recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ալտո Կարիրի ազգային պարկ** (պորտ.՝ Parque Nacional do Alto Cariri), ազգային պարկ Բրազիլիայում։

Տեղագրություն
-------------

Ալտո Կարիրի ազգային պարկը գտնվում է Բահիա նահանգի Գուարատինգա մունիցիպալիտետում։ Ունի 19238 հա տարածք։

Պարկն Ատլանտյան անտառ բիոմում է։ Կարիրի լեռնազանգվածի արևելյան կողմը խոնավ է և զբաղեցված լեռնային խոնավ անտառով։ Դեպի արևմուտք այն ավելի չոր է, ու կիսատերևաթափ անտառն աստիճանաբար դառնում է գերիշխող։ Կարիրի լեռնազանգվածի հյուսիսային հատվածում անտառները մոտ են Ժեկիտինիոնիա ցածրավայրի կիսատերևաթափ անտառին։ Ամենաբարձր և կտրուկ բլուրների գագաթներին կան քարքարոտ դաշտեր` ժայռերով, բրոմելների, խոլորձների, կակտուսների և ձարխոտերի բազմաթիվ տեսակներով։ Գոյություն ունեն երկկենցաղների 35 տեսակներ, որոնցից ինը էնդեմիկ են, իսկ չորսը նոր են գիտության համար։

Կառավարում
----------

Ալտո Կարիրի ազգային պարկը ստեղծվել է 2010 թվականի հունիսի 11-ի դաշնային հրամանագրով՝ մոտավորապես 19264 հա տարածքով։ Այն դարձել է Կենտրոնական Ատլանտյան անտառ էկոլոգիական միջանցքի մի մասը, որը ստեղծվել է 2002 թվականին։ Պարկը դասվում է Բնության պահպանության միջազգային միության II կատեգորիային (ազգային պարկ)։ Նպատակն է պահպանել Ալտո Կարիրի լեռնային համակարգը, ապահովել վտանգված թռչունների և կենդանիների կենսունակ բնակչությունը, հատկապես՝ *Brachyteles hypoxanthus* տեսակի սարդ-կապիկների, ինչպես նաև պահպանել ու վերականգնել ջրբաժան գծերն ու ջրային ուղիները, աջակցել կրթության, շրջակա միջավայրի մեկնաբանության, ռեկրացիայի, էկոտուրիզմի և գիտական հետազոտությունների զարգացմանը։ Կառավարվում է Չիկո Մենդեսի Կենսաբազմազանության պահպանության ինստիտուտի կողմից։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. 1 2  PARNA do Alto Cariri – ISA
3. 1 2  "Parna do Alto Cariri – Chico Mendes". Արխիվացված է the original 2019 թ․ օգոստոսի 25-ին. Retrieved 2019 թ․ օգոստոսի 28.
4. ↑  Unidade de Conservação ... MMA
5. ↑  Lamas, Crepaldi & Mesquita 2015

Աղբյուրներ
----------

* Lamas, Ivana Reis; Crepaldi, Maria Otávia; Mesquita, Carlos Alberto Bernardo (2015) (պորտուգալերեն), *Uma Rede no Corredor*, Conservação Internacional (CI-Brasil), ISBN 978-85-98830-28-5, վերցված է 2016-10-22
* (պորտուգալերեն) *Parna do Alto Cariri*, Chico Mendes Institute for Biodiversity Conservation, արխիվացված  օրիգինալից 2016-08-19-ին, վերցված է 2016-06-10
* (պորտուգալերեն) *PARNA do Alto Cariri*, ISA: Instituto Socioambiental, վերցված է 2016-06-10
* (պորտուգալերեն) *Unidade de Conservação: Parque Nacional do Alto Cariri*, MMA: Ministério do Meio Ambiente, վերցված է 2016-06-10

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Ալտո Կարիրի ազգային պարկ** կատեգորիայում։ |
**Ալեքսանդր Վասիլևիչ Բորտնիկով** (ռուս.՝ *Александр Васильевич Бортников*, ծնվ.՝ նոյեմբերի 15, 1951(1951-11-15), Պերմ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս պետական գործիչ, բանակի գեներալ (դեկտեմբերի 20, 2006 թվական)։ 2008 թվականի մայիսի 12-ից Ռուսաստանի անվտանգության դաշնային ծառայության տնօրեն, Միջազգային հակաահաբեկչական կոմիտեի նախագահ, ԱՊՀ երկրիների հատուկ ծառայությունների և անվտանգության մարմինների ղեկավարների խորհրդի նախագահ։

Կենսագրություն
--------------

1966 թվականին համալրում է կոմերիտականների շարքերը։

1973 թվականին ավարտել է Լենինգրադի երկաթուղային տրանսպորտի ինժեներական ինստիտուտը։

1975 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Ֆելիքս Ձերժինսկու անվան ԽՍՀՄ ՊԱԿ բարձրագույն դպրոցը, հենց այս ժամանակ էլ ընդունվեց ԽՄԿԿ։

1975 թվականին ավարտելով կրթությունը սկսել է աշխատել պետական անվտանգության մարմիններում։ Ծառայություն է անցել և պաշտոն զբաղեցրել ԽՍՀՄ Լենինգրադի շրջանի ՊԱԿ-ի հակահետախուզական օպերատիվ կառավարման խորհրդի ստորաբաժանման կազմում։

Մինչև 2003 թվականը եղել է ԽՍՀՄ Լենինգրադի շրջանի ՊԱԿ-ի պետի տեղակալը հակահետախուզական օպերացիաների գծով։

2003 թվականի հուլիսի 1-ից մինչև 2004 թվականի փետրվարի 28-ը` ԽՍՀՄ Լենինգրադի շրջանի ՊԱԿ-ի ղեկավար։

2004 թվականի մարտի 2-ից` Ռուսաստանի ԱԴԾ պետի տեղակալ, Ռուսաստանի ԱԴԾ տնտեսական անվտանգության դեպարտամենտի ղեկավար։

2004 թվականի հուլիսի 11-ից` Ռուսաստանի ԱԴԾ տնտեսական անվտանգության ծառայության ղեկավար։

2004 թվականի հոկտեմբերին դարձել է տնտեսական ինտեգրացիայի հարցերով կառավարական հանձնաժողովի անդամ։

2005 թվականի ապրիլից դարձել է Ռուսաստանի Դաշության արտահանման հսկողության հանձնաժողովի անդամ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Взят под опеку «Коммерсантъ Власть» № 19 (772) от 19 мая 2008 г.
2. ↑  "А. Бортников". Արխիվացված է the original 2011 թ․ հոկտեմբերի 21-ին. Retrieved 2016 թ․ հոկտեմբերի 17.
**Ահմեդ Կուտալմիշ Թյուրքեշ** (թուրքերեն՝ Ahmet Kutalmış Türkeş, հոկտեմբերի 16, 1978(1978-10-16), Ստամբուլ, Թուրքիա), թուրք տնտեսագետ և քաղաքական գործիչ, Ալփարսլան Թյուրքեշի կրտսեր որդին։ «Արդարություն և զարգացում» իսլամիստական կուսակցությունից խորհրդարանի պատգամավոր։

Միջազգային ֆինանսիստ
--------------------

Ծնվել է Բաշբուղի՝ առաջնորդ թուրք ուլտրաաջ ազգայնականների՝ Ալփարսլան Թյուրքեշի ընտանիքում։ Ավարտել է Անկարայի Բիլքենթ համալսարանի տնտեսագիտական ֆակուլտետը։ Ուսումը շարունակել է Ստամբուլի Բիլգի համալսարանում, Ժնևի Վեբստերի համալսարանում, Վաշինգտոնի Ամերիկյան համալսարանում։ Միջազգային ֆինանսների ոլորտում ունի գիտական աստիճան։

2005 թվականից աշխատում է որպես ֆինանսական մենեջեր միջազգային շուկաներում։ Հիմնադրել Է Ալփարսլան Թյուրքեշի հիմնադրամը։

Քաղաքական առանձնահատկություններ
-------------------------------

2011 թվականի ընտրություններում Ահմեդ Կուտալմիշ Թյուրքեշն Ազգային ժողով է ընտրվել է Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի իսլամիստական «Արդարություն և զարգացում կուսակցության» կողմից։ Նման քաղաքական կողմնորոշումը բնորոշ չէ Թյուրքեշների ընտանիքին, որը կենտրոնացած է ուլտրաաջ ազգայնականության վրա՝ Ալփարսլան Թյուրքեշ ավագը Ազգայնական շարժման կուսակցության հիմնադիրն էր։

2013 թվականին Ահմեդ Քութալմըշ Թյուրքեշի մոտ սուր կոնֆլիկտ է տեղի ունեցել մեկ այլ կուսակից պատգամավոր Շամիլ Թայարի հետ՝ Ալփարսլան Թյուրքեշի հասցեին Թայարի կողմից քննադատության պատճառով։ Այս իրավիճակը, որը ժամանակագրորեն համընկել է Էրդողանի կառավարության դեմ զանգվածային բողոքների հետ, լրացուցիչ բարդություններ է ստեղծել իշխող կուսակցության համար։

Տես նաև
-------

* Յըլդըրըմ Թուղրուլ Թյուրքեշ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Ahmet Kutalmış TÜRKEŞ". Արխիվացված է the original 2013 թ․ մայիսի 28-ին. Retrieved 2019 թ․ հուլիսի 20.
2. ↑  Ahmet Kutalmış Türkeş'in resmi ortaya çıktı
3. ↑  "AKP ve Ahmet Kutalmış Türkeş". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 5-ին. Retrieved 2015 թ․ փետրվարի 18.
4. ↑  AK Partili Şamil Tayyar ve Kutalmış Türkeş tuvalette kavga etti
5. ↑  "Kutalmış Türkeş AKP'den İstifa Etti". Արխիվացված է the original 2015 թ․ փետրվարի 18-ին. Retrieved 2019 թ․ հուլիսի 20.
**Աղադիրի համաձայնագիր** (արաբ․՝ منطقة التجارة العربية الحرة الكبرى‎‎ ; անգլ.՝ Agadir Agreement), արաբական երկրների միջև գործող առևտրա-տնտեսական միություն։ Հայտնի է նաև **GAFTA** (անգլ.՝ Greater Arab Free Trade Area) անվամբ։

Պատմություն
-----------

Հորդանանի, Մարոկկոյի, Եգիպտոսի և Թունիսի միջև ազատ առևտրի գոտու ստեղծման համաձայնագիրը կնքվել է 2004 թվականի փետրվարի 25-ին՝ Մարոկկոյի Աղադիր քաղաքում։

Համաձայնագիրը դարձավ ԵՄ միջերկրածովյան երկրների հետ քաղաքականության մասերից մեկը։ Համաձայնագիրը ներառված էր արաբակական երկրների զարգացման ռազմավարության մեջ և դիտարկվում էր որպես հիմք՝ «Ազատ առևտրի արաբական մեծ գոտու» (Greater Arab Free Trade Area - GAFTA) ստեղծման համար։ ԵՄ-ն, ծրագրին որպես օգնություն, հատկացրել է 4 միլիոն եվրո։

Մասնակից երկրներ
----------------

### GAFTA-ի լիիրավ անդամ երկրներ

Ալժիր Ալժիր

Բահրեյն Բահրեյն

Եգիպտոս Եգիպտոս (2004 թվականի փետրվարի 25-ից)

Հորդանան Հորդանան (2004 թվականի փետրվարի 25-ից)

Իրաք Իրաք

Եմեն Եմեն

Կատար Կատար

Քուվեյթ Քուվեյթ

Լիբանան Լիբանան

Լիբիա Լիբիա

Մարոկկո Մարոկկո (2004 թվականի փետրվարի 25-ից)

ԱՄԷ Արաբական Միացյալ Էմիրություններ

Օման Օման

Պաղեստին Պաղեստին

Սաուդյան Արաբիա Սաուդյան Արաբիա

Սիրիա Սիրիա

Սուդան Սուդան

Թունիս Թունիս (2004 թվականի փետրվարի 25-ից)

### GAFTA-ի թեկնածու երկրներ

Ջիբութի Ջիբութի

Կոմորյան Կղզիներ Կոմորներ

Մավրիտանիա Մավրիտանիա

Սոմալի Սոմալի

Տես նաև
-------

* Պարսից ծոցի համագործակցության խորհուրդ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Некоторые аспекты регионального сотрудничества в Северо-Восточной Африке Новое восточное обозрение". Արխիվացված է the original 2013 թ․ հուլիսի 30-ին. Retrieved 2017 թ․ հուլիսի 8. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

Աղադիրի համաձայնագրի տեքստը(չաշխատող հղում)


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 7826444-3 |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Տարաս Շևչենկոյի հուշարձան (այլ կիրառումներ)

**Տարաս Շևչենկոյի կիսանդրի** (ռուս.՝ Бюст Тараса Шевченко), ուկրաինացի մեծանուն բանաստեղծ Տարաս Գրիգորևիչ Շևչենկոյի հուշարձանը Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդար քաղաքում։ Բացվել է 1980 թվականին՝ նրա անվան փողոցի և քաղաքի տրանսպորտային գլխավոր զարկերակներից մեկի` Ստավրոպոլսկայա փողոցի խաչմերուկում։ Կիսանդրին Ռուսաստանի Դաշնության մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտ է և պահպանվում է պետության կողմից։

Տվյալներ
--------

Հուշարձանը հայտնի մոնումենտալիստ քանդակագործ Իվան Պետրովիչ Շմագունի քանդակագործական ստեղծագործությունն է։ Նրա աշխատանքներից են ոչ միայն Ստավրոպոլսկայա և Շևչենկոյի փողոցների խաչմերուկում տեղադրված Տարաս Շևչենկոյի կիսանդրին, այլև շատ այլ կոթողներ Կրասնոդարում և այլ քաղաքներում։ Կիսանդրու ճարտարապետն է Վալերի Տիմոֆեևիչ Գոլովերովը։

Կիսանդրու բացումը տեղի է ունեցել 1980 թվականին։ Կիսանդրին տեղադրված է Ստավրոպոլսկայա փողոցի թիվ 85 շենքի հարևանությամբ։

Կիսանդրին պատրաստված է բետոնից` մարմարի փշրանքի հավելումով։ Բանաստեղծը պատկերված է տարեց հասակում, առանց գլխարկի։ Նրա ձեռքերը ծալված են կրծքի մոտ։ Կիսանդրին ասես դուրս է գալիս պատի միջից։ Կիսանդրու պատվանդանին փակցված է ուկրաինացի բանաստեղծի ստորագրությունը։

Ուկրաինացի բանաստեղծ Տարաս Շևչենկոյի կիսանդրին Կրասնոդարում Ռուսաստանի Դաշնության մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտ է և պահպանվում է պետության կողմից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Бюст Тараса Шевченко". www.afisha.ru. Retrieved 2017 թ․ ապրիլի 2.
2. ↑  Stanislav. "Шмагун Иван Петрович". www.neklib.kubannet.ru. Retrieved 2017 թ․ ապրիլի 2.
3. 1 2 3  "Памятник Тарасу Шевченко в Краснодаре". Արխիվացված է the original 2017 թ․ հոկտեմբերի 30-ին. Retrieved 2018 թ․ մարտի 14. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  "Бюст Т.Г. Шевченко".
5. ↑  "Памятники истории и культуры (объекты культурного наследия) народов Российской Федерации". old.kulturnoe-nasledie.ru. Արխիվացված է the original 2017 թ․ ապրիլի 8-ին. Retrieved 2017 թ․ ապրիլի 2. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
Այսեդորա Դունկանը 1915-18 թվականների իր ամերիկյան շրջագայության ժամանակ ներկայացել է ազատ ոճի պարով։ (Լուսանկարը՝ Առնոլդ Գենթեի)
**Ազատ ոճի պար**, 20-րդ դարի պարային ոճ, որը նախորդել է ժամանակակից պարին։ Ապստամբելով դասական բալետի խիստ սահմանափակումների դեմ՝ Լուա Ֆյուլերը, Այսեդորա Դունկանը և Սրուրբ Ռութ Դենիսը (թատրոնում իրենց կատարած աշխատանքի շնորհիվ) մշակեցին ազատ ոճի պարի սեփական ոճերը և իրենց բեմադրությամբ և ուսուցմամբ դրեցին ամերիկյան ժամանակակից պարի հիմքերը։ Եվրոպայում Ռուդոլֆ Լաբանը, Էմիլ Ժակ-Դալկրոզը և Ֆրանսուա Դելսարտը մշակեցին մարդկային շարժման իրենց սեփական տեսությունները և ուսուցման մեթոդները, որոնք հանգեցրին եվրոպական ժամանակակից և էքսպրեսիոնիստական պարի զարգացմանը։

Ազատ ոճի պարը տարածված էր Կենտրոնական և Արևելյան Եվրոպայում, որտեղ ստեղծվեցին ազգային դպրոցներ, ինչպիսիք են Երաժշտական պարային դպրոցը (School of Musical Movement) (Հեպտաչոր)՝ Ռուսաստանում և Նվագախմբի դպրոցը (Orkesztika School)՝ Հունգարիայում։

Ջոշ Օուինգսը մեծ ներդրում կատարեց Հյուսիսային Ամերիկայում ազատ պարի ոճի համար։ Նրա ոճին հատուկ էր մարմնի արագ շարժումների շուրջ պտույտներ՝ զուգորդված դեմքի կրքոտ արտահայտություններով։

Այս մարզաձևի մեկ այլ նախաձեռնող Էնդրյու Սառան էր։ Նա ստեղծեց «թռչող չինացի» շարժումը, որը ասիացի տղամարդկանց համար առանձին աղանդ բերեց ազատ ոճի պարի անկաշկանդ շարժման համար։

Բնութագրեր
----------

Համեմատած այլ պարային ոճերի՝ ազատ ոճի պարը արվեստագետների, այդ թվում՝ Այսեդորա Դունկանի կողմից դիտվում է որպես պարային բնական ոճ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Anne-Marie Bruyant, La danse libre, sur les traces d'Isadora Duncan et François Malkovsky, Christian Rolland Eds, 2012, 203 p. (ISBN 978-2-9538184-4-4 et 2-9538184-4-8)
2. ↑  Nicole Arnoux, Une histoire culturelle du sport. Rèperes en danse libre. Françoise Malkovsky (1889-1982), Editions de la danse. Revue EPS
3. ↑  "Early Days of Modern Dance in Hungary". Արխիվացված է the original 2013 թ․ ապրիլի 16-ին. Retrieved 2023 թ․ մարտի 9. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  "History of Musical Movement". Արխիվացված է the original 2013 թ․ ապրիլի 17-ին. Retrieved 2023 թ․ մարտի 9. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* History of Musical Movement
* Early Days of Modern Dance in Hungary
Թումանյանի տուն-թանգարան
Սանդերք, ճախարակ Թումանյանի տուն-թանգարանում
Թումանյանի պապի թուրը Թումանյանի տուն-թանգարանում
Թումանյանի օրորոցը Թումանյանի տուն-թանգարանում
Թումանյանի տուն-թանգարանի << հացատուն>>
**Հովհաննես Թումանյանի տուն-թանգարանի հացատուն և մեծ «օթախ»**, Հովհաննես Թումանյանի Դսեղում գտնվող հայրական տունը 1939թվին դարձել է տուն-թանգարան։

Պատմություն
-----------

Թանգարանը երկհարկանի շինություն է. առաջին հարկն ունի չորս սրահներ, իսկ երկրորդ հարկը՝ Թումանյանի ամառանոցն է։ Թանգարանն ունի 280 ցուցանմուշ, նաև գիտաօժանդակ նյութեր։ Առաջին հարկի երկու սրահները՝ հացատունը և մեծ «օթախը», ոչ միայն Թումանյանի մանկության մասին են պատկերացում տալիս, այլև՝ XIX դարի հայ կենցաղի։

Հավաքածու
---------

Այս երկու սրահների ցուցանմուշների միջոցով այցելուն գաղափար է կազմում, թե ինչ կենցաղով է ապրել գյուղացին 19-րդ դարում։ Դրանք բոլորը Թումանյանի հայրական տան իրերն են։ Առաջին սրահում ցուցադրված են ամբարներ, որոց մեջ գյուղացիները պահել են ցորեն, ալյուր՝ ամբողջ տարվա հացի պաշարը։ Ամբարներից մեկի վրա դրված է կուժը, որով աղջիկներն ու տան հարսները ջրի են գնացել։ Մյուս ամբարի վրա Թումանյանի մոր խմորի տաշտն է, կոտը, կես կոտը։ Կշեռք չլինելու պատճառով վերջին երկու իրերով չափել են մթերքը։ Տունն օջախն է տաքացրել, օջախի վրա դրված պղնձում ճաշ են պատրաստել։ Հացի փուռը կառուցված է տան մեջ։ Այստեղ կա նաև թոնիր, բայց գյուղում սովորություն չի եղել լավաշ թխելու։ Թոնիրն օգտագործել են տունը տաքացնելու համար։ 
Թանգարանի երկրորդ սրահը կոչվել է Մեծ «օթախ»։ Այստեղ ուշագրավ իրերից է Թումանյանի օրորոցը։ Թումանյանի պապի թուրը մինչև օրս պահպանվում է այստեղ։ Թումանյանի պապը, որին նույնպես Օհանես էին ասում, ցարական բանակի ենթասպա էր, քաջ մարդ, որ տարվա մեծ մասը դրսում էր անցկացնում։ Նա թույլ չէր տալիս, որ օտարները թալանեն Դսեղը և նրա շրջակայքի գյուղերը։ Հետաքրքիր ցուցանմուշներից են նաև Թումանյանի մոր սանդերքը և ճախարակը, որոնց ծանոթ են միայն հին սերնդի կանայք։

Այս սրահում է, որ երեկոները հավաքվում էին գյուղացիները, Թումանյանի հոր՝ Տեր Թադևոսի չոնգուրի նվագի տակ զրուցում էին, պատմում հետաքրքիր դեպքեր՝ լսած կամ իրենց գլխով անցած։ Նաև պատմում էին հեքիաթներ։ Թումանյանը ուշադիր լսում էր դրանք։ Հետագայում այս պատմությունները, հեքիաթները, Լոռվա շքեղ բնաշխարհը դարձան նրա ներշնչանքի աղբյուրը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Իմ Հայաստան ծրագրի պաշտոնական կայք
**Տակումե** (ֆր.՝ Takume), օղակղզի Տուամոտուի (Ֆրանսիական Պոլինեզիա) կղզեխմբում։ Գտնվում է Ռարոիա կղզուց 8 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք։

Աշխարհագրություն
----------------

Օղակղզու երկարությունը կազմում է մոտ 24 կմ, լայնությունը՝ 5 կմ, ցամաքի մակերեսը՝ 43.5 կմ²։ Կենտրոնում տեղակայված է ծովալճակ, որը կամպված է օվկիանոսին։

Պատմություն
-----------

Տակումեն հայտնաբերվել է 1820 թվականին ռուս ճանապարհորդ Ֆաբիան Գոթլիբ ֆոն Բելլինգսհաուզենի կողմից, ով օղակղզին անվանել է «Վոլկոնդկի»։

Վարչական բաժանում
-----------------

Վարչականորեն մտնում է Մակեմո կոմունայի կազմի մեջ։

Բնակչություն
------------

2007 թվականի տվյալներով, օղակղզում մշտական բնակչություն չկա։ Սակայն ըստ 2012 թվականի մարդահամարի տվյալների, օղակզու բնակչությունը կազմում էր 116 մարդ։ Կղզու գլխավոր բնակավայր Օհոմո գյուղն է։ Օղակղզում գործում է օդանավակայան։

Տես նաև
-------

* Ֆրանսիական Պոլինեզիայի կղզիների ցանկ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Les Atolls des Tuamotu* par Jacques Bonvallot, Institut de recherche pour le développement, éditions de l'IRD, 1994, ISBN 9782709911757, pp.275-282.
2. ↑  "Population". *Institut de la statistique de la Polynésie française*. Արխիվացված է the original 2020 թ․ մարտի 29-ին. Retrieved 2014 թ․ հոկտեմբերի 14.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Տեղեկություններ օղակղզու մասին Oceandots.com կայքում  (անգլ.)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ կատալոնական |

 |
**Տատյանա Գիգել** (ռուս.՝ Татья́на Анато́льевна Ги́гель, փետրվարի 27, 1960(1960-02-27), Uymen, Չոյսկի շրջան, Gorno-Altai Autonomous Oblast, Ալթայի երկրամաս, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային և ռուս տնտեսագետ և պետական գործիչ։ Դաշնության խորհրդում Ալթայի Հանրապետության ներկայացուցիչը օրենսդիր իշխանության մարմիններից։ Ագրարային-պարենային քաղաքականության և բնօգտագործման Ֆեդերացիայի խորհրդի անդամ։

Կենսագրություն
--------------

Տատյանա Գիգելը ծնվել է 1960 թվականի փետրվարի 27-ին Գորն Ալթայի ինքնավար մարզի Ույմեն գյուղում։ 1980 թվականից աշխատել է Կարակոկշինի անտառտնտեսության նորմավորող։ 1982-1987 թվականներին սովորել է Կրասնոյարսկի Սիբիրյան տեխնոլոգիական ինստիտուտում՝ ստանալով ինժեներ-տնտեսագետի մասնագիտություն։

1983-2000 թվականներին աշխատել է որպես աշխատանքի նորմավորման ինժեներ, պլանա-տնտեսական բաժնի պետ և Կարակոկշինի անձնական օժանդակ տնտեսության գլխավոր հաշվապահ, Չոյսկի անտառտնտեսության գլխավոր հաշվապահ։ 2000 թվականի սեպտեմբերից մինչև 2006 թվականը Տատյանա Գիգելը ղեկավարում էր Չոյի անտառային տնտեսությունը։

Քաղաքական գործունեություն
-------------------------

2006, 2010 և 2014 թվականներին վերընտրվել Է հանրապետության խորհրդարանում։ Ազգային ժողովում զբաղեցրել Է նախագահի տեղակալի պաշտոնը։ Եղել է բյուջեի և հարկային քաղաքականության կոմիտեի անդամ։

2014 թվականի սեպտեմբերի 30-ից Տատյանա Գիգելը Դաշնության խորհրդին է հանձնվել Ալթայի Հանրապետության Պետական ժողովի կողմից։ Ռուսաստանի խորհրդարանի վերին պալատում ընդգրկված է ագրարային-պարենային քաղաքականության և բնօգտագործման կոմիտեի կազմում։

2019 թվականի սեպտեմբերի 8-ին ընտրվել է Ալթայի Հանրապետության յոթերորդ գումարման Պետական ժողով և 2019 թվականի հոկտեմբերի 1-ին Ալթայի Հանրապետության պետական իշխանության օրենսդիր մարմնի կողմից օժտվել է Դաշնության խորհրդի անդամի լիազորություններով։

Պարգևներ
--------

* Բարեկամության շքանշան (2019 թվականի սեպտեմբերի 19), *խորհրդարանականության զարգացման գործում ունեցած մեծ ավանդի, ակտիվ օրինաստեղծ գործունեության և երկարամյա բարեխիղճ աշխատանքի համար*
* «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի շքանշան
* Ալթայի Հանրապետության վաստակավոր տնտեսագետ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  "Гигель Татьяна Анатольевна" (in ռուսերեն). Государственное Собрание — Эл Курултай Республики Алтай. 2017 թ․ հոկտեմբերի 6. Արխիվացված է the original 2018 թ․ ապրիլի 1-ին. Retrieved 2018 թ․ մարտի 18. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑
3. ↑  Указ Президента Российской Федерации от 19.09.2019 года № 459 «О награждении государственными наградами Российской Федерации»

Արտաքին հղումներ
----------------

* Տատյանա Գիգելը Ֆեդերացիայի խորհրդի կայքում
* Կենսագրություն

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Declarator.org |

 |
**Ազար Անդամի** (պարս.՝ آذر اندامی, դեկտեմբերի 8, 1926(1926-12-08), Ռաշթ, Իրան - օգոստոսի 19, 1984(1984-08-19), Թեհրան, Իրան), իրանցի բժիշկ-բակտերիաբան, հայտնի է խոլերայի պատվաստանյութի զարգացման համար։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1926 թվականին Իրանի Ռաշթ քաղաքում, կարիերան սկսել է որպես Մշակույթի նախարարության դասախոս։ Դասավանդումից հետո Ազար Անդամին ընդունվել Է Թեհրանի համալսարան և 1953 թվականին ստացել բժշկի կոչում։ Սկզբում մասնագիտացել է գինեկոլոգիայի ոլորտում։ Այնուհետև տեղափոխվել է Թեհրանի Պաստերի ինստիտուտում, իսկ հետագայում Փարիզ՝ մանրէաբանություն սովորելու նպատակով։

Ազար Անդամին հրապարակել է մի քանի գիտական աշխատություններ և հորինել է պատվաստանյութ խոլերայի դեմ, բակտերիալ հիվանդությունը, որն առաջին հերթին պայմանավորված է աղտոտված ջրի օգտագործմամբ։

Մահ
---

Ազար Անդամին մահացել է Թեհրանում, 1984 թվականի օգոստոսի 28-ին, 58 տարեկան հասակում։ Միջազգային աստղագիտական միության կողմից Վեներա մոլորակի վրա գտնվող «Անդամի» անունով խառնարանն անվանվել է Ազար Անդամիի անունով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "آذر اندامی - سایت خبری گیلتاب". *سایت خبری گیلتاب* (in պարսկերեն). 2000 թ․ հունվարի 1. Արխիվացված է the original 2015 թ․ հոկտեմբերի 20-ին. Retrieved 2016 թ․ մարտի 2. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  FindTheData : *Where does the name for the astrogeological feature Andami come from?*
3. ↑  "This Day in History". *kayhan.ir*. Retrieved 2020 թ․ օգոստոսի 21.
4. ↑  "Planetary Names: Crater, craters: Andami on Venus". *planetarynames.wr.usgs.gov*. Retrieved 2020 թ․ օգոստոսի 21.
**Տալմոն Մարկո** (1973, Իսրայել), հրեական ծագմամբ ամերիկացի գործարար, Juno և Վայբեր ընկերության հիմնադիր և գլխավոր գործադիր տնօրեն։ Վերջինս սմարթֆոնների համար նախատեսված VoIP ծրագիր է, որն աշխատում է Անդրոիդ, iOS, Symbian, Windows Phone, Bada ապրանքանիշերի հեռախոսների վրա։ Հավելվածն ունի շուրջ 400 000 օգտվող։

Կարիերա
-------

Մարկոն ծնվել է Իսրայելում։ Ծառայել է Իսրայելի զինված ուժերի գլխավոր շտաբի տեղեկատվական տեխնոլոգիաների վարչությունում։ Թել Ավիվի համալսարանում ստացել է համակարգչային գիտության և մենեջմենթի բակալավրի աստիճան։ Ավելի ուշ տեղափոխվել է ԱՄՆ, որտեղ անց է կացրել չափահաս կյանքի մեծ մասը։

1997 թվականին համահիմնադրել է «Expand Networks, Ltd.» ընկերությունը և մինչև 2004 թվականը եղել կազմակերպության նախագահը։

1998 թվականին համահիմնադրել է «iMesh» ընկերությունը, որտեղ մինչև 2010 թվականն զբաղեցրել է կազմակերպության նախագահի պաշտոնը։

2010 թվականին Իգոր Մագազինիկի հետ միասին համահիմնադրել է Viber ընկերությունը։ Իգորը եղել է Տալմոնի համածառայակիցը։ Մարկոն զբաղեցրել է Viber-ի գլխավոր գործադիր տնօրենի պաշտոնը։ 2014 թվականին Viber ընկերությունը $900,000,000-ով վաճառվել է Rakuten ընկերությանը։

2016 թվականին նա հիմնադրել է Juno ընկերությունը։ Վերջինս հավելված է, որն զբաղվում է այլ մարդկանց հետ ճանապարհը կիսելով։ 2017 թվականին Gett ընկերությունը Junon-ն գնել է $200,000,000-ով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Talmon Marco". *Crunchbase*. Retrieved 2013 թ․ հոկտեմբերի 27.
2. 1 2  "Executive Profile - Talmon Marco". *Bloomberg Businessweek*. Retrieved 2013 թ․ հոկտեմբերի 27.
3. ↑  Robin Wauters. "200,000,000 mobile users, for starters – Q&A with Viber CEO Talmon Marco". The Next Web. Retrieved 2013 թ․ հոկտեմբերի 27.
4. ↑  The Skype Killers of Belarus By Brett Forrest August 23, 2012, Bloomberg Businessweek, Technology
5. ↑  "Profile of Talmon Marco". Արխիվացված է the original 2015 թ․ հոկտեմբերի 26-ին. Retrieved 2013 թ․ հոկտեմբերի 27.
6. ↑  Shu, Catherine. "Japanese Internet Giant Rakuten Acquires Viber For $900M". *TechCrunch* (in անգլերեն). Retrieved 2017 թ․ հոկտեմբերի 23.
7. ↑  "Why ride-sharing startup Juno chose to launch in New York". *Upstart Business Journal*. Retrieved 2016 թ․ փետրվարի 22.
**Ակաբայի հնագիտական թանգարան** (արաբերեն՝ متحف آثار العقبة ), հնագիտական թանգարան Հորդանանի Ակաբա քաղաքում, Ակաբա պատմական նավահանգստի հարևանությամբ, Ակաբա դրոշակաձողին մոտ։

Պատմություն
-----------

Շենքը, որտեղ տեղակայված է թանգարանը, եղել է Հաշիմիտ դինաստիայի հիմնադիր Ալ-Հուսեյն իբն Ալի ալ-Հաշիմիի պալատը։ Կառուցվել է 1917 թվականին։ Թանգարանը հիմնադրվել է 1989 թվականին, պաշտոնապես բացվել է 1990 թվականի հունվարի 1-ին։

Հավաքածու
---------

Թանգարանն ունի բրոնզեդարյան նմուշներ, որոնք վերջին տարիներին հայտնաբերվել են Ակաբայի մոտ գտնվող Tall Hujayrat Al-Ghuzlan հնագիտական վայրում և թվագրվում են մ. թ. ա. 4000 թվական։ Այս հայտնաբերումը կարևոր ապացույցն է այն բանի, որ Ակաբան տարածաշրջանի կենսունակ պղնձի արտադրություն ունեցող հնագույն բնակավայրերից մեկն է։ Թանգարանն ունի նաև 7-12-րդ դարերի նմուշների հավաքածու։ Թանգարանի առավել հայտնի հավաքածուներից է Ղուրանից չափածո մի մեծ արձանագրություն, որը կախված է քաղաքի 9-րդ դարի արևելյան դարպասի վերևում, ինչպես նաև Ֆաթիմյան խալիֆայության ոսկյա մետաղադրամներ և Մարոկկոյի Սեգելմասա թագավորության այլ մետաղադրամներ։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* Պատմական Via Traiana Nova առևտրի երթուղու թիվ 1 մղոնացույց քարՊատմական Via Traiana Nova առևտրի երթուղու թիվ 1 մղոնացույց քար
* 1917 թվականին կառուցված շինությունը ի սզբանե եղել է Ալ-Հուսեյն իբն Ալի ալ-Հաշիմիի պալատը1917 թվականին կառուցված շինությունը ի սզբանե եղել է Ալ-Հուսեյն իբն Ալի ալ-Հաշիմիի պալատը

* «Կինը Ակաբայից» նմուշը հայտնաբերվել է Tall Hujayrat Al-Ghuzlan վայրից և ցուցադրվում է թանգարանում«Կինը Ակաբայից» նմուշը հայտնաբերվել է Tall Hujayrat Al-Ghuzlan վայրից և ցուցադրվում է թանգարանում
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Ministry of Culture, Jordan- Aqaba Archaeological Museum". Արխիվացված է the original 2012 թ․ մարտի 5-ին. Retrieved 2016 թ․ հոկտեմբերի 27. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Մարության ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*
**Ալեքսանդր Մարության** (հուլիսի 29, 1953(1953-07-29), Հյուսիսային Կովկաս, Ռուսաստան), գեղանկարիչ, աբստրակցիոնիստ։

Կենսագրություն
--------------

Ալեքսանդր Մարությանը ծնվել է 1953 թվականի. հուլիսի 29-ին, Հյուսիսային Կովկասում։ Հայտնի է նաև «Ամառ» մականունով։ Հայաստան Է տեղափոխվել 1969 թվականին։ Մասնագիտական կրթությունը ստացել է Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանում, որն ավարտել է 1975 թվականին։

1986-1990 թվականներին Ալեքսանդր Մարությանը եղել է Թիֆլիսի վրացական դիզայներական ֆոնդի գեղարվեստական ղեկավարը, մասնակցելով տարբեր դեկորատիվ ճարտարապետական նախագծերի։ 1993 թվականին զբաղեցրել է Հայաստանի Ժողարվեստի թանգարանի տնօրենի պաշտոնը։

1994 թվականին տեղափոխվել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ։ 1999-2006 թվականների ընթացքում Նյու Յորքում և Լոս Անջելեսում աբստրակտ ոճով ստեղծել է մի շարք ֆիլմեր, որպես նոր արտիստիկ արտահայտման միջոց, որին անվանել է «վիդեոնկարչություն» (Videopainting): Այդ ընթացքում մի շարք փորձարկումներ է կատարել՝ լույսի էներգիայի վիդեոհոլովակներ նկարահանել և բացահայտել ֆրակտային կառուցվածքներ։

Ճարտարապետ Սևակ Պետրոսյանի հետ 2003 թվականից Լոս Անջելեսում աշխատել է որպես նկարիչ, գրաֆիկ-դիզայներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Ովքե՞ր են հայտնի հայերից ծնվել այս օրը". *yerkirmedia.am*. Retrieved 2021 թ․ հուլիսի 29.
2. ↑  "AV Production - Ալեքսանդր Մարության". *avproduction.am*. Արխիվացված է the original 2021 թ․ հուլիսի 29-ին. Retrieved 2021 թ․ հուլիսի 29. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------
**Վոլափյուքը**  արհեստական լեզու է, որը ստեղծվել է 1879–1880 թվականներին Գերմանիայի Բադեն գավառում Հռոմի կաթոլիկ քահանա Յոհան Մարտին Շլեյերի կողմից։ Շլեյերին նման նախաձեռնության ոգեշնչել էր նրա հավատը, նա երազում տեսել էր, որ Աստված հորդորում է իրեն մի նոր միջազգային լեզու ստեղծել։ Վոլափյուքի միջազգային լեզվակիրների առաջին համաժողովները կայացել են 1884 թ, (Ֆրիդրիխշաֆենում), 1887 թ. (Մյունիքում) և 1889 թ, (Փարիզում)։ Առաջին երկու համաժողովների ժամանակ աշխատանքային լեզուն գերմաներենն էր, իսկ վերջին համաժողովի ժամանակ աշխատանքային լեզուն զուտ վոլափյուքն էր։ 1889 թ. Եվրոպայում կային վոլափյուքի մոտավորապես 283 ակումբներ, վոլափյուքով կամ վոլափյուքի մասին տպագրվում էին 25 պարբերականներ և 25 լեզուներով գրվել էին 316 դասագրքեր։ 2000 թ. մոտավոր հաշվարկներով ամբողջ աշխարհում կային 20–30 վոլափյուքի լեզվակիրներ, ներկայումս վոլափյուքի «Yahoo Group»-ում կան ավելի քան 200 անդամներ։ Վոլափյուքը 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին դուրս մղվեց ասպարեզից այլ արհեստական լեզուների տարածման շնորհիվ և հատկապես Էսպերանտոյի, Իդոյի և Ինտերլինգվայի։ Այդ բոլոր երեք լեզուները ավելի քիչ թվով հստակ արտահայտված ձայնավորներ ունեն և ավելի հեշտ են ընկալվում ու արտասանվում անգլախոս և իսպանախոս լեզվակիրների կողմից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  OED
3. ↑  Handbook of Volapük Archived 2016-04-23 at the Wayback Machine. Charles E. Sprague (1888)
4. ↑  "Volapük Yahoo Group". Արխիվացված է the original 2009 թ․ սեպտեմբերի 27-ին. Retrieved 2010 թ․ մայիսի 5. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Տես նաև
-------

* Արհեստական լեզուների ցանկ
* Պաշտոնական լեզուների ցանկ
* Լեզվաընտանիքների ցանկ
* Լեզուների ցանկեր

Արտաքին կապեր
-------------

* GeoNames
* Ethnologue

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Treccani |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 12517360w · GND: 4188506-5 · NKC: ph317158 |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վոիմ (այլ կիրառումներ)

 **Վոիմ**  (ռուս.՝ Воим ), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Վոչ գետի ձախ ափին 119 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 52 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է սկսած ակունքից մինչև Սիկտիվկար քաղաք, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03020200112103000015449
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103001544
* Ավազանի կոդը — 03.02.02.001
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության։ Մեծ Պևկ". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ հուլիսի 18. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 13.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · ГВР |

 |
**Վոզուչա վանք** (սերբ.՝ Манастир Возућа, բոս․՝  և խորվ.՝ Manastir Vozuća, կամ **Վոզուչիցա** (սերբ.՝ Манастир Возућица)՝ ի պատիվ Սուրբ Երրորդության), Սերբ ուղղափառ եկեղեցու Դաբրո-Բոսնիական թեմի վանք։ Տեղակայված է Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնության Զենիցկո-Դոբոյսկի կանտոնի Զավիդովիչի համայնքի Վոզուչա գյուղից 5 կմ հեռավորության վրա։ Ի սկզբանե նվիրված է եղել Սուրբ Նիկողայոսին։

2004 թվականին վանքը ներառվել է Բոսնիա և Հերցեգովինայի ազգային հուշարձանների ցանկում։

Պատմություն
-----------

Ավանդության համաձայն՝ վանքը հիմնադրել է Դրագուտին թագավորը 14-րդ դարում։ Մեկ այլ վարկածի համաձայն` վանքը հիմնադրվել է 16-րդ դարում։ 1617 թվականին այն առաջին անգամ հիշատակվել է փաստաթղթերում, որոնցում նշվում է, որ դպիր Պետարը արտագրել է «Սանդուղքը»։

1690 թվականին վանականների մեծ մասը լքել է վանքը թուրքական սպառնալիքի պատճառով։ Վանքը դատարկ է մնացել մինչև 1856 թվականը, երբ սկսվել է դրա վերականգնումը։ 1859 թվականին վանքի եկեղեցին վերականգնվել է, իսկ 1865 թվականին այն օծվել է ի պատիվ Սուրբ Երրորդության։

1917 թվականի փետրվարի վերջին Ավստրո-Հունգարիայի իշխանությունները խլել են վանքի զանգը։ 1941 թվականի սեպտեմբերի 5-ին խորվաթ ժանդարմները թալանել են վանքը։ 1941 թվականի փետրվարի 14-ին մուսուլման ապստամբները հրդեհել են դպրոցը, փայտե զանգակատունը և եկեղեցու մոտակայքում գտնվող 20 փայտե տնակներ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո վանքը վերականգնվել է, կառուցվել է քարե զանգակատուն։ Հետագայում այն քանդվել է՝ պատմական տեսքի աղավաղման պատճառով։ 1989 թվականին կառուցվել է փայտե նոր զանգակատուն։ 1991 թվականին վանքն էլեկտրականացվել է։

1995 թվականի սեպտեմբերի 10-ին Բոսնիա և Հերցեգովինայի Հանրապետության բանակը Սերբական Հանրապետության զինված ուժերից հետ է գրավել վանքը և հարակից գյուղերը։ Զանգակատունը այրվել է, եկեղեցին վնասվել է փամփուշտներից, իսկ ներսում նկարվել է գրաֆիտի, պղնձե տանիքը քանդվել և տեղափոխվել է։

2006 թվականին սկսվել է վանքի վերականգնումը։ 2015 թվականի հուլիսի 25-ին Զախումսկո-Հերցեգովինայի եպիսկոպոս Գրիգորին օծել է վանքը։ Նախկին բոսնիացի զինվորի կողմից պահպանված վանական խաչը վերադարձվել է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  "Graditeljska cjelina – Manastir Vozuća u Vozućoj" (in սերբա-խորվաթերեն). Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika BIH. Retrieved 2017 թ․ մայիսի 13.
2. 1 2  "Манастир Свете Тројице у Возући" (in սերբերեն). Митрополија Дабробосанска. Retrieved 2017 թ․ մայիսի 13.
3. ↑  "Освећење обновљеног манастира Возућице" (in սերբերեն). Српскa Православнa Црквa. Արխիվացված է the original 2015 թ․ սեպտեմբերի 7-ին. Retrieved 2017 թ․ մայիսի 13. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  Љ. ЂУРИЋ. "Бошњак спасао манастирски крст" (in սերբերեն). Novosti.rs. Retrieved 2017 թ․ մայիսի 13.
**Տասը հազար մղոն Հուանհե գետի երկայնքով** *(անգլ.՝ Ten Thousand Miles along the Yellow River, չինարեն՝* 清 佚名 黃河萬里圖 卷*)*, անհայտ նկարչի կողմից ստեղծված չինական թղթագլան։ Նկարը Ցին դինաստիայի ժամանակաշրջանից է և ենթադրվում է, որ ստեղծվել է 1690-1722 թթ .: Նկարում նկարագրում է Հուանհե (Դեղին գետ՝ հուան «դեղին» և հե «գետ») համակարգը։ Աշխատանքը գտնվում է Մետրոպոլիտեն թանգարանի հավաքածուում։ Նկարը ձեռք է բերվել 2006 թվականին, W. M. Keck հիմնադրամի, The Dillon հիմնադրամի և այլ դոնորների օգնությամբ։

Կտավը ստեղծվել է Կանսիի կայսրության օրոք (ղեկավարել են 1662-1722 թթ.): Ճիզվիտ միսիոներների թիմը իրականացրել է կայսրության համապարփակ հետազոտություն. քարտեզն արտացոլում է եվրոպական տեխնիկայի ներդրումից առաջ բնիկ քարտեզագրման ամենաբարձր մակարդակը։ Քարտեզի գրավչությունը կայանում է ոչ թե քարտեզագրական ճշգրտության մեջ, այլ տեղային հատկանիշների նկարագրական տեսքով։ Թղթագլանները բացելու համար պետք էր Հուանհե Արևելյան Չինական ծովից դեպի վիշապի դարպասի զառիթափ։

Քարտեզը միավորում է լանդշաֆտային նկարչությունն ու քարտեզագրությունը. ջրային ուղիները ներկայացված են պլանոմետրիկ ձևով (նկարի մակերեսին դրանք հարթ են), լեռները պատկերված են առջևում, ճարտարապետությունը, հատկապես պատերով պարսպապատ քաղաքները, ցուցադրվում են որպես իզոմետրիկ պրոեկցիաներ։

Կոնֆուցիուսը ջուրը նկարագրել է որպես «տասը հազար անգամ պտույտ կատարող, բայց միշտ դեպի արևելք գնացող, Չինաստանում արևելքի և արևմուտքի սիմետրիան խախտված է տեկտոնիկ ուժերի կողմից»։ Ահա աշխարհագրական գիտության ազդեցությունը։

Պատկերասրահ
-----------

* Տասը հազար մղոն Հուանհե գետի երկայնքով
* 11
* 22
* 33
* 44
* 55

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Unidentified Artist | Ten Thousand Miles along the Yellow River | China | Qing dynasty (1644–1911) | The Met". *The Metropolitan Museum of Art, i.e. The Met Museum*. Retrieved 2017 թ․ նոյեմբերի 16.
2. ↑  "Met Museum Exhibition to Explore Uses of Landscape in the Chinese Visual Arts | The Tretyakov Gallery Magazine". *www.tretyakovgallerymagazine.com* (in անգլերեն). 2017 թ․ օգոստոսի 11. Retrieved 2017 թ․ նոյեմբերի 16.
3. ↑  Cotter, Holland (2007 թ․ ապրիլի 13). "Journeys: Mapping the Earth and Mind in Chinese Art - Art - Review". *The New York Times* (in ամերիկյան անգլերեն). ISSN 0362-4331. Retrieved 2017 թ․ նոյեմբերի 16.
4. ↑  "China Watch | Artistic Chinese landscapes explored at the Met". *chinawatch.washingtonpost.com*. Արխիվացված է the original 2017 թ․ նոյեմբերի 16-ին. Retrieved 2017 թ․ նոյեմբերի 16.
5. ↑  "Art of Asia Acquired by North American Museums, 2006–2008". *Archives of Asian Art, Volume 58, 2008, pp. 137-185 (Article)*.
6. ↑  "Water Margin | Philip Ball". *Lapham’s Quarterly* (in անգլերեն). Retrieved 2017 թ․ նոյեմբերի 19.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Տիյու (այլ կիրառումներ)

**Տիյու** (ռուս.՝ Тыю), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Կաբան Տիվիս լճի ափին։ Գետի երկարությունը կազմում է 18 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050300112103000076271
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103007627
* Ավազանի կոդը — 03.05.03.001
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության:Տիյու". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ օգոստոսի 10. Retrieved 2015 թ․ օգոստոսի 6.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ГВР |

 |
**Տաջիկստանի Հանրապետության Կարմիր գիրք** (Китоби сурхи Ҷумҳурии Тоҷикистон), պաշտոնական պետական փաստաթուղթ, որը պարունակում է Տաջիկստանի սահմաններում գտնվող հազվագյուտ և ոչնչացման վտանգի առջև գտնվող բուսական և կենդանական աշխարհի տեսակների անոտացված ցանկը, ինչպես նաև՝ ընդհանրական տեղեկություններ այդ տեսակների տարածվածության, առկա վիճակի, նվազման և դրանց պահպանության և վերարտադրման միջոցառումների մասին։

Տաջիկստանի Հանրապետության Կարմիր գրքի մեջ ներառված բույսերի և կենդանիների տեսակները ենթակա են հատուկ պահպանության այդ երկրի ողջ տարածքում։

Պատմություն
-----------

Առաջին Կարմիր գիրքը, որը նվիրված էր Տաջիկական ԽՍՀ-ի ֆլորային և ֆաունային, լույս է տեսել 1988 թվականին։ Նրանում պարունակում էին 162 տեսակի կենդանիների և 226 տեսակի բարձրակարգ բույսերի տեսակների նկարագրություններ։ Տաջիկերեն գիրքը թարգմանվել է 1997 թվականին։

2010 թվականի օգոստոսի 2-ին Տաջիկստանի Հանրապետության կառավարության «Տաջիկստանի Հանրապետության Կարմիր գիրքը հաստատելու մասին» N 387 հրամանագրով հռչակվեց գրքի մշակման անհրաժեշտության և այն նոր խմբագրությամբ հաստատելու անհրաժեշտության մասին։ 2015 թվականի փետրվարի 26-ի N 65 հրամանագրով Շրջակա միջավայրի պահպանության կոմինեն ճանաչվեց Տաջիկստանի Հանրապետության Կարմիր գրքի մեջ մտած տեսակների նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող և դրանց պահպանության համար պատասխանատու օրգան։

2015 թվականի հունիսի 24-ին Տաջիկստանը պաշտոնապես միացավ «Անհետացման վտանգի տակ գտնվող վայրի ֆաունայի և ֆլորայի տեսակների միջազգային առևտրի մասին» կոնվենցիային (CITES), ինչով ի կատար արվեց Բնության Պահպանության Միջազգային Միության՝ բնապահպանության օրենսդրությունը կանոնակարգելու վերաբերյալ առաջնահերթ պահանջը։

2015 թվականի հոկտեմբերի 15-ին լույս տեսավ Շրջակա միջավայրի պահպանության Կոմիտեի և Տաջիկստանի Հանրապետության Գիտությունների ակադեմիայի կողմից լրամշակված՝ Կարմիր Գրքի երկրորդ հրատարակությունը։ Նրանում ներառված էին 267 տեսակի բարձրակարգ բույսեր և 222 տեսակի կենդանիներ (որոնցից՝ 43-ը՝թռչուններ, 44-ը՝կաթնասուններ, 31-ը՝ սողուններ, 14-ը՝ ձկներ, 81-ը՝ միջատներ և 9-ը՝ փափկամարմիններ)։

### Բնապահպանական կատեգորիաներ

* EX՝ անհետացող տեսակներ.
* EW՝ Վայրի բնության մեջ անհետացող տեսակներ
* CR՝ Ծայրահեղ վիճակում գտնվող տեսակներ (լիարժեք անհետացման եզրին գտնվողներ)
* EN՝ Բնաջնջվող տեսակներ.
* VU՝ Խոցելի տեսակներ (նվազող թվաքանակ, հազվագյուտ հանդիպող)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Китоби сурхи Ҷумҳурии Тоҷикистон, 2015, էջ 4
2. ↑  "Китоби сурхи Ҷумҳурии Тоҷикистон аз чоп баромад" (in տաջիկերեն). jahonnamo.tj.(չաշխատող հղում)
3. ↑  Китоби сурхи Ҷумҳурии Тоҷикистон, 2015, էջ 8
4. ↑  "Тоҷикистон Конвенсияи СИТЕС-ро тасдиқ кард" (in տաջիկերեն). news.tj. Արխիվացված է the original 2015 թ․ օգոստոսի 15-ին. Retrieved 2016 թ․ նոյեմբերի 7.
5. ↑  "Нашри дуюми "Китоби сурх"-и Ҷумҳурии Тоҷикистон" (in տաջիկերեն). khovar.tj. Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 4-ին. Retrieved 2021 թ․ մարտի 21.
6. ↑  Китоби сурхи Ҷумҳурии Тоҷикистон, 2015, էջ 11
**Տանաբատա** (ճապ.՝ 七夕 *տանբատա*, Տկաչիհա, Վեգա), ճապոնական ավանդական տոն, նաև հաճախ կոչվում է *«աստղերի փառատոն»* կամ *«աստղային փառատոն»* (*հոսի մացուրի*)։ Պետական տոն չէ։ Սովորաբար նշվում է ամեն տարի հուլիսի 7-ին։ Սենդայում այդ տոնը նշվում է օգոստոսին։

Պատմություն
-----------

Սկսած Հեյանի ժամանակաշրջանից Ճապոնիայում հաստատվել է Չինաստանի փոխառված «արվեստի տոնը» նշելու ավանդույթը, որն սկզբում նշվել է Կիոտոյի թագավորական արքունիքում։ Ավանդույթը լայնորեն տարածվել է Էդոյի դարաշրջանում:19, այն միաձուլվել է Օբոն փառատոնի ավանդությունների հետ և հասել է մինչև մեր օրերը՝ որպես ժամանակակից տոն:20

Ըստ լեգենդի՝ գեղեցիկ Օրիհիմեն (ճապ.՝ 織姫, մանող արքայադուստր, ջուլհակուհի) և Հիկոբոսին (ճապ.՝ 彦星, կով արածեցնող, տավարած) հանդիպել են և սիրահարվել միմյանց։ Դժգոհ այն բանից, որ աշխատանքը կանգ էր առել, Օրիհիմեի հայրը բաժանել է սիրահարներին գետի երկու կողմերում (Ծիր Կաթին), և արգելել տարին մեկ անգամից ավել հանդիպել իրար հետ։ Ամեն տարվա յոթերորդ ամսվա յոթերորդ օրը նրանց թույլատրվել է հանդիպել։ Ջուլհակուհի կամ Տանաբատացումե են անվանում Քնար համաստեղության Վեգա աստղը, իսկ Տավարած կամ Կենգյու՝ Արծիվ համաստեղության Ալտաիր աստղը։

Սովորույթներ
------------

Տանձակու
Տանաբատա տոնը շատ տարածված է Ճապոնիայում։ Ամեն մարզում այն նշվում է տարբեր ձևով, բայց տոնի համընդհանուր ավանդույթն են համարվում հրավառությունները, շքերթները և փողոցների տոնական ձևավորումը։

Մինչև մեր օրերը պահպանվել է տոնի ժամանակ բամբուկի *տանձակու* (ճապ.՝ 短冊) ճյուղերից գունավոր փոքր թղթի կտորի վրա գրված ցանկություններ կախելը, երբեմն էլ՝ բանաստեղծական ձևով։

Տանբատայի ամենախոշոր փառատոններից անցկացվում է Սենդայ քաղաքում օգոստոսի 5-8-ը։ Որոշ քաղաքներում ընտրում են «միսս Տանաբատա»։

Օրացույց
--------

Յոթերորդ ամսվա յոթերորդ օրը լուսնային օրացույցով՝

* 2012-08-24
* 2013-08-13
* 2014-08-02
* 2015-08-20
* 2016-08-09
* 2017-08-28
* 2018-08-17
* 2019-08-07
* 2020-08-25

Պատկերասրահ
-----------

* Մարիոկա, 2003 թվականՄարիոկա, 2003 թվական
* Ասագայա, 2009 թվականԱսագայա, 2009 թվական
* Հիրացուկա, 2011 թվականՀիրացուկա, 2011 թվական

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Hearn, Lafcadio (1905). *The Romance of the Milky Way, and other Studies & Stories*. Houghton Mifflin and Company.
2. ↑  "MIT Japanese "culture-notes" – Song-Tanabata, July". *Japanese Language and Culture Netework*. Massachusetts Institute of Technology. 2002 թ․ մարտի 5. Retrieved 2011 թ․ հուլիսի 6.
3. ↑  Mishima, Shizuko. "Japanese Tanabata Festival". About.com. Արխիվացված է the original 2011 թ․ հուլիսի 10-ին. Retrieved 2011 թ․ հուլիսի 6.

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Տանաբատա» Calend.ru կայքում
* «Երկնային և երկրային սիրո մասին» Archived 2005-04-30 at the Wayback Machine.. հոդված «Япония сегодня» կայքում
* «Կամուրջ Ծիր Կաթինի վրայով»(չաշխատող հղում)
. հոդված «Вокруг света» ամսագրում
**Ահաբեկչական գործողությունն Իլինգում**, տեղի է ունեցել 2001 թվականի օգոստոսի 3-ին, ժամը 00:02-ին Լոնդոնում։ Իռլանդական հանրապետական բանակի գրոհայինները մեքենա են պայթեցրել, որում գտնվել է 45 կգ տրոտիլային համարժեքով ռումբ՝ Արևմտյան Լոնդոնում Իլինգ-Բրոդվեյ փողոցում։ Պայթյունի հետևանքով տուժել է 7 մարդ։

Կեսգիշերին մոտ օդ է բարձրացել Saab 9000 մոխրագույն մեքենան։ Խոցման շառավիղը կազմել է ավելի քան 200 մետր։ Պայթյունի հետևանքով վիրավորվել է 7 մարդ։ Մոտակայքում գտնվող առևտրի կենտրոնը տուժել է ոչ միայն պայթյունի հետևանքներից, այլ նաև ոչ մեծ հեղեղումից. վնասի գումարը կազմել է ավելի քան 200 հազար ֆունտ ստերլինգ։

Պայթյունների պատասխանատվությունն իր վրա է վերցրել Իսկական ԻՀԲ-ն, որը մասնակից է եղել նույն թվականի մարտի 4-ին Բի-բի-սի հեռուստակենտրոնում տեղի ունեցած պայթյունին և փորձել է նոյեմբերի 3-ին համանման պայթյուն կազմակերպել Բիրմինգհեմում։ Փորձագետները որոշել են, որ իռլանդացիները Իլինգում իրենց պայթյունով ընդամենը նախազգուշացում են արել բրիտանական իշխանություններին՝ չփորձելով վնաս հասցնել քաղաքացիական անձանց։ Նոյեմբերին բոլոր երեք ահաբեկչական հարձակումների մեղադրանքով երեք մարդ է ձերբակալվել՝ Նոել Մագուայրը և Ռոբերտ ու Էյդեն Հալմ եղբայրները։ 2003 թվականի ապրիլի 8-ին Օլդ Բեյլի քաղաքում տեղի է ունեցել դատական նիստ. դատարանի առջև են կանգնել նաև Ջեյմս Մակքորմակը (Լաութ կոմսություն, Իռլանդիայի Հանրապետություն) և Ջոն Հանանը (Նյութաունբաթլեր, Ֆերմանի կոմսություն, Իռլանդիայի Հանրապետություն)։ Հալմ եղբայրները դատապարտվել են 20 տարվա ազատազրկման, Մագուայրը՝ որպես ամենավտանգավոր հանցակիցներից մեկը, դատապարտվել է 22 տարվա ազատազրկման, Մակքորմակը՝ նաև 22 տարվա ազատազրկման (որպես ահաբեկչության գլխավոր կազմակերպիչ), իսկ Հանանը, որը ամենաերիտասարդն էր բոլորից (17 տարեկան), դատապարտվել է 16 տարվա ազատազրկման։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "BBC ON THIS DAY | 3 | 2001: Car bomb in west London injures seven". *BBC News*. London: BBC. Retrieved 2013 թ․ ապրիլի 14.
2. ↑  "Car bombers rock west London". *BBC News*. 2001 թ․ օգոստոսի 3.
3. ↑  "Real IRA team convicted of plotting BBC bomb blast". *The Independent*. London. 2003 թ․ ապրիլի 9. Արխիվացված է the original 2009 թ․ օգոստոսի 9-ին. Retrieved 2020 թ․ հոկտեմբերի 25.
4. ↑  "Ealing bomb 'was propaganda ploy' | UK news | The Observer". *The Guardian*. London: GMG. 2001 թ․ օգոստոսի 12. ISSN 0261-3077. OCLC 60623878. Retrieved 2013 թ․ ապրիլի 14.
5. ↑  "Real IRA bombers jailed". *BBC News Online*. 2003 թ․ ապրիլի 9.
**Բրիտանական և քրիստոնեական թանգարան** (հուն․՝ Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο) բյուզանդական և քրիստոնեական արվեստի թնագարան Աթենքում։ Թանգարանը հիմնադրվել է 1914 թվականին, ցուցադրում է ավելի քան 25 հազար եզակի ցուցանմուշներ բյուզանդական և քրիստոնեական արվեստից։ Գտնվում է Հունաստանի մայրաքաղաքում Վասիլիսսիս Սոֆիաս 22 հասցեում։

Թանգարանի շենքը
---------------

Սկզբում թանգարանը գտնվում էր Աթենքի ակադեմիայի առաջին հարկում։ 1930 թվականին նա ստացել է իր սեփական Վիլլա Իլլիսա շենքը, Սոֆիա Լեբրունի ձմեռային նստավայրը։

Վիլլա Իլլիսա շենքը կառուցվել է 1848 թվականին հունական ճարտարապետ Ստամատիս Կլեանտիսի կողմից։ Շենքի անունը տրվել է Իլիսիա թաղամասի և հիմնական մուտքի մոտ հոսող Իլլիսոս գետի անուններով։

Պրոֆեսոր Գեորգիոս Սոտիրոսի առաջնորդության ներքո ճարտարապետ Արիստոտելիս Զահոսը պատրաստել թանգարանի ցուցահանդեսների սրահը։ 1993 թվականին սկսվեց ընդլայնվել թանգարանի տարարածքը և կառուցվեց երեք ստորգետնյա հարկեր, նախագծի գլխավոր ճարտարապետն է Մանոս Պերրակիսը ։ Արտաքին մասը և Իլլիսա կալվածքը մնացել է անփոփոխ։ Մինչև մուտքը կա մի սյուներով պատված սրահ, որը նախկինում եղել է ծառաների տունը։ Այցելուներին վերջում ցուցադրվում են ընդարձակ բակը շրջապատված է բազմաթիվ շենքերով, որոնց կենտրոնում կա մի շատրվան, ինչպես նաև վաղ քրիստոնեական խճանկարի նմուշներից։

Թանգարանի շենքը ունի երկու հարկեր և նկուղ, այն ինքնին ճարտարապետական հուշարձան է։ Պատերը դրսի կողմից պատված են մարմարով։

Ցուցադրություններ
-----------------

2016 թվականի մարտին թանգարանում կազմակերպվել է «Հայաստան. Արարատի ոգին» խորագրով ցուցադրություն, որի ընթացքում ներկայացվել են Հայաստանի պատմության թանգարանից Հունաստան տեղափոխված 100-ից ավելի արժեքավոր ցուցանմուշներ։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Byzantine and Christian Museum". Արխիվացված է the original 2010 թ․ սեպտեմբերի 2-ին. Retrieved 2014 թ․ հոկտեմբերի 15. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  "«Հայաստան. Արարատի ոգին». հարատևելու կամք և վկայություն". Արխիվացված է the original 2016 թ․ օգոստոսի 7-ին. Retrieved 2016 թ․ մարտի 15. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական էջ

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNC: a20107936 · BNF: 12321581t · GND: 817585-8 · ISNI: 0000000123244786 · LCCN: n87109564 · NKC: uk20181003974 · NLA: 36551361 · NLG: 56026 · NUKAT: n2014033674 · SUDOC: 032125496 · VIAF: 141727164 · ULAN: 500306468 · WorldCat VIAF: 141727164 |

 |

 |
**Ահաբեկչական գործողություն Չեհբեհարում** (պարս.՝ بمب‌گذاری در چابهار (۱۳۸۹)), գործողություն, որը տեղի է ունեցել 2010 թվականի դեկտեմբերի 15-ին Իրանի Չեհբեհար քաղաքում։ Ահաբեկչության արդյունքում զոհվել է ամենաքիչը 39 մարդ։

Իրադարձությունների ընթացք
-------------------------

Հարձակումն իրագործվել է ուխտավորների վրա Շախսեյ-վախսեյի օրը (շիաների մոտ այդ օրը 680 թվականին Քերբելայում սպանված Հուսեին իմամի հիշատակման օրն է)։ Զոհերի թվում կային նաև կանայք և երեխաներ։

Ահաբեկիչների թիվը եղել է երկու։ Նրանցից մեկը ձերբակալվել է։ Սուննի իսլամի հետևորդ Ջունդալլա ահաբեկչական խմբավորումը ստանձնել է պայթյունի պատասխանատվությունը։

Սիստան ու Բելուջիստան
---------------------

Սիստանն ու Բելուջիստանը համարվում է Իրանի ամենաաղքատ գավառներից մեկը։ Դրա տեղադրությունը նաև առանցքային դեր է խաղում թմրանյութերի միջազգային առևտրի երթուղում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "PressTV - 'Chabahar terror attack aimed at Islam'". Արխիվացված է the original 2010 թ․ դեկտեմբերի 22-ին. Retrieved 2019 թ․ օգոստոսի 10.
2. 1 2 3  "Iran suicide bombing: Chabahar mosque hit by attack" (in անգլերեն). Արխիվացված from the original on 2012 թ․ հուլիսի 7. Retrieved 2010 թ․ դեկտեմբերի 17.