recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Էդուարդ Էմսիս** (լատին․՝ Eduards Emsis, փետրվարի 23, 1996(1996-02-23), Ռիգա, Լատվիա), լատվիացի ֆուբոլիստ, «Էգնատիա» ակումբի և Լատվիայի հավաքականի հենակետային կիսապաշտպան։

Կենսագրություն
--------------

### Ակումբային գործունեություն

«Սկոնտո» ֆուտբոլային դպրոցի ակումբի սան է։ Մեծահասակների խմբում սկսել է հանդես գալ 2013 թվականին «Սկոնտո-2»-ի կազմում առաջին լիգայում։ Նույն մրցաշրջանում 2 հանդիպում խաղացել է սեփական ակումբում՝ Գավաթում և Լատվիայի Սուպերգավաթում։

2014 թվականից ի վեր հինգ մրցաշրջան խաղացել է խոշոր լիգաներում Metta/Lu ակումբում, անցկացրել 75 հանդիպում և խփել 3 գոլ։ Նրա թիմը հիմնականում տեղ է զբաղեցրել մրցաշարային աղյուսակի վերջնամասում։ 2019 թվականին նա տեղափոխվել է Ելգավա, սակայն չի կարողացել տեղ գրավել թիմում՝ ընդամենը 3 կիսատ խաղ անցկացնելով։ Ելգավայի կազմում նա 2019 թվականին դարձել է Լատվիայի գավաթի եզրափակչի մասնակից, սակայն այս մրցաշարում այդպես էլ խաղադաշտ դուրս չի եկել։

2020 թվականի սկզբին տեղափոխվել է Հայաստանի առաջնության "Նոյ" ակումբ, երկու տարի անցկացրել ակումբում

2020 թվականի հունվարի 17-ին տեղափոխվել է Հայաստանի առաջնության «Նոյ» ակումբ, որտեղ խաղացել է երկու տարի։ Հայաստանի 2019-2020 և 2020-2021 թվականների փոխչեմպիոն, 2019-2020 Հայաստանի գավաթակիր։ 2022 թվականի հունվարի 21-ին նա պայմանագիր է կնքել Ֆինլանդիայի «Լահտի» ակումբի հետ 2022 թվականի սեզոնի համար, 2023 թվականի հունվարին տեղափոխվել է Ալբանիայի առաջնության «Էգնատիա» ակումբ։

### Հավաքականի գործունեություն

Հանդես է եկել Լատվիայի երիտասարդական հավաքականում։

2018 թվականի փետրվարի 3-ին նա ազգային հավաքականի կազմում իր դեբյուտային խաղն է անցկացրել Հարավային Կորեայի դեմ՝ 65-րդ րոպեին փոխարինելով Քրիստիան Տորեսին։ Այնուհետև նա երկուսուկես տարի չի խաղացել թիմում։ 2020 թվականի աշնանը նա դարձել է ազգային հավաքականի մշտական խաղացող։ Իր առաջին գոլը խփել 2021 թվականի հունիսի 4-ին Բալթյան գավաթի խաղարկությունում՝ Լիտվայի հավաքականի դեմ խաղում։

Միջազգային գործունեություն
--------------------------

Նա իր միջազգային նորամուտը Լատվիայի կազմում նշել է 2018 թվականին։

### Միջազգային գոլեր

| No. | Ամսաթիվ | Վայր | Հակառակորդ | Հաշիվ | Արդյունք | Մրցում |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | 16 June 2023 | Լատվիա, Ռիգա, Սկոնտո ստադիում | Թուրքիա Թուրքիա | **1**–1 | 2–3 | UEFA Euro 2024 qualifying |

Նվաճումներ
----------

* **Հայաստանի ֆուտբոլի գավաթակիր** (1)․ 2019-2020
* Հայաստանի առաջնության արծաթե մեդալակիր․ 2019-2020, 2020-2021

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Transfermarkt.com(բազմ․) — 2000.
2. ↑  «ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ»։ *facebook.com* (Armenian)։ FC Noah Facebook։ 2020 թ․ հունվարի 17։ Վերցված է 2020 թ․ հունվարի 27
3. ↑  «Latvian maajoukkueen Eduards Emsis siirtyy FC Lahteen» (ֆիններեն)։ Lahti։ 2022 թ․ հունվարի 21։ Վերցված է 2022 թ․ հունվարի 21
4. ↑  KOREA REPUBLIC VS. LATVIA 1 — 0

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ֆուտբոլիստի էջը *FootballFacts.ru* կայքում
* Ֆուտբոլիստի էջը *soccerway.com* կայքում(անգլ.)
* Վիճակագրությունը *National Football Teams* կայքում(անգլ.)


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | eu-football.info (խաղացող) · FootballDatabase.eu · National Football Teams.com · Soccerway · Transfermarkt (խաղացող) · worldfootball.net (խաղացող) · ՈւԵՖԱ · ՖԻՖԱ |

 |
**Իսնալյոսի ամրոց** (իսպ.՝ Castillo de Iznalloz), ամրաշինություն Իսպանիայի Անդալուզիա ինքնավար մարզի Գրանադա պրովինցիայի Իսնալյոս բնակավայրում։ Պահպանվել են միայն մի քանի ճարտարապետական մնացորդներ, որոնց կից կան 20-րդ դարի երկրորդ կեսին կառուցված մի շարք տներ։

Նկարագրություն
--------------

Ամրաշինության պահպանված մնացորդներից է աշտարակը, որը հավանաբար կառուցվել է մասամբ ցեխից, մանրախճից և որմնադրության այլ բնական միջոցներից։ Ունի 4.20 մետր երկարություն, զբաղեցնում է 3.36 մետր տարածք։ Կա նաև բաստիոն, որն ունի տարբեր մակարդակների երկու աշտարակ՝ կառուցված ցեխից և այլ բնական միջոցներից։ Ըստ երևույթին, ամրոցն անվերահսկելի է 1994 թվականից։

Պատմություն
-----------

Բլրի ստորին հատվածում հայտնաբերվել են արտաշիրման մնացորդներ, որոնք վկայում են տարածքի վաղ գրավման փաստը։ 
Գրանադայի ամիրայության ժամանակաշրջանում Իսնալյոս կոմարկան Խաենի դաշնագրի շնորհիվ՝ որպես պաշտպանողական սահման, ձեռք է բերել մեծ կարևորություն, ինչը նպաստել է ուժեղ շինարարությանը, այդ թվում պահակադիտանոցների ուժեղ համակարգի ստեղծմանը։ Կիրառվել է նասրիդներին բնորոշ շինարարական տեխնիկա։ 
Հավանաբար, ի սկզբանե ամրաշինությունն ունեցել է կրկնակի պաշտպանական պարիսպ ողջ բնակավայրի երկայնքով, որից պահպանվել են որոշ մնացորդներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.
2. 1 2  Անդալուսիայի մշակութային ժառանգության թվային ուղեցույց (իսպ.)
3. ↑  Barbosa, Mª Vicenta; en VVAA: *op.ref.*, p.100
4. ↑  «El Castillo de Iznalloz no tiene papeles. Ideal»։ *www.ideal.es*։ Վերցված է 2016-09-15
5. ↑  Malpica: *op.ref.*, p.248
6. ↑  Malpica: *op.ref.*, p.247
7. ↑  Barbosa: *op.ref.*, p.100

Աղբյուրներ
----------

* VVAA (1997): Los castillos a través de la historia. EPGPC-Junta de Andalucía ed. Sevilla, ISBN 84-86944-79-1, p. 100
* MALPICA CUELLO, Antonio (1996): Poblamiento y Castillos en Granada; El Legado Andalusí-Lunwerg Ed; Barcelona. ISBN 84-7782-407-X, p. 247-248
**Ընդհանուր բարիք** (նաև՝ **հանրային բարիք**), փիլիսոփայությունում, տնտեսագիտությունում և քաղաքագիտությունում տվյալ հասարակության ողջ կազմի կամ մեծամասնության համար ընդհանուր և օգտակար մի բան։ Փիլիսոփայության մեջ գոյություն ունեն ընդհանուր բարիքի գաղափարի զանազան մեկնաբանություններ : Նախկինում ընդհանուր բարիքի վաղ գաղափարները շարադրել են հին հույն փիլիսոփաները, այդ թվում Արիստոտելը և Պլատոնը։ Արիստոտելի փիլիսոփայությունից սերող և ցայսօր բավականին տարածված ընդհանուր բարիքի ընկալումներից մեկը ժամանակակից հետազոտողներից մեկը անվանել է «հասարակությանը պատկանող և հասանելի, սակայն դրա անդամների կողմից կիսվող բարիք»։ Ընդհանուր բարիքի գաղափարը զարվացել է քաղաքագետների, բարոյախոս փիլիսոփաների և հանրային տնտեսագետների, այդ թվում Թովմա Աքվինացին, Նիկոլո Մաքիավելին, Ջոն Լոքը, Ժան-Ժակ Ռուսոն, Ջեյմս Մեդիսոնը, Ադամ Սմիթը, Կարլ Մարքսը, Ջոն Ստյուարտ Միլը, Ջոն Մեյնարդ Քեյնսը, Ջոն Ռոլզը, և այլ մտածողներ։

Ժողովրդավարության տեսությունում
-------------------------------

Խորհրդակցական ժողովրդավարությունում ընդհանուր բարիքը կարգավորող իդեալներ է։ Այլ կերպ ասած, ժողովրդավարական քննարկման մասնակիցները ձգտում են ընդհնաուր բարիքի իրացմանը։ Այդ առանձնահատկությունը տարբերում է խորհրդակցական ժողովրդավարությունը ժողովրդավարության հավաքական գաղափարներից, որոնք կենտրոնացած են մեծապես նախընտրությունների հավաքական ամբողջությունների վրա։ Ի տարբերություն հավաքական գաղափարների խորհրդակցական ժողովրդավարությունը ընդգծում է այն գործընթացները, որոնց միջոցով գործակալները ընդհանուր բարիքի դատողությունների հիման վրա արդարացնում են քաղաքական նկրտումները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Lee Simon։ «Common good»։ *Encyclopædia Britannica*։ Encyclopædia Britannica։ Վերցված է 2016 թ․ մարտի 9
2. ↑  Dupré Louis (2009 թ․ օգոստոսի 5)։ «The Common Good and the Open Society»։ *The Review of Politics* **55** (4): 687–712։ doi:10.1017/S0034670500018052
3. ↑  Elster Jon (2002)։ «The Market and the Forum: Three Varieties of Political Theory»։ *Philosophy and Democracy*։ Oxford: Oxford University Press
4. ↑  Landemore Hélène (2012)։ *Democratic Reason: Politics, Collective Intelligence, and the Rule of the Many*։ Princeton: Princeton University Press

Արտաքին հղումներ
----------------

* The common good in Catholic Social Teaching: exposition at VPlater project

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ կատալոնական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 12218449c · GND: 4020046-2 · LCCN: sh87001903 · Microsoft: 129618958 · NKC: ph1155238 · SUDOC: 030851718 |

 |

 |
**Դավիթ Բաբայանց**, հայ օպերային երգիչ (բարիտոն)։

Կենսագրություն
--------------

Դավիթ Բաբայանցը ծնվել է Երևանում։ Սովորել է Երևանի Գեղարվեստի ակադեմիայում, այնուհետև շարունակել է ուսումը Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում՝ Կոնստանտին Սիմոնյանի դասարանում։ Վերապատրաստվել է Իտալիայում՝ Պեսսարոյի «Տեբալդի-Դել Մոնակո» և «Ռոսսինիանա» ակադեմիաներում։ 2005 թվականից՝ Ա. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի մենակատար։ Հանդես է գալիս իտալական, հայկական, ռուսական խաղացանկի առաջատար դերերում։

2011 թվականին մասնակցել է Իտալիայի Բուսսետո քաղաքում անցկացվող «Վերդիական ձայներ» միջազգային մրցույթին, որտեղ ճանաչվել է լավագույն բարիտոն։ Մրցույթից հետո հրավիրել են մասնակցելու Վերդիի տան առջև բեմադրված «Տրավիատա» ներկայացմանը։ Նույն թվականին Իտալիայի Վերոնա քաղաքում արվեստների ինստիտուտի միջազգային մրցույթում ճանաչվել է հաղթող։

2012 թվականին Վերոնայի «Տեատրո ֆիլարմոնիկո»-ի կողմից հրավեր է ստացել մասնակցելու «Աիդա» օպերայի համերգային կատարմանը։ Կանադայի Տորոնտո քաղաքում Պուչինիի «Տոսկա» օպերայում կատարել է Սկարպիայի դերերգը։ Հաջորդ տարի՝ 2013 թվականին, մասնակցել է Արենա դի Վերոնայի հոբելյանական 100-րդ թատերաշրջանի «Տրավիատա» ներկայացմանը՝ կատարելով Ժերմոնի դերերգը։ Պլասիդո Դոմինգոյի հետ մասնակցել է նաև «Վերդի-Վագներ» գալահամերգին՝ Դանիել Հարդինգի ղեկավարությամբ։ Հանդես է եկել «Օպերա սառւյցի վրա» համերգ-շոուում։

2014 թվականին Վերոնայի Տեատրո Ֆիլհարմոնիկոյում կատարել է Պուչինիի «Մեսսա դի Գլորիա»-ն։ Ղեկավար` Ջիանլուկա Մարտինենգի։ Մասնակցել է Իտալիայի «Արենա դի Վերոնա 100+1» փառատոնին` հանդես գալով Վերդիի «Աիդա» օպերայում։ Ղեկավար` Յուլիան Կովաչև։ Մասնակցել է նաև Պիեռ Լուիջի Պիցցիի բեմադրած Վերդիի «Դիմակահանդես-պարահանդես» օպերային ներկայացմանը (ղեկավար՝ Անդրեա Բատտիստոնի), «Մադամ Բատերֆլայ» ներկայացմանը (ղեկավար՝ Մարկո Արմիլիատո)։

2015 թվականին Վերոնայի Տեատրո Ֆիլհարմոնիկոյում մասնակցել է «Տրավիատա» ներկայացմանը (ռեժիսոր` Հեննինգ Բրոքկհաուս)։ Նույն թվականի ամռանը հրավիրվել է Սիցիլիա՝ «Պալերմո կլասսիկա» միջազգային փառատոնի բացման գալա համերգին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  «Դավիթ Բաբայանց»։ *opera.am* (am-AM)։ Վերցված է 2018 թ․ հունվարի 5 (չաշխատող հղում)
**Իվան Նիկիտիչ Ալամդարով** (սեպտեմբերի 9, 1924(1924-09-09), Աստրախան, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - 1993), ազգությամբ հայ աստրախանցի բժիշկ, բժշկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, Աստրախանի պետական բժշկական համալսարանի ռեկտոր, Աստրախանի պատվավոր քաղաքացի։

Կենսագրություն
--------------

Իվան Ալամդարովը եղել է Հարություն Ալամդարյանի տոհմից։ Ծնվել է 1924 թվականին Աստրախան քաղաքում, մանկավարժների ընտանիքում։
1941 թվականին ավարտել է Աստրախանի թիվ 10 դպրոցը։ 1945 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է Աստրախանի պետական բժշկական ինստիտուտը։ 1945-1949 թվականներին նույն ինստիտուտի նյարդային հիվանդությունների ամբիոնում անցել է կլինիկական օրդինատուրա։ 1950-1952 թվականներին աշխատել է Ներքի գործերի նախարարության Աստրախանի մարզային վարչությանբուժմասում, որպես բժիշկ-նյարդաբույժ։ 1952-1961 թվականներին որպես ասիստենտ աշխատել է Աստրախանի Պետական բժշկական ինստիտուտի նյարդային հիվանդությունների ամբիոնի ասիստենտ։

1953 թվականին եղել է ինստիտուտի գիտական քարտուղարը, 1954-1955 թվականներին՝ ինստիտուտի բուժական-կանխարգելողական ֆակուլտետի դեկանի տեղակալը, ապա՝ դեկանը։

1957-1966 թվականներին նշանակվել և աշխատել է Ա. Լունաչարսկու անվան Աստրախանի պետական բժշկական ինստիտուտի ռեկտոր։ 1961 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն՝ «Բորով հիվանդների տեսանելի անփոփոխ մաշկի անոթա-նյարդային ապարատը» թեմայով և արժանացել բժշկական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճանի։

1966-1970 թվականներին շարունակել է աշխատել որպես ամբիոնի դոցենտ։ 1968-1969 թվականներին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն և արժանացել բժշկական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճանի։ 1972 թվականին ստացել է պրոֆեսորի կոչում։

Գիտական աշխատանքները վերաբերում են նեյրոլեպրոլոգիայի՝ բոր հիվանդության ժամանակ դիտվող նյարդային և հոգեկան խանգարումների, ինչպես նաև նյարդային համակարգի անոթային հիվանդությունների ուսումնասիրությանը։

Մոտ 120 գիտական աշխատությունների հեղինակ է։ Իվան Ալամդարովի ղեկավարությամբ պաշտպանվել են 2 դոկտորական, 11 թեկնածուական ատենախոսություն։

Եղել է Աստրախանի մարզային առողջապահության բաժնի արտահաստիքային գլխավոր նյարդաբույժը, 1955-1957 թվականներին՝ ինստիտուտի կուսակցական բյուրոյի քարտուղարը և 25 տարի՝ կուսակցական կոմիտեի անդամ։ Մի քանի անգամ ընտրվել է ԽՄԿԿ Աստրախանի մարզկոմի, քաղկոմի, քաղաքի Կիրովի շրջկոմի անդամ։ Ընտրվել է Աշխատավորների պատգամավորների Աստրախանի քաղաքային խորհրդի պատգամավոր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Почетные граждане города Астрахани»։ *Городская Дума муниципального образования "Городской округ город Астрахань"* (ru-RU)։ Վերցված է 2023-03-10
2. ↑  «И. Н. Аламдаров (к 85 -летию со дня рождения) 1924-1993»։ *cyberleninka.ru*։ Վերցված է 2023-03-10
3. ↑  АЛАМДАРОВ Иван Никитович

Արտաքին հղումներ
----------------

* Астраханский государственный медицинский университет
**Գուրգեն Քաջիկի Հովսեփյան** (մարտի 1, 1955(1955-03-01), Սալվարդ, Սիսիանի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - փետրվարի 15, 2021(2021-02-15), Բրատիսլավա, Սլովակիա), հայազգի օպերային երգիչ, տենոր։

Կենսագրություն
--------------

Գուրգեն Հովսեփյանը ծնվել է 1955 թվականի մարտի 1֊ին, Սիսիանի շրջանի Սալվարդ գյուղում հետագայում տեղափոխվել է Քաջարան, այնուհետև Երևան։ Հայրը նվագել է քամանչա, երգել հայ աշուղների երգերը՝ Սայաթ-Նովա, Ջիվանի, Շերամ։

Ավարտել է Առնո Բաբաջանյանի անվան երաժշտական ուսումնարանը, որից հետո ընդունվել Մոսկվայի Գնեսինների անվան երաժշտական մանկավարժական ինստիտուտը, որն ավարտելուց հետո մոտ վեց տարի աշխատել է Սարատովի օպերային թատրոնում։ Հյուրախաղերով հանդես է եկել ԽՍՀՄ բազմաթիվ քաղաքներում, աշխատել է նաև Երևանի օպերային թատրոնում։

1991 թվականին Գուրգեն Հովսեփյանը առաջին անգամ մասնակցել է Սլովակիայի Բանսկա Բիստրիցայի թատրոնի միջազգային փառատոնին, որից հետո՝ 1992 թվականին, հրավիրել են Սլովակիայի ազգային թատրոնում երգելու «Տրավիատա» և «Ռիգոլետտո» օպերաներում, իսկ 1993 թվականին իր համար բեմադրել են «Օթելլոն», որը նա երգել է մոտ 100 ներկայացում Եվրոպայի տարբեր երկրներում։ Այդ ընթացքում նա երգել է Պրահայի Ազգային թատրոնում։

Գուրգեն Հովսեփյանը հանդես է եկել Մոսկվայի, Բուդապեշտի, Պրահայի, Մյունխենի, Ցյուրիխի, Բեռնի, Վիեննայի, Թուրինի, Բերգամոյի և Զալցբուրգի օպերային բեմերում։

Կյանքի վերջին տարիներին զբաղվել է մանկավարժական գործունեությամբ․ օպերային թատրոնում դասավանդել է ձայնի վարպետություն, իսկ կոնսերվատորիայում՝ օպերային վոկալ։ Մասնակցել է սլովակահայ համանյքի մշակութային միջոցառումներին։

Մահացել է Բրատիսլավայում, 2021 թվականի փետրվարի 15֊ին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  Zomrel Gurgen Ovsepian, bývalý sólista Opery SND. Hrdý Armén mal rád Slovensko
2. ↑  Operabase — 1996.
3. ↑  Media Noev Kovcheg։ «Гурген Овсепян – интервью газете Ноев Ковчег»։ *noev-kovcheg.ru* (ռուսերեն)։ Վերցված է 2022-08-26
4. ↑  V historickej budove SND sa z potlesku publika tešil v rokoch 1994 – 2011
5. ↑  Վախճանվել է սլովակաբնակ հայտնի տենոր Գուրգեն Հովսեփյանը

Արտաքին հղումներ
----------------

* GURGEN OVSEPIAN

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |

 |
**Գուրգեն Երջանիկի Միքայելյան** (հունվարի 5, 1965(1965-01-05), Օշական, Աշտարակի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), բանաստեղծ, թատերագիր։

Կենսագրություն
--------------

Գուրգեն Միքայելյանը ծնվել է 1965 թվականի հունվարի 5-ին, Օշականում։ Միջնակարգ կրթությունը ստացել է Օշականի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան միջնակարգ դպրոցում։ 1986-1991 թվականներին սովորել և ավարտել է Երևանի պետական համալսարան] բանասիրական ֆակուլտետի լրագրության բաժինը։ Ավարտելուց հետո շուրջ երեք տարի աշխատել է տարբեր խմբագրություններում` որպես լրագրող, ապա կատարել այլ աշխատանքներ։ 1996 թվականին տպագրվել է Միքայելյանի բանաստեղծությունների առաջին գիրքը («Եղիցի սեր կամ Երգող շատրվաններ», Երևան, 32 էջ)։ 1998 թվականին լույս է տեսել երկրորդը («Հորիզոնից այն կողմ», Երևան, «Մանկավարժ» հրատարակչություն, 200 էջ)։ 2004 թվականին տպագրվել են թատերգությունները «Խաղում ենք բոլորս կամ Ներկայացում փլվող թատերաբեմի վրա» վերնագրով (Երևան, «Նահապետ» հրատարակչություն, 333 էջ)
: Միքայելյանի ստեղծագործությունները հրապարակվել են պարբերական մամուլում, գրական կայքերում ու ժողովածուներում («Գարուն», «Անդին», «Գրական կամուրջ», «Գրանիշ», «Թագլուր», «Արդի հայ գրականության ժողովածու», «Հայ արդի գրողներ», «Ոգեզարթոնք», «Գրական անդաստան» և այլն)։ 2012 թվականին «Նոր ծիածան» հայ-հունական թատերախումբը Աթենքում բեմադրել է «Կատակերգություն երրորդ ուղեծրում» պիեսը։
2014 թվականին Կապանի Ալեքսանդր Շիրվանզադեի անվան պետական դրամատիկական թատրոնում բեմադրվել է «Ամերիկյան խառնաշփոթ» կատակերգությունը։ 2020 թվականին «Արմավ» հրատարակչությունը տպագրել է Միքայելյանի «Պոեզիա» և «Թատերգություն» վերնագրերով երկհատորյակը (շուրջ 550 և 710 էջ)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Միքայելյան Գուրգեն (2004)։ *Ներկայացում փլվող թատերաբեմի վրա։ Պիեսներ եւ կինոդրամաներ* (հայերեն)։ Նահապետ։ ISBN 978-99941-39-11-8  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)
2. ↑  Ներկայացում փլվող թատերաբեմի վրա:Պիեսներ և կինոդրամաներ
3. ↑  «Գուրգեն Միքայելյան»։ *Գրական կամուրջ* (hy-AM)։ 2013-10-01։ Վերցված է 2020-09-20
4. ↑  «Գուրգեն Միքայելյան | Գրանիշ» (en-US)։ Վերցված է 2020-09-20

Արտաքին հղումներ
----------------

* Գուրգեն Միքայելյանի կայքը Archived 2014-05-17 at the Wayback Machine.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 22337 · LCCN: n99044120 |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Մանուկյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*
 Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Էդուարդ Մանուկյան (այլ կիրառումներ)

**Էդուարդ Միհրանի Մանուկյան** (հոկտեմբերի 25, 1913(1913-10-25) կամ հոկտեմբերի 25, 1916(1916-10-25), Սիմֆերոպոլ, Ռուսական կայսրություն - հուլիսի 27, 2010(2010-07-27)), տիեզերական կապի բնագավառի գիտնական։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1958), պրոֆեսոր (1963)։

Կենսագրություն
--------------

1940 թվականին ավարտել է Մոսկվայի կապի ինստիտուտը։ 1940-1950 թվականներին աշխատել է Ռադիոտեխնիկայի ՀամԳՀԻ-ում, 1950-1967 թվականներին՝ Սարքաշինության ԳՀԻ գլխավոր կոնստրուկտորի տեղակալ, 1954-1967 թվականներին՝ միաժամանակ դասախոսել է Յաուզայի (Ռուսաստան) ռադիոտեխնիկայի ինստիտուտում, 1967-1996 թվականներին՝ Մոսկվայի կապի տեխնիկական համալսարանի հաշվողական տեխնիկայի և կառավարող համակարգերի ամբիոնի պրոֆեսոր, 1996 թվականից՝ խորհրդական։
1992 թվականից եղել է Տեղեկագիտության միջազգային ակադեմիայի անդամ։

Գործունեություն
---------------

Աշխատանքները վերաբերում են ռադիոալիքների անցմանը, հրթիռի շարժիչի շիթի միջոցով և կառավարող ազդանշանների կոդավորման եղանակներին։ Առաջարկել և տեսականորեն հիմնավորել է ռադիոկապի միակ գծի հեռավորության չափման փաթեթավորված իմպուլսային ազդանշաններից հրթիռի արագության վերաբերյալ տեղեկությունների ստացման եղանակ։ Տիեզերական համակարգերի էներգետիկայի էապես բարձրացման Մանուկյանի առաջարկած եղանակը կիրառվել է «Զոնդ» տիպի հրթիռներում։

Պարգևներ
--------

* Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան, 1956
* Լենինյան մրցանակ, 1957
* Լենինի շքանշան, 1961

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2007*
2. ↑  Саркисян А. Е. Армяне — военные, ученые, конструкторы, производственники и испытатели XX века. Т.2.-Ер.:"Амарас",2005, с.191-194.
3. ↑  «:: Космический мемориал :: Э.М. Манукян ::»։ *sm.evg-rumjantsev.ru*։ Վերցված է 2019-06-10

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |

 |
**Իվան Լոբկովի տուն** (ռուս.՝ Дом Ивана Лобкова), առանձնատուն Մոսկվայի կենտրոնում (Սոֆիյսկայա առափնյա փողոց, տուն 22)։ Կառուցվել է մոտ 1816 թվականին ամպիր ոճով։ Վերակառուցվել է 2003 թվականին՝ ձեղնահարկի կառուցումով։ Իվան Լոբկովի տունն ունի մշակութային ժառանգության դաշնային նշանակության օբյեկտի կարգավիճակ։

Պատմություն
-----------

Վաճառական Իվան Լոբկովի տունը կառուցվել է մոտ 1816 թվականին ամպիր ոճով` ավելի հին տան հիման վրա, որը, ենթադրաբար, այրվել էր 1812 թվականի հրդեհի ժամանակ։ Ըստ 1826 թվականի տվյալների` տունը պատկանել է վաճառականուհի Նախոդկինային։ 1849-1918 թվականներին առանձնատան տերերը եղել են վաճառական Վերյովկինները։

XIX դարի կեսերին բակի կողմից տանը կցակառուցվել է կլորացված անկյունով երկհարկանի սրահ։ 1914 թվականի վերանորոգումից հետո ճակատը զարդարեցին նեոդասականություն ոճի դեկորատիվ տարրերով։

XIX դարի վերջին - XX դարի սկզբին առաջին հարկում գործում էր «Նեդելյա» («Շաբաթ») թերթի խմբագրությունը։ Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո շենքն ազգայնացվեց, և այնտեղ տեղակայվեցին կոմունալ բնակարաններ, իսկ ավելի ուշ` տարբեր հաստատություններ։ 1970-ական թվականներին տունը վերակառուցվել է, որի ընթացքում փոխվել է ներսույթը, իսկ պատերի մեջ ներկառուցվել է մետաղյա կմախք։

XXI դարի սկզբին տունը գտնվում է «Էլադի» ընկերության երկարաժամկետ վարձակալության տակ և եղել է վթարային վիճակում։ 2002-2003 թվականներին այն վերակառուցվել է «ճակատային պատերը պահպանելու» եղանակով. ծածկն ու հետևի պատը քանդվել են, ավելացվել է ձեղնահարկ։

Ճարտարապետություն
-----------------

Երկհարկանի առանձնատունը կառուցված է ամպիր ոճով, սակայն ունի մի քանի ծանրաքաշ համամասնություն։ Նրա ձևավորման մեջ օգտագործվել են դեկորատիվ տարրեր, որոնք բնորոշ են հետհրդեհային շինություններին` ծաղկեպսակներ, վահանազարդեր, առյուծի դիմակներ, ռելիեֆային մեծանկարներ։ Ճակատի կենտրոնական մասն առանձնացված է ճակտոնով դորիական օրդերի որմնասյուներով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Постановление Совета Министров РСФСР № 1327 от 30.08.1960
2. ↑  Дом, начало XIX в. Archived 2018-05-12 at the Wayback Machine. // data.mos.ru
3. 1 2 3 4 5  Константин Михайлов (2003-08-05)։ «Арифметика дома Лобкова»։ «Известия»։ Վերցված է 2018-05-11
4. 1 2  Москва: Архитектурный путеводитель / И. Л. Бусева-Давыдова, М. В. Нащокина, М. И. Астафьева-Длугач. — М.: Стройиздат, 1997. — С. 219. — 512 с. — ISBN 5-274-01624-3
**Դավիթ Հովհաննեսի Խուդաթյան** (օգոստոսի 3, 1991(1991-08-03), Արմավիր), հայ քաղաքական գործիչ, Արմավիրի նախկին քաղաքապետ (2018-2024): Արմավիրի մարզպետ։

Կենսագրություն
--------------

### Կրթություն

1998-2008 թթ. սովորել է Արմավիր քաղաքի Վ. Բախշյանի անվան թիվ 2 միջնակարգ դպրոցում։

2008-2014 թթ. սովորել է Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի (ՀՊՏՀ) Ինֆորմատիկայի և վիճակագրության ֆակուլտետի Կառավարման տեղեկատվական համակարգեր մասնագիտությամբ։

### Աշխատանք

2014-2017 թթ. աշխատել է «ՖԻՆՔԱ» ունիվերսալ վարկային կազմակերպությունում, որպես Արմավիր մասնաճյուղի մասնագետ։

2017-2018 թթ. հունվար ամիսը աշխատել է «Ադմաքս» ՍՊԸ-ում, որպես կոմերցիոն մենեջեր։

2018թ. փետրվար ամսից մինչև հունիս ամիսը աշխատել է «ՄՈԳՈ» ՈՒնիվերսալ վարկային կազմակերպությունում, որպես Կենտրոն մասնաճյուղի մասնագետ։
Հայաստանի Հանրապետության վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի՝ 2018 թվականի հունիսի 27-ի 836-Ա որոշմամբ նշանակվել է Արմավիրի մարզի Արմավիր համայնքի ղեկավարի պաշտոնակատար։ Հոկտեմբերի 21-ին տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրություններում ընտրվել է Արմավիրի քաղաքապետի պաշտոնում։ 2021 թվականի դեկտեմբերի 5-ին կայացած ՏԻՄ ընտրություններում, գլխավորել է ՔՊ ցուցակը և վերընտրվել Արմավիրի քաղաքապետ։ 2024 թվականի հունվարի 11-ին նշանակվել է Արմավիրի մարզպետ։

Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցության անդամ է։

Ամուսնացած է, ունի 2 երեխա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Համայնքի ղեկավար ԴԱՎԻԹ ԽՈՒԴԱԹՅԱՆ
2. 1 2  «Արմավիրի քաղաքապետ է ընտրվել «Քաղաքացիական պայմանագիր»-ը ներկայացնող Դավիթ Խուդաթյանը»։ *Armtimes.com* (հայերեն)։ Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 6  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)

Աղբյուրներ
----------

* Համայնքի ղեկավար ԴԱՎԻԹ ԽՈՒԴԱԹՅԱՆ
**Էդուարդ Ռուբենի Սուքիասյան** (ռուս.՝ Эдуард Рубенович Сукиасян, հունիսի 22, 1937(1937-06-22), Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - փետրվարի 27, 2021(2021-02-27), Մոսկվա, Ռուսաստան), հայազգի խորհրդային և ռուսաստանյան գրադարանավար, գրադարանագիտության և մատենագիտության մշակող, ՌԽՖՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1987), Բարեկամության շքանշանակիր (ՌԽՖՍՀ)։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Թբիլիսի քաղաքում։ Ծնողները եղել են արհեստավորների ընտանիքից։ Մայրը՝ Մարգարիտա Տիգրանովնան ավարտել է դասական գիմնազիան, գիտեր հին լեզուներ, պատմություն, արվեստ, գրականություն։ Հայրը՝ Ռուբեն Գրիգորիևիչը եղել է բարձր որակավորում ունեցող դերձակ, ավարտել է բանվորական ֆակուլտետը և ստացել ինժեներական երեք որակավորում։

13-14 տարեկանում Էդուարդը սկսել է օգնել դպրոցների գրադարանավարներին։ 1955 թվականին ընդունվել է Մոսկվայի մշակույթի պետական ինստիտուտ և 1960 թվականին ավարտել այն, որից հետո ուսումը շարունակել է ասպիրանտուրայում, որն էլ ավարտել է 1967 թվականին։ 1966-1968 թվականներին աշխատանքի է անցել Ռուսաստանի պետական գրադարանում։ 1968 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական թեզ։ 1968 թվականից ղեկավարել է Կրասնոդարի Մշակույթի պետական ինստիտուտի գրադարանագիտության և մատենագիտության բաժինը։ Վեց տարի Էդուարդը Կրասնոդարում պատրաստել է գրադարանագիտության ոլորտի մասնագետներ։ 1974 թվականին վերադարձել է Մոսկվա և Ռուսաստանի պետական գրադարանում մինչև 1994 թվականը ղեկավարել է համակարգված և առարկայական կատալոգների բաժինը։ 1994 թվականին ընտրվել է նույն գրադարանի փոխտնօրեն։ Երկար տարիներ աշխատել է Ռուսաստանի գրադարանագիտության և մատենագիտության դասակարգման ազգային համակարգում և 1997 թվականին նշանակվել գլխավոր խմբագիր։

Զբաղվել է դասախոսությամբ, դասախոսել է Ռուսաստանի պետական գրադարանի բարձրագույն գրադարանային դասընթացների ժամանակ։

1998 թվականից զբաղեցրել է Արվեստի, մշակույթի և զբոսաշրջության ոլորտի աշխատողների վերապատրաստման ակադեմիայի գրադարանագիտության և ինֆորմատիկայի ամբիոնի պրոֆեսորի պաշտոնը։

Գիտական աշխատանքների մեծ մասը վերաբերվում են արտասահմանյան երկրներում գրադարանային գործին, գրադարանային կրթությանը, գրադարանային գործի պատմությանը, կատալոգացմանը, դասակարգմանը, ստանդարտացմանը և տերմինաբանությանը։ 600-ից ավելի գիտական հոդվածների և մեթոդական ձեռնարկների հեղինակ է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Памяти Эдуарда Рубеновича Сукиасяна22 июня 1937 – 27 февраля 2021
2. 1 2  Эдуард Рубенович Сукиасян (1937-2021)
3. ↑  Указ Президента Российской Федерации от 10 декабря 2007 года № 1647 «О награждении государственными наградами Российской Федерации»
4. ↑  «Эдуард Сукиасян»։ *www.livelib.ru*։ Վերցված է 2021-02-27
5. ↑  «Сукиасян Эдуард Рубенович» (չաշխատող հղում)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Что будет в новых таблицах ББК?
* Э.Р. Сукиасян: Мои беседы в рубрике «Поговорим о нашей профессии»

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 143176641 · ISNI: 0000000109368969 · LCCN: n82028007 · NKC: jx20080813019 · NUKAT: n98031312 · SUDOC: 244122083 · VIAF: 112985013 · WorldCat VIAF: 112985013 |

 |

 |
**Դավիթ Կվաճաձե** (վրաց.՝ დავით კვაჭაძე, դեկտեմբերի 25, 1951(1951-12-25), Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), վրացի խորհրդային բռնցքամարտիկ։ ԽՍՀՄ եռակի չեմպիոն (1976, 1977, 1980)։ ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ։

Կենսագրություն
--------------

Դավիթ Կվաճաձեն ծնվել է 1951 թվականին Թբիլիսիում։ Բռնցքամարտով սկսել է զբաղվել 1963 թվականին մարզիչ Գուրամ Բումբիաշվիլիի ղեկավարությամբ։

1971 թվականին դարձել է «Буревестник» մարզական միության անդամ։ Առաջնություններին պատրաստվելիս նրան ակտիվորեն օգնել է եղբայրը՝ Ռոլանդ Կվաճաձեն, ով հետագայում դարձել է Վրաստանի բռնցքամարտի հավաքականի ավագ մարզիչ։ Դավիթ Կվաճաձեն՝ որպես բռնցքամարտիկ, լավ է պաշտպանվում, ինչի համար ստացել է «անթափանցելի»։ Մենամարտերում լավ է օգտագործում արագությունն ու մանևրերը։

1976, 1977, 1980 թվականներին դարձել է ԽՍՀՄ չեմպիոն կիսածանր քաշային կարգում։ 1977 թվականին դարձել է Եվրոպայի չեմպիոն։ 1980 թվականին մասնակցել է Ամառային օլիմպիական խաղերին։ ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ է 1981 թվականից։ Անցկացրել է 180 մենամարտ, որոնցից 165-ում հաղթել է։ Արժանացել է ԽՍՀՄ ու Վրաստան ակնառու բռնցքամարտիկի տիտղոսների։ Մարզական կարիերան ավարտել է 1981 թվականին՝ վերջին մենամարտում հաղթանակ տանելով ամերիկացի բռնցքամարտիկ Լոնի Էպսի նկատմամբ։

1990-ական թվականներին ղեկավարել է Վրաստանի սիրողական բռնցքամարտի ֆեդերացիան և զբաղվել է մարզչական գործունեությամբ։ Նրա մի քանի աշակերտներ դարձել են ԽՍՀՄ, Եվրոպայի ու աշխարհի չեմպիոններ։ Նրա երկու սաներ դարձել են ֆրանսիական սավատ բռնցքամարտի վարպետներ։ Աշխատել է որպես լուսանկարիչ։

2012 թվականի դեկտեմբերի 8-ին Դավիթ Կվաճաձեն կրկին ընտրվել է Վրաստանի սիրողական բռնցքամարտի ֆեդերացիայի նախագահ, ինչից հետո ձեռնամուխ է եղել վրացական բռնցքամարտի վերածննդի գործին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Rusevski and Kvachadze were the stars in the Halle 1977 European Boxing Championships»
2. ↑  «David Kvachadze Olympic Results»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ ապրիլի 18-ին։ Վերցված է 2018 թ․ դեկտեմբերի 27  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Энциклопедия бокса.
* 
* Դավիթ Կվաճաձե (ռուս.)
* Դավիթ Կվաճաձե (վրաց.)
* Դավիթ Կվաճաձե (վրաց.)
* Դավիթ Կվաճաձեն՝ լուսանկարիչ
* Հարցազրույց Դավիթ Կվաճաձեի հետ
* Դավիթ Կվաճաձեի ընտրությունը որպես Վրաստանի սիրողական բռնցքամարտի ֆեդերացիայ նախագահ
*Թռչող գորգը*, Վիկտոր Վասնեցով, 1880
**Իվան Ցարևիչ** (ռուս.՝ Ива́н Царе́вич կամ Иван-царевич), ռուսական ժողովրդական բանահյուսության գլխավոր հերոսներից։ «Ցարևիչը» տիտղոս է, որը տրվում է ցարերի որդիներին։ Հաճախ հանդիպող կերպար է, որը պայքար է մղում Կոշչեյի հետ։

Նա բանահյուսության մեջ հաճախ, բայց ոչ միշտ հանդիպող, երեք երիտասարդ տղաներից մեկն էր։ «Երեք ցարդոմների» մեջ նա Ոսկե ժապավեն-Նաստասյայի որդին է։ Տարբեր լեգենդներ Իվանին նկարագրում են տարբեր կանայք ունեցող կերպարներով. նրա կանայք էին Իմաստուն Վասիլիան, Գեղեցկուհի Ելենան, Մարյա Մորևնան։

Իվանը երբեմն ներկայացվում է գերբնական ունակություններով և ունի հավլունի թուր։

Իվանը ռուսական բանահյուսության գլխավոր հերոսն է։ Նա համարյա միշտ ներկայացվում է կամ որպես գյուղական ընտանիքի երրորդ որդի կամ՝ թագավորի որդի։ Ավելի ուշ հանդիպող պատմություններում նա կոչվում է Իվան Ցարևիչ, որը նշանակակում է ցարի որդի։ Իվանն ամենատարածված ռուսական անձնանուններից է։ Իվան Ցաարևիչի ընկերներն ու թշնամիները հաճախ առասպելական դեմքեր են՝ կախարդական կենդանիներից մինչև մահացած էակներ։ Ամենահայտնի ժողովրդական հեքիաթը, որտեղ Իվանն ունի իր դերակատարումը՝ «Իվան Ցարևիչը, Կրակե թռչունն ու Գորշ գայլն» է։ Այս պատմության մեջ Իվանին օգնում է առասպելական գորշ գայլը, նա հաղթում է կրակե թռչնին և խնդրում գեղեցիկ արքայադսեր ձեռքը։ Կրակե թռչնի կերպարի ոգեշնչմամբ Իգոր Ստրավինսկին գրում է համանուն բալետը։ Մյուս հանրաճանաչ հեքիաթում, որը Ստրավինսկին նույնպես օգտագործել է իր «Կրակե թռչունը» բալետում, Իվան Ցարևիչն ամուսնանում է ռազմիկ արքայադստեր՝ Մարիա Մորևնայի հետ, որն առևանգվել էր անմահ Կոշչեյի կողմից։ Այս հեքիաթում նրան օգնող կենդանիներն էին՝ առյուծը, թռչունն ու կախարդական ձին, որը պատկանում էր Բաբա Յագային։ Հենց այս ձիու վրա էր, երբ հաղթեց Կոշչեին։
Որպես գյուղացու որդի Իվանը հավասարաչափ ներկայացված է, ինչպես Իվան Ցարևիչը։ Ամենատարածված պատմություններից է «Փոքրիկ սապատավոր ձին», որտեղ կախարդական, խոսող ձին օգնում է Իվանին դառնալ հերոս և ամուսնանալ իր սիրելիի հետ։

Իվան Ցարևիչի մասնակցությամբ հեքիաթներն են՝ «Իվան Ցարևիչը, Կրակե թռչունն ու Գորշ գայլը», «Արքայադուստր գորտը
», «Ռուսական հեքիաթներ», «Անմահ Կոշչեյի մահը», «Կրակե թռչունը»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Иван Царевич и Серый волк (ռուս.) — 2011.
2. ↑  *Russian Fairy Tales*։ Pantheon։ 1945։ ISBN 9780394730905
3. ↑  Ivanits Linda J (1989-02-15)։ *Russian Folk Belief*։ ISBN 9780765630889

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր |

 |
**Իվան Օկունևի կիսանդրի** (ռուս.՝ Бюст Ивана Окунева), հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության Սվերդլովսկի մարզի Նիժնի Տագիլ քաղաքում, որը նվիրված է «Ուրալվագոնզավոդ» գործարանի երկարամյա տնօրեն, Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս Իվան Վասիլևիչ Օկունևին։ Տեղադրված է «Ուրալվագոնզավոդ» գործարանի մշակույթի պալատի մոտ գտնվող Օկունևի անվան մշակույթի զբոսայգում, քաղաքի Ձերժինսկի շրջանում, «Ուրալվագոնզավոդի» Վագոնկա ավանում։ Սա Օկունևի բրոնզե կիսանդրին է գրանիտե պատվանդանի վրա։

Պատմություն
-----------

Իվան Վասիլևիչ Օկունևը «Ուրալվագոնզավոդ» գործարանի տնօրենն է եղել մոտ քսան տարի` 1949-1968 թվականներին։ Ձեռնարկության 75-ամյակի առթիվ որոշվել է կառուցել նրա հուշարձանը։ Հուշարձանի հեղինակն է նիժնիտագիլցի հայտնի քանդակագործ Իվան Յակովլևիչ Բոգոլյուբովը (1934-2014 թվականներ)։ 1998 թվականին նա ստեղծել է արձանը ձուլելու համար նախատեսված գիպսե մոդելը, որը շատ նման էր Օկունևի պատկերին և արժանացել էր նրա դստեր` Օլգայի Իստոմինայի հավանությանը։ 160 սանտիմետր բարձրությամբ հուշարձանը ձուլվել է բրոնզից «Տագիլսկոյե լիտյո» ձեռնարկությունում և տեղադրվել է գրանիտե պատվանդանին` դեմքով դեպի «Ուրալվագոնզավոդ» գործարանը։ Օկունևի կրծքին պատկերված է Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսին շնորհված «Սուրճ ու մանգաղ» ոսկե աստղը։ Գրանիտե պատվանդանին արված է «Օկունև Ի. Վ.» մակագրությունը։

Հուշարձանի հանդիսավոր բացումը տեղի է ունեցել 2011 թվականի սեպտեմբերի 7-ին։

Աղբյուրներ
----------

* «Памятник И. В. Окуневу»։ История Нижнего Тагила от основания до наших дней։ Վերցված է 2016-04-08
* Пресс-служба НПК «Уралвагонзавод» (2011-09-08)։ «В Нижнем Тагиле состоялось открытие памятника И.В. Окуневу»։ TagilCity.ru։ Վերցված է 2016-04-08
**Դավիթ Գրիգորի Օքրոյանց** (1874, Թիֆլիս, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - 1943, Լենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ նկարիչ, մանկավարժ։

Կենսագրություն
--------------

1909 թվականին ավարտել է Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիային կից բարձրագույն գեղարվեստական ուսումնարանը (աշակերտել է Իլյա Ռեպինին և Պ. Չիստյակովին)։ 
1892 թվականից պատկերազարդումներով աշխատակցել է Թիֆլիսի և Պետերբուրգի հայկական, վրացական և ռուսական ամսագրերին։

1906-1907 թվականներին Պետերբուրգում հրատարակել է «Սափրիչ» երգիծական գեղարվեստական ամսագիրը, որտեղ տպագրել է նաև իր քաղաքական ծաղրանկարները։ Գրանցում առանձնահատուկ տեղ են գրավում 1905-1906 թվականներին հայ-թաթարական ընդհարումներին վերաբերող «Հայ-թուրքական համագումարի առթիվ», «Ժամանակակից ենիչերիներ», «Դալի Ալի ավազակապետի պաշտոնական փառավոր ընդունելությունը», «Ինքնապաշտպանության հերոսներից» և այլ նկարներ, որոնք մերկացնում, անարգանքի սյունին են գամում ռուսական ցարիզմի սադրիչ քաղաքականությունը։ 

«Ձմեռ», թուղթ, գունավոր օֆորտ, 40x27/43x29 սմ, ՀԱՊ
Առանձին աշխատանքներում կծու հեգնանքով մերկացրել է սուլթանական Թուրքիայի ռազմամոլ և հայահալած քաղաքականությունը, սուլթան Աբդուլ Համիդ II-ի մարդատյաց, գազանային նկարագիրը («Գերմանական քաղաքականությունը արևելքում», «Տաճկաստանի բռնակալը խոհանոցում»)։ Սկսված սովի կապակցությամբ Օքրոյանցը վրձնել է պատկերներ, որոնցում արտահայտել է հուսախաբություն ու վրդովմունք սեփական ժողովրդի թշվառության հանդեպ անտարբեր ապազգային մեծահարուստների նկատմամբ («Պարահանդես հայ սովյալների օգտին», «Սով Տաճկաստանում, իսկ հայ կապիտալիստը Փարիզում» և այլն)։ Ազգային խնդիրների արծարծման և, մասնավորապես, հայկական ջարդերի գեղարվեստական պատկերման իմաստով կարևոր այս պատկերներում Օքրոյանցը հայկական հարցը ներկայացրել է միջազգային քաղաքականության ոլորտում, որոշ դեպքերում ստեղծել քաղաքական սատիրայի փայլուն օրինակներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Հայկական Հարց Հանրագիտարան*
2. ↑  «Շտեմարան - Հայաստանի ազգային պատկերասրահ»։ *www.gallery.am* (անգլերեն)։ Վերցված է 2017 թ․ ապրիլի 22

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է* *«Հայկական հարց» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |
**Իվիցա Մատիչի անվան մրցանակ** (բոսնիերեն՝ Nagrada "Ivica Matić"), բոսնիացի կինոռեժիսոր և սցենարիստ Իվիցա Մատիչի անունը կրող կինոմրցանակ, որը յուրաքանչյուր տարի տրվում է Բոսնիա և Հերցեգովինայի կինոաշխատողների ընկերակցության (ասոցիացիայի) կողմից։

Պատմություն
-----------

Մրցանակը կանոնավոր կերպով շնորհվել է մինչև 1992 թվականը, այնուհետև բոսնիական պատերազմի պատճառով դրա շնորհումը որոշ ժամանակ դադարեցվել է։ Վերականգնվել է 2003 թվականից և ամեն տարի շնորհվում է Բոսնիա և Հերցեգովինայի կինոաշխատողների ընկերակցության (ասոցիացիայի) անդամ հանդիսացող և լավագույնը ճանաչված կինոգործչին։ Ընդ որում՝ սահմանված է երկու անվանակարգ. «Տարվա լավագույն կինոաշխատանք» և «Նշանակալի ներդրում Բոսնիա և Հերցեգովինայի կինոյում»։ Կինոմրցանակը յուրաքանչյուր տարի հանձնվում է Սարաևոյի կինոփառատոնի շրջանակում՝ որպես այդ փառատոնի ծրագրի բաղկացուցիչ մաս և օժանդակվում է Սարաևոյի կինոհիմնադրամի կողմից։ Կորոնավիրուսային համավարակով պայմանավորված՝ 2019 և 2020 թվականների մրցանակները հանձնվել են 2021 թվականին։ 2020 թվականի մրցանակը «Տարվա լավագույն կինոաշխատանք» անվանակարգում շնորհվել է հնչյունային ռեժիսոր Դամիր Իբրահիմովիչին՝ *Quo Vadis, Aida?* («Ո՝ւր ես գնում, Աիդա») ֆիլմի համար և *Focus, Grandma!* ֆիլմի ռեժիսոր Պիեռ Ժալիցային, իսկ «Նշանակալի ներդրում Բոսնիա և Հերցեգովինայի կինոյում» անվանակարգում՝ կինոռեժիսոր Ռատկո Օրազովիչին և կինոօպերատոր Դանիյալ Շուկալոյին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Kenović: Bh kinematografiji treba podrška»։ *N1* (bs-BA)։ 2016 թ․ օգոստոսի 20։ Վերցված է 2022 թ․ մարտի 22
2. ↑  «Nagrada Ivica Matić | Programi»։ *bhfilm.ba* (bs-BA)։ Վերցված է 2022 թ․ մարտի 21
3. ↑  «25th Sarajevo Film Festival Partners' Awards»։ *sff.ba*։ Վերցված է 2022 թ․ մարտի 21
4. ↑  «SFF: Film ‘Kada dođu svinje’ dobitnik nagrade Evropske dokumentarističke mreže»։ *balkans.aljazeera.net* (բոսնիերեն)։ Վերցված է 2022 թ․ մարտի 22
5. 1 2  Kalinić Tina։ «FESTIVALS: Great Freedom Wins Sarajevo Film Festival 2021 - FilmNewEurope.com»։ *www.filmneweurope.com* (en-gb)։ Վերցված է 2022 թ․ մարտի 23

Արտաքին հղումներ
----------------

*
**Գրետա Գասպարյան**, (ռուս.՝ Грета Гаспарян, հուլիսի 19, 1991(1991-07-19), Ստեփանավան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուսաստանցի հայազգի ֆուտբոլիստուհի, կիսապաշտպան։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Ստեփանավան քաղաքում։ Մարզումներն անցկացրել է Մոսկվայի «Չերտանովո» կանանց ֆուտբոլային ակումբում։ Հանդես է եկել Մոսկվայի պատանեկան հավաքականի կազմում։ Հանդես է եկել Ռուսաստանի պատանեկան և երիտասարդական հավաքականներում։ Մինչև 19 տարեկանների երիտասարդական հավաքականի կազմում եղել է թիմի ավագ և խփել է 10 գոլ։ 2009 թվականին Գրետան դարձել է հեթ-տրիկի հեղինակ Հունաստանի երիտասարդական հավաքականի դեմ խաղում։

2010 թվականին տեղափոխվել է բարձրագույն խմբում հանդես եկող «ՑՍՊ Իզմայլովո» ակումբ, որտեղ մեկնարկային խաղը եղել է 2010 թվականի մայիսի 8-ին՝ Վորոնեժի «Էներգիայի» դեմ խաղում՝ 90-րդ րոպեին փոխարինելով Սվետլանա Ցիդիկովայի։ Հաջորդ մրցաշրջանում տեղ է զբաղեցրել ակումբի մեկնարկային կազմում։ Բարձրագույն խմբում իր առաջին գոլը խփել է 2011 թվականի հունիսի 4-ին, «Մորդովոչկայի» դարպասին։ Ռուսաստանի հավաքականում 3 տարվա ընթացքում անցկացրել է 47 հանդիպում և դարձել 4 գոլի հեղինակ։ 2012 թվականի աշնանը դադարեցրել է բարձրագույն խմբում իր խաղերը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Грета Гаспарян»։ *rfs.ru* (ru-RU)։ Վերցված է 2020-07-10
2. ↑  Итоги четвертого тура первенства России по футболу среди девушек, проходящего в Крымске
3. ↑  Գրետա Գասպարյան. Պետք է հավատալ սեփական ուժերին ու ամբողջությամբ նվիրվել յուրաքանչյուր խաղին
4. ↑  Статистика перемещения игрока по сборным
5. ↑  Россия 5:1 Греция
6. ↑  ENERGIYA VORONEZH VS. IZMAILOVO 0 — 2
7. ↑  IZMAILOVO VS. MORDOVOCHKA 3 — 0

Արտաքին հղումներ
----------------

* Гаспарян: хотелось бы добавить в наглости на поле
* Պրոֆիլը soccerway կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Soccerway |

 |
**Դարյա Տիմոշենկո** (ռուս.՝ Да́рья Анато́льевна Тимоше́нко, օգոստոսի 1, 1980(1980-08-01), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուս գեղասահորդ-մենասահորդուհի։ 1999 թվականի Աշխարհի չեմպիոն պատանիների կարգում։ Ավելի ուշ սկսեց հանդես գալ՝ ներկայացնելով Ադրբեջանը։ Երեք անգամ դարձել է Ադրբեջանի չեմպիոն և երեք անգամ ներկայացրել է տվյալ երկիրը Եվրոպայի և աշխարհի առաջնություններում։ Միջազգային դասի Ռուսաստանի սպորտի վարպետ։

Սպորտային կարիերայի ավարտից հետո աշխատում է Ռուսաստանում։

Կենսագրություն
--------------

Դարյա Տիմոշենկոն ծնվել է 1980 թվականի օգոստոսի 1-ին Մոսկվայում։ 4 տարեկանից սկսած զբաղվում է գեղասահքով տարբեր մարզիչների մոտ՝ ԲԿՄԱ-ով։ Միջազգային ասպարեզում դեբյուտը 1997 թվականին էր։ 1999 թվականին աշխարհի պատանեկան առաջնությունում նրա դեբյուտը նշանավորվեց ոսկե մեդալով։ Սակայն հաջորդ առաջնությունում չկարողացավ լինել նույնիսկ պոդիումում։ Հասկանալով,որ ռուսական թիմում տեղ չունի, որոշում է հանդես գալ՝ ներկայացնելով Ադրբեջանը։

Նոր երկրում նրա դեբյուտը 2002 թվականին էր և հանդես է եկել մինչև 2005 թվականը։ Կովկասյան հանրապետությունը ներկայացնելով՝ առանձնակի հաջողությունների չհասավ։ Այնուհետև հետևեց որոշումը՝ ավարտել սպորտային կարիերան։

Սպորտային կարիերայի ավարտից հետո աշխատում է որպես մարզիչ Ռուսաստանի մայրաքաղաքում։ Մոսկվայում ավարտել է Ռուսաստանի ֆիզիկական կուլտուրայի, սպորտի, երիտասարդության և զբոսաշրջության պետական համալսարանը։

Սպորտային ձեռքբերումներ
-----------------------

##### Ներկայացնելով Ռուսաստանը.

| Մրցումներ | 1997–1998 | 1998–1999 | 1999–2000 |
| --- | --- | --- | --- |
| Nebelhorn Trophy |  |  | 8 |
| Մրցաշար Իսրայելում |  |  | 1 |
| Ձմեռային ունիվերսիադա |  | 3 |  |
| Գեղասահքի աշխարհի առաջնություն պատանիների կարգում |  | 1 | 8 |
| Գրան-Պրիի եզրափակիչ |  | 3 |  |
| Գրան-Պրիի պատանեկան կարգի էտապներ. Բուլղարիա | 5 | 2 |  |
| Գրան-Պրիի պատանեկան կարգի էտապներ. Ֆրանսիա |  | 3 |  |
| Գեղասահքի Ռուսաստանի առաջնություն | 15 | 6 | 8 |

##### Ներկայացնելով Ադրբեջանը

| Մրցումներ | 2001–2002 | 2002–2003 | 2003–2004 | 2004–2005 | 2005–2006 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Գեղասահքի աշխարհի առաջնություն |  | 31 | 29 | 37 |  |
| Գեղասահքի Եվրոպայի առաջնություն |  | 12 | 12 | 8 |  |
| Cup of Russia |  |  |  | 9 |  |
| Զագրեբի ոսկե ձին |  | 5 | 8 | 4 |  |
| Կարլ Շեֆերի հուշամրցաշար |  |  |  |  | 13 |
| Nebelhorn Trophy |  |  | 5 |  |  |
| Օնդրեյ Նեպելի հուշամրցաշար |  |  |  | 4 |  |
| Մրցաշար Իսրայելում |  | 2 |  |  |  |
| Գեղասահքի Ադրբեջանի առաջնություն | 1 | 1 |  | 1 |  |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «World Junior Figure Skating Championships: Ladies»։ International Skating Union։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-12-24-ին  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Дарья Тимошенко

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | FSkate.ru · ISU |

 |
«Թեսը Դ’Էրբերվիլների տոհմից» (անգլ.՝ Tess of the D'Urbervilles), դրամատիկ մինի-սերիալ, ոչ բաղկացած է 4 սերիայից։ Ցուցադրվել է 2008 թվականին՝ Մեծ Բրիտանիայի BBC հեռուստաալիքով։ Նկարահանվել է անգլիացի վիպագիր, բանաստեղծ Թոմաս Հարդիի համանուն վեպի հիման վրա, որը լույս է տեսել 1891 թվականին։

Վեպը պատմում է գավառական Թես Դարբեյֆիլդ անունով մի աղջկա մասին, ում կյանքը փոխվեց, երբ իր հայրը տեղեկացավ, որ նրանք արքայական ընտանիք Դ’Էրբերվիլների հեռու ազգականներն են։

Հեռուստասերիալում նկարահանվել են Ջեմմա Արթենթոնը՝ Թես Դարբերգիլդի դերում, Էդի Ռեդմեյնը՝ Էնջլ Քլերի դերում և Հանս Մեթիսոնը՝ Ալեքս Դ’Էրբերվիլի դերում։

Այս հեռուստասերիալը վեպի երկրորդ էկրանավորումն է։ Առաջինը թողարկվել է 1979 թվականին, ուներ «Թես» անվանումը, 2008 թվականին հաջորդում է հետևյալ էկրանավորումը, իսկ 2011 թվականին թողարկվում է ևս մեկը՝ «Գեղեցկուհին ետնախորշից» անվանումով։

Սյուժե
------

Հեռուստասերիալի գործողությունները տեղի է ունենում անգլիական մի գավառում XIX դարում։ Ըստ սյուժեի, Բլեքմոր հովտում ապրում է Դարբերֆիլդների ընտանիքը, որի ղեկավարը հանդիսանում էր Ջեքը, ով պատահաբար իմանում է, որ իր ընտանիքը հանդիսանում է ազնվական ԴԷրբերվիլների տոհմի «մնացորդը»։ Ջեքը թողնում է իր աշխատանքը և ամբողջ ժամանակը անցկացնում է գինետներում։ Ընտանիքի հենարանը դառնում է Թես Դարբերֆիլդը՝ Ջեքի ավագ աղջիկը։ Աղջկան հեշտ կյանքը բաժին չի հասնում և նա շատ մեծ դժվարությունների միջով է անցնում։

Դերերում
--------

* Ջեմմա Արթերթոն — Թես Դարբեյֆիլդ
* Էդի Ռեդմեյն — Էնջլ Քլեր
* Հանս Մեթիսոն — Ալեք ԴԷրբերվիլ
* Իան Փալսթոն-Դևիս - Ջոն Դարբեյֆիլդ

Արտաքին հղումներ
----------------

* Robert Hanks (2008-09-15)։ «The Weekend’s TV: Tess of the D’Urbervilles»։ The Independent։ Վերցված է 2014-02-20
* Euan Ferguson (2008-09-21)։ «Things her mother never told her»։ The Observer։ Վերցված է 2014-02-20
* Brian Lowry (2008-12-30)։ «Review: ‘Tess of the D’Urbervilles’»։ Variety։ Վերցված է 2014-02-20
* David Wiegand (2009-01-02)։ «TV review: PBS' 'Tess of the D'Urbervilles'»։ San Francisco Chronicle։ Վերցված է 2014-02-20
* Mary McNamara (2009-01-03)։ «Tess of the D'Urbervilles»։ Los Angeles Times։ Վերցված է 2014-02-20

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AlloCiné · Internet Movie Database |

 |
**Էլիզաբեթ Բլանշի** (հուլիսի 13, 1922(1922-07-13), Շվից (քաղաք), Շվեյցարիա - մայիսի 1, 2015(2015-05-01), Շվից (քաղաք), Շվեյցարիա), շվեյցարացի քաղաքական գործիչ։ Ծառայել է որպես Շվեյցարիայի ազգային խորհրդի առաջին կին նախագահ և եղել է Շվեյցարիայի ազգային խորհրդի անդամ ընտրված առաջին կանանցից մեկը։

Կենսագրություն
--------------

Էլիզաբեթ Բլանշին ծնվել է 1922 թվականի հուլիսի 13-ին Շվիցայում։ Նրա հայրը՝ Հանս Շտայները եղել է քաղաքական գործիչ, զբաղեցրել է դաշնային դատավորի պաշտոնը և եղել է Ազգային խորհրդի անդամ։ Մեծացել է Լոզանում և հաճախել է Ֆրիբուրի ավագ դպրոցը։ Հետագայում Լոզանի և Ֆրիբուրի համալսարաններում ուսանել է իրավագիտություն։ Ուսումնառությունից հետո մի քանի տարի աշխատել է որպես իրավաբան։ Դարձել է Շվեյցարիայի Կաթոլիկ Կանանց Ասոցիացիայի ապա Կարիտաս Շվեյցարիա սոցիալական արդարության կազմակերպության նախագահ։

1971 թվականին տեղ է ստացել ազգային խորհրդում։ Չնայած կանայք այդ տարվա սկզբին դաշնային ընտրություններում քվեարկելու իրավունք են ստացել, նրա հայրենի Շվիցում դեմ են քվեարկել կանանց ընտրական իրավունքին և կանանց մինչև 1972 թվականը իրավունք չի տրվել գավառական ընտրություններում քվեարկել։

1977 թվականի մայիսին Ազգային խորհրդի գործող նախագահ Հանս Վայերը հրաժարական է տվել Վալեի պետական խորհրդի ընտրություններում հաղթելուց հետո։ Բլանշին ընտրվել է այդ ժամկետով՝ դառնալով առաջին կինը, որը դարձել է այդ մարմնի նախագահը։ Նախագահի պաշտոնավարման ժամկետը տևել է ընդամենը յոթ ամիս, որից հետո վերադարձել է խորհրդի հերթական ծառայության։

1987 թվականի Շվեյցարիայի դաշնային ընտրություններից հետո Բլյունշին թողել է իր պաշտոնը և չի մնացել ակտիվ քաղաքականության մեջ։

Անձնական կյանք
--------------

Ամուսնացած է եղել Ալֆրեդ Բլանշիի հետ և նրանք ունեցել են երեք երեխա։ Ալֆրեդը մահացել է 1972 թվականին։

Էլիզաբեթ Բլանշին մահացել է 2015 թվականի մայիսի 1-ին 92 տարեկան հասակում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  Historische Lexikon der Schweiz, Dictionnaire historique de la Suisse, Dizionario storico della Svizzera (գերմ.) — Bern: 1998.
2. ↑  «Elisabeth Blunschy (†92) ist tot»։ *Blick* (German)։ 2015-05-02
3. ↑  «Elisabeth Blunschy»։ Historical Lexicon of Switzerland։ Վերցված է 2020-01-02
4. ↑  «Morta Elisabeth Blunschy, fu la prima presidente donna del Nazionale» (Italian)։ Tio.ch։ 2015-05-02

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Շվեյցարական կենսագրական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 124800092 · ISNI: 0000000115894682 · LCCN: n82116150 · NUKAT: n2008085550 · VIAF: 5875323 · WorldCat VIAF: 5875323 |

 |
ԱՄՆ գերագույն դաշնային իշխանության իրազեկիչի տեղեկատվական թռուցիկ
**Իրազեկիչ**, **ինֆորմատոր** կամ **ուիսլբլոուեր** (անգլ.՝ Whistleblower - «սուլող», բառացի «սուլիչ փչող»), ակտիվ քաղաքացի, որը հրապարակել է պետական մարմնում, հասարակական, մասնավոր կամ առևտրային կազմակերպությունում իրականացվող կամ ենթադրվող խարդախության կամ անօրինական գործունեության մասին։

Իրազեկիչը տեղեկացնում են խախտումների մասին կամ կազմակերպության ներսում՝ կազմակերպության մյուս աշխատակիցներին կամ դրսում՝ տեսուչների, իրավապահ մարմինների, ԶԼՄ-ների կամ որևէ շահառուների խմբի։ Իրազեկիչը կարող է անձամբ նախաձեռնել հետաքննությունը կամ տեղեկատվությունը հանձնել միջնորդների, որոնք տեղեկատվությունը հանրայնացնելու հնարավորություն ունեն։

Որոշ երկրներում, ինչպես նաև ԱՄՆ-ում ընդհանուր իրավունքի qui tam հայեցակարգի շրջանակում, իրազեկիչը պետական միջոցները ոչ նպատակային օգտագործելու համար կարող է կազմակերպությանը դատի տալ, և հաջողության դեպքում հավակնել բռնագանձված գումարի մի մասին։

Իրազեկումը բավականին տարածված է այնպիսի կարևոր ոլորտներում, ինչպիսիք են միջուկային էներգիան և առողջապահությունը։

Իրազեկիչին պետք չէ շփոթել լրտուի հետ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Юридический перевод. Учебное пособие по переводу с английского языка на русский Издательство «Проспект», 2018
2. ↑  Company Houghton Mifflin Harcourt Publishing։ «The American Heritage Dictionary entry: whistleblower»։ *www.ahdictionary.com*
3. ↑  Vandekerckhove Wim (2006)։ *Whistleblowing and Organizational Social Responsibility : A Global Assessment.*։ Ashgate
4. ↑  J. Randy Beck, The False Claims Act and the English Eradication of Qui Tam Legislation, 78 North Carolina Law Review 539 (March 2000).
5. ↑  «informer»։ *Merriam-Webster Dictionary*։ Merriam-Webster։ Վերցված է հունիսի 6, 2016։ «**2:** one that informs against another; *specifically* : one who makes a practice especially for a financial reward of informing against others for violations of penal laws»