**Տամոյոս էկոլոգիական կայան** (պորտ.՝ Estação Ecológica de Tamoios), առափնյա ծովային էկոլոգիական կայան Բրազիլիայի Ռիո դե Ժանեյրո նահանգում։

Հիմնադրում
----------

Առափնյա ծովային էկոլոգիական կայանը, որն ունի 9361 հա տարածք, ստեղծվել է 1990 թվականի հունվարի 23-ին։ Կառավարվում է Չիկո Մենդեսի Կենսաբազմազանության պահպանության ինստիտուտի կողմից։ Տեղակայված է Ռիո դե Ժանեյրո նահանգի Անգրա դուս Ռեիս և Պարատի մունիցիպալիտետներում։ Էկոլոգիական կայանը ընդունում է 1980 թվականի հրամանագիրը, որը նախատեսում է ատոմակայանների և էկոլոգիական կայանների համատեղ տեղակայում։ Գտնվում է Իլհա Գրանդե ծովածոցում և ընդգրկում է 29 կղզիներ ու կղզյակներ։ Ամենաբարձր կետը 132 մետր է։ Այն նաև ներառում է 1 կիլոմետր շառավղով ծովային միջավայրը, որը կազմում է Իլհա Գրանդե ծովածոցի 4 %-ը։ Էկոլոգիական կայանի տարածքը 96,64 % ծովային է և 3,36 % ցամաքային։

Այն դասվում է Բնության պահպանության միջազգային միության Iա կատեգորիային (խիստ բնական արգելավայր)։ Ընդհանուր նպատակն է պահպանել բնությունը և աջակցել գիտական հետազոտություններին։ Հատուկ նպատակն է պաշտպանել և վերահսկել Ատլանտյան ծովային կղզու էկոհամակարգի ու դրա ծովային-ջրային միջավայրի ներկայացուցչական նմուշը։ Գտնվում է 12,400 հա տարածքով Տամոյոս շրջակա միջավայրի պահպանության տարածքում, որը ստեղծվել է 1982 թվականին։ Այն Բոկաինա մոզաիկի (221,754 հա) մի մասն է, որը ստեղծվել է 2006 թվականին։

Կլիմա
-----

Տարեկան տեղումների քանակը 2500 մմ է։ Ջերմաստիճանը տատանվում է 19-ից մինչև 27 °C։ Ծովածոցը խառը գետախորշային համակարգ է՝ 2 օվկիանոսների ջրառով. մեկը Իլհա Գրանդեի յուրաքանչյուր կողմում, իսկ մյուսը` Սեպետիբա ծովածոցից եկող քաղցրահամ ջրի հիմնական աղբյուրը։ Ափամերձ լեռնաշղթան մոտ է առափնյա գծին։ Այն խափանում է օվկիանոսի խոնավ օդը և ստեղծում է շատ խոնավ կլիմա՝ տեղատարափ անձրևներով, որոնք առաջացնում են գետի հոսքի կտրուկ աճ։

Էկոլոգիա
--------

Հարավամերիկյան ջրածիծառը այցելում է կղզիներ հունիս-օգոստոս ամիսներին։ Կղզիներում բուսականությունը Ատլանտյան անտառ բիոմի մաս է կազմում և զգալիորեն տարբերվում է՝ կախված կղզու չափից, հողի պայմաններից և մարդու խանգարման աստիճանից։ Ներառում է արմավենու ծառերով և խոտերի, բոշխերի ու կակտուսների ժայռային գոյացություններով հարուստ ցածր լեռնային կազմավորումներ։ Անտառահատումներից, հրդեհներից և այլ անպատշաճ հողօգտագործումներից կղզիներում կան դեգրադացված տարածքներ։ Նախկինում տարածաշրջանում ձկնորսությունը կործանարար է եղել։ Հուսով ենք, որ էկոլոգիական կայանը կծառայի որպես պաշտպանիչ վահան առափնյա ծովածոցերի համար՝ թույլ տալով ծովային էկոհամակարգերին վերականգնվել։ Արգելված գործողություններն են՝ կղզիներում վայրէջք կատարել, սուզվել, ձկնորսություն անել ու խարիսխ գցել։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6
2. 1 2
3. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2016 թ․ հոկտեմբերի 4-ին. Retrieved 2021 թ․ հուլիսի 22. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑
5. ↑

Աղբյուրներ
----------

* (portuguese) *APA de Tamoios*, INEA: Instituto Estadual do Ambiente, արխիվացված  օրիգինալից 2016-10-04-ին, վերցված է 2016-09-26
* «Estação Ecológica de Tamoios» (portuguese), *Ambiente Brasil*, վերցված է 2016-04-20
* (portuguese) *Estação Ecológica de Tamoios*, ICMBio, վերցված է 2016-04-20
* (portuguese) *Mosaico de Unidades de Conservação da Bocaina - SP e RJ*, RBMA, վերցված է 2016-09-22
* (portuguese) *Unidade de Conservação: Estação Ecológica de Tamoios*, MMA: Ministério do Meio Ambiente, վերցված է 2016-04-20