**Սպառողների հարցումներ**, հարցեր, որոնք տրվում են սպառողների կամ պոտենցիալ սպառողների տեսակետներն և նախասիրությունները ճշտելու համար։ Սպառողական հարցումները կարող են օգտագործվել ձեռք բերելու և որակական և քանակական հետազոտությունները։

Կան չորս կարևոր հարցեր, որոնց օգնությամբ շուկայական հետազոտողները տեղյակ են լինում, թե երբ անցկացնել սպառողական հարցումները, դրանք են՝

### Ու՞մ հարցնել

Շատ դեպքերում այս հարցին պատասխանելը անհնար է, քանի որ դա անհանր է կամ շատ թանկ է հարցում անել թիրախային շուկայի բոլոր հնարավոր անդամներին (որոնք կոչվում են հետազոտության բնակչություն), անհրաժեշտ է ընտրել այդ բնակչության «նմուշը»։ Որքան մոտիկից այս նմուշը կարտացոլի հետազոտված բնակչության բնութագիրը, այնքան հավանական է, որ հետազոտությունը կլինի ավելի ճշգրիտ։

#### Ընտրանքային մեթոդներ

Հիմնական հոդված՝ Ընտրանքային մեթոդներ
Կան մի քանի տարբեր ձևեր համապատասխան նմուշ ընտրելու համար։

* Հավանական ընտրանքներ
* Պարզ պատահական ընտրանքը
* Պարբերական ընտրանք
* Ստրատիֆիկացված ընտրանք
* Քվոտավորված ընտրանք
* Քլաստերային ընտրանք
* Ոչ հավանական ընտրանք

### Ի՞նչ հարցնել

Անկողմնակալ և հստակ հարցում ստեղծելը շատ կարևոր է, եթե հետազոտությունը օգտակար արդյունքներ ձեռք բերելու համար է։
Տարբերակում ենք.

* բաց հարցեր
* փակ հացեր

Բաց հարցերն այն հարցերն են, որոնք պահանջում են պատասխանների լայն ցանկ կամ երևակայություն – արդյունքները դժվար է համադրել և թվայնորեն ներկայացնել։

Փակ հարցեր, հարցեր, որոնց համար առաջարկվում են նախապես սահմանված սահմանափակ քանակությամբ պատասխաններ։

Քանի որ հարցաշարի դիզայնը մեծապես ազդեծություն կունենա ճշգրտության և արդյունքների օգտակարության վրա, նպատակահարմար է իրականացնել նախնական փորձնական հետազոտություն հարցերի որակը ստուգելու համար։
Սկզբունքները հետևյալն են.

* Պետք է հետազոտության նպատակները հստակ նշել, որպեսզի հարցերը լինեն

կենտրոնացած դրանց վրա

* Գրել հաստակ և միանշանակ հարցեր
* Հարցերը պետք է դասավորված լինեն տրամաբանական հաջորդականությամբ
* Խուսափել հարցերից, որոնք մատնանշում են մեկ կոնկրետ պատասխան
* Օգտագործել լեզու, որը պետք է հեշտությամբ հասկացվի
* Ներառել որոշ հարցեր, որոնք թույլ են տալիս դասակարգել արդյունքները ըստ սեռի,

ապրելավայրի, զբաղմունքի և այլն։

### Ինչպե՞ս հարցնել

Հարցաթերթիկը պետք է լինի ինքնուրույն և վերադարձվի փոստի տեսքով կամ լրացվի հարցազրույցավարի կողմից դեմ-առ-դեմ պատասխանողի հետ։

#### Ինքնուրույն լրացված հարցաթերթիկ

Ինքնուրույն հարցաթերթիկը ուղարկված փոստով կամ պատասխանողի կողմից տեղում անձամբ լրացված հարցաթերթիկն է, օրինակ խանութում։ Փոստով կատարվող հարցումները համեմետաբար էժան է ուղարկել, կարող է ծածկել շատ մեծ աշխարհագրական տարածք, և չկա ոչ մի հնարավորություն խեղաթյուրելու արդյունքները։ Այնուամենայնիվ այս երկու տեսակի հարցաշարի պատասխանները սովորաբար շատ աղքատ են, հարցերը կարող են հեշտությամբ սխալ հասկացվել և ստացած ընտրանքը կարող է լինել, հարցվածների կողմնակալի օգտին, որոնք ավելի շատ ժամանակ ունեն օրինակ կենսաթոշակառուները։

### Ուղիղ հարցազրույց

Ուղղակի հարցումները իրականացվում են հարցազրույցավարի կողմից, սովորաբար կամ փողոցում կամ հարցվողի տանը։ Հմուտ հարցազրույցավարները կխուսափեն
կողմնակալությունից այն ճանապարհով, որով հարց են տալիս և մանրամասն հարցերը կարող են բացատրվել հարցվողին։ Անհրաժեշտության դեպքում կարող են տրվել նաև հաջորդող հարցերը։ Սա կարող է լինել թանկ մեթոդ, սակայն հարցազրույցավարը կշարունակի ի րաշխատանքը քանի դեռ չի ապահովել նախատեսված ընտրանքի չափը, մինչդեռ փոստային հարցաթերթիկների պատասխանները անորոշ են։

### Որքանո՞վ է այն ճշգրիտ

Գնահատել արդյունքների հնարավոր ճշգրտությունը և լիարժեքությունը [[շուկայական
հարցումներ]]ի հետ հետազոտությունների կարևոր տարրերից մեկն է։

Գրականություն
-------------

Միշել Հենդֆորդ, Մարթին Լիսբոա, Ալմութ Քոեսթեր, Անժելա Փիթ
«Քեմբրիջ Փրես, Բիզնես»