**Հայաստանի պետական ջազ նվագախումբ**, Հայաստանում գործող նվագախումբ, գեղարվեստական ղեկավար և դիրիժոր՝ Արմեն Հյուսնունց։

Հայաստանի պետական ջազ նվագախումբը համագործակցում է Հայաստանի և աշխարհի մենակատարների հետ։ Նվագախումբը պահպանում և ներկայացնում է ջազային մեծ ժառանգությունն ու միշտ անդրադառնում նոր հեղինակներին։

Պատմություն
-----------

Հայաստանի պետական ջազ նվագախումբը հիմնադրվել է 1938 թվականին։ Հիմնադրման օրից նվագախումբը ղեկավարել է թավջութակահար, երգահան, կոմպոզիտոր Արտեմի Այվազյանը։ Այդ տարիներին նվագախումբը բազմիցս ելույթներով հանդես է եկել խորհրդային մի շարք քաղաքներում։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին նվագախումբը ելույթներ է ունեցել ռազմաճակատի ողջ երկայնքով։ Այվազյանի ղեկավարությամբ նվագախմբի կազմում ընդգրկված էին այնպիսի երաժիշտներ, ինչպիսիք են՝ Ցոլակ Վարդազարյանը (շեփոր), Միքայել Խաչատրյանը (շեփոր) և Հայաստանում ջազային հարվածային դպրոցի հիմնադիր Ռոբերտ Յոլչյանը։

1956 թվականից՝ շուրջ 36 տարի, նվագախմբը ղեկավարել է դաշնակահար, կոմպոզիտոր Կոնստանտին Օրբելյանը։ Նվագախմբի համերգային գործունեությունը շարունակվել է ՝ ընդլայնելով իր աշխարհագրությունը՝ Թունիս, Լեհաստան, Գերմանիա, Ֆրանսիա, Լիբանան, Սիրիա։ 1975 թվականին նվագախումբը հյուրախաղերով մեկնել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ։

Մաեստրոյի ղեկավարած նվագախմբում հանդես են եկել և ճանաչում ձեռք բերել բազմաթիվ մենակատարներ և երաժիշտներ՝ Ալլա Պուգաչովան, Լարիսա Դոլինան, Իրինա Օտիևան, Ժակ Դուվալյանը, Սիմոն Տերյանը, Բելլա Դարբինյանը, Գեորգի Մինասյանը (երգիչ), Էռնա Յուզբաշյանը, Զառա Տոնիկյանը, Տաթևիկ Հովհաննիսյանը, Էլվինա Մակարյանը։

1992 թվականին նվագախմբը դադարեցնում է իր գործունեությունը՝ պայմանավորված Հայաստանում ճգնաժամային, ծանր սոցիալական և պատերազմական դրությամբ։

1997 նվագախումբը վերսկսում է իր գործունեությեունը դաշնակահար, գործիքավորող և կոմպոզիտոր Արմեն Մարտիրոսյանի ղեկավարությամբ։

Վերաբացված նվագախումբը համալրում է իր նվագացանկը նոր, ժամանակակից գործիքավորումներով և ստեղծագործություններով։ Նվագախումբը կարճ ժամանակում արժանանում է մի քանի միջազգային երաժշտական մրցանակների, ձայնագրում է 3 ձայնապնակ և  հյուրախաղերով բազմիցս հանդես է եկել Լոս Անջելեսում և Մոսկվայում։

Հայաստանի պետական ջազ նվագախմբի գեղարվեստական ղեկավար և դիրիժոր Արմեն Հյուսնունցը
2010 թվականին նվագախմբի գեղարվեստական ղեկավարի դիրքը ստանձնում է սաքսոֆոնահար, գործիքավորող և կոմպոզիտոր Արմեն Հյուսնունցը, որը նվագել է նվագախմբի կազմում 1988 թվականից Կոնստանտին Օրբելյանի ղեկավարությամբ և վերաբացումից հետո էլ հանդիսանում է նվագախմբի մենակատար և երաժշտական ղեկավարը։ Վերջին տարիներին նվագախմբի նվագացանկը բազմապատկվել է՝ համաշխարհային ջազային երաժշտության նմուշներով և 80-ամյա հայկական ջազը ներկայացնող հեղինակային ստեղծագործություններով։

Նվագախումբը ակտիվ համագործակցում է միջազգային երաժշտական հարթակում ներկայացող հայ երաժիշտների հետ՝ Վահագն Հայրապետյան, Արտակ Ներսեսյան, Ջիվան Գասպարյան Կրտսեր, Ավագ Մարգարյան։

Ծրագրեր
-------

Հայաստանի պետական ջազ նվագախումբն իրականացնում է կրթական ծրագրեր, որոնք նպաստում են հայկական փողային նվագարանների դպրոցի զարգացմանը, նվագախմբային արվեստի տիրապետմանն ու ունկնդիր երաժիշտ կապի ամրացմանը։

Վերջին տարիներին նվագախումբը ելույթներ է ունեցել Ռուսաստանում Բելառուսում, ԱՄԷ-ում, Կանադայում, Ֆրանսիայում, Լատվիայում, Լիտվայում։

Համագործակցություններ
---------------------

Նվագախմբի հետ ելույթներով հանդես են եկել այնպիսի միջազգային ճանաչում վայելող մենակատարներ, ինչպիսիք են՝ Դի Դի Բրիջուոթերը, Արթուրո Սանդովալը, Ադամ Ռապան, Չիկո Ֆրիմանը, Ջոն Մարշալը, Ջեմմի Դևիսը, Շերոն Կլարկը, Մայքլ Մեյոն, Հյուբերտ Թաբսը, Ռոնալդ Բեյքերը, Իգոր Բուտմանը, Արտո Թունջբոյաջյանը, Մարիամ Մերաբովան, Տիգրան Համասյանը, Սերգեյ Մանուկյանը և այլն։

Գեղարվեստական ղեկավարներ
------------------------

* 2010 թվականից՝ Արմեն Հյուսնունց,
* 1997-2010 թվականներ՝ Արմեն Մարտիրոսյան,
* 1956-1992 թվականներ՝ Կոնստանտին Օրբելյան,
* 1938-1956 թվականներ՝ Արտեմի Այվազյան։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "AV Production - Հայաստանի պետական ջազային նվագախումբ". *avproduction.am*. Արխիվացված է the original 2022 թ․ օգոստոսի 10-ին. Retrieved 2020 թ․ հուլիսի 1. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  "Հայկական ջազի ռիթմով կամ ապահովում ենք բարձր տրամադրություն ինքնամեկուսացման ժամանակ (ՎԻԴԵՈ)". *newsarmenia.am*. Retrieved 2020 թ․ հուլիսի 1.
3. ↑  "Հայաստանի պետական ջազ նվագախումբը հանդես կգա տոնական ամանորյա ծրագրով". *www.panorama.am* (in անգլերեն). Retrieved 2020 թ․ հուլիսի 1.
4. ↑  "Շեփորահար Արթուրո Սանդովալի և Հայաստանի պետական ջազ-նվագախմբի համատեղ համերգով բացվեց «Երևան ջազ ֆեստ 2018-ը»". *armenpress.am*. Retrieved 2020 թ․ հուլիսի 1.
5. ↑  "Ադամ Ռապան նվագեց Երեւանում". *www.erit.am*. Արխիվացված է the original 2020 թ․ հուլիսի 3-ին. Retrieved 2020 թ․ հուլիսի 1. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
6. ↑  "Հայաստանում կնշեն ջազի միջազգային օրը". *«Ազատ Եվրոպա/Ազատություն» ռադիոկայան*. Retrieved 2020 թ․ հուլիսի 1.
7. ↑  "Հայաստան են ժամանել աշխարհահռչակ երաժիշտներ. ինչ է սպասում ջազի սիրահարներին". *Sputnik Armenian*. Retrieved 2020 թ․ հուլիսի 1.
8. ↑  "Ջեյմի Դեվիս". *Tomsarkgh.am* (in անգլերեն). Retrieved 2020 թ․ հուլիսի 1.
9. ↑  "«ՇԵՐՈՆ ԿԼԱՐԿ և ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՊԵՏԱԿԱՆ ՋԱԶ ՆՎԱԳԱԽՈՒՄԲ» համատեղ համերգ". *ImYerevan.com*. Արխիվացված է the original 2020 թ․ հուլիսի 1-ին. Retrieved 2020 թ․ հուլիսի 1. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
10. ↑  ԿԳՄՍՆ, ՀՀ. "Ամերիկացի ջազ վոկալիստ և շեփորահար Ռոնալդ Բեյքերի մենահամերգը՝ Հայաստանի պետական ջազ-նվագախմբի հետ". *ՀՀ ԿԳՄՍՆ*. Retrieved 2020 թ․ հուլիսի 1.
11. ↑  Սարգսյան, Ալեքս (16.11.2018). "Հանրահայտ ջազմեն Սերգեյ Մանուկյանը ելույթ է ունեցել Գյումրիում". *www.shantnews.am*.
12. ↑  "«Dee Dee Bridgewater»Yerevan Jazz Fest 2016". *ImYerevan.com*. Արխիվացված է the original 2020 թ․ հուլիսի 1-ին. Retrieved 2020 թ․ հուլիսի 1. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
13. ↑  "Yerevan Jazz Fest-2017-ը համախմբել է աշխարհահռչակ ջազմենների". *«Ազատ Եվրոպա/Ազատություն» ռադիոկայան*. Retrieved 2020 թ․ հուլիսի 1.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայքէջ Archived 2020-06-15 at the Wayback Machine.