**Կարդիցա** (հուն․՝ Καρδίτσα), քաղաք Հունաստանում, Թեսալիայում։ Կարդիցա նոմոսի վարչական կենտրոնը։ 
Գտնվում է Թեսալիայի հարավ-արևմուտքում, Թեսալիական հարթավայրի կենտրոնական հատվածում, Պինիո գետի (հունարեն՝ Πηνειός, նախկինում Պինյոս) վտակներից մեկի մոտակայքում, որը կոչվում է «Կարդիցայի գետ»։ Քաղաքից արևմուտք վեր է խոյանում Պինդոս լեռնազանգվածը (հին հունարեն՝  և հուն․՝ Πίνδος):

Անվան ծագումնաբանություն
------------------------

Քաղաքի անվանումը ծագում է հունարեն՝ καρυδίτσα բառից («հունական ընկույզ» կամ «ընկուզենի» տեղական թեսալիական բարբառով կամ հունարեն՝ καρδιά բառից, թարգմանաբար նշանակում է «սիրտ», ինչը համապատասխանում է քաղաքի՝ Հունաստանի կենտրոնում գտնվելու դիրքով։

Գոյություն ունի նաև ձևափոխված սլավոնական «Գրադիցա» անվանումը։

Պատմություն
-----------

Կարդիցան համարվում է Թեսալիայի նոմոսների երեք մայրաքաղաքներից ամենաերիտասարդը, չնայած նոմոսի տարածքը բնակեցվել է դեռևս պալեոլիթի ժամանակաշրջանում։

Բնակավայրի ստեղծումը թվագրվում է թուրքական տիրապետության ժամանակաշրջանին։ Այն կառուցվել է Ագրաֆայի լեռների բնակիչների հարձակումներից պաշտպանվելու համար։ Առաջին անգամ նկարագրվել է 1811 թվականին անգլիացի ճանապարհորդ, ռազմածովային նավատորմի գնդապետ Ուիլիամ Մ. Լիկի կողմից (անգլ.՝ William M. Leake): 1821 թվականին քաղաքը գրեթե դատարկվել է ժանտախտի համաճարակի պատճառով, սակայն դարի կեսերին հաշվվում էր 400 կալվածք։ 1882 թվականին թուրքերից ազատագրվելուց հետո, բնակավայրը ձևափոխվում է քաղաքի և դառնում Կարդիցա դիմոսի կենտրոնը։ 1943 թվականի մարտի 12-ին ԷԼԱՍ-ի պարտիզանների ակտիվ գործունեության արդյունքում իտալական կայազորը ստիպված էր լքել քաղաքը։

### Քաղաքացիական պատերազմ

1948 թվականին Կարդիցայում տեղի է ունեցել Հունաստանի քաղաքացիական պատերազմի ամենաարյունալի ճակատամարտներից մեկը, երբ Հունաստանի դեմոկրատական բանակը հարձակվել է քաղաքի վրա։ Դեկտեմբերի 11-ի լույս 12-ի գիշերը այն Կարդիցայից դեպի արևմուտք լեռնային տեղանքում կենտրոնացրել է 1-ին և 2-րդ դիվիզիաները և հեծելազորի բրիգադը Կոստաս Կարայորգիսի (հունարեն՝ Κώστας Καραγιώργης) գլխավորությամբ և առաջ շարժվել դեպի քաղաք։

Կարդիցայի անվտանգության համար քաղաքում տեղակայվել են 600 հոգուց բաղկացած կառավարական զորքեր հրետանիով և մոտ 90 ոստիկան, որոնք տեղաբաշխված են եղել հսկիչ անցագրային կետերով և քաղաքի դիմադրության այլ կետերով։ Քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ Ազգային բանակի կորուստը կազմել է 19 մարդ զոհված և 85 վիրավոր։

Աշխարհագրություն
----------------

### Կլիմա

Կլիման միջերկրածովյան է, որը բնորոշ է Հունաստանի կենտրոնական հատվածին, որն աչքի է ընկնում շոգ ամառներով և ցուրտ ձմեռներով, հաճախակի ձյան տեղումներով։

Բնակչություն
------------

2001 թվականի մարդահամարի դրությամբ բնակչության թիվը կազմում էր 32 252 մարդ՝ արվարձանների բնակիչների հետ միասին՝ 37 768 մարդ, իսկ 2011 թվականի մարդահամարի դրությամբ՝ 56 747 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում է 88 մարդ/կմ²։

|  |
| --- |
| **Կարդիցայի բնակչության փոփոխության աղյուսակը** |
| 1950 | 1970 | 1980 | 1991 | 2001 | 2011 |
| 14 000 | 25 700 | 27 532 | 30 067 | 32 252 | 56 747 |

Հայտնի անձինք
-------------

* Նիկոլաոս Պլաստիրաս (Νικόλαος Πλαστήρας) (1883-1953) – զինվորական, քաղաքական գործիչ, 1945, 1950 և 1952 թվականներին եղել է Հունաստանի վարչապետ։
* Դիմիտրիս Յոլդասիս (Δημήτρης Γιολδάσης) (1897-1993) – բնանկարիչ։
* Սիանտոս Յորգիս (հուն․՝ Γιώργης Σιάντος, 1890-1947 թվականի մայիսի 20) – հունական քաղաքական գործիչ, 1942-1945 թվականներին եղել է Հունաստանի Կոմունիստական կուսակցության գլխավոր քարտուղար։
* Նիկոլայ (Մեսիակարիս) (1924-2013) - Համայն Հելլադայի Արքեպիսկոպոս։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Νεώτερον Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Ηλίου* τ. 10ος, σ.324

Արտաքին հղումներ
----------------

* Νομός Καρδίτσας, Կարդիցայի լրատվական կայք
* Δήμος Καρδίτσας, Կարդիցայի քաղաքապետարանի կայք
* Կարդիցայի օդային նկարահանում Archived 2010-06-14 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուս |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4292384-0 · LCCN: n93036367 · VIAF: 153754000 · WorldCat VIAF: 153754000 |

 |