**Էլեկտրոնիկ** (ռուս.՝ Электроник), Եվգենի Վելտիստովի «Էլեկտրոնիկը՝ տղան ճամպրուկից», «Ռեսին՝ անորսալի ընկերը», «Անհնարինի հաղթողը», «Էլեկտրոնիկի նոր արկածները» ֆանտաստիկ վիպակների, «Էլեկտրոնիկի արկածները» հեռուստաֆիլմի հերոս։

Ռուսական զանգվածային մշակույթում ամենահայտնի ռոբոտներից մեկն է։

Նկարագրություն
--------------

Էլեկտրոնիկը հայտնվում է պրոֆեսոր Գրոմովի լաբորատորիայում որպես նոր սերնդի ռոբոտ-անդրոիդ, որն ունի 12-ամյա դեռահասի տեսքը։ Նա փախչում է պրոֆեսորի անփութության պատճառով, երբ հյուրանոց ժամանելուց հետո վերջինս Էլեկտրոնիկին 127-ի փոխարեն միացնում է 220 Վ լարումով ցանցին։ (Ֆիլմում նա հայտնվում է որպես ռոբոտ պրոֆեսոր Գրոմովի լաբորատորիայում շախմատային խաղի համար, որտեղից փախչում է մարդ դառնալու նպատակով)։

Էլեկտրոնիկի պատմությունը մարդ դարձած ռոբոտի պատմություն է (այս առումով «Էլեկտրոնիկի արկածները» հետևում է «Պինոկկիո» ստեղծագործության սյուժեին): Հիվանդագին կերպով գիտակցելով մարդ դառնալու անհնարինությունը՝ ԷԼեկտրոնիկը, այնուամենայնիվ, իր նախատիպ Սերգեյ Սիրոեժկինի համադասարանցիների հետ շփման ազդեցության տակ ձեռք է բերում մարդկային հատկանիշներ։ Պրոֆեսոր Գրոմովը՝ նրան ստեղծողը, հետագայում ասում է նրանց. «Դուք նորից եք ստեղծել Էլեկին և արել եք դա ինձնից ավելի լավ»։

Աելիտա Ռոմանենկոն կերպարի ժողովրդականությունը բացատրել է նրանով, որ նա իր մեջ սուպերունակությունները համատեղում է «հոգատարության կարիքի» հետ. «խնամել գերհզոր էակի՝ մեծ գայթակղություն է ցանկացած երեխայի համար»՝ այսպիսով նրան նմանեցնելով այնպիսի հերոսների, ինչպիսին է այլմոլորակայինը Սթիվեն Սփիլբերգի համանուն ֆիլմից:

Ստեղծման ժամանակ արտաքին տեսքը վերցվել է ամսագրի շապիկին նկարված տղայից, որը, սյուժեի համաձայն, եղել է Սիրոյեժկինը։

Կերպարի ստեղծման պատմություն
----------------------------

Վլադիմիր Պրիխոդկոն գրած նախաբանում ներկայացվում է կերպարի ստեղծման պատմությունը։ Այնտեղ ասվում է, որ «ճամպրուկից տղայի» հայտնվելու գաղափարը Վելտիստովի մոտ ծագել է այն ժամանակ մոտ, երբ նա ծով ուղևորվելիս ծանր ճամպրուկ էր տանում։ «Գուցե ճամպրուկում ինչ-որ մեկը կա։ Գուցե այնտեղ ... էլեկտրոնային տղա՞ է։ Ահա ճամպրուկը կդնեմ դարակի վրա, ետ կտանեմ կափարիչը։ Տղան կբացի իր աչքերը, կկանգնի ու կասի. «Բարև։ Իմ անունն Էլեկտրոնիկ է»... Մտել է կուպե, բացել կողպեքները և ապշել։ Պարզվում է՝ շտապողականությունից շփոթել է ճամպրուկները. վերցրել է մեկ ուրիշը՝ լի գրքերով»։

Ֆիլմ
----

«Էլեկտրոնիկի արկածները» ֆիլմի սյուժեն զգալիորեն տարերվում է գրքի սյուժեից. ռեժիսորական մեկնաբանության մեջ պահպանված են հիմնականում միայն ընդհանուր ֆաբուլան և սյուժետային մի քանի գծեր.պրոֆեսոր ռոբոտատեխնիկից«էլեկտրոնային տղան» փախչում է, հանդիպում իր կենդանի «երկվորյակին», դառնում նրա ընկերը և օգնականը, գնում դպրոց տղայի փոխարեն, ապա քրեական նպատակներով փորձում է ռոբոտին գողանալ արտասահմանյան մաֆիոզ խմբավորում։

Էլեկտրոնիկի դերը ֆիլմում կատարել է Վոլոդյա Տորսուևը։ Այդ դերում նա ցուցադրում է թախծոտ լրջություն ի հակադրություն եղբոր՝ Յուրայի, որը Սերգեյ Սիրոեժկինի դերում ցուցադրում է չափազանց եռանդունություն և խորամանկություն (հանդես գալով որպես տրիքստեր)։ Էլեկտրոնիկին հնչյունավորել է Նադեժդա Պոդյապոլսկայան, իսկ նրա փոխարեն երգել է Ելենա Շուենկովան։

Ճանաչում
--------

2006 թվականին «Мир Фантастики» (Ֆանտաստիկայի աշխարհ) ամսագիրն Էլեկտրոնիկին ընդգրկել է «Ամենա-ամենա ռոբոտներ» ցանկի առաջին հորիզոնականում։ Հեղինակը գրել է. «Ձեռքով պատրաստված խորհրդային կիբօրգը, որը տառապում է էթիկական բարդ հարցերից, այն քիչ թվով «փիլիսոփայական քարերից» է մեր մանկության ֆանտաստիկական ալքիմիայում, որոնց շնորհիվ շրջապատող աշխարհը մի որոշ ժամանակ իսկապես դառնում է ոսկե»։

Հայտնի մշակույթում
------------------

ԷԼեկտրոնիկի ու Սիրոեժկինի կերպարների հիման վրա ստեղծվել է «Անվերջ ամառ» վիզուալ նովելի երկրորդական կերպարներից մեկը։

Տես նաև
-------

* Ռոբոտ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Михаил Попов* Доска почёта: Роботы. 10 самых-самых // *Мир фантастики*. — 2006. — № 39.
2. ↑  Константин Рылёв (2 марта 2009 года). "Когда на небе перегорают пробки". Частный Корреспондент. Արխիվացված է the original 2021 թ․ հուլիսի 20-ին. Retrieved 2016 թ․ ապրիլի 21.
3. ↑  *Дмитрий Горин* Ближе к телу: о некоторых особенностях репрезентации постсоветской реальности // *Неприкосновенный запас*. — 2012. — № 1(81).
4. ↑  *Аэлита Романовна Романенко* Мир сказочный и мир реальный. — Искусство, 1987. — С. 41. — 126 с.
5. 1 2  Кукулин, 2008
6. ↑  *Марк Липовецкий* Трикстер и «закрытое» общество // *Новое литературное обозрение*. — 2009. — № 100.
7. ↑  *Михаил Попов.* Друзья человека. Самые-самые… роботы! // *Мир фантастики*. — 2006. — № 39. — С. 124-130.

Գրականություն
-------------

* *Илья Кукулин* Четвертый закон робототехники: фильм «Приключения Электроника» и формирование «поколения 1990-х» // *Илья Кукулин, Марк Липовецкий, Мария Майофис* Весёлые человечки: Культурные герои советского детства (Научная библиотека). — НЛО, 2008. — В. LXXIV. — С. 458-506. — ISBN 978-5-86793-649-5.

Արտաքին հղումներ
----------------

* *Игорь Край* Рецензия на фильм «Приключения электроника» // *Мир фантастики*. — 2009. — № 67.