Դեհիդրոտեստոստերոն
**Արական սեռական հորմոններ** (անդրոգեններ), հունարեն՝ andros-տղամարդ հիմնականում սերմնարանների Լեյդիգի միջհյուսվածքային բջիջներում առաջացող սեռական հորմոններ։ Նրանց հիմնական և ակտիվ հորմոնը տեստոստերոնն է, որի փոխանակության արդյունքում առաջանում են միջանկյալ հորմոններ՝ անդրոստերոն և դեհիդրոէպիանդրոստերոն, անդրոստենեդիոն։

Անդրոստենեդիոնի օգտագործումը մարզիկների կողմից արգելվել է Միջազգային օլիմպիական կոմիտեի կողմից։
Դրանց քանակը խիստ տատանվում է կյանքի տարիքից կախված։ Այս հորմոնների արտադրությունը սկսվում է դեռևս սաղմնային շրջանում՝ մակերիկամների կեղևի կողմից, իսկ հետսաղմնային շրջանում ակտիվորեն սինթեզվում են Լեյդիգի բջիջներում` մակուղեղի (հիպոֆիզ) կողմից արտադրվող լյուտեինացնող հորմոնի և ֆոլիկուլախթանիչ հորմոնի ազդեցությամբ։
Արյան մեջ տեստոստերոնի հիմնական մասը կապված է պլազմային հատուկ սպիտակուցի հետ, ինչի շնորհիվ հորմոնի կիսատրոհման ժամանակը մի քանի ժամով երկարում է։

Անդրոստերոն
Ստերոիդային հորմոնների առաջացման կենսասինթեզը

Նշանակությունը
--------------

Հետսաղմնային շրջանում արական սեռական հորմոնները նպաստում են առաջնային և երկրորդային սեռական հատկանիշների ձևավորմանը, ուժեղացնում են սպիտակուցների կենսասինթեզը և արագացնում երիտասարդ օրգանիզմների հյուսվածքների աճը։ Սա պայմանավորված է ՌՆԹ-ի և ԴՆԹ-ի սինթեզի ակտիվացմամբ թիրախ-օրգանների (հատկապես` մկանների) բջիջներում, կորիզային ՌՆԹ-ի տեղաշարժման արագացմամբ, ռիբոսոմների յուրահատուկ սպիտակուցների սինթեզի խթանմամբ։

Այլ հորմոնների հետ միասին ազդում են կմախքի աճի վրա։ Նախասեռահասունացման շրջանում նպաստում են ոսկրային և մկանային հյուսվածքի աճին, խթանում աճի հորմոնի սինթեզն ու հյութազատումը, իսկ սեռական հասունացման շրջանում արագացնում են ոսկրերի էպիֆիզային աճառների ոսկրացման գործընթացը և արգելակում խողովակավոր ոսկրերի աճը երկարությամբ։

Հյուսվածքերում նպաստում են ազոտի, կալիումի և ֆոսֆորի կապմանը։ Այս հորմոնները մասնակցում են սեռական հակման և կարողության առաջացմանն ու սեռական վարքի ձևավորմանը, կարգավորում են սերմնագոյացումը, խթանում են էրիթրոպոեզը, նվազեցնում են ճարպերի կուտակումը, քանի որ ունեն ճարպալուծիչ ազդեցություն։

Արական սեռական հորմոնները մեծ ազդեցություն են թողնում կենտրոնական նյարդային համակարգի վրա։ Սերմնարանների հեռացման դեպքում առանձնյակները դառնում են առավել հանգիստ, երկրորդային սեռական հատկանիշները հետ են զարգանում, թուլանում է պայմանական ռեֆլեքսների առաջացման ընդունակությունը, փոքրանում է նյարդային կենտրոնների ուժն ու շարժունությունը։

Կարգավորումը
------------

Անդրոգենների քանակի կարգավորումն իրականացվում է հետադարձ բացասական կապի սկզբունքով՝ լյուտեինացնող հորմոնի և գոնադոլիբերինի մասնակցությամբ։ Այս կապը միջնորդվում է էստրոգեններով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Androgens». DIAsource. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ օգոստոսի 8-ին. Վերցված է 2014 թ․ նոյեմբերի 30-ին.
2. ↑  Vlahopoulos S, Zimmer WE, Jenster G; և այլք: (2005 թ․ մարտ). «Recruitment of the androgen receptor via serum response factor facilitates expression of a myogenic gene». *The Journal of Biological Chemistry*. **280** (9): 7786–92. doi:10.1074/jbc.M413992200. PMID 15623502. `{{cite journal}}`: Explicit use of et al. in: `|author=` (օգնություն)CS1 սպաս․ բազմաթիվ անուններ: authors list (link)
3. 1 2  Singh R, Artaza JN, Taylor WE; և այլք: (2006 թ․ հունվար). «Testosterone inhibits adipogenic differentiation in 3T3-L1 cells: nuclear translocation of androgen receptor complex with beta-catenin and T-cell factor 4 may bypass canonical Wnt signaling to down-regulate adipogenic transcription factors». *Endocrinology*. **147** (1): 141–54. doi:10.1210/en.2004-1649. PMID 16210377. `{{cite journal}}`: Explicit use of et al. in: `|author=` (օգնություն)CS1 սպաս․ բազմաթիվ անուններ: authors list (link)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ֆիլմ յութուբում
* Male sex hormones Արխիվացված 2014-10-12 Wayback Machine
* Estrogen and Testosterone Hormones Արխիվացված 2014-11-17 Wayback Machine
* The Male Reproductive System
* Sex hormones