**Վիթվիլ**, քաղաք, ինչպես նաև ԱՄՆ-ի Վիրջինիա նահանգի Վիթ վարչական շրջանի կենտրոնը։ Այն անվանակոչվել է ի պատիվ Ջորջ Վիթի, ով եղել է ԱՄՆ-ի անկախության հռչակագրի տակ ստորագրողը և Թոմաս Ջեֆերսոնի ուսուցիչը։ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ Վիթվիլի բնակչության թիվը կազմել է 8,211 մարդ։ Միջպետական 71 և 81 մայրուղիները կառուցվել են քաղաքի ճանապարհներին կից, որպեսզի ճանապարհորդներին ապահովեն հարմար խաչմերուկներով։

Ամերիկայի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ Վիթվիլն ուներ ռազմավարական կարևորություն։ Այն հարձակման է ենթարկվել 1863 թվականին Թոլանդի և 1865 թվականին Սթոունմենի գրոհների ժամանակ։ Քաղաքը Էդիթ Բոլինգ Վիլսոնի ծննդավայրն է, ով եղել է նախագահ Վուդրո Վիլսոնի երկրորդ կինը։

Պատմություն
-----------

Վիթվիլ, 1845 թվական
Վիթ վարչական շրջանը ստեղծվել է 1789 թվականին և անվանվել ի պատիվ Ջորջ Վիթի, ով եղել է «Ամերիկյան իրավագիտության նախահայրը» և վավերացրել է ԱՄՆ անկախության հռչակագիրը։ 1790 թվականի մայիսին Քրիս Սիմրմենը նվիրաբերել է 90 ակր հող, և Ջոն Դեյվիսի նվիրաբերած 10 ակրի հետ միասին հիմնադրվել է քաղաք և վարչական կենտրոն։ Նույն տարվա նոյեմբերին Ռոբերտ Ադամսը ավարտում է քաղաքի շինարարական հետազոտությունները։ Քաղաքը դեռևս չուներ պաշտոնական անվանում, բայց հայտնի էր որպես Վիթ շրջանի դատական կենտրոն։

Երկու տարի անց՝ 1792 թվականի հոկտեմբերին, քաղաքը պաշտոնապես անվանվում է հայտնի տեղաբնակ Ջեսսի Էվանսի անունով։ 1839 թվականի կործանարար հրդեհից հետո, քաղաքը վերանվանվում է Վիթվիլ։ Այդ ժամանակ այն ուներ մոտ 500 բնակիչ։

Վիթվիլի դատարան
Վերակառուցման շրջանից հետո մեծ թվով սպիտակամորթներ միացան նահանգի բնակիչներին, որպեսզի հաստատեն սպիտակամորթերի վերադասումը և Ջիմ Քրաուի սահմանած կանոնները, որոնք շարունակվում էին կրառվել մինչև XX դարը։ 1926 թվականին Վիրջինիայում վերջին անգամ Լինչի դատաստանին ենթարկվեց Աֆրո-ամերիկացի Ռեյմոնդ Բըրդը, ով սպիտակամորթների մեծ խմբի կողմից հանվեց բանտից, այն բանից հետո, երբ ձերբակալվել էր սպիտակամորթ կնոջ հետ սեռական հարաբերություն ունենալու պատճառով։ Կրակոցով սպանելուց հետո նրա մարմինը կապեցին բեռնատարից և մղոններով քարշ տալուց հետո կախեցին դատարանի ճանապարհին մի ծառից։ Սկզբում նա մեղադրվում էր Մինի Գրաբբի` իր գործատուի աղջկա բռնաբարման մեջ, սակայն Մինին պնդում էր, որ իրենց հարաբերությունները փոխհամաձայնեցված էին և ծնունդ տվեց նրա որդուն։ Համայնքը հրաժարվում էր ընդունել դա և երեք ամիս անց սպանեց նրան։ Այս իրադարձությունը լուսաբանվեց և առաջ բերեց ազգային վրդովմունքի։

Բըրդի մահը ճեպազդակ հանդիսացավ, որ 1928 թվականին Վիրջինիայում ընդունվի ինքնադատաստանի վերացման օրենքը։ Դրան մեծապես ազդեց նաև Լուիզ Ջաֆֆեի քարոզարշավը, ով Նորֆոկ Վիրջինիան-Փայլըթ թերթի խմբագիրն էր։ Նրան աջակցում էր նաև նահանգապետ Հարրի Ֆլադ Բըրդը, ով ջանք չէր խնայում իր նախագծերով զարկ տալ նոր բիզնեսների զարգացմանը նահանգում։

Աշխարհագրություն
----------------

Վիթվիլը տեղակայված է 36°56′52″ հս․ լ. 81°05′13″ ամ. ե.HGЯOL (36.947679, −81.086955).։ 
Համաձայն ԱՄՆ-ի մարդահամարի բյուրոյի՝ քաղաքն զբաղեցնում է 37 քառակուսի կիլոմետր տարածք, որի 0,1 %֊ը ջրային տարածք է։ 
Տեղակայված լինելով Միացյալ Նահանգների մայրուղիների, 77, 81 միջպետական ճանապարհների խաչմերուկում և Բլու Ռիջ լեռան ստորոտին՝ Վիթվիլը հայտնի է որպես Հարավարևմտյան Վիրջինիայի կենտրոն կամ Բլու Ռիջ լեռան խաչմերուկ։

### Կլիմա

Ծովի մակարդակից բարձր դիրքի շնորհիվ ունի և՛ ծովային, և՛ խոնավ ցամաքային կլիմա։ Ամռանը տաք է և խոնավ, չնայած համեմատաբար զով են նահանգի մյուս ավելի ցածրադիր գտնվող վայրերը։

Մեդիա
-----

WYVE 1280 AM դոմենը վավերացվել է 1949 թվականին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  2020 թվականի ԱՄՆ մարդահամար / United States Census Bureau
2. ↑  «Find a County». National Association of Counties. Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ մայիսի 31-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 7-ին.
3. ↑  «Wythe County History». Wythe County Genealogical and Historical Association. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ ապրիլի 29-ին. Վերցված է 2014 թ․ ապրիլի 28-ին.
4. ↑  J. Douglas Smith, *Managing White Supremacy: Race, Politics, and Citizenship in Jim Crow Virginia*, University of North Carolina Press, 2002
5. ↑  Sterling Giles, "Shameful chapter in Virginia history: Lynchings", *News-Leader*, 16 May 2016; Accessed 15 March 2018
6. ↑  «US Gazetteer files: 2010, 2000, and 1990». United States Census Bureau. 2011 թ․ փետրվարի 12. Վերցված է 2011 թ․ ապրիլի 23-ին.

Գրականություն
-------------

* Fussell, Fred C. (2003). *Blue Ridge Music Trails: Finding a Place in the Circle*. North Carolina Folklife Institute. 080785459X.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Visit Wytheville (Visitor's guide, history, and other resources)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Վիթվիլ (Վիրջինիա)» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · Open Directory Project |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: n82143176 · VIAF: 154797017 · WorldCat VIAF: 154797017 |

 |