**Ալեքսանդր Միխայլովիչ Դոբրոլյուբով** (ռուս.՝ Александр Михайлович Добролюбов, սեպտեմբերի 8, 1876(1876-09-08) կամ օգոստոսի 27 (սեպտեմբերի 8), 1876, Վարշավա, Ռուսական կայսրություն - մոտ 1945 կամ 1945, Ուջար, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս բանաստեղծ։ Ռուսական դեկադանսի հայտնի ներկայացուցիչներից մեկը։

Նիկոլայ Դոբրոլյուբովի հեռավոր ազգակցականն է։

Կյանք և ստեղծագործական ուղի
---------------------------

Ալեքսանդր Դոբրոլյուբովը ծնվել է Վարշավայում։ 1892 թ. Դոբրոլյուբովի հոր մահից հետո ընտանիքը տեղափոխվել է Սանկտ Պետերբուրգ։ Մոտավորապես նույն ժամանակ Դոբրոլյուբովը տարվում է եվրոպական սիմվոլիստերի պոեզիայով և նրանց ապրելակերպի ոճով, Մտերմանում է Վալերի Բրյուսովի, Նիկոլայ Մինսկու և Դմիտրի Մերեժկովսկու հետ։

1895 թ. ընդունվել է Պետերբուրգի համալսարանի պատմա-բանասիրական ֆակուլտետ։ 1998թ. թողել է ուսումը։

Դոբրոլյուբովի առաջին բանաստեղծական գիրքը «Natura naturans. Natura naturata» (վերնագիրը հղում է անում Բենեդիկտ Սպինոզաին), լույս է տեսել 1895 թ.: Դոբրոլյուբովն առաջիններից է, ով իր բանաստեղծություններում փորձել է իրականացնել արվեստների սինթեզ։ Իր առաջին գրքում նա փորձում է սինթեզել պոեզիան, արձակը, երաժշտությունն ու գեղանկարչությունը։ Ժողովածույի որոշ  բաժնիններում բանաստեղծություններին նա տալիս է երաժշտական  անվանումներ («Похоронный марш», «Хор», «Solo») և ուղեկցում դրանք երաժշտությանը բնորոշ մեկնաբանություններով («Adagio maestoso», «Andante quasi adagio», «Andante соn moto»):

Դոբրոլյուբվն առավել հայտնի է իր տարօրինակ ապրելակերով և նոր կյանք կերտելու (жизнетворчество) փորձերով։

Դեռ երիտասարդ տարիքում տարված լինելով միստիկ-կրոնական գաղափարներով նա վարում է տարօրինակ կեսնսակերպ. ապրում է սև սենյակում, որտեղ անցկացնում է ինչ-որ ծիսակարգեր, օգտագործում է թմրանյութեր և ստեղծում մահվան պաշտամունք՝ ինչի ազդեցության տակ նրա «հետևորդ» ընկերներց մեկն ինքնասպանություն է գործում։ Հավանաբար այդ իրադարձության հետևանքով 1898 թ. Դոբրոլյուբովը հրաժեշտ է տալիս բոհեմական  կյանքին և դիմում դեպի քրիստոնեությունը։ Դոբրոլյուբովի որոշ մտերիմ սիմվոլիստներ Վալերի Բրյուսովի գլխավորությամբ 1900 թ. հրատարակում են նրա երկրորդ «Բանաստեղծությունների ժողովածու» գիրքը։

Արվեստի մերժում
---------------

1905 թ. լույս  է տեսնում Դոբրոլյուբովի «Անտեսանելի գրքից» (1905) ժողովածուն։ Այս ժողովածույում Դոբրոլյուբովը հրապարակում է յուրօրինակ մանիֆեստ, որում արտացոլված են Դոբրոլյուբովի այդ շրջանի կրոնական հայացքները։ «Անտեսանելի գրքից» ժողովածույում Դոբրոլյուբովը հանդես է գալիս արվեստի դեմ, քանի որ ըստ նրա այն կեղծ է և հորինված։ Համաձայն Դոբրոլյուբովի, պետք չէ պատկերել այս աշխարհը, պետք է ստեղծել նոր աշխարհ և նոր երկիր։ Դոբրոլյուբովը գրում է՝ «Ձեր բոլոր գրքերը, ձեր բոլոր արվեստները, ձեր ողջ գիտությունը, ձեր ողջ կրթությունը, ձեր բոլոր քաղաքներն ու սովորույթները՝ մի մեծ անապատ է»։

Այսպիսով նա մերժում է մշակույթն ու քաղաքակրթությունը և որոշում թողնել գրական գործունեությունն ու գյուղացիական հագուստով հեռանալ՝ դեգերել ժողովրդի մեջ։ 1900-ականների սկզբերին նրա շուրջ ձևավորվում է «դոբրոլյուբովականների» աղանդ, որը Դոբրոլյուբովը գլխավորում է մինչև 1915 թ.: Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո Դոբրոլյուբովի վերաբերյալ տեղեկություններն աստիճանաբար նվազում են, սակայն հայտնի է, որ նա վարում էր թափառական կյանք։ Դոբրոլյուբովի մահվան տարեթվի վերաբերյալ ստույգ տվյալներ չկան։ Դոբրոլյուբովը մահացել է 1943-1945 թվականների միջակայքում։

Ազդեցություն
------------

Դոբրոլյուբովի բանաստեղծությունների գեղարվեստական նշանակությունը մեծ չէ։ Դոբրոլյուբովի ստեղծագործությունները ստվերբած են նրա վառ կենսագրությամբ, որին սիմվոլիստները մեծ նշանակություն էին տալիս, ընկալելով այն որպես «միստիկ ժողովրդականության» օրինակ։

Ստեղծագործությունները
---------------------

* Natura naturans. Natura naturata, 1985
* Собрание стихов, 1900
* Из книги невидимой, 1900
* Сочинения, сб. Berkeley, 1981

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Русская литература XX века. Прозаики, поэты, драматурги (ռուս.) / под ред. Н. Н. Скатов — 2005. — С. 625—628. — ISBN 5-94848-245-6
2. 1 2 3 4 5 6  Литераторы Санкт-Петербурга. ХХ век (ռուս.) / под ред. О. В. Богданова
3. 1 2  *Воронова О. П.* Добролюбов А. // Краткая литературная энциклопедия (ռուս.) — М.: Советская энциклопедия, 1962. — Т. 2.
4. ↑  *Русские писатели. 1800-1917: Биограф.Словарь. Т. 2 г-к։*. Москва: Большая Российская Энциклопедия. 1992. էջ 133. ISBN 5-85270-064-9.
5. ↑  *Русские писатели. 1800-1917: Биограф.Словарь. Т. 2 г-к։*. Москва: Большая Российская Энциклопедия. 1992. էջ 133. ISBN 5-85270-064-9.
6. ↑  *Русская поэзия «серебряного века». 1890–1917. Антология*. Москва: Наука. 1993. էջ 151.
7. ↑  Казак, Вольфганг (1996). *Лексикон русской литературы XX века*. Москва: РИК «Культура». էջ 128. ISBN 5-8334-0019-В. `{{cite book}}`: Check `|isbn=` value: invalid character (օգնություն)
8. ↑  *Русские писатели. 1800-1917: Биограф.Словарь. Т. 2 г-к։*. Москва: Большая Российская Энциклопедия. 1992. էջ 133. ISBN 5-85270-064-9.
9. ↑  Минералова И.Г. (2004). *Русская литература серебряного века. Поэтика символизма*. Москва: Флинта, Наука. էջեր 56–64. ISBN 5-89349-474-1.
10. ↑  *Русская поэзия «серебряного века». 1890–1917. Антология*. Москва: Наука. 1993. էջ 151.
11. ↑  Добролюбов, Александр (1983). *Сочинения. Из книги Невидимой*. Berkeley. էջ 87.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ location missing publisher (link)
12. ↑  *Русская поэзия «серебряного века». 1890–1917. Антология*. Москва: Наука. 1993. էջ 151.
13. ↑  *Русские писатели. 1800-1917: Биограф.Словарь. Т. 2 г-к։*. Москва: Большая Российская Энциклопедия. 1992. էջ 134.

Գրականություն
-------------

Казак Вольфганг։ Лексикон русской литературы XX века։ Москва: РИК «Культура»։ 1996.

Минералова И.Г. Русская литература серебряного века. Поэтика символизма. — 2-е изд. — Москва: Флинта, Наука, 2004.

Русская поэзия «серебряного века». 1890–1917. Антология.։ / ред. Гаспаров М.Л. — Москва: Наука։ 1993.

Русские писатели. 1800-1917: Биограф.Словарь. Т. 2 г-к։ / глав. ред П.А. Николаев. — Москва: Большая Российская Энциклопедия։ 1992.