**Պանկիսի կիրճ** (վրաց.՝ პანკისის ხეობა), կիրճ Վրաստանի հյուսիսում։

Դիրք
----

Պանկիսի կիրճը գտնվում է Ախմետայի շրջանում, Վրաստանում, Ալազան գետի վերին հոսանքում։ Կիրճը 60 կմ հեռու է վրաց-ռուսական սահմանից և նրանից բաժանված է լեռնաշղթայով։ Կիրճի երկարությունը կազմում է 28 կմ, լայնությունը` մոտ 5 կմ։ Կիրճում տեղակայված են չեչեն-կիստերի 16 բնակավայրեր։

Բնակչություն
------------

Պանկիսի կիրճում ապրում են հիմնականում կիստեր, այդպես են կոչվում չեչենները Վրաստանից, ովքեր համարվում են 16-19-րդ դարի եկվորների հետնորդները։ Այստեղ կան նաև վրացիներով և օսեթներով բնակեցված կետեր։ 1990-ականներին այստեղ են հիմնավորվել փախստականներ Չեչնիայից, ովքեր այստեղ են եկել Առաջին չեչենական պատերազմի ժամանակ։ Ըստ 2008 թվականի փետրվարի տվյալների, կիրճում ապրում է մոտ 600 փախստական Չեչնիայից։ 2000 թվականի տվյալներով նրանց թիվը 6500 էր։
Երկրորդ չեչենական պատերազմի ժամանակ կիրճում խաղաղ բնակչության հետ թաքնվում էին նաև ահաբեկիչներ, որոնց թվում էին Ռուսլան Գելաևի խմբերը։ 2004 թվականի ամռան կեսերին վրացական հատուկ ջոկատայինների և Ռուսաստանի Անվտանգության դաշնային ծառայության համատեղ ուժերով Պանկիսի կիրճն ամբողջությամբ մաքրվում է հանցախործ խմբավորումներից։
Սակայն չնայած դրան, ահաբեկիչները շարունակում էին օգտագործել Պանկիսի կիրճը որպես իրենց ռազմաբազա մինչև 2008 թվականի օգոստոս, երբ Ռուս-վրացական պատերազմի ընթացքում մասամբ ոչնչացվել են, մասամբ էլ հեռացել Դաղստանի և Ինգուշեթիայի տարածք։

Ըստ տարբեր տվյալների, Պանկիսի կիրճի 50-ից մինչև 200 բնակիչներ պատերազմել են Իսլամական պետության ահաբեկիչների հետ 2012-2014 թվականներին։
2016 թվականի հունվարի 26-ին ՌԴ Արտգործնախարարությունը հայտարարել է, որ ռուսական կողմը տեղեկատվություն ունի այն մասին, որ Իսլամական պետություն (ԻՊ) արգելված կազմակերպությունն օգտագործում է Պանկիսի կիրճն իր շահերի համար։ Այդպիսի հայտարարություն ՌԴ արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովն արել է մամուլի ասուլիսի ժամանակ։ Արդյունքում այդ տեղեկատվությունը չի հաստատվել, հունվարի 30-ին Թբիլիսիում ԱՄՆ դեսպան Յան Քելլին և Վրաստանի նախագահ Գեորգի Մարգվելաշվիլին այցելել են Պանկիսի կիրճ, որտեղ շփվել են տեղացիների հետ։ Վրաստանի առաջնորդը չի մեկնաբանել Լավրովի խոսքերը։ Ամերիկացի դիվանագետն ասել է. «ԱՄՆ սերտորեն համագործակցում է Վրաստանի հետ ահաբեկչության դեմ պայքարում։ Ես մեկ անգամ ևս ցանկանում եմ ընդգծել, որ Պանկիսում ահաբեկիչների համար բազա չկա»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Грузия опровергла информацию о боевиках в Панкисском ущелье // РИА Новости, 9 февраля 2008». Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ փետրվարի 10-ին. Վերցված է 2017 թ․ նոյեմբերի 30-ին.
2. ↑  Грузинская Ичкерия
3. ↑  «В Ущелье Нет Боевиков». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 4-ին. Վերցված է 2017 թ․ նոյեմբերի 30-ին.
4. ↑  США включили экс-военного из Грузии в список известных террористов — Михаил Вигнанский — Российская газета
5. ↑  «Был бы зал для регби — не нужен был джихад»
6. ↑  Посол США в Грузии опроверг информацию о базах ИГ в Панкисском ущелье: Кавказ: Бывший СССР: Lenta.ru

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պանկիսի կիրճի նկարագրությունը (ռուս.)
* Պանկիսի կիրճի քրեական պատմությունը kommersant.ru

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Պանկիսի կիրճ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4758501-8 · LCCN: n2004051171 · SUDOC: 192847678 · VIAF: 159648171, 244765389 · WorldCat VIAF: 159648171, 244765389 |

 |