recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արմեն Օհանյան (այլ կիրառումներ)

**Արմեն Հրանտի Օհանյան** (հոկտեմբերի 1, 1967(1967-10-01), Ուխտաձոր, Հադրութի շրջան, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ԼՂՀ Ազգային ժողովի պատգամավոր, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։

Կենսագրություն և գործունեություն
--------------------------------

Ծնվել է 1967 թ. հոկտեմբերի 1-ին՝ Լեռնային Ղարաբաղի Հադրութի շրջանի Ուխտաձոր գյուղում։ 1984 թ. ավարտել է հայրենի գյուղի միջնակարգ դպրոցը։
1984-1985 թթ. սովորել է Երևանի թիվ 7 պրոֆտեխուսումնարանում։ 1985-1987 թթ. ծառայել է խորհրդային բանակում։

1987-1989 թթ. աշխատել է Ուխտաձորի Դրուժբա սովխոզում որպես բանվոր, կաթնամթերքի լաբորանտ։

1989 թ. ընդունվել է Հադրութի շրջանի ՆԳԲ՝ օպերատիվ հերթապահի օգնական։ Ղարաբաղյան շարժման սկզբից մասնակցել է Ուխտաձորի ենթաշրջանի ինքնապաշտպանությանը։ 1992-1995 թթ. ծառայել է ԼՂՀ Պաշտպանության բանակում՝ վաշտի հրամանատար, մասնակցել է մարտական գործողություններին։

1995 թ.՝ զորացրվելուց հետո, հիմնադրել է «Աշոտիկ» ՍՊԸ։ 1997 թ. և 2000 թ. ընտրվել Ուխտաձորի գյուղական համայնքի ղեկավար։

2002 թ. ավարտել է ՀՀ Աբովյանի Գրիգոր Նարեկացու անվան համալսարանի էկոնոմիկայի և կառավարման բաժինը՝ ստանալով տնտեսագետ-մենեջերի մասնագիտություն։

2002 թ.-ից «Աշոտիկ» ՍՊԸ հիմնադիր-գործադիր տնօրենն է։

2005 թ. հունիսի 19-ի խորհրդարանական ընտրություններում ընտրվել է ԼՂՀ չորրորդ գումարման Ազգային Ժողովի պատգամավոր՝ մեծամասնական ընտրակարգով, թիվ 12 ընտրատարածքից։ Եղել է Ազգային Ժողովի արտադրության և արտադրական ենթակառուցվածքների հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ 2010 թ. մայիսի 23-ի խորհրդարանական ընտրություններում ընտրվել է ԼՂՀ հինգերորդ գումարման Ազգային Ժողովի պատգամավոր՝ համամասնական ընտրակարգով, «Ազատ Հայրենիք» կուսակցության ընտրացուցակով։ Ազգային Ժողովի արտադրության և արտադրական ենթակառուցվածքների հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ է։

«Ազատ Հայրենիք» կուսակցության անդամ է։ Ազգային Ժողովի «Հայրենիք» խմբակցության անդամ է։

Ամուսնացած է, ունի չորս զավակ։

Արտաքին հղումներ
----------------

 Archived 2016-03-05 at the Wayback Machine.
**Սարգիս Բ Վահրամյան**, Սարգիս Թմոգվեցի (ծննդյան և մահվան թվականներն անհայտ են), XIII դարի հայ իշխան, քաղաքական գործիչ, դիվանագետ։ Զաքարյանների Վահրամյան տոհմաճյուղից։ Սարգիս Ա Վահրամյանի թոռը։ Գործունեության մասին տեղեկությունները վերաբերում են 1230-1260-ական թվականներին։ Ընդունել է մոնղոլական գերիշխանությունը և պահպանել իր տիրույթներն ու իշխանությունը Թմոգվիում (Թմկաբերդ)։ Վրացական գահի ժառանգության հարցում պաշտպանել է վրաց թագավոր Գեորգի Լաշայի որդի Ուլու Դավթի թեկնածությունը՝ ընդդեմ Գեորգի Լաշայի քույր Ռուսուդանի որդի Նարին Դավթի։ Այդ նպատակով նախ մեկնել է (Անգուրակի և Վահրամյան Վահրամի հետ) Իկոնիայի սուլթանություն, կալանքից ազատել Ռուսուդանի սադրանքով ձերբակալված Ուլու Դավթին, ապա նրան ուղեկցել (Շահնշահի որդի Զաքարիայի և Վահրամյան Վահրամի որդի Աղբուղայի հետ) Ոսկե հորդա, որտեղից Բաթու խանը Սարգիս Բ Վահրամյանին և Ուլու Դավթին ուղարկել է Կարակորում։ Սարգիս Բ Վահրամյանի ջանքերով Ուլու Դավիթը Մանգու խանից ստացել է Արևելյան Վրաստանի գահը։ Ժամանակակիցները Ուլու Դավթին կոչել են «Վահրամուլ թագավոր», այսինքն՝ Վահրամի դրած թագավոր։ Վրաց պատմիչները Սարգիս Բ Վահրամյանին անվանում են «այր գիտուն և փիլիսոփա և ճարտասան»։ Որոշ վրացագետներ ոչ թե Սարգիս Ա Վահրամյանին, այլ Սարգիս Բ Վահրամյանին են համարել «Դիլարգեթիանի» պոեմի հեղինակ և Ֆահրեդդին Ասադ Դուրգանիի «Վիս և Ռամին» ստեղծագործության թարգմանիչ։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 216)։*  |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լևոն Սարգսյան (այլ կիրառումներ)

**Սարգսյան Լևոն Տոնոյի** (հոկտեմբերի 25, 1911(1911-10-25), Հազզո, Բաթմանի մարզ, Թուրքիա - հունիսի 11, 1985(1985-06-11), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ խորհրդային տնտեսագետ։ Տնտեսագիտական գիտությունների դոկտոր (1977), պրոֆեսոր (1980)։ ԽՄԿԿ անդամ 1937 թվականից։

1938-1941 թվականներին՝ ՀԿԿ Երևանի քաղկոմին կից պրոպագանդիստների տան վարիչ, 1942 - 1945 թվականներին՝ Կիրովի անվան սովխոզի քաղբաժնի պետ, ապա՝ տնօրեն։ 1953 - 1965 թվականներին հեռակա մանկավարժ, 1978 թվականից՝ Հայկական մանկավարժական ինստիտուտ քաղաքատնտեսության ամբիոնի վարիչ։ Աշխատությունները վերաբերում են Հայկական լեռնաշխարհում նախնադարյան համայնական արտադրաեղանակի ձևավորման ու զարգացման հարցերին և ՀԽՍՀ այգեգործության պատմությանը։

Երկեր
-----

* Այգեգործության զարգացումը Սովետական Հայաստանում, Երևան, 1960։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Ով ով է. հայեր (հայ.) / Հ. Այվազյան — Երևան: Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 2005.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 7302 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 222)։*  |
**Անդրեյ Տրոֆիմովիչ Ստուչենկո**, (ռուս.՝ *Андрей Трофимович Стученко*, հոկտեմբերի 30, 1904(1904-10-30), Կիև, Ռուսական կայսրություն - նոյեմբերի 18, 1972(1972-11-18), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդային զորահրամանատար, բանակի գեներալ (1964)։

Կենսագրություն
--------------

1921 թվականից ծառայել է խորհրդային բանակում։ Ավարտել է հեծելազորային դասընթացները (1923), հեծելազորային դպրոցը (1926), Մ․ Վ․ Ֆրունզեի անվան ռազմական ակադեմիան (1939), գլխավոր շտաբի ռազմական ակադեմիային կից բարձրագույն ակադեմիական դասընթացները (1952)։ Խորհրդային Միության վրա Ֆաշիստական Գերմանիայի հարձակումից հետո եղել է հեծելագնդի, հեծելազորային և հրաձգային դիվիզիաների, 19-րդ գվարդիական հրաձգային կորպուսի հրամանատար, մասնակցել Արևմտյան, 2-րդ Մերձբալթյան և Լենինգրադյան ռազմաճակատներում մղված մարտերին։ Պատերազմից հետո եղել է Հյուսիսային (1956-1960), Մերձվոլգյան (1960-1961), Անդրկովկասյան (1961-1968) ռազմական օկրուգների զորքերի հրամանատար, 1968-1969 թվականներին՝ Մ․ Վ․ Ֆրունզեի անվան ռազմական ակադեմիայի պետ։ 1969 թվականի մարտից՝ ԽՍՀՄ պաշտպանության նախարարության Գլխավոր տեսուչների խմբի զինվորական տեսուչ- խորհրդական։ ԽՄԿԿ ԿԿ անդամության թեկնածու (1961-1971)։ ԽՍՀՄ VI-VII գումարումների Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։

Պարգևատրվել է Լենինի 2, Կարմիր դրոշի 4, Սուվորովի II և Կուտուզովի II աստիճանի, «Հայրենական պատերազմի» I աստիճանի շքանշաններով, ինչպես նաև արտասահմանյան շքանշաններով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  Стученко Андрей Трофимович // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 163)։*  |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000387198752 · NTA: 262697882 · NUKAT: n2013199471 · VIAF: 280146314 · WorldCat VIAF: 280146314 |

 |
**Սուրեն Անդրեասի Արշակունի** (հունիսի 27, 1901(1901-06-27), Մանգլիս - մարտի 3, 1939(1939-03-03)), հայ խորհրդային քաղաքական գործիչ, ԽՄԿԿ անդամ (1917)։

Ծնվել է Վրաստանի Մանգլիս գյուղաքաղաքում, քահանայի ընտանիքում։ Կիսատ է թողել է Թիֆլիսի գիմնազիայում ուսումը և մտել Ներսիսյան դպրոց։

Մասնակցել է աշակերտական ընդհատակյա մարքսիստական խմբակներին։ Ներգրավվելով այդ աշխատանքներին՝ մի քանի այլ աշակերտների հետ, Թիֆլիսում հիմնում է երիտասարդական «Սպարտակ» միությունը, որը հետագայում ձևավորվում է որպես կոմերիտական կազմակերպություն։

Միաժամանակ նա ակտիվորեն մասնակցում է Կովկասյան ընդհանուր աշակերտական միության հայկական բաժանմունքի ստեղծմանը և նրա տպագիր օրգան «Նոր-սերունդ»-ին։ Մինչև Անդրկովկասում խորհրդային կարգեր հաստատվելը Սուրեն Արշակունին Կովկասյան երկրային կոմիտեի հանձնարարությամբ ընդհատակյա կազմակերպական-քարոզչական աշխատանքներ է տանում Թիֆլիսում, Բաթումում, Մանգլիսում, Ալեքսանդրապոլում։

1918 թվականի սկզբներին տեղափովում է Ալեքսանդրապոլ և ծառայության մտնում զորամասերից մեկում։ Ապա, 1918 թվականի վերջերին նա կրկին մեկնում է Վրաստանի տարբեր գավառներ՝ ընդհատակյա աշխատանքի։ 1919 թվականին, իբրև հմուտ ֆավադիր, նշանակվում է ՌԿ(բ)Կ Երկրային կոմիտեին կից տպագրական գործի կազմակերպիչ։

1920 թվականին Թիֆլիսում մենշևիկների իշխանության դեմ տեղի ունեցած մայիսմեկյան ցույցի մի խումբ ակտիվ կազմակերպիչների հետ ևս բանտ է նետվում։ Ազատվելով բանտից, Արշակունին, որպես կոմունիստական երիտասարդական միության կազմակերպիչ, մեկնում է Հայաստան, սակայն ճանապարհին կրկին ձերբակալվում է և բանտարկվում Ալեքսանդրապոլում (այժմ՝ Գյումրի)։

1920 թվականի նոյեմբերին ազատվում է բանտից։ 1921 թվականի կեսերին Արշակունին պատասխանատու աշխատանքի է անցնում պետական անվտանգության օրգաններում՝ նշանակվելով Ալեքսանդրապոլի արտակարգ հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ։ 1925 թվականին տեղափոխվում է Երևան և աշխատանքի անցնում Հայաստանի արտակարգ հանձնաժողովում։ Հետագա տարիներին Արշակունին՝ դարձյալ պետական անվտանգության մարմիններում, աշխատում է Հեռավոր Արևելքում և Մոսկվայում։

1936-1937 թվականներին աշխատել է արտասահմանում։ 1939 թվականին 38 տարեկանում, բռնադատվել է, զոհվել։ Հետագայում, 1956 թվականին արդարացվել է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1974.
2. ↑  Անմոռաց դեմքեր (Ներսիսյան դպրոցի սաներ), Ե. «Հայաստան», 1965, էջ 18-19։
3. ↑  Ասատուր Փաշայան, Հայ մշակույթի վաղամեռիկ գործիչներ, Ե. 2002, էջ 30-31։

Գրականություն
-------------

* Գուրգեն Ոսկանյան, Հուշեր Ս. Արշակունու մասին։ Անմոռաց դեմքեր (Ներսիսյան դպրոցի սաներ), Ե. «Հայաստան», 1965, էջ 20-21։
* Մ. Ղազարյան, Դժվարին ուղիներում, Ե. 1972։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 106)։*  |
**Միխայիլ Անդրեևիչ Սուսլով**  (ռուս.՝ *Михаил Андреевич Суслов*, նոյեմբերի 8 (21), 1902, Shakhovskoye, Khvalynsk Uyezd, Սարատովի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հունվարի 25, 1982(1982-01-25), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդային քաղաքական գործիչ, ԽՄԿԿ անդամ (1921), սոցիալիստական աշխատանքի կրկնակի հերոս (1962, 1972),։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է գյուղացու ընտանիքում։ 1918-1920 թվականներին աշխատել է չքավորական կոմիտեում, ավարտել է Պլեխանովի անվան ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտը, սովորել Կարմիր պրոֆեսուրայի տնտեսագիտական ինստիտուտում, դասախոսել Մոսկվայի համալսարանում, այնուհետև ակադեմիայում։ Մասնակցել է տրոցկիստական զինվորական բլոկի և ՀԱՄԿ-ում աջ թեքման դեմ պայքարին։ 1931-1934 թվականներին աշխատել է ՀԱՄԿ ԿՎՀ-ի ապարատում և Բանվորագյուղացիական տեսչության ժողկոմատում, ապա մինչև 1936 թվականը՝ ԽՍՀՄ ԺԿԽ-ին կից Սովետական վերահսկողության հանձնաժողովում։ 1937-1939 թվականներին՝ ՀԱՄԿ Ռոստովի մարզկոմի բաժնի վարիչ, քարտուղար։ 1939-1944 թվականներին ՀԿ Ստավրոպոլի երկըրկոմի առաջին քարտուղար։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Անդրկովկասյան ռազմաճակատի ՀՍ զորախմբի ռազմական խորհրդի անդամ և պարտիզանական ջոկատների Ստավրոպոլյան երկրամասային շտաբի պետ։ 1944 թվականի վերջից եղել է կուսակցության ԿԿ Լիտվական ԽՍՀ բյուրոյի նախագահը։ 1946 թվականի մարտից աշխատել է կուսակցության ԿԿ ապարատում, 1947 թվականից ԿԿ քարտուղար, միաժամանակ, 1949-1950 թվականներին՝ «Պրավդա» թերթի գլխավոր խմբագիր։ Կուսակցության 18 համագումարում 1939 թվականին ընտրվել է ՀԱՄԿ ԿՎՀ-ի անդամ, ՀԱՄԿ 18-րդ համամիութենական կոնֆերանսում, ԽՄԿԿ 1919-1920, 1922-1926 համագումարներում՝ ԽՄԿԿ ԿԿ, 1955 թվականի հուլիսից՝ ԿԿ նախագահության, 1966 թվականի ապրիլից՝ քաղբյուրոյի անդամ։ ԽՍՀՄ 1-10 գումարումների Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։ Պարգևատրվել է Լենինի 5, «Հոկտեմբերյան հեղափոխության», «Հայրենական պատերազմի» 1 աստիճանի շքանշաններով, մի շարք սոցիալիստական երկրների պարգևներով։ Թաղված է Կարմիր հրապարակում, Կրեմլի պատի տակ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  filmportal.de — 2005.
2. 1 2  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
3. 1 2  Munzinger Personen (գերմ.)
4. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #118991590 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Երկրի հերոսներ · Filmportal · Find A Grave · Rodovid |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Կրուգոսվետ · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 12256221s · CONOR: 92188259 · GND: 118991590 · GTAA: 154843 · ISNI: 0000000109684056 · LCCN: n50011442 · LNB: 000229288 · NKC: mzk2006353973 · NLG: 254528 · NLP: a0000002009171 · NTA: 069349932 · NUKAT: n2007134280 · PTBNP: 122182 · LIBRIS: 333023 · SUDOC: 031325475 · VIAF: 45102082 · WorldCat VIAF: 45102082 |

 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 199)։*  |
**Կարապետ Մուրադյան** (սեպտեմբերի 2, 1983(1983-09-02), Իրաք) առավել հայտնի որպես **Կարո Մուրատ**, Գերմանիայում հանդես եկող հայազգի պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտիկ։ Մուրատն հանդես է գալիս կիսածանրքաշային դիվիզիոնում։ Եվրոպայի նախկին երկրորդ միջինքաշային չեմպիոնն է, իսկ ներկայումս համարվում է WBO վարկածով միջցամաքային կիսածանրքաշային չեմպիոն։ Հասակն է 179 սմ։

Մասնագիտական գործունեություն
----------------------------

2006 թվականի սեպտեմբերին Մուրատը պրոֆեսիոնալ ռինգում ելույթ է ունեցել ծանրքաշային կարգում։ Առաջին տարին դուրս է եկել ռինգ ցածր վարկանիշ ունեցող բռնցքամարտիկների դեմ։

2007 թվականի օգոստոսին հաղթել է բահամյան բռնցքամարտիկի՝ Ջերեմի Մեկիին (15-1)։ 2007 թվականի դեկտեմբերին նոկաուտի է ենթարկել դոմինիկյան բռնցքամարտիկ Էմիլյանո Ցեյտանոյին (16-1)։

2008 թվականի փետրվարին Կարոն նոկաուտի է ենթարկել ռուս Սերգեյ Խարչենկոյին և նվաճել է թափուր EBU-EE տիտղոսը։

2008 թվականի ապրիլին Կարո Մուրատը ռինգ է դուրս եկել փորձառու հակառակորդի՝ իտալացի Քրիստյանո Սանավիի դեմ (40-3-1) և նվաճել է EBU վարկածով Եվրոպայի չեմպիոնի տիտղոսը։

2008 թվականի սեպտեմբերի 20-ին տիտղոսի առաջին պաշտպանման ժամանակ հանդիպել է իսպանացի Գաբրիել Կամպիլիոյին։ Պայքարը բավականին ուժեղ էր, սակայն մի փոքր առավելությամբ Մուրատը հաղթել է և պահպանել իր դիրքը։

2009 թվականին իտալացիների հետ երկրորդ հանդիպման ժամանակ Կարոն նոկաուտի է հասցրել Քրիստյան Սանավին, իսկ սեպտեմբերին նվաճել է WBO վարկածով միջմայրցամաքային չեմպիոնի կոչումը՝ հաղթելով ռուս ծագմամբ իտալացի Սերգեյ Դեմչենկոյին։

Երկու անգամ պաշտպանել է տիտղոսը, իսկ 2009 թվականի սեպտեմբերին մարտի է դուրս եկել WBO վարկածով անպարտելի բրիտանացի Նատան Կլևերլին դեմ (19-0)։ 10-րդ հերթամարտում Կլևերլին նոկաուտի է հասցրել Մուրատին, ինչը նրա գործունեությունան մեջ առաջին պարտությունն էր։

Մուրատը կրկին հաղթել է երկու առաջատար բռնցքամարտիկների։ IBF վարկածով պարտադիր թեկնածուի կոչման պայքարում նա հանդիպել է նախկին մրցակցին՝ իսպանացի Գաբրիել Կամպիլոյին։ Մենամարտն ավելի մրցակցային էր, քան առաջինը, մարտն ավարտվել է ոչ-ոքի։ Որոշվել է, որ երկու մարտիկներն էլ կանցկացնեն չեմպիոնական մարտեր, սակայն կոչման համար առաջինը կպայքարի Կամպիլիոն։ Այդ ընթացքում Մուրատը անցկացրել է Սանդրո Սիպորոշվիլի դեմ վարկանիշային մենամարտ և 7-րդ փուլում նոկաուտով նվաճել է հաղթանակը։

2018 թվականի մարտի 24-ին 12-րդ փուլում տեխնիկական նոկաուտով հաղթել է ամերիկացի Տրևիս Ռիվզին և արժանացել է IBO վարկածով աշխարհի չեմպիոնի կոչմանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Бокс. Каро Мурат проиграл Нэйтану Клеверли
2. ↑  Murat vacates Euro belt to move up to light heavyweight. Pan Armenian (2009-08-21). Retrieved on 2013-10-27.
3. ↑  Murat : It was hard to part with Euro belt Archived 2012-10-22 at the Wayback Machine.. Armtown. 2009-08-21.

Արտաքին հղումներ
----------------

* boxrec.com(չաշխատող հղում)
 -&nbsp։ Ցուցանիշներ
* Պաշտոնական կայք
* Կարո ՄուրատԹվիթթերում

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | BoxRec |

 |
**Ավրորա (Արշալույս) Մարտիկանյան** (անգլ.՝ Aurora (Arshaluys) Mardiganian, հունվարի 12, 1901(1901-01-12), Չմշկածագ, Թունջելիի մարզ, Թուրքիա - փետրվարի 6, 1994(1994-02-06), Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), Հայոց ցեղասպանության վերապրած-ականատես, «Հոշոտված Հայաստան. Ավրորա Մարտիկանյանի պատմությունը» (անգլ.՝ Ravished Armenia. The Story of Aurora Mardiganian, the Christian Girl, Who Survived the Great Massacres (1918)) գրքի հեղինակ։ Նկարահանվել է գրքի հիման վրա նկարահանված «Հոգիների աճուրդ» կինոնկարում։

Կենսագրություն
--------------

Արշալույսը ծնվել է Չմշկածագի Վարի թաղամասում բնակվող վաճառականի ընտանիքում։ Նա Մարտիկանյանների բազմանդամ ընտանիքի երրորդ զավակն էր։ Արշալույսի հայրը զբաղվում էր գյուղատնտեսությամբ, ուներ տանը կից ու քաղաքից դուրս գտնվող մեծ բերքատու այգիներ ու ցորենի արտ։ Նա զբաղվում էր նաև մետաքսագործությամբ՝ գունավոր մետաքս Ամերիկա արտահանելու նպատակով։

Ավրորա (Արշալույս) Մարտիկանյանի պատկերը «Հոշատված Հայաստան» գրքի շապիկի վրա
Արշալույսն ուներ չորս եղբայր և երեք քույր։ Երեխաներից ավագը Վահանն էր, ով դեռևս 1905 թ. տեղափոխվել էր ԱՄՆ՝ Լորենս։ Ավագ քույրը 17 տարեկան նշանված Լուսինեն էր։ Արշալույսը 14 տարեկան էր և հաճախում էր Չմշկածագի Մեսրոպյան վարժարանը։ Դպրոցն ավարտելուց հետո Արշալույսը պատրաստվում էր հաճախել նաև ջութակի դասերի։

Պահպանվել են Մարտիկանյանների ընտանիքի երկու հազվագյուտ լուսանկարներ, որոնք ներկայացնում են բազմանդամ ընտանիքի անդամներին, այդ թվում մանկահասակ Արշալույսին։ Հրաշքով պահպանված լուսանկարները, ուղարկվել էին ԱՄՆ-ում բնակվող բարեկամներին մինչև ցեղասպանությունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #106104484X // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ավրորա Մարդիգանյանի հետքերով
* Քննարկում Ավրորա Մարտիկանյանի մասին՝ ՀՑԹԻ տնօրեն Հայկ Դեմոյանի և կանադահայ ռեժիսոր Ատոմ Էգոյանի մասնակցությամբ
* «Հանրալսարան» Ավրորա Մարտիկանյանի մասին ՀՑԹԻ տնօրեն Հայկ Դեմոյանի դասախոսությունը
* Հոշոտված Հայաստան ֆիլմը youtube.com կայքում

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · Գուտենբերգ նախագիծ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | AV Production |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 13497294j · GND: 106104484X · ISNI: 0000000393851981 · LCCN: nr88003467 · NTA: 241416191 · SUDOC: 196284783 · VIAF: 18151776799418012165 · WorldCat VIAF: 18151776799418012165 |

 |

 |
**Գյուլսյուն Սաղլամեր** (թուրքերեն՝ Gülsün Sağlamer, 1945, Տրապիզոն, Թուրքիա), թուրք ակադեմիկոս։

Կենսագրություն
--------------

Գյուլսյուն Սաղլամերը ծնվել է 1945 թվականին թուրքական Տրապիզոն քաղաքում։ Հայրենի քաղաքում տարրական և միջնակարգ կրթությունն ավարտելուց հետո նա սովորել է Ստամբուլի տեխնիկական համալսարանի (ITU) ճարտարապետության դպրոցում՝ ստանալով մագիստրոսի աստիճան։ Դոկտորական աշխատանքի հետազոտությունները Սաղլամերն անցկացրել է Քեմբրիջի համալսարանի (Մեծ Բրիտանիա) ճարտարապետության ամբիոնի Մարտինի կենտրոնում 1975-1976 թվականներին։

Հետագայում Գյուլսյուն Սաղլամերը վերադարձել է Ստամբուլ։ 1978 թվականին նա դարձել է զուգորդված պրոֆեսոր, իսկ 1988 թվականին՝ պրոֆեսոր, աշխատել է Ստամբուլի տեխնիկական համալսարանում։ 1993-1995 թվականներին Սաղլամերը եղել է Բելֆաստի (Հյուսիսային Իռլանդիա) Քվինսի համալսարանի հրավիրյալ դասախոս։

Գյուլսյուն Սաղլամերն ընտրվել է Ստամբուլի տեխնիկական համալսարանի ռեկտոր և այդ պաշտոնն զբաղեցրել է 1996-2004 թվականներին։ Նա դարձել է առաջին կին-ռեկտորը Թուրքիայում։ Սաղլամերը նաև Եվրոպական կին-ռեկտորիների միության նախագահն է (անգլ.՝ European Women Rectors Association)։ 2005-2009 թվականներին նա եղել է Եվրոպայի համալսարանների միության (EUA) կառավարման ընտրյալ անդամ։ Ավելի ուշ նա ընտրվել է Կադիր Հաս համալսարանի հոգաբարձական խորհրդի անդամ և Թուրքիայի տեխնոլոգիաների և տեխնոպարկերի խորհրդի նախագահ։ Սաղլամերը «Open House» ամսագրի խմբագրական կոլեգիայի անդամ է։

Գյուլսյուն Սաղլամերը թուրք երեք կին-գիտնականներից մեկն է, որոնք ներկայացված են Օքսֆորդի «Women Scientists: reflections Challanges and Breaking Boundries» հրատարակչությունում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «European Woman Rectors official page». Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ հոկտեմբերի 19-ին. Վերցված է 2018 թ․ ապրիլի 23-ին.
2. ↑  Who's who page (թուրքերեն)
3. ↑  «İstanbul technical University page (թուրքերեն)» (PDF). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2012 թ․ հունիսի 17-ին. Վերցված է 2018 թ․ ապրիլի 23-ին.
4. ↑  «University of Massaachuttes Press». Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ հոկտեմբերի 18-ին. Վերցված է 2018 թ․ ապրիլի 23-ին.
5. ↑  Hürriyet newspaper (թուրքերեն)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000425372492 · LCCN: n2001013369 · VIAF: 306092036 · WorldCat VIAF: 306092036 |

 |
**Միքայել Անտուան Մուրադյանը** (անգլ․՝ Mikaël Antoine Mouradian, I.C.P.B. հուլիսի 5, 1961(1961-07-05), Բեյրութ, Լիբանան), հայ եկեղեցական գործիչ, Միացյալ Նահանգների կաթոլիկ եկեղեցու եպիսկ։ 2011 թվականից աշխատում է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների և Կանադայի Տիրամոր Նարեկ հայ կաթողիկե թեմի երկրորդ եպիսկոպոս։

Կենսագրություն
--------------

Միքայել Մուրադյանը ծնվել է Լիբանանի մայրաքաղաքում՝ Բեյրութում։ 1987 թվականի հոկտեմբերի 24-ին նա քահանա է ձեռնադրվելԶմմառի Սուրբ Տիրամոր վանք եպիսկոպոս Գրիգոր Ղաբրոյանի կողմից։ Մայիսի 21-ին Պապ Բենեդիկտոս XVI- ը Մուրադյանին նշանակել է Տիրամայր Նարեկ թեմի եպիսկոպոս Նյու Յորք քաղաքում։ Հուլիսի 31-ին Հայ կաթողիկե եկեղեցու պատրիարք Ներսես Պետրոս ԺԹ Թարմունու կողմից ձեռնադրվել է եպիսկոպոս։ Համաօծիչներն էին՝ Հալեպի արքեպիսկոպոս Բուտրոս Մարայաթին, եպիսկոպոս Գիգոր Ղաբրոյանը, Արևելյան Եվրոպայի արքեպիսկոպոս Նեչան Կարակեհեյանը և Նյու Յորքի պատվավոր եպիսկոպոս Մանուել Բաթակյանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Bishop Mikaël Antoine Mouradian». Catholic-Hierarchy. Վերցված է 2014 թ․ փետրվարի 24-ին.
2. ↑  «Armenian Diocese of Our Lady of Nareg in New York». Giga Catholic. Վերցված է 2014 թ․ փետրվարի 24-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Նարեկի Տիրամոր Հայ Կաթողիկե թեմը
* Միքայել եպիսկոպոս Անտուան Մուրադյանը
**Անրի Վալոն** (ֆր.՝ Henri Wallon, հունիսի 15, 1879(1879-06-15)[…], Փարիզ - դեկտեմբերի 1, 1962(1962-12-01)[…], Փարիզ), ֆրանսիացի հոգեբան, հասարակական գործիչ։ Բժշկության և բանասիրության գիտնական (1908, 1925)։ Ֆրանսիական կոմունիստական կուսակցության անդամ 1942 թվականից։

Մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմին (1914—18) որպես զինվորական գլխավոր բժիշկ։ Դասավանդել է Սորբոնի համալսարանում (1920—37) և Կոլեժ դը Ֆրանսում (1937—49)։ 1922 թվականին Փարիզում հիմնել է բժշկամանկավարժական կոնսուլտացիա (կլինիկա), 1927 թվականին՝ երեխայի հոգեբանության ԳՀ լաբորատորիա (առաջինը Ֆրանսիայում)։ Փարիզի հոգեբանության 1929 և մասնագիտական կողմնորոշման ազգային 1929 ինստիտուտների հիմնադիրներից։ «Նոր Ռուսիա» (Փարիզ) ընկերության անդամ (1932 թվականից, ԽՍՀՄ կատարած գիտնական ճանապարհորդությունից հետո)։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Դիմադրության շարժման մասնակից։ Գենետիկական (երեխայի) հոգեբանության հիմնադիրը Ֆրանսիայում։ Հոգեկանի առաջացումն ու ձևավորումը մեկնաբանել է դիալեկտիկական, մատերիալիստական տեսանկյունով և ստեղծել իր անունը կրող հոգեբանական դպրոց։ Մշակել է գենետիկական հիմնավոր մեթոդիկա՝ բացահայտելու հատկապես վաղ հասակի երեխայի հոգեկան օրինաչափությունները։ Նա կարծում է, որ երեխայի զարգացման ընթացքում կենսաբանականը, հասարակականը և հոգեբանականը միմյանց լրացնող, ամբողջացնող և իմաստավորող գործոններ են, սակայն որոշիչ դերը պատկանում է հասարակականին։ Ըստ նրա, երեխայի զարգացումն անցում է գործողությունից դեպի միտք՝ զգայական ըմբըռնումների, պատկերների, մտապատկերների, հասկացությունների և գիտելիքների միջոցով, որոնք դրսևորվում և մշակվում են նախախոսքային և խոսքային ռեակցիաներով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4  Sycomore (ֆր.) / Assemblée nationale
3. 1 2 3 4  Babelio (ֆր.) — 2007.
4. ↑  Ֆրանսիայի քոլեջի պրոֆեսորների ցանկ

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 235)։*  |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ կատալոնական · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 2109198 · BNC: a10177565 · BNE: XX1086861 · BNF: 11928831p · CiNii: DA00416020 · CONOR: 26930531 · EGAXA: vtls000038399 · GND: 118806033 · ICCU: RAVV024210 · ISNI: 0000000121309638 · LCCN: n50024261 · LNB: 000032231 · NDL: 00460117 · NKC: jn19990008895 · NLA: 35589063 · NLG: 92741 · NSK: 000087239 · NTA: 068989490 · NUKAT: n97003757 · PTBNP: 40955 · SUDOC: 028206800 · VIAF: 46768513 · WorldCat VIAF: 46768513 |

 |

 |
**Դամդինի Սուխե-Բատոր** (մոնղ.՝ Дамдины Сүхбаатар, ᠳᠠᠮᠳᠢᠨ ᠤ ᠰᠦᠬᠡᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ, փետրվարի 2, 1893(1893-02-02), Ուլան Բատոր, Մոնղոլիա - փետրվարի 20, 1923(1923-02-20), Ուլան Բատոր), մոնղոլ քաղաքական գործիչ, Մոնղոլական ժողովրդահեղափոխական կուսակցության (ՄԺՀԿ) հիմնադիրը, Մոնղոլական ժողովրդական հեղափոխության (1921) առաջնորդը։

Ծնվել է աղքատ գյուղացու ընտանիքում։ 1912-1918 թվականներին ծառայել է բանակում։ 1919 թվականից Ուրգայում (այժմ՝ Ուլան Բատոր) աշխատել է որպես գրաշար, որտեղ էլ ծանոթացել է ռուս բոլշևիկ հեղափոխականների հետ, որոնց միջոցով՝ Վլադիմիր Լենինի քարոզչությանը։ 1919 թվականին ստեղծել է անլեգալ հեղափոխական խմբակ։ 1920 թվականին գլխավորել է իր խմբակի և Չոյբաչսանի համանման խմբակի միավորմամբ ստեղծված հեղափոխական կազմակերպությունը։ Կազմակերպության ստեղծմամբ էլ դրվել է Մոնղոլական ժողովրդական կուսակցության (ՄԺԿ, կազմակերպությունը հիմնադրվել է 1921 թվականի մարտին, 1925 թվականից անվանվել է ՄԺՀԿ) հիմքը։ Սուխե-Բատորի գլխավորությամբ կայացել է ՄԺԿ համագումարը (1921 թվականի մարտ), որը մոնղոլ ժողովրդին ապստամբության կոչ է արել՝ «հակաիմպերիալիստական հակաֆեոդալական հեղափոխության խնդիրների» առաջադրմամբ։ Համագումարում Դամդինի Սուխե-Բատորը ընտրվել է ՄԺԿ ԿԿ-ի անդամ։ 1921 թվականի մարտի 13-ին նշանակվել է ժամանակավոր ժողովրդական կառավարության անդամ, ռազմական նախարար և ժողովրդական բանակի գլխավոր հրամանատար։ Մոնղոլական ժողովրդական բանակը Դամդինի Սուխե-Բատորի հրամանատարությամբ մոնղոլ ժողովրդին օգնության եկած խորհրդային բանակի զորամասերի աջակցությամբ 1921 թվականի մայիս-օգոստոսին ջախջախել է Ունգեռնի սպիտակգվարդիական զորքերին։ 1921 թվականի հուլիսին մտել է ժողովրդական կառավարության կազմի մեջ, զբաղեցնելով ռազմական նախարարի պաշտոնը։

Պարգևատրվել է ԽՍՀՄ Կարմիր դրոշի շքանշանով։ Մասնակցել է խորհրդա-մոնղական բարեկամության առաջին համաձայնագրի ստորագրմանը (1921, Մոսկվա)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Encyclopædia Britannica

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Դամդինի Սուխե-Բատոր***էջը Վիքիպահեստում |



|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 188)։*  |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Find A Grave |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 118896075 · ISNI: 0000000357825196 · LCCN: n85384476 · NLP: a0000002755509 · NUKAT: n2006134415 · SUDOC: 103175652 · VIAF: 200005148 · WorldCat VIAF: 200005148 |

 |

 |
**Արշակ Միքայելի Խաչիև (Խաչիկյան)** (նոյեմբերի 7, 1874, Բաքու - մարտի 13, 1935, Թբիլիսի), հայ բոլշևիկ հեղափոխական (*«պրոֆեսիոնալ հեղափոխական»*), կուսակցական և խորհրդային աշխատող։

Հեղափոխական գործունեությունն սկսել է 1895 թվականից՝ Բաքվի տպարաններում։ Առաջին անգամ բանտարկվել է 1895 թվականին, հեղափոխական ագիտացիոն թռուցիկներ և մարքսիստական գրականություն տարածելու համար։ Հետագայում տարբեր քաղաքներում հեղափոխական ակտիվ գործունեություն ծավալելու համար բազմիցս (1903, 1904, 1906, 1910, 1913, 1915) բանտարկվել է։ 1918 թվականին Բաքվի կոմունայում գլխավորել է պոլիգրաֆարդյունաբերությունը։ 1921 թվականին գործուղվել է Հայաստան և նշանակվել աշխատանքի ու սոցապահովության ժողկոմ՝ միաժամանակ գլխավորելով Հայաստանի արհմիությունների խորհուրդը։ Անդրֆեդերացիայի կազմավորումից հետո Խաչիևը տեղափոխվել է Թբիլիսի և նշանակվել ԽՍՀՄ հաղորդակցության ճանապարհների ժողկոմատի Անդրկովկասյան երկաթուղու լիազորի տեղակալ, որտեղ և աշխատել է մինչև իր կյանքի վերջը։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 26)։*  |
**Սիմ Վոն Հու** (չինարեն՝ 沈望傅, անգլ.՝ Sim Wong Hoo, 1955, Colony of Singapore, Միացյալ Թագավորություն - հունվարի 4, 2022(2022-01-04), Սինգապուր), սինգապուրյան «Creative Technology» ընկերության հիմնադիր և ղեկավար, որը մասնագիտանում է համակարգիչների և թվային նվագարկիչների համար ապարատային ապահովման ստեղծման ոլորտում, Sound Blaster ձայնային համակարգի ստեղծող՝ անհատական համակարգիչների համար առաջին ձայնային քարտը։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1955 թվականին Մալայայում։ Հետագայում տեղափոխվել է Սինգապուր, որտեղ ավարտել Է Նգի Ան պոլիտեխնիկական ինստիտուտին կից էլեկտրոնային ճարտարագիտության ֆակուլտետը։

1981 թվականի հուլիսին Հուն իր դասընկերոջ՝ Յուն Կաիվայի հետ (անգլ.՝ Ng Kai Wa) փոքր արհեստանոց է բացել Սինգապուրում։ Ձեռնարկությունը, որն ի սկզբանե կոչվում էր «Creative», զբաղվում էր համակարգիչների սպասարկմամբ և վերանորոգմամբ։ Համակարգիչը վերանորոգելուն զուգահեռ, Հուն զբաղվում էր իր սեփական զարգացումներով և ստեղծեց հիշողության լրացուցիչ մոդուլ այն ժամանակ հայտնի Apple II մեքենաների համար, որոնք սկսեցին մեծ պահանջարկ վայելել։

Հուի և «Creative»-ի առաջին խոշոր հաջողությունը 1986 թվականին մեկ չիպի վրա ձայնային համակարգի ստեղծումն էր՝ ժամանակակից ձայնային քարտերի նախատիպը։ Այս գյուտից առաջ անհատական համակարգիչներում ձայնային ազդանշանների համար պատասխանատու էին այսպես կոչված «PC խոսնակները», որոնք ժամանակի որոշակի պահին կարող էին միայն մեկ ձայն արձակել։ Նոր սարքը դարձել է անհատական համակարգիչների համար իր տեսակի մեջ առաջին սարքը, որն ունակ է մշակել բարդ ձայնային էֆեկտներ և երաժշտություն վերարտադրել ստերեո ռեժիմով։

1992-ին, սեփական զարգացումների հիման վրա, «Creative»-ի մասնագետները, Հուի ղեկավարությամբ, ստեղծեցին Sound Blaster 16 ձայնային քարտ, որը երկար տարիներ դարձավ անհատական համակարգիչների ձայնային համակարգերի չափանիշ։ Այսօր «Creative»-ը թողարկում է ձայնային քարտերի շարք այս ապրանքանիշի ներքո (օրինակ՝ կիսապրոֆեսիոնալ Sound Blaster Audigy կամ, որը նախատեսված է ժամանակակից համակարգչային խաղերի հետ աշխատելու համար, Sound Blaster X-Fi Fatality)։ Creative-ը մինչ օրս շարունակում է մնալ համակարգչային ձայնային քարտերի ամենամեծ արտադրողներից մեկը։

2002 թվականին՝ 45 տարեկան հասակում, Սիմ Վոն Հուն դարձավ Սինգապուրի ամենաերիտասարդ միլիարդատերը։ Նրա նվաճումները հայրենիքում նշվել են «Տարվա գործարար» երկու մրցանակներով, որոնց նա արժանացել է 1992 և 1997 թվականներին.

Մահացել է 2023 թվականի հունվարի 4-ին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4
2. 1 2
3. 1 2  (անգլ.) About Creative, 1981—1991. — us.creative.com
4. ↑  (անգլ.) *Alexandra A.Seno* «Creative’s Genius». — Asiaweek.com, 29.09.2000. — VOL. 26 № 38
5. ↑  (անգլ.) About Creative, 1992—1995. — us.creative.com
6. ↑  (անգլ.) Sound Blaster: product info. — creative.com
7. ↑  (անգլ.) Sim Wong Hoo. Chaotic Thoughts From The Old Millennium. — Creative O Pte Ltd
8. ↑  «Creative Technology's Sim Wong Hoo dies». Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ հունվարի 6-ին. Վերցված է 2023 թ․ հունվարի 5-ին.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Լենտապեդիա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: no2003022799 · VIAF: 9528140 · WorldCat VIAF: 9528140 |

 |
**Սեդրակ Տեր-Սարգսենց** (Տևկանց), 1845, Վան, Վանի էյալեթ, Օսմանյան կայսրություն - 1938, Նիս, Ֆրանսիա), հայ գրող, հրապարակախոս, հասարակական-քաղաքական գործիչ։

Արիստակես և Երեմիա Տեր-Սարգսենցների եղբայրը։

Կենսագրություն
--------------

Սկզբնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրում, ապա ուսումը շարունակել Կոստանդնուպոլսում։ 1877-1878 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմից հետո եղել է Մկրտիչ Խրիմյանի ստեղծած (1879 թ.՝ Վանում) սովյալներին օգնող հանձնաժողովի անդամ։ Այնուհետև ապրել և գործել է Երուսաղեմում, Լոնդոնում, Նիցցայում։ Հրատարակել է բանաստեղծությունների մի Ժողովածու («Վառարանի մը կայծեր», 1875)։ «Շահենն ի Սիպիր կամ Գաղթական հայը» (1877) երկում (հրատարակումից շատ չանցած այրվել է թուրքական իշխանության հրամանով) զգացվում է Խաչատուր Աբովյանի «Վերք Հայաստանի» վեպի ազդեցությունը։ Տեր-Սարգսենցը ջերմորեն է արտահայտվել Խաչատուր Աբովյանի և նրա ստեղծագործության գլխավոր հերոսի՝ Աղասու մասին, ստեղծել ազատամիտ և ըմբոստ մարդու կերպար, որը, չհաշտվելով թուրքական դաժան իրականության հետ, անցնում է Արևելյան Հայաստան, բայց ցարական իշխանությունը նրան աքսորում է Սիբիր։ Վեպում ճշմարտացիորեն է վերարտադրված ժողովրդական կենցաղը, սովորությունները, տոները (ուշագրավ է Սուրբ Կարապետ վանքի տոնախմբության գունեղ նկարագրությունը)։ Հեղինակը քննադատել է կաթոլիկ եկեղեցու հավատորսությունը, այլ քրիստոնյաների հանդեպ կիրառվող հալածանքները։ Մի շարք պարբերականներում տպագրել է հոդվածներ՝ «Ասպետ» ստորագրությամբ։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 686)։*  |
**Գրիգորիս Պալաքյան** (փետրվարի 4, 1877(1877-02-04), Թոքաթ, Սեբաստիայի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն - հոկտեմբերի 8, 1934(1934-10-08), Մարսել), եկեղեցական, ազգային և հասարակական գործիչ։

Կենսագրություն
--------------

Սովորել է Թոքաթի, ապա՝ Կարինի Սանասարյան վարժարաններում, 1913-1914 թթ. Բեռլինի համալսարանում հետևել աստվածաբանության և փիլիսոփայության դասընթացների։ 1914-1915 թթ. Երզնկայի գավառի հայոց առաջնորդական տեղապահ։ 1915 թվականի ապրիլի 24-ին հայ այլ մտավորականների հետ ձերբակալվել է և աքսորվել։ Եղել է Այաշի, Չանկըրի, Չորումի, Թոմարզայի և այլ համակենտրոնացման ճամբարներում։ Բանտարկված է եղել Կոմիտասի, Ակնունու, Սիամանթոյի, Ռուբեն Սևակի և այլոց հետ։ Հրաշքով փրկվելով մահից՝ գերմանացու անվան տակ 1917 թ. գնացել է Կ. Պոլիս։ 1919 թ. տեղափոխվել է Ֆրանսիա, ապա՝ Անգլիա։ 1921 թվականին, Ս. Թեհլիրյանի դատի ժամանակ հանդես գալով իբրև վկա, մերկացրել է երիտթուրքերի հայաջինջ քաղաքականությունը։ Ընտրվել է Մանչեստրի, ապա Մարսելի հայ համայնքների հոգևոր առաջնորդ (ծայրագույն վարդապետ)։ Գրել է մի շարք աշխատություններ (մի մասն անտիպ է)։ «Հայ գողգոթան» աշխատությունը (հ. 1. Վիեննա. 1922, հ. 2. Փարիզ, 1959) հայերի ցեղասպանության պատմության ուսումնասիրության կարևոր սկզբնաղբյուր է։ Փաստական հարուստ նյութերի հիման վրա տալիս է հայ ժողովրդի ողբերգության մանրամասները՝ իբրև ականատես և արհավիրքից վերապրող։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է* *«Հայկական հարց» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |
**Խաչիկ վարդապետ**, Խաչիկ վարդապետ Դադյան (Վահան Դադյան-Տեր-Գրիգորյան (սեպտեմբերի 6, 1863(1863-09-06), Թաղավարդ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - հոկտեմբերի 10, 1936(1936-10-10), Վաղարշապատ, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ բանահավաք-բանասեր, հնագետ։

Կենսագրություն
--------------

1881 թվականին Շուշիի թեմական դպրոցն ավարտելուց հետո ուսուցչավարել է Շուշիում ու Ստեփանակերտում։ 1888 թվականին կուսակրոն ձեռնադրվելով՝ հոգևոր ծառայություն է կատարել Ամարասի Ս. Գրիգորիս և Մեծառանք գավառի եպիսկոպոսանիստ Մ. Հակոբի վանքերում։ Այդ ընթացքում պեղել է Առաջաձոր ու Քոլատակ գյուղերի մոտակայքում եղած դամբարանաբլուրները և հետազոտել Կաչաղակաբերդը։ Միաժամանակ հավաքել է Լեռնային Ղարաբաղի ու հարևան մյուս հայկական շրջանների հոգևոր կենտրոններում ու մասնավոր անձանց մոտ գտնվող հնություններ, ձեռագրեր ու պատառիկներ, ընդօրինակել վիմական արձանագրություններ։ 1894 թվականին դառնալով Էջմիածնի վանքի վարդապետ՝ դրանք հանձնել է նրա մատենադարանին։ 1898 թվականին նշանակվելով պարսկահայության հոգևոր առաջնորդի փոխանորդը Սալմաստում՝ շրջագայել է Պարսկաստանի հայաբնակ վայրերը, հավաքել և Էջմիածնի տնօրինությանը հանձնել հայերեն և այլալեզու բազմաթիվ ձեռագրեր, վավերագրեր, հնագիտական նյութեր ու այլազան արժեքներ (պահվում են Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանում, Հայաստանի պատմության թանգարանում, Հայաստանի ազգային արխիվ ում և այլն)։

Ռուս. կայսերական հնագիտական հանձնաժողովի թույլտվությամբ և Հայոց կաթողիկոս Մկրտիչ Ա Վանեցու (Խրիմյան Հայրիկ) հովանավորությամբ 1900-1904 թվականներին պեղել է Զվարթնոցը (այս գործում Խաչիկ վարդապետին մեծապես օգնել է պեղումների վերակացու Ե. Ղ. Հարությունյանը)։ Հողի երես հանելով հայ ճարտարապետության այդ անկրկնելի կոթողի բեկորները՝ փաստորեն դրել է հուշարձանի ուսումնասիրման հիմքը։ Պեղումներ է կատարել նաև Դվինում և Արմավիրում (վերջինում հայտնաբերել է 28-տողանի ուրարտական արձանագրություն)։ Զբաղվել է նաև հայ բանահյուսության նմուշների հավաքմամբ ու հետազոտմամբ, պատմական հուշարձանների նկարագրությամբ, մատենագրական երկերի, պատմական փաստերի ու երևույթների աղբյուրագիտական քննությամբ։ Հետազոտությունների արդյունքների մի մասը հրապարակել է ժամանակի պարբերականներում (մնացածներն անտիպ վիճակում պահվում են Երևանի Մատենադարանում և այլուր)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1974.
2. 1 2

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ · AV Production |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 18647 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 27)։*  |
**Բարսեղ Վասիլի Ներսիսյան** (դեկտեմբերի 30, 1899(1899-12-30) կամ հունվարի 12, 1900(1900-01-12), Աղավնատուն, Էջմիածնի գավառ, Երևանի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - 1937), Հայաստանում խորհրդային ռեժիմի հաստատման աջակից, ԽՄԿԿ անդամ (1920)։

Կենսագրություն
--------------

Ավարտել է Մոսկվայի Կարմիր պրոֆեսուրան (1933)։ Քարոզչական գործունեությունն սկսել է Ալեքսանդրապոլում (այժմ՝ Գյումրի)։ Գործուն մասնակցություն է ունեցել 1920 թվականի Ալեքսանդրապոլի մայիսմեկյան ցույցի, ապա՝ խռովության կազմակերպմանը։ Ռուսական 11-րդ կարմիր բանակի կողմից Հայաստանը գրավելուց և երկրում խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո աշխատել է Էջմիածնի գավհեղկոմում, ապա եղել գավառի ֆինբաժնի վարիչ։ 1921 թվականին՝ Հայաստանի ինքնիշխանության վերականգման համար մղված Փետրվարյան ապստամբության օրերին ձերբակալվել և բանտարկվել է։ Ապստամության ճնշումից հետո աշխատել է Էջմիածնի գավկոմում և հայկական հրաձգային դիվիզիայի քաղսեկտորում, Դարալագյազի (ներկայիս Եղեգնաձորի և Ազիզբեկովի շրջաններ) գավկոմում և Զանգեզուրի օկրուգկոմում։ Եղել է «Կարմիր ռանչպար» թերթի խմբագիրը։ 1929-1930 թվականներին եղել է Ներսիսյան ՀԿԿ Կենտկոմի հրահանգիչ, ապա սեկտորի վարիչ։ 1930 թվականի սեպտեմբերից՝ ՀԿԿ Երևանի քաղկոմի մշակույթի (կուլտուրայի), ավելի ուշ՝ արդյունաբերության բաժնի վարիչ, 1933 թվականից՝ Նիժնիվոլգյան երկրամասի մեքենատրակտորային կայանների քաղսեկտորի պատասխանատու հրահանգիչ, ապա՝ պետի տեղակալ։ 1935 թվականից Ստալինգրադի երկրամասի Նիժնի Չերկասյան շրջկոմի առաջին քարտուղար։ Նույն թվականին տեղափոխվել է Ստալինգրադի երկրկոմ՝ մշակութալուսավորման բաժնի վարիչ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Joint resolution providing for the designation of the third week of July as ""Captive Nations Week"

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 258)։*  |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Գևորգ եկեղեցի (այլ կիրառումներ)
**Սուրբ Գևորգ եկեղեցի**, Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցի, գտնվում է Վրաստանի Սամցխե-Ջավախք մարզի Բորժոմի շրջանում, Բորժոմի քաղաքից 64 կմ հարավ, Թրիալեթի լեռնաշղթայի հարավային լանջի, Մոլիթն հայաբնակ գյուղում, կառուցվել է 19-րդ դարում։

Ըստ Վրաստանի Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու և Իմերեթի թեմի կոնսիստորիայի ֆոնդի արխիվներում պահպանված տեղեկությունների, Մոլիթի Սուրբ Գևորգ եկեղեցին հիմնադրվել է 19-րդ դարի 60-ականներին։ Եկեղեցին իսկզբանե եղել է քարաշեն կառույց։

Եկեղեցին բավականին տուժել է 1899 թվականի դեկտեմբերի 19-ի երկրաշարժի ժամանակ։

Սուրբ Գևորգ եկեղեցին եղել է միանավ բազիլիկ կառույց, կառուցված է սրպատաշ տուֆից։ Եկեղեցու արտաքին չափերն էն (14.2 x 9.38) մետր, ունի մեկ մուտք արևմտյան կողմից, իսկ հյուսիսաին և հարավային պատերին ունի երկու կիսաշրջաձև պատուհաններ։

Եկեղեցին ունեցել է 368 ծխական։ Եկեղեցին այժմ կանգուն վիճակում է։

19-րդ դարի 60-70-ական թվականները եկեղեցու հոգևոր կազմը եղել է, քահանաներ՝ Ալեքսանդր քհն. Սիմոնյանցը և ալուստ քհն. Տեր-Գալուստյանցը։

Բացի Սուրբ Գևորգ եկեղեցուց, գյուղն ունեցել է նաև մեկ այլ եկեղեցի և միջնադարյան մատուռ։ Մատուռը գտնվել է գյուղի հյուսիսային կողմում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Aleks\_El\_Dia. «ՄՈԼԻԹ - ՍՈՒՐԲ ԳԵՎՈՐԳ ԵԿԵՂԵՑԻ». *armenianchurch.ge*. Վերցված է 2021 թ․ հուլիսի 22-ին.
2. ↑  «Սուրբ Գևորգ եկեղեցի (Մոլիթ), էջ 402» (PDF). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2020 թ․ սեպտեմբերի 29-ին. Վերցված է 2021 թ․ հուլիսի 22-ին.
**Ջեյմս Ֆուլեր Ֆիքս** (անգլ.՝ James Fuller Fixx,ապրիլի 23, 1932(1932-04-23), Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ - հուլիսի 20, 1984(1984-07-20), Hardwick, Քալեդոնիա շրջան (Վերմոնտ), Վերմոնտ, ԱՄՆ ), հայտնի է նաև որպես **Ջեյմս Ֆիքս**, ամերիկացի վազքի մասսայականացնող և «ամբողջական վազքի գիրք» բեսթսելլերի հեղինակ։ Մահացել է 52 տարեկանում սրտի կաթվածի պատճառով։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Time ամսագրի խմբագիր Քելվին Ֆիքսի ընտանիքում։ Ավարտել է Օհայոյի Օբերլին քոլեջը։

Նա սկսեց վազել 1967-ին 35 տարեկան հասակում, այն ժամանակ կշռում էր 97 կգ, օրական ծխում էր 2 տուփ ծխախոտ։

1977 թվականին, երբ լույս տեսավ նրա վազքի մասին Գիրքը, նա կշռում էր 70 կգ և չէր ծխում։

Նրա և նրա ասկետիզմի շնորհիվ 70-ականների Ամերիկան սկսեց վազել։

В своих книгах и многочисленных интервью он расԻր գրքերում և բազմաթիվ հարցազրույցներում նա խոսեց կյանքի տևողության բարձրացման վրա վազքի ենթադրյալ ազդեցության մասինсказывал о предполагаемом влиянии бега на увеличение продолжительности жизни։

### Մահ

Ֆիքսը մահացավ 1984 թվականի հուլիսի 20-ին, հանկարծակի սրտի կաթվածից, ամենօրյա վազքի ժամանակ, 52 տարեկան հասակում (մոտ 25 տարի շուտ, քան միջին մարդը)։ Դիահերձումը ցույց է տվել, որ աթերոսկլերոզը գրավել է մի զարկերակի 95% - ը, մյուսի 85% - ը և երրորդի 70% - ը։

1986 թվականին ֆիզիոլոգ Քենեթ Կուպերը հետազոտություն է անցկացրել, որում պարզել է, որ Ֆիքսի մոտ գենետիկ նախատրամադրվածություն է եղել։ Նրա հայրը մահացավ 43 տարեկան հասակում երկրորդ ինֆարկտից, ինքը՝ ֆիքսը, ուներ մեծ չափի սիրտ։ Ավելի վաղ ֆիքսը անառողջ ապրելակերպ էր վարում. ծխում էր, ավելորդ քաշ ուներ, աշխատավայրում սթրեսի էր ենթարկվում, 2 ամուսնալուծության միջով էր անցնում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  SNAC — 2010.
2. 1 2 3 4  Find A Grave — 1996.
3. ↑  «American Express Commercial 1979 with Jim Fixx — YouTube». Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ օգոստոսի 12-ին. Վերցված է 2018 թ․ հունիսի 29-ին.
4. ↑  Quaker Granola cereal with Jim Fixx — 1979 — YouTube
5. ↑  «Calvin Fixx». *The New York Times*. 1950 թ․ մարտի 4. Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ դեկտեմբերի 12-ին. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 20-ին.
6. ↑  «Why sports people get heart attack». bystander.homestead.com. Արխիվացված օրիգինալից 2017 թ․ սեպտեմբերի 7-ին. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 20-ին.
==

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Find A Grave |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | American National Biography |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 90094129 · BNE: XX970006 · BNF: 11902858v · CiNii: DA03338910 · ISNI: 0000000120372774 · LCCN: n50003251 · NDL: 00439664 · NTA: 070972532 · NUKAT: n2008137840 · SUDOC: 026866102 · VIAF: 79317854 · WorldCat VIAF: 79317854 |

 |

 |
**Անդրոնիկոս Հռոդոսացի** (հուն․՝ ՝ Ἀνδρόνικος ὁ Ῥόδιος, հռոմ.՝ Andrónikos ho Rhódios; լատ.՝ Andronicus Rhodios, մ.թ.ա. 1-ին դար, Հռոդոս, Օսմանյան կայսրություն - ենթդ․  մ.թ.ա. 1-ին դար) հույն փիլիսոփա Հռոդոսից, որը նաև Պերիպատետիկյան դպրոցի գիտնական (ղեկավար) էր։ Նա առավել հայտնի է Արիստոտելի երկերի նոր հրատարակությամբ, որը կազմում է մինչ օրս պահպանված տեքստերի հիմքը։

Կյանք
-----

Անդրոնիկոսի կյանքի մասին քիչ բան է հայտնի։ Հաղորդվում է, որ եղել է Պերիպատետիկյան դպրոցի տասնմեկերորդ գիտնականը։ Նա ուսուցանել է Հռոմում, մոտավորապես մ.թ.ա. 58 թվականին, և եղել է Բոեթուս Սիդոնացու ուսուցիչը, որի մոտ սովորել է Ստրաբոնը։

Արիստոտելի աշխատությունները
---------------------------

Անդրոնիկոսը առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում փիլիսոփայության պատմության մեջ Պլուտարքոսի հայտարարության պատճառով, համաձայն որի Անդրոնիկոսը հրատարակել է Արիստոտելի և Թեոփրաստեսի աշխատությունները, որոնք նախկինում պատկանել են Ապելլիկոնի գրադարանին և բերվել են Հռոմ Սուլլայի կողմից 84 թվականին։ Տիրանիոնը ձեռնամուխ եղավ այս խնդրին, բայց, ըստ երևույթին, քիչ բան արեց։ Անդրոնիկոսի կողմից Արիստոտելի ստեղծագործությունների դասավորությունը կարծես թե հիմք է հանդիսացել մեր ներկայիս հրատարակությունների համար, և մենք, հավանաբար, պարտական ենք նրան Արիստոտելի շատ աշխատությունների պահպանման համար։

Աշխատություններ
---------------

Անդրոնիկոսը գրել է մի աշխատություն Արիստոտելի մասին, որի հինգերորդ գիրքը պարունակում է փիլիսոփայի գրվածքների ամբողջական ցանկը, ինչպես նաև գրել է մեկնաբանություններ *Ֆիզիկայի*, *Էթիկայի* և *Կատեգորիաների* մասին։ Այս գործերից ոչ մեկը գոյություն չունի։ Նրան երբեմն սխալմամբ վերագրվում են երկու տրակտատներ, մեկը *Զգացմունքների* մասին, մյուսը՝ Արիստոտելի *Էթիկայի մեկնաբանություն* (իսկապես Կոնստանտին Պալեոկապայի կողմից 16-րդ դարում կամ Հովհաննես Կալիստոսի Թեսաղոնիկեցու կողմից)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ammonius, *In de Int.* 5.24
2. ↑  Strabo, xiv.; Ammonius, *in Aristot. Categ.*.
3. ↑  Plutarch, *Sulla* c. 26
4. ↑  Comp. Porphyry, *Vit. Plotin.* c. 24; Boethius, *ad Aristot. de Interpret.*
5. ↑   One or more of the preceding sentences incorporates text from a publication now in the public domain: Chisholm, Hugh, ed. (1911). «Andronicus of Rhodes». *Encyclopædia Britannica* (անգլերեն). Vol. 1 (11th ed.). Cambridge University Press. էջ 976.

Գրականություն
-------------

* Barnes, Jonathan. «Roman Aristotle». In Barnes, Jonathan; Griffin, Miriam (eds.). *Philosophia Togata II. Plato and Aristotle at Rome*. New York: Oxford University Press, 1997. էջեր 1–69 (on Andronicus, 24–44).

Արտաքին հղումներ
----------------

* The Rediscovery of the Corpus Aristotelicum with an annotated bibliography