**«Հորձանուտ»** (ռուս.՝ «Водоворот»), 1927 թվականի խորհրդային ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Պավել Պետրով-Բիտովը։

Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 1927 թվականի դեկտեմբերի 25-ին։ Այլ կերպ այն կոչվել է «Հունձք» (ռուս.՝ «Страда»): Ֆիլմը համարվում է կորած։

Սյուժե
------

Զորացրված կարմիրբանակային Ստեպան Գորբուշինը վերադարձել է հայրենի գյուղ։ Բացակայության ընթացքում նրա տնտեսությունը ավերվել է։ Ստեպանը ընդունվում է աշխատելու տեղի կուլակ Մորոզովի ջրաղացում։

Ստեպանը սիրահարվում է ջրաղացպանի դստերը՝ Լյուբաշային, որը նրան փոխադարձաբար է պատասխանում։ Սակայն Մորոզովը դեմ է դստեր ամուսնությանը աղքատի հետ։ Նա ցանկանում է դստերն ամուսնացնել գյուղխորհրդի նախագահի հետ։

Ստեպանն առաջարկում է հանրային ջրաղաց կառուցել։ Հասկանալով, որ հասարակական ջրաղացի կառուցումը կխաթարի նրա տնտեսական գերակայությունը գյուղում, Մորոզովը որոշում է սպանել Ստեպանին։ Մահափորձի արդյունքում Ստեպանը կառուցվող ջրաղացի վրայից ընկնում է հորձանուտ։ Սակայն նրան հաջողվում է փրկվել։

Մորոզովը և գյուղխորհրդի նախագահը զենք են գցում Ստեպանի մոտ և նրան մեղադրում ավազակության մեջ։ Լյուբաշան բացահայտում է հոր իրական դեմքը։ Նա մահանում է։ Ոստիկանությունը ձերբակալում է գյուղխորհրդի նախագահին։

Դերերում
--------

* Ֆեոդոր Միխայլով - Ստեպան Գորբուշին
* Տատյանա Գուրեցկայա - Լյուբաշա
* Նիկոլայ Շարապ - ջրաղացպան Մորոզով, նրա հայրը
* Սերգեյ Լանգովոյ - Իվանկով, գյուղական խորհրդի նախագահ
* Շուրա Սավելև - Միտյա, Լյուբաշայի եղբայր
* Իվան Նեվոլին - Միխեիչ

Նկարահանող խումբ
----------------

* Ռեժիսոր՝ Պավել Պետրով-Բիտով
* Սցենարիստներ՝ Օլգա Վիշնևսկայա, Պավել Պետրով-Բիտով
* Օպերատոր՝ Լեոպոլդ Վերիգո-Դարովսկի
* Նկարիչ՝ Բորիս Ալմենդինգեն

Քննադատություն
--------------

Ժամանակի մամուլը «Հորձանուտի» մասին գրել է որպես «մեծ նշանակություն ունեցող ֆիլմի»։ Կինոյի տեսաբան Ադրիան Պիոտրովսկին «Жизнь искусства» ամսագրում (1929) ֆիլմն անվանել է «իսկապես ուժեղ և կենսական պարզ երևույթ» և պնդել. «Մենք ունենք շատ քիչ «Հորձանուտներ», այսինքն՝ լավ, պարզ ֆիլմեր, որոնք այժմ ուղղակիորեն անհրաժեշտ են գյուղացիության և աշխատավորների ամենալայն զանգվածների համար»։

Քննադատ և սցենարիստ Միխայիլ Բլեյմանը բարձր է գնահատել ֆիլմը. «Ֆիլմը ոչ միայն գրագետ էր, ոչ միայն խանդավառ, այլև աչալուրջ։ Դա պարզապես ակնառու ֆիլմ էր խորհրդային գյուղում տեղի ունեցած գործընթացների մասին»։

Կինոգետ Իրինա Գրաշչենկովան այսպես է գնահատել ֆիլմը. «Ֆիլմը ստացվել է ուրախ, զվարթ, լավատեսական։ Հերոսները դասակարգային թշնամիների և դաշնակիցների սոցիալական դիմակներ չեն, այլ կենդանի համոզիչ մարդիկ»։ Նա «Հորձանուտը» անվանել է 1920-ականների գյուղի մասին լավագույն ֆիլմերից մեկը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Christie, Ian & Taylor, Richard. *The Film Factory: Russian and Soviet Cinema in Documents 1896-1939*. Routledge, 2012, p.434.
2. ↑  Советские художественные фильмы, 1961, էջ 184
3. ↑  Ханеев, 1983, էջ 79
4. ↑  Пиотровский, 1929, էջ 4
5. ↑  Блейман, 1978, էջ 205
6. ↑  Гращенкова, 2014, էջ 143
7. ↑  Гращенкова, 2014, էջ 144

Գրականություն
-------------

* *Пиотровский А. И.* Платформа Петрова-Бытова и советская кинематография // *Жизнь искусства*. — 1929. — № 19. — С. 4.
* Советские художественные фильмы. Аннотированный каталог. Немые фильмы (1918—1935) / Сост. Н.А.Глаголева, М.Х. Зак, А.В. Мачерет и др .; под ред. А. В. Мачерета. — М.: Искусство, 1961. — Т. 1. — С. 184. — 528 с.
* *Блейман М.* Павел Петров-Бытов // 20 режиссёрских биографий // Сборник. — М.: Искусство, 1978. — С. 198—218. — 480 с. — (Мастера советского кино).
* *Ханеев О.* «Завтра будет солнечный день» // *Искусство кино*. — 1983. — № 5. — С. 72—88.
* *Гращенкова И.* Киноантропология XX/20. — М.: Человек, 2014. — С. 142—144. — 314 с.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |

 |