**Speak white** (բառացիորեն անգլերենից թարգմանվում է «Խոսիր սպիտակ», «Խոսիր ինչպես սպիտակամորթը»), անգլախոս կանադացիների կողմից ռասիստական վիրավորանք հասարակությունում այլ լեզուներով խոսողների դեմ, հատկապես ֆրանկոկանադացիների։ Հնչյունների միաձուլումը ոգեշնչել է քվեբեկցի գրող Միշել Լալոնդեին 1968 թվականին ֆրանսերեն լեզվով գրել բանաստեղծություն, որն առաջին անգամ արտասանել են 1970 թվականին և տպագրվել է 1974 թվականին Մոնրեալի Editions de l'Hexagone հրատարակչությունում։ Այն դատապարտում է Քվեբեկում ֆրանսախոսների թույլ վիճակը և իր բողոքն է բարձրացնում քվեբեկցի անգլախոսների դեմ։ Լալոնդեի բանաստեղծությունն ուղղված է Անգլիական Կանադային, թեև հաճախ բրիտանական և ամերիկյան հղումներ է կատարում, ինչպիսիք են Շեքսպիրը, Ջոն Քիթսը, Թեմզան, Պոտոմակգետը և Ուոլ Սթրիթը որպես լեզվական ճնշման իր խորհրդանիշեր։

1980 թվականին *Speak White*-ի հիման վրա կինոռեժիսորներ Պիեռ Ֆալդադոն և Ջուլիեն Փուլենը նկարահանել են կարճամետրաժ ֆիլմ։ Վեց րոպեանոց ֆիլմը ցուցադրում է դերասանուհի Մարի Այկելին, որը կարդում է Լալոնդեի բանաստեղծությունը։ Այն թողարկվել է Կանադայի ազգային ֆիլմերի խորհրդի կողմից։

Իտալացի-քվեբեկցի լրագրող, դրամատուրգ Մարկո Միկոնեն գրել է պատասխան բանաստեղծությունը, որն անվանվել է *Speak What?*՝ (Ի՞նչ խոսել), որտեղ ալոֆոն գաղթականները ներկայացվում են որպես նույն ճնշված դասը, ինչպես քվեբեկցիները Քվեբեկում և կոչ է անում ավելի ընդգրկուն հասարակություն ունենալ։
«Speak White» բանաստեղծությունը հանդիսանում է Ռոբեր Լեպաժի «887» մոնոներկայացման անբաժան մասը, որի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2015 թվականին Տորոնտոյում, ինչպես նաև կատարվել է 2015 թվականի օգոստոսին Շոտլանդիայում՝ Էդինբուրգի միջազգային արվեստի փառատոնում։

Ծագում
------

«Speak White»-ը ռասիստական վիրավորանք է, որն օգտագործվում է անգլախոս կանադացիների կողմից նրանց դեմ, ովքեր հասարակությունում խոսում են այլ լեզուներով։ Անդրե Լոուրենդոն 1963 թվականին իր ամսագրում արձանագրել է անեկդոտային փաստ, որ անգլախոս կանադացիներն արտահայտությունը կարող էին «նետել» ֆրանսախոս կանադացիների վրա Քվեբեկից դուրս և ենթադրել, որ այն փոխառել են Հարավային Ամերիկայից։ Անեկդոտային փաստը նաև ենթադրում է, որ արտահայտությունը կիրառվել է ներգաղթյալների դեմ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Debates - Issue 29 - February 1, 2005, SENATORS' STATEMENTS". Արխիվացված է the original 2008 թ․ հունվարի 7-ին. Retrieved 2017 թ․ սեպտեմբերի 12.
2. ↑  "Canadian literature: The "Quiet Revolution"". *Encyclopædia Britannica Online*. 2007. Retrieved 2007 թ․ սեպտեմբերի 8.
3. ↑  *Bilan du Siècle* Archived 2007-02-24 at the Wayback Machine. (fr)
4. ↑  "Canadian Literature: The cosmopolitan culture of French Canada and Quebec". *Encyclopædia Britannica Online*. 2007. Retrieved 2007 թ․ սեպտեմբերի 8.
5. ↑  Monière, Denis (1983). *André Laurendeau et le destin d’un peuple*. Saguenay, Canada: Bibliothèque Paul-Émile-Boulet de l'Université du Québec à Chicoutimi. p. 324. `{{cite book}}`: Cite has empty unknown parameter: `|coauthors=` (help)[]
6. ↑  Larry Zolf, "Speak white.", CBC News. 7 March 2007. Summary, Full version still available on Vigile.net Archived 2013-06-22 at the Wayback Machine.

Արտաքին հղումներ
----------------

* "Speak White" poem translated by Albert Herring
* Speak White(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
* NFB Web page (in French)(չաշխատող հղում)