**Ֆրանսուա Պոմպոն** (ֆր.՝ Francois Pompon, մայիսի 9, 1855(1855-05-09)[…], Սոլյե - մայիսի 6, 1933(1933-05-06)[…], Փարիզի 7-րդ շրջան, Փարիզ), ֆրանսիացի քանդակագործ, անիմալիստ։

Կենսագրություն
--------------

Սպիտակ արջ։ Օրսե թանգարան
Ֆրանսուա Պոմպոնը ծնվել է կարմրափայտագործ վարպետի ընտանիքում։ 15 տարեկանում սկսել է զբաղվել մարմարի փորագրությամբ։

1870-ական թվականներին ընդունվել է Դիժոնի Դեկորատիվ արվեստների ազգային դպրոց, որտեղ սովորել է անիմալիստիկա։

Փարիզ տեղափոխվելուց հետո աշխատել է որպես Օգյուստ Ռոդենի օգնական։

Ֆրանսուա Պոմպոնը հանրաճանաչ է դարձել 65 տարեկանում, երբ ստեղծել է յուրաոճ սպիտակ արջին պատկերող քանդակը, որն առանձնահատուկ ուշադրության է արժանացել 1922 թվականին՝ Ֆրանսաիայում բացված «Աշնանային սալոն» փառատոնում։

Սպիտակ արջի վիթխարի քանդակը ստեղծվել է Դիժոնում՝ Դարսի այգում։ Բնօրինակը, որը հայտնի է նաև որպես «Հանգիստ սպիտակ արջ», գտնվում է Փարիզի Օրսե թանգարանում։

Արվեստ
------

Ֆրանսուա Պոմպոնի անիմալիստական գործերը հարում են սինթետիզմի և ար-դեկոյի ուղղություններին։ Որպես փորձառու ոճաբան՝ Պոմպոնը տիրապետում էր վիմագրային կառուցվածքները բացահայտելու ունակությանը և կարողանում էր աշխատել մեծածավալ երկրաչափական պատկերների հետ, ընդ որում՝ կարողանում էր խուսափել սեփական բառապաշարով օբյեկտները մանրամասնելուց և մեկնաբանելուց, ինչով նրա սինթետիզմը տարբերվում էր իր ժամանակի մյուս անիմալիստ-քանդակագործների առավել մանրակրկիտ նատուրալիզմից։ Պոմպոնի քանդակները XX դարի երկրորդ կեսի ֆրանսիական անիմալիստական մշակույթի առավել վառ և նրբաճաշակ մեկնաբանության օրինակ են։

Պոմպոնին մեծ հռչակ են բերել նրա երկու աշխատանքները․ «Բադ» (1911) ստեղծագործությունը և «Սպիտակ արջ» (1922) քանդակը, որի վրա Պոմպոնն աշխատել է մինչև իր կյանքի վերջը։ 1929 թվականին «արջը» տեղ է գտել Լյուքսեմբուրգի թանգարանում, այնուհետև՝ Օրսե թանգարանում։ Պոմպոնի ոճի ձևավորման գործում մեծ դեր է խաղացել նրա անդամակցությունը քանդակագործների «Bande à Schnegg» խմբին, որոնց ոճի հիմքում Օգյուստ Ռոդենի արվեստն էր։ «Bande à Schnegg»-ի անդամները մերժում էին ռոմանտիզմը։

Ֆրանսուա Պոմպոնի քանդակներ կրկնօրինակ հուշանվերները վաճառվում են Եվրոպայի խանութնորում։ Ֆրանսուա Պոմպոնը ողջ կյանքի ընթացքում հավատարիմ է մնացել իր ոճին.

Պատկերասրահ
-----------

* «Ցուլ»«Ցուլ»
* «Վազող վարազ»«Վազող վարազ»
* «Բորենի»«Բորենի»
* «Աքաղաղ»«Աքաղաղ»
* «Նիկոլի աղավնի», Chateau de Vascoeuil պալատ«Նիկոլի աղավնի», Chateau de Vascoeuil պալատ
* «Բևեռային արջ»«Բևեռային արջ»
* «Բու»«Բու»
* «Եղեգնահավ»«Եղեգնահավ»
* «Ազնվացեղ եղջերու»«Ազնվացեղ եղջերու»
* «Ագռավ»«Ագռավ»
* Ֆրանսուա Պոմպոնի քանդակների սրահ Դիժոնի գեղարվեստի թանգարանումՖրանսուա Պոմպոնի քանդակների սրահ Դիժոնի գեղարվեստի թանգարանում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4  François Pompon (նիդերլ.)
3. 1 2 3 4  Benezit Dictionary of Artists — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7
4. 1 2  Union List of Artist Names — 2017.
5. 1 2   — P. 21.
6. ↑  RKDartists (նիդերլ.)
7. 1 2 3 4 5
8. ↑  «Leninimports. Francois Pompon. Biography». Արխիվացված օրիգինալից 2019 թ․ օգոստոսի 17-ին. Վերցված է 2019 թ․ օգոստոսի 17-ին.
9. ↑  «The Art Newspaper. Леонид Соков покажет в Третьяковской галерее любимых художников». Արխիվացված օրիգինալից 2019 թ․ մայիսի 8-ին. Վերցված է 2019 թ․ օգոստոսի 17-ին.
10. ↑  «Екатерина Усова. Французская анималистическая скульптура эпохи модернизма» (PDF). Արխիվացված (PDF) օրիգինալից 2019 թ․ օգոստոսի 17-ին. Վերցված է 2019 թ․ օգոստոսի 17-ին.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ֆրանսուա Պոմպոն» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ կատալոնական · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 119992980 · CiNii: DA08968825 · GND: 119191377 · ISNI: 0000000083739636 · LCCN: nr93045790 · NDL: 031697131 · NTA: 125706103 · SUDOC: 02808831X · VIAF: 39387070 · ULAN: 500048146 · WorldCat VIAF: 39387070 |

 |

 |