**Ալեքսանդր Վլադիմիրովիչ Զախարչենկո** (հունիսի 26, 1976(1976-06-26), Դոնեցկ, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - օգոստոսի 31, 2018(2018-08-31), Pushkin Boulevard, Donetsk, Դոնեցկ, Ուկրաինա և Դոնեցկ, Ուկրաինա), պետական և ռազմական գործիչ չճանաչված Դոնեցկի Ժողովրդական Հանրապետությունում։ Պետության ղեկավար (նոյեմբերի 4, 2014), նախարարների խորհրդի նախագահ (օգոստոսի 7, 2014) և Դոնեցկի Ժողովրդական Հանրապետության զինված ուժերի գլխավոր հրամանատար։ Մահացել է 2018 թվականի օգոստոսի 31-ին Դոնեցկի կենտրում ռումբի պայթյունի հետևանքով։

Կենսագրություն
--------------

Գերազանցությամբ ավարտելով Դոնեցկի արդյունաբերական տեխնիկումը՝ սկսել է աշխատել հանքում՝ որպես լեռնային էլեկտրոմեխանիկ։ Մասնագիտությամբ 6-րդ կարգի մեխանիկ-էլեկտրոմեխանիկ է։ Հետագայում զբաղվել է ապօրինի ածխային բիզնեսով, մշակել է այսպես կոչված «копанки», այդ թվում ղեկավարել է մեծ կոլեկտիվներ։ Սովորել է Դոնեցկի իրավաբանական ինստիտուտում, ունի թերի բարձրագույն կրթություն։

Գլխավորել է Դոնեցկի խարկովյան Հենակետ հասարակական կազմակերպությունը։

2014 թվականի գարնանը Ուկրաինայի հարավ-արևելքում տեղի ունեցող բողոքի ցույցերի ընթացքում իր գլախավորած խմբով, 7 զինված մարդկանց հետ օկուպացրեց ապրիլի 16-ին Դոնեցկի քաղաքային վարչակազմի շենքը։ Իր նպատակները բացատրում է հետևյալ կերպ.

> Մեր առաջին նպատակը. մենք ցանկանում ենք բարձրաձայնել մեր պահանջները Կիևի իշխանություններին, մենք կմնանք այստեղ, քանի դեռ մեր պահանջները չեն կատարվել։  
> 
> Մենք մտանք այստեղ` պահանջելով տեղական հանրաքվե։ Մենք չենք հավատում, որ Ռեգիոնների կուսակցությունը միակ լեգիտիմ իշխանությունն է Ուկրաինայում՝ Գերագույն Ռադայում։ Եվ մենք խնդրել ենք գործադիր կոմիտեին՝ աջակցել հանրաքվեի նախապատրաստմանը։   
> Մենք ցանկանում ենք Գերագույն Ռադայում առաջ քաշել Ալեքսանդր Բաբկովի տեղական հանրաքվեի մասին օրինագծի ընդունումը։ Նա ներկայացել է, և նրան հրաժարվել են ընդունել խմբակցություն։ Թող հասկանան, որ հանրաքվեն իսկապես օգտակար է։
> 
> 

2014-ի մայիսին նշանակվել է Դոնեցկի զինվորական հրամանատար։ Հետագայում նա նշանակվել է ԴԺՀ ներքին գործերի նախարարի տեղակալ, հենակետ ստորաբաժանման հրամաանատար՝ մինչև 2014-ի հուլիսի 7-ը։ Անձամբ մասնակցել է մարտերին, վիրավորել ձեռքը՝ 2014 թվականի հուլիսի 22-ին Կոժևսկի հենակետի վրա հարձակման ժամանակ։ 2014 թվականի հուլիսի 23-ին ստացել է զինվորական մայորի կոչում։ Նախարարների խորհրդի նախագահի պաշտոնից Ալեքսանդր Բորոդայի հեռանալուց հետո օգոստոսի 7-ին ստանձել է նրա պաշտոնը։ Օգոստոսի 8-ին հաստատվել է Գերագույն խորհրդի ավելի քան 50 պատգամավորների կողմից՝ ձեռնպահ - 6, դեմ - 1։ Այդ նույն օրը հավատարմության երդում է տվել ԴԺՀ ժողովրդին։

2014 թվականի օգոստոսի 30-ին նրա նկատմամբ մահափորձ է կատարվել։ Նա անձամբ չի տուժել, միայն վարորդն է վնասվածք ստացել։ Հոկտեմբերին փաստաթղթերը ներկայացրել է կենտրոնական ընտրական հանձնաժողով՝ որպես ԴԺՀ ղեկավարի թեկնածու՝ դառնալով առաջին գրանցված թեկնածուն։ Նոյեմբերի 3-ին տեղի ունեցած ընտրությունների ժամանակ ԿԸՀ հայտարարեց, որ Զախարչենկո հաղթել է, նրա օգտին են քվեարկել 765.000 մարդ՝ հաշվառման մեջ գտնվողների շուրջ 75 %-ը։

Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարությունը հայտարարել է, որ նրանք հարգում են Դոնեցկի մարզի բնակչության կամքը, Եվրամիության երկրները, ԱՄՆ-ը, Ուկրաինան և ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար Պան Կի Մունը ընտրությունները համարել են ոչ լեգիտիմ, որով խախտել են 2014 թվականի Մինսկի համաձայնագիրը։

Նոյեմբերի 4-ին Դոնեցկի ակադեմիա-դրամատիկական թատրոնում տեղի ունեցավ երդմնակալության արարողությունը, Զախարչենկոն երդվեց՝ ձեռքը դնելով Աստվածաշնչի վրա։ ԿԸՀ ղեկավար Ռոման Լյագինը ԴԺՀ ղեկավարի վկայականը հանձնեց Ալեքսանդր Զախարչենկոյին։ 2015 թվականի փետրվարի 12-ին Ալեքսանդր Զախարչենկոն և ԼԺՀ ղեկավար Իգոր Պլոտնիցկին ստորագրեցին համաձայնագիր նորմանդական քառյակի հետ՝Ուկրաինայում հրադադարի ստեղծման վերաբերյալ։ 2015 թվականի փետրվարի 17-ին վիրավորել է ոտքը Դեբոլցևոյի մարտերում։

Կոչումներ
---------

* Ոսկե աստղ ԴԺՀ հերոս
* Երկու Գեորգեվյան խաչ
* ԼԺՀ առաջին աստիճանի արիության շքանշան (ԴԺՀ-ի և ԼԺՀ-ի Դեբոլցևոյի հենակետի վրա հարձակման պաշտպանման գործողությունների համար)
* ԴԺՀ-ի այլ շքանշաններ

Ընտանիք
-------

Կինը՝ Նատալյան, ունի երեք որդի, մայրը՝ ռուս է, հայրը՝ ուկրաինացի, որը 35 տարի աշխատել է հանքում։ Նրա ծնողները բնակվում են Արտյոմովսկ բնակավայրում, Զախարչենկոն ցանկանում է նրանց հետ ապրել, սակայն դա առայժմ անհնար է։ Զախարչենկոն ընդգրկված է պատժամիջոցների ենթարկված անձանց ԱՄՆ նախագահ Բարաք Օբամայի (հրապարակվել է դեկտեմբերի 20-ին, 2014 թվականի) ցուցակում, ինչպես նաև Եվրամիության պատժամիջոցների ցուցակում (հրապարակվել է 2014 թ. սեպտեմբերի 12-ից)։

Զախարչենկոյի խոհերից
--------------------

> 
> * Այն գինը, ինչի համար մենք պայքարում ենք, շատ ավելի բարձր է քան մեր կյանքի գինը։
> * Մենք պիտի գնանք մեր սեփական ճանապարհով՝ վատն է այն թե լավը։
> * Մի՛ վախեցեք մահից. վախեցե'ք նրանից, թե ինչ կխոսեն հետո ձեր մասին։
> * Այս պատերազմը ավելի ահավոր է 17 թվականի պատերազմից, որովհետև յուրայինների հետ ենք կռվում։
> * Մենք ազատության համար պայքարում ենք արյունով, իսկ ինչ-որ մեկն այն գնում է փողով։
>

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  EUR-Lex — 2001.
2. 1 2 3 4  Alexandre Zakhartchenko, le principal chef séparatiste ukrainien, tué à Donetsk (ֆր.) — Le Monde, 2018.
3. ↑  *Владимир Дергачёв* Бородай ушёл, чтобы остаться // Газета.ру, 07.08.2014
4. ↑  «Pro-Russian rebel leader Alexander Zakharchenko 'killed in explosion'». 31.08.2018. `{{cite web}}`: `|first=` missing `|last=` (օգնություն)
5. ↑  «Ukraine crisis: Blast kills top Donetsk rebel Zakharchenko». 31.08.2018. `{{cite web}}`: `|first=` missing `|last=` (օգնություն)