**Միլանի բնագիտական թանգարան** (իտալ.՝ Museo Civico di Storia Naturale di Milano), բնագիտական թանգարան Միլանում։ Հիմնադրվել է 1838 թվականին, երբ բնագետ Ջուզեպպե դե Քրիստոֆորիսը (1803-1837 թթ.) իր հավաքածուները նվիրաբերել է Իտալիայի Միլան քաղաքին։ Թանգարանի առաջին տնօրենն է եղել Ջորջո Յանը (1791-1866 թթ.):

Նկարագրություն
--------------

Միլանի բնագիտական թանգարանը գտնվում է 19-րդ դարի Giardini Pubblici Indro Montanelli (Ինդրո Մոնտանելլի հասարակական այգիներ) կառույցում, Վենետիկի նավահանգստի պատմական դարպասի մոտ։ Նեոգոթական տարրերով նեոռոմանական ոճի շինությունը կառուցվել է 1888-1893 թվականներին։

Թանգարանն ունի հինգ տարբեր մշտական ցուցադրության բաժիններ՝

* Միներալոգիայի բաժին (ամբողջ աշխարհի օգտակար միներալի մեծ հավաքածու)
* Պալեոնտոլոգիայի բաժին (դինոզավրերի և այլ նախապատմական օրգանիզմների որոշ բրածոներ)
* Հոմո սափիենսի բնագիտական բաժին (նվիրված է մարդու ծագմանն ու էվոլյուցիային, առաձնակի ուշադրություն է դարձվում մարդու և բնության միջև հարաբերություններին)
* Անողնաշարավորների կենդանաբանության բաժին (նվիրված է փափկամարմիններին, հոդվածոտանիներին և միջատաբանությանը)
* Ողնաշարավորների կենդանաբանության բաժին (նվիրված է ողնաշարավորներին, և՛ էկզոտիկ, և՛ եվրոպական vertebrates, both exotic and European)

Թանգարանում ցուցադրվում է ամբողջական չափերի տրամանկարների (շուրջ 100) իտալական ամենամեծ հավաքածուն, ինչն այցելուներին հնարավություն է տալիս դիտարկելու էկոհամակարգի որոշ հատուկ կերպեր։

Միներալոգիայի բաժին
-------------------

Վոմերոպսիսի բրածո
Միներալոգիայի բաժնում ներկայացված են աշխարհի մի քանի օգտակար հանածոներ, այդ թվում աշխարհի խոշորագույն բյուրեղյա ծծումբը (Պեզարո է Ուրբինո գավառից) և 8000 կարատանոց բրազիլական բյուրեղյա տպազիոնը։ Ցուցադրված են նաև բորատի, քվարցի, ֆոսգենի, ֆլյուորիտի, մալաքիտի և այլ միներալների նմուշներ։

Պալեոնտոլոգիայի բաժին
---------------------

Այս բաժինը պարզաբանում է հնակենդանաբանության և հնէաբանության հիմունքները։ Ցուցադրությունների շարքում ներառված են մի շարք բույսերի և կենդանիների հանածոներ։ Առավել արժեքավոր նմուշներ են երկու գաճաճ փղերի կմախքները (Palaeoloxodon falconeri) Սիցիլիայից և Scipionix samniticus-ի միակ գոյություն ունեցող հանածոն։ Թանգարանում կան նաև դինոզավրերի մի քանի կմախքներ, ինչպիսիք են ալոզավրերերը, ստեգոզավրերը, Dromaeosaurusև Plateosaurus:

Հոմո սափիենսի բնագիտական բաժին
------------------------------

African Bush Elephant
Այս բաժինը նվիրված է մարդու ծագմանը վաղ պրիմատներից մինչև հոմո սափիենս։ Մարդկային էվոլյուցիան նկարագրվում է ֆիլոգենիայի, ձևաբանության և էկոլոգիական տեսանկյունից՝ ներկայացնելով մի քանի հնագիտական առարկաներ և իրատեսական պլաստիկ մոդելներ։ Առավել արժեքավոր նմուշներից է Australopithecus afarensis-ի կմախքը։

Անողնաշարավորների կենդանաբանության բաժին
----------------------------------------

Այս բաժինը բաժանված է երկու ցուցադրությունների։ Առաջին հատվածում փափկամարմիններն ու հոդվածոտանիներն են։ Ցուցադրությունն ընդգրկում է հսկա ծովային եռափեղկանի, որն ամենամեծ կենդանի երկփեղկանիներից է, երկու ճապոնական խեցգետին-սարդեր (արու և էգ), հսկայական սկոլոպենդրան (Scolopendra gigantea) և սարդակերպեր՝ սարդեր, կարիճներ ամբողջ աշխարհից։ Ցուցադրության երկրորդ հատվածը նվիրված է միջատաբանությանը, որտեղ ցուցադրված են բազմաթիվ միջատներ։

Ողնաշարավորների կենդանաբանության բաժին
--------------------------------------

Կառույցի երկրորդ հարկում տեղավորված է ողնաշարավորների կենդանաբանության բաժինը, որտեղ ցուցադրվում են բազմաթիվ կենդանիների կմախքներ Եվրոպայից և արտերկրից, կա շուրջ 12 մետր երկարությամբ կաշալոտ կմախք, տարբեր տրամանկարներ։

Թանգարանի տնօրեններ
-------------------

* 1838-1866 թթ. Ջորջո Յան
* 1866-1882 թթ. Էմիլիո Կորնալիա
* 1882-1891 թթ. Անտոնի Ստոպպանի
* 1892-1911 թթ. Տիտո Վինոլի
* 1911-1927 թթ. Էտորե Արտինի
* 1928-1951 թթ. Բրունո Պարիսի
* 1951-1964 թթ. Էդգարդո Մոլտոնի
* 1964-1981 թթ. Չեզարե Կոնչի
* 1981-1994 թթ. Ջիովաննի Պիննա
* 1994-2001 թթ. Լուիջի Կանյոլարո
* 2001-2010 թթ. Էնրիկո Բանֆի
* 2010-2012 թթ. Մաուրո Մարիանի
* 2012 թվականից՝ Դոմենիկո Պիրաինա

Պատկերասրահ
-----------

* Տուրկանացի տղան (Homo ergaster)Տուրկանացի տղան (Homo ergaster)
* Կրոմանյոնյան մարդու գանգ ՖրանսիայիցԿրոմանյոնյան մարդու գանգ Ֆրանսիայից
* Ծծումբի բյուրեղներԾծումբի բյուրեղներ
* Elephas falconeri-ի (գաճաճ փիղ) կմախքElephas falconeri-ի (գաճաճ փիղ) կմախք
* էրիոպսէրիոպս
* ՍցիպիոնիկսՍցիպիոնիկս
* ՏիրանոզավրՏիրանոզավր
* ԳլիպտոդոնԳլիպտոդոն
* Կաշալոտի կմախքԿաշալոտի կմախք
* Ճապոնական խեցգետին-սարդերՃապոնական խեցգետին-սարդեր
* Սպիտակ արջերի տրամանկարՍպիտակ արջերի տրամանկար

Տես նաև
-------

* Ջուզեպպե դե Քրիստոֆորիս
* Միլանի թանգարանների ցանկ
* Բնագիտական թանգարանների ցանկ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  dati.beniculturali.it — 2014.
2. 1 2  SIRBeC (իտալ.)
3. 1 2 3 4  Indagine sui musei e le istituzioni similari — 2022.
4. 1 2  Indagine sui musei e le istituzioni similari — 2024.
5. ↑  *Italian National Institute of Statistics* Indagine sui musei e le istituzioni similari — 2021.
6. ↑  Indagine sui musei e le istituzioni similari — 2023.
7. ↑  «COMUNE DI MILANO - Museo Civico di Storia Naturale». Comune.milano.it. Վերցված է 2015 թ․ մայիսի 16-ին.
8. ↑  *Le città d'arte: Milano*, Guide brevi Skira, ed. 2008, various authors

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք Արխիվացված 2016-05-12 Wayback Machine

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիցեղերն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Միլանի բնագիտական թանգարան» հոդվածին։ |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Միլանի բնագիտական թանգարան» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 1017221-X · ISNI: 0000000122426289 · LCCN: n81026828 · Microsoft: 1325860463 · NKC: uk2007381762 · VIAF: 149620446 · WorldCat VIAF: 149620446 |

 |

 |