**Վալերի Անդրե** (ապրիլի 21, 1922(1922-04-21), Ստրասբուրգ, Ներքին Ռեն, Ֆրանսիա), Ֆրանսիական դիմադրության շարժման վետերան, օդաչու, նյարդավիրաբույժ, առաջին կինը, որը Ֆրանսիայում գեներալի կոչում է ստացել։

Կենսագրություն
--------------

Մանկուց երազել է դառնալ բժիշկ և օդաչու։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ մասնակցել է ֆրանսիական դիմադրության շարժմանը։ Պատերազմի ավարտից հետո կրթությունը շարունակել է և ստացել բժշկի դիպլոմ։ Միաժամանակ սովորել է պարաշյուտով թռիչքներ կատարել։ Նաև երազել է օդաչու դառնալ, բայց այդ ժամանակ Ֆրանսիայում կնոջ համար օդաչու լինելն արգելված է եղել։

1948 թվականին զինվորական ծառայության անցնելու համար պայմանագիր է կնքել և որպես կապիտան մասնակցել Ֆրանսիական Հնդկաչինի արշավին։ Սկզբում նա նյարդավիրաբույժի օգնական է եղել Սայգոնի հիվանդանոցում, սակայն, երբ իշխանությունները պարզեցին, որ Վալերին պարաշյուտով թռչելու փորձ ունի, նրան գործուղեցին ռազմական վիրաբուժության դասընթացների։ Նա իր առաջին մարտական առաջադրանքը կատարել է հարավային Լաոսում։

1952-1953 թվականներին Ֆրանսիական Հնդկաչինի արշավի ընթացքում նա 129 մարտական թռիչք է կատարել Hiller OH-23 Raven ուղղաթիռով և դարձել ուղղաթիռով մարտական գործողություններին մասնակցած առաջին կին օդաչուն։ Նա տարհանել է 165 վիրավոր զինվորի, վիրավորներին շտապ վիրաբուժական օգնություն ցուցաբերելու համար երկու անգամ թռել է պարաշյուտով։

1953 թվականի ապրիլին նա վերադարձել է Ֆրանսիա և որպես բժիշկ ծառայության անցել Բրետինիի թռիչքափորձարարական կենտրոնում, մասնակցել է մի քանի փորձնական թռիչքների։

1959-1962 թվականներին մասնակցել է Ալժիրի անկախության պատերազմին, որտեղ 365 թռիչք է կատարել Alouette 2 և Sikorsky H-34 ինքնաթիռներով և ստացել մայորի կոչում։

Ալժիրի պատերազմի ավարտից հետո նա վերադարձել է Ֆրանսիա և շարունակել իր կարիերան որպես առողջապահական ծառայության սպա, 1965 թվականին ստացել փոխգնդապետի կոչում, իսկ 1970 թվականին՝ գնդապետի կոչում։ 1976 թվականին Վալերի Անդրեին շնորհվել է բժշկական ծառայության գեներալի կոչում։ Նա դարձել է առաջին կինը Ֆրանսիայում, որն արժանացել է այդ կոչմանը։

1981 թվականին Վալերի Անդրեն նշանակվել է բժշկության գլխավոր տեսուչ, 1987 թվականին պարգևատրվել է Մեծ Խաչի շքանշանով։ 1999 թվականի դեկտեմբերի 16-ին Ֆրանսիայի նախագահ Ժակ Շիրակը Վալերի Անդրեն արժանացրել է Պատվո լեգեոնի շքանշանի Մեծ խաչի ասպետի աստիճանի։

Նրա անվան տակ գրանցված է 3200 թռիչքային ժամ։

Հեղինակ է հուշերի երկու ժողովածուի։ Նրա ամուսինը եղել է գնդապետ Ալեքսիս Սանտինին, որի հետ նա ծանոթացել է Ֆրանսիական Հնդկաչինի արշավին մասնակցելու ընթացքում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Roglo — 1997. — ed. size: 9000000
2. 1 2  Ֆրանսիայի ազգային գրադարան — 1537.
3. ↑
4. ↑  Le mamouth: Un brevet, 54 ans après
5. ↑  «*Ventilators* : Helicopters in Indo-China (1950–54)»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2011-08-11-ին։ Վերցված է 2011-08-23  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
6. ↑  «Le médecin général inspecteur Valérie André à l'honneur»։ French Ministry of Defense։ Վերցված է August 14, 2011
7. ↑  «Captain Valerie Andre: First Woman to Pilot a Helicopter in a Combat Zone»։ Daytips։ Արխիվացված է օրիգինալից March 30, 2012-ին։ Վերցված է August 14, 2011  `|df=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն); `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
8. ↑  «Le médecin général inspecteur Valérie André à l'honneur»։ French Ministry of Defense։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-09-15-ին։ Վերցված է 2011-08-14
9. ↑  «Captain Valerie Andre: First Woman to Pilot a Helicopter in a Combat Zone»։ Daytips։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-09-15-ին։ Վերցված է 2011-08-14

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Valerie Andre»։ Société d'aviation de la Gruyère։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-05-26-ին։ Վերցված է 2011-03-18
* Валери Андре на сайте министерства обороны Франции

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 12081945s · GND: 118877941 · ISNI: 0000000385129972 · LCCN: nb2015008499 · SUDOC: 029129338 · VIAF: 23207998 · WorldCat VIAF: 23207998 |

 |

 |