Յարենը Նաուրույում
**Յարենը** (անգլերեն՝ Yaren) Նաուրուի ամենամեծ շրջանն է, և չնայած նրան որ Նաուրուն պաշտոնական մայրաքաղաք չունի, Յարենը, հաճախ համարվում է այդպիսին։ Բնակչությունը կազմում է 1,100՝ 2003 թվականի տվյալներով։ Սահմանակից է երե շրջանների և Խաղաղ օվկիանոսին։ Մոկուա-Ուել փոքր լիճը գտնվում է Յարենում։

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Օվկիանիայի մայրաքաղաքներ |
| --- |
|  |
| Կախյալ տարածքները *շեղատառ* են նշված |
|  |
| Ավստրալասիա | 
* **Կանբերրա**, Ավստրալիա
* **Քինգսթոն**, *Նորֆոլք կղզի*1
* **Վելինգտոն**, Նոր Զելանդիա2

 |
|  |
| Մելանեզիա | 
* **Հոնիարա**, Սողոմոնյան Կղզիներ
* **Նումեա**, *Նոր Կալեդոնիա*3
* **Պորտ Մորսբի**, Պապուա Նոր Գվինեա4
* **Պորտ Վիլա**, Վանուատու
* **Սուվա**, Ֆիջի

 |
|  |
| Միկրոնեզիա | 
* **Հագատնա**, *Գուամ*5
* **Մաջուրո**, Մարշալյան կղզիներ11
* **Նգերուլմուդ**, Պալաու11
* **Պալիկիր**, Միկրոնեզիայի Դաշնային Նահանգներ11
* **Սայպան**, *Հյուսիսային Մարիանյան կղզիներ*5
* **Հարավային Տարավա**, Կիրիբատի
* **Յարեն (շրջան, Նաուրու)**, Նաուրու (de facto)

 |
|  |
| Պոլինեզիա | 
* **Ադամսթաուն**, *Փիթքերն կղզիներ*6
* **Ալոֆի**, *Նյուեյ*7
* **Ապիա**, Սամոա
* **Ավարուա**, *Կուկի Կղզիներ*7
* **Ֆակաոֆո**, *Տոկելաու*8
* **Ֆունաֆուտի**, Տուվալու
* **Հանգա Ռոա**, *Զատկի կղզի*9
* **Հոնոլուլու**, *Հավայի*10
* **Մատա-Ուտու**, *Ուոլիս և Ֆուտունա*3
* **Նուկուալոֆա**, Տոնգա
* **Պագո Պագո**, *Ամերիկյան Սամոա*5
* **Պապեետե**, *Ֆրանսիական Պոլինեզիա*3

 |
|  |
| 
* 1Ավստրալիայի նահանգներ և այլ տարածքներ
* 2Հաճախ ընդգրկվում է Պոլինեզիայի կազմում
* 3Ֆրանսիայի անդրծովային տարածք
* 4Հաճախ ընդգրկվում է Ավստրալասիայի կազմում
* 5ԱՄՆ-ի կղզային տարածք
* 6Բրիտանական անդրծովյան տարածք
* 7Նոր Զելանդիայի հետ միավորված երկիր
* 8Նոր Զելանդիայի կախյալ տարածք
* 9Չիլիի օվկիանոսային տարածաշրջանի հատուկ տարածք
* 10ԱՄՆ նահանգ
* 11ԱՄՆ-ի հետ միավորված երկիր

 |

 |

Յարենը գտնվում է Նաուրու կղզում ՝ մարջանային ատոլ, որը առաջացել է հրաբխային կոնի գագաթին։ Կլիման հասարակածային է, տաք և խոնավ։ Միջին ամսական ջերմաստիճանը մոտ 28 աստիճան է։ Տարեկան տեղումները կազմում են մոտ 2000 մմ։ Երաշտներ հաճախ են լինում, և որոշ տարիներին տեղումներ են հասնում մինչև 4500 մմ։ Ամենաթաց սեզոնը տևում է նոյեմբերից փետրվար, երբ գերակշռում են արևմտյան մուսոնները։ Բնական բուսականությունը ներկայացված է կոկոսի արմավենու, պանդանուսի, ֆիկուսի, դափնու և այլ տերևաթափ ծառերով։ Տարատեսակ թփեր նույնպես տարածված են։ Նաուրուի կենդանական աշխարհը աղքատ է։ Կաթնասուններից այստեղ հանդիպում են միայն առնետներ, սողուններից ՝ մողեսներից։ Բազմաթիվ թռչուններ և միջատներ կան:2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով ՝ Յարենի բնակչությունը կազմում է 747 մարդ [1]: Շրջանի բնակիչների շրջանում գերակշռում են նաուրուացիները ՝ միկրոնեզիական ժողովուրդների խմբի ներկայացուցիչները։ Դրանք կազմում են բնակչության մոտավորապես 90% -ը։ Բացի այդ, Յարենում բնակվում է ներգաղթյալների մոտ 5% -ը Օվկիանիայի այլ կղզիներից, ինչպես նաև չինացիների 3% -ը, մնացածը եվրոպացիներ են։ Պաշտոնական լեզուներն են նաուրուերենը և անգլերենը։ Հավատացյալների ավելի քան 60% -ը բողոքական է, մնացածը ՝ կաթոլիկ:Յարենի շրջանի տարածքում առաջին եվրոպական բնակավայրերը հայտնվել են 1830-ականներին։ 1888-ին Յարենը մտավ Մարշալյան կղզիների գերմանական պրոտեկտորատի մաս, իսկ 1914-ից համատեղ ղեկավարում էին Մեծ Բրիտանիան, Ավստրալիան և Նոր Զելանդիան։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին ՝ 1942-1945 թվականներին, շրջանը գրավվեց ճապոնական զորքերի կողմից։ 1968-ին Նաուրու նահանգն անկախություն ձեռք բերեց, բայց Յարենը չհռչակվեց հանրապետության պաշտոնական մայրաքաղաք։ Մենենգ կոմսության հետ միասին, որտեղ գտնվում է նախագահական նստավայրը, այն դարձել է միայն Նաուրուի վարչական կենտրոնը:Քաղաքի միակ տեսարժան վայրերը ճապոնական զենքի երկու թանգարաններն են և բազմաթիվ բունկերներ և կապոններ, որոնք գոյատևել են Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից ի վեր։ Կղզին բառացիորեն բոլոր կողմերից շրջապատված է խորտակված ինքնաթիռներով ու նավերով։ Քաղաքն ունի միջազգային օդանավակայան, ինչպես նաև փոքր ստորգետնյա լիճ Մոկուա Վել։