Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ալվար (այլ կիրառումներ)

**Ալվար** (նախկին անվանումը՝ *Դուզքենդ*), գյուղ Հայաստանի Շիրակի մարզի Ամասիայի տարածաշրջանում, մարզկենտրոն Գյումրիից 23 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Հարևան կիսալքված Արավետ գյուղի հետ կազմում է Ալվար համայնքը։ Համայնքի ղեկավարն է Վարդան Սուքիասյանը։
**Ալվար** է վերանվանվել 1991 թվականին ապրիլի 3-ին։

Աշխարհագրություն
----------------

Համայնքը գտնվում է Եղնախաղի լեռնաշղթայի հարավարևելյան ստորոտում, մեղմաթեք սարավանդի վրա՝ ծովի մակարդակից 1980 մ բարձրության վրա։

Կլիմա
-----

Կլիման ցուրտ լեռնային է, ձմեռը տևական, ցուրտ, հաստատուն ձնածածկույթով։ Լինում են ուժեղ քամիներ, հաճախակի են ձնաբքերը և սառնամանիքները։ Ամառը զով է, համեմատաբար խոնավ։ Տարեկան տեղումների քանակը 500-600 մմ։ Բնական լանդշաֆտները սևահողային լեռնատափաստաններ են և մերձալպյան մարգագետինները։

Բնակչություն
------------

Գյուղի բնակչության նախնիների մի մասը 1828-1830 թթ գաղթել է Արևմտյան Հայաստանի Բասեն գավառից և Կարսի մարզից։ Համայնքում հիմնականում բնակվել են ադրբեջանցիներ։ 1988-1989 թթ *հայ-ադրբեջանական* հակամարտության տարիներին տեղի ադրբեջանցիները տեղափոխվել են Ադրբեջանի Հանրապետություն և այստեղ վերաբնակվել են հայ ընտանիքներ։ 2001 թվականի մարդահամարի տվյալներով Արավետը առկա բնակչություն չի ունեցել։ Հայաստանի ազգային վիճակագրական ծառայությունը հաղորդում է համայնքի բնակչությունը 2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմում է 168 մարդ։ Ըստ ազգային վիճակագրական ծառայության տվյալների համայնքը 2013 թվականինի հունվարի 1-ի դրությամբ ունեցել է 243 մարդ։ Սեռային կազմում տղամարդիկ կազմում են 48%, կանայք՝ 52%։ Տարիքային խմբերը բաշխված են հետևյալ կերպ. մինչաշխատունակներ՝ 31%, աշխատունակներ՝ 51%, հետաշխատունակներ՝ 18%։ Ըստ «Կովկասյան Օրացույցի» է 1912 թվականին 591 մարդ, հիմնականում ադրբեջանցիներ, որոնք ապրում էին Կարսի մարզում։

Ալվարի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Տարի | 1886 | 1897 | 1926 | 1959 | 1970 | 1979 | 1989 | 2001 | 2011 |
| Բնակիչ | 348 | 520 | 406 | 366 | 528 | 630 | 154 | 147 | 140 |
|

Տնտեսություն
------------

Բնակչությունը զբաղվում է հացահատիկի մշակությամբ։

Գյուղատնտեսական հողահանդակները գրեթե ամբողջությամբ օգտագործվում են որպես վարելահողեր՝ կազմելով 309 հա։ Պետական հողերը գլխավորապես օգտագործվում են որպես վարելահողեր, խոտհարքեր, արոտավայրեր՝ կազմելով համապատասխանաբար 750, 326, 1232 հեկտար։ Գյուղատնտեսության մասնագիտացման ուղղությունն անասնապահությունն է։ Զբաղվում են խոշոր և մանր եղջերավոր անասնաբուծությամբ, թռչնաբուծությամբ, մեղվաբուծությամբ։ Զբաղվում են հացահատիկային, կերային կուլտուրաների մշակությամբ։

Պատմամշակութային կառույցներ
---------------------------

Գյուղում կա «Գևոյի» մատուռ և ավերակ եկեղեցի։ Ալվարի մոտ է գտնվում «Ալվար» ամրոցը։

Հասարակական կառույցներ
----------------------

Ունի 36 տնտեսություն։ Ունի դպրոց, գրադարան, կապի հանգույց։

Տես նաև
-------

* Ալվարի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Շիրակի մարզ)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հայաստանի 2011 թ. մարդահամարի արդյունքները (հայ.)
2. 1 2  "Հայաստանի հանրապետության բնակավայրերի բառարան, էջ 10" (PDF). Արխիվացված է the original (PDF) 2014 թ․ սեպտեմբերի 12-ին. Retrieved 2014 Ապրիլի 18. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  "Кавказский календарь. Тифлис 1912". Արխիվացված է the original 2015 թ․ հունիսի 26-ին. Retrieved 2015 թ․ հունվարի 7. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. 1 2  Զավեն Կորկոտյան, «Խորհրդային Հայաստանի բնակչությունը վերջին հարյուրամյակում (1831-1931)»
5. ↑  2011 թ Հայաստանի մարդահամարի արդյունքները

Արտաքին հղումներ
----------------

* 619 Ալվար գյուղի էջը CAA կայքում(չաշխատող հղում)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Շիրակի մարզ |
| --- |
|  |
| Քաղաքներ | **Գյումրի** • Մարալիկ • Արթիկ |  |
|  |
| Գյուղեր | Ազատան • Ալվար • Ախուրիկ • Ախուրյան • Աղին • Աղվորիկ • Ամասիա • Այգաբաց • Անիավան • Անիպեմզա • Անուշավան • Աշոցք • Առափի • Արդենիս • Արեգնադեմ • Արփենի • Արևիկ • Արևշատ • Բագրավան • Բայանդուր • Բանդիվան • Բաշգյուղ • Բասեն • Բավրա • Բենիամին • Բերդաշեն • Բյուրակն • Գառնառիճ • Գեղանիստ • Գետափ • Գետք • Գոգհովիտ • Գտաշեն • Գուսանագյուղ • Երազգավորս • Զարիշատ • Զորակերտ • Զույգաղբյուր • Թավշուտ • Թորոսգյուղ • Իսահակյան • Լանջիկ • Լեռնագյուղ • Լեռնակերտ • Լեռնուտ • Լուսակերտ • Լուսաղբյուր • Ծաղկուտ • Կամո • Կապս • Կառնուտ • Կարմրավան • Կարմրաքար • Կաքավասար • Կրաշեն • Կրասար • Հայկաձոր • Հայկասար • Հայկավան • Հայրենյաց • Հառիճ • Հարթաշեն • Հացիկ • Հողմիկ • Հոռոմ • Հովիտ • Հովտաշեն • Հովտուն • Հովունի • Ձիթհանքով • Ձորակապ • Ձորաշեն • Ղազանչի • Ղարիբջանյան • Մայիսյան • Մարմաշեն • Մեծ Մանթաշ • Մեծ Սարիար • Մեծ Սեպասար • Մեղրաշատ • Մեղրաշեն • Մուսայելյան • Նահապետավան • Նոր կյանք • Շաղիկ • Շիրակ • Շիրակավան • Ողջի • Ոսկեհասկ • Պեմզաշեն • Ջաջուռ • Ջաջուռավան • Ջրաձոր • Ջրառատ • Ջրափի • Սալուտ • Սառնաղբյուր • Սարագյուղ • Սարալանջ • Սարակապ • Սարապատ • Սարատակ • Սիզավետ • Սպանդարյան • Վահրամաբերդ • Վարդաղբյուր • Վարդաքար • Տուֆաշեն • Ցողամարգ • Փանիկ • Փոքրաշեն • Փոքր Մանթաշ • Փոքր Սարիար • Փոքր Սեպասար • Քարաբերդ • Քեթի |
|  |
| Ոչ համայնքային գյուղեր | Աղին կայարանի գյուղ • Ախուրյան կայարանի գյուղ • Արավետ • Բարձրաշեն • Դարիկ • Եղնաջուր • Երիզակ • Լորասար • Հացիկավան • Կամխուտ • Նորշեն • Պաղակն |
|  |
| Պորտալ:Շիրակի մարզ |

 |