**Դյուլա Գրոշիչ** (հունգ.՝ Gyula Grosics, [ˈɟulɒ ˈɡroʃitʃ], 4 փետրվարի, 1926, Դորոգ – 13 հունիսի, 2014, Բուդապեշտ, Հունգարիա), հունգարացի ֆուտբոլիստ, Հունգարիայի հավաքականի դարպասապահ։ Ստացել է «Սև հովազ» մականունը, որովհետև խաղալիս կրել է սև մարզահագուստ։

Կենսագրություն
--------------

Դյուլա Գրոշիչը ծնվել է 1926 թվականի փետրվարի 4-ին Հունգարիայի Դորոգ քաղաքում։ Նրա մայրը ցանակնում էր, որ որդին դառնա քահանա։ Սակայն Գրոշիչն սկսել է ֆուտբոլային կարիերա՝ խաղալով Դորոգ քաղաքի ֆուտբոլային ակումբում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին մի կարճ ժամանակ կռվել է Առանցքի ուժերի կողմից և գերի ընկել ամերիկացիների մոտ։

Հունգարիայի ազգային հավաքականում իր դեբյուտը կատարել է 1947 թվականին։ 1948 թվականին հավաքականն սկսել է հաջող ելույթների շարքը, որ շարունակվել է մինչև 1954 թվականի աշխարհի առաջնությունը։ 1949 թվականին Դյուլա Գրոշիչը փորձել է փախչել երկրից, սակայն ձերբակալվել է։ Նա մեղադրվել է լրտեսություն կատարելու ու պետական դավաճանության մեջ և ենթարկվել տնային կալանքի։ Հետագայում մեղադրանքները հանվել են ապացույցների բացակայության պատճառով, սակայն Գրոշիչին երկու տարի արգելվել է խաղալ ազգային հավաքականում։ Այնուամենայնիվ, մեկ տարի անց նա վերադարձել է ազգային հավաքական։ 1950 թվականին նա սկսել է խաղալ նաև «Հոնվեդ» ակումբում։ Հունգարիայի առաջնության բարձրագույն դիվիզիոնում անցկացրել է 390 խաղ։

1952 թվականին Գրոշիչն ազգային հավաքականի կազմում դարձել է օլիմպիական չեմպիոն։ 1953 թվականին Հունգարիան հաղթել է Անգլիային, այսպես կոչված, «Դարի խաղում»։ Այդ հանդիպման ժամանակ Հունգարիան հաղթել է 6։3 հաշվով և դարձել ոչ Մեծ Բրիտանիայից եկած առաջին թիմը, որ հաղթել է Անգլիային տնային խաղում։ 1954 թվականին Դյուլա Գրոշիչն ընտրվել է Աշխարհի գավաթի աստղերի թիմի դարպասապահ։

1954 թվականի հուլիսից մինչև 1956 թվականի փետրվար Հունգարիայի հավաքականը 19 խաղերից 16-ում հաղթել է, իսկ երեքն ավարտել է ոչ-ոքի։ Սակայն Հունգարական հեղափոխությունից հետո «Ոսկե թիմը» անկում է ապրել։ Հեղափոխությունից հետո Դյուլա Գրոշիչն իր ընտանիքի հետ մեկնել է երկրից, սակայն հետագայում ստիպված է եղել վերադառնալ և ուղարկվել է «Տատաբանյա» ակումբ։ Նա մասնակցել է 1958 և 1962 թվականների աշխարհի առաջնություններին, որոնք անհաջող են եղել Հունգարիայի հավաքականի համար։ Ընդհանուր առմամբ հավաքականի կազմում նա անցկացրել է 86 խաղ։

1962 թվականի մրցաշրջանից հետո Խորհրդային Հունգարիայի սպորտի նախարարությունը թույլ չի տվել Գրոշիչին տեղափոխվել «Ֆերենցվարոշ» և նա որոշել է ավարտել իր ֆուտբոլային կարիերան։

Իմանալով, որ 82ամյա Դյուլա Գրոշիչը գտնվում է ֆինանսական վատ դրության մեջ, «Ֆերենցվարոշի» ղեկավարությունը նրա հետ կնքել է ցմահ պայմանագիր։ 2008 թվականին Գրոշիչը մի քանի րոպեով խաղադաշտ է դուրս եկել «Շեֆիլդ Յունայթեդի» դեմ ընկերական խաղում և արժանացել հոտնկայս ծափահարությունների։

2011 թվականին Տատաբանյայի ֆուտբոլային մարզադաշտը կոչվել է Դյուլա Գրոշիչի պատվին։

Դյուլա Գրոշիչը մահացել է 2014 թվականի հունիսի 13-ին Բուդապեշտում։

Ձեռքբերումներ
-------------

### Թիմային

* Օլիմպիական չեմպիոն - 1952
* Աշխարհի փոխչեմպիոն - 1954
* Կենտրոնական Եվրոպայի գավաթի դափնեկիր - 1953
* Հունգարիայի չեմպիոն - 1950, 1952, 1954, 1955

### Անհատական

* Տարվա ֆուտբոլիստ Հունգարիայում - 1949, 1950
* Ընդգրկվել է 20-րդ դարի աշխարհի 100 լավագույն դարպասապահների ցանկում (№ 18)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  FBref.com(բազմ․)
2. ↑
3. 1 2 3 4  «Hungary's greatest goalkeeper Gyula Grosics dies at 88». BiharPrabha.com. IANS. 2014 թ․ հունիսի 13. Վերցված է 2014 թ․ հունիսի 13-ին.
4. 1 2  «Gyula Grosics, innovative goalkeeper of Hungary's Golden Team of 1950s, dies at 88». Fox News. AP. 2014 թ․ հունիսի 13. Վերցված է 2014 թ․ հունիսի 14-ին.
5. 1 2 3 4 5  Fazekas, Zoltan (2014 թ․ հունիսի 13). «'Magical Magyars' goalkeeper Gyula Grosics dies aged 88». Reuters. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ հունիսի 18-ին. Վերցված է 2014 թ․ հունիսի 14-ին.
6. 1 2  «Blades share Magyar honour». Sheffield United F.C. 2008 թ․ մարտի 31. Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ ապրիլի 28-ին.
7. ↑  Genius Grosics finds late fulfilment Արխիվացված 2014-07-19 Wayback Machine - FIFA
8. ↑  «Hungarian football players of the Year». Վերցված է 2015 թ․ սեպտեմբերի 24-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Мой друг Яшин

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Դյուլա Գրոշիչ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | eu-football.info (խաղացող) · FootballDatabase.eu · FootballFacts.ru · National Football Teams.com · Soccerway · playmarkerstats.com (խաղացող) · Transfermarkt (խաղացող) · worldfootball.net (խաղացող) · ՖԻՖԱ · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · Find A Grave |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Munzinger |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1052370705 · ISNI: 0000000079069756 · LCCN: n2009018104 · NSZL: 000000008738 · VIAF: 83497733 · WorldCat VIAF: 83497733 |

 |