**Լուսի Բալյան Ռորք Ադամս** (անգլ.՝ Lucy Balian Rorke-Adams, 1929, Սեյնթ Փոլ, ԱՄՆ), հայկական ծագմամբ ամերիկացի բժիշկ, բժշկության դոկտոր, մանկական նյարդաբան։ Լուսի Բալյան Ռորք Ադամսը Նոուլսի հոգաբարձուների խորհրդի անդամ է 2015 թվականից, Ֆիլադելֆիայի մանկական հիվանդանոցի ավագ նյարդաբան, 50 տարի Պենսիլվանիայի համալսարանի բժշկական դպրոցի Պերելմանի պաթոլոգիայի և լաբորատոր բժշկության կլինիկական պրոֆեսոր է։ Լուսի Բալյան Ռորք Ադամսը կենտրոնական նյարդային համակարգի ուռուցքների աշխարհի առաջատար մասնագետներից մեկն է։

Կենսագրություն
--------------

Լյուսի Բալյանի հայրը լքել է Կեսարիան 1913 թվականին և 1920 թվականից հաստատվել Միացյալ նահանգների Մինեապոլիս քաղաքում։ 1921 թվականին Ստամբուլից՝ ապագա ամուսնու նկարը տեսնելով, երկու քրոջ և եղբոր հետ Մինեապոլիս է տեղափոխվել եղեռնից մազապուրծ Լուսիի ապագա մայրը, և այնտեղ էլ ամուսնացել են։ Լուսի Բալայանը ծնվել է 1929 թվականին Մինեսոտա նահանգի Սեյնթ Փոլ քաղաքում, եղել է հինգ քույրերից ամենափոքրը։ Զբաղվել է արվեստով, երազել է օպերայի երգչուհի դառնալ, սովորել է Ազատ արվեստի քոլեջում ստացել է արվեստի բակալավրի աստիճան (1951) և արվեստի մագիստրոսի կոչում (1952)․ապա Մինեսոտայի համալսարանի բժշկական դպրոցում հոգեբանության գծով բժշկության գիտությունների բակալավր (1955) և բժշկության դոկտոր (1957)։
Դոկտոր Ռորկ-Ադամսը կլինիկական հոգեբանության ոլորտում իր կարիերան սկսել է Մինեսոտայի համալսարանի բժշկական դպրոցն ավարտելուց և Ֆիլադելֆիայի ընդհանուր հիվանդանոցում անատոմիական և նյարդաբանական հիվանդությունների կլինիկական օրդինատուրայի ավարտից հետո։ Նա նախընտրել է կենտրոնանալ մանկական նյարդաբանության վրա, որը երկար ժամանակ անտեսված է եղել։ 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | «Շատ պաթոլոգներ կարծում էին, որ մեծահասակները նույն հիվանդություններն ունեն, ինչ երեխաները։ Երեխաները մանրակերտ մեծահասակ չեն. Նրանք ունենում են իրենց սեփական հիվանդությունները»։- Լուսի Բալյան Ռորք Ադամս |  |

Գիտական հոդվածներ և ինքնակենսագրական
------------------------------------

Բալյան Ռորք Ադամսը նորածնի գլխուղեղի նորմալ և աննորմալ զարգացման, մանկական ուղեղի ուռուցքների, պերինատալ ժամանակահատվածում անբավարար թթվածնացման հետևանքների և երեխաների նյարդային համակարգի տարբեր խանգարումների մասին իր ուսումնասիրությունների հիման վրա հրատարակվել է 294 գրախոսական հոդված, դասագրքերում բազմաթիվ հոդվածներ և երկու գիրք։ Նա տպագրվել է առաջատար ամսագրերի, այդ թվում ՝ «Նյարդաբանության և փորձարարական նյարդաբանության» (անգլ.՝ Journal of Neuropathology and Experimental Neurolog), «Ուղեղի պաթոլոգիայի» (անգլ.՝ Brain Pathology)և «Մանկական նյարդաբանության» (անգլ.՝ Pediatric Neuroscience) խմբագրականներում։

2008 թվականին լույս է տեսել Լուսի Բալյան Ռորք Ադամսի ինքնակենսագրականը։

Մրցանակներ
----------

Դոկտոր Բալյան Ռորկ Ադամսը բազմաթիվ պատվոգրերի է արժանացել։ Ընտրվել է Նյարդաբանության ամերիկյան ասոցիացիայի նախագահ և այդ կազմակերպությունից ստացել բրոնզե հուշատախտակ նյարդաբանության ոլորտի առաջխաղացման գործում ունեցած ավանդի համար։ Նրան շնորհվել է պատվավոր անդամակցություն մի շարք միջազգային նյարդաբանությունների ընկերություններում և Ամերիկյան նյարդաբանության ընկերությունում։ 2003 թվականին Պենսիլվանիայի համալսարանից ուսուցման գերազանցության համար ստացել է Պրովոստի մրցանակը։ 2010 թվականին Ֆիլադելֆիայի մանկական հիվանդանոցը հիմնադրել է Լյուսի Բալյան Ռորկ-Ադամսի ամբիոնը մանկական նյարդաբանության ֆակուլտետում։ Մինեսոտայի համալսարանը 2017 թվականի նոյեմբերի 1-ին նրան շնորհել է «Ակնառու նվաճումների մրցանակ»։

Հայամետ գործունեություն
-----------------------

2015 թվականին Լուսի Բալյան Ռորք Ադամսը 2 մլն դոլլար է նվիրաբերել Սբ․ Ներսես ընծայարանին (անգլ.՝ St. Nersess Seminary)։ Նա որոշել է այդ գումարով իր աստվածապաշտ ծնողների հիշատակին և պատվին աստվածաբանության ամբիոն հիմնել Սբ․ Ներսես ընծայարանում, ինչը կխթանի ապագա քահանաների կրթությունը։ Նրա հիմնած «Պլանավորված նվիրատվություն» միությունը նպատակ ունի ուրիշներին ևս իրենց կամքով հիշել սեմինարիան։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Ես լավ կյանք եմ ունեցել և ցանկանում եմ փոխհատուցել Աստծուն և վերադարձնել Հայ Եկեղեցուն։ Ես կցանկանայի թողնել ժառանգություն, որը հավերժացնում է առաջընթացը։ Հուսով եմ, որ իմ պատմությունը ոգեշնչելու է ուրիշներին նույնն անել։ - Լուսի Բալյան Ռորք Ադամս |  |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Lucy Balian Rorke-Adams, MD: An Autobiography
2. ↑  Founder, Dr. Lucy Balian Rorke-Adams
3. 1 2 3 4  «People - Lucy Balian Rorke-Adams». *Knowles Teacher Initiative* (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2021 թ․ հուլիսի 16-ին.
4. ↑  «On Retiring, Dr. Lucy Rorke-Adams Reflects on 50 Years at CHOP as a Pioneering Pediatric Neuropathologist». *www.newswise.com* (անգլերեն). Վերցված է 2021 թ․ հուլիսի 16-ին.
5. ↑  Rorke-Adams, Lucy Balian (2008 թ․ հունիսի 1). «Lucy Balian Rorke-Adams, MD: An Autobiography» (անգլերեն). էջեր 674–682. doi:10.1177/0883073808315342. Վերցված է 2021 թ․ հուլիսի 16-ին.
6. ↑  Rorke-Adams, Lucy Balian (2013 թ․ սեպտեմբերի 1). «Memoir: Curiosity Rewarded!». էջեր 895–904. doi:10.1097/NEN.0b013e31829f847b. Վերցված է 2021 թ․ հուլիսի 16-ին.
7. ↑  «Lucy Balian Rorke-Adams». *uawards.umn.edu*. Վերցված է 2021 թ․ հուլիսի 16-ին. `{{cite web}}`: Text "University Awards and Honors" ignored (օգնություն)
8. ↑  Inquirer, Ilene Raymond Rush, For The. «After 50 years studying children's brains, she's on to new frontiers». *www.inquirer.com* (անգլերեն). Վերցված է 2021 թ․ հուլիսի 16-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ բազմաթիվ անուններ: authors list (link)
9. ↑  Philadelphia, The Children's Hospital of (2015 թ․ սեպտեմբերի 28). «An Inquiring Mind». *www.chop.edu* (անգլերեն). Վերցված է 2021 թ․ հուլիսի 16-ին.
10. ↑  Rorke-Adams, Lucy Balian (2008-06). «Lucy Balian Rorke-Adams, MD: an autobiography». էջեր 674–682. doi:10.1177/0883073808315342. PMID 18539993. Վերցված է 2021 թ․ հուլիսի 17-ին.
11. 1 2  «Planned Giving Society». *St. Nersess Armenian Seminary* (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ հուլիսի 17-ին. Վերցված է 2021 թ․ հուլիսի 17-ին.