**Կառլովարյան երկրամաս** (չեխ․՝ Karlovarský kraj), Չեխական հանրապետության վարչական միավոր, տեղակայված է Բոհեմիա պատմական մարզի արևմուտքում։ Վարչական կենտրոն՝ քաղաք Կառլովի Վարի։ Տարածքը կազմում է 3315 կմ² (երկրի տարածքի 4,25 %), բնակչությունը՝ 295 595 մարդ (Չեխիայի բնակչության մոտ 3%-ը)։ Երկրամասում կա 132 բնակավայր, որոնցից 35-ը քաղաքներ են։

Աշխարհագրություն
----------------

Երկրամասը գտնվում է Չեխիայի արևմուտքում, հյուսիս-արևելքում սահմանակից է Ուստեցկի երկրամասի, հարավ-արևելքում՝ Պլզենի երկրամասի, հարավ և հյուսիս-արևմուտքում՝ Գերմանիայի հետ։

Շրջանի ամենաբարձր կետը Կլինովեց լեռն է (1244 մետր ծովի մակարդակից) Օր լեռներում, ամենացածր տեղը (320 մետր ծովի մակարդակից) գտնվում է Կառլովի Վարի շրջանի սահմանի մոտ։ Շրջանի կլիման և հողը  շատ բարենպաստ չեն գյուղատնտեսության համար։ Շրջանում կան օգտակար հանածոներ՝ շագանակագույն ածուխ և երկաթի հանքաքարի փոքր հատվածներ։ Անտառապատ տարածքը զբաղեցնում է երկրամասի տարածքի 43%-ը, գյուղատնտեսական հողերին բաժին է ընկնում տարածքի ընդամենը 17%-ը, ինչը պակաս է երկրի միջին ցուցանիշից։

Քաղաքներ և բնակչություն
-----------------------

Ամենամեծ քաղաքները (ավելի քան 10 հզր. մարդ)՝ 2009 թվականի տվյալներով.

| Քաղաք | Բնակչություն |
| --- | --- |
| Կառլովի Վարի | 53 910 |
| Հեբ | 34 933 |
| Սոկոլով | 25 173 |
| Օստրով | 17 919 |
| Խոդով | 14 703 |
| Մարիանսկե Լազնե | 14 268 |
| Աշ | 13 510 |
|

2011 թվականի մարդահամարի արդյունքներով երկրամասի բնակչությունը կազմել է 295 595 մարդ, որոնցից 150 112 մարդ կին է (50,78%)։ Իրեն չեխ է համարում 190 285 մարդ (բնակչության 64,37 %), սլովակ՝ 7217 (2,44 %), 4431 մարդ (1,50 %)՝ գերմանացի (գերմանացիների ամենամեծ տեսակարար կշիռը Չեխական Հանրապետության շրջաններում), վիետնամցի՝ 3597 (1,22 %), ուկրաինացի՝ 1376 (0,47 %): 81 777 մարդ չի կողմնորոշվել։

Երկրամասի վարչական կենտրոնում՝ Կարլովի Վարիում, կենտրոնացված է շրջանի ողջ բնակչության 18 %-ը։

Վարչական բաժանում
-----------------

Երկրամասի վարչական քարտեզ
Երկրամասը բաժանվում է երեք շրջանի. Կառլովի Վարի, Սոկոլով և Հեբ։

| Շրջան | Բնակչություն,մարդ (2011) | Տարածք,կմ² | Խտություն,մարդ/կմ² | Բնակավայրեր |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Կառլովի Վարի (KV) | 115 446 | 1514,95 | 76,20 | 54 |
| Սոկոլով (SO) | 89 961 | 753,6 | 119,38 | 38 |
| Հեբ (CH) | 90 188 | 1045,94 | 86,23 | 40 |
|

Տնտեսություն և տրանսպորտ
------------------------

Կառլովի վարի և Հեբ շրջաններում զբոսաշրջությունը զարգացած է, որը կապված է Կառլովի Վարի, Մարիանսկե Լազնե, Ֆրանտիշկովի Լազնե հայտնի հանգստավայրերի՝ այս տեղանքում գտնվելու հետ։ Սոկոլովի շրջանում մեծ նշանակություն ունի արդյունաբերությունը՝ էներգետիկան, ածխի արդյունահանումը, քիմիական արդյունաբերությունը և մեքենաշինությունը։ Բացի այդ, երկրամասում կան ապակու արդյունաբերության ձեռնարկություններ, տեքստիլ արտադրություն, ճենապակու արտադրություն, երաժշտական գործիքների արտադրության ձեռնարկություններ։

Շրջանը հագեցած է համեմատաբար խիտ երկաթուղային ցանցով։ Միևնույն ժամանակ, երկրամասի տրանսպորտային ենթակառուցվածքները  լիովին չեն համապատասխանում ճանապարհային երթևեկության աճող ինտենսիվությանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Český statistický úřad* Počet obyvatel v obcích - k 1. 1. 2023 (չեխերեն) — Praha: ČSÚ, 2023.
2. ↑
3. ↑  Administrativní registr ekonomických subjektů
4. ↑  Перепись населения Чехии (2011)
5. ↑  Перепись населения Чехии (2011)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Երկրամասի ղեկավարության պաշտոնական կայք