recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**«Սնիչներ»**, 1989 թվականի ձեռքով նկարված մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ՝ Թեոդոր Սուս Գեյսելի *«The Sneetches»* հեքիաթի մոտիվներով։

Սյուժե
------

Սնիչները լողափում ապրող թռչուններ են, որոնք նման են հավերի։ Նրանցից որոշները կրծքավանդակին աստղ ունեն, իսկ մյուսները՝ ոչ։ Այն սնիչները, որոնք կրծքավանդակին ունեն աստղ, հպարտանում են դրանով և իրենց մոտ չեն թողնում նրանց, ովքեր չունեն աստղ, և հասարակ են։ Սակայն իրավիճակը փոխվում է, երբ վաճառականը մեքենայով լողափ է գալիս, գումարի դիմաց սնիչին աստղ ավելացնելու կամ տանելու պայմանով։ Երբ բոլորը դառնում են բարձրաշխարհիկ, իսկ բարձրաշխարհիկ զվարճանքները դադարում են այդպիսին լինել, ի ծնե աստղեր ունեցողները գնում են մաքրելու իրենց աստղերը և շարունակել բարձրաշխարհիկ մնալ առանց աստղերի։ Գործընթացը կրկնվում է այնքան ժամանակ, քանի դեռ գումարը չէր սպառվել։ Վաճառականը, բավարարված շահույթով, թողնում է լողափը ավերված և ամայացած, հեռանում։

Ստեղծողներ
----------

|  |  |
| --- | --- |
| Ռեժիսոր | Ալեքսեյ Կաարաև |
| Սցենարիստ | Ալեքսեյ Կարաև |
| Նկարիչ-բեմադրողներ | Սերգեյ Այտունդինով, Վալենտին Օլշվանգ |
| Նկարիչ-անիմատորներ | Սերգեյ Այտունդինով, Ալեքսեյ Կարաև |
| Օպերատոր(չաշխատող հղում)
 | Սերգեյ Ռեշետնիկով |
| Երգահան | Վյաչիսլավ Բեկով |

Փառատոններ և մրցանակ
--------------------

1989 թվականին երկրորդ մրցանակը *IFF* անիմացիոն ֆիլմում՝ Լոս Անջելես (ԱՄՆ) ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Караев Алексей Борисович: Биография, Призы

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Սնիչներ» մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում
* «Սնիչներ» «Հայրենական կինոյի հանրագիտարան» կայքում
**Կիսամայի ազգային պարկը** անգլ.՝ Parque Nacional do Quiçama կամ Parque Nacional da Quissama) հյուսիսարևմտյան Անգոլայի ազգային պարկն է։ Այն Անգոլայում գործող միակ ազգային պարկն է, իսկ մյուսները Անգոլայի քաղաքացիական պատերազմի հետևանքով խարխուլ վիճակում են։ Պարկը գտնվում է Անգոլայի մայրաքաղաքից՝ Լուանդայից, 70 կմ հեռավորության վրա։ Այգին ընդգրկում է 3 միլլիոն ակր (12,000 կմ²)։

Պատմություն
-----------

Կիսամա ազգային պարկը ստեղծվել է, որպես խաղաղ արգելոց 1938 թ.-ին։ Այն կազմավորվել է 1957 թվականին։ 1957 թ.-ի հունվարին, այն հռչակվեց, որպես ազգային պարկ Անգոլայի անդրծովյան նահանգների պորտուգալական վարչակազմի կողմից։ Այգում մեկ անգամ եղել է խաղաղ կենդանիների առատություն, ինչպիսիք են՝ փղերը և հսկա սամույրը, սակայն 25 տարվա քաղաքացիական պատերազմի ընթացքում լայնամասշտաբ որսագողության հետևանքով կենդանիների բնակչությունը գրեթե վերացել է։ 2001 թ.-ին Կիսամա հիմնադրամը, մի խումբ անգոլացիներ և հարավաֆրիկացիներ նախաձեռնել էին «Նոյյան տապանի գործողությունը»՝ տեղափոխել կենդանիներ, հատկապես փիղ, հարևան Բոտսվանայից և Հարավային Աֆրիկայից։ Այդ կենդանիները, որոնք իրենց երկրում գերբնակված այգիներից էին, հարմարվել են փոփոխությանը։ Նոյյան տապանը պատմության մեջ իր տեսակի ամենալայն կենդանական տեղափոխությունն էր և այգու կայունությունը վերադարձավ իր բնական վիճակին։

2005 թվականից նաև առյուծների պահպանությունն է իրականացվում։

Այգու հատկանիշները
------------------

Այգուն, արևմուտքից սահմանակից է Ատլանտյան օվկիանոսը 120կմ հեռավորության վրա։ Հյուսիսային սահմանում՝ Կվանզա գետը, իսկ հարավային սահմանում Լոնգա գետը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  FRAMEOWRK REPORT ON ANGOLA’S BIODIVERSITY p.22-23// Ministry of Environment
2. ↑  IUCN Cat Specialist Group (2006). Conservation Strategy for the Lion *Panthera leo* in Eastern and Southern Africa. IUCN, Pretoria, South Africa.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Kissama Foundation
* The Didion Group, US Kissama Reps Archived 2002-09-26 at the Wayback Machine.
* Angola em Fotos
* Angola em Fotos
* Parques Naturais e Zonas Protegidas de Angola
* Safari Tour Operators specialising on Kissama trips

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 4700147373420141580004 · WorldCat VIAF: 4700147373420141580004 |

 |
**Պողոս Էմմանուելյան** (1829 - 1904, Կեսարիա, Թուրքիա), հայ կրոնա–իդեալիստական փիլիսոփա։

Սովորել է Զմմառի վանքում և Հռոմի հավատասփյուռ ժողովի վարժարանում ։ Ստացել է աստվածաբանության վարդապետի վկայական։ Եղել է Կեսարիայի եպիսկոպոս, իսկ 1899-1904 հայ կաթոլիկական համայնքի պատրիարք։

Էմանուելյանի աշխարհայացքը շարադրված է «Տարերք բանական փիլիսոփայութեան» (հ. 1 – 2, 1872) աշխատության մեջ։ Ձգտել է կաթոլիկական գաղափարախոսությունը հարմարեցնել հայ իրականության մեջ ձևավորվող բուրժ. հարաբերությունների առաջադրած պահանջներին։ Հետագայում փորձել է հայ հասարակական միտքը կապել եվրոպական լուսավորության նվաճումներին։ Էմանուելյանի փիլիսոփայությանը հատուկ է կրոնի և գիտության հաշտեցման, կղերական մտածողության և բնագիտական հետազոտության արդյունքների միջև կապերի ստեղծման միտումը։ Սուբստանց է համարել աստծուն և նրա ատրիբուտները։ Փիլիսոփայության իմաստը համարել է մարդուն ճշմարտության և բարոյական կատարելության հասցնելը, ուստի փիլիսոփայությունը բաժանել է տեսական–իմացականի (համաբնաբանություն), որը վերաբերում է աշխարհի էությանը, ճշգրիտ գիտելիքների ձեռքբերմանն ու սուբստանցին առհասարակ, և բարոյական փիլիսոփայության, որը վերաբերում է մարդու և հասարակության բարոյական մեկնակետերին։ Մշակել է ճանաչողության տրամաբանական միջոցներն ու ստեղծել ամողջական ուսմունք, որը գնահատելի ներդրում է գիտական իմացության տրամաբանության զարգացման ասպարեզում։ Որպես կրոնա–իդեալիստական մտածող, Էմմանուելյանը մարդու մտավոր ու բարոյական կատարելագործումը հիմնել է հավատի վրա, կրոնի և գիտության փոխհարաբերությունը լուծել հօգուտ առաջինի, գտնելով, որ գիտությունը չի հակասում հավատին, այլ նպատակ ունի բանականորեն հիմնավորել աստծո գոյությունը։

Գրականություն
-------------

* Ռշտունի Է. Պողոս Էմմանուելյանի տրամաբանական հայացքները, տես՝ «XIX դարի հայ փիլիսոփայական մտքի պատմությունից», Ե. 1969: Է. Ռշտունի

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1974.
2. ↑  Էմմանուելյան Կենսագրություն(չաշխատող հղում)
3. ↑  Հայ կաթողիկե եկեղեցու կաթողիկոսների կենսագրական տվյալները եկեղեցու կայքում:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 47)։*  |
**Ասոշիեյթիդ Պրես** (**ԱՊ**; անգլ.՝ Associated Press, ԱՊ), միջազգային խոշորագույն տեղեկատվական գործակալություններից մեկը։ Սկսել է գործունեությունը որպես թերթերի հրատարակչությունների լրատվական կոոպերատիվ։ Ընդգրկում է տնտեսական և առևտրային «Դոու Ջոնս» ծառայությունը, ինչպես նաև լուսա-, հեռա- և ռադիոծառայություններ։ Գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Նյու Յորքում։

Պատմություն
-----------

Ասոշիեյթիդ Պրեսի գլխավոր գրասենյակը Նյու Յորքում
Ասոշիեյթիդ Պրես գործակալությունը հիմնադրվել է 1846 թվականի մայիսին որպես հինգ նյույորքյան թերթային հրատարակչությունների կոոպերատիվ միավորում ամերիկա-մեքսիկական պատերազմի մասին ավելի արագ նորություններ հաղորդելու համար, քան դա անում էր ամերիկյան փոստային ծառայությունը (ստեղծվել էր պոնի-էքսպրես երթուղի՝ Ալաբամա նահանգի միջով)։ Նրանք ավելի մեծ արագությամբ էին լուրեր հաղորդում նաև Եվրոպայից, որտեղից ժամանակին լուրերը հասնում էին քսան օր անց։

1970 թվականին կազմակերպությունում աշխատում էր 100 հազար աշխատակից։ 1978 թվականին Յունայթեդ Պրես Ինթերնեյլնշի հետ միասինէ գործակալը մոնոպոլիստ դարձավ ԱՄՆ-ում տեղեկատվություն տարածելու հարցում՝ սպասարկելով «բոլոր թերթերի ⅔-ը, ԱՄՆ ավելի քան 3 հազար ռադիո- և հեռուստակայաններ, ավելի քան 4 հազար արտասահմանյան հրատարակություններ»։

### Համագործակցություն նացիստական Գերմանիայի հետ

1935-ից մինչև 1941 թվականը Ասոշիեյթիդ Պրեսը մնում էր միակ արևմտյան ԶԼՄ-ն, որ շարունակում էր աշխատել Գերմանիայում՝ նացիստների՝ իշխանության գալուց հետո։ Պատմաբանները հայտարարում են նրանց հետ գործակալության համագործակցության մասին. նրանք ստիպված էին եղել ստորագրել «խմբագրական օրենքը» (Schriftleitergesetz), որ արգելում էր ցանկացած հրապարակում՝ «ուղղված Ռեյխի թուլացմանը նրա սահմանների ներսում և սահմաններից դուրս»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  КПС, 1978, էջ 23
2. ↑  КПС, 1978, էջ 23-24
3. ↑  КПС, 1978, էջ 24
4. ↑  «Эксклюзив в обмен на дружбу: Зачем агентство Associated Press сотрудничало с нацистской Германией: The Guardian — Meduza» (ռուսերեն). Meduza. Վերցված է 2016 թ․ մարտի 31-ին.

Գրականություն
-------------

* Ассошиэйтед Пресс (АП) // Краткий политический словарь / Под общ. ред. Н. В. Шишлина, Л. А. Оникова. — М.: Политиздат, 1978. — С. 23—24. — 415 с. — 300 000 экз.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Associated Press-ի կայք
**Աբդալլա Էնսուր** (**Աբդալլա Ալ Նսուր «Ալ Նսուր Աբդալլա»**) արաբ. عبد الله النسور *ʿAbd Allāh an-Nasūr*, ծնվ. 1939 թվականի հունվարի 20-ին, Էս Սալտ, Անդրհորդանան), հորդանանցի պետական և քաղաքական գործիչ։ 2012 թվականի օգոստոսի 11-ից 2016 թվականի հունիսի 1-ը պետության վարչապետ։

Կենսագրություն
--------------

Աբդալլա Էնսուրը ծնվել է 1939 թվականին հունվարի 20-ին Աս-Սալտում, Անդրհորդանանում։ Սովորել է Բեյրութի Ամերիկյան համալսարանում, ինչպես նաև Սորբոնում, որտեղ տնտեսագիտության և մաթեմատիկայի ոլորտներում ստացել է դոկտորի աստիճան։

1989 թվականին ընտրվել է Հորդանանի խորհդարանի պատգամավոր, և 1992 թվականից անդադար վերընտրվել է։ 1984 և 1985 թվականներին ծրագրավորման նախարար էր։ 1989 թվականին ստանձեց կրթության նախարարի պաշտոնը, 1991 թվականին՝ արտաքին գործերի նախարար, 1993-ին՝ արդյունաբերության և առևտրի նախարար, 1996-ին՝ բարձրագույն կրթության նախարար, 1997-ին՝ փոխվարչապետ և վարչական զարգացման նախարար, 1998-ին՝ նորրից փոխվարչապետ և ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաների նախարար։ 1998-ից 2001 թվականը ներկայացուցիչների պալատի պատգամավոր էր։ Հետագայում եղել է Հորդանանի միջազգային արժույթի հիմնադրամի ներկայացուցիչ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային բանկում։

### Վարչապետի պաշտոն

2012 թվականի օգոստոսի 11-ին Հորդանանի թագավոր Աբդալլահ II-ը Էնսուրիին նշանակեց վարչապետի պաշտոնում  արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններին մասնակցել պատրաստվելու համար, քանի որ օգոստոսի 4-ին թագավ որը խորհրդարանի լուծարման հրամանագիր ստորագրեց, իսկ ալ-Թարավնեի նախկին կառավարությունը ինքնաբերաբար հրաժարական տվեց ՝ համաձայն սահմանադրության 74-րդ հոդվածի։ 24 անձից կազմված նոր կաբինետում նախորդ կառավարության անդամներից իրենց պաշտոնները պահպանեցին միայն 16 պատգամավոր։ Խորհրդարանական ընտրությունները կայացան հունվարին, օրենսդիր մարմնի ստորին պալատի կազմում ըննդիմադիր կուսակցությունից անցան 37 թեկնածուներ, բայց նրանց մեծամասնությունը սատարում էր թագավորին։ Դրանից հետո խորհրդարանականները խնդրեցին թագավորին թողնել Էնսուրին վարչապետի պաշտոնում։ 2013 թվականի մարտի 9-ին նոր խորհրդարանը Հորդանանի պատմության մեջ առաջին անգամ հաստատեց վարչապետ՝ Աբդուլլահ Էնսուրին պահելով իր պաշտոնում, և կազմել երկրի նոր կառավարություն։ Հետագայում Աբդալլահ II-ը երդում տվեց նոր կառավարությունում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Hani Hazaimeh: *Abdullah Ensour to head new government* Archived 2013-01-30 at the Wayback Machine.. The Jordan Times, 10.10.2012
2. ↑  Alarabiya: *Jordan PM says election heralds wider reforms* Archived 2016-03-03 at the Wayback Machine.. 21.01.2013
3. ↑  «Лента.ру»: «Король Иордании распустил парламент». 5.10.2012
4. ↑  «Ռուսաստանի ձայնը»։ *«Новое правительство приведено к присяге в Иордании»* Archived 2014-03-14 at the Wayback Machine.. 12.10.2012
5. ↑  «Ռուսական թերթեր»։ *«Նոր կառավարությունը երդվեց Հորդանանում»*. 12.10.2012
6. ↑  Հորդանանի խորհրդարանը պահպանում է Աբդուլլահ Էնսուրին երկրի վարչապետի պաշտոնում | ՌԻԱ նորություններ
7. ↑  «Голос России»: *«Հորդանանի թագավորը երդվեց նոր կառավարություն»* Archived 2014-03-14 at the Wayback Machine.. 30.03.2012
**Թինաթին (Թինա) Բոկուչավա** (մայիսի 29, 1983(1983-05-29), Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), վրացի իրավաբան և քաղաքական գործիչ է։ Վրաստանի երեք գումարումների խորհրդարանի անդամ (2012, 2016, 2020).

Թինաթին Բոկուչավան ծնվել է 1983 թ. մայիսի 29-ին։ Նա 2009 թվականին ավարտել է Ֆլետչերի դիվանագիտության և իրավունքի դպրոցը` « Դիվանագիտություն »և« Միջազգային իրավունք » բաժնում, այնուհետև` ԱՄՆ Սմիթ քոլեջում `« Քաղաքագիտություն »մասնագիտությամբ։ 2009-2011 թվականներին աշխատել է Ազգային ժողովրդավարական ինստիտուտում։ 2011 թվականին նա Վրաստանի արտաքին գործերի նախարարության միջազգային կազմակերպությունների վարչության փոխտնօրենն էր։ 2012 թ. ՝ Պետական աուդիտի գրասենյակի գլխավոր աուդիտի տեղակալ։ 2012-2016 թթ. ՝ Վրաստանի 8-րդ գումարման խորհրդարանի անդամ կուսակցական ցուցակով, ընտրական բլոկ. «Միասնական ազգային շարժում.» Ավելի շատ օգուտներ ժողովրդին։ «2013 թվականից նա Միացյալ ազգային շարժման կանանց կազմակերպության նախագահն է։ 2016-2020 թթ. ՝ Վրաստանի 9-րդ գումարման պատգամավոր և բնական ռեսուրսների և եվրոպական ինտեգրման հարցերի հանձնաժողովի։ 2016-2017 թվականներին նա եղել է Սփյուռքի և Կովկասի հարցերի հանձնաժողովի անդամ։

2020 թվականից նա Վրաստանի 10-րդ գումարման խորհրդարանի անդամ է ՝ ըստ կուսակցական ցուցակի, ընտրական բլոկի. «Միասնական ազգային շարժում - Միացյալ ընդդիմություն « Իշխանությունը միասնության մեջ է » ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  «ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ საქართველოს პარლამენტის 2020 წლის 31 ოქტომბრის არჩევნები შეაჯამა». ცესკო. 2020 թ․ դեկտեմբերի 3. Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ դեկտեմբերի 15-ին. Վերցված է 20 დეკემბერი, 2020-ին.
**Բուդդա զբոսայգի** (հայտնի է նաև որպես Xieng Khuan), քանդակների այգի Լաոսի մայրաքաղաք Վիենտյանից 25 կմ հարավ-արևելք՝ Մեկոնգ գետի հովտի մարգագետնում։ Այգին անվանվում է **Wat Xieng Khuan** (Lao: ວັດຊຽງຄວນ;թաի.՝ วัดเซียงควน), չնայած տաճար չէ (*Wat*) և ունի կրոնական տեսք։ *Xieng Khuan* անվանումը նշանակում է *Արիության քաղաք*։ Այգում տեղադրված են 200 հինդուիզմին և բուդդայականությանը վերաբերող արձաններ։ Կառավարությունն այգին օգտագործում է որպես տուրիստական գրավչության վայր և հասարակական զբոսայգի։

Պատմություն
-----------

Լուանգ Պու Բունլիա Սուլիլատի ղեկավարությամբ այգին ստեղծվել է 1958 թվականին։ Լուանգ Պու Բունլիա Սուլիլատը քահանա-շաման էր, ով ներգրավված էր հինդուիզմի և բուդդայականության մեջ։ Նրա վրա մեծ է հինդու ռիշիի ազդեցությունը, ում մոտ Սուլիլատը սովորել է Վիետնամում։ 1975 թվականի հեղափոխությունից հետո, Պատետ Լաոյի հետապնդումներից մտահոգված, Սուլիլատը Լաոսից փախչում է Թաիլանդ, որտեղ ստեղծում է քանդակների մեկ այլ՝ «Սալա Կեոկու» (Sala Keoku) զբոսայգին։ Երկու զբոսայգիներն էլ գտնվում են Թաիլանդ-Լաոս սահմանին կից (Մեկոնգ գետ)՝ միմյանցից մի քանի կիլոմետր հեռավորության վրա։ Բուդդա զբոսայգու ամենաբարձր քանդակը կարելի է տեսնել Մեկոնգ գետի Թաիլանդի կողմից։

Նկարագրություն
--------------

Արձանները պատրաստված են երկաթբետոնից, զարդանախշերով են, երբեմն՝ արտառոց դիզայնով։ Թվում է դրանք դարերի հնություն ունեն, ինչն այդպես չէ։ Ներկայացված են մարդկանց, աստվածների, կենդանիների, հրեշների քանդակներ։ Կան Բուդդայի բազմաթիվ քանդակներ՝ բուդդայական համոզմունքների կերպարներ, ինչպիսիք են՝ Ավալոկիտեշվարան և հինդուիզմի դիցաբանության հերոսները՝ Շիվա, Վիշնու և Արջունա։ Այս քանդակները ենթադրաբար ստեղծել են ոչ հմուտ մասնագետները Լուանգ Պու Բունլիա Սուլիլատի ղեկավարությամբ։ Ուշագրավ քանդակներից մեկը հիշեցնում է հսկա դդում։ Այգին ունի երեք մակարդակներ՝ դժոխք, երկիր, երկինք։ Այցելուների համար այգու մուտքը երեք մետր բարձրությամբ հրեշի բերանն է, այնուհետև աստիճանավանդակով դժոխքից անցնում են երկիր։ Յուրաքանչյուր հարկում կան տվյալ մակարդակին պատկերող քանդակներ։ Վերևի հարկում կա վայր, որտեղից կարելի է տեսնել ամբողջ այգին։ Այգու գրավչություններից է նաև 40 մետր երկարության թեք պառկած բուդդայի քանդակը։

Պատկերասրահ
-----------

* Բուդդա զբոսայգի
* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Jeff Cranmer; Steven Martin; Kirby Coxon (November 2002). *Rough guide to Laos*. Rough Guides. էջեր 111–112. ISBN 978-1-85828-905-2. Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 18-ին.
2. 1 2 3 4 5 6  Nick Ray; Thomas Huhti (2007). *Vietnam, Cambodia, Laos & the Greater Mekong*. Lonely Planet. էջ 271. ISBN 978-1-74104-761-5. Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 18-ին.
3. 1 2  Let's Go, Inc. Staff (2004 թ․ նոյեմբերի 18). *Southeast Asia*. Macmillan. էջ 106. ISBN 978-0-312-33567-0. Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 18-ին.
4. 1 2 3 4  «Vientiane Attractions - What to See in Vientiane». Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 18-ին.
5. 1 2 3  Jock O'Tailan (2008 թ․ հունիսի 17). *Footprint Laos*. Footprint Travel Guides. էջ 82. ISBN 978-1-906098-18-6. Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 18-ին.
6. ↑  «Buddha Park, a photo from Vientiane, North». trekearth.com. Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 18-ին.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Կարապետ եկեղեցի (այլ կիրառումներ)
**Սուրբ Կարապետ եկեղեցի**, Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցի, գտնվում է Վրաստանի Սամցխե-Ջավախք մարզի Բորժոմի շրջանում, Բորժոմի քաղաքից 60 կմ հարավ, հայաբնակ Տաբածղուր գյուղում, կառուցվել է 19-րդ դարում։

Սուրբ Կարապետ եկեղեցիու հիմնադրման տարեթվի մասին չկան ստույգ տեղեկություններ, սակայն որոշ հիշատակումներից հասկանալի է դառնում որ կառուցվել է 19-րդ դարի 70-ական թվականներին։

Եկեղեցին բազիլիկ քարաշեն կառույց է, փայտածածք, ունի մեկ մուտք արևմտյան կողմից, արտաքին չափերն են՝ (16.16 x 9.10) մետր։

Ինչպես գավառի այլ եկեղեցիներ, Սուրբ Կարապետ եկեղեցին նույնպես տուժել է 1899 թվականի դեկտեմբերի 19-ի երկրաշարժից։

Եկեղեցին այժմ կանգուն է, և գործում է որպես ծխական եկեղեցի։
Եկեղեցու բարավորին կա հայատառ արձանագրություն․

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | ՍՈՒՐԲ ԿԱՐԱՊԵՏ ԵԿԵՂԵՑԻ - ՎԵՐԱԿԱՌՈՒՑՎԵՑ 2007 - ԲԱՐԵՐԱՐ - ՎԱՐԴԱՆ ԱՅՎԱԶՅԱՆ |  |

Խորհրդային տարիներին եկեղեցին արդեն իսկ չէր գործում, և վերածվել էր պահեստի, սակայն հետխորհրդային տարիներին համագյուղացիները և բարերարների ֆինանսական աջակցությամբ եկեղեցին հիմնանորոգվում է, որից հետո 2007 թվականին օրհնվում է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Aleks\_El\_Dia. «ՏԱԲԱԾՂՈՒՐԻ - ՍՈՒՐԲ ԿԱՐԱՊԵՏ ԵԿԵՂԵՑԻ». Վերցված է 2021 թ․ հուլիսի 23-ին. `{{cite web}}`: Missing `|author1=` (օգնություն)
2. 1 2  «Տաբածղուրի Սուրբ Կարապետ եկեղեցի, էջ 490» (PDF). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2020 թ․ սեպտեմբերի 29-ին. Վերցված է 2021 թ․ հուլիսի 23-ին.
Ծառուկյան դաշինքի պատկերանիշ
**Ծառուկյան դաշինք**, գործող քաղաքական դաշինք Հայաստանում։ Ստեղծվել է 2017 թվականի հունվարի 18-ին՝ Գագիկ Ծառուկյանի, «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության տարածքային պատասխանատուների և ԲՀԿ պատգամավորների հանդիպման արդյունքում։ Դաշինքի առաջին նիստը կայացել է հունվարի 19-ին։

«Ծառուկյան դաշինք»-ը բաղկացած է «Բարգավաճ Հայաստան», «Ալյանս» և «Առաքելություն» կուսակցություններից

Մասնակցությունը ՀՀ խորհրդարանական ընտրություններին
--------------------------------------------------

### 2017

Դաշինքի ստեղծման նպատակը Հայաստանի 2017 թ-ի խորհրդարանական ընտրություններին մասնակցելն է։ Դաշինքն ընտրություններին մասնակցությունը գրանցելու համար ՀՀ Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովին փաստաթղթերը հանձնել է փետրվարի 16-ին։ Նույն օրը դաշինքը հրապարակեց համամասնական ցուցակը, որտեղ ընդգրկված է 187 անձ։ Ցուցակը գլխավորում է Գագիկ Ծառուկյանը, երկրորդը ՀՀ վերահսկիչ պալատի նախագահ Իշխան Զաքարյանն է, որը նաև դաշինքի նախընտրական շտաբի պետն է։ Ցուցակի երրորդ տեղում Նաիրա Զոհրաբյանն է։ Դաշինքի կարգախոսն է «Փոփոխությունների և կառուցելու ժամանակն է»։ Դաշինքի նախընտրական ծրագրի հիմքում դրված է 15 առաջնահերթ քայլ։

Հայտարարություններ
------------------

Դաշինքի ղեկավար Գագիկ Ծառուկյանը մարտի 22-ին հայտարարեց, որ պատրաստ է ցանկացած ուժի հետ կոալիցիա կազմել, եթե կատարվեն իր առաջարկած 15 կետերը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Իշխան Զաքարյանը՝ Ծառուկյանի գլխավորած դաշինքի նախընտրական շտաբի պետ
2. ↑  «Ծառուկյան դաշինք»-ի կազմը
3. ↑  ԿԸՀ փաստաթղթերը ներկայացրեց «Ծառուկյան» դաշինքը
4. ↑  «Ծառուկյան» դաշինքը եւս ԿԸՀ ներկայացրեց իր փաստաթղթերը (Ֆոտո)
5. ↑  Իշխան Զաքարյանը՝ «Ծառուկյան դաշինք»-ի նախընտրական շտաբի պետ
6. ↑  «Ծառուկյան դաշինք»-ը հրապարակեց իր ցուցակի առաջին տասնյակը
7. ↑  «Ծառուկյան» դաշինքի համամասնական ցուցակն ամբողջությամբ
8. ↑  Որոնք են «Ծառուկյան դաշինքի» 15 առաջնահերթ քայլերը
9. ↑  «Կոալիցիա կկազմեմ, եթե կհամաձայնվեն, որ իմ 15 կետերը կատարվեն». Գագիկ Ծառուկյան
10. ↑  Որ դեպքում «Ծառուկյան» դաշինքը կոալիցիա կկազմի. մեկնաբանում է Գագիկ Ծառուկյանը

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Ծառուկյան դաշինքի» մասին հրապարակումներ www.aravot.am կայքում
* «Ծառուկյան դաշինք»-ը հրապարակել է 15 առաջնահերթ քայլերը Archived 2017-02-20 at the Wayback Machine.
Տոռոնտես
**Տորրոնտես** (անգլ.՝ Torrontés), արգենտինական խաղողի սորտ, օգտագործվում է սպիտակ գինի պատրաստելու համար։

Արգենտինական տոռոնտեսը երկու սորտի՝ Ալեքսանդրիայի մուսկատի և կրիոլի հիբրիդ է։ Տորրոնտեսը համարվում է լատինոամերիկյան մայրցամաքի իսկական սորտ։ Նրան անվանում են Արգենտինայի երկրորդ էմբլեմատիկ խաղողի սորտ՝ մալբեկից հետո։ Տվյալ խաղողի տեսակը համարվում է սպիտակ խաղողի ամենաարագ աճող սորտերից մեկը։ Արգենտինայում այս սորտից գոյություն ունի երեք տեսակ՝ Torrontés Riojano, Torrontés Sanjuanino և Torrontés Mendocino: Ամենատարածվածը համարվում է Torrontés Riojano, և հիմնականում օգտագործվում է Cafayate-ի տարածքում։ Աճում է հիմնականում Արգենտինայում և Չիլիում։ Դրա հետ մեկտեղ Չիլիում դրանից պատրաստում են Pisco չիլիական բրենդը։

«Տոռոնտես» անվանումը արգենտինացի գինեգործները սկսել են օգտագործել 19-րդ դարի կեսերից։ Ամենավաղ հիշատակությունը, որը կարող ենք գտնել, օգտագործվում է 1860-ականներին Դամիան Հուդսոնի կողմից։ Գինին, որը պատրաստվում է Տորրոնտեսից ունի թեթևակի թթվայնություն։ Տվյալ խաղողից պատրաստված գինին հաճախ հաղթող է ճանաչվում «Անուշաբույր, չոր գինի» անվանակարգում։ Ըմպելիքը ունենում է ծիրանի, դեղձի համ, արտահայտված ծաղկային բուրմունք (վարդի, հասմիկի, գերանիումի)։ Խմելիս հեշտությամբ կարող ենք զգալ դրանց համը։ Գինու գույնը բաց դեղին է, երբեմն նաև կանաչավուն երանգներով։ Դրա հետ մեկտեղ գինին այնքան էլ լավ չէ երկարաժամկետ պահեստավորվում, և ըստ փորձագետների այն ավելի լավ է օգտագործել արտադրության տարում (չենթարկել երկարաժամկետ պահպանման)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Oz Clarke Encyclopedia of Grapes pg 267 Harcourt Books 2001 ISBN 0-15-100714-4
2. ↑  The Daily Wine Telegraph - 25 победителей Decanter World Wine Awards в 2011 году
3. ↑  The Daily Wine Telegraph - 25 победителей Decanter World Wine Awards в 2011 году

Արտաքին հղումներ
----------------

* Торронтес
* Torrontes Archived 2014-05-29 at the Wayback Machine. на сайте «Винография.ру»
**Իսմայիլիա պալատ** (ադրբ.՝ İsmailiyyə Sarayı), գոթական ոճով պալատ Բաքվում։ Ադրբեջանի ԳԱԱ Պրեզիդիումի շենքը։ Կառուցվել է 1908-1913 թվականներին Բաքվի միլիոնատեր Մուսա Նաղիևի կողմից, իր որդու Իսմայիլի պատվին։

Պատմություն
-----------

Իսմայիլիա պալատը 20-րդ դարի սկզբին
Իսմայիլիա պալատը հիմնադրվել է 1907 թվականին հայտնի ադրբեջանական միլիոնատեր Մուսա Նակիևի կողմից ։ Մուսա Նակիևը շենքը կառուցել է իր որդու, Իսմայիլի հիշատակին։ Միլիոնատիրոջ որդին` Աղա Իսմայիլը մահացել է տուբերկուլյոզից։ 
1905 թվականին մուսուլմանական բարեգործական հասարակության նախագահ Հաջի Զեյնալաբդին Թակիևը դիմել է Բաքվի քաղաքային դումային պաշտոնական նամակով։ Դիմումում նշվում է, որ նոր շենքի կարիք կա։ 1905 թվականի Դեկտեմբերի 1-ին Բաքվի քաղաքային դումայի նիստում քննարկվեց Բարեգործական Հասարակության դիմումը, և կայացրեց դրական որոշում։ Նոր շենքի նախագծումը վստահված է ինժեներ Իոսիֆ Պլոշկոին ։ Իսմայիլիի շենքի շինարարությունն ավարտվել է 1913 թվականին։

Տես նաև
-------

* Ադրբեջան
* Ադրբեջանի մշակույթ

Իսմայիլիա պալատի շենքի պատկերները
---------------------------------

* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Architects of Azerbaijan 19th and early 20th century"
2. ↑  Իսմայիլիա պալատ
3. ↑  Identity of Architects and Financiers Revealed. "Agha Musa Naghiyev"
4. ↑  Իոսիֆ Պլոշկո
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (այլ կիրառումներ)
**Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի**, Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցի, գտնվում է Վրաստանի Ախալքալաքի մունիցիպալիտետում, պատմական Ջավախքի գավառի տարածքում, շրջկենտրոն Ախալքալաքից 17 կմ դեպի հյուսիս-արևելք, հայաբնակ Մեծ Սամսար գյուղում, կառուցվել է 19-րդ դարում։

Մեծ Սամսար Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին հիմնադրվել է 1848 թվականին։ Ի սկզբանե եկեղեցին եղել է փայտաշեն կառույց, իսկ արդեն 1885 թվականին՝ քարաշեն։

1899 թվականի դեկտեմբերի 19-ին տեղի ունեցած երկրաշարժի արդյուքնում եկեղեցին բավականին վնասվել էր։

1902 թվականին եկեղեցին կրկին վերակառուցվել է։ Եկեղեցու բարավորին կա արձանագրություն թե′ երկրաշարժի և թե′ վերակառուցման մասին։

Ճարտարապետություն
-----------------

Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին բազիլիկ տիպի կառույց է, այն կառուցվել է խառը տեսակի տուֆից, իսկ որպես կցանյութ կիրառվել է կիր։ Կառույցի չափսերն են (16.25 x 8.15) մետր։

Եկեղեցին ունի մեկ մուտքը, որը գտնվում է արևմտյան կողմում, մուտքի աջ և վերին մասում կան հայերեն գրություններ։ Եկեղեցու զանգակատունը գտնվում է մուտքի վերևի մասում՝ տանիքին։

Խորանը գտնվում է արևելյան մասում, իսկ նրա աջ և ձախ կողմերում կան ավանդատներ։ Մկրտության ավազանն է գտնվում է հյուսիսային պատին։

1860-1880-ական թվականներին եկեղեցու քահանան է եղել՝ Հարություն քհն. Կարապետյանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Aleks\_El\_Dia. «ՄԵԾ ՍԱՄՍԱՐ - ՍՈՒՐԲ ԱՍՏՎԱԾԱԾԻՆ ԵԿԵՂԵՑԻ». *armenianchurch.ge*. Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 9-ին. `{{cite web}}`: Missing `|author1=` (օգնություն)
Հիմնական հոդված՝ Կենսալյումինեսցենցում

Կաղամարները ծովային կենդանիներ են, որոնք ապրում են բաց ծովերում: Մարմինը գլանաձև է՝ հետին ծայրը սրացած, ունի 2 կողմնային եռանկյունաձև լողակներ։ Համարվում են ֆոտոֆորավոր կենդանու տիպիկ օրինակ
**Ֆոտոֆոր** (լատին․՝ Organum photophorum), լուսարձակող օրգան, որը նկատվում է որոշ ծովային կենդանատեսակների՝ առավելապես ձկների և գլխոտանիների մոտ։ Այն բաղկացած է երեք շերտավոր բջիջներից։ Ցիտոպլազմայի բջիջների ստորին շերտը պարունակում են միկրոսկոպիկ միզաթթվից կազմված բյուրեղներից, որոնք ջրում լույս են արտացոլում։ Այս շերտը կենդանատեսակի մոտ օգտագործվում է, որպես ռեֆլեկտոր:

Միջին շերտը կազմված է լուսարձակող երկայնածու ֆոտոբջիջներից։ Ամենավերին շերտը լույսի նկատմամբ թափանցիկ է և անցքավոր։ Ձկների մոտ այս շերտն իրենից ներկայացնում է թափանցիկ հատված մաշկածածկույթի վրա։

Տես նաև
-------

* Ֆոտոսինթեզ
* Գլխոտանիներ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Հ․Ջ․ Գրիգորյան, Ողնաշարավորներ, Հայերեն կենդանաբանական տերմինաբանություն (վերլուծություն և սկզբունքներ) (խմբ. Հ․Գ․ Խաչատրյան), «ՀՀ ԳԱԱ Գիտություն հրատարակչություն», 2008, էջ 36 — 264 էջ. — 300 հատ, ISBN 978-5-8080-0723-9։

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 138140210 |

 |
ՆԱՏՕ-ի ընդլայնում
**ՆԱՏՕ-ին անդամակցելու գործողությունների ծրագիր** (անգլ.՝ Membership Action Plan (MAP)), ՆԱՏՕ-ում նոր անդամների ընդունման ծրագիր։ Ծրագիրը սկսվել է 1999 թվականի ապրիլից։ Նախատեսված է այն երկրներին օգնելու համար, որոնք պլանավորում են դառնալ ՆԱՏՕ-ի անդամ։ Ծրագիրը նախատեսում է թեկնածու երկրների կողմից հետադարձ կապ ստանալ ՆԱՏՕ-ին անդամակցության նախապատրաստման և ՆԱՏՕ-ի ստանդարտների պահպանման հետ կապված իրենց գործողությունների վերաբերյալ բոլոր հիմնական ուղղություններով (քաղաքական, տնտեսական, ռազմական, իրավական և այլն)։

Այս պահին ծրագրին մասնակցում են Մակեդոնիան (ծրագրի մեկնարկից ի վեր) և Բոսնիա և Հերցեգովինան։

Վրաստանը ցանկություն է հայտնում միանալ ծրագրին։ 2008 թվականին Ուկրաինայի ղեկավարությունը Բրյուսել նամակ էր ուղարկել Ուկրաինային ծրագրում ընդգրկելու մասին, սակայն 2010 թվականին Ուկրաինայի նախագահ Վիկտոր Յանուկովիչը լուծարել էր ՆԱՏՕ-ին անդամակցելու համար երկրի նախապատրաստման հարցերով միջգերատեսչական հանձնաժողովը  և եվրատլանտյան ինտեգրման հարցերով ազգային կենտրոնը 2017 թվականի հունիսի 8-ին Ուկրաինայի ռադայի նպատակը հռչակել էր ՆԱՏՕ-ին անդամակցելը։ Այդ պահից ի վեր Ուկրաինան և ՆԱՏՕ-ն պաշտոնական քննարկումներ են սկսել դաշինքին երկրի անդամակցության գործողությունների ծրագրի ներդրման շուրջ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  The Membership Action Plan, официальный сайт НАТО
2. ↑  Украина отказалась от вступления в НАТО Archived 2014-07-01 at the Wayback Machine.
3. ↑  Рада провозгласила целью Украины вступление в НАТО
4. ↑  Украина и НАТО вводят план по членству в Альянсе
Հայաստանի երկնիշ ինդեքսային տարածքներ (սահմանված է առաջին երկու ինդեքսով)
**Հայաստանում փոստային դասիչները (ինդեքսները)** կազմված են չորս նիշերից։ Մինչև 2006 թ․-ի ապրիլի 1-ը դրանք բաղկացած էին վեց թվանշանից։ Օրինակ՝ ԱԳՆ նախկին փոստային դասիչը եղել է Երևան 375010, իսկ այժմ՝ Երևան 0010։

Պատմություն
-----------

1970 թվականին Խորհրդային Միության ամբողջ տարածքում, այդ թվում՝ Հայկական ԽՍՀ-ում, ներմուծվեցին 6-անիշ փոստային դասիչներ (*37NNNN*)։

2006 թվականի ապրիլի 1-ից անկախ Հայաստանում սկսվեց կիրառվել *NNNN* ձևաչափի քառանիշ փոստային դասիչ։ Առաջին երկու թվանշանները նշանակում են երկրի մարզերը, վերջին երկուսը մնացել են այնպես, ինչպես խորհրդային դասիչում էին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Почта России призывает писать индекс правильно». *Новости компании*. Почта России. 2009 թ․ նոյեմբերի 10. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ փետրվարի 18-ին. Վերցված է 2010 թ․ օգոստոսի 23-ին.
2. ↑  «В Армении начали действовать новые почтовые индексы». Արխիվացված օրիգինալից 2013 թ․ դեկտեմբերի 13-ին. Վերցված է 2013 թ․ հոկտեմբերի 23-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Postal-Codes.net՝ Հայաստան
* Հայփոստ՝ Հայաստանի փոստային ծառայություն, պաշտոնական կայք
Դոնդուրմա վաճառողը Կիոտոյում
**Դոնդուրմա** (թուրքերեն՝ Maraş dövme dondurması), թուրքական խոհանոցի քաղցրավենիք, որը նման է պաղպաղակի։ Պատրաստվում է կաթից, շաքարավազից, սալեպից և պիստակից։ Համարվում է, որ դոնդուրմա առաջին անգամ պատրաստել են Մարաշում, այդ իսկ պատճառով դոնդուրման հաճախ անվանում են «Մարաշի պաղպաղակ»։

Դոնդուրմայի բաղադրության մեջ սալեպի և պիստակի (մաստիկա) առկայությունը որպես խտացնող հավելում, պաղպաղակին հաղորդում է կոշտ և կպչուն տեսք։ Դա է պատճառը, որ դոնդուրման հաճախ ուտում են դանակի և պատառաքաղի միջոցով։ Դոնդուրման հալվում է բավականին ուշ, քան սովորական պաղպաղակը։ Թուրքիայում դոնդուրման վաճառվում է փողոցային սայլակներից։ Դոնդուրման լցնում են սառը հատուկ տարաների մեջ, որտեղ դրանք կարող են մնալ մի քանի օր։ Դոնդուրմայի զանգվածը անընդհատ խառնում են երկար փայտերով։ Վաճառողները հաճախորդներին գրավելու համար հետաքրքիր հնարքներ են կատարում դոնդուրմայով։ Նրանք փայտիկով հեշտությամբ կարող են հանել դոնդուրման և ստեղծեն պատրանք, թե իբր ցանկանում են գցել գետնին։ Քանի որ զանգվածը շատ կպչուն է, այն չի կարող ընկնել գետնին։ Դոնդուրման մատուցվում է նաև աշխարհի տարբեր երկրների թուրքական ռեստորաններում։

2010 թվականի տվյալներով, Թուրքիայում դոնդուրմայի սպառումը կազմում է 2,8 լիտր մեկ անձի հաշվարկով։ Դոնդուրմայի սպառման ծավալների մեծացման հետևանքով Թուրքիայում ավելացավ վայրի օրքիդեայի մշակման ծավալները, ինչպես նաև Թուրքիայի Ազգային մեծ ժողովը ընդունեց որոշում, որն արգելում էր սալեպի արտահանումը արտերկիր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Naver Kowledgeins, "Turkey Ice-cream." Naver. 2004, February 8th. 24 April 2008
2. ↑  «ECONOMY - Ice cream consumption grows by a third in 2010». Արխիվացված օրիգինալից 2013 թ․ մարտի 23-ին. Վերցված է 2013 թ․ փետրվարի 26-ին.
3. ↑  «Ice cream threatens Turkey's flowers». *BBC News*. 2003 թ․ օգոստոսի 5. Վերցված է 2010 թ․ մայիսի 1-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Դոնդուրմա Վիքիպահեստում |

* Ice Cream of Kahramanmaraş
* SBS food - Dondurma (Turkish Ice-cream) Archived 2013-06-27 at the Wayback Machine.
**Եվրիսթևս** (հին հունարեն՝ Εὐρυσθεύς), հին հունական դիցաբանություն
Պերսևսի թոռը, Սեֆենելայի և Նիկիպոսի որդին, Հերակլեսի հորեղբայրը Արգոլիդի թագավորը։

Ծնվել է յոթ ամսական հասակում, երբ Ալկմենը պետք է ծներ Հերակլեսին՝ Զևսի որդուն, Հերան Զևսից երդում էր ստացել, որ այսօրվա նորածինը՝ Պերսևսի ցեղից, կլինի Գերագույն թագավոր։ Հերակլեսը պերսեիդ էր, բայց Հերան արգելում է մոր ծննդաբերությունը, իսկ Եվրիսթևսը լույս աշխարհ է գալիս չհաս։

Ծառայելով Եփեսոսի մոտ՝ Հերկուլեսը նրա համար կատարում է տասներկու սխրանքներ։ Հերկուլեսի մահից հետո Եվրիսթևսը հետապնդում է նրա սերունդներին՝ Հերակլիդներին, երբ վերջինները գտնում են ապաստան Ատտիկայում՝ Տեսեյի մոտ։ Եվրիսթևսը Ատտիկա է գնում պատերազմով, պարտվում է և նետվում կառքի վրա։ Սկիրոնիդյան ժայռերի մոտ նրա վրա է հասնում Հերակլեսի որդին՝ Հիլը և սպանում նրան։ Նրա գլուխը նա բերում է Ալկեմենին և նա հանում է նրա նրա աչքերը
:

Եվրիսթևսի տապանաքարը գտնվում է Մեգարիդում՝ Կորնթոսի հետ սահմանի մոտ։

Եվրիսթևսի մարմինը թաղված է Գարգեթում, իսկ գլուխը' Տրիկորինֆում՝ Մակարիա աղբյուրի մոտ։ Վայրը կոչվում է «Եվրիսթևսի գլուխ»։

Մեկ այլ վարկածի համաձայն՝ թաղված է Աթենքի տաճարի մոտ՝ Պալենում.

Եվրիսթևսը Եվրիպիդեսի «Հերակլիդներ» ողբերգության գործող անձն է, որից պահպանվել են աննշան հատվածներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  19.119 // Scholia D in Iliadem (հին հունարեն.)
2. ↑  *Παυσανίας* 1.44.10 // Description of Greece (հին հունարեն.)
3. ↑  Мифы народов мира. М. 1991-92. В 2 т. Т.2. С.656
4. ↑  Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека II 4, 5.12; 5, 1-12; III 9, 2
5. ↑  Диодор Сицилийский. Историческая библиотека IV 57, 6
6. ↑  Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека II 8, 1
7. ↑  Павсаний. Описание Эллады I 44, 10
8. ↑  Страбон. География VIII 6, 19 (стр.377)
9. ↑  *Еврипид*. Гераклиды 1032
**Թոֆիգ Մամեդալի օկլի Ագաբաբաև** (ադրբ.՝ Tofiq Məmmədəli oğlu Ağababayev, սեպտեմբերի 8, 1928(1928-09-08), Բաքու, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ադրբեջանցի նկարիչ, Ադրբեջանի Հանրապետության արվեստի վաստակավոր գործիչ (1992), Ադրբեջանի Հանրապետության ժողովրդական նկարիչ (2007) ։

Կենսագրություն
--------------

Թոֆիգ Ագաբաբաևը ծնվել է 1928 թվականի սեպտեմբերի 8-ին Բաքվում ՝ ռազմական գործչի ընտանիքում։ Ավարտելուց հետո միջնակարգ դպրոցը 9-րդ դասարանը, ընդունվել է Ադրբեջանի Ա.Ազիմզադեի անվան արվեստի պետական դպրոցի նկարչության բաժին։ Այս դպրոցում նա սովորել է 1946-1951 թվականներին։ 1953-59 թվականներին նկարիչը սովորել է Ստիգլիստի անվան Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիայում։

Թոֆիգ Ագաբաբաևը ստեղծագործություններ է ստեղծել մոնումենտալ դեկորատիվ-կիրառական արվեստի և գրաֆիկայի ոլորտում։ 1967 թվականին նա արժանացել է Ադրբեջանական ԽՍՀ Նախարարների խորհրդի մրցանակին։
1966-68 թվականին աշխատել է որպես Բաքվի գլխավոր նկարիչ։ Ադրբեջանի Վիճակագրության պետական կոմիտեի շենքի և Ճարտարապետության ու Շինարարության համալսարանի մարզադահլիճի խճանկարային աշխատանքները պատկանում են նկարչին։ Թոֆիգ Ագաբաբաևի աշխատանքները պահվում են Ադրբեջանի պետական թանգարանում, Ադրբեջանի նկարիչների միության ֆոնդում, ԱՄՆ թանգարաններում, Լոնդոնի, Կանադայի թանգարաններում և մասնավոր պատկերասրահներում։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Թոֆիգ Մամեդալի օկլի Ագաբաբաև
* Հարցազրույց նկարչի հետ
* Տեղի է ունեցել ժողովրդական նկարիչ Թոֆիգ Ագաբաբաևի գեղարվեստական ցուցահանդեսը
* Թոֆիգ Ագաբաբաև

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (25 cilddə). 1-ci cild: A – Argelander (25 000 nüs.). Bakı: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi. 2009. səh. 152–153. ISBN 978-9952-441-02-4
2. ↑  Թոֆիգ Մամեդալի օկլի Ագաբաբաև
**Ռամիզ Ռովշան Մամադալի օկլի** (ադրբ.՝ Rövşən Ramiz Məmmədəli oğlu, դեկտեմբերի 15, 1946(1946-12-15), Ամիրջան, Սուրախանի շրջան, Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ադրբեջանցի բանաստեղծ, գրող, կինոսցենարիստ, թարգմանիչ; Ադրբեջանի գրողների միության անդամ (1981), Ադրբեջանի Հանրապետության ժողովրդական բանաստեղծ (2019) :

Կենսագրություն
--------------

Ռամիզ Ռովշանը ծնվել է 1946 թվականի դեկտեմբերի 15-ին, Բաքվի Ամիրջան գյուղում։ Իր առաջին միջնակարգ կրթությունն ստացել է Սուրախանի շրջանի թիվ 208 միջնակարգ դպրոցում։ 1964-1969 թվականներին սովորել է Ադրբեջանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետում։ 1976-1978 թվականներին ստացել է բարձրագույն սցենարիստի կրթություն Մոսկվայում։

Նա աշխատել է որպես խմբագիր Ջաֆար Ջաբարլու անվան «Ադրբեջանֆիլմ» կինոստուդիայում և «Մոզալան» կինոստուդիայում (1971): Աշխատել է որպես սցենարիստ (1974-1975), սցենարիստների խորհրդի անդամ (1979-1987), կինոստուդիոյի գլխավոր խմբագիր (1987-1992):

1992 թվականից հանդիսանում է Ադրբեջանի թարգմանության կենտրոնի գլխավոր խմբագիր։ Նա մի քանի բանաստեղծության գրքերի հեղինակ է։

Բազմաթիվ գեղարվեստական և վավերագրական ֆիլմեր նկարահանվել են Ռամիզ Ռովշայի սցենարիների հիման վրա։

Ադրբեջանի Հանրապետության Նախագահի 2019 թվականի մայիսի 25-ի հրամանագրով նրան շնորհվել է Ադրբեջանի Հանրապետության ժողովրդական բանաստեղծի կոչում ՝ադրբեջանական մշակույթի զարգացման գործում ներդրած ավանդի համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 272-274.
2. ↑  Azərbaycan Milli Ensiklopediyası: Azərbaycan. Ramiz Məmmədov. Kino. Azərbaycan Milli Ensiklopediyası Elmi Mərkəzi, 2007.- səh. 814.
3. ↑  president.az
**Արա Ռաուլի Պարսեղյան** (անգլ.՝ Ara Raoul Parseghian, մայիսի 21, 1923, Ակրոն - օգոստոսի 9, 2017)) , ամերիկահայ պրոֆեսիոնալ ամերիկյան ֆուտբոլիստ, մարզիչ։

Կենսագրություն
--------------

Արայի հայրը Հայոց ցեղասպանության ժամանակ Թուրքիայից գաղթվել է ԱՄՆ։ Մայրը եղել է ֆրանսուհի։ Արան եղել է երեք երեխաներից ամենակրտսերը։ Նա վաղ տարիքից զբաղվել է սպորտով, եղել է դասարանի ամենաակտիվ աշակերտը, 8-րդ դասարանում նրան դպրոց էին տեղափոխում պարեկային մեքենայով։ Որոշ ժամանակ զբաղվել է բասկետբոլով, իսկ ավելի ուշ՝ ֆուտբոլով։ 1942 թվականին ավարտել է դպրոցը և ընդունվել ինստիտուտ։ Հետագայում ուսումը շարունակում է զինվորական նավատորմում և միաժամանակ զբաղվում սպորտով հայտնի մարզիչ Պոլ Բրաունի մոտ, ինչի արդյունքում հասնում է մեծ հաջողությունների։ Ծառայությունից հետո Արան ուսումը շարունակել է Մայամիի համալսարանում։ Նրա հեղինականությունը ավելի բարձրացավ, երբ ընդգրկվեց համալսարանի թիմում։ Նրանով սկսեցին հետաքրքրվել Կլիվլենդ Բրաունս և Փիթսբուրգ Ստիլերս ակումբները։ Արան թողեց համալսարանը և պայմանագիր կնքեց Կլիվլենդ Բրաունս ակումբի հետ, որի մարզիչը Պոլ Բրաունն էր։ Առաջին մրցաշրջանի ժամանակ նա ցուցաբերեց լավ արդյունքներ, սակայն ստացած լուրջ վնասվածքի պատճառով Արան թողնում է ֆուտբոլը և դառնում մարզիչ։

Մարզչի իր կարիերան սկսել է Մայամիի համալսարանում։ Ստանձնելով նոր մարզչի դերը, նրա թիմը կարճ ժամանակահատվածում, Էն Սի Էյ Էյ-ի 1950 և 1951 թվականների առաջնություններում ցուցաբերեց լավագույն արդյունքներ։

Արա Պարսեղյանը կենտրոնում։1956 թվական։
1955 թվականին նա տեղափոխվում է մարզելու Էվանստոնի համալսարանի թիմը։ Այստեղ Արայի մարզած թիմը նույնպես հաջողություններ է ձեռք բերում, սակայ համալսարանի ֆինանսատնտեսական վիճակի վատթարացումից հետո նա տեղափոխվում է մարզելու Սաութ-Բենդ քաղաքի Նոթր Դամի համալսարանի թիմը։

1980 թվականին Արա Պարսեղյանը ընդգրկվել է ամերիկյան ֆուտբոլի փառքի սրահում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4
2. ↑  Biography imdb Ara Parseghian
3. ↑  Ara Parseghian: Biography
4. ↑  PARSEGHIAN, ARA
5. ↑  Pagna, Tom (1976). *Notre Dame's Era of Ara*. South Bend, IN: Diamond Communications, Inc. ISBN 978-0-896-51557-4.
6. ↑  «Hall of Fame - Inductee Detail». Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ օգոստոսի 2-ին. Վերցված է 2017 թ․ օգոստոսի 10-ին.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | College Football HoF · NFL · Pro-Football-Reference.com (խաղացող) · Sports-Reference.com (քոլեջ) · Internet Movie Database · Find A Grave · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Արմենիապեդիա · American National Biography · Notable Names Database |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 000000003122047X · LCCN: n94036664 · VIAF: 43528685 · WorldCat VIAF: 43528685 |

 |
**Շտրուդել** (գերմ.՝ Strudel), պինդ խմորից պատրաստված տարբեր միջուկներներով (ամենաշատը խնձորով) ավստրիական ճաշատեսակ, որն ունի ռուլետի ձև։

Ծագում
------

Կաթնային շտրուդելի առաջին հայտնի բաղադրատոմսը թվագրվել է 1696 թվականին և տպագրվել է Վիեննայում անհայտ հեղինակի կողմից խոհարարական գրքում։ Այս պահին գրքի պատճենը պահվում է Վիեննայի քաղաքային գրադարանում։

Քաղցր շտրուդել
--------------

 Խնձորով շտրուդել, պատրաստված է այժմ քիչ օգտագործվող եղանակով
Աղանդեր շտրուդելը պատրաստվում է ձգվող խմորից  մրգերի (խնձոր), հատապտուղների (ելակ, կեռաս, հապալաս, ազնվամորի, չամիչ և այլն), կաթնաշոռի (վանիլով) միջուկներով, շտրուդելը պատրաստում են կակաչի սերմերով և դարչինով, ինչպես նաև այլ բաղադրիչներով պատրաստված խմորով։ Բացի դրանից, քաղցր շտրուդելը պատում են բուսական յուղով և շաղում շաքարի փոշիով։

Սովորաբար շտրուդելը մատուցում են տաք վանիլային պաղպաղակով կամ հարած սերուցքով և շոկոլադե օշարակով։

Շտրուդելը հիանալի համադրվում է թեթև սուրճով (լատտե) և թեյով։

Շտրուդելի այլ տեսակներ
----------------------

* կարտոֆիլով շտրուդել,
* երշիկով շտրուդել պատրաստված արյունոտ սալով և թթու կաղամբով,
* կաթնային շտրուդել,
* մսով շտրուդել,
* շաքարով շտրուդել,
* սիրտութոքով շտրուդել։

Շտրուդելը ազգային խոհանոցներում
-------------------------------

Շտրուդելը հայտնի է բոլոր գերմանախոս երկրներում (ամենատարածվածն են խնձորով, տանձով և կեռասով շտրուդելները), հունգարական, ինչպես նաև չեխական եւ սլավոնական լեզվով խոսող մյուս երկրներում, մասամբ հրեական (եվրոպական հրեական) խոհանոցներում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Apfelstrudel, Milchrahmstrudel, Topfenstrudel* auf traditionelle-lebensmittel.at
2. ↑  Felix Czeike: *Historisches Lexikon Wien*. Band 5. Verlag Kremayr & Scheriau, Wien 1997, ISBN 3-218-00547-7, S. 384.
3. ↑  Штрудель. Как приготовить правильно.(չաշխատող հղում)
4. ↑  Шеф-повар Михаил Ситников. Quality. Приложение к газете «Коммерсантъ», № 5 (21), 05.06.2009

Տես նաև
-------

* Խնձորով կարկանդակ
**Դիդիկոնդ**, բլուր-հնավայր Արագածոտնի մարզում, Քասաղ գետի աջափնյակում, Օշական գյուղի արևելյան մասում (1121 մ) ։ Հրաբխային ծագում ունեցող բլուր է, որը տեղացիները կոչում են Դ ( = դիտակետ)։ Բլրի ստորոտում փռված են 2—1-ին հազարամյակների բնակավայրի մնացորդներ և դամբարանադաշտեր, իսկ գագաթին պահպանվել են ուշ ուրարտական ամրոցի տեղում կառուցված վաղ միջնադարյան մի փոքրիկ բնակավայրի հետքեր։ Այդ հին ամրոցը ունի քառակուսի հատակագիծ, գրավում է մոտ մեկ քառորդ հեկտարի տարածություն և պատված է եղել 2,65 մ հաստությամբ հզոր պարըսպով։ Ամրոցը վերանորոգման է ենթարկվել 4—5-րդ դդ. Ամատունիների կողմից։ Ամրոցի տեղում հետագայում գոյություն է ունեցել ավելի ընդարձակ տարածք գրավող սովորական բնակավայր։ Այստեղ պեղումներ են կատարվել 1971-ից սկսած հայտնաբերվել են խեցեղեն, 9 քանդակազարդ քարաբեկորներ և նյութական մշակույթի այլ մնացորդներ։ Արևմտահայերեն տառադարձությամբ Դիտիկոնդ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հայաստանի Հանրապետության Ֆիզիկաաշխարհագրական օբյեկտների համառոտ տեղեկատու-բառարան, Երևան, «Գեոդեզիայի և քարտեզագրության կենտրոն ՊՈԱԿ», 2007, էջ 36 — 150 էջ։
2. ↑  Հակոբյան Թ. Խ. Մելիք-Բախշյան Ստ. Տ. Բարսեղյան Հ. Խ. Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան, հ. 1 [Ա-Գ] (խմբ. Մանուկյան Լ. Գ.), Երևան, «Երևանի Համալսարանի Հրատարակչություն», 1986, էջ 104 — 992 էջ։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
Աուքսոմետր
**Աուքսոմետրը** աստղագիտական գործիք է, որն օգտագործվում է աստղադիտակների մեծացումը որոշելու համար։ Այն հորինել է անգլիացի օպտիզատոր Ադամսը 1783 թվականին Լոնդոնում։

Նկարում ցույց տրված օքսմետրը բաղկացած է երեք պղնձե խողովակից, որոնք իրար են մղվում, 3,5 սանտիմետր երկարությամբ և 2,4 սանտիմետր տրամագծով։

**Abcd**-ի առաջին խողովակը ազատորեն սահում է հաջորդում և ունի հոնքերի մի քանի հեռավորության վրա բիկոնվեքսային ոսպ։ Երկրորդ՝ **fghi** խողովակը, իր հերթին սահեցնելով երրորդը, ծայրամասում ապահովված է թափանցիկ եղջյուրավոր ափսեով, որի վրա բաժանմունքները կիրառվում են միմյանցից հեռավորության վրա 1/30 մմ։ Վերջապես, երրորդ ծայրը, որը բացվում է երկու ծայրերում՝ **klmn**, աշխատում է այնպես անել, որ եղջյուրի ափսեն կարողանա տեղադրվել այնպես, որ դիտարկված մարմնի պատկերը հստակ ընկալվի աստղագիտական խողովակի ոսպնյակի հետևում։ Օգտագործելիս **A-a**-ն, փորձարկման խողովակը ուղղորդում է ցանկացած օբյեկտի, որն ակնհայտորեն երևում է դրա միջով. ապա **abcd** խողովակն առաջ է քաշվում, որպեսզի ափսեի **gh**–ի բաժանումները հստակ տեսանելի լինեն ոսպնյակի միջոցով։ **Աուքսոմետրը** խողովակի վրա դնելուց հետո, **klmn** խողովակը աստիճանաբար երկարացվում է այնպես, որ օբյեկտի պատկերը մակագրվում է ափսեի վրա` դիտելով այն ոսպնյակի միջոցով, **е** Նկարի տրամագծով ծածկված բաժինների քանակը հաշվարկվում է ափսեի վրա. օգտագործելով զույգ կողմնացույց կամ միկոմետր, չափեք ոսպնյակի բացվածքի տրամագիծը հարյուրավոր դյույմով և վերջինիս բաժանեք ափսեի վրա ծածկված հարյուրերորդների թիվը ըստ տրամագծի ոսպնյակների պատկերի։ Արդյունքում ստացված քանորդը ցույց է տալիս այս խողովակի աճի չափը։ Երկու կիզակետային երկարության հարաբերակցությունը համաչափ է ոսպնյակի բացվածքի տրամագծի հարաբերությանը, ոսպնյակների բացվածքից օպտիկական պատվածքում ընկալվող պատկերների տրամագծի հարաբերակցությունը, որն ուղղակիորեն կցված է աուքսոմետրին։

Բացի Ադամս գործիքից, նույն նպատակին է ծառայում նաև լոնդոնյան մեխանիկական Ռամսդենի կողմից հորինված մեկ այլ գործիք։ XIX դարի վերջին XX դարի սկզբին Ռամսդեն գործիքը աստղագիտական չափիչ ճշգրիտ գործիքներից մեկն էր, և չնայած Ադամսի օժանդակ չափիչի հետ սկզբունքի միասնությանը, վերջինս շուտով փոխարինվեց օպտիկական պրակտիկայով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Словарь иностранных слов, вошедших в состав русского языка Чудинова А. Н. 1910.
2. ↑  «Ауксометр». *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)*. Սանկտ Պետերբուրգ. 1890–1907.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ location missing publisher (link)
**Լոռի Բերդի խաչքար**, 12-րդ դարի բազալտե մոնումենտալ խաչքար, որ 2008 թվականից ցուցադրվում է Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն թանգարանի  Բյուզանդական արվեստի բաժնի «Մերի և Մայքլ Ջահարիս» սրահում։ Խաչքարը երկարաժամկետ փոխառվել է Հայաստանի պատմության թանգարանից (ՀՊԹ Ժ-54)։

22/09/2018-13/01/2019 ժամանակահատվածում ներկայացվում է Մետրոպոլիտեն թանգարանում բացված «Արմենիա» ցուցահանդեսում։

Նկարագրություն
--------------

12-րդ դարի մոնումենտալ խաչքարի վրա փորագրված են խորհրդանիշեր չորս ավետարանչականներից, մեծածավալ խաչ, ցայտաղբյուրների վրա փոքրիկ թռչուններ, զարդանախշեր։ Խաչքարը պատրաստվել է Լոռիում։ Տեղադրման հարցում իր աջակցությունն է բերել Հակոբ Գևորգյանի անվան հիմնադրամը (ԱՄՆ)։ Խաչքարի ընտրության և տեղադրման աշխատանքներն իրականացրել է Մետրոպոլիտեն թանգարանի համադրող, «Մերի և Մայքլ Ջահարիս» ցուցասրահի վարիչ Հելնն Էվանսը։

«Ժամանակավոր արտահանում»
------------------------

2008 թվականից Լոռի Բերդի խաչքարը ցուցադրվում է Նյու Յորք քաղաքի Մետրոպոլիտենի թանգարանի X-XIII դդ. համաքրիստոնեական մշակույթը ներկայացնող սրահում՝ Հայաստանի պատմության թանգարանի տրամադրած ընդարձակ բացատրագրով։ Պայմանավորված հայկական ինքնատիպ մշակութային ժառանգությունը Մետրոպոլիտենի արվեստի թանգարանում ժամանակավոր ցուցադրության միջոցով միջազգային հանրությանը ներկայացնելու անհրաժեշտությամբ՝ «Ժամանակավոր արտահանում» մաքսային ռեժիմը ՀՀ կառավարության կողմից նախ երկարաձգվել է մինչև 2014 թվականի փետրվարի 15-ը, ապա՝ մինչև 2017 թվականի փետրվարի 15-ը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Monumental Khatchkar (Stone Cross) – the First on Display in a U.S. Museum – on Special Loan to Metropolitan Museum from Republic of Armenia
2. 1 2 3  Khachkar (Stone Cross)
3. ↑  Խաչքար Մետրոպոլիտեն թանգարանում
4. ↑  ՀՀ կառավարության որոշում, «Հայաստանի պատմության թանգարան» ՊԱԿԻ-ի կողմից արտահանված Լոռի Բերդի խաչքարի նկատմամբ կիրառված «Ժամանակավոր արտահանում» մաքսային ռեժիմի ժամկետի երկարաձգումը թույլատրելու մասին
5. ↑  Նյու Յորքի Մետրոպոլիտենի արվեստի թանգարանում հայկական Լոռի-Բերդի խաչքարի ցուցադրությունը կերկարաձգվի
6. ↑  Խաչքարը Նյու Յորքի թանգարանում կմնա մինչև 2017 թվականը
**Խնդիրներ**, նախադասության բայական անդամի լրացումներ, որոնք ցույց են տալիս գործողությանը առնչվող, նրա կատարմանը մասնակցող առարկաներ։

Ըստ իրենց արտահայտած իմաստի խնդիրները ժամանակակից հայերենում խմբավորվում են հետևյալ տեսակների մեջ՝ 

* ուղիղ
* Անուղղակի խնդիր
	+ հանգման
	+ մատուցման
	+ անջատման
	+ վերաբերության
	+ բաղկացության
	+ ներգործող
	+ միջոցի
	+ սահմանափակման
	+ բացառման
	+ միասնության

Խնդիրները դրվում են կամ բայի սեռի պահանջով (ուղիղ և ներգործող խնդիրներ), կամ բայիմաստի պահանջով (հանգման, մատուցման, անջատման, վերաբերության, բաղկացության, միջոցի, սահմանափակման և բացառման խնդիրներ)։

Ուղիղ խնդիրը դրվում է ներգործական սեռի բայերի պահանջով, իսկ ներգործող խնդիրը՝ կրավորականների, սակայն հիշյալ բայերը ըստ բայիմաստի կարող են ստանալ նաև այլ խնդիրներ (լուրը հաղորդել ընկերոջը, մատիտը սրել դանակով)։ Բայիմաստով պայմանավորված խնդիրները կարող են ստանալ նախ անվանական ստորոգյալները։ Խնդիրների կապը բայի հետ քերականորեն իրացվում է գոյականների կամ իբրև այդպիսին վերցված այլ խոսքի մասերի թեք հոլովների և կապական արտահայտությունների միջոցով։

Այն խնդիրը, որն իր բովանդակությամբ չի առնչվում ենթակայի հետ՝ Բաղդասար Դպիրն անվանել է այլական խնդիր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հ. Զ. Պետրոսյան, Ս. Ա. Գալստյան, Թ. Ա. Ղարագյուլյան, Լեզվաբանական բառարան (խմբ. Էդ. Բ. Աղայան), Երևան, «Հայկական ՍՍՀ Գիտությունների Ակադեմիայի հրատարակչություն», 1975, էջ 10։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 61)։*  |
**Հիսուսի Սուրբ Սրտի տաճար** (անգլ.՝ Sacred Heart Cathedral),կաթոլիկ տաճար, որը գտնվում է Պակիստանի Լահոր քաղաքում։ Լահորի արքեպիսկոպոսության մայր տաճարն է։

Պատմություն
-----------

Հիսուսի Սուրբ Սրտի տաճարն օծվել է 1907 թվականի նոյեմբերի 19-ին Լահորի եպիսկոպոսության օրդինար, եպիսկոպոս Ֆաբիան Էստերմանսի կողմից։ Ռոմանա-բյուզանդական ոճով եկեղեցին նախագծել է բելգիացի ճարտարապետ Էդուարդ Դուբբելերը։

2007 թվականի նոյեմբերի 20-ին նշվել է եկեղեցու հարյուրամյակը։ Այդ կապակցությամբ Պակիստանի փոստային ծառայության կողմից թողարկվել է փոստային նամականիշ։ Հռոմի Պապ Բենեդիկտոս XVI-ը շնորհավորական ուղերձ է հղել Հիսուսի Սուրբ Սրտի եկեղեցու թեմին հոբելյանի առթիվ, որն ընթերցել է Պակիստանում առաքելական նունցիա, արքեպիսկոպոս Ադոլֆո Տիտո Իլանը։

2008 թվականի մարտի 11-ին Մուսուլման ահաբեկիչը դեպի եկեղեցի է ուղղել պայթուցիկով բեռնված մեքենա։ Ահաբեկչական գործողության արդյունքում եկեղեցին զգալիորեն տուժել է, պայթյունից կոտրվել են գեղարվեստական և պատմական արժեք ունեցող վիտրաժները։

2011 թվականին տաճարում գրանցվել է 20000-րդ մկրտությունը, որ անցկացվել է տաճարի հիմնադրման պահից ի վեր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Lahore: Sacred Heart Cathedral celebrates its first 100 years
2. ↑  Lahore archdiocese marks 125 years Archived 2012-02-01 at the Wayback Machine.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Լահորի արքեպիսկոպոսության պաշտոնական կայքը (անգլ.)