recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Հրաչիկ Ռաֆայելի Վարդապետյան** (հուլիսի 5, 1949(1949-07-05), Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ կենսաֆիզիկոս-կենսաքիմիկոս։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (1990), պրոֆեսոր (1992)։

Կենսագրություն
--------------

Հրաչիկ Վարդապետյանը ծնվել է 1949 թվականին Թբիլիսիում։ 1971 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի կենսաբանության ֆակուլտետը։ 1972 թվականից աշխատում է նույն ֆակուլտետի կենսաֆիզիկայի ամբիոնում, 2004 թվականից, միաժամանակ՝ Ռուս-հայկական (Սլավոնական) համալսարանի բժշկական կենսաբանության ֆակուլտետի դեկան։ 1994-1998 թվականներին եղել է ՀՀ բնապահպանության նախարարության փորձագետ, 1999-2001 թվականներին՝ ՀՀ բնապահպանության նախարարության «Հայաստանում անապատացման դեմ պայքարի ազգային ծրագրի գործողության» շրջանակներում փորձագետ, 1999-2003 թվականներին՝ ՀՀ ԱԺ Սոցիալական, առողջապահության և բնապահպանության հարցերի հանձնաժողովի փորձագետ, 2003-2005 թվականներին՝ Global UNEP-GEF ծրագրի խորհրդատու։

ԱՄՆ-ի, Ճապոնիայի, Գերմանիայի, Ավստրիայի առաջատար գիտական կենտրոնների հետ համատեղ մասնակցել է միջազգային գիտական ծրագրերի իրականացմանը։

Աշխատանքները վերաբերում են ԴՆԹ-ի և քրոմատինի կառուցվածքի, բուսական հորմոնների կարգավորման մոլեկուլային մեխանիզմների, մոլեկուլային ու բջջային կենսաբանության, բջջային և գենային ճարտարագիտության, լուսաքիմիայի ու կենսատեխնոլոգիայի հարցերին։

Անդամակցություն
---------------

* Եվրոպական բուսաքիմիկոսների ընկերության անդամ, 1998 թ.
* Եվրոպական կենսատեխնոլոգների ընկերության անդամ, 1999 թ.
* Եվրոպական կենսաքիմիկոսների ընկերության անդամ, 2001 թ.
* ՀՀ կենսաֆիզիկոսների ընկերության անդամ, 1980 թ.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «PubFacts.com - Publications Authored by Hrachik R Vardapetyan»։ *www.pubfacts.com*։ Վերցված է 2017-02-07
2. ↑  «Dr. Hrachik R. Vardapetyan»
3. ↑  «Hrachik Vardapetyan | Knowledge Hub»։ *knowledge.unccd.int* (անգլերեն)։ Վերցված է 2017-02-07
4. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2007*
**Մայք Ջ. Դանլիվի** (անգլ.՝ Mike J. Dunleavy, մայիսի 5, 1961(1961-05-05), Սքրենթոն, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ), ամերիկացի քաղաքական գործիչ, Միացյալ Նահանգների հանրապետական կուսակցության անդամ։ Ալյասկայի նահանգապետ (2018 թվականից)։

Կենսագրություն
--------------

Նա պատմության բնագավառում բակալավրի կոչում է ստացել Միզերիկորդիայի (Փենսիլվանիա) Կաթոլիկ համալսարանից և ստացել է մագիստրոսի կոչում Ալյասկայի Ֆերբանկսի համալսարանից։ 1983 թվականից ապրում է Ալյասկայում, աշխատում է հանրակրթական դպրոցներում։ 2009-2012 թվականներին մտնում էր Մատանուսկա-Սուսիտնա հովտի դպրոցական շրջանի դիտորդական խորհրդի կազմի մեջ։ Եղել է Ալյասկայի սենատորը 2013 թվականից ի վեր, հաղթել է 2012 թվականի նոյեմբերի 6-ին D շրջանում կայացած ընտրություններում՝ լինելով միակ թեկնածուն։ Ստացել է 11724 ձայն (94,24 տոկոս)։ 716 ընտրող քվեաթերթիկներում գրել են այլ թեկնածուների անուններ։

Իր թեկնածությունն է առաջադրել 2018 թվականին Ալյասկայի նահանգապետի ընտրություններում, որտեղ նրա հիմնական մրցակիցներն են դարձել գործող նահանգապետ, անկախ Բիլ Ուոքերը և դեմոկրատ, Ալյասկայից ԱՄՆ-ի նախկին սենատոր Մարկ Բեգիչը։ Թեկնածուների շրջանում ամենաքիչ ժողովրդականություն վայելողն էր համարվում Ուոքերը, ով փաստացի դադարեցրել էր իր քարոզարշավը հոկտեմբերին, սակայն պաշտոնապես չէր հանվել ընտրություններից, թեև դեմոկրատները նրանից հենց այդ քայլն էին ձգտում, քանի որ նա ձայներ էր գրավում հիմնականում ավանդական ժողովրդավարական, այլ ոչ թե Հանրապետական ընտրազանգվածից։ 2018 թվականի նոյեմբերի 6-ի ընտրություններում հաղթել է Դանլիվին։

Դանլիվիի նախընտրական արշավը ղեկավարել է քաղաքական խորհրդատու Մեթ Լարկինը, ով վերահսկում էր հավաքված ֆինանսական միջոցների ծախսումը։ Ընդ որում, միայն երկու դոնորներ՝ Դանլիվիի եղբայրը՝ Ֆրենսիս Դանլիվին, և փաստաբան Բոբ Փեննին նվիրաբերել են 725 հազար դոլար (համապատասխանաբար 400 հազար և 325 հազար)։ Ընդհանուր առմամբ Մայք Դանլիվիի արշավը ստացել է 850 հազար դոլար, իսկ Մարկ Բեգիչի արշավը 760 հազար դոլար։

Պաշտոնը ստանձնելու արարողությունը նշանակվել է 2018 թվականի դեկտեմբերի 3-ին՝ Նուրվիկ փոքրիկ գյուղում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Governor - Mike Dunleavy» (անգլերեն)։ KTUU։ 2018-10-08։ Վերցված է 2018-11-14
2. ↑  «State of Alaska 2012 General Election November 6, 2012. Official Results» (անգլերեն)։ elections.alaska.gov։ Վերցված է 2018-11-14
3. ↑  Dylan Scott (2018-11-07)։ «Mike Dunleavy elected governor of Alaska: rare 2018 pickup for Republicans» (անգլերեն)։ Vox։ Վերցված է 2018-11-14
4. ↑  Nathaniel Herz (2018-10-31)։ «Meet the two men who have spent $700,000 trying to make Mike Dunleavy Alaska’s governor» (անգլերեն)։ Anchorage Daily News։ Վերցված է 2018-11-14
5. ↑  Sean Maguire (2018-11-10)։ «Governor-elect Mike Dunleavy's swearing-in ceremony to be held in Noorvik» (անգլերեն)։ KTUU։ Վերցված է 2018-11-14

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Mike Dunleavy's Biography» (անգլերեն)։ Vote Smart։ Վերցված է 2018-11-14
* Appearances on C-SPAN
Հեփի-Էնդ(անգլ.՝ happy ending ), անգլիցիզմ, որը նշանակում է երջանիկ ֆիլմի, վեպի ավարտ երբ սյուժեն ավարտվում է դրական, բայց ոչ բացասական հերոսների համար։ Հեփի-Էնդը կարող է արտահայտվել «Եվ ապրել են նրանք երկար ու երջանիկ» բառերով։

Տերմինի պատմություն
-------------------

Տերմինը Հեփի-Էնդը տիպիկ ամերիկյան արտահայտություն է, որի արմատները վեր են ածվում ամերիկյան կինեմատոգրաֆի, ֆիլմերի՝ գլխավոր հերոսի հակամարտության լուծման որ երջանիկ ավարտ ունենալու միտումով։ Նախքան տերմինի հայտնվելը օգտագործվել է «երջանիկ գրիֆիտյան փրկություն վերջին պահին» ռեժիսորի անունով երկար արտահայտությունը, որն այդ սցենարային ընթացքը ստեղծել է կինեմատոգրաֆում։

Կատակերգություն և ողբերգություն
-------------------------------

Հեփի-Էնդի առկայությունը դա հենց այյն գիծն է, որը տարբերում է դասական կատակերգությունը ողբերգությունից։ Հայտնի են հայտնի ողբերգությունները վերափոխելու փորձերը, ինչպիսիք են Լիր արքան, Ռոմեոն և Ջուլիետան, Օթելլոն, այնպես, որ կերպարները վատն ավարտելու փոխարեն հաշտվեն և կրկին ամուսնանան։ Այս երջանիկ տարբերակները չեն արմատավորվել կամ քննադատվել են։ Հարկ է նշել, որ «Լիր արքա» ողբերգական եզրափակիչն իր հերթին «Բրիտանիայի թագավորների պատմության» Շեքսպիրի մոդիֆիկացիան է՝ Գալֆրիդ Մոնմուտսկու, որտեղ Լիրի կառավարման եզրափակիչը միանգամայն երջանիկ էր։

Արդիականություն
---------------

Ժամանակակից Հեփփի-էնդը համարվում է ամերիկյան սյուժեների յուրահատուկ առանձնահատկություն, օրինակ՝ հոլիվուդյան ֆիլմերի։ Դա է պատճառը, որ այս անգլերեն արտահայտությունը հայտնի է բազմաթիվ լեզուներով։ Հայտնի են ռուս դասականների էկրանավորումները, որոնցում վերջնագիծը փոխվել է Հեփփի-էնդ-ում։ Այդպես է արվել, օրինակ, «Կարամազով եղբայրների» հոլիվուդյան Էկրանավորման մեջ։

Ալֆրեդ Հիչքոքի կարծիքով՝ «որոշ դեպքերում երջանիկ ավարտը պարտադիր չէ»։ «Եթե հաջողվում է լուրջ գրավել հանրության ուշադրությունը, նա կհամաձայնի ցանկացած եզրափակչի հետ»։ «Եթե ֆիլմը բավական զվարճալի է, մարդիկ կընդունեն նաև իրադարձությունների դժբախտ ավարտը»։

Երբեմն, Հեփփի-էնդը կարող է ակնարկ ներառել հետագա (պատմածից դուրս մնացած) դրամատիկ զարգացումներից։ Օրինակ՝ սիրահարների դժվար արկածների մասին ֆիլմի եզրափակիչում, ի վերջո, միասին միացած ու նավով ճանապարհվելով դեպի հարսանեկան ճանապարհորդության, տախտակամածին կանգնած ու համբուրվող սիրահարներից կինոկամերը վերջին պահին կարող էր հետ վերադառնալ, որպեսզի կադրի մեջ ընկնի ֆալշբորտի վրա կախված փրկարարական շրջան ՝ նավի անվանմամբ, «Տիտանիկ»։

Ջոն Թոլքինը իր « կախարդական հեքիաթների մասին» էսսեում պաշտպանում է անսպասելի Հեփի-Էնդերի անհրաժեշտությունը հեքիաթների և ֆենտեզիի մեջ, նա դրանք համարում է գրականության մի մաս։ Իր ստեղծագործություններում Թոլքինը հաճախ է իրականացրել այդ գաղափարը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Большой толковый словарь русского языка / Гл. ред. С. А. Кузнецов. — СПб.: Норинт, 1998.
2. ↑  «"Кинематограф по Хичкоку" автора Трюффо Франсуа - RuLit - Страница 19»։ www.rulit.me։ Վերցված է 2017 թ․ մարտի 26
3. ↑  Джон Р. Р. Толкин. «О волшебных сказках»

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4159097-1 |

 |
**Կովասար փոխակերպարային թերթաքարեր**, բնության երկրաբանական հուշարձան Հայաստանի Հանրապետությունում։ Բնության հուշարձանը գտնվում է Տավուշի մարզի Բերդ քաղաքից մոտ 20 կմ հարավ՝ Վարագաջուր (Հախում) գետի վերին հոսանքի ավազանում, Վարագաջրի ձախ վտակ Կառնուտի և Վարագաջուր գետի աջ չոր վտակի հատման կետում, Կառնուտ վտակի հոսանքն ի վեր գնացող գրունտային ավտոճանապարհի աջ կողմում։ Այն գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Բնապահպանության նախարարության բնության պետական հուշարձանների ցանկում։ Բնության պետական հուշարձանների ցանկում ներառվել է 2008 թվականի օգոստոսի 14-ին ընդունված «Հայաստանի Հանրապետության բնության հուշարձանների ցանկը հաստատելու մասին» ՀՀ Կառավարության որոշման համաձայն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Հայաստանի Հանրապետության բնության հուշարձանների ցանկը հաստատելու մասին»։ *www.arlis.am*։ 14 oգոստոսի 2008 թվական։ Վերցված է 2015 թ․ նոյեմբերի 30
2. ↑  «Հայաստանի Հանրապետության բնապահպանության նախարարություն, Բնության հուշարձանների ցանկ»։ *www.mnp.am*։ Վերցված է 2015 թ․ նոյեմբերի 30

Տես նաև
-------

* Հայաստանի բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ
* Բնության պետական հուշարձաններից ցանկը Վիքին սիրում է Երկիրը հուշարձանների ցանկում
**Կոնստանտին Բատըգին** (անգլ.՝ Konstantin Batygin, մարտի 23, 1986(1986-03-23), Մոսկվա, ԽՍՀՄ)՝ ռուսական ծագումով ամերիկացի աստղագետ, մոլորակագիտության դասախոս Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտում։ Արեգակնային համակարգում իններորդ մոլորակի առկայության մասին հիպոթեզի հեղինակն է (Մայքլ Բրաունի հետ)։ Ընդգրկված է Forbes ամսագրի 2015 թվականի 30 տարեկանից փոքր 30 գիտնականների ցուցակում։

Կենսագրություն
--------------

Կոնստանտին Բատըգինը ծնվել է 1986 թվականին Մոսկվայում։ Նրա հայրը՝ Յուրի Բատըգինը ֆիզիկոս է, աշխատել է ՄԻՖԻ-ում, 1994 թվականի մայիսից՝ RIKEN-ում, Վակո (Ճապոնիա), ընտանիքը նրա հետ տեղափոխվել է Ճապոնիա։ Մայրը՝ Գալինա Բատըգինա։ Սովորել է ճապոնական տարրական դպրոցում, այնուհետև Ռուսաստանի դեսպանատանը կից դպրոցում։ 2000-ականների սկզբին նրա հայրն աշխատում էր SLAC ազգային արագացուցիչ լաբորատորիայում, այդ իսկ պատճառով ընտանիքը տեղափոխվում է ԱՄՆ։

2005 թվականի հուլիսից 2006 թվականի հունվարը ՆԱՍԱ-ի Էյմս հետազոտությունների կենտրոնում աշխատել է օգնական-հետազոտող։ 2006 թվականի մարտից 2008 թվականի սեպտեմբերը Լիկի աստղադիտարանում օգնական-հետազոտող էր։

2008 թվականին աստղոֆիզիկայի բակալավրի կոչում է ստանում Կալիֆոռնիայի համալսարանում։

2010 թվականին ավարտել է Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական համալսարանը և սկսել է աշխատել Դեվիդ Սթիվենսոնի և Մայքլ Բրաունի հետ։ 2011 թվականի փետրվար-մարտ ամիսներին վեց շաբաթ անցեկացրել է Նիսի (Ֆրանսիա) Լազուր ափի աստղադիտարանում, աշխատելով Ալեքսանդրո Մորբիդելի հետ։

2012 թվականին դիսերտացիա է պաշտպանել Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական համալսարանում։ 2012 թվականի հուլիս - նոյեմբեր ամիսներին աշխատել է Լազուրի ափի աստղադիտարանում, իսկ 2012 թվականի նոյեմբերից 2014 թվականի նոյեմբերն աշխատել է Հարվարդ-Սմիտսոնովյան աստղոֆիզիկայի կենտրոնում։ 2014 թվականի հունիսին՝ Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական համալսարանում՝ Assistant Professor։

2016 թվականի հունվարին Կոնստանտին Բատըգինը և Մայքլ Բրաունը ենթադրեցին Արեգակնային համակարգում 9-րդ մոլորակի գոյության մասին և 2016 թվականի հունվարի 20-ին ներկայացրեցին The Astronomical Journa-ի հոդվածում։

Տես նաև
-------

* Իններորդ մոլորակ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. 1 2 3  Mathematics Genealogy Project — 1997.
3. 1 2  Astronomy Genealogy Project
4. ↑
5. ↑  «Home»։ *caltech.edu*։ Վերցված է հունվարի 21, 2016
6. ↑  Sarah Hedgecock։ «30 Under 30: Young Scientists Who Are Changing The World»։ *Forbes*։ Վերցված է հունվարի 21, 2016
7. ↑  Ярослав Коробатов (2016-01-22)։ «Астрофизик Константин Батыгин: «Открытие девятой планеты мы обмывали водкой, виски и сакэ!»»։ «Կոմսոմոլսկայա պրավդա»։ Վերցված է 2016-01-23
8. ↑  Undergraduate awards ceremony caps annual Student Achievement Week
9. ↑  *Konstantin Batygin, Michael E. Brown* Evidence for a Distant Giant Planet in the Solar System(անգլ.) // *The Astronomical Journal*. — 2016. — В. 2. — Т. 151. — С. 22. — ISSN 1538-3881. — doi:10.3847/0004-6256/151/2/22
10. ↑  Eric Hand (հունվարի 20, 2016)։ «Astronomers say a Neptune-sized planet lurks beyond Pluto»։ *sciencemag.org*։ Վերցված է հունվարի 21, 2016

Արտաքին հղումներ
----------------

* Konstantin Batygin, Curriculum Vitae, Division of Geological & Planetary Sciences, California Institute of Technology. Archived 2016-01-28 at the Wayback Machine.
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Մելքոնյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

Մելիքսեթ Մելքոնյանի գերեզմանը Նուբարաշենի գերեզմանատան պանթեոնում
**Մելիքսեթ Գևորգի Մելքոնյան** (դեկտեմբերի 16, 1932(1932-12-16), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - 1994), հայ գրականագետ, հրապարակախոս, բանասիրական գիտությունների թեկնածու, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1975 թվականից։

Կենսագրություն
--------------

Մելիքսեթ Մելքոնյանը ծնվել է 1932 թվականի դեկտեմբերի 16-ին, Լենինականում։ 1955 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի ժուռնալիստիկայի բաժինը։ 1955-1957 թվականներին աշխատել է Ալավերդու «Պղնձի ֆրոնտում», իսկ 1958-1961 թվականներին՝ Լենինականի «Բանվոր» թերթերի խմբագրություններում։ 1961-1966 թվականներին դասախոս, ապա հրահանգիչ էր ՀԿԿ Լենինականի քաղաքային կոմիտեում։ 1966-1969 թվականներին եղել է «Լենինականյան կյանք» ռադիոհաղորդումների խմբագրության պատասխանատու խմբագիր, իսկ 1969-1972 թվականներին ՀԽՍՀ Նախարարների խորհրդի Հեռուստատեսության և ռադիոհաղորդումների պետական կոմիտեում աշխատել է որպես խմբագիր։ 1972 թվականին «Մկրտիչ Արմենի կյանքը և ստեղծագործությունը» թեմայով դիսերտացիա է պաշտպանել և ստացել բանասիրական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։ 1973-1980 թվականներից աշխատել է ՀԿԿ Կենտկոմի կուսակցության պատմության ինստիտուտ-ԽՄԿԿ Կենտկոմին առընթեր մարքսիզմ-լենինիզմի ինստիտուտի հայկական մասնաճյուղում՝ որպես ավագ գիտաշխատող։ 1980 թվականից աշխատել է ՀԽՍՀ ԳԱ՝ որպես սոցիալիստական ազգերի զարգացման և մերձեցման խորհրդի գիտական քարտուղար։ Արժանացել է ԽՍՀՄ «Գիտելիք» ընկերության համամիութենական դիպլոմի (1980)՝ հռետորական արվեստին նվիրված աշխատությունների համար։ ԽՄԿԿ անդամ 1955 թվականից։

Մելիքսեթ Մելքոնյանը մահացել է 1994 թվականին։ Թաղված է Երևանում՝ Նուբարաշենի գերեզմանատան պանթեոնում։

Երկեր
-----

* Մկրտիչ Արմեն, Երևան, «Գիտելիք», 1970 էջ։
* Հայր ու որդի, Երևան, «Հայաստան», 1973, 58 էջ։
* Մարդու ժպիտը, Երևան, «Հայաստան», 1974, 35 էջ։
* Հռետոր դառնում են... Երևան, «Գիտելիք», 1977, 48 էջ։
* Հրեղեն խոսքի ուժը, Երևան, «Գիտելիք», 1979, 50 էջ։
* Ոչ միայն հացիվ, Երևան, «Սովետական գրող», 1987, 332 էջ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «The memorial of Melqonyan Meliqset (Մելիքսեթ Մելքոնյան Գեվորգի) buried at Yerevan's Nubarashen cemetery»։ *hush.am* (անգլերեն)։ Վերցված է 2019 թ․ փետրվարի 9
2. ↑  Գրական տեղեկատու։ Երևան։ «Սովետական գրող»։ 1986։ էջ 306-307։

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | hush.am |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 10709 |

 |
**Հիլարի Էթվուդ Նայթ** (անգլ.՝ Hilary Atwood Knight, հուլիսի 12, 1989(1989-07-12), Պալո Ալտո, Կալիֆոռնիա), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ հոկեյիստուհի, որը հանդես է գալիս հարձակման գծում։ Կանադական «Լե Կանադյենն դե Մոնրեալ» ակումբի և ԱՄՆ-ի ազգային հավաքականի խաղացող։ 2018 թվականի օլիմպիական չեմպիոն ու աշխարհի 8-ակի չեմպիոն։

Կենսագրություն
--------------

Հիլարի Նայթը ծնվել է 1989 թվականի դեկտեմբերի 19-ին Կալիֆոռնիայի Պալո Ալտո քաղաքում և մեծացել է Իլինոյս նահանգի Լեյք Ֆորեսթում։

Ավարտել է Մեդիսոն նահանգի Վիսկոնսին քաղաքի համալսարանը, որտեղ 2009 թվականին նա տեղական հոկեյի տեղական թիմի կազմում հաղթել է ազգային ուսանողական առաջնությունում։ Նայթը մրցաշրջանի 39 խաղերում վաստակել է 83 միավոր, ինչը դարձել է ակումբի նոր ռեկորդ։

2012 թվականից հանդես է գալիս «Բոստոն Բլեյդսում»։

ԱՄՆ-ի հավաքականում նորամուտը նշել է 2006 թվականի նոյեմբերին Ազգերի գավաթում, որտեղ 17 տարեկանում դարձել է թիմի պատմության մեջ ամենաերիտասարդ խաղացողը։ Այդ ժամանակ հավաքականի գլխավոր մարզիչն էր Մարկ Ջոնսոնը, ով աշխատել էր Նայթի հետ Վիսկոնսինում։

Ծանոշագրություններ
------------------

1. ↑  Olympedia — 2006.
2. ↑  «Hilary Atwood Knight, Born 07/12/1989 in California - CaliforniaBirthIndex.org»
3. ↑  «Hilary Knight, Hockey»։ *Team USA*։ Վերցված է March 23, 2016
4. ↑  O'Brien Richard (November 4, 2006)։ «Meet the new Team USA»։ *The Record: Kitchener, Cambridge, Waterloo*։ էջ E6

Արտաքին հղումներ
----------------

* Официальный сайт
* USA Hockey player profile
* U.S. Olympic Team player profile
* Hilary Knight career statistics at EliteProspects.com
* Hilary Knight gets puck naked

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Elite Prospects (խաղացող) · Eurohockey.com · hockeyDB · Olympic Channel · Red Bull · ԱԽԼ · ԱՄՆ օլիմպիական կոմիտե · ՄՕԿ |

 |
**Կորացման շարժիչ** կամ **վարփ շարժիչ** (անգլ.՝ Warp drive *«կորացման շարժիչ»*), հիպոթետիկ տեխնոլոգիա, որն, ըստ հիպոթեզի, թույլ կտա նման շարժիչով նավին միջաստղային տարածությունները հաղթահարել լույսի արագությունը գերազանցող արագություններով։ Այժմ վարփ շարժիչները մեծ մասամբ դիտարկման առարկա են գիտական ֆանտաստիկայում։ Ինչպես նշում են որոշ ֆիզիկոսները, վարփ շարժիչի աշխատանքը հնարավոր է համառելատիվիստական էֆեկտների շնորհիվ։ Վարփ շարժիչի միջոցով տիեզերանավը արագընթաց չի սլանում, սակայն այնուամենայնիվ շարժվում է ավելի արագ, քան հարթ էլեկտրամագնիսական ալիքը վակուումում։ Օրինակ, հորինված վարփ շարժիչը կիրառվում է Աստղային ճանապարհում հենց նշված սկզբունքով։

Ինչպես Աստղային ճանապարհ ֆանտաստիկ սերիալում, այդպես էլ իրականությունում, վարփ շարժիչի աշխատանքի սկզբունքները բոլորովին էլ հնարավոր են։ Ֆիզիկոս Հարոլդ Ուայթը որպես հիմք է վերցրել մեքսիկացի ֆիզիկոս Միգել Ալկուբիերրեի հաշվարկները, ով առաջինն է մտածել կորացման շարժիչի մասին որպես հարաբերականության ընդհանուր տեսության համակարգում տեղափոխման գերարագ միջոցի մասին։

Ուայթը ուղղել է Ալկուբիերրեի տեսության թերությունները և հաշվարկներ կատարել, որոնց շնորհիվ կարողացել է հասնել ծախսվող հզորության նվազեցմանը՝ 300 Երկիր մոլորակների մասսային համարժեք լիցքից մինչև 700 կիլոգրամին համարժեք էներգիայի չափի։

Ըստ որոշ աղբյուրների, ՆԱՍԱ-ն այժմ զբաղված է վարփ շարժիչների տեսության մշակմամբ։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Embedding of the Alcubierre Warp drive 2d plot in Google
* Warp Drive, When? A NASA feasibility article Archived 2008-07-07 at the Wayback Machine.
* Special Relativity Simulator What would things look like at near-warp speeds?
* Alcubierre Warp Drive at the Encyclopedia of Astrobiology, Astronomy, and Spaceflight
* «Warp drive possible»։ *BBC News*։ 1999 թ․ հունիսի 10։ Վերցված է 2008 թ․ օգոստոսի 5
* The Warp Drive Could Become Science Fact Archived 2012-11-23 at the Wayback Machine.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հոդված Վարփ շարժիչների մասին Archived 2008-07-07 at the Wayback Machine.ՆԱՍԱ-ի կայքում(անգլ.)
**Ձմեռ** (իտալ.՝ l’Inverno), իտալացի նկարիչ Ջուզեպպե Արչիմբոլդոյի իտալ.՝ Giuseppe Arcimboldo, 1527-1593) նկարը, որն ստեղծվել է 1573 թվականին։ Նկարվել է յուղաներկով կտավի վրա։ Գտնվում է Լուվրի թանգարանում։ Չափերը՝ 76 × 64 սմ։

Նկարագրություն
--------------

«Ձմեռ» նկարը «Տարվա եղանակներ» շարքի («Գարուն», «Ամառ», «Աշուն», «Ձմեռ») ստեղծագործություններից է։ Անձնավորում է ծերությունը։ Ձմռան այլաբանական դիմանկարը ներկայացված է մի հիվանդ ծերունու պատկերով։ Նա պատկերված է որպես հին կոշտուկավոր կոճղ մութ ֆոնի վրա։ Նրա մարմինը փաթաթված է ծղոտե խորհրդանշական թիկնոցով։ Գլխարկի վրա պատկերված են երկու խաչված սրեր։ Դեմքի մաշկին, որը խոր կնճիռներ ունի, փոխարինում է ծառի կեղևը։ Նրա գլխին մազերի փոխարեն միահյուսվել են կանաչ բաղեղով փաթաթված ճյուղերը։ Փտած փչակը փոխարինում է ականջին։ Շրթունքները պատկերված են հին կաճղերի վրա աճող սնկերի տեսքով։ Քիթը կոտրված ոստիկ է։ Նրա կրծքից դուրս է գալիս հասուն կիտրոնով և մանդարինով ճյուղը։ Ծերունին մռայլ և դժգոհ նայում է կիտած հոնքերի տակից։ Ճիշտ այնպես, ինչպես տվյալ շարքի մյուս դիմանկարները, որոնք պահվում են Լուվրի հավաքածուում, Ձմռան դիմանկարը շրջանակված է ծաղկային շղթայով։

Պատմություն
-----------

«Տարվա եղանակներ» շարքը 1573 թվականին պատվիրել է կայսր Մաքսիմիլիան II-ը որպես նվեր իր ընկերոջը և դաշնակցին՝ Օգոստոսին (Սաքսոնիայի կուրֆյուրստ), որի զինանշանը՝ Մեյսենի խաչված սրերը, նկարվել են ձմռան խորհրդանշական թիկնոցի վրա։ Այսպիսով, Արչիմբոլդոն վերսկսել է «Տարվա եղանակներ» նկարների ավելի վաղ ստեղծված շարքը, որը 1569 թվականին նվիրել էր Մաքսիմիլիան II-ին «Չորս տարերքներ» («Ջուր», «Հող», «Կրակ» և «Օդ») շարքի հետ միասին։ Ծաղիկներով շրջանակումը, ամենայն հավանականությամբ, ավելացվել է այլ նկարչի կողմից XVII դարում։

«Տարվա եղանակներ» շարքի նկարներ
-------------------------------

* Գարուն, 1573 թվական, ԼուվրԳարուն, 1573 թվական, Լուվր
* Ամառ, 1573 թվական, ԼուվրԱմառ, 1573 թվական, Լուվր
* Աշուն, 1573 թվական, ԼուվրԱշուն, 1573 թվական, Լուվր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4
2. 1 2  Joconde (ֆր.) — 1975.
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14  JocondeLab — 2014.
4. 1 2  «Giuseppe ARCIMBOLDO. L'Hiver»։ Louvre։ Վերցված է 2019-10-12
5. ↑  ««Зима», Джузеппе Арчимбольдо — описание картины»։ Музеи мира։ Վերցված է 2019-10-12
| **՞**Կուշ |
| --- |
| Կուշ  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Բույսեր |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| *Luffa aegyptiaca*

 |
| 

| ԴասակարգումըՎիքիցեղերում | ՊատկերներՎիքիպահեստում | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


Կուշի սերմերը
**Կուշ**, **լյուֆա**, **վիետնամական դդում** կամ **չինական բամիա** (*Lagenaria siceraria*), դդմազգիների (*Chenopodiaceae*) ընտանիքի Luffa ցեղին պատկանող միամյա մշակաբույս։ Առավել լայնորեն մշակվում է Չինաստանում և Վիետնամում։

Ունի երկար վեգետացիոն շրջան։ Ցողունները բավականին երկար են և մագլցող, ինչի պատճառով մշակությունը կատարվում է հենակային համակարգի օգնությամբ։ Կուշի ցողունը կտրելու դեպքում արտադրվում է մեծ քանակությամբ հյութ՝ *կուշի ջուր*, որը Չինաստանում օգտագործվում է օծանելիքի արտադրության մեջ։

Տերևները կլոր-սրտաձև են, մուգ կանաչ գույնի, ծաղիկները դեղին են։ Բույսը միատուն է, բաժանասեռ ծաղիկներով, փոշոտվում է խաչաձև։ Պտուղները աչքի են ընկնում փխրունությամբ և բուրումնավետությամբ, պարունակում են վիտամիններ, կալիումական և ֆոսֆորական աղեր։ Թարմ պտուղներն օգտագործում են տարբեր կերակրատեսակների պատրաստման մեջ։ Հասուն պտուղների պտղամիսը թելոտ է, ամուր. այդ տեսակի պտուղները սննդի օգտագործման մեջ պիտանի չեն։ Պտղի ներսը ցանցանման է, պտղացանցն օգտագործվում է բժշկության մեջ։ Հասուն պտուղը վերամշակելուց հետո օգտագործում են որպես սպունգ՝ լողանալու համար, կոշիկների և գլխարկների մեջ։ Որպես բանջարեղեն ընտրվում են գլանաձև սորտերը, որոնց նոր ձևավորված պտուղները երկար են ու բարակ, 10-30 սմ, փխրուն և նուրբ բուրմունքով։ Տեխնիկական նպատակների համար ընտրում են դարձյալ գլանանման պտղով սորտերը, որոնց պտուղներն ունեն 30-65 սմ երկարություն։

Կուշը ջերմասեր ու խոնավասեր բուսատեսակ է։ Բազմանում է սերմերով։ Լավ բերք ստացվում է այն հողերում, որտեղ ստորգետնյա ջրերը բարձր են։ Մշակվում է որպես շարահերկ բույս։ Բերքահավաքի ժամանակ հետևում են, որպեսզի պտուղները չկոպտանան։

Կուշի հայրենիքը համարվում է Հնդկաստանը, որտեղից երկու հազար տարի առաջ տեղափոխվել է Չինաստան։

Գրականություն
-------------

* Մելիքյան, Անդրեաս. *«Բանջարաբուծություն»*, Երևան, «Դար», 2005
* Խաչատրյան Ս. Ս. *«Բանջարաբուծություն»*, Երևան, 1977

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «*Luffa aegyptiaca*»։ «Floridata.com»։ Վերցված է 2013 թ․ սեպտեմբերի 15

Արտաքին հղումներ
----------------

* Տեղեկություն Luffa.info կայքում (անգլերեն)
* Տեղեկություն եգիպտական լյուֆայի մասին Archived 2016-02-21 at the Wayback Machine. (անգլերեն)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Կրուգոսվետ · Մեծ նորվեգական · MESH ID |
|  |
| Տաքսոնոմիա | GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4370152-8 |

 |
**«Մանկական աշխարհ» հանրախանութ**, պատմամշակութային հուշարձան Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանում՝ Աբովյան և Արամի փողոցների հատման խաչմերուկում։

Պատմություն
-----------

Շենքի կառուցման աշխատանքներն սկսվել են 1935 թվականին Երևանի կենտրոնում՝ Աստաֆյան (այժմ՝ Աբովյան) փողոցի սկզբնամասում՝ որպես քաղաքային կենտրոնական հանրախանութ։ Հանրախանութը բացվել է 1937 թվականին։

Շենքի ճարտարապետներն են եղել Արսեն Ահարոնյանը, Միքայել Մազմանյանը, Հովհաննես Մարգարյանը, Գևորգ Քոչարը։ Եղել է շենքի կառուցման երկու նախագիծ՝ կոնստրուկտիվիստական և սոցռեալիզմի ոճով մշակված. ձևով՝ ազգային, բովանդակությամբ՝ սոցիալիստական։ 1935 թվականին Մազմանյանն ու Քոչարը երեք ամսով մեկնել են ծանոթանալու եվրոպական ճարտարապետությանը, Մարգարյանն ու Ահարոնյանը մնացել են Երևանում և աշխատել նախագծի երկրորդ տարբերակի վրա։ Ահարոնյանի հիվանդության պատճառով նախագծի վրա հիմնականում աշխատել է Մարգարյանը։ Մազմանյանի և Քոչարի վերադարձից հետո քննարկվել է երկրորդ տարբերակը, որոշումն ընդունվել է, և 1935 թվականին սկսվել է շինարարությունը։ Շենքը նախագծվել է «Գիպրոգոր» նախագծային բյուրոյում (տնօրեն՝ Գևորգ Քոչար)։ Եռահարկ շենքի ծավալատարածական և գեղարվեստական լուծումը պայմանավորված է անկյունային տեղադրությամբ և անկյունային գլխավոր մուտքի շեշտվածությամբ։

Շենքն ունի երկաթբետոնե միաձույլ կառուցվածք, որի պատերը քարակերտ են, ճակատները՝ շարված Անիի բազալտի տաշվածքով։ Սկզբունքորեն պահպանելով հասարակական շենքի նախագծման 1920-ական թվականների հնարները՝ հեղինակները ճարտարապետական-գեղարվեստական լուծումներով ներմուծել էին դասական տարրեր, որոնք բնորոշ էին 1930-ական թվականների անցումային շրջանի ճարտարապետությանը։ Հանրախանութը բացվել է 1937 թվականին։ Նույն թվականին Երևանում տեղի ունեցած երկրաշարժի ժամանակ շենքը չի վնասվել։ 1980-ականներին հանրախանութը կոչվել է «Մանկական աշխարհ» և «Երևաննախագիծ» ինստիտուտին հանձնարարվել է ընդլայնել հանրախանութը (նախագծի հեղինակ՝ Օլեգ Շոկարև)։

Ծաղկավաճառ ծերունի (արձան, Երևան)
Առաջին հարկում գործել են մանկական բաժինները, որտեղ վաճառվել են խաղալիքներ, հագուստ, կոշիկներ, գործել է ապակեղենի բաժին, երկրորդ հարկում եղել է սրճարան, երրորդ հարկում վաճառվել են տարբեր կտորներ։

Հանրախանութի հայտնի հերոսներից է եղել Կարաբալան, ում արձանը գտնվում է կառույցի դիմաց։

2002-2003 թվականներին պատրաստվել է վերակառուցման ամբողջական նախագիծ։ Սակայն իրականացել է միայն շենքի ճակատային մասի վերակառուցումը՝ Աբովյան և Արամի փողոցների կողմից։

Հրդեհ շենքում
-------------

Շենքը երկու անգամ հրդեհվել է։ Առաջին անգամ 1956 թվականին։ Կրակը ուժեղ չի եղել և արագ մարվել է։ Երկրորդ անգամ՝ 1995 թվականին կրակը բռնկվել է 3-րդ հարկից և տարածվել ողջ շենքով և այրվել է ամբողջ 3-րդ հարկը։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
*

Տես նաև
-------

* Կենտրոն վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Երևան)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.
2. ↑  Նախկին մանկական հանրախանութի շենքը մասամբ կօգտագործվի որպես կայանատեղի
3. 1 2 3 4  «Կենտրոնական հանրախանութ կամ Մանկական Աշխարհ՝ կենդանի պատմություն»։ *mediamax.am*։ Վերցված է 2017 թ․ փետրվարի 18
**Հիրկան Երկրորդ** (եբրայերեն՝ הורקנוס השני‎, մոտ մ. թ. ա. 110 - մ. թ. ա. 30), հրեա արքա, էթնարքոս (կառավարիչ), քահանայապետ Հասմոների տոհմից, Ալեքսանդր Յանայի որդին։ Ք.ա. 76-67, Ք.ա. 63-40 թվականներին Իուդեայի թագավորության քահանայապետն էր։ Ք.ա. 47-40 թվականներին հռոմեացիների տիրապետության ժամանակ նույնպես, շարունակեց մնալ Իուդեայի թագավորության քահանայապետի պաշտոնում։ Ք.ա. 67 թվականին Իուդեայի թագավորության թագավորն էր։

Իուդեայի թագավորությունը Հիրկան Երկրորդի ժամանակներում
Հիրկանը թագավոր և քահանայապետ Ալեքսանդր Յաննայի և Ալեքսանդրա Սալոմեի ավագ որդին էր։

Ք.ա.76 թվականին՝ Ալեքսանդրի մահից հետո, նրա այրին դարձավ Իուդեայի թագավորության տիրուհին և իր ավագ որդի Հիրկանին նշանակեց քահանայապետ։ Ալեքսանդրը շատ կոնֆլիկտներ ուներ փարիսեցիների հետ։

Հիրկանին սատարում էին սադուկեյները, հատկապես նրա գործունեության ուշ փուլերում։ Ք.ա.76 թվականին Սալոմեյի մահից հետո, նրա այրին դարձավ Իուդեայի թագավորության թագուհին և իր առաջնեկին՝ Հիրկանին դարձրեց թագաժառանգ։ Սակայն Հիրկանի գահակալման վաղ տարիները բարդացվեցին եղբոր՝ Արիստոբուլ Երկրորդի հետ երկպառակտիչ պայքարով, որն ավարտվեց Իերիխոն լեռան վրա մարտով։ Պարտություն կրելով՝ Հիրկանը կանչեց նախ նաբաթեցիներին, այնուհետև հռոմեացիներին, և նրանք՝ Գնեոս Պոմպեոսի առաաջնորդությամբ, Ք.ա. 63 թվականին գրավեցին Երուսաղեմը և Իուդեայի թագավորությունում հաստատեցին պրոտեկտորատ։ Հիրկանի աջ ձեռքն ու զինակիցը (փաստացի գահակիցը) իդումեացի Անտիպատորն էր, ում որդի Հերովդես I Մեծը դարձավ Գալիլեայի կառավարիչը։
Ք.ա. 44 թվականին Հուլիոս Կեսարի մահից հետո Արիստոբուլ Երկրորդի որդին՝ Անտիգոն Երկրորդը, մի քանի անգամ փորձել է գրավել Երուսաղեմը և դաշինք էր կնքել պարթևների հետ։ Ք.ա. 40 թվականին նրանք օգնեցին Անտիգոն Երկրորդին թագավոր դառնալ։ Այսպիսով Հիրկանը կորցրեց իշխանությունը։

Հիրկանը գերևարված էր և նրա ականջները վնասել էին, որպեսզի նա համաձայն Իուդեայական օրենքի, կարողանա քահանայապետ լինել։ Միառժամանակ ապրեց Բաբելոնում, որտեղ երկրպագվում էր տեղացի հրեաների կողմից։ Այդժամ հռոմեացիները թագավոր հռչակեցին Հերովդեսին և օգնեցին նրան իշխանության գլուխ գալ։

Հերովդեսի գահակալումից հետո Հիրկանը վերադարձավ Իուդեա։ Սակայն նրան չհաջողվեց հանգչել խաղաղությամբ։ Նրա աղջիկը՝ Ալեքսանդրան, ով վրդովված էր Հերովդեսի գահակալմամբ, իր հորը տրամադրում էր վճռական քայլերի և համոզում գաղտնի բանակցություններ վարել նաբաթեցիների հետ։ Հերովդեսը բացահայտեց դաշինքը և մահապատժի ենթարկեց Հիրկանին։ Նա մահացավ 70 տարեկանում։

Գրականություն
-------------

* Иосиф Флавий. Иудейские древности. Кн.14, 15

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *The Armies of the Hasmonaeans and Herod– Google Knihy*։ Books.google.cz։ 1991 թ․ հունվարի 1։ Վերցված է 2016 թ․ հոկտեմբերի 20
2. ↑  Alexander Jannaeus jewishencyclopedia.com
3. ↑  Hyrcanus II jewishencyclopedia.com
4. ↑  "Hyrcanus II", *Jewish Encyclopedia"*
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կովկաս (այլ կիրառումներ)

**«Կովկաս»**, քաղաքական և բանասիրական շաբաթաթերթ, հայերեն առաջին պարբերականը Կովկասում։ Լույս է տեսել 1846-1847 թվականներին Թիֆլիսում։ Խմբագիրներ՝ Հ. Արզանյան, Հ. Կարենյան։ «Կովկասը» «Kaвказ» («Կավկազ») թերթի տարբերակն էր։

Նպատակն էր ծանոթացնել Կովկասի պատմությանը, աշխարհագրությանը, տեղաբնիկների կենցաղին ու սովորություններին։ Տպագրել է պետականպաշտոնական որոշումներ, Կովկասի փոխարքայի հրամաններն ու հրահանգները, ինչպես և առևտրական, տնտեսական, քաղաքական, բնույթի ինքնուրույն ու թարգմանական նյութեր, բանասիրական ուսումնասիրություններ։

Կարևոր տեղ է հատկացրել Հայաստանի և հայ ժողովրդի պատմության, մշակույթի ու գրականության, կրթության բնագավառներին վերաբերող նյութերին, հայ հեղինակների ստեղծագործություններին։ Տպագրել է նաև թարգմանություններ ռուս և արևմտաեվրոպական գրողներից։ Աշխատակցել են Գալուստ Շերմազանյանը, Համբարձում Էնֆիաճյանը, Ռոստոմ Երզնկյանը, Գաբրիել Պատկանյանը, Գևորգ Տեր-Ալեքսանդրյանցը, Հովհաննես Լորիս-Մելիքյանը, Կարապետ Շահնազարյանը, Միքայել Պատկանյանը և ուրիշներ։

Լեզուն հիմնականում գրաբար էր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Վիեննայի մենաստանի մամուլի շտեմարան- ԿՈՎԿԱՍ»։ Վերցված է 2023-01-11
2. ↑  «Համահայկական թվանշային գրադարան»

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 630)։*  |
**Հմայակ Խաչիկի Դուրգարյան** (հունիսի 1, 1942(1942-06-01), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ջութակահար, դիրիժոր, մանկավարժ, հասարակական գործիչ։

Կենսագրություն
--------------

Հմայակ Դուրգարյանը ծնվել է 1942 թվականին Լենինական (այժմ՝ Գյումրի) քաղաքում։ Սովորել է Լենինականի Նիկողայոս Տիգրանյանի անվան արվեստի դպրոցի ջութակի դասարանում և Լենինականի երաժշտական ուսումնարանում։ 1967 թվականին ավարտել է Երևանի պետական կոնսերվատորիան։

1962-1969 թվականներին եղել է Հայաստանի պետական կամերային նվագախմբի մենակատար, 1982-1984 թվականներին՝ «Մոսկվայի վիրտուոզներ» կամերային անսամբլի մենակատար,1972-1982 թվականներին՝ ԽՍՀՄ պետական սիմֆոնիկ նվագախմբի ջութակահար, 1990 թվականին՝ Աստուրիայի սիմֆոնիկ նվագախմբի կոնցերտմայստեր։

Մասնակցել է «Սանկտ Պետերբուրգի Ծննդյան հանդիպումներ» (1993), Ֆրանսիայի (1994, 1995), Իսպանիայի (2003) միջազգային երաժշտական փառատոներին։

Վարպետության դասեր է վարում Իսպանիայում, Պորտուգալիայում, Իտալիայում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  ««Որքան ծերանում եմ, այնքան Հայաստանը շատ է քաշում». Հմայակ Դուրգարյան»։ *168 Ժամ*։ Վերցված է 2017-06-01
3. 1 2  «Հմայակ Դուրգարյան. «Գյումրի գալով վերալիցքավորվում եմ»»։ *Ասպարեզ*։ 2013-04-17։ Վերցված է 2017-06-01
4. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005*

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ · AV Production |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 17815 |

 |
**Մանուել Բերբերյան** (պարս.՝ مانوئل بربریان, հոկտեմբերի 27, 1945(1945-10-27), Թեհրան, Իրան), իրանահայ երկրաբան, երկրաշարժերի սեյսմաբանության, ակտիվ տեկտոնիկների, մայրցամաքային տեկտոնիկների, պատմական սեյսմիկության, հնագիտական երկրաշարժերի վտանգի նվազեցման, երկրաբանական քարտեզագրման և բնապահպանական գիտության և ճարտարագիտության բնագավառների մասնագետ։

Կենսագրություն
--------------

Մանուել Բերբերյանը ծնվել է 1945 թվականին Թեհրանում՝ հայոց ցեղասպանությունից փրկված հայկական ընտանիքում։ Նախնական կրթությունը ստացել է Թեհրանի Քուշեշ և Ֆիրդուսի դպրոցներում, «Խարազմի» ուսումնական հաստատությունում։ 1968 թվականին ավարտել է Թեհրանի համալսարանի երկրաբանական ֆակուլտետը, 1981 թվականին՝ Քեմբրիջի համալսարանի գեոֆիզիկայի ֆակուլտետի երկրաշարժերի և սեյսմոլոգիայի բաժինը՝ ստանալով դոկտորի աստիճան։

Եղել է Իրանի ինժեներների վարչության գլխավոր խորհրդատուն, իրականացրել է բազմաթիվ նախագծեր, այդ թվում՝ 1971 թվականին ստեղծել է երկրաբանության կազմակերպության սեյսմիկ հետազոտությունների բաժինը, 1973 թվականին՝ Իրանի սեյսմիկ կենտրոնը, 1976 թվականին՝ Իրանի տեկտոնական, Իրանի ճեղքվածքների և Իրանի մեծ երկրաշարժերի կենտրոնների առաջին քարտեզների պատրաստումը։

1985 թվականին եղել է «Թարբիաթ մոալեմ» համալսարանի երկրաբանական ֆակուլտետի մագիստրատուրայի բաժնի մասնագիտական խորհրդի ղեկավար և պատասխանատու։ Փորձագիտական աշխատանքներ է իրականացրել անապատային խորազննության, տեկտոնիկայի, սեյսմոտեկտոնիկայի, սեյսմոլոգիայի, սեյսմիկ ռիսկերի ուղղությամբ։ 1977-1987 թվականներին Իրանի երկրաբանական կազմակերպությունում զբաղեցրել է տարբեր պաշտոններ։

Անդամակցել է Նյու Յորքի գիտությունների ակադեմիային։ Գիտական աշխատությունների և երկրաբանության, Իրանի տեկտոնական և սեյսմիկ գոտիների մասին հոդվածների հեղինակ է, որոնք տպագրվել են եվրոպական, ամերիկյան, կանադական հանդեսներում։

Դասավանդել է Թեհրանի պետական և մանկավարժական համալսարաններում։

1990 թվականից կնոջ և որդու հետ բնակվում է ԱՄՆ-ում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. 1 2 3  Իրանահայոց հանրագիտարան։ Կազմող` Ժանետ Տ. Լազարյան։ Երևան, «ՎՄՎ-Պրինտ, 2012
3. ↑  «پاسداشت «پدر زمین ساخت ایران» در نشست انجمن زمین شناسی آمریکا»։ *ایسنا* (fa-IR)։ 2013-03-10։ Վերցված է 2017-12-18

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք Archived 2011-05-18 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | ORCID · Scopus |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 1059338726 · ISNI: 0000000385870461 · LCCN: n78017279 · NTA: 069765448 · SUDOC: 186088892 · VIAF: 248990568 · WorldCat VIAF: 248990568 |

 |

 |
**Մեյվ Դերմոդի** (անգլ.՝ *Maeve Dermody*, նոյեմբերի 2, 1985(1985-11-02), Սիդնեյ, Ավստրալիա), ավստրալիացի դերասանուհի։ Հինգ տարեկանում ֆիլմում հայտնվելուց հետո, նրա չափահաս դերասանական կարիերան ներառում է աշխատանք ավստրիալական հեռուստատեսությունում, թատրոնում և ֆիլմերում։

Կենսագրություն
--------------

### Վաղ տարիներ

Ծնվել է Սիդնեյում։ Հայրը հոգեբան էր, իսկ մայրը՝ Սյուզն Մերֆի Դերմոդին՝ սցենարիստ։ Դերմոդիի ընտանիքում խրախուսում էին սերը դեպի գրականությունը և արհեստը։ Հինգը տարեկանում իր առաջին դերն է խաղացել Breathing Under Water ֆիլմում (1991), որի սցենարիստը նրա մայրն էր։ Դերմոդին հաճախել է Սիդնեյի Մոսմանի միջնակարգ դպրոցը։ Միջնակարգ դպրոցում ակտիվորեն մասնակցել է թատերական խմբակներին և շարունակել է իր դերասանական կրթությունը Սիդնեյի թատերական արվեստի ազգային ինստիտուտում՝ անցնելով այնտեղ մի քանի դասընթաց։

Գործունեություն
---------------

Դերմոդին միջնակարգ դպրոցում սովորելու ընթացքում սկսել է դերեր ստանալ ավստրալիական հեռուստասերիալներում (All Saints (1998), ինչպես նաև կարճամետրաժ ֆիլմերում։ Նրա առաջին գլխավոր դերը ֆիլմում եղել է Black Water (2007) անկախ թրեյլերում։ «Black Water»-ում Դերմոդիի դերասանական խաղը բերել է նրան երկրորդ պլանի դերասանական խաղի համար մի քանի անվանակարգ։ Հաջորդ գլխավոր դերը եղել է «Գեղեցիկ Քեյթը» ֆիլմում (2009), որի համար նա AFI-ում առաջադրվել է «Երկրորդ պլանի լավագույն կանացի դեր»։ Խաղացել է գլխավոր դեր «Գրիֆ-անտեսանելի» ֆիլմում (2010), որը լավ է ընդունվել քննադատների կողմից։ 2015 թվականին Դերմոդին Վերա Քլեյթոնի դերում նկարահանվել է Ագաթա Քրիստիի «Եվ ոչ ոք չմնաց» ֆիլմի BBC One-ի տարբերակում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Maeve Dermody - Biography»։ IMDB
2. ↑  «All revved up for new miniseries in Bikie Wars: Brothers in Arms»։ Վերցված է 2016-09-01
3. ↑  «Griff the Invisible»։ Վերցված է 2016-09-01
4. ↑  «And Then There Were None - Vera Claythorne - BBC One»։ BBC։ Վերցված է 2016-09-01

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · Metacritic · Rotten Tomatoes |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX4767901 · BNF: 16528789q · ISNI: 0000000356021831 · LCCN: no2010207657 · SUDOC: 174379978 · VIAF: 177116725 · WorldCat VIAF: 177116725 |

 |

 |
**Մանվել Շմավոնյան** (ծնվ․ 1960, Արտաշատ) հայ տառաստեղծ, նկարիչ-ձևավորող։

Ծնվել է 1960 թվականին Արտաշատ քաղաքում։ Հանդիսանում է ոլորտը ներկայացնող աշխարհի առաջատար կազմակերպություններից մեկի՝ Paratype ընկերության աշխատակից։

Հեղինակել է 200-ից ավելի տառատեսակների հայերեն գրվածքը կամ ողջ տառատեսակը, այդ թվում՝

|  |  |
| --- | --- |
| * Asmik
* Baltica
* Bardi
* Caslon 540
* Cooper
* Den Haag
* DIN Condensed
* Fact
* Free Set
* Geometric Slabserif
* Haverj
 | * PT Henman
* Humanist
* Hybrid
* Levnam
* Mediator
* Narevik
* Pragmatica
* Propisi
* Revival
* Ripe Apricot
* Susan
* Vaccine
* Zagolovochnaya
 |

2009 թվականին Գրանիշ մրցույթում Մանվել Շմավոնյանի ստեղծած Suzy տառատեսակը ստացել է Վերնագրային տառատեսակներ անվանակարգում երկրորդ մրցանակը։

= Ծանոթագրություններ
--------------------

1. 1 2  «Manvel Shmavonyan - Armenischer Typedesigner.»։ Museum.de։ Վերցված է 2019 թ․ հոկտեմբերի 9 (չաշխատող հղում)
2. ↑  «Competition 2009 – Winners»։ *GRANSHAN* (անգլերեն)։ 2017 թ․ օգոստոսի 9։ Վերցված է 2019 թ․ հոկտեմբերի 9
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հյուրանոց (այլ կիրառումներ)
Հյուրանոց Բարիլոչում, Արգենտինա
**Հյուրանոց**, կարճաժամկետ հիմունքներով վճարի դիմաց գիշերակաց տրամադրող հաստատություն։ Ծառայությունների տրամադրումը կարող է տատանվել փոքր սենյակներից մինչև ավելի մեծ բարձրորակ մահճակալներով, հագուստի պահարաններով, օդափոխիչներով, խոհանոցային պարագաներով, հարմարավետ բազմոցներով, հեռուստացույցներով սենյակներով։ Ավելի մեծ, թանկ հյուրանոցները նաև տրամադրում են լրացուցիչ ծառայություններ, ինչպիսիք են լողավազանը, բիզնես կենտրոնը (համակարգիչներով, տպիչներով և գրասենյակային պարագաներով), երեխաների զբաղմունքի կենտրոններով, թենիսի կամ բասկետբոլի դահլիճներով, ռեստորաններով, սպա և հասարակական ծառայությունների վայրերով։ Հյուրանոցների համարները սովորաբար համարակալվում են, ինչը թույլ է տալի հյուրերին արագ գտնել իրենց սենյակը։ Որոշ բուտիկներ և մասնագիտացված հյուրանոցներ ունեն հատուկ ձևավորված սենյակներ։ Որոշ հյուրանոցներում սնունդը համարվում է ծառայության անբաժանելի մասը։ Միացյալ Թագավորությունում օրենքով նախատեսված է ապահովել հյուրերին սննունդով և ըմպելիքով որոշակի ժամերին։ Ճապոնիայում կապսուլային հյուրանոցները նախատեսված են միայն քնելու համար և ունեն միայն ննջասենյակներ։

Մանինսուլա Փարիզ հյուրանոց
Հյուրանոցային գործառնությունը շատ տարբեր է իր չափսերով, գործառույթներով և գներով։ Շատ հյուրանոցներ ունեն ծառայությունների մատուցման ստանդարտներ և դասակարգվում են ըստ հյուրանոցների տեսակների։ Բարձրորակ հյուրանոցների ծառայությունների մեջ մտնում են բարեհամբյուր անձնակազմ, բնակության ամբողջական ծառայություններ, բարձրակարգ ռեստորաններ։

Պատմություն
-----------

Անցորդների գիշերակացի ծառայություններ մատուցվել են քաղաքակրթության վաղ ժամանակներից։ Հին Հռոմում և հին Արևելքում հանգստի վայրերը և գիշերակացի վայրերը կառուցվել են շոգեբաղնիսների մետ։ Ճապոնական Նիշիյամա Օնսեն Կեյունկանը հիմնադրվել է 705 թվականին և պաշտոնապես գրանցված է Գինեսի համաշխարհային ռեկորդների գրքում որպես աշխարհի հնագույն հյուրանոց։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Oldest hotel»։ Guinness World Records։ Վերցված է 2015 թ․ ապրիլի 4

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 6, էջ 458)։*  |
Հո, Գանա
**Հո (քաղաք)**, (անգլ.՝ Ho)՝ քաղաք Գանայի հարավ-արևելքում։ Հանդիսանում է Վոլտայի շրջանի կենտրոնը։ Մինչև 1956 թվականը եղել է Բրիտանական Տոգոյի կենտրոնը։

Պատմություն
-----------

Քաղաքը եղել է Տոգոլենդայի մի մասը։ Առաջին Համաշխարհային պատերազմից հետո գրավվել է Բրիտանական կայսրության կողմից։ Եղել է Ազգերի Լիգայի մանդատային տարածք և Բրիտանական Տոգոյի մայրաքաղաք, մինչև Բրիտանական Ոսկե ափի կազմի մեջ մտնելը։

Ամեն տարի սեպտեմբերին քաղաքում անցկացվում է յամսի փառատոն։

Բնակչություն
------------

Քաղաքի բնակչությունն ըստ տարիների:

Բնակչության թվաքանակը| 1970 | 2015 |
| --- | --- |
| 46300 | ↗ 96213 |

Տնտեսություն
------------

Գործում է առևտրի կենտրոն, որտեղ վաճառվում են կոկոս, նավթ, բատատ, բրինձ, կակաո և այլ ապրանքներ։ Զարգացած է սննդի արդյունաբերությունը։

Սպորտ
-----

Քաղաքում է տեղակայված Հո սպորտային մարզադաշտը (Ho Sports Stadium):

Տրանսպորտ
---------

Հո քաղաքի ճանապարհները ասֆալտապատված են, իսկ փողոցները ոչ այնքան։ Օդանավակայանը սկսել է գործել 2015 թվականի սեպտեմբերից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Touring Ghana — Volta Region Archived 2012-04-14 at the Wayback Machine.(անգլ.)
2. ↑  Значение слова «Хо (город)» в Большой советской энциклопедии
3. ↑  «World Gazetteer online»։ World-gazetteer.com
4. ↑  Boadu, Kwame, Anane, Mary (սեպտեմբերի 19, 2015)։ «Ho goes agog as Prez Mahama cuts sod for airport»։ *Daily Graphic* (Accra)։ Վերցված է հունվարի 23, 2017

Տես նաև
-------

* Գանայի վարչական բաժանում

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 125588021 · WorldCat VIAF: 125588021 |

 |
**Դուպնիցա** (բուլղար․՝ Дупница), քաղաք Բուլղարիայում՝ Կյուստենդիլի մարզում, Դուպնիցա համայնքի վարչական կենտրոնը։

Աշխարհագրական դիրքը
-------------------

Դուպնիցա կենտրոն
Գտնվում է Ջերման գետի ափին, Ռիլա լեռնաշղթայի ստորոտին, Սոֆիայից 65 կմ հարավ։

Պատմություն
-----------

Այս քաղաքից ոչ հեռու 987 թվականի հունիսի 14-ին բուլղարական իշխանների՝ Ահարոնի և Սամուելի զորքերի միջև տեղի ունեցավ ճակատամարտ, որում Սամուելը հաղթեց, իսկ Ահարոնը սպանվեց։ Այս ճակատամարտը կոչվում էր «Դուպնիցայի ճակատամարտ»։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ՝ 1944 թվականի հունվարի 4-ին, ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի B-17 ռմբակոծիչները ռմբակոծեցին ֆաշիստական դաշնակից Բուլղարիայի Դուպնիցա քաղաքը։ Զոհերի թիվը եղել է 50 սպանված, 40 վիրավոր։

1948 թվականին քաղաքը վերանվանվել է *Ստանկե Դիմիտրով*՝ ի հիշատակ իր հայտնի հայրենի Ստանկե Դիմիտրովի, 1949-1950 թթ քաղաքը կոչվել է Մարեկ (Ստանկե Դիմիտրովի կուսակցական կեղծանունը), սակայն 1950 թվականին անունը կրկին փոխվել է *Ստանկե Դիմիտրով*։

1975 թվականին բնակչությունը կազմում էր 45 հազար մարդ, քաղաքը ծխախոտի վերամշակման կենտրոն էր. դեղագործության, գործիքաշինության, մրգերի պահածոյացման և հագուստի արդյունաբերություն։ Շրջակայքում իրականացվել է ածխի արդյունահանում և եղել է «Բոբով-Դոլ» ՋԷԿ։

1982 թվականին բնակչությունը կազմում էր 44 հազար մարդ, քաղաքը ծխախոտի, մրգերի պահածոների և դեղագործական արդյունաբերության կենտրոնն էր։

1990 թվականին վերականգնվել է քաղաքի նախկին անվանումը՝ **Դուպնիցա**։

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Տարեթիվ | Բնակչություն |
| --- | --- |
| 1985 | 41 930 |
| 1992 | 41 398 |
| 2000 | 39 570 |
| 2005 | 37 105 |
| 2010 | 36 008 |
|

 |

Քաղաքական իրավիճակ
------------------

Դուպնիցա համայնքի Կմետ (քաղաքապետ)՝ Աթանաս Ալեքսանդրով Յանև (անկախ)՝ ընտրությունների արդյունքներով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. 1 2 3  Станке-Димитров // Большая Советская Энциклопедия. / под ред. А. М. Прохорова. 3-е изд. том 24 (кн. 1). М. «Советская энциклопедия», 1976.
3. ↑  Р. Грујиħ, *«Три хиландарске повлье»*, стр. 14
4. ↑  Страны Центральной и Юго-Восточной Европы во второй мировой войне. / под ред. полковника М. И. Семиряги. М. Воениздат, 1972. стр.37-38
5. ↑  Станке-Димитров // Советский энциклопедический словарь. редколл. гл. ред. А. М. Прохоров. 4-е изд. М. «Советская энциклопедия», 1986. стр.1268

Արտաքին հղումներ
----------------

* Официальная страница
**Մերետ Սկավլան** (նորվ.՝ Merete Skavlan, հուլիսի 25, 1920(1920-07-25), Քրիստիանիա, Նորվեգիա - նոյեմբերի 2, 2018(2018-11-02)), նորվեգացի դերասանուհի, թատրոնի ռեժիսոր։

Կենսագրություն
--------------

Մերետ Սկավլանը ծնվել է Քրիստիանիայում, թերթի խմբագիր և թատրոնի ռեժիսոր Էյնար Սկավլանի և երաժշտության ուսուցիչ Մարգարեթ Բարթլոդի ընտանիքում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին ներգրավվել է դիմադրության շարժման կազմում և 1943 թվականին միացել է ոչ պաշտոնական «Ստանիսլավսկի» խմբին։ Այս խմբի անդամները հիմնադրել են «Studioteatret» թատրոնը, որտեղ էլ 1945 թվականին առաջին անգամ Մերետը բեմ է բարձրացել՝ հանդես գալով Թորնթոն Ուայլդերի «Երկար սուրբծննդյան ընթրիք» պիեսում։ Studioteatret-ի բեմում խաղացել է մինչև 1950 թվականը։

1950-1952 թվականներին որպես դերասան հանդես է եկել Det Nye Teater-ում, 1952-1959 թվականներին՝ Folketeatret-ում, 1959-1967 թվականներին՝ Օսլոյի նոր թատրոնում։ 1960-ական թվականներին հանդես է եկել նաև Fjernsynsteatret-ում՝ խաղալով Գարսիա Լորկայի «Բերնարդա Ալբայի տունը», Միսիս Սմիթ՝ Էժեն Իոնեսկոյի «Ճաղատ սոպրանոն» պիեսներում։

Աշխատել է որպես թատրոնի հրահանգիչ, մասնակցել Riksteatret-ի, Նորվեգիայի ազգային թատրոնի, Det Norske Teatret թատրոնի արտադրությանը։ Որպես ռեժիսոր ներկայացել է Էմմա Օրցիի «The Scarlet Pimpernel» պիեսի էկրանավորմամբ, որպես բեմական պրոդյուսեր ներկայացել է 1969 թվականին Det Norske Teatret թատրոնի համար ստեղծված «Spring and Port Wine» պիեսով։ Դասավանդել է Նորվեգիայի ազգային թատերական ակադեմիայում։

1984-1990 թվականներին աշխատել է Նորվեգիայի հեռարձակող ընկերությունում, եղել է Ռադիոթատրոնի տնօրեն։ 1991 թվականին Գերհարդ Նուպի հետ ձևավորել է անկախ թատերական խումբ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Internet Movie Database — 1990.
2. ↑
3. 1 2 3 4 5  Kvalvik Bent։ «Merete Skavlan»։ in Helle, Knut։ *Norsk biografisk leksikon* (Norwegian)։ Oslo: Kunnskapsforlaget։ Վերցված է ապրիլի 14, 2009
4. ↑  Olsen Arne Thomas, Else Martinsen (1995)։ *Studioteatret. Frihet og fornyelse* (Norwegian)։ Oslo: Universitetsforlaget։ ISBN 82-00-22366-3
5. 1 2  Henriksen, Petter, ed. (2007)։ «Merete Skavlan»։ *Store norske leksikon* (Norwegian)։ Oslo: Kunnskapsforlaget։ Վերցված է ապրիլի 14, 2009

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BIBSYS: 31521 · ISNI: 0000000487389177 · VIAF: 17145971355832331478 · WorldCat VIAF: 17145971355832331478 |

 |