Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Երևան (այլ կիրառումներ)
**Երևան երկնաքար**, երկնաքար է, որ ընկել է 1911 թվականին Երևանի մոտակայքում։ Այս երկնաքարը հազվագյուտ տեսակի քար է՝ Հովարդիտ, ախոնդրիտ տեսակի (Howardite, achondrite)։ Քարը նախապես կշռում էր 107.2 գրամ։

Պատմություն
-----------

1975 թվականի փետրվարի 16-ի թողարկման մեջ լույս է տեսել Վ. Կալինովսկու հոդվածը «Գտեք ձեր երկնաքարը» վերնագրով, որտեղ հեղինակը կոչ է արել բնակչությանը հայտնել երկնաքարերի անկման և հայտնաբերման մասին տեղեկությունները։ Սամարայում բնակվող լեռնային ինժեներ, տեխնիկական գիտությունների թեկնածու Վ. Ա. Պետրոսյանը անդրադառնալով այս հոդվածինև առանց երկմտելու նամակ գրում ԽՍՀՄ Գիտությունների Աակադեմիայի Երկնաքարերի կոմիտե և հայտնում իր մոտ գտնվող երկնաքարի մասին։ 1911-1912 թվականներին նրա հորը փոխանցել են նույն թվականներին գտնված մի ապար, որը հավանաբար երկնաքար էր։ Քարի արտաքին մակերեսը հալված է, կտրվածքում ուներ մոխրագույն երանգ բաց և մութ գույնի ներառված կետիկներով։ Երկնաքարը բռունցքի չափ է եղել (մոտավորապես 5 х 6 х 7 սմ), բայց 1927-1928 թվականներին. Պետրոսյանը սղոցել էր այն, երեք մասի։ Մի մասը փոխանցել էր Ադրբեջանի պոլիտեխնիկ ինստիտուտի (Բաքու)։ Այդ կտորի ճակատագիրը անհայտ է։ Երկրորդ կտորը (68.5 գ) 1960 թվականին Պետրոսյանը ուղարկել է Կույբիշեվի պոլիտեխնիկ ինստիտուտի երկրաբանության ֆակուլտետ, սակայն այստեղ ոչ մի հետազոտություններ չի կատարվել, և այդ կտորը հետագայում Պետրոսյանը ուղարկել է Ռուսաստանի Գիտությունների Ակադեմիայի երկնաքարերի հավաքածու։ Երրորդ կտորը (38.7 գ), մոտավորապեսր 1975 թվականին, նա փոխանցել է Հայաստանի Գիտությունների Աակադեմիայի Երկրաբանական ինստիտուտի երկրաբանական թանգարան, որտեղից էլ այն անհետացել է։

Երկնաքարի քիմիական բաղադրություն
--------------------------------

Երկնաքարի մեջ հայտնաբերվել են՝

* Na[AlSi3O8]
* CaAl2Si2O8
* (Ca,Na)[Al(Al,Si)Si2O8]
* (Ca,Na)(Mg,Fe2+,Al,Fe3+,Ti)[(Si,Al)2O6]
* (Fe,Ni)2P
* CaCO3
* Fe2+Cr3+2O4
* Fe2+2Fe3+((Si,Fe3+)2O5)(OH)4
* CaMg(CO3)2
* Mg2SiO4
* Fe2+TiO3
* Fe
* (Fe,Ni)
* (Mg,Fe2+)2SiO4
* (Mg,Fe2+,Ca)(Mg,Fe2+)Si2O6
* Fe2+5-6(Mg,Fe2+)5S6(OH)10
* FeS

Հայաստանում գտնված այլ երկրաքար
-------------------------------

Հայաստանում գտնված երկրորդ երկնաքարը ընկել է այդ ժամանակ Ելիզավետպոլի նահանգի Ղազախի գավառի Կուլպ գյուղի մոտ (այժմ՝ Կողբ) 1906 թվականի մարտի 29-ին։ Անկման վայրի անունով երկնաքարը անվանել են Կուլպ (Kulp)։ Մետեորիտը դասակարգվում է որպես սովորական խոնդրիտ 6-րդ տեսակի (Ordinary chondrite H6), այն նույնպես քարե մետեորիտ է։ Սկզբնական զանգվածը ենթադրաբար կշռում էր մոտ 10-11 կգ, իսկ պահպանված բեկորը, որը գտնվում է Ռուսաստանի Գիտությունների Ակադեմիայի Երկնաքարային հավաքածույում կշռում է 3.719 կգ։

Արտաքին հղումներ
----------------

* *Jerewan Meteorit, Jerewan (Eriwan), Armenien*. Mindat (գերմ.)
* *Erevan* in der Meteorological Bulletin Database (անգլ.)
* Լուսանկարչություն. Encyclopedia of Meteorites (անգլ.)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  MinDat – Erevan meteorite (անգլ.).
2. 1 2  "Рассказ ё метеоритах". .meteorites.ru. Retrieved 2018 թ․ հուլիսի 12. (ռուս.)
3. ↑  Gerald Joseph Home McCall, Alan John Bowden, Richard John Howarth (Hrsg.): *The History of Meteoritics and Key Meteorite Collections: Fireballs, Falls and Finds* (= *Geological Society Special Publication.* 256). Geological Society, London 2006, ISBN 1-86239-194-7, S. 225 f. ((անգլ.), sp.lyellcollection.org).
4. ↑  Detailed Mineral List. MinDat (անգլ.).
5. ↑  "Meteoritical Bulletin: Search the Database". www.lpi.usra.edu. Retrieved 2016 թ․ հոկտեմբերի 23. (անգլ.)
6. ↑  "The Meteorite Catalogue Database at the Natural History Museum". internt.nhm.ac.uk. Արխիվացված է the original 2016 թ․ հոկտեմբերի 24-ին. Retrieved 2016 թ․ հոկտեմբերի 23. (անգլ.)