**Կառլո Ադզելո Չամպի** (իտալերեն՝ Carlo Azeglio Ciampi, դեկտեմբերի 9, 1920(1920-12-09)[…], Լիվոռնո, Իտալիայի թագավորություն - սեպտեմբերի 16, 2016(2016-09-16)[…], Հռոմ, Իտալիա), իտալացի պետական գործիչ, Իտալիայի Հանրապետության 10-րդ նախագահ (1999-2006 թվականներ), Իտալիայի Նախարարների խորհրդի նախագահ (1993-1994 թվականներ)։

Կենսագրություն
--------------

### Կրթություն և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ

1941 թվականին Պիզայի բարձրագույն նորմալ դպրոցում ստացել է բանասիրության աստիճան, շարունակել է կրթություն ստանալ Պիզայի համալսարանում՝ ստանալով իրավագիտության աստիճան։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ մոբիլիզացվել է լեյտենանտի կոչումով և ուղարկվել Ալբանիա։ Երբ 1943 թվականի սեպտեմբերին Իտալիայի և դաշնակիցների միջև զինադադար է կնքվել, նա հրաժարվել է միանալ Իտալիայի սոցիալական Հանրապետությանը և թաքնվել է Սկանոյում։ 1944 թվականի մարտի 24-ին մոտավորապես վաթսուն հոգանոց խմբի հետ ուղևորվել է դաշնակից զորքերի վերահսկողության տակ գտնվող տարածքի կողմը։ Մասնակցել է հակաֆաշիստական լիբերալ-սոցիալիստական կուսակցության գործողություններին և այդպիսով միացել է «Դիմադրության շարժմանը»։

### Գործունեություն Իտալիայի բանկում

Համալսարանն ավարտելուց հետո աշխատել է Իտալիայի բանկում, 1960 թվականից՝ բանկի կենտրոնական վարչությունում, իսկ 1972 թվականին դարձել է բանկի գլխավոր քարտուղարը։ 1976-1978 թվականներին զբաղեցրել է գլխավոր տնօրենի տեղակալի պաշտոնը, հետագայում դարձել է գլխավոր տնօրեն։ 1979 թվականի հոկտեմբերին նշանակվել է Իտալիայի բանկի նախագահ։ Բանկը գլխավորել է անկայունության ժամանակաշրջանում, որը կապված էր Միկելե Սինդոնների գործի և Իտալիայի բանկի ղեկավարի պաշտոնում իր նախորդի՝ Պաոլո Բաֆիի հասցեին մեղադրանքների և բանկի տնօրենի տեղակալի կալանավորման հետ։

### Պետական պաշտոններ

1992-1993 թվականներին իտալական քաղաքականության մեջ հակակոռուպցիոն լայնածավալ հետաքննությունների հետևանքով լուրջ ճգնաժամ է տեղի ունեցել, որը հանգեցրել է ավանդական կուսակցությունների կոնսենսուսի կորստին, որոնք մինչ այդ գերիշխող դեր են խաղացել իտալական քաղաքականության մեջ։ Երկրի կայունությունը երաշխավորելու և հաջորդ ընտրությունների հանգեցնելու համար Հանրապետության նախագահ Օսկար Լուիջի Սկալֆարոն հանձնարարել է Չամպիին նոր կառավարություն ձևավորել։ 1993 թվականի ապրիլից մինչև 1994 թվականի մայիս նա զբաղեցրել է Իտալիայի Նախարարների խորհրդի նախագահի պաշտոնը։ Այդ պաշտոնում նա ականատես է եղել մի շարք ճգնաժամային իրադարձությունների՝ լուրջ տնտեսական ճգնաժամ, իտալական լիրայի EMS համակարգից դեվալվացիա, Սոմալիի իտալացի զինվորականների մասնակցությամբ ռազմական բախումներ և մաֆիայի ակտիվացում, որը մի շարք ահաբեկչական գործողություններ է իրականացրել՝ ներառյալ դատավոր Ջովանի Ֆալկոնեի սպանությունը։ Տնտեսական ոլորտում կառավարությունը համաձայնեցման համակարգ է մտցրել, ինչը նպաստել է ազգային տնտեսության վերականգնմանը և հիմք է դրել այսպես կոչված եկամուտների քաղաքականությանը, որը թույլ է տվել նվազեցնել գնաճի մակարդակը և տոկոսադրույքները։ Կառավարության կողմից ընդունված սոցիալական գործընկերների միջև համաձայնագրերի այս համակարգը նույնպես օգտագործվել է այլ դեպքերում, օրինակ, 1993 թվականի օգոստոսին բեռնատարների վարորդների զանգվածային գործադուլի ժամանակ։ Այդ նույն ժամանակահատվածում սկսվել է պետական սեփականության մասնավորեցումը բանկային և արդյունաբերական սեկտորներում, իրականացվել են փոստի և սակագնային համակարգի բարեփոխումներ, որոնց արդյունքում հաջողվել է հասնել պետական ծախսերի էական խնայողության։ Կառավարությունը երաշխավորել է առողջապահության միասնական և համընդհանուր համակարգի պահպանումը՝ հրաժարվելով նախորդ կաբինետի գաղափարներից՝ ապահովագրական ֆոնդերին լիազորությունների մի մասը փոխանցելու վերաբերյալ։

1994 թվականի հունիսին դարձել է Միջազգային հաշվարկների բանկի փոխնախագահ։ 1994 թվականի ապրիլ-մայիս ամիսներին կատարել է Իտալիայի ներքին գործերի նախարարի և զբոսաշրջության նախարարի պարտականությունները։ 1996 թվականի մայիսից ղեկավարում էր բյուջեի և տնտեսական պլանավորման նախարարությունը, վերակազմավորվել գանձապետարանի, բյուջեի և տնտեսական պլանավորման նախարարությունը։ Այդ պաշտոնում նա կարողացել է հասնել Իտալիայի պետական պարտքի կրճատման՝ հաշվի առնելով Մաաստրիխտյան պայմանագրով ստանձնած պարտավորությունները, ինչը երաշխավորել է Իտալիայի մուտքը միասնական եվրոպական արժույթ։

1999 թվականի մայիսին ընտրվել է Իտալիայի նախագահ։ Իր պաշտոնավարման ընթացքում ունեցել է վստահության բարձր վարկանիշ, որը տատանվել է 70-ից 80 %-ի սահմաններում։

2005 թվականի մայիսին Չամպին արժանացել է Կարլ Մեծի անվան մրցանակի՝ եվրոպական ինտեգրման գործում ներդրած ավանդի համար։

2006 թվականի նախագահական ընտրություններից առաջ մի շարք քաղաքական գործիչներ պատրաստվում էին Չամպիին առաջադրել այդ պաշտոնում, սակայն նախագահն ինքը մերժել է առաջադրումը։

2006 թվականի մայիսից Իտալիայի ցմահ սենատոր է։

ԶԼՄ-ները բազմիցս նյութեր են հրապարակել մասոնական կազմակերպություններին, մասնավորապես, Լիվորնոյում մասոնական օթյակի անդամ լինելու մասին։ Սակայն այդ ենթադրությունները փաստագրական հաստատումներ չեն գտել, իսկ իրենց և Իտալիայի մասոնների առաջնորդների կողմից մերժվել են։

Պարգևներ և կոչումներ
--------------------

Իտալական պարգևներ․

* «Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի շղթայի մեծ խաչ։
* Իտալիայի ռազմական շքանշան։
* «Վաստակի համար» շքանշան։
* Իտալական համերաշխության աստղի շքանշանի մեծ սպա։
* Վիտտորիո Վենետոյի շքանշան։

Միջազգային պարգևներ․

* Սան Մարտինի ազատարար շքանշանի շղթա (Արգենտինա, 2001 թվական)
* «Ավստրիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» պատվավոր նշանի հատուկ աստիճան (2002 թվական)
* Հարավային Խաչի շքանշանի շղթա (Բրազիլիա)
* «Հին Պլանինա» շքանշան ժապավենով (Բուլղարիա, 2005 թվական)
* Թագավոր Տոմիսլավի շքանշանի մեծ խաչ (Խորվաթիա, 2001 թվական)
* Մարիամի երկրի խաչի շքանշանի 1-ին աստիճան (Էստոնիա, 2004 թվական)
* Ֆինլանդիայի սպիտակ վարդի շքանշանի մեծ խաչ (1999 թվական)
* Պատվո լեգեոն շքանշանի մեծ խաչ (Ֆրանսիա, 1999 թվական)
* «Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի հատուկ աստիճանի մեծ խաչ (2002 թվական)
* Հուսեյն իբն Ալի շքանշանի շղթա (Հորդանան, 2000 թվական)
* Փրկչի շքանշանի մեծ խաչ (Վրաստան, 2001 թվական)
* Երեք աստղերի շքանշանի մեծ խաչ (Լատվիա)
* Պատվո շքանշանի շղթայով արժանիքների շքանշան (Մալթա, 2004 թվական)
* «Ի շահ Հանրապետության» շքանշան (Մալթա, 2004 թվական)
* Սուրբ Կարլի շքանշանի մեծ խաչ (Մոնակո, 2005 թվական)
* Սուրբ Օլաֆի շքանշանի մեծ խաչ (Նորվեգիա, 2001 թվական)
* Սպիտակ արծվի շքանշան (Լեհաստան, 2000 թվական)
* Ինֆանտ Դոն Էնրիկեի շքանշանի մեծ խաչ (Պորտուգալիա, 2002 թվական)
* Բանիի շքանշանի մեծ խաչ (Մեծ Բրիտանիա, 2000 թվական)
* Ռումինիայի աստղի շքանշանի մեծ խաչ (2003 թվական)
* Պիա IX շքանշան (Վատիկան, 1999 թվական)
* Մալթայի շքանշանի պատվի և նվիրվածության մեծ խաչ
* Սպիտակ խաչի 1-ին դասի կրկնակի շքանշան (Սլովակիա, 2002 թվական)
* Բարի Հույսի միաբանության մեծ շղթա (Հարավային Աֆրիկա, 2002 թվական)
* 1987 թվականի նոյեմբերի 7-ի շքանշանի մեծ ժապավեն (Թունիս, 2001 թվական)
* Հունգարիայի սուրբ պսակի մեծ խաչ արժանիքների շքանշանով (2002 թվական)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Carlo Azeglio Ciampi (իտալ.) — Senato della Repubblica.
2. 1 2  Internet Movie Database — 1990.
3. 1 2 3 4  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
4. 1 2  *Breda M.* Morto Carlo Azeglio Ciampi, il presidente dell'orgoglio ritrovato (իտալ.) — Corriere della Sera, 2016.
5. 1 2  *Brozović D. Ladan T.* Hrvatska enciklopedija (хорв.) — LZMK, 1999. — 9272 p. — ISBN 978-953-6036-31-8


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · Find A Grave · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (օնլայն) · Բրոքհաուս · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Notable Names Database · Treccani · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 12295424z · CiNii: DA10787415 · CONOR: 174266979 · GND: 122936159 · GTAA: 89459 · ICCU: LO1V004438 · ISNI: 0000 0001 0802 1832 · LCCN: n84078849 · NLP: A3530604X · NTA: 150267657 · SUDOC: 031807356 · VIAF: 35350913 · WorldCat VIAF: 35350913 |

 |

 |