| **՞**Սևագլուխ սկյուռակապիկ |
| --- |
| Սևագլուխ սկյուռակապիկ  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Վերնաթագավորություն | կորիզավորներ |
| Թագավորություն | Կենդանիներ |
| Ենթաթագավորություն | բազմաբջիջներ |
|
|
|
|
| Տիպ | Քորդավորներ |
|
|
|
|
|
| Դաս | Կաթնասուններ |
| Ենթադաս | կենդանածիններ |
| Ինֆրադաս | ընկերքավորներ |
|
| Կարգ | Պրիմատներ |
| Ենթակարգ | Չորաքիթ պրիմատներ |
| Ինֆրակարգ | Կապկակերպեր |
| Վերնաընտանիք | Լայնաքիթ կապիկներ |
| Ընտանիք | Մորվածնոտավորներ |
|
|
|
| Ցեղ | Սկյուռակապիկներ |
|
|
| Տեսակ | **Սևագլուխ սկյուռակապիկ** |
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Saimiri boliviensis boliviensis  I. Geoffroy Saint-Hilaire and de Blainville, 1834 |
|  Հատուկ պահպանություն |
| 
Քիչ մտահոգող տեսակIUCN 3.1 *Least Concern* : 43964 |
|  Արեալ |
| պատկեր |
|   Տարածվածությունը |
| 

| ԴասակարգումըՎիքիցեղերում | Պատկերների որոնումՎիքիպահեստում | ITIS**1834**NCBI**39432**EOL**4453281**

 |
| --- | --- | --- |

 |

**Սևագլուխ սկյուռակապիկը** (լատ․՝ *Saimiri boliviensis boliviensis*) սկյուռակապիկների ցեղին պատկանող տեսակ է։

Բնութագիրը
----------

Սևագլուխ սկյուռակապիկները ունեն փոքր, սպիտակ դեմք, սև քիթ և բերան։ Արուների մարմինը սև է, էգերինը` մոխրագույն։ Երկարությունը հասնում է 25-35 սմ-ի, պոչը՝ 35-42 սմ-ի։ Քաշը 750-1100 գ է։ Պոչը թավշամազ է, ճանկերը` երկար։ Սկյուռակապիկները համարվում են պրիմատների ընտանիքի ամենախելացի կապիկները։ Ուղեղի զանգվածը գերազանցում է մարմնի զանգվածը։ Ունեն սուր, գունային տեսողություն, ինչը հնարավորություն է ընձեռում միանգամից նկատել ցանկացած պտուղ խիտ բուսականության մեջ։ Արուին բնորոշ է սև մարմին, իսկ էգերին` մոխրագույն։

Ապրում են 15-20 տարի։ Անազատության մեջ կարող են ապրել մինչև 30 տարի։

Տարածումը և բնական միջավայրը
----------------------------

Սևագլուխ սկյուռակապիկը հարավային Աֆրիկայում հանդիպող կապիկների ենթատեսակ է` տարածված Բոլիվիայում, Բրազիլիայում և Պերուում։

Սևագլուխ սկյուռակապիկներին կարելի է տեսնել աշխարհի մի շարք կենդանաբանական այգիներում՝ այդ թվում Երևանի կենդանաբանական այգում։

Վարքը
-----

Սոցիալական կենդանիներ են. նրանք ապրում են 40-50 առանձնյակներից բաղկացած խմբերով։ Առանձին դեպքերում առանձնյակների թիվը կարող է հասնել 500-ի։ Միմյանց հետ շփվում են տարբեր ձայնային ազդանշաններով։ Հիանալի մագլցողներ են, ճանապարհորդելիս արագ թռչում են ծառից ծառ։ Երկար պոչն ապահովում է հավասարակշռությունը, իսկ երկար ձեռքերն ու ոտքերը` արագաշարժությունը։ Նրանք ակտիվ են ցերեկը։ Ապրում են ծառերի վրա։

Սննդակարգը
----------

Սևագլուխ սկյուռակապիկները ամենակերներ են։ Սնվում են մրգերով և միջատներով, երբեմն` սերմերով, տերևներով, ծաղիկներով, ծիլերով, ընկույզներով։

Բազմացումը
----------

Բազմացման սեզոնին արուներն անհաշտ պայքարում են էգերի հետ զուգավորվելու համար։ Հղիությունը տևում է 150-170 օր։ Ունենում են մեկ ձագ։ Ծննդաբերությունից անմիջապես հետո էգը վռնդում է արուին, և վերջինս միանում է արուների խմբին։ Արդեն 2 ամսականում ձագն ունակ է ուսումնասիրել տարածքն առանց մոր օգնության, իսկ 10 ամսականում ձեռք է բերում լիարժեք ինքնուրույնություն։

Պահպանման կարգավիճակը
---------------------

Չնայած, որ այս ենթատեսակը վտանգված չի համարվում, սակայն պոպուլյացիան ունի կրճատման միտում՝ հիմնականում անտառների ոչնչացման և մարդածին ազդեցության հետևանքով։ Գրանցված է ԲՊՄՄ (Բնության պահպանության միջազգային միություն) Կարմիր ցուցակում «Չվտանգված» կարգավիճակով։

Գրականություն
-------------

* 
* 
* Կենդանիների հանրագիտարան

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN |

 |