**2-րդ տանկային դիվիզիա,** զրահատանկային դիվիզիա Վերմախտի կազմում Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։

Դիվիզիան առաջին երեք տանկային դիվիզիաներից մեկն էր, որ հիմնադրվել է Գերմանիայում 1935 թվականին։ Այն տեղակայված էր Ավստրիայում Անշլյուսից հետո, այնուհետև մասնակցել է Լեհաստանի (1939 թ.) և Ֆրանսիայի (1940 թ.) արշավանքներին, որից հետո վերադարձավ Լեհաստան (1940–1941 թթ.): Այն մասնակցեց Բալկանյան արշավանքին և տեղափոխվեց Արևելյան ռազմաճակատ 1941 թվականի սեպտեմբերին։

Դիվիզիան կռվել է Բանակային խումբ Կենտրոնի կազմում Մոսկվայի (1941 թ.) և Կուրսկի (1943 թ.) ճակատամարտերում։ Ծանր կորուստներից հետո այն ուղարկվեց Ֆրանսիա վերակազմավորման (1944 թ.): Այն կռվեց Նորմանդիայում և գրեթե ամբողջությամբ շարքից դուրս եղավ Ֆելեզյան գործողության ժամանակ (1944 թ.): Այն ևս մեկ անգամ վերականգնվեց և կռվեց Արդենների ռազմագործողությունում (1944 թ.) և Հռենոսի պաշտպանական մարտերում (1945 թ.) և հանձնվեց ԱՄՆ զորքին պատերազմի ավարտին։

Պատմություն
-----------

### Կազմավորում

2-րդ տանկային դիվիզիան կազմավորվել է 1935 թվականին հոկտեմբերի 15-ին և գլխավոր շտաբը գտնվում էր Վյուրցբուրգում, Բավարիա։ Այն նորաստեղծ երեք տանկային դիվիզիաներից մեկն էր, մյուսներն էին 1-ին և 3-րդ տանկային դիվիզիաները։ Վերսալյան պայմանագրով Գերմանիային արգելված էր ունենալ տանկային զորքեր, սակայն գերմանացիները գաղտնի զարգացնում էին տանկային զորքերը։

Հայնց Գուդերյանի գլխավորությամբ դիվիզիան 1938 թվականին մասնակցեց Ավստրիայի Անշլյուսին` անցնելով 680 կմ 48 ժամում, սակայն ընթացքում տեխնիկական անսարքությունների պատճառով դուրս մնացին տանկերի 30 տոկոսը։ Այն կազմավորեց Վիեննայի գառնիզոնի մի մասը, իսկ անձնակազմի մի մասին հավաքագրեց նախկին Ավստրիայից։

### Ներխուժում Լեհաստան

2-րդ տանկային դիվիզիայի տեղակայումը և պլանավորված ուղղությունները Լեհաստան ներխուժման ժամանակ:
1939 թվականի սկզբին 2-րդ տանկային դիվիզիան մասնակցեց Լեհաստան ներխուժմանը` անցնելով Լեհաստան-Սլովակիա սահմանը շարժվեց Կրակովի ուղղությամբ։ Դիվիզիան Լեհաստանի կենտրոնում ունեցավ ծանր կորուստներ։

### Ֆրանսիայի արշավանք

1940 թվականի մայիսին ստորաբաժանումը մասնակցեց Ֆրանսիական արշավանքին, որպես XIX Բանակային կորպուսի մաս, գեներալ Գուդերյանի հրամանատարության ներքո։ Դիվիզիան մասնակցեց Բելգիայի և Մոզել գետի ավազանի մարտերին։ Այն հասավ Աբևիլ քաղաք մայիսի 20-ին։ Ավելի ուշ դիվիզիան մարտի բռնվեց Բրիտանական էսպիդիցիոն զորքերի հետ և ստիպեց նրանց տարհանվել Դանկրիկից։ Դրանից հետ 2-րդ տանկային դիվիզիան Ենա գետի երկայնքով խորացավ դեպի Ֆրանսիա։ Արշավանքի վերջում դիվիզիայի 4-րդ տանկային գնդի հիման վրա կազմավորվեց 13-րդ տանկային դիվիզիան։

### Ներխուժում Հունաստան

1941 թվականի ապրիլի 6-ին դիվիզիան կցվեց 12-րդ բանակի XVIII Լեռնային կորպուսին և մասնակցեց Մարիտա գործողությանը։ Գերմանական բանակը շարժվեց հարավ դեպի Հարավսլավիա։ Հասնելով հունական սահմանին, նրանք հանդիպեցին հունական 19-րդ մոտոհրաձգային դիվիզիայի հետ Դոյրան լճի մոտ։ Ապրիլի 9-ին դիվիզիան նվաճեց Սալոնիկ քաղաքը և սկսեց շրջափակել Հունական Արևելյան Մակեդոնիայի բանակային գոտին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ֆրանսիայի արշավանքի ժամանակ դիվիզիան առաջինը հասավ Անգլիական նեղուցին 1940 թվականի մայիսի 20-ին։ Տես "Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի պատմություն", ըստ Պետեր Յանգի, մաս 2 էջ 156
2. ↑  "Organizational History of the German Armored Formation 1939-1945" (PDF). *cgsc.edu*. United States Army Command and General Staff College. Արխիվացված է the original (PDF) 2011 թ․ դեկտեմբերի 8-ին. Retrieved 2016 թ․ հունիսի 15. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  Mitcham, p. 3–9
4. 1 2 3  Mitcham, p. 46
5. 1 2 3  Stoves, p. 19
6. 1 2  Mitcham, p. 47