recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**«Հաղթանակի տիեզերանավը»** (կորեերեն՝ **승리호**) ֆիլմը 2021 թվականին Նեթֆլիքսում թողարկված Հարավային Կորեայի առաջին ֆիլմն է տիեզերքի մասին։

Սյուժե
------

2092 թվականին Երկիր մոլորակը աղտոտվեց և հիվանդությունների պատճառով այն դարձավ դժվար բնակելի։
Համալսարանական տեխնոլոգիական ծառայությունները (UTS) մարդկության համար նոր տուն է կառուցում Երկրի արբանյակային ուղեծրում, բայց միայն քչերն են կարող այնտեղ ապրել։ «Հաղթանակի տիեզերանավը» տիեզերական աղբահանության նավի անձնակազմը, յուրաքանչյուրը իր կյանքի պատմությամբ, ապրում է ուղեծրում՝ մաքրելով աղբը։ Սակայն, երբ նրանք հայտնաբերում են Դորոթի անունով ռոբոտին (իրական անունը Կանգ Կոտնիմ), որը հայտնի է որպես զանգվածային ոչնչացման զենք, նրանց կյանքում հանկարծակի շրջադարձային պահ է գալիս։

Ֆիլի պատրաստում
---------------

### Զարգացման փուլ

Ֆիլմի սկզբնական անվանումը «Բոնգեհո» էր:2019 թվականի մայիսին չինական Huai Brothers ազգային ընկերությունը ֆիլմում ներդրել է 4,2 միլիոն դոլար։ «Աստծո հետ միասին.Մեղք և պատիժ» և «Բեկդուսան» մարտաֆիլմերի ստեղծման հիմքում ընկած Dexter Studios տեսողական էֆեկտների ընկերությունը վարձվեց «Հաղթանակի տիեզերանավը» ֆիլմի համար։

### Կաստինգ

2018-ի հունիսին հաղորդվեց, որ Սոնգ Ջունգ Կին համաձայնել է նկարահանվել Չո Սոնգ Հիի հաջորդ ֆիլմում։ Այն դարձավ երկրորդ համագործակցությունը «Մարդագայլ տղան» ֆիլմից հետո։ 2019-ի հունվարին Կիմ Թե Րին ստանձնեց տիեզերանավի ավագի դերը։ Վերջնական թիմը հաստատվեց 2019 թվականի հունիսին, երբ Յու Հէ Ջինը միացավ հիմնական դերասանական կազմին `ռոբոտի շարժումների նկարահանման և ձայնային դերասանության համար։ Բրիտանացի դերասան Ռիչարդ Արմիթիջը Ինստագրամյան իր էջում հայտարարել էր, որ նկարահանումները կսկսվեն 2019 թվականի հուլիսից։

### Նկարահանում

Հիմնական նկարահանումները սկսվել են 2019 թվականի հուլիսի 3-ին, իսկ նկարահանումներն ավարտվել են նոյեմբերի 2-ին։

Թողարկում
---------

Ֆիլմի առաջին թրեյլերում, որը թողարկվել է 2020 թվականի մայիսի 6-ին, հայտարարվեց, որ «Հաղթանակի նավը» կինոթատրոնում կցուցադրվի ամռանը։ 2020-ի հունիսի 12-ին հայտարարվեց, որ ֆիլմի թողարկումը, որը նախատեսվում էր անցկացնել Չուսոկի ժամանակ, հետաձգվում է COVID-19 համավարակի պատճառով։ 2020 թվականի օգոստոսի 3-ին թողարկվեց երկրորդ թրեյլերը ֆիլմի թողարկման ամսաթվի հետ միասին, որը սեպտեմբերի 23-ն էր։ 2021 թվականի փետրվարի 5-ին այն թողարկվեց Նեթֆլիքսում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  '남산의 부장들' '승리호' '반도'…200억대 韓 영화 대작 쏟아진다 — Korea Economic Daily.
2. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2021 թ․ փետրվարի 10-ին. Retrieved 2021 թ․ մարտի 19. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. ↑
8. ↑
9. ↑
10. ↑
11. ↑
12. ↑
13. ↑
14. ↑
15. ↑
16. ↑
17. ↑

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AlloCiné · ČSFD · FilmAffinity · Internet Movie Database · Rotten Tomatoes |

 |
**Կլեոնիկի Ասպրիոտի** (հուն․՝  Κλεονίκη Ασπριώτη , 1870, Վառնա, Օսմանյան կայսրություն - 1938 կամ 1930, Աթենք, Հունաստան), 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի հույն նկարչուհի։

Կենսագրություն
--------------

Կլեոնիկի Ասպրիոտին ծնվել է 1870 թվականին հույների ընտանիքում, Օսմանյան կայսրությունում՝ Վառնայում։
8 տարի անց իր քաղաքը դարձավ բուլղարական պետության մի մասը։ Ասպրիոտին նախնական կրթությունը ստացել է Վառնայում, իսկ հետո ուսումը շարունակել է Կոստանդնուպոլսում։

Կոստանդնուպոլսից հետո Ասպրիոտին գնում է Պրահա դեկորատիվ արվեստ ուսումնասիրելու։ 1890-1895-ական թվականներին Ասպրոտինը ապրել է Մյունխենում, որտեղ դառնալով հունական ակադեմիայի նկարիչ Նիկոլաոս Գիզիսի ուսուցչուհին։ Այդ տարիներին նա միայն զբաղվում էր գեղանկարչությամբ։ 1895 թվականին նկարչուհին բնակություն հաստատեց Փարիզում։ Փարիզում աշխատելով, Ասպիոտին հիմնականում նկարում էր հայտնի մարդկանց դիմանկարներ։ 1875 թվականին ծանոթանում է շվեդ քանդակագործ Կարլ Միլլեսի հետ, որն էլ 1899 թվականին այս հայտնի զույգի ամուսնության նախապայման է հանդիսանում։

20-րդ դարի առաջին տասնամյակին ապրել և աշխատել է Կոստանդնուպոլսում և Աթենքում։ 1992 թվականին Կոստանդնուպոլսում պայմանների վատանալու պատճառով Ասպիոտին 1927 թվականից վերջնական որոշում կայացրեց բնակությունը հաստատել Աթենքում։

Նկարչուհին 1900-ական թվականներից սկսեց իր աշխատանքները ցուցադրել Փարիզում, Կոստանդնուպոլսում և Աթենքում։
1910-1915-ական թվականներին նկարչուհին նկարեց իր «Իտալացի տղան», «Ոգեշնչում», «Նկարիչ» աշխատանքները։
Կլեոնիկի Ասպրիոտին մահացել է 1938 թվականին Աթենքում (Այլ աղբյուրներով 1930-ին։
Նրա աշխատանքների մի փոքր մասը գտնվում է Աթենքի ազգային պատկերասրահում։
Նկարչուհու աշխատանքները ցուցադրվում են միջազգային արվեստի ստեղծագործությունների աճուրդներում։

Պատկերասրահ
-----------

* Մերկ, (1897)Մերկ, (1897)
* Տղամարդու դիմանկար, (1900-ական թվականներ)Տղամարդու դիմանկար, (1900-ական թվականներ)
* Քաղաքից դուրս, (1900-ական թվականներ)Քաղաքից դուրս, (1900-ական թվականներ)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Répertoire des artistes (ֆր.)
2. 1 2 3
3. ↑  The Milles family - Millesgården
4. ↑  "Κλεονίκη | openarchives.gr". Արխիվացված է the original 2014 թ․ մայիսի 19-ին. Retrieved 2016 թ․ հունիսի 22. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
5. ↑  "On-Line Δημοπρασίες". Արխիվացված է the original 2014 թ․ մայիսի 19-ին. Retrieved 2016 թ․ հունիսի 22. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
6. ↑  Ασπριώτη Κλεονίκη – Kleoniki Asprioti [1870-1938] | paletaart – Χρώμα & Φώς
7. ↑
8. ↑  Kleoniki Aspriotou Biography, Works of Art, Auction Results | Invaluable
**Հակոբ Հմայակի Սուքիասյան** (հուլիսի 22, 1931(1931-07-22), Ձորաշեն, Ղուկասյանի շրջան), հայ նկարիչ։ Հայաստանի նկարիչների միության անդամ (1971):

Կենսագրություն
--------------

Հակոբ Սուքիասյանը ծնվել է 1931 թվականի հուլիսի 22-ին, Շիրակի մարզի Ձորաշեն գյուղում։ 1950 թվականին ընդունվել և 1956 թվականին ավարտել է Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանը։ Երկու տարի Լենինականում (այժմ` Գյումրի) զբաղվել է մանկավարժական գործունեությամբ։ 1965 թվականին ընդունվել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտ։ 1971 թվականից Հայաստանի նկարիչների միության անդամ է։ 1968 թվականից մասնակցել է հանրապետական և միջազգային ցուցահանդեսների` Փարիզ (1977), Լիսաբոն (1979), Հունաստան (1997) և այլն։ Աշխատանքները գտնվում են Երևանի Ժամանակակից արվեստի թանգարանում։ Ստեղծագործում է գեղանկարչության («Խնձորեսկի ճանապարհին» (1977), «Աղբյուր» (1992) նկարաշար, «Բարի լույս, հայեր» (2001), «Արենի գյուղը» (2002), «Երեկոն Շիրակ աշխարհում» (2004) և գրաֆիկայի («Հայկական երգ», (1998), «Վիկտոր Օհանջանյան» (2001), «Տորք Անգեղ» (2003) բնագավառներում։ Գործերին բնորոշ են ինքնատիպ արտահայտչամիջոցները, կապտամանուշակագույնի և վարդագույնի մեղմ զուգորդումներով գունային կոլորիտը։ Գործերից պահվում են ԺԱԹ-ում, ՀԱՊ-ում, ՀՀ մշակույթի նախարարության ֆոնդում և այլուր։

Ցուցահանդեսներ
--------------

Անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել Երևանում, Գյումրիում, Վանաձորում (1988, 1999):

Գրականություն
-------------

* Հակոբ Սուքիասյան (կատալոգ), Երևան, 2004։
* *Խոստիկյան Գոհար*, Հակոբ Սուքիասյան (կատալոգ), Հայաստանի նկարիչների միություն, Երևան։ 1987։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Սուքիասյան Հակոբ". *www.mamy.am*. Retrieved 2019 թ․ մարտի 28.(չաշխատող հղում)
2. ↑  "Շտեմարան - Հավաքածու - Հայաստանի ազգային պատկերասրահ". *www.gallery.am*. Retrieved 2019 թ․ մարտի 28.
3. ↑  «Ով ով է։ Հայեր» հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, գլխավոր խմբագիր՝ Հովհաննես Այվազյան, Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, Երևան, 2007, էջ 512։
4. ↑  "AV Production - Հակոբ Սուքիասյան". *avproduction.am*. Արխիվացված է the original 2021 թ․ հուլիսի 24-ին. Retrieved 2019 թ․ մարտի 28. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
5. ↑  Խոստիկյան, Գոհար; Հայաստանի նկարիչների միություն; Հայաստանի նկարչի տուն, eds. (1987). *Հակոբ Սուքիասյան=: Сукиасян Акоп: Ցուցհ. կատալոգ*. Երևան.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Հակոբ Սուքիասյան - Հայ հայտնի ժամանակակից նկարիչ
* Հակոբ Սուքիասյան - ժամանակակից լավագույն հայ նկարիչներից մեկը
* Հակոբ Հակոբյանը Հակոբ Սուքիասյանի և հայկական նկարչության մասին
**Կուբայի դոգ** (իսպ.՝ Dogo cubano), կամ **Կուբայի մաստիֆ** (իսպ.՝ Mastín cubano), շան անհետացած ցեղատեսակ, որ պատկանում էր մոլոսների ցեղին։

Ցեղատեսակի պատմությունը
-----------------------

Ցեղատեսակը առաջացել է այն կենդանիներից, որոնք տարվել են Կուբա Իսպանիայի թագավոր Ֆիլիպ Երկրորդի ժամանակ։ Դա Ստրաոլական բուլդոգի և Ստրաոլական մաստիֆի հիբրիդ էր, հայտնի որպես Պերրո դե Պրեսա։

Այդպիսի խառնուրդը հնարավոր դարձավ 1554-1558 թվականներին, երբ Ֆիլիպ Երկրորդը ամուսնացած էր Անգլիայի թագուհու՝ Մարի Առաջինի հետ։ Առաջին անգամ ցեղատեսակը հայտնաբերվել է Սանտյագո դե Կուբայի վանքում։

Ավելի ուշ կուբայական դոգերին խաչասերեցին նաև որսորդական շների հետ, որպեսզի նրանց մեջ լավացնեն որոնելու հատկությունը։ Ցեղատեսակը օգտագործվում էր փախչող գերիներին գտնելու կամ հետապնդելու համար։

Ճամայկայում Երկրորդ մարունյան պատերազմի ժամանակ՝ 1795-1796 թվականներին, բրիտանական գաղութների վարչակազմը ներմուծեց մի քանի շուն Կուբայից, սևամորթների ավազակային խմբերը հետևելու և ոչնչացնելու համար, որոնք թաքնվել էին սարերում։ Ինչպես նաև ֆրանսիական գաղութների վարչակազմը օգտագործում էին Սանտո Դոմինգոյի արշավախմբում 1801-1803 թվականներին։ Սեմինոլական ցեղախմբերի դեմ պատերազմի ժամանակ 1835-1842 թվականներին ԱՄՆ-ի նախարարությունը Կուբայից նույնպես ներմուծեց մի քանի շուն հնդկացիներին գտնելու համար, որոնք թաքնվել էին Ֆլորիդա նահանգի ճահճուտներում։

Ստրկության վերացումից հետո կուբայական դոգը դադարեց հետաքրքրել բուծողներին, և քսաներորդ դարի սկզբում արդեն համարվեց ոչնչացած։ Մի քանի փորձագետների կարծիքով՝ Կուբայում դեռևս մնացել էին այդ ցեղատեսակի մի քանի մաքրարյուն շներ, սակայն ոչ-ոք չի զբաղվում նրանց պրոֆեսիոնալ բուծմամբ։ Սակայն այն ցեղատեսակները, որոնք ցուցադրվում են կուբայական դոգերի անվան տակ, օրիգինալ ցեղատեսակից շատ հեռու են։

Արտաքին տեսք
------------

Կուբայական դոգն ուներ մաստիֆի և բուլդոգի միջին չափ, վզակոթի բարձրությունը մոտ 60 սանտիմետր է։ Դունչը կարճ էր, լայն և կտրուկ հատված։ Գլուխը լայն էր և հարթ, խիստ բարձրացված շրթունքներով։ Ականջները միջին չափի էին, որոշ չափով բարձրացված։ Պոչը բավականին կարճ էր, գլանաձև, հենց հիմքի մոտ կորացած դեպի վեր և առաջ։ Ժամանակակից շան գունավորումը կոչվում է «գայլային կարմրամազ»՝ դնչին սև դիմակով, սև շրթունքներով ու թաթերով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Cuban Dogge". Արխիվացված է the original 2019 թ․ ապրիլի 18-ին. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 7.

Գրականություն
-------------

* Marlene Zwettler. The Great Book of Bulldogs, Bull Terrier and Molosser.
**Հակաբիոտիկների ճիշտ օգտագործման համաշխարհային շաբաթ** (անգլ.՝ World Antibiotic Awareness Week), Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության հայտարարած հակամանրէային դեղերի նկատմամբ կայունության դեմ պայքարի համաշխարհային քարոզարշավ-շաբաթ, որը միտված է հակաբիոտիկ դիմադրության խնդրի վերաբերյալ գլոբալ իրազեկության բարձրացմանը, բոլոր ոլորտներում հակաբիոտիկների ճիշտ օգտագործման խթանմանը՝ հակաբիոտիկների դիմադրության հետագա դեպքերը կանխելու համար։ Անց է կացվում 2015 թվականից։

Նախադրյալներ
------------

Շատ վարակիչ հիվանդություններ 20-րդ դարից բուժելի են հակաբիոտիկների օգնությամբ, բայց նրանց ոչ պատշաճ օգտագործումը նպաստում է դրանց նկատմամբ կայուն մանրէների առաջացմանը։ Եթե միջոցներ չձեռնարկվեն, ապա աշխարհը կթևակոխի «հետհակաբիոտիկային դարաշրջան», երբ մարդկությունը կունենա նոր ձևավորված դեղակայուն վարակներ, բայց չի ունենա անհրաժեշտ հակաբիոտիկներ և նշանակված բուժումը կդառնա անարդյունավետ։

Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության հաշվարկներով, եթե չիրականցվեն համապատասխան միջոցառումներ 2050 թվականին աշխարհում կգրանցվի տարեկան մոտ 10 մլն մահվան դեպք, իսկ տնտեսական վնասը կկազմի մոտ 100 տրլն դոլլար։

Պատմություն
-----------

Հակաբիոտիկների իրազեկման առաջին համաշխարհային շաբաթը կազմակերպել է Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը 2015 թվականի նոյեմբերի 16-22-ը։ Շաբաթվա նպատակն էր բարձրացնել գլոբալ իրազեկությունը հակաբիոտիկների դիմադրության վերաբերյալ։
2017 թվականին ՄԱԿ-ի Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպությունը (ՊԳԿ), Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը (ԱՀԿ) և Կենդանիների առողջության համաշխարհային կազմակերպությունը (OIE) միասին կոչ են արել համապատասխանաբար օգտագործել հակաբիոտիկները մարդկանց և կենդանիների համար, որ հակաբիոտիկների դիմադրության առաջացումը նվազի։

Հայաստանը 2015 թվականի հուլիսի 8-ին թիվ 32 արձանագրությամբ հավանություն է տվել «Հակամանրէային դեղերի նկատմամբ կայունության հսկողության և կանխարգելման ռազմավարությանը» և միացել Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության հայտարարված հակամանրէային դեղերի նկատմամբ կայունության դեմ պայքարի համաշխարհային արշավին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Մեկնարկեց հակաբիոտիկների ճիշտ օգտագործման համաշխարհային շաբաթը
2. ↑  "Duration of antibiotic therapy and resistance". *NPS Medicinewise*. National Prescribing Service Limited trading, Australia. 2013 թ․ հունիսի 13. Արխիվացված է the original 2015 թ․ հուլիսի 23-ին. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 22.
3. ↑  "World Antibiotic Awareness Week". *World Health Organization*. Արխիվացված from the original on 2015 թ․ նոյեմբերի 20. Retrieved 2015 թ․ նոյեմբերի 20.
4. ↑  "World Antibiotic Awareness Week". *WHO*. Արխիվացված from the original on 2017 թ․ նոյեմբերի 13. Retrieved 2017 թ․ նոյեմբերի 14.
5. ↑  Հայաստանը միացել է հակամանրէային դեղերի նկատմամբ կայունության դեմ պայքարի համաշխարհային արշավին
**«Կոլիզեյ» կինոթատրոն** (ռուս.՝ Кинотеатр «Колизей»), երկդահլիճ կինոթատրոն Ռուսաստանի Եկատերինբուրգ քաղաքում։ Քաղաքի ամենահին դահլիճն է։

Կինոթատրոնի շենքը մշակութային ժառանգության օբյեկտ է (գրանցման համար՝ 6600048000)։

Հասցեն՝ Լենինի պողոտա, տուն 43։

Պատմություն
-----------

«Կոլիզեյ» կինոթատրոնի շենքը կառուցվել է 1845 թվականին, այնտեղ տեղակայված էր առաջին Քաղաքային թատրոնը։ Թատրոնի քարե շենքը, որը գտնվում է Գլխավոր պողոտայի (այժմ՝ Լենինի պողոտա) և Վոզնեսենսկի պողոտայի (այժմ՝ Կարլ Լիբկնեխտի փողոց) խաչմերուկում, կառուցվել է ճարտարապետ Կ. Ռ. Տուրսկու նախագծով՝ լեռնային պետ, գեներալ Վ. Ա. Գլինկայի նախաձեռնությամբ։

1914 թվականին Քաղաքային թատրոնը վերանվանվել է «Կոլիզեյ» և մինչև հիմա օգտագործվում է որպես կինոթատրոն։ 1917 թվականի հեղափոխությունից հետո կինոթատրոնը վերանվանվել է «Օկտյաբր» («Հոկտեմբեր»)։

Պատմական անունը վերադարձվել է 2002 թվականին։ Վերջին վերակառուցումից հետո կինոթատրոնը «Կինոմաքս Կոլիզեյ» անվամբ վերաբացվել է 2002 թվականին՝ ռուսական կինոյի օրվա առթիվ՝ դառնալով «Կինոմաքս» ցանցում «Պրեմիում» դասի առաջին կինոկենտրոնը։ Կինոկենտրոնի մեծ դահլիճը նախատեսված է 241 տեղի համար, vip-դահլիճը, մատուցողների ծառայության հնարավորությամբ, 30-տեղանի է։ Փոքր դահլիճի տարողությունը 50 նստատեղ է։

2017 թվականին կինոթատրոնն անցել է «Սալյուտ» կինոթատրոնի տնօրինության տակ, օգոստոսից սկսել է նորոգվել, հոկտեմբերի 21-ին վերաբացվել է, աշխատել է որոշ ժամանակ, սակայն տարեվերջին կրկին փակվել է։ Այժմ կինոթատրոնի շենքում կրկին վերակառուցման աշխատանքներ են։ Շենքի ճակատը պետք է վերականգնվի ըստ պատմական բնօրինակի։ Բացվելու են նախկինում փակված լուսամուտատեղերը, վերացվելու է արտաքին գովազդը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվելու շենքի ներսույթին։ Վերաբացումը նախատեսված է 2018 թվականի ամռանը։

Պատկերասրահ
-----------

* «Կոլիզեյ» կինոթատրոնը պատմական լուսանկարում (մինչև 1917 թվականը)«Կոլիզեյ» կինոթատրոնը պատմական լուսանկարում (մինչև 1917 թվականը)
* «Կոլիզեյ» կինոթատրոնի շենքը երեկոյան«Կոլիզեյ» կինոթատրոնի շենքը երեկոյան
* Շենքի պատին փակցված տեղեկատվական տախտակՇենքի պատին փակցված տեղեկատվական տախտակ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Здание первого городского театра, в котором на массовых митингах выступал Я.М.Свердлов".
2. 1 2 3 4  "Кинотеатр Колизей в Екатеринбурге".
3. 1 2  "Старейший кинотеатр Екатеринбурга лишится попкорна".(չաշխատող հղում)
4. ↑  "В Екатеринбурге «Колизей» снова закрылся, не проработав и месяца". Արխիվացված է the original 2017 թ․ նոյեմբերի 13-ին. Retrieved 2018 թ․ հունիսի 4. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
Ընդհանուր տեսքը
**Կոզարա ազգային պարկ,** ազգային պարկ, որը գտնվում է Սերբիական Հանրապետությունում։ Պարկը զբաղեցնում է 3520 հա տարածք և ստեղծվել է 1987 թվականին Կոզարա լեռան շրջակայքում` մշակութային, պատմական և բնական ժառանգության պաշտպանության նպատակով։ Կոզարա ազգային պարկը մտնում է Եվրոպայի Դաշնության ազգային պարկերի մեջ՝ EUROPAR։ Պարկի կենտրոնական մասը զբաղեցնում է Մրակովիցա շրջանը։ Այստեղ կան նաև ուրիշ բարձրություններ՝ Գոլա պլանինա (876 մետր), Ռուդինե (750 մետր), Յարչևիցա (740 մետր), Գլավուշա (793 մետր), Բեշիչա Պոլյանա (784 մետր), Վրնովաչկա Գլավա (719 մետր), Բենկովաց Յուրիշինա կոաս (705 մետր), Շուպլիկովաց (652 մետր), Կոզարաչկի Կամեն (659 մետր) և այլն։

1942 թվականին այս վայրում է տեղի ունեցել հայտնի Կոզարայի ապստամբությունը։

Պատկերասրահ
-----------

* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2016 թ․ փետրվարի 9-ին. Retrieved 2017 թ․ հոկտեմբերի 13.
2. ↑
3. 1 2  (անգլերեն) Parc national(չաշխատող հղում)
4. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2016 թ․ փետրվարի 28-ին. Retrieved 2017 թ․ հոկտեմբերի 13.
5. ↑  (անգլերեն) Flore du parc national(չաշխատող հղում)
6. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2017 թ․ նոյեմբերի 28-ին. Retrieved 2017 թ․ հոկտեմբերի 13.
7. ↑  (անգլերեն) Faune du parc national(չաշխատող հղում)
8. ↑
9. ↑  "NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM)". NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission. Läst 30 januari 2016.

Արտաքին հղումներ
----------------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
Հնդկական կոբրա
**Կոբրայի էֆեկտ**, իդիոմատիկ արտահայտություն, որն օգտագործվում է այն իրավիճակը նկարագրելու համար, երբ ինչ-որ խնդիր լուծելու նպատակով ընդունված որոշումը չի լուծում այդ խնդիրը, իսկ հաճախ հանգեցնում է դրված նպատակին լրիվ հակառակ արդյունքի։

Պատմություն
-----------

### Հնդկաստան

«Կոբրայի էֆեկտ» եզրույթը ծագել է Հնդկաստանում անգլիական գաղութային տիրապետության օրոք։ Բրիտանացիները պարզում են, որ չափազանց շատ կոբրաներ են բազմացել։ Թունավոր օձերից ազատվելու համար նահանգապետը պարգևատրություն է նշանակում հանձնած յուրաքանչյուր օձի գլխի դիմաց։ Սկզբում ոչնչացման հետևանքով օձերի քանակն արագորեն նվազում է։ Սակայն հնդիկներն արագորեն հարմարվում են՝ պարգևավճար ստանալու համար սկսելով կոբրաներ բուծել։ Ի վերջո, երբ չեղարկվում է սպանված կոբրայի համար նախատեսված պարգևավճարը, բուծողները արժեզրկված օձերին բաց են թողնում, և պարզվում է, որ թունավոր կոբրաների քանակը ոչ միայն չի նվազել, այլև նույնիսկ ավելացել է։

### Վիետնամ

Նմանատիպ իրավիճակ է ստեղծվել Հանոյում՝ Վիետնամում ֆրանսիական գաղութային տիրապետության օրոք, երբ գաղութային իշխանությունները մշակել էին առնետներին ոչնչացնելու ծրագիր՝ յուրաքանչյուր սպանված առնետի դիմաց տալով պարգևավճար։ Արդյունքում բնակչությունը գումար վաստակելու համար սկսեց առնետներ բուծել։

Գերմանացի հայտնի տնտեսագետ Հորստ Զիբերտի գրքում կան տնտեսագիտության և քաղաքականության ոլորտի բազմաթիվ օրինակներ, երբ իշխանությունները, ընդունելով կարգավորման որոշակի միջոցներ, ամբողջությամբ հաշվի չեն առել, թե ինչպես կարձագանքեն այն մարդիկ, որոնց ուղղված են այդ միջոցները։ Առանց խնդիրը պատշաճ վերլուծելու ընդունված որոշումները, որոնք չեն հանգեցնում ցանկալի արդյունքի, կոչվում են «կոբրայի էֆեկտ»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Буренин А. "Эффект кобры. Целеполагание – стержень бюджетной политики" (in ռուսերեն). Политический журнал. Արխիվացված է the original 2013 թ․ մայիսի 2-ին. Retrieved 2012 թ․ հունվարի 3. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. 1 2  Хорст Зиберт. "Эффект кобры: Как избежать заблуждений в политике /Пер. с нем" (in ռուսերեն). М: Новое издательство, 2005. Արխիվացված է the original 2012 թ․ հունվարի 13-ին. Retrieved 2012 թ․ հունվարի 3. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. 1 2  Dubner, Stephen J. (2012 թ․ հոկտեմբերի 11). "The Cobra Effect: A New Freakonomics Radio Podcast". Freakonomics, LLC. Արխիվացված է the original 2012 թ․ հոկտեմբերի 13-ին. Retrieved 2015 թ․ փետրվարի 24. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  *Vann, Michael G.* Of Rats, Rice, and Race: The Great Hanoi Rat Massacre, an Episode in French Colonial History(անգլ.) // *French Colonial History* : journal. — 2003. — Т. 4. — С. 191—203. — doi:10.1353/fch.2003.0027
**Կոստինի եկամտաբեր տուն** (ռուս.՝ Доходный дом Е. Я. Костина), շինություն, որը գտնվում է Դոնի Ռոստովում, Սուվորովի, 29/37 , Չեխովի պողոտա հասցեում։ XIX դարի վերջում - XX դարի սկզբում այս տունը պատկանել է վաճառական Եֆիմ Յակովլևիչ Կոստինին։ Տունը մոնումենտալ արվեստի, պատմության և ճարտարապետության տարածաշրջանային նշանակության հուշարձանների օբյեկտ է։

Պատմություն
-----------

Տունը կառուցվել է XIX դարի վերջում։ Մինչև 1917 թվականը գտնվել է Մալայա Սադովայա 37/35, Մալի նրբանցք հասցեով։ Բացի եկամտաբեր տնից, վաճառականի սեփականությունն էր նաև ձիթագործարանը։ Տան սեփականատերը ինքն էր, իսկ այն տարածքը, որտեղ գտնվում էր ձեռնարկությունը, պատկանում էր իրեն և կնոջը՝ Դոմնա Իվանովնային։ Ամուսիններն ունեին երեք որդի. Վասիլի Կոստինը քաղցրաբլիթներ վաճառող խանութի տերն էր, Ստեպանը ղեկավարել է ձիթագործարանը, իսկ Ֆիլիպը եղել է քաղաքի ոստիկանական առաջին բաժնի գրասենյակի ծառայող։ Վաճառական Եֆիմ Յակովլևիչ Կոստինի եկամտաբեր տունը, համաձայն Ռոստովի մարզի վարչակազմի 09.10.1998 թվականի թիվ 411 որոշման թիվ 1 լրացման, դարձել է պատմության և մշակույթի տեղական նշանակության հուշարձան և պահպանվում է օրենքով։

Պատկերասրահ
-----------

* 
*

Նկարագրություն
--------------

Տունը քառահարկ է։ Պահպանվել է մինչև մեր օրերը։ XXI դարում կատարվել են վերականգնման աշխատանքներ, որոնց ժամանակ բարելավվել և փոփոխվել է շենքի գլխավոր ճակատի տեսքը։ Դրա համար օգտագործվել են աղյուս և այլ նյութեր։

Տես նաև
-------

* Կոստինի ձիթագործարան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  "Дом суеверного купца". Արխիվացված է the original 2017 թ․ փետրվարի 11-ին. Retrieved 2017 թ․ փետրվարի 26.
2. ↑  Монументальное искусство и памятники истории и архитектуры на региональном уровне
3. ↑  Памятники истории, архитектуры, монументального искусства//Гид по Ростову-на-Дону
4. ↑  Постановление № 411// Глава Администрации Ростовской области
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կոսվոժ (այլ կիրառումներ)

**Կոսվոժ** (ռուս.՝ Косвож), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Սեդ Յու գետի ձախ ափին՝ 13 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 17 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետն է մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը 
Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050100212103000062415
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103006241
* Ավազանի կոդը — 03.05.01.002
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության:Կոսվոժ". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ օգոստոսի 10. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 21.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ГВР |

 |
**Կրոնական հակամարտություն Նիգերիայում**, 1953 թվականից սկսած և դեռ շարունակվող հակամարտություն Նիգերիայի տարբեր կրոնական խմբերի միջև, մասնավորապես՝ քրիստոնյաների և մուսուլմանների։

Նիգերիայի կառավարությունը նույնպես մասնակցում է հակամարտությունում, կանոնապես զորքեր և ոստիկանություն ուղարկելով զանգվածային սպանությունները ընդհատելու համար։ Համաձայն մարդահամարի տվյալների, մուսուլմանները մեծամասնություն են կազմում (50,5 %), քրիստոնյաներն էլ թվով երկրորդն են (48,2 )։ Նիգերիայի հյուսիսային մասը, որտեղ մուսուլմանները մեծամասնություն են կազմում, ապրում է շարիաթի օրենքներով։

Պատմություն
-----------

Կրոնական հողի վրա բախումները գոյություն են ունեցել Նիգերիայի տարածքում դեռ այն ժամանակ, երբ այն Բրիտանական կայսրության մասն էր։ Սակայն ամենաթեժ ժամանակները սկսվել են երբ երկրի հյուսիսային մասը ստացել է շարիաթի օրնեքներով ապրելու իրավունք։ Տեղի քրիստոնեական բնակչությունը սկսվել է հալածանքների ենթարկվել։ Ջոս քաղաքը երկու անգամ քրիստոնյաների և մուսուլմանների միջև դաժան կռիվների կենտրոն է դարձել։ 2008 թվականին այնտեղ զոհվել է 300 մարդ, ավելի քան 400 մարդ վիրավորվել է, իսկ 2010 թվականին զոհվել է ավելի քան 500, որը դարձել է քաղաքի պատմության ընթացքում ամենաարյունահեղ բախումը։

1980 թվականին մուսուլման Յան Թացինե աղանդը ջիհադ է հայտարարել իր մեջ չմտնող բոլոր մուսուլմաններին և փորձել է գրավել Կանո քաղաքի կենտրոնական մզկիթը։ Բախումների արդյունքում զոհվել է ավելի քան 4 հազար մարդ, այդ թվում աղանդավորներ առաջնորդ Մուհամեդ Մարվան։

1981 կամ 1982 թվականին Յան Թացինեն անկարգություններ է սկսել Մայդուգուրիում, 1984 թվականի փետրվարին Ադամավա նահանգի մայրաքաղաք Յոլայում, իսկ 1985 թվականին Գոմբե նահանգի համանուն մայրաքաղաքում։

Հակամարտությունը մշակույթում
----------------------------

* Արևի արցունքները

Արտաքին հղումներ
----------------

* BBC-ի վերլուծաբանությունը հակամարտության պատմության մասին

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2010 թ․ ապրիլի 21-ին. Retrieved 2014 թ․ հունիսի 1.
2. ↑  Religious Riots in Nigeria Leave Hundreds Dead | Christianity Today | A Magazine of Evangelical Conviction
3. ↑  BBC News — Nigeria ethnic violence 'leaves hundreds dead'(անգլ.)
4. 1 2 3  *Islam Outside the Arab World*,Westerlund, David & Svanberg, Ingvar (1999),Islam Outside the Arab World, Palgrave Macmillan, стр.67 ISBN 0-312-22691-8
5. 1 2 3  *Religion and national integration in Africa*, John Hunwick, Illinois (1992), Religion and national integration in Africa:Islam, Chrisianity and politics in the Sudan and Nigeria, Northwestern university press, стр.90, ISBN 0-8101-1037-7
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի

**Հայկավանից Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի** (նաև՝ **Հայկավանք**, **Յոթ խորան ժամ**, **Հանգուցելոյ վանք**, **Օթեվանք**), Հայ Առաքելական եկեղեցուն պատկանող եկեղեցի (հնում՝ վանք) Վանից մոտ 1 կմ արևելք, Այգեստան թաղի սկզբում, Հայկավանք գյուղում։

Անվանում
--------

Հայկավանից Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին հայտնի է եղել նաև՝ Յոթ խորան ժամ, Հայկավանք, Հանգուցելոյ վանք և Օթեվանք անուններով։ Եկեղեցու՝ «Եօթն խորան» անվան պատճառն այն էր, որ բացի սուրբ սեղանի վերևում առկա երեք խորաններից, ստորին հատվածում կային նաև ներքնախորաններ՝ յուրաքանչյուրում մեկական խաչքարով՝ «կապոյտ», «կանաչ» և «կարմիր» խաչ անուններով։ Վանեցիները հավատում էին, որ դրանք օժտված են հրաշագործ հատկություններով․ տենդ ու ջերմություն ունեցող հիվանդները մտնում, ծնրադրում և լվացվում էին խորանների ավազաններում, որպեսզի բժշկվեն՝ ցավերից։

Պատմություն
-----------

Եկեղեցին կառուցվել է 11-12-րդ դարերում։ Այն գնտվում էր Վանի Քաղաքամեջ թաղամասից դեպի Այգեստան տանող երկու մեծ պողոտաների վրա։ 1850-ական թվականների կեսերին եկեղեցում պաշտոնավարում էր երկու հոգևորական։ 1915 թվականին եկեղեցին ծառայել է Վանի ինքնապաշտպանությանը։ Մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմը կանգնուն և գործող վանք է եղել։

Ճարտարապետություն
-----------------

Եկեղեցին եռանավ բազիլիկ էր, առանձնանում էր ընդարձակ գավիթով, ուներ 7 խորան, քարակերտ կամարներ։ Կենտրոնական նավը ծածկված էր երեք հաջորդական հազարաշեն երդիկներով։ Եկեղեցու տանիքը հողաշեն էր՝ Վանի տարածաշրջանին բնորոշ համապատասխան երդիկային բացվածքներով։ Տաճարի մոտ կային զանազան շինություններ և հայկական գերեզմանատուն։

Կից կառույցներ
--------------

Եկեղեցու ներսում գործում էր դպրոց, որի համար հատկացված տարածքը փայտյա պատնեշով բաժանված էր աղոթասրահից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14  Վան քաղաքի եկեղեցիները.Հայկավանից Սուրբ Աստուածածին եկեղեցի
2. 1 2 3  Հակոբյան Թ. Խ. Մելիք-Բախշյան Ստ. Տ. Բարսեղյան Հ. Խ. Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան, հ. 3 [-] (խմբ. Մանուկյան Լ. Գ.), Երևան, «Երևանի Համալսարանի Հրատարակչություն», 2001, էջ 340 — 992 էջ։
**Սուրբ Հովհաննես եկեղեցի**, հայկական առաքելական ոչնչացված եկեղեցի Թուրքիայի Հանրապետության Վանի նահանգում Գուրուպինար գավառի Բյոլմեչալը գյուղի հյուսիսային եզրին՝ ձորակի ձախ ծայրին, պատմական Հայոց ձոր գավառի Փակագետիկ բնակավայրում։ Ներկայում պապանվել են արևելյան մասի փոքր հատվածի որոշ կիսավեր պատեր։ Ծովի մակարդակից բարձր է 2318 մետր։ Կառուցվել է 1673 թվականին։

Ճարտարապետություն
-----------------

Սուրբ Հովհաննես եկեղեցին ունի եռանավ բազիլիկի հորինվածք։ Կառուցվել է կիսամշակ և անմշակ քարերով, ինչպես նաև կրաշաղախով։

Արձանագրություններ
------------------

Եկեղեցու 2004 թվականի դրությամբ դեռևս պահպանված հատվածների երեսպատի քարերին առկա են եղել հիմնականում ոչնչացված նվիրապետական մի քանի արձանագրություններ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Սամվել Կարապետյան, Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամ, «Հայոց ձոր, Հայաստանի պատմություն գրքաշար, հատոր Ա», Երևան 2015 թվական։
2. 1 2  Միրախորեան Մ. Նկարագրական ուղեւորութիւն հայաբնակ գաւառս Արեւելյան Տաճկաստանի, մաս Բ, Կ.Պօլիս, 1885 թվական, էջ 22-24։
**Կլոր-հորիզոնական** կամ **մերձհորիզոնային ծիածան** («կրակե ծիածան»)- հալոյի տեսքերից մեկը, մթնոլորտի մեջ հարաբերական հազվագյուտ օպտիկական երևույթ, որն արտահայտվում է հորիզոնական ծիածանի հայտնման ժամանակ, առանձնացված է թեթև, բարձր տեղակայված փետրավոր ամպերի ֆոնին։

Կլոր-հորիզոնական ծիածան (կրակե ծիածան) նեապալական Հիմալայներում:
Կլոր-հորիզոնական ծիածան փետրավոր ամպերի ֆոնում:

Երևույթի ֆիզիկա
---------------

«Կրակե ամպեր» սարերում։Ֆենոմենը առաջանում է հետևյալ պայմաններում. 

* Հորիզոնի վրա արևը պետք է լինի 58 աստիճանից ավելի,
* Երկնքում պետք է լինեն փետրավոր ամպեր,
* Տափակ բյուրեղները ամպերի մեջ պետք է կողմնորոշված լինեն հորիզոնական դիրքով։

Հյուսիսի -ից 55° հյս. լայն․ հյուսիս և հարավից 55° հրվ. լայն.հարավ այդ երևույթը չի կարող դիտվել (երկրագնդի մակերևույթից), քանի որ Արեգակն այնտեղ այդքան չի բարձրանում (սակայն բարձրանալով սարի գագաթը այն կարող ենք դիտել): Ծիածանը հայտնվում է ծայրահեղ դեպքում 57,8° (90°−32,2°) լայնություններում հորիզոնի վրա, պայծառության գագաթնակետը 67,9° է։

Ֆենոմենի հազվագյուտությունը բացատրվում է այն բանով, որ բյուրեղիկները ամպի մեջ պետք է լինեն հորիզոնական կողմնորոշման արևի շողերը բեկելու համար։ Շողերը ընկնում են ուղղահայաց վեցանիստ բյուրեղի կողմնային նիստի վրա, անցնում են նրա միջով և դուրս են գալիս ներքին հորիզոնական կողմով։ Այսպիսի սխեման ապահովում է տարրապատկերային գույների առանձնացում, որոնք, ծիածանի նման, «վառում են» փետրավոր ամպերում։ 

Ծիածան Ավստրալիայի սարերում հողմից հետո:

Տես նաև
-------

* Ծիածան
* Սադափե ամպեր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Arbeitskreis Meteore e.V. "Circumhorizontal arc". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ մարտի 17. Retrieved 2008 թ․ օգոստոսի 30.
2. ↑  Les Cowley. "Circumhorizontal arc". Atmospheric Optics. Արխիվացված from the original on 2012 թ․ մարտի 17. Retrieved 2008 թ․ օգոստոսի 30.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Հովհաննես եկեղեցի (այլ կիրառումներ)

**Սուրբ Հովհաննես եկեղեցի**, հայկական առաքելական կիսավեր եկեղեցի պատմական Վասպուրական նահանգի Հայոց ձոր գավառում՝ Վանա լճից 2.5 կմ արևելք գտնվող Իշխանիգոմ, ներկայիս Թուրքիայի Հանրապետության Վանի նահանգի Էդրեմիտ (նախկին Արտամետ) շրջանի Բաքըմլը գյուղում։

Համաձայն հուշարձանագետ Սամվել Կարապետյանի ուսումնասիրությունների՝ եկեղեցին հիմնադրվել է 14-ից 15-րդ դարերում։

Եկեղեցու մասին առաջին հիշատակումները հանդիպում են 1613 թվականից։ Հայտնի է, որ 19-րդ դարում վերանորոգման աշխատանքներ են իրականացվել։

1894-1896 թվականներին Օսմանյան Թուրքիայի հայ ազգաբնակչության կոտորածների ժամանակ Սուրբ Հովհաննես եկեղեցին ենթարկվել է թուրքերի և քրդերի հարձակմանն ու թալանվել։

2013 թվականի դրությամբ եկեղեցին եղել է կիսավեր, քայքայված վիճակում և հանդիսացել է գյուղի քուրդ ընտանիքներից մեկի սեփականությունը։

Ճարտարապետություն
-----------------

Սուրբ Հովհաննես եկեղեցին ունեցել է միանավ բազիլիկ հորինվածք, եղել է թաղածածկ։ Արտաքին չափերն են եղել 7․85x6․2 մ։ Թաղածածկ տանիքը պահել են որմնակամարաշարով ամրացված երկայնական որմերը։ Միակ մուտքը եղել է արևմտյան կողմում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  Սամվել Կարապետյան, Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամ, «Հայոց ձոր, Հայաստանի պատմություն գրքաշար, հատոր Ա», Երևան 2015 թվական, էջ 87-88։
2. ↑  «Արարատ», 1896, Բ, էջ 88։
Մալայզիայի ազգային թանգարան, 2022
**Մալայզիայի ազգային թանգարան** (մալայերեն՝ Muzium Negara Malaysia) երկրի ամենամեծ՝ պատմության և մշակույթի թանգարանը։

Հիմնական շենք
-------------

Սելանգորի հին թանգարան
Խճանկարով դրվագներ մալազիական պատմության ազգային թանգարանում
Մ. թ. 8-9-րդ դար
Հիմնադրվել է 1963 թվականին՝ Կուալա Լումպուրում։ Շենքը ներսից նման է ավանդական մալազյական տան։ Կառուցվել է Հո Քվոնգ և եղբայրներ ընկերության նախագծով։ Կենտրոնական մուտքի երկու կողմերում խճանկարով պատկերված են դրվագներ Մալազիայի պատմությունից (նկարիչ Նիկ Զայնալ Նիկ Սալեխ)։ Թանգարանի հավաքածուն ներառում է՝ հնագիտական հավաքածուներ, դրամագիտության, սառը զենքի (այդ թվում ՝ կրիսների), գլխարկների հավաքածու, ինդոնեզական ստվերային թատրոնի տիկնիկներ, երաժշտական գործիքներ, կանացի զարդեր, գործվածքների և հագուստի հավաքածու։ Ազգագրական դահլիճում երկրի ժողովուրդների ավանդական ծիսակատարությունների տեսարաններով տրամանկար են։ Թանգարանին կից գործում է կենդանաբանական բաժին և սպորտի պատկերասրահ։ Թանգարանը համակարգում է այլ թանգարանների աշխատանքը, գլխավորում է պատմության և մշակույթի հուշարձանների պահպանության շարժումը, իրականացնում է հետազոտական աշխատանքներ։

Իստանա Սատու
------------

Իստանա Սատու
Istana Satu (առաջին պալատ). XIX դարի մալայական փայտե ճարտարապետության հուշարձանն է, սուլթան Տրենգգանի ժամանակավոր ապաստանը, որը կառուցվել է պալատական ճարտարապետ Դերահիմ Էնդութի նախագծով՝ հրդեհի ժամանակ այրված սուլթանական պալատի փոխարեն։ Ճարտարապետական կառույցը հիշեցնում է ավանդական մալայական երկհարկանի տուն՝ ինը ցցագերաննցերի վրա:Շինության վրա ոչ մի մեխ չկա։ Ինտերիերը զարդարված է փայտի փորագրությամբ։ 1974 թվականին վերակառուցվել և տեղափոխվել է Կուալա Լումպուր։ Ներսում տեղադրված է պալատի ներքին հարդարանքը ներկայացնող ցուցադրություն։ Գործում է որպես ազգային թանգարանի մասնաճյուղ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  GeoNames — 2005.
2. 1 2
3. ↑  Muzium Negara Malaysia — в: Погадаев, В. Малайский мир (Бруней, Индонезия, Малайзия, Сингапур). Лингвострановедческий словарь. М.:"Восточная книга", 2012, с. 425
4. ↑  Национальный музей Малайзии. — Малайзия. Краткий справочник. Русско-малайский разговорник. Составитель Виктор Погадаев. Деловой совет по сотрудничеству с Малайзией. М.: Ключ-С, 2014, с. 151
5. ↑  Istana Satu — в: Погадаев, В. Малайский мир (Бруней, Индонезия, Малайзия, Сингапур). Лингвострановедческий словарь. М.:"Восточная книга", 2012, с. 255

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 14060065 · CiNii: DA0694788X · GND: 5030659-5 · ISNI: 0000000122425518 · LCCN: n82161498 · VIAF: 158794875, 123873972 · WorldCat VIAF: 158794875, 123873972 |

 |

 |
**Օշկվանք**, հայ-քաղկեդոնական վանական համալիր պատմական Տայքի նահանգում։ Հիմնական եկեղեցին կառուցվել է 963-973 թվականներին և նվիրված է Սբ. Հովհաննես Մկրտիչին։ Ընդգրկում է եկեղեցին, սեղանատունը և մատենագրության վայրը։ Եկեղեցին տարածաշրջանի ամենամեծ խաչաձև գմբեթավոր եկեղեցին է, որն իր նշանակությունը պահպանել է մինչև 15–րդ դարի վերջը։ 1985 թվականին Թուրքիայի մշակույթի նախարարությունն ընդգրկեց համալիրը երկրի ազգային ժառանգության ցուցակում։

Պատմություն
-----------

Կառուցվել է Տայքի Բագրատ և Դավիթ կյուարպաղատների կողմից 963-973 թվականներին։ Ատրպետի վկայությամբ Օշկվանքը Տայքի 7 հրաշալիքներից մեկն է և ամենանշանավորը։ Եկեղեցու կառուցման աշխատանքները ղեկավարել է Գրիգոր Օշկեցին, որին օգնել են Միքայելը և Հովնանը։ Եկեղեցու գմբեթն ունի 40 մ բարձրություն։ Եկեղեցին ունի 40 մ երկարություն և 34 մ լայնություն։

Օշկվանք տանող ճանապարհը
Այս հուշարձանը միշտ անվանվել է Օշկվանք կամ Էօշքվանք։ Եկեղեցու կառուցման ժամանակ գյուղի բնակիչները եղել են հայեր, դրա համար էլ հուշարձանի անվանման բաղկացուցիչ մաս դարձավ «վանքը»։

Օշկ գյուղը ամենայն հավանականությամբ համապատասխանում է Փարպեցու հիշատակած Աշունք գյուղին և ոչ մի կապ չունի մեգրելերեն «շքա» արմատի հետ, որը փորձում են հիմնավորել վրացի գիտնականները։ 19-րդ դարում ըստ Ատրպետի, մոռացության մատնված եկեղեցին իր պահպանության տակ էր վերցրել հայազգի մի կին։ 1985 թվականին Թուրքիայի մշակույթի նախարարությունն ընդգրկեց համալիրը երկրի ազգային ժառանգության ցուցակում։

Աղբյուրներ
----------

* Ա. Ակոպով, Տայք. վարչաժողովրդագրական պատկերը XVI դարից XIX դարի I երեսնամյակը, Երևան, 2013։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հայկական սովետական հանրագիտարան

Արտաքին հղումներ
----------------

* Վրաստանը մշակութային ժառանգության յուրացման հարցում գնում է Ադրբեջանի հետքերով, PanARMENIAN.Net, 2008 թ․
* Օշկվանքի նորոգման գործը հանձնված է Վրաստանին, «Նորավանք» հիմնադրամ, 2008 թ․
* Հ. Մարության, Տայքի հուշարձանների շուրջը

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
**Ալամի եկեղեցի**, հայկական ավերված եկեղեցի Արևելյան Հայաստանի Կարսի մարզի Ալամ գյուղի տարածքում, ներկայիս Թուրքիայի արևելյան Իգդիրի մարզում։

Ալեմ (նախկինում կոչվում էր Ալաման) գյուղը գտնվում է Մաղասբերդից մոտ տասը կիլոմետր հարավ։ Ժամանակին այստեղ եղել է Սուրբ Անանիային նվիրված հայկական եկեղեցի։ Այժմ նրանից ոչինչ չի մնացել. ենթադրաբար այն դարձել է հայկական հուշարձանների նկատմամբ թուրքական մշակութային ցեղասպանության հերթական զոհը։

Պատմություն
-----------

Արձանագրության համաձայն վանքը 637 թվականին կառուցել են իշխան Գրիգորը և նրա կինը։ Եռաբսիդ եկեղեցին ունեցել է խաչաձև հատակագիծ։ Այն փոքր գմբեթավոր շինություն էր՝ ուղղանկյուն մուտքով դեպի արևմուտք։ Եկեղեցու 1041 թվականի վիմագիր արձանագրությունում ասված է, որ գյուղը ազատվել է «թաստակ» տեսակի հարկից։

Եկեղեցին լավ վիճակում է եղել 1920 թվականին, երբ այն այցելել է հայ հնագետ Աշխարհբեկ Քալանթարը։ Այդ ժամանակ Ալամանում 45 տուն կար, որոնցից 23-ում հայեր էին ապրում, 22-ում՝ եզդի քրդեր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Armenian Architecture - VirtualANI - Magazberd Fortress and Nearby Churches". *www.virtualani.org*. Retrieved 2023 թ․ փետրվարի 11.
**«Կոտրված ձվեր»** (ֆր.՝ Les oeufs cassés), ֆրանսիացի գեղանկարիչ Ժան Գրյոզի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1756 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 73 × 94 սմ։

Այսօր «Կոտրված ձվեր» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Մետրոպոլիտեն թանգարանում (Նյու Յորք, ԱՄՆ)։ Այս թանգարանում կտավը հայտնվել է 1920 թվականին ամերիկացի բիզնեսմեն, ձիաբույծ, ֆիլանտրոպ Ուիլյամ Վանդերբիլտի կողմից՝ ըստ վերջինիս կտակի։

Պատմություն
-----------

Իտալիայում երկու տարի բնակվելուց հետո հեղինակը որոշում է վերադառնալ Ֆրանսիա և ցուցադրել իր աշխատանքները, որոնք ստեղծվել են 1757 թվականին Իտալիայի Փարիզյան սալոնում։

Ցուցահանդեսի ժամանակ «Կոտրված ձվեր» ստեղծագործությունն արժանանում է քննադատների մեծ գովասանքին։ Քննադատներից մեկն ասել է, որ սպասուհու ազնվազարմ կեցվածքը «արժանի է միայն պատմական նկարչին»։

Նկարագիր
--------

Կտավում հեղինակը պատկերել է կենցաղային տեսարան. մայրը նախատում է որդուն նրա համար, որ վերջինս շուռ է տվել ձվերով կողովը, որը շուկայից բերել էր սպասուհին, իսկ երեխան փորձում է «սարքել» կոտրված ձուն։ Տխուր սպասուհու և խոժոռ երեխայի դեմքերից երևում է, որ կոտրվել է ավելի մեծ բան, քան ձվերը։ XVIII դարի մարդու համար հասկանալի էր, որ կոտրված ձուն անմեղությունը կորցնելու խորհրդանիշն է։ Երեխայի հայացքը հերոսների կողմը և ձեռքի կճեպները, որոնցից ծորում է ձվի միջուկը, դիտողին ստիպում են մտածել, որ ինչ-որ կապ կա աղջկա և երիտասարդ տղամարդու միջև։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6
2. 1 2
3. ↑
4. ↑  "Jean-Baptiste Greuze | Broken Eggs". *The Metropolitan Museum of Art* (in անգլերեն). Retrieved 2023 թ․ մայիսի 6.
5. ↑  "Broken Eggs (раскрыть раздел Catalogue Entry)". The Metropolitan Museum of Art. Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 5-ին. Retrieved 2019 թ․ հունվարի 5. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
6. 1 2  Meagher, Jennifer (2009). "Food and Drink in European Painting, 1400–1800". The Metropolitan Museum of Art. Արխիվացված է the original 2019 թ․ հունվարի 5-ին. Retrieved 2019 թ․ հունվարի 5. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Կոտրված ձվեր» ստեղծագործությունը
**Կրիստո դե Լա Լագունա** կամ **Թագավորական տաճար Կրիստո դե Լա Լագունա** (իսպ.՝ Real Santuario de Santísimo Cristo de La Laguna), կաթոլիկ եկեղեցի, որը գտնվում է Սան Կրիստոբալ դե Լա Լագունա քաղաքում, Տեներիֆե կղզու վրա, Կանարյան կղզիներ, Իսպանիայում։ Եկեղեցին հանդիսանում է կաթոլիկ ուխտագնացության կարևոր վայրերից մեկը, որը գտնվում է Կանարյան կղզիախմբում։ Տաճարում գտնվում է հրաշագործ համարվող Կրիստո դե Լա Լագունայի խաչը, որը համարվում է Լա Լագունա քաղաքի խորհրդանիշը և հարգված Կանարյան կղզիներում բնակվող կաթոլիկների շրջանում։ Եկեղեցին համարվում է Ֆրանցիսկանյան Սան Միգել դե լաս Վիկտորիաս վանքի բաղկացուցիչ մասը, որը ընդգրկված է տեղային նշանակության մշակութային֊ճարտարապետական հուշարձանների ցանկում։

Պատմություն
-----------

Եկեղեցին սկսել է կառուցվել որպես Ֆրանցիսկանյան վանքի մաս, 1506 թվականի փետրվար֊մարտ ամիսներին Ալոնսո Ֆեռնանդես դե Լուգոյի հրամանով։ Այն բանից հետո, երբ 1520 թվականին վանքում տեղադրեցին Կրիստո դե Լա Լագունայի խաչը, այն դարձավ ուխտագնացության կենտրոն։ Կրիստո դե Լա Լագունայի խաչը ներկա ժամանակներում գտնվում է գլխավոր զոհասենյակում․ բերվել է Ֆլանդրիայից և զարդարված է 16-րդ դարի ոսկյա և արծաթյա քանդակներով։

Սկզբնական եկեղեցին ուներ 3 նավ և մի քանի կողմնային մատուռներ, բայց 1810 թվականի նոյեմբերի 28֊ ի գիշերվա հրդեհից հետո, տաճարը վերակառուցվել է։ Ներկա ժամանակներում եկեղեցին ունի 1 նավ։ 1906 թվականի դեկտեմբերի 19֊ին իսպանացի թագավոր Ալֆոնսո XIII իր դեպի կղզի այցի ժամանակ տաճարին շնորհեց թագավորական տիտղոսը։

Սուրբ աթոռը Կրիստո դե Լա Լագունա տաճար իրականացրած ուխտագնացության ժամանակ շնորհեց թողության գիր (Հռոմի պապի կողմից տրվող) Հռոմի Լատերական Բազիլիկ կատարված հավասարազոր այցի ժամանակ։

2014 թվականից տաճարում է գտնվում Թուրինյան սավանի ճշգրիտ կրկնօրինակը, որը Իսպանիայում գտնվող 2 ճշգրիտ կրկնօրինակներից մեկն է։ Համարվում է,որ այս կրկնությունը իրական Սավանի ամենաճշգրիտ կրկնօրինակն է աշխարհում։

Պատկերասրահ
-----------

* Տաճարի ներքին հարդարանքՏաճարի ներքին հարդարանք
* Գլխավոր բեմԳլխավոր բեմ

* Թուրինյան սավանի կրկնօրինակԹուրինյան սավանի կրկնօրինակ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Programa de actos 2007 Cristo de La Laguna (իսպ.)
2. ↑  Cristo de La Laguna. Página Web de su Hermandad Archived 2007-08-23 at the Wayback Machine. (իսպ.)
3. ↑  Estatutos Oficiales de la Esclavitud del Santísimo Cristo de La Laguna (իսպ.)
4. ↑  "La Iglesia del Cristo de La Laguna albergará una copia de la Sábana Santa". Արխիվացված է the original 2020 թ․ դեկտեմբերի 5-ին. Retrieved 2018 թ․ սեպտեմբերի 1. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
5. ↑  De Turín al Cristo lagunero
**ASRock**, մայր սալիկների, HTPC և այլն համակարգչային սարքերի արտադրությամբ զբղվող ընկերություն։ Ընկերությունը տեղակայված է Թայվանում, իսկ ընկերության ղեկավարներն է Թեդ Սյույ Շիչան։ ASRock-ը հիմնադրվել է 2002 թվականին և համարվում է Pegatron ընկերության սեփականությունը։

Պատմություն
-----------

ASRock-ը ստեղծվել է, որպես ASUS-ի դուստր ընկերություն 2002 թվականին։ Ընկերությունը ստեղծվել էր Foxconn-ի և այլն ընկերությունների հետ մրցակցելու համար։ 2007 թվականին կայացավ ընկերության արժեթղթերի առաջին հանրային վաճառքը Թայվանի ֆոնդային բորսայում։ 2010 թվականից ընկերությունը համարվում է Pegatron-ի սեփականությունը, որը ստեղծվել է ASUS վերակազմավորման արդյունքում, և նախատեսված էր համակարգիչների և այլ սարքավորումների մշաման համար։

2012 թվականի հոկտեմբերին տեղեկություն տարածվեց, որ ASUS-ը ցանկանում է ամբողջությամբ գնել ASRock-ը։

Արտարանքներ
-----------

### Մայր սալիկներ

An ASRock H97
2011 թվականին ընկերությունը վաճառել էր ավելի քան 8 միլլիոն մայր սալիկ, այն ինչ նույն ընթացքում ECS և MSI ընկերությունները կարողացել էին վաճառել 7 միլլոն։ Արդյունքում, ASRock-ը դարձավ աշխարհում երրորդ մայր սալիկ արտադրող ընկերությունը, իրենից առաջ թողնելով միայն ASUSTeK և Gigabyte։ 2009 և 2010 թվականների ընթացքում ընկերությունը գտնվում էր MSI և ECS-ից հետո թողարկված մայր սալիկների քանակով։

Բացի մայր սալիկներից, ընկերությունը թողարկում է նաև մինի համակարգիչներ։ 2012 թվականին ընկերության երեք արտադրանք ներկայացվել են մրցանակի Taiwan Brand Award, որի արդյունքում External Trade Development Council կազմակերպությունը ընտրել է այս սարքերը ցուցադրման համար որպես թայվանական ապրանքանիշ։

### Տեսաքարտեր

2018 թվականին ASRock-ը դարձավ AMD-ի գործընկեր, և սկսեց զբաղվել տեսաքարտերի արտադրությամբ, ներկայացնելով Phantom Gaming շարքը։ Ներկա պահին ASRock ընկերության կողմից մշակված են հետևյալ շարքեր՝ 

* Radeon VII
* Radeon RX Navi
* Radeon RX Vega
* Radeon RX 500

NVIDIA ընկերության հետ ASRock-ը չի համագործակցում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Knowledge Graph — 2012.
2. 1 2  "Asrock shares soar in big board debut". Արխիվացված է the original 2012 թ․ հունվարի 10-ին. Retrieved 2010 թ․ մայիսի 26. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  Accent. "ASUS приписывают намерение купить ASRock". IXBT.com. Արխիվացված է the original 2012 թ․ հոկտեմբերի 6-ին. Retrieved 2012 թ․ հոկտեմբերի 1. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|datepublished=` ignored (help); Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  "The ASRock DeskMini A300 Review: An Affordable DIY AMD Ryzen mini-PC". AnandTech. Retrieved 2019 թ․ օգոստոսի 25.
5. ↑  "ASRock Releases its First Industrial PC Motherboards". TechPowerUp. Retrieved 2019 թ․ օգոստոսի 25.
vetallev
**Մամաևա սլոբոդա**, թանգարան բաց երկնքի տակ Կիևում, գրանցված է 9 հուլիսի 1990, իսկ 9 հուլիսի 2009 թվականին բաց էր այցելուների համար։ Թանգարանի տարածքում ներկայացված են շուրջ 98 նմուշներ։

Նկարագրություն
--------------

Թանգարանի ցուցանմուշներից են հարյուրապետի, կազակ դարբինների, խմորեղենի, կախակավոր կազակների, հրեական խանութների, քահանաների իրեր և կազակների գործող եկեղեցին։ Սլոբոդայի կենտրոնում կանգնած է Մարիամ Աստվածածնի միջնորդության փայտե եկեղեցին, նույնը, որը կանգնած էր Զապորոզե Սիչի վրա՝ Բոգդան-Զինովյա Խմելինցկին։

Կազակների եկեղեցի
Սլոբոդայի հիմնական նպատակը Ուկրաինայի ծեսերն ու ավանդույթները ներկայացնելն է։ 
Մամաևի բնակավայրում ազգային և կրոնական տոների ընթացքում անցկացվում են ժողովրդական փառատոններ։ Գյուղում կարող եք ծանոթանալ նաև ուկրաինական ճարտարապետության բարոկկո ոճին և արվեստի առանձնահատկություններին, ինչպես նաեւ ծանոթանալ ուկրաինական կազակների կյանքին ու կենցաղին։ Զբոսաշրջիկների համար իրականացվում են ինտերակտիվ էքսկուրսիաներ, որի ընթացքում դուք կարող եք փորձել իսկական ուկրաինական հանդերձանքներ, օդ կրակել կազակների իսկական հրացաններով, սովորելով զանգ հնչեցնելու արվեստը։

Պարբերաբար անցկացվում են Ժողովրդական արհեստների և արհեստների դասընթացները, ինչպես նաև ազգագրության դասընթացները։

Հետաքրքիր փաստեր
----------------

* Ռեստորաններում օգտագործվող ողջ սպասքը պատվիրված է հին նմուշների և պատմական, հին տեխնոլոգիաներով աշխատող վարպետների մոտ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Ставропігійна козацька церква Покрова Пресвятої Богородиці". *Мамаєва Слобода* (in ուկրաիներեն). Արխիվացված է the original 2020 թ․ հուլիսի 30-ին. Retrieved 2020 թ․ հուլիսի 21.
2. ↑
3. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2018 թ․ մարտի 20-ին. Retrieved 2018 թ․ մարտի 18.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Официальный сайт Archived 2018-03-20 at the Wayback Machine. (ուկր.) (ռուս.) (անգլ.)
* Мамаева слобода на сайте This is Ukraine (ռուս.) (ուկր.)
* Фотообзор: в Киеве открылся центр украинской этнокультуры «Мамаева слобода» Archived 2009-07-14 at the Wayback Machine.
**Երկանի Սուրբ Գեորգ վանք**, Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցի, գտնվում է Արևմտյան Հայաստանի Երզնկա քաղաքից մոտ 20 կմ դեպի հարավ-արևելք՝ հայաբնակ Երկան և Կելնցիք գյուղերի հարևանությամբ Տուժիկ լեռան լանջերից մեկի վրա։

Վանական համալիրը բաղկացած էր երկու իրար կից եկեղեցիներից։ Դրանցից մեկը՝ Սուրբ Գեորգն էր, իսկ մյուսը Սուրբ Աստուածածինը։ Երկուսն էլ շատ անխնամ վիճակում էին։ Վանքին էր պատկանում 50 արտավարի չափ տարածք հող և մրգաստան։

Վանքը ունեցել է կացարաններ, վաանապահի և ուխտավորների համար նախատեսված 15-ից 20 սենյակները։ Նաև կար գուղատնտեսական շինություններ՝ տնտեսատուն, ախոռներ և այլն։Շինություններ շրջապատված էր պարիսպով։ Վանքի բակում կար աղբյուր, հավատացյալները լվացվում էին և խմում այդ ջրից ի բժշկություն։
Երզնկայի պղնձագործները, ստանձնել էին վանքի խնամքը, նրանք հանգանակություններ էին անում և հոգ էին տանում վանքի պետքերը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Երզնկայի շրջանի եկեղեցիները և վանքերը". *web.archive.org*. 2020 թ․ փետրվարի 21. Արխիվացված է the original 2020 թ․ փետրվարի 21-ին. Retrieved 2021 թ․ հունիսի 23.