| **՞**Գորշ աղվես |
| --- |
| Գորշ աղվես  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Կենդանիներ |
|
|
|
|
|
| Տիպ | Քորդավորներ |
| Ենթատիպ | Ողնաշարավորներ |
|
|
|
|
| Դաս | Կաթնասուններ |
|
|
|
| Կարգ | Գիշատիչներ |
|
|
|
| Ընտանիք | Շնազգիներ |
|
|
|
| Ցեղ | Գորշ աղվեսներ |
|
|
| Տեսակ | Աղվեսներ |
| Ենթատեսակ | **Գորշ աղվես** |
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Urocyon cinereoargenteus

 |
|  Հատուկ պահպանություն |
| 
Քիչ մտահոգող տեսակIUCN 3.1 *Least Concern* : ??? |
|  Արեալ |
| պատկեր |
| 

| ԴասակարգումըՎիքիցեղերում | ՊատկերներՎիքիպահեստում | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


Գորշ աղվեսը (լատիներեն՝ Urocyon cinereoargenteus) շնազգիներին պատկանող կենդանի է և հանդիպում է Հյուսիսային Ամերիկայի հարավային և Հարավային Ամերիկայի հյուսիսային հատվածներում։ Այս աղվեսը շատ մոտ է իր հարազատ Չանել Կղզու աղվեսին։ Այս տեսակն ավելի տարածված է աշխարհամասի խաղաղօվկիանոսյան հատվածում։

Ծագում
------

Գորշ աղվես
Գորշ աղվեսն առաջացել է մոտ 3,6 միլիոն տարի առաջ Պլիոցենի ժամանակաշրջանում։ Առաջին ոսկրային մասունքները հայտնաբերվել են Արիզոնա նահանգում։ ԴՆԹ արդյունքները ցույց են տվել, որ գորշ աղվեսները չեն պատկանում կարմիր աղվեսների խմբին և համարվում են բոլորովին ուրիշ կենդանիներ՝ ունենալով որոշ նմանություններ ասիական ենոտանման շանը և աֆրիկական լայնականջ աղվեսին։ Եղանակի տաքացման պատճառով Պլիոցենի վերջում այս աղվեսը տեղափոխվել է Ամերիկայի հյուսիսարևելյան հատված։ Չանել կղզու աղվեսը նույնպես առաջացել է գորշ աղվեսից։

Չափսերը և մորթին
----------------

Հորանջող գորշ աղվես
Գորշ աղվեսները մնացած աղվեսներից տարբերվում են հիմնականում մեջքի հատվածի գորշ մորթիով։ Ունեն 76-112 սմ մարմնի և 27-43 սմ պոչի երկարություն։ Կշռում են մոտ 3,6 -7 կգ։ Մեջքի հատվածը գորշ գույնի է պոչի ծայրը՝ սև։ Ականջների ետևի և թաթերի մասը կարմրավում է, իսկ ականջների արանքը՝ մոխրագյուն։

Բազմացում
---------

Արու և էգ գորշ աղվեսներ
Գորշ աղվեսի ձագուկ
Գորշ աղվեսները իրենց զույգը պահպանում են ողջ կյանքում։ Ձագերը ծնվում են տարբեր ժամանակահատվածներում՝ կախված ապրելու վայրից։ Էգ աղվեսի հղիությունը տևում է 53 օր և ծնվում են մեկից յոթ ձագուկ։ Երեք ամսականում ձագերը կարող են ծնողների հետ որսալ, իսկ չորս ամսականում կարող են ուտել և մարսել տարբեր տեսակի ուտելիքներ։ Ծնողների հետ են մնում մինչև աշուն, այնուհետև սկսում են միայնակ կյանքով ապրել։

Սնունդը
-------

Գորշ աղվեսը ամենակեր է։ Ամերիկայի արևելյան հատվածում նրանք որսում են մանր կրծողներին և թռչուններին, իսկ Կալիֆորնիա նահանգում ապրողները՝ միայն կրծողներին։ Միացյալ Նահանգների արևմտյան մասերում ապրող գորշ աղվեսները հիմնականում սնվում են բուսական սննդով և միջատներով։
Գորշ աղվեսների ուտելիքի մեծ մասը կազմում է բուսական սնունդը։

Գորշ աղվեսները լավ ծառ մագլցողներ են և երբեմն սնունդը հայթայթում են ծառերի վրայից։ Ծառ մագլցերը նրանց փրկում է նաև թշնամիներից՝ շներից և կոյոտներից։ Ծառերից իջնում են ճյուղից ճյուղ ցատկելով։

Տարատեսակները
-------------

Գոյություն ունեն գորշ աղվեսի 16 տարատեսակ՝

* Urocyon cinereoargenteus borealis
* Urocyon cinereoargenteus californicus
* Urocyon cinereoargenteus cinereoargenteus
* Urocyon cinereoargenteus costaricensis
* Urocyon cinereoargenteus floridanus
* Urocyon cinereoargenteus fraterculus
* Urocyon cinereoargenteus furvus
* Urocyon cinereoargenteus guatemalae
* Urocyon cinereoargenteus madrensis
* Urocyon cinereoargenteus nigrirostris
* Urocyon cinereoargenteus ocythous
* Urocyon cinereoargenteus orinomus
* Urocyon cinereoargenteus peninsularis
* Urocyon cinereoargenteus scottii
* Urocyon cinereoargenteus townsendi
* Urocyon cinereoargenteus venezuelae

Արտաքին հղումներ
----------------

* 
* 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN |

 |