**Հարություն Երվանդի Դելլալյան** (օգոստոսի 8, 1937(1937-08-08), Աթենք, Հունաստան - ապրիլի 23, 1990(1990-04-23), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ կոմպոզիտոր։

Կենսագրություն
--------------

Հարություն Դելլալյանը ծնվել է 1937 թվականին, Աթենքում։ Սովորել է տեղի Հայկական դպրոցի տարրական դասարաններում։ 1947 թվականին՝ 10 տարեկան հասակում ծնողների հետ ներգաղթել է Հայաստան։ Երկար տարիներ աշխատել է Երևանի ֆրեզերային հաստոցների գործարանում։ 1968-1972 թվականներին սովորել է Երևանի Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանի տեսական և ստեղծագործական բաժիններում։ Որպես դիպլոմային աշխատանք ներկայացրել է Stabat Mater տրիոն և Կոմիտասական երգաշարը։ 1977 թվականին ավարտել է Երևանի կոնսերվատորիան։ Եղել է Էդուարդ Միրզոյանի, Ղազարոս Սարյանի, Ավետ Տերտերյանի, Էդուարդ Բաղդասարյանի աշակերտը։ 1979 թվականից եղել է ՀԽՍՀ կոմպոզիտորների միության անդամ։ 1975 թվականին գրել է «Փեփուշ» օպերան Վարդգես Բաբայանի (1925-2005) համանուն պոեմի հիման վրա։ Դասավանդել է Երևանի Արվեստի թիվ 1 դպրոցում։

1988 թվականին համերգներով և դասախոսություններով հանդես է եկել Հունաստանում և Կիպրոսում։

Ստեղծագործական ուղի
-------------------

1979 թվականին Հայֆիլհարմոնիայի փոքր դահլիճում առաջին անգամ կատարել է Թավջութակի և դաշնամուրի սոնատը, 1982 թվականին՝ ՀԿՄ կամերային և խմբերգային երաժշտության պլենումում «Meditations» կլարնետի և դաշնամուրի համար, 1984 թվականին՝ ՀԿՄ համագումարում «Նվիրում Կոմիտասին» սոնատը, որը 1985 թվականին Արթուր Փափազյանի կատարմամբ հնչել է Տորոնտոյի Կոնսերվատորիայի համերգային դահլիճում, Վաշինգտոնում՝ Սպիտակ Տան համերգային դահլիճում, Carnegie Hall-ում, Միլանի Sala Maggiore և Teatro della Erbe դահլիճներում։ 1985 թվականի ապրիլի 24-ին, Վենետիկի «Սուրբ Մարկոս» տաճարում Պերճ Ժամկոչյանի կատարմամբ հնչել է «Հաղթական Ռեքվիեմը»։ 1985 թվականին Նովոսիբիրսկի Կոնսերվատորիայի համերգային մեծ դահլիճում տեղի է ունեցել Դելլալյանի հեղինակային համերգը։ 1986 թվականին Բոստոնում առաջին անգամ կատարել է Topophono-ն։ Նույն թվականին Դելլալյանն ընտրվել է Քեմբրիջ - Երևան եղբայր քաղաքների ընկերության անդամ, Էդուարդ Միրզոյանի հետ հրավերով հյուրընկալվել ԱՄՆ-ում։

Մրցանակներ
----------

* Super Star մրցանակ Կալիֆոռնիայի կինոյի և հեռուստատեսության խորհրդի կողմից (1987)
* Ոսկե փառապսակ մրցանակ Կալիֆոռնիայի կինոյի և հեռուստատեսության խորհրդի կողմից (1987)
* Topophono-ն ճանաչվում է ամերիկյան երաժշտության փառատոնում կատարված և տարվա լավագույն ստեղծագործություն (1987)

Մատենագրություն
---------------

* Փայտյա փողային գործիքների ձեռնարկ, Երևան, 1991
* Փեփուշ, մանկական օպերա, 1975
* 3 սիմֆոնիա, 1977, 1982, 1985։
* Հուշարձան նահատակներին, ռեքվիեմ-կանտատ, 1985
* Ջրասույզ արև, դրամատիկական կանտատ, 1988
* Տոպոֆոնո, կոնցերտ դաշնամուրի, գալարափողի, կամերային նվագախմբի, 1985
* Ecloga, ֆլեյտայի, դաշնամուրի, հարվածայինների և կամերային նվագախմբի համար, 1986
* Մահ, սիմֆոնիկ պոեմ, 1978
* Սոնատներ՝ թավջութակի և դաշնամուրի, 1976
* Սոնատներ՝ ջութակի և դաշնամուրի, 1978
* Մեդիտացիաներ՝ կլառնետի և դաշնամուրի, 1981
* Իսպանիա, 1983
* Մեդիում, Ֆագոտի համար, 1984
* Նվիրում Կոմիտասին, կամերային վոկալ-գործիքային երկ, 1982
* Stabat mater, կամերային վոկալ-գործիքային երկ, 1972
* Կոմիտասական, կամերային վոկալ-գործիքային երկ, 1972
* Երբ իջնում է մթնշաղը, Վահան Տերյանի, Գևորգ Էմինի, Ավետիք Իսահակյանի տեքստերով, 1984
* Լռության երեկո, կանանց երգչախմբի համար, 1986

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հարություն Դելլալյան. Տաղանդաշատ կոմպոզիտորն ու մանկավարժը

Արտաքին հղումներ
----------------

* Հարություն Դելլալյան
* Հարություն Դելլալյան-75
* Հարություն Դելլալյան շարժանկար, պատմություն արվեստագետի անցած ուղու մասին

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| ՀԳՀԳ: 17804 · BNF: 16176275h · GND: 133481441 · ISNI: 0000000027883756, 0000000077044942 · LCCN: n2012052962 · NUKAT: n2012162425 · VIAF: 1202799 · WorldCat VIAF: 1202799 |

 |

 |