**Լամու** (անգլ.՝ Lamu), փոքր քաղաք Լամու կղզում, որն իր հերթին Քենիայի Լամու կղզեխմբի մաս է կազմում։ Լամու քաղաքը Լամու շրջանի մայրաքաղաքն է և ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ։

Պատմություն
-----------

Լամուն մշտական բնակչություն ունեցող ամենահին քաղաքն է Քենիայում։ Այն եղել է սուահիլի ժողովրդի առաջին բնակավայրերից մեկն Արևելյան Աֆրիկայի ափին։ Ենթադրվում է, որ քաղաքը հիմնադրվել է 1370 թվականին։

Որոշ աղբյուրներ նշում են չինացի ծովագնաց Չժենգ Հեի նավերի պատմությունը, որոնք 1415 թվականին խորտակվել են Քենիայի ափերի մոտ։ Փրկված նավաստիները հաստատվել են կղզում և ամուսնացել տեղացի կանանց հետ։  Կղզու որոշ բնակիչների ԴՆԹ-թեստավորումը ցույց է տվել, որ նրանք չինացի նախնիներ ունեն։

Քաղաքն առաջին անգամ հիշատակվել է արաբ ճանապարհորդ Աբու ալ-Մահասինիի գրավոր աղբյուրներում, որը հանդիպել է Լամուի դատավորին, ով Մեքքա էր այցելել 1441 թվականին։

Քաղաքի պատմությունը նշանավորվել է 1506 թվականին պորտուգալացիների ներխուժմամբ, որին հաջորդել է Օմանի գերիշխանությունը։ Պորտուգալացիների արշավանքը պայմանավորված է եղել Հնդկական օվկիանոսի ափին առևտուրը վերահսկելու Պորտուգալիայի ձգտումով։ Երկար ժամանակ Պորտուգալիան ունեցել է գերիշխող դիրք Արևելյան Աֆրիկայի ափերի մոտով բեռնափոխադրումներում, և սահմանել է տուրքեր։ 1580-ական թվականներին Լամուում տեղի է ունեցել ապստամբություն պորտուգալացիների դեմ։ 1652 թվականին Օմանն օգնել է կղզու բնակիչներին պորտուգալիայի տիրապետության դեմ պայքարում։ Օմանի պրոտեկտորատի (XVII դարի վերջ — XIX դարի սկիզբ) ներքո անցկացրած տարիները Լամուի համար դարձել են «Ոսկեդար»։  Այդ ժամանակ Լամուն դարձել է պոեզիայի, քաղաքականության, արվեստի, արհեստների և առևտրի կենտրոն։ Քաղաքի շատ շենքեր կառուցվել են այս ժամանակահատվածում՝ բնորոշ զուսպ դասական ոճով։

19-րդ դարի կեսերին Լամուն ընկել է Զանզիբարի սուլթանի քաղաքական ազդեցության տակ, իսկ 1885 թվականին դարձել է Վիտու սուլթանության մի մասը՝ Գերմանական կայսրության պրոտեկտորատի ներքո։ 1890 թվականին Լամուն, ինչպես Քենիայի մնացած մասը, դարձել է բրիտանական գաղութի մի մասը և այդպես մնացել մինչև 1963 թվականին Քենիայի անկախացումը։

Այն բանի շնորհիվ, որ Լամուն գտնվել է արաբական կարևոր առևտրային ուղիների վրա և սերտորեն համագործակցել արաբական աշխարհի հետ, ներկայում քաղաքի բնակչության մեծ մասը մուսուլման է։

Տնտեսություն
------------

Լամուի տնտեսությունը հիմնված է եղել ստրկավաճառության վրա ընդհուպ մինչև 1907 թվականին դրա վերացումը։ Արտահանվող այլ ապրանքներն իրենց մեջ ներառել են փղոսկր, կրիայի պատյան և ռնգեղջյուրների եղջյուրներ, որոնք նավերով Հնդկական օվկիանոսով տեղափոխվել են Մերձավոր Արևելք և Հնդկաստան։ 1901 թվականին Ուգանդայի երկաթուղու կառուցումը, որն սկիզբ է առել Մոմբասա նավահանգստից, քայքայել է Լամուի տնտեսությունը։

21-րդ դարում քաղաքի եկամուտների հիմնական աղբյուրը զբոսաշրջությունն է։  Լամուն հայտնի վայր է անհատ զբոսաշրջիկների համար, որոնք փնտրում են «վավերական» տպավորություններ։ Այնուամենայնիվ, 2011 թվականին զբոսաշրջիկների առևանգման և ավազակախմբերի հարձակման դեպքերը, որոնք կապված են սոմալիական «Ջամաաթ Աշ Շաբաաբ» կազմակերպության հետ, լուրջ սպառնալիքի տակ են դրել Լամուի զբոսաշրջության զարգացումը։

Տեսարժան վայրեր
---------------

Լամուն ունի սուահիլի ավանդական ճարտարապետության մի քանի տասնյակ օրինակ։ Հին Լամու քաղաքն ընդգրկվել է Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում՝ որպես «Արևելյան Աֆրիկայի ամենահին և ամենալավ պահպանված սուահիլիների բնակավայրը»։ Քաղաքում կան մի քանի թանգարաններ, այդ թվում՝ Լամուի թանգարանը, Սուահիլի ժողովրդի մշակույթի թանգարանը և տեղի փոստի թանգարանը։ Քաղաքի ամենահետաքրքիր տեսարժան վայրերը ներառում են նաև 1820-ական թվականներին կառուցված Լամու ամրոցը և 1900 թվականին կառուցված Ռիյադհա մզկիթը։

Մշակույթում
-----------

Լամուն այն վայրն է, որտեղ ծավալվում են ամերիկացի գրող Էնթոնի Դորի «The Shell Collector» պատմվածքի գործողությունները։

Ռուս գրող Անդրեյ Գուսևի «Our Wild Sex in Malindi» վեպի իրադարձությունների մի մասը տեղի է ունենում Լամուում և հարևան Մանդա կղզում։

Ամերիկացի երգիչ և երաժիշտ Մայքլ Ուիթաքեր Սմիթի ներկայացրած «Lamu» երաժշտական կոմպոզիցիայում ասվում է, որ կղզում կարելի է հանգստանալ կյանքի խնդիրներից։

Պատկերասրահ
-----------

* Ամրոց ԼամուումԱմրոց Լամուում
* Ռիյադհա մզկիթՌիյադհա մզկիթ
* Քաղաքի հրապարակ, բերդի դիմացՔաղաքի հրապարակ, բերդի դիմաց
* Լամուի ափԼամուի ափ
* Լամու, տեսարան ծովիցԼամու, տեսարան ծովից

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Lamu Old Town, UNESCO
2. ↑  Transafrican Journal of History. — East African Publishing House, 1980. — P. 110.
3. ↑  Second tourist kidnapping raises alarms on Kenya coast (video) // CSMonitor.com
4. ↑  Рецензия на роман *"Our Wild Sex in Malindi"* на сайте общественного фонда «Союз литераторов Москвы», 2020
5. ↑  "Our Wild Sex in Malindi" Archived 2020-10-09 at the Wayback Machine. повесть Андрея Гусева, 2020.
6. ↑  «Наш жёсткий секс в Малинди» in Lady’s Club (ռուս.)
7. ↑  «Artist, Christian, Worship Leader – Community, News, Tour Dates, Cruise and More». Michael W. Smith. 2013 թ․ նոյեմբերի 21. Վերցված է 2013 թ․ դեկտեմբերի 9-ին.

Գրականություն
-------------

* *Jackson, Guida M.* Women Leaders of Africa, Asia, Middle East, and Pacific: A Biographical Reference. — Bloomington: Xlibris Corporation, 2009. — 345 p. — ISBN 978-1-4415-5844-2
* *McIntyre, Chris; McIntyre, Susan.* Zanzibar. 8th edition. — Chalfont St Peter: Bradt Travel Guides, 2013. — x + 430 p. — (Bradt Travel Guide). — ISBN 978-1-84162-458-7
* *Trillo, Richard.* Kenya. — London: Rough Guides, 2002. — xxxii + 763 p. — (Rough Guide Travel Guides). — ISBN 978-1-85828-859-8
* Allen, James de Vere: *Lamu, with an appendix on Archaeological finds from the region of Lamu by H. Neville Chittick.* Nairobi: Kenya National Museums.
* Bain, Keith; Bruyn, Pippa de; Williams, Lizzie (2010 թ․ ապրիլի 22). *Frommer's Kenya and Tanzania*. John Wiley & Sons. ISBN 978-0-470-64546-8.
* Beckwith, Carol and Fisher, Angela, Text: Hancock, Graham: "African Ark, People and Ancient Cultures of Ethiopia and the Horn of Africa," New York: Harry N. Abrams, Inc, 1990. 0-8109-1902-8
* Briggs, Philip (2010). *Kenya Highlights*. Bradt Travel Guides. ISBN 978-1-84162-267-5.
* Couffer, Jack: "The Cats of Lamu." New York: The Lyons Press, c1998. 1-85410-568-X
* Eliot, Charles (1966). *The East African Protectorate*. Routledge. ISBN 0-7146-1661-3.
* Engel, Ulf; Ramos, Manuel João (2013 թ․ մայիսի 17). *African Dynamics in a Multipolar World*. BRILL. ISBN 978-90-04-25650-7.
* Fitzpatrick, Mary (2009). *East Africa*. Lonely Planet. ISBN 978-1-74104-769-1.
* Ghaidan, Usam: *Lamu: A study of the Swahili town.* Nairobi: East African Literature Bureau, 1975.
* Ham, Anthony; Butler, Stuart; Starnes, Dean (2012 թ․ հունիսի 1). *Lonely Planet Kenya*. Lonely Planet. ISBN 978-1-74321-306-3.
* Jackson, Guida M. (2009). *Women Leaders of Africa, Asia, Middle East, and Pacific: A Biographical Reference*. Xlibris Corporation. ISBN 978-1-4415-5843-5.
* McIntyre, Chris; McIntyre, Susan (2013 թ․ ապրիլի 1). *Zanzibar*. Bradt Travel Guides. ISBN 978-1-84162-458-7.
* Naipaul, Shiva: North of South, An African Journey, 1978. Page 177 ff, Penguin Travel, 978-0-14-018826-4
* Parkinson, Tom; Phillips, Matt; Gourlay, Will (2006). *Kenya*. Lonely Planet. ISBN 978-1-74059-743-2.
* Prins, A.H.J.: *Sailing from Lamu: A Study of Maritime Culture in Islamic East Africa.* Assen: van Gorcum & Comp. 1965.
* Romero, Patricia W.: *Lamu: history, society, and family in an East African port city.* Princeton, N.J.: Markus Wiener, c1997. 1-55876-106-3, 1-55876-107-1
* Senoga-Zake, George W. (1986). *Folk Music of Kenya*. Uzima Publishing House. ISBN 978-9966-855-02-2.
* Trillo, Richard (2002). *Kenya*. Rough Guides. ISBN 978-1-85828-859-8.


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | NKC: ge1153437 · VIAF: 3927167025400653390008 · WorldCat VIAF: 3927167025400653390008 |

 |