**Կրթությունը Կիպրոսում** վերահսկվում է Կրթության և մշակույթի նախարարության կողմից։

Կրթական համակարգը բաժանված է 4 մասերի՝ նախադպրոցական կրթություն (3–6 տարեկան), տարրական կրթություն միջնակարգ կրթություն և բարձրագույն կրթություն (18 տարեկանից բարձր)։ 5-ից 15 տարեկան երեխաների համար առկա ուսուցումը պարտադիր է։ Կրթությունը պետական պատվերի շրջանակներում, ներառյալ նաև բարձրագույն կրթությունը, ապահովվում է պետական հարկերի հաշվին։

Զուգահեռաբար գործում է նաև պաշտոնապես ճանաչված մասնավոր դպրոց, և ծնողները կարող են իրենց երեխաներին ապահովել պատշաճ կրթությամբ։ Մասնավոր դպրոցների և համալսարանների ուսման վճարները սովորաբար չեն ծածկվում պետության կողմից։

Բարձրագույն կրթությունը հիմնականում սկսվում է բակալավրիատի քառամյա մակարդակով։ Հետբուհական աստիճանները ներառում են մագիստրատուրա՝ ուսուցման կամ հետազոտության տեսքով, և ասպիրանտուրա (թեկնածուական աստիճան)՝ հետազոտական աստիճան, որը սովորաբար տևում է առնվազն 3 տարի։ Դիպլոմներ տալու թույլտվություն ունենալու համար համալսարանները պետք է պաշտոնապես արտոնագրված լինեն։

Տարրական կրթություն
-------------------

 Ֆաներոմենիի տարրական դպրոցը
Նախադպրոցական կրթությունը Կիպրոսում պարտադիր է բոլոր այն երեխաների համար, ում չորս տարեկան, ութ ամսականն ուսման տարվա մեկնարկի դրությամբ լրացել է, իսկ տարրական կրթությունը՝ այն երեխաների համար, ում հինգ տարեկան, ութ ամսականն է լրացել ուսման տարվա մեկնարկի դրությամբ։ Կիպրոսում տարրական կրթությունն ուղղված է երեխաների մոտ քննադատական և ստեղծագործ մտածելակերպի զարգացմանը։ Դրա հիմնական պարտականությունն է աշակերտներին ծանոթացնել իրենց քաղաքակրթությանը, սովորույթներին, հարգանք և սեր սերմանել իրենց ազգային ժառանգության նկատմամբ, իրազեկ լինել իրենց ազգային ինքնության, հունարեն լեզվի, կրոնի և պատմության վերաբերյալ։

Կրթության և մշակույթի նախարարության տարրական կրթության բաժինը ներառում է՝ տարրական կրթություն (մասնավոր և պետական տարրական դպրոցներ), նախադպրոցական կրթություն (մասնավոր, պետական և համայնքային նախադպրոցական հաստատություններ), հատուկ կրթություն (հատուկ դպրոցներ, միություններ և սատարման ծառայություններ, որոնք գործում են հատուկ կարիքներով երեխաներին ամբողջական կրթությամբ ապահովելու համար), Կիպրոսի կրթական առաքելություն (Կիպրոսի համայնքային դպրոցներ Մեծ Բրիտանիայում), Հունաստանում սփյուռքի երեխաների կրթություն, կրթական և ամառային դպրոցներ, չափահասների կրթական կենտրոններ։

2014-2015 կրթական տարում տարրական կրթության վիճակագրությունը հետևյալն է՝ նախադպրոցական կրթական հաստատությունների քանակ՝ 351, աշակերտներ՝ 14 254, տարրական դպրոցներ՝ 334, աշակերտներ՝ 48 796։

Միջնակարգ կրթություն
--------------------

Կիպրոսում միջնակարգ կրթությունը ներկայացված է երկու բաժինների միջոցով՝ հիմնական միջնակարգ կրթություն ու տեխնիկական և արհեստագործական միջնակարգ կրթություն։

### Հիմնական միջնակարգ կրթություն

 Համակիպրական վարժարան
Կիպրոսում հիմնական միջնակարգ կրթությունն ապահովվում է 12-ից 18 տարեկան աշակերտների համար և իրականացվում է եռամյա երկու կրթաշրջաններով՝ ավագ դպրոց և լիցեյ։ Երկու կրթաշրջանները ներառում են ընդհատ մոդուլներով դասընթացներ (հունարեն, մաթեմատիկա և այլն), միջառարկայական դասընթացներ (բժշկական կրթություն, շրջակա միջավայր և այլն) և բազմաթիվ արտադպրոցական ծրագրեր (ակումբներ, ուղեևորություններ, այցելություններ և այլն)՝ ուսանողների համապարփակ ու հավասարակշռված անհատականության ձևավորման նպատակով։ Ուսուցումն անվճար է հասարակության բոլոր դասերի համար և պարտադիր մինչև 15 տարին լրանալը։

Հիմնական միջնակարգ կրթությունն ունի բազմազան նպատակներ։ Դրա հիմնական իրավասությունների մեջ են մտնում՝ պետական դպրոցների աշխատանքի մշտադիտարկում և գնահատում, մասնավոր դպրոցների աշխատանքի, պետական կրթական հաստատությունների, խորհրդատվական ծառայության և ուղղորդված ուսուցման, դպրոցների կանոնակարգման, ուսուցիչների տեսչության, անձնակազմի որոշման մշտադիտարկում, ուսանողների և չափահաս անձանց համար վերապատրաստման հնարավորությունների ստեղծում, կրթության վերաբերյալ տեղեկատվության հասանելիության ապահովում։

### Տեխնիկական և արհեստագործական միջնակարգ կրթություն

Տեխնիկական և արհեստագործական միջնակարգ կրթության ներկայիս համակարգը հիմնված է մի մոտեցման վրա, որի նպատակն է պատրաստել դպրոցն ավարտողներին այնպես, որ նրանք պատշաճ կերպով պատրաստ լինեն նոր իրավիճակներին և հնարավորություններին։ Երբ աշակերտներն ավարտում են իրենց ուսումը, նրանք արդեն պատրաստի կադրեր են աշխատանքի շուկայի համար և մրցակցային հավասար դիրքերում են գտնվում եվրոպական այլ երկրների համապատասխան մասնագետների հետ։

Կրթական նոր մոտեցումը բազմակողմ է։ Ուսման ծրագրի հիմնական նշանակետերն են.

* *Հիմնական կրթություն.* աշակերտներին կրթում են այնպես, որպեսզի նրանք պատրաստ լինեն փոփոխվող միջավայրին և նոր մարտահրավերներին։
* *Մասնագիտացված գիտելիքների և հմտությունների շեշտադրում.* դա հնարավորություն է տալիս աշակերտներին ունենալ աշխատանքի շուկայի պահանջներին համարժեք հմտություններ։
* *Բնածին տաղանդի և հակումների խրախուսում ու զարգացում.* ուսման 2-րդ և 3-րդ տարիներն ուղղված են աշակերտների կոնկրետ տաղանդների և հետաքրքրությունների վրա կենտրոնացմանը։ Աշակերտներն ունեն մասնագիտության ընտրության լայն հնարավորություններ։
* *Քննադական մտածողության և ստեղծագործական գիտելիքների ձեռքբերման խրախուսում.* ներկայումս գործող ուսուցման համակարգը ունի ճկունության բարձր աստիճան։

Բարձրագույն կրթություն
----------------------

 Կիպրոսի համալսարան
Բարձրագույն կամ երրորդային կրթությունն ապահովվում է պետական և մասնավոր համալսարանների և քոլեջների միջոցով։ Մասնավոր համալսարաններն առաջին անգամ արտոնագրվել են 2005 թվականին, և գործունեություն ծավալելու ու դիպլոմներ տալու համար նրանց ներկայացվում է արտոնագիր ստանալու պահանջ։ Դա սահմանվել է 2005 թվականի «Մասնավոր համալսարանների մասին» օրենքով։

Ներկայումս Կիպրոսի կրթության և մշակույթի նախարարության կողմից դիպլոմներ տալու արտոնագիր ունեն 3 պետական և 5 մասնավոր համալսարաններ։

### Պետական համալսարաններ

1. Կիպրոսի համալսարան
2. Կիպրոսի բաց համալսարան
3. Կիպրոսի տեխնոլոգիական համալսարան

### Մասնավոր համալսարաններ

1. Եվրոպական համալսարան
2. Ֆրեդերիկ համալսարան
3. Նեապոլիս համալսարան
4. Նիկոսիայի համալսարան
5. Կենտրոնական Լանկաշիրի համալսարան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Կրթության և մշակույթի նախարարություն. Կիպրոսի կրթական համակարգի կառուցվածքը Archived 2015-06-08 at the Wayback Machine. (անգլերեն), 2015-04-25
2. ↑  Կիպրոսի կրթության և մշակույթի նախարարություն. Կիպրոսի կրթական համակարգ Archived 2015-08-14 at the Wayback Machine. (անգլերեն), 2015-04-25
3. ↑  Կրթության և մշակույթի նախարարություն. Տարրական կրթության բաժին(անգլերեն), 2015-04-25
4. ↑  Կրթության և մշակույթի նախարարություն. Տարրական կրթության բաժնի վիճակագրություն Archived 2016-03-05 at the Wayback Machine. (անգլերեն), 2015-04-25
5. 1 2  Կրթության և մշակույթի նախարարություն. Հիմնական միջնակարգ կրթության բաժին (անգլերեն), 2015-04-25
6. ↑  Կրթության և մշակույթի նախարարություն. Տեխնիկական և արհեստագործական միջնակարգ կրթության բաժին Archived 2015-04-21 at the Wayback Machine. (անգլերեն), 2015-04-26
7. ↑  Կիպրոսի Հանրապետություն, Իրավունքի հանձնակատարի գրասենյակ. «Մասնավոր համալսարանների մասին» օրենք Archived 2013-01-20 at the Wayback Machine. (անգլերեն), 2015-04-26
8. ↑  Կրթության և մշակույթի նախարարություն. Համալսարաններ, պետական համալսարաններ Archived 2015-09-14 at the Wayback Machine. (անգլերեն), 2015-04-26
9. ↑  Կրթության և մշակույթի նախարարություն. Մասնավոր համալսարաններ Archived 2017-04-05 at the Wayback Machine. (անգլերեն), 2015-04-26

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կիպրոսի կրթության և մշակույթի նախարարության պաշտոնական կայք (անգլերեն)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Ասիայի երկրների կրթությունը |
| --- |
|  |
| Երկրներ | Ադրբեջան • Հայաստան • Աֆղանստան • Բանգլադեշ • Բահրեյն • Բութան • Արևելյան Թիմոր • Վիետնամ • Վրաստան • Եգիպտոս1 • Իսրայել • Հնդկաստան • Ինդոնեզիա • Հորդանան • Իրաք • Իրան • Եմեն • Ղազախստան • Կամբոջա • Կատար • Կիպրոս • Ղրղզստան • Չինաստան (ՉԺՀ) • Հյուսիսային Կորեա • Հարավային Կորեա • Քուվեյթ • Լաոս • Լիբանան • Մալայզիա • Մալդիվներ • Մոնղոլիա • Մյանմա • Նեպալ • Արաբական Միացյալ Էմիրություններ • Օման • Պակիստան • Ռուսաստան2 • Սաուդյան Արաբիա • Սինգապուր • Սիրիա • Տաջիկստան • Թաիլանդ • Թուրքմենստան • Թուրքիա2 • Ուզբեկստան • Ֆիլիպիններ • Շրի Լանկա • Ճապոնիա | Ասիան քարտեզը |
|  |
| Չճանաչված կամ մասամբ ճանաչվածպետություններ | Աբխազիա • Արցախ • Հյուսիսային Կիպրոս • Պաղեստինյան Պետություն • Թայվան (Չինաստանի Հանրապետություն) • Հարավային Օսիա |
|  |
| Կախյալ տարածքներ | Ծննդյան կղզի • Կոկոսյան կղզիներ • Հոնկոնգ • Մակաո • Հնդկական օվկիանոսի բրիտանական տարածքներ |
|  |
| 1Մեծ մասամբ գտնվում է Աֆրիկայում: 2Մասամբ գտնվում է Եվրոպայում: |

 |