**Մարտին Մյույրսեպ** (էստ.՝ *Martin Müürsepp*, սեպտեմբերի 26, 1974(1974-09-26), Տալլին, Էստոնական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), էստոնացի նախկին բասկետբոլիստ, հարձակվող։ Մասնագիտական կարիերայում հանդես է եկել մի շարք ակումբներում, այդ թվում՝ Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) «Մայամի Հիթ» և «Դալաս Մավերիքս» ակումբներում՝ ընտրվելով «Յութա Ջազի» կողմից՝ 1996 թվականի դրաֆթի 1-ին ռաունդի 25-րդ ընտրությամբ։

Եղել է Էստոնիայի տղամարդկանց բասկետբոլի ազգային հավաքականի անդամ։ Ներկա պահին աշխատում է որպես գլխավոր մարզչի օգնական Էստոնական «Կալև» ակումբում և Բելառուսի տղամարդկանց բասկետբոլի ազգային հավաքականում։

Վաղ կյանքը
----------

Մյուրսեպը ծնվել և մեծացել է Էստոնիայի մայրաքաղաք Տալլինում։ Հաճախել է №39 և 43 դպրոցները, ինչպես նաև Տալլինի արվեստների գիմնազիան։ Նախնական շրջանում Մյույրսեպը հետաքրքրություն էր ցուցաբերում ֆուտբոլի նկատմամբ, սակայն ինը տարեկանից սկսում է լրջորեն զբաղվել բասկետբոլով՝ նախկին բասկետբոլիստ և տալլինյան «Կալև» ակումբի նախկին խաղացող Անդրես Շոբերի ղեկավարությամբ։ 1989 թվականին, Էստոնական ԽՍՀ-ի երիտասարդական հավաքականում հաջող հանդես գալուց հետո, Մյույրսեպին նկատում է Ստանիսլավ Երեմենը և ընդգրկում ԽՍՀՄ երիտասարդական հավաքականում։

Կարիերան
--------

Հայրենի «Կալևում» և մի շարք այլ եվրոպական ակումբների կազմերում հանդես գալուց հետո, Մյույրսեպը որոշում է ուժերը փորձել աշխարհի առաջատար բասկետբոլային լիգայում՝ Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայում (NBA)՝ հայտարարելով թեկնածությունը 1996 թվականի դրաֆթում, որտեղ ընտրվում է «Յութա Ջազի» կողմից՝ առաջին ռաունդի 25-րդ ընտրությամբ և անմիջապես տեղափոխվում է «Մայամի Հիթ» ՝ ապագա դրաֆթի ընտրության իրավունքի դիմաց (23-րդը 2000 թ. դրաֆթում)։

NBA-ում ընդհանուր առմամբ Մյույրսեպն անցկացրել է 83 հանդիպում՝ մեկ մրցաշրջան անցկացնելով «Մայամի Հիթի» և երկու մրցաշրջան «Դալաս Մավերիքսի» կազմերում՝ միջինում խաղալով 11, 5 րոպե և բերելով 4, 7 միավոր, 2, 2 անդրադարձ։ Մինչ օրս Մյույրսեպն համարվում է NBA-ում երբևէ հանդես եկած միակ էստոնացին։

NBA-ի կարիերայից հետո Մյույրսեպը երեք տարի շարունակ հանդես է գալիս Հունաստանի առաջնության «Արիս Սալոնիկ» և «ԱԷԿ Աթենք» ակումբներում։ Վերջինիս կազմում 2000 թվականին նվաճում է Սպորտայի գավաթը և 2000 և 2001 թվականների Հունաստանի բասկետբոլի գավաթները։

Ռուսական «ՈւՆԻՔՍ Կազանի» կազմում Մյույսեպը դառնում է 2001–2002 և 2003–2004 մրցաշրջանների Ռուսաստանի ազգային առաջնության արծաթե մեդալակիր։ 2003–2004 խաղաշրջանում կրկին «ՈւՆԻՔՍ Կազանի» կազմում Մյույրսեպը նվաճում է նորաստեղծ ՖԻԲԱ-ի Եվրոպայի գավաթը, ինչպես նաև անվանակոչվում եզրափակիչ քառյակի ամենաարժեքավոր խաղացող (MVP)։ 2004–2005 մրցաշրջանը անցկացնում է «ԲԿՄԱ Մոսկվայի» կազմում, ապա նորից վերադառնում «ՈւՆԻՔՍ»։

2006–07 մրցաշրջանն անցկացնելով էստոնական «Տարտու Ռոք» ակումբում, Մյույրսեպը 2007 թվականի օգոստոսին նոր պայմանագիր է կնքում Ավստրալիայի բասկետբոլի ազգային լիգայի «Մելբուրն Թայգերս» ակումբի հետ։ Վնասվածքի պատճառով Մյույրսեպը խաղաշրջանի միջնամասում լքում է «Թայգերսը» և վերադառնում հայրենիք և 2008 թվականի փետրվարին պայմանագիր կնքում «Կալևի» հետ։ Մոտ մեկ տարի ընդգրկված լինելով ակումբի կազմում, Մյույրսեպը երբեք դուրս չի հանվում խաղադաշտ։ 2010 թվականի մարտին Մյույսեպը վերադառնում է Էստոնիայի ազգային լիգայի «Ռակվերե Տարվաս» ակումբում։ «Տարվասի» կազմում Մյույրսեպը նվաճում է ազգային լիգայի մի շարք մրցանակներ, որից հետո հեռանում բասկետբոլիստի կարիերայից։

2010 թվականի օգոստոսին Մյույրսեպը դառնում է «Կալևի» օգնական մարզիչներից մեկը։ Թիմն այդ ժամանակից ի վեր նվաճել է 3 անընդմեջ էստոնական տիտղոս։ 2013 թվականի ամռանը Մյույրսեպն համաձայնում է դառնալ նաև Բելառուսի բասկետբոլի ազգային հավաքականի օգնական մարզիչը։

Հավաքականի կարիերան
-------------------

1991 թվականին Մյույրսեպը միանում է ԽՍՀՄ մինչև 16 տարեկանների պատանեկան հավաքականին, որը գրավում է 5-րդ տեղը 1991 թվականի ՖԻԲԱ-ի մինչև 16 տարեկանների Եվրոպայի առաջնությունում։ Եղել է նաև մինչև 22 տարեկանների Էստոնիայի երիտասարդական հավաքականի անդամ։ 1993–2005 և 2007 թվականներին Մյույրսեպը հանդես է եկել Էստոնիայի տղամարդկանց բասկետբոլի ազգային հավաքականում։

Նվաճումներ
----------

### Ակումբային

* 1995–96 Էստոնայի բասկետբոլի լիգա («Տալլինա Կալև»)
* 1995–96 Էստոնայի բասկետբոլի գավաթ («Տալլինա Կալև)
* 1999–00 Սապորտայի գավաթ («ԱԷԿ Աթենք»)
* 1999–00 Հունաստանի բասկետբոլի գավաթ («ԱԷԿ Աթենք»)
* 2000–01 Հունաստանի բասկետբոլի գավաթ («ԱԷԿ Աթենք»)
* 2003–04 ՖԻԲԱ Եվրոպայի գավաթ («ՈւՆԻՔՍ Կազան»)
* 2004–05 Ռուսաստանի բասկետբոլի բարձրագույն լիգա («ԲԿՄԱ Մոսկվա»)
* 2004–05 Ռուսաստանի բասկետբոլի գավաթ («ԲԿՄԱ Մոսկվա»)
* 2006–07 Էստոնայի բասկետբոլի լիգա («Տարտու Ռոք»)
* 2008–09 Էստոնայի բասկետբոլի գավաթ («Կալև/ Կրամո»)

### Անհատական

* 7× Էստոնիայի տարվա բասկետբոլիստ (1996, 2000–2005)
* 2002–03 Ռուսաստանի լիգայի փլեյ-օֆֆի MVP («Ուրալ Գրեյթ»)
* 2003–04 ՖԻԲԱ Եվրոպայի գավաթի եզրափակիչ քառյակի MVP («ՈւՆԻՔՍ Կազան»)

NBA-ի վիճակագրություն
---------------------

| Պայմանանշաններ |
| --- |
|   Խ | Մասնակցած խաղեր |   ՄԽ  | Խաղեր որպես մեկնարկային |  ր/խ  | Խաղացած րոպեներ |
|  ՆԱ%  | Նետման արդյունավետություն |  3Մ%  | Երեք միավորների իրացման արդյունավետություն |  Տ%  | Տուգանային նետման արդյունավետություն |
|  ա/խ  | անդրադարձները խաղում |  փ/խ  | Արդյունավետ փոխանցումները խաղում |  խ/խ  | Խլումները խաղում |
|  բ/խ  | Բլոկշոտերը խաղում |  մ/խ  | Միավորները խաղում |  **Թավատառ**  | Կարիերայի բարձրագույն ցուցանիշ |

### Կանոնավոր մրցաշրջան

| Տարի | Ակումբ | Խ | ՄԽ | ր/խ | ՆԱ% | 3Մ% | Տ% | ա/խ | փ/խ | խ/խ | բ/խ | մ/խ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1996–97 | Մայամի | 10 | 0 | 2.7 | 0.357 | 0.250 | 0.429 | 0.5 | 0.3 | 0.0 | 0.1 | 1.7 |
| 1996–97 | Դալաս | 32 | 0 | 10.0 | 0.419 | 0.150 | 0.679 | 1.9 | 0.5 | 0.4 | **0.3** | 4.3 |
| 1997–98 | Դալաս | **41** | **7** | **14.7** | **0.435** | **0.421** | **0.761** | **2.8** | **0.7** | **0.7** | **0.3** | **5.7** |
| Կարիերա |  | 83 | 7 | 11.5 | 0.425 | 0.323 | 0.693 | 2.2 | 0.6 | 0.5 | 0.3 | 4.7 |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Էստոնական մարզական կենսագրական բառարան (эст.)
2. ↑  «Մարտին Մյույրսեպի էջը NBA.com կայքում». Արխիվացված օրիգինալից 2013 թ․ հունիսի 7-ին. Վերցված է 2012 թ․ հունիսի 12-ին.
3. ↑  Սոյդրո, Մարտ (2010). *Mürka. Pea jagu üle*. Տալլին: «Գո գրուպ». էջեր 16–17. ISBN 978-9949-9097-0-4.
4. ↑  Սոյդրո, Մարտ (2010). *Mürka. Pea jagu üle*. Տալլին: «Գո գրուպ». էջ 21. ISBN 978-9949-9097-0-4.
5. ↑  Սօյդրո, Մարտ (2010). *Mürka. Pea jagu üle*. Տալլին: «Գո գրուպ». էջ 48. ISBN 978-9949-9097-0-4.
6. ↑  «Թայգերսը 2007/08-ին ընդառաջ ձևավորում է երկվորյակ աշտարակներ»(չաշխատող հղում)
7. ↑  «Müürsepa uus amet: BC Kalev/Cramo abitreener!» Վերցված՝ Հունիսի 6, 2013 Կաղապար:Et icon
8. ↑  Martin «Müürsepp hakkab treenima Valgevene koondist» Վերցված՝ Հունիսի 6, 2013 Կաղապար:Et icon

Գրականություն
-------------

* Soidro, Mart (2010). *Mürka. Pea jagu üle*. Tallinn: Go Group. ISBN 978-9949-9097-0-4.
* Lään, Vello; Ibrus, Märt (2006). *Eesti korvpall: portreed*. Tallinn: Eesti Korvpalliliit. ISBN 9949-406-68-4.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ բազմաթիվ անուններ: authors list (link)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Էջը NBA.com կայքում
* Էջը Բասկետբոլ-ռեֆերենսում Արխիվացված 2017-06-08 Wayback Machine