**Հայկական բժշկական ինստիտուտ**, **ՀԲԻ**, բժշկական բարձրագույն ուսումնական հաստատություն Երևանում։ Հիմնադրվել է 1990 թվականին՝ դառնալով առաջին ոչ պետական բժշկական բուհը ԱՊՀ տարածքում։ Բուհն ունի 2 ֆակուլտետ, ուսուցումը տարվում է հայերեն։ Ինստիտուտն զբաղեցնում է 32-րդ հորիզոնականը ազգային և 12271-րդ հորզոնականը՝ բուհերի համաշխարհային վարկանշային աղյուսակում։ Տեղակայված է Երևանի Էրեբունի թաղամասում։

Պատմություն
-----------

Հայկական բժշկական ինստիտուտը հիմնադրվել է 1990 թվականին երետասարդ բժիշկների կողմից։ Ուսումնական հաստատության հիմնադրման ժամանակ նրանք հանդիպել են բազմաթիվ խոչընդոտների՝ մասնագիտական սարքավորումների անբավարարության, լաբորատորիաների կահավորման թանկարժեքության և այլն։ Դրանից բացի գաղափարը միանշանակ չի ընդունվել հանրության կողմից։ Խիստ բացասական է եղել Հայաստանի առողջպահության նախարարության դիրքորոշումը, որը գլխավորում էր նորանշանակ նախարար Միհրան Նազարեթյանը։ Վերջինս հայտարարել է, որ ոչնչով չի օգնի և բժշկական հաստատություններին հրահանգել է շենք չտրամադրել ինստիտուտին։ Երևանի պետական բժշկական համալսարանը նույնպես չի ողջունել նոր ինստիտուտի հիմնադրման գաղափարը։ Դրա հետ մեկտեղ բազմաթիվ բժիշկներ ակնկալել են, որ նախարարությունն ու բժշկական միությունը պետք է համագործակցեն և նպաստեն երկրորդ բժշկական համալսարանի ստեղծմանը, ինչի շնորհիվ կվերանա մոնոպոլիան և դրա հետևանք հանդիսացող բացասական միտումները, ինչը կհանգեցնի բժշկական կրթության ընդհանուր որակի բարելավմանը։

Այդ ժամանակ Երևանում գործում էր Միութենական վերաբուժության մասնաճյուղը, որը գտնվում էր ԽՍՀՄ առողջապահության նախարարության ենթակայության ներքո և չէր ենթարկվում Հայաստանի առողջապահության նախարարությանը, այն ղեկավարում էր ակադեմիկոս Ալեքսանդր Միքայելյանը։ Լարիսա Ժուռուլիի համագործակցությամբ պրոֆեսոր Միքայելյանը համաձայնել է վարձով շենք տրամադրել ՀԲԻ-ին։ Որպես հիմք ծառայել է Սրտաբանության ինստիտուտը, որի պրոֆեսորներն էլ դարձել են ՀԲԻ-ի առաջին դասախոսները։

1991 թվականին ՀԲԻ-ն տեղափոխվել է Էրեբունի բժշկական կենտրոն, որտեղ էլ գտնվում է մինչ օրս։ Չնայած նախարարի արգելքին՝ Երևանի առողջապահության վարչության պետ Արմեն Սարգսյանը ապահովել է տեղափոխությունը և նշանակել այդ հիվանդանոցի նոր գլխավոր բժշկին։ Հիվանդանոցի շնորհիվ հաջողվել է կարգավորել գործնական դասավանդումը։

1996 թվականին ավարտվել է ՀԲԻ-ի առաջին ուսանողների ուսումը, սակայն պարզվել է, որ Հայաստանի առողջապահության նախարարությունը չի ճանաչում այդ բուհի դիպլոմները։ Սկսվել է դատական պարզաբանումների գործընթաց, և 2001 թվականին բուհն ստացել է պետական արտոնագիր 0008 համարով, ինչը թույլ է տվել շրջանավարտներին տալ պետական նմուշի դիպլոմ։

Ֆակուլտետներ
------------

Հայկական բժշկական ինստիտուտն ունի 2 ֆակուլտետ՝

* Բուժական ֆակուլտետ, որտեղ ուսուցումը տևում է 6 տարի, շրջանավարտներն ստանում են բժշկի դիպլոմ՝ «բուժական գործ» մասնագիտությամբ (091201.00.7),
* Ատամնաբուժական ֆակուլտետ, որտեղ ուսուցումը տևում է հինգ տարի, շրջանավարտներն ստանում են բժշկի դիպլոմ՝ «բժիշկ-ատամնաբույժի» մասնագիտությամբ (091101.00.7):

Ուսանողական խորհուրդ
--------------------

Ինստիտուտում գործում է ուսանողական խորհուրդ, որի խնդիրն է պաշտպանել ուսանողների շահերը, ինչպես նաև կազմակերպել մարզական և այլ միջոցառումներ։ Ուսխորհուրդը համագործակցում է Հայաստանի երիտասարդական հիմնադրամի, «Ոչ պետական բուհերի ուսանողական կենտրոն» հասարակական կազմակերպության, IFMSA-ի (Բժշկականի ուսանողների ասոցացիաների միջազգային ֆեդերացիայի) և IADS-ի (Ուսանող-ատամնաբույժների միջազգային ասոցացիայի) հետ։

Հայտնի դասախոսներ և գիտաաշխատողներ
----------------------------------

* Լարիսա Ժուռուլի՝ ինստիտուտի հիմնադիր,
* Կոստանտին Կարագյոզյան՝ 580 գիտական աշխատանքների հեղինակ, ԳԱԱ ակադեմիկոս,
* Ռաֆայել Մամիկոնյան,
* Ալեքսանդր Ալավերդյան,
* Սահակ Խաչատրյան՝ «Տարվա մարդ» կոչման ասպետ (1997 թվական, ԱՄՆ), ՀՀ գիտության վաստակավոր գործիչ,
* Վահրամ Մուսայելյան,
* Ազատ Նորավյան՝ ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ,
* Ելենա Ստամբոլցյան՝ 108 գիտական աշխատանքների հեղինակ, տուբերկուլյոզի ուսումնասիրող,
* Մեդեա Վարդանյան,
* Յուրի Ախնազարով,
* Վալենտինա Ներսիսյան՝ ավելի քան 200 գիտական հոդվածների և երկու մենագրությունների հեղինակ,
* Նուբար Ասլանյան՝ ավելի քան 500 գիտական աշխատանքների հեղինակ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Armenian Medical Institute» (անգլերեն). UniRank.
2. ↑  «Армянский медицинский институт». Энциклопедия фонда «Хайазг». Վերցված է 2018 թ․ օգոստոսի 1-ին.
3. ↑  Гематологический центр им. проф. Р. О. Еоляна: М. К. Назаретян
4. ↑  «Назаретян Мигран Константинович». Энциклопедия фонда «Хайазг». Վերցված է 2018 թ․ օգոստոսի 1-ին.
5. ↑  «Образование при больнице Эребуни». Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ սեպտեմբերի 22-ին. Վերցված է 2018 թ․ սեպտեմբերի 26-ին.
6. ↑  «Մասնագիտական կրթության որակի ապահովման կենտրոնի մասնագետներն առաջին այցն իրականացրեցին Հայկական բժշկական ինստիտուտ». Shamshyan.com. 2017 թ․ հունիսի 19. Վերցված է 2018 թ․ օգոստոսի 1-ին.
7. ↑  «Ավանդական բժշկության ինստիտուտից Հայկական բժշկական ինստիտուտ տեղափոխված ուսանողները ստիպված են դատա». Առավոտ – Լուրեր Հայաստանից. 2001 թ․ հունիսի 5. Վերցված է 2018 թ․ օգոստոսի 1-ին.
8. ↑  Հայկական բժշկական ինստիտուտի պատմություն Արխիվացված 2018-09-15 Wayback Machine(հայ.)
9. ↑  «Факультеты АМИ». Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ օգոստոսի 17-ին. Վերցված է 2021 թ․ փետրվարի 13-ին.
10. ↑  «Студенческий совет АМИ». Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ օգոստոսի 17-ին. Վերցված է 2021 թ․ փետրվարի 13-ին.
11. ↑  «Карагезян Константин Григорьевич». Энциклопедия Famous Scientists.
12. ↑  «ЗАСЛУЖЕННЫЕ ДЕЯТЕЛИ АМИ». Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ օգոստոսի 17-ին. Վերցված է 2021 թ․ փետրվարի 13-ին.