recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Չոյ Սու Բին** (կորեերեն՝ 최수빈; դեկտեմբերի 5, 2000(2000-12-05), Անսան, Գյոնգի, Հարավային Կորեա, ավելի հայտնի՝ **Սուբին** անունով), հարավկորեացի երգիչ, երգահան և հաղորդավար։ Նա K-pop բոյ բրենդի TXT խմբի անդամ է։

Կենսագրություն
--------------

Սուբինը ծնվել է Կորեայի Հանրապետության Անսան նահանգի, Գյոնգի-դո քաղաքում։ Նա առաջին անգամ մասնակցել է Big Hit Music-ին 2016 թվականին՝ իր ննջարանում ձայնագրած տեսահոլովակի շնորհիվ։ Դրանից հետո նրան կանչեցին երկրորդ լսումների և վերջապես ընդունեցին ընկերություն՝ որպես վերապատրաստվող։

Մասնագիտություն
---------------

### 2019 — ներկայիս․ Tomorrow X Together

2019 թվականի հունվարի 10-ին Big Hit-ը հայտարարեց նոր տղաների խմբի դեբյուտի մասին, որը կոչվում է Tomorrow X Together։ Երեք օր անց պարզվեց, որ Սուբինը կդառնա խմբի երկրորդ անդամը ներածական տեսանյութի միջոցով, որը ընկերությունը տեղադրեց իրենց պաշտոնական YouTube-յան ալիքում։ Որպես TXT-ի անդամ նա պաշտոնապես հանդես եկավ 2019 թվականի մարտի 4-ին՝ Dream Chapter: Star ալբոմի «Crown» սինգլով։ 2020 թվականի ապրիլի 8-ին խումբը թողարկեց նոր ալբոմ՝ The Dream Chapter: Eternity, որում Սուբինը հանդես էր գալիս որպես կոմպոզիտոր «Maze in the Mirror» երգում։

### 2020 — ներկայիս․ մենակատար գործունեություն

Սուբինը վարում էր Music Bank երաժշտական ​​ծրագիրը Oh My Girl's աղջիկների խմբի Արիի հետ 2020 թվականի հուլիսի 24-ից մինչև 2021 թվականի հոկտեմբերի 1-ը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2  방탄 후배 궁금하세요? 5인5색 투모로우바이투게더 TMI 프로필[뮤직와치] (կոր.) — 2019.
3. ↑  TXT 리더 수빈 공개, 제2의 RM 될까 (կոր.) // *한국경제신문* — 2019.
4. ↑  Soobin from TXT: the reluctant K-pop band leader who resembles a panda
5. ↑  Soobin is announced as second member of Big Hit’s group TXT
6. ↑  TOMORROW X TOGETHER Announces First Album ‘The Dream Chapter: STAR’
7. ↑  Tomorrow X Together – ‘The Dream Chapter: Eternity’ review: Korea’s pop hopes are worth the hype
8. ↑  오마이걸 아린-TXT 수빈, '뮤직뱅크' 새 MC…24일 첫 방송 (공식)
9. ↑  엔하이픈 성훈X장원영 MC발탁, ‘뮤직뱅크’ 수빈‧아린 후임 확정(공식)
**Արսեն Գասպարյան**1983, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ, հայ քարաքոսաբան, սնկաբան, կենսաբանական գիտությունների թեկնածու։

Կենսագրություն
--------------

Արսեն Գասպարյանը ծնվել է 1983 թվականին Երևան քաղաքում։

Սովորել է Երևանի պետական համալսարանի կենսաբանության ֆակուլտետում, դոկտորանտուրան անցել և ստացել է գիտությունների դոկտոր (Dr.Sc.) գիտական աստիճանը Բեռլինի Ազատ համալսարանում (Բեռլինի բուսաբանական այգի և թանգարան)։ Եղել է նույն համալսարանի բուսաբանական գիտությունների «Դալեմ» գիտահետազոտական կենտրոնի անդամ։

Այժմ նա ՀՀ ԳԱԱ Թախտաջյանի անվան բուսաբանության ինստիտուտի և Երևանի բուսաբանական այգու տնօրենն է։

Դասախոսում է Հայաստանի ամերիկյան համալսարանում։

2001-2003 թվականներին անցել է պարտադիր զինվորական ծառայություն ՀՀ զինված ուժերում։

Գործունեություն
---------------

Արսեն Գասպարյանը 2007-2012 թվականներին աշխատել է Երևանի պետական համալսարանի բուսաբանության ամբիոնում։

2009-2016 թվականներին նա եղել է «Կենսաբանների հայկական միություն» ՀԿ-ի նախագահ, իսկ 2016 թվականից ընդգրկված է եղել Բնության համաշխարհային հիմնադրամի հայաստանյան մասնաճյուղի (WWF-Armenia) բնապահպանական ծրագրերում, որպես ծրագրի համակարգող և բնապահպանական ծրագրերի ղեկավար։

2020 թվականից Արսեն Գասպարյանը ՀՀ ԳԱԱ Թախտաջյանի անվան բուսաբանության ինստիտուտում քարաքոսերի հետազոտման ու պահպանության գիտական խմբի ղեկավարն է։ 

Ramalina arsenii քարաքոսը

Անդամակցություն
---------------

Անդամակցում է Քարաքոսաբանների միջազգային ասոցիացիային (International Lichenological Association), Սնկերի պահպանության միջազգային միությանը, (International Society for Fungal Conservation):

Միջազգային հանրաճանաչություն
----------------------------

Իր գիտական գործունեության ընթացքում Հայաստանի համար հայտնաբերել է ավելի քան 200 քարաքոսի նոր տեսակ, և 5 նոր տեսակ ամբողջ աշխարհում։
Բելգիայի Լիեժի համալսարանի գիտնականներ Էմմանուել Սերյուզիոն, Նիկոլաս Մագեյնը և հոլանդացի գիտնական Պիտեր վան դեն Բումն իրենց հայտնաբերած քարաքոսի Ramalina ցեղի նոր տեսակն անվանակոչել են ի պատիվ Արսեն Գասպարյանի՝ Ramalina arsenii։ Ռամալինա ցեղը շուրջ 200 տեսակի քարաքոսներ ունի, իսկ նոր տեսակը, որ հայտնաբերվել է Ֆրանսիայի, Շվեյցարիայի եւ Իսպանիայի լեռնային շրջաններում, քարերի վրա աճող տեսակ է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Արսեն Գասպարյանն ընտրվեց ԳԱԱ բուսաբանության ինստիտուտի տնօրենի պաշտոնում».
2. ↑  «եվրոպացի գիտնականներն իրենց հայտնաբերած քարաքոսի նոր տեսակն անվանակոչել են հայ գիտնականի անունով՝ Ramalina arsenii».
3. ↑  Sérusiaux, Emmanuël; Boom, Pieter van den; Magain, Nicolas (2021-11). «Ramalina arsenii, an additional new species in the R. pollinaria group in Western Europe». *The Lichenologist* (անգլերեն). **53** (6): 433–439. doi:10.1017/S0024282921000372. ISSN 0024-2829.
**Պինո 3-րդ Օրդելաֆի** ( իտալ.՝ Pino III Ordelaffi, մարտի 11, 1440(1440-03-11), Ֆորլի, Էմիլիա Ռոմանիա - 1480, Ֆորլի, Էմիլիա Ռոմանիա), իտալացի կոնդոտիեր, սինյոր Ֆոռլի (1466-1480 թվականներ)։ Նա Օրդելաֆի դինաստիայի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից մեկ էր։ Հայտնի է նաև նրանով, որ թունավորել է իր առաջին և երկրորդ կանանց, ինչպես նաև՝ մորը։

Կենսագրություն
--------------

Պինոն Անտոնիո 1-ին Օրդելաֆիի և Կատերինա Ռագոնիի որդին էր, Ֆրանչեսկո 4-րդ Օրդելաֆիի եղբայրը՝ Ֆոռլիի սենյորը 1448 թվականից։

1462 թվականին նա ամուսնացավ Բարբարա Մանֆրեդիի՝ Ֆաենցայի տիրակալ Աստորե 2-րդի դստեր հետ։
1463 թվականին Պինոն հիվանդացել էր. նրա եղբայր Ֆրանչեսկո 4-րդին կասկածում էին նրան թունավորելու մեջ, բայց նա շուտով ապաքինվում է։ 1466 թվականին Ֆրանչեսկոն նույնպես հիվանդանում է։ Բարբարան փորձում է թունավորել նրան, սակայն չի հաջողվում։ Ֆրանչեսկո 4-րդը իր կնոջ՝ Էլիզաբեթա Մանֆրեդի հետ բանտարկվում է, արդյունքում սպանվում սպայի կողմից։ Պինոն գրավում է քաղաքը և Վենետիկի օգնությամբ իր ձեռքը վերցնում Ֆոռլիի և Ֆոռլիմպոպոլիի սենյորի պաշտոնը։
Դրանից հետո Ֆոռլիի արքունիքում հայտնվում է Պինոյի կնոջ՝ Բարբարայի սիրեկանը՝ Ջովաննի Օրսեոլին։ Շուտով նրանց մահացած են գտնում։ Հնարավոր է, որ նրանց Պինոյի հրամանով թունավորել էին։ Աստորեն՝ Բարբարայի հայրը, սպանության մեջ կասկածում էր Պինոյին։ Արդյունքում Պինոն հասնում է նրան, որ դաշինք է կնքում Իմոլայի սենյոր և Աստորեի հակառակորդ Թադեո Մանֆրեդի հետ, որպեսզի թույլ չտա վերջինս Պապի օգնությամբ իրեն գահընկեց անել։ Դաշինքն ամրապնդելու համար նա ամուսնացավ Թադեոյի դստեր՝ Զաֆիրա Մանֆրեդի հետ, սակայն 1473 թվականին նա մահանում է։
1467 թվականին նա թունավորում է նաև մորը։ Նույն թվականին նա մասնակցում է Մոլինելայի ճակատամարտին, որտեղ վիրավորվում է։
Պինո 3-րդ Օրդելաֆին մահանում է 1480 թ. Հնարավոր է նրան թունավորում է իր երրորդ կինը՝ Լուկրեզիա Պիկո դելլա Միրանդոլան։ Նրա ժառանգորդը դառնում է որդին՝ Սինիբալդոն, որի կարճժամկետ կառարավարմանը նախորդում է Ֆոռլիական հողերի բռնագրավումը Ջիրոլամո Ռիարիոյի կողմից։
Պինոն արվեստների հովանավորն էր և Ֆոռլիում բազմաթիվ շինությունների կառուցող։ Նա քաղաքը շրջապատել է տալիս ամուր պարիսպներով, ավարտին է հասցնում Ռավալդինոյի միջնաբերդի շինարարությունը, ապահովում քաղաքական կայունության և տնտեսական բարգավաճման ժամանակաշրջան և կարողանում է հայտնի արվեստագետներին և ճարտարապետներին ներգրավել քաղաք Ֆոռլի վերակառուցման գործին, ովքեր զարդարում են քաղաքը հոյակերտ պալատներով։ Պինոն Ֆիեզոլեի քանդակագործ Ֆրանչեսկո դի Սիմոնե Ֆերուչիին պատվիրում է նաև իր կնոջ՝ Բարբարա Մանֆրեդիի համար կառուցել գերեզման, որը դեռ կարելի է տեսնել Սան Մերկուրիալի աբբայությունում՝ Ֆոռլի քաղաքի գլխավոր տեսարժան վայրում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Pino III Ordelaffi». *Storia Rinascimentale* (իտալերեն). Վերցված է 2023 թ․ սեպտեմբերի 23-ին.
2. ↑  «Ordelaffi Family | Renaissance, Romagna & Lords | Britannica». *www.britannica.com* (անգլերեն). Վերցված է 2023 թ․ սեպտեմբերի 23-ին.
3. ↑  «ORDELAFFI, Pino in "Dizionario Biografico"». *www.treccani.it* (իտալերեն). Վերցված է 2023 թ․ սեպտեմբերի 23-ին.

Գրականություն
-------------

* *Pecci G.* Gli Ordelaffi. — Фаэнца: Fratelli Lega Editori, 1974.
* *Rendina Claudio* I capitani di ventura. — Рим: Newton Compton, 1994.

Արտաքին հղումներ
----------------

Генеалогическое дерево семьи Орделаффи
**Քենթ Սիդնի Գիլբերտ** (մայիսի 25, 1952(1952-05-25), Յուտա, ԱՄՆ), ամերիկացի մեկնաբան և տարենտո (հեռուստատեսային աշխատող Ճապոնիայում)։ Նա աշխատում է Ճապոնիայում, ինչպես նաև իրավաբան է եղել Կալիֆոռնիայում։ Առաջին անգամ Ճապոնիայում 1971 թվականին հանդես է եկել որպես մորմոնական միսիոներ։ Միացյալ Նահանգներ վերադառնալուց հետո ստացել է իրավաբանական գիտությունների դոկտորական թեկնածություն, ինչպես նաև Բրիգամ Յանգ համալսարանի M.B.A.-ի աստիճան։

1983 թվականին Ճապոնիայում որպես փաստաբան աշխատելով հնարավորություն է ունեցել հանդես գալ արտասահմանյան թատերական ընկերությունում, ինչը հանգեցրեց այլ հնարավորությունների ճապոնական հեռուստատեսություններում և ֆիլմերում։ Գիլբերտը օտարերկրյա հայտնի մարդ է և հաճախ հայտնվում է լրատվական ծրագրերում որպես «օտար» տեսակետ ունեցող մեկնաբան։ Հայտնի է նաև որպես «երկու Քենթներից» մեկը (Քենթ Դերիքոթի հետ միասին)։

Գիլբերտը ապրում է Տոկիոյում և Օրեմում, Յուտա։ Նա նկարահանվել է Կազուկի Օմորիի Գոդզիլան ընդդեմ թագավոր Գիդորահի ֆիլմում։

Գիլբերտը պնդում է, որ Ճապոնիայի կառավարությունը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ երբեք կանանց չի ստիպել զբաղվել մարմնավաճառությամբ կամ սփոփման կայարան գնալ։

2018 թվականի ապրիլին Գիլբերտը նշանակվեց Օկայամայի գիտության համալսարանի պրոֆեսոր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  SNAC — 2010.
2. ↑  «Orem Native Kent Gilbert Is Top Celebrity In Japan». *Orem-Geneva Times*. 1984 թ․ ապրիլի 4.
3. ↑  «Ferraris, Sing-Alongs, Sexy Ads Help Tokyo Language Schools Sell ABCs». *Los Angeles Times*. 1992 թ․ ապրիլի 21 – via Newspapers.com.
4. ↑  Dennis Lythgoe (2003 թ․ մարտի 28). «2 Utahns tire of fame in Japan». Deseret Morning News. Վերցված է 2013 թ․ ապրիլի 16-ին.
5. ↑  «Two Kents from Utah reach TV-star status in Japan». *The Philadelphia Inquirer*. 1988 թ․ հուլիսի 9 – via Newspapers.com.
6. ↑  Who Are the Revisionist? Check the Facts Kent Gilbert Official
7. ↑  Japanese Still Brainwashed by the War Guilt Information Program Kent Gilbert Official
8. ↑  ケント・ギルバートԹվիթթերում(ja)
9. ↑  @kentgilbert01 (April 16, 2018). «正しくは岡山理科大学客員教授ですね。プロフィールにも入れておきました。決着する日を楽しみをにしていますよ。» (Թվիթ). Վերցված է 7 June 2018-ին – via Թվիթթեր.(ja)
Սպանված դիվանագետների հուշարձանը Աթիլա Ալթըքաթի վրա հարձակման վայրում, Օտտավա, Կանադա։
**Աթիլա Ալթըքաթ** (թուրքերեն՝ Atilla Altıkat, 1937, Ստամբուլ, Թուրքիա - օգոստոսի 27, 1982(1982-08-27), Օտտավա, Կանադա), թուրք ռազմական գործիչ, գնդապետ, որը Օտտավայում Թուրքիայի դեսպանությունում զբաղեցնում էր ռազմական կցորդի պաշտոնը։ Սպանվել է 1982 թվականին։ Հայաստանի ազատագրության հայ գաղտնի բանակը ստանձնել է սպանության պատասխանատվությունը։ Հարձակումը խստորեն դատապարտվել է Կանադայի այդ ժամանակվա վարչապետ Պիեռ Թրյուդոյի կողմից։

Սպանություն
-----------

Մինչև 1981 թվականին Կանադայի մայրաքաղաք Օտտավայում նշանակվելը, Ալթըքաթը եղել է Թուրքիայի ռազմաօդային ուժերի սպա։ Ամուսնացած էր ու ուներ մանկահասակ երկու երեխա։ Ալթըքաթն սպանվել է 1982 թվականի օգոստոսի 27-ին, առավոտյան մոտ 09:00-ին, աշխատանքի գնալու ճանապարհին։ Երբ նրա ավտոմեքենան կարմիր լույսի տակ կանգ է առել, հարևանությամբ մոտեցել է մի ավտոմեքենա, որից դուրս է եկել ուղևորը և 9-մմ տրամաչափով Browning տեսակի ատրճանակից 9 փամփուշտ արձակել թուրք դիվանագետի ավտոմեքենային՝ սպանելով նրան։

Այլ սպանություններ
------------------

Այս հարձակումը դարձել է աշխարհում թուրք դիվանագետների վրա հարձակումների շարքի մի մաս։ 1982 թվականի ապրիլի 8-ին Օտտավայում Թուրքիայի առևտրային խորհրդական Քանի Գյունգյորը լուրջ վիրավորում էր ստացել ձախողված հարձակման հետևանքով։ Երկու տարի անց, մի խումբ հայ մարտիկներ հարձակվել էին Կանադայում Թուրքիայի դեսպանության վրա՝ սպանելով անվտանգության կանադացի աշխատակցի և լրջորձեն վիրավորելով դեսպանին։ Չնայած այս երկու հարձակումներն իրագործած անձինք ձերբակալվել և պատասխանատվության էին ենթարկվել, Ալթըքաթի սպանությունը մնում է մինչ օրս չբացահայտված։ Մարդասպանի վերաբերյալ տեղեկատվության տրամադրման համար կանադական ոստիկանությունը խոստանում էր 100,000 դոլար։

Հիշողություն
------------

2012 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Օտտավայում, ի հիշատակ Աթիլա Ալթըքաթի, հուշարձան է բացվել։ Բացման արարողությանը մասնակցել են այրին և նրա երկու երեխաները, ինչպես նաև Թուրքիայի ու Կանադայի արտաքին գործերի նախարարներ Ահմեդ Դավութօղլուն և Ջոն Բերդը։

Տես նաև
-------

* Հայկական ռազմաքաղաքական կազմակերպությունների կողմից սպանված թուրք դիվանագետների ցանկ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Turks honour memory of assassinated diplomat: Killer still at large 20 years after slaying of Col. Atilla Altikat;" Susan Burgess. *The Ottawa Citizen.* Aug 28, 2002. pg. B.9
2. ↑  "Turkish diplomat praises protection despite shooting" Charlotte Montgomery. *The Globe and Mail.* Aug 31, 1982. pg. P.8
3. ↑  «Assassinated Turkish Diplomats/Officials and Their Families Serving in Missions Abroad». *From Republic of Turkey, Ministry Foreign Affairs Official Web Site*. Վերցված է 2017 թ․ փետրվարի 1-ին.
4. ↑  "Ottawa's day of terror: Fifteen years after a high-profile slaying, the killer is still free." Jake Rupert. *The Ottawa Citizen.* Sep 28, 1997. pg. B.5.
5. ↑  «Canada honors Turkish diplomat with monument - World News». *Hürriyet Daily News* (անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 6-ին.

Լրացուցիչ գրականություն
-----------------------

* Canada honors Turkish diplomat with monument in Hürriyet Daily News.
**Բաբիկ Ա Սյունի**՝ Սյունյաց նահանգի իշխան, Անդովկ Սյունու որդին, Փառանձեմ թագուհու եղբայրը, Վասակ Սյունու հայրը։ Վերականգնել է Սյունյաց իշխանական տունը։

Կենսագրություն
--------------

Ապրել է 4-րդ դարում «պատրկաց պատրիկ» տիտղոսը կրող հոր՝ Անդովկի մահից հետո։ Կաղանկատվացին է ասում, որ Անդոկը կայսրի կողմից մեծ պատիվների արժանացավ, բայց այդ տիտղոսի մասին չի նշում։ Օրբելյանը որոշակի գրում է.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | ... պատիւ մեծագոյն գտեալ, այսինքն պատրկաց պատրիկ արարեալ |  |

Բաբիկը չնայած կայսրի կողմից բազում եւ մեծամեծ պատիվ ուներ,

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | ... ոչ հանդուրժէր արտաքոյ բնիկ տէրութեան իւրոյ՝ փափագեալ սաստիկ կարօտութեամբ յաշխարհ իւր ըստ ասացելումն Դաւթայ թէ ի հողս իւրեանց գթասցին. եւ դարձեալ ըստ իմաստնոյն բանի, եթէ չիք ումեք քաղցրագոյն քան զծնօղս, եւ ո՛չ  քան զգաւառ իւր
։ |  |

Գործունեությունը
----------------

Բաբիկը գնում է պարսից արքունիք, մտնում զինվորական ծառայության, ցուցաբերում խիզախություններ, «... բազում արութիւնս պէսպէս յոլոմպիադսն Պարսից», ի վերջո Շապուհի փոխարեն մենամարտում է հոների առաջնորդի — «զմարդախողող եւ զվիշապազօր գազանի» հետ եւ սպանում նրան։ Շապուհի հարցին, թե այդ հերոսության համար նա ինչ է ցանկանում ի հատուցումն, Բաբիկն ասում է. «... առ ի բառնալ զսանդն լի մոխրով հնոցի զոր ի դարապասին եդեալ... ։ «Եւ խնդրեալ Բաբկայ յարքայիցն արքայէ զի միայն զսեպհական աշխարհն իւր' զբնիկն, զնախնական տէրութիւնն իւր ազգին ի նա դարձուսց է»։

Շապուհը կատարում է նրա խնդրանքը, հրամայում է սանդը հանել տեղից և

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | ... առաքէ զնա մեծաւ պատուով յաշխարհն իւր Սիւնեաց. ե աւանդէ նմա նախագահ լինել ընդ Բագրատունւոյ եւ ընդ Մամիկոնէի համապատիւ եղանիլ։ |  |

Բաբիկը փրկում է իր հայրենիքի պատիվը, վերականգնում է Սիսական տոհմի երբեմնի փառքը։

Պատմագիրը մեծ բավականությամբ  գրում է.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Եւ բաղձալի ի կենցաղս ո՛չ այլ ինչ բայց միայն սեպհականութեան ժառանգութիւն առն, յորում ծնեալ եւ սնեալ լինի եւ, վայելել խորհիցի. որպէս զստինս մօր եւ զգութ հօր, այնպէս քաղցր թուեցեալ լինի ի միտս ժառանգորդին։ Վասն որոյ միշտ կարօտի շրջիլ, տեսանել, զբօսնուլ, խնդամտիլ ի վերայ նորա...  |  |

Ահա մեծ հայրենասեր մեր պատմագրի՝ հայրենիքի, հայրենի ժառանգության մասին ունեցած պատկերացումը։ Նա Սիսական տոհմին վերագրում է թագավորական ծագում, գրում է, թէ.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | ... գիտասցես զսոսա ոչ միայն Հայկազունիս, այլ եւ խառնեալ ի թագաւորական ցեղն Պահլաւկաց եւ Արշակունեաց. եւ յայսմհետէ իմասցիս զսոսա ճետ Արշակունի եւ զաւակ Պահլաւունի, եւ այնքան բարձր եւ փառաւոր գոլ, զի հաւասար էին խնամութեամբ ընդ Պարսից թագաւորութեանն եւ ընդ Հայոց։ |  |

Գրականության մեջ
----------------

Գագիկ Դավթյան «Վարք Բաբիկի» պոեմ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Կաղականտվացի, Մովսես (1969). *Պատմություն Աղվանից աշխարհի*. Երևան: Հայաստան. էջեր 80–81.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8  Օրբելյան, Ստեփանոս. *Պատմութիւն տանն Սիսական*. էջ 52.
3. ↑  Դավթյան, Գագիկ (2015). *Վարք Բաբիկի՝ որդվո Սյունյաց իշխան Անդովկի*. Երևան: ԱՐՄԱՎ. էջեր 3–110. ISBN 978-9939-863-15-3.
**Հովսեփ Ներսեսի Նալբանդյան** (1958, Հալեպ), հայ գրականագետ, մատենագետ, թարգմանիչ, հրատարակիչ։

Կենսագրություն
--------------

Ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը (1989 թվական)։ 1992–1993 թվականներին՝ Հալեպի Մեսրոպյան վարժարանի տնօրեն։ 1994 թվականին տեղափոխվել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ։ 2005 թվականին Լոս Անջելեսում հիմնադրել է «Հովսեփ և Կարոլին Նալբանդյան» հրատարակչական ընկերությունը և նույնանուն մատենաշարը։

Նալբանդյանի մեկենասությամբ մատենաշարով հրատարակվել են Վազգեն Շուշանյանի, Հովհաննես Շիրազի, Ռոմանոս Սահակյանի, Վազգեն Առաքելյանի և ուրիշների ստեղծագործություններից (20 անուն)։ Լույս են տեսել Նալբանդյանի «Լոյս» (հատոր 1–6, 2000–2009 թվականներ) ընդհանուր գիտելիքների հանրագիտարանը, «Ամերիկահայ գիրքի պատմութիւն։ Հայկական բառարաններու համառօտ պատմութիւն» (2011 թվական), «Հայ գիրքը Ամերիկայի մէջ» (2015 թվական) մատենագիտական ժողովածուները, «Ուղղագրութեան նիւթերու ժողովածուն» (2012 թվական)։ Կազմել և խմբագրել է «Հայոց լեզու» (2012 թվական), «Մեսրոպ Մաշտոց մեծասքանչը։ Ձօն երախտագիտութեան» (2013 թվական) ժողովածուները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Հայաստանի գրադարանների համահավաք գրացուցակ

Արտաքին հղումներ
----------------

* Hovsep Nalbandian Archived 2023-05-08 at the Wayback Machine.
* Յովսէփ Նալպանտեանի այցը Աւետիսեան վարժարան
* Հովսեփ Նալբանդյանի 22-րդ հատորը՝ Հուշարձան մայրերուն»

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ գրատպություն և գրքարվեստ» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Արայիկ Զավենի Օհանյան, Արզօ** (փետրվարի 19, 1965(1965-02-19), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), գրաֆիկ, ծաղրանկարիչ, նկարիչ-ձևավորող։

Կենսագրություն
--------------

1991 թվականին ավարտել է Հայկական պետական մանկավարժական համալսարանը։

1991 թվականից համագործակցել է «Մեհյան», «Հայ գրող», «Անահիտ», «Վելաս պրինտ», «Տիգրան Մեծ» հրատարակչությունների հետ։

1991–1993 թվականներին աշխատել է «Հայ գրող», 1994–1998 թվականներին՝ «Հայք», 1999 թվականից՝ «Հայկական ժամանակ» թերթերի խմբագրություններում։

2004 թվականից՝ Հայաստանի ծաղրանկարիչների ընկերակցության հիմնադիրներից և փոխնախագահ։

Նկարազարդել և ձևավորել է Ա. Բաղոյանի «Հետո չես գտնի» (1991), Ջ. Արմսթրոնգի «Անմահական ջուր» (1992), Վրեժ Վարդունու «Լուսաթևիկ» (1992) և «Արևի ձնծաղիկը» (1997), Հովհաննես Սարոյանի «Հուշերի կապույտ հովտում» (1995), Ս. Հովհաննիսյանի «Գաղտնիքն էլ է... կին» (1997), Սերգեյ Գալոյանի «Սայթաքում գլաքարի վրայով» (2004), Արկադի Ավերչենկոյի և Միխայիլ Զոշչենկոյի «Ծիծաղի արքաները» (2004, ժող.), Արշալույս Ղազինյանի «XX դարի հարյուր նշանավոր հայերը» (ռուսերեն, 2006), Գ. Գարունի «Իմ Շաղատ» (2014) և այլ գրքեր։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ գրատպություն և գրքարվեստ» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Գալուստ Ամասիացի**, (, Ամասիա), 17-րդ դարի բժիշկ։

Կենսագրություն
--------------

1669 թվականից գործունեություն է ծավալել Սվասում, Սամսունում, Կոստանդնուպոլիսում, Հալեպում, Վանում,Ադանայում, Մարաշում, Ամիդում։

Զբաղվել է ակնաբուժությամբ, վիրաբուժությամբ, ներքին հիվանդությունների բուժմամբ։

Գալուստ Ամասիացու բժշկարանը մեզ է հասել 2 տարբերակով (առաջինը՝ 600 էջ, երկրորդը՝ նախորդի համառոտ տարբերակը՝ 428 էջ)։ Վերջինս սկսվում է բժշկական որոշ բացատրական տեղեկություններով, այնուհետև շարադրվում են անատոմիայի, ախտաբանության և հիգիենայի, ֆիզիոլոգիայի, բարդ դեղաձևերի պատրաստման մասին տեղեկություններ, ունի նաև բժշկական տերմինների բառարան։

Գրքում մեջբերում­ներ կան Ամիրդովլաթ Ամասիացուց և Ստեփանոսից, անատոմիայի բաժինը կազմված է Աբու Սաիդի «Յաղագս կազմութեան մարդոյ» (հրտակություն՝ 1974 թվականին) երկի հիման վրա։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ գրատպություն և գրքարվեստ» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 13194 |

 |
**Շամամա Մամեդքարիմ Գըզը Ալասգարովա**(ադրբ.՝ Şamama Məmmədkərim qızı Ələsgərova), բժիշկ, Ադրբեջանական ԽՍՀ Գերագույն խորհրդի 9-րդ գումարման պատգամավոր, սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1969)։ Նա երկար տարիներ աշխատել է Կրուպսկայայի անվան թիվ 5 ծննդատան տնօրեն։ Նա պետական գործիչ և գիտնական Ազիզ Ալիևի քույրն է։

Կենսագրություն
--------------

Շամամա Ալասգարովան ծնվել է 1904 թվականի մարտի 8-ին Երևանում։ Առաջին կրթությունը ստացել է գիմնազիայում։ Շամաման, ով բարձրագույն կրթության համար ընդունվել է Ադրբեջանի բժշկական ինստիտուտ, 1941 թվականին ավարտել է ինստիտուտը և մեկնել ռազմաճակատ։

Շամամա Ալասգարովան ամուսնացել է Աբդուլլա Իբրահիմովի հետ, իսկ զույգի միակ դուստրը՝ Սոնան, ծնվել է 1925 թվականին։

Գործունեություն
---------------

Շամամա Ալասգարովան, ով իր աշխատանքը սկսել է պատերազմի տարիներին, եղել է Ադրբեջանական ԽՍՀ Առողջապահության ժողովրդական կոմիսարիատի վարչության պետը և կադրերի բաժնի վարիչը։

1945 թվականին նշանակվել է Շամամա Ալասգարովա Կրուպսկայայի անվան թիվ 5 կլինիկական ծննդատան (ներկայումս՝ Շամամա Ալասգարովայի անվան թիվ 5 ծննդատուն) գլխավոր բժիշկ և այդ պաշտոնը կատարել մինչև իր կյանքի վերջը՝ 1977 թվականի հունիսի 2-ը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Շամամա Մամեդքարիմ Գըզը Ալասգարովա
2. ↑  МЕДИКИ-ГЕРОИ СОЦИАЛИСТИЧЕСКОГО ТРУДА
3. ↑  *Əsgər Zeynalov*."Köklü nəslin şaxələri" Archived 2019-11-05 at the Wayback Machine.
4. ↑  Azərbaycan Qadın Ensiklopediyası. Bakı: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası nəşriyyatı. 2002. səh. 22

Աղբյուրներ
----------

* Ələsgərova Şamama Məmməd qızı // Naxçıvan ensiklopediyası. — Национальная Академия Наук Азербайджана, 2005.
**Սուրեն Նարպեյի Բայրամյան** (մարտի 10, 1943(1943-03-10), Կահիրե, Եգիպտոս), բժիշկ, խմբագիր, մատենագետ։

Կենսագրություն
--------------

1955 թվականին ավարտել է Կահիրեի Գալուստյան ազգային, 1960-ին՝ Մարոնիների երկրորդական վարժարանները, 1965 թվականին՝ Կահիրեի համալսարանը։

1975 թվականից՝ ազգային երեսփոխան, Կահիրեի Պատկառելի թեմական ժողովի անդամ-ատենադպիր, 2011 թվականից՝ «Հուսաբեր»
մշակութային ընկերակցության ատենապետ։

1982–1987 թվականներին՝ «Յուսաբեր» օրաթերթի խմբագիր։

Բժշկական և գիտական հոդվածներ է տպագրում եգիպտահայ և Սփյուռքի այլ պարբերականներում։

Լույս են տեսել Բայրամյանի «Հայ մամուլը Եգիպտոսի մէջ» (հայերեն՝ 2005 թվական, արաբերեն՝ 2013), «Հայ գիրքը Եգիպտոսի մէջ. 1888–2011» (2012, Կահիրե, Փոլ Քիլիճյան հրտարակչություն) մատենագիտական աշխատությունները։

Մրցանակներ
----------

* Հայ եկեղեցու «Սուրբ Սահակ-Սուրբ Մեսրոպ» շքանշան (1999 թվական)
* ՀՄԸՄ կեդրոնական վարչության «Արտակարգ» շքանշան (1999)
* Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսության «Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոց» շքանշան (2012)
* ՀԱԳ-ի «Հակոբ Մեղապարտ» հուշամեդալ (2010)
* Մատենադարանի «Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոց» հուշամեդալ (2010)

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ գրատպություն և գրքարվեստ» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Գագիկ Պետրոսի Այվազյան** (մարտի 24, 1952(1952-03-24), Գանձակ, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ այգեգործ, ընտրասերումնաբան։ Գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր (1995), պրոֆեսոր (2004)։ Խաղողագործության և գինեգործության միջազգային ակադեմիայի անդամ (1999)։ ԽՍՀՄ վաստակավոր գյուտարար (1987)։

Կենսագրություն
--------------

Ավարտել է Հայաստանի Գյուղատնտեսական ինստիտուտը (1975)։ 1994–1995 թվականներին՝ ՀԱԱՀ-ի խաղողագործության, 1995–1997 թվականներին՝ այգեպտղաբանջարաբուծության, 1997-2013 թվականներին՝ այգեպտղաբուծության և բույսերի պաշտպանության ամբիոնների վարիչ։

Աշխատանքները վերաբերում են խաղողի վազի ծագումնաբանության, ընտրասերման, ագրոտեխնիկայի և սորտագիտության խնդիրներին։ Համահեղինակ է խաղողի (սեղանի և գինու) 24 սորտերի։

Երկեր
-----

* Խաղողագործություն խաղողի սելեկցիայի և ամպելոգրաֆիայի հիմունքներով, Ե. 2003 (համահեղինակ)։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Գյուղատնտեսական հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Պետրոս Հակոբի Տեփոյան** (1884, Խարբերդ, Օսմանյան կայսրություն - դեկտեմբերի 5, 1956(1956-12-05), Կահիրե, Եգիպտոս), հայ խմբագիր, գրականագետ, հասարակական-քաղաքական գործիչ, ՌԱԿ անդամ։

Կենսագրություն
--------------

1905 թվականին ավարտել է Խարբերդի Եփրատ քոլեջը և ստանձնել Մալաթիայի ազգային վարժարանի տեսչությունը։ 1908 թվականին մեկնել է Բոստոն՝ հետևելու բժշկական համալսարանի դասընթացներին, սակայն նյութական դժվարությունների պատճառով ուսումը կիսատ է թողել։ Անդամակցել է Վերակազմյալ Հնչակյան կուսակցության այն թևին, որ պիտի ճանաչվեր իբրև Ազատական կուսակցություն։ 1915 թվականին, իբրև Կովկասյան ռազմաճակատի կամավոր, մեկնել է Թիֆլիս։ Կռիվների ժամանակ վիրավորվել է, փրկվել մահից։ արձել է Անդրանիկ Օզանյանի խորհրդատուն։ 1917-1918 թվականներին խմբագրել է Վերակազմյալ Հնչակյան կուսակցության «Հայկաշեն» պաշտոնաթերթը։ Սերտորեն համագործակցել է մշակականների և Հայ ժողովրդական կուսակցության պատասխանատուների հետ։ 1919 թվականին մեկնել է Կ․ Պոլիս և իբրև Ազգային խնամատարության ընդհանուր տնօրեն օգտակար է եղել հայ որբերին ու գաղթականներին։

1921 թվականին մասնակցել է Հայ սահմանադրական ռամկավար և Ազատական կուսակցությունների բանակցություններին և դարձել ՌԱԿ–ի հիմնադիր-անդամ։ 1923-1938 թվականներին պաշտոնավարել է Կահիրեի Մաթոյան ծխախոտային ընկերության մեջ։ 1939-1947 և 1948-1956 թվականներին որդու՝ Վահագի հետ աշխատացրել է էլեկտարական ապրանքների արտարություն։ 1947-1948 թվականներին եղել է «Արև» պարբերականի պատասխանատու խմբագիրը։ Եղել է ՌԱԿ Կենտրոնական վարչության անդամ (1926-1940) և Հայ ազգային հիմնարամի (1942) հիմնադիր։

Ստեղծագործությունը
------------------

Գրել և տպագրվել սկսել է 1901 թվականից «Արևելյան մամուլի» մեջ։ Աշխատակցել է «Պահակ», «Հովիտ», «Արագած», «Առավոտ», «Ժողովրդի ձայն», «Արև» և «Զարթոնք» թերթերին, «Պայքար» և «Կյանք և գիր» տարեգրքերին։

Ուսումնասիրություններ է գրել Վահան Տերյանի, Դանիել Վարուժանի, Միսաք Մեծարենցի, Թլկատինցիի, Հովհաննես Թումանյանի և այլոց մասին։ 1988 թվականին լույս է տեսել նրա «Նիւթեր պատմութեան համար-մեր առաքելութեան ճամբով» գիրքը, որը ներկայացնում է Ատոմ Ասլանյանի կյանքն ու գործը։

Օգտագործել է *Կարմիր Հողերցի, Հրազդան Արաքսյան, Պ․ Տ․, Վ․ Արևակ, Վահրամ Նորիս* ծածկանունները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Յովիկ Էօրտեքեան, ՌԱԿ-ի մամուլի խմբագիրները, Ե. 2005, էջ 19-20։
2. ↑  Բախտիար Հովակիմյան, Հայոց ծածկանունների բառարան, Ե. ԵՊՀ հրատ. 2005, էջ 746։
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Պերպերյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Նուպար Գևորգի Պերպերյան** (սեպտեմբերի 25, 1922(1922-09-25), Կահիրե, Եգիպտոս - նոյեմբերի 23, 2016(2016-11-23), Բոստոն, ԱՄՆ), հայ հրապարակախոս, խմբագիր, կուսակցական գործիչ, ՌԱԿ անդամ։

Կենսագրություն
--------------

Նախնական կրթությունը ստացել է Հելիոպոլիսի Նուպարյան ազգային վարժարանում, այնուհետև՝ ֆրանսիական լիցեյում։ 1944 թվականին ավարտել է ֆրանսիական իրավաբանական ֆակուլտետը։ Որպես փաստաբան հանդես է եկել Եգիպտոսի դատարաններում։ Իրավաբանության դոկտորատուրայի երկամյա դասընթացը ավարտելուց հետո միջազգային իրավագիտության ոլորտի ատենախոսությունը ներկայացրել է 1947 թվականին Փարիզում, ոտեղ հետևում էր նաև լրագրության դասընթացների։

Խմբագրական ասպարեզ է մտել 1941 թվականին որպես օգնական ՌԱԿ-ի պաշտոնաթերթ «Արևի» խմբագիր Վահան Թեքեյանին։ 1950 թվականից եղել է Եգիպտոսի մամլո ընկերակցության անդամ։ Հաջորդաբար եղել է՝ 1947-1948 թվականներին «Ապագա» (Փարիզ), 1948-1958 թվականներին՝ «Արև», 1958-1960 թվականներին՝ «Նոր օր» (Բոստոն), 1961-1982 թվականներին՝ «Պայքար» (Բոստոն) պարբերականների պատասխանատու խմբագիրը։ Միևնույն ժամանակ վարել է ՌԱԿ Կալիֆոռնիայի շրջանային վարչության քարտուղարի պաշտոնը։ Եղել է ԱՄՆ-ի ՌԱԿ վասստակավորների հիմնադրամի ատենապետը։ Եղել է Թեքեյան մշակութային միության ԱՄՆ–ի և Կանադայի կենտրոնական վարչության անդամ։ Կուսակցական առաքելությամբ եղել է Մերձավոր Արևելքում, Եվրոպայում և Հարավային Ամերիկայում։

Գրել է նաև նորավեպեր և թատերախաղեր *Բյուրակն* ծածկանունով։ Նրա երկու թատերախաղերը բեմադրվել են Կահիրեում։

2011 թվականին Գարեգին Բ-ի կողմից պարգևատրվել է «Ս․ Սահակ-Ս․ Մեսրոպ» շքանշանով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Յովիկ Էօրտեքեան, ՌԱԿ-ի մամուլի խմբագիրները, Ե. 2005, էջ 20-21։
2. ↑  ՌԱԿ-ի Անխոնջ Խմբագրապետը՝ Նուպար Պէրպէրեան
**Գրիգոր Սքանչելագործ** (մոտ 210-213, Նեոկեսարիա (Պոնտոս) – 270-273), հույն եկեղեցու նշանավոր հայրերից, Հայ առաքելական եկեղեցու տոնելի սուրբ։ Նախաքրիստոնեական անունը՝ Թեոդորոս (Աստվածապարգև)։

Կենսագրություն
--------------

Գրիգոր Սքանչելագործին են պատկանում կամ վերագրվում իր ուսուցիչ Որոգինեսին նվիրված ներբողը (239), «Աստծո չարչարելիության և անչարչարելիության մասին» երկը, «Կանոնական նամակը» (253–254), որը զետեղվել է Հույն եկեղեցու Կանոնական նամակների ժողովածուում։
«Հավատքի շարադրություն» (262–265) դավանաբանական գրվածքը համարվում է նախանիկիական շրջանի ընդհանրական եկեղեցու ուղղափառ դավանության Հավատո հանգանակը։

Գրիգոր Սքանչելագործը առաջին եկեղեցական գրողն է, որը սուրբգրային բնօրինակը թարգմանել է իր ժամանակի հունարենի՝ հավատացյալներին հասկանալի դարձնելու համար։
Գրիգոր Սքանչելագործի երկերի զգալի մասը հայերեն է թարգմանվել V դարում և մեծ ազդեցություն թողել հայ ինքնուրույն մատենագրության ձևավորման վրա։ Միջազգհայրաբանության համար հույժ կարևոր են (միայն հայերենովով պահպանված) ֆրանսիացի հայագետ Ժան Մարտինիի հրատարակած (1883) Գրիգոր Սքանչելագործի ճառերը՝ «Խօսք ի ծնունդն Փրկչի» (հայկական հրատարակչություն՝ 1991, Նյու Յորք), «Յաղագս Մարդեղութեան», «Յաւետիս Աստուածածնի», «Ներբողեան ի Սուրբ Ստեփանոս», «Գովեստ ի Սուրբ կոյսն Մարիամ»։ Հայագետ Ֆրեդերիկ Կոնիբերը 1896 թվականին անգլերեն թարգմանությամբ հրատարակել է մեկ այլ՝ նույնպես միայն հայերենով պահպանված ճառ («Յաղագս Աստուածածնի»)՝ այն վերագրելով Գրիգոր Սքանչելագործին։ Նրա երկերից քաղված հատվածներ են օգտագործվել հայ դավանաբանական մատենագրության մեջ՝ «Կնիք հաւատոյ» ժողովածուում, Անանիա Սանահնեցու «Հակաճառութիւն», Վարդան Այգեկցու «Արմատ հաւատոյ» գործերում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Documenta Catholica Omnia
2. 1 2  Catalogue of the Library of the Pontifical University of Saint Thomas Aquinas
3. ↑  Catalogue of the Library of the Pontifical Institute of Christian Archaeology
4. ↑  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ գրատպություն և գրքարվեստ» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Նազիմ Մամեդ օղլի Հաջիբեկով** (ադրբ.՝ Nazim Məmməd oğlu Hacıbəyov, փետրվարի 8, 1928(1928-02-08), Բաքու, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - մարտի 23, 2020(2020-03-23), Բաքու, Ադրբեջան), ադրբեջանցի ճարտարապետ, Ադրբեջանական ԽՍՀ վաստակավոր ճարտարապետ (1979), Ադրբեջանական ԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիր (1982);

Կենսագրություն
--------------

Նազիմ Մամեդ օղլի Հաջիբեկովը ծնվել է 1928 թվականի փետրվարի 8-ին Բաքվում։ 1951 թվականին ավարտել է Տաշքենդում Կենտրոնական Ասիայի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը (Տաշքենդի պոլիտեխնիկական ինստիտուտ)։ 1950-1960 թվականներին աշխատել է Ուզբեկ․ ԽՍՀ-ում։ Այս տարիներին Նազիմ Հաջիբեկովի նախագծով կառուցվել են «Ժագաթայ» հանգստյան տունը Տաշքենդում, «Ֆարգանա» հյուրանոցը Ֆերգանայում, «Ուզբեկստան» առողջարանները Կիսլովոդսկում և մի շարք այլ շենքեր։

Նազիմ Հաջիբեկովը 1960-ականների վերջից աշխատել է Բաքվում։ Եղել է 1970-1983 թվականներին «Բաքպետականճարտարապետանախագծ»-ի տնօրենը, 1983 թվականից ՛Ադրբեջանի ճարտարապետների միության նախագահի առաջին տեղակալ։ Բաքվում գտնվող «Գյուլիստան» համալիրը նրա հիմնական նախագծերից մեկն է։

* 1979 - Ադրբեջանական ԽՍՀ վաստակավոր ճարտարապետ
* 1982 - Ադրբեջանի պետական մրցանակ
* 2000 - «Փառքի» շքանշան

Նազիմ Հաջիբեկովը 1956 թվականից հանդիսանում է Ադրբեջանի ճարտարապետների միության անդամ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  Nazim Məmməd oğlu Hacıbəyov //Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası:10 cilddə.-Bakı, 1987.-C.X.S.147.
3. ↑  Նազիմ Մամեդ օկլի Հաջիբեկով
**Քրիստինա Ալեքսեևնա Լյալկո** (մարտի 30, 1956(1956-03-30), Chadziuki, Radzivoniškaŭski Sieĺsaviet, Lida District, Գրոդնոյի մարզ, Բելառուսական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), բելառուս գրող, թարգմանիչ, լրագրող։

Կենսագրություն
--------------

Տարնովսկայայի միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո (1973) աշխատել է Լիդյանսկի շրջանի Ռադիվոնիշկովսկի գյուղական խորհրդում որպես հաշվապահ։ Ավարտել է Բելառուսի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ Աշխատել է Յանկա Կուպալայի գրական թանգարանում, «Լիտարատուրա և արվեստ» շաբաթաթերթում, «Բելառուս» ամսագրում։ Եղել է «Մեր հավատքը» և «Ավե Մարիա» կաթոլիկ ամսագրերի գլխավոր խմբագիրը։

Ստեղծագործություն
-----------------

Իր առաջին բանաստեղծությունները տպագրել է 1971 թվականին Լիդյանսկի թերթում «Уперад», «Дарога пад гару », «Світанак над бярозамі» արձակ գրքերի և «На далонях любові» պոեզիայի գրքի հեղինակ։ Իր մշակմամբ հրատարակվել է «Աշխարհից խորամանկ չես լինի» ժողովրդական հեքիաթների ժողովածուն։ Նա բելառուսերեն է թարգմանել Վլադիսլավ Սիրոկոմլիի «Մինսկ» էսսեն, Հռոմի Պապ Հովհաննես Պողոս II-ի «Անցնել հույսի շեմը», «Պարգև և առեղծված», «Վեր կաց, գնանք», «Հիշողություն և ինքնագիտակցություն», շրջագայություններ, «Fides et ratio», «Ecclesia de Eucharistia», «Առաքելական նամակ վարդարանի մասին» Rosarium Virginis Mariae», Յան Տվարդովսկու աշխատությունները և աստվածաբանական այլ աշխատություններ։

Գրականություն
-------------

* Саламевіч І. У. Лялько́ Хрысціна Аляксееўна // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 9: Кулібін — Малаіта (белор.) / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 1999. — С. 422. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0155-9.

Մատենագիտություն
----------------

* Світанак над бярозамі / Хрысціна Лялько. — Мінск: Юнацтва, 1989. — 223 с. 4 л.іл. ISBN 6-7880-0065-3

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «AUT - Úplné zobrazení záznamu». *aleph.nkp.cz*. Վերցված է 2023 թ․ օգոստոսի 17-ին.
**Արտակ Գրիգորի Ալեքսանյան** (սեպտեմբերի 28, 1988(1988-09-28), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ պետական գործիչ, տնտեսագետ։

Կենսագրություն
--------------

### Կրթություն

1995-1997 թթ. սովորել է Երևանի թիվ 112 միջնակարգ դպրոցում, 1997-1999 թթ.՝ Նիկոլ Աղբալյանի անվան թիվ 19 միջնակարգ դպրոցում, 2000-2003 թթ.՝ Անգլիայի Royal Russel school դպրոցում, 2005 թվականին ավարտել է Խաչիկ Դաշտենցի անվան թիվ 114 ավագ դպրոցը։ 2005-2009 թթ. սովորել և ավարտել է Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի բիզնեսի կազմակերպում ֆակուլտետում, 2009-2012 թթ.՝ Երևանի պետական համալսարանի տնտեսագիտության տեսություն ֆակուլտետում։

### Աշխատանքային գործունեություն

2011-2013 թվականներին աշխատել է Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ղեկավարի տեղակալ, 2013 թվականից՝ Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ղեկավար։

Պարգևներ
--------

* «Զինված ուժերի» 20-ամյակի հոբելյանական մեդալ, 2012
* Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության նախարարության «Վազգեն Սարգսյան» մեդալ, 2015
* ԼՂՀ նախագահի «Երախտագիտություն» մեդալ, 2017

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ղեկավար Արտակ Ալեքսանյան
2. ↑  Արտակ Ալեքսանյան, «Դե Ֆակտո» N101 (2014թ.)
**Արտաշես (Արեշիր) Պատմագրյան** (պարս.՝ آرداشس پادماگریان, 1863, Թավրիզ, Իրան - 1928, Թավրիզ, Իրան), իրանահայ կինոթատրոնների հիմնադիր-սեփականատեր։

Կենսագրություն
--------------

Արտաշես Պատմագրյանը ծնվել է 1863 թվականին Թավրիզում։ Հայտնի է եղել Վոսուղոլթոջար կեղծանվամբ։ Սկզբում զբաղվել է առևտրով, մեկնել է հարևան երկրներ՝ Թուրքիա, Իրաք։ 1900 թվականին առաջին անգամ մեկնել է Ֆրանսիա, որտեղից իր հետ բերել է հեծանիվ, գրամոֆոն և ֆիլմերի ցուցադրության գործիք։ 1912 թվականին հիմնել է իր ցուցասրահը։ Ֆիլմեր է ներմուծել Ռուսաստանից և Ֆրանսիայից։ Ֆիրդուսի փողոցի իր սրահը փակելուց հետո, Արտաշես խանը Լալեզար փողոցում հիմնում է «Նորացված ֆիլմ» նոր սրահը։ Այդ շրջանում մրցակցություն է առաջանում Արտաշեսի և այդ վայրում կինոսրահ ունեցող Ժորժ Իսմայիլովի միջև։ Նրանք, փողոցում զանգ հնչեցնելով, մարդկանց հրավիրում էին իրենց սրահներում ֆիլմ դիտելու։ Արտաշես խանի սրահը որոշ ժամանակ գործելուց հետո փակվում է, այնուհետև 1915 թվականին վերաբացվում է «Ժամանակակից կինո» անվանմամբ։  

1917 թվականին Ֆիրդուսի փողոցում հինում է նոր սրահ՝ «Արևի կինո»։ Սրահը դադարում է գոյություն ունենալ, երբ Արտաշես խանն այլևս ֆիլմեր չուներ ցուցադրելու։   

1920 թվականին Արտաշես խանն Ամիրիե փողոցում հիմնում է ևս մեկ կինոթատրոն, որն անվանում է «Ազատ եղանակ»։ Որոշ ժամանակ գործելուց հետո էլեկտրականության հաճախակի ընդհատումնրի պատճառով կինոթատրոնը փակվում է, որով էլ ավարտվում է Արտաշես խանի 20-ամյա կինոգործունեությունը։   

1928 թվականին Արտաշես խան Պատմագրյանը հիվանդության պատճառով մեկնել է Փարիզ, որտեղ մահացել է 65 տարեկան հասակում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Իրանահայոց հանրագիտարան։ Կազմող` Ժանետ Տ. Լազարյան։ Երևան, «ՎՄՎ-Պրինտ, 2012։
2. ↑  Sadr, Hamid Reza (2006 թ․ նոյեմբերի 28). *Iranian Cinema: A Political History* (անգլերեն). I.B.Tauris. ISBN 9781845111465.
3. ↑  Armenians And Iranian Cinema. Tehran: Film Museum Of Iran. Summer 2004. p. 77. ISBN 964-6728-44-8.
4. ↑  Richard, Yann (1989). *Entre l'Iran et l'Occident: Adaptation et assimilation des idées et techniques occidentales en Iran* (ֆրանսերեն). Les Editions de la MSH. ISBN 9782735103300.
5. ↑  Naficy, Hamid (2011 թ․ սեպտեմբերի 16). *A Social History of Iranian Cinema, Volume 1: The Artisanal Era, 1897–1941* (անգլերեն). Duke University Press. ISBN 082234775X.
6. ↑  electricpulp.com. «CINEMA i. History of Cinema in Persia – Encyclopaedia Iranica». *www.iranicaonline.org* (անգլերեն). Վերցված է 2018 թ․ հունվարի 10-ին.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կարեն Սարգսյան (այլ կիրառումներ)

**Կարեն Աշոտի Սարգսյան** (սեպտեմբերի 12, 1952(1952-09-12), Կապան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ խմբավար։ ՀՀ վաստակավոր արտիստ (2006)։

Կենսագրություն
--------------

Կարեն Սարգսյանը ավարտել է ԵՊՄԻ և Երևանի պետական կոնսերվատորիայի օպերաին-սիմֆոնիկ դիրիժորության բաժինները։ 1972-1980 թվականներին ղեկավարել է Երևանի պետական համալսարանի երգչախումբը, որի հետ համերգներով շրջագայել է Խորհրդային Միությունում, այդ թվում՝ Բալթիկ պետություններում, Մոսկվայում և Սանկտ Պետերբուրգում։ Միաժամանակ ղեկավարել է նաև Էջմիածնի եկեղեցու երգչախումբը։

1989 թվականին հիմնել է «Տղամարդկանց երգչախումբը» և համերգներով բազմիցս շրջագայել Արևմտյան Գերմանիայում։ 1993 թվականին Սիդնեյ քաղաքի հայ համայնքը Սարգսյանին հրավիրել է աշխատելու «Կոմիտաս» երգչախմբի և Սիդնեյի սիմֆոնիկ նվագախմբի հետ։

1994-2011 թվականներին և 2017 թվականից` Ա․ Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի խմբավար։ Նրա ղեկավարությամբ երգչախումբը հյուրախաղերով հանդես է եկել Մոսկվայում (1995), ԱՄՆ-ում (1999), Իսպանիայում (1999, 2000), Լիբանանում (2001) և այլն։ Ղեկավարել է Ջուզեպպե Վերդիի «Օթելլո», «Տրուբադուր», «Տրավիատա», «Աիդա», Գաետանո Դոնիցետիի «Պողիկտոս», Ռ. Լեոնկավալլոի «Պայացներ», Արմեն Տիգրանյանի «Անուշ», Տիգրան Չուխաջյանի «Արշակ Երկրորդ», Ավետ Տերտերյանի «Երկրաշարժ», Ա. Հարությունյանի «Սայաթ Նովա» օպերաների բեմադրությունները։

1995 թվականից պարբերաբար ելույթներ է ունեցել Սիրիայի Հալեպ քաղաքում, որտեղ ձայնագրել է Հայկական Սուրբ մեսսայի ամբողջական տարբերակը։ 2016 թվականին Նյու Յորքում` Խ. Մեյխանեջյանի Սբ. Պատարագը` հեղինակի հետ։

2014 թվականից, Ամենայն Հայոց Գարեգին Բ կաթողիկոսի հրամանով սկսել է ղեկավարել Երևանի Գրիգոր Լուսավորիչ մայր եկեղեցու և հոգևոր ճեմարանի երգչախումբը։

2017 թվականի հունիսից՝ Ա․ Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի տնօրեն և գեղարվեստական ղեկավար Կոնստանտին Օրբելյանի հրավերով վերադարձել է օպերային թատրոն, որտեղ շարունակում է ղեկավարել թատրոնի երգչախումբը։

Կարեն Սարգսյանին շնորհվել է ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալ (2012) և Սուրբ Սահակ- Սուրբ Մեսրոպ շքանշան (2018)։

Խաղացանկ
--------

| Հեղինակ | Ստեղծագործություն |
| --- | --- |
| Ջուզեպպե Վերդի | Օթելլո |
| Ջուզեպպե Վերդի | Տրուբադուր |
| Ջուզեպպե Վերդի | Տրավիատա |
| Գաետանո Դոնիցետի | Պողիկտոս |
| Ռուջերո Լեոնկավալո | Պայացներ |
| Արմեն Տիգրանյան | Անուշ |
| Տիգրան Չուխաջյան | Արշակ Բ |
| Ավետ Տերտերյան | Երկրաշարժ |
| Ջուզեպպե Վերդի | Աիդա |
| Ալեքսանդր Հարությունյան | Սայաթ-Նովա |

Մրցանակներ և պարգևներ
---------------------

* ՀՀ վաստակավոր արտիստ (2006),
* ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալ (2012),
* Սուրբ Սահակ-Սուրբ Մեսրոպ շքանշան (2018)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4
2. 1 2 3 4 5 6  «Կարեն Սարգսյան». *opera.am* (ամհարերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ դեկտեմբերի 24-ին. Վերցված է 2018 թ․ հունվարի 5-ին.

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ երաժշտության հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Ալֆրեդ Հավան** (1934, Թեհրան, Իրան), Համահայկական խաղերում Իրանի ներկայացուցիչ, Համահայկական խաղերի համաշխարհային կոմիտեի գործկոմի անդամ։

Կենսագրություն
--------------

Ալֆրեդ Հավանը ծնվել է 1934 թվականին Թեհրանում։ 1952 թվականին անդամակցել է Սպահանի բասկետբոլի հավաքականին, որը երկրի առաջնությունում գրավել է երկրորդ տեղը և Սպահանի թեթև ատլետիկայի հավաքականին, որը երկրի առաջնությունում զբաղեցրել է երրորդ տեղը։ 1952 թվականին Մաշհադում կայացած հեռացատկի առաջնությունում 7 մետր 10 սմ արդյունքով ճանաչվել է հաղթող։ Մինչև 1956 թվականը հեռացատկ և բարձրացատկ մարզաձևերում մի քանի անգամ գրավել է առաջին և երկրորդ տեղերը։

1953-1957 թվականներին ազգային հավաքականի կազմում մասնակցել է Պակիստանում, Թուրքիայում, Իրաքում, Իտալիայում կայացած միջազգային առաջնությունների՝ հեռացատկի և բարձրացատկի մարզաձևերում նվաճելով առաջին, երկրորդ և երրորդ տեղերը։

1955 թվականին երկրի տասնամարտի առաջնությունում զբաղեցրել է հինգերորդ տեղը։

1966-1967 թվականներին մասնակցել է Թուրքիայի, Պակիստանի միջազգային և Մելբուռնի օլիմպիական նախապատրաստական խաղերին։

Հավանի մարզական կարիերան ավարտվել է ոտքի վնասվածքի պատճառով։

Գրականություն
-------------

* Իրանահայոց հանրագիտարան։ Կազմող` Ժանետ Տ. Լազարյան։ Երևան, «ՎՄՎ-Պրինտ, 2012։

Երկեր
-----

* Իրանահայ անվանի մարզիկներ (Iranian Armenians In Sports), Նաիրի, 2011, 978-6005307177։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Համահայկական ձմեռային խաղեր՝ «Սպորտը հարաբերություններ կառուցելու ամենաազնիվ, բարի ձևն է». Ալֆրեդ Հավան». *Hayern Aysor* (ամհարերեն). 2014 թ․ փետրվարի 28. Վերցված է 2018 թ․ հունվարի 4-ին.(չաշխատող հղում)
2. ↑  «Գործադիր կոմիտեի նոր կազմ ։ Pan-Armenian Games». *panarmeniangames.am*. Վերցված է 2018 թ․ հունվարի 4-ին.(չաշխատող հղում)
3. ↑  Alfred, Havan (2011). *Iranian Armenians In Sports Iranahye Anvani Marzikner*. Nairi. ISBN 9786005307177.
**Սելեստե Կաիրո** կամ **Սելեստե Մարտինս Կաիրո** (պորտ.՝ Celeste Caeiro, մայիսի 2, 1933(1933-05-02), Socorro, Santa Maria Maior, Լիսաբոն, Պորտուգալիա), պորտուգալացի պացիֆիստ, ռեստորանի աշխատող։ Նրա գործողությունները հանգեցրեցին 1974 թվականի Մեխակների հեղափոխությանը։

Կենսագրություն
--------------

Կաիրոն ծնվել է 1933 թվականին։ Հայտնի է դարձել հեղափոխության ժամանակ Մարսելու Կաետանուի կործանմամբ։ Նա ծաղիկներ է տվել 1974 թվականի ապրիլի 25-ի «Մեխակների հեղափոխության» զինվորներին։

Կաիրոն աշխատում էր Լիսաբոնի Rua Braancamp ռեստորանում։ Ռեստորանը նախատեսել էր ապրիլի 25-ին բոլոր նոր հաճախորդներին ծաղիկներ տալ, սակայն հեղաշրջման պատճառով ստիպված էր չեղյալ հայտարարել այն։ Կաիրոյին տուն ուղարկեցին և ասացին, որ կարող է վերցնել կարմիր և սպիտակ ծաղիկները։

Կաիրոն ծաղիկներն առաջարկեց հեղաշրջման մեջ ներգրավված տանկիստներին, որոնք ծաղիկները տեղադրեցին իրենց տանկերի փողաբերաններին։ Այս գաղափարը կրկնօրինակեցին, և ծաղիկ վաճառողներն ավելի շատ ծաղիկներ նվիրեցին, որպեսզի ապստամբ զինվորները զարդարեն իրենց զենքերը։

Մեխակների հեղափոխության տարեդարձը Պորտուգալիայում ազգային տոն է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Conheça Celeste Caeiro, mulher que com cravos deu nome à Revolução em Portugal
2. 1 2  Association, Peter Booker, Algarve History. «Why April 25th is a holiday - the Carnation Revolution and the events of 1974» (բրիտանական անգլերեն). Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 29-ին.`{{cite news}}`: CS1 սպաս․ բազմաթիվ անուններ: authors list (link)
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Ահարոնյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Վարդգես Ավետիսի Ահարոնյան** (դեկտեմբերի 27, 1888(1888-12-27), Իգդիր, Երևանի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - փետրվարի 19, 1965(1965-02-19), Վաշինգտոն, Կոլումբիայի շրջան, ԱՄՆ), հայ հասարակական գործիչ, իրավաբան, գրող, մանկավարժ։

Ավետիս Ահարոնյանի որդին է։

Կենսագրություն
--------------

Վարդգես Ահարոնյանը ծնվել է 1888 թվականին Իգդիրում։ Սովորել է Իգդիրի ռուսական գիմնազիայում, 1908 թվականին ավարտել է Երևանի պետական գիմնազիան և ընդունվել Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավագիտության բաժինը։ Ահարոնյանի առաջին պատմվածքները լույս են տեսել Մոսկվայում ուսումնառության տարիներին։ Վարդգես Ահարոնյանը կազմակերպել է հանգանակություն` դաշնակցության գործերով բանտարկված և հյուծախտով հիվանդ հորը բանտից ազատելու համար։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի (1914-1918) տարիներին Ահարոնյանը կամավորագրվել է Անդրանիկի գումարտակում, եղել թարգմանիչ-գրագիր։ Կամավորական գումարտակների լուծարումից հետո Անդրանիկի հետ մեկնել է Թիֆլիս։ Հայաստանի առաջին Հանրապետության տարիներին եղել է հանրապետության դատախազը։

ՀՀ անկումից հետո մեկնել է Փարիզ` հոր մոտ, 1923 թվականին՝ ԱՄՆ։ Զբաղվել է հայ մանուկների դաստիարակության գործերով, 1948-1958 թվականներին աշխատել է Նյու-Յորքի Ս. Լուսավորիչ մայր եկեղեցու վարժարանում, քաղաքի Վաշինգտոն Հայթս թաղամասում բացել Ահարոնյան դպրոցը, կազմել է հայերենի «Հրազդան» դասագիրքը կնոջ՝ Արմենուհի Տիգրանյան-Ահարոնյանի հետ։ Հրատարակել է Ավետիս Ահարոնյանի գործերի 10 հատորյակը (1946-1951)։ 1964 թվականին այցելել է Հայաստան։

Մահացել է 1965 թվականի փետրվարի 15-ին, Վաթերթաունում (Բոստոնի մոտերը)։

Երկեր
-----

* Յովհաննէս Թումանեան. մարդը եւ բանաստեղծը, Բոստոն, 1936։
* Րաֆֆի. կեանքը, Նիւ Եորք, 1936։
* Անդրանիկ. մարդը եւ ռազմիկը, Բոստոն, 1957։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2  Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005.
3. ↑  «historyofarmenia.am.am». *www.historyofarmenia.am*. Վերցված է 2018 թ․ դեկտեմբերի 27-ին.
4. ↑  «Koha online catalog, Ահարոնյան, Վարդգես Ավետիսի». *haygirk.nla.am*. Վերցված է 2018 թ․ դեկտեմբերի 27-ին.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ · AV Production |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| ՀԳՀԳ: 11181 · BNF: 17783165k · GND: 1184447586 · ISNI: 0000000046208932 · LCCN: no99041785 · SUDOC: 198439385 · VIAF: 34090745 · WorldCat VIAF: 34090745 |

 |

 |
**Ջոն Հարիսոն** (անգլ.՝ John Harrison, 1942, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի պաղպաղակ համտեսող, աշխատել է Dreyer’s ընկերությունում։ Հարիսոնը աշխատել է այս ընկերությունում 30 տարի։ Իր աշխատանքի համար նա ստացել է «Պաղպաղակ-մարդ» մականունը։

Կենսագրություն
--------------

Հարիսոնը Dreyer’s պաղպաղակային ընկերության աշխատակից է դարձել 1980 թվականին՝ հանդես գալով որպես համտեսող մինչև 2010 թվականին թոշակի գնալը։ Նա ամեն օր 60 տեսակ պաղպաղակ է փորձարկել։ Հարիսոնը կուլ չի տվել պաղպաղակը, միշտ թափել է այն։ Իր սեփական գնահատականով նա փորձել է մի քանի հարյուր տեսակից ավել պաղպաղակի միլիոնավոր գալլոններ (հեղուկաչափ՝ 4,5 լիտր)։ Նա օգնել է ստեղծել 100-ից ավելի յուրահատուկ պաղպաղակի համեր (չճշտված տվյալներով նա է հայտնագործել Cookies and Cream պաղպաղակների տեսակները): Մասնագետների գնահատմամբ Հարիսոնը համարվել է Ամերիկայի ամենաճանաչված պաղպաղակագետը։

Հարիսոնը մասնակցել է հեռուստատեսային շատ ծրագրերի։ Ամերիկացի համտեսողների ինստիտուտի կողմից 1997 թվականին նա ստացել է «Տարվա վարպետ համտեսող» կոչումը։ Հարիսոնը խիստ դիետա է պահել, որպեսզի չկորցնի համի սրությունը։ Աշխատանքի ընթացքում նա հաճախ գնացել է երկար և հեռավոր գործուղումների։ Պաղպաղակը նա փորձարկել է ոսկեջրած հատուկ գդալով, որպեսզի մետաղը չսպանի մթերքի համը։

Հարիսոնի հոր ողջ ընտանիքը, ներառյալ նրա նախապապը, այսպես թե այնպես կապված են եղել պաղպաղակի արտադրության հետ։ Հարիսոնը ամուսնացած է և ապրում է Պալմդեզերտում։ Հարիսոնի լեզուն (կոնկրետ համի ընկալիչները) ապահովագրված է 100 միլիոն դոլարով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  The ice cream man // *WORLD* / M. Olasky — 2009. — ISSN 0888-157X
2. ↑  Marquez, Laura (2007 թ․ հուլիսի 21). «The World's Sweetest Job». *ABC News*.
3. ↑  «A moment iwth [*sic*] John Harrison, ice cream taster». *Seattle PI*. 2006 թ․ հունիսի 16.
4. 1 2  Parrish, Jacob (2009 թ․ օգոստոսի 29). «The ice cream man». *World*. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 5-ին. Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 12-ին.
5. ↑  Turkington, Carol A. (2009). *Extraordinary Jobs in the Food Industry*. Infobase. էջեր 75–. ISBN 9781438111735.
6. ↑  Работа мечты: самый известный дегустатор мороженого в мире
7. ↑  Hatcher, Sidney. «The Man with The Million-Dollar Taste Buds». *Cooking Light*. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ սեպտեմբերի 23-ին. Վերցված է 2013 թ․ հունիսի 30-ին.
8. ↑  Топ-10 работ с неожиданно высокой зарплатой

Արտաքին հղումներ
----------------

* Parrish, Jacob (2009 թ․ օգոստոսի 29). «The ice cream man». *World*. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 5-ին. Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 12-ին.