**Լինա Բասքեթ** (անգլ.՝ Lina Basquette, ի ծնե **Լինա Կոուպլենդ Բասքեթ** (անգլ.՝ Lena Copeland Baskette), ապրիլի 19, 1907(1907-04-19), Սան Մատեո, ԱՄՆ - սեպտեմբերի 30, 1994(1994-09-30), Wheeling, Արևմտյան Վիրջինիա, ԱՄՆ), 75 տարվա աշխատանքային կարիերայով ամերիկյան դերասանուհի։ Նա սկսել է իր գործունեությունը համր կինոյից։

Կենսագրություն
--------------

### Վաղ տարիներ

Ծնվել է Կալիֆոռնիայում։ Ծնողները դեղատան սեփականատերեր էին։ Մանկուց զբաղվել է պարերով և բալետով, ինչի շնորհիվ ութ տարեկանում դարձել է «RCA Records» ընկերության գովազդի մոդել։ 1916 թվականին նրա հետ պայմանագիր է կնքել «Universal Studios» կինոընկերությունը՝ կարճամետրաժ ֆիլմաշարում նկարահանվելու համար, որից հետո սկսվել է նրա կարիերան կինոյում։ Լինայի հայրը ինքնասպան է եղել, իսկ երեք տարի անց նրա մայրը կրկին ամուսնացել է։ Այդ ամուսնությունից է ծնվել Մարջ Չեմպիոնը, որը նույնպես դերասանուհի է դարձել։

16 տարեկանում Բասքեթը որպես պարուհի ընդունվել է «Զիգֆելդի խելագարություն» (անգլ.՝ Ziegfeld Follies) հայտնի երաժշտական շոուի թատերախումբ։ Իր պարային տաղանդի շնորհիվ պրոդյուսերները նրան ավանել են Ամեիկայի պրիմա-բալերինա, նույնիսկ բալետի արտիստուհի Աննա Պավլովան ցանկացել է դառնալ նրա ուսուցիչը։ Մայրը մերժել է Պավովնային, կարծելով, որ բալերինայի կարիերան աղջկան մեծ եկամուտ չի տա, ինչի մասին ինքը՝ Լինա Բասքեթը, հետագայում զղջացել է։

### Դերասանական կարիերա

1925 թվականին «Զիգֆելդի խելագարություն» (անգլ.՝ Ziegfeld Follies) շոուի ժամանակ նրան նկատել է «Warner Bros.» ստուդիայի համահիմնադիրներից մեկը՝ Սեմ Վորները։ Նա սիրահարվել է երիտասարդ արտիստուհուն և ամուսնության առաջարկություն է արել։ Բասքեթը մերժում է առաջարկը, քանի որ Ուորները տարիքով մեծ էր, բայց մայրը պնդում էր հավատացնում էր, որ նրանց ամուսնությունը հաջող կլինի, քանի որ Ուորները հարուստ է։ 1925 թվականի ամռանը տեղի է ունեցել նրանց հարսանիքը, իսկ մեկ տարի անց ծնվել է նրանց դուստրը։

1928 թվականին Լինա Բասքեթը վերադառնում է կինեմատոգրաֆիա՝ մեկ տարվա ընթացքում նկարահանվելով չորս կինոնկարներում, որոնց թվում էր «Ծուղակ» ֆիլմը։ Նույն թվականին նա հայտնվում է «Wampas Baby Stars» -ի ցուցակում՝ որպես տարվա ամենահեռանկարային դերասանուհիներից մեկը։ 1929 թվականին դերասանուհին նկարահանվում է Սեսիլ Բլաունտ դե Միլլի «Անաստվածուհին» (անգլ.՝*The Godless Girl )* դրամայում, որը դառնում է նրա կարիերայի ամենապայծառ և հիշարժան ֆիլմերից մեկը։ Ֆիլմը մեծ հաջողություն չի ունեցել ԱՄՆ-ում, սակայն հիացմունքով է ընդունվել Ավստրիայում և Գերմանիայում։ Ավելի ուշ Բասքեթը խոստովանել է, որ նույնիսկ նամակ է ստացել Ադոլֆ Հիտլերից, որտեղ նա իրեն անվանել է իր սիրելի կինոաստղ։

1930-ականների սկզբին Բասքեթի կարիերան աստիճանաբար անկում է ապրում՝ հիմնականում Ուորներ ընտանիքի հետ թշնամանքի պատճառով։ 1937 թվականին, նացիստների իշխանության գալուց հետո, նրան պայմանագիր է առաջարկել գերմանական «Universum Film AG» կինոստուդիան։ Գերմանիա ժամանելուց հետո նա հանդիպում է ունենում Հիտլերի հետ, որտեղ, Բասքեթի պնդմամբ, ֆյուրերը փորձել է խաղալ իր զգացնուքների հետ։ Երբ Հիտլերը շարունակել է համառել, դերասանուհին հարվածել է նրա աճուկային հատվածին և հայտարարել, որ իր մայրական պապը հրեա է եղել, վերադարձել է ԱՄՆ։ Մինչև 1930 ականների վերջը կինոյում նրա կարիերան շարունակում է մարել։ Լինան վերադառնում է պարերին՝ ելույթ ունենալով գիշերային ակումբներում և մասնակցելով երաժշտական ռևյուին։ Այդ ժամանակ նա արդեն 5-րդ անգամ ամուսնացել էր և ամուսնու՝ բրիտանացի դերասան Հենրի Մոլիսի հետ թատերական բեմադրություններով շրջել էր ԱՄՆ-ում, Ավստրալիայում և Նոր Զելանդիայում։ 1943 թվականին «Հանցագործությունների գիշեր» ֆիլմի նկարահանումից հետո դերասանուհին ավարտում է իր կարիերան կինոյում։

1943 թվականի օգոստոսին նրան բռնաբարել և կողոպտել է 22-ամյա զինծառայող Ջորջ Փոլ Ռիմքը։ Նա դատարանում հերքում է բոլոր մեղադրանքները, սակայն մեղավոր է ճանաչվում և դատապարտվել ցմահ ազատազրկման :

Շնաբուծություն
--------------

1947 թվականին Բասքեթը Փենսիլվանիայում ֆերմա է ձեռք բերում, որտեղ 1950 թվականին, իր վեցերորդ ամուսնու՝ Ուորներ Գիլմորի հետ, զբաղվում է գերմանական բուլդոգերի բուծմամբ։ Հետագա տարիներին Բասքեթը դառնում է հիանալի շնաբույծ, իսկ նրա շները բազմաթիվ մրցանակներ են նվաճում մասնագիտական ցուցահանդեսներում։ Նա նաև մի քանի գիրք է գրել շների թմասին։ 1983 թվականին, թոշակի անցնելուց հետո, նա դադարել է զբաղվել շների բուծմամբ՝ դառնալով մրցույթի ժյուրիի անդամ։

### Ուշ տարիներ

1989 թվականին «The New Yorker» ամսագրում հրապարակվել է դերասանուհուն նվիրված հոդված, որն էլ նպաստել է նրա ֆիլմերի նկատմամբ հետաքրքրության վերականգնմանը։ Նրա մասնակցությամբ ֆիլմերը ցուցադրվել են Վաշինգտոնի ազգային արվեստի պատկերասրահում և Լոս Անջելեսի համր կինոյի թատրոնում։ 1991 թվականին հրատարակվել է նրա ինքնակենսագրականը։

Լինա Բասքեթը մահացել է 1994 թվականի աշնանը՝ 87 տարեկան հասակում՝ լիմֆոմայից, Արևմտյան Վիրջինիայի իր տանը։ Նրա ութ ամուսնություններից նա ունեցել է երկու երեխա, թոռ և ծոռ։ ԱՄՆ կինոարտադրության մեջ ունեցած ներդրումների համար Հոլիվուդյան փառքի ծառուղում արժանացել է աստղի։

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. 1 2 3 4  Internet Broadway Database — 2000.
2. 1 2 3 4  GeneaStar
3. 1 2 3  Օլիվեր, Միրնա (1994 թ․ հոկտեմբերի 5). «Լինա Բասկետ, համր կինոյի աստղ». latimes.com. Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 30-ին.
4. 1 2 3  Thomas, Kevin (1991 թ․ օգոստոսի 23). «Lina Basquette: Her Life Is Screenplay Material Movies». *The Los Angeles Times*. էջ 16.
5. ↑  «Lina Basquette, Silent-Film Star And Dog Breeder, Is Dead at 87». The New York Times. 1994 թ․ հոկտեմբերի 6. Վերցված է 2009 թ․ սեպտեմբերի 8-ին.
6. 1 2 3  Brownlow, Kevin (1994 թ․ հոկտեմբերի 8). «Obituary: Lina Basquette». The Independent. Վերցված է 2013 թ․ մայիսի 28-ին.
7. ↑  *Warner Sperling, Cass; Millner, Cork; Warner, Jack* Hollywood Be Thy Name: The Warner Brothers Story. — Prima Pub. 1994. — С. 265. — ISBN 1-559-58343-6
8. ↑  «Lina Basquette, silent screen star, dies at the age of 87». *The Telegraph*. 1994 թ․ հոկտեմբերի 6. էջեր A–7. Վերցված է 2013 թ․ մայիսի 28-ին.
9. ↑  *Slide, Anthony* Silent Players: A Biographical and Autobiographical Study of 100 Silent Film Actors and Actresses. — University Press of Kentucky[en], 2002. — С. 16. — ISBN 0-813-12249-X
10. ↑  «Divorce in Prospect for Lina Basquette». *The Milwaukee Journal*. 1944 թ․ հոկտեմբերի 26. էջ 2. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մայիսի 11-ին. Վերցված է 2013 թ․ մայիսի 28-ին.
11. ↑  «Star of Stage and Screen For "Idiot's Delight"». *The Sydney Morning Herald*. 1939 թ․ հունվարի 19. էջ 4. Վերցված է 2013 թ․ մայիսի 28-ին.
12. 1 2  Smith, Linell (1991 թ․ ապրիլի 22). «She's 84, doggone stylish and a rare breed». baltimoresun.com. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ մայիսի 6-ին. Վերցված է 2013 թ․ մայիսի 28-ին.
13. ↑  «Բասկետի բռնաբարության գործը դատարանում». *The Lewiston Daily Sun*. 1943 թ․ օգոստոսի 26. էջ 2. Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 28-ին.
14. ↑  «Army Private Convicted On Actress' Story». *The Milwaukee Journal*. 1943 թ․ օգոստոսի 26. էջ 1. Վերցված է 2013 թ․ մայիսի 28-ին.(չաշխատող հղում)
15. ↑  «Աղքատության հեքիաթն ունի լավատեսական ուղերձ». *The Press-Courier*. 1992 թ․ հունվարի 28. էջ 2. Վերցված է 2013 թ․ մայիսի 28-ին.
16. ↑  «Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի». latimes.com. Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 30-ին.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Դանիական ազգային ֆիլմագրություն · Internet Broadway Database · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · Find A Grave · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Notable Names Database |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 146597288 · GND: 1282158619 · ISNI: 0000000078445078 · LCCN: n85005545 · VIAF: 168149066395465601000 · WorldCat VIAF: 168149066395465601000 |

 |