recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ռոստովի ծովագնացական դասընթացների շենք** (ռուս.՝ Здание ростовских мореходных классов), շենք Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքում, որը Ռոստովի ծովագնացական դասընթացների համար 1896 թվականին կառուցել է ճարտարապետ Վլադիմիր Շկիտկոն։ Գտնվում է ք. Դոնի Ռոստով, Սեդովի փող. 8/2, լիտեր B հասցեով։ Ներկայում շենքում գործում է Գ. Յ. Սեդովի անվան ջրային տրանսպորտի ինստիտուտը։ Ռոստովի ծովագնացական դասընթացների շենքն ունի տարածաշրջանային նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտի կարգավիճակ։

Պատմություն
-----------

Ռոստովի ծովագնացական դասընթացների շենքը 1902 թվականի բացիկին
Ծովագնացական դասընթացները Դոնի Ռոստով քաղաքում բացվել են 1876 թվականին Դոնի երկրամասի հասարակության նախաձեռնությամբ։ Սկզբնապես նրանք գործում էին վարձակալած տարածքում։ Վերխնեբուլվարնայա փողոցում (այժմ՝ Սեդովի փողոց) սեփական շենքը կառուցվել է 1896 թվականին այն բանից հետո, երբ դասընթացներին շնորհվեց 3-րդ կարգ։ Շինության նախագծի հեղինակն էր ռոստովցի ճարտարապետ Վլադիմիր Կարպովիչ Շկիտկոն։ 1914 թվականին մոտակայքում կառուցվեց ռազմածովային դպրոցի նոր շենքը։

1950 թվականին Ռոստովի ծովագնացական դասընթացների շենքի ճակատին փակցվեց հուշատախտակ հետևյալ տեքստով. *«Այս շենքում 1895-1899 թվականներին սովորել է բևեռախույզ Գ. Յ. Սեդովը (1877-1914)»*։ Ռոստովի մարզի վարչակազմի ղեկավարի 1998 թվականի հոկտեմբերի 9-ի թիվ 411 հրամանով Ռոստովի ծովագնացական դասընթացների շենքը վերցվել է պետական պաշտպանության տակ որպես տարածաշրջանային նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտ։

Ճարտարապետություն
-----------------

Ռոստովի ծովագնացական դասընթացների շենքը
Երկհարկանի աղյուսե շենքի ճակատը նայում է Սեդովի փողոցին։ Համաչափ ճակատի ճարտարապետական-գեղարվեստական հորինվածքը ձևավորվում են երեք ելուստավորումները՝ շենքի ողջ բարձրությամբ ձգվող թիակներով։ Առաջին հարկը կոպտատաշ քարից է։ Առաջին հարկի լուսամուտատեղերը զարդարված են մեծ կողպեքներով և պատուհանագոգային ներդիրներով։ Գլխավոր մուտքն ընդգծվում է երկսյուն նախամուտքով։ Երկրորդ հարկում թիակները զարդարված են կոպտատաշվածքով։ Լուսամուտատեղերի կամարաղեղները նույնպես կոպտատաշված են։ Սկզբնապես շենքի կենտրոնական մասում եղել է աշտարակ (այժմ կորսվել է)։ Շենքն ունի պլանավորման միջանցքային համակարգ՝ սենյակների երկկողմանի տեղադրմամբ։

Տես նաև
-------

* Ռոստովի հեռավոր նավարկության ծովագնացական ուսումնարանի գլխավոր մասնաշենք

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  *Шулепова Э. А.* Материалы свода памятников истории и культуры РСФСР. Ростовская область.. — М.: Изд-во НИИ культуры, 1990. — С. 21—22.
2. 1 2 3  «Ростов-на-Дону (объекты культурного наследия регионального значения)». Официальный портал Правительства Ростовской области. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ սեպտեմբերի 14-ին. Վերցված է 2013 թ․ օգոստոսի 28-ին.
3. 1 2  «Здание Ростовского морского колледжа». voopiik-don.ru. Վերցված է 2013 թ․ սեպտեմբերի 8-ին.
**Մկրտիչ (Նիկիտա) Մովսեսի Յուզբաշյան**, (1882 - 1961), հայ սովետական ինժեներ-էլեկտրիկ։

Կարեն Յուզբաշյանի հայրը։

Կենսագրություն
--------------

Ավարտել է Գերմանիայի Դարմշտատի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը (1910)։ 1923-1930 թվականներին աշխատել է Թիֆլիսի էլեկտրամեխանիկական գործարանում՝ տնօրեն, 1923-1924 թվականներին՝ գլխավոր ինժեներ։ 1930 թվականին հրավիրվել է Երևան՝ ղեկավարելու տրամվայի անցկացման շինարարությանը։ 1930-1937 թվականներին եղել է Երքաղգործկոմի տրամվայի վարչության պետ և գլխավոր ինժեներ։ 1932 թվականից դասավանդել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտում։ Էլեկտրատեխնիկայի մասին հայերեն լեզվով առաջին գրքի հեղինակն է։

Պարգևներ
--------

* ՀԽՍՀ Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան (1933)։

Ծանոթագրություններ
------------------



|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 9451 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 130)։*  |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (այլ կիրառումներ)

**Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի**, հայկական առաքելական եկեղեցի Հայաստանի Տավուշի մարզի Ոսկեպար գյուղում՝ հայ-ադրբեջանական շփման գծի անմիջական հարևանությամբ։

Պատմություն
-----------

Եկեղեցու կառուցման ժամանակի վերաբերյալ մատենագրական և վիմագրական տեղեկություններ հայտնի չեն։ Ճարտարապետական վերլուծությունից ելնելով՝ այն թվագրվում է 6-ից 7-րդ դարերով։

1975–1977 թվականներին եկեղեցին նորոգվել Է։

Ճարտարապետական նկարագիր
-----------------------

Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին դասվում մաստարայատիպ հուշարձանների շարքին։ Քառակուսի հատակագծով աղոթասրահի կենտրոնական ծավալը շարունակվում է գմբեթով։ Թմբուկը ներսից և դրսից ութանիստ է։ Անցումը գմբեթատակ քառակուսուց գմբեթի բոլորակ հիմքին իրականացված է տրոմպների հաջորդական երեք շարքով։ Գմբեթածածկ քառանկյունի ծավալի նիստերին կցված են արտաքուստ ուղղանկյուն, ներսից կիսաշրջանաձե խորաններ։ Արևելյան խորանի երկու կողմի սենյակները խորանի ծավալից զգալի ցածր են, որի հետևանքով կառույցի ընդհանուր ծավալատարածական հորինվածքում ունեն երկրորդական նշանակություն։

Եկեղեցու ճարտարապետական կերպարի պարզության, լակոնիկության և արտահայտչականության գրավականն են հարդարանքից գրեթե զուրկ ճակատների մոնոլիտությունը, մոնումենտալ պատերի հարթայնությունը, որ շատ բնորոշ է 5-ից 7-րդ դարերի հայկական ճարտարապետությանը։ Եկեղեցու թմբուկի նիստերը մշակված են զույգ սյուների դեկորատիվ կամարաշարով, արևմտյան և հարավային մուտքերը՝ զույգ կիսասյուներով և ճակտոնով պսակված շքամուտքի ձևով (արևմտյան ճակատակալ քարին պատկերված է զարդարուն խաչ), լուսամուտները՝ պարզ պսակներով։ Ներսի պատերը հավանաբար սվաղված են եղել և ծածկված որմնանկարներով։ Տաճարի ամբողջականությունը, նրա համաչափությունների կատարյալ ներդաշնակությունը վկայում են կառուցողի մեծ վարպետությունը։

Պատկերասրահ
-----------

* Եկեղեցու հատակագիծըԵկեղեցու հատակագիծը
* Եկեղեցու գլխավոր մուտքը, սեպտեմբեր, 2020 թ․Եկեղեցու գլխավոր մուտքը, սեպտեմբեր, 2020 թ․
* Գլխավոր մուտքի բարավորին քանդակված խաչԳլխավոր մուտքի բարավորին քանդակված խաչ
* Եկեղեցու համայնապատկերը, սեպտեմբեր, 2020 թ․Եկեղեցու համայնապատկերը, սեպտեմբեր, 2020 թ․
* 
* Ներքին Ոսկեպարից տեսարան դեպի եկեղեցի, ետին պլանում՝ Ոսկեպար գյուղՆերքին Ոսկեպարից տեսարան դեպի եկեղեցի, ետին պլանում՝ Ոսկեպար գյուղ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.
2. ↑  Ռուբեն Սիմոնյան, Տավուշի մարզ, Երևան, ««Ոսկան Երևանցի»», 2003 — 254, էջեր 254 — 254 էջ. — 500 հատ։

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Ոսկեպար)** կատեգորիայում։ |


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
**Միխայիլ Նաումովիչ Սկաչկով** (ռուս.՝ Михаил Наумович Скачков, 1896, Կազանսկայա (Վերխնեդոնսկի շրջան), Donetskiy Okrug, Դոնի զորքի մարզ, Ռուսական կայսրություն - նոյեմբերի 3, 1937(1937-11-03), Սանդարմոխ, Povenetskoye urban settlement, Մեդվեժեգորսկի շրջան, Կարելիայի Ինքնավար Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), Դոնի կազակ, բանաստեղծ և թարգմանիչ։

Կենսագրություն
--------------

Միխայիլ Սկաչկովը ծնվել է 1896 թվականին Դոնի զորքի մարզի Կազանսկայա ստանիցայում։ Քաղաքացիական պատերազմի ավարտից հետո 1922 թվականին արտագաղթել է։ Ապրել է Պրահայում, ընդունվել Պրահայի համալսարան։ 1925 թվականին աշխատել է Պրահայում ԽՍՀՄ առևտրային ներկայացուցչությունում։ Միխայիլ Նաումովիչը հրատարակել է առևտրային ներկայացուցչության հանդես, եղել է թարգմանիչ։ Միխայիլ Սկաչկովը «Գրողների ճգնարան» գրական միավորման անդամ էր, 1926 թվականին հրատարակել է «Շարժիչների երաժշտություն» ժողովածուն և նույն թվականին վերադարձել է ԽՍՀՄ, բնակվել Մոսկվայում։ Հայրենիքում զբաղվել է գրական գործունեությամբ, թարգմանել չեխերենից, բուլղարերենից և սերբերենից։ 1930-1931 թվականներին Մոսկվայի գրողների քաղաքային կոմիտեի գործադիր քարտուղարն էր, Գլավլիտի քաղաքական խմբագիր, 1931 թվականից Միխայիլ Նաումովիչ Սկաչկովը մասնակցել է Սովետական մեծ հանրագիտարանի հրատարակությանը։

Միխայիլ Նաումովիչի գործերը տպագրվել են այն ժամանակի առաջատար ամսագրերում և թերթերում, նա եղել է հեղափոխական գրողների միջազգային ասոցիացիայի անդամ Կենտրոնական Եվրոպայում։

Գրական-հրապարակախոսական գործունեության համար Սկաչկովը ենթարկվել է բռնաճնշումների, 1933 թվականի նոյեմբերի 14-ին նրան ձերբակալել են և միացյալ պետական քաղաքական վարչության նախագահության 1934 թվականի մարտի 29-ի հրամանագրով դատապարտել գնդակահարության, որը փոխարինվել է 10 տարվա ազատազրկմամբ, որն անցկացրել է Սոլովկիում։ Այնուհետև, 1937 թվականի հոկտեմբերի 9-ին Լենինգրադի մարզի ներքին գործերի ժողկոմի հատուկ եռյակը վերանայել է դատավճիռը, և նա կրկին դատապարտվել է գնդակահարության։ Դատավճիռն ի կատար է ածվել 1937 թվականի նոյեմբերի 3-ին։ Միխայիլ Նաումովիչ Սկաչկովը գնդակահարվել է Կարելական ԻԽՍՀ-ում (Սանդարմոխ)։ Հետմահու արդարացվել է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  Скачков Михаил Наумович
2. 1 2 3 4 5 6  Музей казачьего зарубежья. Скачков Михаил Наумович
3. ↑  Списки граждан, расстрелянных в Ленинграде, вне Ленинграда и впоследствии реабилитированных (Том 6 «ЛМ»). Скачков Михаил Наумович

Արտաքին հղումներ
----------------

* Санкт-Петербургская государственная театральная библиотека(չաշխատող հղում)
* Скачков Михаил Наумович
* Скачков Михаил Наумович

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | NKC: js20191057361 · VIAF: 38157581675233782115 · WorldCat VIAF: 38157581675233782115 |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Աղաբաբյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Ֆլորա Աղաբաբյան**, ամերիկաբնակ հայ միջազգային շեֆ-հրուշակագործ, ԱՄՆ-ում անցկացվող հարսանյաց տորթերի` «Grand National Wedding Cake» մրցույթի հաղթող։ Նրա աշխատանքներից շատերը որպես արվեստի գործեր պահվում են տարբեր թանգարաններում։

Կենսագրություն
--------------

Ֆլորա Աղաբաբյանը ծնվել է Երևանում։ Մանկուց զբաղվել է պարով։ Հովհաննես Շամամյանի մոտ՝ «Բարեկամություն» անսամբլում պարել է ժողովրդական պարեր։ Ֆլորան երկու անգամ ընդունվել է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտ, սակայն կիսատ է թողել ուսումը։ Այնուհետև մեկնել է Ռուսաստան և խմորեղեններ պատրաստելով գումար վաստակել։ Երեսուներեք տարեկանում տեղափոխվել է ԱՄՆ։ Աշխատանքի է անցել միանգամից Լաս Վեգասի երեք կազինոյում։ Աշխատել է շաբաթական մոտ հարյուր ժամ։ Հրուշակագործության հետ կապված որևէ կրթություն նա չի ստացել, ամեն ինչ սովորել է ինքնուրույն, կարդալով և պատրաստելով։ ԱՄՆ-ում հրուշակային արվեստի հանդեպ նրա հետաքրքրությունը էլ ավելի մեծացավ։ Վերջնականապես Ֆլորան աշխատանքի անցավ «Վին» («Wynn») խաղատուն-հյուրանոցում, որը Նևադա նահանգի ամենահեղինակավոր և թանկարժեք հյուրանոցներից մեկն է։ «Վին» խաղատուն-հյուրանոցում նա զբաղվում է միայն տորթերի դեկորացիայով:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | «Ունեմ վեց պրոֆեսիոնալ աշխատող, որոնք վերջացնում են իմ պատրաստած նախագիծը։ Ամեն շաբաթ մեր թիմը պատրաստում է ծննդյան 80-ից 100 տորթ, 5-ից 15 հարսանեկան տորթ, 4-ից 8 տորթ էլ՝ հատուկ առիթների համար։ Տորթերը թխվում են խմորեղենի բաժանմունքում, հետո բերում են ձեւավորման բաժին, մենք միայն ձեւավորում ենք։»,- պատմում է հրուշակագործը։ |  |

Ֆլորան մասնակցել է բազմաթիվ միջազգային մրցույթների և արժանացել պարգևների։ Նա տորթեր է պատրաստել դերասաններ Մել Գիբսոնի, Ջենիֆեր Լոպեսի, Ուիլ Սմիթի, երգչուհիներ Սելին Դիոնի, Բեյոնսեի, հեռուստաաստղ Քիմ Քարդաշյանի, թենիսիստ Անդրե Աղասիի, բասկետբոլիստ Մայքլ Ջորդանի, միլիադրատերեր Դոնալդ Թրամփի, Սթիվ Վինսի, Սաուդյան Արաբիայի արքայադուստեր և այլ ճանաչված մարդկանց համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ֆլորա Աղաբաբյան
**Հադրութի ձորակի հուշարձաններ,** հեթանոսական, վաղ քրիստոնեական և միջնադարյան շրջաններում կառուցված եկեղեցիների խումբ։

Ստուգաբանություն
----------------

Հադրութ անվանումը մնացել է հին արշավանքների ժամանակից, այն պարսկերեն բառ է և նշանակում է միջագետ (բառացիորեն՝ երկու գետերի միջև)։ Հին Հադրութի երկու կողմերով գետակներ են հոսել։ Այժմյան Հադրութը ընդարձակվել է արևելյան և արևմտյան մասերից։

Պատմություն
-----------

Հադրութի հիմնադրման ժամանակը հայտնի չէ, սակայն նախկին շրջկենտրոնի արևելյան մասում կա հին գերեզմանատուն՝ ավերակ եկեղեցիով։ Գերեզմանաքարերի մեծ մասի վրա արձանագրություններ և քանդակներ չկան, սակայն երկուսի վրա կան խաչանշաններ։ Բնակիչներն այդ գերեզմանատունը անվանում են «*Հին հանգստարան*» կամ «*Կռապաշտի հանգստարան*»։ Այդ տեղանքը կոչվում է «Ղալին բանդ» (Բերդի մուտք), իսկ դրանից 1.5 կմ հարավ գտնվում են «Ծծախաչ ղալայ» անունով բերդի ավերակները։

*Խոր աղբյուրի* մոտ՝ Հադրութի կենտրոնում, մի չինարի կա, որն ունի 23 մ շրջանագիծ և 800 տարվա պատմություն։ Գտնվում է բնակիչների ուշադրության կենտրոնում, քանի որ այդ ծառը նախկինում նաև սրբավայր է եղել։

Վանք գյուղի հյուսիսարևելյան շրջանում՝ բլրի վրա, գտնվում է Սպիտակ Խաչ վանքը։

Հադրութից հարավ գտնվում է Մինա֊Խորեն սրբավայրը։ Մինան և Խորենը եղբայրներ են եղել, և նրանց նահատակության տեղում սրբավայր է կառուցվել, որն այժմ կիսավեր վիճակում է։

Հադրութի պատմական տարածքի կենտրոնում գտնվում է 1621 թվականին կառուցված Շախկախի վանք եկեղեցին։ Եկեղեցու միակ դուռը բացվում է արևմուտքից, ունի չորս պատուհան։ Եկեղեցին ունի մի շարք արձանագրություններ․

«*Երկիր Դիզակալ եւ զեաւղս Հադրութի յանապատս որ կոչի Շախկախ է ընդ հովանեաւ սուրբ Աստուածածնիս ի հայրապետութիւն Տափթ կաթողիկոսին եւ ի սուրբ անապատիս առաջնորդութիւն Հովհաննէս էպիսկոպոսէս եւ իշխանությիւնս Խոտայպանդին դառն եւ դժուարին ժամանակիս»։ Ապա « Աւետարան գրեալ ի թվ․ ՈՃԻԲ յերկիրն Դիզակոյ ի գիւղս Դաք ընդ հովանեաւ սուրբ եւ նշանաւոր տեղւոջ, որ կոչի Շախկախ եւ այն միաբանիցս Յակոբ եպիսկոպոսին եւ տէր Մկրտչին, տէր Բարսըղին գրոց աշակերտ Սաղաթին*»։

Արցախցիները հոգացել են իրենց երկրի հարավային, ռազմավարական նշանակություն ունեցող սահմանները ամուր պահելու մասին։ Դրանք կարևոր նշանակություն են ունեցել թշնամիներին դիմագրավելու գործում։ Սակայն 15-16-րդ դարերում պարսիկները և օսմանյան թուրքերը ավերել են միջնադարյան հուշարձանները և շեն գյուղերը։

Ներկայիս հուշարձանները մելիքների տիրապետության տակ գտնված ժամանակվա համեմատ շատ չնչին մաս են կազմում։

19-րդ դարում կազմավորվել է Հադրութի ներկայիս տարածքի հատակագիծը, որի շնորհիվ հստակ տեսանելի է ավանի հին հատվածը։ Այդ շրջանում Հադրութն ունեցել է 2795 բնակիչ, 6 արվեստանոց, 2 գործարան, շուրջ 300 արհեստավոր։

Հադրութի մետաքսը ներկայացվել է համաշխարհային մի շարք ցուցահանդեսներում։ 1882 թվականին Մոսկվայում կազմակերպված տոնավաճառում մետաքսն արժանացել է բրոնզե մեդալի, իսկ 1883 թվականին՝ ԱՄՆի Ֆիլադելֆիա քաղաքում՝ ոսկե մեդալի։ Հադրութի մետաքսից են պատրաստվել Փարիզի Ելիսեյան պալատների վարագույրները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Մկրտչյան, Շ․ Մ․ (1985). *Լեռնային Ղարաբաղի պատմաճարտարապետական հուշարձանները*. Երևան: «Հայաստան». էջեր 133–135. ISBN 4902020000. `{{cite book}}`: Check `|isbn=` value: checksum (օգնություն)
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Դավթյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Վահրամ Դավթյան** (նոյեմբերի 15, 1961, Կիրովական, ՀԽՍՀ), հայ սյուրռեալիստ նկարիչ։ Հայաստանի նկարիչների միության անդամ (1992)։

Կենսագրություն
--------------

Վահրամ Դավթյանը ծնվել է 1961 թվականին Կիրովականում։ 1986 թվականին ավարտել է Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանը, 1989 թվականին՝ Սանկտ-Պետերբուրգի արվեստի ակադեմիան, 1992 թվականին՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։

Դավթյանի կտավներում առկա են երևակայական պատկերներ, որոնք դուրս են ժամանակից ու տարածությունից։ Նրա աշխատանքներից գտնվում են Շվեյցարիայի, Ռուսաստանի M'ARS, Հունաստանի OAC Կրետեի ժամանակակցի արվեստի թանգարանում, Ալմաթիի պետական թանգարանում, Կանադայի Կալգարի քաղաքի ArtEvo հիմնադրամում, Երևանի ժամանակակից արվեստի թանգարանում, Լիբանանի Maison du Poete, Ain Saadeh-ում։

Ցուցահանդեսներ
--------------

1996 թվականից մասնակցել է մի շարք միջազգային ցուցահանդեսների։ Անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել Լիբանանում, Շվեյցարիայում, ԱՄՆ-ում, Սինգապուրում, Արգենտինայում և այլուր։

Մրցանակներ
----------

* Համամիութենական երիտասարդական ցուցահանդեսի 1-ին մրցանակ, Մոսկվա, 1987 թ.
* Շվեյցարիայի արվեստի թանգարանի «Լավագույն կտավ» մրցանակ, 2000 թ.
* Մոնակոյի «Nouvelle Dimension»-ի «Prix D'excellence» մրցանակ, 2012 թ.
* ՀՀ սփյուռքի նախարարության «Արշիլ Գորկի» մեդալ, 2013 թ.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Vahram Davtian's surreal painting - Beauty will save». *Beauty will save* (ամերիկյան անգլերեն). 2012 թ․ օգոստոսի 24. Վերցված է 2017 թ․ նոյեմբերի 16-ին.
2. ↑  «Վահրամ Դավթյանի կենսագրությունը avproduction.am կայքում». Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ օգոստոսի 4-ին. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 14-ին.
3. ↑  «Noah's Ark Art Gallery». *Noah's Ark Art Gallery*. Վերցված է 2017 թ․ նոյեմբերի 15-ին.
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Դավթյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Դավիթ Գրիգորի Դավթյան** (1880, Տրապիզոն, Օսմանյան կայսրություն - ապրիլի 25 (մայիսի 8), 1911, Մարզվան, Սեբաստիայի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն), հայ ջութակահար։

Կենսագրություն
--------------

Սովորել է Վենետիկի Մուրատ-Ռափայելյան վարժարանում, երաժիշտ Տիգրան Կյուրեղյանի դասարանում, ապա՝ Վենետիկի կոնսերվատորիայում։ 1900 թվականին ավարտել է Բրյուսելի կոնսերվատորիան, աշակերտել Ց. Թոմսոնին, տարբեր ժամանակներում նաև Օ. Շևչիկին, Յա. Կուբելիկին, Պ. Սարասատեին։ 1904 թվականին Բրյուսելի Միջազգային մրցույթում արժանացել է առաջին մրցանակի, հրավիրվել է Բրյուսելի կոնսերվատորիա՝ որպես ջութակի դասարանի պրոֆեսոր։ 1905 թվականին համերգներ է տվել Բրյուսելում, Փարիզում, Լոնդոնում, Ամստերդամում և Եվրոպայի այլ քաղաքներում, Եգիպտոսում։ 1906 թվականից համերգներով հանդես է եկել Թիֆլիսում, Երևանում, Վաղարշապատում, Կարսում, Ռուսաստանի քաղաքներում։ Համերգացանկում ընդգրկել է Բախի, Բեթհովենի, Շումանի, Գրիգի, Պագանինիի, Սեն-Սանսի, Սարասատեի, Էռնեստի, Բացինիի, Վյոտանի ստեղծագործությունները, ինչպես և հայ ժողովրդական երգեր։ 1908 թվականին դասավանդել է Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցում, սերտ կապի մեջ եղել Կոմիտասի, Արմեն Տիգրանյանի, Ռոմանոս Մելիքյանի և այլ երաժիշտների հետ։ Գրել է «Հայու հոգին», «Կիլիկիոյ արցունքներ», «Անուշ յիշատակներ», «Մահուան քայլերգ», մանրանվագներ, բանաստեղծություններ, հոդվածներ։ Դավթյանի վերջին ելույթը տեղի է ունեցել Թուրքիայի Մարզվան քաղաքում, ուր և 24 ապրիլի 1911 թվականին 31 տարեկանում մահացել է սրտի կաթվածից։

Մրցանակներ
----------

* Բրյուսելի միջազգային մրցույթի դափնեկիր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1974.
2. ↑  Ասատուր Փաշայան, Հայ մշակույթի վաղամեռիկ գործիչներ, Ե. 2002, էջ 58։
3. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005*.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 298)։*  |
**Վահագն Արշակի Մկրտչյան** (նոյեմբերի 26, 1925(1925-11-26), Սարդարապատ, Հայաստան), հայ գրականագետ։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1983), պրոֆեսոր (1985)։ ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1985)։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1958 թվականից։

Կենսագրություն
--------------

Վահագն Մկրտչյանը ծնվել է 1925 թվականի նոյեմբերի 16-ին, Սարդարապատ գյուղում։ 1942-1943 թվականներին ծառայել է Կարմիր բանակում, մասնակցել Հայրենական մեծ պատերազմին։ 1943-1945 թվականներին աշխատել է ՀԽՍՀ Թալինի շրջանի Մաստարա գյուղի միջնակարգ դպրոցում որպես հայոց լեզվի և գրականության ուսուցիչ։ 1949 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ 1952 թվականին «Սովետահայ գեղարվեստական արձակը հետպատերազմյան շրջանում թեմայով դիսերտացիա է պաշտպանել և ստացել բանասիրական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։ 1952 թվականից դասախոսում է Երևանի պետական համալսարանում։ 1947-1950 թվականներին եղել է ՀԼԿԵՄ Երևանի Կիրովյան շրջկոմի առաջին քարտուղարը, 1955-1961 թվականներին՝ գլխավոր խմբագիր Հայպետհրատում, 1962-1963 թվականներին՝ ՀԽՍՀ բարձրագույն և միջնակարգ մասնագիտական կրթության նախարարության գիտության և հրատարակչությունների վարչության պետ, 1964-1967 թվականներին՝ «Հայֆիլմ» կինոստուդիայի տնօրեն, 1967-1974 թվականներին՝ ՀԽՍՀ Նախարարների խորհրդի մամուլի պետական կոմիտեի նախագահի առաջին տեղակալ։ 1972-1974 թվականներին եղել է «Հայաստան» հրատարակչության տնօրենը, 1974 թվականից՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի ռեկտորը։ 1996 թվականից ապրել է ԱՄՆ-ում։ ԽՄԿԿ անդամ 1946 թվականից։

Երկեր
-----

* Շիրազի պոեզիայի պոետիկան, Երևան, 1958։
* Ռափայել Պատկանյան, Երևան, «Հայաստան», 1966, 82 էջ։
* Գրողի աշխարհի արձագանքն է, Երևան, «Հայաստան», 1968, 341 էջ։
* Դ. Դեմիրճյանի «Վարդանանքը». պրոբլեմատիկա և պոետիկա, Երևան, «Սոցետական գրող», 1977, 142 էջ։
* Չորս պրոբլեմ Դ. Դեմիրճյանի ստեղծագործություններից, Երևան, «Լույս», 1977, 40 էջ։
* Արվեստի ճշմարտություն Ա կյանքի ճշմարտություն. Ե.. 1986:
* Դերենիկ Դեմիրճյան, Ե. 1987:
* Համո Սահյանի բանաստեղծական բնափիլիսոփայությունը, Ե. 1989:

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Գրական տեղեկատու։ Երևան։ «Սովետական գրող»։ 1986։ էջ 322։
2. ↑  «Ով ով է։ Հայեր» հանրագիտարան, հատոր երկորդ, գլխավոր խմբագիր Հովհաննես Այվազյան, Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, Երևան, 2007։
3. ↑  Մկրտչյան, Վահագն Արշակի (1989). *Համո Սահյանի բանաստեղծական բնափիլիսոփայությունը*. Հայաստան. ISBN 9785540010160.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիդարանն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Վահագն Մկրտչյան» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 9603 |

 |
**Դերբի** (անգլ.՝  Derby), կիսակարծր պանիր, որը պատրաստվում է կովի պաստերացված կաթից Մեծ Բրիտանիայում։ Նրան բնորոշ է սերուցքային համը։

Պատմություն
-----------

Դերբի պանրի մասին առաջին հիշատակումները վերաբերում են 18-րդ դարին։ Պանրի այս տեսակի անվանումը կապված է նրա արտադրման տեղանքի հետ. պանիրը պատրաստում են Դերբիշիր կոմսությունում։

Նկարագրություն
--------------

Պանրի համն ու բուրմունք ուղղակիորեն կախված են նրա հասունացման ժամանակից` որքան այն ավելի երկար է, այնքան դրանք ավելի հագեցած են: Պանիրն ունի միատարր կառուցվածք, նրա կազմությունը հիշեցնում է չեդեր պանիրը, սակայն պատրաստման գործընթացը տարբերվում է։

Պատրաստում
----------

Դերբի պանրի պատրաստման տեխնոլոգիաները կարող են փոքր-ինչ տարբերվել։ Կա սեյջ դերբի պանիր (Sage Derby, անգլ.՝  sage` եղեսպակ) եղեսպակի ավելացումով, կա նաև դերբի պորտվեյնով (Port Wine Derby): Սեյջ դերբին ունի համ, որն ինչ-որ բանով հիշեցնում է անանուխը, իսկ պորտվեյնով դերբիի մոտ գերակշռում է կրեմային համը։

Սեյջ դերբի պանիրը պատրաստում են պանրային զանգվածի մեջ աղացած եղեսպակի ավելացումով։ Դա հաղորդում է պանրին յուրահատուկ բուրմունք։ Պատրաստման ընթացքում եղեսպակի հոտը մեղմացնելու համար ավելացնում են կտրատված սպանախ։ Դա նպաստում է պանրի մեջ բնորոշ բծերի հայտնվելուն։ Այդ բծերը իրենց գույնով մոտ են կանաչավուն մարմարին։ Սպանախի և եղեսպակի համաչափությունները կարող են փոփոխվել` դա ազդելու է պանրի համին և բուրմունքին։ 21-րդ դարում կաթնաշոռացված զանգվածին սկսել են ավելացնել երիցուկ, վաղենակ և մաղադանոսի հյութ։ Պանիրը հասունանում է արագ` 1-3 ամիսների ընթացքում։ Հասունացման գործընթացում պանրի փափուկ կազմությունը դառնում է ավելի խիտ, ուժեղանում է նրա խոտավետ և դառնավուն համը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Cheesemaking Practice, Авторы: R. Andrew Wilbey,J.E. Scott,Richard K. Robinson
2. 1 2 3 4  «Английский сыр Sage Derby». Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ հունվարի 5-ին. Վերցված է 2020 թ․ հունիսի 13-ին.
3. ↑  Сыр Дерби // Еда.ру

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Դերբի (պանիր)** կատեգորիայում։ |
**«Մեծ քառյակ» (***անգլ.՝ Big Four*)**,** աշխարհի աուդիտորական և խորհրդատվական ծառայություններ մատուցող չորս խոշորագույն ընկերությունների ցանցեր․ *Deloitte*, *PricewaterhouseCoopers*, *Ernst & Young* և *KPMG*։

Պատմություն
-----------

Ի սկզբանե, խոշորագույն ընկերություններն ութն են եղել, նրանք միասին կոչվել են «**Մեծ ութնյակ**»։ Մեծ ությնակը Մեծ քառյակ է դարձել ընկերությունների միավորման արդյունքում։ Այսպես, 1989 թվականին միավորվել են *«Deloitte, Haskins and Sells»* և *«Touche Ross»* ընկերությունները և դարձել *«Deloitte & Touche»* (ներկայիս «Deloitte»), և *«Ernst & Whinney»* և *«Arthur Andersen»* ընկերությունները միավորվել են «Ernst & Young» ընկերությունում, իսկ1998 թվականին տեղի է ունեցել «Price Waterhouse» և *«Coopers & Lybrand»* ընկերությունների միավորումը «PricewaterhouseCoopers» ընկերությունում։ 2002 թվականին *«Arthur Andersen»* ընկերությունից հաճախորդների զանգվածային արտահոսքից հետո ընկերությունը դադարել է գործունեությունը, և «Մեծ ութնյակ»-ը դարձել է «Մեծ քառյակ»։

2020 թվականի հուլիսին ֆինանսական հաշվետվության գծով Բրիտանական խորհուրդը (FRC) Մեծ քառյակի երկրներին հանձնարարել է առանձնացնել աուդիտորական գործունեությունը մնացած բիզնեսից։ Կարգավորողի (ռեգուլյատոր) կարծիքով դա թույլ կտա բարելավել աուդիտի որակը «այն երաշխավորման հաշվին, որ այն մարդիկ, ովքեր աշխատում են աուդիտորական պրակտիկայում, նախ և առաջ կենտրոնանում են որակյալ աուդիտ ապահովելու վրա՝ հանրային շահերից ելնելով»։ Մեծ քառյակի ընկերությունները մինչև 2020 թվականի հոկտեմբերի 23-ը ներկայացրել են վերակազմավորման նախագծերը և պարտավորվել են իրականացնել դրանք մինչև 2024 թվականի հունիսի 30։

Վիճակագրություն
---------------

Ներքևում տրված է Մեծ քառյակի անձնակազմի թիվը և եկամուտը՝ համաձայն վերջին հասանելի տվյալների․

| Ընկերություն | Հասույթ | Աշխատակիցների թիվ | 1 աշխատակցի 
հասույթ | Տարեթիվ | Շտաբ–բնակարանների
գտնվելու վայրը |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Deloitte | $50,2 մլրդ | 345 374 | $145 349 | 2021 | Մեծ Բրիտանիա |
| PwC | $45,1 մլրդ | 295 371 | $152 831 | 2021 | Մեծ Բրիտանիա |
| EY | $39,9 մլրդ | 312 250 | $127 971 | 2021 | Մեծ Բրիտանիա |
| KPMG | $32,1 մլրդ | 236 000 | $136 144 | 2021 | Նիդերլանդներ |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «FRC principles for operational separation of audit practices». *Financial Reporting Council, FRC* (английский). 06.07.2020. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ հոկտեմբերի 28-ին. Վերցված է 2020 թ․ նոյեմբերի 19-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք Deloitte
* Պաշտոնական կայք Ernst & Young
* Պաշտոնական կայք PricewaterhouseCoopers
* Պաշտոնական կայք KPMG
* International Consortium of Investigative Journalists, Big 4 Audit Firms Play Big Role in Offshore Murk
* G8 And Tax Avoidance – Spinwatch Exclusive on the role of the Big Four in lawmaking

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Մեծ քառյակ (աուդիտ)** կատեգորիայում։ |
**Խորանարդ մետր** (խորանարդ և մետր բառերից) (մ3), ծավալի չափման միավոր միավորների միջազգային համակարգում (ՄՀ)։

Մեկ մետր խորանարդը հավասար է մեկ մետր երկարությամբ կողմ ունեցող խորանարդի ծավալին։

Մեծություն
----------

Մեծությունն իր անվանումն ստացել խորանարդ և մետր բառերի միավորումից։

Մեծության միջազգային նշանակումն է **m³։** Երբեմն **m³**-ի փոխարեն նշանակում են «խոր. մ.» -ով, օրինակ տեխնիկական անբավարար հնարավորությունների պարագայում, երբ աստիճանային ինդեքսի արտածումն անհնար է։ Այնուամենայնիվ միավորների միջազգային համակարգում արգելվում է նմանատիպ նշանակումները։

1 մ³

```
= 1000 դմ³
```

= 1 000 000 սմ³
= 1 000 000 000 մմ³
= 1000 լիտր

Բացի հիմնական միավորներից նպատակահարմար է մետր խորանարդն արտահայտել նաև այլ համակարգերի չափման միավորներով՝

Խորանարդն արտահայտված չափման միավորներով
1 մ³

```
= 35,3 խորանարդ ֆուտ
= 1,31 խորանարդ յարդ
= 6,29 Բարրել
```

Չափում
------

Կենցաղում խորանարդ մետրով չափում են հեղուկների ծախսը, հաճախ գնահատում հեղուկների, գազերի սակագները, ինչպես նաև պինդ նյութերի՝ բետոնի, փայտի սակագները։

Ագրեգատային ցուցանիշներ
-----------------------

Մաքուր ջրի մեկ խորանարդ մետրը իր առավելագույն խտության ջերմաստիճանում՝ +3,98 °C և նորմալ մթնոլորտային ճնշման՝ 101,325 կՊա պայմաններում ունի 1000 կգ (1 տոննա) զանգված։ 0 °C ջերմաստիճանում գտնվող սառցաջրի մեկ խորանարդ մետրն ավելի թեթև է 999,972 կգ։ Ջրի մեկ խորանարդ մետրը 0-ից մինչև +100 °С տաքացնելու համար, նորմալ մթնոլորտային ճնշման պայմաններում անհրաժեշտ է ծախսել շուրջ 100 միլիոն կալորիա, կամ 116,299 կՎտ/ժամ էներգիա։

Ձմռանը 1 մ³ թարմ տեղացած ձյունը կշռում է 50-60 կգ, իսկ 1 մ³ սեղմված ձյունը կշռում է 300-400 կգ։

Մեկ խորանարդ մետր վառելափայտ
Բետոնի մեկ խորանարդ մետրի զանգվածը կախված է տվյալ բետոնի դասից(м100-500), միջին զանգվածը կազմում է մոտ 2500 կգ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Деньгуб В. М. Смирнов В. Г.* Единицы величин. Словарь-справочник. — М.: Издательство стандартов, 1990. — С. 66. — 240 с. — ISBN 5-7050-0118-5
2. ↑  «Международная система единиц (СИ)» (PDF). *Международное бюро мер и весов*. 2019. Արխիվացված (PDF) օրիգինալից 2020 թ․ մայիսի 19-ին. Վերցված է 2019 թ․ հոկտեմբերի 20-ին.
3. ↑  *Енджиевский Л. В. Терешкова А. В.* История аварий и катастроф. — М.: «Проспект», 2015. — 384 с.
4. ↑  Вес кубометра бетона на
**Նիկոլաս Թեոդորու** ( հուն․՝ Νικόλας Θεοδώρου. ծնված 2000 թվականի սեպտեմբերի 17-ին), հույն երիտասարդ շախմատիստ, գրոսմայստեր (2021 թ .), շախմատի օլիմպիադայի անհատական արծաթե մեդալակիր (2022 թ .):

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 2000 թվականին Աթենքում: 2006 թվականին ընտանիքով տեղափոխվել են Ռեթիմնո շրջանի Ացիպոպուլո քաղաքը, որտեղ էլ նա ավարտել է տարրական դպրոցը։  Այնուհետև ուսումը բարձր առաջադիմությամբ շարունակել է Ռեթիմնոյի փորձարարական ավագ դպրոցում, միաժամանակ հաճախել այդ քաղաքում գործող շախմատի ակումբի պարապմունքներին: 2015 թվականին դարձել է Չանիայի շախմատի ակադեմիայի ուսանող։

Ռեթիմնոնում Նիկոլաս Թեոդորուն սովորել է միջնակարգ դպրոցում։ Գերազանց աշակերտ էր և 2018 թվականին ավարտել է Ռեթիմնոնի փորձարարական ավագ դպրոցը։

Շատ փոքր տարիքից (2007 թ.) Նիկոլաս Թեոդորուն սկսել է շախմատի դասեր Ռեթիմնոյի շախմատային ակումբում։ 

Նիկոլաս Թեոդորուն մասնակցել է բազմաթիվ համահելլենական և միջազգային շախմատային մրցաշարերի։ 2022 թվականին Սենթ Լուիսի համալսարանի շախմատի թիմի կազմում առաջին տեղն է գրավել ԱՄՆ-ի քոլեջների շախմատի մրցումներում։

Հունաստանի հավաքականի կազմում 2017 թվականին մասնակցել է շախմատի Եվրոպայի թիմային առաջնությանը , 2022 թվականին՝ Հնդկաստանի Չեննայ քաղաքում անցկացված շախմատային 44-րդ օլիմպիադային, որտեղ երկրորդ խաղատախտակի վրա ցույց է տվել լավագույն արդյունքներից մեկը և անհատական ցուցանիշներով արժանացել արծաթե մեդալի.:

* 2017 թվականին Հերսոնիսոսում ընթացող շախմատի Եվրոպայի 21-րդ թիմային առաջնությունում երրորդ խաղատախտակի վրա (+3, =1, -3):

Նիկոլաս Թեոդորուն Հունաստանի կազմում հանդես է եկել շախմատի օլիմպիադայում .

2016 թվականին նա արժանացել է ՖԻԴԵ-ի միջազգային վարպետի (IM) կոչման, հինգ տարի անց ստացել ՖԻԴԵ-ի գրոսմայստերի (GM) կոչում։

2022 թվականի մայիսին Նիկոլաս Թեոդորուն ավարտել է ԱՄՆ-ի Սենթ Լուիսի համալսարանը ֆիզիկայի ու մաթեմատիկայի բակալավրի աստիճանով և ընդունվել այդ նույն համալսարանի ասպիրանտուրան Biostatistics & Health Analytics ծրագրում և նորացված լրիվ կրթաթոշակով՝ շարունակելու է իր մասնակցությունը համալսարանի շախմատի թիմի մրցելույթներին:

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  U.S. CHESS CHAMPS HOME OF U.S. CHAMPIONSHIP CHESS & THE COUNTRY’S TOP PLAYERS
2. ↑  «OlimpBase :: European Men's Team Chess Championship :: Nikolas Theodorou». *www.olimpbase.org*.
3. ↑  «Chess-Results Server Chess-results.com - 44th Olympiad Chennai 2022». *chess-results.com*.

Արտաքին հղումներ
----------------

* անձնական քարտ ՖԻԴԵ կայքում

* Նիկոլաս Թեոդորու շախմատիստի էջն ու խաղերը Chessgames.com կայքում
* Nikolas Theodorou chess games at 365Chess.com
**Մարատ Գուրգենի Մարինոսյան** (նոյեմբերի 7, 1925(1925-11-07), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - մայիսի 18, 1991(1991-05-18), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ռեժիսոր, Հայաստանի Հանրապետության արվեստի վաստակավոր գործիչ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

Եղել է ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ Հեղինե Հովհաննիսյանի ամուսինը։

Կենսագրություն
--------------

Մարատ Մարինոսյանը ծնվել է 1925 թվականին Երևանում, ռեժիսոր Գուրգեն Մարինոսյանի ընտանիքում։ Ավարտել է Երևանի Մաքսիմ Գորկու անվան դպրոցը։

1942-1944 թվականներին՝ 17 տարեկան հասակում, կամավոր մասնակցել է Հայրենական Մեծ պատերազմին։ Արժանացել է «Կարմիր աստղ» և «Հայրենական պատերազմի» շքանշանների։ 1944 թվականին, ծանր վիրավորվելուց հետո, զորացրվել է։

Մարատ Մարինոսյան անվանական աստղը Նվիրյալների արահետում
1944 թվականին ընդունվել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի ճարտարապետական բաժին։ 1945 թվականին, կիսատ թողնելով ինստիտուտը, ընդունվել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի ռեժիսորական բաժին։ 1950 թվականից աշխատել է Երևանի Սունդուկյանի անվան պետական ակադեմիական թատրոնում՝ որպես ռեժիսոր։ 1956 թվականին հրավիրվել է աշխատելու Հայաստանի ազգային հեռուստատեսություն՝ դառնալով հիմնադիրներից մեկը։ Եղել է Հայաստանի ազգային հեռուստատեսության առաջին գեղարվեստական ղեկավարն ու գլխավոր ռեժիսորը, 1966-1971 թվականներին՝ տնօրենը։ 1972-1980 թվականներին եղել է Երևանի Հակոբ Պարոնյանի անվան պետական երաժշտական կոմեդիայի թատրոնի, 1983-1988 թվականներին՝ Երևանի պատանի հանդիսատեսի թատրոնի գեղարվեստական ղեկավարն ու գլխավոր ռեժիսորը։

Ստեղծագործական ուղի
-------------------

Ստեղծագործական կյանքի ընթացքում բեմադրել է ավելի քան 120 ներկայացում թատրոնում, հեռուստատեսությունում, ռադիոյում։ Նրա բեմադրություններից առավել աչքի են ընկել՝ «Լուսաբացը Մոսկվայում», «Պարտիզպանի շունը», «Փոքրիկ ողբերգությունները», «Մարդու ճակատագիրը», «Բոլորն իմ որդիներն են», «Երեք գրոշանոց օպերա», «Իմ չքնաղ լեդի», «Աստծո կողմից մոռացված հողը», «Ես և նա», «Տաքսի-տաքսի», «Ծուռ հայելիների թագավորություն», «Արշալույսներն այստեղ խաղաղ են», «Սկիզբը» և այլն։

Նրա արվեստանոցն են ավարտել ռեժիսորներ և դերասաններ Արմեն Էլբակյանը, Վիգեն Ստեփանյանը, Նիկոլայ Ծատուրյանը, Վիգեն Չալդրանյանը, Դավիթ Հակոբյանը, Արմեն Մազմանյանը, Հրաչյա Գասպարյանը, Հերբերտ Գասպարյանը, Քրիստ Մանարյանը և ուրիշներ։

Մանկավարժական գործունեություն
-----------------------------

1963 թվականից դասավանդել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտում, եղել է պրոֆեսոր։

Գրականություն
-------------

* Մարատ Մարինոսյան արվեստագետը, քաղաքացին (ժողովածուն կազմող՝ Վ. Գրիգորյան), Երևան, 2004։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Մարատ Մարինոսյան». Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ մայիսի 7-ին. Վերցված է 2021 թ․ մարտի 6-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Չկայացած երկխոսություն - Մարատ Մարինոսյան

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Հանրային ռադիոյի արխիվ |

 |
**Լորիկ Ցանա** (ալբաներեն՝ Lorik Cana, հուլիսի 27, 1983(1983-07-27), Պրիշտինա), ալբանացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։ Իտալական «Լացիո» ակումբի և Ալբանիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի խաղացող է։

Կարիերա
-------

Ցանան ծնվել է Կոսովոյում, բայց դեռ փոքր տարիքում նրան տեղափոխել են Շվեյցարիա։ Մինչև 2000 թ. նա հանդես է եկել շվեյցարական «Լոզաննա» ակումբում, իսկ հետո տեղափոխվել է ՊՍԺ։ 2003/04 մրցաշրջանի ընթացքում Ցանան համարվում էր այդ ակումբի կարևորագույն խաղացողներից մեկը։ Այդ մրցաշրջանում անցկացրած 32 խաղերում նա հեղինակեց 1 գոլ, իսկ իր թիմը կարողացավ նվաճել երկրի գավաթը, իսկ առաջնությունում գրավեց երկրորդ տեղը։ Հաջորդ տարին ևս հաջող էր ընթանում ՊՍԺ-ում մինչև մարզչի փոփոխությունը, ինչը Ցանային ստիպեց տեղափոխվել մեկ այլ ֆրանսիական ակումբ։ Այդ ակումբը Մարսել քաղաքի թիմն էր՝ «Օլիմպիկը»։ Ցանան նոր թիմում իրեն հիանալի էր դրսևորում և 2007 թ. ամռանը նա դարձավ իր թիմի ավագը։

2011 թ. հունիսին իտալական «Լացիո» ակումբը առաջարկություն արեց «Օլիմպիկին»։ Ըստ այդ առաջարկության՝ Ցանայի դիմաց «Լացիոյի» հիմնական դարպասապահ Մուսլերան պիտի տեղափոխվեր «Օլիմպիկ»։ 2011 թ. հուլիսի 8-ին Ցանան տեղափոխվեց «Լացիո»։ 2011 թ. օգոստոսի 25-ին նա անցկացրեց մեկնարկային հանդիպումն իր նոր թիմի կազմում։ Դա 2011/12 մրցաշրջանի Եվրոպայի լիգայի որակավորման փուլի հանդիպում էր, և «Լացիոյի» մրցակիցը մակեդոնական «Ռաբոտնիչկի» ակումբն էր։

Նվաճումներ
----------

• Ֆրանսիայի գավաթակիր - 2003/04

• Իտալիայի գավաթակիր - 2012/13

Ալբանիայի լավագույն ֆուտբոլիստ - 2004, 2005, 2009

Հղումներ
--------

• Լորիկ Ցանան uk.eurosport.yahoo.com կայքում

• Լորիկ Ցանան www.om.net կայքում Արխիվացված 2014-02-28 Wayback Machine

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Transfermarkt.com(բազմ․) — 2000.
2. ↑  FBref.com(բազմ․)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Լորիկ Ցանա» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | AS.com · BDFA · BDFutbol · eu-football.info (խաղացող) · FootballDatabase.eu · L’Équipe · LFP · National Football Teams.com · Soccerbase (խաղացող) · Soccerway · playmarkerstats.com (խաղացող) · Transfermarkt (խաղացող) · worldfootball.net (խաղացող) · ԹՖՖ (խաղացող) · ՈւԵՖԱ · ՖԻՖԱ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Munzinger |

 |
**Օան Ջորկաեֆ** (ֆր.՝ Oan Djorkaeff, ապրիլի 30, 1997(1997-04-30), Միլան, Իտալիա), ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, «Սենտ Միրրեն» ակումբի կիսապաշտպան։

Կենսագրություն
--------------

### Ընտանիք

Օան Ջորկաեֆի նախապապ Արմադիկ Ջորկաևը կալմիկ է, որ արտագաղթել է Ֆրանսիա։ Պապը՝ Ժան Ջորկաեֆը ծնվել է 1939 թվականին Ֆրանսիայում կալմիկա-լեհական ընտանիքում։ Եղել է պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, ապա մարզիչ։ Եղել է Ֆրանսիայի հավաքականի խաղացող և ավագ, մասնակցել է 1966 թվականի աշխարհի առաջնությանը։ Ամուսնացած է եղել հայուհի Մարիա Օհանյանի հետ։

Հայրը՝ Յուրի Ջորկաեֆը (ծնվ.՝ 1968) նույնպես դարձել է ֆուտբոլիստ և հանդես է եկել Ֆրանսիայի հավաքականում։ 1998 թվականին դարձել է աշխարհի չեմպիոն, 2000 թվականին՝ Եվրոպայի չեմպիոն։ Օանի մայրը իսպանուհի Սոֆի Խիմենեսն է։ Ունի եղբայր՝ Սաշան և քույր՝ Անժելիկան։

### Ակումբային կարիերա

Մեծահասակների մակարդակում սկսել է հանդես գալ «Էվիանի», «Մոնպելիեի» և «Նանտ» ֆարմ-ակումբներում՝ ֆրանսիական 5-րդ և 4-րդ դիվիզիոններում։ 2019 թվականի հուլիսի 12-ին մեկ տարվա պայմանագիր է կնքել շոտլանդական «Սենտ Միրրեն» ակումբի հետ։ Շոտլանդիայի առաջնությունում նորամուտը նշել է օգոստոսի 3-ին առաջին տուրի՝ «Հիբերնիան» ակումբի դեմ խաղում, որի 74-րդ րոպեին փոխարինել է Թոնի Անդրեուին։

### Կարիերան հավաքականում

2017 թվականին Օան Ջորկաեֆը մարզվել է Հայաստանի երիտասարդական հավաքականի հետ, սակայն չի կարողացել մասնակցել խաղերի, քանի որ չունի Հայաստանի քաղաքացիություն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Transfermarkt.com(բազմ․) — 2000.
2. ↑  St Mirren sign Youri Djorkaeff's son Oan on one-year deal
3. ↑  Джоркаефф-младший переходит в молодежную сборную Армении

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պրոֆիլը *transfermarkt.com* կայքում(անգլ.)
* Ֆուտբոլիստի էջը footballdatabase.eu կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | FootballDatabase.eu · L’Équipe · Soccerbase (խաղացող) · Soccerway · Transfermarkt (խաղացող) · worldfootball.net (խաղացող) |

 |
**Իննա Արթուրի Տերտերյան** (ռուս.՝ Инна Артуровна Тертерян, հունվարի 10, 1933(1933-01-10), Մոսկվա, ԽՍՀՄ - հունվարի 8, 1986(1986-01-08), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), հայազգի ռուսական գրական քննադատ, գրականագետ, զբաղվել է իսպանական և լատինամերիկյան գրականությամբ։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1975)։ Իսպանիայի Թագավորության լեզվի և գրականության ակադեմիայի թղթակից-անդամ (1977)։

Կենսագրություն
--------------

1956 թվականին ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանի ռոմանագերմանական ֆակուլտետը։ 1956-1986 թվականներին եղել է Մոսկվայի Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտի աշխատակից. 1974 թվականից՝ ավագ գիտաշխատող։ Աշխատությունները վերաբերում են Իսպանիայի, Պորտուգալիայի, Լատինական Ամերիկայի 19-20-րդ դարերի գրականությանը և ռոմանտիզմի պոետիկային։ Բազմահատոր «История всемирной литературы» («Համաշխարհային գրականության պատմություն») աշխատության 6-րդ հատորի պատասխանատու քարտուղարն է եղել, ինչպես նաև՝ Ելենա Կոստյուկովիչի հետ հեղինակել է բազմահատորի իսպանական և բրազիլական գրականությունների բաժինները։ Հեղինակ է նաև «История литератур Латинской Америки» («Լատինական Ամերիկայի գրականության պատմություն») աշխատության բրազիլական գրականության բաժնի և բազմաթիվ այլ հոդվածների։

Երկեր
-----

* Эуклидес да Кунья — национальный герой Бразилии. М.։ Знание, 1959
* Образы фольклора в современном реализме Бразилии и модернизм. М. 1964.
* Бразильский роман XX века. М. 1965
* Современный испанский роман 1939—1969. М.։ Художественная литература, 1972
* Испытание историей։ Очерки испанской литературы XX века. М.։ Наука, 1973

Ծանաթագրություններ
------------------



|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | LNB: 000256867 · VIAF: 3842151898619724190003 · WorldCat VIAF: 3842151898619724190003 |

 |
**Ժան Բուգատի** (իտալ.՝ Jean Bugatti, հունվարի 15, 1909(1909-01-15), Քյոլն, Հռենոսի պրովինցիա, Պրուսիայի թագավորություն, Գերմանական կայսրություն - օգոստոսի 11, 1939(1939-08-11), Դուպիգայմ), իտալաֆրանսիական ավտոմոբիլաշինարար, ֆրանսիական հայտնի Bugatti ապրանքանիշի հիմնադիր Էտորե Բուգատիի որդին, ընկերության ղեկավարներից և դիզայներներից մեկը։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1909 թվականի հունվարի 15-ին Գերմանիայի Քյոլն քաղաքում։ Դրանից կարճ ժամանակ անց ընտանիքը տեղափոխվել է Ֆրանսիա՝ Մոլսեմ քաղաքի մոտակայք։ Այստեղ էլ Էտորե Բուգատին հիմնադրել է Bugatti ընկերությունը։ Բուգատիի ընտանիքն ապրել և աշխատել է Ֆրանսիայում, այդ պատճառով Ժանբերտոյին անվանել են Ժան։

Ժանը մանկուց հետաքրքրվել է հոր բիզնեսով։ 1920-ական թվականի վերջերին նա արդեն աշխատում էր ընկերությունում։ 1931 թվականին Ժանը նախագծել է իր թափքը Bugatti Type 55 ռոդսթերի համար, որը պատմության մեջ է մտել և բարձրացրել է 22-ամյա Ժանի հեղինակությունը ընկերությունում։ 1932 թվականին Ժանն աշխատել է Royale թափքի դիզայնի վրա։ Royale-ից մեկի թափքը՝ շասիի 41.111 համարով, ամբողջությամբ մշակված էր։ Ժանի տաղանդն ու նրա հոր հմտությունները հաջողությամբ լրացնում էին միմյանց, ինչի արդյունքում հաջող մեքենաներ էին արտադրվում։

Bugatti Type 41 Royale Roadster
Ժան Բուգատիի հաջորդ մշակումն էր Bugatti Type 57 մեքենան։ Ամենահաջող մշակումը համարվում է 1936 թվականի Type 57SC Atlantic մոդիֆիկացիան։ Մոդելի թափքն կաթիլաձև էր, որը պատրաստված էր մագնեզիումի և ալյումինի համաձուլվածքից (հատկանշական է, որ դետալներով ամրացված գամերը դուրս էին բերվել, ինչը ավելի անսովոր տեսք էր տալիս ավտոմեքենային)։

Ժանը հաճախ ինքն է փորձել մոդելները։ Նա նաև փորձ արեց «Type 57C Tank»-ի ձևափոխության հետ։ Այն բանից հետո, երբ մեքենան հաղթել է 1939 թվականին Լե Մանանի 24 ժամ տոկունության մրցավազքում, օգոստոսի 11-ին Ժանն այդ մեքենան թեստավորման է վերցրել Մոլսեմ քաղաքում և վթարի է ենթարկվել 30 տարեկան հասակում Դյուպիգայմ գյուղի մոտ գտնվող Մոլսայմ-Ստրասբուրգ մայրուղու վրա։ Թաղվել է Քյոլնի մերձակա հայրենի գյուղում, վթարի վայրում կանգնեցվել է հուշարձան։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bischoff G. Foessel G. Baechler C.* Nouveau dictionnaire de biographie alsacienne (ֆր.) / Fédération des sociétés d'histoire et d'archéologie d'Alsace — 1982. — 4434 p.
2. ↑  «1932 Bugatti Type 55 Super Sport Roadster». Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ սեպտեմբերի 3-ին. Վերցված է 2011 թ․ նոյեմբերի 12-ին.
3. ↑  «Bugatti Type 41 Royale». Վերցված է 2011 թ․ նոյեմբերի 12-ին.
4. ↑  «1936 Bugatti Type 57SC Atlantic». Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ սեպտեմբերի 3-ին. Վերցված է 2011 թ․ նոյեմբերի 12-ին.
5. ↑  «Jean Bugatti» (անգլերեն). Bugatti. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ օգոստոսի 26-ին. Վերցված է 2016 թ․ օգոստոսի 26-ին.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ժան Բուգատի» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 122421175 · ISNI: 0000000066803966 · LCCN: n83057263 · NKC: xx0228326 · SUDOC: 089486374 · VIAF: 376149066628465602518 · ULAN: 500075714 · WorldCat VIAF: 376149066628465602518 |

 |

 |
**Մարկո Դոնադել** (իտալ.՝ Marco Donadel, ապրիլի 21, 1983(1983-04-21), Կոնտիլյանո, Տրևիզո, Վենետո, Իտալիա), իտալացի ֆուտբոլիստ, MLS-ի  Մոնրեալ Իմպակտ ակումբի կիսապաշտպան։ 21 տարեկանում հանդես էր գալիս Իտալիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում, թիմի ավագ էր։ 2004 թվականի սեպտեմբերի 27-ին Իտալիայի Հանրապետության համար ունեցած վաստակի համար արժանացել է պատվո շքանշանի։

Կարիերա
-------

Մարկո Դոնադելը սկսել է իր կարիերան Միլանի երիտասարդական հավաքականում։ 2000-2002-ական թվականներին Դոնադելը խաղում էր «Միլանի» գլխավոր կազմում, բայց միայն 1 խաղ էր անցկացրել։ Այնուհետև Դոնադելը երկար ժամանակ խաղացել է վարձավճարով, սկզբում «Լեչչե» ակումբում, իսկ հետո «Պարմե» և «Սամպդորիի» ակումբներում։ 

2005 թվականի հունվարին Դոնադելը վարձույթի է տրվել «Ֆիորենտինա»-ին, իսկ մրցաշրջանի վերջում ակումբը հետ է գնել նրան 1,3 մլն եվրոյով։ Այնտեղ նա խաղացել է դաշտի կենտրոնում, Քրիստիանա Բրոքի հետ ձևավորելով ամենաուժեղ կիսաեզրափակիչ գծերից մեկը։ 2005/06 մրցաշրջանում Դոնադենը լուրջ վնասվածք է ստացել, իսկ վերականգնումից հետո սկսեց բարձր արդյունքներ ցույց տալ։ 2007 թվականի հունվար 28-ին, Դոնադելը նորից վնասվածք ստացավ, վերականգնումը տևեց 4 ամիս, իսկ նրա տեղը զբաղեցրել է Ռիկարդո Մոնտոլիվոն, ով նույնիսկ Դոնադելի վերականգնումից հետո հիմնական ակումբում նրա տեղն է զբաղեցրել։

2011 թվականի ամռանը, որպես ազատ գործակալ, տեղափոխվել է «Նապոլի»։ Սակայն առաջնության մեկնարկից առաջ վնասվածք ստացավ, որի պատճառով խաղացողը ստիպված էր սպասել վեց ամիս։ Հունվարին Դոնադենը կարողացավ վերականգնվել և խաղալ Իտալիայի գավաթի առաջնության ժամանակ «Նապոլի» կազմում «Չեզենի» դեմ, սակայն նրա մոտ ռեցիդիվ առաջացավ, որի պատճառով կիսապաշտպանը չի խաղացել ավելի շատ հանդիպումների ժամանակ։

2014 թվականին դեկտեմբերի 1-ին MLS Մոնրեալ Իմպակտ ակումբը հայտարարեց Դոնադենի հետ պայմանագրի կնքուման մասին։ Մարկոն սկսեց հանդես գալ ակումբի համար, 2015 թվականին հունվարի 1-ից։

Ձեռքբերումներ
-------------

* Արժանացել է Իտալիայի ֆուտբոլի գավաթին։ 2012

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Transfermarkt.com(բազմ․) — 2000.
2. 1 2  Արգենտինական ֆուտբոլի տվյալների շտեմարան (իսպ.)
3. 1 2  As (իսպ.) — Madrid: Grupo Prisa, 1967. — ISSN 1888-6671
4. ↑  Донадель в «Фиорентине»
5. ↑  Донадель в «Наполи»(չաշխատող հղում)
6. ↑  «Montreal Impact sign Italian defensive midfielder Marco Donadel for 2015 season» (անգլերեն). mlssoccer.com. 1 декабря 2014. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ դեկտեմբերի 3-ին. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 1-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պրոֆիլը *transfermarkt.com* կայքում(անգլ.)
* Միասնական էջի figc.it Արխիվացված 2007-09-30 Wayback Machine

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մարկո Դոնադել» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AS.com · BDFA · FootballDatabase.eu · FootballFacts.ru · MLS · Soccerway · Sportbox.ru · Transfermarkt (խաղացող) · Transfermarkt (մարզիչ) · TuttoCalciatori.Net (խաղացող) · worldfootball.net (խաղացող) · ՌՊԼ (համագործող) · ՈւԵՖԱ · ՖԻՖԱ |

 |
**Նելլի Գրիգորի Աղաջանովա** (հունիսի 3, 1940(1940-06-03), Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ բժիշկ, սրտաբան։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1983)։

Կենսագրություն
--------------

Նելլի Աղաջանովան ծնվել է 1940 թվականի հունիսի 3-ին, Թբիլիսիում։ 1964 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ 1986-1992 թվականներին ղեկավարել է ԽՍՀՄ Բժշկական գիտությունների ակադեմիայի վիրաբուժության համամիութենական գիտական կենտրոնի հեմոդինամիկայի և էլեկտրամեխանասրտագրության լաբորատորիան։ 1983 թվականից բժշկական գիտությունների դոկտոր է։ 1992 թվականից բնակվում է ԱՄՆ-ում։ 1993 թվականից Նելլի Աղաջանովան ղեկավարում է Լոս Անջելեսի Վերմոնտ բժշկական կենտրոնը։

Աշխատանքները վերաբերում են սրտամկանի ֆունկցիոնալ վիճակի և վիրահատության ցուցումների որոշման նպատակով նրա պահուստային հնարավորությունների և վիրաբուժության կարգավորման արդյունքների գնահատման հարցերին։ Բազմաթիվ գիտական աշխատությունների հեղինակ է։

Գրականություն
-------------

* Айриян А. П. Армянские учёные-медики. Ер. 1998 276 с.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005։
3. ↑  studio, 5165m. «Anunner.com - ՆԵԼԼԻ ԱՂԱՋԱՆՈՎԱ ԳՐԻԳՈՐԻ». *www.anunner.com*. Վերցված է 2020 թ․ մարտի 26-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ թվային անուններ: authors list (link)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիդարանն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Նելլի Աղաջանովա» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 17273 |

 |
**Ալեքսանդր Սեմյոնով** (հունիսի 11, 1982(1982-06-11), Նիժնի Նովգորոդ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս ֆուտբոլիստ, հարձակվող։

Կարիերա
-------

Նա զբաղվել է սամբոյով և ձյուդոյով Կստովսկի սամբոյի ակադեմիայում, դարձել Է Նիժնի Նովգորոդի շրջանի առաջնությունների բազմակի հաղթող։ 15 տարեկանում սկսել է զբաղվել ֆուտբոլով Նիժնի Նովգորոդի ՕՌՄՊՄԴ-8-ում։ 2000 թվականին սկսել է ելույթները Պավլովյան «Տորպեդոյի» կազմում, որը գլխավորել է Ալեքսանդր Սարաֆաննիկովը։ Նա դարձել է Նիժնի Նովգորոդի շրջանի լավագույն ֆուտբոլիստ՝ «Ֆուտբոլ-Հոկեյ NN» շաբաթաթերթի հարցումների համաձայն։

Նվաճումներ
----------

* Գավաթակիր ՝ 2006
* Հայաստանի սուպերգավաթակիր ՝ 2006
* Ռուսաստանի առաջին դիվիզիոնի հաղթող ՝ 2003
* Բելառուսի գավաթի կիսաեզրափակիչ՝ 2008-2009

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Transfermarkt.com(բազմ․) — 2000.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ֆուտբոլիստի էջը *FootballFacts.ru* կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | FootballDatabase.eu · FootballFacts.ru · Soccerway · teams.by · Transfermarkt (խաղացող) · Պրեսբոլ |

 |