**Մկրտիչ Բագոյի Քոլոզյան** (1922, Նոր Բայազետ, Հայկական ԽՍՀ - 1990, Կամո, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ խորհրդային ծխախոտագործ, գյուղատնտեսական արտադրության առաջավոր։ Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1949)։

Կենսագրություն
--------------

Մկրտիչ Բագոյի Քոլոզյանը ծնվել է 1922 թվականին Հայկական ԽՍՀ Նոր-Բայազետի շրջանի Նոր-Բայազետ քաղաքում (այժմ՝ ՀՀ Գեղարքունիքի մարզի Գավառ քաղաք)։ Նրա հայրը մինչև 1924 թվականը զբաղվել է բատրակությամբ, որից հետո եղել է հովիվ, իսկ 1929 թվականին տեղի կոլտնտեսության հիմնադրումից հետո դարձել է կոլտնտեսական։

1936 թվականին Մկրտիչ Քոլոզյանն ընդունվել է կոմերիտմիության շարքեր։ 1938 թվականին ավարտել է Նոր-Բայազետի միջնակարգ դպրոցը և աշխատանքի անցել Բատիկ Բատիկյանի անվան կոլտնտեսությունում։ 1941 թվականին՝ Հայրենական մեծ պատերազմի սկզբում, Քոլոզյանը զորակոչվել է Բանվորա-գյուղացիական Կարմիր բանակի շարքերը։ 1943 թվականին ընդունվել է ՀամԿ(բ)Կ /ԽՄԿԿ շարքերը։ 1944 թվականին Ստալինգրադի մոտ երկրորդ ծանր վիրավորումը ստանալուց հետո Քոլոզյանը զորացրվել է որպես Հայրենական մեծ պատերազմի հաշմանդամ։ Պարգևատրվել է մարտական պարգևներով։

Զորացրվելուց հետո Մկրտիչ Քոլոզյանը վերադարձել է Նոր-Բայազետ և աշխատանքի անցել Բատիկ Բատիկյանի անվան կոլտնտեսությունում։ 1945 թվականին դարձել է կոլտնտեսության 2-րդ ծխախոտագործական օղակի օղակավար։ Կարճ ժամանակում յուրացնելով ծխախոտի մշակաբույսերի աճեցման ագրոտեխնիկական հիմունքները՝ Քոլոզյանի ղեկավարությամբ օղակն իր աշխատանքներն ուղղել է ծխախոտի բերքատվության բարձրացմանը։ Օղակին հաջողվել է յուրաքանչյուր հեկտարի վրա թմբերի երկու կողմերում տնկել 130000 ծխախոտի սածիլ՝ սահմանված 100000-ից 110000 սածիլների փոխարեն, ինչի արդյունքում ստացվել է բարձր բերք։ 1946 թվականին, որպես բարձր բերքատվություն ապահովող երիտասարդական օղակի օղակավար, Քոլոզյանն արժանացել է Կոմերիտմիության Կենտկոմի պատվոգրի։ 1948 թվականին օղակը 3 հեկտար տարածքից ստացել է Տիկ-Կուլակ ծխախոտի տեսակի 25 ցենտներ բերք։

ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի նախագահության 1949 թվականի ապրիլի 16-ի հրամանագրով տարեկանի, բամբակի և ծխախոտի բարձր բերք ստանալու և գարնանացանի բոլոր մշակաբույսերի սերմացուով ապահովելու համար 1949 թվականին Մկրտիչ Բագոյի Քոլոզյանին շնորհվել է Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսի կոչում՝ նրան հանձնելով Լենինի շքանշան և Մուրճ ու մանգաղ ոսկե մեդալ։

Շարունակելով զբաղվել ծխախոտի աճեցմամբ Մկրտիչ Քոլոզյանը 150-200%-ով կատարել է սահմանված պլանները՝ ներդնելով գիտական ձեռքբերումներն ու առաջավոր փորձը։ 1949 թվականին Քոլոզյանի օղակն անցել է Սամսուն տեսակի ծխախոտի մշակմանը և ստացել հեկտարից 35 ցենտներ բերք, իսկ 1950 թվականին՝ 34 ցենտներ։ Զգալի ձեռքբերումների և բարձր բերքատվության հասնելու համար օղակավար Քոլոզյանը պարգևատրվել է Լենինի երկրորդ և Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշաններով։ Հետագա տարիներին Քոլոզյանն արժանացել է այլ պարգևների՝ բարձր բերքատվություն ապահովելու համար։

Մկրտիչ Քոլոզյանը մինչև 1957 թվականը ղեկավարել է ՀԽՍՀ Նոր-Բայազետի շրջանի Բատիկ Բատիկյանի անվան կոլտնտեսության ծխախոտագործական օղակը։ 1958 թվականին կոլտնտեսության բազայի վրա կազմակերպվել է անասնապահական սովխոզ և Քոլոզյանը նշանակվել է սովխոզի արհմիութենական կոմիտեի նախագահ։

Մկրտիչ Բագոյի Քոլոզյանը մահացել է 1990 թվականին, Հայկական ԽՍՀ Կամո քաղաքում։ Թաղված է տեղի գերեզմանատանը։

Պարգևներ
--------

* Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի նախագահության 1949 թվականի ապրիլի 16-ի հրամանագիր, Լենինի շքանշան և Մուրճ և մանգաղ մեդալ)՝ տարեկանի, բամբակի և ծխախոտի բարձր բերք ստանալու և գարնանացանի բոլոր մշակաբույսերի սերմացուով ապահովելու համար։
* Լենինի շքանշան (3.07.1951)։
* Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշան (6.04.1985)[9]։
* Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան (1950)։
* «Արիության համար» մեդալ։
* «Աշխատանքային արիության համար» մեդալ (1952)։
* «Կովկասի պաշտպանության համար» մեդալ։
* «Բեռլինի գրավման համար» մեդալ։
* ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի նախագահության պատվոգիր (1953)։
* Կոմերիտմիության Կենտկոմի պատվոգիր (1946)։
* Հայաստանի Կոմերիտմիության Կենտկոմի պատվոգիր (1951)։

Գրականություն
-------------

* *Саакян В. М. Геворкян В. А.* Колозян Мкртыч Багоевич // Герои Социалистического Труда Армении = Հայաստանի սոցիալիստական աշխատանքի հերոսները. — Ер.: Айпетрат, 1960. — С. 188—191. — 325 с.
* *Касарджян О. К. Карагёзян Г. А.* Герои Социалистического Труда табаководства Армянской ССР = Հայկական ՍՍՌ-ի ծխախոտագործության սոցիալիստական աշխատանքի հերոսները. — Ер.: Айпетрат, 1950. — 40 с.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Лица, удостоенные почётных званий СССР. Герои Социалистического Труда // Армянская советская энциклопедия / Виктор Амазаспович Амбарцумян. — Ер. 1987. — Т. 13. Советская Армения. — С. 666. — 688 с.
2. 1 2  Герои Социалистического Труда Армении, 1960, էջ 188
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Касарджян, Карагёзян, 1950, էջ 12
4. 1 2  Герои Социалистического Труда Армении, 1960, էջ 191
5. 1 2 3 4 5  Герои Социалистического Труда Армении, 1960, էջ 189
6. 1 2 3   Մկրտիչ Քոլոզյան «Երկրի հերոսներ» կայքում
7. 1 2 3 4 5 6 7  Герои Социалистического Труда Армении, 1960, էջ 190
8. ↑  «Мкртыч Багоевич Колозян». *hush.am*. Վերցված է 2017 թ․ հուլիսի 23-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Мкртыч Багоевич Колозян «Երկրի հերոսներ» կայքում