recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Երևանի Գևորգ Էմինի անվան թիվ 182 ավագ դպրոց**, հանրակրթական դպրոց Երևանի Կենտրոն վարչական համայնքում։

Պատմություն
-----------

Դպրոցը հիմնադրվել է 1937 թվականին։ Ի սկզբանե եղել է արական դպրոց։ Մեծ հայրենական պատերազմի տարիներին ծառայել է որպես հոսպիտալ, 1945 թվականից՝ միջնակարգ դպրոց։ Սզբում դպրոցը կոչվել է խորհրդային պետական գործիչ Կլիմենտ Վորոշիլովի անունով, այնուհետև՝ պրոֆեսոր Արշավիր Շավարշյանի անունով, 1999 թվականի դեկտեմբերից՝ հայ բանաստեղծ, թարգմանիչ, հրապարակախոս Գևորգ Էմինի անունով։

1983-1984 ուստարում դպրոցը գործել է որպես թիվ 182 ռուսական միջնակարգ դպրոց։ 1993-1994 ուսումնական տարում դպրոցում կրթությունն իրականացվել է հայերենով, 1997-1998 ուստարվանից դպրոցն իրականացնում է ռուսերենով խորացված ուսուցում։ 2010 թվականին դպրոցը վերակազմավորվել է որպես առանձին գործող ավագ դպրոց։

Դպրոցը համագործակցում է տարբեր կրթական, ուսումնական ու մշակութային հաստատությունների հետ, այդ թվում՝ «Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի», «Երևանի պետական համալսարան» հիմնադրամի, անդամակցում է «Դպրոց-կենտրոն» միությանը, 2015 թվականից դպրոցում գործում են «Պատանի երկրապահ», «Պատանի բնագետ» ակումբները։

2014 թվականի սեպտեմբերի 4-ի ՀՀ կառավարության 1010-Ա որոշմամբ «Երևանի Գ. Էմինի անվան թիվ 182 ավագ դպրոց» ՊՈԱԿ-ը վերակազմավորվել է «Երևանի Գևորգ Էմինի անվան թիվ 182 ավագ դպրոց» հիմնադրամի և անցել Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի հոգածության ներքո։ 2015 թվականին դպրոցն ընդգրկվել է «Սոցիալական մեդիա և թվային գործիքների կիրառումը ուսումնական գործընթացում» միջազգային ծրագրում։

Տես նաև
-------

* Արշավիր Շավարշյանի անվան թիվ 40 դպրոց

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Գ. Էմինի անվան թիվ 182 ավագ դպրոց». *www.schoolius.com* (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ ապրիլի 1-ին. Վերցված է 2017 թ․ ապրիլի 8-ին.
2. ↑  «Կառավարության որոշումներ - Հայաստանի Հանրապետության էլեկտրոնային կառավարում | e-gov». *www.e-gov.am* (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ փետրվարի 26-ին. Վերցված է 2017 թ․ ապրիլի 8-ին.
3. ↑  «Թիվ 182 ավագ դպրոցը կգործի Մայր Աթոռի հոգածության ներքո - ankakh.com». *www.ankakh.com* (անգլերեն). Վերցված է 2017 թ․ ապրիլի 8-ին.(չաշխատող հղում)
4. ↑  «Ավագ դպրոց, որը ճեմարանի համար սաներ կպատրաստի». *hraparak.am*. Վերցված է 2017 թ․ ապրիլի 8-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Երևանի Գևորգ Էմինի անվան թիվ 182 ավագ դպրոց Արխիվացված 2019-09-14 Wayback Machine
Ձնածածկույթ
**Ձնածածկույթ**, Երկրի մակերևույթին ձնատեղման հետևանքով առաջացած ձյան շերտ։

Հայաստանի ձնածածկույթը
----------------------

Հայաստանի տարածքում գոյանում է կայուն ձնածածկույթ։

Արագած լեռան ձնածածկույթն առաջանում է սեպտեմբերի 3-րդ տասնօրյակում, Գյումրիում՝ հոկտեմբերի 2-րդ կեսին, Սևանում՝ հոկտեմբերի սկգբին, Երևանում՝ դեկտեմբերի 2-րդ կեսին, Մեղրիում՝ դեկտեմբերի վերջին։

Ըստ բարձրության՝ յուրաքանչյուր 100 մետրի վրա ձնածածկույթ առաջանում է 3-4 օր շուտ։ Լեռների հարավային լանջերին կայուն ձնածածկույթ առաջանում է 10-20 օր ուշ, քան հյուսիսային լանջերին։ Ըստ բարձրության՝ աճում է ձնածածկույթով օրերի թիվը, մինչև 1000 մետր բարձրությունները՝40-50, 1000-1500 մետր՝ 40-60, 1500-2000 մետր՝ 90-130, 2000-2500 մետր՝ 130-150, 2500-3000 մետր՝ 150-230, 3000-4000 մետր՝ 230-250, 4000 մետրից բարձր երբեմն պահպանվում է շուրջ տարին։ Ձյան կլիմայական սահմանը 4200 մետր է։ Մասիսը, Արագածը, Սիփանը շուրջ տարին ձնածածկ են։ 

* ԱրագածԱրագած
* ՍիփանՍիփան
* ՄասիսՄասիս

### Ձնածածկույթին բնորոշ հատկանիշներ

Ձնածածկույթին բնորոշ են․ 

* շերտայնությունը
* հաստությունը

#### Շերտայնությունը

Շերտայնությունն առաջանում է ձնատեղման ընդմիջումների և ձյան կեղևի կամ սառցակեղևի գոյացման, հատիկայնությունը՝ ժամանակի ընթացքում ձյան վերաբյուրեղացման հետևանքով։ 

Սևանա լիճը ձմռանը
#### Հաստությունը

Ձնածածկույթի ամենափոքր հաստությունը դիտվում է Մեղրիում, այն միջին հաշվով հասնում է 4-5, Արարատյան դաշտում՝ 10, Շիրակում, Եղեգնաձորում, Սիսիանում՝ 20-40, Սևանա լճի ավազանում՝ 20- 60, բարձրլեռնային գոտում՝ 100- 200 սմ։ Յուրաքանչյուր 100 մետր բարձրանալիս ձնածածկույթի հաստությունն աճում է 6-8 սմ–ով։ Ձնածածկույթի մակերևույթից արեգակի ճառագայթների և ջերմության անդրադարձումը՝ ալբեդոն, տատանվում է 30- 40 %-ից (ձնհալքի ժամանակ) 85-90% (թարմ ձյուն)։

### Ձնածածկույթի խտությունը

Խտությունը 0,05- 0,6 գ/սմ3 է (բազմամյա ձյուն)։ Ձնածածկույթի խտությունը ձմռան վերջին հասնում է առավելագույնին, Գյումրիում՝ 0,28, Սևանում՝ 0,33, Արագածում՝ 0,41 գ/սմ3 և այլն։ Ձնածածկույթը մեծ ազդեցություն է թողնում կլիմայի, ռելիեֆի, ջրագրական ցանցի, հողառաջացման, բուսական ու կենդանական աշխարհների վրա։ Հողում խոնավության պաշարներն ավելացնելու և ձմեռող բույսերը (աշնանացան ցորեն, բազմամյա խոտաբույսեր) ցրտահարումից պաշտպանելու համար դաշտերում հատուկ տեխնոլոգիայով կատարվում է ձնակուտակում։ 

### Ձնահալ

Մաքուր ձյունը 1 մթնոլորտային ճնշման պայմաններում սկսում է հալվել 0օ C–ում։ Ձնհալի ընթացքը կախված է ջերմությունից, վայրի բարձրությունից և լեռնալանջերի դիրքադրությունից։ Հանրապետությունում այն սկսվում է փետրվարի սկգբին (Մեղրի), իսկ բարձրլեռնային շրջաններում՝ հունիսի վերջին, ավարտվում է համապատասխանաբար՝ փետրվարի վերջին և օգոստոսի սկգբին։ Լեռների հարավային լանջերին ձնհալը սկսվում և ավարտվում է 8-10 օր շուտ, քան հարթավայրերում, և 20-21 օր շուտ, քան հյուսիսային լանջերում։ Ըստ բարձրության՝ յուրաքանչյուր 100 մետրի վրա ձնհալը ուշանում է 3-5 օր։ Ջերմաստիճանի կտրուկ բարձրացման հետևանքով ձնհալը սաստկանում է, և առաջանում են ողողումներ։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակը վերցված է* *Հայաստանի բնաշխարհ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |
**Շառլոթ Բրայար Քրիստինա Դ'Ալեսիո** (անգլ.՝ Charlotte D'Alessio; ի ծնե՝ **Բրայար Քրիստինա Դ'Ալեսիո**; մայիսի 5, 1998(1998-05-05), Տորոնտո, Կանադա), կանադացի մոդել և բլոգեր։ Նա ուշադրության է արժանացել Կոաչելլա փառատոնում։

Վաղ տարիներ և կարիերա
---------------------

Դ'Ալեսիոն ծնվել է Կանադայի Տորոնտո քաղաքի հարուստ թաղամասում, առևտրային պրոդյուսեր Քրիստինա Ֆորդի և Ռիչարդ Դ'Ալեսիոյի ընտանիքում։ Ի սկզբանե նրա անունը Բրայար Դ'Ալեսիո էր։ Շառլոթը քույր ունի՝ Սամանթա Դ'Ալեսիո։

Դ'Ալեսիոն տեղափոխվել է Կանադայից Կալիֆոռնիա նահանգի Լոս Անջելես քաղաք իր հոր հետ (մայրն ապրում էր Անգլիայի Լոնդոն քաղաքում), որտեղ հաճախել է Բևեռլի Հիլզի ավագ դպրոցը։

Նա՝ մոդել Ջոզի Քանսեկոյի հետ միասին, հայտնաբերվել է լուսանկարիչ Բրայանտ Իսլաբայի կողմից։ Նրանց մասնակցությամբ լուսանկարչի աշխատանքները վիրուսային են դարձել և կիսվել են այնպիսի աստղերի կողմից, ինչպիսին է, օրինակ, The Weeknd-ը, և նաև տեղադրվել են նաև Կոաչելլայի պաշտոնական կայքէջում։

Դ'Ալեսիոն և իր մայրը հեռացել են միմյանցից, Երբ Դ'Ալեսիոն անսպասելիորեն հաջողության է հասել և որոշել է թողնել դպրոցը մոդելավորումով զբաղվելու համար։

Դ'Ալեսիոն հետազոտվել է Նյու Յորքի համալսարանի Գալաթայի անհատական ուսուցման դպրոցի կողմից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Sola, Katie (2015 թ․ ապրիլի 24). «Two Teens Achieve Instagram Superstardom At Coachella» – via Huff Post.
2. ↑  «I dropped out of school and got 750K Instagram followers». *New York Post*.
3. ↑  «Catching Up With the Teen Who Got a Modeling Contract After Coachella».
4. ↑  «These teens became Coachella VIPs after their Instagram accounts caught everyone's attention».
5. ↑  «Meet The 16-Year-Old Whose Instagram Made Her Coachella-Famous». *www.buzzfeed.com*.
6. ↑  McLaren, Leah (2018 թ․ հուլիսի 22). «What would you do if your teenager became an overnight Instagram sensation?». *the Guardian*.
7. ↑  «#BaringItAll: Hypersexuality, Social Media & The Gendered Currency of Fame». *wp.nyu.edu*.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |

 |
**Արտյոմ Հակոբի Քալայջյան** (մայիսի 3, 1987(1987-05-03), Սուխում, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայազգի դերասան, սցենարիստ, բլոգեր և շոումեն։

Կենսագրություն
--------------

Արտյոմ Քալայջյանը (անգլ.՝ Artem Kalaidzhian, ռուս.՝ Артем Калайджян) ծնվել է 1987 թվականի մայիսի 3-ին Սուխումի քաղաքում, Աբխազիա։ 1992 թվականին՝ 5 տարեկան հասակում ծնողների հետ միասին, պատերազմ սկսելու պատճառով տեղափոխվել է ապրելու Ռուսաստանի Կրասնոդարի երկրամասում գտնվող Ապշերոնսկ քաղաք։ Այնտեղ սովորել է տեղի №1 դպրոցում մինչ երրորդ դասարան։ Այնուհետև տեղափոխվել են ընտանիքի հետ միասին Սոչի քաղաք բնակություն հաստատելու։ Սոչիի №9 դպրոցում էլ շարունակել է ուսումը և ավարտել է վերջին դասարանը։ Այնուհետև ընդունվել է Ակադեմիական քոլեջ, Սոչիի Սեւծովյան հումանիտար ակադեմիայի և ավարտել այն, մասնագիտանալով որպես` հյուրանոցային և տուրիստական մենեջմենթի մասնագետ։

Կարիերա
-------

Արտյոմ Քալայջյանը իր կարիերան սկսել է 2008-2009 թթ. երբ մասնակցել է Ռուսաստանի Դաշնությունում ՈւՀԱ առաջնությանը։ Նա հանդես է եկել իր՝ «Южнее некуда» (ռուս.) թիմով, որտեղ եղել է թիմի ավագը և դարձել են Կրասնոդարի կենտրոնական լիգայի չեմպիոնները։ Ինչպես նաև մասնակցություն են ունեցել Ուկրաինայի ՈՒՀԱ բարձրագույն խմբի լիգայում և ՈՒՀԱ-ի Պրեմիեր լիգայի մասնակիցներ են։ Քալայջյանը ինչ-որ ժամանակ աշխատել է Կոմեդի Կլաբում որպես սցենարիստ և ՏՆՏ հեռուստաընկերության մի շարք ծրագրերում, բայց հասկանալով, որ իր հումորը հասու է քչերին և իրեն անհետաքրքիր է գրել սցենար, որը կլինի ծիծաղելի ուրիշների համար, իսկ իր համար անհետաքրքիր և անիմաստ, որոշում է ավարտել իր գործունեությունը և սկսել իր իսկ նախագիծը և կախում չունենալ։ Եվ 2012 թվականին իր ընկերների հետ ստեղծում է Յութուբյան սերիալը, որը անվանում են «Непосредственно Каха»: Արտյոմը խաղում է գլխավոր կերպարներից մեկի՝ Սերգոյի կերպարը։ 2015 թվականին նկարահանվել է Дороги ռուսական քրեական դրամայում։ 2019 թվականի մարտ ամսի Արտյոմ Քալայջյանը դարձել է բլոգեր Ամիրան Սարդարովի կազմակերպած «Битва блогеров» միջոցառման հաղթողը։

Ֆիլմագրություն
--------------

Նկարահանվել է

* Дороги (2015)
* Непосредственно Каха (2012-2019)
* Туристическая полиция (2019)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Instagram
* Facebook
* Vkontakte

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. ↑  «Дороги: актеры и создатели фильма».
2. ↑  «Актер и сценарист Артем Калайджян о полнометражной версии сериала «Непосредственно Каха»».
**Երկիր Մեդիա**, հայկական հեռուստաընկերություն, հեռարձակումը սկսվել է 2004 թ. մայիսի 28-ին։ 2004 թվականի նոյեմբերին «Երկիր Մեդիա» հեռուստաընկերությունը մասնակցել է Հայաստանի հեռուստատեսության և ռադիոյի ազգային հանձնաժողովի կողմից թիվ 56 հաճախականության մրցույթին և դեկտեմբերի 29-ին շահել է այն։ Հեռուստաալիքը սատարում է Հայ Յեղափոխական Դաշնակցության գործունեությունը։

2008 թվականի մայիսի 28-ից Երկիր Մեդիայի հաղորդումները տարածվում են նաև համացանցում։

2010 թ. հունիսի 28-ից հեռուստաալիքը սկսել է հեռարձակվել ողջ աշխարհում «Hot Bird» արբանյակի կողմից։

Ընկերությունը թղթակիցների կետեր ունի ԱՄՆ-ում (Լոս Անջելես, Բոստոն), Վրաստանում, Լիբանանում, Ռուսաստանում, Թուրքիայում, Իրանում, Սիրիայում և Ֆրանսիայում։ Պոտենցիալ հեռուստադիտողների թիվը շուրջ 2.000.000 է։ Գործադիր տնօրենն է Դավիթ Հակոբյանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Երկիր Մեդիա - Մեր մասին». Արխիվացված է օրիգինալից 2022-11-06-ին. Վերցված է 2022-11-06-ին.
2. ↑  ««Երկիր Մեդիա» հեռուստաընկերության պաշտոնական կայք էջը». Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ հունվարի 30-ին. Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 4-ին.
**Սսի եկեղեցական ժողով**, գումարվել է 1307 թվականին մայիս ամսվա մեջ, Հեթումի և Լևոն 4-րդի կողմից, Կիլիկիայում։

Սսի եկեղեցական ժողով (1307), Կիլիկիայի Հայկական արքունիքը ձգտում էր հայ-մոնղոլական դաշինքի փոխարեն ձեռք բերել եվրոպական պետությունների օգնությունը, քանի որ հայ-մոնղոլական դաշինքը արդեն իսկ թուլացած էր։
Հեթում 11-ը 1301 թվականին պաշտոնապես հրաժարվեց գահից և այն հանձնեց իր եղբորորդի Լևոն 4-ին (1301-1307), բայց քանի որ նորանշանակ թագավորը դեռ անչափահաս էր, այդ պարտականությունները ու իրավունքները իր վրա վերցրեց, այլ կերպ ասած շարունակեց կառավարել երկիրը։
Այդ ժամանակ եգիպտական մամլուկները մի քանի անգամ հարձակվեցին թագավորության վրա, երկրում մեծ տագնապ ստեղծելով։

Հեթում երկրորդը և հայոց կաթողիկոս Գրիգոր Անավարղացին, որոնք իրենց լատինամոլությունը վաղուց էին դրսևորել, սկսեցին օգնություն խնդրել Հռոմի պապից և եվրոպական իշխանություններից։
Իսկ պապը պահանջում էր որ հայկական եկեղեցին ենթարկվի իրեն և ընդունի կատոլիկ եկեղեցու ծիսակատարությունները ու սկզբունքները։
1307 թվականին Սսում հրավիրեց ժողով և քննարկվեց կաթոլիկ եկեղեցու միանալու հարցը։
Հեթումը և Լևոնը ճնշումներ գործադրեցին ժողովականների վրա և ստիպեցին համաձայնվել դրան, բայց այդ որոշումը չկատարվեց քանի որ հայ բնակչությունը և հոգևորականների մեծ մասը դեմ էին դրան։ 
Այդ պաճառով երկրում առաջացավ երկբևեռ խմբավորումներ, որով խախտվեց երկիր քաղաքական միասնությունը։

Կիլիկիայի հարևան սելջուկյան և արաբական իշխանություններն այդ որոշումը դիտարկեցին որպես խաչակիրների արևելք բերելու փորձ, և հայկական թագավորության հանդեպ նրանց թշնամությունը ավելի մեծացավ։ 
Նրանց դրդմամբ Կիլիկիայում որպես օգնական ուժ գտնվող մոնղոլական ջոկատի հրամանատար Փիլարղունը, որը արդեն մահմեդականություն էր ընդունել, Ասի ժողովից ութ ամիս անց․ 1307 թվականի նոյեմբերին, հյուրասիրության պատրվակով իր մոտ հրավիրեց Հեթումին ու Լևոնին, և սպանում է նրանց։
Փիլարղումն այդ ժամանակ ամրացավ Անարզաբա քաղաքում՝ մտադրվելով տիրանալ Կիլիկիայի մի մասին։ Սակայն թագավորի հորեղբայր Օշինը, հայկական զորքերի գլուղ անցավ, հարձակվեց նրանց վրա և դուրս քշեց Կիլիկիայից։ Որից հետո նրան հռչակեցին թագավոր 1309-1320 և իր ձեռքը վերցրեց երկիր կառավաարումը։
Արքունիքը և Կոստանդին Կեսարացի կաթողիկոսը կրկին փորձ կատարեց գործադրության մեջ դնել Ասի ժողովի որոշումը, չնայած ժողովուրդը դրան դեմ էր։
1309 թվականին Ադանայում տեղի ունեցավ մի նոր ժողով, որի նպատակն էր ստիպել ժողովրդին համաձայնվել հայկական եկեղեցու միացումը կաթոլիկականին։
Այդ ժողովի դեմ նույն թվականին Սիս քաղաքում տեղի ունեցավ ցույցեր և բողոքներ, որոնց ժամական մասնակցում էին հոգևորականներ, բազմաթիվ հասարակ մարդիկ և բնակչության այլ խավեր, այդ թվում նաև կանայք։ 
Ցուցարարների մեծ մասը մահապատժի ենթարկվեց, որոնց մեջ կային նաև կանայք։
1316 թվականին Ադանայում նորից ժողով գումարվեց, որը թագավորի և կաթողիկոսի հարկադրանքով վերահաստատվեց Սսի 1307 թվականի ժողովի որոշումը։
Եգիպտական սուլթանությունը հայկական թագավորության նման քաղաքականությունը գնահատեց որպես թշնամանք իր նկատմամբ և նորանոր արշավանքներ կազմակեպեց դեպի Կիլիկիա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  էջ 535 (աղբյուր՝ Հ․ Գ․ Ժամկոչյան, Ա․ Գ․ Աբրահամյան, Ս․ Տ․ Մելիք-Բախշյան, Ս․ Պ․ Պողոսյան «Հայ ժողովրդի պատմություն․ սկզբից մինչև XVIII դարի վերջ» )
2. ↑  Հայոց եկեղեցու պատմություն 8
**Կառլ Մարիա Ֆրեյերր ֆոն Արութին Հայդենբուրգցի** (գերմ.՝ Karl Maria Freiherr von Aretin auf Haidenburg, հուլիսի 4, 1796, Վեցլար, Լան Դիլ – ապրիլի 29, 1868, Մյունխեն, Բավարիա), հայազգի բարոն Բավարիայում, բավարիացի պատմաբան, քաղաքական գործիչ և դիվանագետ։ Արութինների բարոնական, ազնվական տոհմից, Քրիստափոր ֆոն Արութինի ավագ որդին։

Կենսագրություն
--------------

Կառլ Մարիա ֆոն Արութինը Քրիստափոր ֆոն Արութինի ավագ որդին է։ Ծնվել է 1796 թվականի հուլիսի 4-ին Վեցլար քաղաքում։ Մասնակցել է Նապոլեոնյան պատերազմներին 1813-1815 թվականներին, որից հետո մտել է դիվանագիտական դաշտ, բայց ավելի ուշ ծառայել է բավարիական գլխավոր շտաբում ու զինվորական նախարարությունում։ Թողնելով ծառայությունը, նա հեռացել է իր կալվածք, բայց արխիվային հետազոտությունների հակվածությունը հուշել է նրան վերադառնալ Մյունխեն։ 1834 թվականին նա արտաքին գործերի նախարարություն դեսպանատանը ստանում է խորհրդականի պաշտոն, իսկ անձնական թագավորական ու պետական արխիվում՝ արխիվագետի պաշտոն։ Զբաղեցնելով այդ պաշտոնը նա հրատարակել է հետևյալ աշխատությունները, գրված իր կողմից խիստ կաթոլիկական ոգով. «*Bayerns auswärtige Verhältnisse seit dem Anfang des XVI Jahrh.*» (Պասս. 1839); «*Geschichte des Herzogs und Kurfürsten Maximilian I*» (Պասս. 1842) и «*Wallenstein*» (Ռեգենսբուրգ, 1846)։ 1847 թվականի մարտի վերջին Կառլ Մարիա ֆոն Արութինը թողնում է արխիվագետի պաշտոնը և նշանակվում է խորհրդական բավարիական դեսպանատանը Բեռլինում։ 1854 թվականին, Բավարիայի թագավորի պնդումներով՝ Բավարական ազգային թանգարանի կառուցման նախագծի իրականացման ծրագիրը վստահվում է Կառլ Մարիա ֆոն Արութինին։ Այդ գործունեության հետ կապված հրապարակվել է բավարիական թագավորական տան հնությունները և հուշարձանները՝ «*Altertümer und Denkmale des bayr. Herscherhauses*» (թողարկում. 1—9, Մյունխեն, 1855—71) աշխատությունը, որը նա ղեկավարում է մինչ մահ։ 1859 թվականից Կառլ Մարիա ֆոն Արութինը եղել է պետական խորհրդի ցմահ անդամ։ Մահացել է 1868 թվականի ապրիլի 29-ին Բեռլին քաղաքում, որտեղ նա այդ ժամանակ մաքսային խորհրդարանի պատգամավոր էր:.

Տես նաև
-------

* Արութիններ

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. ↑  «Аретин». *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)*. Սանկտ Պետերբուրգ. 1890–1907.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ location missing publisher (link)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Аретин // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб. 1890—1907.
Կիմբայայի սուրճի դաշտեր
**Սուրճի արտադրությունը Կոլումբիայում,** ունի մի շարք տարածաշրջանային առանձնահատկություններ։ 2007 թվականից «Կոլումբիական սուրճ» ապրանքանիշը պաշտպանված է Եվրոպական միության օրենսդրությամբ, և կիրառվում է միայն Կոլումբիայի տարածքում աճեցված սուրճի համար։ Կոլումբիան Բրազիլիայից հետո աշխարհում երկրորդ տեղն է զբաղեցնում Արաբիկա տեսակի սուրճի արտահանմամբ, կոլումբիական սուրճի հիմնական սպառողներն են ԱՄՆ-ն, Գերմանիան, Ֆրանսիան, Իտալիան և Ճապոնիան։ Կլիմայի գլոբալ փոփոխության պատճառով սուրճի արտադրությունը նվազում է, 2006 թվականին 12 միլիոն պարկերից (յուրաքանչյուրը 60 կգ) մինչև 2010 թվականին 9 միլիոն պարկ։ Այնուամենայնիվ, սուրճը աճեցվում է երկրի գրեթե ամբողջ լեռնային տարածքում 72° - ից 78 °C-ի սահմաններում, դրա արտադրության մեջ աշխատում է առնվազն կես միլիոն մարդ։ 1999 թվականին սուրճի արդյունաբերությունը կազմել է երկրի ՀՆԱ-ի 3,7% - ը՝ ապահովելով գյուղատնտեսության զբաղվածության 37% - ը։ Արտադրության հիմնական ոլորտներն են՝ Նարինյո, Նորտե դե Սանտանդեր, Անտյոկիա, Վալե դել Կաուկա, Կունդինամարկա, Հուիլա, Տոլիմա և այլն։ Պաիսա շրջանում Կոլումբիայի սուրճի մշակութային լանդշաֆտը պաշտպանված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կողմից։

Պատմություն
-----------

Ըստ որոշ տեղեկությունների՝ ճիզվիտ վանականները սկսել են սուրճի բուծումը 18-րդ դարի սկզբին։ Ճիզվիտ քահանա Խոսե Գումիլյան նշում է սուրճի մշակումը Տաբախայի Սուրբ Թերեզայի առաքելությունում Օրինոկոյի վրա «Գեղատեսիլ Օրինոկո» գրքում (1730 թվական)։ Կաբալերո ի Գոնգորայի արքեպիսկոպոս-տեղապահի 1787 թվականի զեկույցում ասվում է, որ Կոլումբիայի տարածքում սուրճն աճեցվել է հյուսիս-արևելքում՝ ներկայիս Սանտանդերի և Բոյակայի Մոտակայքում։

1835 թվականին հիմնադրվեց առաջին առևտրային պլանտացիան, որը տվեց 2560 պարկ (յուրաքանչյուրը 60 կգ) բերք։ Սուրճը դուրս է բերվել Վենեսուելայի հետ սահմանին գտնվող Կուկուտա նավահանգստից։ Սակայն սուրճի արտադրության աճ տեղի չի ունեցել ծխախոտի, խինինի և անասնաբուծական մթերքների արտահանման ֆոնին։ 20-րդ դարում տեղի է ունենում սուրճի արտադրության վերածնունդ, հիմնականում Սանտանդերում, Կալդասում և Հյուսիսային Տոլիմայում, սուրճի ֆերմայի հիմքը փոքր տնտեսություններն էին։ 1927 թվականին հիմնադրվեց Կոլումբիայի սուրճ արտադրողների ազգային ֆեդերացիան (իսպ.՝ Federación Nacional de Cafeteros de Colombia)։

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. ↑  «European Union gives to 'Café de Colombia' the protected denomination of origin». Terra. 2007 թ․ օգոստոսի 13. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ դեկտեմբերի 27-ին. Վերցված է 2008 թ․ ապրիլի 22-ին.
2. ↑  «TED Case Study: Coffee Market and Colombia». American University, The School of International Service. 2001 թ․ օգոստոսի 13. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ դեկտեմբերի 27-ին. Վերցված է 2010 թ․ օգոստոսի 11-ին.
3. ↑  Elizabeth, Rosenthal (2011 թ․ մարտի 10). «Heat Damages Colombia Coffee, Raising Prices». The New York Times. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ հոկտեմբերի 1-ին. Վերցված է 2017 թ․ սեպտեմբերի 30-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Официальная страница Federación Nacional de Cafeteros — Café de Colombia
* Diario oficial de la Unión Europea — Registro del «Café de Colombia».
**Արթուր Աշոտի Միրանյան** (ուկրաիներեն՝ Артур Міранян, դեկտեմբերի 27, 1995(1995-12-27), Երևան, Հայաստան), հայ ֆուտբոլիստ, ով կիսապաշտպանի դիրքով հանդես է գալիս Հայաստանի ֆուտբոլի երիտասարդական հավաքականում և մակեդոնական «Վարդարում»։

Ֆուտբոլային կարիերա
-------------------

### Ակումբային կարիերա

Եվրոպական ֆուտբոլային ասոցիացիաների երիտասարդական միությունում իր առաջնամուտը Արթուրը կատարել է 2013 թվականի սեպտեմբերի 17-ին՝ Ուկրաինայի Դոնեցկ քաղաքը ներկայացնող «Շախտյոր» ֆուտբոլային ակումբի կազմում։

Առաջին հանդիպման ընթացքում թիմը մրցել է ընդդեմ իսպանական «Ռեալ Սոսիեդադի»։ Խաղն ավարտվել է «3-2» հաշվով՝ հգուտ իսպանական ակումբի։ 2015 թվականին Արթուր Մինասյանը տեղափոխվել է Մակեդոնիայի Հանրապետության «Վարդար» ֆուտբոլային ակումբ։

### Հավաքականի կազմում

Մակեդոնական «Վարդար» տեղափոխվելուց հետո Արթուր Միրանյանը Հայաստանի հավաքականում հանդես գալու ցանկություն հայտնեց և դիմեց Ֆուտբոլի միջազգային ասոցիացիաների ֆեդերացիային։ ՖԻՖԱ-ն որոշել է բավարարել Միրանյանի դիմումը։ Հայաստանի հավաքականի շվեյցարացի գլխավոր մարզիչ Բեռնար Շալանդը ֆուտբոլիստին ուղարկել է Հայաստանի երիտասարդական հավաքականի խաղերին մասնակցելու հրավեր։

Ավելի վաղ տասնութամյա խաղացողը հանդես է եկել Ուկրաինայի մինչև 17 և 19 տարեկանների հավաքականում։ Մինչև 17 տարեկանների աշխարհի առաջնության որակավորման փուլում՝ 2011 թվականի հոկտեմբերի 25-ին, Արթուրը կատարեց իր առաջնամուտը։ Բելգիայի դեմ այդ խաղն ավարտվեց Ուկրաինայի հաղթանակով՝ 0-2։

Հայաստանի ֆուտբոլի երիտասարդական հավաքականում իր նորամուտը Միրանյանը նշեց 2014 թվականի սեպտեմբերի 9-ին՝ Բելառուսի դեմ խաղում։ Այդ խաղն ավարտվեց հայ ֆուտբոլիստների հաղթանակով՝ 2-1։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Transfermarkt.com(բազմ․) — 2000.
2. 1 2  FBref.com(բազմ․)
3. ↑  Եվրոպական որակավորում՝ Ակումբներ – UEFA.com

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | eu-football.info (խաղացող) · FootballDatabase.eu · FootballFacts.ru · National Football Teams.com · Soccerway · Transfermarkt (խաղացող) · worldfootball.net (խաղացող) · ՈւԵՖԱ · ՖԻՖԱ |

 |

|  |
| --- |
| 
  **Կենսագրություն**   **Ֆուտբոլ**   **Հայաստան**   **Ուկրաինա**
 |
**Մաքսիմ Տանկ**, (բելառուս․՝ *Максiм Танк*, ի ծնե` **Եվգենի Իվանովիչ Սկուրկո** [*Евгений Иванович Скурко*], սեպտեմբերի 4 (17), 1912, Պիլկովշչինա, Վիլեյսկի շրջան, Վիլենի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - օգոստոսի 7, 1995(1995-08-07), Մինսկ, Բելառուս), բելառուս բանաստեղծ, ԲԽՍՀ ժողովրդական բանաստեղծ (1968), ԲԽՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս (1972), սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1974)։

Եղել է Արևմտյան Բելառուսիայում հեղափոխական շարժման գործունյա մասնակից, ինչ համար բազմիցս բանտարկվել է։ «Էտապներում» (1936), «Լոռամրգու գույն» (1937), «Կայմի տակ» (1938) բանաստեղծությունների ժողովածուները նվիրված են *«հայրենի երկրի ազատագրման համար աշխատավոր զանգվածների պայքարին»*։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին եղել է ճակատային և պարտիզանական մամուլի աշխատակից։ Այդ ժամանակի ստեղծագործություններից են «Յանուկ Սյալիբան» (1942) պոեմը, «Սրեք զենքերը» (1945) և «Կրակե երկնակամարի միջով» (1945) բանաստեղծությունների ժողովածուները։ Հեղինակ է նաև «Որպեսզի իմանան» (1948, ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1948), «Քարի, երկաթի և ոսկու վրա» (1951), «Կայծակի հետքը» (1957), «Հացն իմ հանապազօրյա» (1962, Յանկա Կուպալայի անվան ԲԽՍՀ պետական մրցանակ, 1966), «Մի կում ջուր» (1964), «Օրացույցի թերթիկներ։ Օրագրային գրառումներ» (1970), «Եղիցի լույս» (1972) և այլ գրքերի։

Տանկի պոեզիայի բնորոշ գծերն են ռոմանտիկական վեհ պաթոսի և աշխարհի կոնկրետ-զգայական ընկալման զուգորդումը, ինտելեկտուալ լայն մտահորիզոնը[*փա՞ստ*]։ Տանկի շատ բանաստեղծություններ թարգմանվել են հայերեն։

Եղել է նաև ԽՍՀՄ 8-րդ գումարման Գերագույն սովետի դեպուտատ։ 1978 թվականին արժանացել է Լենինյան մրցանակի։ 1966 թվականին ընտրվել է ԲԽՍՀ ԳԱ վարչության առաջին քարտուղար։ Պարգևատրվել է Լենինի 3, «Հոկտեմբերյան հեղափոխության» և 4 այլ շքանշաններով։

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. 1 2  Կերպարվեստի արխիվ — 2003.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Երկրի հերոսներ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Treccani |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 90702513 · GND: 119300575 · ISNI: 0000000108758244 · LCCN: n85101625 · LNB: 000111244 · NKC: js2004257960 · NTA: 07108164X · NUKAT: n96500449 · LIBRIS: 95963 · SUDOC: 083012028 · VIAF: 18028594 · WorldCat VIAF: 18028594 |

 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 566)։*  |
**Մինա Ահադի** (պարս.՝ مینا احدی, 1956, Abhar, Զանջան, Իրան), իրանա-ավստրիական քաղաքական գործիչ։ Կոմունիստական գաղափարների ջատագով է, անդամակցում է Իրանի աշխատավորական կոմունիստական կուսակցության կենտրոնական կոմիտեին և քաղբյուրոյին։ Հանդես է գալիս դավանանքի վրա հիմնված օրենքների դեմ, առաջ է մղում քաղաքացիական իրավունքների, աշխարհիկ օրենքների անհրաժեշտությունն ու կարևորությունը։ Մահապատժի դեմ պայքարի միջազգային կոմիտեի, ինչպես նաև՝ քարկոծելով մահապատժի ենթարկելու դեմ պայքարի միջազգային կոմիտեի գլխավոր դեմքերից է և Գերմանիայի նախկին մուսուլմանների կենտրոնական խորհրդի հիմնադիրներից մեկը, ձգտում է վերացնել իսլամից հրաժարվելու արգելքը, ընդդիմանալ հավատը խախտելու համար սահմանված օրենքներին։

Կենսագրություն
--------------

Մինայի ամուսինը, ով նույնպես քաղաքական ակտիվիստ էր, Իրանում մահապատժի է ենթարկվել իրենց ամուսնության տարեդարձի օրը։ Այդ բեկումնային իրադարձությունը խթան է հանդիսացել, որ Մինան եռանդուն կերպով մասնակցի մահապատիժը վերացնելու համար մղվող պայքարին։ Նրա ներդրած մեծ ջանքերի շնորհիվ է նաև, որ Իրանում մահապատժից փրկվել և ազատություն է ստացել Նազանին Ֆաթեհին։ Եվ թեկուզ Ահադին ապրում ու գործում է Գերմանիայում կամ Ավստրիայում, այդուհանդերձ՝ նրա նկատմամբ հաշվեհարդար տեսնելու սպառնալիքներն անպակաս են։ Դրանք ավելի հաճախակի են դարձել հատկապես այն բանից հետո, երբ նա հանդես է եկել որպես նախկին մուսուլմանների կենտրոնական խորհրդի նախագահ։ Ուստի ակտիվիստ այս կինը հարկադրված է ապահովություն փնտրել՝ ապավինելով ոստիկանության հսկողությանը։ 2018 թվականի հոկտեմբեր ամսից նա դարձել է նաև պաշտոնական «դեսպանը» վերջերս գրանցված *intaktiv eV* ընկերակցության (ասոցիացիայի), որը հանդես է գալիս արական սեռի երեխաների թլպատման կարգի դեմ։

2007 թվականի հոկտեմբերի 20-ին Մեծ Բրիտանիայի ազգային աշխարհիկ ընկերությունը Մինա Ահադիին շնորհել է «Տարվա սեկուլյարիստ» («Տարվա աշխարհիկ անձ») մրցանակ։

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. 1 2 3 4
2. 1 2 3 4
3. 1 2  MAK (польск.)
4. ↑
5. ↑
6. 1 2  (Գերմաներեն) Zentralrat der Ex-Muslime: Kurzbiographie Mina Ahadi Արխիվացված 2007-09-08 Wayback Machine, 2007
7. ↑  (Գերմաներեն) Zentralrat der Ex-Muslime: Kurzbiographie Mina Ahadi Արխիվացված 2007-09-08 Wayback Machine (German), 2007
8. ↑  (Գերմաներեն) Anna Reimann: Vorkämpfer für Islam-Austritte mit dem Tod bedroht Արխիվացված 2007-05-16 Wayback Machine, *Der Spiegel*, February 21, 2007
9. ↑
10. ↑
11. ↑  National Secular Society:Iranian dissident Mina Ahadi wins Secularist of the Year prize Արխիվացված 2008-07-14 Wayback Machine, accessed on June 6, 2009

Գրականություն
-------------

* Mina Ahadi mit Sina Vogt: *Ich habe abgeschworen*. Heyne Verlag, München 2008, ISBN 978-3-453-15288-5 (Autobiografie)
* Annika Joeres: Porträt. Atheistin in Schutzweste. Mina Ahadi, 52, iranische Ex-Muslimin, kämpft in Köln gegen Kopftuch und religiöse Einengung. FR v. 31. Mai 2008.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Արխիվացված 2022-05-24 Wayback Machine
* 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 134010744 · ISNI: 0000000083617428 · LCCN: n2010045127 · NLP: a0000003409855 · VIAF: 18429875 · WorldCat VIAF: 18429875 |

 |
**Ալիմարդան բեկ Էլէքբեր բեկ օկլի Թոփչիբաշով** (ադրբ.՝ Əlimərdan bəy Ələkbər bəy oğlu Topçubaşov, մայիսի 4, 1862(1862-05-04), Թիֆլիս, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - նոյեմբերի 8, 1934(1934-11-08), Փարիզ, Ֆրանսիայի երրորդ հանրապետություն), Ադրբեջանի քաղաքական գործիչը, դիվանագետ, փաստաբան, Ռուսական թագավորության առաջին Պետական դումայի անդամ (1905), Բաքվում մուսուլմանական ազգային խորհրդի ժամանակավոր գործադիր կոմիտեի անդամ (1917), Ադրբեջանի Ժողովրդավարական Հանրապետության Պառլամենտի նախագահ (1918-1920);

Կենսագրություն
--------------

Ալիմարդան բեկ Թոփչիբաշովը ծնվել է 1863 թվականին Թբիլիսիում։ Առաջին կրթությունը ստացել է Թբիլիսիի գիմնազիայում և 1884 թվականին հաջողությամբ ավարտել է։ Գիմնազիան ավարտելուց հետո ընդունվել է Պետերբուրգի համալսարանի պատմության և բանասիրության ֆակուլտետ։ Բայց այնուհետև նա տեղափոխվել է իրավաբանական ֆակուլտետ և 1888 թվականին ավարտելուց հետո դարձել է իրավագիտության թեկնածու։

Ա.Թոփչիբաշովը եկավ Թբիլիսի և աշխատել է դատարանում որպես իրավաբան և դասավանդել է իրավաբանություն Թբիլիսիի գեոդեզիայի դպրոցում։ Թոփչիբաշովը, ով եկել էր Բաքու 1896 թվականին, որոշ ժամանակ աշխատել է որպես փաստաբան։ 1897 թվականից մինչև 1917 թվականիի վերջը նա եղել է «Կասպի» թերթի հիմնադիրներից և խմբագիրներից մեկը։ Տարիների ընթացքում հրապարակվել են նրա հարյուրավոր հոդվածներ։ Այս հոդվածներում Ա.Թոփչիբաշովը գրել է մի շարք բանաստեղծների, գրողների, դրամատուրգների, նշանավոր մտավորականների և անձանց մասին։

1905-1907 թվականների Ռուսաստանի հեղափոխության ժամանակ Ադրբեջանի շատ մտավորականներ, այդ թվում Ա.Թոպչուբաշովը միացել է ժողովրդի ազատության պայքարին։ 1917 թվականի մարտի 5-ին Բաքվում ստեղծվել է հասարակական կազմակերպությունների խորհուրդը և նրա գործադիր կոմիտեն։ Ա.Թոփչիբաշովը նույնպես դարձել է կոմիտեի անդամ։ Հուլիսին ստեղծվել է 33 հոգուց բաղկացած նոր կոմիտե։ Նոր կոմիտեի նախագահ ընտրվել է Ա.Թոփչիբաշովը։

1918 թվականի դեկտեմբերի 7-ին սկսվել է գործել Ադրբեջանի խորհրդարանը։ Նոր խորհրդարանի նախագահ ընտրվել է Ալիմարդան բեկ Թոփչիբաշովը։

Ա. Թոփչիբաշովը մահացել է 1934 թվականի նոյեմբերի 8-ին, Փարիզում։

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. ↑  SAINT-CLOUD (92) : cimetière
2. ↑  Ալիմարդան բեկ Թոփչիբաշով
3. ↑  Պետական և հասարակական գործիչներ
4. ↑  Ալիմարդան բեկ Թոփչիբաշով

Աղբյուրներ
----------

* Musa Qasımlı, Elmira Hüseynova. Azərbaycanın xarici işlər nazirləri. Bakı, Mütərcim, 2003; Yenidən işlənilmiş təkrar nəşr, Mütərcim, 201
**«Դիմիտրի Ռոստովցու ամրոցի հիմնադիրներին»** (ռուս.՝ Основателям крепости Димитрия Ростовского), հուշարձան Դոնի Ռոստովի կենտրոնում, որը նվիրված է քաղաքի հիմնադիրներին՝ Ռոստովի ամրոցի շինարարության ղեկավար Ալեքսանդր Ռիգելմանին, առաջին պարետ Իվան Սոմովին, մաքսային կառավարիչ Վասիլի Խաստատովին, Դոնի զորքի հրամանատար Դանիլ Եֆրեմովին և նրա համհարզ դոլոմանովյան կազակին։

Պատմություն
-----------

Քանդակագործ Սերգեյ Օլեշնյայի և ճարտարապետ Վլադիմիր Ֆոմենկոյի հեղինակած արձանի բացումը տեղի է ունեցել 2009 թվականի դեկտեմբերի 15-ին՝ հարմարեցվելով Դոնի Ռոստովի 260-ամյա հոբելյանին։ Քանդակագործական կոմպոզիցիան տեղադրված է այն վայրում, որտեղ գտնվել է սուրբ Դիմիտրի Ռոստովցու ամրոցը։

Նկարագրություն
--------------

Հուշարձանն իրենից ներկայացնում է բրոնզից ձուլված հինգտոննանոց զանգվածեղ քանդակագործական կոմպոզիցիա, որը պատկերում է հինգ անձի։ Պատկերված է ապագա ամրոցի շինարարության ծրագրի քննարկման պահը։ Այդ ամրոցից էլ սկսվել է Դոնի Ռոստովի պատմությունը։ Նախագիծը կատարված է ավելի շուտ քաղաքային քանդակի ոճով, քան ավանդական հուշարձանի։ Ոչ մեծ պատվանդանը միայն փոքր-ինչ է բարձրանում փողոցի մակարդակից։ Ընդ որում, պատվանդանը ներկառուցված է ոչ բարձր քառաստիճան սանդուղքի մեջ, որը տանում է դեպի հարթակ, որից այն բարձր է ընդամենը մի քանի տասնյակ սանտիմետրով։ Ատաման Եֆրեմովը պատկերված է ռազմավարային թնդանոթին նստած, իսկ կազակի ձեռքին ծածանվող դրոշ է։ Կոմպոզիցիայի մյուս հերոսները քիչ կռացած են 12-անկյունանի ամրոցի ռելիեֆային պլանի վրա։

Քննադատություն
--------------

Հուշարձանի կողմից իրական պատմության արտացոլումը դարձել է քննադատության առարկա, քանի որ ամրոցի նախագիծը երբեք չի քննարկվել, այլ կատարվել է Սանկտ Պետերբուրգում ինժեներ Վեդենեևի կողմից, մի քանի անգամ վերափոխվել է, հնարավոր է նաև, Ա. Ռիգելմանի մասնակցությամբ։ Ռիգելմանն ուղարկվել է Դոն որպես ինժեներ-շինարար, որը պարտավոր էր կյանքի կոչել ամրոցի՝ վերևներում հաստատված նախագիծը և այն որևէ մեկի հետ քննարկելու լիազորություններ չի ունեցել։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Основателей Ростова-на-Дону увековечат в бронзе(չաշխատող հղում)
2. 1 2  «Памятник «Основателям крепости Димитрия Ростовского»» (ռուսերեն). Ростовская областная детская библиотека имени В. М. Величкиной. Արխիվացված է օրիգինալից 2017-01-13-ին. Վերցված է 2017 թ․ հունվարի 19-ին.
3. ↑  «Памятник основателям крепости святого Димитрия Ростовского установят в Донской столице». Дон-ТР. Վերցված է 2017 թ․ հունվարի 19-ին.
4. ↑  «Основателям крепости Дмитрия Ростовского». Памятники Дона. Վերցված է 2017 թ․ հունվարի 19-ին.
**Գաբրիելա Ցիմմեր,** *Գաբի Ցիմմեր* (գերմ.՝ *Gabriele «Gabi» Zimmer*, մայիսի 7, 1955(1955-05-07), Արևելյան Բեռլին), գերմանացի քաղաքական և հասարակական գործիչ, 2012 թվականի ԵԽ-ի ձախ կուսակցության պատգամավոր։

Կենսագրություն
--------------

Միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո Լայպցիգում 1973 թվականին ընդունվել է Լայպցիգի համալսարան, որտեղ սովորել է լեզվաբանություն՝ կենտրոնանալով ռուսերենի և ֆրանսերենի վրա։ 1977 թվականին ավարտել է ուսումը և ստացել է մասնագետի դիպլոմ։ Այնուհետև որոշ ժամանակ աշխատել է Էռնեստ Թելմանի որսորդական և սպորտային զենքերի արտադրության ազգային ձեռնարկությունում (VEB): 1981 թվականից մինչև 1987 թվականը եղել է այդ ձեռնարկության թերթի խմբագիրը։

Կուսակցական գործունեություն
---------------------------

1981 թվականին մտել է Գերմանիայի սոցիալիստական միասնական կուսակցություն։ 1987 թվականից մինչև 1989 թվականը եղել է Զուլում գտնվող ձեռնարկությունում կուսակցության կոմիտեի անդամ, 1989 թվականի նոյեմբերին ընտրվել է կուսակցական կազմակերպության քարտուղար։ 1990 թվականի փետրվարից եղել է Ժողովրդավարական սոցիալիզմի կուսակցության կոմիտեի նախագահ, 1990 թվականի հուլիսից մինչև 1998 թվականի դեկտեմբերը՝ Թյուրինգիայում Ժողովրդավարական սոցիալիզմի կուսակցության հողային կազմակերպման նախարար։ 1997 թվականից մինչև 2000 թվականը զբաղեցրել է կուսակցության նախագահի տեղակալի պաշտոնը։ 2000 թվականի հոկտեմբերի 14-ին ընտրվել է կուսակցության նախագահ։ Սակայն 2002 թվականին Բունդեսթագի ընտրություններում կուսակցության պարտությունից հետո, քանի որ չէր հաղթահարել 5 տոկոսանոց արգելքը և այդպիսով որպես խմբակցություն խորհրդարան չէր անցել, որին հաջորդում է աջ և ձախ թևերի միջև ներկուսակցական պայքարը, Գաբին հրաժարվում է 2003 թվականի մայիսի 7-ին արտահերթ համագումարում իր թեկնածությունը կրկին առաջադրելու հնարավորությունից։ Այդ պաշտոնը նորից զբաղեցնում է Լոտար Բիսկին։

1990 թվականից մինչև 2004 թվականը եղել է Թյուրինգայի լանդթագի պատգամավոր, որտեղ 1999 թվականից մինչև 2000 թվականը զբաղեցրել է կուսակցական խմբակի նախագահի պաշտոնը։ ԵԽ-ի 2004, 2009 և 2014 թվականի ընտրություններում նա ընտրվել է կուսակցության ձախ թևի պատգամավոր։ Եվրախորհրդարանում Ցիմմերը զբաղվածության և սոցիալական հարցերի կոմիտեի, ինչպես նաև նախագահական խորհրդաժողովի անդամ է։

Ըստ իր կրոնական համոզմունքների՝ Ցիմմերը աթեիստ է։ Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։

Գրականություն
-------------

* Hans-Dieter Schütt: *Zwischen Baum und Basis. Gespräche mit Gabriele Zimmer.* Berlin 2000, ISBN 3-320-02008-0.
* *Internationales Biographisches Archiv* 03/2006 vom 21. Januar 2006]

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. 1 2  Munzinger Personen (գերմ.)
2. ↑

Արտաքին հղումներ
----------------

* Գաբի Ցիմմերի կայքը
* Գաբի Ցիմմերը եվրոպական ձախերի միջև

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Եվրախորհրդարան |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 122467469 · ISNI: 000000005311482X · LCCN: nr2001028618 · VIAF: 40261262 · WorldCat VIAF: 40261262 |

 |
**Պատմա-գավառագիտական թանգարան** (ռուս.՝ Историко-краеведческий музей Нижнего Тагила ), Նիժնի Տագիլ քաղաքի գլխավոր և ամենահին թանգարանը։ Գտնվում է քաղաքի կենտրոնում՝ Լենինսկի շրջանի Լենինի պողոտայում, Տագիլ լճակի ափին։ Ընդգրկված է «Լեռնագործարանային Ուրալ» նիժնիտագիլյան թանգարան-արգելոցի կազմում։ Թանգարանը գտնվում է գործարանի նախկին լաբորատոր թևի շենքում և քաղաքային խորհրդի հետ միասին կազմում է «Տագիլյան կրեմլ» ճարտարապետական համալիրը։

Պատմություն
-----------

Ժամանակակից նիժնիտագիլյան տեղական պատմության թանգարանը հայտնվել է 1840 թվականին որպես «Բնական պատմության և հնությունների թանգարան»։ Թանգարանը ստեղծվել է 1837 թվականին Նիժնի Տագիլում կազմակերպված գահաժառանգ Ալեքսանդր Նիկոլաևիչի համար կազմակերպված ցուցահանդեսի ցուցանմուշների հիման վրա։ «Թանգարանը» փակ հաստատություն էր, որի նպատակն էր հավաքել, պահել և ուսումնասիրել հավաքածուները և դրանք օգտագործել որպես Դեմիդովսկի Վիյսկի տեխնիկական ուսումնարանի ուսանողների համար ուսումնական ձեռնարկներ։

1891 թվականին «Թանգարան» հավաքածուն միավորվել է Վիյսկի թանգարանի հավաքածուներին և դրանց հիման վրա ստեղծվել է «Նիժնի Տագիլի և Լունևի գործարանի լեռնագործական թանգարանը»։ Այդ թանգարանը գործել է մինչև 1907 թվականը և փակվել է ֆինանսավորման բացակայության պատճառով, ինչը հանգեցրել է բազմաթիվ ցուցանմուշների կորստի։

Թանգարանը վերականգնվել է միայն 1924 թվականին որպես Նիժնի Տագիլ քաղաքի տեղական (գավառագիտական) թանգարան։ Նրա հավաքածուն համալրվել է «Տիրոջ տան» և շրջակա եկեղեցիների հազվագյուտ նմուշներով։ Թանգարանի հավաքածուն ժամանակակից տեսք է ձեռք բերել 1980-ական թվականների վերջերին, երբ նրա կազմից դուրս է հանվել բնության բաժինը և այն հայտնի է դարձել որպես տեղական պատմության թանգարան։

Թանգարանի ցուցադրություն
------------------------

Թանգարանի ցուցադրությունը ներկայացվում է 7 սրահներից, որոնց ցուցանմուշները պատմում են Նիժնի Տագիլի պատմության հնագույն ժամանակներից մինչև 1917 թվական։

* Սրահ № 1՝ պալեոլիթից մինչև վաղ երկաթե դարաշրջանի նախնադարյան հասարակություն. 16-17-րդ դարերում ռուսների կողմից Միջին Ուրալի յուրացումը
* Սրահ № 2՝ հանքավայրերի յուրացման պատմություն, 18-րդ դարում առաջին մետաղագործական գործարանների ի հայտ գալը
* Սրահ № 3՝ Նիժնի Տագիլի շրջանի պատմությունը 1806-1861 թթ.
* Սրահ № 4՝ Նիժնի Տագիլի շրջանի մշակութային կյանքը 19-րդ դարի 1-ին կեսին
* Սրահ № 5՝ Դեմիդովները ռուսական մշակույթի պատմության մեջ, ռուս-ֆրանսիական և ռուս-իտալական հարաբերությունների մեջ
* Սրահ № 6՝ Նիժնի Տագիլի շրջանի կյանքը 19-րդ դարի 2-րդ կեսին
* Սրահ № 7՝ Նիժնի Տագիլի շրջանի կյանքը 20-րդ դարի առաջին կեսին

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. ↑  «Историко-краеведческий музей». Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ մայիսի 3-ին. Վերցված է 2018 թ․ ապրիլի 20-ին.
2. ↑  Нижнетагильский музей-заповедник «Горнозаводской Урал»

Արտաքին հղումներ
----------------

* НИЖНЕТАГИЛЬСКИЙ МУЗЕЙ-ЗАПОВЕДНИК "ГОРНОЗАВОДСКОЙ УРАЛ"
**Ռուբեն Անդրանիկի Ամարյան** (մարտի 5, 1949(1949-03-05), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1993), ՌԴ բնական ԳԱ անդամ (1996), Մոսկվայի մարզի վաստակավոր աշխատող (2001)։

Կենսագրություն
--------------

1971 թվականին ավարտել է Մոսկվայի կապի էլեկտրատեխնիկայի ինստիտուտը։ Աշխատանքային գործունեությունը սկսել է 1973 թվականից։ 1981 թվականից աշխատել է ԽՍՀՄ կապի համակարգում։ 1985-1987 թվականներին աշխատել է «Մոսկվայի քաղաքային հեռախոսային ցանց» ԲԲԸ-ում, 1990-2000 թվականներին՝ «Մոսկվայի քաղաքային հեռախոսային ցանց» ԲԲԸ-ում, 1987-1990 թվականներին՝ Բուլղարիայում ԽՍՀՄ դեսպանության խորհրդական։ 2000-2001 թթ. եղել է Մոսկվայի մարզի Էլեկտրակապ ՓԲԸ գլխավոր տնօրենը, 2000-2006 թվականներին՝ Մոսկվայի Ցենտրտելեկոմ ընկերության տնօրեն։ Կենտրոնական հեռահաղորդակցության ընկերության նախագահ և կառավարման խորհրդի անդամ է։

Աշխատանքները վերաբերում են էլեկտրատեխնիկական կապի հիմնարար հարցերին։

Մրցանակներ
----------

* Մոսկվայի 850-րդ տարեդարձի հիշատակի մեդալ, 1997
* Հեռահաղորդակցության վարպետի կոչում, 1999
* Պատվավոր ռադիո-օպերատորի շքանշան, 2001
* Մոսկվայի մարզի վաստակավոր աշխատող, 2001
* Առանձնահատուկ ծառայության համար ՌԴ ֆեդերալ հատուկ ծառայության մեդալ, 2002
* Քաղաքացիական պաշտպանության նախարարության պատվավոր կոչում, Արտակարգ իրավիճակների և բնական աղետների վերացման ծառայություն, 2002

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հարցազրույց Ռուբեն Ամարյանի հետ
2. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005*.
3. ↑  Ռուբեն Անդրանիկի Ամարյանի

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |

 |
**Արցախի վերահսկիչ պալատ**, վերահսկիչ պալատը (ՎՊ) անկախ մարմին է, որը հսկողություն է իրականացնում բյուջետային միջոցների, օտարերկրյա պետություններից և միջազգային կազմակերպություններից ստացված փոխառությունների ու վարկերի, պետական ու համայնքային սեփականության օգտագործման նկատմամբ։ Վերահսկիչ պալատի գործունեության ծրագիրը հաստատում է Աժ-ն։ Արցախի ՎՊ-ն ստեղծվել է 2008 թվականին (նախագահ՝ Արթուր Մոսիյան)։ Նույն անձը չի կարող 2-ից ավելի անգամ անընդմեջ նշանակվել Արցախի գլխավոր դատախազ, ՄԻՊ և ՎՊ նախագահ, իսկ վերջիններս իրենց պաշտոնավարության ընթացքում չեն կարող պաշտոն զբաղեցնել պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմիններում կամ առևտրական կազմակերպություններում, զբաղվել ձեռնարկատիր գործունեությամբ, կատարել վճարովի այլ աշխատանք՝ բացի գիտական, մանկավարժական և ստեղծագործական աշխատանքից։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Արցախի վերահսկիչ պալատ Արխիվացված 2017-10-31 Wayback Machine

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Ղարաբաղյան ազատագրական պատերազմ (1988—1994) հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո ։*  |
**Եղիշե Մովսիսյան** (դեկտեմբերի 31, 1899(1899-12-31), Վան, Վանի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն - հունվարի 7, 1973(1973-01-07), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ խորհրդային ագրոքիմիկոս։ Գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր (1951), պրոֆեսոր (1961), ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1966)։

Մելիստ Մովսեսյանի հայրը։

Կենսագրություն
--------------

1927 թվականին ավարտել է Երևանի համալսարանի գյուղատնտեսական ֆակուլտետը։ 1930 թվականից աշխատել է Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտի ագրոքիմիայի ամբիոնում, 1937—1973 թվականներին՝ վարիչ։ 1970 թվականից միաժամանակ ղեկավարել է բույսերի սննդառության դիագնոստիկայի պրոբլեմային լաբորատորիան։

Գիտական աշխատանքները նվիրված են ՀԽՍՀ հողերի պարարտացման և ագրոքիմիական հետազոտությունների հարցերին։ Նրա ղեկավարությամբ մշակվել են հողի, բույսի և պարարտանյութերի ագրոքիմիական բնութագրման և հումուսի որոշման նոր մեթոդներ։

Պարգևներ
--------

Պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով։

Երկեր
-----

* Տեղական պարարտանյութերը և նրանց օգտագործումը, Երևան, 1942։
* Ագրոքիմիայի հիմունքները, Երևան, 1971։
* Պարարտացման փորձերի և կենսաբանական հետազոտությունների մեթոդներն ագրոքիմիայում, Երևան, 1981։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Հայաստանի գրադարանների համահավաք գրացուցակ

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 8582 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 43)։*  |
**«Չուդոմիր» տուն-թանգարան** (բուլղար․՝ Къща музей «Чудомир»), ազգային նշանակության պատմական մշակութային հուշարձան Բուլղարիայի Կազանլիկ քաղաքում։

Պատմություն
-----------

1890 թվականին Բուլղարիայի Կազանլիկ քաղաքում ծնվել է բուլղարացի հայտնի գրող, հասարակական գործիչ և նկարիչ Դիմիտր Չորբաջիյսկին՝ Չուդոմիրը։ Նա մահացել է 1967 թվականին։ 1968 թվականին նրա տունը հայտարարվել է թանգարան, իսկ մշակույթի հուշարձանների պաշտպանության ազգային խորհրդի 1998 թվականի դեկտեմբերի 3-ի թիվ 15 արձանագրության հիման վրա շենքին տրվել է ազգային նշանակության պատմական մշակութային հուշարձանի կարգավիճակ։

Թանգարանային համալիրը բացվել է 1979 թվականին։ Այն ներառում է Չուդոմիրի տունը, գեղարվեստավավերագրական ցուցադրություն, որը տեղավորվում է 300 մ² մակերեսով երեք սրահներում։ Համալիրի տարածքում կան Չուդոմիրի ավելի քան 15 հազար բնօրինակ ձեռագրեր, նամակներ, գրքեր, գծանկարներ և իրեր, ինչպես նաև իրեր, որոնք պատկանել են նրա կնոջը՝ նկարչուհի Մարա Չորբաջիյսկայային։ Այս թանգարանը Բուլղարիայում գրական-գեղարվեստական միակ թանգարանն է։ Այնտեղ է գտնվում Չուդոմիրի անվան հեղինակավոր մշակութային հիմնադրամը։

Թանգարանում պահպանվել է այն մթնոլորտը, որում 1924-1967 թվականներին աշխատել և ապրել է գրող Դիմիտր Չորբաջիյսկին։

Թանգարանը բաց է երկուշաբթիից ուրբաթ՝ ժամը 8:30-17:30-ին, իսկ շաբաթ և կիրակի օրերին՝ հունիսից սեպտեմբեր, ժամը 9:00-17:30-ին։

Թանգարանն ընդգրկված է հարյուր ազգային զբոսաշրջային վայրերի ցուցակում։ Թանգարանը Կազանլիկի տարածքում չուդոմիրյան տոնակատարությունների հիմնական կազմակերպիչն է, որոնք ավանդաբար անցկացվում են մարտի 25-ապրիլի 1-ին։

Չուդոմիրի թանգարանը քաղաքային մշակութային ինստիտուտ է։

«Չուդոմիր» տուն-թանգարանը բաց է վարդերի փառատոնի անցկացման ժամանակ։

Կազանլիկի մոտակայքում գտնվող Տուրիա գյուղում կա թանգարանի մասնաճյուղ։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  «Город Казанлык».
2. ↑  Press, 1979, էջ 228
3. 1 2  «Литературно-художествен музей "Чудомир"». Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ նոյեմբերի 13-ին.
4. ↑  «Музеи-Общински».
5. ↑  «Тольяттинские «народники» вернулись с Праздника роз».

Գրականություն
-------------

* *Mikhail Raichev* Болгарские музеи и памятники старины. — Press, 1979.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Литературно-художествен музей "Чудомир"
**Չինաստանի օպերայի թանգարան** (**Պեկինի օպերայի թանգարան**, չինարեն՝ 北京戏曲博物馆), թանգարան, որը նվիրված է Պեկինի օպերային։ Գտնվում է Սիչեն (Պեկին) Հուգուանհուեյգուան շենքի Վենչան համալիրի տաղավարում։

Պատմություն
-----------

Հուգուանհուեյգուան շենքի համալիրը կառուցվել է 1807 թվականին Հուֆանցյաո փողոցում (3-րդ տուն)՝ Սուանու դարպասներից ոչ հեռու։ 
Դեռ օպերայի թանգարանի բացումից առաջ այս վայրը լավ ծանոթ էր Պեկինի օպերայի սիրահարներին. Թայվանի կազմավորումից հետո այստեղ գտնվող թատրոնում սկսել են ելույթ ունենալ նրա այնպիսի հայտնի ներկայացուցիչներ, ինչպիսիք են Թան Սինպեյը, Յու Շույանը, Մեյ Լան Ֆանը, Չեն Յանցյուն, Չեն Դելինը։

Չինաստանի օպերայի թանգարանը բացվել է 1997 թվականի սեպտեմբերի 6-ին և դարձել է Պեկինի հարյուրերորդ թանգարանը։

Թանգարանի հիմնական ցուցահանդեսը կրում է «Պեկինի օպերային արվեստի ընդհանուր ակնարկ» անունը։ Այստեղ ներկայացված են փաստաթղթեր և ցուցանմուշներ ոչ միայն Պեկինի օպերայից, այլ նաև Չինաստանի ավանդական այլ օպերաների պատմությունից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  «Музей оперы Китая». Китайский информационный Интернет-центр. 2007 թ․ հուլիսի 30. Վերցված է 2016 թ․ մայիսի 11-ին.
2. ↑  *Fang Wang* Geo-Architecture and Landscape in China’s Geographic and Historic Context. — Springer, 2016. — Vol. 1. — P. 140—147. — 296 p. — ISBN 9789811004834
3. ↑  «История старых театров пекинской оперы». Журнал «Китай». Վերցված է 2016 թ․ մայիսի 11-ին.
4. 1 2  «Художественные музеи в Пекине». Международное радио Китая. 2007 թ․ հոկտեմբերի 5. Վերցված է 2016 թ․ մայիսի 11-ին.
**Յուրի Իվանովիչ Զաբրոդին** (ռուս.՝ Юрий Иванович Забродин, սեպտեմբերի 7, 1927(1927-09-07), Իվանովո, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - դեկտեմբերի 10, 2014(2014-12-10), Սարատով, Ռուսաստան), խորհրդային ֆուտբոլիստ, մարզիչ։ ՌԽՖՍՀ ֆուտբոլի վաստակավոր մարզիչ, ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ։

Կարիերա
-------

### Խաղացող

Առաջին ակումբը եղել է Իվանովոյի «Դինամոն»։ 1946 թվականի սեպտեմբերին տեղափոխվել է Լենինգրադ՝ ընդունվելով Պյոտր Լեսգաֆտի անվան ֆիզկուլտուրայի ինստիտուտ։ 1947 թվականին՝ սովորելու ժամանակ, խաղացել է տեղի «Ձերժինեց» ակումբում։ 1948 թվականի հունվարին հրավիրվել է «Զենիթի» հիմնական կազմ, որը հանդես էր գալիս ԽՍՀՄ առաջնության առաջին խմբում։ Մրցաշրջանի ընթացքում ստացել է ծանր վնասվածք, որի պատճառով բաց է թողել այդ մրցաշրջանի մնացած մասը և ամբողջ հաջորդ առաջնությունը։ 1950 թվականին Զաբրոդինը տեղափոխվել է Լենինգրադի «Դինամո», բայց անընդհատ վնասվածքների պատճառով թիմի կազմում չի անց կացրել ոչ մի խաղ։ Վերադառնալով տուն՝ երկու մրցաշրջան խաղացել է «Կրասնոե Զնամյայում», ինչից հետո խաղացել է քաղաքի առաջնությունում։

### Մարզչական

1957 թվականին Զաբրոդինը գլխավորել է «Սիբսելմաշը»։ Հետագայում աշխատել է Նովոսիբիրսկի ՍԿԱ ակումբի հետ։ 1962 թվականին գլխավորել է Իվանովոյի «Տեքստիլշչիկը», որտեղ աշխատել է 13 տարի։ Նրա օրոք ակումբը հաջողությամբ ելույթ է ունեցել ԽՍՀՄ առաջնության առաջին լիգայում։ Թիմի հետ աշխատանքի համար Զաբրոդինն արժանացել է ՌԽՖՍՀ վաստակավոր մարզչի կոչման։ Հետագայում գլխավորել է «Զնամյա Տրուդա», Կեմերովոյի «Կուզբասս» և Սարատովի «Սոկոլ» ակումբները։

Մարզչական կարիերան ավարտելուց հետո մնացել է ապրելու Սարատովում։ Եղել է «Սոկոլի» ՕՌՄՊՄԴ-ի տնօրեն։ Աշխատել է որպես ֆուտբոլային խաղերի տեսուչ։

Մահացել է 2014 թվականի դեկտեմբերի 10-ի գիշերը, կյանքի 88-րդ տարում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Статистика на сайте zenit-history.ru
2. ↑  Сегодня ночью ушел из жизни Юрий Иванович Забродин

Արտաքին հղումներ
----------------

* Лучший тренер века(չաշխատող հղում)
* «Տեքստիլշչիկի» բոլոր ֆուտբոլիստները Արխիվացված 2019-07-05 Wayback Machine
* «Տեքստիլշչիկի» բոլոր մարզիչները Արխիվացված 2014-02-02 Wayback Machine

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | FootballDatabase.eu · FootballFacts.ru |

 |