**Նյու Օլեսուն** (նորվ.՝ Ny-Ålesund, «Նոր Օլեսուն»), բնակավայր Նորվեգիայում` Շպիցբերգենի կղզեխմբում։ Համարվում է մշտական բնակչություն ունեցող ամենահյուսիսային բնակավայրն աշխարհում։

Պատմություն
-----------

Ռուալ Ամունդսենի հուշարձանը և «Հյուսիսային բևեռ» հյուրանոցը Նյու Օլեսունում
Նյու Օլեսունը հիմնադրվել է 1916 թվականին *Kings Bay Kull* ընկերության կողմից, ինչպես կղզեխմբի ժամանակակից մնացած բնակավայրերը, որոնք ստեղծվել են ածխահանքերը շահագործելու համար։ Այդ թվականի ամռանը երկու նավով 30 մարդ է ուղևորվում Նյու Օլեսուն, ովքեր, տեղ հասնելով, սկսում են աշխատանքներ տանել ածուխի հանքերը շահագործելու ուղղությամբ։ Եվս 30 մարդ է ժամանում 1917 թվականին, և սկսվում է քաղաքի կառուցումը։ Մինչև ձմեռ ավարտին է հասցվում շենքերի, երկաթուղու կառուցումը։ 64 մարդ առաջին անգամ ձմեռում է Նյու Օլեսունում։ 1918 թվականին բնակչության թիվը հասնում է 300-ի։ Հետագա տարիներին կառուցվում են նոր տներ։ 1921 թվականին քաղաքում բնակություն են հաստատում ընտանիքներ, շուտով բացվում է դպրոց։ Սակայն 1929 թվականին դադարեցվում է ածխի արդյունահանումը։ Այն վերսկսվում է 1945 թվականին, երբ նորվեգական կառավարությունը իր վրա է վերցնում բոլոր ծախսերը։ 1963 թվականին՝ ածխի գների անկումից և որոշ ածխահանքերի մասնակի փլուզումից հետո, ինչը հանգեցնում է բանվորների մահվան, ածխահանքերի շահագործումը վերջնականապես դադարեցվում է։

1925, 1926, 1928 թվականներին ինքնաթիռներով ու դիրիժաբլներով դեպի Հյուսիսային բևեռ իրենց գիտարշավները Նյու Օլեսունից են սկսել Ռուալ Ամունդսենը և Ումբերտո Նոբիլեն։

Դրանից հետո Նյու Օլեսունը գրեթե դատարկվել է, սակայն 1968 թվականին այն կրկին սկսում է զարգացում ապրել որպես գիտահետազոտական կենտրոն։ Բացի Նորվեգիայից` բնակավայրում իրենց հետազոտական կայաններն ունեն Հոլանդիան, Գերմանիան, Մեծ Բրիտանիան, Ֆրանսիան, Իտալիան, Ճապոնիան, Հարավային Կորեան և Չինաստանը։

Կլիմա
-----

| Նյու Օլեսունի կլիմայական տվյալները |
| --- |
| Ամիս | հունվ | փետ | մարտ | ապր | մայ | հուն | հուլ | օգոս | սեպ | հոկ | նոյ | դեկ | Տարի  |
| Ռեկորդային բարձր °C (°F) | 2 (36) | 3 (37) | 3 (37) | 3 (37) | 6 (43) | 9 (48) | 11 (52) | 11 (52) | 11 (52) | 5 (41) | 3 (37) | 5 (41) | 11 (52) |
| Միջին բարձր °C (°F) | −11 (12) | −12 (10) | −11 (12) | −8 (18) | −1 (30) | 2 (36) | 6 (43) | 5 (41) | 1 (34) | −5 (23) | −8 (18) | −11 (12) | −4 (25) |
| Միջին օրական °C (°F) | −12 (10) | −13 (9) | −12 (10) | −9 (16) | −2 (28) | 2 (36) | 5 (41) | 4 (39) | −1 (30) | −6 (21) | −9 (16) | −12 (10) | −5 (23) |
| Միջին ցածր °C (°F) | −13 (9) | −16 (3) | −14 (7) | −11 (12) | −3 (27) | 1 (34) | 4 (39) | 3 (37) | −2 (28) | −7 (19) | −11 (12) | −14 (7) | −6 (21) |
| Ռեկորդային ցածր °C (°F) | −33 (−27) | −34 (−29) | −37 (−35) | −32 (−26) | −15 (5) | −5 (23) | −1 (30) | −2 (28) | −13 (9) | −19 (−2) | −26 (−15) | −32 (−26) | −37 (−35) |
| Տեղումներ մմ (դյույմ) | 32 (1.26) | 36 (1.42) | 45 (1.77) | 23 (0.91) | 18 (0.71) | 18 (0.71) | 28 (1.1) | 28 (1.1) | 46 (1.81) | 37 (1.46) | 33 (1.3) | 31 (1.22) | 385 (15.16) |
| Միջ. տեղումների օրեր (≥ {{{միավոր տեղումների օրեր}}}) | 15 | 15 | 14 | 16 | 16 | 15 | 16 | 16 | 18 | 20 | 20 | 16 | 197 |
| Միջ. ձնառատ օրեր  | 15 | 14 | 14 | 15 | 14 | 6 | 3 | 2 | 11 | 18 | 18 | 15 | 145 |
|  % խոնավություն | 71 | 78 | 76 | 74 | 76 | 81 | 83 | 80 | 77 | 71 | 71 | 69 | 76 |
| *աղբյուր: Ny-Ålesund, Norway Travel Weather Averages* |

Տնտեսություն
------------

Նյու Օլեսունում գործունեության միակ տեսակը գերազանցապես հետազոտական աշխատանքն է։ Զբոսաշրջությունը զարգացած չէ, քանի որ զբոսաշրջիկների ակտիվությունը կարող է խանգարել գիտաշխատողների աշխատանքին։ Բնակավայրը նախկինի պես *Kings Bay Kull* ընկերության սեփականությունն է։ Քաղաքի մշտական բնակչությունը կազմում է 30 մարդ, ամռան ամիսներին այն հասնում է 120-ի նոր հետազոտողների ժամանման հաշվին։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Hanoa: 15
2. ↑  Hanoa: 125
3. ↑  Hisdal: 102

Գրականություն
-------------

* *Եվգենի Զինգեր* Լեռների և սառցադաշտերի երկիր // *Природа* : ամսագիր. — 1997. — № 8 (984). — С. 30-45. — ISSN 0032-874X.

Հոդվածներ
---------

* Սերգեյ Դոլյա (2016 թ․ օգոստոսի 29)։ «Աշխարհի ամենահյուսիսային քաղաքը»։ ЖЖ։ Վերցված է 2016 թ․ սեպտեմբերի 9

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4101868-0 · VIAF: 246118888 · WorldCat VIAF: 246118888 |

 |