recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Տրուբադուր (այլ կիրառումներ)
**Տրուբադուր**, 11-13-րդ դարերում Ֆրանսիայի հարավում՝ Պրովանսում հանդես եկած բանաստեղծ-երգիչներ, որոնք տվյալ ժամանակի եվրոպական քաղաքակրթության առաջատարերից էին։

Ընդհանուր տեղեկություններ
-------------------------

11-13-րդ դարերում Ֆրանսիայում ժողովրդական պոեզիայի և եկեղեցական գրականության կողքին և դրանց ազդեցությամբ առաջ եկավ նաև գրական երրորդ հոսանքը՝ ասպետական բանաստեղծությունը։ Ծնունդ առավ անհատական քնարերգությունը, որն իր ամենավառ արտահայտությունը գտավ *տրուբադուրների* երգերում։ Տրուբադուրները հանդես եկան Պրովանսում։ Առաջին գրական լեզուն նորագույն ազգերի մեջ մշակվեց Պրովանսում, որը մատուցեց ինքնատիպ ու անկրկնելի քնարերգություն։

Պահպանվել են 2500-ից ավելի երգեր, որոնք վերագրվում են շուրջ 500 տրուբադուրների, որոնցից 30-ը կանայք են։ Առավել նշանավոր տրուբադուրների թիվը հասնում է չորս տասնյակի։ Այդ պոետների մեջ եղել են 4-5 արքաներ, մի քանի տասնյակ խոշոր ավատատերեր, ինչպես և ցածր խավի մարդիկ։ Սակայն տրուբադուրական պոեզիայի հիմնական օջախը ասպետական միջավայրն է։ Տրուբադուրների պոեզիայի վրա նկատելի է թե' պրվանսալական ժողովրդական բանարվեստի և թե' Արևելքի, հատկապես արաբաանդալուզյան պոեզիայի ազդեցությունը։ Այնուամենայնիվ տրուբադուրների պոեզիան խիստ ինքնատիպ է ու անհատական։

Նրանց սիրերգության մեջ արտահայտվել է սիրո *կուրտուազական* (պալատական, նրբակիրթ) ընկալումը։ Նրանք աստվածացնում էին սիրած կնոջը՝ Դոննային, որը, որպես օրենք, ամուսնացած կին էր։

Տրուբադուրները մեր հին գուսանների նման հորինում էին թե' երգերի տեքստերը և թե' մեղեդիները և իրենք էլ կատարում էին երաժշտական գործիքների նվագակցությամբ։ Նրանք ելնում էին մրցավեճերի, հրապարակային ելույթների։

Մեր օրեր հասած տեքստերում կան 900-ի հասնող տաղաչափական ձևեր։ Նախասիրած տաղաչափական ժանրերն էին կանցոնը (երգ), ողբը, ալբան (ցայգերգ), պաստորելը (հովվերգ), տենցոնը (վիճերգ), բալլադը (պարերգ)։

Տրուբադուրական քնարերգության անկումն սկսեց 13-րդ դարի սկզբներին, հատկապես ալբիգոյան կոչված պատերազմների ժամանակ (1209 - 1229), երբ Պրովանսը նվաճեց հյուսիսֆրանսիական ավատատերերի կողից։

Տես նաև՝
--------

* Տրուվեր

Աղբյուրներ
----------

1. ↑  Հ.Բախչինյան (1981)։ *Դրվագներ ֆրանսիական գրականության պատմության*։ Երևան: Երևանի համալսարանի հրատարակչություն։ էջ 12-13
2. ↑  Հ.Բախչինյան (1981)։ *Դրվագներ ֆրանսիական գրականության պատմության*։ Երևան: Երևանի համալսարանի հրատարակչություն։ էջ 16


|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Բրիտանիկա · Լարուսի · Կրուգոսվետ · Մեծ կատալոնական · Մեծ կատալոնական · Ռիմանի երաժշտական · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX528459 · BNF: 11933710f · GND: 4186337-9 · LCCN: sh85138082 · NDL: 00573329 · NKC: ph126765 |

 |

 |
**Վոլդեմար Վալդմանիս** (լատիշ․՝ Voldemārs Valdmanis, սեպտեմբերի 16, 1905(1905-09-16), Q24637137? - դեկտեմբերի 11, 1966(1966-12-11), Ռիգա, Լատվիական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային և լատվիացի գծանկարիչ, բեմանկարիչ։ Լատվիական ԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ

Կենսագրություն
--------------

Վոլդեմար Վալդմանիսը ծնվել է 1905 թվականի սեպտեմբերի 16-ին, Տամբովի նահանգի Խորոշովկա գյուղում (այժմ` Լիպեցկի մարզի Լեբեդյանսկի շրջան)։ Եղբայրը նկարիչ Վիլիս Վալդմանիսն է (1906-1980)։

Ավարտել է Ցեսիսի գեղարվեստական համալսարանը (1924), սովորել է Ուգա Սկուլմեի գեղարվեստի արվեստանոցում (1924-1927)։

Աշխատել է Ազգային և Աշխատավորների թատրոնում որպես նկարչի օգնական (1928-1933), Լատվիայի ազգային թատրոնում (1933-1940), Ազգային թատրոնում (1941-1944), Դրամատիկական թատրոնում (1944-1946)` որպես գեղարվեստական դեկորատոր, եղել է Ռիգայի կինոստուդիայի գլխավոր նկարիչ (1946-1947), Լատվիայի գեղարվեստի ազգային թանգարանի տնօրեն (1940-1941)։

Եղելէ «Կանաչ ագռավ» գեղարվեստական միության, Լատվիայի նկարիչների միության անդամ (1944 թվականից)։ Լատվիական ԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ (1963)։

Մահացել է 1966 թվականի դեկտեմբերի 11-ին, թաղված է Լենսոյ գերեզմանատանը։

Ստեղծագործություն
-----------------

Ցուցահանդեսների մասնակցել է 1928 թվականից։ Աշխատել ջրաներկով, զբաղվել է պաստառային արվեստով և գրքերի գծագրությամբ։

Առավել հայտնի բեմանկարչական աշխատանքներից են` Լատվիայի ազգային թատրոնի (Դրամատիկական թատրոն)` Իվան Տուրգենևի «Ազնվականի բույն» (1932), Վիլիս Լացիսի` «Ձկնորսի որդին» (1934), Եկաբ Զեյբոլտուի «Բունդուլսի խենթ պարոնները» (1935), Ուիլյամ Շեքսպիրի «Վինձորի զվարճասեր կանայք» (1936), Ռուդոլֆ Բլաումանիսի «Կրակի մեջ» (1940), Արվիդ Գրիգուլիսի «Ինչպես էին Գերպատերում պատմություն կերտում» (1946) պիեսների ձևավորումը։ Ազգային թատրոնում ձևավորել է Ռուդոլֆ Բլաումանիսի «Անառակ որդի» (1942), Վիլիս Լապենիեկսի «Մելանխոլիկ վալս» (1944) պիեսների բեմադրությունները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #120866730 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
2. ↑  Voldemārs Valdmanis // Latvijas Enciklopēdija. — Rīga: SIA «Valērija Belokoņa izdevniecība», 2007. — ISBN 9984-9482-0-X.

Գրականություն
-------------

* Voldemārs Valdmanis. — Rīga, 1959.
* Māksla un arhitektūra biogrāfijās / Atb. red. A. Vanaga — Rīga, 2000. — 1. sēj.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Некролог В. Валдманиса(չաշխատող հղում)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 120866730 · ISNI: 0000000015819028 · LCCN: n2018063711 · LNB: 000136928 · VIAF: 20523208 · WorldCat VIAF: 20523208 |

 |
**Տրպիմիր II** (խորվ.՝ Trpimir II, ծնված՝ *անհայտ* – մահացած՝ 935), Խորվաթիայի թագավոր Տրպիմիրովիչների արքայատոհմից, որը կառավարել է 928-935 թվականներին։ Հավանաբար եղել է իշխան Մունիցմիրի որդին և Տոմիսլավ I-ի կրտսեր եղբայրը։

Բուլղարական կայսրության զորեղագույն գահակալ Սիմեոն I-ի մահվանից հետո Բյուզանդական կայսրությունն այլևս չէր ակնկալում Խորվաթիայի ռազմական օժանդակությանը, ուստի՝ չեղյալ է հայտարարում բյուզանդա-խորվաթական դաշինքը, որը կնքվել էր Տոմիսլավ I-ի և Կոստանդին Ծիրանածին կայսեր միջև։ Նախկինում Բյուզանդիան կարևորում էր խորվաթների դերը, քանզի իր հզորության գագաթնակետին գտնվող Բուլղարիան այդկերպ խնդիրներ էր ձեռք բերում նաև արևմուտքում։

Չնայած Խորվաթիայի և Բյուզանդիայի երբեմնի բարեկամությանը՝ կայսրությունը չի ճանաչում խորվաթական գերակայությունը անդրծովյան Դալմաթիա երկրամասի նկատմամբ։ Քաղաքական անկայունության պայմաններում Հռոմի պապ Լևոն VI-ը 928 թվականին վերացնում է Նինի եկեղեցական թեմը, ինչպես նաև Գրեգորյան եպիսկոպոսարանը տեղափոխում է Սկրադին։ Այսպիսով, փաստացիորեն Սպլիտի և Նինի եպիսկոպոսությունների միջև առկա երկարատև վեճը մոտենում է իր ավարտին։ Ըստ «De Administrando Imperio» (թարգմանաբար՝ *«Կայսրության կառավարման մասին»*) տրակտատի՝ Տրպիմիր II-ի օրոք Խորվաթիան աչքի էր ընկնում իր մեծաքանակ առևտրային նավատորմով, որը առևտուր էր իրականացնում ողջ Ադրիատիկ ավազանում։ 

Տրպիմիր II-ն իր մահկանացում կնքում է 935 թվականին՝ անհայտ պայմաններում։ Նրան հաջորդում է Կրեշիմիր I-ը։

Տես նաև
-------

* Տոմիսլավ I
* Դանուբի հովտում հայրենիքի նվաճման ժամանակաշրջան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Դզինո Դանիել (2010)։ *«Ինքնության փոփոխությունները հետհռոմեական և վաղմիջնադարյան Դալմաթիայում»*։ Բրիլ։ ISBN 978-90-04-18646-0
2. ↑  Ֆայն կրտսեր Ջոն Վ․ Ա․ (2006)։ *Երբ ազգությունը չէր կարևորվում Բալկաններում՝ ինքնության ուսումնասիրություն նախաազգայնական Խորվաթիայում, Դալմաթիայում և Սլավոնիայում միջնադարյան և վաղ-ժամանակակից շրջաններում*։ Միչիգանի համալսարանի հրատարակչություն։ ISBN 978-0-472-11414-6


|  |
| --- |
| 
  **Խորվաթիա**   **Կենսագրություն**   **Պատմություն**
 |
**Վոլվայի գուշակությունը** (իսլ.՝ Völuspá), սկանդինավյան «Ավագ Էդդա» էպոսի առաջին առասպելը։ Völu բառը հին իսլանդերենում նշանակում է գուշակ, իսկ spá նշանակում է գուշակությունը, այսինքն բառացի կլինի գուշակուհու գուշակությունը։

Նկարագրություն
--------------

Երգում հիմնական գործող անձինք երկուսն են՝ գուշակուհի Վոլվան և սկանդինավյան դիցարանի գերագույն աստված Օդինը։ Այն գաղտնախորհուրդը, որին տիրապետում է Վոլվան, մի ծածուկ, անդրշիրիմյան ուսմունք է, որի համաձայն կան բանականությանը անհասանելի խորհրդավոր գերբնական և անդրշիրիմյան ուժեր։ Դրանք կարող են զգացվել միայն ընտրյալների կողմից, ինչպիսին է Օդինը, որի առաջ հասանելի է Վոլվայի աշխարհը։ Գրագիտության ու հզորության հովանավոր գերագույն աստված Օդինը բարձրահասակ է ու հաղթանդամ, նրա կզակը շարունակվում է երկար ճերմակ մորուքով։ Նա հագել է երկար մոխրագույն փարաջա և կրում է կապույտ գլխարկ։ Ձեռքին բռնում է Հունգնիր անունով անվրեպ ու սրբազան նիզակը։ Աստվածների հայրը թեև սովորաբար կրում է արծվակերպ սաղավարտ, սակայն երբ հարցուփորձ անելու համար շրջում է այն ու այնտեղ, ծպտվելու համար կրում է դեմքի կեսը ծածկող լայնեզր գլխարկը։

Վոլվան գտնվում է անդրաշխարհ Հելի մի գերեզմանոցում, որտեղ խորը քնի մեջ պառկած է իր սառը մահճում, և միայն հատուկ կախարդանքը կարող է նրան արթնացնել։ Օդինը տիրապետում է այդ հնարքին և արթնացնում է Վոլվային։ Սա, արթնանալով, ոչ միայն Օդինին, այլև ի լուր աշխարհի սկսում է բազմաթիվ փոխաբերություններով ու խորհրդանիշներով հաղորդել անհիշելի ժամանակներում տեղի ունեցած արարչագործության մասին, նկարագրել տիեզերքի ու աշխարհի արարումը, ինչպես նաև խորհրդավոր, գերբնական ու անդրաշխարհային ուժերի՝ հսկաների, թզուկների, ալֆերի (անգլիական բանահյուսության մեջ՝ էլֆեր) և այլ էակների մասին։ Վերջում Վոլվան հայտնում է Ռագնարոկ անունով սարսափելի պատերազմի մասին, որի արդյունքում կործանվելու են աստվածները, հսկաներն ու աշխարհը։

Ճիշտ է, ուժեղ են աստվածները, որոնք կառավարում են իրենց կանոնակարգի համաձայն, և ճիշտ է, ուժեղ են նաև հսկաները, որոնք ձգտում են աստվածների հետ հավերժ պայքարի միջոցով կործանել կառավարման պարտադրված եղանակները, սակայն ո՛չ աստվածային ամենակարող զորությունը, ո՛չ էլ հսկաների հրեշային անխորտակելի և կործանարար ուժը չեն կարող խախտել տիեզերքի ամբողջական կառուցվածքը, քանի որ և՛ աստվածների, և՛ հսկաների, և՛ մարդկային սերունդների, և՛ ամենազոր տիեզերքի տերն ու տիրակալը Ճակատագիրն է։ Ահա, սա է գուշակուհու հաղորդած պատգամի բուն էությունը։ Վերջում սկիզբ է առնում աշխարհի երկրորդ ծննդյան նկարագրությունը։

Աղբյուրներ
----------

* Ավագ Էդդա, Անտարես հրատարակչություն, Երևան 2018 թ.: Թարգմանիչ՝ Հակոբ Սարգսյան։

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | MusicBrainz |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական · Catholic (1997—…) |

 |
**Վոլյունտարիզմ**, **կամապաշտություն** (լատին․՝ voluntas՝ կամք), իդեալիստական փիլիսոփայական ըմբռնում, որը կամքը դիտում է որպես կեցության սկզբունք։ Տերմինը մուծել է գերմանացի սոցիոլոգ Ֆ․ Տյոնիսը (1855–1936), 1883 թվականին։ Վոլյունտարիզմի տարրեր առկա են Օգոստինոս Երանելու և Յոհաննես Դունս Սկոտի փիլիսոփայական հայացքներում։ Նորագույն Վոլյունտարիզմի նախադրյալ է Ի․ Կանտի ուսմունքը պրակտիկ բանականության (որը որպես կանխադրույթ ընդունում է կամքի ազատությունը) առաջնայնության մասին։ Սրանից ելնելով Ֆիխտեն կամքի մեջ տեսել է անձնավորության հիմքը, իսկ «Ես»-ի կամային գործունեության մեջ՝ կեցության բացարձակ ստեղծագործական սկզբունքը, աշխարհի հոգևոր ինքնածնման աղբյուրը։ Ընդ որում Ֆիխտեն (ինչպես և Կանտը, Շելինգը, Հեգելը) կամքը համարել է էությամբ բանական։ Ի հակադրություն նրա, Արթուր Շոպենհաուերը, որի փիլիսոփայության մեջ վոլյունտարիզմը արդեն ինքնուրույն ուսմունք է, կամքին տվել է իռացիոնալիստական մեկնաբանություն, որտեղ կամքը ներկայանում է իբրև աշխարհի կույր, ոչ բանական, աննպատակ գործող նախասկիզբ։ Շոպենհաուերի (ինչպես և Է․ Հարտմանի) Վոլյունտարիզմը սերտորեն կապված է հոռետեսության (համաշխարհային պրոցեսը անիմաստ է, նրա հիմքում ընկած է անգիտակցական և կույր կամքը) հետ։

Ի տարբերություն Շոպենհաուերի հոռետեսական և ճակատագրապաշտական Վոլյունտարիզմի, Ֆրիդրիխ Նիցշեն վոլյունտարիզմի հիմքում դրել է «իշխելու կամքը», որն իմաստավորում է մարդու և առհասարակ մշակույթի գոյությունը։ Տնտեսական Վոլյունտարիզմը հասարակության տնտեսական զարգացման մեջ վճռականը համարում է մարդկանց գիտակցությունն ու կամքը։ 

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 489)։*  |
Քիմիական տարրի օքսիդացման աստիճանը, ի տարբերություն վալենտականության, ավելի պարզ հասկացություն է. դա լրիվ կամ մասամբ տեղաշարժված էլեկտրոնների թիվն է։ Վերջինս պայմանավորված է նրանով, թե քիմիական կապեր առաջացնելիս (լինի կովալենտային թե իոնային) տվյալ տարրը քանի էլեկտրոն է ընդունում այլ տարրից(բացասական օքսիդացման աստիճան) կամ, ընդհակառակը, քանի՞սն է տրամադրում այլ տարրի(դրական օքսիդացման աստիճան)։

Օքսիդացման աստիճանը միացությունում ատոմի պայմանական լիցքն է, որն այն կունենար, թե քիմիական կապերը լինեին իոնային։ Օրինակ՝ HCl մոլեկուլում ոչ ջրածինն ամբողջական +1, և ոչ էլ քլորը՝ -1 լիցք։ Դրանք միայն մասնակի լիցքեր են, որոնք դիտում ենք որպես ամբողջական լիցքեր և անվանում օքսիդացման աստիճան։
օքսիդացում հասկացություն ըավելի ընդհանուր է քան այրում հասկացությունը։

Եթե քլորաջրածնի մոլեկուլում տեղի ունենար ընդհանուր էլեկտրոնային զույգի լրիվ տեղաշարժ դեպի քլորի ատոմը, ապա ջրածնի ատոմը կլիցքավորվեր +1 լիցքով, իսկ քլորի ատոմը՝ –1 լիցքով։ Դրանք պայմանական լիցքեր են և անվանվում են օքսիդացման աստիճան։

Երբեմն ***օքսիդացման աստիճանը*** համնկնում է տվյալ միացության մոլեկուլում տարրի ատոմի վալենտականությանը։ Օրինակ՝ ածխածնի **(IV) օքսիդի** մոլեկուլում (CO2) բաղադրիչ քիմիական տարրերի՝ ածխածնի (C) և **թթվածնի (O)** ատոմների և’ վալենտականությունները, և’ օքսիդացման աստիճանները (բացարձակ արժեքով) համապատասխանաբար 4 և 2 են։ Սակայն միշտ չէ, որ նշված մեծությունները հա– մընկնում են։ Պարզ նյութերի, օրգանական միացությունների մոլեկուլներում հիմնականում չեն համնկնում։ Ազուղի N2 մոլեկուլում ազոտի ատոմի վալենտականությունը 3 է,մինչդեռ օքսիդացման աստիճանը՝ զրո, թթվածնի մոլեկուլում թթվածնի ատոմի (O) վալենտականությունը 2 մինչդեռ օքսիդացման աստիճանը՝ 0 Ավելի մեծ էլեկտրաբացասականությամբ քիմիական տարրի ատոմի օքսիդացման աստիճանը բա- ցասական է, իսկ կապեր առաջացնող մյուս տարրերի ատոմներինը՝ *դրական։*

Օքսիդացման աստիճանը, ինչպես և վալենտականությունը կարող են լինել հաստատուն և փոփոխական։ Փոփոխական օքսիդացման աստիճանները միացություններում որոշվում են ըստ բանաձևի։ Հիշե՛ք, որ միացություններում տարրերի օքսիդացման աստիճանները որոշելիս անհրաժեշտ է պահպանել հետևյալ սկզբունքները։

1. Պարզ նյութերի մոլեկուլներում տարրերի ատոմների օքսիդացման աստիճանները միշտ հավասար է 0-ի։

2. Ոչ մետաղների հետ առաջացրած միացություններում ջրածնի օքսիդացման աստիճանը հիմնականում +1 է, ակտիվ մետաղների հետ առաջացրած միացություններում՝ հիդրիդներում, –1 ։

3. Թթվածինը միացություններում հիմնականում դրսևորում է –2–ի հավասար օքսիդացման աստիճան, պերօքսիդներում`-1, օրինակ' H2O2,–ում թթվածնի օքսիդացման աստիճանը −1 է ։

4. 1 ,2,3 րդ խմբերի գլխավոր ենթախմբերի մետաղների օքսիդացման աստիճանները հավասար են խմբերի համարներին։

5. Միացություններում բոլոր ատոմների գումարային լիցքը հավասար է զրոյի։
**Վոլֆգանգ Պետրիչ** (գերմ.՝ **Wolfgang Petritsch**,օգոստոսի 26, 1947(1947-08-26), Կլագենֆուրտ, Ավստրիա), ավստրիացի դիվանագետ և քաղաքական գործիչ, Ավստրիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության (ՍԴՀԿ) անդամ։

Կենսագրություն
--------------

Ծագումով սլովենացի է, ծնունդով՝ Կարինթիաից։ Վիեննայի համալսարանում սովորել է պատմություն, գերմանական բանասիրություն, քաղաքագիտություն և իրավունք։ 1972 թվականին ստացել է դոկտորական աստիճան։ Եղել է Ավստրիայի վարչապետի գրասենյակի նախկին ղեկավարը, 1977-1983 թվականներին եղել է Ավստրիայի դաշնային կանցլեր Բրունո Կրայսկիի քարտուղարը։

Ավստրիայի արտաքին գործերի նախարարության խորհրդական։

Եվրոպական միության գլխավոր բանակցող և հատուկ ներկայացուցիչ՝ Ռամբույեում Կոսովոյի ապագայի վերաբերյալ կոնֆերանսում։ Ծառայել է որպես դիվանագետ Փարիզում և Նյու Յորքում։

1997-1999 թվականներին Բելգրադում եղել է Ավստրիայի դեսպան (Հարավսլավիայի Միութենական Հանրապետություն)։

1997-2002 թվականներին Բոսնիայում և Հերցեգովինայում եղել է միջազգային հանրության գերագույն ներկայացուցիչը։ Կյանքի է կոչել Դեյտոնյան համաձայնագիրը։

2002 թվականի խորհրդարանական ընտրություններին մասնակցել է Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության կազմում որպես հեռանկարային թեկնածու արտաքին գործերի նախարարի պաշտոնում։

2003-2008 թվականներին Ժնևում եղել է Ավստրիայի՝ ՄԱԿ-ում մշտական ներկայացուցիչը։

Ավելի ուշ՝ մինչև 2013 թվականը տնտեսական համագործակցության և զարգացման կազմակերպությունում աշխատել է որպես Ավստրիայի դեսպան։

Այնուհետև դարձել է Հարվարդի համալսարանի աշխատակից։

Վերջին տարիներին Եվրոպական մշակութային հիմնադրամում ծառայում է որպես խորհրդի նախագահ և Ավստրիայի հիմնադրամի Մարշալի ծրագրի նախագահ։

Համարվում է Հարավարևելյան Եվրոպայի արտաքին քաղաքականության փորձագետ։

Նա մի քանի գրքերի հեղինակ կամ համահեղինակ է, այդ թվում են՝ «Բոսնիա և Հերցեգովինա։ Եվրոպայում Դեյտոնից» և «Երկար ճանապարհ դեպի խաղաղություն։ Կոսովոն և միջազգային հանրությունը», գրել է Ավստրիայի դաշնային կանցլեր Բրունո Կրայսկու կենսագրությունը։

Պարգևներ
--------

* Մարիետայի և Ֆրիդրիխ Թորբերգի անվան մեդալ (2002)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  ČSFD (չեխերեն) — 2001.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Վոլֆգանգ Պետրիչ

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ČSFD · Internet Movie Database |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 9066997 · BNF: 12684904z · CiNii: DA15609593 · CONOR: 26758499 · GND: 123912687 · ISNI: 0000000121006899 · LCCN: n96110339 · NKC: jx20080410001 · NSK: 000228444 · NTA: 266975666 · NUKAT: n2005011973 · SUDOC: 072832223 · VIAF: 37039837 · WorldCat VIAF: 37039837 |

 |

 |
**Ֆեդերիկո Գարսիա Լորկայի տուն-թանգարան** (իսպաներեն՝ **Casa-Museo Federico García Lorca**, հայտնի է նաև **Huerta de San Vicente** անվանումով, որը իսպաներենից բառացի թարգմանած՝ նշանակում է **Սան Վիսենտեի բանջարանոց**), թանգարան, որը գործում է 20-րդ դարի իսպանացի նշանավոր բանաստեղծ Ֆեդերիկո Գարսիա Լորկայի ընտանեկան ամառանոցում։ Շինությունն ու նրան կից այգին ներկայումս ընկած են բանաստեղծի ծննդավայր Գրանադա քաղաքի Ֆեդերիկո Գարսիա Լորկայի անվան զբոսայգում, որը հանդիսավորությամբ բացվել է 1995 թվականին։

Պատմություն
-----------

Շինությունը 19-րդ դարի երկրորդ կեսի պատմական կառույց է, սկզնապես անվանվել է *Huerta de los Mudos*: Բանաստեղծի հայրը՝ Ֆեդերիկո Գարսիա Ռոդրիգեսը, այդ տունը գնել է 1925 թվականի մայիսի 27-ին և իր կնոջ՝ Վիսենտա Լորկա Ռոմարինի պատվին վերանվանել *Huerta de San Vicente*: Շենքը հիմնականում պահպանվել է նախնական վիճակում։

Ֆեդերիկո Գարսիա Լորկան այդ տանն ապրել է 1926-1936 թվականներին, սպանվելուց որոշ ժամանակ առաջ՝ նախքան ընկերոջ՝ Լուիս Ռոզալեսի տուն տեղափոխվելը, մի քանի օր դարձյալ *Huerta de San Vicente*-ում է անցկացրել։ Այստեղ է նա գրել իր գլուխգործոցներից մի քանիսը, ինչես, օրինակ՝ «Արյունոտ հարսանիք» չափածո թատերգությունը (1932), *Էրմա* ողբերգական պոեմը (1934)։ 

Իսպանիայում Ֆրանսիսկո Ֆրանկոյի բռնապետության հաստատումից հետո՝ 1941 թվականին Լորկայի ընտանիքը լքել է Իսպանիան ու մեկնել Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ, բայց պահպանել է ամառանոցի սեփականության իրավունքը։

Թանգարանը
---------

1985 թվականի ապրիլի 6-ին Իզաբել Գարսիա Լորկան շինությունը և դրան կից այգին նվիրել է Գրանադա քաղաքին՝ պայմանով, որ այնտեղ ստեղծվի բանաստեղծին նվիրված թանգարան։ Դրանից մոտավորապես տասը տարի անց՝ 1995 թվականի մայիսի 10-ին կայացել է տուն-թանգարանի բացման հանդիսավոր արարողությունը։

Տես նաև
-------

* Ֆեդերիկո Գարսիա Լորկա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Անդալուսիայի մշակութային ժառանգության թվային ուղեցույց (իսպ.)
2. 1 2 3 4  Bibliotecas y Centros de Documentación de Andalucía
3. 1 2  GeoNames — 2005.
4. 1 2  Museos y Colecciones Museográficas de Andalucía
5. ↑
6. ↑  «Medio Ambiente: Guía de Parques y Árboles - Parque García Lorca»
7. ↑  «Huerta de San Vicente»։ www.huertadesanvicente.com
8. ↑
9. ↑  «Base de datos Patrimonio Inmueble de Andalucía»։ www.iaph.es (իսպաներեն)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Թանգարանի պաշտոնական կայքէջը

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX151000 · BNF: 15668249z · GND: 1085863832, 1702606-4 · ISNI: 0000000119457615, 0000000122340792 · LCCN: n2003051439, no96019950 · SUDOC: 11033342X · VIAF: 169066179, 167717546 · ULAN: 500306862 · WorldCat VIAF: 169066179, 167717546 |

 |

 |
| **՞**Ցետիոզավրեր |
| --- |
| ՑետիոզավրերՑետիոզավրի մնացորդներ  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Կենդանիներ |
|
|
|
|
|
| Տիպ | Քորդավորներ |
|
|
|
|
|
| Դաս | Սողուններ |
|
|
| Վերնակարգ | Դինոզավրեր |
| Կարգ | Սողունակոնքայիններ |
| Ենթակարգ | Զավրոպոդոմորֆեր |
| Ինֆրակարգ | Զաուրոպոդներ |
|
| Ընտանիք | Cetiosauridae |
|
|
|
| Ցեղ | **Ցետիոզավրեր** |
|
|
|
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Cetiosaurus

 |
| 

| ԴասակարգումըՎիքիցեղերում | ՊատկերներՎիքիպահեստում | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


Ցետիոզավրի արտաքին տեսքի վերականգնում։
**Ցետիոզավրեր** (հին հունարեն, κῆτος- «կետ» և σαῦρος - «սողուն» բառացի՝ «կետասողուն»), զաուրոպոդների ինֆրակարգին պատկանող սողունակոնքային դինոզավրերի ցեղ, որը ապրել է միջին յուրայի ժամանակաշրջանում (181-169 միլիոն տարի առաջ)։ Մնացորդները հայտնաբերվել են Աֆրիկայում և Եվրոպայում գտնվող նստվածքային ապարաշերտերից։

Նկարագրություն
--------------

Ցետիոզավրերը հասնում էին 18 մետր երկարության։ Վիզը ուներ համարյա նույն երկարությունը ինչ իրանը։ Պոչը ավելի երկար էր և ուներ մոտ 40 ող։ Մեջքային ողերը ավելի ծանր էին քան մյուս զաուրոպոդներինը՝ բրախիոզավրինը ։ Նախաբազուկը ավելի երկար էր ի տարբերություն մյուս զաուրոպոդների։ Ազդրի երկարությունը մոտ 1.8 մետր։

Գտածոներ
--------

Cetiosaurus-ը հանդիսանում է զաուրոպոդների մեջ առաջին և հայտնի զաուրոպոդ գտածոն Անգլիայում։ Բրածո մնացորդները հայտնաբերվել են Անգլիայում և Մարոկկոյում։ Անգլիայում հայտնաբերված գտածոները կազմված էին ողերից, կողից և նախաբազկի ոսկորից։ Հայտնաբերվել էին Ուայթ կղզում և անվանակոչվել է անգլիացի պալեոնտոլոգ Ռիչարդ Օուենի կողմից 1841 թվականին (դրանից մի տարի առաջ նա մտցրել էր դինոզավրեր տերմինը)

Հղումներ
--------

Դինոզավրերի մասին կայք։ www.dinos.ru

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Տաքսոնոմիա | GBIF · IRMNG |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2781243187 |

 |
**Թեոդոր Յուրևիչ Ալտերման** (նոյեմբերի 24, 1885(1885-11-24), Պահկլա, Կոհիլա, Ռապլամաա, Էստոնիա - ապրիլի 1, 1915(1915-04-01), Տալլին, Ռուսական կայսրություն), էստոնացի դերասան։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է նոյեմբերի 12- ին։ 1906 թվականից աշխատել է իր մասնակցությամբ կազմակերպված «Էստոնիա» թատրոնում։ Լեո Սաալեպ, Պիյբելեհտ (Վիլդեի «Անըմբռնելի հրաշք», «Տան ոգին») դերերի առաջին կատարողն է։

Մյուս դերերից են՝ Խլեստակով (Գոգոլի «Ռեիզոր»), Բորիս Գոդունով (Ա. Կ. Տոլստոյի «Իվան Ահեղի մահը»), Օթելլո, Համլետ (Շեքսպիրի «0թելլո», «Համլետ») և այլն։

Ալտերմանը տիրապետել է խոսուն դադարների արվեստին, ներքին մենախոսությանը։ Որպես ռեժիսոր բեմադրել է Վիլդեի «Անըմբռնելի հրաշք»-ը (1913), Լերմոնտովի «Դիմակահանդես»-ը (1914) և այլն։ Մահացել է մարտի 18 (31)-ին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1031740392 · ISNI: 0000000401592685 · VIAF: 296393496 · WorldCat VIAF: 296393496 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 191)։*  |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Խանզադյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:*

**Ցոլակ Խորենի Խանզադյան** (մարտի 23, 1886(1886-03-23), Ղարաքիլիսա, Ալեքսանդրապոլի գավառ, Երևանի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - սեպտեմբերի 19, 1935(1935-09-19), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), հայ գրականագետ, թարգմանիչ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1934 թվականից։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Ղարաքիլիսա քաղաքում։ 1905 թվականին ավարտել է Լազարյան ճեմարանը, 1912 թվականին՝ Մոսկվայի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ Մի քանի տարի ապրել է Բաքվում, մասնակցել տեղի գրական-մշակութային կյանքին։ Բաքվում աշխատակցել է «Գործ» ամսագրին և «Բաքվի ձայն» թերթին, մասնակցել տեղի հայկ. համայնքի գրական-մշակութային կյանքին։

Գրական պրոցեսին բուռն մասնակցություն է ունեցել 1910-1920-ական թթ.՝ հիմնականում հանդես գալով մարքսիստական գրականագիտության դիրքերից։ Այս շրջանում է գրել «Ակամա Հերոստրատները» (1913), «Րաֆֆիի գեղարվեստական հայացքները» (1913), «Քննադատության իրավունքը» (1913), «Ռեալիզմը թատրոնում» (1913), «Ալեքսանդր Ծատուրյան» (1917), «Միքայել Նալբանդյանի «Դիվանի» առթիվ» (1933) և այլ հոդվածներ (մի մասը՝ «Գրասեր» կեղծանվամբ), որոնք կարևոր ներդրում են հայ գրականագիտության մեջ։ Րաֆֆու, Նալբանդյանի, Ծատուրյանի, Թումանյանի ստեղծագործություններին տրված Խանզադյանի բնութագրումները հայ գրականագիտական մտքի լավագույն արտահայտություններից են։

1921 թվականին հրավիրվել է Երևան, նշանակվել նորաստեղծ համալսարանի հասարակական ֆակուլտետի դեկան, ապա եղել է ռուս և անտիկ գրականության ամբիոնի վարիչ։ 1922 թվականից դասախոսել է Երևանի պետական համալսարանում, եղել է համալսարանի ռուս գրականության ամբիոնի վարիչը։ Կյանքի վերջին տարիներին զբաղվել է Լենինի երկերի թարգմանությամբ։ Մահացել է 1935 թվականին Մոսկվայում, թաղվել է Երևանում, Կոմիտասի անվան պանթեոնում։

Ց. Խանզադյանի երկերի մատենագրություն
------------------------------------

Ցոլակ Խանզադյանի գերեզմանը Կոմիտասի անվան պանթեոնում
* Հոդվածների ժողովածու, Երևան, ՀՍՍՀ ԳԱ, 1963, 276 էջ։

Ց. Խանզադյանի կատարած թարգմանությունները (ռուսերենից)
-----------------------------------------------------

* Վ. Ի. Լենին, Ինչ անել, Երևան, 1939։
* Վ. Ի. Լենին, Մատերիալիզմ և էմպիրիոկրիտիցիզմ, Երևան, 1939։

Աղբյուրներ
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — 1974. — հատոր 5. — էջ 12.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Հայկական համառոտ հանրագիտարան (հայ.) — 1990. — հատոր 2.
3. ↑  *Գրական տեղեկատու*։ Երևան: «Սովետական գրող»։ 1986։ էջ 221

* Ցոլակ Խանզադյան Խորենի

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 9247 · LCCN: no2015144421 · VIAF: 182144782706338652985 · WorldCat VIAF: 182144782706338652985 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 12)։*  |
**Ֆազլոլլա Զահեդի** (պարսկերեն՝ فضل‌الله زاهدی‎, 1897 կամ մայիսի 17, 1892(1892-05-17), Համադան, Իրան - սեպտեմբերի 2, 1963(1963-09-02), Ժնև, Շվեյցարիա), իրանցի պետական և քաղաքական գործիչ, կորպուսի գեներալ, մեծ հողատեր։

Կենսագրություն
--------------

Ռազմական դպրոցն ավարտելուց հետո նա ծառայել է Պարսկական կազակական դիվիզիայում։ 1925-1926 թվականներին Ռաշթում բրիգադ է ղեկավարել։ 1927-1935 թվականներին Ֆ. Զահեդին դարձել է ժանդարմերիայի պետ։ 1941 թվականին դարձել է Սպահանի դիվիզիայի հրամանատար։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին գերմանացի գործակալների հետ համագործակցության համար 1943 թվականին նա ձերբակալվել է բրիտանացիների կողմից և ուղարկվել է Պաղեստին` 3 տարի ժամկետով։

1947-1949 թվականներին ապրել է Ֆրանսիայում։

1949 թվականինին եղել է Իրանի ոստիկանապետ։ 1951 թվականին եղել է ներքին գործերի նախարար, իսկ 1953 թվականի ապրիլին՝ արտաքին գործերի նախարար։

Նա 1953 թվականի օգոստոսի հեղաշրջման առաջնորդներից էր, երբ տապալվել է Մոսադեղի կառավարությունը։ 1953-1955 թվականներին եղել է Իրանի վարչապետ, այնուհետև դարձել է Իրանի մշտական ներկայացուցիչը ՄԱԿ-ի եվրոպական բաժնում։

Գեներալ Զահեդի որդին` Արդեշիր Զահեդին, եղել է ականավոր պետական ​​գործիչ, արտաքին գործերի նախարար և դեսպան ԱՄՆ-ում՝ Մոհամմադ Ռեզա Փահլավիի իշխանության օրոք։

Մրցանակներ
----------

* 3-րդ աստիճանի Զուլֆիկարի շքանշան
* Թագի շքանշանի մեծ ժապավեն (Իրան)
* «Երրորդ Էսֆանադի» հիշատակի շքանշան
* Սեպահի շքանշան
* Լիյակատի շքանշան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #120977559 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
2. ↑  *Pas L. v.* Genealogics — 2003.

Գրականություն
-------------

* «Иран. История и экономика», сборник статей, Москва 1963
* Vreeland H.H. «Iran», New Haven 1957.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Rodovid |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Notable Names Database |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 120977559 · ISNI: 0000000037091197 · LCCN: n98061810 · VIAF: 857849 · WorldCat VIAF: 857849 |

 |
**Վրեժ** (նաև **վրիժառություն**, վրեժխնդիր լինել, վրեժ լուծել), մարդու կողմից իրականացվող գործողություն, որի նպատակն է ավելի վաղ իրեն կամ իր հարազատին, գաղափարակցին վնաս պատճառած անձին կամ խմբին պատժելուն։ Վրեժառությունը մարդկությանն ուղեկցում է հին դարերից և տարբեր ժամանակներում մաս է կազմել առանձին ժողովուրդների հասարակական հարաբերությունների կյանքին։ Ներկայում պետությունների տարբեր օրենքներով վրեժառության դրսևորումները համարվում է պատժելի արարք։

Պատմությանը հայտնի են վրեժխնդրության բազմաթիվ անհատական և խմբակային օրինակներ, որոնք մեծ արձագանք ու դերակատարություն են ունեցել անհատների, ազգերի հոգեկերտվածքի, ձևավորման գործում։

Վրիժառության դրսևորումներ
-------------------------

Գոյություն ունի վրեժի մի շարք դրսևորումներ։ Ամենատարածված վրիժառության դրսևորումներից մեկը արյան վրեժն է։

Վրեժխնդրությունը կրոնում
------------------------

Որոշ կրոններում, ինչպես օրինակ քրիստոնեությունն է, խորհուրդ է տրվում վնասակար արարքին պատասխանել բարությամբ և վրեժ լուծելու իրավունքը թողնել միայն Աստծուն։
Քրիստոնեության մեջ ասվում է՝ «Վրեժխնդիր մի՛ եղիր և մի՛ տրտնջիր քո ժողովրդի որդիներին, այլ սիրեք ձեր ընկերոջը ձեր անձի պես» (Ղևտ. 19:18) և «Սիրելինե՛ր, վրեժխնդիր մի եղեք, այլ տեղ թողեք Աստծո բարկության համար։ Քանզի գրված է, Վրեժխնդրությունն իմն է, ես կվճարեմ, ասում է Տերը։ Այսպիսով, եթե ձեր թշնամին քաղցած է, կերակրեք նրան, եթե նա ծարավ է, խմեցրեք նրան, որովհետև այդպես վարվելով՝ կրակի ածուխները կկուտակես նրա գլխին» (Հռոմ. 12:19-20):

Վրիժառությունը հայերի մոտ
-------------------------

Վրիժառությունը հայերի հավաքական պատմության, հասարակական ընկալումների մեջ տեղ է գտել հին դարերից։ Հայերի կողմից կատարված և առավել լայն մեկնաբանություն ստացած վրիժառությունները հիմնականում ուղղված են եղել արտաքին թշնամիներին և նրանց աջակցած հայ դավաճաններին։ Այդպիսի գործողություններից է Հայոց ցեղասպանության թուրք կազմակերպիչների նկատմամբ իրականացված Նեմեսիս գործողությունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  «Հայոց լեզվի հոմանիշների բառարան», Աշոտ Մուրադի Սուքիասյան։ Հայկական ՍՍՀ Գիտությունների Ակադեմիայի Հրատարակչություն, Երեւան, 1967։
**Փաստաթղթագիտություն**, գիտություն փաստաթղթի և փաստաթղթահաղորդակցական գործունեության մասին։ Փաստաթղթագիտությունը փաստաթուղթն ուսումնասիրում է որպես տեղեկատվության աղբյուր և սոցիալական հաղորդակցության միջոց։

Պատմություն
-----------

Փաստաթղթագիտությունը հիմնադրել է բելգիացի մատենագետ Պոլ Օտլեն (1868–1944)՝ որպես փաստաթղթային գործունեությունն ուսումնասիրող գիտություն. անվանել է մատենաբանություն և նույնականացրել փաստաթղթի հետ։ 1990-ական թվականներից փաստաթղթագիտությունը լայնորեն կիրառվում է մատենագիտության, գրադարանագիտության, գրքագիտության, արխիվագիտության և թանգարանագիտության ոլորտներում՝ յուրաքանչյուրում ունենալով յուրահատուկ իմաստավորում, պատմական ու մեթոդական տեսանկյուններից ուսումնասիրում փաստաթղթերի (հրատարակություններ, գրքեր, գործեր) կառուցվածքը, գործառույթները, դասակարգումը, պահպանման, օգտագործման ընդհանուր օրինաչափությունները և այլն։ 

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ գրատպություն և գրքարվեստ» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Վենեսուելայի ծոց** (իսպ.՝ Golfo de Venezuela) կամ Մարակայբո (իսպ.՝ Maracaibo), ծոց Կարիբյան ծովի հարավում, Վենեսուելայի ափերի մոտ, ծովից բաժանվում է Գուահիրա և Պարագուանա թերակղզիներով։ Ողողում է Վենեսուելայի Սուլիա և Ֆալկոն նահանգները, ինչպես նաև Կոլումբիայի Գուահիրա դեպարտամենտը։

Ծոցի երկարությունը 231 կմ է, մուտքի լայնությունը 98 կմ է։ Հարավային հատվածում ծոցը Տաբլասո ծովախորշով և 6,5-22 կմ լայնություն ու 11մ խորություն ունեցող նեղուցով միանում է Մարակայբո լճին։ Ծոցի խորությունը 18-ից հասնում է 71 մետրի։ Արևելյան հատվածում՝ Պարագուանա թերակղզու ափին, Կորոյի ոչ մեծ ծովախորշն է։ Վենեսուելայի ծոցի ափերը ցածր են՝ չմշակված ավազե բնահողով։ 1 մետրից ցածր բարձրության վրա խառը մակընթացություններ են։

Ծոցը բացվել է եվրոպացիների կողմից 1499 թվականին, երբ Ալոնսո դե Օջեդայի գլխավորությամբ և Ամերիգո Վեսպուչիի ուղեկցությամբ իսպանական արշավախումբը հետազոտում էր Հարավային Ամերիկայի ափերը, տեղեկություն էր հավաքում և նոր հողերին անուններ տալիս։ Այստեղ ցցերի վրա կառուցված հնդկացիական խրճիթների զբաղեցրած տարածքի տեսարանն Ամերիգո Վեսպուչիին, որը ծնունդով Վենետիկից էր, հիշեցրել է իր ծննդավայրը։ Այդ պատճառով էլ նա ծոցն անվանել է «Փոքր Վենետիկ» (*Veneziola*): Ծոցի ջրերը մերձսահմանային վեճի օբյեկտ են համարվում այն ժամանակից, երբ 19-րդ դարում Կոլումբիան և Վենեսուելան անկախացել են Իսպանիայից։ Իսպանական կայսրությունն այդ շրջանում սահմաններ չի գծել, քանի որ տեղի ժողովուրդն ընդդիմանում էր իրեն։ Սահմանը հաստատվել է 1941 թվականին, բայց տարածաշրջանային ջրի հարցը մնացել է չլուծված։

Ծոցը ստրատեգիական կարևորություն ունի՝ որպես նավարկելի ուղի դեպի Կարիբյան ծով, որով տեղափոխում են Մարակայբո լճի նավթահանքերի նավթը։ Ծոցի սահմաններին կան նաև նավթի և գազի հանքեր։ Ափերին տեղակայված են նավթի արտահանման խորջրյա Ամուայ, Պունտո Կարդոն, Պունտո Ֆիխո նավահանգիստները։

Գրականություն
-------------

* *Поспелов, Евгений Михайлович* Географические названия мира. Топонимический словарь / отв. ред. Р. А. Агеева. — 2-е изд. стереотип. — М.: Русские словари, Астрель, АСТ, 2002. — 512 с. — 3000 экз. — ISBN 5-17-001389-2

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Маракайбо (залив) // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред.  А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
2. ↑  Gulf of Venezuela (gulf, Caribbean Sea) — Britannica Online Encyclopedia
3. ↑  Венесуэльский залив // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред.  А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
4. ↑  Поспелов, 2002, էջ 93
5. ↑  Венесуэльский залив // Словарь современных географических названий / Рус. геогр. о-во. Моск. центр; Под общ. ред. акад. В. М. Котлякова. Институт географии РАН. — Екатеринбург: У-Фактория, 2006.


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ կատալոնական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4225060-2 · VIAF: 130191099 · WorldCat VIAF: 130191099 |

 |
**«Ապոլլոն և Դաֆնիս»** (իտալ.՝ Apollo e Dafni), նկար Պիետրո Պերուջինոյի դիցաբանական սյուժեի վրա, որը նա կատարել է 1495 թվականին։ Այն վաճառվել է Փարիզի Լուվրին 1883 թվականին, որտեղ ցուցադրվում է մինչ օրս և հայտնի է թանգարանի կատալոգում «Ապոլոն և Մարսիա» անվանումով։ 1880-ականներին այն սխալմամբ վերագրվեց  Ռաֆայել Սանտիի վրձնին։

Նկարագրություն
--------------

«Ապոլոն և Դաֆնիս»-ը Պերուջինոյի ամենահայտնի գործերից է, որը պատվիրել էր Լորենցո Մեդիչին։

Նկարի հետին պլանում պատկերված է քաղաքի կամ ամրոցի, եռակամար կամուրջի, ծառերի, բլուրների և գետերի Պերուջինոյի աշխատանքների համար բնորոշ անաղմուկ գյուղական բնապատկերը։ Առաջին պլանում երկու մերկ ֆիգուրներ ակնարկում են, որ նկարը գրված է անտիկ սյուժեի հիման վրա։ Այս և այլ դասական տեղեկանքները ցույց են տալիս, թե ինչպես է առաջարկվել աշխատանքը վերծանել Ֆլորենցիայի հումանիստ վերնախավի կողմից։

Աջ կողմում կանգնած կոնտրապոստ կերպարը, ըստ երևույթին Ապոլլոն Աստվածն է։ Նրա ձախ ձեռքում երկար, բարակ փայտ է, մեջքին՝ աղեղ և նետաման։ Մի փոքր ձախ՝ խոտերի մեջ, քնարն է, նրա տիպիկ երաժշտական ​​գործիքը։ Ապոլլոնի կեցվածքը հիմնված է Պրաքսիտելեսի «Հերմես և Դիոնիսիոս» հերմեսյան քանդակի վրա, որն այժմ շատ հայտնի է որպես «Հերմեսը նորածին Դիոնիսոսի հետ» անվամբ (հայտնաբերվել է 19-րդ դարում)։

Ձախ կողմում պատկերված է ֆլեյտա նվագող երիտասարդի կերպարը։ Նրա կեցվածքը սկիզբ է առել Հերմես Լիսիպոսի քանդակից, որը հայտնի է որպես «Հանգստացող Հերմես»։ Ներկայումս քննարկվում է այն հարցը, թե ով է հենց այդ կերպարը։ Կարծիք կա, որ միգուցե սա սատիրա Մարսիասն է։ Այս դեպքում նկարը նվիրված է հունական առասպելին` սատիրայի և արվեստի աստծո Ապոլլոնի միջև երաժշտական ​​մրցույթի մասին, դրանում Մարսիասը, որը հմտորեն տիրապետում էր ֆլեյտա նվագելուն, մարտահրավեր է նետում Ապոլլոնին, նա կազմակերպում է մրցույթ, որում հաղթում է, և պատժի ժամանակ պատռում հակառակորդի մաշկը։

Այնուամենայնիվ, հետազոտողների մեծ մասը դեռ հակված է հավատալու, որ Պերուջինոն ընդհանրապես չի պատկերել Մարսիին, այլ Դաֆնիսին՝ մի երիտասարդ հովվի, որը, ըստ վարկածներից մեկի, մահացավ Ապոլոնի հանդեպ դժբախտ սիրուց։ Ի դեպ, *Դաֆնիսը* *Լավր* անվան հունական ձևն է, և այդ պատճառով գուցե նկարիչը փորձել է այս կերպ իր աշխատանքը կապել Լորենցո Մեդիչիի անվան հետ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑
3. 1 2  Joconde (ֆր.) — 1975.
4. 1 2  Аполлон и Марсий. Пьетро Перуджино // Музеи мира.
5. 1 2 3  Apollon et Marsyas // Louvre.
6. ↑  Joconde // Portail des collections des musées de France.

Գրականություն
-------------

* *Vittoria Garibaldi*. Perugino. In: Pittori del Rinascimento. — Firenze: Scala, 2004 (ISBN 888117099X).
* *Pierluigi De Vecchi* ed *Elda Cerchiari*. I tempi dell’arte. — Milano: Bompiani, 1999 (ISBN 88-451-7212-0).
* *Stefano Zuffi*. II Quattrocento. — Milano: Electa, 2004 (ISBN 8837023154).

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ապոլոն և Մարսիաս // Ministère de la culture. République Française.
* Նկարը Լուվրի կայքում
**Փարիզյան համախտանիշ** (ֆր.՝ Syndrome de Paris, ճապ.՝ パリ症候群), հոգեկան խանգարում Ֆրանսիա այցելող զբոսաշրջիկների, հատկապես ճապոնացիների մոտ։ Հայտնաբերվել է 1986 թվականին Ֆրանսիայում աշխատող հոգեբույժ Հիրոակի Օթոյի կողմից։ Բնույթով նման է Ստենդալի և Երուսաղեմի համախտանիշներին։

Յուրաքանչյուր տարի ոչ պակաս քան 12 ճապոնացի տուրիստներ դիմում են հոգեբանի օգնությանը՝ Ֆրանսիայի մայրաքաղաք այցելելուց հետո։ Տուժածների մի մասը կարծում է, որ իրենց խանգարման պատճառը տեղացիների անհյուրընկալ վերաբերունքն է։ Այցելուների երկու երրորդի կարգավիճակը բարելավվում է մի քանի սեանսներից հետո։ Միաժամանակ մնացած մասը կարիք են ունենում բուժման երկար կուրսերի և սովորաբար ստանում են ամենաուժեղ հոգեգարության ախտորոշում։

«Ինչպես պարզվել է, ճապոնացի զբոսաշրջիկները հոգեպես պատրաստ չեն այցելել այնպիսի քաղաքներ, որոնցից է Փարիզը։ Նրանք գնում են, հուսալով հյուրընկալություն, սակայն հանդիպում են կատարյալ հակադրության։ Նրանց նյարդերը տանել չեն կարողանում այդպիսի ճնշումը», - բացատրում է հոգեբան Էրվ Բենհամոուն։

Ճապոնական խանութներում հաճախորդն արքա է, այն ժամանակ, երբ Փարիզում վաճառողները նրանց նույնիսկ ուշադրություն չեն դարձնում։ Հասարակական տրանսպորտում մարդիկ կոպիտ և անբարեհամբույր են, իսկ փողոցային գողությունները կրակի վրա յուղ են լցնում։ *«Մեզ համար Փարիզը երազանքների քաղաք է։ Բոլոր ֆրանսիացիները գեղեցիկ և նրբագեղ են։ Բայց երբ մենք հանդիպում ենք նրանց դեմ առ դեմ, հասկանում ենք, որ խորապես սխալվել ենք։ Մենք սարսափելի տարբեր ենք, ինչպես բնավորությամբ, այնպես էլ կյանքին նայելու տեսանկյունով»*,- բողոքում է տուժածներից մեկը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  'Paris Syndrome' strikes Japanese
2. 1 2  'Paris Syndrome' leaves tourists in shock


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2779817573 |

 |
Նկարչի գերեզմանը Ռեյկյավիկի «Hólavallagarður» գերեզմանատանը
**Յոհաննես Սվեյնսոն Կյարվալ** (իսլ.՝ Jóhannes Sveinsson Kjarval հոկտեմբերի 15, 1885(1885-10-15)[…], Իսլանդիա - ապրիլի 13, 1972(1972-04-13), Ռեյկյավիկ, Իսլանդիա), իսլանդացի նկարիչ։ Հայտնի է իսլանդական բնության իր ռեալիստական ​​նկարներով, ինչպես նաև դիցաբանական թեմաներով նկարներով, ներառյալ էլֆեր և տրոլների պատկերներ։

Կյանք և ստեղծագործություն
-------------------------

Յոհաննեսը մեծացել է արևելյան Իսլանդիայի գյուղական համայնքում։ Ծնվել է աղքատության մեջ, հետո որդեգրվել է։ Աշխատել է որպես ձկնորս։ Ազատ ժամանակ զբաղվում էր նկարչությամբ և գեղանկարչությամբ։ Սովորել է՝ հիմք ընդունելով Ասգրիմուր Յոնսոնի նկարներում։ 27 տարեկանում իր ձկնորս ընկերների և Իսլանդիայի Աշխատանքի Համադաշնության ֆինանսական աջակցությամբ հանձնել է ընդունելության քննություններ և ընդունվել Դանիայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիա, որտեղ էլ ստացել է իր բարձրագույն կրթությունը։ Կոպենհագենում գտնվելու ընթացքում նկարիչը ուսումնասիրել է արվեստի տարբեր շարժումներ, ինչպիսիք են իմպրեսիոնիզմը, էքսպրեսիոնիզմը և կուբիզմը։ Հետագայում նա կարճ ճանապարհորդություններ է իրականացրել դեպի Ֆրանսիա և Իտալիա։ 1910 թվականին նա սկսել է օգտագործել Կյարվալ կեղծանունը (բառացի՝ հաճելի կետ)։

Կյարվալի անունով է կոչվում Ռեյկյավիկի արվեստի թանգարանը։

Պատկերված է իսլանդական կրոն 2000 թղթադրամի վրա։

Աշխատանքներ
-----------

* Johannes S. Kjarval *Kjarval í Listasafni Islands 1885-1985 : Október 1985-Apríl 1986.* 181 pages National Gallery, 1985 OCLC 493564255

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Johannes Kjarval (նիդերլ.)
2. 1 2 3 4  Kunstindeks Danmark (դան.)
3. 1 2 3 4  *Kristjánsdóttir G.* Kjarval, Jóhannes S(veinsson) // *Grove Art Online* / J. Turner — [Oxford, England], Houndmills, Basingstoke, England, New York: OUP, 2017. — ISBN 978-1-884446-05-4 — doi:10.1093/GAO/9781884446054.ARTICLE.T046800
4. 1 2  RKDartists (նիդերլ.)
5. ↑  Ժամանակակից արվեստի թանգարանի առցանց հավաքածու
6. ↑  БРЭ/Кьярваль


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | MusicBrainz · RKDartists · Find A Grave |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 14903664w, 12647933f · GND: 119077337 · ISNI: 0000000078458928 · LCCN: n80007185 · NTA: 180157078 · SUDOC: 050550853 · VIAF: 32798705 · ULAN: 500056079 · WorldCat VIAF: 32798705 |

 |

 |
**Վրիվ Խորխոռունի** (5-րդ դար - ոչ վաղ քան 449), հայ նախարար և Հայոց մաղխազ Հայկական մարզպանությունում, Տուրուբերան աշխարհի Խորխոռունիք գավառի տանուտերը, Գադիշոյի և Խորենի հայրը, Խորխոռունիների նախարարական տոհմից։

Կենսագրություն
--------------

444 թվականին, Վրիվ Խորխոռունին մասնակցել է Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Հովսեփ Ա Հողոցմեցու կողմից հրավիրված Շահապիվանի ժողովին, որում լրացվել և վերահաստատվել է Հայ Առաքելական եկեղեցու կանոնադրությունը։ 449 թվականին մասնակցել է Արտաշատի ժողովին, որը հրավիրվել էր Պարսից հազարապետ Միհրներսեհի նամակին պատասխանելու համար։ Հայերի հավատափոխության մասին այդ հրովարտակը ուղարկվել էր «Հայոց բոլոր մեծամեծներին», որտեղ նշվում էր, որ եթե հայերն ընդունեն զրադաշտականությունը, վրացիներն ու աղվանները կհետևեն նրանց օրինակին։ Հրովարտակում հազարապետը հայտնում էր, որ նախարարները երկու տարբերակ ունեն, կամ կետ առ կետ պիտի պատասխանեն նամակին և կամ գնան Տիզբոն ու ներկայանան Մեծ ատյանին։

Հրովարտակին պատասխանելու նպատակով գումարվում է Արտաշատի ժողովը, որին մասնակցում են Մարզպանական Հայաստանի բոլոր գավառների նախարարներն ու հոգևորականները՝ այդ թվում և Հայոց մաղխազ Վրիվը։

Վրիվ Խորխոռունին հավանաբար մահացել է 449 թվականին, քանի որ 450 թվականից Հայոց մաղխազ է հիշվում նրա որդին՝ Գադիշոն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  «Հայոց անձնանունների բառարան», Հրաչյա Աճառյան, Երևան, 1942, Հատոր 5, Ցուցակ 1, Էջ 134․
2. 1 2 3  «Հայ Ժողովրդի պատմություն», Հատոր Բ, Երևան, 1984, հատոր 2, էջ 172․
3. 1 2 3  «Հայաստանը Հուստինիանոսի դարաշրջանում», Նիկողայոս Ադոնց, Երևան, 1987, էջ 273.
4. 1 2  «Հայոց պատմություն», Ղազար Փարպեցի, Բ, իբ․, էջ 43-44․
5. 1 2  «Վարդանի և հայոց պատերազմի մասին», Եղիշե, Բ․, էջ 28-30․
6. ↑  «Հայոց պատմություն», Ղազար Փարպեցի, Բ, իբ․, էջ 44-45․
7. ↑  «Վարդանի և հայոց պատերազմի մասին», Եղիշե, Բ․, էջ 30-31․
8. ↑  «Հայ Ժողովրդի Պատմության Քրեստոմատիա», հատոր 1, էջ 537, 563.



| ⛭Վրիվ Խորխոռունի (5-րդ դար) — նախնիներ |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Վրիվ Խորխոռունի (5-րդ դար) |  |
|  |  |
|  |  |
|  |  |
|  |  |

 |

 |


| ⛭Տոհմածառ |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | Խորեն Խորխոռունի |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  | Վրիվ Խորխոռունի (5-րդ դար) |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | Գադիշո Խորխոռունի |  | Գարջույլ Խորխոռունի (5-րդ դար)[d] |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |

 |

 |
**Տեխնոլոգիական ձեռնարկատիրություն,** նոր բիզնեսի ստեղծում, որը հիմնված է նորարարական բարձր տեխնոլոգիաների (գիտական ինտենսիվ) գաղափարի վրա։ Տեխնոլոգիական ձեռնարկատիրությունը տարբերվում է ձեռնարկատիրության այլ ձևերից (սոցիալական կամ անհատական) նրանով, որ նոր ապրանքների կամ ծառայությունների ստեղծումն այս դեպքում ուղղակիորեն կապված է նորագույն գիտական գիտելիքների և (կամ) տեխնոլոգիաների օգտագործման հետ, որոնց նկատմամբ ծրագրավորող ընկերությունը իրավունք ունի։ Արտադրված ապրանքների և ծառայությունների առանձնահատկությունների պատճառով՝ բարձր մասնագիտացված գիտելիքներ տարբեր ձևերով, ինչպես նաև գիտելիքատար ընկերությունների կողմից օգտագործվող ռեսուրսներով, մտավոր կապիտալով, նրանց «արտադրական գործընթացները» լրջորեն տարբերվում են նյութական արտադրանքի արտադրության գործընթացներից և կառուցված են սթարթափի սկզբունքների վրա։

Պատմություն
-----------

Տեխնոլոգիական ձեռնարկատիրության առաջացումը որպես «նոր տեխնոլոգիական ֆիրմաների» առանձին խումբ տեղի է ունեցել համեմատաբար՝ 1990-ական թվականների կեսերին, երբ հայտնի էր դարձել Սթենֆորդի համալսարանի Սիլիկոնային հովիտը և MIT 128 երթուղին՝ ԱՄՆ-ի Բոստոն քաղաքում, որտեղ բարձր տեխնոլոգիական սթարթափների թիվը արագորեն աճել է։

Սահմանում
---------

Տեխնոլոգիական ձեռնարկատիրությունը ներառում է նոր բիզնեսի ստեղծում տնտեսության բարձր տեխնոլոգիական ոլորտներում։

Տեխնոլոգիական ձեռնարկատիրությունը հիմնականում տարածված է տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտում, որտեղ նոր զարգացումները կարող են հատկապես արագ առևտրայնացվել։

Տեխնոլոգիական ձեռնարկատիրության հաջող զարգացման համար անհրաժեշտ է կառուցել արդյունավետ ձեռնարկատիրական էկոհամակարգ, մասնավորապես՝ երեք պայմանների համապատասխանություն.

1. գիտական նվաճումները բիզնեսին փոխանցելու հնարավորություն,
2. վենչուրային ֆինանսավորման մեխանիզմների առկայություն,
3. զարգացած տեխնոլոգիական շուկա։

Հաջողակ տեխնոլոգիական ձեռնարկատերերի օրինակներ
----------------------------------------------

* Սթիվ Ջոբս
* Մարկ Ցուկերբերգ
* Սերգեյ Բրին
* Ջեք Դորսի
* Դավիթ Յան
* Եվգենի Կասպերսկի
* Սերգեյ Բելոուսով
* Ռատմիր Տիմաշև

Տես նաև
-------

* Սթարթափ
* Նորարարություն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Барыкин А. Н. Икрянников В. О.* Белые пятна теории и практики технологического предпринимательства
2. ↑  Tony Bailetti. Technology Entrepreneurship: Overview, Definition, and Distinctive Aspects:  Archived 2013-11-13 at the Wayback Machine.
3. ↑  *А. И. Поболь.* Теоретические корни концепции наукоёмкого предпринимательства Archived 2013-12-11 at the Wayback Machine.
4. ↑  *Земцов С. Чепуренко А. Михайлов А.* Вызовы пандемии для технологических стартапов в регионах России // *Форсайт*. — 2021. — Т. 15. — № 4. — С. 61–77. — doi:10.17323/2500-2597.2021.4.61.77
5. ↑  *Pisano G. P.* «Can science be a business? Lessons from biotech». Harvard Business Review (2006), Vol. 84(10), pp. 114–125.

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Տեխնոլոգիական ձեռնարկատիրություն» օլիմպիադա.
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Ղազարյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:*

**Վրույր Սարգսի Ղազարյան** (հունվարի 10, 1902(1902-01-10), Արաբկիր, Խարբերդի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն - օգոստոսի 21, 1991(1991-08-21), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ անասնաբույժ։ Անասնաբուժական գիտությունների դոկտոր (1948), պրոֆեսոր (1948), ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1961)։

Կենսագրություն
--------------

Ավարտել է Կորնիշի (Նյու Յորքի նահանգ) համալսարանի անասնաբուժության բաժինը։ 1926 թվականին ներգաղթել է Խորհրդային Հայաստան։ 1930 թվականին կազմակերպել և ղեկավարել է Հայկական անասնաբուժական ինստիտուտի խոշոր եղջերավոր կենդանիների վարակիչ հիվանդությունների ուսումնասիրության բաժինը։ 1949-1972 թվականներին Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտի զոոհիգիենայի և անասնաբուժության հիմունքների ամբիոնի վարիչ։ ԱՄՆ-ի կոմունիստական կուսակցության (1924) և ԽՄԿԿ անդամ (1929)։

Աշխատություններ
---------------

Գիտական աշխատանքները նվիրված են խոշոր եղջերավորների ժանտախտի, խշխշան պալարի, լեպտոսպիրոզի, մատղաշների վարակիչ և այլ հիվանդությունների նկարագրման, դրանց դեմ պայքարի և բուժման արդյունավետ միջոցների մշակման հարցերին։

Երկեր
-----

* Հորթերի պարատիֆ հիվանդությունը, Ե․, 1937 թ.։
* Գառների սպիտակ մկանային հիվանդությունը, Ե․, 1963 թ.։
* Ոչխարների քրոնիկ թունավորում, Ե․, 1965 թ.։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — 1974. — հատոր 7. — էջ 22.


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 9639 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 22)։*  |