**Դյորդ Սաբադ** (հունգ.՝ György Szabad, օգոստոսի 4, 1924(1924-08-04), Արադ (Ռումինիա), Ռումինիա - հուլիսի 3, 2015(2015-07-03), Բուդապեշտ, Հունգարիա), հունգարացի պատմաբան և պետական գործիչ, Հունգարիայի Ազգային ժողովի նախագահ (1990-1994)։

Կենսագրություն
--------------

Դյորդ Սաբադը ծնվել է 1924 թվականի օգոստոսի 4-ին Ռումինիայի Արադ քաղաքում։ Numerus Clausus համակարգի պատճառով չկարողանալով ընդունվել բարձրագույն ուսումնական հաստատություն՝ մինչև 1944 թվականն աշխատել է որպես այգեպանի օգնական, ապա ուղարկվել է հրեական աշխատանքային ճամբար, որտեղից փախել է նույն թվականի մարտին։ 1950 թվականին Դյորդ Սաբադն ավարտել է Բուդապեշտի համալսարանի պատմության ֆակուլտետը՝ ստանալով արխիվարիուսի (դիվանապահ) մասնագիտություն։ 1955 թվականին Դյորդ Սաբադը պաշտպանել է թեկնածուական, իսկ 1969 թվականին՝ դոկտորական ատնախոսութուն։ 1956 թվականին նրան շնորհվել է դոցենտի կոչում, 1970 թվականին՝ պրոֆեսորի, իսկ 1994 թվականին նա դարձել է Բուդապեշտի համալսարանի պատվավոր պրոֆեսոր։

Դյորդ Սաբադն զբաղվել է Հունգարիայի տնտեսագիտական ու սոցիալական պատմության, բուրժուական վերափոխումների առանձնահատկությունների ուսումնասիրությամբ, ապա ազգային ու դեմոկրատական շարժման հարցերով։

1982 թվականին Դյորդ Սաբադն ընտրվել է Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից-անդամ, 1998 թվականին՝ իսկական անդամ։ 1985-1990 թվականներին նա եղել է հունգարա-լեհական պատմական հանձնաժողովի նախագահը։

1945-1946 թվականներին անդամակցել է Մանր սեփականատերերի անկախ կուսակցությանը։ 1956 թվականի Հունգարական հեղափոխության ընթացքում ընտրվել է Բուդապեշտի համալսարանի հեղափոխական կոմիտեի անդամ։ Հեղափոխության ճնշումից հետո ենթարկվել է հետապնդումների, սակայն նրա դեմ քրեական գործ չի հարուցվել։ Հասարակական-քաղաքական կյանք վերադարձել է միայն 1987 թվականին։

Դյորդ Սաբադը եղել է Հունգարիայի դեմոկրատական ֆորումի հիմնադիրներից մեկը։ 1989 թվականին ընտրվել է կուսակցության նախագահության անդամ, կուսակցության աշխատանքներին մասնակցել է մինչև 1994 թվականը։

1990 թվականի մայիսին Դյորդ Սաբադն ընտրվել է Հունգարիայի Ազգային ժողովի պատգամավոր և նախագահի տեղակալ, իսկ երեք ամիս անց դարձել է Ազգային ժողովի նախագահ։ Հունգարիայի դեմոկրատական ֆորումի կազմալուծումից հետո՝ 1996 թվականին, միացել է Հունգարիայի դեմոկրատական ժողովրդական կուսակցությանը։ Վերջինս իր գործունեությունն ավարտել է 1999 թվականին, իսկ 2001 թվականին Դյորդը Սաբադը որոշել է հեռանալ քաղաքականությունից։

Դյորդ Սաբադը մահացել է 2015 թվականի հուլիսի 3-ին Բուդապեշտում։

Պարգևներ
--------

* «Ծառայությունների համար» շքանշանի մեծ խաչ (2000)
* Հունգարիայի Ժողովրդական Հանրապետության Գիտությունների ակադեմիայի մրցանակ (1965, 1973)
* Եվրոպայի խորհրդի մրցանակ (1991)
* Իշտվան Սեչենիի մրցանակ (2006)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *National Assembly* Parliamentary Information System
2. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
3. 1 2  PIM identifier
4. ↑  "Szabad György". *www-archiv.parlament.hu*. Արխիվացված է the original 2014 թ․ հոկտեմբերի 24-ին. Retrieved 19 հոկտեմբերի, 2016. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
5. ↑  Gyorgy Szabad: Historian who survived the Holocaust and took part in the talks that led to the end of Hungarian communism

Գրականություն
-------------

* MTI Ki Kicsoda 2009, Magyar Távirati Iroda Zrt. Budapest, 2008, 1017. old. ISSN 1787-288X

Արտաքին հղումներ
----------------

* Szabad György 1996-os országgyűlési életrajza
* György Szabad passed away, index.hu, 3 հուլիսի, 2015 (հունգարերեն)
* Szabad György

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 12816073p · CiNii: DA08137064 · GND: 1141837692 · ISNI: 0000000108837567 · LCCN: n80102020 · NTA: 067722598 · NSZL: 000000015619 · NUKAT: n2007102087 · SUDOC: 130483362 · VIAF: 29660305 · WorldCat VIAF: 29660305 |

 |

 |