recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ռատլամ** (հինդի՝ रतलाम, անգլ.՝ Ratlam), քաղաք հնդկական Մադհյա Պրադեշ նահանգի արևմուտքում, Մալավա շրջանում։ Համանուն՝ Ռատլամ շրջանի վարչական կենտրոնը։

Աշխարհագրություն և կլիմա
------------------------

Ծովի մակարդակից գտնվում է 487 մետր բարձրության վրա, Բհոպալ քաղաքից մոտ 303 կմ արևմուտք։

Ռատլամայի կլիման արևադարձային է։ Ամառը սկսվում է մարտի կեսերից և կարող է հատկապես շոգ լինել ապրիլին և մայիսին, բնութագրվում է ծայրահեղ ցածր խոնավությամբ։ Մուսոնների սեզոնը սկսվում է հունիսի վերջերից, այդ ժամանակ միջին ջերմաստիճանը կազմում է մոտ 26°С։ Ձմեռը սկսվում է նոյեմբերի կեսերից, կլիման բավականին մեղմ է և չորային։ Ամռան ջերմաստիճանը կարող է հասնել 48-50 °C, իսկ ձմռանը իջնել մինչև 2 °C։ Տեղումների տարեկան միջին մակարդակը՝ 890-790 մմ։

Բնակչություն
------------

2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով բնակչությունը կազմում է 264 810 մարդ, որից 139 766 տղամարդ և 134 126 կին։ Գրագիտության մակարդակը՝ 87,89 % (տղամարդկանց 93,15 %-ը և կանանց 82,44 %-ը)։ Մինչև 6 տարեկան երեխաները կազմում են՝ 10,7 %։

2001 թվականի մարդահամարի տվյալներով բնակչությունը կազմել է 221 267 մարդ։ Գրագիտության մակարդակը՝ 75 % (80 % տղամարդիկ և 69 % կանայք)։ Տղամարդիկ կազմել են 52 %, իսկ կանայք՝ 48 %։ Մինչև 6 տարեկան երեխաները՝ 13 %։

Տրանսպորտ
---------

Ռատլամը կարևոր երկաթուղային հանգույց է։ Քաղաքի կայարանը Հնդկաստանի ամենաշատ ծանրաբեռնված կայարաններից մեկն է։ Ինդաուր քաղաքին միացած է № 79 ազգային մայրուղով։ Ավտոբուսային կանոնավոր երթեր են իրականացվում է Ուդայպուր, Բանսվարան, Նիմուչ, Ինդորի և Բհոպալ ուղղություններով։

Տեսարժան վայրեր
---------------

Քաղաքից 18 կմ հարավ-արևմուտք գտնվում է Բիլպեքշվարայի տաճարը, որը կառուցվել է X-XI դարերում և նվիրված է Շիվա աստծուն։ Ռատլամի շրջանում կա ևս մոտ 10 տաճար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Ratlam, India Page" (in անգլերեն). Fallingrain Global Gazetteer. Retrieved 2013 թ․ սեպտեմբերի 14.
2. ↑  "Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns. (Provisional)". Census Commission of India. Արխիվացված է the original 2004 թ․ հունիսի 16-ին. Retrieved 2007 թ․ սեպտեմբերի 3. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  "PLACES OF DEVOTION AND OF TOURIST INTEREST". Արխիվացված է the original 2013 թ․ դեկտեմբերի 27-ին.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4357171-2 · LCCN: no99003379 · VIAF: 240515606, 151589651 · WorldCat VIAF: 240515606, 151589651 |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ռասյու (այլ կիրառումներ)

**Ռասյու** (ռուս.՝ Расъю), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Վելյու գետի աջ ափին՝ 131 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 32 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050100112103000060436
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103006043
* Ավազանի կոդը — 03.05.01.001
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության:Ռասյու". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ օգոստոսի 10. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 30.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · ГВР |

 |
**Ռատբա**  (ռուս.՝ Ратьба), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում, Կոմի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Երգա գետի աջ ափին՝56 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 17 կմ է։

Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
-----------------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։

Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության<ref name='МПР России'>"Государственный водный реестр РФ: Турун-Андзи". Արխիվացված է the original 2012 թ․ հուլիսի 21-ին. Retrieved 2015 թ․ ապրիլի 19. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)</ref.

* *Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը* - **03020300112103000026800**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը* - **103002680**
* *Ավազանի կոդը* - **03.03.00.001**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը* - **03**
* *Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների* - **0**

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · ГВР |

 |

Արտաքին հղումներ
----------------

* ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
**Գրիգորի Պոնոմարենկոյի հուշարձան** (ռուս.՝ Памятник Григорию Пономаренко), հուշարձան Ռուսաստանի Կրասնոդար քաղաքում, որը նվիրված է կոմպոզիտոր, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1990) Գրիգորի Ֆեոդորովիչ Պոնոմարենկոյին։

Հուշարձանը գտնվում է ք. Կրասնոդար, Կրասնայա փողոց, 55 հասցեով։

Պատմություն
-----------

Կոմպոզիտոր Գրիգորի Ֆեոդորովիչ Պոնոմարենկոն (1921-1996) 1972 թվականից ապրել է Կրասնոդար քաղաքի Կրասնայա փողոց, տուն 204, բն. 80. հասցեում։ Կոմպոզիտորը գրել է հինգ օպերետ, «Գիշերային հսկում» հոգևոր երաժշտությունը, համերգներ բայանի և նվագախմբի համար, բազմաթիվ երգեր («Օրենբուրգյան փետուրե գլխաշոր», «Ուռենին», «Չեմ զղջում, չեմ կանչում, չեմ լալիս») և այլն. ընդամենը մոտ 970 ստեղծագործություն։

1996 թվականի հունվարի 7-ին Գրիգորի Ֆեոդորովիչը զոհվել է ավտովթարից։ Թաղված է Կրասնոդարի Սլավոնական գերեզմանատանը։

Կրասնոդարում որոշվել է տեղադրել կոմպոզիտորի հուշարձանը։ Հայտարարվել է բաց մրցույթ, որին մասնակցել է 12 ստեղծագործական կոլեկտիվ։ Հաղթող են դարձել կրասնոդարցի վարպետներ քանդակագործ Օլգա Յակովլևան և ճարտարապետ Յուրի Սուբոտինը։

Հուշարձանը գիպսից քանդակվել է մոտ երկու տարի, իսկ հաստատումից հետո ձուլվել է բրոնզից Մինսկում։

2002 թվականի սեպտեմբերի 14-ին Կրասնայա փողոցի պուրակում, որտեղ ապրել է կոմպոզիտորը, տեղի է ունեցել հուշարձանի բացումը։ Բացմանը ներկա են եղել Պոնոմարենկոյի ընկերները, հարազատներն ու ստեղծագործության երկրպագուները։ Հուշարձանը բացել են նրա երգերի կատարող երգչուհի Լյուդմիլա Զիկինան և կոմպոզիտորի կինը՝ Վերոնիկա Ժուրավլյովան։

Տեխնիկական տվյալներ
-------------------

Հուշարձանը պատկերում է քարի վրա կոստյումով նստած կոմպոզիտոր Գրիգորի Ֆեոդորովիչ Պոնոմարենկոյին։ Քարի վրա արված է հետևյալ գրությունը. *«ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Պոնոմարենկո Գրիգորի Ֆեոդորովիչ»*։

Նրա կողքին բայան է, որի վրա կոմպոզիտորը դրել է իր ձախ ձեռքը։ Հուշարձանը պատրաստված է բրոնզից։ Հուշարձանի հեղինակներն են քանդակագործ Օլգա Յակովլևան և ճարտարապետ Յուրի Սուբոտինը։

2005 թվականին քաղաքի օրվա առթիվ Պոնոմարենկոյի հուշարձանը տեղափոխվել է Կրասնոդարի Գրիգորի Պոնոմարենկոյի անվան ֆիլհարմոնիայի մուտքի մոտ։ Հուշարձանը գտնվում է փողոցի հետիոտնային մասում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  "Памятник Г.Ф.Пономаренко".(չաշխատող հղում)
2. 1 2  "Памятник Григорию Пономаренко в Краснодаре". Արխիվացված է the original 2017 թ․ սեպտեմբերի 30-ին. Retrieved 2018 թ․ մայիսի 28. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Памятники Краснодара
* Памятник Г. Ф. Пономаренко
**Դեսկոբրիմենտո ազգային պարկ** (պորտ.՝ Parque Nacional do Descobrimento), ազգային պարկ Բահիա նահանգում, Բրազիլիա։

Տեղագրություն
-------------

Ազգային պարկը գտնվում է Պրադու մունիցիպալիտետում, Բահիա։ Ընդգրկում է 22693.97 հա տարածք։ Այն ներառում է Աշխարհի բնական համաշխարհային ժառանգության «Ծովափերի հայտնագործություններ» կենսոլորտային արգելոցը։

Շրջակա միջավայր
---------------

Դեսկոբրիմենտո ազգային պարկը գտնվում է Ատլանտյան անտառ բիոմում։ Նրա կազմի մեջ է մտնում Ատլանտյան անտառի կարևոր հատվածը՝ Բրազիլիայի հյուսիսարևելյան բարձրավանդակը, որը ամենակարևոր վայրի ապաստանն է Բահիայի հարավում։ Պարկում պաշտպանված տեսակներից են՝ պուման (*Puma concolor*), *Mimagoniates sylvicola* ձուկը, իսկ թռչուններից՝ օղակաձև փայտփորիկը (*Celeus torquatus*), *Crax blumenbachii*, կոտինգը (*Cotinga maculata*), երկարապոչ թութակը։

Կառավարչություն
---------------

Դեսկոբրիմենտո ազգային պարկը ստեղծվել է 1999 թվականի ապրիլի 20-ին դաշնային հրամանագրով՝ 21129 հա տարածքով։ 2012 թվականի հունիսի 6-ին տարածքն ընդարձակվել է և կազմել 22 693 հա։ Այն դարձել է Կենտրոնական Ատլանտյան անտառ էկոլոգիական միջանցքի մի մասը, որը ստեղծվել է 2002 թվականին։ Կառավարվում է Չիկո Մենդեսի կենսաբազմազանության պահպանության ինստիտուտի կողմից։ Խորհրդատվական խորհուրդը հիմնադրվել է 2008 թվականի փետրվարի 1-ին, իսկ կառավարման ծրագիրը հաստատվել է 2014 թվականի դեկտեմբերի 26-ին։ Պարկը դասվում է Բնության պահպանության միջազգային միության II կատեգորիային (ազգային պարկ)։ Նպատակն է՝ պահպանել բնական էկոհամակարգերը և նպաստել գիտական հետազոտությունների զարգացմանը, բնապահպանական կրթական գործունեության բարելավմանը և մեկնաբանմանը, ինչպես նաև ապահովել բացօթյա հանգիստ ու էկոտուրիզմ։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. 1 2 3 4  Unidade de Conservação ... MMA
3. 1 2 3 4  "Parna do Descobrimento – Chico Mendes". Արխիվացված է the original 2019 թ․ ապրիլի 24-ին. Retrieved 2019 թ․ մարտի 20. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. 1 2  PARNA do Descobrimento – ISA
5. ↑  Lamas, Crepaldi & Mesquita 2015

Աղբյուրներ
----------

* Lamas, Ivana Reis; Crepaldi, Maria Otávia; Mesquita, Carlos Alberto Bernardo (2015) (portuguese), *Uma Rede no Corredor*, Conservação Internacional (CI-Brasil), ISBN 978-85-98830-28-5, վերցված է 2016-10-22
* (portuguese) *Parna do Descobrimento*, Chico Mendes Institute for Biodiversity Conservation, արխիվացված  օրիգինալից 2016-08-18-ին, վերցված է 2016-06-08
* (portuguese) *PARNA do Descobrimento*, ISA: Instituto Socioambiental, վերցված է 2016-06-08
* (portuguese) *Unidade de Conservação: Parque Nacional do Descobrimento*, MMA: Ministério do Meio Ambiente, վերցված է 2016-06-08

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Դեսկոբրիմենտո ազգային պարկ** կատեգորիայում։ |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Ալեքսանյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Ռոբերտ Ալեքսանյան** (23 հոկտեմբերի, 1955, Ստեփանակերտ - 9 հունվարի, 1994, Փափրավենդ, Աղդամի շրջան), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Ռոբերտ Ալեքսանյանը ծնվել է 1955 թ. հոկտեմբերի 23-ին Ստեփանակերտ քաղաքում։ Թիվ 2 միջնակարգ դպրոցում 8-ամյա կրթություն ստանալուց հետո որպես վարորդ աշխատանքի է անցել ավտոպարկում։ Խորհրդային բանակի շարքերում չի ծառայել։

Շուշիի գումարտակի ստեղծվելուց հետո Ռոբերտ Ալեքսանյանն անմիջապես կամավորագրվել ու աշխատել է զորամասի հացի փռում՝ միաժամանակ մասնակցելով ռազմագործողություններին։ Զոհվել է 1994 թ. հունվարի 9-ին Աղդամի շրջանի Փափրավենդ գյուղի համար մղված մարտում։ Հետմահու պարգևատրվել է ՀՀ «Արիության համար» մեդալով։ Ամուսնացած էր, ունի երեք երեխա։ Հանգչում է Ստեփանակերտի քաղաքային գերեզմանատանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Ռոբերտ Ալեքսանյանը Արցախյան պատերազմի թանգարանի կայքում". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 5-ին. Retrieved 2014 թ․ փետրվարի 19.
**«Գրիգորին և Ակսինյան» քանդակագործական կոմպոզիցիա** (ռուս.՝ Скульптурная композиция «Григорий и Аксинья»), գտնվում է ՌԴ Ռոստովի մարզի Վյոշենսկայա ստանիցայի կենտրոնում, Դոն գետի ափին։ Քանդակագործ Վ. Մոժաևի աշխատանքը ստեղծվել է Միխայիլ Շոլոխովի «Խաղաղ Դոն» վեպ-էպոպեայի մոտիվներով և նվիրված է երկու գլխավոր հերոսների` Գրիգորի Մելեխովի և Ակսինյա Աստախովայի հանդիպմանը։ ՌԴ մշակութային ժառանգության օբյեկտ է։

Նկարագրություն
--------------

Քանդակագործական կոմպոզիցիան պատկերում է «Խաղաղ Դոն» վեպի դրվագներից մեկը։ Պատահական չէ, որ հուշարձանը գտնվում է Դոնի բարձր ափին։ Ոտաբոբիկ Ակսինյան անկտին ուսին գնում է խուտորի կողմը։ Ճանապարհին նրան ուղեկցում է Գրիգորին ձիու վրա։ Քանդակագործը պատկերել է այն պահը, երբ Գրիգորին, ընկերական զրույց վարելով հարևանուհու հետ, կատակով փակում է նրա ճանապարհը։ Հուշարձանի բարձրությունը 6,5 մետր է։

«Խաղաղ Դոնի» այն հատված է, որը պատկերում է արձանը.

> 
> 
> - Ակսինյան հաշվողաբար ժպտաց ու շեղվեց կածանից` աշխատելով հեռանալ։  
> Գրիգորին շուռ տվեց ձին, փակեց նրա ճամփան։  
> - Թո՛ղ, Գրի՛շկա։  
> - Չե՛մ թողնի։  
> - Հիմարություն չանես, ես պետք է ճամփա գցեմ մարդուս։  
> Գրիգորին ժպտալով քշում էր ձին։ Ակսինյային քշում էր դեպի զառիթափը։  
> - Թո՛ղ, է՜, սատանա, հրե՛ն, մարդիկ են երևում։ Որ տեսնեն, ի՞նչ կասեն։  
> Ակսինյան վախեցած նայեց դես ու դեն, անցավ խոժոռվելով ու առանց հետ նայելու։

Պատմություն
-----------

Հուշարձանի նախագիծը 1957 թվականին ստեղծել է քանդակագործ Ն. Վ. Մոժաևը։ Նրա հետ աշխատել են նաև Է. Մ. Մոժաևան, Վ. Գ. Դեսյատնիչուկը, Վ. Ի. Վոլոշինը, Գ. Խոլոդնին։ Էսքիզները ցույց են տրվել «Խաղաղ Դոնի» հեղինակ Միխայիլ Շոլոխովին։ Գրողը որոշ ճշգրտումներ է արել` խորհուրդ տալով կոնաձև դույլերը փոխարինել գլանաձևով, իսկ արաբական ձին` Դոնի ձիով։ Նախագիծը կյանքի է կոչվել միայն 26 տարի հետո։ Հուշարձանը բացվել է գետի կայարանի դիմաց`Դոնի Ռոստովի հանգստի բազայի շրջանում, 1983 թվականին։

1995 թվականին շոլոխովյան կերպարների` 12 տոննա ընդհանուր զանգվածով քանդակը տեղափոխվել է գրողի ծննդավայր` Վյոշենսկայա ստանիցա, որտեղ և զարգանում են վեպի իրադարձությունները։

Տես նաև
-------

* Գրիգորին և Ակսինյան մակույկում (արձանախումբ)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "О включении выявленного объекта культурного наследия «Скульптурная композиция «Григорий и Аксинья» в единый государственный реестр объектов культурного наследия..." (PDF). Retrieved 2017 Մարտ 14.(չաշխատող հղում)
2. ↑  "Описание Скульптурная композиция "Григорий и Аксинья"" (in ռուսերեն). Rutraveller. Արխիվացված է the original 2016 թ․ դեկտեմբերի 20-ին. Retrieved 2017 թ․ մարտի 3.
3. ↑  "Памятники литературным героям". Государственный музей-заповедник М. А. Шолохова. Retrieved 2017 թ․ մարտի 3.
4. ↑  "Ой ты, наш батюшка тихий Дон!". Библиотека Шадринского государственного педагогического университета. Արխիվացված է the original 2017 թ․ փետրվարի 12-ին. Retrieved 2017 թ․ մարտի 3.
**Շադիգայ**  (ռուս.՝ Шадыгай), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Բաշկորտոստանով։ Գետաբերանը գտնվում է Մեծ Կիզիլ գետից 73 կմ աջ ափին։ Գետի երկարությունը կազմում է 23 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Գետի ակունքները գտնվում են Դարյվդիտաու լեռան մոտ ՝ Իրենդիկի լեռնաշղթայում։ Այն թափվում է Մեծի Քիզիլ Իշբուլդինո գյուղի մոտ։

Ձախ կողմում անցնում է Կարաելգա գետի ճյուղը։

20 -րդ դարի կեսերին հարևան Կարաելգան [դ] համարվում էր գետի վերին հոսանքը, իսկ ժամանակակից վերին հոսանքը կոչվում էր Շադիգայ և աջ վտակն էր։

Ռուսաստանի պետական ջրային ռեգիստրի տվյալների համաձայն, այն պատկանում է Ուրալի ավազանային շրջանին, գետի ջրային կառավարման հատվածը Ուրալն է Մագնիտոգորսկի հիդրոէլեկտրակայանից մինչև Իրիկլինսկի հիդրոէլեկտրակայան։ Գետի գետավազան - Ուրալ (ավազանի ռուսական մաս)՝։

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 12010000312112200002097 և 12010000312112200002103

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Государственный водный реестр РФ: Чикашка". Արխիվացված է the original 2012 թ․ օգոստոսի 24-ին. Retrieved 2015 թ․ հոկտեմբերի 16. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · ГВР · ГВР |

 |
**Դերնա** (արաբ․՝ درنة‎‎‎‎), առաջին մակարդակի վարչատարածքային միավոր՝ շրջան Լիբիայի հարավում։

Վարչական կենտրոնը համանուն քաղաքն է, որը նաև Լիբիայի խոշորագույն քաղաքն է։ Զբաղեցնում է 31 511 կմ² տարածք։

Աշխարհագրություն
----------------

Դերնաը գտնվում է Լիբիա պետության հարավ-արևելքում։ Ափերը հյուսիսից ողողում են Միջերկրական ծովի ջրերը։ Որևէ պետության հետ միջպետական սահման չունի։

Սահման ունի նաև Լիբիայի Էլ-Բուտան, Էլ-Ջեբալ ալ-Ահդար և Էլ-Վահատ շրջանների հետ։ Խոշորագույն քաղաքը Դերնան է։

Բնակչություն
------------

Ըստ 2006 թվականի Լիբիայի ազգային վիճակագրական ծառայության կողմից անցկացված մարդահամարի տվյալների՝ վարչատարածքային միավորի բնակչությունը կազմում է 163 351 մարդ։

Հիմնական բնակիչները իսլամադավան արաբներն են, որոնք օգտագործում են արաբական այբուբենը։

Տես նաև
-------

* Լիբիայի վարչական բաժանում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Լիբիայի շրջաններ". statoids.com. Արխիվացված from the original on 2012 թ․ մայիսի 5.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
**Ռաստաշանսկիների կալվածատուն** (ռուս.՝ Усадьба Расташанских), թանգարան, հուշագեղարվեստական ցուցադրություն` նվիրված խորհրդային և ռուս դերասան, երգիչ, Յուրի Ռաստաշանսկուն և նրա նկարչական հավաքածուին։ Կալվածատունը գտնվում է Ռոստովի մարզի Նեկլինովսկի շրջանի Պետրուշինո գյուղում։

Նկարագրություն
--------------

Թանգարանը գտնվում է այն տանը, որտեղ 1998-2011 թվականներին ապրել է Յուրի Ռաստաշանսկին։ Թանգարանը բացվել է 2012 թվականի փետրվարին։ Հավաքածուի հիմք են ծառայել Յուրի Ռաստաշանսկու տարբեր տարիներին հավաքած նկարները։ Թանգարանում անցկացվում են գրական երեկոներ և դաշնամուրային երաժշտության համերգներ։

Թանգարանի ֆոնդ
--------------

Թանգարանի գեղանկարչական նյութերի ֆոնդում պահպանման ավելի քան 150 միավոր է, այդ թվում` խորհրդային գեղանկարչության այնպիսի վարպետների գործեր, ինչպիսիք են Ի. Վ. Ռադոմանը, Ա. Ե. Ստրելովը, ինչպես նաև փորագրանկարներ և գրաֆիկական աշխատանքներ։

Ձեռագրավավերագրական ֆոնդը ներառում է Յուրի Ռաստաշանսկու նոթատետրերն ու սևագրությունները, ազդագրեր, լուսանկարներ, դերասանի ստեղծագործական կյանքի մասին հոդվածներ մամուլում։ 

Հիշատակի ֆոնդում կա պահպանման մոտ 100 միավոր։ Այնտեղ պահվում են երգչի անձնական իրերը, ինչպես նաև բեմական հագուստները և ընտանեկան մասունքները։

Ռաստաշանսկիների ընտանիքի ֆոնդը ներառում է պահպանման ավելի քան 1000 միավոր, այդ թվում` ֆոտոարխիվ, տեսագրություններ և ձայնագրություններ։ Դրա մեջ մտնում են փաստաթղթեր, նամակներ, ընտանիքի անդամների ձեռագրեր։

Այցելություն
------------

Թանգարանը գտնվում է գյուղ Պետրուշինո, Ստախանովի փողոց, տուն 28 հասցեով։ Այցելությունը` ըստ նախնական պայմանավորվածության։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Россия / Ростовская область / Неклиновский район / Петрушино". Արխիվացված է the original 2017 թ․ նոյեմբերի 14-ին. Retrieved 2017 Մարտ 4.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Радоман И. В. (официальный сайт)
* Страница И. В. Радомана на сайте мемориального музея «Городок художников на Масловке»
* Страница И. В. Радомана на сайте московского союза художников-монументалистов Archived 2017-04-04 at the Wayback Machine.
* Страница А. Е. Стрелова на сайте арт-галереи Nostalgie
**Կածարաթ**, դղյակ Հայաստանի Հանրապետության Տավուշի մարզի Տավուշ գյուղի հարավային կողմում գտնվող սարի վրա։

Աշխարհագրություն
----------------

Ինչպես գրում էր Մակար եպ. Բարխուդարյանը 1895 թվականին հրատարակված իր «Արցախ» գրքում, *«սարի բերդաբարձ մասը միապաղաղ և ապառաժ քար է, որը հարավային և արևմտյան կողմերը վիմահերձ են. իսկ արևելյան և հարավային կողմերը խիստ զառիվայր լանջեր։ Միապաղաղ քարաժայռի գագաթի շուրջը պարսպված է քարուկիր պատով և ձևացրած փոքրիկ դղյակ»*։

Պատմություն
-----------

1190-1284 թվականներին գոյություն է ունեցել Վահրամյանների Գագի իշխանությունը, որի կազմի մեջ էր մտնում նաև Կածարաթ դղյակը։

Ճարտարապետություն
-----------------

Դղյակի երկարությունը կազմում է 50 մետր, լայնությունը՝ 20։

Արևելյան մասում պատի ներսում կա վիմափոր մի ջրավազան, որի ջուրը բերված է Ճգնավորի աղբյուրից խեցեղեն խողովակներով մինչև դղյակի ստորոտը, որտեղից էլ այն կապված է ջրավազանի հետ։ Համաձայն Բարխուդարյանի. *«երբեմն ելնում են խողովակներիցն գերեզման փորելու ժամանակ, քանզի մօտ է սուրբ Գէորգ մատուռն և հանգստարանն»*։

Դղյակի տակ գտնվում է վիմափոր քարայր, որը մուտք ունիմիայն հյուսիսարևելյան կողմից։ Այցելուները մտնելով նախ տեսնում են մի փոքր քարայր, որից մի այլ մուտք տանում է վիմափոր քարայրին։ Դեռ 19-րդ դարի վերջին Մակար եպ. Բարխուդարյանը վկայում էր. «այժմ հող լցուած է թե առաջին և թե երկրորդ մուտքն, վասն որոյ դժուարութեամբ է մուտ գործուում ներս»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.
2. 1 2 3 4 5  Մակար եպ. Բարխուդարյան, Արցախ, Բաքու, ««Արօր»», 1895 — 358, էջեր 358 — 408 էջ։
**Ռաշադ Նաբի օկլի Նաբիև** (ադրբ.՝ Rəşad Nəbi oğlu Nəbiyev, օգոստոսի 26, 1977(1977-08-26), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ԱՀ տրանսպորտի, կապի և բարձր տեխնոլոգիաների նախարար, «Ազերկոսմոս» ընկերության նախագահ (2011-2021)։

Կենսագրություն
--------------

Ռաշադ Նաբիևը ծնվել է 1977 թվականի օգոստոսի 26-ին Բաքվում։ 1994 թվականին ընդունվել է Ադրբեջանի Նախագահին առընթեր պետական կառավարման ակադեմիա։ 2000-2002 թվականներին ստացել է տնտեսագիտության մագիստրոսի կրթություն Հյուսիսային Կարոլինայի համալսարանում (ԱՄՆ)։

2006 թվականին նա ավարտել է Հարվարդի համալսարանի Քենեդիի կառավարման դպրոցը ՝ «Պետական ֆինանսական կառավարում» մասնագիտությամբ։

1997-2000 թվականներին աշխատել է Ադրբեջանի Հանրապետության Նախագահի գործադիր գրասենյակի Տեղեկատվական ռեսուրսների և տեխնոլոգիաների կենտրոնի արտաքին կապերի վարչությունում։

2002-2004 թվականներին աշխատել է ԱՀ Կենտրոնական բանկի շուկայական գործառնությունների վարչությունում։

2004-2011 թվականներին աշխատել է որպես Կապի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների նախարարության ֆինանսների, հաշվապահության և տնտեսական վերլուծության վարչության պետ։

2011-2021 թվականներին աշխատել է որպես «Ազերկոսմոս» ընկերության նախագահ։

ԱՀ Նախագահ Իլհամ Ալիևի 2021 թվականի հունվարի 26-ի հրամանագրով նա նշանակվել է ԱՀ տրանսպորտի, կապի և բարձր տեխնոլոգիաների նախարար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Rashad Nabiyev
2. ↑  "Ռաշադ Նաբի օկլի Նաբիև". Արխիվացված է the original 2021 թ․ ապրիլի 19-ին. Retrieved 2021 թ․ հունվարի 28.
3. ↑  R.N.Nəbiyevin "Azərkosmos" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin sədri təyin edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı president.az
4. ↑  Rəşad Nəbiyev "Azərkosmos" ASC-nin sədri təyin edilib
5. ↑  Rəşad Nəbiyev nəqliyyat, rabitə və yüksək texnologiyalar naziri təyin edildi
**Դևիդ Լերոյ Անդերսոն** (անգլ.՝ David LeRoy Anderson, 1963, Venice, Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի դիմահարդար, որը երկու անգամ արժանացել է «Օսկար» մրցանակի լավագույն դիմահարդարման համար. առաջին անգամ նա մրցանակն ստացել է «Օսկարի» 69-րդ մրցանակաբաշխության ժամանակ «Ցնդած պրոֆեսորը» (անգլ.՝ «The Nutty Professor») ֆիլմի համար, այնուհետև հաջորդ տարի՝ «Օսկարի» 70-րդ մրցանակաբաշխության ժամանակ՝ «Սևազգեստ մարդիկ» (անգլ.՝ «»Men in Black) ֆիլմի համար։ Երկու հաղթանակներն էլ նա կիսել է Ռիք Բեյքերի հետ։ 2005 թվականին Դևիդ Լերոյ Անդերսոնը երրորդ անգամ ներկայացվել է «Օսկար» մրցանակի «Մոխրոտիկ տղամարդ» (անգլ.՝ «Cinderella Man») ֆիլմի համար իր հոր՝ Լենս Անդերսոնի հետ միասին։

Անձնական կյանք
--------------

Դևիդ Լերոյ Անդերսոնն ամուսնացած է Հեզեր Լենգենքեմփի հետ, որն առավել հայտնի է «Մղձավանջ ծփիների փողոցում» (անգլ.՝ «A Nightmare on Elm Street») ֆիլմում կատարած դերով։ Նրանք երկուսով ունեն վիզուալ էֆեկտների ստուդիա, որ կոչվում է AFX Studio։ Նրանք ունեն երկու երեխա՝ Դենիելն ու Իզաբելը։ 2018 թվականի հունվարի 10-ին Անդերսոնի ու Լենգենքեմփի որդին՝ Դենիելը, 26 տարեկանում մահացել է ուղեղի քաղցկեղից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "David LeRoy Anderson – Awards – IMDb". imdb.com. Retrieved 2014 թ․ փետրվարի 24.
2. ↑  "69th Academy Awards Winners | Oscar Legacy | Academy of Motion Picture Arts and Sciences". oscars.org. Արխիվացված է the original 2012 թ․ փետրվարի 1-ին. Retrieved 2014 թ․ փետրվարի 24.
3. ↑  "70th Academy Awards Winners | Oscar Legacy | Academy of Motion Picture Arts and Sciences". oscars.org. Retrieved 2014 թ․ փետրվարի 24.
4. ↑  "Obituary: Daniel Atticus Anderson". *The Malibu Times*. The Malibu Times. Արխիվացված է the original 2018 թ․ հունվարի 27-ին. Retrieved 2019 թ․ հունվարի 18. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* David LeRoy Anderson Internet Movie Database կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |

 |
Նյուել Քոնվերսի նկարը, որում պատկերված է լեգենդի եզրափակիչ տեսարանը (1917)
**«Ռոբին Հուդի Մահը»** (անգլ.՝ Robin Hood's Death, Child 120, Roud 3299), անգլիական ժողովրդական բալլադ Ռոբին Հուդի մասին բալլադների շարքից։ Նրա առաջին հայտնի գրավոր տարբերակը պարունակվում է վատ պահպանված ձեռագրում, որը հայտնաբերվել է Թոմաս Պերսիի կողմից և թվագրվում է XVII դարի կեսերով, իսկ ամբողջական տեքստն առաջին անգամ հրատարակվել է 1786 թվականին the English Archer հրատարակությունում։

Սյուժե
------

Ռոբին Հուդը փոքրիկ Ջոնին հայտնում է, որ իրեն վատ է զգում և մտադիր է մեկնել Քիրքլիս վանք, որպեսզի այնտեղ իրենից արյուն առնեն։ Սակայն մայրապետը, արյունահոսություն առաջացնելով, Ռոբինին փակում է սենյակում։ Վերջինս հասկանում է, որ դավաճանության զոհ է դարձել և փչում է իր որսորդական եղջյուրը։ Փոքրիկ Ջոնը, որը դրսում էր, ներխուժում է սենյակ, բայց արդեն ուշ է։ Ռոբինը մահանում է։ Վշտահար սրտով Ջոնը թույլտվություն է խնդրում որպես վրեժ հիմնահատակ ավերելու Քիրքլիսը, սակայն նրա զինակիցն արգելում է, որովհետև իր ողջ կյանքի ընթացքում Ռոբին Հուդը ոչ մի կնոջ վնաս չի պատճառել։ Նա խնդրում է տալ իր աղեղը, որպեսզի վերջին անգամ նետ արձակի և պատվիրում է իրեն թաղել այնտեղ, որտեղ կխրվի նետը։

Ռոբին Հուդի դավաճանության և նրա մահվան մասին պատմությունը առկա է նաև «Ռոբին Հուդի մասին փոքր ժեստի» (անգլ.՝ A Gest of Robyn Hode, Child 117) վերջին երգում, որի պահպանված օրինակները թվագրվում են 16-րդ դարի սկզբով։ Եթե երկու տեքստերի միջև գոյություն ունի կախվածություն, ապա փոխառությունը, անկասկած, գնում է բալլադից ժեստին, ինչը փաստում է բալլադի՝ շատ ավելի վաղ ստեղծված լինելու մասին։ «Փոքր ժեստը» և «Ռոբին Հուդի մահը» բալլադն ավանդաբար (Չայլդից սկսած) ուսումնասիրողների կողմից դասվում են Ռոբին Հուդի մասին պատմող հինգ «հիմնական» բալլադների շարքում, որի մյուս երեք գործերն են՝ «Ռոբին Հուդը և Գայ Գիսբորնը» (անգլ.՝ Robin Hood and Guy of Gisbourne, Child 118), «Ռոբին Հուդը և վանականը» (անգլ.՝ Robin Hood and the Monk, Child 119) և «Ռոբին Հուդը և բրուտը» (անգլ.՝ Robin Hood and the Potter, Child 121):

Ֆրենսիս Ջեյմս Չայլդը նշում է այս և մեկ այլ սյուժեի նմանությունը, որն առկա է «Sheath and Knife» բալլադում (Child 17), սակայն այնտեղ առաջնային է թաղման վայրի ընտրությունը, այլ ոչ թե աղեղի՝ որպես զենքի դերը։ Իսկ այս բալլադում աղեղն ու նետը կազմում են սյուժեի անբաժանելի տարր, և այն տեղը, որտեղ ընկնում է նետը, պատահական է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Vaughan Williams Memorial Library
2. 1 2 3  *Robert B. Waltz* The Gest of Robyn Hode: A Critical and Textual Commentary. — 2013.
3. ↑  The Death of Robin Hood: Introduction, комментарий к балладе(անգլ.).
4. 1 2  *Эрлихман В. В.* Робин Гуд. — М.: Молодая гвардия, 2012. — 254 с. — (Жизнь замечательных людей: малая серия). — 5000 экз. — ISBN 978-5-235-03529-4
5. 1 2  "Robin Hood's Death [Child 120]". *The Traditional Ballad Index. An annotated source to folk song from the English-speaking world* (in անգլերեն). Robert B. Waltz. Արխիվացված է the original 2017 թ․ ապրիլի 25-ին. Retrieved 2017 թ․ հունվարի 8.
**Ռաշիդ Ասաֆ** (արաբ․՝ رشيد عساف‎‎, օգոստոս 13, 1949, Սիրիա), սիրիացի դերասան։

Կյանքը
------

Ռաշիդ Ասաֆը այն քիչ արվեստագետներից է, ովքեր կարողացել են իրենց ներկայությունը ապահովել հեռուստատեսությունում, թատրոնում և կինոարվեստում։ Նա հայտնի է դարձել փոքր տարիքից, ապա միացել է արվեստագետների ասոցիացիային որպես սկսնակ։ Սկիզբը համալսարանական թատրոնում էր՝ 1970-ական թվականներին, ապա տեղափոխվել է աշխատելու ազգային թատրոնում և ներկայացրել է բազմաթիվ ներկայացումներ։ Նաև նկարահանվել է «Սահմանը» ֆիլմում։ Նա մասնակցել է հեռուստատեսային բազմաթիվ յուրահատուկ հաղորդաշարերի, որոնցից են՝ «Բժշկուհին», «Հրաբուխը», «Ավազակները» և այլն…

Ամենակարևոր գործերը
-------------------

* «Հրաբուխը»
* «Վերջին ասպետները»
* «Դավաճանությունը»
* «Բժշկուհին»
* «Փեսան»
* «Դժվար քայլերը»
* «Աղի թաղամասը»
* «Նոր ծնունդը»
* «Լաբիրինթոսը»
* «Օմանը պատմության մեջ»
* «Առանց բանտերի դատարաններ»
* «Առանձնատներ Մեքքայում» (սերիալ)
* «Կետերը»
* «Ամառային անձրևներ» (ֆիլմ)
* «Սահմանները» (ֆիլմ)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "الشرق الأوسط - تاريخ الولوج 19 ديسمبر 2008". Արխիվացված է the original 2009 թ․ փետրվարի 14-ին. Retrieved 2016 թ․ մայիսի 13. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ռիտիվ Վոժ (այլ կիրառումներ)

**Ռիտիվ Վոժ** (ռուս.՝ Рытыв-Вож), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Լիստվենիչնայա գետի ձախ ափին՝ 26 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 13 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050300112103000078077
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103007807
* Ավազանի կոդը — 03.05.03.001
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության:Ռիտիվ Վոժ". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ օգոստոսի 10. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 31.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ГВР |

 |
Գելային գրիչով գրություն
**Գրիչ ռոլլեր**, գրիչի տարատեսակ՝ թանաքով լցված միջուկով և միջուկի վերջում գնդիկային ծայրով։ Ի տարբերություն տարածված գնդիկավոր գրիչների, որոնցում գրող հիմնական նյութը թանաքի մածուկն է, ռոլլեր գրիչներում կիրառվում է գել կամ նմանատիպ այլ ներկանյութ՝ ջրային հիմքի վրա։ Ավելի քիչ մածուցիկության շնորհիվ թանաքն ավելի լավ է ներծծվում, ինչը թույլ է տալիս այս գրիչներին հետք թողնել, որն իր թողած հետքով նման է փետրավոր գրիչների թողած հետքին։ Գրող գունդը, որպես կանոն, ունի 0,5 կամ 0,7 մմ տրամագծով չափս։

1998 թվականին Ստանդարտացման միջազգային կազմակերպության կողմից հրապարակվեցին ռոլլեր գրիչների 2 ստանդարտներ՝ *ISO 14145-1* և *ISO 14145-2*:

Պատմություն
-----------

Առաջին ռոլլեր գրիչը մշակվել է ճապոնական *Ohto Co* ընկերության կողմից 1963 թվականին։ Գելային գրիչները 1984 թվականին հայտնագործվեցին մեկ այլ՝ *Sakura Color Products Corp.* ճապոնական ընկերության կողմից։

Առանձնահատկություններ
---------------------

Ռոլլեր գրիչը խոշոր պլանով. այդ գրիչով գրված է Ա տառը:
### Առավելություններ

Գնդիկավոր գրիչների համեմատությամբ՝ ռոլլեր գրիչների հիմնական առավելություններից մեկն օգտագործման պարզ ու հեշտ լինելն է։ Գրելու համար պահանջվում է հնարավորինս քիչ ճնշում այն մակերևույթի վրա, որի վրա գրում եք, ինչի շնորհիվ ձեռքի մկանն ավելի քիչ է ձգվում, ինչպես և փետրավոր գրիչների դեպքում։ Բայց, ի տարբերությւն վերջիններիս, քարթրիջների փոփոխումը շատ ավլի հեշտ է տեղի ունենում։ Բացի այդ, ռոլլեր գրիչները տարբերվում են.

* գույների մեծ ընտրությամբ
* ավելի հստակ գծերով՝ գնդիկավոր գրիչների համեմատությամբ
* գրավոր տեքստի ավելի լավ մեքենայագրությամբ։

### Թերություններ

Թերությունների շարքում կարելի է նշել թանաքի մեծ ծախսը և փոքր ծավալը՝ գնդիկավոր գրիչների համեմատությամբ։ Ինչպես նաև հավանական է, որ մի քիչ ավելի շատ կարող է հոսել։

Տես նաև
-------

* Գրիչ
* Գնդիկավոր գրիչ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Отличительные черты ручек-роллеров" (in ռուսերեն). Retrieved 2014 թ․ հունվարի 22.
2. ↑  "ISO 14145-1:1998 - Roller ball pens and refills - Part 1: General use" (in անգլերեն). Iso.org. 2009 թ․ հունիսի 12. Retrieved 2014 թ․ հունվարի 22.
3. ↑  "ISO 14145-2:1998 - Roller ball pens and refills - Part 2: Documentary use (DOC)" (in անգլերեն). Iso.org. 2009 թ․ հունիսի 12. Retrieved 2014 թ․ հունվարի 22.
4. ↑  "Профиль OHTO CO" (in անգլերեն). OHTO CO. LTD. Արխիվացված է the original 2014 թ․ հունվարի 31-ին. Retrieved 2014 թ․ հունվարի 22.
5. ↑  "History of Pens & Writing Instruments" (in անգլերեն). ask.com. Արխիվացված է the original 2012 թ․ մայիսի 26-ին. Retrieved 2014 թ․ հունվարի 22.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Writing Instrument Manufacturers Association
* OHTO Japan – Manufacturer of the First Roller Ball
**Ռոբերտո Ֆեռուցի** (իտալ.՝ *Roberto Ferruzzi*, դեկտեմբերի 16, 1853(1853-12-16), Շիբենիկ, Խորվաթիա - փետրվարի 16, 1934(1934-02-16), Տորելիա, Պադովա, Վենետո, Իտալիա), իտալացի նկարիչ։ Առավել հայտնի է իր «Տիրամայր» աշխատանքով, որը ցուցադրվել է 1897 թվականին։

Կենսագրություն
--------------

Ռոբերտո Ֆեռուցին ծնվել է 1853 թվականի դեկտեմբերի 16-ին Շիբենիկ քաղաքում (Դալմաթիա նահանգում)։ Նրա հայրը աշխատում էր որպես փաստաբան։ Երբ նա դարձավ չորս տարեկան, նրա ընտանիքը տեղափոխվեց Վենետիկ։ Զրկվելով հորից՝ Ռոբերտոն վերադարձել է Դալմաթիա և սկսել է ուսումնասիրել դասական երաժշտություն և գեղանկարչություն։

Այնուհետև տեղափոխվել է Տորելիյա քաղաք, որտեղ էլ 1897 թվականին նկարել է «Տիրամայր» նկարը։

Ֆեռուցին մահացել է 1934 թվականի փետրվարի 12-ին Վենետիկում և թաղվել Տորելյայի ընտանեկան գերեզմանոցում։

#### Ժառանգներ

Ռոբերտո Ֆեռուցի անունը կրել են նաև նրա երկու ժառանգները, նրա որդին (մականունն է Բոբո) և վերջինիս որդին (մականունը՝ Ռոբի)։ Առաջինը՝ Բոբոն լանդշաֆտների նկարիչ էր, իսկ երկրորդը՝ Ռոբին, կերպարվեստի և հնաոճ իրերի փորձագետ էր։

Տիրամայր
--------

«Տիրամայրը» Ֆեռուցիի առավել հայտնի գեղանկարչական ստեղծագործությունն է։ 1897 թվականին այս գեղանկարչության շնորհիվ Ֆեռուցին հաղթել է Վենետիկում։

Պատկերասրահ
-----------

* «Տիրամայր»-ի այլ տարբերակ«Տիրամայր»-ի այլ տարբերակ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  IL DALMATA, октябрь 2008, PDF
2. ↑  Madonna of the Streets
3. ↑  Madonna of the Streets
4. ↑  Books on Google Play, History of Modern Italian Art, Ashton Rollins Willard
5. ↑  "The True Story Behind 'Madonnina'". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 4-ին. Retrieved 2017 թ․ հուլիսի 15. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Article about the *Madonnina* with picture
* Madonna of the Streets

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ICCU: CUBV064065 · VIAF: 1605159478159827990002 · ULAN: 500356896 · WorldCat VIAF: 1605159478159827990002 |

 |
**Դանիել Կայմակոսկի** (հոկտեմբերի 17, 1983(1983-10-17), Ստրուգա, Հյուսիսային Մակեդոնիա), մակեդոնացի երգիչ և երգահան։ Առավել հայտնի է որպես X Factor Adria-ի (Սերբիա, Մակեդոնիա, Չեռնոգորիա, Բոսնիա և Հերցեգովինա) առաջին հաղթող։ «Սկոպյե փառատոն 2014»-ում իր "Lisja esenski" (Աշնան տերևներ) երգով հաղթելուց հետո իրավունք ստացավ ներկայացնել Մակեդոնիան Եվրատեսիլ 2015 երգի մրցույթում։

Կենսագրություն
--------------

Կայմակոսկին ծնվել է Ստրուգա քաղաքում՝ Մակեդոնիայի հարավում, 1983 թվականի հոկտեմբերի 17-ին։ Երբ նա դեռ 7 տարեկան էր իր ընտանիքի հետ միասին տեղափոխվեց Վիեննա, Ավստրիա։ Դանիելը մասնակցել է շատ երաժշտական նախագծերի։ Առաջին անգամ, երբ մասնակցեց երաժշտական նախագծի 17 տարեկան էր և զբաղեցրեց 12-րդ հորիզոնականը։ 2009 թվականին Դանիելն առաջին անգամ ներկայացավ Մակեդոնիայում Ohrid Fest-ի ընթացքում իր իսկ հեղինակած երգով։ Նա մասնակցել է նաև բուլղարական հեղինակավոր մրցույթներից մեկին։ Դրանից հետո վերադառնում է Ավստրիա, որտեղ թեև աշխատանքի է անցնում, այնուամենայնիվ շարունակում է իր գործունեությունը երաժշտական բնագավառում։ Դանիելը երգ է հեղինակում Կարոլինա Գոչևայի համար, որը մեծ հիթ է դառնում Բալկանյան երկրներում։ 2013 թվականին մասնակցում է X Factor Adria-ի առաջին եթերաշրջանի լսումներին, իսկ ավելի ուշ՝ 2014 թվականի մարտին, հաղթանակ է տոնում։ Դանիելը իր առաջին սինգլը ձայնագրեց հաղթանակից անմիջապես հետո։ Այն կոչվում էր "Skopje-Beograd" (Սկոպյե-Բելգրադ), որը իրականում դուետ էր X Factor-ի ժյուրիներից մեկի՝ Ժելյկո Յոքսիմովիչի հետ, ով ներկայացրել էր Սերբիան Եվրատեսիլ 2012 երգի մրցույթում և զբաղեցրել էր 3-րդ հորիզոնականը։ Դանիել Կայմակոսկին ներկայացնելու է Մակեդոնիան Եվրատեսիլ 2015 երգի մրցույթում, որը տեղի է ունենալու Վիեննայում,՝ Ավստրիայում։ Կայմակոսկին հաղթանակ տոնեց «Սկոպյե փառատոն 2014»-ում, որը կազմակերպվել էր Մակեդոնիայի ռադիո-հեռուստատեսության կողմից՝ 2015 թվականի Եվրատեսիլի իրենց մասնակցին ընտրելու նպատակով։ Իր "Lisja esenski" (Աշնան տերևներ) երգով նա արժանացավ միջազգային ժյուրիի 2-րդ հորիզոնականին, իսկ հեռուստադիտողի քվեարկությամբ նա 1-ինն էր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Discogs — 2000.
2. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2014 թ․ նոյեմբերի 12-ին. Retrieved 2015 թ․ հունվարի 7. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑
**Դանիել Մագայ** (հունգ.՝ Dániel Magay, ապրիլի 6, 1932(1932-04-06), Սեգեդ, Հունգարիա), սուսերամարտի օլիմպիական և աշխարհի ոսկե մեդալակիր։

Կենսագրություն
--------------

Դանիել Մագայը ծնվել է Հունգարիայի Սեգեդ քաղաքում։ Ավագ դպրոցն ավարտելուց հետո սուսերամարտ է պարապել իտալացի սուսերամարտի վարպետ Էդուարդո Արմենտանոյի մոտ, ով Հունգարիա էր եկել այլ երկրների սուսերամարտի վարպետների ծրագրեր ուսանելու համար։ Սուսերամարտի հիմունքները սովորելուց հետո Մագայն այնուհետև սովորել է անվանի սուսերամարտիկ Ֆերենց Մարկիի մոտ։

Մաեստրո Մարկիից ստացած գիտելիքների և հմտությունների շնորհիվ Մագայը բարձր դիրք է զբաղեցրել տեղական սուսերամարտի առաջնություններում։ 1953-1956 թվականներին նա շարունակաբար ընտրվել է Հունգարիայի սուսերամարտի ազգային հավաքականի անդամ։ 1953 թվականին Բրյուսելում աշխարհի առաջնության սուսերամարտի միջազգային մրցույթում նա ներկայացել է որպես համաշխարհային կարգի սուսերամարտիկ։ 1954 թվականին աշխարհի առաջնության սուսերամարտի թիմում արժանացել է ոսկե մեդալի։ 1955 թվականին իր բարձր հմտությունների շնորհիվ խոշոր մրցաշարում նա հաղթել է Հունգարիայի սուսերամարտի լավագույն չեմպիոն Ռուդոլֆ Կարապատին 5:0 հաշվով։

1956 թվականի Մելբուրնի օլիմպիական խաղեր
---------------------------------------

Որպես Հունգարիայի սուսերամարտի ազգային օլիմպիական թիմի անդամ՝ Մագայը Մելբուրնի 1956 թվականի օլիմպիական խաղերի սուսերամարտի թիմային մրցաշարում զբաղեցրել է առաջին տեղը և արժանացել ոսկե մեդալի։

Ռուսաստանի կոմունիստական վերահսկման և Հունգարիա ներխուժման պատճառով շատ օլիմպիական չեմպիոններ չվերադարձան Հունգարիա։ Մագայը իր սուսերամարտի մարզիչ, նախկին օլիմպիական չեմպիոն Դյորդ Պիլլերի հետ գաղթեց ԱՄՆ։

Սուսերամարտի տարիներ ԱՄՆ-ում
----------------------------

1957 թվականին մաեստրո Պիլերը, Մագայը և այլ հունգարացի սուսերամարտիկներ Սան Ֆրանցիսկոյում հիմնադրել են սուսերամարտի դասավանդման և ուսուցման արվեստի Պանոնիա ատլետիկ ակումբը։

Պանոնիա ատլետիկ ակումբի սուսերամարտի թիմը Մագայի գլխավորությամբ 1957 և 1959 թվականներին Խաղաղօվկիանոսյան հատվածի մրցաշարում զբաղեցրել է առաջին տեղը։ 1957, 1958 և 1961 թվականներին Մագայը ԱՄՆ սուսերամարտի անհատական մրցաշարում արժանացել է ոսկե մեդալի։

Գրականություն
-------------

* Cohen, Richard (2002). "By the Sword: A History of Gladiators, Musketeers, Samurai, Swashbucklers, and Olympic Champions." New York: The Modern Library. ISBN 0-330-48229-7.
* University of California (1958). "Blue and Gold Yearbook for 1958." Berkeley: University of California Press.
* University of California (1959). "Blue and Gold Yearbook for 1959." Berkeley: University of California Press.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Olympics Statistics: Dániel Magay". *databaseolympics.com*. Retrieved 2010 թ․ հոկտեմբերի 17.
2. ↑  "Dániel Magay Olympic Results". *sports-reference.com*. Արխիվացված է the original 2012 թ․ նոյեմբերի 3-ին. Retrieved 2010 թ․ հոկտեմբերի 17. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
**Ռոբերտա Անաստասե** (ռումիներեն՝ Roberta Alma Anastase (մարտի 27, 1976(1976-03-27), Պլոեշտի, Ռումինիա), ռումինացի քաղաքական գործիչ։ Ռումինիայի խորհրդարանի Պատգամավորների պալատի նախագահ 2008 թվականի դեկտեմբերի 19-ից մինչև 2012 թվականի հուլիսի 3-ը, 2007 թվականից՝ Եվրախորհրդարանի պատգամավոր։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1976 թվականի մարտի 27-ին։ 1994 թվականին գեղեցկության ազգային մրցույթում ստացել է «Միսս Ռումինիա» տիտղոսը։ 1998 թվականին ավարտել է Բուխարեստի համալսարանը սոցիոլոգի մասնագիտությամբ։

Աշխատել է PR-ի ոլորտում ընկերության տնօրեն, եղել է տրանսպորտի նախարարի խորհրդական։ Աշխատել է Ռումինիայի խորհրդարանում որպես խորհրդական։ Նա նաև ներկայացրել է Ռումինիան 1996 թվականին «Միսս Տիեզերք» գեղեցկության մրցույթում։ 2001 թվականից Ռումինիայի երիտասարդական խորհրդի փոխնախագահն է։

2007 թվականի հունվարի 1-ին նա ստացել է Եվրախորհրդարանի անդամի մանդատ՝ կապված Ռումինիայի՝ Եվրամիությանն անդամակցելու հետ։

Եվրախորհրդարանում Ռոբերտա Անաստասեն եղել է արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովի ԵԺԿ-ԵԴ խմբում, ինչպես նաև անվտանգության և պաշտպանության ենթահանձնաժողովում (որպես դրա փոխնախագահ)։

2008 թվականին Ռումինիայի խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ նա ընտրվել է Պատգամավորների պալատի անդամ Ռումինիայի Լիբերալ-դեմոկրատական կուսակցությունից։ Այնուհետեւ նա գլխավորել է Ռումինիայի խորհրդարանի ստորին պալատը։

Ընտանիք
-------

Նրա հայրը՝ Կոռնել Անաստասեն, մինչև 1989 թվականը եղել է Պլոյեշթիում մայիսի 1-ի գործարանի տնօրեն , այնուհետև՝ Պրահովայի ենթապրեֆեկտ։

Մրցանակներ
----------

* ԱՄՆ Նեբրասկա նահանգի պատվավոր քաղաքացի
* ԱՄՆ Մերիլենդ նահանգի District Heights նահանգի պատվավոր քաղաքացի

Այլ գործունեություն
-------------------

Ծանոթագրություներ
-----------------

1. ↑  Мисс Румыния избрана спикером Румынского парламента Archived 2009-02-07 at the Wayback Machine.
2. ↑  Профиль на сайте Европарламента(չաշխատող հղում)
3. ↑  "File din istoria politica a familiei Anastase - Uite cine vrea sa ne conducă!". Արխիվացված է the original 2010 թ․ փետրվարի 25-ին. Retrieved 2021 թ․ նոյեմբերի 27. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  România Liberă, Spălați de păcate!? Archived 2016-03-05 at the Wayback Machine.

Արտաքին հղումներ
----------------

* President of the Chamber of Deputies Archived 2012-04-03 at the Wayback Machine.
* European Parliament profile(չաշխատող հղում)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Եվրախորհրդարան |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1119652278 · VIAF: 5508148037711988350000 · WorldCat VIAF: 5508148037711988350000 |

 |
**Դավիթ Ամսալեմ** (օգոստոսի 11, 1960(1960-08-11), Երուսաղեմ), իսրայելցի քաղաքական գործիչ, «Լիկուդ» կուսակցության Քնեսեթի անդամ, նախկինում զբաղեցրել է կապի նախարարի, կիբեր և ազգային թվային հարցերի նախարարի պաշտոնները։

Կենսագրություն
--------------

Ամսալեմը ծնվել և մեծացել է Երուսաղեմի Կիրյաթ Յովել թաղամասում՝ 1959 թվականին, Մարոկկոյից Իսրայել ներգաղթածի ընտանիքում։ Պատանեկության տարիներին սովորել է Օր Էցիոն միջնակարգ դպրոցում։ Իսրայելի պաշտպանության բանակում ծառայել է տանկային կորպուսում՝ որպես 500-րդ դիվիզիայի տանկի հրամանատար։ Դավիթ Ամսալեմը Բար-Իլան համալսարանից ստացել է բակալավրի կոչում տնտեսագիտության և բիզնեսի կառավարման ոլորտում։

1990-ական թվականների սկզբին անդամագրվել է «Լիկուդ» կուսակցությանը, եղել է քարտուղարության անդամ և Երուսաղեմի նույն կուսակցության մասնաճյուղի խորհրդի նախագահ։ 2013 թվականին Երուսաղեմի քաղաքային խորհրդի ընտրություններում Ամսալեմնառաջադրվել է քաղաքային խորհրդի ընտրություններում, սակայն չի ընտրվել։

2003 թվականին Ամսալեմը ձերբակալվել է այլ կասկածյալների հետ՝ Երուսաղեմի «Լիկուդ» մասնաճյուղի համար հարյուրավոր դիմումների կեղծման մեջ ներգրավված լինելու կասկածանքով։ Նրանց դեմ հարուցված քրեական գործը կարճվել է՝ ապացույցների բացակայության պատճառով։

Քնեսեթի 20-րդ ընտրություններում նա եղել է 21-րդ համարը։ 2015 թվականի մայիսին նշանակվել է ներքին գործերի և շրջակա միջավայրի պաշտպանության կոմիտեի նախագահ։

2019 թվականի հուլիսի 1-ին նա նշանակվել է կապի նախարար Իսրայելի 34-րդ կառավարությունում՝ որպես անցումային կառավարություն, այն բանից հետո, երբ նախորդ նախարար Այուբ Կարան հրաժարական է տվել։ Նա վերընտրվել է 2019 թվականի սեպտեմբերին և 2020 թվականի մարտին։ 2020 թվականի մայիսին նշանակվել է Կիբեր և ազգային թվային հարցերի նախարար։

Անձնական կյանք
--------------

Ամսալեմը այրի է, ունի երկու դուստր։ Նրա կինը՝ Ռոզի Ամսալեմը, աշխատել է Երուսաղեմի քաղաքապետարանում մինչև 2009 թվականը։ Մահացել է թոքերի քաղցկեղից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  חה"כ דוד אמסלם — Knesset.
2. ↑  ערוץ הכנסת - חיידק פוליטי עם דוד אמסלם, 13.6.15 - YouTube
3. ↑  ערוץ הכנסת - חיידק פוליטי עם דוד אמסלם, 13.6.15 - YouTube
4. ↑  "N12 - איך הפך ח"כ אמסלם לאויב המשטרה?". Արխիվացված է the original 2020 թ․ հունիսի 21-ին. Retrieved 2020 թ․ մարտի 14. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
5. ↑  "Архивированная копия". Արխիվացված է the original 2020 թ․ օգոստոսի 6-ին. Retrieved 2020 թ․ մարտի 14. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
6. ↑  "סגרתי מעגל, זו צוואתה של רוזי ז"ל". *ערוץ 7* (in եբրայերեն). 2017 թ․ հունիսի 21. Retrieved 2023 թ․ փետրվարի 17.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Депутаты Кнессета 25-го созыва

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |

 |
**Ռիսիերա դի Սան Սաբա** (իտալ.՝ Risiera di San Sabba), նացիստական համակենտրոնացման ճամբար։ Այն ստեղծվել է 1943 թվականի սեպտեմբերին Իտալիայի հյուսիսում գտնվող Տրիեստ քաղաքում՝ Սլովենիայի սահմանին մոտ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին ճամբար են տեղափոխվել 25․000 մարդ, որոնցից 3000-ից 5000-ին կտտանքների են ենթարկել և սպանել։

Պատմություն
-----------

Այս շինությունը կառուցվել է 1913 թվականին և նախատեսված էր բրնձի կեղևահանման համար (այստեղից է անվանումը՝ իտալ.՝ Risiera)։ 1943 թվականի աշնանը նացիստներն այս շինությունը դարձրին համակենտրոնացման ճամբար՝ նախատեսված հրեաների, պարտիզանների, քաղաքական ու այլ բանտարկյալների համար։ Ճամբարի կենտրոնական շինությունում գտնվել է Գերմանիայի և Իտալիայի ՍՍ-ի զինվորների զորանոցը։

Ռիսիերա դի Սան Սաբա համակենտրոնացման ճամբարի կալանավորների մեծ մասը տեղափոխվեցին այլ մահվան ճամբարներ՝ Դախաու, Մաուտհաուզեն, Օսվենցիմ։

Այս ճամբարում, ըստ տարբեր աղբյուրների, խոշտանգվել և սպանվել են մոտավորապես 3․000-5000 անձինք։ 1944 թվականի ապրիլի 4-ից ճամբարում սկսեց գործել դիակիզարանը, որտեղ հենց առաջին օրը 70 դիակներ այրեցին․ որոնց սպանել էին Օպիչինայում մեկ օր առաջ։

1945 թվականի ապրիլի 29-ի լույս 30-ի գիշերը պարտիզաններից նահանջող նացիստները պայթեցրին դիակիզարանի շենքը, որպեսզի քողարկեն հանցագործության հետքերը։ Փլատակների տակից գտնվեցին թղթե երեք պարկեր, որոնցում կային սպանվածների մոխիրներն ու ոսկորները։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից երեսուն տարի անց, 1976 թվականի ապրիլին դատական գործ սկսվեց Ռիսիերա դի Սան Սաբա համակենտրոնացման ճամբարի ղեկավարների հետ։ Սակայն մեղադրյալներ Դիտրիխ Ալլերսին ու մյունխենցի գարեջրագործ Յոզեֆ Օբերհաուզերին չարտահանձնեցին Իտալիային։

1965 թվականին Ռիսիերա դի Սան Սաբայի շենքը հայտարարվել է որպես ազգային հուշարձան, իսկ 1975 թվականից ցայսօր բանտի տարածքում տեղակայված է քաղաքային թանգարանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Indagine sui musei e le istituzioni similari — 2020.
2. ↑  Indagine sui musei e le istituzioni similari — 2023.
3. ↑  Risiera di San Sabba, deathcamps.org (անգլ.)
4. ↑  "English | Risiera di San Sabba – Monumento Nazionale – Comune di Trieste". Արխիվացված է the original 2016 թ․ հունվարի 15-ին. Retrieved 2017 թ․ ապրիլի 29. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Archived 2014-02-03 at the Wayback Machine.  Archived 2016-01-15 at the Wayback Machine. Կաղապար:Проверено
* Photos: The Risiera di San Sabba, I, A Teacher’s Guide to the Holocaust, University of South Florida
* Risiera di San Sabba, deathcamps.org (անգլ.)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: no98071142 · SUDOC: 147405165 · VIAF: 267009274 · WorldCat VIAF: 267009274 |

 |