**Քոլին Քեմփբել Կուպեր** (անգլ.՝ Colin Campbell Cooper, մարտի 8, 1856(1856-03-08), Ֆիլադելֆիա, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ - նոյեմբերի 6, 1937(1937-11-06), Սանտա Բարբարա, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի իմպրեսիոնիստ նկարիչ և մանկավարժ։ Բնական և ճարտարապետական լանդշաֆտների հեղինակ է, ճանապարհորդ, որը հայտնի է եվրոպական և ասիական հուշարձանների իր նկարներով։ Նկարել է ջրաներկով և յուղաներկով։

Կենսագրություն
--------------

*Rescue of the Survivors of the Titanic by the Carpathia*, 1912
Ծնվել է 1856 թվականի մարտի 8-ին, Փենսիլվանիա նահանգի Ֆիլադելֆիա քաղաքում` անգլո-իռլանդական արմատներ ունեցող հարուստ ընտանիքում։ Քոլինը եղել է ընտանիքի յոթ երեխաների միջնեկը։ Հայրը` նրա անվանակից Քոլին Քեմփբել Կուպերն էր, մայրը` սիրողական նկարիչ, որն աշխատել է ջրաներկերով։ Երիտասարդ Քոլինը ոգեշնչվել է արվեստով, երբ 1876 թվականին այցելել է Ֆիլադելֆիայի Համաշխարհային ցուցահանդես, իսկ նրա ծնողներն ամեն կերպ օժանդակել են նկարիչ դառնալու նրա ցանկությանը։

1879 թվականին Կուպերն ընդունվել է Փենսիլվանիայի գեղարվեստի ակադեմիա` երեք տարի սովորելով ռեալիստ նկարիչ Թոմաս Իկինսի մոտ։ 1886 թվականին նա նախաձեռնել է իր առաջին արտասահմանյան ճանապարհորդությունը՝ այցելելով Նիդեռլանդներ, Բելգիա և Ֆրանսիա (Բրետան)։ Այստեղ` Եվրոպայում, 1886-1890 թվականներին նա սովորել է Փարիզի Ժյուլիանի ակադեմիայում՝ Ուիլյամ Բուգրոյի, Ժյուլ Լեֆևրի մոտ։ Նա որոշ ժամանակ սովորել է նաև *Académie Delécluse* և *Académie Vitti* ակադեմիաներում։ Այս շրջանի նրա գործերը հիմնականում ներկայացրել են բնանկարներ, որոնք ստեղծվել են Բարբիզոնյան դպրոցի ոճով։

Վերադառնալով ԱՄՆ` Կուպերը 1895-1898 թվականներին Ֆիլադելֆիայի *Drexel Institute of Art*-ում (այժմ` *Drexel University*) տվել է ջրաներկի դասեր և ճարտարապետական պատկերացում։ Նրա գործերից շատերը ոչնչացել են 1896 թվականին Ֆիլադելֆիայի *Hazeltine Galleries* պատկերասրահում բռնկված հրդեհից։ *Drexel Institute*-ում աշխատելիս նա ամռանը մեկնել է արտասահման՝ գտնվել է հիմնականում Լարենում (Հյուսիսային Հոլանդիա) և Դորդրեխտում (Հարավային Հոլանդիա)` հոլանդացի նկարիչների գաղութում։ Դորդրեխտ քաղաքում նա ծանոթացել է նկարիչ Էմմա Լամպերտի հետ, որի հետ ամուսնացել է 1897 թվականի հունիսի 9-ին Ռոչեստերում։ 1898 թվականին Կուպերը կրկին եկել է Եվրոպա, որտեղ նա մնացել է մի քանի տարի, որի ընթացքում նկարել է ճարտարապետական բնապատկերներ և ծանոթացել իմպրեսիոնիզմի հետ՝ ոճ, որը նա օգտագործել է մինչև իր գեղարվեստական կարիերայի ավարտը։

Նա ժամանակ առ ժամանակ ցուցադրություն է ունեցել իր կնոջ հետ, մասնավորապես 1902 թվականի մայիսին Ֆիլադելֆիայի *Art Club of Philadelphia* ակումբում և 1915 թվականին Ռոչեսթրի *Memorial Art Gallery* պատկերասրահում։ 1904 թվականին նրանք տեղափոխվել են Նյու Յորք, որտեղ ապրել են մինչև 1921 թվականը՝ կատարելով իրենց բազմաթիվ ճանապարհորդություններն այստեղից։ 1912 թվականին Կուպերն ընտրվել է Դիզայնի ազգային ակադեմիայի անդամ։ 1915 թվականին նա ցուցադրվել է Սան Ֆրանցիսկոյի Պանամա-Խաղաղօվկիանոսյան միջազգային ցուցահանդեսում, որտեղ նա արժանացել է ոսկե մեդալի` յուղաներկերով և արծաթե մեդալի` ջրաներկով աշխատանքների համար։ Նա նաև 1916 թվականին մասնակցել է Սան Դիեգոյի Պանամա-Կալիֆոռնիա ցուցահանդեսին։ Զույգը 1915-1916 թվականների ձմեռն անցկացրել է Լոս Անջելեսում, որից հետո Քոլին Կուպերը որոշել է մշտական բնակության տեղափոխվել այնտեղ։ 1921 թվականի հունվարին` Էմմայի մահից հետո, նկարիչը տեղափոխվել է Կալիֆորնիա նահանգի Սանտա Բարբարա քաղաք, որը դարձել է նրա վերջին տունը, որտեղից նա կատարել է մի քանի ուղևորություններ Թունիս և Հյուսիսային Եվրոպա։ Այստեղ նա դարձել է *Santa Barbara Community School of Arts* դպրոցի գեղանկարչության դեկանը։ Նկարչությունից զատ, Կուպերը 1920-ական թվականներին թատրոնի համար գրել է պիեսներ, ինչպես նաև վեպեր և ինքնակենսագրություն, որը վերնագրված է *In These Old Days*:

1927 թվականին կրկին ամուսնանալուց հետո նա շարունակել է ճանապարհորդել և գրել այնքան ժամանակ, մինչև աչքերը չեն վնասվել։

Մահացել է 1937 թվականի նոյեմբերի 6-ին, Կալիֆորնիա նահանգի Սանտա Բարբարա քաղաքում։

Քոլին Կուպերի առաջին կինը` Էմման, նույնպես եղել է ճանաչված նկարիչ, որը մահացել է 1920 թվականին տուբերկուլյոզից։ 1927 թվականի ապրիլին նա երկրորդ անգամ ամուսնացել է *Marie Henriette Frehseeа*-ի հետ՝ ծագումով Արիզոնայից։ Հետաքրքիր է, որ Քոլինն ու Էմմա Կուպերը 1912 թվականի ապրիլի 15-ին եղել են «Կարպատներ» լայների առաջին դասի ուղևորների շարքում, երբ նրա կազմն ու ուղևորները մասնակցում էին խորտակված «Տիտանիկի» ողջ մնացած ուղևորների փրկությանը։ Նրանք փրկարարական գործողության ընթացքում օգնել են նավի անձնակազմին, և Կուպերն այդ թեմայի վերաբերյալ ստեղծել է մի քանի նկար։

Աշխատանքներ
-----------

Իր կյանքի ընթացքում Քոլին Կուպերը ստեղծել է բազմաթիվ գործեր, նրա աշխատանքները գտնվում են բազմաթիվ հայտնի հավաքածուներում, այդ թվում՝ Բրուքլինի թանգարանում, Մետրոպոլիտեն թանգարանում, Մոնտկլերի արվեստի թանգարանում, Կալիֆորնիայի Օքլենդի թանգարանում, Ֆիլադելֆիայի արվեստի թանգարանում, Փենսիլվանիայի գեղարվեստի ակադեմիայում։

* Որոշ աշխատանքներ
* New York from BrooklynNew York from Brooklyn
* Amsterdam, 1892*Amsterdam*, 1892
* Columbus Circle, 1909*Columbus Circle*, 1909
* Pergola at Samarkand, 1921*Pergola at Samarkand*, 1921

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Delarge J.* Le Delarge (ֆր.) — Paris: Gründ, Jean-Pierre Delarge, 2001. — ISBN 978-2-7000-3055-6
2. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #132834162 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
3. 1 2  SNAC — 2010.
4. ↑  "Exhibition & Museum Resources Guide – East Coast/West Coast and Beyond: Colin Campbell Cooper, American Impressionist" (PDF). *Heckscher Museum of Art*. Արխիվացված է the original (PDF) 2015 թ․ դեկտեմբերի 20-ին. Retrieved 2011 թ․ ապրիլի 2. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)(անգլ.)
5. ↑  Colin Campbell Cooper Archived 2015-12-22 at the Wayback Machine.(անգլ.)
6. ↑  "Colin Cambell [sic] Cooper Biography". *National Museum of Wildlife Art*. Արխիվացված է the original 2010 թ․ դեկտեմբերի 22-ին. Retrieved 2011 թ․ ապրիլի 2.(անգլ.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Colin Campbell Cooper(անգլ.)
* Colin Campbell Cooper (1856—1937)(անգլ.)
* Колин Кэмпбелл Купер-младший
* Купер Колин Кэмпбелл (1856—1937)

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 132834162 · ISNI: 0000000078778905 · LCCN: n81107915 · SUDOC: 119535882 · VIAF: 57942479 · ULAN: 500009763 · WorldCat VIAF: 57942479 |

 |

 |