recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Հայնց Շուլց-Նոյդամ** (գերմ.՝ Heinz Schulz-Neudamm, 7 հուլիսի, 1899, Նոյմարկ (ներկայում՝ Դեմբնո, Լեհաստան) - 13 մայիսի, 1969, Վիսբադեն, Հեսեն, Գերմանիա), գերմանացի գծանկարիչ և նկարազարդող, Հոլիվուդի ոսկե ժամանակների բազմաթիվ ֆիլմերի ազդագրերի հեղինակ։

Կենսագրություն
--------------

Հայնց Շուլց-Նոյդամը ծնվել է 1899 թվականի հուլիսի 7-ին Նոյմարկ քաղաքում (ներկայում՝ Դեմբնո, Լեհաստան)։

1930-ական թվականներին Հայնց Շուլց-Նոյդամը սկսել է ստեղծել ֆիլմերի ազդագրեր։ Մինչ 1940-ական թվականները նա աշխատել է Բեռլինում, որտեղ ճանաչում է ձեռք բերել Շուլց-Նոյդամ կեղծանունով։ Հայտնի է դարձել ամերիկյան 20th Century Fox, Metro-Goldwyn-Mayer, ինչպես նաև գերմանական *Deutsche Universal Film AG* կինոընկերությունների նկարահանած ֆիլմերի համար ստեղծած ազդագրերով։

Հայնց Շուլց-Նոյդամը եղել է *Gestaltung der ParUfaMet-Pressehefte* ու *Paramount-Journals* ընկերությունների դիզայնի պատասխանատուն, որպես նկարազարդող աշխատել է *Filmillustrierte* ամսագրում։ 1950-ական թվականների սկզբից Հայնց Շուլց-Նոյդամն ապրել է Գերմանիայի Վիսբադեն քաղաքում, որտեղ շարունակել է աշխատել կինոարտադրության ոլորտում, մասնավորապես համագործակցել է *United Artists* ընկերության հետ։

Հայնց Շուլց-Նոյդամը մահացել է 1969 թվականի մայիսի 13-ին Վիսբադենում։

Հայնց Շուլց-Նոյդամի որոշ աշխատանքներ գտնվում են Գերմանիայի ու ԱՄՆ-ի հայտնի պատկերասրահներում և ներկայում ունեն բավական մեծ արժեք։ Օրինակ՝ աշխարհի ամենաթանկարժեք կինոազդագիրը համարվում է 1927 թվականին Ֆրից Լանգի կողմից նկարահանված «Մետրոպոլիս» ֆիլմի՝ Հայնց Շուլց-Նոյդամի կողմից ստեղծված ազդագիրը։ Այդ ազդագրի պահպանված չորս օրինակներից մեկը 2005 թվականին Լոնդոնում գնել է ամերիկացի մասնավոր հավաքորդ՝ վճարելով 398000 ֆունտ ստեռլինգ (690000 դոլար)։ Այդ ազդագրի օրինակներից երկուսը գտնվում են մասնավոր հավաքածուներում, երրորդը՝ Նյու Յորքի Ժամանակակից արվեստի թանգարանում, իսկ մյուսը՝ Բեռլինի Կինոյի թանգարանում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Internet Speculative Fiction Database — 1995.
2. ↑  Ժամանակակից արվեստի թանգարանի առցանց հավաքածու
3. ↑  Heinz Schulz-Neudamm movie posters (անգլ.)
4. ↑  PosterGuide Archived 2016-04-26 at the Wayback Machine. (անգլ.)
5. ↑  Рекламная площадь

Գրականություն
-------------

* *Volker Pantel*: *Das Buch der Filmplakate (1945–1965)*. Günter Albert Ulmer Verlag, Tuningen, 1984, ISBN 3-924191-04-2.
* *Volker Pantel/Manfred Christ*: *444 Filmplakate der goldenen Kinojahre 1946–1966*. Eppe Verlag, Bergatreute, Nov. 1993, ISBN 3-89089-650-2.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Heinz Schulz-Neudamm  Archived 2016-04-17 at the Wayback Machine. (անգլ.)
* Heinz Schulz-Neudamm (1898-1969) (անգլ.)
* Heinz Schulz-Neudamm, Poster for Metropolis, 1926 (անգլ.)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Speculative Fiction Database |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1059835312 · VIAF: 311195551 · ULAN: 500466867 · WorldCat VIAF: 311195551 |

 |
**Կարին Արոսենիուս** (շվեդերեն՝ Karin Arosenius, ամբողջական անունը՝ *Karin Magdalena Arosenius*, հուլիսի 29, 1851(1851-07-29)[…], Նորչյոպինգ, Էստերգյոտլանդ, Շվեդիա - ապրիլի 3, 1932(1932-04-03)[…], Folkärna, Avesta Municipality, Դալարնա, Շվեդիա[…]), շվեդ քանդակագործ։

Կենսագրություն
--------------

Կարին Արոսենիուսը ծնվել է 1851 թվականի հուլիսի 29-ին, Նորչյոպինգում տեքստիլ արտադրողի՝ Յոհան Արոսենիուսի (*Johan Arosenius*) ընտանիքում։ Նախ սովորել է Ստոկհոլմի *Konstfack* քոլեջում, 1870-1874 թվականներին՝ Ազատ արվեստների թագավորական ակադեմիայում, իսկ հետո՝ Կոպենհագենում, Հռոմում և Փարիզում։ Կարին Արսենիուսը դարձել է առաջին կինը, ով երբևէ ընդունվել է Շվեդական թագավորական ակադեմիայի քանդակագործության բաժին։ Նրան հետևում է Իդա Էրիկսսոն-Մորալդը 1872 թվականին և Կարոլինա Բենեդիկս-Բրյուսը 1881 թվականին.

1890-ականների սկզբում Կարինը գտնվում է Փարիզում և հաճախում է նկարիչների կոլոնիա Գրե-սյուր-Լուէնում, որտեղ շփվում է Կարոլինա Բենեդիկս-Բրյուսի, Ուիլյամ Բրյուսի, Էմմա Չեդվիկի, Ֆրէնսիս Չեդվիկի, Կառլ Թրեգորդի, Յուստուս Լունդեգորդի, Գոտտֆրիդ Կալլստենիուսի և Գերդա Ռոոսվալ-Կալլստենիուսի հետ։ Մինչ այդ Արոսենիուսը մեկ անգամ այցելել է այդ նկարչական կոլոնիան 1884 թվականին, վերջինիս ծաղկման շրջանում։

Պորտրետային և ժանրային մոտիվներով փոքր քանդակներով նա ցուցադրվել է Փարիզյան սալոններում 1885, 1886 և 1888 թվականներին։ Ներկա է գտնվել 1889 թվականի Համաշխարհային ցուցահանդեսին Փարիզում, ինչպես նաև Շվեդիայի տարբեր ցուցահանդեսներում։

Կյանքի վերջին տարիներին Արոսենիուսը հիվանդ է եղել, և մահացել է 1932 թվականին, Ֆոլկյարնա լենա Դալլարնա քաղաքում։ Հուղարկավորվել է Ուփսալայի հին գերեզմանատանը, նրա գերեզմանին տեղադրված է քնած տղայի քանդակ, որի հեղինակը հենց ինքն է։ Կարին Արոսենիուսը ամուսնացած չի եղել, երեխաներ չի ունեցել։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Kruse J.* Svenskt porträttgalleri : XX. Arkitekter, bildhuggare, målare, tecknare, grafiker, mönsterritare och konstindustrialister (швед.) — 1901. — P. 11.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8  Swedish death index
3. 1 2  Folkare tingslags häradsrätt (W) FII:89 (1932) Bild 2390 / sid 126 (AID: v752701.b2390.s126, NAD: SE/ULA/10262)
4. 1 2  Swedish Census 1910 (швед.) — Riksarkivet.
5. 1 2 3 4  Folkärna kyrkoarkiv, Dalarnas län, Död- och begravningsböcker, SE/ULA/11247/F/7 (1919-1945), bildid: 00187642\_00135, sida 131
6. 1 2 3 4  Folkärna (W) AIIa:3b (1921-1937) Bild 1270 / sid 520 (AID: v183569.b1270.s520, NAD: SE/ULA/11247)
7. ↑  Karin Arosenius

Գրականություն
-------------

* *Irja, Bergström*. Skulptriserna : Alice Nordin och hennes samtida 1890-1940. ISBN 9789170611155.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Svenskt porträttgalleri - Karin Magdalena Arosenius
**Հայոց Միջագետք** նաև՝ *Հայկական Միջագետք*, *Հյուսիսային Միջագետք*, *Միջագետք Հայոց*, երկրամաս Միջագետքում, նահանգ Մեծ Հայքում, նրա հարավ-արևմտյան կողմում։

Սահմանները
----------

Հայոց Միջագետքը ընդգրքում էր Մասիուս լեռնաշղթայի հարավային, մասամբ հյուսիսային շրջանները, Եփրատ գետի ձախ կողմում։ Հյուսիսից սահմանակից էր Ծոփք և Աղձնիք աշխարհներին, հարավից Ասորական Միջագետքին, արևմուտքից Կոմմագենեին, հարավ-արևելքից Ադիաբենեին։

Գյուղատնտեսություն
------------------

Հայոց Միջագետքը ուներ արգավանդ հողատարածություններ, որոնք ոռոգվում էին Եփրատի և Տիգրիսի ու նրանց վտակների ջրերով։ Հայտնի էր խաղողի, տարբեր տեսակի պտուղների, բամբակի ու հացահատիկների մշակությամբ, խոշոր ու մանր անասնապահությամբ ու ձիաբուծությամբ։ Հնում երկրամասի տարածքում եղել են նաև անտառներ։ Ընդերքն ունի նավթի հարուստ պաշարներ։

Պատմություն
-----------

Ոմանք Հայոց Միջագետքը նույնացնում են Աղձնիքի և Չորրորդ Հայքի հարավային գավառների հետ, որը անընդունելի է։ Հայոց Միջագետքը հնագույն ժամանակներից մտնում էր Մեծ Հայքի կազմի մեջ։ Մ.թ.ա. 37 թվականին Մեծ Հայքից անջատվեց, բայց նրա հյուսիսային գավառները մնացին Աղձնիքի և Ծոփքի կազմում։ Դրանից հետո, երկար ժամանակ Հայոց Միջագետքը դարձավ կռվախնձոր Հռոմի և Պարսկաստանի համար, դրա համար էլ Անանիա Շիրակացու կողմից վերամշակված և, այդ պատճառով՝ թյուրիմացաբար վերջինիս վերագրված «Աշխարհացույց»-ում այն իբրև Մեծ Հայքի նահանգ չի հիշատակվում։

Բնակչությունը
-------------

Հայոց Միջագետքի ազգաբնակչության մի զգալի մասը մ.թ.ա. 37 թվականի հետո էլ դարեր շարունակ կազմում էին հայերը։

Նշանավոր քաղաքները
------------------

Հայոց Միջագետքի նշանավոր քաղաքներն էին Ամիդը, Մծբինը, Ուռհան։

Թուրքական տիրապետություն
------------------------

Թուրքական տիրապետության շրջանում երկրամասի տարածքը բաժանված էր Ուրֆայի, Ռակկայի, Բիրեջիքի, Մոսուլի, Մարդինի և այլ շրջանների, որոնցում ապրող հայերը զանգվածաբար կոտորվեցին կամ տարագրվեցին 1915-1920 թվականներին։

Տես նաև
-------

* Կումմուխ
* Օսրոյենե
* Փիլարտոս Վարաժնունու պետություն
* Եդեսիայի իշխանություն
* Պիրի իշխանություն
* Եդեսիայի կոմսություն
* Զանգիների ամիրայություն

Աղբյուրներ
----------

* Հակոբյան Թ. Խ. Մելիք-Բախշյան Ստ. Տ. Բարսեղյան Հ. Խ. Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան, հ. 3 [-] (խմբ. Մանուկյան Լ. Գ.), Երևան, «Երևանի Համալսարանի Հրատարակչություն», 2001, էջ 342-343 — 992 էջ։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 567)։*  |
**Վիգո Յոհանսեն** (դան․՝ Viggo Johansenհունվարի 3, 1851(1851-01-03)[…], Կոպենհագեն, Դանիա - դեկտեմբերի 18, 1935(1935-12-18)[…], Կոպենհագեն, Դանիա), դանիացի նկարիչ, «Սկագենցի նկարիչներ» նկարչական խմբի հայտնի ներկայացուցիչներից մեկը, գեղանկարչության պրոֆեսոր, Կոպենհագենում գտնվող Գեղարվեստի դանիական ակադեմիայի տնօրեն։

Կյանքը և Ստեղծագործությունը
---------------------------

Նրա մոտ պատանեկան տարիքում դրսևորվել է նկարչի տաղանդը, որը նկատել է Վիլհեմ Մարստրանդը։ 1868-1875 թվականներին գեղանկարչություն է սովորել Դանիայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայում, սակայն նրան թույլ չի տրվել մասնակցել ավարտական քննությանը։ Առաջին հայտնի «հասուն» կտավները նկարել է 1872-1876 թվականներն ընկած հատվածում, ծովային Հարբեկ առողջարանում։ 1875 թվականին իր կուրսընկերներ Կառլ Մադսենի և Միքայել Անկերի օգնությամբ, մտել է «Սկագենցի նկարիչների» խումբ։
Եղել է նաև շնորհալի երաժիշտ։ Ինչպես նկատել էին նրա Սկագենցի ընկերները, նրան ավելի շատ հետաքրքրում էր Մոցարտի հյուրանոցային դաշնամուրով կատարված Մոցարտի ստեղծագործությունները և Գլյուկի երգեհոնային ֆուգաները տեղական եկեղեցում, քան գեղանկարչությունը։ 1880 թվականին ամուսնացել է Սկագենցի նկարչուհի Աննա Անկերի ազգական Մարթա Մյելերի հետ, ով հաճախ դառնում էր նկարչի բնորդուհին։
1885 թվականին ցուցադրել է իր կտավները Փարիզում, որտեղ նա հայնվել է գեղանկարիչ Կլոդ Մոնեյի ազդեցության տակ, ինչը շատ լավ երևում է Յոհանսենի «Հիվանդ Քրիստյան Բինդսլի» նկարի գունապնակում։ Նա նաև տպավորվել է սկագենցի մի այլ նկարչի՝ Քրիստիան Քրոհգի ստեղծագործությամբ։ 
Փարիզից վերադառնալուց հետո նկարել է ավելի բաց գույներով։ Մուգ գույներով նկարված նկարներում հաճախ դիմել է լուսավոր էֆեկտների, օրինակ «Սուրբ Ծնունդ» հրաշալի աշխատանքում։ Նրա թեմատիկայի հիմքում ընկած են եղել ընտանեկան տեսարանները, Սկագենի բնապատկերները, Տիսվիլդիը, Դրագերի ձկնորսկան նավերը, նատյուրմորդները և դիմանկարները։ 1888-1906 թվականներին դասավանդել է Կոպենհագենի կանացի Ակադեմիական կերպարվեստի դպրոցում։ 1920 թվականին նրան տվել են պրոֆեսորի կոչում, հետագայում նա դարձել է այդ ակադեմիայի տնօրեններից մեկը։

Պարգևներ
--------

* Տվորլեդսենի մեդալ (1886),
* Ոսկե մեդալ Համաշխարհային ցուցահանդես (Փարիզ, 1889) «Լողացող երեխաները» նկարի համար։

Պատկերասրահ
-----------

* «Սուրբ Ծնունդ» (1891)«Սուրբ Ծնունդ» (1891)
* «Երեկոյան զրույց» (1886)«Երեկոյան զրույց» (1886)
* «Հիվանդ Քրիստյան Բինդսլին» (1889)«Հիվանդ Քրիստյան Բինդսլին» (1889)
* «Նկարիչների հավաքույթի ժամանակ» (1903)«Նկարիչների հավաքույթի ժամանակ» (1903)
* «Նավակները սկագենյան ծովափին» (1910)«Նավակները սկագենյան ծովափին» (1910)
* «Լողացող երեխաները» (1888)«Լողացող երեխաները» (1888)
* «Նկարիչ Կառլ Մեդսենի դիմանկարը» (1879)«Նկարիչ Կառլ Մեդսենի դիմանկարը» (1879)

Գրականություն
-------------

* Svanholm, Lise (2001). Northen Light - The Skagen Painters. Gyldendal. ISBN 9788702028171.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  RKDartists (նիդերլ.)
2. 1 2  Viggo Johansen — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7
3. 1 2 3 4  Kunstindeks Danmark (դան.)
4. 1 2  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
5. ↑  Շվեդիայի Ազգային թանգարանի նկարիչների ցանկ — 2016.
6. ↑
7. ↑
8. ↑
9. ↑
**Հայոց գահի վրա հռոմեական դրածոների դրամներ**։ Հռոմի նվաճողական քաղաքականությունը Օգոստոս Օկտավիանոսի իշխանության տարիներին հիմնովին վերացրեց Հայաստանում դրամների ազգային պատկերատիպը։

Օգոստոս Օկավիանոսի դրամը
Հայոց գահի վրա Կայսերական Հռոմի դրածո՝ Արտավազդ Դ թագավորի (4-6) արծաթյա դրամները, ինչպես իրենց կշռային սիստեմի տվյալներով, այնպես էլ պատկերներով, միանգամայն հռոմեական են։ Նրանց մի կողմին պատկերված է Հռոմի կայսեր՝ Օգոստոս Օկտավիանոսի գլուխը, զարդարված դափնեպսակով. համաձայն հին հռոմեական սովորության, հաղթողներին դափնիներով էին պսակում։ Կայսեր այդ դիմաքանդակի շուրջ արձանագրված է. «**θΕΟΥ ΚΑΙΣΑΡΟΕ ΕΥΕΡΓΕΤΟΥ**», այսինքն՝ «Աստծու կայսեր բարերարի», իսկ դրա հակառակ կողմին ներկայացվում է Արտավազդի դիմանկարը, ըստ որում առանց Արտաշեսյանների հայկական թագի, միայն վարսկալ ժապավենով, որ բնորոշ էր ժամանակի հռոմեական իշխողներին։ Հայոց այդ թագավորի պատկերի շուրջ նշվում է. «**ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΡΤΑΥΑΣΔΟΥ**», այսինքն՝ «արքայի մեծի Արտավազդի» խոսքերը։ Արծաթյա այս դրամի պատկերատիպը ինքնըստինքյան արտացոլում է այն կախյալ քաղաքական վիճակը, որի մեջ գտնվում էր Հայաստանը Արտավազդ Դ-ի օրոք։

Իրավիճակը թագավորներից հետո
---------------------------

Մեկ տարի անց, երբ Հայաստանում թագավորական իշխանությամբ հանդես եկավ Հրեաստանի Հերովդես Մեծի թոռը՝ Տիգրան Ե անունով (մ.թ.ա.6), թողարկվեցին պղնձյա դրամներ, որոնց վրա այս Տիգրանը պատկերված է գլխին հինավուրց հայկական թագով։ Դրամի հակառակ կողմի պատկերատիպը ներկայացնում է 2 ձիերով լցված մարտակառք, որով թագավորն արշավում է։ Ի նշան հաղթության, նա մի ձեռքին դափնեճյուղ է բռնել։ Այս տեսարանի շուրջ գրված է. «**ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΜΕΓΑΛΟΥ ΤΙΓΡΑΝΟΥ**», այսինքն «արքայի մեծի Տիգրանի»։

Գրականություն
-------------

* Հայ Ժողովրդի Պատմություն էջ 813
**Պլեխանովսկայա փողոց,** փողոց Վորոնեժի կենտրոնում։ Երկարությունը 2,3 կմ է։

Տեղակայվածություն
-----------------

Փողոցը սկիզբ է առնում համալսարանի հրապարակից, որտեղ գտնվում է Վորոնեժի պետական համալսարանի հիմնական շենքը, անցնում է Զաստավա հրապարակով և ավարտվում երկաթուղային ճանապարհների ուղեկամրջի մոտ։ Ավտոմոբիլային լայնությունը 4-6 շերտ է։

Փողոցը կարևոր դեր է խաղում քաղաքի երթևեկության համար՝ լինելով քաղաքի գլխավոր մայրուղիներից մեկը։ Նրանով են անցնում ավտոբուսային շատ երթուղիներ, ինչպես նաև՝ տրոլեյբուսի մեկ երթուղի։ Մինչև 2001 թվականը Պլեխանովսկայա փողոցի երկայնքով՝ Կոլցովսկայայից մինչև Զաստավա հրապարակ, անցնում էր տրամվայի 8 երթուղի, ինչպես նաև՝ մինչև 1960-ական թվականների սկիզբը, Կոլցովսկու հրապարակից դեպի Կոլցովսկի փողոց տրամվայի գիծ կար։ Վերջում փողոցը հասնում է Մոսկովյան պրոսպեկտ։ Պլեխանովսկայա փողոցում տեղակայված է քաղաքի երբեմնի խոշորագույն խանութներից մեկը` «Մանկական աշխարհը»։ XXI դարի սկզբին պիկ ժամերին փողոցը խիստ ծանրաբեռնված էր տրանսպորտով:

Պատմություն
-----------

Փողոցը կառուցվել է 1774 թվականի կանոնավոր պլանի համաձայն։ Համաձայն այս ակտի` ժամանակակից Պլեխանովսկայան, իսկ այդ ժամանակ` Նովոմոսկովսկայան, Մոսկվա տանող ճանապարհի սկիզբն էր (իրեն զուգահեռ Ստարոմոսկովսկայայի փոխարեն, այժմ ՝ Կարլ Մարքս)։ Ստարոմոսկովսկայան Վորոնեժի շատ վաճառականների բնակավայրն էր, այստեղ էլ գտնվում էին նրանց խանութները։ Փողոցի երկու կողմերում կային շուկայի հրապարակներ։ Կապի ժամանակակից հետազոտական ինստիտուտի տեղում Երրորդության տաճարն է եղել։

Տեսարժան վայրեր
---------------

Չնայած այն հանգամանքին, որ փողոցը ամենահներից մեկն է համարվում Վորոնեժում և ակտիվորեն կառուցվել է նախահեղափոխական շրջանում, հին կառույցներ գրեթե չեն պահպանվել։

* Թիվ 3՝ գործարանատեր Սավոստյանովի տունը, որը կառուցվել է 1768-1773 թվականների միջև ընկած ժամանակահատվածում։
* Թիվ 10՝ «Վոլգա-Կամա» բանկ (1914-1915 թվականներ)։
* Թիվ 16՝ Վյախիրև վաճառականների տունը, որը կառուցվել է 1904 թվականին։
* Թիվ 29՝ Տարածաշրջանային գավառագիտական թանգարան։
* Վորոնեժի օպերայի և բալետի պետական թատրոնի հարևանությամբ Ա. Ս. Պուշկինի հուշարձանը։

Պատկերասրահ
-----------

* Տեսարան Զաստավայի հրապարակիցՏեսարան Զաստավայի հրապարակից
* Պլեխանովսկայա, մինչև 1917 թվականըՊլեխանովսկայա, մինչև 1917 թվականը
* Պլեխանովսկայա փողոցը կենտրոնից (2018 թվական)Պլեխանովսկայա փողոցը կենտրոնից (2018 թվական)

Գրականություն
-------------

* *Попов П. А.* Воронеж: История города в названиях улиц. — 2-е изд.. — Воронеж: Кварта, 2003. — 448 с.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  По данным Google Maps

Արտաքին հղումներ
----------------

* Улица Плехановская на сайте Старый Воронеж(չաշխատող հղում)
Կարլ Փոփեր
**Հերքելիություն** կամ **ֆալսիֆիկացման սկզբունք** (լատ.՝ fallere - խաբել, falsification - այստեղ՝ կեղծության հաստատում), հերքման սկզբունք, գիտության մեթոդաբանության մեջ՝ գիտական տեսությունների արժեքը որոշելու համար Կարլ Փոփերի առաջադրած չափանիշը, ըստ որի՝ տեսությունը (տեսական դրույթը) իրական, փաստական բովանդակություն ունի, եթե հնարավոր է գտնել այն հերքող փորձնական փաստեր։ Այլ կերպ՝ իսկապես գիտական, այսինքն՝ փորձնական տեսությունը հերքելի (ֆալսիֆիկացնելի) է։

Յուրաքանչյուր հերքում ստիպում է վերաձևակերպել տվյալ տեսությունը (տեսական դրույթը), նորանոր սահմանափակումներ դնել, աոաջադրել նոր հիպոթեզեր։ Ֆալսիֆիկացման սկզբունքի տեսակետից՝ գիտական հայտնագործության ընթացքը և առհասարակ գիտության զարգացումը ներկայանում են ոչ թե որպես փորձնական տվյալների ընդհանրացում (ինդուկտիվ ընթացք), այլ տեսական մտածողության կողմից առաջադրվող և «Փորձի քննադատությանը» ներկայացվող համարձակ հիպոթեզերի հաջորդափոխություն։ Տեսության փորձնական հիմնավորման հարցում ֆալսիֆիկացման սկզբունքը հակադրվում է վերիֆիկացման սկզբունքին։ Ըստ ֆալսիֆիկացման սկզբունքի՝ հաստատող օրինակները պետք է հաշվի առնվեն միայն այն դեպքում, եթե դրանց հակառակ փաստերը միանշանակ կերպով կհերքեին տվյալ տեսությունը։ Ուստի ֆալսիֆիկացման սկզբունքը մերժում է «միշտ ճշմարիտ» տեսությունները, որոնք չեն կարող անել եզակի դեպքերի միանշանակ կանխատեսություններ, բայց post factum հաստատվում են որևէ փաստի թե՝ առկայությամբ և թե՝ բացակայությամբ (օրինակ, Ֆրոյդի տեսությունը չի կարող կանխատեսել մարդու որևէ կոնկրետ արարք, բայց պատրաստ է հետին թվով բացատրելու տվյալ արարքը կատարելը կամ չկատարելը)։

Վերիֆիկացման սկզբունքի նման, ֆալսիֆիկացման սկզբունքը քննությունից հանում է փիլիսոփայության («մետաֆիզիկայի») և նույնիսկ տեսական բնագիտության ընդհանրական դրույթները։ Ֆալսիֆիկացումը կարող է լինել փորձնական բնագիտության միայն մի մասնավոր եղանակ, բայց ոչ ընդհանուր մեթոդաբանական սկզբունք։

Գրականություն
-------------

* Поппер К․, Логика и рост научного знания, пер․ с англ․, М․, 1983․

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
**Խոջաբեկ**, հայաբնակ գյուղ Վրաստանի Բոգդանովկայի շրջանում։ Արևմուտքից սահմանակից է Բոգդանովկա ավանին, որից բաժանվում է Ագրիչայ գետով (սկիզբ է առնում Խանչալի լճից)։

Խոջաբեկ գյուղը գտնվում է Ախալքալաքից ուղիղ գծով 16 կմ հարավ-արևելք Խանչալի լճի արևելյան ափից 2 կմ հեռու։ Գյուղը հյուսիս արևմուտքից կից է Նինոծմինդա շրջկենտրոնին։ Գյուղի միջով ձգվում է Նինոծմինդա-Ախալքալաք մայրուղին։ Վերջինս գյուղը բաժանում է 2 թաղամասերի, որոնցից աջակողմյանը Ս. Սարգիս եկեղեցու շուրջը տարածված հին թաղն է։ Ներկիայիս բնակչության նախնիները գաղթել են Արևմտյան Հայաստանից 1830 թվականին՝ Կարին նահանգի Ձիթող, Քոշկ և Էրզրումից։ 1840-ական թվականներին Խոջաբեկ գյուղում կառուցվել է Սբ. Սարգիս եկեղեցին։ Սրբատաշ քարով, արևմտյան ճակատից բացված միակ մուտքով։ Եկեղեցին մի քանի անգամ ենթարկվել է վերանորոգման։ Այժմ եկեղեցու հոգևոր հովիվն է Տ. Արմաշ քահանա Պողոսյանը։ Գյուղում մինչ օրս պահպանվել է ջրաղացը։ Վերջինս սկսել է գործել գյուղի ձևավորման օրվանից ՝1960 թվականից։ Բնակիչներն առաջին հերթին կառուցել են ջրաղացը, որը հացահատիկային մշակաբույսերի հիմնական վերամշակման միջոցն է հանդիսացել։ Հին ջրաղացը գտնվում էր Խոջաբեկ գյուղի վերջնամասում՝ Ղաուրմա գյուղի հարևանությամբ։ Ջրաղացի քանդվելուց հետո գյուղի բնակիչները հին ջրաղացի քարերով կառուցել են նոր ջրաղաց՝ Խոջաբեկ գյուղի Ագրիչայ գետի վրա։ Ջրաղացի կառուցման գործում իրենց մասնակցությունն են ցուցաբերել Մեսրոպ Սահակյանը, Շմավոն, Լևոն և Սոս Ղարսլյանները։ 1963-1993 թվականներին գյուղի աշխատանքը կանգնեցվել է ՝ հանգեցնելով նրան, որ ջրաղացը քանդվել է։ 1993 թվականին Նինոծմինդայի բնակիչ Արամ Մոսոյանը սեփական ջանքերով վերանորոգել է ջրաղացը։ 
Խոջաբեկում առ այսօր պահպանված են կիկլոպյան շարվածքով հնագույն բերդի ավերակները։ Պահպանված ավերակները գտնվում են գյուղից 2,5 կմ արևմուտք հեռավորությամբ՝ Խանչալնի լճի հյուսիս-արևելյան ափամերձ մի բլրակի վրա։ Բլրակից ցած առ այսօր կանգուն է ՂԱԼԱՉԱ անվամբ հայտնի միջնադարյան գյուղատեղի ավերակները։ Պահպանված է նաև եկեղեցու և գերեզմանատան մնացորդներ։ 1985 թվականին տեղի հայերը եկեղեցու հիմքերի վրա մատուռ են կառուցել։ Մատուռի ներսում ագոցված է Ժ-ԺԱ դարերին բնորոշող խաչքար, որը ունի պարզ ոճավորում։ Մատուռի առջևի մասում կանգնեցված են 2 խոյաձև տապանաքարեր։

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Նինոծմինդայի շրջան |
| --- |
|  |
| Վարչական կենտրոն | ք. Նինոծմինդա |  |
|  |
| Գյուղեր | Ասփարա • Գանձա • Գորելովկա • Դիլիֆ • Եֆրեմովկա • Թորիա • Ժդանովական • Խոջաբեկ • Կաթնատու • Հեշտիա • Ղաուրմա • Ղուլալիս • Մամզարա • Մեծ Արագյալ • Մեծ Գոնդուրա • Մեծ Խանչալի • Նոր Խուլգումո • Ջիգրաշեն • Ռոդիոնովկա • Սամեբա • Սաթխա • Սպասովկա • Վլադիմիրովկա • Տամբովկա • Ուչմանա • Փոքր Արքալի • Փոքր Գոնդուրա • Փոքր Խանչալի • Փոքր Խորենիա • Փոկա • Հեշտիա • Օրլովկա • Օրոջալար |
|  |
| Պորտալ:Վրաստան |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 74)։*  |
**Կենտրոնական կասպիական բռնապետություն**, **Ցենտրոկասպի** (ռուս.՝ Диктатура Центрокаспия, ադրբ.՝ Sentrokaspi Diktaturası), կարճատև հակասովետական ադմինիստրացիա, ստեղծվել է 1917 թվականի կեսին, Բաքվում։ 1917 թ. նոյեմբերի 3 (16)-ին Կասպիական ռազմական նավատորմի նավաստիների համագումարը սատարեց Հոկտեմբերյան հեղափոխությանը և հանձնարարել Ցենտրոկասպիին աջակցել Բանվորների և զինվորների դեպուտատների Բաքվի խորհրդին, սակայն ցենտրոկասպիի ղեկավարությունը չկատարեց համագումարի հրահանգը։ Մուսավաթականների ապստամբությունը (1918 թ. մարտի 30-ապրիլի 1) ճնշելուց հետո (որն իրագործեցին բոլշևիկյան զորքերն ու նավաստիները), ընտրվեց բոլշևիկյան ցենտրոկասպի՝ 12 հոգուց։ Բաքվում խորհրդային օկուպացիայի ժամանակավոր անկումից (1918 թ. հուլիսի 31) հետո, ցենտրոկասպին դե ֆակտո դադարեց գոյություն ունենալ։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
Բոսնիա և Հերցեգովինա (քարտեզ)
**Հերցեգովինա-բոսնիական ապստամբություն** (1875-1878), ժողովրդաազատագրական ապստամբություն Հերցեգովինայում և Բոսնիայում ընդդեմ թուրքական ֆեոդալական և ազգային հարստահարման։ Հիմնական շարժիչ ուժը գյուղացիներն էին, նրանց աջակցող քաղաքային արհեստավորները, առևտրական բուրժուազիան և մտավորականությունը։ Ապստամբները պայքարի միասնական ծրագիր չունեին։ Գյուղացիների շահերն արտահայտող հեղափոխական դեմոկրատները պահանջում էին ամբողջ հողը հանձնեն գյուղացիներին, դեմոկրատական պետություն, ինչպես նաև դեմոկրատական հիմունքներով Բոսնիայի և Հերցեգովինայի միավորումը Սերբիայի և Չեռնոգորիայի հետ։ Լիբերալ բուրժուաները պահանջում էին լոկ Բոսնիայի միավորումը Սերբիային, իսկ Հերցեգովինան՝ Չեռնոգորիային։ Ապստամբությունը սկսվեց 1875 թ. հուլիսի 5-ին, Նևեսինի մոտ (Հերցեգովինա), 1875 թ. օգոստոսին ապստամբություն բռնկվեց Բոսնիայում։ Ապստամբները հասան նկատելի հաջողությունների։ Նրանք շրջափակեցին մի շարք խոշոր քաղաքներ և թուրքական ամրոցներ։ Հերցեգովինա-բոսնիական ապստամբությունը վայելում էր հարավ-սլավոնական և այլ երկրների, Ռուսաստանի հասարակայնության համակրանքը, որն արտահայտվում էր նյութական օգնությամբ, կամավորներով և այլն։ Հերցեգովինա-բոսնիական ապստամբությունն արագացրեց, այսպես կոչված, 1875-78 բոսնիական ճգնաժամը (միջազգային կոնֆլիկտ Բալկաններում)։ 1876 թ.-ի հունիսին Սերբիան և Չեռնոգորիան պատերազմ հայտարարեցին Թուրքիային։ 1876-ի զինադադարի կնքումից հետո ապստամբությունը շարունակվեց՝ ավելի լայն թափ ստանալով Բոսնիայի հարավ-արևմուտքում։ 1877- 1878 թ. ռուս-թուրքական պատերազմի ժամանակաշրջանում ապստամբները, մի շարք հաջող ճակատամարտերից հետո, թուրք զորքերից ազատագրեցին Հերցեգովինայի և Բոսնիայի տերիտորիաների մի մասը։ 1878 թ. Բեռլինի կոնգրեսի որոշմամբ Բոսնիան և Հերցեգովինան, որոնք 1877-78 թ. ռուս-թուրքական պատերազմի հետևանքով ինքնավարություն էին ստացել, հանձնվեցին Ավստրո-Հունգարիային։ 1878 թ. հուլիս-հոկտեմբեր ամիսներին ավստրո-հունգարական զորքերը, հաղթահարելով ժողովրդի զինված դիմադրությունը, օկուպացրին նախկին թուրքական նահանգները։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 6, էջ 383)։*  |
**Ալեքսանդր Իվանովիչ Կոսովորոտով** (ռուս.՝ Александр Иванович Косоворотов, 1868 - 1912), ռուս արձակագիր, հրապարակախոս, դրամատուրգ։

Կենսագրություն
--------------

Ալեքսանդր Կոսովորոտովը ծնվել է 1868 թվականին Վոյսկա Դոնի տարածքների Նիժնի Չիրսկոյ կայանում` բժիշկ Իվան Ֆեոդորովիչ Կոսովորոտովի ընտանիքում։ Մոր մահից հետո հոր հետ ապրել է Նովոչերկասկում, ավարտել տեղի գիմնազիան։ Դեռ մանկուց նկատելի էր նրա գեղանկարչական և երաժշտական տաղանդը, գրում էր երգեր, նկարում դիմանկարներ։

1893 թվականին Կոսովորոտովն ավարտել է Մոսկվայի կայսերական համալսարանի պատմության և բանասիրության ֆակուլտետը։ Ավարտելուց հետո ծառայել է Սանկտ Պետերբուրգի Լեյբգվարդիայի կազակյան գնդում։ Ծառայությունից հետո աշխատել է պետական մարմիններում, զբաղվելով գրական գործունեությամբ։

Որոշ ժամանակ աշխատակցել է «Նովոյե Վրեմյա» թերթին։ Այնտեղ հրատարակել է թատերական և քննադատական հոդվածներ։ 1901 թվականից Ալեքսանդր Իվանովիչն ապրել է Ֆրանսիայում, եղել փարիզյան «Նովոյե վրեմյա» թերթի թղթակից, սակայն հիվանդացել է տուբերկուլյոզով և հեռացել քաղաքից չհամաձայնեցնելով այն թերթի խմբագրության հետ։ Ճամփորդել է Իտալիայում, եղել Կորսիկայում, ապրել թշվառության մեջ, ֆինանսական օժանդակություն խնդրել խմբագիր, հրատարակիչ և դրամատուրգ Ալեքսեյ Սուվորինից։

1902 թվականին Կոսովորոտովը վերադարձաել է Ռուսաստան, ներգրավվել «Ռուս» թերթի կազմակերպման գործում, գրել հոդվածներ ռուս-ճապոնական պատերազմի մասին, աշխատել «Թատրոն», «Թատրոնի տեսություն», «Համաշխարհային գրականության բանբեր» հրատարակումներում։

Մահացել է (ինքնասպանություն է գործել) 1912 թվականին Սանկտ Պետերբուրգի մոտակայքում գտնվող Լեսնոյ գյուղում։ Թաղված է Վոլկովսկու գերեզմանոցում։

Ստեղծագործական ուղի
-------------------

Կոսովորոտովի առաջին պատմությունները տպագրվել են 1895 թվականին «Լույսի» թերթում, որտեղ նա հրապարակել է իր «Բաբելոնյան աշտարակաշինություն։ Մի գիմնազիայի պատմություն» ինքնակենսագրական վեպը։ Առանձին գրքով այս պատմությունը լույս է տեսել 1900 թվականին Սանկտ Պետերբուրգում։ Նրա «Մոռացված դարպասը» պատմությունը գրող Ա. Վ. Ամֆիտեատրովն անվանել է Կոսովորոտովի լավագույն աշխատանք։

Գրողին ճանաչում են բերել «Գարնանային հոսք», «Իշխանուհի Զորենկա», «Սիրո երազանք» պիեսները, որոնք ներկայացվել են Ռուսաստանի թատրոններում մինչև 1920-ականների կեսերը։ Կոսովորոտովի համար իր լավագույն աշխատանքն էր «Կորֆինսկու հրաշքը» ողբերգությունը, որը ներկայացվել է Սանկտ Պետերբուրգում և Մոսկվայում։

Գրականություն
-------------

Астапенко М. П. Астапенко Г. Д. Астапенко Е. М. Казачья доля — Дон, степь да воля. Ростов н/Д, 2014. 320 с.: ил. ISBN 978-5-87259-806-0.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Косоротов Александр Иванович, драматург и прозаик
**Ազգային հարց**, քաղաքական, իրավական, մշակութային, տնտեսական, պատմական և այլ հիմնախնդիրների ամբողջություն, որն առաջանում է պետությունների ներսում տարբեր ազգերի, ազգությունների և էթնիկական խմբերի փոխհարաբերությունների արդյունքում, ազգերի ազատագրման, նրանց ազատ ու ինքնուրույն զարգացման պայմանների և փոխհարաբերության հարցը։ Բնութագրելով ազգերի ծագման ու զարգացման պատմական պայմանները՝ մարքսիզմը վեր հանեց ազգային շարժումների սոցիալ֊տնտեսական արմատները և ապացուցեց, որ միայն սոցիալիզմը կարող է լուծել ազգային հարցը՝ հօգուտ բոլոր ժողովուրդների։ Արդի դարաշրջանը բնութագրվում է ազգերի, նրանց հոգևոր կյանքի ու ինքնագիտակցության բուռն զարգացումով ամբողջ աշխարհում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Նիկոլայ Հովհաննիսյան, Գուրգեն Գեղամյան // Նորագույն պատմություն // Երևան // 2001։


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 107)։*  |
| **՞**Վենիդիում վաղենականման' |
| --- |
|  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Բույսեր |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ընտանիք | Աստղածաղկազգիներ |
|
|
|
| Ցեղ | Վենիդիում |
|
|
| Տեսակ | Վենիդիում վաղենականման' |
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Venidium calendulaceum

 |
| 

| [{{fullurl:wikispecies:{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} ԴասակարգումըՎիքիցեղերում] | uselang=hy}}[{{fullurl:commons:Special:Search/{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} Պատկերների որոնումՎիքիպահեստում] | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Վենիդիում վաղենականման** (լատ.՝ Venidium calendulaceum), աստղածաղկազգիների ընտանիքին պատկանող միամյա բույս։ Հայրենիքը Հարավային Աֆրիկան է՝ Կապի մարզը։

Նկարագրություն
--------------

Բույսն ունի հաստ, հյութալի, մոխրագույն տերևներ և խոշոր ծաղիկներ։ Բարձրությունը հասնում է 20-30 սմ-ի։ Ծաղիկներն ունեն բավականին գեղեցիկ գունավորում։ Դրանք հիմնականում նարնջագույն են կամ սպիտակ՝ դարչնադեղնավուն հիմքերով։ Ծաղկազամբյուղը դարչնակարմրավուն է։ Տերևներն ամբողջական են, կտրտված-բլթակավոր եզրերով։ Ամբողջ բույսը ծածկված է կոշտավուն մազմզուկներով։ Արտաքին տեսքով նման է վաղենակին (նարգիզ), իսկ ծաղիկների գույնով՝ գացանիային։ Ծաղկում է հունիս ամսից մինչև ուշ աշուն։ Սերմերը ցանում են ջերմոցներում՝ ապրիլ ամսին։ Սերմնաբույսերը տնկում են մայիսի կեսերին՝ տաք, արևոտ վայրերում, քանի որ վենիդիումը բավականին ջերմասեր և չորադիմացկուն է։ Լավ է աճում ավազակավային, ջրաթափանց հողերում։ Ծաղիկների վառ գույնի շնորհիվ լավ է երևում հեռվից։

Կիրառում
--------

Օգտագործում են ծաղկաթմբերի, միքսբորդերների, ծաղկապարտերային ձևավորումներում, ինչպես նաև գազոնի ֆոնի վրա առանձին խմբերով տնկելու համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Լ․ Վ․ Հարությունյան, Քո շրջապատի ծաղիկները, Արևիկ հրատարակչություն, Երևան, 1987


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | GBIF · iNaturalist · NCBI |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Տաքսոնինույնացուցիչներ | 
* Վիքիցեղեր: Arctotis decurrens
* GBIF: 5406200
* iNaturalist: 580137
* IPNI: 178565-1
* NCBI: 563863
* Plant List: gcc-36167
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:178565-1
* SANBI: 3195-33
* Tropicos: 2722061

 |

 |
|  |
| --- |
| **Քուռի քարթակ** |
|  |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Կենդանիներ (Animalia) |
| **Տիպ/Բաժին** | Քորդավորներ (Chordata) |
| **Ենթատիպ** | Ողնաշարավորներ (Vertebrata) |
| **Դաս** | *Actinopteri* |
| **Կարգ** | Ծածանակերպեր (Cypriniformes) |
| **Ընտանիք** | Ծածանազգիներ (Cyprinidae) |
| **Ցեղ** | **Romanogobio** |
| **Տեսակ** | **Քուռի քարթակ** *(R. persus)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Romanogobio persus***Günther, 1899 |

**Քուռի քարթակ** (լատ.՝ Kura gudgeon), ծածանազգիների ընտանիքին պատկանող ձուկ։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Տարածվածություն
---------------

Տարածված է Քուռ և Արաքս գետերի ավազաններում, Ուրմիա լճի վտակում և Հադերչայում։ Հայաստանում տարածված է բոլոր գետերում, բացի Սևանա լճի ավազանից։

Էկոլոգիա
--------

Ապրում են գետերի ավազային կամ ավազատիղմային տեղամասերի ջրի դանդաղ հոսքում։ Հայաստանի տարածքում գործնականորեն ուսումնասիրված չէ։ Բենթոսային օրգանիզմներով սնվող մերձհատակային տեսակ է։

Պահպանություն
-------------

Անհետացող տեսակ է։ Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով ներկայումս գնահատվում է որպես տվյալների անբավարարության ունեցող տեսակ։

Վերջին տասնամյակներում թվաքանակը կտրուկ նվազել է։ Ներկայումս ձկնաբանական հավաքներում չի հանդիպում։

Վտանգման հիմնական գործոններն են ինվազիոն ձկնատեսակների մրցակցային ազդեցությունը և որսագողությունը։

Չի պահպանվում։ Արհեստական վերարտադրություն չի կատարվել։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*։ Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն։ 2010։ ISBN 978-99941-2-420-6


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · IRMNG · ITIS TSN · WoRMS |

 |
**Ներսում** (թուրքերեն՝ İçerde), թուրքական հեռուստասերիալ, որը ցուցադրվել է թուրքական Show TV հեռուստաալիքով։ Հեռուստասերիալի արտադրությամբ զբաղվում է Ay Yapım պրոդյուսերական ընկերությունը։ Հեռուստասերիալի առաջին սերիան ցուցադրվել է 2016 թվականի սեպտեմբերի 19-ին։ Հեռուստասերիալի վերջին սերիան կցուցադրվի հունիսի 19-ին։

Սցենար
------

Հեռուստասերիալը պատմում է Սարփի և նրա կրտսեր եղբոր՝ Ումութի մասին։ Ումութը երեք տարեկանում առևանգվել է Ջելալի կողմից, ով Ստամբուլի քրեական հեղինակություններից մեկն է։ Ումութը մեծացել է փողոցներում և աշխատել Ջոշքունի համար՝ որպես մուրացկան։ Հետագայում Ջելալը մեծացրել է Ումութին և կոչել նրան Մերթ։ Ջելալը օգնել է Մերթին՝ ընդունվելու ոստիկանական ակադեմիա և դառնալու Յուսուֆի թիմի անդամներից մեկը։ Յուսուֆը ոստիկանության հետաքննչական բաժնի ղեկավարն է, ով փորձում է ձերբակալել Ջելալին՝ նրա անօրինական գործողությունների համար։ Սարփը նույնպես ընդունվում է ակադեմիա և դառնում Յուսուֆի սիրելի ուսանողը։ Ավարտական երեկոյի ժամանակ, Յուսուֆը հեռացնում է Սարփին ոստիկանության ակադեմիայից և բանտարկում մեկ տարի ժամկետով՝ գրավելու Ջելալի ուշադրությունը։ Ջելալը, ճանաչելով Սարփին, ուղարկում է իր իրավաբան դստերը Մելեքին՝ փրկելու նրան։ Երբ Սարփը դուրս է գալիս բանտից, նա միանում է Ջելալի խմբին՝ որպես գաղտնի ոստիկան, որպեսզի գտնի եղբորը՝ Ումութին և բանտարկի Ջելալին՝ նրա անօրինական գործողությունների համար։ Մյուս կողմից Մերթը աշխատում է որպես ոստիկան և քողարկում Ջելալի գործողությունները։ Հեռուստասերիալը ներկայացնում է երկու եղբայրների կյանքի ընթացքը, ինչպես նաև նրանց մորը՝ Ֆիսունին, ով ապրում է հույսով, որ կգտնի իր կրտսեր որդուն։

Դերասանական կազմ
----------------

* Չաղաթայ Ուլուսոյ - Սարփ Յըլմազ
* Արաս Բուլութ Իյնեմլի - Մերթ Քարադաղ/Ումութ Յըլմազ
* Չեթին Թեքինդոր - Ջելալ Դուման
* Մուստաֆա Ուղուրլու - Յուսուֆ Քայա
* Նիհալ Քոլդաշ - Ֆիսուն Յըլմազ
* Բենսու Սորալ - Մելեք Յըլդըզ
* Դամլա Չոբլայ - Էյլեմ
* Յըլդըրայ Շահինլեր - Հասան
* Ռըզա Քոջաօղլու- Դավութ
* Գյոզդե Քանսու - Յեշիմ Դուման
* Մեհմետ Յըլմազ Աք - Յաշար

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑   *Icerde*, 2016-09-19, վերցված է 2016-11-09


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |

 |
|  |
| --- |
| **Կապուտակ եռաբլթակ** |
|  |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Ենթատիպ** | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
| **Կարգ** | Հովանոցածաղկավորներ (Apiales) |
| **Ընտանիք** | Նեխուրազգիներ (Apiaceae) |
| **Ենթաընտանիք** | Նեխուրայիններ (Apioideae) |
| **Տրիբա** | *Scandiceae* |
| **Ենթատրիբա** | *Daucinae* |
| **Ցեղ** | **Կապուտակ եռաբլթակ** *(Laser)*G.Gaertn. B.Mey. & Scherb. 1799 |

**Կապուտակ եռաբլթակ**  (լատ.՝ Laser trilobium), նեխուրազգիների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս։

Նկարագրություն
--------------

170 սմ բարձրությամբ, գլանաձև մերկ ցողունով և փետրաձև մասնատված տերևներով բազմամյա խոտաբույս է։ Արմատավզիկը ծածկված է չորացած տերևների մնացորդներով։ Երկար կոթուններով արմատամերձ տերևները խոշոր են, իսկ նստադիր, եռամասնյա, աղեղնաեզր ցողունայինները՝ փոքր։ Տերևների վերին մակերեսը կանաչ է, իսկ ստորինը՝ գորշակապույտ։ Խոշոր, բազմաճառագայթ, երկարակոթ հովանոցներում հավաքված ծաղիկները սպիտակ կամ կարմրավուն են։ Կողավոր պտղիկներից կազմված հարթ պտուղները երկարավուն են։

Տարածվածություն
---------------

Աճում է ստորին լեռնային գոտու անտառներում, թփուտներում։ Հանդիպում է Լոռու, Սյունիքի մարզերում և Արցախում։ Գեղազարդային և մեղրատու բույս է։

Նշանակություն
-------------

Բուժական նպատակներով օգտագործում են խոտային մասը, արմատներն ու պտուղները։ Պտուղներից պատրաստված եփուկը խթանում է նյարդային համակարգի գործունեությունը, ունի նաև հիպոտենզիվ ազդեցություն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Ծատուրյան Թամարա, Գևորգյան Մարգարիտա (2014)։ Պողոսյան Ա․, Զաքարյան Ն․, eds.։ *Հայաստանի վայրի դեղաբույսեր* (հայերեն)։ Երևան: Լուսակն։ էջ 315։ ISBN 9789939834689  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Տաքսոնինույնացուցիչներ | 
* Վիքիցեղեր: Laser
* EoL: 5050179
* EPPO: 1LZRG
* GBIF: 6026469
* GRIN: 6525
* iNaturalist: 485952
* IPNI: 40159-1
* IRMNG: 1290987
* NBN: NHMSYS0000460136
* NCBI: 62990
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:40159-1
* Tropicos: 40002096

 |

 |
**Ելենա Պավլովնա Ժուկովա** (ռուս.՝ Еле́на Па́вловна Жу́кова, հունիսի 5, 1906(1906-06-05), Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն - հոկտեմբերի 31, 1991(1991-10-31), Սանկտ Պետերբուրգ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային նկարիչ և գծանկարիչ, Լենինգրադի նկարիչների միության անդամ։

Կենսագրություն
--------------

Ելենա Ժուկովան ծնվել է Սանկտ Պետերբուրգում։ 1923-1927 թվականներին սովորել է Լենինգրադի գեղարվեստա-մանկավարժական տեխնիկումում, Արկադի Ռիլովի և Ի. Վլադիմիրովի մոտ, 1930-1936 թվականներին` Լենինգրադի արվեստի աշխատողների որակավորման բարձրացման ինստիտուտում, Վսեվոլոդ Վոինովի և Ալեքսանդր Օսմյորկինի մոտ [2]:
1928 թվականից մասնակցել է ցուցահանդեսների։ Նկարել է բնանկարներ, դիմանկարներ, նատյուրմորտներ, աշխատել է յուղաներկերի, ջրաներկերի և գծանկարների տեխնիկայով։

1927-1930 թվականներին դասավանդել է ԼԳՄՀ-ում։ Ժուկովայի աշխատանքների ցուցահանդեսներն անցկացվել են 1940, 1948 և 1975 թվականներին Լենինգրադում։
1930-ականներին Ժուկովան ծանոթ էր Կ. Ս. Մալևիչին։ Ներկա է եղել նրա հոգեհանգստի և հուղարկավորության ժամանակ, նկարվել է մի քանի խմբակային լուսանկարներում։ [3]

1932 թվականից եղել է Լենինգրադի նկարիչների միության անդամ։ Շուրջ կես դար եղել է Լենինգրադի նկարիչների միության գեղանկարչության բաժնի մշտական քարտուղար։ Ժուկովայի հայտնի գեղանկարներ և գրաֆիկական դիմանկարներ, տարբեր տարիների կատարվել են լենինգրադցի նկարիչներ Կուզմա Պետրով-Վոդկինի (1930), Յարոսլավ Նիկոլաևի (1945), ինչպես նաև Միխայիլ Նեստերովի (1936) կողմից [2]:

Նա մահացել է 1991 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Սանկտ Պետերբուրգում, 86 տարեկան հասակում։

Ժուկովայի ստեղծագործությունները գտնվում են Ռուսական պետական թանգարանում, Ռուսաստանի և արտերկրի թանգարաններում և մասնավոր հավաքածուներում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Справочник членов Ленинградской организации Союза художников РСФСР. — Л. Художник РСФСР, 1987. — С. 45.

Աղբյուրներ
----------

* *Шестнадцать пятниц: Вторая волна ленинградского авангарда. Experiment/Эксперимент: Журнал русской культуры. № 16*: : В 2-х ч. LA (USA), 2010. Ч. 2. С. по указ.
* *Художники народов СССР. Биобиблиографический словарь. Т.4. Кн.1.* М. Искусство, 1983. С.145.
* *Справочник членов Ленинградской организации Союза художников РСФСР*. Л. Художник РСФСР, 1987. С.45.
* *Иванов С. Неизвестный соцреализм. Ленинградская школа.* СПб. НП-Принт, 2007. С.385, 402, 403, 445.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ռուբեն Ադալյան (այլ կիրառումներ)

**Ռուբեն Մարտիրոսի Ադալյան** (նոյեմբերի 10, 1929(1929-11-10), Սիմֆերոպոլ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - հունիսի 6, 2019(2019-06-06), Երևան, Հայաստան), հայ նկարիչ, Հայաստանի ժողովրդական նկարիչ (1990)։

Նկարիչ, ջութակահար Ռաֆֆի Ադալյանի և գրող Նորայր Ադալյանի եղբայրն է։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1929 թվականին Սիմֆերոպոլում։ 1938 թվականին ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Երևան։ 1944-1950 թվականներին սովորել է Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանում։ 1956 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ 1960 թվականից ԽՍՀՄ Նկարիչների միության անդամ։ 1967 թվականին «Հիրոսիմա» նկարի համար արժանացել է Հայաստանի մշակույթի նախարարության մրցանակին, 1971 թվականին «Գնդակահարություն» նկարի համար արժանացել է «Տարվա լավագույն նկար» մրցանակին։

1972 թվականին Հայաստանի Գերագույն խորհրդի նախագահության հրամանով նրան շնորհվել է Հայաստանի վաստակավոր նկարչի պատվավոր կոչում։ 2001 թվականին արժանացել է ՀՀ պետական մրցանակի։

Ստեղծագործական գործունեություն
------------------------------

Ադալյանի արվեստին բնորոշ են իրականի և երևակայականի համարձակ կերպափոխումը («Ձիերի ճակատամարտ», նկարաշար, 1972-1976), դրամատիզմն ու դինամիկ լարվածությունը («Հիրոսիմա», 1968, «Գնդակահարություն», 1970, երկուսն էլ՝ Ժամանակակից արվեստի թանգարան), բնության և մարդու ներքին հատկանիշների այլակերպումները («Մետամորֆոզներ», 1965-1970, «Հին Երևան», 1978-1988, նկարաշարեր)։

Գործերից պահվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում, Ժամանակակից արվեստի թանգարանում, Հայաստանի այլ թանգարաններում, ինչպես նաև Հայաստանի և արտերկրի մասնավոր հավաքածուներում։

Անհատական ցուցահանդեսներ
------------------------

* Երևան (1997, 2000, 2004, 2009)

Գրականություն
-------------

* Ռուբեն Ադալյան. Ստեղծագործկան ճանապարհի արձագանքներ (հոդվածների ժողովածու, կազմ.՝ Պ. Հայթայան), Երևան, 2002։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — 1974. — հատոր 1. — էջ 62.
2. 1 2 3 4  Հայկական համառոտ հանրագիտարան (հայ.) — 1990. — հատոր 1.
3. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005*

Արտաքին հղումներ
----------------

* Երևանի ժամանակակից արվեստի թանգարանի կայքը(չաշխատող հղում)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ · AV Production |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 5959 · GND: 132226669 · ISNI: 0000 0000 3864 1373 · LCCN: n2001047259 · VIAF: 50381707 · WorldCat VIAF: 50381707 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 62)։*  |
Օսմանյան շատրվանը Յալը հրապարակում
Օսմանյան պատմական փայտե տներ
**Թեքիրդաղ** (թուրքերեն՝ Tekirdağ, հուն․՝ Ραιδεστός, բուլղար․՝ Родосто), քաղաք Թուրքիայի հյուսիսարևմտյան մասում, Թեքիրդաղի մարզկենտրոնն է։ Գտնվում է Թուրքիայի եվրոպական հատվածում։ Բնակչությունը 2000 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմում է 108 000 մարդ։

Թեքիրդաղը ունի մի քանի պատմական անվանումներ՝ *Ռոդոստո (Ρωδόστο)* կամ *Ռադեստուս (Ραιδεστός)*: Բյուզանդական ժամանակաշրջանում քաղաքը կոչվել է *Բյուզանդիոն (Βισάνθη)*, իսկ օսմանյան ժամանակաշրջանում քաղաքը կոչվել է *Թեքֆուր Դաղ*։ Այստեղից էլ ի հայտ է եկել ժամանակակից անվանումը։

Պատմություն
-----------

Քաղաքի պատմությունը սկսվում է մ.թ.ա. 4000 թվականից։ Համարվում է, որ Թեքիրդաղի տեղում եղած Ռոդոստո քաղաքը հիմնել են Սամոս կղզու բնակիչները։ Քսենոփոնը իր Անաբասիս աշխատության մեջ նշում է, որ քաղաքը եղել է Տարսոս թագավորության կենտրոնը, որը կառավարում էր իշխան Սեուտեսը։

813 թվականին Ռոդոստոյի մոտ տեղի ունեցավ կարևոր ճակատամարտ Բուլղարիայի և Բյուզանդական կայսրության միջև, իսկ 1206 թվականին Բուլղարիայի և Լատինական կայսրության միջև։

1360 թվականին քաղաքը նվաճվել է օսմանյան թուրքերի կողմից, որից հետո այն ներառվել է Էդիրնեի վիլայեթի մեջ։

Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո, Թուրքիայի և Բալկանյան երկրների միջև կնքված հաշտության պայմանագրի համաձայն Թեքիրդաղը մտավ Բուլղարիայի կազմի մեջ։ Որոշ ժամանակ անց այն ետ վերադարձվեց Թուրքիային։

1918 թվականի սկզբից մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտը քաղաքը եղել է հունական բանակի վերահսկողության ներքո և համաձայն Սևրի պայմանագրի քաղաքը պետք է մտներ Հունաստանի կազմի մեջ։ Սակայն 1922 թվականին Լոզանի պայմանագրով Հունաստանը պետք է զիջեր Թեքիրդաղը Թուրքիայի Հանրապետությանը։

1912 թվականին Թեքիրդաղում բնակվել են 26 020 հույներ, 20 775 թուրքեր, 13 000 հայեր և 2500 հրեաներ։

Տես նաև
-------

* Թուրքիայի քաղաքներ
* Թուրքիայի վարչական բաժանում
* Արևմտյան Թրակիա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  George Sotiriadis, An Ethnological Map Illustrating Hellenism in the Balkan Peninsula and Asia Minor, 1918

Արտաքին հղումներ
----------------

* Թեքիրդաղի պաշտոնական կայք էջը Archived 2013-03-18 at the Wayback Machine.
* Թեքիրդաղի լուսանկարները
**«Ելք» հուշարձան** (ռուս.՝ Памятник «Исход»), հուշարձան Ռուսաստանի Կրասնոդարի երկրամասի Նովոռոսիյսկ քաղաքում։ Տեղադրվել է 2013 թվականին քաղաքի Առափնյա փողոցում։ Նվիրված է Ռուսաստանից Սպիտակ բանակի տարհանմանը։

Նկարագրություն
--------------

Հուշարձանի հեղինակն է նովոռոսիյսկցի քանդակագործ Ալեքսանդր Սուվորովը։ Բրոնզաձույլ արձանի բարձրությունը պատվանդանով 7 մետր է։

Արձանը պատկերում է ձիու սանձը ձգող սպիտակգվարդիական սպայի։ Վերջինիս նախատիպ է ծառայել «Ծառայում էին երկու ընկերներ» կինոնկարում Վլադիմիր Վիսոցկու հայտնի կերպարը։ Ըստ հեղինակ Ալեքսանդր Սուվորովի՝ պատկերված է ֆիլմի այն տեսարանը, երբ ձին հեռացող նավի հետևից նետվում է ջուրը, և սպան ստիպված է լինում գնդակահաելու իր մարտական ընկերոջը։

Պատմություն
-----------

Հուշարձանը նվիրված է Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի պատմության ամենաողբերգական էջին՝ Սպիտակ բանակի տարհանմանը։ Այդ իրադարձությունը տեղի է ունեցել 1920 թվականին։ Նովոռոսիյսկից Սպիտակ բանակի սպաների, կազակության և ընտանիքների անդամների տարհանումը տեղի է ունեցել խուճապի պայմաններում, զոհվել է մի քանի հարյուր մարդ։ Պատմաբաններն այդ իրադարձությունն անվանել են «Նովոռոսիյսկի աղետ»։

Հուշարձանի բացումը տեղի է ունեցել 2013 թվականի ապրիլի 12-ին։ Բացման արարողության ժամանակ քաղաքագլուխ Վլադիմիր Սինյագովսկին ասել է. *«Այս իրադարձությունը Հայրենիքի համար Քաղաքացիական պատերազմի տարիներին զոհված մարդկանց հիշատակը հավերժացնելու մեր պարտքն է։ Այս հուշարձանը հիշեցում է ներկա սերունդներին, որ Հայրենիքը չի կարելի մասնատել. բեկման գծերն անցնում են մարդկային սրտերով և ճակատագրերով»*։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  «Памятник «Белому исходу» открыли в Новороссийске»
2. ↑  «Памятник «Исход» (Новороссийск)»
**Հանս Ֆրայհեր ֆոն Վանգենհայմ** (գերմ.` *Hans Freiherr von Wangenheim*, հուլիսի 4, 1859(1859-07-04), Georgenthal, Gotha, Թուրինգիա, Գերմանիա - հոկտեմբերի 25, 1915(1915-10-25), Կոստանդնուպոլիս, Օսմանյան կայսրություն), գերմանացի դիվանագետ։ 1912-1915 թվականներին եղել է Գերմանիայի դեսպանը Թուրքիայում։

Վանգենհայմի` որպես Գերմանիայի դեսպանի գլխավոր խնդիրն էր՝ վերջնականապես գերմանական ազդեցությանը ենթարկել Թուրքիային և ներքաշել նրան Ռուսաստանի դեմ պատերազմի մեջ Գերմանիայի կողմում։ Վանգենհայմի դիվանագիտական գործունեությունը բնութագրվել է որպես թուրքամետ և հակահայկական։ Վանգենհայմը դեմ էր Արևմտյան Հայաստանի բարենորոգումներին։ Թուրքիայի՝ առաջին համաշխարհային պատերազմի մեջ մտնելուց հետո ամեն կերպ արդարացրել է արևմտյան Հայաստանի հայ բնակչության տեղահանության, այսպես կոչված, կազմակերպման միջոցառումները, դրանք ներկայացնելով իբրև թուրքական իշխանությունների ռազմական և ռազմավարական անհրաժեշտ նկատառումներ։ Սակայն իր մի քանի զեկույցներում նշել է, որ Թուրքիայի կողմից հայերի նկատմամբ գործադրվող միջոցները նպատակ ունեն բնաջնջելու հայ ազգը, բայց գերմանական ներկայացուցիչները չպետք է խոչընդոտեն հայերի տեղահանությանը։ Այս ոգով հրահանգները Վանգենհայմն ուղարկել է էրզրումի, Ադանայի, Մոսուլի, Բաղդադի, Հալեպի գերմանական հյուպատոսներին։ Հայերի տեղահանությունը և ոչնչացումը, որոնք ահռելի չափերի են հասել, Վանգենհայմը ներկայացրել է որպես «նախազգուշական միջոցառումներ» ծավալվող հայկական շարժման նկատմամբ։

Վանգենհայմը եղել է նաև Գերմանիայի դեսպանը Մեքսիկայում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #1017052832 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
2. ↑  Gerhard Wiegand (Hrsg.): *Halbmond im letzten Viertel. Briefe und Reiseberichte aus der alten Türkei von Theodor und Marie Wiegand 1895 bis 1918.* München 1970, S.289
3. ↑  Վանգենհայմի փաստաթղթային ժառանգությունը տե՛ս Lepsius, Germany and Armenia. լրացված առցանց հրատարակությունում։


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է* *«Հայկական հարց» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |
**Թեքսինգթալ** (գերմ.՝ Texingtal), կոմունա Ավստրիայի Հանրապետության արևելքում՝ Ստորին Ավստրիայի դաշնային հողում։

Վարչականորեն մտնում է Մելկի շրջանի կազմի մեջ։

Աշխարհագրություն
----------------

Թեքսինգթալը տեղակայված է Ստորին Ավստրիայում` ծովի մակարդակից 370 մետր բարձրության վրա։ Ռելիեֆը ցածրադիր է, բարձր լեռներ չկան։

Զբաղեցնում է ընդհանուր հաշվով 32.45 կմ² տարածք։

Բնակչություն
------------

Ըստ 2005 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Թեքսինգթալի բնակչությունը կազմում է 1621 մարդ։ Կոմունայի հիմնական բնակիչները ավստրիացիներն են, որոնք խոսում են գերմաներեն լեզվով։

Բնակչության խտությունը կազմում է 50 մարդ/կմ²։ Կոմունայի համայնքի ղեկավարն է Հերբերտ Բուտցենլախները։ 1869 թվականից ի վեր կոմունայի բնակչությունն աճել է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Ավստրիայի ազգային վիճակագրական ծառայություն // Մարդահամարի տվյալներ»


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4804889-6 |

 |