**Ալ-Ջայուսի** (արաբ․՝ الجیوسي‎‎, անգլերեն հիշատակվում է *Jayyusi*, *Jayousi*, *Jayosi*, *Jayossi*, *Jayoosi*, *Jayyosi* կամ *Jayousi* տարբերակներով), հայկական արմատներով պաղեստինյան նշանավոր տոհմ, որի ներկայացուցիչները 11-րդ դարից ի վեր աչքի են ընկել որպես կառավարիչներ, տեղական տիրակալներ, զորավարներ և հարկահավաքներ։

Նրանք ավանդաբար կառավարիչներն են եղել Բանի Սաաբ ենթաշրջանի (*նահիյայի*), որը ներառում էր Քուր և Քաֆր Սուր աթոռանիստ, նստավայր գյուղերը, Ջայուս գյուղը, որտեղից առաջացել է տոհմի անունը, Քալքիլիա, Թայիբե, Ջինսաֆութ, Քաֆր Զիբադ և Քաֆր Ջամալ գյուղերը՝ ի թիվս այլոց։

Պատմություն
-----------

Ջայուսիների տոհմը Բուրջի Մամլուքի օրոք՝ XV դարից կառավարել է պաղեստինյան Բանի Սաաբ ենթաշրջանը (*նահիյան*)։ Երբ շրջանն անցավ Օսմանյան տիրապետության տակ, տոհմը շարունակեց իշխել, և օսմանյան իշխանությունները խնդրեցին, որ նրանք պաշտպանեն Կահիրե - Դամասկոս ճանապարհի այն հատվածը, որը Մաջդալ Յաբան կապում էր Կակունին։ Ջայուսիների տոհմի ազդեցիկության մասին է վկայում այն փաստը, որ Բանի Սաաբը Ջաբալ Նաբլուսի միակ ենթաշրջանն է, որը մամլուքների ժամանակներից ի վեր վերանվանումների չի ենթարկվել։

Ջայուսիների տոհմը մոտ 500 տարի առաջ կառուցել և բնակեցրել է իրենց ամրոց-նստավայրը՝ Քուր գյուղը։ Չնայած իսրայելական օկուպացիայի հետևանքով առաջացած տնտեսական ու սոցիալական դժվարություններին (նրա բնակիչների մոտավորապես մեկ երրորդին իսրայելական բանակը 6-օրյա պատերազմի ժամանակ ստիպել էր լքել իրենց տները ), նրանք շարունակում են մնալ տարածաշրջանի միակ բնակիչները։ Քուր Թրոն գյուղը, որը գտնվում է Նաբլուսի կենտրոնում, Թուլկարեմ և Քալքիլիա շրջանների եռանկյունում, եղել է Բանի Սաաբ շրջանի նախկին վարչական կենտրոնը Այդ գյուղում պահպանվել, մեր օրերն է հասել 29 պատմական շինություն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Macalister and Masterman, 1905, p. 355
2. ↑  Doumani, 1995, p. 35
3. ↑  «Արխիվացված պատճենը». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ օգոստոսի 26-ին. Վերցված է 2023 թ․ օգոստոսի 17-ին.
4. ↑  «Kur - Tulkarm». *palestineremembered.com*. Վերցված է 29-04-2023-ին..
5. ↑  «Kur Project» (PDF). United Nations Development Program, Programme of Assistance to the Palestinian People. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2011 թ․ հուլիսի 28-ին.
6. ↑  «Kur» (արաբերեն). Riwaq. Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ հոկտեմբերի 6-ին.

Գրականություն
-------------

* Amiry, S. (2003). *Throne Village Architecture*. ISBN 0-88728-293-8.
* Dadoyan, S.B. (2013). *The Armenians in the Medieval Islamic World: Armenian Realpolitik in the Islamic World and Diverging Paradigms: Case of Cilicia Eleventh to Fourteenth Centuries*. Transaction Publishers. ISBN 978-1-4128-4577-9.
* Doumani, B. (1995). *Rediscovering Palestine: Merchants and Peasants in Jabal Nablus, 1700-1900*. University of California Press. ISBN 9780520203709.
* Macalister, R.A.S.; Masterman, E. W. G. (1905). «Occasional Papers on the Modern inhabitants of Palestine, part I & part II». *Quarterly Statement - Palestine Exploration Fund*. **37**: 343–356. doi:10.1179/peq.1905.37.4.343. S2CID 161632875.
* Shahin, Mariam (2007). *Palestine A Guide*. ISBN 978-1-905214-51-8.
* al-Imad, Leila S. (1990). *The Fatimid Vizierate (979-1172)*. Berlin: Klaus Schwarz Verlag. ISBN 3-922968-82-1. pp. 96–109

Արտաքին հղումներ
----------------

* UCUDEP
* Ջայուսիների տոհմի կայքէջը Archived 2010-11-21 at the Wayback Machine.