**Կիբելա** (ֆր.՝ Cybèle), ֆրանսիացի քանդակագործ Օգյուստ Ռոդենի քանդակը։ Այն իրենից ներկայացնում է Ռոդենի առաջին մասնակի ֆիգուրներից մեկը, որոնք հայտնի են որպես ավարտուն աշխատանքներ համարվող «ֆրագմենտներ»։

Պատմություն
-----------

Ոգեշնչված է հունական արվեստի ֆրագմենտներով և Միքելանջելոյի աշխատանքներով Ռոդենը ստեղծել է առանց գլխի նստած կնոջ ոչ մեծ էտյուդ։ 1877 թվականի սկանդալից հետո, երբ Ռոդենին անիրավացի մեղադրել են այն բանում, որ նա «Բրոնզե դար» քանդակը ստեղծելիս ծեփապատճեն է արել կենդանի բնորդից, վարպետը սովորաբար նախընտրում էր ստեղծել փոքրացված քանդակներ։ «Կիբելայի» համար մոդել է ծառայել Աննա Աբրուցեզին՝ երկու քույրերից մեկը, որոնց նա հաճախ օգտագործում էր այդ դերում։ Արվեստաբան Ժորժ Գրափը այդ քանդակը թվագրել է 1889 թվականով և առանց աղբյուրի հայտարարել, որ այն «Դժոխքի դարպասներ» քանդակի էտյուդ է եղել։

1904 թվականին Ռոդենի օգնականը՝ Անրի Լեբոսեն, Աշիլ Կոլի հայտնագործած մեքենայի միջոցով ստեղծել է աշխատանքի մեծացված գիպսե տարբերակը ։ Այս մոնումենտալ աշխատանքը որպես ֆիգուրա ներկայացվել է 1905 թվականին Փարիզում Կերպարվեստի միության սալոնում։ Այդ ժամանակ քանդակը Ռոդենի ընկերներին և ենթավարպետներին հայտնի էր «Նստած Աբրուցեզին» վերնագրով․ մոդելի ազգանունով, որը դիրք էր ընդունել քանդակի համար։

Միայն 1914 թվականին աշխատանքը ստացել է իր ներկայիս անվանումը՝ «Կիբելա»՝ փրյուգացի աստվածուհու պատվին, որը մարմնավորում էր մայր բնությունը։ Մեծացված տարբերակի բրոնզե ծեփապատճենը որպես «Կիբելա» նույն թվականին ցուցադրվել է Լոնդոնի Գրոսվենոր հաուսում։

Պատճեններ
---------

Ռոդենի «Կիբելա»-ի պատճենը Սթենֆորդի համալսարան 2011 թվականին
Գիպսե տարբերակը, որը ցուցադրվել է սալոնում 1905 թվականին, այժմ պահվում է Բորդոյի գեղարվեստի թանգարանում։ Դրանից արվել են բազմաթիվ բրոնզե պատճեններ, որոնք այժմ կարելի է հանդիպել տարբեր վայրերում՝ ներառյալ․

* Վիկտորիայի և Ալբերտի թանգարան, Լոնդոն (այս պատճենը 1914 թվականին համարվել է միակը, որը ստեղծվել է Ռոդենի կենդանության օրոք)
* Ռոդենի թանգարան, Փարիզ (1981)
* Բրուքլինի թանգարան, Բրուքլին, Նյու Յորք (1981)
* Այրիշ և Ջերալդ Կանտորների գեղարվեստի կենտրոն, Սթենֆորդի համալսարան, Սթենֆորդ, Կալիֆոռնիա (1981))
* Լիլի և Հյու Ռոյ Կալենի քանդակների այգի, Հյուստոն, Տեխաս (1982)
* Հյուսիսային Կարոլինայի արվեստի թանգարան, Ռոլի, Հյուսիսային Կարոլինա (1987)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  «Cybele». *Victoria and Albert Museum*. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 15-ին.
2. 1 2 3  «Si belle, Cybèle !». *Musée des Beaux-Arts de Bordeaux*. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 15-ին.
3. 1 2 3 4 5  Elsen, Jamison, 2003, էջ 580
4. ↑  Elsen, Jamison, 2003, էջ 578
5. ↑  «Reductions and Enlargements». *Iris & B. Gerald Cantor Foundation*. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 15-ին.
6. ↑  «Cybèle, grand modèle». *Musée Rodin*. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 15-ին.
7. ↑  «Cybele, large model (Cybèle, grand modèle)». *Brooklyn Museum*. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 15-ին.
8. ↑  «Cybele, large model (Cybèle, grand modèle)». *Cantor Arts Center*. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 15-ին.
9. ↑  «Inside the MFAH Friday Afternoon Lecture "Auguste Rodin: Father of Modern Sculpture"». *Museum of Fine Arts, Houston*. Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ սեպտեմբերի 6-ին. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 15-ին.
10. ↑  «Cybele». *North Carolina Museum of Art*. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 15-ին.

Գրականություն
-------------

* *Elsen, Albert E; Jamison, Rosalyn Frankel* Rodin's Art: The Rodin Collection of Iris & B. Gerald Cantor Center of Visual Arts at Stanford University. — New York: Oxford University Press, 2003. — С. 578—581. — ISBN 0198030614