Լեհաստանի ուսուցիչների միության լոգոն ցուցադրող դրոշ
**Լեհաստանի ուսուցիչների միություն** (ԼՈՒՄ, լեհ.՝ Związek Nauczycielstwa Polskiego, ZNP, թարգմանվում է նաև որպես *Լեհ ուսուցիչների միություն*, *Լեհաստանի ուսուցիչների ասոցիացիա)*, ուսուցիչների և դաստիարակների համար ամենամեծ լեհական արհմիությունը, ինչպես նաև նրանց ամենամեծ մասնագիտական ասոցիացիան։

Պատմություն
-----------

Լեհ ուսուցիչների առաջին արհմիությունը թվագրվում է 1905 թվականով, տարեթիվ, որ նշում է անկարգությունների ժամանակաշրջանը, որը հայտնի է Հեղափոխություն Լեհաստանի Թագավորությունում (1905-1907) անունով։ Լեհ ուսուցիչների միությունը ստեղծվել է 1930 թվականին՝ Տարրական դպրոցների լեհ ուսուցիչների միության և Լեհաստանի ավագ դպրոցների ուսուցիչների արհմիության միաձուլումից, որոնք երկուսն էլ թվագրվում են 1919 թվականով։ 1930-ական թվականներին ԼՈՒՄ-ը, մինչև Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմն ունենալով ավելի քան 50 000 անդամ և լինելով մանկավարժների համար ամենամեծ լեհական ասոցիացիան ու արհմիությունը, մեծ ազդեցության է ենթարկվել սոցիալիզմի կողմից, որը պատճառ է դարձել, որ այն ի վերջո կասեցվի պահպանողական ու աջակողմյան լեհական կառավարության կողմից։ Արդյունքում ԼՈՒՄ-ի սոցիալիստական թևը կազմակերպել է լեհ ուսուցիչների մեծ գործադուլը (1937), որը հաջողության է հասել կառավարությունը տապալելու և կազմակերպությունը վերականգնելու հարցում։ ԼՈՒՄ-ն այդ պահին վարել է նաև օժանդակ կառույցներ, ինչպես օրինակ Մանկավարժական ինստիտուտը, և վարել է ամառային մասնագիտական դասընթացներ։

Պատերազմի ընթացքում ԼՈՒՄ-ը շարունակել է գոյություն ունենալ որպես Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում Լեհաստանում ստվերային կրթության մաս՝ ուսուցիչների գաղտնի կազմակերպության տեսքով։ Կազմակերպությունը ստեղծվել է 1939 թվականի հոկտեմբերի վերջերին Վարշավայում՝ ի պատասխան գերմանացիների լեհական կրթական մեծ թվով կառույցների փակման և ուսուցիչների դեմ բռնաճնշման։

Պատերազմից հետո ԼՈՒՄ-ը վերականգնվել է նոր լեհական կոմունիստական կառավարության կողմից, բայց համեմատաբար չնչին իրական ազդեցություն է ունեցել։ Նրա գործունեությունը կարճ ժամանակով կասեցվել է 1981 թվականի ռազմական դրության ընթացքում։ 1984 թվականին այն միացել է համալեհական արհմիությունների դաշինքին։ Ինչպես շատ այլ լեհական արհմիություններ, ԼՈՒՄ-ն անկախացել է 1989 թվականին՝ կոմունիզմի փլուզումից հետո։ Միության ղեկավարները որոշել են այն համահունչ պահել լեհական ձախակողմյաններին (Լեհաստանի սոցիալ-դեմոկրատիա), ինչը պառակտում է առաջացրել, քանի որ անդամների մի մասը լքել է համերաշխության արհմիություններին միանալու համար։ Այնուամենայնիվ այն եղել և հիմա էլ շարունակում է մնալ ամենամեծ լեհական արհմիությունը ուսուցիչների և դաստիարակների համար։

Կառուցվածք
----------

Միությունը կառավարվում է պատվիրակների ազգային հավաքի կողմից, որ գումարվում է յուրաքանչյուր չորս տարին մեկ։ Օր օրի գլխավոր գրասենյակը հոգ է տանում ընթացիկ կազմակերպչական աշխատանքների մասին։

Գրականություն
-------------

* *Szkice z dziejów Związku Nauczycielstwa Polskiego* Archived 2023-03-31 at the Wayback Machine. Warszawa 1939
* Czyli o zespole gmachów ZNP, Warszawa 2013 [dostęp 2019-04-24] [zarchiwizowane z adresu 2019-04-24].

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  Jerzy Jan Lerski (1996)։ *Historical dictionary of Poland, 966-1945*։ Greenwood Publishing Group։ էջ 624։ ISBN 978-0-313-26007-0։ Վերցված է 2011 թ․ մայիսի 30
2. ↑  Joanna B. Michlic (2006)։ *Poland's threatening other: the image of the Jew from 1880 to the present*։ U of Nebraska Press։ էջ 77։ ISBN 978-0-8032-3240-2։ Վերցված է 2011 թ․ մայիսի 30
3. 1 2  Alexander Mohr (June 2010)։ *The German Political Foundations as Actors in Democracy Assistance*։ Universal-Publishers։ էջ 220։ ISBN 978-1-59942-331-9։ Վերցված է 2011 թ․ մայիսի 30
4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  (pl) wiązek Nauczycielstwa Polskiego Archived 2017-03-01 at the Wayback Machine. WIEM Encyklopedia
5. ↑  (pl) Tajna Organizacja Nauczycielska Archived 2017-03-03 at the Wayback Machine. WIEM Encyklopedia
6. ↑  Josef Krauski, *Education as Resistance: The Polish Experience of Schooling During the War*, in Roy Lowe, *Education and the Second World War : studies in schooling and social change*, Falmer Press, 1992, 0-7507-0054-8, M1 Google Print, p.128-138
7. ↑  Ewa Bukowska, *Secret Teaching in Poland in the Years 1939 to 1945* Archived 2021-04-27 at the Wayback Machine. London Branch of the Polish Home Army Ex-Servicemen Association

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 12885153j · GND: 42019-0 · ISNI: 0000000122967560 · LCCN: n81144003 · VIAF: 302638123 · WorldCat VIAF: 302638123 |

 |