**Ժոզեֆին Փորթեր Քրեյն** (անգլ.՝ Josephine Porter Crane, ծնյալ՝ **Ժոզեֆին Փորթեր Բորդմեն**, նոյեմբերի 14, 1873(1873-11-14), Քլիվլենդ, Օհայո, ԱՄՆ - հուլիսի 8, 1972(1972-07-08)), ամերիկացի հասարակական գործիչ և արվեստի հովանավոր, Նյու Յորքի Ժամանակակից արվեստի թանգարանի համահիմնադիր և առաջին հոգաբարձու, Դալթոնի դպրոցի աջակից։

Կենսագրություն
--------------

Ժոզեֆին Փորթեր Բորդմենը ծնվել է հարուստ ընտանիքում Օհայո նահանգի Քլիվլենդ քաղաքում։ Մայրը Ֆլորենս Բորդմենն էր (1840–1928), հայրը՝ փաստաբան և քաղաքական ակտիվիստ Ուիլյամ Բորդմենը (1832–1915)։ Ունեցել է հինգ քույր-եղբայր, որոնց թվում՝ Մեյբլ Թորփ Բորդմենը, Ուիլյամ Հենրի Բորդմանը, Ֆլորենս Շեֆիլդ Կիֆը և Եղիա Ջորջ Բորդմենը։ Մոտավորապես 1887 թվականին ընտանիքն Օհայոյից տեղափոխվել է Վաշինգտոն, սակայն կապերը պահպանել են Օհայոյի քաղաքականության հետ, ինչպես նաև ընկերությունը Թաֆթ ընտանիքի հետ։ Իրականում, «երբ նրանք եկան Վաշինգտոն Թաֆթի երդմնակալությունից անմիջապես առաջ, տեր և տիկին Թաֆթերը հյուրընկալվեցին տեր և տիկին Բորդմեններին»։

Հայրը եղել է ԱՄՆ սենատոր Եղիա Բորդմենի թոռը։ Մայրը Եյլի համալսարանի գլխավոր բարերար Ժոզեֆ Շեֆիլդի թոռնուհին էր։

Մարդասիրություն և հետաքրքրություններ
------------------------------------

1908 թվականին հիմնադրել է «Congressional Club» պատմական ակումբը, որը Կոնգրեսի ակտով գրանցված միակ սոցիալական ակումբն էր՝ կազմված Կոնգրեսի, ԱՄՆ Գերագույն դատարանի և Նախագահի կաբինետի ներկա և նախկին անդամների ամուսիններից, որոնք խթանել են «կամավորությունը, հեշտացնում երկկուսակցական ջանքերը, իրազեկում և աջակցում են Կոլումբիայի շրջանի բարեգործական կազմակերպություններին»։

Ամուսնու մահից հետո տեղափոխվել է Նյու Յորք, որտեղ նա ժամանակակից արվեստի թանգարանի հիմնադիրների թվում էր ու 1929 թվականի հոկտեմբերին ընտրվել է հոգաբարձուների խորհրդի անդամ, աշխատելով նաև Մորգանի գրադարանի և Նյու Յորքի հանրային գրադարանի խորհուրդների կազմում։ 1921 թվականին հիմնել է Բերքշիր թանգարանի կրտսեր բնագետներիի խումբը՝ «բնական պատմության ուսումնասիրությունների ծրագիր երեխաների համար, ովքեր իրենց աշխատանքի համար մեդալներ են ստացել»։ 1937-1972 թվականների ընթացքում նաև ծառայել է որպես Բերքշիր թանգարանի հոգաբարձուների խորհրդի անդամ։

Քրեյնը Դալթոնի հեղինակավոր դպրոցի բարերարն էր, որն իր անունն ստացել է Մասաչուսեթս նահանգի Դալթոն քաղաքում գտնվող Քրեյն ընտանեկան կալվածքի գտնվելու վայրից։ 1920 թվականին կրթության մեջ շատ ընդօրինակված փորձ՝ Դալթոնի պլանը կյանքի կոչելու սկզբնական հովանավորն էր։

Անձնական կյանք
--------------

Հինգերորդ պողոտա 820 հասցեում գտնվող Քրեյնի նյու-յորքյան բնակարանը
1906 թվականին ամուսնացել է ամերիկացի միլիոնատեր Վինտրոպ Մյուրեյ Քրեյնի հետ, որն իրենից քսան տարով մեծ էր։ Մասաչուսեթսի նախկին հանրապետական նահանգապետն իրենց ամուսնության պահին 1904 թվականի հոկտեմբերից ԱՄՆ Սենատոր էր և շարունակել է աշխատել մինչև 1913 թվականի մարտը։ Առաջին ամուսնությունից ունեցել է որդի՝ Վինտրոպ Մյուրեյ Քրեյն կրտսերը (1881–1968), իսկ Ժոզեֆինը նրան ևս երեք երեխա է պարգևել

* Սթիվեն Քրեյն (1907–1987), տեղափոխվել է Լոս Անջելես
* Բիզնեսմեն Բրյուս Քրեյն (1909–1985), որը հաջորդել է իր ավագ խորթ եղբորը Crane & Co- ի նախագահի պաշտոնում և Մասաչուսեթսի նահանգապետի խորհրդի անդամ էր
* Լուիզ Քրեյն (1911–1997), բանաստեղծ, հրատարակիչ և բարերար, նրա գործընկերը իսպանացի իրավաբան և հանրապետական քաղաքական գործիչ Վիկտորյա Կենտն էր։

Հինգերորդ պողոտա 820 հասցեում գտնվող իր նյու-յորքյան բնակարանում (18 սենյականոց բնակարան 1916 թվականին Նեոռենեսանս ոճով կառուցված 12 հարկանի շենքի չորրորդ հարկում) և Մասաչուսեթս նահանգի Փենսենս Փոյնթի ընտանեկան տանը Քրեյնը բացել էր ամենշաբաթյա գրական սրահ, որի հյուրերի թվում էին՝ Մարիաննա Մուրն ու Վիլյամ Սոմերսեթ Մոեմը։

Ամուսինը մահացել է 1920 թվականի հոկտեմբերի 2-ին վաթսունյոթ տարեկան հասակում Մասաչուսեթսի Դալթոն քաղաքում։ Ավելի քան հիսուն տարի այրի մնալուց հետո Ժոզեֆինը մահացել է 98 տարեկանում 1972 թվականի հուլիսի 8-ին թոքաբորբից Մասաչուսեթսի Ֆալմըթ քաղաքի հիվանդանոցում։

### Ժառանգություն

2008 թվականին ձևավորված «The Josephine and Louise Crane Foundation» հմնադրամն աջակցում է շահույթ չհետապնդող կազմակերպություններին արվեստի, մշակույթի և հումանիտար ծառայության ոլորտներում։

Հրատարակված աշխատանք
--------------------

* Crane, Boardman Josephine. *A Middle-west Child* New York: Spiral Press (1971)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  Obituary (1972 թ․ հուլիսի 8). «Josephine Crane dies in Falmouth» (PDF). *New York Times*. Վերցված է 2012 թ․ ապրիլի 11-ին.
2. 1 2  Times, Special to The New York (1928 թ․ ապրիլի 26). «MRS. W. J. BOARDMAN DIES IN WASHINGTON; Mother of American Red Cross Secretary Was 87 Years Old-- A Leader in Philanthropy». *The New York Times*. Վերցված է 2021 թ․ ապրիլի 28-ին.
3. 1 2 3  Times, Special to The New York (1915 թ․ օգոստոսի 3). «WILLIAM J. BOARDMAN DEAD.; Father of Red Cross Head Had Been Ill for a Long Time». *The New York Times*. Վերցված է 2021 թ․ ապրիլի 28-ին.
4. 1 2 3 4  Huberdeau, Jennifer (2019 թ․ մարտի 29). «A socialite who tackled social issues». *The Berkshire Eagle* (անգլերեն). Վերցված է 2021 թ․ ապրիլի 28-ին.
5. ↑  Parkhurst, Helen (1922). *Education On The Dalton Plan*. New York: E.P. Dutton & Company. էջեր 15–16. Վերցված է 2007 թ․ դեկտեմբերի 1-ին.
6. ↑  «BRUCE CRANE». *The New York Times*. 1985 թ․ հունիսի 5. Վերցված է 2021 թ․ ապրիլի 28-ին.
7. ↑  «LOUISE CRANE HAS DEBUT.; Daughter of Late Bay State Governor Bows at Reception». *The New York Times*. 1935 թ․ հունվարի 9. Վերցված է 2021 թ․ ապրիլի 28-ին.
8. ↑  «Paid Notice: Deaths CRANE, LOUISE». *The New York Times*. 1997 թ․ հոկտեմբերի 22. Վերցված է 2021 թ․ ապրիլի 28-ին.
9. ↑  "Guide to the Louise Crane and Victoria Kent Papers YCAL MSS 473"

Արտաքին հղումներ
----------------

* Josephine Boardman Crane Papers. Yale Collection of American Literature, Beinecke Rare Book and Manuscript Library.
* Gift of Mrs. W. Murray Crane, 1969
* Mrs. Crane donated a number of items from her sister's (Mrs. Frederick Keep) estate to the Smithsonian Institution. Exhibited in the Hall of American Costume from 1964-73.
* Sculpture gift of Mrs. W. Murray Crane.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Find A Grave · WikiTree |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1076636306 · ISNI: 0000000052930892 · LCCN: nr2002000297 · VIAF: 31928822 · WorldCat VIAF: 31928822 |

 |