**Ուշաքի մարզ** (թուրքերեն՝ Uşak ili, վարչական միավոր Թուրքիայի արևմուտքում՝ Եգեյան տարածաշրջանում։

Աշխարհագրություն
----------------

Ուշաքի մարզը գտնվում է Փոքր Ասիայի արևմուտքում, սահմանակցում է հետևյալ մարզերով. Մանիսա (արևմուտք), Դենիզլի (հարավ), Աֆյոնքարահիսար (արևելք), Քյութահյա (հյուսիս)։

Տարածքի մեծ մասը մտնում է Մեծ Մենդերես և Գեդիզ գետերի ջրահավաք ավազանների մեջ։ Լինելով լեռնային շրջան՝ այստեղ շատ են ինչպես սառնորակ, այնպես էլ բուժիչ հատկություններ ունեցող տաք ջրի աղբյուրները։ Մարզի տարածքում է գտնվում նաև Ուլուբեյի կիրճ ազգային պարկը։

Պատմություն
-----------

Ուշաքի մարզի տարածքը բնակեցված է եղել հնագույն ժամանակներից։ Այստեղ առաջին բնակավայրերը (Պեպուզա) կառուցվել են մ.թ.ա. 2-րդ հազարամյակի ընթացքում՝ խեթերի, ապա նրանց իրավահաջորդ լիդիացիների և փռյուգիացիների կողմից։ Մ.թ.ա. 1-ին հազարամյակում այստեղ իրենց գերիշխանությունն են հաստատել մարերը, ապա և պարսիկները։ Այստեղով էր անցնում պարսից շահերի Արքայական ճանապարհը՝ Իրանի կենտրոնական նահանգներից մինչև Եգեյան ծովափ։ Այդ ճանապարհի որոշակի կամուրջներ մնացել են մինչև այժմ։ Ալեքսանդր Մակեդոնացու արշավանքներից հետո այստեղ սկսել է հունականության, ապա բյուզանդական դարաշրջանը, որը տևել է մոտ 1.5 հազարամյակ (մ.թ.ա. 4-րդ դար - մ.թ. 11-րդ դար)։ Հունական քաղաքներից էր Սեբաստուպոլիսը՝ հիմնված Օկտավիանոս Օգոստոսի կողմից։ Այն Հռոմեական կայսրության տասներկու խոշորագույն քաղաքներից էր։

11-րդ դար վերջից մարզի և ամբողջ Փոքր Ասիայի տարածքը նվաճվել էր թյուրքալեզու առաջնորդների կողմից։ Տեղի հույն կամ հելլենացած բնակչությունն աստիճանաբար կորցնում է իր ինքնությունը, հայտնվում են բազմաթիվ թյուրքալեզու ցեղեր։ Տարածքը հայտնվում է Սահիբ Աթացիների (1275-1341), ապա նաև՝ Գերմիյանների (1300-1429) իշխանության տակ։ Օսմանյան պետության գերիշխանությունն այստեղ հաստատվել է 14-րդ դարի վերջից։ Տարածքը մտել է Անատոլիայի կուսակալության (1393-1864) մեջ։ 19-րդ դարի թանզիմաթի դարաշրջանում մտնում է Քյութահյայի սանջաք-գավառի մեջ՝ Հյուդավենդիգյարի վիլայեթի կազմում։

Դարեր շարունակ մարզը ղեկավարվել է թուրքերի կողմից։ Բացառություն է կազմել հույն-թուրքական պատերազմում (1919-1922) մարզի նվաճումը, որը կարճ ժամանակ է տևել։ Թուրքիայի անկախության պատերազմում քեմալական զորքերն իրենց իշխանությունը հաստատել են ինչպես Ուշաքում, այնպես էլ ամբողջ Փոքր Ասիայում։ 1920-ական թվականներին ձևավորվել են ժամանակակից մարզերը. Ուշաքը եղել է դարձյալ Քյութահյայի կազմում։ Որպես առանձին մարզ ձևավորվել է 20-րդ դարի կեսերին։

Վարչական բաժանում
-----------------

Հիմնական հոդված՝ Թուրքիայի շրջաններ
Մարզի տարածքը 5,341 կմ² է, բաժանվում է 6 շրջանների։ Դրանք են՝

1. **Ուշաք**, թուրքերեն՝ Uşak
2. Բանազ, (թուրքերեն՝ Banaz
3. Էշմե, թուրքերեն՝ Eşme
4. Սիվասլը, թուրքերեն՝ Sivaslı
5. Ուլուբեյ, թուրքերեն՝ Ulubey (district), Uşak
6. Քարահալլը, թուրքերեն՝ Karahallı

Բնակչությունը հասել է 367,514 մարդու (2018 թվականի տվյալներով)։ Կենտրոնը Ուշաք քաղաքն է։ Այստեղ գործում է մարզի միակ՝ Ուշաքի համալսարանը, որը հիմնադրվել է 2006 թվականին՝ Անատոլիական համալսարանի մասնաճյուղի հիման վրա։

Տնտեսություն
------------

Մարզի եկամտի հիմնական աղբյուրներն են գյուղատնտեսությունը, գորգագործությունը, հանքարդյունաբերությունը, մասամբ նաև՝ զբոսաշրջությունը։ Դեռ 17-րդ դարում Ուշաք քաղաքում հոլանդացիներն առևտրով էին զբաղվել, որն արտացոլվել է գլխավորապես գորգագործության ոլորտում։ 20-րդ դարի սկզբին այստեղ հայտնաբերվեց սնդիկի հանքանյութ, որը սկսեց արդյունահանվել։ Հիմնական օդային դարպասը Ուշաքի օդանավակայանն է։ Երկաթուղով կապված է Աֆյոնքարահիսարի և Մանիսայի հետ։

Պատկերասրահ
-----------

* Ուլուբեյի կիրճ ազգային պարկՈւլուբեյի կիրճ ազգային պարկ
* Սեբաստուպոլիսի ավերակներՍեբաստուպոլիսի ավերակներ
* Բլաունդուսի ավերակներԲլաունդուսի ավերակներ
* Համամբողազի տաք ջրի աղբյուրներՀամամբողազի տաք ջրի աղբյուրներ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Population of provinces by years - 2000-2018". Turkish Statistical Institute. Retrieved 9 March 2019.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Uşak governor's official website
* Uşak municipality's official website
* Uşak weather forecast information Արխիվացված 2011-08-24 Wayback Machine

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Թուրքիա Թուրքիայի վարչական բաժանում |
| --- |
|  |
| Արևելյան Անատոլիա | Աղրը  • Արդահան  • Բինգյոլ  • Բիթլիս  • Էլազըղ  • Էրզինջան  • Էրզրում  • Թունջելի  • Իգդիր  • Կարս  • Հաքյարի  • Մալաթիա  • Մուշ  • Վան | Թուրքիայի շրջաններ |
|  |
| Եգեյան տարածաշրջան | Այդըն  • Աֆյոնքարահիսար  • Դենիզլի  • Իզմիր  • Մանիսա  • Մուղլա  • Քյութահյա  • Ուշաք |
|  |
| Կենտրոնական Անատոլիա | Աքսարայ  • Անկարա  • Էսքիշեհիր  • Կայսերի  • Յոզգաթ  • Նիղդե  • Նևշեհիր  • Չանքըրը  • Սիվաս  • Քարաման  • Քոնյա  • Քըրըքքալե  • Քըրշեհիր |
|  |
| Հարավարևելյան Անատոլիա | Ադըյաման  • Բաթման  • Գազիանթեփ  • Դիարբեքիր  • Մարդին  • Շանլըուրֆա  • Շըրնաք  • Սիիրթ  • Քիլիս |
|  |
| Մարմարածովյան տարածաշրջան | Բալըքեսիր  • Բիլեջիք  • Բուրսա  • Էդիրնե  • Թեքիրդաղ  • Յալովա  • Չանաքքալե  • Սաքարյա  • Ստամբուլ  • Քըրքլարելի  • Քոջայելի |
|  |
| Միջերկրածովյան տարածաշրջան | Ադանա  • Անթալիա  • Բուրդուր  • Ըսփարթա  • Հաթայ  • Մերսին  • Քահրամանմարաշ  • Օսմանիե |
|  |
| Սևծովյան տարածաշրջան | Ամասիա  • Արդվին  • Բայբուրթ  • Բարթըն  • Բոլու  • Գիրեսուն  • Գյումյուշհանե  • Դյուզջե  • Զոնգուլդաք  • Թոքաթ  • Չորում  • Ռիզե  • Սամսուն  • Սինոփ  • Տրապիզոն  • Քասթամոնու  • Քարաբյուք  • Օրդու |

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ուշաքի մարզ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4449031-8 · VIAF: 245395134 · WorldCat VIAF: 245395134 |

 |