Ազատության զանգ
**Ազատության զանգ** (անգլ.՝ Liberty Bell), ԱՄՆ Փենսիլվանիա նահանգի Ֆիլադելֆիա քաղաքում գտնվող զանգ, որը համարվում է ԱՄՆ անկախության պատերազմի սիմվոլներից մեկը։ 1776 թվականի հուլիսի 8-ին զանգի ձայնը Ֆիլադելֆիայի քաղաքացիներին հրավիրել է քաղաքային հրապարակ, որտեղ երկրորդ մայրցամաքային կոնգրեսի անդամները կարդացել են ԱՄՆ-ի անկախության հռչակագիրը։ Իր ներկայիս անվանումը ստացել է 1837 թվականին, այն բանից հետո, երբ դարձել է աբոլիցիոնիստների շարժման խորհրդանիշը։

Արտաքին տեսք
------------

Զանգը կշռում է մոտ 2080 ֆունտ (943 կգ)։ Այն ունի 3,7 մետր շրջագիծ և 1 մետր բարձրություն։ Պատրաստված է պղնձից (70 %), կապարից, ցինկից, արսենից, ոսկուց և արծաթից (5 %)։ Պատրաստվել է «Whitechapel Bell Foundry» ընկերության կողմից՝ Լոնդոնում։

Գրվածք ազատության զանգի վրա
Ազատության զանգը Էյզենհաուերի մեկ դոլարանոցի հակադիր կողմում
Զանգի վրա գրված է՝ *«Եվ հայտարարեք ազատություն երկրի վրա՝ նրա բոլոր բնակիչների համար»* (Աստվածաշունչ, Ղևտական 25.10 (անգլ.՝ Proclaim liberty throughout all the land unto all the inhabitants thereof)): Զանգի վրա գրված է նաև, որ այն պատրաստել են վարպետներ Պասսը և Սթուն՝ Փենսիլվանիա նահանգի պատվերով։

Համարվում է, որ զանգի վրայի ճեղքը հայտնվել է 1817- 1846 թվականներին։ Այն բանից հետո, երբ 1846 թվականին, ի պատիվ Ջորջ Վաշինգտոնի ծննդյան տոնի, զանգը անդադար խփել են մի քանի ժամ, ճեղքն ավելի է մեծացել։ Կար վտանգ, որ այն կարող է բաժանվել երկու մասի, այդ իսկ պատճառով, ԱՄՆ ղեկավարությունը հրաժարվեց այն պարբերաբար օգտագործելու մտքից։

Ներկա դրություն
---------------

Ինդեփենդենս Հոլը, որտեղ երկար ժամանակ պահվել է զանգը
1976 թվականին՝ ԱՄՆ անկախության տոնի 200 ամյակին ընդառաջ, զանգը հանվել է Ինդեփենդենս Հոլի աշտարակից, որտեղ երկար տարիներ պահվել է և ներկայումս գտնվում է ոչ այնքան հեռու կառուցված հատուկ տաղավարում։

Զանգի տաղավարը և Անկախության սրահը (Ինդեփենդենս Հոլը) համարվում են ԱՄՆ ազգային պատմական այգու բաղկացուցիչ մաս։ 2003 թվականի հոկտեմբերին թանգարանում բացվել է Ազատության զանգի սրահը։

Ամեն տարի հուլիսի 4-ին ժամը 14:00-ին Անկախության հռչակագրի ստորագրողների սերունդները 13 անգամ խփում են զանգը՝ ի պատիվ այն 13 նահանգների, որոնք 1776 թվականին առաջինն են ստորագրել հռչակագիրը։

Հետաքրքիր փաստեր
----------------

* Զանգը նորակառույց տաղավարում տեղադրելու գաղափարը ոչ միանշանակ է ընդունվել ամերիկյան հասարակության կողմից։ Այսպես, այն վայրում, որտեղ ներկայումս գտնվում է զանգը 18-րդ դարի 90-ական թվականներին կառուցված է եղել Ջորջ Վաշինգտոնի ստրուկների տունը։ ԱՄՆ առաջին նախագահը, մինչև Սպիտակ տան կառուցումը, բնակվելիս է եղել Ֆիլադելֆիայում։
* «Ազգի գանձերը» արկածային ֆիլմում ազատության զանգը համարվում է դեպի տամպլիերների գանձարան տանող բանալիներից մեկը։
* 1996 թվականի ապրիլի 1-ին (ծիծաղի համաշխարհային օր) «Taco Bell» ընկերությունը հայտարարել է, որ գնել է զանգը՝ ԱՄՆ պետական պարտքը «թեթևացնելու» համար և վերանվանել «Տակոյի ազատության զանգ»։
* Ազատություն ռադիոկայանի նախկին լոգոյի վրա պատկերված է եղել ազատության զանգը։
* Զանգը հիշատակվում է «Ինչպես հանդիպեցի ձեր մայրիկին» ամերիկյան հեռուստասերիալի առաջին եթերաշրջանի երրորդ սերիայում, երբ Թեդ Մոսբին և Բարնի Սթինսոնը պատրաստվում են լիզել զանգը։
* Ազատության զանգը պատկերված է ամերիկյան դեսպանատների կողմից տրամադրվող ԱՄՆ մուտքի վիզաների վերևի աջ անկյունում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Liberty Bell.» Encyclopædia Britannica from Encyclopædia Britannica 2007 Ultimate Reference Suite (2007)
2. ↑  «Bell Foundry. A curfew tolls...»
3. ↑  "Entry at Museum of Hoaxes". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ փետրվարի 8. Retrieved 2008 թ․ ապրիլի 2.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական |

 |