**Էլոիզ Դիաս Ինզունզա** (Իսպաներեն արտասանություն՝ [elo.ˈisa ˈði.aθ], հունիսի 25, 1866(1866-06-25), Սանտյագո, Չիլի - նոյեմբերի 1, 1950(1950-11-01), Օսորնո, Լոս Լագոս, Չիլի), չիլիացի բժիշկ։ Եղել է առաջին կին ուսանողուհին, որը սովորել է Չիլիի համալսարանում, և առաջին կինը, որը դարձել է բժշկության դոկտոր Չիլիում, ինչպես նաև Հարավային Ամերիկայի ողջ տարածաշրջանում։

Վաղ կյանք և կրթություն
----------------------

Էլոիզ Դիաս Ինսունզան ծնվել է Չիլիի Սանտյագո քաղաքում։ Նրա ծնողներն են եղել Էուլոջիո Դիաս Վարասը և Կարմելա Ինսունզան։ Նա ավարտել է իր պարտադիր ուսումը Դոլորես Կաբրերա Մարտինեսի դպրոցում, Իզաբել Լե Բրուն դե Պինոչետի դպրոցում և *Instituto Nacional*-ում։

Դիասը 1880 թվականին ընդունվել է Չիլիի բժշկական համալսարան (անգլ.՝ University of Chile, School of Medicine) օրենք ընդունվելուց անմիջապես հետո, որը թույլ էր տալիս կանանց սովորել համալսարանում։ Դիասը դարձել է Հարավային Ամերիկայի առաջին կինը, որն ավարտել և ստացել է բժշկական լիցենզիան։ Ուսումն ավարտել է 1886 թվականի դեկտեմբերի 27-ին։ Կոչումն ստացել է 1887 թվականի հունվարի 3-ին։ Նրա թեզն ստացել է *Breves observaciones sobre la aparición de la pubertad en la mujer chilena y las predisposiciones patológicas del sexo* (անգլ.՝ Brief observations on the apparition of puberty in Chilean women and their pathological predispositions about sex) անվանումը։

Գործունեություն
---------------

Դիասն սկսել է աշխատել Սան Բորխայի հիվանդանոցում 1891 թվականի հունվարին։ Նա աշխատել է որպես ուսուցչուհի և բժիշկ *Escuela Normal*-ում 1889 թվականից մինչև 1897 թվականը։ Դիասը 1898 թվականին դարձել է Սանտյագոյի դպրոցի բժշկական վերահսկիչ, ստացել Չիլիի դպրոցի բժշկական վերահսկիչի պաշտոնը։ Դիասն այս պաշտոնը զբաղեցրել է ավելի քան 30 տարի։ Որպես բարերար Դիասը հիմնել է մի քանի մանկապարտեզներ, աղքատների համար նախատեսված պոլիկլինիկաներ և դպրոցական ճամբարներ։

1910 թվականին Դիասը մասնակցել է Բուենոս Այրեսում անցկացվող հիգիենայի և բժշկության միջազգային գիտական կոնգրեսին, որտեղ նրան անվանել են «Ամերիկայի նշանավոր կին»։ 1911 թվականին Դիասը նշանակվել է Չիլիի դպրոցական բժշկական ծառայության տնօրեն, որտեղ նա իրականացրել է դպրոցական նախաճաշեր և ուսանողների զանգվածային պատվաստումներ, ինչպես նաև արշավներ՝ ուղղված ալկոհոլիզմի, ռախիտի և տուբերկուլյոզի դեմ պայքարին:

1919 թվականին Սելինդա Արեգուի, Բեատրիս Լետելիեի, Հայրա Գերերո դե Սոմերվիլի, Իսաուրա Դինատորի, Խուանա դե Ագիրե Սերդայի, Կարմելա դե Լասոյի և Ֆրեսիա Էսկոբարի հետ, ի թիվս այլոց, նա հիմնել է Չիլիի կանանց ազգային խորհուրդը, որն ակտիվորեն մասնակցել է կանանց իրավունքների պաշտպանությանը։

Դիասը թոշակի է անցել 1925 թվականին։ 1950 թվականին նա հիվանդացել է և ընդունվել Սան Վիսենտե դե Պաուլ հիվանդանոց, որտեղ 84 տարեկան հասակում մահացել է։

Հարգանքի տուրք
--------------

Լա Ֆլորիդայի "Dra. Eloísa Díaz Insunza" հիվանդանոցը բացվել է 2013 թվականի նոյեմբերին։

2018 թվականի հունիսի 25-ին Google Doodle-ը նշել է նրա ծննդյան 152-րդ տարեդարձը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  «Eloísa Díaz» (Spanish)։ Nuestro.cl։ Արխիվացված է օրիգինալից 13 February 2012-ին։ Վերցված է 10 September 2011  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
2. 1 2 3 4 5 6 7 8  «Eloísa Díaz y Amanda Labarca» (Spanish)։ Memoria Chilena։ Արխիվացված է օրիգինալից 27 April 2012-ին։ Վերցված է 10 September 2011  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
3. 1 2  «Personajes de Nuestra Historia - Díaz, Eloísa» (Spanish)։ educarchile։ Արխիվացված է օրիգինալից 24 April 2009-ին։ Վերցված է 10 September 2011  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
4. ↑  Giordano, Verónica (2012). Ciudadanas incapaces. Teseo. p. 303. ISBN 97-98-7185-907-8 (in Spanish)
5. ↑  Chile C. N. N.։ «Gobierno inauguró el hospital de La Florida "Dra. Eloísa Díaz Insunza"»։ *CNN Chile* (իսպաներեն)։ Վերցված է 3 April 2020
6. ↑  «Eloisa Díaz's 152nd Birthday»։ *www.google.com* (անգլերեն)։ Վերցված է 3 April 2020

Գրականություն
-------------

* Windsor Laura Lynn (2002)։ *Women in medicine : an encyclopedia*։ Santa Barbara, CA: ABC-CLIO։ ISBN 1576073939

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | BNE: XX1250415 · VIAF: 451145857867323020713 · WorldCat VIAF: 451145857867323020713 |

 |