**Դիմակահանդես** (ռուս.՝ Маскарад), Միխայիլ Լերմոնտովի դրամա՝ չորս պատմվածքներով և քառյակներով։ Գլխավոր հերոսը օժտված է ապստամբ ոգով և մտքով. նա ազնվական Եվգենի Արբենինն է։

Պիեսը պատմում է 19-րդ դարի 30-ական թվականների Պետերբուրգի հասարակության մասին։

Գործող անձիք
------------

1. Եվգենի Արբենին
2. Նինա, Արբենինի կինը
3. իշխան Զվյոզդիչ
4. Բարոնուհի Շտարլյ
5. Կազարին, Աֆանիսի Պավլովիչ
6. Շպրիխ, Ադամ Պետրովիչ
7. Դիմակ
8. Չինովնիկ
9. Խաղացողներ
10. Հյուրեր
11. Ծառաներ և աղախիններ

Պատմություն
-----------

Պիեսը գրվել է 1835 թվականին։ Սկզբում այն պարունակում էր 3 գործողություն և վերջանում էր Նինայի մահով։ Լերմոնտովը ցանկանալով տեսնել իր զավակին բեմի վրա, ներկայացրել է դրամատիկ գրաքննադատության, որտեղ այդ ժամանակ եղել է ժանդարմների ղեկավար Բենկենդորֆը։ Այդպիսով գրաքննությունը վրդովված է, ինչպես կարող է գրողը քննադատել Էնգելյգարդտ տանը իրականացվող զգեստավորված պարահանդեսները։ Դրաման հետ է վերադարձվել Լերմոնտովին հետագա գործողություններ ավելացնելու համար։

Երկրորդ խմբագրում
-----------------

Ցանկանալով կատարել արմատական փոփոխություններ, հեղիկնակը ավելացրեց նոր, չորրորդ գործողությունը և մտցրեց նոր կերպար՝ Անհայտին։ Այս կերպարով ճակատագիրը պատժում է հերոսին։

Երրորդ խմբագրում
----------------

Գրաքննադատությունը նորից չթողեց պիեսը բեմ բարձրանա։ Այդ Ժամանակ Լերմոնտովը դրաման ենթարկում է կապիտալ վերամշակման, առաջանում է նոր ստեղծագործություն՝ «Արբենինը»։ Բայց նույնիսկ այդ ձևով պիեսը դուր չի գալիս գրաքննադատներին։

Հնարավոր է, իրական պատճառը այն է, որ հիմնականում ստեղծագործությունը հիմնված է իրական դեպքերի վրա։ Դրա մասին վկայում է այն, որ Նինային անվանում են Նաստասա Պավլովնա։ Կարող է դա լիներ ակնարկ ժողովրդի համար իրական պատմությունների մասին։ Փրկվել և մեզ է հասել միայն երկրորդ, չորրորդ խմբագրումը։

Սյուժե
------

Դրամայի հերոս Արբենինը օժտված է ապստամբ ոգով, խելքով, ուժեղ կամքով և միջոցներով։ Բայց կապված լինելով բարձրաշխարհիկ հասարակության հետ ծննդով և դաստիարակությամբ, նա ձգտում է հասնել ինքնուրույնության և ազատության։ Նա ապրում է այդ հասարակության կանոններով և փորձում է պաշտպանել իր պատիվը, կուրացած խանդով և եսասիրությամբ սպանում է իր կնոջը։

### Առաջին գործողություն

Խաղաքարտերով խաղ։ Սեղանին կատարվում են խաղադրույքներ։ Արբենինը փրկում է Զվյոզդիչի պատիվը։ Այդտեղից նրանք մեկնում են դիմակահանդես, ուր նաև մեկնել է Նինան։ Զվյոզդիչը սիրախաղում է տիկնոջ հետ, ով իրեն սանձարձակ էր պահում։ Դա Նինան էր։ Իշխանը չի տեսնում նրա դեմքը։ Տիկինը վերադարձնում է իր կողմից գտնված թևնոցը։ Դա Նինայի թևնոցն էր։ Տանը Արբենինը տեսնում է թևնոցի անհետանալը։

Դրամայի մասին քննադատություն
----------------------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Այն, որ «Դիմակահանդեսը» սոցիալական ողբերգություն է, արդեն ոչ ոք չի կասկածում։ Բայց կարելի է ավելացնել, որ այն սիրային ողբերգություն չէ, բայց ուժեղ մարդկանց ողբերգություն է, դատապարտված անգործության և անվայելուչ և չնչին գործունեության |  |

Դրաման նամակներում
------------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | … ինչպես դու չես գրում, ինչպիսի պիես ես դու ստեղծագործել, կատակերգություն, թե ողբերգություն, ամեն ինչ, ինչ կապված է քեզ հետ, ես անտարբեր չեմ, տեղեկացված եմ, իսկ եթե կարելի է ուղարկիր փոստով։- Ելիզաբետա Արսենեվոյի նամակը Լերմոնտովին, 1835 թվական հոկտեմբերի 18 |  |

Ծանոթագրություններ
------------------



|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Միխայիլ Լերմոնտովի ստեղծագործություններ |
| --- |
|  |
| Արձակ | Աշիկ Կերիբ • Վադիմ • Մեր ժամանակի հերոսը • Կովկասցին • Իշխանուհի Լիգովսկայա 
• Մոսկվայի պանորամա • Շտոս |  |
|  |
| Վիպակներ | Ազրաիլ • Բոյարին Օրշան • Դև • Ջուլիո • Իզմայիլ Բեյ • Մծիրի • Երգ վաճառական Կալաշնիկովի մասին • Սաշկա • Տոմբովի գանձապետ • Հաջի Աբրեկ • Չերքեզները |
|  |
| Պիեսներ | Արբենին • Երկու եղբայր • Իսպանացիները • Դիմակահանդես |
|  |
| Բանաստեղծություններ | Ա. Դ. Զ. • Բորոդինո • Վալերիկ • Օդանավ • Միայնակ դուրս եմ գալիս ճանապարհ • Մտածմունք • Ինչպես հաճախ, գույնզգույն ամբոխով շրջապատված է • Առագաստ • Մնաս բարով, կեղտոտ Ռուսաստան • Բանաստեղծի մահը |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4270049-8 · LCCN: n87940591 |

 |