**Կիրկենես** (նորվ.՝ Kirkenes, ֆիններեն՝ Kirkkoniemi), քաղաք Նորվեգիայի հյուսիսարևելյան հատվածում։ Այն գտնվում է Ֆինմարկ Ֆյուլքեի կազմի մեջ՝ մոտավորապես 8 կմ ռուս-նորվեգական պետական սահմանից հեռավորության վրա։ Քաղաքի տարածքը կազմում է 2,17 կմ² է, իսկ բնակչությունը, ըստ 2015 թվականի հունվարի 1-ի դրության, 3538 մարդ։

Պատմություն
-----------

Մինչև 1826 թվականի մայիսի 14-ը Կիրկենեսը գտնվում էր Ֆելլեդսդիստրիկտի կազմի մեջ, որը Շվեդ-նորվեգական միության և Ռուսական կայսրության կոնդոմինիումի մաս էր կազմում։ Դրանից հետո, գրեթե բոլոր վիճելի տարածքներն անցան Շվեդիային։

### Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ

Կիրկենես
Կիկենես եկեղեցին
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին քաղաքը ենթարկվել է ավիացիայի հոծախումբ հարձակման։ Ընդհանուր առմամբ քաղաքի վրա 320 ավիահարձակումներ եղան։ 1944-1945 թվականներին Կիրկենեսի գլխավոր պարեկի տեղակալն էր հետագայում հայտնի դարձած արևելագետ Իգոր Դյակոնովը։ 1990-ական թվականներին վերջինիս շնորհեցին Կիրկենեսի պատվավոր քաղաքացու կոչում։

Աշխարհագրություն և կլիմա
------------------------

Կիրկենեսը գտնվում է Նորվեգիայի ծայր հյուսիս-արևելքում, գրեթե 400 կմ հյուսիսային բևեռային շրջագծից հյուսիս։ Քաղաքը գտնվում է Վարանգեր ֆյորդ-ի բազուկներից մեկի վրա, Ռուսաստանի Դաշնության հետ պետական սահմանից ոչ հեռու։

Բևեռային օրը Կիրկենեսում շարունակվում է մայիսի 17-ից մինչև հուլիսի 21-ը։ Իսկ բևեռային գիշերը՝ նոյեմբերի 21-ից հունվարի 21-ը։ Չնայած ծայրամասային դիրքին, քաղաքի կլիման անցողիկ է՝ հիմնականում մայրցամաքային։ Միջին ամսական ջերմաստիճանը տատանվում է −11,5 °C հունվարին և 12,6 °C հուլիսին։ Տարեկան միջին տեղումների քանակը մոտավորապես 450 մմ է։ Երբևիցե գրանցված ամենացածր ջերմաստիճանը կազմել է -41 °C, իսկ ամենաբարձր ջերմաստիճանը՝ 32,7 °C: Ամենաբարձր միջին ամնսական ջերմաստիճանը նկատվել է 2004 թվականի հուլիսին. այն կազմել է 16,9 °C:

Հայտնի մարդիկ
-------------

* Կիրկենեսում է ծնվել դահուկային սպորտի օլիմպիական եռակի չեմպիոն Ուլվանգ Վեգարդը։
* Կիրկենեսում է ապրում աշխարհահռչակ աստղ, երգչուհի Էրյան Նիլսենը։

Տեսարժան վայրեր
---------------

* Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին նվիրված թանգարան
* Բանվորա-գյուղացիական Կարմիր բանակի զինվորների նվիրված հուշարձան Ռուալ Ամունդսենի հրապարակում (Ռոալդ Ամունդսեն գատե) (նորվեգերեն անվանումը՝ Russemonumentet՝ «Ռուսական մոնումենտ»)
* Սաամ նկարիչ Իյոն Սավիոյի թանգարան

Քույր քաղաքներ
--------------

* Ռուսաստան Ռուսաստան Վորկուտա, ՌԴ
* Ռուսաստան Ռուսաստան Նիկել, ՌԴ
* Թուրքիա Թուրքիա Կարս, Թուրքիա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Tettsteders befolkning og areal — Statistics Norway.
2. ↑  «Kirkenes average conditions - base period 10 last years». Storm Weather Center. Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ հունվարի 7-ին. Վերցված է 5. desember 2009-ին.
3. ↑  «Normaler for Sør-Varanger kommune (1961-1990)». Meteorologisk institutt. Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ փետրվարի 27-ին. Վերցված է 3. mars 2011-ին.
4. ↑  Կաղապար:КЭ

Արտաքին հղումներ
----------------

* Информация о Киркенесе Արխիվացված 2016-10-24 Wayback Machine (нор.) (գերմ.) (անգլ.)
* ScenicNorway, bilder fra Kirkenes Արխիվացված 2007-09-19 Wayback Machine
* Informasjon om severdigheter og utflukter Kirkenes Turistinformasjon Արխիվացված 2016-10-24 Wayback Machine
* Kirkenes fra rommet i Wikimapia

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Կիրկենես» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4289677-0 · LCCN: n85065302 · VIAF: 137267049 · WorldCat VIAF: 137267049 |

 |