Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ադա

**Ադա** (անգլ.՝ Ada), ծրագրավորման լեզու, ստեղծվել է 1979 - 1980 թթ. ԱՄՆ-ի Պաշտպանության նախարարության նախագծով։

Լեզվի ստեղծումը նպատակ է ունեցել ստեղծել միասնական ծրագրավորման լեզու նախարարության բոլոր համակարգերի համար։ Մասնավորապես Ադայի միջոցով պետք է կառավարվեին ռազմական հետևյալ օբյեկտները՝ նավեր, ինքնաթիռներ, տանկեր, հրթիռներ, արկեր և այլն։

Լեզուն կոչվել է Ադա ի պատիվ անգլիացի կին մաթեմատիկոս Ադա Լավլեյսի, ով հռչակավոր պոետ Ջորջ Բայրոնի դուստրն էր։

«Hello, world!» ծրագիրը ADA-ում
-------------------------------

«Hello, world!» ծրագրի զանազան տարբերակներ կարող եք տեսնել Վիքիգրքերում (անգլ․)։ Դրանց տարբերությունները հիմնավորված են `Put_Line` գրադարանային ֆունկցիայի օգտագործմամբ․ այս լեզվում կա այդպիսի օգտագործման կազմակերպման երեք տարբեր եղանակներ։

```
with Ada.Text\_IO;

procedure Hello is
  use Ada.Text\_IO;
begin
  Put\_Line("Hello, world!");
end Hello;

```

Այստեղ `Put_Line` ֆունկցիայի կիրառման համար այն ներառող `Ada.Text_IO` փաթեթը ներմուծվում է use կառուցվածքի օգտնությամբ, որն հնարավորություն է տալիս կանչել ֆունկցիան նրա անունի միջոցով առաց կվալիֆիկացիայի՝ անունի կանչման մեջ տվյալ ֆունկցիան ներառող փաթեթի նշման։

Քննադատություն
--------------

Ադան ենթարկվել մի քանի ճանաչված հեղինակության քննադատությանը՝ հիմնականում մեծ ծավալի և քերականության բարդության պատճառով։ Լեզուն մասնավորապես քննադատել են Չարլզ Հոարը և Նիկլաուս Վիրտը, ինչպես նաև Էդսգեր Դեյքստրան։ Դեյքստրան իր «Գիտական ֆանտաստիկան և գիտական իրականությունը» հոդվածում կասկած է արտահայտել, որ Ադայի պես բարդ լեզուն կարող է կանխատեսելի և կառավարելի լինել․

> Վերջերս դրա վառ օրինակն է հանդիսացել Ադա֊ն։ Եթե Ադա֊ն պետք է ունենա ստանդարտ, ավելի լավ է որ այդ ստանդարտը լինի աներկբա։ Առնվազն երկու նախաձեռնություն եղավ․ երկուսի արդնյունք էր մոտ 600 էջ կազմող ֆորմալ տեքստ, այսինքն անգամներ շատ, քան անհրաժեշտ է համոզվելու համար, որ երկու թուղթն էլ սահմանում են նույն լեզուն։ Այդ երկու փաստաթղթերի ակնհայտ անկառավարելիության պատճառն երկու խմբից ոչ մեկն էլ չէ, ոչ էլ այն ֆորմալ ձևն է, որ իրենք կիրառել են, այլ ինքը լեզուն․ արդյոք չներկայացնելով ֆորմալ ձևակերպում, լեզվի նախագծողները կարող են թաքցնել, որ առաջարկում են անկառավարելի հրեշ։ Այն, որ Ադա֊ն կթեթևացնի ծրագրավորման խնդիրները և կավելացնի մեր ջանքերի արդյունավետությունը՝ այն հեքիաթներից է, որոնց հավատալու համար պետք է ունենալ զինվորական կրթություն։
> 
> 
>

ADA լեզվով գրված օպերացիոն համակարգերը
--------------------------------------

### Ներկառուցված համակարգերը

* MaRTE
* RTEMS — բաց կոդով ՕՀ, որն մշակվել է ԱՄՆ-ի ՊՆ DARPA-ի կողմից
* Ravenskar
* RTOS-32

### Մշակման փուլում գտնվող ՕՀ-եր

* AuroraUX (ADA լեզվով OpenSolaris-ի, այնուհետև՝ DragonFly BSD-ի միջուկի վերագրման նախագիծ)
* Lovelace (օպերացիոն համակարգ L4 միջուկի վրա)

### Այլևս գոյություն չունեցող համակարգեր

* BiiN™
* Pulse™
* AdaOS

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑
3. ↑  
	* Գիտական ֆանտաստիկան և գիտական իրականությունը, Էդսգեր Դեյքստրա


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Հիմնական ծրագրավորման լեզուները (համեմատումը  • IDE  • պատմությունը  • ժամանակագրութունը) |
| --- |
|  |
| Օգտագործվողլեզուները | 
Ada •
APL •
Ասեմբլեր •
ActionScript •
ABAP/4 •
AutoIt •
AWK •
Basic •
C •
Կոբոլ •
C++ •
C# •
Cω •
Clarion •
Clojure •
ColdFusion •
Common Lisp •
D •
dBase •
Delphi •
Eiffel •
Erlang •
Euphoria •
F# •
Fort •
Fortran •
Gambas •
Go •
Groovy •
HAL/S •
Haskell •
Icon •
Ջավա •
ՋավաՍկրիպտ •
Limbo •
Lua •
Mudula-3 •
Object Pascal •
Objective-C •
OCaml •
Oz •
Parser •
Pascal •
Perl •
PHP •
PowerBASIC •
Python •
PL/1 •
Prolog •
R •
Ruby •
Scala •
Scheme •
Smalltalk •
SQL •
Standard ML •
PL/SQL •
Tcl •
Vala •
Visual Basic
(.NET)
 |
|  |
| Ուսումնական | 
Agda •
Clean •
Curry •
Լոգո •
ML •
REFAL •
Simula •
Օբերոն
 |
|  |
| IEC 61131-3 | 
Instruction List •
ST •
FBD •
Ladder Diagram (LD) •
SFC
 |
|  |
| Այլ | 
Modula-2 •
Miranda •
Hope •
Rexx
 |
|  |
| Էզոտերիկ | 
HQ9+/HQ9++ •
INTERCAL •
Brainfuck •
Brainfork •
Befunge •
Malbolge •
Piet •
Spoon •
Unlambda •
Whitespace •
FALSE •
LOLCODE
 |
|  |
| Վիզուալ | 
G
(LabVIEW) •
Microsoft VPL •
Sikuli •
VisSim •
Scratch
 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX531014 · GND: 4000430-2 · LCCN: sh85000774 · LNB: 000074567 · Microsoft: 515714638 · NKC: ph923516 |

 |

 |