Գերմանալեզու համայնքի դրոշ
Գերմանալեզու համայնքը Բելգիայի քարտեզի վրա
**Բելգիայի գերմանալեզու համայնք** (գերմ.՝ Deutschsprachige Gemeinschaft Belgiens, ֆր.՝ Communauté germanophone, հոլ.՝ Duitstalige Gemeenschap), Բելգիայի Թագավորության ամենափոքր լեզվական համայնքը։ Բաղկացած է 9 մունիցիպալիտետից, որտեղ կոմպակտ բնակվում են գերմանախոս համայնքի ներկայացուցիչները։ Այդ համայնքների ընդհանուր բնակչությունը 71.300 մարդ է, որոնց մեծամասնությունը գերմանախոս է։ Ընդհանուր տարածքը՝ 854 կմ2։

Գերմանալեզու համայնքը գտնվում է Լիեժ նահանգում և սահմանակցում է Նիդերլանդների, Գերմանիայի և Լյուքսեմբուրգի հետ։ Մայրաքաղաքը (համայնքի կառավարության և խորհրդի նստավայր) Էյպեն քաղաքն է։

Պատմություն
-----------

Գերմանախոս համայնքի ներկայիս տարածքը, այպես կոչված, Արևելյան Կանտոնների մասն է։ Ընդհուպ մինչև 18-րդ դարը նրանք անկախ էին, բայց 1795 թվականին Ֆրանսիան այդ տարածքները բռնակցել է։ 1815 թվականի Վիեննայի կոնգրեսի որոշմամբ՝ Արևելյան Կանտոնները փոխանցվել են Պրուսիային։

1920 թվականին Արևելյան Կանտոնները Գերմանիան փոխանցել է Բելգիային՝ որպես փոխհատուցում Առաջին համաշխարհային պատերազմում կրած վնասների։ Հարկ է նշել, որ Արևելյան Կանտոնների կազմում է մտնում ոչ միայն գերմանախոս համայնքի ներկայիս տարածքը, այլև ֆրանսախոս բնակչությամբ շրջանները։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի արդյունքում Արևելյան Կանտոնները գրավվել են Գերմանիայի կողմից և ընդգրկվել են Երրորդ Ռայխի կազմում։ Գերմանախոս բնակչության մեծ մասը իրեն համարել է գերմանացիներ, և գերմանական զորքին դիմավորել է որպես ազատարարների։ Պատերազմից հետո կանտոնների տարածքները վերադարձվել են Բելգիային։ Երկար ժամանակ իրականացվել է կանտոնների ապագերմանականացման քաղաքականություն։

1960 թվականին լեզվային սկզբունքով (Նիդերլանդախոս, Ֆրանսախոս և Գերմանախոս) Բելգիայի ամբողջ տարածքը բաժանվել է երեք մասի։

Ներկայումս համայնքի շատ բնակիչներ, հատկապես երիտասարդ սերնդից, իրենց համարում են ոչ թե գերմանացիներ, այլ բելգիացիներ։

Գերմանալեզու մունիցիպալիտետները նշված են բաց կանաչով։ Մալմեդին և Վեմը խառը համայնքներ են։

Լիազորություններ
----------------

Ինչպես Բելգիայի մյուս համայնքներում (Ֆլամանդախոս և Ֆրանսախոս), գերմանախոս համայնքի լիազորությունները տարածվում են միայն մշակույթի, կրթության և «անհատի հետ կապված հարցերի» վրա։ Վերջինիս են վերաբերում զանգվածային լրատվության միջոցները, առողջապահությունը և երիտասարդական քաղաքականությունը, ինչպես նաև որոշ սոցիալական հարցեր։ Գերմանախոս համայնքը հատուկ շրջան չունի, գտնվում է Վալոնիա տարածաշրջանի տարածքում և, հետևաբար, շրջակա լիազորությունների համար պատասխանատու է Վալոնիայի շրջանը։

2005 թվականի հունվարի 1-ին Վալոնիայի շրջանի մի քանի լիազորություններ փոխանցվել են գերմանալեզու համայնքի։ Դրանց են վերաբերում․

* արարողակարգերի կազմակերպում,
* թաղումների և գերեզմանատների հսկողության կազմակերպում,
* համայնքի 9 մունիցիպալիտետների տարածքում ոստիկանության ղեկավարում,
* համայնքի 9 մունիցիպալիտետների ֆինանսավորում,

Լեզու
-----

Ի տարբերություն Ֆլամանդական և Վալոնական համայնքների, Գերմանախոս համայնքը լիազորություններ չունի վարչությունում, կրթության և սոցիալական ծառայություններում լեզվի օգտագործման համար։ Գործնականում համայնքի տարածքում օգտագործվում է գրեթե բացառապես գերմաներենը (մայրենի է բնակիչների գրեթե 100%-ի համար), սակայն թույլատրվում է ֆրանսերենի սահմանափակ օգտագործում վարչական գործերում։

Համայնքի տարածքում գործում է գերմաներենով գործող հեռուստա- և ռադիոհաղորդիչ կայան՝ Belgischer Rundfunk (BRF)։ Լույս է տեսնում գերմանալեզու ամենօրյա օրաթերթ՝ Grenz-Echo։

Խորհրդարան ու կառավարություն
----------------------------

Համայնքի գլխավոր օրենսդիր մարմինը Գերմանալեզու համայնքի խորհուրդն է (գերմ.՝ Rat der Deutschsprachigen Gemeinschaft (RDG)), որը հայտնի է որպես նաև Գերմանալեզու համայնքի խորհրդարան (գերմ.՝ Parlament der Deutschsprachigen Gemeinschaft)։ Բաղկաղած է 25 անդամից, որոնք ընտրվում են 5 տարով։ Դեկրետների կատարմամբ զբաղվում է Գերմանալեզու համայնքի կառավարությունը (գերմ.՝ Regierung der Deutschsprachigen Gemeinschaft), որն էլ բաղկացած է վարչապետից (գերմ.՝ Ministerpräsident) և 4 նախարարից (գերմ.՝ Minister)։

Վարչական բաժանում
-----------------

Գերմանախոս համայնքը տեղակայված է հետևյալ 9 մունիցիպալիտետների (gemeinde) տարածքում․

|  |  |
| --- | --- |
| Գերմանախոս մունիցիպալիտետներ | 1. Էյպեն
2. Կելմիս
3. Լոնտցեն
4. Ռարեն
5. Ամել
6. Բյուլինգեն
7. Բուրգ-Ռոյլանդ
8. Բյուտգենբախ
9. Սեն Ֆա
 |

Կրթություն
----------

Պայմանավորված նրանով, որ գերմանալեզու համայնքում չկան համալսարաններ, այն ներառված չէ Բոլոնիայի գործընթացում։ Ուսանողները սովորում են Վալոնիայում, Ֆլանդրիայում կամ էլ Գերմանիայում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Society for Threatened Peoples : gfbv.it
2. ↑  "German-speaking Community: The jurisdiction of the Government". Dglive.be. Արխիվացված է the original 2007 թ․ հունիսի 28-ին. Retrieved 2014 թ․ հունիսի 11. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Բելգիա Բելգիայի վարչական բաժանում |
| --- |
|  |
| Ֆլանդրիա Ֆլանդրիա |  Անտվերպեն  ·  Արևելյան Ֆլանդրիա  ·  Ֆլամանդական Բրաբանտ  ·  Արևմտյան Ֆլանդրիա  ·  Լիմբուրգ |  |
|  |
| Վալոնիա Վալոնիա |  Էնո  ·  Լիեժ  ·  Լյուքսեմբուրգ  ·  Նամյուր  ·  Վալոնյան Բրաբանտ |
|  |
| Բրյուսելի մայրաքաղաքային տարածաշրջան Բրյուսելի մայրաքաղաքային տարածաշրջան |  Բրյուսել |

 |