**Սիմոնաս Դաուկանտաս** (լիտ.՝ Simonas Daukantas, լեհ.՝ Szymon Dowkont, հոկտեմբերի 28, 1793(1793-10-28), Kalviai, Lenkimai Eldership, Skuodas District Municipality, Լիտվա - նոյեմբերի 24 (դեկտեմբերի 6), 1864, Papilė, Papilė Eldership, Akmenė District Municipality, Լիտվա), լիտվացի պատմաբան, գրող-լուսավորիչ, բանահավաք, լիտվական ազգային վերածննդի առաջին գաղափարախոսներից, Լիտվայի առաջին պատմաբաններից։

Կենսագրություն
--------------

Դաուկանտասի թանգարանը Պապիլեում
Ծնվել է գյուղացու ընտանիքում։ Սովորել է Կրետինգ քաղաքի դպրոցում, ապա Վիլնյուսի գիմնազիայում։ 1816 թվականին ընդունվել է Վիլնյուսի համալսարան և սովորել նախ գրականության և ազատ արվեստների, ապա բարոյագիտության և քաղաքական գիտությունների ֆակուլտետներում։ 1819 թվականին թեկնածուի կոչումով ավարտել է Վիլնյուսի համալսարանը։ 1825 թվականին ստացել է մագիստրոսի կոչում։

Աշխատել է Ռիգայի գեներալ-նահանգապետի գրասենյակում (1825-1834), ապա Սանկտ Պետերբուրգում։ 1850 թվականին վերադարձել է Լիտվա, մեկ տարի անց անցել թոշակի։ Ապրել է Վառնյայում՝ եպիսկոպոս Մոտեյուս Վալանչյուսի մոտ, ապա մեկենաս բժիշկ Պյոտր Սմուգլևիչի մոտ։

Կյանքի վերջին տարիներն անցկացրել է Պապիլե բնակավայրում։

Գիտական-գրական գործունեություն
------------------------------

Դաուկանտասի գերեզմանը, Պապիլե
Դեռևս ուսանողական տարիներին Դաուկանտասը գրել է «Գործք հին լիտվացիների» (լիտ.՝ Darbai senųjų lietuvių ir žemaičių) աշխատությունը։ Սանկտ Պետերբուրգում հրատարակվել են նրա հիմնական գործերը՝ «Հին լիտվացիների սովորույթները» պատմական հետազոտությունը և բանահյուսական ժողովածուն։ Դաուկանտասը թարգմանել է անտիկ գրողների գործեր (Ֆեդրոս, Կորնելիուս Նեպոս), գրի առել ասացվածքներ։ Լիտվայի պատմությանը նվիրված նրա չորս գործերից կենդանության օրոք տպագրվել է միայն մեկը՝ «Հին լիտվացիների սովորույթները» (լիտ.՝ Būdas senovės lietuvių, kalnėnų ir žemaičių)։

Դեր և ազդեցություն
------------------

Դաուկանտասի պատկերով թղթադրամ` 100 լիտ արժողությամբ
Դաուկանտասը հիմնադրել է լիտվական ազգային պատմագրությունը, եղել է լիտվական վերածննդի առաջին գաղափարախոսներից մեկը։ 1930 թվականին Դաուկանտասի հայրենիքում ուսուցիչների կողմից հավաքված միջոցներով կանգնեցվել է հուշարձան։ Պապիլայի դպրոցը 1968 թվականին կոչվել է Դաուկանտասի անունով՝ ծննդյան 175-ամյակի առիթով։ Նույն թվականին բացվել է նրան նվիրված թանգարան՝ 300 ցուցանմուշով։ Վիլնյուսում Դաուկանտասի անունով հրապարակ կա։ Նրա անունով փողոցներ կան Կաունասում, Կլայպեդայում, Պալանգայում և Լիտվայի այլ քաղաքներում։ Դաուկանտասը պատկերված է 100 լիտ թղթադրամի վրա։

Ստեղծագործություններ
--------------------

* Darbai senųjų lietuvių ir žemaičių (1822).
* Istorija žemaitiška (1838).
* Būdas senovės lietuvių, kalnėnų ir žemaičių (1845).
* Pasakojimas apie veikalus lietuvių tautos senovėje (1850)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2 3 4  Даукантас Симонас // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
3. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #120401908 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
4. ↑  Egidijus Aleksandravičius. XIX amžiaus profiliai. Vilnius: Lietuvos rašytojų sąjungos leidykla, 1993. ISBN 9986-413-09-5. P. 167(լիտվ.)
5. ↑  Mokyklos istorija Archived 2007-06-25 at the Wayback Machine.(լիտվ.)

Գրականություն
-------------

* История литовской литературы. Вильнюс: Vaga, 1977. С. 76—78
* S. Žukas. Simonas Daukantas. Kaunas: Šviesa, 1988
* V. Merkys. Simonas Daukantas. Vilnius: Vyturys, 1991
* Lietuvių rašytojai. Biobibliografinis žodynas. I: A — J. Vilnius: Vaga, 1979. P. 392—409

Արտաքին հղումներ
----------------

* Սիմոնաս Դաուկանտասի թանգարանը Պապիլեում Archived 2007-07-12 at the Wayback Machine.