Պալատի ներկայիս տեսքը
Զբոսայգին
**Բուխարայի էմիրի պալատ** (ռուս.՝ Дворец эмира Бухарского), պալատական համակառույց Ղրիմի Յալթա քաղաքի Սևծովյան նավատորմի «Յալթա» առողջարանի տարածքում։

Պատմություն
-----------

Պալատը գտնվում է Յալթայի Պրիմորսկի զբոսայգու վերևում, այն տարածքում, որը 1898 թվականին գնել է Բուխարայի էմիր Սեիդ Աբդուլահադ խանը և հիմնադրել այգի, ինչպես նաև 4 շինություն, որոնցից միայն այս պալատն է հասել մեր օրերին։ Պալատը նեոմավրիտանական ոճով Կերչի քարով կառուցել է ճարտարապետ Նիկոլայ Գեորգիևիչ Տարասովը։ Այն կառուցվել է չորս տարի (1907-1911)` դառնալով Բուխարայի էմիրի Ղրիմի հարավային ափին գտնվող նստավայրը։

Երկհարկանի մասնաշենքի ճարտարապետության մեջ համատեղվում են ուղղանկյունաձև, երեսակված և կիսաշրջանաձև ծավալները, նախամուտքերն ու պատշգամբները, խորշապատշգամբներն ու արևնակները։ Ընտիր խոյակներով, բազրիքներով սյուների ցանցկեն փորագրազարդերը, ինչպես նաև պայտաձև պատուհանների շրջանակները և քիվի վերևի ատամնիկավոր քիվապատը լրացնում են պալատի մավրիտանական ոճը։

Պալատը էմիրն անվանել էր «Դիլկիսո» (թյուրքերեն` «հմայիչ», «դյութիչ») և այն մինչև 1917 թվականը մնացել էր Սեիդ Աբդուլահադ խանի և նրա որդու` Սեիդ Ալիմ խանի սեփականությունը։ Յալթայի քաղաքային իշխանությունները գնահատել են քաղաքի նկատմամբ էմիրի արժանիքները։ Նրան շնորհվել է քաղաքի պատվավոր քաղաքացու կոչում, իսկ Յալթայի փողոցներից մեկն անվանվել է նրա անունով։

Խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո շենքն ազգայնացվել է։ 1921 թվականի մարտի 25-ին այնտեղ բացվել է Յալթայի արևելյան թանգարանը։

1924 թվականի մայիսի 23-ին պալատը Ղրիմի կենտրոնական գործադիր կոմիտեի նախագահության որոշմամբ հանձնվել է Ուզբեկստանի աշխատավոր ժողովրդի հավերժական օգտագործմանը։ Այնտեղ սկսել է գործել «Ուզբեկստան» առողջարանը։

1924-1927 թվականներին այստեղ տեղակայված էր հանգստյան տուն։ 1927-1969 թվականներին` հակատուբերկուլոզային առողջարան։ 1969 թվականից ի վեր առողջարանը վերափոխվել է նյարդամարմնականի։

Ֆաշիստական օկուպացիայի տարիներին պալատի շենքը զգալիորեն վնասվել է։ Ավերվել են աերոսոլարիումն ու օդերևութաբանական կայանը։ Զգալի կորուստներ է ունեցել զբոսայգին։ 1970-ական թվականների սկզբին իրականացվել են վերականգնման և վերանորոգման աշխատանքներ։

Ներկայում պալատի շենքը «Յալթա» առողջարանի թիվ 8 մասնաշենքն է, որտեղ գտնվում է նրա գրադարանը։ Շենքը գտնվում է անմխիթար վիճակում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Տվյալ աշխարհագրական օբյեկտը տեղայակված է Ղրիմի թերակղզում, որի մեծ մասը տարածքային վեճի առարկա է Ռուսաստանի և Ուկրաինայի միջև։ Համաձայն Ռուսաստանի վարչատարածքային բաժանման՝ թերակղզում տեղակայված են ՌԴ Ղրիմի Հանրապետության սուբյեկտները և դաշնային նշանակություն ունեցող Սևաստոպոլ քաղաքը։ Համաձայն Ուկրաինայի վարչատարածքային բաժանման՝ Ղրիմում գտնվում են Ուկրաինայի կազմի մեջ մտնող Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետությունը և հատուկ կարգավիճակ ունեցող Սևաստոպոլ քաղաքը։
2. 1 2 3  "Историческое здание Дворца эмира Бухарского в Ялте разваливается на глазах". *Аргументы Недели*. 22 июня 2018, 16:51.
3. ↑  "Отдых в Большой Ялте – Цены на 2018 год в санатории, отели, гостиницы и пансионаты. Стоимость путевки в дома и базы отдыха | Курортный магазин". www.kurortmag.ru. Retrieved 2018 թ․ սեպտեմբերի 17.
4. ↑  "Дворцы и имения XIX—XX веков". Արխիվացված է the original 2012 թ․ մարտի 13-ին. Retrieved 2019 թ․ հունվարի 24.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Дворец эмира Бухарского Archived 2019-01-11 at the Wayback Machine.
* Дворец эмира Бухарского Archived 2012-05-19 at the Wayback Machine.