recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Յոթ Վերք Մատուռի գլխավոր հուշակոթողը Խռբերի ավերակների մոտ
**Յոթ Վերք Մատուռ**, փոքր հուշահամալիր Գեղարքունիքի մարզի Արծվանիստ գյուղում։ Կանգնեցվել է 14-րդ դարի վերջին՝ յոթ գյուղերի յոթ տերերի հիշատակին։ Ըստ բանահյուսությունների՝ Լենկթեմուրը եկել է Հայաստան և պատերազմ սկսել յոթ տիրակալների դեմ։ Պատերազմի արդյունքում Լենկթեմուրը ավերել է յոթ գյուղերը, իսկ գյուղերի տերերը սպանվել են։ Յոթ խաչքար անընդմեջ տեղադրվել է ցածր ժայռապատ պարսպի վրա՝ ի հիշատակ տերերի։ Գլխավոր խաչքարը գերակշռում է մյուսներին։

Հուշահամալիրը գտնվում է Օձաբերդ ամրոցից 8 կիլոմետր հեռավորության վրա՝ Ծովինար գյուղի հարևանությամբ։ Աշխարհագրորեն գտնվում է Սևանա լճի հարավ-արևելյան անկյունում, որը կարելի է տեսնել Խռբերի ավերակների մեջ գտնվող բարձրադիր կետում՝ հուշահամալիրի կողքին։ Խռբերում պահպանվել են բազմաթիվ միջնադարյան խաչքարեր, տապանաքարեր և դամբարաններ։ Խռբերի ամենահին գերեզմանները գտնվում են ավերակներից դեպի հարավ գտնվող բլրի ստորոտում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Kiesling Brady, Kojian Raffi (2005)։ *Rediscovering Armenia: Guide* (2nd ed.)։ Yerevan: Matit Graphic Design Studio։ էջ 46։ ISBN 99941-0-121-8
|  |
| --- |
| (աուդիո)(աուդիո) |
| Չար ծիծաղ |
|  |
|  |

**Չար ծիծաղ** կամ **մոլագար ծիծաղ**, գեղարվեստական գրականության մեջ չարագործի մոլագար ծիծաղը։ Արտահայտությունը թվագրվում է առնվազն 1860 թվականով։ «Չարակամ ծիծաղը» կարելի է գտնել նույնիսկ ավելի վաղ. այն թվագրվում է առնվազն 1784 թվականին։ Ըստ մեկ այլ տարբերակի, «Չարախինդ ծիծաղը», հայտնվել է 1714 թվականին և կարող է ավելի վաղ թվագրվել։

Կոմիքսներում, որտեղ գերչարագործները նման ծիծաղ են արձակում, դրանք տարբեր կերպ են վերարտադրվում՝ որպես մվահահահա, մուվհահահա, մուահահահա, բվահահահա և այլն։ Այս բառերը սովորաբար օգտագործվում են նաև ինտերնետային բլոգերում, տեղեկատախտակների համակարգերում և խաղերում։ Այնտեղ դրանք սովորաբար օգտագործվում են, երբ ձեռք է բերվում հաղթանակի ինչ-որ ձև, կամ մատնանշելու համար մեկ ուրիշի նկատմամբ գերազանցություն (պատկանելիություն), կամ երբ ծաղրում են մի հայտարարություն, որին դժվար է հավատալ, որ լրջորեն է արված։

1930-ական թվականներին հանրահայտ «The Shadow» ռադիոհաղորդումն իր շնորհանդեսի շրջանակում օգտագործեց ֆիրմային չար ծիծաղը։ Դա հազվագյուտ դեպք էր, երբ ոչ չարագործ կերպարը չար ծիծաղ օգտագործեց, և այն հնչեցրեց դերասան Ֆրենկ Ռիդիկը։ Նրա ծիծաղը օգտագործվեց նույնիսկ այն բանից հետո, երբ Օրսոն Ուելսը ստանձնեց գլխավոր դերը։ Դերասան Վինսենթ Փրայսի չար ծիծաղը բազմիցս օգտագործվել կամ պատճենվել է ռադիոյում, կինոյում, երաժշտության մեջ և հեռուստատեսությունում, հատկապես Մայքլ Ջեքսոնի «Thriller» երաժշտական տեսահոլովակի վերջում։

Ֆիլմերում չար ծիծաղը հաճախ լրացնում է սաունդթրեքը, երբ չարագործը տեսախցիկից դուրս է։ Նման դեպքերում ծիծաղը հետևում է հերոսին կամ զոհին, երբ նրանք փորձում են փախչել։ Դրա օրինակներից է «Ինդիանա Ջոնս. Կորուսյալ տապանը որոնելիս» ֆիլմը, որտեղ Բելոկի ծիծաղով են լցվում հարավամերիկյան ջունգլիները, երբ Ինդիանա Ջոնսը փախչում է Հովիտո ցեղից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Littell, Eliakim; Littell, Robert S.; Making of America Project (1860), «The Luck of Ladysmede, part X», *Littell's the Living Age* (Littell, son & company) **64**: 228,
2. ↑  Burney, Fanny (1784), Barrett, Charlotte, ed։, *Diary and Letters of Madame D'Arblay: 1778 to 1784*, Bickers and son, p. 279,
3. ↑  Steele, Richard; Addison, Joseph (April 14, 1714), *The Guardian*, **1**, J. Tonson, p. 118,
4. ↑  Zawacki Neil, Dignan James (2003)։ *How to be a villain: evil laughs, secret lairs, master plans, and more!!!*։ Chronicle Books։ էջ 23։ ISBN 0-8118-4666-0  `|url-access=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
5. ↑  Mott Robert L. (2009)։ *The audio theater guide: vocal acting, writing, sound effects and directing for a listening audience*։ McFarland։ էջ 31։ ISBN 978-0-7864-4483-0
**Փիրալլահի շրջան** (ադրբ.՝ Pirallahı rayonu), Բաքվի քաղաքի 12 վարչական շրջաններից մէկը։

Աշխարհագրություն
----------------

Փիրալլահի շրջանը գտնվում է Աբշերոն թերակղզու արևելյան և հարավ-արևելյան մասերում։ Սահմանակից է Բաքու քաղաքի Խազարի շրջանին։

Պատմություն
-----------

Բաքու քաղաքի Փիրալլահի շրջանը ստեղծվել է Ադրբեջանի Հանրապետության նախագահ Իլհամ Ալիևի 2012 թվականի դեկտեմբերի 21-ի «Փիրալլահի շրջանը Բաքվի քաղաքային վարչատարածքային միավորի կազմում ստեղծելու մասին» հրամանով։

Շրջանը ունի 4 վարչատարածքային միավոր՝ Պիրալահի, Չիլով, Նավթային քարեր, Գյուրգյան։ Փիրալլահի շրջանի Չիլով բնակավայրը հարուստ է նավթով։

Բնակչություն
------------

2021 թվականի տվյալներով բնակավայրն ուներ 20600 բնակիչ։

Քաղաքատիպ ավաններ
-----------------

| Քաղաքատիպ ավանի անուն | բնակչությունը (հոգի) | տարածքը (քառ. կմ) |
| --- | --- | --- |
| Փիրալլահի | 17281 | 17.56 |
| Նավթային քարեր | 398 | 6.0 |
| Չիլով | 1703 | 11.4 |
| Գյուրգյան | 1196 | 36.96 |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  Բաքվի Փիրալլահի շրջան
3. ↑  Փիրալլահի
4. ↑  Բաքվի քաղաքի վարչական շրջաններ
5. ↑  pirallahi-ih.gov.az
**Փոլ Մայքլ Ռոմեր** (անգլ.՝ Paul Michael Romer; ծնված՝), ամերիկացի տնտեսագետ։ 2002 թվականին Ռեկտենվալդի մրցանակի դափնեկիր, Համաշխարհային բանկի գլխավոր տնտեսագետ (2016-2018 թվականի հունվար)։ Նյու Յորքի համալսարանի բիզնեսի դպրոցի տնտեսագիտության պրոֆեսոր։ 2018-ի Տնտեսագիտության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր «նորարարությունը և կլիման տնտեսության աճի մեջ ինտեգրելու համար» (Ուիլյամ Նորդհաուսի հետ), մասամբ «տեխնոլոգիական նորարարությունը երկարաժամկետ մակրոտնտեսական վերլուծության մեջ ինտեգրելու համար»։

Կենսագրություն
--------------

Փոլ Մայքլ Ռոմերը Կոլորադոյի նախկին նահանգապետ Ռոյ Ռոմերի որդին։ Եղբայր՝ Քրիս Ռոմեր (ծն. 1959), քաղաքական գործիչ, Կոլորադոյի նահանգի Սենատի անդամ (2006-2010)։

Ռոմերը մաթեմատիկաի բակալավր է (1977) և փիլիսոփայության դոկտոր (1983) Չիկագոյի համալսարանի։

Պրոֆեսոր է Սթենֆորդի համալսարանում, ապա Նյու Յորքի համալսարանում։ Նյու Յորքի համալսարանի Մարոնի քաղաքային կառավարման ինստիտուտի տնօրեն է։ Տնտեսական հետազոտությունների ազգային բյուրոյի գիտաշխատող։

2016 թվականի հուլիսի 18-ին Համաշխարհային բանկի նախագահ Ջիմ Յոնգ Կիմը Պ.Ռոմերին նշանակեց Համաշխարհային բանկի գլխավոր տնտեսագետ։ Ռոհմերը պաշտոնապես ստանձնել է պաշտոնը 2016 թվականի հոկտեմբերին։ Ռոմերը հրաժարական տվեց 2018 թվականի հունվարին՝ Համաշխարհային բանկի աշխատակիցների հետ կոնֆլիկտի պատճառով։

1. ՎԵՐԱՀՂՈՒՄ Փոլ Ռոմեր

1. ↑  Paul Romer
2. ↑  Nobel Prize
3. ↑  Президент Группы Всемирного банка назначил Пола Роумера главным экономистом
4. ↑  Главный экономист Всемирного банка решил покинуть свой пост РБК
**Ցվետլի աբբայություն** (գերմ.՝ Zwettl), կաթոլիկ եկեղեցի ավստրիական Ցվետլ բնակավայրի մոտ (Ստորին Ավստրիայի նահանգ)։

Դիրք
----

Եկեղեցին գտնվում է Կամպ գետի աջ ափին՝ Ցվետլ գյուղից 2 կմ հեռավորությամբ։ Եկեղեցուց 35 կմ հարավ–արևելք գտնվում է Կրեմս քաղաքը, իսկ 75 կմ հեռավորությամբ՝ Վիեննան։

Պատմություն
-----------

Ցվետլի աբբայությունը հիմնվել է 1137 թվականին՝ դառնալով Հայլիգենկրոյց եկեղեցու առաջին «դուստր մենաստանը»։ Աբբայության հիմնադրումը հաստատվել է Ինոկենտ II (1140) պապի կողմից։

Եկեղեցու առաջին շինությունները կառուցվել են հիմնադրումից կարճ ժամանակ անց․ արդեն 1159 թվականին եկեղեցին օծվել է։ Մնացած շինությունների կառուցումն ավարտվել է 1218 թվականին։ 13–րդ դարում Ցվետլի եկեղեցին Ավստրիայի ամենահարուստ և ազդեցիկ եկեղեցիներից էր։

15–րդ դարում եկեղեցին մի քանի անգամ թալանվել է։ Այսպես՝ 1426 թվականին 4 000 հուսիտներ թալանել և այրել են եկեղեցին։ Եկեղեցին գոթական ոճով վերակառուցվել է աբբա Յոհանի օրոք (1437-51), սակայն նախկին փառքը չի վերստացել։ 15–րդ դարի վերջին այնտեղ ապրում էր 40 վանական։ Ռեֆորմացիայի շրջանում աբբայությունում մնացել էր ընդամենը վեց վանական և մեկ քահանա։ Գոյատևման համար աբբայությունը ստիպված վաճառել է երբեմնի ընդարձակ հողատարածությունները։

Եկեղեցու՝ գոթական ոճով գավիթը
Ցվետլի ծաղկման նոր շրջանը սկսվել է 16–րդ դարում՝ աբբա Էրազմի օրոք։ Երեսնամյա պատերազմի և օսմանյան ներխուժումների ընթացքում երջանիկ պատահականությամբ եկեղեցին չի տուժել։ Մելխիոր աբբայի օրոք (1706—1747) եկեղեցին հասել է իր ծաղկման գագաթնակետին․ աբբայությունը ընդարձակվել է, կառուցվել են նոր շինություններ։ Մելխիորը հիմնել է դպրոց, որտեղ ուսուցանել են փիլիսոփայություն և աստվածաբանություն։ Աբբայի օրոք հարստացել է գրադարանը։

Հովսեփ II–ի կառավարման շրջանում Ցվետլի աբբայությանը, ինչպես շատ այլ եկեղեցիների, սպառնում էր փակման վտանգը, սակայն հաջողվել է դրանից խուսափել՝ դպրոցին կից գործող եկեղեցու շնորհիվ։ 19–րդ դարում սկսվում է վանքի աստիճանական անկումը, որը, սակայն, փակման չի հանգեցնում։

Ճարտարապետություն
-----------------

Քանի որ եկեղեցին մի քանի անգամ վերականգնվել է, նրան բնորոշ է ճարտարապետական ոճերի միախառնումը։ Այստեղ զգացվում են ռոմանական, գոթիկայի և բարոկկոյի ոճական դրսևորումները։ Եկեղեցու խորանը մեզ է հասել 17–րդ դարից․ այն պատրաստված է բազմագույն մարմարից։ Երգեհոնը ստեղծվել է 1731 թվականին Յոհան Էգեդահերի կողմից։ Այն համարվում է Ստորին Ավստրիայի ամենամեծ և թանկ երգեհոններից մեկը։

Նոր ժամանակաշրջան
-----------------

Էգեդահերի երգեհոնը
Ցվետլը գործող եկեղեցի է, որում հաշվվում է մոտ 23 հոգևորական։ Ցվետլի հոգևորականները սպասարկում են մոտակա 14 համայնքները։ Եկեղեցու մի մասը բաց է այցելությունների համար։ Հնարավոր է նաև այցելությունը եկեղեցական այգի և գինու ստորերկրյա մառաններ։

Աբբայության գրադարանում հաշվվում է մոտ 60 000 հատոր գիրք, 420 ձեռագիր, 500 ինկունաբուլաներ։ Եկեղեցուն պատկանում է 2 500 հա անտառային տարածք, 35 հա խաղողի այգիներ։

Եկեղեցուն կից գործում է աստվածաբանական դպրոց։ 1983 թվականից աբբայությունում անցկացվում է երգեհոնային ամենամյա փառատոն։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
* Կաթոլիկ հանրագիտարան

1. 1 2  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մոսկովյան փողոց (այլ կիրառումներ)

**Մոսկովյան փողոց** (ռուս.՝ Московская улица), փողոց Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքում։ Փողոցում կա 66 հայտնի շենք։ Գտնվում է Տեմեռնիցկայա, Սերաֆիմովիչի, Տուրգենևի, Օբորոնայի, Շահումյան, Բաումանի, Նիժնեդոնսկայա փողոցների, Սոլյանոյ Սպուսկ նրբանցքի և Դումսկի անցուղու մոտակայքում։

Պատմություն
-----------

Մոսկովյանը եղել է քաղաքի գլխավոր փողոցը, սակայն հետո գլխավոր է դարձել Բոլշայա Սադովայա փողոցը։ Իսկ Մոսկովյանը, հատկապես հին շուկայի դիմաց, մնացել է որպես առևտրային փողոց՝ դառնալով քաղաքի տրանսպորտային մայրուղիներից մեկը։

Այս ոչ երկար փողոցում 1914 թվականին գործել են «Ինտերնացիոնալ» հյուրանոցը, Մ. Ֆ. Շկիտկոյի մասնավոր ռեալական դպրոցը և Գ. Պ. Բելովոլսկու մասնավոր արական գիմնազիան. այս երկու ուսումնական հաստատությունները գտնվել են ներկայիս Գազետնի նրբանցքի մոտ։ Մնացած շինությունները խանութ-պահեստներ էին, որտեղ վաճառվում էին մշակաբույսերի սերմեր, սպասք, բյուրեղապակի, պատրաստի հագուստ, գրքերի և գրենական պիտույքներ, կահույք, եկեղեցական կայք, գաղութային երկրներից բերված ապրանքներ և այլն։

Մոսկովյանն ամենաբանուկ փողոցներից մեկն էր։ Ազդեցություն ունեին և՛ հին շուկայի հարևանությունը, և՛ մեծ առևտուրը Սոբորնի և Նիկոլաևյան (այժմ՝ Սեմաշկոյի) նրբանցքներում։ Բայց կարևոր դեր էր խաղում նաև առևտուրը հենց Մոսկովյան փողոցում։

Մոսկովյան փողոցում, որը երբեք չի փոխել իր անվանումը, ապրել է դոնցի հայտնի լրագրող Վիկտոր Սևսկին (Վենիամին Կրասնուշկին)։ Թիվ 9 տունը, որտեղ եղել է նրա բնակարանը, պահպանվել է մինչև այսօր։

Պատկերասրահ
-----------

* Մոսկովյան փողոցի շենքերը
* Ա. և  Յ. Լևանիդովների եկամտաբեր տուն (Մոսկովյան, 34)Ա. և Յ. Լևանիդովների եկամտաբեր տուն (Մոսկովյան, 34)
* Կինոյի և հեռուստատեսության տեխնիկում (Մոսկովյան, 43/26)Կինոյի և հեռուստատեսության տեխնիկում (Մոսկովյան, 43/26)
* Վ. Ռ. Մաքսիմովի ժառանգների եկամտաբեր տունՎ. Ռ. Մաքսիմովի ժառանգների եկամտաբեր տուն
* Եկամտաբեր տուն, 19-րդ դարի վերջ (Մոսկովյան փողոց, 64)Եկամտաբեր տուն, 19-րդ դարի վերջ (Մոսկովյան փողոց, 64)
* «Կավէլեկտրոմոնտաժ» տրեստի վարչական և բնակելի շենքերի համալիր (Մոսկովյան, 53)«Կավէլեկտրոմոնտաժ» տրեստի վարչական և բնակելի շենքերի համալիր (Մոսկովյան, 53)
* Առևտրային շարքերի համակառույցԱռևտրային շարքերի համակառույց
* Քաղաքային առևտրային համակառույցի շենք (Մոսկովյան փողոց, 56)Քաղաքային առևտրային համակառույցի շենք (Մոսկովյան փողոց, 56)
* 1940-ական թվականների վերջի վարչական և առևտրային շենքեր (Մոսկովյան փողոց, 57, 59)1940-ական թվականների վերջի վարչական և առևտրային շենքեր (Մոսկովյան փողոց, 57, 59)

Գրականություն
-------------

* Вера Волошинова. Ростов -на-Дону: улица Московская// газета «Молот». — 18.05.2012. № 65-66 — с. 6.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Московская улица

Արտաքին հղումներ
----------------

* Улица Московская, дом 72
* Организации и фирмы по Московской улице Archived 2017-08-06 at the Wayback Machine.
* Краснушкин, Вениамин Алексеевич Archived 2019-05-03 at the Wayback Machine.
* Почтовый индекс улица Московская, г. Ростов-на-Дону
**Նատրիումի մետաարսենիտ**, անօրգանական միացություն՝ NaAsO2 բանաձևով։ Առաջացնում է անգույն բյուրեղներ։ Լուծվում է ջրում։

Ստացումը
--------

* Ստացվում է աստատի և նատրիումի հիդրօքսիդի ջրային լուծույթի փոխազդեցությունից.

{\displaystyle {\mathsf {2As+2NaOH+2H\_{2}O\ {\xrightarrow {100^{o}C}}\ 2NaAsO\_{2}+3H\_{2}\uparrow }}}
* Աստատի օքսիդի և նատրիումի հիդրօքսիդի փոխազդեցությունից.

{\displaystyle {\mathsf {As\_{2}O\_{3}+2NaOH\ {\xrightarrow {}}\ 2NaAsO\_{2}+H\_{2}O}}}
* Աստատի օքսիդի և նատրիումի կարբոնատի փոխազդեցությունից.

{\displaystyle {\mathsf {As\_{2}O\_{3}+Na\_{2}CO\_{3}\ {\xrightarrow {100^{o}C}}\ 2NaAsO\_{2}+CO\_{2}\uparrow }}}

Ֆիզիկական հատկությունները
-------------------------

Նատիրումի մետաարսենիտը ունի անգույն բյուրեղներ, որոնցում AsO2— անիոնը առաջացնում է անվերջ շղթաներ։

Լավ լուծվում է սառը ջրում՝ ենթարկվելով հիդրոլիզի։

Քիմիական հատկությունները
------------------------

* Բարձր ջերմաստիճաններում քայքայվում է.

{\displaystyle {\mathsf {5NaAsO\_{2}\ {\xrightarrow {300-550^{o}C}}\ Na\_{3}AsO\_{4}+2NaAsO\_{3}+2As}}}
* Փոխազդում է տաք ջրի հետ՝ առաջացնելով նատրիումի դիհիդրոարսենիտ.

{\displaystyle {\mathsf {NaAsO\_{2}+H\_{2}O\ {\xrightarrow {100^{o}C}}\ NaH\_{2}AsO\_{3}}}}
* Օդում դանդաղ այրվում է.

{\displaystyle {\mathsf {2NaAsO\_{2}+O\_{2}\ {\xrightarrow {}}\ 2NaAsO\_{3}}}}
* Հիմնային լուծույթների հետ փոխազդում է՝ կատալիզատորի առկայությամբ.

{\displaystyle {\mathsf {2NaAsO\_{2}+O\_{2}+2NaOH\ {\xrightarrow {CuSO\_{4}}}\ 2Na\_{2}HAsO\_{4}}}}
* Փոխազդում է նոսր թթուների հետ.

{\displaystyle {\mathsf {2NaAsO\_{2}+2HCl\ {\xrightarrow {}}\ As\_{2}O\_{3}\downarrow +2NaCl+H\_{2}O}}}
* Փոխազդում է կոնցենտրիկ թթուների հետ.

{\displaystyle {\mathsf {NaAsO\_{2}+4HCl\ {\xrightarrow {}}\ AsCl\_{3}+NaCl+2H\_{2}O}}}
* Փոխազդում է նատրիումի հիդրօքսիդի հետ՝ նատրիումի դիհիդրոարսենիտ առաջացնելով.

{\displaystyle {\mathsf {NaAsO\_{2}+NaOH\ {\xrightarrow {}}\ Na\_{2}HAsO\_{3}}}}
* Կարող է օքսիդանալ.

{\displaystyle {\mathsf {NaAsO\_{2}+NaClO+2NaOH\ {\xrightarrow {}}\ Na\_{3}AsO\_{4}+NaCl+H\_{2}O}}}
* Կարող է վերականգնվել.

{\displaystyle {\mathsf {2NaAsO\_{2}+3SnCl\_{2}+14HCl\ {\xrightarrow {}}\ 2As\downarrow +3H\_{2}[SnCl\_{6}]+2NaCl+4H\_{2}O}}}
* Մասնակցում է փոխանակային ռեակցիաների.

{\displaystyle {\mathsf {NaAsO\_{2}+AgNO\_{3}\ {\xrightarrow {}}\ AgAsO\_{2}\downarrow +NaNO\_{3}}}}

Գրականություն
-------------

* Химическая энциклопедия / Редкол.։ Кнунянц И.Л. и др.. — М.։ Советская энциклопедия, 1988. — Т. 1. — 623 с.
* Справочник химика / Редкол.։ Никольский Б.П. и др.. — 3-е изд. испр. — Л.։ Химия, 1971. — Т. 2. — 1168 с.
* Лидин Р.А. и др. Химические свойства неорганических веществ։ Учеб. пособие для вузов. — 3-е изд. испр. — М.։ Химия, 2000. — 480 с. — ISBN 5-7245-1163-0.

1. ↑  SODIUM ARSENITE
**Թենիոզ** կամ **Թենիոդոզ** (լատին․՝ Taeniosis), ցեստոդոզների խմբի հելմինթոզ, ախտահարում է բարակ աղիները։ ԱՀԿ-ի տվյալներով՝ պաթոլոգիան դասվում է մոռացված հիվանդությունների շարքին։

Համաճարակաբանություն
--------------------

Թենիոզը բերանային բիոհելմինթոզ է, անթրոպոզոոնոզ է։ Հայաստանում այս հելմինթոզը, տավարի երիզորդի համեմատ, պակաս տարածվածություն ունի։

Պատճառագիտություն
-----------------

Թենիոզի հարուցիչը խոզի երիզորդն է (լատին․՝ Taenia solium)։ Պարազիտի երկարությունը 1,5-2 մ է, պրոգլոտիդների քանակը՝ 800-ից 1000 է։ Խոզի երիզորդի զարգացումը տեղի է ունենում տերերի փոփոխությամբ։ Վերջնական տերը մարդն է, միջանկյալը՝ խոզը, ավելի հազվադեպ` այլ կաթնասուներ, այդ թվում` մարդիկ։ Նրանք վարակվում են պրոգլոտիդներ կամ ձվեր կուլ տալով։ Թենիոզով մարդու վարակի աղբյուրը խոզերի և, ավելի հազվադեպ, այլ կենդանիների չմշակված կամ անբավարար տապակած միսն է։

Կլինիկական պատկեր, պաթոգենեզ
----------------------------

*Taenia solium*
Խոզի երիզորդը ապրում է բարակ աղիների վերին մասում։ Լորձաթաղանթին կեռիկներով կպչելով՝ գրգռում է աղիների պատերը։ Արտահայտվում են նաև պաթոգեն գործողության այլ մեխանիզմներ, ինչպիսիք են կենսագործունեության արգասիքների թունավոր-ալերգիկ ազդեցությունը, հելմինթի կողմից սննդանյութերի կլանումը և այլն։

Հիվանդների մոտ նկատվում է աղիների գործունեության խանգարումներ․ սրտխառնոց, փսխում, երբեմն լուծ, որովայնի ցավեր, քաշի կորուստ; հնարավոր է խոլեցիստիտի, պանկրեատիտի զարգացում։ Հիվանդները անհանգստացած են թուլությունից, գլխապտույտից, կրկնվող գլխացավերից, քնի խանգարումներից։

Արյան փոփոխությունները բնորոշ չեն, որոշ հիվանդների մոտ նշվում է է էոզինոֆիլիա և հիպոքրոմային անեմիա։

Բուժում
-------

Ախտորոշումը կատարվում է կլինիկական պատկերի հիման վրա՝ խոզի երիզորդի օնկոսֆերաների, պրոգլոտիդների հայտնաբերմամբ, անալ բացվածքի քսուքի հետազոտությանբ։

Բուժումն իրականացվում է հիվանդանոցում ֆենասալի կամ Վահանապտեր արական բույսի հանուկներիր միջոոցով։ Անհրաժեշտ է միջոցներ ձեռնարկել փսխումը կանխելու համար, որպեսզի բացառվի աղիքներից ձվերի ներթափանցումը ստամոքսի մեջ (ամբողջական հանգիստ, ջեռուկ էպիգաստրիալ շրջանում)։

Թենիոզի բարդությունների մեկն է ցիստիցերկոզի առաջացումը։

Տես նաև
-------

* Երիզորդներ
* Տափակ որդեր

Գրականություն
-------------

* Օզերեցկովսկայա Ն. Ն. Զալնովա Ն. Ս. և Տումոլսկի Ն. Ի. հելմինթոզների կլինիկա և բուժում, էջ 139, 1985։

Նշումներ
--------

1. ↑  *Шувалова Е.П.* Инфекционные болезни. — 8. — Медицина, 2016. — С. 739-741. — 783 с. — ISBN 978-5-299-00771-8
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Յոհան (այլ կիրառումներ)

**Յոհան** (ծննդ. և մահ. թթ. անհայտ են), ճարտարապետ։

Փորագրված անունը և դիմաքանդակը պահպանվել են Զվարթնոց տաճարի (Էջմիածնից 3 կմ հվ.) կամարամեջերից մեկի վրա։ Պատմիչների վկայությամբ և ըստ պահպանված հուն, արձանագրության՝ տաճարը կառուցել է Ներսես Գ Տայեցի (Շինող) կաթողիկոսը։ Հիմնականում ավարտվել է 652 թվականին։ Ենթադրվում է, որ ձեռքերին քարտաշության և որմնադրության գործիքներով այդ տաճարի դիմաքանդակները (հայտնաբերվել են 9-ը) կառուցող վարպետ-ճարտարապետներինն են, որոնցից անվան փորագրումով առանձնացված Յոհանը եղել է գլխավոր վարպետ-ճարտարապետը։ Զվարթնոցը ճարտարապետ Յոհանի հանճարի վկայությունն է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Ով ով է։ Հայեր» հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Հայկական հանրագիտարան հրատ. երևան, 2007 էջ 189։

* Բարխուդարյան Ս. Միջնադարյան հայ ճարտարապետներ և քարգործ վարպետներ, Ե. 1963, էջ 27-29։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 127)։*  |
**Ֆուզիլի** (իտալ. fusilli — փոքրիկ խմորե պարույրներ), դասական իտալական մակարոնեղեն պարույրների տեսքով, չոր տեսակաի ցորենից։ Անվանումը ծագում է «fuso» բառից, իտալերեն՝ «իլիկ», որի միջոցով մանում էին բուրդ։ Ֆուզիլին ունի մեծ տարածում ամենից առաջ Իտալիայի հյուսիսային տարածաշրջաններում։

Ձև
--

Ֆուզիլին իրենից ներկայացնում է երեք իրար ամրեցված և ոլորված պարույրաձև շեղբեր, լայնությամբ 0,65-1 սմ և երկարությամբ մինչև 7 սմ, որոնց երբեմն պատահաբար շփոթում են ռոտինի պաստայի հետ։ Բազմազանության համար Ֆուզիլին ներկում են տարբեր գույներով, օրինակ՝ կանաչ (սպանախի մզվածքով) կամ կարմիր (ճակնդեղի մզվածքով)։

Տարատեսակներ
------------

ֆուզիլի կարող են լինել ամբողջապես լցոնված կամ դատարկ։ Առաջին տարբերակ ֆուզիլին ձևավորվում է սպագետտիի դատարկ խողովակների տեսքով, որոնք ոլորվում և ընդունում են զզսպանակի կամ խցանահանի ձև և անվանվում է «Ֆուզիլի լունգի» պարույրի շուրջ փաթաթված սպագետտի հարթ հատվածներ։

Օգտագործում
-----------

Իր ձևի շնորհիվ նրանք պահպանվում են ցանկացած սոուսի մակերեսին։ Ֆուզիլին ամենից լավ համապատասխանում է մսային և պանիր ռիկոտտայի հիմքով սոուսներին, նաև լավ համակցված է բանջարեղենային սոուսներին, պատրաստված տոմատի մածուկի և սմմբուկի, քաղցր պղպեղի, ձիթապտղի և կապարների հիման վրա։ Նաև ֆուզիլին ցույց է տալիս իր յուրահատկությունը թարմ աղցանների մեջ։ Ամենահեշտ բաղադրատոմսերից մեկը դա եփած ֆուզիլին խառնելն է տոմատի մածուկի հետ, ավելացնելով համեմունքներ ըստ ճաշակի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «What Is Fusilli?»
2. ↑  «Fusilli napoletani»
Ֆոնոավտոգրաֆ
**Ֆոնոավտոգրաֆ**, աշխարհում առաջին ձայնագրող սարք։ Հայտնագործվել է Էդուար Լեոն Սքոթ դե Մարտենվիլի կողմից 1857 թվականին։

1857 թվականինի մարտի 25֊ին ֆրանսիական իշխանությունը Լեոն Սքոթին տվեց «ֆոնոավտոգրաֆ» (phonoautograph) կոչվող սարքը ստեղծելու արտոոնագիր։ Այն կազմված էր ակուստիկական կոնից և թրթռումներ առաջացնող թաղանթից, որոնք միացված էին ասեղով։ Ասեղը հպվում էր ձեռքով պտտվող ապակյա գլանին, որը ծածկված էր ածխածնով և թղթով։ Ձայնային ալիքները անցնելով կոնի միջով ստիպում էին թաղանթին թրթռալ, տատանումները տալով ասեղին, որը ածխածնի վրա կատարում էր նշումներ։ Սարքը թույլ էր տալիս պատկերել ձայնային ազդանշանանները, սակայն չէր տալիս դրանք նվագարկելու հնարավորություն։

Հետագայում ֆոնոավտոգրաֆի կառույցը հիմք վերցվեց ավելի կատարելագործված ձայնագրող սարքերի ստեղծման համար։

2008 թվականին Փարիզում նվագարկվել է արխիվում գտնված 1860 թվականի ապրիլի 9֊ին ձայնագրված 10 վայրկյանանոց գրառումը, որտեղ հենց ինքը՝ սարքի ստեղծողը երգում է հատված հայտնի ֆրանսիական «Au Clair de la Lune» երգից։ Հետաքրքիր է, որ նվագարկման ժամանակ հետազոտողները գրանցել են անհայտ երգչուհու կամ դեռահասի կատարում, սակայն հետագայում 2009 թվականի հետազոտությունները թույլ տվեցին պարզել, որ նվագարկման արագությունը գերազանցված էր, և դա հենց Սքոթի ձայն էր, ով երգում էր շատ դանդաղ։

|  |
| --- |
| (աուդիո)(աուդիո) |
| «Լուսնի լույս» |
|  «Լուսնի լույս» երգը՝ աշխարհում առաջին ձայնագրված երգը |
| Օգնություն  |

Գտնված գրառումներ
-----------------

* 1960 թվականի ապրիլի 9֊ին - ֆրանսիական ազգային «Լույսնի գույն» երգը։
* 1960 թվականի մայիսի 4 - Թասսոյի «Ամինտա» պոեմից հատվածներ։
* 1960 թվականի սեպտեմբեր - օպերային «Թռիր, մեղվիկ» (Vole, Petite Abeille) երգը։

|  |
| --- |
| (աուդիո)(աուդիո) |
| Au clair de la lune |
|  Իրական «Լուսնի լույս» երգի փոփոխված տարբերակը |
| Օգնություն  |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ученые обнаружили сделанную до изобретения фонографа звукозапись.(ռուս.)
2. ↑  Reconsidering Earliest-Known Recording.(անգլ.)
**Օսմանյան կայսրության զինանշան** (թուրքերեն՝ Osmanlı İmparatorluğu arması), Օսմանյան կայսրության պետական խորհրդանիշներից մեկը, որը ստեղծվել է 19-րդ դարի վերջին՝ եվրոպական հերալդիկ ավանդույթների միջոցով։ Իր գոյության ընթացքում պետական խորհրդանշանը ենթարկվել է մի շարք փոփոխությունների։ Զինանշանի վերջնական տարբերակը հաստատվել է 1882 թվականի ապրիլի 17-ին օսմանյան սուլթան Աբդուլ Համիդ II-ի հրամանով։

Զինանշանի վրա պատկերված են կանաչ շրջաններ և կիսալուսին՝ փայլող աստղի վրա։ Շրջանի կենտրոնում գտնվում է Աբդուլ Համիդ սուլթանի տուղրան։ Դրանց ստորին մասում գտնվում են երկու դրոշներ։ Կարմիր դրոշը Անատոլիան և Ասիայի մյուս պետությունները դրոշն է, իսկ կանաչը՝ Ռումելիաի դրոշը։ Աջ և ձախ հատվածներում առկա են տարբեր տեսակների զենքեր, փադիշահի չալմայով վահան, ծաղիկներ, կշեռք և երկու գիրք, ավելի ներքև հինգ մեդալ՝ տարբեր իրադարձությունների համար նախատեսված։

Կենտրոնում առկա աստղը խորհրդանշում է Օսմանյան կայսրության գերիշխանությունը, որը լուսավորում է ամբողջ աշխարհը իր հզորությամբ։ Զենքերը և վահանը խորհրդանշում են կայսրության ռազմական հզորությունը։ Երկու գրքերը Ղուրանը և Սուննան են, իսկ դրանց վրա առկա կշեռքը խորհրդանշում է արդարությունը։ Մեդալների անվանումներն են Şefkat Nişanı, Օսմանիե մեդալ, Իմթիյազ մեդալ, Մեջիդիե մեդալ և İftihar Nişanı: Դրանցով պարգևատրվել են փադիշահները կամ աչքի ընկած պետական գործիչները։

Օսմանյան կայսրության զինանշանի որոշ տարրեր անցել և ներկայումս օգտագործվում են ժամանակակից Թուրքիայի զինանշանում։

Տես նաև
-------

* Օսմանյան կայսրության դրոշ
* Թուրքիայի զինանշան
* Թուրքիայի դրոշ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Sosyal Medyada Şeriat Bayrağı Diye Paylaşılan Bayrağın Aslında Rumeli'den Gelmesi (թուրքերենով)
**Հրդեհ**, 1983 թվականին «Հայֆիլմ» կինոստուդիայում նկարահանված հայկական գունավոր ֆիլմ։

Սցենար
------

Ռուբենի տունը հրդեհի ճարակ է դառնում։ Համագյուղացիներն ամեն կերպ ձգտում են օգնել ուսուցչի համար նոր տուն կառուցելու գործին, սակայն պետական պաշտոնյանները տարբեր մեքենայությունների միջոցով հետաձգում են շինանյութի տրամադրումը։ Գյուղացիները պահեստից ուժով վերցնում են Ռուբենին հասանելիք ապրանքը։ Արդյունքում նրանցից մի քանիսը հայտնվում են բանտում։

Դերերում
--------

* Ռուբեն – Մհեր Մկրտչյան
* Արմենակ – Հենրիկ Ալավերդյան
* Դերենիկ – Արմեն Խոստիկյան
* Պատվական – Վոլոդյա Գրիգորյան
* կոլոտ Հովհաննես – Ռաֆայել Սարոյան
* Հրանուշ – Վերջալույս Միրիջանյան
* Արուսյակ – Լուսյա Հովհաննիսյան
* Վարդան – Վասիլ Նազլուխանյան
* Գոհար – Գոհար Խաչիկյան
* քաղկոմի նախագահ – Կարեն Ջանգիրյան
* պահակ – Գևորգ Գևորգյան
* բուֆետապան – Խորեն Աբրահամյան
* Լեոնարդ Սարկիսով
* Արտյուշա Գյոդակյան

Նկարահանող անձնակազմ
--------------------

* Նկարիչ` Ռաֆայել Բաբայան
* Ձայնային օպերատոր` Իրեն Օրդուխանյան
* Նկարիչ դիմահարդար` Պ. Ասչյան
* Զգեստների նկարիչ` Գ.Իսայան
* Մոնտաժը` Ի.Միքայելյան
* Խմբագիրներ`Վ.Մելիքսեթյան, Գ.Հախվերդյան
* տնօրեն` Լերմոն Մուրադյան

Նկարահանումները կատարվել են Վանաձոր (Կիրովական քաղաքում`պահեստի տեսարանները և բուֆետ ճաշարանը)։ Կրկեսային ներկայացման տեսարանը նկարահանվել է Գյառգյառ (այժմ՝ Գարգառ) գյուղի ակումբում։ Գյուղական տեսարանները նկարահանվել են Վանաձորի մերձակա Բազում, Լեռնապատ և այլ գյուղերում։ Մասսայական տեսարաններում խաղում են Վանաձորի Հովհաննես Աբելյանի անվան պետական թատրոնի դերասանները` Միլիցիայի բաժանմունքի, Ռուբենի տան հրդեհի, Ռուբենի բարկացած ժամանակ տան հիմքերը քանդելու, հարսանիքի տեսարաններում։ Մասնավորապես` Լենա Փաշինյան, Շամիրամ Տերտերյան, Ավետիս Օհանյան, Ալլա Հովհաննիսյան և ուրիշներ։

Աղբյուրներ
----------

Ֆիլմը «Հայկական կինո» կայքում Archived 2014-06-25 at the Wayback Machine.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Գեորգի եկեղեցի (այլ կիրառումներ)

**Սուրբ Գեորգի եկեղեցի**, հայկական կաթոլիկ եկեղեցի, որը կառուցվել է 14-րդ դարում Ղրիմի Թեոդոսիա քաղաքում։ Նախկինում եղել է նույնանուն վանական համալիրի գլխավոր եկեղեցին։ Վերակառուցվել է 19-րդ դարում ուղղափառների կողմից։

Եկեղեցին գտնվում է Նախիմովի 32 հասցեում։

Սուրբ Գեորգի եկեղեցին կառուցվել է մարկիզ Ասլանի կողմից, որը նախկին մուսուլման էր և ընդունել էր քրիստոնեություն։

Վերջին տասնամյակներում եկեցեցին չի գործում և գտնվում է փակ վիճակում, սակայն ներս մտնելու ճանապարհներ կան, որոնց շնորհիվ էլ եկեղեցին հայտնվել է անմխիթար վիճակում։ 2006 թ.-ին հայկական համայնքը որոշեց զբաղվել եկեղեցու բարեկարգման և մաքրման աշխատանքներով, որոնք այդպես էլ չսկսվեցին։

Վերջին տվյալներով, եկեղեցին կրկին գտնվում է անմխիթար վիճակում և խիստ պաշտպանության կարիք ունի։ Սակայն այժմ հայ համայնքը որոշել է մինչև 2017 թ.-ը բարեկարգել Թեոդոսիայի բոլոր եկեղեցիները, որը պայմանավորված է Հովհաննես Այվազովսկու 200-ամյակի նշման հետ։

Նախկինում Սուրբ Գեորգիի օրվա առթիվ վանական համալիրում կազմակերպվում էր տոնակատարություն, որին մասնակցում էին, ոչ միայն մոտակա և հեռակա գյուղերի հայերը, այլև թաթարները։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ուկրաինայի վանքերը և եկեղեցիները
* Ղրիմի Ճարտարապետական պորտալ Archived 2013-05-30 at the Wayback Machine.
* Церковь Георгия Победоносца Archived 2013-07-08 at the Wayback Machine.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Церковь св.Георгия (г.Феодосия, Крым)
2. ↑  «Феодосия пропитана армянским присутствием»
3. ↑  Вірмено-католицька церква святого Георгія, м. Феодосія
**Քաղկեդոնի ժողովը և Հայոց Եկեղեցին** (անգլ.՝ The Council of Chalcedon and the Armenian Church), 1964 թվականին հրատարակված Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Գարեգին Ա Սարգիսյանի գիտական ուսումնասիրությունը, որում հեղինակի կողմից քննվում են Հայաստանյայց Առաքելական Եկեղեցու կողմից Քաղկեդոնի ժողովի (451) մերժման պատմական և աստվածաբանական հիմքերը։

Գիտական նշանակությունը
----------------------

«Քաղկեդոնի ժողովը և Հայոց Եկեղեցին» աստվածաբանական մենագրությունը պատրաստվել է Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Գարեգին Ա Սարգիսյանի կողմից՝ 1957-1959 թվականներին Օքսֆորդի համալսարանում ուսանելու տարիներին և 1959 թվականին հաջողությամբ պաշտպանվել է որպես համալսարանական ավարտաճառ։ 1965 թվականին այն հրատարակվել է Լոնդոնում և արժանացել ժամանակի գիտական հասարակության ջերմ և դրական վերաբերմունքին։ Հեղինակի սույն աշխատությունն իրենից ներկայացնում է Հայաստանյայց Առաքելական Եկեղեցու կողմից Քաղկեդոնի ժողովի մերժման պատմական և աստվածաբանական հիմքերի հետազոտման և վերլուծման գիտական առաջին հանգամանալից փորձը։ Այս ուսումնասիրման մեջ հայ և օտար պատմական աղբյուրների տվյալների համադրման հիմքի վրա տրվում է տվյալ ժամանակաշրջանի կրոնական պատկերը և դրանում անկողմնակալ կերպով բացահայտվում Քաղկեդոնի ժողովի և նրանում ընդունված դավանաբանական որոշումների ընկալումը հայ եկեղեցական իրականության մեջ։

Թարգմանություններ և հրատարակություններ
--------------------------------------

* Karekin Sarkissian, The Council of Chalcedon and the Armenian Church, London, «SPCK», 1965։.
* Karekin Sarkissian, The Council of Chalcedon and the Armenian Church, New York, NY, «Armenian Church Prelacy», 1975։
* Karekin Sarkissian, The Council of Chalcedon and the Armenian Church, հ. 6, New York, 2006։
* Գարեգին Սարգիսեան, Քաղկեդոնի ժողովը և Հայոց Եկեղեցին, հ. 12, Նոր-Եորք, Լոնտոն, 2012։
* Гарегин Саркисян, Халкидонский собор и Армянская Церковь, Первопрестольный Св. Эчмиадзин, 2014։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  **Վազգէն Ղուկասեան**, Խմբագրական նշումներ. **Գարեգին Սարգիսեան**, Քաղկեդոնի ժողովը և Հայոց Եկեղեցին, Գարեգին Ա. Կրօնական, Աստուածաբանական և Հայագիտական Մատենաշար Թիւ 12, Նոր-Եորք, Լոնտոն, 2012, էջ 11։
2. ↑  **Վազգէն Ղուկասեան**, Խմբագրական նշումներ. **Գարեգին Սարգիսեան**, Քաղկեդոնի ժողովը և Հայոց Եկեղեցին, Գարեգին Ա. Կրօնական, Աստուածաբանական և Հայագիտական Մատենաշար Թիւ 12, Նոր-Եորք, Լոնտոն, 2012, էջ 12-13։
**Սաղոռնիա** (վրաց.՝ საყორნია), լեռնագագաթ Վրաստանում։ Գտնվում է Գուրիայի մարզի տարածքում՝ Օզուրգեթի շրջանում։

Ռելիեֆ
------

Սաղոռնիան հանդիսանում է Հայկական լեռնաշխարհի հյուսիսային երեք լեռնաշղթաներից (Մեսխեթ, Շավշեթ, Թրիալեթ) մեկի՝ Մեսխեթի ամենաբարձր գագաթներից մեկը (2752 մ)։ Հարավային լանջերը գտնվում են Աջարիայի կազմում, իսկ հյուսիսում կտրուկ անցում է կատարվում դեպի Ռիոնի դաշտավայրը։

Բնություն
---------

Լեռան հողմահայաց լանջերը ծածկված են մերձարևադարձային կոշտատերև մշտադալար անտառներով, որոնց միջով հոսող գետերից հայտնի է Նատանեբը։ Գագաթային հատվածում շատ են հանքային աղբյուրները, տարածված են ալպիական մարգագետինները։

Բնակավայրեր
-----------

Սաղոռնիա լեռան հյուսիսարևելյան լանջին տեղակայված է Բախմարո առողջարանային բնակավայրը, իսկ հյուսիսարևմտյան հատվածում ամենամոտ բնակավայրերն են Գոմ, Գոնեբիզկար, Վակիջվար, Մթիսպիր գյուղերը։ Նրանցից ոչ հեռու Օզուրգեթ քաղաքն է։ Հարավային ստորոտին Աջարիայի բնակավայրերն են՝ Գորի Կուլ, Նաղվարև, Պոտարո գյուղերը։

Աղբյուրներ
----------

* ნემანიშვილი ს. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, გვ. 204, თბ. 1985 წელი.


1. ↑  GEOnet Names Server — 2018.
**Բույսերի կարանտին**, պետական միջոցառումների համալիր, որն ուղղված է գյուղատնտեսական բույսերի վտանգավոր վնասատուների, հիվանդությունների և չարորակ մոլախոտերի թափանցումը և տարածումը կանխարգելելուն։

Բույսերի կարանտինը կիրառվում է բուսական հարստությունները պաշտպանելու համար։ Յուրաքանչյուր տարի բույսերի վնասատուները և հիվանդությունները ոչնչացնում են աշխարհի պարենային կուլտուրաների պոտենցիալ բերքի 20—25%-ը։

Բույսերի կարանտինին վերաբերող առաջին օրենքը հրապարակվել է Ֆրանսիայում (1660)։ 1870—1915-ին կարանտինային օրենքներ են ընդունվել գյուղատնտեսական զարգացած արտադրություն ունեցող ՝ և կուսական նյութեր փոխանակող երկրների մեծ մասում։

Կարանտինային միջոցառումները կարող են լինել արտաքին և ներքին։ Արտաքինի դեպքում նավահանգիստներում, օդանավակայաններում, սահմանամերձ երկաթուղային կայաններում, արտասահմանից ներմուծվող մթերակայաններում և այլ կառույցներում ստուգում և վարակազերծում են բուսական ծագում ունեցող մթերքները, հումքը, տնկանյութը, սերմնանյութը և փոստային ծանրոցները։ Արգելվում է վարակված բույսերի և բուսական ծագում ունեցող մթերքների ներմուծումը։ Ներքին կարանտինային միջոցառումներով հսկում են երկրի ներսում բուսական նյութերի փոխադրումները։

Հայաստանում սահմանափակ օջախներով տարածված կարանտին վնասատուներից են. խնձորենու բրդապատ լվիճը՝ հյուսիսարևելյան, Ստեփանավանի, Գուգարքի, Վանաձորիի, Դիլիջանի, Գորիսի, Սիսիանի, Կոտայքի շրջաններում և Երևան քաղաքում, Մեղրու գնդաձև կեղծ վահանակիրը՝ Մեղրու և Արտաշատի շրջաններում, խաղողի ֆիլոքսերան՝ Իջևանի, Բերդի, Նոյեմբերյանի, Թումանյանի շրջաններում, կոլորադյան բզեզը՝ Շամշադինի շրջանում, կալիֆոռնիական վահանակիրը և արևելյան պտղակերը՝ հյուսիսարևելյան շրջաններում։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 302)։*  |
**Մեխանիկայի վարիացիոն սկզբունքներ**, ընդհանուր դրույթներ, որոնք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրել արտաքին ուժերի ազդեցությամբ մեխանիկական համակարգի շարժման կամ հավասարակշռության օրինաչափությունները, տարբերել մեխանիկական համակարգի իրական՝ փաստացի շարժումը կինեմատիկորեն հնարավոր բոլոր շարժումներից։ Մեխանիկայի վարիացիոն սկզբունքներն արտահայտվում են համակարգի կետերի կոորդինատների, արագությունների և արագացումների վարիացիաներ պարունակող հավասարություններով։ Ցուրաքանչյուր սկզբունք սահմանում է մեխանիկական համակարգի իրական շարժումը բնութագրող որոշակի ֆիզիկական հատկություն։ Սովորաբար այդ հատկություններին բնորոշ է այն, որ իրական շարժման համար համակարգի կինեմատիկական և դինամիկական բնութագրիչների ֆունկցիա հանդիսացող որոշ ֆիզիկական մեծություն ունի էքստրեմալ (նվազագույն կամ առավելագույն) արժեք։ Մեխանիկայի ոչ վարիացիոն սկզբունքները սահմանում են համակարգի շարճման օրինաչափությունները՝ համակարգին կիրառված ուժերի ազդեցությամբ։ Այդ սկզբունքներից են, օրինակ, Նյուտոնի երկրորդ օրենքը, Դ’Ալամբերի սկզբունքը։ Մեխանիկայի ոչ վարիացիոն սկզբունքները կիրառելի են ցանկացած մեխանիկական համակարգի նկատմամբ և ունեն համեմատաբար պարզ մաթ․ արտահայտություն։ Սակայն, դրանց կիրառությունը սահմանափակվում է մեխանիկայի շրջանակներով։ Ոչ վարիացիոն սկզբունքների նկատմամբ մեխանիկայի վարիացիոն սկզբունքի առավելությունն այն է, որ վերջիններից ստացվում են կապերի անհայտ հակազդումներ չպարունակող մեխանիկական համակարգի շարժման հավասարումներ։ Մեխանիկայի վարիացիոն սկզբունքի գործածումը հանգում է վարիացիոն հաշվի մեթոդների կիրառմանը։ Ըստ տեսքի մեխանիկայի վարիացիոն սկզբունք լինում են դիֆերենցիալ (նկարագրում է իրական շարժման տարբերությունը ժամանակի տվյալ պահին կինեմատիկորեն հնարավոր բոլոր շարժումներից) և ինտեգրալ (նկարագրում է այդ տարբերությունը վերջավոր ժամանակահատվածում կատարվող տեղափոխությունների համար)։ Մեխանիկայի շրջանակներում դիֆերենցիալ վարիացիոն սկզբունքներն ավելի ընդհանուր են գործնականորեն կիրառելի ցանկացած մեխանիկական համակարգի համար։ Առավել գործածական տեսքով ինտեգրալ վարիացիոն սկզբունքները կիրառելի են միայն պահպանողական համակարգերի համար։ Ի տարբերություն մեխանիկայի դիֆերենցիալ վարիացիոն սկզբունքների և ոչ վարիացիոն սկզբունքների, ինտեգրալ վարիացիոն սկզբունքներում ուժերի փոխարեն հանդես է գալիս էներգիան։ Դրա շնորհիվ ինտեգրալ վարիացիոն սկզբունքները տարածվում են նաև ոչ մեխանիկական երևույթների վրա՝ դառնալով կարևոր ամբողջ տեսական ֆիզիկայի համար։ Հիմնական դիֆերենցիալ վարիացիոն սկզբունքներից են հնարավոր տեղափոխությունների սկզբունքը, Դ՚Ալամբեր-Լագրանժի սկզբունքը, Գաուսի սկզբունքը, Հերցի սկզբունքը։ Ինտեգրալ վարիացիոն սկզբունքներից են փոքրագույն գործողության սկզբունքները։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 400)։*  |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Թութակներ (այլ կիրառումներ)

| **՞**Թութակներ |
| --- |
| Թութակ  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Կենդանիներ |
|
|
|
|
|
| Տիպ | Քորդավորներ |
|
|
|
|
|
| Դաս | Թռչուններ |
|
|
|
| Կարգ | Թութակներ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Psittaciformes

 |
| 

| ԴասակարգումըՎիքիցեղերում | Պատկերների որոնումՎիքիպահեստում | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Թութակներ** (լատին․՝ Psittaciformes), թռչունների կարգ։

Արտաքին կառուցվածք
------------------

Ունեն կարճ պարանոց, խոշոր գլուխ, հզոր կտուց։ Վերնակտուցը շարժական ձևով միացած է ճակատոսկրի հետ։ Լեզուն կարճ է, մկանոտ։ Փետուրները գունավորված են վառ կանաչ, կարմիր, կապույտ գույներով, հազվադեպ սև են կամ մոխրագույն։ Գունային երկձևությունը թույլ է արտահայտված։ Ոտքերն ունեն 4-ական մատներ, ամուր եղունգներ։ Առաջին և չորրորդ մատները ետ են ծալված։ Տարածված են արևադարձերում և մերձարևադարձերում։ Բնորոշ են հիմնականում ծառապատ տարածքներին, սակայն կան նաև բաց տարածություններում ապրողներ։

Բազմացում և զարգացում
---------------------

Բազմացման շրջանից դուրս լինում են երամներով։ Բնադրում են ծառերի փչակներում, ժայռերի ճեղքերում, տերմիտների բներում, երբեմն՝ գետնին։ Դնում են 1-12 (հաճախ 2-5) սպիտակ ձու։ Թխսում է էգը, կամ արուն (18-30 օր)։ Ձագերը ձվից դուրս են գալիս մերկ, անօգնական և կույր։ Երկու ծնողներն էլ մասնակցում են սերնդի խնամքին։

Սննդառություն
-------------

Թութակները սնվում են պտուղներով, սերմերով, բողբոջներով, երբեմն՝ միջատներով։ Օգտակար են, նպաստում են բույսերի փոշոտմանը և սերմերի տարածմանը։ Որոշ թութակներ վնաս են հասցնում այգիներին ու ցանքերին։ Առանձին տեսակներ պահվում են վանդակներում և ընդունակ են որոշ բառեր արտաբերել։

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Ընտանի կենդանիներ |
| --- |
|  |
| Ընտանի | 
Ակվարիումային ձկներ •
Տնային դեղձանիկ •
Ճագար •
Կատու •
Առնետ •
Ծովախոզուկ •
Թութակներ •
Շուն •
Գերմանամուկ •
Կրիաներ
 |
|  |
| Ցուցահանդեսային | 
Աղավնի •
Կարապ •
Սիրամարգ
 |
|  |
| Կաթնասուններ | 
Ալպակա •
Գոմեշ •
Ուղտ •
Այծ •
Կով •
Ճագար •
Լամա •
Ձի •
Ջորի •
Մուլ •
Ոչխար •
Եղջերու •
Ավանակ •
Խոզ •
Փիղ •
Յակ
 |
|  |
| Թռչուններ | 
Ընտանի սագ •
Հնդկահավ •
Հավ •
Մշկաբադ •
Լոր •
Ջայլամ •
Բադ •
Փասիան •
Խայտահավ
 |
|  |
| Միջատներ | 
Որդան կարմիր •
Մեղրաբեր մեղու •
Թթենու մետաքսագործ
 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 229)։*  |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական · Մեծ սովետական (1 հրտ.) · MESH ID · Universalis |
|  |
| Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4044512-4 · Microsoft: 2779263254 · NDL: 00564136 · NKC: ph138050 |

 |
**Նեմիր Քիրդար** (հոկտեմբերի 28, 1936(1936-10-28), Քիրքուք, Իրաք - հունիսի 9, 2020(2020-06-09), Անթիբ), իրաքցի ձեռնարկատեր և ֆինանսիստ, *Investcorp* ներդրումային ընկերության ղեկավարը ($41 միլիարդ ակտիվ)։ Ապրում է Լոնդոնում։

Կենսագրություն
--------------

Քիրդարը ծնվել է Քիրքուրքում։ Նրա ընտանիքը ուշ Օսմանյան կայսրությունում և միջպատերազմյան շրջանում ունեցել է որոշակի քաղաքական կշիռ։ Իրաքում տեղի ունեցած ռազմական հեղաշրջումը տապալել է միապետությունը, և Քիրդարը փախել է ԱՄՆ։ Արտասահման գնալու համար նա ստիպված է եղել փաթաթվել գորգի մեջ, որը բարձվել է բեռնատարի վրա։ 1960 թվականին նա վերադարձել է հայրենիք, սակայն Բաասյան հեղաշրջումից հետո նորից լքել է երկիրը։

Քիրդարը ավարտել է Կալիֆոռնիայի Խաղաղօվկիանոսյան համալսարանի տնտեսագիտության ֆակուլտետը, ունի Նյու Յորքի Ֆորդհեմի համալսարանի բիզնեսի կառավարման մագիստրոսի աստիճան։ Անցել է նաև բարձրագույն կառավարման ծրագիր Հարվարդի բիզնես դպրոցում։ Քիրդարն ունի մի շարք բուհերի, այդ թվում՝ Ջորջթաունի համալսարանի գիտությունների դոկտորի աստիճան։

Քիրդարի բանկային գործունեությունը սկսվել է 1969 թվականին Նյու Յորքում, որտեղ նա զբաղվում էր վարկավորմամբ։ Երկու տարի անց նա աշխատանքի է անցել *Allied Bank International*-ի Հարավարևելյան Ասիայի և Ճապոնիայի ստորաբաժանումում։ 1974 թվականին նա դարձել է Նյու Յորքի *Chase Manhattan* բանկի փոխնախագահ։ 1976-1981 թվականներին Քիրդարը ղեկավարել է բանկի տարածաշրջանային ցանցը Պարսից ծոցում։

1982 թվականին նա հիմնել է *Investcorp* ներդրումային հիմնադրամը, որը մասնագիտացած է համաշխարհային կապիտալ ներդրումների մեջ։ Մասնավորապես, ընկերության գործունեության շրջանակը ներառում է մասնավոր ներդրումներ, հեջ ֆոնդեր, անշարժ գույք, ներդրումներ տեխնոլոգիայի ոլորտում։

Կարողություն
------------

Քիրդարի ֆինանսական կարողությունը գնահատվում է ավելի քան 1 միլիարդ դոլար։

2005 թվականին նա զբաղեցրել է 206-րդ տեղը ամենահարուստ բրիտանացիների ցանկում։ Իսկ 2009 թվականին տաբլոիդները նրան դասել են աշխարհի ամենաազդեցիկ արաբների 26-րդ հորիզոնականում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Davos 2014 Participant List
2. 1 2  Nemir Kirdar, father of private equity globally, dies at 83
3. ↑
4. 1 2  The Sunday Times Rich List
5. ↑  The power hundred list 2007, 61# Nemir Kirdar Archived 2008-10-11 at the Wayback Machine.
6. ↑  The Wall Street Journal: New Law Makes Escape Tougher For Tax Exiles
7. ↑  The world’s most influential Arabs 2009 list Archived 2009-05-28 at the Wayback Machine.
**Ալբանիայի արվեստի ազգային պատկերասրահ** (ալբ․՝ Galeria Kombëtare e Arteve), թանգարան և ազգային պատկերասրահ Ալբանիայում, որը գտնվում է երկրի մշակույթի նախարարության վերահսկողության տակ։

Համարվում է Ալբանիայի Հանրապետությունում գործող ամենակարևոր մշակութային տներից մեկը։

Պատմություն
-----------

Ալբանիայի արվեստի ազգային պատկերասրահը ստեղծվել է ալբանացի մի խումբ արվեստագետների և երկրի արվեստի կոմիտեի նախաձեռնությամբ՝ 1946 թվականին, որպես ալբանացի հայտնի արվեստագետների ստեղծագործությունների ցուցահանդես։

Չնայած թանգարանի բացմանը, մինչ 1954 թվականի հունվարի 11-ը թանգարանը չուներ պետական հովանավորություն և գործում էր մշակութային նախարարությունից անկախ։

Ալբանիայի արվեստի ազգային պատկերասրահի պաշտոնական բացումը տեղի է ունեցել 1954 թվականի հունվարի 11-ին Ալբանիայի Հանրապետության մայրաքաղաք Տիրանայում։

Ներկայումս թանգարանում գործում են երկու հիմնական ցուցասրահներ՝ արվեստի տարբեր ճյուղերի աշխատանքների մշտական ցուցահանդես և ալբանացի (ինչպես նաև օտարերկրյա) արվեստագետների ժամանակավոր ցուցահանդես։

Պատկերասրահ այցելողները կարող են ստանալ ամբողջական տեղեկատվություն ալբանական կերպարվեստի զարգացման վերաբերյալ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  The Library Archived 2016-05-03 at the Wayback Machine. Galeria Kombetare e Arteve. Abgerufen am 25. Januar 2016 (englisch): „The library of the National Gallery was built in 1999 as an additional opportunity and venue for the artistic and cultural information […]. It was established with the help of many international institutions and organizations and holds over 2200 titles of books, magazines, catalogues and videotapes


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000121880375 · LCCN: nr00017822 · VIAF: 156850680 · WorldCat VIAF: 156850680 |

 |
**Ալբերտ Այնշտայնի տուն-թանգարան** (գերմ.՝ Einsteinhaus Bern), թանգարան, Ալբերտ Այնշտայնի բնակության նախկին վայրում։ Գտնվում է Շվեյցարիայի Բեռն քաղաքի Կրամգասե թիվ 49 հասցեում (*Kramgasse 49 in Bern*)։ 1903-1905 թվականներին տան երկրորդ հարկում գտնվող բնակարանում են ապրել Այնշտեյնը, նրա կինը՝ Միլևա Մարիչը և նրանց որդին՝ Հանս Ալբերտ Այնշտայնը։

1977 թվականին «Ալբերտ Այնշտայնի միությունը» Այնշտայնի բնակարանը վերածել է թանգարանի, որտեղ բնօրինակ միջավայրը վերստեղծվել է կահույքով, առարկաներով, տարբեր փաստաթղթերով, գրվածքներով, դիմանկարներով և լուսանկարներով։

Աննուս Միրաբիլիսի աշխատությունները, որոնք ներկայացնում էին Այնշտայնի հարաբերականության տեսությունը և էականորեն նպաստում ժամանակակից ֆիզիկայի հիմնադրմանը, գրվել են այս տանը և հրապարակվել *Annalen der Physik*-ում։ Այդ ընթացքում Այնշտայնն աշխատել է Շվեյցարիայի դաշնային մտավոր սեփականության ինստիտուտում։

Այնշտայնի և նրա ընտանիքի կենսապայմանները ճշգրիտ ցուցադրված են երկրորդ հարկի բնակարանում՝ այդ ժամանակվա կահույքով։ Երրորդ հարկում ներկայացված է Այնշտայնի կենսագրությունն ու կյանքի ուղին։ Այնշտայնին վերաբերող ավելի փոքր մշտական ցուցադրություն ներկայացված է Բեռնի պատմության թանգարանում։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  Թանգարանի մասին տեղեկատվություն Բեռնի զբոսաշրջության պորտալում

Արտաքին հղումներ
----------------

* Einsteinhaus einstein-bern.ch
**Ամստերդամի ազգագրական թանգարան** (հոլ.՝ Ethnographisch Museum Artis), ազգագրական թանգարան Ամստերդամում` Նիդերլանդներում, գտնվում է Ամստերդամի կենդանաբանական այգու տարածքում։

Պատմություն
-----------

Ամստերդամի ազգագրական թանգարանի շենքը 1886 թվականին
Ազգագրական թանգարանը, ինչպես նաև Ամստերդամի կենդանաբանական այգին, հիմնադրվել է 1838 թվականին Թագավորական կենդանաբանական հանրության կողմից։ Ստեղծման նպատակն էր հանրության ուշադրությունը սևեռել ազգագրություն, կենդանաբանություն, երկրաբանություն գիտությունների վրա և այցելուներին ծանոթացնել նիդերլանդական գաղութային տիրույթների աշխարհին։

Ցուցադրության մեջ ներառված էին էկզոտիկ կենդանիներ և կենդանաբանական այլ նմուշներ (կմախքներ և խրտվիլակներ), ազգագրական օբյեկտներ։ 1851 թվականին այդ հավաքածուները տեղավորված էին Բնական պատմության թանգարանում։ Շուտով ազգագրական օբյեկտների հավաքածուն առանձնացվեց հիմնական ցուցադրությունից և տեղափոխվեց Ընկերության հանրության հարևան շինություն։ Ցուցանմուշների թվի աճը հանգեցրեց նրան, որ 1888 թվականին էթնոգրաֆիկական թանգարանի համար կառուցվեց առանձին շինություն։

Դա Նիդերլանդների երրորդ ազգագրական թանգարանն էր Ամստերդամի պետական թանգարանից և Ռոտերդամի համաշխարհային թանգարանից հետո։ Ցուցադրությունը ձևավորվել է տարբեր ընկերությունների և գիտական համայնքների, ինչպես նաև անհատների կողմից թանգարանին նվիրած առարկաներից։ Գլխավոր նվիրաբերողը լեզվաբան *Գերման Նոյբրոններ վան դեր Տուկն* էր։

1887-1902 թվականներին հավաքածուի ղեկավարը *Կորնելիս Մարինուս Պլեյտեն* էր` «Ուղեցույց Թագավորական կենդանաբանական հանրության Էթնոգրաֆիկական թանգարանի այցելուների համար։ Ամստերդամի կենդանաբանական այգի» աշխատության հեղինակը (հրատարակման թվական՝ 1888)։

Հավաքածուի մեջ ներառված էին առարկաներ, որոնք հավաքվել էին դեպի նիդերլանդյան Նոր Գվինեա գիտական առաջին արշավների ժամանակ, փաստեր Աֆրիկայի, Օկեանիայի, Հարավ-արևելյան Ասիայի և Հեռավոր Արևելքի բնիկ ժողովուրդների վերաբերյալ։

Պաշտոնապես Էթնոգրաֆիկական թանգարանը գոյատևել է մինչև 1910 թվականը։ Ամբողջ հավաքածուն նվիրաբերվել է Գաղութային ինստիտուտին, որում գտնվում էր Ամստերդամի Գաղութային թանգարանը (ներկայումս՝ Արևադարձային թանգարան)։

1926 թվականից, երբ հավաքածուն նորից հասանելի դարձավ այցելուներին, ավելի քան 11 000 առաջարկներից պահպանվեց միայն մի մասը։ Էական մասը ներառված է մշտական ցուցադրության մեջ։

Պատկերասրահ
-----------

* Թանգարանի ցուցանմուշներից
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Տես նաև
-------

* Ամստերդամի պատմության թանգարան

Արտաքին հղումներ
----------------

* De schepping in artis(չաշխատող հղում)
* Het Ethnographisch Museum փորագրություն Ամստերդամի էթնոգրաֆիկական թանգարանի ինտերիերի հետ
**Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի** (**Նիկողայոս Հրաշագործ եկեղեցի**, ռուս.՝ Церковь Николая Чудотворца), ուղղափառ տաճար Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Ռոդիոնովո-Նեսվետայսկայա սլոբոդայում։ Ենթարկվում է Ռուս Ուղղափառ եկեղեցու Շախտիի և Միլլերովոյի թեմի Նովոշախտինսկի գործակալությանը։

Հասցեն՝ 34658, Ռոստովի մարզ, Ռոդիոնովո-Նեսվետայսկի շրջան, Ռոդիոնովո-Նեսվետայսկայա սլոբոդա, Մոսկովյան փողոց, 52գ։

Պատմություն
-----------

Ռոդիոնով ավանի բնակիչները ցանկանում էին ունենալ սեփական եկեղեցի, քանի որ մոտակա ծխական եկեղեցին գտնվում էր 25 վերստ հեռավորության վրա՝ Նեսվետայսկի խուտորում։ 1877 թվականին նրանք ստացան սեփական եկեղեցի կառուցելու թույլտվություն, և հենց նույն թվականին այն կառուցվեց ու նոյեմբերի 8-ին օծվեց ավագ երեց Իոան Կիտայսկու կողմից։

Տաճարը փայտե էր, նույնպիսի զանգակատնով, որն ուներ չորս զանգ։ Ներսից եկեղեցու պատերը սվաղված էին և սպիտակեցված, դրսից ներկված էին սպիտակ ներկով։ Երկաթյա տանիքը ներկված էր կանաչ ներկով, խաչերը ոսկեզօծ էին։ Աղոթասրահի կենտրոնում կախված էր ջահ, գավիթն ու խորանը փայտե էին։ Եկեղեցուն կից կային քարե պահակատուն և փայտե սեղանատուն։ Ավելի ուշ տաճարի շուրջ կառուցվեց քարե ցանկապատ։ 1894 թվականին հիմնադրվել է եկեղեցական-ծխական դպրոց։ 1897 թվականի մայիսին գյուղական ժողովում ընտրվել է նրա շինարարության տեղը։

1920-ական թվականներին եկեղեցին փակվել է և հիմնովին քանդվել։ Նրա շինարարական նյութերից կողքին կառուցվել է միջնակարգ դպրոց, իսկ փլատակների տեղում կազմակերպել է մարզահրապարակ։

ԽՍՀՄ-ի փլուզումից հետո՝ 1998 թվականին, ոչնչացված տաճարի տեղում տեղադրվել է շինարարական վագոն, որտեղ սկսել են անցկացվել ժամերգություններ։ 1999 թվականին իրականացվել է նոր տաճարի հիմնարկեքը։ 2003 թվականի ապրիլի 7-ին նոր քարե տաճարում կատարվել է Պատարագ, և այդ պահից սկսած բոլոր ժամերգություններն անցկացվում են այս տաճարում։ Եկեղեցին վերստեղծվել է տեղի բնակիչների նվիրատվություններով։

Տաճարին կից աշխատում է եկեղեցական կրպակ։ Եկեղեցու վանահայրն է ավագ երեց Կոնստանտին Կրախմալյովը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Родионово-Несветайская. Церковь Николая Чудотворца.
2. ↑  Церковь Николая Чудотворца (Родионово-Несветайская)
3. 1 2 3 4  Историческая справка храма Николая Чудотворца

Արտաքին հղումներ
----------------

* Տաճարի կայքը
* Храм святителя Николая Чудотворца слободы Родионово-Несветайская
* Родионово-Несветайское благочиние. Все церкви и монастыри.
* Родионово-Несветайское благочиние Archived 2017-03-24 at the Wayback Machine.