recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Էքսփլոյթս** (անգլ.՝ Exploits River), գետ Նյուֆաունդլենդ կղզում, Նյուֆաունդլենդ և Լաբրադոր (Կանադա) նահանգում, պատկանում է Ատլանտյան օվկիանոսի ավազանին։

Աշխարհագրություն
----------------

Էքսփլոյթսը Նյուֆաունդլենդ կղզու ամենամեծ գետն է, իսկ նահանգում՝ երկրորդը (Չերչիլլայից հետո)։ Գետի գլխավոր վտակները Լոյդսն ու Վիկտորիան են, որոնք սկիզբ են առնում կղզու հարավ-արևմուտքից, հոսում են հյուսիս-արևելք և թափվում Ռեդ Ինդիան Լեյք ծով։ Գետը հոսում է դեպի հյուսիս-արևելք, Բաջերայի մոտակայքում թեքվում է արևելք, Գրանդ Ֆոլս Ուինսոր քաղաքի մոտակայքում՝ հյուսիս-արևելք, և Բոտվու քաղաքի մոտ թափվում Նոտր Դամ ծովածոց (Ատլանտյան օվկիանոս)։ Գետի երկարությունը 246 կիլոմետր է, ավազանի մակերեսը զբաղեցնում է 11 հազար կմ² տարածք։

Պատմություն
-----------

Անվան ծագումը, որը հիշատակվել է նաև Ջեյմս Կուկի գրքում 1774 թվականին, հայտնի չէ։ 1810-1811 թվականներին Դևիդ Բյուկենոմի գլխավորած արշավախումբը գետով բարձրացել է վեր և գտել այնտեղ բեոտուկերի ճամբար։

2003 թվականի փետրվարին ջրի մակարդակի կտրուկ բարձրացումը ավերածություններ է առաջացրել Բաջերա քաղաքում․ մի շարք շինություններ փլուզվել են, քաղաքի բնակչությունը՝ տեղահանվել։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Կանադական գետերի ատլաս". Natural Resources Canada. Արխիվացված from the original on 2012 թ․ ապրիլի 18. Retrieved 2017 թ․ հունվարի 7.
2. ↑  "Կանադական հանրագիրտարան — Էքսփլոյթս գետ". Արխիվացված է the original 2013 թ․ հունիսի 6-ին. Retrieved 2017 թ․ հունվարի 7. `{{cite web}}`: no-break space character in `|title=` at position 24 (help)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Կանադական |

 |
**Իլ-76 ինքնաթիռի աղետը Լենինականի մոտ**, ավիավթար, որը տեղի է ունեցել 1989 թվականի հոկտեմբերի 20-ին և որի արդյունքում զոհվել է 15 մարդ։ Ինքնաթիռը պատկանում էր «Աերոֆլոտ» ավիաընկերության Ուլյանովսկի քաղաքացիական ավիացիայի ինստիտուտին։

Ինքնաթիռը
---------

* Մակնիշը - Իլ-76ՏԴ
* Կողային համարանիշը - СССР-76466
* Գործարանային համարը - 0023440153
* Սերիական համարը - 29-09
* Արտադրությունը - 1982 թ. սեպտեմբերի 8

Աղետի պահին անցել էր 2054 թռիչքային ժամ և ունեցել 2193 վայրէջք։ Անձնակազմը բաղկացած էր 10 հոգուց, բացի անձնակազմից, աղետի պահին ինքնաթիռում եղել է հինգ ուղևոր։

Աղետը
-----

Իլ-76 ինքնաթիռը կատարում էր ուսումնական թռիչք, որի մեջ ընդգրկված էր 37200 կգ ուղեբեռի տեղափոխումը Գյումրի` Սպիտակի երկրաշարժից տուժած շրջանների վերականգնողական աշխատանքների ծրագրի շրջանակներում։ Ինքնաթիռը թռիչքն սկսել է Ուլյանովսկից և ժամը 02:15-ին մոտենալով Լենինականին, անձնակազմը անջատված ավտոպիլոտի և 520 կմ/ժ ցուցիչի արագության, ինչպես նաև 12 մ/վ ուղղահայաց արագության պայմաններում սկսել է ցածրություն հավաքել։ Ժամը 02:24:57-ին անձնակազմը կապվել է կարգավարի հետ և զեկուցել 4200 մ բարձրություն զբաղեցնելու մասին։ Ի պատասխան, կարգավարը թույլ է տվել ցածրությունը մինչև 3000 մ, ինչը անձնակազմը սկսել է իրականացնել 8 մ/վ ուղղահայաց արագությամբ։

Լենինականում այդ ժամանակ եղանակը հանգիստ է եղել, տեսանելիությունը` ավելի քան 5 կմ, ջերմաստիճանը +4 °С։ Իջնելով մինչև 3000 մ բարձրություն, օդանավի անձնակազմը սխալմամբ օդակայանի ճնշումը դրել էր 736 մմ սնդիկի սյուն` 636-ի փոխարեն, որի պատճառով բարձրաչափերը սկսել են չափել թռիչքի բարձրությունը 1100 մետր։ Երբ ինքնաթիռը գտնվել է փաստացի 270 մ բարձրության վրա, բարձրաչափերը ցույց են տվել 1370 մ բարձրություն։ Օդանավակայանից 18 կմ հեռավորության վրա սկսել է աշխատել ինքնաթիռի` երկրի հետ վտանգավոր մոտեցման ձայնային ազդանշանը։ Ժամը 02։29։54-ին անձնակազմի հետ կապվելով, կարգավարը ցուցում է տվել` չորրորդ պտույտին իջնել մինչև 800 մ բարձրություն։ Օդաչուները հաստատել են ստացված հրահանգը և սկսել են այն կատարել` չնայած աշխատող ազդանշանին։

Ժամը 02։30։04-ին անձնակազմի անդամներից մեկը նկատել է, որ բարձրաչափերում ճնշումը սխալ է դրված, սակայն արագ գործողություններ անձնակազմը չի կատարել, իսկ 4 վայրկյան անց իր աշխատանքը դադարեցրել է ձայնային ազդանշանը։ Անսպասելիորեն օդաչուներն իրենց առջև սարեր են տեսել և մինչև վերջ դեպի իրենց են ձգել ղեկանիվները, սակայն փոքր հեռավորությունը հնարավորություն չի տվել խուսափել բախումից։ Ժամը 02։30։14-ին Իլ-76-ը 440 կմ/ժ արագությամբ բախվել է սարին, ամբողջովին կործանվել և այրվել։ Ինքնաթիռում գտնվող 15 հոգին զոհվել են։ Հետագա քննությամբ պարզվել էր, որ բացի անձնակազմի թույլ տված մի շարք սխալներից, անփորձ են եղել նաև օդաչուները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Ильюшин Ил-76ТД Бортовой №: CCCP-76466". Russianplanes.net. Արխիվացված from the original on 2013 թ․ ապրիլի 22. Retrieved 2013 թ․ ապրիլի 19.
2. ↑  "Катастрофа Ил-76ТД Ульяновского Центра ГА СЭВ в районе а/п Ленинакан". airdisaster.ru. Արխիվացված from the original on 2013 թ․ ապրիլի 22. Retrieved 2013 թ․ ապրիլի 19.
3. 1 2  "Приказ МГА СССР от 16.01.1990 № 12 «О катастрофе самолёта Ил-76 № 76466 Центра ГА СЭВ»". Արխիվացված from the original on 2013 թ․ ապրիլի 22. Retrieved 2013 թ․ ապրիլի 19. `{{cite web}}`: no-break space character in `|title=` at position 32 (help)
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Խաչեն (այլ կիրառումներ)

**Բոլնիս-Խաչեն** (Բողնիս, Բոլնիս, վրացերեն՝ ბოლნისი կամ ბოლნის-ხაჩინი), հայաբնակ գյուղ Վրաստանի Քվեմո Քարթլիի մարզի Բոլնիսի շրջանում։ Գտնվում է Բոլնիս քաղաքից 9 կմ հեռավորության վրա, Ներքին Քարթլի հարթավայրում, Մաշավերա գետի աջակողմյան վտակ Բոլնիսիսծղալի գետի ձախ ափին, ծովի մակարդակից 620 մ բարձրության վրա։

Բնակչությունը
-------------

Համաձայն 2014 թվականի տվյալների, գյուղն ուներ 1534 բնակիչ, հիմնականում հայեր։

Պատմական ակնարկ
---------------

Գյուղը գտնվում է պատմական Մեծ Հայքի Գուգարք նահանգի Բողնոփոր գավառում։ Այստեղ եղել է վրաց եկեղեցու եպիսկոպոսանիստ աթոռներից մեկը, որ մասնակցել է 506 թվականի Դվինի հակաքաղկեդոնական ժողովին։

Գյուղի ճարտարապետական կարևորագույն հուշարձանը բազիլիկ եկեղեցին է (Սուրբ Սիոն), որը կառուցվել է 478-493 թվականներին։

Բոլնիս-Խաչենում է ծնվել հայ ականավոր գրող Ղազարոս Աղայանը, որտեղ գտնվում է նաև նրա տուն-թանգարանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014". საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური. ნოემბერი 2014. Retrieved 7 ნოემბერი, 2016.
2. ↑  Ethnic composition of Georgia 2014

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
**Համակարգային ծրագրակազմը** ծրագրային ապահովում է, որը նախատեսված է այլ ծրագրերի համար հարթակ ապահովելու համար։ Համակարգային ծրագրրային ապահովման օրինակներ են օպերացիոն համակարգերը (ՕՀ) (օրինակ՝ macOS, Linux, Android և Microsoft Windows)։ 

Հավելվածային ծրագրային ապահովումը ծրագրերի շարք է, որը օգտվողներին թույլ է տալիս կատարել օգտատերերին ուղղված առաջադրանքներ, ինչպիսիք են՝ ստեղծել տեքստային փաստաթղթեր, խաղալ կամ զարգացնել խաղեր, ստեղծել ներկայացումներ, լսել երաժշտություն, նկարներ նկարել կամ զննել համացանցը։ Օրինակներ են՝ հաշվողական գիտության ծրագրակազմը, խաղային շարժիչները, որոնման համակարգերը, արդյունաբերական ավտոմատացումը և ծրագրային ապահովումը որպես ծառայության հավելվածներ։

1940-ականների վերջերին կիրառական ծրագրակյին ապահովումը գրվում էր համակարգիչն օգտագործողների կողմից՝ այն համապատասխանեցնելով իրենց հատուկ սարքավորումներին և պահանջներին։ Համակարգային ծրագրային ապահովումը սովորաբար մատակարարվում էր համակարգչային սարքավորումների արտադրողի կողմից և նախատեսված էր օգտագործելու այդ համակարգի մեծամասնության կամ բոլոր օգտագործողների կողմից։

Շատ օպերացիոն համակարգեր նախապես փաթեթավորված են հիմնական կիրառական ծրագրերով։ Նման ծրագրային ապահովումը չի համարվում համակարգային ծրագրակազմ, քանի որ այն կարող է հեռացվել առանց այլ ծրագրերի աշխատանքի վրա ազդելու։ Նման ծրագրերի օրինակներ են խաղերը և պարզ խմբագրման գործիքները, որոնք մատակարարվում են Microsoft Windows-ով, կամ ծրագրային ապահովման մշակման գործիքների շղթաներ, որոնք մատակարարվում են բազմաթիվ Linux բաշխումներով։

Օպերացիոն համակարգ
------------------

Հիմնական հոդված՝ Օպերացիոն համակարգ
Օպերացիոն համակարգը համակարգային ծրագրերի խումբ է, որն ընդլայնում է համակարգչի հնարավորությունները՝ ապահովում է դրա ռեսուրսների կառավարումը, կիրառական ծրագրերի բեռնումը և կատարումը, ինչպես նաև օգտատերերի հետ փոխգործակցությունը։ Հաշվողական համակարգերի մեծ մասում օպերացիոն համակարգերը համակարգի ծրագրային ապահովման հիմնական, ամենակարևոր (և երբեմն միակ) մասն է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  
"Panel: Systems Programming in 2014 and Beyond". Microsoft. Արխիվացված է the original 2014 թ․ հունիսի 7-ին. Retrieved 2015 թ․ դեկտեմբերի 4.
2. ↑  Millner, W. W.; Montgomery-Smith, Ann (2022). *Information and Communication Technology for Intermediate GNVQ*. p. 126.
**Լյախմայերի եկամտաբեր տուն** (ռուս.՝ Доходный дом Ляхмаер), մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության հուշարձան, որը գտնվում է Դոնի Ռոստովում (հասցեն՝ Ուլյանովսկայա փողոց, 60/1)՝ Վորոշիլովսկի պողոտայի անկյունում։ Պաշտպանվում է օրենքով համաձայն Ռոստովի մարզի վարչակազմի 09.10.1998 թվականի թիվ 411 «Դոնի Ռոստովի պատմության և մշակույթի հուշարձանները պետական պահպանության ընդունելու և դրանք պահպանելու եղանակների մասին» որոշման։ 20.12.2016 թվականի № 488 որոշման համաձայն էլ հաստատվել են հուշարձանի սահմանները։

Պատմություն
-----------

Տունը գտնվում է քաղաքի կենտրոնական պատմական հատվածում։ Հայտնի է, որ XIX դարի վերջում այն արդեն կառուցվել էր, քանի որ 1899 թվականի հունվարին Եկատերինա Պետրովնա Լյախմայերը դարձել էր նրա սեփականատերը, նրա սեփականությունում էր հայտնվել մեկ այլ հողակտոր ևս։ Դրանց ընդհանուր մակերեսը 940 մ² էր։ Հողատարածքի վրա նա կառուցել է 4-հարկանի շենք, որը ստացել է Կանկրինսկայա, 70/9, Բոլշոյ նրբանցք հասցեն։

1900 թվականի հուլիսին տեղեկություն է հայտնվել, որ սանիտարական կոմիտեն Լյախմայերի առանձնատունը համարում է վտանգավոր քաղաքի սանիտարահամաճարակաբանական վիճակի համար և անհրաժեշտ է համարում փակել տան բոլոր բնակարանները, իսկ մարդկանց, որոնք այնտեղ կացարան են վարձակալում, անհրաժեշտ կլինի տեղափոխվել այլ բնակարաններ։ Կենվորները, այնուամենայնիվ, մնացին տանը, բայց տարածքում կազմակերպվեց մաքրում, իսկ տանտիրուհին պետք է վճարեր 15 ռուբլի տուգանք ու ևս 40 ռուբլի՝ որպես մաքրման ծախս։ Տարեկան ամենամյա շահույթը տնից 1030 ռուբլի էր։

1907 թվականի ապրիլին նշված անշարժ գույքի հետ իրականացվեցին մի շարք գործողություններ։ Եկատերինա Լյախմայերի գործերի հավատարմատարն էր իրավաբան Չեռնիկովը, որը եկամտային շենքը 30 հազար ռուբլով վաճառեց կալվածատիրուհի Աննա Յաշչենկովային, նա էլ, իր հերթին, տունը գրավադրեց նույն փաստաբան Չեռնիկովին և վաճառական Տոկարևին։ Հայտնի է, որ 1910 թվականից տան սեփականատերն էր իրավաբան Չեռնիկովը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Монументальное искусство и памятники истории и архитектуры на региональном уровне
2. ↑  Памятники Дона.
3. ↑  "Постановление об утверджении границ территории объекта культурного наследия регионального значения «Доходный дом Е. П. Ляхмаер»" (PDF). Արխիվացված է the original (PDF) 2017 թ․ փետրվարի 11-ին. Retrieved 2017 թ․ փետրվարի 25. `{{cite web}}`: no-break space character in `|title=` at position 116 (help)
4. ↑  "Имение, где чистоту наводили городские власти". Արխիվացված է the original 2017 թ․ փետրվարի 12-ին. Retrieved 2017 թ․ փետրվարի 25.
**Ժանաօզեն** (ղազ.՝ Жаңаөзен /ʐɑˌŋɑʷøˈzʲen/, նախկինում՝ **Նովի Ուզեն**), մարզային ենթարկման քաղաք Ղազախստանի Մանգիստաուի մարզում։

Պատմություն
-----------

Բնակավայրը քաղաքի կարգավիճակ է ստացել **1968** թվականին։ Գտնվում է Մանղըշլաղ պլատոի վրա։ Քաղաքում կա օդանավակայան։ 1968-ից մինչև 1992 քաղաքը կոչվել է **Նովի Ուզեն**, իսկ 1992 թվականից անմիջապես Ղազախստանի ներսում քաղաքը անվանում են Ժանաօզեն, դրանից ելնելով տարբեր օտարալեզու քարտեզներին նույնպես է փոխվել անվանումը չնայած նրա, որ պաշտոնապես վերանվանում չի եղել։

1989 թվականին ազգային հողի վրա քաղաքում խոշոր անկարգություններ են տեղի ունեցել։

### 2011 թվականի անկարգություններ

2011 թվականի դեկտեմբերի 16–ին Ժանաօզեն քաղաքում բախումներ են գրանցվել «Օզենմունայգազ»–ի աշխատակիցների և ոստիկանների միջև։ Գլխավոր դատախազի խոսքերով՝ խուլիգանների խումբը հարձակվել է խաղաղ բնակիչներիի վրա, որոնք հավաքվել էին կենտրոնական հրապարակում՝ տոնելու Ղազախստանի անկախության 20 ամյակի տոնակատարությունները։ Իսկ գործադուլ անողները պնդում են, որ ոստիկանությունն է առաջինը բռնություն կիրառել։

Բնակչություն
------------

2004 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ քաղաքում ապրում էր 60,2 հազար մարդ, կամ մարզի բնակչության 17 %-ը։ Աքտաուից մինչև Ժանաօզեն հեռավորությունը կազմում է 150 կմ։ Քաղաքից բացի Ժանաօզենի քաղաքային վարչություն են մտնում Թենգե (11,5 հազար մարդ) ավանը և Կըզըլսայ (3,5 հազար մար) գյուղը։ Քաղաքում ինչպես և մարզում բնակչության հիմնական մասն են կազմում ղազախները, ռուսները, ուկրաինացիները և կարակալպակները։

Ժանաօզենը Ղազախստանի բնակչության դինամիկ աճի առումով զբաղեցնում է ամենանշանակիլ տեղերից մեկը։

Տնտեսություն
------------

Ժանաօզենի տնտեսական հիմնական ոլորտներն են նավթի և բնական գազի արդյունահանումը։ Քաղաքում գտնվում է գազավերամշակող գործարան։ Ժանաօզենում է գտնվում Ղազախստանի մի քանի ուղղիչ-աշխատանքային հաստատոություններ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Cities & towns of Kazakhstan
2. ↑  Ղազախստանում զոհերի թիվը հասել 10–ի
3. ↑  "Գործադուլ ավելի մեծ է, քան կյանքը". Արխիվացված է the original 2011 թ․ դեկտեմբերի 25-ին. Retrieved 2011 թ․ դեկտեմբերի 17.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |

 |
**Չիլեսիտո** (իսպ.՝ Chilecito) քաղաք Արգենտինայում։ Վարչական կենտրորոնը՝ Պիոխա Լա։ Գտնվում մոտ 60 կմ հարավ-արևելք Պիոխա Լա մայրաքաղաքից։ Զբաղեցնում է 13638 կմ² տարածք։ Բնակչությունը ըստ 2012 թվականի տվյալներով կազմում է 36 914 մարդ։ Չիլեսիտոյում է գտնվում աշխարհի ամենաերկար ազգային ավտոճանապարհը։

Պատմություն
-----------

Հիմնադրվել է 1715 թվականին, Իսպանիայի մի շարք գաղութարարների կողմից։ Գտնվում է զարգացած երկրների շարքին, շնորհիվ հանքարդյունաբերության բուռն զարգացմանը XIX դարում։ XX դարիսկզբին, քաղաքի մոտ կառուցեցին *Chilecito-La Mejicana* ճոպանուղին՝ 35 կմ երկարությամբ։ Աշխարհում ամենաերկար ճոպանուղին է։ Նրանց ամենահարուստ լեռը դա *Sierra de Famatina*, որտեղից էլ նրանց արդյունաբերությունը շատ բարձր զարգացման փուլում է։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Ընդհանուր բնութագիր". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 4-ին. Retrieved 2015 թ․ մարտի 9.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: n82104462 · VIAF: 312591681 · WorldCat VIAF: 312591681 |

 |
**Սնոփի** (կորեերեն՝ 스너피, ապրիլի 24, 2005(2005-04-24) - մայիս 2015), առաջին կլոնավորված շունը։ Ստեղծվել է Հարավային Կորեայի մայրաքաղաք Սեուլի ազգային համալսարանի պրոֆեսոր Լի Բյոն Չոնի և նրա թիմի կողմից։ Սնոփի (անգլերենից՝ Snuppy) անունը SNU-ի՝ Սեուլի ազգային համալսարանի անգլերեն սկզբնատառերի և puppy-ի՝ անգլերեն շուն բառի համակցությունն է։

Պատմություն
-----------

Հավաքվել է «Թայ»-ի՝ արու աֆղանական շների ցեղատեսակի սոմատիկ բջջային միջուկը, հեռացվել է մեկ այլ շան ձվի միջուկը, իսկ «Թայ»-ի հավաքված սոմատիկ բջջային միջուկը փոխպատվաստվել է (տեղադրվել)՝ ստեղծելով կլոնավորված բեղմնավորված ձու, որն էլ տեղադրվել է ռետրիվեր ցեղատեսակի արգանդի մեջ և ծնվել է կեսարյան հատման միջոցով։

Սնոփին մեծ ուշադրության արժանացավ ոչ միայն գիտական շրջանակի, այլ նաև լայն հանրության կողմից, ընդհուպ՝ տեղ գտավ Time ամսագրի կողմից հրապարակված «2005 թվականի ամենազարմանալի գյուտեր (The most amazing inventions of 2005)» հոդվածում։

2008 թվականի մայիսին 2006 թվականի հունիսին և հուլիսին ծնված Բոնա և Հոուփ կլոնավորված էգ շների ձվերն ու Սնոփիի սերմը արհեստականորեն բեղմնավորվեցին՝ հաստատելու կլոնավորված շների վերարտադրողական կարողությունը, այնուհետև տեղադրվեցին էգերի արգանդում՝ ձագեր ծնելու համար։

Նշվում է, որ այս եղանակով ծնված ինը շները 2009 թվականի սեպտեմբերին պետք է անվճար բաժանվեին լայն հասարակությանը։

Միևնույն ժամանակ, Սնոփի ծննդյան առաջին օրերին շատ հակասություններ կային, թե արդյոք այն իսպակես կլոնավորված շուն էր, բայց պրոֆեսիոնալ գնահատման գործակալությանը՝ Human Pass-ին դիմելով, պարզվեց, որ այն իսկապես կլոնավորված շուն է։

Հաջողություններ
---------------

Սնոփիի կլոնավորման հաջողության գործակիցը 2004 թվականին կազմել է 0,02%, սակայն բարելավվել է մինչև 50% 2011 թվականի կոյոտի կլոնավորման հետազոտության արդյունքում։

2013 թվականին ԱՄՆ-ում մարդու սաղմնային ցողունային բջիջների կլոնավորման համատեքստում հաջողության 50% ցուցանիշ է գրանցվել։

Մարդկային կլոնավորում
---------------------

Շների կլոնավորմանը հաջորդում է կապիկների կլոնավորումը, որին հաջորդում է մարդու կլոնավորումը։ Կապիկների կլոնավորումը բիոէթիկական տեսանկյունից զգայուն հարց է համարվում։

Տես նաև
-------

* Դոլլի (ոչխար)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  한국일보 2009년 9월 4일자
3. ↑  노컷뉴스 2005년 12월 28일자
4. ↑
5. ↑
6. ↑
Կոկլե նվագող երաժիշտ Լայմա Յանսոնեն
**Կոկլե** (լատիշ․՝ kokle ('kʊ͡ɔk.le); լատգ․՝ kūkle, Լիտվերեն *kāndla*) կամ կոկլեն (kokle, kūkle), լատվիական ժողովրդական լարային երաժշտական գործիք է, որը նմանություն ունի լիտվական կանկլեսոմ, էստոնական ջրանցք, կարելո-ֆիննական կանտելե և ռուսական թևավոր գուսլիի հետ։

Կառուցվածք
----------

Կոկլեն ունի սնամեջ փայտե տախտակամած՝ քերծվածքային մարմին։ Փայտե կտորները տեղադրվում են նեղ մետաղյա առանցքի վրա, որոնց ամրացվում են լարերը։

Այս գործիքի լարերը կարող են լինել կենդանիների հաստ աղիքներից, բուսական մանրաթելերից, ինչպես նաև մետաղներից՝ պողպատից կամ արույրից։ Ավանդաբար, գործիքը 6-9 լարից էր կազմված, հետո դրանց թիվը դարձավ ավելի քան տասը։ Ներքևի տողը սովորաբար ունի բուրդոնի դեր, այն հնչում է ամբողջ ժամանակ։ Ժամանակակից կոկլեների տողերի թիվը հասնում է 20-ի։

Կոկլեի ձայնը կախված է փայտից տեսակից, որից պատրաստված է. Ոչ պրոֆեսիոնալ գործիքի համար օգտագործվում է ծղոտե, ակադեմիական համերգի համար՝ միայն թխկի։

Պատմություն
-----------

ԽՍՀՄ նամականիշ
Այս երաժշտական գործիքի մասին առաջին գրավոր տեղեկությունը XV դարից է գալիս, երբ այնտեղ բալթյան ցեղեր են ապրել։ Որպես Լատվիայի ազգային գործիքի կարևորագույն նշան, ազգային երաժշտական խորհրդանիշ է, և 1991 թ. թողարկվեց ԽՍՀՄ-ի փոստային նամականիշ։ 2014 թ. թողարկվել է լատվիական փոստային նամականիշը, իսկ 2013 թվականին՝ 1 լարի հուշադրամ մետաղադրամ` կոկլեի պատկերներով։

Նվագելու տեխնիկա
----------------

11-լարանի կոկլե
Երաժիշտը սովորաբար նվագում է գործիքը նստած, աջ ձեռքով՝ անհրաժեշտ լարերը, ձախով՝ ցածրացվողները։ Երբ խաղում են, կարկատները դրվում են սեղանի վրա, շարժման ժամանակ գցում են վիզը։

Ծանոթագրություն
---------------

1. ↑  *Муктупавелс М.* Систематика латышских музикальных инструментов = Latviešu mūzikas instrumentu sistemātika. — Рига: Латвийская ассоциация высших школ, 1999. — С. 96. — 188 с.
2. 1 2  *Ю. В. Келдыша. (под. ред.)* Музыкальная энциклопедия. — Москва: Советская энциклопедия/Советский композитор, 1976. — Т. 3.
3. ↑  "Кокле — латышский струнный щипковый народный музыкальный инструмент". Riga Portal. 17.02.2014. Retrieved 2016 թ․ մարտի 28. `{{cite web}}`: no-break space character in `|title=` at position 6 (help)
4. ↑  "Кокле — латышский народный инструмент". Pribalt.info. 01.02.2014. Արխիվացված է the original 2016 թ․ ապրիլի 6-ին. Retrieved 2016 թ․ մարտի 28. `{{cite web}}`: no-break space character in `|title=` at position 6 (help)
5. ↑  "Латвия. Национальные музыкальные инструменты". Peterstamps. 09.04.2014. Retrieved 2016 թ․ մարտի 28.
6. ↑  "Банк Латвии выпустит однолатовик с кокле". Baltic News Network. 07.06.2013. Retrieved 2016 թ․ մարտի 28.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Archived 2016-04-10 at the Wayback Machine.
* 
* 
* 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | LNB: 000083389 |

 |
**Երևանի** Շալախ, ծիրանենու հայկական վաղամիջահաս սորտ։ Ստեղծվել է ժողովրդական ընտրասերման ճանապարհով։ Հայաստանում մշակվող ամենաբարձրորակ և արդյունավետ խոշոր նշանակություն ունեցող սորտն է։ Տարածված է հանրապետության ծիրանենու մշակության բոլոր գոտիներում։ Ծառը փարթամ է, գնդաձև սաղարթով։

Նկարագրություն
--------------

Պտղաբերությունն սկսվում է տնկման 3–4-րդ տարում։ Պտուղը՝ միջին մեծության և մեծ (մինչև 100 գ, չափավորը՝ 65 գ), Էլիպսաձև կամ ձվաձև, կողքերից՝ թույլ սեղմված, պտղակոթի մոտ՝ փոքրիկ պարանոցով, թեթևակի ծալքավոր կողերով, գագաթը՝ սեղմված, միջուկակարը՝ միջին խորության, հիմքում՝ բավականին խորացող։ Մաշկը՝ բարակ, բավականին պինդ, միջին թավոտությամբ, պտղամսից չանջատվող, դեղնաոսկեգույն, արևահայաց կողմում 1/2–1/3 մասով՝ մորեգույն։ Պտղամիսը՝ ոսկեգույն,պինդ, մսալի-հյութալի, քաղցրաթթվաշ, ախորժալի համով, նուրբ բույրով։ Կորիզը՝ պտղից անջատվող, միջուկը՝ քաղցր։ Պտուղների հասունացումը՝ հունիսի 25-ից հուլիսի 15-ը։ Բերքատվությունը՝ 250–300 ց/հա։ Ցրտադիմացկուն է, միջին դիմացկուն՝ ծակոտկեն բծավորություն հիվանդության նկատմամբ։ Լավագույն փոշոտիչներն են՝ **Կարմրենին**, **Խոսրովենին** և **Սաթենին**։ Պտուղներն օգտագործվում են թարմ և վերամշակված (կոմպոտ, հյութ)։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Գյուղատնտեսական հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Երևանի տեղական**, դդմիկի սորտ։ Բույսի արմատն առանցքային է։ Թուփը կանգուն է, ուժեղ տերևակալած։

Նկարագրություն
--------------

Տերևները խոշոր են, տերևաթիթեղի երկարությունը 18 -25 սմ է, լայնությունը՝ 20–25 սմ, 5-բլթականի, սրտաձև, եզրերը՝ ալիքաատամնավոր, բաց կանաչ կամ սպիտակ գույնի։ Միատուն և երկսեռ ծաղիկներով բույս է։ Պտուղը գլանաձև է, 20–25 սմ երկարությամբ, 7–9 սմ հաստությամբ, կանաչասպիտակավուն, նուրբ,փխրուն պտղամսով, 200 գրամ միջին զանգվածով։ Միջավաղահաս սորտ է։ Մշակվում է բաց դաշտում։ Բերքատվությունը՝ 250–300 ց/հա։

### Սմբուկի սորտ

Բույսի արմատն առանցքային է։ Թուփը կանգուն է։ Տերևները միջին մեծության են, երկարավուն ձվաձև սրածայր։ Ծաղիկները 1-ական են, երկսեռ։ Պտուղները անհամաչափ են, 150–300 գ միջին զանգվածով, սպիտակ պտղամսով, կանաչավուն երանգով, առանց դառնության։ Պտղի մեջ սերմերի թիվը՝ 3–5: Վեգետացիոն շրջանը 120–130 օր է։ Մշակվում է բաց դաշտում։ Բերքատվությունը՝ 300–500 ց/հա։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Գյուղատնտեսական հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Երեսվարիչ**, հողի երեսվարի գյուղատնտեսական գործիք։

Նկարագրություն
--------------

Լինում են սկավառակավոր և խոփավոր երեսվարիչներ։ Սկավառակավոր երեսվարիչի հիմնական բանող մարմինները 450 սմ տրամագծով գնդային սկավառակներն են, որոնք մարտկոցներով (յուրաքանչյուրում՝ 8–10 սկավառակ) տեղադրված են գործիքի շարժման ուղղության նկատմամբ մինչև 35 անկյան թեքությամբ (գրոհի անկյուն)։ Աշխատանքի ժամանակ սկավառակների սայրերը կտրում են հողը, փխրեցնում և շերտը մասնակիորեն շրջում։ Հողի մշակման խորությունը 4-10 սմ է։ Թողարկվում են 5, 10, 15 և 20 մետր աշխատալայնքով սկավառակավոր երեսվարիչներ։ Խոփավոր երեսվարիչները (կցովի և կախովի) օգտագոծվում են արմատամացառ մոլախոտերով (կաթնբեկ, պատատուկ ևն) աղտոտված դաշտերում՝ խոզանը երեսվարելու (մինչև 10 սմ խորությամբ) և մինչև 18 սմ խորությամբ մաքուր ցելերը շերտերով մշակելու համար։ Խոփավոր երեսվարիչի հիմնական բանող մարմինները մշակող խոփաթևերով և դաշտատախտակներով համալրված սեղանաձև խոփերն են։ Կցովի երեսվարիչները հողի մշակման խորությունը կարգավորում են պտուտակավոր կամ լծակավոր ամբարձիչ մեխանիզմներով, կախովիները՝ հենարան. անիվները տարբեր բարձրությունների վրա դնելով։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Գյուղատնտեսական հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
Երեքնուկ մարգագետնային
**Երեքնուկային հիվանդություն,** գյուղատնտեսական կենդանիների թունավորում, որն առաջանում է մեծ քանակությամբ վարդագույն երեքնուկով կերակրվելիս։ Առավել թունավորությամբ օժտված է կանաչ զանգվածը, սակայն հնարավոր է նաև խոտով թունավորումը։ Երեքնուկային հիվանդության զարգացմանը նպաստում է կենդանիների արևահարությունը երեքնուկի թունավոր նյութը՝ ֆիլոէրիթրինը կուտակվում է մաշկում և արևի լույսի ազդեցությամբ օքսիդանում է՝ առաջացնելով մաշկի գրգռվածություն, որը թեթև ընթացքի դեպքում դրսևորվում է կարմրությամբ, գունազուրկ հատվածների այտուցով, ցավոտությամբ։ Ծանր թունավորման դեպքում նկատվում է ուժեղ քոր, ճանկռվածքների դեպքում՝ մաշկի թարախակալում և մեռուկացում, զարգանում է բշտային կամ ֆլեգմոնային բերանաբորբ, ախտահարվում են լյարդը (դեղնախտ), մարսող համակարգը (որոճողների փորափքանք) և կենտրոնական նյարդային համակարգը։

Բուժում
-------

Կերաբաժնից բացառում են երեքնուկը, կենդանիներին տեղավորում են մթնեցրած շինությունում, խմեցնում թեթևակի թթվեցրած ջուր, նշանակում լուծող բուսայուղեր, ախտահարված մաշկը մշակում են իխթիոլով, կարբոլային կամ սալիցիլային քսուկներով։

Կանխարգելում
------------

Արևոտ եղանակին գունակազուրկ մաշկով կենդանիներին չարածեցնել երեքնուկի դաշտերում, երեքնուկի կանաչ զանգվածով կերակրել այլ կերախառնուրդների հետ։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Գյուղատնտեսական հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
Գյուղատնտեսության
զարգացման ﬕջազգային հիﬓադրաﬕ տարբերանշանը
**Գյուղատնտեսության աջակցության մարզային կենտրոններ** (ԳԱՄԿ), մարզերի ֆերմերներին, ագրոպարենային ոլորտի գործարարների, անհատ ձեռնարկատերերի աջակցության մարզային կենտրոններ։ Հիմնադրվել և գործում են 1999 թվականից։ Նպատակը գյուղատնտեսության տարբեր ոլորտներում (մարզի զարգացման ուղղությանը համապատասխան) նոր տեխնոլոգիաների ներդրումն է, արտադրության արդյունավետության բարձրացմանն աջակցելը։ Գործունեության հիմնադրամն ուղղություններն են խորհրդատվական ծառայությունների մատուցում, գյուղատնտեսության խորհրդատուների գործունեության համակարգում, ագրոմարկետինգ (շուկաների և գների ուսումնասիրություն, գյուղատնտեսական մթերքի իրացման և նյութատեխնիկական միջոցների ձեռքբերմանն աջակցություն), տեղեկատվության տարածում, գյուղատնտեսության նորությունների ներդրում ու տեղերում գիտահետազոտական կարիքների բացահայտում և այլն:Համագործակցում են Գյուղատնտեսության աջակցության հանրապետական կենտրոնի, մարզերի համանման կառույցների, ֆերմերների, ագարակատերերի, անհատ ձեռնարկատերերի, գյուղմթերք վերամշակող ձեռնարկությունների հետ, պարբերաբար կազմակերպում սեմինար պարապմունքներ,խորհրդատվություններ, տեղեկություններ հրապարակում շուկաներում գյուղմթերքների գների և այլնի մասին, հրատարակում թերթեր։ Ներկայում գործում են Արագածոտնի,Արարատի, Արմավիրի, Գեղարքունիքի,Լոռու, Կոտայքի, Շիրակի, Սյունիքի, Վայոց ձորի, Տավուշի Գյուղատնտեսության աջակցության մարզային կենտրոններ (ԳԱՄԿ)։

Տես նաև
-------

Գյուղատնտեսական զարգացման միջազգային հիմնադրամ

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Գյուղատնտեսական հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Ներիմա** (ճապ.՝ 練馬区), Տոկիոյի 23 հատուկ շրջաններից մեկն է։ 2008 թվականի տվյալներով շրջանի բնակչությունը կազմում է 703 005 մարդ, իսկ 2015 թ.` 726 440: Բնակչության խտությունը կազմում է 14 443 մարդ./կմ։ Այստեղ բնակվում է 897 օտարերկրացի։ Ներիմայի բնակչության 18,4 %-ը բարձր է 65 տարեկանից։ Շրջանի ընդհանուր տարածքը կազմում է 48,16 կմ²։

Պատմություն
-----------

Ներիմա շրջանը քարտեզի վրա
Ներիմա շրջանի կառավարությունը
Էդո Ներիմայի օրոք հիմնականում գյուղատնտեսական շրջան էր։ 1923 թ. Կանտոյում տեղի ունեցած երկրաշարժից հետո շատ քաղաքացիներ տեղափոխվեցին այստեղ Տոկիոյի կենտրոնական մասերից։ Մինչև 1947 թ.-ի օգոստոսի 1-ին առանձին շրջան հայտարարվելը, Իթաբասիի մասն էր համարվում։
Ներիմայում շատ զբոսայգիներից բացի, կան նաև ջերմոցներ, որտեղ բանջարեղեն են աճեցնում։

Աշխարհագրություն
----------------

Ներիման ընկած է Տոկիոյի կենտրոնից հյուսիս-արևմուտք։ Սահմանակից է հետևյալ շրջանների հետ. Սուհինամի, Թոսիմա, և Նականո, նաև Մուսիսանո և Նասիտոկյո քաղաքների հետ։

Անիմե և մանգա
-------------

Ներիման հանդես է գալիս որպես ճապոնական անիմեի հայրենիք։ Մեծ քանակով անիմեի արտադրության ստուդիաներ գտնվում են հենց այստեղ, օրինակ` Toei Animation, Mushi Production, Studio Gallop и AIC: Ներիմայի ստուդիաներում են նկարահանել շատ մուլտֆիլմեր, ինչպիսիք են «Ranma ½», «Doraemon», «Digimon Adventure», «Urusei Yatsura» և այլն։

Պատկերասրահ
-----------

* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
**Հնագիտության և ազգագրության թանգարան** (անգլ.՝ Археология һәм этнография музейы), Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի Ուֆայի գիտական կենտրոնի Կուզեևի անվան ազգագրական հետազոտությունների թանգարան։ Հիմնադրվել է 1976 թվականին ՌԳԱ ՈՒԳԿ պատմության, լեզվի և գրականության ինստիտուտին կից։ Թանգարանը գտնվում է 20-րդ դարի սկզբի ճարտարապետության և քաղաքաշինության հուշարձան՝ Է․ Ա. Պոնոսովա-Մոլոյի տանը։

Պատմություն
-----------

Ուֆայում Հնագիտության և ազգագրության ակադեմիական թանգարանի ստեղծման նախաձեռնողը հայտնի ազգագրագետ, պատմական գիտությունների դոկտոր, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ Ռայլ Կուզեևն է եղել։ Այն կազմակերպելու որոշումը կայացվել է 1976 թվականի հունվարի 20-ին։ Թանգարանը այցելուների համար բացվել է 1980 թվականին։

1999 թվականից Հնագիտության և ազգագրության թանգարանը գործում է որպես Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի Ուֆայի գիտական կենտրոնի Ռայլ Կուզեևի ազգագրական հետազոտությունների ինստիտուտի մաս։

Հավաքածու
---------

Ակադեմիական թանգարանը գիտարշավների ժամանակ հավաքված հնագիտական, ազգագրական և մարդաբանական հավաքածուների շտեմարան է։ Այն պարունակում է Հարավային Ուրալի հնագույն և միջնադարյան պատմության բոլոր ժամանակաշրջանների ամենահարուստ հավաքածուները, ներառյալ Ֆիլիպովսկի բլուրների հայտնի հավաքածուն՝ «Սարմատների ոսկին»։ Արժեքավոր նյութեր են կուտակվել տարածաշրջանի ժողովուրդների մշակույթի և կյանքի վերաբերյալ։ Թանգարանի սրահներում ցուցադրված է 5,5 հազար ցուցանմուշ, իսկ պահեստային ֆոնդերում կա 240 հազար ցուցանմուշ։ Թանգարանի հավաքածուները հիմք են հանդիսանում հիմնարար հնագիտական և ազգագրական հետազոտությունների համար։

2012 թվականից թանգարանի ցուցադրությունը լիովին հասանելի է ինտերնետի բոլոր օգտատերերին՝ 3D ձևաչափով։

Գրականություն
-------------

* Золотые олени Евразии. — СПб. 2003. — ISBN 5-9501-0010-7
* Музей археологии и этнографии. Каталог. — Уфа, 2007.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Музей археологии и этнографии ИЭИ УНЦ РАН". *bashenc.online*. Retrieved 2023 թ․ ապրիլի 10.
2. ↑  "Карточка объекта культурного наследия России регионального значения № 021410153440005". Արխիվացված from the original on 2018 թ․ հունիսի 26. Retrieved 2018 թ․ հունիսի 26. `{{cite web}}`: no-break space character in `|title=` at position 70 (help)
3. ↑  "Об Институте / История". ikuzeev.ru. Արխիվացված from the original on 2022 թ․ փետրվարի 17. Retrieved 2022 թ․ փետրվարի 17.
4. 1 2  "Музей археологии и этнографии ИЭИ УФИЦ РАН | Заявка на мероприятия". *ikuzeev.ru*. Retrieved 2023 թ․ ապրիլի 10.
**Հովիվն ու հովվուհին** (ռուս.՝ «Пастух и пастушка»), Վիկտոր Աստաֆևի վիպակը, որը գրել է 1967 թվականին, վերջին խմբագրությունը՝ 1989 թվականին։

Առանձնահատկություններ
---------------------

Աստաֆևը ստեղծագործության ժանրը բնութագրել է որպես «ժամանակակից պաստորալ»։ Բնաբանը մեջբերում է Թեոֆիլ Գոթիեի «Գաղտնի միաձուլումներ» բանաստեղծությունից

> Любовь моя, в том мире давнем,  
> 
> Где бездны, кущи, купола, —  
> 
> Я птицей был, цветком и камнем.  
> 
> И перлом — всем, чем ты была!
> 
> 

Վիպակը կազմված է չորս մասից՝ «Մարտ» (ռուս.՝ «Бой»), «Ժամադրություն» (ռուս.՝ «Свидание»), «Հրաժեշտ» (ռուս.՝ «Прощание»), «Մահ» (ռուս.՝ «Успение»), որոնցից յուրաքանչյուրն ունի իր բնաբանը։

Անսովոր ժանրային սահմանումը կապված է այն բանի հետ, որ հեղինակը ցանկանում էր ցույց տալ միաժամանակ վսեմ պաստորալի սենտիմենտալությունը և պատերազմի դաժան կյանքը։ Հեղինակը փորձում է ցույց տալ, որ իրական սերը հնարավոր է նույնիսկ պատերազմի ժամանակ, սակայն նման իրավիճակում սիրահարներին չի հաջողվում երջանկություն գտնել։

Հատկանշական է, որ հատուկ ուշադրություն է դարձվում վիպակի հերոսուհու՝ Լյուսիի կանացի կերպարին։ Աստաֆևը երկար և համառ աշխատել է այդ կերպարի ստեղծման համար և հետագայում խոստովանել է, որ ինքը «սիրել է իր հերոսուհուն»։ Այդ մասին էլ փաստում նաև այն հանգամանքը, որ գրողն իր աշխատություններում վիպակը հաճախ անվանում է «Հովվուհին» (ռուս.՝ «Пастушка»)։

Սյուժե
------

Սյուժեի կենտրոնում լեյտենանտ Բորիս Կոստյաևի դասակն է։ Ի թիվս այլ մարտերի, նա մասնակցում է պաշտպանությունը ճեղքած թշնամու դեմ ճակատամարտին։ Մարտից հետո դասակը հանգստանում է մի տան մեջ, որտեղ տիրուհին Լյուսյան է։ Առավոտյան զինվորին հապշտապ ուղարկում են հակառակորդին դուրս մղելու վերջին հենակետից՝ մոտակա գյուղից։ Դրանից հետո դասակը վերադառնում է այն նույն տունը, որտեղ արդեն կանգ են առել։ Բորիսը և Լյուսյան այդ գիշերն անցկացնում են միասին, թվում է, առանձնացած մնացած աշխարհից։ Առավոտյան գալիս է վաշտի հրամանատարի հրամանը՝ մեքենաներով հասնել հիմնական ուժերին, որոնք հեռացել են նահանջած հակառակորդի հետևից, և սիրահարները ստիպված են բաժանվել։ Մարտերից մեկում Բորիսի ուսը վիրավորում է բեկորը, Սակայն, չնայած վերքի թեթևությանը, նա ոչ մի կերպ չի ապաքինվում։ Բորիսին ապաքինվելու համար տարհանում են, սակայն գնացքում նա անսպասելիորեն մահանում է, ավելի շուտ՝ իրեն տանջող կարոտից, քան վերքերից։

Էկրանավորում
------------

Վիպակը չի էկրանավորվել, սակայն տեղեկություններ կան այն մասին, որ դրա հիման վրա ծրագրել են նկարահանել հինգսերիանոց գեղարվեստական ֆիլմ, որի սցենարի վրա աշխատել է ինքը՝ Աստաֆևը, սակայն վիպակի շուրջ ծավալված բանավեճը խանգարել է էկրանավորմանը։

Թատերական ներկայացումներ
------------------------

Վիպակի հիման վրա ներկայացում է բեմադրել ռեժիսոր Ալեքսեյ Պեսեգովը Կրասնոյարսկի Ա․ Պուշկինի անվան դրամատիկական թատրոնում (պրեմիերան տեղի է ունեցել 2015 թվականի մայիսի 9-ին)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Виктор Астафьев. Собрание сочинений в пятнадцати томах. Комментарии к Тому 3
2. ↑
3. ↑  "Пастух и пастушка (Современная пастораль) — Репертуар — Красноярский драматический театр имени А. С. Пушкина". Արխիվացված է the original 2019 թ․ հոկտեմբերի 28-ին. Retrieved 2021 թ․ մայիսի 6.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Գիրքը «Военная литература» կայքում
* комментарии к третьему тому собрания сочинений в пятнадцати томах.
**Ջոն Ալոիսիս Հենսոն** (անգլ.՝ John Aloysius Henson; դեկտեմբերի 28, 1990(1990-12-28), Գրինսբորո, Հյուսիսային Կարոլինա, ԱՄՆ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, ով խաղում է բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի ակումբ «Միլուոքի Բաքս»-ում։

Վաղ տարիներ
-----------

Ջոնը ծնվել է Գրինսբորոյում, Հարավային Կարոլինա նահանգում, Մետտա և Աննետ Հենսոնների ընտանիքում։ Նրա հայրը նույնպես խաղում էր բասկետբոլ։

Դպրոց
-----

Հենսոնը 3 տարի սովորել է Րաունդ-Րոկ միջին դպրոցում։ Վերջի տարիներին նա տեղափոխվեց Սիկլս միջին դպրոց, որը գտնվում է Տամպե քաղաքում, նահանգ՝ Ֆլորիդա։

Քոլեջ
-----

### Առաջին մրցաշրջան

Ջոնը մրցաշրջանի սկզբում խաղում էր «Տար Հիլզ» ակումբի մեկնարկային կազմում։ Հետո Հենսոնը բարելավեց իր վիճակագրությունը, միջինում հավաքելով 10 միավոր։

### Երկրորդ մրցաշրջան

Հենսոնը դարձավ ամենալավ պաշտպանվող խաղացողը իր կոնֆերանսում 2001 և 2012 թվականներին։

NBA
---

2012 թվականի մարտի 29-ին Ջոնը հայտարարեց, որ ցանկանում է իր թեկնածությունը դնել 2012 թվականի NBA-ի դրաֆթ՝ Թաիլեր Զելլերի, Քենդալլ Մարշալի Հարիսոն Բարնսի հետ միասին։ 2012 թվականի դրաֆթի ժամանակ Հենսոնը ընտրվեց «Միլուոքի Բաքս»-ակումբի կողմից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  «John Henson Profile» (անգլերեն). TarHeelBlue.com. Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ հունիսի 28-ին. Վերցված է 2012 թ․ հունիսի 13-ին.
2. ↑  Associated Press (2012 թ․ մարտի 29). «UNC's Barnes, Henson, Marshall entering NBA draft». SI.com. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հոկտեմբերի 5-ին. Վերցված է 2012 թ․ մարտի 29-ին.
**«Արշո»** (անգլ.՝ Arsho), 2014 թվականի հնդկական փենջաբի լեզվով ռոմանտիկ ֆիլմ, որը նկարահանվել է Շապինդեր Պալ Սինգհի և պրոդյուսեր Դաքշ Աջիթ Սինգհի կողմից։ Ֆիլմը թողարկվել է 2014 թվականի հունիսի 13-ին, դերասանական կազմում են եղել Մաննաթ Սինգհը, Դակշ Աջիթ Սինգհը, Սոնյա Գիլը, Շաքտի Անանդը և Կոմալը, իսկ նկարահանումները անցկացվել են Չանդիգարում և շրջակա տարածքներում։

Սյուժե
------

Ֆիլմը պատմում է երաժշտական դուետի անդամներ Արշի (Մաննաթ Սինգհ) և Դիփի (Դաքշ Աջիթ Սինգհ) սիրավեպի և արտիստների հետ հանդիպող նմանատիպ առօրյա պայքարի մասին։

Դերասանական կազմ
----------------

* Մանաթ Սինգհ՝ Արշ
* Դաքշ Աջիթ Սինգհ՝ Դիփ
* Սոնյա Գիլ՝ Ռաավի
* Շաքթի Անանդ՝ Գամմի
* Կոմալ
* Ռազիա Սուհբիր՝ Արշոյի մայրը
* Հարջեթ Բուլլար
* Մանիշ Բիսլա
* Մեջիք Մաթուր
* Ջասվանթ Ջաս
* Գարինդեր Մաքնա
* Սաթուանթ Բալ

Ընդունելություն
---------------

Ֆիլմի թրեյլերի թողարկվելուց հետո այն լավ չի ընդունվել, քանի որ նրա գլխավոր կին կերպարը՝ Արշոն երևացել է էկրանին հոր աչքի առաջ բացահայտ խմիչք օգտագործելիս։ Դերասանուհի Մաննաթ Սինգհը տեսարանի մասին ասել է, որ իրականում խնձորի հյութ է խմել։

Ֆիլմը գովաբանելով՝ Ժասմին Սինգհը *Tribune India-*ից գրել է, որ ֆիլմը չի պահանջում «բարձրակարգ դերասանների և կատակերգուների մարտկոց, անվերջ անհեթեթ և կրկնվող խենթեր կամ շքեղ հագնված չարագործներ՝ լավ կամ ավելի ճիշտ դիտման արժանի ֆիլմ հավաքելու համար», և առաջարկել է, որ *Արշոն* հանդես է գալիս որպես օրինակ, թե ինչպես լավ սցենարը կարող է ճանապարհ հարթել լավ ֆիլմի համար, այնուհետև նշել է, որ հաջողությամբ միավորելով պրոդյուսերավորումը, դերասանությունը և երգը՝ ֆիլմի ռեժիսոր «Դաքշը կոտրում է ամեն կարծրատիպ» այն մասին, որ մեկ մարդ չի կարող մի քանի առաջադրանք կատարել ֆիլմում, ավելի ճիշտ՝ փենջաբի ֆիլմում»։

Մրցանակներ
----------

PTC Punjabi Film Awards 2015

* PTC Punjabi Film մրցանակ լավագույն պատմվածքի համար՝ Շափինդեր Փալ Սինգհ և Դաքշ Աջիթ Սինգհ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Freebase տվյալների վերբեռնում — Google.
2. ↑  "ArshoU". *The Times of India*. ISSN 0971-8257. Retrieved 2023 թ․ հոկտեմբերի 22.
3. 1 2  staff (2014 թ․ ապրիլի 29). "A slice of reality". Chandigarh Tribune. Retrieved 2014 թ․ հունիսի 14.
4. 1 2 3  Singh, Jasmine (2014 թ․ հունիսի 14). "Sincerely sensible". Tribune India. Retrieved 2014 թ․ հունիսի 14.
5. ↑  Tribune News Service (2014 թ․ հունիսի 10). "A peek into life of singing stars". Tribune India. Retrieved 2014 թ․ հունիսի 14.
6. ↑  FilmiClub. "Arsho (2014)". *FilmiClub* (in ամերիկյան անգլերեն). Retrieved 2023 թ․ հոկտեմբերի 22.

Արտաքին հղումներ
----------------

* *Արշո* ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
* Պաշտոնական կայք
* Արշո Ֆեյսբուքում
**Ձեռնարկության տնտեսություն**, ձեռնարկության գործունեության ընթացքում տնտեսական որոշումների կայացման և ընդունման գործընթացի հետ կապված գիտելիքների համակարգ է :

Ձեռնարկությունը հանդես է գալիս, որպես անկախ տնտեսվար սուբյեկտ, որի հիմանական նպատակն է բավարարել հանրության կարիքները և դրանից շահույթ ստանալ։ Ձեռնարկությունները շուկայական տնտեսության հիմնական կապող օղակն է։ Հենց ձեռնարկություններն են, որ զբաղվում են ապրանքի և ծառայությունների հիմական մատակարարմամբ և շուկայական հարաբերություններում այ տնտեսվարողների հետ կատարում են աշխատանքներ։ Հետեւաբար, ձեռնարկության տնտեսությունը, որպես գիտելիքների համակարգ եւ ձեռնարկության տնտեսական գործունեության կառավարման մեթոդներ, կարեւոր տեղ է զբաղեցնում արտադրության կազմակերպման և բաշխման ցանկացած տնտեսական համակարգի պայմաններում ։

Ձեռնարկության տնտեսության ուսումնասիրությունը տրվում է ինչպես տնտեսագետներին, այնպես էլ ապագա ճարտարագետներին և ոչ տնտեսագետների վերապատրաստման համար։

Ձեռնարկության տնտեսությունը կապված է մակրոէկոնոմիկայի և միկրոէկոնոմիկայի հետ։ Միկրոէկոնոմիկայի տարբերությունն այն է, որ միկրոտնտեսական վերլուծությունը ուսումնասիրում է շուկայի ազդեցությունը անհատական ձեռնարկության վրա և իսկապես տնտեսության ուսումնասիրություն եւ իսկապես 
այն չի հանդեսանում տնտեսության և ձեռնարկության մակարդակով արտադրության կազմակերպման ուսումնասիրություն։ Միկրոէկոնոմիկայի վերլուծության շրջանակներում շուկայի երկու կողմերն էլ համարվում են և՛ առաջարկություն, և՛ պահանջարկ։ Ձեռնարկության տնտեսության տեսանկյունից պահանջարկը դիտվում է որպես դրսից ստացված առաջարկ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Экономика предприятия". *laboureconomics.ru* (in ռուսերեն). Արխիվացված է the original 2013 թ․ հունվարի 13-ին. Retrieved 2017 թ․ դեկտեմբերի 2.
2. 1 2  "Экономика предприятия. Роль предпринимательской среды в деятельности предприятия. Связь экономики предприятия с другими экономическими и социальными науками". *www.bibliotekar.ru*. Retrieved 2017 թ․ դեկտեմբերի 2.
3. ↑  "Сущность роль и особенности условий работы предприятия до и после перехода на рыночные отношения с макроэкономических позиций". *bibliotekar.ru*. Retrieved 2017 թ․ դեկտեմբերի 2.
4. ↑  "Изучение - экономика - предприятие - Большая Энциклопедия Нефти и Газа, статья, страница 1". *www.ngpedia.ru* (in ռուսերեն). Retrieved 2017 թ․ դեկտեմբերի 2.
**Վիլյամ Իլան «Ուիլ» Չեմպիոն** (անգլ.՝ William Elan Champion , հուլիսի 31, 1978(1978-07-31), Սաութհեմփթոն, Հեմփշիր, Միացյալ Թագավորություն), բրիտանացի երաժիշտ, Քոլդփլեյ խմբի թմբակահարը։

Վաղ տարիներ
-----------

Վիլյամ Իլան Չեմպիոնը ծնվել է Սաութհեմփթոնում, Անգլիայում։ Նրա հայրը՝ Տիմոտի Չեմպիոնը, հնագետ է Սաութհեմփթոնի համալսարանում։ Դեռ վաղ հասակից Վիլյամի մեջ դեպի երաժշտությունը սեր է տածել Tom Waits-ը։ Նրա առաջին գործիքը եղել է կիթառը, սակայն նա նաև նվագում է ստեղնաշարային գործիքների վրա, բաս կիթառ և շրթնահարմոն։ Այն բանից հետո, որ միացել է Քոլդփլեյին, հանդես է գալիս Fat Hamster անունով։

Քոլդփլեյ
--------

Չեմպիոնը խմբի վերջին մասնակիցն է, 1997 թվականի հուլիսի 31-ին նա միացել է խմբին։ Ուիլլը խմբի թմբկահարն է, չնայած նրան, որ նախքան խմբին միանալը հարվածային գործիքներ չի կարողացել նվագել, սակայն շատ կարճ ժամանակում սովորել է։

Viva la Vida Tour շրջագայության ժամանակ Ուիլլը վոկալային մաս է ունեցել Death Will Never Conquer երգի ակուստիկ տարբերակում։

Այլ նախագծեր
------------

2004 թվականի աշնանը Չեմպիոնը և Քոլդփլեյի բասիստ Գայ Բարիմենը իրենց մասնակցությունն են ունեցել նորվեգական a-ha խմբի առաջին սոլո ալբոմի ձայնագրությանը։

Անձնական կյանքը
---------------

Ուիլը Քոլդփլեյի առաջին անդամն է, ով ամուսնացել է։ 2003 թվականին ամուսնացել է ուսուցչուհի Մարիան Դարկը։ Նրանց առաջին երեխան աղջիկ է Ավա անունով, ծնվել է 2006 թվականի ապրիլի 28-ին։ 2008 թվականի մայիսի 7-ին նրանք երկվորյալներ են ունեցել՝ աղջիկ և տղա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ali, Mehreen F. «All That Is Cold play». Dawn. Արխիվացված է օրիգինալից 2006 թ․ մայիսի 13-ին. Վերցված է 2009 թ․ հուլիսի 22-ին. `{{cite web}}`: Italic or bold markup not allowed in: `|publisher=` (օգնություն)
2. ↑  McLean, Craig (2008 թ․ հունիսի 1). «'We're about to be fed to the lions'». *The Guardian*. guardian.co.uk. Վերցված է 2009 թ․ մարտի 18-ին. «Will Champion (father of a two-year-old and three-week-old twins).» `{{cite news}}`: Italic or bold markup not allowed in: `|publisher=` (օգնություն)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Official Coldplay site
**Նախկին մանկատան շենք** (ռուս.՝ Здание бывшего детского приюта), շենք Ռուսաստանի Դաշնության Սվերդլովսկի մարզի Կամենսկ-Ուրալսկի քաղաքի պատմական մասում։ 19-րդ դարի վերջի հասարակական շենքի օրինակ է, որը կառուցված է ուշ կլասիցիզմի ոճով։ Հասցեն՝ Լենինի փողոց, տուն 134։

Սվերդլովսկի մարզի կառավարության 2001 թվականի դեկտեմբերի 28-ի թիվ 859-PP որոշմամբ շենքին շնորհվել է տարածաշրջանային նշանակության ճարտարապետության հուշարձանի կարգավիճակ (գրանցման համար՝ 661710946770005)։

Ճարտարապետություն
-----------------

Երկհարկանի քարե շենքի հատակագիծը քառակուսի է, այն ներգծված է թաղամասի գծային կառուցապատման մեջ։ Գլխավորը հարավային ճակատն է, որը դուրս է գալիս Լենինի փողոց (նախկին Բոլշայա Մոսկվովսկայա փողոց)։

Հարավային ճակատը համաչափ է։ Նրա կենտրոնական մասում գտնվում է երեք լուսամուտային առանցքով ելուն, կողային մասերը հորիզոնական կիսված են գետնախարսխային նիստով, վերլուսամուտային գոտիներով և միջհարկային քիվով։ Ճակատի վերին մասը նույնպես ավարտվում է քիվով։ Պատուհանների քանակը կենտ է, վերևից պատուհանները ձևավորված են կամարաղեղի տեսքով ծեփածո պրոֆիլով։ Երկրորդ հարկի պատուհանները զարդարված են զարդաքիվերով։ Արևելյան ճակատը, բացառությամբ հյուսիսարևելյան անկյունում արված կցակառույցի, դեկորացված է ինչպես գլխավոր ճակատը։ Կցակառույցը և մնացած ճակատները ձևավորված են շատ պարզ և գործնական։

Ներկա
-----

Այժմ Լենինի փողոց, տուն 134 հասցեի նախկին մանկատան շենքում գործում է «Սիգնալ-02» ընկերությոընը, որն իրականացնում է ավտոճանապարհների և ավտոմայրուղիների շինարարություն։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Приют детский, вторая половина XIX в." *semantic.uraic.ru* (in ռուսերեն). Семантическая библиотека. Retrieved 2018 թ․ մայիսի 29.
2. ↑  "Постановление Правительства Свердловской области № 859-ПП от 28 декабря 2001 года". *docs.cntd.ru*. Электронный фонд правовой и нормативно-технической документации. Արխիվացված from the original on 2018 թ․ ապրիլի 13. Retrieved 2018 թ․ ապրիլի 13.
3. ↑  "ОБЩЕСТВО С ОГРАНИЧЕННОЙ ОТВЕТСТВЕННОСТЬЮ "СИГНАЛ - 02"".

Գրականություն
-------------

* Свод памятников истории и культуры Свердловской области / ред. В.Е.Звагельская. — Екатеринбург: Сократ, 2008. — Т. 2. — С. 648. — ISBN 978-5-88664-323-7
* Памятники архитектуры Каменска-Уральского / С. И. Гаврилова, Л. В. Зенкова, А. В. Кузнецова, А. Ю. Лесунова — Екатеринбург: Банк культурной информации, 2008. — 92 с.
Մանհեթենհենջը 2011 թ․ մայիսի 31-ին։
**Մանհեթենհենջ** (անգլ.՝ Manhattanhenge), եզր, որ բնորոշում է Մանհեթենում տարեկան չորս անգամ՝ դեկտեմբերին, հունվարին, մայիսին և հուլիսին, տեղի ունեցող մի երևույթ։ Ծագող կամ մայր մտնող արևը հնարավոր է տեսնել Բորոյի գլխավոր պլանով կառուցված Մանհեթենի զուգահեռ փողոցները հատող լայնակիներից։

«Մանհեթենհենջ» եզրը (Սթոունհենջի նմանակությամբ) ժողովրդականություն է ստացել 2002 թվականին գիտնական Նիլ Թայսոնի շնորհիվ։ Մանհեթենհենջի երևույթը հնարավոր է դիտել լայնակի փողոցներից։ Այդ փողոցները հատում են ավենյուները, որոնք միջօրեականից շեղված են 29°-ով։ Երևույթը տեղի է ունենում Մայիսի 28-ին կամ 29-ին և հուլիսի 12-ին կամ 13-ին (մայրամուտ), և մոտավորապես դեկտեմբերի 5-ին և հունվարի 8-ին (արևածագ)՝ արևադարձից հավասարապես հեռու օրերին։ 2012 թվականին ամառային մանհեթենհենջը տեղի է ունեցել մայիսի 29-ին ժամը 20։ 17-ին և հուլիսի 12-ին ժամը 20։ 25-ին ըստ հյուսիսամերիկյան արևելյան ժամի։

Նման երևույթներ դիտվում են փողոցների նմանատիպ հատակագիծ ունեցող քաղաքներում, ինչպես Բալտիմորում (Մարտի 12-ին և 25-ին ու սեպտեմբերի 18-ին և 29-ին), Չիկագոյում, Տորոնտոյում և Մոնրեալում։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Sam Roberts (2006 թ․ հուլիսի 2). «City of Angles» (անգլերեն). New York Times. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ դեկտեմբերի 14-ին. Վերցված է 2012 թ․ հոկտեմբերի 23-ին.
2. ↑  Mariano Andrade (2011 թ․ հուլիսի 11). «Sun to strike NY streets in magical 'Manhattanhenge'» (անգլերեն). phys.org. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ դեկտեմբերի 18-ին. Վերցված է 2012 թ․ հոկտեմբերի 23-ին.
3. ↑  Tyson, Neil deGrasse. «"Manhattanhenge"» (անգլերեն). Hayden Planetarium. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ դեկտեմբերի 18-ին. Վերցված է 2012 թ․ հոկտեմբերի 23-ին.
4. ↑  Roylance, Frank (2007 թ․ հուլիսի 13). «Sunset on "Manhattanhenge"» (անգլերեն). Maryland Weather. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ դեկտեմբերի 18-ին. Վերցված է 2012 թ․ հոկտեմբերի 23-ին. `{{cite web}}`: Italic or bold markup not allowed in: `|publisher=` (օգնություն)
5. ↑  Whet Moser (2009 թ․ օգոստոսի 20). «Chicagohenge!». *Blog* (անգլերեն). Chicago Reader. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ դեկտեմբերի 18-ին. Վերցված է 2012 թ․ հոկտեմբերի 23-ին.

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Մանհեթենհենջ** կատեգորիայում։ |