**Ռազդորսկայայի ազգագրական թանգարան-արգելոց** (ռուս.՝ Раздорский этнографический музей-заповедник), թանգարան-արգելոց Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Ուստ-Դոնեցկի շրջանի Ռազդորսկայա ստանիցայում։

Պատմություն
-----------

Թանգարան-արգելոցի պատմությունը սկսվել է 1953 թվականից, երբ Ռազդորսկայայի միջնակարգ դպրոցի ուսուցիչ Լ. Տ. Ագարկովը հիմնում է դպրոցական գավառագիտական թանգարան։

1988 թվականի փետրվարի 25-ին գրող Անատոլի Վենիամինովիչ Կալինիի աջակցությամբ ՌԽՖՍՀ նախարարների խորհրդի որոշմամբ ստեղծվեց Ռազդորսկայա ստանիցայի ազգագրական թանգարան-արգելոցը։ Հետագայում տեղական պատմության թանգարանի ֆոնդերը նույնպես փոխանցվեցին ազգագրական թանգարան-արգելոցին։

Թանգարանը ունի հսկայական հավաքածուներ, որոնք արտացոլում են թանգարան-արգելոցի տարածքի բնակիչների մշակույթն ու կենցաղը (Ռազդորսկայա ստանիցան և նրա կազակական Պուխլյակովսկու և Կանիգին խուտորները հարակից պատմական և բնական լանդշաֆտներով, ինչպես նաև Պոռեչնի և Գոստևոյ կղզիները) ամենահին ժամանակներից մինչև հիմա։ Ռազդորսկայայի թանգարան-արգելոցի տարածքը կազմում է 3650 հեկտար։

Ռազդորսկայա ստանիցան համարվում է Դոնի կազակների առաջին մայրաքաղաքը, որի վերաբերյալ առաջին հիշատակումը վերաբերում է 1571 թվականի օգոստոսին։ Մինչև 1622 թվականը այն եղել է Վոյսկա Դոնի բանակի կենտրոնը։ Այս տարածքում հայտնաբերվել են տարբեր պատմական դարաշրջանների բազմաթիվ հուշարձաններ` նեոլիթ, բրոնզե և երկաթե դարեր և միջնադար։ Ստանիցայում գիտնականներին գտել են տարբեր ազգերի բնակության հետքեր, ինչպիսիք են՝ կիմերները, սկիացիները, սարմատները, ալանները, գոթերը, հոները, խազարները, մոնղոլները։ 1994 թվականի հնագիտական ուսումնասիրությունների ընթացքում արգելոցի տարածքում հայտնաբերվել են տարբեր հին մշակույթների հուշարձաններ։

Ռազդորսկայայից հինգ կիլոմետր հեռավորության վրա գտնվող Պուխլյակովսկի խուտորում (1780, Սոբաչենսկի 1905 թ.) 1976 թվականին բացվել է պատկերասրահ, որտեղ ներկայացված են ռուս նկարիչների կտավները՝ Իվան Կռիլով, Եվգենի Լանսերե, Վլադիմիր Օվեչկին, Վ. Կ. Նեչիտայլո և այլք։

Գյուղից յոթ կիլոմետր հեռավորության վրա գտնվող Կանիգին խուտորը (1888 թ.) հանդիսանում է տիպիկ կազակական բնակավայր՝ պահպանված հինավուրց շինություններով, մայդանի հրապարակով և 1879 թվականին կառուցված Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին։

16-րդ դարում Ռազդորսկի քաղաքային վայրը եղել է Պոռեչնի կղզում (662 հա)՝ շրջապատված ցանկապատով, որն այժմ չկա։

Հիմնական և գիտական օժանդակ ֆոնդերը բաշխված են հավաքածուների մեջ՝ նկարչություն, գրաֆիկական արվեստ, քանդակ, դրամագիտություն, բոնիստիկա, ֆալերիստիկա, հնագիտություն, մետաղ, փայտ և կահույք, կերամիկա և ապակի, կտոր, կաշի և մորթեղեն, լուսանկարներ, կիրառական արվեստի նմուշներ, գրավոր աղբյուրներ։

Հասցե
-----

* Ռոստովի մարզի Ուստ-Դոնեցկի շրջան, Ռազդորսկայա ստանիցա, Կալինինի փողոց 117, 346560
* Պուխլյակովսկի խուտոր, Գորոդսկոյ նրբանցք 14

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. ↑  Постановление Совета Министров РСФСР № 67 от 25 февраля 1988 года
2. ↑  «Раздорский историко-этнографический музей-заповедник». *Большой Ростов* (ռուսերեն). Վերցված է 2017 թ․ փետրվարի 6-ին.
3. 1 2  «Раздорский этнографический музей-заповедник на фото и карте». russights.ru. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ փետրվարի 7-ին. Վերցված է 2017 թ․ փետրվարի 6-ին.
4. ↑  Раздорский этнографический музей-заповедник
5. ↑  «К столетию писателя Анатолия Калинина Раздорский этнографический музей-заповедник преобразится». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ դեկտեմբերի 28-ին. Վերցված է 2018 թ․ ապրիլի 24-ին.
6. ↑  «18 ноября 2016 г. в Раздорском этнографическом музее-заповеднике состоялся круглый стол «Путь донского казачества в Советскую Россию» базовой кафедры истории ИСЭГИ ЮНЦ РАН в Таганрогском институте им. А. П. Чехова». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ դեկտեմբերի 28-ին. Վերցված է 2018 թ․ ապրիլի 24-ին.
7. ↑  Раздорский городок - первая столица казаков
8. ↑  «Экскурсия в Раздорский музей - заповедник». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ դեկտեմբերի 29-ին. Վերցված է 2018 թ․ ապրիլի 24-ին.
9. ↑  «Путь донского казачества в Советскую Россию»

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
* РЭМЗ museum.ru կայքում
* РЭМЗ Արխիվացված 2016-11-08 Wayback Machine Ռոստովի մարզի մշակույթի նախարարության կայք