**Թյուրա (Թիրա) Քլեն** (մարտի 29, 1874(1874-03-29), Ստոկհոլմ, Շվեդիա - 1951[…], Լիդինգյո, Lidingö town, Ստոկհոլմի լեն, Շվեդիա), շվեդ նկարչուհի, գրող և նկարազարդող։ Նրա աշխատանքը շատ առումներով մոտ է սիմվոլիզմին և Արտ Նուվոյին։ Թյուրա Քլենը շատ է ճանապարհորդել, ունեցել է միջազգային լայն կապեր և ակտիվորեն պաշտպանել է կանանց իրավունքները։

Կենսագրություն եւ ստեղծագործություն
-----------------------------------

Թյուրա Քլենը ծնվել է Ստոկհոլմում 1874 թվականին։ Նա եղել է շվեդ դիվանագետ Ռիկարդ Քլենի և նրա կնոջ՝ Ամալիայի երեք երեխաներից փոքրը։ Ընտանիքը շատ ճանապարհորդություններ է կատարել, ինչը Թյուրին առաջացրել է հետաքրքրություն տարբեր մշակույթների և լեզվի ուսուցման նկատմամբ։ Աղջիկը սկսել է նկարել վաղ տարիքում, նրա առաջին ուսուցիչները մայրն ու հայրական տատիկն էին: 

15 տարեկան հասակում Թյուրան մեկնել է Գերմանիայում՝ նախ Դրեզդեն, ապա Կարլսրուե և Մյունխեն արվեստ սովորելու նպատակով։ Դրանից հետո, շարունակել է իր ուսումը Ֆրանսիայում, Փարիզում այցելել է Կոլարոսի, Ժյուլիանի, Դելեկլյուզի և Վիտտիի ակադեմիաները։ Նա մոտ էր *ֆին-դե-սիլկի* դարաշրջանի փարիզյան մթնոլորտին. Բացի այդ, այս ժամանակահատվածում հետաքրքրվել է թեոսոֆիայով։ Թյուրան նկարազարդումներ է ստեղծել Շառլ Բոդլերի, Էդգար Պոյի, Մորիս Մետերլինկի և այլ բանաստեղծների ստեղծագործությունների համար՝որոնք տոգորված են սիմվոլիզմի ոգով: 

1907 թվականին Թյուրան որոշել է գնել հողակտոր Ստոկհոլմի մերձակայքում և կառուցել իր սեփական տունը։ Նրա ընտրությունը կանգ է առել Լիդինգում, որտեղ 1908 թվականին կառուցել է մեծ վիլլա՝ արհեստանոցով աշխատանքի համար։ 1910 թվականին Ստոկհոլմում ստեղծվել է կին նկարիչների ասոցիացիան (շվեդերեն՝ Föreningen Svenska konstnärinnorFöreningen Svenska konstnärinnor ), և նա եղել է դրա հիմնադիրներից մեկը։ 1911 թվականին նա իր ընկերուհու՝ Էլեն ֆոն Պլատենի հետ մեկնել է Շրի Լանկա, որտեղ անցկացրել է երեք ամիս՝ իր օրագրում գրի առնելով տպավորությունները Նույն թվականին նա հրատարակել է գիրք իր ճանապարհորդությունների մասին՝ «*Strövtåg i Orienten»*:

1916-1917 թվականներին Թյուրա Քլենը ճանապարհորդում է Միացյալ Նահանգներ և Արևմտյան Հնդկաստան։ 1919 թվականին մեկնել է Ճավա և Բալի, որտեղ մնացել է երկու տարի։ Նա շատ է նկարել՝ նկարելով տեղական սովորույթներն ու արարողությունները։ Դրանից հետո այդ աշխատանքները ցուցադրվել են Լոնդոնի Վիկտորիայի և Ալբերտի թանգարանում, ինչպես նաև Ստոկհոլմի Լիլեբալենսի պատկերասրահում։ Ճանապարհորդության ընթացքում հավաքված նյութերը բավական են եղել հինգ գիրք և մի շարք հոդվածներ գրելու համար։ 1925 թվականին այցելել է Եգիպտոս և Հունաստան։ 1938 թվականին Թյուրա Քլենը պարգևատրվել է Յոհան Օգուստ Ուոլբերգի արծաթե մեդալով՝ աշխարհագրության և մարդաբանության մեջ ունեցած նշանակալի ավանդի համար:

Թյուրա Քլենը շարունակել է ճանապարհորդել, գրել ու նկարել իր կյանքի մնացած մասը։ Երբեք չի ամուսնացել և երեխաներ չի ունեցել։ Նկարչուհին մահացել է Լիդինգյոյում 1951 թվականին:

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2  Tyra af Kleen (նիդերլ.)
3. 1 2  FemBio տվյալների շտեմարան (գերմ.)
4. 1 2  KulturNav — 2015.
5. 1 2  Շվեդիայի ազգային թանգարան — 1792.
6. 1 2  Database of Modern Exhibitions (DoME) — 2017.
7. ↑  NMVW-collection
8. ↑  Tyra Kleen
9. 1 2 3 4 5  Svenskt kvinnobiografiskt lexikon


|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX1149508 · CiNii: DA09735516 · GND: 130209848 · ISNI: 0000000081041760 · LCCN: n97861690 · NLA: 35274767 · NTA: 073951447 · LIBRIS: 249262 · SUDOC: 225874326 · VIAF: 24971749 · WorldCat VIAF: 24971749 |

 |

 |