**Ցեֆազոլին**, հայտնի է որպես **ցեֆազոլին**, կիրառվում է որոշ բակտերիալ վարակներ բուժելու համար։ Հակաբիոտիկ է, հատկապես կիրառվում է ցելյուլիտների, միզուղիների վարակների, թոքաբորբերի, էնդոկարդիտների, համակարգային վարակների և լեղուղիների վարակների դեպքում։ Կիրառվում է նաև որպես B խմբի ստրեպտոկոկային հիվանդությունների կանխարգելիչ, որոնք առկա են ծննդաբերության և հետվիրահատական շրջանում։ Դեղորայքի ընդունումը կիմնականում կատարվում է ներերակային կամ միջմկանային ներարկման միջոցով։

Կողմնակի ազդեցություններին են պատկանում լուծը, փսխումը, կանդիդոզը և ալերգիկ ռեակցիաները։ Այն խորհուրդ չի տրվում կիրառել այն մարդկանց, ովքեր նախկինում ունեցել են գերզգայունության ռեակցիա պենիցիլինի նկատմամբ։ Այն համեմատաբար անվտանգ է հղիության և կրծքով կերակրման ընթացքում կիրառելիս։ Ցեֆազոլինը պատկանում է առաջին սերնդի ցեֆալոսպորիններին և պայքարում է բակտերիաների բջջապատի դեմ։

Ցեֆազոլինը արտոնագրվել է 1967 թվականին և մտել առևտրային տիրույթ 1971 թվականին։ Այն ներառվում է ԱՀԿ-ի հիմնական դեղերի ցանկում, որտեղ ներառված են ամենաարդյունավետ և անվտանգ դեղամիջոցները առողջության համար։ Այն ջեներիկ դեղամիջոց է։ Զարգացող աշխարհում դրա մեծածախ գինը 1․20-1․41 ԱՄՆ դոլար է։ ԱՄՆ-ում մեկ բուժման կուրսը կազմում է 25-50 ԱՄՆ դոլար։

Բժշկական կիրառություն
---------------------

Ցեֆազոլինը կիրառվում է բազմազան վարակների ժամանակ, հաշվի առնելով թե, որ օրգանիզմներն են ներգրավված նրա զգայունության նկատմամբ։ Ցուցված է այն կիրառել հետևյալ վարակների ժամանակ․

* Շնչառական ուղիների վարակներ
* Միզուղիների ինֆեկցիաներ
* Մաշկի վարակներ
* Լեղուղիների վարակներ
* Ոսկրային և հոդային վարակներ
* Սեռական վարակներ
* Արյան վարակներ (սեպսիս)
* Էնդոկարդիտներ

Այն կարող է կիրառվել նախավիրահատական և հետվիրահատական վարակների կանխարգելման նպատակով, նաև նախընտրելի է վիրաբուժական պրոֆիլակտիկայում։

Այն չի թափանցում կենտրոնական նյարդային համակարգ և հետևաբար անարդյունավետ է ուղեղի թաղանթների բորբոքման ժամանակ։

Ցեֆազոլինի արդյունավետությունը ներկայացված է մեթիցիլին-զգայուն *Staphylococcus aureus* (MSSA), ի նկատմամբ, բայց այն չի աշխատում մեթիցիլին-կայուն *Staphylococcus aureus* (MRSA), ի դեպքում։ Շատ ստաֆիլոկոկային վարակների դեպքում, ինչպիսիք են՝ բակտերեմիան, ցեֆազոլինը համարվում է այլընտրանք այն պացիենտների համար, ովքեր ալերգիկ են պենիցիլինի նկատմամբ։ Ցեֆազոլինի նկատմամբ կայուն են մի քանի բակտերիաների ձևեր, ինչպիսիք են՝ Mycoplasma-ն և Chlamydia-ն, որոշ դեպքերում ցեֆալոսպորինների այլ սերունդների կիրառումը լինում է ավելի արդյունավետ։ Ցեֆազոլինը չի պայքարում էնտերոկոկերի, անաերոբ բակտերիաների դեմ։

### Բակտերիալ զգայունություն

Ցեֆազոլինը ինչպես մյուս առաջին սերնդի ցեֆալոսպորինները առավելապես ակտիվ են գրամ դրական բջջապատ ունեցող բակտերաների և որոշ գրամ բացասական բակտերիաների նկատմամբ։ Նրա ազդեցության ոլորտը կախված է բակտերաների β-լակտամազայից։

### Ակտիվության ոլորտ

Գրամ դրական աէրոբներ։

* *Staphylococcus aureus* (ներառյալ β-լակտամազ արտադրող ձևեր)
* *Staphylococcus epidermidis*
* *Streptococcus pyogenes*, *Streptococcus agalactiae*, *Streptococcus pneumoniae* և այլ ստեպտոկոկային ձևեր

### Ակտիվ չեն

Հետևյալներն ակտիվ չեն։

* Մեթիցիլին-կայուն ստաֆիլոկոկ
* Էնտերոկոկ
* Ինդոլ դրական պրոտեաներ (*Proteus vulgaris*)
* *Enterobacter spp*.
* *Morganella morganii*
* *Providencia rettgeri*
* *Serratia spp*.
* *Pseudomonas spp*.
* *Listeria*

Հատուկ խմբեր
------------

### Հղիներ

Ցեֆազոլինը պատկանում է հղիության B կատեգորիային, որը ցույց է տալիս դրա կիրառման անվտանգությունը հղիության ժամանակ։ Պետք է պահպանել զգուշություն կրծքով կերակրման ժամանակ, քանի որ ցեֆազոլինը քիչ քանակությամբ թափանցում է կրծքի կաթ։ Ցեֆազոլինը կարող է կիրառվել ընդդեմ B խմբի ստրեպտոկոկային վարակների, չնայած դրան, պենիցիլինը և ամպիցիլինը համարվում են ստանդարտ ընդդեմ B խմբի ստրեպտոկոկերի պրոֆիլակտիկայի համար։ Պենիցիլինի նկատմամբ գերզգայունություն ուղեցող կանայք կարող են դրանց փոխարեն կիրառել ցեֆազոլին։ Այդպիսի հիվանդները պետք է գտնվեն ուշադիր հսկողության ներքո, կա նաև փոքր հավանականություն, որ ալերգիկ ռեակցիաները կարող են զարգանալ հակաբիոտիկի ձևափոխման ելքային նյութերից։

### Նորածիններ

Չի ապացուցվել ցեֆազոլինի կիրառման անվտանգությունը մանուկների և նորածինների դեպքում։

### Ծերեր

Ծերերի և երիտասարդների միջև ոչ մի ընդհանուր տարբերություններ արդյունավետության և անվտանգության առումով չեն դիտվել կլինիկական փորձերի ժամանակ, բայց դա դեռևս չի բացառում այն հնարավոր հանգամանքը, որ որոշ ծեր անհատներ կարող են ունենալ գերզգայունություն դեղի նկատմամբ։

### Հավելյալ նկատառումներ

Մարդիկ ովքեր ունեն երիկամային հիվանդություն կամ օգտնվում են հեմոդիալիզից, նրանց տրվող դեղաչափը կարիք ունի ճշտգրտման։

Ինչպես մյուս հակաբիոտիկները, ցեֆազոլինը նույնպես կարող է փոխազդել ընդունվող այլ դեղերի հետ։ Որոշ կարևոր դեղերից է պրոբենեցիդը, որը կարող է փոխազդել ցեֆազոլինի հետ։

Կողմնակի ազդեցություններ
------------------------

Կողմնակի ազդեցությունները կապված ցեֆազոլինի կիրառման հետ ներառում են հետևյալները՝

* Հաճախ (1-10%), լուծ, ստամոքսի ցավ կամ ստամոքսի խանգարումներ, փսխում։
* Հազվադեպ (<1%): գլխապտույտ, գլխացավ, հոգնածություն, քոր, վաղանցիկ հեպատիտ C։

Պենիցիլինի նկատմամբ ալերգիա ունեցող հիվանդների մոտ պետք է ստուգել նաև ցեֆազոլինի և այլ ցեֆալոսպորինների նկատմամբ զգայունությունը, հնարավոր ռեակցիան պարզելու նպատակով։ ՀԻվանդները, ովքեր բուժման փուլից 3 ամսվա ընթացքում կունենան ջրային կամ արյունային լուծ՝ պետք դիմեն իրենց բժշկին։

Մյուս մի քանի ցեֆալոսպորինների նման, ցեֆազոլինի քիմիական կառուցվածքը կազմում է N-մեթիլթիոդիազոլային կողմնակի օղակը։ Քանի որ, ինչպես որոշ հակաբիոտիկներ, ցեֆազոլինը նույնպես քայքայվում է օրգանիզմում առաջացնելով ազատ N-մեթիլթիոդիազոլ, որը կարող է առաջ բերել օրգանիզմում պրոթրոմբինի քչացման (ընտրողաբար ընկճում է վիտամին K էպօքսիդ ռեդուտազա) և քանի որ, ընկճում է ալկոհոլ դեհիդրոգենազա ֆերմենտին, փոխազդում է էթանոլի նման դիսուլֆիրամի (անտաբուս) հետ։ Պենիցիլինի նկատմամբ զգայուն մարդկանց մոտ կարող է առաջանալ խաչաձև ռեակցիա ցեֆազոլինի նկատմամբ։

Ազդեցության մեխանիզմ
--------------------

Ցեֆազոլինը ընկճում է բակտերիաների բջջապատի սինթեզը՝ կապվելով պենիցիլին կապող սպիտակուցների հետ (ՊԿՍ), որով կանխում է պեպտիդոգլիկանի սինթեզը։ ՊԿՍ-ները դրանք սպիտակուցներ են, որոնք արագացնում են պեպտիդոգլիկանի սինթեզի վերջին փուլը, որն անհրաժեշտ է բակտերիալ նոր բջջապատ սինթեզելու համար։ Նրանք հեռացնում են D-ալանինը պեպտիդոգլիկանի նախատիպից։ Սիթեզի բացակայությունը բերում է բակտերիալ բջջի մահվան, քանի որ, առանց բջջապատի այն չի կարող գոյատևել։ Ցեֆազոլինը համարվում է բակտերիասպան հակաբիոտիկ, այսինքն ոչ թե կասեցնում է դրանց աճը, այլ սպանում է։

Բրենդի անուններ
---------------

Սկզբում այն վաճառվել է GlaxoSmithKline-ի կողմից Ancef վաճառքային անունով։

Այլ անվանումներից են Cefacidal, Cefamezin, Cefrina, Elzogram, Faxilen, Gramaxin, Kefzol, Kefol, Kefzolan, Kezolin, Novaporin, Reflin, Zinol և Zolicef։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  «Cefazolin Sodium». The American Society of Health-System Pharmacists. Վերցված է 2016 թ․ դեկտեմբերի 8-ին.
2. 1 2  Hamilton, Richart (2015). *Tarascon Pocket Pharmacopoeia 2015 Deluxe Lab-Coat Edition*. Jones & Bartlett Learning. էջ 84. ISBN 9781284057560.
3. ↑  Fischer, Janos; Ganellin, C. Robin (2006). *Analogue-based Drug Discovery* (անգլերեն). John Wiley & Sons. էջ 493. ISBN 9783527607495. Արխիվացված օրիգինալից 2017 թ․ սեպտեմբերի 10-ին.
4. ↑  «WHO Model List of Essential Medicines (19th List)» (PDF). World Health Organization. 2015 թ․ ապրիլ. Արխիվացված (PDF) օրիգինալից 2016 թ․ դեկտեմբերի 13-ին. Վերցված է 2016 թ․ դեկտեմբերի 8-ին.
5. ↑  *International Drug Price Indicator Guide*. `{{cite web}}`: Missing or empty `|title=` (օգնություն); Missing or empty `|url=` (օգնություն)
6. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12  «DailyMed - CEFAZOLIN - cefazolin sodium injection, powder, for solution». *dailymed.nlm.nih.gov*. Արխիվացված օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 6-ին. Վերցված է 2015 թ․ նոյեմբերի 5-ին.
7. 1 2 3 4 5 6 7  Katzung, Bertram; և այլք: (2015). *Basic & Clinical Pharmacology*. New York: McGraw Hill Education. էջեր 776–778. ISBN 978-0-07-182505-4.
8. ↑  «Cefazolin (Injection Route)». Mayo Clinic. 2015 թ․ հուլիսի 1. Արխիվացված օրիգինալից 2014 թ․ ապրիլի 19-ին.
9. ↑  «Prevention of Perinatal Group B Streptococcal Disease». *www.cdc.gov*. Արխիվացված օրիգինալից 2015 թ․ նոյեմբերի 15-ին. Վերցված է 2015 թ․ նոյեմբերի 5-ին.
10. ↑  «Cefazolin Prescribing Information» (PDF). FDA. 2004. Արխիվացված (PDF) օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 4-ին.
11. ↑  Stork, CM (2006). *Antibiotics, antifungals, and antivirals*. New York: McGraw-Hill. էջ 847.
12. ↑  «Pharmaceutical Sciences CSU Parenteral Antibiotic Allergy cross-sensitivity chart» (PDF). Vancouver Acute Pharmaceutical Sciences, Vancouver Hospital & Health Sciences Centre. 2016. Արխիվացված (PDF) օրիգինալից 2016 թ․ ապրիլի 17-ին. Վերցված է 2017 թ․ մայիսի 19-ին.
13. ↑  Gonzalez-Estrada, A.; Radojicic, C. (2015). «Penicillin allergy: A practical guide for clinicians». *Cleveland Clinic Journal of Medicine*. **82** (5): 295–300. doi:10.3949/ccjm.82a.14111. ISSN 0891-1150.