**Արքայադստեր օրագրերը** (անգլ.՝ The Princess Diaries, հայտնի է նաև «Ինչպես դառնալ արքայադուստր»), ամերիկյան ֆիլմ, որը նկարահանվել է 2001 թվականին ռեժիսոր Հարի Մարշալի կողմից։ Ֆիլմը նկարահանված է Մեգ Կեբոտի համանուն վեպի մոտիվներով։ Այլ դերասաններից բացի այստեղ նկարահանվել է ամերիկյան բեմի հայտնի աստղ Ջուլի Էնդրյուսը։

Սյուժե
------

15-ամյա Միան բնակվում է Սան Ֆրանցիսկոյում և վարում է ամերիկացի սովորական դեռահասի կյանք։ Նա համեստ «գիտունիկ» է, և նրա կյանքի միակ նպատակն անտեսանելի դառնալն է։ Նա ունի միայն մեկ ընկերուհի՝ Լիլի Մոսկովիցը, ում ավագ եղբայրը՝ Մայքլը, գաղտնի սիրահարված է Միային։ Միան սիրահարված է դպրոցի ամենահայտնի տղային՝ Ջոշին։

Մի անգամ Միային է այցելում նրա տատիկը՝ Կլարիսան և հրավիրում է վերջինիս ժամանել նրա մոտ հյուրանոց։ Միան իմանում է, որ նրա հայրը մինչ մահը եղել է եվրոպական երկիր՝ Ջենովայի կրոպրինցը, իսկ իր տատիկը՝ այդ երկրի թագուհին։ Իսկ ինքը պետք է դառնա Ջենովայի արքայադուստրը՝ Ամելիա Մինիոնետ Գրիմալդի Տերմոպոլիս Րենալդի (Amelia Mignonette Grimaldi Thermopolis Renaldi) և ապրի շքեղության մեջ, կամ էլ միշտ մնա «անտեսանելի» ողջ կյանքի ընթացքում։ Բայց Միան բոլորովին չի ձգտում հարստության և համբավի։

Միան տատիկի մոտ ցուցադրում է անասելի պահվածք։ Բացի դրանից՝ Կլարիսը տպավորված է այն բանով, թե ինչքան տհաճ տեսք ունի իր թոռնուհին։ Նա որոշում է իր թոռնուհուն սովորեցնել էթիկայի կանոններին, իսկ մի ամիս հետո Միան պետք է որոշում կայացնի։ Հիմա Միան պետք է ժամանի իր տատիկի մոտ ամեն օր և ամեն ինչ գաղտնի պահի։ Թիկնապահության ղեկավար Ջեզոֆը նրան դպրոց է տանում լիմուզինով։

Տատիկը աշխատում է Միայի արտաքին տեսքի վրա և հրավիրում է մոդային իմիջմեյքեր Պաոլոյին, որի հետևանքում Միան դառնում է գեղեցկուհի։ Բայց իր լավագույն ընկերուհին նրան քննադատում է դրա համար։ Նրանք վիճում են, սակայն Միան պատմում է Լիլիին իր գաղտնիքը, և նրանք հաշտվում են։ Այդ ժամանակ շատախոս Պաոլոյից լրագրողները իմանում են, որ Միան Ջենովայի նոր արքայադուստրն է և ամենուր հետապնդում են նրան։

Առաջին ընդունելության ժամանակ Միան ամեն ինչ փչացնում և մտնում է վատ իրավիճակի մեջ։ Բայց ժամանակի ընթացքում նա հարմարվում է և սովորում։ Անտեսանելի մարդուց նա դառնում է դպրոցի ամենահայտնի աղջիկը։ Ջոշը բաժամնվում է իր սիրած աղջկանից և Միային հրավիրում լողափում տեղի ունեցող խնջույքին։ Բայց այդ օրը Մայքլի փորձն է, որին Միան խոստացել է գնալ, իսկ Լիլիի մոտ՝ հեռուստանախագիծ, որտեղ նա նույնպես խոստացել է մասնակցել։ Աղջիկն ընտրում է խնջույքը, բայց տոնը վատ է վերջանում։ Ջոշը նրան համբուրում է տեսախցիկների առաջ՝ հայտնի դառնալու համար, իսկ դպրոցի հայտնի աղջիկները նրան մտցնում են խցիկի մեջ շորերը հանելու համար։ Միան վշտի մեջ է, բայց այնուամենայնիվ նա որոշում է գնալ պարահանդեսի և հրավիրում է Լիլիին ու Մայքլին, վերջինս հրաժարվում է։

Պարահանդեսից առաջ Միան որոշում է, որ նա արժանի չէ արքայադուստր դառնալ։ Նա պատրաստվում է փախչել և գնալ ճանապարհորդության։ Բայց իրերի մեջ գտնում է հոր թողած նամակը և հասկանում է, որ չի կարող հրաժարվել երկիրը կառավարելուց։ Նա պատրաստվում է գնալ պարահանդես, բայց անձրև է գալիս, և մեքենան չի աշխատում։ Թագուհին պատրաստ է հայտարարություն անել այն մասին, որ Միան հրաժարվել է տիտղոսից և իշխանությունը անցնում է բարոնին՝ ֆոն Տրոկենին։ Բայց Ջոզեֆը ճիշտ պահին հասցնում է նրան պարահանդես։

Միան պաշտոնապես հաստատում է, որ համաձայն է դառնալ արքայադուստր։ Ընտանիքի հետ միասին նա տեղափոխվում է Ջենովա։

Տեղեկություններ
---------------

* Ֆիլմի ռեժիսորը Հարի Մարշալն է։ Պրոդուսերներ են դարձել Դեբրա Մարտին Չեյզը և Ուիթնի Հյուսթոնը։ Էն Հեթուեյն ընտրվել է Միայի դերի համար, քանի որ Մարշալի աղջիկը՝ տեսնոլով Էնին տեսագրության մեջ, ասաց, որ նրա մազերը լավագույնն են արքայադստեր դերի համար։
* Մարշալի բոլոր ֆիլմերում նկարահանվող Հեկտոր Էլիզոնդոն, խաղում է թիկնապահ Ջոզոֆի դերը։
* Էն Հեթուեյի խոսքերով՝ սկզբւոմ Միայի դերը պետք է կատարեր Լիվ Թայլերը, բայց հետո պրոդուսերները որոշեցին օգտագործել դիտորդների համար վատ ծանոթ դեմք։ Ավելի քան 500 դերասանուհի փորձում էին գլխավոր դերի համար։
* Գրքի սյուժեն սահմաանվում է Նյու Յորքում, բայց ֆիլմում տեղափոխել են Սան Ֆրանցիսկո, քանի որ Մարշալի թոռնիկներն ապրում են այնտեղ։
* Ֆիլմի 2-րդ մասը՝ «Արքայադստեր օրագրերը 2։ Ինչպես դառնալ թագուհի»-ն հայտնվեց էկրանին 2004 թվականի օգոստոսին։

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. ↑  Ֆիլմերի շվեդական շտեմարան (շվեդերեն) — Svenska Filminstitutet.
2. 1 2
3. ↑
4. ↑  Internet Movie Database — 1990.
5. ↑
6. 1 2 3
7. 1 2 3 4 5 6 7 8
8. ↑
9. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29
10. 1 2
11. ↑
12. 1 2
13. 1 2 3 4 5 6
14. ↑
15. ↑  «Արխիվացված պատճենը». Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ մարտի 21-ին. Վերցված է 2016 թ․ հունիսի 20-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կյանք Արխիվացված 2010-07-24 Wayback Machine (անգլ.)
* Ֆիլմի նկարահնվելու վայրը (անգլ.)
* «Արքայադստեր օրագրերը»(անգլ.) ֆիլմը allmovie կայքում:

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · Box Office Mojo · ČSFD · FilmAffinity · Internet Movie Database · Metacritic · Rotten Tomatoes · AFI լիամետրաժ ֆիլմերի կատալոգ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |

 |