**Windows Millennium Edition** (հայերեն՝ **Պատուհաններ Հազարամյակի հրատարակություն**) (**Windows Me**; հապավումը նաև **Windows ME**) խառը 16/32 բիթանոց օպերացիոն համակարգ է, որը թողարկվել է Microsoft-ի կողմից 2000 թվականի սեպտեմբերի 14-ին։ Այդպես է կոչվել ի պատիվ նոր III հազարամյակի (լատին․՝ millennium - հազարամյակ)։

Այն Windows 9x օպերացիոն համակարգերի շարքի մի մասն է։ Այն տարբերվում է իր նախորդներից՝ Windows 95, Windows 98, համեմատաբար փոքր թարմացումներով, ինչպիսիք են նոր MS-DOS 8.0, Internet Explorer 5.5 և Windows Media Player 7.0։ Կա նաև Windows Movie Maker՝ թվային տեսանյութերի խմբագրման հիմնական հնարավորություններով։ Համակարգի ինտերֆեյսը փոխվել է դրան ավելացվել են հնարավորություններ, որոնք առաջին անգամ հայտնվել են Windows 2000-ում։

Windows Me-ի ամենաուշագրավ փոփոխություններից մեկն այն է, որ MS-DOS իրական ռեժիմն անջատված է ստանդարտ համակարգի կազմաձևում, ինչը զգալիորեն նվազեցրեց համակարգի բեռնման ժամանակը (բաց թողնելով մուտքը դեպի MS-DOS), բայց անհնարին դարձրեց այն ծրագրերի օգտագործումը, որոնք պահանջում են դա ռեժիմ։ Այնուամենայնիվ, հատուկ կոմունալ ծառայությունների օգնությամբ այս գործառույթը կարելի է ապակողպել։ Հրամանի թարգմանիչին կանչելու հնարավորությունը նույնպես անջատված է։ Windows Me-ն օգտագործում է MS-DOS 8.0 բեռնաթափման համար՝ IO.sys-ում ինտեգրված ոչ հաշմանդամ բարձր հիշողության դրայվերով։

Զարգացում
---------

1998 թվականին Microsoft-ը հայտարարեց, որ Windows 98-ից հետո այլևս Windows 9x-ի տարբերակներ չեն լինի։ Այնուամենայնիվ, 1999 թվականի մայիսին Microsoft-ը թողարկեց Windows 98-ի երկրորդ տարբերակը, այնուհետև հայտարարեց Windows 9x-ի նոր տարբերակը, որը հետագայում կոչվեց Millennium։ Սա հազվագյուտ դեպք է, երբ Windows-ի տարբերակը մշակումից ի վեր չի փոխել իր անունը։

Մշակման փուլում առկա էին Windows Me-ի առնվազն երեք բետա տարբերակ։ 1999 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Microsoft-ը հայտարարեց Windows Millennium Beta 1-ի թողարկման մասին։ Windows Millennium Beta 2-ը թողարկվել է 1999 թվականի նոյեմբերի 24-ին՝ ավելացնելով մի քանի նոր հնարավորություններ, ինչպիսիք են Համակարգի ֆայլերի պաշտպանությունը և Խաղի ընտրանքների կառավարման վահանակը։ Մի քանի միջանկյալ կառուցումներ են թողարկվել Beta 1-ի և 2-ի միջև, ինչպես նաև այնպիսի գործառույթներ, ինչպիսիք են ավտոմատ թարմացումները և անհատականացված ընտրացանկերը։ Բետա 3-ը թողարկվել է 2000 թվականի ապրիլի 11-ին, և այս տարբերակը նշանավորեց իր վերջնական տարբերակի մեկնարկի և անջատման ձայների առաջին տեսքը (առաջացած Windows 2000-ից), մինչդեռ նախորդ բետա տարբերակները օգտագործում էին Windows 98-ից փոխառված գործարկման և անջատման ձայները։ Վերջնական բեռնումը։ էկրանի տարբերակն առաջին անգամ ներկայացվել է Pre-Beta 3 build 2470-ում։ Windows Millennium Edition-ի թողարկման ընդհանուր ամսաթիվը 2000 թվականի սեպտեմբերի 14-ն է։ Microsoft-ը դադարեցրեց Windows Millennium Edition-ի հիմնական աջակցությունը 2003 թվականի դեկտեմբերի 31-ին և ընդլայնեց աջակցությունը 2006 թվականի հուլիսի 11-ին։ Windows 98-ի և Windows 98 SE-ի ընդլայնված աջակցությունն ավարտվեց նույն օրը։

Համակարգի առանձին հավաքների թողարկման կարգը.

| Կառուցվածք | Թողարկման ամսաթիվ | Նկարագրություն | Անվանումը |
| --- | --- | --- | --- |
| 2332 | 1999 թ Հուլիսին | Windows ME-ի ամենավաղ տարբերակը՝ հիմնված Windows 98 SE-ի վրա՝ չնչին փոփոխություններով | Windows Millennium Developer Release |
| 2380 | 1999 թ Սեպտեմբերին | Առաջին բետա տարբերակ | Windows Millennium Beta 1 |
| 2419 | 1999 թ Նոյեմբերին | Երկրորդ բետա տարբերակ | Windows Millennium Beta 2 |
| 2452 | 2000 թ հունվարին | Windows Millennium-ի բետա տարբերակներից մեկը Beta 2-ի և Beta 3-ի միջև | Windows Millennium Beta 2 Refresh |
| 2499 | ապրիլի 5, 2000 թ | Windows 2000-ի նման նոր գործարկման և անջատման ձայներ կան՝ Windows 98-ի ձայնի փոխարեն։ | Windows ME Beta 3 |
| 3000 | Սեպտեմբերի 14, 2000 թ | Վերջնական տարբերակը | Windows ME |

2019 թվականի հուլիսին Microsoft-ը հայտարարեց, որ Microsoft ինտերնետ խաղային սերվերները Windows Me-ում և Windows XP-ում կդադարեցնեն աշխատել 2019 թվականի հուլիսի 31-ին (և 2020 թվականի հունվարի 22-ին՝ Windows 7-ի համար)։

Նոր հնարավորություններ
----------------------

Windows ME-ն առաջին անգամ ներկայացրեց NT գծի «հին» տարբերակներում հայտնաբերված բազմաթիվ գործառույթներ։

Հիմնական նորամուծությունները.

* Բեռնարկի կազմաձևումը ռեեստրում;
* Համակարգը վերականգնելու;
* Համակարգային ֆայլերի պաշտպանություն (Windows File Protection);
* Windows Update կայքի ավտոմատ թարմացումներ (WSUS սերվերից թարմացումը չի ապահովվում);
* Շարժական USB սարքերը, Firewire-ը և այլն, ճանաչված են դրանք անվտանգ հեռացնելու ունակությամբ.
* Օգնության համակարգը նոր ոճով;
* Չօգտագործված «Սկսել» ընտրացանկի տարրերը ավտոմատ կերպով «թաքնված» են.
* Աջակցություն նոր սարքավորումների համար;
* Նոր ցանցային ընտրանքներ.
* Աջակցություն նոր կապի տեխնոլոգիաներին՝ ADSL և կաբելային մոդեմներ;
* Ինտերնետ կապի փոխանակում։
* Աջակցություն UPnP սարքերին;
* Նոր մուլտիմեդիա հնարավորություններ.
* Ինտերնետ բրաուզեր Internet Explorer 5.5;
* MSN Messenger IM հաճախորդը ինտեգրված NetMeeting-ի հետ։
* Windows Media Player 7.0;
* Ձեր սեփական ֆիլմերը ստեղծելու և խմբագրելու ծրագիր՝ Windows Movie Maker։
* Ինտեգրված խաղեր, որոնք նախկինում հասանելի էին միայն «Microsoft Plus!» փաթեթում։
* Աջակցություն համակարգչի ձմեռման համար (դա միշտ չէ, որ աշխատում էր, քանի որ այն շատ պահանջկոտ էր սարքավորումների վրա);
* Կառավարման վահանակի նոր առանձնահատկությունն այն է, որ ցուցադրվեն միայն հաճախակի գործարկվող բաղադրիչները.
* Explorer-ի արտաքին տեսքի բարելավում - Internet Explorer-ի նոր հնարավորությունների ավելացում (լրացուցիչ պատուհաններ, պատմություն, ավելի հարմար որոնում), ավելացված է ֆայլերի նախադիտում։

Windows Me-ն ավելի արագ էր բեռնվում, քան նախորդ տարբերակները. դա ստացվեց շնորհիվ այն բանի, որ Microsoft ScanDisk ծրագիրը ինտեգրված էր համակարգի ինտերֆեյսին։ Ընդհանուր բեռնման ժամանակը հասել է 54 վայրկյանի՝ Windows 98 SE-ի 86 վայրկյանի դիմաց։

Համակարգի պահանջները
--------------------


Windows ME համակարգի պահանջները|  | Նվազագույնը | Առաջարկվող |
| --- | --- | --- |
| ԿՄՀ-ի հաճախականությունը | 300 ՄՀց (թույլատրելի նվազագույնը 150 ՄՀց) | 700 ՄՀց կամ ավելի |
| ՕՀ | 32 ՄԲ | 128 ՄԲ կամ ավելի |
| Կոշտ սկավառակ | 200 ՄԲ | 500 ՄԲ կամ ավելի |
| Սկավառակակիր | CD-ROM | CD-ROM կամ DVD-ROM |
|

Քննադատություն
--------------

Windows Me-ն ստացել է չափազանց բացասական արձագանքներ։ ՕՀ-ն արժանացավ օգտատերերի խիստ քննադատությանը՝ իր անկայունության և անվստահության, համակարգի կտրուկ բարձր պահանջների, հաճախակի սառեցումների և խափանումների պատճառով։ PC World ամսագրի հոդվածներից մեկում ME հապավումը վերծանվել է որպես «Mistake Edition» (սխալ հրատարակություն) և հայտնվել «Բոլոր ժամանակների վատագույն ապրանքների» ցանկի 4-րդ տեղում։

> 2000 թվականի վերջին Windows ME-ի թողարկումից կարճ ժամանակ անց օգտատերերը հայտնեցին այն տեղադրելու, գործարկելու, այլ սարքերի և ծրագրերի հետ աշխատելու և նույնիսկ այն դադարեցնելու հետ կապված խնդիրների մասին։
> 
> 

System Restore ֆունկցիան երբեմն վերականգնում էր վիրուսները, որոնք նախկինում ջնջվել էին օգտագործողի կողմից։ Անջատելով System Restore-ը, օգտատերը կարող էր հեռացնել վիրուսները, բայց միևնույն ժամանակ կորցրեց բոլոր նախկին «համակարգի վերականգնման կետերը»։

Համակարգի վերականգնումն ուներ նաև ժամանակի սխալ, որի պատճառով 2001 թվականի սեպտեմբերի 8-ից հետո ստեղծված վերականգնման կետերը սխալ ժամանակագրվեցին։ Այդ պատճառով System Restore-ը չկարողացավ գտնել այս կետերը և վերականգնել համակարգը։ Ավելի ուշ Microsoft-ը թողարկեց թարմացումներ այս սխալը շտկելու համար։

Շատ օգտատերերի համար այս օպերացիոն համակարգը սովորաբար աշխատում էր տեղադրվելուց ընդամենը մի քանի օր հետո. դրանից հետո այն հաճախ խափանում էր, իսկ որոշ օգտատերերի մոտ մահվան կապույտ էկրանները հայտնվում էին որոշակի ընդմիջումով (յուրաքանչյուր 1-2 ժամը մեկ)։

Համակարգի թողարկման պահին MS-DOS-ի արգելափակված իրական ռեժիմը դեռ պահանջված էր, սա MS-DOS ծրագրերի համատեղելիության խնդիրներ ստեղծեց Windows-ի հետ և լրացուցիչ խնդիրներ խաղերի և հավելվածների մշակողների համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Microsoft Windows Millennium Edition". *Microsoft Support Lifecycle*. Microsoft. Retrieved 2016 թ․ հուլիսի 28.
2. ↑  Paul Thurrot (1999 թ․ դեկտեմբերի 15). "Road to Gold: A Look at the Development of Windows 2000". SuperSite for Windows. Արխիվացված է the original 2015 թ․ ապրիլի 2-ին. Retrieved 2014 թ․ նոյեմբերի 20.
3. ↑  Paul Thurrot (2000 թ․ հուլիսի 5). "The Road to Gold: The development of Windows Me". SuperSite for Windows. Արխիվացված է the original 2015 թ․ մարտի 18-ին. Retrieved 2014 թ․ նոյեմբերի 20.
4. ↑  "Microsoft Support Lifecycle – Windows Millennium Edition". Support.microsoft.com. Retrieved 2010 թ․ օգոստոսի 26.
5. ↑  "Microsoft планирует прекратить поддержку старых интернет-игр на Windows » MSReview". *msreview.net* (in ռուսերեն). Արխիվացված է the original 2020 թ․ հոկտեմբերի 24-ին. Retrieved 2020 թ․ օգոստոսի 23.
6. ↑  "Моя Windows. Знакомимся с Windows Me". *itc.ua*. 2000 թ․ սեպտեմբերի 30. Արխիվացված է the original 2017 թ․ հոկտեմբերի 25-ին.
7. ↑  Скотт Спэнбауэр (2000 թ․ նոյեմբերի 15). "И это всё о ней: Windows Millenium Edition". *Мир ПК*.
8. ↑  Mary Landesman. "Disabling System Restore to Remove Viruses". About.com. Արխիվացված է the original 2011 թ․ օգոստոսի 25-ին. Retrieved 2007 թ․ փետրվարի 8.
9. ↑  Checkpoints that you create after 8 September 2001 do not restore your computer