Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հնաբերդ (այլ կիրառումներ)

**Հնաբերդ** (նախկին անվանումը՝ *Թոփրախկալա*),
գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Արարատի մարզի Արտաշատի տարածաշրջանում, Արտաշատ քաղաքից մոտ 5 կմ հյուսիս-արևելք։ **Հնաբերդ** է վերանվանվել 1949 թվականի դեկտեմբերի 1-ին։

Պատմություն
-----------

Գյուղը հիմնադրվել է 1831 թվականին։ Նախկինում ունեցել է Գուրպանթեփե, Թորփախկալա, Թորփաղկալա, Կուրբանթափա, անվանումները։ Հնաբերդ է վերանվանվել 1949 թվականին։ Գյուղը գտնվում է Արարատյան դաշտում` Արաքս գետի հովտում։ Ծովի մակարդակից ունի 875 մ բարձրություն։

Կլիմա
-----

Կլիման չոր, խիստ ցամաքային է։ Ձմեռները սկսվում են դեկտեմբերի կեսերին, հունվարյան միջին ջերմաստիճանը տատանվում է -3-ից -5°C: Ամառը տևական է` մայիսից մինչև հոկտեմբեր, օդի միջին ամսական ջերմությունը հասնում է 24-ից 26 °C, իսկ առավելագույնը՝ 42 °C։ Հաճախ լինում են խորշակներ, որոնք զգալի վնաս են հասցնում գյուղատնտեսությանը։ Մթնոլորտային տարեկան տեղումների քանակը 250-300 մմ է։ Բնական լանդշաֆտները տափաստաններ են, որոնք ոռոգման ընթացքում վերածվել են կուլտուր-ոռոգելի լանդշաֆտի։ Ագրոկլիմայական տեսակետից համայնքն ընկած է բացարձակ ոռոգման գոտում։

Ունի արտեզյան աղբյուրներ։

Բնակչություն
------------

Ըստ Հայաստանի 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների՝ Հնաբերդի մշտական բնակչությունը կազմել է 611, առկա բնակչությունը՝ 589 մարդ։ Մինչև 1918-1920 թթ. եղել է բացառապես ադրբեջանաբնակ, այնուհետ ունեցել խառը հայ-ադրբեջանական բնակչություն։

Հնաբերդի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Տարի | 1831 | 1873 | 1897 | 1926 | 1939 | 1959 | 1970 | 1979 | 1989 | 2001 | 2011 |
| Բնակիչ | 40 | 240 | 333 | 180 | 286 | 411 | 1946 | 527 | 418 | 654 | 611 |
|

Տնտեսություն
------------

Գյուղն ունի առկա 140 տնտեսություն, նախակրթարան, դպրոց, գրադարան, բուժկետ։ Համայնքի տնտեսության մասնագիտացման ճյուղը գյուղատնտեսությունն է, համախառն բերքի մեծ մասը տալիս է այգեգործությունը։ Գյուղատնտեսական նշանակության հողերը կազմում են շուրջ 188 հա։ Համայնքի հողերի հիմնական մասն օգտագործվում են որպես պտղատու և խաղողի այգիներ՝ կազմելով համապատասխանաբար 109 հա և 5 հա։ Վարելահողերը զբաղեցնում են մոտ 60 հա։ Զբաղվում են այգեգործությամբ, խաղողագործությամբ, բանջարաբուծությամբ։ Մշակում են ջերմասեր բանջարաբոստանային կուլտուրաներ, ինչպես նաև հացահատիկ։ Զբաղվում են կաթնատու անասնապահությամբ, թռչաբուծությամբ։

Արդյունաբերություն չունի։

Տես նաև
-------

* Հնաբերդի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  2011 թ Հայաստանի մարդահամարի արդյունքները
2. ↑  «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան», հտ. 3, էջ 424
3. 1 2  Զավեն Կորկոտյան, «Խորհրդային Հայաստանի բնակչությունը վերջին հարյուրամյակում (1831-1931)»
4. ↑  «Հայաստանի հանրապետության բնակավայրերի բառարան, էջ 122» (PDF). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2014 թ․ սեպտեմբերի 12-ին. Վերցված է 2015 Մարտի 27-ին.
5. ↑  «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան», հտ. 5, էջ 758

Արտաքին հղումներ
----------------

* Արարատի մարզպետարան Արխիվացված 2012-04-13 Wayback Machine

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Արարատի մարզ |
| --- |
|  |
| Քաղաքներ | **Արտաշատ** • Արարատ • Մասիս • Վեդի |  |
|  |
| Գյուղեր | Աբովյան • Ազատաշեն • Ազատավան • Այգավան • Այգեզարդ • Այգեպատ • Այգեստան • Այնթապ • Ավշար • Արալեզ • Արարատ • Արաքսավան • Արբաթ • Արգավանդ • Արմաշ • Արևաբույր • Արևշատ • Բաղրամյան • Բարձրաշեն • Բերդիկ • Բերքանուշ • Բյուրավան • Բուրաստան • Գեղանիստ • Գետազատ • Գետափնյա • Գինեվետ • Գոռավան • Դալար • Դաշտավան • Դաշտաքար • Դարակերտ • Դարբնիկ • Դեղձուտ • Դիմիտրով • Դիտակ • Դվին • Եղեգնավան • Երասխ • Տիգրանաշեն • Զանգակատուն • Զորակ • Լանջազատ • Լանջանիստ • Լանջառ • Լուսաշող • Լուսառատ • Խաչփառ • Կանաչուտ • Հայանիստ • Հնաբերդ • Հովտաշատ • Հովտաշեն • Ղուկասավան • Մասիս • Մարմարաշեն • Մխչյան • Մրգանուշ • Մրգավան • Մրգավետ • Նարեկ • Նիզամի • Նշավան • Նոյակերտ • Նորաբաց • Նորամարգ • Նորաշեն • Նոր Խարբերդ • Նոր կյանք • Նոր Կյուրին • Նոր ուղի • Շահումյան • Շաղափ • Ոսկետափ • Ոստան • Պարույր Սևակ • Ջրահովիտ • Ջրաշեն • Ռանչպար • Սայաթ-Նովա • Սիս • Սիսավան • Սիփանիկ • Սուրենավան • Վանաշեն • Վարդաշատ • Վարդաշեն • Վերին Արտաշատ • Վերին Դվին • Տափերական • Ուրցալանջ • Ուրցաձոր • Փոքր Վեդի • Քաղցրաշեն |
|  |
| Խոշորացված համայնքներ | Ուրցաձոր |

 |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Արմենիապեդիա |

 |