recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Իլյա Գալուստի Շապոշնիկով**  (Փափախչյան Եղիա) (դեկտեմբերի 22, 1895 (հունվարի 3, 1896), Դոնի Ռոստով - հունվարի 17, 1953, Դոնի Ռոստով), խորհրդային կոմպոզիտոր, դիրիժոր, մանկավարժ։ ՌՍՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1952)։

Կրթություն
----------

Ավարտել է Կիևի կոնսերվատորիայի տեսական-կոմպոզիտորական (1920) և Դոնի Ռոստովի համալսարանի հասարակական գիտությունների (1924) բաժինները։ Կատարելագործվել է Մոսկվայում՝ կոմպոզիտոր Մ․ Իպոլիւոով-Իվանովի մոսլ։ Դոնի Ռոստովի ռադիոյի (1925-1935) և ֆիլհարմոնիայի (1938-1940 և 1944-1953) սիմֆոնիկ նվագախմբերի գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր։ Դասավանդել է Դոնի Ռոստովի երաժշտական ուսումնարանում (1937 թվականից) և զինվորական երաժիշտների դպրոցում (1941-1946)։ 1944-1953 թվականներին ՌՍՖՍՀ կոմպոզիտորների միության Ռոստովի բաժանմունքի վարչության նախագահ։

Ստեղծագործություններ
--------------------

Ստեղծագործության մեջ օգտվել է հայկական, մոլդավ, տաջիկական, թաթարական, ադրբեջանական, Դաղստանի, Դոնի կազակների երաժշտության տարրերից։ Գրել է «Բախչիսարայի շատրվանը օպերան (կատարվել է ռադիոյով, 1937), «Երեք բարեկամ» երաժշտական կոմեդիան (1952), 2 սիմֆոնիա (1920, 1943), նվագախմբային նախերգանքներ, սյուիտներ, ռապսոդիաներ, «Նախիջևանյան էսքիզներ», «Երևանյան էսքիզներ», «ՍՍՀՄ ժողովուրդների պարեր» շարքը, դաշնամուրի 2 կոնցերտ (1-ինը՝ 1924, 2-րդը՝ 1944, հայկական թեմաներով), դաշնամուրային տրիո, ռոմանսներ, երաժշտություն դրամատիկական ներկայացումների համար։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 454)։*  |
**Խաչատուր Բ Երաժիշտ**, *Խաչատուր Բ Զեյթունցի*, *Խաչիկ Ուլնեցի* (մոտ 1499, գ. Ուլն (Զեյթունի գավառ) - 1584 թ. փետրվարի 4, Սիս, Կիլիկիա), Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոս` 1560-ից։ Օծվել է փետրվարի 16-ին։ Ենթադրվում է, որ «Երաժիշտ» պատվանունն ստացել է ձայնային լավ տվյալներ ունենալու և հոգևոր-եկեղեցական երաժշտության վարպետ լինելու կամ Կիլիկիայում երաժշտական արվեստը հովանավորելու համար։ Ծերության պատճառով մոտ 1581-ին իրեն փոխանորդ և հաջորդ է նշանակել Ազարիա Ջուղայեցի եպիսկոպոսին։ Վերջինիս հետ 1582-1583-ին տեսակցել է Կիլիկիայում Հռոմի պապի պատվիրակ Լեոնարդո Աբել եպիսկոպոսին և հավանաբար նրա միջոցով երկու թղթեր (պահպանվում են Վատիկանի դիվանում, «ՀԱ», 1892, № 8) ուղարկել Գրիգոր XIII պապին, որոնցով հռոմեական եկեղեցուն դավանաբանական զիջումների ճանապարհով ցանկացել է ստանալ պապի օգնությունը կամ միջնորդությունը՝ Կիլիկիայում հայ ժողովրդի քաղաքական կացությունը բարվոքելու համար։ Սակայն պապը ոչ մի իրավական քայլ չի ձեռնարկել։ Խաչատուր Բ Երաժիշտի մահից հետո (թաղվել է Սսում) գրագրությունները շարունակել է հաջորդը, բայց դարձյալ ապարդյուն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — 1974. — հատոր 5. — էջ 21.



|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 21)։*  |
**Նիկոլայ Պետրովիչ Կիրսանով** (ռուս.՝ Никола́й Петро́вич Кирса́нов), Իվան Տուրգենևի «Հայրեր և որդիներ» վեպի գործող անձ։ Այրի տղամարդ է, Պավել Կիրսանովի եղբայրը, Արկադիի հայրը։ Սիրում է երաժշտություն և բանաստեղծություններ։ Առանձնանում է առաջադեմ գաղափարներով, այդ թվում՝ գյուղատնտեսությամբ։

Բնութագիր
---------

Նիկոլայ Կիրսանովը արդեն ոչ երիտասարդ, բավական շատ աղետներ տեսած, բայց դրանցից չկոտրված մարդ է։ Նա՝ ռոմանտիկական ճաշակով և հակումներով իդեալիստը, իր ձևով ձգտում է իրականացնել իր կյանքի իդեալը, որը հիշեցնում է Լավրեցկու իդեալին («Ազնվականների բույնը»). աշխատում է, փորձում ժամանակի ոգով վերափոխել կալվածատիրական տնտեսությունը, նոր հարաբերություններ ստեղծում գյուղացիների հետ, երջանկություն փնտրում սիրո մեջ, իսկ արվեստում՝ նեցուկ։ Կիրսանովն ակնհայտորեն հեղինակի համակրանքի ուրվապատկերն է՝ թույլ, բայց բարի, զգայուն, նրբանկատ և վեհանձն։ Նա երիտասարդների հետ շփման մեջ հանդուրժող է և բարյացակամ։ Վերջիններս փորձում են մտածել և ապրել ոչ այնպես, ինչպես ապրել են իրենց հայրերը։ Սակայն այդպիսի վերաբերմունքը համապատասխան արձագանք չի գտնում։ Եվգենի Բազարովը Նիկոլայ Պետրովիչին ընդունում է որպես «պաշտոնաթող եղած մարդու» («նրա երգը երգված է»)։ Նույնիսկ սեփական որդին, ում Նիկոլայը սիրում և որի հետ մտերմանալու մեծ հույսեր է կապում, պատանեկան անտակտությամբ ձգտում է «նիհիլիստական ոգով վերադաստիարակել» հորը՝ հաճախ ցավագին վիրավորելով իր անտակտությամբ։ Բայց Կիրսանովի մեղմ համբերատարությունն ու Արկադիի բնական էվոլյուցիան կատարում են իրենց գործը. վեպի վերջում հայրը և որդին մտերմանում են, միավորվում ընդհանուր գործի շուրջ, և երկուսն էլ արժանանում ընտանեկան երջանկության։ Այսպիսով՝ իրականանում է Տուրգենևի վեպի ընդհանուր օրենքը, որի համաձայն «ոսկե միջին» մակարդակի մարդիկ պարգևատրվում են բարեկեցությամբ՝ կյանքի նկատմամբ ունեցած իրենց չափավորության համար։

Տես նաև
-------

Իվան Տուրգենև

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Новиков В. И.* Все шедевры мировой литературы в кратком изложении. Сюжеты и характеры. Русская литература XIX века. — М.: Олимп «ACT», 1996. — 832 с. — ISBN 5-7390-0293-1
**Էրիքսի պատերի մեջ** (անգլ.՝ In the Walls of Eryx), գիտաֆանտաստիկ պատմություն, որը գրել է Հովարդ Ֆիլիպս Լավքրաֆտը, Քենեթոմ Ջ. Սթերլինգի համահեղիանակությամբ։ Սա Լավքրավթի սակավաթիվ ստեղածաործություններից է, որը գրված է տվյալ ժանրով։ Հրապարակվել է Weird Tales ամսագրում նրա մահից հետո, 1939 թվականին։

Սյուժե
------

Էրիկս՝ աստվածուհի Վեներայի որդին։ Նրա պատվին է կոչվել լեռը, որի տակ նա թաղված է որդիների՝ Յուպիտերի և Հերակլեսի հետ։
Պատմությունը տեղի է ունենում հեռավոր ապագայում։ Գլխավոր հերոսը ժամանում է Վեներա հատուկ բյուրեղներ փնտրելու և արդյունահանման նպատակով, որոնք Երկրի վրա օգտագործվում են որպես էներգակիրներ։ Անցնում է հրահանգավորման և ստանալով անհրաժեշտ սարքավորումները, նա գնում է որոնման և երկար ժամանակ թափառում Վեներայի ջունգլիներում։ 
Հետևելով դետեկտորի ցուցումներին, գլխավոր հերոսը դուրս է գալիս «Պլատո Էրիքս» բարձրավանդակի վրա։ Բարձրավանդակի մեջ նա նկատում է հոյակապ բյուրեղյա նմուշ և շտապում է դրան հասնել։ Անսպասելիորեն նա բացահայտում է, որ շինությունը բոլորովին թափանցիկ նյութ է, որը նման է անտեսանելի լաբիրինթոսի, որի ներսում ընկած էին բյուրեղները։ Փորձելով ելք գտնել՝ գլխավոր հերոսը թափառում է լաբիրինթոսով, միաժամանակ կազմելով դրա քարտեզը, ինչպես նաև վարում է օրագիր, որտեղ նկարագրում էր իր բոլոր գործողությունները։ Այդ ժամանակ լաբիրինթոսի շուրջ հավաքվում են աբորիգեններ, տարօրինակ էակներ, որոնք նման էին սողունների։ Նրանք չեն ցուցաբերում ագրեսիա գլխավոր հերոսի հանդեպ, այլ հետևում են նրա գործողություններին։ Նա հասկանում է, որ ընկել է Վեներայի բնակիչների լարած թակարդը։ Թթվածնի և սննդի պաշարն աստիճանաբար ավարտվում էր։ Նախքան իր մահը գլխավոր հերոսը տեսնում է պայծառ երկինքը, որի մասին օրագրում անում է իր վերջին գրառումը։ Որոշ ժամանակ անց լաբիրինթոսի պատերին է բախվում նավը, որը ուղարկված էր գլխավոր հերոսին որոնելու համար։ Փրկարարները նավից գտնում են օրագիրը։ Ի վերջո, մարդիկ որոշում են ներխուժել Վեներա, գլխավոր հերոսի եզրակացությանը հակառակ, որը մահից առաջ որոշում է, որ Վեներան պետք է թողնել նրա բնակիչներին։

Կապ իրականության հետ
--------------------

Վեներայի որոշ բույսերի և կենդանիների անուններ գրքի համահեղինակները կազմել են իրենց ծանոթ գրական գործիչների անուններից։ Օրինակ, ֆարնոթ-ճանճերը վերաբերում է Ֆարնսուորթու Ռայթուին, և գրել է Weird Tales թերթը։ Գլխավոր հերոսի անունը Քենթոն Ջ. Ստենֆիլդն է, դա ակնարկ է հենց համահեղինակ Լավքրավթին։

Մեջբերումներ
------------

* Ցավոտ մահ է սպասում նրանց, ովքեր փնտրում են բյուրեղներ և գնում են էրիքսի լաբիրինթոս։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Список публикаций произведения «В стенах Эрикса» в ISFDB (англ.)
2. 1 2  *S. T. Joshi and David E. Schultz.* An H. P. Lovecraft Encyclopedia. — Hippocampus Press, 2004. — 364 p. — ISBN 097487891X

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պատմության էջը *The H.P. Lovecraft Archive* (անգլ.)
**Նմանականացում** կամ **անալոգիա** *(հին հունարեն՝ ἀναλογία, համամասնություն, համապատասխանություն, համաչափություն),* մոտավոր ճշմարիտ և հավանական գիտելիք-եզրակացություն կառուցվածքային կամ այլ հատկանիշներով տարբեր առարկաների ու երևույթների նմանության, հատկապես էական հատկանիշների համընկնման հիմքի վրա։

Երբ մենք խորազննին դիտում ենք մարդու կողմից ստեղծված «արհեստական բնության» առարկաները, ապա տեսնում ենք նմանություններ բնության կուսական առարկաների ու երևույթների հետ։ Ամենամոտ օրինակը ինքնաթիռի օրինակն է, որը պատճենահանել է թռչունների թռիչքը։ Այս պրոցեսում մեծ դեր է խաղացել նմանականացումը։

Նմանությունը հիմնավոր է, երբ այն վերաբերում է դրանց շարժման օրինաչափություններին, ներքին կապերին ու փոխազդեցոությանը։ Ճանաչողության պրոցեսում անալոգիաների միջոցով ստեղծված եզրակացությունները ընկած են գիտական վարկածների ու կռահումների հիմքում։ Նմանականության իմացաբանական դերը բացառիկ է նաև մարդկանց պրակտիկ-առօրյա կյանքում, երբ դիտարկումների ու առօրյա փորձի շնորհիվ ձևավորում է նրանց զանգվածային ստեղծագործական միտքը։ Նմանականությունը հանգեցնում է անհայտ առարկաների մտովի մոդելավորման, որը միջոց է բնօրինակի հատկություններն ու կառուցվածքային ձևերը կրկնօրինակելու համար։

Նմանականացումը հենվում է համեմատության և համադրության վրա։ Համեմատությունը պարզում է առարկաների նմանությունն ու տարբերությունը։ Համեմատության հիմքի վրա առաջացել է պատմահամեմատական մեթոդը, որը հենվելով հասարակական երևույթների կրկնելիության ու նմանության վրա, օգնում է բացահայտելու դրանց զարգացման օրինաչափությունները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Ս.Մ.Հակոբյան, Փիլիսոփայության հիմունքներ, Երևան, 1994թ. էջ 206։
| **՞**Հաղարջենի հայկական |
| --- |
|  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Բույսեր |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Կարգ | Քարաբեկածաղկավորներ |
|
|
|
| Ընտանիք | Կոկռոշազգիներ |
|
|
|
| Ցեղ | Հաղարջենի |
|
|
| Տեսակ | Հաղարջենի հայկական |
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Ribes armenum

 |
| 

| [{{fullurl:wikispecies:{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} ԴասակարգումըՎիքիցեղերում] | uselang=hy}}[{{fullurl:commons:Special:Search/{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} Պատկերների որոնումՎիքիպահեստում] | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Հաղարջենի հայկական** (լատին․՝ Ribes armenum), կոկռոշազգիների ընտանիքի, հաղարջենի ցեղի ծածկասերմ բույս։

Տերևաթափ թուփ է, մինչև 1 մ բարձրությամբ և ճյուղերի մուգ գորշավուն կեղևով։ Տերևները խոշոր են, սովորաբար 5 սմ-ից լայն, հիմքում՝ սրտաձև, ոչ լրիվ հնգաբլթակ (բլթակները եռանկյուն են), խոշոր ատամնաեզր։ Տերևի ներքևի կողմը, տերևակոթունը և երիտասարդ ընձյուղները ծածկված են դեղին, կետանման, բուրումնավետ գեղձերով։ Վերևի կողմից տերևները մերկ են։ Ծաղկաբույլերը կազմված են 4-9 կապտակարմրավուն կամ վարդամոխրագույն, երբեմն կանաչավուն ծաղիկներից։ Հատապտուղները սև են, մերկ, գտնվում են 0,6-1 սմ երկարության պտղակոթունների վրա։ Ծաղկում է մայիս-հունիս ամիսներին, պտուղները հասունանում են հուլիսին։ Ծաղկաթափը արագ է կատարվում։

Տիպիկ հայկական բույս է (էնդեմ), որը հանդիպում է միայն Հայաստանի տարածքում՝ Վայքում, որտեղ աճում է վերին լեռնային գոտում, անտառների եզրերին, քարքարոտ վայրերում։

Պարունակում է մեծ քանակությամբ երկաթի, ֆոսֆորի, կալցիումի հեշտ յուրացվող աղեր, շաքարներ (գլյուկոզ, ֆրուկտոզ, սախարոզ), 2-4 % կիտրոնաթթու։

Նկարագրություն
--------------

1 մ բարձրությամբ թուփ է։ 5 սմ երկարությամբ տերևները պատված են բազմաթիվ դեղին գեղձերով։ Բաց մանուշակագույն կամ վարդամոխրագույն պսակաթերթերով ծաղիկները խմբված են 4-9-ական մինչև 5-6 սմ երկարությամբ ողկույզներում։ Երկար կոթուններով պտուղները մերկ են և սև։

Տարածվածություն
---------------

Հանդիպում է միայն Վերին Ախուրյանի (Ամասիայի շրջակայք) և Դարեղեգիսի (Ջերմուկ) ֆլորիստիկական շրջաններում։

Էկոլոգիա
--------

Աճում է ծովի մակարդակից 1600-2000 մ բարձրությունների վրա, անտառի եզրերին, միջին և վերին լեռնային գոտում, ժայռոտ և քարքարոտ տեղերում։ Ծաղկում է մայիս-հունիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հուլիս-օգոստոսին։

Պահպանություն
-------------

Վտանգված տեսակ է և Հայաստանի էնդեմիկ։ Հայտնի է երկու պոպուլյացիա, որոնց միջև տարածությունը 200 կմ է։ Տարածման շրջանի մակերեսը 5000 կմ²-ից պակաս է, բնակության շրջանի մակերեսը՝ 500 կմ²-ից պակաս։ Աճելավայրերի պայմանների փոփոխության պատճառով տեսակին սպառնում է տարածման և բնակության շրջանների կրճատում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված է որպես հազվագյուտ տեսակ։ Ընդգրկված չէ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Հարությունյան Լ․ Վ․, Հարությունյան Ս․ Լ․, Հայաստանի դենդրոֆլորան, հ. 2, Երևան, «Լույս հրատարակչություն», 1985, էջ 18։
2. 1 2 3 4  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*։ Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն։ 2010։ ISBN 978-99941-2-420-6
Ֆրանչեսկո Գվարդի, *Բուճինտորո Սուրբ Նիկոլայի եկեղեցու մոտ Համբարձման օրը* (1775—1780)
Վենետիկի հանրապետությունում գոյություն ուներ «Նշանդրեք ծովի հետ» արարողությունը, որը խորհրդանշում էր Վենետիկի ծովային տիրապետությունը։ Արարողությունը հաստատվել է 1000 թվականին Պիետրո II Օրսեոլոյի ղեկավարությամբ զորքերի կողմից Դալմաթիայի նվաճման հիշատակին և անցկացվել է Համբարձման եկեղեցական տոնի օրը, քանի որ հենց այդ օրն է տեղի ունեցել արշավախմբի երթը։

Ծագում
------

Ծովային տարերքի հետ կապված մեղքերի քավման ծեսերը հայտնի են դեռ անտիկ ժամանակներից։ Օրինակ, համաձայն Հերոդոտոսի, Պոլիկրատոսի՝ Սամոսը մի անգամ ծով է նետել թանկարժեք մատանին, որպեսզի հանգստացնի աստվածներին։ Կա պատում այն մասին, որ Ելենա կայսրուհին Ադրիատիկ ծով է նետել Սուրբ խաչից մի մեխ՝ հուսալով, որ այդ կերպ կհասնի քամու ուղղության փոփոխության։

Պատմություն
-----------

Կանալետո, «Բուչինտորոյի վերադարձը Համբարձման օրը» (1738)
Սկզբնապես «նշանդրեք ծովի հետ» արարողությունը չէր ենթադրում ջրի մեջ թանկարժեք իրերի նետում։ Դոժի նավը՝ բազում նավակների և լաստերի ուղեկցությամբ դուրս էր գալիս Վենետիկյան ծովածոց։ Սուրբ Նիկոլայի վանքի մոտ աղոթք էին կարդում, ապա եկեղեցու ծառայողները սուրբ ջրով օծում էին դոժին և իր ուղեկիցներին, ինչից հետո ջրի մնացորդները լցնում էին ծովը։

1177 թվականին Ալեքսանդր III պապն այցելեց Վենետիկ՝ որպես շնորհակալություն այն օգնության համար, որը Վենետիկը ցուցաբերել էր իրեն Ֆրիդրիխ Բարբարոսայի դեմ պայքարի ժամանակ։ Համաձայն առասպելի՝ ծովի հետ նշանդրեքի արաողության ժամանակ դոժի մատից թանկարժեք մատանին պապը հանեց, աղոթք կարդաց և շարունակեց թանկարժեք իրը նետել ծովը՝ որպես «իրական և հավերժ իշխանության նշան»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Erodoto, Storie, III, p.40-43
2. 1 2  Mario Brunetti, Sposalizio del mare, Enciclopedia Italiana, Treccani

Աղբյուրներ
----------

* Mario Brunetti, Sposalizio del mare, in Enciclopedia Italiana, Treccani.
* (EN) Hugh Chisholm (խմբ.), Enciclopedia Britannica, XI edizione, Cambridge University Press, 1911.
**Խեթական փոխառություններ**, հայերենի` խեթերենից փոխառված բառերը։

Խեթերենով խոսող ժողովուրդը մ. թ. ա. 3-2-րդ հազարամյակներում գոյություն է ունեցել Փոքր Ասիայի այն տարածքում, որ համընկնում է Պատմական Հայաստանի հարավարևմտյան սահմանների հետ։ Խեթական պետության փլատակների վրա կազմավորված հայ ժողովուրդին ձուլվել են նաև խեթական էթնիկական հոծ զանգվածներ, իսկ հայերենն իր մեջ առել է ցեղակից այդ լեզվի շատ տարրեր, այդ թվում նաև բառեր, որոնց զգալի մասը համարվում են ենթաշերտային կամ ստացվածքային այնպես, ինչպես ուրարտական ու խուռիերեն բառերը։

Հ. Աճառյանը խեթերենից փոխառություն է համարում 10 բառ` *ապա, հատակ, հատանել, խանգարել, ոլորել, վառել, փշրել, առավոտ, փետուր, շարավանդ (կապ)*։

Գ. Ղափանցյանը հայ-խեթական բառային ընդհանրությունները տարբերակում է խեթական փոխառություններից։ Հայ խեթական ընդհանուր բառեր են համարվում՝ *անթեղ, ատաղձ, արգատ, արվեստ, ապա, գորգ, թողնել, իրար, խառն, խելք, խիղճ, խնայել, խորթ, խուղ, հյուղ, խումբ, խմբել, ծուխ, կարիք, կարիճ, հատել, հեգնել, հիմա, հտպիտ (ծաղրածու), ճիվաղ, ճորխ, ջախջախել, սկսել, սպրդել, տագնապ, տող, փետուր*։

Խեթերենից կատարված փոխառություն են համարվում *աղանդեր, բարգավաճ, մանավանդ, ուրդ (առու), քրթմնջել* բառերը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ա. Սուքիասյան, Ժամանակակից հայոց լեզու, Երևան, 2008, էջ 196։
2. ↑  Հ. Աճառյան, Հայոց լեզվի պատմություն, Ա մաս, Երևան, 1940, էջ 149։
3. ↑  Գ. Ղափանցյան, Հայոց լեզվի պատմություն (հին շրջան), Երևան, 1961, էջ 148-204։

Տես նաև
-------

* Իրանական փոխառությունները հայերենում
* Հունական փոխառությունները հայերենում
* Լատինական փոխառությունները հայերենում
**Հաղթական կամար «Մակոդոնիա»** (մակեդոներեն՝ Порта Македонија), հաղթական կամարը գտնվում է Սկոպյեի Պելլա հրապարակումː

Կառույցի շնարարությունը սկսվել է 2011 թվականին և ավարտվել է 2012-ինː

Ի սկզբանե բացումը նախատեսված էր 2011 թվականի սեպտեմբերի 8-ին, Մակեդոնիայի հանրապետության անկախության 20-րդ տարելիցին, սակայն չնախատեսված պատճառներով արարողությունը հետաձգվեց ː 2012 թվականի հունավարի 6-ին հաղթական կամարը բացվեց, ելույթ ունեցավ այդ տարիներին Մակեդոնիայի վարչապետ՝ Նիկոլա Գրուևսկինː

Հաղթական կամարի բարձրությունը 21 մետր էː Արժեքը 4.4 միլիոն եվրո ː Ընդհանուր մակերեսը կազմում է 193 մ²ː

Հաղթական կամարի վրա տեղադրված են աստիճաններ և վերելակներː Ինչես նաև նրա մեջ կան մի քանի սենյակներ, որոնցից մեկը հուշանվերների խանութ էː Կամարի տանիքում անցկացվում են հարսաիքներː

Կառույցի վրա պատկերված են իրադարձություններ կապված՝ Մակեդոնիայի հանրապետության, Հին Մակեդոնիայի, Կյուրեղ և Մեթոդիոս քարոզիչների, լուսավորիչներ Կլիմենտ և Նաում Օրհիդսկիների, Սամուել արքայի, մակեդոնացի հերոս Կորպոշի, Իլինինյան ապստամբության, Մակեդոնիայի ազգային-ազատագրական պայքարի հակաֆաշիստական հավաքի, Հունաստանում սլավոնների պատմության հետː Բացի այս ամենից հաղթական կամարի եզրերը զարդարված են բրոնզե արձանիկներովː Կառույցի մակերեսը ծածկված է մարմարովː Այն հովանավորվում է Մակեդոնիայի հանրապետության կառավարության կողմից ː

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Македонија, Казахстан: Триумфални капии за прослава на 20 години независност* Проверено 1 апреля 2012 года
2. ↑  *Places to see Porta Macedonia* Проверено 21 июня 2016
3. ↑  *Триумфальная арка Porta Macedonia* Проверено 21 июня 2016

Արտաքին հղումներ
----------------

* Триумфальная арка «Македония» (ռուս.)
* Триумфальная арка «Македония» - фотографии (մակեդ.)
* Триумфальная арка «Македония» на карте (ռուս.)

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Հաղթական կամար «Մակեդոնիա»** կատեգորիայում։ |
Կերպարը պատկերի հիմնական տեսակն է։ Պատկեր-կերպարը բազմաշերտ և բազմաբովանդակ հասկացություն է, այն ստեղծվում է ինֆորմացիայի կուտակման շնորհիվ։ Գեղարվեստական մանրամասնությունների, հերոսների արտաքին տվյալների ու շարժուձևերի, նրանց մենախոսությունների և երկխոսությունների, արարքների և, իհարկե, ներքին խոսքի ու մտածողության շնորհիվ հեղինակը կերտում է կերպարները։ «Երկի մեջ հանդես եկող ամեն մի գործող անձ, եթե այն օժտված է բնավորության և գործողությունների որոշակիությամբ, ինքնին նաև գեղարվեստական մի պատկեր է, մարդկային անհատականության, մտածողության և վարքագծի մի կոնկրետ մարմնացում...»:

Գեղարվեստական արտացոլման գլխավոր առարկան
----------------------------------------

«Գեղարվեստական արտացոլման գլխավոր առարկան հասարակական մարդն է, որի ճակատագրի, զգացմունքների ու գործողությունների պատկերման միջոցով գրողը մարմնավորում է որոշակի դարաշրջանի և սոցիալական միջավայրի բնորոշ գծերը։ Ահա թե ինչու կերպարների, մարդկային կյանքի պատկերների ստեղծումը գրականության հիմնական և անփոխարինելի խնդիրն է»։ Մարդը գեղարվեստական ստեղծագործությունում տարբեր ձևերով է ի հայտ գալիս, մի դեպքում կերպարը պատմող-հեղինակն է, մյուս դեպքում՝ քնարական հերոսը և այլն։ Գեղարվեստական պատկերները ծառայում են մի նպատակի՝ կերպարակերտմանը, իսկ ամեն կերպարի հիմքում մարդն է։ Գործող անձ՝ «**Persona**» բառը վերցված է ֆրանսերենից և ունի լատինական ծագում։ Այսպես էին հին հռոմեացիները անվանում դիմակը, որ օգտագործում էր դերասանը թատերական ներկայացման ժամանակ, իսկ հետագայում գրականության մեջ ստացել է երես, դեմք իմաստը։

Կերպարի տեսակները
-----------------

Կերպարները կամ ընթերցողի երևակայության արդյունքն են լինում. Գուլիվեր, լիլիպուտներ, կամ իրապես գոյություն ունեցած մարդկանց վերարտադրումներ. պատմական անձինք, գրողին ծանոթ մարդիկ, հաճախ հենց ինքը՝ գրողը, կամ էլ գրականության պատմությանը արդեն հայտնի կերպարների ձևափոխված, նորովի իմաստավորված վերարտադրություններ կարող են լինել. Դոն Ժուան, Ֆաուստ։ Անհատական կերպարների կողքին մեծ դեր են կատարում նաև հավաքական կերպարները. ժողովուրդ, ամբոխ, բանակ։ Կերպավորման հարցում մեծ է գործողության դերը։ Լևոն-Զավեն Սյուրմելյանը գրում է. «Երբ կերպարներն իրենց բացահայտում են զարգացող գործողության միջոցով, նրանք հեղինակային լուսաբանում բոլորովին չեն պահանջում, կամ քիչ են պահանջում, քանի որ սյուժեն ինքն է բացահայտում կերպարը։ Ընթերցողին թույլ է տրվում նրանց մասին սեփական կարծիք կազմել` դատելով այն բանից, թե նրանք ինչ են անում, ասում, մտածում և զգում, կամ ուրիշներն ինչ են անում, ասում կամ մտածում նրանց մասին»։ Պատկերի շատ տեսակներ կան՝ բնության տեսարաններն ու առարկայական աշխարհի նկարագրությունները, սիմվոլիկ, այլաբանական նկարագրությունները և այլն, սակայն դրանք բոլորը ծառայում են մի կարևոր նպատակի՝ մարդու բացահայտմանը և դրա համար էլ պատկեր-կերպարը պատկերի հիմնական տեսակն է համարվում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Էդ. Ջրբաշյան, Գրականության տեսություն, Եր. 1980, էջ 120։
2. ↑  Տե՛ս Էդ. Ջրբաշյան, Նշվ. աշխատություն, էջ 107։
3. ↑  Տե՛ս Теория литературы, М. 1962 С 121:
4. ↑  Լ.Զ. Սյուրմելյան, Արձակի տեխնիկա չափ և խենթություն, Եր. 2008, էջ 204։
**Արջը, աղվեսն ու գորշուկը**, բելառուսական ժողովրդական հեքիաթ։

Սյուժե
------

Մի ժամանակ կենդանիները պոչ չունեին։ Միայն կենդանիների արքան` առյուծը պոչ ուներ։ Ամռանը մոծակներներից ու բոռերից պրծում չունեին։ Առյուծը որոշում է, որ կենդանիներին պոչ է հարկավոր։ Նա հրամայում է իր ծառաներին, որպեսզի կենդանիների համար պոչ պատրաստեն։ Հենց որ պատրաստում են, բոլոր կենդանիներին հրամայում են, որ վաղ առավոտ ներկայանան առյուծ արքային։ Ծառաները բոլորին հայտնում են լուրը, միայն մնում է արջը, նրան ոչ մի կերպ չեն գտնում։ Արջը շատ ուշ է հասնում անտառ և տեսնում է, որ գորշուկը հիանում է իր պոչով։ Արջը գորշուկին համոզում է, որ պոչը տա իրեն։ Գորշուկը չի համաձայնում։ Արջը փորձում է պոչը պոկել, բայց նրան չի հաջողվում, գորշուկը փախչում է, և արջի մոտ է մնում ընդամենը մի փոքր մաս։ Սրա մասին իմանում է աղվեղը, ով մտածում է, որ եթե արջը ցանկացել է խլել գորշուկի պոչը, ապա հերթը իրենն է, քանի որ իր պոչն հազար անգամ ավելի գեղեցիկ է։ Աղվեսը որոշում է վազել և շտապ գտնել մի բույն, որտեղ կարող է ապրել։ Վերջապես գտնում է մի ապաստարան, որտեղ էլ սկսում է ապրել։ Այդ օրվանից աղվեսն ու գորշուկը ապրում են բնի մեջ իրենց գեղեցիկ պոչերին փաթաթված։

Կերպարներ
---------

* Կենդանիներ
* Առյուծ արքա
* Արքայի ծառաներ
* Աղվես
* Գորշուկ
* Արջ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Почему барсук и лиса в норах живут
2. ↑  Հեքիաթների մոլորակ, բելառուսական, ժողովրդական հեքիաթներ, էջ 70
3. ↑  Նույն տեղում, էջ 73

Արտաքին հղումներ
----------------

* Почему барсук и лиса в норах живут. Белорусские сказки!!
**Կոսովոյի ազգային թատրոն** (ալբ․՝ Teatri Kombëtar), օպերային թատրոն Կոսովոյում, որը գտնվում է մայրաքաղաք Պրիշտինայում։ Կոսովոյի ազգային թատրոնը մասամբ ճանաչված երկրի միակ պետական թատրոնն է։ Ֆինանսավորվում է Կոսովոյի մշակույթի, երիտասարդության և սպորտի հարցերով նախարարության կողմից։

Մինչև 1989 թվականը թատրոնում բեմադրվել են 400 պրեմիերաներ և մոտ 10 000 ներկայացումներ։ Դիտումների քանակը կազմել է 3 միլիոն հանդիսատես։

Կոսովոյի ազգային թատրոնը հիմնադրվել է 1945 թվականին Պրիզրենում և եղել է քաղաքի առաջին պրոֆեսիոնալ թատրոնը, որը կառուցվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո։ Սկզբնական շրջանում կոչվել է Ազգային պրովինցիալ թատրոն և տեղակայված է եղել «Պարտիզան» սպորտային կենտրոնում։ Առաջին ներկայացումը, որը ցուցադրվել է թատրոնում եղել է «Շաքարե գունդը» (ալբ․՝ Topi i sheqerit): 1946 թվականին թատրոնը տեղափոխվել է Պրիշտինա, որտեղ ստիպված է եղել դադարեցնել գործունեությունը՝ թատրոնի նոր շենքի կառուցման պատճառով։ 1949 թվականի մայիսի 1-ին Սերբիայի մշակույթի նախարարությունը պաշտոնապես հայտնեց թատրոնի վերաբացման մասին։ Թատրոնի նոր տնօրեն դարձավ Միլյուտին Յանսիչը։

1999 թվականին՝ Բոսնիական պատերազմից հետո թատրոնը ստացել է իր ներկայիս անվանումը։ 1981 թվականից սկսած թատրոնը գործել է սերբական քաղաքական ազդեցության տակ։ Հաջորդ 10 տարիներին թատրոնում անց են կացվել միջազգային և տեղական մի շարք փառատոներ։ Այդպիսի փառատոներից են՝ «Գերմանական շաբաթը», «Ֆրանկոֆոնյան շաբաթը» և «Շվեյցարական շաբաթը»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ministry of Culture, Youth and Sport - Republic of Kosovo
2. ↑  Sokoli, Qemal. *Zhvillimi i Teatrit Kombetar te Kosoves*. Pristina: *Litografia*, 2006, Pg.14
**Հայ Լաո**, հայկական երաժշտական ռոք-դուետ։ Դուետի հիմնադիրներն են՝ երկվորյակ եղբայրներ Տիգրան և Վարդան Թադևոսյանները (Թադևոսյան, Տիգրան Թադևոսի և Թադևոսյան, Վարդան Թադևոսի), որոնք կատարում են իրենց հեղինակային երգերը։

Կենսագրություն
--------------

Երկվորյակ եղբայրներ Տիգրան և Վարդան Թադևոսյանները ծնվել են 1976 թ. հուլիսի 21-ին Հայաստանի Արտաշատի շրջանի Գետազատ գյուղում։

1993 թ.-ին, ավարտելով միջնակարգ դպրոցը, նրանք ընդունվել են Երևանի «Գլաձոր» համալսարանի միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետը։ 2000 թ.-ին ավարտել են ուսումը՝ ստանալով պատմաբան-միջազգայնագետի որակավորում։

1994-1996 թթ. ծառայել են Հայաստանի զինված ուժերում։

1998 թ.-ին եղբայրները կազմավորել են «Հայ Լաո» դուետը։

Դուետը կատարում է իր հեղինակային երգերը՝ փորձելով վեր հանել հայ իրականության ցավոտ խնդիրները։

Հայ Լաո դուետը մասնակցել է մի շարք համերգների և փառատոների («Մեկ ազգ, մեկ մշակույթ», «Հայաստանն իմ հայրենիքն է», «Ոսկե կիթառ», «Կռունկ» հեռուստափառատոն, «Շառլ Ազնավուրի ծննդյան 80- ամյակին նվիրված երգի փառատոն» և այլն)։ Հայ Լաո դուետը մենահամերգներով հանդես է եկել Երևանի կամերային թատրոնում, Կամերային երաժշտության տանը, Երևան քաղաքի այլ համերգային դահլիճներում, ինչպես նաև Հայաստանի մի շարք մարզերում և Արցախում։

Տիգրան և Վարդան Թադևոսյանները («Հայ Լաո» դուետ) հանդիսանում են նաև «GuitArt» հեղինակ-կատարողների միության հիմնադիր-անդամներ և միության կազմով մասնակցում հեղինակային երգի համերգների։

Դուետը թողարկել է երեք ալբոմ՝«Լքված երկիր», «Հայրենիք», «Կյանքի ՈՒղին» և «Քայլեր» խորագիրը կրող երգերի ընտրանին։

Հայ Լաոն ունի նաև մի քանի տեսահոլովակներ։
Հայ Լաո դուետն ապրում է ակտիվ ստեղծագործական կյանքով։

Արտաքին հղումներ
----------------

1. ↑  «Հայ Լաո» կայքէջ
2. ↑  5485/ «Հայ Լաո» երգերը՝ լսել, բեռնել
3. ↑  «Հայ Լաո»-ն Հայաստանի հանրային հեռուստատեսության եթերում

Այստեղ կարող եք ունկնդրել Հայ Լաո դուետի երգերը։
| **՞**Թխկի կեղծսոսիատերև |
| --- |
|   |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Բույսեր |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Բաժին | Ծածկասերմեր |
|
|
| Դաս | Երկշաքիլավորներ |
|
|
|
| Կարգ | Թխկի |
|
|
|
| Ընտանիք | Թխկազգիներ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Acer pseudoplatanus
L. |
| 

| ԴասակարգումըՎիքիցեղերում | ՊատկերներՎիքիպահեստում | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Թխկի կեղծսոսիատերև** (լատին․՝ Acer pseudoplatanus), խիտ, լայն էլիպսանման պսակով, 25-30 մ բարձրությամբ ուղղաձիգ ծառ է։

Կենսաբանական նկարագիր
---------------------

Բունը շատ գեղազարդ է՝ շնորհիվ իր մերկության ու բաց մոխրագույն կամ մոխրասպիտակավուն գույնի, որն առաջանում է ծեր հասակում, կեղևի անջատման հետևանքով։ Տերևները գեղազարդ են, խոշոր՝ մինչև 20 սմ երկարության, հինգ բլթականի, վերին մասում փայլուն, մուգ կանաչ գույնի, իսկ ստորին մասում՝ գորշավուն կամ սպիտակավուն, երբեմն կարմրավուն, որոնք առանձնակի շուք են հաղորդում տնկարկներին։ Ծաղիկները մանր են անշուք, գորշավուն կամ սպիտակավուն, երբեմն կարմրավուն։ Կեղծսոսիատերև թխկին ցրտադիմացկուն է, խոնավասեր, ստվերատար, տուժում է օդի չորությունից, նախընտրում է սննդանյութերով հարուստ, հզոր հողեր, արագաճ է, հաջողությամբ բազմանում է սերմերով։

Տարածվածություն
---------------

Բնության մեջ աճում է Փոքր Ասիայում, Հարավային Եվրոպայում, Կովկասում և Կարպատներում։

Օգտագործում
-----------

Ունի բազմաթիվ արժեքավոր պարտիզային ձևեր, որոնք աչքի է ընկնում տերևների խայտաբղետությամբ ու երանգներով և լայն կիրառություն են ստացել կանաչապատման տարբեր տիպերում ու կարգերում։ Հայաստանում նպատակահարմար է օգտագործել կիսանապատային և նախալեռնային գոտիների փողոցային տնկարկներում, զբոսայգիներում, անտառպուրակներում ու հանգստի գոտիներում։

Գրականություն
-------------

* Արծ.Ա.Գրիգորյան Գեղազարդ պարտիզագործություն
**Պավել Սերգեյի Աբանկին** (ռուս.՝ Па́вел Серге́евич Аба́нькин, սեպտեմբերի 18, 1902(1902-09-18), Օգարյովո-Պոչկովո, Գլյադկովո գյուղական բնակավայր, Սասովսկի շրջան, Ռուսաստան - օգոստոսի 15, 1965(1965-08-15), Լենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային ռազմածովային գործիչ, ադմիրալ (1951): ԽՄԿԿ անդամ (1920):

Դիսիդենտ Վիտոլդ Աբանկինի հորեղբայրը):

Կենսագրություն
--------------

1920 թվականից աշխատել է Դոնի Ռոստովի նավահանգիստում, ուսանում է ծովագնացության վարժարանի նախապատրաստական դպրոցում, երկկայմ շոգենավի մեքենավար է եղել, սովորել է ջրային տրանսպորտի տեխնիկումում։ 1923 թվականին ընդունվել, 1927 թվականին ավարտել է Լենինգրադի Մ. Վ. Ֆրունզեի անվան ռազմածովային ինստիտուտը, որից հետո 1927-1933 թվականներին ծառայել է Բալթյան նավատորմիղի «Փարիզի կոմունա» գծանավի վրա։ Օրանիենբաումում սովորել է օդաչուների դպրոցում, նշանակվել ավիաջոկատների, ավիաէսկադրիլների և ավիաբրիգադների հատուկ շտաբի պետ։

1937 թվականին ավարտելով Ն. Գ. Կուզնեցովի անվան ռազմածովային ակադեմիան՝ նշանակվում է Եյսկի ռազմածովային ավիացիոն վարժարանի ռազմական կոմիսար։ 1939 թվականի հունիսից ծառայել է Խաղաղօվկիանոսյան նավատորմիղում։ 1945 թվականի մայիսի 21-ին նրան շնորհվում է կոնտր-ադմիրալի կոչում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Ամուրյան ռազմական նավակազմի հրամանատարն էր, 1943 թվականի կեսերից ղեկավարում է Օնեժյան ռազմական նավակազմը, 1944 թվականի հունվարից վերադառնում է Հեռավոր Արևելք։ 1944 թվականի սեպտեմբերից նշանակվում է Ռազմածովային ակադեմիայի պետ, 1945 թվականից՝ ԽՍՀՄ Ռազմածովային գլխավոր հրամանատարությունում կադրերի գծով տեղակալ, 1947 թվականից՝ նավաշինության և սպառազինության գծով տեղակալ։ 1950 թվականից եղել է Ռազմածովային նախարարի տեղակալ։ 1951 թվականին ստանում է ադմիրալի կոչում։ 1952-1958 թվականների եղել է Ռազմածովային ուժերի ջրագրության վարչության պետ։ 1960 թվականին առողջական խնդիրների պատճառով թողել է աշխատանքը։

Վախճանվել է 1965 թվականի օգոստոսի 15-ին Լենինգրադում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Абанькин Павел Сергеевич // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. — Т. 1 : А — Ангоб. — С. 11—12.
2. ↑  И. Иртеньев. Витольд Абанькин, человек из железа // Газета.ру, 7.08.2010.
**Թղիթ**, ուշ բրոնզի և վաղ երկաթի դարի ամրոց։ Գտնվում է Կոտայքի մարզի Թեղենիք գյուղից 2,5 կմ արևմուտք, Ծաղկունյաց լեռնաշղթայի անտառապատ գագաթներից մեկի վրա։

1975-ին հայտնաբերել է ՀԽՍՀ ԳԱ արվեստի, հնագիտության և ազգագրության ինստ–ների և Երևանի համալսարանի հայագիտական կենտրոնի միացյալ հնագիտական երթուղային արշավախումբը։ Ունի պարսպապատ բնակավայր, ջրամբար և դամբարաններ։ Գրավում է մոտ 1 հա տարածություն, շրջափակված է պարսպով, որի արևմտյան՝ առավել լավ ամրացված հատվածն ունի չորս հզոր, ուղղանկյուն աշտարակ։ Պարսպի ու աշտարակների երկշար պատերը կառուցված են բազալտե խոշոր, կոպտատաշ վեմերից։ Շարքերի միջև մնացած տարածությունը լցված է մանր գլաքարերով և կավաշաղախով։ Պարսպի և աշտարակների պահպանված մասերի բարձրությունը տեղ–տեղ անցնում է 6 մ–ից։ Պարսպի վրա պահպանվել են նաև գլխավոր դարպասը (լայնությունը՝ մոտ 5 մ) և 2 մուտք։ Բնակատեղին տարածված է գագաթից լանջերն իջնող դարավանդների վրա։ Պահպանվել են բնակելի տների հետքեր։ Հյուսիս–արևմտյան կողմում գտնվում է ջրամբարը, որի ջուրն օգտագործվել է ամրոցի ջրամատակարարման և ոռոգման նպատակներով։ Վերգետնյա նյութի քննության հիման վրա ենթադրվում է, որ Թղիթը նախաուրարտական (մ. թ. ա. XIII–IX դդ.) շրջանի ամրոց է։ Թղիթը դեռևս կանոնավոր պեղումներով ուսումնասիրված չէ։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 192)։*  |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Աբրահամյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:*

**Կարլեն Արամի Աբրահամյան** (հուլիսի 12, 1936(1936-07-12), Նորապատ, Հայաստան - հոկտեմբերի 30, 1995(1995-10-30)), հայ արձակագիր, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1985 թվականից։

Կենսագրություն
--------------

Կարլեն Աբրահամյանը ծնվել է ՀԽՍՀ Հոկտեմբերյանի շրջանի Նորապատ գյուղում։ 1962 թվականին ավարտել է Երևանի Կ. Մարքսի անվան պոլիտեխնիկական ինստիտուտի մեքենագիտության ֆակուլտետը (հեռակա)։ 1956-1963 թվականներին աշխատել է Հոկտեմբերյանի հաստացաշինական գործարանում որպես ավագ ինժեներ, 1963-1967 թվականներին եղել է Հոկտեմբերյանի «Կոմունիզմի ուղիով» շրջանային թերթի պատասխանատու քարտուղարը, 1967-1969 թվականներին ՀԿԿ Հոկտեմբերյանի շրջկոմի արդյունաբերության, շինարարության և քաղաքային տնտեսության բաժնի վարիչը։ 1969-1975 թվականներին աշխատել է որպես Հոկտեմբերյանի ապակե տարաների գործարանի տնօրեն, 1975 թվականից եղել է Հոկտեմբերյանի ֆուրնիտուրայի գործարանի տնօրենը։

Նրա առաջին պատմվածքը տպագրվել է 1961 թվականին, «Պիոներ» ամսագրում։

Երկեր
-----

* Ռիվա Դանո, քեռի, Երևան, «Հայաստան», 1969, 20 էջ։
* Կարոտի երեքնուկ (վիպակներ), Երևան, «Սովետական գրող», 1982, 180 էջ։
* Վաղը դպրոց ենք գնալու (ժողովածուում տպագրվել է Կ. Աբրահամյանի «Ինչու էր տխուր աղջկա ժպիտը» պատմվածքը), Երևան, «Լույս», 1982, 215 էջ։

### Մամուլ

* Հոկտեմբերյան։ «Գարուն», 1967, թիվ 8-9, էջ 198։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Գրական տեղեկատու*։ Երևան: «Սովետական գրող»։ 1986։ էջ էջ 19
**Գրիգոր Նիկոլայի Կորգանով** (Ղորղանյան) հուլիսի 30, 1886(1886-07-30), Թիֆլիս, Ռուսական կայսրություն - սեպտեմբերի 20, 1918(1918-09-20), Թուրքմենստան), խորհրդային իշխանության հաստատման աջակից, ԽՄԿԿ անդամ (1905)։ 

Ավարտել է Մոսկվայի համալսարանի պատմա-լեզվագրական ֆակուլտետը (1914)։ Հեղափոխական գործունեությունն սկսել է 1905 թվականից։ Ուսանելու տարիներին գլխավորել է Կովկասյան ուսանողական հայրենակցական ընկերությունը։ Հեղափոխական գործունեության համար 1911 թվականին հեռացվել է համալսարանից։ 1917 թվականի Փետրվարյան հեղափոխությունից հետո եղել է բանակային ինքնավար մարմինների կազմակերպիչներից։ Կովկասյան բանակի I համագումարում (1917 թվականի մայիս) ղեկավարել է բոլշևիկյան ֆրակցիան։ Ընտրվել է բանակի ՌՀԿ-ի նախագահ, 1918 թվականի մարտից՝ Բաքվի հեղափոխական պաշտպանության կոմիտեի անդամ, ապրիլից եղել է Բաքվի կոմունայի ռազմական-ծովային գործերի ժողկոմ։ Բաքվի վրա գերմանա-թուրքական զորքերի հարձակման ժամանակ գլխավորել է կոմունայի զինված ուժերը։ 

Գնդակահարվել է 1918 թվականի սեպտեմբերի 20-ին, Բաքվի 26 կոմիսարների հետ՝ Ախչա-Կումայի ավազուտներում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — 1974. — հատոր 5. — էջ 643.
2. 1 2  Корганов Григорий Николаевич // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.



|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 643)։*  |
**Իվան Աբրամով** (մարտի 14, 1955(1955-03-14), Մինսկ, Բելառուսական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - ապրիլի 14, 2008(2008-04-14), Մինսկ, Բելառուս), բելառուս տնտեսագետ, տնտեսագիտության դոկտոր։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Մինսկում 1955 թվականի մարտի 14-ին։ 1976 թվականին ավարտել է Բելառուսի պետական տնտեսագիտական համալսարանը։ Թեկնածուական ատենախոսությունը պաշտպանել է 1982 թվականին «Նոր տեխնիկայի մշակների նյութական խթանումը»։ 1994 թվականի պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն «Տնտեսական շրջափուլերը և ժողովրդական տնտեսության ուղղությունները (խորհրդային տնտեսության զարգացման օրինակով. 1951-1990 թթ.)»:

1977-2008 թվականներին աշխատել է Բելառուսի գիտությունների ազգային ակադեմիայի տնտեսագիտության ինստիտուտում, եղել նույն ինստիտուտի արդյունաբերական ներուժի արդյունավետության բաժնի վարիչ։

Աբրամովը զբաղվել է ԽՍՀՄ օրինակով տնտեսության շրջափուլերի հետազոտությամբ, ուսումնասիրել է ժողովրդական տնտեսության անհամաչափ զարգացման պատճառները, մշակել տնտեսության զարգացման տարբերակները մինչև 2000 թվականը։ Հիմնականում վերլուծելով արևմտաեվրոպական երկրների փորձը՝ փորձել է մշակել Բելառուսի տնտեսության զարգացման տարբերակները։ Հետազոտել է նաև ֆինանսաարդյունաբերական խմբերը, ներդրումային քաղաքականությունը, արտադրական ներուժի արդյունավետությունը։

1995 թվականին «ԽՍՀՄ զարգացման շրջափուլերը» մենագրության համար արժանացել է Կոնրադևի մեդալի, որը սահմանել է Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիան և Կոնրադև միջազգային հիմնադրամը։

Եղել է Բելառուսի գիտությունների ազգային ակադեմիայի դոկտորական ատենախոսությունների պաշտպանության խորհրդի քարտուղար, Բելառուսի պետական համալսարանի և Բելառուսի տնտեսագիտական համալսարանի ատենախոսությունների պաշտպանության խորհրդի անդամ, տնտեսագիտական բազմաթիվ հրատարակությունների փորձագիտական խմբի անդամ։ Հեղինակ է ավելի քան 140 գիտական աշխատանքի։

Գրականություն
-------------

* Республика Беларусь: Энциклопедия: В 6 т. / Г. П. Пашков;. — Минск: «Беларуская Энцыклапедыя» имени Петруся Бровки, 2006. — Т. 2. — С. 7. — 912 с. — ISBN 978-985-11-0371-9.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Абрамов Иван Михайлович
**Գրիգոր Սիսվան** (*Գրիգոր Հովհաննեսի Բեքմեզյան*, ապրիլի 4, 1918(1918-04-04), Սիս - հոկտեմբերի 13, 1972(1972-10-13), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ արձակագիր, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1948 թվականից։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Կիլիկիայի Սիս քաղաքում։ 1935 թվականին նրան Սիսվան գրական անունով է կնքել պատրիարք Թորգոմ Գուշակյանը (Սիսվան, Սիսուան նշանակում է Կիլիկիա, մասնավորապես՝ Հայկական Կիլիկիա):1936 թվականին ավարտել է Երուսաղեմի հայոց պատրիարքանի հոգևոր ընծայարանը։ Բեյրութում եղել է հայոց լեզվի ուսուցիչ, 1945-1947 թվականներին՝ «Նոր ուղի» պարբերականի խմբագիր։ 1947 թվականին ներգաղթել է Հայաստան։ 1950 թվականին ավարտել է ՀԿԿ Երևանի քաղկոմին կից մարքսիզմ-լենինիզմի երեկոյան համալսարանը, այնուհետև, մինչև 1966 թվականը՝ աշխատել է Երևանի ակումբա-գրադարանային տեխնիկումում որպես անգլերենի ուսուցիչ։ 1966-1969 թվականներին աշխատել է Սփյուռքահայության հետ մշակութային կապի կոմիտեում որպես բաժնի վարիչ, 1969-1972 թվականներին՝ «Լույս» հրատարակչությունում սփյուռքահայ դասագրքերի խմբագրության վարիչ։ Մահացել է Երևանում։

Գ. Սիսվանի երկերի մատենագիտություն
----------------------------------

* Իրականացված երազ, Երևան, Հայպետհրատ, 1949, 132 էջ։
* Հայրենի տուն, Երևան, Հայպետհրատ, 1957, 280 էջ։

Աղբյուրներ
----------

1. ↑  *Գրական տեղեկատու*։ Երևան: «Սովետական գրող»։ 1986։ էջ 512
**Շակոտիս** (լիտվերեն՝ šakotis, լեհերեն՝ sękacz), ավանդական լեհական և լիտվական տորթ՝ ոչ սովորական ձևով՝ ձվային խմորից։ Պատրաստում են բաց կրակի վրա։ Հաճախ այն հարսանեկան տորթ է։ Լիտվերեն թարգմանվում է «Տերևային»։ Գրանցված է Լիտվական ազգային ֆոնդում՝ որպես խոհարարական ժառանգություն։

Շակոտիսի խմորը պատրաստվում է մեծ թվով ձվերից՝ 30-50 հատ և 1 կգ ալյուրից։ Տորթը թխում են փայտից շամփուրի վրա, որով շրջում են դեպի բաց կրակ։ Հոսելով՝ խմորը ստանում է տերևների ձև։

Պատմություն
-----------

Բաղադրատոմսը ստեղծվել է Րեչ Պոսպոլիտայի ժամանակներում։ Լեգենդի համաձայն երիտասարդ խոհարար Յոնասը թխել է թխվածք Բարբարա թագուհու համար և ստացել է՝ որպես պարգև նախշ, որը նվիրել է իր սիրածին։ Տորթը պատահական է ստացվել։ Ստացվել է այն ժամանակ, երբ նա թափել է նուրբ խմորը՝ կրակի վրա պտտվող շամփուրի վրա։

Առաջին անգամ Շակոտիսի պատրաստման եղանակը հրատարակվել է 1692 թվականին՝ Գերմանիայում՝ Քիլ քաղաքի հրուշակագործի գրքում։ Գոյություն ունեն նաև տորթի պատրաստման գերմանական տարբերակը, որն ունի հարթ մակերես։

2008 թվականին լիտվական հրուշակագործները թխեցին 2 մետր 30 սմ-անոց Շակոտիս, որի վրա ծախսվեց 1200 ձու։

Աղբյուրներ
----------

* Արևելքի և արևմուտքի պատմություն. Լիտվական հարսանեկան տորթ «Շակոտիս» Archived 2011-09-13 at the Wayback Machine. Радио Свобода, 22.01.2009 (ռուս.)
* Ինչու է Շակոտիսը համարվում լիտվական հարսանիքների գլխավոր զարդարանք ШколаЖизни.ру (ռուս.)
* Շակոտիսն ավելի բարձր է քան Սաբոնիսը Archived 2018-01-30 at the Wayback Machine. Առաջին բալթիկական ալիք, 2008 թվականի դեկտեմբերի 12 (ռուս.)
* Klaus Klöppel։ Polnische Ostseeküste: Danzig, Masuren, Baedeker, ISBN 3-8297-1171-9 (գերմ.)
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գևորգ Հարությունյան (այլ կիրառումներ)

**Գևորգ Հարությունի Հարությունյան**, ծածկանունը՝ *Զինգեր*, *Պապաշա*, (1884, Գանձակ, Ռուսական կայսրություն - 1921), հայ բոլշևիկ պրոֆեսիոնալ հեղափոխական։

Հեղափոխական գործունեության մեջ ներգրավվել է 1908 թվականից։ 1908-1916 թվականներին աշխատանքի բերումով շրջագայել է Ղազախ-Իջևան-Կրասնոսելսկ շրջաններում, կատարել կուսակցության գավառային (Ղազախի) կոմիտեի հանձնարարությունները։ 1916 թվականին Ստեփան Շահումյանի, Ա. Ջափարիձեի, Բագրատ Բորյանի ցուցումներով քարոզչական գործունեություն է տարել Բաքվի նավթահանքերի բանվորների շրջանում։ 1917-1918 թվականներին, որպես պարտիզանական ջոկատների ղեկավար, գործուն մասնակցություն է ցուցաբերել Շամախու և Նուխու կռիվներին։ Բաքվի կոմունայի մարտերում եղել է կարմիր գվարդիական հեծելազորային էսկադրոնի հրամանատարը։ Կոմունայի տապալումից հետո անցել է Հայաստան և ընդհատակյա քարոզչություն տարել Իջևանի և հարևան շրջանների աշխատավորության շրջանում։ 1920 թվականների ապրիլին ձերբակալվել և մեկուսացվել է Երևանի բանտում։ Ռուսական 11-րդ կարմիր բանակի կողմից Հայաստանը գրավելուց և երկրում խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո նշանակվել է Ղուրդուղուլիի (հետագայում՝ Հոկտեմբերյանի) շրջկոմի առաջին քարտուղար և արտակարգ լիազոր։

Սպանվել է 1921 թվականի Փետրվարյան ապստամբության ժամանակ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — 1974. — հատոր 6. — էջ 319.
2. ↑  Joint resolution providing for the designation of the third week of July as ""Captive Nations Week"



|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 6, էջ 319)։*  |
**Հայկական մաֆիա**, հայերից բաղկացած հանցավոր խմբավորում Ռուսաստանում, Հայաստանում, ԱՊՀ և Եվրոպական որոշ երկրներում, և ԱՄՆ-ում։

Պատմություն
-----------

Հայկական մաֆիան Մոսկվայում ստեղծվել է 1980-ական թվականներին։ Ադրբեջանական և վրացական մաֆիաների հետ այն համարվում է Մոսկվայի ամենահին հանցավոր խմբավորումներից։

Եթե 1991 թվականին հայկական մաֆիան Մոսկվայում կատարել է 52 հանցագործություն, ապա 1992 թվականին՝ արդեն 102, իսկ մեկ տարի հետո՝ 182։ 1992 թվականին Մոսկվայի հայկական մաֆիան ուներ 17 խմբավորում՝ ավելի քան 150 անդամով։

Հայկական ուժ
------------

*Հիմնական հոդված․ **Հայկական ուժ***

Ամենահայտնի և մեծ ազդեցություն ունեցող հայկական հանցավոր խմբավորումներից է «Հայկական ուժը» (Armenian Power), որի գործունեության հիմնական գոտին ԱՄՆ-ն է։ 2010 թվականին բացահայտվեց, որ խմբավորումը 150 մլն դոլարի ապօրինի դեղամիջոցների վաճառք է իրականացրել։

Հայկական մաֆիան Եվրոպայում
--------------------------

Հայկական մաֆիան Գերմանիայում համագործակցում է աշխարհի ամենահզոր հանցավոր կազմակերպություններից մեկը համարվող իտալական «Նդրանգետայի» հետ։ Գերմանիայի դաշնային քրեական ոստիկանության իրականացրած հետաքննության արդյունքում պարզվել է, որ հայկական մաֆիան տիրապետում է էական ֆինանսական միջոցների և սպառնում օրենքի գերակայությանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ֆրեզնոյում հայկական մաֆիա է բացահայտվել
2. ↑  ԱՄՆ-ում դեղերի ապօրինի վաճառքի մեջ քրգործում հիմնական մեղադրյալները ամերիկահայեր են
3. ↑  ««Գերմանիայի հայկական մաֆիան համագործակցում է իտալականի հետ»․ «Շպիգել»-ի և MDR-ի հետաքննությունը»

Արտաքին հղումներ
----------------

* Հայաստանում օրենքով գողերի հավաքը լուծելու է գողական կլանների միջև վերջնական հարցերը
* Армяне расстреляли греков в "Бристоле"(ռուս.)
* Profile: Armenian Power leader Mher Darbinyan(անգլ.)
* Taking Down Armenian Power, California's Modern Mafia (անգլ.)
**«Դանայա»** (գերմ.՝ Danaë), ավստրիացի նկարիչ, ավստրիական նկարչության մեջ մոդեռնի հիմնադիր Գուստավ Կլիմտի նկարներից։ Կտավը հեղինակը վրձնել է 1907-ից 1908 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 77 × 83 սմ։ «Դանայա» ստեղծագործությունը այսօր պահպանվում և ցուցադրվում է Լեոպոլդ թանգարանում (Վիեննա, Ավստրիա)։

Սյուժե
------

Նկարի համար որպես սյուժե Գուստավ Կլիմտն օգտագործել է հունական դիցաբանության այն լեգենդը, ըստ որի Արգոսի արքա Ակրիսիոսի գեղանի դուստրը, որի ապագա որդին, ըստ գուշակների, սպանելու էր պապին։ Ճակատագրից խուսափելու նպատակով վերջինս Դանայային պահում էր մարդկանցից հեռու՝ ստորերկրյա սենյակներում։ Սակայն Զևսը սիրահարվում է Դանայային, ոսկե անձրևի տեսքով հայտնվում նրա մոտ։ Դանայան ունենում է մի որդի (Պերսևսը), որը հետագայում պատճառ է դառնում Ակրիսիոսի մահվան։ Շատ նկարիչներ են վրձնել այս պատումն իրենց կտավներում. բացառություն չէր նաև ավստրիացի նկարիչ Կլիմտը՝ իրեն ներհատուկ ոճով։

Կլիմտի «հեղափոխությունը»
------------------------

Բոլոր դետալները, որոնք վերաբերում են «Դանայայի» սյուժեին, նկարիչը չի պատկերել իր այս կտավում։ Գուստավ Կլիմտը միայն պատկերել է Դանայայի բեղմնավորումը, որի արդյունքում սաղմնավորվում է Պերսևսը. ակնթարթ՝ նկարչի կամքով դարեդար կանգնեցված։

Բեղմնավորման թեման վառ կերպով արտահայտված է մոդեռնի դարաշրջանում։ Այդ իսկ պատճառով Կլիմտը առավել տարփահարույց երանգներով է ներկայացրել կանացի կերպարը։ «Դանայա» ստեղծագործությունում հեղինակը նվազագույնի է հասցրել ֆաբուլան։

Կանացի կլորավուն ձևերն ու զարդապատկերները համարվում են նկարի գլխավոր կոմպոզիցիոն տարրերը։ Դրանք կտավին հաղորդում են էրոտիզմ, որն առավել ընդգծվում է ոսկեգույն անձրևի տեսարանով։ Ընտրված դիրքն ու աղավաղված հեռապատկերը Դանայայի մարմնին հաղորդում են անսովոր տարփանք, միևնույն ժամանակ, զարդապատկերները ստեղծում են որոշակի տարածություն։

Ոսկե անձրև, որը ներթափանցում է Դանայայի մարմնի մեջ, և զարդապատկերները հաղորդում են այս հնադարյան սյուժեին սրբազան բնույթ։ Հաճույքը, որը ստանում է Դանայան ոսկե անձրևից, սովորական չէ. այն հնարավոր չէ ստանալ սովորական սեռական ակտից։ Կտավում Էրոսը սրբապատկերի է վերածվում։

Գուստավ Կլիմտի ոչ մի այլ ստեղծագործությունում կանացի սեռականությունն այնքան ատահայտիչ չէ, որքան «Դանայա» կտավում։ Այն համարվում է կանացիության էքստրեմալ օրինակ և, միևնույն ժամանակ, որոշակի դիստանցիա է հաղորդում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  cf. Fliedl, blz. 209.
2. ↑  cf. Fliedl, blz. 208, inclusief referentie naar citaat van Kraus.

Գրականություն
-------------

* Maria Sol Garcia Galland: *Gustav Klimt*. Rebo, lisse, 2006, blz. 84-85. ISBN 9036618185
* Godfried Fliedl: *Gustave Klimt*. Taschen, Keulen, 2006, blz. 208-209. ISBN 9783822851302

Արտաքին հղումներ
----------------

* Het schilderij op Klimt.com Archived 2015-01-02 at the Wayback Machine. (անգլերեն)
* Analyse van het schilderij (անգլերեն)
* Het schilderij op New Scientist website (անգլերեն)

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Դանայա (նկար, Կլիմտ)** կատեգորիայում։ |
**Սերգեյ Ստեփանի Շահումյան** (1914, Աստրախան – 1977, Մոսկվա), խորհրդային պատմաբան, պրոֆեսոր 1964 թվականին, ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ 1974 թվականին։ Ստեփան Շահումյանի որդին։

Ավարտել է ԽՄԿԿ ԿԿ կից կուսակցական բարձրագույն դպրոցը 1948 թվականին և հասարակական գիտությունների ակադեմիան 1951 թվականին։ Բաքվում խորհրդային ռեժիմի ժամանակավոր տապալումից հետո մոր՝ Եկատերինա Շահումյանի հետ մեկնել է խորհրդային Աստրախան, ապա՝ Մոսկվա։ 1934 թվականից աշխատանք է տարել ՀամԼԿԵՄ Կենտկոմի ապարատում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին, որպես քաղաշխատող, ծառայել է բանակում։ 1951 թվականին դարձել է ԽՄԿԿ ԿԿ-ին կից մարքսիզմ լենինիզմի ինստիտուտի գիտական աշխատող։ Միաժամանակ ղեկավարել է Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան համալսարանին կից հասարակական գիտությունների գծով դասախոսների որակավորման բարձրացման ինստիտուտի ասպիրանտուրան։ Եղել է ԽՄԿԿ ԿԿ-ին կից հասարակական գիտությունների ակադեմիայի կուսպատմության ամբիոնի վարիչի տեղակալ։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 430)։*  |
**Իլյա Իվանովիչ Աբրոսիմով** (ռուս.՝ Илья Иванович Абросимов, 1890, Yaroslavsky Uyezd, Յարոսլավլի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - 1968), «Գորշիխա» (գյուղ Մեդյագին Յարոսլավլի մարզ Յարոսլավսկի շրջան) կոլտնտեսություն նախագահ 1937-1954 թվականներին, Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1949)։

Կենսագրություն
--------------

Իլյա Իվանովիչ Աբրոսիմովը ծնվել և մեծացել է Մեդյագինո գյուղում։ Կռվել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի ճակատներում, տուն է վերադարձել 1917 թվականին։ Ամուսնացել է տեղացի աղջիկ Մարիա Կոնստանտինովնայի հետ։ Աշխատել է հայրական տնտեսությունում, հետագայում եղել է բրիգադավար, տնտեսվար, ատենակալ վոլիսպոլկոմում։ Եղել է հիանալի գյուղատնտես և զոոտեխնիկ։

1937 թվականին Ու. Ֆ. Ա Շուկինի մոտ ընդունել է Մեդյագինոյում ստեղծված «Գորշիխա» կոլտնտեսությունը։ Նրա կառավարման տարիներին եղել են Հայրենական մեծ պատերազմի դժվար ժամանակները։ Ի. Ի. Աբրոսիմովի գլխավորությամբ «Գորշիխա» կոլտնտեսությունը դարձել է ամուր տնտեսություն բարձր եկամուտով։ Տոհմային անասունների յարոսլավյան տավարի տեսակը վաճառվում էր երկրի տարբեր շրջաններում և նաև արտասահմանում։ Ի. Ի. Աբրոսիմովի օրոք կոլտնտեսությունը պարգևատրվել է «Պատվո նշան» շքանշանով, իսկ նա 1949 թվականին պարգևատրվել է Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսի կոչումով Լենինի շքանշանի ստացման հետ և հատուկ տարբերության նշան, ոսկե «Մանգաղ և Մուրճ» շքանշանով։

1954 թվականին Իլյա Իվանովիչը անցել է թոշակի։ 1957 թվականին կոլտնտեսության նախագահ է դարձել Իլյա Իվանովիչի որդին՝ Նիկոլայը, արդյունքում կրկնակի եղել է Լենինի շքանշանի կավալեր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ныне — Ярославский район, Ярославская область, Россия.

Գրականություն
-------------

* *Беляков Ю.* Горшихинский звездопад // Ярославский агрокурьер, 11 декабря 2008

Արտաքին հղումներ
----------------

* Личные архивные фонды в государственных хранилищах СССР. Архивные справочники. Архивы России. Archived 2010-02-21 at the Wayback Machine.