**Էլիզաբեթ Պենյան** (անգլ.՝ Elizabeth Peña, սեպտեմբերի 23, 1959(1959-09-23), Էլիզաբեթ, Նյու Ջերսի, ԱՄՆ - հոկտեմբերի 14, 2014(2014-10-14), Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասանուհի։ Առավել հայտնի է «Մարտկոցները չեն գործադրվում», «Պիկ ժամ», «Նպատակ 2։ Կյանքն ինչպես երազ» ֆիլմերից։

Կենսագրություն
--------------

Էլիզաբետ Պենյան ծնվել է 1959 թ.-ի սեպտեմբերի 23-ին Նյու Ջերսիում։ Նրա ծնողները եղել են թատրոնի դերասաններ։ 
Պենյան ավարտել է Նյու-Յորքի բարձրագույն վճարովի դպրոցը, որտեղ սովորել է Վինգ Ռեյմսի և Էվո Մորալեսի հետ։

Կարիերա
-------

Պենյան կարիերան սկսել է էպիզոդային դերերով այնպիսի ֆիլմերում, ինչպիսիք են՝ «Բոլորը ծիծաղում էին», «Կենգնին և Լեյսին»։ Նրա առաջին նշանակալի դերը եղել է 1986 թ.-ին «Առանց գումարի` Բեվեռլի Հիլսում» ֆիլմում, իսկ 1987 թ.-ին՝ «Մարտկողները չեն գործադրվում» ֆիլմում։ 1987-ից 1988 թթ.-ն Պենյան նկարահանվել է «Ես ամուսնացած եմ Դորայի հետ» սիթքոմում, իսկ 
1990 թ.-ին՝ «Կպույտ փողպատ» ֆիլմում։ Նույն թվականին հանդես է եկել «Յակոբի սանդուղքը» սարսափ ֆիլմի գլխավոր դերում։ 1992 թ.-ին խաղացել է «Պարը ջրի վրա» դրամայում և «Փախստականը մեզ հետ» հեռուստասերիալում, 1996-ին՝ «Շերիֆի աստղերը» ֆիլմում։ 
1998 թ.-ին խաղացել է «Պիկ ժամ» կատակերգությունում Քրիս Թաքերի և Ջեքի Չանի հետ։ 2001 թ.-ին «Կրիայի ապուր» կատակերգությունում հանդես է եկել գլխավոր դերերից մեկում։ 2002 թ.-ին կրկին գլխավոր դերում հանդես է եկել «Հոլիվուդյան մայրիկի գաղտնիքը» հեռուստասերիալում։
Պենյան նաև բարձրաձայնել է մուլտֆիլմերում։ 
2007 թ.-ին Պենյան խաղացել է 2 կարևոր ֆիլմերում՝ «Նպատակ 2։ Կյանքն ինչպես երազ» և «Դինոզավրերի պատերազմը»։ 2011 թ.-ին նկարահանվել է «Իդեալական ընտանիք» ֆիլմում՝ Քեթլին Թըրների հետ։ 
Պենյայի վերջին դերը եղել է Մարիա Սանդովայի դերը «Մատադոր» ֆիլմում 2014 թ.-ին։

Անձնական կյանքը
---------------

1988 թ.-ին Պենյան ամուսնացել է Վիլյամ Սթիվերի հետ։ Նրանք ունեցել են 2 երեխա։ Նրանց ամուսնությունն ավարտվել է ամուսնալուծությամբ։ 1994 թ.-ին Պենյան ամուսնացել է 2-րդ անգամ՝ Հանս Ռոլլայի հետ։ Այս անգամ նույնպես ունեցել են 2 երեխա։

Պենյան մահացել է 2014 թ.-ի հոկտեմբերի 14-ին Լոս-Անջելեսում` 55 տարեկան հասակում։ Մահվան պատճառը եղել է լյարդի ցիրոզը` ալկոհոլի չարաշահման հետևանքով։ Դրա արդյունքում Պենյայի մոտ սկսվել է սուր աղիքային արյունահոսություն և սիրտը միանգամից կանգ է առել։

Ֆիլմագրություն
--------------

* Բոլորը ծիծիաղում են (1981) - Ռիտա
* Կեգնին և Լեյսին (1985) - Ադելիտա Կարենա
* Առանց գումարի՝ Բեվեռլի Հիլսում (1986) - Կառմեն
* Մարտկոցները չեն գործադրվում (1987) - Մարիսա Էստևալ
* Ես ամուսնացած եմ Դորայի հետ (1987-1988) - Դորա Կալդերոն
* Շենոնայի գործարքը (1989) - Լյուսի Ակոստա
* Պարը ջրի վրա (1992) - Ռոզա
* Ինչպես ֆիլմում (1993) - Դեբռա
* Լոս Անջելեսի օրենքը (1993-1994) - Ջինկս Բալդասերի
* Զավթիչները (1995) - Էլեն Գառզա
* Շերիֆի աստղը (1996) - Պիլառ
* Երկու (1996) - Էլիզաբեթ Գեյտան
* Պիկ ժամ (1998) - գործակալ Ջոնսոն
* Լրտեսը (1998) - Ռոզարիո Էյմս
* Նախկին սերը (2001)
* Զիգ-Զագ (2002) - Տիկին Տեյտ
* Հոլիվուդյան մայրիկի գաղտնիքը (2004) - Թերեզա Շո
* Առանց հետքի (2005) - Ռոզի Դիաս
* Կորած քաղաքը (2005) - Միլիցիանա Մունոս
* Ամերիկյան հայրիկ (2007) - Խանութի տիրուհի
* Նպատակ 2։ Կյանքն ինչպես երազ (2007) - Ռոզա Մարիա
* Մայրը և երեխաները (2009) - Ամանդա
* Առանց կոորդինատի (2011) - Ինես
* Թագավոր Ջոնը (2013) - Օլգա
* Մատադոր (2014) - Մարիցա Սանդովալ

Հղումներ
--------

Էլիզաբեթ Պենյա Internet Movie Database կայքում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.