**Էնս** (գերմ.՝ Enns) քաղաք Ավստրիայում, մտնում է Վերին Ավստրիա կազմի մեջ։ Գտնվում է Էնս գետի ափին, ոչ հեռու գետի Դանուբին միանալու հատվածից։ Տարածքը կազմում է 34․3 կմ²։

Էնսը գտնվում է Լինցից 17 կիլոմետր հարավարևելք, կանգնած է Վիեննա-Լինց երկաթգծային և ավտոմոբիլային ճանապարհների վրա։

Էնսը համարվում է Ավստրիական հնագույն քաղաքը։ Արտոնագիրը, որը տալիս է Էնսին քաղաք կոչեվլու իրավունք, վերագրվում է 1212 թվականին։

Պատմություն
-----------

Էնս գետի գետաբերանի շրջանում առաջին բնակիչները եղել են մեր թվարկությունից առաջ Երկրորդ հազարամյակին։ IV դարում մեր թվարկությունի առաջ այս շրջանում բնակվում էին Կելտերը, որոնք այստեղ ստեղծել էին Նորիկ պետությունը, որը իր հերթին Մ․թ․ա․ 15 թվականին մտավ Հռոմեական կայսրության կազմի մեջ։ II դարում ժամանակակից Էնսի տարածքում ստեղծվեց Լաուրիակում հռոմեական զինվորական ճամբարը, որը կազմում էին 6000 լեգիոներ։ 212 թվականին բնակատեղին, որը ստեղծվել էր ճամբարի վայրում Կարակալլա կայսրի կողմից ստացավ քաղաքի կարգավիճակ։ Այդ ժամանակ Լաուրիակում բնակվում էր 30 հազար մարդ։ Կայսր Դիոկղետիանոսի կողմից քրստոնյաների հետապնդման ժամանակ 304 թվականի մայիսի 4-ին քաղաքում տանջանքների ենթարկվելով մահացավ Սուրբ Ֆլորիանը, որին խեղդեցին Էրնս գետում։ 370 թվականին քաղաքում կառուցվել է վաղքրիստոնեական բազիլիկ, որի տեղում 1344 թվականին կառուցվել է Լորխա եկեղեցին՝ այն գոյություն ունի միչև այժմ։

900 թվականին Գեորգենբերգ բլուրի վրա, ժամանակակից Էնսի կենտրոնում կառուցվել է Էնիսիբուրգ ամրոցը, որը հանդիսանում էր Բավարիայի ամրակետը ընդեմ հունգարական ներխուժումների։ Ավելի ուշ ամրոցը վերակառուցվել է և ստացել է Էնսեգ անվանումը։ Ամրոցի շրջանում հայտնվեց առևտրի կենտրոն, որը Օտակարա II Մարկգրաֆի կողմից XII դարում ստացավ իրավունք անցկացնելու տոնավաճառ։ Այդ ժամանակ Էնս հովիտը մտնում է Շտիրիական դքսության կազմի մեջ։

1186 թվականին՝ Սանկտ-Գեորգենբերգյան համաձայնագրի ստորագրումից հետո, Շտիրիան Էնսի հետ միասին անցավ ավստրաիցի կոմսերի իշխանության տակ։ 1212 թվականին Էնսը ստացավ քաղաքի կարգավիճակ Լեոպոլդ VI կոմսի կողմից՝ Ժամանակակից Ավստրիայի տարածքում առաջին նման դեպքը։ XIV դարում Հաբսբուրգների տիրապետության տարածքների բաժանման ժամանակ քաղաքը հեռացվել է շտիրսկական կոմսությունից և մտավ Ավստրիայի տարածքի մեջ (ավելի ուշ Վերին Ավստրիայի թագավորական հողերի)։

Տեսարժան վայրեր
---------------

Էնսի պատմական կենտրոնը՝ քաղաքային աշտարակը
* Էնսի ճարտարապետական խորհրդանիշն է համարվում քաղաքի գլխավոր հրապարակի քաղաքային աշտարակը, որը կառուցվել է 1564-ից 1568 թվականներին։
* Սանկտ-Լաուրենց գոթիական խորհրդանիշը կառուցված XIII դարում կառուցված ավելի հին պաշտամունքային կառույցի հիմքի վրա։
* Հինհռոմեական Լաուրիակում ճամբարի թանգարան։

Քաղաքական իրավիճակ
------------------

Քաղաքագլուխ-Ֆրանց Շտեֆան Կարլինգեր (ԱՍԴԿ)

Համայնքի ներկայացուցիչների խորհուրդը (գերմ.՝ Gemeinderat) բաղկացած է 37 տեղից։

* ԱՍԴԿ- զբաղեցնում է 21 տեղ
* ԱԺԿ- զբաղեցնում է 12 տեղ
* Դեղիններ- զբաղեցնում է 3 տեղ
* ԱԱԿ- զբաղեցնում է 1 տեղ

Բնակչություն
------------

| Պատմական բնակչություն |
| --- |
| **Տարի** | **Բնակչություն** |  %± |
| **1869** | 5624 | -
 |
| **1880** | 5733 | +1․9%
 |
| **1890** | 6001 | +7․4%
 |
| **1900** | 5552 | −7.5%
 |
| **1910** | 5799 | +4.4%
 |
| **1923** | 5630 | −2.9%
 |
| **1934** | 6679 | +18.6%
 |
| **1939** | 7419 | +11.1%
 |
| **1951** | 8446 | +13.8%
 |
| **1961** | 8919 | +5.6%
 |
| **1971** | 9678 | +8.5%
 |
| **1981** | 9728 | +0.5%
 |
| **1991** | 10190 | +4.7%
 |
| **2001** | 10611 | +4.1%
 |
| **2011** | 11275 | +6.3%
 |
| **2018** | 11937 | +5.9%
 |

Պատկերասրահ
-----------

* Քաղաքային աշտարակՔաղաքային աշտարակ
* Էնսի ամրոցԷնսի ամրոց
* Բազիլիկ եկեղեցիԲազիլիկ եկեղեցի
* Քաղաքի պատկերՔաղաքի պատկեր
* Էնս գետԷնս գետ

Արտաքին հղումներ
----------------

* Официальная страница
* Городская башня
* Базилика Лорх

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Einwohnerzahl 1.1.2018 nach Gemeinden mit Status, Gebietsstand 1.1.2018 — Statistics Austria.
2. ↑   Austria. Retrieved 10 March 2019.
3. ↑  *Severin: Zwischen Römerzeit und Völkerwanderung; Katalog* Ausstellung des Landes Oberösterreich 24 April bis 26 Oktober 1982 im Stadtmuseum Enns. Linz 1982
4. ↑  Ernst Theodor Gaupp: *Deutsche Stadtrechte des Mittelalters, mit rechtsgeschichtlichen Erläuterungen*. Zweiter Band, Breslau 1852, S. 206–224,online
5. ↑   Austria. Retrieved 9 March 2019.


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 131790607 · GND: 4014824-5 · LCCN: n82050694 · NKC: ge759455 · VIAF: 315140243, 154789737 · WorldCat VIAF: 315140243, 154789737 |

 |