recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Հայ կամավորների միություն (ՀԿՄ)**, Հայաստանում գործող կամավորական կազմակերպություն է։ Այս կազմակերպությունը հնարավորություն է ընձեռում 21 և ավելի տարեկանան անհատներին գալ Հայաստան և իրենց ներդրումն ունենալ երկրի տնտեսական և սոցիալական զարգացման գործում կարճատև կամ երկարատև կամավորական աշխատանքի միջոցով։

Պատմություն
-----------

Հայ կամավորների միությունը հիմնվել է 2000 թ. Տեր Հովնան քահանա Դեմերճյանի (նախկինում Ջեյսոն Դեմերճյանի) (նախկին U.S. Peace Corps կամավոր Հայաստանում), Թամար Հաջիյանի, և Դր. Թոմ Սամուելյանի կողմից։

ՀԿՄ հնարավորություն է ընձեռում կամավորներին մասնակցել միջմշակութային վերապատրաստմանը, այն կազմակերպում է նրանց մասնագիտական պրակտիկան և կամավորական ծառայությունը տարբեր ոլորտներում, այդ թվում հիվանդանոցներում,դպրոցներներում, մշակութային կազմակերպություններում, տեխնոլոգիական կենտրոններում, մամուլում, ամառային ճամբարներում, համայնքային զարգացման կազմակերպություններում, նախարարություններում և մանկատներում։

Հայ կամավորների միությունը տրամադրում է մի շարք օժանդակ ծառայություններ՝ օգնելու կամավորներին անխափան կերպով ընտելանալ հայաստանյան կյանքին, ներառյալ կողմնորոշման նպատակով առաջին հանդիպումը և աջակցությունը ծրագրի ողջ ընթացքում, հյուրընկալող ընտանիքի տարբերակները, հայերեն լեզվի անվճար դասընթացները, շաբաթական էքսկուրսիաները՝ օգնելու բացահայտել երկիրը և այլն։

Ծրագրի մասնակցության պահանջներ
------------------------------

ՀԿՄ հայտեր է ընդունում 21 տարին լրացած բոլոր անհատներից։ Ծրագրի մասնակցության որևէ լեզվական պահանջ չկա։

Այլ կամավորական ծրագրեր
-----------------------

Indicorps

Տես նաև
-------

* Դեպի Հայք
* Repat Armenia
* Հայաստանի սփյուռքի նախարարություն
* Հայկական բարեգործական ընդհանուր միություն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Կամավորական աշխատանքից մինչև մշտական բնակություն. AVC-ն աշխարհի տարբեր ծայրերից Հայաստան է բերում սփյուռքահայերի և օտարերկրացիների». *armenpress.am*. Վերցված է 2024 թ․ փետրվարի 13-ին.
2. 1 2  name=hetq>«Hetq Online » This Armenian Life: In Volunteers We Trust». Old.hetq.am. 2010 թ․ հուլիսի 19. Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ հոկտեմբերի 7-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 24-ին.
3. ↑  «Արխիվացված պատճենը» (PDF). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2011 թ․ հուլիսի 24-ին. Վերցված է 2021 թ․ հունվարի 29-ին.
4. ↑  ««Հայ կամավորների միության-Armenian Volunteer Corps» ծրագրով Ֆրանսիայից Հայաստան ժամանած Էլենան հասցրել է հայկական գաթա պատրաստել, ծանոթանալ հայկական մշակույթին ու կենցաղին (տեսանյութ)». *www.tert.am*. Արխիվացված է օրիգինալից 2024-02-13-ին. Վերցված է 2024 թ․ փետրվարի 13-ին.
5. ↑  «armenianvolunteer.org». armenianvolunteer.org. 1991 թ․ սեպտեմբերի 21. Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 24-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Allegiances and the Call of the Local
* Civilitas Foundation connects Armenian Volunteer Corps
* Connecting with Armenia Through Volunteerism: The True Stories of AVC Volunteers Archived 2011-08-26 at the Wayback Machine.
**Ռոժե Վարազդատի Կասպարյան** (ֆր.՝ Roger Kasparian, հունվարի 12, 1938(1938-01-12), Փարիզ - փետրվարի 15, 2024(2024-02-15), Ախալքալաք, Սամցխե-Ջավախեթի մարզ, Վրաստան), ֆրանսահայ լուսանկարիչ։

Կենսագրություն
--------------

Ռոժե Կասպարյանը ծնվել է 1938 թվականի հունվարի 12-ին, Փարիզում։ Նրա տատն ու պապը սպանվել են եղեռնի ժամանակ։ Վարազդատ Կասպարյանը հաստատվել է Ֆրանսիայում, որտեղ սովորել է լուսանկարչություն, որը հետագայում սովորեցրել է որդուն։ Գիշերօթիկ դպրոցից հետո Վարազդատ Գասպարյանը վերապատրաստվել է Փարիզում, իսկ հետո արվեստանոց բացել Փարիզի արևելյան արվարձաններից մեկում։

1960-ական թվականներին նա նկարել է ֆրանսիական մի շարք հայտնի երաժիշտների, այդ թվում՝ Շառլ Ազնավուրին։

2023 թվականի Փարիզում բացվել է «Ազնավուրը Կասպարյանի աչքերով» անհատական ցուցահանդեսը, որտեղ ներկայացված են եղել Շառլ Ազնավուրի բազմաթիվ հայտնի և անհայտ լուսանկարներ։

Ռոժե Կասպարյանը կյանքի վերջին տարիներին հաճախ է եղել Հայաստանում և հայկական շրջաններում, որտեղ ստեղծել է բազմաթիվ լուսանկարներ՝ գյուղական պատկերներից մինչև եկեղեցիներ և դիմանկարներ։ 2020 թվականի 44-օրյա պատերազմից հետո լուսանկարիչը դստեր՝ Լիթիայի հետ այցելել է Արցախ՝ լուսանկարելու ռազմական ավերակներն ու մշակութային հուշարձանները, եկեղեցիներն ու վանքերը։ Հետագայում այդ լուսանկարները ցուցադրվել են աշխարհի տարբեր ցուցասրահներում։

Ռոժե Կասպարյանը մահացել է 2024 թվականի փետրվարին 15-ին (ըստ որոշ աղբյուրների՝ փետրվարին 17-ին), Վրաստանի հայաբնակ Ախալքալաք քաղաքում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑
3. ↑  Roger Kasparian
4. ↑  Photos of Charles Aznavour on display in Paris
5. ↑  ՌՈԺԷ ԿԱՍՊԱՐԵԱՆ. ԱՌԱՍՊԵԼԻ ՄԸ ՀԵՌԱՑՈՒՄԸ
6. ↑  A Roger Kasparian, photographe
7. ↑  Roger Kasparian Obituary, Tribute To A Creative Soul

Արտաքին հղումներ
----------------

* Roger Kasparian

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Discogs |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 16924245f · GND: 118386809X · SUDOC: 251527409 · VIAF: 311592002 · WorldCat VIAF: 311592002 |

 |
**Էզոֆագօստոմոզ**, գյուղատնտեսական կենդանիների ինվազիոն հիվանդությունր հարուցվում է Oesophagostomum ցեղի կլորորդերով, որոնք մակաբուծվում են հաստաղիներում։ Խեկների Էզոֆագօստոմոզի հարուցիչները՝ O radiatum, ոչխարներինը՝ O venulosum և columbianum, խոզերինը՝ O dentatum, O. longicaudatum և այլն։ Կենդանիները վարակվում են արոտավայրերում կերի, խոտի և ջրի հետ ինվազիոն թրթուրները կուլտալուց (խոզերը՝ գիրացման փարախներում և շինություններում)։ Հիվանդությունն իհայտ է գալիս աղիների պատի մեջ թրթուրների միգրացիայի ժամանակ, դրսևորվում է լուծով, սակավարյունությամբ, հյուծումով։ Ախտորոշում են կղանքում ինվազիոն թրթուրների հայտնաբերմամբ։ Բուժումը որոճողներին՝ պանակուր, ֆարանտել, ֆենոթիազին, խոզերին՝ պանակուր, տիվիդին, պիպերազին, նիլվերմ և այլն։ Կանխարգելումը մերունների ճիճվաթփություն ծնից առաջ։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Գյուղատնտեսական հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Երևանի գյուղատնտեսական քոլեջ** պետական, Անտոն Քոչինյանի անվան, միջին մասնագիտական կրթության ծրագրեր իրականացնող ուսումնական ստորաբաժանում ՀԱԱՀ-ում։ Ստեղծվել է 1996 թվականին։ Գործում է ուսուցման անվճար և վճարովի համակարգ՝ առկա և հեռակա ձևերով։ Ուսման տևողությունը ցերեկային ուսուցման համակարգում 2–3 տարի է, իսկ հեռակա բաժնում՝ 3–3,5 տարի։ Ներկայում քոլեջը պատրաստում է կրտսեր մասնագետներ գյուղատնտեսական արտադրության մասնագիտություններով՝ փոխադրումների կազմակերպում և կառավարում տրանսպորտում (ավտոտրանսպորտում), հողաշինություն, էկոնոմիկա, հաշվապահական հաշվառում և աուդիտ (ագրոպարենային համալիրում), ֆինանսներ (ագրոպարենային համակարգում), մենեջմենթ/կառավարում/ (ագրարային համակարգում), խմորման արտադրությունների տեխնոլոգիա և գինեգործություն, անասնաբուժական սանիտարահիգիենիկ փորձաքննություն, ագրոէկոլոգիա։ Քոլեջի` բարձր առաջադիմություն ցուցաբերած շրջանավարտներն իրավունք ունեն ուսումը շարունակել համալսարանի բակալավրային համակարգի բարձր կուրսերում։ 

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Գյուղատնտեսական հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Անդրեա Բոատինի‏‎** (իտալ.՝ Andrea Boattini, սեպտեմբերի 16, 1969(1969-09-16), Ֆլորենցիա, Իտալիա), իտալացի աստղագետ, գիսաստղերի և աստերոիդների հայտնաբերող։ Իր աշխատանքի սկզբից ի վեր աշխատել է վեց տարբեր աստղադիտարաններում։

1977 թվականից 2006 թվականները հայտնաբերել է 258 աստերոիդ, որոնցից 29-ը հայտնաբերել է միանձնյա, իսկ մնացածը համատեղ այլ իտալացի աստղագետների հետ։ Բացի դա Անդրեա Բոատինին նաև հայտնաբերել է 21 գիսաստղ սկսած 2007 թվականից, որոնցից 10-ը կարճ պարբերությամբ և 11-ը երկար պարբերությամբ գիսաստղեր են։

Նա հանդիսանում է CINEOS ծրագրի այն երեք աստղագետներից մեկը, ովքեր հայտնաբերել են 167P/CINEO գիսաստղը, որը սկզբում համարվում էր աստերոիդ, և ստացել էր 2004 PY42 նշանակումը։ Նա հայտնաբերել է նաև 2007 WD5 աստերոիդը, որը համաձայն նախնական հաշվարկների 2008 թվականի հունվարին պետք է բախվեր [[Մարս (մոլորակ)|]Մարսի] հետ, սակայն այդ հաշվարկները սխալ դուրս եկան։

Բոատինին իր հայտնաբերած երկու աստերոիդները անվանել է իր հոր և մոր անուններով՝ (12848) Ագոստինո և (14973) Ռոսիրոզինա։

Նրա պատվին է անվանվել (8925) Բոատինի‏‎ աստերոիդը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Minor Planet Discoverers». Փոքր մոլորակների կենտրոն. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ մարտի 14-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունվարի 1-ին.
2. ↑  «Minor Planet Electronic Circulars (MPEC) 2004-P48; 2004 PY42» (անգլերեն). Փոքր մոլորակների կենտրոն. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ սեպտեմբերի 12-ին. Վերցված է 26-01-2009-ին.
3. ↑  IAU. «12848 Ագոստինո աստերոիդի անվանումը». `{{cite web}}`: Unknown parameter `|access date=` ignored (`|access-date=` suggested) (օգնություն)
4. ↑  IAU. «14973 Ռոսիրոզինա աստերոիդի անվանումը». `{{cite web}}`: Unknown parameter `|access date=` ignored (`|access-date=` suggested) (օգնություն)
5. ↑  IAU. «8925 Բոատինի‏‎ աստերոիդի անվանումը». `{{cite web}}`: Unknown parameter `|access date=` ignored (`|access-date=` suggested) (օգնություն)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Hunt for space rocks intensifies
**«Աղջկաբերդ» հուշարձան-թանգարան**, Հայրենական մեծ պատերազմում զոհված արցախցիների հիշատակին նվիրված հուշարձան-թանգարան Արցախի Հանրապետության Մարտունու շրջանի Բերդաշեն գյուղում։

Պատմություն
-----------

Ըստ առասպելի՝ մոնղոլները մի հայ գեղջ­կու­հու ցան­կա­ցել են առևան­գել։ Վեր­ջինս էլ փրկ­վե­լու հա­մար նետ­վել է գյու­ղի «Աղջ­կա­բերդ» կոչ­վող լե­ռան բար­ձուն­քից և ողջ մնա­ցել։ Հե­տա­գա­յում, որ­պես հե­րո­սա­կան կնոջ մարմ­նա­ցում «Աղջ­կա­բերդ»-ի դի­մա­ցի լե­ռան վրա կա­ռուց­վում է հու­շար­ձան-թան­գա­րա­նը, որն իր մեջ նե­րա­ռում է ե­ռա­հարկ շի­նու­թյուն, թան­գա­րա­նա­յին հար­կե­րով, որ­տեղ պահ­վում էին գյու­ղի պատ­մու­թյու­նը ներ­կա­յաց­նող նմուշ­ներ՝ պեղ­ված հենց գյու­ղի տա­րած­քից։ Հայրենական մեծ պատերազմում զոհված արցախցիների հիշատակին նվիրված հուշարձանը՝ մոտ 30 մետր բարձրությամբ եռահարկ շինություն է, որը իր մեջ ներառում է նաև թանգարանը, որտեղ Աղջկաբերդ ամրոցի ու նրա մոտ գտնվող հին բնակատեղիների պեղումների ժամանակ գտնված ցուցանմուշների մեծ հավաքածու կար։ Հու­շար­ձա­նը պատ­կե­րող կնոջ մի ձեռ­քին թուր է, մյուս ձեռ­քին՝ հա­վեր­ժու­թյուն խոր­հր­դան­շող դափնու տերև։ Հու­շար­ձա­նը Արցախյան ազատամարտի ըն­թաց­քում բազ­միցս վնաս­վել է Ադրբեջանի զինված ուժերի կողմից։

### Հուշարձանի վերանորոգում

2019 թվականին վերականգնվել է հուշարձան-թանգարանը։ «Բերդաշեն» բարեգործական հիմնադրամի ֆինանսավորմամբ օգոստոսի 18-ից մեկնարկել է շինարարական աշխատանքները, հրավիրվել են մասնագետներ, ովքեր իրականացրել են հուշարձանի վերականգնման աշխատանքները։ Դժվարանցանելի է եղել դեպի հուշահամալիր տանող ճանապարհը, որը ևս պետք է վերականգնվեր։ Նախատեսված է եղել տարածքում կառուցել ավտոկակայանատեղի, հասարակական զուգարաններ, ինչպես նաև տեղադրել դիտահարթակներ։ Հուշարձան-թանգարանի վերականգնմանը զուգահեռ, հնագետ Համլետ Պետրոսյանի արշավախմբի կողմից պեղման աշխատանքներ են կատարվել գյուղի «Պերթ» սրբավայրի տարածքում։ Համայնքին կից Կուսաբերդ-Աղջկաբերդ միջնադարյան բերդը տասնամյակներ շարունակ եղել է գյուղի դպրոցի ուսուցչուհի Հայկուշ Ազարյանի «հնագիտական» պեղումների առարկան, որը, ըստ ճարտարապետ Սևակ Ասրյանի, հիմք է հանդիսացել հնագիտական աշխատանքներ մեկնարկելու համար։ Արդյունքում հայտնաբերվել են տարբեր նշանակության ու ժամանակաշրջանի հետաքրքրիր ցուցանմուշներ, որոնք թվագրվում են 10-12-րդ դարերով։ Պեղվել է բնակավայրի մի հատվածը, որտեղ առկա են 2 թոնրատուն և բնակավայրի պատեր։ Հուշարձանի տարածքում ևս ընթացել են պեղման աշխատանքներ, որտեղ ի հայտ են եկել նոր նմուշներ։ Հետագայում հետազոտությունների արդյունքները պետք է հրապարակվեին հնագիտական արշավախմբի կողմից և կցուցադրվեին հուշարձան-թանգարանում։

2021 թվականի դրությամբ շի­նաշ­խա­տանք­ներ չեն կատարվել, իսկ հու­շար­ձանն էլ եղել է բա­վա­կա­նին անմ­խի­թար վի­ճա­կում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12  "Վերականգնվում է Բերդաշենի «Աղջկաբերդ» հուշարձան-թանգարանը". *artsakhpress.am*. 2019 թ․ օգոստոսի 28. Retrieved 2024 թ․ փետրվարի 20.
2. 1 2 3 4 5 6 7  "ԽՈՆԱՐՀՈՒՄԻ ՃԱՆԱՊԱՐՀ՝ ԴԵՊԻ ԱՂՋԿԱԲԵՐԴ". *artsakhtert.com*. 2021 թ․ հոկտեմբերի 20. Retrieved 2024 թ․ փետրվարի 20.
**Ունալ Ուստել** (թուրքերեն՝ Ünal Üstel;1955, Պաֆոս, Պաֆոսի շրջան, Կիպրոս), թուրք-կիպրացի քաղաքական գործիչ, մասամբ ճանաչված Հյուսիսային Կիպրոսի Թուրքական Հանրապետության վարչապետ 2022 թվականի մայիսի 22-ից։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1955թվականի հունվարի 4-ին Պաֆոսում։

1983 թվականին ավարտել է Ստամբուլի համալսարանի Ստոմատոլոգիական ֆակուլտետը։ Հյուսիսային Կիպրոս վերադառնալուց հետո 1991 թվականին ընտրվել է Կիրենիայի ընտրատարածքում Հանրապետության Ժողովի լրացուցիչ ընտրություններում որպես «Միասնություն» ազգային կուսակցության անդամ և դարձել պալատի փոխնախագահ, այդ պաշտոնը նա զբաղեցրել է 2001-2002 թվականներին։ 1983թվականին ավարտել է Ստամբուլի համալսարանի Ստոմատոլոգիական ֆակուլտետը։ Հյուսիսային Կիպրոս վերադառնալուց հետո, 1991 թվականին ընտրվել է Գիրնի ընտրատարածքում Հանրապետության Ժողովի լրացուցիչ ընտրություններում որպես Ազգային «միասնություն» կուսակցության անդամ և դարձել պալատի փոխնախագահ, այդ պաշտոնը նա զբաղեցրել է 2001-2002 թվականներին։ Ուստելը վերընտրվել է 2003 թվականին, այնուհետև վերադարձել է ժողով 2009 թվականին, կրկին վերընտրվել է 2013 թվականին՝ նախքան 2013 թվականի սեպտեմբերի 4-ից մինչև 2015 թվականի հոկտեմբերի 9-ը երկրորդ անգամ պալատի փոխնախագահ դառնալը։

2011 թվականի ապրիլի 6-ին Ուստելը դարձել է կառավարության անդամ Իրսեն Կուչուկը՝ որպես զբոսաշրջության, մշակույթի, երիտասարդության և շրջակա միջավայրի նախարար։

2021 թվականի փետրվարի 20-ից մինչև 2021 թվականի նոյեմբերի 5-ը՝ առողջապահության նախարար։

2022 թվականի փետրվարի 21-ին նոր կառավարության ձևավորումից հետո դարձել է ներքին գործերի նախարար։

Յուստելը Հյուսիսային Կիպրոսի վարչապետի պաշտոնը ստանձնել է 2022 թվականի մայիսի 12-ին՝ կառավարության հաջող ձևավորումից հետո։

Անձնական կյանք
--------------

Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3
2. 1 2
3. 1 2  "Kim kimdir?". *www.starkibris.net* (in turkish). Retrieved 2023 թ․ մայիսի 16.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
4. ↑  ""KIBRIS GAZETESI :. İç Haberler"". *web.archive.org*. 2011 թ․ հոկտեմբերի 11. Արխիվացված է the original 2011 թ․ հոկտեմբերի 11-ին. Retrieved 2023 թ․ մայիսի 16. `{{cite web}}`: no-break space character in `|title=` at position 17 (help)
5. ↑  "Northern Cyprus gets new health minister"
6. ↑  "KKTC'de UBP-DP-YDP koalisyon hükümeti kuruldu". *www.cumhuriyet.com.tr* (in թուրքերեն). 2022 թ․ դեկտեմբերի 5. Retrieved 2023 թ․ մայիսի 16.
7. ↑  Türkiye News (2022 թ․ մայիսի 10). "The task of forming the government in the TRNC was given to the Minister of Interior, Ustel". *Türkiye News* (in ամերիկյան անգլերեն). Արխիվացված է the original 2023 թ․ մայիսի 16-ին. Retrieved 2023 թ․ մայիսի 16.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |

 |
**Երկրաբուսաբանական քարտեզներ**, արտահայտում են որոշակի բուսական համակեցությունների տեղաբաշխումը։

Օգտագործվում են տարածքի բնական կամ տնտեսական շրջանացման, նոր տարածքների յուրացման, գյուղատնտեսական և անտառտնտական գործնական հարցերի լուծման, ճանապարհաշինության, բնապահպանական և բժշկաառողջարարական միջոցառումների ժամանակ և այլն։ Տարբերում են համապարփակ երկրաբուսաբանական քարտեզներ, որոնք արտահայտում են համաշխարհագրական օրինաչափություններ, և հատուկ երկրաբուսաբանական քարտեզներ՝ ստեղծված գործնական նպատակներով (կերային, անտառային, ճահճային, ցուցանշումային և այլն)։ երկրաբուսաբանական քարտեզներ լինում են խոշորամասշտաբ (մինչև 1։ 200000), միջին մասշտաբի (1։ 300000 – 1:1 000000) և փոքրամասշտաբ (1։ 1500000 և փոքր)։

Գյուղատնտեսական նպատակներով լայնորեն կիրառվում են կերային (խոտհարքային) քարտեզները, որոնք բնութագրում են կերահանդակների տնտեսական արդյունավետությունը։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Գյուղատնտեսական հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Դաշտի մակերևութային համահարթեցուն**, հողի մակերևույթի հարթեցում և անհրաժեշտ թեքության հաղորդում։ Կատարվում է հարթիչ մեքենաներով, բուլդոզերներով, կեռաշերեփներով։ Դաշտի մակերևութային համահարթեցուն արդյունավետ է անջրդի և ոռոգվող հողագործության մեջ։ Հարթեցված մակերևույթի հողի վերին շերտը հավասարաչափ է խոնավանում, բացառվում են իջվածքներում ջրիկուտակումները, բարելավում են օդային և ջրային ռեժիմները, հողը հասունանում է միաժամանակ, ապահովում են մշակաբույսերի ցանքի վաղ ժամկետները, ագրոհողբարելավման միջոցառումների առավել որակյալ կատարումը, մեծանում է գյուղատնտեսական մեքենաների արտադրողականությունը և ավելանում բերքատվությունը։ Դաշտի մակերևութային համահարթեցման տեսակներն ու ծավալները կախված են բնական, արտադրողական պայմաններից և աճեցվող բույսերի յուրահատկություններից։ Փոքր թեքության (մինչև 0,002) հողատարածքները հավասարեցնում-դարձնում են հարթ (հորիզոնական, թեք), մեծ թեքություններովները՝ ըստ տեղանքի (տեղադրական) տեղագրական մակերևույթի։ Հողամասի բարձր տեղերի հողը կտրում, տեղափոխում ու լցնում են իջվածքների մեջ։ Դաշտի մակերևութային համահարթեցուն մեծ նշանակություն ունի մշակաբույսերի մշակման ինտենսիվ տեխնոլոգիաներում։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Գյուղատնտեսական հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Գնային համարժեքություն**, պարիտետ, տարբեր տեսակի ապրանքների գների հավասարակշռված հարաբերակցությունը։ Որպես ելակետ՝ վերցվում է որոշակի հիմք, որի դեպքում ապրանքի գները (օրինակ՝ ագրոարդ. համալիրում) սահմանվում են համարժեքության սկզբունքով, շահույթի նորմին հավասար։ Եթե որոշակի ժամանակահատվածում այդ հարաբերակցությունը պահպավում կամ ունենում է աննշան շեղում, ապա գնային համարժեքությունն պահպանվում է։ Հավասարակշռված, համաչափ զարգացման համար գնային համարժեքության պահպանումը կարևոր տնտեսական պայման է, որն ապահովում է ըստ շահութաբերության արդյունավետության մակարդակի համադրելիության, ինչպես նաև շուկայում գործընկերների, տնտեսության ճյուղերի համար ընդլայնված վերարտադրության իրականացման հավասար պայմաններ։ Գների համարժեք հարաբերակցությունից զգալի շեղումը հանգեցնում է դրանց անհամարժեքության (դիսպարիտետ)։ Հայաստանի հանրաետությունում գնային համարժեքության արտահայտված խախտում նկատվել է հատկապես 1990-ական թթ-ին, որը բացասական ազդեցություն է ունեցել ագրարային ոլորտի տնտեսական վիճակի, արտադրության մակարդակի, գյուղատնտեսական ձեռնարկությունների վճարունակության, ոլորտում զբաղվածների սոցիալական պայմանների վրա։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Գյուղատնտեսական հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Պետր Պրավեց** (չեխ.՝ Petr Pravec, սեպտեմբերի 17, 1967(1967-09-17), Třinec), չեխ աստղագետ, աշխատել է Օնդրեյովի աստղադիտարանում։ 1994-ից 2002 թվականները համատեղ այլ վեց չեխ աստղագետների հետ հայտնաբերել է 334 աստերոիդ, որոնցից 117-ը հայտնաբերել է միանձնյա։

1990 թվականին ավարտել է Մասարիկով համալսարանը Բռնո քաղաքում։ 1996 թվականին ստացել է դոկտորական աստիճան Պրահայի Կարլի համալսարանում։ Զբաղվում է կրկնակի աստերոիդների որոնմամբ, կիրառելով լուսաչափական մեթոդներ։ Իր թեկնածուական աշխատության մեջ անրադարձել է (385186) 1994 AW1 աստերոիդի փայլի կորերին, որոնց հիման վրա կատարել է հետևություն, աստերոիդի հնարավոր արբանյակի առկայության մասին, ինչը հաստատվել է 2015 թվականին Գոլդսթոուն (70 մ) և Արիսիբո (300 մ) ռադիոանտենաների միջոցով։ Ղեկավարում է մի խումբ աստղագետների (BinAst), որոնք զբաղվում են աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդների որոնմամբ։

Պրավեցը նաև զբաղվում է մերձերկրյա աստերոիդների հետազոտություններով NEAT ծրագրի շրջանակներում։

Նրա պատվին է անվանվել (4790) Պետրպրավեց աստերոիդը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Չեխիայի ազգային գրադարանի կատալոգ
2. ↑  ORCID Public Data File 2020 — 2020. — doi:10.23640/07243.13066970.V1
3. ↑  «Minor Planet Discoverers». Փոքր մոլորակների կենտրոն. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ մարտի 14-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունվարի 1-ին.
4. ↑  IAU. «4790 Պետրպրավեց աստերոիդի անվանումը». Վերցված է 21 ապրիլ 2012-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ORCID · ResearcherID · Scopus |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000057506564 · NKC: js20050627025 · VIAF: 84235713 · WorldCat VIAF: 84235713 |

 |
**Գոնջություն,** բույսերի հիվանդություն, որն առաջանում է առավելապես սնկերով, երբեմն՝ բակտերիաներով վարակվելիս։ Ախտահարվում են բույսի մակերեսային հյուսվածքները։

Նկարագրություն
--------------

Դրսևորվում է կուտիկուլայի կամ բարակամաշկի թեփոտումով, բծերի, խոցերի, պալարիկների կամ գորտնուկների առաջացմամբ։ Հիվանդանում են շատ մշակաբույսեր։ Առավել տարածված են խնձորենու և տանձենու, կարտոֆիլի, ցիտրուսայինների գոնջություն։ Խնձորենու և տանձենու գոնջության հարուցիչները *Uenturia inaequalis* և *V. pirina* սնկերն են։ Ախտահարվում են հիմնականում տերևները և պտուղները, տանձենու՝ նաև շիվերը։

Պայքարի միջոցառումներ
---------------------

Կայուն սորտերի օգտագործում. հանգստի և վեգետացիայի շրջանում՝ ծառերի սրսկում սնկասպաններով։ Կարտոֆիլի գոնջություն հարուցում են ակտինոմիցետների տարբեր տեսակները (սովորական գոնջության հարուցիչները՝ *Actinomyces scabies*, *A. tricolor* և այլն) և փոշապատ գոնջության (*Spongospora subteranea*), արծաթափայլ (*Spondylocladium atrovirens*), պալարավոր՝ օոսպորոզ (Oospora pustulans), սև՝ ռիզոկտոնիոզ (*Rhizoctonia solani*) սնկերը։ Ախտահարվում են պալարները։

**Պայքարի միջոցառումները,** սնկասպաններով ցանքաշրջանառություն, կայուն սորտերի օգտագործում, առողջ կամ սնկասպաններով վարակազերծած պալարների սածիլում։ Ցիտրուսայինների գոնջություն (գորտնուկավորություն) հանդիպում է կիտրոնենու և նարնջենու վրա։ Հարուցիչը *Sphaceloma favecetti* սունկն է։ Ախտահարում է մատղաշ տերևները, չփայտացած շիվերը, պտուղները։

**Պայքարի միջոցառումները,** բույսի ախտահարված մասերի հեռացում և այրում, մինչև վեգետացիայի սկիզբը սնկասպաններով մշակում։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Գյուղատնտեսական հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
Crayola
**Crayola LLC**, նախկինում **Binney & Smith Company**, ամերիկյան արտադրական և մանրածախ ընկերություն է, որը մասնագիտացած է արվեստի պարագաների մեջ։ Այն հայտնի է իր Crayola ապրանքանիշով և առավել հայտնի է իր մատիտներով։ Ընկերության գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Փենսիլվանիայի Ֆորքս Թաունշիփ քաղաքում, նահանգի Լեյխ Վելի շրջանում։ 1984 թվականից Crayola-ն հանդիսանում է Hallmark Cards-ի ամբողջությամբ պատկանող դուստր ձեռնարկությունը։

Ի սկզբանե արդյունաբերական պիգմենտների մատակարարման ընկերություն՝ Crayola-ն շուտով իր ուշադրությունը կենտրոնացրեց տնային և դպրոցական օգտագործման համար նախատեսված արվեստի արտադրանքների վրա՝ սկսած կավիճից, այնուհետև մատիտներից, որից հետո՝ գունավոր մատիտներ, մարկերներ, ներկեր, մոդելավորման կավ և այլ հարակից ապրանքներ։ Crayola ապրանքանիշի բոլոր ապրանքները ոչ թունավոր և անվտանգ են երեխաների կողմից օգտագործման համար։ Crayola մատիտների մեծ մասը արտադրվում է Միացյալ Նահանգներում։

Crayola-ն նաև արտադրում է պրոֆեսիոնալ արվեստի արտադրանքների շարք «Portfolio Series» ապրանքանիշի ներքո՝ ներառյալ ակրիլներ, ջրաներկ, տեմպերա և վրձիններ։

Crayola LLC-ն պնդում է, որ Crayola ապրանքանիշը 99% ճանաչում ունի ԱՄՆ սպառողների տնային տնտեսություններում և ասում է, որ իր արտադրանքը շուկայավարվում և վաճառվում է ավելի քան 80 երկրներում։

Արտաքին հղումներ
----------------

* *Orange: A Crayola raw materials data sheet from the 1970s* Smithsonian Institution Libraries

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ · ՅուԹյուբ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000494241496, 0000000417932170 · LCCN: no00001493 · VIAF: 159714184 · WorldCat VIAF: 159714184 |

 |

1. ↑  "Company". *Crayola.com*. 2016 թ․ հունիսի 24. Վերցված է 2016 թ․ նոյեմբերի 19-ին.
2. ↑  "Our Commitment to Crayola Product Safety". Crayola. Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ ապրիլի 17-ին. Վերցված է 2009 թ․ հունիսի 24-ին.
3. ↑  "Binney & Smith becomes Crayola LLC". *binney-smith.com*. Binney & Smith. Վերցված է 2009 թ․ հունիսի 26-ին.
Պադ-տայ դասական բաղադրատոմսով
**Պադ-տայ** (թայերեն․ ผัดไทย), թայական խոհանոցի ավանդական ուտեստ՝ պատրաստված բանջարեղեններից, բրձնի տապակած վերմիշելից և անուշաբույր սոուսից։ Բրձնի վերմիշելից ուտեստը, որը պատրաստվում է գրիլի վրա, փողոցային սնունդ է համարվում նաև Թաիլանդի տեղական ռեստորաններում։ Այս ուտեստը պատրաստվում է չորացրած բրնձի վերմիշելից, որը տապակում են ձվերի և տոֆու պանրի հետ, դրանից հետո համեմում են թամարինդի միջուկով, ձկան սոուսով, չորացրած ծովախեցգետնով, սխտորով կամ շալոտ սոխով, կարմիր չիլի պղպեղով և արմավենու շաքարավազով։

Պատմություն
-----------

Կա կարծիք, որ բրնձի վերմիշելից ուտեստը վաճառականները Այութհայ թագավորության ժամանակաշրւջանում բերել են Չինաստանից, հետագայում տեղացիները փոփոխել են այն ըստ իրենց համային նախասիրությունների։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Թաիլանդը տուժել է բրնձի պակասից և ջրհեղեղներից։ Տնային պայմաններում բրնձի օգտագործումը քչացնելու համար Թաիլանդի կառավարությունը Պլակա Ֆիբունսոնգխրամի օրոք առաջարկել է ժողովրդին վերմիշել։ Արդյունքում ստեղծվել է նոր վերմիշել՝ սեն չան անվամբ (կոչվել է Չանդհաբուրի գավառի պատվին)։ Պադ-տայը այդ ժամանակից դարձել է Թաիլանդի ազգային ուտեստներից մեկը։ Այսօր սննդամթերքի որոշ արտադրողներ սննդի մեջ ավելացնում են խոզի և հավի միս (սակայն օրիգինալ բաղադրության մեջ չի օգտագործվում խոզի միս, քանի որ կառավարությունը կարծում է, որ դա չինական միս է)։ Որոշ սննդամթերք արտադրողներ դեռևս կիրառում են օրիգինալ բաղադրատոմսը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Пад-тай — самое известное блюдо тайской кухни". Արխիվացված from the original on 2020 թ․ հունվարի 14. Retrieved 2020 թ․ հունվարի 14.
2. ↑  "zagranitsa.com". Արխիվացված from the original on 2020 թ․ հունվարի 14. Retrieved 2020 թ․ հունվարի 14.
**Մարկ Բույե‏‎** (անգլ.՝ Marc William Buie, 1958), ամերիկացի աստղագետ և մոլորակագետ, գիսաստղերի և աստերոիդների հայտնաբերող։ Աշխատում է Լոուելի աստղադիտարանում։ 1997-ից 2007 թվականները հայտնաբերել է 887 աստերոիդ, որոնց մեծամասնությունը միանձնյա, և միայն դրանցից տասը համատեղ այլ աստղագետների հետ։

Կենսագրություն
--------------

Ստացել է բակալավրի կոչում ֆիզիկայի բնագավառում Լուիզիանայի պետական համալսարանում 1980 թվականին։ 1984 թվականին Արիզոնայի համալսարանում ստացել է փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան մոլորակագիտության բնագավառում։ 1985-ից 1988 թվականները աշխատել է Հավայիի համալսարանում։ 1988-ից 1991 թվականները աշխատել է Հաբլ աստղադիտակի ինստիտուտում։ 1991 թվականին Բույեն դարձել է Լոուելի աստղադիտարանի աշխատակից։

1983 թվականից նրա հետազոտությունների հիմնական ուղղությունը հանդիսանում էր Պլուտոնը։ Նրա հետազոտությունների արդյունքում պարզվեց, որ Պլուտոնի վրա դիտարկված մեթանը գտնվում է մոլորակի մակերևույթին, այլ ոչ կազմում է նրա մթնոլորտի մաս։ Բույեն նաև հանդիսանում է Պլուտոնի նոր արբանյակների (Նիկտա և Հիդրա) համահայտնաբերող։ Բույեն աշխատել է Խավարածրի խորքային հետազոտություն ծրագրի թմի հետ, որի շրջանակներում հայտնաբերվել են ավելին քան 1000 Տրանսնեպտունային մարմիններ։ Նա նաև մասնակցում է Կոյպերի գոտու մարմինների որոնման ծրագրին։

Մարկ Բույեն հանդիսանում է Ամերիկյան աստղագիտական միության (AAS), Ամերիկյան գեոֆիզիկական միության (AGU), Միջազգային աստղագիտական միության (IAU) անդամ։

Նրա պատվին է անվանվել (7553) Բույե‏‎ աստերոիդը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Minor Planet Discoverers». Փոքր մոլորակների կենտրոն. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ մարտի 14-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունվարի 1-ին.
2. ↑  IAU. «7553 Բույե‏‎ աստերոիդի անվանումը». Վերցված է 21 ապրիլ 2012-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Google Scholar · Mathematics Genealogy Project · ORCID |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000029436474 · LCCN: n88679092 · SUDOC: 250063387 · VIAF: 60669677 · WorldCat VIAF: 60669677 |

 |

* Buie page from Lowell Archived 2008-09-19 at the Wayback Machine.
* Բույեի մասին տեղեկություններ և լուսանկար
**Սուրիկ Հայկազի Ասմարյան** (սեպտեմբերի 1, 1943(1943-09-01), Արմավիր, Հոկտեմբերյանի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - դեկտեմբերի 28, 2020(2020-12-28), Արմավիր, Արմավիրի մարզ, Հայաստան), հայ մանկավարժ, քաղաքական գործիչ, ՀԽՍՀ և Հայաստանի Գերագույն խորհրդի պատգամավոր (1990-1995)։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1943 թվականի սեպտեմբերի 1-ին Հոկտեմբերյանի շրջանի Արմավիր գյուղում։ Սովորել և ավարտել է` Արմավիրի միջնակարգ դպրոցը, իսկ 1969 թվականին՝ Կիրովականի մանկավարժական ինստիտուտը՝ պատմություն և հասարակագիտություն առարկանների ուսուցչի մասնագիտությամբ։ 30 տարի աշխատել է ուսմասվար՝ Հոկտեմբերյանի թիվ 84 միջնակարգ պրոֆտեխնիկական ուսումնարանում։ Եղել է «Արմավիր» թերթի խմբագիրը։

Քաղաքական գործունեություն
-------------------------

1982-1989 թվականներին եղել է ԽՄԿԿ անդամ, 1989-1995 թվականներին՝ ՀՀՇ խմբակցության անդամ։ 1990 թվականին ընտրվել է ՀԽՍՀ, ապա 1991-ին Հայաստանի Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։ Եղել է ՀՀ ԳԽ առողջապահության և սոցիալական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ 1995-1996 թվականներին եղել է՝ «Հայաստանի գյուղացիական միություն» հասարակական կազմակերպության վարչության նախագահ, 1996-1999 թվականներին՝ «Ագրարագյուղացիական միություն» հասարակական կազմակերպության փոխնախագահ, միառժամանակ՝ Արմավիրի մարզպետարանի սոցապ բաժնի վարիչ։ Հայաստանի գյուղատնտեսության նախարարի օգնական։ Հայ-ամերիկյան «Ագրոգիտասփյուռ»-ի Արմավիրի մասնաճյուղի փոխնախագահ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  «Հայկական Ուսումնասիրությունների Անի կենտրոն - ANIARC | Սուրիկ Ասմարյան Հայկազի». *www.anunner.com*. Վերցված է 2021 թ․ հունվարի 7-ին.
2. 1 2 3  «National Assembly of Armenia | parliament.am». *www.parliament.am*. Վերցված է 2021 թ․ հունվարի 7-ին.
3. ↑  «Անուններ | 1990-1995-ի Գերագույն խորհրդի բոլոր պատգամավորները՝ Լևոն, Վազգեն, Վանո, Ռոբերտ, Սերժիկ…».. Վերցված է 2021 թ․ հունվարի 7-ին. `{{cite web}}`: External link in ``|website=`` (օգնություն)
**Վոլֆ Բիկել‏‎** (գերմ.՝ Wolf Bickel, հուլիսի 6, 1942(1942-07-06), Bensberg, Բերգիշ Գլադբախ, Քյոլնի վարչական շրջան, Հռենոսի պրովինցիա, Պրուսիայի ազատ պետություն, Նացիստական Գերմանիա), գերմանացի սիրող աստղագետ, աստերոիդների հայտնաբերող, աշխատում է իր սեփական Բերգիշ Գլադբախի աստղադիտարանում։ Նա հանդիսանում է գերմանացի աստղագետների միջև ամենամեծ քանակի աստերոիդների հայտնաբերողը։

Կենսագրություն
--------------

Բիկելը ուսանել է էլեկտրական ճարտարագիտություն Ախենի Ռեյնիշ-Վեստֆելիշեի Տեխնիկական Համալսարանում և ավարտել է ուսումը 1969 թվականին։ Նա տարվել է աստղագիտությամբ 16 տարեկան հասակում, երբ իր տատից նվեր է ստացել երկնային աղյուսակներ և թատերական հեռադիտակ։ Բիկելը ինքնուրույն հղկել է պարաբոլ հայելիներ իր ստեղծած աստղադիտակների համար։ 1995 թվականին նա ստեղծել է 0,6 մետր ապերտուրով աստղադիտակ, և հայտնաբերել է իր առաջին փոքր մոլորակը՝ հիմնական գոտու (14053) 1995 YS25 աստերոիդը։ Նա մինչ այժմ էլ օգտագործում է իր կառուցած աստղադիտակը դիտարկումների ժամանակ։ Վոլֆ Բիկելը ապրում է Բերգիշ Գլադբախում։ Փոքր մոլորակների կենտրոնի աշխատակիցները շփոթել էին Բիկելի բնակավայրը նրա աստղադիտարանի տեղաբաշխման հետ, այն գտնվում է քաղաքից 30 կիլոմետր հեռավորության վրա։

Բիկելը անվանել է իր հայտնաբերած Կորոնիսի ընտանիքի (12564) Իկելեր աստերոիդը իր կնոջ, Ինգեբորգ Բիկել-Կելերի պատվին։

Նրա պատվին է անվանվել 1981 թվականին Լոուրենս Տաֆի կողմից հայտնաբերված 12 կմ չափերով (4324) Բիկել‏‎ աստերոիդը։

Հայտնաբերումները
----------------

2017 թվականի դրությամբ, Բիկելին են վերագրվում 665 համարակալված աստերոիդների հայտնաբերումները, որոնք նա հայտնաբերել է 1995-ից 2010 թվականները։

### Համեմատություն այլ գերմանացի հայտնաբերողների հետ

Ընդամենը հայտնաբերումների թվով Բիկելը հանդիսանում է ամենահաջողակ գերմանացի աստերոիդների հայտնաբերողը, այդ ցուցանիշով անցնելով հայտնի աստղագետ Ֆրեյմուտ Բորնգենին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  «Bickel überholt Börngen – die erfolgreichsten deutschen Kleinplanetenentdecker» [Bickel overtakes Börgen – Most prolific German discoverers of minor planets] (PDF). *VdS-Journal – Vereinigung der Sternfreunde*. April 2013. էջեր 80–83. Վերցված է 2016 թ․ ապրիլի 4-ին. (անգլ.)
2. ↑  «4324 Bickel (1981 YA1)». *Minor Planet Center*. Վերցված է 2016 թ․ ապրիլի 4-ին. (անգլ.)
3. ↑  «12564 Ikeller (1998 SO49)». *Minor Planet Center*. Վերցված է 2016 թ․ ապրիլի 4-ին. (անգլ.)
4. ↑  IAU. «4324 Բիկել‏‎ աստերոիդի անվանումը». Վերցված է 21 ապրիլ 2012-ին.
5. ↑  «Minor Planet Discoverers (by number)». *Minor Planet Center*. 2017 թ․ հոկտեմբերի 8. Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 25-ին. (անգլ.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Bickel overtakes Börgen as most successful discoverer of minor planets, (German), VdS-Journal Nr. 47
|  |
| --- |
| **Երկթռիչք տերևոլոր** |
| Երկթռիչք տերևոլորԵրկթռիչք տերևոլոր |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Կենդանիներ (Animalia) |
| **Տիպ/Բաժին** | Հոդվածոտանիներ (Arthropoda) |
| **Ենթատիպ** | Վեցոտանիներ (Hexapoda) |
| **Դաս** | Միջատներ (Insecta) |
| **Կարգ** | Թիթեռներ (Lepidoptera) |
| **Ընտանիք** | Տերևոլորներ (Tortricidae) |
| **Ցեղ** | **Eupoecilia** |
| **Տեսակ** | **Երկթռիչք տերևոլոր** *(E. ambiguella)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Eupoecilia ambiguella***Hübner, 1796 |

**Երկթռիչք տերևոլոր**, **խաղողի պտտուն** (Clysia ambiguella), տերևոլորների ընտանիքի թիթեռ, խաղողի վնասատու։ Տարածված է Եվրոպայում, Փոքր Ասիայում, Հարավային և Արևելյան Ասիայում, Մոլդովայում, Ուկրաինայում, Միջին Ասիայում, ՀՀ-ում և այլուր։

Նկարագրություն
--------------

Թևերի բացվածքը 14-18 մմ, առջևինները վարդագույն-դեղին՝ սեղանաձև, սև-դարչնագույն շերտերով, հետիները՝ գորշ-դարչնագույն։ Թրթուրի երկարությունը՝ միչև 14 մմ, կարմրավուն՝ սև գլխիկով և մեջքային վահանակով։ Տարեկան զարգանում է 2, երբեմն՝ 3 (Միջին Ասիայում) սերունդ։ Թրթուրները ձմեռում են բնի կեղևի տակ և փայտե նեցուկների ճեղքերում։ Թիթեռները գարնանը ձվադրում են ծաղկաբույլերի, ամառը՝ պտուղների վրա։ Թրթուրները սնվում են կոկոներով, երիտասարդ սերմնարաններով, պտուղներով։ Վնասված պտուղները մեծ մասամբ փտում են։

Պայքարի միջոցառումները
----------------------

Պայքարի միջոցառումները նույնն է, ինչ տերևոլորի դեպքում։ 

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Գյուղատնտեսական հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Սկավառակիչ**, համակարգչային սարք, որը թույլ է տալիս կարդալ և գրել տեղեկատվություն շարժական կրիչների վրա։

Նկարագրություն
--------------

Սկավառակի հիմնական նպատակը հիշողության հիերարխիայի հայեցակարգում երկարաժամկետ հիշողության կազմակերպումն է։ Սկավառակի հիմնական բնութագրերն են օգտագործվող շարժական կրիչի տեսակն ու հզորությունը, կարդալու/գրելու արագությունը, միջերեսի տեսակը և ձևի գործոնը։
Սկավառակի կրիչներ ներառում են օպտիկական սկավառակի սկավառակ (ՕՍՍ) և անգործունյա սկավառակ (ԱՍ)։
Համակարգիչներում օգտագործվող սկավառակի կրիչներն օգտագործվում են որպես շարժական կրիչներ.

* մագնիսական ճկուն սկավառակներ, որոնք ներառում են.

Zip և Jaz սկավառակրիչներ՝ համապատասխանաբար օգտագործելով Zip և Jaz անգործունյա սկավառակներ։

* օպտիկական սկավառակներ. CD և դրա մշակումը - GD-ROM, DVD, HD DVD, երկուսն էլ նախատեսված են միայն կարդալու համար (CD-ROM, DVD-ROM և այլն) և կարդալու-գրելու, մեկ և բազմակի (+R, -R, +): RW, -RW և այլն)։
* Մագնիտո-օպտիկական սկավառակներ. ՄՕ չափի 5,25 կամ 3,5 դյույմ, փաթեթավորված փամփուշտի մեջ։

Ներքին անգործունյա կրիչներ՝ 8, 5¼ և 3½" մեդիա:
Արտաքին սկավառակ 3½ դյույմ անգործունյա սկավառակների համար, որը միացված է համակարգչին USB-ի միջոցով:

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Александр Лосев. "Накопители Iomega". Արխիվացված օրիգինալից 2005-04-25-ին. Վերցված է 2010-05-22-ին.
**Էսիխա** (իսպ.՝ Écija), քաղաք և համայնք Իսպանիայում, գտնվում է Ջենիլ գետի վրա, Սևիլյայից Կորդովա ճանապարհի կեսին։ Մտնում է Սևիլյայի պրովինցիայի մեջ, որն էլ իր հերթին մտնում է Անդալուսիա ինքնավար համայնքի մեջ։

Համայնքը մտնում է Էսիխա շրջանի կազմի մեջ։ Տարածքը՝ 976 կմ2։ Բնակչությունը՝ 40534 (2010)։ Հեռավորությունը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ 94 կմ։

Պատմություն
-----------

Էսիխան 50–աստիճանային ամառային շոգի պատճառով անվանվում է «Անդալուսիայի թավա» (*La Sartén*)։ Կառուցված է Astygi անտիկ քաղաքի տեղում, վերանվանվել է Colonia Augusta Firma Օգոստոսի կողմից։ Եպիսկոպոս Ֆուլգենտի եղել է Սբ․ Իսիդոր Սևիլյացու։ Հնագետները հայտնաբերել են հնագույն քաղաքի մնացորդները։ Տեղական ձիթապտղի յուղը մեծ պահանջարկ է ունեցել ամբողջ Հռոմեական կայսրությունում։

1236 թվականին կաստիլիացիները ազատեցին քաղաքը մավրերից։ Էսիխայի պատմության ոսկե դարերը եղել են 17-րդ և 18-րդ դարերը, երբ անդալուզիական մեծ հողատերերը՝ ինչպիսիք են Մեդինասելի դքսերը քաղաքում կառուցում էին իրենց շքեղ ապարանքները։ Քաղաքի ուրվապատկերը թարմացնում են գոտիկա, մուդեխար, ռենեսանս և բարոկկո ոճերով կառուցված երկու տասնյակ եկեղեցական զանգակատները։ Լիսսաբոնյան երկրաշարժից հետո 1755 թվականին քաղաքը նորից վերակառուցվեց։

Ժողովրդագրություն
-----------------

Բնակչության թիվը| 1996 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 37 292 | 37 113 | 37 565 | 37 652 | 37 777 | 37 900 | 38 083 | 38 472 | 38 911 | 39 295 |

Հայտնի մարդիկ
-------------

* Ֆրանցիսկ Դիաս (1713-1748) - կատալոնիական սուրբ

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Հրեական Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4235701-9 · LCCN: n87883963 · VIAF: 159542725 · WorldCat VIAF: 159542725 |

 |
**Սամոսա** (պարս.՝ سنبوساگ; sanbosag), տապակված կամ թխած, լցոնումով խմոր (կարտոֆիլ, սոխ, սիսեռ, միս, ոսպ, հավի միս)։ Ուտեստի չափսն ու ձևը տարատեսակ են, բայց ամենահայտնի ու ամենատարածված ձևը համարվում է եռանկյան ձև ունեցող սամոսան։ Շատ հաճախ մատուցվում է սոուսների հետ։ Սամոսան հայտնի է Հնդկաստանում, կենտրոնական և հարավարևմտյան Ասիայում, Աֆրիկայի հյուսիսային և հարավային մասերում։

Ենթադրաբար ուտեստը կենտրոնական Ասիայում (որտեղ ուտեստը հայտնի է սամսա անվանումով) հայտնվել է մոտավորապես 10-րդ դարում։ Ուտեստը նշվում է իրանցի պատմիչ Աբու-Լը-Ֆադլ-Բայհակիի աշխատություններում (995-1077)։ Սամոսան իր հայտնիությունը ձեռք է բերել Հնդկաստանում՝ սկսած XIII դարից և ներկրվել է հարևան շրջանների առևտրականների կողմից։ Գոյություն ունի ուտեստի պատրաստման բազմաթիվ շրջանային տարբերակներ, որտեղ ուտեստն ունի այլ անվանումներ, ինչպես՝ Իսրայելում և Իրաքում՝ «սամբուս(ա)կ»։

Տես նաև
-------

Սամոսա Գարսիա Անաստասիո

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Lovely triangles Archived 8 January 2009 at the Wayback Machine. «Hindustan Times», 23 August 2008.
2. ↑  *Davidson, Alan* The Oxford Companion to Food. — Oxford University Press, 1999.
3. ↑  «Что такое самбусак?». *findfood.ru*.
4. ↑  «Самвусак». *guide-israel.ru*. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ հուլիսի 30-ին. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 13-ին.
**Ջեմալ Բիեդիչի համալսարանը Մոստար քաղաքում** (բոս․՝ Univerzitet "Džemal Bijedić" Mostar), Բոսնիա և Հերցեգովինայի Մոստար քաղաքի համալսարան։ Հիմնադրվել է 1993 թվականին։ Անվանվել է քաղաքական գործիչ Ջեմալ Բիեդիչի անունով։ Համալսարանի կազմում ընդգրկված են 8 ֆակուլտետներ. Համալսարանի ռեկտորը 2012 թվականից պրոֆեսոր Սեադ Փաշիչն է։

Պատմություն
-----------

1977 թվականի փետրվարի 11-ին Մոստար քաղաքում հիմնադրվել է համալսարանը։ Այն ստացել է Ջեմալ Բիեդիչի՝ բոսնիացի հարավսլավացի պետական գործչի անունը, որը զոհվել է 1977 թվականին ավիավթարում։ 1992 թվականին Բոսնիական պատերազմի ժամանակ համալսարանի ակտիվները յուրացվել են խորվաթ ակտիվիստների կողմից։ Այն վերանվանվել է Մոստարի համալսարանի, և ուսուցման համար որպես պաշտոնական լեզու ընտրվել է խորվաթերենը։ Մուսուլման պրոֆեսորները հեռացել են համալսարանից և 1993 թվականի մայիսին հիմնել նոր ուսումնական հաստատություն՝ Ջեմալ Բիեդիչի համալսարանը։ Համալսարանը գտնվում է նախկին հարավսլավական զինվորական զորանոցներում։

Իր գոյության առաջին տարիներին համալսարանը բախվել է մի շարք խնդիրների, այդ թվում պակաս դասախոսական և վարչական անձնակազմի, ինչպես նաև փաստացի բացակայությունը գրքերի գրադարանում։ Խնդիրների մի մասը հաջողվել է լուծել նվիրատվությունների հաշվին։

2016 թվականի տվյալներով համալսարանում աշխատել է շուրջ 250 դասախոս և ուսանել շուրջ 3000 ուսանող։ Կային 8 ֆակուլտետներ՝ ագրարային, հումանիտար, ինֆորմատիկա, կառավարում, շինարարական, մեքենաշինության, մանկավարժական, իրավաբանական։ Ուսումնական ծրագրերը համապատասխանում են Բոլոնիայի կանոններին։ Համալսարանական գրադարանը պարունակում է ավելի քան 24 000 գիրք։ Համալսարանը համագործակցում է տարբեր բոսնիական և արտասահմանյան գիտական և կրթական հաստատությունների հետ։

Ուսումնական լսարանները, լաբորատորիաները և կաբինետները զբաղեցնում են մոտ 4500 մ² տարածք։ Նման փոքր տարածքը  համարվում է լուրջ սահմանափակող գործոն համալսարանի զարգացման համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. 1 2  "Mostar brosjyre 2016" (PDF). Արխիվացված է the original (PDF) 2017 թ․ հոկտեմբերի 24-ին. Retrieved 2019 թ․ ապրիլի 5.
3. ↑  "UNMO.BA — Rectors". Արխիվացված է the original 2017 թ․ ապրիլի 25-ին. Retrieved 2019 թ․ ապրիլի 5.
4. ↑  Gwyneth Owen-Jackson. Political and Social Influences on the Education of Children. 2015
5. ↑  UNMO 2 Archived 2010-06-12 at the Wayback Machine. unmo.ba; accessed 16 October 2016.
6. ↑  UNMO 4 Archived 2010-06-12 at the Wayback Machine. unmo.ba; accessed 16 October 2016.
7. ↑  "UNMO.BA". Արխիվացված է the original 2017 թ․ մայիսի 19-ին. Retrieved 2019 թ․ ապրիլի 5.
8. ↑  UNMO 5 Archived 2010-06-12 at the Wayback Machine. unmo.ba; accessed 16 October 2016.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Официальный сайт

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000110150123 · LCCN: n83054575 · Microsoft: 2765191542 · VIAF: 146032022 · WorldCat VIAF: 146032022 |

 |
**«Հոպոպ»,** հայ գրող Նար-Դոսի պատմվածքներից, որը գրվել է 1890 թվականին։ Պատմվածքը ներառված է գրողի «Մեր թաղը» նովելաշարում։

Ընդհանուր տեղեկություններ
-------------------------

«Հոպոպ» պատմվածքը Նար-Դոսը գրել է 1890 թվականին։ Այս պատմվածքը ներառված է գրողի «Մեր թաղը» նովելաշարում։ 19-րդ դարի 80-90-ական թվականների հասարակական կյանքի հեղաբեկումների պայմաններում, երբ քայքայվում էր նահապետական լճացած կյանքը, հումանիստ գրողը հետևում էր մարդու ճակատագրին։ Արվեստագետին առանձնապես հետաքրքրում էր, թե սոցիալական, հասարակական փոփոխությունները ինչպիսի անդրադարձում են գտնում մարդու ներաշխարհում։ Իսկ ի՞նչ է կատարվում մարդու, մարդկային անհատի հետ։ Մի կողմից՝ վիթխարի տեղաշարժեր, մյուս կողմից՝ «փոքր», սակայն խորապես մարդկային տառապանք, մի կողմից՝ կոպիտ, սանձարձակ բարքեր, մյուս կողմից՝ ծայրահեղ զգայուն վերաբերմունք այն ամենի նկատմամբ, ինչ տեղի է ունենում շուրջը, — սրանք են այն մոտիվները, որոնք խաչվում են «Մեր թաղը» նովելներում։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Եթե իմ գրածների մեջ կան բաներ, որոնց էլի քիչ ու միչ հավանում եմ, դրանք հասարակ ժողովրդի կյանքից փոքրիկ պատկերներ են, որոնց ինքս ականատես եմ եղել- Նար-Դոս |  |

Սյուժե
------

Պատմությունը զինագործ Ասատուրի մասին է, ով մեծ սեր ուներ խմիչքի նկատմամբ։ Ամեն անգամ, երբ նա աշխատանքից դառնում էր տուն, բակի երեխաները նրա հետևից «Հոպոպ» էին գոռում՝ ժողովրդական այս առածի հիման վրա, թե «Հոպոպը ինքը հոտած էր, կարծում էր, թե բույն է հոտած»։ Նա, երբ լսում էր «Հոպոպ» անվանումը, բարձրաձայն հայհոյում էր։ Երեխաները շարունակում էին նրա հետևից «Հոպոպ» կանչել, քար նետել հետևից, որպեսզի նա ի վերջո ուշադրություն դարձնի իրենց վրա։ Մի անգամ էլ քարը դիպչում է նրա ոտքին։ Նա  շրջվում և երեխաների վրա արդեն ինքն է քար գցում, բայց երեխաները հասցնում են փախչել։ Նա տանը նույնպես հաշտ չէր։ Ծեծում էր կնոջը, տղային։ Հոպոպը միայն գինի էր խմում և ուրիշ ոչ մի այլ խմիչք։ Մի օր նրա ու կնոջ հերթական կռիվներից մեկն է լինում։ Այդ անգամ կինը ավելի ինքնավստահ էր, և բանը հասնում է նրան, որ կինը վերցնում է նրա թանկարժեք գինու գավը, առանց որի նա կյանքը չէր պատկերացնում և վազում դուրս։ Բոլորը հավաքվում են, մեծ աղմուկ է բարձրանում։ Հավաքվածների մի մասը զվարճանում է նրանց կռվի պատճառով։ Հանկարծ կինը կանգ է առնում, գետնին գցում իր ձեռքից գինու գավը և շարունակում փախչել, իսկ Հոպոպը կանգ է առնում, վերցնում է մի քար շպրտում կնոջ հետևից, հարվածում է մեջքին և կինը անշնչացած ընկնում է գետնին։ Ամբողջ բակը թնդում է լռությամբ։

Կերպարներ
---------

* Ասատուր
* Կին
* Որդի

Գաղափարական բովանդակություն
---------------------------

Որոշակիորեն մի հերոսի ստեղծագործություն է նաև ծիծաղի ու ցավի բնաբուխ փոխատեղությամբ ու նովելային լուծումով հատկանշվող «Հոպոպը» նովելը, որը «Մեր թաղը» շարքի լավագույն գործերից է։ Այստեղ ընդգծված է դառնում ոչ այնքան սոցիալական հանգամանքների՝ որպես մարդու ձևավորման կարևոր նախապայմանի և նրա ճակատագրի վրա ունեցած ազդեցության բացահայտումը, որքան մարդու՝ որպես ինքնուրույն բնավորության, ուրիշներին չնմանվող հոգեբանական որակի բացահայտումը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Հայ նոր գրականության պատմություն*. Երևան. 1972. p. 256.
2. ↑  Սաֆարյան, Վազգեն (2021). *Գրողի և կերպարի անհատականությունը*. Երևան: ԵՊՀ. pp. 258–259.
**Գնոտոկենսաբանություն** (<հունարեն gnotos – հայտնի, ակնհայտ), գնոտոբիոտիկա, փորձարարական կենսաբանության բաժինները ձևավորվել է 1960-ական թվականներին։ Զբաղվում է մանրէազերծ կենդանիներ (գնոտոբիոնտներ) ստանալու և աճեցնելու, ինչպես նաև կենդանիներ, որոնց միկրոֆլորան ներկայացված է մեկ կամ մի քանի միկրոօրգանիզմների տեսակներով։ Գնոտոբիոն տներն օգտագործվում են անասնաբուժության մեջ՝ գնոտոկենսաբանությունների չպարզված պատճառագիտության հիվանդություններն ուսումնասիրելու, ինչպես նաև որոշ հիվանդությունների ախտածնության մեջ մանրէների դերը բացահայտելու համար։ Գնոտոկենսաբանության տեխնիկայի օգտագործմամբ աշխատանքներ են կատարվում գնոտոկենսաբանություների վարակիչ հիվանդությունների կանխարգելման ուղղությամբ ստեղծվում են կենդանիների՝ առանց առանձնահատուկ ախտածին գործոնների (ԱԱԳ) տիպի հոտեր։ Այդպիսի հոտեր ունեցող տնտեսություններն աշխատում են որպես փակ տիպի ձեռնարկություններ՝ անասնաբուժական խիստ կանոններով հաստատված տնտեսության ռեժիմով։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Գյուղատնտեսական հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Լանգենես**, համայնք Նորվեգիայում։ Մունիցիպալիտետը պարփակում է Գաֆլֆյորդենի արևմտյան ափը։ Այն Օքսնեսի ժամանակակից վարչական կենտրոնն է և գտնվում է Լանգյոյայի մեծ կղզու վրա Վեսթերալեն կղզեխմբում։ Վարչական կենտրոնը գտնվել է Սթյո գյուղում` Լանգենես եկեղեցու արևելյան կողմում` մունիցիպալիտետի հյուսիսային մասում։

Պատմություն
-----------

1919 թվականին Օքսնես վարչական միավորի հյուսիսարևմտյան մասն անջատվել է Օքսնեսից` դառնալով Լանգենեսի նոր ինքնուրույն շրջանը։ Նախապես Լանգենեսը ունեցել է 1,085 բնակչություն։ 1963 թվականին Գաֆլֆյորդենի երկայնքով գտնվող Հոլմ շրջանը (բնակչություն` 65) Լանգենեսից տեղափոխվում է Սորդլանդ մունիցիպալիտետ։ 1964 թվականի հունվարի 1-ին Լանգենսի մնացած բնակչությունը (2,037) նորից միանում է Օքսնեսի հետ։ Նախքան միավորվելը Լանգենեսն ուներ 2,037 բնակիչ։

Լանգենես եկեղեցի
----------------

Լանգենես եկեղեցի
Լանգենես եկեղեցին կառուցվել է 1700-ական թվականներին բարոկկո ոճով։ Այն ունի 160 նստատեղ, և Հյուսիսային Նորվեգիայի փայտյա եկեղեցիներից մեկն է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Store norske leksikon. "Langenes" (in Norwegian). Retrieved 2012 թ․ օգոստոսի 1.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
2. ↑  Jukvam, Dag (1999). "Historisk oversikt over endringer i kommune- og fylkesinndelingen" (PDF) (in Norwegian). Statistisk sentralbyrå.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
3. ↑  "Langenes kirke, Øksnes" (in Norwegian). Kirkesøk: Kirkebyggdatabasen. Retrieved 2012 թ․ օգոստոսի 2.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)