**Տրանսպորտը Հնդկաստանում**, Հնդկաստանի տարածքում գործող տրանսպորտային միջոցների, ինֆրակառուցվածքի և վարչության ամբողջություն։

Ավտոբոլային ճանապարհներ
-----------------------

Մումբայ՝ Պունա արագընթաց մայրուղի
Բանդրա՝ Վոռլի ծովային կամուրջ
2017 թվականի դրությամբ՝ երկրի ավտոբոլային ճանապարհների ընդհանուր ցանցը կազմել է 5 603 293 կմ, որը նրան աշխարհում ձգվածությամբ դարձնում է երրորդը։ Հնդկաստանի դաշնային ճանապարհների ցանցը (*National Highways*) կապում է բոլոր գլխավոր քաղաքները և երկրի նահանգների մայրաքաղաքները։ 2005 թվականին նրանց երկարությունը կազմել է 66 590 կմ, որոնցից 200 կմ-ը համարվել են արագընթաց մայրուղիներ։ NHAI- համաձայն (*National Highways Authority of India*)՝ ավտոմոբիլային ճանապարհներն ապահովում են ավելի քան 65% բեռային և 80% ուղևորային փոխադրումները։ Դաշնային ճանապարհներն ապահովում են ճանապարհային շարժման 40%-ը, որոնք կազմում են ճանապարհների ընդհանուր ցանցի ընդամենը 2 %-ը։ Վերջին մի քանի տարիների ընթացքում տրանսպորտային միջոցների տարեկան միջին աճը կազմել է 10.16 %։

Երկաթուղիներ
------------

Հիմնական հոդված՝ Երկաթուղային տրանսպորտը Հնդկաստանում
Ջարջիլինգի Հիմալայական երկաթուղի
Երկաթուղիները Հնդկաստանում առաջին անգամ հայտնվել են 1853 թվականին, ղեկավարվում պետական *Indian Railways* ընկերության կողմից։ Ճանապարհների ընդհանուր երկարությունը կազմում է 64 015 կմ, և այդպիսով աշխարհում զբաղեցնում է չորրորդ տեղը։ Ամեն տարի երկրի երկաթուղիները տեղափոխում են ավելի քան 6 միլիարդ ուղևոր և ավելի քան 350 միլիոն տոննա բեռ։

Հասարակական տրանսպորտ
---------------------

### Ավտոբուսներ

Ավտոբուսները Հնդկաստանի քաղաքներում զբաղեցնում են հասարակական տրանսպորտի ավելի քան 90 %-ը և բնակչության բոլոր դասերի համար համարվում են էժան և երթևեկության համար բավականին հարմար միջոց։ Ավտոբուսային ընկերությունները գլխավորապես համարվում են նահանգի կառավարության սեփականությունը։

### Տուկ տուկներ

Տուկ տուկների կայան Գոայում
Երկրում բավականին հայտնի տրանսպորտ են համարվում տուկ տուկները, որոնք իրենց ներկայացնում են ծածկված եռանիվ մոտոռոլեր, սովորաբար առանց դռների։ Սովորաբար նրանց գունազարդումը լինում է դեղին, սև և կանաչ գույների, սակայն դա կախված է տեղանքից։ Տուկ տուկն էժան և արագ տրանսպորտը, խոշոր քաղաքներում երթևեկության համար հարմար է։ Նրա թերություններից կարելի է նշել, որ վարորդը սովորաբար բարձր է գնահատում վճարը կամ հրաժարվում է տանել համապատասխան տեղը, նաև դա բավականին վտանգավոր տրանսպորտ է, որոնք մասնակցությամբ հաճախ լինում են վթարներ և բացակայում է անվտանգության համակարգը։ Մումբայը միակ քաղաքն է, որում տուկ տուկներն օրենքով արգելված են քաղաքի որոշ մասերում, նաև այստեղ երթևեկության համար գրանցված է համապատասխանող վճար։

### Տաքսի

Երկրում տաքսիների մեծ մասը հնդկական արտադրության ավտոմեքենաներ են։ Մեքենաների գունազարդումը կախված է նահանգից, Դելիում և Մահարաշտրայում գերակշռում են դեղին-սև գունազարդման ավտոմեքենաները, իսկ Արևմտյան Բենգալիայում՝ դեղին։ Մասնավոր օպերատորները սովորաբար չունեն իրենց հատուկ ընտրված գունազարդումը, սակայն նրանք պետք է օրենքով գրանցված լինեն և ունենան հաշվիչ։

### Երկաթուղային տրանսպորտ

Քաղաքամերձ երկաթուղային հաղորդակցությունը Հնդկաստանում բավականին սահմանափակ է և գործում է միայն Մումբայում, Կալկաթայում, Չենայում և Դելիում։ Մումբայի քաղաքամերձ երկաթուղային ճանապարհը երկրում ամենահինն է, որը գործում է 1867 թվականին և ամեն օր տեղափոխում 6,3 միլիոն ուղևորի, որը նրան դարձնում է աշխարհում ամենածանրաբեռնվածներից մեկը։ Հնդկաստանում մետրոպոլիտենի առաջին համակարգը կառուցվել է Կալկաթայում 1984 թվականին։ Դելիի մետրոպոլիտենը կառուցվել է 2002 թվականին և առաջին 7 տարվա ընթացքում տեղափոխել է ավելի քան մեկ միլլիարդ ուղևորի։ Այսօր տրամվայային համակարգ կա միայն Կալկաթայում, այդպես համակարգեր եղել են նաև Մումբայ, Կանպուրում, Չենայում և Նասիկում։

Նավահանգիստներ
--------------

Երկրի 13 գլխավոր նավահանգիստներն են՝ Նավի Մումբայ, Մումբայ, Կալկաթա, Պադիպ, Վիշահկապատնամ, Էնորե, Չենայ, Տուտիկորին, Կոչին, Նոր Մանղալոր, Մորմուգաո, Կանդլա և Պորտ Բլեր։ Երկրում կան 187 փոքր և միջին նավահանգիստներ։

Ավիացիա
-------

Ինդիրա Գանդիի անվան միջազգային օդանավակայան, երկրում ամենածանրաբեռնվածը
Հնդկաստանի խոշորագույն պետական ավիաընկերությունը *Air India*-ն է, որը ապահովում է միջազգային ավիափոխադրումների մեծ մասը։ Խոշորագույն ներքին ավիափոխադրողներն են համարվում նաև *Kingfisher Airlines*-ը և *Jet Airways*-ը, որոնք միացնում են Հնդկաստանի ավելի քան 80 քաղաքներ, ինչպես նաև իրականացնում որոշ միջազգային ռեյսեր։ Մումբայ - Դելի օդային միջանցքը համարվում է աշխարհում ամենածանրաբեռնվածներից մեկը։ Երկրում կան ավելի քան 355 քաղաքացիական օդանավակայաններ, որոնցից 250-ը՝ ծածկով։ Ինդիրա Գանդի անվան և Չատրապատի Շիվաջիի անվան օդանավակայաններն ապահովում են Հարավային Ասիայի բոլոր օդային ուղևորումների ավելի քան կեսը։

Խողովակաշարային տրանսպորտ
-------------------------

Խոնավ նավթի համար խողովակաշարերի երկարությունը կազմում է 20 000 կմ, նավթամթերքների համար՝ 268 կմ, գազամուղների համար՝ 1 700 կմ (2008 թվականի տվյալների համաձայն)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Արխիվացված պատճենը». Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ հունիսի 7-ին. Վերցված է 2021 թ․ հունիսի 1-ին.
2. ↑  «The World Factbook». Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ հունիսի 11-ին. Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 25-ին.
3. ↑  «National Highways». Portal of Government of India. Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ հունվարի 10-ին. Վերցված է 2009 թ․ հունիսի 23-ին.
4. ↑  «Bangalore's car pooling venture ropes in celebrities». IANS. Արխիվացված է օրիգինալից 2010 թ․ հունիսի 14-ին. Վերցված է 2009 թ․ մայիսի 28-ին.
5. ↑  «Radio One, CommuteEasy partner to promote car pooling in Bangalore». Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ հուլիսի 20-ին. Վերցված է 2009 թ․ մայիսի 28-ին.
6. ↑  «Car pooling kicks off in City» (PDF). Bangalore Traffic Police. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2011 թ․ հուլիսի 21-ին. Վերցված է 2009 թ․ մայիսի 28-ին.
7. ↑  Shwetha S. «10,000 plunge into car pool». Online edition of DNA, dated 22 May 2009. Վերցված է 2009 թ․ մայիսի 28-ին.
8. ↑  C. Gopalakrishnan. «Pricing of urban public bus transport in India : a study based on select undertakings». *Official webpage of the Indian Institute of Technology, Bombay*. Վերցված է 2009 թ․ հունիսի 1-ին.(չաշխատող հղում)
9. ↑  Sanjay K. Singh (2005). «Review of Urban Transportation in India» (PDF). *Journal of Public Transportation*. **8** (1). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2010 թ․ հունիսի 15-ին. Վերցված է 2009 թ․ հունիսի 23-ին.
10. ↑  «Honda tightens two-wheeler grip in India». *Online edition of The Hindu Business Line, dated 2009-02-03*. Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ փետրվարի 6-ին. Վերցված է 2009 թ․ հունիսի 19-ին.
11. ↑  Duggan, Chris (2006 թ․ օգոստոսի 15). «India's 'Amby' notches up half century». *The Independent*. London, UK. Վերցված է 2009 թ․ հունիսի 23-ին.
12. ↑  «Your PREMIER ride is arriving now | Uber Blog». *Uber Blog* (ամերիկյան անգլերեն). 2018 թ․ փետրվարի 5. Վերցված է 2018 թ․ փետրվարի 25-ին.
13. ↑  «uberXL: more room with more seats | Uber Blog». *Uber Blog* (ամերիկյան անգլերեն). 2016 թ․ դեկտեմբերի 27. Վերցված է 2018 թ․ փետրվարի 25-ին.
14. ↑  «Archived copy». Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ փետրվարի 26-ին. Վերցված է 2012 թ․ դեկտեմբերի 3-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ արխիվը պատճենվել է որպես վերնագիր (link)
15. ↑  «Kolkata Metro is now the 17th zone of Indian Railways». *The Times of India*.
16. ↑  «Mountain Railways of India». UNESCO World Heritage Centre. Վերցված է 2009 թ․ հունիսի 15-ին.
17. ↑  R.R. Bhandari (2005). *Indian Railways: Glorious 150 years*. Ministry of Information and Broadcasting, Government of India. էջեր 44–52. ISBN 978-81-230-1254-4.
18. ↑  «Geography: Railway zones». Indian Railways Fan Club. Վերցված է 2008 թ․ դեկտեմբերի 23-ին.
19. ↑   Archived 30 December 2012 at the Wayback Machine.
20. ↑   Archived 27 August 2012 at the Wayback Machine.
21. ↑  «Fleet Details». *Official webpage of Air India*. Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ ապրիլի 23-ին. Վերցված է 2009 թ․ հունիսի 11-ին.
22. ↑  «Market Share of Scheduled Domestic Airlines» (PDF). DGCA. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2016 թ․ հունիսի 29-ին. Վերցված է 2012 թ․ սեպտեմբերի 5-ին.
23. ↑  *Manorama Yearbook 2006 (India – The Country)*. Malayala Manorama. 2006. էջ 515. ISSN 0542-5778.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Follow a young commuter on her way through Mumbai, a web documentary by Deutsche Welle Global Ideas (www.dw.de/globalideas) Archived 2014-02-04 at the Wayback Machine.
* Ministry of Road Transport & Highways
* *Mile by Mile, India Paves a Smoother Road to Its Future*, *The New York Times*, 4 December 2005.
* Motor Vehicles Act, 1988

Հնդկաստան
Հնդկաստան. թեմատիկ հոդվածներ

Զինանշան • Դրոշ • Օրհներգ • Պետական կառուցվածք • Սահմանադրություն • Խորհրդարան • Վարչական բաժանում • Աշխարհագրություն • Քաղաքներ • Մայրաքաղաք • Բնակչություն • Լեզուներ • Պատմություն • Տնտեսություն • Արժույթ • Մշակույթ • Կրոն • Կինեմատոգրաֆիա • Գրականություն • Երաժշտություն • Տոներ • Սպորտ • Կրթություն • Գիտություն • Տրանսպորտ • Տուրիզմ • Փոստ (պատմություն և նամականիշեր) • Ինտերնետ • Զինված ուժեր • Արտաքին քաղաքականություն • Հեռուստատեսություն
  

**«Հնդկաստան» պորտալ**

 

{{{վերնագիր}}}

{{{բովանդակություն}}}

 

{{{վերնագիր}}}

{{{բովանդակություն}}}