**Եկատերինա Կարավելովա** (ռուս.՝ Екатерина Великова Пенева–Каравелова, հոկտեմբերի 21, 1860(1860-10-21), Ռուսե, Օսմանյան կայսրություն - ապրիլի 1, 1947(1947-04-01), Սոֆիա, Բուլղարիայի Ժողովրդական Հանրապետություն), բուլղարացի մանկավարժ, թարգմանիչ, հրապարակախոս, կանանց իրավունքների ակտիվիստ, Կանանց բուլղարական միության (Българския женски съюз) հիմնադիր, հրեաների իրավունքների պաշտպանության կոմիտեի հիմնադիրներից մեկը։

Եղել է բուլղարացի քաղաքագետ Պետկո Կարավելովի կինը։

Կենսագրություն
--------------

Եկատերինա Կարավելովան ծնվել է 1860 թվականի հոկտեմբերի 21-ին Ռուսեում, եղել է մորթեգործ Վելիկո Պենևայի և Ստոյանկա Պենևայի չորս երեխաներից կրտսերը։ 1870-1878 թվականներին Եկատերինան սովորել է կանանց IV Մոսկովյան գիմնազիայում, որն ավարտել է ոսկե մեդալով։ Այդ ժամանակահատվածում Եկատերինան ծանոթանում է նշանավոր մաթեմատիկոս Սոֆյա Կովալևսկայայի հետ։ Գիմնազիան ավարտելուց հետո Եկատերինան վերադառնում է Բուլղարիա և սկսում դասավանդել Ռուսում, մեկ տարի անց դառնում տղամարդկանց գիմնազիային կից աղջիկների դասարանների տնօրեն։ Եկատերինան նպատակադրվել էր ստանալ բժշկական կրթություն Սանկտ-Պետերբուրգում, սակայն 1880 թվականին նա ամուսնանում է Պետկո Կարավելովի հետ, որի հետ ծանոթացել էր դեռ Մոսկվայում սովորելու տարիներին, և ընտանիքը մեկնում է Սոֆիա։ Ամուսիններն ունեցել են երեք դուստր` Ռադան (1880-1883), Վիոլլան (1884-1934) և Լորան (1886-1913)։

Հասարակական գործունեություն
---------------------------

Շատ շուտով Եկատերինան դառնում է Բուլղարիայի քաղաքական վերնախավի մի մասը, սակայն Պետկո Կարավելովի պաշտոնանկությունից հետո ընտանիքը ստիպված էր 1881 թվականին հեռանալ Բուլղարիայից և տեղափոխվել Պլովդիվ (այդ ժամանակ քաղաքը մտնում էր Արևելյան Ռումինիայի կազմի մեջ։ 1884 թվականին Տիրնովյան սահմանադրության վերականգնումից հետո Եկատերինան և Պետկոն վերադառնում են Սոֆիա և Եկատերինան սկսում է հրատարակել պամֆլետներ։

1899 թվականին ԵկատերինաԿարավելովան կազմակերպում է Մայրիկ (Մայկա) կանանց մշակութային կազմակերպությունը։ Եկատերինան վստահ էր, որ կանանց անկախությունն ուղղակի կապ ունի նրանց կրթվածության հետ, այդ պատճառով էլ նա աղջիկների համար բացում է «Մարիա Լուիզա» մասնագիտական դպրոցը։ 1901 թվականին Կարավելովան Վելա Բլագոևայի, Դիմիտրանո Իվանովայի, Աննա Կարիմայի, Կինո Կոնովոյի, Յուլիա Մալինովայի և մյուսների հետ համատեղ ստեղծում է Կանանց Բուլղարական միությունը (Български женски съюз):

Իլինդինյան ապստամբության պարտությունից հետո` 1903 թվականին, Կարավելովան ղեկավարում է մակեդոնյան կանանց բանտերից ազատելու Կանանց կոմիտեն։ Մեկ տարի անց մասնակցում է Լոնդոնում կազմակերպված կոնֆերանսին։ Ռուս-ճապոնական պատերազմի ժամանակ Կարավելովան ստեղծում է Բուլղարական սանիտարական հանձնաժողով, իսկ Բալկանյան պատերազմի ժամանակ կազմակերպում է Լևսկու անվան համալսարանին կից հոսպիտալ։

Եկատերինա Կարավելովան 25 տարի եղել է Կանանց Բուլղարական միության նախագահը։ Խաղաղության և ազատության համար կանանց միջազգային լիգայի IV կոնգրեսում (1-7 մայիսի 1924 թվական, Վաշինգտոն) Եկատերինան ներկայացնում էր Բուլղարիան։ 1925 թվականին Կարավելովան դառնում է Լիգայի նախագահը։

Եկատերինա Կարավելովան Անտոն Ստարշիմիրովի, Ասեն Զլատարովի, Պետկո Ստայնովի և այլոց հետ համատեղ ակտիվ մասնակցություն է ունենում Գերմանիայի հրեաների պաշտպանության Կոմիտեի ստեղծման աշխատանքներին։

Ակտիվ հասարակական և քաղաքական գործունեության հետ մեկտեղ Կարավելովան զբաղվում է Լև Տոլստոյի, Ֆ. Մ. Դոստոևսկու, Վիկտոր Հյուգոյի, Գի դը Մոպասանի, Գ. Ֆլոբերի և Չարլզ Դիքենսի ստեղծագործությունների բուլղարերեն լեզվով թարգմանությամբ։ Կարավելովան համարվում է ավելի քան 50 պամֆլետների և հոդվածների հեղինակ։

Պարգևներ
--------

* «Հումանիզմի համար» շքանշան
* «Քաղաքացիական վաստակի համար» I աստիճանի շքանշան
* «Մշակույթի և արվեստի համար» շքանշան
* «Բուլղարիայի անկախության համար 1908» հիշատակի խաչ
* Երկու անգամ պարգևատրվել է «Կարմիր Խաչի» մեդալով

Հիշատակ
-------

Եկատերինա Կարավելովայի անունն են կրում դպրոցներ, փողոցներ, հասարակական կենտրոններ։ Կարավելովայի պատվին է անվանակոչվել Անտարկտիկայի տեղանուններից մեկը (Karavelova Point):

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Кьосева, Цветана* Първите дами на царска България. — София: «Св. Климент Охридски», 2010. — С. 15.
2. 1 2 3 4 5  *Francisca de Haan, Krasimira Daskalova, Anna Loutfi* Biographical Dictionary of Women's Movements and Feminisms in Central, Eastern, and South Eastern Europe: 19th and 20th Centuries. — Central European University Press, 2006. — 710 с. — ISBN 9789637326394
3. ↑  www.koprivshtitza.com ; info@koprivshtitza.com։ «Копривщица»։ www.koprivshtitza.com։ Վերցված է 2017 թ․ հուլիսի 27
4. ↑  «Documentary Exposition | BAUW - The Bulgarian Association of University Women» (en-US)։ bauw-bg.com։ Վերցված է 2017 թ․ հուլիսի 27
5. ↑  *Дренкова, Фани* Като антична трагедия. Съдбата на Екатерина Каравелова и нейното семейство в писма, дневници, фотографии. — София: Наука и изкуство, 1984. — 517 с.
6. ↑  «SCAR Composite Gazetteer» (անգլերեն)։ data.aad.gov.au։ Վերցված է 2017 թ․ հուլիսի 27