**Ազգային հիշողությունը** հավաքական հիշողության ձև է, որը սահմանվում է ընդհանուր փորձի և մշակույթի միջոցով։ Այն ազգային ինքնության անբաժանելի մասն է։ Ազգային հիշողությունն իրենից ներկայացնում է մշակութային հիշողության յուրահատուկ ձև, որն էական ներդրում է ունենում ազգային խմբերի ձևավորման գործում։ Պատմականորեն ազգային համայնքներն ընդհանուր պատմություն ստեղծելու համար հիմնվել են ոգեկոչման արարողությունների և կոթողների, առասպելների ու ծեսերի, փառավոր անհատների, առարկաների և իրենց պատմության մեջ կատարված իրադարձությունների վրա։

Լորրեն Ռայանի կարծիքով՝ ազգային հիշողությունը հիմնված է հասարակության կողմից ազգային պատմվածքների ընդունման և մարդկանց կողմից այդ պատմությունների օրինականությունը հաստատելու ունակության վրա։

Հակասական վարկածներ
-------------------

Ազգային հիշողությունը սովորաբար բաղկացած է ազգի անցյալի ընդհանուր մեկնաբանությունից։ Նման մեկնաբանությունները կարող են լինել տարբեր և երբեմն մրցակցել միմյանց հետ։ Դրանք կարող են վիճարկվել և լրացվել մի շարք շահագրգիռ խմբերի կողմից, որոնք պայքարում են իրենց պատմության ճանաչման, փաստագրման և հավերժացման, ինչպես նաև ազգային պատմությունների փոփոխության համար։

Հաճախ ազգային հիշողությունն անցյալի քաղաքականացված տեսլական առաջարկելու համար ճշգրտվում է, որպեսզի քաղաքական դիրքորոշումը համահունչ լինի ազգային ինքնությանը։ Բացի այդ, այն խորապես ազդում է պատմական փաստերի ընկալման և արձանագրման վրա և կարող է շրջանցել կամ համապատասխանեցնել փաստերը։

Տրամաբանական ռազմավարության ռեպերտուարը կոչված է առավել հուզական դարձնել անձնական պատմությունները և ազգայնացնել կենսագրական անցյալը։

Ազգային հիշողությունը տասնվեցերորդ դարից սկսած կառավարությունների կողմից հաշվարկվել է դինաստիկական, քաղաքական, կրոնական և մշակութային նպատակներով։

Մշակութային արդյունաբերության կողմից հիշողության շուկայավարումը և դրա կիրառումը քաղաքական նպատակներով կարող են դիտվել որպես ազգի անցյալի օբյեկտիվ ընկալման լուրջ սպառնալիքներ։

Լորրեն Ռայանը նշում է, որ անհատական հիշողությունը ինչպես ձևավորում է ազգային հիշողություն, այնպես էլ ինքը ձևավորվում է ազգային հիշողությամբ, և որ կա մրցակցություն ազգի գերիշխող և անհատական հիշողությունների միջև։
Հյոնգ Պակը պնդում է, որ ազգը մշտապես վերածնվում, վերաիմաստավորվում, վերստեղծվում է իր քաղաքացիների ընդհանուր հիշողությունների միջոցով։

Ազգային հիշողությունները կարող են և հակասել այլ ժողովուրդների հավաքական հիշողությանը։

Մեդիայի դերը
------------

Ազգային հիշողության մասին հաղորդումներն անցյալը բնութագրում են անցյալը, ներկան և ապագան միաձուլող «մեկ շարունակական պատմվածքի» մեջ։

Պիեռ Նորան պնդում է, որ «պատմության ժողովրդավարացումը» հնարավորություն է տալիս տարածել անցյալի հուզական վարկածները։

Սակայն մշակութային արդյունաբերությունով անցնող ազգային պատմությունը, ինչպիսին պատմական ֆիլմերն են, կարող են դիտվել որպես լուրջ սպառնալիքներ ազգի անցյալի օբյեկտիվ ընկալման համար։

### Միջազգային մեդիա

Ազգերի հիշողությունը ազգերի միջև տարածելու համար կարող են օգտագործել այնպիսի միջոցներ, ինչպիսին է համացանցը։

Ազդեցություն և գործառույթներ
----------------------------

Ազգային հիշողությունը կարող է լինել համախմբման, ինչպես նաև բաժանման և հակամարտության ուժ։ Այն կարող է նպաստել կառուցողական ազգային բարեփոխումներին, միջազգային համայնքներին և համաձայնագրերին, երկխոսությանը, ինչպես նաև խորացնել խնդրահարույց քաղաքականությունները և հռետորաբանությունը։

Ինքնության ճգնաժամը կարող է առաջանալ վատ հիշողությունների (ինչպիսիք են ազգային հանցագործությունները) կամ ընդհանուր անցյալի հանդեպ հավատի բացակայության պատճառով։

Հաճախ նոր զարգացումները, գործընթացները, խնդիրները և իրադարձությունները իմաստավորվում են ազգային հիշողությունից փոխառության ճանապարհով։

Քննադատական ազգային հիշողություն
--------------------------------

Քննադատական պատմությունը կամ պատմական հիշողությունը տարանջատվում է ազգային ժառանգությանը միտված ազգային հիշողության ավանդույթից և առավել սոցիոլոգիական իմաստով կենտրոնացած է մասնագիտացված ուսումնասիրության պատմությանը։

Ազգային հիշողությունը կարող է կասկածի տակ դնել ազգին որպես այդպիսին, ինչպես նաև նրա ինքնությունը և ենթադրել հանրային բանակցություններ այն մասին, թե երկիրն ինչ է ցանկանում լինել որպես ազգ։

Հիշողության, մոռացության, ինքնության և ազգի երևակայական կառուցվածքի միջև կապը հասկանալու համար հիշողությունում դիսկուրսի վերլուծությունը հիմնարար է, քանի որ ազգային պատմության բոլոր ստեղծագործություններում տեղի է ունենում ազգի կերպարի վերակառուցում։

Տես նաև
-------

* Կրթություն
* Հասարակական կարծիք

Գրականություն
-------------

* Koshar, Rudy J. *Germany's Transient Pasts: Preservation and National Memory in the Twentieth Century* (անգլերեն). Univ of North Carolina Press. ISBN 9780807862629.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Memory, History, and Colonialism» (PDF). German Historical Institute London. 2009. Վերցված է 2017 թ․ մարտի 3-ին.
2. 1 2  Paces, Cynthia. *Prague Panoramas: National Memory and Sacred Space in the Twentieth Century* (անգլերեն). University of Pittsburgh Pre. ISBN 9780822977674. Վերցված է 2017 թ․ մարտի 3-ին.
3. ↑  Weedon, Chris; Jordan, Glenn (2012 թ․ ապրիլ). «Collective memory: theory and politics». *Social Semiotics*. **22** (2): 143–153. doi:10.1080/10350330.2012.664969.
4. 1 2 3 4  Graber, Samuel J. *Twice-divided Nation: The Civil War and National Memory in the Transatlantic World* (անգլերեն). ProQuest. ISBN 9781109024135. Վերցված է 2017 թ․ մարտի 3-ին.
5. ↑  White, Geoffrey M. (1999 թ․ դեկտեմբեր). «Emotional Remembering: The Pragmatics of National Memory». *Ethos*. **27** (4): 505–529. doi:10.1525/eth.1999.27.4.505. Վերցված է 2017 թ․ մարտի 3-ին.
6. ↑  Gillis, John R. *Commemorations: The Politics of National Identity* (անգլերեն). Princeton University Press. ISBN 0691029253.
7. 1 2 3  Bruyn, Dieter De. «World War 2.0: Commemorating War and Holocaust in Poland through Facebook». ISSN 2043-7633. `{{cite journal}}`: Cite journal requires `|journal=` (օգնություն)
8. ↑  Ryan, Lorraine (2012 թ․ նոյեմբերի 28). «Cosmopolitan memory and national memory conflicts: On the dynamics of their interaction». *Journal of Sociology* (անգլերեն). **50** (4): 501–514. doi:10.1177/1440783312467097.
9. ↑  Park, Hyung yu (2011 թ․ ապրիլ). «Shared national memory as intangible heritage». *Annals of Tourism Research*. **38** (2): 520–539. doi:10.1016/j.annals.2010.11.013. Վերցված է 2017 թ․ մարտի 3-ին.
10. ↑  Pomian, Krzysztof. «Divided memory: European sites of memory as political and cultural phenomenon» (լեհերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ օգոստոսի 8-ին. Վերցված է 2017 թ․ մարտի 3-ին.
11. ↑  Garde-Hansen, Joanne. *Media and Memory* (անգլերեն). Edinburgh University Press. ISBN 9780748688883. Վերցված է 2017 թ․ մարտի 3-ին.
12. ↑  ANDREWS, MAGGIE; BAGOT-JEWITT, CHARLIE; HUNT, NIGEL (2011 թ․ դեկտեմբերի 8). «Introduction: National memory and war». *Journal of War & Culture Studies* (անգլերեն). **4** (3): 283–288. doi:10.1386/jwcs.4.3.283\_7. ISSN 1752-6272.
13. ↑  Koshar, Rudy J. *Germany's Transient Pasts: Preservation and National Memory in the Twentieth Century* (անգլերեն). Univ of North Carolina Press. ISBN 9780807862629. Վերցված է 2017 թ․ մարտի 3-ին.
14. 1 2  Montaño, Eugenia Allier. «Places of memory. Is the concept applicable to the analysis of memorial struggles? The case of Uruguay and its recent past» (PDF). Վերցված է 2017 թ․ մարտի 3-ին. `{{cite journal}}`: Cite journal requires `|journal=` (օգնություն)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ցեղասպանության հիշողությունը՝ ազգային համախմբումի գործոն
* Միքայել Զոլյան, Պատմական հիշողություն և ազգային ինքնության քաղաքական ասպեկտները․ ազգային պատմության կառուցումը Խորհրդային Ադրբեջանում Արխիվացված 2020-01-13 Wayback Machine