recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |
| --- |
| **Երկպտղիկ սեղմված** |
|  |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Տիպ/Բաժին** | Անոթավոր բույսեր (Tracheophyta) |
| **Ենթատիպ** | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
| **Կարգ** | Կաղամբածաղկավորներ (Brassicales) |
| **Ընտանիք** | Կաղամբազգիներ (Brassicaceae) |
| **Տրիբա** | *Chorisporeae* |
| **Ցեղ** | Երկպտղիկ *(Diptychocarpus)* |
| **Տեսակ** | **Երկպտղիկ սեղմված** *(D. strictus)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Diptychocarpus strictus***Trautv. 1860 |

**Երկպտղիկ սեղմված** (լատ.՝ Diptychocarpus strictus), խաչածաղկավորների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն
--------------

Միամյա բույս է, որն ունի 10-40 սմ բարձրություն։ Ստորին մասում հաճախ թավոտ է, հազվադեպ՝ մերկ։ Տերևները գծային են կամ փետրաձև՝ բաժանված գծային մասերի։ Ծաղկաթերթերը գծային են, ծիրանագույն։ Պատիճների երկարությունը 25-80 մմ է, կտուցը կարճ է՝ 3-10 մմ երկարությամբ, ստորինները չբացվող են, իսկ վերինները՝ բացվող կամ բոլոր պատիճները միանման՝ չբացվող կամ բացվող։ Սերմերը միաշարք են։

Տարածվածություն
---------------

Հայաստանում հանդիպում է միայն Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում, Երասխի շրջակայքում։ Ընդհանուր արեալը ընդգրկում է Հարավային Անդրկովկասը, Նախիջևանը (Նախիջևան, Նեհրամ, Ջուլֆա), Միջին Ասիան, Իրանը, Աֆղանստանը, Պակիստանը։

Էկոլոգիա
--------

Բույսն աճում է ստորին լեռնային գոտում` ծովի մակարդակից 700-800 մ բարձրությունների վրա, կավային, թույլ աղակալած հողերում, աղբոտ տեղերում։ Ծաղկում է մայիս ամսին, պտղաբերում՝ հունիսին։

Պահպանություն
-------------

Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Տարածման և բնակության շրջանի մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Բացակայում է նաև CITES–ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*։ Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն։ 2010։ ISBN 978-99941-2-420-6


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | GBIF · iNaturalist · NCBI |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Տաքսոնի նույնացուցիչներ |
| --- |
|  |
| *Diptychocarpus strictus* | 
* EPPO: DYUST
* EUNIS: 164471
* FoC: 200009420
* GBIF: 3052559
* iNaturalist: 515386
* IPNI: 282259-1
* NCBI: 359840
* Plant List: kew-2772348
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:282259-1
* Tropicos: 4100434

 |
|  |
| *Raphanus strictus* | 
* IPNI: 288497-1
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:288497-1
* Tropicos: 4105765

 |

 |
**Գասպար Սինափյան** (1814, Կոստանդնուպոլիս, Օսմանյան կայսրություն - 1872, Կոստանդնուպոլիս, Օսմանյան կայսրություն), հայ բժիշկ, մանկավարժ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1843 թվական)։

Կենսագրություն
--------------

Կրթությունն ստացել է Փարիզի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետում, այնուհետև Պիզայի բժշկական դպրոցում (1840-1841 թվականներ)։ 1843 թվականից Կոստանդնուպոլսում զբաղվել է բժշկական պրակտիկայով, 1845 թվականից՝ բժշկական դպրոցում դասավանդել է ֆիզիոլոգիա և ընդհանուր ախտաբանություն։ Եղել է սուլթան Մեջիդի պալատական բժիշկը։ Մասնակցել է Կոստանդնուպոլսի հայ հասարակական կյանքին (Կոստանդնուպոլսի բժշկական ընկերության նախագահ, ապա պատվավոր անդամ)։ Գիտական աշխատանքները, որոնց մեծ մասը տպագրվել են «Գազեթ մեդիկալ դ’Օրիենթում» , վերաբերում են ետծննդյան դեմոնոպաթիայի, Թուրքական բանտերում պատժիչ համակարգի և հիգիենայի ուսումնասիրության հարցերին։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
|  |
| --- |
| **Վիկ ոլոռնանման** |
| Վիկ ոլոռնանմանՎիկ ոլոռնանման |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Ենթատիպ** | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
| **Կարգ** | Բակլածաղկավորներ (Fabales) |
| **Ընտանիք** | Բակլազգիներ (Fabaceae) |
| **Ենթաընտանիք** | Բակլայիններ (Faboideae) |
| **Տրիբա** | *Fabeae* |
| **Ցեղ** | **Vicia** |
| **Տեսակ** | **Վիկ ոլոռնանման** *(V. pisiformis)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Vicia pisiformis***L. 1753 |
|
| **Կարգավիճակ** |
| **Հատուկ պահպանության կարգավիճակ՝**   Քիչ մտահոգող տեսակ |

**Վիկ ոլոռնանման** (լատ.՝ Vicia pisiformis), լոբազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն
--------------

200 սմ երկարությամբ ցողուններով բազմամյա բույս է։ 30-80 մմ երկարությամբ և 20-55 մմ լայնությամբ տերևիկները 3-5 զույգ են, ձվաձև, բութ, ներքևի զույգը ծածկում է տերևակիցները։ Տերևակիցները խոշոր են և միմյանցից տարբերվում են ձևով։ Բեղիկը ճյուղավորված է։ Բազմածաղիկ ծաղկաբույլը գտնվում է երկար ծաղկակրի վրա։ Պսակի գույնը բաց դեղին է։ Դրոշի երակրությունը 12-17 մմ է։ Ունդերը վոլոռանման են, մերկ։

Տարածվածություն
---------------

Հայաստանում հանդիպում է միայն Զանգեզուրի ֆլորիստիկական շրջանում (Ճակատեն գյուղի շրջակայք, «Շիկահող» պետական արգելոց)։

Էկոլոգիա
--------

Բույսը աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 1100 մ բարձրության վրա, անտառում, թփերի մեջ։ Ծաղկում է հունիս-հուլիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հուլիս–օգոստոսին։

Պահպանություն
-------------

Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պոպուլյացիայի մի մասը պահպանվում է «Շիկահող» պետական արգելոցի տարածքում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*։ Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն։ 2010։ ISBN 978-99941-2-420-6


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Տաքսոնինույնացուցիչներ | 
* Վիքիցեղեր: Vicia pisiformis
* BioLib: 39960
* EoL: 704184
* EPPO: VICPI
* EUNIS: 172140
* GBIF: 2974988
* GRIN: 41555
* iNaturalist: 138485
* IPNI: 525053-1
* IRMNG: 11190544
* ISC: 117847
* ITIS: 819742
* IUCN: 19892044
* NCBI: 153960
* PFI: 2410
* Plant List: ild-9119
* PLANTS: VIPI5
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:525053-1
* Tropicos: 13034976
* uBio: 724693

 |

 |
**Տանգերանգ** (ինդոն.՝ Kota Tangerang), Ինդոնեզիայի Բանտեն նահանգի միլիոնանոց քաղաքներից մեկը։ Կոորդինատներն են՝ 6°10′42″ հվ. լ. 106°37′55″ ավ. ե.HGЯOL, գտնվում է աշխարհի ամենախտաբնակ կղզի Ճավայի հյուսիս-արևմուտքում։ Քաղաքը Ջակարտայի քաղաք-արբանյակն է, շատ բնակիչներ աշխատում են Ինդոնեզիայի մայրաքաղաքում։ Ջաբոտաբեկ շրջանի երրորդ ամենամեծ քաղաքն է՝ Ջակարտայից և Բեքասիից հետո։ Քաղաքում կա միջազգային օդանավակայան։

Ըստ 2005 թվականի տվյալների՝ տարածքը կազմում է 164,54 կմ2, իսկ բնակչությունը՝ 1 488 666 մարդ։

Աշխարհագրություն
----------------

Ջակարտայի և Տանգերանգի միջև 20 կմ հեռավորություն է։

Վարչական բաժանում
-----------------

Քաղաքը բաժանվում է 6 շրջաննեերի՝ Տանգերանգ, Բատուցեպեր, Բենդա, Ջատիյունգ, Ցիպոնդոհ, Ցիլեդուգ։

Տնտեսություն
------------

Տանգերանգում է գտնվում ինդոնեզական ազգային ավիագծերի գլխադասային գրասենյակը։ 2008 թվականին քաղաքի կառավարությունը կառուցում է Ա1 Գրան-պրի մայրուղին։

Արտադրություն
-------------

Տանգերանգում գտնվում է ավելի քան 1000 գործարան։

Տրանսպորտ
---------

Քաղաքի միջով անցնում է ավտոստրադա․ Ջակարտա-Մերակ վճարովի ճանապարհը, որը միացնում է Ջակարտան Մերաքին։ Որպես Ջակարտայի քաղաք-արբանյակ, Տանգերանգը հայտնի է իր խիտ ճանապարհային երթևեկությամբ։ Խցանումները սովորական երևույթ են Ջակարտայի և Տանգերանգի միջև ճանապարհներին։

Գործում է ավտոբուսային ցանց, ինչպես նաև KRL Jabotabek արագընթաց տրանսպորտը։ Ջաբոտաբեք բառը առաջացել է **Ջա**կարտա, **Բո**գոր, **Տա**նգերանգ և **Բեք**ասի քաղաքների անվանումների առաջին տառերից։

Քույր քաղաքներ
--------------

* Կանադա Կանադա, Գատինո
* Կանադա Կանադա, Միսիսոգա
* Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ, Արլինգթոն
* Մալայզիա Մալայզիա, Շահ Ալամ
* Մալայզիա Մալայզիա, Կուչինգ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13  Indonesian Minister of Home Affairs Decree Number 050-145 of 2022
2. ↑  Statistics Indonesia
3. ↑  «Organization & Group Archived 2011-04-26 at the Wayback Machine..» Garuda Indonesia. Проверено 20 Октября 2009.
4. ↑  Tangerang: Facts, Discussion Forum, and Encyclopedia Article

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
* Otto Iskandardinata.
* 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1041769776 · LCCN: n87928220 · VIAF: 159544816 · WorldCat VIAF: 159544816 |

 |
**Տուբերկուլոզի դեմ պայքարի համաշխարհային օր**, ամենամյա հիշարժան տոն, որն Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության (ԱՀԿ) նախաձեռնությամբ նշվում է մարտի 24-ին։ ԱՀԿ-ն 1993 թվականին տուբերկուլոզը հայտարարել է համընդհանուր խնդիր։ Տուբերկուլոզի դեմ պայքարի համաշխարհային օրվա նպատակն է բարձրացնել տուբերկուլոզի համատարած համաճարակի մասին իրազեկվածությունը և այդ հիվանդության վերացման ջանքերը։

Օրվա ընտրությունը կապված է այն իրադարձության հետ, երբ 1882 թվականի հենց այդ օրը գերմանացի մանրէաբան Ռոբերտ Կոխը հայտարարել է տուբերկուլոզի հարուցիչի հայտնաբերման մասին։

Ներկայումս տուբերկուլոզը տարեկան մոտ 1,6 միլիոն մարդու կյանք է խլում, որոնց բացարձակ մեծ մասը (մոտ 95%) զարգացող երկրների բնակիչ է։ Ամեն տարի տուբերկուլոզը սպանում է ավելի շատ մեծահասակ մարդկանց, քան ցանկացած այլ վարակ։ Երրորդ աշխարհի երկրներում տուբերկուլոզը կազմում է մահացությունների մոտ 26 %-ը։

Տուբերկուլոզի առավել լուրջ դրություն է աֆրիկյան երկրներում։ Աֆրիկային բաժին է ընկնում մոլորակի բոլոր հիվանդացածների մոտ 29 %-ը և այդ վարակից մահացության բոլոր դեպքերի 34 %-ը։ Աֆրիկայում տուբերկուլոզի մակարդակը վերջին 15 տարում կրկնապատկվել է՝ 149-ից հասնելով 343-ի` 100 հազար բնակչի հաշվով։ Տագնապ է առաջացնում տուբերկուլոզի հակաբիոտիկ դիմացկուն ձևերի դեպքերի գրանցման ավելացումը, որոնց առաջացման մեջ Աֆրիկայում նույնպես նկատվում են ծայրահեղ անբարենպաստ միտումներ։

Աշխարհի ամենավտանգավոր իրավիճակը տուբերկուլոզի առումով՝ բազմակի դեղային դիմացկունությամբ, առավել մահացու և դրա վտանգավոր ձևով, գրանցվել է Ռուսաստանի Դաշնությունում։

Օրվա թեմա
---------

* 2020 թվական` «Եկել է տուբերկուլոզի վերջ տալու ժամանակը»
* 2019 թվական` «Ժամանակն է գործել»
* 2018 թվական` «Ուշադրությու՛ն, հետախուզում։ Փնտրում ենք առաջնորդների` ազատելու աշխարհը տուբերկուլոզից»
* 2017 թվական` «Միասին լուծարենք տուբերկուլոզը. ոչ մեկին անուշադրության չենք մատնի»
* 2016 թվական` «Միասին լուծարենք տուբերկուլոզը. ոչ մեկին անուշադրության չենք մատնի»
* 2015 թվական` «Ուժեղացնել տուբերկուլոզի վերացման տեմպերը»
* 2014 թվական` «3 միլիոն մարդուն տրամադրել բուժում»
* 2013 թվական` «Կանգ առ, տուբերկուլոզ, քանի դեռ ես ողջ եմ»
* 2012 թվական` «Կանգ առ, տուբերկուլոզ, քանի դեռ ես ողջ եմ»
* 2011 թվական
* 2010 թվական` «Առաջ դեպի տուբերկուլոզի դեմ պայքարի նոր նվաճումներ»

Տես նաև
-------

* Սպիտակ երիցուկի օր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Аналитический обзор по туберкулёзу. 2011. М. 2013
2. ↑  Алексей Торгашев. Туберкулёз. 10 инфекций, побеждённых людьми. Русский репортёр. 48(326) 5 декабря 2013 года.
3. ↑  Фтизиатрия по-российски. Медицинская газета,2013

Արտաքին հղումներ
----------------

* ՄԱԿ-ի կայքում Archived 2020-08-22 at the Wayback Machine.
* Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպություն։ Տուբերկուլոզի դեմ պայքարի համաշխարհային օր

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (օնլայն) |

 |
**Տուամասագա**, Սամոա տարածաշրջանի վարչական կենտրոն, բնակչությունը 89 582 մարդ (2011 թվական)։ Գտնվում է Ուպոլու կղզու կենտրոնում։ Տարածաշրջանի մակերեսը 479 կմ քառակուսի է։

Տարածշրջանի գերագույն առաջնորդը կրում է *Մալիետոա* տիտղոսը։ Մալիետոայի տիտղոսի կրողի ընտրության հարցում առաջատար դեր են խաղում Մալիե գյուղի ինը ավագանին։ Մալիետոա (Աիգա ՍաՄալիետոա) կլանի մի մասը ապրում է նաև Աիգա–ի–լե–Տաի և Ֆաասալելեագա, այդ պատճառով Մալիեի ավագանիները Մալիետոայի ընտրությունների ժամանակ պետք է հաշվի առնեն Մանոնոյի (Աիգա–ի–լե–Տաի կենտրոնը) և Սաֆոտոիլաֆայի ( Ֆաասալելեագա կենտրոնը) ավագանիների կարծիքը։ Մալիեոտայի գերագույն առաջնորդը համարվում է պետության չորս գերագույն առաջնորդներից մեկը (*Տամա–ա–Աիգա*) և ավագներից երկրորդը *Տու Ատուայից* հետո։

Ավանդույթի համաձայն *ՖալեՏուամասագան* (Տուամասագայի պառլամենտ) ռազմական դրության ժամանակ նիստերն անց է կացնում Աֆեգայում, իսկ խաղաղ ժամանակ Մալիեում։ Աֆեգան համարվում է տարածաշրջանի վարչական կենտրոնը և ՖալեՏուամասագայի նիստերի անցկացման հիմնական վայրը։ Մալիեն Մալիետայի վարչական կենտրոնն է։

Տարածաշրջանի հյուսիսային ափում գտնվում է երկրի միակ քաղաքը՝ մայրաքաղաք Ապիան։ Ազգային պառլամենտը նիստեր է վարում նաև Տուամասագա տարածաշրջանում՝ գյուղ Մուլինուում, որը գտնվում է Ապիայի արևմուտքում։ Երկրի գլխավոր նավահանգիստը գտնվում է Մատաուտուում՝ Ապիայից դեպի հյուսիս։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Перепись населения (2011 год) City Population
**ԽՍՀՄ-Արևելյան Գերմանիա հարաբերություններ**, դիվանագիտական հարաբերությունները Խորհրդային Միության և Արևելյան Գերմանիայի (ԳԴՀ) միջև։ Խորհրդային Միությունը եղել է Արևելյան Գերմանիայի հիմնական տնտեսական և քաղաքական հովանավորը։

Պատմություն
-----------

Դիվանագիտական հարաբերությունները հաստատվել են 1949 թվականի հոկտեմբերին։ Խորհրդային Միությունն առաջինը ճանաչեց Արևելյան Գերմանիայի (պաշտոնապես՝ *Գերմանիայի Դեմոկրատական Հանրապետություն*) անկախությունը։ 1950 թվականին Արևելյան Գերմանիան ընդունվեց Տնտեսական փոխօգնության խորհրդի մեջ։

Պատմության ընթացքում կնքվել են համաձայնագրեր գիտատեխնիկական համագործակցության (1951 թ.), Արևելյան Գերմանիայի քաղաքացիների՝ ԽՍՀՄ-ի բուհերում սովորելու մասին (1952 թ.), ստորագրվել արձանագրություն գերմանական ռեպարացիաների դադարեցման վերաբերյալ (1953 թ.), Արևելյան Գերմանիայի ժողովրդի տնտեսության կարիքների համար ատոմային էներգիան օգտագործելու և ատոմային հետազոտություններում օգնության մասին (1955 թ.)։ Խորհրդային Միությունն ու Արևելյան Գերմանիան սոցիալիստական ճամբարի մյուս երկրների հետ կնքեցին Վարշավայի պայմանագիրը։

Համաձայնագրեր են ստորագրվել նաև օդային հաղորդակցության (1956 թ.), Արևելյան Գերմանիայի տարածքում սովետական զորքերի ժամանակավորապես գտնվելու (1958 թ.) վերաբերյալ։ Կնքվել են պայմանագրեր առևտրի և ծովագնացության (1957 թ.), բարեկամության, փոխօգնության և համագործակցության (20 տարով) (1964 թ.) վերաբերյալ, Արևելյան Գերմանիային տեխնիկական օգնության, մշակութային և գիտատեխնիկական համագործակցության (1964 թ.), ռադիոհաղորդումների և հեռուստատեսության բնագավառում համագործակցելու (1967 թ.), գիտատեխնիկական համագործակցության ընդլայնման (1968 թ.), գազի և նավթի ասպարեզում Արևելյան Գերմանիային տեխնիկական աջակցություն ցույց տալու մասին (1970 թ.)։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 547)։*  |
***La Mamma*** («**Մաման**»), ֆրանսահայ աշխարհահռչակ երգիչ Շառլ Ազնավուրի՝ 1962 թվականին ֆրանսիացի պոետ Ռոբեր Գալլի բանաստեղծության խոսքերով հորինած և կատարած հիթային երգը։

Թեմա
----

*La Mamma* երգը սիրված մոր մասին է, որին կյանքի վերջին ժամերին սատարելու են գալիս հարազատները, մտերիմները...

Ֆրանս Գալլը՝ երգի տեքստի հեղինակ Ռոբեր Գալլի դուստրը, պատմում է. «Հիշում եմ՝ փոքրիկ աղջնակ էի, երբ համերգի ժամանակ Շառլ Ազնավուրի հետ կատարեցի *La Mamma* անչափ հուզիչ երգը։ Ինձ թվում էր, թե այդ պահին իմ կողքին էին երգի բանաստեղծական տեքստի հեղինակ հայրս և նրա մայրիկը՝ իմ թանկ տատիկը, որն իր ապրած կյանքով, իր հոգու ջերմությամբ և իր մահով ներշնչել էր հորս՝ գրելու այդ բանաստեղծությունը»։

Պատմություն
-----------

Շառլ Ազնավուրը «La mamma»-ն առաջին անգամ կատարել և ձայնագրել է 1962 թվականին՝ իր երգերի 1963 թվականին թողարկվելիք ալբոմի համար։ Երգը որպես սինգլ առաջին անգամ թողարկվել է 1963 թվականի սկզբներին, Les Compagnons de la chanson երաժշտախմբի կատարմամբ, որը ֆրանսիական հիթ-շքերթում զբաղեցրել է 80-րդ տեղը։ Բայց շուտով (1964 թվականի փետրվարին) թողարկվել է Ազնավուրի կատարման տարբերակը, որը շատ կարճ ժամանակամիջոցում զբաղեցրել է առաջին տեղը և երկար ժամանակ պահպանել այդ բարձր տեղը հիթ-շքերթում։ «La mamma»-ի ազնավուրյան կատարումը 1964 թվականին առաջնակարգ տեղեր է գրավել նաև Բելգիայում, Իտալիայում և այլ երկրներում։ Այն դարձել է Շառլ Ազնավուրի առաջին երգը, որի վաճառքի ցուցանիշը հատել է մեկ միլիոն օրինակի սահմանագիծը։

Հիթ-շքերթներ
------------

(La Mamma երգի ազնավուրյան կատարման՝ տարբեր երկրների 1963-1965 թվականների հիթ-շքերթներում զբաղեցրած տեղերը )

| Երկիրը | Զբաղեցրած տեղը |
| --- | --- |
| Ավստրիա | 15 |
| Բրազիլիա | 4 |
| Իսպանիա | 1 |
| Ֆլանդրիա | 15 |
| {{{2}}}Ֆրանսիա (IFOP) | 1 |
| Հունաստան | 12 |
| Իտալիա | 11 |
| Ուրուգվայ | 4 |
| Վալոնիա | 2 |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Source : accréditation Sacem
2. ↑  Source : extrait de son commentaire concernant son duo avec Charles Aznavour dans son huitième album live *Concert public Olympia / Concert acoustique M6* (1997) figurant dans l'intégrale *Évidemment, Les années Warner* (13 CD + 1 DVD, Warner Music, 2004).
3. ↑  Les Compagnons de la chanson, *La Mamma* — Palmarès des chansons sur le site de l'INA.
4. ↑  Million selling records from the 1900s to the 1980s:
an illustrated directory, by Joseph Murrells. Batsford, 1984, p. 170
5. ↑  Classements de Charles Aznavour

Արտաքին հղումներ
----------------

* *La Mamma*

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Allmusic · Discogs · MusicBrainz |

 |
**Տիկնիկ** (տիկին, պուպրիկ, խամաճիկ, խռծիկ և այլն), մարդու, թռչունների, կենդանիների կերպարանքով իր, որը պատրաստվում է տարբեր նյութերից (փայտ, մետաղ, գործվածք, բուրդ, թել, խմոր և այլն)։ Հայաստանում տարբեր անուններով հայտնի տիկնիկներ են Երևանի Հովհաննես Թումանյանի անվան տիկնիկային թատրոնի ներկայացումներից Խմբագիրը, Աբիսողոմը, օրիորդ Աղավնյակը, բժիշկը, Շողակաթը (բոլորն էլ՝ «Ծաղկի փողոց թիվ երկու», ըստ Պարոնյանի, 1984 թվական), Զորապետը, Թագավորը (Թումանյանի «Անհաղթ աքլորը», 1980 թվական)։ Տիկնիկները հիմնականում լինում են ծիսական, թատերական և մանկական։ Ծիսական տիկնիկի առաջացումը կապված է ծիսակատարությունների հետ․ դրանք ստեղծվել են հավատալիքային, կրոնական և առասպելական տարբեր կերպարների պատկերներով, օգտագործվել են հմայելու, կախարդելու նպատակով, կատարել պահպանակի դեր։ Ծիսական տիկնիկների որոշ մասը կիրառվելով կրոնական միստերիալ ներկայացումներում, փոխակերպվել են թատերական կերպարի, սկզբնավորելով տիկնիկային թատրոնը։ Մանկական խաղատիկնիկները ծիսական ու թատերական տիկնիկների փոխակերպված վերապրուկային ձևերն են, որոնք, ժամանակի ընթացքում կորցնելով կամ պահպանելով իրենց ծիսական, պաշտամունքային ու պահպանակի դերը, միաժամանակ երեխաների համար ծառայում են նաև որպես զբաղմունքի և ժամանցի առարկա, կատարելով դաստիարակչական դեր։

Վիքիբառարան

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ընթերցե՛ք **«տիկնիկ»** բառի բացատրությունը Հայերեն Վիքիբառարանում։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Giant Bomb |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա (օնլայն) · Մեծ կատալոնական · Մեծ կատալոնական · Treccani |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 11935444d · GND: 4047870-1 · LCCN: sh85038873 · NDL: 00568514 · NKC: ph123925 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 12, էջ 7)։*  |
**Ռադիոհեռուստամեխանիկա**, հեռուստամեխանիկայի բաժին, որտեղ կառավարման հրամանների և վերահսկիչ ինֆորմացիայի հաղորդման համար օգտագործում են ռադիոկապի կանալները։ Ռադիոհեռուստամեխանիկական (ՌՀՄ) համակարգերը ստորաբաժանվում են ռադիոկառավարման, ռադիոհեռուստաչափման և կոմպլեքսային համակարգերի։

### Ռադիոկառավարման համակարգ

Ռադիոկառավարման համակարգերում հրամանը օպերատորից օբյեկտին հաղորդելիս կառավարման վահանի վրա օպերատորի հավաքած հրամանի կոդը փոխակերպվում է Էլեկտրական իմպուլսների, այնուհետև ֆազային, ամպլիտուդային կամ հաճախային մո դուլման մեթոդով՝ ռադիոազդանշանի։

### Ռադի ոհեռուստաչափման համակարգ

Ռադի ոհեռուստաչափման համակարգերում որպես ընկալող օրգան է ծառայում չափիչ փոխակերպիչը (տվիչը), որի ելքում ստեղծվում է չափվող մեծությանը համեմատական Էլեկտրական լարում։ Հաճախային, ամպլիտուդային, ֆազային կամ իմպուլսային մոդուլման միջոցով այդ լարումը փոխակերպվում է օժանդակ ազդանշանի, այնուհետև երկրորդ մոդուլյատորում՝ բարձրհաճախային ռադիոազդանշանի։ Բազմաթիվ տվիչներից ստացվող ազդանշանները տարբերելու համար կիրառում են կանալների հաճախային բաժանում՝ ըստ օժանդակ ազդանշանների հաճախականությունների, ժամանակային բաժանում, որի դեպքում տվիչները հերթով հարցման են ենթարկվում, ինչպես նաև խառը՝ հաճախաժամանակային բաժանում։

### Կոմպլեքսային ռադիոհեռուստամեխանիկական համակարգ

Կոմպլեքսային ռադիոհեռուստամեխանիկական համակարգերում, որոնք ընդգրկում են մեծ թվով ապակենտրոնացված օբյեկտներ, հաճախ օգտագործում են կանալների հասցեային (կոդային) բաժանում, երբ օբյեկտին (մի խումբ օբյեկտներին) տրվում է հասցե (կոդ), և ինֆորմացիայի ընդունումը (հաղորդումը) կատարվում է այն օբյեկտներով, որոնց հասցեն նշվում է հաղորդման սկզբում։ 

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
**«Դիանա և Կալիստո»** (իտալերեն՝ Diana e Callisto), իտալացի նկարիչ, Բոլոնյան գեղարվեստի դպրոցի կարկառուն ներկայացուցիչ Գաետանո Գանդոլֆիի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1787 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 148,1 × 170,2 սմ։ «Դիանա և Կալիստո» ստեղծագործությունն այսօր գտնվում է մասնավոր հավաքածուում։

Պատմություն
-----------

«Դիանա և Կալիստո» ստեղծագործությունը Գաետանո Գանդոլֆիի կողմից ստեղծված երկու նկարներից մեկն է, որոնք ստեղծվել են 1870-ական թվականներին իշխան Նիկոլայ Բորիսովիչ Յուսուպովի կողմից Արխանգելսկոյե դաստակերտի համար։ Հեղինակը կատարել է նկարի երկու էսքիզ։ Կտավում պատկերված է Հունական դիցաբանության տեսարան։

Սակայն, իշխան Յուսուպովի մահվանից հետո, «Դիանա և Կալիստո» նկարի հետագա ճակատագիրը մնում է անհայտ։ Հայտնի է, որ 20-րդ դարում ստեղծագործությունը հայտնվում է մասնավոր հավաքածուի կազմում՝ Լիտվայի Կրոմար բնակավայրում։ 1977 թվականին հայտնաբերվում են «Դիանա և Կալիստո» և «Վեներայի հաղթանակը» կտավների էսքիզները, որոնք ավելի ուշ, Լուվրի արխիվում պահպանված հնագույն լուսանկարներից պարզվում է, որ նկարների պատրաստուքն են եղել։ Բուն նկարը հայտնաբերվեց ընդամենը 2009 թվականին Միացյալ Նահանգներում և ճանաչվել է որպես Լիտվայում նախկինում պահպանված բնօրինակ։ 2010 թվականի հունվարին «Դիանա և Կալիստո» ստեղծագործությունը վաճառվում է Քրիստիս աճուրդի տանը՝ 4.1 միլիոն ամերիկյան դոլարով՝ Գաետանո Գանդոլֆիի նկարների համար երբևէ վճարված ռեկորդային գնով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Диана и Каллисто» на сайте Кристис(անգլ.)

Գրականություն
-------------

* C. Volpe, 'Gandolfi' in L’Arte del Settecento emiliano. La pittura. L’Accademia Clementina, exhibition catalogue, Bologna, 1979, pp. 96, 118—119.
* R. Roli, 'Un Nucleo di disegni dei Gandolfi', in Prospectiva 33-36, p. 297.
* D. Biagi Maino, 'La pittura Emilia Romagna nella secondo metà del Settecento; S. Barozzi; J.A. Calvi; U. Gandolfi; G. Gandolfi; M. Gandolfi; G.B. Frulli; D. Pedrini; F. Pedrini; G. Santi,' in Pittura in Italia, Il Settecento, Milan, 1990, II, p. 728.
* P. Bagni, I Gandolfi, Affreschi, Dipinti, Bozzetti, Disegni, Padua, 1992, pp. 362–365.
* M. Cazort, Bella Pittura: The Art of the Gandolfi, exhibition catalogue, National Gallery of Canada, Ottawa, 1993, pp. 16, 65, 66, 90.
* D. Biagi Maino, Gaetano Gandolfi, Turin, 1995, p. 376, no. 123.
* D. Biagi Maino in Gaetano e Ubaldo Gandolfi: Opere scelte, exhibition catalogue, Centro, pp. 37, 96, under no. 32.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Картина кисти Гандольфи из коллекции князя Юсупова продана на аукционе в Нью-Йорке
|  |
| --- |
| **Արգիրոլոբիում Բիբերշտեյնի** |
|  |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Վերնաբաժին** | Բարձրակարգ բույսեր (Embryophyta) |
| **Տիպ/Բաժին** | Անոթավոր բույսեր (Tracheophyta) |
| **Ենթատիպ** | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
| **Կարգ** | Բակլածաղկավորներ (Fabales) |
| **Ընտանիք** | Բակլազգիներ (Fabaceae) |
| **Ցեղ** | Արգիրոլոբիում *(Argyrolobium)* |
| **Տեսակ** | **Արգիրոլոբիում Բիբերշտեյնի** *(A. biebersteinii)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Argyrolobium biebersteinii***P.W.Ball |

**Արգիրոլոբիում Բիբերշտեյնի** (լատ.՝ Argyrolobium biebersteinii), լոբազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն
--------------

20-40 սմ երկարությամբ, բազմաթիվ, մի փոքր բարձրացող ցողուններով կիսաթփիկ բույս է։ Տերևները եռմասնյա են, իսկ տերևիկները` լայն-էլիպսաձև, վերևից՝ մերկ, տակից՝ թավոտ։ Ծաղկաբույլերը ունեն 3-9 ծաղիկ և դասավորված են ցողունների գագաթներին, եզրային ճյուղիկների ծայրերին։ Պսակը վառ դեղին է։ 20-35 մմ երկարությամբ ունդը լայն-գծային է և կողքերից սեղմված։

Տարածվածություն
---------------

Աճում է Զանգեզուրի ֆլորիստիկական շրջանում («Շիկահող» պետական արգելոց, Խուստուփ լեռնագագաթ)։ Աճում է նաև Կովկասում, Ղրիմի հարավային ափին, Հյուսիսային Անատոլիայում և Հյուսիսային Իրանում։

Էկոլոգիա
--------

Աճում է ստորին և միջին լեռնային գոտիներում՝ ծովի մակարդակից 950-1600 մ բարձրությունների վրա, ինչպես նաև անտառում, անտառի եզրերին, բացատներում և թփուտներում։ Ծաղկում է հունիս-հուլիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հուլիսին։

Պահպանություն
-------------

Վտանգված տեսակ է։ Հայտնի է մեկ պոպուլյացիա։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Տեսակին, կապված անտառի հատման և ինտենսիվ արածեցման հետ, սպառնում է բնակության շրջանի կրճատում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պոպուլյացիայի մեծ մասը պահպանվում է «Շիկահող» պետական արգելոցի տարածքում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*։ Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն։ 2010։ ISBN 978-99941-2-420-6


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · IRMNG |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Տաքսոնինույնացուցիչներ | 
* Վիքիցեղեր: Argyrolobium biebersteinii
* EoL: 703696
* EUNIS: 171668
* GBIF: 2963627
* GRIN: 310971
* IPNI: 475143-1
* IRMNG: 11303805
* Plant List: ild-31586
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:475143-1
* Tropicos: 13062512

 |

 |
**Տասը տարի՝ առանց նամակագրության իրավունքի** (ռուս.՝ Десять лет без права переписки), Խորհրդային միությունում ստալինյան բռնաճնշումների շրջանի դատավճռի ձևակերպում, որը հաճախ հայտնում էին բռնադատվածի բարեկամներին։ Իրականում բռնադատվածները դատապարտվում էին մահապատժի։ Ըստ ստալինյան բռնաճնշումների ուսումնասիրողների նման ձևակերպումը նպատակ ուներ թաքցնել գնդակահարությունների իրական ծավալները։ Նման տեղեկություն ստացած ազգականները տարիներով սպասում էին, որ իրենց հարազատը կվերադառնա ճամբարից, թեև նրանք վաղուց ողջ չէին։

Դատապարտյալի հարազատներին ներկայացվող «դատապարտված է տասը տարվա ազատազրկման առանց նամակագրության իրավունքի» ձևակերպումը պաշտոնապես հաստատվել է 1939 թվականին։ Սկսած 1945 թվականից դիմողներին սկսել են պատասխանել, թե դատապարտյալները մահացել են ազատազրկման վայրերում։ Մինչև 1945 թվականը ԶԱԳՍ-ի աշխատակիցները չէին ձևակերպում այն գնդակահարվածների մահը, ում բարեկամներին հայտնել էին, թե դատապարտված են տասը տարվա ազատազրկման՝ առանց նամակագրության իրավունքի։

«Դատապարտված է տասը տարվա ազատազրկման առանց նամակագրության իրավունքի» ձևակերպման նշանակության գնահատականը իր դերն է խաղացել բռնաճնշումների ծավալների շուրջ ծագած երկխոսություններում։ Ռոբերտ Կոնկվեստը իր «Մեծ տեռոր» (1968) գրքում բերված հաշվարկներում, զոհերի թիվը հաշվարկել է հենվելով բռնադատվածների հարազատների վկայություններին։ Սակայն այդ ժամանակ նա չգիտեր, թե տվյալ ձևակերպումով բոլոր պատասխանների դեպքերը հաշվել գնդակահարություն, թե ոչ։ Ավելի ուշ՝ 1990 թվականին, պատրաստելով գրքի նոր հրատարակությունը, հենվելով ԽՍՀՄ-ում 1987—1989 թվականներին հայտնված տեղեկատվության վրա, եկավ եզրակացության, որ բոլոր նմանատիպ դեպքերը վկայում են գնդակահրության մասին։ Կոնկվեստը գրում է, որ Վիննիցայի բռնաճնշումների զոհերի զանգվածային թաղումների բոլոր ճանաչված դիակները պատկանում էին բռնադատվածների, որոնց բարեկամներին նման ձևակերպումով պատասխան էին տվել։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Robert Conquest. The Great Terror: A Reassessment. Oxford University Press, 2007 p. 287
2. 1 2 3  Расстрельные списки. Вып.1 : Донское кладбище, 1934—1940. Archived 2014-08-14 at the Wayback Machine. Общество «Мемориал». — М.:1993. — Вып. подгот. : В. А. Тиханова и др. — 205 с.
3. ↑  Докладные записки о порядке выдачи справок о лицах, осужденных к ВМН (Документ № 40) / ГУЛАГ: Главное управление лагерей. 1918—1960: [Документы] / Сост. А. И. Кокурин, Н. В. Петров; Науч. ред.: В. Н. Шостаковский. — М.: Фонд «Демократия», 2000. — 888 с.
4. 1 2 3  Stephen F. Cohen. The Victims Return: Survivors of the Gulag After Stalin. I.B.Tauris, 2012. p.68
5. 1 2  Robert Conquest. Comment on Wheatcroft // Europa-Asia Studies, Vol. 51, No 8, 1999, pp. 1479—1483.
6. ↑  Robert Conquest. The Great Terror: A Reassessment. Oxford University Press, 2007 p. 486
**Ռադիոաստղադիտակ**, ռադիոդիտակ, երկնային մարմինների ռադիոճառագայթումը դիտելու սարք։ Բաղկացած է երկու հիմնական մասից, անտենային համակարգից, որն ընդունում է ռադիոճառագայթումը, և ռադիոընդունիչ սարքից՝ ռադիոմետրից, որն ուժեղացնում և արձանագրում է այն։ ռադիոաստղադիտակի անտենաների հիմնական մասը մեծ մասամբ պարաբոլական մետաղական հայելին՝ ոադիոհայեչին է։ Ռադիոալիքների տիրույթում որպես հայելի կարող է ծառայել մետաղական ցանցը (եթե նրա անցքերի չափերն ու մակերևույթի անճշտությունները չեն գերազանցում անտենայից անդրադարձող ալիքների երկարության մոտ մեկ տասներորդը)։ Հայելու մակերեսի մեծացմանը զուգընթաց աճում է կիզակետում հավաքվող էներգիայի քանակը, որը հնարավոր է դարձնում ավելի թույլ ազդանշանների ընդունումն ու արձանագրումը։ Հայելու չափերից կախված է նաև ադիոաստղադիտակի տարածական լուծ ողուժը։

Ընդունվող ալիքի երկարությունը որոշվում է կիզակետում տեղադրված ճառագայթիչով։ ռադիոաստղադիտակ մեծ չափեր և ճշգրիտ շարժումներ ունեցող բարդ կոնստրուկցիա է։ Այն սովորաբար պտտվում է երկու առանցքների շուրջը, որը հնարավորություն է տալիս դիտումներ կատարել տարբեր ուղղություններով։ Շարժումների ճշգրտությունը (արտահայտված աղեղնային միավորներով) չի զիջում լուծող ուժին։ Նույն ճշգրտությամբ դեպի երկնքի դիտվող տիրույթ է ուղղվում ռադիոաստղադիտակ։ Մեծ ռադիոաստղադիտակի շարժումները սովորաբար կառավարվում են էլեկտրոնային հաշվողական մեքենաների օգնությամբ։ ժամանակակից ռադիոաստղադիտակի պարաբոլական հայելիների տրամագծերը հասնում են մինչև 100 t/-ji։

Լուծող ուժը մեծացնելու համար օգտագործվում են միմյանցից որոշ հեռավորությամբ տեղակայված երկու կամ ավելի անտենաներից բաղկացած համակարգեր՝ ռադիոինտերֆերոմետրեր, որոնց լուծող ուժը պայմանավորված է անտենաների միջև եղած առավելագույն հեռավորությամբ։ Տարբեր մայրցամաքներում տեղադրված անտենաների դեպքում ստացված լուծող ուժը կազմում է շուրջ 10~4 աղեղնային վայրկյան, որն անհամեմատ ավելի մեծ է օպտիկական դիտումների լուծող ուժից (Երկրի մթնոլորտի առկայության պայմաններում շուրջ 1 աղեղնային վրկ)։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
**Յուզեֆ Բարտոլոմեյ Զիմորովիչ** (լեհ.՝ Józef Bartłomiej Jan Zimorowicz, օգոստոսի 20, 1597(1597-08-20), Լվով, Լվովյան հող, Ruthenian Voivodeship, Մալոպոլյան պրովինցիա, Լեհական թագավորության թագ, Ռեչ Պոսպոլիտա - հոկտեմբերի 14, 1677(1677-10-14), Լվով, Լվովյան հող, Ruthenian Voivodeship, Մալոպոլյան պրովինցիա, Լեհական թագավորության թագ, Ռեչ Պոսպոլիտա), գալիցեյան բանաստեղծ, պատմաբան, Լվովի բուրգոմիստր (քաղաքագլուխ)։

Բանաստեղծ Շիմոն Զիմորովիչի եղբայրը։

Կենսագրություն
--------------

Բարտոլոմեյ Զիմորովիչը ծնվել է Լվովի արվարձաններից մեկում ապրող հայ ընտանիքում։ Քսաներեք տարեկանում նա գրում է իր սատիրական բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն և «Լեսովյան կազակների կյանքը» քնարական երկը։ Միևնույն ժամանակ նա սկսում է աշխատել Լվովի քաղաքապետարանում, այստեղ ժամանակի ընթացքում ընտրվում է ռայցեյ (այսինքն՝ ռադայի անդամ)։ 1623 թվականին նա գրում է իր առաջին պոեմը՝ «Հուշեր թուրքական պատերազմից», որտեղ պատկերված է Խոտինյան ճակատամարտում կոզակների հաղթանակը թուրքերի նկատմամբ։

Չորս տասնամյակ Զիմորովիչը ուսումնասիրել է Լվովի վերաբերյալ աղբյուրները, որը ամփոփել է «Եռաստիճան Լվովը» (լատ.՝ Leopolis triplex) լատիներեն աշխատության մեջ։ Սա Լվովի 1202 թվականից մինչև 1633 թվականներին պատմությանը վերաբերող առաջին ուսումնասիրությունն էր։

1648 թվականին Զիմորովիչը ընտրվում է Լվովի բուրգմիստր (քաղաքապետ), այնուհետև մի քանի անգամ հաղթում է քաղաքի ռադայի ղեկավարի ընտրություններում։ 1655 թվականին, երբ կոզակա-ռուսական միասնական բանակը պաշարում է Լվովը, նա ղեկավարում է քաղաքի պաշտպանությունը։ Բանաստեղծը նկարագրել է Խմելինցկյան ապստամբությունը «Նորռուսական հովվերգություններ» բանաստեղծական ժողովածուում, որը լույս է տեսել նույն տարում եղբոր անունով։ 1672 թվականին ղեկավարում է քաղաքի պաշտպանությունը թուրքերից ու թաթարներից։

Մինչև 1939 թվականը Լվովի փողոցներից մեկը եղել է Զիմորովիչի անունով, 1944 թվականին այդ փողոցը վերանվանվել է Մ. Լերմոնտովի, իսկ 1996 թվականին՝ Դ. Դուդաևի անունով։

Գրականություն
-------------

* Бартоломей Зіморович; «Потрійний Львів. Leopolis Triplex», Пер. з латин. Н. Царьової; Наук. комент. І.Мицька; Відп. ред. О. Шишка. — Львів, «Центр Європи», 2002. — 224 с ISBN 966-7022-30-7
* Mikroskop pana Jurka — Львівський «Край світу»

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Encyclopædia Britannica


|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (օնլայն) · Բրոքհաուս · Բրոքհաուսի և Եփրոնի |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| CiNii: DA11505585 · GND: 118873571 · ISNI: 0000 0000 8104 7441 · LCCN: n88266320 · NKC: kup20030000114664 · NUKAT: n96610776 · SUDOC: 084144556 · VIAF: 25400378 · WorldCat VIAF: 25400378 |

 |

 |
**Ռադիոփարոս**, հայտնի աշխարհագրական վայրում կամ շարժվող օբյեկտի վրա տեղադրված հաղորդող ռադիոկայան, որի ազդանշանների միջոցով որոշում են ինքնաթիռի կամ նավի ուղղությունը։ Տարբերում են 2 ուղղորդված և չուղղորդված գործողություն։ Պարզագույն ուղղորդված ռադիոփարոսի պելենգման համար բավական է ինքնաթիռի կամ նավի վրա ունենալ չուղղորդված անտենայով սովորական ռադիոընդունիչ։

Ըստ նշանակման ռադիոփարոսները լինում են ծովային և ավիացիոն, ինչպես նաև ծովային և օդային օբյեկտների միաժամանակ սպասարկման։ Ռադիոտեխնիկական չափումների մեթոդներին համապատասխան տարբերում են 4 հիմնական դասի ռադիոփարոս ամպլիտուդային, ֆազային, հաճախային և ժամանակային։ Առավել տարածված են ամպլիտուդային ռադիոփարոսները, որոնք ստորաբաժանվում են կուրսային, պելենգային և մարկերային տեսակների։ Կիլոմետրային և ավելի երկար ալիքների տիրույթում աշխատող ռադիոփարոսների գործողության հեռավորությունը մինչև 500 կմ է, իսկ պելենգման ճշգրտությունը ~1—3° է (ըստ ազիմուտի)։

Տես նաև
-------

* Ռադիոնավագնացություն

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 9, էջ 573)։*  |
Ալումինե լիճը
Ալումինե լիճը ձմռանը. առջևում՝ ոչնչացման վտանգի տակ հայտնված կապկածառեր
**Ալումինե** (իսպ՝. *Lago Aluminé*), սառցադաշտային ծագմամբ ընդարձակ և խոր լիճ Անդյան լեռներում՝ Արգենտինայի Նեուկեն պրովինցիայի արևմտյան մասում Սնվում է Մոկեուե լճի ջրերով, որի հետ կապված է Ալումինե գետով։ Վերջինիս ջրերը, Ալումինե լիճն անցնելով, շարունակում են իրենց հոսքը և ի վերջո թափվում են Ատլանտյան օվկիանոս։

Լճի մակերևույթը 57 քառակուսի կիլոմետր է; Գտնվում է ծովի մակերևույթից 1125 մետր բարձրության վրա, Բատեա-Մավիդա հրաբխի ստորոտին, հարթավայրային տեղանքում։ Պատկանում է Ռիո-Նեգրո գետի ջրավազանին, որի հետ կապված է Ալումինե, Կոլիոն-Կուրա և Լիմայ գետերով։

Լճի հյուսիսարևմտյան ափին տարածվում է Վիլլա-Պեհուենիա գյուղը, որի բնակիչները *մապուչե* ժողովրդի ներկայացուցիչներ են։ Նրանց նախնիները այս տարածաշրջանում ապրել են առաջին եվրոպացիների այստեղ երևալուց՝ 1890 թվականից շատ ու շատ առաջ։ Գյուղի բնակիչներից ոմանք ընդգրկված են Բատեա-Մավիդա հրաբխի լանջին գործող լեռնադահուկային հանգստավայրի սպասարկող անձնակազմում; Լեռնային լճի ձկնառատ, զուլալ ջրերը, գեղատեսիլ շրջակայքը տարվա բոլոր եղանակներին հրապուրում, այս կողմերն են բերում հարյուրավոր զբոսաշրջիկների։ 

Լճի պատկերը Վիլլա Պեհուենիա գյուղից
Ալումինե և Մոկեուե լճերի արևմտյան ափամերձ շրջանները, որ Արգենտինայի ծայր հյուսիսն են կազմում, համեմատաբար տեղումնառատ են, իսկ լճերից դեպի հյուսիս կլիման ավելի չորային է դառնում՝ նմանվելով Եվրոպայի միջերկրածովյան կլիմային։

Լճերի շրջակա տարածքները հարուստ են խիտ անտառներով, սակայն դրանք պետական պահպանության ներքո չեն գտնվում, և այստեղ սովորական երևույթ են անխնա անտառահատումներն ու անտառային հրդեհները,
որոնք զգալի վնաս են հասցնում շրջակա միջավայրին, ոչնչացման վտանգին ենթարկում այդ անտառներում հայտնաբերված և խիստ սահմանափակ տարածվածություն ունեցող Aracuaria aracuana ծառատեսակը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Lago Aluminé",  Archived 2018-04-09 at the Wayback Machine. accessed 9 Apr 2018
2. ↑  "Lake: Alumine", accessed 20 Apr 2018
3. ↑  "Araucaria araucana" International Union for Conservation of Nature *, accessed 9 Apr 2018*


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
**Վիկտոր Իսիդորի Դոլիձե** (վրաց.՝ ვიქტორ ისიდორეს ძე დოლიძე, հուլիսի 30, 1890(1890-07-30), Օզուրգեթ, Վրաստան - մայիսի 24, 1933(1933-05-24), Թիֆլիս, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), վրացի կոմպոզիտոր։

Կենսագրություն
--------------

Վիկտոր Դոլիձեն ծնվել է Քութայիսի նահանգի Օզուրգեթ քաղաքում, աղքատ ընտանիքում:Սովորել է Թիֆլիսի առևտրական ուսումնարանում։ 1910 թվականին մանդոլինահարների մրցույթում գրավել է առաջին տեղը։

Ուսումնարանն ավարտելուց հետո ընդունվել է Կիևի առևտրային ինստիտուտ, որտեղ սովորելուն զուգահեռ հաճախել է երաժշտական դպրոց՝ ջութակի ու կոմպոզիցիայի դասարաններ։ 1917 թվականին ավարտել է ուսումնարանն ու վերադարձել է Վրաստան, սկսել է զբաղվել երաժշտությամբ։

Վիկտոր Դոլիձեն գրել է մի շարք օպերաներ, այդ թվում՝ վրացական առաջին կատակերգական օպերան՝ «Քեթո և Կոտե», որի լիբրետոն 1919 թվականին գրել է ինքը Ավքսենտի Ցագարելիի «Խանումա» կատակերգության հիման վրա։ Մասնագիտական գրականության մեջ այդ ստեղծագործությունը կոչվում է նաև օպերետ։

1920-ական թվականների վերջին ու 1930-ական թվականների սկզբին զբաղվել է օսեթական երաժշտական բանահյուսության նմուշների հավաքման ու ձայնագրման աշխատանքներով։ Գրել է նվագախմբային մինիատյուրներ («Օսեթական լեզգինկա», «Հրավերի պար»՝ «Խոնգա-կաֆթ» և այլն)։ 1931 թվականին Վիկտոր Դոլիձեն սկսել է աշխատել «Զամիրա» օպերայի վրա, որ գրել է օսեթական «Չերմեն» ու «Զամիրա» ազգային լեգենդների հիման վրա (օպերան մնացել է անավարտ)։

Մահացել է 1933 թվականի մայիսի 24-ին Թբիլիսիում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Биография Виктора Долидзе
2. 1 2 3  Большая советская энциклопедия. Гл. ред. Б. А. Введенский, 2-е изд. Т. 15. Докеры — Железняков. 1952. 652 стр. илл.; 60 л. илл. и карт.
3. ↑  Victor Dolidze's biography (ռուս.)


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Discogs · Internet Movie Database · MusicBrainz · Find A Grave |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ ռուսական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1147138990 · ISNI: 0000 0000 3966 4999 · LCCN: no88006182 · LNB: 000169200 · VIAF: 78333109 · WorldCat VIAF: 78333109 |

 |
**Դրուզներ** (արաբերեն՝ Դուրուզ), իսլամի շիա ուղղության իսմայիլական աղանդի ուրույն ճյուղավորման հետնորդ արաբներ։ Թվով՝ շուրջ 1,5-2 միլիոն մարդ (1969 թվականին)։ Բնակվում են Լիբանանում, Սիրիայում, մասամբ՝ Իսրայելում։

ալ-Հաքիմ խալիֆ
Դրուզների աղանդն առաջացել է 11-րդ դարի սկզբին Եգիպտոսի ն Հարավային Լիբանանի իսմալիականների շրջանում Դարազիի (որի անունով էլ կոչվել են հետնորդները) քարոզչության ներգործությամբ։ Դրուզները ընդունում են ֆաթիմյան Հաքիմ խալիֆայի (կառավարել է 996-1021 թվականներին) մարգարեությունը և սպասում են նրա երկրորդ գալստյան։ Կազմում են ներփակ համայնք, որում ուկկալները (գիտակները) ղեկավարում են կրոնական պարտականություններից զերծ շարքային հավատացյալների՝ ջուհհալների (ջահելների, ագետների) հոտը։

Շարքային դրուզների հիմնական զբաղմունքը առ այսօր հողագործությունն է, մասամբ միայն՝ տնայնագործական արհեստագործությունը ն տեղական մանր առևտուրը։ Դրուզների ֆեոդալազնվականական խավի և նրանց կողմից շահագործվող քրիստոնյա-մարոնական գյուղացիության սոցիալական հակամարտությունը, անգլիական ու ֆրանսիական գաղութարարների և օսմանյան կառավարողների հրահրմամբ 1840-1860-ական թվականներին վեր են աճել դրուզ-մարոնական, միջհամայնքային արյունալի երկպառակությունների։ Դրուզների ֆեոդալ-ազնվականական Մաան և Շիհաբ տոհմերը ղեկավարել են լիբանանյան ժողովրդի հակաօսմանյան զինված պայքարը, որը իր բարձրակետին է հասել հատկապես նոր ժամանակներում (1869, 1888, 1894-1897, 1904 և 1910 թվականներին ապստամբությունները)։

Դրուզները գործուն մասնակցություն են բերել նաև 1920-1943 թվականների սիրիական և լիբանանյան ժողովուրդների հակաիմպերիալիստական պայքարին (հատկապես 1924-1926 թվականների Ջաբալ-Դրուզից սկսված համասիրիական հակաֆրանսիական ազատագրական պատերազմը)։ 1949 թվականին Լիբանանում հիմնադրված Առաջադիմական սոցիալիստական կուսակցությունը, որի կորիզը կազմում են դրուզները, և որը ղեկավարում էր Քամալ Ջումբլատը, 1958 թվականի լիբանանյան հակաիմպերիալիստական ապստամբության և 1975-1976 թվականների քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ հայրենասիրական զինված ուժերի գլխավոր բաղադրատարրերից էր։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 457)։*  |
**Լիբերիայի պատմություն**։ Լիբերիայի ժողովուրդների վաղ շրջանի պատմությունը վատ է ուսումնասիրված։ XIX դարի 2-րդ կեսին, երբ Լիբերիայի տարածքի առափնյա մասերում երևացին եվրոպացիները, բնիկները դեռևս վարում էին բնատնտեսություն։ 1821 թ. ԱՄՆ-ի նեգրերի մի խումբ տեղական առաջնորդներից գնեց Փրովիդենս կղզին նրա դիմաց գտնվող մայրցամաքի հատվածը։ Այդ տարածքում հիմնվեց ԱՄՆ-ում ազատագրված նեգրերի բնակավայր Մոնրովիա անունով (ի պատիվ ԱՄՆ-ի պրեզիդենտ Մոնրոյի), իսկ ամբողջ գաղութը կոչվեց Լիբերիա (լատ. liber-ազատ բառից)։ 1834–36 թվականներին առաջացան նոր բնակավայրեր, որոնք միմյանցից անկախ էին։ 1839 թ. Լիբերիայի բնակավայրերը միավորվեցին ֆեդերալ սկզբունքներով։

1847 թվականի հուլիսի 26-ին հռչակվեց Լիբերիայի Հանրապետությունը։ Ներգաղթողները, որոնք իրենց անվանում էին ամերիկանա–լիբերիացիներ, տիրապետող դիրք գրավեցին պետական, վարչական մարմիններում և տնտեսության մեջ։ Մեծ Բրիտանիան և Ֆրանսիան XIX դարի 2-րդ կեսից փորձեցին անեքսիայի ենթարկել Լիբերիային։ 1911 թ. Լիբերիան հասավ նրան, որ այդ երկրները ճանաչեցին իր սահմանները։ Ներգաղթածների և բնիկների միջև պայքարը և եվրոպական երկրների ագրեսիան ծանրացրին երկրի ֆինանսական դրությունը։ Լիբերիան ստիպված դիմեց արտաքին փոխառությունների:1918 թվականին Լիբերիան Անտանտի կազմում ձևականորեն մասնակցեց առաջին համաշխարհային պատերազմին։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ(1939 - 1945 թթ.)Լիբերիան պաշտոնապես միացավ (1944) հակաֆաշիստական դաշնակցությանը։ ԱՄՆ–ը Լիբերիայում կառուցեց ռազմաբազաներ։ 1944-ին Լիբերիայի պրեզիդենտ (մինչև 1971 թ.) Տաբմենը հռչակեց «միավորման քաղաքականություն», որի նպատակն էր բնիկների ևներգաղթածների սերունդների միջև անհավասարության վերացումը։ 1945 թ. բնիկները (տղամարդիկ) ընտրելու իրավունք ստացան, որը սահմանափակված էր գույքային ցենզով։ Սակայն միջէթնիկական հակասությունները լրիվ չհաղթահարվեցին։ Ետպատերազմյան տարիներին ուժեղացավ ազգային բուրժուազիայի և բանվոր դասակարգի ձևավորման ընթացքը։ 1959թվականին Լիբերիան ԱՄՆ–ի հետ կնքեց ռազմական պայմանագիր՝ «Լիբերիայի դեմ ագրեսիայի կամ ագրեսիայի սպառնալիքի դեպքում» կոնսուլտացիաների վերաբերյալ։ Լիբերիան Աֆրիկայի միասնության կազմակերպության գործուն անդամներից է․ դատապարտում է ռասիզմը ՀԱՀ-ում, Հարավային Ռոդեզիայում։ 1971-ի հուլիսին պրեզիդենտ դարձավ Տոլբերտը։ 1972 թվականին դեսպանություններ փոխանակվեցին ԽՍՀՄ-ի և Լիբերիաի միջև։ 1973 թվականից 74-ին դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատվեցին սոցիալիստական մի շարք երկրների հետ։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 605)։*  |
**Կոնդենսատորների միացում**ը կատարվում է երկու եղանակով՝ զուգահեռ և հաջորդական։ Իրար միացնելով մի քանի կոնդենսատոր` կարելի է ստեղծել մարտկոց, որը համարժեք կլինի մեկ կոնդենսատորի։ Կախված միացման ձևից` կարելի է ստանալ տարբեր ունակությամբ մարտկոցներ։

Հաջորդական միացում
------------------

Կոնդենսատորների լիցքը նույնն է, երբ միացումը հաջորդական է։ Իրոք, C1 ունակությամբ կոնդենսատորի ներքևի շրջադիրը և C2 ունակությամբ կոնդենսատորի վերևի շրջադիրը, միացված լինելով հաղորդալարով, ունեն միևնույն φ′ պոտենցիալը։ Այդ շրջադիրները, շրջապատված լինելով մեկուսիչ միջավայրով, կազմում են լիցքավորված հաղորդիչների փակ համակարգ։ Ուստի՝ նշված շրջադիրների ընդհանուր լիցքը զրո է. մեկի բացասական և մյուսի դրական լիցքերը մոդուլով նույնն են։ Հետևաբար՝ C1 և C2 ունակություններով կոնդենսատորներն ունեն նույն q լիցքը։ գրելով հետևյալ ակնհայտ հավասարությունը՝ φ1-φ2=(φ1-φ′)+(φ′-φ2), և նկատի ունենալով, որ (φ1-φ2)/q=1/C, որտեղ C-ն համարժեք կոնդենսատորի ունակությունն է, իսկ (φ1-φ′)/q=1/C1, (φ′-φ2)/q=1/C2, կստանանք՝ 1/C=1/C1+1/C2։ Այստեղից՝ C=C1C2/(C1+C2), որը կարող ենք ընդհանրացնել կամայական թվով կոնդենսատորների համար։

Զուգահեռ միացում
----------------

Կոնդենսատորների զուգահեռ միացման դեպքում երկու կոնդենսատորների վերևի շրջադիրները միացվում են φ1 պոտենցիալ ունեցող կետին, իսկ ներքևի շրջադիրները՝ φ2 պոտենցիալ ունեցող կետին։ Հետևաբար երկու կոնդենսատորների վերևի և ներքևի շրջադիրների միջև պոտենցիալների տարբերությունը (յուրաքանչյուր կոնդենսատորի լարումը) նույնն է։ Նշանակելով համարժեք կոնդենսատորի լարումը U-ով, առանձին կոնդենսատորներինը՝ U1-ով և U2-ով, կարող ենք գրել՝ U1=U2=U=φ1-φ2։ Հասկանալի է, որ այս դեպքում մարտկոցի՝ համարժեք կոնդենսատորի ընդհանուր լիցքն առանձին կոնդենսատորների լիցքերի գումարն է՝ q=q1+q2։ Այս հավասարության մեջ տեղադրելով q=CU, q1=C1U, q2=C2U, կստանանք համարժեք կոնդենսատորի ունակությունը՝ C=C1+C2, որը կարելի է ընդհանրացնել կամայական թվով կոնդենսատորների համար։
**Թայվանական ուլուն** (烏龍茶)՝ ուլուն տեսակի թեյ, որը աճեցվում է Թայվանում և Չինաստանում։ Այլ անվանումներ՝

* *Ուլուն "Ֆորմոզա"* - Թայվան կղզու նախկին անունից
* *Պենֆեն - շատ ֆերմենտացված թայվանական ուլուն, յուրահատուկ համով։ Թրմելու ընթացքում թեյը ստանում է ոսկեգույն գունավորում, որի հետևանքով այն համեմատում են շամպայնի հետ*։

Պատմություն
-----------

Թայվանի թեյի պլանտացիաների մասին ինֆորմացիան թվագրվում է 1717 թվ.: Ըստ Լյան Հենայի (连横), XVIII դարի վերջում Կե Չաոն (柯朝) Ֆուցիան նահանգից թեյի թփեր է բերել և տնկել Թայվանի Ջի Յու Կենգ քաղաքում (栉鱼坑) (այժմ այդ տեղ հայտնի է ինչպես Թայբեյ)։ Այնուամենայնիվ, պատմական գրառումը ցույց է տալիս, որ թեյի բիզնեսը Տայպեյում սկսվել է զարգանալ դեռևս 18-րդ դարում։ Այսպիսով, կարելի է ենթադրել, որ թեյը սկսեցին մշակվել Թայվանում ավելի քան երկու դար առաջ։

1855 թվականին Լին ֆեն Չինը (林凤池) *Չին Սին Օ Լոգ* (青心乌龙) տեսակի թեյի թփեր է բերում Թայվան և սկսում է աճեցնել։ Այստեղից էլ ծնվում է Թայվանական ուլունը։

1869 թվականին անգլիացի վաճառական Ջոն Դոդդը Չինաստանից Նյու-Յորք է բերում Ֆորմոզա թեյը, որը մեծ տարածում է գտնում ամբողջ Ամերիկայում։

Պատրաստման տեխնոլոգիան
----------------------

Ֆարմոզա ուլունը միջին ֆերմենտացիայի ենթարկված թեյ է։ Ունի մրգային, մեղրային բուրմունք։ Այն պատրաստում են թեյի թփերի վերին տերևներից և բողբոջներից, որի հետևանքով համարվում է թանկ թեյ։

Բուժիչ հատկություններ
---------------------

Ֆարմեզա տիպի ուլունը շատ օգտակար է և ունի հանգստացնող հատկություններ։ Թեյը պարունակում է հակաօքսիդանտներ, պոլիֆինոլ, տարբեր միկրոէլեմենտներ(ցինկ, ֆոսֆոր, կալցիում, յոդ, սելեն և այլն) և մի շարք վիտամիններ (C, D, E, B1, B3, B12):

Պատրաստման եղանակը
------------------

Թեյը պատրաստելու համար տերևների վրա լցնում են եռացած ջուր, և երբ տերևները թրջվում են ջուրը թափում են և նոր ջուր լցնում։ Մեկ րոպեից կարելի է թեյը ըմպել։

Սառը թեյ պատրաստելու համար օգտագործում են 6 թեյի գդալ տերևներ և լցնում են թերմոսի մեջ։ Լցնում են 4 բաժակ եռացած ջուր։ Պահում են 5 րոպե, իսկ հետո ավելացնում են նույն քանակությամբ սառը ջուր։

Նշումներ
--------

1. ↑  Monique B. Hicks, Y-H. Peggy Hsieh and Leonard N. Bell (1996).

ՏԵս նաև
-------

* Թեյ
* Սև թեյ
* Կանաչ թեյ
* Գանպաուդեր