recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Հայաստանի ազգային ռադիոյի ժողովրդական գործիքների անսամբլ**, Հայաստանի վաստակավոր կոլեկտիվ, Արամ Մերանգուլյանի անվան, պետական ժողովրդական գործիքների անսամբլ, կազմակերպվել է 1926 թվականին Երևանում, որպես ռադիոյի ժողգործիքների նվագախումբ, 1957-1996 թվականին՝ Հեռուստատեսության և ռադիոյի ժողգործիքների անսամբլ։ Առաջին գեղարվեստական ղեկավար՝ Արամ Մերանգուլյան (1927-1967), 1967-1971 թվականին՝ Ստեփան Ջրբաշյան, 1971-1973 թվականին՝ Արմեն Մանդակունյան, 1974-1993 թվականին՝ Մանվել Բեգլարյան, 1996 թվականից՝ Ռուբեն Մաթևոսյան, դիրիժորներ՝ Մանվել Բեգլարյան, Աշոտ Պետրոսյան։ 1956 թվականից՝ վաստակավոր կոլեկտիվ։ 1967 թվականից՝ Արամ Մերանգուլյանի անվան։ Կատարողացանկը ընդգրկում է հայկական ժողովրդական, աշուղական և գուսանական երաժշտության, հայ և այլազգի պրոֆեսիոնալ ու ինքնուս կոմպոզիտորների, ԱՊՀ երկրների ժողովուրդների ժողովրդական ստեղծագործություններ։ Անսամբլի տարբեր տարիների մենակատարներից են դուդուկահարներ Մարգար Մարգարյանը, Լևոն Մադոյանը, Վաչե Հովսեփյանը, Խաչիկ Խաչատրյանը,Սերգեյ Կարապետյանը, Արսեն Գրիգորյանը, Հակոբ Հովսեփյանը, թառահարներ Սողոմոն Սեյրանյանը, Աշոտ Գասպարյանը, Արամ Նիկողոսյանը, Հրանտ Թորոսյանը,Շահեն Բեգլարյանը,Հովհաննես Դարբինյանը, քանոնահարներ Արտաշես Ֆիրջուլյանը, Զավեն Տերմենջյանը, Նշան Հոպյանը, Անժելա Աթաբեկյանը,Ապոլինա Աթաբեկյանը, Անուշ Կիրակոսյանը, քամանչահարներ Արտեմ Մեջինյանը, Նորայր Հովհաննիսյանը, Խաչատուր Ներսիսյանը, Խաչատուր Շիրակյանը,Հակոբ Խաաթյանը,,ուդահարներ Սողոմոն Ալթունյանը, Կարո Արիստակեսյանը, Ալբերտ Ղազարյանը,Միհրան Դեմիրճյանը, շվիահարներ Անդրանիկ Ասկարյանը,Արմեն Սարգսյանը, Արարատ Պետրոսյանը,թմբկահարներ Վլադիմիր Եգորյանը,Հարություն Կարապետյանը, երգչուհիներ Արաքսյա Գյուլզադյանը, Շողիկ Մկրտչյանը, Օֆելյա Համբարձումյանը, Վարդուհի Խաչատրյանը, Ֆլորա Խորենյանը, երգիչներ Ա. Տեր-Աբրահամյանը, Գ. Գալոյանը, Հովհաննես Բադալյանը, Ռուբեն Մաթևոսյանը, Նորայր Մնացականյանը, Րաֆֆի Հովհաննիսյանը,Վալյա Սամվելյանը,Պապին Պողոսյանը,Ռիմա Սարիբեկյանը և ուրիշներ։ Բացի ՀՀ ռադիոյով և հեռուստատեսությամբ հաղորդվող համերգներից ու բազմաթիվ ֆոնդային ձայնագրություններից, համույթը ելույթներ է ունեցել նաև ՀՀ, արտասահմանյան քաղաքներում։ 1997 թվականին անսամբլի նվագարանային խումբը Բելգիայում մասնակցել է ֆոլկլորային երաժշտության «Դրանուտեր» միջազգային փառատոնին։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի նախնական տարբերակը կամ նրա մասը վերցված է* Հայկական համառոտ հանրագիտարանից*, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 6, էջ 366)։*  |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Կարապետ եկեղեցի (այլ կիրառումներ)

**Սուրբ Կարապետ**, հայ առաքելական առաջին եկեղեցին Յակուտիայում։

Պատմություն
-----------

2014 թվականի սեպտեմբերի 7-ին Յակուտսկում բացվել է Հայ Առաքելական Եկեղեցու տաճարը, որն աշխարհում ամենահյուսիսայինն է և կառուցվել է հավերժական սառածության տարածքում։

Տաճարի առաջին հիմնաքարը դրվել է 2011 թվականի հունիսին։ Տաճարի շինարարական նյութերը (քարերը, ապակին, փայտը, ինչպես նաև խաչը) բերվել են Հայաստանից։
Տաճարի բարձրությունը 27 մետր է։ Եկեղեցին տուֆապատ է։

Հայ առաքելական եկեղեցու Ռուսաստանի և Նոր Նախիջևանի թեմի առաջնորդ, եպիսկոպոս Եզրաս Ներսիսյանը պատարագ մատուցեց նորաբաց եկեղեցում, ու պաշտոնապես այն իր դռները բացեց հավատացյալների առաջ։ Տաճարի բացման հանդիսավոր արարողությանը ներկա են եղել Յակուտիայի հանրապետության կառավարության ղեկավարի տեղակալ Ալեքսանդր Սոլովյովը, Յակուտիայում հայկական սփյուռքի ղեկավար Խորեն Սահակյանը, հայաստանյան պատվիրակության ղեկավար, ՀՀ Արագածոտնի մարզպետ Սարգիս Սահակյանը և այլ հոգևոր և աշխարհիկ հյուրեր։

Եկեղեցու տարածքում տեղադրվել են Արկտիկայի և Անտարկտիկայի հայտնի հետազոտող Արթուր Չիլինգարովի և Ռուսաստանի ու Յակուտիայի արվեստի վաստակավոր գործիչ, կոմպոզիտոր Հրանտ Գրիգորյանի կիսանդրիները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Յակուտսկում բացվել է հայկական «Սուրբ Կարապետ» եկեղեցին
2. ↑  Յակուտիայում բացվել է աշխարհում ամենահյուսիսային հայկական եկեղեցին
Անտիոքի հիմնադիր Սելևկոս Ա Նիկատոր
Անտիոքի Ուղղափառ տաճար, Բրուքլին
Հովհաննես Ոսկեբերան
**Անտիոքի հույներ,** Թուրքիայի տարածքում բնակվող էթնիկ հույների խումբ։ Պաշտոնապես ճանաչվել է ազգային փոքրամասնություն։ Ըստ դավանանքի՝ ուղղափառներ են, Անտիոքի պատրիարքության անդամներ և հույն կաթոլիկներ, Մելքիտ պատրիարքության անդամներ։ Ժամանակակից Անտիոքի հույների մեծ մասը առաջին մակեդոնացի վերաբնակիչների, հին հռոմեական և բյուզանդական դարաշրջանների հելլենների, հելլենացված հուդա-քրիստոնյաների և սիրիացիների սերունդներն են։ Ոմանք դեռ խոսում են արամեերեն։ Մեծամասնությունը անցել է արաբերենի լիբանանյան բարբառին։ Շատերը տիրապետում են նաև հունարեն և թուրքերեն լեզուներին։ Անտիոքի հույների թիվը Թուրքիայում կազմում է մոտ 10 000 մարդ։ Բնակություն են հաստատել հիմնականում Հաթայ նահանգում, կենտրոնը՝ Անթաքիա (Հին Անտիոք)։ Սփյուռքը բնակվում է Մերձավոր Արևելքի և Հարավային Ամերիկայի երկրներում։

Վերաբնակեցում
-------------

Անտիոքի առաջին հունական համայնքը հայտնվել է մ.թ.ա. 323 թվականին Ալեքսանդր Մակեդոնացու ուղեկից Սելևկոս Ա Նիկատորի օրոք։

Օսմանյան կայսրության օրոք ընդգրկվել են քրիստոնյա միլլերի կազմում։ 20-րդ դարում զգացվել են արտագաղթի մի քանի ալիքներ։ 1923 թվականին Ալեքսանդրետի սանջակը Սիրիայի մի մասն էր, ուստի այստեղ բնակվող հույն բնակչությունը ենթակա չէր բնակչության փոխանակման Թուրքիայի և Հունաստանի միջև։ Երբ 1939 թվականին այս տարածքը տեղափոխվեց Թուրքիա, շատ Անտիոքի հույներ արտագաղթեցին Սիրիա և Լիբանան։ 1960-ականներին արտագաղթի ևս մեկ ալիք կար դեպի Եվրոպայի և Ամերիկայի երկրներ։ Թուրքիայի տարածքում Անտիոքի հույների թվաքանակը 1895 թվականին ավելի քան 50.000-ից իջել է 1995 թվականի 10.000-ի, այն դեպքում, երբ սփյուռքում նրանց թիվը ներառված է մելքիացիների կազմում, որոնք ավելի քան 1.800.000-ն են։

Թուրքիայում Անտիոքի հույների մեծ համայնք է բնակվում Ստամբուլում։ Նրանք բնակություն են հաստատել նաև Իսքենդերունում, Սամանդաղում և Ալթընեզուում՝ Հաթայ նահանգում և Մերսինում։ Հայտնի են Անտիոքի հույների և թուրքերի միջև միջէթնիկական բախումների դեպքեր, որոնցից մեկի մասին հաղորդվել է 2005 թվականին։

Մշակութային ժառանգություն
-------------------------

Անտիոքի հույների շրջանում պահպանվում են քրիստոնեական ծեսերն ու օրհներգերը, որոնք առաջացել են Անտիոքում քրիստոնեության արշալույսին։ Ըստ ծագման Անտիոքի հույներ են եղել Ղուկաս ավետարանիչը, Հովհաննես Ոսկեբերանը, Եվագրիոս Սքոլաստիկոսը։ Վաղ միջնադարում Սիրիայի Անտիոքը, Ալեքսանդրիայի հետ միասին, քրիստոնեական աստվածաբանական դպրոցի կենտրոնն էր։

Տես նաև
-------

* Անտիոք
* Թուրքիայի բնակչություն
* Անտիոքի հույն ուղղափառ եկեղեցի

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Peter Alford Andrews, *Ethnic Groups in the Republic of Turkey*, Dr. Ludwig Reichert Verlag, 1989, ISBN 3-89500-297-6
2. ↑  «Taciz yüzünden cemaatler dövüştü». Արխիվացված օրիգինալից 2007 թ․ հոկտեմբերի 24-ին. Վերցված է 2013 թ․ մայիսի 21-ին.
Էստոնիան ունի բարեխառն ծովայինից բարեխառն մայրցամաքային անցումային կլիմա՝ մեղմ ձմեռներով և զով ամառներով։

Ընդհանուր բնութագիր
-------------------

Էստոնիան գտնվում է բարեխառն գոտում, հյուսիսից և արևմուտքից ափերը ողողում է Բալթիկ ծովը։ Կլիմայի վրա մեծ ազդեցություն են ունենում անտլանտիկական ցիկլոնները, ծովի մոտիկ լինելու պատճառով օդը միշտ խոնավ է։ Գոլֆստրիմի ազդեցության պատճառով ձմեռն ավելի տաք է, քան Եվրասիայի այլ շրջաններում։ Ամառը համեմատաբար ավելի զով է։ Ամենատաք ամիսը հուլիսն է, ամենացուրտը՝ փետրվարը։ Գերկաշռում է մռայլ և ամպամած եղանակը։

### Օդի ջերմաստիճանը

Բազմամյա ուսումնասիրությունների տվյալներով (1961—1990 թթ.) Էստոնիայում օդի միջին ջերմաստիճանը կազմում է +4,1 °C-ից +6,3 °C, սակայն նկատվում է աստիճանական տաքացում։ Տարեկան միջին առավելագույն ջերմաստիճանը նկատվում է Սաարեմաա և Հիյումաա շրջաններում (+6), նվազագույնը՝ Լյաենե-Վիրումաա և Յիգևամաա (+4,1...+4,5 °C)։

Ամենացուրտ ամիսը փետրվարն է՝ կղզիներում մինչև −3,3 °C, իսկ մայրցամաքում մինչև −7,4 °C-ով։ Ամենատաք ամիսը հուլիսն է, օրական միջին ջերմաստիճանը +16,2 °C -ից +17,5 °C է։

Ռեկորդային տաք ամիս է եղել Նարվա-Յիեսուու քաղաքում 2010 թվականի հուլիսին՝ +23,4 °C միջին ջերմաստիճանով։ Ռեկորդային ցուրտ ամիս է եղել 1987 թվականի հունվարը Նարվայում՝ −18,0 °C միջին ջերմաստիճանով։

Օդի բացարձակ դրական ջերմաստճանը +35,6 °C, որը գրանցվել 1992 թվականի օգոստոսի 14-ին։ Բացարձակ բացասական ջերմաստիճանը −43,5 °C է, որը գրանցվել է 1940 թվականի հունվարի 17-ին։

### Տեղումներ, հարաբերական խոնավություն, ամպամածություն

Տեղումների միջին տարեկան քանակը 535 մմ-ից 727 մմ է։ Օդի միջին հարաբերական խոնավությունը, որպես կանոն բարձր է և կազմում է 79%-ից մինչև 84%՝ կղզիներում։ Ամպամածության ստորին արժեքը 4,8...5,7 բալ է։

### Քամու արագություն

Քամու միջին արագություն 2,7 մ/վ-ից մինչև 6,6 մ/վ է։

### Հյուսիսափայլ

Հյուսիսափայլի տարեկան միջին տևողությունը կազմում է 1628-ից 1926 ժամ։

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. ↑  «Температура воздуха». *EMHI*. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հուլիսի 3-ին. Վերցված է 2013 թ․ դեկտեմբերի 5-ին.
2. ↑  «EMHI»: Օդի ջերմաստիճանը
3. ↑  «Ilmajaam.ee»
4. ↑  ««Столица холода Йыгева»». Արխիվացված է օրիգինալից 2010 թ․ հուլիսի 24-ին. Վերցված է 2013 թ․ դեկտեմբերի 5-ին.
5. ↑  «EMHI»: Տեղումներ, օդի խոնավություն
6. ↑  «EMHI»: Ամպամածություն
7. ↑  «EMHI»: Քամու արագություն
8. ↑  «EMHI»: Հյուսիսափայլի տևողություն
**Ելենա Ավետիքի Աբաջյան** (մայիսի 29, 1922(1922-05-29), Թիֆլիս, ԱԽՖՍՀ - 2015, Երևան, Հայաստան), հայ դաշնակահարուհի, մանկավարժ։

Կենսագրություն
--------------

Ելենա Աբաջյանը ծնվել է 1922 թվականի մայիսի 29-ին, Թիֆլիս քաղաքում։

1926 թվականից ապրել է Լենինականում, որտեղ ստացել է նախնական երաժշտական կրթություն։ 1934 թվական մասնակցել է պատանի շնորհալիների հանրապետական օլիմպիադային և արժանացել 1-ին մրցանակի։ 1939–1940 թվականին սովորել է Մոսկվայի Գնեսինների անվան երաժշտական ուսումնարանում, 1945 թվականին ավարտել Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի դաշնամուրի բաժինը (Ռոբերտ Անդրիասյանի դասարան)։ 1945 թվականից դասավանդել է նույն կոնսերվատորիայի դաշնամուրի բաժնում։ Ելենա Աբաջյանը միաժամանակ, 1947-1952 թվականներին դասավանդել է Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան երաժշտական մասնագիտական դպրոցում, 1950–2006 թվականին՝ Երևանի Չայկովսկու անվան երաժշտական դպրոցում։

1970 թվականից եղել է «Երաժիշտ» թերթի խմբագիրը։ Կազմել և խմբագրել է հայ կոմպոզիտորների դաշնամուրային ստեղծագործությունների մի շարք ուսումնական ձեռնարկներ, հեղինակ է նաև մեթոդական ձեռնարկների։ 1992 թվականին ստացել է պրոֆեսորի կոչում։

Մենահամերգներով հանդես է եկել նվագախմբերի հետ։

Ելենա Աբաջյանը մահացել է 2015 թվականին, Երևան քաղաքում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Работа в Ереванской консерватории. Часть II
2. ↑  *Հայ երաժշտության հանրագիտարան*. Երևան: «Հայկական հանրագիտարան. հրատարակչություն»,. 2019. էջ 7. `{{cite book}}`: Text "Գիտահրատարակչական խորհուրդ՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ" ignored (օգնություն)CS1 սպաս․ հավելյալ կետադրություն (link)

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ երաժշտության հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**«Լիճ ծովի հատակին»** (ռուս.՝ «Озеро на дне моря»), 1989 թվականի խորհրդային նկարված մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, «Ստորջրյա բերետներ» մուլտֆիլմերի շարքի սերիա։

Սյուժե
------

Դելիֆինների մասին պատմող շարքի հերթական սերիան է։ Այս ֆիլմում Պավլովան, Տրիստանը, Հենրին ու Միքո անունով տղան օվկիանոսի հատակին գտնում են հնագույն խորհրդավոր քաղաքակրթության ժամանակաշրջանում կառուցված քաղաք։ Ստորջրյա քաղաքի հրաշքների բացահայտումը և հրակնատային ահաբեկչի հետ հանդիպումը կազմում են ֆիլմի սյուժեի հիմքը։ Հետագայում ընդգրկվել է «Ստորջրյա բերետներ» լիամետրաժ մուլտֆիլմի կազմում։

Ստեղծողներ
----------

|  |  |
| --- | --- |
| Ռեժիսոր | Ալեքսանդր Մազաև |
| Սցենարիստ | Էդուարդ Ուսպենսկի |
| Բեմադրող նկարիչներ | Նատալյա Դեմիդովա, Սերգեյ Տյունին, Յուրի Մեշչերյակով |
| Նկարիչ-մուլտիպլիկատորներ | Ալեքսանդր Դորոգով, Ալեքսանդր Պանով, Ալեքսանդր Մազաև, Յուրի Մեշչերյակով |
| Օպերատոր | Ալեքսանդր Չեխովսկի |
| Կոմպոզիտոր | Տ. Հայեն |
| Հնչյունային օպերատոր | Վլադիմիր Կուտուզով |
| Խմբագիրներ | Ելենա Նիկիտկինա |

Մուլտֆիլմի մասին
----------------

> 
> 
> 80-ական թվականների վերջին սկսվել են փոփոխություններ երկրում, կինոյում և «Սոյուզմուլտֆիլմում»։ Վլադիմիր Տարասովը փորձել է ներգրավվել նոր իրականությունում՝ աշխատելով պատվախնդիր և այդ ժամանակի համար նոր նախագծի վրա՝ հատուկջոկատային դելֆինների մասին պատմող էքշն ժանրի սերիալի համատեղ բեմադրության վրա ամերիկյան ու խորհրդային ռազմաբազաների հետ համատեղ։ Սա եղել է առաջին ֆիլմը, որ պատմել է ոչ թե ռազմական բախման, այլ ռուս ու ամերիկացի «բերետների» զոինվորական եղբայրության մասին։ Տասնամյակների սահմանին շուկայական իրավիճակում ընդգրկվելու խորհրդային մուլտիպլիկացիայի այլ փորձերի նման այդ նախագիծը ևս շարունակություն չի ունեցել։ Չնայած «Հաջող մեկնարկի» (1989-1990) չորս սերիաները և նրանց հիման վրա ստեղծված «Ստորջրյա բերետներ» (1991) լիամետրաժ ֆիլմը էկրան են բարձրացել ու հազվադեպ հայտնվում են հեռուստաէկրաններին...
> 
> 
> 
> *Բնօրինակ տեքստ* (ռուս.)  
> 
> *В конце 80-х начались перемены — в стране, в кино и на «Союзмультфильме». Владимир Тарасов пытался вписаться в новую реальность, работая над амбициозным и новым для того времени проектом — совместной постановкой сериала в жанре «экшн» о приключениях спецназовцев-дельфинов с американской и советской военных баз. Это были первые фильмы не о военном противостоянии, а о солдатском братстве русских и американских «беретов». Как и многие другие попытки советской мультипликации вписаться в рыночную ситуацию на рубеже десятилетий, проект продолжения не имел. Хотя четыре серии «Счастливого старта» (1989—1990) и сделанный на их основе полнометражный фильм «Подводные береты» (1991) на экраны вышли и изредка появляются на телеканалах…*
> 
> 
> — Նատալյա Վենժեր
> 
>

Տես նաև
-------

* «Ստորջրյա բերետներ»

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Наталия Венжер.* Владимир Тарасов // Наши мультфильмы / Арсений Мещеряков, Ирина Остаркова. — Интеррос, 2006. — ISBN 5-91105-007-2Արխիվացված է Օգոստոս 31, 2007 Wayback Machine-ի միջոցով:

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Լիճ ծովի հատակին» մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · Animator.ru |

 |
**Ֆիլանում** (հապավում՝ **ֆիլա**տելիա և **նում**իզմատիկա), ֆիլատելիստական և դրամագիտական (նումիզմատիկական) ընկերություն էր, հասարակական կազմակերպություն Հայաստանում, սկսած 1922 թվականից։

Ստեղծումը
---------

«Ֆիլանում»-ը հիմնվել է 1922 թվականի հուլիսի 16-ին Երևանում, որպես ֆիլատելիստների և նումիզմատների (դրամագետներ) ընկերություն։ Նույն թվականի հուլիսին Խորհրդային Հայաստանի լուսավորության ժողովրդական կոմիսարիատը որոշում ընդունեց այդ հասարակական կազմակերպությունը իրավականորեն ճանաչելու մասին։

Ընդունելության կարգը
--------------------

«Ֆիլանում»-ի կանոնադրության համաձայն՝ կազմակերպության անդամ կարող էին դառնալ 15 տարեկանից սկսած այն հավաքորդները որոնք ունեին 200-ից ոչ-պակաս փոստային նամականիշներից կամ 100-ից ոչ-պակաս դրամանիշերից բաղկացած հավաքածուներ։ Յուրաքանչյուր անդամագրվողի համար սահմանված էր մեկ միլիոն ռուբլու չափով մուտքի վճար, իսկ անդամավճար՝ դրա 20%-ի չափով։ Բացի դրանից յուրաքանչյուր ընդունվող ընկերության ֆոնդ էր հանձնում 10 նամականիշ կամ 20 դրամանիշ։

Կառուցվածքն ու գործունեությունը
-------------------------------

Ընկերության բարձրագույն մարմինը ընդհանուր ժողովն էր, որ գումարվում էր ոչ պակաս, քան շաբաթը մեկ անգամ։ Ընդհանուր ժողովի պլանավորած առաջին միջոցառումն էր՝ կապ հաստատել Անդրկովկասի, Կովկասյան քաղաքների, Մոսկվայի, Սանկտ Պետերբուրգի հետ, ինչպես նաև արտասահմանյան հավաքորդների կազմակերպությունների հետ, նպատակ ունենալով նյութեր փոխանակել, լրացնել Հայաստանի Ազգային թանգարանի ֆոնդերը։

«Ֆիլանում»-ը գործում էր ինքնավար կերպով, չէր մտնում Ֆիլատելիստական Համառուսական Ընկերության (ՖՀԸ) կամ Հավաքորդների Համառուսական Ընկերության (ՀՀԸ) կազմի մեջ բաժանմունքի իրավունքով, ինչպես սահմանված էր վերուստ։

Գործունեության ավարտը
---------------------

«Ֆիլանում»-ին վիճակվեց նույն ճակատագիրը, ինչ տվյալ ժամանակ բաժին ընկավ Խորհրդային Միության մյուս բազմաթիվ մշակութային, լուսավորական կազմակերպություններին։ 1934-ից 1937 թվականներին իշխանությունների պաշտոնական քաղաքականությունը ուղղված էր այդ օրինակ կազմակերպությունները ճզմելուն, արգելելուն։ «Ֆիլանում»-ը 1930-ակաների երկրորդ կեսին դադարեցրեց իր գործունեությունը։

Աղբյուրներ
----------

* Ֆիլատելիան Հայաստանում, *Մ. Առաքելյան, Ռ. Խոջոյան, Ս.Հայրապետյան, Լ. Ռուխկյան* Երևան 1997

Արտաքին հղումներ
----------------

* Հայ ֆիլատելիայի դպրոցի անցած ուղին
**Տիրան արքեպիսկոպոս Կյուրեղյան**, ավազանի անունով՝ **Ղազարոս** (սեպտեմբերի 2, 1948(1948-09-02), Նիկոսիա, Նիկոսիայի շրջան, Կիպրոս, Կիպրոս), Ռուսաստանի և Նոր Նախիջևանի հայոց թեմի նախկին առաջնորդ։

Կենսագրություն
--------------

Ղազարոս Կյուրեղյանը ծնվել է 1948 թվականի սեպտեմբերի 2-ին Կիպրոսի Նիկոսիա քաղաքում, արհեստավորի ընտանիքում։ Նախնական կրթությունը ստացել է տեղի Մելիքյան-Ուզունյան ազգային վարժարանում։ 1962 թվականին ընտանիքի հեր ներգաղթել է Հայաստան, հաստավել Վանաձոր քաղաքում և ուսումը շարունակել տեղի №18 միջնակարգ դպրոցում։ 1964 թվականին ընդունվել է հոգևոր ճեմարան և 1970 թվականին ավարտել։ Դիպլոմային աշխատանքի նյութն է եղել «Տարոնի սրբավայրերը»։ 1968 թվականին ձեռնադրվել է սարկավագ, իսկ 1972 թվականին՝ աբեղա։ Վարդապետական թեզն է՝ «Դվինի հայրապետանոցում կազմված երեք ժողովածուները»։ Տեր Տիրան վարդապետը նշանակվել է առաջնորդական փոխանորդ Ռուսաստանի և Նոր Նախիջևանի հայոց թեմի։

25 տարի եղել է Մոսկվայի հայոց թեմի առաջնորդ ներկայացուցիչն ու հովիվը։ Նա ձեռնադրել է Ռուսաստանի և Նոր Նախիջևանի հայոց թեմի հոգևոր սպասավոր Տեր Մարտիրոս քահանա Բերբերյանին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  Պաշտոնական ամսագիր Հայրապետական Աթոռոյ Ս. Էջմիածնի 1976 մարտ, ԼԳ տարի, Էջ 37
2. ↑  «Տիրան արքեպիսկոպոս Կյուրեղյան. «Գարեգին կաթողիկոսը, նստած աթոռին, իրեն Աստված է զգում»». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 4-ին. Վերցված է 2015 թ․ հունիսի 12-ին.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ջահան (այլ կիրառումներ)

**Ջահան**, *Բիռամոս, Բյուռամոս, Գյուռամոս, Գյուվռամոս, Երմոն, Ճեյհան, Ճիհան, Ճիհանե, Ճիհուն, Ճիյհուն, Պիռամես, Պիռամոս, Պիրամ, Պիրամյուս, Պիրամոս, Պիրան, Պյուռամիս, Պյուռամոս, Պյուռանոս, Պյարամիս, Պյուրամոս, Պուրամուս, Ջաիհան, Ջահուն, Ջեյխան, Ջեյհան, Ջեյհուն, Ջիհան, Ջիհուն, Ջիուն, Ջհան, Փիրամոս, Փիրամուս*, գետ Միջերկրական ծովի ավազանում` Կիլիկիայի արևելյան մասում։ Հնում կոչվում էր Պիռամոս (Պյոռամոս)։ Երկարությունը 474 կմ է, ավազանը՝ 21200 կմ2։ Կիլիկիայի ամենաջրառատ գետն է։ Կազմվում է Կիլիկյան Տավրոս լեռնաշղթայի լանջերից սկիզբ առնող 3 գետակների (Խուրմա, Կոկիսոնի գետ, Սյոգութլու) միավորվելուց։ Նեղ ձորերով ու կիրճերի միջով հոսում է դեպի հարավ՝ իր մեջ ընդունելով մի շարք վտակներ, այդ թվում՝ Զեյթունի գետը, Անդրունը և այլն։ Մտնելով Դաշտային Կիլիկիա` Ջահանի ընթացքը դանդաղում է. այստեղ աջ կողմից իր մեջ է ընդունում Կապանի և Սսի գետերը, իսկ ձախ կողմից՝ Բուլանըկ և Կարասուն գետերը։ Ստորին հոսանքի շրջանում Ջահան գետը թեքվում է դեպի արևելք և, շատ չանցած, թափվում Հայոց ծոցը։ Հնում Ջահան գետը ծովն էր թափվում այժմյան գետաբերանից մոտ 45 կմ արևմուտք։ Նավարկելի է եղել. ծովային նավերը գետի ընթացքով հասել են մինչև Մամեստիա քաղաք։ Սակայն այժմ Կիլիկիայի ափերը մերկանալու և գետի քերած տիղմի կուտակման պատճառով Ջահան գետը դարձել է ոչ նավարկելի։

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. ↑  Հակոբյան Թ. Խ. Մելիք-Բախշյան Ստ. Տ. Բարսեղյան Հ. Խ. Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան, հ. 1 [Ա-Գ] (խմբ. Մանուկյան Լ. Գ.), Երևան, «Երևանի Համալսարանի Հրատարակչություն», 1986, էջ 261 — 992 էջ։
2. ↑  Հակոբյան Թ. Խ. Մելիք-Բախշյան Ստ. Տ. Բարսեղյան Հ. Խ. Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան, հ. 4 [Ն-Վ] (խմբ. Մանուկյան Լ. Գ.), Երևան, «Երևանի Համալսարանի Հրատարակչություն», 1986, էջ 377 — 804 էջ։

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Դասական հնությունների իրական բառարան · Մեծ նորվեգական · Treccani |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 315133645 · WorldCat VIAF: 315133645 |

 |
**Հալլե-Վիլվոորդե** (հոլ.՝ Arrondissement Halle-Vilvoorde, ֆր.՝ Arrondissement administratif de Hal-Vilvorde), Բելգիայի Ֆլանդրիա տարածաշրջանի Ֆլամանդական Բրաբանտ նահանգի վարչական շրջան, որը միավորում է 35 համայնք։ Գրեթե բոլոր կողմերից շրջապատում է Բրյուսելի մայրաքաղաքային տարածաշրջանը (միայն Տերվյուրենի շրջանը Լյովենի շրջանի մի մասն է)։ Բնակչությունը՝ 643 415 մարդ (հունվարի 1, 2020)։ 

Հալլե-Վիլվորդե շրջանի բոլոր համայնքներում պաշտոնական լեզուն նիդերլանդերենն է (1963 թվականից), սակայն դրանցից 7-ում կան լեզվական արտոնություններ ֆրանկոֆոնների (*ֆրանսախոսներ*) համար։ Վերջին տարիներին, Բրյուսելի գալլացման և ենթաուրբանիզացման գործընթացներով պայմանավորված՝ ավելի ու ավելի մեծ թվով ֆրանկոֆոններ են տեղափոխվում Հալլե-Վիվոորդեի համայնքներ։ Ֆրանսալեզու մամուլում Բրյուսելին մոտ գտնվող Հալլե-Վիլվոորդե, ինչպես նաև Տերվյուրեն համայնքները ստացել են Բրյուսելի ծայրամասեր անվանումը։ 

Ֆրանկոֆոնների թվաքականը համայնքից համայնք տատանվում է 5%-ից մինչև 85%-ի սահմաններում, սակայն այն աստիճանական աճի միտում ունի։

Բնակչություն
------------

Վերջին տարիներին Հալլե-Վիլվոորդե վարչական շրջանում բնակչության աճը.

| Year | Population |
| --- | --- |
| 1990 | 533,719 |
| 1995 | 549,165 |
| 2000 | 558,220 |
| 2005 | 572,697 |
| 2010 | 593,455 |
| 2015 | 617,330 |
| 2017 | 627,247 |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  «Bevölkerung nach Wohnsitz, Nationalität, Familienstand, Alter und Geschlecht». *Direction générale Statistique – Statistics Belgium*. Direction générale Statistique – Statistics Belgium. Վերցված է 2023 թ․ դեկտեմբերի 27-ին.
**Հաճն** (այժմ կոչվում է **Սայիմբեյլի**, թուրքերեն՝ Saimbeyli), քաղաք պատմական Լեռնային Կիլիկիայում։

Աշխարհագրություն
----------------

Հաճնը գտնվում է ներկայիս Թուրքիայի Հանրապետության Ադանայի մարզի հյուսիսում, Սարոսի գետի վտակ Գյոկսուից 10 կմ արևմուտք՝ եռանկյունաձև բլրի վրա։ Քաղաքից արևմուտք է գտնվում Օբրուխ ձորը և համանուն գյուղը, որով հոսում է *Չաթախջուր* գետակը, և հորդանալով կագմում Հաճնի գետը (Ղ. Ալիշան, Սիսաան, էջ 164)։

Պատմություն
-----------

Եղել է Հռոմեական (պահպանվել են մ.թ.ա. I դ. բերդի ավերակները), Բյուզանդական կայսրությունների, Կիլիկիայի հայկական պետության կազմում։ Հնուց Հաճընում բնակվող հայերը XI դ. հիմնադրել են Սուրբ Հակոբ վանքը (կանգուն է մինչև օրս)։ Կիլիկիայի հայկական թագավորության անկումից (1375 թ.) հետո մեծ թվով հայեր հաստատվել են Հաճընում։ XV դ. քաղաքը զավթել է Օսմանյան Թուրքիան։ 1915 թվականին՝ 35 հզ. բնակչություն (մոտ 30 հզ-ը՝ հայեր)։ Հայերն ունեին վեց եկեղեցի՝ կից վարժարաններով (նշանավոր էր Սահակ-Մեսրոպյանը)։ Քաղաքից դուրս, Սուրբ Հակոբ վանքում, գործել է գիշերօթիկ վարժարան։ Զբաղվել են հիմնականում արհեստներով և առևտրով։ 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ Հաճընի հայերը բռնությամբ տեղահանվել և աքսորվել են Դեր Զոր, որտեղ նրանց մեծ մասը զոհվել է։ 1919 թվականին մոտ 8 հզ. հաճնցիներ վերադարձել են Ֆրանսիայի հովանավորության ներքո գտնվող հայրենի քաղաքը, սակայն ֆրանսիական կառավարությունն ամբողջ Կիլիկիան (ներառյալ Հաճընը) հանձնել է Թուրքիային։ 1920 թվականի մարտին քեմալական զորքերը պաշարել են Հաճընը, որի հայ բնակիչները դիմել են ինքնապաշտպանության (տես Հաճընի հերոսամարտ (1920))։ Կոտորածից փրկվածներն ապաստանել են տարբեր երկրներում։ Թուրքերը Հաճընը վերանվանել են Սալիմբեյլի (Հաճընի ջարդարարի անունով)։ 1958 թվականին Հայաստանում հիմնվել է Նոր Հաճն քաղաքը։

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. ↑
2. ↑  Հակոբյան Թ. Խ. Մելիք-Բախշյան Ստ. Տ. Բարսեղյան Հ. Խ. Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան, հ. 5 [-] (խմբ. Մանուկյան Լ. Գ.), Երևան, «Երևանի Համալսարանի Հրատարակչություն», 2001, էջ 456 — 916 էջ։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի նախնական տարբերակը կամ նրա մասը վերցված է* Հայկական համառոտ հանրագիտարանից*, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 6, էջ 84)։*  |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Հաճնի գավառակ |
| --- |
|  |
| Քաղաքներ | Հաճն |
|  |
| Գյուղեր | Բանլըք • Երեպագան • Նալտաշ • Շանշա |
|  |
| Պորտալ:Արևմտյան Հայաստան |

 |
**Հարություն Գևորգի Մրմրյան** (1860, Կոստանդնուպոլիս - հուլիսի 21, 1926(1926-07-21), Ստամբուլ, Թուրքիա), գրական կեղծանունները՝ Հարություն, Ակումիտ, Ուխտավոր, Խաչքնար, հայ գրող, պատմաբան։

Կենսագրություն
--------------

Նախնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրում, հետագայում ինքնակրթությամբ խորացել աստվածաբանության, փիլիսոփայության և լեզուների ուսումնասիրության մեջ։ Թարգմանել է Հերոդոտոսի, Շ․ Մոնտեսքյոյի, Ժ. Ռուսոյի, Հ․ Տենի, Հ․ Սպենսերի և այլոց գործերը։ Իր ուսուցիչ Միսաքյանի և Հ․ Չամուռճյանի (Տերոյենց) կենսագիրն է («Հին օրեր։ Պոետ Խաչատուր Միսաքյան և իրեն ժամանակակից իմացականին վրա հայացքներ, 1815 թ. 1891»,1907, «Տասննիններորդ դար և Հովհ․ Պրուսացի Տերոյենց», 1908)։ Մրմրյանը կրոնաիդեալիստական երկերի հեղինակ է («Ալելույա։ Տասնյակ իմաստասիրական», 1908 և այլն)։ Պատմաբանասիրական հետազոտությունները վերաբերում են հայ առևտրական բուրժուազիայի ձևավորման և զարգացման պատմությանը («Հին օրեր ու այդ օրերուն հայ մեծատունները։ 1550-1870», 1901, «Թուրքահայոց հին վաճառականությունն և վաճառականք։ 1740-1890», 1908, «Մասնական պատմություն հայ մեծատուններու։ 1400-1900», 1909) և հայ գրականությանը («Պատմություն հայ գրականության», մաս 1, 1910)։ Մրմրյանի միստիկական խորհրդածությունները, խրթին գրելաոճը և ճգնավորական ապրելակերպը քննադատել են Գրիգոր Զոհրապը, Թեոդիկը և ուրիշներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեքստեր Վիքիդարանում

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  Հայկական սովետական հանրագիտարան, հատոր 8 (հայ.) — հատոր 8. — էջ 67.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ստեղծագործությունների տեքստ | Հայ մատենագրութեան թուանշային գրադարան |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | AV Production |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 18381 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 67)։*  |
Մաքուր գիպս
**Գիպս** կամ **Գիպսաքար**, միներալ, կալցիումի սուլֆատի բյուրեղահիդրատ՝ CaSO4•2H2O։

Բաղադրություն
-------------

Մաքուր վիճակում պարունակում է 32,56% CaO, 46,56% SO3 և 20,95% H2O։

Հատկանիշներ
-----------

Բյուրեղագիտական համակարգը մոնոկլինային է։ Առաջացնում է հոծ հատիկային (ալեբաստր) զանգվածներ, թիթեղաձև և սյունաձև թելային բյուրեղներ, հաճախ «ծիծեռնակի պոչ» կոչվող կրկնաբյուրեղը։ Մաքուր գիպսը անգույն և թափանցիկ է, խառնուրդների առկայությամբ՝ սպիտակ, դեղին, վարդագույն։ Կարծրությունը՝ 1,5։ Խտությունը՝ 2300 կգ/մ3։

Տարածվածություն
---------------

Գիպսի բյուրեղներ։
Անջատվում է սուլֆատային աղերով հարուստ ջրային լուծույթներից՝ ծովալճակներում և աղի լճերում։ Աղիության մեծացման դեպքում սկսում է անջատվել անհիդրիդ, ապա աղեր։ Լայնորեն տարածված է նստվածքներում։ Գիպսը համարվում է տիպիկ նստվածքային հանքանյութ։

Կիրառություն
------------

Սելենիտը օգտագործում են ոչ թանկարժեք ոսկերչական իրերում։ Տաքացած գիպսը օգտագործում են որպես կապող նյութ՝ շինարարության և բժշկության մեջ։ Գիպսի դեղնավուն տեսակները համարվում են լավ շինանյութ։ 2005 թ. աշխարհում արտադրվել է գիպսի 110 մլն. տոննա։ Գիպսի համաշխարհային արտադրության 43%-ը բաժին է ընկնում ԱՄՆ-ին, Իրանին, Կանադային և Իսպանիային։

Թափոններ
--------

Աշխարհում բացակայում են տեխնոլոգիաները, որոնք թույլ կտային էֆեկտիվ վերամշակել նման արտադրությունների թափոնները։ Արտադրության 1 տարվա կտրվածքով կուտակվում է 20 մլն. տոննա ֆոսֆո-գիպաս։ Դա հանգիստ չի տալիս բնապահպաններին, քանի որ առաջին հայացքից սպիտակ և մաքուր թվացող գիպսի փոշին տեղումների ազդեցության տակ շատ ուժեղ հանքայնացնում է շրջակա հողը, հասնելով գրունտային ջրերին և ավելացու մտցնելով նրանց կազմում։ Ֆոսֆո-գիպսի յուրացման խնդիրների լուծման համար, կամ ավելի լավ նրա օգտակար կիրառությունը ժողովրդական տնտեսության մեջ, ստեղծվեց հատուկ աշխատանքային խումբ՝ թափոնների վերամշակման հարցերի հետ կապված, որի կազմի մեջ մտան Բելառուսի բնապահպանության, առողջապահության նախարարության ներկայացուցիչները։
Վերջին հաշվով դեռևս ոչ մի երկիր էֆեկտիվ միջոց չի կիրառել նման թափոնների վերամշակման հարցում։ Հիմնականում ֆոսֆո-գիպսը պահեստավորում են բաց երկնքի տակ կամ լցնում են ծով և օվկիանոս։ Հիմնականում ֆոսֆո-գիպսը օգտագործում են ցեմենտի արտադրության մեջ։

Տես նաև
-------

* Ալեբաստր

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. ↑  rruff — International Mineralogical Association, University of Arizona.
2. ↑  mineralienatlas

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Գիպս** կատեգորիայում։ |
**Ռոքի թանգարան** (բաշկիրերեն՝ Рок музейы), ռոք երաժշտությանը նվիրված թանգարան Բաշկորտոստանի Ուֆա քաղաքում։ Հիմնվել է 2008 թվականին։ Այստեղ ներկայացված ցուցանմուշները լուսաբանում են անցյալ դարի 70-ական թվականներից մինչ օրս ընկած ժամանակահատվածը։

Պատմություն
-----------

Ռոքի թանգարանի ցուցադրությունում կան եզակի լուսանկարներ, պաստառներ, հայտնի ռոք երաժիշտների մուլտֆիլմեր և 70-ականների դարաշրջանի այլ «ռոք մասունքներ»։ Գաղափարի հեղինակը գրող և նկարիչ Ալեքսանդր Սպիրիդոնովն է։ Ոգեշնչված Ուֆայում տարածված ռոքնռոլի աուրայով՝ Սպիրիդովը 2007 թվականի աշնանը մտահղացել է թանգարան հիմնել։ Ժամանակին Ալեքսանդրը սովորել էր լեգենդար ռոք երաժիշտի «ДДТ» խմբի հիմնադիր և առաջնորդ Յուրի Շևչուկի հետ Բաշկիրիայի Մ. Ակմուլլայի անվան պետական մանկավարժական համալսարանի արվեստի և գրաֆիկայի բաժնում։ Ռոքի թանգարանն ի սկզբանե նախատեսվել էր անվանել Շևչուկի անունով, բայց երաժիշտը դեմ է եղել։

Տեղակայում
----------

Ռոքի թանգարանը գտնվում է Ուֆայի պատմական կենտրոնում, քաղաղաքային տրանսպորտի «Կինո Ռոդինա», «Ազգային երիտասարդական թատրոն», «Գոստինի Դվոր» կայարանների անմիջական հարևանությամբ՝ Լենինի փողոց 42 հասցեում գտնվող «Ռոդինա» կինոթատրոնի շենքում գտնվող արտ ակումբում, որտեղ ժամանակին ռոք համերգներ են կայացել։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Музей рока». localway.ru. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 16-ին.(չաշխատող հղում)
2. ↑  «Музей рока». komandirovka.ru. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ օգոստոսի 21-ին. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 16-ին.
3. 1 2  «Музей Рока в Уфе». nashural.ru/. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 16-ին.
4. ↑  «Музей рока Museum of Rock». Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 16-ին.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ռուֆինո Տամայոյի թանգարան (այլ կիրառումներ)

**Ռուֆինո Տամայոյի թանգարան** (իսպ.՝ Museo Rufino Tamayo), արվեստի թանգարան Մեքսիկայի Օախակա քաղաքում։

Նկարագրություն
--------------

Թանգարանի հավաքածուն ներառում է մեքսիկացի նկարիչ, մեքսիկական որմնանկարչության ներկայացուցիչ Ռուֆինո Տամայոյին պատկանող նախակոլումբոսյան շրջանի արվեստի գործեր։ Թանգարանը տեղակայված է 1979 թվականին ճարտարապետներ Թեոդորո Գոնսալես դե Լեոնի և Աբրահամ Զաբլուդովսկու կողմից կառուցված շենքում։ Ցուցադրությունները ներկայացված են ըստ գեղագիտական թեմաների։

Տամայոյի, ինչպես նաև թանգարանի գերնպատակն է հավաքել պատմական նմուշները, և դրանք պահպանել շուկաներում ապօրինի վաճառքից։ Տամայոն թանգարանը թողել է իր հարազատ Օախակա նահանգին՝ հետագա սերունդներին տեղեկացնելու մեքսիկական հարուստ մշակութային ժառանգության մասին։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Տես նաև
-------

* Ռուֆինո Տամայո
* Ռուֆինո Տամայոյի թանգարան (Մեխիկո)

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. 1 2  A visit to the Museo Rufino Tamayo, Oaxaca Guidebook *Viva Oaxaca*: An Insider's Guide to Oaxaca's Charms.
2. ↑  «Museo de Arte Prehispánico Rufino Tamayo». Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ մայիսի 10-ին. Վերցված է 2016 թ․ մարտի 18-ին.
**Խավարից այն կողմ**, հայ արձակագիր Արմեն Նիազյանի թվով երկրորդ գիրքը, որը լույս է տեսել 2020 թվականին։

Նկարագրություն
--------------

**«Խավարից այն կողմ»** գիրքը պայքարների, արժեքների բախման, մարդու աղավաղված պատկերի ու դրա վերականգնման մասին մի փոքրիկ պատմություն է։ Գիրքը պատմում է մի քանի մարդկանց կյանքից խաչաձևվող դրվագներ ու մի արևի պատմություն, որ երևաց մթնած ամբերի ետևից։

Մի քանի մեջբերում գրքից․

«Եթե հիվանդությունը որոշել է գողանալ քո ապագան, ինչու՞ ես ներկադ էլ ինքնակամ տալիս նրան։ Քանի դեռ շնչում ես, ուրեմն հույս կա, ապրի՛ր, ուրախացի՛ր քեզ ընձեռնված հնարավորությամբ, ապրի՛ր այսօրդ, անհագուրդ կու՛լ տուր ան օդը, որ տրված է քեզ, սովորի՛ր ապրել մեռնելուց առաջ․․․ Մի շտապիր թաղել ինքդ քեզ, ուրիշներն են դրա վարպետը, դու ապրի՜ր, ապրի՜ր, ապրիր ամեն վայրկյանդ․․․»։

«Որովհետև վաղուց սովորել ենք խոսել, գործել ու մտածել ոչ թե սրտով, այլ ձևով։ Ավա՜ղ, բովանդակության փոխարեն մեզ սկսել է հետաքրքրել փաթեթավորումը միայն։ Թերևս դա է մեր մեծագույն խնդիրը․ մեզ դադարում է հետաքրքրել սիրտը, մինչդեռ ամենագեղեցիկ զգացմունքների կենտրոնում հե՛նց սիրտն է․․․»։

«Մանկատան պատերը գեղեցիկ ու գունազարդ են միայն դրսից նայողների ու այցելուների համար, իսկ եթե հարցնեք այնտեղ բնակվող երեխաներին, այդ պատերը ճնշող են, մռայլ ու տխրեցնող, որովհետև բաժանել են իրենց ու իրենց ծնողներին՝ կամա թե ակամա․․․ Այդ է պատճառը, որ յուրաքանչյուր երեխայի աչքերի մեջ թաքնված թախիծ կա, անպատասխան ու անորոշ թախիծ՝ ճիշտ նման այն անձև դատարկությանն ու խավարին»։

«Հնարավո՞ր է լսել աստվածապաշտ հոգևորականի հորդորներն ու դառնալ ավազակ, հնարավո՞ր է լինել ուժեղ, բայց բախվել անհաղթահարելի պատի ու հանձնվել, հնարավո՞ր է ընկղմվել խավարի մեջ ու այլևս չտեսնել, թե ինչ կա **խավարից այն կողմ**․․․»։

«Ցավոք, բաց դռան արժեքը հաճախ հասկանում ենք միայն այն ժամանակ, երբ այն կողպվում է մեր առաջ»։

«Երանի՜ ամեն հիշողություն մեր դեմքին ժպիտ բերեր»։

«Երբեմն հենց մեր կյանքի դրամաներն էլ դառնում են մեր ուսուցիչները․․․»։

«Երբ կյանքից հերթական ապտակն է հասնում քեզ, երբ դեմքիդ առաջ շրխկոցով փակվում է հերթական դուռն ու մարում հույսի խունացած պատրույգը, պիտի լինես ուժեղ ու սառնասիրտ՝ նորից ոտքի կանգնելու և առաջ գնալու համար, այլապես կճզմվես, կկորչես անհետ ու անհիշատակ»։

«Հիշողություններ կան, որ ուզում ես ամուր գրկել ու երբեք բաց չթողնել․․․»։

«Ամենախավար գիշերվան անգամ հաջորդում է պայծառ լուսաբաց․․․»։

Բովանդակություն
---------------

Գիրքը բաժանված է 12 գլուխների․

Գլուխ 1. «Հողանյութ կերպարանքը»

Գլուխ 2․ «Կորստի աղաղակը»

Գլուխ 3․ «Անհետացող ինքնաթիռները»

Գլուխ 4․ «Խոնարհված տաճարը»

Գլուխ 5․ «Համալսարանական հանդիպում»

Գլուխ 6․ «Գողը»

Գլուխ 7․ «Չիր վաճառողի աղջիկը»

Գլուխ 8․ «Վարդի ծակող փշերը»

Գլուխ 9․ «Անբուժելի հիվանդը»

Գլուխ 10․ «Անցյալի արձագանքը»

Գլուխ 11․ «Սպասված լուրը »

Գլուխ 12․ «Պատմության վերջին ակորդը»

Տես նաև
-------

* Արմեն Նիազյան
* Բռնիր ձեռքս․ ես վախենում եմ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  ««Բռնիր ձեռքս. ես վախենում եմ» և «Խավարից այն կողմ» գրքերի հեղինակ՝ Արմեն Նիազյան։». *newsflow.am*. Արտյոմ Օհանյան. 06/16/2020. Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ հունիսի 16-ին. Վերցված է 05/09/2020-ին.
2. ↑  ««Խավարից այն կողմ». գեղարվեստական պատում կյանքի, սիրո և լույսի կարևորության մասին». *YerevanStyle.com*. 04.07.2020. Արխիվացված է օրիգինալից 2020-07-04-ին. Վերցված է 18.06.2020-ին.
**Լոխ Նես** (անգլ.՝ Loch Ness, գաել.՝ Loch Nis), մեծ խորը քաղցրահամ լիճ Շոտլանդիայում` ձգված 36 կմ երկայնությամբ Ինվերնեսից հարավ-արևմուտք։

Լոխ Նեսի հրեշը
--------------

Լիճը հայտնի է Լոխ Նեսի հրեշի մասին լեգենդի շնորհիվ։ Կան բազմաթիվ առևտրային երթուղիներ լճի ափով զբոսաշրջիկների համար, որոնք ցանկանում են վայելել գեղատեսիլ բնությունը և, միգուցե, տեսնել առասպելական հրեշին։

Նկարագրություն
--------------

Լոխ Նեսը ամենամեծ ջրամբարն է Գրեյթ-Գլեն երկրաբանական ճեղքվածքի երկայնությամբ, որն անցնում է հյուսիսից հարավ` Ինվերնեսից մինչև Ֆորտ-Ուիլյամ։ Լիճը Կալեդոնյան ջրանցքի մասն է, որև միացնում է Շոտլանդիայի արևմտյան և արևելյան ծովափերը։

Լոխ Նեսը, ինչպես նաև Շոտլանդիայի այս մասի շատ այլ լճերը, սառցադաշտային ձագում ունեն։ Լիճը բավականին երկարաձիգ է և խորը, մինչդեռ ջուրը շատ պղտոր է` հողի մեջ տորֆի բարձր պարունակության հետևանքով։
Լոխ Նեսը զբաղեցնում է երկրորդ տեղը Շոտլանդիայի լճերի մեջ ըստ ջրի մակերեսի` այն կազմում է 56 կմ²։ Մինչդեռ, ըստ ջրի ծավալի, այն զբաղեցնում է առաջին տեղը, քանի որ ուրիշ լճերից ավելի խոր է։ Քաղցրահամ ջրի պաշարը լճում ավելի մեծ է, քան քաղցրահամ ջրի ընդհանուր ծավալն Անգլիայի և Ուելսի տարածքում։ Այս լճի առավելագույն խորությունը կազմում է 230 մ։

Լիճը հանդիսանում է Ֆոյերսի հիդրոէլեկտրակայանների կասկադի մի մաս, որը մտնում է Մեծ Բրիտանիայի ազգային էներգահամակարգը։

Հարավարևմտյան վերջամասում` Ֆորտ-Օգաստուս քաղաքի մոտ տեղակայված է լճի միակ կղզին։ Լճում կան նաև արհեստական կղզիներ` այսպես կոչված կրաննոգներ։

Լճի ափին կա Լոխ Նեսի հրեշի թանգարան։

Պատկերասրահ
-----------

* Լոխ-Նեսը Կալեդոնյան ջրանցքի ետևումԼոխ-Նեսը Կալեդոնյան ջրանցքի ետևում
* Լոխ-Նեսը հարավից, մայիս 2006 թվականԼոխ-Նեսը հարավից, մայիս 2006 թվական
* Արևածագը Լոխ-Նեսի վրաԱրևածագը Լոխ-Նեսի վրա
* Լոխ-Նեսի տեսարան նավից, հուլիս 2008 թվականԼոխ-Նեսի տեսարան նավից, հուլիս 2008 թվական
* Լոխ-Նես` Արքարթ ամրոցԼոխ-Նես` Արքարթ ամրոց

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. ↑
8. ↑
9. ↑
10. ↑

Արտաքին հղումներ
----------------

* Tony Harmsworth’s Loch Ness Information Site
* Loch Ness Guide
* Фотографии «Loch Ness». Արխիվացված է օրիգինալից 2006 թ․ ապրիլի 18-ին.
* Google Map on Loch ness
* Nessie & Loch Ness links

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · Wikimapia |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4074298-2 · LCCN: sh85090955 · VIAF: 159069672 · WorldCat VIAF: 159069672 |

 |
Կաղապար:Տեղեկաքարտ Երաժշտական խումբ
**Antytila** (ուկրաիներեն՝ Антитіла), ուկրաինական փոփ-ռոք խումբ, ստեղծվել է 2007 թվականին։ Երաժշտական ​​խմբի ղեկավարը Տարաս Տոպոլյան է։ Խմբի երգացանկում կան ուկրաիներեն, ինչպես նաև անգլերեն և ռուսերեն երգեր։

Պատմություն
-----------

2007-ի գարնանը խումբը «Ես չեմ մոռանա առաջին գիշերը» երգով մասնակցեց «Կարաոկե Մայդանում» և «Շանս» հեռուստատեսային ծրագրին: Թիմը միակն էր նախագծի մասնակիցներից, ով ելույթ ունեցավ առանց ձայնագրված նվագակցության և կատարեց իր սեփական երգը, այլ ոչ թե նորից կատարեց հիթը: Խումբը չհաղթեց շոուն, բայց ծրագրի հեռարձակումից մեկ շաբաթ անց «Ես չեմ մոռանա առաջին գիշերը» երգը ներբեռնվեց ավելի քան 30 հազար անգամ խմբի պաշտոնական կայքից ։ Երգը հեռարձակվել է մի քանի ռադիոկայաններով։

Խմբի ստեղծման ամսաթիվ կարելի է համարել 2004 թվականի հունիսի 21-ը (խմբի վոկալիստ Տարաս Տոպոլյայի առաջին կատարումը «*Антитела*» երգով Կիևի ակումբներից մեկում): 2008 թվականին «Շանս» հեռուստատեսային նախագծից հետո թիմի կազմում փոփոխություններ տեղի ունեցան, և սկսվեց ակտիվ աշխատանքը նոր ձայնի և թարմ նյութի վրա։ 2008 թվականի դեկտեմբերին թողարկվեց առաջին լիամետրաժ ալբոմը՝ «Buduvudu» (16 երգ)։ Ալբոմի հետ մեկտեղ խումբը թողարկում է «*Будувуду*» դեբյուտային տեսահոլովակը, որն արագորեն հեռարձակվում էր հեռուստատեսությամբ՝ ուկրաինական երաժշտական ​​ալիքներով, և երկու շաբաթվա ընթացքում գլխավորում էր *M1* ալիքի հիթ շքերթը:

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
* Официальная группа в Facebook
* Антитела  էջը Յություբ տեսահոսթինգում
* Антитела в Instagram
* Антитела на iTunes
* Антитела на SoundCloud

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  ««Антитела официальный сайт»». Արխիվացված է օրիգինալից 2016-11-19-ին. Վերցված է 2017-02-26-ին. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (օգնություն)
**Բուլատ Օկուջավայի հուշարձան**, խորհրդային բանաստեղծ, երգահան, գրող, վիպասան և սցենարիստ Բուլատ Օկուջավայի հիշատակին նվիրված հուշարձան։

Պատմություն
-----------

2002 թվականի մայիսի 9-ին Մոսկվայի Արբատ փողոցի և Պլոտնիկով նրբանցքի հատման վայրում բացվել է Բուլատ Օկուջավայի հուշարձանը։ Բացման արարողության օրը համընկել է Հայրենական մեծ պատերազմի հաղթանակի տոնի (Օկուջավան եղել է Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից ) և գրող, երգահանի ծննդյան 78-րդ տարելիցի հետ։

Տվյալներ
--------

Հուշահամալիրը իրենից ներկայացնում է փոքրիկ այգի, որտեղ անցել է Օկուջավայի մանկությունը։ Այն կառուցված է երկու կամարներից և երգահան, գրողի 2.5 մետր բարձրությամբ բրոնզաձույլ արձանից, սեղանից և երկու նստարաններից։

Հեղինակներ
----------

* Քանդակագործ՝ Գեորգի Ֆրանգուլյան
* ճարտարապետներ՝ Իգոր Պոպով, Վալենտին Պրոշլյակով

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Monument to B.Sh. Okudzhava on Stary Arbat». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ օգոստոսի 4-ին. Վերցված է 2015 թ․ հունիսի 3-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* На Арбате открыт памятник Булату Окуджаве
* Первый канал. На Арбате открыт памятник Булату Окуджаве
* Библиотека Риа Արխիվացված 2014-10-10 Wayback Machine
* Радио Свобода. Открытие памятника Булату Окуджаве
* Сайт Георгия Франгуляна Արխիվացված 2014-10-29 Wayback Machine
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աբաս (այլ կիրառումներ)

**Աբաս Արծրունի** (ծննդյան և մահվան թվականներն անհտայտ - 9-րդ դար), հայ իշխանազն, Վասպուրականի երկրորդ գահերեց իշխան Աշոտ Արծրունու որդին, Արծրունիների իշխանական տոհմից։

Արմինիայի ապստամբություն (850-855)
----------------------------------

Արաբական խալիֆայությունը հայերի ապստամբությունը ճնշելու համար 852 թվականի գարնանը մեծ բանակով Հայաստան է ուղարկում իր դաժանությամբ հայտնի, ազգությամբ թուրք Բուղային։ Նրան կարգադրվել էր Հայաստանի բոլոր իշխաններին շղթայակապ արքունիք ուղարկել ու տիրել նրանց ունեցվածքին։ Բուղան սկզբում ներխուժեց Տարոն ու ձերբակալեց ապստամբության ղեկավար իշխաններին, կոտորել տվեց Խութի ու Սասունի շուրջ 30 հազար բնակիչների, Հովնան Խութեցին և բազմաթիվ այլ ապստամբներ գերի տարվեցին։ Այնուհետև Բուղան Խլաթի վրայով արշավեց դեպի Վասպուրական՝ նպատակ ունենալով պաշարել ու հարվածել Արծրունի իշխաններին։ Վասպուրականի տեր Աշոտ Արծրունին, աջակցություն չստանալով մյուս հայ իշխաններից, ստիպված անձնատուր եղավ Բուղային և ընտանիքով գերի քշվեց Բաղդադ։ Գերեվարվածների մեջ էր նաև Աշոտ Արծրունու որդին՝ Աբաս Արծրունին։

Աղբյուրներ
----------

* «Հայոց անձնանունների բառարան», Հրաչյա Աճառյան, 1942 թ. Հատոր 1, Ցուցակ 1, Էջ 3
* Հայ ժողովրդի պատմություն, հտ․ 2, Եր․, 1984, էջ 355-356
* Իբն Մասկավա, Խալաթ. Արաբ. մատ. 78,98
**Ֆրանչեսկո Մենզոկի** (իտալ.՝ Francesco Menzocchi; 1502[…], Ֆորլի, Էմիլիա Ռոմանիա - 1574, Ֆորլի, Էմիլիա Ռոմանիա), իտալացի նկարիչ։ Բարձր Վերածննդի և վաղ շրջանի մաներիզմի նկարիչներից է։ Ծնվել է Ֆորլիում, սովորել Ֆորլիի գեղանկարչության դպրոցում, հիմնականում աշխատել է Ֆորլիում և Պեզարոյում։

Կենսագրություն
--------------

Ֆրանչեսկո Մենզոկիին երբեմն անվանում են նաև *Իլ Վեկկիո դի Սան Բերնարդո*։ Գեղանկարչության առաջին հիմունքները ստացել է նկարիչ Մարկո Պալմեգանոյից, ապա սովորել է Ջիրոլամո Ջենգայի մոտ։

Ջենգայի հրավերով աշխատել է Պեզարոյում գտնվող Վիլա Իմպերիալի որմնանկարի վրա, որտեղ մեծ ազդեցություն է ունեցել Ռաֆայել Կոլեի գեղարվեստական ոճի վրա։ Վերջինս նույնպես մասնակցում էր գեղանկարի աշխատանքներին։

Մենզոկին ստեղծել է Լորետոյի բազիլիկի Սան Ֆրանչեսկո դի Պաուլ մատուռի *«Մելխիսեդեկի զոհաբերությունը»* և *«Մանայի երկնային հրաշքը»* որմնանկարները։ Ֆորլիում նկարել է Սանտա Մարիա դելլա Գրատա եկեղեցու «Երրորդություն» որմնանկարը։

Վենետիկի Պալացցո Գրիմանի պալատի (1539-1540) Պսիքեին նվիրված սենյակի փայտի առաստաղին նկարել է չորս նկար, որոնք, սակայն, մինչ օրս չեն պահպանվել։

Նկարչի կենսագրությունը ներկայացվել է Ջորջո Վազարիի *«Առավել հայտնի նկարիչների, քանդակագործների և ճարտարապետների կյանքի նկարագրություններ»* գրքում։

Նրա որդիները՝ Պիեռ Պաոլոն և Սեբաստիանոն, նույնպես նկարիչներ էին։

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. 1 2  RKDartists (նիդերլ.)
2. 1 2 3 4  *Swartz A.* Open Library — 2007.
3. 1 2 3 4  Faceted Application of Subject Terminology
4. 1 2  Frick Art Reference Library Photoarchive — 1920.
5. ↑

Գրականություն
-------------

* Freedberg, Sydney J. (1993). «Painting in Italy, 1500-1600». *Pelican History of Art*. Penguin Books Ltd. էջ 265.
* Farquhar, Maria (1855). Ralph Nicholson Wornum (ed.). *Biographical catalogue of the principal Italian painters*. Woodfall & Kinder, Angel Court, Skinner Street, London; Digitized by Googlebooks from Oxford University copy on Jun 27, 2006. էջ 105.
* *Francesco Menzocchi: Forlì 1502—1574*, Edisai 2003.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Իտալացիների կենսագրական բառարան · Treccani |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 128845554 · ISNI: 0000000046092466 · LCCN: nr90008740 · SUDOC: 076652750 · VIAF: 30600268 · ULAN: 500023149 · WorldCat VIAF: 30600268 |

 |

 |
**Անդրեան Մուրանոյից** (իտալ.՝ Andrea da Murano, 1462, Մուրանո, Վենետիկ, Վենետիկի հանրապետություն - 1512, Կաստելֆրանկո Վենետո, Տրևիզո, Վենետո, Իտալիա, փաստաթղթերով հայտնի է 1463-1512 թվականներին), Վերածննդի դարաշրջանի վենետիկյան նկարիչ:

Քիչ հայտնի կենսագրություն
-------------------------

Նկարիչի կենսագրական փաստերը քիչ են և վերականգնվել են արխիվային գտածոների հաշվին։ Ծննդյան տարեթիվը հայտնի չէ, ենթադրվում է 1440-1443 թվականների միջև է։ Նրա մասին առաջին փաստագրական հիշատակությունը թվագրվում է 1463 թվականին, երբ նա աշխատում էր Սան-Զաքարիա եկեղեցու ոսկեջրմամբ։

Ըստ ենթադրությունների՝ Անդրեա դա Մուրանոն կարող էր կապված լինել նկարիչ Բարտոլոմեո Վիվարինիի հետ (մոտավորապես 1430-1491 թվականներ)։ Հայտնի է, որ երկու նկարիչներն էլ աշխատում էին «Աբրահամի կյանքի տեսարաններ» նկարների վրա Սան-Մարկոսի եղբայրության համար, որն այժմ կորսված է։ 1472 թվականից Սանտա-Մարիա-Ֆորմոզայում հայտնի է նկարչի արվեստանոցի գոյության մասին, որտեղ նաև աշխատում էր նրա եղբայր Ջիրոլամո դի Ջովանին, ով նաև զբաղվում էր ոսկու քանդակագործությամբ։ 1480-ական թվականներին նա աշխատում էր Կասլելֆրանկո քաղաքի համակազմում, որտեղ ստեղծում էր կոմպոզիցիաներ, որոնք Վենետիկում հայտնի էին որպես «Սուրբ զրույցներ»։ Որոշ ժամանակ նա աշխատում էր Տրեվիզո քաղաքում։

Սուրբ Սեբաստիանի, Վինսենթ Ֆերերի Ռոխի և չորս այլ անձանց հետ Սուրբ Պետրոսի և Մադոննա դելլա Միսերի կորդիայի եռաչափ պատկերը վերագրվում է Անդրեային, և գտնվում է Վենետիկի դել Ակադեմիա պատկերասրահում, որը սերում է Մուրանոյի Սան Պիետրո եկեղեցուց։

Գեղարվեստական ոճը
-----------------

Նկարչի գեղարվեստական ոճին հատուկ են վաղ վերածննդի դարաշրջանի վենետիկյան դպրոցի գծեր։ Ինչպես այդ ժամանակաշրջանում վենետիկցի նկարիչների նկարների մեծամասնությանը, այնպես էլ Անդրեա դա Մուրանոյին, հատուկ է գույների վեհությունը, պայծառությունը։ Միջնադարյան գծերի անհաղթահարելիության ապացույցըն խորանային կերպարների ոսկյա ֆոնը և դրանց անշարժությունն են։ Վարպետի ոճը տատանվում է այն նույն սահմաններում, ինչ Վիվարինի եղբայրների և Բելլինի ընտանիքի նկարիչների ոճը։ Դրա հետ մեկտեղ, հավանական է, որ նա կողմնորոշվում էր նաև Անդրեա Մանտենյայի ստեղծագործություններով։

Ընտրյալ ստեղծագործություններ
----------------------------

* «Մադոննան սրբերի ու նվիրյալների հետ», 1479 թվական
* «Սուրբ Անտոնիոս», 1486 թվական
* «Սուրբ Բաստյանի խորանը», 1484-1502 թվականներ
* «Հովհաննես Ավետարանիչ»
* «Մադոննան Պավել և Պետրոս, Նիկոլայ Միրլիկիսկի, Հովհաննես Մկրտիչ սրբերի հետ գահի վրա», 1502 թվական։

Տես նաև
-------

* Վենետիկի գեղարվեստի դպրոց

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. ↑  Encyclopedia Treccani, Dizionario Biografico degli Italiani - Volume 3 (1961), entry by Camillo Semenzato.

Աղբյուրներ
----------

* Camillo Semenzato, ANDREA di Giovanni, detto Andrea da in Murano «Dizionario Biografico degli Italiani», Vol. 3, Treccani, 1961.
* Камилло Семенцато, биографическая справка, 1961 г.