**Արթուր Դոուվ** (անգլ.՝ Arthur Garfield Dove օգոստոսի 2, 1880(1880-08-02)[…], Կանանդաիգուա, Նյու Յորք նահանգ, Նյու Յորք, ԱՄՆ - նոյեմբերի 23, 1946(1946-11-23)[…], Հանթինգտոն, Սաֆոլկ շրջան, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի նկարիչ, ամերիկյան առաջին աբստրակցիոնիստներից մեկը։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է ունևոր ընտանիքում, ծնողները եղել են տեղաբնիկներ Անգլիայից։ Նկարչի հայրը զբաղվել է քաղաքականությամբ և եղել է հաջողված ձեռնարկատեր, 
շինարարական նյութերի արտադրության գործարանների սեփանակատեր։ Պատանին հետաքրքրվելիս է եղել գեղանկարչությամբ և երաժշտությամբ։ Դոուվը իր առաջին նկարչության դասը վերցրել է իր սիրողական նկարիչ հարևանից, ով Դոուվին սովորեցրել է բնանկարային գեղանկարչություն։ Հետագայում ավարտել է Կոռնելի համալսարանը, որտեղ արդեն հայտնի է եղել որպես տաղանդավոր նկարազարդիչ։ 1907 թվականին իր կնոջ հետ միասին մեկնել է Փարիզ, որտեղ հաճախել է մի խումբ, որի անդամները եղել են ամերիկացի ավանգարդիզմմի ներկայացուցիչներ, ովքեր գտնվում էին Անրի Մատիսի ստեղծագործությունների և ֆրանսիական Ֆովիզմի ազդեցության տակ։ 1908 և 1909 թվականներին Դոուվը ցուցադրել է իր կտավները Փարիզի Աշնանային սալոնում։ Վերադառնալով Նյու Յորք` նա վերջնական որոշում է կայացնում դառնալ պրոֆեսիոնալ նկարիչ։ Նկարազարդողի և գովազդ պատրաստողի հեռանկարից դժգոհելով` նա հեռանում է Նյու Յորքից դեպի գյուղական տեղանք, որպեսզի իր ընտրված ոճով ավելի մոտիկից նվիրվի բնությանը։

1909 թվականին Դոուվը ծանոթանում և ընկերական հարաբերություններ է ստեղծում պատկերասրահի աշխատակից Ալբերտ Ստիգլիցի հետ, ով նկարչին առաջարկում է իր 291 համարի ժամանակակից արվեստի պատկերասրահը։ Այնտեղ նա 1910 թվականին ցուցադրում է իր կտավները Երիտասարդ ամերիկացի նկարիչների (անգլ.՝ Young American Painters) շնորհանդեսի ժամանակ։ Սկսած 1911-1912 թվականներից` նա ստեղծում է իր առաջին` Վասիլի Կանդինսկիի աշխատանքներին նման վերացական բնանկարները։ 1912 թվականին կայանում է Դոուվի հեղինակային ցուցահանդեսը Ստիգլիցի պատկերասրահում։ Վերջինիս ազդեցությամբ, ով ծանոթ է եղել Կանդինսկի ստեղծագործությանը, Դոուվը սկսում է փորձարկումներ կատարել աբստրակցիոնիզմի ոլորտում` ձերբազատվելով XIX դարի արվեստի ավանդական մատերիալիզմից XX դարի սկզբին։ 1912 թվականին իր ցուցադրությունում նա ցույց է տալիս իր պաստելային նկարների շարքը` Տասը կտակարաններ (անգլ.՝ Ten Commandments) անունով ` առաջինը դառնալով ամերիկյան նկարչության մեջ իր աբստրակտ աշխատանքներով։ Հետագայում նկարիչը դառնում է ամենահայտնի և հաջողված ամերիկացի նկարիչներից մեկը։
1912-1946 թվականներին պարբերաբար ցուցադրություններ է կազմակերպել 291 համարի ժամանակակից արվեստի պատկերասրահում։

Պատկերասրահ
-----------

* Խութը (1911)*Խութը* (1911)
* Առագաստներ (1911-1912)*Առագաստներ* (1911-1912)
* Վատ եղանակ (1917-20)*Վատ եղանակ* (1917-20)
* Մութ աբստրակցիա (1920)*Մութ աբստրակցիա* (1920)
* (1935) (1935)
* (1935) (1935)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2  Arthur Garfield Dove (նիդերլ.)
3. 1 2 3 4  Encyclopædia Britannica
4. 1 2  RKDartists (նիդերլ.)
5. 1 2  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
6. ↑  Ժամանակակից արվեստի թանգարանի առցանց հավաքածու

Գրականություն
-------------

* D. Newman: *Arthur Dove and Duncan Phillips, Artist and Patron*. George Braziller Inc. 1981, ISBN 0-8076-1019-4.
* Debra Bricker Balken *Arthur Dove: A Retrospective*. MIT Press, 1997 ISBN 0-262-02433-0.
* Melanie Kirschner: *Arthur Dove: Watercolors and Pastels*. George Braziller Inc. 1999, ISBN 0-8076-1447-5.
* Debra Bricker Balken *Arthur Dove: A Catalogue Raisonne of Paintings and Things*. Yale University Press, 2021, ISBN 0-3002-5165-3.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Работы в музеях мира

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (օնլայն) · Բրոքհաուս · Մեծ նորվեգական · American National Biography · Treccani · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BAV: ADV10272029 · BIBSYS: 13065585 · BNF: 13328382f · CONOR: 172849507 · GND: 119402130 · ISNI: 0000 0000 8121 8394 · LCCN: n81063231 · LNB: 000237812 · NLA: 35043230 · NTA: 074628623 · NUKAT: n2011042984 · PTBNP: 1559548 · SUDOC: 035670304 · VIAF: 42647501 · ULAN: 500018046 · WorldCat VIAF: 42647501 |

 |

 |