**Քսավյե Բետել** (ֆր.՝  և լյուքս.՝  Xavier Bettel, մարտի 3, 1973(1973-03-03), Լյուքսեմբուրգ, Լյուքսեմբուրգ), լյուքսեմբուրգցի քաղաքական գործիչ և իրավաբան, Դեմոկրատական կուսակցության առաջնորդ, Լյուքսեմբուրգի քաղաքապետ (2011 թվականից), Լյուքսեմբուրգի վարչապետ (2013 թվականից)։

Կենսագրություն
--------------

Քսավյե Բետելը ծնվել է 1973 թվականի մարտի 3-ին Լյուքսեմբուրգում։ Նրա հայրը գինու վաճառական էր, իսկ մայրը` ռուսական ծագումով ֆրանսիացի կին, Սերգեյ Ռախմանինովի զարմուհին։

Միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո՝ Բետելը ստացել է սոցիալական և եվրոպական իրավունքի մագիստրոսի կոչում, ինչպես նաև Ֆրանսիայի Նանսիի II համալսարանի քաղաքագիտության և հանրային իրավունքի մագիստրոսի (DEA) կոչում։ Նաև ուսումնասիրել է ծովային իրավունք և եկեղեցական իրավունք՝ Սալոնիկի Արիստոտելի համալսարանում, Հունաստան։ Բետելը եղել է Էրազմուս ծրագրի մասնակից։

Քաղաքական կարիերա
-----------------

### Համայնքային քաղաքականություն

1989 թվականին նա միացել է Լյուքսեմբուրգի Դեմոկրատական կուսակցությանը։

1999 թվականի հոկտեմբերին կայացած տեղական ինքնակառավարման ընտրություններում Բետելը ընտրվել է Լյուքսեմբուրգի Հանրային խորհրդի անդամ և զբաղեցրել 6-րդ տեղը՝ Դեմոկրատական կուսակցության ցուցակում։ 2001 թվականի հուլիսի 12-ին ստացել է իրավունքի մագիստրոսի որակավորում։

2005 թվականի նոյեմբերի 28-ին համայնքային ընտրություններից հետո, որում կուսակցության ցուցակում զբաղեցնում էր չորրորդ տեղը, նշանակվել է Լյուքսեմբուրգի քաղաքային կառավարությունում՝ որպես սոցիալական հարցերով փոխքաղաքապետ։

2011 թվականի հոկտեմբերի 9-ին կայացած ընտրությունների ժամանակ, 38 տարեկան հասակում Քսավյե Բետելը ընտրվել է Լյուքսեմբուրգի քաղաքապետ (33,65% ձայն)` ընդունելով երդումը 2011 թվականի նոյեմբերի 24-ին և պաշտոնավարելով 
սկսած 2012 թվականի հունվարի 1-ից։

### Ազգային քաղաքականություն

1999 թվականին Բետելը Լյուքսեմբուրգի պատգամավորների պալատի թեկնածու էր պալատի՝ զբաղեցնելով Կենտրոնական շրջանի ցուցակում 10-րդ տեղը, թույլատրելի 7-ի դեպքում, ինչը նրան թույլ չտվեց խորհրդարան անցնել։ Այնուամենայնիվ, Դեմոկրատական կուսակցությունը ընտրություններում հաղթեց Սոցիալիստական աշխատավորների կուսակցությունը` որպես երկրորդ խոշորագույն խորհրդարանական խմբակցությանն, որը հանգեցրեց նոր կառավարող կոալիցիայի ձևավորմանը՝ Քրիստոնյա- սոցիալական ժողովրդական կուսակցության հետ միասին։ Արդյունքում որոշ պատգամավորներ հրաժարվեցին իրենց տեղերից՝ կառավարության աշխատանքին մասնակցելու համար, և Բետելը վերցրեց թափուր տեղը։

2004 թվականին կայացած ընտրություններում Բետելը ընտրվեց պատգամավորների պալատում` զգալիորեն ամրապնդելով իր դիրքերը և գրավեց չորրորդ տեղը (Դեմոկրատական կուսակցության հինգ ընտրված անդամներից)։ Վերընտրվել է 2009 թվականին։

2013 թվականին Բետելն ընտրվել է Դեմոկրատական կուսակցության առաջնորդ` 96,5% ձայնով։ Նույն տարվա խորհրդարանական ընտրություններում իր կուսակցությունը զբաղեցնում էր երրորդ տեղը։ Հոկտեմբերի 25-ին Մեծ դուքս Հենրի Ալբերտը հանձնարարեց նրան բանակցություններ վարել իշխող կոալիցիայի և ապագա կառավարության ձևավորման հարցում։ 2013 թվականի դեկտեմբերի 4-ին Բետելը զբաղեցրեց Լյուքսեմբուրգի վարչապետի պաշտոնը՝ ղեկավարելով Դեմոկրատական կուսակցության, Սոցիալիստական կուսակցության և Կանաչների կոալիցիան։ Նա նաև զբաղեցնում է պետական նախարարի, կապի և լրատվամիջոցների, ինչպես նաև մշակույթի նախարարի պորտֆելները։

Բետելը հայտարարել է, որ մտադիր է Լյուքսեմբուրգում օրինականացնել նույնասեռականների ամուսնությունը, փոխարինել դպրոցում կրոնական դաստիարակությունը աշխարհիկ էթիկայով և նվազեցնել ծախսերը։

Անձնական կյանք
--------------

Բետելը դարձավ աշխարհի երրորդ ազգային առաջնորդը, որը չի թաքցնում իր համասեռականությունը։

«Ինձ հաճախ հարցնում են, թե ինչ է ինքն զգում՝ լինելով եվրոպական մայրաքաղաքի երրորդ համասեռական քաղաքապետը... Մարդիկ մեզ չեն ընտրել նրա համար, որ մենք միասեռական ենք ... այլ մեր պրոֆեսիոնալ և անձնական հատկանիշների համար», - ասում է Բետելը, Têtu ամսագրի հետ հարցազրույցում։ «Ընտրողները տեսնում են, թե ինչպես եմ կատարում իմ պարտականությունները ... իրենց ընտրությունը իմ աշխատանքի ճանաչումն է»։ 2015 թվականի մայիսին Բետելը ամուսնացավ բելգիացի ճարտարապետ Գոթե Դեստնեի հետ, որի հետ նա 2008 թվականից ապրում է քաղաքացիական միությունում։ Նա առաջին երկրի առաջնորդն է, որն ամուսնացել է նույնասեռականի հետ։

Մրցանակներ
----------

* «Ոսկե թագ» շքանշանի գահակալ (հունիսի 13, 2014)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.)
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. 1 2 3  «Xavier Bettel, un jeune libéral pressé». Le Republicain Lorrain. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ հոկտեմբերի 18-ին. Վերցված է 2014 թ․ հունիսի 12-ին.
6. ↑  «Xavier Bettel, un «fêtard» qui se remarquait». L'essentiel. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ փետրվարի 19-ին. Վերցված է 2014 թ․ հունիսի 12-ին.
7. ↑  «Well-known Erasmus students — inspiring careers». Programma LLP. p. 7. Արխիվացված 2013-12-13 Wayback Machine
8. ↑  Мэром Люксембурга избран открытый гей Ксавье Беттель Արխիվացված 2014-06-23 Wayback Machine
9. ↑  «Xavier Bettel». Bettel, Xavier: Biographie. Gouvernement du Grand Duché de Luxembourg. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ փետրվարի 27-ին. Վերցված է 2014 թ․ հունիսի 12-ին.
10. 1 2  Премьер-министром Люксембурга станет открытый гей Ксавье Беттель Արխիվացված 2014-02-05 Wayback Machine
11. ↑  «Europe Luxembourg gets first openly gay PM». Аljazeera. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ հոկտեմբերի 11-ին. Վերցված է 2014 թ․ հունիսի 12-ին.
12. ↑  «Xavier Bettel devient le troisième maire gay d'une capitale européenne». Têtu. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ հոկտեմբերի 24-ին. Վերցված է 2014 թ․ հունիսի 12-ին.
13. ↑  «Внук Сергея Рахманинова, люксембургский премьер Беттель сыграл гей-свадьбу». NEWSru.com. 2015 թ․ մայիսի 15. Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ մայիսի 17-ին. Վերցված է 2015 թ․ մայիսի 15-ին.
14. ↑  Xavier Bettel honoré par le Grand-Duc Արխիվացված 2017-12-07 Wayback Machine

Արտաքին հղումներ
----------------

* Luxembourg government official biography

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Քսավյե Բետել» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Treccani |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1106451392 · SUDOC: 19213163X · VIAF: 17146030659135862730 · WorldCat VIAF: 17146030659135862730 |

 |