**Հերմալ Մյուլեր** (գերմ.՝ Hermann Müller, մայիսի 18, 1876(1876-05-18)[…], Մանհայմ, Բադենի Մեծ Դքսություն, Գերմանական կայսրություն - մարտի 20, 1931(1931-03-20)[…], Բեռլին, Վայմարյան Հանրապետություն), գերմանացի քաղաքական գործիչ, Գերմանիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության անդամ։ Գերմանիայի ռեյխսկանցլերը 1920 և 1928-1930 թվականներին։

Կենսագրություն
--------------

Հերմանը ծնվել է Մանհայմում՝ շամպայն-գինիների գործարանի տնօրենի ընտանիքում։ Նախնական կրթությունը ստացել է Մանհայմում, Քեցշենբրոդում (Ռադեբոյլի արվարձանում, որտեղ գտնվում էր հայրական գործարանը) և Դրեզդենում։ Այնուհետև սովորել Է Մայնի Ֆրանկֆուրտի Կոմերսանտում, աշխատել որպես առևտրային օգնական Մայնի Ֆրանկֆուրտում և Բրեսլաուում։ 1899-1906 թվականներին աշխատել է որպես «Görlitzer Volkszeitung» թերթի խմբագիր։ 1902 թվականին ամուսնացել է Ֆրիդա Տոկկուսի հետ, ով 1905 թվականին մահացել է դստեր՝ Աննեմարիի ծննդաբերությունից հետո առաջացած բարդություններից։ 1909 թվականին Մյուլերը երկրորդ անգամ ամուսնացավ Գոթլիբե Եգերի հետ։ Հաջորդ տարի լույս աշխարհ եկավ նրանց դուստրը՝ Էրիկան։

Մյուլերը մահացել է 1931 թվականի մարտի 20-ին՝ լեղապարկի վիրահատության հետևանքներից։ Հերման Մյուլերի գերեզմանը գտնվում է Բեռլինի Ֆրիդրիխսֆելդի կենտրոնական գերեզմանատանը գտնվող սոցիալիստների հուշահամալիրում։

ԳՍԴԿ անդամ
----------

ԳՍԴԿ ղեկավարությունը 1909 թվականին։ Վերևի շարք․ Ֆրիդրիխ Էբերտ, Հերման Մյուլեր։ Ներքևի շարք․ Պաուլ Զինգեր, Օգոստոս Բեբել
Մյուլերը ԳՍԴԿ-ի անդամ է դարձել 1893 թվականին։ 1906 թվականին Ավգուստ Բեբելի առաջարկով ընտրվեց կուսակցության վարչության անդամ և սկսեց ղեկավարել կուսակցության մամուլի բաժինը։ Այդ պաշտոնում նրան հաջողվել է ԳՍԴԿ-ին կից ստեղծել սեփական լրատվական գործակալությունը, որպեսզի կուսակցական թերթերը պակաս կախվածություն ունենան բուրժուական լրատվական գործակալություններից։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Մյուլերը պաշտպանել է դասակարգային աշխարհի քաղաքականությունը, սակայն 1914 թվականի օգոստոսին Փարիզում կայացած հանդիպման ժամանակ, որպես ԳՍԴԿ-ի ներկայացուցիչ, փորձել է համոզել ֆրանսիացի և գերմանացի սոցիալ-դեմոկրատներին, որ անհրաժեշտ է ձեռնպահ մնալ ռազմական վարկերի հարցով քվեարկությունից։ 1919 թվականի հունվարին Օտտո Վելսի հետ դարձավ կուսակցության համանախագահ։ Մյուլերը եղել է Ռեյխսբանների, ԳՍԴԿ-ի ներկայացուցիչներին, կենտրոնամետներին և ԳԴԿ-ին ի պաշտպանություն Հանրապետության միավորող կազմակերպության անդամ։

Պատգամավոր
----------

1903-1906 թվականներին Մյուլերը եղել է Գերլիցի քաղաքային ժողովի անդամ։ 1908 թվականին նա անարդյունք առաջադրեց իր թեկնածությունը պրուսական Լանդթագի ընտրություններում։ 1916-1918 թվականներին եղել է Ռեյխստագի պատգամավոր, Ռայխենբախ-Նոյրոդ ընտրատարածքից։ 1919-1920 թվականներին եղել է Վայմարյան Ազգային ժողովի պատգամավոր։ 1920 թվականից մինչև իր մահը եղել է Ռեյխստագի պատգամավոր։ 1920-1928 թվականներին նախագահել է ԳՍԴԿ-ի խորհրդարանական խմբակցությունը։

Պետական պաշտոններ
-----------------

1918 թվականի նոյեմբերի 11-ից մինչև դեկտեմբերի 21-ը Նոյեմբերյան հեղափոխությունից հետո Հերման Մյուլերը մասնակցել է մեծ Բեռլինի աշխատանքային և զինվորական պատգամավորների խորհրդի գործադիր կոմիտեի աշխատանքին, ապա՝ կենտրոնական կոմիտեի աշխատանքին՝ ընդհուպ մինչև Շեյդեմանի կառավարական կաբինետի ձևավորումը։ 1919 թվականի հունիսի 21-ից մինչև 1920 թվականի մարտի 26-ը Մյուլերը գլխավորել է արտաքին գործերի նախարարությունը՝ Գուստավ Բաուերի կայսերական կառավարությունում։ Այդ պաշտոնում Հերման Մյուլերը ստորագրել է Վերսալի պայմանագիրը։ 1920 թվականի մարտի 27-ից մինչև հունիսի 6-ը Մյուլերը զբաղեցնում էր Վայմարյան Հանրապետության ռեյխսկանցլերի պաշտոնը։ 1928 թվականի հունիսի 28-ին Մյուլերը կրկին նշանակվեց ռեյխսկանցլեր, սակայն 1930 թվականի մարտի 27-ին նա հրաժարական տվեց՝ աջակցություն չստանալով Ռեյխստագի ԳՍԴԿ խմբակցությունից՝ գործազուրկների ապահովագրության հիմնադրամի հարցով։ Հերման Մյուլերին հաջողվել է վերջին անգամ Վայմարյան հանրապետության պատմության ընթացքում ստեղծել «մեծ կոալիցիա»։ Կոալիցիան խորացող տնտեսական ճգնաժամի պայմաններում թաղվել է բյուջետային հարցերի շուրջ միջկուսակցական վեճերի մեջ, ինչի հետևանքով Մյուլերի իրավահաջորդ Հենրիխ Բրյունինգը նախընտրել է հենվել ոչ թե խորհրդարանական մեծամասնության, այլ Գինդենբուրգի նախագահի արտակարգ որոշումների վրա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Encyclopædia Britannica
2. 1 2 3 4  Discogs — 2000.
3. 1 2 3 4  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
4. 1 2 3 4  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #118584979 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.

Գրականություն
-------------

* *Prager E*. Hermann Müller und die Presser // Mitteilungen des Vereins Arbeiterpresse. — 1931. — H. 312 (Apr.). — S. 1—2.
* *Hoffend A.* «Mut zur Verantwortung» — Hermann Müller. — Mannheim: Von Brandt, 2001. — 95 S. — ISBN 3-926260-49-1(գերմ.)
* *Roidl A.* Die «Osthilfe» unter der Regierung der Reichskanzler Müller und Brüning. — Weiden; Regensburg: Eurotrans, 1994. — 100 S. — ISBN 3-929318-17-2(գերմ.)
* *Rainer Behring* Wegbereiter sozialdemokratischer Außenpolitik: Hermann Müller // *Frankfurter Allgemeine Zeitung*. — 2006, 26. Apr. — S. 8.(գերմ.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կենսագրությունը Ֆրիդրիխ Էբերտի հիմնադրամի կայքում(գերմ.)
* Համառոտ կենսագրականը գերմանական պատմական թանգարանի կայքում Archived 2014-04-10 at the Wayback Machine.(գերմ.)
* Մյուլերը Բավարիայի պետական գրադարանի կայքում՝ Ռեյխստագի պատգամավորների տվյալների բազայում(գերմ.)
* Համառոտ կենսագրականը Դաշնային արխիվի կայքում(գերմ.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Discogs · Find A Grave |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Մեծ նորվեգական · Մեծ սովետական (1 հրտ.) · Notable Names Database · Treccani · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 16534838b · GND: 118584979 · ISNI: 0000000110594365 · LCCN: no89000889 · NKC: skuk0000954 · NTA: 070042713 · NUKAT: n2011070941 · PTBNP: 1444204 · SUDOC: 087797259 · VIAF: 42630212 · WorldCat VIAF: 42630212 |

 |

 |