recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |
| --- |
| **Թունաթափ սուր** |
| Թունաթափ սուրԹունաթափ սուր |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Կարգ** | Բոգածաղկավորներ (Gentianales) |
| **Ընտանիք** | Շնամեռուկազգիներ (Apocynaceae) |
| **Ենթաընտանիք** | *Asclepiadoideae* |
| **Տրիբա** | *Asclepiadeae* |
| **Ենթատրիբա** | *Cynanchinae* |
| **Ցեղ** | Շնախոտ *(Cynanchum)* |
| **Տեսակ** | **Թունաթափ սուր** *(C. acutum)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Cynanchum acutum***L. 1753 |
|
| **Կարգավիճակ** |
| **Հատուկ պահպանության կարգավիճակ՝**   Քիչ մտահոգող տեսակ |

**Թունաթափ սուր** (լատին․՝ Cynanchum acutum), թունաթափազգիների ընտանիքի երկշաքիլավոր, ծլարմատավոր մոլախոտ։ Ունի հողի մեջ շատ խորը գնացող, լավ զարգացած առանցքային արմատ, որի վրա, արմատավզիկից 15-20 սմ խորությամբ, գտնվում են ածման բողբոջները։ Վերջիններից առաջանում է արմատային ցրուկը, որը սկզբնական շրջանում աճում է հորիզոնական ուղղությամբ և հիշեցնում է ստորգետնյա ցողուններ։

Հայտնի ենթատեսակն է՝ *Cynanchum acutum* subsp. *sibiricum* (Willd.) Rech.f.:

Տարածումը և բնական միջավայրը
----------------------------

Կոսմոպոլիտ բույսերը լավ տարածված են Եվրոպական երկրներում, Հյուսիսային Աֆրիկայում և Ասիայում։
Ռուսաստանում դրանցից հանդիպում են Կովկասում, երկրի եվրոպական հատվածում և Սիբիրում։
ՀՍՍՀ ցածրադիր ու նախալեռնային գոտիներում աղբոտում է հացահատիկային կոիլտուրաների, խոտաբույսերի ցանքերն ու բազմամյա տնկարկները։

Արմատներ
--------

Արմատավզիկից դուրս են գալիս մերկ կամ վերին մասում թավոտ, թխագորշ երանգավորմամբ բազմաթիվ ցողուններ, որոնք ուղղականգուն բույսերիհարևանության դեպքում փաթաթվող են։

Տերևներ
-------

Բուսի տերևները
Տերևները սրտաձև, եռանկունաձև են, կոթունավոր, պարզ խոշոր։

Ծաղիկ
-----

Ծաղիկները հավաքված են հովանոցաձև ծաղկափթթության վրա՝ տերևածոցերում։ Ծաղկապսակը սպիտակ կամ վարդագույն է, անվաձև։ Ունի նշտարաձև տերևապտուղ։ Մեկ բույսը նպաստավոր պայմաններում կարող է տալ մինչև 1500 սերմ։

Սերմ
----

Բույսի սերմ
Սերմերը տարածվում են քամու միջոցով։ Ցանքերում կամ մարգագետնատիպ հողատեսքերում բույսը կազմում է շրջանաձև թոփուններ, որոնց միջավայրում մշակովի բույսերը կամ դուրս են մղվում, կամ խիստ ճնշվում են։

Ցողուն
------

Հասունանալուց հետո ցողունները կոշտանում են և չորանում։ Կենսունակ են մնում արմատները, նրանց ցրուկներն ու բողբոջները՝ խանգարելով հացաբույսերի կոմբային բերքահավաքին։

Պաշտպանություն
--------------

Բույսը գրանցված է կարմիր գրքում՝ Թաթարական հանրապետությունում (Ռուսաստան)։

*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Catalogue of Life - 15th February 2015 :: Species details". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 16-ին. Retrieved 2015 թ․ սեպտեմբերի 26.
2. 1 2  "Cynanchum acutum information from NPGS/GRIN". Արխիվացված է the original 2013 թ․ հոկտեմբերի 21-ին. Retrieved 2015 թ․ սեպտեմբերի 26.

Գրականություն
-------------

* Ռ. Ա. Կարապետյան - Հայաստանում տարածված մոլախոտերի ատլաս, «լույս» հրատարակչություն, Երևան - 1980 թվականի։

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | GBIF · iNaturalist · NCBI |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2778050303 |

 |
**Իրինա Վլադիմիրովնա Շեստուա** (ռուս.՝ Ирина Владимировна Шестуа, նոյեմբերի 11, 1943(1943-11-11), ԽՍՀՄ), կրկեսի խորհրդային արտիստուհի, ակրոբատ, դերասանուհի։ ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստուհի (1980)։

Կենսագրություն
--------------

Իրինա Շեստուան ծնվել է 1943 թվականի նոյեմբերի 11-ին կրկեսի արտիստների ընտանիքում։ Հայրը՝ Վլադիմիր Բորիսովիչ Շեստակովը (1912-1943), եղել է ծաղրածու, հանդես է եկել Չարլի Չապլինի դիմակով որպես կոմիկ-միմ։

Կրկեսում աշխատել սկսել է պատանեկան հասակում։

1948 թվականին կատարել է նորամուտը «Իկարիոսյան խաղեր» (ռուս.՝ «Икарийские игры») համարում Վիկտոր Պլիների (1915-1999) ղեկավարությամբ։ Հետագայում աշխատել է ակրոբատ-ցատկորդների թատերախմբում Ֆ․ Ալեքսեևի ղեկավարությամբ և «Ակրոբատ-ոստույնախաղացների» խմբում Բ․ Իսաևի հետ։ Ստացել է բազմաժանր պատրաստություն ակրոբատիկայի կրկեսային դպրոցի լավագույն ավանդույթներով։

1959 թվականին Իրինա Շեստուան Իսաև եղբայրների հետ մասնակցել է «Ակրոբատ-ոստույնախաղացները ձողերով» յուրօրինակ համարի ստեղծմանը և դարձել է նրա ղեկավարը (ԽՍՀՄ սահմաններից դուրս ստացել է «Ռուսական ձեռնափայտ» անվանումը), որը ակրոբատիկայում դարձել է մի ամբողջ ուղղություն և հռչակ բերել խորհրդային կրկեսին։ 1960 թվականից այդ համարը կատարել է Ասատրյան եղբայրների հետ։

1963 թվականին Լեոնիդ Ենգիբարյանի հետ նկարահանվել է «Հայֆիլմ» կինոստուդիայի «Ճանապարհ դեպի կրկես» ֆիլմում՝ կատարելով կանացի գլխավոր դերը (կամեո)։

1993 թվականին ավարտելով իր արտիստական կարիերան՝ Իրինա Շեստուան դարձել է «Ռուսպետկրկեսի» (ռուս.՝ Росгосцирк) գեղարվեստական բաժնի ակրոբատիկայի գծով գլխավոր փորձագետ։

Հանդես է եկել որպես բազմաթիվ մրցույթների ժյուրիի անդամ, այդ թվում՝ «Նիկուլինյան գարունը Կուզմինկայում» և «Հին վրանի հովանու ներքո»։

Ընտանիք
-------

* Իրինա Ասատրյան – *կրկեսի արտիստ*
* Յուրի Վոլոդչենկով – *կրկեսի արտիստ, Ռուսաստանի վաստակավոր արտիստ (2020)*

Ֆիլմագրություն
--------------

* 1963 – Ճանապարհ դեպի կրկես – *Իրինա (գլխավոր դեր)*

Պարգևներ
--------

* ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստուհի (14 փետրվարի, 1980)
* «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» II աստիճանի շքանշանի մեդալ (5 նոյեմբերի, 2004)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Кто придумал новый жанр?!". Журнал «ProЦирк» № 31. 2013 թ․ ապրիլի 11. Արխիվացված է the original 2014 թ․ օգոստոսի 10-ին. Retrieved 2014 թ․ օգոստոսի 8. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  "Никулинская весна в Кузьминках". Արխիվացված է the original 2014 թ․ օգոստոսի 9-ին. Retrieved 2020 թ․ հոկտեմբերի 8. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  В Кузбассе пройдет фестиваль циркового искусства
4. ↑  Указ Президента РФ от 05.11.2004 N 1413 «О награждении государственными наградами Российской Федерации»(չաշխատող հղում)

Արտաքին հղումներ
----------------

* 70 лет со дня рождения Заслуженной артистки РСФСР Шестуа Ирины Владимировны
* Шестуа — семья цирковых артистов
**Ու** (լաոս.՝ ນ້ຳອູ), գետ Լաոսում, Մեկոնգի ձախ վտակը։ Երկարությունը մոտ 448 կմ։ Հոսում է հյուսիսից հարավ Փհոնգսալի և Լուանգպհաբանգ նահանգներում։

Ակունք
------

Ակունքը հյուսիսային լեռներում է՝ Լաոսի և չինական Յունան նահանգի սահմանում, Պհոնգսալի նահանգում՝ Լանտունյայ գյուղից ոչ հեռու։ Դեպի հարավ հոսում է Լուանգպհաբանգ նահանգի միջով և թափվում է Մեկոնգ Լուանգպհաբանգայից հյուսիս իր քարանձավներով հայտնի Պակուից ոչ հեռու։

Սնուցումը հիմնականում անձրևային է։ Գետավարարումը ամառային և աշնանային է։ Ջուրն օգտագործվում է ոռոգման համար։ Լաոսի հյուսիսում գետը համարվում է կարևոր տրանսպորտային զարկերակ։ 2011 թվականին մշակվեց ծրագիր, որի համաձայն գետի վրա կառուցվելու էին հիդրաէլեկրտակայանի յոթ կասկադ։

Ֆլորա և ֆաունա
--------------

Գետում ապրում են 84 ձկնատեսակներ, որոնցից 29-ը հանդիպում են միայն այստեղ։ Գետը նաև կուղբերի, սողունների և գետային թռչունների պոպուլյացիոն խմբերի բնակավայր է։ Դրանց մի մասը գրանցված է Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր գրքում։ Գետի ավազանի վրա է գտնվում Պուդենդին ազգային այգին (Phou Daen Din), որի տարածքում ապրում են փղեր, գիբոններ և կա շրջան, որ համարվել է առանցքային թռչունների տարածք։ Մտավախություններ կան, որ ամբարտակների կառուցումից և ազգային այգու մի մասի ջրածածկ անելուց հետո, էկոհամակարգը չի կարողանա հարմարվել նոր պայմաններին, իսկ որոշ տեսակներ կարող են անհետանալ։

Զբոսաշրջություն
---------------

Գետը հոսում է բլուրների երկայնքով, որտեղ Հմոնգի, Յաոյի, Լուի և այլ տեղական ցեղերը ձեռքով բրինձ են մշակում տեռասով։ Անաղարտ բնությունն ու աբորիգենների պարզունակ առօրյան գրավում են այստեղ զբոսաշրջիկներին։ Նրանց համար կան ռաֆթինգի տարբեր ուղիներ, այդ թվում` Պուդենդինի արգելոցի տարածքում Ու գետի երկայնքով շարժը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Վիճակագրական տարեգիրք" (in անգլերեն). Լաոսի վիճակագրական գրասենյակ. 2014. Արխիվացված է the original 2017 թ․ փետրվարի 19-ին. Retrieved 2017 թ․ փետրվարի 18.
2. ↑  Hydrology and Water Resources Research Laboratory, Kyoto University (2003). "Nam Ou River" (PDF) (in անգլերեն). riverCatalogue.
3. ↑  "Nam Ou River" (in անգլերեն).
4. ↑  "Phou Daen Din NBCA" (PDF) (in անգլերեն). Ecotourism Laos. Արխիվացված է the original (PDF) 2018 թ․ դեկտեմբերի 17-ին. Retrieved 2020 թ․ հուլիսի 31.
5. ↑  "RRA Report on the Profile of Nam Ou Watershed, Phongsaly Province" (in անգլերեն). Mekong Watersheds Information. Արխիվացված է the original 2020 թ․ հուլիսի 19-ին. Retrieved 2020 թ․ հուլիսի 31.
6. ↑  "ԼԱՈՍՈՒՄ ԱԶԳԱՅԻՆ ՊԱՀՊԱՆՎՈՂ ՏԱՐԱԾՔՆԵՐ" (in անգլերեն). Տեղեկատվության, մշակույթի և զբոսաշրջության նախարարություն. Արխիվացված է the original 2017 թ․ փետրվարի 22-ին.

Գրականություն
-------------

* Managing Water Resources under Climate Uncertainty / Shrestha, S. Anal, A.K. Salam, P.A. van der Valk, M.. — Springer Water, 2015. — С. 65—87. — ISBN 978-3-319-10467-6

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |

 |
**Իպսուիչ** (անգլ.՝ Ipswich), քաղաք և նավահանգիստ Արևելյան Անգլիայում, Օրուել գետի մոտ։ Գտնվում է մոտավորապես 80 միլ հեռավորության վրա Լոնդոնից։ Սուֆոլկ կոմսության վարչական կենտրոն։
2005 թվականին բնակչությունը 118 հազար մարդ էր. 115 հազար բնակիչ (1994), 122 հազար բնակիչ (1970)։

Տնտեսություն
------------

Մեքենաշինություն (в том числе сельскохозяйственное, землеройное и другое), հանքային ապրանքների արտադրություն, պոլիգրաֆիկ, կահույքի, կարի, սննդի արդյունաբերություն։

Կրթություն
----------

2007 թվականից սկսած՝ Իպսուիչում գործում է «University Campus Suffolk» համալսարանը, որ գործընկերական կապի մեջ է գտնվում Կոլչսեթրի Էսսեքսյան համալսարանի և Նորիջի Արևելյան Անգլիայի համալսարանի հետ։

Սպորտ
-----

Այստեղ է գործում «Իպսուիչ Թաուն» (անգլ.՝ Ipswich Town Football Club; [ˈɪpswɪtʃ ˈtaʊn]) ֆուտբոլային ակումբը։ Տնային խաղերը անցկացնում է «Պորտման Ռոուդ» մարզադաշտում, որում կարող է տեղավորվել մինչև 30 311 մարդ։

Քույր քաղաքները
---------------

* Ֆրանսիա Արրաս, Ֆրանսիա

Լուսանկարներ
------------

* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Մեծ ռուսական հանրագիտական բառարան". Արխիվացված է the original 2014 թ․ փետրվարի 21-ին. Retrieved 2014 թ․ հոկտեմբերի 4. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · Open Directory Project |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Մեծ սովետական (1 հրտ.) |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4242195-0 · LCCN: n81066410 · NKC: ge918246 · VIAF: 133700291 · WorldCat VIAF: 133700291 |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Թթենի (այլ կիրառումներ)

**Թթենի**, Զորայր Խալափյանի պատմվածքներից, որի հիման վրա 1979 թվականին Հայֆիլմ կինոստուդիայում նկարահանվել է համանուն ֆիլմը։

Սյուժեն
-------

Բակերը բաժանող ցանկապատի մեջ աճել է մի վիթխարի թթենի, որ երկու հարևանների վեճի առարկան է։ Գասպարի հինգ տղաները Սամսոնի աղջիկներին չեն թողնում թութ քաղել, քանզի համոզված են, որ ծառն իրենցն է։ Այնինչ Սամսոնը պնդում էր, որ ծառն իր պապերն են տնկել։ Նույն վեճը կրկնվել է ամեն տարի, ծառն անցել է մեկին, հետո մյուսին։ Հերթական անգամ ծագում է նույն վեճը։ Բայց ամեն անգամ հաշտվում են ու միասին վայելում իրենց բակերի միջև կանգնած ծառի պտուղները։

Էկրանավորում
------------

1979 թվականին ռեժիսոր Գենադի Մելքոնյանը պատմվածքի մոտիվներով նկարահանել է համանուն ֆիլմը։ Դերասանուհի Թամար Հովհաննիսյանը, ով ֆիլմում կատարում է Շուշանի դերը, պատմում է. 

> 
> 
> Ես Գենադիին հարցրի՝ ինչի մասին է ֆիլմը, երևի՝ որ կյանքը կարճ է, կարիք չկա մանր-մունր պատճառներով կռվել, չնչին հոգսերով իրար մաշել, պետք է սիրել, իրար հետ լավ լինել։ Լռեց-լռեց, ապա ժպտալով ասաց. «Իսկ եթե՝ հակառա՞կը. որ կյանքը հենց դա է՝ մանր-մունր վեճերով, թթի ծառի համար կռիվ տալով…Որ պետք է կռվեն, որպեսզի հետո հաշտվեն…
> 
> 
>

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "«Մեր կինոն». «Թթենին»՝ մի բակի, մի տան ընդհանուր ուրախությունների առիթն ու ջերմության խորհրդանիշը - Life Panorama". *life.panorama.am*. Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 5-ին. Retrieved 2015 թ․ հոկտեմբերի 18.
**Ոսկե փողոց** (չեխ․՝ Zlatá ulička), փոքրիկ փողոց Չեխիայի մայրաքաղաք Պրահայում։ Փողոցը մտնում է Պրահայի ամրոցի տարածքի մեջ։ Փողոցում սկսել են բնակվել ալքիմիկոսների հետազոտությունների ժամանակվանից։

Պատմություն
-----------

Փողոցը հիմնադրվել և մինչ այժմ գտնվում է Պրահայի ամրոցում։ Հիմնադրումից շատ չանցած փոքրիկ փողոցը դարձել է Պրահայի մշակութային զարգացած կենտրոններից մեկը։

Փողոցի պատմության հետ կապված կան լեգենդներ, ըստ որոնց այստեղ ապրել են շատ հայտնի ալքիմիկոսներ։

Հայրենական Մեծ պատերազմի ընթացքում այստեղ սկսվել են կառուցվել փոքրիկ տնակներ։ Հենց այդպիսի տնակներից մեկում ապրել և աշխատել է Ֆրանց Կաֆկան՝ 1916-ից 1917 թվականների ընթացքում։

Ներկայումս փողոցը համարվում է Պրահայում տուրիստական հիմնական վայրերից մեկը։

Պատկերասրահ
-----------

* Ոսկե փողոցըՈսկե փողոցը
* Ռուդոլֆ IIՌուդոլֆ II
* Ֆրանց ԿաֆկաՖրանց Կաֆկա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Golden Lane". Արխիվացված է the original 2015 թ․ նոյեմբերի 15-ին. Retrieved 2016 թ․ մայիսի 16.

Արտաքին հղումներ
----------------

* THE GREAT OUTDOORS Archived 2016-05-07 at the Wayback Machine.
* Պրոֆիլը prague.eu կայքում
* Stránky o Pražském hradu Archived 2009-03-31 at the Wayback Machine.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4595481-1 · NKC: ge131447 |

 |
**Իշխան Պետրոսի և իշխանուհի Ֆևրոնյայի հուշարձան** (ռուս.՝ Памятник князю Петру и княгине Февронии), քանդակագործական ստեղծագործություն, որը տեղադրված է Ռուսաստանի ԴաշնությանՌոստովի մարզիԲատայսկ քաղաքի կենտրոնում։ Ռուսաստանի տարածքում գոյություն ունի Պետրոսի և Ֆևրոնյայի ավելի քան 10 հուշարձան։

Պատմություն
-----------

Իշխան Պետրոսի և իշխանուհի Ֆևրոնյայի հուշարձանի բացումը տեղի է ունեցել 2011 թվականի նոյեմբերի 3-ին Բատայսկում։ Քանդակը պատկերում է Մուրոմի իշխան Յուրի Վլադիմիրովիչի երկրորդ որդուն` իշխան Պետրոսին, և նրա կնոջը` Ֆևրոնյային, որոնք, ըստ ավանդույթների, հաղթահարել են բարդ ճանապարհ դեպի ամուսնական երջանիկ կյանք։

Նրանք դասվել են սրբերի շարքին։ Հուշարձանը տեղադրվել է Ռոստովի և Նովոչերկասկի մետրոպոլիտ Մերկուրիի օրհնությամբ` Ռոստովի մարզի նահանգապետ Վասիլի Գոլուբևի աջակցությամբ։

Հուշարձանը պատրաստելու համար օգտագործվել է բրոնզ։ Հուշակոթողը գտնվում է քաղաքի մշակութային-ժամանցային կենտրոնի մուտքի մոտ։ Արձանի հեղինակը քանդակործ Սերգեյ Իսակովն է։ Պատրաստելու աշխատանքը տևել է մոտ 6 տարի։ Քանդակի քաշը 2 տոննա է, բարձրությունը պատվանդանի հետ մոտ 4 մետր է։ Իշխան Պետրոսը և իշխանուհին Ֆևրոնյան պատկերված են դեպի երկինք աղավնի արձակելիս։ Վերևից նորապսակներին նայում է հրեշտակը, որը, ըստ հեղինակի, պետք է երաշխավորի նրանց ամուսնության հարատևությունը։

2015 թվականի հուլիսին առաջին անգամ անցկացվել է եկեղեցական մաղթանք իշխան Պետրոսի և իշխանուհի Ֆևրոնյայի հուշարձանի մոտ։ Նրա ժամանակ ընթերցվել է օրհներգություն ընտանիքի և ամուսնության հովանավոր մուրոմցի հրաշագործների պատվին։ Միջոցառմանը մասնակցել է Ազովի գործակալության ավելի քան 25 քահանա։ Իսկ բուն արարողությանը ներկա եղել ուղղափառ դավանանքի 100-ից ավելի քաղաքացի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Муромский информационно-познавательный портал". Արխիվացված է the original 2018 թ․ հուլիսի 5-ին. Retrieved 2017 թ․ հունիսի 3. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  Памятники православным святым в городе Батайске
3. ↑  В Батайске открыт памятник Петру и Февронии
4. ↑  В Батайске впервые провели молебен у памятника Петру и Февронии
**Իոն Կաննա** (Իվան Կաննա, մոլդ.՝ Ion Canna, հունվարի 15 (28), 1902, Goian - հունվարի 27, 1979(1979-01-27), Քիշնև, Մոլդովական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), մոլդովացի գրող, թարգմանիչ։ ԽՍՀՄ և Մոլդովայի ԽՍՀ գրողների միության անդամ, եղել է Մոլդովայի ԽՍՀ գրողների միության նախագահ։ Մոլդովայի խորհրդային գրականության հիմնադիրներից է։

Կենսագրություն
--------------

Իոն Կաննան ծնվել է 1902 թվականին Խերսոնի մարզի Գոյանի գյուղում։ Քաղաքացիական պատերազմի տարիներին որպես կամավոր հանդես է եկել Կարմիր բանակի շարքերում։ Ծանր վիրավորվելուց հետո զորացրվել է։ Վերադառնալով հայրենի գյուղ՝ դարձել է ակտիվիստ, ընտրվել է Դոելբանսկի գործադիր կոմիտեի քարտուղար։ Ավելի ուշ կրթություն ստանալով՝ աշխատել է որպես ուսուցիչ։ ԽՄԿԿ անդամ 1941 թվականից։ Մեծ հայրենական պատերազմի տարիներին եղել է Մոսկվայում, աշխատել է համամիութենական ռադիոհեռարձակման կոմիտեում, միաժամանակ եղել է Մոլդովայի ԽՍՀ գրողների միության նախագահը։ Եղել է ԽՍՀՄ և Մոլդովայի ԽՍՀ գրողների միության անդամ։ Ետպատերազմյան տարիներին եղել է «Սկինտեյա լենինիստե» դպրոցական գրական-գեղարվեստական հանդեսի պատասխանատու քարտուղարը, աշխատել է «Մոլոդովա Սոչիալիստե» թերթում։ Եղել է Մոլդովայի գերագույն խորհրդի 2-րդ և 3-րդ գումարման պատգամավոր։

Ստեղծագործություններ
--------------------

Առաջին ստեղծագործությունները տպագրվել են 1926-1927 թվականներին։

* «Պատմվածքների ժողովածու», 1940
* «Նախկին ստրուկի պատմությունը», 1941
* «Դնեպրի ափին», 1946
* «Անտառների դուստրը», 1945
* «Ընտիր պատմվածքներ», 1948
* «Առավոտը Դնեպրի վրա», 1951
* «Մայր», 1947

1946-1956 թվականներին համագործակցել է մոլդովական կինոյի հետ որպես թարգմանիչ և կրկնօրինակող։ 

* «Լենինը Հոկտեմբերյան հեղափոխության ժամանակ»
* «Լենինը 1918 թվականին»
* «Չապաև»
* «Երիտասարդ գվարդիա»

Պարգևներ, մրցանակներ
--------------------

* Լենինի շքանշան
* Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Канна Ион - писатель". Արխիվացված է the original 2015 թ․ սեպտեմբերի 23-ին. Retrieved 2016 թ․ մայիսի 1. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  Ion Kanna
3. ↑  Մոլդավական նովելներ և պատմվածքներ, «Հայաստան» հրատարակչություն, Երևան, 1970, 184 էջ

Աղբյուրներ
----------

* Koroban, V. Ion Kanna. Kishinev, 1953.
* Shpak, I. Skriitorii Moldovei Sovetiche: Indiche biobibliografik. Kishinev, 1969.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Rodovid |

 |
**«Չարլզ I-ը երեք կողմերից»** կամ **«Չարլզ I-ի եռակի դիմանկար»**, հոլանդացի գեղանկարիչ Անտոնիս վան Դեյքի նկարը՝ ստեղծված 1635—1636 թվականներին։ Ներկայումս նկարը Թագավորական հավաքածուի մաս է հանդիսանում։

Նկարում երեք դիտանկյունից պատկերված է Անգլիայի թագավոր Չարլզ I Ստյուարտը։ Թագավորի պատկերը տարբերվում է հագուստի գույներով և օձիքի ժանյակի նախշով, սակայն Կապիչի միաբանության երկնագույն ժապավենը առկա է յուրաքանչյուրում։

Դիմանկարն ստեղծվել է հետագայում Հռոմ ուղարկելու համար, որտեղ դրա հիման վրա իտալացի քանդակագործ Լորենցո Բերնինին պետք է քանդակեր թագավորի կիսանդրին։ 1638 թվականին Հռոմի պապ Ուրբանոս VIII-ը ուղարկել է քանդակը թագուհի Հենրիետա Մարիային այն հույսով, որ դա կնպաստի Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցու և Անգլիայի եկեղեցու հաշտեցմանը։ Արքունիքում նկատել են Բերնինիի հեղինակած կիսանդրու վարպետությունը և նմանությունը։ Թագուհի Հենրիետա Մարիան հետագայում պատվիրել է իր արձանը, սակայն քաղաքացիական պատերազմի պատճառով պատվերն այդպես էլ չի կատարվել։ Հեղափոխությունից հետո Չարլզ I-ի կիսանդրին վաճառվել է, այնուհետև վերադարձվել Թագավորական հավաքածու, սակայն 1698 թվականին ոչնչացել է Ուայթհոլ պալատի հրդեհի ժամանակ։

Նկարը մնացել է Բերնինիի մոտ և հետագայում ժառանգություն անցել նրա ընտանիքին։ Մոտ 1802 թվականին քանդակագործի սերունդներից այն ձեռք է բերել բրիտանացի հավաքորդ Ուիլյամ Բյուկենանը։ 1822 թվականին նկարը գնվել է Թագավորական հավաքածուի լրացման համար, այժմ դիմանկարը ցուցադրվում է Վինձոր ամրոցում։

Ենթադրաբար նկարն ստեղծվել է 1530 թվականին Լորենցո Լոտտոյի հեղինակած եռակի դիմանկարի ազդեցությամբ։ Իր հերթին վան Դեյքի ստեղծած դիմանկարն կարող է ազդած լինել «Կարդինալ Ռիշելյեի դիմանկարը» (1642) և Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի հեղինակած «Rosa Triplex» նկարի (1874) ստեղծման վրա։

Հետագայում մոտավորապես 1750 թվականին ստեղծվել են դիմանկարի բազմաթիվ պատճեններ, պահվում են Վիկտորիայի և Ալբերտի թանգարանի հավաքածուում։

* «Ոսկերչի եռակի դիմանկար», Լորենցո Լոտտո, 1530, Արվեստի պատմության թանգարան, Վիեննա «Ոսկերչի եռակի դիմանկար», Լորենցո Լոտտո, 1530, Արվեստի պատմության թանգարան, Վիեննա
* «Կարդինալ Ռիշելյեի դիմանկարը», Ֆիլիպ դե Շամպան, 1642, Ազգային պատկերասրահ, Լոնդոն«Կարդինալ Ռիշելյեի դիմանկարը», Ֆիլիպ դե Շամպան, 1642, Ազգային պատկերասրահ, Լոնդոն
* «Rosa Triplex», Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտի, 1874, մասնավոր հավաքածու«Rosa Triplex», Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտի, 1874, մասնավոր հավաքածու

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2 3 4
3. ↑  Թագավորական հավաքածու
4. 1 2 3  "Charles I (1600-49) in three positions". The Royal Collection. Արխիվացված է the original 2013 թ․ նոյեմբերի 20-ին. Retrieved 2016 թ․ հոկտեմբերի 17. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
5. ↑  *Kevin Sharpe* The Personal Rule of Charles I. — Yale University Press, 1992. — С. 306—307. — ISBN 978-0-300-06596-1
6. ↑  "Rosa Triplex". *Rossetti Archive* (in անգլերեն). Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 28-ին. Retrieved 2016 թ․ հոկտեմբերի 4. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
7. ↑  "Charles I". *V&A Search the Collections*. Retrieved 2016 թ․ հոկտեմբերի 17.
| **՞**Ոսկեգույն փշոտ մուկ |
| --- |
| Ոսկեգույն փշոտ մուկ  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | կենդանիներ |
|
|
|
|
|
| Տիպ | Քորդավորներ |
|
|
|
|
|
| Դաս | կաթնասուններ |
|
|
|
| Կարգ | կրծողներ |
|
|
|
| Ընտանիք | մկանյիններ |
|
|
|
| Ցեղ | փշոտ մկներ |
|
|
| Տեսակ | **Ոսկեգույն փշոտ մուկ** |
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Acomys russatus Wagner, 1840 |
|  Հատուկ պահպանություն |
| 
Քիչ մտահոգող տեսակIUCN 3.1 *Least Concern* : ??? |
| 

| ԴասակարգումըՎիքիցեղերում | Պատկերների որոնումՎիքիպահեստում | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Ոսկեգույն փշոտ մուկ** (*Acomys russatus*), կրծողների տեսակ մկնայինների ընտանիքից։
Բնակվում է Եգիպտոսում, Նեղոս գետի ափին, Սինայի թերակղզու հարավարևելյան մասում, Հորդանանում, Իսրայելում, Սաուդյան Արաբիայում, Եմենի և Օմանի հյուսիսային մասում։
Սեռական դիմորֆիզմը բացակայում է։ Միջինում մարմնի երկարությունը 11 սմ է, պոչի երկարությունը 7,5 սմ, հետևի ոտնաթաթի երկարությունը 20 մմ, ականջների երկարությունը 20 մմ, չաշը՝ 37—75 գ։
Իր անվանումը ստացել է իր կարմրանարնջագույն ծակող մորթու պատճառով, որը մարմինը ծածկում է գլխից մինչև պոչ։ Մորթին կենդանիներին պաշտպանում է գիշատիչներից, քողարկելով նրան ավազային սարերի արանքում։ Մարմնի կողային և ներքևի հատվածները սպիտակավուն են, թաթերը մոխրագույն են սև ներբանով։ Աչքերի տակ կան սպիտակ գծեր։ Ապրում է անապատներում՝ բներում։ Այս կենդանիները ամենակեր են, սնվում են սերմերով, անապատային բույսերով, խխունջներով և միջատներով։ Անհրաժեշտ ջուրը ստանում են բույսերից։ Կենդանիների մեզը շատ խիտ է և ջուր քիչ է պարունակում, ինչը հնարավորություն է տալիս նրան ջուրը պահպանել օրգանիզմում։ Վարում է հիմնականում գիշերային կյանք, ցերեկը քիչ է դուրս գալիս։

Հղիությունը տևում է, որպես կանոն, 4—5 շաբաթ։ Սովորաբար ունենում են 1-ից 5 ձագուկներ։ Ծնվելուց ձագուկները լավ զարգացած են, մինչև 7 գ, ծնվելու ժամանակ անկրող են տեսնել կամ տեսնում են մի քանի օրվա ընթացքում։ 2—3 ամսից սերունդը դառնում է սեռահասուն։ *Acomys* ցեղի ներկայացուցիչները ապրում են միջինում 3 տարի, բայց որոշ տիպիկ ներկայացուցիչներ ապրում են մինչև 5 տարի։

Կարեոտիպ - 2n = 66, FN = 76, դրանով էլ էապես տարբերվում են *Acomys percivali* -ից՝ 2n = 36, FN = 68.

Գրականություն
-------------

* Виды млекопитающих мира (Третье издание) Archived 2012-09-13 at the Wayback Machine.
* *Thomas E. Lee, Jr. James F. Watkins III, and Courtney G. Cash* Acomys russatus. Mammalian Species № 590, pp. 1—4, 1998 Archived 2015-09-24 at the Wayback Machine.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Пятиязычный словарь названий животных. Млекопитающие|страницы=176}}
2. 1 2  "Golden spiny mouse videos, photos and facts - Acomys russatus | ARKive". Արխիվացված է the original 2012 թ․ ապրիլի 14-ին. Retrieved 2016 թ․ մայիսի 23.
3. ↑  Hoath, R. A Field Guide to the Mammals of Egypt. The American University in Cairo Press, Cairo and New York

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2778530311 |

 |
**Ժելկա Անտունովիչ** (խորվ.՝ Željka Antunović, սեպտեմբերի 15, 1955(1955-09-15), Վիրովիտիցա, Խորվաթիա), Խորվաթիայի ձախ-կենտրոնամետ քաղաքական գործիչ, 2000-2008 թվականներին երկրի խոշորագույն ընդդիմադիր Խորվաթիայի Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության նախագահի տեղակալ։

Կենսագրություն
--------------

Քաղաքական կարիերան սկսել է 1990 թվականին, երբ անդամագրվել է Խորվաթիայի սոցիալ-դեմոկրատների (ԽՍԴ) ձախ կենտրոնամետ կուսակցությանը, որը ձևավորվել է ամբողջ Հարավսլավիայում ժողովրդավարության հաստատումից հետո և ի սկզբանե եղել է Խորվաթիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության (ԽՍԴԿ) հիմնական մրցակիցը։ Վերջինս ծագել է Խորվաթիայի կոմունիստների միության սոցիալ-դեմոկրատական խմբակցությունից։ Սակայն խորհրդարանական ընտրությունների ձախողված արդյունքներից հետո, ԽՍԴ-ն ընդունեց ԽՍԴԿ-ի միավորման առաջարկը, որն էլ տեղի ունեցավ 1994 թվականին։ Այդպիսով հայտնվելով ԽՍԴԿ-ում, Անտունովիչն աստիճանաբար բարձրանում էր նրա ծառայողական աստիճաններով։

1993-1995 և 1997-1998 թվականներին եղել է Զագրեբի Սկուպշչինայի պատգամավոր։ Ընտրվել է Խորվաթիայի խորհրդարանի պատգամավոր չորս գումարումներում (1995, 2000, 2003 և 2008 թվականներին)։ 2000 թվականին կուսակցական համաժողովում Ժելկա Անտունովիչն ընտրվել է ԽՍԴԿ փոխնախագահ։ 2000-2003 թվականներին զբաղեցրել է Իվիցա Ռաչանի կառավարության սոցիալական և մարդու իրավունքների հարցերով փոխվարչապետի պաշտոնը՝ ղեկավարելով մարդու իրավունքների և գենդերային հավասարության կառավարական հանձնաժողովը, իսկ 2002-2003 թվականներին զբաղեցրել է պաշտպանության նախարարի պաշտոնը։

2007 թվականի հունվարի 31-ին Իվիցա Ռաչանը հայտարարել է, որ ժամանակավորապես հեռանում է առողջապահական քաղաքականությունից։ Անտունովիչն իր վրա է վերցրել կուսակցության նախագահությունը, իսկ ապրիլի 11-ին՝ առողջական վիճակի հետագա վատթարացումից հետո, Ռաչանը հեռացել է կուսակցության առաջնորդի պաշտոնից՝ Անտունովիչին թողնելով որպես ԽՍԴԿ նախագահ մինչև առաջիկա կուսակցական համագումարը։

Անտունովիչը կուսակցության նախագահի պաշտոնում առաջադրվել էր 2007 թվականի հունիսի 2-ին կայացած համագումարում՝ Միլան Բանդիչի, Զորան Միլանովիչի և Տոնինո Պիցուլայի հետ։ Քվեարկության երկրորդ փուլում նրան շրջանցել է Զորան Միլանովիչը։ 2008 թվականի մարտի 15-ին կուսակցության գլխավոր կոմիտեի նիստում նա հրաժարական տվեց ԽՍԴԿ փոխնախագահի պաշտոնից Զորան Միլանովիչի աշխատանքի մեթոդներից դժգոհության պատճառով, մասնավորապես, «կուսակցության ներսում միասնության խախտման» և ԽՍԴԿ-ի՝ կոալիցիայի պոտենցիալ գործընկերների նկատմամբ վերաբերմունքի պատճառով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Izvješće sa sjednice Glavnog odbora". Արխիվացված է the original 2008 թ․ նոյեմբերի 3-ին. Retrieved 2019 թ․ ապրիլի 8.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Желька Антунович на официальном сайте Социал-демократической партии Хорватии
* Željka Antunović Archived 2011-09-27 at the Wayback Machine. на сайте хорватского парламента
* Желька Антунович на сайте Совета Европы (անգլ.)
Դիմակահանդեսային երթ. Կենտրոնում Սպիտակ պարուհի է, կողքերին սարամակոսներն են
**Լա Վիխաներա** (իսպ.՝ La Vijanera), Կանտաբրիայում ձմեռային տոնակատարությունը, որը նախկինում տեղի էր ունենում Իգունիայի, Տորենսոյի, Տրասմիերայի, Կամպոյի և Պոլասիոնեսայի հովիտներում, բայց այսօր պահպանվել է միայն Սիլիո քաղաքում (Մոլեդո), շնորհիվ la Vijanera-ի ընկերների ասոցիացիայի (Asociación de Amigos de la Vijanera), որը վերականգնեց ամենամյա դիմակահանդեսի ավանդույթները 1982 թվականին՝ Ֆրանկոյի բռնապետության ժամանակ դրա արգելքից գրեթե 30 տարի անց։ Իսպանիայի ազգային զբոսաշրջային հետաքրքրություն ներկայացնող տոն է (Fiesta de interes turistico)։

Ծագում
------

Այսօր կան մի քանի վարկածներ, որոնք բացատրում են տոնի ծագումն ու անունը։ Դրանցից մեկի համաձայն՝ Լա Վիխաներայի տոնակատարության ավանդույթը կապված է կելտերի ձմեռային արևադարձի հետ։ Մյուս կողմից, Լա Վիխաներան կարող է ծագել Հին հռոմեական Kalendae Ianuarii տոնակատարությունից՝ ի պատիվ դռների, մուտքերի և ելքերի երկդիմի Աստծո՝ Յանուսի։

Տոնի նկարագրություն
-------------------

Լա Վիխաներայի արջը, տոնի կենտրոնական դեմքը
Լա Վիխաներան անցկացվում է Նոր տարուց հետո առաջին կիրակի օրը։ Կառնավալին մասնակցող Սիլիոյի և շրջակայքի բնակիչները հագնվում են տարբեր բանահյուսական կերպարների դիմակահանդեսային տարազներով, որոնց պատկերները կազմում են մոտ 75, որոնց թվում կենտրոնական տեղ են գրավում սարրամակոսները (zarramacos), որոնք ղեկավարում են կառնավալային երթը։ Այս կերպարը պատկերող մասնակիցները կրում են ոչխարի կաշի և գլխին կրում են երկար կոնաձև գլխարկներ։ Նրանց դեմքերը ներկված են սև գույնով, իսկ հագուստի վրա ամրացված են 6-ից 10 զանգ, որոնց զանգը վանում է չարը։

Տոնի առաջին մասը դիմակահանդեսային երթ է, որը շարժվում է դեպի Կենտրոնական Սիլիո հրապարակ։ Այն բաղկացած է այնպիսի դրվագներից, ինչպիսիք են արջի գրավումը (Captura del Oso, հիմնական կերպարները՝ վարպետը և արջը), սահմանի պաշտպանությունը (Defenca de la Raya, հիմնական կերպարները՝ սորրամակոս և Սև պարող), դիմակահանդեսային երթը դեպի հրապարակ (Parados en el Recorrido; հիմնական կերպարները՝ տոնի բոլոր մասնակիցները)։

Երկրորդ մասը տեղի է ունենում Plaza Silio-ում և բաղկացած է դրվագներից.բանաստեղծությունների ընթերցումներ, որոնք հատուկ պատրաստված են կառնավալի համար (Las Coplas), Ամանորի խորհրդանշական ծնունդը (Preñá), արջի զավեշտական սպանությունը (La muerte del oso), որը ներկայացնում է չարի նկատմամբ հաղթանակը։ Այս ծիսակատարությամբ կանտաբրացիները փորձեցին պաշտպանել անասուններին գալիք տարում, քշել չար ոգիներին և ստանալ մահացած նախնիների աջակցությունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "La Vijanera. Origen" (in իսպաներեն). vijanera.com. Արխիվացված from the original on 2013 թ․ հունվարի 17. Retrieved 2012 թ․ դեկտեմբերի 8.
2. ↑  "Acción festiva" (in իսպաներեն). vijanera.com. Արխիվացված from the original on 2013 թ․ հունվարի 17. Retrieved 2012 թ․ դեկտեմբերի 8.

Արտաքին հղումներ
----------------

* "Asociación Cultural Amigos de la Vijanera" (in իսպաներեն). vijanera.com. Արխիվացված from the original on 2013 թ․ հունվարի 17. Retrieved 2012 թ․ դեկտեմբերի 8.
* "La Vijanera, de Interés Nacional" (in իսպաներեն). eldiariomontanes.es. Արխիվացված from the original on 2013 թ․ հունվարի 17. Retrieved 2012 թ․ դեկտեմբերի 8.
Օլիվեր Բիրհոֆ - Եվրոպայի առաջնության առաջին «ոսկե գոլի» հեղինակ (1996 թվական)
**«Ոսկե գոլ»**, մեթոդ, որն օգտագործվել է 1993-2004 թվականներին ֆուտբոլում՝ փլեյ-օֆֆ փուլի խաղերի հիմնական ժամանակի (90 րոպե) վերջում, ոչ-ոքի արդյունքի դեպքում հաղթողին որոշելու համար։ Այդ դեպքում նշանակվում է լրացուցիչ ժամանակ (2 խաղակես՝ յուրաքանչյուրը 15 րոպե)։ Եթե լրացուցիչ ժամանակի ընթացքում թիմը գոլ է խփում (այդպիսի գոլը կոչվում է «ոսկե»), ապա թիմը դառնում է հաղթող, և խաղը դադարում է։ Եթե լրացուցիչ ժամանակի ավարտից հետո ոչ մի թիմի չի հաջողվում գոլ խփել, ապա հաղթողը որոշվում է հետխաղյա 11 մետրանոցների շարքի միջոցով։ «Ոսկե գոլի» կանոնը շատ նման է հոկեյի լրացուցիչ ժամանակի կանոնին։

Ոսկե գոլի կանոնը մտցվել է հարձակվողական խաղաոճը խրախուսելու և 11 մետրանոց հարվածաշարերի քանակը նվազեցնելու համար։ Սակայն դա հաճախ հանգեցրել է հակառակ արդյունքի. թիմերը սկսել են ցուցաբերել «պաշտպանողական» ֆուտբոլ, որպեսզի նվազեցնեն պարտության հնարավորությունը։

«Ոսկե գոլ» տերմինը և կանոնների փոփոխությունները մտցվել են ՖԻՖԱ-ի կողմից 1993 թվականին։ Կանոնը պարտադիր չի եղել, և դրա օգտագործման մասին որոշումն ընդունվել է յուրաքանչյուր առաջնության շրջանակներում առանձին։ Եվրոպայի առաջնությունում այդ կանոնն առաջին անգամ կիրառվել է 1996 թվականին, աշխարհի առաջնությունում՝ 1998 թվականին։

Եվրոպայի առաջնությունում առաջին «ոսկե գոլը» խփել է Օլիվեր Բիրհոֆը՝ 1996 թվականին Գերմանիայի և Չեխիայի հավաքականների միջև եզրափակիչ խաղում։

Աշխարհի առաջնությունների պատմության մեջ առաջին «ոսկե գոլը» խփել է Լորան Բլանը 1998 թվականին 1/8 եզրափակչում և հաղթանակ պարգևել Ֆրանսիայի հավաքականին Պարագվայի դեմ խաղում։

2004 թվականի փետրվարին Ֆուտբոլի միջազգային ասոցիացիայի խորհուրդը որոշում կայացրել, որ Պորտուգալիայում կայացած Եվրոպայի 2004 թվականի առաջնությունից հետո ոսկե և արծաթե գոլի կանոնները պետք է հանվեն խաղի կանոններից։ Սկսած 2006 թվականին Գերմանիայում տեղի ունեցած աշխարհի առաջնությունից «Ոսկե գոլի» կանոնը չի կիրառվում։ Խաղը շարունակվում է ամբողջ լրացուցիչ ժամանակում (30 րոպե)՝ անկախ խփած գոլերի քանակից։ Եթե լրացուցիչ ժամանակի ավարտից հետո դեռ ոչ-ոքի է, ապա հաղթողը որոշվում է հետխաղյա 11 մետրանոցների շարքի միջոցով։

Ոսկե գոլի կանոնը կիրառվում է նաև տափօղակով հոկեյում՝ Տափօղակով հոկեյի միջազգային ֆեդերացիայի հանդիպումներում և ոչ միայն փլեյ-օֆֆի, այլ նաև տարբեր շրջանաձև մրցաշարերի հանդիպումներում, լաքրոսում, ռեգբիի լիգայում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "FIFA". Արխիվացված է the original 2006 թ․ հուլիսի 15-ին. Retrieved 2006 թ․ հունիսի 27.
2. ↑  FIFA WC Germany 06 Inhalt.indd Archived 2006-06-01 at the Wayback Machine.

Արտաքին հղումներ
----------------

* ¿Qué fue del gol de oro?, Marca (02/04/2013)
* El Gol de Oro y el Gol de Plata ¿Por qué no cuajaron?, Te Interesa (07/12/2013)
* El Gol de Oro o cómo el fútbol fracasó cuando intentó modernizarse, Vice (6/11/2015)
* El mundo del fútbol celebra el fin del gol de oro, FIFA (05/03/2004)Archived 2020-09-25 at the Wayback Machine.
* Talkfootball.co.uk: The Golden Goal
* The Guardian, *Golden goal rule downgraded to silver*
* Rediff.com, *Time running out for silver goal*
* Золотой гол
* Կորել է Քրոսբիի մականը, որով նա ոսկե գոլ է խփել Օլիմպիադայի եզրափակիչ խաղում
**Թուղթը կիսով չափ ծալումն** ունի ֆիզիկական սահմանափակում։ A4 չափսի սովորական թղթի թերթիկը կարող է կիսով չափ ծալվել ոչ ավելի, քան 7 անգամ։ Այս երևույթը պայմանավորված է ցուցչային ֆունկցիայի աճման արագությամբ։

Թղթի շերտերի թիվը երկուսի n աստիճան է, որտեղ n-ը թղթի ծալքերի թիվն է։ Օրինակ՝ եթե թուղթը կիսով չափ ծալված է հինգ անգամ, ապա շերտերի թիվը կլինի երկու անգամ հինգ, այսինքն՝ երեսուներկու։

Երևույթների հավասարումներ
-------------------------

Սովորական թղթի համար գործում է հետևյալ հավասարումը.

{\displaystyle W=\pi t2^{{\frac {3}{2}}(n-1)},}
որտեղ *W* -ը քառակուսի թերթի լայնությունն է, *t* -ը՝ թերթի հաստությունը և *n* -ը՝ կիսով չափ ծալելու թիվը թիվը։

Թղթի երկար շերտ օգտագործելիս պահանջվում է ճշգրիտ *L* երկարություն.

{\displaystyle L={\frac {\pi t}{6}}(2^{n}+4)(2^{n}-1),}
որտեղ *L*-ը նյութի հնարավոր նվազագույն երկարությունն է, *t* -ը՝ թերթի հաստությունը և *n*-ը՝ կիսով չափ ծալելու թիվը։ *L* և *t* պետք է արտահայտվեն նույն միավորներով։

Հետազոտություն
--------------

2007 թվականի հունվարի 24-ին «MythBusters» հեռուստաշոուի 72-րդ դրվագում (5-րդ եթերաշրջան, դրվագ 3), մի խումբ հետազոտողներ փորձել են հերքել օրենքը։ Նրանք դա ձևակերպել են ավելի հստակ.

> Նույնիսկ շատ մեծ չոր թղթի թերթը չի կարելի կիսով ծալել յոթ անգամից ավելի անգամ, եթե ծալքերից յուրաքանչյուրն ուղղահայաց է նախորդին։
> 
> 

Սովորական A4 թերթի վրա օրենքը հաստատվել է, այնուհետև հետազոտողները օրենքը ստուգել են հսկայական թղթի վրա։ Նրանց հաջողվել է 8 անգամ առանց հատուկ գործիքների (11 անգամ՝ գլդոնի և բեռնիչի միջոցով) ծալել ֆուտբոլի դաշտի կեսի չափով (51,8 × 67,1 մ) թուղթը։ Հեռուստահաղորդման երկրպագուների կարծիքով՝ օֆսեթ տպագրության փաթեթավորման 520 × 380 մմ ձևաչափով կալկան առանց լուրջ ջանքերի ծալվում է ութ անգամ, իսկ ինը անգամ՝ ջանք թափելով։

Երևույթի պայմաններ
------------------

Թղթի ծալման սահմանափակումը տեղի է ունենում, երբ.

* A ձևաչափի (A0-ից A8) թղթերի դեպքում,
* ծալելիս չեն օգտագործվում տեխնիկական միջոցներ։

Տես նաև
-------

* Շախմատի տախտակի վրա ցորենի խնդիր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «Рекорд с чистого листа: бумага сдаётся 12 раз» Archived 2011-01-22 at the Wayback Machine. membrana.ru, 17 ноября 2005.
2. ↑  "Mythbusters:Episode Guide". Արխիվացված է the original 2008 թ․ օգոստոսի 14-ին. Retrieved 2008 թ․ օգոստոսի 13.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Weisstein, Eric W. "Folding", *MathWorld*.
* «MythBusters» հաղորդման 72-րդ էպիզոդ
**Իջևանի գինու-կոնյակի գործարան**, ալկոհոլային խմիչքներ արտադրող առաջատար ձեռնարկություն Տավուշի մարզի Իջևան քաղաքում։ Հիմնադրվել է 1951 թվականին։ Գտնվում է Իջևան քաղաքի Երևանյան փողոցի թիվ 9 հասցեում։

Պատմություն
-----------

Իջևանի խաղողի այգիներ
Իջևանի գինեգործարանի գինու մառանները
Ժամանակակից խաղողագործությունը Տավուշի մարզում սկսվել է 1950-ական թվականներից։ Իջևանի գինու-կոնյակի գործարանը հիմնադրվել է 1951 թվականին՝ Աղստև և Սպիտակ գետերի հովտում գտնվող ավելի քան 3000 հեկտար այգիներում աճող խաղողի մշակման համար։ Սկզբում գործարանն արտադրել է տարբեր տեսակի գինիներ, կոնյակներ, ինչպես նաև շամպայն։ Այդ ժամանակահատվածում գործարանը շշալցման գիծ չի ունեցել, հետևաբար շշալցման համար ամբողջ արտադրանքն ուղարկվել է Երևան։ Խորհրդային տարիներին Իջևանի գործարանի արտադրանքը իրացվել է ԽՍՀՄ տարբեր երկրներում։

Խորհրդային Միության փլուզումից հետո գործարանը 1996 թվականին սեփականաշնորհվել է և դարձել փակ բաժնետիրական ընկերություն։ Գործարանը համալրվել է ժամանակակից շշալցման գծով, կատարվել են հիմնանորոգման և ընդլայնման աշխատանքներ։ Գործարանի արտադրանքի մեծ մասն արտահանվում է Ռուսաստան, ԱՄՆ, Էստոնիա, Լատվիա, Կանադա, Լիտվա։

Արտադրանք և ապրանքանիշեր
------------------------

*Սարգոն*, կարմիր չոր գինի Աքքադ պետության հիմնադիր Սարգոնի անունով
Ներկայումս գործարանն արտադրում է գինի, մրգային գինի, փրփրուն գինի, կոնյակ, մրգային օղի, ինչպես նաև հյութեր։

Իջևանի գործարանի գինիների բազմազանությունը ներառում է կարմիր և սպիտակ, չոր, կիսաչոր և լիկյոր գինի *Իջևան*, *Խաչքար*, *Իջևան տնական*, *Սարգոն*, *Իջևան Արենի*, *Իջևան մուսկատ*, *Իջևան սապերավի*, *Իջևան կագոր*, *Նազելի*, *Գայանե*, *Վազաշեն*, *Հաղարծին* և *Ընտրյալ Իջևան* ապրանքանիշեր։ 1977 և 1982 թվականների բերքից արտադրում է նաև «Հին Իջևան» կարմիր և սպիտակ գինի։ *Հաղարծինը* Իջևանի գործարանի արտադրած կարմիր փրփրուն գինին է։ Ընկերությունն ունի մի շարք մրգային գինիներ, այդ թվում` նռան, մոշի, հոնի, սերկևիլի, վարդի և բալի։

Իջևանի արտադրած թափանցիկ սպիտակ մրգային օղին պատրաստվում է հոնից, ծիրանից, թթից և խաղողից։

Իջևանի գործարանի արտադրված հայկական կոնյակներից հայտնի են հիմնականում 40 տարեկան *Աբգար թագավոր*, 20, 25 և 30 տարեկան *Նեմրութ*, 22 տարեկան *Իջևանի հատուկ թողարկում* և 15 տարեկան *Արքա*։ Այլ նշանավոր կոնյակի ապրանքանիշերից են 3 և 5 տարեկան *Իջևան*, 3 և 5 տարեկան *Իջևան պրեմիում*, 5 և 10 տարեկան *Իջևան ծիրան*, 7 տարեկան *Վանուհի* և 10 տարեկան *Հին Իջևան*։

Տես նաև
-------

* Երևանի Արարատ կոնյակի-գինու-օղու կոմբինատ
* Երևանի կոնյակի գործարան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Ijevan Wine-Brandy Factory CJSC at spyur.am". Արխիվացված է the original 2021 թ․ հունիսի 16-ին. Retrieved 2018 թ․ փետրվարի 17.
2. ↑  "Ijevan Wine-Brandy Factory". Արխիվացված է the original 2017 թ․ սեպտեմբերի 25-ին. Retrieved 2018 թ․ փետրվարի 17.
3. ↑  "About Ijevan wine-brandy factory". Արխիվացված է the original 2017 թ․ հունվարի 26-ին. Retrieved 2018 թ․ փետրվարի 17.
4. ↑  "Ijevan wine list". Արխիվացված է the original 2017 թ․ հունվարի 31-ին. Retrieved 2018 թ․ փետրվարի 17.
5. ↑  "Ijevan cognac list". Արխիվացված է the original 2017 թ․ ապրիլի 4-ին. Retrieved 2018 թ․ փետրվարի 17.
6. ↑  "Vodka categories". Արխիվացված է the original 2017 թ․ մարտի 25-ին. Retrieved 2018 թ․ փետրվարի 17.
**Իսիկ-Կուլ միջազգային օդանավակայան** (ղրղզ.՝ Ысык-Көл эл аралык аэропорту. IATA. IKU ICAO. UCFL (նախկինում՝ UAFR, UAFL )), օդանավակայան Ղրղզստանի Իսիկ-Կուլ մարզի Տամչի գյուղում։ Այն ունի միջազգային կարգավիճակ։ 2016 թվականին ստացել է IATA- IKU ծածկագիրը։ Որպես օտանավակայան գործել է 1975 թվականից։ Նախկինում եղել է Չոլպոն-Աթա օդանավակայանի (այժմ չգործող) պահեստային օդանավակայան։ Թռիչքուղին և տերմինալը կառուցվել են 2003 թվականին։ Այն աշխատում է շուրջօրյա, գտնվում է Չոլպոն-Աթա քաղաքից 35 կմ դեպի արևմուտք և Տամչի գյուղից 5 կմ դեպի արևելք։ Պատկանում է 4D դասին (ըստ ICAO դասակարգման)։ Գտնվում է 1653,8 մ բարձրության վրա։ Թռիչքուղու երկարությունը 3800 մ է, լայնությունը՝ 45 մ։ Ծածկույթի տեսակը՝ երկաթբետոն։ Այն ունի յոթ ինքնաթիռների կանգառ։ Վերակառուցվել է 2016 թվականին։ Տեղադրվել են նոր ժամանակակից լուսավորության սարքավորումներ, ILS վայրէջքի համակարգ, օդերևութաբանական սարքավորումներ, արդիականացվել է էլեկտրամատակարարման համակարգը, վերակառուցվել է կայարանը, անհամեմատ երկարացվել է թռիչքուղին։
Հաստատված է շուրջօրյա շահագործման համար 2016 թվականի օգոստոսի 29-ից։

Շահագործվող օդանավերի տեսակները
-------------------------------

Tu-154, Tu-204, Boeing 737, Boeing 757, Airbus A319, A320, A321, BAE 146-200, Embraer E170/E175:

Ավիաուղիներ և ուղղություններ
----------------------------

| Ավիաընկերություն | Ուղղություն | Նշումներ |
| --- | --- | --- |
| Աերոֆլոտ | Մոսկվա (Շերեմետևո), Սանկտ Պետերբուրգ (Պուլկովո), Կրասնոյարսկ (Եմելյանովո) |  |
| Uzbekistan Airways | Տաշքենդ |  |
| S7 Airlines | Նովոսիբիրսկ |  |
| Qazaq Air | Ալմաթի |  |
| Ural Airlines | Մոսկվա (Ժուկովսկի) |  |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Коды городов всех стран мира". g-avia.ru. Արխիվացված է the original 2018 թ․ նոյեմբերի 8-ին. Retrieved 2018 թ․ նոյեմբերի 5.
**Թոդորկա Կոնդովա-Զաֆիրովսկա** (մակեդոներեն՝ Тодорка Кондова-Зафировска, փետրվարի 1, 1926(1926-02-01), Պրիլեպ, Սերբերի, խորվաթների և սլովակների թագավորություն - մայիսի 29, 2003(2003-05-29), Սկոպիե, Հյուսիսային Մակեդոնիա), թատրոնի և կինոյի հարավսլավացի դերասանուհի, ռեժիսոր, մանկավարժ։

Կենսագրություն
--------------

Թոդորկա Կոնդովա-Զաֆիրովսկան ծնվել է Պրիլեպում 1926 թվականին։ Նկարիչ Դիմիտրի Կոնդովսկու ավագ քույրն է։ 1945 թվականին խաղացել է այդ ժամանակ նորաբաց Մակեդոնիայի ազգային թատրոնում՝ սկսելով առաջինը մակեդոներեն «Պլատոն Կրեչետ» ներկայացումից (1945)։ 1948 թվականին սկսել է ուսանել Բելգրադի Թատերական արվեստի ակադեմիայի ռեժիսորական բաժնում։ 1952 թվականին վերադարձել է Մակեդոնիայի Հանրապետւթյուն, որտեղ սկսել է դասավանդել դերասանական արվեստ՝ դառնալով առաջին կին դոցենտը Սկոպիեի համալսարանի դրամատիկական արվեստի ֆակուլտետում։ Գրել է «Դերասանական արվեստ» գիրքը։

1965 թվականին Թոդորկա Կոնդովա-Զաֆիրովսկան հեռացել է Մակեդոնիայի ազգային թատրոնից և հիմնադրել է Սկոպիեի Դրամատիկական թատրոնը, որի առաջին ներկայացումը եղել է «Բոգոմիլյան բալլադը»։

Թոդորկա Կոնդովա-Զաֆիրովսկան ռեժիսոր է աշխատել Սկոպիեի Դրամատիկական թատրոնում մինչև 1976 թվականը, երբ որոշել է իրեն ամբողջությամբ նվիրել դասավանդմանը։

Երկու անգամ՝ 1960 և 1983 թվականներին, պարգևատրվել է Մակեդոնիայի Հանրապետության «Հոկտեմբերի 11» պետական մրցանակով։

2003 թվականի մայիսի 29-ին Սկոպիեում հետիոտնային անցման վրա Թոդորկա Կոնդովա-Զաֆիրովսկային խփել է ավտոմեքենան, և նա տեղում մահացել է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Internet Movie Database — 1990.
2. ↑  "Скриениот Кондовски излезе од „Републикатаво пламен" во МНТ". *Сакам да кажам за слободоумни* (in բուլղարերեն). 04.04.2017.
3. 1 2 3  "Тодорка Кондова-Зафировска - актерка, режисер, педагог". *Институт за театрологија* (in մակեդոներեն). Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 24-ին. Retrieved 2020 թ․ ապրիլի 23. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  *Стефановски, Ристо* Кондова-Зафировска, Тодорка // Македонска енциклопедија. — Скопје: МАНУ, 2009. — Т. 1. — С. 723. — ISBN 978-608-203-023-4

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |

 |
**Իսլանդիայի ազգային և համալսարանական գրադարան** (իսլ.՝ Landsbókasafn Íslands — Háskólabókasafn), Իսլանդիայի ազգային գրադարանը, որը տեղակայված է Ռեյկյավիկում։

Այս գրադարանը ստեղծվել է 1994 թվականին՝ Իսլանդիայի Համալսարանի (իսլ.՝ Háskólabókasafns) և Իսլանդիայի նախկին Ազգային (իսլ.՝ Landsbókasafns Íslands) գրադարանների միաձուլման արդյունքում։ Վերջինը՝ Իսլանդիայի Ազգային գրադարանը, հիմնադրվել է դանիացի հնագետ Կարլ Քրիստիան Ռաֆնի և Իսլանդիայի գրական ընկերության (իսլ.՝ Hið Íslenzka Bókmenntafélag), նախագահ Ռասմուս Ռասկի կողմից 1818 թվականին։ 1848 թվականին առաջին գրադարանավար է նշանակվել Ջոն Արնասոնը։

Պատմություն
-----------

Իսլանդիայի համալսարանի գրադարանը պաշտոնապես հիմնադրվել է 1940 թվականին, երբ համալսարանը տեղափոխվեց Գլխավոր մասնաշենք։ Մինչ այդ առանձին բաժիններն ունեին իրենց գրադարանները։ Այդ ժամանակ քննարկվում էր, թե արդյոք իրատեսական է երկու ակադեմիական պետական գրադարանների ստեղծումը Իսլանդիայում, և այդ պատճառով 1947 թվականին ստեղծվեց հանձնաժողով, որը կորոշեր նրանց միջև առաջադրանքների բաշխումը։ Շուտով առաջարկվեց երկու գրադարանների միավորումը։ 1956 թվականին և 1966 թվականին երկու հանձնաժողովներ ստեղծվեցին՝ այս ծրագիրը իրագործեոլւ համար։ Պարզ էր, որ համալսարանին կից նոր հատուկ նախագծով շենք է պահանջվելու։ Գաղափարն այն էր, որ գրադարանի այս նոր շենքը՝ «*Þjóðarbókhlaðan»*-ը, կբացվեր 1974 թվականին՝ Իսլանդիայի բնակեցման 1100-ամյակին։ Երկու գրադարանները սկսեցին աշխատել այդ ուղղությամբ, և ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի գրադարանի փորձագետների միջոցով խորհրդակցություն անցկացվեց նոր շենքի պահանջների վերաբերյալ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Bibliotekets webbplats: Saga". Արխիվացված է the original 2012 թ․ օգոստոսի 4-ին. Retrieved 2015 թ․ օգոստոսի 12. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  *International dictionary of library histories*. Stam, David H. Chicago: Fitzroy Dearborn Publishers. 2001. pp. 78. ISBN 9781136777844. OCLC 934606985.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ այլ (link)
**Շրջանային դատարանի շենք, Ա. Ֆ. Սվետովի տուն**, գտնվում է Սամարա քաղաքի Կույբիշևի փողոցում, քաղաքի Սամարայի շրջանում գտնվող Հեղափոխության հրապարակում։ 1974 թվականի դեկտեմբերի 4-ին ՌԽՖՍՀ նախարարների խորհրդի որոշմամբ № 624 շենքը համարվում է դաշնային նշանակության ճարտարապետական հուշարձան (№ 6300000006):

Պատմություն
-----------

Սամարայի Ալեքսեևյան հրապարակում (այժմ՝ Հեղափոխության հրապարակ) գտնվող տունը կառուցվել է 1857 թվականին վաճառական Ա. Ֆ. Սվետովի կողմից Ա. Ա. Մելնիկովի փայտե տան փոխարեն։ 1850 թվականին Սամարայում տեղի ունեցած մեծ հրդեհը հիմնովին ավերել էր Մելնիկովի տունը, իսկ նրա տեղում ձևավորված տեղը վաճառվել էր Ա. Ֆ. Սվետովին։ Վաճառականը հետագա տաս տարիների ընթացքում շենքն օգտագործել էր առևտրային նպատակներով։ 1867 թվականին Սամարայի նահանգապետը նկատել է շենքը և այն դարձրել Սամարայի շրջանային դատարան։ Նույն թվականի ապրիլին նահանգային վարչության ճարտարապետ Ն. Ֆ. Տեպլովին հանձնարարել են մշակել տան վերակառուցման ծրագիրը։ 1869 թվականին հարկերից խուսափելու պատճառով վաճառական Ա. Ֆ. Սվետովը դատական կարգով կորցրել է շենքի իր իրավունքները, և այն դարձավ գանձապետարանի սեփականությունը, և 1870 թվականի նոյեմբերի 25-ին այնտեղ բացվեց շրջանային դատարանը։

Դատարանի շենքը ուշագրավ է նաև նրանով, որ այնտեղ 1892 թվականի հունվարից մինչև 1893 թվականի օգոստոսը աշխատել է Վլադիմիր Ուլյանովը, որպես երդվյալ հավատարմատար Խարդինի օգնական։ 1902-1903 թվականին շենքը ևս մեկ անգամ վերակառուցվել է ճարտարապետ Ֆ. Պ. Զասուխինի նախագծով։

Հոկտեմբերյան Հեղափոխությունից հետո բանվորական և զինվորական դեպուտատների քաղաքային խորհրդի որոշմամբ 1918 թվականի հունվարի 2-ին Սամարայի շրջանային դատարանը լուծարվեց, նրա փոխարեն ձևավորվեց արդարադատության կոմիսարիատ և հեղափոխական տրիբունալ։ Տրիբունալը լուծարվեց 1923 թվականին, իսկ նրա փոխարեն ստեղծվեց նահանգային դատարան։

Այն բանից հետո, երբ 1928 թվականի մայիսին նահանգները վերանվանվեցին մարզերի, Սամարայի նահանգային դատարանը սկսեց կոչվել Միջին Վոլգյան մարզային դատարան, իսկ 1935 թվականի հունվարի 27-ից` Կույբիշևի մարզային դատարան։ Կույբիշևի Սամարա վերանվանվելուց հետո, նորից կոչվեց Սամարայի մարզային դատարան։ Շենքի ճակատային մասերից մեկը գտնվում է Կույբիշևի փողոցի վրա, Կույբիշևի 60 հասցեում։

Տես նաև
-------

* Հեղափոխության հրապարակ (Սամարա)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Постановление Совета Министров РСФСР № 627 от 04.12.1974

Արտաքին հղումներ
----------------

* "Создание Самарского окружного суда" (in ռուսերեն). Самарский областной суд. Retrieved 2014 թ․ մայիսի 16.
* "Памятники архитектуры, исторические сооружения" (in ռուսերեն). Администрация городского округа Самара. Արխիվացված է the original 2014 թ․ մայիսի 18-ին. Retrieved 2014 թ․ մայիսի 16.
**Թրին վանք**, վիմափոր եկեղեցի, որը գտնվում է Մեծ Հայքի Այրարատ նահանգի Աբեղյանք գավառում՝ ներկայիս Սարիղամիշ և Քարաքուրտ բնակավայրերի միջակայքում։

Պատմություն
-----------

Տեղագրի հեղինակներից առաջինը այս հուշարձանախմբի գոյության մասին արձանագրել է Ղուկաս Ինճիճյան 1806 թվականին։ Համառոտ նկարագիր տված և վանքի անվանումը ճիշտ գուշակած մյուս այցելուն Կարսի թեմակալ Կյուրեղ վարդապետ Սրապյանն էր։
Ճշտորեն համընկնող նկարագրական տեղեկություններից զատ՝ խնդրո դարձած առարկա վանքը Թրինի հետ նույնացնելու առումով ծանրակշիռ հիմք է նաև համալիրի առնվազն կենտրոնական կառույցը՝ ութխորան եկեղեցին՝ որպես ոչ ուշ․ քան մինչև 10-րդ դարի կեսերի ստեղծագործություն։

Հայտնի է, որ արտաքուստ բոլորաձևին մոտ, իսկ ներքուստ ութ խորան ունեցող կանգուն մնացած սակավաթիվ եկեղեցիների հորինվածքը սկիզբ է առնում 7-րդ դարից և վերջին նմուշներով եզրափակվում 11-րդ դարով։

Ճարտարապետություն
-----------------

Թրինի եկեղեցին համահորինվածք՝ ութխորան կառույցների շարքում վեցերորդն է․ սակայն միակն է, որ վիմափոր է։ Կառույցը չափերով զիջում է համահորինվածք բոլոր մյուս եկեղեցիներին։
Ունի մեկ մուտք՝ բացված հարավակողմից և դեպի ներս լայնացող մեկ լուսամուտ՝ բացված մյուս խորաններից՝ հատկապես հենց դրա առկայությամբ զատորոշվող ավագ խորանից։
Եկեղեցու հարդարանքի մեծ մասը միտումնավոր վնասված կամ իսպառ վերացված է։ Որպես հետքեր և մնացորդներ՝ պահպանվել են խորանների վիմակերտ որմնախոյակներին։ Դրանք շրջանաձև կամ կիսաշրջանաձև զարդանախշերով երիզված պարզ պրոֆիլներ են։ Հարդարանքի տարր կարելի է համարել նաև մուտքի ճակատակալ հատվածում կլոր շրջանակի տակ առկա հավասարաթև խաչի քանդակը։ Սեղանատունն ունի երկու զույգ որմնասյուներին հենված և թաղակիր կամարներին խարսխված երկթեք ծածկի տակ առնված կիսաշրջանաձև թաղ։ Հարդարանքի պահպանված տարրերից հիշատակելի են 9-11-րդ դարերին բնորոշ կտրվածքով որմնախոյակները։

Դեռևս 1878 թվականին վանքի տարածքում նկատելի էին նաև միաբանական կացարանների փլատակները, իսկ արևելյան կողմում՝ խաչքարերով գերեզմանոցը։ Ներկայումս սրանցից ոչինչ չի մնացել։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Թրին վանք, էջ 12-ից 18" (PDF). Արխիվացված է the original (PDF) 2021 թ․ հունիսի 2-ին. Retrieved 2021 թ․ հունիսի 1. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)