recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Գիլոմ** (**Գիյոմ**) **Կալ** (ֆր.՝ Guillaume Caillet, 14-րդ դար, Բովե, Ֆրանսիա - 1358, Clermont) ֆրանսիացի գյուղացի, Մելլո գյուղից, Ժակերիայի ղեկավարներից։

Կենսագրություն
--------------

Գիլոմ Կալը եղել է գյուղացիական հակաֆեոդալական Ժակերիա ապստամբության ղեկավարը միջնադարյան Արևմտյան Եվրոպայում։ Ապստամբությունը ծագել է 1358 թվականին Ֆրանսիայում։ Ձգտում էր կազմակերպվածություն մտցնել ապստամբող գյուղացիների շարքերը և միավորել նրանց գործողությունները, փորձում էր ապստամբության մեջ ներգրավել նաև քաղաքաբնակներին։ 
Նրա շնորհիվ գյուղացիները կարողանում էին հակահարված տալ վարձկաններին, ովքեր հարձակում էին իրականացնում նրանց գյուղերի վրա։ 
Հայտնի է, որ Գիլոմը գերի է վերցրել ասպետների, ստիպելով նրանց խռովարարներին հավատարմության երդում տալ։ Ասպետները պետք է գյուղացիներին սովորեցնեին պատերազմի ժամանակ անհրաժեշտ կարգապահություն։

Գիլոմ Կալը մահացել է այն բանից հետո, երբ Կառլ Երկրորդը, մեկ շաբաթ չհամարձակվելով հարձակվել ապստամբների վրա, ստորության է դիմել։ Նա հրավիրում է Կալին բանակցությունների, իսկ վերջինս, հավատալով նրա «ասպետական խոսքին», չի ապահովվում իր անվտանգությունը գերիների միջոցով։ Արիստոկրատների բանակի ճամբար մտնելուց հետո նա դառնում է ռազմագերի։ Տեսնելով խռովարարների առաջնորդին` Կառլ Երկրորդը բացականչում է` «Պարզամիտ Ժակ», և Գիլոմ Կալը ձերբակալվում է։
Այդպես խռովարարները կորցնում են իրենց ղեկավարին և պարտվում են։ Ինքը` Գիլոմ Կալը, մահապատժի է ենթարկվել Կլերմոնում։ Դաժան խոշտանգումներից հետո նա գլխատվել է։ Նաև որոշ աղբյուրներում նշվում է, որ նա մահացել է այն բանից հետո, երբ նրան թագադրել են մետաղե շիկացած թագով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Agence bibliographique de l'enseignement supérieur (France)* Système universitaire de documentation (ֆր.) — Montpellier: ABES, 2001.
2. ↑  Всемирная история.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Гильом Каль — капитан жаков // Эхо Москвы, передача «Всё так», Наталия Басовская, Алексей Венедиктов

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | SUDOC: 152256407 · VIAF: 294269692 · WorldCat VIAF: 294269692 |

 |
**«Անմահության բարձունք»** (ռուս.՝ Высота Бессмертия), հուշահամալիր Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Բելայա Կալիտվա քաղաքի Աթաևո գյուղում, Սևերսկի Դոնեց գետի աջ ափին։ Հուշահամալիրը հիմնադրվել է 1967 թվականին։

Պատմություն
-----------

«Անմահության բարձունք» համալիրը նվիրված է 8-րդ կովկասյան կորպուսի 112-րդ բաշկիրական հեծելազորային դիվիզիայի ռազմական հեծելազորային էսկադրոնի մարտիկներին։ Էսկադրոնը ղեկավարել է լեյտենանտ Աննակլիչ Աթաևը։

1943 թվականի հունվարին, Բելայա Կալիտվայի համար մղվող ազատագրական մարտերի ընթացքում, էսկադրոնի մարտիկները, ամրանալով շրջակա տարածքում առանձնացող բարձունքին, մարտնչում էին հետևակային գումարտակի դեմ, որն օգտագործում էր ինքնաձիգներ և ուներ տասը տանկի, հրետանու և ականանետների աջակցություն։ Դրանով նրանք ծանրակշիռ ավանդ ունեցան քաղաքը ֆաշիստներից բարեհաջող ազատագրելու գործում։

Լեյտենանտ Աննակլիչ Աթաևը ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի նախագահության որոշմամբ հետմահու արժանացել է Խորհրդային Միության հերոսի կոչման, իսկ ստորաբաժանման նրա ենթակաները նույնպես հետմահու ստացել են Հայրենական պատերազմի I աստիճանի շքանշաններ։

Սկզբնապես հուշարձանն ուներ երեք հուշակոթողի ու հավերժական կրակի տեսք։ Ավելի ուշ` Հայրենական մեծ պատերազմում տարած հաղթանակի 40-ամյակի կապակցությամբ հուշակոթողների միջև տեղադրվեց սգացող Մայր Հայրենիքի քանդակը` դափնե պսակը ձեռքին։ Պատի կիսաշրջանին տեղադրված են հուշասալիկներ, որոնց վրա փորագրված են հերոսների անունները, իսկ ամբողջ հուշահամալիրի երկանքով գրված է հետևյալ մակագրությունը. «Նահատակվածների հիշատակին արժանի եղեք»։

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Անմահության բարձունք»
* «Անմահության բարձունք» համալիրը Վիքիքարտեզում
**Billboard 200** (Billboard ամսագրի թոփ 200), 200 ամենաշատ վաճառված երաժշտական ալբոմների և մինի-ալբոմների հիթ-շքերթ, ըստ Billboard ամսագրի։ Դա արվում է երգչի կամ արտիստի հեղինակությունը բարձրացնելու նպատակով։ Հաճախ մարդիկ հիշում են երգչի գրաված առաջնակարգ հորիզոնականները, ալբոմների երգերը, որոնք այլ երգերի համեմատ ավելի թանկ արժեին (գոնե մեկ շաբաթ շարունակ)։ Հիթ-շքերթը հիմնավորվում է միայն վաճառքների թվերի վրա (ԱՄՆ-ի տարածքում)։ 
Վաճառքը, որը հաշվում են մեկ շաբաթվա համար, սկսվում է երկուշաբթի օրը և տևում է մինչև կիրակի։ Նոր հիթ-շքերթի տվյալները հայտնվում են հինգշաբթի օրը։ Նման մի հիթ-շքերթ կոչվում է Billboard Hot 100։

Սովորաբար նոր ալբոմը հայտնվում է ամերիկյան շուկայում երեքշաբթի օրը։

Պատմություն
-----------

Billboard-ը սկսել է հիթ-շքերթներ թողարկել 1945 թվականից։ Սկզբում հաշվի էր առնվում միայն 5 առաջնակարգ հորիզոնականները, հիթ-շքերթների մասին տեղեկությունները ամեն շաբաթ չէին թողարկվում, երբեմն դրանք չէին թարմացվում 3-7 շաբաթ շարունակ։ Ամենշաբաթյա ֆորմատով Billboard-ը սկսեց թողարկվել 1956 թվականին։

Սկսած 1959 թվականի մայիսի 25-ից Billboard-ը սկսեց տարանջատել 2 տիպի հիթ-շքերթներ. 1-ը ստերեո ալբոմների հիթ-շքերթ (30 հորիզոնական), 2-ը մոնո ալբոմների հիթ-շքերթ (50 հորիզոնական)։ Այդ հիթ-շքերթները սկսեցին կրել *Երաժշտական Ալբոմների Լավագույն Վաճառք* անվանումները։ Մինչև 1963 թվականն այդ հիթ-շքերթների տեղերը անընդհատ փոխվում էին։ Այդ ժամանակահատվածի համար ստերեո ալբոմների հիթ-շքերթը ներառում էր 50 հորիզոնական, իսկ մոնո ալբոմների հիթ-շքերթը՝ 150։

1963 թվականի օգոստոսի 17-ին ստերեո և մոնո հիթ-շքերթները միաձուլվեցին մեկ ընդհանուր հիթ-շքերթի ներքո։ Այն ներառում էր 150 հորիզոնական և կրում էր *Լավագույն Երկարակյաց Սկավառակ* անվանումը։ 1967 թվականի ապրիլ 1-ին հիթ-շքերթը ընդլայնվեց մինչև 175 հորիզոնական, իսկ 1967 թվականի մայիսի 13-ին արդեն ընդգրկում էր 200 հորիզոնական։ 1984 թվականին հիթ-շքերթը կրկին վերանվանվեց *Լավագույն 200 Ալբոմ*։ 1992 թվականի մարտի 14-ին հիթ-շքերթը ստացավ իր ներկայիս անվանումը՝ *Billboard Top 200*։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Բիլբոարդի թոփ 200 Արխիվացված 2010-05-04 Wayback Machine
* Բիլբոարդի հիմք
**«Անջրպետ»** (բուլղար․՝ Бариерата), բուլղարացի գրող Պավել Վեժինովի վիպակը։ Առաջին անգամ հրատարակվել է 1976 թվականին։ Թարգմանվել է բազմաթիվ լեզուներով, այդ թվում՝ ռուսերեն և հայերեն։ Ռուսերենով առաջին անգամ հրապարակվել է «Արտասահմանյան գրականություն» ամսաթերթում (1978 թվական, 1 հրապարակում) Մայա Տարասովայի թարգմանությամբ։ Առաջաբանը գրել էր Լև Օզերովը։

ԽՍՀՄ-ի տարիներին հրապարակվել է ավելի քան 500 000 խմբաքանակով։ 1979 թվականին գրքի հիման վրա նկարահավել է համանուն ֆիլմը, որտեղ գլխավոր հերոսներին մարմնավորել են Ինոկենտի Սմոկտունովսկին և Վանյա Ցվետկովան։

Գոյություն ունեն բազմաթիվ թատերական բեմադրություններ։

Վիպակի համար Պավել Վեժինովը 1976 թվականին արժանացել է Դիմիտրովսկյան մրցանակի։

1981 թվականին Երևանում, «Սովետական գրող» հրատարակչությունում հրապարակվել է հայերենով։

Սյուժե
------

Վիպակում պատմվում է Անտոնի Մանև անունով կոմպոզիտորի մասին, ով բաժանվել է կնոջից և կյանքի բարդ շրջան է ապրում։ Մի անգամ գիշերային ռեստորաններից մեկում՝ «Սոֆիա»-ում, Անտոնին հանդիպում է մի տարօրինակ աղջկա՝ Դորոթեային, ով վերջերս ծանր հոգեբանական վնասվածք է ստացել։ Ծանոթությունից հետո Դորոթեան դառնում է հաճելի զրուցակից Անտոնիի համար։ Նրանք ընկերանում են, հետո պարզվում է, որ աղջիկը կարողանում է թռչել։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Павел Вежинов «Барьер» (fantab.ru)
2. ↑  Barierata (IMDB)
3. ↑  Павел Вежинов

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պավել Վեժինով-Անջրպետ(ռուսերեն) (Բուլղարերենից թարգմանել է Մայա Տարասովան)
«**Ասպետների բերդ**»՝ ռեժիսոր Սերգեյ Տարասովի գեղարվեստական ֆիլմը, որը նկարահանվել է «Մոսֆիլմ» կինոստուդիայում, «Ժանր» կինոստուդիայի մասնակցությամբ, 1990 թվականին, Ալեքսանդր Բեստուժև-Մարլինսկու «Նեյգաուզենի ամրոց» վեպի հիման վրա։ Ֆիլմի պրեմերիան տեղի է ունեցել 1991 թվականի մայիսին։

Սյուժե
------

Դեպքերը տեղի են ունենում 14-րդ դարում։ Ֆիլմում նկարագրվում է Լիվոնյան օրդենի և Ռուսիայի պայքարը։ Սահմանի փոխհրաձգությունների ընթացքում Նովգորոդի հարյուրապետ Վսեսլավը ազնվազարմ ասպետ Ռոմուալդ ֆոն Նորդեկի մոտ գերի է ընկնում և նրա Նեյգաուզենի ամրոցում անկնկալվում է ռազմագերիների փոխանակում։ Տանտերերը գերուն որպես հյուր են վերաբերվում։ Շուտով ամրոցում հյուրընկալում է ևս մի ասպետ՝ Էվալդ ֆոն Մեյը, ով աչք էր դրել Ռոմուալդի կնոջ՝ Էմմայի վրա։ Երազելով տիրանալ և՛ ամրոցին, և՛ տանտիրուհուն՝ Էվալդը փախցնում է Էմմային։ Ազնվազարմ Վսեսլավը, ի պատասխան Ռոմուալդի հյուրընկալության, օգնում է նրան փրկել Էմմային։ Որոշ ժամանակ անց Վսեսլավը ու Ռոմուալդը կրկին հանդիպում են մարտի դաշտում։

Դերերում
--------

* Ալեքսանդր Կազնով - *Վսեսլավ*
* Օլգա Կաբո - *Էմմա՝ Ռոմուալդի կին*
* Դենիս Տրուշկո - *Ռոմուալդ ֆոն Նորդեկ*
* Պարամոնով Եվգենի - *Էվալդ ֆոն Մեյ*
* Բորիս Խիմիչև - *Զիդֆրիդ ֆոն Մեյ*
* Ալեքսանդր Ինշակով - *Կոնրադ*
* Լիդիա Աննաևա - *Աննա*
* Ալեքսեյ Պանկին - *Անդրեյ*
* Յուրի Սլաբադենյուկ - *Պավել*
* Սերգեյ Նեչայև - *Սատտար*
* Սերգեյ Տարասով - *Մանֆրես Վոլֆ*
* Ալեքսեյ Կոլեսնիկով - *Հանս*
* Եվգենի Դեգտրյարենկո - *Ռիխարդ*

Ֆիլմի ստեղծողներ
----------------

* Սցենարի հեղինակ և ռեժիսոր՝ Սերգեյ Տարասով
* Օպերատոր՝ Գրիգոր Բելենկի
* Կոմպոզիտոր՝ Իգոր Կատյունկով

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Фильм «Рыцарский замок» на сайте www.kino-teatr.ru

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Ասպետական բերդ» ֆիլմը www.kino-teatr.ru կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ 5 պեսո (այլ կիրառումներ)

**5 պեսոն** (իսպաներեն՝ 'cinco pesos') ժամանակակից չիլիական պեսոյի մանրադրամ է, շրջանառության մեջ է 1992 թվականից։

Պատմություն
-----------

Այս մետաղադրամը Չիլիի Կենտրոնական բանկի կողմից արտոնագրվել է 1992 թ. մայիսին։ Նախկին «Օ'Հիգգինս» 5 պեսո դրամատեսակի (1990-1992) շարունակողն է, տարբերվում է միայն ձևով և չափսով (նախկինը կլոր էր, այս մեկը՝ ութանկյուն, և ավելի փոքր է տրամագծով)։

Չիլիական պեսոյի չափազանց ցածր փոխարժեքի պատճառով այս մետաղադրամը շրջանառության մեջ պրակտիկապես գոյություն չունի և նրա արտադրումը զուտ ձևական բնույթ է կրում (2010 թ հունվարի դրությամբ 1 չիլիական պեսոն հավասար է 0,001972 ԱՄՆ դոլարի)։

Նկարագրություն
--------------

### Դիմերես

Դրամի երեսի կողմի կենտրոնում պատկերված է Չիլիի Անկախության պատերազմի հռչակավոր գործիչ Բեռնարդո Օ'Հիգգինսի կիսադեմքը, «LIBERTADOR B. O'HIGGINS» («ԱԶԱՏԱՐԱՐ Բ. Օ'ՀԻԳԳԻՆՍ») գրությամբ, իսկ շուրջը գրված է «REPÚBLICA DE CHILE» («ՉԻԼԻԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ»)։

### Դարձերես

Ետևի կողմում՝ դափնե պսակով շրջապատված «5 PESOS» գրությունը, ստորև՝ տարեթիվը։

Աղբյուրներ
----------

* Chester L. Krauze and Clifford Mishler. Standard Catalog of World Coins. Iola, WI. 2002 Edition (20th Century), Page 345.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Չիլիի Կենտրոնական բանկ Արխիվացված 2010-02-11 Wayback Machine

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Չիլիի 5 պեսո մետաղադրամներ |
| --- |
|  |
| 
* 5 պեսո, 1851
* 5 պեսո, 1895
* 5 պեսո, 1898
* 5 պեսո, 1927
* 5 պեսո, 1956
* 5 պեսո, 1976
* 5 պեսո, 1981
* 5 պեսո, 1990
* 5 պեսո, 1992

 |

 |
**Քաջիկ Նիկոլայի Մնացականյան** (դեկտեմբերի 19, 1939(1939-12-19), Տաթև, Գորիսի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - մայիսի 15, 2004(2004-05-15), Երևան, Հայաստան), ՀՀ և ԼՂՀ ռազմական գործիչ, գնդապետ։

Կենսագրություն
==============

Քաջիկ Նիկոլայի Մնացականյանը ծնվել է 1939 թ. դեկտեմբերի 19-ին Գորիսի շրջանի Տաթև գյուղում։ Հայրը՝ տաթևցի Նիկոլը, զոհվել է Հայրենական մեծ պատերազմում։ 
Քաջիկ Մնացականյանն ավարտել է գյուղի միջնակարգ դպրոցը, որից հետո Քաջարանում աշխատել է որպես բանվոր։ 1958 թ. զորակոչվել է Խորհրդային բանակ, ընդունվել Ռիլսկի ռազմաավիացիոն տեխնիկական ուսումնարանը և այն ավարտել 1961 թ.-ին։ Նույն թվականին գործուղվել է Հայաստան և աշխատանքի անցել Զվարթնոց օդանավակայանում՝ որպես հատուկ սարքավորումների ավիացիոն-տեխնիկ։ Ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի տեխնիկական կիբեռնետիկայի ֆակուլտետը (1963-1968) թթ. ապա Լենինգրադի ավիացիոն ակադեմիան (1978-1979) թթ.։ Աշխատել է Զվարթնոց օդանավակայանի կուսկոմիտեի ազատված քարտուղար, հրամանատարի քաղգծով տեղակալ։ Մեծ է նրա դերը Հայաստանի տեղական օդանավակայանների (Գորիս, Կապան, Բերդ, Սիսիան) կառուցման գործում։ 
1982 թ.-ին նշանակվեց Զվարթնոց ավիամիավորման հրամանատարի առաջին տեղակալ և օդանավակայանի տնօրեն։ 1990 թվականին նշանակվել է Էրեբունի ավիաձեռնարկության գլխավոր տնօրեն և հսկայական աշխատանք կատարել Արցախի հետ օդային կապը պահպանելու գործում։ Այդ մասին «Դժոխք և Դրախտ» գրքում գրել է նաև Զորի Բալայանը։ 
1994-ից ակտիվ մասնակցություն է ունեցել հայկական բանակի կայացման գործում՝ սկզբում որպես ռազմավիատեխնիկական բազայի հրամանատար, իսկ 1996 թ-ից՝ Հայաստանի պաշտպանության նախարարության ավիացիայի վարչության պետ՝ օդուժի հրամանատար, որտեղ էլ աշխատել է մինչև իր կյանքի վերջը՝ Մայիսի 15, 2004 թ.։

Գրականություն
=============

* Ս.Մ.Պողոսյան «Տաթևի Համառոտ Պատմություն», երևան 2007
**Այնթապի բերդ** (թուրքերեն՝ Gaziantep Kalesi), բերդ Թուրքիայի Այնթապ (Գազիանթեպ) քաղաքի կենտրոնում գտնվող բլրի գագաթին։ Առաջին անգամ որպես դիտակետ օգտագործվել է Խեթական կայսրության ժամանակ։ Այն ընդարձակվել և վերածվել է ամրոցի հռոմեական տիրապետության ժամանակ։ Ամրոցը լրջորեն տուժել է 2023 թվականի փետրվարին տեղի ավերիչ երկրաշարժերից։

Պատմություն
-----------

Բլրի գագաթն առաջին անգամ որպես դիտակետ օգտագործվել է Խեթական կայսրության կողմից։ Հետագայում այն ընդլայնվել է և վերածվել գլխավոր ամրոցի՝ Հռոմեական կայսրության կողմից մ.թ. 2-րդ և 3-րդ դարերում։ Ամրոցը վերակառուցվել և ընդարձակվել է Բյուզանդիայի կայսր Հուստինիանոս I-ի օրոք մ.թ. 527-ից մինչև 565 թվականներին։ Շրջանաձև ամրոցի շրջագիծը 1200 մետր է (3900 ոտնաչափ)։ Պարիսպները կառուցված են քարից, իսկ ամրոցն ունի 12 բաստիոն։

Ամրոցը բազմիցս վերակառուցվել է։ Այստեղ փոփոխություններ են տեղի ունեցել 12-13-րդ դարերում, ինչպես նաև Օսմանյան կայսրության օրոք, և այն կարևոր դեր է խաղացել 20-րդ դարի սկզբին Թուրքիայի անկախության պատերազմի ժամանակ։

2023 թվականի փետրվարի 6-ին ամրոցը լրջորեն վնասվել է երկու հաջորդական երկրաշարժերից։ Արևելյան և հարավային բաստիոններից մի քանիսը փլուզվել են, իսկ ամրոցի շուրջ երկաթե ճաղավանդակները և պատերը լրջորեն վնասվել են։

Պատկերասրահ
-----------

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| Այնթապ ամրոցի կամուրջ, 19-րդ դար
 |
| Այնթապ ամրոցի կամուրջ, 19-րդ դար
  |

|  |
| --- |
| Տեսանյութ, որը ցույց է տալիս ամրոցի և մոտակա մզկիթի վնասները 2023 թվականի երկրաշարժի օրը
 |
| Տեսանյութ, որը ցույց է տալիս ամրոցի և մոտակա մզկիթի վնասները 2023 թվականի երկրաշարժի օրը
  |

 |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  Marcus, Lilit (2023 թ․ փետրվարի 6). «Ancient castle used by Romans and Byzantines destroyed in Turkey earthquake». *CNN* (անգլերեն). Վերցված է 2023 թ․ փետրվարի 6-ին.
3. ↑  Engelbrecht, Cora (2023 թ․ փետրվարի 6). «A castle that has stood guard over Gaziantep for nearly 2,000 years was badly damaged». *The New York Times* (ամերիկյան անգլերեն). ISSN 0362-4331. Վերցված է 2023 թ․ փետրվարի 6-ին.
4. 1 2  Defence Sites II: Heritage and Future
5. ↑  Marcus, Lilit (2023 թ․ փետրվարի 6). «Ancient castle used by Romans and Byzantines destroyed in Turkey earthquake». *CNN* (անգլերեն). Վերցված է 2023 թ․ փետրվարի 6-ին.
6. ↑  «A Turkish castle that withstood centuries of invasions is damaged in the earthquake».
**Վանգերբերգը** (գերմ.՝ Wangerberg) գյուղական բնակավայր է Լիխտենշտայնում` ընդգրկված Տրիզենբերգ համայնքի սահմաններում։ Փոստային ինդեքսն է` 9497։

Գյուղը տեղակայված է Հռենոսի աջ ափին՝ Տրիզեն բնակավայրից 0.5 կմ հեռավորության գտնվող բլրի վրա․ վերջինից անջատվում է անտառային զանգվածներով։

Բնակավայրի բարձրությունը ծովի մակարդակից կազմում է 565 մ։

Վանգերբերգի տարածքով է անցնում, այսպես կոչված, **«փախուստի ճանապարհը»** (գերմ.՝ Flüchtlingsweg). երկրորդ աշխարհամարտի ժամանակ նախատեսվել էր Լիխտենշտայնի տարածքով գերմանացիների կամ դաշնակիցների զորքերի անցումի դեպքում իշխանության ամբողջ բնակչությունը փախցնել և ապաստանել Ալպերում։

1933 թ․ Վանգերբերգի բնակիչ Մայնրադ Շեդլերը այստեղ հիմնադրել է մինչև հիմա գոյություն ունեցող անասնաբուծական ընկերությունը։

Առաջին «Weilerfest» երաժշտական փառատոնը տեղի ունեցել Վանգերբերգում 2009 թ․ հունիսի 18-ին։

Ծանոթագրություն
---------------

1. ↑  Google Maps-ի տվյալներով
2. ↑  Triesenberg to Wangerberg (անգլ.)
3. ↑  Informationen und Mitteilungen aus der Gemeinde Triesеn. «Der Flüchtlingsweg», 2001(չաշխատող հղում)
 (գերմ.)
4. ↑  75 Jahre Viehzuchtgenossenschaft Triesenberg(չաշխատող հղում)
 (գերմ.)
5. ↑  Weilerfest im Wangerberg(չաշխատող հղում)
 (գերմ.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
* Վանգերբերգի աերոլուսանկարը
**Մի անգամ գիշերը** (անգլ.՝ 'Twas the Night), 2001 թվականին նկարահանված ամերիկյան մանկական սուրբծննդյան հեռուստաֆիլմ։ Disney Channelի օրգինալ ֆիլմերից։

Սյուժե
------

Նիկ Ռիգլին անպատասխանատու մարդ է, որի հետ միշտ դժբախտությոններ են պատահում։ Մի անգամ հանցագործների խումբը որոշում է նրա միջոցով կոտրել նրա ղեկավարի բանկային հաշիվը։ Վախեցնելով նրան՝ ժամանակ են տալիս մինչև Սուրբ ծնունդ։ Նիկը փախչում է իր եղբոր՝ Ջոնի մոտ։

Ողջ ընտանիքից միայն Ջոնի և Էբբիի որդին՝ Դենին է ուրախ տեսնել հորեղբորը։ Ջոնին և Էբիին շտապ կանչում են հիվանդանոց, որտեղ նրանք աշխատում են և նրանք ծանր սրտով թողնում են իրենց երեք երեխաներին Նիկի հսկողության տակ։

Սուրբ ծննդյան նախօրեին տանը հայտնվում է Սանտա Կլաուսը՝ ժամանակը կանգնեցնելու մեքենայով։ Դժբախտ պատահարի հետևանքով Սանտան կորցնում է գիտակցությունը, իսկ Նիկը և Դենին իրենց վրա են վերցնում երեխաներին նվերներ հանձնելու պարտականությունը։ Շուտով Դենին հասկանում է, որ Նիկը նրան խաբել է և թալանել Սանտային։ Սանտա Կլաուսը գիտակցության է գալիս և Դենիին նրան բացատրում է ստեղծված իրավիճակը։

Միևնույն ժամանակ Նիկը փողոցում հանդիպում է իրեն սպառնացող ավազակներին, բայց նրանք չեն ճանաչում Սանտայի զգեստով Ջոնի և հարցնում են նրա տան ճանապարհը։ Նիկը հասկանում է, որ նրան հետևել են և այժմ նրա երեք եղբորորդիները վտանգի մեջ են։ Նա շտապում է վերադառնալ, ժամանակին հասնում է և Սանտայի կախարդական սարքի օգնությամբ սարսափ տարածում ավազակախմբի վրա՝ ստիպելով փախչել։

Նիկը վերադարձնում է Սանտայի սարքը և օգնում նրան նորոգել ջարդված սահնակը։ Հաջորդ առավոտյան նա հայտնաբերում է Սանտա Կլաուսի նվերը՝ կիթառը, որի մասին երազել էր մանկուց, սակայն ստանում է միայն հիմա, երբ հրաշագործը իրեն ջնջել է անհնազանդ երեխաների ցուցակից։

Դերերում
--------

* Ջոշ Ցուկերման — *Դենի Ռիգլի*
* Բրենդա Գրեյթ — *Քեյթլին Ռիգլի*
* Ֆիս Ուիլյամս — *Փիթեր Ռիգլի*
* Բրայան Քրենսթոն — *Նիկ Ռիգլի՝ Դենի և Քեյթլինի հորեղբայրը*
* Բարկլեյ Հոուպ — *Ջոն Ռիգլի՝ Դենիի և Քեյթլինի հայրը*
* Տորի Հիգինսոն — *Էբբի Ռիգլի՝ Դենիի և Քեյթլինի մայրը*
* Ջեֆերսոն Մապին — *Սանտա Կլաուս*

Մրցանակներ և կոչումներ
----------------------

2002-ին ֆիլմը ներկայացվել է տարբեր մրցանակների 5 անվանակարգերում և շահել է նրանցից 2-ը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  IMDB — awards

Արտաքին հղումներ
----------------

* Однажды ночью (անգլ.) *Rotten Tomatoes կայքից*
* О фильме (անգլ.) *movies.nytimes.com կայքից*
ԵրԱԶ-762 մեքենան Մոսկվայի փողոցներում
**ԵրԱԶ-762** (ռուս.՝ ЕрАЗ-762), խորհրդային շրջիկ ավտոֆուրգոն, որն արտադրվել է 1967 թվականից մինչև 1996 թվականը, Երևանի ավտոմոբիլային գործարանում` ԳԱԶ-21 «Վոլգա» մակնիշի ավտոմեքենայի հենահարթակի վրա։ Ի սկզբանե նախագծվել է որպես ՌԱՖ-977Կ։

Պատմություն
-----------

ՌԱՖ-977Կ մեկ տոննայանոց ավտոֆուրգոնների առաջին խմբաքանակը թողարկվել է Ռիգայի ավտոբուսային ֆաբրիկայում` 1966 թվականին, ՌԱՖ-977Դ «Լատվիա» միկրոավտոբուսի հիման վրա։ ՌԱՖ-ի արտադրական սահմանափակ հզորությունը այն ժամանակ թույլ չէր տալիս սկսելու սերիական արտադրություն և այդ մոդելը փոխանցեցին Երևանի ավտոմոբիլային գործարանին։ Պատմականորեն 1950-ական թվականներին պատկանող այդ մոդելը, չնայած իր հնաձևությանը, Երևանում թողարկվեց մինչև 1996 թվականը, քանի որ փոքր բեռնատարողությամբ շրջիկ ավտոֆուրգոնները ժողովրդական տնտեսություններում ունեին ծայրահեղ պահանջարկ։

Փաստացի, արտադրման երեսուն տարիների պատմության ընթացքում, գործարանի նշված արտադրանքը արդիականացվել էր աննշան կերպով։ 1966 թվականից մինչև 1979 թվականը, թողարկվել են նշված մոդելի մի քանի մոդիֆիկացիաներ։ Օրինակ, ԵրԱԶ-762-ը թողարկվում էր թափքի հարթ պատերով, ԵրԱԶ-762Ա մոդելն արդեն ուներ թափքի պատերին և բեռնասրահի դռների վրա տեղադրված պատուհաններ։ ԵրԱԶ-762Բ-ն ստացել էր ԳԱԶ-24 «Վոլգա» ավտոմեքենայի ագրեգատներ և դետալներ։

Մինչ մեր օրերը հասել են շատ քիչ թվով ԵրԱԶ ավտոմեքենաների նմուշներ, որոնք հիմնականում ԽՍՀՄ վերջին տարիների թողարկվածներն են։ Բացի այդ, նշված ավտոմեքենաների շահագործման ժամկետը սահմանափակվում էր հինգ տարով։ Դա հիմնականում կապված էր թողարկվող ավտոմեքենաների ոչ բարձր որակի հետ։ Ինչևէ, ԵրԱԶ ավտոմեքենաները հայ իրականության մեջ մնացին այն միակ, առաջին ու վերջին ծիծեռնակները, որից հետո ավտոարդյունաբերությունը Հայաստանում իսկապես դարձավ երազ։

Մոդիֆիկացիաներ
--------------

* ԵրԱԶ-762 (1966-1971)
* ԵրԱԶ-762Ա (1971-1976)
* ԵրԱԶ-762Բ (1976-1981)
* ԵրԱԶ-762Վ (1981-1996)
* ԵրԱԶ-762ՎԳՊ (1988-1996) հինգ տեղանոց ֆուրգոն
* ԵրԱԶ-762ՎԴՊ (1992-1996) հինգ տեղանոց պիկապ
* ԵրԱԶ-762Ռ (սառնավագոն)

Տեխնիկական բնութագիր
--------------------

* Երկարությունը - 5060 մմ
* Լայնությունը - 1790 մմ
* Բարձրությունը - 2060 մմ
* Առջևի անվածիրը - 1410 մմ
* Հետին անվածիրը - 1420 մմ
* Բեռնատարողությունը - 1000
* Բենզաբակի տարողությունը - 37-55 լ
* Զանգվածը - 2625 կգ

Գրականություն
-------------

* Шугуров Л. М. Автомобили России и СССР. — М.: ИЛБИ, 1994. — Т. 2. — С. 13, 15. — ISBN 5-87483-006-5

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Автомодельное бюро». ЕрАЗ-762 (ռուս.)
**«Հաջողության կղզի»** (ռուս.՝ Остров везения), ռեժիսոր Կիրիլ Կոզլովի կողմից նկարահանված ռուսական կատակերգություն։

Սյուժեն
-------

Անհաջողակ երիտասարդին հեքիաթային հնարավորություն է տրվում հայտնվել օվկիանոսի նավի տախտակամածին, որտեղ անցկացվելու է գեղեցկության մրցույթի եզրափակիչը։ Բայց նրա հաջողությունը խափանում է անսպասելի իրադարձությունների շարքը, որոնց արդյունքում նրան վիճակված է հայտնվել անմարդաբնակ կղզում, երեք աղջիկների՝ մրցույթի մասնակիցների շրջապատում։

Որպեսզի չդառնա զայրացած աղջիկների «որսը», որոնք զրկվել էին բաղձալի թագը նվաճելու շանսից, տղան խորամանկ ծրագիր է մշակում։ Նա բացատրում է աղջիկներին, որ հենց այդպես էր մտածված եզրափակիչը, և որ իրենց աղջիկներից ուշադիր հսկում են թաքնված տեսախցիկները։ Հետո նա սկսում է հորինել տարբեր մրցույթներ աղջիկների համար՝ նաև փնտրելով փրկության ելք։

Դերերում
--------

| Դերասան | Դեր |
| --- | --- |
| Ռոման Յունուսով | Ռոմա |
| Սվետլանա Խոդչենկովա | Լենա |
| Աննա Խիլկևիչ | Յուլիա |
| Ագնիա Դիտկովսկիտե | Դաշա |
| Ալեքսեյ Չումակով | Լյոշա |
| Տատյանա Օռլովա | Ռոմայի մայրը |
| Դաշա Աստաֆյևա | Կլոֆելինշիցա |
| Յուլիա Գրիշինա | Ատամանշա |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Internet Movie Database — 1990.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ակնարկ
* Ակնարկ Արխիվացված 2015-04-18 Wayback Machine

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | FilmAffinity · Internet Movie Database |

 |
**«Օրբելիների կոդը»**, հայ-ռուսական վավերագրական ֆիլմ հայտնի գիտնականների տոհմի, հայկական Օրբելիների ընտանիքի մասին։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2012 թվականի մարտի 12-ին։

Պատմություն
-----------

Ֆիլմը նկարահանել են Աշոտ Ջազոյանը և Վիկտորյա Գրուդինսկայան` Հայաստանի մշակույթի նախարարության, Realjet կինոընկերության և «4 формата» պրոդյուսերական կենտրոնի աջակցությամբ։ Ֆիլմը նկարահանվել է 7 ամսում։ Նկարահանվել է Վրաստանի, Հայաստանի և Ռուսաստանի տարածքում։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2012 թվականի մարտի 12-ին Մոսկվայում, «Ռոլան» կինոթատրոնում։

Սյուժե
------

Ֆիլմը Օրբելի հայտնի եղբայրների մասին է, որոնք գիտության և մշակույթի նշանավոր գործիչներ էին, որոնցից ամեն մեկն ընտրել է գիտության իր ճյուղը։ Ֆիլմը պատմում է նաև գիտության և մշակույթի ոլորտում հայ-ռուսական համագորցակցությանն ուղղված նրանց ավանդի մասին։ Ավագ եղբայրը՝ Ռուբեն Օրբելին, եղել է պրոֆեսոր, ԽՍՀՄ-ում ստորջրյա հնագիտության հիմնադիրը։ Միջնեկը՝ Լևոն Օրբելին, եղել է էվոլյուցիոն ֆիզիոլոգիայի ուսմունքի ստեղծողներից մեկը, ակադեմիկոս, Խորհրդային Միության գիտությունների ակադեմիայի փոխնախագահ։ Կրտսեր եղբայրը՝ Հովսեփ Օրբելին, մոտ քսան տարի եղել է Էրմիտաժի ղեկավարը, հիմնադրել է Հայաստանի Գիտությունների ակադեմիան և եղել նրա առաջին նախագահը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Сергей Денисов (2012 թ․ հուլիսի 5). ««Код Орбели» вновь на экранах». Новые Известия. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ հոկտեմբերի 8-ին. Վերցված է 2012 թ․ հուլիսի 5-ին.
2. ↑  Օրբելի եղբայրներից յուրաքանչյուրն իր նշանակալի ներդրումն ունի ռուսական մշակույթում
3. ↑  Елена Хрусталева (2012 թ․ մարտի 16). «В Москве прошла презентация фильма «Код Орбели»». NovostiNK.ru. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հոկտեմբերի 8-ին. Վերցված է 2012 թ․ հուլիսի 5-ին.
4. ↑  «125 ЛЕТ СО ДНЯ РОЖДЕНИЯ ИОСИФА ОРБЕЛИ. "Код Орбели"». Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հոկտեմբերի 8-ին. Վերցված է 2012 թ․ հուլիսի 5-ին.
**Մարկո Միրիչ** (սերբ.՝ Марко Мирић, մարտի 26, 1987(1987-03-26), Կարգուևաց, Սերբիայի Սոցիալիստական Հանրապետություն, ՀՍՖՀ), սերբ ֆուտբոլիստ, բելգիական «Լոքերեն» ֆուտբոլային ակումբի կիսապաշտպանն է։

Ակումբային կարիերա
------------------

Միրիչը կարիերան սկսել է սերբական «Մետալաց» ակումբում, որից հետո շարունակել սերբական մեկ այլ՝ «Սպարտակ (Սուբոտիցա)» ակումբում։ 2012 թվականին հրավիրվել է «Ցրվենա Զվեզդա», որի կազմում կարողացել է նվաճել Սերբիայի գավաթը։ Սակայն չկարողանալով ամրապնդվել թիմի հիմնական կազմում 2013 թվականի առաջին հատվածը վարձավճարով հանդես է եկել «Ռադնիչկի (Կրագուևաց)» ակումբի կազմում։

2014 թվականի հունվարին ֆուտբոլիստը տեղափոխվում է բելառուսական «Մինսկ»։ Նոր ակումբի կազմում Միրիչը հանդես էր գալիս եզրային կիսապաշտպանի դիրքում, սակայն մարզիչը նրան տեսնում էր նաև կենտրոնական հարձակվողի դիրքում։ Ֆուտբոլիստը կարողացավ դառնալ թիմի լավագույն ֆուտբոլիստներից մեկը առաջնությունում հեղինակելով 3 գնդակ և կատարելով 3 գոլային փոխանցում։ Նույն տարվա հուլիս ամսին Միրիչը լքում է բելառուսական ակումբը։

2014 թվականի օգոստոսին ֆուտբոլիստը պայմանագիր է ստորագրում խորվաթական «Սլավեն Բելուպո» ակումբի հետ։ Խորվաթիայում կարողանում է անցկացնել հաջող մրցաշրջան առաջնությունում դառնալով 10 գոլի հեղինակ։ 2015 թվականի ամռանը ֆուտբոլիստը տեղափոխվում է բելգիական «Լոքերեն»։

Ազգային հավաքականի կազմում
--------------------------

Սերբիայի ազգային հավաքականի կազմում իր առաջին խաղն անցկացրել է 2010 թվականի նոյեմբերի 17-ին, երբ թիմը մրցում էր Բուլղարիայի ազգային հավաքականի հետ։ Ազգային հավաքականի կազմում անցկացրել է 3 հանդիպում։

Նվաճումներ
----------

* Սերբիայի գավաթակիր ֊ 2011/12

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Transfermarkt.com(բազմ․) — 2000.
2. ↑  Футбол. Марко Мирич стал игроком "Минска"
3. ↑  Марко Мирич: "Тренера мы называем по отчеству - Викторыч"
4. ↑  Мирич покинул "Минск"
5. ↑  Марко Мирич перешел в «Славен Белупо»

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ֆուտբոլիստի էջը *Sports.ru* կայքում
* Միրիչը soccerway.com կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | BDFA · eu-football.info (խաղացող) · FootballDatabase.eu · FootballFacts.ru · National Football Teams.com · Reprezentacija.rs · Soccerway · teams.by · Transfermarkt (խաղացող) · Պրեսբոլ |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բրաբիոն (այլ կիրառումներ)
**Բրաբիոն Նոտար Պալատեցի** կամ *Բրաբիոն գրագրուհի* (1750, Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն - 1835, Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն), հայ գրչուհի, մանկավարժ։

Բրաբիոն գրագրուհին հեղինակ է բազմաթիվ ընդօրինակությունների, որոնց մեծ մասը կատարել է Պալատի Ս. Հրեշտակապետ եկեղեցու դպրատանը։ Նրա ընդօրինակություններից պահպանվել են տասնյոթ ձեռագիր, որոնցից ութը Մատենադարանում, մնացածը ցրված են տարբեր երկրներում։ Բրաբիոնը առաջին հայ կինն է, որ զբաղվել է տպագրական գործով, այն զուգակցելով մանկավարժության և գրչագրության հետ։ Եղբոր՝ Մատթեոս դպիրի հետ երկար տարիներ գործակցել է և դասավանդել իրենց տանը բացված երկսեռ դպրոցում։ Քույր և եղբայր թաղված են Էդիրնե-քափույի գերեզմանատանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Վ. Զարդարյան, Հիշատակարան, 1910, Կոստանդնուպոլիս

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 542)։*  |
**Թիգան Փրեսլի** (անգլ.՝ Teagan Presley, իսկական անունը - Էշլի Էնն Էիրիկսոն (Ashley Ann Erickson), հուլիսի 24, 1985(1985-07-24), The Woodlands, Մոտգոմերի շրջան, Տեխաս, ԱՄՆ), ամերիկացի պոռնոդերասանուհի։ Նկարահանվել է 165 պոռնոֆիլմերում սկսած 2004 թվականից, երբ նա պայմանագիր է կնքել Digital Playground ստուդիայի հետ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1985 թվականի հուլիսի 24-ին, ԱՄՆ-ում։ Եղել է ընտանիքի ավագ զավակը և օգնել է ծնողներին երեք քրոջը և երեք եղբորը դաստիարակելուն։ Յոթ տարի զբաղվել է մարմնամարզությամբ և պարերով։ Տասնհինգ տարեկանում ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Միսսիի Վիեխո (Կալիֆոռնիայի նահանգ)։ Մինչև պոռնոդերասանուհու կարիերան մի քանի տարի սովորել է քոլեջում։

Փրեսլին ապրում էր մի երիտասարդի հետ, որը գործազուրկ էր։ Որպեսզի ապրուստի միջոցներ հայթայթի 18 տարեկանում սկսում է նկարահանվել պոռնոֆիլմերում։ Կարիերայի առաջին ութ ամիսներին նկարահանվում է 70 հոլովակում, որոնցից շատերը անալ սեքսի դերեր էին։

Կարիերա
-------

2004 թվականի վերջին Փրեսլին ստորագրում է երեք տարվա բացառիկ պայմանագիր Digital Playground պոռնոկենտրոնի հետ։

2005 թվականի նոյեմբերի 11-ին Փրեսլին ունենում է Յորդանի անունով աղջիկ։ 2007 թվականի նոյեմբերին ամուսնանում է Թայլեր Դերդենի հետ, իսկ արդեն մայիսին ծնվել էր Թիգանի երկրորդ դուստրը։ 2008 թվականի հուլիսին պոռնոաստղը ամուսնալուծվում է Թայլեր Դարդենից։ Ենթադրվում է, որ պատճառը նույն տարվա սեպտեմբերին ծանոթությունն էր Ջոն Լեմոնի հետ։

2008 թվականի նոյեմբերին արված Թիգանի լուսանկարը զարդարում է Penthouse-ի 2009 թվականի հունվարի թողարկման շապիկը։ 2009 թվականին Փրեսլին և նրա կողակից Ջոն Լեմոնը բացում են իրենց սեփական ստուդիան, որը կոչվում է Skin Worxxx: Թիգան Փրեսլին բիսեքսուալ է։ Նա հայտարարել է, որ սիրում է աղջիկներին, թեպետ կյանքում պետք է ունենալ մի քանի տղամարդ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Christine Clarridge and Jennifer Sullivan (2011 թ․ հունվարի 27). «Porn-star stalker: Pierce County man gets 4-month sentence». Seattle Times Newspaper. Վերցված է 2011 թ․ հունվարի 29-ին.
2. 1 2  Internet Adult Film Database — 1995.
3. 1 2  Abby Ehmann (2005 թ․ փետրվարի 15). «Sexy Spreads: Teagan Presley». Eros NY. Արխիվացված օրիգինալից 2006 թ․ նոյեմբերի 13-ին. Վերցված է 2008 թ․ հուլիսի 4-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Թիգան Փրեսլի***էջը Վիքիպահեստում |

* Պաշտոնական կայք
* Teagan Presley Internet Movie Database կայքում
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Առաքելյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Ալեքսան Գևորգի Առաքելյան** (օգոստոսի 7, 1982(1982-08-07), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ - ապրիլի 2, 2016(2016-04-02), Արցախ), ապրիլյան քառօրյա պատերազմի հերոս, փոխգնդապետ։

Կենսագրություն
--------------

Ալեքսան Առաքելյանը ծնվել է 1982 թվականին, Գյումրի քաղաքում։ Սովորել է Գյումրու տեղի դպրոցում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո 2001 թվականին ընդունվել է Վազգեն Սարգսյանի անվան ռազմական ինստիտուտ։ 2004 թվականին, ավարատելով ինստիտուտը 10 տարի ծառայել է հարավային սահմանին՝ որպես դասակի հրամանատար։ 2014 թվականին ուսումը շարունակել է ռազմական ակադեմիայում, որից հետո տեղափոխվել Վարդենիսում գտնվող զինվորական երկրորդ կորպուս՝ որպես ծառայության պետ։ Հետագայում անցել է հարավային սահման և նշանակվել հրամանատարի մարտական գծով առաջին տեղակալ։ Փոխգնդապետ Ալեքսանի անունով Գյումրիում բացվել է պուրակ։

Մարտական գործողություններ
-------------------------

2016 թվականի ապրիլի 2-ի լուսաբացին ժամը 6-ի սահմաններում, Ալեքսանը և ևս 4 սպա «Ուազ» մեքենայով մեկնել են դիրքեր՝ ընկերներին օգնելու։ Սակայն, տեղյակ չեն եղել, որ դիրքը գրավված է թշնամու կողմից։ Երբ նկատել է, որ անօդաչու սարքը նկարում է վաշտը, զինանոցն ու իր աշխատասենյակը, զորքին կարգադրել է անմիջապես դուրս գալ վաշտից։ Ալեքսանը, շտապելով ցանկացել է գրավել դիրքը։ Հասնելով դիրք, մեքենան ընկել է շրջափակման մեջ։ Զինակից ընկերների զոհվելուց հետո, ուսից վիրավորում է ստացել, սակայն շարունակել է կռվել մինչև մահացու վիրավորում ստանալը։ Այդ վիճակում 30 մետր վազելով առաջ է գնացել և նռնակով պայթեցրել թշնամու զինվորներին։ Ցավալի լուրը հասել է ապրիլի 10-ին, երբ հայկական կողմին էր հանձնվել ապրիլի 2-ից 5-ը ծավալված ռազմական գործողությունների արդյունքում անհետ կորած 18 զինծառայողների մարմինները։ Նրանց մեջ էր նաև Ալեքսան Առաքելյանի մարմինը

Պարգևներ
--------

* «Մարտական ծառայություն» մեդալ

Հուղարկավորություն
------------------

Հոգեհանգիստը տեղի է ունեցել 2016 թվականի ապրիլի 12-ին ժամը 18:00-ին, իսկ հուղարկավորությունը՝ 2016 թվականի ապրիլի 13-ին, ժամը 14:00-ին Գյումրու Սուրբ Նշան եկեղեցում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հերոս Ալեքսան Առաքելյանը
2. ↑  Գյումրեցի փոխգնդապետ Ալեքսան Առաքելյանն Արցախն էր համարում իր երկիրը
3. ↑  Ծնունդով գյումրեցի փոխգնդապետ Ալեքսան Առաքելյանն այնքան էր սիրում Արցախը, որ տեղափոխվել էր այնտեղ՝ ապրելու. նա մինչեւ վերջին ուժը մարտնչել է թշնամու հետ. խոնարհվում ենք

Արտաքին հղումներ
----------------

* Նվիրյալները. Ալեքսան Առաքելյան
* Փոխգնդապետ Առաքելյանի ցանկացածի պես, բայց առանց նրա
* Գյումրիում բացվեց փոխգնդապետ Ալեքսան Առաքելյանի անվան պուրակ
* «Հերոս ծնված». Ալեքսան Առաքելյան, Tsayg.am
* Վերջին հրաժեշտը փոխգնդապետ Ալեքսան Առաքելյանին
* ԱՌՅՈՒԾՆԵՐԻ ՓԱՂԱՆԳԸ
**Արյունոտ լեդի Բեթորի** (անգլ.՝ *Lady of Csejte*), Անդրեյ Կոնստի պատմական թրիլլերը, որը ստեղծվել է Էլիզաբեթ Բեթորիի պատմության հիման վրա (1560-1614), որը համարվում է պատմության արյունոտ սերիական մարդասպաններից մեկը։
Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2015 թվականի փետրվարի 26-ին։

Սյուժե
------

Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում XVII դարում Չեխտիցում (Չեխտիցե, Հունգարիայի թագավորություն), որտեղ իշխում էր կոմսուհի Բեթորին՝ հայտնի իր գեղեցկությամբ, խելքով և հարստությամբ։ Ֆիլմի գլխավոր դերերում հանդես են գալիս գնչու քույր և եղբայր Ալեթը և Միշան, որոնք ապրուստը վաստակում են զանազան հնարքների և գողության միջոցով։ Նրանք փնտրում են մեկ տարի առաջ անհետացած իրենց ավագ քրոջը՝ Կատյային։

Մի օր նրանց գողության համար բռնում են, սակայն կոմսուհի Բեթորիի հրամանով բաց են թողնում և տեղափոխում պալատ։ Երեխաները տարօրինակություններ են նկատում պալատում և ենթադրում են, որ պալատում ինչ-որ արտասովոր բան է կատարվում։ Նրանք հետախուզություն են ձառնակրում՝ իմանալու համար, թե դղյակում ինչ է կատարվում և ինչ է պատահել իրենց քրոջը։ Այդ ճանապարհին նրանք հանդիպում են կոմսուհի Բեթորիի ծառաներին, որոնք մասնակցում էին նրա սարսափելի ծրագրերի իրականացմանը։

Դերերում
--------

* Սվետլանա Խոդչենկովա - Էլիզաբեթ Բեթորի
* Իզաբել Ալեն - Ալեթ, գնչուհի աղջիկ
* Լուկաս Բոնդ - Միշա, գնչու տղա
* Ադա Կոնդեեսկու - Կատյա, Ալենի և Միշայի մեծ քույրը
* Բոգդան Ֆարկաշ - կոմս Թուրզո
* Պավել Դերևյանկո - Աթիլա, հետևող
* Լիյա Սինչևիչ - Դորոտա, կոմսի ծառան
* Ալեկսանդրա Պոյանա - Իլոնա, կոմսի ծառան
* Պաուլ Դյանկոնսկու - Լասլո
* Վիրջինյա Ռոգին - քնկոտ կին
* Վալենտին Թեոդոսիյու - Արջ, դատավորի օգնական
* Կլաուդիու Թրանդաֆիր - դատավոր

Ստեղծում
--------

Ֆիլմը պատկանում է Enjoy Movies և Glacier Films ստուդիաներին, մինչ այդ ֆիլմի պատասխանատու էր համարվում «Ամերիկական գողություն»։ Նկարահանումները սկսվել են 2013 թվականին Բուխարեստում որտեղ տաղավարների պատասխանատու էր համարվում Media Pro ստուդիան։

Գնահատական
----------

Ֆիլմը կինոքննադատների կողմից ստացել է բացասական արձագանք։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Internet Movie Database — 1990.
2. ↑  Internet Movie Database — 1990.
3. ↑  ‘Wolverine’ Star Joins Horror-Thriller ‘Lady of Csejte’
4. ↑  Cannes: New Company Glacier Films Announces 11-Picture Slate
5. ↑  «Рецензия на фильм «Кровавая леди Батори»: Женщина, которая убьет». Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ մարտի 1-ին. Վերցված է 2016 թ․ հունվարի 8-ին.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ČSFD · FilmAffinity · Internet Movie Database · Rotten Tomatoes |

 |
**Պետրոս I-ի տուն-թանգարան** (էստ․՝ Peeter I majamuuseum), թանգարան Էստոնիայի մայրաքաղաք Տալլինի Կադրիորգ զբոսայգում։ Տալլինի քաղաքային թանգարանի յոթ մասնաճյուղերից մեկն է։

Պատմություն
-----------

Թանգարանը բացվել է այն շենքում, որտեղ Շվեդիայի հետ Հյուսիսային պատերազմի ընթացքում 11 անգամ կանգ է առել Պետրոս I ռուսական ցարը։ 17-րդ դարում կառուցված այս տունը պատկանել է ռատման Հերման ֆոն Դրենտելնին։ Պետրոսն առաջին անգամ այստեղ եկել է 1714 թվականին, իսկ 1715 թվականին տունը 1400 ռուբլով գնել է նախորդ սեփականատիրոջ այրուց։

Թանգարանը բացվել է 1806 թվականին՝ Ռուսաստանի կայսր Ալեքսանդր I-ի հրամանով, որն այդ վայրերն այցելել է 1804 թվականին։

1941 թվականից Պետրոս I-ի տուն-թանգարանը Տալլինի քաղաքային թանգարանի մասնաճյուղն է։

Ցուցադրություն
--------------

Ներքին հարդարանքը պահպանվել է Պետրոս Մեծի ժամանակներից։

Թանգարանի գեղարվեստական հավաքածուի ամենավաղ ստեղծագործությունը 1639 թվականին Սևագլուխների եղբայրությանը նվիրաբերված ռուսական ցար Միխայիլ Ֆեդորովիչ Ռոմանովի դիմանկարն է։

Պատկերասրահ
-----------

* ՀյուրասենյակՀյուրասենյակ
* ՀյուրասենյակՀյուրասենյակ
* ՆնջասենյակՆնջասենյակ
* ԽոհանոցԽոհանոց
* ՃաշասենյակՃաշասենյակ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  «Организация Таллиннский городской музей — Tallinna Linnamuuseum». *linnamuuseum.ee*. Վերցված է 2021 թ․ մայիսի 8-ին.
3. 1 2 3 4  «О музее — Tallinna Linnamuuseum». *linnamuuseum.ee*. Վերցված է 2021 թ․ մայիսի 8-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Թանգարանի պաշտոնական կայքը
* Եկատերինենտալ զբոսայգում, որը էստոնացիներն անվանում են Կադրիորգ, գտնվող Պետրոս I-ի տուն-թանգարան
* Պետրոս I-ի տներն ու տնակերը Արխիվացված 2021-05-08 Wayback Machine // Мир Петербурга։
Լիբանանի դրոշը
Փյունիկիայի քարտեզը
Փյունիկիայի քարտեզը և նրա միջերկրածովյան առևտրային ուղիները
**Լիբանանի ազգայնականությունը** ազգայնական գաղափարախոսություն է, որը լիբանանցի ժողովրդին դիտարկում է որպես առանձին ազգ, որը անկախ է արաբական աշխարհից։ Գաղափարախոսությունը լիբանանցիներին համարում է փյունիկեցիների անմիջական հետնորդները։

Այս գաղափարախոսությունը արմատավորված է եղել դեռևս 19-րդ դարում մարոնի քրիստոնյաների և դրուզների միջև կրոնական պատերազմից, որը տեղի է ունեցել Լիբանանի լեռնաշղթայում։

20-րդ դարի Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմի ընթացքում Լիբանանի ազգայնականությունը կապված էր «Քաթայիբ» կուսակցության, Լիբանանյան ուժերի, «Ազգային-լիբերալ կուսակցության» և սեկուլիստական շարժումների հետ, ինչպիսիք են մայրիների պահապանները, «Ազգային դաշինքը» և «Լիբանանյան նորացման կուսակցությունը», որը ղեկավարում էր հայտնի լիբանանցի բանաստեղծ և փիլիսոփա լուսահոգի Սայիդ Աքլը։

Լիբանանի ազգայնականությունը շարունակվում է և ներառում իրեդենտիստական գաղափարներ, որոնք դուրս են գալիս Լիբանանի սահմաններից ՝ ձգտելով միավորել հին Փյունիկիայի բոլոր հողերը ժամանակակից Լիբանանի շուրջ։ Սա պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ ժամանակակից Լիբանանը, Սիրիայի միջերկրածովյան ափը և Հյուսիսային Իսրայելը մի տարածք է, որը մոտավորապես համապատասխանում է հին Փյունիկիային․ լիբանանցիների մեծ մասը նույնացնում է այս տարածաշրջանը հնագույն Փյունիկիային։ Այսպիսով, առաջարկվող Մեծ լիբանանյան երկիրը ներառում է Լիբանանը, Սիրիայի միջերկրածովյան ափը և Իսրայելի հյուսիսը։

Լիբանանի ժողովրդի մշակութային և լեզվական ժառանգությունը ինչպես բնիկների, այնպես էլ օտար մշակույթների խառնուրդ է, որոնք հազարամյակներ շարունակ իշխել են այդ հողին և տարածքում բնակվող ժողովրդին։ 2013-ին տված հարցազրույցում առաջատար հետազոտող Պիեռ Զալուան նշել է, որ գենետիկ փոփոխականությունը նախորդել է կրոնական փոփոխականությանը և բաժանմանը․ «չկա հստակ օրինաչափություն, որը վկայում է այն մասին, որ մի համայնքն իր մեջ ավելի շատ փյունիկեցիներ է կրում, քան մյուսը»։

«Ապագա շարժումը» և «Ազատ հայրենասիրական շարժումը» նույնպես հետևում են լիբանանյան ազգայնականության գաղափարախոսությանը։

Տես նաև
-------

* Փյունիկեիզմ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Mikhail, Lara Moenes (2019 թ․ փետրվարի 1). «The Druze-Maronite sectarian clash in the War of the Mountain (1983-1984): The resilience of mid-nineteenth century Maronite-Druze enmities in the Druze collective memory and its impact on the dynamics and consequences of Harb Al Jabal». *Theses and Dissertations*.
2. ↑  Reviving Phoenicia: The Search for Identity in Lebanon By Asher Kaufman
3. ↑  Kamal S. Salibi, "The Lebanese Identity" Journal of Contemporary History 6.1, Nationalism and Separatism (1971:76-86).
4. ↑  Maroon, Habib (2013 թ․ մարտի 31). «A geneticist with a unifying message». Nature. Վերցված է 2013 թ․ հոկտեմբերի 3-ին.

* Salem, Paul *Notes on the Question of Lebanese Nationalism*
Փուշբոլի խաղ Նյու Յորքի հրշեջ և ոստիկանական բաժանմունքների միջև, 1939 թվական
**Փուշբոլ** (անգլ.՝ push, հրել և ball՝ գնդակ), թիմային խաղ գնդակով, որի հիմնական առանձնահատկությունը գնդակի չափն է, որը պետք է հրել դաշտում շարժվելու համար։ Հայտնվել է 1894 թվականին, բայց զգալի համբավ չի ստացել։

Կանոններ
--------

128×47,5 մ չափի դաշտում մասնակցում է երկու թիմ՝ 183 սմ տրամագծով գնդակով և 22,7 կգ քաշով։

Թիմերը, որպես կանոն, յուրաքանչյուրում ունեն տասնմեկ խաղացող՝ հինգ հարձակվող, երկու ձախ պաշտպան, երկու աջ պաշտպան և երկու դարպասապահ։ Դարպասները բաղկացած են 5,5 մ բարձրությամբ երկու ուղղահայաց ձողերից, որոնք կանգնեցված են միմյանցից 6,1 մ հեռավորության վրա, վերևում ամրացված է գետնից 2,1 մ ձգվող ձող։ Խաղը տևում է երկու փուլով՝ ընդմիջումով։ Գնդակը ձողի տակ հարվածելը տալիս է 5 միավոր, ձողի վրայով թռիչքը՝ 8: Դարպասի հետևում վայրէջքը 2 միավոր է տալիս հարձակվող կողմին։

Պատմություն
-----------

Խաղը հորինել է Մ.Գ. Քրեյնը Նյուտոնից, Մասաչուսեթս, 1894 թվականին և հաջորդ տարի ներդրվել է Հարվարդի համալսարանում, բայց երբեք որևէ նշանակալի հեղինակություն չի ստացել։ Մեծ Բրիտանիայում առաջին կանոնավոր հանդիպումը տեղի է ունեցել Բյուրեղապակյա պալատում 1902 թվականին ութ խաղացող ունեցող թիմերի միջև։ Անգլերենի կանոնները որոշ չափով տարբերվում էին Միացյալ Նահանգներում օգտագործվածներից։

Փուշբոլի ձիասպորտի տարբերակը հայտնվել է 1902 թվականին Նյու Յորքի Դերլանդի ձիավարության ակադեմիայում և խաղացել Անգլիայում ռազմական մրցաշարում։ Ձիասպորտի տարբերակում ձիավորը չի կարող դիպչել գնդակին։

Ռուսաստանում առաջին անգամ պուշբոլի նկարագրությունը տրվել է Օգոնյոկ ամսագրում 1902 թվականին (№48, էջ 382)։ Փուշբոլը 1928 թվականի համամիութենական սպարտակիադայի 1-ին ծրագրի մի մասն էր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Pushball Արխիվացված 2014-05-18 Wayback Machine — 11 издание энциклопедии «Британника»
2. ↑  Пушбол Արխիվացված 2014-05-17 Wayback Machine — Энциклопедия конника

*

Արտաքին հղումներ
----------------

* *Pushball: A Strenuous New Game*, C.H. Allison, National Magazine, October, 1905
* Pushball Rush Արխիվացված 2019-05-20 Wayback Machine — Rensselaer Libraries
* Push Ball Fight: Evolution of the Event — University of Pensilvania

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Փուշբոլ» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Մեծ նորվեգական |

 |
| **՞**Անտառային փիղ |
| --- |
| Փղեր  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Կենդանիներ |
|
|
|
|
|
| Տիպ | Քորդավորներ |
|
|
|
|
|
| Դաս | Կաթնասուններ |
|
|
|
| Կարգ | Կնճիթավորներ |
|
|
|
| Ընտանիք | Փղեր |
|
|
|
| Ցեղ | Աֆրիկյան փղեր |
|
|
| Տեսակ | **Անտառային փիղ** |
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Elephantidae

 |
|  Հատուկ պահպանություն |
| 
Վտանգված տեսակIUCN 3.1 *Endangered* : ??? |
|  Արեալ |
| պատկեր |
|   Տարածվածությունը 1900 թ.
  Տարածվածությունը 1990 թ. |
| 

| ԴասակարգումըՎիքիցեղերում | Պատկերների որոնումՎիքիպահեստում | 

 |
| --- | --- | --- |

 |

**Անտառային փիղ** (լատին․՝ Loxodonta cyclotis), կաթնասունների ցեղատեսակին պատկանող կնճիթավոր աֆրիկյան փղեր։ Սկզբում համարվել է սավաննային փղի ենթատեսակ, բայց առանձնացվեց որպես առանձին տեսակ։ Նրա կարգավիճակը որպես առանձին տեսակ երկար ժամանակ կասկածի տակ էր դրվում, բայց վերջնականապես ապացուցվեց ԴՆԹ-ի անալիզների միջոցով։ Այս տեսակների ԴՆԹ-ի վերջին ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ նրանք ձևավորվել են համապատասխանաբար 1.9 և 7.1 միլիոն տարի առաջ։ Այնուամենայնիվ, երկու տեսակներն էլ կարող են խաչասերվել և հիբրիդներ առաջացնել։

Ընդհանուր տեղեկություն
----------------------

Պալեոգենետիկայի տվյալներով՝ աֆրիկյան սավաննային և անտառային փղերը բաժանվել են մոտ 5-2 միլիոն տարի առաջ։  Վերջին 500 հազար տարում նրանք ապրել են միմյանցից մեկուսացված և չեն խաչասերվել։

Եվրոպայում 120 հազար տարի առաջ ապրած ուղղաժանիք անտառային փղի (Paleoloxodon antiquus) հնագույն ԴՆԹ-ի վերլուծությունը ցույց է տվել, որ հենց նա է Loxodonta cyclotis տեսակի ամենամոտ ազգականը, այլ ոչ թե սավաննային փիղը։

Միջազգային Կարմիր գրքի ցուցակներում աֆրիկյան փղերի երկու տեսակներն էլ ներառված են Loxodonta africana ընդհանուր անվան տակ։ Երրորդ տեսակի՝ արևելա-աֆրիկյան փղի առանձնացումը հարցականի տակ է։

Անտառային փղի բարձրությունը միջինում 2,40 մ է։ Այսպիսով, այն զգալիորեն փոքր է սավաննայում ապրող փղերից։ Անտառային փիղն ունի նաև ավելի խիտ շագանակագույն գույնի մազածածկույթ և կլորացված ականջների ձև։ Ինչպես իր անունն է հուշում, աֆրիկյան անտառային փիղն ապրում է Աֆրիկայի արևադարձային անտառներում և կարևոր դեր է խաղում բազմաթիվ բույսերի սերմերի տարածման գործում։

Երկար ժամանակ եղել է պիգմեյների որսի հիմնական օբյեկտներից մեկը։

Տես նաև
-------

* Սավանային փիղ (ռուսերեն)
* Ասիական փիղ (ռուսերեն)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Կաղապար:Книга:Полная иллюстрированная энциклопедия. «Млекопитающие». Кн. 2
2. ↑  «Генетики нашли следы скрещивания слонов и мамонтов». Արխիվացված օրիգինալից 2019 թ․ ապրիլի 13-ին. Վերցված է 2022 թ․ հուլիսի 10-ին.
3. ↑  A comprehensive genomic history of extinct and living elephants Արխիվացված 2018-03-05 Wayback Machine, 2018
4. ↑  «Elephant history rewritten by ancient genomes, 2016». Արխիվացված օրիգինալից 2016 թ․ սեպտեմբերի 23-ին. Վերցված է 2016 թ․ սեպտեմբերի 24-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Անտառային փղերի լուսանկարներ և տեսանյութեր
Հայաստանի կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը կազմակերպում է Հայաստանի ընտրություններն ու հանրաքվեները։ Այն վերահսկում է ընտրական ամբողջ գործընթացը՝ կազմակերպում, արդյունքների հաշվում, հրապարակում։

Համաձայն 1991 թ-ի օգոստոսին ընդունված «ՀՀ նախագահի ընտրությունների մասին» օրենքի Հայաստանի նախագահի ընտրությունների կազմակերպման և անցկացման համար կազմավորվում էին 3 մակարդակի ընտրական հանձնաժողովներ.

* Հայաստանի Նախագահի ընտրությունների կենտրոնական ընտրական հանձնաժողով.
* Հայաստանի Նախագահի ընտրությունների շրջանային, քաղաքային ընտրական հանձնաժողովներ.
* Հայաստանի Նախագահի ընտրությունների տեղամասային ընտրական հանձնաժողովներ։

2011 թ. հունիսից կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովն ունի յոթ անդամ։ Նրանք նշանակվում են Հանրապետության Նախագահի կողմից՝ Հայաստանի մարդու իրավունքների պաշտպանի, Հայաստանի վճռաբեկ դատարանի նախագահի, Հայաստանի փաստաբանների պալատի նախագահի առաջարկությամբ։ Հանձնաժողովի անդամները նշանակվում են 6 տարի ժամկետով, բացառությամբ ընտրական օրենսգիրքն ուժի մեջ մտնելուց հետո կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի առաջին կազմավորման և ԸՕ-ի 40-րդ հոդվածի 7-րդ մասով սահմանված դեպքի։

Հայաստանը բաժանված է 41 ընտրատարածքների, որոնցից 13-ը գտնվում են մայրաքաղաք Երևանում։

Կառուցվածք
----------

**ԿԸՀ նախագահ**

* Վահագն Հովակիմյան

**ԿԸՀ նախագահի տեղակալ**

* Նունե Հովհաննիսյան

**ԿԸՀ քարտուղար**

* Արմեն Սմբատյան

**ԿԸՀ անդամներ**

* 
* Սիլվա Մարկոսյան
* Արուսյակ Տերչանյան
* Աննա Գրիգորյան
* Ժիրայր Կարապետյան

Արտաքին հղումներ
----------------

* Հայաստանի կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի կայքը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԸՆՏՐԱԿԱՆ ՕՐԵՆՍԳԻՐՔ - ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱԳԱՀԻ ԸՆՏՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ
2. ↑  «ՀՀ կենտրոնական ընտրական հանձնաժողով - ՀՀ ընտրատարածքներ». Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ սեպտեմբերի 19-ին. Վերցված է 2012 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
3. ↑  «ՀՀ կենտրոնական ընտրական հանձնաժողով - Անդամներ». Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ դեկտեմբերի 19-ին. Վերցված է 2012 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
«**Չուկն ուԳեկը։ Մեծ արկած**», ռուսական գեղարվեստական ֆիլմ՝ նկարահանված ռեժիսոր Ալեքսանդր Կոտի կողմից, Արկադի Գայդարի «Չուկն ու Գեկը» պատմվածքի հիման վրա։ Ֆիլմի գլխավոր հերոսների ծնողներին մարմնավորել են Վլադիմիր Վդովիչենկովն ու Յուլիա Սնիգիրը։ Ֆիլմը թողարկվել է 2022 թվականի դեկտեմբերի 22-ին։

Սյուժե
------

Երկու ընկերասեր, բայց շատ չարաճճի եղբայրներ Չուկն ու Գեկը ապրում են իրենց սիրող մոր հետ Մոսկվայում և կարոտում են իրենց հորը, ով աշխատում է հեռավոր հյուսիսում։ Որպեսզի ընտանիքով միասին նշեն գալիք Նոր տարին, մայրն ու երեխաները հետաքրքիր ճամփորդության են մեկնում առեղծվածային Կապույտ լեռներ։ Այժմ նրանց սպասում է նրանց կյանքի ամենամեծ արկածը, քանի որ Ամանորի տոներին հնարավոր է ցանկացած, նույնիսկ ամենազարմանալի հրաշքը։

Սյուժեի մի մասը Տիմուր Գայդարի կնոջ և Պավել Բաժովայի աղջիկ Արիադնա Պավլովնա Բաժոնայի մանկության հին ճենապակյա տիկնիկի պատմությունն է կազմում։ Ֆիլմում հայտնվում է Պղնձե լեռան տիրուհին Բաժովի համանուն հեքիաթից (սյուժեի այս զարգացումն առաջարկել է Արսեն Գոտլիբը)։

Դերերում
--------

* Անդրեյ Անդրեև - *Չուկ*
* Յուրի Ստեպանով - *Հեք*
* Վլադիմիր Վդովիչենկով - *հայրիկ*
* Յուլիա Սնիգիր - *մայրիկ*
* Ալեքսանդր Սամոյլենկո - *կառապան*
* Անատոլի Պոպով - *պահակ*
* Իգոր Պիսմեննի - *հարևան*
* Նատալյա Կոլյակովա - *հարևան*
* Տիմոֆեյ Տրիբունցև - *հրամանատար*
* Միլենա Սոֆրոնովա - *Պղնձե լեռան տիրուհի*
* Ռոման Մադյանով ՝ *համերգից ուշացած հանդիսատես*
* Վենիամին Սմեխով - *տեքստ հեղինակից*

Արտադրություն և պրեմիերա
------------------------

Ֆիլմի արտադրությունը սկսվել է 2019 թվականի դեկտեմբերին։ Ստեղծողները աշխատել են համակարգչային գրաֆիկայի մշակման և Պերմի երկրամասի պահպանվող տարածքներում կենդանիների (արջերի, գայլերի, ձիերի և այլն) հետ նկարահանումների նախապատրաստման վրա։ Նկարահանումն ինքնին շատ դժվար էր եղանակային էքստրեմալ պայմանների պատճառով և տեղի ունեցավ 2021 թվականին Գուբախա քաղաքի շրջակայքում (Պերմից 250 կմ հեռավորության վրա), «Մոսֆիլմի» գտնվելու վայրում և տաղավարներում։ Պրեմիերան կայացել է 2022 թվականի դեկտեմբերի 22-ին։

2022 թվականի օգոստոսի վերջին հայտնվեց ֆիլմի թիզերային թրեյլերը։

Սկզբում հոր դերը ծրագրվում էր խաղալ Եվգենի Ցիգանովը, այս մասին ռեժիսորը պատմում է հարցազրույցում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Internet Movie Database — 1990.
2. ↑  Снигирь и Вдовиченков сыграют маму и папу в фильме «Чук и Гек»
3. ↑  Вышел первый трейлер экранизации рассказа Гайдара «Чук и Гек» со Снигирь и Вдовиченковым
4. ↑  Чук и Гек. Большое приключение | Тизер-трейлер | В кино с 22 декабря

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |

 |