**Ալեքսանդր Պրոյաս** (անգլ.՝ Alexander Proyas, սեպտեմբերի 23, 1963(1963-09-23), Ալեքսանդրիա, Եգիպտոս), հունական ծագմամբ ավստրալիացի կինոռեժիսոր, հայտնի է իր «Ագռավ» (1994), «Մութ քաղաք»(1998), «Ես ռոբոտ եմ» (2004) և «Նախանշաններ» ֆանտաստիկ ֆիլմերով։

Կյանք և կարիերա
---------------

Ծնվել է Եգիպտոսում, հույների ընտանիքում։ Երեք տարեկանից ապրել է Սիդնեյում (Ավստրալիա)։ 1982 թվականին նրա նկարահանած կարճամետրաժ ֆիլմը մրցանակների է արժանացել Սիդնեյի և Լոնդոնի փառատոններում։ 1984 թվականին թողել է քոլեջը, որպեսզի Nike, Coca-Cola, INXS և Crowded House ընկերությունների համար գովազդային հոլովակներ նկարահանի։ 1989 թվականին էկրան է բարձրացել Պրոյասի առաջին լիամետրաժ ֆիլմը` «Spirits of the Air, Gremlins of the Clouds»: Այս ֆիլմի հասույթը չնչին էր։ 1993 թվականին Պրոյասին վստահվել է «Ագռավ» մռայլ ֆիլմի նկարահանումը. ֆիլմի նկարահանումների ավարտին տեղի է ունենում ողբերգական իրադարձություն. նկարահանումների ժամանակ մահանում է Բրենդոն Լին։ Զուգահեռաբար Պրոյասը շարունակում էր աշխատել նաև կարճամետրաժ ֆիլմերի վրա։ 1994 թվականին մի քանի մրցանակների է արժանացել նրա «Քաղաքի գաղտնիքները» մուլտֆիլմը, իսկ «Երազների գիրք»-ը հենց նույն տարում ներկայացվել է Կաննի կինոփառատոնին։ 1998 թվականին «Մութ քաղաք» մետաֆիզիկական բլոկբաստերի նկարահանումից հետո Պրոյասը վերջնականապես ճանաչվել է կինոֆանտաստիկայի վարպետ։ Ամերիկացի ազդեցիկ կինոքննադատ Ռոջեր Էբերտը «Մութ քաղաքը» ճանաչել է տարվա լավագույն ֆիլմ, իսկ The New York Times թերթը ֆիլմի մասին իր ակնարկում Պրոյասին անվանել է «սարսափ և ֆանտաստիկ ֆիլմերի քայլող հանրագիտարան»։ 2004 թվականին էկրան է բարձրացել Պրոյասի նոր ֆանտաստիկ` «Ես ռոբոտ եմ» ֆիլմը, որը նկարահանվել է ըստ Այզեկ Ազիմովի ստեղծագործության մոտիվների։ Ֆիլմը շարունակում է պրոյասական գիծը` համատեղելով մեծ բյուջեով ֆանտաստիկ դեկորացիաները բնության մասին մետաֆիզիկական հարցերի, մարդու և մարդկության դերի վերաբերյալ ուսումնասիրությունների հետ։

Ֆիլմեր
------

* Նեոն (1980) - ռեժիսոր
* Շոշափելով (1980) - ռեժիսոր, օպերատոր
* Տարօրինակ մնացորդներ (1981) - ռեժիսոր
* Փափկամորթը (1987) - ռեժիսոր
* Օդի ոգիները, ամպերի գրեմլիները (1989) - ռեժիսոր, պրոդյուսեր, սցենարիստ
* Երազների գիրքը (1994) - ռեժիսոր, օպերատր
* Ագռավը (1994) - ռեժիսոր
* Մութ քաղաք (1998) - ռեժիսոր, պրոդյուսեր, սցենարիստ
* Անհաջողակները (2002) - ռեժիսոր, պրոդյուսեր, սցենարիստ
* Ես ռոբոտ եմ (2004) - ռեժիսոր
* Նախանշաններ(2009) - ռեժիսոր, պրոդյուսեր
* Եգիպտոսի աստվածները (2016) - ռեժիսոր, պրոդյուսեր, սցենարիստ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  SNAC — 2010.
2. ↑  Биография Пройаса в энциклопедии allmovie
3. ↑  Movie Review — Dark City — FILM REVIEW; You Are Getting Sleepy: Who Are You, Anyway? — NYTimes.com

Արտաքին հղումներ
----------------

* Алекс Пройас представляет MysteryClock.com(անգլ.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Դանիական ազգային ֆիլմագրություն · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · MusicBrainz |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Notable Names Database |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX1104401 · BNF: 140133892 · GND: 124276636 · ISNI: 0000000114882700 · LCCN: no2001067456 · NKC: xx0153135 · NLP: a0000001675899 · NTA: 147231264 · NUKAT: n2010005942 · SUDOC: 070844143 · VIAF: 16877221 · ULAN: 500331556 · WorldCat VIAF: 16877221 |

 |

 |