**Հ. Սամուելյան արևելյան գրախանութ** (ֆր.՝ Librairie orientale H. Samuelian), գրախանութ, որը մասնագիտացած է արևելյան գրականության, մասնավորապես հայկական (բայց հիմնականում ասիական, նույնիսկ աֆրիկյան) գրականության մեջ։ Այն հիմնադրվել է 1930 թվականի օգոստոսին Հրանտ Սամուելյանի կողմից, Monsieur-le-Prence 51 փողոց, Լատինական թաղամասում, Փարիզում։

Պատմություն
-----------

Հ.Սամուելյան արևելյան գրախանութը հիմնադրվել է 1930թ. օգոստոսին Հրանտ Սամուելյանի կողմից, Monsieur-le-Prence 51 փողոցում, Լատինական թաղամասում, Փարիզում ·: Դրա համար նա գնում է Կոստանդնուպոլսից նախկին հայ գրավաճառ Պ. Պալենցի հիմնադրամը, որը նույնպես աքսորված էր Ֆրանսիայի մայրաքաղաքում:Այս ժամանակ Ֆրանսիայում հայկական սփյուռքը, որն առաջանում է 1920-ական թթ Հայոց ցեղասպանության հետևանքով փախստականների հոսքից հետո, հետեւաբար երիտասարդ է և այնուհետև սկսում է ձևավորվել։ Այսպիսով, ինչպես նշում է պատմաբան Անահիտ Տեր Մինասյանը, այս գրախանութի ստեղծումը «նպատակ ունի բավարարել հայ ընթերցողների կարիքները այն ժամանակ, երբ փախստականները կայունանում են, որպեսզի դառնան  սփյուռք»:

Իր գոյության ընթացքում գրախանութը ձեռք է բերում Հայաստանին ու հայերին, ինչպես  նաև ամբողջ Արևելքին, այսինքն՝ Մերձավոր, Միջին (արաբերեն, պարսկական, թուրքական) և Հեռավոր Արևելքին (Հնդկաստան, Չինաստան, Ճապոնիա) վերաբերող աշխատություններ, ինչպես եւ Ռուսաստանը, Հունաստանը և նույնիսկ Աֆրիկան։ Այն ունի նաև կատալոգներ և համաշխարհային թղթակիցների ցանց, ինչը թույլ է տալիս ներգրավել մտավորականներին, պատմաբաններին, լրագրողներին և հետաքրքրասերներին : Նրանց թվում կարելի է նշել բազմաթիվ արևելագետների՝ Ժիրայր Դեդեյանին, Ժորժ Դյումեզիլին, Էմիլ Բենվենիստին, Հենրի Կորբինին, Ֆրեդերիկ-Արման Ֆեյդիին, Ֆերնան Բրոդելին, Ժիլբեր Դագրոնին, Կլոդ Հագեին, Կլոդ Կահենին, Գեւորգ Ժերանիան, Պ. Սիրարփի Տեր Ներսիսյան, Սերժ Վենտուրինի կամ Նինա Գարսոյեան։ Հայերի համար այն «հաստատություն է ներկայացնում» այնպես, ինչպես Փարիզի Սորբ-Ժան-Բատիստ հայկական տաճարը և հանրաճանաչ համալսարանը:

Այն կառավարում էր նրա հիմնադիր Հրանտ Սամուելյանը մինչև իր մահը՝ 1977 թվականը, այնուհետև նրա զավակները՝ Արմեն Սամուելյանը և Ալիս Ասլանյանը մինչև իրենց մահը՝ 2016 թվականը։ 1977-2016 թվականներին նրանք համատեղ կառավարում էին ընտանեկան բիզնեսը՝ համաձայն «օրինակ հազվագյուտ եղբայրական ներդաշնակության [… ] և հավատարմությունը հայրական ժառանգությանը ընդունված որպես պարտականություն»:

Գրախանութն այժմ փակ է։

Հրատարակչական գործունեություն
-----------------------------

Գրախանութը ժամանակ առ ժամանակ հրատարակում է նաև ստեղծագործություններ, այդ թվում՝

* Հրանդ Պասդերմաճյան, Հայաստանի պատմություն, ակունքներից մինչև Լոզանի պայմանագիրը, Փարիզ, Հ. Սամուելյան, 1949, էջ 485

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. 1 2 3  Foi et Traditions des Chrétiens Orientaux (09-09-1990). «Librairie Hrant Samuelian» (Vidéo). *youtube.com* (ֆրանսերեն).
2. ↑  Cyril Le Tallec, էջ 84-85
3. 1 2 3  Anahide Ter Minassian, էջ 24
4. ↑  Laurent De Saint Perier (08-07-2013). «Librairies orientales au cœur de Paris». *jeuneafrique.com* (ֆրանսերեն).
5. 1 2  Anahide Ter Minassian, էջ 26
6. ↑  «La Librairie Samuelian». *editionsthaddee.com* (ֆրանսերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2020-10-26-ին. Վերցված է 2024-03-15-ին.
7. ↑  Belin, ed. (2016). *Exils arméniens* (ֆրանսերեն). ISBN 978-2701198385. `{{cite book}}`: External link in ``|lire en ligne=`` (օգնություն); Unknown parameter `|auteur1=` ignored (օգնություն); Unknown parameter `|lire en ligne=` ignored (`|url=` suggested) (օգնություն); Unknown parameter `|pages totales=` ignored (օգնություն); Unknown parameter `|sous-titre=` ignored (օգնություն)