recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Էմիլիա Ռոզդոլսկայա** (գերմ.՝ Emily Rosdolsky), հունիսի 2, 1911(1911-06-02), Վիեննա, Ավստրո-Հունգարիա - սեպտեմբերի 3, 2001(2001-09-03), Վիեննա, Ավստրիա, ավստրիացի հասարակական-քաղաքական գործիչ, հակաֆաշիստական և արհմիութենական գործունեության և ֆեմինիստական շարժման ակտիվ մասնակից, ուկրաինացի մարքսիստ Ռոման Ռոզդոլսկու կինը։ Հանդիսանում է ամուսնու hուշագրությունների և նախաբաների հեղինակը։

Կենսագրություն
--------------

Սոցիալիստական շարժման մեջ է ընդգրկվել14 տարեկանից․ 1925 թվականին անդամագրվել է Սոցիալիստ դպրոցականների ազատ միությանը։ 1927 թվականին մասնակցել է հանրապետական ​​Շուցբունդի և ոստիկանության միջև բախումներին, որտեղ էլ հանդիպել է իր ապագա ամուսնուն։ 1928 թվականին անդամագրվել է Ավստրիայի կոմունիստական ​​կուսակցության շարքերը։ Ռոման Ռոզդոլսկու հետ աջակցել է ձախ ընդդիմությանը և Լև Տրոցկուն՝ պաշտպանելով տրոցկիստական ​​դիրքերը ստալինիստների և Հենրիխ Բրանդլերի կողմնակիցների դեմ պայքարում։

Դոլֆուսի ֆաշիստական ​​դիկտատուրայի դեմ պրոլետարական ապստամբությունը ճնշելուց և 1934 թվականին Ավստրիայում բանվորական շարժման ջարդից հետո Ռոզդոլսկիները ստիպված եղան տեղափոխվել Լվով։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի բռնկումից հետո նացիստների կողմից օկուպացված Կրակովում նրանք ստեղծել են արհեստանոց, որը դարձել է ճակատ Ադամ Լութմանի ընդհատակյա հակաֆաշիստական ​​շրջանակի և Կրակովի գետտոյից փախածներին օգնելու համար։ Պատերազմից հետո տեղափոխվել են ԱՄՆ։

Էմիլիա Ռոզդոլսկայան Վիեննա է վերադարձել 1971 թվականին։ Մինչև իր մահը նա կապեր է պահպանել ձախ, հակաֆաշիստական ​​և հակաստալինյան շրջանակների հետ, մասնավորապես՝ Հեղափոխական մարքսիստների խմբի (այժմ՝ Սոցիալիստական ​​այլընտրանք)՝ Վերամիավորված Չորրորդ Ինտերնացիոնալի ավստրիական բաժնի հետ։

Մահացել է 2001 թվականին, 90 տարեկան հասակում։

Աշխատություններ
---------------

* Fritz Keller, Emmy Rosdolsky: 40 Jahre Trotzkistenprozesse in Wien. In: Gruppe Revolutionäre Marxisten (Hrsg.): rotfront. Nr. 8–9, Wien 1977.
* Emily Rosdolsky: Franz Koritschoner. In: Memorial (Hrsg.): Österreichische Stalinopfer. Wien 1990, S. 69–76.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Пролетар України
2. ↑  Список Члены Коммунистической партии Австрии
3. ↑  Fritz Keller: *Gegen den Strom – Fraktionskämpfe in der KPÖ, Trotzkisten und andere Gruppen 1919–1945*. Europa Verlag, Wien 1978.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Justizpalastbrand

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Rodovid |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1137875011 · LCCN: no2017161044 · VIAF: 2674150264372005860002 · WorldCat VIAF: 2674150264372005860002 |

 |
**Վերակենդանացում**. (լատին․՝ re — վերա, նորից, ani- matio — կենդանացում), բուժական միջոցառումների համալիր, որն անցկացվում է կլինիկական մահվան դեպքում օրգանիզմի վերակենդանացման, դժբախտ պատահարների, հիվանդությունների կամ դրանց բարդությունների հետևանքով կենսական կարևոր օրգանների կորցրած կամ խանգարված ֆունկցիաները վերականգնելու նպատակով։

Վերակենդանացումը բժշկագիտության նոր ճյուղի՝ ոեանիմալոգիայի ուսումնասիրության առարկան է։ Վերջինիս զարգացման հետ կապված, բացի օրգանիզմի վերակենդանացումից, ռեանիմատոլոգիական միջոցառումների մեջ են ընդգրկվել նաև նյութափոխանակության (ջրա-էլեկտրոլիտային, գազային) սուր խանգարումների, արյան շրջանառության, շնչառության, լյարդի և երիկամների ֆունկցիայի սուր անբավարարության դեմ պայքարը, վիրաբուժական միջամտություններից հետո խանգարված ֆունկցիաների վերականգնումը։ Վերակենդանացումը իրականացվում է 2 Փուլով, շնչառության և արյան շրջանառության վերականգնում (անվանում են նաև «սիրտ-թոքային» վերակենդանացում) և հետագա բուժում ետվերակենդանացման շրջանում։ Վերակենդանացում անցկացնելիս հաշվի է առնվում ինչպես հիվանդի կյանքին վտանգ սպառնացող ախտանշախմբերի (սինդրոմներ) և սահմանային (տերմինալ) վիճակների (նախահոգևարք, հոգևարք) բուժման ընդհանուր սկզբունքները (անկախ հիվանդության պատճառներից), այնպես էլ տվյալ ախտաբանական պրոցեսի բնույթը։ Վերակենդանացման նպատակով կիրառում են էլեկտրոնային (մոնիտոր հարմարանքներ, դեֆիբրիլյատոր, էլեկտրախթանիչ և այլն) սարքավորումներ, վիրաբուժական հնարքներ (շնչափողահատում, խոշոր անոթների ֆունկցիա և ձողարկում), դեղամիջոցներ ևն։ Սրտի անուղղակի մերսումը և ոչ ապարատային արհեսաական շնչառությունը կիրառում են բժիշկները և միջին բուժանձնակազմը՝ անկախ մասնագիտացումից, ինչպես նաև բժշկական հատուկ պատրաստություն անցած մարդիկ։ Վերակենդանացման որակյալ օգնություն են ցույց տալիս շտապ բժշկական օգնության աշխատողները։ Օգնությունն ապահովվում է հատուկ սարքավորված մեքենաներով և մասնագիտացված բրիգադների (հակաշոկային, հակաինֆարկտային, թունաբանական ևն) միջոցով։ Վերակենդանացումն իրականացվում է Վերակենդանացման և ինտենսիվ թերապիայի մասնագիտացված բաժանմունքներում, ուր ընդունվում են կյանքին վտանգ սպառնացող ախտաբանական վիճակներում (գլխուղեղի վնասվածքներ, թունավորումներ, ծանր այրվածքներ, սրտամկանի ինֆարկտ, սուր երիկամային անբավարարություն, Փայտացում, ետվիրահատական շրջան) գտնվող հիվանդները։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 392)։*  |
**Ալեքսանդր Իոսիֆովիչ Պասխավեր** (անգլ.՝ Paskhaver, Alexander Iosifovich, մարտի 11, 1945(1945-03-11), Կիև, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ուկրաինացի գիտնական-տնտեսագետ, Ուկրաինայի տեխնոլոգիական գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ, Ուկրաինայի վաստակավոր տնտեսագետ։

Ընդհանուր տեղեկություն
----------------------

Ալեքսանդր Իոսիֆովիչ Պասխավերը ծնվել է 1945 թվականի մարտի 11-ին Կիևում։
Ավարտել է Կիևի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտը (տնտեսագիտության բաժին) և Մոսկվայի տնտեսագիտության ինստիտուտի մագիստրատուրան։ Ավելի քան 20 տարի աշխատել է Ուկրաինական Տնտեսագիտության ինստիտուտում, 1971-1992 թվականներին եղել է առաջատար գիտաշխատող։ Զբաղվել է տնտեսության արդյունավետության, սեփականաշնորհման և ապամոնոպոլիզացիայի հետազոտություններով։ 1992-1994թվականներին աշխատել է Շուկայական բարեփոխումների կենտրոնի գլխավոր փորձագետ, ապա Կիևի բարեփոխման հիմնադրամի՝ «Փաթնամ, Հեյս և Բարթլեթի» անգլ.՝ Putnam, Hayes and Bartlett խորհրդատու։ Պասխավերը ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Ուկրաինայում շուկայական բարեփոխումների իրականացմանը։ 1995 թվականին դարձել է ստեղծման նախաձեռնողներից մեկը և այդ ժամանակվանից եղել է Տնտեսական զարգացման կենտրոն հասարակական փորձագիտական կազմակերպության մշտական նախագահը։ Նա նաև գլխավորում է «Ուկրաինայի տնտեսության մոնիտորինգ» տեղեկատվական և վերլուծական տեղեկագրի խմբագրությունը։ Տարբեր ժամանակներում եղել է նախագահի, վարչապետի, փոխվարչապետի, էկոնոմիկայի նախարարի խորհրդական, Ուկրաինայի պետական գույքի հիմնադրամի նախագահ։ Եղել է նաև «Միստեցկի Արսենալ» ազգային մշակութային, գեղարվեստական և թանգարանային համալիրի զարգացման խորհրդի անդամ։ Նա պատվո շքանշանի, III աստիճանի ասպետ է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  Про відзначення державними нагородами України з нагоди Дня Конституції України (ուկր.)
3. ↑

Արտաքին հղումներ
----------------

* Пасхавер А. И. Лига. Досье.
* Пасхавер А. И. на сайте golos.ua
* Бизнесу пора подключаться к контролю над бюрократией
* Александр Иосифович Пасхавер: Коррупция стала основной формой государственного управления (видео)
**Մադլեն Բուլոն** (ֆր.՝ Madeleine Boullogne, Boulogne, հուլիսի 24, 1646(1646-07-24), Փարիզ - հունվարի 30, 1710(1710-01-30), Փարիզ), ֆրանսիացի նկարչուհի, հայտնի նկարիչ Լուի Բուլոն Ավագի դուստրը։ Կենտրոնացել է նատյուրմորտ ոճում, որոնց մեջ գերակշռում էին թագավորական դղյակները։

Կենսագրություն և գործունեություն
--------------------------------

Մադլեն Բուլոնը ծնվել է 1646 թվականի հունիսի 24-ին Փարիզում նկարիչների ընտանիքում․ նկարչությամբ զբաղվել է աղջկա հայրը՝ Լուի Բուլոն Ավագը, եղբայրները՝ Լուի Բուլոն Կրտսերը և Բոն Բուլոն Ավագը և նաև ավագ քույրը Ժենևան։ Սակայն քանի որ Մադլեն Բուլոնի նկարների մեծամասնությունը չի պահպանվել մինչ օրս, նրա եղբայրներն ու հայրը ավելի հայտնի են հասարակությանը, քան ինքը։

Մադլեն Բուլոնը, քույրն ու եղբայրները նկարչությունը իրենց հորից են սովորել։ 1669 թվականին Մադլենն ու Ժենեվեվան այն առաջին կանանց շարքում էին, որոնք ընդունվել էին նկարչության և քանդակագործության թագավորական ակադեմիա։ Այդ ժամանակից ի վեր, Մադլենը կանոնավոր պատվերներ է սկսել ստանալ թագավորական պալատից։ Թյուիլրիի պալատի համար նկարել է 4 նկար, նաև պատրաստել է դեսուդեպորտներ Վերսալի պալատի համար։

Վանիտաս, 1674 թվական, Մյուլուզի կերպարվեստի թանգարան
1678 թվականին Փարիզյան սալոնում Մադլենը ցուցադրել է իր վեց աշխատանքները․ վեց նատյուրմորտներ ռազմական ավարներով, երաժշտական գործիքներով և մրգերով։ Իսկ 1704 թվականին յոթ նկար է ներկայացրել սրահում։

Մադլեն Բուլոնը մոտ էր յանսենիստական շրջաններին և խիստ, գրեթե վանական կյանք էր վարում։ Ամուսնացած չէր, ապրում էր եղբոր՝ Բոնի հետ և պարբերաբար այցելում Պոր-Ռոյալ կանանց վանք։

1709 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Մադլեն Բուլոնը կազմել է կտակ, որում նշել է նաև իր 45 կտավները։ Նկարչուհին մահացել է 1710 թվականի հունվարի 30-ին և թաղվել է մահվան հաջորդ օրը, երկու եղբայրների կողքին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  RKDartists (նիդերլ.)
2. 1 2  Artists of the World Online, Allgemeines Künstlerlexikon Online, AKL Online (գերմ.) / Hrsg.: A. Beyer, B. Savoy — B: K. G. Saur Verlag, Verlag Walter de Gruyter, 2009. — ISSN 2750-6088 — doi:10.1515/AKL
3. 1 2  Magdeleine Boulogne — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7
4. 1 2  Madeleine Boulogne
5. 1 2  *A. Jal* Boulogne ou Boullogne (Louis I) // Dictionnaire critique de biographie et d'histoire: errata et supplement pour tous les dictionnaires historiques d'apres des documents authentiques inedits. — Plon, 1872. — С. 267.
6. 1 2 3 4 5 6  Renaud Serrette, 2016, էջ 87
7. 1 2 3  Dominique Alsina

Գրականություն
-------------

* *Renaud Serrette* De Versailles à Rambouillet: quatre dessus-de-porte de Madeleine Boullogne retrouvés // *Versalia. Revue de la Société des Amis de Versailles*. — 2016. — № 19. — С. 87—92.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Dominique Alsina (2016)։ «Nature morte française au XVII siècle» (ֆրանսերեն)։ Musée d'Angers (չաշխատող հղում)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists · Rodovid |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1152226207 · ISNI: 0000000067093708 · LCCN: no2009075807 · VIAF: 88514372 · ULAN: 500012764 · WorldCat VIAF: 88514372 |

 |
Նեխուրի լայնակի կտրվածք: Երևում են և ֆլոեման և քսիլեման
**Փոխադրող հյուսվածք**, բուսական հյուսվածքի տեսակ, որը իրականացվում է լուծված սննդանյութերի տեղափոխությունը օրգանիզմում։ Շատ բարձրակարգ բույսերի մոտ այն ներկայացված է փոխոդրող տարրերով (ջրատար անոթներ և մաղանման խողովակներ)։ Փոխադրող անոթների պատերն ունեն ծակոտիներ և անցքեր, որոնք հեշտացնում են նյութերի տեղափոխությունը բջջից բջիջ։
Փոխադրող հյուսվածքը բուսական օրգանիզմում առաջացնում է անընդհատ ճյուղավորվող ցանց, որը բոլոր օրգանները միացնում է մեկ համակարգում` նրբագույն արմատներից մինչև երիտասարդ ընձյուղներ, բողբոջներ և տերևների ծայրեր։

Ծագում
------

Տերևի անոթային համակարգ
Գիտնականները կարծում են, որ Երկրի պատմության մեջ հյուսվածքների առաջացումը կապված է ցամաքային բույսերի առաջացման հետ։ Երբ բուսական օրգանիզմի մի մասը հայտնվեց օդային միջավայրում, իսկ մյուս մասը հողում` արմատներ, արմատներից տերևներին ջրի և հանքային աղերի, իսկ տերևներից դեպի արմատներ օրգանական նյութերի տեղափոխության անհրաժեշտություն առաջացավ։ Այսպես բուսական աշխարհի էվոլյուցիայի ընթացքում ձևավորվեցին երկու տեսակի փոխադրող հյուսվածքներ` անոթներ (բնափայտ) և մաղանման խողովակներ (լուբ)։ Բնափայտի փոխադրող անոթներով ջուրը իր մեջ լուծված հանքային աղերով բարձրանում է արմատների դեպի տերևներ, տեղի է ունենում նյութերի վերընթաց շարժում։ Լուբի մաղանման խողովակներով տերևներում սինթեզված օրգանական նյութերը տեղափոխվում են դեպի արմատներ և մյուս օրգաններ` վարընթաց շարժում։

Նշանակություն
-------------

Բույսի փոխադրող հյուսվածքներն են քսիլեման (բնափայտ) և ֆլոեման (լուբ)։ Քսիլեմայով (արմատից ցողունով) տեղի է ունենում ջրի և նրանում լուծված հանքային աղերի վերընթաց տեղափոխություն։

Բնափայտի նշանակությունը
Քսիլեման, որով տեղի է ունենում նյութերի արագ վերընթաց շարժում, կազմված է տարբեր չափեր ունեցող մահացած բջիջներից։ Այս բջիջներում ցիտոպլազման բացակայում է, իսկ պատերը փայտացած են և կրում են անցքեր։ Բջիջների հպման տեղում կան անցքեր, որոնցով էլ լուծույթները տեղաշարժվում են բջջից բջիջ դեպի տերևներ։ Այդպիսին է տրախեիդների կառուցվածքը։
Ծողկավոր բույսերի փողադրող հյուսվածքը ավելի կատարյալ է։ Այն կազմված է անոթներից։ Անոթներ լայնակի պատեը քայքայվում են։ Այսպիսով, անոթները խոռոչավոր խողովակներ են, որոնք կազմված են մեծ թվով մահացած բջիջներից։ Ի տարբերություն ծաղկավոր բույսերի մյուս բարձրակարգ բույսերը անոթներ չունեն։

Լուբի նշանակությունը
Շնորհիվ այն բանի, որ վարընթաց հոսքերը ավելի թույլ են, ֆլոեման կազմված է կենդանի բջիջներից։ Նրանք առաջացնում են մաղանման խողովաներ, որոնց լայնակի պատերը ունեն մեծ թվով անցքեր։ Այս բջիջները կորիզ չունեն, բայց նրանք պահպանում են կենդանի ցիտոպլազման։ Մաղանման խողովակների կյանքի տևողությունը երկար չէ, հաճախ2-3տարի, հազվագյուտ` 10-15 տարի։ Մահացած մաղանման խողովակները անընդհատ փոխարինվում են նոր ձևավորվածներով։

Ցուցադրում
----------

Փողադրող հյուսվածքի պատկերացման համար հետաքրքիր մեթոդ են առաջարկել Վ.Ի.Իվանով-Օմսկին և Ե.Ի.Իվանովը։ Նրանք օգտագործել են գազային պարպում, կամ Կիրլիանի էֆեկտը։ Այդ մեթոդի օգնությամբ բարդու ցողունի լայնակի կտրվածքի վրա երևում են անոթների Էլիպսաձև խրձերի փնջեր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Иванов-Омский В.И. Иванова Е.И.* Фотографирует разряд: древесный водопровод.
**Յոզեֆ Կլիբեր** (գերմ.՝ Josef Klieber, նոյեմբերի 1, 1773(1773-11-01)[…], Ինսբրուք - հունվարի 11, 1850(1850-01-11), Վիեննա, Ավստրիական կայսրություն), ավստրիացի քանդակագործ և նկարիչ։

Կյանք և գործունեություն
-----------------------

Յոզեֆը քանդակագործ Ուրբան Քլիվերի որդին էր։ 1785 թվականին ընդունվել է տեղական (Ինսբրուկում) նկարչական դպրոցը։ 1792 թվականին մեկնել է Վիեննա։ Սկզբում նա Վիեննայում ապրում է աղքատության մեջ, մինչև որ դառնում է քանդակագործ Յոհան Բապտիստ Շտրաուբի աշակերտը։ Իր մեկ այլ ուսուցչի՝ Յոհան Մարտին Ֆիշերի հետ նա ուսումնասիրում է ձուլման տեխնիկան։ 19-րդ դարի առաջին տասնամյակում նա Լիխտենշտեյնի արքայազն Յոհանի համար, Վիեննայում նրա պալատների և Ավստրիայի մայրաքաղաքի շրջակայքում փոքր պլաստիկ արվեստի բազմաթիվ պատվերներ է կատարել։ Այս պատվերների շնորհիվ նա փառք է ձեռք բերել որպես քանդակագործ և 1814 թվականին ստացել է գաղտնի խորհրդականի կոչում, ինչպես նաև ղեկավարել է Վիեննայի գեղարվեստի ակադեմիայի փորագրության և հանքաքարի արդյունահանման դպրոցը՝ սկզբում որպես ժամանակավոր, իսկ 1815-1845 թվականներին՝ նրա մշտական ​​տնօրենը։ Պարգևատրվել է մեծ ոսկե մեդալով քաղաքացիական գործունեության և այլ արժանիքների համար։ Վիեննայում նրա անունը կրում է մի փողոց (Kliebergasse) և այգի (Klieberpark):

Յոզեֆ Կլիբերը 19-րդ դարի առաջին կեսի ավստրիացի ամենակարևոր քանդակագործներից էր։ Նա պատկանում էր ռեալիստական ​​դպրոցին՝ նրա քանդակագործական կոմպոզիցիաները, որոնք զարդարում էին շենքերի ճակատները, շատրվանները, նրա պլաստիկ գործերը Ավստրիայի մայրաքաղաքի դեմքն էին 19-րդ դարի այսպես կոչված «նախամարտյան ժամանակաշրջանում»։ Իր քանդակի համար նա նախընտրել է օգտագործել ավազաքար։

Յոզեֆի որդին՝ Էդուարդ Կլիբերը (1805-1079) նույնպես նկարիչ և գծանկարիչ էր, ինչպես նաև նրա թոռը՝ Կարլ Գյոբելը (1824-1899)։

Պատկերասրահ
-----------

* Деталь фонтана Истер (1844)Իստեր շատրվանի դետալ (1844
* Статуя императора Франца-Иосифа IԿայսր Ֆրանց Ժոզեֆ I-ի արձանը
* Фриз здания «У голубых карпов», Аннаштрассе, ВенаԿապույտ Կարպ շենքի ֆրիզ, Աննաստրասե, Վիեննա
* Статуя Минервы, дворец эрцгерцога Альбрехта, ВенаՄիներվայի արձանը, Էրխհերցոգ Ալբրեխտի պալատ, Վիեննա
* «Флора и Зефир»«Ֆլորա և Զեֆիր»

Գրականություն
-------------

* Klieber Josef. In: Österreichisches Biographisches Lexikon 1815–1950 (ÖBL). Band 3, Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, Wien 1965, стр. 402 f. (Прямая ссылка на стр. 402, стр. 403).
* Karl Weiß: Klieber, Josef. в: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 16,
* Duncker & Humblot, Leipzig 1882, стр. 182 f. Neuigkeits-Welt-Blatt от 25. 10. 1910 Nr. 117, стр. 9.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Josef Klieber (նիդերլ.)
2. 1 2 3 4  Josef Klieber — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7
3. 1 2 3 4  *Wurzbach D. C. v.* Klieber, Joseph (գերմ.) // *Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich*: *enthaltend die Lebensskizzen der denkwürdigen Personen, welche seit 1750 in den österreichischen Kronländern geboren wurden oder darin gelebt und gewirkt haben* — Wien: 1856. — Vol. 12. — S. 92.
4. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #130210196 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
5. 1 2  Կերպարվեստի արխիվ — 2003.
6. ↑  RKDartists (նիդերլ.)
**Գևորգ Բաղջյան** (Այգունի Վազգեն, 1913, Ադանա, Ադանայի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն - հոկտեմբերի 23, 1999(1999-10-23), Մոնրեալ, Քվեբեկ, Կանադա), կանադահայ պատմաբան, իրավագետ, սոցիոլոգիայի և իրավունքի դոկտոր։

Կենսագրություն
--------------

Ավարտելով Բեյրութի արևելագիտության ինստիտուտը՝ դասավանդել է Լիբանանի հայկական և ֆրանսիական մի շարք ուսումնական հաստատություններում, զբաղվել գիտական աշխատանքով։ 1970 թվականից բնակվել է Կանադայում։

Բաղջյանը գրել է հայկական հարցին նվիրված ֆրանսերեն աշխատություններ («Հայկական հարց, թուրքական ժխտողականությունից դեպի հայկական ակտիվություն։ Որտեղ է լուծումը» (1985), «Հայերի սեփականության բռնագրավումը թուրքական կառավարության կողմից՝ իբր լքյալ գույք» (1987), և այլն, որոնցում կատարել է հայկական հարցի համալիր ուսումնասիրություն՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով 1915 թվականի ցեղասպանության իրականացման Թուրքիայի քաղաքականության, թուրքական պետական գործիչների ու ժամանակակից թուրքական պատմագրության կողմից հայկական հարցի պատմության նենգափոխման խնդիրներին։ Միջազգային իրավունքի նորմերի հիման վրա Բաղջյանը ապացուցել է հայ ժողովրդի անկապտելի իրավունքը էթնիկ տարածքի (որը ներկայումս Թուրքիայի կազմում է) վրա, նրա ժառանգական իրավունքը 1915-1923 թվականների ցեղասպանությունից և տեղահանությունից հետո այնտեղ մնացած ազգային, մշակութային և նյութական արժեքների վրա։

Մահացել է 1999 թվականի հոկտեմբերի 23-ին Կանադայի Մոնրեալ քաղաքում։

Գրականություն
-------------

* Հայկական հարստության բռնագրավումը թուրքական կառավարության կողմից մոռացության տրված, Անթիլիաս, 2010, 550 էջ։ (անգլ.)

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է* *«Հայկական հարց» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |




1. 1 2
**Բահրամ բեկ Ախունդով** (ադրբ.՝ Bəhram bəy Axundov, 1861, Շուշի, Բաքվի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - 1932, Բաքու, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), Ադրբեջանցի բժիշկ, Ֆրանսիայի Լիլի ակադեմիայի շրջանավարտ, Ադրբեջանի Ժողովրդավարական Հանրապետության Ազգային ժողովի անդամ։

Կենսագրություն
--------------

Բահրամ բեկ Միրզա Ջաֆար բեկ օկլի Ախունդովը ծնվել է 1861 թվականին։ Ավարտել է Շուշիի ռեալական ուսումնարանը, ապա՝ գիմնազիան։ 1893 թվականին ընդունվել է Ֆրանսիայի Լիլի ակադեմիայի խառը գիտությունների (ֆիզիկա, քիմիա, կենսաբանություն) ֆակուլտետի ասպիրանտուրան։ Բ.Ախունդովը ավարտել է ասպիրանտուրան 1896 թվականին։ Նա ուսումը շարունակել է նույն ակադեմիայի բժշկական ֆակուլտետում և ստացել բժշկագիտության դոկտորի դիպլոմ։ 1904 թվականին Խարկովի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետում քննությունը հաջողությամբ հանձնած Բահրամ բեյին տրվել էր «Լեքար» մականունը։

Բահրամ բեկ Ախունդովը եղել է Ադրբեջանի Ժողովրդավարական ​​Հանրապետության Ազգային ժողովի պատգամավոր։ Մինչ հեղափոխությունը որպես բժիշկ աշխատել է Բաքվի բուժհաստատություններում, Ադրբեջանում խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո՝ հանրապետության Սովնարկոմում, իսկ 1920-1925 թվականներին՝ ապահովագրական պետական ​​վարչությունում։

Բահրամ բեկ Ախունդովը մահացել է 1932 թվականին։

Ընտանիք
-------

Բահրամն Բեկ ամուսնացել է Սելթանաթ Խանումի հետ։ Ունեցել է որդի Ալի բեկ անունով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Բահրամ բեկ Ախունդով
2. ↑  Адрес-календарь Азербайджанской Республики. — Баку, 1920. — С. 271

Աղբյուրներ
----------

* Ənvər Çingizoğlu, Axundovlar, "Soy" dərgisi, 10 (18), 2008.
* Анвaр Чингизoглы. Ахундoвы. В сборнике: Гeнeaлoгия нaрoдoв Кaвкaзa. Трaдиции и сoврeмeннoсть. Влaдикaвкaз. 2010. ст. 271–287.
**Գաբել** (ֆր.՝ Gabelle)` մինչև 1790 թվականը Ֆրանսիայում գործող աղի հարկ։ Գաբել տերմինը գալիս է լատիներեն «gabulum» (հարկ) բառից։ Ֆրանսիայում գաբելը սկզբում կիրառվում էր բոլոր սպառողական ապրանքների վրա, սակայն աստիճանաբար սահմանափակվում էր միայն աղի հարկով։

Ժամանակի ընթացքում գաբելը դարձավ երկրի ամենաատելի և անհավասար հարկերից մեկը։ Բայց չնայած բարեփոխման մեծ թվով կողմնակիցներին, հարկը վերացվել է միայն 1790 թվականին։ Առաջին անգամ որպես ժամանակավոր զինվորական վճար ներկայացվել է 1286 թվականին Ֆիլիպ IV Գեղեցիկի օրոք, իսկ մշտական հարկ է դարձել Շառլ Իմաստունի (1364-80) օրոք։

Աղի հարկը ճնշող էր, քանի որ կառավարությունը ուներ մենաշնորհ աղի վրա։ Հարկը կրկնակի ծանրացավ, երբ կառավարությունը ութ տարեկանից բարձր յուրաքանչյուր քաղաքացուց պահանջում էր ամեն շաբաթ ֆիքսված նվազագույն քանակությամբ աղ գնել ֆիքսված գնով։ Երբ այս հարկը առաջին անգամ ներդրվեց, այն հավասարապես գանձվում էր Ֆրանսիայի բոլոր նահանգներում, բայց հարկի պատմության մեծ մասում աղի գները և հարկերի մակարդակները տարբեր էին գավառից գավառ։

Ֆրանսիայի շրջանները բաժանվում էին 6 խմբի՝ կախված աղի ստացման եղանակներից ու գոյցած գնից։

Հարկը գանձվում էր հետևյալ կերպ. 1342 թվականից յուրաքանչյուր գավառում կազմակերպվում էին կենտրոնացված աղի պահեստներ, որոնք պատկանում էին պետությանը և կոչվում էին Greniers à sel։ Եղել են մասնավոր աղ արտադրողներ, սակայն նրանց արգելվել է աղ վաճառել մանրածախ առևտրով զբաղվողներին կամ ուղղակիորեն հանրությանը։ Բռնագրավման սպառնալիքի տակ՝ յուրաքանչյուր արտադրող պարտավոր էր արտադրված ողջ աղը ֆիքսված գնով վաճառել բացառապես աղի պետական պահեստներին։ Այնուհետև թագավորական գանձարանը պահեստներից աղը վերավաճառում էր ավելի թանկ գնով մանրածախ առևտրականներին, երբեմն հենց արտադրողներին։ Գաբելը պետության կողմից արտադրողներից գնված աղի և մանրածախ առևտրի համար վաճառված աղի գների տարբերությունն էր։

Տարբեր շրջաններում հարկերի զգալի տարբերությունները հանգեցրին աղի ակտիվ մաքսանենգությանը, որը Ֆրանսիայում խստիվ արգելված էր մինչև գաբելի վերացումը։ Մաքսանենգության էությունը կայանում էր նրանում, որ աղը ցածր արժեքով գնում էին մի շրջանում, իսկ հետո վաճառում այլ շրջաններում՝ ավելի թանկ գնով։ Այդպիսի մաքսանենգներին անվանում էին faux-sauniers (ֆրանսերեն. սաու՝ աղ և faux՝ կեղծ)։ Իր հերթին մաքսային ծառայության աշխատակիցներին, ու անվանում էին gabelous, հանձնարարվել էր բացահայտել և ձերբակալել մաքսանենգներին։ Մաքսանենգները դատապարտվում էին աքսորի ստրուկների նավերի վրա այն դեպքերում, երբ նրանց ձերբակալում էին անզեն, և մահապատժի, եթե նրանք զինված էին։

Բրետանում, որը դարձավ ֆրանսիական թագավորության մաս միայն 1532 թվականին և պահպանեց որոշ օրինական արտոնություններ, գաբելը չէր գանձվում։ 1675 թվականին Ֆրանսիայի արևմուտքում՝ հիմնականում Բրետանում բռնկվեց Կարմիր գլխարկավորների ապստամբությունը, որի խթանը Փարիզի կողմից դրոշմավորված թղթի վրա հարկի ներդրումն էր, որը ուղեկցվում էր համառ լուրերով, որ Լյուդովիկոս 14-րդը մտադիր էր գաբելը ներմուծել բոլոր գավառներում։ Ստորին Բրետանի գյուղացիները առաջ քաշեցին պահանջների ցանկ, որտեղ գաբելը համեմատում էին մահվան և ժանտախտի հետ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  De la révolution de 1789 à la révolution de 1848 // Alba A. Isaac J. Pouthas C. H. L'époque révolutionnaire, 1789—1851. — P.: Hachette, 1960
**Կարել Սլադկովսկի** (չեխ․՝ Karel Sladkovský), չեխ լրագրող, քաղաքական և հասարակական գործիչ, ազգային վերածննդի ակտիվիստ, հեղափոխական։ Ազատ մտածողների ազգային կուսակցության (երիտասարդ չեխեր) նախագահ (1874-1880)։ Չեխիայի Լանդտագի անդամ (Չեխական Սեյմ 1875-1880 և 1862-1872), Ավստրո-Հունգարիայի միապետության Ռայխսրատի (Ցիսլեյթանիա) պատգամավորների պալատի անդամ (1867-1879), իրավագիտության դոկտոր (1866 թվականից)։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է աղքատ դերձակի ընտանիքում։ 6 տարեկանում որբացել է։ Սովորել է հիվանդախնամների մոտ։ 1845 թվականից իրավաբանություն է սովորել Վիեննայի համալսարանում։ 1846 թվականին նա դատական ​​պրակտիկա է սկսել Վիեննայում։ 1848 թվականից աշխատել է դատախազությունում, սակայն 1848 թվականի գարնանը Ավստրիական կայսրությունում հեղափոխության բռնկման պատճառով վերադարձել է Պրահա։

Ուսումը շարունակել է Պրահայի համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետում։ 1866 թվականից՝ իրավագիտության դոկտոր։

1848-1849 թվականների հեղափոխության անդամ Չեխիայում։ Եղել է Արմատական ​​դեմոկրատական ​​ճամբարի ղեկավարներից և 1848 թվականին Պրահայի ապստամբության առաջնորդներից, 1848 թվականի սլավոնական կոնգրեսի մասնակից։
1849 թվականի գարնանը նա ձերբակալվել է Ավստրիայի իշխանությունների կողմից, մեղադրվել դավադրության և Հաբսբուրգների դեմ նոր զինված ապստամբության նախապատրաստմանը մասնակցելու, պետական ​​դավաճանության մեջ և դատապարտվել մահապատժի, սակայն 20 տարվա ազատազրկմամբ։ Նա ութ տարի անցկացրեց Օլոմոուցի բանտում, որտեղ խաթարեց իր առողջությունը։

Կ. Սլադկովսկու կիսանդրին Վրշովիցեում
Կ.Սլադկովսկու գերեզմանը Օլշանսկի գերեզմանատանը
1857 թվականին նրան ներում է շնորհվել, ծանր պայմաններում ապրել է ոստիկանության հսկողության ներքո։ 1860 թվականին վերադարձել է հասարակական կյանք, աշխատել «Čas» օրաթերթի խմբագրությունում (ավստրիական իշխանությունների կողմից թույլատրված առաջին չեխական քաղաքական թերթը), 1862 թվականից՝ «Hlas» ամսագրի խմբագրության աշխատակից, որը դարձավ Չեխիայի քաղաքականության անկախ արմատական-դեմոկրատական ​​ուղղության հարթակ։

1862 թվականին ընտրվել է Չեխիայի Սեյմի պատգամավոր, 1867 թվականին՝ Զեմստվոյի կոմիտեի անդամ։ 1868 թվականին, ի նշան Ավստրո-Հունգարիայի պայմանագրի և 1867 թվականի սահմանադրության դեմ բողոքի, նա լքեց Սեյմը և կոմիտեն։
1875 թվականին երկրորդ անգամ ընտրվել է Սեյմի պատգամավոր։ Եղել է Երիտասարդ չեխերի հիմնադիրներից (1874) և առաջնորդներից, եռյակ Ավստրո-Հունգարիա-Չեխական միապետության կողմնակից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  European Theatre Architecture — Arts and Theatre Institute.
2. 1 2 3 4  Czech National Authority Database
3. 1 2 3 4  Կերպարվեստի արխիվ — 2003.
4. ↑  *Wurzbach D. C. v.* Sladkovský, Karl (գերմ.) // *Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich*: *enthaltend die Lebensskizzen der denkwürdigen Personen, welche seit 1750 in den österreichischen Kronländern geboren wurden oder darin gelebt und gewirkt haben* — Wien: 1856. — Vol. 35. — S. 122.
5. ↑  BillionGraves — 2011.
**«Փոքրիկ թմբկահարուհին»** (անգլ.՝ The Little Drummer Girl), անգլիացի գրող Ջոն Լե Կարրեի բեսթսելլեր վեպը, որը լույս է տեսել 1983 թվականին։ Լրտեսական վեպը 20-րդ դարի վերջին արևմտյան հատուկ ծառայությունների` Եվրոպայում և Մերձավոր Արևելքում ահաբեկչության դեմ պայքարի մասին է։ Ընդգրկված է «Բոլոր ժամանակների 100 լավագույն դետեկտիվ վեպերի» ամերիկյան տարբերակի մեջ։

Սյուժե
------

Ամեն ինչ սկսվում է Բոննում՝ իսրայելցի կցորդի տանը տեղի ունեցած պայթյունից։ Նիհարիկ համակրելի սկանդինավուհին խնդրում է իբր երաժշտական սկավառակներով ճամպրուկը կցորդի տանը թողնել՝ սպասուհու մոտ կցորդ աշխատող ընկերուհու համար։ Ճամպրուկը թողնում են, իսկ հաջորդ առավոտյան այն պայթում է։ Պայթյունի հետևանքով զոհվում է կցորդի որդին՝ Գաբրիելը։

Դրանից և մի շարք այլ պայթյուններից հետո իսրայելական հատուկ ծառայություններն իրենց առջև խնդիր են դնում՝ գտնել և վերացնել պաղեստինցի ահաբեկիչների խումբը և նրանց պարագլուխ Խալիլին, որոնք պատասխանատու են պայթյունների համար։ Իսրայելցիները մշակում են բազմաքայլ բարդ գործողություն։ Ծրագրի իրականացման համար իսրայելցի սպա Գադի Բեքերը (Իոսիֆ, Օսսի) սիրային կապի մեջ է մտնում անգլիական թատրոնի դերասանուհի Չարմիանի (Չարլի կամ Չես) հետ, որը մտած էր Լոնդոնի ձախ արմատական շրջան։ Նա զինվորագրում է աղջկան և օգնում արմատավորվել ահաբեկիչների միջավայրում. նրանք Չարմիանին ուղարկում են Լիբանան՝ պաղեստինցի գրոհայինների ճամբար։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | *Ահաբեկչությունը թատրոն է, և երբեմն պետք է քաշեք աշխարհի ականջները՝ արդարության ձայնը լսելու համար*,- կարծում են ահաբեկիչները։ |  |

Չարմիանը մտնում է ահաբեկիչների միջավայր, իսկ վերադառնալով Եվրոպա՝ կատարում է իր գլխավոր խնդիրը, այն է՝ օգնում է իսրայելական հատուկ ծառայություններին՝ վերացնելու ահաբեկիչների պարագլուխ Խալիլին և կանխել նոր պայթյունները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑   *Ле Карре, Д.* Маленькая барабанщица: Роман/ Пер. с англ. Е. Осенева, Т. Кудрявцева. — М.: Вагриус, 1993, 480 с. — ISBN 5-7027-0016-3

Գրականություն
-------------

* *Ле Карре, Д.* Маленькая барабанщица: Роман/ Пер. с англ. Е. Осенева, Т. Кудрявцева. — М.: Вагриус, 1993, 480 с. — ISBN 5-7027-0016-3
* *Ле Карре, Д.* Маленькая барабанщица: Роман/ Пер. с англ. — М.: Эксмо, 2002, 544 с. — ISBN 5-699-00369-X

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | MusicBrainz · OCLC |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |

 |
**Տանձիկի ջրամբար** (նաև՝ Արփայի ջրամբար, ադրբեջանական անունը՝*Արփաչայի ջրամբար*, ադրբ.՝ Arpaçay su anbarı), արհեստական ստեղծված ջրավազան Ադրբեջանի Հանրապետության կազմում ընդգրկված Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Շարուրի շրջանում՝ Արփա գետի վրա։

Մինչև 2018 թվականի կեսերը ջրամբարի հյուսիս-արևելյան մասը գտնվել է հայ-ադրբեջանական շփման գծի չեզոք գոտում, որտեղ մուտք են ունեցել Հայաստանի զինված ուժերը։ 

Ունի ոռոգման, ջրաէներգետիկ նշանակություն և ներկայում օգտագործվում է Ադրբեջանի կողմից։

Կառուցվել է 1977 թվականին։ Շարուրի, Սադարակի և Քենգերլիի շրջաններում ջրամբարը զբաղեցնում է ավելի քան 20 հազար հեկետար տարածք։ 2007 թվականին կատարվել է ջրամբարի հիմնանորոգում։ 2008 թվականին ավելացվել է ջրամբարի ջրի ընդհանուր ծավալը՝ հասնելով 150 մլն խորանարդ մետրի։

1981 թվականին ջրամբարը Վայոց ձորի Արենի գյուղի տարածքում ուներ մոտ 24 մլն խորանարդ մետր ծավալ։

Տես նաև
-------

* Վերին Տանձիկ
* Ներքին Տանձիկ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Arpaçay Su Anbarı, Azerbaijan - Geographical Names, map, geographic coordinates»
2. ↑  Փրկարարները Տանձիկի ջրամբարից հանել են կորած սպայի դին. ԱԻՆ, (արխիվացված 12․10․2021թ․)։
3. ↑  «Arpaçay Su Anbarı Map - Nakhchivan, Azerbaijan - Mapcarta»


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
«**Փրինթինֆո**», գրահրատարակչական համալիր։

Պատմություն
-----------

Ստեղծվել է 1996 թվականին Երևանում։ Հիմնադիր-տնօրեն՝ Արամ Մեհրաբյան։

Մինչև 2003 թվականը կատարել է հիմնականում տպագրական պատվերներ և ամսագրերի, գրքերի նկարազարդումներ։

2004 թվականից համագործակցում է «Սարգիս Խաչենց» հրատարակչության հետ։

Լույս է ընծայում համաշխարհային փիլիսոփայական մտքի, գրականության, երաժշտության, արվեստի վերաբերյալ գրքեր [Ռոջեր Քոլլինգվուդի «Արվեստի հիմունքները» (2007 թվական), Է. Ֆորի «Արվեստի պատմություն» (հատոր 1–3, 2000–2007 թվականներ), Ֆերդինանդ դը Սոսյուրի «Ընդհանուր լեզվաբանության դասընթաց» (2008 թվական)], նաև Ռուբեն Գալչյանի «Հայաստանը համաշխարհային քարտեզագրության մեջ» (2005 թվական), Աբրահամ Ալիքյանի «Հանդիպակաց ափեր» (2009 թվական), Կոստան Զարյանի «Անցորդը և իր ճամբան» (2010 թվական), Ստեփան Գալստյանի «Կյանքը ափի մեջ» (2011 թվական), Գրիգոր Պըլտյանի «Շրջում (պատումներ)» (2012 թվական)։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ գրատպություն և գրքարվեստ» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Վիեդմա** (իսպաներեն Viedma), քաղաք Ռիո-Նեգրո պրովինցիայում, Արգենտինայում։ Հանդիսանում է Ռիո-Նեգրո պրովինցիայի և Ադոլֆո-Ալսինա դեպարտամենտի ադմինիստրատիվ կենտրոնը։ Բնակչությունը - 46948 մարդ (2001 թվականի տվյալներով)։

Պատմություն
-----------

Ապրիլի 22-ին 1779 թվականին այս վայրում, որտեղ տեղակայված է այս քաղաքը, Ֆրանցիսկո դե Վյեդման հիմնադրել էր ամրոց։ Գետի հանդիպակաց ափին գտնվում էր ժամանակակից Կարմեն-դե-Պատագոնես քաղաքը։ Ամրոցը ստացավ Նուեստրա-Սենյորա-դել-Պատագոնես (իսպաներեն Nuestra Señora del Carmen) անվանումը։ Սկզբում քաղաքը ու ամրոցը միասին կազմում եին մի ամբողջություն և քաղաքը կոչվում էր Մերսեդես-դե-Պատագոնես (իսպաներեն Mercedes de Patagones)։ 19-րդ դարում, Պատագոնիի յուրացման ժամանակ, Վիեդման դարձավ նրա ադմինիստրատիվ կենտրոնը։ Ավելի ուշ, նոր տարածաշրջանների յուրացման և Պատագոնիի առավել մանր տարածքների բաժանման ժամանակ, քաղաքը դարձավ Ռիո-Նեգրոյի մայրաքաղաքը։ Քաղաքը իր ժամանակակից անվանումը ստացել է 1878 թվականին։
1955 թվականին կազմվեց Ռիո-Նեգրո պրովինցիան և Վիեդման դարձավ նրա մայրաքաղաքը։

Ժամանակակից շրջան
-----------------

Այժմ Վիեդման հանդիսանում է արդյունաբեռական կենտրոն, ինչպես նաև հրապուրիչ վայր զբոսաշրջիկների համար։ Քաղաքը ունի զարգացած ենթակառուցվածքներ։

Կլիմա
-----

Կլիման մեղմ է, միջին տարեկան ջերմաստիճանը՝ +14 °C։ Ամռանը, կեսօրին շոգ է, գիշերը՝ մի փոքր ցուրտ, միջին ջերմաստիճանը՝ +22°С, առնվազն՝ +15 °С, առավելագույնը՝ +30°С։ Ձմռանը ցուրտ է, միջին ջերմաստիճանը՝ +7°С, առնվազն՝ +2°С, առավելագույնը՝ +12 °C։ Ձմռանը հնարավոր են սառնամանիքներ, մինչև -6 °C։ Երբեմն, ամռանը ջերմաստիճանը բարձրանում է մինչև +38°С։
Անձրևները հազվադեպ են՝ տարեկան 380 մմ։ Ամռանը խոնավ է։ Միջին տարեկան խոնավությունը՝ 62%։

Արտաքին հղումներ
----------------

* 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 5251403-1 · LCCN: n89631457 · VIAF: 147873661 · WorldCat VIAF: 147873661 |

 |
**Կորինե Մաուխ** (գերմ.՝ Corine Mauch, մայիսի 28, 1960(1960-05-28), Այովա Սիթի, Այովա, ԱՄՆ), շվեյցարացի քաղաքական գործիչ, Ցյուրիխի քաղաքապետ 2009 թվականի մայիսի 1-ից։ Առաջին կինն է և առաջին բացահայտ լեսբուհին, ով ընտրվել է այդ պաշտոնում։

Կենսագրություն
--------------

Կորինե Մաուխը ծնվել է ԱՄՆ Այովա նահանգում, ինժեներ Սամուելի և քիմիայի ուսուցչուհի Ուրսուլա Մաուխի (ծն.՝ Վիդմեր) ընտանիքում։ Երկու կրտսեր եղբայրների հետ նա մեծացել է Բոստոնում, որտեղ հայրը Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի ասպիրանտ է եղել։ Շվեյցարիայում նա իր մանկությունն անցկացրել է Աարգաու կանտոնի Օբերլունխոֆեն համայնքում, որտեղ նա և իր եղբայրները դպրոցում միակ բողոքական երեխաներն են եղել։

Կորինե Մաուխի մայրը՝ Ուրսուլա Մաուխը, ժամանակին ղեկավարել է Սոցիալ-դեմոկրատական ​​կուսակցությունը Շվեյցարիայի դաշնային խորհրդարանում։ Կորինե Մաուխը մեծացել է Արգաու կանտոնում, այնուհետև տեղափոխվել Ցյուրիխ, որտեղ սովորել է գյուղատնտեսության էկոնոմիկա Ցյուրիխի տեխնիկական բարձրագույն դպրոցում, ինչպես նաև սովորել է Շվեյցարիայի պետական ​​կառավարման բարձրագույն դպրոցում։ Երկար ժամանակ բնակվել է Տիբեթում։

1990 թվականին դարձել է Շվեյցարիայի սոցիալ-դեմոկրատական ​​կուսակցության անդամ։ 1999 թվականից Ցյուրիխի քաղաքային խորհրդի անդամ է, 2008 թվականին ղեկավարել է կուսակցության խմբակցությունը, եղել է քաղաքային հաշվիչ հանձնաժողովի նախագահ։ 2008 թվականի դեկտեմբերի 2-ին Սոցիալ-դեմոկրատական ​​կուսակցության կողմից առաջադրվել է քաղաքապետի թեկնածու։ Քվեարկության առաջին փուլում նա երկրորդ տեղում է եղել՝ ընդամենը 1300 ձայնով զիջելով Լիբերալ կուսակցության (FDP) թեկնածու Կատրին Մարտելիին։ Երկրորդ փուլում ստացել է ձայների 58 տոկոսը և հաղթել Ցյուրիխի բոլոր 12 ընտրատարածքներում։

Ապրում է իր երկարամյա զուգընկերոջ՝ երաժիշտ Յուլիանա Մյուլերի հետ։ 2014 թվականի ապրիլին նրանք գրանցել են իրենց միությունը։

Կորինե Մաուխը մասնակցում է բնապահպանական շարժմանը, հանդես է գալիս որպես բաս կիթառաահար իր երաժշտական ​​խմբում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Persönlich: Stadtpräsidentin Corine Mauch — Zürich.
2. 1 2 3 4 5  **(not translated to de-ch)** Corine Mauch hat den US-Pass zurückgegeben(գեր-շվեյց․) // *Tages-Anzeiger* / *(not translated to de-ch)* — *(untranslated)*, 2013. — ISSN 1422-9994
3. 1 2  Zum Geburtstag eine Frau Stapi (գերմ.) // *Aargauer Zeitung* — AZ Medien, 2009. — ISSN 2504-4117; 2504-4141; 2504-4133; 2504-4648; 1661-0539; 2504-4125
4. ↑  *Gamp R.* Corine Mauch sagt «Ja» zu ihrer Partnerin (գերմ.): Zürichs Stapi hat geheiratet // *Blick* — Ringier, 2014. — ISSN 1013-0667; 1420-8849
5. ↑  Der erste Diener der Stadt Zürich verlässt die Politbühne Archived 2009-05-02 at the Wayback Machine. 29.04.2009(գերմ.)
6. ↑  Denise Marquard, Eine First Lady der besonderen Art Archived 2019-09-11 at the Wayback Machine. 30. März 2009
7. ↑  *Corine Mauch hat ihre Partnerin geheiratet.* *Tages Anzeiger*.


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1072582554 · ISNI: 0000000447076280 · LCCN: no2007069361 · VIAF: 3128721 · WorldCat VIAF: 3128721 |

 |
Վիեննայի Մխիթարեան վանք
**Վիեննայի Մխիթարեան վանք**, Հայկական կաթոլիկ եկեղեցու Մխիթարյան միաբանության վանքը Ավստրիայի մայրաքաղաք Վիեննայում։ Գտնվում է քաղաքի կենտրոնից ոչ հեռու Նոյբաու շրջանում, վանքի անունով կոչված, Մխիթարիստների փողոցում (*Mechitaristengasse*)։

Պատմություն
-----------

1773 թ. Մխիթարյան հայրերի մի մասը Սուրբ Ղազարից անջատվեց, վերաբնակվեց Տրիեստում և նոր վանք հիմնեց։

Տրիեստի (1797-1805) ֆրանսիական գրավման ընթացքում, Մխիթարյան հայրերը, որպես Հաբսբուրգյան միապետության հպատակներ, ապաստան գտել են Վիեննայում։

Վանքը հիմնվել է 1810 թ. և տեղավորվել էր կապուցիների կարգին պատկանող շինություններում։

1837 թ. վանքը վերակառուցվել է, իսկ եկեղեցին իր ճարտարապետական համալիրով կառուցվել է 1874 թ.-ին։

Ժամանակի ընթացքում Վիեննայի մխիթարեանների վանքը Սուրբ Ղազարի վանքի հետ աշխարհում հայկական մշակույթի նշանակալից տարր դարձան։ Վանքի ֆոնդերում պահվում են դրամագիտական հավաքածու (10 000 հայկական և 20 000 այլ երկրների մետաղադրամներ), խեցեղեն, գորգեր և այլ իրեր, հիմնականում հայկական արտադրության։ Պատկերասրահում պահվում են հայ նկարիչների արժեքավոր նկարներ, որոնց թվում նաև Այվազովսկու գործերից։

Վանքի գրադարանում ավելի քան 2800 հայկական ձեռագրեր և ավելի քան 170 000 հնագույն ու ժամանակակից հայկական տպագիր գործեր են պահպանվում։ Գրադարանը կարող է հպարտանալ արևմտյան աշխարհում պահվող հայկական թերթերի և ամսագրերի ամենամեծ հավաքածուով։

1889 թ.-ից Վիեննայի Մխիթարեանների վանքում լիկյոր է արտադրվում, որի բաղադրատոմսը միաբանության հիմնադիր Մխիթար Սեբաստացին բերել է Կոստանդնուպոլսից։
| **՞**Վիզգցուկ |
| --- |
|   |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Կենդանիներ |
|
|
|
|
|
| Տիպ | Քորդավորներ |
|
|
|
|
|
| Դաս | Թռչուններ |
|
|
|
| Կարգ | *Piciformes* |
|
|
|
| Ընտանիք | *Picidae* |
|
|
|
| Ցեղ | *Jynx* |
|
|
|
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| *Jynx torquilla*
Linnaeus, 1758) |
|  Հատուկ պահպանություն |
| 
Քիչ մտահոգող տեսակIUCN 3.1 *Least Concern* : ??? |
|  Արեալ |
| պատկեր |
|      Բնադրման արեալ
     Ձմեռային արեալ |
| 

| ԴասակարգումըՎիքիցեղերում | ՊատկերներՎիքիպահեստում | ITIS**178150**NCBI**189526**EOL**917141**

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Վիզգցուկ** (լատին․՝ Jynx torquilla), տարածված է Եվրոպայում, Աֆրիկայից մինչև Ճապոնիա, Փոքր Ասիայում, Իրանում և Միջին Ասիայում։
Ճնճղուկի մեծության թռչուն է, մարմնի վերին մասը գորշամոխրագույն է՝ մուգ և բաց խայտերով, գլխի վրայի մուգ բծիկները ձուլվելով պարանոցին ու մեջքին, վերածվում է մուգ շերտերի, թևերը և պոչը շիկավուն են՝ մուգ և ժանգագույն շերտերով, մարմնի ստորին մասը շիկամոխրագույն ՝ բարակ, լայնակի մուգ գծերով, կտուցը թույլ է և ուղիղ, պոչի փետուրները փափուկ են՝ կլորացած ծայրով։ Քաշը՝ 35-37.2 գրամ։ Թևերի բացվածքը՝ 29-30 սմ։
Հանրապետությունում նշված է գարնանային և աշնանային չուի ընթացքում։ Գարնանային չուն տեղի է ունենում ապրիլ-մայիս ամիսներին, այդ ընթացքում կարելի է հանդիպել Արարատյան հարթավայրից մինչև Սևանա լճի ավազանի անտառաշերտերում։ Սովորաբար նստում են ծառերի հաստ ճյուղերին, հաճախ էլ գետնին։ Վտանգի դեպքում չափից ավելի ձգելով մարմինը, գլխով պտուտակաձև շարժումներ է կատարումմ՝ նմանացնելով օձի գլխի շարժմանը։ Կտուցի թույլ լինելու պատճառով չի կարողանում փորել ծառերի բները։ Սնվում է բացառապես մրջյուններով և նրանց ձվերով։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
*

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ռուսաստանի ողնաշարավորներ։ Վիզգցուկ Archived 2020-10-26 at the Wayback Machine.

Գրականություն
-------------

* Մ.Ս.Ադամյան, «Հայաստանի թռչուններ», «Սովետական գրող» հրատարակչություն, 1985, Երևան, 232 էջ։
* Ռուսաստանի ողնաշարավորներ։ Վիզգցուկ Archived 2020-10-26 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Մեծ սովետական (1 հրտ.) |
|  |
| Տաքսոնոմիա | Avibase · eBird · EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4189620-8 |

 |
**Գոհար Արամի Ֆերմանյան** (նոյեմբերի 20, 1899(1899-11-20), Թիֆլիս, Ռուսական կայսրություն - հունվարի 22, 1958(1958-01-22), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ նկարչուհի, մանկավարժ։

Համառոտ կենսագրություն
----------------------

1920 թվականին ավարտել է Թիֆլիսի Գայանյան օրիորդաց դպրոցը (նկարչության դասատու՝ Վրթանես Ախիկյան)։ Սովորել է Թիֆլիսի գեղարվեստի ակադեմիայում (1920-1923, դասատու՝ Բորիս Ֆոգել), 1923 թվականից՝ Լենինգրադի Բարձրագույն Գեղարվեստա-տեխնիկական ինստիտում (ՎԽՈԻՏԵԻՆ, ավարտել է 1927 թվականին, աշակերտել Կ․ Պետրով-Վոդկինին)։

1927 թվականին տեղափոխվել է Երևան, գծանկարչություն դասավանդել գեղարվեստական ուսումնարանում և պոլիտեխնիկական ինստիտուտում (ներկայումս՝ Հայաստանի Պետական Ճարտարագիտական Համալսարան)։

Ստեղծագործություններ
--------------------

Ֆերմանյանի 1930-ական թթ․ գործերում նկատելի է Պետրով-Վոդկինի գեղանկարչության ազդեցությունը («Նազիկը ընթերցելիս», 1929, «Բամբակի շարքացան», 1931, երկուսն էլ՝ Հայաստանի պետական պատկերասրահ, Երևան)։ 1940-1950-ական թթ․ հրապուրվել է նատուրայով, կորցնելով գեղանկարչական թրթռուն մակերեսով, «շարժվող» գծերի ու ձևերի զուգորդումով իր տպավորություններն արտահայտելու երբեմնի նախասիրությունը («Նատյուրմորտ։ Մրգեր», 1945, «Հացթուխ կանայք», 1957, երկուսն էլ՝ Հայաստանի պետական պատկերասրահ)։

1972 թվականին Երևանում ետմահու բացվել է Գոհար Ֆերմանյանի անհատական ցուցահանդեսը։

Գրականություն
-------------

* Գոհար Ֆերմանյան, Կատալոգ, Ե․, 1972։ Մ․ Միքայելյան

Արտաքին հղումներ
----------------

* ԱՆՈՒՆՆԵՐ կայքում
* Նկարներ ԵՊՀ Հայագիտական հետազոտությունների ինստիտուտի կայքում Archived 2017-11-25 at the Wayback Machine.

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |


1. 1 2
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գևորգ Հովհաննիսյան (այլ կիրառումներ)

**Գևորգ Հարությունի Հովհաննիսյան** (1907, Դոնի Ռոստով, Դոնի զորքի մարզ, Ռուսական կայսրություն - 1957, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային հայ կուսակցական և պետական ​​գործիչ, ՀԽՍՀ արտաքին գործերի նախարար (1947-1954)։

Կենսագրություն
--------------

Ավարտել է Համամիութենական կինոակադեմիայի ռեժիսուրայի ֆակուլտետը։ 1925 թվականին նշանակվել է Թբիլիսիի Վ. Ի. Լենինի անվան Համամիութենական պիոներական կազմակերպության հրահանգիչ, 1931-1932 թվականներին եղել է Լենինականում Հայաստանի 2-րդ պետական ​​թատրոնի տնօրեն (այժմ՝ Գյումրու Վարդան Աճեմյանի անվան պետական դրամատիկական թատրոն), 1932-1933 թվականներին՝ Երևանի պետական ​​կոնսերվատորիայի տնօրեն։ 1935 թվականից ղեկավարել է Մոսկվայում Հայաստանի մշակույթի տունը։ Վերադառնալով Հայաստան՝ ղեկավարել է Ա. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնը։

1940-1944 թվականներին եղել է Երևանի կինոստուդիայի տնօրեն, 1944-1947 թվականներին՝ ՀԽՍՀ արտաքին գործերի ժողովրդական կոմիսարի տեղակալ,
1947-1954 թվականներին՝ ՀԽՍՀ արտաքին գործերի նախարար։ Միաժամանակ եղել է Արտասահմանյան երկրների հետ մշակութային կապերի հայկական ընկերության վարչության նախագահը, 1948 թվականից՝ նաև ՀԽՍՀ Մինիստրների խորհրդին կից արվեստի գործերի վարչության պետ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  ԿՈՄԻՏԱՍԸ ԱՐԴԻ ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ

Աղբյուրներ
----------

* С. Симонян «Дипломаты армянского происхождения XX века»․
**1–ին գվարդիական հետևակային դիվիզիան** (գերմ.՝ **1. Garde-Infanterie-Division**) Պրուսական թագավորության, իսկ հետագայում ՝ Գերմանական կայսրության բանակի զորամիավորում էր։ Այն տեղակայված էր Բեռլինում։

Մարտական ուղին
--------------

Ստեղծվել է 1818 թվականի սեպտեմբերի 5–ին։ Այդ ժամանակ Պրուսական բանակի բրիգադները, որոնք նախկինում խմբավորված էին կորպուսների մեջ, վերածվում էին դիվիզիաների։ Պրուսական գվարդիայի հետևակային գնդերը և հրետանային մարտկոցները միավորվեցին Գվարդիական դիվիզիայի մեջ։

Կայսերական Գերմանական բանակը մինչև 1918 թ․
------------------------------------------

Դիվիզիան մտնում էր Գերմանական կայսերական գվարդիայի կորպուսի մեջ։ I Համաշխարհային պատերազմի սկսվելու պահին դիվիզիայի հրամանատարն էր գեներալ–լեյտենանտ Օսկար ֆոն Հուտիերը։

* Դիվիզիայի մարտակարգը հետևյալն էր 1914 թ․ դրությամբ․
	+ 1–ին գվարդիական հետևակային բրիգադ
	+ 2–րդ գվարդիական հետևակային բրիգադ
	+ 1–ին գվարդիական դաշտային հրետանու բրիգադ
	+ Գվարդիական հուսարական զորագունդ (2–րդ, 3–րդ, 5–րդ էսկադրոններ)
	+ 1–ին վաշտ, գվարդիական առաջադետք՝ պիոներ գումարտակ
	+ 1–ին և 3–րդ բաժանմունքներ, գվարդիական դաշտային բժշկական վաշտ
	+ 1–ին գվարդիական դիվիզիայի ինժեներներ

Դիվիզիայի անձնակազմի թիվը կազմում էր 18․000 զինծառայող։ Դիվիզիան ենթակա էր Գերմանական կայսրության գվարդիական կորպուսին։ Այս դիվիզիան մտնում էր Բեռլինի կայազորի մեջ։

Դիվիզիան մասնակցել է I Համաշխարհային պատերազմին։

Կազմացրվել–լուծարվել է 1919 թվականի ապրիլի 30–ին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑

Արտաքին հղումներ
----------------

* Prussian Army Units, by Michael Hughes
**Տասնյոթերորդ փոփոխություն** (ֆր.՝ Règlement 17, անգլ.՝ Regulation 17), օրենք ուղղված ֆրանսերենի օգտագործման դեմ, Օնտարիո նահանգի կրթական համակարգում, որը հրատարակվել է 1912 թվականին, Ջեյմ Ուիթնիի պահպանողական կառավարության կողմից։ Օրենքն արգելում էր առաջին դասարանից հետո ֆրանսերենը օգտագործել որպես դասավանդման հիմնական միջոց, և ընդհանրապես՝ չորրորդ դասարանից հետո։ Օնտարիոյի ֆրանսախոս ասամբլեան բողոքարկել է այդ օրենքը, որը փաստորեն ուժի մեջ չմտավ և ամբողջությամբ չեղարկվել է 1927 թվականին։ Այնուամենայնիվ, օրենքի իրականացման 15 տարիների ընթացքում Օնտարիոյում ֆրանկոֆոնների մի ամբողցջ սերունդ անգլիականացվել էր, ովքեր փաստորեն կորցրել են մայրիենի լեզուն։ Օրենքը կործանարար հետևանքներ ունեցավ նահանգի ֆրանսալեզու բնակչության համար։ Միայն Ուինձոր քաղաքում ֆրանկոֆոնների բաժինը թվականին ընկել է 1912 30%-ից, 1941 թվականին 13%-ի։

Նախադրյալներ և հետևանքներ
-------------------------

Ֆրանկո-օնտարցիները, և ընդհանրապես ֆրանսիացիները Օնտարիոյի տարածքում հայտնվել են դեռ վաղուց՝ 17-րդ դարի վերջին, վեր են բարձրացել Օտտավա և Սուրբ Լավրենտիա գետերի երկայնքով, բայց այդ տարածքում բնակվել չեն կարողացել, չնայած հարևան Քվեբեկում մեծաքանակ ֆրանսալեզու բնակչություն հասցրել էր ձևավորվել։ Լոյալները և այլ բրիտանացի, իսկ հետագայում նայ միջազգային նորաբնակներ Օնտարիոյի տարաքծում բնակություն են հաստատել 18-րդ դարի վերջին։ Ֆրանսականադացիները Օնտարիոյում մեծ քանակությամբ հայտնվում են 19-րդ դարի վերջին, որպես վարձու բանվորներ, փայտամշակման ձեռնարկություններում։ Լինելով կաթոլիկ և ունենալով բարձր բնական աճ, նրանք հաճախ բացասական ռեակցիաներ էին առաջ բերում տեղի բողոքական անգլիախոս բնակչության շրջանում։

Տես նաև
-------

* Ֆրանսերեն լեզվի խարտիա
* Ֆրանսերենը Կանադայում
* Անգլախոս քվեբեկցիներ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Le maire de Windsor et le français(չաշխատող հղում)


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Կանադական |

 |
**Նորածինների ծննդաբերական վնասվածքներ**, պտղի օրգանների և հյուսվածքների վնասումները՝ ծննդաբերության ընթացքում։ Պայմանավորված է ծննդաբերական արտամղող ուժերի (կծկումներ, ճիգեր) և պտղի հյուսվածքների առաձգականության միջև եղած անհամապատասխանությամբ։ Նախատրամադրող պատճառներն են՝ հղիության թունավորումները, մոր կրած հիվանդությունները (սիրտ-անոթային համակարգի, վարակիչ և այլն), նյութափոխանակության խանգարումները, վաղաժամ և ուշացած ծննդաբերությունները և այլն։ Հիմնական դեր է կատարում պտղի ներարգանդային ասֆիքսիան։ Առավել հաճախ հանդիպում են ներգանգային արյունազեղումներ, անրակի և ուսագոտու ոսկրերի կոտրվածքներ, հոդախախտումներ, բազկահյուսակի ծննդաբերական (նորածնային) կաթված կամ լուծանք և դիմային նյարդի կիսալուծանք։ Կլինիկական նշանակություն ունեն ներգանգային ծննդաբերական վնասվածքները, որոնք ուղեկցվում են կենտրոնական նյարդային համակարգի վնասումներով (գլխուղեղի այտուց, ներգանգային արյունազեղումներ և այլն)։
Նորածինների ծննդաբերական վնասվածքները լինում են թեթև, միջին ծանրության և ծանր։ Վերջինը կարող է հանգեցնել նորածնի մահվան (ծնվելու առաջին ժամերին) կամ կենտրոնական և ծայրամասային նյարդային համակարգերի կայուն օրգանների փոփոխությունների (թուլամտություն, լուծանքներ, կիսալուծանքներ և այլն)։ Ներգանգային վնասվածքների սուր շրջանում նկատվում են կենտրոնական նյարդային համակարգի գրգռման ախտանշաններ․ երեխան լինում է անհանգիստ, շնչառությունը հաճախացած, առաջանում են ջղաձգումներ, անքնություն և այլն, որոնք ուղեկցվում են ծծելու և կլլման ռեֆլեքսների ընկճմամբ։ Այնուհետև նկատվում է ընդհանուր թուլություն, մաշկածածկույթների գունատություն և այլն։ Բնորոշ են երկրորդային ասֆիքսիայի հաճախակի նոպաները։

Բուժումը
--------

Նորածնի առավելագույն հանգիստ, գլխին սառույց, թթվածնաբուժություն, վիտամիններ, գլյուկոզ, սրտային և անոթային դեղամիջոցներ, կենտրոնական նյարդային համակարգը հանգստացնող պատրաստուկներ, հակա- արյունազեղումային միջոցներ։

### Կանխարգելումը

Հղիների հիվանդությունների և հղիության բարդությունների ժամանակին հայտնաբերում և բուժում, ծննդաբերական ակտի արդյունավետ վարում։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 375)։*  |