**Վիկոս** (հուն․՝ Φαράγγι του), կիրճ Հունաստանում։ Գտնվում է Պինդոսի լեռան ազգային պարկում` հունական Էպիրուս շրջանի հյուսիս-արևելքում։ Երկարությունը կազմում է 20կմ, խորությունը` 450-1600մ, լայնությունը՝ 400մ-ից մինչև 1-2մ ամենանեղ տեղերում։

Վիկոսը ընդգրկված է Գինեսի ռեկորդների գրքում որպես աշխարհի ամենախորը կիրճ։ Ընդ որում, հաշվի են առնվում մի քանի հատկանիշներ, որոնցով կիրճը տարբերվում է կանիոնից, օրինակ՝ երկարության և լայնության հարաբերությունը։

Դիրք
----

Գտնվում է Վիկոս-Աոոս ազգային պարկի կենտրոնական մասում՝ Զագորիի շրջանում։ Սկիզբ է առնում Մոնոդենդրի և Կուկուլի բնակավայրերի մերձակայքից։ Կիրճի համակարգի մեջ են մտնում մի քանի մանր գետակներ, որոնք թափվում են կիրճի մեջ ձևավորվող Վոյդոմատիս գետի մեջ։ Վոյդոմատիսի՝ ջրերով լցվելը սեզոնային բնույթ ունի. այն մշտապես հոսում է կիրճի ստորին մասում միայն։ Գիտնականների համար կիրճը մեծ հետաքրքրություն է ներկայացնում մարդու կողմից չխաթարված էկոհամակարգի և հազվագյուտ տեսակների համար։

Գեոմորֆոլոգիա
-------------

Կիրճի երկարությունը մոտ 20կմ է, որից 12-ը անցնում է արգելոցի տարածքով։ Կիրճին բնորոշ են ռելիեֆի բազմազանությունը և բարձրությունների փոփոխությունը։ Թեք լանջերն ու զառիթափները գերիշխում են միջին մակարդակներում։ Բազմաթիվ հեղեղատներ կան կիրճի երկու կողմերում։ Հիմնական ուղղությունը հյուսիս-արևմուտքից հարավ-արևելք է։ Կիրճը միլիոնավոր տարիներ ողողել են Վոյդոմատիս գետի ջրերը։ Գետի ջրերի մակարդակը կախված է տարվա եղանակից։ Տարվա մեծ մասում ջուր լինում է միայն կիրճի ամենաստորին մասում։ Կիրճի վերին շերտերը կազմված են կրաքարե գոյացություններից, ներքին շերտերը՝ դոլոմիտից։ Քանի որ կրաքարը լուծվում է ջրում, առաջանում է ջրահեռացման համակարգ՝ քարանձավներով ու միջանցքներով, որոնք ժամանակի ընթացքում մեծանում են։ Ավելի ուշ նրանք փշրվում են՝ առաջացնելով ժեռուտ բացվածքներ։ Այդ պատճառով էլ ջուրը հավադեպ է հոսում մակերևույթով. երբ այն չի կարողանում թափանցել խորքը, դուրս է գալիս մակերևույթ։

Կիրճի համայնապատկեր

Զբոսաշրջություն և հանգիստ
-------------------------

Կիրճի՝ Օկսիի հատվածում կա բնական դիտահրապարակ կիրճի ամենախոր մասի վերևում։ Այն գտնվում է Մոնոդենդրիի նոր ճանապարհից երեք կիլոմետր հեռավորության վրա։ Եվս մեկ դիտահրապարակ գտնվում է կիրճի արևելյան մասում. այնտեղ կարելի է բարձրանալ Վրադետո գյուղից։

Զբոսաշրջային հիմնական ուղղությունը Մոնոդենդրիի արահետն է, որը ձգվում է դեպի կիրճի հյուսիս՝մինչև Վոյդոմատիս լեռան ակունքը։ Այնուհետև արահետը տանում է դեպի կիրճի ելքը Պապինգո գյուղի մոտ հյուսիսային մասում կամ Վիկոս գյուղի մոտ հարավային մասում։ Հնարավոր է նաև անցնել Մոնոդենդրիի հարավում գտնվող քարե կամրջով (18-րդ դար)։

Պատկերասրահ
-----------

* Կիրճի տեսարանԿիրճի տեսարան
* Կիրճի տեսարանԿիրճի տեսարան
* Կամուրջ Վոյդոմատիս գետի վրաԿամուրջ Վոյդոմատիս գետի վրա
* Մոնոդենդրի գյուղըՄոնոդենդրի գյուղը

Արտաքին հղումներ
----------------

* Վիկոսի կիրճը greecetravel.com կայքում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  GEOnet Names Server — 2018.
2. 1 2  Amanatidou, Despoina. "A case study in Vikos-Aoos National Park - Greece" (PDF). *University of Freiburg, 2005* (in անգլերեն). Retrieved 2009 թ․ հուլիսի 27.
3. ↑  *Guinness World Records 2005: Special 50th Anniversary Edition*. Guinness World Records. 2004. p. 52. ISBN 978-1-892051-22-6.
4. ↑  Jackson Jack (2003). *The world's great adventure treks*. New Holland Publishers. ISBN 978-1-84330-261-2.(չաշխատող հղում)
p. 113
5. ↑  "Natura 2000 Data Form. Site code: GR2130009" (PDF). *NATURA 2000* (in անգլերեն). p. 8. Արխիվացված է the original (PDF) 2011 թ․ հուլիսի 16-ին. Retrieved 2010 թ․ հուլիսի 12. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
6. 1 2 3  Hanlidou, Kokkini: p. 2
7. ↑  Amanatidou: p. 21
8. ↑  Amanatidou: pp. 21-22