Իսլանդիայում նույնասեռ զույգերը ամուսնանալու իրավունք են ստացել 2010 թվականի հունիսի 27-ից՝ 2010 թվականի հունիսի 11-ին Ալտինգի (Իսլանդիայի խորհրդարան) կողմից համապատասխան օրենքի ընդունումից հետո։ Փոփոխություն է մտցվել ամուսնության վերաբերյալ երկրի օրենսդրության մեջ, ըստ որի ամուսիններ կարող են լինել ոչ միայն տղամարդն ու կինը, այլև տղամարդն ու տղամարդը, ինչպես նաև կինը և կինը։ Նախագահ Օուլավյուր Ռագնար Գրիմսոն ստորագրությունը ոչ այլ ինչ էր, քան ձևականություն։ Այսպիսով, Իսլանդիան դարձել է աշխարհում իններորդ երկիրը, որտեղ միասեռ զույգերի և հակառակ սեռի զույգերի իրավունքները իրավաբանորեն հավասարեցված են, այդ թվում՝ երեխաների որդեգրման և դաստիարակության ոլորտում։

Նախապատմություն
---------------

### Նույնասեռ միություններ

Իսլանդիայի և Սլովենիայի առաջնորդները ամուսինների հետ։ Ձախից աջ․ Յոնինա Լեոսդոուտտիր, Դանիլո Տյուրկ, Յոհաննա Սիգուրդարդոտիր, Բարբարա Տյուրկ։
Նույնասեռ միությունների կամ նույնասեռ հարաբերությունների օրինականացման իրավունքը (իսլ.՝ Staðfesta samvist), համաձայն իսլանդական օրենքի, մտցվել է 1996 թվականի հունիսի 27-ից։ Ավելին, նույնասեռ զույգերի միությունները օժտվում են նույն իրավունքներով և պարտականություններով, ինչ որ ամուսնության մեջ մտնող հակառակ սեռի զույգերը՝ որդեգրման ոլորտում որոշ սահմանափակումներով։ Օրինակ, ի թիվս այլոց, տրվել է զուգընկերոջ երեխային որդեգրելու իրավունք, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ երեխան որդեգրվել է արտերկրից։ Օրենքն ընդունվել է բացարձակ մեծամասնությամբ, բացառությամբ պահպանողական Անկախության կուսակցության միակ պատգամավորի, ով դեմ է քվեարկել։

2006 թվականի հունիսի 2-ին խորհրդարանը կողմ քվեարկեց մի օրինագծի, որը տրամադրում էր նույնասեռ զույգերի իրավունքների ամբողջական ցանկը որդեգրման, կրթության և արհեստական բեղմնավորման ոլորտում։ Օրենքն ուժի մեջ է մտել 2006 թվականի հունիսի 27-ից։ 2008 թվականի հունիսի 27-ին կատարված օրենքի փոփոխությունը թույլ տվեց Իսլանդիայի եկեղեցուն և այլ կրոնական կազմակերպություններին նույնասեռ միությունների օրհնության արարողություններ անցկացնել.:

Դաշինքի մեջ մտնող Իսլանդիայի հայտնի դեմքերից էին երկրի նախկին վարչապետ Յոհաննա Սիգուրդարդոտիրը և Յոնինա Լեուսդոտտիրը (իսլ.՝ Jónína Leósdóttir)։

### Նույնասեռ ամուսնություններ

Իսլանդիայի նոր կառավարությունը, որն ընտրվել է 2009 թվականի ապրիլին, հայտարարել է մոտ ապագայում նույնասեռ ամուսնությունների օրինականացման մասին օրինագիծ ընդունելու մտադրության մասին։ 2009 թվականի մայիսի 19-ին այս մտադրությունը կրկին հաստատվեց կառավարական կոալիցիոն պլատֆորմի հայտարարությամբ, որը բաղկացած է Սոցիալ-դեմոկրատական դաշինքից և Կանաչների ձախ կուսակցությունից։ Այս նախաձեռնությանն աջակցել է նաև ընդդիմադիր Առաջադիմական կուսակցությունը։

2009 թվականի նոյեմբերի 18-ին արդարադատության և մարդու իրավունքների նախարարը հայտարարություն արեց, որ օրինագիծը մշակման փուլում է, ամուսնությունները հասանելի կլինեն ինչպես հակառակ սեռի, այնպես էլ նույնասեռ զույգերի համար։ 2010 թվականի մարտի 23-ին կառավարության կողմից ներկայացվեց նույնասեռ ամուսնությունների օրինականացման վերացման մասին օրինագիծ։ 2010 թվականի հունիսի 11-ին օրենքն ընդունվեց Խորհրդարանի կողմից 49 կողմ, առանց դեմ ձայների, 7 ձեռնպահ և 7 բացակայող ձայների հարաբերակցությամբ։ Օրենքն ուժի մեջ է մտել 2010 թվականի հունիսի 27-ին։ Առաջին նույնասեռ զույգերից մեկը, ով օգտվեց տրված իրավունքից, Իսլանդիայի վարչապետ Յոհաննա Սիգուրդարդոտիրն էր և նրա զուգընկերուհին, գրող և լրագրող Ջունինա Լեուսդոտտիրը՝ վերագրանցելով իրենց քաղաքացիական միությունը լիարժեք ամուսնության մեջ։ Այսպիսով, համաշխարհային պատմության մեջ առաջին անգամ կառավարության ղեկավարը պաշտոնական նույնասեռ ամուսնություն կնքեց։

Արձագանք
--------

Իսլանդիայի համալսարանի քաղաքագետ Գյունար Հելդի Քրիստինսոնը Ռոյթերս ընկերության համար հարցազրույցում ասել է, որ նույնասեռ ամուսնությունները վիճելի հարց չեն Իսլանդիայի ազգային քաղաքականության համար, և երկրում վաղուց օրինականացվել են քաղաքացիական նույնասեռ զուգընկերային հարաբերությունները*։*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Iceland parliament votes for gay marriage". Արխիվացված է the original 2012 թ․ հոկտեմբերի 28-ին. Retrieved 2022 թ․ փետրվարի 26.
2. ↑  Однополые браки разрешены в Исландии
3. ↑  "Iceland : Recognized partnership law, 1996". Արխիվացված է the original 2016 թ․ հունվարի 12-ին. Retrieved 2010 թ․ հունիսի 16.
4. ↑  "Partnership law in Iceland". Արխիվացված է the original 2016 թ․ հունվարի 12-ին. Retrieved 2010 թ․ հունիսի 16.
5. ↑  "A VICTORY FOR ICELANDIC LESBIANS AND GAYS". Արխիվացված է the original 2015 թ․ նոյեմբերի 21-ին. Retrieved 2010 թ․ հունիսի 16.
6. ↑  "DETAILS OF THE ICELANDIC PARTNERSHIP LAW". Արխիվացված է the original 2015 թ․ նոյեմբերի 21-ին. Retrieved 2010 թ․ հունիսի 16.
7. ↑  Important Improvements in Gay and Lesbian Rights in Iceland Archived 2012-02-27 at the Wayback Machine.
8. ↑  В Исландии официально обвенчали в церкви лесбийскую пару
9. ↑  "First Lesbian Couple in Iceland «Marries» in Church". Արխիվացված է the original 2016 թ․ հունվարի 28-ին. Retrieved 2010 թ․ հունիսի 16.
10. ↑  "Iceland Picks the World's First Openly Gay PM". Արխիվացված է the original 2010 թ․ մայիսի 19-ին. Retrieved 2010 թ․ հունիսի 16.
11. ↑  Премьер-министром Исландии стала лесбиянка. Теперь — по воле народа
12. ↑  Government Coalition Platform of the Social Democratic Alliance and Left-Green Movement
13. ↑  Iceland: Homosexuality and the Law
14. ↑  Framsóknarflokkurinn sendir frá sér ályktun um hjónabandslöggjöfina
15. ↑  Unnið að setningu einna hjúskaparlaga
16. ↑  Iceland Likely to Permit Gay Marriage by June Archived 2014-02-03 at the Wayback Machine.
17. ↑  Iceland is fine-tuning marriage-equality bill
18. ↑  "Atkvæðagreiðsla" (in իսլանդերեն). Alþingi. Retrieved 2017 թ․ հունիսի 30.
19. ↑  Страна, возглавляемая открытой лесбиянкой, узаконила однополые браки
20. ↑  Hjúskaparlög, staðfest samvist o.fl. (ein hjúskaparlög)
21. 1 2  Iceland passes gay marriage law in unanimous vote
22. ↑  Iceland PM marries long-time partner as gay marriage gets legalised
23. ↑  Премьер-министр Исландии первой опробовала новый закон об однополых браках… на себе(չաշխատող հղում)
24. ↑  Премьер-министр Исландии сочеталась браком со своей подругой
25. ↑  Icelandic leader in milestone gay marriage