recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Սկզբնագիր** (սկզբնատառ, ինիցիալ, <լատ. initialis - սկզբնական), խոշորաչափ գլխատառ՝ տեքստի՝ գլխի, նրա մասի կամ պարբերության սկզբում։

Պատմություն
-----------

Գրքի (մատյանի) ձևավորման հնագույն տարր է։ Ձեռագիր մատյաններում սկզբնագիրը ճոխ պատկերազարդվել է բույսերի, կենդանիների և մարդու ֆիգուրներով։ Տպագիր գրքերում սկզբնագիրը գրվել է տեքստի տառատեսակաշարի խոշորաչափ ձուլածո կամ փորագիր տառերով։ Ձևավորումը կատարվել է հրատարակության ընդհանուր ոճավորմանը համապատասխան։

Հայկական ձեռագրերում սկզբնագիրը գրվել է բնագրի տառաչափից 1,5–2 և ավելի անգամ խոշոր՝ գրադաշտից դուրս՝ լուսանցքում, հետագայում ամբողջովին ներառվել է գրադաշտի մեջ, իսկ վերև ու ներքև ձգվող երկար գծերն ավելի են երկարել։ Սկզբնագրերը գրել են հիմնականում մեսրոպյան երկաթագրով։ 10-րդ դարից, երբ գործածվել է բոլորգիրը, որպես սկզբնագիր օգտագործվել է նաև գրչագիրը։ Բոլորգիրն իր հերթին օգտագործվել է որպես սկզբնագիր՝ նոտրգրի համար (չնայած վերջինս ունեցել է նաև սեփական սկզբնագիր)։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ գրատպություն և գրքարվեստ» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Սկիրնիրի ճամփորդությունը** (իսլ.՝ Skírnismál), սկանդինավյան «Ավագ Էդդա» էպոսի առասպելներից մեկը։ Ենթադրվում է, որ այն սկիզբ է առել Իսլանդիայում համեմատաբար ուշ շրջանում։ «Սկիրնիրի ճամփորդությունը» առասպելաբանական դրվագներով է համեմված և բանահյուսական կատարյալ ձևերով հագեցած լինելով՝ իր հաստատուն տեղն է գտել սկանդինավյան դիցաբանության մեջ։

Նկարագրություն
--------------

Պոեմը կառուցված է երկխոսություններով հարուստ դրամատիկ տեսարաններով, ուր տեղ են գտել սերը, կախարդանքը, տխրությունը և հաղթանակի բերկրանքը։ Աստվածների խմբերից վաների առաջնորդ Նյորդրի քաջ զավակը՝ սիրո, գարնան և պտղաբերության աստված Ֆրեյրը, մի անգամ նստել էր Օդինի ամենաբարձր գահին և հայացքով ընդգրկում էր աստվածների, հսկաների, մարդկանց ու մյուս էակների աշխարհները։ Երբ հայացքը դարձրեց հսկաների Յոտունհեյմ աշխարհին, հանկարծ նկատեց մի աննման, չքնաղ աղջկա, որն իր հոր սրահից գնում էր դեպի հանդերձասենյակ։ Նրան տեսնելուց հետո սիրո և պտղաբերության աստված Ֆրեյրի սիրտը թախիծով լցվեց։ Դա հսկա Գիմիրի դուստր Գերդն էր։

Նրա սիրուց գերված, իր հավատարիմ ընկեր ու ծառա Սկիրնիրին ուղարկում է աղջկա մոտ՝ համոզելու, որ սա հանդիպի Ֆրեյրին։ Աստծու պատվերը կատարելու համար Սկիրնիրը խնդրում և ստանում է երկնքով սլացող և կրակի միջով անցնող նժույգին, ինչպես նաև հսկաներին կոտորող թուրը։ Այդպես Սկիրնիրը սլանում է Գերդի մոտ, թափանցում նրա կացարանը և հայտնում Ֆրեյր աստծո սիրո և հանդիպելու փափագի մասին։ Գերդը սկզբում շատ է հակաճառում և հրաժարվում է հանդիպել սիրո աստծուն, բայց Սկիրնիրի ջանքերի շնորհիվ դյութիչ գեղեցկուհին վերջապես տալիս է իր համաձայնությունը։ «Սկիրնիրի ճամփորդությունը» առասպելում Գերդը, որի անունը հին իսլանդերենից թարգմանաբար նշանակում է «հացահատիկի դաշտը շրջապատող ցանկապատ», գտնվում է ցրտաշունչ ձմռան՝ իր հայր Գիմիրի տիրապետության տակ։ Նա կարողանում է դուրս գալ իր հոր ճիրաններից միայն իր սերը տալով պտղաբերության աստված Ֆրեյրին։ Հատկանշական է, որ նրանց հանդիպումը տեղի է ունենում Բարրի անունով պուրակում, որը բառացիորեն նշանակում է «հացահատիկ»։ Պտղաբերության ավետիսը՝ գարունը, նրանց բերում է սեր և միություն։

Ֆրեյրի ընկեր և ծառա Սկիրնիրն օգտագործում է իր մոգական ողջ հմտությունները, որպեսզի հաղթահարի ընդերքի պատնեշները և թափանցի ներքևի աշխարհ՝ այնտեղից Գերդին դուրս հանելու համար։ Այսինքն ցորենի հատիկը ծիլեր է տալիս։

Աղբյուրներ
----------

* Ավագ Էդդա, Անտարես հրատարակչություն, Երևան 2018 թ.: Թարգմանիչ՝ Հակոբ Սարգսյան։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական |

 |
**Սանահինի կամուրջ**, պատմամշակութային հուշարձան Հայաստանի Հանրապետության Լոռու մարզի Ալավերդի քաղաքում։ Միջնադարյան Հայաստանի նշանավոր ինժեներական կառույցներից է։ Իրար է միացնում Դեբեդ գետի երկու ափերը։

Պատմություն
-----------

Կամուրջը կառուցել է 12-րդ դարի վերջին Իվանե և Զաքարե Զաքարյանների քրոջ՝ Վանենի թագուհու կողմից՝ ի հիշատակ իր ամուսին Աբաս Բագրատունու։ 

1795 թվականին Աղա Մահմեդ խանի հրոսակները ոչնչացրել են կամրջի արձանագիր խաչքարի այն մասը, որի վրա գրված էր կառուցման թվականը։ 

Նորոգվել է մի քանի անգամ։ 1888 թվականին Թիֆլիսի Նորաշեն Ս. Աստվածածին եկեղեցու քահանա սանահինցի Երվանդենց Թադևոսի միջոցներով ամրացվել են կամրջի ձախակողմյան պատերի խախտված հիմքերը։ 1928-1929 թվականներին Ալեքսանդր Թամանյանի ղեկավարությամբ մասնակիորեն ամրացվել են ձախափնյա խելի հիմքերը։ 1939-1940, 1976-1977 թվականներին իրականացվել են ճակատային երեսապատերի վերաշարման աշխատանքներ։

Ճարտարապետական նկարագիր
-----------------------

18,6 մ երկարություն ունեցող միաթռիչք, կամարակապ կամրջի աջակողմյան խելը բարձրադիր ժայռի վրա է, իսկ ձախակողմյանը՝ գետի ցածրադիր ափին, որի հետևանքով կամրջի այս կեսը զգալի վերելք ունի դեպի կենտրոն, իսկ մյուս կեսը հարթ է։ Կամրջի քարաշեն պատնեշի վրա կան առյուծների բարձրաքանդակներ։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.
2. ↑  Հայրենիքի ձայն, 1965, թիվ 1։
3. ↑  Վ.Հարությունյան, *Միջնադարյան Հայաստանի քարավանատներն ու կամուրջները*, Երևան 1960։
4. ↑  Գ.Շախկյան, *Լոռի. պատմության քարակերտ էջերը,* Երևան 1986։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Սանահինի կամուրջ Archived 2022-01-23 at the Wayback Machine.

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 175)։*  |
**Սանդերսի առաքելություն**, գերմանական զինվորական առաքելություն (միսիա) գեներալ Լիման Օտտո ֆոն Սանդերսի գլխավորությամբ, որ Թուրքիա էր ուղարկվել 1914-1918 թթ-ի Առաջին համաշխարհային պատերազմի նախօրեին։ Շարունակել է Կ. Գոլցի գերմանական առաքելության սկսած թուրքական բանակի վերակառուցման աշխատանքները։ Թուրքիա գալով (1913 թ-ի դեկտեմբերին)՝ Սանդերսը նշանակվել է զինվորական գերագույն խորհրդի անդամ և ռազմական դպրոցների տեսուչ, Սանդերսի առաքելության անդամները ստանձնել են հրամանատարական ու շտաբային կարևոր պաշտոններ։ Նրանց թիվը գնալով ավելացել է. 1914 թ-ի օգոստոսին առաքելության կազմում կար 70, պատերազմի վերջում՝ մոտ 800 սպա։ Սանդերսի առաքելության խնդիրն էր ոչ միայն թուրք, բանակի մարտական ու մարտավարական պատրաստականության բարձրացումը, նրա վերառազմականացումը, այլև թուրքական բանակն ու Թուրքիայի տարածքն ապագա պատերազմում Ռուսաստանի դեմ օգտագործելու, Օսմանյան կայսրությունում Գերմանիայի տնտեսական և քաղաքական ազդեցությունն ուժեղացնելու համար անհրաժեշտ պայմանների ստեղծումը։ Թուրքիա ուղարկելուց առաջ կայզեր Վիլհելմ ll-ը Սանդերսին խորհուրդ է տվել իր գործունեությունը սկսել Թուրքիայի արևելյան նահանգներից։

1914 թ-ի օգոստոսին ստորագրվեց գերմանա-թուրքական դաշնակցային գաղտնի պայմանագիրը, որով Թուրքիան պարտավորվեց որպես Գերմանիայի դաշնակից պատերազմի մեջ մտնել Ռուսաստանի դեմ։ Սանդերսի առաքելությունը մնում էր Թուրքիայում, և նրան «իրական իշխանություն» էր տրվում թուրք, բանակի ընդհանուր գործողություններում։

Թուրքիայում գտնվող գերմանացի սպաները, այդ թվում նաև Սանդերսի առաքելության անդամները, պատասխանատվություն են կրում թուրք, իշխանությունների կազմակերպած հայերի տեղահանության և ցեղասպանության համար։ Նրանց հայտնի էին թուրք, իշխանությունների մտադրությունները հայ բնակչության տեղահանության մասին։ Եվ նույնիսկ այն բանից հետո, երբ աշխարհն իմացավ այդ գործողության ահավոր հետևանքների մասին, գերմանական ներկայացուցիչներն ամեն կերպ արդարացնում էին թուրք ջարդարարների քայլերը։
Գեներեալ Լիման ֆոն Սանդերսը հայտարարեց, որ երիտթուրքերը մեղք չունեն հայերի ցեղասպանության մեջ, և որ արևելյան նահանգներից հայերի ամբողջական տեղահանության հրամանը թելադրված էր «ռազմական և քաղաքական անհարժեշտությամբ»։ 1921 թ-ի հունիսին Բեռլինում հանդես գալով Ս. Թեհլերյանի դատավարության ժամանակ՝ նա փորձում էր ժխտել գերմանական հրամանատարության հանցավոր մասնակցությունը Թուրքիայի հայ բնակչության ջարդերին և այդ ամենի պատասխանատվությունն ամբողջովին բարդել թուրքերի վրա։ Սակայն փաստագրական տվյալներն անհերքելիորեն վկայում են, որ գերմանական զինվորական խորհրդականները, այդ թվում նաև Սանդերսի առաքելության անդամները, ոչ միայն մասնակցել են թուրքական բանակի ռազմական գործողությունների ծրագրերի մշակմանը, այլև թուրքական իշխանություններին հուշել են հայերին հայրենի հողից հանելու և անապատները քշելու միտքը։ Գերմանական քաղաքագետներն ու զինվորական խորհրդականները չէին թաքցնում, որ հայերը խոչընդոտ էին «իրենց ոազմական նպատակների ճանապարհին»։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է* *«Հայկական հարց» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |
**Վանաձորի Միքայել Թավրիզյանի անվան արվեստի պետական քոլեջ** (մինչև 2005 թվականը՝ երաժշտական ուսումնարան), կրթական հաստատություն Վանաձորում (Հայաստան, Լոռու մարզ)։

Պատմություն
-----------

Վանաձորի Միքայել Թավրիզյանի անվան արվեստի պետական քոլեջը հիմնադրվել է 1951 թվականին՝ Էդուարդ Կզարթմյանի նախաձեռնությամբ՝ իր ստեղծած երաժշտական դպրոցի հիման վրա։ Միքայել Թավրիզյանի անունով կոչվել է 1971 թվականին։ 1971 թվականին տեղափոխվել է նոր շենք։ 

Գործում են գործիքկատարողական արվեստի, վոկալ, խմբավարության, երաժշտության տեսության, գեղանկարչության և այլ բաժիններ։ Ուսումնարանի շրջանավարտներից են՝ կոմպոզիտորներ Գ. Հախինյանը, Ս. Ռոստոմյանը, Ա. Ոսկանյանը, երգիչներ Հ. Քարաջյանը, Վ. Միրաքյանը, Բ. Դարբինյանը, քանոնահար Ն. Կազազյանը, դաշնակահարուհի Ն. Արղամանյանը և ուրիշներ։ 

Քոլեջում համերգներով հանդես են եկել Կոմիտասի անվան քառյակը, թավջութակահարուհի Մեդեա Աբրահամյանը, դաշնակահարուհի Սվետլանա Նավասարդյանը, «Կադանս» անսամբլը, «Փոքրիկ երգիչներ» մանկական երգչախումբը և այլն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Վանաձորի Միքայել Թավրիզյանի անվան արվեստի պետական քոլեջ


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ երաժշտության հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
«**Ռոբինզոն Կրուզոյի հետագա արկածները**», Դանիել Դեֆոյի՝ Ռոբինզոն Կրուզոյի մասին պատմող առաջին գրքի շարունակությունը։ Գրքի ամբողջական վերնագիրն է՝ «Ռոբինզոն Կրուզոյի հետագա արկածները, որոնք կազմում են նրա կյանքի երկրորդ և վերջին մասը, և որն ընդգրկում է երեք աշխարհամասերով նրա ճանապարհորդությունների շարադրանքը՝ գրված նրա կողմից»։ Գիրքն առաջին անգամ հրատարակվել է 1719 թվականին առաջին մասի հետ միասին, քանի որ Դեֆոն դրանք գրել է միաժամանակ։

Ենթադրվում է, որ այս պատմությունը մասամբ հիմնված է Մոսկվայի դեսպանատան քարտուղար Ադամ Բրանդի օրագրի վրա, որը մանրամասն նկարագրում է դեսպանատան ուղևորությունը Մոսկվայից Պեկին 1693 թվականից մինչև 1695 թվականը։

Սյուժե
------

Գրքում Ռոբինզոնը, վերադառնալով Անգլիա և հարստանալով, սկսում է ապրել չափավոր կյանքով։ 1694 թվականի հունվարին նա սարքավորում է նավը և Ուրբաթի հետ նորից մեկնում իր կղզի։ Այնտեղ նա գտնում է վերաբնակների մեծաթիվ գաղութ (մոտ 70 մարդ), բարեփոխումներ է իրականացնում։ Վայրենիների հետ բախումներից մեկում ուրբաթ օրը զոհվում է։ Առևտրային գործերով հասնելով Հարավարևելյան Ասիայի ափերին՝ Ռոբինզոնը ստիպված է Եվրոպա հասնել՝ անցնելով ամբողջ Ռուսաստանով և Սիբիրով (այն ժամանակվա աշխարհագրագետների պատկերացումներին համապատասխան՝ կոչվում է «Մեծ Տարտարիա»)։ Մասնավորապես, նա 8 ամսվա ընթացքում նա սպասում է ձմեռվա անցնելուն Տոբոլսկում։ 1704 թվականի ամռանը Կրուզոն հասնում է Արխանգելսկ և մեկնում Անգլիա՝ Լոնդոն ժամանելով 1705 թվականի հունվարին 72 տարեկանում։ Գրքի իրադարձությունները ձգվում են շուրջ 11 տարի։

Գիրքը պարունակում է Չինաստանի և Սիբիրի նկարագրությունները, որոնք, որպես կանոն, հորինված են և քիչ հավաստի։ Նշվում են այնպիսի քաղաքներ, ինչպիսիք են Տյումենը, Սոլիկամսկը, Ենիսեյսկը, Ներչինսկը, ինչպես նաև գոյություն չունեցող մի շարք բնակավայրեր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «A Possible Source For Daniel Defoe's Farther Adventures of Robinson Crusoe»։ *Journal for Eighteenth-Century Studies* **2** (3): 231–236։ September 1979։ doi:10.1111/j.1754-0208.1979.tb00625.x
2. ↑  Bremmer Jan N. (2005)։ *The Rise and Fall of the Afterlife*։ Taylor & Francis e-Library։ էջ 28։ ISBN 9780203106228

Արտաքին հղումներ
----------------

* Расшифровка маршрута путешествия Робинзона Крузо по России
* Отсканированное 1-e издание романа на Google Books
* *The Farther Adventures of Robinson Crusoe* Գուտենբերգ նախագծի կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ստեղծագործությունների տեքստ | Գուտենբերգ նախագիծ |

 |
**Ռոլան Նապոլեոն Բոնապարտ** (ֆր.՝ Roland Napoléon Bonaparte, մայիսի 19, 1858(1858-05-19)[…], Փարիզ - ապրիլի 14, 1924(1924-04-14)[…], Փարիզ), ֆրանսիացի արքայազն, 1910 թվականից մինչև իր մահը Ֆրանսիական աշխարհագրական ընկերության նախագահը։ Արքայազն Լյուսիեն Բոնապարտի թոռն է։

Կենսագրություն
--------------

Արքայազն Ռոլան Բոնապարտը արքայազն Պիեռ Նապոլեոն Բոնապարտի (1815-1881) և Էլեոնոր Ժյուստին Ռյուֆլենի որդին էր (1832-1905) և Նապոլեոն Բոնապարտի եղբոր՝ արքայազն Լյուսիեն Բոնապարտի թոռը։

1880 թվականին նա ամուսնացել է Մարի-Ֆելիքս Բլանկի հետ, որից ունեցել է դուստր՝ արքայադուստր Մարի Բոնապարտը (1882-1962)։

1886 թվականին Բոնապարտը մասնակցել է գիտական արշավի, որը լուսանկարել և անատոմիկորեն չափել է Հյուսիսային Նորվեգիայի սաամներին։

1921-1923 թվականներին Ռոլան Բոնապարտը ֆրանսիական աստղագիտական ընկերության նախագահն էր։

1899 թվականին՝ իր զարմիկ՝ արքայազն Նապոլեոն Շառլ Բոնապարտի մահից հետո, նա դարձել է Քանինոյի և Մուզինյանոյի 6-րդ արքայազնը, սակայն այդպես էլ պաշտոնապես չի ընդունել այդ տիտղոսը։ Արքայազն Ռոլանի մահից հետո Բոնապարտների գերդաստանի ավագ գծի՝ Լյուսիեն Բոնապարտի սերունդը տղամարդկանց գծով չի շարունակվել։

Ժան-Բատիստ Շարկոն նրա պատվին անվանել է Անտարկտիդայում գտնվող Բոնապարտ Փոյնթը։ Սաամների Կվալսուն գյուղի ափից վերև գտնվող լեռներում կա նաև մի փոքրիկ լիճ, որը կոչվում է Բոնապարտտեսյեն, ինչը նշանակում է «Բոնապարտի լիճ»։

Պատկերասրահ
-----------

* Ռոլան Բոնապարտը ավանդական սաամական կոստյումովՌոլան Բոնապարտը ավանդական սաամական կոստյումով
* Բոնապարտը (կենտրոնում) չափում է սաամ կնոջ գլուխըԲոնապարտը (կենտրոնում) չափում է սաամ կնոջ գլուխը
* Մարի-Ֆելիքս Բլանկ (1859-1882), կինըՄարի-Ֆելիքս Բլանկ (1859-1882), կինը
* Պիեռ Նապոլեոն Բոնապարտ (1815-1881), հայրըՊիեռ Նապոլեոն Բոնապարտ (1815-1881), հայրը
* Էլեոնոր Ժյուստին Ռյուֆլեն (1832-1905), մայրըԷլեոնոր Ժյուստին Ռյուֆլեն (1832-1905), մայրը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4  GeneaStar
3. 1 2  *Pas L. v.* Genealogics — 2003.
4. 1 2  *Lundy D. R.* The Peerage
5. ↑  NMVW-collection
6. ↑  Special Exhibit: Laplander Studies by Roland Bonaparte Archived 2017-01-31 at the Wayback Machine.. Retrieved August 14, 2008.
7. ↑  *Bulletin de la Société astronomique de France*, November 1937, plates X-IX

Արտաքին հղումներ
----------------

* Presidents of the Société de Géographie
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Մամիկոնյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:*

**Վաչե Մամիկոնյան** (4-րդ դար - 379), հայ նախարար Մեծ Հայքում, Տարոնի և Տայքի տեր, սպարապետ Արտավազդ Մամիկոնյանի (338-350) որդին, Արտավազդի հայրը, Մամիկոնյանների նախարարական տոհմից։

Կենսագրություն
--------------

376 թվականին, սպարապետ Մուշեղ Մամիկոնյանի սպանությունից հետո, Մեծ Հայքի արքա Վարազդատի (374-378) հրամանով նշանակվում է Մամիկոնյան տոհմի տանուտեր։ 377 թվականին նահապետական իշխանությունը հանձնում է Պարսկաստանից վերադարձած հորեղբոր՝ Արտաշենի որդի՝ Մանվելին։ 379 թվականին մասնակցում է Բագրևանդի ճակատամարտին, որում սպարապետ Մանվել Մամիկոնյանը պարտության է մատնում պարսկական բանակով Մեծ Հայք ներխուժած Մերուժան Արծրունուն։ Պատերազմի ժամանակ, ձիու տակ մնալով զոհվում է Վաչե Մամիկոնյանը։ Մանվել Մամիկոնյանից գաղտնի պատերզմին մասնակցում է նաև Վաչեի որդին՝ պատանի Արտավազդը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «Հայոց անձնանունների բառարան», Հրաչյա Աճառյան, Երևան, 1942, Հատոր 5, Ցուցակ 1, Էջ 40․



| ⛭Վաչե Մամիկոնյան (նախարար) — նախնիներ |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Վաչե Մամիկոնյան |  | Արտավազդ Մամիկոնյան |  | Վաչե Մամիկոնյան |  | Արտավազդ Ա Մամիկոնյան |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |

 |

 |


| ⛭Տոհմածառ |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Վաչե Մամիկոնյան |  | Արտավազդ Մամիկոնյան |  | Վաչե Մամիկոնյան |  | Արտավազդ Մամիկոնյան[d] |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |

 |

 |
Նավթապոմպն աշխատանքի ժամանակ
**Վառելանյութային արդյունաբերություն**, արդյունաբերության ճյուղերի համախումբ, որոնք արդյունահանում և վերամշակում են վառելանյութի տարբեր տեսակներ։ Ծանր արդյունաբերության կարևորագույն ճյուղերից է ներառնում է նավթարդյունաբերությունը, գազի արդյունաբերությունը, ածխարդյունաբերությունը, տորֆի արդյունաբերությունը, թերթաքարի արդյունաբերությունը։

Միաժամանակ արդյունահանության պրոցեսներն անընդհատ կատարելագործվում են․ կիրառվում են նոր մեթոդներ, ներդրվում առաջավոր տեխնիկա ու տեխնոլոգիա, արտադրությունը համալիր մեքենայացվում ու ավտոմատացվում է։

Գոյություն են ունեցել վառելիքաէներգետիկ արդյունաբերության զարգացման երկու հիմնական փուլ՝ ածխային և նավթագազային։ Ածխային փուլը սկսվել է 18-րդ դարի կեսերից և շարունակվել մինչև 20-րդ դարի կեսերը։ Վառելիքաէներգետիկ հաշվեկշռի գլխավոր վառելիքը եղել է ածուխը՝ 80-90 տոկոս։

20-րդ դարի երկրորդ կեսից սկսվել է երկրորդ՝ նավթագազային փուլը։ Այս փուլում նվազել է ածխի ու պինդ վառելիքի մյուս տեսակների բաժինը, ավելացել է նավթի և գազի բաժինը։ Ներկայումս նավթ

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 286)։*  |
**Սոնյա Հակոբի Վարուժյան** (անգլ.՝ Sonya Varoujian, 1973), բրիտանահայ երգչուհի։

Կենսագրություն
--------------

Սոնյա Վարուժյանը ծնվել է 1973 թվականին Մեծ Բրիտանիայի Էպսոմ քաղաքում։ Երգել է վաղ տարիքից, նվագել կիթառ, դաշնամուր, գրել երգեր, 15 տարեկանում մասնակցել է երգի մրցույթների։ 

Հիմնադրել է «Raindance» երաժշտախումբը, համագործակցել պորտուգալացի և թաիլանդցի երաժիշտների հետ։ Ելույթներ է ունեցել Նյու Յորքի հայտնի համերգասրահներում, մասնակցել ամերիկյան «Long Island» և հայկական երաժշտության փառատոներին։ 

1991 թվականին թողարկել է «All in All» ձայնասկավառակը (Լոնդոն), ինչպես նաև կիթառի և ստեղնաշարային գործիքների նվագակցությամբ ինքնատիպ հեղինակային երգերի, «Seven» (1998, Նյու Յորք), «Confession» (2000) ալբոմները։ 

Սոնյա Վարուժյանի երգերը հնչել են ռադիոկայաններով (92,7 WORE և WHRU 88,7): Նա նկարահանվել է Նյու Յորքի PBS հեռուստաընկերության «The Armenian Americans» («Ամերիկայի հայերը») փաստագրական ֆիլմում (ընդգրկված են նաև նշանավոր այլ հայեր)։ 

Համերգներով հանդես է եկել Մեծ Բրիտանիայում, Ավստրալիայում, Կանադայում, ԱՄՆ-ում, բարեգործական համերգներով՝ Հայաստանում (2005)։ Առաջին անգամ հայերեն երգեր է գրել 2006 թվականին, թողարկել է «Ճանապարհ» ձայնասկավառակը (12 երգ)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Սոնյա Վարուժյան

Արտաքին հղումներ
----------------

* Սոնյա Վարուժյան – «Վերադարձիր»
* Սոնյա Վարուժյան – «Ճանապարհ»

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ երաժշտության հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Ռոբերտ Աբգարի Կոնդախսազով** (հուլիսի 26, 1937(1937-07-26), Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հունիսի 23, 2010(2010-06-23), Մոսկվա, Ռուսաստան), վրացահայ նկարիչ։ Վրացական ԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ։ ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամ (1968)։

Կենսագրություն
--------------

Ռոբերտ Կոնդախսազովը ծնվել է 1937 թվականին Թբիլիսիում, բժիշկների ընտանիքում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Թբիլիսիի գեղարվեստի ակադեմիայի գեղանկարչության բաժինը, որն ավարտել է 1963 թվականին (Վ. Շուխաևի և Ս. Կոբուլաձեի դասարան)։ Ավարտելուց հետո աշխատել է դիզայնի, ինտերիերի ձևավորման, գրքային գրաֆիկայի բնագավառում։ 1990-ական թվականներին Կոնդախսազովի մոտ նկատելի են դառնում ոճային փոփոխությունները՝ գեղանկարները դառնում են սև-սպիտակ, հիմնական ուշադրությունը կենտրոնանում է առաջնային ֆորմաների վրա։

Ցուցադրվել սկսել է 1964 թվականից։ Առաջին ցուցահանդեսը կազմակերպվել է 1989 թվականին, Թբիլիսիում, այնուհետև՝ 2000, 2003 թվականներին։

2005 թվականից բնակվում է Մոսկվայում։ 2006 թվականին Ռուսաստանի պետական հումանիտար համալսարանի թանգարանային կենտրոնում տեղի է ունեցել Կոնդախսազովի «Այլ արվեստ» անհատական ցուցահանդեսը։ 1989 թվականին անհատական ցուցահանդես է ունեցել Թբիլիսիի նկարիչների տանը։

Ստեղծագործությունները գտնվում են Վրաստանի պետական պատկերասրահում, Թբիլիսիի, Երևանի, Մոսկվայի, Ֆրանսիայի, ԱՄՆ-ի, Նիդերլանդների, Բելգիայի, Հունաստանի, Իսրայելի և Ավստրիայի մասնավոր հավաքածուներում։

Ստեղծագործություններ
--------------------

* «Ջարդ», 1986
* «Հին քաղաք», 1991
* «Նատյուրմորտ», 1995
* «Կակտուս», 1999
* «Լողասենյակ», 1998
* «Պատշգամբ», 1993
* «Լվացարան», 1999

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Кондахсазов Роберт Абгарович

Գրականություն
-------------

* Ноев Ковчег. Информационно-аналитическая газета армянской диаспоры стран СНГ. N 4 (62) Май 2003 года

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ֆեյսբուքյան պաշտոնական էջը
* «Мастер в Храме Живописи» — статья о Роберте Кондахсазове, Журнал «Русский Клуб», июль, 2010 (№ 7)
* Статья о Кондахсазове «Изысканность и аскеза творца», Владимир САРИШВИЛИ(չաշխատող հղում)
* Незаконченные тетради, Роберт Кондахсазов, «Дружба Народов» (2011, № 9)
* Роберт Кондазсазов, Незаконченные тетради. Журнал «Русский клуб»
* Ցուցահանդես Ռոբերտ Կոնդախսազովի հիշատակին
**Սովյալների օգնության հանձնաժողով** (ռուս.՝ «Помгол» - помощь голодающим -օգնություն սովյալներին), Համառուսաստանյան Կենտգործկոմին առընթեր կենտրոնական հանձնաժողով։ Նախագահն էր Միխայիլ Կալինինը։ Ստեղծվել է ՀամԿԳԿ-ի 1921 թ. հուլիսի 18-ի դեկրետով, Պովոլժիեի և այլ շրջանների սովյալներին օգնելու համար։ Սովյալների օգնության հանձնաժողովն իր հիմնական խնդիրներն էր համարում․ սովի չափերի պարզումը, սովի դեմ պայքարի միջոցներ (պետական, հասարակական, արտասահմանում հանգանակած և այլն) գտնելը, սովյալներին օգնելու համար եկեղեցական արժեքները բռնագրավելու և տուժած շրջաններից գյուղացիներին տեղափոխելու մասին ԿԳԿ-ի դեկրետների իրականացումը և այլն։ 

Սովյալների օգնության հանձնաժողովներ ստեղծվեցին Ուկրաինական ԽՍՀ-ում, ԲԽՍՀ-ում, Անդրկովկասյան ՍՖՍՀ-ում։ Սովյալների օգնության հանձնաժողովն օգնեց գյուղացիներին հատկապես 1921 թվականի աշնանացանը և 1922 թվականի գարնանացանը կազմակերպելու գործումԿաղապար:Փասը, խորհրդային կառավարությունը այդ նպատակի համար տրամադրեց 55 միլիոն փութ սերմացու։ Սովյալների օգնության հանձնաժողովները լուծարվեցին 1922 թ. հոկտեմբերի 15-ին։ ՀամԿԳԿ-ին կից ստեղծվեց սովի հետևանքների դեմ պայքարի հանձնաժողով։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 16)։*  |
**Ռոստիսլավ Սինիցին** (ռուս.՝ Ростислав Александрович Сини́цын, հոկտեմբերի 18, 1955(1955-10-18), Նիժնի Տագիլ, Սվերդլովսկի մարզ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային գեղասահորդ, հանդես է եկել պարեր սառույցի վրա ձևում Նատալյա Կարամիշևայի հետ։ Ներկա պահին` գեղասահքի մարզիչ և խորեոգրաֆ։ ԽՍՀՄ միջազգային կարգի սպորտի վարպետ։ Մանկավարժական գիտությունների թեկնածու։

### Կարիերա

Զուգընկերուհու և կնոջ` Նատալյա Կարամիշևայի հետ երկու անգամ դարձել է ԽՍՀՄ չեմպիոն։ Զույգի հետ տարբեր ժամանակաշրջաններում աշխատել են Լյուդմիլա Պախոմովան և Տատյանա Տարասովան։ Սպորտային կարիերան ավարտելուց հետո 1983 թվականից մինչև 1986 թվականը Ն.Կարամիշևայի հետ միասին նրանք հիմնադիրների շարքում էին և ելույթ էին ունենում «Բոլոր աստղերը» շոում, իսկ հետո նաև` Իգոր Բոբրինի «Սառցե մանրանկարների թատրոնում» 1986-1996 թթ.):

1996 թվականին կնոջ հետ տեղափոխվել է Չեխիա, որտեղ էլ աշխատում է որպես մարզիչ և խորեոգրաֆ։

### Ընտանիք

Ամուսնացած է նախկին պարընկերուհու` Նատալյա Կարամիշևայի հետ։ Նրանց որդին՝ Ալեքսանդր Սինիցինը, գնացել է ծնողների հետքերով և նույնպես հանդես է գալիս պարեր սառույցի վրա ձևում (ներկայացնում է Չեխիան)։

### Ելույթների արդյունքներ

| Մրցումներ | 1977-1978 | 1978-1979 | 1979-1980 | 1980-1981 | 1981-1982 | 1982-1983 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Գեղասահքի աշխարհի առաջնություն |  |  | 7 |  |  |  |
| Գեղասահքի Եվրոպայի առաջնություն |  | 5 |  |  |  |  |
| Գեղասահքի ԽՍՀՄ առաջնություն | 1 | 3 | 1 |  |  | 3 |
| Skate Canada International |  |  |  |  | 3 |  |
| NHK Trophy |  |  | 3 |  | 2 |  |
| «Московские новости» թերթի մրցանակի տուրնիր |  |  | 3 |  |  |  |
| Ձմեռային ունիվերսիադա |  |  |  | 2 |  |  |

Ծանոթագրություններ
------------------

Արտաքին հղումներ
----------------

* Р. Синицын на сайте В. Соловьёва
* Р. Синицын на сайте о И. Ксенофонтове(չաշխատող հղում)
* Р. Синицын на сайте ICE DOM (անգլ.)

1. ↑  Яна Цейкова и Александр Синицин(անգլ.) Չմշկորդների միջազգային միության պաշտոնական կայքում
Լոքոյի պատկերով լատվիական նամականիշ

**Սովորական Լոքո** (լատիներեն՝ Silurus glanis), լոքոյաձկների ընտանիքի ձուկ։ Սովորաբար հանդիպում է դանդաղահոս գետերի մերձհատակային մասերում, Հայաստանում Արաքս, Ախուրյան, Մեծամոր, Որոտան, Արփա գետերում, Արարատյան դաշտի ջրանցքներում ու լճակներում։ Խոշոր ձուկ է։ Մարմնի երկարությունը 60-90 սմ է (երբեմն՝ 2-3 մ, զանգվածը՝ 150 կգ և ավելի)։ Պոչային ցողունը երկար է, կողքերից սեղմված։ Գլուխը տափակ է, լայն, մաշկը՝ առանց թեփուկային ծածկի ու լորձնոտ։ Բերանը մեծ է, գտնվում է գնչի ծայրին և զինված է մանր խոզանանման ատամիկներով։ Ստորին ծնոտը վերինից երկար է։ Ունի 3 զույգ բեղիկներ, որոնցից 2-ը (կարճ զույգերը) գտնվում են ստորին ծնոտի տակ, իսկ մյուսը (երկարը)՝ վերին ծնոտի վրա։ Պոչային լողակը զուրկ է կտրվածքից և ունի կոր եզրագիծ։ Մեջքային լողակն ունի 2-4 ճառագայթ, հետնալողակը՝ 81-94: Խռիկային առաջին աղեղի վրա ծառագորտ կա 13-14 առէջ։ Կրծքային լողակի առաջին ճառագայթը խիստ հաստացած է, հետին մասում՝ ատամիկներով զինված։ Մեջքը բաց մոխրագույնից սևակապտավուն է, փորիկը՝ սպիտակ կամ մոխրասպիտակավուն, կողքերը՝ ավելի բաց գույնի։ Կողքերի և փորիկի վրա ցրված են բազմաթիվ մանր, մուգ բծեր։ Ծիածանաթաղանթը դեղին է՝ սև պտերով։ Սեռահասուն է դառնում 3-4 տարեկանում։ Բազմանում է գարնանը' 18-20 °C ջերմաստիճանային պայմաններում՝ պարզունակ կառուցվածք ունեցող և ջրային բույսերի արանքում գտնվող բներում։ Բեղունությունը կազմում է մինչև 480 հազար ձկնկիթ, որը կպչուն է, տրամագիծը՝ 2-3 մմ։ Ձկնկիթի զարգացումը տևում է 3-10 օր։ Արուն այդ ընթացքում հոգ է տանում ինչպես ձկնկիթի, այնպես էլ թրթուրների նկատմամբ։ Հասնելով 7 մմ երկարության՝ շերեփուկներ հիշեցնող մանրաձկներն անցնում են արտաքին սննդառության։ Գիշատիչ է։ Սնվում է փափկամարմիններով ու զանազան ողնաշարավորներով (ձկներ, գորտեր, թռչուններ, մանր կաթնասուններ)։ Սննդային ակտիվությունը բարձր է գիշերը։ Ցերեկը սովորաբար գտնվում է թաքստոցում։ Արժեքավոր տեսակ է։ Հայաստանի գետերում երբեք մեծաքանակ չի եղել։ Սիրողական ձկնորսության օբյեկտ է։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակը վերցված է* *Հայաստանի բնաշխարհ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | UNII |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Տաքսոնոմիա | GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN · WoRMS |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 13547906h · GND: 4129535-3 · LCCN: sh85122584 · NKC: ph138832 |

 |
**Պուտիչաի Կասետսին** (Պուշ) (թայերեն՝ พุฒิชัย เกษตรสิน (พุฒ), հուլիսի 3, 1986(1986-07-03), Ռաթչաբուրի, Թաիլանդ), թաիլանդացի դերասան, DJ և հեռուստահաղորդավար է։ Դերասանական կարիերայում հայտնի է դարձել «Անճոռնի ճուտիկը», «Կատարյալ մարտ» և «Ես կդառնամ սուպերսթար» աշխատանքների շնորհիվ։ Ինչպես նաև «Գեղեցիկ կովբոյ» սերիալի շնորհիվ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Ռաթչաբուրիում, նահանգ կենտրոնական Թաիլանդում, Պուտիչայի ընտանիքի 6 որդիներից 4-րդն է։ Նրա ընտանիքը ունի գյուղատնտեսության բիզնես Ռիթչաբուրիում։ Պուտիչայը երազում էր դառնալ պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, բայց ավագ դպրոցում համոզվեց, որ պետք է աշխատի զվարճալի շոուների բնագավառում։

Պուտիչայը 1-6 դասարանները ավարտել է Ռաթչաբուրիի Վանսա Մարիա դպրոցը, այնուհետև միջնակարգ կրթությունն ավարտել է Prasartratprachakit դպրոցում։

Կարիերա
-------

### 2010-2013: Կարիերայի սկիզբ

Պուտիչային իր կարիերան սկսել է GMM Grammy-ում որպես DJ HOTWAVE 91.5FM ռադիոյում և DJ Chill FM համար, իսկ ավելի ուշ O։IC TV համար։ Նա իր դերասանական կարիերան սկսեց, երբ ստացավ փոքր դեր Koo Rak Tang Kua սիթքոմում Thunder հեռուստատեսությամբ։ Այնուհետև նա ոստիկանի դեր ստացավ Jood Nad Pob սերիալում, որը ցուցադրվում էր 3-րդ ալիքով, որտեղ նա հայտնվում է 23-80-րդ սերիաներում։ Ավելի ուշ նա ոչ մեծ դերեր ստացավ լակորներում։ 2014 թվականին Պուտիչայն առաջնաելույթ ունեցավ որպես առաջատար դերասան Leh Nangfah լակորնում, Վաննարոտ Սոնտիչայի հետ։ Այդ ժամանակից ի վեր նա սկսել է ավելի շատ երկրպագուներ ձեռք բերել։ Համենայն դեպս ռադիո DJ-ի աշխատանքը դեռ նրա սիրած զբաղմունքն է, ինչպես նշում է նա. «Աշխատանքը ունի իր հմայքը, և յուրաքանչյուր DJ ունի իր սեփական ոճը։ Թերևս ես հանդես էի եկել բազմաթիվ հեռուստատեսային շարքերում, բայց DJ աշխատանքները դեռևս իմ հիմնական առաջնահերթությունն էր»։

### 2015

Այս տարի Պուտիչայը հայտնի դարձավ շնորհիվ իր աշխատանքի։ Նա չի հեռանում թաիլանդական հեռուստատեսության էկրանից ամբողջ տարվա ընթացքում։ Տարին սկսեց «Անճոռնի ճուտիկը», «Կատարյալ զույգը», որը ցուցադրվում էր GMM25 ալիքով, Պուտիչայը գրավում է դեռահասների սրտերը և ստեղծում ինքնատիպ Պի Սուե ֆենոմեն ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "ดีเจพุฒิ...คลื่น ฮอต 91.5 เก็บตังสานฝันเปิดร้านกาแฟ" Archived 2017-10-16 at the Wayback Machine.  *ASTVผู้จัดการออนไลน์*, Bangkok, 23 April 2010. Retrieved on 17 October 2015.
2. ↑  Suwitcha Chaiyong."Push perfection : Star takes on a popular role", *Student Weekly*, Bangkok, 18 May 2015. Retrieved on 17 October 2015.
3. 1 2  "หนุ่มฮอตแห่งปี "พุฒ" คว้า 2 รางวัล จาก 2 นิตยสารดัง "Hamburger และ Seventeen"", *Starupdate.com*, Bangkok, 19 October 2015. Retrieved on 20 October 2015.


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |

 |
**Վարդան Գրիգորի Վահրամյան** (1955, Թավրիզ, Իրան), իրանահայ կոմպոզիտոր, երաժշտագետ, սյուրռեալիստ նկարիչ։ Հանդես է գալիս որպես մենակատար (բարիտոն), երգչախմբի ղեկավար։

Կենսագրություն
--------------

Վարդան Վահրամյանը ծնվել է 1955 թվականին Թավրիզում՝ նկարիչ Գրիգոր Վահրամյանի և երաժիշտ-նկարիչ Մարուսյա Առաքելյանի ընտանիքում։

Վարդան Վահրամյանը հարմոնիա է ուսանել ինչպես իրանցի, այնպես էլ հայաստանցի մաեստրոների մոտ։ 1980 թվականից «Կոմիտաս» եկեղեցական երգչախմբի հիմնադիրն ու դիրիժորն է։

2000-2001 թվականներին նրա Ռեքվիեմը կատարել է Երևանի Կոմիտասի անվան կոնսերվատորիայի երգչախումբը՝ նվիրված Հայաստանում քրիստոնեության հիմնադրման 1700-ամյակին։ 2006 թվականին հրավիրվել է Հայաստան, որտեղ նրա «Լույս առավոտ» ստեղծագործությունը կատարվել է «Մեկ ազգ, մեկ մշակույթ» փառատոնի ժամանակ։ Վահագն Դավթյանի խոսքերի հիման վրա ստեղծված «Լույս առավոտի» և Վարանդի խոսքերով գրված «Հավերժական ջահ» ստեղծագործությունները ստեղծվել են մեծ ոգեշնչմամբ, զգացմունքայնությամբ ու նվիրումով։

2011 թվականին ռեժիսոր Ռեզա Շամսի Սուրբ Ստեփանոսի տաճար կարճամետրաժ ֆիլմի երաժշտության հեղինակը Վարդան Վահրամյանն է, ինչպես նաև 2013 թվականի հուլիսի 13-ին Երևանում Ոսկե ծիրան կինոփառատոնի ժամանակ ցուցադրված «Մարուսյա» ֆիլմի երաժշտության հեղինակն է։

Երգահանների և կոմպոզիտորների միջազգային գիլդիայի (Միացյալ Թագավորություն) թղթակից անդամ է։

Նկարչություն
------------

Վարդան Վահրամյանը նաև տաղանդավոր նկարիչ է, որը հայտնի է իր սյուրռեալիստական ոճով։ Նրա յուղաներկի վրա արված կտավները ներկայացվել են Իրանի տարբեր պատկերասրահներում, լուսաբանվել ինչպես իրանական, այնպես էլ օտարերկրյա թերթերում և լրատվամիջոցներում։

Վահրամյանը նկարազարդել է Բևեռլի Կողլանի «Խոսող կատուն» վիպակը։

Ֆիլմ
----

2006 թվականին Վարդան Վահրամյանը նկարահանվել է Թավրիզ. պատկերներ մոռացված աշխարհից ֆիլմում։ Վահրամյանը հանդիսանում է նաև ֆիլմի սաունդթրեքի հեղինակը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Biography, Interview, Interview from Iran-Newspaper
2. ↑  Biography, Iranian Painters: Armenian
3. ↑  One Nation, One Culture Report Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine. One Nation, One Culture Report
4. ↑  Saint Stepanos Monastery Video, YouTube
5. ↑  Maroosya Archived 2015-12-22 at the Wayback Machine. Maroosya
6. ↑
7. ↑  Report masde arte.com, Report from masde arte.com
8. ↑  Iran-Newspaper Report, Iran-Newspaper Report
9. ↑  9781326095840
10. ↑  Tabriz: Images from the Forgotten World (2006), Movie on IMDb.


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |

 |
**Ռոման Մատիաշվիլի** (դեկտեմբերի 29, 1950(1950-12-29), Ղվարել, Վրաստան), դերասան, ռեժիսոր, Վրաստանի վաստակավոր արտիստ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Վրաստանի Կախեթի շրջանում։ Նախնական կրթություն է ստացել Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսիի համար 95 հայկական միջնակարգ դպրոցում։ 1970-1975 թվականներին սովորել է Երևանի Գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի ռեժիսորական ֆակուլտետում (Ռ. Ջրբաշյանի ղեկավարությամբ)։ Ավարտական դիպլոմային աշխատանքը եղել է «Հալածված առաքյալը» (Մակայոնոկ). այն բեմադրվել է Թբիլիսիի Շահումյանի (այժմ` Ադամյանի) անվան հայկական պետական թատրոնում։ Հետագա գործունեությունը շարունակել է նույն թատրոնում, աշխատել որպես դերասան և ռեժիսոր։

Ստեղծագործական կյանք
--------------------

1969 թվականից սկսած Մատիաշվիլին սկսել է աշխատել թատրոնում։ Նախ, 1977 թվականին գործունեություն է ծավալել Երևանի Երիտասարդական-փորձարարական թատրոնում, այնուհետև` 1979-1981 թվականներին որպես ռեժիսոր և դերասան է հանդես եկել Կապանի Շիրվանզադեի անվան պետական թատրոնում։
Որպես դերասան և ռեժիսոր Մատիաշվիլին իր գործունեությունը շարունակել է Թբիլիսիի Ադամյանի անվան հայկական պետական թատրոնում, բեմադրելով տարբեր ներկայացումներ և խաղալով մի շարք դերեր։

### Դերեր

* «Հատակում»՝ Լուկա
* «Քարե հյուր»՝ Լեպորելլո
* «Պատվի համար»` Էլիզբարյան
* «Ամուսնություն իտալական ձևով»՝ Դոմենիկո Սորիանո
* «Հավերժության օրենքը»՝ Բաշանա Ռամիշվիլի
* «Կուկարաչա»` Կուկարաչա
* «Օթելլո»` Օթելլո
* «Պեպո»` Պեպո
* «Սերը ծփիների տակ»՝ Եփրայիմ Քիբըթի
* «Ավերականների պահակները»՝ Մացիկ

### Բեմադրություններ

* «Հալածված առաքյալը»՝ Մակայոնոկի
* «Սերը ծփիների տակ»
* «Ավերականների պահակները»
* «Եզովպոս» (Վանաձորի պետական թատրոն, 1977)
* «Ամուսնություն իտալական ձևով»

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Բ. Հովակիմյան, Թատերական օրացույց, 2010, Երևան, էջ 94
2. ↑  Թբիլիսիի Պ. Ադամյանի անվան հայկական դրամատիկական թատրոնի հանդիսատեսը պակասում է
3. ↑  Ամենատարեց հայկական թատրոնի մշտանորոգ ներկան

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ակա°նջ դրեք ավերակների թառանչին
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ռուբեն Ադալյան (այլ կիրառումներ)

**Ռուբեն Պողոսի Ադալյան** (հուլիսի 5, 1955(1955-07-05), Բեյրութ, Լիբանան), հայ պատմաբան (ԱՄՆ), պատմական գիտությունների դոկտոր (1985), պրոֆեսոր (1993)։

Կենսագրություն
--------------

Ռուբեն Ադալյանը ծնվել է Բեյրութում։ 1966 թվականից բնակվում է ԱՄՆ-ում։ 1978 թվականին ավարտել է Կալիֆոռնիայի համալսարանի (Լոս Անջելես) պատմության ֆակուլտետը։ 1993 թվականից դասավանդում է Վաշինգտոնի Ջորջթաուն և Ջորջ Վաշինգտոն համալսարաններում (կարդում է Կովկասի, մասնավորապես, Անդրկովկասյան հանրապետությունների 19-րդ-20-րդ դդ. քաղաքական պատմությունը), 1996 թվականին՝ Միչիգանի (Էն Էրբոր) համալսարանում։ Ամերիկայի Հայկական համագումարի հետազոտության և վերլուծության բաժնի տնօրենն է, "Monthly Digest of News from Armenia («Հայաստանի լուրերի ամենամսյա ամփոփագիր») պաշտոնաթերթի խմբագիրը։ 1995 թվականին եղել է Քեմբրիջի ժամանակակից հայագիտական ուսումնասիրությունների և փաստագրման Զորյան ինստիտուտի տնօրենների խորհրդի նախագահ, 1997 թվականից՝ Հայկական ազգային ինստիտուտի (Վաշինգտոն) տնօրեն, միաժամանակ՝ դասախոսել է Ջոն Հոպկինս համալսարանում։

Ուսումնասիրությունների առարկան է հայերի ցեղասպանությունը, Հայ դատը, հայ սփյուռքի պատմությունը, հայ պատմագրության հարցերը (Նիկողայոս Ադոնց, Մխիթարյան միաբաններ և այլն)։ Հավաքել, ֆիլմագրել և հրատարակել է ԱՄՆ-ի արխիվներում պահպանված հայերի ցեղասպանության վերաբերյալ 37.000 էջ փաստաթուղթ ("Guide to the Armenian Genocide in the USA Archives, 1915-1918", 1994)։

Երկեր
-----

* The Historical Evolution of the Armenian Diaspora, ‘Journal of Modem Hellenism", 1989, N6։
* The Armenian Genocide։ Context and Legacy, ‘Social Education", 1991, N2։
* Remembering and Understanding the Armenian Genocide, Y, 1995

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005*


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է* *«Հայկական հարց» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |


|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Արմենիապեդիա · Հայազգ |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 144836264 · ISNI: 0000000080858461 · LCCN: n92035857 · NUKAT: n2012144678 · SUDOC: 073445851 · VIAF: 6586907 · WorldCat VIAF: 6586907 |

 |

 |
**Ռուսական այբուբեն**, ռուսերենի գրային համակարգը, որն ստեղծվել է սլավոնական գրի (կիրիլիցա) հիման վրա։ Ժամանակակից Ռուսական այբուբենը բաղկացած է 33 տառից, որոնցից քսանը նշանագրում են բաղաձայն, 10-ը՝ ձայնավոր հնչյուններ․ սրանցից я, ю, ё, е (վերջինը միայն որոշակի դիրքում) երկհնչյուններ են։ Й տառը վանկարար չէ․ ъ (կոշտության նշան) և ь (փափկության նշան) տառերն ինքնուրույն հնչյուններ չեն նշանագրում. ь ցույց է տալիս նախորդ բաղաձայնի փափկությունը և երբեմն իմաստատարբերիչ դեր է կատարում (кров «կտուր, օթևան, տուն», кровь «արյուն»), իսկ ъ օգտագործվում է որպես, այսպես կոչված, անջատիչ նշան (արտասանությամբ անջատվում են երկու հարևան վանկերը «суб-ъект»)։ Կիրիլիցայի առաջին բարեփոխումը կատարվել է 1710-ին, Պետրոս Մեծի հրամանով, իսկ երկրորդը՝ 1917-ի դեկտ․ 23-ին, լուսավորության ժող․ կոմիսարիատի դեկրետով։ ժամանակի ընթացքում Ռուսական այբուբենը համալրվել է նոր տառերով, իսկ որոշ տառեր հանվել են գործածությունից։ Ռուսական այբուբենը ընկած է նախկին ԽՍՀՄ շատ լեզուների, ինչպես նաև Բուլղարիայի, նախկին Հարասլավիայի, նախկինում Մոնղոլիայի այբուբենների հիմքում։

| Ժամանակակից ռուսական այբուբենը | Տառերի անունները | Ժամանակակից ռուսական այբուբենը | Տառերի անունները |
| --- | --- | --- | --- |
| А а | ա | Р р | էր |
| Б б | բե | С с | էս |
| В в | վե | Т т | տե |
| Г г | գե | У у | ու |
| Д д | դե | Ф ф | էֆ |
| Е е | ե | Х х | խա |
| Ё ё | յո | Ц ц | ցե |
| Ж ж | ժե | Ч ч | չե |
| З з | զե | Ш ш | շա |
| И и | ի | Щ щ | շչա |
| Й й | ի կիսաձայն | Ъ | կոշտության նշան |
| К к | կա | Ы | ըի |
| Л л | էլ | Ь | փափկության նշան |
| М м | էմ |
| Н н | էն | Э э | է շրջուն |
| О о | օ | Ю ю | յու |
| П п | պե | Я я | յա |

Ռուսական ստեղնաշար
------------------

frameless750x750px

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Հանրագիտարանային բառապաշար |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: sh88006676 · LNB: 000133748 · NKC: ph265652 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 34)։*  |
**Պրեդիկատների տրամաբանություն**, տրամաբանության բաժին, որն ուսումնասիրում է սուբյեկտի և պրեդիկատի տրոհված դատողությունը (ի տարբերություն ասույթների տրամաբանության, որն ուսումնասիրում է դատողությունն ամբողջությամբ)։

Հետազոտություններ
-----------------

Պրեդիկատների տրամաբանության հետազոտությունները զարգանում են հիմնականում մաթեմատիկական տրամաբանության շրջանակներում։ Պրեդիկատների տրամաբանություն դատողությունները ներկայացնում է բանաձևերի միջոցով, որոնք կազմվում են հետևյալ տարրերից․

1. առարկաների նշաններ (օրինակ, 0, 1, е, π և առարկայական փոփոխականներ x, y, z․․․),
2. մեկտեղանի կամ բազմատեղանի պրեդիկատների նշաններ (օրինակ, < , =, ≤ և պրեդիկատային փոփոխականներ p, q, r․․․),
3. առարկաների նկատմամբ մեկտեղանի կամ բազմատեղանի ֆունկցիաների նշաններ (օրինակ, +, —, sin, log և ֆունկցիոնալ փոփոխականներ f, g, հ․․․),
4. տրամաբանական գործողությունների նշաններ (օրինակ, ասույթային շաղկապներ՝ & («և»), V («կամ»), → («բխում է»), {\displaystyle \neg } («ոչ») և քվանտորներ՝ {\displaystyle \forall },(«կամայական»), {\displaystyle \exists } («գոյություն ունի»)։

Պրեդիկատների տրամաբանություն ուսումնասիրում է նշված նշաններից կազմված բանաձևերը (մաթեմատիկական տրամաբանությունում), դրանց միջոցով արտահայտված դատողությունների ձևափոխությունները նոր դատողությունների բխեցման հնարավորությունները։

Տարատեսակներ
------------

Պրեդիկատների տրամաբանության տարբեր կոնկրետ տարատեսակները տրվում են պրեդիկատների հաշվի համապատասխան ձևայնացած համակարգերի օգնությամբ, օրինակ, պրեդիկատների դասական, կոնստրուկտիվ կամ մոդալ հաշիվը։ Պրեդիկատների տրամաբանության նախադրյալները տրվել են դեռևս հին հունական տրամաբանությունում, դրա նախնական ձևերից մեկը՝ «հարաբերությունների տրամաբանությունը», ստեղծել է դը Մորգանը։ Արդի Պրեդիկատների տրամաբանության հիմնադիրը Գ․ Ֆրեգեն է, իսկ մաթեմատիկական կիրառությունների համար կարևոր նշանակություն է ունեցել Ա․ Ուայթհեդի և Բ․ Ռասելի «*Մաթեմատիկայի սկզբունքները*» (հատոր 1-3, 1910-1913) աշխատությունը։

Տես նաև
-------

* Կոնստրուկտիվ տրամաբանություն
* Մոդալ տրամաբանություն

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 9, էջ 424)։*  |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Երզնկյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:*

**Ռոստոմ Հարությունի Երզնկյան** (հունվարի 1, 1823(1823-01-01), Հաղպատ, Թիֆլիսի գավառ, Վրացական նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հունվարի 12, 1893(1893-01-12), Թելավ, Թիֆլիսի նահանգ, Ռուսական կայսրություն), հայ պատմաբան, գրականագետ։

Կենսագրություն
--------------

Ռոստոմ Երզնկյանը ծնվել է Հաղպատ գյուղում։ Հայտնի է եղել նաև **Ռոստոմ Բեկ** անունով։ 1843-1846 թվականներին եղել է Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցի հայկաբանության և պատմության ուսուցիչ։ 1846 թվականից անցել է զինվորական ծառայության, մասնակցել Դաղստանի լեռնականների դեմ ռազմական գործողություններին։ 1861 թվականին պաշտոնաթող է եղել, հաստատվել Թելավում, աշխատանքի անցել տեղի հայկական դպրոցում։ Թղթակցել է «Կովկաս», «Մեղու Հայաստանի», «Արարատ» պարբերականներին։ Ուսումնասիրել է Սանահինի և Հաղպատի պատմությունն ու ճարտարապետական հուշարձանները, վերծանել Հաղպատի 162 վիմական արձանագրությունները («Տնախօսական աեդագրութիւն Հաղբատայ աշխարհահռչակ վանից Սրբոյ Նշանի», 1886)։ Գրել է հայ-չերքեզական կապերին Արմավիր քաղաքի հիմնադրման պատմությանը նվիրված աշխատություն։ Նրա «Ավարիա» պատմաաշխարհագրական ակնարկը, «Պանդուխտ Դաղստանի» ուղեգրական նոթերը (Դաղստանի մի շարք բնակավայրերի նկարագրությունն ու այնտեղ ծավալված պատերազմական գործողությունների պատմությունը), «Մյուրիդիզմը Դաղստանում» ուսումնասիրությունը։

Երկեր
-----

* Երզնկյան Ռ. Ավարիա։
* Երզնկյան Ռ. Պանդուխտ Դաղստանի։
* Երզնկյան Ռ. Մյուրիդիզմը Դաղստանում։
* «Տնախօսական աեդագրութիւն Հաղբատայ աշխարհահռչակ վանից Սրբոյ Նշանի»։

Գրականություն
-------------

* Գրիգորյան Վ․, Ռոսաոմ բեգ Երզնկյանը և Դաղստանի մասին նրա գրած աշխատությունները, «ԲԵՏ», 1971։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — 1974. — հատոր 3. — էջ 587.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8  Ով ով է. հայեր (հայ.) / Հ. Այվազյան — Երևան: 2005. — հատոր 1. — էջ 377.


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 17849 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 587)։*  |
**Սատանայի այգիներ**, տարածքներ ամազոնյան անտառներում, որտեղ աճում են միայն մեկ տեսակի ծառեր (*Duroia hirsuta*) և ուրիշ ոչ մի այլ տեսակի ծառեր չեն հանդիպում։ Անվանումը գալիս է բնիկների հավատալիքներից, որոնք համարում էին, որ այդ վայրերում ապրում է Չուլյաչակիի (կեչուա՝ Chullachaki) չար անտառային ոգին։

Ավելի վաղ ենթադրվում էր, որ «այգիների» ձևավորումը կապված է այլ բույսերի տեսակների *Duroia hirsuta*-ի ալերոպաթիկ ազդեցության հետ։ Սակայն 2005 թվականին Սթենֆորդի համալսարանի կենսաբանները հաստատեցին, որ «այգիների» ձևավորումը հիմնված է *Duroia hirsuta*-ի և մրջյունների սիմբիոզի հիման վրա։ Ինչպես ցույց տվեցին սատանայի այգիերում այլ բույսեր տնկելու փորձերը, այդտեղ տնկած մրցակցային բույսերը Myrmelachista schumanni («լիմոնային մրջյուններ») տեսակի աշխատող մրջյունները ոչնչացնում են այլ տեսակի կանաչ ծիլերը՝ թողնելով միայն *Duroia hirsuta*-ն, որմ արձակում է մրջնաթթու, որպես հերբիցիդ։ Այս եղանակով մրջյունները իրենց սիրելի ծառերին հնարավորություն են տալիս աճելու ազատ աառանց մրցակցության։ Մրջյուններն օգտագործում են *Duroia hirsuta*-ի խոռոչները բներ պատրաստելու համար։ Արդյունքները ցույց են տվել, որ «այգիների» մակերեսը մեծանում է տարեկան մոտավորապես 0,7 %-ով։ Աշխատող մրջյունների քանակը մեծ գաղութներում հասնում է մոտավորապես 3 000 000-ի, իսկ մայրերի քանակը՝ 15 000-ի։ Մեզ հայտնի ամենամեծ «Սատանայի այգիները», որտեղ կան թվով 328 ծառեր, կենսաբանների գնահատմամբ ունի 800 տարվա պատմություն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Frederickson, M. E. Greene, M. J. & Gordon, D. (2005). Ecology: 'Devil’s gardens' bedevilled by ants. Archived 2015-02-22 at the Wayback Machine. *Nature* 437: 495-6.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կենսաբանները գուշակել են սատանայի այգիների գաղտնիքը Archived 2018-07-03 at the Wayback Machine.
**Սուդանշու Պանդեյ** (հինդի՝ सुधांशु पांडेय, անգլ.՝ Sudhanshu Pandey, օգոստոսի 22, 1974(1974-08-22), Ալմորա, Ուտար Պրադեշ, Հնդկաստան), հնդկական դերասան, երգիչ, մոդել և պարող։

Կենսագրություն
--------------

Սուդանշուն ծնվել է Ուտար Պրադեշ նահանգում։ Կարիերան սկսել է 19 տարեկան հասակում։ Երկրի ամենահայտնի մոդելների հետ աշխատել է որպես մոդել, այնպիսիք ինչպիսիք են՝ Ռոխիտ Բաուը, Ջեյ Ջեյ Բայլայաը, Խեյմեն Տրեյդին, նույնպես արտասահմանյան մոդայական տների վրա ինչպիսին են՝ Ջաֆրանկո Ֆերեն և Dolce & Gabbana: Գործի բերումով Սուդանշուն ապրում էր Հնդկաստանի մայրաքաղաք Դելիում և Մումբայում։ Մումբայում սկսեց նկարահանվել հեռուստատեսություններում՝ գովազդներում և սերիալներում։ Կարիերան սերիալներում Սուդանշուն սկսեց Պրյանկա Չոպրեի և «Որդի» անվան տակ շոուի շնորհիվ։ Սունդշուն կինոկարիերան սկսեց Ակշայ Կումարի շնորհիվ, խորհուրդ տված հեռուստատեսային աստղ պրոդյուսեր Կեշ Ռեմսեյին, որը անցկացնում էր կաստինգ «Խաղացող 420» իր նախագծի համար։ Հետագայում թողարկվեցին՝ «Ինչ է նշանակում սերը», «Խառնաշփոթություն», «Հիշել ամեն ինչ»։ «Միֆ» ֆիլմում նա խաղաց Ջեկի Չանի հետ։ Պրեմիերաների թվում Սուդանշու ֆիլմը «10 պատմություն» թողարկող ընկերություններ «Սպիտակ փետուր» Ասադժայ Գուպտաի և Սանդժայ Դատաի։ Հեռուստատեսական սերիալ «Երկու աստղ» դարձավ Սուդանշուի առաջին հաջողված հեռուստածրագիրը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Saxena D.* TV main bahut jaan baaki hai: Sudhanshu Pandey — Hindustan Times, 2021.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Սուդանշու Պանդեյ Archived 2010-12-28 at the Wayback Machine. Երկու աստղ հնդկակական կայքում
* Սուդանշու Պանդեյ «Կուռքերի կենսագրություն» ծրագրում (India TV) - Սուդանշու Պանդեյ ինտերվյու ՅուԹյուբում
* «Կուռքերի կենսագրություն» - Սունդանշու Պանդեյ (India TV, ՌԵԴ Մեդիա) - Սուդանշու Պանդեյի կենսագրություն (Վարող։ Լյուդմիլա Բերշանսկայա) ՅուԹյուբում
* Սուդանշու Պանդեյին բարևում էIndia TV հեռուստաալիք ՅուԹյուբում
* Մարդիք— Կենսագրություններ, Ինտերվյու, Պատմություններ — www.Peoples.Ru

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · MusicBrainz |

 |