**Արարի ճակատամարտ**, Կեսարի և գալլական ցեղերից մեկի՝ հելվետների միջև տեղի ունեցած առաջին խոշոր ռազմական բախումը, որը տեղի է ունեցել մ․թ․ա․ 58 թվականին։ Կեսարը հետապնդել է հելվետներին և տեղի ունեցած ճակատամարտում հաղթանակի հասել նրանց նկատմամբ, ինչի արդյունքում նրանք շուտով պարտավորվում են վերադառնալ սեփական տիրույթներ։

Նախապատմություն
---------------

Ժամանակակից Շվեյցարիայի տարածքում բնակվող 300 հազար հելվետներ, որոնցից մոտ 90 հազարը մարտունակ էին, մ․թ․ա․ 58 թվականին որոշում են հեռանալ սեփական բնակավայրերից՝ Հռոմեական Գալլիայից, և բնակություն հաստատել Ատլանտյան օվկիանոսի ափերին, ինչի հետևանքով էլ այրում են սեփական բնակավայրերը և պաշարները՝ պահելով միայն տեղափոխման համար անհրաժեշտ պաշարներ։ Ճանապարհին էր գտնվում Գարումի գետաբերանը, որի անցման համար երկու ճանապարհ կար, որոնցից մեկը նեղ և անհարմար էր, իսկ մյուսը՝ անհամեմատ ավելի հարմար։

Երբ Հուլիոս Կեսարը ժամանում է Գալլիա, նրա առջև ծառանում է նախ և առաջ հելվետների միգրացիայի հարցի լուծման խնդիրը, սակայն նա անմիջապես չի դիմում ռազմական գործողությունների, այլ նախըտնրում է խաղաղ դիվանագիտական ուղին։ Այն գետի վրա, որը ցանկանում էին հելվետենրն անցնել, գցված էր կամուրջ, որը Կեսարի հրամանով քանդվում է։ Հելվետները դեսպաններ են ուղարկում Կեսարի մոտ և թույտվություն խնդրում պրովինցիայի միջով անցնելու համար՝ խոստանալով, որ վնաս չեն պատճառի դրան։ Կեսարը ժամանակ է պահանջում պատասխանի համար, սակայն դա իրականում օգտագործում է զորահավաք կատարելու, նոր ամրություններ կառուցելու համար։

Երբ հելվետների դեսպանները երկրորդ անգամ են ժամանում Կեսարի մոտ, նա կտրուկ մերժում է նրանց առաջարկը։ Հելվետները, այլ ելք չունենալով, սկսում են առաջ շարժվել սեկվանների մարզով, սակայն այս անգամ ևս Կեսարը, պատճառաբանելով նրանց խիստ ռազմատենչ և Հռոմեական հանրապետության շահերի համար վտանգավոր լինելը, նորից հանդես է գալիս նրանց դեմ։

Ճակատամարտ
----------

Կեսարի առաջխաղացումը Գալլիայում մ․թ․ա․ 58 թվականին
Կեսարը շուտով մեկնում է Այսրալպյան Գալլիա և Ակվիլեայի շրջակայքում գտնվող ձմեռային ճամբարից հանում է 3 լեգեոն, կազմավորում ևս 2-ը և Ալպերի վրայով շարժվում դեպի հեռավոր Գալլիա։ Այդ ժամանակ հելվետները հասել էին էդույների մարզ և սկսել ասպատակել նրանց ցանքատարածությունները, ինչի մասին էդույները տեղեկացնում են Կեսարին և օգնություն խնդրում նրանից։ Էդույներին են միանում նաև հարավային հարևանները՝ ալլոբրոգները։

Արար գետը (այժմ Սոն) անցնում է սեկվանների և էդույների տիրույթներով։ Երբ Կեսարը իմանում է, որ հելվետները իերնց ուժերի 3/4-ը արդեն անց են կացրել գետով, սկսում է արագ գործել։ Նա 3 լեգեոններով հարձակվում է հելվետների այն մասի վրա, որը դեռևս գտնվում է գետի մյուս կողմում։ Վերջիններս ջախջախիչ պարտություն են կրում։

Հետագա դեպքեր
-------------

Հիմնական հոդված՝ Բիբրակտի ճակատամարտ
Ճակատամարտում պարտություն կրելուց հետո հելվետները առաջ են շարժվում, սակայն իմանալով, որ Կեսարը ժամանակավորապես դադարեցրել է հետապնդումը՝ նախահարձակ են լինում, ապա ջախջախիչ պարտություն կրում և ստիպված հպատակվում նրան։

Տես նաև
-------

* Բիբրակտի ճակատամարտ
* Գալլական պատերազմներ
* Կեսարի քաղաքացիական պատերազմ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Rickard, J. "Battle of the Arar, June 58 BC", HistoryOfWar.org, 17 March 2009
2. ↑  *Սերգեյ Լվովիչ Ուտչենկո, «Հուլիոս Կեսար»*. Երևան: «Հայաստան» հրատարակչություն. 1980. էջ 148.
3. ↑  *Սերգեյ Լվովիչ Ուտչենկո, «Հուլիոս Կեսար»*. Երևան: «Հայաստան» հրատարակչություն. 1980. էջ 149.
4. 1 2  *Սերգեյ Լվովիչ Ուտչենկո, «Հուլիոս Կեսար»*. Երևան: «Հայաստան» հրատարակչություն. 1980. էջ 150.
5. ↑  *Սերգեյ Լվովիչ Ուտչենկո, «Հուլիոս Կեսար»*. Երևան: «Հայաստան» հրատարակչություն. 1980. էջ 151.
6. ↑  *Սերգեյ Լվովիչ Ուտչենկո, «Հուլիոս Կեսար»*. Երևան: «Հայաստան» հրատարակչություն. 1980. էջ 152.

Արտաքին հղումներ
----------------

* "De Bello Gallico" and Other Commentaries by Julius Caesar

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Հուլիոս Կեսար |
| --- |
|  |
| Կյանքի հիմնականիրադարձություններ | 
* Վաղ կյանք և գործունեություն
* Առաջին եռապետություն
	+ Լուկայի կոնֆերանս
* Ռազմական արշավանքներ
* Գալլիական պատերազմներ
	+ Ներխուժումը Բրիտանիա
* Ռուբիկոնի գետանցում
* Սահմանադրական բարեփոխումներ
* Կեսարի քաղաքացիական պատերազմ
* Սպանություն
	+ Վերջին խոսքեր

 |
|  |
| Ռազմական գործունեություն | 
* Ալեզիայի ճակատամարտ
* Արարի ճակատամարտ
* Ադուատուկիի պաշարում
* Բիբրակտի ճակատամարտ
* Գերգովիայի ճակատամարտ
* Օկտադուրուսի ճակատամարտ
* Աքսոնի ճակատամարտ
* Սաբիսի ճակատամարտ
* Վոգեզայի ճակատամարտ (մ․թ․ա․ 58)

|  |  |
| --- | --- |
| Քաղաքացիական պատերազմ | 
* Բագրադայի ճակատամարտ (մ․թ․ա․ 49)
* Դիրախիումի ճակատամարտ (մ․թ․ա․ 48)
* Մունդայի ճակատամարտ
* Ֆարսալոսի ճակատամարտ
* Ալեքսանդրիայի պաշարում (մ․թ․ա․ 47)
* Նեղոսի ճակատամարտ (մ․թ․ա․ 47)

* Զելայի ճակատամարտ (մ․թ․ա․ 47)
* Ռուսպինայի ճակատամարտ
* Տապսոսի ճակատամարտ
* Իլերդայի ճակատամարտ
* Լաուրոյի ճակատամարտ
* Մասիլիայի պաշարում
* Ուտիկայի ճակատմարատ (մ․թ․ա․ 49)

 |

 |
|  |
| Աշխատանքներ | 
* *Նոթեր Քաղաքացիական պատերազմի մասին*
* *Նոթեր Գալլական պատերազմի մասին*
* *Նոթեր Իսպանական պատերազմի մասին*
* Հուլիոս Կեսարի պոեմներ

 |
|  |
| Արտահայտություններ | 
* Վիճակը նետված է
* Եկա, տեսա, հաղթեցի
* Եվ դո՞ւ, Բրուտո՛ս
* Փորձը ամեն ինչի ուսուցիչն է

 |
|  |
| Ժառանգություն | 
* Հուլիոս Կեսարը մշակույթում
* Կեսարի գիսաստղ
* Կեսարիզմ
* Մարտյան իդոսներ
* Ֆիլիպիի ճակատամարտ
* Հուլիոս-Կլավդիոսներ

 |
|  |
| Ընտանիք | 

|  |  |
| --- | --- |
| Կանայք | 
* Կոսուցիա (վիճելի)
* Կոռնելիա
* Պոմպեա
* Կալպուրնիա

 |
|  |
| Երեխաներ | 
* Հուլիա
* Պտղոմեոս XV Կեսարիոն
* Օկտավիանոս Օգոստոս (որդեգիր)

 |
|  |
| Այլ | 
* Գայոս Հուլիոս Կեսար (հայր)
* Ավրելիա Կոտտա (մայր)
* Հուլիա Ավագ (քույր)
* Հուլիա Կրտսեր (քույր)

 |

 |
|  |
| Կապված | 
* Պլանավորված պարթևական արշավանք
* Կեսարի հռենոսյան կամուրջներ
* Կեսարի տաճար
* Հուլիոսներ (տոհմ)
* Մարկոս Անտոնիոս
* Մարկոս Բրուտոս
* Կլեոպատրա
* Սերբիլիա

 |
|  |
| 
* **Կատեգորիա**

 |

 |