**Ծուղրութ** (վրացերեն՝ წყრუთი - Ծղրութի), հայաբնակ գյուղ Վրաստանի Սամցխե-Ջավախք մարզի Ախալցխայի շրջանում, Ախալցխայից 4 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 1130 մ բարձրության վրա Փոցխով գետի ձախակողմյան վտակի ձորալանջին։

Բնակչություն
------------

Համաձայն 2002 թվականի տվյալների՝ գյուղն ուներ 1194 բնակիչ, հիմնականում հայեր, որից 567 տղամարդ և 627 կին, իսկ 2014 թվականի տվյալներով գյուղում ապրում էր 1056 մարդ, որից 523 տղամարդ և 533 կին։

Տնտեսություն
------------

Բնակիչներն զբաղվում են հացահատիկային բույսերի մշակությամբ, բանջարաբուծությամբ, այգեգործությամբ և անասնապահությամբ։ Գյուղն ունի միջնակարգ դպրոց (1969 թվականից), գրադարան, ակումբ և բուժկայան։ Գյուղի մոտակայքում կա շինարարական քարի հանքավայր, որով կառուցվել են Ախալցխայի բազմաթիվ հասարակական շենքեր և տներ։

Պատմություն
-----------

Ծուղրութի հայերը գաղթել են Էրզրումի նահանգի Իլիճե գյուղից։ Մինչ այդ՝ գյուղն ունեցել է քրիստոնյա բնակչություն, ովքեր հետագայում տեղափոխվել են հարևան հունաբնակ Միքելծմինդա գյուղը։ Գյուղի եկեղեցին (Սուրբ Սիոն) հիմնադրվել է 1881 թվականին։

1918 թվականի սկզբին, երբ երիտթուրքական նվաճողները ներխուժել են Անդրկովկաս, Ծուղրութի հայերը հարկադրված տեղափոխվել են Ախալցխա և տեղի բնակչության հետ վեց ամիս շարունակ հերոսաբար դիմադրել են թշնամուն, որի համար թուրքերը այրել և ավերել են Ծուղրութ գյուղը։

Ծուղրութում պահվում է 974 թվականին ընդօրինակված մանրանկարներով զարդարված Ավետարան (Ծուղրութի Ավետարան)։

Գյուղի գործող եկեղեցին Սուրբ Սիոնն է, որը հիմնադրվել է 1830-ական թվականներին։ Այն հիշատակվում է նաև Ս. Հակոբ անվամբ։ 1863 թվականին եկեղեցին փայտաշեն էր, իսկ 1881 թվականին կառուցվում է սրբատաշ քարով և ուղղանկյուն հատակագծով եկեղեցին, որը որոշ վերականգնումներով հասել է մեր օրերը։ Գյուղի մերձակայքում պահպանվել են Սուրբ Հակոբ, Սուրբ Կարապետ, Սուրբ Գևորգ, Սուրբ Աստվածածին, Հայր Հովսեփ մատուռ-սրբավայրերը։ Սուրբ Հայր Հովսեփ մատուռը գտնվում է գյուղամիջի հին գերեզմանատանը, կառուցվել է սրբատաշ քարից, կառուցման թվականն անհայտ է, հայտնի է, որ 1873 թվականին այն կանգուն էր։

Ծուղրութում է ծնվել հայագետ և պատմաբան Գալուստ Տեր-Մկրտչյանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014". საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური. ნოემბერი 2014. Retrieved 7 ნოემბერი, 2016.
2. ↑  სსიპ საგანმანათლებლო და სამეცნიერო ინფრასტრუქტურის განვითარების სააგენტო(չաշխատող հղում)
3. ↑  *Ս. Կարապետյան, Ախալցխա, Երևան, 2008, էջ 221-232։*.

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 146)։*  |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Ախալցխայի շրջան |
| --- |
|  |
| Վարչական կենտրոն՝ **Ախալցխա** |
|  |
| Քաղաքներ | Ախալցխա • Վալե |  |
|  |
| Գյուղեր | Աբաթխև (Խաշուտ) • Ագարա • Ածղուր • Անդա • Անդրիածմինդա • Անի • Բոգա • Գիորգիծմինդա • Գորկելի • Դիատոմիտի • Զեմո Սխվիլիսի • Զիկիլիա • Էլիածմինդա • Թիսել • Իվլիտա • Խակ • Խեոթի • Ծինուբան • Ծնիսի • Ծիրա • Ծղալթբիլա (Նորշեն) • Ծղորձա • Ծուղրութ • Կլդե • Շուրդո • Ղուլալիս • Ղրելի • Ճաճարաք • Ճվինթա • Մեծ Պամաճ • Միքելծմինդա • Մինաձե • Մուգարեթ • Մուսխի • Նաոխրեբ • Ջուլղա • Սազել • Սաղունեթ • Սվիրի • Սուխլիս • Վերին Սուխլիս • Տատանիս • Տղեմլիանա • Ուրավել • Փոքր Պամաճ • Փերսա • Օրալ |
|  |
| Պորտալ:Վրաստան |

 |

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Վրաստան Ախալցխայի հայաբնակ գյուղեր |
| --- |
|  |
| Ախալցխայի հայաբնակ գյուղեր | Աբաթխև • Խակ • Ծղալթբիլա • Ծինուբան • Ծիրա • Ծուղրութ • Ղուլալիս • Մեծ Պամաճ • Միքելծմինդա • Նաոխրեբ • Չեչերեկ • Ջուլղա • Սազել • Սուխլիս • Վերին Սուխլիս • Փոքր Պամաճ • Օրալ |

 |