**Լիտվական Խորհրդային Սոցիալիստական հանրապետություն** (**Լատվիական ԽՍՀ, Լատվիայի ԽՍՀ, ԼԽՍՀ** լիտ.՝ *Lietuvos Tarybų Socialistinė Respublika*, ռուս.՝ *Литовская Советская Социалистическая Республика*), Խորհրդային Միության վարչատարածքային միավոր եվրոպական մասի հյուսիսարևմուտքում։ 

Տարածքը կազմել է 65 2000 կմ քառակուսի, բնակչությունը 1989 թվականի տվյալներով՝ 3 689 000 մարդ։ Ազգային կազմը (1979-ի մարդահամարով) ունեցել է հետևյալ պատկերը․ լիտվացիներ՝ 2 712 000, ռուսներ՝ 303 000, լեհեր՝ 247 000, բելառուսներ՝ 58 000 և այլք։ Միջին խտությունը՝ 1 կմ քառակուսու վրա 53,8 մարդ (1983)։

Լիտվական ԽՍՀ մայրաքաղաքը եղել է Վիլնյուսը (535 000, 1984)։ Խոշոր քաղաքներ են համարվել Կաունասը (395 000), Կլայպեդան (188 000), Շյաուլյայը (130 000), Պանեվեժիսը (112 000, բոլորը 1983 թվականի դրությամբ)։ Ունեցել է 44 շրջան, 92 քաղաք և 22 քտա։ Խորհրդային ստանդարտներով համարվել է ինդուստրիալ-ագրարային հանրապետություն։ Գյուղատնտեսությունն ունեցել է հիմնականում անասնապահական ուղղվածություն (70%)։ 

Լիտվական ԽՍՀ-ն պարգևատրվել է Լենինի (1965), ժողովուրդների բարեկամության (1972) և Հոկտեմբերյան հեղափոխության (1980) շքանշաններով։

1939 թվականի օգոստոսի 23-ի Խորհրդա-Գերմանական («Մոլոտով–Ռիբենտրոպ») պայմանագրի գաղտնի արձանագրությունների պայմաններին համապատասխան, 1940 թվականին Խորհրդային Կարմիր բանակն օկուպացրել է Բալթյան երեք հանրապետությունները։ Լիտվական ԽՍՀ կազմավորվել է 1940 թվականի հունիսի 16-ին, որպես մարիոնետային պետություն Խորհրդային Միության կազմում։ 

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (1941-1944) ժամանակ Լատվիական ԽՍՀ տարածքն օկուպացվել է Նացիստական Գերմանիայի կողմից, իսկ 1944 թվականի հուլիսից մինչև 1945 թվականի հունվարը վերագրավվել Կարմիր բանակի կողմից։ 

1989 թվականի մայիսի 18-ին, դեռևս ԽՍՀՄ կազմում, երկրի Գերագույն Խորհուրդը (հետագայում՝ Սեյմ) ընդունեց անկախության վերականգնման մասին հռչակագիր։ 1990 թվականի մարտի 11-ին Լիտվան ամենառաջինը դուրս եկավ ԽՍՀՄ կազմից և վերանվանվեց **Լիտվայի Հանրապետություն**։

Տես նաև
-------

* Բալթյան երկրների բռնակցումը Խորհրդային Ռուսաստանի կողմից
* Խորհրդա-գերմանական պայմանագիր (1939)
* Էստոնական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն
* Լատվիական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 723)։*  |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Խորհրդային Սոցիալիստական Միության հանրապետություններ |
| --- |
|  |
| Գլխավոր | 
* Հայկական ԽՍՀ
* Ադրբեջանական ԽՍՀ
* Բելառուսական ԽՍՀ
* Էստոնական ԽՍՀ
* Վրացական ԽՍՀ
* Ղազախական ԽՍՀ
* Ղրղզական ԽՍՀ
* Լատվիական ԽՍՀ
* Լիտվական ԽՍՀ
* Մոլդովական ԽՍՀ
* Ռուսաստանի ԽՖՍՀ
* Տաջիկական ԽՍՀ
* Թուրքմենական ԽՍՀ
* Ուկրաինական ԽՍՀ
* Ուզբեկական ԽՍՀ

 | State Emblem of the Soviet Union |
|  |
| Կարճ ժամանակովգոյություն ունեցած | 
* Կարելա-Ֆիննական ԽՍՀ (1940–1956)
* Անդրկովկասի ԽՖՍՀ (1922–1936)

 |
|  |
| Ոչմիութեանական հանրապետություններ | 
* Աբխազիայի ԽՍՀ (1921–1931)
* Բուխարական ԽՍՀ (1920–1925)
* Խորեզմի ԺԽՀ (1920–1925)
* Նախիջևանի ԻԽՍՀ (1920–1923)
* Մերձդնեստրի Մոլդովական ԽՍՀ (1990–1991)

 |

 |