**Իդեա Գարանինա** (ռուս.՝ Идея Николаевна Гаранина, օգոստոսի 8, 1937(1937-08-08), Չերեմխովո, Իրկուտսկի մարզ, ԽՍՀՄ - մարտի 19, 2010(2010-03-19), Կալյազինսկի շրջան, Տվերի մարզ, Ռուսաստան), ռուս և խորհրդային ռեժիսոր-մուլտիպլիկատոր և սցենարիստ։

Կենսագրություն
--------------

Իդեա Գարանինան ծնվել է 1937 թվականի օգոստոսի 8-ին, Իրկուտսկի մարզի Չերեմխովո քաղաքում։

1954-1957 թվականներին դերասանական վարպետություն է սովորել Բորիս Շչուկինի անվան թատերական ուսումնարանում։

1951-1959 թվականներից աշխատել է Մոսկվայի պատանի հանդիսատեսի թատրոնում` որպես դերասանուհի։

1960-1961 թվականներին եղել է Մոսկվայի Օստանկինո հեռուստակենտրոնի քիմիկոս-լաբորանտի աշակերտ։

1961-1964 թվականներին ռեժիսորի օգնական է եղել Մոսկվայի հեռուստառադիոհեռարձակման պետական կոմիտեի հեռուստահեռարձակման գլխավոր խմբագրությունում։

1964-1970 թվականներից սովորել է Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտի ռեժիսորական ֆակուլտետում։

1972-1973 թվականներից եղել է Էկրան ստեղծագործական միության «Մուլտտելեֆիլմ» ստուդիայի ռեժիսոր։

1976 թվականին միացել է «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիային, որտեղ մինչև 1992 թվականը, հանդես է գալիս որպես ռեժիսոր, ստեղծում է իր հիմնական անիմացիոն ֆիլմերը, մասնավորապես` «Կատուն, որ զբոսնում էր ինքն իր համար» լիամետրաժ մուլտֆիլմը, որոնք իրենց մեջ ներառում էին անիմացիոն տեխնոլոգիաների շատ տեսակներ։ Ֆիլմի ստեղծումը տևել է մի քանի տարի։

Եղել է «Բալագան» մուլտֆիլմի ռեժիսորը, որը Ֆեդերիկո Գարսիա Լորկայի մի քանի պիեսների էկրանավորումն է, երաժշտության հեղինակը` Սոֆյա Գուբայդուլինան է։

Իդեա Գարանինան աշխատել է անիմացիոն «փոխադրման» և տիկնիկային անիմացիայի տեխնիկայով, ինչպես նաև` համակցված տեխնիկաներով։ Ինչպես և խորհրդային մուլտիպիկացիայի այդ ժամանակվա շատ վարպետներ, այնպես էլ Գարանինան տարբերվում էր նյութի անհատական, միայն իրեն հատուկ դիտանկյունով և հեղինակային ոճով։

Նրա սիրելի հնարքներից են շարժվող տեսախցիկը, կադրի լուսաստվերային հնարամիտ լուծումները, հակումը խոշոր պլաններին և անսովոր ռակուրսներին, հերոսի վիճակը նրան շրջապատող առարկայական միջավայրի միջոցով բացահայտելու ձգտումը։

Սպանվել է 2010 թվականի մարտի 19-ին Տվերի մարզի Կալյազինսկի շրջանի Կորոլյովո գյուղի իր սեփական տանը։

Մրցանակներ
----------

Իդեա Գարանինայի մուլտֆիլմերը պարգևատրվել են փառատոներում.

* «Կռունկի փետուրները» 11-րդ Համամիութենական կինոփառատոնի մուլտֆիլմերի բաժնի 3-րդ մրցանակ (Երևան, 1978 թվական),
* «Թշվառ Լիզան» 12-րդ Համամիութենական կինոփառատոնի մուլտֆիլմերի բաժնի 1-ին մրցանակ (Աշխաբադ, 1979 թվական)։

Ֆիլմագրություն
--------------

### Ռեժիսոր

* 1973 թվական` «Անանսի սարդը և կախարդական փայտիկը»
* 1977 թվական` «Կռունկի փետուրները»
* 1978 թվական` «Թշվառ Լիզա»
* 1981 թվական` «Բալագան»
* 1988 թվական` «Կատուն, որ զբոսնում էր ինքն իր համար»
* 1990 թվական` «Այն մասին, որ դարբնոցում մեխ չի եղել»
* 1992 թվական` «Յոկսել-մոկսել»

### Սցենարիստ

* 1977 թվական` «Կռունկի փետուրները»
* 1978 թվական` «Թշվառ Լիզա»
* 1981 թվական` «Բալագան»
* 1988 թվական` «Կատուն, որ զբոսնում էր ինքն իր համար»
* 1990 թվական` «Այն մասին, որ դարբնոցում մեխ չի եղել»

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3  «Արխիվացված պատճենը». Արխիվացված է օրիգինալից 2007-08-31-ին. Վերցված է 2020 թ․ սեպտեմբերի 12-ին.«Արխիվացված պատճենը». Արխիվացված է օրիգինալից 2007 թ․ օգոստոսի 31-ին. Վերցված է 2020 թ․ սեպտեմբերի 12-ին.
3. ↑  С. В. Асенин. «Пути советской мультипликации». Արխիվացված 2014-02-22 Wayback Machine «Мир Мультфильма», 3d-master.org.
4. ↑  «Всесоюзный кинофестиваль». КИНО: Энциклопедический словарь, М. Советская энциклопедия, 1987, с.83.

Գրականություն
-------------

* *Сергей Капков* Энциклопедия отечественной мультипликации. — М.: Алгоритм, 2006. — 816 с. — 3 000 экз. — ISBN 5-9265-0319-4. с.181.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Իդեա Գարանինան Аниматор.ру կայքում
* Идея Гаранина — Энциклопедия отечественного кино

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ČSFD · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · Animator.ru |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 15561313c · NKC: xx0171348 · SUDOC: 234363541 · VIAF: 304494419 · WorldCat VIAF: 304494419 |

 |