**Ռիո դե Ժանեյրոյի ճոպանուղին**, հայտնի որպես **Sugarloaf Cable Car** (պորտ.՝ Bondinho do Pão de Açúcar), ճոպանուղի է Ռիո դե Ժանեյրոյում՝ Բրազիլիայում։ Անցնելով Պրայիա վերմելհայի և Քաղցրատերև լեռան, նա կանգնում է Մորրո դա ուրկա, որը գտնվում է ճանապարհի վրա, և հասնում է լեռան գագաթին։

Ճոպանուղին նախագծվել է Օգուստո Ֆեռեյռա Ռամոսի կողմից 1908 թվական, ով օգտագործել է Ռիոյի վերին խավի հայտնի նշաններն ու ֆիգուրները։ Բացվել է 1912 թվականին, որը թվով երրորդ ճոպանուղին էր աշխարհում։ 1972 թվականին մեքենաները նորացվել էին, քանակը 22-ից հասցվելով 75-ի, և 1979 թվականին այն օգտագործվեց Ջեյմս Բոնդի ֆիլմում(*Moonraker*)։ Այժմ այն օգտագործվում է զբոսաշրջության համար և օրական ընդունում է 2,500 այցելու։ Մեքենաները շրջում են 30 րոպեն մեկ, առավոտյան 8։00-ից 22։00-ն։

Պատմություն
-----------

Ծրագրումը, տեխնիկական և ինժեներական զարգացումը ղեկավարվեց Օգուստո Ռամոսի կողմից։ Ռամոսը պետք է վերցներ բարձր խավի հայտնի պարսոնաժներին։ Այստեղ էին ընդգրկված Էդուարդո Գուինլեսը և Ռայմունդո Օտտոնի դե Կաստրո Մայան, ովքեր մեծ դեր ունեին այս քաղաքի հետաքրքրությունների ստեղծման համար, և օգնեցին իրականացնելու էլեկտրական ճոպանի համակարգը։ Երբ էլեկտրական մեքենան ստեղծված էր, աշխարհում կար ընդամենը 2 նմանատիպ մեքենաներ՝ մեկը Մոնտե Ուլիայում, Իսպանիա, 280 մետր երկարությամբ՝ ստեղծված 1907 թվականին, մյուսը Ուետտերհորնում, Շվեցարիայում, 560 մետր երկարությամբ՝ պատրաստված 1908 թվականին։

Ռիո դե Ժանեյրոյի Ճոպանուղին բացվել է հոկտեմբերի 27-ին, 1912 թվականի։ Ճոպանուղու պորտուգալերեն անվանումը եկել է բառային նմանությունից էլեկտրական մեքենայի և Ճոպանների նմանությունից քաղաքում։ Գլխավորված Օգոիուստո Ռամոսի կողմից, սա կառավարվում էր «Companhia Caminho Aéreo Pão de Açúcar»-ի կողմից։

Առաջին մեքենան պատրաստված էր փայտից և օգտագործվել էր 60 տարի։ Նախկինում, էլեկտրական մեքենան կանգնում էր Ուրկայում։ Բայց մի վթարից հետո, երբ 22 անձ մահացան, կանգառը փոխվեց։ Օգուստո Գոնսալեզը, օգնելով տուժածներին շտապ օգնության մեքենաներով փրկելով 12 կանանց և աղջիկների, 6 տղամարդկանց և 3 երեխաների, որը տևեց 10 ժամ։
1972 թվականի հոկտեմբերին, երկրորդ ճոպան էր ավելացվել, որը ավելի լավն էր, քան նոր մեքենաները, որոնք 22-ից հասան 75-ի։ Ծառայության աշխատակիցների մեջ էին ընդգրկված Ջոն Ֆիլզերալդ Քենեդին, Լեչ Վալեսան և այլք։ Ճոպանուղին պատրաստվում էր Ջեմս Բոնդի ֆիլմին, որտեղ բրիտանական ագենտ Բոնդը (007) ճոպանուղու մեջտեղում մարտնչում է Ջոուսի (Jaws) դեմ
: Հունվարի 18-ին 1983 թվականի ճոպանուղին ձգվեց մինչև լեռան գագաթը։ 2007 թվականին Հարյուրամյակի կապակցությամբ Գուգլ ընկերությունը նշեց հատուկ դուդլով, որը երևաց Բրազիլիայում։

Ֆունկցիա
--------

Մեքենաները գնում են ամեն 30 րոպեն մեկ, 8։00-ից 22։00-ն։ Նրանցից ամեն մեկում տեղավորվում է 65 մարդ։

Գծի առաջին մասը, սկզբից մինչև Մորրո դա Ուրկա, ունի 600 մետր հեռավորություն, 6մ/վ առավելագույն արագությամբ։ Մորրո դա Ուրկան գտնվում է 220.066 մետր բարձրության վրա։ Այն ունի բար, սրճարան, հուշանվերների խանութ և երեխաների խաղասրահ։ Երկրորդ մասը, Մորրո դա Ուրկայից մինչև լեռան գագաթը, ունի 850 մետր հեռավորություն, 10 մ/վ առավելագույն արագությամբ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Bondinho do Pão de Açúcar: 95 anos da Companhia Caminho Aéreo Pão de Açúcar* (Portuguese). Andrea Jakobsson Estúdio. 2007. էջ 44.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
2. ↑  *Revista do Instituto Histórico e Geográfico Brasileiro* (Portuguese). 1988. էջ 537.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
3. ↑  *Engineering Abstracts from the Current Periodical Literature of Engineering and Applied Science, Published Outside the United Kingdom*. Institution of Civil Engineers (Great Britain). 1928. էջ 142.
4. ↑  *Bondinho do Pão de Açúcar: 95 anos da Companhia Caminho Aéreo Pão de Açúcar* (Portuguese). Andrea Jakobsson Estúdio. 2007. էջ 47.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
5. ↑  Farias, Edson (2006 թ․ հունվարի 1). *O desfile e a cidade: o carnaval-espetáculo carioca* (Portuguese). Editora E-papers. էջ 210. ISBN 978-85-7650-057-5.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
6. 1 2  *LIFE*. Time Inc. 1951 թ․ մարտի 12. էջ 51. ISSN 00243019.
7. ↑  *Manchete* (Portuguese). Block Editores. 1997. էջ 28.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
8. ↑  «Bondinho, 100» (Portuguese). Folha.uol.com.br. Վերցված է 2014 թ․ օգոստոսի 15-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
9. ↑  *Moonraker Special Edition*, Region 2 booklet. 2000.
10. ↑  McWhirter, Norris (1985 թ․ հունվարի 1). *Guinness Book of World Records 1985*. Sterling Publishing Company, Incorporated. էջ 326. ISBN 978-0-8069-0264-7.
11. ↑  McFarlan, Donald; McWhirter, Norris (1988). *Guinness book of world records*. Bantam. էջ 485. ISBN 978-0-553-27926-9.
12. ↑  «Wire ropes and how they are used in modern technologies Wire, cable and wire-processing industries and the wire 2012 trade fair». *www.tradefair.it*. 2012. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ օգոստոսի 19-ին. Վերցված է 2014 թ․ օգոստոսի 16-ին.
13. ↑  «Sugarloaf Cable Car's 100th Anniversary». Google. 2012 թ․ հոկտեմբերի 27. Վերցված է 2014 թ․ օգոստոսի 16-ին.
14. ↑  Scott, Damien (2013 թ․ մայիսի 13). «The 30 Best Google Doodles of All Time».
15. ↑  *Rio de Janeiro*. APA Publications Services. 2006. էջ 143. ISBN 978-981-258-411-3.
16. ↑  Vries, Alexandra de (2011 թ․ հունվարի 13). *Frommer's Rio de Janeiro Day by Day*. John Wiley & Sons. էջ 17. ISBN 978-1-118-01950-4.
17. ↑  Blore, Shawn; Vries, Alexandra de (2006 թ․ հուլիսի 19). *Frommer's Portable Rio de Janeiro*. John Wiley & Sons. էջ 83. ISBN 978-0-470-04627-2.
18. ↑  Potter, Everett (1989). *The Best of Brazil*. Crown. էջ 49. ISBN 978-0-517-57109-5.

Աղբյուրներ
----------

* Պաշտոնական կայք (պորտուգալերեն) (անգլերեն) (Իսպաներեն)