**«Resident Evil»** (տեղայնացված անվանումը Ճապոնիայում՝ *Biohazard*, հայերեն՝ *Չարի կացարան*), 1996 թվականին թողարկված սարսափ ժանրի համակարգչային խաղ։

Խաղի օրիգինալ տարբերակը թողարկվել է 1996 թվականին «PlayStation» կոնսոլի համար և մեծ հաջողություն գրանցել, ինչը հանգեցրել է մի ամբողջ խաղաշարի թողարկմանը, որը ներառում է առաջին խաղի վերամշակումը, դրա պրիկվելը, ինչպես նաև՛ բազմաթիվ սփին-օֆֆեր և պորտեր այլ հարթակներում (ներառյալ անհատական համակարգիչներ, ձեռքի կոնսոլներ և բջջային հեռախոսներ)։ Խաղը, որը շարունակում է Քրիս Ռեդֆիլդի և Ալբերտ Ուեսկերի պատմությունը, թողարկվել է 2000 թվականին՝ «Resident Evil Code: Veronica» անվամբ։

«Resident Evil 2»-ը թողարկվել է 1998 թվականի հունվարի 21-ին։

Սյուժե
------

24 հուլիսի 1998 թվական, Ռաքքուն քաղաքի շրջակայքում հրեշավոր սպանություններ են սկսվել։ Ոստիկանության հաղորդագրությունները ցույց են տվել, որ հարձակումներն իրականացվել են մեծ խմբերով, իսկ զոհերին, ըստ երևույթին, կերել են։ Երբ ոստիկաններին չի հաջողվում գտնել մարդասպաններին, գործին է կցվում հատուկ ջոկատային S.T.A.R.S. (անգլերեն՝ Special Tactics And Rescue Squad, Մարտավարական և փրկարարական հատուկ ջոկատ) հետևակը, բաժանված Ալֆա և Բրավո թիմերի։

Նախ, Բրավո թիմն ուղարկվում է հետաքննության, որի հետ կապը շուտով կորչում է։ Դրանից հետո, Ալֆա թիմն ուղարկվում է նրանց փնտրելու։ Բրավո թիմի հետ կապը կորցրած տարածքի վրայով թռչելիս, Ալֆա թիմի մարտիկները նկատում են ծխի մի շերտ և որոշում վայրէջք կատարել։ Իջնելուց հետո ջոկատի անդամները ուշադիր զննում են տարածքը։ Պարզվում է, որ ծուխը գալիս է Բրավո թիմի ուղղաթիռից, բայց թիմի անդամներին իրենք չեն կարողանում գտնել, ինչը նույնպես տարօրինակ է, ուղղաթիռում է նրանց անձեռնմխելի տեխնիկան։ Տարածքը սանրելով, խումբը պատահաբար հանդիպում է կատաղի շների ոհմակի, որոնք հոշոտում են թիմի անդամներից մեկին։ Խումբը փորձում է տարհանվել, սակայն ուղղաթիռի օդաչու Բրեդ Վիկերսը, լսելով կրակոցները, կորցնում է ինքնատիրապետումը և հեռանում՝ միայնակ թողնելով խմբին։ Ալֆաները, այլ ելք չունենալով, փախչում են՝ ուղղվելով մոտակա առանձնատուն։

Ապաստանելով առանձնատանը, ջոկատի մնացած անդամները սկսում են ուսումնասիրել այն։ Պարզվում է, որ առանձնատունն ինքնին պակաս վտանգավոր չէ դրսից։ Դրա սենյակներն ու միջանցքները հղի են մահացու վտանգներով՝ զոմբիների, ինչպես նաև որոշ հրեշավոր փորձերի հետևանքով խեղված կերբերոս շների, հսկայական սարդերի և մողեսանման արարածների տեսքով։ Բացի այդ, առանձնատանը կան բազմաթիվ գաղտնի սենյակներ և թաքնված մեխանիզմներ, որոնք պահանջում են հատուկ մոտեցում։ Բացի վախեցնող արարածներից և առեղծվածներից, հերոսները գտնում են այն, ինչ մնացել էր Բրավո թիմից։ Բայց, ինչպես պարզվեց, գլխավոր գաղտնիքը ոչ թե բուն առանձնատանն էր, այլ հարակից այգին, որի տակ գտնվում են կատակոմբները։ Դրանցում հերոսները գտնում են Բրավո թիմի վերջին անդամին՝ Էնրիկո Մարինիին։ Բայց մինչ անհայտ մարդասպանի գնդակից մահանալը, Էնրիկոն կարողանում է ինչ-որ բան ասել կրկնակի գործակալի մասին և ասել վերջին բառը՝ «Ամբրելա» (անգլ.՝ *umbrella* թարգնաբար՝ *հովանոց*)։

Մարդասպանին հետապնդելիս հերոսները հայտնվում են այգու մեկ այլ հատվածում։ Այնտեղ նրանք գաղտնի անցում են գտնում դեպի վերելակ, որը նրանց տանում է ստորգետնյա համալիր։ Դրանում հերոսները կրկին պետք է բախվեն վարակված գիտնականների, ինչպես նաև փորձերի նոր արդյունքների հետ։ Հայտնաբերված տվյալներից պարզ է դառնում, որ Ամբրելան կորպորացիայի անուն է, որը փորձեր է անցկացնում և մշակում կենսաօրգանական զենքի նմուշներ։ Ջոկատի մնացած անդամները հասնում են վերջնական լաբորատորիա, որտեղ նրանք գտնում են նույն կրկնակի գործակալին և մարդասպանին՝ ջոկատի ղեկավար Ալբերտ Վեսկերին։ Պարզվում է, որ Ուեսկերը կորպորացիայի գաղտնի գործակալ է, ում խնդիրն էր տեղեկություն հավաքել, ինչպես նաև կենսազենքեր փորձարկել անմիջապես «S.T.A.R.S»-ի անդամների վրա։ Սկսածն ավարտին հասցնելու համար Ուեսկերը թողարկում է կորպորացիայի հիմնական ստեղծածը՝ Տիրանը՝ գերզինվոր, որը բուծվել է կորպորացիայի կողմից՝ վերահսկելի կենսազենք ստանալու համար։ Այնուամենայնիվ, արարածի ծրագրավորման գործընթացը ավարտված չէր, ուստի Բռնակալը սպանում է Վեսկերին, իսկ հետո փորձում ձեռք բերել նաև հերոսներին։ Վերջիններս չեզոքացնում են հրեշին և փախչում բազայից՝ նախքան ինքնաոչնչացման գործարկումը։

Ուղղաթիռի հարթակ դուրս գալուց հետո ջոկատի անդամները բոց են ուղարկում։ Նրանց հետևից թռչում է սկզբում փախած Բրեդ Վիկերսը։ Այս պահին հրապարակում հայտնվում է կենդանի բռնակալը, որը նախկինից շատ ավելի մահացու է դարձել։ Հերոսները փորձում են հաղթել արարածին, բայց ուժերը հավասար չեն։ Այնուհետև Բրեդը հրապարակի վրա գցում է հրթիռակիր, որի օգնությամբ հերոսները մեկընդմիշտ ոչնչացնում են Տիրանին։ Փրկվածները թռչում են ուղղաթիռով՝ հետևում թողնելով ավերված բազան և առանձնատունը։

Խաղի ընթացք
-----------

«Resident Evil»-ում խաղացողը վերահսկում է Ալֆա ջոկատի՝ օգտագործողի ընտրած ոստիկանական կերպարին՝ ուժեղ և արագաշարժ Քրիս Ռեդֆիլդը կամ արագաշարժ և տոկուն Ջիլ Վալենտայնը։ Ընտրված կերպարի օգնությամբ խաղացողը ուսումնասիրում է թշնամական զոմբիներով և մուտանտներով լի առանձնատունը. խաղի վերջնական նպատակն է լուծել առանձնատան առեղծվածը և փախչել դրանից։ Առանձնատան որոշ հատվածներ ի սկզբանե անհասանելի են խաղացողի համար. այնտեղ հասնելու համար անհրաժեշտ է լուծել հանելուկներ, հաղթել որոշակի հակառակորդների կամ առանձնատան մեկ այլ մասում ստանալ առանցքային իրեր, որոնք թույլ են տալիս առաջ գնալ խաղի մեջ։ Խաղացվող կերպարը (պրոտագոնիստ) կարող է միաժամանակ կրել միայն սահմանափակ քանակությամբ իրեր, և յուրաքանչյուր տարր զբաղեցնում է իր տեղը խաղացողի գույքի բաժնում, ընդ որում Ջիլի գույքային բաժինը Քրիսինից ավելի է 2-ով։ Անցման ոճը և կերպարին հասանելի սարքավորումները կախված են ընտրված կերպարից, օրինակ՝ Ջիլը կարող է օգտագործել հիմնական ստեղների մի շարք, երբ Քրիսը պետք է որոնի բանալիներ՝ կողպեքները բացելու համար։ Առանձնատանը կան մի քանի մեծ սնդուկներ, որոնցում խաղացողը կարող պահպանել այն իրերը, որոնք տվյալ պահին իրեն պետք չեն։ Միևնույն ժամանակ, եթե խաղացողն իրը դնում է մի սնդուկի մեջ, ապա կարող է վերցնել մյուսից։

Խաղացողը պետք է հետևի կերպարի առողջության կետերին. եթե դրանք զրոյի հասնեն, կերպարը կմահանա։ Առողջությունը վերականգնելու համար խաղացողը պետք է որոնի հատուկ իրեր՝ առաջին օգնության սփրեյ և տարբեր գույների խոտաբույսեր՝ կանաչ, կարմիր և կապույտ։ Խոտաբույսերը տարբեր համակցություններով և համամասնություններով խառնելով՝ խաղացողը կարող է ձեռք բերել ուժեղացված իրեր, որոնք ավելի շատ առողջություն են վերականգնում կամ վերացնում թունավորումները։ Գլանանոթների օգտագործումը տուգանք է սահմանում խաղի ավարտից հետո շնորհված միավորների համար, իսկ փոխանցման համար որոշ պարգևներ, ինչպիսիք են M-66 հրթիռահրետանային կայանքը, խաղացողը կարող է ստանալ միայն այն դեպքում, եթե երբեք գլանանոթ չի օգտագործել։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Products». Nex Entertainment Co. Ltd. Արխիվացված է օրիգինալից 2007 թ․ սեպտեմբերի 28-ին. Վերցված է 2010 թ․ նոյեմբերի 14-ին.
2. ↑  *Patrick Shaw*: A History of Zombies in Video Games — PCWorld Magazine, Oct 2, 2010 Արխիվացված Մայիս 10, 2012 Wayback Machine(անգլ.)