recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ժաննա Իզաբել Մարգերիտ Բասոնգ** (ֆր՝. *Jeanne Isabelle Marguerite Bassong*, ըստ ծննդյան վկայականի՝ Ժաննա Իզաբել Մարգերիտ Ակումբա Մոնեյանգ, փետրվարի 9, 1937(1937-02-09), Էբոլովա, Կամերուն - նոյեմբերի 9, 2006(2006-11-09), Բրյուսել, Բելգիա), կամերունցի լեզվաբան, դիվանագետ, դեսպան, որն իր հայրենի երկիրը տասնյոթ տարի ներկայացրել է Բենիլյուքսի երկրներում։

Կենսագրություն
--------------

Իզաբել Բասոնգը ծնվել է Կամերունի Հանրապետության հարավային տարածաշրջանի Էբոլովա քաղաքում։ Հայրը քաղծառայող էր, մայրը՝ տնային տնտեսուհի։ Իզաբելը միջնակարգ կրթությունն ստացել է Դուալա քաղաքի դպրոցում, ապա մեկնել է Ֆրանսիա՝ ուսումը շարունակելու Կաոր քաղաքում, որտեղ ստացել է փորձարարական գիտությունների բակալավրի որակավորում։ Այնուհետև լեզվաբանության բնագավառում բարձրագույն կրթություն է ստացել փարիզյան նշանավոր՝ Սորբոնի համալսարանում։ Այդ ոլորտում նա իր գիտելիքներն ու հմտություններն ավելի է կատարելագործել Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Կոլորադոյի համալսարանում, որն ավարտել է Master of Science in Linguistics որակավորումով։

1964 թվականին վերադառնալով հայրենիք՝ նշանակվել է Կամերունի Ազգային ժողովի լեզվաբանական ծառայությունների տնօրեն։ Դրանից քսան տարի անց՝ 1986 թվականին նրան վստահվել է հանրային առողջապահության պետական քարտուղարի (նախարարի) պաշտոնը։ 1980-ական թվականների վերջին նա անցել է դիվանագիտական աշխատանքի՝ 1989-2006 թթ. ծառայելով որպես Կամերունի Հանրապետության դեսպան Բելգիայում, Նիդեռլանդներում, Լյուքսեմբուրգում և եվրոպական համագործակցությունում։ Լինելով Բրյուսելում ամենաերկար ծառայած դեսպաններից մեկը՝ նրան է վստահվել աֆրիկյան, Կարիբյան ավազանի ու խաղաղօվկիանոսյան պետությունների խմբի դեսպանների կոմիտեի նախագահի պաշտոնը։ Իզաբել Բասոնգը իր երկիրը ներկայացրել և իր պետության շահերը պաշտպանել է անչափ կարևոր, առանցքային բանակցություններում (Լոմեի 1990 թ. չորրորդ կոնվենցիա, 1995 թվականի վերանայված կոնվենցիա, Կոտոնուի 2000 թվականի համաձայնագիր...): Նա Կամերուն պետության շահերը պաշտպանել է նաև Հաագայի միջազգային դատարանում՝ Բակասի թերակղզու պատկանելության կապակցությամբ Նիգերիայի հետ երկարատև դատական վեճի ընթացքում հանդես գալով որպես իր երկրի փաստաբան։

Այս ամենի հետ մեկտեղ Բասոնգը Կամերունի «Ժողովրդադեմոկրատական շարժում» կուսակցության ղեկավարներից էր, ուղղորդում էր և համակարգում քարոզչության, տեղեկատվության ուղղությամբ և մամուլի հետ տարվող կուսակցական աշխատանքները։

Իզաբել Բասոնգը վախճանվել է կյանքի 69-րդ տարում, Բրյուսելում։ Նրա մահվան կապակցությամբ տեղի է ունեցել սգո պաշտոնական երկու արարողություն. մեկը՝ Բրյուսելում, մյուսը՝ Կամերունի մայրաքաղաք Յաունդեում, որտեղ էլ հուղարկավորվել է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Embassy of Cameroon to Belgium։ «Programme officiel des obsèques de Madame Isabelle Bassong»։ Cameroon-Info.Net։ Վերցված է նոյեմբերի 16, 2016
2. 1 2  «Until we meet again: Homage to Isabelle Bassong»։ *The Courier*։ July–August 2007։ էջ 36
3. ↑  DeLancey Mark Dike, Mbuh Rebecca, Delancey Mark W. (2010)։ *Historical Dictionary of the Republic of Cameroon*։ Scarecrow Press։ էջ 64։ ISBN 978-0-8108-7399-5
**Ոստիկանության կրթահամալիր**, Հայաստանում ոստիկանության կադրեր պատրաստում է Ոստիկանության կրթահամալիրը, որը ներառում է ակադեմիան, քոլեջը և ուսումնական կենտրոնը։

**ՀՀ Ոստիկանության ակադեմիան** բարձրագույն կրթությամբ հաստատությունն է Հայաստանում։ Ստեղծվել է ոստիկանության 2003 թվականին՝ 1991 թվականին ստեղծված Միլիցիայի բարձրագույն դպրոցի (հետագայում՝ ՆԳՆ բարձրագույն դպրոց, 2000 թվականին՝ ՆԳՆ ակադեմիա) հիմքի վրա։ 2011 թվականից ՀՀ ոստիկանության կրթահամալիրի կազմում է։ Ակադեմիան ունի իրավաբանության, ոստիկանության զորքերի հրամանատարության, հեռակա ուսուցման, վերապատրաստման և որակավորման բարձրացման ֆակուլտետներ, ասպիրանտուրա։ Վերապատրաստման և որակավորման ֆակուլտետներում յուրաքանչյուր 5 տարին մեկ անցկացվում են ոստիկանության գլխավոր, ավագ և միջին խմբերի պաշտոններ զբաղեցնող ծառայողների վերապատրաստման դասընթացներ։ Համագործակցում է ԱՊՀ-ի և եվրոպական մի շարք երկրների, ինչպես նաև ԱՄՆ-ի համապատասխան ուսումնական հաստատությունների հետ, կազմակերպում միջազգային զիտաժողովևեր, սեմինար պարապմունքներ և այլն։

Ակադեմիայի պետեր են եղել ներքին ծառայության գնդապետ Ռաֆայել Ասլանյանը (1991-1992 թթ.), միլիցիայի գնդապետ Սերգեյ Մկրտչյանը (1992-1993 թթ.), միլիցիայի գնդապետ Աշոտ Գրիգորյանը (1993-1994 թթ.), ոստիկանության գնդապետ Վարուժան Մելքոնյանը (1994-1995 թթ.), միլիցիայի փոխգնդապետ Արա Օսկանյանը (1995-1997 թթ.), Աշոտ Գևդոյանը (1997-2009 թթ.), 2009 թվականից ոստիկանության գեներալ-լեյտենանտ Հովհաննես Վարյանն է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Կրթահամալիրի պետ - ՀՀ ՈՍՏԻԿԱՆՈՒԹՅԱՆ ԿՐԹԱՀԱՄԱԼԻՐ»։ *www.edupolice.am*։ Վերցված է 2016 թ․ օգոստոսի 11

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակը վերցված է* *Հայաստան հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |
**Կալյան Դոմբիվլի** (անգլ.՝ Kalyan-Dombivli), քաղաք Հնդկաստանի Մահարաշտրա նահանգում։ Գտնվում է Մումբայից 60 կմ դեպի արևելք։ Այն Մումբայի մետրոպոլիայի մի մասն է։ Կազմավորվել է 1982 թվականին՝ միավորելով Կալյան և Դոմբիվիլի քաղաքները։ Տարածքի մակերեսը կազմում է 137,15 քառակուսի կմ։

Ֆիզիկական և աշխարհագրական բնութագրեր
------------------------------------

Քաղաքի բարձրությունը ծովի մակարդակից միջինը 7 մետր է։ Այն գտնվում է Մումբայից 53 կմ հեռավորության վրա։

Կլիման արևադարձային է։ Միջին ջերմաստիճանը 27,1 °C է։ Տարեկան տեղումների քանակը 2818 մմ է։ Մայիսի միջին ջերմաստիճանը (ամենաշոգ ամիսը) 30,5 °C է, իսկ հունվարինը (ամենացուրտ ամիսը)՝ 23,4 °C։

Բնակչություն
------------

Հնդկաստանի 2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով Կալյան Դոմբիվլիի բնակչությունը կազմել է 1 246 381 մարդ՝ որոնցից 650 075 տղամարդ և 596 306 կին։ Սեռերի հարաբերակցությունը կազմել է 917 կին, 1000 տղամարդ։ Գրագիտության մակարդակը՝ 93,06% է, նրանցից գրագիտության մակարդակը տղամարդկանց շրջանում կազմել է 96,11%, կանանց շրջանում՝ 89,73%։ 6 տարեկանից ցածր երեխաների թիվը 117167 է կամ քաղաքի բնակչության 9,4%-ը։

Տնտեսություն
------------

Քաղաքը մասնագիտացած է քիմիական արտադրանքի, սինթետիկ մանրաթելի և էլեկտրական սարքավորումների արտադրության մեջ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  ССГН
3. ↑  Kalyan Dombivli Municipal Corporation Archived 2004-10-16 at the Wayback Machine.
4. ↑  Climate: Kalyan-Dombivali — Climate graph, Temperature graph, Climate table
5. ↑  Kalyan and Dombivali City Population Census 2011 | Maharashtra

Արտաքին հղոմներ
---------------

* «Քաղաքային կրթության պաշտոնական կայք Նարգիլե Դոմբիվլի» (անգլերեն)։ Վերցված է 2014 թ․ հունիսի 16
**Իզաբելլա Մարիա Սյուզան Թոդ** (անգլ.՝ Isabella Maria Susan Tod, 1836, Էդինբուրգ, Շոտլանդիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - 1896), շոտլանդացի ֆեմինիստ, կանանց իրավունքների համար պայքարող և Իռլանդիայում արհմիութենական քաղաքական գործիչ։

Կենսագրություն
--------------

Թոդը ծնվել է Էդինբուրգում։ Կրթություն ստացել է տանը մորից՝ Մարիա Իզաբելլա Վադելից, որը եկել էր Իռլանդիայի Մոնագան շրջանից։ Նրա հայրը էդինբուրգցի վաճառական Ջեյմս Բենքս Թոդն էր։ 1850-ականներին Իզաբելլա Թոդը մոր հետ տեղափոխվել է Բելֆաստ։ Նա իր ներդրումն է ունեցել մի շարք թերթերում, այդ թվում՝ «Հյուսիսային Վիգի» և Դուբլինի համալսարանի հանդեսում։

Իզաբելլա Թոդը հիմնել է Հյուսիսիռլանդական կանանց սուֆրաժիստական միությունը, որը հետագայում դարձել է Իռլանդացի կանանց սուֆրաժիստական միություն։

Մարգարետ Բայերսի հետ նա հիմնել է Բելֆաստի կանանց սթափության (չափավորության) ասոցիացիան։

Իռլանդիայի ինքնավարության հարցով Լիբերալ կուսակցության պառակտումից հետո Թոդը դարձել է Բելֆաստում կանանց լիբերալ ունիոնիստական ասոցիացիայի կազմակերպիչը։

Թոդը մահացել է 1896 թվականի դեկտեմբերի 8-ին, Բելֆաստում։ Թաղված է Հարավային Բելֆաստի Բալմորալ գերեզմանատանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Oxford Dictionary of National Biography / C. Matthew — Oxford: OUP, 2004.
2. ↑  «The Dictionary of Ulster Biography»։ *www.newulsterbiography.co.uk*։ Վերցված է 2019-03-06
3. ↑  uhistadmin (2015-04-18)։ «Isabella Tod»։ *Ulster History Circle* (en-GB)։ Վերցված է 2019-03-06
4. ↑  «Isabella Tod: Ulster’s Forgotten Radical on BBC Two NI»։ *Northern Ireland Screen* (անգլերեն)։ 2013-10-21։ Վերցված է 2019-03-06

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Օքսֆորդի կենսագրական |

 |
**Կախվածություն**, հայ արձակագիր Սյունե Սևադայի անդրանիկ գիրքը, որը լույս է տեսել 2019 թվականին։ «Արմենպրես» լրատվական գործակալության «Երևանյան բեսթսելեր» հեղինակային նախագծի տվյալներով 2019 թվականի ապրիլ և մայիս ամիսների վաճառքի ցուցանիշներով այս գիրքը գլխավորել է հայ գրողների գեղարվեստական ստեղծագործությունների լավագույն տասնյակը։

Նկարագրություն
--------------

«Կախվածություն» գիրքը պատմվածքների ժողովածու է։

Կախվածության մասին հեղինակն ասում է․ 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Կյանքից կախվածության մեջ եմ. Երազանքներիս պարանը գցել եմ կյանքի վզից ու ճոճվում եմ։ «Կախվածություն» բառը միմիայն ուղիղ իմաստով եմ հասկանում ու թքած ունեմ բոլոր բացատրական բառարանների վրա։ |  |

Սյունե Սևադայի «Կախվածություն» պատմվածքների ժողովածուն ներառում է գրողի՝ վերջին երեք տարվա աշխատանքները, չնայած, որ Սյունեն գրում է արդեն ութ տարի։ Ներկայացված են կայքում հրապարակված, ամսագրերում տպագրված և այլ լեզուներով թարգմանված որոշ պատմվածքներ, և դեռևս չհրապարակված գործեր։ Պատմվածքի թեմաները չունեն ուղղվածություն, որոշները սոցիալական են, որոշները՝ ավելի զգայական, մի մասում մարդու ներսի պայքարն է՝ բռնության, սեփական ցանկությունները զսպելու, անհաշտ լինելու հետ, կամ էլ դրսի պայքարը․ որոշ պատմվածքներ հղում ունեն Արցախյան ազատամարտին։

Պատմվածքներում հիմնականում նկատվում է հավասարության, խաղաղության ու ազատության ձգտելու գիծը։

Գիրքը վերնագրած է «Կախվածություն», քանի որ կերպարները չեն փորձում փախչել խնդիրներից՝ չնայելով ներսի-դրսի հանգամանքներին, այլ կարծես բոլորն էլ մնում են՝ իրար կողքի, նույն երկրում, նույն իրավիճակում՝ անկախ բոլոր դժվարություններից՝ ընտրելով լուծումը՝ փախուստի փոխարեն։ Եվ գիրքն էլ կարծես թե ցանկանում է մարդկանց հուշել դադարեցնել փախուստը՝ առաջարկելով մնալ, ընդունել ու փոխել՝ կախվածությունը, գրքի ընդհանուր ենթատեքստում ներկայացնելով դրական լույսի տակ՝ կյանքից կախվածություն ունենալով։

Բովանդակություն
---------------

Գրքում ներառված է հեղինակի 24 պատմվածք՝ ի նշան նրա տարիքի․

1. «Կարմիր»
2. «Տատերազմ»
3. «Հկո»
4. «Մի ընկեր ունեմ»
5. «Ինքնակենսա-գրական»
6. «Մեկ թատրոնով դերասան»
7. «Իմպրովիզ»
8. «Շանթարգել»
9. «Ուտոպիա»
10. «Քյաչը, բուռչը, Մզուզը, Ժեշտը»
11. «Գարնաբոբիկ»
12. «Անեսթեզիա»
13. «Հավանականության չտեսություն»
14. «Տզզոց»
15. «Քերծվածքներ»
16. «Հայր իմ»
17. «Փոխանցեք իրեն»
18. «Ցեխից տոլմաներ»
19. «Շաքարավազ»
20. «Բռաչափ ձմերուկ»
21. «Ջրաքույր»
22. «Պետ-ական-ություն»
23. «Կենցաղային»
24. «Կախվածություն»

Տես նաև
-------

* Սյունե Սևադա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  ««Երևանյան բեսթսելեր». «Կախվածությունն» առաջին հորիզոնականում է. հայ գրականություն. ապրիլ, 2019»։ *armenpress.am*։ Վերցված է 2019 թ․ մայիսի 22
2. ↑  «Կախվածությունը» կրկին առաջին հորիզոնականում է. հայ գրականություն. մայիս, 2019
3. ↑  Սյունե Սևադա Կախվածություն

Արտաքին հղումներ
----------------

* Սյունե Սևադա «Կախվածություն». մեջբերումներ գրքից
* Սյունե Սևադայի «Կախվածություն» պատմվածքը «Գրանիշ» կայքում
**Կարո Հալաբյանի հուշարձան** (ռուս.՝ Памятник Каро Алабяну), հուշարձան Ռուսաստանի մայրաքաղաք Մոսկվայի Սոկոլ շրջանում, Մալի Պեսչանի նրբանցքում։ Նվիրված է հայ խորհրդային ճարտարապետ, ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ Կարո Հալաբյանին։ Հեղինակն է ՌԴ ժողովրդական նկարիչ, քանդակագործ Գեորգի Ֆրանգուլյանը։ Տեղադրվել է 2021 թվականի ապրիլին։

Պատմություն
-----------

Հուշարձանը Ռուսաստանի Դաշնությունում Հայաստանի Հանրապետության դեսպանության նվերն է Մոսկվային, տեղադրվել է մայրաքաղաքի կառավարության աջակցությամբ։ Ծախսերը՝ 15 միլիոն ռուբլի, հոգացել է Հայաստանը։ Գաղափարի հեղինակը դեսպան Վարդան Տողանյանն է։ Արձանը պատրաստ է եղել դեռևս 2020 թվականին, սակայն բացման արարողությունը տեղի է ունեցել 2021 թվականի ապրիլի 27-ին։ Բացմանը ներկա են եղել հեղինակը՝ ՌԴ ժողովրդական նկարիչ, քանդակագործ Գեորգի Ֆրանգուլյանը, Հայ առաքելական եկեղեցու Ռուսաստանի և Նոր Նախիջևանի թեմի առաջնորդ Եզրաս արքեպիսկոպոս Ներսիսյանը, ճարտարապետ Աշոտ Թադևոսյանը, մշակույթի, գիտության և այլ ոլորտների գործիչներ։

Բացի հեղինակից և դեսպանից, ելույթ են ունեցել նաև Մոսկվայի արտաքին տնտեսական և միջազգային կապերի դեպարտամենտի ղեկավար Սերգեյ Չերյոմինը, Մոսկվայի Սոկոլ շրջանի ղեկավար Ալեքսեյ Բորիսենկոն, ճարտարապետի ծոռը՝ Գեորգի Մելքոնյանը։

Ըստ դեսպան Տողանյանի՝ «Կարո Հալաբյանի բրոնզե հուշարձանը ոչ միայն նվիրում է ճարտարապետի ստեղծագործական ժառանգությանը, այլև անձնավորում է մեր ժողովուրդների սերտ կապերը, խորհրդանշում է մեր ընդհանուր անցյալը և մեր համատեղ ապագան»։

Տվյալներ
--------

Արձանը տեղադրվել է Մալի Պեսչանի նրբանցքի թիվ 2 տան մոտ, սակայն նայում է Հալաբյան փողոցին։

* *Բարձրություն՝* 3 մետր
* *Նյութ՝* բրոնզ

Հեղինակներ
----------

* *Քանդակագործ՝* Գեորգի Ֆրանգուլյան
* *Ճարտարապետներ՝* Աշոտ Թադևոսյան, Անդրեյ Ֆրանգուլյան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  «Մոսկվայում բացվել է ճարտարապետ Կարո Հալաբյանի արձանը»։ *www.1lurer.am* (հայերեն)։ Վերցված է 2021-05-19  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)
2. 1 2 3 4  Николай (2021-04-27)։ «На Соколе состоялось торжественное открытие памятника архитектору Каро Алабяну»։ *Наш Север* (ru-RU)։ Վերցված է 2021-05-19
3. 1 2 3  «Մոսկվայում բացվեց Կարո Հալաբյանի արձանը. տեսանյութ»։ *Sputnik Armenian* (հայերեն)։ Վերցված է 2021-05-19  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)
**Լուսանկարչության թանգարան քաղաքային բանտի շենքում** (էստ․՝ Raevangla fotomuuseum), Էստոնիայի մայրաքաղաք Տալլինի քաղաքային թանգարանի մասնաճյուղը։

Գտնվում է Հին քաղաքում, Տալլինի ռատուշայի անմիջապես հետևում, 14-րդ դարի վերջի շենքում, որտեղ նախկինում գտնվել է քաղաքային բանտը։

Ցուցադրություն
--------------

Տալլինի լուսանկարչության թանգարանի պատկերանշանը
Թանգարանը կազմակերպում է ինչպես մշտական ցուցադրություն, այնպես էլ ժամանակավոր ցուցահանդեսներ։ Մշտական ցուցադրությունը ներկայացնում է Էստոնիայում 1840-1940 թվականներին լուսանկարչության պատմությունը։ Լուսանկարների հավաքածուներից բացի, այցելուները կարող են պատկերացում կազմել 20-րդ դարի լուսանկարչական սարքերի մասին։ Ժամանակավոր ցուցահանդեսներն անցկացվում են պատկերասրահներում՝ Լեեում (Lee), որը բացվել է Պեետեր Տոոմինգի նախաձեռնությամբ, Projektiruum-ում, Aastanäitus-ում, Salatrepp-ում։ Ժամանակավոր ցուցահանդեսներն արտացոլում են ինչպես ժամանակակից լուսանկարչական արվեստը, այնպես էլ 19-20-րդ դարերի լուսանկարիչների աշխատանքը։

Թանգարանում անցկացվում են նաև անալոգային լուսանկարչության դասընթացներ երեխաների և մեծահասակների համար։

Պատմություն
-----------

Թանգարանը բացվել է 1980 թվականի հուլիսի 21-ին։

Պատկերասրահ
-----------

* Տալլինի լուսանկարչության թանգարանումՏալլինի լուսանկարչության թանգարանում
* Լուսանկարիչ Վահուր Պույկը Տալլինի լուսանկարչության թանգարանում ներկայացնում է իր Ajapaik ցուցահանդեսըԼուսանկարիչ Վահուր Պույկը Տալլինի լուսանկարչության թանգարանում ներկայացնում է իր Ajapaik ցուցահանդեսը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «О музее — Tallinna Linnamuuseum»։ *linnamuuseum.ee*։ Վերցված է 2021 թ․ մայիսի 7
2. ↑  «Puhkus Eestis - Raevangla Fotomuuseum»։ *m.puhkuseestis.ee*։ Վերցված է 2021 թ․ մայիսի 7
3. ↑  Haridus — Tallinna Linnamuuseum
4. ↑  ERR (2020 թ․ հուլիսի 21)։ «Fotomuuseum tähistab 40. sünnipäeva»։ *ERR* (էստոներեն)։ Վերցված է 2021 թ․ մայիսի 7

Արտաքին հղումներ
----------------

* Թանգարանի պաշտոնական կայքը

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք |

 |
**Կակաչներ**, այլ կերպ՝ «Ծաղկամանն ու ծաղիկները», Վինսենթ վան Գոգի կտավը, որի արժեքը գնահատվում էր 50-55 միլիոն դոլար։ Այն 2010 թվականի օգոստոսին գողացվել է Կահիրեյի «Մուհամեդ Մահմուդ Խալիլ» թանգարանից, և մինչ այժմ չի գտնվել։

Եգիպտացի սպաները սխալմամբ ենթադրում էին, որ նրանց հաջողվել է գտնել նկարը գողությունից մի քանի ժամ անց, երբ Իտալիայից երկու կասկածյալներ փորձեցին անցնել սահմանն ու Կահիրեի միջազգային օդանավակայանից մեկնել Իտալիա։ Նկարը մեկ անգամ արդեն գողացվել էր 1977 թվականի հունիսի 4-ին նույն թանգարանից և այն գտել էին միայն 10 տարի անց Քուվեյթում։

Նկարը փոքր էր չափսերով՝ ընդամենը 65 x 54 սմ։ Կտավում պատկերված են դեղին ու կարմիր կակաչներ։ Ենթադրվում է, որ Վան Գոգն այս կտավըստեղծել է 1887 թվականին՝ ինքնասպանություն գործելուց 3 տարի առաջ։ Կտավում արտացոլում է Վան Գոգի հիացմունքը դեպի Ադոլֆ Մոնտիչելլին՝ իրենից տարիքով ավելի մեծ մի նկարիչ, ում աշխատանքով 1886 թվականին Վինսենթը խորապես ոգեշնչվել է Փարիզում։

Գողության նկատմամբ արձագանքը
----------------------------

2010 թվականի հոկտեմբերին Եգիպտոսի դատարանը պաշտոնական անփութության մեղադրանքով դատապարտեց Մշակույթի նախարարության 11 աշխատակիցների, այդ թվում և Մշակույթի նախարարի տեղակալ Մոհսեն Շալանին։ Բոլորը դատապարտվեցին երեք տարվա ազատազրկման, բայց սահմանվեց $1,750 դոլար գրավ մեղադրանքը մեղմացնելու պայմանով։ Շալանը գրավի դիմաց ենթարկվեց պայմանական դատապարտության և 1 տարի բանտ նստելուց հետո 2013 թվականին ազատ արձակվեց։

Եգիպտացի միլիարդատեր Նագիբ Սավիրիսը երաշխավորել է $175,000 դոլարի կամ 1,000,000 ֆունտի չափով պարգևավճար այն մարդուն, ով տեղեկություն կհաղորդի նկարի գտնվելու վայրի մասին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Egyptian authorities recover stolen Van Gogh painting»։ CNN։ օգոստոսի 21, 2010։ Վերցված է օգոստոսի 21, 2010 (չաշխատող հղում)
2. ↑  «Egypt culture chief sleepless over Van Gogh theft»։ Reuters։ օգոստոսի 24, 2010։ Վերցված է օգոստոսի 26, 2010
3. 1 2 3  «Egyptian ministry officials jailed over Van Gogh theft»։ BBC News։ հոկտեմբերի 12, 2010
4. ↑  «Faulty alarms blamed for Van Gogh theft in Egypt»։ BBC News։ օգոստոսի 22, 2010։ Վերցված է օգոստոսի 22, 2010
5. ↑  «Egyptian minister says Van Gogh picture still missing»։ BBC News։ օգոստոսի 22, 2010։ Վերցված է օգոստոսի 22, 2010
6. ↑  «Egypt Court Jails Officials Over Van Gogh's "Vase with Viscaria" Stolen in August»։ artdaily.org։ ապրիլի 22, 2011։ Վերցված է 2011-05-06
7. ↑  «Van Gogh painting stolen in Cairo»։ BBC News։ օգոստոսի 21, 2010։ Վերցված է օգոստոսի 21, 2010
8. ↑  Guardian, *Stolen Van Gogh Still Missing* Retrieved August 26, 2010
9. ↑  Elkamel Sara։ «Egypt's jailed culture ministry official creates art behind bars»։ *Ahram Online*։ Ahram Online։ Վերցված է ապրիլի 5, 2020
10. ↑  «Egyptian tycoon offers reward for Van Gogh theft»։ Reuters։ օգոստոսի 25, 2010։ Վերցված է հունիսի 19, 2016
**Հակոբ Ներսեսի Ֆարաջյան** (նոյեմբերի 2, 1930(1930-11-02), Թիֆլիս, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - հոկտեմբերի 1, 1996(1996-10-01), Երևան, Հայաստան), խորհրդային ծանրամարտիկ, մարզիչ, ԽՍՀՄ չեմպիոն (1959), Եվրոպայի և աշխարհի առաջնությունների արծաթե մեդալակիր (1959)։ ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ (1956)։ ԽՍՀՄ վաստակավոր մարզիչ (1976)։ Պարգևատրվել է «Աշխատանքի արիության համար» մեդալով (1976)։

Կենսագրություն
--------------

Հակոբ Ֆարաջյանը ծնվել է 1930 թվականի նոյեմբերի 2-ին Թիֆլիսում։ Ծանրամարտով սկսել է զբաղվել 16 տարեկանից Պավել Ղումաշյանի մոտ։ 1955 թվականին դարձել է Վրացական ԽՍՀ թեթև քաշային կարգի չեմպիոն։ 1956 թվականից վերապատրաստվել է Մոսկվայում՝ Եվգենի Լոպատինի ղեկավարությամբ։ 1958 թվականին սահմանել է ԽՍՀՄ ռեկորդ հրում վարժությունում։ 1959 թվականին հաղթել է ԽՍՀՄ առաջնությունում, որն անցկացվել է ԽՍՀՄ ժողովուրդների II ամառային սպարտակիադայի շրջանակներում։ Այս հաջողությունից հետո ընդգրկվել է ԽՍՀՄ հավաքականի կազմում Վարշավայում կայացած աշխարհի և Եվրոպայի առաջնություններում, որտեղ գրավել է երկրորդ տեղը՝ պարտվելով միայն խորհրդային մեկ այլ մարզիկի՝ Վիկտոր Բուշուևին։

1963 թվականից նա անցել է մարզչական աշխատանքի «Դինամո» մարզական ընկերությունում։ Նրա մարզած ատլետների թվում է եղել Եվրոպայի չեմպիոն և աշխարհի ռեկորդակիր Վալերի Յակուբովսկին։ 1971 թվականին տեղափոխվել է Երևան, որտեղ շարունակել է զբաղվել մարզչական գործունեությամբ «Աշխատանք» (1971-1979) և «Զենիթ» (1979-1988) մարզական ընկերություններում։ 1988-1991 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ ազգային հավաքականի գլխավոր մարզիչը։ 1991 թվականից աշխատել է որպես ծանրամարտի Երևանի մարզադպրոցի փոխտնօրեն։ Հայաստան տեղափոխվելուց հետո նրա մարզած ամենահայտնի ծանրորդը Եվրոպայի կրկնակի չեմպիոն, աշխարհի առաջնության և Օլիմպիական խաղերի մեդալակիր Վարդան Միլիտոսյանն է։

Մահացել է 1996 թվականի հոկտեմբերի 1-ին։ Թաղված է Երևանի Շահումյանի գերեզմանատանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2007։
2. ↑  studio 5165m։ «Anunner.com - ՀԱԿՈԲ ՖԱՐԱՋՅԱՆ ՆԵՐՍԵՍԻ»։ *www.anunner.com* (ամհարերեն)։ Վերցված է 2021-08-11
3. ↑  «ФАРАДЖЯН Акоп Нерсесович | Российские спортсмены и специалисты | Спортивная Россия»։ *infosport.ru* (ռուսերեն)։ Վերցված է 2021-08-11
4. ↑  Десятые, юбилейные...
5. ↑  ՕԼԻՄՊԻԱԿԱՆ ԽԱՂԵՐԻ ՄՐՑԱՆԱԿՆԵՐ

Արտաքին հղումներ
----------------

* Профиль на сайте LiftUp
* Наставник

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Երկանյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Կամիլա Երկանյան-Քեշիշյան** (մայիսի 17, 1981(1981-05-17), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ դաշնակահար, բանաստեղծ։ Հայաստանի գրողների միության անդամ (2003), Լիբանանի պետական բարձրագույն կոնսերվատորիայի պրոֆեսոր։

Կենսագրություն
--------------

Կամիլա Երկանյանը ծնվել է 1981 թվականին Երևանում՝ դաշնակահար, դիրիժոր Սեդրակ Երկանյանի և երաժշտագետ, դաշնակահար Թամար Հովհաննիսյանի ընտանիքում։ 2001 թվականին ավարտել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիան, 2003 թվականին՝ կոնսերվատորիայի ասպիրանտուրան։ 2004 թվականին ամուսնու՝ շվիահար, դուդուկահար Զաքար Քեշիշյանի հետ հիմնել է «Հայկական խճանկար» դուետը, 2015 թվականին դաշնակահարուհի Արմինե Աբաջյան-Բասմաջյանի հետ ստեղծել են «Կամար» դաշնամուրային դուետը, որը 2016 թվականին մենահամերգով հանդես է եկել Երևանի Արամ Խաչատրյանի տուն-թանգարանում։

Մենահամերգներով, ինչպես նաև սիմֆոնիկ նվագախմբի հետ հանդես է եկել Կիպրոսում, Եգիպտոսում, Սիրիայում, Լիբանանում, Հայաստանում և Արցախում։

Սկավառակագրություն
------------------

* «Բեթհովենի 3-րդ կոնցերտ» (դաշնամուրի և սիմֆոնիկ նվագախմբի համար, 1996)
* «Նռնենի» (2006)
* «Հայկական խճանկար» (2 ձայնասկավառակ, 2009)

Գեղարվեստական գործունեություն
-----------------------------

Կամիլա Երկանյան-Քեշիշյանը զբաղվել է գեղանկարչությամբ, մետաքսանկարչությամբ, գրել է բանաստեղծություններ, ձևավորել իր գրքերը։ Նրա երկերը տպագրվել են հայաստանյան և արտերկրի մի շարք հայալեզու թերթերում և հանդեսներում, ալմանախներում։ Կամիլա Երկանյան-Քեշիշյանի բանստեղծությունների հիման վրա գրվել են մի շարք վոկալ-նվագարանային ստեղծագործություններ։

### Գրքեր

* «Այս տողը իմ տունն է» (1999)
* «Ձեզ նայելիս» (2001)
* «Ղովտի կին» (2002)
* «Քարի ու իմ միջև» (2004)
* «Բառահանդես» (2007)

Մրցանակներ
----------

* Առնո Բաբաջանյանի անվան մրցույթի դափնեկիր, 1993
* «Այս տողը իմ տունն է» ժողովածուի համար արժանացել է Ռուբեն Սևակի անվան գրական մրցանակի, 1999
* «Ձեզ նայելիս» ժողովածուի համար արժանացել է ԱՄՆ-ի Համահայկական գրական մրցանակաբաշխության «Սեպուհ Սարգսյան» մրցանակի, 2001
* Արցախի գրողների միության պատվոգրեր, 2007, 2010
* Արցախի մշակույթի նախարարության պատվոգիր, 2008
* Արցախի վարչապետի երախտագիտության մեդալ, 2017

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Կամիլա Երկանյանի կենսագրությունը avproduction.am կայքում(չաշխատող հղում)
2. ↑  «ԿԱՄԻԼԱ ԵՐԿԱՆՅԱՆ-ՔԵՇԻՇՅԱՆ. «Աղավաղված հայ մշակույթը ոչ մե՛զ է պետք, ոչ էլ՝ օտարին» - thearmenians.am»։ *thearmenians.am* (անգլերեն)։ Վերցված է 2018 թ․ մայիսի 17

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կամիլա Երկանյան-Քեշիշյան, Արցախի հեռուստաընկերություն(չաշխատող հղում)
* ՆԵՐԿԱՊՆԱԿ /ԿԱՄԻԼԱ ԵՐԿԱՆՅԱՆ-ՔԵՇԻՇՅԱՆ/ 16.09.2016

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | AV Production |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 27466 |

 |
**Հաղթանակի հրեշտակ** (անգլ.՝ Angel of Victory), Լոնդոնում ծնված քանդակագործ Կուեր դե Լիոն Մակքարիի (1881-1979) ստեղծած արձանը, որը տեղադրվել է Կանադայի Քվեբեկ նահանգի Մոնրեալ քաղաքի «Վինդսոր» կայարանում։ Այն շահագործման է հանձնվել 1922 թվականին՝ ի հիշատակ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Կանադական Խաղաղօվկիանոսյան երկաթուղու 1160 զոհված աշխատակիցների։

Բրոնզե հուշարձանում կերտված հրեշտակը բարձրացնում է մահացած ծառայողին։ Հուշարձան պատվանդանին մակագրված է.

*Բնօրինակ տեքստ* (անգլ.)  

*To Commemorate Those In The Service Of*
The Canadian Pacific Railway Company  

Who At The Call Of King And Country,  

Left All That Was Dear To Them, Endured  

Hardship, Faced Danger And Finally Passed  

Out Of Sight Of Men By The Path Of Duty  

And Self Sacrifice, Giving Up Their Own Lives  

That Others May Live In Freedom.  

Let Those Who Come After See To It That  

Their Names Are Not Forgotten.  

1914-1918 1939-1945

Ի հիշատակ Կանադական Խաղաղօվկիանոսյան երկաթուղային ընկերության աշխատակիցների,  

ովքեր Թագավորի ու Երկրի կանչի հետ մեկտեղ,  

թողեցին այն ամենը, ինչը հարազատ էր նրանց, հանդուրժեցին դժվարություններ,  

վտանգի ենթարկվեցին և վերջապես կորան տեսադաշտից իրենց պարտքը կատարելիս  

և գնացին անձնազոհության` իրենց կյանքը տալով հանուն մյուսների ազատության։  

Թող գալիք սերունդները տեսնեն,  

որ նրանց անունները չեն մոռացվել։  

1914-1918 1939-1945

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Angel of Victory - Montreal, Quebec - World War I Memorials and Monuments on Waymarking.com»։ *www.waymarking.com* (անգլերեն)։ Վերցված է 2017 թ․ օգոստոսի 19

Արտաքին հղումներ
----------------

* Angel of Victory, Montreal in Pictures
* Attractions in the vicinity of 'Montreal, Quebec, Canada

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Հաղթանակի հրեշտակ** կատեգորիայում։ |
**Կարտայա**  (իսպ.՝ Cartaya), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Բարսելոնա պրոնվիցիայի մեջ՝ Կատալոնիա ինքնավար համայնքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Անոյա շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 18 415 մարդ (2010 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն), իսկ տարածքը կազմում է 226 կմ²։ Վարչական կենտրոնից գտնվում է 35 կմ հեռավորության վրա։

Ժողովրդագրություն
-----------------

Ներկայումս բնակչության թիվը զգալիորեն աճում է։ 

Բնակչության թիվ| 1996 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 11 435 | 11 809 | 12 094 | 12 584 | 12 970 | 13 678 | 14 106 | 14 767 | 15 480 | 15 490 |

Ֆիզիկական աշխարհագրություն
--------------------------

### Դիրք

*Դիրքը Ուելվայի քարտեզում*
Քաղաքը գտնվում է Սևիլյայից 112 կմ և Ուելվայից 26 կմ հեռավորության վրա։ Քաղաքը գտնվում է Ուելվա պրովինցիայի ափամերձ տարածքներից դեպի հարավ-արևմուտք։ Քաղաքային հիմնական զանգվածը գտնվում է Պիեդրաս գետի ափին։ Զբաղեցնում է 226․4 կմ² with an average altitude of 26 masl. ծովի մակարդակից 26 կմ բարձրության վրա։

### Կլիմա

Քաղաքում առկա է միջերկրածովյան կլիմա։ Ձմեռները մեղմ են, հազվադեպ է գրանցվում բացասական ջերմաստիճան, 10 °C ջերմաստիճանից ցածր գրեթե չի լինելում։ Ամառները բավականին տաք են, հուլիս և օգոստոս ամիսնրին դիտվում է միջինում գրեթե 33 °C ջերմաստիճան։ Տարեկան միջին ջերմաստիճանը կազմում է 18 °C։ Սովորաբար տեղումներն առատ չեն լինում։

Ստորև 2007 թվականի տեղումների և ջերմաստիճանի ցուցանիշները՝


|  **Ջերմաստիճանի և տեղումների տարեկան միջին ցուցանիշները Կարտայա քաղաքում** |
| --- |
| Ամիս | հունվ | փետ | մարտ | ապր | մայ | հուն | հուլ | օգոս | սեպ | հոկ | նոյ | դեկ | տարին |
| միջին առավելագույնը (°C) | 16,3 | 17,3 | 19,7 | 21 | 24,8 | 27,5 | 32,7 | 31 | 28,1 | 25 | 21 | 21 | 23,5 |
| միջին նվազագույնը (°C) | 6 | 8,5 | 6,9 | 9,7 | 12 | 15,5 | 21 | 22,7 | 20 | 15,9 | 11,7 | 10,2 | 13,5 |
| տեղումների քանակը (մմ) | 42 | 64 | 16 | 33 | 36 | 4 | 2 | 4 | 55 | 48 | 52 | 21 | 373 |
| *Աղբյուր՝*  |

### Բուսականություն

Այստեղ առկա է անտառային լայն ծածկույթ՝ բաղկացած նոճու (մոտավորապես 12,000 հա), գիհու, էվկալիպտի նորատունկ պլանտացիաներից։ Տարածված են նաև պորտուգալական կաղնի, խցանակաղնի։ Այս ամենը, այսպես կոչված Պիեդրաս գետի բնական ճահճուտ և Arrow of El Rompido տարածքից կազմում են հարաբերականորեն անմշակ լայնածավալ հողատարածքի մի մասը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «Cartaya tab (Huelva)»։ Multi-territorial Information System of Andalusia (SIMA / IEA)։ հունվարի 29, 2010։ Վերցված է մարտի 27, 2010
2. ↑  Weather Information for Cartaya
3. ↑  Paraje Natural Marismas del Río Piedras y Flecha del Rompido, 27 մարտի 2010, Counselling of Environment. Andalusian Autonomous Government

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք (իսպ.)
* Ayuntamiento de Cartaya (իսպ.)
* CartayaWeb.com: Туристический и Коммерческий Портал Картайи и Ромпидо. Фото + Видео + Новости Archived 2007-09-21 at the Wayback Machine. (իսպ.)
* Cartaya (իսպ.)
**Լուտեցիա**, անտիկ բնակավայր ժամանակակից Փարիզի տարածքում։ Ի սկզբանե այն եղել է կելտական ցեղերից մեկի՝ փարիզիների կենտրոնական բնակավայրը։ Հռոմեական նվաճումներից հետո բնակավայրը պահպանում է իր անվանումը. եթե կելտերեն louk-teih, louk-tier նշանակում էր «խոնավ, տղմոտ տարածք», ապա լատիներեն՝ lutum նշանակում էր «կեղտ, աղբ»։ Մ.թ.ա. 1-ին դարից Լուտեցիան դառնում է Հռոմեական կայսրության պրովինցիաներից մեկի՝ Գալլիայի քաղաքական և տնտեսական կենտրոնը։

3-րդ դարում գերմանական ցեղերից ալեմանները ասպատակում են քաղաքը, ինչի հետևանքով Սեն գետի ձախափնյա հատվածի բնակիչները տեղափոխվում են առավել պաշտպանված ու ապահով Սիտե կղզի։ Լուտեցիան սկսում են կոչել «փարիզիների քաղաք» (լատին․՝ Civitas Parisiorum), ապա՝ Պարիզիում (лат. Parisium): Ենթադրվում էր, որ գալլա-հռոմեական քաղաքը կառուցված է եղել ժամանակակից Փարիզի տեղում, սակայն 1994-2005 թվականներին արված հնագիտական պեղումները ցույց են տալիս, որ բնակավայրը գոյություն է ունեցել նախքան հռոմեական իշխանության հաստատումը։ Պեղումներն ընդգրկել են 15 հա տարածք։

Փարիզի տարածքում այսօր գտնվում են հին քաղաքի մնացորդները՝ աքվեդուկներ, կամարներ, ամֆիթատրոն, բաղնիքներ, որոնք լավ են պահպանվել։ Լուտեցիա անունն է կրում նաև աստերոիդների հիմնական գոտու 21-րդ աստերոիդը, որը հայտնաբերվել էր 1852 թվականի նոյեմբերի 15-ին Հերման Գոլդշմիդտի կողմից, Փարիզում, ինչպես և Լուտեցիում տարրը, որը օքսիդի տեսքով հայտնաբերել են ֆրանսիացի քիմիկոս Ժորժ Ուրբենը, ավստրիացի հանքաբան Կարլ Աուեր ֆոն Վելսբախը և ամերիկացի քիմիկոս Չարլզ Ջեյմսը 1907 թվականին։

Պատկերասրահ
-----------

* Կլունի բաղնիքԿլունի բաղնիք
* ՖորումՖորում
* Նավագործների  սյունՆավագործների սյուն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Histoire des hommes et de leurs ordures: du Moyen Âge à nos jours
2. ↑  Les origines de Lutèce
3. ↑  «ՆԱՍԱ-ի Ռեակտիվ Շարժման Լաբորատորիայի (ՌՇԼ) Փոքր մարմինների տվյալների շտեմարան (21) Լուտեցիա»։ ՌՇԼ  (անգլ.)
4. ↑  James, C. (1907)։ «A new method for the separation of the yttrium earths»։ *Journal of the American Chemical Society* **29**: 495–499  In a footnote on page 498, James mentions that Carl Auer von Welsbach had announced "… the presence of a new element Er, γ, which is undoubtedly the same as here noted, … ." The article to which James refers is: C. Auer von Welsbach (1907) "Über die Elemente der Yttergruppe, (I. Teil)" (On the elements of the ytterbium group (1st part)), *Monatshefte für Chemie und verwandte Teile anderer Wissenschaften* (Monthly Journal for Chemistry and Related Fields of Other Sciences), **27** : 935-946.
5. ↑  «Separation of Rare Earth Elements by Charles James»։ *National Historic Chemical Landmarks*։ American Chemical Society։ Վերցված է 2014-02-21

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Դասական հնությունների իրական բառարան · Մեծ կատալոնական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 144016681 · WorldCat VIAF: 144016681 |

 |
**«Հաղպրտանք» աղբյուր**, ջրաերկրաբանական բնության հուշարձան Հայաստանի Հանրապետությունում, որը աղբյուր է։ Բնության հուշարձանը գտնվում է Կոտայքի մարզում, Հրազդան քաղաքի Վանատուր (Աթարբեկյան) թաղամասի արևելյան ծայրամասում, 1.5 կմ հյուսիս-արևմուտք, ծովի մակարդակից 1755 մ բարձրության վրա։ Այն գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Բնապահպանության նախարարության բնության պետական հուշարձանների ցանկում։ Բնության պետական հուշարձանների ցանկում ներառվել է 2008 թվականի օգոստոսի 14-ին ընդունված «Հայաստանի Հանրապետության բնության հուշարձանների ցանկը հաստատելու մասին» ՀՀ Կառավարության որոշման համաձայն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Հայաստանի Հանրապետության բնության հուշարձանների ցանկը հաստատելու մասին»։ *www.arlis.am*։ 14 oգոստոսի 2008 թվական։ Վերցված է 2015 թ․ նոյեմբերի 30
2. ↑  «Հայաստանի Հանրապետության բնապահպանության նախարարություն, Բնության հուշարձանների ցանկ»։ *www.mnp.am*։ Վերցված է 2015 թ․ նոյեմբերի 30

Տես նաև
-------

* Հայաստանի բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ
* Բնության պետական հուշարձաններից ցանկը Վիքին սիրում է Երկիրը հուշարձանների ցանկում
**Կաֆետերի** (ռուս.՝ Кафетерий, **նախաճաշարան**), ոչ մեծ սրճարան, որը սահմանափակված է ասորտիմենտ կերակուրներով, որը աշխատում է ինքնասպասարկման համակարգով։ Կաֆետերին համարվում է հանրության սնման ձեռնարկներից մեկը սպասարկու անձնակազմի նվազագույն քանակով, «Սեղանի սպասքով», սեղանների և աթոռների սարքավորումով, տեղադրված է գրասենյակի շենքում, քոլեջի, իստիտուտի կամ էլ ինչ որ ուրիշ հաստատության տարածքում, նաև բուֆետ, հարող դասարանական սեղանին։ Չնայած նրան, որ կաֆետերին իսպանական բառի անգլերեն տարբերակն է, կաֆետերին տարբերվում է սրճարանից, էությունն այն է, որ կաֆետերին համարվում է ինքնասպասարկող ռեստորան։ Ուսանողները հիմնակնում կաֆետերին անվանում է բուֆետ, հանրային սնման վայր, որը տեղադրված է առևտրի կենտրոններում կամ էլ ուսանողական հանրակացարաններում, որտեղ կարելի է նստել կամ էլ օգտագործել տեղափոխվող սեղաններ և աթոռներ զույգերի ընդմիջման համար յուրօրինակ լսարանի արժեքով։ Հաճախորդները ընտրում են իրենց դուր եկած կերակուրը, ինքնուրույն դնում են մատուցարանի վրա և վճարում են խնայողատուփին, գտնվում է գծի բաշխման վերջում։ Ինչից հետո սկուտեղի վրա դրած ստացական ուտելիքը տանում էին հյուրասենյակ, ընտրում են ազատ սեղան և ուտում են ուտելիքը։ Հացկերույթի վերջում հաճախորդները սկուտեղի վրա են դնում կեղտոտ ապսեները և տանում աման լվացողի պատուհանի մոտ։

Տես նաև
-------

* Սրճարան
* Ճաշարան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  [dic.academic.ru/dic.nsf/stroitel/2210 Кафетерий.]
2. ↑  «Cafeteria»։ Merriam Webster։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-04-08-ին։ Վերցված է 2012-19-05

Արտաքին հղումներ
----------------

* ГОСТ 31985-2013 Услуги общественного питания. Термины и определения

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4163215-1 |

 |
**Համադան ավիաբազա** (պարս.՝ همدان *Hamadân*; միջին պարսկերեն՝ اَهمدان *Ahmatan* — ավիաբազա Համադան), Իրանի Իսլամական Հանրապետությանը պատկանող ռազմական ավիաբազա, որը տեղակայված է Համադան քաղաքի մոտ։ Պատկանում է Իրանի ռազմաօդային ուժերին։

Իրանի ռազմաօդային ուժերին պատկանող ավիաբազան գտնվում է Համադան քաղաքից 47 կիլոմետր դեպի հյուսիս։ Ավիաբազային հարակից գտնվում է նաև Նոյ ավիաբազան (Noje Airbase), որը անվանվել է ի պատիվ Մոհամմեդ Նոյի, ով զոհվել է 1979 թվականի օգոստոսի 16-ին՝ մարտական առաջադրանք կատարելու ժամանակ։

2015 թվականի նոյեմբերի 23-ից սկսած ավիաբազան օգտագործվում է նաև Ռուսաստանի Դաշնության օդատիեզերական ուժերի կողմից։ Այստեղ տեղակայված ինքնաթիռները և ուղղաթիռները հանդիսանում են Սիրիայում Ռուսաստանի ՌՕՈՒ–ի խմբավորման բաղկացուցիչ մաս։ Ռուսական Ту-22М և Су-34 ռազմական ինքնաթիռները թռիչքներ են իրականացնում ավիաբազայից՝ հարվածելու ԻԼԻՊ-ի հենակետերին և պաշտպանական շրջաններին Սիրիայի տարածքում։

2016 թվականի օգոստոսին Իրանի պաշտպանության նախարար Հոսսեին Դեղանը հայտարարեց, որ Համադան ավիաբազան տրամադրվել է ռուսական օդատիեզերական ուժերի օգտագործմանը՝ Սիրիայի կառավարության խնդրանքով և Ռուսաստանը կարող է օգտագործել այն, ինչքան ժամանակ որ պետք է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Airline and Airport Code Search»։ IATA։ Վերցված է 2016 թ․ ապրիլի 5
2. ↑  «Airline and Airport Code Search»։ IATA։ Վերցված է 2016 թ․ ապրիլի 5
3. ↑  «Airline and Airport Code Search»։ IATA։ Վերցված է 2016 թ․ ապրիլի 5
4. ↑  «Mohammad Noje» (Ֆարսի)։ Hamshahrionline։ Վերցված է 2016 թ․ օգոստոսի 16
5. ↑  The Russo-Iranian Military Coalition in Syria may be Deepening
6. ↑  Иран разрешил России использовать авиабазу сколько потребуется RIS Novosti, 20 August 2016.
7. ↑  مشروح/ سردار دهقان در نشست خبری: "جنگنده قاهر" در آینده نزدیک عملیاتی می‌شود/ (չաշխատող հղում)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Համադան ավիաբազա
* «Համադան» ավիաբազա
* Hamadan mil. Worldaerodata Archived 2016-08-21 at the Wayback Machine.
**Կբելի ավիացիայի թանգարան**(Letecké Muzeum Kbely),Չեխիայի Հանրապետությունում ավիացիայի խոշորագույն թանգարան, իր տեսակի մեջ ամենախոշորներից մեկը Եվրոպայում։ Այն գտնվում է Պրահայից հյուսիս-արևելք, Պրահայի Կբելի ռազմական օդանավակայանի մոտ։

Թանգարանի ստեղծում
------------------

1960-ականների կեսերին Պրահայի ռազմական թանգարանը սկսել է ամբողջ երկրում պատմական ինքնաթիռների վերականգնումն ու պահպանումը։  Ի սկզբանե օգտագործվել է մեկ ծածկ, և մոտ հիսուն ինքնաթիռներ դրվել են համընդհանուր ցուցադրության։ Ինքնաթիռների հավաքածուն շարունակում է աճել։ Օդանավակայանի Վագների տիպի օրիգինալ անգարներից մեկը շահագործման է հանձնվել, և այժմ այնտեղ ներկայացված են ինքնաթիռների ամենավաղ տեսակները։ Նաև ավելացվել է ևս մեկ Picha տիպի ծածկ, որտեղ տեղադրված է մոտ չորս մեծ և բազմազան հավաքածու։

Ինքնաթիռների հավաքածու
----------------------

Կբելի հավաքածուն ներկայումս ներառում է 275 ինքնաթիռներ, որոնցից մոտավորապես 110 են հանրային ցուցահանդեսի ցանկացած ժամանակ։

Թանգարանում պահվում է բազմաթիվ չեխական ինքնաթիռներ՝ նախագծված և կառուցված Չեխիայում՝ սկսած Առաջին համաշխարհային պատերազմից մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը, նաև մինչև 1960 թվականը, ինչպես նաև մի գերձայնային ռեակտիվ կործանիչների հավաքածու։ Ցուցահանդեսում ներկայացված են մի քանի յուրահատուկ տեսակներ, այդ թվում՝ 1920-ականների սկզբին կառուցված Avia BH-11 C L-BONK-ը։Ներկայացվում են ինքնաթիռներ, ինչպիսիք են Ավիա-534։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մոդելները ներառում են Խորհրդային  գրոհային Իլ-2, Ավիա Ս-92։

* Սոյուզ 28Սոյուզ 28
* Միլ Մի-1Միլ Մի-1
* Միլ Մի-24Միլ Մի-24
* Միկոյան Գուրևիչ Միգ-15Միկոյան Գուրևիչ Միգ-15
* Միկոյան Գուրևիչ Միգ-23Միկոյան Գուրևիչ Միգ-23
* Միկոյան Գուրևիչ Միգ-29Միկոյան Գուրևիչ Միգ-29
* Չեխիա Ավիա B-534Չեխիա Ավիա B-534
* Չեխիա Ավիա S-92Չեխիա Ավիա S-92
* Յակովլև Յակ-17Յակովլև Յակ-17
* Իլյուշին Il-28 ԲեգլեԻլյուշին Il-28 Բեգլե
* դե Հավիլանդ Վամպիրդե Հավիլանդ Վամպիր
* Գլոստեր Մետեոր F Mk.8 Գլոստեր Մետեոր F Mk.8
* T-33 T-33
* Սուկոյ Su-25Սուկոյ Su-25
* Չեխիա L-200 ՄորավաՉեխիա L-200 Մորավա
* Չեխիա Աերո L-39 ԱլբատրոսՉեխիա Աերո L-39 Ալբատրոս
* Չեխիա Աերո L-159 ԱլկաՉեխիա Աերո L-159 Ալկա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ogden 2006, էջ. 48
2. ↑  «The Aviation Museum Kbely > Basic informations»։ Vojenský historický ústav Praha։ 2006։ Վերցված է 8 January 2009
3. ↑  Hunt 1974, էջ. 94

* Ogden, Bob (2006), *Aviation Museums and Collections of Mainland Europe*, Air Britain (Historians) Ltd, ISBN 0-85130-375-7
* Hunt, Leslie (1974), *Veteran and Vintage Aircraft*, The Garnstone Press Ltd, ISBN 0-85511-240-9

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | NKC: kn20020417013 · VIAF: 152913864 · WorldCat VIAF: 152913864 |

 |
Ալեքսանդր Թալալյան
Հայաստանում **իրական փոփոխականի ֆունկցիաների տեսության** վերաբերյալ հետազոտությունները կատարվել են 1950-ական թվականների կեսերից, որոնք սկզբնական շրջանում հիմնականում վերաբերում էին չափելի ֆունկցիաներն օրթոգոնալ (մասնավորապես՝ եռանկյունաչափական) շարքերով ներկայացման և այդ շարքերի միակության հարցերին։ Ալեքսանդր Թալալյանն ապացուցել է ընդհանուր բնույթի թեորեմներ, որոնց համաձայն՝ լրիվ օրթոգոնալ համակարգերի շարքերով կարող են ներկայացվել բոլոր չափելի ֆունկցիաները, և որ այդ շարքերը կարող են ունենալ նաև ցանկացած սահմանային ֆունկցիաների բազմություն։ 1965 թվականից նրա ղեկավարությամբ կատարվել են ընդհանուր օրթոգոնալ համակարգերի և բազիսների, ինչպես նաև որոշակի օրթոգոնալ համակարգերի (Ոտլշի, Հաարի և այլ եռանկյունաչափական համակարգեր) համակարգված հետազոտություններ։ Կարևոր արդյունքներ են ստացվել տարբեր իմաստներով ունիվերսալ օրթոգոնալ շարքերի գոյության վերաբերյալ։ Լուծվել են օրթոգոնալ շարքերի՝ դրական չափի բազմությունների վրա անվերջությանը զուգամիտելու հիմնախնդրին վերաբերող մի շարք խնդիրներ, որոնք որոշակի առաջընթաց են Լուզինի առաջադրած համապատասխան խնդրի լուծման ուղղությամբ։
Լուծվել է ինտեգրելի ֆունկցիաներին զուգամիտող Ոտլշի շարքերի գործակիցների վերականգնման խնդիրը, և ապացուցվել են Կանտորի ու Վալլե-Պուսսենի տիպի այնպիսի միակության թեորեմներ Հաարի և Ոտլշի համակարգերի համար, որոնց հանգունակները եռանկյունաչափական համակարգի դեպքում ճիշտ չեն կամ մինչ այդ հայտնի չէին։ Ապացուցվել են ընդհանուր բնույթի թեորեմներ, որոնց համաձայն՝ չափելի ֆունկցիաների համակարգերի լրիվության որոշ հատկություններ պահպանվում են նաև այդ համակարգերից վերջավոր թվով ֆունկցիաներ հեռացնելուց հետո։ Կարևոր արդյունքներ են ստացվել ոչ լրիվ մինիմալ համակարգերի մուլտիպլիկացիոն լրացման միջոցով բազիսներ ստանալու հարցում։ Տրվել են նաև օրթոգոնալ համակարգերի որոշ հատկությունների և այդ համակարգերով վերլուծությունների զուգամիտության կապի վերաբերյալ մի քանի կարևոր խնդիրների լուծումները։ Ստացվել են կարևոր թեորեմներ հավանական տարածություններում չափելի ֆունկցիաների մարտինգալներով ներկայացման, այդ մարտինգալների կառուցվածքի և նրանց միակության վերաբերյալ։

Այժմ Հայաստանի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Մաթեմատիկայի ինստիտուտում գործում է Իրական անալիզի բաժին, որի վարիչն է Գրիգորի Կարագուլյանը, գիտաշխատողներ՝ Արթուր Սահակյան (գլխավոր գիտաշխատող), Հակոբ Հակոբյան (առաջատար գիտաշխատող), Սմբատ Գոգյան (ավագ գիտաշխատող), Արմեն Վաղարշակյան (ավագ գիտաշխատող), Արփի Ստեփանյան (գիտաշխատող), Լինդա Խաչատրյան (գիտաշխատող)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Իրական անալիզի բաժին»։ *Institute of Mathematics*։ Վերցված է 2019 թ․ հունիսի 13

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակը վերցված է* *Հայաստան հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Գեղամյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Լևոն Գեղամյան** (հուլիսի 25, 1977(1977-07-25), Ախուրյան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հունահռոմեական ոճի հայ ըմբիշ։

1993 թվականին Լևոն Գեղամյանը դարձել է կադետների աշխարհի չեմպիոն, 1994 թվականին՝ աշխարհի պատանիների առաջնության չեմպիոն, իսկ 1997 թվականին՝ Եվրոպայի պատանիների առաջնության հաղթող։ Գեղամյանն արծաթե մեդալ է նվաճել Եվրոպայի 2003 թվականի ըմբշամարտի առաջնությունում։

Լևոն Գեղամյանը նաև երեք անգամ մասնակցել է Օլիմպիական խաղերի՝ հանդես գալով 1996 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերում, 2000 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերում և 2004 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերում։ Նրա ամենաուշագրավ օլիմպիական նվաճումը եղել է 2008 թվականի Օլիմպիական խաղերի ոսկե մեդալակիր Անդրեա Մինգուցիին դեմ տարած հաղթանակը, որին Գեղամյանը հաղթեց մեծ առավելությամբ (11-0) 2004 թվականի Օլիմպիական խաղերում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Sports-Reference.com
2. ↑  «Levon Geghamyan»։ Sports-Reference.com։ Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ ապրիլի 18-ին։ Վերցված է 2012 թ․ նոյեմբերի 9  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
3. ↑  «Levon GEGHAMYAN - Wrestling Greco-Roman Olympique | Armenia»։ *International Olympic Committee* (անգլերեն)։ 2016 թ․ հունիսի 21։ Վերցված է 2017 թ․ հուլիսի 26
Գյուտարարը կենդանի թաղվելու վախին դեմ առ դեմ
**Կենդանի թաղվելու վախ,** վախ սխալ մահվան սահմանման պատճառով գերեզմանում կենդանի հայտնվելու հանդեպ։ Այս վախի ոչ նորմալ հոգախտաբանական տեսակն անվանվում է **տաֆոֆոբիա** (հունարեն՝ τάφος, տաֆոս՝ գերեզման և φόβος, *phobos՝ վախ*), որը թարգմանվում է որպես վախ գերեզմաններից։

Մինչ ժամանակակից բժշկության ձևավորումը, կենդանի թաղման վախը ամբողջությամբ իռացիոնալ չէր։ Պատմության ընթացքում հանդիպել են մարդկանց կենդանի թաղման դեպքեր։ 1905 թվականին անգլիացի հեղափոխական Ռոբերտ Տեբը հավաքել է կենդանի թաղման դեպքերը։ Նա հաշվել է կենդանիին մոտ թաղման՝ 219, կենդանի թաղման՝ 149, կենդանի հերձման՝ 10 և խնկման ժամանակ զարթման՝ 2 դեպք։

18-րդ դարում մեռած համարվող մարդկանց համար կիրառվել են արհեստական շնչառության բերան-բերանային և դեֆիբրիլյացիայի տեխնիկաները։ 1896 թվականին Ամերիկայի թաղումների ղեկավար Տ․Մ․ Մոնտգոմերին նշել է, որ կենդանի թաղման դեպքերը կազմում են շուրջ 2%, Պաուլ Բարբերը համարում է, որ այդ թիվը չափազանցված է։

Կենդանի թաղման բազմաթիվ քաղաքային լեգենդներ կան։

Գրականության մեջ կենդանի թաղման վախը նույնպես օգտագործվել է։ Էդգար Ալան Պոյի սարսափ պատմություններից մեկը՝ «Կանխաժամ թաղումը», տաֆոֆոբիայով տառապող մի անձի մասին է։ Պոյի կանխաժամ թաղման մասին այլ պատմվածքներից են՝ «Աշերի տան անկումը», «Ամոնտիլյադոյի տակառը» և ավելի քիչ՝ «Սև կատուն»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  τάφος, Henry George Liddell, Robert Scott, *A Greek-English Lexicon*, on Perseus
2. ↑  φόβος, Henry George Liddell, Robert Scott, *A Greek-English Lexicon*, on Perseus
3. ↑  Dietrich H. "Taphophobia and resurrection mania"', *Schweizer Arkiv für Neurologie, Neurochirurgie und Psychiatrie. 1977;120(2):195–203 PMID 905788*
4. ↑  Quigley, Christine "The Corpse: A History"
5. ↑  Steven B. Harris, M.D. (September 1990)։ «The Society for the Recovery of Persons Apparently Dead»։ *Cryonics*։ Վերցված է 2006 թ․ դեկտեմբերի 6
6. ↑  "Just Dying to Get Out", from snopes.com
7. ↑  Barber, Paul.
8. ↑  Robert E. Lee's Mother
**Լևոն Սեդրակի Վահրադյան** (հունվարի 21, 1984, Արթիկ, Շիրակի մարզ), Հայաստանի սպորտի և երիտասարդության հարցերի նախարար, ՀՀ սպորտի վարպետ։

Կենսագրություն
--------------

Լևոն Վահրադյանը ծնվել է 1984 թվականի հունվարի 21–ին Արթիկ քաղաքում։ 1990-2000 թվականներին սովորել է Արթիկի թիվ 7 միջնակարգ դպրոցում։ 2000-2004 թվականներին սովորել է Երևանի Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտում։ 2006-2010 թվականներին աշխատել է նույն ինստիտուտում որպես դասախոս, ՀՀ բասկետբոլի պատանիների հավաքական թիմի ավագ մարզիչ։ 2010-2012 թվականներին ՀՀ պետական կառավարման ակադեմիայում։ 2007-2012թվականներին աշխատել է Երևանի մանկապատանեկան թիվ 13 համալիր մարզադպրոց հիմնարկում՝բասկետբոլի մարզիչ։ 2013-2014 թվականներին աշխատել է Հայաստանի ազգային օլիմպիական կոմիտե իրավաբանական անձանց հիմնարկում՝ կազմակերպչական կադրերի, գործերի կառավարման և արձանագրային վարչության պետ, ապա մեկ տար շարունակ աշխատել է «Թիավարության մարզաձևերի օլիմպիական մանկապատանեկան» մարզադպրոցում որպես տնօրեն։Մինչև 2017 թվականը աշխատել է ՀՀ սպորտի և երիտասարդության հարցերի նախարարության աշխատակազմի մասսայական սպորտի և ֆիզիկական դաստիարակության քաղաքականության վարչության փորձագետ։ 2017 թվականին օգոստոսի 10–ին նշանակվել է ՀՀ սպորտի և երիտասարդության հարցերի նախարարության աշխատակազմի մասսայական սպորտի և ֆիզիկական դաստիարակության քաղաքականության վարչության պետ։

2018 թվականի մայիսի 12-ից ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանի հրամանագրով նշանակվել է ՀՀ սպորտի և երիտասարդության հարցերի նախարար։

Երկար տարներիներ խաղացել է Հայաստանի բասկետբոլի հավաքականում, մասնակցել է միջազգային մրցաշարերի, զինապարտ է։

Ընտանիք
-------

Ամուսնացած է, ունի մեկ դուստր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Լևոն Վահրադյան. ՀՀ սպորտի և երիտասարդության հարցերի նախարարի կենսագրությունը»։ *Armtimes.com*։ Վերցված է 2018-06-30
2. ↑  Լեւոն Վահրադյան. ՀՀ սպորտի եւ երիտասարդության հարցերի նախարարի կենսագրությունը(չաշխատող հղում)

Արտաքին հղումներ
----------------

* ՀՀ սպորտի և երիտասարդության հարցերի նախարարության պաշտոնական կայք
**Իսլամ Քարիմովի անվան միջազգային օդանավակայան «Տաշքենդ»** (ուզբ.՝ Islom Karimov nomidagi «Toshkent» xalqaro aeroporti / Ислом Каримов номидаги «Тошкент» халқаро аэропорти; անգլ.՝ Islam Karimov Tashkent International Airport), ոչ պաշտոնական անվանումը **Հարավային Տաշքենդ** (ուզբ.՝ Toshkent-Janubiy / Тошкент-Жанубий; անգլ.՝ Tashkent Southern): 
Ուզբեկստանի ամենամեծ օդանավակայանն է, որը գտնվում է Տաշքենդ քաղաքում։ Այն «Uzbekistan Airways» ազգային ավիաընկերության հիմնական կենտրոնն է։ Այն գտնվում է Տաշքենդ քաղաքի Սերգելի շրջանում, քաղաքի կենտրոնից հինգ կիլոմետր հարավ-արևելք։ Ուզբեկստանի և Կենտրոնական Ասիայի ամենահին օդանավակայաններից մեկն է։ 2017 թվականի հունվարին այն վերանվանվել է ի պատիվ Ուզբեկստանի Հանրապետության առաջին նախագահ Իսլամ Քարիմովի։ Ունի 10 վայրեջքի դարպասներ։ Կենտրոնական Ասիայի երկրների խոշորագույն օդանավակայաններից է, ուղևորահոսքով երրորդը Կենտրոնական Ասիայի տարածաշրջանի Ալմա Աթա և Աստանա ղազախական օդանավակայաններից հետո։ Տաշքենդի օդանավակայանի տարեկան ուղևորահոսքը կազմում է ավելի քան 3 միլիոն մարդ։ 2017 թվականի դրությամբ այն հետխորհրդային տարածքի ամենաբանուկ օդանավակայանների շարքում գրավում է 18-րդ տեղը։ Օդանավակայանում կան չորս անմաքս (duty free) խանութներ։ Վճարման համար, բացի պլաստիկ քարտերից, ընդունվում է կանխիկ՝ ուզբեկական սում, ԱՄՆ դոլար, եվրո և ֆունտ ստերլինգ։

Ավիաուղիներ և ուղղություններ
----------------------------

2023 թվականին Silk Avia-ն թռիչքներ է իրականացրել Տաշքենդից դեպի Սամարղանդ, Բուխարա և Ուրգենչ, ինչպես նաև Ֆերգանա հովտի քաղաքներ, իսկ Uzbekistan Airways-ը վերսկսել է թռիչքները դեպի Ջակարտա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Аэропорту Ташкента присвоено имя Ислама Каримова»։ *ТАСС*։ 2017-01-25։ Արխիվացված է օրիգինալից 2018-09-07-ին։ Վերցված է 2018-09-07
2. ↑  В Ташкент вылетел второй самолет авиакомпании Silk Avia, Новости Узбекистана
3. ↑  «Uzbekistan Airways» восстанавливает авиарейсы в Индонезию