**Եվգենիա Ֆրանցևնա Շիմկունայտե** (լիտ.՝ Eugenija Šimkūnaitė, մարտի 11, 1920(1920-03-11), Նովոռոսիյսկ, Խորհրդային Ռուսաստան - հունվարի 27, 1996(1996-01-27), Վիլնյուս, Լիտվա), լիտվացի և խորհրդային դեղագործ և ազգագրագետ, դեղաբույսերի գիտակ։ Բնական գիտությունների դոկտոր։

Կենսագրություն
--------------

### Վաղ տարիներ

Եվգենիա Շիմկունայտեն ծնվել է 1920 թվականի փետրվարի 11-ին, Նովոռոսիյսկում։ Նրա հայրը՝ Ֆրանց Շիմկունասը, եղել է դեղագործ Լիտվայի Ինդուբակիայ գյուղից, մայրը՝ Օլգա Լեբեդևան, բուժքույր Նովոռոսիյսկից։ 1922 թվականին ընտանիքը վերադարձել է Լիտվա, և Տաուրագնայ քաղաքում Եվգենիայի հայրը բացել է իր սեփական դեղատունը։

### Կարիերա

Տարրական դպրոցից հետո Եվգենիան ընդունվել է Ուտյանայի գիմնազիա, որն ավարտել է 1937 թվականին և նույն թվականին ընդունվել Մեծ Վիտովտի համալսարան, որտեղ ստացել է դեղագործի մասնագիտություն։ 1941 թվականից Կաունասում և Տաուրագնայում աշխատել է որպես դեղագործ, 1942 թվականից մինչև 1947 թվականը՝ Վիլնյուսի համալսարանին կից  դեղաբույսերի պուրակում։ 1951 թվականին մեկնել է Ղազախստան, որտեղ ՎԻԼԱՐ համակարգում զբաղվել է դեղաբույսերի հումքի պատրաստուկների մթերումների կազմակերպման տեսչական աշխատանքներով։ Վերադառնալով Լիտվա՝ նա մի քանի տարի աշխատել է Լիտվայի գիտությունների ակադեմիայի կենսաբանության ինստիտուտում, այնուհետև տեղափոխվել է Դեղատների գլխավոր վարչություն, որտեղ աշխատել է դեղաբույսերի բաժանմունքում մինչև թոշակի անցնելը։

Գիտական գործունեություն
-----------------------

Եվգենիա Շիմկունայտեի գիտական գործունեությունը սերտորեն կապված է դեղաբույսերի հետ։ Համալսարանում սովորելու տարիներին նա օգտագործել է ցանկացած հնարավորություն առավելապես շատ բան սովորելու դրանց մասին։ Իր առաջին դիսերտացիան Շիմկունայտեն պաշտպանել է «Վալերիանի մշակույթը Լիտվական ԽՍՀ-ում» թեմայով 1951 թվականին։ Այդ աշխատանքը դարձել է առաջիններից մեկը Լիտվայի բուսական ռեսուրսների ուսումնասիրության ոլորտում։ Հետագայում նա սկսել է տեղեկություններ հավաքել մարզի բոլոր դեղաբույսերի մասին՝ միաժամանակ ուսումնասիրելով դրանք բնական պայմաններում և կատարելով դաշտային փորձեր։ Ամփոփելով հավաքված նյութը` 1951 թվականին Շիմկունայտեն պաշտպանել է «Լիտվայում դեղաբույսերի ռեսուրսների օգտագործման կենսաբանական հիմքերը» հաբիլիտացիոն աշխատանքը, որը նրա համար դարձել է իր կյանքի ամենամեծ գիտական աշխատանքը։

Բացի բուսաբանությունից, Եվգենիա Շիմկունայտեն հետաքրքրվել է նաև տեղական բանահյուսությամբ, սովորույթներով և տոներով, որոնց վերաբերյալ նա գրել է մի շարք գրքեր։ Նաև կապեր է պահպանել հնէաբանների հետ` օգնելով նրանց պեղումների ընթացքում հայտնաբերել բույսերի մնացորդները և օգտագործել ստացված տվյալները ՝ ուսումնասիրելու Լիտվայում դրանց տարածման վայրերը։

1993 թվականին Լիտվայի գիտական խորհուրդը Շիմկունայտեին շնորհել է բնական գիտությունների դոկտորի կոչում։

Մահ
---

Եվգենիա Շիմկունայտեն մահացել է 1996 թվականի հունվարի 27-ին Վիլնյուսում։ Թաղված է Տաուրագնայում՝ ծնողների կողքին։

Հիշատակ
-------

1997 թվականին հիմնադրվել է Եվգենիա Շիմկունայտեի հիմնադրամը, որի նպատակն է օգնել երիտասարդ դեղագործներին, մասնավորապես` դեղաբույսերի և այլ բույսերի ուսումնասիրության բնագավառում։ 1998 թվականին Տաուրագնայի միջնակարգ դպրոցը կոչվել է Շիմկունայտեի անունով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4
2. 1 2  *Р. Янкявичене, Ж. Лаздаускайте* Евгения Шимкунайте (1920.11.03—1996.27.01) // *Acta medico-historica Rigensia*. — 1997. — Т. III (XXVII). — С. 456—458. Архивировано из первоисточника 25 Մայիսի 2019.
3. 1 2 3 4  «Eugenija Šimkūnaitė (1920-1996)» (լիտվերեն). Lietuvos archeologijos draugija. Վերցված է 2019 թ․ մայիսի 22-ին.
4. ↑  «Habil.Dr. E. Šimkūnaitės. Gyvenimas ir veikla» (լիտվերեն). Eugenijos Šimkūnaitės labdaros ir paramos fondas. Վերցված է 2019 թ․ մայիսի 22-ին.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1245906437 · ISNI: 0000000047838485 · LCCN: n2006092855 · VIAF: 4368004 · WorldCat VIAF: 4368004 |

 |