**Ռոբերտ Քոչարյանի դատավարություն**, դատաիրավական գործընթաց Հայաստանի Հանրապետության 2-րդ և Արցախի Հանրապետության առաջին նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի ներգրավմամբ։ Դատական գործընթացն առնչվում է 2008 թվականի մարտ 1-ի լույս 2-ի գիշերը Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանում տեղի ունեցած իրադարձություններին, որոնց հետևանքով ցուցարարների ու ոստիկանների միջև բախումների ընթացքում արձանագրվեց 10 զոհ։

Քրեական գործով Ռոբերտ Քոչարյանը մեղադրվում է այլ անձանց հետ նախնական համաձայնությամբ Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական կարգը տապալելու մեջ։ Վերջինը չի ընդունել իրենց առաջադրված մեղադրանքը, իսկ նրա կողմնակիցներն ու պաշտպանները հայտարարել են, որ Ռ․Քոչարյանը ենթարկվում է քաղաքական հետապնդման։

Նախապատմություն
---------------

Հիմնական հոդվածներ՝ ՀՀ նախագահի ընտրություններ 2008 և Մարտի 1-ի իրադարձություններ
2008 թվականի փետրվարի 19-ին Հայաստանում տեղի ունեցած նախագահական ընտրություններ, որոնց մասնակցում էին 9 թեկնածուներ։ Համաձայն Հայաստանի Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի պաշտոնական տվյալների՝ թեկնածուներից ամենաշատ ձայների տոկոս հավաքել էր Սերժ Սարգսյանը (52.82%)։ Երկրորդ տեղում Հայաստանի առաջին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանն էր (21.5%)։ Վերջինը չէր ընդունում ընտրությունների պաշտոնական արդյունքները։

Փետրվարի 20-ին Լևոն Տեր-Պետրոսյանի կողմնակիցները շուրջօրյա հավաք սկսեցին Երևանի Ազատության հրապարակում։ Հրապարակում բողոքի գործողությունները շարունակվեցին մինչև մարտի 1-ի առավոտյան, երբ տեղի ունեցավ առաջին զանգվածային բախումը ոստիկանների ու ցուցարարների միջև։ Բախումները շարունակվեցին Երևան քաղաքի տարբեր հատվածներում մինչև մարտի 2-ի գիշերը, երբ Հայաստանի դեռևս գործող նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը հայտարարեց արտակարգ դրություն։ Բախումների ընթացքում սպանվեց 10 անձ, այդ թվում՝ ոստիկանության 2 աշխատակից և քաղաքացիական 8 անձ։

Կալանավորում և մեղադրանքի առաջադրում
------------------------------------

2018 թվականի հուլիսի 4-ին Հայաստանի Հատուկ քննչական ծառայության պետ Սասուն Խաչատրյանը հայտաարել է, որ այլ անձանց հետ սահմանադրական կարգը բռնությամբ տապալելու համար մեղադրանք է առաջադրվել Հայաստանի Պաշտպանության նախկին նախարար Միքայել Հարությունյանին, ում նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում։ Նույն գործի շրջանակներում Հատուկ քննչական ծառայություն որպես վկա հարցաքննության է հրավիրվել Ռոբերտ Քոչարյանը։ Հարցաքննության կանչելու պահին վերջինը Հայաստանում չի եղել։

Նույն թվականի հուիսին Ռոբերտ Քոչարյանը ժամանում է Երևան և հուլիսի 26-ին վկայի կարգավիճակով ներկայանում Հատուկ քննչական ծառայություն։ Նույն Հայաստանի հատուկ քննչական ծառայությունում քննվող քրեական գործով, որը վերաբերվում է օրը 2008 թվականի մարտի 1-ից 2-ն ընկած ժամանակահատվածում Երևանում տեղի ունեցած իրադարձություններին, Ռոբերտ Քոչարյանին մեղադրանք է առաջադրվում Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 300.1-ին հոդվածի 1-ին մասով, այն է՝ այլ անձանց հետ նախնական համաձայնությամբ Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական կարգը տապալելը։ Ռոբերտ Քոչարյանի հանդեպ խափանման միջոցն ընտրվել է կալանավորումը։

Քոչարյանի փաստաբանական թիմ
--------------------------

Առաջադրված մեղադրանքի շրջանակներում դատաիրավական գործընթացի ընթացքում Ռոբերտ Քոչարյանին իրավաբանական աջակցություն է ցուցաբերում մի քանի դատապաշտպաններից կազմված փաստաբանական թիմը։

Ռ․Քոչարյանի փաստաբանական թիմի կազմը հետևյալն է՝

1. փաստաբան Հայկ Ալումյան,
2. փաստաբան Արամ Վարդևանյան,
3. փաստաբան Ռուբեն Սահակյան,
4. փաստաբան Արամ Օրբելյան,
5. փաստաբան Հովհաննես Խուդոյան։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «Ռոբերտ Քոչարյանի գործը» (արխիվացված)։
2. 1 2  «Ռոբերտ Քոչարյանը հարցաքննության է հրավիրվել որպես վկա. ՀՔԾ պետ» (արխիվացված)։
3. 1 2  «Ռոբերտ Քոչարյանը հրավիրվել է հարցաքննության որպես վկա. ՀՔԾ պետ» (արխիվացված)։
4. ↑  «Ալումյան. «Հիմա ես աշխատում եմ Քոչարյանի գործով Եվրադատարան ներկայացվելիք գանգատի վրա»» (արխիվացված)։
5. 1 2  «Իրարանցում դատարանում. Քոչարյանի փաստաբանի ելույթը հունից հանեց տուժողներին» (արխիվացված)։
6. ↑  «Փաստաբանների պալատում Ռոբերտ Քոչարյանի փաստաբանի նկատմամբ կարգապահական վարույթ են հարուցել» (արխիվացված)։
7. ↑  «Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտպանը դատի է տվել Նիկոլ Փաշինյանին» (արխիվացված)։