Սալորաչիր
Հում, թարմ սալորաչիր, որը չորացրած չէ, սալորաչիր
**Սալորաչիրը** չորացած սալոր է, որն առավել տարածված է եվրոպական սալորի ծառից։ Սալորի ոչ բոլոր տեսակներից ու սորտերից կարող են ստանալ սալորաչիր։ Սալորաչիրը սալորի սորտերի ամուր մսով պտուղն է (սալոր), որն ունի լուծվող պինդ նյութերի բարձր պարունակություն և չորացման ընթացքում չի խմորվում։ Թարմ սալորի համար «սալորաչիր» տերմինի օգտագործումը հնացած է, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ կիրառվում է չորացման համար աճեցված սալորի տեսակների վրա։

Սալորաչրերի մեծ մասը ֆրիսթոն տեսակներ են (կուտը հեշտ է հեռացնել), մինչդեռ թարմ սպառման համար աճեցված սալորի մեծ մասը կպչուն է (կուտն ավելի դժվար է հեռացնել)։

Սալորաչիրը 64% ածխաջրեր է, ներառյալ սննդային մանրաթել, 2% սպիտակուց, վիտամին K-ի հարուստ աղբյուր և բ վիտամինների և սննդային հանքանյութերի չափավոր աղբյուր։ Դիետիկ մանրաթելերի սորբիտոլի պարունակությունը, հավանաբար, ապահովում է լուծողական ազդեցություն՝ կապված սալորաչիրի օգտագործման հետ։

Արտադրություն
-------------

Չորացման համար աճեցվում է սալորի ավելի քան 1000 սորտ։ Միացյալ Նահանգներում աճեցվող հիմնական սորտը «Կատարելագործված ֆրանսիական» սալորաչիրն է։ Այլ սորտերի թվում են «Սուտեր», «Տուլար հսկա»,«Մոյեր», «Կայսերական», «իտալական» և «կանաչապատ»։ Թարմ սալորաչիրը շուկա է դուրս գալիս ավելի շուտ, քան թարմ սալորը և սովորաբար չափսերով ավելի փոքր է։ Առևտրային աճեցված սալորաչրի սորտերի զգալի մասը ինքնաբերրի են և առանձին փոշոտող ծառերի կարիք չունեն։

### Անվանափոխություն

2001 թվականին Միացյալ Նահանգներում սալոր աճեցնողներին Սննդի և դեղերի վարչության կողմից լիազորված էր սալորաչրին կոչել «չոր սալոր»։ Ելնելով այն ընկալումից, որ սալորաչիրը թեթևացնում է փորկապությունը (ընկալվում է որպես նվաստացուցիչ), որոշ դիստրիբյուտորներ դադարեցրին փաթեթավորման պիտակների վրա օգտագործել «սալորաչիր» բառը՝ հօգուտ «չորացրած սալորի»։

Առողջության համար
-----------------

Սալորաչիրը պարունակում է սննդային մանրաթելեր (քաշի մոտ 7%-ը), որոնք կարող են լուծողական ազդեցություն ունենալ։ Նրանց սորբիտոլի պարունակությունը նույնպես կարող է պատասխանատու լինել դրա համար, եզրակացություն, որը ձեռք է բերվել Սննդի անվտանգության եվրոպական մարմնի կողմից 2012թ։ Զեկույցը ցույց է տվել նաև, որ սալորաչիրն արդյունավետորեն նպաստում է ընդհանուր բնակչության աղիների նորմալ աշխատանքի պահպանմանը, եթե այն սպառվում է օրական առնվազն 100 գրամ (3,5 ունցիա) քանակությամբ։

### Սնուցում

Սալորաչիրը բաղկացած է 31% ջուր, 64% ածխաջրեր, ներառյալ 7% սննդային մանրաթել, 2% սպիտակուց և 1% -ից պակաս ճարպ։ Սալորաչիրը վիտամին Կ-ի չափավոր աղբյուր է (օրական արժեքի 57%-ը) և մի քանի Բ վիտամինների և սննդային հանքանյութերի չափավոր աղբյուր (4-16% )։

### Բուսաքիմիական նյութեր

Սալորաչիրը և սալորաչրի հյութը պարունակում են ֆիտոքիմիկատներ, ներառյալ ֆենոլային միացություններ (հիմնականում որպես նեոքլորոգեն թթուներ և քլորոգեն թթուներ) և սորբիտոլ։

Օգտագործում
-----------

Սալորաչիր շոկոլադի մեջ՝ կենտրոնում նուշ
Մարոկկոյի ոճով գառան սալորով և նուշով ուտեստ
Սալորաչիրն օգտագործվում է ինչպես քաղցր, այնպես էլ ախորժակային կծու ուտեստներ պատրաստելու համար։

Ի տարբերություն անվանման, խաշած սալորը կամ սալորաչիրը չեն օգտագործվում շաքարավազի սալոր պատրաստելու համար, որը կարող է լինել ընկույզ, սերմեր կամ կոշտ շաքարով պատված համեմունքներ, որոնք նաև կոչվում են կոմֆիտներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Growing Prunes (Dried Plums) in California: An Overview*. UCANR Publications. 2007. ISBN 978-1-60107-486-7.
2. ↑  Richard P. Buchner (2012 թ․ մայիսի 16). *Prune Production Manual*. UCANR Publications. էջեր 75–. ISBN 978-1-60107-702-8.
3. ↑  «Dehydrated Prunes Grades and Standards». Agricultural Marketing Service, US Department of Agriculture. 2017. Վերցված է 2017 թ․ մայիսի 15-ին.
4. ↑  *Growing Prunes (Dried Plums) in California: An Overview*. UCANR Publications. 2007. էջեր 2–. ISBN 978-1-60107-486-7.
5. ↑  «FDA Approves Prune Name Change». ABC News. 2006 թ․ հունվարի 6. Վերցված է 2016 թ․ հուլիսի 14-ին.
6. ↑  Janick, Jules and Robert E. Paull (2008). *The Encyclopedia of Fruit and Nuts*. CABI. 0-85199-638-8. p. 696.
7. 1 2  Stacewicz-Sapuntzakis, M; Bowen, PE; Hussain, EA; Damayanti-Wood, BI; Farnsworth, NR (2001). «Chemical composition and potential health effects of prunes: a functional food?». *Critical Reviews in Food Science and Nutrition*. **41** (4): 251–86. doi:10.1080/20014091091814. PMID 11401245. S2CID 31159565.
8. 1 2 3  EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies (NDA) (2012). «Scientific Opinion on the substantiation of health claims related to dried plums of 'prune' cultivars (*Prunus domestica* L.) and maintenance of normal bowel function (ID 1164, further assessment) pursuant to Article 13(1) of Regulation (EC) No 1924/2006». *EFSA Journal*. **10** (6): 2712. doi:10.2903/j.efsa.2012.2712.
9. ↑  Kawash, Samira (2010 թ․ դեկտեմբերի 22). «Sugar Plums: They're Not What You Think They Are». *The Atlantic*. Վերցված է 2017 թ․ հուլիսի 13-ին.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սալորաչիր» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | UNII |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LNB: 000325771 · NDL: 00933023 |

 |