recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ենիցե** (գերմ.՝ Yenidze), ծխախոտի նախկին գործարան, Դրեզդենի տեսարժան վայրերից մեկը։ 1907-1909 թվականներին կառուցված շենքն իր ճարտարապետությամբ հիշեցնում է մզկիթ։ Ծխախոտի արտադրամասերն այստեղ տեղակայված են եղել մինչև 1953 թվականը։ Ներկայումս շենքը գրասենյակային է և օգտագործվում է տարբեր ընկերությունների կողմից. նկուղում կա դիսկոտեկ, իսկ գմբեթի տակ գործում է ռեստորան։

Կառուցման պատմություն
---------------------

Դրեզդենի համար անսովոր «արևելյան» ոճով գործարան կառուցելու գաղափարը պատկանում է հրեա գործարար Ուգո Զիցին, ով ծխախոտ էր ներմուծում Օսմանյան Ենիցե քաղաքից (այժմ՝ Ջենիսի, Հունաստան)։ Գործարանի շենքի նախատիպը եղել է Կահիրեի մզկիթներից մեկը, որտեղ Զիցը եղել էր կառուցումից առաջ։ Ենիցե անունը գալիս է Հունաստանի այն տեղանունից, որտեղից Ցիցն արտադրության համար ծխախոտ էր ներմուծում։ Շենքի անսովոր ճարտարապետությունը, մի կողմից, պետք է գովազդ լիներ նրա արտադրանքի համար, և դա իրականում օգնեց նրան հասնելու զգալի հաջողությունների։ Մյուս կողմից, օգտագործելով մզկիթի ճարտարապետական առանձնահատկությունները, հնարավոր էր, օրինակ, «քողարկել» ծխնելույզներն ու արտանետվող խողովակները մինարեթների ներքո։ Սա անհրաժեշտություն էր, հակառակ դեպքում Զիցը արտադրական կորպուսներ կառուցելու թույլտվություն չէր ստանա, քանի որ շինհրապարակը գտնվում էր Հին քաղաքի` Դրեզդենի պատմամշակութային կենտրոնի հարևանությամբ, որտեղ գտնվում էր Սաքսոնական թագավորների նստավայրը։ Դրեզդենում ոչ բոլորն էին դրական վերաբերվում քաղաքի գրեթե կենտրոնում «մզկիթի» կառուցմանը։ Ծրագրի հեղինակ Հերման-Մարտին Համմիցշն այս աշխատանքի համար վտարվեց Ճարտարապետների սաքսոնյան միությունից։

Ճարտարապետություն
-----------------

Ճարտարապետ Հերման-Մարտին Համմիցշը շենքը նախագծել է՝ օգտագործելով ժամանակի առավել առաջադեմ տեխնոլոգիաները։ Ենիցեն Գերմանիայի առաջին շենքն էր, որը կառուցվել է կրող երկաթբետոնե կոնստրուկցիաների օգտագործմամբ՝ կիրառելով մոդեռ և մավրիտանական ոճերը։ Շինության ընդհանուր բարձրությունը 60 մետր է, որից 20 մետրը գունավոր ապակուց պատրաստված գմբեթն է` 17 մետր տրամագծով։ Ճակտոնը զարդարելիս օգտագործել են գրանիտ, գունավոր բետոն, սալիկ, արհեստական ավազաքար և խճանկար։

Շենքը վերականգնվել է 1996 թվականին։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* Գլխավոր մուտքի խճանկարըԳլխավոր մուտքի խճանկարը
* «Ենիցե» ռեստորանը շենքի տանիքում«Ենիցե» ռեստորանը շենքի տանիքում
* 
* 
* Ենիցեն ունի 600 պատուհան՝ ստեղծված տարբեր ոճերովԵնիցեն ունի 600 պատուհան՝ ստեղծված տարբեր ոճերով

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  archINFORM (գերմ.) — 1994.
2. ↑  БРЭ/Дрезден

Գրականություն
-------------

* Gilbert Lupfer u.a. (Hrsg.): *Architekturführer Dresden*. Reimer, Berlin, 1997, ISBN 3-496-01179-3 (գերմ.)
* Tilo Richter (Text), Hans-Christian Schink (Photos): *Industriearchitektur in Dresden*. Kiepenheuer, Leipzig, 1997, ISBN 3-378-01019-3 (գերմ.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ենիցեն www.wtbc.de կայքում
* Ենիցեն www.dresden-und-sachsen.de կայքում

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ենիցե» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4810691-4 |

 |
**Չիչեստեր** (անգլ.՝ Chichester), քաղաք անգլիական Արևմտյան Սուսսեկս կոմսությունում, Լավանտ գետի վրա։ Բնակչությունը՝ 25 հազար մարդ։

Շրջակայքում գտնվում է ընդարձակ Հուդվուդ-պարկը, հերցոգ Ռիչմոնդի հրաշալի ամրոցով։ Հռոմեական ժամանակներում այստեղ գտնվում էր Regnuni ամրությունը,5-րդ դարում շինությունը ավերվեց Էլլա արքայի կողմից, հետո նորից կառուցվեց նրա որդու՝ Ցիսսայի կողմից և ամրոցը ստացավ Cissan ceaster(լատին․՝ Cissae castrum) անվանումը։ Հնագույն պատերի մի մասը պահպանվել է։

9-րդ դարի առաջին կեսին Չիչեստերը նշանակալից կետ էր։ Ուիլյամ Աշխարհակալի օրոթ այն դարձավ եպիսկոպոսական տիրույթ, հետագայում դարձավ Սուսսեկս կոմսության գլխավոր կենտրոնը։ Սկսած 1114 թվականից մինչև 1336 թվականը կառուցվել է Չիչեստերական տաճարը, որը համարվում է միջնադարյան Անգլիայի տաճարական արվեստի տիպիկ ներկայացուցիչ։

Չիչեստերը արվեստում
-------------------

Այս քաղաքում մասամբ ընթանում են Ագատա Քրիստիի դետեկտիվ պատմություններից մեկի գործողությունները։

Չիչեստերը հիշատակվում է Սթիվեն Ֆրայի «Երիտասարդության գույնը» ֆիլմում՝ նկարահանված Իվլին Վոյի «Գարշելի մարմին» վեպի սյուժետով։

Չիչեստերում է մահանում կապիտան Ռոնալդ Ֆերզը՝ Ջոն Գոլսուորսի «Սպասումներով» վեպի հերոսը։

Պատկերասրահ
-----------

* Չիչեստերի կառավարական շենքը (1731)Չիչեստերի կառավարական շենքը (1731)
* Չիչեստերի ջրանցքըՉիչեստերի ջրանցքը
* Չիչեստերի կենտրոնական բանկըՉիչեստերի կենտրոնական բանկը
* Չիչեստեր ՄարինաՉիչեստեր Մարինա
* Եպիսկոպոսական պալատըԵպիսկոպոսական պալատը
* Ռիչարդի արձանը և Չիչեստերի տաճարըՌիչարդի արձանը և Չիչեստերի տաճարը
* Չիչեստերի եկեղեցինՉիչեստերի եկեղեցին
* Չիչեստերի թատրոնի շենքըՉիչեստերի թատրոնի շենքը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Չիչեստերի ամրոցը

Արտաքին հղումներ
----------------

* Չիչեստերի եղանակը Արխիվացված 2013-10-21 Wayback Machine

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Չիչեստեր» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · GeoNames · Open Directory Project |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Catholic (1997—…) |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNE: XX5407020 · GND: 4090378-3 · LCCN: n50045892 · NKC: ge646799 · VIAF: 149013092, 134834940 · WorldCat VIAF: 149013092, 134834940 |

 |
**Կլարա Աուտերի** (իտալ.՝ Clara Auteri), ամուսնությունից հետո **Կլարա Աուտերի Պեպե** (իտալ.՝ Clara Auteri Pepe), մայիսի 19, 1918(1918-05-19), Կալտաջիրոնե, Կատանիա, Սիցիլիա, Իտալիայի թագավորություն - հունիսի 16, 2018(2018-06-16), Միլան, Իտալիա), թատրոնի և կինոյի իտալացի դերասանուհի։

Կենսագրություն և կարիերա
------------------------

Կլարա Աուտերին իր կարիերան սկսել է թատրոնում՝ խաղալով ոչ մեծ դեր։ 1937 թվականին ծանոթանում է դերասան Նիկո Պեպեի հետ, որի հետ ավելի ուշ ամուսնանում է։ Ամուսնությունից հետո փոխում է կուսական ազգանունը և վերցնում ամուսնունը։

Միաժամանակ Կլարան նկարահանվել է ամսագրերում, մասնակցել է ռադիոբեմադրություններին։ Հատկապես Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին շատ էր նկարահանվում ֆիլմերում։ Հենց այդ տարիներին էլ փայլուն խաղալով երկրորդական դերեր՝ արժանացավ հանդիսատեսի և քննադատների համակրանքին։

Կլարա Աուտերին խաղացել է Վիտորիո Դե Սիկայի «Ուրբաթ Թերեզան» ֆիլմում՝ 1941 թվականին։ Հաջորդ տարի դերասանուհին նկարահանվում է նույն ռեժիսորի «Գարիբալդիականը մենաստանում» ֆիլմում։ Ակտիվ մասնակցել է վոդևիլների ներկայացումներին Տոտոյի և Աննա Մանյանիի հետ։ Դերասանուհու կարապի երգը ֆիլմում դարձավ Ալբինո Պրինչիպեի «Օր, կյանք» ֆիլմը՝ 1970 թվականին։

Հատընտիր ֆիլմեր
---------------

| Թվական | Ֆիլմ | Ռեժիսոր | Դեր |
| --- | --- | --- | --- |
|
| 1941 | «Ուրբաթ Թերեզան»
իտալ.՝ Teresa Venerdì | Վիտտորիո դե Սիկա | Ջուզեպինա |
|
| 1942 | «Կոմսուհի Կաստիլիոնե»
իտալ.՝ La contessa Castiglione | Ֆլավիո Կալցավարա | Մարտինա |
|
| «Փոքրիկ ուսուցչուհին»
իտալ.՝ La maestrina | Ջորջո Բիանկի | ուսուցչուհի |
|
| «Գարիբալդիականը մենաստանում»
իտալ.՝ Un garibaldino al convento | Վիտորիո Դե Սիկա | Ջելտրուդե Կորբետի |
|

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Internet Movie Database — 1990.
2. ↑  Clara Auteri Pepe

Արտաքին հղումներ
----------------

* Clara Auteri
* Clara Auteri

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Կլարա Աուտերի» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |

 |
**Ելիզավետա Մուկասեյ** (ռուս.՝ **Елизаве́та Ива́новна Мукасе́й**, օրիորդական ազգանունը՝ **Եմելյանովա** (ռուս.՝ **Емельянова**), մարտի 16 (29), 1912, Ուֆա, Ufa Uyezd, Ուֆայի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - սեպտեմբերի 19, 2009(2009-09-19), Մոսկվա, Ռուսաստան), խորհրդային հետախույզ, գաղտնի գործակալ (ծածկանունը՝ *Էլզա*)։ Ամուսնու՝ Միխայիլ Մուկասեյի հետ, որը նույնպես խորհրդային գաղտնի գործակալ էր (ծածկանունը՝ *Զեֆիր*), 1940 թվականից մինչև 1970-ական թվականները գաղտնի մի շարք գործողությունների է մասնակցել Արևմտյան Եվրոպայում և Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում։

Կենսագրություն
--------------

Ելիզավետա Մուկասեյը ծնվել է 1912 թվականի մարտի 29-ին, Ուֆա քաղաքում։ 1917 թվականի վերջերին սովից փրկվելու համար ընտանիքով տեղափոխվել են Տաշքենդ։ 1929 թվականին Ելիզավետան, ավարտելով միջնակարգ դպրոցը, ընդունվել է Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի կենսաբանական ֆակուլտետը, որն ավարտելուց հետո որոշ ժամանակ բանվոր է աշխատել ֆաբրիկայում, այնուհետև նշանակվել է աշխատավորական երիտասարդության դպրոցի տնօրեն։

1939 թվականից մինչև 1943 թվականը ամուսնու՝ հետախույզ, գաղտնի գործակալ Միխայիլ Մուկասեյի հետ ծառայողական գործուղման մեջ է գտնվել ԱՄՆ-ի Լոս Անջելես քաղաքում։

1943 թվականից մինչև 1949 թվականը եղել է Մոսկվայի գեղարվեստական ակադեմիական թատրոնի՝ МХАТ-ի գեղարվեստական խորհրդի քարտուղարը։

Հատուկ պատրաստություն անցնելուց հետո 1955 թվականից մինչև 1977 թվականը «Էլզա» ծածկանունով աշխատել է արտասահմանում, ամուսնու հետ, ապահովել նրա երկկողմանի կապը «Կենտրոնի» հետ։ Ամուսիններով ճամփորդել են եվրոպական երկրներով, հետախուզական տվյալներ հավաքել ու փոխանցել Կենտրոնին՝ արժանանալով վերջինիս բարձր գնահատականին։

ԽՍՀՄ վերադառնալուց հետո Ելիզավետա Իվանովնան կատարել է երիտասարդ հետախույզներ հավաքագրելու աշխատանք, հետախուզական դպրոցների համար հեղինակել դասագրքեր և ուսումնական օժանդակ ձեռնարկներ։ Ամուսնու հետ համագործակցելով՝ գրել է նաև «*Զեֆիր և Էլզա*» գիրքը՝ արտասահմանում իրենց անցկացրած երեսուն տարիների մասին։

Ելիզավետա Մուկասեյը մահացել է 2009 թվականի սեպտեմբերի 19-ին՝ 97 տարեկան հասակում։ Ամուսինը մահացել էր 2008 թվականի օգոստոսի 19-ին՝ 101 տարեկան հասակում։

Պարգևներ
--------

Ե. Ի. Մուկասեյը պետանվտանգության պատվավոր աշխատակից էր։ Պարգևատրվել է բազմաթիվ մեդալներով, այդ թվում՝ «*Մարտական վաստակի համար*» («*За боевые заслуги*») մեդալով։ Արժանացել է նաև Յուրի Անդրոպովի անվան մրցանակի՝ Ռուսաստանի Դաշնության անվտանգության ապահովման գործում ներդրած ակնառու ավանդի համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  Изучение немецкого и польских языков, изучения радиодела, отработка работы на рации на слух азбукой Морзе и пр.
3. ↑  Elizaveta Mukasei, Soviet Spy, Is Dead at 97
4. ↑  «Iconic Soviet spy dies at 97». Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ սեպտեմբերի 25-ին. Վերցված է 2009 թ․ սեպտեմբերի 26-ին.

Գրականություն
-------------

* *Мукасей М. И. Мукасей Е. И.* Зефир и Эльза. Разведчики-нелегалы. — Закон и порядок, 2004. — (Великая Россия. Имена). — ISBN 5-98465-005-3

Արտաքին հղումներ
----------------

* Елизавета Ивановна Мукасей на сайте Службы внешней разведки России
* Легендарная разведчица-нелегал Елизавета Мукасей скончалась в Москве

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Find A Grave · Rodovid |

 |
**Ալտեր** (հոլ.՝ Aalter), քաղաք և համայնք Բելգիայում, Արևելյան Ֆլանդրիա նահանգում։ 2007 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ ընդհանուր բնակչությունը կազմել է 18887 մարդ։ Ընդհանուր տարածքը 81,92 կմ քառ․ է, բնակչության խտությունը` 231 մարդ/կմ քառ։

Գտնվում է Բրյուգգե և Գենտ քաղաքների միջև, A10 ավտոմայրուղու կողքին, որը կապում է Օստենդե քաղաքը Գենտի և Բրյուսելի հետ։

Ալտերի քաղաքապետը (2011 թվականի դեկտեմբերի դրությամբ) Պիտեր Դե Կրեմն է՝ 2007 թվականի դեկտեմբերի 21-ից համատեղելով Բելգիայի դաշնային կառավարության պաշտպանության նախարարի պաշտոնի հետ։ Դե Կրեմը առաջին անգամ ընտրվել է Ալտերի քաղաքապետը 1994 թվականին, այնուհետև վերընտրվել է 2000 և 2006 թվականներին։ Մինչև նա 1959 թվականից ի վեր Ալտերի քաղաքապետը եղել է նրա հայրը` Յան դե Կրեմը։ Դե Կրեմի ընտանիքի դերի հետ կապված Ալտերի քաղաքապետարանի շենքը առօրյա գործածության մեջ անվանում են Կրեմլ (հոլ.՝ Kremlin)։

Պատմություն
-----------

Ալտերի առաջին հիշատակումը եղել է 974 թվականին։ Քաղաքի անվան ստուգաբանությունը շարունակում է մնալ վիճաբանության առարկա․ տարբեր ժամանակներում այն անվանել են «Հալտրա», «Հալեֆթտրա», «Հալտրե», «Հաելտեր», «Հաելտերտ», իսկ ներկայիս անունը վերջնականապես հաստատվել է 18-րդ դարում։

Քաղաքի զարգացման գործում կարևոր դեր է ունեցել 1613-1623 թվականների Բրյուգգեի ջրանցքի շինարարությունը։ 1775 թվականին Ալտերում հայտնվել է առաջին կամուրջը, իսկ 1838 թվականին այստեղ կառուցվել է նաև երկաթուղի։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ քաղաքը Վերմախտի կողմից շրջափակված տարածքներից էր։ Ալտերն ազատագրվել է 1944 թվականի լեհական տանկային դիվիզիայի զինվորների կողմից (քաղաքում կա հուշարձան՝ նվիրված լեհ մարտիկներին)[3]։ Քաղաքի համար հետպատերազմյան տարիները նշանավորվեցին 1962 թվականին խոշոր արդյունաբերական պարկի բացմամբ` ավելի քան 125 հա տարածք։ 1977 թվականին քաղաքին միացան Բելեմ, Լոտենհուլլե և Պոկե բնակավայրերը։ 2006 թվականին Ալտերի իշխանությունները Մայքրոսոֆթի հետ միասին Բելգիայում առաջին անգամ սկսեցին իրականացնել «թվային քաղաք»կոմցեպտը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Bevolking per gemeente op 1 januari 2022 — Statbel.
2. 1 2  Crossroads Bank for Enterprises
3. ↑  «Curriculum vitae of Mr. Pieter De Crem». // pieterdecrem.be. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ ապրիլի 13-ին. Վերցված է 2011 թ․ դեկտեմբերի 13-ին.
4. ↑  «Aalter, a Meetjesland town». // freepages.genealogy.rootsweb.ancestry.com. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ ապրիլի 13-ին. Վերցված է 2011 թ․ դեկտեմբերի 13-ին.
5. ↑  (չաշխատող հղում)
 Aalter, a Meetjesland town
6. ↑  (չաշխատող հղում)
 Aalter, a Meetjesland town

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
*

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք - Only available in Dutch
* Page about Aalter on rootsweb.com

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ալտեր» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · LinkedIn · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | ՅուԹյուբ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ կատալոնական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4288541-3, 5096090-8 · LCCN: n85307846 · VIAF: 132598753 · WorldCat VIAF: 132598753 |

 |
**«Եգիպտացիները 3000 տարի առաջ»** (անգլ.՝ Egyptians 3,000 years ago), 19-րդ դարի բրիտանացի նկարիչ, պատմական և դիցաբանական թեմաների վարպետ, ասպետ Լոուրենս Ալմա-Թադեմայի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1863 թվականին։ Նկարն արված է յուղաներկով՝ փայտե տախտակի վրա, որի չափերն են 99,5 × 125 սմ։

Այսօր «Եգիպտացիները 3000 տարի առաջ» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Օքլենդի պատկերասրահում (Օքլենդ, Նոր Զելանդիա)։

Նկարագիր
--------

«Եգիպտացիները 3000 տարի առաջ» ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է կյանքի բելգիական ժամանակահատվածում։ Նկարում պատկերված է Եգիպտոսի փարավոնի պալատը․ կտավում Նուբիայի դեսպանի և փարավոնի հանդիպման տեսարանն է։ Հեղինակը պատկերել է երաժիշտների և պարողների՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով ճշգրիտ դետալներին․ օրինակ, Ալմա-Թադեման տավիղը նկարել է Լուվրի ցուցանմուշներից մեկից օգտվելով։

Պատմություն
-----------

Եգիպտական թեման նորաձև էր եվրոպացիների շրջանում նապոլեոնյան պատերազմների ժամանակ, սական հեղինակն այն նկարիչների շարքում էր, որոնք առաջինը պատկերեցին ոչ թե ժամանակակից Եգիպտոսը, այլ փարավոնների ժամանակաշրջանը։

«Եգիպտացիները 3000 տարի առաջ» նկարը մեծ հաջողություն ունեցավ Բրյուսելում կայացած ցուցահանդեսի ժամանակ։ 1864 թվականին հեղինակը մշակեց նկարը և ուղարկեց Փարիզյան սալոն՝ «*Տասնութերորդ դինաստիա*» անվանումով և, արդյունքում, ոսկե մեդալ ստացավ։

Լոուրենս Ալմա-Թադեման նկարը վաճառում է Էռնեստ Գամբարտին, մեկ տարի անց, կրկին վերամշակել է (վնասվել էր պատահարից), իսկ 1867 թվականին կրկին ոսկե մեդալ է ստանում Փարիզում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5
2. 1 2  «Egyptians 3,000 years ago». *Auckland Art Gallery* (անգլերեն). Վերցված է 2024 թ․ հունվարի 25-ին.
3. 1 2  Шестимиров А. Альма-Тадема: Альбом. М.: Белый город, 2012. С. 10—11.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ալմա-Թադեմայի նկարներ
Այս հոդվածը Վիլմոշ Լազարի (Լազարյան) մասին է։  Այլ գործածությունների համար այցելեք Լազարյան (այլ կիրառումներ)։

**Վիլմոշ Հովհաննեսի Լազար** կամ **Լազարյան**,  **Ղազարյան** (հոկտեմբերի 24, 1817(1817-10-24), Զրենյանին, Սերբիա - հոկտեմբերի 6, 1849(1849-10-06), Արադ (Ռումինիա), Ռումինիա), հունգարական հեղափոխության (1848-1849) հերոս էր, հայազգի զորապետ։

Կենսագրություն
--------------

Լազարի նախնիները Բանատ են տեղափոխվել Եղիսաբեթուպոլսից և ստացել ազնվականության տիտղոս։ Մինչև 1844 թ. Լազարը ծառայության մեջ է եղել ավստրո-հունգարական կայսերական բանակում։ 1848-1849 թթ. հունգարական հեղափոխության հենց սկզբից անցել է հեղափոխական բանակի կողմը՝ հրաժարվելով զինվորական նախկին աստիճանից։ Գլխավորել է IX հեծելազորային գումարտակը, մասնակցել Սենյի, Տիմիշվարի, Կարանսեբեշի, Օրշովայի մարտերին, ղեկավարել Լուգոժի պաշտպանությունը։ 1849 թ. օգոստոսի 12-ին ստացել է հեղափոխական բանակի գնդապետի աստիճան։ 1849 թ. օգոստոսի 13-ին՝ հունգարական հեղափոխական բանակի հանձնվելուց հետո Լազարը ևս իր գումարտակով ստիպված հանձնվել է (օգոստոսի 19-ին) կայսերական զորքերին։ Հակառակ խոստացված ներման՝ գնդակահարվել է հեղափոխական այլ զորապետների (հայազգի գեներալ Էռնո Քիշ և ուրիշներ) հետ։ Հետագայում Լազարի դին տեղափոխվել և թաղվել է Մաչայում։

Շիրիմին կանգնեցված է դամբարան։ Արադում կառուցվել է հուշարձան՝ ի պատիվ Լազարի և մյուս 12 զորապետների։ Բուդապեշտի և այլ քաղաքների չորս փողոցներ կոչվում են Լազարի անունով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Hermann Róbert. «Az 1849-1850. évi kivégzések». *Aetas*. **2000** (1–2). Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ նոյեմբերի 30-ին. Վերցված է 2009 թ․ հոկտեմբերի 5-ին.
2. ↑  «Október 6». *oktober6.kormany.hu*. Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 23-ին.

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 468)։*  |
**Կիա Վոն** (անգլ.՝ Kia Vaughn, հունվարի 24, 1987(1987-01-24), Բրոնքս շրջան, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստուհի, խաղացել է Կանանց բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայում։ Նա «Նյու-Յորք Լիբերտի» թիմի կողմից ընտրվել է 2009 թվականի ՎՆԲԱ դրաֆթում՝ ութերորդ համարով։ Խաղացել է կենտրոնական դիրքում, այժմ խաղում է թուրքական «Ֆեներբահչե» ակումբում։

Վաղ կյանք
---------

Կիա Վոնը ծնվել է 1987 թվականի հունվարի 24-ին՝ Նյու Յորքի Բրոնքս շրջանում, Էյժի Էլլինգտոնի դուստրն է։ Ունի յոթ կրտսեր եղբայր, սովորել է Մանհեթենի շրջանի թաղամասերից մեկում գտնվող Սուրբ Միխաիլի ակադեմիայում, որտեղ էլ խաղացել է տեղի բասկետբոլի հավաքականի կազմում։

Ուսանողական կարիերա
-------------------

2006-2009 թվականներին ուսանել է Ռատգերսի համալսարանում ու մարզվել լեգենդար մարզիչ Վիվիեն Ստրինգերի մոտ։ Համալսարանի բասկետբոլի թիմի կազմում մասնակցել է «Big East conference» մրցաշարին ու 16–0 հաշվով հաղթանակ տարել, միջին հաշվով յուրաքանչյուր խաղում վաստակելով 6․3 միավոր։ Հաջորդ տարի ճանաչվել է « All-Met Division I» կանանց համալսարանական բասկետբոլի տարվա խաղացող՝ յուրաքանչյուր խաղում վաստակելով 12․8 միավոր։

Անձնական կյանք
--------------

Վոնի փեսացուն՝ Գարի Էրվինը, նույնպես պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ է, որը խաղացել է ինչպես «NBA Ջի լիգայում», այնպես էլ՝Ավստրալիայի բասկետբոլի ազգային հավաքականում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Kia Vaughn Playerfile». WNBA. Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ հուլիսի 21-ին. Վերցված է 2009 թ․ օգոստոսի 7-ին.
2. ↑  «Prospect: Kia Vaughn». WNBA. Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ հուլիսի 14-ին. Վերցված է 2009 թ․ օգոստոսի 7-ին.
3. ↑  Take 40: Gary Ervin Արխիվացված Մարտ 6, 2014 Wayback Machine

Արտաքին հղումներ
----------------

* Профайл на сайте WNBA.com(անգլ.)
* Профайл на сайте USA Women's National Team(անգլ.)
* Статистика в WNBA на сайте Basketball-reference.com Արխիվացված 2018-03-15 Wayback Machine(անգլ.)
* Студенческая карьера в NCAA на сайте scarletknights.com(անգլ.)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Կիա Վոն» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Basketball-Reference.com (խաղացող) · Eurobasket.com (խաղացող) · Sports-Reference.com (քոլեջ) · ՖԻԲԱ |

 |
**Սառա Կնաուս** (անգլ.՝ Sarah Knauss, սեպտեմբերի 24, 1880(1880-09-24), Հոլիվուդ, Լուզերն շրջան, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ - դեկտեմբերի 30, 1999(1999-12-30), Ալլենթաուն, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ), ամերիկացի երկարակյաց կին, 1998 թվականի ապրիլի 16-ից մինչև 1999 թվականի դեկտեմբերի 30-ը համարվել է երկրագնդի ամենատարեց բնակիչը։ Համարվում է ԱՄՆ-ի ամենածեր փաստաթղթավորված բնակչուհին, ինչպես նաև ողջ պատմության ընթացքում ամենատարեց մարդը, որի տարիքը չի ժխտվում։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Փենսիլվանիա նահանգի Հոլիվուդ քաղաքում։ Ծնողները եղել են Ուոլթեր և Ամելիա Քլարկները։ 1901 թվականին Սառան ամուսնացել է Աբրահամ Լինքոլն Քնաուսի հետ, որը սկզբից եղել է կաշեգործ, հետագայում՝ Պենսիլվանիա նահանգի հանրապետական առաջնորդ։ Մինչ ամուսնանալը Սառան եղել է ապահովագրության մենեջեր, ամուսնությունից հետո զբաղվել է տնային տնտեսությամբ։ Նրանց միակ երեխան՝ Քեթրինը, ծնվել է 1903 թվականին և մահացել 2005 թվականին՝ 101 տարեկան հասակում։ Սառայի ամուսինը մահացել է 1965 թվականին՝ 86 տարեկան հասակում։ 117 տարեկան հասակում Սառան ճանաչվել է աշխարհի ամենատարեց մարդը։ Երբ նրա ընտանիքը նրան տեղյակ է պահել այդ մասին, Սառան ի պատասխան ժպտացել է և ասել. «Դե ինչ»։

Սառան 17 տարեկանում, 1897 թվական
Սառան մահացել է բնական մահով 1999 թվականի դեկտեմբերի 30-ին՝ տոնակատարությունից 33 ժամ առաջ։ Նա եղել է ծերանոցում, որտեղ ապրել է 9 տարի։ Ապրել է 119 տարի և 97 օր։ Մահից առաջ ընտանիքում եղել է վեց կենդանի սերունդ։

Կնաուսը վերապրել է յոթ պատերազմ, որոնք տեղի են ունեցել Միացյալ Նահանգների 23 նախագահների կառավարման տարիների ընթացքում։

Ճանաչվել է Գինեսի ռեկորդ՝ որպես աշխարհի ամենատարեց ողջ մարդը՝ 1998 թվականի ապրիլի 16-ից մինչև նրա մահվան հաջորդ տարին։

Մահից հետո Սառա Կնաուսը իր հիմնական օրգանները նվիրել է Հարվարդի բժշկական դպրոցին, որպես գիտնականների կողմից կատարված գիտական ուսումնասիրություն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «South Bethlehem 1890 Census». bethlehempaonline. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 22-ին.
2. ↑  Merrill, Gary F. (2015 թ․ փետրվարի 3). *Our Aging Bodies*. New Brunswick, New Jersey: Rutgers University Press. ISBN 9780813575261. Վերցված է 2015 թ․ դեկտեմբերի 7-ին.
3. ↑  «Nothing Fazes Oldest Woman». Associated Press. 1998 թ․ ապրիլի 19. Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ մայիսի 16-ին. Վերցված է 2007 թ․ դեկտեմբերի 9-ին.
4. ↑  «World's Oldest Person Dies. She is the Oldest Verified American in History». *The Guardian*. London, England. 2000 թ․ հունվարի 1. Վերցված է 2007 թ․ դեկտեմբերի 9-ին.
5. ↑  «Sarah Knauss, World's Oldest Person Dies at 119». *The Nevada Daily Mail*. Harrisburg, Pennsylvania. Associated Press. 1999 թ․ դեկտեմբերի 31. Վերցված է 2015 թ․ դեկտեմբերի 5-ին.
6. ↑  «World's Oldest Person Misses Millennium». CNN via WebCite. Վերցված է 2008 թ․ մարտի 23-ին.
7. ↑  Harris, Timothy (2009). *Living to 100 and Beyond*. Winsted, CT: ACTEX Publications. էջ 85. ISBN 978-1566986991. Վերցված է 2015 թ․ դեկտեմբերի 6-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Photo portrait—Sarah Knauss aged 117 in 1997 CBC News
* Mrs Sarah DeRemer Clark Knauss
* *Allentown Morning Call* collection of articles about her 1993–2000

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Find A Grave · WikiTree |

 |
**Բուտրոն** (իսպ.՝ Castillo de Butrón), ամրոց Իսպանիայի հյուսիսում՝ Բիսկայան նահանգի Գատիկա քաղաքում։

Նկարագրություն
--------------

Միջնադարյան շինություն է, կառուցվել է 11-րդ դարում։ 14-րդ դարում այստեղ ապրել է Էնրիկե Անուժը։ Հետո Բուտրոնը մոռացության է մատնվել 300 տարի, և միայն 19-րդ դարում մարկիզ դե Տորեսիլին որոշել է վերաշինել ամրոցը։ Վերակառուցման համար միջոցներ նա հավաքել է տեղի բնակիչներից։ Միջոցները քիչ են եղել, և կառուցողական աշխատանքները երկարաձգվել են։ Հետո ամրոցն անցել է հերցոգ Մեդինասելին, այնուհետև հերցոգուհի Կարդոնին։ 1787 թվականին ամրոցի է վերափոխման աշխատանքներ է կատարել մարկիզ դե Կուբասը։ Ամրոցն ունի հեքիաթային տեսք։ Այն կառուցվել է Բավարիայի ամրոցի օրինակով։ Ամրոցն առավելապես աչքին հաճելի գեղեցիկ շինություն է, քան բնակության վայր։ Աշտարակները ունեն ներքին կապեր։ Շենքը շրջապատված է պուրակով, որտեղ կան արմավենիներ և էկզոտիկ բուսականություն։ Քեյթ Միդլտոնի երազանքն էր Դեվիդ Ֆերալդի հետ ամուսնանալ հեքիաթային ամրոցում, այդպես էր նա ասել BBC-ի հարցազրույցում։ Մոռացության մատնված ամրոցը, որոշ ժամանակ անց վերակառուցվելով, բացվել է հանրության համար։ 2005 թվականի նոյեմբերին շենքը գնվել է առևտրական գործակալության կողմից 1,629,743 եվրոյով, բայց այն գտնվում է իսպանական պետության պաշտպանության ներքո որպես պատմական արժեք ներկայացնող կառույց։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Castle purchased by INBISA (in Spanish)». Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ ապրիլի 5-ին. Վերցված է 2016 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Բուտրոնի ամրոց» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · GeoNames |

 |
**Լասկարի** (իտալ.՝ Lascari), կոմունա Իտալիայի Սիցիլիա ինքնավար մարզի Պալերմո գավառում։ Տեղակայված է Պալերմո քաղաքից 50 կմ դեպի արևելք։ Ըստ 2016 թվականի նոյեմբերի 30-ի տվյալների՝ բնակչությունը կազմում է 3602 մարդ, և տարածքն ընդգրկում է 10.4 քառ. կմ։

Լասկարին սահմանակից են հետևյալ մունիցիպալիտետները` Կամպոֆելիչե դի Ռոչելլա, Չեֆալու, Կոլեսանո և Գրատերի։

Բնակավայրում հատկապես հարգվում է Տիրոջ Խաչը՝ այն տոնելով հունիսի վերջին կիրակի օրը։

Ժողովրդագրական էվոլյուցիա
-------------------------

Պատմություն
-----------

Լասկարին շատ հին գյուղ չէ։ 1693 թվականին մի խումբ գյուղացիներ, որոնք ապրում էին Գրատերիի լեռներում, տեղափոխվեցին և բնակություն հաստատեցին ծովին մոտ գտնվող մի գոտում։ Նրանք սկսեցին կառուցել տներ տեղի զանգակատան շուրջ։ Բարոն Գաետանո Վենտիմիլիայի նոր բնակավայրը կոչեց Լասկարի, դրանով իսկ նշելով իր ծագումը․ նա սերում էր Բյուզանդիայի կառավարիչ Լասկարի կայսերական տոհմից.։ 1840 թվականին Լասկարին անկախացավ Գրատերիից, և 1890 թվականին գյուղին տարածք տրամադրվեց։ Սակայն միայն 1924 թվականին այն ձեռք բերեց քաղաքի անուն։ Այսօր տարածքը կազմում է 10.4 քառ. կմ՝ 3500 մարդ բնակչությամբ։ Լասկարին գտնվում է Սիցիլիայի մայրաքաղաք Պալերմոյից 50 կիլոմետր դեպի արևելք։ Վերջին տարիների ընթացքում լողափերի մոտ կառուցվել են բազմաթիվ սեփական առանձնատներ։ Ամռանը Պալերմոյից կամ Սիցիլիայի կենտրոնում գտնվող այլ քաղաքներից շատ մարդիկ գալիս են Լասկարի՝ իրենց հանգիստը կազմակերպելու։ Քաղաքի կենտրոնը Ալդո Մորո հրապարակն է։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  All demographics and other statistics: Italian statistical institute Istat.
3. ↑  «Storia - Lascari» (իտալերեն). www.vigintimillys.altervista.org. Արխիվացված օրիգինալից 2013 թ․ հունիսի 14-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Lascari(չաշխատող հղում)
 Рortaleabruzzo.com

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Լասկարի (Սիցիլիա)» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1046419498 · VIAF: 306266064 · WorldCat VIAF: 306266064 |

 |
**Գրանյանո** (իտալ.՝ Gragnano), կոմունա Նեապոլ գավառում, Կամպանիա մարզ, Իտալիա։ Տեղակայված է Նեապոլ քաղաքից 30 կմ հեռավորության վրա։

Գրանյանոյին սահմանակից են հետևյալ մունիցիպալիտետները` Աջերոլա, Կազոլա դի Նապոլի, Կաստելամարե դի Ստաբիա, Լետերե, Պիմոնտե, Ռավելլո, Սանտ Անտոնիո Աբատե, Սանտա Մարիա լա Կարիտա, Սկալա։

1169 թվականին քաղաքին տրվել է Լետերեի եպիսկոպոսական աստիճանի կոչում, որն ըստ այդմ վերանվանվեց Հռոմի կաթոլիկ Լետերե-Գրանյանոյի թեմ։
Կոմունայի բնակչությունը կազմում է 29461 մարդ (ըստ 2012 թ.), բնակչության խտությունը՝ 2023,42 մարդ/կմ քառ․։ Գրանյանոն զբաղեցնում 14,56 կմ քառ․ տարածք։

Քաղաքի հովանավորն է համարվում Սուրբ Սեբաստիանը։ Ամեն տարի հունվարի 20-ին կոմունայում անցկացվում են տոնակատարություններ նրա պատվին։

Մակարոնեղեն
-----------

Գրանյանոն Իտալիայի լավագույն չորացրած մակարոնեղենների հայրենիքն է։

«Գրանյանոյի գլխավոր փողոցում, ուր ներթափանցում էր լեռնային զեփյուռը՝ ծովի օդի հետ խառնված, մակարոն պատրաստողները կախում էին սպագետտին պարաններից չորացնող լվացքի պես». ահա այսպես է գրված Ֆորբս ամսագրում։ Վերջերս մակարոններ պատրաստելու համար օգտագործվում են վառարաններ, որոնք երկու օր շարունակ չորացնում են դրանք ցածր ջերմաստիճանով։

Նշանավոր մարդիկ
---------------

Գրանյանոյում է ծնվել նշանավոր դերասան Տիտո Վուոլոն։

Պատկերասրահ
-----------

* Գրանյանոյի ամրոցըԳրանյանոյի ամրոցը
* Սպագետտի դի ԳրանյանոՍպագետտի դի Գրանյանո
* Սպագետտի արտադրությունՍպագետտի արտադրություն
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. 1 2  Mimi Murphy Gragnano Pasta page 36 Forbes Life
3. ↑  «Tito Vuolo». *IMdB*. Վերցված է 2014 թ․ մարտի 17-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Գրանյանո» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (9-րդ) · Մեծ կատալոնական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 236996476 · WorldCat VIAF: 236996476 |

 |
**Լանգենհագեն** (գերմ. **Langenhagen**), քաղաք Գերմանիայում, Ներքին Սաքսոնիայի տարածքում։

Մտնում է Հանովեր շրջանի մեջ։ Ըստ 2015 թվականի դեկտեմբերի 31-ի մարդահամարի տվյալների քաղաքի բնակչությունը կազմում է 53, 323 մարդ։ Քաղաքը զբաղեցնում է 71.86 կմ²։ Պաշտոնական կոդը 032 41 010-ն է։

Քաղաքը բաժանված է 6 քաղաքային գոտիների։

Պատմություն
-----------

Լանգենխագեն՝ Ելիզավետայի եկեղեցի
Լանգենխագեն քաղաքի առաջին փաստացի հիշատակումը եղել է 1312 թվականի փետրվարի 15-ին Նինհագեն անվանումով (գերմ.՝ Nienhagen):

1862 թվականին քաղաքում հիմնվել է հոգեբուժական հիվանդանոց թերզարգացածների համար, որտեղ 1866-1868 թվականներին աշխատել է Նոբելյան մրցանակակիր Ռոբերտ Կոխը։ Այսօր նրան հիշում են Լանգենհագենի փողոցների և դպրոցների անվամբ։

Կլինիկայի ամենահայտնի հաճախորդը սերիական մարդասպան Ֆրից Հարմանն էր։

20-րդ դարի սկզբին Լանգենհագենը վերածվեց և տնտեսական նշանակությամբ կարևոր տրանսպորտային հանգույցի։ Եղել է երկաթուղային կայարան և Միտտելմանի ջրանցքը։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո քաղաքը ռմբակոծության հետևանքով գրեթե ամբողջությամբ ոչնչացվեց։

Քաղաքում գտնվում է Զիբեր Զեեն (գերմ. *Silbersee*), որը առաջացել է Ա2 մայրուղու շինարարության ժամանակ։ Լճի անվանումը ըստ վարկածներից մեկի տրվել է Լյուֆտվաֆեի օդաչուների կողմից, որոնք Բեռլինում թռիչքների ժամանակ կողմնորոշվում էին դրանով։

Բնակչություն
------------

| Թվական | Բնակչություն |
| --- | --- |
| 1990 | 46 840 |
| 1995 | 48 500 |
| 2000 | 49 334 |
| 2005 | 50 516 |
| 2010 | 52 583 |
| 2011 | 53 003 |

Քույր քաղաքներ
--------------

* Ֆրանսիա Ֆրանսիա, Լե-Տրե
* Միացյալ Թագավորություն Միացյալ Թագավորություն, Սաուտուարկ
* Սլովենիա Սլովենիա, Նովո Մեստո
* Ավստրիա Ավստրիա, Շտադլ Պաուրա
* Գերմանիա Գերմանիա, Ռոդեվիշ
* Հունաստան Հունաստան, Գլոգուվ
* Բրազիլիա Բրազիլիա, Զոինվիլի
* Բոսնիա և Հերցեգովինա Բոսնիա և Հերցեգովինա, Բիելինի

Այլ
---

Լանգենհագենում գտնվում է Հանովեր-Լանգենհագեն (HAJ) միջազգային օդանավակայանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 (գերմ.) — DESTATIS, 2023.
2. ↑  «Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ փետրվարի 6-ին. Վերցված է 2018 թ․ մարտի 23-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայքէջ

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Լանգենհագեն» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4034506-3 · LCCN: n86023384 · NKC: ge928112 |

 |
**Կարկոմ լեռ** (եբրայերեն՝ הר כרכום‎, Հար Կարկոմ, «Mountain of Saffron», արաբերեն` Ջաբալ-Իդեյդ), լեռ Իսրայելում, Նեգև անապատի հարավ-արևմուտքում, Պետրայից Կադես-Բարնեա գնացող ճանապարհի միջնամասում։

Նույնացումը Սինա լեռան հետ
--------------------------

Ելնելով այն ենթադրությունից, որ հրեաները, անցնելով Սինայի թերակղզին Պետրայի ուղղությամբ, շարժվում էին շատ թե քիչ ուղիղ գծով, մի շարք հետազոտողներ վարկած առաջ քաշեցին այն մասին, որ Ջաբալ-Իդեյդը, հավանաբար Սինայ բիբլիական լեռն է։ Այս տեսակետի հետևորդներից մեկը` Էմմանուել Անատին, լեռան վրա պեղումներ է կատարել և այստեղ հայտնաբերել մեծ պաշտամունքային հուշարձան, որից օգտվել են վերին պալեոլիթի ժամանակներից մինչև բրոնզե դար` բազմաթիվ զոհասեղաններով, կրոմլեխներով, մենհիրներով և ավելի քան 40000 ժայռապատկերներով։

Թեև, հիմնվելով իր հայտնագործությունների վրա, Անատին պաշտպանեց այն տեսակետը, որ Հար Կարկոմը Աստվածաշնչում հիշատակված Սինայ լեռն է, ինչն էլ հակասում է հուշարձանի ժամանակագրությանը, Հար Կարկոմում կրոնական ակտիվության գագաթնակետը համապատասխանում է մ.թ.ա. 2350-2000 թվականներին, իսկ երկրպագության վայրը վերջնականապես լքվել է մ.թ.ա. 1950-1000 թվականների միջև, իսկ աստվածաշնչյան ելքը թվագրվում է մ.թ.ա. 1600—1200 թվականների միջև։ Այս հակասություններից խուսափելու համար Անատին առաջարկում է փոփոխել աստվածաշնչյան իրադարձությունների ժամանակագրությունը, բայց նրա տեսակետը ոչ բոլորն էին պաշտպանում։

Գրականություն
-------------

* Emmanuel Anati. "Introducing the World Archives of Rock Art (WARA): 50.000 years of visual arts". New discoveries, new interpretations, new research methods, XXI Valcamonica Symposium, Capo di Ponte, Edizioni del Centro, 2004: 51–69.
* Hoffmeier, James K. (2005). Ancient Israel in Sinai: The Evidence for the Authenticity of the Wilderness Tradition. Oxford University Press. p. 126. ISBN 978-0-19-515546-4.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Emmanuel Anati.* The riddle of Mount Sinai : archaeological discoveries at Har Karkom (2001)
2. ↑  Mount Sinai has been found: Archaeological discoveries at Har Karkom

Արտաքին հղումներ
----------------

* Har Karkom website
* Har Karkom on Tripod
* Har Karkom seen as eagle’s view

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Կարկոմ լեռ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: sh87002156 · SUDOC: 028697286 · VIAF: 237333635 · WorldCat VIAF: 237333635 |

 |
Դիրա Պաեսը 2014 թվականին, «Վաստակի համար» շքանշանը ձեռքին
**Մարիա Ֆոնսեկա Պաես** (պորտուգալերեն՝ **Ecleidira Maria Fonseca Paes**, առավել հայտնի է **Dira Paes** բեմական անունով, հունիսի 30, 1968(1968-06-30), Աբաէտետուբա, Պարա, Բրազիլիա), բրազիլացի դերասանուհի, հեռուստահաղորդավարուհի։ *À Beira do Caminho* ֆիլմում գլխավոր հերոսուհու կերպարը բարձր վարպետությամբ և տպավորիչ կերպով մարմնավորելու համար արժանացել է Բրազիլիայի հեռուստատեսության մեծ մրցանակին (*Grande Prêmio do Cinema Brasileiro*) «Լավագույն դերասանուհի» անվանակարգում

Նա ունեցել է շատ պարզ մանկություն, նա ծնողների միակ աղջիկն էր, ուներ 7 եղբայր, թեև ռամիկ ծագմանը նա չէր հրաժարվում հայտնի դառնալու իր մտքից։ Նա ունի պորտուգալական, հնդկական և սևամորթ ծագում։ Դիրա Պաեսն ավարտել է երկու համալսարան՝ Բրազիլիայի պետական համալսարանը, որտեղ սովորել է փիլիսոփայություն և կատարողական արվեստ։ Դերասանուհին արդեն երկու անգամ ամուսնացել է՝ առաջին անգամ գրող Գուստավո Ֆերնանդեսի հետ 1980- ականների վերջին, նրանց ամուսնությունը տևեց մինչև 2005 թվականը, որից հետո քանդվեց նրանց 9 տարվա ամուսնությունը, պատճառն այն էր, որ Դիրան չէր ցանկանում երեխա ունենալ քանզի չէր ուզում կորցնել իր աշխատանքը։ 2007 թվականին ոչ պաշտոնական ամուսնությունից հետո Պաբլո Բակաոն տեղափոխվեց Դիրայի հետ ապրելու, այդ տարվա սեպտեմբերին Դիրան հայտարարեց, որ ինքը հղի է և սպասում է իր առաջի երեխային։ 1990 թվականին նա աշխատանքի ընդունվեց Ռեդե Գլոբոյում, 2009 թվականին նա նկարահանվեց Գլորիա Պերեզի՝ Հնդկաստանի ճանապարհներ (հեռուստասերիալ) -ում, որը նրան համաշխարհային ճանաչում բերեց, 2011 թվականին նկարահանվեց Գեղեցկության գինը սերիալում, որտեղ մարմնավորեց Սելեստեյի դերը, իսկ ավելի ուշ Խիզախ կինը սերիալում Լուսիմարի դերը, Դիրա Պաեսին, առաջարկեցին հայտնի դերասան Կայա Ռայմոնդի հետ նկարահանվել *18+* էրոտիկ սերիալային էպիզոդում, և դերասանուհին առաջարկը ընդունեց։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Internet Movie Database — 1990.
2. 1 2  ČSFD (չեխերեն) — 2001.
3. 1 2  Trip
4. 1 2
5. ↑  «The Dead Girl's Feast» (PDF). Cannes Film Festival. էջ 6. Արխիվացված (PDF) օրիգինալից 2014 թ․ մարտի 11-ին. Վերցված է 2014 թ․ մարտի 11-ին.
6. ↑  Fonseca, Rodrigo (2013 թ․ նոյեմբերի 13). «Grande Prêmio do Cinema Brasileiro 2013 consagra 'Gonzaga'». *O Globo* (Portuguese).`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Դիրա Պաես Internet Movie Database կայքում

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Դիրա Պաես» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 16237646m · ISNI: 000000011489869X · LCCN: nr2002033917 · NUKAT: n2010176018 · VIAF: 34395087 · WorldCat VIAF: 34395087 |

 |
**«Բրդի կշռում»** (անգլ.՝ Weighing the fleece), ավստրալիացի նկարիչ, քանդակագործ, Լոնդոնի արվեստի դպրոցի ուսուցիչ Ջորջ Վաշինգտոն Լամբերտի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1921 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 71,7 × 91,8 սմ։

Այսօր «Բրդի կշռում» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Ավստրալիայի ազգային պատկերասրահում (Կանբերրա, Ավստրալիա)։

Նկարագիր
--------

«Բրդի կշռում» ստեղծագործությունում հեղինակը պատկերել է բրդի կշռման տեսարան։ Ամբարում ոչխարների են խուզում։ Պահեստի տերը և նրա կինը հետևում են, թե ինչպես են կշռում այն բուրդը, որը հենց նոր են ստացել ոչխարի խուզից։ Մյուս ոչխարը սպասում է իր հերթին։ Նկարն ունի հենքային եռանկյուն ձև՝ «*համարյա ֆրիզ ճակտոնի ներսում*»։

Ջիմ Դևիդսոնը այսպես է նկարագրել կտավը․

> *Կշեռքի սլաքին հետևում են բոլոր ներկաների աչքերը, բացի երկու տղամարդուց, որոնք զբաղված են ոչխարներով։ Կշեռքի կողքին կանգնած է բրդի գնորդը և նրա օգնականը, իսկ մյուս կողմում՝ տիրապետող դիրքում են ֆերմայի տերն ու նրա կինը։ Տիրոջ ձեռքը կիսով չափ գրպանում է, նա գոռոզ կեցվածքով է։ Միևնույն ժամանակ կինը նստած է բրդով պարկի վրա*։
> 
>

Պատմություն
-----------

«Բրդի կշռում» ստեղծագործությունը Լամբերտը նկարել է 8 օրում։ Նկարը պատվիրել է Լի Սադլիեր Ֆոլքիները՝ Ուենգանելլայի կայանի սեփականատերը։ Ֆոլքիներին դուր չեկավ, որ նկարում հեղինակն ու իր կին Բեատրիսն են պատկերված, այդ պատճառով էլ հրաժարվեց գնել կտավը։ Ավելի ուշ նկարը գնել է սըր Բոլդուին Սփենսերը 600 ֆունտ ստեռլիգով։

1966 թվականին նկարը գնել է Ավստրալիայի ազգային պատկերասրահը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5
2. ↑  «Weighing the fleece 1921». *George W Lambert Retrospective*. National Gallery of Australia. Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ նոյեմբերի 10-ին. Վերցված է 2019 թ․ ապրիլի 18-ին.
3. 1 2  «Art Association». *The Argus (Melbourne)*. No. 23437. Victoria, Australia. 1921 թ․ սեպտեմբերի 15. էջ 11. Վերցված է 2019 թ․ ապրիլի 18-ին – via National Library of Australia.
4. ↑  «George W Lambert retrospective: Heroes & icons». *ReCollections*. National Museum of Australia. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ նոյեմբերի 11-ին. Վերցված է 2019 թ․ ապրիլի 18-ին.
5. 1 2 3  Grey, Anne. «Weighing the fleece 1921». *Collection*. National Gallery of Australia. Վերցված է 2019 թ․ ապրիլի 18-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Weighing the fleece». *National Gallery of Australia collection* (անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 19-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ url-status (link)
* «Podcast on *The Golden Fleece*». *Art Gallery of New South Wales curator Barry Pearce* (անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 19-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ url-status (link)
**Տադեուշ Պոպել** (լեհ.՝ Tadeusz Popiel, 1863[…], Շչուցին, Dąbrowa County, Lesser Poland Voivodeship, Լեհաստան - փետրվարի 22, 1913(1913-02-22), Կրակով, Գալիցիայի և Լոդոմերիայի թագավորություն, Ցիսլեյտանիա, Ավստրո-Հունգարիա), լեհ նկարիչ։ Հայտնի է իր ստեղծած կրոնական և պատմական ժանրի կտավներով։

Քանդակագործ Անտոն Պոպելի եղբայրը։

Կենսագրություն
--------------

Տադեուշ Պոպելը ծնվել է 1863 թվականին, Շչուցին քաղաքում, մանր ազնվականի ընտանիքում։ Կրակովի գեղարվեստի ակադեմիայում ուսանել է Վլադիսալավ Լուշչկևիչի և Լեոպոլդ Լեֆլյորի մոտ։ Ավելի ուշ կոմպոզիցիա է սովորել Յան Մատեյկոյի մոտ, ով դարձել է նրա հովանավորը, և Պոպելը կրթությունը շարունակել է Վիեննայում և Մյունխենում։ Ուսումն ավարտելուց հետո՝ 1890-ական թվականներին շրջագայել է, եղել Դանիայում, Իտալիայում, Ռումինիայում, Ռուսաստանում։ Ունեցել է ցուցահանդեսներ և մեդալների արժանացել Փարիզի Համաշխարհային ցուցահանդեսում և Կալիֆոռնիայի 1894 թվականի *Midwinter* միջազգային ցուցահանդեսում։

Այդ ժամանակահատվածի նրա հիմնական աշխատանքներից են Պադուայի Սուրբ Անտոնիո բազիլիկայի նկարազարդումները (աշխատանքներն իրականացրել է մրցույթի արդյունքում հաղթող ճանաչվելուց հետո) և Լվովի թատրոններում։ Նաև մշակել է լեհական եկեղեցիների և այլ հանրային շինությունների համար որմնանկարներ, ֆրեսկներ և վիտրաժներ։ Հետագայում նա ստեղծել է նկարչական դպրոց և Պոզնանի նկարիչների միության հիմնադիրներից է։

Տարբեր ժամանակներում նա ապրել է Կրակովում, Լվովում և Չերնովցիում։ Հետագա տարիների ընթացքում նա իր ժամանակի մեծ մասն անցկացրել է Սվոսշովիցում, որտեղ ունեցել է իր ստուդիան և ստեղծել է լանդշաֆտներ։ Պոպելի մահվան ժամանակ նրա աշխատանքները համարվում էին հնաոճ, և նրան հիմնականում հիշում են Յան Ստիկայի ստեղծած մի քանի տեսարանների վրա կատարած աշխատանքների համար, ինչպիսիք են **Racławice Panorama** («Ռացլավիցյան ճակատամարտի տեսարան») և *Transylvania Panorama* (Տրանսիլվանյան տեսարան)։

Պատկերասրահ
-----------

* «Գերիները», 1896«Գերիները», 1896
* «Փրկվածները», մոտ 1910«Փրկվածները», մոտ 1910
* «Մայրամուտ», մոտ 1910«Մայրամուտ», մոտ 1910
* «Ձիապան», 1883«Ձիապան», 1883
* «Երիտասարդ կնոջ դիմանկար», մոտ 1900«Երիտասարդ կնոջ դիմանկար», մոտ 1900
* «Առաջին աստղը», կտավ/յուղաներկ, 40.3 x 27 սմ«Առաջին աստղը», կտավ/յուղաներկ, 40.3 x 27 սմ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Tadeusz Popiel
2. 1 2  CONOR.Sl
3. 1 2 3 4  Benezit Dictionary of Artists — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7
4. 1 2  RKDartists (նիդերլ.)
5. 1 2 3  Brief biography @ Tripod.
6. 1 2  Biographical notes Արխիվացված 2016-01-29 Wayback Machine @ Agra Art.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Arcadja Auctions: More work by Popiel.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Տադեուշ Պոպել» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists · Find A Grave |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| CONOR: 111599715 · GND: 1123972575 · ISNI: 0000000409612492 · NUKAT: n2009166155 · VIAF: 303646845 · ULAN: 500003608 · WorldCat VIAF: 303646845 |

 |

 |
**Սեմյուզ** (վալոներեն՝ Simwès, հաճախ Smwès ձևով, գերմ.՝ Semoy, Sesbach, լյուքսեմբուրգերեն՝ Setzbaach, Ֆրանսիայում՝ Semoy), գետ, որը սկիզբ է առնում Արդեններ լեռներից, հոսում է Բելգիայի և Ֆրանսիայի տարածքով և միանում Մաաս գետին, որի աջ վտակն է։

Սեմյուզի ակունքը Բելգիայի Լյուքսեմբուրգ նահանգի Արլոն քաղաքում է, որը գտնվում է Լյուքսեմբուրգի մեծ դքսության սահմանին։

Հոսելով դեպի արևմուտք՝ այն անցնում է բելգիական Բոհան սուր Մեյուզ գյուղով և մտնում Ֆրանսիայի տարածք, որտեղ Մոնտերմե համայնքից մոտ 10 կմ հեռու միանում է Մաաս գետին։ Գետի ընդհանուր երկարությունը 210 կիլոմետր է։ Գետի ափի մյուս բնակայարերից են Շեմուն, Ֆլորանվիլը, Հերբյոմոն, Բույոնը և Վրես սյուր Սյոման (բոլոը Բելգիայում)։

Անվան ամենավաղ փաստաթղթերը թվագրված է 2-րդ դարից որպես SESMARA։ Դա ավելի վաղ է, քան գերմանական ներգաղթը տարածաշրջան։ Միջնադարում կիրառվել են Sesomirs (664), Sesmarus (950), Sesmoys (1104) և Semoir տարբերակները (1244)։

Գետն անվանումը ստացել է տարածքում աճող բազմատեսակ ծխախոտների պատճառով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Scheffel, Richard L.; Wernet, Susan J. eds. (1980). *Natural Wonders of the World*. United States of America: Reader's Digest Association, Inc. էջեր 340. ISBN 0-89577-087-3.

Արտաքին հղումներ
----------------

* The Semois at the Sandre database

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սեմյուզ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 11986510n · GND: 4355537-8 · VIAF: 235648690 · WorldCat VIAF: 235648690 |

 |
Տաջիկներ
Տաջիկ ուսանողներ
**Տաջիկներ** (ինքնանվանումը՝ թոշիկ, պարսկերեն՝ تاجيک‎, տաջիկերեն՝ Тоҷик), ազգ՝ Տաջիկստանի հիմնական բնակչությունը։ Ընդհանուր թիվը աշխարհում՝ 18-27 միլիոն։ Ավելի քան 11 միլիոն տաջիկ ապրում են Աֆղանստանում։ Տաջիկների առավելագույն մասը խոսում է տաջիկերեն, որը պատկանում է հնդեվրոպական լեզվաընտանիքի, մերձպամիրյան ժողովուրդներն ու յագնոբցիները խոսում են նույն լեզվաընտանիքի արևելաիրանական խմբի յուրահատուկ լեզուներով ու բարբառներով։

Հավատացյալները մուսուլմաններ են (հիմնականում սուննի, մասամբ՝ շիա, մերձպամիրյան տաջիկները՝ իսմաիլական)։ Մ․ թ․ ա․ 2-րդ հազարամյակի վերջին, 1-ի սկզբին եվրասիական տափաստաններից եկած իրանալեզու ցեղերը բնակություն են հաստատել Միջին Ասիայում և միախառնվել ուշ բրոնզի դարաշրջանի տեղաբնիկ ցեղերին։ Միջին Ասիայի հիմնական բնակչությունը դարձել է իրանալեզու։ Տաջիկները ձևավորվել են Հին Բակտրիայի, Սողդիանայի տարածքներում, Ֆերգանայի հովտում և ներկայիս Միջին Ասիայից հարավ ընկած շրջաններում։

Ըստ լեզվաբանի տվյալների՝ սողդերի հետնորդները համարվում են յագնոբցիները։ Մերձպամիրյան տաջիկների ձևավորման մեջ կարևոր դեր են խաղացել սակերի ցեղերը։ Մ․ թ․ ա․ 2-րդ դարում Կսկտրիա են թափանցել թոխարները, որոնց կազմի մեշ մտել են նաև սակեր։ Սակա-թոխարների մի ճյուղը՝ քուշանները ստեղծել են հզոր Քուշանական թագավորությունը, որի թուլացման հետևանքով 4-5-րդ դարերում Միջին Ասիա են ներխուժել հեփթաղները։ 6-րդ դարի Թյուրքական խաքանության ստեղծմամբ ուժեղացել է թյուրք, ցեղերի ներթափանցումը։ Արաբների նվաճումների ժամանակ (8-րդ դար) այժմյան Տաջիկստանի Հանրապետության տարածքում առաջացել են սողդիանական, ֆերգանական և թոխարական էթնիկական շրջանները, որոնց բնակչությունը հարյուրամյակներ շարունակ պահպանել է մշակութային և կենցաղային որոշ առանձնահատկություններ։ Տեղական իրանալեզու բնակչության մեջ ներթափանցել են եկվոր, այդ թվում՝ թյուրքա- լեզու խմբերը, որոնք որոշակի դեր են ունեցել տաջիկների էթնոգենեզում։ VIII-X դարերում, Սամանյանների պետության ստեղծմանը զուգահեռ, ավարտվել է նաև տաջիկների էթնիկ, միջուկի ձևավորումը։ Տիրապետող դարձած տաջիկ լեզվով զարգացել են մշակույթն ու գիտությունը, ստեղծվել է հարուստ գրականություն։ Սէակայն տաջիկ լեզուն ոչ միայն պահպանվել, այլև դարձել է տիրապետող, թյուրք կառավարողների պետական լեզուն։ 1868 թվականին Տաջիկներով բնակեցված տարածքի հյուսիսային շրջանները մտան Ռուսաստանի կազմի մեջ, իսկ հարավային շրջանները մնացին Բուխարայի ամիրայության տիրապետության տակ։ Տաջիկների հիմնական զբաղմունքը ոռոգովի հողագործությունն Էր և այգեգործությունը։ Անասնապահությունը կրում Էր օժանդակ բնույթ։ Զարգացած Էին արհեստները (այդ թվում՝ գեղարվեստական)։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 591)։*  |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Տաջիկներ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Մեծ նորվեգական · Universalis |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 121556324 · LCCN: sh85132030 · NDL: 00576949 · NKC: ph1087848 |

 |
**Բոննևիլ** (անգլ.՝ Bonneville Salt Flats), չորացած աղի լիճ, ունի 260 կմ² մակերես, գտնվում է ԱՄՆ -ի Յուտա նահանգի հյուսիս արևմուտքում։ Լիճը ձևավորվել է 32000 տարի առաջ, մոտավորապես 16800 տարի առաջ չորացել է։ Աղային նստվածքների հաստությունը շատ տեղերում 1,8 մետր է։

Նախկին լիճն անվանվել է Բենջամին Բոննևիլի (1796 - 1878) անունով, ով ուսումնասիրել է Ամերիկայի այս մասը։ Տարածքը հայտնի է երկու արագընթաց մայրուղիներով, որոնք ձգվում են լճի տարածքի տարբեր կողմերով։ Բոնննեվիլ լճի հարթ և աղային մակերևույթը հնարավորություն է տալիս ավտոմեքենաներին արագություն զարգացնել մինչև 1000 կիլոմետր/ժամ։ Չորացած լճի տեսարանները նկարահանվել են մի շարք ֆիլմերում՝ «Բալլադ Մեծ Ալիի մասին», «Անկախության օր», «Բոնննեվիլ», «Ամենաարագ ԻՆդիան» և այլն։ 2006 թվականին լճի տարածքում հաջող վայրէջք է կատարել «Ստարդաստ» տեզերական սարքը՝ քարե նյութերի նմուշներով։

Պատկերասրահ
-----------

* Saltph26.jpg
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Բոննևիլ լիճ — արագության համաշխարհային ռեկորդների հայրենիք». Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ հոկտեմբերի 24-ին..

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Բոննևիլ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: sh92001491 · VIAF: 238789649 · WorldCat VIAF: 238789649 |

 |