**Պայթյուններ Կիզլյար քաղաքում**, իրականացվել են 2010 թվականի մարտի 31-ին երկու մահապարտների կողմից՝ Մոսկվայում տեղի ունեցած ահաբեկչություններից երկու օր անց։ Առաջին պայթյունը տեղի է ունեցել Մոսկվայի ժամանակով 8:45-ին, երկրորդը՝ 9:05-ին։ Պայթյունների հետևանքով զոհվել է 12 մարդ (որոնցից 9-ը ոստիկաններ են) և տարբեր տվյալներով վիրավորվել 23-ից 29 մարդ (որոնցից 18-ը ոստիկաններ են)։ Զոհերի թվում Վիտալի Վեդերնիկովն է՝ Կիզլյարի շրջանային վարչության պետը։ Դաղստանի դատախազությանն առընթեր քննչական կոմիտեի գնահատմամբ՝ առաջին պայթուցիկ սարքի հզորությունը կազմել է 200 կգ տրոտիլային համարժեքով։

Իրադարձությունների ընթացք
-------------------------

Մարտի 31-ին Մոսկվայի ժամանակով 8:45-ին թիվ 1 դպրոցի մոտ տեղի է ունեցել առաջին պայթյունը։ Պայթուցիկ սարքը գտնվել է «Նիվա» մակնիշի ավտոմեքենայի մեջ՝ թափքի վրա «Միլիցիա» գրառմամբ, և գործի է դրվել մահապարտի կողմից։ Պայթյունը տեղի է ունեցել այն ժամանակ, երբ մահապարտի մեքենան կանգնեցվել է ոստիկանության աշխատակիցների կողմից։

Պայթյունի հզորությունը գնահատվում է 200 կգ տրոտիլային համարժեքով։ Զոհվել է 3 մարդ՝ երկու ոստիկան և կողքով անցնող կին։ Պայթյունի վայրում առաջացել է 2,5 մետր երկարությամբ ձագար, վնասվել են մոտակայքում գտնվող շենքերը, այրվել են մոտակայքում գտնվող 3 մեքենաներ։

Ժամը 9:05-ի սահմաններում երկրորդ պայթյունն է տեղի ունեցել, այն իրականացրել է ոստիկանական համազգեստով մահապարտը, որը մոտեցել է դեպքի վայրին։ Պայթյունի հետևանքով տուժել են արտակարգ իրավիճակների նախարարության, ոստիկանության և հրշեջ պահպանության աշխատակիցները, որոնք աշխատել են դեպքի վայրում, ընդհանուր առմամբ զոհվել է 12 մարդ, որոնցից 9-ը եղել են միլիցիայի աշխատակիցներ, այդ թվում Կիզլյար քաղաքի ՆԳ վարչության պետ Վիտալի Վեդեռնիկովը։

Մարտի 31-ին, ժամը 20:00-ի սահմաններում, Դաղստանի Կիզլյարի շրջանի Օգուզեր գյուղի գերեզմանատանը ոստիկանության աշխատակիցները հայտնաբերել են ևս մեկ պայթուցիկ սարք՝ 12 լիտրանոց մետաղական դույլ, որում եղել է ամոնիակային սելիտրայի և ալյումինե դիմափոշու խառնուրդ, ինչպես նաև հեղույսների և ընկույզների տեսքով հարվածող տարրեր, սարքը ոչնչացվել է։

Հետաքննություն
--------------

Լռության րոպե Կիզլյարում 2010 թ ապրիլի 1-ին տեղի ունեցած ահաբեկչության զոհերի հիշատակին
Քրեական գործը հարուցվել է ՌԴ ՔՕ 317 («ոտնձգություն իրավապահ մարմնի աշխատակցի կյանքի նկատմամբ»), 222 («ապօրինի զենք, ռազմամթերք, ռազմամթերք, պայթուցիկ նյութեր և պայթուցիկ սարքեր ձեռք բերելը, իրացնելը, պահելը, փոխադրելը կամ կրելը»), 223 («զենքի ապօրինի պատրաստում»), 105 («սպանություն») և 30-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 105-րդ հոդվածով (սպանության փորձ)։

ՆԳՆ աշխատակիցները պնդում են, որ երկրորդ պայթուցիկ սարքը գործի է դրվել Կիզլյարի բնակիչ Դաուդ Ջաբրաիլովի կողմից։

Ահաբեկչությունը Դաղստանում մշտապես գործող քննչական-օպերատիվ խումբ ստեղծելու առիթ է դարձել, որն իրականացնում է առանձնապես ծանր հանցագործությունների և ահաբեկչական գործողությունների հետաքննություն։

Ապրիլի 1-ին Ազգային հակաահաբեկչական կոմիտեի նիստում Ալեքսանդր Բորտնիկովը՝ ԱԴԾ-ի ղեկավարը, հայտարարել է, որ իրենց հայտնի են ահաբեկչական գործողությունների կազմակերպիչները, և որ ձերբակալվել են մի շարք անձինք, որոնք մեղսակից են դրանց կատարմանը։ Կիզլյարում ահաբեկչության կազմակերպիչներին դատապարտել են ցմահ ազատազրկման։

Իշխանությունների արձագանք
-------------------------

Ռուսաստանի վարչապետ Վլադիմիր Պուտինը ենթադրել է, որ Մոսկվայի և Կիզլյարի ահաբեկչությունների միջև կապ կա և հանձնարարել է ներքին գործերի նախարար Ռաշիդ Նուրգալիևին ուժեղացնել Հյուսիսային Կովկասում ոստիկանության ստորաբաժանումները։ Վլադիմիր Պուտինը նաև կարգադրել է փոխհատուցում վճարել տուժածներին. պայթյունների զոհերի ընտանիքներին՝ 1 միլիոն ռուբլի, ծանր վիրավորներին՝ 400 հազար ռուբլի, հեշտությամբ վիրավորներին՝ 200 հազար ռուբլի։

Դաղստանի նախագահ Մագոմեդսալամ Մագոմեդալիևիչ Մագոմեդովը նաև հայտարարել է, որ այդ երկու հանցագործությունները «մեկ շղթայի օղակներն են», և կարգադրել Է ուժեղացնել անվտանգության միջոցառումները Դաղստանի բոլոր սոցիալական և կենսական նշանակության օբյեկտներում։

Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ Դմիտրի Մեդվեդևը 2010 թվականի ապրիլի 1-ին հետմահու պարգևատրել է բոլոր ինը զոհված ոստիկաններին՝ Արիության շքանշանով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Число погибших при теракте в Кизляре выросло до 12 человек". // lenta.ru. 2010 թ․ մարտի 31. Արխիվացված է the original 2010 թ․ ապրիլի 3-ին. Retrieved 2010 թ․ ապրիլի 1.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  "Мощность бомбы в Кизляре оценили в 200 килограммов тротила". Lenta.ru. Retrieved 2010 թ․ ապրիլի 1.
3. 1 2  "В результате терактов в Дагестане погиб начальник ОВД". Lenta.ru. Retrieved 2010 թ․ ապրիլի 1.
4. 1 2  "Рядом со школой в Кизляре произошел взрыв". Lenta.ru. 31 марта 2010. Retrieved 2010 թ․ ապրիլի 1.
5. ↑  "MIGnews Реактивные Новости | Происшествия | Установлена личность шахида, взорвавшегося в Кизляре". Արխիվացված է the original 2020 թ․ մարտի 3-ին. Retrieved 2020 թ․ մարտի 3. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
6. ↑  "В Кизляре похоронили главу местного ОВД". Lenta.ru. 2 апреля 2010. Retrieved 2010 թ․ ապրիլի 3.
7. ↑  "В Кизляре в день терактов нашли еще одну бомбу". Lenta.ru. 2 апреля 2010. Retrieved 2010 թ․ ապրիլի 2.
8. ↑  "Установлена личность кизлярского террориста-смертника". Lenta.ru. 31 марта 2010. Retrieved 2010 թ․ ապրիլի 1.
9. ↑  "В Дагестане создадут спецгруппу для постоянного расследования терактов". Lenta.ru. 1 апреля 2010. Retrieved 2010 թ․ ապրիլի 1.
10. ↑  "ФСБ заявила о задержанных по делу о терактах в Москве и Кизляре". Коммерсантъ. 1 апреля 2010. Retrieved 2010 թ․ ապրիլի 2.
11. ↑  Lenta.ru: Террор: Организаторов теракта в Кизляре приговорили к пожизненному заключению
12. 1 2  "Путин увидел связь между терактами в Москве и Дагестане". Lenta.ru. 31 марта 2010. Retrieved 2010 թ․ ապրիլի 1.
13. ↑  "Семьи погибших в Кизляре получат по миллиону рублей". Lenta.ru. 31 марта 2010. Retrieved 2010 թ․ ապրիլի 1.
14. ↑  "О награждении государственными наградами Российской Федерации сотрудников органов внутренних дел Российской Федерации". Администрация Президента РФ. Արխիվացված է the original 2012 թ․ ապրիլի 21-ին. Retrieved 2010 թ․ ապրիլի 2. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|datepublished=` ignored (help)

* "Двойной теракт в Кизляре". Lenta.ru. Արխիվացված է the original 2010 թ․ ապրիլի 2-ին. Retrieved 2010 թ․ ապրիլի 1. `{{cite news}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)