Ինֆորմացված որոնման ալգորիթմները արհեստական բանականության մեջ օգտագործվող որոնման ալգորիթմների ենթատեսակ են։ Ի տարբերություն ոչ ինֆորմացված որոման, ինֆորմացված որոնմանը հասանելի է որոշակի տեղեկություն որոնման տարածության մասին (ինչքան հեռու է նպատակից, ճանապարհի արժքեը, ինչպես հասնել նպատակի հանգույցին)։ Այս տեղեկությունները օգնում են, որպեսզի ավելի քիչ ուսումնասիրվի որոնման տարածությունը, և ավելի արդյունավետ կերպով գտնվի նպատակային հանգույցը։

Ինֆորմացված որոնման ալգորիթմները ավելի նպատակահարմար են մեծ որոնման տարածությունների հետ գործ ունենալիս։ Ինֆորմացված որոնման ալգորիթմները օգտագործում են էվրիստիկայի գաղափարը, և հետևաբար նաև կոչվում են Էվրիստիկ որոնում։

### Էվրիստիկ ֆունկցիա

Էվրիստիկ ֆունկցիան օգտագործվում է ինֆորմացված որոնման ալգորիթմների ժամանակ, այն գտնում է ամենախոստումնալից ճանապարհը։ Որպես մուտքային տվյալ այն վերցնում է որոնող տարրի ներկա վիճակը տարածության մեջ, և արտածում է մոտավոր հեռավորությունը նպատակային հանգույցից։ Էվրիստիկ ֆունկցիան ոչ միշտ է հաշվարկում ամենաարդյունավետ ճանապարհը, սակայն ամեն դեպքում իր առաջարկած ճանապարհը բավականին լավն է,այսինքն՝ ցանկացած դեպքում այդ ճանապարհը ավելի արդյունավետ է քան ոչ ինֆորմացված որոնման ալգորիթմով փնտրումը։

Ինֆորմացված որոնման ալգորիթմների տեսակներ
-----------------------------------------

Ինֆորմացված որոնման ալգորիթմները լինում են շատ տարբեր տեսակների։ Ընդհանուր դեպքը առաջին լավագույն համընկնմամբ որոնման ալգորիթմն է, և դրանից ելնելով կազմվել են ավելի մասնագիտացված ալգորիթմներ։

### Առաջին լավագույն համընկնամբ որոնում

Այս ալգորիթմը գրաֆը հետազոտում է ընդարձակվելով դեպի ամենախոստումնալից հանգույցները՝ ըստ ինչ-որ օրենքի։ Այն գնահատում է ամենախոստումնալից հանգույցը էվրիստիկ ֆունկցիայի միջոցով, կախված տվյալ հանգույցի նկարագրությունից, նպատակի նկարագրությունից, մինչ այդ պահը որոնման ժամանակ հավաքված ինֆորմացիայից և այլ հավելյալ տեղեկությունից։ Ընդարձակման ենթակա հանգույցները ընտրվում են առաջնահերթության հերթի միջոցով։

Հիմնականում այդ տերմինը օգտագործելիս նկատի ունեն առաջին լավագույն համընկնմաբ ժլատ ալգորիթմը, որը նաև անվանում են մաքուր էվրիստիկ որոնում։

### Երկակի ուղղությամբ փնտրման էվրիստիկ ալգորիթմ

Այս ալգորիթմը օգտագործվում է ուղղորդված գրաֆում որոնում կատարելիս, այն միաժամանակ կատարում է երկու գործողություն՝ փնտրում սկզբնական հանգույցիցմ և հակառակ փնտրում նպատակային հանգույցից, կանգ առնելով երբ այդ երկուսը հանդիպեն։ Էվրիստիկ ֆունկցիան այստեղ հաշվարկում է հեռավորությունը նպատակային հանգույցից, կամ սկզբնականից՝ հակառակ փնտրման դեպքում։

### Ա\* ալգորիթմ

Ա\* ալգորիթմը հանդիսանում է երկակի ուղղությամբ թնտրման ալգորիթմի մասնավոր դեպք, օգտագործում է ճանապարհի արժեքը, ինչպես նաև էվրիստիկ տեղեկություններ, այսինքն՝ առաջին լավագույն համընկնմամբ ժլատ որոնում։ Այն Դեքստրայի ալգորիթմի ընդլայնում է, որը ինքնին ինֆորմացված ալգորիթմ չէ, Ա\*-ը իր արտադրողականությունը ավելացնում է էվրիստիկայի օգնությամբ։ Էվրիստիկ գնահատականը պետք է լինի թույլատրելի, այսինքն՝ երբեք չգերագնահատի տվյալ հանգույցի և նպատակի միջև ճանապարհի արժեքը։ Ամբողջ ճանապարհը հանդիսանում է հայտնի ճանապարհի արժեքի և մինչև նպատակը մնացած ճանապարհի էվրիստիկ մոտավորության գումարը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Informed Search Algorithms in AI - Javatpoint»։ *www.javatpoint.com* (անգլերեն)։ Վերցված է 2021 թ․ հոկտեմբերի 25
2. ↑  «Artificial Intelligence: A Modern Approach, 4th US ed.»։ *aima.cs.berkeley.edu*։ Վերցված է 2021 թ․ նոյեմբերի 18
3. ↑
4. ↑  «3.6.1 A^\* Search‣ 3.6 Heuristic Search ‣ Chapter 3 Searching for Solutions ‣ Artificial Intelligence: Foundations of Computational Agents, 2nd Edition»։ *artint.info*։ Վերցված է 2021 թ․ նոյեմբերի 18