**Լև Լագորիո** (անգլ.՝ Lev Lagorio, նոյեմբերի 17 (29), 1827 կամ հունիսի 16 (28), 1827, Թեոդոսիա, Տավրիկյան նահանգ, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբերի 9 (22), 1905, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն), ռուս ամենահայտնի ծովանկարիչներից մեկը։ Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիայի շրջանավարտ։ Այվազովսկու առաջին աշակերտը, նրա ենթավարպետը, կարող է պատկանել կիմերական գեղանկարչության դպրոցին։

Կենսագրություն
--------------

Կոզմա Պրուտկովի հորինված «դիմանկարը», որը ստեղծել է Լև Միխայլովիչ Ժեմչուժնիկովը, Ալեքսանդր Եգորովիչ Բեյդեմանը և Լև Ֆելիքսովիչ Լագորիոն
Լև Ֆելիքսովիչը ծնվել է Թեոդոսիայում՝ առևտրական, վաճառական, մասոն Ֆելիքս Լագորիոյի ընտանիքում (1781-1857), երկու Սիցիլիաների թագավորության փոխհյուպատոս, ծագումով արիստոկրատական ջենովացի ընտանիքից։

Ավարտել է Թեոդոսիայի գիմնազիան։

1839-1840 թվականներին սովորել է Ի.Կ. Այվազովսկու Թեոդոսիայի արհեստանոցում։

1842 թվականին Տավրիայի նահանգապետ Ա. Ի. Կազնաչևի աջակցությամբ ընդունվել է Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիա, որտեղ սովորել է դուքս Մաքսիմիլիան Լեյխտենբերգսկու միջոցներով։ Նրա ուսուցիչներն էին Ա. Ի. Զաուերվեյդը և Մ.Ն. Վորոբյովըը, ապա՝ Բ.Պ. Վիլեվալդեն։

1845 թվականի ամռանը նավարկություն է կատարել «Սպառնացող» ռազմական շոգենավ-ֆրեգատում, 1846 թվականին սեփական նավով լողացել է Ֆիննական ծոցի ափերի երկայնքով։ 1847 թվականին արժանացել է փոքր արծաթե մեդալի «Ֆինլանդական տեսքի» համար 1848 թվականին՝ մեծ արծաթե մեդալ բնության հետ էտյուդի համար։ Ընդունելությունից երեք տարի անց «Տեսարան Վիբորգի շրջակայքում» աշխատանքի համար արժանացել է 2-րդ աստիճանի ոսկե մեդալի։ 1850 թվականին «Լախթայի տեսարանը՝ Պետերբուրգի հարևանությամբ» աշխատանքի համար ստացել է 14-րդ դասի լավագույն նկարչի կոչում և առաջին աստիճանի ոսկե մեդալ։ Ուսանողական տարիներին նա մասնակցել է Կոզմա Պրուտկովի «դիմանկարի» ստեղծմանը։ 1851 թվականին նա պետության հաշվին ուղարկվել է Կովկաս։

1852 թվականին, ակադեմիան ավարտելուց հետո, ընդունելով ռուսական հպատակություն, մեկնել է կենսաթոշակային ուղևորություն դեպի Եվրոպա, որտեղ մնացել է ութ տարի։ 1853 թվականի ընթացքում ապրել է Փարիզում, որտեղ զբաղվել է Լուվրում և Լյուքսեմբուրգի պալատում ֆրանսիացի վարպետների գեղանկարչության ուսումնասիրությամբ։ 1854 թվականին տեղափոխվել է Հռոմ։ 1857 թվականին՝ կենսաթոշակի ավարտից հետո, նա թույլտվություն է ստացել երկարաձգել իր արտասահմանում գտնվելու ժամկետը սեփական միջոցներով՝ երկու տարի ժամկետով։

1860 թվականին Ռուսաստան վերադառնալուց հետո պրոֆեսորի կոչում է ստացել «Աննիբալի շատրվանը Ռոկկա դի Պապայում», «Կապո դի Մոնտեն Սորենտոյում» և «Պոնտական ճահիճները» կտավների համար։

Լև Լագորիո։ 1861 թվական
1861 թվականին կրկին այցելել է Կովկաս, որից հետո Ալեքսանդր 2-րդ կայերն է ներկայացրել Կովկասյան տեսարանների երեք նկար՝ «Դարիալի կիրճ», «Էլբրուս» և «Գութ սար», որոնց համար արժանացել է Սուրբ Աննայի 3-րդ աստիճանի շքանշանի։

1863 թվականին նա դարձյալ մեկնել է Կովկաս՝ մեծ դուքս Միխայիլ Նիկոլաևիչի ծննդավայր, որտեղ հնարավորություն է ունեցել մասնակցելու «լեռնեցիների դեմ գործերին», որի համար նա պարգևատրվել է իր մոտ եղած շքանշանների սրերով։ 1864 թվականին նա վերադարձել է Կովկասից և վերջնականապես հաստատվել Սանկտ Պետերբուրգում, ամառային ամիսները անցկացրել է Սուդակում, որտեղ ուներ արհեստանոց, նաև ամեն տարի ուղևորություններ է կատարել դեպի արտասահման և շրջագայություններ՝ Ռուսաստանում։

1885 թվականին ստացել է ռուս-թուրքական պատերազմի մասին պատմող մի շարք նկարների պատվեր, այցելել է ասիական և եվրոպական ռազմական գործողությունների թատրոններ։

1900-ին Լև Լագորիոն ընտրվել է արվեստի ակադեմիայի պատվավոր անդամ։

Թաղված է Սանկտ Պետերբուրգում՝ Նովոդևիչյե գերեզմանատանը։

Ընտանիք
-------

Նա ամուսնացած էր Ելենա Անտոնովնա Լյուբնի-Հերցիկի հետ։ Դուստրը՝ Օլգան, ավարտել է կոնսերվատորիան, երգել է Մարիինյան թատրոնում։

Եղբայրը՝ Կարլ Ֆելիքսովիչ Լագորիոն եղել է գեներալ-մայոր, մահացել է Վարշավայում 1901 թվականի մայիսի 11-ին։

Զարմիկը՝ Ալեքսանդր Եվգենևիչ Լագորիոն, հայտնի ռուս քարաբան է, բյուրեղագետ և հանքանյութաբան, նրա երկու դուստրերը դարձել են նկարիչներ․ Ադելաիդ Ալեքսանդրովնան (1886-1976) մանրանկարչուհի է, իսկ Մարիա Ալեքսանդրովնա Իսցելենովան (Լագորյո) (1893-1979)՝ նկարիչ և վերականգնող է։

Հիշողություն
------------

Թեոդոսիայի երկրաբանական թանգարանը կրում է «Լագորյոի տուն» անվանումը։

Պատկերասրահ
-----------

* «Սառույցի տեղափոխում»։ Ձմեռային տեսարան Սանկտ Պետերբուրգի Վասիլևսկի կղզում գտնվող նախկին գինու քաղաքից), 1849: Վ. Պ. Սուկաչևի Իրկուտսկի շրջանային արվեստի թանգարան, Ռուսաստան«Սառույցի տեղափոխում»։ Ձմեռային տեսարան Սանկտ Պետերբուրգի Վասիլևսկի կղզում գտնվող նախկին գինու քաղաքից), 1849:  
 Վ. Պ. Սուկաչևի Իրկուտսկի շրջանային արվեստի թանգարան, Ռուսաստան
* «Տեսարան Լախտայից Պետերբուրգի շրջակայքում», 1850: Դոնեցկի շրջանային արվեստի թանգարան, Ուկրաինա«Տեսարան Լախտայից Պետերբուրգի շրջակայքում», 1850: Դոնեցկի շրջանային արվեստի թանգարան, Ուկրաինա
* «Նևայի և Պետրոպավլովսկի ծովափի տեսքը Պետրոս I-ի տնակի հետ», 1859: Ռուսաստանի պետական թանգարան, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսաստան«Նևայի և Պետրոպավլովսկի ծովափի տեսքը Պետրոս I-ի տնակի հետ», 1859: Ռուսաստանի պետական թանգարան, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսաստան
* «Հյուսիսային բնապատկեր», 1872.  Ի. Պ. Պոժալոստինի անվան Ռյազանի պետական շրջանային արվեստի թանգարան. Ռուսաստան«Հյուսիսային բնապատկեր», 1872. Ի. Պ. Պոժալոստինի անվան Ռյազանի պետական շրջանային արվեստի թանգարան. Ռուսաստան
* «Կովկասի լեռներում», 1879: Խարկովի գեղարվեստի թանգարան, Ուկրաինա«Կովկասի լեռներում», 1879: Խարկովի գեղարվեստի թանգարան, Ուկրաինա
* «Բաթում», 1881. Օրենբուրգի կերպարվեստի շրջանային թանգարան, Ռուսաստան«Բաթում», 1881. Օրենբուրգի կերպարվեստի շրջանային թանգարան, Ռուսաստան
* «Կայսերական զբոսանավ «Դերժավա»», 1886: Մասնավոր հավաքածու«Կայսերական զբոսանավ «Դերժավա»», 1886: Մասնավոր հավաքածու
* «Դիվայի և Մոնախի ժայռերը», 1890: Վլադիմիր-Սյուզդալի պատմաճարտարապետական և գեղարվեստական արգելոց-թանգարան:«Դիվայի և Մոնախի ժայռերը», 1890: Վլադիմիր-Սյուզդալի պատմաճարտարապետական և գեղարվեստական արգելոց-թանգարան:
* «1877 թվականի հունիսի 8-ին Բայազետ ամրոցի հարձակման հետ մղումը», 1891: Հրետանու, ինժեներական զորքերի և կապի ռազմապատմական թանգարան, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսաստան«1877 թվականի հունիսի 8-ին Բայազետ ամրոցի հարձակման հետ մղումը», 1891: Հրետանու, ինժեներական զորքերի և կապի ռազմապատմական թանգարան, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսաստան
* «Ղրիմի բնապատկեր», 1891: Աստրախանի Պ. Մ. Դոգադինի անվան պատկերասրահ, Ռուսաստան«Ղրիմի բնապատկեր», 1891: Աստրախանի Պ. Մ. Դոգադինի անվան պատկերասրահ, Ռուսաստան
* «Ամառանոց», 1892. Լուգանսկի տարածաշրջանային արվեստի թանգարան, Ուկրաինա«Ամառանոց», 1892. Լուգանսկի տարածաշրջանային արվեստի թանգարան, Ուկրաինա
* «Կովկասյան կիրճ», 1893: Տրետյակովյան պատկերասրահ, Մոսկվա, Ռուսաստան«Կովկասյան կիրճ», 1893: Տրետյակովյան պատկերասրահ, Մոսկվա, Ռուսաստան
* «Ագարակ կղզու վրա», 1895:Մասնավոր հավաքածու«Ագարակ կղզու վրա», 1895:  
Մասնավոր հավաքածու
* «Առագաստանավը ծովում», 1898: Սոչիի գեղարվեստի թանգարան, Ռուսաստան«Առագաստանավը ծովում», 1898: Սոչիի գեղարվեստի թանգարան, Ռուսաստան
* «Ծովանկար», 1897: Եկատերինբուրգի կերպարվեստի թանգարան, Ռուսաստան«Ծովանկար», 1897: Եկատերինբուրգի կերպարվեստի թանգարան, Ռուսաստան
* «Լուսնային գիշեր Նևայի վրա», 1898: Պրիմորսկի երկրամասի պատկերասրահ, Վլադիվոստոկ, Ռուսաստան«Լուսնային գիշեր Նևայի վրա», 1898: Պրիմորսկի երկրամասի պատկերասրահ, Վլադիվոստոկ, Ռուսաստան
* «Լյուգեր Նևա: 1831-1860 թթ.», 1982: Կենտրոնական ռազմածովային թանգարան, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսաստան:«Լյուգեր Նևա: 1831-1860 թթ.», 1982: Կենտրոնական ռազմածովային թանգարան, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսաստան:

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Կերպարվեստի արխիվ — 2003.
2. 1 2  MuIS
3. ↑  Могила на плане Новодевичьего кладбища (№ 55) // Отдел IV // Весь Петербург на 1914 год, адресная и справочная книга г. С.-Петербурга / Ред. А. П. Шашковский. — СПб.: Т-во А. С. Суворина — «Новое время», 1914. — ISBN 5-94030-052-9

Գրականություն
-------------

* «Лагорио, Лев Феликсович». *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)*. Սանկտ Պետերբուրգ. 1890–1907.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ location missing publisher (link)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Биография на сайте «Русская живопись»

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Լև Լագորիո» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Find A Grave · Rodovid |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Ժամանակակից Ուկրաինայի |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 000000004542625X · LCCN: no2007127002 · SUDOC: 147648904 · VIAF: 12098711 · WorldCat VIAF: 12098711 |

 |