**Էմիլիա Դաֆնի** (հունարեն՝ Αιμιλία Δάφνη), իրական անունը Էմիլիա Կուրտելի (հունարեն՝ Αιμιλίας Κούρτελη, Մարսել 1881 - Աթենք 1941 հուլիսի 26), XX դարի առաջին կեսի հայտնի հույն պոետ, թարգմանչուհի և արձակագիր։ Հույն պոետ Ստեֆանոս Դաֆնիսի (1882-1947) կինն է, ում անունն ու ազգանունը իրենց հերթին գրական կեղծանուններ են։

Մանկություն և երիտասարդություն
------------------------------

Էմիլիա Կուրտելին ծնվել է 1881 թվականին Մարսելում, որտեղ էլ անց է կացրել մանկության առաջին տարիները։

Նրա հայրը՝ կեֆալոնիացի Իոաննիս Կուրտելիսը, ում ընտանիքը Հունաստանի անկախության պատերազմից հետո հաստատվել էր Ֆրանսիայում, մարսելյան Semaphore ամսագրի և, միաժամանակ, Աթենքի «Իլիսսոս» (Ιλισσός) ամսագրի հրատարակիչն է եղել, ինչը որոշ չափով անդրադարձել է նրա գրականության հանդեպ հետաքրքրության վրա։ Նախապատանեկան տարիքում Էմիլիան ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Աթենք, որտեղ հետագայում ընդունվել է Արսակիոն դպրոց։ Դպրոցում հաջողությամբ կրթություն ստանալը դառնում է դպրոցը ավարտելուց հետո Արսակիոյում մնալու և բանասիրություն դասավանդելու նախադրյալը։

Գրական գործունեության սկիզբը
----------------------------

Նրա տաղանդը ի հայտ է եկել դեռ մանուկ հասակում և նրա գրական խնամակալությունն իր վրա է վերցրել իր կնքահայրը՝ ռոմատիկ պոետ Աքիլլեաս Պարասհոսը, ով նրա վրա մեծ ազդոցություն է ունեցել։ Էմիլիա Կուրտելիի առաջին բանաստեղծական հավաքածուն, «Քրիզանթեմներ» (Χρυσάνθεμα) վերնագրով, հրատարակվել է 1902 թվականին։ Իր կոլլեգաների-պոետների կողմից լավ է ընդունվել, թե որպես բանաստեղծուհի, և թե որպես գեղեցիկ երիտասարդ կին։ Նա ոգեշնչել է Ս․ Սկիպիսին «Վերոնիկայի մազերը» բանաստեղծության գրելու համար, իսկ Ա․ Սիկելիանոսը Էմիլիային նկարագրում էր հետևյալ կերպ․

> 
> Հնարավոր է, որ այդպիսին էին Սապփոյի աչքերը, դրանք փայլում էին խորը թաքցված մեծ կրակով։ Եվ նրա պրոֆիլը հին տաճարի ֆլեյտահարի պրոֆիլ էր։
> 
> 
> 

### Ամուսնություն

1911 թվականին ամուսնացել է բանաստեղծ Ստեֆանոս Դաֆնիսի (իրական անունն ու ազգանունը՝ Տրասիվուլոս Զոյոպուլոս) հետ, ում նվիրվել է ամբողջ հոգով միասին անցկացրած եռեսուն տարիներին։ Նա ոչ միայն ըստ օրենքի վերցրել է ամուսնու ազգանունը, այլ նաև վերցրել է նրա գրական ազգանունը (մականունը)։ 
Միխալիս Պերանտիսի կարծիքով նրա հավատամությունն ու նվիրվածությունը Ստեֆանոս Դաֆնիսի աշխատանքի վրա դրական ազդեցություն է ունեցել, մեծ ազդեցություն ունենալով նրա վրա, սակայն խանգարել է Էմիլիայի աշխատանքին։ Նա բառացիորեն ապրելիս է եղել իր ամուսնու ստվերում։ Մ․ Պերատիսը գրում է, որ «Դա մի ստվեր էր, որը այսօր էլ չի թողնում (նրան) զբաղեցնել այն տեղը, որը իրեն է պատկանում»։

Էմիլիա Դաֆնի անվան տակ
----------------------

Իր երկրորդ բանաստեղծական ժողովածուն, հրատարակված «Ոսկե մրցանակներ» (Τα χρυσά κύπελλα) վերնագրով, Էմիլիա Դաֆնին հրապարակել է 1922 թվականին, առաջին ժողովածուի հրապարակումից 20 տարի հետո։ Ժողովածուի ներածությունը գրել է Կ․ Պալամասը։ Ինչպես նրա նախորդ բանաստեղծական ստեղծագործություններում, այստեղ էլ կա մետաֆիզիկական տագնապ, իդեալիստական տրամադրություն, սակայն արտահայտչական միջոցն ավելի վարպետորեն և հասուն է։ Հաջորդ տարի՝ 1923 թվականին, Դաֆնին հրատարակեց իր առաջին արձակ ստեղծագործությունը՝ «Սմարոյի տաղանդը» («Το τάλαντο τής Σμαρώς») վեպը։ Բացի պոեզիայից, Դաֆնին գրել է մեկ գործողությամբ թատերական պիեսներ, պատմվածքներ և թարգմանություններ է արել ֆրանսերենից։ Նրա թատերական գործը՝ Gloria Victis-ը (1921) պարգևատրվել է հույն թատերական գրողների «Հետերիա»-ով (հասարակություն)։ Նրա գործերից շատերը թարգմանվել են ֆրանսերեն և գերմաներեն։ Նրա պոեզիային բնորոշ է զգայականությունը և էլեգիական խոհերը։ Իր ակտիվ գրական գործունեության բոլոր տարիներին Դաֆնին ամսագրերում ու թերթերում տպագրում էր հոդվածներ, պատմվածքներ ու բանաստեղծություններ։ Նրա ստեղծագործության վերջին առանձին և կյանքի վերջին հրատարակությունը եղել է «Օտար երկիր» (Η ξένη γη) վեպը, որը հրատարակվել է 1937 թվականին։

Մահը
----

Էմիլիա Դաֆնին մահացել է Աթենքում 1941 թվականի հուլիսի 26-ին, գերմանական զորքերի Հունաստանի մայրաաղաք մտնելուց երեք ամիս հետո։ Նա «հանգչեց նույնքան հանգիստ ու անաղմուկ, ինչպես էլ ապրել էր», թողելով «Վայրի շան տունը» չհրատարակված նովելը։

Էմիլիա Դաֆնիի գործերից մի քանիսը
--------------------------------

Պոեզիա
* ««Քրիզանթեմներ։ Քնարերգություն» (*Χρυσάνθεμα. Λυρικαί ποιήσεις*, 1902)։
* «Ոսկե մրցանակներ» (*Τα χρυσά κύπελλα*, 1923)։

Արձակ
* «Սմարոյի տաղանդը» ( *Το τάλαντο της Σμαρώς*, 1923)։
* «Օտար երկիր» (*Η ξένη γη*, 1937)։

Թարգմանություններ
* Henry Bordeaux, «Պայծառ աչքեր» (*Η αλαφρωίσκιωτη*, 1922)։

Թատրոն
* *Gloria victis*, 1921։

Այսօր
-----

Էմիլիա Դաֆնիի աշխատանքները այսօր էլ (վերա)թողարկվում կամ ընդգրկվում են հունական պոեզիայի անթոլոգիաներում։
Հարկ է նշել նաև ժամանակակից հույն կոմպոզիտորների հետաքրքրությունը նրա բանաստեղծությունների նկատմամբ։ Այսպես Յաննիս Սպանոսը 1967 թվականին երաժշտություն է գրել նրա «Երեք երիտասարդ» բանաստեղծության համար, իսկ կոմպոզիտոր և երգչուհի Նենա Վենեցանուն 1984 թվականին երաժշտություն է գրել «Հույս» բանաստեղծության համար։

Գրականություն
-------------

* Դիմիտրիս Յակոս «Էմիլիա Դաֆնի» (Γιάκος Δημήτρης, «Δάφνη Αιμιλία», Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Αθήνα, Χάρη Πάτση)
* Մ․ Մերակլիս «Էմիլիա Դաֆնի» (Μερακλής Μ.Γ. «Αιμιλία Δάφνη», Η ελληνική ποίηση• Ρομαντικοί – Εποχή του Παλαμά - Μεταπαλαμικοί• Ανθολογία – Γραμματολογία, σ.508. Αθήνα, Σοκόλης, 1977)
* Կոստիս Պալամաս «Նամակ Էմիլիա Դաֆնիին» (Παλαμάς Κωστής, Επιστολή στην Αιμιλία Δάφνη, Φιλολογική Πρωτοχρονιά 1952, σ.46 )
* Կոստիս Պալամաս «Ոսկե գմբեթների նախաբան» (Παλαμάς Κωστής, Πρόλογος στα Χρυσά Κύπελλα, σ.ζ΄-ιδ΄. Αθήνα, Σιδέρης, [1923] ( και στον τόμο Άπαντα14, σ.479-485. Αθήνα, Γκοβόστης – Μπίρης)
* Ի․ Պանայոտոպուլոս «Ստեֆանոս և Էմիլիա Դաֆնի» ( Παναγιωτόπουλος Ι.Μ. «Ο Στέφανος και η Αιμιλία Δάφνη», Νέα Εστία 62, ετ.ΛΑ΄, 15/7/1957, αρ.721, σ.1009-1010)
* Աֆինա Տարսուլի «Էմիլիա Կուրտելի - Դաֆնի» (Ταρσούλη Αθηνά, «Αιμιλία Κούρτελη Δάφνη», Ελληνίδες ποιήτριες, σ.67-83. Αθήνα, Αετός, 1951)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Δάφνης Στέφανος (1882-1947) | ΑΡΓΟΛΙΚΗ ΑΡΧΕΙΑΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ
2. ↑  "Εθνικό Κέντρο Βιβλίου / Από το 18ο αιώνα μέχρι το 1935". Արխիվացված է the original 2018 թ․ հոկտեմբերի 23-ին. Retrieved 2022 թ․ մարտի 1. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  Ανέμη - Ψηφιακή Βιβλιοθήκη Νεοελληνικών Σπουδών - Το τάλαντο της Σμαρώς : Μυθιστόρημα / Αιμιλίας Στεφ. Δάφνη
4. ↑  Το τάλαντο της Σμαρώς | Αλφειός
5. ↑  Το Τάλαντο της Σμαρώς
6. ↑  Δημοσιεύσεις της Αιμιλίας Δάφνη Archived 2022-02-26 at the Wayback Machine. στη *Νέα Εστία*
7. 1 2  "Αρχείο Ελλήνων Λογοτεχνών: Κούρτελη Αιμιλία". *www.ekebi.gr*. Εθνικό Κέντρο Βιβλίου. Արխիվացված է the original 2018 թ․ հոկտեմբերի 23-ին. Retrieved 20 Οκτωβρίου 2018. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
8. 1 2  "Δάφνη, Αιμιλία". *www.ygeiaonline.gr*. Εγκυκλοπαίδεια Δομή. Retrieved 20 Οκτωβρίου 2018.
9. ↑  Τα Χρυσα Κυπελλα / Δαφνη Αιμιλια
10. ↑  :BiblioNet : Ανθολογία της ελληνικής ποίησης (20ός αιώνας) / Συλλογικό έργο
11. ↑  stixoi.info: Αιμιλία Δάφνη (Στιχουργός)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Αιμιλία Δάφνη στον *Πανδέκτη*, του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 159075033 · ISNI: 0000000368667197 · NLG: 17478 · SUDOC: 133855511 · VIAF: 186271518 · WorldCat VIAF: 186271518 |

 |