**Մասյաֆ** (արաբ․՝ مصياف‎‎, *Միսյաֆ*), քաղաք Սիրիայի Արաբական Հանրապետության հյուսիս-արևմուտքում՝ Համայի մարզում։ Վարչականորեն գտնվում է Մասյաֆի գավառում, հանդիսանում է նաև համանուն շրջանի վարչական կենտրոնը։ Հայտնի է իր ուշագրավ միջնադարյան ամրոցով։

Պատմություն
-----------

Մասյաֆի ամրոցը
Մասյաֆը հիմնադրվել է բյուզանդացիների կողմից Օրոնտ գետի հովտում, Համա-Բանիաս և Անտիոք-Հոմս առևտրային ճանապարհների խաչմերուկում։ 1103 թվականին Մասյաֆը գրավվում է Ռայմունդ IV- ի՝ Թուլուզի և Տրիպոլիի կոմսի կողմից։ Մոտ 1140 թվականին ասսասին-նիզարացիները գնում են Մասյաֆը և մի քանի հարակից ամրոցներ՝ խաչակիրներից։ Մասյաֆը դառնում է Սիրիայում ասսասինների գլխավոր ամրոցը։

1157 թվականին շրջանում տեղի է ունենում ուժեղ երկրաշարժ, որը քանդում է հարևան Շայզար ամրոցը։ 1163 թվականին Մասիաֆի ասսասինների առաջնորդ («լեռան ավագ») է դառնում Ռաշիդ ադ Դին Սինանը։ 1176 թվականին Սալահ ալ-Դինը անհաջող պաշարում է Մասյաֆը։

1193 թվականի սեպտեմբերին մահանում է Ռաշիդ ադ Դին Սինանը։ 1256 թվականին ասսասինների մայրաքաղաք Ալամութը գրավվում է մոնղոլների կողմից, իսկ 1260 թվականին նույն ճակատագրին է արժանանում նաև Մասյաֆը։ Այդ թվականին մամլուքները (նրանց կողմից ասսասինների մասնակցությամբ) Բայբարս I սուլթանի ղեկավարությամբ պարտության մատնեցին մոնղոլներին Այն-Ջալուտի ճակատամարտում և վտարեցին նրանց Սիրիայից։ Ասսասիններին հաջողվեց վերադարձնել Մասյաֆը և ևս մի քանի ամրոցներ։

1270 թվականին Բայբարսը Մասյաֆը մտցնում է Մամլուքների տիրապետության տակ։ Նիզարցիների վերջին ամրոց ՝ Ալ-Կաֆը, Մամլուքների սուլթանության մաս է դառնում 1273 թվականին։ 1516 թվականին Մասյաֆը նվաճվում է թուրք-օսմանցիների կողմից։ Մինչև 19-րդ դարը շարունակվում է նիզարցիների և ալավիների միջև քաղաքի կառավարման համար պայքարը։

1920 թվականին մտնում է Ալավիների պետության կազմի մեջ՝ ֆրանսիական մանդատի ներքո։ 1936 թվականի, դեկտեմբերի 5-ին ողջ Ալավիների պետության հետ միասին, Մասյաֆը մտնում է Սիրիայի կազմի մեջ։ 2000 թվականից Աղա Խանի պատմական քաղաքների աջակցության ծրագիրը (HCSP) անցկացնում է Մասյաֆ ամրոցի և քաղաքի պահպանմանն ուղղված քարոզարշավ։

Ամրոց
-----

Պահպանվել է ամրոցի պատերի մեծ մասը։ Այն կառուցված է 10 մետր լայնությամբ քարերից։ Ճարտարապետության մեջ ամրոցը կրում է հունահռոմեական և բյուզանդական տարրեր։ Ամենալավը պահպանվել են դարպասները, որոնք պսակված են ատամիկներով և հողապատնեշը՝ հրակնատներով։

* 
* 
* 
* 
* 
*

Աշխարհագրություն
----------------

Քաղաքն գտնվում է մարզի և Ջաբալ Անսարյա լեռնաշխթայի արևելյան մասում, միջին բարձրություն ծովի մակարդակից կազմում է 458 մետր։ Իսկ քաղաքի արևմտյան մասն գտվելով Ալ-Ղաբի դաշտավայրում բնակչության համար բարենպաստ պայմաններ է ստեղծում գյուղատնտեսությամ զբաղվելու համար, բնակչության մեծամսնությնն զբաղվում է այգեգործությաբ աճեցնում են ցորեն և գարի։ Հյուսիսց մինչև հարավ հոսում է Օրոնտ գետը որն շատ հաճախ անվանում են Ալ-Սարութ։

Համա քաղաքը գտնվում է նրանից 45 կմ արևելք, իսկ Բանիասը՝ 54 կմ արևմուտք։ Մայսաֆի կենտրոնական մասուվ է անցնում Ալ-Լակբա-Դեյր Շամիլ ավտոճանապարն։ Ամենամոտ բնակավայրերն են հարավ-արևելք՝ Ալ-Ռուսաֆա, հարավում՝ Ալ-Բայդա, հարավ-արևմուտքում՝ Ալ-Սուվայդա, արևմուտքում՝ Ռաբու, հյուսիս-արևմուտքում՝ Բիկրակա, հյոսիսում՝ Հուրայֆ և Հայալին, արևելքում՝ Ալ-Շիհա։

Բնակչություն
------------

Ըստ 2004 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալներ քաղաքի բնակչությունն կազմում է 22 508 մարդ։ Իսկ համանուն շրջանի բնակչությունն իր շրջակա 34 գյուղերով և ավաներով կազմում է 68, 184 մարդ։ Բնակչության գերակշիռ մասն Ալավիներ են, որոնց մեծամասնությունն Սուննի իսլամադավաներ են։

Մասյաֆին ամենամոտ միջազգային օդանավակայանը գտնվում է Լաթակիա քաղաքում (Բասիլ ալ-Ասադի անվան օդանավակայան)։ Համայով է անցնում Դամասկոս-Հալեպ երկաթուղին և ավտոխճուղին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Georges Pillement, Liban, Syrie et Chypre inconnus, Albin Michel, coll. "Les guides Pillement, ", 1971, p. 268—269
2. ↑  Usâma Ibn Munqidh (trad. André Miquel), Des enseignements de la vie, Imprimerie nationale, coll. "Collection orientale de l’imprimerie nationale ", 1983 (ISBN 2-11-080785-7), p. 81
3. 1 2  Janine & Dominique Sourdel, ibidem, p. 550, article Masyaf
4. 1 2  Anthony Campbell, «Assassins of Alamut(չաշխատող հղում)
», 2004
5. ↑  Масиаф(չաշխատող հղում)
6. ↑  Aga Khan Development Network
7. ↑  «Սիրիայի մարդահամար, 2004»: Սիրիայի Կենտրոնական Վիճակագրական Բյուրո (ԿՎԲ): Վերցված է {{{1}}}:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |

|  |
| --- |
| 
  **Սիրիա**
 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
 Սիրիայի քաղաքներ |
| --- |
|  |
| Ալ-Հասաքայի մարզ | Ալ-Կամիշլի  • Ալ-Հասաքա  • Ալ-Մալիքիա  • Ռաս ալ-Այն |
|  |
| Ալ-Կունեյտրայի մարզ | Ալ-Կունեյտրա  • Ֆիկ |
|  |
| Ալ-Ռակկայի մարզ | Ալ-Ռակկա  • Ալ-Սաուրա  • Թել Աբյադ |
|  |
| Ալ-Սուեյդայի մարզ | Ալ-Սուեյդա  • Շահբա  • Սալխադ |
|  |
| Ռիֆ Դիմաշկի մարզ | Ալ-Զաբադանի  • Ալ-Թելլ  • Ալ-Կուդսայա  • Ալ-Կուտեյֆա  • Ալ-Յաբրուդ  • Ալ-Նաբք  • Դարայյա  • Դումա  • Կատանա |
|  |
| Դառաայի մարզ | Ալ-Սանամեյն  • Դառաա  • Իզրաա |
|  |
| Դեյր-էլ-Զորի մարզ | Աբու Քամալ  • Ալ-Մայադին  • Դեյր-էլ-Զոր |
|  |
| Իդլիբի մարզ | Առիհա  • Իդլիբ  • Հարեմ  • Մաարրաթ ալ-Նուման  • Ջիսր ալ-Շուղուր |
|  |
| Լաթակիայի մարզ | Ալ-Հաֆֆա  • Ալ-Կարդահա  • Լաթակիա  • Ջաբլե |
|  |
| Հալեպի մարզ | Ազազ  • Ալ-Բաբ  • Ալ-Սաֆիրա  • Այն ալ-Արաբ  • Ալ-Աթարիբ  • Աֆրին  • Դեյր Հաֆիր  • Սիմեոն լեռան գավառ  • Մանբիջ  • Ջարաբուլուս  • Հալեպ |
|  |
| Համայի մարզ | Ալ-Սալամիա  • Ալ-Սուկայլաբիա  • Համա  • Մահարդա  • Մասյաֆ |
|  |
| Հոմսի մարզ | Ալ-Կուսեյր  • Ալ-Մուխարրամ  • Ալ-Ռասթան  • Թադմոր  • Թալքալախ  • Հոմս |
|  |
| Տարտուսի մարզ | Ալ-Շեյխ Բադր  • Բանիաս  • Դուռեյքիշ  • Սաֆիթա  • Տարտուս |
|  |
| Պորտալ։Սիրիա |

 |