**Էլեն Ռաֆայելի Շակիրովա** (ռուս.՝ Эле́н Рафаэ́ловна Шаки́рова, օրիորդական ազգանունը՝ **Բունիաթյանց**, հունիսի 2, 1970(1970-06-02), Մարի, Թուրքմենական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայկական ծագմամբ խորհրդային և ռուսասատանցի բասկետբոլիստուհի, մարզիչ։ Կենտրոնական։ 1992 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերի հաղթող։ ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1992)։ 

Ավարտել է Մոսկվայի մարզի ֆիզիկական կուլտուրայի պետական ինստիտուտը (1993)։

Կենսագրություն
--------------

Էլեն Բունիաթյանցը ծնվել է Թուրքմենական ԽՍՀ Մարի քաղաքում։ 1985 թվականին տեղափոխվել է Հայաստան, որտեղ ավարտել է Երևանի թիվ 20 դպրոցը։ Բասկետբոլիստուհու մայրը ռուս է, հայրը՝ հայ։

15 տարեկանից Բունիաթյանցը սկսել է խաղալ Հայաստանի բասկետբոլային «Հատիս» (Աբովյան) թիմում։ Կենտրոնական Էլենը թիմի առաջատար խաղացողն էր։ Այդ տարիներին հայկական բասկետբոլը վերելք էր ապրում, բայց ԽՍՀՄ փլուզման հետ «Հատիս» թիմը դադարեց գոյություն ունենալուց։

Խաղացել է «Հատիսում» (Աբովյան, Հայաստան, 1985-1987), ԲԿՄԱ-ում (Մոսկվա) (1987-1992, 1994-1997), «Դինամոյում» (Մոսկվա) (1998-2000, 2004/05), «Գամբրինուսում» (Չեխիա) (2004), «Բալթյան աստղ» ԲԱ-ում (Սանկտ Պետերբուրգ) (2003/04), «Վոլոգդա-Չևակատայում» (Վոլոգդա) (2005/06), «Նադեժդայում» (Օրենբուրգ) (2006-2008), «Էներգիայում» (Իվանովո) (2008/09)։

Մարզական կարիերայի ընթացքում Էլենը մասնակցել է երեք օլիմպիական խաղերի։ 1992 թվականին Բարսելոնայում կայացած ամառային օլիմպիական խաղերում Միացյալ թիմի (ԱՊՀ) կանանց ազգային հավաքականը մեծ հաջողության հասավ՝ կիսաեզրափակչում հաղթելով ԱՄՆ-ի (79:73) և եզրափակչում՝ Չինաստանի (76:66) ազգային հավաքականներին։ Էլեն Բունիաթյանցը մասնակցել է այդ մրցաշարի հինգ հանդիպման, իսկ եզրափակիչ խաղում թիմին բերել է 15 միավոր։

1997 թվականին ֆրանսիական «Օրշի» ակումբի կազմում նվաճել է Ֆրանսիայի գավաթը և դարձել Ֆրանսիայի առաջնության արծաթե մեդալակիր։

Խաղացել է նաև Բրազիլիայի (1992-1994), Ավստրիայի, Լեհաստանի ակումբներում, կանանց NBA-ի «Հյուսթոն Քոմեթս» և «Շառլոտ Սթինգ» թիմերում։

2003 թվականին Էլեն Շակիրովային վստահվել է Համահայկական երրորդ խաղերի ջահը վառելու պատիվը։

Անձնական կյանք
--------------

Ապագա ամուսնու՝ տափօղակով հոկեյի հայտնի մրցավար Շամիլ Շակիրովի հետ Էլեն Բունիաթյանցը ծանոթացել է Սանկտ Պետերբուրգի ԲՄԱ-ի և Մոսկվայի «Դինոմոյի» խաղի ժամանակ։ Նա հոկեյի սիրահար չէր և խաղին գնացել էր իր մեկնաբան ընկերուհու հրավերով, որը Շամիլի հետ աշխատում էր մրցավարների կազմում։ Խաղից հետո նա և Էլենը հանդիպեցին, և շուտով այս ծանոթությունը վերաճեց սիրո։ Հարսանիքից հետո Էլենը վերցրեց ամուսնու ազգանունը և սկսեց հանդես գալ որպես Էլեն Շակիրովա։

1998 թվականի սկզբին լույս աշխարհ եկավ նրանց դուստր Ալինան, որը գնաց մոր հետքերով և դարձավ տաղանդավոր բասկետբոլիստուհի։ Երբ Ալինան երեք տարեկան էր, Էլենն ու Շամիլ Շակիրովը ամուսնալուծվեցին։

Նվաճումներ
----------

* Օլիմպիական չեմպիոն ԱՊՀ միավորված թիմի կազմում (1992 թվական)
* 1996 թվականի (5-րդ տեղ) և 2000 թվականի (6-րդ տեղ, հանդես է եկել Շակիրովա ազգանվամբ) օլիմպիական խաղերի մասնակից
* 1998 թվականի աշխարհի առաջնության արծաթե մեդալակիր
* Եվրոպայի չեմպիոն (1991 թվական)
* 1995, 1999 թվականների Եվրոպայի առաջնության բրոնզե մեդալակիր
* ԽՍՀՄ չեմպիոն 1989 թվական
* Ռուսաստանի եռակի չեմպիոն
* Ռուսաստանի առաջնության արծաթե մեդալակիր (2005 թվական)
* Ռուսաստանի առաջնության բրոնզե մեդալակիր (2004 թվական)
* Լիլիան Ռոնկետտիի գավաթակիր (1989 թվական)
* ՖԻԲԱ-Եվրոպայի գավաթակիր (2004 թվական)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  Элен (Шакирова) Бунатьянц
2. ↑  Իսպիրյան Միքայել, Առաքելյան Վահրամ (2003)։ *Մարզական հանրագիտարան*։ Երևան: Սոս և Վոգա։ էջեր 55–56։ ISBN 99930-8734-3
3. ↑  ШАКИРОВА (БУНАТЬЯНЦ) Элен Рафаеловна
4. ↑  Время новостей: № 113, 28 июня 2002
5. ↑  В Ереване открылись Третьи Панармянские игры

Գրականություն
-------------

* 100 лет российского баскетбола: история, события, люди: справочник / Автор-составитель В. Б. Квасков. — М.: Советский спорт. — 274 с.: илл. ISBN 5-9718-0175-9

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պրոֆիլ
* Հարցազրույց
* Էլեն Շակիրովա. «Ամեն ինչ դեռ նոր է սկսվում» Archived 2012-06-01 at the Wayback Machine.
* Օլիմպիական խաղերի ելույթների վիճակագրություն www.sports-reference.com կայքում
* WNBA-ում ելույթների վիճակագրությունը www.basketball-reference.com կայքում Archived 2018-02-03 at the Wayback Machine.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Basketball-Reference.com (խաղացող) · Basketball-Reference.com (Եվրոպա) · Eurobasket.com (խաղացող) · Միացյալ լիգա ՎՏԲ · ՌՆՖ · ՖԻԲԱ · ՖԻԲԱ |

 |