**Վասիլի Իվանովիչ Գավրիլով** (1884, Նոր Տարտաս, Վենգերովսկի շրջան - նոյեմբերի 22, 1919(1919-11-22), Կույբիշև, Tomsk Governorate, Russian state 1918-1920), ռուս հեղափոխական, բոլշևիկ, հեղափոխական իրադարձությունների և Քաղաքացիական պատերազմի մասնակից, հեղափոխական Ալեքսանդր Իվանովիչ Գավրիլովի եղբայրը, Ուստ-Տարտասյան մարզի և Սպասսկոյե գյուղի պատգամավորների առաջին խորհուրդների կազմակերպիչ և մասնակից։

Կաինսկի գավառի Խորհուրդների առաջին համագումարի պատվիրակ և անդամ։ 1918 թվականի հունիսին ձերբակալվել և բանտարկվել է Կաինսկի բանտում։ 1919 թվականի նոյեմբերի 22-ին գնդակահարվել է Սավկինոյի բարձունքում, Կաինսկ քաղաքից 5 կիլոմետր հեռավորության վրա։

Կենսագրություն
--------------

Վասիլի Իվանովիչ Գավրիլովը առևտրական և պետերբուրգյան հին մետաղագործ Իվան Ստեփանովիչ Գավրիլովի (1858-1901 թվականի օգոստոսի 2 (օգոստոսի 15) Նոր Տարտասս) և Սեկլետինա Իվանովնա Գավրիլովայի (Տիխոնովա) (?-1938 թվականի հոկտեմբերի 2) մեծ ընտանիքի երկրորդ երեխան էր (երկու եղբայրներ էին և չորս քույրեր)։

Մինչ հեղափոխությունը տնտեսություն էր վարում Կաինսկի գավառի Տոմսկի նահանգի Սպասսկոյե գյուղում։ Որպես Նորտարտասյան ձեթի գործարանին կից ձիթագործական արտելի վստահված ներկայացուցիչ մեկնել է Անգլիա (1908—1910) և Ամերիկա՝ արտասահմանյան շուկաներ ուղարկված սիբիրյան կարագը կեղծելուց պաշտպանելու համար։

1914 թվականին զորակոչվել է բանակ։ 1917 թվականին զորացրվել է ռուս-գերմանական պատերազմից, վերադարձել է հայրենիք որպես ճակատային զինվոր-բոլշևիկ։ Կինը Աննա Աբրամովնա Գավրիլովան է ( 1880 թվականի նոյեմբերի 5—?). Ունեցել են երկու երեխա՝ դուստրը՝ Կլավդիան և որդին՝ Վասիլին։

1918 թվականի փետրվարին մասնակցել է Կաինսկ քաղաքի քրիստոնեական առաջին գավառային Համագումարին։ Մայիսի 26-ին չեխ-էսէռական ապստամբների կողմից Բարաբինսկ կայարանի գրավումից հետո կարմիրգվարդիականների կայազորը Բանվոր-գյուղացիների և Զինվորների պատգամավորների գավառային խորհրդի կուսակցության անդամների հետ միասին մարտնչելով նահանջել են Կաինսկ քաղաքից։ Ընկեր Գավրիլովը, ինչպես նաև նախագահ Մոիսեյ Ստանիսլավովիչ Զդվինսկին և գավառային Պատգամավորների Խորհրդի մնացյալ անդամները ձերբակալվեցին ։

Կաինսկյան գավառային բանտում եղբոր՝ Ալեքսանդրի ներկայությամբ ենթարկվել է կոլչակյան կաինսկյան հակահետախուզության և հետաքննական հանձնաժողովի խոշտանգումներին։ Ընդհանուր հաշվով կալանավորվել էին ավելի քան հինգ հարյուր մարդ։ Բանտում Վասիլին մասնակցել է բոլշևիկյան ընդհատակյա կազմակերպության աշխատանքներին։ Ծանր հիվանդ վիճակում տեղափոխվել է գաղտնի մութ բանտախուց՝ ձեռքն ու ոտքը շղթայված։

Կոլչակի նահանջի ընթացքում, 1919 թվականի նոյեմբերի 22-ից սկսած գեներալ Վ. Օ. Կապպելի հրամանով, Նովոնիկոլաևյան բանտ տեղափոխելու պատրվակով Կաինսկից ոչ հեռու (Սավկինոյի բարձունքի արվարձանում), Մոսկովյան-Սիբիրյան տրակտի վրա (ավելի վաղ այս ճանապարհի վրա մահապատժի էին ենթարկվել Եկատերինբուրգյան բանտի բոլշևիկ-կալանավորները) պատժիչ ջոկատը առանձին խմբերով (54-ից մինչև 90 հոգիանոց) գնդակահարում է քաղբանտարկյալներին ։ Կարմիր Բանակն այստեղից բոլոր խոշտանգվածներին և գնդակահարվածներին տեղափոխում է Բարաբինսկ՝ հուղարկավորելու համար հարազատներին հանձնելու նրանց դիակները։

Վասիլին եղբոր՝ Ալեքսանդր Գավրիլովի հետ թաղված է Նոր Տարտաս գյուղի գերեզմանատանը։

Հիշատակ
-------

Եղբայր-հեղափոխականներ Գավրիլովների գերեզմանը Նոր Տարտասում: Հուշարձանը տեղադրվել է 1979 թվականին.  
Քաղաքացիական պատերազմի պարտիզաններին նվիրված կարմիր աստղով առաջին կոթողը տեղադրվել է Նոր Տարտաս գյուղի 7-ամյա դպրոցի այգում՝ հետևյալ գրառմամբ՝ *«Գավրիլով Ալեքսանդր Իվանովիչ, Գավրիլով Վասիլի Իվանովիչ 1919 թվականի նոյեմբերին կոլչակականների կողմից դաժանաբար խոշտանգված պարտիզաններ »*
Նովոսիբիրսկի մարզի Վենգերովսկի շրջանի ժողովրդական պատգամավորների խորհրդի Գործկոմի որոշմամբ Գավրիլով եղբայրների հայրենիքում, Նոր Տարտաս գյուղում փողոցներից մեկը անվանակոչվել է «Գավրիլով եղբայրներ»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Из справки Исполнительного комитета Венгеровского сельского Совета депутатов трудящихся Венгеровского района Новосибирской области от 5 августа 1970 г.
2. 1 2  Пономаренко П. М. 2005
3. 1 2  Памятники истории, архитектуры и монументального искусства Новосибирской области. 2012
4. ↑  Из справки Исполкома Барабинского Горсовета, по Заявлению очевидца событий, красногвардейца, члена ВКП(б) Константина Петровича Мецнера, 22 марта 1951 года и по материалам суда г. Барабинска в 1924 году над тюремными карателями
5. ↑  *Амбурцев В.* Братья Гавриловы // Ленинец (газета). — 1957. — № 89(2577) от 31 июля.

Գրականություն
-------------

* Баньковский В. Подвиг братьев Гавриловых // Газета Правда. № 315(18362), 10 ноября 1968 г.
* *Грес М.В. и др.* Могила братьев-революционеров Александра Ивановича и Василия Ивановича Гавриловых, казненных колчаковцами 21–22 ноября 1919 г. в Каинской тюрьме // Каталог. Памятники истории, архитектуры и монументального искусства Новосибирской области. Книга 2. Районы и города Новосибирской области (памятники, состоящие на государственной охране) / Ответственный редактор А. В. Кошелев. — 2-е, переработанное. Материалы «Свода памятников истории и культуры народов Новосибирской области. — Новосибирск: Управление по государственной охране объектов культурного наследия Новосибирской области, 2012. — С. 52. — 330 с. — (Свод памятников истории культуры народов России). — 1000 экз. — ISBN 978-5-900011-22-6
* *Пономаренко П. М.* Отчий край : очерки по истории Венгеровского района Новосибирской области. Отд. архив. службы Венгер. р-она Новосиб. обл. — Новосибирск: Агро-Сибирь, 2005. — 139 с.