recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Սերո Սահակի Անտոնյան** (նոյեմբերի 3, 1935(1935-11-03), Բարեկամավան, Նոյեմբերյանի շրջան - սեպտեմբերի 30, 2013(2013-09-30), թաղված է Բագրատաշեն գյուղում), հայ բանաստեղծ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1984 թվականից։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է ՀԽՍՀ Նոյեմբերյանի շրջանի Դոստլու (այժմ՝ Բարեկամավան, Տավուշի մարզ) գյուղում։ 1955 թվականին տեղափոխվել է Կիրովական և 1957 թվականին ավարտել տեղի բժշկական տեխնիկումը։ 1959 թվականին ավարտել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական մանկավարժական ինստիտուտի լեզվագրական ֆակուլտետը։ 1965-1972 թվականներին աշխատել է Կիրովականի բարձրագույն դպրոցի ու գիտական հիմնարկների աշխատողների միության տան տնօրեն։ 1970-1976 թվականները սփյուռքահայ գրականություն է դասախոսել Կիրովականի մանկավարժական ինստիտուտում։ Եղել է միջնակարգ դպրոցի տնօրեն։

Ս. Անտոնյանի երկերի մատենագրություն
-----------------------------------

* Բարի լույս, Երևան, «Հայաստան», 1965, 61 էջ։
* Զուլալ աղբյուր, Երևան, «Հայաստան», 1974, 102 էջ։
* Աստղետ ամառ, Երևան, «Սովետական գրող», 1980, 84 էջ։
* Նշենի, Երևան, «Սովետական գրող», 1985, 172 էջ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Գրական տեղեկատու*։ Երևան: «Սովետական գրող»։ 1986։ էջ էջ 49-50


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 10092 · LCCN: n2005052859 · VIAF: 75724737 · WorldCat VIAF: 75724737 |

 |
**Ռենե Գոբլե** (ֆր.՝ René Goblet նոյեմբերի 26, 1828(1828-11-26), Aire-sur-la-Lys - սեպտեմբերի 13, 1905(1905-09-13) կամ դեկտեմբերի 13, 1905(1905-12-13), Փարիզ), ֆրանսիացի գիտնական, քաղաքական գործիչ, նաև գլխավորել է Ֆրանսիայի նախարարների կաբինետը 1886 թվականի դեկտեմբերի 16-ից 1887 թվականի մայիսի 30-ը։

Կենսագրություն
--------------

Ռենե Գոբլեն ծնվել է 1828 թվականի նոյեմբերի 26-ին, Էր-սուր-լա-Լիսում։ Իրավագիտական կրթություն ստանալուց հետո նա որպես փաստաբան է աշխատել Ամյեն քաղաքում։

Ֆրանսիական կայսրության անկումից հետո դատախազ է նշանակվել Ամեյնի վերաքննիչ դատարանում։

1871 թվականին ընտրվել է ազգային ժողով, որտեղ անդամագրվել է չափավոր հանրապետական կուսակցությանը և հայտնի է դարձել որպես տաղանդավոր հռետոր։

1877 թվականին ընտրվել է պատգամավորների պալատի անդամ և անդամագրվել ձախ կուսակցությանը։

1882 թվականին նա Շառլ Ֆրեյսինե նախարարությունում զբաղեցնում էր ներքին գործերի նախարարի պաշտոնը։

1885 թվականին նա ստացել է հանրային կրթության նախարարի պաշտոնը Էժեն Անրի Բրիսսոնի նախարարությունում։

1886 թվականին նա կրկին ստանձնել է այս պաշտոնը Ֆրեյցինետի կաբինետում և նրա անկումից հետո, 1886 թվականի դեկտեմբերի 11-ից մինչև 1887 թվականի մայիսի 17-ը Գոբլեն նախարար-նախագահ էր և ներքին գործերի նախարար։

Ֆլոկեի կաբինետում նա եղել է 1888 թվականի ապրիլից մինչև 1889 թվականի փետրվար` աշխատելով որպես արտաքին գործերի նախարար։

Ռենե Գոբլեն կյանքից հեռացել է 1905 թվականի սեպտեմբերի 13-ին, Փարիզում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4
2. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
3. 1 2  Sycomore (ֆր.) / Assemblée nationale

Աղբյուրներ
----------

* «Ռենե Գոբլե»։ *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)*։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Find A Grave |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 132033532 · GND: 117547662 · ISNI: 0000000080160928 · SUDOC: 057533326 · VIAF: 59864358 · WorldCat VIAF: 59864358 |

 |
**Սեֆիդրուդ** (նաև Սեֆիդ; պարսկերեն՝ سفیدرود; ֆարսիից թարգմանած՝ «սպիտակ գետ», հնում՝ **Մարդուս**, **Ամարդուս**), խոշոր գետ Հյուսիսային Իրանում։ Ավելի վաղ ձևավորվել է լեռնային Կիզիլուզեն և Շահրուդ գետերի միախառնումից, Էլբուրս լեռնահամակարգի հարավային լանջերից, այժմ՝ սկիզբ է առնում Շաբանաու ջրամբարից։ Այնուհետև գետի ջրերը հատում են լեռնաշղթային արևմտյան վերջավորությունները և թափվում են Կասպից ծով՝ առաջացնելով լայն դելտա։

Սեֆիդրուդը Կասպից ծովի իրանական ափի խոշորագույն և ամենաջրառատ գետն է։ Կիզիլուզենի հետ միասին գետի երկարությունը 720 կմ է, ավազանը՝ մոտ 56,2 կմ²։ Սնուցումը ձնային է, սառցային, անձրևային և ստորգետնյա։ Ջրի տարեկան միջին ծախսը գետահունով ենթարկվում է զգալի տատանումների։ Գարնան ձնհալի և աշնան հորդառատ անձրևների ժամանակ ջրի ծախսը կարող է հասնել մինչև 600 մ³/վրկ։ Ձմռան սակավաջրության դեպքում այն կազմում է մինչև 70-80 մ³/վրկ, տարեկան միջին ցուցանիշը 130 մ³/վրկ է։ Հունի բարձր անկման պատճառով նշանակալի է գետի հիդրոէներգետիկ ներուժը։

Կիզիլուզեն և Շահրուդ գետերի միախառնման տեղում 1962 թվականին կառուցվեց մոտ 90 մՎտ հզորությամբ և 100 մ-ից ավելի բարձրություն ունեցող, ջրի հոսքը կարգավորող պատնեշով Շահ Բանու Ֆարահ ՀԷԿ-ը։ Արդյունքում ստեղծվեց Շաբանաու ջրամբարը։ Սա թույլ տվեց չեզոքացնել ուժեղ հեղեղումները գետի դելտայում, ուր ոռոգվում են մոտ 200 հազար հա հողատարածքներ (բրինձ, ղորեն, այգեգործություն. խաղողագործություն)։

Գետի դելտան բացվում է Կասպից ծովում, սակայն պատնեշի կառուցումից հետո ջրի շարժի տեմպը կրճատվել է։ գետի դելատյում գտնվում են Գիլյան նահանգի երեք խոշոր քաղաքային բնակավայրերը՝ Ռաշթ քաղաքը և նրա ուղեկիցներ Բանդարե Անզալին և Լենգերուդը:.

360° տեսարան, արևը ծագում է

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Fortescue, L. S. (April 1924) "The Western Elburz and Persian Azerbaijan" *The Geographical Journal* 63(4): pp. 301-315, p.310
2. ↑  Rawlinson, H. C. (1840) "Notes on a Journey from Tabríz, Through Persian Kurdistán, to the Ruins of Takhti-Soleïmán, and from Thence by Zenján and Ṭárom, to Gílán, in October and November, 1838; With a Memoir on the Site of the Atropatenian Ecbatana" *Journal of the Royal Geographical Society of London* 10: pp. 1-64, p. 64
3. ↑  Яндекс. Карты


|  |
| --- |
| 
  **Իրան**   **Աշխարհագրություն**
 |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Իրանիկա |

 |
Մաքուր ազդանշան, որին հաջորդում են ռեվերբերացիայի տարբերակներ (ավելի ու ավելի երկար մարման ժամանակներով):
**Ռեվերբերացիա** (լատին․՝ *reverberatio* — անդրադարձում [*reverberare* — *ետ շպրտել*]), փակ շենքերում (սրահներում) ձայնի աստիճանական մարումը՝ ձայնի աղբյուրն անջատելուց հետո։ Շենքի օդային ծավալը շատ մեծ թվով սեփական հաճախականություններով բարդ տատանողական համակարգ է։

Սեփական տատանումներից յուրաքանչյուրն ունի մարման իր գործակիցը, որը պայմանավորված է սահմանափակող մակերևույթներից անդրադարձման և տարածման ժամանակ ձայնի կլանումով։ Այդ պատճառով աղբյուրի գրգոած տարբեր հաճախականությունների սեփական տատանումները մարում են ոչ միաժամանակ։ Բնութագրվում է ոեվերբերացիայի ժամանակով, որի ընթացքում ձայնի ինտենսիվությունը նվազում է 106 անգամ։

Ռեվերբերացիայի ավելցուկային տևողությունն առաջ է բերում տհաճ դղրդյուն, իսկ անբավարար տևողությունը՝ խիստ ընդհատուն և երաժշտական «հյութեղությունից» զուրկ հնչողություն։ Արհեստականորեն ստեղծվող ռեվերբերացիայի որոշակի սահմաններում նպաստում է հնչողության բարելավմանը՝ առաջացնելով սրահի լավ «ռեզոնանսի» զգացողություն։ Ռեվերբերացիա է կոչվում է նաև ետհնչողության երևույթը, որն զգացվում է հատկապես ծովում, երբ սկզբնական ձայնն անդրադառնում և ցրվում է հատակից (հատակային ռեվերբերացիա) ալեկոծված մակերևույթից (մակերևութային ռեվերբերացիա․) կամ ջրային միջավայրի անհամասեռություններից, ձկներից և կենսաբանական այլ օբյեկտներից (ծավալային ռեվերբերացիա)։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 9, էջ 647)։*  |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4171018-6 · Microsoft: 95851461 |

 |
Արիստոտել
**Սիլլոգիստիկա** (հունարեն՝ euXXoYumx6c — մտահանգում կատարող), սիլլոգիզմի տեսություն։ Ստեղծել է Արիստոտելը։ Սիլլոգիստիկան կառուցելիս Արիստոտելը փաստորեն ելնում է մի ընդհանուր սկզբունքից (սիլլոգիզմի աքսիոմ), այն հատկությունը, որ ունի (չունի) դասը, ունի (չունի) նաև այդ դասի ամեն մի տարր (ենթադաս)։ Դրա անմիջական դրսևորումն է սիլլոգիզմի I ֆիգուրը, որն Արիստոտելն անվանում է «կատարյալ սիլլոգիզմ» և նրա մոդուսներին է հանգեցնում II և III ֆիգուրների մոդուսները։ Սիլլոգիզմի ճիշտ և սխալ մոդուսները տարբերակելու համար նա օգտագործում է անուղղակի ապացուցման ու հերքման եղանակները և շրջումը (դատողության ձևափոխումը սուբյեկտի և պրեդիկատի տեղերը փոխելու միջոցով)։ Նա ստեղծել է նաև սիլլոգիստիկա դատողության մոդալության հաշվառումով։ Արիստոտելը սիլլոգիզմը համարում էր ապացուցման միակ հուսալի միջոցը։ Սիլլոգիստիկան հետագայում զարգացրել են Արիստոտելի հետնորդները և մասնավորապես, միջնադարյան տրամաբանները, առանձնացվեցին սիլլոգիզմի IV ֆիգուրը և այլ ձևեր, կատարելագործվեց սիլլոգիստիկայի ապացուցական ապարատը, ճշգրտվեցին, մասնավորապես, բուն իսկ սիլլոգիզմի սահմանումները (Արիստոտելը հակված էր սիլլոգիզմ ասելով հասկանալ ընդհանրապես մտահանգումը)։

Միաժամանակ, Վերածննդի դարաշրջանից սկսած, փորձնական գիտության զարգացման կապակցությամբ ավելի պարզ էր դառնում ինդուկցիայի նշանակալի դերը գիտական մտածողության մեջ, և ձեռնարկվում էին սիլլոգիստիկայի քննադատության, ինդուկցիայի տեսությունը սիլլոգիստիկային հակադրելու փորձեր։ Մաթեմատիկական տրամաբանության զարգացումը ցույց տվեց սիլլոգիստիկայի ակնհայտ սահմանափակությունը դեդուկտիվ մտահանգումների ընդգրկման տեսակետից, նրա ձևական կառուցման անկատարությունը։ Պարզվեց, որ սիլլոգիզմի բոլոր մոդուսները կարելի է ստանալ պրեդիկատների հաշվի միջոցներով՝ սիլլոգիզմի տերմինները դիտելով որպես մեկտեղանի պրեդիկատներ։ Տրվեցին նաև մաթեմատիկական տրամաբանության լեզվով սիլլոգիստիկայի աքսիոմատիկ շարադրանքներ (Յ․ Լուկասևիչ, Պ․ Լորենցեն, Վ․ Ա․ Սմիռնով)։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
**Սելևկյան գերիշխանության հաստատումը Մեծ Հայքում և Ծոփքում**, Սելևկյան պետությունը Անտիոքոս III-ի գահակալության ժամանակ իր գերիշխանությանն է ենթարկում Ծոփքը և Մեծ Հայքը։ Ծոփքի Աբդիսարես թագավորը օգտվելով Սելևկյանների թուլացումից, հրաժարվում է ճանաչել Անտիոքոս III-ի գերիշխանությունը, սակայն Անտիոքոս III-ը, իր ուժերը վերականգնելուց հետո, որոշում է կրկին Ծոփքը ենթարկել իրեն։

Ծոփքը և Սելևկյանները
--------------------

Անտիոքոս III-ը Ծոփքը իրեն ենթարկելու նպատակով 212 թվականին զգալի ուժերով ներխուժում է Ծոփք և բանակ դնում Արշամաշատ մայրաքաղաքի մոտ։ Ծոփքի Քսերքսես թագավորը, նկատի ունենալով թշնամու ուժերի գերազանցությունը, դեսպաններ է ուղարկում Անտիոքոսի մոտ և հայտնում, որ ցանկանում է բանակցության մեջ մտնել նրա հետ։ Անտիոքոսը իր մոտ է կանչում Քսերքսեսին, հաշտվում նրա հետ և նույնիսկ նրան է զիջում հարկի մեծագույն մասը, որ մերժել էր իրեն վճարել Քսերքսեսի հայրը։ Այնուհետև Անտիոքոսը վերցնում է Քսերքսեսից 300 տաղանդ, 100 ձի և նույնքան ջորի՝ իրենց լծասարքերով, վերադարձնում է նրան ամբողջ իշխանությունը և ամուսնացնում նրան իր քրոջ հետ։ Սակայն Անտիոքոսը 201 թվականին սպանել է տալիս Քսերքսեսին և Ծոփքում զորավար կառավարիչ է նշանակում Զարեհին, որը, ըստ երևույթին, Ծոփքի թագավորական նույն տոհմից էր։

Անտիոքոս և Երվանդ IV
--------------------

Հայկական ընդդիմադիր հոսանքի ղեկավար Արտաշեսը Անտիոքոս III-ի օգնությամբ պայքար է սկսում Մեծ Հայքի թագավոր Երվանդ Դ-ի դեմ։ Արտաշեսը, ինչպես հաղորդում է Խորենացին, զգալի ուժերով հարձակվում է Երվանդի վրա, հաղթում նրան, պաշարում և գրավում է Երվանդաշատը։ Մայրաքաղաքի գրավման խառնաշփոթության ժամանակ զինվորներից մեկը սպանում է Երվանդին։ Դրանից հետո Արտաշեսը գրավում է նաև Բագարանը, սպանում է քրմապետ Երվազին՝ Երվանդի եղբորը, վերացնում է Երվանդունիների դինաստիան։
Անտիոքոս III-ը Արտաշեսին Մեծ Հայքում նշանակում է ստրատեգ։ Դրանից հետո մոտ տասը տարի Մեծ Հայքը և Ծոփքը, իբրև Սելևկյան տիրապետության տակ գտնվող երկրներ, կառավարվում են Արտաշեսի և Զարեհի կողմից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հայ ժողովրդի պատմություն, Հ. Ժամկոչյան, Երևան, 1975
**Սեմյոն Վասիլևիչ Ռուդնև** (փետրվարի 15 (27), 1899, Putivlsky Uyezd, Կուրսկի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - օգոստոսի 4, 1943(1943-08-04), Նադվորյանսկի շրջան, Իվանո-Ֆրանկովսկի մարզ, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), Հայրենական մեծ պատերազմի (1941-1945 թթ.) ժամանակ Ուկրաինայի օկուպացված տարածքում պարտիզանական շարժման կազմակերպիչներից և ղեկավարներից։ Գեներալ-մայոր, Սովետական Միության հերոս (ետմահու, 4․1․1944 թ.), ՍՄԿԿ անդամ 1917 թվականից։

1916 թվականին ձերբակալվել է հեղափոխական գործունեության համար։ Մասնակցել է Ձմեռային պալատի գրոհին (1917 թ.), Քաղաքացիական պատերազմին (1918-1920 թթ.)։ 1929 թվականին ավարտել է Ռազմաքաղ․ ակադեմիա, եղել է գնդի, բրիգադի կոմիսար։ 1941 թվականի աշնանը ղեկավարել է Սամիի մարզի պարտիզանական ջոկատը, որը միացել է Ս․ Կովպակի գլխավորած Պուտիվլի ջոկատին։ Ռուդնևը դարձել է միավորված ջոկատի, ապա խոշոր ռազմերթային միավորման կոմիսար։ 1942 թվականի սեպտեմբերից եղել է Ուկրաինայի ընդհատակյա անդամ։ Պարգևատրվել է Լենինի, Կարմիր դրոշի, Կարմիր աստղի և «Պատվո նշան» շքանշաններով։ Զոհվել է մարտում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  TracesOfWar


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Երկրի հերոսներ · Rodovid |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 13)։*  |
**Սաում**, ծոմ (արաբ․՝ صوم‎‎‎), պահք իսլամում, իսլամի հիմնասյուներից մեկը։

Պատմություն
-----------

Հաստատվել է Մուհամմադ մարգարեի կողմից 624 թվականին։ Սկիզբ է առնում նախաիսլամական պրակտիկայում գոյություն ունեցող բարեպաշտական մեկուսացումից (արաբ․՝ الاكتتاف‎‎` ալ-իթիքաֆ)։ Աս-սաումն իրենից ամբողջական ժուժկալություն է ներկայացնում օրվա լուսավոր ժամերին ուտելիքի, խմիչքի, ծխախոտի, թմրանյութի, ամուսնական պարտականությունների կատարման և այլնի հանդեպ, այսինքն այն ամենից, ինչը շեղում է բարեպաշտ ուղուց։ Մութն ընկնելուն պես արգելքները հանվում են, սակայն խորհուրդ է տրվում տուրք չտալ ավելորդություններին, այլ ժամանակը անցկացնել մտորումների, զրույցների, ընթերցումների մեջ, իրականացնել աստվածահաճո գործեր, հարթել վեճերը, ողորմություն տալ և այլն։

Կանոններ
--------

Սաումը պարտադիր է բոլոր մեծահասակ մուսուլմանների համար ռամադանի ընթացքում։ Սաումից ազատվում են միայն նրանք, ովքեր չեն կարող ճշտությամբ կատարել այն որոշակի հանգամանքների պատճառով (հեռավոր ուղևորություն, կացություն ուրիշ երկրնե-րում, պատերազմ, գերության մեջ գտնվել, հիվանդություն և այլն), ով չի կարող պատասխանատվություն կրել իր արարքների համար (անմեղսունակներ և ընկնավորներ), ինչպես նաև ծեր մարդիկ, հղի և կերակրող կանայք և բոլոր նրանք, ում սաումը կարող է վնասել։

Սաումը չի թույլատրվում այն մարդկանց, ովքեր գտնվում են ծիսական անմաքրության վիճակում (ան-նաջաս), կանանց` դաշտանի ժամանակ, հանցագործներին, ովքեր պատիժ չեն կրել, պղծվածներին, ովքեր չեն անցել մաքրման ուղին (արաբ․՝ التخار‎‎՝ ալ-թախար) պրոցեսը։ Սաումից ժամանակավորապես ազատվածները պետք է պահեն այն հետո՝ իրենց հարմար ժամանակ։ Այն պատահաբար խախտածները պետք է փոխհատուցեն կորցրած օրերը ռամադանի ավարտից հետո։

Սաումը միտումնավոր կերպով խախտածները բացի այդ օրերի փոխհատուցումից պետք է նաև մեղա գան (արաբ․՝ الطوبة‎‎՝ ալ-տաուբա) և քավիչ գործողություններ անեն (արաբ․՝ الكفارة‎‎՝ ալ-քաֆֆարա)։ Ընդհանուր սաումից բացի կա նաև անհատական սաում, որը պահվում է որևէ մի ուխտի համար, քավության համար կամ էլ բարեպաշտությունից ելնելով։ Հաճախ այդպիսի թչ պարտադիր պահքերի համար ընտրվում են կիսալուսնի օրերը, երկուշաբթին, հինգշաբթին։ Խորհուրդ է տրվում պահք պահել արևային և լուսնային խավարումների օրերին, ինչպես նաև համաճարակների, տարե-րային աղետների և ռազմական վտանգի ժամանակ։

Անհրաժեշտություն
----------------

Սաումը ճշտությամբ կատարմանը հետևելու պարտականությունը դրված էր կադիների, կառավարիչների, ոստիկանության և բոլոր մուսուլմանների վրա։ Սակայն այդպիսի վերա-հըսկողությունը չէր կարող արդյունավետ լինել, այդ պատճառով սաումի ճիշտ կատարումը անձնական բարեպաշտության հարց է։ Սաումի հանդեպ բացահայտ քամահրանքը և ցուցադրական խախտումը գնահատվում է որպես սրբապիղծ հանցագործություն և կանխամտածված իրավախախտում և պատժվում է յուրաքանչյուրը առանձին մուսուլմանական երկրի օրենքներին համապատասխան։

Տես նաև
-------

* Իսլամի հիմնասյուներ
* Հավատի հիմքեր

Աղբյուրներ
----------

* Ислам, энциклопедический словарь; Москва, 1991

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական · ՌԻԱ տեղեկանք |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 119656646 · LCCN: sh85047408 · SUDOC: 027662446 |

 |
Սոլոմոն Միխոելս
**Սոլոմոն Միխայլովիչ Միխոելս** (ռուս.՝ Соломо́н Миха́йлович Михо́элс, իսկական ազգանունը՝ Վովսի) (մարտի 16, 1890(1890-03-16), Դաուգավպիլս, Դվինսկի գավառ, Վիտեբսկի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հունվարի 13, 1948(1948-01-13), Մինսկ, Բելառուսական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հրեա խորհրդային դերասան։ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1939)։

Կենսագրություն
--------------

1919 թվականին ընդունվել է Պետրոգրադի հրեական թատերական ստուդիան, որի հիմքի վրա ստեղծվել է Մոսկվայի հրեական կամերային թատրոնը (1925 թվականից՝ Մոսկվայի պետական հրեական թատրոն)։ Նույն թատրոնում (լեզուն՝ իդիշ) Միխոելսը եղել է դերասան, ռեժիսոր, 1929 թվականից՝ գեղարվեստական ղեկավար։ Միխոլեսի ստեղծած բեմական կերպարներն առանձնանում էին փիլիսոփայական խորությամբ, քաղաքական կրքոտ տեմպերամենտով, ձևի մոնումենտալությամբ և սրությամբ։ Սկզբում խաղացել է կենցաղային և կատակերգական դերեր, նրանց հաղորդելով կերպարների սեփական արժանապատվության զգացողությունը, կյանքի թշվառ իրավիճակից հոգեպես բարձրանալու ձգտումը (Բենիամին 3-րդ, Մենդելե Մոյխեր-Սֆորիմի «Բենիամին 3-րդի ճանապարհորդությունը»)։ Որպես ողբերգակ դերասան, Միխոելսի տաղանդը առավելապես բացահայտվել է Լիր արքայի (Շեքսպիրի «Լիր արքա», 1935) և կաթնավաճառ Տեվյեն (Շոլոմ Ալեյխեմի «Կաթնավաճառ Տեվյեն», 1938) դերերում։ Միխոելսի ռեժիսորական լավագույն աշխատանքը հրեական երաժշտական ֆոլկլորի մոտիվներով ստեղծված «Ֆրեյլեխս» (1945, ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1946) ներկայացումն էր։ Իր հոդվածներում և դասախոսություններում Միխոելսը պրոպագանդել է փիլիսոփայական խոր մտքի, համարձակ ու վառ արտահայտչականության թատրոնը։ Դասավանդել է Մոսկվայի հրեական թատրոնին կից ուսումնարանում (1941 թվականից՝ պրոֆեսոր)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2  Internet Movie Database — 1990.
3. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
4. 1 2 3 4  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #119149745 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · Internet Movie Database · Find A Grave · Rodovid |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Կրուգոսվետ · Համառոտ հրեական · Մեծ սովետական (1 հրտ.) |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 123229110 · CONOR: 141211491 · GND: 119149745 · ICCU: PUVV453209 · ISNI: 0000000108447315, 0000000368541068 · LCCN: n85175227 · LNB: 000189574 · NKC: js2012710457 · NTA: 11047791X · NUKAT: n99010474 · LIBRIS: 207272, 271984 · SUDOC: 06911224X · VIAF: 54129016 · WorldCat VIAF: 54129016 |

 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 540)։*  |
**Սիմոն Սամսոնյան** (նոյեմբերի 3, 1912(1912-11-03), Սամսուն, Տրապիզոնի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն - նոյեմբերի 5, 2003(2003-11-05), Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), հայ նկարիչ։

Կենսագրություն
--------------

Մեծ եղեռնի օրերին կորցրել է հարազատներին։ 1922 թվականին Իզմիրի որբանոցի սաների հետ փոխադրվել է Հունաստան, 1929 թվականին՝ Եգիպտոս։ Սովորել է Կահիրեի Գալուստյան ազգային վարժարանում, 1935 թվականին լավագույն մրցանակով ավարտել տեղի «Լեոնարդո դա Վինչի» գեղանկարչության իտալական վարժարանը։ 1960 թվականին իմացել է եղեռնից մազապուրծ քրոջ գոյության մասին և տեղեկացել, որ իրենց ընտանեկան ազգանունը Կլուջյան է եղել։ 1968 թվականին գաղթել է Նյու Յորք, ԱՄՆ, միացել է քրոջը և շարունակել ստեղծագործական աշխատանքը։ 1977 թվականին տպագրվել է նրա ստեղծագործությունների մեծածավալ կատալոգը։

1935-1967 թվականներին մշտապես մասնակցել է «Կահիրեի սալոն» արվեստի միության ամենամյա ցուցահանդեսներին (արժանացել երեք ոսկե մեդալի (1964, 1965, 1967) և միջազգային ցուցահանդեսների։

Ունեցել է բազմաթիվ անհատական ցուցահանդեսներ (Կահիրեում՝ 1936 թվականին և 1949 թվականին, Բեյրութում՝ 1965 թվականին և 1966 թվականին, Աթենքում՝ 1968 թվականին, Նյու Յորքում՝ 1968 թվականին և 1972 թվականին և այլուր), 1973 թվականին՝ Երևանում։

2015 թվականին Ամերիկայի հայկական թանգարանի Ադել և Հայկ Տեր-Մանուելյան պատկերասրահում տեղի է ունեցել Սիմոն Սամսոնյանի աշխատանքների հետմահու նոր ցուցահանդեսը՝ «Բացահայտված վարպետը։ Սիմոն Սամսոնյան արվեստը» խորագրով։

Գործերից են՝ «Մանուկը գրելիս», «Մայրական գուրգուրանք», «Կար անող կինը», «Երեխաներ», «Եգիպտուհի», «Թախիծ», «Ծովափին»։

Գրականություն
-------------

* M. Haigentz, Simon Samsonian: his world through paintings, Armenian General Benevolent Union, 1978

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  AMA to Feature Exhibition on Simon Samsonian
2. ↑  M. Haigentz, Simon Samsonian: his world through paintings

Արտաքին հղումներ
----------------

* Simon Samsonian 1912 - 2003 Archived 2016-03-05 at the Wayback Machine.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | SUDOC: 100695051 · VIAF: 77808795 · WorldCat VIAF: 77808795 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 160)։*  |
**Սեմուել Ջոն «Լամորնա» Բյորչ** (անգլ.՝ Samuel John «Lamorna» Birch; հունիսի 7, 1869(1869-06-07)[…], Չեշիր, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - հունվարի 7, 1955(1955-01-07), Lamorna, Կոռնուոլ, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն),անգլիացի նկարիչ-պոստիմպրեսիոնիստ, Նյուլինյան դպրոցի խոշոր ներկայացուցիչ։ Հայտնի է եղել Լամորնա Բյորչ կեղծանվամբ։

Կյանք և ստեղծագործական գործունեություն
--------------------------------------

Եթե չհաշվենք փարիզյան Կոլարոսի ակադեմիայում կարճ ժամանակ մնալը, Ս. Բյորչը ինքնուս նկարիչ էր։ Նրա համար ավելի բեղմնավոր տարիներ էին (սկսած 1902 թվականից) ձկնորսական Լամորնա գյուղակում ՝ անգլիական Կորնուոլ կոմսության հարավ-արևմուտքում, անցկացրած տարիները։ Նրա հայտնի կտավներից շատերն ստեղծվել են այստեղ և պատկերում են Լամորնա ծովախորշի տարբեր տեսարաններ։ Իր ընկերոջ՝ գեղանկարիչ Ստենհոուպ Ֆորբսի առաջարկով նա վերցրեց Լամորնա Բյորչ գեղարվեստական կեղծանունը։ Բյորչը Լամորնա գեղարվեստական խմբի ստեղծողն ու ղեկավարն էր։ Խումբը բաղկացած էր Նյուլինյան դպրոցի մի քանի գեղանկարիչներից, որոնք բնակվել և նոր գաղութ էին ստեղծել Լամորնայում։ Նա զբաղվել է նաև ուսուցմամբ։

Առաջին անգամ Բյորչն իր նկարը ցուցադրել է 1892 թվականին Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայում։ 1906 թվականին Գեղարվեստի միությունում կայացել է նրա առաջին անհատական ցուցահանդեսը։ 1924 թվականին նա դարձել է Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայի թղթակից-անդամ, 1932-ին՝ ակադեմիայի լիիրավ անդամ։ Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայում նկարիչը ցուցադրել է 200-ից ավելի կտավ, մասնակցել է նաև Անգլիայի և Եվրոպայի թանգարանների և տարբեր պատկերասրահների ցուցահանդեսներին։ Ստեղծագործական երկար կարիերայի ընթացքում Բյորչի ստեղծած նկարների քանակը հասնում է մի քանի հազարի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  RKDartists (նիդերլ.)
2. 1 2 3 4  Samuel John Lamorna Birch // *Benezit Dictionary of Artists* — OUP, 2017. — ISBN 978-0-19-977378-7 — doi:10.1093/BENZ/9780199773787.ARTICLE.B00020013
3. 1 2 3 4  Mapping the Practice and Profession of Sculpture in Britain and Ireland 1851–1951
4. ↑  Չեխիայի ազգային գրադարանի կատալոգ
5. ↑  Oxford Dictionary of National Biography / C. Matthew — Oxford: OUP, 2004.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Работы С. Дж. Бёрча

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Օքսֆորդի կենսագրական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 14969820h · GND: 1152031414 · ISNI: 0000000066611331 · LCCN: nr93003979 · NKC: xx0228634 · VIAF: 24873811 · ULAN: 500032665 · WorldCat VIAF: 24873811 |

 |

 |
**Ռիչարդ Բրևարդ Ռասսել Կրտսեր** (անգլ.՝ Richard Brevard Russell, Jr. նոյեմբերի 2, 1897(1897-11-02), Winder, Ջորջիա, ԱՄՆ - հունվարի 21, 1971(1971-01-21), Վաշինգտոն, Կոլումբիայի շրջան, ԱՄՆ), ամերիկացի քաղաքական գործիչ, դեմոկրատ։ Եղել է Ջորջիայի նահանգապետը և ԱՄՆ-ի սենատոր։ Պահպանողական կոալիցայի ոչ պաշտոնական ազդեցիկ գործիչ էր, Կոնգրեսում դեմ էր լիբերալներին։ Ռիչարդ Ռասսելը ծնվել է իրավաբանների ընտանիքում, 1918 թվականին Ռասսելը ավարտել է Ջորջիա համալսարանի իրավական դպրոցը և 1920-ական թվականներին սկսել է աշխատել հոր հետ` իրավաբանական գրասենյակում։ 1921-1931 թվականներին եղել է Ջորջիա Պալատի ներկայացուցիչ անդամ, իսկ 1927 թվականից նրա անդամը։ 1931-1933 թվականները աշխատել է նահանգապետ իր հարազատ նահանգում։ Այդ պաշտոնում նա կարողացավ կարգավորել պետական բյուջեն Մեծ ճգնաժամի շրջանում։ 1933 թվականին միացավ Կոնգրեսին, որպես սենատոր Ջորջիայից, այդ պաշտոնը զբաղեցրեց մինչև մահ։ 1952 թվականին Ռիչարդ Ռասսելը Դեմոկրատական կուսակցության կողմից փորձել է իր թեկնածությունն առաջադրել նախագահական ընտրություններում։ Ռասսել եղել է Նախագահ Լինդոն Ջոնսոնի մտերիմ ընկերը և որոշ հարցերում նրա հետ համաձայն չէր։ Զգույշ էր Վիետնամի պատերազմի և սևամորթերի իրավունքների շարժման մասին իր դատողություններում։ 1956 թվականին եղել է հարավային նահանգների 19 սենատորներից մեկը, որը ստորագրել է Հարավային հրովարտակ փաստաթուղթը ընդդեմ ռասայական ինտեգրման պետական հաստատություններում։ Սենատում Ռասելը իր երկար պաշտոնամոլության ժամանակ եղել է մի քանի կոմիտեի անդամ։ Եղել է Ուորեն հանձնախմբի անդամ, որը 1963-1964 թվականներին Ջոն Քենեդու սպանություն հետաքննության գործով է զբաղվել։ Ռասսելը մահացել է 1971 թվականին հունվարի 21-ին և հուղարկավորվել է Վայնդերների ընտանեկան գերեզմանոցում։ ԱՄՆ-ի Ռազմական նավատորմը հայտարարեց, որ սուզանավը SSN-687 (դաս «Ստերջեն») կկոչեն Ռասսելի անունով։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Biography at the *Biographical Directory of the United States Congress*{{re

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Munzinger Personen (գերմ.)
2. 1 2 3  Biographical Directory of the United States Congress — GPO, 1903.
3. ↑  root. "Richard Brevard Russell".
4. ↑   "Sen. Richard B. Russell"
5. ↑  National School Lunch Act"
6. ↑  William J. Harris biography"
7. ↑  SSN-637 Sturgeon class
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սինևիր (այլ կիրառումներ)

**Սինևիր** (ուկրաիներեն՝ Синевир), Ուկրաինական կարպատների ամենահայտնի և ամենամեծ լիճը, որը գտնվում է Տերեբլյա գետի մոտ։ Ջրային տարածքի մակերեսը կազմում է 4-5 հեկտար։ Լիճը սնուցվում է առուներից։

Սինևիր լճում կան շատ թվով իշխան ձկներ, բայց այնտեղ ձկնորսությունը արգելվում է։ Սինևիրը գտնվում է ծով մակերևույթից 989 մետր բարձրության վրա, ջրի միջին խորությունը 10-12 մետր է, առավելագույնը՝ 22 մետր։

Նկարագրություն
--------------

Սինևիր լիճը
Սինևիրը գտնվում է ազգային պարկի հյուսիս արևմտյան մասում, 1495 մետր բարձրություն ունեցող Օզերնա լեռան մոտ։ Այն գտնվում է Ջորջանի լեռան մոտ, ծովի մակերևույթից 989 մետր բարձրության վրա։

Լեգենդ
------

Կա մի լեգենդ լճի մասին։ Հին ժամանակներում լեռները պատկանել են հարուստ կոմսի, և մարդիկ այնտեղ աշխատել են, զբաղվել են անասնաբուծությամբ, և անտառահատմամբ։ Կոմսն ուներ մի գեղեցիկ աղջիկ՝ Սինյան։ Աղջկան այդպես են անվանել քանի որ նրա աչքերը կապույտ են եղել։

Մի օր կոմսը դստեր հետ գնաց լեռներ։ Մինչ կոմսը ստուգում էր ընթացող աշխատանքները, դուստրը ծաղիկներ էր հավաքում։ Հանկարծ նա լսեց ֆլեյտաի ձայնը և տեսավ որ մի տղա մարգագետնում նստած նվագում էր։

Այդ դեպքից հետո աղջիկը հաճախ էր գնում լեռներ։ Նրանք սկսեցին հաճախակի հանդիպել։ Բայց հայրը իմացավ դրա մասին և արգելեց նրանց հանդիպել։ Բայց նրանք չէին կարող ապրել առանց իրար։ Հետո կոմսը հրամայում է սպանել Վիրային։ Կոմսի աշխատողը կանգ առավ և պատից քար գցեց նրա վրա։ Այդ ամենի մասին իմացավ Սինյան, վազեց այնտեղ և ձեռքերը քարի շուրջ դրած լաց էր լինում, մինչև այդտեղ լիճ գոյացավ։ Լճի ջուրը կապույտ ու պարզ էր, ինչպես Սինյաինը, իսկ լճի մեջտեղում տեսանելի է քարը։

Ժամանակ անցնելուց հետո լիճը անվանեցին Սինևիր, Սին և Վիր։ Այստեղ գալիս են հարսանիք նշելու, և ասում են որ եթե մարդիկ հանդիպել և ծանոթացել են այդ տարածքում, նրանց սպասում է խորը սերը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  7 Чудес України (ուկր.)
2. ↑  Озеро Синевир Archived 2010-08-06 at the Wayback Machine.(ռուս.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Overview Archived 2010-05-13 at the Wayback Machine.
* Cool blog at one of the travel sites Archived 2011-07-17 at the Wayback Machine.
* Video presentation on youtube

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | NKC: ge893453 |

 |
Սառցե անձավ
**Սառույցագիտություն**, **գեոկրիոլոգիա** (գեո․․․՜՜ հունարեն՝ xptipg— սառնամանիք, ցուրտ և ․․․ ւոգիա), գիտություն սառած գրունտների և ապարների, դրանց առաջացման պրոցեսների, զարգացման պատմության, գոյության պայմանների, ինչպես նաև դրանց սառչելու, հալվելու և վերագոյանալու պրոցեսների հետ կապված երևույթների մասին։ ԽՆդիրն է բազմամյա և սեզոնային սաոցույթի ծագման և զարգացման ուսումնասիրությունը։ Սառույցագիտությունը հարում է երկրաբանական ու աշխարհագրական (գրունտների, ֆիզիկամեխանիկական, ֆիզիկաաշխարհագրական երևույթների ուսումնասիրում՝ սոլիֆլյուկցիա, հիդրոլակոլիթ, թերմո- կարստ, վերնասառույց), ինչպես նաև ինժեներական գիտություններին (բազմամյա սառածության պայմաններում կառուցողական աշխատանքների յուրահատկությունների ուսումնասիրում)։ Մրանց հետ կապված այն զարգանում է երկու ուղղությամբ՝ ընդհանուր սառույցագիտություն և ինժեներական սառույցագիտություն։ 

Սառույցագիտությունն օգտագործում է ուսումնասիրությունների մի շարք մեթոդներ, դաշտային համալիրային, երկրաբանական, աշխարհագրական, երկրաֆիզիկական, երկրաքիմիական ֆիզիկական, ֆիզիկաքիմիական լաբորատոր, փորձագիտական։ Սառույցագիտության նշանակությունը խիստ մեծացավ Սիբիրի և Ծայր Հյուսիսի նոր յուրացվող շրջաններում կառուցողական աշխատանքների կապակցությամբ։ Արտասահմանում Սարույցագիտությունը զարգացել է հիմնականում ԱՄՆ-ում և Կանադայում։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
Ամրոցը 19-րդ դարի առաջին քառորդի նկարում
**Վևի ամրոց** (ֆրանսերեն՝ *Château de Vêves*), ամրոց Բելգիայում։ Գտնվում է Նամյուր պրովինցիայում, Սել գյուղի մերձակայքում, բարձրադիր ժայռի վրա։ Դասակարգվել է որպես Վալոնիա երկրամասի կարևորագույն ժառանգություն։

Պատմություն
-----------

Մի ավանդազրույցի համաձայն՝ այդ ժայռի վրա բերդ կամ ամրոց կառուցվել է սկսած դեռևս յոթերորդ դարից՝ Պիպին Հերստալացու ժամանակներից։

Միջնադարի ավելի ուշ ժամանակներում տեղանքն ընկել է Բոֆորտ ընտանիքի տիրապետության տակ, որի ներկայացուցիչների հանձնարարությամբ և հսկողությամբ մոտավորապես 1220-1230 թվականներին մեծածավալ շինարարական աշխատանքներ են իրականացվել, և կառուցվել է ամրոց։

Համարվում է, որ ներկայիս ամրոցը՝ անկանոն հնգանկյան տեսքով և վեց տարաչափ, կլոր աշտարակներով, կառուցվել է մոտավորապես 1410 թվականին (ի դեպ, ամրոցի անկանոն հնգանկյան ձևը տեղանքի թելադրանքով է ընտրված)։ Հետագայում իրականացվել են վերակառուցումներ, նորացումներ, որոնց արդյունքում փոփոխությունների են ենթարկվել մասնավորապես ներքնաբակի պատերը։ Դրանցից մեկը շարված է երկմակարդակ գալերեայի տեսքով, իսկ մյուսը՝ Լյուդովիկոս Տասնհինգերորդի ոճով, կարմիր աղյուսով։ Ամրոցի հյուսիսային ճակատը պսակված է ոչ մեծ գմբեթով, որի վրա ժամացույց է տեղադրված։

Ներկայումս ամրոցն ունի թանգարանի կարգավիճակ և բաց է հասարակության առջև։

Գրականություն
-------------

* Jacqueline Depierreux (Hrsg.): *Schlösser an der Maas.* Fremdenverkehrsverband der Provinz Lüttich u. a. Lüttich 2006.
* Luc-Francis Genicot: *Le grand livre des châteaux de Belgique. Band 1: Châteaux forts et châteaux fermes.* Vokaer, Brüssel 1975.
* Marie-Caroline d’Ursel: *Fünfzig Schlösser verlebendigen die Geschichte Belgiens.* Informationsdienst, 1972.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Замок Вев в провинции Намюр

Արտաքին հղումներ
----------------

* Chateau de Veves website Archived 2015-09-30 at the Wayback Machine.
* Picture of the Chateau

Աղբյուրներ
----------

* Countess Marie-Caroline d'Ursel, *Cinquante châteaux evoquent l'histoire de Belgique* (Brussels, 1972)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | SUDOC: 081319185 · VIAF: 214198164 · WorldCat VIAF: 214198164 |

 |
**Սատարաշ** (szataras), բալկանյան կերակրատեսակ, որ պատրաստվում է բանջարեղենով, սովորաբար՝ լոլիկով, ոչ կծու պղպեղով ու սոխով։ Անվանումն առաջացել է հունգարերեն *շատարաս* բառից szataras: Ուտեստն անվանվում է նաև **бећарац** կամ **бећар-паприкаш**.

Սատարաշը իր պատվավոր տեղն է գրավել Հարավարևելյան Եվրոպայի ժողովուրդների խոհանոցում։ Այն սիրված ուտեստ է նաև Բոսնիա և Հերցեգովինայում, Սերբիայում, Խորվաթիայում։

Ծառայում է որպես տաք խորտիկ և կարող է լինել նաև մսի, բրնձի կամ կարտոֆիլի հավելումով։ Ցանկության դեպքում կարելի է ուտել նաև սառը վիճակում։

Սովորաբար օգտագործվող լոլիկին, պղպեղին ու սոխին հաճախ հավելում են դդմիկ, սմբուկ, գազար։ Որոշ վայրերում ընդունված է ավելացնել նաև ձու, սխտոր։ Համեմունքներից՝ աղ, աղացած պղպեղ, ցանկության դեպքում՝ մի թեյի գդալ շաքարավազ, օրիգանո կանաչի։ Աղի փոխարեն կարելի է գործածել սոյայի սոուս։

Սատարաշը, որպես կանոն, եփում են լայն կաթսայի մեջ, որպեսզի ջուրը համեմատաբար արագ գոլորշիանա, և եփվող բանջարեղենը պահպանի ցանկալի պնդությունը։

Տես նաև
-------

* Լեչո

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Клајн, Шипка. Велики речник страних речи и израза(չաշխատող հղում)
, Приступљено 24. 4. 2013.
2. ↑  -{coolinarka.com — Sataraš}- Կաղապար:Hr
**Սկանդինավյան ակադեմիա** (ֆր.՝ Académie scandinave, շվեդերեն՝ Académie Scandinave Maison Watteau), մասնավոր գեղարվեստի դպրոց Փարիզում, որը գոյություն է ունեցել 1919-1935 թվականներին։

Պատմություն
-----------

Այն կազմակերպվել է շվեդացի, նորվեգացի և դանիացի նկարիչների կողմից, որոնց թվում էին Լենա Բյորիեսոնը, Օտտե Սկոլդը, Հենրիկ Սորենսենը, Ադամ Ֆիշերը և Պեր Կրոգը, դպրոցի տնօրեն դարձավ Լենա Բյորիեսոնը։ Դպրոցի բացմանը մասնակցել է Սկանդինավյան նկարիչների ասոցիացիայի նախագահ Գուննար Սեդերշյոլդը։

Դպրոցը գտնվում էր Մոնպառնասում *Maison Watteau* շենքում, *rue Jules-Chaplain*, *Paris (6e)* հասցեում, որը 1922 թվականից վարձակալվել էր քանդակագործ Լենա Բյորիեսոնի կողմից սկանդինավյան արվեստի ցուցահանդեսների համար։ Որոշ ժամանակ Սկանդինավյան ակադեմիան գտնվում էր շվեդական Արքայազն Եվգենիայի և Փարիզում Շվեդիայի դեսպան, Շվեդիայի նախկին արտգործնախարար կոմս Ալբերտ Էրենսվարդի հովանավորության ներքո։

Դպրոցի շրջանավարտներից է եղել շվեդ նկարչուհի Սիգնե Բարտը։

Օտտե Սկոլդը և Օկե Պերնբին 1929 թվականին Փարիզից Շվեդիա վերադառնալուց հետո միասին Ստոկհոլմում հիմնադրում են Օտտե Սկոլդի գեղարվեստի դպրոցը (*Otte Skölds målarskola*), որը հետագայում վերանվանվում է Պերնբիի գեղարվեստի դպրոց (*Pernbys målarskola*): Լենա Բյորիեսոնը նույնպես վերադառնում է Շվեդիա և Ստոկհոլմում կազմակերպում սեփական քանդակագործական դպրոց (*Lena Börjesons skulpturskola*):

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Maison Watteau i Nationalencykopedin
2. ↑  Nordisk Familjebok, Uggle-upplagan, 1926, sp 1136
3. ↑  Lena Börjeson

Արտաքին հղումներ
----------------

* Académie Scandinave Maison Watteau
* Academie Scandinave Archived 2020-12-06 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | NKC: xx0162059 · VIAF: 286874350 · WorldCat VIAF: 286874350 |

 |
**Ստեփան Բաբելյան** (դեկտեմբերի 3, 1875(1875-12-03), Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն - օգոստոսի 17, 1960(1960-08-17), Ստամբուլ, Թուրքիա), հայ կոմպոզիտոր, դաշնակահար։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Կոստանդնուպոլսի Սկյուտար թաղամասում, սովորել Պերպերյան վարժարանում, ինքնաշխատությամբ հետևել երաժշտության։ Սկսած 1906 թվականից մինչև կյանքի վերջին օրերը, ավելի քան 35 տարի, զբաղվել է մանկավարժական աշխատանքով, որպես դաշնամուրի ուսուցիչ պատրաստելով մի քանի տասնայակ շնորհալի դաշնակահարներ։ Հորինել է նաև երգեր։ Գրել է մի վիպակ «Իտեալին հասած» վերնագրով, որը նախ լույս է տեսել «Հանրագիտակ» պարբերականում, ապա առանձին գրքով 1900 թվականին։ Աշխատակցել է պոլսահայ մամուլին։ 1959 թվականին Պոլսում նշվել է նրա երաժշտական գործունեության 60-ամյակը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Գառնիկ Ստեփանյան (1973)։ *Կենսագրական բառարան, հատոր Ա*։ Երևան: «Սովետական գրող»։ էջ 169


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000419586865 · VIAF: 7724227 · WorldCat VIAF: 7724227 |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Աղաջանյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:*

**Ռոլես Գևորգի Աղաջանյան** (օգոստոսի 28, 1947(1947-08-28) - մարտի 13, 2014(2014-03-13)), ՀՀ և ԼՂՀ պետական և քաղաքական գործիչ։

Կրթություն
----------

Ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը՝ ճանապարհաշինարար-ինժեների որակավորմամբ։

Աշխատանքային գործունեությունը
-----------------------------

Աշխատել է Ստեփանակերտի թիվ 9 ճանապարհաշինարարական վարչության պետ։

Եղել է Ղարաբաղի ինքնապաշտպանության ուժերի կոմիտեի անդամ, պաշտպանության բանակի ինժեներական ծառայության պետ։

2005-2014 թթ. - Ստեփանակերտի «Ճանշին» ՓԲԸ և «Արարատ» հյուրանոցի գլխավոր տնօրեն։

Քաղաքական գործունեությունը
--------------------------

Եղել է ԽՄԿԿ անդամ։ 1990 թ. Ընտրվել է ՀՀ Գերագույն խորհրդի աղետի գոտու և բռնագաղթվածների հարցերի մշտական հանձնաժողովի, Արցախի հարցերի հատուկ հանձնաժողովի անդամ։ «Արցախ» պատգամավորական խմբի անդամ։

Ընտրվել է ԼՂՀ Ազգային ժողովի առաջին և երրորդ գումարման խորհրդարանների պատգամավոր։ Մասնակցել է Արցախյան ազատամարտին։

Պարգևատրվել է պետական պարգևներով։

Մահացել է 2014 թվականի մարտի 13-ին՝ դժբախտ պատահարի հետևանքով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
**Սկևռայի գրչության դպրոց**, բարձր տիպի դպրոց Սկևռայի վանքում, որտեղ 12-13-րդ դարերում վերելք են ապրել գրչությունը, մանրանկարչությունը, փորագրությունը։

Պատմություն
-----------

Դպրոցի առաջին (մինչև 13-րդ դարի սկիզբ) շրջանը պայմանավորված էր Ներսես Լամբրոնացու գործունեությամբ, ստեղծագործել են նաև Գրիգոր Մլիճեցին, Կոստանդին, Արիստակես, Սամվել, Հովսեփ, Հուսիկ, Ներսես և այլ գրիչներ ու մանրանկարիչներ։ Երկրորդը համընկել է Գրիգոր Սկևռացու գործունեության հետ։ Այս շրջանի նշանավոր գործիչներից են Գրիգոր Պիծակը, Սարգիս Պիծակը, Սիոն ծաղկողը, րաբունապետներ Սիմեոնը, Խաչատուրը, Մովսես Երզնկացին, հայտնի գրիչներ Ավետիսը, Ստեփանոս Իրիցու որդին և ուրիշներ։ Ընդօրինակված և մեզ հասած ձեռագրերն ու մատյանները պահվում են Մատենադարանում։

Գրականություն
-------------

* Բադալան Հ. Սկևռայի գրչության կենտրոնը։ Ալբոմ-ուսումասիրություն, Ե. 2013:

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ գրատպություն և գրքարվեստ» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Ստեփան Սուրենի Հովհաննիսյան** (սեպտեմբերի 24, 1944(1944-09-24), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - 2008), հայ վիրաբույժ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1989), պրոֆեսոր (1990): ՀՀ վիրաբուժական ընկերակցության անդամ (1990): Ռուսաստանի Դաշնության Բժշկատեխնիկական գիտությունների ակադեմիայի իսկական անդամ (2000):

Վիրաբույժ, պրոֆեսոր Սուրեն Զաքարի Հովհաննիսյանի որդին։

Կենսագրություն
--------------

Ստեփան Հովհաննիսյանը ծնվել է 1944 թվականին Երևանում բժիշկներ Սուրեն Հովհաննիսյանի և Հայկանուշ Պողոսյանի ընտանիքում։
1967 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը և գործուղվել Աշտարակի շրջանային կենտրոնական հիվանդանոց, եղել է տեղի բժիշկ-վիրաբույժը, ինչպես նաև շտապօգնության ծառայության ղեկավարը։ Սովորել է Մոսկվայի առաջին բժշկական ինստիտուտի ասպիրանտուրայում, 1972 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսությունը՝ «Շաքարային դիաբետի դեպքում փափուկ հյուսվածքների թարախային հիվանդությունները և ստորին վերջույթների փտախտը» թեմայով։ Վերադառնալով Երևան՝ եղել է շտապօգնության հիվանդանոցի բժիշկ-օրդինատոր։ 1979-1982 թվականներին գործուղվել է Ալժիր, աշխատել է նաև Փարիզում, Մարսելում։ 1976 թվականին եղել է Հայաստանի առաջին ներստամոքսային PH –չափագրման լաբորատորիայի հիմնադիրը, 1987 թվականին «Էրեբունի» բժշկական կենտրոնում հիմնադրել է Հայաստանում առաջին մասնագիտացված վիրաբուժական ինֆեկցիաների բաժանմունքը։ 1973-1991 թվականներին աշխատել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի ստամոքսաղիքաբանության ԿԳՀԼ-ում, 1991 թվականից ԵՊԲՀ վիրաբուժական հիվանդությունների թիվ 1 ամբիոնի պրոֆեսոր, 1998 թվականից՝ վիրաբուժական հիվանդությունների համար 2 ամբիոնի վարիչ։

Առաջինն է անջատել անօդակյաց կոկերի մանրէահիմքը, որը պահեստված անօդակյաց միկրոօրգանիզմների առաջին թանգարանային նմուշն է ԱՊՀ-ում։ Աշխատանքները վերաբերում են վիրաբուժական ստամոքսաղիքաբանության, թարախային վարակների, ներզատական, լյարդի և լեղուղիների, որովայնադիտական, վերականգնողական վիրաբուժության հարցերին։

Ընտանիք
-------

* Հայրը՝ Սուրեն Հոնհաննիսյան, վիրաբույժ, պրոֆեսոր
* Մայրը՝ Հայկանուշ Պողոսյան, բժշկուհի
* Կինը՝ Իվետա Եղիկյան, բժշկուհի
* Որդին՝ Սուրեն Ստեփանի Հովհաննիսյան, վիրաբույժ
* Քույրը՝ Գայանե Հովհաննիսյան, քիթ-կոկորդի մասնագետ

Երկեր
-----

* Վիրաբուժական հիվանդություններ, դասագիրք, 1999։
* Ընդհանուր վիրաբուժության համառոտ դասընթաց, դասագիրք, 2003։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005*
2. ↑  «Կոչումով բժիշկ». Հովհաննիսյան-Եղիկյաններ


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |

 |
**Ռոնդո սոնատային ձև**, ռոնդոյի և սոնատային ձևի նշանները համատեղող խառը երաժշտական ձև, ունի էքսպոզիցիա, ռեպրիզային A B A C A B ( A ) կոդա։

Տարբերում են ռոնդո սոնատային ձևի կենտրոնական էպիզոդով (ABA C ABA) և մշակման բաժնով (ABA կամ AB1 A) 
տեսակներ։ Ռոնդո սոնատային ձևում ռեֆրենն անցկացվում է նվազագույնը 3 անգամ՝ գլխավոր տոնայնությամբ։ 
Ռոնդոյի ռեֆրենը և առաջին էպիզոդը համապատասխանում են սոնատային ձևի գլխավոր և օժանդակ պարտիաներին (առաջին էպիզոդն էքսպոզիցիայում անցկացվում է օժանդակ տոնայնությամբ, իսկ ռեպրիզում՝ գլխավոր տոնայնությամբ), որտեղ կարող է ընդգրկվել նաև կապող մասը։

Միջին (երկրորդ) էպիզոդը հաճախ փոխարինվում է մշակումով։ Ռեպրիզին սովորաբար հաջորդում է կոդան։ Ռոնդո սոնատային ձևը, որպես ցիկլի կոմպոզիցիոն ամբողջականությունը եզրափակող ձև, հանդիպում է սոնատային սիմֆոնիկ ցիկլի ֆինալում։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ երաժշտության հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սարգիս Հովհաննիսյան (այլ կիրառումներ)
**Սարգիս Էմիլի Հովհաննիսյան** (օգոստոսի 29, 1958(1958-08-29), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ երաժշտագետ, տրոմբոնահար, կոմպոզիտոր, արվեստագիտության թեկնածու (2012)։

Կենսագրություն
--------------

Սարգիս Հովհաննիսյանը ծնվել է 1958 թվականի օգոստոսի 29-ին Երևանում։ Սովորել է Երևանի Պ. Ի. Չայկովսկու անվան երաժշտական դպրոցի դաշնամուրի (Է. Ապրեսովայի, Ա. Զաքարյանի և Գ. Ժամկոչյան-Նաղդյանի դասարաններ) և տեսության (1976, Ս. Քյոսայանի դասարան) բաժիններում։ 1981 թվականին ավարտել է Երևանի պետական կոնսերվատորիայի երաժշտագիտության բաժինը (Ռ. Աթայանի դասարան), 1988 թվականին՝ ՀՀ ԳԱԱ արվեստի ինստիտուտի ասպիրանտուրան։ Սովորելու տարիներին կոմպոզիցիայի դասեր է առել Է. Միրզոյանից։

1981-1983 թվականներին ծառայել է Թբիլիսիի Առաջին գնդի նվագախմբում, որպես ավագ երաժիշտ-տուբահար։

1983-1994 թվականներին եղել է Երևանի Ա. Սպենդիարյանի տուն-թանգարանի գիտաշխատող-էքսկուրսավար, 1994-2004 թվականներին՝ ՀՀ ԶՈՒ ԳՇ Հատուկ զինվորական նվագախմբի տրոմբոնահար, ավագ երաժիշտ-հրահանգիչ։ 2003 թվականին սկսել է դասավանդել Երևանի պետական կոնսերվատորիայում, 2005 թվականից՝ նաև Երևանի № 13 հատուկ երաժշտական գիշերօթիկ դպրոցում (տրոմբոն)։ 2012 թվին պաշտպանել է թեկնածուական դիսերտացիան՝ "Հայկական երաժշտական փողային նվագարան՝ դուդուկ" թեմայով։

Գրել է «Երիտասարդական վալս» (1979), «Գարունն Արցախի» (վալս, 1995), «Գրանդ մարշ-Դեֆիլե» (քայլերգ, 1997), «Շքերթային շեփոր» (1999), «Սպորտային քայլերգ» (2003), «Նվագախմբային սյուիտ» (2008), «Անդանտե և ծաղիկների պար» (2000–16), «Մեհրաբի գնդի քայլերգը» (2015), «Հինգ պատկեր» (նկարիչ Է. Մունկի մոտիվներով, 2010)՝ ֆլեյտայի, հոբոյի, ֆագոտի, «Դարերի խորքից» (2012)՝ փող. անսամբլի, «Պաստորալ» (2012)՝ գալարափողի, 3 տրոմբոնի և տուբայի, «Հին պատեֆոն» (1981) վալս-բոստոն՝ սաքսոֆոնի և դաշնամուրի, «Meditation» (2013)՝ սաքսոֆոնի (կամ վիբրաֆոնի) և դաշնամուրի համար, «Նոկտյուռն» (1987), «Նվիրում և օրորոցային» (1987), «Ռոմանս» (1983), «Ձոն հայրենիքին» (խոսք.՝ Հ-ի), «Ave Maria» (2011)՝ երգչախմբի և ընդլայնված սիմֆոնիկ նվագախմբի, Սուրբ Ծննդյան վոկալիզ (2012)՝ երգչախմբի համար, Հ. Բեկնազարյանի «Խասփուշ» ֆիլմի համար երաժշտություն (2021), երգեր, փողային նվագախմբի համար մշակել է հայ և օտարազգի կոմպոզիտորների գործերից, ութ սիմֆոնիա՝ընդհանուր քանակով գրել է 100-ից ավելի ստեղծագործություն։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Саргис Оганесян Youtube կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | SoundCloud · SoundCloud |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ երաժշտության հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Ռոնելդա Կամֆեր** (աֆրիկաանս՝  Ronelda Kamfer, հունիսի 16, 1981(1981-06-16), Q25397689?, Քեյփթաուն, Արևմտյան Կապ, ՀԱՀ և Blackheath, Յոհաննեսբուրգ (քաղաքային շրջան), Տրանսվաալ, ՀԱՀ), հարավաֆրիկացի բանաստեղծուհի, ով գրում է աֆրիկաանսով։

Կենսագրություն
--------------

Ռոնելդա Կամֆերը ծնվել է 1981 թվականի հունիսի 16-ին, Հարավաֆրիկյան Հանրապետության Կապի նահանգի Բլեքհիթ քաղաքում։

Մանկությունն անցկացրել է պապի ֆերմայում, որը նրա վրա մեծ ազդեցություն է ունեցել։ Այնուհետև ծնողների հետ ապրել է Հարավաֆրիկյան Հանրապետության Քեյփթաուն քաղաքում։ Դպրոցը ավարտելուց հետո (1999 թվականին) փոխել է մի քանի մասնագիտություն։ Այնուհետև սկսել է բանաստեղծություններ գրել, որոնք տպագրվել են հայրենի երկրի և Նիդերլանդների ամսագրերում։

Իր առաջին գիրքը (2008) արժանացավ քննադատների ուշադրությանը, և պարգևատրվեց Էժեն Մարիի հեղինակավոր մրցանակով, որ շնորհում է Հարավաֆրիկյան Հանրապետության գիտության և արվեստների ակադեմիան։

Ստեղծագործություն
-----------------

Գրողների շարքում, ինչպես Ռոնալդ Կամֆերն է խոստովանում, իր վրա ամենաշատն են ազդեցություն թողել Չարլզ Բուկովսկին, Դերեկ Ուոլքոթը, Անթե Քրոգը։

* Noudat slapende honde/ Իսկ հիմա, երբ կատուն քնած է (2008)
* grond/Santekraam (2011)

Ճանաչում
--------

Ռոնելդա Կամֆերի ստեղծագործությունները թարգմանվել են անգլերեն, ֆրանսերեն, նիդերլանդերեն, պորտուգալերեն, թուրքերեն լեզուներով։ В 2010 թվականին Ամստերդամում լույս տեսավ երկլեզվյան (աֆրիկաանս-նիդերլանդերեն) *Իսկ հիմա, երբ կատուն քնած է* գիրքը։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Poetry International Web-ում իր էջը Archived 2014-03-12 at the Wayback Machine. (անգլ.)
* Archived 2008-06-11 at the Wayback Machine. (անգլ.)

Մատենագրություն
---------------

* T. T. Cloete, *Noudat slapende honde*, in *Tydskrif vir Letterkunde*, 46 (1), 2009
* Resensie van Poetry International Web – South Africa Archived 2014-03-12 at the Wayback Machine. (անգլ.)
* Engelse vertalings van enkele Kamfer gedigte Archived 2013-01-19 at the Wayback Machine. vertaal deur Charl JF Cilliers.(անգլ.)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 16691279z · GND: 1015524052 · ISNI: 0000000053979014 · LCCN: no2008108248 · NTA: 330197193 · VIAF: 2286276 · WorldCat VIAF: 2286276 |

 |

 |
**Սյուզան Բերրի** (1954), բրիտանացի գիտնական, նյարդակենսաբան։ 

1976 թվականին ավարտել է Ուելսի համալսարանը։ Այդ շրջանում պաշտպանել է դոկտորական աշխատանքը Պրինտոնի համալսարանում, որտեղ 1976 թվականին ստացել է մագիստրոսի աստիճան կենսաբանության ոլորտում, իսկ 1981 թվականին գիտությունների դոկտորի աստիճան կենսաբանության ոլորտում։ 

Հայտնի է իր իսկ բնածին հիվանդության բուժմամբ, որով տառապել է դեռ մանկուց։ Բերրին մանուկ հասակից դեռևս տառապել է ուժեղ արտահայտված շլությունից։ Վաղ տարիքում վիրահատվելը շտկեց նրա աչքերի փոխադարձ կողմնորոշումը, բայց ուղեղը դեռ աշխարհը տեսնում էր երկու չափումներով՝ վերահսկելով առանձին այս կամ մյուս աչքը։ Հակառակ համապատասխան նյարդային կառուցվածքների վերջնական ձևավորման հետևանքով ստրաբիզմի նման ձևի անուղղելիության սխալ տեսությանը, չնայած ստերեոսկոպիկ սիմուլյատորների օգնությամբ մարզվելու անհաջող փորձերին, Սյուզան Բարրին ստերեոսկոպիկ տեսողություն ունեցավ 48 տարեկան հասակում՝ ուլունքով ժանյակ օգտագործելով (մարզիչ՝ Ֆրեդերիկ Բրոկ)։ 

Բերրին բլոգ է վարում Psychology Today ամսագրում, որտեղ պատմում են ուղեղի նեյրոնային կառույցների պլաստիկության տեսության գործնական կիրառման մասին։ Նա կարծում է, որ որոշ անհնար արդյունքներ մեծահասակների ուսուցման մեջ արդյունավետորեն հասանելի են, եթե ուսուցումը ներառում է ինքնազգացողություն, ուրախություն և խելացի տեխնիկա։

Ամուսնացած է տիեզերագնաց Դանիել Թոմասոն Բերրիի հետ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Eyes on the Brain | Psychology Today
2. ↑  Were You Nervous? Watching My Husband Blast Off Into Space. | Psychology Today

Արտաքին հղումներ
----------------

* Официальный сайт (անգլ.)