**Կախել չի կարելի ներել**, տարածված թևավոր արտահայտություն, որն օգտագործվում է երկու փոխադարձ բացառող հնարավորությունները նկարագրելու համար, ամֆիբոլիայի հայտնի օրինակներից մեկը։

Արտահայտության իմաստն ստորակետի բացակայության մեջ է, որի տեղափոխումն արտահայտության իմաստը հակառակ է դարձնում.

* *Կախել, չի կարելի ներել* (կախել)։
* *Կախել չի կարելի, ներել* (ներել)։

Արտահայտությունը հաճախ օգտագործվում է այլ բայերով (օրինակ՝ «կառուցել չի կարելի քանդել» (ռուս.՝ «строить нельзя сносить» և այլն)։

Արտահայտության ծագում
---------------------

Արտահայտությունը վերագրվել է ռուսական տարբեր ցարերի՝ սկսած Պետրոս I-ից, չնայած այն հայտնվել է բավականին ուշ և, հավանաբար, ծագել է արևմտյան աղբյուրներից։ Այսպիսով, *«Ներել չի կարելի։ Աքսորել Սիբիր։»* (ռուս.՝ «Помиловать нельзя. Сослать в Сибирь», անգլ.՝ «Pardon impossible. To be sent to Siberia) բանաձևը մեջբերվել է ամերիկացի լրագրող Ռ. Ռիփլիի (անգլ.՝ Robert Ripley) «Ուզում եք՝ հավատացեք, ուզում եք՝ ոչ» թերթի սյունակում։ Իբր Ալեքսանդր III-ն այդպես է պատասխանել ներման մասին խնդրանքին, բայց կայսրուհի Մարիա Ֆեոդորովնան փոխել է տեղափոխել է կետը։

Վերագրվում է նաև Կառլոս V կայսրին (1500-1558) *«Perdón(,) imposible(,) que cumpla su condena»* ձևով (բառացի՝ *«Ներել(,) անհնար է(,) ի կատար ածել նրա դատավճիռը»*)։

Հայտնի է նաև ավելի վաղ ստեղծված հետևյալ լեգենդը. Անգլիայի թագուհի Իզաբելլան իր ամուսնու՝ 1327 թվականին սպանված Էդուարդ II-ի բանտապահին ուղղված նամակում գրել է. *«Edvardum occidere nolite(,) timere(,) bonum est»* (լատիներենից հավանական թարգմանությունը՝ «Էդուարդին սպանել չհամարձակվեք ցուցաբերել վախկոտություն»)։

ԽՍՀՄ-ում արտահայտությունն առավել լայն ճանաչում է ստացել Լիա Գերասկինայի «Չսովորած դասերի երկրում» պատմվածքի հրատարակումից և դրա հիման վրա նկարահանված «Չսովորած դասերի երկրում» մուլտֆիլմի թողարկումից (ռեժիսոր՝ Յուրի Պրիտկով, 1969) հետո, որտեղ գլխավոր հերոսի կյանքը կախված է նրանից, թե ինչպես կդնի կետադրական նշանները տվյալ նախադասության մեջ։

Կետադրություն
-------------

Ստորակետը ցույց է տալիս նախադասության բաղադրիչների հակադրումը.

* *«Կախել, չի կարելի ներել։»*
* *«Կախել չի կարելի, ներել։»*

Միջակետն օգտագործվում է պատճառի բացահայտման համար («որովհետև» իմաստով).

* *«Կախել. չի կարելի ներել։»*
* *«Կախել. չի կարելի ներել։»*

Տես նաև
-------

* Համանուններ
* 12 ամիս

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Строить нельзя, сносить? // Экономика и жизнь Сибирь". Արխիվացված է the original 2007 թ․ սեպտեմբերի 2-ին. Retrieved 2020 թ․ հունիսի 2. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  Сносить нельзя строить //АиФ
3. ↑  Снести нельзя облагородить //Фонтанка.ру
4. ↑  Уйти нельзя остаться //Известия.ру
5. ↑  Titelman G. Random Hous Dictionary of Popular Proverbs… — New York, 1996, с. 23;
6. ↑  Фоли Дж. Энциклопедия знаков и символов. — М. 1997, с. 9.
7. ↑  Pablo Martín Sánchez. Signos de puntuación. Centro Virtual Cervantes © Instituto Cervantes 29 de septiembre de 2011.
8. ↑  José Antonio Millán, Perdón imposible. Guía para una puntuación más rica y consciente. Barcelona, RBA, 2005.
9. ↑  Михельсон М. И. Русская мысль и речь. — М. 1994, т. 1, с. 724.

Գրականություն
-------------

* К. Душенко. Цитаты из русской истории. От призвания варягов до наших дней. Справочник.  Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.
* Վարկած արտահայտության ծագման վերաբերյալ: Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.