recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Վեներա Բորգեզե** (իտալ.՝ Borghese Venus), Վեներայի հռոմեական մարմարե քանդակ, Աֆրոդիտեի կրկնօրինակ։ Գտնվում է Բորգեզե պատկերասրահում։

Պատմություն և նկարագրում
------------------------

Անհայտ հեղինակի այս աշխատանքը թվագրվում է մ.թ. 2-րդ դարին։ Սկզբնապես հայտնվելով Բորգեզեի ընտանիքի հավաքածուի մեջ, Նապոլեոն III-ը ձեռք է բերել 1861 թվականին և 1863 թվականին տեղավորվել է Լուվրում։ Քանդակի գույքագրման համարը MR 369 (Ma 335): Վեներայի մյուս երեք քանդակները ձեռք են բերվել Բորգեզեի հավաքածուից՝ Լուվրի համար միևնույն ժամանակ՝ «Աֆրոդիտեն սյուների մոտ» («Aphrodite au pilier»), «Զինված Վեներան» («Vénus en armes») և «Աֆրոդիտե Կնիդսկայա»։

Վեներայի 1,8 մետր բարձրությամբ քանդակը մարմարից է պատրաստված։ Լիովին մերկ աստվածուհու ձախ կողմում գտնվող Էրոսը և դելֆինը Վեներայի դասական ատրիբուտներներ են, սակայն, հավանաբար, համարվում են հռոմեական քանդակագործի լրացում։

Նման քանդակ կա Անթալիայի թանգարանում, որտեղ կոտրվել են Էրոսի երկու ձեռքերն ու ձախ ոտքը։ Բրիտանական թանգարանում ցուցադրվում է 17-րդ դարի երկրորդ կեսի անհայտ հեղինակի նկարը, որը պատկերել է այդ քանդակը (գույքագրման համարը 2010,5006.1875):

Տես նաև
-------

* Աֆրոդիտեն անտիկ քանդակագործությունում
* Բորգեզե պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Capitoline Venus Borghese Louvre Ma335
2. ↑  Анталья — музей Венера и амур на дельфине(չաշխատող հղում)
3. ↑  The Borghese Venus

Արտաքին հղումներ
----------------

* Лувр: греческая античность. Скульптура.
* Louvre catalogue
**Վալլիսի բանաձև** (Վալլիսի արտադրյալ), բանաձև, որն π թիվն արտահայտում է ռացիոնալ կոտորակների անվերջ արտադրյալների տեսքով։

{\displaystyle {\begin{aligned}{\frac {\pi }{2}}&=\prod \_{n=1}^{\infty }{\frac {4n^{2}}{4n^{2}-1}}=\prod \_{n=1}^{\infty }\left({\frac {2n}{2n-1}}\cdot {\frac {2n}{2n+1}}\right)\\[6pt]&={\Big (}{\frac {2}{1}}\cdot {\frac {2}{3}}{\Big )}\cdot {\Big (}{\frac {4}{3}}\cdot {\frac {4}{5}}{\Big )}\cdot {\Big (}{\frac {6}{5}}\cdot {\frac {6}{7}}{\Big )}\cdot {\Big (}{\frac {8}{7}}\cdot {\frac {8}{9}}{\Big )}\cdot \;\cdots \\\end{aligned}}}

Պատմություն
-----------

1655 թվականին Ջոն Վալլիսն առաջարկել է π թիվը որոշելու բանաձև․

{\displaystyle {\frac {\pi }{2}}=\prod \_{n=1}^{\infty }{\frac {(2n)^{2}}{(2n-1)(2n+1)}}={\frac {2}{1}}\cdot {\frac {2}{3}}\cdot {\frac {4}{3}}\cdot {\frac {4}{5}}\cdot {\frac {6}{5}}\cdot {\frac {6}{7}}\cdot {\frac {8}{7}}\cdot {\frac {8}{9}}\cdot {\frac {10}{9}}\cdot {\frac {10}{11}}\cdot \ldots }
Ջոն Վալլիսը դա ստացել է՝ հաշվելով շրջանի մակերեսը։ Պատմականորեն Վալլիսի բանաձևը կարևորվում էր որպես անվերջ արտադրյալների առաջին օրինակներից մեկը։

Ապացուցում
----------

Օգտագործվում է Էյլերի անվերջ արտադրյալները սինիուսի ֆոինկցիայի համար

{\displaystyle {\frac {\sin x}{x}}=\prod \_{n=1}^{\infty }\left(1-{\frac {x^{2}}{n^{2}\pi ^{2}}}\right)}։
Ենթադրենք {\displaystyle x=\pi /2}, այդ դեպքում՝

{\displaystyle {\frac {2}{\pi }}=\prod \_{n=1}^{\infty }\left(1-{\frac {1}{4n^{2}}}\right),}
{\displaystyle {\begin{aligned}{\frac {\pi }{2}}&=\prod \_{n=1}^{\infty }\left({\frac {4n^{2}}{4n^{2}-1}}\right)=\\&=\prod \_{n=1}^{\infty }{\frac {(2n)(2n)}{(2n-1)(2n+1)}}={\frac {2}{1}}\cdot {\frac {2}{3}}\cdot {\frac {4}{3}}\cdot {\frac {4}{5}}\cdot {\frac {6}{5}}\cdot {\frac {6}{7}}\cdot {\frac {8}{7}}\cdot {\frac {8}{9}}\cdot \ldots \end{aligned}}}

Կիրառությունը
-------------

Այս արտադրյալը շատ դանդաղ է զուգամիտում, հետևաբար, \pi թվի գործնական հաշվարկի համար Վալլիսի բանաձևի քիչ կիրառելի է։

Այնուամենայնիվ, այն օգտակար է տարբեր տեսական հետազոտություններում, օրինակ, Ստրիլինգի բանաձևի դուրսբերման ժամանակ, այն էլ եթե այս բանաձում մի փոքր փոփոխվի ավարտը․

{\displaystyle \pi \approx \left[\prod \_{n=1}^{m-1}{\frac {(2n)^{2}}{(2n-1)(2n+1)}}\right]\cdot \left[{\frac {2m}{2m-1}}\cdot \left({\frac {2m}{2m+1}}\cdot {\frac {1}{4}}+1\right)+{\frac {3}{4}}\right]={\frac {2}{1}}\cdot {\frac {2}{3}}\cdot {\frac {4}{3}}\cdot {\frac {4}{5}}\cdot {\frac {6}{5}}\cdot {\frac {6}{7}}\cdot \left[{\frac {8}{7}}\cdot \left({\frac {8}{9}}\cdot {\frac {1}{4}}+1\right)+{\frac {3}{4}}\right],}
ապա զուգամիտման արագությունը մեծանում է մոտ հինգ անգամ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  
«Wallis Formula»։ *mathworld.wolfram.com*

Արտաքին հղումներ
----------------

* Վալլիսի բանաձև
* Վալլիսի բանաձևի դուրսբերում

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2779491319 |

 |
Արդարադատության Միջազգային դատարանը, Հաագա, Նիդեռլանդներ
Erga Omnes-ը հռոմեական իրավունքից փոխառված լատիներեն արտահայտություն է, որը նշանակում է «բոլորին վերաբերող», «բոլորի նկատմամբ»։ Իրավաբանական տերմինալոգիայում, այն իրավունքները և պարտականությունները, որոնք վերաբերում են բոլորին, համարվում են Erga Omnes։ Օրինակ ՝ Սեփականության իրավունքը համարվում է Erga Omnes, քանի որ բացառապես բոլորը պարտավոր են չխախտելու տվյալ անձի սեփականության իրավունքը։ Erga Omnes իրավունքը կարող է օտարվել պայմանագրի հիման վրա։ Erga Omnes–ը երբեմն նույնացվում է բացարձակ իրավունքի հետ։

Միջազգային իրավունքում ասելով Erga Omnes, հասկանում ենք պետության պարտավորությունները միջազգային հանրության նկատմամբ։ Այսպիսի պարտավորություններ ունեն բոլոր պետությունները, քանի որ դրանք ունեն համընդհանուր բնույթ և անժխտելի են, ինչպես նաև դրանց պահպանումն անհրաժեշտ պայման է միջազգային խաղաղության ու անվտանգության պահպանման համար։ Հետևաբար պետության կողմից Erga Omnes պարտականությունները խախտելու դեպքում, ցանկացած պետություն ունի խախտումները վերացնելու պահանջ ներկայացնելու իրավունք։ Erga Omnes–ի օրինակներ են, ծովահենությունը կամ ցեղասպանությունը։ Արդարադատության Միջազգային դատարանը ճանաչել է Erga Omnes իրավունքների և պարտականությունների գոյությունը Barcelona traction-ի որոշման մեջ։ Որոշման մեջ դատարանը հաստատեց, կոնֆլիկտի կողմ չհանդիսացող պետության՝ դատարան դիմելու իրավունքը, վերացնելով նախորդ դատական նախադեպը։

Մեկ այլ օրինակ, 2004 թ․–ին Արդարադատության Միջազգային դատարանն Ազգերի ինքնորոշման իրավունքը դասել է Erga Omnes իրավունքների շարքին։
Erga Omnes–ը ծագում է իրավունքի ուժով, այսինքն այն բնական իրավունք է։ Օրինակ, պետությունը ցեղասպանություն իրականացնելու համար կկրի պատիժ անգամ այն պարագայում, եթե չհանդիսանա ՄԱԿ–ի անդամ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  1966 թվականին Միջազգային դատարանը մերժել էր Եթովպիայի և Լիբիայի բողոքը Հարավ–Աֆրիկյան Հանրապետության Նամիբիայում գտնվելու դեմ, հիմք ընդունելով այն փաստը, որ Եթովպիան և Լիբիան չեն հանդիսանում կոնֆլիկտի կողմ


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4141120-1 |

 |
|  |
| --- |
| **Աղբաղբուկիկ Կոչիի** |
|  |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Վերնաբաժին** | Բարձրակարգ բույսեր (Embryophyta) |
| **Տիպ/Բաժին** | Անոթավոր բույսեր (Tracheophyta) |
| **Ենթատիպ** | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
| **Կարգ** | Ակքանածաղկավորներ (Dipsacales) |
| **Ընտանիք** | Կատվախոտազգիներ (Valerianaceae) |
| **Ցեղ** | Կատվախոտ *(Valerianella)* |
| **Տեսակ** | **Աղբաղբուկիկ Կոչիի** *(V. kotschyi)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Valerianella kotschyi***Boiss. 1843 |

**Աղբաղբուկիկ Կոչիի** (լատին․՝ Valerianella kotschyi), կատվախոտազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույսեր։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն
--------------

15-20 սմ բարձրությամբ միամյա խոտաբույս է։ Կիսագնդաձև ծաղկաբույլը խիտ է։ Վարդագույն պսակը մանր է։ Տերևները ամբողջական են կամ վերինները՝ թեթևակի փետրաձև հատված։ Բաժակը լինում է ափսեանման, լայն եռանկյունաձև, ցանցաթաղանթավոր և շատ կարճ կեռանման սրածայրով վերջացող ատամներով։

Տարածվածություն
---------------

Հայաստանում հանդիպում է միայն Դարեղեգիսի ֆլորիստիկական շրջանում, Էլպին և Չիվա գյուղերի շրջակայքում։ Տեսակը հանդիպում է նաև Թուրքիայում, Սիրիայում, Իրաքում և Իրանում։

Էկոլոգիա
--------

Աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից մոտ 1000 մ բարձրության վրա, չոր լանջերին, տափաստաններում, ֆրիգանանման բուսականության մեջ։ Ծաղկում է մայիս-հունիս ամիսներին, պտղակալում՝ հունիսին։

Պահպանություն
-------------

Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Հայտնի է ընդամենը մեկ պոպուլյացիա։ Տարածմասն և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Տեսակին, գյուղատնտեսական գործունեության ինտենսիվացման հետ կապված, աճելավայրերի պայմանների փոփոխության պատճառով, սպառնում է տարածման և բնակության շրջանների կրճատում՝ ։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես ոչնչացման անմիջական սպառնալիքի ենթակա տեսակ։ CITES–ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ընդգրկված չէ։

Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*։ Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն։ 2010։ ISBN 978-99941-2-420-6


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | GBIF · iNaturalist |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Տաքսոնինույնացուցիչներ | 
* EPPO: VLLKO
* EUNIS: 184771
* FoIO: VALKOT
* GBIF: 4094801
* iNaturalist: 493080
* IPNI: 860396-1
* NBN: NBNSYS0200003408
* Plant List: kew-2463644
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:860396-1
* Tropicos: 33500678
* WoI: 2542

 |

 |
Կիկլոպյան կառույց Միկեններում (Հունաստան)
**Կիկլոպյան ամրոց** (կամ **Կիկլոպյան շարվածք**), կառուցվածք, որը կազմված է տաշած քարե մեծ բեկորներից, առանց միացնող շաղախի։ Հին հույները այս ամրոցները վերագրում էին կիկլոպներին։ Կառուցվածքը կանգուն է մնում բեկորների ծանրության հաշվին։ Հիմնականում բոլոր ամրոցները կառուցվել են անագապղնձե դարում։ Նաև կիկլոպյան կառույց է համարվում Կոտայքի մարզում գտնվող Գառնու բերդը:

Տարածման աշխարհագրությունը
--------------------------

Կիկլոպյան շարվածքը հնության գաղտնիքներից մեկն է, այն պատահում է մոլորակի ցանկացած վայրում, բայց ավելի հաճախ կարելի է հանդիպել Միջերկրական ծովի ափերին, այդ թվում՝ Հայկական լեռնաշխարհում և Ղրիմում։ Կիկլոպյան կառուցի ամենահայտնի օրինակներից, այսպես կոչված «Առյուծի դարպասներն» է Միկեններում, կառուցված մ.թ.ա. 14-13 դարերում։

Հայաստանում պահպանված Կիկլոպյան կառույցը հիմնականում ամրոցներ են, հնագույնները վերաբերում են էնեոլիթից բրոնզի դարին անցնելու ժամանակաշրջանին (մ. թ. ա. III հազարամյակ, Հոռոմ և Սառնաղբյուր գյուղերի մոտ գտնվող ամրոցների նախնական պարիսպները, Զյանբհրդ ամրոցը՝ Արագածոտն գյուղի մոտ), իսկ վերջինները՝ վաղ երկաթի դարին (մ. թ. ա. I հազարամյակի սկիզբ)։ Դրանք տարածված են Սևանի ավազանում, Շիրակում և Արագած լեռան լանջերին։ Մի շարք Կիկլոպյան կառույցներ (դոլմեններ, կրոմչեխներ, մենաքարեր ևն), բացի դամբարաններ ծառայելուց, եղել են հնագույն պաշտամունքային կառույցներ։ Պայմանականորեն Կիկլոպյան կառույց են կոչվում Հայաստանի մ. թ. ա. II հազարամյակի երկրորդ կեսին և I հազարամյակի սկզբին պատկանող մի քանի հարյուր ամրոց–բնակատեղիները՝ բերդ–շեները, որոնց զգալի մասը կառուցված է եղել այժմ արդեն չպահպանված կավաշաղախով։

Տես նաև
-------

* Նորաշենի կիկլոպյան ամրոց
* Մեգալիթյան կառույցներ

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 429)։*  |
Աղի պալատ
**Քելվին Լ Ռեմփթնի անվան Աղի Պալատ** (անգլ.՝ The Calvin L. Rampton Salt Palace Convention Center), ավելի շատ հայտնի որպես «Աղի Պալատ», կոնվենցիոն կենտրոն Յուտայի Սոլթ Լեյկ Սիթիում անվանակոչվել է Յուտայի 11–րդ կառավարիչ Քելվին Լ․ Ռեմպթնի անունով։ Աղի Պալատ անունը առաջ օգտագործվել է երկու այլ վայրերի կողմից Սոլթ Լեյկ Սիթիում։

Առաջին Աղի պալատը
-----------------

Պատմական առաջին Աղի պալատը, կառուցված 1899 թվականին, ճարտարապետ Ռիչարդ Ք․ Ա․ Քլեթթինգի կողմից, պատկանում էր Ջոն Ֆրանկլին Հիթին։ Պալատը գտնվում էր 900 Սաութ Սոլտ Լեյկ Սիթիի Ստեյտ սթրիթի և Մեին ստրիթի միջև։ Այն ուներ պարասրահ, թատրոն և մրցուղի։ Պալատը հրդեհվեց 1910 թվականի օգոստոսի 29–ին և նրա տեղում կառուցվեց Մաջեսթիք Հոլլը (Majestic Hall)։

Երկրորդ Աղի պալատը
------------------

Հիմնական հոդված՝ Salt Palace (arena)
Աղի Պալատի կոնֆերանսի դահլիճ.

Ներկայիս Աղի պալատը
-------------------

Ներկայիս կոնվենցիոն կենտրոնն ունի 47,800 մ² ցուցասրահներ, 15,200մ² սրահներ, որոնք ներառում են 4,200 մ² մեծ պարասրահ և 66 հանդիպման դահլիճներ։ Աղի պալատը ծառայել է որպես Օլիմպիական Տեղեկատվական կենտրոն 2002 թվականի ձմեռային օլիմպիադայի ժամանակ։ Սոլթ Լեյկ կոնվենցիայի հիմնադրի պատվին, Սոլթ Լեյկ կոմսության Խորհուրդը քվեարկությոան արդյունքում 2007 թվականի աշնանը պաշտոնապես փոխեց Աղի Պալատ կոնվենցիոն կենտրոնի անունը վերանվանելով այն Ռեմփթոնի անվան Աղի Պալատի կոնվենցիոն կենտրոն։ Սկսած 2013 թվականից այստեղ է անցկացվում երգիծական գրքերի կոնվենցիան։ Հանրապետական նախագահական քննարկում պետք է տեղի ունենար Սոլթ Լեյկ կոնվենցիոն կենտրոնում 2016 թվականի մարտի 21–ին, սակայն այն չեղյալ հայտարարվեց այն բանից հետո, երբ Դոնալդ Թրամփը հրաժարվեց մասնակցելուց և թեկնածու Ջոն Քեսիչն ասաց, որ ինքը չի մասնակցի առանց Թրամփի։

Ճարտարապետությունը
------------------

Ձողակառույցները, որոնք պահում են տանիքը, նախագծվել են արծաթե սկուտեղի վարպետ Քենթ Սեկոյի կողմից։ Կոնվենցիոն կենտրոնի տեսանելի ամենացնցող առանձնահատկությունների մեծ մասը ձեռք է բերվել պողպատի (Hollow Structural Steel (HSS)) –ի օգտագործման շնորհիվ։

Աղբյուրներ
----------

* http://www.visitsaltlake.com/  Archived 2011-05-19 at the Wayback Machine.
* Salt Palace to add Rampton's name
* Our Apologies Archived 2013-01-27 at Archive.is

Արտաքին հղումներ
----------------

Official website

Utah State Historical Society

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
Վիշիի պաստեղներ
Վիշիի պաստեղների տուփ՝ թողարկված *Moinet Vichy-Santé’s* ապրանքանիշով
**Վիշիի պաստեղներ**, ութանկյան ձև ունեցող սպիտակ կոնֆետներ։ Ի շնորհիվ համային հավելումների՝ նրանք ունեն անանուխի, կիտրոն, նարնջի համ։ 
Մեկ պաստեղը կշռում է 2,5 գրամ։ Արտադրվում են նաև աղի մեծ քանակությամբ պաստեղներ, որոնք տարածվում են դեղատնային ցանցի միջոցով։ Ավանդաբար այդ պաստեղները արտադրվում են ֆրանսիական Վիշի քաղաքում։

Պատմություն
-----------

Վիշիի պաստեղները հայտնագործել է քիմիկոս Ժան–Պիեր–Ժովես Դարսենը Փարիզյան բժշկական ականեմիայի անդամ, որը հայտնագործել է Վիշիսի աղբյուրի ջրերից ակտիվ նյութերի ստացման միջոցը։ Առաջին անգամ պաստեղներ պատրաստել է Վիշիի մի դեղագետ՝ Բարտին 1825 թվականին։ Նա նաև զբաղվում էր մարսողությանը նպաստող դեղի փնտրմամբ։ Գրանցման համար հայտ է ներկայացվել Վիշիի պաստեղներ ապրանքանիշին, Բրոշոն եղբայրների կողմից 1833 թվականին։ Որոնք ծառայել են ղեկավար ընկերության ջերմային աղբյուրներով գործող *Compagnie fermière de l'établissement thermal de Vichy*:

Սկզբում Վիշիի պաստեղները արտադրվում էին հիդրոկարբոնատի (կերակրի սոդա) ավելացումով,քանի որ ուներ դրական ազդեցություն մարսողական համակարգի վրա։ Վիշիի տարաղքում գտնվող նախկին վանքի ցելեստինների կարգը օգտագործվում է արտադրության համար։

Պաստեղները դուրեն եկել Նապալեոն III–ի կնոջը, Եվգենի կայսրուհուն և շուտով դրանց տարբերակիչ հատկանիշները ապահովված են կայսերական հրամանագրով։ Դրանից հետո պաստեղների հայտնիությունը աճել է որպես թարմացնող և օգտակար միջոց, խթանելով մարսողությոունը։

Սկսած 1875 թվականից հիդրոկարբոնատը փոխարինվեց աղերով, որպեսզի դուրս եկող հանքային ջուրը հասնի հավասարակշռության համակցությունը բնական հանքային նյութերին։ Շնորհիվ անանուխի համի խտության, պաստեղների հայտնիությունը վերջին տարիներին մնում էր նույնը և նրանք արտադրվում էին Վիշիի մեծ ծավալով։ Պաստեղներիը պարունակում են աղի հանքային ջուր Վիշիից։

Այս ժամանակաշրջանում «Վիշիի պաստեղներ» ապրանքանիշի պաստեղները արտադրվում են միայն Վիշի քաղաքում։

Ապրանքանիշ
----------

«Վիշիի պաղեստներ» ապրանքանիշը ներկայացնում է Kraft Foods ֆրանսիական սեփական առանձին ընկաերության, սկսած 2010 թվականի հունվարից, երբ տեղի ունեցավ նախկին ապրանքանիշի սեփականատիրոջ կլանումը բրիտանական ընկերության Cadbury–ում։

Մշակույթը
---------

Պյոտր Իլիչ Չայկովսկին գրպանում շարունակ կրում էր պաստեղներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Léon Allemand Lavigerie* Guide médical aux eaux minérales de Vichy. — Париж: L. Hachette & Cie, 1868. — С. 380. — 400 с.
2. ↑  *И. Е. Андреевскій* Энциклопедический словарь. — Терра, 1991. — Т. 12.
3. ↑  *Татьяна Романова, Юлия Шмидт, Иван Васильев*. Cadbury проглочена // Ведомости, 20.01.2010, 8 (2526)
4. ↑  Воспоминания о П. И. Чайковском. Музыка, 1980. С. 399.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Технология производства пастилок на сайте vichy-guide.comArchived 2016-03-04 at the Wayback Machine.
**Յանիս Սուդրաբկալն**, իսկական անուն՝ **Արվիդ Կառլի Պեյնե**, Սուդրաբկալնս, (Սուդրաբկալնս Արվիդ, մինչև 1925 թվականը՝ Պեյնե Արվիդ, մայիսի 17 (29), 1894, Inčukalns, Ռիգայի շրջան, Լիֆլանդիայի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - սեպտեմբերի 4, 1975(1975-09-04), Ռիգա, Լատվիական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), լատվիացի խորհրդային բանաստեղծ։ Լատվիայի ժողովրդական բանաստեղծ (1947)։ Լատվիայի ԽՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս (1973)։ Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1974)։ ԽՄԿԿ անդամ 1951 թվականից։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակից։

Գործունեություն
---------------

Բանաստեղծությունների անդրանիկ ժողովածուն հրատարակվել է 1920 թվականին («Թևավոր Արմադա»)։ Հույզերի ու մտքի լարվածությամբ, ձևի հղկվածությամբ են աչքի ընկնում «Փոխակերպումներ» (1923), «Լապտերը քամու տակ» (1931) ժողովածուները։ «Տրուբադուրը ավանակի վրա» (1921), «Բաց մանուշակագույն ֆրակով ջենտլմենը» (1924), հումորիստական և երգիծական բանաստեղծությունների այլ ժողովածուներ լույս են տեսել Օլիվերետո ծածկանունով։ Նրա տաղանդը նոր բովանդակություն է դրսևորել «Եղբայրական ընտանիքում» (1947, ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1948), «Եվս մեկ գարուն» (1964, Լատվ. ԽՍՀ պետական մրցանակ, 1965) ժողովածուներում, «Ծիծեռնակները վերադառնում են» (1951), «Գարնանային մտորումներ» (1964) քնարական մանրապատումների գրքերում։ Թարգմանվել է աշխարհի շատ լեզուներով։ ԽՍՀՄ 7-8 գումարումների Գերագույն խորհրդի դեպուտատ։

Մրցանակներ
----------

Պարգևատրվել է Լենինի 3 և 3 այլ շքանշաններով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2  Eesti biograafiline andmebaas ISIK (эст.)


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Երկրի հերոսներ · MusicBrainz |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Treccani |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 101353062 · GND: 119076829 · ISNI: 0000000368481624 · LCCN: n84127200 · LNB: 000003006 · NKC: kup19950000096618 · NTA: 075115905 · NUKAT: n99040850 · SUDOC: 07811604X · VIAF: 77117849 · WorldCat VIAF: 77117849 |

 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 181)։*  |
**LMFAO**, ամերիկյան էլեկտրո-փոփ դուետ, ստեղծվել է 2006 թ.-ին՝ Լոս Անջելեսում։ Անդամները՝ դիջեյ **Ռեդֆուն** (Dj Redfoo) և **Սքայ Բլուն** (Sky Blu), ովքեր ազգականներ են։ Դիջեյ Ռեդֆուն (իսկական անունը՝ **Ստեֆան Քենդալ Գորդի**) ծնվել է 1975 թ. սեպտեմբերի 3-ին, իսկ Սքայ Բլուն (**Սքայլեր Հասթեն Գորդի**)՝ 1986 թ.-ի օգոստոսի 23-ին։ Ռեդֆուն ճանաչված պրոդյուսեր Բերի Գորդիի որդին, իսկ Սքայ Բլուն՝ թոռն է։ Ռեդֆուն Սքայ Բլուի հորեղբայրն է։ Սկզբում դուետը կոչվում էր **Sexy Dudes**, այնուհետև Սքայի տատիկի խորհրդով վերանվանվեց LMFAO-ի (անգլերեն *Laughing My Fucking Ass Off* գրային եզրի հապավմամբ)։ 
2008-ի հուլիսին iTunes Store-ում թողարկելով «Party Rock» մինի ալբոմը՝ նոյեմբերին դուետը պայմանագիր կնքեց Interscope ձայնագրման ընկերության հետ։ «Party Rock»-ը Billboard 200-ում 33-րդ տեղում է հաստատվում, և 2-րդ տեղում՝ U.S.Dance Chart-ում։Los Anjeles Times թերթում «Party Rock»-ը նկարագրվեց որպես մի ալբոմ։ Դուետի առաջին սինգլը՝ «I՛m in Miami Bitch»-ը, թողարկվեց 2008-ի դեկտեմբերին և Billboard Hot 100-ում 51-րդը դարձավ։ 2010-ի ապրիլին LMFAO-ն մասնակցեց Դեյվիդ Գետտայի «Gettin Over You» տրեկի ձայնագրմանը, որը միջազգային հիթ դարձավ և ցնցող հաջողություն ունեցավ։ Այնուհետև դուետը ձայնագրեց իր երկրորդ ալբոմը՝ «Sorry for Party Rocking»-ը, որը թողարկվեց 2011-ի հունիսի 17-ին։ Առաջին սինգլը՝«Party Rock Athem»-ը, դուետի ամենահաջողված սինգլը դարձավ՝ ԱՄՆ-ի, Կանադայի, Մեծ Բրիտանիայի ու մի շարք այլ երկրների հիթ շքերթներում հաստատվելով առաջին հորիզոնականներում։ 2011-ին LMFAO-ն իր առաջին համերգային շրջագայությունը կատարեց. ելույթներ ունեցավ Սինգապուրում, Մանիլայում,Ֆիլիպիններում,Չինաստանում,Թայվանում, Մալազիայում։ 2011-ի օգոստոսին «Sexy and I Know it» երգի հիման վրա տեսահոլովակ նկարահանվեց։ 2011-ի օգոստոսին դուետը հայտարարեց, որ ցանկանում է ձայնագրել երրորդ ալբոմը, որը ծրագրում է թողարկել 2012-ին։ Այլևայլ գործունեությունից բացի դուետը «Party Rock» կոչվող հագուստի դիզայներական գիծ է զարգացնում։

Սկավառակագրություն
------------------

* *Party Rock* (2009)
* *Sorry for Party Rocking* (2011)
* *Let's get ridiculous* (2014)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք Archived 2016-07-18 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · MySpace · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Apple Music · Deezer · Last.fm · SoundCloud · Spotify · ՅուԹյուբ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Allmusic · Discogs · Internet Movie Database · MusicBrainz · Rate Your Music |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 14012861 · BNF: 16145119w · GND: 1023237059 · ISNI: 0000000093734791 · LCCN: no2009105006 · NKC: kn20120502012 · SUDOC: 157417239 · VIAF: 42145970133532251221 · WorldCat VIAF: 42145970133532251221 |

 |

 |
**Գալաթայի աշտարակ** (թուրքերեն՝ Galata Kulesi, հունարեն՝ Πύργος του Γαλατά), գտնվում է Ստամբուլի եվրոպական հատվածում՝ Գալաթա թաղամասում՝ բարձր թմբի վրա։ Այն տեսանելի է քաղաքի կենտրոնական բոլոր հատվածներից։ Աշտարակի բարձրությունը 61 մետր է, շրջագիծը 9 մետր, իսկ ծովից բարձրությունը՝ 140 մետր։ Այն Ստամբուլի այցեքարտերից մեկն է։

Պատմություն
-----------

Հայտնի է, որ դեռևս V դարում, այս վայրերում կառուցված է եղել աշտարակ։ Երբ ջենովացիները գրավեցին այս տարածքները բյուզանդացիներից և հիմնեցին այստեղ իրենց գաղութը, 1341 թվականին նրանք սկսեցին կառուցել պաշտպանիչ պատեր։ 1348—1349 թվականներին բլրի վրա նրանք կառուցեցին աշտարակ, որը պահպանվել է մինչ մեր օրերը։ Այն ժամանակ նրանք աշտարակը անվանեցին «Հիսուսի աշտարակ» և այն հանդիսանում էր մի ուրույն փարոս առևտրականների և ծովագնացների համար։ Պաշտպանիչ պատի որոշ հատվածներ պահպանվել են մինչ օրս։

Տեսարան, որը բացվում է աշտարակից
Իր ներկայիս անվանումը աշտարակը ստացել է դեռևս Օսմանյան կայսրության օրոք։ Մեհմեդ II Ֆաթիհը կրճատեց աշտարակի բարձրությունը 6,8 մետրով` հեռացնելով գմբեթը։ Մուրադ III սուլթանի կառավարման տարիներին աշտարակը կիրառվել է որպես աստղադիտարան։

1791 թվականին աշտարակը վերակառուցվել է։ Այն ժամանակ աշտարակի բարձրությունը կազմում էր 45 մետր։ 1832 թվականին վերակառուցումից հետո ավելացվեց աշտարակի վերին հատվածը։ Այդպես ի հայտ եկավ դիտասրահը։ Աշտարակում տեղակայված պահակախումբը հսկում էր Ստամբուլի հյուսիսային հատվածը և Ոսկեղջյուրը։

1875 թվականին աշտարակը ձեռքբերեց ժամանակակից տեսքին մոտ էքստերիեր։ 1964-ից 1967 թվականներին աշտարակը վերակառուցվեց։ Վերակառուցվեց աշտարակի կոնաձև գմբեթը։ Այնուհետև աշտարակում տեղադրեցին վերելակ։

Ներկայումս աշտարակի վերին հատվածում տեղակայված է ռեստորան, գիշերային ակումբ և դիտասրահ։ Աշտարակը համարվում է թանգարանային օբյեկտ։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *De Amicis, Edmondo* Galata // Constantinople (1878). — New York and London: G. P. Putnam's Sons, 1894. — С. 60. — 326 с.

Արտաքին հղումներ
----------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
**«Վրեժն իմ իրավունքն է»** (անգլ.՝ «Vengeance is Mine!»), ամերիկացի գրող Միքի Սփիլլեյնի 1950 թվականի վեպ-բեսթսելերը։ Արկածային վեպ, դետեկտիվ։

Սյուժե
------

Գործողությունները տեղի են ունենում քսաներորդ դարի կեսերին Ամերիկայում։ Վեպի գլխավոր հերոսը մասնավոր դետեկտիվ Մայք Համերն է, Սփիլլեյնի բազմաթիվ ստեղծագործությունների մշտական կերպարը։

Երբ Մայք Համերն արթնանում է առավոտյան Նյու Յորքի շքեղ հյուրանոցի համարում, պարզվում է, որ հատակին ընկած է իր ընկերոջ՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի վետերան Չեսթեր Ուիլերը, որի գլխին կրակել են։ Նրա ձեռքին Մայքի ատրճանակն է։ Նյու Յորքի ոստիկանությունը կարծում է, որ ինքնասպանություն է տեղի ունեցել։ Բայց Մայք Համերը վստահ է, որ դա նրբագեղ սպանություն է, քանի որ նրա ատրճանակից երկու փամփուշտ չի բավականացնում, իսկ գլխին արձակված կրակոցը մեկն է եղել։ Համերն սկսում է սեփական հետաքննությունը։

Դեպքը այնքան տարօրինակ է, որ գրեթե ոչնչից հնարավոր չէ կառչել։ Բայց չէ՞ որ ինչ-որ բան դարձել է սպանության պատճառ։ Վրե՞ժ, թե՞ գումար։ Իսկ գուցե խա՞նդը։ Միևնույն ժամանակ խորհրդավոր սպանությունների թիվն աճում է։ Նրանց հետաքննության մեջ Մայք Համերին այս կամ այն պատճառով խանգարում են բարձրաստիճան անձինք, այդ թվում՝ քաղաքի դատախազը։ Չնայած դրան՝ Համերին, որին օգնում է Նյու Յորքի ոստիկանության սպանությունների հետաքննության բաժնի կապիտան Պետրիկ Չամբերսը, հաջողվում է բացահայտել հանցագործներին։ Բոլոր թելերը տանում են դեպի « Անտոն Լիպսեկի ֆոտոմոդելների գործակալություն»։

Նյու Յորքում այդ օրը ձյուն է տեղացել։ «Շուրջը սպիտակ-սպիտակ էր։ Ձյունը թաքցրել է ամբողջ կեղտը և պղծությունը։ Ինքը բնությունն է ուղղել սեփական մեղքերը»,— իր վեպում ամփոփել է Միքի Սփիլլեյնը։

Գրական առանձնահատկություններ
----------------------------

Ամերիկյան գրական քննադատները նշել են, որ վեպում չափից ավելի են բռնության, սեքսի և ալկոհոլի անսահման գետերի տեսարանները։ Ինքը՝ Սփիլլեյնն ասել է. «Սեքսն ու բռնությունը հանդիպում են միայն այնտեղ, որտեղ և երբ դա լիովին անհրաժեշտ է»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑   «Захватывающий мир Мики Спиллейна» — предисловие В.Филипенко к Собранию сочинений М.Спиллейна в 10 т. Т.1 — М.: «Ренессанс», 1992.

Արտաքին հղումներ
----------------

* *Спиллейн М.* Собрание сочинений в 10 т. Т.1 /Пер. с англ. В.Филипенко — М.: «Ренессанс», 1992. — 383 с. с илл.
|  |
| --- |
| **Աղվեսանման սկյուռ** |
| Աղվեսանման սկյուռԱղվեսանման սկյուռ |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Կենդանիներ (Animalia) |
| **Տիպ/Բաժին** | Քորդավորներ (Chordata) |
| **Ենթատիպ** | Ողնաշարավորներ (Vertebrata) |
| **Դաս** | Կաթնասուն (Mammalia) |
| **Կարգ** | Կրծողներ (Rodentia) |
| **Ընտանիք** | Սկյուռանմաններ (Sciuridae) |
| **Ցեղ** | Սկյուռ *(Sciurus)* |
| **Տեսակ** | **Աղվեսանման սկյուռ** *(S. niger)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Sciurus niger***Linnaeus, 1758 |
|
| **Կարգավիճակ** |
| **Հատուկ պահպանության կարգավիճակ՝**   Քիչ մտահոգող տեսակ |

**Աղվեսանման սկյուռ** կամ **սև սկյուռ** (լատին․՝ Sciurus niger, «սև սկյուռ») սկյուռանմանների ընտանիքին պատկանող կաթնասուն, ապրում է Հյուսիսային Ամերիկայում։

Նկարագրություն
--------------

Մարմնի երկարությունը հասնում է 45-ից մինչև 70 սմ, ընդ որում՝ պոչի երկարությունը 20-ից մինչև 33 սմ է։ Կենդանու քաշը կազմում է 500-1000 գ։ Մորթու գույնը պայմանավորված է ենթատեսակով գույնը կախված է ենթատեսակից՝ բաց դարչնագույն դեղնավունից մինչև մուգ շագանակագույն, սև։ Որոշ տեսակների որովայնը սպիտակ է, որոշների դնչին և պոչին սպիտակ նշան կա։

Տարածվածություն
---------------

Աղվեսանման սկյուռը տարածված է Հյուսիսային Ամերիկայի արևելյան մասում, հարավային Կանադայից մինչը հյուսիսային Մեքսիկա։

Կենսակերպ
---------

Աղվեսանման սկյուռը շատ շարժուն ու ակտիվ է ցերեկը։ Բազմացման շրջանում կենդանիները գործածում են ինքնաշեն բներ կամ փչակներ։

Սնունդ
------

Աղվեսանման սկյուռների սննդակարգը բաղկացած է ծառերի սերմերից, ընկույզից, հատապտուղներից, մրգերից, ծառերի կեղևից, բողբոջներից, միջատներից, թռչունների ձվերից և մանր սողուններից։ Նրանք իրենց սննդի մի մասը թաղում են որպես ձմեռվա պաշար, ինչն էլ նպաստում է բույսերի տարածմանը։

Վերարտադրություն
----------------

Աղվեսանման սկյուռները տարին երկու անգամ՝ ամռանը և ձմռանը սերունդ են ունենում։ Ձագերը լույս աշխարհ են գալիս կույր ու մերկ։ Մոտ երեք ամիս անց նրանք դառնում են ինքնուրույն, իսկ մեկ տարի անց հասնում են սեռական հասունության։ Առավելագույն կյանքի տևողությունը 12,6 տարի է իգական սեռի և 8,6 տարի՝ արական սեռի համար։

Բնական թշնամիներ
----------------

Աղվեսանման սկյուռների թշնամիները մարդն է(որսորդ), իսկ կենդանական աշխարհում՝ բազեները, օձերը և լուսանները։

Ենթատեսակներ
------------

* *Sciurus niger niger*
* *Sciurus niger avicennia*
* *Sciurus niger vulpinus*
* *Sciurus niger cinereus*
* *Sciurus niger shermani*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2910854435 |

 |
**Mercedes-AMG** ՍՊԸ, կամ **AMG**, Մերսեդես Բենցի բարձրակարգ ապրանքանիշ, որտեղ համալրված են սպորտային դինամիկան և բարձրորակ կատարումն այս դասի ամբողջ մոդելային շարքի համար՝ Ունենալով համարյա 900 աշխատողներ, էքսկլյուզիվ AMG մոդելային շարք, հաճախորդներ ամբողջ աշխարհից և մեծ ճանաչում ունեցող ապրանքանիշ։ Աֆֆալտերբախը այն կենտրոնն է, որտեղ պատրաստվում են բարձրակարգ ավտոմեքենաները։

Ձեռքի աշխատանք
--------------

Amg կարբոնե մանրաթել շարժիչ
Շարժիչը միայն այն դեպքում կապահովի մաքսիմալ հզորություն, եթե այն մշակված է մանրազնին և ճշգրտորեն։ Դրա համար յուրաքանչյուր Մերսեդես-AMG շարժիչ պատրաստվում է սկզբունքների պահպանմամբ՝ մեկ մարդ մեկ շարժիչ՝ Յուրաքանչյուր շարժիչ սկսած առաջին մասնիկից մինչև վերջին մանրուքը, մանրակրկիտորեն հավաքվում է Աֆֆալտերբախում միևնույն AMG մեխանիկի կողմից։ Այս աշխատատար ընթացքը իրականացվում է խիստ վերահսկողությամբ։ Միայն մանրակրկիտ ստուգված դետալներն են բերվում հավաքական աշխատանքների համար։
Եվ սա վերաբերում է յուրաքանչյուր շարժիչի, նույնիսկ ամենահզոր շարժիչին, որն ունի ՏԼՏ AMG մոդելը։ Եթե խոսքը վերաբերում է շարժիչի գլանային համակարգում ծնկաձև կամ բաշխիչ լիսեռի տեղադրմանը, էլեկտրականությանը կամ շարժիչի յուղի ավելացմանը՝ այդ ամենի համար պատասխանատու է AMG փորձառու մեխանիկը, որի մասին է վկայում վերջինիս ստորագրությունը AMG լոգոտիպի վրա։

Պատկերասրահ
-----------


|  |  |
| CLS 55 AMG
  | G 55 AMG |



|  |  |
| S 63 AMG
  | SL 65 AMG |

Տես նաև
-------

Mercedes-Benz SLS AMG

Աղբյուրներ
----------

AMG Archived 2014-07-23 at the Wayback Machine.
**Հիմնական գույները** երեքն են՝ կարմիրը, դեղինը և կապույտը` **3Կ**։ Այս գույները անհնար է ստանալ այլ գույներ իրար խառնելով, ընդհակառակը, այս երեք գույները խառնելով մենք ստանում ենք մնացած բոլոր գույները։ Հիմնական գույները, ինչպես նաև սևը և սպիտակը (որոնք գույներ չեն համարվում), իրար խառնելով՝ կարող ենք ստանալ ցանկացած գույնի ցանկացած երանգ։ Հիմնական գույներից ստացված այդ գույները և երանգները կոչվում են երկրորդային կամ լրացուցիչ գույներ՝ նարնջագույն, կանաչ, մանուշակագույն։

Գույների կոնտրաստությունը
-------------------------

Շրջակա գույները ազդում են մեր գույների ընկալման վրա։ Օրինակ՝ դիտարկելով նկարը՝ կարելի է ընդգծել, թէ ինչ տեսք ունի նույն կարմիր քառակուսին տարբեր գույների վրա։

Սև ֆոնի վրա կարմիր քառակուսին երևում է մեծ և ավելի պայծառ։ Սպիտակ ֆոնի վրա, ընդհակառակը, կարմիրը երևում է փոքր։ Նարնջագույն ֆոնի վրա կարմիրը երևում է ավելի եթերային, իսկ բաց կապույտի վրա` ընդհակառակը, կարմիրը ասես ավելի պայծառ լինի։

Գույնի ստացում
--------------

Գույնի ստացումը բաժանվում է 2 եղանակի՝ ադետիվ մեթոդ և սուբտրակտիվ մեթոդ։

### Ադիտիվ մեթոդ

  

Ավելացնելով գույները խառնելու եղանակը։  

Օգտագործվող գույներն են՝ կարմիրը, կանաչը, կապույտը։
Ադետիվ մեթոդը կամ գույների միախառնելու մեթոդը աշխատում է գլխավոր երեք գույները իրար միախառնելիս։ Եթե, օրինակ, միաժամանակ էկրանի վրա ուղղորդվի երեք լուսային ճառագայթ (կարմիր, կանաչ, կապույտ), ապա նրանց պայծառությունը (ինտենսիվությունը) կառավարելով՝ կարող ենք ստանալ բոլոր մնացած գույները։

### Դեղին և կապույտ

  

Պակասեցնելով գույները խառնելու եղանակը։  

Օգտագործվող գույներն են՝ դեղինը, կաիմիրը և կապույտը։
Սուբտրակտիվ մեթոդը երկրորդային խաժ, դեղին և բոսոր գույների խառնումից առաջնային կարմիր, կանաչ և կապույտ գույների ստացումն է։

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Հիմնական գույներ** կատեգորիայում։ |

 բանանա բանանանանանա🍌
|  |
| --- |
| **Աճատերև** |
|  |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Տիպ/Բաժին** | Անոթավոր բույսեր (Tracheophyta) |
| **Ենթատիպ** | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
| **Կարգ** | Քարբեկածաղկավորներ (Saxifragales) |
| **Ընտանիք** | Թանձրատերևազգիներ (Crassulaceae) |
| **Ենթաընտանիք** | *Kalanchoideae* |
| **Ցեղ** | Կալանխոե *(Kalanchoe)* |
| **Վերնատեսակ** | **Աճատերև** *(Bryophyllum)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
|  ***Bryophyllum***Boiteau, 1947 |

**Աճատերև (Բրիոֆիլլում)** (լատին․՝ Bryophyllum), պատկանում է թանձրատերևազգիների (*Crassulaceae*) ընտանիքին։ Հայրենիքը Մադագասկար կղզին է։

Կենսաբանական նկարագիր
---------------------

Այս արևադարձային բույսը չափազանց արագ է բազմանում, վեգետատիվ ճանապարհով՝ ճուտիկներով, որոնք աճում են տերևների շրջեզրերին։ Դրանք վերին աստիճանի կենսունակ են։ Տերևները վրայից ընկնելով խոնավ հողի վրա, անմիջապես սկսում են աշխատել, փոքրիկ արմատիկներ բաց թողնել հողի մեջ, իսկ հողի չոր լինելու դեպքում երկար ժամանակ պահպանում են իրենց կենսունակությունը։ Ընկած բուսակների տեղի, տերևների եզրին սկսում են աճել նորերը։

Օգտագործում
-----------

Բրոֆիլլում դայգրամոնտիանում (*B. digremontianum Haw.*) բայսը և մի շարք այլ տեսակներ, ինչպես նշվածը, բուժական հատկություններ ունեն։ Բնակարաններում և ջերմատներում այն օգտագործվում է որպես դեկորատիվ բույս։

Մշակում
-------

Մշակության տեսակետից առանձնահատուկ խնամք չի պահանջում։ Տնկումը կատարվում է թաղարների մեջ, տալով հետևյալ հողախառնուրդը՝ բանջարանոցային հող 3 մաս, տորֆահող 1 մաս և ավազ 0,5 մաս։ Ձմռանը բույսը պետք է պահել լուսամուտին մոտ, բայց ոչ լուսամուտի գոգին, 12-15° ջերմության մեջ։ Ջուրը ամառ ժամանակ տրվում է առատ ձմռանը, ընդհակառակը, պետք է պակասեցնել։

Տեսակներ
--------

* *Bryophyllum beauverdii*
* *Bryophyllum bouvetii*
* *Bryophyllum campanulatum*
* *Bryophyllum fedtschenkoi*
* *Bryophyllum gastonis-bonnieri*
* *Bryophyllum laxiflorum*
* *Bryophyllum macrochlamys*
* *Bryophyllum manginii*
* *Bryophyllum marnierianum*
* *Bryophyllum miniatum*
* *Bryophyllum proliferum*
* *Bryophyllum pubescens*
* *Bryophyllum rolandi-bonapartei*
* *Bryophyllum rosei*
* *Bryophyllum schizophyllum*
* *Bryophyllum streptanthum*
* *Bryophyllum suarezense*
* *Bryophyllum uniflorum*

Գրականություն
-------------

* Ծաղկաբուծություն և դեկորատիվ այգեգործություն, Հ. Ե. Նարինջյան

Վիքիբառարան

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ընթերցե՛ք **«աճատերև»** բառի բացատրությունը Հայերեն Վիքիբառարանում։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | EOL |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2776537389 |

 |
**Տանն Կիլիկիո կաթողիկե եկեղեցու առաջնորդարան**, հայ կաթողիկե եկեղեցու պատրիարքարան։ Կիլիկիայի Հայոց պատրիարքի նստավայրը գտնվում է Լիբանանի Զմմառ բնակավայրում։

Լիբանանի հայ կաթողիկե եկեղեցի
-----------------------------

Լիբանանի պատրիարքական թեմի առաջնորդանիստը գտնվում է Բեյրութում։ Առաջնորդը կաթողիկոս-պատրիարքն է, որը թեմը վարում է իր ընդհանուր փոխանորդի և վարչական խորհրդի միջոցով։

Գործում է 9 եկեղեցի, առավել հայտնի են Բեյրութի սուրբ Եղիա և սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ մայր տաճարը, սուրբ Փրկիչ և սուրբ Խաչ եկեղեցիները։ Եկեղեցիներ կան նաև Ռաուդայում և Հազմիեում, Զմմառում, Անջարում, ինչպես նաև 1 մատուռ՝ Բիկֆաայի Սխիթարյանների ամառանոցում։ Եկեղեցիներ են գործել նաև Սայդա, Սուր և այլ բնակավայրերում, որտեղ ժամանակին եղել է հայ կաթոլիկ ստվար բնակչություն։

Լիբանանում հոգևոր ու կրթական գործունեություն են ծավալում Զմմառի, Մխիթարյան և Անարատ հղության հայ քույրերի միաբանությունները։ Բեյրութի Հազմիե արվարձանում Մխիթարյանները հիմնադրել են Բեյրութի սուրբ Ավետման հայ Կաթողիկե եկեղեցին Վիեննայի Մխիթարյան միաբանության մայրավանքը Երկրորդական վարժարան (ներկայումս չի գործում), 1972 թվականին բացվել է Մխիթարյան միաբանության Ռաուդայի դպրեվանքը։

Բեյրութում գործում են Անարատ հղության հայ քույրերի միաբանության սուրբ Հռիփսիմյանց (1992 թվականից), սուրբ Ագնես վարժարանները, ինչպես նաև դպրոցներ՝ Զահլեում ու Անջարում, Զմմառի աղջկանց և Անջարի երկսեռ որբանոցները։ 1937 թվականին հիմնված սուրբ Շուշան վարժարանը 1997 թվականին վերածվել է մանկամսուրի։ Լիբանանահայ կրթական կենտրոններից է Մեսրոպյան վարժարանը։ Անցյալում լիբանանահայ պատանիների հայեցի դաստիարակության գործում մեծ է եղել նաև Հիսուսյան միաբանության Բեյրութի սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ ճեմարանի դերը։ Թեմում գործում են մշակութային, բարեսիրական մարզ, և սկաուտական միություններ, 4 երգչախումբ։

Տես նաև
-------

* Տանն Կիլիկիո կաթողիկե եկեղեցու կաթողիկոսների ցանկ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Patriarchal See of Cilicia"

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Տանն Կիլիկիո կաթողիկե եկեղեցու առաջնորդարան** կատեգորիայում։ |
**7 օր մինչ մահը**, 2000 թվականի սարսափ ֆիլմ, որն ԱՄՆ-ի, Գերմանիայի և Չեխիայի համատեղ արտադրությունն է։ Համաշխարհային պրեմիերան տեղի է ունեցել 2000 թվականի հունիսի 25-ին։

Սյուժե
------

Իրենց Տոմաս որդու մահից հետո Էլեն և Մարտին Շոու ամուսինները տեղափոխվում են երկրից։ Այդպես նրանք հուսով են, որ կապրեն այդ դժվարին պահերը առանց տղայի։

Սակայն ամեն ինչ այդպես չընթացավ ինչպես նրանք էին ուզում և ինչին սպասում էին։ Էլենի հետ սկսվեցին կատարվել տարօրինակություններ, սկզբից նա տեսնում էր հայելու վրա «7» թիվը, հաջորդ օրը մեքենայով գնալիս տեսնում է գրված՝ «Քեզ մնացել է ապրելու վեց օր» և այդպես շարունակ։ Այդ օրը, գիշերը նրա աչքերի առաջ երևում է նրա մահացած տղան։

Էլենը չի կարողանում հասկանալ թե ինչ է նրա հետ կատարվում, որն է իրականություն, որն է տեսիլք։ Իսկ Մարտինը շատ քիչ է շփվում կնոջ հետ։

Էլենն իմանում է, որ մինչ նրանց այդ տանը դաժան մարդասպանություններ են կատարվել, իսկ տունը կառուցված է մասսայական մահապատիժների վայրում։

Դերերում
--------

* Ամանդա Պլամմեր-Էլեն Շոու
* Շոն Պերտվի-Մարտին Շոու
* Նիկ Բրիմբլ-Կարլ Ֆարրելլ
* Էդդի Կուպեր-Թոմաս Շոու

Հետաքրքիր փաստեր
----------------

Ֆիլմի կարգախոսն է «Ինչ-որ բան է քեզ սպասում մթության մեջ» (անգլ.՝ «Something is waiting for you in the dark…»)

Արտաքին հղումներ
----------------

* 7 օր մինչ մահը(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · FilmAffinity · Filmportal · Internet Movie Database · Rotten Tomatoes |

 |



1. ↑  filmportal.de — 2005.
|  |
| --- |
| **Գեղածնկիկ մատիտեղանման** |
| Գեղածնկիկ մատիտեղանմանԳեղածնկիկ մատիտեղանման |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Ենթատիպ** | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
| **Կարգ** | Մեխակածաղկավորներ (Caryophyllales) |
| **Ընտանիք** | Հնդկացորենազգիներ (Polygonaceae) |
| **Ենթաընտանիք** | Հնդկացորենայիններ (Polygonoideae) |
| **Տրիբա** | *Calligoneae* |
| **Ցեղ** | Գեղածնկիկ *(Calligonum)* |
| **Տեսակ** | **Գեղածնկիկ մատիտեղանման** *(C. polygonoides)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Calligonum polygonoides***L. 1753 |

**Գեղածնկիկ մատիտեղանման** (լատին․՝ Calligonum polygonoides), մատիտեղազգիների ընտանիքին պատկանող գեղածնկիկների ցեղի ծածկասերմ բույս, գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

0,5-1,5 մ բարձրությամբ տերևաթափ թուփ է։ Ճյուղերը ծածկված են սպիտակավուն կեղևով։ Տարեկան ընձյուղները ճյուղավորված են, հատվածավոր։ Տերևները մանր են, ռեդուկցված (ապաճած), նեղ մախաթանման։ Ծաղիկները երկսեռ են։ Ծաղկապատի մասնիկները պտուղների վրա դեպի ցած են թեքված։ Պտուղը ծածկված է խոզանանման, կոպիտ մազմզուկներով։ Տարածված է Կովկասում, Բալկանյան թերակղզում, Փոքր Ասիայում, Արևմտյան Հայաստանում, Իրանում։ Հայաստանում հանդիպում է Արարատյան դաշտում, որտեղ աճում է անապատային ավազուտներում (Գորովան)։

Նկարագրություն
--------------

1,5 մ բարձրությամբ չռված-ճյուղավորված, հատվածավոր ճյուղերով և ռեդուկցված մանր տերևներով թուփ է։ Ծաղկապատը պարզ է։ Պտուղը ծածկված է խիտ թևեր առաջացնող ճյուղավորված խոզաններով։

Տարածվածություն
---------------

Հայաստանում հանդիպում է միայն Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում (Վեդու շրջակայք)։ Աճում է նաև Նախիջևանում, Անատոլիայում, Իրաքում, Իրանում, Թուրքմենիայում և Պակիստանում։

Էկոլոգիա
--------

Աճում է ծովի մակարդակից 850-950 մ բարձրությունների վրա, ստորին լեռնային գոտում և ավազային անապատում։ Ծաղկում է մայիս ամսին, պտղաբերում՝ հունիսին։

Պահպանություն
-------------

Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Հայտնի է մեկ պոպուլյացիա։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Ավազանի արտահանման, արածեցման և գյուղատնտեսական հողերի ընդարձակման հետևանքով տեսակին սպառնում է տարածման և բնակության շրջանների կրճատում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված է որպես ոչնչացման սպառնալիքի ենթակա տեսակ։ Ընդգրկված չէ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանվում է «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոցի «Գոռավանի ավազուտներ» արգելավայրի տարածքում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հարությունյան Լ․ Վ․, Հարությունյան Ս․ Լ․, Հայաստանի դենդրոֆլորան, հ. 1, Երևան, «Լույս հրատարակչություն», 1985, էջ (228)։
2. 1 2 3 4 5  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*։ Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն։ 2010։ ISBN 978-99941-2-420-6


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | GBIF · iNaturalist · NCBI |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2779285147 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Տաքսոնինույնացուցիչներ | 
* APDB: 129409
* GBIF: 7291761
* iNaturalist: 125897
* IPNI: 693386-1
* NCBI: 710102
* Plant List: kew-2692609
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:693386-1

 |

 |
| **՞**Տարազույգ կապտաթիթեռ |
| --- |
|  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Կենդանիներ |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Բաժին | Միջատներ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ընտանիք | Կապտաթիթեռներ |
|
|
|
|
|
|
| Տեսակ | Տարազույգ կապտաթիթեռ |
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Thersamonolycaena dispar

 |
| 

| [{{fullurl:wikispecies:{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} ԴասակարգումըՎիքիցեղերում] | uselang=hy}}[{{fullurl:commons:Special:Search/{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} Պատկերների որոնումՎիքիպահեստում] | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Տարազույգ կապտաթիթեռ** (լատին․՝ Thersamonolycaena dispar), կապտաթիթեռների ընտանիքին պատկանող միջատ։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն
--------------

Ոչ խոշոր թիթեռ է, որի արուի աջևի թևի երկարությունը 16-19 մմ է, իսկ էգինը՝ 18-22 մմ։ Նեղ սև երիզով և դիսկալ մանրագծերով արուի թևերի ընդհանուր գուներանգն ալ կարմիր է, իսկ էգի՝ եզրային երիզով, պոստդիսկալ, դիսկալ և միջին բծերով առջևի թևերն՝ ալ կարմիր։ Մարգինալ պտերից կազմված կարմիր զոլով իրար միացած հետին թևերը գորշագույն են, իսկ պոստդիսկալ և մարգինալ բծերով ստորին կողմը՝ մոխրաերկնագույն է, լավ զարգացած դիսկալ և պոստդիսկալ պտերի շարքերով առջևի թևերը բաց կարմիր են, իսկ արտաքին եզրը՝ բաց մոխրագույն։

Տարածվածություն
---------------

Տարածված են Եվրոպայում, Կովկասում, Ադրբեջանում (Սևանի լեռնաշղթայի հյուսիսային լանջ), Թուրքիայում (Սև ծովյան ափ) Միջին Ասիայում, Սիբիրում և Հեռավոր Արևելքում։ Հայաստանում հայտնի է Ռոմանովի ամփոփագրում նշված միակ վայրից՝ Լիճք (Զանգեզուրի լեռնաշղթա)։

Էկոլոգիա
--------

Ապրում է բացատներում, անտառներում և մեզոֆիլ մարգագետիններում։

Հայաստանի պայմաններում կենսաբանական առանձնահատկությունները հայտնի չեն։ Եվրոպայում զարգացման ընթացքում տալիս են երեք սերունդ։ Առաջին սերնդի հասուն առանձնյակները հայտնվում են մայիսի վերջին, ձմեռում են երրորդ, չորրորդ հասակի թրթուրները։

Պահպանություն
-------------

Ծայրահեղ սահմանափակ արեալով հազվագյուտ տեսակ է։ Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով գնահատվում է որպես կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ։

Թվաքանակի և դրա փոփոխության միտումների և վտանգման հիմնական գործոնների մասին տվյալներ չկան։

Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*։ Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն։ 2010։ ISBN 978-99941-2-420-6
**Իքտա** (արաբերեն բառացի՝ բաժին, հողաբաժին), միջին դարերում Մերձավոր և Միջին Արևելքի երկրներում ռագմա-վարչական ծառայության դիմաց տրված ֆեոդալական պայմանական հողատիրույթ։ Արաբական սկզբնաղբյուրներում առաջին անգամ հիշատակվել է 7-րդ դարում, տարածում է գտել 8-10-րդ դարերի՝ Աբբասյանների օրոք։ Իքտան սկզբնապես նման էր արևմտաեվրոպական բենեֆիցիումին և հայկական պարգևականին։ 9-10-րդ դարերին վերածվել է ֆեոդի տիպի անժամկետ ժառանգական տիրույթի։ Իքտա ստացողը կոչվել է իքտադար, որն իր տիրույթի լիիրավ տերն էր։ Լայն տարածում է գտել Եգիպտոսում, երբ Ֆաթիմյանների հայազգի վեզիրները Իքտա նվիրել են եկվոր հայ զինվորականությանը՝ նրանց տնտեսական և քաղաքական դիրքն ամրապնդելու նպատակով։ Իքտան գոյություն է ունեցել նաև Իրանում, Միջին Ասիայում, Հնդկաստանում։ Հայաստանում, արաբական տիրապետության ժամանակաշրջանում, կարճ ժամանակ իքտադարական բնույթ են ստացել հայֆեոդալների հողատիրական իրավունքները։ 8-րդ դարի վերջից և 9-րդ դարի սկզբից Իքտայի ինստիտուտը Հայաստանում սահմանափակ գոյություն ուներ արաբ, ամիրայություններում։ 11-րդ դարի 2-րդ կեսից, երբ սելջուկները նվաճեցին Հայաստանը, շատ գավառներ և քաղաքներ դարձել են ամիրաների, մելիքների Իքտաներին։ Մոնղոլական տիրապետության ժամանակաշրջանում (13-14-րդ դարերին) հայկական հողերի զգալի մասը իբրև Իքտան բաժանվել է մոնղոլ զինվորականությանը։ Հայ խոշոր հողատերերի մի մասը մոնղոլների մոտ ռազմական, վարչա-ֆինանսական ծառայության մտնելով՝ դարձել է իքտադար։ Օսմանյան կայսրությունում, այդ թվում՝ նվաճված հայկական տերիտորիաներում, Իքտաները, ըստ հասույթի չափիտարատեսակված զիամեթ և թիմար կարգերի՝ պահպանվել են մինչև 1839 թվականը։

Գրականություն
-------------

* Պողոսյան Ս, Գյուղացիների ճորտացումը և գյուղացիական շարժումները Հայաստանում 9-18-րդ դարերի, Երևանի, 1956, էջ 263-70։ Լ. Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական և քաղաքական պատմությունը 18-14 դարերում, Երևան, 1964, էջ 417-25։ Հ. Նաշարյաև

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 464)։*  |
**Տարամասալատա** (հունարեն՝ ταραμοσαλάτα), հունական խոհանոցի ուտեստ։ Այս ուտեստն իրենից ներկայացնում է ապխտած ձողաձկան ձկնկիթի, կիտրոնի հյութի, ձիթայուղի և սխտորի խառնուրդ, օգտագործվում է որպես ակրատ։ Ավանդաբար մատուցվում է ձիթապտուղների և պիտա հացի, ինչպես նաև բուտերբրոդի հետ միասին։

Պատրաստման եղանակ
-----------------

Տարամասալատայի բաղադրիչները
Ըստ դասական բաղադրատոմսի՝ տարամսալատայի հիմնական բաղադրիչներն են՝ ապխտած ձողաձկան ձկնկիթը, կիտրոնի հյութը, ձիթապտուղները և ձիթայուղը։ Երբեմն ուտեստի մեջ ավելացնում են խաշած կարտոֆիլ կամ սպիտակ հաց։ Կաթի մեջ կարտոֆիլով կամ հացով շաղախված ձկնկիթի խառնուրդը լցնում են բլենդերի մեջ, այնուհետև՝ ստացված զանգվածին ավելացնում են կիտրոնի հյութ, ձիթայուղ և որոշ ժամանակ հարում են։ Պատրաստի տարամասալատան զարդարում են կանաչիով։

Ավանդույթ
---------

Հունաստանում տարամասալատան կապված է Մեծ պահքի սկզբի հետ, իսկ ավելի կոնկրետ՝ Մեծ պահքի առաջին օրվա՝ Մաքուր երկուշաբթիի *(Καθαρά Δευτέρα)* հետ։

Տարածվածություն
---------------

Նմանատիպ ուտեստներ կան ռումինական (*salată de icre*) և բուլղարական (*хайвер*) խոհանոցներում։ պատրաստման համար օգտագործվում է ոչ միայն ձողաձկան ձկնկիթը, այլև գայլաձկան, գետածածանի կամ ծովատառեխի ձկնկիթը։ Ձիթայուղի փոխարեն կիրառվում է բուսական յուղ, իսկ որպես խտացուցիչ՝ կարտոֆիլային կամ ընդեղենի խյուս։ Որոշ երկրներում տարամասալատան արդյունաբերական ճանապարհով ստացվող մթերք է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Տարամասալատա(ռուս.)
2. ↑  Կարտոֆիլով տարամասալատա(չաշխատող հղում)
3. ↑  Ռումինական խոհանոց
4. ↑  Տարամասալատան բուլղարական խոհանոցում

Արտաքին հղումներ
----------------

* Տարամասալատայի բաղադրատոմսեր (անգլ.)
* Տարամասալատա
* Տարամասալատայի պատրաստման բաղադրատոմս