**Ֆրեդրիկա Բրեմեր** (շվեդերեն՝ Fredrika Bremer, օգոստոսի 17, 1801(1801-08-17)[…], Piikkiö, Վարսինայս-Սուոմի - դեկտեմբերի 31, 1865(1865-12-31)[…], Årsta Castle, Haninge Municipality, Ստոկհոլմի լեն, Շվեդիա), շվեդ բանաստեղծուհի, ճանապարհորդ, ազդեցիկ ֆեմինիստուհի, մանկավարժ- լուսավորիչ:

Կենսագրություն
--------------

Ֆրեդրիկա Բրեմերը ծնվել է 1801 թվականի օգոստոսի 17-ին, շվեդական Աբո քաղաքում, հարուստ վաճառականի ընտանիքում: 1804 թվականին` երեք տարեկան հասակում, ընտանիքի հետ տեղափոխվում է Ստոկհոլմից 20 մղոն հեռավորության վրա գտնվող կալվածք, որը գնել էր նրա հայրը: Ֆրեդրիկան այստեղ ապրել է մինչև 1820 թվականը: Նրա և քույրերի դաստիարակությունը չափազանց մռայլ է եղել, ծնողները, հատկապես հայրը, շատ խիստ և կոպիտ են եղել և ուշադրություն չեն դարձրել իրենց երեխաների խառնվածքին և հակումներին: Մշտական ճնշվածությունը և միապաղաղ մռայլ իրավիճակը իրենց բացասական տպավորությունն էին թողնում խանդավառ և աշխույժ Ֆրեդրիկայի վրա, նա զգում էր, որ իր մեջ թաքնված են ուժեր, որոնք անօգուտ կորչում են, դրանից նա ճնշվում և ազդվում էր, ինչի հետևանքով էլ սկսեց հիվանդանալ: 1821 թվականին ողջ ընտանիքը մեկնեց Ֆրանսիայի հարավ: Այդ ընթացքում Ֆրեդրիկան ծանոթացավ Շիլլերի ստեղծագործություններին, որոնք ուժեղ տպավորություն թողեցին նրա վրա:

Ֆրեդրիկա Բրեմերի հուշարձանը Ստոկհոլմում, քանդակագործ` Սիգրիդ Ֆրիդման: Բացվել է 1927 թվականի հունիսի 2-ին
Արտերկրից վերադառնալուց հետո նրա ընտանեկան կյանքը անցնում էր նախկինի պես, և նրա միակ զբաղմունքը գրական ստեղծագործություններն էին: Հակառակ ընտանիքի ճնշմանը, նա երբեք չամուսնացավ, և իր կյանքը կապեց գրականության հետ: 1820-1830-ական թվականներին Բրեմերն անանուն կերպով հրատարակեց պատմվածքների ժողովածու` Առօրյա կյանքի պատկերներ, ընտանեկան վեպեր «Հարևանները», «Հայրենի տուն», որոնց համար Շվեդական ակադեմիան նրան պարգևատրեց փոքր ոսկե մեդալով: 1840-ական թվականներին նա հանդես եկավ Մեծ Բրիտանիայում բանվորական շարժման աջակցությամբ:

1849-1851 թվականներին ուղևորություններ է կատարել Կուբա և ԱՄՆ հանդիպել Ռալֆ Էմերսոնին, Հենրի Լոնգֆելլոյին, Նաթանիել Գոտորնոմին: Հետագայում նա ճամփորդել է Շվեյցարիայում, Իտալիայում, Պաղեստինում, Հունաստանում և գրել ճամփորդական նոթեր այդ եկրներ ուղևորությունների մասին:

Ֆրեդրիկա Բրեմերը մահացել է 1865 թվականի դեկտեմբերի 31-ին, Ստոկհոլմի մոտակայքում գտնվող Էրստա ընտանեկան ամրոցում:

Ստեղծագործություն
-----------------

Առավել նշանակալի արձագանք ստացավ նրա ֆեմինիստական «Գերտա» վեպը կամ «Մեկ հոգու պատմությունը» (1856):

Հետաքրքիր փաստեր
----------------

Իր ժամանակին հայտնի Լուիսա Մեյ Էլքոթի «Փոքրիկ կանայք» վեպի հերոսուհիները կարդում էին Ֆրեդրիկ Բրեմերի արձակը: 
Ֆրեդրիկ Բրեմերի կուբայական ուղևորության մասին Ֆրեդրիկը դրախտում (1999) կենսագրական վեպը գրվել է Շվեդիայում բնակվող կուբացի գրող Ռենե Վասկես Դիասի կողմից:

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4 5 6  Fredrika Bremer (շվեդերեն) — 1917.
3. 1 2  Bremer, Fredrika // *Benezit Dictionary of Artists* — OUP, 2018. — ISBN 978-0-19-977378-7 — doi:10.1093/BENZ/9780199773787.ARTICLE.B00026099
4. 1 2 3 4  Österhaninge kyrkoarkiv, Födelse- och dopböcker, SE/SSA/1595/C I/7 (1862-1876), bildid: 00025447\_00180
5. 1 2 3 4  Österhaninge kyrkoarkiv, Husförhörslängder, SE/SSA/1595/A I/18 (1861-1865), bildid: 00025345\_00065 — P. 60.
6. ↑  Շվեդիայի Ազգային թանգարանի նկարիչների ցանկ — 2016.
7. 1 2  «Бремер, Фредерика»։ *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)*։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907

Գրականություն
-------------

* Stendahl, Brita K. *The Education of a Self-Made Woman, Fredrika Bremer, 1801–1865* (Edwin Mellen Press. 1994) 978-0-7734-9098-7
* Wieselgren, Greta *Fredrika Bremer och verkligheten: Romanen Herthas tillblivelse* (Kvinnohistoriskt arkiv. Norstedt. 1978) 978-91-1-783041-0

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Գուտենբերգ նախագիծ · gravsted.dk · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (9-րդ) · Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Մեծ նորվեգական · Շվեդական կենսագրական · American Cycl. (1879) · American National Biography · Treccani |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 90063849 · BNC: a10945842 · BNE: XX1562877 · BNF: 12029924h · CiNii: DA09343979 · CONOR: 118236003 · GND: 118514962 · ICCU: MILV180612 · ISNI: 0000000123200572 · LCCN: n50042464 · NDL: 001101254 · NKC: jn20021014006 · NLA: 35021620 · NLG: 121674 · NLP: a0000001050069 · NSK: 000167897 · NTA: 068622600 · NUKAT: n2006113363 · PTBNP: 46365 · LIBRIS: 179079 · SUDOC: 027377318 · VIAF: 24616251 · WorldCat VIAF: 24616251 |

 |

 |