր** (լեհ.՝ Dzień Podziemnego Państwa Polskiego), լեհական պետական տոն, որը հաստատվել է ի հիշատակ Լեհաստանի ընդհատակյա պետության, որը գործել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի գերմանական օկուպացիայի ժամանակ։ Նշվում է ամեն տարի սեպտեմբերի 27-ին 1998 թվականից։ Տոնը աշխատանքային օր է։

Տոնը ստեղծվել է ի պատիվ Լեհական ընդհատակյա պետության՝ միակ օրինական լեհական ազգային պետական միավորը, որը գոյություն է ունեցել գերմանական օկուպացիայի ժամանակ 1939-1945 թվականներին։

Պատմություն
-----------

1939 թվականի սեպտեմբերի 27-ին նացիստական զորքերի կողմից գրավված Վարշավայում լեհական բանակի բարձրաստիճան սպաները ստեղծեցին «Ծառայություն Լեհաստանի հաղթանակի համար» կազմակերպությունը, որը դարձավ օկուպանտներին լեհական դիմադրության առաջին կիսառազմական ընդհատակյա կազմակերպությունը։

1998 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Լեհաստանի Սեյմը, վկայակոչելով «Լեհաստանի հաղթանակի ծառայություն» կազմակերպության ստեղծումը 1939 թվականի սեպտեմբերի 27-ին, սահմանեց նոր պետական տոն՝ ի պատիվ Լեհաստանի ընդհատակյա պետության։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 11 września 1998 r. w sprawie ustanowienia Dnia Polskiego Państwa Podziemnego*.
2. ↑  «День Польского подпольного государства | это... Что такое День Польского подпольного государства?». *Словари и энциклопедии на Академике* (ռուսերեն). Վերցված է 2024 թ․ մարտի 6-ին.
3. ↑  Narodowej, Instytut Pamięci. «Dzień Polskiego Państwa Podziemnego – 27 września». *Instytut Pamięci Narodowej* (լեհերեն). Վերցված է 2024 թ․ մարտի 6-ին.
4. ↑  «Dzień Podziemnego Państwa Polskiego». *www.sp5.szczecinek.pl*. Վերցված է 2024 թ․ մարտի 6-ին.
**Ընդերացողուն** (Rhizoma), խոտաբույսերի բազմամյա ընձյուղը։

Նկարագրություն
--------------

Տարբերում են վերգետնյա (էպիգեոգեն) ընձյուղներ, որոնք տերևների չորանալուց հետո հավելյալ արմատներով ներքաշվում են հողի մեջ (թոքախոտ, սթեր, մարեմխոտ), և ստորգետնյա (հիպոգեոգեն)՝ ընձյուղն աճում է հողում, ունի միայն թեփուկանման տերևներ, այնուհետև նրա գագաթը դուրս է գալիս գետներես՝ առաջացնելով յուրացնող ընձյուղներ (թփախումբ)։ Ընդերացողունը կարող է ճյուղավորվել և ձևավորել վերգետնյա ընձյուղների խմբեր։ Հանգույցներում և միջհանգույցների վրա ընդերացողունը զարգացնում է հավելյալ արմատներ։

Տեսակներ
--------

Ըստ ընդերացողունի երկարության՝ բույսերը բաժանում են երկարաընդերացողունավորների, որոնց ընդերացողունը ծառայում է հիմնականում տարաբնակեցման և վեգետատիվ բազմացման համար, և կարճաընդերացողունավորների, որոնց ընդերացողունը հիմնականում սննդանյութերի՝ գլխավորապես օսլայի զետեղարան է։ Որոշ տեսակների ընդերացողունը պալարաձև հաստացած է, պալարների (օր.՝ շավառ, խլածաղիկ) կամ սոխուկների (օրինակ գաղտենի, ատամնախոտ) անցման ձևերով։ Մի շարք բույսերի ընդերացողուններն աճում են գագաթով, իսկ հիմքերն աստիճանաբար մահանում են․ որոշ բույսերի ընդերացողուններն ուտելի են (շավառ, լոտոս, կեռոն, եղեգ), որոշներինը թունավոր են (հիրիկ բազմագույն), մյուսներն օգտագործվում են որպես դեղահումք (վարդագույն ռոդիոլա,բադան,կատվախոտ)։ Շատ ընդերացողունային բույսեր ծայրահեղ դժվար արմատախիլ արվող մոլախոտեր են (սեզ և այլն)։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Գյուղատնտեսական հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Թեյլերիոզ**, որոճողների ինվազիոն փոխանցողական հիվանդություն, առաջանում է Theileria ցեղի գունազուրկ նախակենդանիներով վարակվելուց, որոնք մակաբուծվում են ավշահանգույցներում և պարենքիմային օրգաններում (նռնանման մարմնիկներ), ապա արյան էրիթրոցիտներում։ Խոշոր եղջերավոր կենդանիների թեյլերիոզի հարուցիչներն են T. annulata, T. sergenti, T. mutans թեյլերիաները, փոխանցողները՝ Hyalomma ցեղի արոտավայրերի տզերը։ Հիվանդ կենդանիների մոտ նկատվում են ավշահանգույցների մեծացում, տենդ, սիրտանոթային և մարսողական համակարգերի ֆունկցիաների խանգարումներ։ Անկումների տոկոսը բարձր է։ Ախտորոշում են պարենքիմային օրգաններից վերցրած արյան քսուկների մանրադիտակների հետազոտության հիման վրա։ Բուժումը. տավարի համար՝ ներմկանային, ազիդինի 7 %-անոց լուծույթ, գլոբուլին, խինոցիդ 3 օր (1 մգ/կգ), տետրացիկլին. շարքի հակաբիոտիկներ, ախտանշանային միջոցներ (կոֆեին, ֆթալազոլ և այլն)։

Կանխարգելում
------------

Խոշոր եղջերավոր կենդանիներների վակցինացում, պայքար տզերի դեմ (կենդանիների, անասնապահական շինությունների և շրջապատող տարածքի հակատզային մշակում)։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Գյուղատնտեսական հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Էթոլացում** (ֆրանսերեն etioler – խունանալ, թոշնել), անբավարար լույսի պայմաններում կամ մթության մեջ աճած կանաչ բույսի գունազրկումը։ Բույսերը քլորոֆիլի սինթեզի բացակայության պատճառով ունենում են բաց դեղնավուն գույն, թերաճ տերևներ, մեխ. հյուսվածքներ և հերձանցքեր, երկարացած ցողուն։ Էթոլացման ժամանակ ցողունի երկարացումը բնական պայմաններում արագացնում է սերմնաշաքիլների (սերմերի ծլարձակմամբ) հողի մակերևույթ հասնելը և տերևի դուրս գալը՝ լույսին (խիտ ցանքերում)։ Այդ բույսերի հյուսվածքներում առկա են բազմաթիվ բուսահորմոններ, հիմնականում աուքսիններ, որոնք նպաստում են բջիջների գերձգմանը։ Բավարար լուսավորության պայմաններում էթոլացված բույսերի կանաչ գույնն արագ վերականգնվում է, և վերսկսվում՝ ակտիվ լուսասինթեզը։ Շատ բանջարաբույսերի Էթոլացված օրգանները (օր՝ կաղամբի ներսային տերևները, տարբեր սոխուկավորների սոխուկները, ծնեբեկի ստորգետնյա ընձյուղները) օգտագործում են սննդի մեջ։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Գյուղատնտեսական հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**«Գաձադայի տեսարան»** (իտալ.՝ Veduta di Gazzada), իտալացի նկարիչ, գեղանկարիչ, փորագրող, օֆորտի վարպետ, վենետիկյան վեդուտայի դպրոցի ներկայացուցիչ Բեռնարդո Բելոտտոյի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1744 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 64,5 × 98,5 սմ։

Այսօր «Գաձադայի տեսարան» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Բրերա պատկերասրահում (Միլան, Իտալիա)։

Պատմություն
-----------

1744 թվականին Բեռնարդո Բելոտտոն երկարատև ուղևորություն է կազմակերպում Իտալիայի տարածքում։ «Մելցի վիլլան Գաձադայում Վարեզեի ափին» և «Գաձադայի տեսարան» նկարները հեղինակը, կարծես թե, ստեղծել է որպես զույգ նկար․ դրանք երկուսն էլ այսօր գտնվում են Բրերա պատկերասրահում։

Նկարագիր
--------

«Գաձադայի տեսարան» ստեղծագործությունում հեղինակը պատկերել է Գաձադա բնակավայրը, որը ձևավորվել է եկեղեցու շուրջ, իսկ վերջինս էլ գտնվում է Վարեզե լճի մոտ՝ անտառներով շրջապատված։ Նկարում համեստ գյուղական տեսարան է, որը տարբերվում է հեղինակի ավելի վաղ նկարած ու ավելի կենդանի Վենետիկի ջրանցքներից։ Հասարակ ճարտարապետությունը, շրջապատի սրտառուչ պարզությունը մանրամասն լուսավորված են, բայց միևնույն ժամանակ ծառերի սաղարթները կանաչ ու շագանակագույն երանգներով, հանգիստ ճշգրտությամբ են պատկերված։

Նկարիչը Ջովաննի Անտոնիո Կանալետտոյի օրինակին հետևելով՝ սկզբից նկարել է իրականությունից՝ դրսից, իսկ հետո մանրամասն վերամշակել է արվեստանոցում։

Գրականություն
-------------

* «Пинакотека Брера. Милан». Под ред. Стефано Дзуффи. = Pinacoteca di Brera: Milano. — /Пер. с ит. — М.: ЗАО «БММ», 2006. — 160 с. — (Великие музеи мира). — 3000 экз. — ISBN 5-88353-246-X


1. ↑  «View of Gazzada - Bernardo Bellotto». *pinacotecabrera.org* (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2024 թ․ մարտի 12-ին.
2. ↑  «Veduta di Gazzada | Haltadefinizione». *www.haltadefinizione.com* (իտալերեն). Վերցված է 2024 թ․ մարտի 12-ին.
Երևանում աճող սև թթի հատիկ
**Թթենու մշակություն**, թթենաբուծություն, շերամորդիկերի համար թթենու կերային տունկերի և տնկանյութի (տնկիներ, սերմնաբույսեր) աճեցումը։ Շերամապահության ճյուղ։

Նկարագրություն
--------------

Թթենու մշակությունն ընդգրկում է. կերային տունկերի հիմնադրումը և շահագործումը, նրանց խնամքը, սերմային և տնկակտրոնային մայրուտների ստեղծումը, թթենու սերմերի հավաքումն ու պահպանումը, տնկանյութի աճեցումը թթենու տնկարաններում, նոր սորտերի ստացումը, դրանց սորտափորձարկումը և շրջանացումը, թթենու հիվանդությունների ու վնասատուների դեմ պայքարը։

Թթենու տունկեր
--------------

Թթենու կերային տունկերը լինում են սորտային (բազմացվում են ընտրասերված սորտերը՝ տեղական թթենու վրա պատվաստելով) և հիբրիդային (բազմացվում են հիբրիդային սերմերով, ինչպես նաև տեղական սորտերի տնկիներով) չպատվաստված։ Հայտնի են կերային տունկերի մի քանի տիպեր. թփային, անճյուղաբուն և թփային-անճյուղաբուն տնկադաշտեր, հողամասերի սահմաններով, ջրանցքների, ճանապարհների և ձորակների եզրերով տեղադրված գծային ծառատունկեր, այլ ծառերի և թփերի հետ խառը թթենու տունկեր։ Խնամքի և շահագործման համար առավել հարմար են այն տնկադաշտերը, որտեղ ծառերի տեղադրման սխեման ստեղծում է դրանց աճի, խնամքի, տերևների մշակման ու մեքենայացված հավաքման համար լավագույն պայմաններ և թույլ է տալիս միջշարային տարածքներն օգտագործել մշակաբույսերի ցանքի համար։ Թթենու սերմերի ցանքի չափաքանակներն են 10–20 կգ/հա։ Տնկիների խնամքը ներառում է շարքերի և միջշարային փխրեցումներ, պարարտանյութերի ներմուծում։ Ոռոգովի շրջաններում վեգետացիայի ընթացքում կատարում են 5–10 ջրում։ Տնկարանների ոռոգովի տեղամասերում 1 հա-ից ստանում են 600–800 հազար սերմնաբույս և 32–35 հազար տնկի։ Բարձր ագրոտեխնիկայի պայմաններում թթենու տերևների բերքատվությունը թփային տնկարկների դեպքում հասնում է 9– 10/հա-ի, անճյուղաբուն մեկ ծառից՝ 15 կգ-ի։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Գյուղատնտեսական հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
Աֆրիկյան վարդի սալոր
**Սալոր** (Prunus), սալորենիների ենթազգի բույսերի պտուղ։ Կորիզավոր պտուղի տեսակ է։ Սալորի հասած պտուղները կարող են ունենալ փոշոտ սպիտակ մոմապատ ծածկույթ, որը նրանց կապտավուն երանգ է հաղորդում։ Սա էպիկուտիկուլյար մոմածածկույթ է, որը հայտնի է որպես «մոմապատ ծածկույթ»։ Չորացրած սալորը կոչվում է սալորաչիր և ունի մուգ, կնճռոտ տեսք։

Պատմություն
-----------

Սալորը, հավանաբար, եղել է մարդկանց կողմից ընտելացված առաջին մրգերից մեկը։ Ամենաշատ մշակվող երեք տեսակները չեն հանդիպում վայրի բնության մեջ, այլ հանդիպում են միայն բնակեցված տարածքներում։ Տնական սալոր կարելի է գտնել Արևելյան Եվրոպայի և Կովկասի լեռներում, մինչդեռ չինական սալորը և Prunus simonii-ն առաջացել են Չինաստանում։ Նեոլիթյան հնավայրերում հայտնաբերվել են սալորի մնացորդներ ձիթապտղի, խաղողի և թզի հետ միասին։ Ըստ Քեն Ալբալի՝ սալորի հայրենիքն Իրանն է։ Այն Բրիտանիա է բերվել Ասիայից։

Անդալուսիայում (Հարավային Իսպանիա) սալորենի ծառերի աճեցման մասին հոդվածը հայտնվում է Իբն ալ-Ավվամի 12-րդ դարի գյուղատնտեսական աշխատությունում՝ «Գյուղատնտեսության գիրքը»։

Սննդային արժեք
--------------

Կենցաղային սալորի պտուղները պարունակում են A վիտամիններ (մուգ գույնի պտուղներում), B1, B2, C և P և անհրաժեշտ տարրեր՝ կալիում, ֆոսֆոր (որի պարունակությունն ավելի բարձր է, քան խնձորի և տանձի մեջ), կալցիում, մագնեզիում, երկաթ. Շաքարի պարունակությունը (կախված բազմազանությունից և աճեցման պայմաններից) տատանվում է 9-17% (ֆրուկտոզա, գլյուկոզա և սախարոզա)։ Սալորի պտուղները պարունակում են նաև օրգանական թթուներ (խնձորային և կիտրոն, ինչպես նաև թթվածին և սալիցիլաթթվի հետքեր), պեկտին, դաբաղանյութեր և ազոտային նյութեր։

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. ↑  Jules Janick, ed. (1998). *Horticultural Reviews (Volume 23)*. Wiley. ISBN 978-0471254454.
2. ↑  Jules Janick (2005). «The origins of fruits, fruit growing and fruit breeding» (PDF). Purdue University. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2013 թ․ մայիսի 21-ին.
3. ↑  Spangenberg; և այլք: (2006 թ․ հունվար). «Chemical analyses of organic residues in archaeological pottery from Arbon Bleiche». *Journal of Archaeological Science*. **33** (1): 1–13. doi:10.1016/j.jas.2005.05.013.
4. ↑  Albala, Ken (2011). *Food Cultures of the World Encyclopedia* (անգլերեն). ABC-CLIO. էջ 240. ISBN 978-0-313-37626-9.
5. ↑  Lyle, Katie Letcher (2010) [2004]. *The Complete Guide to Edible Wild Plants, Mushrooms, Fruits, and Nuts: How to Find, Identify, and Cook Them* (2nd ed.). Guilford, CN: FalconGuides. էջ 107. ISBN 978-1-59921-887-8. OCLC 560560606.
6. ↑  Ibn al-'Awwam, Yaḥyá (1864). *Le livre de l'agriculture d'Ibn-al-Awam (kitab-al-felahah)* (ֆրանսերեն). Translated by J.-J. Clement-Mullet. Paris: A. Franck. էջեր 319–321 (ch. 7 - Article 42). OCLC 780050566. (pp. 319-321 (Article XLII)
**Ցուլ** (հին հունարեն՝ Ταῦρος, Taûros, լատիներենից թարգմանաբար՝ ցուլ), ժամանակակից կենդանակերպի երկրորդ աստղագիտական նշանն է։ Այն տարածվում է կենդանակերպի 30°-ից մինչև 60°: Այս նշանը պատկանում է Երկրի տարրին կամ եռապատկությանը, ինչպես նաև ֆիքսված եղանակին, որակին կամ քառապատիկությանը։ Վեներայի կողմից կառավարվող նշան է, Լուսինն այստեղ իր բնական դիրքի մեջ է ուղիղ 3°-ով։

Image: 200 pixelsՏեսարանn արտացոլված է երկնային գլոբուսների ավանդույթի համաձայն՝ ցույց տալով երկնային ոլորտը «կողքից» հայացքով։Արևմտյան աստղագուշակության մեջ Արեգակն անցնում է այս նշանով ապրիլի 20-ից մինչև մայիսի 20-ը։ Ցուլը երեք երկրային նշաններից մեկն է՝ Այծեղջյուրի և Կույսի կողքին։ Ցուլի հակառակ նշանը Կարիճն է։

Պատմություն
-----------

**♉︎** Ցուլի նշանը կապված է մի քանի հնագույն մշակույթների մի շարք առասպելների և ցուլապաշտության հետ։ Դա կենդանակերպի առաջին նշանն է, որը հաստատվել է Միջագետքի շրջանում, ովքեր այն անվանել են «Երկնքի մեծ ցուլ», քանի որ այն համաստեղությունն է, որով Արևը ծագում է գարնանային գիշերահավասարի ժամանակ, վաղ բրոնզի դարից, սկսած մոտ 4000 մ.թ.ա. մինչև մ.թ.ա. 1700 թվականը։

Աստղաբանական ասոցիացիաներ
-------------------------

Երկիրը Ցուլի տարրն է, և Կույսի և Այծեղջյուրի հետ միասին այն կազմում է Երկրի եռակիությունը։

Տես նաև
-------

* Աստղագիտական սիմվոլներ
* Ցուլ (համաստեղություն)

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. ↑  dictionary, 2022
2. ↑  Sołtysiak, Arkadiusz (2001). «The Bull of Heaven in Mesopotamian Sources» (PDF). *Culture and Cosmos*. **5** (2): 3–21. doi:10.46472/CC.0205.0203.

Գրականություն
-------------

* Astronomical Applications Department (2011). *Multiyear Computer Interactive Almanac*. 2.2.2. Washington DC: US Naval Observatory. Longitude of Sun, apparent geocentric ecliptic of date, interpolated to find the time of crossing 0°, 30°...
* «Taurus». *Dictionary.com*. 2022.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Warburg Institute Iconographic Database (ca 370 medieval and early modern images of Taurus)

| * դ
* ք
* խ
Կենդանակերպը |
| --- |
| Աստղագիտություն | Կենդանակերպի համաստեղությունները |
| Խոյ | Ցուլ | Երկվորյակներ | Խեցգետին | Առյուծ | Կույս | Կշեռք | Կարիճ | Օձակիր | Աղեղնավոր | Այծեղջյուր | Ջրհոս | Ձկներ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | NKC: ph116954 |

 |
**Սողոմոն Թեհլիրյանի հուշարձան (**ֆր.՝ Monument à Soghomon Tehlirian**)**, Ֆրանսիայի Մարսել քաղաքում տեղադրված «Նեմեսիս» գործողության մասնակից, հայ վրիժառու, Հայոց ցեղասպանության վերապրած Սողոմոն Թեհլիրյանի հուշարձանը։

Հուշարձանի բացում
-----------------

2017 թվականին Մարսելի հրապարակներից մեկը պաշտոնապես անվանվել է հայ վրիժառու, «Նեմեսիս» գործողության մասնակից Սողոմոն Թեհլիրիյանի անունով։ 2024 թվականի մարտի 15-ին Մարսելի հայաբնակ Պոմոն թաղամասի Լուի Պաստյորի անունը կրող «Պաստյոր» հրապարակում, հայ Առաքելական Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցուց մի քանի քայլ հեռավորության վրա հանդիսավորությամբ տեղի է ունեցել հուշարձանի բացման հանդիսավոր արարողությունը։ Միջոցառման ժամանակ ֆրանսահայ երեխաները կատարել են Թեհլիրիանի վրեժխնդրության գործողությանը՝ հայերի դեմ իրականացված ցեղասպանության կազմակերպիչներից մեկի Թալեաթ փաշայի սպանությանը նվիրված Բարսեղ Կանաչյանի «Գինի լից» երգը։ Պարզված պաստառներից մեկի վրա գրված է եղել՝ «Թեհլիրյան արդարադատ»։

Հուշարձանի բացմանը արարողությանը ներկա են եղել մոտ մոտ երկու հարյուր հոգի, բարձրաստիճան պաշտոնյաներ, խորհրդարանականներ, Մարսելում Հայաստանի Հանրապետության գլխավոր հյուպատոս Արա Մկրտչյանը, ինչպես նաև CCAF Sud-ի երեք համանախագահներ՝ Ավրո Բրունան, Ժուլիեն Հարությունյանը, Ազադ Բալալասը, ինչպես նաև ազգային CCAF- ի համանախագահ Մուրադ Փափազյանը։

Հուշարձանի գաղափարի հեղինակը հայազգի Օհան Հեքիմյանն է եղել, որն էլ առաջարկել է Մարսելի 6-րդ և 8-դ շրջանների ղեկավար Իվ Մորենին։

Բացման արարողությանը Բոմոնի հայկական եկեղեցու ծխական խորհրդի անունից Ռոբերտ սարկավագ Տեր Բարսեղյանը ողջունել է հանրությանը ընթերցել աստվածաշնչյան տեքստեր՝ ի հիշատակ Սողոմոն Թեհլիրյանի։

Հուշարձան
---------

Հուշարձանը Լանսի սպիտակ քարից կիսանդրի է, որի հեղինակն է քանդակագործ Րաֆֆի Թումանյանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Inauguration du Square Soghomon Tehlirian». ancnews. Վերցված է 2017 թ․ ապրիլի 23-ին. (անգլ.)
2. 1 2 3 4  «Inauguration de la stèle de Soghomon Tehlirian - Nouvelles d'Arménie en Ligne». *www.armenews.com*. Վերցված է 2024 թ․ մարտի 16-ին.
3. ↑  LLC, Helix Consulting. «Մարսելում բացվել է Սողոմոն Թեհլիրյանի հուշարձանը». *www.panorama.am* (անգլերեն). Վերցված է 2024 թ․ մարտի 16-ին.
4. ↑  «Մարսելում բացվել է Սողոմոն Թեհլիրյանի հուշարձանը. ֆրանսահայ երեխաները երգել են «Գինի լից» երգը». *news.am*. 2024 թ․ մարտի 16. Վերցված է 2024 թ․ մարտի 16-ին.
**«Վսեսվիտ»** (ուկրաիներեն՝ համայն աշխարհ, տիեզերք), արտասահմանյան գրականության հասարակական-քաղաքական և գրական-գեղարվեստական պատկերազարդ ուկրաինական ամսագիր։ Ուկրաինայի ամենահին գրական ամսագիրը։

Պատմություն
-----------

Վսեսվիտ ամսագրի խմբագրությունում(ձախից աջ): Ալեքսանդր Դովժենկո, Կոնստանտին Գորդիյենկո, Միկոլա Խվիլեվոյ, Խարկով, 1925
Ստեղծվել է 1925 թվականի հունվարին Վասիլի Էլլան-Բլակիտնիի, Միկոլա Խվիլևի և Ալեքսանդր Դովժենկոյի կողմից։ 1925 թվականի հունվարից մինչև 1934 թվականի հոկտեմբեր ամիսը երկու անգամ լույս է տեսել Խարկովում, 1958 թվականի հուլիսից մինչ օրս հրատարակվում է Կիևում։ Մինչև 20-րդ դարի վերջը տպագրվում էր ամեն ամիս, այժմ՝ երկու ամիսը մեկ անգամ։

Ամսագրի գոյության ընթացքում նրա էջերում տպագրվել են ավելի քան 500 վեպեր, հազարավոր բանաստեղծական ժողովածուներ, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր, հազարավոր հոդվածներ, էսսեներ, զեկույցներ, հարցազրույցներ 105 երկրների հեղինակների հետ՝ 84 լեզուներից թարգմանված։

Մինչև 1993 թվականը տպագրության մշտական ​​սկզբունքն էր արտասահմանյան գրականության երկերի ուկրաիներեն թարգմանված հրատարակությունը՝ բացառապես առաջին անգամ խորհրդային և հետխորհրդային տարածքում։ Այդ օրերին ուկրաիներեն ամսագիր էին փնտրում և կարդում տարբեր ազգությունների մարդիկ, որպեսզի, թեկուզ մակերեսորեն, առանց ուկրաիներենի հիմնավոր իմացության, ծանոթանան համաշխարհային գրականության լավագույն ստեղծագործություններին։ Այս ընթացքում «Վսեսվիտ» ամսագիրը առաջատար դեր է խաղացել ոչ միայն ուկրաինական ազգային, այլև համաշխարհային մշակույթի ձևավորման գործում խորհրդային և հետխորհրդային տարածքում.։

«Վսեսվիտ» ամսագրի հիման վրա ստեղծվել է ուկրաինական թարգմանչական և թարգմանչական հետազոտությունների հզոր դպրոց։ Պարբերաբար ամսագրում տպագրվել են ուկրաինացի նշանավոր գրողներ, քննադատներ, գրականագետներ և թարգմանիչներ, այդ թվում՝ Իվան Բիլիկը, Իվան Դյուբան, Պավել Զագրեբելնին, Դմիտրի Զատոնսկին, Ռոման Լուբկիվսկին, Դմիտրի Նալիվայկոն, Դմիտրի Պավլիչկոն, Յուրի Պոկալչուկը, Նիկոլայ Ռյաբչիկ, Մաքսիմ Ռյաբչուկը, Տանյուկը և այլ հայտնի հեղինակներ։

1989 թվականին ամսագիրը սահմանել է Միկոլա Լուկաշի անվան *Ars Translationis* («Թարգմանության արվեստ») գրական մրցանակը, որը ամեն տարի շնորհվում է ուկրաինացի լավագույն թարգմանիչներին։

Ամսագրի գլխավոր խմբագիրները երկար տարիներ եղել են գրող, հրապարակախոս Ալեքսեյ Պոլտորացկին (1958-1970), իսկ 1986-2007 թվականներին՝ ուկրաինացի գրականագետ Օլեգ Միկիտենկոն։

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. 1 2  The ISSN portal — Paris: ISSN International Centre, 2005. — ISSN 0320-8370
2. ↑  Всесвіт // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред.  А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
3. ↑  Дроздовский, Дмитрий. (2008 թ․ օգոստոսի 9). «Часы памяти. В июле этого года исполнилось 50 лет послевоенному изданию журнала мировой литературы «Всесвіт»». *Зеркало недели*. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ մայիսի 17-ին. Վերցված է 2011 թ․ դեկտեմբերի 25-ին. `{{cite web}}`: no-break space character in `|title=` at position 15 (օգնություն)

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Всесвіт» — Официальный сайт. Վերցված է 2014 թ․ սեպտեմբերի 4-ին.
* «Архив журнала». Վերցված է 2012 թ․ մարտի 7-ին. `{{cite web}}`: `|archive-url=` requires `|archive-date=` (օգնություն)
**Ելենա Պետուշկովա** (ռուս.՝ Елена Владимировна Петушкова. նոյեմբերի 17, 1940(1940-11-17), Մոսկվա, ԽՍՀՄ - հունվարի 8, 2007(2007-01-08), Մոսկվա, Ռուսաստան), խորհրդային և ռուս ձիավարուհի մարզիկ, ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1970), մարզիչ, կենսաբանական գիտությունների թեկնածու։

Կենսագրություն
--------------

### Մարզական կարիերա

1964 թվականից ընդգրկվել է ձիավարության խորհրդային հավաքականի կազմում։ Մասնակցել է 1968 թվականի Մեխիկոյի Օլիմպիական խաղերին և արծաթե մեդալ նվաճել թիմային հաշվարկում ՝ Իվան Կալիտայի և Իվան Կիզիմովի հետ։ Չորս տարի անց նույն թիմակիցների հետ նվաճել է Մյունխենի օլիմպիական խաղերի ոսկե մեդալը և, բացի այդ, անհատական հաշվարկով արժանացել է արծաթե մեդալի։ Իր կարիերայի ընթացքում Պետուշկովան տասներեք անգամ դարձել է ԽՍՀՄ-ի կամ Ռուսաստանի չեմպիոնուհի, իսկ 1970 թվականին էլ հռչակվել է աշխարհի չեմպիոնուհի՝ հաղթանակ տանելով Էքս-լա-Շապելում անցկացված բարձրագույն մակարդակի առաջնությունում։

Ակտիվ սպորտին հրաժեշտ տալուց հետո նա դարձել է Խորհրդային Միության օլիմպիական կոմիտեի փոխնախագահ (1983-1991), ապա՝ Ռուսաստանի ձիասպորտի ֆեդերացիայի նախագահ (1996-1999), 1997 թվականից էլ՝ ձիավարության Ռուսաստանի հավաքական թիմի մարզիչ։

### Գիտական կարիերա

Ելենա Պետուշկովան մարզական կարիերային զուգահեռ գիտական կարիերա է արել։ Ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանի կենսաբանության բաժինը, 1966 թվականից աշխատել է այդ նույն համալսարանի կենսաբանության ամբիոնում՝ որպես գիտաշխատող։ 1991-1997 թվականներին գիտահետազոտական աշխատանքները շարունակել է Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի կենսաքիմիայի ինստիտուտում։ Հաջողությամբ պաշտպանել է իր պատրաստած ատենախոսությունը և ստացել կենսաբանական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան։ 1982 թվականին հրատարակել է «Введение в кинетику ферментативных реакций» մենագրությունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Петушкова Елена Владимировна // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
2. 1 2  «Equestrian dressage champion Petushkova dies at 66» sur le site Rianovosti (անգլերեն)

Գրականություն
-------------

* Амазонки из МГУ // *Химия и жизнь — XXI век*. — 1971. — № 3. — С. 95—96.
* *Ласкова А.* Встреча с Еленой Петушковой // *Коневодство и конный спорт*. — 1981. — № 8.
* *Петушкова Е. В.* Путешествие в седле по маршруту «Жизнь». — М.: Физкультура и спорт, 1985. — 192 с. — (Сердца, отданные спорту). — 75 000 экз.
* *Соболева Ольга* Петушкова Елена Владимировна // *Золотой мустанг*. — 2007. — № 1.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Елена Вайцеховская. (2007 թ․ հունվարի 10). «Фрау Пепел». «Спорт-Экспресс». Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ մայիսի 12-ին.
* Елена Петушкова на databaseolympics.comԱրխիվացված 2007-02-21 Wayback Machine(անգլ.)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Find A Grave · WikiTree |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000025532979 · LCCN: n84236348 · VIAF: 67882160 · WorldCat VIAF: 67882160 |

 |
**Պիկասոյի թանգարան** (ֆր.՝ Musée national Picasso), թանգարան Փարիզի Մարե թաղամասում։ Նվիրված է նկարիչ Պաբլո Պիկասոյի (1881֊1973) աշխատանքներին։ Բացվել է 1985 թվականին Պիկասոյի հավաքածուից 203 կտավներով և 156 քանդակներով։

Շենք
----

Պիկասոյի թանգարանը տեղակայված է Սալե (ֆր.՝ (Hôtel Salé)) դղյակի շենքում Փարիզի միջնադարյան Մարե թաղամասում։ Դղյակը կառուցվել է 1656-1659 թվականներին ճարտարապետ Ժան Բուլիեի կողմից Պիեռ Օբերա դե Ֆոնտենեի համար, ով հարստացել էր աղի հարկը բարձրացնելու շնորհիվ։ Այստեղից էլ անվանումը՝ *Սալե* (ֆրանսերեն՝ «աղի» բառից)։ 1661 թվականին՝ Ֆուկեի գործընթացի ժամանակ Պիեռ Օբերը սնանկացավ, որից հետո պալատի տերերը բազմիցս փոխվեցին։

1668-1688 թվականներին դղյակում էր տեղակայված Վենետիկի դեսպանատունը։ 1829 թվականին այստեղ բացվում է Արհեստի և արվեստների կենտրոնական դպրոցը (École centrale des arts et manufactures, այժմ՝ École Centrale Paris), որը տվել է այնպիսի շրջանավարտներ, ինչպիսիք են Գուստավ Էյֆելը, Լուի Բլերիոն և Արման Պեժոն։

1962 թվականին դղյակն անցավ քաղաքապետարանի ենթակայության տակ։ Որոշվեց վերակառուցել շենքը, որի համար բաց մրցույթ հայտարարվեց։ Վերակառուցման աշխատանքները շարունակվեցին 3 տարի։ Պիկասոյի թանգարանը բացվեց 1985 թվականին։

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. 1 2  archINFORM (գերմ.) — 1994.
2. ↑  *Ministry of Culture* Fréquentation des Musées de France — Ministry of Culture.
3. ↑  Picasso Museum Paris

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պիկասոյի թանգարանի պաշտոնական կայքը Արխիվացված 2005-08-30 Wayback Machine (ֆր.)
* Տեղեկություն Պիկասոյի թանգարանի մասին (ռուս.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · LinkedIn · Sina Weibo · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ · SoundCloud · Vimeo · ՅուԹյուբ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 90203905 · BNE: XX143014 · BNF: 119905739 · CiNii: DA03336777 · GND: 10084334-7 · ISNI: 0000000122900171, 0000000123421893 · LCCN: n80039965 · Mérimée: PA00086157 · NKC: xx0192697 · NLA: 35199076 · SUDOC: 027977854 · VIAF: 134970864 · ULAN: 500310019 · WorldCat VIAF: 134970864 |

 |

 |
**Պերվոուրալսկի պատմության թանգարան** (ռուս.՝ Первоуральский исторический музей),Ռուսաստանի Դաշնության Սվերդլովսկի մարզի Պերվոուրալսկ քաղաքի պատմության, «Ռուսկի խրոմ 1915» գործարանի արդյունաբերական արտադրության թանգարան, Պերվոուրալսկ քաղաքի ամենամեծ և գլխավոր թանգարանը։ Գտնվում է քաղաքի Խրոմպիկ շրջանում, Կարբիշևի փողոց, 1 հասցեում։

Պատմություն
-----------

Պերվոուրալսկի պատմության թանգարանը ստեղծվել է 1987 թվականի դեկտեմբերին «Խրոմպիկ» գործարանի (այժմ՝ «Ռուսկի խրոմ 1915» ՓԲԸ) աշխատանքային ու մարտական փառքի թանգարանի հիման վրա։ Ներկայումս մշակութային այդ հաստատությունը փակման վտանգի տակ է։ Հնարավոր է թանգարանն ընդլայնվի և տեղափոխվի վերջերս կառուցված «Շայբա» ժամանակակից մշակութային կենտրոն։ Նախատեսվում է, որ այդ շենքը կդառնա քաղաքի նոր մշակութային տարածքը։

Ցուցադրություն
--------------

Թանգարանի ցուցադրությունը զբաղեցնում է չորս ցուցասրահ։ Առաջին երեք ցուցասրահները նվիրված են «Ռուսկի խրոմ 1915» ձեռնարկության պատմությանը (նախկին «Խրոմպիկ»)։ Այստեղ ներկայացված է գործարանի կառուցման պատմությունը, պատմվում է պերվոուրալսկցիների ավանդի մասին Հայրենական մեծ պատերազմում տարած հաղթանակում, մասնավորապես՝ տարհանված գործարանների, թիկունքի արտադրանքի և Ուրալի կամավորական տանկային կորպուսի, այնուհետև՝ գործարանի հետպատերազմյան զարգացման և աշխատանքի մասին։

Թանգարանի չորրորդ ցուցասրահում անցկացվում են ցուցահանդեսներ, որոնք նվիրված են Պերվոուրալսկի կառուցման և արտադրության պատմությանը, ուրալյան ժողովրդական ավանդույթներին, ինչպես նաև անցկացվում են գեղարվեստական և դեկորատիվ-կիրառական արվեստի ցուցահանդեսներ։

Թանգարանը մեծ ուշադրություն է դարձնում ռազմահայրենասիրական դաստիարակությանը։ Թանգարանում էքսկուրսիաների հետ համատեղ հաճախ կայանում են հանդիպումներ պատերազմի և թիկունքի մասնակիցների և վետերանների, ֆաշիստական ճամբարների նախկին կալանավորների, քաղաքի հայտնի մարդկանց և ցուցահանդեսների հեղինակների հետ։

Աղբյուրներ
----------

* Исторический музей «Город Первоуральск»
* Исторический музей Первоуральска(չաշխատող հղում)
**Ալբորան** (իսպ.՝ mar de Alborán, արաբ․՝ بحر البوران‎‎), Միջերկրական ծովի ամենաարևմտյան ծով։

Ստուգաբանություն
----------------

Ծովն անվանվել է Ալբորան կղզու (5 կմ²) անունից, որը գտնվում է այս ծովի մեջ։ Կղզու անունն իր հերթին գալիս է իսպաներեն՝ albor բառից, որը ունի՝ «սպիտակություն», «լուսաբաց», «սկիզբ», առաջին նշանակությունները: Ըստ է.Մ. Պոսպելովի, եթե ենթադրենք, որ առաջինը եղել է ծովի անվանումը, ապա այն կարելի է բացատրել «սկիզբ» նշանակությամբ․ Այս ծովը հանդիսանում է Միջերկրական ծովի սկիզբը:

Աշխարհագրություն
----------------

Գտնվում է Ջիբրալթարի նեղուցի դիմաց, ունի մոտ 400 կմ երկարություն և 200 կմ լայնություն, բնութագրվում է 1000-1500 մ խորություններով, առավելագույն խորությունը՝ 2407 մ է և գտնվում է իր արևելյան մասում։ 

Հատակի ձևը տարասեռ է, կան և ստորջրյա լեռներ, և ներքին իջվածքներ։ Ամենամեծ լեռնաշղթան՝ Ալբորանը, տարածվում է հյուսիս-արևելքից հարավ-արևմուտք և դուրս է գալիս ծովի մակարդակից՝ որպես փոքր հրաբխային Ալբորան կղզի, որը գտնվում է ավազանի կենտրոնում։ 

Ալբորան լեռնաշղթայի ավազանը բաժանում է երեք ենթավազանների ՝ արևմտյան, հարավային և արևելյան։։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Средиземное море // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред.  А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
2. ↑  Поспелов, 2008, էջ 32

Գրականություն
-------------

* *Поспелов Е. М.* Географические названия России : топонимический словарь : более 4000 единиц. — М. : АСТ, Астрель, 2008. — 528 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-17-054966-5.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Ատլանտյան օվկիանոսի ծովեր |
| --- |
|  |
| Եվրասիայի ներքին ծովեր | Ազովի • Մարմարա • Սև |
|  |
| Միջերկրական ծով | Ադրիատիկ • Ալբորան • Բալեարյան • Հոնիական • Կիպրոսյան • Կրետեի • Լիգուրյան • Տիրենյան • Եգեյան |
|  |
| Հյուսիսային Եվրոպայի ծովեր | Բալթիկ • Իռլանդական • Իրմինգերի • Հեբրիդյան • Հյուսիսային • Քելթյան • Վաթյան |
|  |
| Ամերիկայի ծովեր | Լաբրադոր • Կարիբյան • Սարգասյան • Սքոշի • Մեքսիկական ծոց |

 |
**Էրլ Սթիլ Մաքֆերսոն** (անգլ․՝ *Earle Steele MacPherson***,** հուլիսի 6, 1891(1891-07-06), Հայլենդ–Պարկ, Լեյք շրջան, Իլինոյս, ԱՄՆ - հունվարի 26, 1960(1960-01-26), Դետրոյթ, Միչիգան, ԱՄՆ), ամերիկացի ավտոմոբիլային ճարտարագետ, առավել հայտնի է 1940-ական թվականներին Մաքֆերսոնի կախոցի մշակմամբ։

Կենսագրություն
--------------

Էրլ Մաքֆերսոնը ծնվել է Իլինոյսի Հայլենդ-Պարկում 1891 թվականին։ Սովորել է Իլինոյսի համալսարանում։ Առաջին աշխարհամարտի տարիներին ծառայել է բանակում և ստացել կապիտանի կոչում։ 1920-ականների սկզբին նա աշխատում էր *Chalmers Motor*-ում և *Liberty Motor Car*-ում, իսկ 1923 թվականին միացել է *Hupmobile*-ին։ 1934 թվականին սկսել է համագործակցել «Ջեներալ Մոթորս» ընկերության հետ՝ 1935 թվականին ստանձնելով Chevrolet ստորաբաժանման գլխավոր նախագծման ճարտարագետի պաշտոնը։

Մաքֆերսոնը Chevrolet Cadet-ի նախագծի գլխավոր ճարտարագետն էր։ Այն կոմպակտ մեքենա էր, որը նախատեսվում էր վաճառել ավելի քան 1000 դոլարով։ Մաքֆերսոնի նախատիպը Fiat մեքենայի դիզայնն էր, որը արտոնագրվել է 1920-ականներին։ Այնուամենայնիվ, Մաքֆերսոնի դիզայնը չի օգտագործվել Chevrolet Cadet-ի նախագծում։

1947 թվականի մայիսին, երբ Chevrolet Cadet նախագիծը փակվեց, Մաքֆերսոնը հեռացավ GM-ից և տեղափոխվեց Ֆորդ ընկերություն։ Նոր ընկերությունում նրա առաջին նախագծերից մեկը եղել է Մաքֆեսոնի կողմից մշակված կախոցի կառուցվածքի հարմարեցումը 1949 թվականի Ford Vedette ավտոմեքենայի համար, որը պետք է թողարկվեր ֆրանսիական ընկերության կողմից։ Այս մեքենան առաջինն էր, որի կառուցվածքում օգտագործվել է Մաքֆերսոնի կախոցը։ Սակայն քանի որ Պուասիում Ford գործարանը հետաձգել է Ford Vedette-ի թողարկումը, Մաքֆերսոնի կախոցով առաջին ավտոմեքենաները, որոնք հայտնի են դարձել լայն հանրությանը, դարձել են Fords Zephyr-ը և Consul-ը։ 1950 թվականին այդ մոդելները հայտնվել են Լոնդոնի ավտոսրահի թերթերի վերնագրերում։

Մաքֆերսոնը Ֆորդի գլխավոր ինժեներ է դարձել 1952 թվականին։ Այդ պաշտոնը նա զբաղեցրել է մինչև թոշակի անցնելը՝ 1958 թվականի մայիսին։ Մահացել է 1960 թվականին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Detroit Free Press obit, 27-Jan-1960, p29
2. 1 2 3  Macpherson of the strut(անգլ.) // *Нп3* : magazine. — 1972. — Т. nbr 3624. — С. 3.
3. ↑  US1711881A - Wheel-suspension means for motor vehicles - Google Patents
4. ↑  US2124087A - Shock strut - Google Patents

Արտաքին հղումներ
----------------

* Peter Robinson (2016 թ․ մայիսի 16). «Icons: Earle Macpherson». *www.motortrend.com*. Վերցված է 2019 թ․ մայիսի 3-ին.
**Ռոզալի Բրեդֆորդ** (օգոստոսի 27, 1943(1943-08-27), Ֆլորիդա, ԱՄՆ - նոյեմբերի 29, 2006(2006-11-29), Lakeland, Փոլկ շրջան, Ֆլորիդա, ԱՄՆ), կին, որը երկու անգամ ընդգրկվել է Գինեսի ռեկորդների գրքում որպես ամենագեր, իսկ հետո՝ որպես ամենաշատ նիհարած կինն աշխարհում։

Կենսագրություն
--------------

14 տարեկանում Ռոզալին կշռում էր 202 ֆունտ (92 կգ)։ 15 տարեկանում նա կշռում էր 309 ֆունտ (140 կգ)։

Ռոզալի Բրեդֆորդը քաշի առումով գագաթնակետին հասել է 1987 թվականի հունվարին՝ 1199 ֆունտ (544 կգ) 167,6 սմ հասակի պայմաններում։ Նրա մարմնի զանգվածի ինդեքսը կազմում էր 193,6 կգ։ 1988 թվականին նա դրանից այնքան էր ընկճվել և հուսահատվել, որ փորձել է ցավազրկող դեղամիջոցների օգնությամբ ինքնասպան լինել։

Քաշի կորստի արդյունաբերության ոլորտում հայտնի գործիչ Ռիչարդ Սիմմոնսը կապ է հաստատել Ռոզալիի հետ։ Սիմոնսի հետ հեռախոսազանգից հետո Ռոզալին նրանից մի փաթեթ է ստացել, որում ներառված էին վարժությունների տեսանյութեր և հատուկ սննդակարգի բաղադրատոմսեր։ Այդ ամենից հետո Ռոզալին սկսել է ֆիզիկական վարժություններ անել, այնպես, ինչպես ցուցադրված էր տեսանյութերում (ծափահարել ձեռքերը)։ Նա ասել է, որ դա միակ շարժումն էր, որ ինքը կարող էր անել։

Ռոզալին սկսել է հետևել Սիմոնսի սննդակարգին և մեկ տարի անց կորցրել 420 ֆունտ (190 կգ)։ Նա նաև ստացել է ֆիզոթերապևտի աջակցություն, և շուտով նրա կշիռը հասել է 500 ֆունտի (226 կգ)։ Ընդհանոր կորուստը կազմել է 699 ֆունտ (317 կգ)։ Բրեդֆորդը շարունակել է դիետա պահել, և ի վերջո նրա քաշը դարձել է 280 ֆունտ (128 կգ)։ Քաշի ընդհանուր կորուստը 917 ֆունտ էր (416 կգ)։ Բայց հետո նա դադարել է հետևել դիետային, և քաշը սկսել է արագ վերադառնալ։ Երկու տարի չանցած՝ նա կշռել է 195 կգ։ Բայց կինը կարողացել է իրեն զսպել և արդյունքում նիհարել է մինչև 90 կգ։ Նրա անձնական բժշկի խոսքով՝ դրանից առնվազն 30 կգ-ը մաշկի և շարակցական հյուսվածքի ավելցուկն էր։

Ռոզալի Բրեդֆորդը մահացել է 2006 թվականի նոյեմբերի 29-ին՝ 63 տարեկան հասակում ավելորդ մաշկի հեռացման վիրահատությունից հետո առաջացած բարդությունների պատճառով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Los Angeles Times — LA: 1881. — ISSN 0458-3035; 2165-1736
2. 1 2  7 Most Astonishing Stories Of Successful Weight Loss, PR Log press release, Jan 09, 2010
3. 1 2  Two-time Guinness Book Record Holder Rosalie Bradford Speaks Out at RosalieBradford.com, archived 13 Feb 2008 at the Internet Archive
4. ↑  8 Amazing Weight Loss Stories, Oddee.com.
5. 1 2  Obituary notice at RosalieBradford.com, archived 13 Feb 2008 at the Internet Archive
**Լոխաբեր** (/լxքսəբəր / Գաել.՝Loch Abar; անգլ.Lochaber), Շոտլանդիայի արևմուտքում ՝ Հյուսիս-Շոտլանդական լեռնաշխարհում, պատմական շրջան։

Պատմականորեն դա եղել է գավառական սեփականություն, որը բաղկացած է Կիլմալիի և Կիլմոնիվայգի ծխերից։ Լոխաբերը տարածվում է Լոխ Լիվենի Հյուսիսային ափից ՝ ստորին Լոխաբեր կոչվող տարածքից, մինչև Սպին-Բրիդջ և Ռոյբրիջ։ Դա մի տարածք է, որը Գելերեն լեզվով հայտնի է Բրեյ Լոխաբեր կամ Բրեյ Լոխ Աբար անվանումներով ։

Այժմ Լոխաբեր տերմինն օգտագործվում է՝ շատ մեծ տարածքը բնութագրելու, Շոտլանդիայի Սովետա Հայլենդի կառավարման տարածքի 16 մարզերից մեկի և Հայլենդի տարածքի ութ նախկին տեղական ինքնակառավարման տարածքներից մեկի համար։ Լոխաբերի գլխավոր քաղաքը Ֆորտ Ուիլյամն է ։ 

Լեգենդի համաձայն, մի ժամանակ այդ տարածքում ապրել է գլաստիգ, ուրվական, կնոջ և այծի հիբրիդ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ash, Russell (1973). *Folklore, Myths and Legends of Britain*. Reader's Digest Association Limited. էջ 442. ISBN 9780340165973.

Գրականություն
-------------

* Martin, Paula (2005). *Lochaber: A Historical Guide*. Edinburgh: Birlinn. ISBN 1841582417.
* Ross, Alasdair (2011). *The Kings Of Alba: c.1000-c.1130*. Edinburgh: John Donald. ISBN 9781906566159.
* Ross, Alasdair (2015). *Land Assessment and Lordship in Medieval Northern Scotland*. Turnhout: Brepols. ISBN 9782503541334.
**Երեխայական խոսակցություն** (դան․՝ Børnesnak ), դանիացի հեքիաթագիր Հանս Քրիստիան Անդերսենի հեքիաթը։ Գրվել է 1859 թվականին։

Սյուժե
------

Հեքիաթը պատմում է երեխաների մասին, որին մի հարուստ վաճառական հրավիրվել էր մանկական երեկոյի։ Երեկոյի ընթացքում մի պալատական յունկերի աղջիկ սկսում է պարծենալ` ասելով, թե ինքը պալատական յունկերի աղջիկ է, և որ իր երակներում իսկական արյուն է հոսում։ Աղջիկն ավելացնում է, որ իրենք` ազնվատոհմները, պետք է հեռու մնան բոլոր նրանցից, ում ազգանունը վերջանում է «սեն»-ով` պատճառաբանելով, որ «սեն»-երից խելքը գլխին բան դուրս չի գա։ Երեխաներից մեկը հպարտանում էր հոր ունեցած հարստությամբ, մյուսը` հոր խելքով։ Այդ ժամանակ պատի հետևը կանգնած մի աղքատ տղա չէր համարձակվում ներս մտնել, որովհետև նա ազնվատոհմ չէր։
Անցնում են շատ տարիներ, բոլոր երեխաներն էլ դառնում են կարգին մարդիկ։ Իսկ այն աղքատ տղան, ով կանգնել էր դռան հետևում, դարձել էր գանձերով լիքը տան տեր, ինչպես նաև` դանիացի հայտնի քանդակագործ, ում ազգանունը հենց «սեն»-ով էր վերջանում։ Այս տղան իր հույսը դրել էր միայն իր աշխատասիրության, այլ ոչ թե` հոր ծագման կամ հարստության վրա։

Կերպարներ
---------

* Վաճառական
* Հարուստ երեխաներ
* Աղքատ տղա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հ. Ք. Անդերսեն, հեքիաթներ, Երևան, 2015, էջ 250