Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Տիգրան Նալբանդյան (այլ կիրառումներ)

**Տիգրան Վահանի Նալբանդյան** (հունիսի 5, 1975(1975-06-05), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ շախմատիստ, գրոսմայստեր (2004), մարզիչ։ Որպես Հայաստանի տղամարդկանց հավաքականի մարզիչ դարձել է Թուրինի համաշխարհային օլիմպիադայի (2006) հաղթող։

Շախմատիստի գործունեություն
--------------------------

1984 - 1993-ին եղել է Հայաստանի տարբեր տարիքային խմբերի բազմակի չեմպիոն։

1985 - 1988-ին եղել է ԽՍՀՄ «Դինամո» մարզական ընկերության կանանց աշխարհի չեմպիոն Մայա Չիբուրդանիձեի անվան համամիութենական դպրոցի դասընթացների ամենակրտսեր մասնակիցը։

1990-ին հաղթել է Մոսկվայում կայացած ԽՍՀՄ տարածքում պատանիների առաջին միջազգային մրցաշարում՝ Բելավենեցի հուշամրցաշարում։

1991-ին Ալմա Աթայում դարձել է ԽՍՀՄ մինչև 16 տարեկան պատանիների առաջնության բրոնզե մեդալակիր։ Ելույթ է ունեցել մինչև 18 տարեկանների ԽՍՀՄ առաջնության եզրափակիչ փուլում։ Արժանացել է ԽՍՀՄ սպորտի վարպետի կոչման։

1992 և 1993 թվականներին Մոսկվայի միջազգային մրցաշարում երկու անգամ լրացրել է միջազգային վարպետի նորմա։

1992-ին Հայաստանը ներկայացրել է Եվրոպայի մինչև 20 տարեկանների առաջնությունում, իսկ 1994-ին և 1995-ին մասնակցել է նույն տարիքային խմբի աշխարհի առաջնությանը։

1996-ին Հայաստանի 2-րդ հավաքականի կազմում մասնակցել է Երևանում կայացած շախմատի համաշխարհային օլիմպիադային` 11 հնարավորից վաստակելով 5 միավոր։

1993-ին Սմբատ Լպուտյանի և Գիորգի Բագատուրովի հետ բաժանել է 2—3-րդ տեղերը Պրոտվինոյում կայացած աշխարհի տղամարդկանց առաջնության փնջային մրցաշարում` իրավունք նվաճելով մասնակցելու աշխարհի առաջնության միջփնջային մրցաշարին, նաև 1 միավորով գերակատարելով միջազգային վարպետի նորման։

Նույն թվականին Վոսկրեսենսկի միջազգային մրցաշարում ևս մեկ անգամ գերակատարել է միջազգային վարպետի նորման և ՖԻԴԵ-ի կողմից արժանացել այդ կոչմանը։

1996-ին Երևանում կայացած միջազգային բաց մրցաշարում բաժանել է 3-րդ տեղը։

1998-ին Երևանում նվաճել է Հայաստանի փոխչեմպիոնի կոչումը՝ 9 հնարավորից վաստակելով 6 միավոր։ Այդ առաջնությունում նա առաջին անգամ լրացրել է գրոսմայստերի նորմա։

2000-ին Թեհրանի բաց մրցաշարում բաժանել է 1 - 6-րդ տեղերը։

2002-ին Դորտմունդում (Գերմանիա) նա դարձել է Schachtage Dortmund բաց մրցաշարի հաղթող, իսկ 2003-ին ևս երկու անգամ լրացրել է գրոսմայստերական նորմա՝ Կապել լա Գրանդում (Ֆրանսիա) և Ալուշտայում (Ուկրաինա) կայացած մրցաշարերում։ Վերջին մրցաշարում Նալբանդյանը դարձել է միանձնյա հաղթող։ 2004-ին ՖԻԴԵ-ն Նալբանդյանին շնորհեց միջազգային գրոսմայստերի կոչում։

Նույն թվականին 3-րդ տեղն է բաժանել Երևանում կայացած Տիգրան Պետրոսյանի հուշամրցաշարում։

2007-ին Լև Գուտմանի և 2010-ին Թոմաս Հենրիխի ու Միխայիլ Զայցևի հետ դարձել է Դորտմունդի ավանդական մրցաշարի հաղթող։

Կարիերայի ընթացքում առավելագույն անհատական վարկանիշը եղել է 2005-ի հոկտեմբերին` 2527։ Այդ պահին նա Հայաստանի շախմատիստների շարքում 11-րդն էր։

Մարզչական գործունեություն
-------------------------

Մարզչական գործունեությունը սկսել է 2001-ին` համալրելով աշխարհի 14-րդ չեմպիոն Վլադիմիր Կրամնիկի մարզչական շտաբը, որտեղ աշխատում է մինչ օրս։ Նրա հետ մասնակցել է տարբեր մրցախաղերի, մրցաշարերի, կարևորագույն շախմատային միջոցառումների և մարզական հավաքների։

2004 - 2008-ին եղել է Հայաստանի տղամարդկանց հավաքականի մարզիչը, որի հետ մասնակցած թիմային մրցաշարերից 4-ում վերադարձել է մեդալներով. 2004` համաշխարհային օլիմպիադա (Մալյորկա, Իսպանիա)` «բրոնզ», 2005` աշխարհի թիմային առաջնություն (Բեեր Շևա, Իսրայել)` «բրոնզ», 2006` համաշխարհային օլիմպիադա (Թուրին, Իտալիա)` «ոսկի», 2007` Եվրոպայի թիմային առաջնություն (Կրետե, Հունաստան)` «արծաթ»։ 2006-ի օլիմպիադայում հաղթելու համար Տիգրան Նալբանդյանն ու հավաքականի մյուս անդամները պարգևատրվել են Մովսես Խորենացու մեդալով։

2009-ին եղել է Հայաստանի պատանեկան հավաքականի մարզիչ, որի հետ պատանիների համաշխարհային օլիմպիադայում նվաճել է բրոնզե մեդալ։

Տիգրան Նալբանդյանը նաև անվանի տարբեր շախմատիստների մարզիչն է. 2006-ից՝ Զավեն Անդրիասյանի, 2009-ից՝ Սամվել Տեր-Սահակյանի, 2010-ից՝ Հովհաննես Գաբուզյանի և Ռոբերտ Աղասարյանի, 2003 - 2006 և 2011-ին՝ Էլինա Դանիելյանի, 2009 - 2011-ին՝ Վահե Բաղդասարյանի (այդ ժամանակահատվածում Վահե Բաղդասարյանը լրացրել է 4 միջազգային նորմաներ՝ 2-ը միջազգային վարպետի և 2-ը միջազգային գրոսմայստերի)։

Ներկայումս մարզիչ է աշխատում Երևանի «Կաիսա» շախմատի դպրոցում։

Վարկանիշի փոփոխության գրաֆիկ
----------------------------

**Էլոյի վարկանիշի փոփոխություններ**| 
 |


| Տարի | Հնվ | Փտր | Մրտ | Ապր | Մայ | Հուն | Հուլ | Օգս | Սեպ | Հոկ | Նոյ | Դեկտ | Տարվալավագույն | Տարվավատագույն |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1992 |  |  |  |  |  |  | 2405 |  |  |  |  |  | 2405 | 2405 |
| 1993 | 2405 |  |  |  |  |  | 2485 |  |  |  |  |  | 2485 | 2405 |
| 1994 | 2485 |  |  |  |  |  | 2455 |  |  |  |  |  | 2485 | 2455 |
| 1995 | 2430 |  |  |  |  |  | 2460 |  |  |  |  |  | 2460 | 2430 |
| 1996 | 2475 |  |  |  |  |  | 2490 |  |  |  |  |  | 2490 | 2475 |
| 1997 | 2465 |  |  |  |  |  | 2440 |  |  |  |  |  | 2465 | 2440 |
| 1998 | 2440 |  |  |  |  |  | 2435 |  |  |  |  |  | 2440 | 2435 |
| 1999 | 2439 |  |  |  |  |  | 2445 |  |  |  |  |  | 2445 | 2439 |
| 2000 | 2448 |  |  |  |  |  | 2465 |  |  | 2479 |  |  | 2479 | 2448 |
| 2001 | 2481 |  |  | 2463 |  |  | 2458 |  |  | 2458 |  |  | 2481 | 2458 |
| 2002 | 2447 |  |  | 2447 |  |  | 2450 |  |  | 2466 |  |  | 2466 | 2447 |
| 2003 | 2465 |  |  | 2449 |  |  | 2478 |  |  | 2471 |  |  | 2478 | 2449 |
| 2004 | 2504 |  |  | 2504 |  |  | 2504 |  |  | 2504 |  |  | 2504 | 2504 |
| 2005 | 2508 |  |  | 2508 |  |  | 2515 |  |  | 2527 |  |  | 2527 | 2508 |
| 2006 | 2524 |  |  | 2524 |  |  | 2523 |  |  | 2523 |  |  | 2524 | 2523 |
| 2007 | 2523 |  |  | 2521 |  |  | 2509 |  |  | 2505 |  |  | 2523 | 2505 |
| 2008 | 2505 |  |  | 2476 |  |  | 2476 |  |  | 2471 |  |  | 2505 | 2471 |
| 2009 | 2471 |  |  | 2447 |  |  | 2444 |  | 2453 |  | 2453 |  | 2471 | 2444 |
| 2010 | 2453 |  | 2453 |  | 2453 |  | 2453 |  | 2456 |  | 2456 |  | 2456 | 2453 |
| 2011 | 2456 |  | 2456 |  | 2456 |  | 2456 |  | 2434 |  | 2434 |  | 2456 | 2434 |
| 2012 | 2434 |  | 2434 |  | 2434 |  | 2434 | 2434 | 2434 | 2434 | 2434 | 2434 | 2434 | 2434 |
| 2013 | 2434 | 2434 | 2434 | 2434 | 2434 | 2434 | 2434 | 2434 | 2449 | 2449 | 2449 | 2449 | 2449 | 2434 |
| 2014 | 2449 | 2449 | 2449 | 2449 | 2449 | 2449 | 2449 | 2458 | 2458 | 2458 | 2458 | 2458 | 2458 | 2449 |
| 2015 | 2458 | 2458 | 2458 | 2458 | 2458 | 2458 | 2458 | 2458 | 2458 | 2458 | 2458 | 2458 | 2458 | 2458 |
| 2016 | 2458 | 2458 | 2458 | 2458 | 2458 | 2458 | 2458 | 2458 | 2458 | 2458 | 2458 | 2458 | 2458 | 2458 |
| 2017 | 2458 | 2458 | 2458 | 2458 | 2458 | 2458 | 2458 | 2455 | 2455 | 2452 | 2452 | 2452 | 2458 | 2452 |
| 2018 | 2452 | 2452 | 2452 | 2452 | 2452 | 2452 | 2452 | 2466 | 2466 | 2466 | 2466 | 2466 | 2466 | 2452 |
| 2019 | 2466 | 2466 | 2466 | 2466 | 2466 | 2466 | 2466 | 2466 | 2466 | 2466 | 2466 | 2466 | 2466 | 2466 |
| 2020 | 2466 | 2466 | 2466 | 2466 | 2466 | 2466 | 2466 | 2466 | 2466 | 2466 | 2466 | 2466 | 2466 | 2466 |
| 2021 | 2466 | 2466 | 2466 |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 2466 | 2466 |
| 2022 |  | 2466 |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 2466 | 2466 |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  OlimpBase
2. ↑  Տիգրան Նալբանդյանի ելույթները համաշխարհային օլիմպիադաներում
3. ↑  1998 թ. Հայաստանի բարձրագույն խմբի առաջնության արդյունքները
4. ↑  Alushta Autumn 2003 մրցաշարի արդյունքները
5. ↑  Տիգրան Նալբանդյանի վարկանիշի տատանումները
6. ↑  ՇԱԽՄԱՏԻՍՏՆԵՐԸ ՊԱԳՐԵՎԱՏՐՎԵՑԻՆ ՄՈՎՍԵՍ ԽՈՐԵՆԱՑՈՒ ՄԵԴԱԼՈՎ
7. ↑  ««Կաիսա» շախմատի դպրոց». Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ հուլիսի 3-ին. Վերցված է 2013 թ․ հուլիսի 5-ին.
8. ↑  Էլոյի վարկանիշը ՖԻԴԵ ցանկերից։ Աղբյուրներ՝ fide.com, benoni.de, olimpbase.org
9. ↑  *Տեխնիկական խնդիրների պատճառով աղյուսակը ժամանակավորապես չի աշխատում։*

Արտաքին հղումներ
----------------

* Տիգրան Նալբանդյանի անձնական քարտը ՖԻԴԵ-ի կայքում
* Տիգրան Նալբանդյանի պարտիաները chessgames.com կայքում
* Տիգրան Նալբանդյանի անձնական քարտը 365chess.com կայքում
* Տիգրան Նալբանդյանի կենսագրությունը «Կաիսա» շախմատի դպրոցի կայքում Արխիվացված 2014-03-21 Wayback Machine

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Տիգրան Նալբանդյան (շախմատիստ)» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | 365chess · Chess DB · Chess Games · Chess Tempo · ՖԻԴԵ |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
{{{2}}} Հայաստանի գրոսմայստերներ |
| --- |
|  |
| Այժմ ապրողներ | Ռ. Աղասարյան | Զ. Անդրիասյան | Գ. Արզումանյան | Լ. Բաբուջյան | Վ. Բաղդասարյան | Հ. Գաբուզյան | Ս. Գալդունց | Ա. Գրիգորյան | Կ. Գրիգորյան | Է. Դանիելյան | Ս. Լպուտյան | Ա. Հակոբյան | Հ. Հայրապետյան | Գ. Հարությունյան | Տ. Հարությունյան | Ռ. Հովհաննիսյան | Մ. Ղարիբյան | Դ. Մարկոսյան | Հ. Մարտիրոսյան | Հ. Մելքումյան | Արա Մինասյան | Արտ. Մինասյան | Ա. Միքայելյան | Կ. Մովսիսյան | Ս. Մովսիսյան | Տ. Նալբանդյան | Ա. Չիբուխչյան | Ա. Պետրոսյան | Դ. Պետրոսյան | Մ. Պետրոսյան | Տ. Պետրոսյան | Գ. Սարգսյան | Շ. Սարգսյան | Ն. Սեֆերյան | Հ. Սիմոնյան | Ռ. Վահանյան | Ս. Տեր-Սահակյան | Ա. Փաշիկյան | Տ. Քոթանջյան | Է. Օհանյան |
|  |
| Նախկինում ելույթ ունեցած | Լ. Արոնյան | Մ. Խաչիյան | Վար. Հակոբյան | Վլ. Հակոբյան | Տ. Ղարամյան | Վ. Միրումյան |
|  |
| Մահացածներ | Ա. Անաստասյան (1964—2016) | Կ. Ասրյան (1980—2008) | Հ. Դանիելյան (1974—2016) | Ա. Եղիազարյան (1970—2020) |

 |