Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մանուկ Մանուկյան (այլ կիրառումներ)

**Մանուկ Մանուկյան** (1935, Երուսաղեմ, Ենթամանդատային Պաղեստին, Միացյալ Թագավորություն), հայազգի գիտնական, պրոֆեսոր, Լիբանանի տիեզերական ծրագրի հիմնադիր։

Կենսագրություն
--------------

Մանուկ Մանուկյանը ծնվել է 1935 թվականին Երուսաղեմում։ Նախնական կրթությունը ստացել է տեղի Սուրբ Գևորգի դպրոցում։ Այնուհետև ԱՄՆ Տեխաս նահանգի համալսարանում ուսումնասիրել է ֆիզիկա և մաթեմատիկա։ 1960 թվականին ամուսնացել և մեկնում Լիբանան Հայկազյան համալսարանում դասավանդելու նպատակով։

Գիտական գործունեություն
-----------------------

Լիբանանի թողարկած Cedar -ին նվիրված նամականիշ, որը թողարկվել է Լիբանանի անկախության օրը՝ 1963 թվականի նոյեմբերի 21-ին
1960 թվականի նոյեմբերին Մանուկյանը հիմնել է Հայկազյան հրթիռային միությունը։ Ֆինանսական քիչ միջոցներով Մանուկյանն իր 7 ուսանողներից բաղկացած խմբով ստեղծել և արձակել է հրթիռներ։ Հաջող փորձարկումներից հետո միությունը ֆինանսական աջակցություն է ստացել լիբանանյան կառավարության կողմից և դարձել Լիբանանի տիեզերական միություն։ Նրանք կառուցել են պինդվառելիքային 12 հրթիռ և արձակել երկինք։ Հրթիռներից մեկն այնքան հզոր էր, որ հասել է ջերմոլորտ, որտեղ այժմ գտնվում է Միջազգային տիեզերականը։ Կեդար IV հրթիռը արձակվել է Լիբանանի անկախության օրը՝ 1963 թվականի նոյեմբերի 21-ին, Բեյրութից հյուսիս գտնվող տարածքից և բարձրացել է մինչև 140 կմ։ Այդ իրադարձությունը ներկայացվել է լիբանանյան այդ ժամանակվա դրոշմանիշերի վրա։

1966 թվականին Մանուկյանը վերադարձել է ԱՄՆ։ Տեխասի համալսարանում նա արժանացել է մագիստրոսի և դոկտորական կոչման և շարունակել է գիտական գործունեությունը Հարավային Ֆլորիդիայի համալսարանում։ Ներկայում նա հանդիսանում է այդ համալսարանի մաթեմատիկայի ամբիոնի պրոֆեսոր։ Համալսարանի օդագնացության և հրթիռների ինժեներական ընկերության միության խորհրդատուն է, որը ներկայումս փորձում է հրթիռ արձակել Կարմանի գծից վեր։

Քաղաքական և հասարակական դիրքորոշում
-----------------------------------

Մ. Մանուկյանը, լինելով հայկական սփյուռքի ներկայացուցիչ, ակտիվորեն մասնակցել է Հայոց ցեղասպանության ճանաչման գործընթացին։ Նա նաև հանդիսացել է «Ցեղասպանության գործոնը. մարդկային ողբերգություն» անվանումով չորսժամյա փաստավավերագրական ֆիլմի համահեղինակ, որը ցուցադրվել է PBS հեռուստատեսությամբ։

Մանուկյանի կարծիքով հրթիռային ոլորտն ու գիտությունը պետք է օգտագործել բացառապես խաղաղ նպատակներով։ Որպես իր դիրքորոշման հետևանք՝ նա հրաժարվել է մասնակցել մի քանի հրավերների և իր գիտելիքները օգտագործել ռազմական ոլորտում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Գերմանիայի ազգային գրադարանի կատալոգ (գերմ.)
2. ↑
3. ↑
4. 1 2  Mathematics Genealogy Project — 1997.
5. ↑  Գերմանիայի ազգային գրադարանի կատալոգ (գերմ.)
6. ↑  «Lebanon's forgotten space programme» (բրիտանական անգլերեն). 2013 թ․ նոյեմբերի 14. Վերցված է 2020 թ․ նոյեմբերի 29-ին.
7. ↑  «USF :: Department of Mathematics & Statistics». *www.math.usf.edu*. Վերցված է 2020 թ․ նոյեմբերի 29-ին.
8. ↑  «USF's rocket club is an underdog. Can it win a $1 million space race?». *Tampa Bay Times* (անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ նոյեմբերի 29-ին.

Աղբյուրներ
----------

* 60-ական թվականներին հայերը Լիբանանում հրթիռ են արձակել տիեզերք:
* Lebanon’s forgotten space programme, BBC News, 14 November 2013.(անգլ.)
* Manoug Manougian, University of South Florida.(անգլ.)
* HU produced the 1st rockets shot in the Arab world, Haigazian University.(անգլ.)
* The Forgotten Apogee of Lebanese Rocketry Արխիվացված 2013-09-05 Wayback Machine, Saudi Aramco World.(անգլ.)
* The Lebanese Rocket Society, The Daily Telegraph, 9 October 2013.(անգլ.)
* It is rocket science: USF students build and launch 'em Արխիվացված 2016-06-24 Wayback Machine The Tampa Tribune, 21 December 2013.(անգլ.)
* Lesson ignored: the Armenian Genocide Արխիվացված 2016-05-09 Wayback Machine The Tampa Tribune, 15 April 2015.(անգլ.)
* For too long, Armenian genocide denied Արխիվացված 2016-05-13 Wayback Machine The Tampa Times, 23 April 2013.(անգլ.)
* An address to Armenia The Oracle, 19 October 2010.(անգլ.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Mathematics Genealogy Project · Zentralblatt MATH database · Scopus · Internet Movie Database |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Արմենիապեդիա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1112236597 · VIAF: 177147266848935482520 · WorldCat VIAF: 177147266848935482520 |

 |