**Նեֆրուրա** (եգիպ.՝ Nfrw-Rˁ՝ «Ռայի կատարելություն», մ.թ.ա. 15-րդ դար, Եգիպտոս - մ.թ.ա. 15-րդ դար), 18-րդ դինաստիայի եգիպտական թագուհի, Հաթշեպսուտ և Թութմոս II փարավոնների դուստրը։ Հին Եգիպտոսի կառավարությունում նա զբաղեցնում էր բարձր պաշտոն և քրմուհի էր, ղեկավարում էր կրոնական ծեսերը։

Ծագում
------

Հաթշեպսուտի և Թութմոս II-ի միակ հայտնի երեխան է։ Ծնվել է մ․թ․ա․ 1473 թվականին և մահացել է մ․թ․ա․ 1462 կամ մ․թ․ա․ 1457 թվականին՝ մորից առաջ։ Նեֆրուրան Թութմոս I-ի թոռն էր և Թութմոս III-ի խորթ քույրը։ Ենթադրվում է, որ Նեֆրուրան ամուսնացել է նրա հետ, բայց համոզիչ ապացույցներ չկան։ Թութմոս III-ի կառավարման 24-րդ տարում նրա որդին՝ Ամենեմհատը նշանակվել է գլխավոր անասնապահ։ Հնարավոր է նա Նեֆրուրայի որդին էր։ Այնուամենայնիվ Նեֆրուրայի կարգավիճակը հարցի տակ է։ Եթե նա դարձած լիներ Թութմոս III-ի կինը, նրան կհիշատակեին որպես Մեծ թագուհի։ Դրան ապացույց չի հայտնաբերվել։

Կենսագրություն
--------------

Նեֆրուրան ծնվել է Թութմոս II-ի կառավարման տարիներին։ Կառնակում նա պատկերված է Թութմոս II-ի և Հաթշեպսուտի հետ։ Աղբյուրները ցույց են տալիս, որ Թութմոս II-ը մահացել է տասներեքամյա կառավարումից հետո։ Գահի ժառանգորդ է դարձել նրա մանուկ որդին՝ Թութմոս III-ը։ Հաթշեպսուտը սկսել է կառավարել երկիրը որպես նրա ռեգենտ, իր թագավորության յոթերորդ տարում ընդունել է փարավոնի տիտղոս և գահին է նստել մինչև մահ։ Նա կառավարել է շուրջ 20 տարի։

Նեֆրուրան սովորել է Հաթշեպսուտի ամենամտերիմ խորհրդականների մոտ։ Նրա առաջին դաստիարակը եղել է Յահմոս Պեն-Նեհբետը, որը ծառայել էր դեռևս մյուս փարավոնների օրոք և արքունիքում հարգանք էր վայելում։

Հաթշեպսուսի դամբարանում նրա պնդումն է փորագրված․ «Մաաթքարի Մեծ արքայի կինը հաստատել է, որ աստծո կինը ինձ կրկին բարեհաճություն է ցուցաբերել։ Վկայում եմ, որ ես դաստիարակել եմ նրա ավագ դստերը՝ արքայադուստր Նեֆրուրային ծծկեր տարիքից»։

Նեֆրուրայի հաջորդ դաստիարակն է եղել Սենենմուտը, որը հայտնի էր իր սանուհու հետ պատկերող բազմաթիվ քանդակների շնորհիվ։ Նրանցում Սենեմուտոն հագած է երկար պատմուճան։ Մի կոմպոզիցիայում Նեֆրուրան նստած է Սենեմուտոյի ծնկին, մյուսում՝ Սենեմուտոն ծնկի է եկել, իսկ արքայադուստրը գտնվում է կողքին և հենված է մյուս ծնկի վրա։ Հաթշեպսուտի՝ ռեգենտ դառնալուց հետո Սենեմուտը նշանակվել է նրա խորհրդական և արքայադստեր հովանավորչությունը փոխանցել է ոմն Սենիմենի։ Այն բանի շնորհիվ, որ Նեֆրուրայի մայրը եիպտական գահ է բարձրացել, արքունիքում նա ունեցել է մյուս արքայադստրերից առանձնացվող նշանակալի ազդեցություն։ Նա թագավորական կնոջ դերն ու գործառույթներն է իրականացրել մայր-փարավոնի օրոք հանրային կյանքում։ Կան Նեֆրուրայի այդ դերում բազմաթիվ նկարներ։ Նա կրում էր Վերին և Ստորին Եգիպտոսների արքայադուստր, Երկրի Տիրուհի, Ամոն աստծո կին տիտղոսները։ Վերջին տիտղոսը կրում էր նաև Հաթշեպսուտը մինչև փարավոն դառնալը։

Նեֆրուրայի գրեթե դատարկ դամբարանը 20-րդ դարում հայտնաբերել է Հովարդ Քարթերը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Aidan Dodson & Dyan Hilton: The Complete Royal Families of Ancient Egypt. Thames & Hudson, 2004, ISBN 0-500-05128-3, pp. 130—141
2. 1 2 3 4  O’Connor, David and Cline, Eric H. Thutmose III: A New Biography University of Michigan Press. 2006, pp. 50, 54, 78, 96, 97, 279, 297, 300, ISBN 97804721146721
3. 1 2  Tyldesley, Joyce. Hatchepsut: the female pharaoh. Viking, 1996. pp. 101—103 ISBN 0-670-85976-1
4. ↑  Tyldesley, Joyce. Chronicle of the Queens of Egypt. p.98 Thames & Hudson. 2006. ISBN 0-500-05145-3


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Rodovid |

 |