recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
«**Բրիդա**» (պորտ.՝ *Brida*), վեպ գրված բրազիլիացի գրող Պաուլո Կոելիոյի կողմից։ Աշխարհի ճանաչման մասին վեպը շարունակվում է կնոջ թեմայով, որը բազմիցս բարձրաձայնվել է հեղինակի բազում վեպերում։

Սյուժե
------

Բրիդան հետաքրքիր պատմություն է սիրո, կրքի, գաղտնիքի ու հոգևոր որոնման մասին, որտեղ կախարդանքը խոսում է մարդկային սրտերի բոլոր լեզուներով։ Գլխավոր հերոսուհին երիտասարդ գեղեցիկ իռլանդուհի է, ով ձգտում է հասկանալ աշխարհը։ Կյանքի ունեցած գաղափարի մասին ազդեցություն են թողնում երկու մարդ, որոնց նա հանդիպում է իր կյանքի ճանապարհին. իմաստունը՝ ով սովորեցնում է նրան հաղթահարել վախը, և կինը՝ ով նրան պատմում է ինչպես շարժվել աշխարհում թաքնված երաժշտության տակ։ Երկու ուսիցիչներն էլ տեսնում են Բրիդայի մեջ հատուկ շնորհ, սակայն այն իր մեջ բացահայտելը և իր ուղղին շարունակելը նա պետք է կատարի առանց նրանց միջնորդության։ Մինչդեռ Բրիդան գտնվում էր իր ճակատագրի որոնման մեջ, իր հարաբերությունները մարդկանց հետ հակասում են իրեն փոխելու ցանկության հետ։ «Անանուն գրառման մեջ ասվում է, որ ամեն մարդ իր կյանքի ընթացքում կարող է ընտրություն կատարել․ դառնալ շինարար կամ այգեպան։ Շինարարները կարող են տարիներ ծախսել, որպեսզի ավարտեն իրենց աշխատանքը, բայց մի օր նրանք իսկապես ավարտում են այն և պարզվում է շրջապատված են իրենց սեփական պատերով։ Կյանքը կորցնում է իր իմաստը, հենց որ շենքը ավարտում են կառուցել։ Նրանք, ովքեր մշակում են պարտեզը, կարող են դիմակայել փոթորիկներին, նրանք հազվադեպ են հանգստանում, բայց պարտեզը երբեք չի դադարում աճել։ Թեև այն միշտ պահանջում է այգեպանի ուշադրությունը, այն թույլ է տալիս կյանքին վերածվել մի հսկայական արկածի։ Ամեն մի պարտեզի պատմության մեջ ամբողջ աշխարհի պատմությունն է»։ Պաուլո Կոելիո. «Որ թվականին է հեղինակը գրել գիրքը, անհայտ է...»:

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Andreeva Nellie (մայիսի 1, 2018)։ «Drama Series Based On Books By 'The Alchemist' Author Paulo Coelho In Works At FremantleMedia North America»
2. ↑  «Paulo Coelho signs with FremantleMedia for first TV series»

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաուլո Կոելիոյի պաշտոնական բլոգը
* Պաուլո Կոելիոյի պաշտոնական ռուսական բլոգը
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Աղաջանյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Ռաֆայել Երվանդի Աղաջանյան** (հունիսի 5, 1950(1950-06-05), Ստեփանակերտ, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - սեպտեմբերի 3, 2015(2015-09-03), Քիշնև, Մոլդովա), խորհրդային հայ ռեժիսոր, սցենարիստ, Մոլդովայի արվեստի վաստակավոր գործիչ (2007)։

Կենսագրություն
--------------

Ռաֆայել Աղաջանյանը ծնվել է 1950 թվականի հունիսի 5-ին Ստեփանակերտում։ 1972 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտի (ՎԳԻԿ) տնտեսագիտական ֆակուլտետը, իսկ 1983 թվականին՝ նույն ինստիտուտի սցենարական ֆակուլտետը։ Ստեղծագործական գործունեությունն սկսել է Մոսկվայում։

Աշխատել է որպես Փաստագրական ֆիլմերի կենտրոնական ստուդիայի նկարահանման խմբի տնօրեն, կինոամսագրերի համար գրել է հաղորդավարական տեքստեր։ Որպես սցենարիստ համագործակցել է «Երալաշ» մանկական հումորային ամսագրի հետ։ Ուսումն ավարտելուց հետո երկու տարի ստաժավորվել է «Մոսֆիլմ»-ում։

1987 թվականին Մոսկվայից տեղափոխվել է Քիշնև։ Աշխատել է «Վյացա» փաստագրական ֆիլմերի ստեղծագործական միությունում որպես խմբագիր, սցենարներ գրել խաղարկային և փաստագրական ֆիլմերի համար։ 1994 թվականին տեղափոխվել է Հանրային հեռուստաընկերություն և աշխատել նորությունների բաժնում։ Եղել է հեռուստահաղորդումների լրագրող, հատուկ թղթակից, մեկնաբան, հեղինակ և հաղորդավար։ Մոլդովայի միջազգային անկախ համալսարանում դասավանդել է կինոարվեստ։

Եղել է Մոլդովայի Հանրապետության Կինեմատոգրաֆիստների միության խորհրդի և Մոլդովայի լրագրողների միության խորհրդի անդամ։

Ֆիլմագրություն
--------------

### Դերերը կինոյում

| Տարեթիվ | Ֆիլմ | Դեր |
| --- | --- | --- |
| 1990 | Կալանատուն | դրվագ |

### Ռեժիսոր

| Տարեթիվ | Ֆիլմ |
| --- | --- |
| 2003 | Չանդրա |

### Սցենարիստ

| Տարեթիվ | Ֆիլմ |
| --- | --- |
| 2003 | Չանդրա |
| 1991 | Ում համար է լացում բանտը․․․ |
| 1990 | Կալանատուն |
| 1990 | Ուշադրություն․ վհուկնե՜ր |
| 1988 | Տոնական զեկույց կամ սյուրռեալական ողբերգություն |
| 1983 | Վարսահարդարը, ում քեռու գլուխը պոկեց վարժեցրած վագրը |
| 1982 | Միջադեպ հուլիսին |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  «Агаджанян Рафаэль Ервандович»։ kino-teatr.ru։ մայիսի 20, 2016։ Վերցված է հունվարի 17, 2017

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |

 |
«**Այս զույգին ստեղծել է Աստված**», բնօրինակ անվանումը՝ Rab Ne Bana Di Jodi, հինդի՝ रब ने बना दी जोड़ी — հնդկական սիրային կատակերգություն, ռեժիսոր Աձիտիա Չոպրա, նկարահանվել է հնդկերեն և թողարկվել է վարձույթի դեկտեմբերի 12-ին, 2008 թվականին։ Դրամարկղային հասույթը կազմել է 850 միլիոն ռուփի։ Նկարը զբաղեցրել է երկրորդ տեղը 2008 թվականին։

Սյուժեն
-------

Հարսանիքի օրը Տաանի, զոհվում է նրա փեսացուն և նրա ծնողները, իսկ իր հայրը ընկնում է հիվանդանոց սրտի նոպայով։ Մահամերձ հայրը խնդրում է աղջկան ամուսնանալ իր նախկին ուսանողի Սուրինդերայի հետ, ով եկել էր այդ օրը նրա մոտ։ Տաանիան հուսահատվելով իրեն շատ հարազատ մարդկանց մահից համաձայնվում է։ Տոնելով հարսանիքը, հաջորդ օրը նորապսակները գալիս են Ամրիտսար քաղաք, որտեղ ապրում և աշխատում է Սուրինդերը։

Սուրինդերը սիրահարվում է Տաանիին առաջին իսկ հայացքից և նրան շատ է անհանգստացնում, որ նա ոչ մի կերպ չի կարողանում վերականգնել ապրած վիշտը։ Նա աշխատում է անել ամեն ինչ, իր ուժեր սահմանում, որպեսզի ուրախացնի կնոջը։ Նույնիսկ վճարում է նրա դասընթացների համար՝ ժամանակակից պարերի։

Հենց առաջին դասին Տաանի հանդիպում է Ռաջի հետ, ով դառնում է նրա գործընկերը։ Սկզբում նա չի առաջացնում նրա համակրանքը, քանի որ իրեն պահում է ազատ և նրան թվում է թե ֆլիրտ է։ Սակայն աստիճանաբար հասկանալով, որ Ռաջը հոգով անմեղ և ռոմանտիկ տղա է, Տաանիան ավելի ու ավելի է կապվում նրա հետ:մ Ռաջը սիրո առաջարկություն է անում և առաջարկում փախչել նրա հետ եթե նա երջանիկ չէ իր ամուսնու հետ։ Տաանիան կանգնում է դժվար ըտրության առջև։

Արտադրություն
-------------

Ըստ լուրերի Սոնամ Կապուրը անցել է հարցազրույց և համարվում էր գլխավոր դերակատարողներից մեկը Տաանիայի դերի համար։ Երգը «Haule Haule» նկարահանվել է երեք անգամ։ Շախրուխ Խանը մարմնավորել է իր պարային շարժումների մեծ մասը։ Ավելի ուշ նա ասեց, որ, իրեն անհարմար էր կրել կեղծամ և բեղ, այս երգը եղավ իր կարիերայի ամենապարզ նկարահանված կադրը։ Երգի պրիմերիան եղավ Շախրուխ Խանի ծննդյան օրը, նոյեմբերի 2-ին 2008 թվականի։ Ֆիլմի գովազդի համար Yash Raj Films ստուդիան մշակել է երկողմանի պոստեր, որտեղ պատկերված է Տաանիայի պարը Սուրինդերի և Ռաջի հետ։

Մրցանակներ և նոմինացիաներ
-------------------------

* Filmfare Awards
* Producers Guild Film Awards
* IIFA Awards
* Stardust Awards

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2 3 4
3. 1 2 3 4 5
4. ↑
5. 1 2 3
6. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13
7. ↑  «SRK set to recreate DDLJ magic with 'Rab Ne Bana Di Jodi'» (անգլերեն)։ The Economic Times։ 2008-05-17։ Վերցված է 2016-08-03
8. ↑  «Rab Ne Bana Di Jodi promo rocks» (անգլերեն)։ Oneindia.in։ 2008-11-05։ Վերցված է 2016-08-03
9. ↑  «Rab Ne Bana Di Jodi Poster» (անգլերեն)։ Indicine։ 2008-10-06։ Վերցված է 2016-08-03

Արտաքին հղումներ
----------------

* Официальный сайт фильма (անգլ.)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · Box Office Mojo · ČSFD · FilmAffinity · Internet Movie Database · MusicBrainz · OCLC |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 42318836m |

 |
**Անա Բրնաբիչ** (սերբ.՝ Ana Brnabić, Ана Брнабић, սեպտեմբերի 28, 1975(1975-09-28), Բելգրադ, Սերբիայի Սոցիալիստական Հանրապետություն, ՀՍՖՀ), սերբ քաղաքական գործիչ, Սերբիայի վարչապետը 2017 թվականի հունիսի 29-ից։ Ավելի վաղ՝ 2016 թվականից Ալեքսանդր Վուչիչի կառավարությունում պետական և տեղական ինքնակառավարման նախարար էր, ինչպես նաև մենեջեր և տնտեսագետ։

Կենսագրություն
--------------

Անա Բրնաբիչը և Դմիտրի Մեդվեդևը 2019 թվականի հոկտեմբերի 19-ին
1994 թվականին ավարտել Է Բելգրադի № 5 միջնակարգ դպրոցը։ Բարձրագույն կրթություն ստացել է արտասահմանում։ Մինչև 1998 թվականը ուսումնասիրել է բիզնեսի կառավարում ԱՄՆ Միչիգան նահանգի Նորթվուդի համալսարանում, որտեղ պաշտպանել է բիզնեսի կառավարման բակալավրի (BBA) աստիճանը։ Ավելի ուշ սովորել է բրիտանական Հալլ համալսարանում, որտեղ ստացել է բիզնեսի կառավարման մագիստրոսի աստիճան (MBA)։

2001 թվականին վերադարձել է Սերբիա, որտեղ աշխատել է Սերբիայի ագրարային զարգացման ծրագրում (Եվրոպական Միության հովանու ներքո), իսկ հետո՝ խորհրդատվական ոլորտում։ 2002 թվականից մինչև 2011 թվականը՝ ԱՄՆ Միջազգային զարգացման գործակալությունում։ 2011 թվականից աշխատել է ամերիկյան Continental Wind Serbia ընկերությունում, 2013 թվականի հունվարից նրա տնօրենն է։ 2006 թվականին նա մասնակցել է տեղական տնտեսական զարգացման ազգային դաշինքի (NALED) ստեղծմանը, 2013 թվականից եղել է փոխնախագահ, իսկ 2016 թվականին դարձել է այդ կազմակերպության նախագահը։

2007 թվականին Բրնաբիչը դարձել է տնօրենի խորհրդական Սերբիայի կառավարության համակարգող մարմնում Պրեշևոյի, Բույանովաց և Մեդվեդևի համայնքների գծով։ 2016 թվականի օգոստոսի 11-ին վարչապետ Ալեքսանդր Վուչիչը նրան նշանակել է պետական և տեղական ինքնակառավարման նախարար։

2017 թվականի նախագահական ընտրություններից հետո, որոնց ընթացքում հաղթանակ է տարել գործող վարչապետ Ալեքսանդր Վուչիչը, իսկ Բրնաբիչին առաջարկել են Սերբիայի վարչապետի պաշտոնում։ 2017 թվականի հունիսի 15-ին Սերբիայի նախագահ Ալեքսանդր Վուչիչը Բրնաբիչին նշանակել Է Սերբիայի վարչապետ։

Աննա Բաբիչը երբեք որևէ կուսակցության անդամ չի եղել։ Ընդ որում, նա Բելգրադի «East West Bridge» միավորման (EWB) անդամ է, որը մտնում է եռակողմ հանձնաժողովի մեջ։

Անա Բրնաբիչն առաջին կինն է, որը գլխավորել Է Սերբիայի կառավարությունը, ինչպես նաև այդ պաշտոնում նա առաջին բաց լեսբուհին է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. 1 2  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
3. 1 2  Munzinger Personen (գերմ.)
4. ↑  Ана Брнабич избрана премьер-министром Сербии
5. 1 2 3  *Александр Борисов.* Премьером Сербии станет женщина // *Российская газета* : газета. —М. 2017.
6. ↑  «Вучич предложил на пост премьера Сербии кандидатуру прозападного политика»։ *РИА Новости* (ռուսերեն)։ 20170615T1914+0300Z։ Վերցված է 2017-06-15
7. ↑  «Serbia to get first openly gay cabinet minister»։ *b92.net* (անգլերեն)։ August 8, 2016

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուս |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 7567166600457418000007 · WorldCat VIAF: 7567166600457418000007 |

 |
**Մարդասեր բուժքույրը** (դան․՝ Den Humane Sygeplejerske), դանիացի բուժքույրերին նվիրված հուշարձան, որը գտնվում է Կոպենհագենի Բիսպեբյերգ (*Bispebjerg*) հիվանդանոցի հին հիմնական մուտքի դիմաց՝ *Lersøparken* զբոսայգու հարևանությամբ։ Բացվել է 1941 թվականին։ Հուշարձանում պատկերված է համազգեստով բուժքույր, որն իր ձեռքերում է պահել կամակոր փոքրիկ մանչուկին։

Նկարագրություն
--------------

Հուշարձանը գտնվում է Բիսպեբյերգ Բակե փողոցի հարավային մասում` Լերսյո պուրակում, Բիսպեբյերգ հիվանդանոցի հին հիմնական մուտքի դիմաց։ Բուժքրոջ բրոնզե հուշարձանը տեղադրված է Բորնհոլմից բերված գրանիտե պատվանդանի վրա։ Հուշարձանն ունի 2 մետր 20 սանտիմետր բարձրություն։

Հուշարձանը պատկերում է երիտասարդ բուժքրոջ, որն իր ձեռքերում պահել է նորածնին։ Նա կրում է բուժքրոջ համազգեստ՝ կարճ թևերով զգեստ, գոգնոց, բուժքրոջ գլխարկ, փակ և երկարաճիտ կոշիկներ։ Բուժքույրերի գլխարկներն առաջին անգամ կրել են դանիացի բուժքույրերը 19-րդ դարի սկզբին Գարիսոն հիվանդանոցում։ 1913 թվականին դրանք կիրառվել են Բիսպեբյերգ հիվանդանոցում։

Պատմություն
-----------

Հուշարձանի տեսքն արևմուտքից
Բիսպեբյերգ հիվանդանոցը բացվել է 1913 թվականին։ Հուշարձանը ստեղծվել է Կոպենհագենի գեղազարդման համար Գոլդշմիդտ հիմնադրամի (*Fhv. Grosserer og Farver B. Goldschmidts Legat til Københavns Forskønnelse*) ֆինանսավորմամբ և Գեղարվեստական նպատակների առաջընթացի հիմնադրամի (*Fonden til kunstneriske Formaals Fremme*) նվիրատվությամբ։ Հուշարձանը նախագծել է Յենս Յակոբ Բրենյոն։ Նա արձանի համար մոդել է գտել 1938 թվականին Կոպենհագենի քաղաքային հիվանդանոցի շրջանավարտ բժիշկների խմբակային լուսանկարն ուսումնասիրելիս։ Որպես հուշարձանի մոդել՝ ընտրել է Պիա Կապպելին (ծննդյան անունը՝ Togeby, 1910-2004):

Հուշարձանը բացվել է 1941 թվականի սեպտեմբերի 1-ին՝ Դանիայում բուժքույրերի առաջին մասնագիտական ուսուցման ծրագրի ներդրման 65-ամյակի կապակցությամբ։ Բուժքրոջ՝ մանկանը պահելու ձևը քննադատվել է երեխայի գլխի հատվածն առանց հենարան թողնելու համար։ Բրենյոն բացատրել է, որ ինքը միտումնավոր է ընտրել անկոտրում երեխայի դիզայնը, որպեսզի խուսափի չափազանց քաղցր գուներանգից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  «Den humane sygepleje - Jens Bregnø» (Danish)։ Region Hovedstaden։ Վերցված է ապրիլի 14, 2018
2. ↑  «Den humane sygeplejserske»։ *kk.sites.itera.dk* (Danish)։ Վերցված է ապրիլի 14, 2018

Արտաքին հղումներ
----------------

* The Humane Nurse at the City of Copenhagen's website for art in the public realm

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Մարդասեր բուժքույրը** կատեգորիայում։ |
**Էլեոնորա փոթորիկ** (անգլ.՝ Storm Eleanor, Գերմանիայում հայտնի է որպես՝ **Բուրգլինդ ցիկլոն**, անգլ.՝ Cyclone Burglind), Արտաարևադարձային ցիկլոն և փոթորիկ Եվրոպայում 2018 թվականի հունվարի 2-3-ին, որը ազդել է Իռլանդիայի, Մեծ Բրիտանիայի, Ֆրանսիայի, Բենիլյուքսի, Գերմանիայի, Ավստրիայի և Շվեյցարիայի վրա։ Փոթորիկը մեծ վնասներ է հասցրել և խաթարել է երթևեկությունը։ Այն ստացել է *Eleanor* անունը Met Éireann-ի և Մեծ Բրիտանիայի Օդերևութաբանական գրասենյակի կողմից, մինչդեռ Բեռլինի ազատ համալսարանը ցածր ճնշումը *Բուրգլինդ* է անվանել։

Օդերևութաբանական պատմություն
----------------------------

Էլեոնորը զարգացել է Իռլանդիայի արևուտքում՝ որպես երկրորդական ցիկլոն հունվարի 2-ին Իսլանդիայի հարավ-արևմուտքում գտնվող «Ալյա» մայր ցածրադիր ցիկլոնի մոտ, և զարգանալով որպես ալիք՝ սկզբնական ցածրության հետևի ցուրտ ճակատի երկայնքով։ Էլեոնորան արագորեն ուժեղացել է՝ հասնելով նվազագույն ճնշման 966 hPa (28,5 inHg), երբ այն շարժվում էր դեպի արևելք Շոտլանդիայի վրայով ուժեղ արևմտյան շիթային հոսքի ներքո։ Մինչ այդ ցածր կենտրոնը Հյուսիսային ծովով շարժվում էր դեպի Դանիա։ Կենտրոնական ցածրադիր մասից հարավ փոթորիկը առաջացրել է ուժեղ քամիներ, որոնք ընդգրկել են Արևմտյան Եվրոպայի մեծ մասը։

Միջին հեռավորության եղանակի կանխատեսումների եվրոպական կենտրոնի (ECMWF) գործառնական առավելագույն քամու կանխատեսման մոդելը ցույց է տվել ուժեղ քամիների նեղ գոտի, որը հատում է Իռլանդիան և Հյուսիսային Իռլանդիան, ինչը, նրանց կարծիքով, կարող է վկայել խայթող շիթի մասին։

Ազդեցություն
------------

Բուրգլինդի ժամանակ Շվեյցարական Լենկ կոմունայի մոտ գնացքը դուրս է եկել ռելսերից։
### Ֆրանսիայում

Հունվարի 1-ին Ֆրանսիայի 37 դեպարտամենտներում ուժեղ քամու պատճառով վտանգի «նարնջագույն» մակարդակ է հայտարարվում։ Բացի այդ, ինչպես հաղորդում է Ֆրանսպրեսը, վատ եղանակի հետևանքով մեկ մարդ մահացել է։ Տուժածների մասին տեղեկություններ չեն հաղորդվել։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Windböen, 1std, Messwerte Zug vom 03.01.2018, 12:00 Uhr» [Wind gusts, 1 hour, measured values in Zug, 3 January 2018, 12:00 p.m.] (գերմաներեն)։ Վերցված է 27 February 2018
2. ↑  «Perils Puts Initial Loss Estimate for Extratropical Cyclone Burglind (Eleanor) at EUR 643M»։ Perils.org։ 13 February 2018։ Վերցված է 15 February 2018 (չաշխատող հղում)
3. ↑
4. ↑
5. 1 2 3  Holland Peter (17 January 2018)։ «Eleanor/Burglind: Another "Near-miss" for Europe?»։ *www.rms.com*։ Վերցված է 17 January 2018
6. ↑  ECMWF (5 January 2018)։ «The maximum modelled wind gusts during #StormEleanor at the beginning of January are shown. The fact that a narrow strong wind "corridor" extends inland (Ireland and N Ireland in this case) can be one signature of a sting jet.» (Թվիթ)
7. 1 2 3  «Ֆրանսիայի 37 դեպարտամենտներում վտանգի ««նարնջագույն» մակարդակ է հայտարարվել»։ *news.am*։ 2018-01-01։ Վերցված է 2023-07-05

|  |  |
| --- | --- |
|  | Էլեոնորա փոթորիկ (2018) Վիքիպահեստում |
**Իշխանաց կղզիների թանգարան** (թուրքերեն՝ Adalar Müzesi), թանգարան Բյույուքադայում, Իշխանաց կղզիներում (թուրքերեն՝ Adalar), Թուրքիայի Ստամբուլի նահանգում։ Նվիրված է Իշխանաց կղզիների պատմությանը։

Դիրք և պատմություն
------------------

Թանգարանը գտնվում է Բյույուքադայի արևելյան կողմում, կղզեխմբի ամենամեծ կղզում, Ստամբուլի փոքրասիական հատվածում, Մարմարա ծովում, 40°51′22″ հս․ լ. 29°07′29″ ավ. ե.HGЯOL կոորդինատներով։

Թանգարանը հիմնադրվել է տեղական իշխանությունների կողմից և բացվել է 2010 թվականի սեպտեմբերի 10-ին։ Թանգարանն ունի 800 քմ ներքին և 1300 քմ արտաքին տարածք։

Ցուցադրություններ
-----------------

Նախասրահում ցուցադրված են Իշխանաց կղզիներից օդային լուսանկարներ և հիմնական տեղեկատվություն։ Հաջորդ սրահներում ցուցադրված են կղզիների կենսաբանական կյանքը ներկայացնող ցուցանմուշներ։ 400 միլիոն տարի առաջ գոյություն ունեցած ձկնատեսակների բրածո մնացորդները, որ հայտնաբերել է անգլիացի երկրաբան Ու. Ս. Սվանը 1860-ական թվականներին Բյույուքադայի հարավ-արևմտյան մասում գտնվող ավազային գոյացություններում, հավաքածուի կարևոր նմուշներից են։ Առկա են երկրաբանական հավաքածուներ, թռչնատեսակների նմուշներ, նշումներ կղզիների մասին` հնագույն հեղինակների կողմից, հիշատակություններ կղզիներում գոյություն ունեցած առաջին կենսաբանական ձևերի, կղզիների առաջին բնակիչների մասին։ Հաջորդ սրահներում ներկայացված են «Կղզիները որպես Ստամբուլի արվարձան», «Իշխանաց կղզիների ճարտարապետությունը», «Ժողովրդագրություն և միգրացիա», «Թիավարում և ջրային սպորտաձևեր», «Իշխանաց կղզիների սնվելու մշակույթը», «Կղզիների երաժիշտները» և այլ ցուցադրություններ։

Այլ բաժիններ
------------

Լեֆտեր Կյուչյուկանդոնյանդիսի մոմե արձանը թանգարանում
Թանգարանն ունի գրադարան, որտեղ պահվում են Իշխանաց կղզիների մասին պատմող գրքեր, քարտեզներ, Օսմանյան արխիվներ, տեղեկություններ կղզիներում ծնված հայտնի մարդկանց մասին։ Կան նաև սեմինարներ անցկացնելու և երեխաների համար նախատեսված առանձին բաժիններ։ Ըստ թանգարանի էջի, պահվող փաստաթղթերի թիվը հասնում է 20.000-ի, լուսանկարներինը` 6.000-ի։ Թանգարանում Բյույուքադայից հայտնի ֆուտբոլիստ Լեֆտեր Կյուչյուկանդոնյանդիսին (1924-2012) նվիրված առանձին բաժին է ավելացվել` նրա մահից մի քանի ամիս անց։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  İstanbul net page (թուրքերեն)
2. 1 2  Gedik, Demet (2013-04-09)։ «Büyükada’ya bir de Adalar Müzesi için gidin»։ *Hürriyet* (Turkish)։ Վերցված է 2017-04-20
3. ↑  [ Tourism newspaper (թուրքերեն)](չաշխատող հղում)
4. ↑  Museum page(թուրքերեն)
5. ↑  Haberler (news)(թուրքերեն)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: no2013110231 · VIAF: 306354850 · WorldCat VIAF: 306354850 |

 |
**Այրում**, Հարավկովկասյան երկաթուղու սահմանամերձ կայարան։ Գտնվում է Գյումրիից 141 կմ հեռավորության վրա, իսկ Թբիլիսիից՝ 75 կմ։ Բացվել է 1892 թվականին Թբիլիսի - Գյումրի հատվածի հետ միասին։ Կայարանը տեղակայված է Դեբեդ գետի մոտ՝ Այրում գյուղի մերձակայքում, որից էլ ստացել է իր անվանումը։

Գործունեություն
---------------

Կայարանը Հարակովկասյան երկաթուղու միակ գործող հսկիչ անցակետն է։ Այստեղ իրագործվում է․

* հեռընթաց ուղևորատար գնացքների մաքսային հսկողություն,
* վրացական և հարավկովկասյան երկաթուղիների միջև բեռնափոխադրող գնացքների ընդունում կամ ճանապարհում,
* քաղաքամերձ գնացքների շրջանառություն։

Այրում երկաթուղային կայարանով ամեն օր անցնում է Երևան-Թբիլիսի հեռընթաց գնացքը։ Կայարանում ավարտվում է Այրում - Վանաձոր - Գյումրի մերձքաղաքային գնացքը (Հայաստանի կողմից), իսկ Վրաստանի կողմից գնացքները հասնում են միայն մինչև Սադախլո կայարան՝ 13 կմ դեպի հյուսիս։

Նկարագրություն
--------------

Կայարանն ունի 8 ուղի, նաև նորոգակայան և գործող մեկնակայարան։ Պահպանվող երկաթուղային անցումը գտնվում է կայարանից արևելք։

Միջադեպեր
---------

2011 թվականի հոկտեմբերի 2-ին Այրումի երկաթուղային կամրջի մոտ տեղի ունեցավ սողանք, ինչի արդյունքում փակվեց մայրուղին։ Չնայած դրան՝ երկաթուղային հաղորդակցությունը չընդհատվեց, իսկ Երևան-Թբիլիսի մարդատար գնացքը շարունակեց աշխատել իր սովորական ժամանակացույցով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Железнодорожные станции СССР. Справочник. — М. Транспорт, 1981
2. ↑  Андрей Уланов։ «Айрум - Гюмри»։ *unla.webservis.ru*
3. ↑  Андрей Уланов։ «Тбилиси - Айрум»։ *unla.webservis.ru*
4. ↑  «Железнодорожная станция "Айрум" на севере Армении не пострадала от оползня»։ *PanARMENIAN.Net*։ Վերցված է 2016 թ․ դեկտեմբերի 9

Արտաքին հղումներ
----------------

* Այրում կայարանի գնացքների և էլեկտրագնացքների չվացուցակը Яндекс-ում
**Ժերմինյի-դե-Պրե**, (ֆր.՝ *Germigny-des-Prés*), եկեղեցի, ճարտարապետական հուշարձան Լուարե դեպարտամենտի Օռլեանի շրջանում (Ֆրանսիա), Սյուլիից 13 կմ հեռու։

Պատմություն
-----------

Կարոլինգյան ճարտարապետության նշանավոր շինություններից։ 806–811-ին կառուցել է հայազգի ճարտարապետ Օդո լը Մեսսենը (Odo le Messin, d’origine armenienne), Օռլեանի եպիսկոպոս, կատալոնացի Թեոդուլֆի պատվերով։ Օդո լը Մեսսենը մինչ այդ կառուցել էր Ախենի Էքս–լա–Շապել պալատական մատուռը (ավարտվել է 806-ին)։

Ճարտարապետություն
-----------------

Կենտրոնակազմ, քառաբսիդ, չորս գմբեթակիր մույթերով Ժերմինյի-դե-Պրեն բագարանատիպ է։ XIX դ. վերակառուցման պատճառով աղավաղվել է։ Արևելյան աբսիդի երկու կողերին ունեցել է չափերով ավելի փոքր կիսաշրջան խորաններ։ Ունի առագաստային փոխանցումներ, պայտաձև կամարներ, ամբողջովին ծածկված է թաղերի համակարգով։ Նման շինարարական համակարգը կազմում է ռոմանական ճարտարապետության հիմքը։

Ուսումնասիրություններ
---------------------

Նրա նմանությամբ Իսպանիայի հյուսիսում X դ. կառուցվել է Ս. Միգուել դե Լինյո եկեղեցին։ Ըստ Հ. Ֆոսիյոնի՝ Ժերմինյի-դե-Պրեն և Ս. Միգուելը առնչվում են անծանոթ մի նախատիպի, որը ներշնչված է արևելյան մոդելից՝ Էջմիածնի հայկական կաթողիկեից։ Ախենի պալատական մատուռը և Ժերմինյի-դե-Պրեն ճարտարապետորեն կապվում են հայկականին, իսկ գեղազարդումներով՝ բյուզանդականին (Ա. Տոտտի)։ Նույն տիպին են պատկանում՝ Սեն Ֆիլիբեր դը Գրանլյոն (836, Ատլանտյան Լուար, Ֆրանսիա), Սեն Բազիլ մատուռը (Բրյուժ) և Միլանի Սան Սատիրոն (869), Կոստանդին VII Ծիրանածնի պալատական մատուռը՝ Նեան (Բյուզանդիա), Սալոնիկի Պերիստերոնը, Կաստրոյի եկեղեցին, Աթոս լեռան Մեծ Լավրան (բոլորը IX դ.), Աթենքի Ս. Առաքելոցը (XII դ.):

Տես նաև
-------

* Բագարան

Գրականություն
-------------

* Foeillon H. Art d’Occeident, P. 1947
* Totti A. Germigny-des-Pres, Gien
* Զարյան Ա. Կ. «Եվրոպայում բագարանատիպ կառույցների տարածման շուրջ», Հայկազեան Հայագիտական Հանդէս, հմ. 3, Բեյրութ, 1972 (հայերեն)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Etchmiadzin»։ Armenian Studies Program California State University, Fresno։ Արխիվացված է օրիգինալից 23 June 2014-ին։ Վերցված է 3 November 2013  `|df=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն); `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 285)։*  |
**Անարխիզմ**, փոքր քաղաքական շարժում Իսլանդիայում, որը սահմանվում է այլ առաջադեմ սոցիալական շարժումների հետ իր կապով և հիմնականում գաղափարական աշխատանքի մասնակցությամբ։ Ժամանակակից Իսլանդիայում կազմակերպված անարխիստական շարժում զարգացավ «Փրկելով Իսլանդիան» քարոզարշավը։ Մի շարք ժամանակակից իսլանդացի քաղաքական գործիչներ, հիմնականում Ծովահենների կուսակցությունից (ներառյալ Բիրգիտա Յոնսդոտիրը և Սմաուրի Մաքքարթին), նույնպես ինքնորոշվում են որպես անարխիստներ, իսկ Ռեյկյավիկի նախկին քաղաքապետ, կատակերգու Ջոն Գնարն իր Լավագույն կուսակցությունը սահմանել է որպես «անարխո–սյուրռեալիստական»։

Փիլիսոփայություն
----------------

### Հետաքրքրություն անարխիստ հեղինակների շրջանում

Անարխիստ պատմաբաններն ու փիլիսոփաները 19-րդ դարից սկսած հետաքրքրությամբ հետևում են Իսլանդիայի Համագործակցությանը։ Ռուս անարխիստ Պյոտր Կրոպոտկինն իր «Փոխօգնություն» գրքում նախ նշել է, որ նորվեգական հասարակությունում, որտեղից եկել են Իսլանդիայի վերաբնակիչները, գոյություն ունեին «փոխօգնության» տարբեր ինստիտուտներ, այդ թվում՝ համայնքային հողի սեփականություն (հիմնվելով նրա անվան վրա՝ «գյուղ. համայնք») և հասարակական ինքնակառավարման ձևը, «Բան»՝ ինչպես տեղական, այնպես էլ համապետական, որը կարելի է համարել անարխիստական համայնքային հավաքի «պարզունակ» ձև։ Անարխիստ աշխարհագրագետ Էլիզ Ռեկլուն նաև նշել է, որ Իսլանդիայում «իրենց հաջողվել է պահպանել իրենց արժանապատվությունը որպես ազատ մարդու՝ առանց թագավորների, ֆեոդալական սկզբունքների, հիերարխիայի կամ որևէ ռազմական ինստիտուտի»։ Նրանք կառավարում էին իրենց մի գործընթացի միջոցով, որտեղ «ընդհանուր շահերը բաց երկնքի տակ քննարկվում էին բոլոր բնակիչները, որոնք հագնված էին զրահով, որը յուրաքանչյուր անձին պատկանող անձնական ինքնապաշտպանության բացարձակ իրավունքի խորհրդանիշն էր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Пилаш, Денис (2017 թ․ հունվարի 12)։ «Левые на краю света. Часть 2: Исландия»։ Спільне
2. ↑  John P Clark and Camille Martin Anarchy, Geography, Modernity, p. 70]
**Գագիկ Օզանյան** (1882, Շապին Գարահիսար, Գիրեսունի մարզ, Թուրքիա - ապրիլ 1915, Սեբաստիա,) հայ ազգային ազատագրական պայքարի գործիչ, գրող, մանկավարժ։

Զորավար Անդրանիկի հորեղբոր որդին։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1882 թվականին Շապին-Գարահիսարում։ Նախնական կրթությունը ստացել է ծննդավայրի Սուրբ Փրկիչ դպրոցում, այնուհետև ուսումը շարունակել է Մարզվան Անատոլիա քոլեջում։ Որոշ ժամանակ զբաղվել է առևտրով, որպես հնչակյան գործիչ ծավալել է ընդհատակյա գործունեություն, ինչի պատճառով մեկուկես տարի բանտարկված է մնացել Կիրասոնի և Տրապիզոնի բանտերում։

1903-1906 թվականներին եղել է ուսուցիչ Շապին-Գարահիսարի դպրոցում, ապա՝ Մարզվանի Սուրբ Աահակյանի դպրոցի տնօրեն, որտեղ դասավանդել է հայոց լեզու, քաղաքական և առևտրի տեսություն։

1909 թվականին Ադանայի կոտորածի ժամանակ կազմակերպել է Շապին-Գարահիսարի ինքնապաշտպանությունը։

1910-1912 թվականներին եղել է Մարզվանում լույս տեսած «Հայկունի» երկշաբաթաթերթի խմբագիրը, թղթակցել է պոլսահայ թերթերին։

Զոհվել է Սեբաստիայում՝ 1915 թվականի ապրիլին։

Գրքեր
-----

* «Հայապատում» (1912)
* «Պատմութիւն հայ լեզուի եւ բանահիւսութեան» (1913)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Genocide Museum | The Armenian Genocide Museum-institute»։ *www.genocide-museum.am*։ Վերցված է 2020-01-22
2. ↑  «Գագիկ Օզանյան»
3. ↑  ԳԱԳԻԿ ՕԶԱՆՅԱՆ
4. ↑  «Հայապատում. Հայուն պատմական դերը»։ *digilib.aua.am*։ Վերցված է 2020-01-22
**Հրաչյա Արշակի Փոլադյան** (մայիսի 16, 1971(1971-05-16), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), Իրաքում Հայաստանի երրորդ արտակարգ և լիազոր դեսպան։

Փոլադյանը, որը եղել է ՀՀ արտաքին գործերի նախարարության աշխատող, Իրաքում Հայսատանի դեսպան է նշանակվել 2018 թվականի նոյեմբերի 29-ին՝ նախագահի հրամանագրով։ 2019 թվականի նոյեմբերի 29-ին Իրաքի արտաքին գործերի նախարար Մուհամադ ալ Հաքիմը Բաղդադում ընդունել է Հայաստանի նոր դեսպան Փոլադյանի հավատարմագրի պատճենը։

Կենսագրություն
--------------

Փոլադյանը ծնվել է 1971 թվականին Երևանում՝ հայ ականավոր դիվանագետ, պատմաբան, արևելագետ և հեղինակ Արշակ Փոլադյանի ընտանիքում։

Սովորել է Երևանի պետական համալսարանի արևելագիտության ֆակուլտետում և ունի արաբագիտության մագիստրոսի կոչում։ 1992-1994 թվականներին փոխանակման ծրագրով սովորել է Հալեպի համալսարանի արվեստագիտության ֆակուլտետում՝ աշխատելով իր «Խեյր ադ-Դին ալ-Ասադի հանրագիտարանի փոխաբերությունները» աշխատության վրա։ Ավարտելուց հետո 1987-1988 թվականներին աշխատել է Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի տպարանում՝ որպես արաբերենի տպագրիչ։ Հայերենից բացի խոսում է ռուսերեն, անգլերեն և արաբերեն։

### Անձնական կյանք

Փոլադյանը ամուսնացած է Զառա Բալայանի հետ և ունի երկու որդի։

Դիվանագետի կարիերա
------------------

Դիվանագետի կարիերան Փոլադյանը սկսել է 1993 թվականին Սիրիայի Հալեպ քաղաքում՝ որպես Հայաստանի գլխավոր հյուպատոսության աշխատակից։ 1998-1999 թվականներին եղել է Դամասկոսում Հայաստանի դեսպանատան երկրորդքարտուղար, իսկ 1999-2001 թվականներին եղել է Հալեպում Հայաստանի դեսպանատան երկրորդ քարտուղար։ 2002-2006 թվականներին եղել է Դամասկոսում Հայաստանի դեսպանատան առաջին քարտուղար։ 2008-2011 թվականներին եղել է Եգիպտոսում Հայաստանի դեսպանատան փոխդեսպան և խորհրդական

Մինչև Իրաքում Հայաստանի դեսպանի իր ներկայիս պաշտոնը ստանձնելը, Փոլադյանը 2012-2018 թվականի հոկտեմբերի 25-ը եղել է Մերձավոր Արևելքի և Հյուսիսային Աֆրիկայի, Արաբական երկրների և Իսրայելի Ատաքին գործերի նախարարության բաժնի ղեկավար։ Այս պաշտոնում նա պատասխանատու է եղել նշված տարածաշրջանների երկրների հետ քաղաքական, տնտեսական և մշկութային երկկողմանի քաղաքականության ձևավորման և իրականացման համար։

Փոլադյանը Երևանի շտաբում մի քանի այլ պաշտոններ է զբաղեցրել։ Եղել է տեղեկատվական բաժնի պետը, աշխատել է քաղաքականության պլանավորման վարչությունում (2006-2008), եղել է նաև Մերձավոր Արևելքի վարչության երկրորդ քարտուղարը (2001-2002), Եվրոպական դեպարտամենտի երրորդ քարտուղար (1996-1998)։

Ունի առաջին դասի պետական խորհրդականի դիվանագիտական աստիճան։

Պարգևներ
--------

* 2016: Արտաքին գործերի նախարարի պատվո շքանշան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  LLC Helix Consulting։ «Հանրապետության նախագահի հրամանագրերը - Փաստաթղթեր - Հայաստանի Հանրապետության Նախագահ [պաշտոնական կայք]»։ *www.president.am* (անգլերեն)։ Վերցված է 2018-11-21
2. ↑  LLC Helix Consulting։ «Hrachya Poladyan appointed Armenia’s ambassador to Iraq - aysor.am - Hot news from Armenia»։ *www.aysor.am* (անգլերեն)։ Վերցված է 2018-11-21
3. ↑  «Hrachya Poladyan appointed Ambassador of Armenia to Iraq»։ *armenpress.am* (անգլերեն)։ Վերցված է 2018-11-21
4. ↑  «Ambassador Poladian's official CV, MFA of Armenia»

Արտաքին հղումներ
----------------

* Official biography of Ambassador Hrachya Poladian (in Armenian)
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Ադամյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Անահիտ Ադամյան** (մայիսի 13, 1955(1955-05-13), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ բանաստեղծուհի, հրապարակախոս, բանասիրական գիտությունների թեկնածու, պետական դասի խորհրդական 2-րդ աստիճանի, 1996 թվականից Հայաստանի գրողների միության անդամ։

Կենսագրություն
--------------

Անահիտ Ադամյանը ծնվել է 1955 թվականի մայիսի 13-ին, Երևանում։ Ավարտել է ԵՊՀ բանասիրական ֆակուլտետը։ Աշխատել է հայկական հեռուստատեսությունում, գրական մամուլում («Արար», «Արտասահմանյան գրականություն», «Գրական թերթ»), եղել է «Հայոց լեզուն և գրականությունը դպրոցում» ամսագրի խմբագիր։ Այժմ որպես սցենարիստ աշխատում է Հայաստանի պետական ֆիլհարմոնիայում։

Նրա բանաստեղծությունները և թարգմանությունները տպագրվել են հայաստանյան և արտերկրյա մամուլում։

Գրական գործունեություն
----------------------

### Երկեր

* Լույսի փողհարներ, Երևան, 1991։

### Թարգմանություններ ռուսերենից

* Անդրեյ Օլեյնիկով, Քաբուլի դժվարին ճանապարհը (վիպակ), Երևան, 1998։

### Հուշագրություններ

* «Վանո Սիրադեղյան. Ափսոս էր երեխան», 2021

Պարգևներ և մրցանակներ
---------------------

1997 թվականին արժանացել է ԵՊՀ-ի «Պոեզիա – 97» մրցույթի առաջին մրցանակի։

Տես նաև
-------

* Հայաստանի գրողների միության անդամների ցանկ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Վանո Սիրադեղյան. Ափսոս էր երեխան»։ *mediamax.am* (անգլերեն)։ Դեկտեմբեր 3, 2021։ Վերցված է 2021-12-04

Աղբյուրներ
----------

* Հայկ Խաչատրյան (1986)։ *Գրական տեղեկատու*։ Երևան: «Սովետական գրող»

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Երկիրը պտտվում է իր առանցքի շուրջ, ու երկրի առանցքը մարդն է», հարցազրուց Անահիտ Ադամյանի հետ, «Առավոտ»

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Հայաստանի գրողների միություն |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | AV Production |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աշոտ Արսենյան (այլ կիրառումներ)

**Աշոտ Եղիշեի Արսենյան** (հայտնի է նաև «Քլոս» մականվամբ, նոյեմբերի 14, 1960(1960-11-14), Գնդեվազ, Ազիզբեկովի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ գործարար, տեխնիկ-շինարար, քաղաքական գործիչ, «Ջերմուկ գրուպ» ՓԲԸ հիմնադիր և գործադիր տնօրենը, ՀՀ Ազգային Ժողովի 4-րդ և 6-րդ գումարման պատգամավոր, Ջերմուկի նախկին քաղաքապետ (1996-2002)։

Կենսագրական տեղեկություններ
---------------------------

Աշոտ Եղիշեի Արսենյանը ծնվել է 1960 թվականի նոյեմբերի 14-ին Խորհրդային Հայաստանում՝ Վայոց ձորի մարզի Գնդեվազ գյուղում։ Իր ուսումնական ուղին սկսել է գյուղի միջնակարգ դպրոցում, ապա ուսումը շարունակել Կապան քաղաքի շինարարական տեխնիկումում, որը հաջողությամբ ավարտել է 1980 թվականին՝ ստանալով տեխնիկ-շինարարի մասնագիտացում։ 1980-1982 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում։ Զինվորական ծառայությունից հետո Արսենյանը շարունակել է իր ուսումնական ուղին՝ 1984թ.-ին ընդունվելով Երևանի երկամյա շինարարության տեխնիկական առաջադիմության ժողովրդական համալսարանի Արդյունաբերության և քաղաքացիական շինարարության ֆակուլտետոը՝ անցնելով դասախոսությունների լրիվ դասընթացը, և հաջողությամբ ավարտել է այն 1986-ին։

Աշխատանքային գործունեություն
----------------------------

1982 թվականից մինչև 1984 թվականը Արսենյանը աշխատել է որպես երկաթբետոնյա կոնստրուկցիաների ինժեներ «Ջերմուկշին» տրեստի նյութամատակարարման գրասենյակում՝ այդպիսով մասնագիտանալով բետոնի և մետաղական համակարգերի շինարարության ոլորտում։ Այնուհետև Աշոտ Արսենյանի մասնագիտական ուղին շարունակվել է Սուրենավանի նավթամթերքի բազայում, որտեղ նա ստանձնել է Ջերմուկի կայանի պետի պաշտոնը և երեք տարի շարունակ իրականացրել իրեն վստահված պարտականությունները։

1988-ին Արսենյանը աշխատանքի առաջարկ է ստանում Ջերմուկի կուրորտմիավորման կողմից և անցնում աշխատանքի որպես գլխավոր բժշկի տնտեսական գծով տեղակալ։

Քաղաքական գործունեություն
-------------------------

1996թ.-ին Աշոտ Արսենյանն ընտրվում է Ջերմուկի քաղաքապետ, և, վաստակելով քաղաքի բնակիչների համակրանքը՝ որպես քաղաքապետ, վերրընտրվում է նաև 2-րդ անգամ 1999-ին և 3-րդ անգամ 2002-ին ձայների բացարձակ մեծամասնությամբ։ 2003 թ.-ից Արսենյանը ընտրվել է նաև որպես Հայաստանի Ազգային ժողովի պատգամավոր Հայաստանի Հանրապետական կուսակցության համամասնական ընտրակարգով և զբաղեցրել այդ պաշտոնը նախ 2003-ից 2007, իսկ այնուհետև  վերընտրվելով՝ նաև 2007-ից 2012 թվականներին։

Անդամություն
------------

Հայաստանի արդյունաբերողների և գործարարների միության վարչության, «Երկիր Նաիրի» հասարակական կազմակերպության պատվավոր անդամ։

Ընտանիք
-------

Ամուսնացած է, ունի երեք երեխա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2
3. ↑  ««Չորրորդ ինքնիշխանություն». «Իգնոր»` «Քլոսին»»։ *Hetq.am* (հայերեն)։ Վերցված է 2022 թ․ դեկտեմբերի 9  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)
4. ↑  Աշոտ Արսենյանը ՀՀ Ազգային Ժողովի պաշտոնական կայքում
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Բարսեղյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Անդրանիկ Միհրանի Բարսեղյան** (հուլիսի 20, 1929(1929-07-20), Նոր Բայազետ, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - 2013), հայ երկրաբուսաբան։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (1982), պրոֆեսոր (1989): Հայաստանի գյուղատնտեսական գիտությունների ակադեմիայի թղթակից-անդամ (1997)։

Կենսագրություն
--------------

Անդրանիկ Բարսեղյանը ծնվել է 1929 թվականին Նոր Բայազետ (այժմ՝ Գավառ)։ 1952 թվականին ավարտել է Հայաստանի գյուղատնտեսական ինստիտուտը։ 1953 թվականից աշխատել է ՀԽՍՀ ԳԱ բուսաբանության ինստիտուտում, 1971-2001 թվականներին եղել է երկրաբուսաբանության և բույսերի էկոլոգիայի բաժնի վարիչ, 2001 թվականից՝ գլխավոր գիտաշխատող։

Անդրանիկ Բարսեղյանի նախաձեռնությամբ ստեղծվել են ՀՀ բուսական ծածկույթի երկրաբուսաբանական գունավոր քարտեզներ։ Մասնակցել է Անդրկովկասի ագրոկենսաբազմազանության քարտեզի, ԽՍՀՄ (1984) և ՀԽՍՀ (1989) Կարմիր գրքերի, ՀՀ ֆլորայի և բուսական ծածկույթի պահպանության ժողովածուների կազմմանը, Հայաստանի ֆլորայի բազմաթիվ նոր բուսատեսակների, ցեղերի և նույնիսկ ընտանիքների բացահայտմանը։ Նկարագրված նոր տաքսոններից մեկը կոչվում է նրա անվամբ (Linum barseghianii): «Հայաստանի բնություն» հանդեսի (1983-2000), «Հայաստանի ֆլորան, բուսականությունը և բուսական հումքը» (պր. 1-3,1980,1984,1988) աշխատության կազմող և գլխավոր խմբագիր (1975-1994)։ Համահեղինակ է «Օգտակար բույսերի հայերեն, ռուսերեն, լատիներեն բառարանի» (1988)։

Երկեր
-----

* «Օգտակար բույսերի հայերեն, ռուսերեն, լատիներեն բառարան», 1988 (համահեղինակ)։
* Հայաստանի վայրի ուտելի և համեմունքային բանջարաբույսերի գենաֆոնդը, Երևան, 1999 (համահեղինակ)։
* Водно-болотная растительность Армянской ССР, Е. 1990.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Անդրանիկ Միհրանի Բարսեղյան(չաշխատող հղում)
2. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005*
3. ↑  ԵՊՀ Գրադարանի քարտարան(չաշխատող հղում)
4. ↑  «Барсегян, Андраник Мигранович - Водно-болотная растительность Армянской ССР - Search RSL»։ *search.rsl.ru*։ Վերցված է 2017-01-15

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 9796 |

 |
**Բենինի օրհներգ** L(’Aube Nouvelle, Նոր օրվա լուսաբացը), Բենինի ազգային օրհներգ։

Պատմություն
-----------

1960 թվականին Բենինն անկախություն ստանալուց հետո «Նոր օրվա լուսաբացը» երգը դարձավ Բենինի օրհներգը։ Խոսք և երաժշտություն՝ Ժիլբեր Ժան Դանիոնի (Gilbert Jean Dagnon):

Բնօրինակ տեքստ
--------------

1 քառատող։  

Jadis à son appel, nos aïeux, sans faiblesse  

Ont su avec courage, ardeur, pleins d’allégresse  

Livrer au prix du sang des combats éclatants  

Accourez vous aussi, bâtisseurs du présent,  

Plus forts dans l’unité, chaque jour à la tâche,  

Pour la prospérité, construisez sans relâche.  

  

Կրկներգ։  

Enfants du Bénin debout!  

La liberté d’un cri sonore  

Chante aux premiers feux de l’aurore  

Enfants du Bénin, debout!  

  

2 քառատող։  

Quand partout souffle un vent de colère et de haine  

Béninois, sois fier, et d’une âme sereine,  

Confiant dans l’avenir, regarde ton drapeau  

Dans le vert tu liras l’espoir du renouveau;  

De tes aïeux le rouge évoque le courage;  

Des plus riches trésors le jaune est le présage.  

  

Կրկներգ՝  

  

3 քառատող։  

Tes monts ensoleillés, tes palmiers, ta verdure,  

Cher Bénin, partout font ta vive parure.  

Ton sol offre à chacun la richesse des fruits.  

Bénin, désormais que tes fils tous unis,  

D’un fraternel élan partagent l’espérance.  

De te voir à jamais heureux dans l’abondance.  

կրկներգ՝

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Гимн Бенина»։ *www.200stran.ru*։ Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 20
2. ↑  «Гимн Бенина - текст, перевод слов на русский, слушать mp3»։ *discoveric.ru*։ Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 20
3. ↑  «Гимн Бенина, текст»։ *www.cultin.ru*։ Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 20

Արտաքին հղումներ
----------------

* Гимн в MIDI-формате Archived 2007-09-27 at the Wayback Machine.
* MP3-версия
*Burkholderia pseudomallei* մանրէների գաղութը ագարի վրա 72 ժամ ինկուբացիայից հետո։
**Կենսաբանական գաղութ** (լատին․՝ colonia), վերաբերում է նույն տեսակի օրգանիզմների, որոնք միմյանց հետ են ապրում առավեալպես փոխշահավետ պայմանների, օրինակ՝ ավելի լավ պաշտպանության համար։ Որոշ միջատներ՝ մրջյունները, մեղուները, ապրում են միայն գաղութներով։

**Մանրէների գաղութներ**, միկրոօրգանիզմների որևէ տեսակի (բակտերիաներ, խմորասնկեր) անզեն աչքով տեսանելի կուտակումները սննդամիջավայրում (հատկապես պինդ), որոնք ենթադրաբար առաջացել են միևնույն բջջից։ Գաղութների ձևը, գունավորումը պայմանավորված են տվյալ միկրոօրգանիզմի մորֆոֆիզիոլոզիական առանձնահատկություններով, արտաքին միջավայրի պայմաններով, սննդամիջավայրի բաղադրությամբ (մսապեպտոնային ագար են)։ Նշված հատկանիշներն օգտագործվում են միկրոօրգանիզմների տեսակի նկարագրման և դասակարգման համար։ Բնական պայմաններում մանրէների գաղութներ. կարող են առաջանալ սննդանյութերի մակերեսին, հողում, ջրամբարների տիղմում են։ Մանրէաբանության պրակտիկայում մանրէների գաղութներ կիրառվում են մաքուր կուլտուրաներ ստանալու համար։

**Գաղութային օրգանիզմ**, օրգանիզմ, որը կազմված է մի շարք օրգանիզմներից։ Օրգանիզմները կարող են լինել միաբջիջ, ինչպես վոլվոքս (*volvox*) ջրիմուռի դեպքում է կամ բազմաբջիջ։ Գաղութային օրգանիզմները բազմաբջիջ օրգանիզմների ձևավորման էվոլյուցիոն առաջին քայլն է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Tortora Gerard J. Berdell R. Funke, Christine L. Case (2009)։ *Microbiology, An Introduction*։ Berlin: Benjamin Cummings։ էջեր 170–171։ ISBN 0-321-58420-1
2. ↑  Alberts Bruce և այլք: (1994)։ *Molecular Biology of the Cell* (3rd ed.)։ New York: Garland Science։ ISBN 0815316208։ Վերցված է 2014 թ․ հունիսի 11

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 251)։*  |
**Անդրանիկ Մխիթարյան** (փետրվարի 4, 1946(1946-02-04), Սուսեր, Թալինի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ գեղանկարիչ։ Հայաստանի նկարիչների միության անդամ։ ՀՀ բանակի կապիտան (2000)։

Կենսագրություն
--------------

Անդրանիկ Մխիթարյանը ծնվել է 1946 թվականին Թալինի շրջանի Սուսեր գյուղում։ Սովորել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի գեղարվեստական դաստիարակության ֆակուլտետի նկարչա-գծագրական բաժնում։ Անդամակցել է մանկավարժական ինստիտուտում գործող Հայ հայրենասերների միության մասնաճյուղ հանդիսացող խմբակին (Ռուբիկ Հովսեփյանի գլխավորությամբ)։ Թռուցիկներ տարածելու պատճառով կալանավորվել է 1968 թվականի ապրիլի 16-ին։ Մայիսի 28-ին խափանման միջոց կալանքը փոխվել է չհեռանալու մասին ստորագրությամբ։ Դատապարտվել է 1 տարի ազատազրկման։ 1970 թվականին ավարտել է ինստիտուտը, տեղափոխվել Աշտարակ և աշխատել է տեղի գեղարվեստի դպրոցում։ 1988 թվականից մասնակցել է Արցախյան շարժմանը։ Եղել է Աշտարակի «Ղարաբաղ» կոմիտեի անդամ։ 1990-1991 թվականներին զբաղվել է ինքնապաշտպանական ջոկատների կազմակերպմամբ։ 1994-1995 թվականներին եղել է Աշտարակի գեղարվեստի դպրոցի տնօրենը։ 1995 թվականից հրավիրվել է ՀՀ պաշտպանության նախարարություն և մինչև 2004 թվականը եղել է ՀՀ պաշտպանության նախարարության մշակույթի և հասարակական կապերի բաժնի պետի տեղակալը։ ՀՀ բանակի կապիտան է (2000)։

Ստեղծագործական գործունեություն
------------------------------

Մխիթարյանը նկարել սկսել է մանկության տարիներից։ Ազդվել է հայկական մանրանկարչական արվեստից, որով էլ ձևավորվել են նրա գեղագիտական հայացքները։

1998 թվականից անդամակցում է Հայաստանի նկարիչների միությանը։ Ցուցադրվում է 1974 թվականից. ունեցել է անհատական ցուցահանդեսներ (առաջինը՝ Երևանի ժուռնալիստների տանը՝ 1975 թվականին), մասնակցել մի շարք խմբակային ցուցադրությունների։ Ստեղծագործությունները ցուցադրվել են Երևանի Սպայի տանը (1996), Ճամբարակում (1997), Օշականի դպրատանը (2008), Լիբանանում (2004), Գլենդելում (2012), Հայաստանի նկարիչների միությունում, Երևանի կամերային թատրոնում, Հայաստանի ռազմական թանգարանում կազմակերպված ցուցահանդեսներին։

Իր կտավներում Մխիթարյանը պատկերել է Մաշտոցին, Նարեկացուն, Կոմիտասին։ Ստեղծագործում է բնանկարի, դիմանկարի, գրաֆիկայի, նատյուրմորտի ժանրում։

Մրցանակներ
----------

* Համաբանակային ցուցահանդես-մրցույթների առաջին մրցանակ, 2001-2002։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Կամերային ցուցահանդեսներ. կբացվի Անդրանիկ Մխիթարյան-Սուսերցու անհատական ցուցահանդեսը
2. ↑  LLC Helix Consulting։ «Անդրանիկ Մխիթարյան-Սուսերցու ցուցահանդեսը՝ Երևանի պետական կամերային թատրոնում»։ *www.panorama.am* (անգլերեն)։ Վերցված է 2021-06-06
**Աշոտ Հովհաննեսի Չիթչյան** (1903, Թիֆլիս, Ռուսական կայսրություն - 1972), հայ հողագետ։ ՀԽՍՀ գյուղատնտեսական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ։ ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ։

Կենսագրություն
--------------

Աշոտ Չիթչյանը ծնվել է 1903 թվականին Թիֆլիսում։ 1924-1928 թվականներին սովորել և ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի գյուղատնտեսական ֆակուլտետը։ 1927-1938 թվականներին աշխատել է որպես հողագետ-քիմիկոս, ջրային տնտեսության վարչությունում՝ որպես հողագիտության լաբորատորիայի վարիչ։ 1935-1937 թվականներին աշխատել է ԽՍՀՄ ԳԱ հայկական մասնաճյուղում որպես կրտսեր հողագետ, 1937-1955 թվականներին՝ բաժանմունքի վարիչ։ 1955-1958 թվականներին եղել է խաղողագործության, գինեգործության և պտղաբուծության գիտահետազոտական ինստիտուտի ավագ գիտական աշխատող և հողագիտության և ագրոքիմիայի բաժնի վարիչ։ 1958-1971 թվականներին եղել է հողագիտության և ագրոքիմիայի գիտահետազոտական ինստիտուտի հողերի մելիորացիայի և հետագայում ռեժիմային հետազոտությունների բաժնի վարիչ։ 1931-1941 թվականներին եղել է Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտի հողագիտության ամբիոնի ասիստենտ, դոցենտ, ամբիոնի վարիչ։ 1938-1952 թվականներին դոցենտի պաշտոն է վարել նաև Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտի կերհայթհայթման ամբիոնում։

Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին պաշտպանական նշանակության հատուկ աշխատանքներ է կատարել հողագիտական հետազոտությունների գծով։

Հետազոտությունների մեծ մասը նվիրել է Հայաստանի հողային ծածկոցի ուսումնասիրությանը, կազմել առանձին տարածաշրջանների խոշոր մասշտաբի հողային քարտեզների և փոքր մասշտաբի Հայաստանի հողերի քարտեզը։ Ուսումնասիրել է Արարատյան հարթավայրի աղակալած հողերը՝ մշակելով միջոցառումներ դրանց իրականացման համար։ Բազմաթիվ գիտական հոդվածների և աշխատությունների հեղինակ է։

Աշոտ Չիթչյանի գրասեղանը ՀԱԱՀ Պատմության թանգարանում

Պարգևներ
--------

* ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ
* Պատվո շքանշան

Երկեր
-----

* Վասիլիյ Վասիլևիչ Դոկուչայևը և գիտությունը հողի մասին, Երևան։ ՀՍՍՌ ԳԱ հրատ. 1947. 38 էջ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Աշոտ Հովհաննեսի Չիթչյան(չաշխատող հղում)
2. ↑  Չիթչյան Ա Հ (1947 թ․ հունվարի 1)։ Կարապետյան Սահակ Կարապետի, ed.։ *Վասիլիյ Վասիլևիչ Դոկուչայևը և գիտությունը հողի մասին։ (Ծննդյան հարյուրամյակի առթիվ. 1846-1946)*։ Երևան: ՀՍՍՌ ԳԱ հրատ (չաշխատող հղում)
**Անանուն ժայռ-մնացուկներ**, երկրաբանական բնության հուշարձան Հայաստանի Հանրապետությունում, որը ժայռ-մնացուկ է։ Բնության հուշարձանը գտնվում է Արագածոտնի մարզի Սարալանջ գյուղից 4.5 կմ հարավ-արևմուտքում, Արայի լեռան, հրաբխի հարավային լանջերին։ Այն գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Բնապահպանության նախարարության բնության պետական հուշարձանների ցանկում։ Բնության պետական հուշարձանների ցանկում ներառվել է 2008 թվականի օգոստոսի 14-ին ընդունված «Հայաստանի Հանրապետության բնության հուշարձանների ցանկը հաստատելու մասին» ՀՀ Կառավարության որոշման համաձայն։

Տես նաև
-------

* Հայաստանի բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ
* Բնության պետական հուշարձաններից ցանկը Վիքին սիրում է Երկիրը հուշարձանների ցանկում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Հայաստանի Հանրապետության բնության հուշարձանների ցանկը հաստատելու մասին»։ *www.arlis.am*։ 14 օգոստոսի 2008 թվական։ Վերցված է 2015-11-30
2. ↑  «Հայաստանի Հանրապետության բնապահպանության նախարարություն, Բնության հուշարձանների ցանկ»։ *www.mnp.am*։ Վերցված է 2015-11-30
**Աշոտ Ռոբերտի Տոնոյան** (մականունը՝ Տոնուսի Աշոտ, մարտի 5, 1958(1958-03-05), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հունիսի 22, 2014(2014-06-22)), քաղաքական գործիչ, Հայաստանի Ազգային ժաղովի նախկին պատգամավոր ԲՀԿ կուսակցությունից, խոշոր բիզնեսմեն։

Կենսագրություն
--------------

Աշոտ Տոնոյանը ծնվել է 1958 թվականի մարտի 5-ին Երևանում։ 1976-1978 թվականներին. ծառայել է խորհրդային բանակում։ 1974-1976 թվականներին աշխատել է ՀԽՍՀ թեթև արդյունաբերության մինիստրության հաշվիչ կենտրոնում` որպես տեխնիկ, 1978-1985 թվականներին` «Ռելե» գործարանում կարգավորող վարպետ։ 1985 թվականին հիմնադրել է «Երամ» սննդի կոոպերատիվը։ 1991-1996 թվականներին աշխատել է «Տիգրիս» շինարարական կոոպերատիվում` որպես գլխավոր ինժեներ։ 1996 թվականին հիմնադրել է «Ռոբերտ» շինարարական ՍՊԸ-ն և զբաղեցրել տնօրենի պաշտոնը։ 2002 թվականին հիմնադրել է «Տոնուս» ծածկերի բարձրացման մեթոդով մասնագիտացված շինարարական ՍՊԸ-ն, որը 2006 թվականից նաև «Ռոբերտ» ՍՊԸ-ի իրավահաջորդն է։ Զբաղեցնում է «Տոնուս» ՍՊԸ-ի գլխավոր տնօրենի պաշտոնը։ 2006 թվականի մայիսի 19-ին ընտրվել է Քանաքեռ-Զեյթուն համայնքի պատվավոր անդամ։ 2006 թվականին հայ-ուկրաինական սպորտային կապերի զարգացմանը մատուցած ծառայությունների համար Ուկրաինայի Հանրապետության Նախագահի կողմից պարգևատրվել է հուշամեդալով, իսկ Հայաստանում օլիմպիական շարժման զարգացմանը մատուցած ծառայությունների համար` ՀԱՕԿ-ի ոսկե շքանշանով։ 2007 թվականի Վանաձորի «Սանահին» կառավարման ինստիտուտի ատեստացիոն հանձնաժողովի որոշմամբ նրան շնորհվել է «Սանահին» կառավարման ինստիտուտի պատվավոր պրոֆեսորի կոչում, Ասպետների միջազգային միության կողմից` ասպետի կոչում։ Շնորհվել է նաև Բնության և հասարակության մասին գիտությունների միջազգային ակադեմիայի պատվավոր դոկտորի կոչում։ ՀՀ քիքբոքսինգի ազգային ֆեդերացիայի և «Զեյթուն» մարզական ակումբի պատվավոր նախագահ, «WPKA» քիքբոքսինգի աշխարհի ֆեդերացիայի կազմխորհրդի և «Inernational Police-Motor Corporations» միջազգային կազմակերպության անդամ, «Սոզվեզդիա» միջազգային գիտական, մշակութային, սպորտային կազմակերպության խորհրդի անդամ։ 2007 թվականի մայիսի 12-ին ընտրվել է Ազգային ժողովի պատգամավոր թիվ 3 ընտրատարածքից։

Անձնական կյանք
--------------

Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  *«Ինչպե՞ս են մարվելու Աշոտ Տոնոյանի` «Տոնուսի» Աշոտի թողած պարտքերը»* հոդված armlur.am կայքում, *(արխիվացված 05․01․2024 թվականին)*։
2. 1 2 3  *«Ի՞նչ է պատահել Աշոտ Տոնոյանի առանձնատան հետ»* հոդված 168.am կայքում, *(արխիվացված 04․09․2014 թվականին)*։
3. ↑  «Тоноян Ашот Робертович — Энциклопедия фонда «Хайазг»»։ *ru.hayazg.info*։ Վերցված է 2021-01-30
4. ↑  «National Assembly of Armenia | Official Web Site | parliament.am»։ *www.parliament.am*։ Վերցված է 2021-01-30
5. ↑  «Тоноян Ашот Робертович - Europäische Akademie der Naturwissenschaften»։ *eanw.info*։ Վերցված է 2021-01-30
6. ↑  «National Assembly of Armenia | Official Web Site | parliament.am»։ *www.parliament.am*։ Վերցված է 2021-01-30

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Հայաստանի Ազգային ժողով |

 |