recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ալավերդու պղնձի հանքավայր**, հանքավայր Հայաստանի Լոռու մարզում, Ալավերդի քաղաքից 3 կմ հյուսիս։ Միջին և ցածր ջերմաստիճանների, փոքր խորության ջրաջերմային հանքավայր է։ Երկրաբանական կառուցվածքում մասնակցում են 1300-1400 մ հաստության յուրայի հրաբխանստվածքային ապարներ, տուֆեր և դրանց մեջ ներդրված տարբեր կազմերի դայքեր։ Հանքավայրը հարում է Ալավերդու կամարածալքի հյուսիս-արևմուտքով անցնող տեկտոնական բեկվածքին։

Նկարագրություն
--------------

Հանքանյութի տեղայնացման համար կարևոր նշանակություն են ունեցել տարբեր ուղղությունների խզումնային խախտումները, ապարների ֆիզիկամեխանիկական հատկությունները և քիմիական կազմը։ Հանքավայրում հայտնաբերվել ու շահագործվել են 40-ից ավելի հանքամարմիններ՝ շտոկներ, ոսպնյակներ, երակներ, երակիկացանավոր հանքագոտիներ և այլն։ Հանքանյութը կազմված է հիմնականում պիրիտ, խալկոպիրիտ, սֆալերիտ, գալենիտ միներալներից։ Խառնուրդների ձևով հանդիպում են նաև ոսկի, արծաթ, սելեն, թելուր, բիսմութ, կադմիում։ Հանքանյութում պղնձի պարունակությունը 0, 7-3% է։ Առանձնացվում են պիրիտային, պիրիտ-խալկոպիրիտային, գալենիտ-սֆալերիտ-պիրիտային, բարիտ-գիպսային հանքատեսակները։

1886 թվականին ֆրանսիացի երկրաբան Ժ․ Մորգանը հանքախորշերի մոտ հայտնաբերել է պղնձադրամներ, որոնք վկայում են դեռևս մ․թ․ա․ 9-8-րդ դարերում հանքավայրի հայտնի լինելու և մասամբ շահագործվելու մասին։ Հայտնաբերվել են նաև բրոնզեդարյան կացնի կաղապարներ։

Հանքավայրի երկրաբանական կառուցվածքի, ապարագիտական ու քիմիական կազմերի, տեկտոնիկայի, հանքամարմինների ձևերի ու չափերի, ծագման ու հասակի հարցերի ուսումնասիրությամբ զբաղվել են երկրաբաններ Վ․ Գրուշևոյը, Կ․ Պաֆենհոլցը, Օ․ Ստեփանյանը, Հ․ Մաղաքյանը, Ս․ Մկրտչյանը և ուրիշներ։

Շահագործում
-----------

Ալավերդու պղնձի հանքավայրը եղել է Հայաստանի պղնձի արդյունահանման հիմնական տեղամասը, որտեղից կորզվել են նաև կապար, ցինկ, արծաթ, ոսկի և այլն։ 1955 թվականին հանքադաշտի հարավ-արևմուտքում հայտնաբերվել են արդյունաբերական նշանակության զգալի պաշարներ։ 18-րդ դարում պղինձը պարզունակ եղանակով ձուլել են տեղում, այնուհետև ընդհատումներով հանքանյութն արդյունահանել են ռուս, իսկ 19-րդ դարի 1880-ական թթ-ից՝ ֆրանսիացի ձեռնարկատերերը, 19-20-րդ դարերի սահմանագլխին Ալավերդիում ֆրանսիացիները կառուցել են «Մանես» պղնձաձուլվածքային գործարանը, որը խորհրդային իշխանության տարիներին կատարելագործվել, ընդարձակվել և գործել է մինչև 1989 թվականը։ 1997 թվականից վերագործարկվել է «Մանես և Վալլեքս» (2001 թվականից՝ «Արմինիըն Քափըր Փրոգրամ») ընկերության կողմից, շահագործվում է էկոլոգիապես մաքուր եղանակով։

Տես նաև
-------

* Ալավերդու պղնձաքիմիական կոմբինատ

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակը վերցված է* *Հայաստանի բնաշխարհ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 142)։*  |
**Սարակինոսներ** (հուն․՝ Σαρακηνός — «արևելյան մարդիկ») — ազգություն, որը հիշատակվում է IV դարի հին հռոմեական պատմիչ՝ Ամմիանուս Մարցելինուսի և I — II դարերի հույն գիտնական Կլավդիոս Պտղոմեոսի աշխատություններում։ Ավազակների քոչվոր ցեղ, բեդուիններ, ովքեր ապրել են Սիրիայի սահմանների երկայնքով։  

Խաչակրաց արշավանքների ժամանակաշրջանից արևմտյան հեղինակները սարակինոսներ սկսեցին անվանել բոլոր մուսուլմաններին, հաճախ որպես հոմանիշ օգտագործելով «Մավրեր» տերմինը։  

Հիմա սարակինոսներ տերմինով պատմաբանները կոչում են VII-ից XIII դարերի ընթացքում Արաբական խալիֆայության բնակիչներին (մինչև Աբբասյան խալիֆայության նվաճումը Մոնղոլական կայսրության կողմից)։

Այլ կիրառումներ
---------------

Սարակինոս միջին դարերում անվանում էին ասպետների համար նախատեսված մարզասարքին։ Մարզասարքը իրենից ներկայացնում է փայտե մարդանման արձանիկ, որի մի ձեռքին ամրացված է վահան, իսկ մյուս ձեռքից շղթայով կապված է ավազով լի պարկ, կառուցվածքը ամրացնում են հատուկ պտտեցվող հարմարանքի վրա։ Ասպետի առաջադրանքն է արագ ձիավարության ընթացքում հարվածել ձեռքի վահանին և հասցնել շրջվել պարկի հարվածից խուսափելու նպատակով։

Գրականություն
-------------

* Daniel, Norman. 1979. *The Arabs and Mediaeval Europe*. Longman Group Limited. ISBN 0-582-78088-8
* Heng, Geraldine. 2004. *Empire of Magic: Medieval Romance and the Politics of Cultural Fantasy*. Columbia University Press ISBN 978-0-231-12527-7
* Kahf, Mohja. 1999. *Western Representations of the Muslim Women: From Termagant to Odalisque*. University of Texas Press ISBN 978-0-292-74337-3

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Saracen," *Encyclopædia Britannica.* 2012 Archived 2007-12-18 at the Wayback Machine.. Britannica Concise Encyclopedia. 27 April 2012.
2. ↑  *Saracens: Islam in the Medieval European Imagination*, by John V. Tolan, year 2002, p. xv.
**Մարսելի աստղադիտարան** (ֆր.՝ Observatoire de Marseille, կոդը` «014»), մասնագիտացված աստղադիտարան, որը տեղակայված է Ֆրանսիայի հարավում` Մարսելում։ Աստղադիտարանը միավորում է մի քանի բաժիններ՝ Մարսելի աստղաֆիզիկայի լաբորատորիան, Վերին Պրովանսի աստղադիտարանը, աստղային և համաշխարհային ինտերֆերենցիայի լաբորատորիան, Գասենդիի բաժինը։

Պատմություն
-----------

Աստղադիտարանում կատարված առաջին դիտարկումները սկսվել են 1702 թվականին, առաջին աստղադիտակի համար միջոցները հատկացվել են թագավորի կողմից։ Աստղադիտարանի առաջին տնօրենն էր ճիզվիտ Անտուան Լավալը։ 1718-1729 թվականներին աստղադիտարանը փակվել էր Լավալի Թուլոն մեկնման հետ կապված։ Էսպրիտա Պազենայի ժամանման հետ աստղադիտարանում սկսվում է զարգացման նոր փուլ, նույն տարում այն դառնում է *նավատորմի թագավորական աստղադիտարան*։ Պազենայի կառավարման ընթացքում աշխատանքի են ընդունվել երկու նոր աստղագետներ և աստղադիտարանում տեղադրվել է նոր 6 ֆուտանոց աստղադիտակ։ Պազենան կորցրեց իր պաշտոնը 1763 թվականին։

Աստղադիտարանի ամբողջ աշխատանքի ընթացքում այնտեղ ակտիվորեն կատարվում էին աստերոիդների որոնումներ և գիտական աշխատանք։ Հուշագրավ հայտնագործություններից մեկն է Ստեֆանի կվինտետի հայտնաբերումը 1877 թվականին։ Այս աստղադիտարանում է աշխատել Ալֆոնս Բորելլին։

Աստղադիտարանի ղեկավարները
-------------------------

* Անտուան Լավալ 1702 - 1728
* Էսպրիտ Պազենա 1729 - 1763
* Սեն-Ժակ դե Սիլվաբել 1763 - 1801
* Ժակ-Ժոզեֆ Թուլիս 1801 - 1810
* Ժան-Ժակ Բլանպեյն 1810 - 1821
* Ժան-Ֆելիկս Ադոլֆ Գամբարտ 1821 - 1836
* Բենժամին Վալզ 1836 - 1860
* Էդուարդ Ստեֆան 1866 - 1907
* Հենրի Բորգետ 1907 - 1921
* Հենրի Բիյսոն 1921 - 1923
* Ժան Բոսլեր 1923 - 1948
* Շարլ Ֆերենբակ 1948 - 1972

Տես նաև
-------

* Աստղադիտարաններ

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ժամանակագրություն Archived 2007-09-28 at the Wayback Machine.
* Աստղադիտարանի պատմությունը XVIII-ից XIX դարերում Archived 2008-12-01 at the Wayback Machine.
* Մարսելի աստղադիտարանի պատմությունը
* Պաշտոնական կայքը Archived 2012-07-17 at the Wayback Machine.
*Olde Hansa*
**Olde Hansa** (հնագույն վաղ գերմաներենից՝ «հին միություն»), միջնադարյան ռեստորան Տալլինի կենտրոնում, Էստոնիայի մայրաքաղաքի տեսարժան վայրերից մեկը։ Գտնվում է Քաղաքապետարանի հրապարակից ոչ հեռու՝ Վանա-Տուրգ, № 1 հասցեում։ Ռեստորանի կողքին է գտնվում *Կռամբուդե* խանութը։

Պատմություն
-----------

XV դարի երկրորդ կեսին Ռևելը մտնում է Գենզեյան միության մեջ և մեծ դեր ուներ Մերձբալթիկայում։ Հեենց այդ ժամանակաշրջանում էլ քաղաքում կառուցվում են առևտրական ու պահեստային շինություններ, ձևավորվում է քաղաքի ճարտարապետական հատուկ ոճը։

Olde Hansa ռեստորանի շենքն իր ներկայիս տեսքն ստացել է XVII դարում, երբ պահեստային երեք շինությունները միավորվում են մեկ ընդհանուր տանիքի տակ։

Սեղան *Olde Hansa*-ում
*Olde Hansa* ռեստորանը բացվել է 1997 թ.։ Ռեստորանի սեփականատերերը փորձել են վերականգնել միջնադարյան հարուստ առևտրական տան ինտերիերը։ Ռեստորանի ինտերիերը, սպասքը, անձնակազմի արտաքին տեսքը, ինչպես նաև կերակուրներն ու խմիչքը Գենզեյան շրջանի ոճով են։ *Olde Hansa* ճաշացանկում չկան այնպիսի կերակուրներ, որ Եվրոպայում հայտնվել են XV դարից հետո (օրինակ՝ կարտոֆիլ), սակայն տարատեսակ կերակուրներ կան որսի մսից (արջի, եղջերուի, վարազի միս).։ Բոլոր կերակուրները պատրաստվում են հնագույն բաղադրատոմսերով։

Ռեստորանի ինտերիերն ու սպասքը պատրաստվել են հատուկ պատվերով։ Ռեստորանը լուսավորվում է մոմերոով։ Կերամիկական ու ապակե սպասքը պատրաստվել է ձեռքով։ Անձնակազմը հագնում է միջնադարյան հագուստ։

Ռեստորան զբաղեցնում է երեք հարկ։ Տաք եղանակին սեղաններ են դրվում նաև դրսում։ Շինությունը նախատեսված է 300 մարդու համար։

Միջնադարյան խանութ
------------------

Ռեստորանի կողքին է գտնվում *Կռամբուդե* (գերմ.՝ Krambude,նշանակում է «փոքր խանութ») խանութը, որտեղ հաճախորդները կարող են գնել ինտերիերի միջնադարայան իրեր, սպասք, հագուստ, համեմունքներ։ Խանութը բացվել է 2005 թ.։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Running a 15th-century Restaurant in the 21st Century

Արտաքին հղումներ
----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Olde Hansa Վիքիպահեստում |

* www.oldehansa.ee (էստոներեն) (անգլ.) (ռուս.) (ֆին.)
**Խորանարդի կրկնապատկում**, հին աշխարհի դասական խնդիրներից, պահանջում է կառուցել տված խորանարդից ծավալով կրկնակի մեծ խորանարդ։

Խորանարդի կրկնապատկման խնդիրը հաճախ կոչվում է նաև դելոսյան խնդիր, քանի որ, ըստ ավանդության, Դելոս կղզում համաճարակից փրկելու համար գուշակը՝ աստծո պատգամախոսը, պահանջել է առանց ձևը փոխելու երկու անգամ մեծացնել խորանարդաձև զոհարանը։ Եթե տված խորանարդի կողը հավասար է մեկի, ապա որոնելի խորանարդի կողի երկարությունը պետք է որոշել {\displaystyle x^{3}-2=0} հավասարումից, այսինքն՝ խնդիրը հանգում է թվապես {\displaystyle {\sqrt[{3}]{2}}} արտահայտությանը հավասար հատվածի կառուցման, որը, ինչպես ապացուցվեց XIX դարում, հնարավոր չէ իրագործել միայն կարկինի և քանոնի օգնությամբ։ Խնդիրը հնարավոր է լուծել, եթե օգտագործվեն կոնական հատույթներ։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 86)։*  |
**Գարեգին Իբրանոսյան** (ծնվել է Կըրշեհիրի գավառի Կեսկին Տենեկ-Մադեն (Էսքի Տենեկ-Մադեն) քաղաքում-1915 թվականին Այաշում), հայ բժիշկ։

Կենսագրություն
--------------

Գարեգին Իբրանոսյանը ծնվել է Անկարայի նահանգի Կըրշեհիրի գավառի Կեսկին Տենեկ-Մադեն / Էսքի Տենեկ-Մադեն քաղաքում։ Նախնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրի ազգային վարժարանում, այնուհետև ավարտել տեղի թուրքական իդադիեն (միջնակարգ դպրոցը)։

Ավարտել է Կ. Պոլսի Օսմանյան կայսերական բժշկական վարժարանը։ Այաշի թաղապետական բժիշկ է աշխատել։

1914 թվականին Առաջին համաշխարհային պատերազմից առաջ Այաշ ավանը թուրքական վայրագությունների հանրահայտ վայր էր դարձել։ Այաշի բանտը, որ 15-20 կանգուն լայնք ու երկայնք ունեցող միահարկ շենք էր, դարձել էր հայ կուսակցական գործիչների ու մտավորականների նահատակության առաջին հանգրվանը։

Բժիշկն Այաշի թաղապետական բժշկի հանգամանքով այցելել է հայ բանտարկյալների կայքերը՝ բանտի ղեկավարության կողմից առողջապահական կանոնների ապահովմանը հսկելու նպատակով։ 1915 թվականին բժիշկը իր հոր հետ միասին ձերբակալվել է և ձեռնակապով տարվել Կալեջիկի (Անկարայի) բանտը։ Այնուհետև նրանց խառնել են տեղի հայ բնակչության տարագրվող քարավանին ու աքսորել։

1915 թվականին, Կալեջիկից 8 ժամվա հեռավորության վրա գտնվող մի վայրում կամ Այաշում սպանվել է հայ տարագիրների ջարդի ժամանակ։

Գրականություն
-------------

* Հայ բժշկութեան տուած զոհերը, ցուցակ ագրուած վաւերական փաստեր ով, Ստամբուլ, 1919 թ.։
* Կարոյեան Գասպար, Մեծ Եղեռնի նահատակ հայ բժիշկները (անոնց պատգամները), Պոսթոն, 1957 թ.։
* Յուշամատեան Մեծ Եղեռնի (1915-1965 թթ.), պատրաստեց Գերսամ Ահարոնեան, Պէյրութ, 1965 թ.։
* Թէոդիկ, Յուշարձան նահատակ մտաւորականութեան, Բ. տպագրութիւն, Երեւան, ապրիլ 24, 1985 թ.։
* Շահբազյան Հասմիկ և Միրզոյան Անահիտ (կազմողներ), Ցուցակ Հայոց ցեղասպանության զոհերի (1915-1923 թթ.), հ. 3, Անկարայի նահանգ, Երևան, 2006 թ.։
* Ավագեան Կարինէ, «Չանղըրըի 1915 թ. ապրիլի 11, Յիշատակ»… Թանգարանային ցուցանմոյշը, «Հանդէս Ամսօրեայ», 2008 թ. հ. 1-12

Արտաքին հղումներ
----------------

* Հարություն Մինասյան, Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայի Հանրապետությունում բռնաճնշումների և ցեղասպանության ենթարկված հայ բժիշկներ, Երևան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։
**Կարծրամաշկություն**, **սկլերոդերմիա**, կոլագենային հիվանդություն, արտահայտվում է մաշկի, հարակից հյուսվածքների, իսկ գործընթացի համակարգային բնույթի դեպքում՝ նաև ներքին օրգանների կարծրացմամբ։ Կարծրամաշկությունը լինում է՝

* սահմանափակ (օջախային),
* տարածուն
* համակարգային։

Սահմանափակ կարծրամաշկություն
----------------------------

գաստրոսկոպիա

Սահմանափակ կարծրամաշկությունը կարող է լինել կուտակային, զոլավոր և մակերեսային։ Մաշկի վրա առաջանում են բծեր, որոնք հետագայում կարծրանում են և ենթարկվում ապաճման։

Տարածուն կարծրամաշկություն
--------------------------

Տարածուն կարծրամաշկությունն ընթանում է ծանր, ընդգրկում է դեմքը, իրանը, վերջույթները։ Իրար են հաջորդում այտուցը, կարծրացումը և ապաճումը։

Համակարգային կարծրամաշկություն
------------------------------

Համակարգային կարծրամաշկությունը բնորոշվում է շարակցական հյուսվածքի և արյան փոքր անոթների տարածված կարծրախտային փոփոխություններով։

Հիվանդության զարգացում
----------------------

Հիվանդությունը զարգանում է աստիճանաբար։ Առաջանում է թոքերի, սրտի, կերակրափողի և ստամոքս-աղիքային համակարգի այլ օրգանների ֆիբրոզ, խանգարվում է ախտահարված օրգանների գործունեությունը։

Բուժում
-------

Նպաստող գործոնների (սառեցում, վնասվածքներ, դեղորայքային անընդունելիություն) վերացում, կորտիկոստերոիդներ, անոթալայնիչներ, ֆիզիոթերապիա։ Քրոնիկ ընթացքի դեպքում՝ առողջարանային բուժում։

Աղբյուրներ
----------

* 
* Archived 2010-02-05 at the Wayback Machine.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Disease Ontology — 2016.

Արտաքին հղումներ
----------------

* UK Raynaud's & Scleroderma Association
* DermnetNZ: Systemic sclerosis
* Juvenile Scleroderma Network
* Juvenile Systemic Sclerosis
* Scleroderma Foundation
* Scleroderma Society of Ontario Archived 2008-01-29 at the Wayback Machine.
* International Scleroderma Network Archived 2008-01-13 at the Wayback Machine.
* The Scleroderma Research Foundation
* UK Scleroderma Society
* Scleroderma Information from Johns Hopkins University
* Scleroderma Australia

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 327)։*  |
**Արարատյան գոգավորություն**, գոգավորություն Հայկական լեռնաշխարհում, Արաքս գետի ավազանի միջին հոսանքի շրջանում։ Հայաստանի տարածքում իմ մեջ ներառում է Արագածոտնի, Արարատի և Արմավիրի մարզերի մի մասը։

Կազմում Է միջինարաքսյան իջվացքի հյուսիս–արևմտյան մասը և եզերված Է Արագած, Մասիս լեռնագագաթներով ու Հայկական Պար, Գեղամա լեռնաշղթաներով ու Ախուրյանի աջ ափին ձգվող Կարսի սարահարթի մի մասով։ Հայաստանի սահմաններում է գտնվում Արարատյան գոգավորությյան միայն ձախափնյա մասը։ Այն լցված Է գետալճաին հզոր նստվածքներով, լավային հոսանքներով և տուֆային կուտակումներով։ Բարձրությունը 800—1000 մ։ Թույլ թեքությամր իջնում Է դեպի հարավ-սւրևելք։ Լավ է արտահայտված լանդշաֆտների ուղղաձիգ գոտիականությսւնը՝ կիսա անապատներից մինշև հավերժական ձյան բծերի բարձունքները։ Գրաբեն-սինկլինալային ճկվածք է՝ լցված գետա-լճային հզոր նստվածքներով, լավային հոսքերով ու տուֆային կուտակումներով։ Հատակը՝ Արարատյան դաշտը, թույլ թեքությամբ իջնում է դեպի հարավ-արևելք։ Լանջերը տարբեր թեքությամբ ու մասնատվածությամբ աստիճանաբար բարձրանում են դեպի շրջակա լեռների կատարները։ Լավ է արտահայտված լանդշաֆտների ուղղաձիգ գոտիականաթյունը՝ կիսաանապատից մինչև հավերժական ձյունը։ Արարատյան գոգավորության Հայաստանի մասը խիտ բնակեցված է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հայաստանի Հանրապետության Ֆիզիկաաշխարհագրական օբյեկտների համառոտ տեղեկատու-բառարան, Երևան, «Գեոդեզիայի և քարտեզագրության կենտրոն ՊՈԱԿ», 2007, էջ 16 — 150 էջ։
2. ↑  Հակոբյան Թ. Խ. Մելիք-Բախշյան Ստ. Տ. Բարսեղյան Հ. Խ. Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան, հ. 1 [Ա-Գ] (խմբ. Մանուկյան Լ. Գ.), Երևան, «Երևանի Համալսարանի Հրատարակչություն», 1986, էջ 397 — 992 էջ։


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 700)։*  |
**«Բալլադ սեղանի մասին»** (ռուս.՝ «Баллада о столе»), 1955 թվականին «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայում նկարահանված խորհրդային տիկնիկային մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ։ Ռեժիսորներ Միխայիլ Կալինինը և Ռոման Դավիդովը նկարահանել են մուլտֆիլմը մեծերի համար բյուրոկրատիայի մասին։ Մուլտֆիլմի սցենարի հեղինակը խորհրդային բանաստեղծ Ալեքսանդր Բեզիմենսկին է, ով գեղարվեստական ընթերցանության վարպետ Իգոր Իլյանսկու հետ համատեղ կատարել է մուլտֆիլմի հնչյունավորումը։

Սյուժե
------

Մուլտֆիլմը ներկայացնում է երգիծական պատմություն փոքրիկ աշխատողի մասին, որի պաշտոնը բարձրացնում են իր եռանդի և համեստության համար։ Դառնալով որոշակի հաստատության ղեկավար՝ հերոսը միանգամից փոխվում է, աշխատակիցների և հաճախորդների նկատմամբ դառնում է ավելի կոպիտ, ոչ մեկին չի թողնում իր շքեղ կահավորված աշխատասենյակ, իսկ իսկական աշխատանքային գործունեությունը փոխարինում է բյուրոկրատական քաշքշուկով։ Բայց դա երկար չի տևում։

Հետաքրքիր փաստեր
----------------

* Մուլտֆիլմը հայտնի է դարձել որպես Ռոման Դավիդովի ռեժիսորական նորամուտ, որը հետագայում նկարահանել է խորհրդային ամենահայտնի մուլտֆիմերից մեկը՝ «Մաուգլին»։ Միխայիլ Կալինինը դրանից առաջ գրել էր «Անծանոթ ձայն» (1949) մուլտֆիլմի սցենարը, որը նույնպես ունի երգիծական բովանդակություն։

Մուլտֆիլմի մասին
----------------

> 
> 
> 1950-ականների կեսերին Ռ. Դավիդովի ֆիլմերում՝ («Բալլադ սեղանի մասին» (1955), «Գնդիկ Բոքոնիկ» (1956) և այլն) կիրառություն է գտնում շարժումների փոփոխման ծավալային փուլերի պատրաստումը («ծավալային փոխադրում»)։
> Այդ ժամանակ ծավալային մուլտֆիլմերի արտադրությունը կատարվում էր արդեն բավական բարձր մակարդակի վրա. այդ մասին վկայում են այնպիսի հայտնի ռեժիսորների աշխատանքներ, ինչպիսիք են Վլադիմիր Դեգտյարյոը («Կախարդական ջրհորը», 1956, «Չտեսնված գեղեցկություն», 1958), Անատոլի Կարանովիչը և Ռոման Կաչանովը («Սիրահարված ամպը», 1959), Ռոման Դավիդովը («Գնդիկ Բոքոնիկ», 1956, «Երեք արջերը», 1958)։
> 
> 
> — Գեորգի Բորոդին, Կինոստուդիա «Սոյուզմուլտֆիլմ». Պատմական համառոտ ակնարկ
> 
>

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Наталия Венжер.* Роман Давыдов // Наши мультфильмы / Арсений Мещеряков, Ирина Остаркова. — Интеррос, 2006. — ISBN 5-91105-007-2
2. ↑  Георгий Бородин: "Киностудия «Союзмультфильм» Краткий исторический обзор" Archived 2016-03-05 at the Wayback Machine.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Բալադ սեղանի մասին մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում
**Խորհրդարանի շենք** (ֆր.՝ Hôtel du Parlement), ութ հարկանի շենք Քվեբեկ քաղաքում, Քվեբեկի խորհրդարանի նստավայրը, որը բաղկացած է լեյտենանտ-նահանգապետից և Ազգային ժողովից։ Շենքը նախագծել է ճարտարապետ Էուժեն-Էթյե Տաշեն, այն կառուցվել է 1877-1886 թվականներին։ Ճակատային աշտարակի հետ միասին շենքն ունի 52 մետր բարձրություն։ Շենքը տեղակայված է Place de l'Assemblée nationale-ում` Խորհրդարանական բարձունքի գագաթին Vieux-Québec–Cap-Blanc–colline Parlementaire թաղամասում։

Ճարտարապետություն
-----------------

Շենքն առանձնանում է Երկրորդ կայսրության ճարտարապետական ոճով, որը հայտնի էր հեղինակավոր շենքերի համար, ինչպես Եվրոպայում (հատկապես Ֆրանսիայում, որտեղ ոճը ծագել էր), այնպես էլ Միացյալ Նահանգներում 19-րդ դարի վերջին։ Թեև մի փոքր ավելի չափավոր տեսքով և բարձրացող կենտրոնական զանգակատան բացակայությամբ, Քվեբեկի խորհրդարանի շենքը որոշակի նմանություն ունի Ֆիլադելֆիայի քաղաքապետարանի շենքի հետ, Հյուսիսային Ամերիկայի մեկ այլ Երկրորդ կայսրության ոճի շենք, որը կառուցվել է նույն ժամանակահատվածում։ Թեև շենքի սիմետրիկ դասավորությունը` կենտրոնում առաջնային ժամացուցե աշտարակ, բնորոշ է բրիտանական ժառանգության օրենսդրական հաստատություններին, ճարտարապետական ոճը համարվում է յուրահատուկ Կանադայի նահանգային այլ մայրաքաղաքներում գտնվող խորհրդարանների շենքերի համար։ Շենքի ճակատային հատվածը իրենից ներկայացնում է պանթեոն, որը պատկերում է Քվեբեկի պատմության զգալի իրադարձությունները և մարդկանց։

Խորհրդարանի շենքերի կողքին ավելացվել են հարակից կառույցներ` 

* Անդրե Լորենդոյի շենք (Édifice André-Laurendeau)` ավելացվել է 1935-1937 թվականներին` տեղավորելու տրանսպորտի նախարարությունը։
* Օնորե Մերսիեր շենք (Édifice Honoré-Mercier)` ավելացվել է 1922-1925 թվականներին` տեղավորելու Ֆինանսների նախարարությունը (Գանձապետարան), Գլխավոր դատախազությանը, Ազգային Ժողովի գլխավոր քարտուղարին։
* Ժան Անտուան Պանե (Édifice Jean-Antoine-Panet)` ավելացվել է 1931-1932 թվականներին` տեղավորելու Գյուղատնտեսության նախարարությանը։
* Պամֆիլ լը Մեյ շենք (Édifice Pamphile-Le May)` ավելացվել է 1910-1915 թվականներին` տեղավորելու խորհրդարանի գրադարանը, տարբեր այլ պետական մարմիններ և գործադիր խորհրդին։

Գրականություն
-------------

* Deschênes, Gaston (2007). The Québec Parliament Building: A Monument to History, Saint-Lambert: Stromboli, 263 p. ISBN 978-2-921800-24-2 [translation, Benjamin Waterhouse]
* Noppen Luc (1996). L'Hôtel du Parlement, témoin de notre histoire, Sainte-Foy : Publications du Québec, 204 p. ISBN 2-551-16328-5.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  répertoire du patrimoine culturel du Québec (ֆր.)
2. ↑  L'Hôtel du Parlement

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Խորհրդարանի շենք (Քվեբեկ)** կատեգորիայում։ |
**Սանտիմետրային ալիքներ** , 1-10 սմ երկարության (30-3 Գհց հաճախականության) ռադիոալիքներ։ Առանց զգալի աղավաղումների անցնում են Երկրի մթնոլորտով։ Տրուցոսֆերայում Սանտիմետրային ալիքների կլանումը ջրային գոլորշիներով ու անձրեի կաթիլներով էական է միայն a < 3 սմ երկարության ալիքների դեպքում։ Իոնոսֆերան գործնականում թափանցիկ է Սանտիմետրային ալիքների համար, և դրանք կարող են օգտագործվել կապի արբանյակներում, Երկիր - Տիեզերք կապի գծերում, ինչպես նաե ռադիոլոկացիայում ու ռադիոնավագնացության մեջ։ Գետնամերձ պայմաններում Սանտիմետրային ալիքները տարածվում են ուղիղ տեսանելիության սահմաններում, տրոպոսֆերայի անհամասեռություններից վերաճառա գայթվելու, դիֆրակցիայի և բեկունակության հետևանքով կարող են տարածվել նաև ավելի հեռու։

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (օնլայն) · Universalis |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4190702-4 · Microsoft: 163365981 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 184)։*  |
**Վաղարշակ և Հակոբ Բաբախանյանների եկամտաբեր տուն**, բնակելի տուն Երևանի Փավստոս Բուզանդի փողոցում։ Կառուցվել է 19-20 դարերում։

Նկարագրություն
--------------

Շինությունը տեղակայված է Փավստոս Բուզանդի 26 հասցեում։ Կառույցը երկհարկանի է, ունի նկուղ։ Հատակագիծն Ս-աձև է, երեք բնակարանոց տուն է։ Գլխավոր մասնաշենքն ուղղանկյուն է, որտեղ հատակագիծը երկու շարքի է բաժանում երկայնական պատը։ Սենյակների նախնական չափերն են՝ 33 և 21,9 մ², առաջին հարկի առաստաղի բարձրությունը 3,9, երկրորդինը՝ 4,5 մ։ Շենքի կենտրոնական մասում տեղավորված է նախասրահը և սանդղավանդակը։ Կողային մասերում կան երկու զուգաչափ բարձակային պատշգամբներ, ձախից՝ բակ տանող թաղակապ անցում։ Դեպի տարածքի խորքն են ձգվում միաշարք դասավորված սենյակներով կողային երկու թևերը՝ բակ ուղղված պատշգամբասրահներով Մասնաշենքի լայնությունը՝ պատշգամբասրահի հետ միասին, 6,5 մ է։ Բաց աստիճանները սենյակները կապում են բակին։ Փողոց նայող հարավ-արևմտյան ճակատը զուգաչափ է։ Կենտրոնական առանցքում գլխավոր մուտքն է, որի վրա դրված է երկաթե նախշազարդ կալունակներին հենված երկթեք ծակը։ Եռանկյուն տիմպանում միջանցիկ նկար է՝ կենտրոնում քնար։ Պատը պսակում է սեգմենտավոր ճակտոնը, որի քանդակազարդ մասում «Բ» տառի հետ միահյուսված քարե ծածկագիր է։ Ձախ կողմում տեղադրված երթանցքը շեշտում է կամարը։ Մնացած խորշերն ուղղանկյուն են։ Ստորին պատուհանների ձևավորման համար կոպտատաշ (ռուստավոր) եզրաշերտ է օգտագործվել, երկրորդ հարկում՝ շրջանակալներ և ատամնաշարով զարդաքիվեր։ Որոշ վերակառուցումները և ներքին փոփոխությունները աղավաղել են տան սկզբնական հատակագիծը։

Պատկերասրահ
-----------

* Վաղարշակ և Հակոբ Բաբախանյանների, Բուզանդ 26, ներսիցՎաղարշակ և Հակոբ Բաբախանյանների, Բուզանդ 26, ներսից
* Վաղարշակ և Հակոբ Բաբախանյանների, Բուզանդ 26, ճակատային մասՎաղարշակ և Հակոբ Բաբախանյանների, Բուզանդ 26, ճակատային մաս

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.
2. ↑  Հուշարձան, Տարեգիրք Գ, «Հուշարձան» 2005, էջ 200, ISBN 978-99930-865-2-5

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Բաբախանյանների տուն** կատեգորիայում։ |
**Փոքր մոլորակների կենտրոն** (ՓՄԿ; անգլ.՝ Minor Planet Center, MPC), գտնվում է Սմիթսոնյան աստղաֆիզիկական աստղադիտարանում (SAO), որը Հարվարդի համալսարանի աստղադիտարանի (HCO) հետ միասին Հարվարդ-Սմիթսոնյան աստղաֆիզիկայի կենտրոնի (CfA) մասն է։

Փոքր մոլորակների կենտրոնը Միջազգային աստղագիտական միության աջակցությամբ, հավաքագրում, համակարգում և դասակարգում է Արեգակնային համակարգի փոքր մարմինների և գիսաստղերի դիտարկումների տվյալները, հաշվարկում է նրանց ուղեծրերը և հրատարակում է այս ամենի մասին տեղեկություններ փոքր մոլորակների տեղեկագրքերում։ Կազմակերպության կայքում անվճար տրամադրվում են աստղագիտական դիտարկումների դյուրինացման համար բազմաթիվ ծառայություններ։ Փոքր մոլորակների ամբողջական կատալոգը (MPCORB) հասանելի է ներբեռնման համար։

Փոքր մոլորակների կենտրոնը հիմնադրվել է Ցինցինատիի համալսարանում 1947 թվականին, Փոլ Հերջետի ղեկավարության տակ։ Հերջետի թոշակի անցնելուց հետո, 1978 թվականին կենտրոնը տեղափոխվեց Սմիթսոնյան աստղաֆիզիկական աստղադիտարան, և ղեկավար նշանակվեց Բրայան Մարսդենը։ 2006 թվականից ՓՄԿ տնօրեն է նշանակվել Թիմոտի Սպարը։

Տես նաև
-------

* Աստղադիտարանների կոդերի ցանկ
* Աստերոիդի ժամանակավոր նշանակում

Արտաքին հղումներ
----------------

* Փոքր մոլորակների կենտրոն Վիքի-ռեսուրսում (անգլ.)
* Փոքր մոլորակների կենտրոն, պաշտոնական կայք (անգլ.)
* Փոքր մոլորակների կատալոգ Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (անգլ.)
* MPCORB ուղեծրերի կատալոգ (անգլ.)
* Սմիթսոնյան աստղաֆիզիկական աստղադիտարան (անգլ.)
**Գեորգի IV Լաշա** (1191, Վրաստան - 1223, Բագավան), Վրաստանի արքա Բագրատիոնիների տոհմից, որն իշխել է 1213-1223 թվականներին։

Կյանք
-----

Գեորգի Լաշայի թագավորական հրովարտակը իր խելրթվայի հետ, 1222 թվական, պահվում է Թբիլիսիում՝ Վրաստանի ազգային արխիվում
Թամար թագուհու և նրա ամուսին Դավիթ Սոսլանի որդին՝ Գեորգին, 1207 թվականին իր մոր կողմից հայտարարվել է գահակից։ Ըստ վրաց մատենագիրների՝ երկրորդ անունը՝ *«Լաշա»-ն*, նշանակում է «աշխարհի լուսավորիչ» (*a-lasha* աբխազերեն նշանակում է *լույս*)։ Նա իշխանական տիրույթներ ուներ Ջավախքում, որոնք կենտրոնացված էին Ալաստանիում, ինչի համար նա կրում էր «Ջավախքի տիրակալ» տիտղոսը․ դրա մասին վկայում է նրա անունով հատված արծաթե մետաղադրամները։

Գեորգի IV-ը շարունակել է Թամար թագուհու քաղաքականությունը, որի նպատակն էր հզորացնել վրացական ֆեոդալական պետությունը։ 1210-ական թվականներին հարևան մուսուլմանական նահանգներում նա ճնշել է ապստամբությունները և 1220 թվականին սկսել պատրաստվել դեպի Երուսաղեմ ուղղված լայնածավալ արշավանքին՝ օգնելու խաչակիրներին։ Այնուամենայնիվ, մոնղոլների մոտենալը վրացական սահմաններին խաչակիրների ծրագրերը ի դերև է հանել։ Մոնղոլական առաջին արշավանքի ժամանակ՝ 1221-1222 թվականներին, մոնղոլները հաղթանակ տարան վրացական երկու զորքերի նկատմամբ և անցան Հրավային Կովկաս։ Վրաստանը մեծ կորուստներ է կրել այս պատերազմի պատճառով․ ինքը Գեորգի Լաշան նույնպես ծանր վիրավորվել է։ Ապա Գեորգի Լաշան գնացել է Հայաստան՝ Բագավան՝ ամուսնացնելու իր քրոջը Շիրվանի շահի հետ և ապահովելու նրա ժառանգորդությունը։ Գեորգի Լաշան դարձել է հաշմանդամ և 31 տարեկան հասակում վաղաժամ մահացել Բագավանում։ Նրան ժառանգել է նրա քույրը՝ Ռուսուդանը։

Գեորգ Լաշան հայտնի էր որպես բաց հայացքների տեր մարդ և շատ քննադատության է հանդիպել պահպանողական ֆեոդալական հասարակության կողմից։ Ազնվականները և քրիստոնեական քահանաները մերժել են նրա կնոջը և չեն համարել նրան թագուհի, քանի որ նա հասարակ մարդկանց ընտանիքից մի աղջիկ էր։ Ի վերջո, թագավորը ստիպված էր փոխզիջման գնալ և պաշտոնապես բաժանվել նրանից՝ հրաժարվելով, սակայն, ամուսնանալ որևէ այլ մեկի հետ։

Որոշ միջնադարյան աղբյուրներ Գեորգ IV-ին բնութագրում են որպես իմաստուն կառավարիչ և խիզախ ռազմիկ, իսկ մյուսները մատնանշում են նրա անբարոյական ապրելակերպը և հակվածությունը միստիցիզմի և նույնիսկ Սուֆիզմի։

Նա ուներ Դավիթ անունով որդի (ապագա թագավոր Դավիթ VII Ուլուն)։ Գեորգին թաղված է Գելաթի վանքում։

Աղբյուրներ
----------

* Halfter, P. "Die militärischen Triumphe der Georgier und ein wenig beachtetes Erdbeben an der Grenze Armenisch-Kilikiens (c. Ende August 1213)," *Le Muséon*, 122,3-4 (2009), pp. 423–447.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Hewitt George, ed. (1998)։ *The Abkhazians. A Handbook*։ St. Martin's Press։ էջ 44։ ISBN 0-312-21975-X
2. ↑  Paghava Irakli (2011)։ «ჯავახთ უფლის მონეტები—კომპლექსური ანალიზი» [The coins of Javakht'-Upali'. A complex analysis]։ *Saistorio Krebuli* (Georgian) (Tbilisi) **1**: 291–343։ ISSN 1987-7285
3. ↑  Gracias, Luke - The Devil's Prayer - Australian eBook Publisher, 2016, 9781925427332 pp 350-351

Արտաքին հղումներ
----------------

* 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Գեորգի IV Լաշա Վիքիպահեստում |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Աբաջիև ազգանունով այլ մարդկանց մասին:*

**Գեորգի Աբաջիև** (մակեդոներեն՝ Ѓорѓи Абаџиев, հոկտեմբերի 7, 1910(1910-10-07) կամ 1910, Դոյրան, Հյուսիսային Մակեդոնիա - օգոստոսի 2, 1963(1963-08-02) կամ 1963, Սկոպիե, Մակեդոնիայի Սոցիալիստական Հանրապետություն, ՀՍՖՀ), մակեդոնացի արձակագիր, լրագրող։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին ծնողները գաղթել են Բուլղարիա։ Սովորել է Սոֆիայի համալսարանում։ 1930-40-ական թվականներին ակտիվ մասնակցություն է ունեցել մակեդոնացի էմիգրանտների առաջադեմ շարժմանը, եղել է «Մակեդոնյան լուրեր» թերթի խմբագիրը (1935-1937) և Սոֆիայում մակեդոնական խմբակի հիմնադիրներից մեկը (1938-1941)։ Աշխատակցել է բուլղարական մի շարք առաջադիմական ամսագրերի։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին ընդհատակյա աշխատանք է տարել ընդդեմ ֆաշիստների։ 1948 թվականին վերադառնալով Հարավսլավիա՝ աշխատանքի է անցել Սկոպյեում։

Լույս են տեսել Աբաջիևի «Աշխատանք և մարդիկ» (1938), «Նոժի հերոսները» (1953), «Վերջին հանդիպում» (1953) պատմվածքների ժողովածուները, «Ավազակների որջը» (1954) և «Անապատ» (1961) վեպերը, այնուհետև՝ պատմվածքների մի շարք ժողովածուներ։ 1972 թվականին լույս է տեսել Աբաջիևի ստեղծագործություն չորսհատորյակը։

Գեորգի Աբաջիևը հայերեն
----------------------

* Ծխախոտատուփը։ Մակեդոնական պատմվածք, Ե. «Սովետական գրող», 1979, էջ 10-26։ Թարգմ.՝ Հրաչյա Թամրազյան։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Մակեդոնական պատմվածք, Ե. «Սովետական գրող», 1979, էջ 10։


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Find A Grave |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ ռուսական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 13023516 · BNF: 11193201z · CONOR: 37315683 · GND: 128553014 · ISNI: 0000 0001 2096 0429 · LCCN: n85123408 · NKC: js2010525119 · NLA: 35845705 · NTA: 133719499 · NUKAT: n01044301 · SUDOC: 149753160 · VIAF: 45356985 · WorldCat VIAF: 45356985 |

 |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գեորգի III (այլ կիրառումներ)

**Գեորգի III** (վրաց.՝ გიორგი III, 16-րդ դար - 1639), Բագրատունիների դինաստիայից, եղել է Իմերեթիի արքայատնից 1605-1639 թվականներին։ Գեորգին եղել է խորթ եղբայրը Իմերեթի Ռոստոմի։ Նրա հեղինակությունը լրջորեն ընկել է Լեվան II Դադյանի՝ Մեգրելիի իշխանի պատճառով, որի ազդեցությունը տարածվում էր Արևմտյան Վրաստանի վրա։ Գեորգին փորձել է սահմանափակել նրա իշխանությունը, բայց չի հաջողվել։ 1623 թվականին Լեվանը մեգրելական բանակի հետ միասին ծանր պարտություն է կրել թագավորական զորքերից։ Դաշնակիցներ փնտրելիս Գեորգին ամուր կապեր է ստեղծել Արևելյան Վրաստանի ազդեցիկ Գեորգի Սաակաձեի հետ, որը օգտագործել է իմերեթական ուժերը ընդդեմ թագավորի` Թեյմուրազ I Կախեթցու։ Սաակաձեի պարտությունից հետո` 1626 թվականին, Գեորգին կապ է հաստատում Թեյմուրազի հետ և ամուսնացնում իր որդուն` Ալեքսանդր III Իմերեթցուն Թեյմուրազի դստեր` Դարեջանի հետ (1629): Սակայն դա չի չի կանխում ֆեոդալական անարխիաները, և շարունակվում են։ Իր գահակալության ավելի ուշ շրջանում Գեորգին հերթական անգամ Լեվան Դադյանի դեմ է դուրս գալիս, բայց պարտվում է և գերի վերցվում։ Նրան ազատում է որդին` Ալեքսանդրը, բայց Գեորգին երկար չի ապրում, մահանում է 1939 թվականին։

Գեորգի III-ը ամուսնացել է Թամարի հետ։ Նա ունեցել է չորս որդի և մեկ դուստր։

* Ալեքսանդր III Իմերեթցի (1609–մարտի 1-1660), Իմերեթիի թագավոր.
* Ռոստոմ-1619–1639 թվականներ.
* Արքայազն Մամուկ Իմերեթցի, (մահացել է 1654)։

Գրականություն
-------------

* Вахтанг Гурули, Мераб Вачнадзе, Михаил Александрович Бахтадзе. «История Грузии (с древнейших времён до наших дней)».

История Царства Грузинского: Жизнь Имерети

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Pas L. v.* Genealogics — 2003.


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Rodovid |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուսի և Եփրոնի |

 |
Կատեգորիա:Կաղապարներ:Արյուն}}

**Էոզինոֆիլային գրանուլոցիտներ** (սեգմենտակորիզային էոզինոֆիլներ, էոզինոֆիլային լեյկոցիտներ)՝ արյան գրանուլոցիտար լեյկոցիտների տարատեսակ են և իմուն համակարգի բաղադրիչներից մեկը, որոնք պատասխանատու են բազմաբջջային պարազիտների և որոշ ինֆեկցիաների դեմ պայքարի համար։ Պարարտ բջիջների հետ միասին նրանք կարգավորում են ալերգիաների հետ ասոցացված մի շարք պրոցեսներ։

Էոզինոֆիլները պերիֆերիկ արյան մեջ
Նրանց անվանումը պայմանավորված է այն փաստով, որ Ռոմանովսկու մեթոդով ներկման ժամանակ ինտենսիվորեն ներկվում է էոզին թթվային ներկով և չի ներկվում հիմնական ներկերով, ի տարբերություն բազոֆիլների (ներկվում են միայն հիմնային ներկերով) և նեյտրոֆիլների (կլանում են ներկերի երկու տեսակները)։ Էոզինոֆիլների մեկ այլ տարբերակիչ նշան է հանդիսանում երկբլթային կորիզը (նեյտրոֆիլների մոտ այն ունի 4-5 բիլթ, իսկ բազոֆիլների կորիզը սեգմենտավորված չէ)։
Էոզինոֆիլները ունակ են ակտիվ ամեոբանման շարժման, էքստրավազացիայի (անցում արյունատար անոթների պատերի սահմաններից դուրս) և քեմոտաքսիսի (գերազանցապես դեպի բորբոքման օջախի կամ վնասված հյուսվածքի ուղղությամբ շարժում)։
Էոզինոֆիլները, ինչպես և նեյտրոֆիլները, ունակ են ֆագոզիտոզի, բայց հանդիսանում են միկրոֆագեր, քանզի ի տարբերություն մակրոֆագերի, կարող են կլանել միայն համեմատաբար փոքր օտար մասնիկները կամ բջիջները։ Սակայն այն չի հանդիսանում «դասական» մակրոֆագ, քանի որ ֆագոզիտոզը նրա հիմնական ֆունկցիան չէ։ Նրանց հիմնական դերը Ig E սպոցիֆիկ Fc-ռեցեպտորների էքսպրեսիան է։ Ֆիզիոլոգիորեն դա արտահայտվում է էոզինոֆիլների ոչ թե ֆագոցիտար, այլ հզոր ցիտոտոքսիկ հատկություններով, ինչպես նաև հակապարազիտար իմունիտետում նրանց ակտիվ մասնակցությամբ։
Էոզինոֆիլները նաև ունակ են կլանել և կապել հիստամինը և ալերգիայի ու բորբոքման մի շարք այլ մեդիատորներ։ Նրանք օժտված են նաև անհրաժեշտության դեպքում այդ նյութերը ձերբազատելու հատկությամբ, ինչպես բազոֆիլները։ Այսինքն կարող են ունենալ ինչպես պրոալերգիկ, այնպես էլ պաշտպանական հակալերգիկ դեր։

Առողջ մարդու լեյկոցիտների կազմում էոզինոֆիլները կազմում են 2-5% (1 միկրոլիտրում հաշվվում է մոտ 120-350էոզինոֆիլ)։ Նրանց տոկոսային պարունակությունը մեծանում է ալերգիկ հիվանդությունների ժամանակ։ Արյան մեջ էոզինոֆիլների քանակի ավելացումը կոչվում է էոզինոֆիլիա, իսկ նվազումը՝ էոզինոպենիա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  ↑ Клиническая интерпретация лабораторных исследований под ред. проф. Белевитина А.Б. СпБ, 2006, стр 43


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Արյուն |
| --- |
|  |
| Արյունաստեղծում | 
Մարդու ոսկրածուծ •
Էրիթրոպոեզ •
Լեյկոպոեզ
 |
|  |
| Կառուցվածք | 
Պլազմա •
Էրիթրոցիտներ •
Հեմատոկրիտ •
Թրոմբոցիտներ •
Լեյկոցիտներ
(Գրանուլոցիտներ
(Նեյտրոֆիլներ •
Էոզինոֆիլներ •
Բազոֆիլներ) •
Ագրանուլոցիտներ
(Լիմֆոցիտներ
(T-լիմֆոցիտներ •
B-լիմֆոցիտներ •
NK-) •
Մոնոցիտներ))
 |
|  |
| Կենսաքիմիա | 
Արյան խումբ •
Ռեզուս գործոն •
Արյան բուֆերային համակարգեր
(Ացիդոզ •
Ալկալոզ) •
Շիճուկ •
Գլիկեմիա
(Հիպեր- •
Հիպո-)
 |
|  |
| Հիվանդություններ | 
Անեմիա •
Լեյկոզ •
Կոագուլոպատիա
(Հեմոֆիլիա •
Վիլեբրանդի հիվանդություն) •
Հեմոբլաստոզներ
 |
|  |
| Տես նաև | 
Հեմատոլոգիա •
Օնկոհեմատոլոգիա
 |

 |
**Ֆեմինիզացիա** (ֆր.՝ feminisation, լատ.՝ femina - Կին, էգ), **կանացիացում**, **իգականացում**, արական
սեռի անհատների օրգանիզմում իգական երկրորդային սեռական հատկանիշների ի հայտ գալը։

Նկատվում է արու ձկների, երկկենցաղների, թռչունների, կաթնասուն կենդանիների և մարդու մոտ։ Փորձառական ճանապարհով ֆեմինիազացիա կարելի է առաջացնել ամորձատած արուներին ձվարան փոխպատվաստելով կամ իգական սեռական հորմոններ (էսարոգեններ) ներարկելով։

XX դ. 20-ական թթ. փորձառական ֆեմինիազացիան առաջինն իրականացրել է Մ. Զավադովսկին՝ ամորձատած աքաղաղի ձվարան փոխպատվաստելով։ Ամորձատած արու կաթնասուններին (ծովախոզուկ, առնետ) ձվարան փոխպատվաստելիս կամ էստրոգեններ ներարկելիս նկատվում է իգական սեռական բնազդ։

Մարդկանց ֆեմինիազացիա
---------------------

Տղամարդու ֆեմինիազացիան բնորոշվում է հոգեսեռական (պսիխոսեքսուալ) կամ մարմնակազմի կանացի տիպի այլափոխմամբ։ 
Լինում է 2 ձևի

* Առաջին դեպքում բնորոշվում է տղամարդու օրգանիզմում իգական հորմոնների գերարտադրությամբ, որը կարող է հանդես գա միանգամայն առողջ տղամարդու մոտ՝ մակերիկամների, ամորձիների կամ այլ տեղակայման էստրոգենսյին ուռուցքների գոյացման հետևանքով։ Նման դեպքերում, չնայած տղամարդու օրգաններն առավել զգայուն են արական սեռական հորմոնների հանդեպ, սակայն էստրոգենների չափից ավելի արտադրության հետևանքով տղամարդու կրծքագեղձերը մեծանում են (գինեկոմաստիա), ճարպը դասավորվում է կանացի տիպի, ձայնը, շարժումները, բնավորությունը դառնում են կանացի։ Բուժումը կատարվում է վիրաբուժական ճանապարհով, կատարելով էստրոգեններ արտադրող ուռուցքի հեռացում։
* Երկրորդ ձևի դեպքում սեռական հորմոններն արտադրվում են բնականոն չափերով ու փոխհարաբերությամբ, սակայն անհատի հյուսվածքներն առավել զգայուն են իգական հորմոնների հանդեպ։ Առաջանում է գեների մուտացիայի հետևանքով։

Արտաքին սեռական օրգանները լինում են տիպիկ կանացի։ Ունենում են կանացի հոգեսեռական կողմնորոշում։ Նման անհատներն ամուսնանում են որպես կին, 
ֆիզիկապես շատ ավելի ուժեղ են, քան կանայք։ Այս ձևն առավել հաճախ բնորոշ է ռեկորդակիր կանանց։ Ներկայումս միջազգային մրցումների ժամանակ անպայման ստուգվում է կին մարզիկների քրոմոսոմային կազմը և եթե հայտնարերվում է տեստիկուլյար ֆեմինիազացիա, նրանք զրկվում են մրցումներին մասնակցելու իրավունքից։

Բուժումը նույնպես կատարվում է վիրահատական ճանապարհով, եթե հեշտոցը կարճ է, երկարացնում են, ամորձիները որովայնի խոռոչից դուրս են հանվում մաշկի տակ կամ հեռացվում, այնուհետև կիրառվում է էստրոգենային բուժում (մինչև 40—50 տարեկանը)։

Ֆեմինիազացիա նկատվում է նաև ամորձատման (որոշ հիվանդությունների բուժման նպատակով), վաղ մանկական տարիքում սերմնաբշտերի հեռացման հետևանքով։

Տես նաև
-------

* Մասկուլինիզացիա

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
**Ամանորը Բուլղարիայում**, տոն, որը Բուլղարիայում՝ ըստ Գրիգորյան օրացույցի, նշվում է դեկտեմբերի 31-ի գիշերը, լույս հունվարի 1-ին։ Բուլղարիայում Նոր Տարին ավանդության համաձայն նշում են տունը։ Եթե տանը կա երեխա, ապա նա կանգնում է Նոր Տարվա տոնածառի մոտ և հյուրերի համար Նոր Տարվա երգեր է երգում։ Չնայած նրան, որ Բուլղարիան ուղղափառ երկիր է, Նոր տարին այնտեղ նշում են Գրիգորյան օրացույցի ժամանակագրությամբ, ի տարբերություն Ռուսաստանի։

Տոնի բնութագրում
----------------

Նոր Տարվա նախաշեմին Բուլղարիայում նշվում է Սուրբ Բարսեղ Կեսարացիի տոնը կամ ավելի հայտնի է այն ինչպես «Սուրվակի»։ Որպեսզի Բուլղարիայում մարդիկ նշեն Նոր տարին, նրանց մոտ ընդունված է ամբողջովին նոր շորեր հագնել։

Նոր տարվա ընթրիք
----------------

Ինչպես Ռուսաստանում այնպես էլ Բուլղարիայում համարվում է, որ որքան հարուստ է Նոր Տարվա ընթրիք, այնքան հարուստ կլինի տարին։ Բուլղարիայում կա մի ավանդույթ, որ Նոր Տարվա նախաշեմին սեղանի կենտրոնում դնում են մի բոքոն հաց, որում դնում են մետաղադրամ։ Հետո հացը կտրում են և ամեն մի ընտանիքի անդամ որոնում է իր կտորում մետաղադրամը։ Գտնողին հաջողությունը ուղեկից կլինի մի ամբողջ եկող տարի։ Ավանդական կերակուրը բուլղարական Նոր տարում Բուլղարական Բանիցան է (պանրով կարկանդակ)։

Խաղեր
-----

Բուլղարիայում կա ավանդույթ Նոր Տարվա սեղանի համար անակնկալ կանխատեսումները պահել տորթերում կամ կարկանդակներում։ Սեղանում դրվում է կարկանդակ, որում դրված են թղթիկներ ցանկություններով։ Այստեղ ցանկանում են և՛ առողջություն, և՛ հաջողություն, և՛ սեր, և ձեռքբերումներ։ Ամբողջ ընտանիքը ծիծաղում է, երբ իննսունամյա պապիկին ընկնում է «սեր», իսկ փոքրիկ երեխային՝ «հաջողություն աշխատատեղում»։

Գուշակություններ
----------------

Որոշ շրջաններում աղջիկները գուշակություններ են անում իրենց կողակցի համար կապելով մատանուն թել, որի մի ծայրը կապում են թփից։ Բուլղարացիների մոտ նաև ընդունված է մատանիներով թակել իրար, ճիշտ այնպես, ինչպես Ռուսաստանում՝ բաժակներով։

Համբույր մթության մեջ
---------------------

Բուլղարիայում Ամանորի կապակցությամբ, երբ թակում են ժամերը, ամանդաբար 3 րոպեով լույսերը անջատվում են համբույրների համար։ Երբեմն բուլղարացինեևը նաև հայտարարում են մրցույթ՝ որ զույգը առավել երկար կհամբուրվի։ Այդպիսի գործողությունը անխտիր արտահայտում է սեփական սիրո, երջանկության և հաջողության ցանկությունը նոր տարվա ընթացքում։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Видео рассказ про Новый год и Рождество в Болгарии
* Новый Год в Болгарии
* Новый Год в Софии
**Հայաստանի տեղական ինքնակառավարումը** հանրային կառավարման համակարգ է, որը համայնքի բնակչությանը վերապահում է տեղական նշանակության հարցերն ինքնուրույն լուծելու, համայնքային ունեցվածքն օգտագործելու և տնօրինելու իրավունք։ Ինքնակառավարումն իրականացվում է ընտրովի մարմինների՝ համայնքի ավագանու (ներկայացուցչական մարմին) և ղեկավարի (գործադիր մարմին, քաղաքում՝ քաղաքապետ, գյուղում՝ գյուղապետ) միջոցով։ Յուրաքանչյուր քաղաքային կամ գյուղ, համայնք ներառում է մեկ կամ մի քանի բնակավայր։ Հայաստանում կա 998 բնակավայր, որոնք միավորված են 915 համայնքում, 49-ը քաղաքային են, 866-ը՝ գյուղական։ Տեղական ինքնակառավարման մարմինները (ՏԻՄ) ընտրվում են 4 տարի ժամկետով՝ ուղղակի և գաղտնի քվեարկությամբ։ Համայնքի ավագանու անդամների թիվը (5-15 մարդ) պայմանավորված է համայնքի բնակչության քանակով։ ՀՀ ՏԻՄ-ի 1-ին ընտրություններն անցկացվել են 1996-ի նոյեմբեմբերի 10-ին։ ՀՀ ՏԻՄ-ի համակարգի զարգացման նպատակով համայնքներին է վերապահվել գույքահարկի և հողի հարկի գանձման վարչարարությունը։ Համայնքների ներդաշնակ զարգացումն ապահովելու, նրանց ֆինանսական, հնարավորությունների միջև առկա տարբերությունը նվազեցնելու նպատակով 1998-ին ընդունվել է «Ֆինանսական համահարթեցման մասին» ՀՀ օրենքը։ ՀՀ-ն 2002-ին միացել է «Տեղական ինքնակառավարման մասին» Եվրոպական՝ խարտիային։ Նույն տարում ընդունվել է «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքը, 2004-ին՝ «Համայնքային ծառայության մասին» ՀՀ օրենքը, որը կարգավորում է համայնքային ծառայության պաշտոնների և դասային աստիճանների դասակարգման, պաշտոնի նշանակման, համայնքային ծառայության կազմակերպման, ղեկավարման և այլ հարաբերություններ։ 2005-ի 
նոյեմբերի 27-ի սահմանադրական Փոփոխություններով (Սահմանադրոթյան 7-րդ գլուխ) ՏԻՄ-ի լիազորությունների ժամկետը 3-ից դարձել է 4 տարի (հոդված 107), Երևանին տրվել է համայնքի կարգավիճակ (հոդված 108), համայնքի ղեկավարի պաշտոնանկության դեպքում պարտադիր է Սահմանադրական դատարանի եզրակացությունը (հոդված 109), համայնքները կարող են միանալ կամ առանձնանալ միմյանցից, ինչպես նաև միջհամայնքային միավորումներ ստեղծել՝ օրենքով սահմանված կարգով (հոդված 110) և այլն։ ՏԻՄ-ի նստավայրի շենքի վրա տեղադրվում է ՀՀ պետական դրոշը։ 

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակը վերցված է* *Հայաստան հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |
**Ստրատոնավորդների հուշարձան** (ռուս.՝ Памятник героям-стратонавтам), ստրատոնավորդներ Պավել Ֆեդոսեենկոյի, Անդրեյ Վասենկոյի և Իլյա Ուսիսկինի հուշարձանը, որը տեղադրվել է Սարանսկի երկաթուղային կայարանի դիմացի հրապարակում 1963 թվականի հունվարի 30-ին։

Պատմություն
-----------

Ստրատոնավորդների՝ Պ. Ֆեդոսեենկոյի, Ի. Ուսիսկինի, Ա. Վասենկոյի (ձախից աջ) դիմանկարները հուշարձանի վրա
1934 թվականի հունվարին Պավել Ֆեդոսեենկոն, Անդրեյ Վասենկոն և Իլյա Ուսիսկինը «Օսոավիախիմ -1» ստրատոստատով բարձրացել են 22 կմ բարձրության վրա։ Ստրատոստատը մշակվել է թռիչքի մասնակիցներից մեկի`Անդրեյ Վասենկոյի կողմից։ Ստրատոստատը վայրէջքի ժամանակ վթարի է ենթարկվել, այն կործանվել է Մորդովիայի հարավում գտնվող Պոտիժ-Օստրոգի գյուղի մոտակայքում, և թռիչքի մասնակիցները մահացել են։

Սկզբում հուշարձանը նախատեսվում էր տեղադրել ստրատոստատի անկման վայրում, այնուհետև որոշվել է այն տեղադրել Մորդովիայի մայրաքաղաք Սարանսկում։ Հուշարձանի առաջին նախագծի իրականացմանը խոչընդոտել է Հայրենական մեծ պատերազմը։ Հուշարձանի կառուցման համար համամիութենական մրցույթ հայտարարվել է միայն 1957 թվականին։

Հուշարձանն իրենից ներկայացնում է ավիացիոն սաղավարտով, ծածանվող բաճկոնով, սվիտերով և ավիատորի կոշիկներով երիտասարդ տղամարդու ֆիգուր՝ տեղադրված բարձր գլանաձև պատվանդանի վրա՝ պատված լաբրադորիտով։ Պատվանդանի վրա քանդակված են երեք ստրատոնավորդների դիմանկարներ և մակագրություն՝ «Հերոս ստրատոնավորդներին»։

Հուշարձանի հեղինակներն են քանդակագործ Ա. Ա. Պիսմենին և ճարտարապետ Ալեքսեյ Դուշկինը։

Հուշարձանի բացմանը ներկա են գտնվել ստրատոնավորդների հարազատները, որոնք այցելել են գավառագիտական թանգարան, կիսվել իրենց հիշողություններով և թանգարանին հանձնել ստրատոնավորդների անձնական իրեր, լուսանկարներ ու փաստաթղթեր։

Գրականություն
-------------

* *Зараева Н.* Прорыв в стратосферу. - Саранск: Известия Мордовии, № 14, 30 января 2004.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Градостроительные ориентиры российских столиц: Саранск: монография / В. Ф. Вавилин, В. А. Моисеенко, В. В. Вавилин; под общ. ред. В. Ф. Вавилина. - Саранск: Изд-во Мордов. ун-та, 2009. - С. 372-376. - 604 с. - ISBN 978-5-7103-2133-1.
**Փոքր Հայքի մանրանկարչության դպրոց**, հայկական մանրանկարչության դպրոց, որը սկզբնավորվել է Փոքր Հայքում՝ 11-րդ դարում։

Պատմություն
-----------

11-րդ դարում՝ Մեծ Հայքում, նույն դարի 2-րդ կեսից նաև Փոքր Հայքում ստեղծված ձեռագրերում (Անի-Արշարունիքի և Փոքր Հայքի ու Մելիտենեի) շարունակվել է Մլքե թագուհու (պահպանվել են հելլենա-քրիստոնեական արվեստի առավել արժեքավոր առանձնահատկությունները) և Էջմիածնի Ավետարանների պատկերազարդման տիպը։

«Վեհափառի Ավետարան»-ի էջերից մեկը
11-րդ դարի առաջին հայկական պատկերազարդ ձեռագիրը «Ադրիանուպոլսի Ավետարանն» է, որտեղ ավետարանիչների և «Աստվածամայրը Մանկան հետ» դիմապատկերներն աղոտ հիշեցնում են Մակեդոնիայի 12-րդ դարի բյուզանդական որմնանկարների (Օխրիդ, Կուրբինովո, Ներեզի) ոճը։ 11-րդ դարում Փոքր Հայքում, Հյուսիսային Միջագետքում, Բարձր Հայքում, Կապադովկիայում, որտեղ հայերը գրեթե հունացել էին, վերականգնվել է հայկական աշխույժ կյանքը, երևան են եկել զանազան գրչատներ։ Կղոտ գավառի Թալաշա վանքում (Եփրատ գետի ափին) 1018 թվականին տիկին Ծովուկի պատվերով ընդօրինակվել է մի ձեռագիր՝ պարզունակ խորաններով, թռչնապատկերներով, չորս ավետարանիչների դիմանկարներով, որոնք հիշեցնում են Աղթամարի Սուրբ Խաչ եկեղեցու որմնանկարների դեմքերը։

10-11-րդ դարերի գլուխգործոց է 1038 թվականի Ավետարանը (գրիչ՝ Եվարգրիս, Մատենադարան, ձեռագիր թիվ 6201), որը ոճով մոտ է «Ծուղրութի Ավետարան»-ին և «Վեհափառի Ավետարան»-ին։ 1038 թվականի մատյանի և «Վեհափառի Ավետարան»-ի մի քանի մանրանկարներում խորանների կառուցվածքը կորցրել է ճարտարապետական տրամաբանությունը, համակենտրոն կամարները հանգչում են ոչ թե խոյակին, այլ սյան քիվին, պահպանվել է Դուրա-Եվրոպոսի (3-րդ դար) ասորա-պաղեստինյան վաղքրիստոնեական պարզագույն ոճը։ Ասորա-եգիպտական ազդեցությունը նկատվում է նաև պատկերագրության մեջ (Մարիամը և Հովսեփը ներկայացված են լուսապսակներով՝ դեմ դիմաց, և այլն)։

Գրաֆիկ-սխեմատիկ այս ուղղությունը շարունակվել է նաև 11-րդ դարի կեսերին, հիմնականում՝ Փոքր Հայքում ստեղծված ձեռագրերում, որոնք վանական արվեստի հազվագյուտ նմուշներ են։ 1041 թվականին Սեբաստիայում ընդօրինակված «Մալաթիայի Ավետարան»–ի (Երուսաղեմի մատենադարան, ձեռագիր թիվ 3624) հիշատակարանում նշված են գրիչ Սամուելի, Բյուզանդիայի Միքայել կայսեր և Հայոց Պետրոս Ա Գետադարձ կաթողիկոսի անունները։

Փոքր Հայքի ձեռագրերի խորանները զարդարված են բուսական ու երկրաչափական մոտիվներով, թռչնապատկերներով և հուշկապարիկներով։ «Մալաթիայի Ավետարանը», նաև 1057 թվականի ձեռագիրը (Մատենադարան, ձեռագիր թիվ 3784) ունեն ընդարձակ պատկերաշար։ Տերունական շարքն ավարտվում է չորս ավետարանիչների և Խաչի պատկերներով։ Պատկերաշարի վրա նկատելի է բյուզանդական ազդեցությունը, որոնք թերևս ոչ թե պատմողական (ինչպես «Վեհափառի Ավետարանը»), այլ ծիսական բնույթի են։ Ասորական ազդեցությամբ ստեղծված «Խորհրդավոր ընթրիքին» հատուկ է կիսաբոլոր սեղանը։ Ի հայտ են եկել նաև նոր թեմաներ՝ «Հուդայի համբույրը», «Թաղումը», «Դժոխքի ավերումը»։ Մարդկանց և առարկաների պատկերները խիստ պայմանական են և սխեմատիկ, ձեռագրերը հարուստ են շղագիր և բոլորգիր մակագրություններով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  Այվազյան Հովհաննես, ed. (2015)։ *Հայ գրատպություն և գրքարվեստ. հանրագիտարան*։ Երևան: Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն։ էջեր 1092–1093։ ISBN 978-5-89700-042-5