**Ասատուր Օհաննեսի Թավիթյան** (անգլ.՝ Aso O. Tavitian, Ասո O. Թավիթյան, ապրիլի 11, 1940(1940-04-11), Բուլղարիա - ապրիլի 21, 2020(2020-04-21), Սթոքբրիջ, Բերկշիր շրջան, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ), հայազգի բարերար, արվեստի հավաքորդ, *Syncsort*-ի համահիմնադիր և նախկին գործադիր ղեկավար։ «Թավիթյան» հիմնադրամի միջոցով աջակցել է գիտական-ակադեմիական ծրագրերի, դրամաշնորհների, թանգարանների և այլն։ Պաշտոններ է զբաղեցրել նաև Կարնեգի Մելոն համալսարանում, Կարնեգի հիմնադրամը հանուն միջազգային խաղաղության կազմակերպությունում և Ֆրիկի հավաքածու թանգարանում և այլն։

Կենսագրություն
--------------

Ասո Թավիթյանը ծնվել է 1940 թվականին, Բուլղարիայում, 1915 թվականին Հայոց ցեղասպանությունը վերապրած հայերի ընտանիքում։ 19 տարեկանում Թավիթյանը մեկնել է Բեյրութ, հաճախել Հայկազյան համալսարան, սովորել անգլերեն։ 1961 թվականին, որպես փախստական, տեղափոխվել է Նյու Յորք, ԱՄՆ, և նույն տարվա սեպտեմբերին կրթաթոշակ ստանալով, սովորել Կոլումբիայի համալսարանում։ 1964 թվականին ստացել է միջուկային ֆիզիկայի բնագավառի բակալավրի աստիճան, 1966 թվականին՝ մագիստրոսի աստիճան։ Դոկտորական թեզի փոխարեն, համակուրսեցիների հետ հիմնադրել է *Syncsort* տեխնոլոգիական ստարտափը և շուրջ 32 տարի ղեկավարել այն մինչև 2008 թվականը։

### Գործարարություն

Ի սկզբանե Թավիթյանը պետք է գիտնական դառնար, սակայն միջուկային ֆիզիկայի դոկտորական ատենախոսության վրա աշխատելիս հրաժարվել է գիտական ծրագրից։ Փոխարենը, նա համակուրսեցիների հետ հիմնադրել է տեխնոլոգիական *Syncsort* ընկերությունը և 1975 թվականին դարձել է կազմակերպության գլխավոր գործադիր տնօրեն։ 2008 թվականին Թավիթյանն ունեցել է ընկերության 85 % բաժնեմաս։ Նույն տարում նա ընկերության 70 %-ը վաճառել է ներդրողներին, 2013 թվականին՝ մնացած 15 %-ը վաճառել է ընկերությանը և շարունակել է զբաղվել բարեգործությամբ` կրթության, արվեստների ու հումանիտար այլ ուղղություններով։

Որպես *Syncsort* ընկերությունում 1975-2008թթ իր կառավարման շրջանում մեծ հաջողությունների համար երախտագիտություն ընկերության բաժնետերերի նիստերի դահլիճը անվանակոչվել է Ասո Թավիթյանի անունով։

### «Թավիթյան» հիմնադրամ

1995 թվականին Ասո Դավիթյանը հիմնադրել է «Թավիթյան» հիմնադրամը, որը նվիրատվություններ է անում Հայաստանի, Արցախի և Միացյալ Նահանգների գիտական, մշակութային և կրոնական հաստատություններին։ Հիմնադրամի գործունեության կիզակետում հայ և բուլղարացի երիտասարդների համար կրթական ծրագրերի ֆինանսավորումն է՝ կրթաթոշակների միջոցով։ «Թավիթյան» հիմնադրամի միջոցով Հայաստանից բազմաթիվ երիտասարդներ իրենց բարձրագույն կրթությունն են շարունակել ԱՄՆ Թաֆթս համալսարանի Իրավունքի և դիվանագիտության Ֆլետչերի դպրոցում։

Պարգևներ
--------

* Պատվո շքանշան, 2017
* Թաֆթս համալսարանի հանրային ծառայության դոկտոր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Aso Tavitian
2. ↑  Aso Tavitian 1940 - 2020
3. ↑  York, Carnegie Corporation of New (2013 թ․ հուլիսի 19). «Great Immigrants, Great Stories: Three Tales of Becoming an American». *HuffPost* (անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ ապրիլի 23-ին.
4. ↑  Avakian, Florence (2017 թ․ նոյեմբերի 2). «Aso Tavitian: A Life Full of Grace and Giving». *The Armenian Mirror-Spectator* (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ ապրիլի 23-ին.
5. ↑  LLC, Helix Consulting. «Armenian philanthropist Aso Tavitian passed away». *www.panorama.am* (անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ ապրիլի 23-ին.
6. ↑  «Մահացել է հայազգի մեծ բարերար ու բարեգործ Ասո Թավիթյանը». *MediaLab Newsroom-Laboratory* (ամերիկյան անգլերեն). 2020 թ․ ապրիլի 22. Վերցված է 2020 թ․ ապրիլի 23-ին.
7. ↑  «Հանրապետության նախագահի հրամանագրերը - Փաստաթղթեր - Հայաստանի Հանրապետության Նախագահ». *www.president.am*. Վերցված է 2020 թ․ ապրիլի 23-ին.
8. ↑  «Aso Tavitian». *Tufts Now* (անգլերեն). 2013 թ․ հոկտեմբերի 16. Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ մարտի 8-ին. Վերցված է 2020 թ․ ապրիլի 23-ին.

Գրականություն
-------------

* Oral History of Aso O. Tavitian (PDF), Johnson, Luanne (June 6, 1998), Computer History Museum.