**Ռոզա Մանուս** (հոլ.՝ Rosette Susanna (Rosa) Manus, Նիդերլանդերեն արտասանություն` [roːˈsɛtə syˈsɑnaː ˈroːsaː ˈmaːnʏs], օգոստոսի 20, 1881(1881-08-20), Ամստերդամ, Նիդերլանդներ - ապրիլի 28, 1943(1943-04-28), Ռավենսբրյուկ համակենտրոնացման ճամբար, Գերմանիա և Օսվենցիմ, Lesser Poland Voivodeship, Լեհաստան), հոլանդացի խաղաղասեր, կանանց ընտրական իրավունքների կողմնակից։

Կենսագրություն
--------------

Ռոզա Մանուսը ծնվել է Ամստերդամում, ազգությամբ հրեա ծխախոտի վաճառական Հենրի Ֆիլիպ Մանուսի և տնային տնտեսուհի Սոետե Վիտա Իսրայելի ընտանիքում։ Ընտանիքի յոթ երեխաներից եղել է երկրորդը։

Ռոզա Մանուսի դիմանկարը 1930-ական թվականներին
Մանուսը ներգրավվել է կանանց միջազգային ընտրական իրավունքի շարժման մեջ 1908 թվականին Կանանց միջազգային ընտրական իրավունքի ալյանս (IWSA) համաժողովի ժամանակ, որտեղ հանդիպել է հոլանդացի սուֆրաժիստ Ալետա Յակոբսին և ամերիկացի սուֆրաժիստ Քարի Չեփմեն Քատին, ում հետ ցմահ գործընկերներ են դարձել։

1908 թվականի կոնգրեսից հետո Մանուսը դարձել է Հոլանդիայի կանանց ընտրական իրավունքի ասոցիացիայի քարտուղար։ 1913 թվականին Միա Բոյզվեյնի հետ միասին կազմակերպել են հոլանդացի կանանց կյանքի մասին պատմող «De Vrouw 1813–1913» ցուցահանդեսը։ 1915 թվականին Մանուսը մեծ դեր է խաղացել Հաագայում Կանանց միջազգային կոնգրեսի կազմակերպման գործում, որից հետո նշանակվել է Խաղաղության և ազատության կանանց միջազգային կոմիտեի (WILPF) քարտուղար։

1922-1923 թվականներին Կանանց միջազգային ընտրական իրավունքի նախագահ Քարի Չեփմեն Քատի հետ համաշխարհային ճամփորդություն են կատարել։

1935 թվականին Յոհաննա Նաբերի և Ուիլեմիյն Պոստումուս վան դեր Գութի հետ հիմնադրել են Կանանց շարժման միջազգային արխիվ (IAV), որը հետագայում հայտնի է դարձել որպես Միջազգային տեղեկատվական կենտրոն և կանանց շարժման արխիվ, այժմ՝ որպես Ատրիա, Գենդերային հավասարության և կանանց պատմության ինստիտուտ (հոլ.՝ Atria, kennisinstituut voor emancipatie en vrouwengeschiedenis):

Մահ
---

1940 թվականին վտարվել է նացիստների կողմից և 1941 թվականի հոկտեմբերին տեղափոխվել Ռավենսբրյուկ համակենտրոնացման ճամբար։ Ամենայն հավանականությամբ 1942 թվականին Բերնբուրգ էֆթանազիայի կենտրոնում գազով թունավորվել է, սակայն մահվան ամսաթվի հետ կապված հակասող տվյալներ կան։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Biografisch Portaal — 2009.
2. 1 2  FemBio տվյալների շտեմարան (գերմ.)
3. ↑  «Rosa Manus | Jewish Women's Archive». *jwa.org*. Վերցված է 2016 թ․ հունիսի 5-ին.
4. 1 2  Commire, Anne; Klezmer, Deborah; Stavenuiter, Monique (1999 թ․ հունվարի 1). *Women in world history: a biographical encyclopedia* (English). Vol. Vol. 10. Waterford, CT: Yorkin Publications. էջ 199. ISBN 078763736X. `{{cite book}}`: `|volume=` has extra text (օգնություն)CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
5. ↑  Rupp, Leila J (1997 թ․ հունվարի 1). *Worlds of women: the making of an international women's movement* (English). Princeton, N.J.: Princeton University Press. էջեր 190–191, 196–197. ISBN 0691016763.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
6. 1 2 3  «Who was Rosa Manus?». Atria Institute on gender equality and women's history. 2016 թ․ ապրիլի 18. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ հունիսի 24-ին. Վերցված է 2016 թ․ հունիսի 5-ին.
7. ↑  «International Women's News». 1946 թ․ փետրվար. էջ 50. `{{cite web}}`: Missing or empty `|url=` (օգնություն)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Archief Rosa Manus Fonds(չաշխատող հղում)
, Atria, kennisinstituut voor emancipatie en vrouwengeschiedenis, Amsterdam, Netherlands

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ռոզա Մանուս» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | WikiTree |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BPN: 46544846 · GND: 1078083681 · ISNI: 0000000038107111 · LCCN: n99029676 · NTA: 071703896 · SUDOC: 200688405 · VIAF: 33788799 · WorldCat VIAF: 33788799 |

 |

 |