**Ռանդի Մարիե Բլեր** (նորվ.՝ Randi Marie Blehr, ծննդյամբ` Նիլսեն (նորվ.՝ Nilsen), փետրվարի 12, 1851(1851-02-12), Բերգեն, Նորվեգիա - հունիսի 13, 1928(1928-06-13), Օսլո, Նորվեգիա), նորվեգացի ֆեմինիստ, սուֆրաժիստ և կանանց իրավունքների համար շարժման ակտիվիստ։ Ամուսնացած է եղել Նորվեգիայի վարչապետ Օտտո Բլերի հետ, որից որդի է ունեցել՝ Էյվին Բլերին։ Ռանդի Բլերը եղել է Նորվեգիայի կանանց իրավունքների ասոցիացիայի հիմնադիրներից մեկը և ղեկավարել է ասոցիացիան 1895-1899 և 1903-1922 թվականներին։

Վաղ կենսագրություն
------------------

Ռանդի Բլերը ծնվել է 1851 թվականին Բերգենում` նավային բրոկեր Անդրեաս Ռասմուսեն Նիլսենի (1822-1898) և Մարգրետե Անդրեա Տորնյոեի (1827-1909) ընտանիքում։ Նա տասնմեկ երեխաներից ամենամեծն էր։ Ռանդը պաշտոնական կրթություն չի ստացել, բայց փոքր հասակից զբաղվել է արվեստով, այդ թվում նկարչությամբ, թատրոնով և երաժշտությամբ։ Երբ 17 տարեկան էր, նա միացավ Նորվեգիայի հնագույն լեզվական ասոցիացիային *Vestmannalaget*-ին։ 1876 թվականին Ռենդը մասնակցեց Բերգենի ամենահին և ամենամեծ` Ազգային թատրոնի (նորվ.՝ Den Nationale Scene) ստեղծմանը և նույն թվականին ամուսնացավ Օտտո Բլերի՝ ձախ լիբերալ կուսակցության իրավաբանի և քաղաքական գործչի հետ, որը հետագայում դարձավ Նորվեգիայի վարչապետը։

Կարիերա
-------

Բլերը ներգրավված էր նորվեգական ֆեմինիստական շարժման մեջ 1880-ականներից։ 1883 թվականին նա միացավ ուսանողուհիների Սկուլդ վիճաբանության, իսկ հաջորդ տարի դարձավ Նորվեգիայի կանանց իրավունքների ասոցիացիայի (*Norwegian Queendesagsforening*) համահիմնադիրներից մեկը։ Բլերը երկու ժամանակահատված` 1895 թվականից 1899 թվականին և 1903 թվականից մինչև 1922 թվականը եղել է այս կազմակերպության նախագահը։ Այս պաշտոնում Բլերը պայքարում էր տնային տնտեսուհիների, աշխատավոր և միջին խավի կանանց սոցիալ-տնտեսական պայմանները բարելավելու համար։ Նա դիմել էր Խորհրդարան՝ խնդրանքով, որ օրինականացվի կանանց մասնագիտական կրթությունը, ստեղծվեն դասընթացներ սպասուհիների, դերձակների, խոհարարների և տնային տնտեսուհիների համար։ Բլերի ղեկավարությամբ ասոցիացիան նաև քարոզում էր հավասար վարձատրություն տղամարդկանց և կանանց համար և որ արտաամուսնական կապերից ծնված երեխաներն ունենան օրենքով հայրություն ճանաչելու իրավունք։

1885 թվականին, երբ Նորվեգիայի կանանց իրավունքների ասոցիացիան որոշեց իր օրակարգում չընդունել կանանց ընտրական իրավունքը, Բլերը դարձավ կանանց ընտրական իրավունքի ասոցիացիայի (*Norwegian Kvinnestemmerettsforningen*) համահիմնադիրը, որը ղեկավարում էր Գինա Կրոգը։ Մեկ տարի անց նա օժանդակեց նաև Նորվեգիայի հանրային առողջության ասոցիացիայի (նորվ.՝ Norske Kvinners Sanitetsforning) ստեղծմանը։ 1903 թվականին Բլերն ընտրվեց Նորվեգիայի կանանց խաղաղության ասոցիացիայի (նորվ.՝ Norske Kvinners Fredsforbund) նախագահ։ Այն ժամանակներում, երբ նրա ամուսնու քաղաքական կարիերան պահանջում էր լքել իրենց տունը Օսլոյում և բնակվել Շվեդիայում, նա աշխատել է որպես սպասուհի Ստոկհոլմում գտնվող «*Norska Ministerhotellet*»-ում։

1921 թվականին՝ 70 տարեկան հասակում, Բլերը պարգևատրվել է Վաստակի համար Թագավորական մեդալով (նորվ.՝ Kongens fortjenstmedalje): Մահացել է 1928 թվականին։ Թաղված է Օսլոյի Քրիստոս Փրկչի տաճարի գերեզմանատանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  Norsk biografisk leksikon(նորվ.) — Kunnskapsforlaget. — ISSN 2464-1502
2. ↑  «Randi Marie Blehr». *Store norske leksikon* (նորվեգերեն). Oslo: Kunnskapsforlaget. Վերցված է 11 апреля 2020-ին.
3. 1 2 3 4 5  Moksnes, Aslaug. «Randi Blehr». In Helle, Knut (ed.). *Norsk biografisk leksikon* (նորվեգերեն). Oslo: Kunnskapsforlaget. Վերցված է 11 апреля 2020-ին.
4. ↑  «Randi Marie Blehr (1851-1928)». Kvinnemuseet. Վերցված է 11 апреля 2020-ին.
5. ↑  «Randi Blehr». lokalhistoriewiki.no. Վերցված է 11 апреля 2020-ին.
6. 1 2 3  Skaarer, Åse Camilla; Kåss, Ingrid Wreden. «Randi Marie Blehr (1851–1928)». stemmerett.no. Վերցված է 11 апреля 2020-ին.
7. ↑  «Kongens fortjenstmedalje». lokalhistoriewiki.no. Վերցված է 11 апреля 2020-ին.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | WikiTree · Rodovid |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000362130567 · VIAF: 223595797 · WorldCat VIAF: 223595797 |

 |