**Սննդի գներ,** վերաբերում են սննդամթերքի գների միջին մակարդակին տարբեր երկրներում, տարածաշրջաններում և համաշխարհային մասշտաբով։ Սննդամթերքի գներն ազդում են սննդամթերք արտադրողների և սպառողների վրա։

Լոլիկի սննդամթերքի գինը տրված է ԱՄՆ դոլարով մեկ ֆունտի դիմաց
Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպության (FAO) Պարենի գների ինդեքսը 1961–2021 թվականներին անվանական և իրական արտահայտությամբ: Իրական գների ինդեքսը Համաշխարհային բանկի Արտադրողների միավոր արժեքի ինդեքսով (MUV) անվանական գների ինդեքսն է: 2014–2016 թվականները 100 են։
Գների մակարդակը կախված է սննդամթերքի արտադրության գործընթացից, ներառյալ սննդամթերքի շուկայավարումը և սննդի բաշխումը։ Պարենային ապրանքների գների տատանումները պայմանավորված են մի շարք բարդ գործոններով։ Աշխարհաքաղաքական իրադարձություններ, համաշխարհային պահանջարկ, փոխարժեքներ, կառավարության քաղաքականությունը, հիվանդությունները և բերքատվությունը, էներգիայի ծախսերը, գյուղատնտեսության համար բնական ռեսուրսների առկայությունը, սննդի սպեկուլյացիա, հողի օգտագործման և եղանակային իրադարձությունների փոփոխություններն ուղղակիորեն ազդում են սննդամթերքի գների վրա։

Պարենային ապրանքների գների տատանումների հետևանքները բազմաթիվ են․ պարենային ապրանքների գների աճը կամ ագֆլյացիան վտանգում է պարենային անվտանգությունը՝ հատկապես զարգացող երկրների համար և կարող է առաջացնել սոցիալական անկարգություններ։ Պարենային ապրանքների գների բարձրացումը կապված է սննդակարգի որակի և առողջության անհավասարության հետ, հատկապես խոցելի բնակչության շրջանում, ինչպիսիք են կանայք և երեխաները։

Պարենային ապրանքների գները միջինում կշարունակեն աճել տարբեր պատճառներով։ Աշխարհի աճող բնակչությունը ավելի մեծ ճնշում կգործադրի առաջարկի և պահանջարկի վրա։ Կլիմայի փոփոխությունը կուժեղացնի եղանակային ծայրահեղ իրադարձությունները, ներառյալ երաշտը, փոթորիկը և հորդառատ անձրևը, իսկ ջերմաստիճանի ընդհանուր աճը կազդի սննդի արտադրության վրա։

Որոշակի չափով գների անբարենպաստ միտումները կարող են հակազդել պարենային քաղաքականությանը։

Սննդամթերքի կորուստը կամ թափոնները նվազեցնելու համար միջամտությունը, եթե բավականաչափ մեծ է, կազդի մատակարարման շղթայի վերևում և ներքևում գտնվող գների վրա՝ համեմատած այն վայրի վրա, որտեղ տեղի է ունեցել միջամտությունը։ «Բոլոր պարենային ապրանքների ՍԳԻ-ն (Սպառողական գների ինդեքսը) 2022 թվականի հուլիսից մինչև 2022 թվականի օգոստոսն աճել է 0,8 տոկոսով, իսկ պարենային ապրանքների գները 11,4 տոկոսով բարձր են եղել, քան 2021 թվականի օգոստոսին»։

Գործոններ
---------

### Էներգիայի ծախսեր

Սննդի արտադրությունը շատ էներգատար գործընթաց է։ Էներգիան օգտագործվում է պարարտանյութերի հումքի մեջ՝ սննդամթերքի վերամշակման համար անհրաժեշտ սարքավորումները սնուցելու համար։ Էներգիայի գնի բարձրացումը հանգեցնում է սննդամթերքի գնի բարձրացման։ Նավթի գներն ազդում են նաև պարենի գնի վրա։ Սննդամթերքի բաշխման վրա ազդում է նաև նավթի գների աճը՝ հանգեցնելով սննդամթերքի թանկացման։

### Եղանակային իրադարձություններ

Եղանակային անբարենպաստ իրադարձությունները, ինչպիսիք են երաշտը կամ հորդառատ անձրևը, կարող են հանգեցնել բերքահավաքի ձախողման։ Կան ապացույցներ, որ եղանակային ծայրահեղ իրադարձությունները և բնական աղետները հանգեցնում են սննդամթերքի գների բարձրացմանը։

Գլոբալ տարբերություններ
-----------------------

Պարենային ապրանքների գինը բավականին կտրուկ աճել է 2007–2008 և 2010–2012 թվականների պարենային գների համաշխարհային ճգնաժամերի ընթացքում։ Այն առավել նկատելի է եղել զարգացող երկրներում, մինչդեռ ավելի քիչ՝ ՏՀԶԿ երկրներում և Հյուսիսային Ամերիկայում։

Հարուստ երկրներում սպառողական գները մեծապես ազդում են զեղչային խանութների հզորության վրա և կազմում են ողջ կյանքի ծախսերի միայն մի փոքր մասը։ Մասնավորապես, արևմտյան սննդակարգի բաղադրիչները, ինչպիսիք են արագ սննդի ցանցերի կողմից մշակվողները, համեմատաբար էժան են արևմտյան կիսագնդում։ Շահույթը հիմնականում կախված է քանակից (տես զանգվածային արտադրություն), ավելի ցածր, քան բարձր գնային որակը։ Որոշ ապրանքատեսակների համար, ինչպիսիք են կաթնամթերքը կամ մսամթերքը, գերարտադրությունը գների փոխհարաբերությունները խեղաթյուրել է թերզարգացած երկրներում բոլորովին անհայտ ձևով («*կարագի լեռ*»)։ Աղքատ հասարակությունների վիճակը վատթարանում է ազատ առևտրի որոշակի համաձայնագրերով, որոնք թույլ են տալիս սննդամթերքի ավելի հեշտ արտահանում «հարավային» ուղղությամբ, քան հակառակը:[*պարզաբանել*] Վառ օրինակ կարելի է գտնել Իտալիայից Գանա լոլիկի արտահանման մեջ՝ Տնտեսական գործընկերության համաձայնագրերի ուժով, որտեղ արհեստականորեն էժան բանջարեղենը էական դեր է խաղում բնիկ գյուղատնտեսության ոչնչացման և առանց այն էլ՝ վատառողջ տնտեսական իշխանության հետագա անկման գործում։

Մոնիտորինգ
----------

ՄԱԿ-ի Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպությունը (FAO) մշակել է «վաղ նախազգուշացման գործիք», որը կոչվում է Պարենի գների և մոնիտորինգի վերլուծություն (FPMA)։ 2008 և 2011 թվականների պարենային ճգնաժամից հետո ՊԳԿ-ն մշակեց «վաղ նախազգուշացման ցուցիչ՝ զարգացող աշխարհի սպառողական շուկաներում գների աննորմալ աճը հայտնաբերելու համար»։ FPMA-ն օգտագործում է տվյալների մի շարք աղբյուրներ՝ իրենց տվյալների բազան կերակրելու համար։

Պարենային ապրանքների գների տատանումը հանգեցրել է որոշ նախաձեռնությունների նաև արդյունաբերական աշխարհում։ Կանադայում Դալհաուզի համալսարանը և Գուելֆի համալսարանը հրապարակում են Կանադայի սննդի գների հաշվետվությունը ամեն տարի՝ սկսած 2010 թվականից։ Ամեն տարի միլիոնավոր մարդկանց կողմից կարդացվող զեկույցը վերահսկում և կանխատեսում է գալիք տարվա սննդամթերքի գները։ Զեկույցը ստեղծվել է կանադացի հետազոտողներ Սիլվեն Շարլեբուայի և Ֆրենսիս Տապոնի կողմից։

Չափումներ
---------

### Numbeo տվյալների բազա

Numbeo տվյալների բազան «թույլ է տալիս տեսնել, կիսվել և համեմատել սննդամթերքի գների մասին տեղեկատվությունը ողջ աշխարհում և տալիս է օրական մեկ անձի համար սննդի համար անհրաժեշտ նվազագույն գումարի գնահատում»։

### FAO պարենային ապրանքների գների ինդեքս

Սննդի, մսի, կաթնամթերքի, հացահատիկի, բուսական յուղի և շաքարի գների ինդեքսները՝ օգտագործելով Համաշխարհային բանկի արտադրական միավորի արժեքի ինդեքսով (MUV)։ 2008 և 2011 թվականների գագաթնակետերը վկայում են պարենային գլոբալ ճգնաժամերի մասին։ 
ՊԳԿ պարենային ապրանքների գների ինդեքսը պարենային ապրանքների շուկայական զամբյուղի միջազգային գների ամսական փոփոխության չափումն է։ Այն բաղկացած է հինգ ապրանքային խմբի գների միջին ինդեքսներից՝ կշռված խմբերից յուրաքանչյուրի արտահանման միջին մասնաբաժիններով։

1. ՊԳԿ Հացահատիկի գների ինդեքս
2. FAO Բուսական յուղի գների ինդեքս
3. FAO Կաթնամթերքի գների ինդեքս
4. FAO Մսի գների ինդեքս
5. FAO շաքարի գների ինդեքս

| Տարի | Անվանական գին idx | Գնանկված գին idx
 |
| --- | --- | --- |
| 1990 | 107.2 | 100.4 |
| 1991 | 105.0 | 98.7 |
| 1992 | 109.2 | 101.1 |
| 1993 | 105.5 | 97.1 |
| 1994 | 110.3 | 101.3 |
| 1995 | 125.3 | 105.3 |
| 1996 | 131.1 | 113.7 |
| 1997 | 120.3 | 111.3 |
| 1998 | 108.6 | 105.6 |
| 1999 | 93.2 | 92.6 |
| 2000 | 91.1 | 92.4 |
| 2001 | 94.6 | 101.0 |
| 2002 | 89.6 | 96.2 |
| 2003 | 97.7 | 98.1 |
| 2004 | 112.7 | 105.0 |
| 2005 | 118.0 | 106.8 |
| 2006 | 127.2 | 112.7 |
| 2007 | 161.4 | 134.6 |
| 2008 | **201.4** | **155.7** |
| 2009 | 160.3 | 132.8 |
| 2010 | 188.0 | 150.7 |
| 2011 | **229.9** | **169.1** |
| 2012 | 213.3 | 158.8 |
| 2013 | 209.8 | 158.5 |
| 2014 | 201.8 | 152.0 |
| 2015 | 164.0 | 123.2 |
| 2016 | 151.6 | 112.3 |

### Համաշխարհային բանկի պարենային գնի ժամացույց

Համաշխարհային բանկը հրապարակում է *Food Price Watch*-ի եռամսյակային զեկույցը, որն ընդգծում է սննդամթերքի ներքին գների միտումները ցածր և միջին եկամուտ ունեցող երկրներում և ուրվագծում պարենային ապրանքների գների տատանումների քաղաքականության հետևանքները։

21-րդ դարի գների պատմություն
----------------------------

Սննդի գների ինդեքսը Միացյալ Նահանգներում
Հազվադեպ է պատահում, որ շատ երկրներում գների աճը միանգամից հարվածի հիմնական բոլոր սննդամթերքներին, բայց պարենային ապրանքների գները 2008 և 2011 թվականներին գրանցել են բոլոր ժամանակների ամենաբարձր մակարդակը՝ գրանցելով 15% և 12% գնանկումային աճ՝ տարեկան կտրվածքով, ինչը ներկայացնում է գները ավելի բարձր, քան հավաքագրված տվյալները։ Պարենային ապրանքների թանկացման պատճառներից մեկը կարող է լինել միաժամանակ նավթի գների բարձրացումը։

Հազվադեպ է պատահում, որ շատ երկրներում հասկերը միանգամից հարվածեն հիմնականում բոլոր սննդամթերքներին։ 2007 թվականին ԱՄՆ-ում պարենային ապրանքների գներն աճել են 4%-ով, ինչը 1990 թվականից ի վեր ամենաբարձր աճն է, և ակնկալվում է, որ 2008 թվականին կրկին նույնքան կբարձրանա։ 2007 թվականի դեկտեմբերի դրությամբ 37 երկիր բախվել է պարենային ճգնաժամի, իսկ 20-ը սահմանել է սննդի գնի որոշակի վերահսկողություն։ Չինաստանում խոզի մսի գինը 2007 թվականին աճել է 58%-ով։ 1980-ականներին և 1990-ականներին գյուղացիական տնտեսությունների սուբսիդիաները և աջակցության ծրագրերը թույլ տվեցին հացահատիկ արտահանող խոշոր երկրներին պահել մեծ ավելցուկներ, որոնք կարող էին օգտագործվել սննդի պակասի ժամանակ՝ գները ցածր պահելու համար։ Այնուամենայնիվ, նոր առևտրային քաղաքականությունը գյուղատնտեսական արտադրությունը դարձրել է շուկայական պահանջներին շատ ավելի արձագանքող՝ 1983 թվականից ի վեր սննդի համաշխարհային պաշարները հասցնելով նվազագույնին ։

Սննդամթերքի գները աճում են, հարուստ ասիացի սպառողները արևմտականացնում են իրենց սննդակարգը, իսկ ֆերմերներն ու երրորդ աշխարհի երկրները պայքարում են տեմպերը պահպանելու համար։ Ասիական երկրները վերջին հինգ տարում ավելի արագ աճի տեմպերով նպաստել են հեղուկի և կաթի փոշու արտադրության համաշխարհային արդյունաբերությանը։ 2008 թվականին դա կազմում էր արտադրության ավելի քան 30%-ը, իսկ Չինաստանին բաժին էր ընկնում ինչպես արտադրության, այնպես էլ սպառման ավելի քան 10%-ը համաշխարհային մրգի և բանջարեղենի վերամշակման և պահպանման արդյունաբերության մեջ։ Միտումը նույնպես ակնհայտ է այնպիսի ոլորտներում, ինչպիսիք են զովացուցիչ ըմպելիքների և շշալցված ջրի արտադրությունը, ինչպես նաև համաշխարհային կակաոյի, շոկոլադի և շաքարավազի, հրուշակեղենի արտադրությունը, որոնք կանխատեսվում են, որ 2008 թվականի ընթացքում կաճեն համապատասխանաբար 5,7% և 10,0% ` ի պատասխան Չինաստանի և Հարավարևելյան Ասիայի շուկաներում աճող պահանջարկի։

Վերջին տարիներին սննդամթերքի գների աճը կապված է ամբողջ աշխարհում սոցիալական անկարգությունների հետ, ներառյալ Բանգլադեշում և Մեքսիկայում անկարգությունները և Արաբական գարունը։

2013 թվականին Արտասահմանյան զարգացման ինստիտուտի հետազոտողները ցույց տվեցին, որ 2000 թվականից ի վեր բրինձը թանկացել է ավելի քան երկու անգամ՝ իրական արտահայտությամբ թանկանալով 120%-ով։ Սա առևտրային քաղաքականության փոփոխության և խոշոր արտադրողների կողմից պաշարների համալրման հետևանք էր։ Գների աճի ավելի հիմնարար շարժիչ ուժերը պարարտանյութերի, դիզելային վառելիքի և աշխատուժի ավելի բարձր ծախսերն են։ Ասիայի որոշ հատվածներում գյուղական աշխատավարձերը բարձրանում են, ինչը կարող է մեծ օգուտներ բերել Ասիայի 1,3 միլիարդ (2008 թվականի գնահատում) աղքատների համար՝ նվազեցնելով աղքատությունը։ Այնուամենայնիվ, սա վնասում է ավելի խոցելի խմբերին, որոնք չեն մասնակցում տնտեսական բումին, հատկապես ասիական և աֆրիկյան ափամերձ քաղաքներում։ Հետազոտողները ասում են, որ սպառնալիքը նշանակում է, որ սոցիալական պաշտպանության քաղաքականությունը անհրաժեշտ է գների ցնցումներից պաշտպանվելու համար։ Հետազոտությունն առաջարկեց, որ երկարաժամկետ հեռանկարում աճերը արտահանման հնարավորություններ են ստեղծում բրնձի արտադրության բարձր ներուժ ունեցող Արևմտյան Աֆրիկայի ֆերմերների համար՝ ներմուծումը ներքին արտադրանքով փոխարինելու համար։

2015–2020 թվականներին պարենային ապրանքների համաշխարհային գները եղել են ավելի կայուն և համեմատաբար ցածր։ 2017 թվականի վերջին զգալի աճից հետո դրանք վերադարձել են անվանական արժեքի 75%-ից ցածր՝ 2011 թվականի պարենային ճգնաժամի ամենաբարձր ցուցանիշի ժամանակ։ Երկարաժամկետ հեռանկարում գների կայունացում է սպասվում։ Ֆերմերները ավելի շատ հացահատիկ կաճեցնեն ինչպես վառելիքի, այնպես էլ սննդի համար և, ի վերջո, կիջեցնեն գները։ Դա արդեն տեղի է ունեցել ցորենի դեպքում, ԱՄՆ-ում, Կանադայում և Եվրոպայում ավելի շատ մշակաբույսերի ցանքսով 2009 թվականին։ Այնուամենայնիվ, Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպությունը կանխատեսում է, որ սպառողները դեռ պետք է առնչվեն ավելի թանկ սննդամթերքի հետ առնվազն մինչև 2018 թվականը։

2021 թվականին պարենային ապրանքների համաշխարհային գները զգալիորեն աճել են՝ պայմանավորված COVID-ի համաճարակի ժամանակ մատակարարման շղթայի խափանումներով, իսկ 2022 թվականին ՊԳԿ-ն հաղորդել է, որ պարենի համաշխարհային գների ինդեքսը փետրվարին հասել է պատմական ամենաբարձր ցուցանիշին՝ գրանցելով տարեկան 24% աճ։ Փետրվարյան զեկույցի տվյալների մեծ մասը կազմվել է մինչև 2022 թվականի Ուկրաինա ռուսական ներխուժումը, սակայն վերլուծաբաններն ասում են, որ երկարատև հակամարտությունը կարող է մեծ ազդեցություն ունենալ հացահատիկի արտահանման վրա՝ խթանելով հետագա պարենային ճգնաժամը։

Կլիմայի փոփոխության ազդեցությունը սննդամթերքի գների բարձրացման վրա
------------------------------------------------------------------

Հարավային Աֆրիկայում շարունակվող երաշտը, ի թիվս այլ գործոնների, կարող է պարենային ապրանքների գնաճի 11%-ով աճել մինչև 2016 թվականի վերջ՝ ըստ Հարավաֆրիկյան պահուստային բանկի տվյալների։

|  |
| --- |
| 
  **Բիզնես և տնտեսագիտություն**   **Սնունդ**
 |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Roser, Max; Ritchie, Hannah (2013 թ․ հոկտեմբերի 8). «Food Prices». *Our World in Data*.
2. ↑  Amadeo, Kimberly. «5 Causes of High Food Prices». *The Balance* (անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ սեպտեմբերի 19-ին.
3. ↑  Abbott, Philip C.; Hurt, Christopher; Tyner, Wallace E. eds. (2008). *What's Driving Food Prices?*. Issue Report (անգլերեն).
4. ↑  Savary, Serge; Ficke, Andrea; Aubertot, Jean-Noël; Hollier, Clayton (2012 թ․ դեկտեմբերի 1). «Crop losses due to diseases and their implications for global food production losses and food security». *Food Security* (անգլերեն). **4** (4): 519–537. doi:10.1007/s12571-012-0200-5. ISSN 1876-4525. S2CID 3335739.
5. ↑  «Hedge funds accused of gambling with lives of the poorest as food prices soar». *The Guardian* (անգլերեն). 2010 թ․ հուլիսի 18. Վերցված է 2020 թ․ սեպտեմբերի 19-ին.
6. ↑  «Food speculation». *Global Justice Now* (անգլերեն). 2014 թ․ դեկտեմբերի 9. Վերցված է 2020 թ․ սեպտեմբերի 19-ին.
7. ↑  Spratt, S. (2013). «Food price volatility and financial speculation». *FAC Working Paper 47* (անգլերեն). CiteSeerX 10.1.1.304.5228.
8. ↑  «Food Price Explained». *Futures Fundamentals* (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ սեպտեմբերի 19-ին.
9. ↑  Bellemare, Marc F. (2015). «Rising Food Prices, Food Price Volatility, and Social Unrest». *American Journal of Agricultural Economics* (անգլերեն). **97** (1): 1–21. doi:10.1093/ajae/aau038. hdl:10.1093/ajae/aau038. ISSN 1467-8276. S2CID 34238445.
10. ↑  Perez, Ines. «Climate Change and Rising Food Prices Heightened Arab Spring». *Scientific American* (անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ սեպտեմբերի 19-ին.
11. ↑  Winecoff, Ore Koren, W. Kindred. «Food Price Spikes and Social Unrest: The Dark Side of the Fed's Crisis-Fighting». *Foreign Policy* (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ սեպտեմբերի 19-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ բազմաթիվ անուններ: authors list (link)
12. ↑  Darmon, Nicole; Drewnowski, Adam (2015 թ․ հոկտեմբերի 1). «Contribution of food prices and diet cost to socioeconomic disparities in diet quality and health: a systematic review and analysis». *Nutrition Reviews* (անգլերեն). **73** (10): 643–660. doi:10.1093/nutrit/nuv027. ISSN 0029-6643. PMC 4586446. PMID 26307238.
13. ↑  Darnton-Hill, Ian; Cogill, Bruce (2010 թ․ հունվարի 1). «Maternal and Young Child Nutrition Adversely Affected by External Shocks Such As Increasing Global Food Prices». *The Journal of Nutrition* (անգլերեն). **140** (1): 162S–169S. doi:10.3945/jn.109.111682. ISSN 0022-3166. PMID 19939995.
14. ↑  «Climate Change: The Unseen Force Behind Rising Food Prices?». World Watch Institute. 2013. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հուլիսի 17-ին. Վերցված է 2016 թ․ հունիսի 7-ին.
15. ↑  *The State of Food and Agriculture 2019. Moving forward on food loss and waste reduction, In brief*. Rome: FAO. 2019. էջ 18.
16. ↑  «Summary Findings Food Price Outlook, 2022 and 2023». USDA.
17. ↑  «USDA ERS - The Relationship Between Energy Prices and Food-Related Energy Use in the United States». *www.ers.usda.gov*. Վերցված է 2020 թ․ սեպտեմբերի 19-ին.
18. ↑  «As the Cost of Energy Goes Up, Food Prices Follow». *blogs.worldbank.org* (անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ սեպտեմբերի 19-ին.
19. ↑  Canning, Patrick; Rehkamp, Sarah; Waters, Arnold; Etemadnia, Hamideh. «The Role of Fossil Fuels in the U.S. Food System and the American Diet». *www.ers.usda.gov* (անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ սեպտեմբերի 19-ին.
20. ↑  «How Oil Prices Affect the Price of Food». *OilPrice.com* (անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ սեպտեմբերի 19-ին.
21. ↑  «Consumer food-price inflation». *The Economist*. 2014 թ․ հուլիսի 19.
22. ↑  «FAO Global and regional consumer food inflation monitoring». FAO.
23. ↑  Krupa, Matthias; Lobenstein, Caterina (2015 թ․ դեկտեմբերի 30). «Afrika: Ein Mann pflückt gegen Europa». Վերցված է 2016 թ․ հունիսի 16-ին – via Die Zeit.
24. ↑   Կաղապար:Bare URL PDF
25. ↑  «Home | Food Price Monitoring and Analysis (FPMA) | Food and Agriculture Organization of the United Nations». *www.fao.org*. Վերցված է 2020 թ․ սեպտեմբերի 19-ին.
26. ↑  «Developing a price warning indicator as an early warning tool - a compound growth approach | Food Price Monitoring and Analysis (FPMA) | Food and Agriculture Organization of the United Nations». *www.fao.org*. Վերցված է 2020 թ․ սեպտեմբերի 19-ին.
27. ↑  «Data Sources | Food Price Monitoring and Analysis (FPMA) | Food and Agriculture Organization of the United Nations». *www.fao.org*. Վերցված է 2020 թ․ սեպտեմբերի 19-ին.
28. ↑  «Canada's Food Price Report 2019». *Dalhousie University*.
29. ↑  «Numbeo is the world's largest database about food prices worldwide». Վերցված է 2016 թ․ հունիսի 6-ին.
30. ↑  «Annual real food price indices». Արխիվացված օրիգինալից 2014 թ․ ապրիլի 1-ին. Վերցված է 2014 թ․ մարտի 19-ին.
31. ↑  «FAO Food Price Index». FAO. Վերցված է 2016 թ․ հունիսի 6-ին.
32. ↑  «Food Price Watch». Վերցված է 2016 թ․ հունիսի 16-ին.
33. ↑  «FAO food prices index». *FAO.org*. Արխիվացված օրիգինալից 2018 թ․ փետրվարի 24-ին. Վերցված է 2018 թ․ փետրվարի 25-ին.
34. ↑  «The global grain bubble». *Christian Science Monitor*. 2008 թ․ հունվարի 18. Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ նոյեմբերի 30-ին. Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 24-ին.
35. ↑  «The World Food Crisis». *The New York Times*. 2008 թ․ ապրիլի 10.
36. 1 2 3 4  "Food prices rising across the world", CNN. 24 March 2008
37. ↑  «The real hunger games: How banks gamble on food prices – and the poor lose out». *The Independent*. Վերցված է 2012 թ․ ապրիլի 1-ին.
38. ↑  «Let them eat baklava». *The Economist*. 2012 թ․ մարտի 17. ISSN 0013-0613. Վերցված է 2018 թ․ դեկտեմբերի 21-ին.
39. ↑  «The end of cheap rice: a cause for celebration?». Overseas Development Institute. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ հունիսի 19-ին. Վերցված է 2015 թ․ մարտի 6-ին.
40. ↑  Kimball, Jack (2009 թ․ օգոստոսի 7). «World food prices stabilize, no drop in sight: WFP». *Reuters*. Վերցված է 2015 թ․ մարտի 6-ին.
41. ↑  «Inflation slows in Feb. as food prices stabilize». GMA News. 2010 թ․ մարտի 5. Վերցված է 2015 թ․ մարտի 6-ին.
42. ↑  «Global food prices rose 'sharply' during 2021». *UN News*. 2022 թ․ հունվարի 6.
43. ↑  «World Food Situation – FAO Food Price Index». *fao.org*. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 5-ին.
44. ↑  «Food prices jump 24.1% yr/yr to hit record high in Feb, U.N. agency says». *Reuters*. 2022 թ․ մարտի 4.
45. ↑  «Food Price Index hit record high in February, UN agency reports». *UN News*. 2022 թ․ մարտի 4.
46. ↑  «SA drought persists despite May rainfall». 2016 թ․ մայիսի 30. Վերցված է 2016 թ․ հունիսի 16-ին.
47. ↑  Thandi Skade (2016 թ․ մարտի 29). «SA's ticking food price bomb». *Destiny Man*. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ հուլիսի 11-ին. Վերցված է 2016 թ․ հունիսի 9-ին.

Գրականություն
-------------

* Eric Holt-Gimenez; Raj Patel, eds. (2009). *Food Rebellions: Crisis and the Hunger for Justice*. Food First Books. ISBN 978-0935028348.
* Schlosser, Eric (2002). *Fast Food Nation: What The All-American Meal is Doing to the World*. ISBN 978-0141006871.

Արտաքին հղումներ
----------------

* *1975 food prize study, part 1*. prepared by the staff of the Select Committee on Nutrition and Human Needs, United States Senate. 1975.
* *1975 food prize study, part 2*. prepared by the staff of the Select Committee on Nutrition and Human Needs, United States Senate. 1975.
* «Food price outlook 2016». Economic Research Service in the U.S. Department of Agriculture.
* «Food prices». Financial Times.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2779957034 |

 |