**Ացո Կարամանով** (մակեդոներեն՝ Ацо Караманов, 31 հունվարի, 1927, Ռադովիշ - 7 հոկտեմբերի, 1944), մակեդոնացի բանաստեղծ, պարտիզան։

Կենսագրություն
--------------

Ացո Կարամանովը ծնվել է 1927 թվականի հունվարի 31-ին Հարավսլավիայի Ռադովիշ քաղաքում (ներկայում՝ Մակեդոնիայում)։ Եղել է Վասիլ և Սոֆյա Կարամանովների ընտանիքի ավագ զավակը։ Երբ նա եղել է երեք տարեկան, ընտանիքը հոր աշխատանքի պատճառով տեղափոխվել է Բելգրադ։ Ուսման վաղ տարիներից հետաքրքրություն է ցուցաբերել քնարերգության նկատմամբ։ Բանաստեղծություններ գրել սկսել է 9 տարեկան հասակում։ Սմեդերևոյում սովորել է միջնակարգ դպրոցում, որն ավարտել է գերազանցությամբ։ 1937 թվականին ընդունվել է Սկոպյեի առաջին արական միջնակարգ դպրոց, որտեղ կրթություն է ստացել սերբերենով։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին, երբ երկիրն ընկնում է Բուլղարիայի տիրապետության տակ, ուսումը շարունակել է բուլղարերեն։ Կարդացել և թարգմանել է բուլղարացի բանաստեղծների ստեղծագործություններից։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին Ացո Կարամանովը կռվել է ֆաշիստների դեմ։ 1944 թվականի մայիսից ապրել է Ռադովիշ քաղաքում։ 1944 թվականի սեպտեմբերից կռվել է Մակեդոնական տասներեքերորդ բրիգադի կազմում։ Ծանր վիրավորվել է հետախուզության ժամանակ Սմոյմիրովո գյուղում։ Մահացել է 1944 թվականի հոկտեմբերի 7-ին Բերովոյում։

Ապրելով ընդամենը 17 տարի՝ Ացո Կարամանովը թողել է բանաստեղծություններ, որոնք անցած պատերազմի վկաներն են։ Նա համարվում է ժամանակակից մակեդոնական գրականության հիմնադիրներից մեկը։

Ստեղծագործություն
-----------------

Իր կարճ կյանքի ընթացքում Ացո Կարամանովը հասցրել է հրատարակել իր բանաստեղծությունների ժողովածուները։ Նա հեղինակել է շուրջ 280 չափածո ստեղծագործություններ, օրագրեր, նոթագրություններ, օրագրային գրառումներ, ծաղրանկարներ։

Կարամանովի ստեղծագործությունը բաժանվում է հինգ շրջանի՝ առաջին փորձեր, վաղ ստեղծագործություն, 1942 թվականին ստեղծված երգերի տեքստեր, 1943 թվականի բանաստեղծություններ և վերջին շրջան։

Ներկայում հայտնի են Ացո Կարամանովի հետևյալ աշխատանքները՝

* «Կարմիր գարուն» (մակեդոներեն՝ Црвена пролет), հրատարակվել է 1963, 1984 և 1989 թվականներին,
* «Արձակ գործեր» (մակեդոներեն՝ Прозните записи), հրատարակվել է 1981 թվականին,
* «Արծաթե երազներ» (մակեդոներեն՝ Сребрените соништа), հրատարակվել է 2006 թվականին,
* «Ացո Կարամանովի մեծ երգը» (մակեդոներեն՝ Големата песна на Ацо Караманов), հրատարակվել է 2006 թվականին։

Հիշատակ
-------

Ռադովիշ քաղաքում ամեն տարի անցկացվում է Ացո Կարամանովի հիշատակին նվիրված պոեզիայի փառատոն՝ Կարամանովյան բանաստեղծական հանդիպումներ, որին մասնակցում են բանաստեղծներ բալկանյան բոլոր երկրներից։

Ացո Կարամանովի անունն են կրում փողոց Սկոպյեում, մշակույթի կենտրոն Ռադովիշում և «Ացո Կարամանով» ժողովրդական երաժշտական անսամբլը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. ↑  *Bibliothèque nationale de France* Record #15726556x // BnF catalogue général (ֆր.) — Paris: BnF.
3. ↑  Милан Ѓурчинов „Парадокси и тајни на една виорна младост"(չաշխատող հղում)
, Утрински весник, 30.01.2007
4. ↑  Македонска енциклопедија, МАНУ, Скопие, 2009, стр. 671-672
5. ↑  "Кратка биография на Ацо Караманов". Արխիվացված է the original 2006 թ․ սեպտեմբերի 24-ին. Retrieved 2016 թ․ ապրիլի 29.
6. ↑  "Александар – Ацо Караманов - избор од творештвото". Արխիվացված է the original 2015 թ․ նոյեմբերի 15-ին. Retrieved 2016 թ․ ապրիլի 29.
7. ↑  Radovisc

Գրականություն
-------------

* Милан Ѓурчинов "Парадокси и тајни на една виорна младост", Утрински весник, 30.01.2007
* Следно "Спомен книга за загинатите борци во НОВ и од фашистичкиот терор од Радовиш и Радовишко", Радовиш, 1986, 25 стр.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ացո Կարամանով
* Ացո Կարամանով Archived 2016-05-31 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX4830284 · BNF: 15726556x · GND: 136808867 · ISNI: 0000000055244169 · LCCN: n85246157 · NKC: jn19990004179 · NUKAT: n2008086454 · SUDOC: 083511105 · VIAF: 49553763 · WorldCat VIAF: 49553763 |

 |

 |