**Ամերիկայի հայտնագործումը Քրիստափոր Կոլումբոսի կողմից** (ռուսալեզու մի շարք աղբյուրներում` **Ամերիկայի բացահայտումը Քրիստափոր Կոլումբոսի երազի շնորհիվ**, **Ամերիկայի բացահայտումը (Քրիստափոր Կոլումբոսի երազանքը)**, իսպանացի նկարիչ Սալվադոր Դալիի նկարը` նկարված 1958-1959 թվականներին։ Գտնվում է Սենտ Պիտերսբուրգի (Ֆլորիդա, ԱՄՆ)` Սալվադոր Դալիի թանգարանում։

Տեղեկություն նկարի մասին
------------------------

Նկարը պատվիրված է եղել նկարչին ամերիկացի գործարար և բարեգործ Հանտինգտոն Հարտֆորդի կողմից նյույորքյան իր պատկերասրահի համար։
Կտավը, որը ստեղծագործման պահին եղել է Դալիի մեծ գործը, Կոլումբոսի ժամանման դասական սյուժեն վերածում է էպիկական երազատեսության (ի սկզբանե աշխատանքը ցուցադրվել է «Կոլումբոսի երազը» անվամբ)։ Առաջին հայտնագործողը` մի երիտասարդ մարդ՝ հասարակ տունիկայով, առաջին քայլն արեց՝ ջրից Նոր աշխարհի հողի վրա։ Ափին և ամպերի մեջ նրան շրջապատում են բազմաթիվ պատկերներ։ Աջ ձեռքով հերոսը հենց նոր հայտնաբերված հողի վրա սահմանում է դրոշ՝ Մարիամ Աստվածածնի պատկերով, որը դիմանկարային համապատասխանություն ուներ Գալայի հետ։ Ձախ ձեռքով Քրիստափորը իր նավը պարանով քաշում է դեպի ծանծաղուտ։ Նկարի նեքևի աջ անկյունում Դալին իրեն որպես վանական է պատկերել։ Անվանումը, ըստ Դալիի թանգարանի մասնագետների կարծիքի, ունի առնչություն նկարչի կողմից Ամերիկայի սեփական հայտնագործության հետ, մի վայր, որտեղ նա գտել է փառք։

Առջևիի պլանում տեղակայված է հսկայական ծովային ոզնու պատյան, որը Դալիի խոսքով խորհրդանշում է Երկրի արհեստական արբանյակների ուղեծիրը` մեկնարկված 1957 թվականին ԽՍՀՄ-ում, իսկ 1958 թվականին նաև ԱՄՆ-ում։ Այս կերպարում Դալին համեմատել է Ամերիկայի բացահայտման նշանակությունը տիեզերքի ուսումնասիրության սկզբի հետ։
Դալին ընդգծված արտահայտում է իր տեսակետը Կոլումբոսի ազգության վերաբերյալ հին վիճաբանության մասին։ Ներքևի ձախ անկյունում պատկերելով Սուրբ Նարցիսին՝ Ժիրոնայի հովանավոր աստծուն, ով դիմավորում է ճանապարհորդին, նա միանգամայն նույնացրեց նրան կատալոնացու հետ։

Քննադատական ակնարկներ
---------------------

«Ճակատամարտը Տետուանի մոտ», «Ամերիկայի հայտնագործումը Քրիստափոր Կոլումբոսի կողմից», «Սանտյագո դը Կոմպոստելլա» կտավներն իրենց մեջ կրում են մաներիզմի ու պրեռաֆայելիտների բացահայտ ազդեցությունը, որոնք բնության մեջ աստվածային երևույթներ և առաջին հերթին մարդուն են փնտրում։ Նկարները լի են հանգստությամբ ու մտածողությամբ, ներդաշնակ գույներով և կոմպոզիցիաներով։ Դալին հեռանում է ավելի վաղ աշխատանքների տարօրինակություններից և իմաստուն հանգստությամբ օգտագործում է իր ամբողջ գեղարվեստական հմտությունները։

Որպես պատմաքաղաքական նկարազարդումներ, հետաքրքրական է այս նկարի քննադատության գնահատականը ԽՍՀՄ-ում։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Սալվադոր Դալին խղճուկ ու անօգնական է, նրա միակ ապաստանը կրոնական հավատն է, նա և միայն նա կփրկի նրան։ Կաթոլիկ հավատարմության ոգով է ձևավորվել «Ամերիկայի հայտնագործումը Քրիստափոր Կոլումբոսի կողմից» նկարը։ Անհայտ հողի ափին ոտք է դնում Քրիստափոր Կոլումբոսը` ձեռքում դրոշ բռնած, որի վրա կարծես թե ներկա է կենդանի Հիսուս Քրիստոսը։ Օդում թռչում են լատինական խաչեր, ջրի մեջ կանգնած են հանքափորներ` խաչերը ձեռքներին։ Կոլումբոսը ձեռքում պահում է պարան՝ նավից եկող, որի առագաստներին պատկերված են արնակարմիր լատինական խաչեր։ Ափին եպիսկոպոսը անձնակազմի հետ օրհնում է կատարվածը։ Ամբողջ նկարը ողողված է ստորաքարշությամբ կաթոլիկ եկեղեցու առաջ, որը Ամերիկայում բացահայտել էր «իրական» հավատը։ |  |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5
2. ↑  *Стронгина Н.* Три восхитительные загадки Галы // Судьбы знаменитых русских эмигранток. — М.: Эксмо, 2003. — С. 52. — 380 с.
3. ↑  Картина на сайте Музея Сальвадора Дали
4. ↑  *Shanes E.* The Life and Masterworks of Salvador Dalí. — Parkstone International, 2012. — С. 236-237. — 256 с. — ISBN 9781780428796

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ամերիկայի հայտնագործումը Քրիստափոր Կոլումբոսի կողմից նկարը Սալվադոր Դալիի պատկերասրահում Archived 2010-01-11 at the Wayback Machine.
* Ամերիկայի հայտնագործումը Քրիստափոր Կոլումբոսի կողմից նկարի ստեղծման պատմությունը *Капля света* կայքում

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Սալվադոր Դալիի նկարներ |
| --- |
|  |
| Հատընտիր նկարներ | 
 Լուիս Բունյուելի դիմանկարը (1924)  **·**  Զամբյուղով հացը (1926)  **·**  Մռայլ խաղ (1929)  **·**  Գարնան առաջին օրերը (1929)  **·**  Մեյ Ուեստի դեմքը (1934-35)  **·**  Բոցավառվող ընձուղտը (կտավ)  **·**  Քուն (1937)  **·**  Պատերազմի դեմքը (1940)  **·**  Զամբյուղով հաց (1945)  **·**  Փղերը (1948)  **·**  Կենդանի նատյուրմորտ (1956)  **·**  Հիշողության հարատևություն  **·**  Անմեղ կույսի սոդոմական ինքնաբավարարումը  **·**  Ծիծեռնակի պոչը  **·**  Գնդե Գալատեան  **·**  Ամերիկայի հայտնագործումը Քրիստափոր Կոլումբոսի կողմից (1958)  |
|  |
| Քանդակներ | 
 Միլոսյան Վեներան արկղերով (1936)  **·**  Հեռախոս-Օմար (1936)  |
|  |
| Թանգարաններ | 
 Դալիի թատրոն-թանգարան  **·**  Սալվադոր Դալիի թանգարան (Փարիզ)  **·**  Սալվադոր Դալիի թանգարան (Սենտ-Պիտերսբերգ)  |

 |