**Սյուտադելի զբոսայգի** կամ **Բարսելոնայի միջնաբերդի զբոսայգի** (կատ.՝ Parc de la Ciutadella), գտնվում է Հին քաղաքի հյուսիսարևելյան մասում։ Զբոսայգին բացվել է 19-րդ դարի կեսին և մի քանի տասնամյակ շարունակ եղել է քաղաքի միակ կանաչ հատվածը։ Զբոսայգու տարածքում տեղակայված են մի քանի թանգարաններ, Բարսելոնայի կենդանաբանական այգին, արհեստական լիճ, ինչպես նաև Կատալոնիայի խորհրդարանը։

Պատմություն
-----------

1714 թվականին` Իսպանական ժառանգության համար պատերազմում, որը շարունակվել է 13 տարի, Բարսելոնան գրավվել է Իսպանիայի թագավոր Ֆիլիպ V-ի կողմից։ Քաղաքը պահելու նպատակով վերջինս հրամայում է Բարսելոնայի կենտրոնում ամրոց կառուցել, որից թնդանոթները պետք է ուղղված լինեին Բարսելոնայի աղքատ թաղամասերի բնակելի տներին։ Այն ժամանակ դա Եվրոպայի ամենամեծ ամրոցներից էր։

Ամրոցի կառուցման ընթացքում (1716-1729) քանդվում են բնակելի թաղամասեր, իսկ շինարարությունը ֆինանսապես ապահովելու համար իսպանական իշխանությունները մտցնում են հատուկ հարկ` *El Cadestre*: Այդ ժամանակից ի վեր ամրոցը մշտապես հիշեցրել է Կատալոնիայի բնակիչներին իրենց պարտությունն այդ պատերազմում, որի արդյունքում կատալոնացիները զրկվեցին ազգային ինքնիշխանությունից։

Միջնաբերդը գոյատևել է մոտ 150 տարի և միայն 19-րդ դարի կեսին, երբ ամրոցը կորցրել է ռազմական նշանակությունը, Իսպանիայի կենտրոնական իշխանությունները համաձայնել են 1869 թվականին այն քանդել։ Ամրոցի շինություններից պահպանվել են մի քանիսը, որոնց թվում` Կատալոնիայի ներկայիս խորհրդարանի նստավայրը (բարոկկո ոճով այդ շենքը կառուցվել է 1716-1748 թվականներին), ինչպես նաև կապելան և նահանգապետային պալատը։

1888 թվականին, երբ Բարսելոնայում կազմակերպվում է առաջին Համաշխարհային ցուցահանդեսը, միջնաբերդի զբոսայգին ընտրվել է որպես դրա անցկացման գլխավոր վայր։ Ցուցահանդեսի կազմակերպման համար զբոսայգին Ժուզեպե Ֆոնտսերի նախագծով զգալիորեն վերաձևվել է անգլիական ոճով և զարդարվել շատ տաղավարներով։ Զբոսայգու մուտքի մոտ տեղադրել են Ժուզեպե Վիլասեկայի նախագծած կամարը։ Այգու ջահերը ստեղծվել են Պերե Ֆալկես ի Ուրպի էսքիզներով։ 1892 թվականին Միջնաբերդի զբոսայգին կրկին վերաձևվել է, որպեսզի այնտեղ տեղավորեն Բարսելոնայի կենդանաբանական այգին։

Լանդշաֆտ
--------

Կենդանաբանական թանգարանի շենքը զբոսայգում
Զբոսայգու լանդշաֆտի հիմքը մեծ լիճն է և կենտրոնական երեք ծառուղիները` լորենու, բարդու և ծփու։ Ջրավազաններից մեկում տեղադրված է կատալոնացի քանդակագործ Ժուզեպ Լյիմոնայի «Հուսահատություն» (*Desconsol*) քանդակը։ Քանդակագործի` քաղաքին նվիրած քանդակը դարձել է Բարսելոնայի խորհրդանիշերից մեկը։

Այգու հյուսիսային անկյունում գտնվում է *Cascada* շատրվանը` կառուցված դասական ոճով և զարդարված բրոնզե քանդակախմբով։ Առաջին անգամ այն բացվել է 1881 թվականին` առանց քանդակային էքսպոզիցիայի, սակայն հետագա վեց տարիների ընթացքում ստացել է ներկայիս տեսքը և ցուցադրվել Համաշխարհային ցուցահանդեսում։ Շատրվանի կոմպոզիցիայի շուրջ աշխատել են կատալոնացի ճարտարապետ Ժուզեպ Ֆոնսերեն (*Josep Fontserè*), քանդակագործներ Ռոսենդե Նոբասը (*Rossend Nobas*), Վենանսի Վալմիտժանան (*Venanci Vallmitjana*) և այն ժամանակներում քիչ հայտնի Անտոնիո Գաուդին։

Շատրվանի քանդակներից
Պիկասոյի հրապարակի երկայնքով գտնվում են Համաշխարհային ցուցահանդեսի համար կառուցված մի շարք շինություններ` Երեք դրակոնների ամրոցը, Ձմեռային այգին (կատ.՝ Hivernacle), Արմավենիների ծաղկաջերմոցը (կատ.՝ Umbracle):

Պլասա դե Արմաս հրապարակում` նախկին զինանոցի շենքում, տեղակայված է Կատալոնիայի խորհրդարանը։ Զբոսայգու տարածքում գտնվում է Երկրաբանության թանգարանը (Բարսելոնայի ամենահին թանգարանն է) և Կենդանաբանական թանգարանը (գտնվում է Համաշխարհային ցուցահանդեսի նախկին սրճարան-ռեստորանում` Երեք դրակոնների ամրոցում)։

Զբոսայգու տարածքի մոտ մեկ երրորդը գտնվում է Բարսելոնայի կենդանաբանական այգում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.
2. ↑  "Parc de la Ciutadella, Barcelona". Aviewoncities.com. Retrieved 2016-11-25.
3. ↑  "Parc de la Ciutadella - Parc de la Ciutadella information and pictures". Gothereguide.com. Retrieved 2016-11-25.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Բարսելոնայի գլխավոր քաղաքային զբոսայգին
* Սյուտադելի զբոսայգին Archived 2016-11-29 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  Բարսելոնայի տեսարժան վայրեր |
| --- |
|  |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Герб БарселоныГерб Барселоны | 

| Կառույցներ և յուրահատուկ վայրեր |
| --- |
| Բարսելոնայի հաղթակամար ·
Կատալոնիայի գրադարան ·
Ամալյեի տուն ·
Բալիոյի տուն ·
Վիսենսի տուն ·
Լեո Մորերայի տուն ·
Կալվետի տուն ·
Միլայի տուն ·
Փշերով տուն ·
Դրասանաս ·
Երեք դրակոնների ամրոց ·
Բարսելոնայի Մայր տաճար ·
Կոլումբի հուշարձան ·
Կինն ու թռչունը ·
Ֆրանսիական կայարան ·
Ֆորումի շենք ·
Սան Պաու հիվանդանոց ·
Բոկերիա շուկա ·
Մոնժուիկի մոգական շատրվան ·
Մոնժուիկի ամրոց ·
Մոնժուիկ հեռուստաաշտարակ ·
Օլիմպիական նավահանգիստ ·
Գուելի պալատ ·
Կատալոնիայի իշխանական պալատ ·
Սագրադա Ֆամիլիա ·
Սանտա Մարիա դել Մար ·
Ագբար ·
Կամպ Նոու ·
Լա Մերսե եկեղեցի ·
Կատալոնյան երաժշտության պալատ ·
Օպերային թատրոն «Լիսեո» |

| Փողոցներ, հրապարակներ և թաղամասեր |
| --- |
| Դիագոնալ պողոտա ·
Գրան Վիա ·
Լա Ռամբլա ·
Գրասիա ծառուղի ·
Պլասա դե Կատալունյա ·
Իսպանիայի հրապարակ ·
Բարսելոնայի թագավորական հրապարակ ·
Սան Ֆիլիպ Ների հրապարակ ·
Ռամբլա դե Կատալոնիա ·
Բարսելոնայի գոթական թաղամաս ·
Էշամպլե ·
Բարսելոնետա ·
Օլիմպիական գյուղ |

| Թանգարաններ |
| --- |
| Կախաֆորում ·
Բարսելոնայի ակվարիում ·
Բարսելոնայի ժամանակակից արվեստի կենտրոն ·
Ժամանակակից արվեստի թանգարան ·
Ռազմական թանգարան ·
Ծովային թանգարան ·
Եգիպտական թանգարան ·
Կատալոնիայի պատմության թանգարան ·
Բարսելոնայի պատմության թանգարան ·
Կատալոնական արվեստի ազգային թանգարան ·
Պիկասոյի թանգարան ·
Գաուդիի տուն-թանգարան ·
Միրոյի թանգարան ·
Շոկոլադի թանգարան ·
Գերմանիայի տաղավար |

| Զբոսայգիներ |
| --- |
| Լաբիրինթոս Օրտա (զբոսայգի) ·
Սյուտադելի զբոսայգի ·
Զբոսայգի դե լա Դիագոնալ Մար ·
Ինդուստրիալ արվեստի զբոսայգի ·
Գուելի զբոսայգի |

 | Sagrada FamiliaSagrada Familia |

 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ կատալոնական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4822995-7 · LCCN: sh85098278 · SUDOC: 113170483 · VIAF: 218412573 · WorldCat VIAF: 218412573 |

 |