| **՞**Կրի-կրի |
| --- |
| Կրի-կրի  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Կենդանիներ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Capra aegagrus cretica

 |
| 

| [{{fullurl:wikispecies:{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} ԴասակարգումըՎիքիցեղերում] | uselang=hy}}[{{fullurl:commons:Special:Search/{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} Պատկերների որոնումՎիքիպահեստում] | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Կրի-կրի**, ինչպես նաև **կրետական լեռնային այծ**, **ագրիմի** (լատին․՝ Capra hircus cretica, հուն․՝ κρι-κρι, αγρίμι), տնային այծի ենթատեսակ՝ տարածված Միջերկրածովյան շրջանում։ Այսօր հանդիպում է միայն Կրետեում և հարևան Դիյա, Թոդոր, Ագնի-Պանտես մերձափնյա կղզյակներում, ինչպես նաև Մակեդոնիայում։

Արու կրի-կրիներին սովորաբար անվանում են *ագրիմի*, իսկ էգերին՝ *սանադա*։

Արտաքին տեսք
------------

Կրի-կրիի մարմնի երկարությունը հասնում է 1,2-1,6 մետրի, ինչին ավելանում է նաև 15-ից մինչև 20 սմ երկարությամբ պոչը։ Թիակների մեջտեղից հաշված՝ հասակը կազմում է շուրջ 80 սմ, քաշը՝ 15-ից մինչև 40 կիլոգրամ։ Կրի-կրիներն ունենում են բաց շագանակագույն մորթի, ոտքերի և դնչի վրա՝ սև։ Ամռանը մորթին դառնում է կարմրա-շագանակագույն, իսկ ձմռանը՝ բաց մոխրագույն։ Մեջքի երկայնքով սև գիծ է ձգվում՝ գոտկատեղի հատվածում։ Արուների գլուխը զարդարում են հետ թեքված երկու եղջյուրներ։

Պատմություն
-----------

Ընդունված է համարել, որ կրի-կրիները Կրետե կղզի են հասցվել դեռևս Մինանյան քաղաքակրթության ժամանակաշրջանում (մ.թ.ա. 2700-1400 թվականներ)։ Ավելի վաղ կրի-կրիները տարածված էին Եգեյան ծովի կղզիներում, սակայն հիմա դրանք էնդեմիկ են համարվում Կրետեի համար և հանդիպում են միայն կղզու տարածքում։ Կրի-կրիներն ապրում են Լեֆկա Օրի լեռան լանջերին և Սամարիա կիրճի տարածքում։

1960-ական թվականներին կրի-կրիների պոպուլյացիան բնաջնջման վտանգի ներքո էր, և հաշվվում էր ընդամենը 200 գլուխ, քանի որ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին, երբ գերմանացիներն օկուպացիայի էին ենթարկել կղզին, կրի-կրին մսի հիմնական աղբյուրն է եղել կրետական պարտիզանների համար։ Այդ իսկ պատճառով 1962 թվականին որոշվեց Սամարիայի կիրճի տարածքում ստեղծել ազգային պարկ՝ կենդանիների հսկողության համար։ 1970-ական թվականներին Բուրազանիի բնության պարկում կրի-կրի պոպուլյացիան արհեստականորեն վերականգնվեց։ Այսօր Կրետեում հաշվվում է շուրջ 2000 բացառիկ կրի-կրի, որոնց որսը խստիվ արգելված է։

Հնագիտական պեղումների արդյունքում կղզու տարածքում հայտնաբերվել են կրի-կրիի պատկերներով արձանագրություններ։ Որոշ գիտնականներ կարծում են, որ անտիկ ժամանակներում Կրետեում գործել է այս կենդանու պաշտամունքը։

Պատկերասրահ
-----------

* Մինանյան քաղաքակրթության ժամանակաշրջանի սափոր՝ կրետական այծերի նախշազարդումներով:Մինանյան քաղաքակրթության ժամանակաշրջանի սափոր՝ կրետական այծերի նախշազարդումներով:
* Էգ կրի-կրին՝ Կրետեի ազգային պարկի արեալում:Էգ կրի-կրին՝ Կրետեի ազգային պարկի արեալում:
* Կրետական արու այծ:Կրետական արու այծ:
* Կրի-կրին՝ խոշոր պլանով:Կրի-կրին՝ խոշոր պլանով:

Տես նաև
-------

* Այծ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Capra hircus cretica» (անգլերեն)։ Integrated Taxonomic Information System։ 2014 թ․ մարտի 3։ Վերցված է 2014 թ․ մարտի 3

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կրետական այծ Archived 2012-01-14 at the Wayback Machine.
* Կրի-կրին՝ խոշոր պլանով ՅուԹյուբում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | EOL · NCBI |

 |