**Ցարսկոյե Սելո** (ռուս.՝ Царское Село )՝ արգելոց-թանգարան Պուշկին քաղաքում, որը ներառում է XVIII-XIX դարերի պալատական այգիների անսամբլ, նախկին ցարական ծայրամասային բնակավայր, որը 1918 թվականի ազգայնացումից հետո վերածվել է թանգարանի։ Ժամանակակից անունը՝ արգելոց-թանգարան, ստացել է 1992 թվականին։ 
Արգելոց-թանգարանի կազմում մտնում են՝ Եկատերինյան զբոսայգին իր պալատով և տաղավարներով, Ալեքսանդրյան զբոսայգին իր պալատով և տաղավարներով և Բաբոլոնյան զբոսայգին իր պալատով։

Եկատերինյան զբոսայգի
--------------------

Զբաղեցնում է 107 հա։ Այն բաղկացած է կանոնավոր Հին այգուց (1717-1720 թթ․) և բնապատկերային Անգլիական այգուց, որոնք բաժանվում են Մեծ լճակով։ Անունն ստացել է կայսրուհի Եկատերինա I պատվին։ Պալատը ժամանակակից տեսքը ստացել է վերակառուցման հետևանքով, 1717-1723 թթ․ ճարտարապետ Ի․ Բրաունշտեյնի կողմից։ 1743-1756 թթ․ սկզբում աշխատանքները ղեկավարում էին ճարտարապետներ Միխայիլ Զեմցովը, Ա․ Կվասովը, Սավա Չևակինսկին, իսկ այնուհետև Ֆրանչեսկո Ռաստրելն։

Րաստրելլը հանդիսանում է հիմնական հեղինակը շենքերի ճարտարապետական նախագծերի, քանդակների ձևավորման, ինչպես նաև XVIII դարի սրահների ձևավորումը և ներքին դասավորությունը ռուսական բարոկկո ոճով։ Արևմուտքից հարում է տոնական բակը, զարդարված մեկ հարկանի կիսաշրջանաձև մասնաշենքերով և կեռ ոսկեզօծ պարիսպներով ու դարպասներով պալատի կենտրոնական հատվածում։ Պալատի երկու ճակատին հարում են շենքեր, որոնք կառուցվել են XVIII դարի վերջին։ Հյուսիսային կողմից դա չորս հարկանի շինություն է։ Հարավ-արևելքից հարում է Կամերոնովյան պատկերասրահի, սառը վաննաների և կախովի այգիների փաթեթը։
Մեծ Եկատերինյան պալատի ամենահայտնի տարածքներից է Սաթե սենյակը։

Պատկերասրահ
-----------

### Եկատերինյան պալատ

* Եկատերինյան պալատ, Սանկտ ՊետերբուրգԵկատերինյան պալատ, Սանկտ Պետերբուրգ
* «Գրոտ» պալատը Եկատերինյան պալատում«Գրոտ» պալատը Եկատերինյան պալատում
* Կամերոնովայի պատկերասրահԿամերոնովայի պատկերասրահ
* Ծովակալությունը Եկատերինյան պալատումԾովակալությունը Եկատերինյան պալատում

Ալեքսանդրյան այգի
-----------------

Տարածքը ընդգրկում է 188 հա։ Բաղկացած է հիմնական մասից և Բնապատկերային զբոսայգուց երեք զբոսայգիներով և արհեստական բլրակներով։ Այգու արևմտյան մասում հոսում է Կուզմինկա գետը, արգելափակված պատնեշով։
Կառուցվել է 1792-1796 թթ․ իշխան Ալեքսանդր Պավլովիչի (Ալեքսանդր I) համար ճարտարապետ Ջակոմո Կվարենգիի կողմից դասական ոճով։ Պալատը ներկայացնում է երկհարկանի երկարությամբ ձգվող շինություն երկու կողմից շրջափակված շինություններով։
Հիմնական հյուսիսային ճակատի կենտրոնում երկու սյունակներ միասին կազմում են հիանալի սյունաշար։

### Ալեքսանդրյան այգի

* Նոր այգու լճակները Ալեքսանդրյան այգումՆոր այգու լճակները Ալեքսանդրյան այգում
* Չինական գյուղը Ալեքսանդրյան այգումՉինական գյուղը Ալեքսանդրյան այգում
* Սպիտակ աշտարակը Ալեքսանդրյան այգում։Սպիտակ աշտարակը Ալեքսանդրյան այգում։

Կազմակերպչական հարցեր
---------------------

1987 թվականից 2008 թվականի օգոստոսի 1-ը մինչ հանկարծամահ լինելը թանգարանի տնօրենը Իվան Սաուտովն էր։ 2008 թվականին տնօրեն նշանակվեց նրա այրին՝ Ի․ Սաուտովան։

Գրականություն
-------------

* Ս․ Ն․ Վելչկովսկի «Ցարսկոյե սելո»; 1710-1910 թթ. վերատպվել է 1992 թ․
* Ա․ Ն․ Պետրով, «Պալատներ և այգիներ», 1964 թ.
* Ճարտարապետական հուշարձաններ, 1983 թ.
* Եկատերինյան պալատ; հեղինակներ՝ Լ․ Դ․ Բարդովսկայա, Գ․ Դ․ Խոդասեվիչ, 2010 թ.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Шварц В. Пригороды Ленинграда. — Л.; М.: Искусство, 1967. — С. 123-189.
2. ↑  [править | править вики-текст] ↑ Ивана Саутова похоронят на «Литераторских мостках» // Росбалт, 5.08.2008.
3. ↑  В Санкт-Петербурге назначен новый директор музея-заповедника «Царское село». REGNUM (23 сентября 2008). Проверено 28 февраля 2010. Архивировано из первоисточника 18 августа 2011.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պետական արգելոց-թանգարան «Ցարսկոյե Սելո»։ Պաշտոնական կայք
* Վիրտուալ տուր Ցարսկի Սելոյում Archived 2012-11-06 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | ՎԿ · Օդնոկլասնիկի · Տելեգրամ |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | ՅուԹյուբ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Մեծ կատալոնական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 5181576-X · LCCN: n81093262 · VIAF: 123166440, 138047413 · WorldCat VIAF: 123166440, 138047413 |

 |