**Վիֆրեդո Օսկար դե լա Կոնսեպսոն Լամ ի Կաստիլիա** (իսպ.՝ Wifredo Óscar de la Concepción Lam y Castilla, չինարեն՝ 林飛龍։ դեկտեմբերի 8, 1902(1902-12-08)[…], Sagua La Grande, Villa Clara Province, Կուբա - սեպտեմբերի 11, 1982(1982-09-11)[…], Բուլոն Բիյանկուր և Փարիզ), կուբացի գեղանկարիչ։

Կենսագրություն
--------------

Հայրը ճապոնական առևտրական է, որը գաղթել է Կուբա, մայրը մուլատ է՝ հնդկական արյան խառնուրդով (Կոնգոից ստրկուհու դուստրը)։ 1916 թվականին ընտանիքը տեղափոխվել է Հավանա։ 1918-1923 թվականներին Լամը սովորել է Հավանայի գեղարվեստի դպրոցում, հետագայում վերաբնակվել է Իսպանիայում։ Կրել է սյուրռեալիզմի ազդեցությունը՝ միավորելով այն աֆրո-կուբայական դիցաբանության մոտիվների և պատկերավորության ավանդույթների հետ։ 1932 թվականին նկարչի կյանքում տեղի ունեցել մեծ ողբերգություն՝ կնոջ և երեխայի մահը։ Այդ իրադարձությունը արտացոլվել է նրա ստեղծագործությունում՝ տալով դրան տագնապալի և մռայլ գծեր։ Մասնակցել է Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմին՝ հանրապետականների կողմից։ 1938 թվականին տեղափոխվել է Փարիզ, որտեղ ծանոթացել է Պաբլո Պիկասոյի և նրա ընկերների (Անրի Մատիսի, Ֆերնան Լեժեի, Խոան Միրոի, Ժորժ Բրաքի և Պոլ Էլուարի) հետ։ Նույն թվականին այցելել է Մեքսիկա, որտեղ ընկերացել է Ֆրիդա Կալոյի և Դիեգո Ռիվերայի հետ։ 1939 թվականին Պեր Լեյբի փարիզյան ցուցասրահում կայացել է նրա առաջին անհատական ցուցահանդեսը։ 1940 թվականին տեղափոխվել է Մարսել, ուր մասնակցել է «Մարսելի խաղերի» ստեղծմանը։ Նույն թվականին Լամը Անդրե Բրետոնի առաջարկով նկարազարդել է նրա «Մորգանի քողը» գիրքը (հրատարակված Մարսելում, վերահրատարակված Բուենոս Այրեսում), ավելի ուշ նկարազարդել է Ռենե Շարի և շատ ուրիշների գրքերը։ 1940-ական թվականներին ճանաչում է ստացել ինչպես հայրենիքում, այնպես էլ ամբողջ աշխարհում։ 1942 թվականին տեղափոխվել է Կուբա, ուր ապրել է 10 տարի, այնուհետև վերադարձել է Ֆրանսիա։ Գտնվել է Ֆուլխենսիո Բատիստայի ընդիմադիր ռեժիմի տակ, 1955 թվականին նկատվել է Հավանայի համալսարանում ի նշան բողոքող ուսանողության հետ համերաշխության։ Սատարել է Կուբայական հեղափոխությանը՝ նախագահական պալատի համար գրելով «Երրորդ աշխարհ»ը։

Ճանաչում և մրցանակներ
---------------------

1964 թվականին Լամը ստացել է Գուգենհայմի միջազգային մրցանակը, 1966-1967 թվականներին նրա ներկայացուցչական հետադարձ ցուցադրությունները կայացել են Բազելում, Հաննովերում, Ամստերդամում, Ստոկհոլմում և Փարիզում։ Կուբացի կինոռեժիսոր Ումբերտո Սալոսը (1979) Լամի մասին նկարահանել է փաստավավերագրական ֆիլմ։

Նկարչի մասին
------------

* *Fouchet M. P.* Wifredo Lam. — : Editions Cercle d'art, 1976.
* *Balderrama M. R.* Wifredo Lam and his Contemporaries, 1938—1952. — N. Y.: Studio Museum in Harlem, 1992.
* Wifredo Lam: Monograph and Catalogue Raisonné, Vol. I 1923—1960. — Lausanne: Acatos, 1998; Vol.II 1961—1982. — Lausanne: Acatos, 2004.
* *Benitez H.* Wifredo and Helena: My Life With Wifredo Lam, 1939—1950. — Lausanne: Acatos, 1999.
* Lowery Stokes S. Wifredo Lam and the International Avant-garde, 1923—1982. — Austin: University of Texas Press, 2002.
* *Noceda J. M.* Wifredo Lam: la cosecha de un brujo. — La Habana: Letras Cubanas, 2002.
* *Sánchez J.* Wifredo Lam: el gran perturbador. — La Habana: Ediciones Extramuros, 2002.
* *Нуньес Хименес А.* Вифредо Лам. — М.: Радуга, 1985.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4  Encyclopædia Britannica
3. 1 2  Benezit Dictionary of Artists — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7
4. 1 2 3 4  մահվան վկայական
5. 1 2 3 4  *Alley R. Castro M. R. D. C.* Lam, Wifredo // *Grove Art Online* / J. Turner — [Oxford, England], Houndmills, Basingstoke, England, New York: OUP, 2017. — ISBN 978-1-884446-05-4 — doi:10.1093/GAO/9781884446054.ARTICLE.T048854
6. 1 2  Wifredo Lam (նիդերլ.)
7. ↑  Շվեդիայի Ազգային թանգարանի նկարիչների ցանկ — 2016.
8. ↑  Ժամանակակից արվեստի թանգարանի առցանց հավաքածու
9. 1 2  RKDartists (նիդերլ.)
10. ↑
11. 1 2

Արտաքին հղումներ
----------------

* Официальный сайт(ֆր.),(իսպ.),(անգլ.)
* (англ. живопись on line)
* Произведения в музеях мира(անգլ.)
* (англ.)
* На сайте *Живопись кубинского авангарда*(իսպ.),(անգլ.)