**Ագնեշ Կելետի** (հունգ.՝ Keleti Ágnes, հունվարի 9, 1921(1921-01-09), Բուդապեշտ, Հունգարիայի Թագավորություն), հրեական ծագմամբ հունգարացի նախկին մարմնամարզուհի և մարզիչ, Օլիմպիական խաղերի հնգակի չեմպիոն (1952, 1956), աշխարհի չեմպիոն (1954, զուգափայտեր), Հունգարիայի չեմպիոն (1947-1954, սպորտային մարմնամարզության)։ Հունգարիայի դրոշի ներքո մասնակցելով Օլիմպիական խաղերին՝ Ագնեշ Կելետին վաստակել է 10 մեդալ,այդ թվում՝ հինգ ոսկե, և համարվում է Օլիմպիական խաղերին մասնակցած հրեա ամենահաջողակ մարզիկներից մեկը պատմության մեջ։ Կելետին ավելի շատ օլիմպիական մեդալներ է վաստակել, քան Իսրայելի քաղաքացիություն ունեցող այլ մարզիկ, իսկ հրեա մարզիկների շարքում նա երկրորդն է. Օլիմպիական խաղերում իր վաստակած մեդալների թվով նա զիջում է միայն Մարկ Սպիտցը։ 1956 թվականի Օլիմպիական խաղերում Ագնեշ Կելետին եղել է ամենաշատ մեդալներ վաստակած մարմնամարզիկը։

Կենսագրություն
--------------

Ագնեշ Կելետին ծնվել է 1921 թվականի հունվարի 9-ին Բուդապեշտում, հրեայի ընտանիքում։ Մարմնամարզությամբ զբաղվել սկսել է չորս տարեկանից, իսկ 16 տարեկանում առաջին անգամ դարձել է Հունգարիայի չեմպիոն։ Իր կարիերայի ընթացքում նա այդ տիտղոսին արժանացել է տասը անգամ։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի պատճառով 1940 թվականի Ամառային օլիմիպիական խաղերը չեղյալ են համարվել, և Ագնեշ Կելետին ժամանակավորապես դադարեցրել է մարզումները։ Նա վերապրել է Հոլոքոստը՝ ձևանալով քրիստոնյա և ապրելով գյուղում։ Նրա հայրը մահացել է Օսվենցիմ համակենտրոնացման ճամբարում, իսկ մայրն ու քույրը թաքնվել են և փրկվել շվեդ դիվանագետ Ռաուլ Վալենբերգի կողմից։

Պատերազմից հետո Կելետին որակավորվել է մասնակցելու 1948 (բաց է թողել վնասվածքի պատճառով), 1952 և 1956 թվականների Օլիմպիական խաղերին։

1956 թվականին Մելբուռնում կայացած Օլիմպիական խաղերից (1956 թվականի նոյեմբեր-դեկտեմբեր) հետո Ագնեշ Կելետին քաղաքական ապաստան է ստանում և հունգարացի 44 այլ մարմնամարզիկների հետ մնում Ավստրալիայում։ Նրանք որոշում են չվերադառնալ Հունգարիա 1956 թվականի ապստամբությունից հետո, երբ Խորհրդային Միության զորքերը ներխուժել էին երկիր։

Հետագայում Ագնեշ Կելետին մեկնել է Իսրայել։ Հունգարիայից այնտեղ են տեղափոխվել նաև նրա մայրն ու քույրը։ Իսրայելում Կելետին օլիմպիական բացարձակ չեմպիոն Մարիա Գորոխավսկայայի հետ աշխատել է որպես ֆիզիկական դաստիարակության հրահանգիչ։

2002 թվականին Ագնեշ Կելետիի անունն ընդգրկվել է «Մարմնամարզության համաշխարհային փառքի սրահում» (Օկլահոմա Սիթի, ԱՄՆ)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  ČSFD (չեխերեն) — 2001.
2. 1 2  Olympedia — 2006.
3. 1 2  "Agnes Keleti" International Jewish Sports Hall of Fame
4. 1 2 3  "Agnes Keleti profile" Archived 2016-03-03 at the Wayback Machine. Jews in Sports
5. ↑  Taylor, P. (2004)։ *Jews and the Olympic Games: The Clash Between Sport and Politics : with a Complete Review of Jewish Olympic Medallists*։ Sussex Academic Press։ էջ 196։ ISBN 9781903900888։ Վերցված է April 13, 2015
6. 1 2  "Whatever Happened to Agnes Keleti?" Archived 2012-10-10 at the Wayback Machine. Gymnastic Greats, December 22, 1999
7. 1 2  "Agnes Keleti, Honoree" International Gymnastics Hall of Fame, 2002
8. ↑  Heller, Aaron (August 14, 2012)։ «10-medal Olympian quietly living her golden years in Israel»։ The Times of Israel։ Վերցված է August 14, 2012
9. ↑  Сегодня день рождения первой советской олимпийской чемпионки по гимнастике — Московский комсомолец, Евгений Гик
10. ↑  International Gymnastics Hall of Fame (անգլ.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ագնեշ Կելետին Archived 2007-03-10 at the Wayback Machine. Մարմնամարզության միջազգային ֆեդերացիայի կայքում (անգլ.)
* Մրցությունների արդյունքները(չաշխատող հղում)
 (անգլ.)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | FIG · Olympic Channel · ՄՕԿ · ČSFD · Internet Movie Database |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1188574086 · ISNI: 0000000079257984 · NSZL: 000000010462 · VIAF: 121422746 · WorldCat VIAF: 121422746 |

 |