recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Համբարձումյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:*

**Սոնա Անուշևանի Համբարձումյան** (*Սոնա Համբարձում*, դեկտեմբերի 1, 1990(1990-12-01), Մատաղիս, Թարթառի շրջան, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ բանաստեղծուհի։ ՀԳՄ անդամ 2009 թվականից։

Կենսագրություն
--------------

Սոնա Համբարձումյանը ծնվել է 1990 թվականի դեմտեմբերի 1-ին Արցախի Հանրապետության Մարտակերտի շրջանի Մատաղիս գյուղում։ 2007 թվականին ավարտել է Ստեփանակերտի Աշոտ Ղուլյանի անվան թիվ 2 միջնակարգ դպրոցը։ 2011 թվականին ավարտել է Ստեփանակերտի «Գրիգոր Նարեկացի» համալսարանի իրավագիտության բաժինը, 2013 թվականին նույն մասնագիտության մագիստրատուրան։

2010-2012 թվականներին աշխատել է Ստեփանակերտի «Գրիգոր Նարեկացի» համալսարանի համակարգչային բաժնում։ 2013-2023 թվականներին եղել է նույն համալսարանի իրավագիտության ամբիոնի դասախոս, 2019 թվականից «Իրավագիտություն» կրթական ծրագրի ղեկավարը (հասարակական հիմունքներով), իսկ 2019-2020 թվականներին Հասարակայնության հետ կապերի և լրատվության բաժնի պատասխանատուն, ինչպես նաև իրավագիտության ամբիոնի վարիչի պաշտոնակատար։ 2020-2021 թվականներին համակարգել է համալսարանի արտաքին կապերի բաժինը։ 2020-2023 թվականներին եղել է «Արցախի պահեստազորի սպաների միություն» ՀԿ համակարգող, հասարակական և լրատվական աշխատանքների պատասխանատու։ 2020-2023 թվականներին Արցախի Հանրապետության կադաստրի և պետական գույքի կառավարման կոմիտեի աշխատակազմի իրավաբանական բաժնի պետ։ 2023 թվականին տեղափոխվել է Երևանի, «Ուրարտու» համալսարանի ռեկտորի խորհրդականն է, որակի ապահովման բաժնի պատասխանատուն։

Պարգևներ, մրցանակներ
--------------------

* 2011 - Արցախի գրողների միության տարվա մրցանակին (բանաստեղծական շարքի համար)
* 2018 - աշխատանքի բարձր արդյունավետության համար՝ «Գրիգոր Նարեկացի» համալսարանի պատվոգիր։
* 2018 - Մայրության և գեղեցկության օրվա առթիվ՝ «Ղարաբաղյան վետերանների միություն» կազմակերպության պատվոգիր։
* 2019 - Համազգային՝ Արցախի գրական մրցույթի գլխավոր մրցանակ։
* 2021 - «Նարեկացի» կրթագիտական մեդալի։
* 2023 - Պոեզիայի միջազգային մրցանակին (Ռումինիա)։
* 2023 - «Ռուսկի Դոմ» Ռուսաստանի գիտության և մշակույթի կենտրոնի Երիտասարդ թարգմանիչների երկրորդ մրցանակ։

Մատենագիտություն
----------------

* Երկու բառ ունեմ քեզ ասելու, 2012 (հայերեն և ռուսերեն բաժիններով)։
* Ի դեմս արևի, Ստեփանակերտ, Դիզակ պլյուս հրտ․, 2009, 47 էջ։ Խմբագիր՝ Վարդան Հակոբյան։
* Գանգրահեր կարոտ, Ստեփանակերտ, Դիզակ պլյուս հրտ․, 2017, 179 էջ։ Խմբագիր և առաջաբանի հեղինակ՝ Աշոտ Գաբրիելյան։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Սոնա Համբարձումյանի մասին Արցախի գրողների միության կայքում։
2. ↑  Գիրքը Հայաստանի ազգային գրադարանի գրացուցակում
3. ↑  Գիրքը Հայաստանի ազգային գրադարանի գրացուցակում
**«Տիկինը Սենտ Անդրեսի այգում»** (ֆր.՝ Dame en blanc au jardin), ֆրանսիացի գեղանկարիչ, ֆրանսիական իմպրեսիոնիզմի հիմնադիրներից և ամենակարկառուն ներկայացուցիչներից մեկի` Կլոդ Մոնեի նկարներից։ Կտավը հեղինակը վրձնել է 1867 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 82 × 101 սմ։ «Տիկինը Սենտ Անդրեսի այգում» ստեղծագործությունը այսօր պահպանվում և ցուցադրվում է Էրմիտաժի թանգարանում (Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսաստան)։

Պատմություն
-----------

«Տիկինը Սենտ Անդրեսի այգում» ստեղծագործությունը Կլոդ Մոնեն վրձնել է 1867 թվականին Հավրում՝ Սենտ Անդրես քաղաքում։

Կտավի գլխավոր ֆիգուրի՝ հովանոցով ճերմակազգեստ տիկնոջ համար որպես բնորդուհի կեցվածք է ընդունել Ժաննա-Մարգերիտա Լեկադրը։ Վերջինս Կլոդ Մոնեի հարազատներից մեկի կինն էր։

Նկարչուհի Բերտա Մորիզոն մի առիթով հեգնել է` արտահայտվելով այսպես. «*Նրա նկարի դիմաց ես միշտ գիտեմ, թե որ կողմից բռնեմ հովանոցս*»։

Արվեստաբան Ն. Սկորոբոգատկոն «Տիկինը Սենտ Անդրեսի այգում» նկարի մասին խոսել է հետևյալ կերպ. «*Տիկնոջ ֆիգուրը, ով զբոսնում է սպիտակ հովանոցը գլխավերևում պահած ճերմակ հանդերձանքով, կարծես միահյուսված է երկնքի արտացոլանքին և արևին։ Զգեստի երկնագույնաթույր ծալքերի ստվերներից և հովանոցի ոսկեզօծ ճաճանչապսակից փայլում է արեգակը*»։

1879 թվականին այս կտավը Մոնեն ցուցադրել է իմպրեսիոնիստների չորրորդ ցուցահանդեսի ժամանակ։

Նկարը ավարտելուց հետո Մոնեն այն թողնում է Լեկադրների ընտանիքին որպես նվեր։ Սակայն հետագայում այս ստեղծագործությունը կրկին հայտնվում է հեղինակի մոտ և վաճառքի է հանվում 1899 թվականին. գնորդը մոսկվացի վաճառական և կոլեկցիոներ Սերգեյ Իվանովիչ Շչուկին էր։ Հոկտեմբերյան մեծ հեղափոխությունից հետո վերջինիս հավաքածուն ազգայնացվում է, և կտավը այլ նկարների հետ միասին տեղափոխվում է Մոսկվայի Նոր արևմտյան արվեստի պետական թանգարան, իսկ դրա լուծարումից հետո՝ 1948 թվականին նկարը փոխանցվում է Պետական Էրմիտաժին։ 2014 թվականի տարեվերջից ցայսօր «Տիկինը Սենտ Անդրեսի այգում» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Սերգեյ Շչուկինի և Մորոզով եղբայրների հիշատակի պատկերասրահում՝ Գլխավոր շտաբի շենքում (403 սրահ)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9
2. 1 2
3. ↑  Скоробогатько Н. Шедевры мировой живописи. Импрессионизм. — М.: Белый город, 2008. — С. 35.
4. ↑  Скоробогатько Н. Шедевры мировой живописи. Импрессионизм. — М.: Белый город, 2008. — С. 30.
5. ↑  Импрессионизм. Письма художников. Воспоминания Дюран-Рюэля. Документы / Сост. Л. Вентури, пер. с франц. П. В. Мелковой, вступ. статья и общ. ред. А. Н. Изергиной, прим. А. Г. Барской. — Л.: Искусство, 1969. — С. 322.
6. ↑  Государственный Эрмитаж. — Здание Главного Штаба. — Зал Клода Моне

Գրականություն
-------------

* Albert Kostenevich: *Impressionisme. Sensatie en inspiratie*, Museumshop Hermitage Amsterdam, 2012, blz. 164-167. ISBN 9789078653318

Արտաքին հղումներ
----------------

* Het schilderij op de website van de Hermitage Sint-Petersburg (անգլերեն)
* Informatie op de website van de Hermitage Amsterdam

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Տիկինը Սենտ Անդրեսի այգում** կատեգորիայում։ |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Սեղբոսյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:*

**Սիմոն Սեղբոսյան** (մոտ 1850, Սկյուտար, Կ. Պոլիս- 27 մարտի, 1917, Բերա, Կ. Պոլիս), հայ բժիշկ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է մոտ 1850 թվականին Կ. Պոլ­սի ասիական կողմի Սկյուտար թաղամասում։ 1874 թվականին ավարտել է Կ. Պոլսի Օսմանյան կայսերական բժշկական վարժարանը։ 1880-1890-ական թվականներին Կ. Պոլսի սբ. Փրկիչ ազգային հիվանդանոցում բժիշկ է աշխատել։ 1904 թվականի դրությամբ Կ. Պոլսի Բերա թաղամասում բժիշկ է աշխատել։

Մահացել է 1917 թվականի մարտի 27-ին, ժանտախտից՝ մոտ 67 տարեկանում։

Գրականություն
-------------

* Ընդարձակ օրացոյց Ս. Փրկչեան հիւանդանոցի հայոց, Կ. Պոլիս, 1905։
* Հայ բժշկութեան տուած զոհերը, ցուցակագրուած վաւերական փաստերով, Կ. Պոլիս, 1919։
* Մեզպուրեան Արթօ, Հայ եւ ծագումով հայ բժիշկներ։ Այբուբենական համառօտ անուանացանկ (16881940), Իսթանպուլ, 1940։
* Յարման Արսեն, Հայերը օսմանյան առողջապահության ծառայության մեջ և պատմություն սուրբ Փրկիչ հայոց հիվանդանոցի (թուրքերեն), Ստամբուլ, 2001։

Աղբյուր
-------

Հարություն Մինասյան, Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայի Հանրապետությունում բռնաճնշումների և ցեղասպանության ենթարկված հայ բժիշկներ, Երևան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։
**Ռուբեն Հովհաննեսի Չալթիկյան** (մարտի 25, 1949(1949-03-25), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ֆիզքիմիկոս։ Քիմիական գիտությունների դոկտոր (1988), պրոֆեսոր (2008)։

Ֆիզքիմիկոս, ՀԽՍՀ գիտությունների վաստակավոր գործիչ Հովհաննես Չալթիկյանի որդին է, ֆիզիկոս-տեսաբան Վիգեն Չալթիկյանի եղբայրը։

Կենսագրություն
--------------

1966 թվականին ավարտել է թիվ 71 դպրոցը, 1971 թվականին՝ Երևանի պետական համալսարանի քիմիայի ֆակուլտետը և աշխատանքի անցել ֆիզիկական քիմիայի ամբիոնում։ 1973 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն։ 1975 թվականից նույն ամբիոնում զբաղվել է լազերաքիմիայով՝ հիմնելով Հայաստանում առաջին գիտահետազոտական լաբորատորիան, որը զբաղվում էր կոնդեսացված միջավայրերում ընթացող լազերաքիմիական պրոցեսներով։

1980 թվականից կատարել է ԽՍՀՄ Գիտության և տեխնիկայի պետական կոմիտեի կողմից ֆինանսավորվող աշխատանքներ։ 1990-2008 թվականներին եղել է ֆիզիկական և կոլոիդային քիմիայի ամբիոնի պրոֆեսորի պաշտոնակատար։ 2008 թվականից նույն ամբիոնի պրոֆեսոր է։

Գործունեություն
---------------

Հեղինակ է շուրջ 100 գիտական հոդվածների, արտոնագրերի և թեզիսների՝ նվիրված ամին գերօքսիդ համակարգերերի քիմլուսարձակման կինետիկայի և լազերային աղբյուրներով խթանված ռադիկալային պոլիմերման պրոցեսների ուսումնասիրությանը, պինդ մակերևույթների ձևափոխմանը, նոր համապոլիմերների, լցոնված պոլիմերային և չլցոնված նոր սոսինձների ստացմանը։ Նա նաև վեց ուսումնամեթոդական աշխատանքների հեղինակ է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Կենսագրական հանրագիտարան, Ե. ԵՊՀ հրատ. 2009, էջ 477-478։
2. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2007*
| **՞**Սղոցապոչ անդրկովկասյան |
| --- |
|  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Կենդանիներ |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Բաժին | Միջատներ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ընտանիք | Ծղրիդներ |
|
|
|
|
|
|
| Տեսակ | Սղոցապոչ անդրկովկասյան |
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Poecilimon geoktshaicus

 |
| 

| [{{fullurl:wikispecies:{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} ԴասակարգումըՎիքիցեղերում] | uselang=hy}}[{{fullurl:commons:Special:Search/{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} Պատկերների որոնումՎիքիպահեստում] | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Սղոցապոչ անդրկովկասյան** (լատին․՝ Poecilimon geoktshaicus), ծղրիդների ընտանիքին պատկանող միջատ, որը գրանցված է ՀՀ Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն
--------------

Ոչ խոշոր չափի ծղրիդ է (արուի մարմնի երկարությունը 15,0-21,0 մմ է, էգինը` 20,0-26,0 մմ, ձվադրինը` 8,0-9,0 մմ)։ Արուի վերնաթևերը, որոնք մասամբ մտնում են փորիկի առաջին տերգիտի ծայրի տակ, կարճացած են։ Դարչնագույն, կանաչավուն կամ դեղնավուն գունավորմամբ արական ծղրիդի առաջնամեջքը ամբողջական է, իսկ էգինը՝ կարճացած։

Տարածվածություն
---------------

Տարածված է Դաղստանում, Վրաստանում, Ադրբեջանում, Հայաստանում։ Հայաստանում ապրում է Սևանա լճի մոտակայքում (ավելի ստույգ տվյալներ չկան), այստեղ հետագայում չի գտնվել, հայտնի է նաև Տավուշի մարզում (Բագրատաշեն գյուղի շրջակայք)։

Էկոլոգիա
--------

Ապրում է տափաստանային գոտում, անտառային գոտու ստորին տափաստանացած հատվածներում։ Հասուն առանձնյակները հանդիպում են հունիսին։ Հետսաղմնային զարգացումը տևում է 45-55 օր։ Այս կենդանիները բուսակեր են, բազմակեր։ Վրաստանում տեսակը նշված է որպես գյուղատնտեսական մշակաբույսերի (հացահատիկային, կարտոֆիլի, լոբու) երկրորդական վնասատու։

Պահպանություն
-------------

Հազվագյուտ տեսակ է։ Հայաստանում հազվադեպ է հանդիպում, հայտնի են եզակի, փոքրաթիվ նմուշներ։

Թվաքանակի փոփոխության միտումները պարզաբանված չեն։ Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով գնահատվում է որպես վտանգված տեսակ։

Վտանգման հիմնական գործոններն են անասունների գերարածեցումը և խոպան հողերի հերկումը։

Պահպանության միջոցառումները ընդունված չեն, հավանաբար հանդիպում է «Սևան» ազգային պարկի տարածքում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*։ Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն։ 2010։ ISBN 978-99941-2-420-6
Չշփոթել Գևորգ Կառվարենց հոդվածի հետ։

**Ժորժ-Տիրան Կառվարենց** (ֆր.՝ Georges Garvarentz, ապրիլի 1, 1932(1932-04-01), Աթենք, Հունաստան - մարտի 19, 1993(1993-03-19), Օբան), հայկական ծագմամբ ֆրանսիացի կոմպոզիտոր։

Կենսագրություն
--------------

Միջնակարգ կրթությունը ստացել է ծննդավայրում, իսկ 1942 թվականին ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Փարիզ։ Ուսումը շարունակել է Սևրի Սամուէլ Մուրատեանի հայկական վարժարանում։ Առաջին երգերը գրել է դպրոցական տարիներին։ 1947-1952 թվականներին հաճախել է Փարիզի կոնսերվատորիա։

1950-ականներին Ժորժ Կառվարենցի երգերը կատարել են ֆրանսիական էստրադայի աստղեր Ջոն Հոլիդեյը, Միրեյ Մատյոն, Շառլ Ազնավուրը, Դալիդան, Սիլվի Վարդանը, Ժիլբեր Բեքոն և ուրիշներ։ 1960 թվականին նրա «Դանիել» երգը Էդի Միշել և Ժոզե Նուար խմբի կատարմամբ արժանացավ առաջին մրցանակի։ Այդ տարվանից Կառվարենցը դարձավ ֆրանսիական էստրադայի ինքնատիպ երգահաններից մեկը, ում ավելի քան 500 երգերը, 40-ից ավելի ձայնասկավառակները մեծ տարածում գտան երգարվեստը սիրահարների շրջանում։

Նրա «Հնաոճ վայելքները» ձայնապնակը լույս է տեսել 23 միլիոն տպաքանակով և 350 տարբերակով։ 1964 թվականին արժանացել է Շանսոնիե ընկերության հատուկ մրցանակին։

1988 թվականին Սպիտակի երկրաշարժից հետո Շառլ Ազնավուրի հետ ստեղծած «Քեզ համար, Հայաստան» երգը, որը կատարում էին Ֆրանսիայի, Իտալիայի, Միացյալ Նահանգների էստրադային երգիչները, բավականին ճանաչելիություն ունեցավ ամբողջ աշխարհում։ Երգից ստացված ամբողջ հասույթը տրամադրվել է աղետյալների օգնության հիմնադրամին։

1988 թվականին Կառվարենցը այցելել է Հայաստան (նրա առաջին այցը հայրենիք եղել էր 1977 թվականին)։ 1974 թվականի ապրիլի 24-ին Փարիզի Փլէյել համերգասրահում հնչել է Կառվարենցին պատկանող «Անոնք ինկան» երգը՝ նվիրված Հայոց Ցեղասպանության միլիոնավոր նահատակներին։

Կառվարենցը մահացել է 1993 թվականին Փարիզում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Czech National Authority Database
2. 1 2 3 4  Discogs — 2000.
3. 1 2 3 4  filmportal.de — 2005.
4. 1 2 3 4 5 6 7 8  Fichier des personnes décédées
5. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
6. ↑  Films in review, vol 18, National Board of Review of Motion Pictures, 1967 :"*He was born in Greece in '34 of Armenian parents, was raised in Austria and Italy…*"]

Աղբյուրներ
----------

* Վատիկանի Ձայնասփիւռ - Քահանայապետի եւ եկեղեցիներու Ձայնը աշխարհի հետ երկխօսութեան Մէջ

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Դանիական ազգային ֆիլմագրություն · Discogs · Filmportal · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · MusicBrainz |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| ՀԳՀԳ: 18397 · BNE: XX878363 · BNF: 13894321k · GND: 135036909 · GTAA: 257111 · ISNI: 0000 0001 2124 976X · LCCN: n93004571 · NDL: 001158217 · NKC: xx0171395 · NTA: 07377572X · SUDOC: 107835495 · VIAF: 26267863 · WorldCat VIAF: 26267863 |

 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 273)։*  |
**Տորկուատո դե Ալվեարի հուշարձան** (իսպ.՝ Monumento al Intendente Torcuato María de Alvear ), հուշարձան, որը գտնվում է Արգենտինայի մայրաքաղաք Բուենոս Այրեսի համանուն հրապարակում՝ Ռեկոլետա շրջանի Ավենիդա Ալվիրի փողոցի վերջնամասում։

Հուշարձանը պաշտոնապես բացվել է 1900 թվականին՝ Ալվեարի մահվանից տասը տարի անց։ Հուշարձանն իրենից ներկայացնում է մարմարե դորիական օրդեր սյուն, որի վրա վեր է խոյանում փառքի խորհրդանիշ հանդիսացող արձանը։ Հուշարձանի ներքևի մասում քաղաքապետի կիսանդրին է, որը պսակված է արմավենու ճյուղերով, որը քրիստոնեության մեջ խորհրդանշում է մահվան նկատմամբ հաղթանակը։

Երեք կողմերից հուշարձանի հիմքը զարդարված է քաղաքապետի` Ալվերինի գլխավոր ձեռքբերումները (Ավենիդա-դե-Մայո փողոցի բացումը, քաղաքային կամուրջների կառուցում, Ռեկոլետե շրջանի վերանախագծում) պատկերող ավազաքարերով։ Չորրորդ կողմում փորագրված են նրա անունն ու կյանքի տևողությունը, ինչպես նաև` քաղաքապետի պաշտոնավարման ժամկետները։ Սյունի հիմքը երեք խոշոր քարե աստիճանների վրա է, որոնց կարելի է հասնել սանդուղքի միջոցով։ Հուշարձանի հեղինակներն են քանդակագործներ Ա. Ջոնսը և Խուան Լաուերը։

Հուշարձանի ճոխ բացման արարողությունից հետո, որ ուղեկցվում էր ռազմական շքերթով, «Մարդիկ և Դիմակներ» ամսագրի լրագրողները քննադատել են հուշարձանի չափազանց համեստությունը և նշել որ այն չի համապատասխանում Ալվեարի անձի` քաղաքի համար ունեցած կարևորության մասշտաբին ու հույս հայտնել, որ այն ժամանակին փոխարինվելու է ավելի շքեղ արձանով։ Սակայն ավելի քան հարյուր տարի հետո հուշարձանը մնում է անփոփոխ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Monumentos de la Ciudad de Buenos Aires en plazas o paseos (իսպ.) — 2021.

Գրականություն
-------------

* Daniel Santoro (2007)։ *Guía tridimensional de Buenos Aires*։ El dibujito։ ISBN 9789870523987 (իսպ.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* El monumento Torcuato de Alvear en Recoleta (իսպ.)
* Visita al BARRIO RECOLETA Archived 2011-09-13 at the Wayback Machine. (իսպ.)
* Instituto Histórico Ciudad de Buenos Aires (իսպ.)
* Plaza Intendente Alvear Archived 2014-08-26 at the Wayback Machine. (իսպ.)
* Inauguración del Monumento a Alvear (Diciembre 1898) Archived 2017-09-07 at the Wayback Machine. (իսպ.)
| **՞**Սոխ Եգորովայի |
| --- |
|  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Բույսեր |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Բաժին | Ծածկասերմեր |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ընտանիք | Սոխազգիներ |
|
|
|
|
|
|
| Տեսակ | Սոխ Եգորովայի |
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Allium egorovae

 |
| 

| [{{fullurl:wikispecies:{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} ԴասակարգումըՎիքիցեղերում] | uselang=hy}}[{{fullurl:commons:Special:Search/{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} Պատկերների որոնումՎիքիպահեստում] | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Սոխ եգորովայի** (լատին․՝ Allium egorovae) սոխազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն
--------------

7-20 սմ բարձրությամբ սոխուկավոր բույս է։ Կիսագնդաձև ծաղկաբույլը բազմածաղիկ է։ Ունի լայն ձագարաձև ծաղկապատ, մասերը աստղաձև են, գծային, գունավորմամբ, սպիտակավուն կամ վարդագույն, բոսորամանուշակագույն ջղով։ Գծային-նշտարաձև տերևները 3-ն են, երբեմն՝ 2-4-ը, լայնությունը հասնում է միչև 0,8-3 սմ։ Գեղազարդային բույս է։

Տարածություն
------------

Հանդիպում է Հայաստանում միայն Մեղրու ֆլրիստիկական շրջանում, Կալեր գյուղի շրջակայքում։ Բացի Հայաստանից, հայտնի են 3 աճելավայրեր Նախիջևանում և Զանգեզուր լոռնաշխթայի վրա։

Էկոլոգիա
--------

Աճում է ենթալպյան գոտում, ծովի մակարդակից 2300 մ բարձրության վրա, մարգագետիններում։ Ծաղկում է մայիս-հունիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հունիս-հուլիս ամիսներին։

Պահպանություն
-------------

Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Պոպուլյացիայի մի մասը պահպանվում է «Արևիկ» ազգային պարկի սահմաններում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*։ Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն։ 2010։ ISBN 978-99941-2-420-6
**Տուլպա`** հայեցակարգ միստիցիզմում և հոգևոր կամ մտքի ուժով ստեղծված պարանորմալ արարած կամ օբյեկտ։ Տերմինը վերամշակել են 20-րդ դարի թեոսոֆիստները տիբեթյան սպրուլ-պա (տիբեթերեն՝ སྤྲུལ་པ་, Ուայլի՝ sprulpa), որը նշանակում է «ծագում» կամ «արտահայտում»։ Ժամանակակից փորձագետներն օգտագործում են տերմինը նկատի ունենալով կամայական երևակայական ընկերոջը, որին թեոսոֆիստները համարում են դյուրազգաց և համեմատաբար անկախ։

Պատմություն
-----------

Հիմնված է սփրուլի հասկացության վրա (տիբ.` སྤྲུལ་པ་ sprul pa, սանսկ.` निर्मित nirmita IAST), վերցված է տիբեթական և հնդկական բուդդիզմից։ Հարմարեցվել է թեոսոֆիստների կողմից 19-րդ և 20-րդ դարերի ընթացքում։ 1899 թվականին Չարլզ Լիդբիտերը պատմում է տեսիլքներ առաջացնելու հիպոթետիկ տեխնիկայի մասին իր` «Պայծառատեսություն» գրքում։ 1901 թվականին Էննի Բեզանթը և Չարլզ Լեդբիտերը գրում են պատկերավոր մտքերի, ապրումների, հույզերի և երաժշտության արտացոլման մասին «մտածողական ձևեր, խորաթափանց հետազոտության տվյալներ» գրքում։

1920-ական թվականներին Ֆրանս-բելգիացի գրող Ալեքսանդրա Դավիդ Նիլին գրում է «մոգությունը և տիբեթյան գաղտնիքը» (1929)։

Մշակույթում
-----------

«Գերբնական», սեզոն 1, դրվագ 17 «Դժոխային տուն» (ռուս. «Адский дом»), 2006 թվական՝ գլխավոր հերոսներին հակառակվող արարած։

«Տուլպա»-ն իտալական արտադրության ֆիլմ է տիբեթցի գուրուի՝ «Տուլպա» ակումբի մասին, որտեղ հաճախորդների ամենավատ երևակայական պատկերները դառնում են իրականություն, համատարած անգիտակից վիճակը դառնում է սերիալի հիմնական հակառակորդը։

"Գաղտնի ֆայլեր" (հեռուստասերիալ), 6 եթերաշրջան, 15 սերիա. բնակիչների կողմից ստեղծված արարած, որը սպանում է վերջիններիս տների բակերում խիստ կարգուկանոն չպահպանելու համար։

«Դատարկ մարդը» Ֆիլմ, որտեղ հիմնական ուշադրությունը կենտրոնանում է տուլպայի՝ դատարկ մարդու վրա, որը հյուսված է մտքերից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Campbell, Eileen; Brennan, J.H; Holt-Underwood, Fran* Thoughtform // Body, Mind & Spirit: A Dictionary of New Age Ideas, People, Places, and Terms. — Revised. — Boston: C.E. Tuttle Company, 1994. — ISBN 080483010X
2. ↑  Reynolds, John Myrdhin (1996). *The Golden Letters: The Three Statements of Garab Dorje, the first teacher of Dzogchen, together with a commentary by Dza Patrul Rinpoche entitled «The Special Teaching of the Wise and Glorious King»*. With Foreward by Namkhai Norbu Rinpoche. New York, USA: Snow Lion Publications. ISBN 1-55939-050-6. p.350
3. ↑  Rinbochay, Lati; Rinbochay, Denma Lochö; Zahler, Leah (translator); & Hopkins, Jeffrey (translator) (1983, 1997). *Meditative States in Tibetan Buddhism*. Somerville, Massachusetts, USA: Wisdom Publications. ISBN 0-86171-119-X. p.188
4. 1 2  *Mikles, Natasha L.; Laycock, Joseph P.* Tracking the Tulpa: Exploring the "Tibetan" Origins of a Contemporary Paranormal Idea(անգլ.) // *Nova Religio: The Journal of Alternative and Emergent Religions* : journal. — 2015. — Т. 19. — № 1. — С. 87—97. — doi:10.1525/nr.2015.19.1.87
**Տսիտրե դաստակերտ** (էստ․՝ Tsitre mõis, գերմ.՝ Zitter), դաստակերտ Էստոնիայում։ Եղել է Կոլգա դաստակերտի սեփականատերերի՝ Ստենբոկ ընտանիքի ամառանոցը, որ կառուցվել է XIX դարի երկրորդ կեսին կոմս Կառլ Մագնուս Ստենբոկի (1804—1885) հրամանով Տսիտրեում։

Ֆիննական ծոցի ափին գտնվող Տսիտրե դաստակերտը համարվում է Էստոնիայի ամենագեղեցիկ դաստակերտներից մեկը։

Տսիտրե դաստակերտի գլխավոր մասնաշենքում ու նրա շուրջը տեղակայված տներում ապրել են Ստնենբոկների ազգականներն ու ընկերները։

Դաստակերտում կարելի էր լողալ, զբաղվել ձիասպորտով, թենիսով, ինչպես նաև կար առագաստ վարելու հնարավորություն։

Տսիտրե դաստակերտի շինություններն ավերվել են խորհրդային տարիներին։ Ներկայումս պահպանվում են միայն նավահանգստի պետի ու կապիտանի տները, ինչպես նաև դաստակերտի հիմնադիր Կառլ Մագնուս Ստենբոկի անունով հուշաքարը, որ վերանորոգվել է 1892 թվականին։

Պատկերասրահ
-----------

* Կոմս Մագնուսի հուշաքարըԿոմս Մագնուսի հուշաքարը
* Դաստակերտի նախկին տարածքում եղած ռազմական խորհրդային կառույցի ավերակներըԴաստակերտի նախկին տարածքում եղած ռազմական խորհրդային կառույցի ավերակները
* Նախկին դաստակերտի ճեմուղինՆախկին դաստակերտի ճեմուղին
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Harjumaa Muuseum: Suvemõisad Archived 2010-02-07 at the Wayback Machine. (foto)
2. ↑  Karl Montan: Kolk/Kolga — Stenbockide mõis Eestis, mis kajastab Läänemeremaade ajalugu. Söderköping 2000, Lk.25, ISBN 91-630-9628-5
**Մասջիդ է Տուբա** կամ **Տուբա մզկիթ** (ուրդու՝ مسجد طوبٰی‎), մզկիթ Պակիստանի Սինդ նահանգի Կարաչի քաղաքում։ Տեղի բնակիչների կողմից մզկիթը հայտնի է նաև Գոլ Մասջիդ անվանմամբ։

Պատմություն
-----------

Մասջիդ է Տուբան կառուցվել է 1969 թվականին Կարաչի քաղաքում։ Տեղակայված է Korangi Road փողոցից ոչ շատ հեռու։ Մզկիթը, համեմատած աշխարհի մյուս մզկիթների հետ, ունի ամենամեծ գմբեթը (նրա տրամագիծը կազմում է 72 մետր)։ Վերջինս նաև հանդիսանում է Կարաչիի հիմնական տուրիստական գրավչությունը։ Մասջիդ է Տուբան կառուցվել է մաքուր սպիտակ մարմարից։ Գմբեթի տրամագիծը կազմում է 72 մետր (236 ոտնաչափ)։ Մինարեի բարձրությունը հասնում է 70 մետրի։ Մզկիթը, իր աղոթքի դահլիճի ընդարձակությամբ աշխարհի 18-րդ խոշորագույն մզկիթն է, որտեղ կարող են տեղավորվել մինչև 5 000 մարդ։

Ներսից խոսող մարդու ձայնը մի ծայրից լսվել է նույնիսկ մզկիթի մյուս ծայրը։ Մզկիթը նախագծվել է պակիստանցի ճարտարապետ Բաբար Համիդ Չաուհանի և ինժեներ Զահիր Հայդեր Նակվի կողմից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Masjid e Tooba Mosque
2. ↑  Masjid-e-Tooba, A Beautiful Mosque in Sindh

Արտաքին հղումներ
----------------

* Outside View of the mosque
* Another angle Archived 2016-03-03 at the Wayback Machine.
* Inside view of the mosque
| **՞**Չմենի հայկական |
| --- |
|   |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Բույսեր |
|
|
|
|
|
| Տիպ | Ծածկասերմեր |
|
|
|
|
|
| Դաս | Երկշաքիլավորներ |
|
|
|
| Կարգ | Վարդածաղկավորներ |
|
|
|
| Ընտանիք | Վարդազգիներ |
|
|
|
| Ցեղ | Չմենի |
|
|
| Տեսակ | Չմենի հայկական |
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Cotoneaster armena Pojark.

 |
| 

| [{{fullurl:wikispecies:{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} ԴասակարգումըՎիքիցեղերում] | uselang=hy}}[{{fullurl:commons:Special:Search/{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} Պատկերների որոնումՎիքիպահեստում] | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Չմենի հայկական** (լատին․՝  Cotoneaster armena Pojark.), վարդազգի ընտանիքի, չմենի ցեղի բույս։

Նկարագրություն
--------------

Տերևաթափ թուփ է՝ 2—3 մ բարձրությամբ։ ճյուղերը ծածկված են խիտ, սպիտակ աղվամազով, որոնք հետագայում մերկանում են, ստանալով կարմրագորշավուն գունավորում։ Տերևները վերևի կողմից վառ կանաչավուն են, իսկ ներքևից մազմզուկապատ բաց գույնի, էլիպսաձև, բթածայր կամ փոսիկավոր գագաթով, 1,3—3,2 սմ երկարությամբ և 0,8 — 2 սմ լայնությամբ։ Վահանիկները կազմված են 5 —10 սպիտակավարդագույն ծաղիկներից։ Պտուղները մանր են, կարմրավուն (նկ. 84)։

Տարածվածություն
---------------

Տիպիկ հայկական բույս է (էնդեմիկ), Հայաստանից դուրս, այլ վայրերում չի հանդիպում։ Աճում է Արարատյան դաշտի նախալեռնային գոտում (Վեղարդ, Ալիմարդան) և Վայքում, նոսրանտառներում, քարքարոտ, ժայռոտ վայրերում, ծովի մակերևույթից մինչև 1600 մ բարձրությունների վրա։ Չորադիմացկուն է, հողի Նկատմամբ պահանջկոտ չէ, հեռանկարային է հատկապես չոր, քարքարոտ հողամասերի անտառապատման ու կանաչապատման համար։ Լուսասեր է։ Բազմանում է սերմերով, վաղ աշնանը ցանելու դեպքում սերմերը հեշտությամբ և միահամուռ ծլում են։ Բնափայտը ամուր է, առաձգական։

Կիրառություն
------------

Միամյա ճյուղերից պատրաստում են կողովներ, հաստ ճյուղերից՝ մտրակի պոչեր, ձեռնափայտեր և այլն։ Երիտասարդ ճյուղերից ցախավելներ են պատրաստում, որի պատճառով հաճախ այս բույսը «կալէվլի» է կոչվում։ խորհուրդ է տրվում փորձարկել կանաչապատման բնագավառում։

Էկոլոգիական խումբը՝ VIII: Մշակության հավանական շրջանները՝ 3ա, 8,12,18, 22 — 25, 27-28, 32:

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հարությունյան Լ․ Վ․, Հարությունյան Ս․ Լ․, Հայաստանի դենդրոֆլորան, հ. 1, Երևան, «Լույս հրատարակչություն», 1985, էջ (326)։
**Մամբրե Վարդևանի Մատենճյան** (հոկտեմբերի 25, 1880(1880-10-25), Բաբերդ, Թուրքիա - փետրվարի 3, 1920(1920-02-03), Թիֆլիս, Վրաստանի Դեմոկրատական Հանրապետություն), հայ գրականագետ, մանկավարժ։

Կենսագրություն
--------------

1886 թվականին նրա ընտանիքը տեղափոխվել է Կովկաս։ 1901 թվականին Մատենճյանը ավարտել է Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանը։ 1903-1907 թվականներին սովորել է Սորբոնի համալսարանի գրականության բաժնում (հաճախել է նաև արվեստների պատմության դասընթացները)։ Այնուհետև մինչև կյանքի վերջը ֆրանսերեն, հայոց լեզու, հայ և ընդհանուր գրականություն է դասավանդել Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցում (դպրոցի համար գրել և հրատարակել է «Հունական գրականություն» ձեռնարկը)։ Արտաշես Աբեղյան և Մանուկ Աբեղյանների հետ կազմել է 1912-1917 թվականներին պրակներով լույս տեսած «Գրագետ» ուղղագրության դասագիրքը։ Մատենճյանը աշխատակցել է ժամանակի հայ պարբերական մամուլին, մասնակցել գրական կյանքին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) — Երևան: 1981. — հատոր 7. — էջ 286.



|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 286)։*  |
«**Սովետսկայա Լիտվա**» (ռուս.՝ Советская Литва, թարգմ.՝ «*Խորհրդային Լիտվա*»), խորհրդային և մասամբ հետխորհրդային շրջանի ռուսալեզու թերթ Լիտվայում։ Հանիսացել է Լիտվայի կոմկուսի ԿԿ-ի, Լիտվական ԽՍՀ Գերագույն խորհրդի և նախարարների խորհրդի օրգանը։

Լույս էր տեսնում 1940 թվականից, Վիլնյուսում (1-ին համարը՝ «Տրուժենիկ», Կաունասում)։ 1941—1944 թվականներին հրատարակությունը ընդհատվել է։ 1989 թվականներին, ԽՍՀՄ պետությունների անկախացման գործընթացի ընթացքում վերանվանվել է «Էխո Լիտվի» (ռուս.՝ Эхо Литвы, չշփոթել լիտվեերեն նույնանուն լիտ.՝ «Lietuvos aidas» թերթի հետ)։ Լիտվայի կոմկուսի ռուսամետ մասը, առանձնանալով իր անկախությունը Մոսկվայից հայտարարած Լիտվայի կոմունիստական կուսակցությունից, Մոկսվայից, թերթի խմբագրության նախկին մի մասի ուժերով սկսեց թողարկել թերթը հին անվամբ, որը տպագրվում էր Մինսկում, Բելառուսի կոմունիստական կուսակցության օգնությամբ, 35000 տպաքանակով և տարածվում ոչ պաշտոնապես։ Հիմնական խմբագրության առարկությունների և դատական գործընթացներից հետո, այդ նոր թերթը թեթևակի փոխեց անունը, դառնալով «Լիտվա Սովետսկայա» (ռուս.՝ Литва Советская)։

Լիտվայի անկախության վերականգնումից հետո հրատարակվում էր «Էխո Լիտվը» հրատարակության կողմից, և ինչ–որ շրջանում Լիտվայի միակ ռուսերեն թերթն էր։ Թերթը փակվել է 2000–ականների սկզբին, տնտեսական պատճառներով։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Լիտվայի մամուլ Archived 2010-11-27 at the Wayback Machine.

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 14)։*  |
**Չինական վրեժ**, ըստ ավանդության, աուտոագրեսիվ գործողությունների օգնությամբ թշնամու դեմ պայքարելու ավանդական չինական միջոց (թշնամուն անվանարկելու նպատակով)։

Հիմնված է Լի սկզբունքի (չինարեն՝ 理) վրա։

Ըստ առավել տարածված տարբերակի, աղքատ չինացի գյուղացին, ոչ մի այլ հնարավորություն չունենալով վրեժխնդիր լինել իր հարուստ հանցագործից, կախվեց դռան առջև (տարբերակ՝ պատուհանի տակ)։

«Չինական վրեժի» վրա հղումներն օգտագործվում են ժամանակակից փիլիսոփաների և հոգեբանների կողմից՝ հաճախ ջատագովական իմաստով։

Տես նաև
-------

* Ինքնահրկիզում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  *Корзун, В. А.* Кто мы? Откуда пришли? Зачем здесь? Куда идём? М.: Логос. — 2001 г.
2. 1 2  Смена - Михаил Кизилов - Google Книги
3. 1 2  *Козлов, Н. И.* Как относиться к себе и людям *(любое издание)*
4. ↑  *Деррида, Жак.* Вопрос стиля (перевод Ларисы Гармаш)
5. ↑  *Леонид Андреев.* Профессор Сторицын
Տրոիցե-Սերգիյան մայրավանքը ձմռանը

**Տրոիցե-Սերգիյան մայրավանք**, ռուսական ամենամեծ մենաստանը, ճարտարապետական համալիր։ Գտնվում է Մոսկվայից 71 կմ հյուսիս, այժմյան Զագորսկում։ XIV դ. կեսին հիմնադրել է Սերգիյ Ռադոնեժսկին։ 1540 - 50-ին կառուցվել են մենաստանի 12 աշտարակներով քարե պարիսպները (ամրացվել են XVII դ. կեսին, բարձրությունը 10 - 14 մետր, լայնությունը՝ 5, 5 - 6 մետր)։

1744-ից մենաստանը անվանվել է մայրավանք։ 1742-ից Տրոիցե-Սերգիյան մայրավանքում գործում է հոգևոր սեմինարիա, 1814-ից՝ նաև հոգևոր ակադեմիա։ XIV - XVII դդ. եղել է մշակութային խոշոր կենտրոն Ռուսիայի ամենամեծ գրադարանով և գրչատնով, այստեղ են ապրել և ստեղծագործել գրողներ Եպիֆանի Պրիմուդրին, Պախոմի Լոգոֆետը, Մաքսիմ Գրեկը, Ավրաամի Պալիցինը, գեղանկարիչներ Անդրեյ Ռուբլյովը, Դանիիլ Չյոռնին, փորագրազարդող Ամվրոսին։

Ժամանակի ընթացքում մենաստանի տարածքում կազմավորվել է գեղատեսիլ ճարտարապետական անսամբլ, որն ընդգրկում է ավելի քան 50 շենք և շինություն, այդ թվում՝ Տրոիցկի (Երրորդության, սպիտակ քարից, 1422 - 23, պատկերակալը՝ Անդրեյ Ռուբլյով և Դանիիլ Չյոռնի) և Ուսպենսկի (Վերափոխման, 1559 - 85, որմնանկարները՝ 1684) տաճարները, Դուխովսկայա (1476, Պսկովի ճարտարապետներ), հնգագմբեթ, վերդարպասյա Հովհաննես Նախակարապետի (1699), Միխեևսկի (1734), Սմոլենսկի (1745 - 48, բարոկկո) և այլ եկեղեցիները, հիվանդասենյակները Զոսիմայի և Սավվատիի եկեղեցիով (1635 - 38), սեղանատունը Սերգիի եկեղեցիով (1686 - 92), վանականների խուցերի մասնաշենքերը (XVII - XIX դդ.), միտրոպոլիտի սենյակները (գլխավոր ճակատը՝ 1778), հնգահարկ զանգակատունը (1740 - 70, ճարտարապետներ՝ Ի. Շումախեր, Ի. Ֆ. Միչուրին, Դ. Վ. Ուխտոմսկի, բարոկկո, բարձրությունը՝ 88 մ)։ 1920-ին Տրոիցե-Սերգիյան մայրավանքում ստեղծվել է պատմագեղարվեստական թանգարան, 1940-ից՝ թանգարան-արգելոց, ընդգրկում է XIV - XVII դդ. հին ռուսական գեղանկարչության և կիրառական արվեստի, XVII դ. - XX դ. սկզբի ժողովրդական արվեստի, ինչպես և սովետական ժամանակաշրջանի դեկորատիվ-կիրառական արվեստի խոշոր հավաքածուներ։

1993 թ. ճարտարապետական համալիրն ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցուցակում։

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Կրուգոսվետ |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 10150994-7 · ISNI: 0000000106702749 · LCCN: n82165215 · NKC: kn20030108002 · SUDOC: 03223970X · VIAF: 146609095 · WorldCat VIAF: 146609095 |

 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
| **՞**Կկուներ |
| --- |
| Սովորական կկու  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Կենդանիներ |
|
|
|
|
|
| Տիպ | Քորդավորներ |
|
|
|
|
|
| Դաս | Թռչուններ |
|
|
|
| Կարգ | Կկվանմաններ |
| Ենթակարգ | Կկուներ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Տեսակ | Սովորական կկու |
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Cuculus conorus
Linnaeus, 1758 |
| 

| ԴասակարգումըՎիքիցեղերում | ՊատկերներՎիքիպահեստում | ITIS**177821**NCBI**33592**EOL**78291**

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Սովորական կկուն** (լատին․՝ Cuculus conorus), իսկական կկուների կարգին պատկանող թռչուն է, բնային մակաբույծ է, ձվադրում է այլ թռչունների (խաղտտնիկներ, երաշտահավեր, շամփրուկներ և այլն) բներում, յուրաքանչյուրում 1 ձու, որի գույնը նմանվում է տվյալ բնի տիրոջ ձվերին։ Ձագը ձվից դուրս գալուց հետո, կկուն բնից նետում է տիրոջ ձագերին ու ձվերը և մնում միայնակ։ Ձագերը բնից հեռանում են 20—22 օր հետո։ Կկուները սնվում են միջատներով, հարսնյակներով, որոշ տեսակներ՝ մողեսներով, օձերով, մյուսները՝ հատապտուղներով, մրգերով։ Տարածված է Հայաստանում։

Միջին չափի թռչուններ են։ Մարմնի երկարությունը 32–61 սմ է, կենդանի զանգվածը՝ 100–150 գ։ Պոչը երկար է, աստիճանաձև, կտուցը՝ թեթևակի ցած թեքված։ Փետուրները կարճ են, ամուր, մոխրագույն, սև, սպիտակ կամ դարչնագույն։
Սեփական բույն չեն հյուսում. որպես մակաբույծ թռչուններ՝ ձվադրում են այլ թռչունների բներում՝ ձվերի գույնը նմանեցնելով բնի տիրոջ ձվերի գույնին։

Սովորական կկուն բնադրող չվող է, տարածված։ Բնակվում է խոտածածկ տարածքներում, թփուտներում, անտառներում, եղեգնուտներում։ Սնվում է միջատներով, առավելապես՝ մազածածկ թրթուրներով և բացարձակ օգտակար է։ Ձվադրում է սևուկ կարմրատուտի, լեռնային խաղտտնիկի, այգու դրախտապանի, մոխրագույն շահրիկի և եղեգնուտի եղեգնաթռչնակի բներում։ Բաց բներում էգը ձվադրում է ուղղակի բնում։ Փակ բների դեպքում ձուն դնում է նախ գետնին, ապա կտցին առած՝ թռիչքային անցքով տեղափոխում է տիրոջ բույնը։

Տարբեր բներում դնում է մինչև 20 ձու։ Ձագերը ձվից դուրս են գալիս թխսակալման 12-րդ օրը, և ձվից դուրս եկած կկուն, հաջորդ օրն իր մեջքի փոսիկի մեջ առնելով տանտիրոջ ձվերն ու ձագերին, որպես օտար մարմին, դուրս է գցում բնից և մնում միայնակ։ 3 շաբաթ անց դուրս է գալիս բնից, ազատ թռչելուց հետո 1 շաբաթ դեռևս կերակրվում է որդեգիր ծնողների կողմից։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
**Ցուգցվանգ** (գերմ.՝ Zugzwang, *ցուգ*՝ քայլ, *ցվանգ*՝ հարկադրված), դիրք շախմատում կամ շաշկիում, որտեղ կողմերից մեկը օգտակար քայլ չունի, և ցանկացած քայլ հանգեցնում է մատի, կամ վատթարացնում է իրավիճակը։ Այսօր ցուգցվանգ տերմինը օգտագործվում է շատ մարզաձևերում և նաև քաղաքականության մեջ։ Շախմատի մեջ գոյություն ունի նաև «երկկողմանի ցուգցվանգներ»։ «Երկկողմանի ցուգցվանգների» դեպքում կողմերից յուրաքանչյուրի քայլը վատթարացնում է սեփական դիրքը։ Առավել հաճախ ցուգցվանգ դիրքեր հանդիպում են զինվորային վերջնախաղերում։

 Զեմիշ, Ֆրից –Նիմցովիչ, Արոն
Կոպենհագեն 1923 0-1

 1. d4 Nf6 2. c4 e6 3. Nf3 b6 4. g3 Bb7 5. Bg2 Be7 6. Nc3 O-O 7. O-O d5 8. Ne5 c6 9. cd5 cd5 10. Bf4 a6 11. Rc1 b5
 
Ձգտելով տարածական առավելության։

12. Qb3 Nc6 13. Nc6

(Այս դեպքում 13. e3 սևերը կխաղան 13... Ne5 14. Be5 Ng4 15. Bf4 g5)

13... Bc6 14. h3 Qd7 15. Kh2 Nh5

Արդեն իսկ դրդելով սպիտակներին պասիվության

16. Bd2 f5 17. Qd1

(17. a3 կանգնեցնել ...b4 անհրաժեշտ էր:)

17... b4 18. Nb1 Bb5 19. Rg1

(19. Bf3 ավելի լավ կլիներ` փորձելով թուլացնել ճնշումը 19... Nf6 20. Bf4 Rac8 չնայած սևերի վիճակը մի փաքր ավելի լավ է` շնորհիվ տարածական առավելության և խաղաքարերի ավելի լավ համակարգման)։

19... Bd6 20. e4?

(Նորից 20. Bf3 հնարավոր էր)

 
20... fe4! 21. Qh5 Rf2 22. Qg5 Raf8 23. Kh1 R8f5 24. Qe3 Bd3 25. Rce1 h6 քայլից հետո սպիտակների ցանկացած քայլ հանգեցնում է դիրքի վատթարացման։
 Ցուգցվանգ

 Այս գծապատկերի մեջ որ կողմը խաղա, հաղթանակ կունենա։ Եթե սպիտակների հերթը լինի, նրանք արքան կխաղան դեպի f6 և 1… Աd4 քայլից հետո, պաշտպանելով իր զինվորին, 2. Աf5 և սպիտակները կհաղթեն խաղը։ Նույն լուծումը կլինի, եթե ներկայացված դիրքում քայլը սևերինը լինի։ Բերված օրինակում մենք գործ ունենք երկկողմանի ցուգցվանգի հետ։
 Ալյոխին, Ալեքսանդր-Նիմցովիչ, Արոն
Սան Ռեմո 1930 1-0

 Այս գծապատկերի մեջ սևերի քայլն է, սակայն նրանք պարզապես չունեն ոչ մի քայլ. c6 ձին կապված է, e7 ձին և c8 նավակը նույնպես կապված են` պաշտպանելու c6 ձիուն, մինչ c7 նավակը տարածք չունի խաղալու։ Եվ, վերջապես, եթե նրանք խաղան 32…Աe8, կամ 32… Թe8, c7 նավակը այլևս պաշտպանված չի լինի, և սպիտակները խաղաքար կշահեն` խաղալով 33. b5: Փայլուն հաղթանակ աշխարհի նախկին չեմպիոնի կողմից։

 Պոլ Մորֆի 1840,  

մատ երկու քայլից

Այս գծապատկերի մեջ քայլը սպիտակներինն է։ Նրանք խաղում են 1 Նа6!, և սևերը հայտնվում են ցուգցվանգի մեջ․․․Եթե 1 …bxa6 2. b7#!, կամ 1 …Փ~ 2. Նxа7#

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑

Աղբյուրներ
----------

*
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մարգարե (14-րդ դար) (այլ կիրառումներ)

**Մարգարե** (ծնվել է և մահացել է թթ. անհտ.), XIV դարի հայ մանրանկարիչ։

Հավանաբար ապրել և ստեդծագործել է Սյունիքի գրչակենտրոններից մեկում։ Հայտնի է Մարգարեի նկարազարդած մեկ ձեռագիր (Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարան, Ավետարան), որն ընդօրինակվել է 1315-ին։ Նրա մանրանկարներին բնորոշ է արխաիզմը՝ թե ոճի, թե պատկերագրության առումներով, որ մասամբ առնչվում է տեղական և ասորա-ղպտական գեղանկարչության ավանդույթներին։ Մարգարեի ստեղծագործություններում չնայած ներկերի (հիմնականում՝ կարմիր, թավշյա կանաչ, դարչնաշագանակագույն) հյութեղ, հաստ շերտով դրվածքին, կատարումը հիշեցնում է ջրաներկերի թեթև տեխնիկան։

Գրականություն
-------------

* Հ․ Հակոբյան, Հայկական մանրանկարչություն․ Վասպուրական, [ալբոմ], Ե․, 1978։ Հ․ Հակոբյան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) — Երևան: 1981. — հատոր 7. — էջ 300.



|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 300)։*  |
Պալմիրայի գրավման պլանը
**Պալմիրայի ազատագրման երկրորդ փորձ**, զինված բախում Սիրիայի զինված ուժերի և ԻԼԻՊ-ի գրոհայինների միջև, որը սկսվել է 2016 թվականի դեկտեմբերի 8-ին և ավարտվել 2017 թվականի մարտի 2-ին։ Բախումները տեղի են ունեցել հնագույն Պալմիրա քաղաքի մոտ։ Օպերացիայի նպատակը Պալմիրայի գրավումն էր ահաբեկիչների կողմից։ Պալմիրան ներառված է եղել ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկի մեջ։ Գրոհայինները Պալմիրան կարողացել էին գրավել քաղաքը դեկտեմբերի կեսերին։ 2017 թվականի մարտին պատմական քաղաքը ամբողջությամբ անցել է Սիրիայի կառավարական ուժերի վերահսկողության տակ։

Գործողությունների ժամանակագրություն
-----------------------------------

**Դեկտեմբերի 14** Սիրիական բանակը անցել է հակագրոհի՝ գրավելով T-4 բազայի բարձունքները, որը գտնվում է Պալմիրայի մոտ։ Սիրիական ՌՕՈՒ-ի մարտական ավիացիան գրոհայինների դիրքերին հարվածներ է հասցրել Տիյաս օդանավակայանից։ Գրոհայինները հիմնականում գտնվել են Պալմիրայի հարավարևմտյան մասում, ինչպես նաև «Մագեր» նավթային հանքահորի մոտ։

**Դեկտեմբերի 16** Սիրիայի կառավարական բանակը ոչնչացրել է ԻԼԻՊ-ի ամենաքիչը 25 գրոհայինների, ովքեր գտնվել են Պալմիրայից դեպի արևմուտք։ ԻԼԻՊ-ի բարձրաստիճան պաշտոնյա Աբու Ջանդալ ալ Քուվեյթին սպանվել է ավիահարվածների արդյունքում՝ Ռաքքայից 40 կիլոմետր դեպի արևմուտք` Եփրատ գետի ափին։

**Հունվարի 1** Սիրիական բանակի զինծառայողները կանխել են գրոհայինների հարձակումները T-4 բազայի ուղղությամբ։

**Փետրվարի 15** Պալմիրայի հատվածում կառավարական ուժերը շարունակել են առաջխաղացումը։ Սիրիական բանակի առաջապահ զորամասերը գտնվել են քաղաքից առնվազն 20 կիլոմետր հեռավորության վրա։

**Փետրվարի 17** Սիրիական բանակը ԻԼԻՊ-ի դեմ վարել է մարտեր քաղաքից 17 կիլոմետր հեռավորության վրա։

**Փետրվարի 22** Սիրիական զորքերը գրավել են ԻԼԻՊ-ի ռազմավարական նշանակության հենակետերը՝ Հոմսից դեպի արևելք և մոտեցել են Պալմիրային։

**Փետրվարի 24** ԻԼԻՊ-ի ահաբեկիչները հաջող հակագրոհ են կազմակերպել Պալմիրայի շրջանում, որի արդյունքում սիրիական ուժերը ետ են նահանջել 15 կիլոմետրով։

**Մարտի 1** Սիրիական բանակը դուրս է շպրտել ԻԼԻՊ-ի գրոհայիններին Պալմիրայի միջնաբերդից (ցիտադելից)։

**Մարտի 2** Պալմիրան ամբողջությամբ ազատագրվել է Սիրիայի կառավարական ուժերի կողմից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Последние новости из Пальмиры Archived 2016-12-20 at the Wayback Machine. агентство Чалкан, 13 декабря 2016
**Փանդիռ** (այլ ընթերցումներն են՝ **փանդիռն, փանտիռ, փանդեռն, բամբիռն, բանդեռն, բանդիռն**), լարային կոթավոր կսմիթահար նվագարան հին և միջնադարյան Հայաստանում։ Փանդիռի մասին հնագույն տեղեկությունները հաղորդում են պատմիչներ Փավստոս Բուզանդն ու Մովսես Խորենացին։ Փանդիռի վրա նվագել են հայ հին վիպասանները՝ իրենք իսկ նվագակցելով իրենց երաժշտաարտասանական բնույթի պատումներին՝ վեպերին և «ցցոց ու պարուց» երգերին։

Հայկական հին թարգմանական գրականության էջերում հանդիպում են նաև «փանդեռնահարութիւն» և «փանդեռներգութիւն» խոսքերը։ Փանդիռը ծանոթ է եղել նաև Կիլիկիայում։ Այն հիշատակում է Գրիգոր Դ Տղան՝ «Ողբ Երուսաղեմի» քերթվածում։ Դատելով միջնադարյան առանձին ձեռագրերի տվյալներից՝ հայ իրականության տարբեր շրջանակներում «փանդիռ» ասելով երբեմն նույնիսկ տարբեր նվագարաններ են հասկացել։ Ուշ միջնադարում (XVI դ.) փանդիռը դուրս է եկել գործածությունից։

Փանդիռի կիրառման եղանակի, նրա լարերի թվաքանակի և լարվածքի մասին տեղեկություններ չեն պահպանվել։ Սակայն, երաժշտական (մեղեդիական) արտասանության նվագակցության համար հին աշխարհի մի շարք քաղաքակիրթ ժողովուրդների կողմից կիրառված, այսպես կոչված, ներդաշնակության հենքի տիպի լարվածք ունեցող գործիքներից դատելով՝ կարելի է ենթադրել, որ փանդիռը նույնպես չորս և կամ, առնվազն, երեքլարանի մի նվագարան էր, c1-f1-g1-c2 կամ c1-f1-g1 տիպի լարվածքով։ Այդպիսի գործիքի օգնությամբ վիպասանները կարող էին շեշտաչափել իրենց երաժշտաարտասանական պատումները՝ դրանք նվագակցելով հնգյակ-քառյակային (կվարտ-կվինտային) կառուցվածքի համահնչյուններով։ Այս ենթադրությունն անուղղակիորեն հաստատվում է նրանով, որ սազ նվագող հայ աշուղները մինչև օրս էլ կիրառում են c-f-g տիպի հարաբերություններից բաղկացած «բազմալար պեդալներ», որի նախնական (արխաիկ) բնույթն ավելի քան անվիճելի է։ Սրանից հետևում է, որ մեր ժամանակակից հայ աշուղների կատարողական հիշյալ հնարանքը «փանդռնահարության» հնամենի արվեստի արձագանքներից է։

Գրականություն
-------------

* Թահմիզյան Ն. Ներդաշնակության հենքի ուսմունքը միջնադարյան Հայաստանում (V - VI դդ.), «ՊԲՀ», 1966, № 1։

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Հայկական երաժշտական գործիքներ |
| --- |
|  |
| Հարվածային | Դհոլ  • Դավուլ  • Դափ  • Ծնծղա  • Թմբուկ  • Դարբուկ |
|  |
| Փողային | Զուռնա  • Դուդուկ  • Նեի  • Շվի  • Սուլիչ  • Բլուլ  • Սրինգ  • Շեփոր  • Փող  • Ավագփող  • Եղջերափող  • Գալարափող  • Պկու  • Պարկապզուկ |
|  |
| Լարային | Քանոն  • Քամանչա  • Թառ  • Բամբիր  • Բարբետ  • Չագան  • Չոգուր  • Չանգ  • Սանթուր  • Տավիղ  • Սազ  • Ջութակ  • Վին  • Փանդիռ  • Ջնար  • Գանուն |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
**Չվենեբուրի** (վրաց.՝ *ჩვენებური*, բառացի «մերը», «մեզնից մեկը», թուրքերեն՝ *Çveneburi*), սուբէթնիկ խումբ, որը պատմականորեն ներառվել է վրացիների կազմի մեջ։ Բնակվում են ժամանակակից Թուրքիայի տարածքում։ Չվենեբուրիի ազգագրությունը բարդ է։ Ի տարբերություն վրացիների, չվենեբուրին մուսուլմաններ են, ինչպես օրինակ, արյունակից լազերը։ Այդ իսկ պատճառով իսլամադավան վրացիները խիստ անջատված են քրիստոնյա վրացիներից։ Ի տարբերություն լազերի, նրանք հաստատվել են Թուրքիայի Պոնտոս շրջանում (Սև ծովի հարավային ափ) 19-րդ դարի երկրորդ կեսին։ Բացի այդ, չվենեբուրին երկար ժամանակ պահպանել են վրացերենը ու վրացական մշակույթը, սակայն միջէթնիկ ամուսնությունները թուրքերի հետ հանգեցրել է չվենեբուրիի ասիմիլյացիային, հատկապես երիտասարդ բնակչության, ովքեր հիմնականում խոսում էին թուրքերեն։ Մուսուլման վրացիների թիվը Թուրքիայում այսօր կազմում է 100 000- 500 000 մարդ, որոնց մեծ մասը բնակվում են Տրապիզոնում, Սամսունում, Օրդուում, ինչպես նաև Բուրսայում և Ստամբուլում։

Իսլամացում և ասիմիլյացիոն գործընթացներ
--------------------------------------

Օսմանյան կայսրությունում 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին տեղի են ունեցել կովկասյան և բալկանյան հետևյալ ազգերի ասիմիլյացիոն գործընթացը՝

* Աջարներ — մասամբ իսլամացված վրացիների էթնիկ խումբ, ովքեր բնակվում են Աջարիայում,
* ալբանացիներ — մասամբ իսլամացված բալկանյան ազգ
* թորբեշներ — իսլամացված մակեդոնացիներ
* գորանցիներ — իսլամացված սերբեր
* բոսնիացիներ — իսլամացված սերբեր և խորվաթներ
* պոմակներ — իսլամացված բուլղարացիներ
* Կրետեի մուսուլմաններ — իսլամացված հույներ
* համշենահայեր — իսլամացված հայեր
* գաջալներ — իսլամացված գագաուզներ
* սանջաքլներ - իսլամացված սերբեր
* ծպտյալ հայեր - իսլամացված հայեր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Кузнецов И. В. Кузнецова Р. Ш. Шибзухов М. М.* Основы этнографии стран Среднего Востока. — Краснодар: Кубанский гос. ун-т, 2009. — с. 21. — ISBN 978-5-8209-0690-9.
«**Սուրբ ամրոց» պետական դրամատիկական և տիկնիկային թատրոն** (ռուս.՝ Государственный театр драмы и кукол «Святая крепость»), մասնագիտացված թատրոն Վիբորգում։

Պատմություն
-----------

Վիբորգի թատերական պատմությունը սկիզբ է առել 18-րդ դարում կառուցված փայտե թատրոնի շենքից։ Ենթադրվում է, որ դա Ֆինլանդիայի առաջին թատրոնն էր։ 18-րդ դարի վերջին Վիբորգում ներկայացումներ են բեմադրվել գերմաներեն և ռուսերեն լեզուներով։ 

1832 թվականին ճարտարապետ Անդերս Գրանշտեդտի նախագծով կառուցվել է Վիբորգի քաղաքային թատրոնի քարե շենքը։ Խորհրդա-ֆիննական պատերազմում (1939-1940) Ֆինլանդիայի կրած պարտությունից հետո Նոր Ռատուշայի հրապարակի հարևանությամբ գտնվող թատրոնի շենքում, որը 1940 թվականին վերանվանվեց Թատերական, կազմակերպվել է Վիբորգի ռուսական դրամատիկական թատրոնը, բայց խորհրդա-ֆիննական պատերազմի (1941-1944) սկսվելուց հետո թատերախումբը տարհանվել է դեպի Ուրալ։ Թատրոնի շենքը մեծ վնաս է կրել քաղաքի համար մղվող մարտերի ընթացքում և հետագայում ապամոնտաժվել է։ 

Սթափների ընկերության նախկին ռեստորանը 
Ֆինլանդիայի ռազմական իշխանությունների կողմից կազմակերպված թատրոնը 1941-1944 թվականներին տեղակայվել է Կարմիր ջրհորի հրապարակում գտնվող Սթափների ընկերության նախկին ռեստորանի շենքում։ 

Վիիպուրի (Վիբորգի) ռուսական դրամայի հանրապետական թատրոնը կրկին վերագործարկվել է 1944 թվականին Կարելո-Ֆիննական ԽՍՀ ժողովրդական կոմիսարների խորհրդի որոշմամբ։ Բայց այն գտնվել է (ժամանակավորապես) Կեմում, ապա Սորտավալայում և լուծարվել է Վիբորգը Լենինգրադի մարզի կազմ տեղափոխելու կապակցությամբ։ 1945 թվականին Լենինգրադի մարզային խորհրդի որոշմամբ Վիբորգում բացվել է մարզային թատրոն։ Քանդված լյութերական եկեղեցու տեղում նախատեսվել է կառուցել թատրոնի նոր շենք։ Թատերախմբի դերասանների հավաքագրման աշխատանքներով զբաղվել են ամուսիններ Վասիլի Մերկուրևը և Իրինա Մեյերհոլդը։ Սակայն, Վիբորգ քաղաքում գտնվող պետական մարզային թատրոնը, հարմարեցված շենքի բացակայության պատճառով, լուծարվել է 1947 թվականին, իսկ այդտեղ տեղակայվել է Վիբորգի շրջանային մշակույթի տունը։ Հրապարակը, որի վրա գտնվել է քաղաքապետարանի, հյուրանոցի և թատրոնի շենքերի համալիրը պատերազմից առաջ, մինչև 2004 թվականը կոչվել է Թատերական, որից հետո այդ անունն սկսել է կրել հարևան հրապարակը, որի վրա գտնվել են կինոթատրոնի շենքը և Դերասանական փառքի ծառուղին։ 1982 թվականին Վիբորգում հիմնադրվել է Լենինգրադի մարզային տիկնիկային թատրոնը։ Դա տարածաշրջանի առաջին պրոֆեսիոնալ թատրոնն է եղել՝ տեղակայված շրջկենտրոնում։ Իսկ 1999 թվականին թատրոնը ստացել է դրամատիկականի կարգավիճակ և ներկայիս անվանումը։ 

Թատերախումբը ակտիվ շրջագայություններ է կազմակերպում՝ մասնակցելով միջազգային թատերական փառատոների։

Պարգևներ
--------

Թատերական գործերը բազմիցս դարձել են հեղինակավոր մրցույթների դափնեկիրներ, ինչպիսիք են «Ոսկե սոֆիտ» և «Ոսկե դիմակ»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Выборгское общество в 1793 году
2. ↑  Виипурский (Выборгский) республиканский театр русской драмы(չաշխատող հղում)
3. ↑  Государственный театр в г. Выборге(չաշխատող հղում)
**Ջուզեպպե Պազոտտա** (իտալ.՝ Giuseppe Pasotto, հուլիսի 6, 1954(1954-07-06), Բովոլոնե, Վերոնա, Վենետո, Իտալիա), կաթոլիկ եպիսկոպոս, Կովկասի կաթոլիկ ադմինիստրատուրայի սպասավոր և հոգևոր առաջնորդ։

Կենսագրություն
--------------

Ջուզեպպե Պազոտտոն ծնվել է 1954 թվականի հուլիսի 6-ին Իտալիայի Բովոլոնե քաղաքում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Հիսուսի Քրիստոսի սուրբ ստիգմատների քահանայական կոնգրեգացիան։ 1979 թվականի մայիսի 12-ին օծվել է որպես հոգևոր սպասավոր։

1993 թվականին նշանակվել է Վրաստանում։ 1996 թվականին Ջուզեպպե Պազոտտոն նշանակվել է Վատիկանի սուրբ պատվիրակը Կովկասի կաթոլիկ ադմինիստրատուրայում։ Զուգահեռաբար նշանակվել է նաև Վրաստանի և Հայաստանի կաթոլիկների առաջնորդ։

2000 թվականի հունվարի 6-ին Հռոմի պապ Հովհաննես Պողոս II-ը Ջուզեպպե Պազոտտոյին շնորհել է Մուստիի պատվավոր եպիսկոպոս տիտղոսը։

2008 թվականին՝ Ռուս-վրացական պատերազմի ժամանակ Ջուզեպպե Պազոտտոն քննադատել է Ռուսաստանի գործողությունները՝ հայտարարելով, որ «մարդկանց թողել են մենակ ռուս հսկայի հետ, իսկ Արևմուտքը միայն գիտե, թե ամեն ինչ լավ է»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Catholic-Hierarchy.org — USA: 1990.
2. ↑  vescovo Pasotto: «La gente ha paura di essere abbandonata di fronte alla Russia», Corriere della Sera, 11-08-08(չաշխատող հղում)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կարճ կենսագրությունը (անգլ.)
* Епископ Джузеппе Пазотто: В грузинском обществе всегда с большим уважением относились к Католической Церкви