**Սույումբիկե աշտարակ** (թաթ.՝ **Сөембикә манарасы**; ռուս.՝ **Ба́шня Сююмбикэ́**, անվանվում է նաև **Խանի մզկիթ**), պատմական աշտարակ Թաթարստանի մայրաքաղաք Կազանում, այդ քաղաքի թերևս ամենահիշարժան ու տիպիկ պատմաճարտարապետական հուշարձան-խորհրդանիշն է։

Պատմություն
-----------

Սույումբիկե աշտարակը մի ժամանակ եղել է Կազանի ամենաբարձր շինությունը և, ընդսմին, այսպես կոչված՝ թեքվող աշտարակներից է։ 1990-ական թվականների տվյալներով՝ թեքվածությունը հասել էր 198 սանտիմետրի։ 1930-ական և 1990-ական թվականներին զանազան եղանակներ են գործի դրվել կառույցի թեքվելը կանգնեցնելու, հնարավորության սահմաններում այն շտկելու նպատակով, և, թվում է՝ դա որոշակիորեն հաջողվել է. աշտարակն այլևս չի թեքվում։

Աշտարակի կառուցման տարեթիվը պարուրված է խորհրդավոր մշուշվածությամբ։ Որոշ ուսումնասիրողներ գտնում են, որ կառուցվել է 18-րդ դարի սկզբներին, երբ բազմամակարդակ աշտարակները լայնորեն տարածված էին Ռուսաստանում։

Սույումբիկե աշտարակը ունի 6 մակարդակ և 58 մետր բարձրություն
Ավանդազրույցն ասում է, որ աշտարակը կառուցել են Իվան Չորրորդ Ահեղի վարպետները և այն էլ՝ ընդամենը մեկ շաբաթում։ Թաթարների թագուհի Սույումբիկեն իրեն ցած է նետել նորակառույց աշտարակի ամենաբարձր կետից (այստեղից էլ՝ աշտարակի անվանումը)։ Սակայն այս ավանդազրույցը որևէ առնչություն չունի պատմականորեն փաստարկված իրականության հետ. Սույումբիկեին մոսկովյան զինուժը 1551 թվականին գահից հեռացրել և տարել է Կասիմով քաղաքը, որտեղ էլ նա տարիներ անց մահացել է իր բնական մահով։ Պետք է նկատի առնել նաև, որ ինքնասպանությունը աններելի մեղք է համարվում թագուհու դավանած մուսուլմանական կրոնում, ուրեմն՝ նա չէր դիմի նման քայլի։ Իսկ ինչ վերաբերում է ավանդազրույցին, հարկ է նշել, որ, ինչպես ցույց է տալիս վերլուծությունը, այն հորինվել ու տարածվել է 18-րդ դարի սկզբներից։

Որոշ ուսումնասիրողներ ավելի հեռուն են գնում և հայտարարում են, որ աշտարակը նախառուսական ժամանակների, բուն թաթարական շինություն է, որը պահպանվել-մնացել է թաթարական միջնաբերդից։

Քսաներորդ դարի սկզբներին ճարտարապետ Ալեքսեյ Շչուսևը Մոսկվայի Կազանյան երկաթուղային կայարանի շենքի նախագծման ու կառուցման ժամանակ կրկնօրինակել է Սույումբիկեի աշտարակի ուրվապատկերը։

Գրականություն
-------------

* *Соколов В. В.* Казан. Портрет в стил на импресионизма. – Казан: Отечество, 2011. – В. 51 – 52. – ISBN 978-5-9222-0408-8.

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* Մոսկվայի Կազանյան երկաթուղային կայարանի շենքըՄոսկվայի Կազանյան երկաթուղային կայարանի շենքը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Thom Wheeler (2011). *One Steppe Beyond: Across Russia in a VW Camper*. Summersdale Publishers Ltd. էջ 122. ISBN 978-0-85765-499-1.
2. ↑  Sasha Raspopina (2016 թ․ դեկտեմբերի 22). «10 of the best Russia holiday destinations – beyond Moscow and St Petersburg». The Guardian. Վերցված է 2020 թ․ հունվարի 1-ին.
3. 1 2  Eduard Zinatullin (2014 թ․ հունիսի 25). «Виртуальная экскурсия внутрь башни Сююмбике в Казани» [Virtual tour inside of Söyembikä Tower] (Russian). kazancat.ru. Վերցված է 2020 թ․ հունվարի 1-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Фоторепортаж из внутренних помещений башни Сююмбике
* Падающая башня Сююмбике
* Страница башни Сююмбике на портале «Культура.рф»
* Нияз Халитов. Башня Сююмбике в Казанском Кремле — историко-архитектурная биография символа Казани на портале «РусАрх»
* Башня Сююмбике на официальном сайте Казанского Кремля