**Հեղինակության էֆեկտ**, հեղինակավոր գործչի կարծիքին (անկախ բովանդակությունից) ավելի բարձր գնահատական տալու և դրանից ավելի մեծ կախվածության մեջ լինելու միտում։ Այն համարվում է այսպես կոչված սոցիալական ճանաչողական կամ հավաքական ճանաչողական աղավաղումներից մեկը։ Գիտականորեն ապացուցվել է 1961 թվականին Միլգրեմի գիտափորձով։

Հոգեբանական մեխանիզմ
--------------------

Մարդիկ սովորաբար խորապես հարգում են ուժը և հակված են հնազանդվել, երբ դա պահանջում է ուժ ունեցող գործիչը։ Որոշ գիտնականներ կարծում են, որ մարդիկ հակված են դիտարկել իշխանությունը որպես արժանի իրենց դիրքին, և դա ստիպում է նրանց ենթարկվել այն որոշումներին, որոնք ընդունում են իշխանության ներկայացուցիչները։ Համակարգային արդարացման տեսությունն այս երևույթը բացատրում է նրանով, որ գոյություն ունի հոգեբանական մոտիվացիա սոցիալական համակարգի հաստատունության, կայունության և արդարության հանդեպ հավատի համար։

Ցանկացած հասարակության մեջ ընդունված իշխանության համակարգը պայմաններ է ապահովում արտադրության, առևտրի, զարգացման և սոցիալական վերահսկողության համար։ Անարխիայի հասարակական մերժման հետևանքով մեզ բոլորիս ծննդյան պահից սովորեցնում են հավատալ, որ իշխանությանը հնազանդվելը ճիշտ է։ Օրինական կառավարությանը ենթարկվելու և հավատարմության հասկացությունները սերմանվում են դպրոցներում, օրենսդրությունում, զինված ուժերում և այլ քաղաքական ինստիտուտներում։ Օրինական հեղինակավոր գործչին ենթարկվելու հակումը բխում է համակարգային սոցիալականացման պրակտիկայից, որը կոչված է մարդկանց հաղորդել այն զգացումը, որ նման հնազանդությունը ճիշտ վարքագիծ է։ Տարբեր հասարակություններ տարբերվում են ենթակայությանը հակվածության աստիճանով։ Բացի այդ, իշխանության և նրա որոշումների նկատմամբ հարգանքը կարող է առաջանալ որպես որոշումների ընդունման յուրատեսակ պարզագույն միջոց։

Օրինակներ
---------

Գիտություն
Ամերիկացի ֆիզիկոս Բրայան Քիթինգի կարծիքով՝ հեղինակության ազդեցությունը հանգեցնում է Նոբելյան մրցանակի արժանանալու խեղաթյուրումների։

Բիզնես
Հեղինակության էֆեկտն արտահայտվում է բարձր վարձատրվող մարդկանց կարծիքին մեծ ուշադրություն դարձնելով, ինչն արտահայտվում է նրանում, որ շարքային աշխատակիցները հակված են ավելի մեծ կշիռ հաղորդել ավելի բարձր վարձատրվող գործընկերների կարծիքին։

Տես նաև
-------

* Հեղինակության վկայակոչում
* Աշի գիտափորձ
* Հեղինակություն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Stanley* Behavioral Study of obedience(անգլ.) : journal. — 1963. — Т. 67. — № 4.
2. 1 2  *Juárez Ramos, Veronica* Analyzing the Role of Cognitive Biases in the Decision-Making Process. — ISBN 9781522529798
3. ↑  *Ellis R. M.* Middle Way Philosophy: Omnibus Edition.
4. ↑  *Milgram, Stanley* Obedience to Authority: An Experimental View. — 1974.
5. ↑  *Browstein, Michael* Implicit Bias and Philosophy, Volume 1: Metaphysics and Epistemology. — 2016. — ISBN 9780198766186
6. ↑  *Marit; Hinnosaar* Authority Bias (und). — 2012. Архивировано из первоисточника 15 Հուլիսի 2020.
7. ↑  Китинг, 2019, էջ 308
8. ↑  *Garrett, John* Data Analytics for IT Networks: Developing Innovative Use Cases. — 2018. — ISBN 9780135183441

Գրականություն
-------------

* *Брайан Китинг* Гонка за Нобелем. История о космологии, амбициях и высшей научной награде = Brian Keating. Losing the Nobel Prize: A Story of Cosmology, Ambition, and the Perils of Science's Highest Honor. — М.: Альпина нон-фикшн, 2019. — ISBN 978-5-91671-943-7