Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիա (այլ կիրառումներ)

**Հաագայի Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիա** (հոլ.՝ Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten, **KABK**), գեղարվեստի ակադեմիա Հաագայում։ Համարվում է Haagsche Teeken-Academie-ի իրավահաջորդը։ Հիմնադրվել է 1682 թվականի սեպտեմբերի 29-ին։ Նիդերլանդների ամենահին ուսումնական հաստատություններից է։

Պատմություն
-----------

Թագավորական ակադեմիայի հին շենքը, Prinsessegracht, Հաագա, 1930
Ակադեմիայի մուտքը, Prinsessegracht 3-4, 1930
Թագավորական ակադեմիան հիմնադրվել է 1682 թվականին Ուիլյամ Դոդինսի, Թեոդոր վան դեր Շուերի, Դանիել Միջթենս Կրտսերի, Ռոբերտ Դուվալի և Ավգուստինոս Թերվեստենի կողմից որպես Haagsche Teeken-Academie (Հաագայի նկարչական ակադեմիա)։ Նկարչության դասերը տեղի էին ունենում երեկոյան, շաբաթ օրերին անցկացվում էին արվեստի վերաբերյալ հասարակական քննարկումներ։

18-րդ դարում Հաագայի Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիան ծաղկուն հաստատություն է եղել։ 18-րդ դարի վերջում ֆինանսական միջոցների սղության պատճառով իրավիճակը փոխվել է, և ակադեմիան ունեցել է ընդամենը 10 ուսանող։

Վիլհելմ I-ի օրոք վերականգնվում է ֆինանսական աջակցությունը, և հաստատությունը վերգտնում է նախկին կարևորությունը։ 1821 թվականին նկարչական դպրոցին է միանում քաղաքացիական ճարտարագիտության դպրոցը։ Հաստատության համար Զեգեր Ռեյերի (1790-1857) կողմից նախագծվում է նեոդասական ոճի նոր շենք Prinsessegracht-ում։

19-րդ դարում այստեղ են սովորել հայտնի նկարիչներ Յոհանես Բոսբումը, Իսահակ Իսրայելսը, Վիլհելմ Մարիսը, Յոհան Հենրիկ Ուեսենբրուխը և Ջորջ Հենրիկ Բրեյտները։ 1937 թվականին հին տաճարի տեղում Ջ. Պլանտենգայի կողմից նախագծվում է ակադեմիայի նոր շենքը։

1990 թվականին թագավորական ակադեմիան միավորվում է Հաագայի թագավորական կոնսերվատորիան՝ դառնալով «Վիզուալ արվեստի, պարի ու երաժշտության դպրոց», 2000 թվականից՝ Հաագայի արվեստների համալսարան։

Շենքեր
------

Prinsegracht-ում գտնվող Boterwaag-ը որոշ ժամանակ պատկանել է ակադեմիային
Schiedam-ի Korenbeurs-ը նույնպես պատկանել է ակադեմիային
1821 թվականին մեծանում է հաստատության կարևորությունը, քանի որ նրան է միավորվում «School voor Burgerlijke Bouwkunde»-ը, որն այժմ տեղակայված է Korenbeurs-ում (Grain Exchange, հայերեն՝ հացահատիկի փոխանակման տեղ).:

Այնուհետև տեղափոխվել է Boterwaag շենք, որն այդքան լուսավոր չէր նկարչական դասերի համար։ 1839 թվականին, վերջ ի վերջո, ակադեմիան ունենում է իր սեփական նեոդասական ոճով Զեգեր Ռեյերի կողմից կառուցված շենքը՝ Prinsessegracht-ը։

20-րդ դարում դասընթացների ընդլայնման պատճառով ակադեմիան 1934-1937 թվականներին տեղափոխվում է բաուհաուզյան ոճով կառուցված նոր շենք՝ Prinsessegracht 4:

Հաագայի դպրոցը մեր ժամանակներում
--------------------------------

Ներքին սրահ
19-րդ դարի վերջում Հաագայում արվեստը վերելք է ապրում։

Ակադեմիայում ավելանում են նոր ֆակուլտետներ՝

* գրաֆիկական դիզայն
* գովազդ
* լուսանկարչություն
* դիզայն
* կահույքի դիզայն

Ակադեմիան ընդլայնում է դիզայն բնագավառում որպես առաջատարի իր ուսումնական ծրագիրը։

1938 թվականին հին շենքի տեղում կառուցվում է նորը՝ Plantenga, Buijs & Lürsen ճարտարապետական ընկերության նախագծով։

1990 թվականին ակադեմիան միավորվում է Հաագայի թագավորական կոնսերվատորիային՝ դառնալով Hogeschool van Beeldende Kunsten, Muziek en Dans (Գեղարվեստի, երաժշտության ու պարի ակադեմիա)։ Միաժամանակ սկսում է արդյունավետ համագործակցություն Լեյդենի համալսարանի հետ։ Նիդերլանդներում մեկնարկում է առաջին ֆորմալ համալսարանական համագործակցությունը։

Պատկերասրահ
-----------

* Կարել դե Բասել, Լեյդենի Heerenpoort կայարանը, 1925Կարել դե Բասել, Լեյդենի Heerenpoort կայարանը, 1925
* Յոհանես Բոսբում (1827/1891), Koblenz - Rijksmuseum ԱմստերդամՅոհանես Բոսբում (1827/1891), Koblenz - Rijksmuseum Ամստերդամ
* Յակոբ Մարիս, Նավահանգիստ նիդերլանդական քաղաքում - Rijksmuseum ԱմստերդամՅակոբ Մարիս, Նավահանգիստ նիդերլանդական քաղաքում - Rijksmuseum Ամստերդամ
* Յոհան Հենրիկ Ուեսենբրուխ (1873), Ջրաղացով բնապատկեր Շխիդամում - Բոյմանս վան Բյոնինգեն թանգարանՅոհան Հենրիկ Ուեսենբրուխ (1873), Ջրաղացով բնապատկեր Շխիդամում - Բոյմանս վան Բյոնինգեն թանգարան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2   — 2019.
2. ↑  ROR Data — v1.19 — 2023. — doi:10.5281/ZENODO.7644942
3. 1 2  "History". *KABK*. Արխիվացված է the original 2014 թ․ դեկտեմբերի 25-ին. Retrieved 2014 թ․ դեկտեմբերի 17. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  Plantenga, J.H. *De academie van 's Gravenhage 1682-1937,* Den Haag 1938
5. ↑  Joop Beljon (1982). *300 jaar Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten 's-Gravenhage 1682-1982: een beknopt overzicht.* p. 16.
6. ↑  This are problems of the continental blockade of England.
7. ↑  Beljon (1982, p. 41)
8. ↑  The former Corn Exchange House is now a cultural center of the city of The Hague, հայերեն՝ Հացահատիկի փոխանակման տունը դարձել է Հաագայի մշակութային կենտրոն.
9. ↑  The flow of the Bauhaus at Dessau had great influence on the facade design of many public buildings in Europe.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Academy Site

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 14570426t · GND: 5083842-8 · ISNI: 0000000446479061 · LCCN: n97106754 · SUDOC: 145910997 · VIAF: 248705231 · WorldCat VIAF: 248705231 |

 |

 |