**Գաո** (ֆր.՝ Gao), քաղաք Մալիի կենտրոնական մասի հյուսիս-արևելքում՝ Ազավադ ինքնահռչակ պետության տարածքում, համանուն նահանգի վարչական կենտրոնը, ինչպես նաև Ազավադի խոշորագույն քաղաքն ու փաստացի մայրաքաղաքը՝ նրա իշխանությունների և Ազավադի ազատագրման ազգային շարժման ղեկավարության գտնվելու վայրը։

Պատմություն
-----------

Հնում Գաոն եղել է միջնադարյան Սոնգայ կայսրության մայրաքաղաքը։ Մինչ օրս քաղաքը Տրանս-Սահարական առևտրի կենտրոններից է։

Աշխարհագրություն
----------------

Քաղաքը գտնվում է Մալիի արևելքում (Ազավադի հարավ-արևելքում)՝ Նիգեր գետի ձախ ափին ծովի մակարդակից 226 մետր բարձրության վրա։ Գաոն գտնվում է Տոմբուկտու քաղաքից 320 կմ հարավ-արևելք, Անսոնգո քաղաքից 103 կմ հյուսիս-արևմուտք և Նիգերի հետ սահմանից 204 կմ հեռավորության վրա։

Քաղաքը երկրի մայրաքաղաք Բամակոյի հետ միացված է ասֆալտապատ ճանապարհով․ ճանապարհի երկարությունը կազմում է մոտ 1200 կմ։ 2006 թվականին Նիգեր գետից Գաո կառուցվել է կամուրջ, որը փոխարինել է լաստանավային անցմանը։ Կամրջի շինարարությունը ֆինանսավորել են Իսլամական զարգացման բանկը և Մալիի կառավարությունը, իրականացրել է չինական պետական շինարարական ընկերությունը։ Նիգեր գետն ունի սեզոնային լաստանավային ծառայություն։ Կուլիկորո և Գաո քաղաքների միջև լաստանավային փոխադրումները (1380 կմ) սպասարկվում են *Compagnie Malienne de Navigation* ընկերության կողմից և սովորաբար գործում է հուլիսի վերջից մինչև նոյեմբեր, երբ գետի ջրի մակարդակը թույլ է տալիս նավերով անցնել։

Քաղաքի մոտակայքում է գտնվում օդանավակայանը։

Կլիմա
-----

Կլիման տաք և չորային է։ Միջին տարեկան ջերմաստիճանը կազմում է +27 °C։ Տարվա ամենացուրտ ամիսը հունվարն է (միջինը՝ +22 °C), ամենաշոգը՝ մայիսը (միջինը՝ +37 °C)։ Տարեկան լինում են ընդամենը 270 մմ տեղումներ, ընդ որում՝ ավելի քան 100 մմ-ը օգոստոս ամսվա ընթացքում։ Տարվա 5 ամիսների ընթացքում ընդհանրապես անձրև չի գալիս։

| Գաո, Մալի (1950–2000)ի կլիմայական տվյալները |
| --- |
| Ամիս | հունվ | փետ | մարտ | ապր | մայ | հուն | հուլ | օգոս | սեպ | հոկ | նոյ | դեկ | Տարի  |
| Միջին բարձր °C (°F) | 30.8 (87.4) | 33.8 (92.8) | 37.2 (99) | 40.7 (105.3) | 42.5 (108.5) | 41.5 (106.7) | 38.5 (101.3) | 36.6 (97.9) | 38.4 (101.1) | 39.3 (102.7) | 35.8 (96.4) | 31.4 (88.5) | 37.2 (99) |
| Միջին ցածր °C (°F) | 14.8 (58.6) | 17.0 (62.6) | 20.8 (69.4) | 24.7 (76.5) | 28.2 (82.8) | 28.8 (83.8) | 26.6 (79.9) | 25.4 (77.7) | 26.0 (78.8) | 24.9 (76.8) | 19.9 (67.8) | 15.8 (60.4) | 22.7 (72.9) |
| Անձրևի տեղումներ մմ (դյույմ) | 0.0 (0) | 0.1 (0.004) | 0.3 (0.012) | 1.7 (0.067) | 7.7 (0.303) | 22.8 (0.898) | 63.6 (2.504) | 84.2 (3.315) | 33.5 (1.319) | 4.8 (0.189) | 0.0 (0) | 0.1 (0.004) | 218.8 (8.614) |
| Միջ. անձրևոտ օրեր (≥ 0.1 mm) | 0.1 | 0.1 | 0.3 | 0.3 | 1.3 | 3.9 | 7.9 | 8.4 | 5.2 | 0.9 | 0.0 | 0.1 | 28.5 |
| Միջին ամսական արևային ժամ | 269.8 | 257.9 | 269.6 | 254.2 | 274.9 | 227.1 | 249.7 | 251.5 | 253.5 | 279.8 | 280.8 | 261.9 | 3130,7 |
| *Աղբյուր #1: World Meteorological Organization* |
| *Աղբյուր #2: NOAA (sun 1961–1990)* |

Բնակչություն
------------

2013 թվականի մարդահամարի արդյունքներով քաղաքի բնակչությունը կազմում է 49 483 մարդ։

*Քաղաքի բնակչության թվաքանակի դինամիկան ըստ տարիների․*

| 1998 | 2013 |
| --- | --- |
| 34 703 | 49 483 |

Տեսարժանություն
---------------

Ասկիայի գերեզմանը
Գաոյում է գտնվում Սոնգայ կայսրության հիմնադիր Ասկիայի գերեզմանի հայտնի «բուրգը», որը քաղաքի երկու միջնադարյան մզկիթների և տեղի հին գերեզմանատան հետ դասվում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության շարքին։ Գաոյի տեսարժանություններից են նաև Կոյմի կարմիր գմբեթները, որոնք գտնվում են Նիգերի աջ ափին։

Քույր քաղաքներ
--------------

* Թիոնվիլ, Ֆրանսիա
* Բերքլի, ԱՄՆ
* Շիմկենտ, Ղազախստան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Chabasseur, Eglantine (2006 թ․ նոյեմբերի 12). «Le pont de Gao, "un rêve devenu réalité"» (ֆրանսերեն). Radio France internationale. Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ ապրիլի 12-ին. Վերցված է 2010 թ․ դեկտեմբերի 10-ին.
2. ↑  Coulibaly, Baye (2010 թ․ ապրիլի 7). «Comanav: Les bateau de la discord» (ֆրանսերեն). L'Essor. Արխիվացված է օրիգինալից 2010 թ․ հունիսի 18-ին. Վերցված է 2010 թ․ դեկտեմբերի 20-ին.
3. ↑  «World Weather Information Service – Gao». World Meteorological Organization. Վերցված է 2015 թ․ հոկտեմբերի 12-ին.
4. ↑  «Gao Climate Normals 1961–1990». National Oceanic and Atmospheric Administration. Վերցված է 2015 թ․ հոկտեմբերի 12-ին.
5. ↑  «Gao» (անգլերեն). World Gazetteer. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ փետրվարի 12-ին. Վերցված է 2013 թ․ փետրվարի 4-ին.
6. ↑  World Heritage List. Tomb of Askia
7. ↑  Comité de Jumelage Thionville-Gao Kenieba Konko Արխիվացված 2018-11-22 Wayback Machine(Ֆրանսերեն)
8. ↑  «City of Berkeley Sister Cities». Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ մայիսի 5-ին. Վերցված է 2014 թ․ հոկտեմբերի 6-ին.