**Կառլ Ցելիան Այկան** (անգլ.՝ Carl Celian Icahn, փետրվարի 16, 1936(1936-02-16), Far Rockaway, Քուինս, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի գործարար, ֆինանսիստ և բիզնես ծրագրեր մշակող, շուկայագետ, որի կարողությունը 2014 թվականին գնահատվել է 24.5 մլրդ ԱՄՆ դոլար։ (Ըստ Ֆորբսի ցուցակի՝ 25-րդ տեղն է զբաղեցրել 2012 թվականին)։

Կենսագրություն
--------------

Կառլը ծնվել է Բրուքլինում՝ հրեաների ընտանիքում և մեծացել է Նյու Յորքի Բեյսուոտեր շրջանի Քուինս թաղամասում՝ (անգլ․՝ Bayswater, Queens)։ Սովորելով փիլիսոփայություն՝ Կառլը բակալավրի աստիճանը ստացել է Փրինսթոնի համալսարանում (1957 թվական),անուհետև ընդունվել է Նյու Յորքի համալսարանին կից բժշկական դպրոց, որտեղից դուրս է մնացել՝ դիպլոմ չստանալով։ Այնտեղ երկու տարի սովորելուց հետո անցել է պարտադիր ծառայության, վեց ամիս ծառայել ցամաքային ուժերի ռազմաբժշկական կենտրոնում։

Այկանը 1961 թվականին Ուոլ Սթրիթ է եկել «Dreyfus & Company» ընկերության ստաժորով։ Մի քանի տարի Ուոլ սթրիթում աշխատելուց հետո բացել է սեփական բրոքերային ընկերությունը։

1980-ական թվականներին, ինչպես շատերը, Կառլը նույնպես սկիզբ է դրել իր բազմամիլիարդանոց կարողությանը ֆինանսիստ Մայքլ Միլկենի «աղբային պարտատոմսերի շուկայի» միջոցով։ Այկանը համարվում է առաջիններից մեկը, որը սկսել է մասնագիտանալ գրինմեյլում՝ իրեն անվանելով ակտիվիստ և բաժնետերերի շահերի պաշտպան։

1999 թվականին Այկանը իր «Icahn Family Foundation»-ի կողմից 20 մլն ԱՄՆ դոլար Է հատկացրել Փրինսթոնի համալսարանում (Կառլ Այկանի ալմա մատեր) գենոմիկայի նոր լաբորատորիայի հիմնադրման համար։ 2004 թվականին հիմնադրել է «Icahn Capital» հեջ ֆոնդեր հիմնադրամը, 2011 թվականին փակել է այն կողմնակի ներդրողների համար և գումարը վերադարձրել իր հաճախորդներին։ 2007 թվականի գարնանը իր« American Real Estate Partners LP» ընկերության հիման վրա Կառլ Այկանը ստեղծել է «Icahn Enterprises L.P.»-ը։ 2012 թվականին Այկանը մոտ 200 մլն դոլար է նվիրաբերել իր պատվին վերանվանված «Icahn School of Medicine at Mount Sinai» բժշկական դպրոցին։

ԱՄՆ նորընտիր նախագահ Դոնալդ Թրամփը 2016 թվականի դեկտեմբերին Կառլ Այկանին առաջադրել է նախագահի՝ բիզնեսի կարգավորման բարեփոխումների վերաբերյալ հարցերով հատուկ խորհրդականի պաշտոնում։ Այդ պաշտոնը չի ենթադրել ձևական մասնակցություն կառավարությունում, հետևաբար Այկանը կարող է պահպանել իր բիզնեսը։

2016 թվականի հունվարի 30-ին Այկանը 1 մլն ԱՄՆ դոլար է նվիրաբերել Այովա նահանգի Դե Մոյն քաղաքում ԱՄՆ վետերանների խմբերին։ Միջոցների հավաքմամբ զբաղվել է Դոնալդ Թրամփը։

Անձնական կյանք
--------------

1979 թվականին Այկանը ամուսնացել է Լիբա Տրեդժելի հետ, որը բալետի պարուհի էր Չեխոսլովակիայից։ Նրանք բաժանվել են 1993 թվականին, պաշտոնապես դատարանով՝ 1999 թվականին։ Այդ 6 տարիների ընթացքում Լիբան ձգտում էր անվավեր ճանաչել մինչամուսնական համաձայնագիրը, որը նա ստորագրել էր և նաև այն, որ մինչև ամուսնությունը հղի էր։ Ի սկզբանե Լիբան պայքարում էր Այկանի հետ տարեկան մոտ 1,5 մլն դոլար առաջարկելու պատճառով, այն դեպքում, երբ այն ժամանակ նա արդեն միլիարդատեր էր, բայց, ի վերջո, կողմերը համաձայնության են եկել այնպիսի գումարի շուրջ։ Նրանք ունեն երկու երեխա։

1999 թվականին Այկանն ամուսնացել է իր վաղեմի օգնականուհու, նախկին բրոքեր Գեյլա Գոլդենի հետ։

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. 1 2  Encyclopædia Britannica
2. 1 2  Կերպարվեստի արխիվ — 2003.
3. 1 2  Munzinger Personen (գերմ.)
4. ↑  Carl Celian Icahn on Radaris
5. ↑  «Carl Icahn on Forbes - #61 Forbes Billionaires, #24 Forbes 400» (անգլերեն). Forbes.com. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ օգոստոսի 26-ին. Վերցված է 2011 թ․ օգոստոսի 24-ին.
6. ↑  «The Icahn Report™: About Me». Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ օգոստոսի 26-ին. Վերցված է 2011 թ․ օգոստոսի 24-ին.
7. ↑  *Robert Slater* The Titans of Takeover. — Beard Books, 1999. — С. 77—. — ISBN 978-1-893122-50-5
8. ↑  *MobileReference* 100 Richest People in the World for Smartphones and Mobile Devices - Illustrated History of Their Life and Wealth. — MobileReference, 2007. — С. 171—. — ISBN 978-1-60501-123-3(չաշխատող հղում)
9. ↑  Биография Карла Айкана на lenta.ru
10. ↑  «Princeton - News - Icahn Family Foundation Gives $20 Million for New Genomics Laboratory». *pr.princeton.edu* (անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 7-ին.
11. ↑  «Карл Айкан. Биография». *equity.today* (ռուսերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ օգոստոսի 18-ին. Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 7-ին.
12. ↑  «Carl Icahn». *Forbes* (անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 7-ին.
13. ↑  Hartocollis, Anemona (2012 թ․ նոյեմբերի 14). «Подарок в $200 Million для Mt. Синайская Медицинская Школа». *The New York Times* (անգլերեն). 0362-4331. Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 7-ին.
14. ↑  Миллиардер Карл Икан станет советником Трампа
15. ↑  Here Are The People Who Donated $6 Million To Donald Trump’s Fundraiser For Vets | The Daily Caller
16. 1 2  The New Yorker March 20, 2006 Issue | The New Yorker
17. ↑  The Titans of Takeover — Robert Slater — Google Books
18. 1 2 3  Bloomberg — Icahn: The Once And Future Dealmaker
19. ↑  Law News Network — A Wall Street Icon’s Divorce War
20. ↑  «Our Archives». Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ մայիսի 19-ին. Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 17-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* *Օլեգ Մակարով*՝ Փիլիսոփա, ներդրող, բարեգործ։ Հոդված այն մասին, թե ինչպես է Կառլ Այկանը վաստակել իր 16,7 մլրդ դոլարը РБК

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Լենտապեդիա · Notable Names Database |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 119373637 · ISNI: 0000000374027225 · LCCN: n92104867 · VIAF: 1671173 · WorldCat VIAF: 1671173 |

 |