**Ալեքսեյ Կասատոնով** (ռուս. Алексе́й Ви́кторович Касато́нов, հոկտեմբերի 14, 1959(1959-10-14), Լենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային հոկեյիստ, պաշտպան։ Կրկնակի Օլիմպիական չեմպիոն (1984 թվական և 1988 թվական), բազմակի աշխարհի, Եվրոպայի և ԽՍՀՄ չեմպիոն։ ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1981 թվական)։

Կենսագրություն
--------------

Մեծացել է Լենինգրադի Նովոիզմայլովսկի պողոտայում։ Եղել է մարզական երեխա, առաջին դասարանում ծնողները նրան գրանցել են լողի խմբակում՝ Նևսկի պողոտայի լողավազանում։ Երեք տարի նա զբաղվել է լողով, սակայն լողավազանը փակվում է, և խմբակը տեղափոխում են քաղաքի մեկ ուրիշ շրջան։ Ալեքսեյը շատ չի վշտանում. նա նույնպես ցանկանում էր հեռանալ, քանի որ լողում նրան չէր բավականացնում մրցունակությունը։ Այդ մրցունակությունը նա գտնում էր թիմային մարզաձևերում և ամենից շատ հոկեյում։ Արդյունքում Ալեքսեյը որոշում է գնալ Մսի գործարանի շրջանային դպրոց, որը ԲՄԱ-ի ծածկած սահադաշտում անց էր կացնում պատանի մարզիկների ընդունելություն։ Սակայն Կասատոնովը սխալմամբ ուղևորվում է ոչ թե սահադաշտ, այլ ԲՄԱ-ի թեթև ատլետիկական մարզադաշտ։ Արվեն այնտեղ նա կարդում է ԲՄԱ-ի հոկեյի դպրոցի ընդունելության մասին, որն էլ դառնում է նրա առաջին թիմը։

Բայց և այնպես երիտասարդ հոկեյիստը խնդիր ուներ. չմուշկների վրա վատ էր սահում (բակային թիմերում նա խաղում էր առանց չմուշկների)։ Ալեքսեյի հետ երկար ժամանակ զբաղվում է մարզիչ Օլեգ Կոնստանտինովիչ Սիվկովը, քանի որ նրանում տեսնում էր խաղը հասկանալու և սահադաշտում ոչ ստանդարտ մտածելու ունակություն։ Արդյունքում տվյալ խնդիրը հաջողությամբ հաղթահարվում է։

ԲՄԱ-ի երիտասարդական թիմի կազմում դառնում է ԽՍՀՄ չեմպիոն, ներգրավվում է ԽՍՀՄ երիտասարդական հավաքականի կազմում։ 1976-1978 թվականներին խաղում է ԲՄԱ-ի հիմնական կազմում (42 խաղ, 4 տափօղակ և 7 փոխանցում)։ 1978 թվականի վերջում, Զինված ուժերի մրցությունում Կաստոնովին է մոտենում ԲԿՄԱ-ի ներկայացուցիչը, որը տեղափոխվելու բանակցությունները վարում էր Վիկտոր Վասիլևիչ Տիխոնովի անունից։ Սկզբում Կասատոնովին չէին ցանկանում թողնել, սակայն տեսնելով նրա խաղալու ցանկությունը, տեղափոխվելու թույլատրություն են տալիս։

ԲԿՄԱ-ում դժվարությամբ է ամրապնդվում. Տիխոնովի ծանրաբեռնվածությունները չափազանց մեծ են լինում։ Սակայն Կասատոնովին թողնում են թիմում. պնդում է ԲԿՄԱ-ի երկրորդ մարզիչ Յուրի Մոիսեևը։ ԲԿՄԱ-ում առաջին իսկ օրերից գտնվում է ԲԿՄԱ-ի վետերաններ Խառլամովի և Ցիգանկովի հովանավորության տակ։ Վերջինիս հետ, ԲԿՄԱ-ում առաջին տարիներին, նա նաև խաղում էր միևնույն զույգում։

Ֆետիսովի հետ զույգում նրան խաղացնում են 1981 թվականի Կանադայի գավաթի մրցաշարում, իսկ հարձակվողների եռյակը հետևյալն էր՝ Սերգեյ Մակարով, Վլադիմիր Կրուտով և Իգոր Լարիոնով։ Հենց այդ պահից ստեղծվում է ԽՍՀՄ հավաքականի և ԲԿՄԱ ակումբի լեգենդար Լարիոնովի հնգյակը։

ԽՍՀՄ առաջնություններում ԲԿՄԱ-ի կազմում անց է կացրել 487 խաղ, դարձել 115 տափօղակի և 189 փոխանցման հեղինակ։

Ձմեռային Օլիմպիական խաղերում և Աշխարհի առաջնության մրցաշարերում՝ 97 խաղ, 25 տափօղակ։ Կանադայի գավաթի մրցաշարում՝ 27 խաղ, 3 տափօղակ։ Եվրոգավաթներում՝ 25 տափօղակ։

1980-ական թվականների վերջին, երբ տարաձայնություն է առաջանում հավաքականի և ԲԿՄԱ-ի գլխավոր մարզիչ Վիկտոր Տիխոնովի և մի խումբ խաղացողների միջև՝ Լարիոնովի և Ֆետիսովի գլխավորությամբ, որոնք դժգոհ էին Տիխոնովի բռնապետությունից, Կասատոնովը միակն էր, ով բռնեց մարզչի կողմը, իսկ ընկերները նրան մեղադրեցին դավաճանության մեջ։

Երբ հեռացավ Հոկեյի Ազգային Լիգա, բանակից պաշտոնաթող եղավ մայորի կոչումով։ Նրա առաջին թիմը «Նյու Ջերսի Դևիլս»-ն էր, որտեղ խաղաց 1990-1993 թվականները և որը նրան ընտրել էր դեռևս 1983 թվականին՝ 234 համարի տակ։

Հյուսիսային Ամերիկայում նրան գրկաբաց են ընդունում, օգնում են նրան վարժվել նոր միջավայրում։

1993 թվականի հունիսի 24-ին նրան ընտրում է «Անահայմ Դաքս»-ը՝ Հոկեյի Ազգային Լիգայի նորեկ թիմերի ընդլայնված դրաֆտում։ 1994 թվականի մարտի 24-ին փոխանակվում է «Սենթ Լուիս Բլյուզ»։ 1994 թվականի հունիսի 22-ին, ունենալով ազատ գործակալի կարգավիճակ, պայմանագիր է ստորագրում «Բոստոն Բրյուինս» ակումբի հետ։

1994-1995 թվականների մրցաշրջանում 9 խաղ է անցկացնում Ռուսաստանի առաջնությունում, ԲԿՄԱ-ի կազմում՝ 2 տափօղակ, 3 փոխանցում։

Հոկեյի Ազգային Լիգայի առաջնությունում անց է կացնում 383 խաղ և դառնում 38 տափօղակի հեղինակ։ Սթենլիի գավաթում՝ 33 խաղ, 4 տափօղակ։ Հոկեյի Ազգային Լիգայի 1994 թվականի «Բոլոր Աստղեր» մրցախաղի մասնակից։

1996 թվականի ամռանը վերադառնում է ԲԿՄԱ՝ Վիկտոր Տիխոնովի մոտ, որտեղ էլ ավարտում է իր կարիերան 1996-1997 թվականների մրցաշրջանում։ Վերջին մրցաշրջանում հանդիսանում էր թիմի ավագ և խաղացող մարզիչ։ ԲԿՄԱ-ի կազմում մասնակցել է 38 խաղի և դարձել 3 տափօղակի և 20 փոխանցման հեղինակ, ստացել է 68 րոպե տուգանք։

1997 թվականի ապրիլից մինչև 2000 թվականի մայիսը եղել է Ռուսաստանի հավաքականի մենեջեր՝ պաշտոնական մրցաշարերում Հոկեյի Ազգային Լիգայի ռուսաստանցի հոկեյիստներին հրավիրելու պատասխանատուն էր։ Ընդ որում, մշտապես բնակվում էր Նյու Ջերսիում։

1999 թվականին Նյու Յորքում բացում է երեխաների հոկեյի համաշխարհային իր դպրոցը։ Պաշտոնական անվանումը «Կասատոնովի հոկեյի միջազգային ակադեմիա», ոչպաշտոնական անվանումը՝ «Կարմիր Պինգվիններ» («Красные Пингвины»)։ Միևնույն ժամանակ «Նյու Ջերսի»-ի վետերանների կազմում մասնակցում էր բարեգործական խաղերի։

2003 թվականի օգոստոսին, Վիկտոր Տիխոնովի հանձնարարականով, նշանակվում է գլխավոր մենեջերի պաշտոնում՝ Հոկեյի Ազգային Լիգայի ուղղությոմբ։ Պաշտոնում մնում է մեկ տարի, մինչ հավաքականից հեռացվում է Տիխոնովը։

2006 թվականի դեկտեմբերին մասնակցություն է ունենում Կարմիր հրապարակում կազմակերպված ԽՍՀՄ հավաքականի և Աշխարհի հավաքականի միջև հոկեյի խաղին։

2008-2009 թվականներին գլխավորում է բարձրագույն խմբի Պոդոլսկի «Ռիս» ակումբը։

2009 թվականի մայիսին մտցվում է Տափօղակով հոկեյի միջազգային ֆեդերացիայի Փառքի Սրահը։

2009 թվականի մայիսից մինչև 2010 թվականի հունիսը հանդիսացել է Մոսկվայի «Կռիլյա Սովետով» ակումբի գլխավոր մարզիչը։

2011 թվականի մայիսի 20-ից մինչև 2014 թվականի ապրիլի 4-ը եղել է Սանկտ Պետերբուրգի ԲՄԱ հոկեյի ակումբի գլխավոր մենեջերը։

2013 թվականի մայիսից Ռուսաստանի հավաքականի գլխավոր մենեջերն էր մինչև 2014 թվականը։ Պաշտոնից հեռացվել է 2014 թվականի Սոչիի Օլիմպիական խաղերում Ռուսաստանի հավաքականի անհաջող ելույթի պատճառով։

Ներկայումս շարունակում է «ԽՍՀՄ հոկեյի լեգենդները» թիմի կազմում մասնակցել վետերանների մրցաշարերին, Գիշերային Հոկեյի Լիգայի խորհրդի անդամ է, հսկում է «Սանկտ Պետերբուրգ» ճյուղը։

Ընտանիք
-------

* Նախապապ Աֆանասի Կասատոնովը լիակատար Գեորգիևյան ասպետ էր։
* Պապը՝ Ֆյոդոր Աֆանասևիչը, մահացել է 1944 թվականին՝ աշխարհազորում։
* Ծնողները բնիկ լենինգրադցիներ էին, շրջափակման մասնակիցներ։
* Մայրը՝ Գալինա Պիմանովնան, վոլեյբոլիստուհի էր, խաղացել է Լենինգրադի «Սպարտակ»-ի կազմում, եղել է ԽՍՀՄ առաջնության մրցանակակիր։
* Կրտսեր եղբայրը՝ Անտոն։
* Ալեքսեյը ադմիրալ Վլադիմիր Կասատոնովի թոռնային զարմիկն է։
* Կինը՝ Ժաննետա։
* Որդին՝ Լեոնիդ։

Հետաքրքիր փաստեր
----------------

1987 թվականին Եվրոպայի չամպիոնների գավաթի խաղարկության ֆիննական «Տապպարա» ակումբի հետ խաղում դարձել է 4 տափօղակի հեղինակ։

Նվաճումներ և պարգևներ
---------------------

* Օլիմպիական խաղերի չեմպիոն (1984 և 1988 թվականներ)։
* Աշխարհի չեմպիոն (1981, 1982, 1983, 1986, 1989 թվականներ)
* Աշխարհի առաջնության երկրորդ (1987 թվական) և երրորդ (1985 և 1991 թվականներ) մրցանակակիր։
* Կանադայի գավաթի խաղարկության հաղթող (1981 թվական)։ Եզրափակիչի մասնակից (1987 թվական), մասնակից (1984, 1991 թվականներ)։
* ԽՍՀՄ չեմպիոն (1979-1989 թվականներ), երկրորդ մրցանակակիր (1990 թվական)։
* ԽՍՀՄ գավաթի տիրակա (1979, 1988 թվականներ)։
* Պարգևատրվել է «*Հայրենիքի հանդեպ ծառայությունների*» IV աստիճանի (2011 թվական), *Փառքի* (1996 թվական), *Աշխատանքային Կարմիր Դրոշի* (1988 թվական), «*Պատվո Նշան*» (1982 թվական) շքանշաններով, «*Աշխատանքային Արիության*» պարգևով (1980 թվական)։
* 2009 թվականին մտցվել է Տափօղակով հոկեյի միջազգային ֆեդերացիայի Փառքի Սրահ։

Վիճակագրություն
---------------

| Մրցաշրջան | Ակումբ | Առաջնություն | Խաղ | Տափօղակ | Փոխանցում | Միավոր | Տուգանք |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1976-1977 | ԲՄԱ | ԽՍՀՄ | 7 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| 1977-1978 | ԲՄԱ | ԽՍՀՄ | 35 | 4 | 7 | 11 | 15 |
| 1978-1979 | ԲԿՄԱ | ԽՍՀՄ | 40 | 5 | 14 | 19 | 30 |
| 1979-1980 | ԲԿՄԱ | ԽՍՀՄ | 37 | 5 | 8 | 13 | 26 |
| 1980-1981 | ԲԿՄԱ | ԽՍՀՄ | 47 | 10 | 12 | 22 | 38 |
| 1981-1982 | ԲԿՄԱ | ԽՍՀՄ | 46 | 12 | 27 | 39 | 45 |
| 1982-1983 | ԲԿՄԱ | ԽՍՀՄ | 44 | 12 | 19 | 31 | 37 |
| 1983-1984 | ԲԿՄԱ | ԽՍՀՄ | 39 | 12 | 24 | 36 | 20 |
| 1984-1985 | ԲԿՄԱ | ԽՍՀՄ | 40 | 18 | 18 | 36 | 26 |
| 1985-1986 | ԲԿՄԱ | ԽՍՀՄ | 40 | 6 | 17 | 23 | 27 |
| 1986-1987 | ԲԿՄԱ | ԽՍՀՄ | 40 | 13 | 17 | 30 | 16 |
| 1987-1988 | ԲԿՄԱ | ԽՍՀՄ | 43 | 8 | 12 | 20 | 8 |
| 1988-1989 | ԲԿՄԱ | ԽՍՀՄ | 41 | 8 | 14 | 22 | 8 |
| 1989-1990 | ԲԿՄԱ | ԽՍՀՄ | 30 | 6 | 7 | 13 | 16 |
| 1989-1990 | «Նյու Ջերսի Դևիլս» | Հոկեյի Ազգային Լիգա | 48 | 6 | 20 | 26 | 37 |
| 1990-1991 | «Նյու Ջերսի Դևիլս» | Հոկեյի Ազգային Լիգա | 85 | 11 | 34 | 45 | 86 |
| 1991-1992 | «Նյու Ջերսի Դևիլս» | Հոկեյի Ազգային Լիգա | 83 | 13 | 29 | 42 | 82 |
| 1992-1993 | «Նյու Ջերսի Դևիլս» | Հոկեյի Ազգային Լիգա | 68 | 7 | 14 | 21 | 57 |
| 1993-1994 | «Անահայմ Դաքս» | Հոկեյի Ազգային Լիգա | 55 | 4 | 18 | 22 | 43 |
| 1993-1994 | «Սենթ Լուիս Բլյուզ» | Հոկեյի Ազգային Լիգա | 12 | 2 | 2 | 4 | 21 |
| 1994-1995 | «Բոստոն Բրյուինս» | Հոկեյի Ազգային Լիգա | 49 | 2 | 14 | 16 | 35 |
| 1994-1995 | ԲԿՄԱ | Ռուսաստան | 9 | 2 | 3 | 5 | 6 |
| 1995-1996 | «Բոստոն Բրյուինս» | Հոկեյի Ազգային Լիգա | 35 | 4 | 6 | 10 | 22 |
| 1996-1997 | ԲԿՄԱ | Ռուսաստան | 38 | 3 | 20 | 23 | 68 |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Чемпионат проводился в рамках чемпионата мира.
2. ↑  Двукратный олимпийский чемпион Алексей Касатонов: «Семья и друзья - что может быть важнее…»
3. ↑  Алексей Касатонов - Адмирал отечественного хоккея(չաշխատող հղում)
4. 1 2  Фотография для Фетисова
5. ↑  Двукратный олимпийский чемпион Алексей Касатонов: «Не такой уж я великий игрок, чтобы быть плохим тренером»(չաշխատող հղում)
6. ↑  Алексей КАСАТОНОВ: «В ПИТЕРСКОМ ПРОВАЛЕ ВИНОВАТЫ НЕ НХЛовцы, А ШТАБ СБОРНОЙ»
7. ↑  КАСАТОНОВ ОТКРЫЛ ХОККЕЙНУЮ ШКОЛУ В НЬЮ-ЙОРКЕ
8. ↑  СБОРНАЯ СССР - СБОРНАЯ МИРА - 10:10
9. ↑  "Алексей Касатонов избран в Зал славы ИИХФ". Արխիվացված է the original 2010 թ․ հունվարի 27-ին. Retrieved 2015 թ․ ապրիլի 30. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
10. ↑  Алексей КACATОНОВ: «ЧЕРЕЗ ГОД „КРЫЛЬЯ СОВЕТОВ" ДОЛЖНЫ ПОПАСТЬ В КХЛ»
11. ↑  "ХК «Легенды хоккея СССР»". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 4-ին. Retrieved 2015 թ․ ապրիլի 30. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
12. ↑  Возвращение года
13. ↑  ХЕТ-ТРИК ПЕТРОЧИНИНА СТАЛ ЧЕТВЕРТЫМ ДЛЯ НАШИХ ЗАЩИТНИКОВ ЗА ПОСЛЕДНИЕ 10 ЛЕТ
14. ↑  "Указ Президента РФ от 26.12.2011 № 1686". Արխիվացված է the original 2013 թ․ նոյեմբերի 4-ին. Retrieved 2011 թ․ դեկտեմբերի 30. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Աղբյուրներ
----------

* Статистика на сайте www.eurohockey.net
* Статистика К. на сайте Internet hockey database
* Профиль на сайте *Hockey СССР International*
* Династия Касатоновых Archived 2004-03-22 at the Wayback Machine.
* Интервью «Спорт-Экспрессу», 2009 год
* Профиль на сайте ЦСКА Archived 2011-02-11 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Elite Prospects (խաղացող) · Eurohockey.com · Hockey-Reference.com · hockeyDB · ԱԽԼ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | ՌԻԱ տեղեկանք · Munzinger |

 |