**Աբու Մահդի Ալ Մուհանդիս** (արաբ․՝ جمال جعفر محمد علي آل إبراهيم‎‎, հուլիսի 1, 1954(1954-07-01), Բասրա, Իրաք - հունվարի 3, 2020(2020-01-03), Baghdad International Airport, Բաղդադ, Իրաք), իրաքցի և իրանցի քաղաքական և ռազմական գործիչ։ Զոհվելու պահին զբաղեցրել է ժողովրդական մոբիլիզացիայի ուժերի կոալիցիայի ղեկավարի տեղակալի պաշտոնը, որը մասնակցել է Իսլամական պետության դեմ ռազմական գործողություններին։ Որոշ տեղեկությունների համաձայն՝ սերտ կապեր է ունեցել Իրանի զինված ուժերի կազմի մեջ մտնող «Ղոդս» ուժերի հետ։ Եղել է «Կատաիբ Հեզբոլլահ» շիա աշխարհազորի հրամանատար, իսկ մինչ այդ համագործակցել է Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի հետ՝ ընդդեմ Սադդամ Հուսեյնի վարչակարգի։

Աբու Մահդի ալ Մուհանդիսին մեղադրանք է առաջադրվել 1980-ական թվականներին Քուվեյթում ահաբեկչության համար։ 2007 թվականին Քուվեյթի դատարանը նրան հեռակա կարգով դատապարտել է մահապատժի՝ 1983 թվականի ռմբակոծություններին մասնակցության համար։ Աբու Մահդի ալ Մուհանդիսը ԱՄՆ-ի կողմից ընդգրկվել է միջազգային ահաբեկիչների ցանկում։

2020 թվականի հունվարի 3-ին Բաղդադի միջազգային օդանավակայանում ԱՄՆ-ի ավիահարվածի հետևանքով զոհվել է։ Այդ հարձակման ընթացքում զոհվել է նաև Իրանի զինված ուժերի գեներալ-լեյտենանտ Ղասեմ Սոլեյմանին։

Կենսագրություն
--------------

Ղասեմ Սոլեյմանին (ձախից) Աբու Մահդի ալ Մուհանդիսի (աջից) հետ 2017 թվականին Մուսալայում (Թեհրան) Սոլեյմանիի հոր թաղման արարողության ժամանակ
Ծնվել է 1954 թվականի հուլիսի 1-ին Իրաքի Բասրա մուխաֆազի Աբու ալՀասիբ շրջանում։ Նրա հայրը Իրաքի քաղաքացի էր, մայրը՝ Իրանի քաղաքացի։ 1977 թվականին Իրաքում ավարտել է ուսումը՝ ստանալով ինժեների դիպլոմ, և նույն թվականին անդամակցել է Դավայի շիական կուսակցությանը, որը հանդես է եկել բաասիստների դեմ։ Այն բանից հետո, երբ Սադդամ Հուսեյնն արգելել է Դավայի կուսակցության գործունեությունը, Աբու Մահդի ալ Մուհանդիսը 1979 թվականին սահմանով փախել է Իրանի Ահվազ քաղաք, որտեղ ստեղծվել է ճամբար Սադդամ Հուսեյնի վարչակարգը տապալելու նպատակով իրաքյան այլախոհների պատրաստման համար։ 1983 թվականին Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի հետ միասին Քուվեյթում հարձակումներ է կազմակերպել այն երկրների դեսպանատների վրա, որոնք աջակցում էին Իրաքին իրան-իրաքյան պատերազմում։ 1983 թվականի դեկտեմբերին Քուվեյթում ԱՄՆ-ի և Ֆրանսիայի դեսպանություններում ռումբերի պայթյուններից մի քանի ժամ անց փախել է Իրան։ Ավելի ուշ հեռակա մահապատժի Է դատապարտվել Քուվեյթում՝ ահաբեկչական գործողություններ կազմակերպելու համար։ Հաստատվել է Իրանում, ամուսնացել է տեղի կնոջ հետ, ստացել է Իրանի քաղաքացիություն։ Ավելի ուշ նշանակվել է «Ղոդս» ուժերի ռազմական խորհրդական՝ նրանց խորհուրդ տալով Բասրայում իրաքյան զինվորականների վրա հարձակման կազմակերպման համար։

2003 թվականին ԱՄՆ-ի և նրա դաշնակիցների ներխուժումից հետո վերադարձել է Իրաք և սկսել է կատարել վարչապետի անվտանգության հարցերով խորհրդական Իբրահիմ ալ Ջաֆարիի գործառույթները։ 2005 թվականին Իրաքի Ներկայացուցիչների խորհրդում ընտրվել է Դավա կուսակցության ներկայացուցիչ Բաբիլ մուխաֆազից։ 2006 թվականին ԱՄՆ-ի պաշտոնատար անձինք դիմել են Իրաքի վարչապետ Նուրի ալ Մալիքին՝ խնդրելով նրանց հանձնել 1983 թվականին Քուվեյթում տեղի ունեցած ահաբեկչությունների կազմակերպչին։ Աբու Մահդի ալ Մուհանդիսը ստիպված է եղել փախչել Իրան։

2011 թվականի դեկտեմբերին ամերիկյան զորքերի դուրսբերումից հետո վերադարձել է Իրաք և գլխավորել շիական «Կատաիբ Հեզբոլլահ» աշխարհազորը, իսկ հետո դարձել է «Ժողովրդական զորահավաքի ուժերի» ղեկավարի տեղակալ։

2019 թվականի դեկտեմբերի 31-ին ԱՄՆ պետքարտուղար Մայք Պոմպեոն Աբու Մահդի ալ Մուհանդիսին, Քաիս Հազալիի, Հադի ալ-Ամիրիի և Ֆալիհ Ալ Ֆայադի հետ միասին, անվանել է Բաղդադում ԱՄՆ դեսպանատան վրա հարձակման համար պատասխանատուներ։

2020 թվական հունվարի 3-ին Աբու Մահդի ալ Մուհանդիսը ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի հրամանով սպանվել է Ղասեմ Սոլեյմանիի հետ Բաղդադի միջազգային օդանավակայանում ԱՄՆ-ի ավիահարվածի արդյունքում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Կերպարվեստի արխիվ — 2003.
2. 1 2  Les États-Unis tuent un puissant général iranien, l’Iran promet de le venger (ֆր.) — La Presse, 2020.
3. 1 2   (ֆր.) — La Presse, 2020.
4. 1 2 3  Dehghanpisheh, Babak (2014 թ․ նոյեմբերի 12). "Special Report: The fighters of Iraq who answer to Iran". *Reuters*. Արխիվացված է the original 2015 թ․ դեկտեմբերի 3-ին. Retrieved 2021 թ․ ապրիլի 19. `{{cite news}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
5. ↑  "Iraqi Army still ineffective despite U.S. training". *Newsweek*. Reuters. 2016 թ․ հունիսի 4.
6. 1 2 3 4  Othman al-Mukhtar (2015 թ․ հունվարի 4). "Fugitive from international justice now militia leader in Iraq". *al-Araby al-Jadeed English*.
7. ↑  Inside the plot by Iran’s Soleimani to attack U.S. forces in Iraq | Reuters
8. 1 2 3 4  Glanz, James; Santora, Marc (2007 թ․ փետրվարի 7). "Iraqi lawmaker was convicted in 1983 bombings in Kuwait that killed 5". *The New York Times*. Retrieved 2015 թ․ օգոստոսի 17.
9. ↑  Lawrence, John (2015 թ․ մայիսի 26). "Iraq Situation Report: May 23–25, 2015". *understandingwar.org*. Institute for the Study of War. Retrieved 2015 թ․ մայիսի 27. See paragraph 5 of the report
10. ↑  Hassan, Falih; Rubin, Alissa J.; Crowley, Michael (2020 թ․ հունվարի 2). "Iraqi TV Reports Strike Kills Powerful Iranian Revolutionary Guard Commander". *The New York Times* (in անգլերեն). ISSN 0362-4331. Retrieved 2020 թ․ հունվարի 3.
11. ↑  "شاهد: "شهادة وفاة" أبو مهدي المهندس الرجل الثاني في الحشد الشعبي". *jesrpress.com* (in արաբերեն). 2020 թ․ հունվարի 3. Արխիվացված է the original 2020 թ․ մարտի 22-ին. Retrieved 2021 թ․ ապրիլի 19. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
12. ↑  "ساختار حشد شعبی عراق؛ تشکل نظامی مردمی" (in պարսկերեն). Tasnim News Agency. 2015 թ․ հուլիսի 12.
13. ↑  "US embassy siege leader was guest at White House during Obama presidency". Al Arabiya English. 2020 թ․ հունվարի 3. Արխիվացված է the original 2020 թ․ հունվարի 4-ին. Retrieved 2021 թ․ ապրիլի 19. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
14. ↑  Burns, Robert; Baldor, Lolita C.; Miller, Zeke (2020 թ․ հունվարի 3). "Trump: Aim of Killing Iranian General Was to 'Stop a War'". NBC 5. Retrieved 2020 թ․ հունվարի 3.
15. ↑  "Iran's Soleimani and Iraq's Muhandis killed in air strike: militia spokesman". *Reuters*. 2020 թ․ հունվարի 3.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1202392180 · VIAF: 2013157828009154550005 · WorldCat VIAF: 2013157828009154550005 |

 |