Դրունք Հայոց լեռնանցք
**Դրունք Հայոց** կամ **Արմինյան անցք**, լեռնանցք Իրանում, Ղարադաղի լեռներում, Ահար կամ Ագար գյուղաքաղաքից հյուսիս։ Դրունք Հայոց լեռնանցքից ճանապարհը տանում է դեպի հյուսիս, դեպի Արաքսի հայտնի կամուրջներից մեկը՝ Խուդափերինի (հնում՝ Քարավազ) կամուրջը, որի հյուսիսային ծայրում գտնվում էր Նակորքան (Նակորզան) քաղաքը։

Աշխարհագրական դիրք
------------------

Սյունյաց լեռները ընդհատվում են Արաքս գետով այժմյան Մեղրի-Ագարակի մոտ և շարունակվում են գետի աջ ափից հարավ-արևելյան և արևելյան ուղղությամբ,ու հայտնի են Սիահկուհ կամ Ղարա-դաղ անունով։ Ստրաբոնը և այլ հեղինակներ այս լեռնաշղթան անվանել են Հայկական լեռներ։

Այս լեռները Արաքս գետի և Կապուտան (այժմ՝Ուրմիա) լճի ավազանի միջև են, կազմում են բարձրադիր Ղարադաղի շրջանը, որը հին հայկական Պարսպատունիք գավառն է։ Հայկական լեռների գագաթներից հայտնի է Հաշտասարը (2954 մ)։ Էրատոսթենեսն այս լեռներում հիշատակում է Դրունք Հայոց լեռնանցքը, որը 14-րդ դարի հեղինակ Համդալլահ Ղազվինին անվանել է «Արմինիյան անցք»։

Ստրատեգիական նշանակություն
--------------------------

Խոդա Աֆարինի կամուրջի տեսքը Իրանից․առջևում Արցախն է
Հայկական լեռնաշխարհը մշտապես բնական կամուրջի դեր է ունեցել Արևմուտքի և Արևելքի միջև։ Այստեղով են անցել հին աշխարհի ռազմական և միջազգային քարավանային առևտրի ճանապարհները, որոնց համար մեշ պետությունները պատերազմներ են մղել թատերաբեմը եղել է Հայստանը։

Հայկական լեռնաշխարհը, շրջապատված լինելով բարձր լեռներով, արտաքին աշխարհի հետ հաղորդակցությունն ապահովել է մի քանի լեռնանցքների միջոցով, որոնք հին հայերը անվանել են «դրունք»՝ դռներ, «կղեսուրք», «կապան» և «պահակ», «ձեռնակ» բառերով։ Նվաճողներն առաջին հերթին ուշադրություն էին դարձնում այդ լեռնանցնքների վրա։ Այնտեղ կառուցել են հատուկ ամրություններ և կայազոր տեղավորել։

### Ֆիսկալ նշանակություն

Լեռնանցքով անցնող առևտրային քարավաններից ստացվող մաքսը և բաժը հանդիսացել են եկամուտների հսկայական աղբյուր։

Դրունք Հայոց լեռնանցքի և մյուս լեռնային անցքերի վրա առաջին անգամ ուշադրություն են դարձրել ասորեստանյան թագավորները դեռևս մ․թ․ա․ 13-րդ դարից սկսած, երբ կատարում էին ներխուժումներ Արածանիի հովիտը։ Հայկական լեռներում հայտնի այս լեռնանցքը ևս եղել է օտար նվաճողների ուշադրության կենտրոնում։

Տես նաև
-------

* Դրունքի լեռնաշղթա
* Դրունք (լեռնանցք)
* Դրունքասար (լեռնագագաթ, Սյունիքի մարզ)
* Դրունքաքիթ

Հղումներ
--------

Դրունք Հայոց լեռնանցքը Վիքիմապիա կայքում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հակոբյան Թ. Խ. Մելիք-Բախշյան Ստ. Տ. Բարսեղյան Հ. Խ. Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան, հ. 2 [Դ-Կ] (խմբ. Մանուկյան Լ. Գ.), Երևան, «Երևանի Համալսարանի Հրատարակչություն», 1986, էջ 152 — 992 էջ։
2. ↑  «Էջ:Հայկական Սովետական Հանրագիտարան (Soviet Armenian Encyclopedia) 3.djvu/457 — Վիքիդարան». *hy.wikisource.org*. Վերցված է 2021 թ․ հուլիսի 12-ին.
3. ↑  ВДИ,1947, N4,էջ 226,ծան․3։
4. ↑  Ս․Տ․Երեմյան, Հայաստանը ըստ «Աշխարհացույց»-ի,Երևան,1963,էջ 50,72,80։
5. 1 2  Սարդարյան, Սանդրո. «Հայ ժողովրդի պատմություն, հատոր 1». *serials.flib.sci.am*. էջեր 17, 36, 52, 75. Վերցված է 2021 թ․ հուլիսի 12-ին.
6. ↑  . `{{cite web}}`: Missing or empty `|title=` (օգնություն)

Վիքիբառարան

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ընթերցե՛ք **«դրունք»** բառի բացատրությունը Հայերեն Վիքիբառարանում։ |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 457)։*  |

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Դրունք Հայոց** կատեգորիայում։ |