**«Վանքի երեխաները»** (թուրքերեն՝ Vank’ın Çocukları), 2016 թվականին ծնունդով դերսիմցի ռեժիսոր Նեզահաթ Գյունդողանի նկարահանած վավերագրական ֆիլմը Հայոց ցեղասպանությունից փրկված դերսիմցի հայերի մասին, որոնց մեծ մասը սպանվել է 1937-1938 թվականների Դերսիմի կոտորածների ժամանակ, իսկ ողջ մնացածները թուրքացվել ու իսլամացվել են։

2016 թվականին ֆիլմը ներկայացվել է Ոսկե ծիրան կինոփառատոնի Արտամրցութային ծրագրեր անվանակարգում, 2017 թվականի փետրվարի 9-ին ֆիլմը ցուցադրվել է Ստամբուլի Բեյօղլուի կինոթատրոնում։

Սյուժե
------

«Վանքի երեխաները» ֆիլմը պատմում է Հայոց ցեղասպանությունից ու դրան հաջորդած 1937-1938 թվականներին Դերսիմի կոտորածներից հետո դերսիմցի հայերի ու նրանց ժառանգների անցած ուղու, ինքնության անվերջ որոնումների, անցյալի հետ կապված հոգեկան տրավմաների և ապագայի հույսերի մասին։ Ֆիլմը հիմնված է իրական փաստերի ու ճակատագրերի պատմությունների վրա։ Ֆիլմի նկարահանող խումբն արմատներից հեռացված, ողջ մնացած հայերին և նրանց սերունդներին գտնելու համար եղել է Թուրքիայում, Կոնիայում, Բալուում, Ստամբուլում, Իզմիրի նահանգներում և Դերսիմի այլ շրջաններում։

Դերսիմի Հալվորի գյուղում գտնվող Սուրբ Կարապետի վանքը (ամենայն հավանականությամբ, կառուցվել է դեռևս 9-րդ դարում) 1915 թվականից հետո եղել է Դերսիմի կանգուն մնացած միակ քրիստոնեական սրբատեղին։ 1937 թվականին Դերսիմի կոտորածների ժամանակ վանքը ռմբակոծվում է, քահանան ձերբակալվում։ 1938 թվականին վանքն ամբողջությամբ ավերվում է, քահանան սպանվում։ Հալվորիի հայերից ողջ են մնում 5-6 երեխա և մի քանի միջին տարիքի մարդիկ, որոնց Թուրքիայի իշխանությունները հավաքագրում և աքսորում են Թուրքիայի տարբեր շրջաններ։

Զեյնեփը ուսուցչուհի է, ապրում է Իզմիրում։ 2000-ական թվականներին պատահաբար իմանում է, որ մայրը Դերսիմում ծնված հայուհի է, որը 1938 թվականի Դերսիմի կոտորածից հետո խնամակալության է հանձնվել։ Նրա անունը եղել է Ասլիհան Քիրեմիթչյան, սակայն փոխել, դարձրել են Ֆաթմա Քիրեմիթչի, էթնիկ ինքնությունն ու կրոնը՝ թուրքի և սունիի։ Զեյնեփը փորձում է կապ հաստատել մոր ազգականների հետ, որոնք ապրում են այն գյուղում, որտեղ մայրն է ապրել։ Նա պատմություններ է հավաքում մոր մասին, ուսումնասիրում Վանք անունով այդ գյուղն ու գյուղի վանքը։

Դերեր
-----

* Ֆաթմա Քիրեմիթչին
* Զեյնեփ Քայնաք Ունլյուն
* Սուլթան Դեմիր
* Ջևահիր Աքը
* Ահմեթ Աքը
* Քադրիյե Այդըն Հիշման
* Մարիամ Բալջին
* Հայդար Շահին

Նկարահանող խումբ
----------------

* Պրոդյուսեր՝ Քազըմ Գյունդողան
* Ռեժիսոր՝ Նեզահաթ Գյունդողան
* Օպերատոր՝ Մեթին Դաղ
* Երաժշտություն՝ Նազըմ Չինար
* Հնչյուն` Իսմայիլ Հաքքի Հաֆիզ
* Մոնտաժ՝ Ուղուր Քութայ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Վանքի երեխաները". *www.gaiff.am*. Արխիվացված է the original 2016 թ․ հուլիսի 9-ին. Retrieved 2017 թ․ փետրվարի 10.
2. ↑  "Ստամբուլում Դերսիմի հայերի կոտորածի մասին սկանդալային ֆիլմ է ցուցադրվելու․ «Վանքի երեխաները»". *news.am*. Retrieved 2017 թ․ փետրվարի 10.
3. ↑  "Documentary about Dersim Armenians to premiere in Istanbul on February 9". *Public Radio of Armenia* (in ամերիկյան անգլերեն). 2017 թ․ փետրվարի 8. Retrieved 2017 թ․ փետրվարի 10.
4. ↑  "«Վանքի երեխաները». Թուրքիայում Դերսիմի ալևիացած հայերի մասին նոր ֆիլմ է նկարահանվել (տեսանյութ, լուսանկարներ)". *www.tert.am*. Արխիվացված է the original 2022 թ․ փետրվարի 11-ին. Retrieved 2017 թ․ փետրվարի 10.
5. ↑  "«Վանքի երեխաները». Թուրքիայում ցեղասպանությունից փրկված դերսիմցի հայերի կյանքի մասին ֆիլմ է նկարահանվել". *www.ermenihaber.am* (in անգլերեն). Retrieved 2017 թ․ փետրվարի 10.
6. ↑  "«Վանքի երեխաները». Ստամբուլի կկայանա Ցեղասպանության մասին թուրք ռեժիսորի ֆիլմի պրեմիերան (ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ)". *armedia.am*. Retrieved 2017 թ․ փետրվարի 10.