**Պատահական խաղ** (անգլերեն՝ **Casual game**), համակարգչային խաղ, որը նախատեսված է օգտվողների լայն շրջանակի համար։ Պատահական խաղերն առանձնանում են պարզ կանոններով և չեն պահանջում օգտվողից ժամանակ հատկացնել սովորելու կամ որևէ հատուկ հմտությունների վրա. դրանք էժան են մշակելու և տարածելու համար։ Այս խաղերից շատերը ունեն նաև վառ և գրավիչ գրաֆիկա և նվազագույն տեքստ։ Պատահական խաղերը հակադրվում են բարդ կանոններով «արկադային» խաղերին, որոնք նախատեսված են փորձառու խաղացողների համեմատաբար նեղ լսարանի համար։

Ներկայումս նման խաղերի սահմանումն ըստ ժանրի չունի հստակ սահմաններ, և պատահական խաղերը ներառում են խաղեր, որոնք համեմատաբար փոքր են չափերով և տարածվում են հիմնականում թվային բաշխման միջոցով։

Պատմություն
-----------

Պատահական խաղերը որպես առանձին ուղղություն, որը հակադրվում է հարդքոր խաղերին, սկսեցին տարածվել 2000 թվականին։ Չնայած դրան, պատահական խաղերը նաև առաջին խաղերն են, որոնք հայտնվել են համակարգիչների և խաղային կոնսուլների վրա։

2000 թվականին PopCap-ը թողարկեց Bejeweled խաղը։ Ինչպես խոստովանում են իրենք՝ ընկերության ներկայացուցիչները, «մենք չէինք էլ պատկերացնում, որ ադամանդների վերադասավորման վրա հիմնված այս համեստ խաղը մի ամբողջ ժանրի ծնունդ կբերի՝ պատահական խաղեր»։ Բնականաբար, այս ժանրի արմատները պետք է փնտրել հեռավոր 1980-ական թվականներին իրենց դասական Tetris տիպի գլուխկոտրուկներով և այն ժամանակվա դինամիկ արկադային խաղերով։

Microsoft-ի Klondike Solitaire-ը, որը անվճար տարածվում է Windows-ի միջոցով, ճանաչվում է որպես առաջին հաջողակ պատահական խաղը, որն ունի ավելի քան 400 միլիոն խաղացող իր թողարկումից ի վեր։ 1989 թվականին Nintendo-ն թողարկեց Tetris-ը Game Boy-ում։ Tetris on the Game Boy-ը չափազանց հայտնի դարձավ և այն խաղերից մեկն էր, որը հաջողություն բերեց այն ժամանակ նոր կոնսոլին։

Պատահական խաղերն իրենց առցանց դեբյուտը կատարեցին 1996 թվականին Gamesville և Uproar ընկերություններում, որոնք առաջարկում էին բազմախաղացող HTML խաղեր այնպիսի ժանրերում, ինչպիսիք են թղթախաղերը, բինգոները, հանելուկները։ Ֆլեշ տեխնոլոգիայի հայտնվելը բում առաջացրեց առցանց խաղերի զարգացման մեջ, բայց միևնույն ժամանակ ստիպեց ծրագրավորողներին սահմանափակվել մկնիկի մեկ կոճակով և ստեղծել պարզ խաղեր, որոնք կարող են ավարտվել կարճ խաղային նստաշրջանում։ Ամենահայտնի պատահական խաղերից մեկը՝ Bejeweled-ը, հայտնվել է 2001 թվականին որպես ֆլեշ խաղ։

2005 թվականին պատահական խաղերի խոշորագույն մշակողները, հրատարակողները և դիստրիբյուտորները միավորվեցին պատահական խաղեր ասոցիացիայի մեջ։

Ինտերնետի ընդհանուր հասանելիությունը կարևոր դեր է խաղացել պատահական խաղերի արդյունաբերության զարգացման մեջ. էլեկտրոնային առևտրի (վճարային ծառայություններ) առաջացող տեխնոլոգիաները և ինտերնետի միջոցով բաշխումների փոխանցումը հնարավորություն են տվել ստեղծել խաղեր գնելու և ստանալու մեխանիզմը։ արագ և հարմար։

Ռուսաստանում վարկային քարտի մոտեցումը բավականին բարդ էր, և, հետևաբար, ռուսական պատահական խաղերի արդյունաբերությունը լայն տարածում գտավ միայն 2006-2007 թվականներին, երբ հնարավոր եղավ էլեկտրոնային ապրանքների համար վճարել բջջային հեռախոսի միջոցով՝ ուղարկելով և ստանալով SMS հաղորդագրություններ։ Բացի այդ, Ռուսաստանի քաղաքացիներն առանձնանում են նրանով, որ որևէ բան գնելուց առաջ միշտ ձգտում են փորձել այն։ Համակարգչային խաղերի մշակողները դա հաշվի են առել և հատուկ խաղեր են պատրաստել «առաջինը փորձիր» սկզբունքով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Juul, Jesper.* A casual revolution: Reinventing video games and their players. — MIT press, 2010. — 264 с. — ISBN 9780262013376.
2. ↑  «Casual Gaming Worth $2.25 Billion, and Growing Fast»։ VentureBeat։ 2007 թ․ հոկտեմբերի 29։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունիսի 4-ին։ Վերցված է 2008 թ․ օգոստոսի 11
3. ↑  «Tetris' Maker Has His «A» Game»։ BusinessWeek։ 2005 թ․ նոյեմբերի 23։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունիսի 4-ին։ Վերցված է 2008 թ․ օգոստոսի 11