recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Օպ Լուանգ ազգային պարկ** (թաի.՝ อุทยานแห่งชาติออบหลวง), ազգային պարկ Չիանգմա պրովինցիայում, Թաիլանդ։ Այստեղ կան գետային կիրճեր, ջրվեժներ և քարանձավներ։

Աշխարհագրություն
----------------

Օպ Լուանգ ազգային պարկը գտնվում է Չիանգմայից շուրջ 105 կմ հարավ՝ Չոմ Տհոնգ, Մաե Չաեմ և Հոթ նահանգներում։ Պարկի տարածքը կազմում է 553 քառ. կմ։ Այն սահմանակից է Դոյ Ինտանոն ազգային պարկին։ Ինչպես և վերջինս, Օպ Լուանգը Տհոնգ Չայի լեռնաշղթայում է։

Պատմություն
-----------

Օպ Լուանգ ազգային պարկում հայտնաբերվել են նախապատմական նկարներ և այլ հնաոճ իրեր։ Դոյ Ֆա Չանգի տարածքում կան փղի տեսքով ժայռապատկերներ։ Օպ Լուանգ կիրճում կան ավելի շատ ժայռապատկերներ, ինչպես նաև հնագույն թանկարժեք զարդեր ու գործիքներ։ Բնածխից պարզ է դարձել, որ այս մասունքները 28000 տարեկան են։

Ազգային պարկը 1966-1991 թվականը եղել է անտառային պարկ։ 1991 թվականին Օպ Լուանգը դարձել է Թաիլանդի 68-րդ ազգային պարկը։

Տեսարժան վայրեր
---------------

Ազգային պարկի գլխավոր տեսարժան վայրը Օպ Լուանգ կիրճն է, որն առաջացել է Մաե Չաեմ գետից։ Կիրճը զառիվայր է և ունի մոտավորապես 300 մետր երկարություն։

Ջրվեժներից են Մաե Բուա Կհամը՝ 50 մետր բարձրությամբ, Մաե Չոն՝ շուրջ 80 մետր բարձրությամբ և Մաե Տիան՝ 80 մետր բարձրությամբ։ Տեպ Տհանոմը տաք աղբյուր է պարկի արևմտյան մասում։

Տամ Տոնգը գրանիտից և կրաքարից կազմված քարանձավ է, որում կան երկար թունելներ։ Տամ Տու Պու քարայրն առանձնահատուկ է ստալագմիտներով ու ստալակտիտներով։

Բուսական և կենդանական աշխարհ
----------------------------

Պարկն ընդգրկում է տերևաթափ և մշտադալար անտառներ։ Ծառերից այստեղ աճում են *takian*, *Xylia xylocarpa*, տեքին, բամբուկը, արմավենին և վայրի ձարխոտը։

Կենդանական աշխարհը բազմազան է. վագր, եղնիկ, հիմալայան արջ, կարճ պոչով կապիկ, նապաստակ, վայրի այծ, վայր արջ և այլն։

Թռչուններից այստեղ են բնակվում թութակը, մինիվետը, տատրակը, բանկիվյան հավը, փայտփորիկը, կաքավը և այլն։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  «National Parks in Thailand: Op Luang National Park»։ Department of National Parks (Thailand)։ 2015։ էջեր 80–82։ Վերցված է 27 May 2017
2. 1 2 3 4 5 6 7 8  «Ob Luang National Park»։ Department of National Parks (Thailand)։ Արխիվացված է օրիգինալից 9 November 2013-ին։ Վերցված է 9 April 2014
3. ↑  «Op Luang National Park»։ Michelin Travel։ Արխիվացված է օրիգինալից 13 April 2014-ին։ Վերցված է 9 April 2014  `|df=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն); `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
**Վայքի լեռներ**, *Դարալագյազի լեռնաշղթա, Հայոցձորի լեռնաշղթա, Հարավային Դարալագյազի լեռնաշղթա, Վայքի լեռնաշղթա, Վայոց ձորի լեռնաշղթա*, լեռնաշղթա Հայաստանի հարավարևմտյան մասում, Զանգեզուրի լեռնաշղթայի արևմտյան լեռնաճյուղը։ Տ-աձև ձգվում է զուգահեռականին մոտ ուղղությամբ։ Ունի ծալքաբեկորավոր կառուցվածք։ Կազմված է կրաքարերից, կրաքարային մերգելներից, ավազաքարերից, կոնգլոմերատներից, հյուսիս-արևելքում՝ անդեզիտներից, դացիտլիպարիտներից։ Երկարությունը 64 կմ է, առավելագույն բարձրությունը՝ 3120 մ (Գոգի լեռ)։ Արևմտյան մասը աստիճանաբար ցածրանում, ճյուղավորվում և ձուլվում է Նախիջևանի հարթավայրին։ Կան մինչև 150 մ բարձրության էքստրուզիվ, կոնաձև գմբեթներ։

Հյուսիսային լանջը էրոզիոնդենուդացիոն աստիճաններով ցածրանում է դեպի Արփայի հովիտը։ Կան քարայրեր։ Հարավային և հարավարևմտյան լանջերը ավելի մասնատված են, ցածրանում են դեպի Միջինարաքսյան իջվածքը։ Լանջերի ստորին մասերում զարգացած է բեդլենդը։ Արփա և Նախիջևան գետերի վտակները լեռնաշղթայի լանջերին առաջացրել են ջրհավաք ձագարներ և էրոզիոն գոգավորություններ, որոնց մեջ աչքի է ընկնում հարավային լանջին զարգացած Զահուկի կրկեսաձև գոգավորությունը։ Արևելյան մասում կան սառցապատման հետքեր (կառեր, մորեններ)։

Բարձրալեռնային գոտում արտահայտված է սառնամանիքային հողմահարումը, 2200—2250 մ վրա շատ են քարացրոնները։ Կան ժայռային մնացուկներ, քարափներ ու դարափուլեր։ Լանջերը ծածկված են տափաստաններով, տեղ-տեղ՝ տրագանտային թփուտներով, գագաթային մասը՝ ենթալպյան և ալպյան մարգագետիններով։

Տեսարան Վայքի լեռնաշղթայից

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հայաստանի Հանրապետության Ֆիզիկաաշխարհագրական օբյեկտների համառոտ տեղեկատու-բառարան, Երևան, «Գեոդեզիայի և քարտեզագրության կենտրոն ՊՈԱԿ», 2007, էջ 117 — 150 էջ։
2. ↑  Հակոբյան Թ. Խ. Մելիք-Բախշյան Ստ. Տ. Բարսեղյան Հ. Խ. Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան, հ. 4 [Ն-Վ] (խմբ. Մանուկյան Լ. Գ.), Երևան, «Երևանի Համալսարանի Հրատարակչություն», 1986, էջ 747 — 804 էջ։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 261)։*  |
**Օրլին Պավլով** (բուլղար․՝ Орлин Орлинов Павлов, ապրիլի 23, 1979(1979-04-23), Սոֆիա, Բուլղարիա), բուլղարացի երգիչ և դերասան։ Իր պրոֆեսիոնալ երաժշտական կարիերան սկսել է 1998 թվականին։

Կենսագրություն
--------------

Օրլան Պավլովը ծնվել է 1979 թվականի ապրիլի 23-ին Բուլղարիայի մայրաքաղաք Սոֆիայում՝ երաժշտի ընտանիքում։ Նրա երկու ծնողներն էլ 1960-1980-ական թվականներին եղել են օպերային երգիչներ։ Նա ավարտել է Պլովդիվի համալսարանը՝ ստանալով արվեստագետի մասնագիտական որակավորում։ Ուսանողական տարիներին Օրլինն աշխատել է, որպես թատրոնի դերասան։

2002 թվականին Օրլինը անդամակցության հրավեր է ստացել «Kaffe» փոփ խմբից։ 2005 թվականին այդ խումբը դառնում է առաջին երաժշտական խումբը, որը ներկայացնում է Բուլղարիան Եվրատեսիլ երգի մրցույթում։ Այդ տարի ամենամյա երաժշտական մրցույթն ընթանում էր Ուկրաինայի մայրաքաղաք Կիևում և Բուլղարիան գրավեց 19-րդ հորիզոնականը՝ ստանալով 49 միավոր։

2006 թվականից Օրլին Պավլովը սկսում է երգել նաև սոլո երգեր։ Այդ ժանրի առաջին կատարումը լինում է «Dreams on» ստեղծագործությունը։ Հետագայում երգիչն այս ժանրի բազմաթիվ համագործակցություններ է ունենում մի շարք այլ երաժշտական աստղերի հետ։ 2009 թվականին ընտրվել է Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթի ժյուրի (այդ տարի Բուլղարիան ամենամյա մանկական երաժշտական մրցույը հյուրընկալող երկիրն է)։ 2014 թվականին իրականացնում է իր առաջին միջազգային շրջագայությունն Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում։ Վերջինս համերգներ է ունենում Չիկագոյում, Լոս Անջելեսում, Լաս Վեգասում, Նյու Յորքում և Ատլանտայում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Օրլին Պավլով»։ *www.kinopoisk.ru* (ռուսերեն)։ Վերցված է 2017-10-20
**Աստղային պատերազմներ. III էպիզոդ։ Սիթհի վրեժը** (անգլ.՝ Star Wars Episode III: Revenge of the Sith), ամերիկացի գրող Մեթյու Սթովերի ֆանտաստիկ վեպը, համանուն կինոնակրի նովելիզացիան։ ԱՄՆ-ում թողարկվել է 2005 թվականի ապրիլի 2-ին, *Del Rey Books* հրատարակչության կողմից։ Ռուսաստանում լույս է ընծայվել նույն թվականին (առաջին անգամ տպագրվել է 2005 թվականի հուլիսի 20-ին) «Էկսմո» հրատարակության կողմից։

Սյուժե
------

Վեպը գրվել է «Աստղային պատերազմներ. III էպիզոդ։ Սիթհի վրեժը» ֆիլմի համար Ջորջ Լուկասի սցենարի հիման վրա։ Վեպի սյուժեն, բացառությամբ որոշ հատվածների, համընկնում է ֆիլմի սյուժեի հետ։ Գրքում էպիզոդների առանձին հատվածներն ավելի մանրամասնորեն են նկարագրված, ավելի մեծ ուշադրություն է դարձված հերոսներին, առավել պարզաբանված է։

Կարծիքներ
---------

Ռուսալեզու «Ֆանտաստիկայի աշխարհ» ամսագրի № 24 լրագրում 2005 թվականի օգոստոսի հրապարակվեց մեկնաբանական կարծիք գրքի մասին։ Մեկնաբանությունում հատկապես նշված էր, որ գիրքը չի հանդիսանում հայտնի ֆիլմի տիպիկ նովելիզացումը։ Ի տարբերություն մանատիպ այլ գրքերի մեծամասնության, որոնք գրվել են «ծայրահեղ ոչ գրականական եղանակով», Սթովերի գրքերն առանձնանում են «ոչ օրդինար „համեղ" գրականական լեզվով»։ Քննադատական մեկնաբանության մեջ նաև ասվում է, որ «թարգմանիչներին չի հաջողվել փոխանցել հեղինակի յուրօրինակ գրելաոճը»։ Ընդհանուր առմամբ ինչպես ինքը ստեղծագործությունը, այնպես էլ թարգմանությունն արժանացել են հիմնականում դրական գնահատականի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  - Theforce.net's List of 100 Best Expanded Universe Works

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Պատմություն դարաշրջանի պատմության մասին…» Գրքի ռեցենզիան «Ֆանտաստիկայի աշխարհ» ամսագրում. № 24, 2005 թվականի օգոստոս

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | OCLC |

 |
**Ֆանրեյնսդորպ** (աֆրիկաանս՝  և անգլ.՝ Vanrhynsdorp), քաղաքը Հարավաֆրիկյան Հանրապետության հարավ-արևմուտքում՝ Արևմտյան Կապ նահանգի տարածքում։ Ընդգրկված է Ուեսթ Քոսթ շրջանի և Մացիկամա մունիցիպալիտետի կազմում։

Պատմություն
-----------

Ֆանրեյնսդորպը հիմնադրվել է 1887 թվականին ֆերմեր Բենիամին Վան Ռեյնի հողերում, որի անունով էլ կոչվել է քաղաքը։ 1913 թվականին Ֆանրեյնսդորպին շնորհվել է մունիցիպալիտետի կարգավիճակ։

Աշխարհագրական դիրք
------------------

Քաղաքը գտնվում է նահանգի հյուսիս-արևմտյան մասում՝ Նամա-Կարու կիսաանապատային շրջանում, նահանգի վարչական կենտրոն Քեյփթաունից մոտ 253 կմ դեպի հյուսիս-հյուսիս-արևելք (NNE) (ուղիղ գծով)։ Ծովի մակարդակից բացարձակ բարձրությունը 107 մետր է։

Կլիմա
-----

Կլիման քաղաքի մերձարևադարձային-միջերկրածովյան է։ Միջին տարեկան տեղումների քանակը կազմում է 133 մմ։ Առավելագույն տեղումների քանակը լինում է ապրիլից հոկտեմբեր ընկած ժամանակահատվածում։ Օդի միջին առավելագույն ջերմաստիճանը տատանվում է 19,3 °C-ից (հուլիսին) մինչև 32,3 °C (փետրվարին)։ Տարվա ամենացուրտ ամիսը հուլիսն է։ Միջին նվազագույն գիշերային ջերմաստիճանն այդ ամսվա համար կազմում է 5,9 °C։

Բնակչություն
------------

2001 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալներով՝ բնակչությունը կազմում էր 5225 մարդ, որոնցից տղամարդիկ կազմում էին 50,53 տոկոսը, կանայք՝ համապատասխանաբար 49,47 տոկոսը։ Ռասայական առումով, գունամորթները եղել են քաղաքի բնակչության 72,73 %-ը, սպիտակամորթները՝ 23,94 %, նեգրոիդները՝ 3,22 %, ասիացիները (այդ թվում՝ հնդիկներ)՝ 0,11 %։ Քաղաքացիների շրջանում առավել տարածված լեզուներն էին աֆրիկաանսը (96,38 %), անգլերենը (1,84 %) և կոսան (1,16 %)։

2011 թվականի պաշտոնական մարդահամարի ընթացքում ստացված տվյալների համաձայն՝ Ֆանրեյնսդորպում ապրում էր 6272 մարդ, որոնցից տղամարդիկ կազմում էին 48,29 տոկոս, կանայք՝ համապատասխանաբար 51,71 տոկոս։ Ռասայական առումով գունամորթները կազմում էին քաղաքի բնակչության 71,91 %-ը, սպիտակամորթները՝ 19,72 %, նեգրոիդները՝ 6,94 %, ասիացիները (այդ թվում՝ հնդիկները)՝ 0,41 %, այլ ցեղերի ներկայացուցիչները՝ 1,04 %։ Քաղաքի բնակիչների շրջանում առավել տարածված լեզուներն էին աֆրիկաանսը (95,34%), անգլերենը (1,63 %) և կոսան (1,21%)։

Տրանսպորտ
---------

Քաղաքով անցնում է N7 ազգային ավտոճանապարհը, ինչպես նաև R27 տարածաշրջանային խճուղին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  South African Post Office
2. 1 2
3. ↑  Южно-Африканская Республика. Справочная карта (масштаб 1:2 500 000). — ГУКГ, 1980.
4. ↑  *Raper, R.E.* Dictionary of Southern African Place Names. — HSRC.
5. ↑  «Vanrhynsdorp, South Africa Page» (անգլերեն)։ Fallingrain Global Gazetteer։ Վերցված է 2017-04-26
6. ↑  «Vanrhynsdorp climate» (անգլերեն)։ South Africa Explorer։ Վերցված է 2017-04-26
7. ↑  «Vanrhynsdorp» (անգլերեն)։ Census 2001։ Վերցված է 2017-04-26
8. ↑  «Vanrhynsdorp» (անգլերեն)։ Census 2011։ Վերցված է 2017-04-26

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: no2008156024 · VIAF: 149317391 · WorldCat VIAF: 149317391 |

 |
**Աստղի բլուր ամրոց**, ռազմական կառույց Հայաստանի Տավուշի մարզի Ենոքավան գյուղից 2 կմ հյուսիս-արևելք, մի բարձունքի վրա։ Կիկլոպյան ամրոցը և դամբանադաշտը պատկանում են վաղ երկաթի ժամանակաշրջանին (մ.թ.ա. 10-5-րդ դարեր)։

Ճարտարապետություն
-----------------

Աստղի բլուր ամրոցը զբաղեցնում է 2 հեկտար տարածություն։ Դա մի լեռնապար է, որի արևմտյան մասը միանգամից ընդհատվում է։ Հենց այդ ընդհատման մասում էլ գտնվում է Աստղի բլուր ամրոցը, որը շրջապատված է կրկնակի և եռակի շարված պարսպապատերով։ Ամրոցը Թալա գետին է միանում երկու կիլոմետր երկարությամբ ստորգետնյա ուղիով։ Գետի կողմից ավերվել է թունելի մուտքը։

1965-1966 թվականներին Հայկական ԽՍՀ Գիտությունների ակադեմիայի հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող Ստեփան Եսայանի կատարած պեղումների ժամանակ հայտնաբերվեց ամրոցի տաճարը։ Այստեղ էլ ի հայտ եկավ Անդրկովկասում և ողջ Մերձավոր Արևելքում միակ, ամենահետաքրքիր տաճարի կավե մանրակերտը։

Մ.թ.ա. 9-8 և 6-5-րդ դարերի դամբարանադաշտի պեղումների ժամանակ հայտնաբերվեցին բրոնզե գոտիներ, երկաթե զենքեր, դանակներ, բազմաթիվ կավե ամաններ, կենցաղային մի շարք իրեր։ Հազվագյուտը համարվում է բրոնզե կոփված թիթեղից պատրաստված ամբողջական գոտին, որը անվնաս է մնացել։ Արտաքինից փորագրված են որսի տեսարանները։ Եզրերը զարդանախշված են ներսից որոշակի շարքով, պատկերված են ձիավոր նետաձիգներ, կառք և եղջերու։ Եզակի են ամրոցում գտնված տաճարի երկհարկանի կավե մոդելը և կավե կոճաձև զոհանոթները, բրոնզե գոտին, որը զարդարված Է կենդանիների, հեծյալների, մարտակառքերի և աստվածների պատկերներով։ Պատկերները կրկրնվում են, միայն արևի և պտղաբերության հետ կապված արարողական-ծիսական բնույթ։ Ամբողջ տեսարանը շրջափակված է «վազող զսպանակի» կրկնակի զարդագծով, որը ընդգծում է երկնակամարում արևի շարժման անընդհատությունը։ Այդ հազվագյուտ գոտին և ուրիշ առարկաներ հանձնվել են Հայաստանի պատմության թանգարանին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.

Գրականություն
-------------

* Ի.Բ. Էլլարյան, Աղստևի հովտի պատմության և կուլտուրայի հուշարձաններ, Երևան, «Հայաստան», 1980 — 33-36, էջեր 33-36 — 154 էջ։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Իջևանի և Նոյեմբերյանի կիկլոպյան ամրոցների մասին (ռուս.)

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 589)։*  |
**Ֆարփոյնթ աստղադիտարան** (անգլ.՝ Farpoint Observatory, աստղադիտարանի կոդը` — «734»), աստղադիտարան ԱՄՆ-ի Կանզաս նահանգի Տոպիկա քաղաքի մոտ, քաղաքից մոտավորապես 30 կմ հարավ արևմուտք։ Հիմնադրվել է 1997 թվականին։

Աստղադիտարանի հիմնական աշխատակիցներն են Գարի Հուգը և Գրեմ Բելլը։ Աստղադիտարանը հիմնվել է և պատկանում է *Կանզասի հյուսիս-արևելյան սիրող աստղագետների լիգայի* (NEKAAL) կողմից։ Աստղադիտարանը գտնվում է Միշն վալիի ավագ դպրոցի տարածքում։ NEKAAL-ը ստացել է $56,060 ԱՄՆ դոլլարի գրանտ համար ՆԱՍԱ-ի Երկրին մոտեցող աստերոիդների որոնման նախագծի շրջանակներում, և ծախսել է այն Փիթ աստղադիտակի գնման և տեղադրման վրա աստղադիտարանում։ Աստղադիտակի վերանորոգումից հետո այն այժմ ունի 27 դյույմ ապերտուրա (առաջնային հայելու տրամագիծ), 9 ոտնաչափ և 3 դյույմ երկարություն, և կշռում է մոտ 725 կգ։

Այս աստղադիտարանում է իրականացվում **Farpoint Asteroid Search Team** (FAST) աստերոիդների որոնման ծրագիրը։ Ծրագիրը վայելում է միջազգային ճանաչում, նրա շրջանակներում հայտնաբերվել են ավելին քան 330 ոչ-երկրամերձ աստերոիդներ, ինչպես նաև բազմաթիվ երկրամերձներ։

Աստղադիտարանում հիմնականում կատարվել են աստերոիդների և գիսաստղերի ուսումնասիրություններ և որոնում։

Աստղադիտարանի պատվին է անվանվել այս աստղադիտարանում 1999 թվականին հայտնաբերված (23989 ) Ֆարփոյնթ աստերոիդը։

Աստղադիտարանի գործիքներ
-----------------------

* 0.3-մ Շմիդտ-Կասսգրեյն աստղադիտակ
* 0.7-մ ռեֆլեկտոր, ԼԿՍ-ով, ֆոկուսային հեռավորությունը 9 ոտնաչափ և 3 դյույմ

Հիմնական նվաճումները
--------------------

* Հայտնաբերվել են 271 աստերոիդ 1998-ից 2008 թվականները
* 21757 աստղաչափական դիտարկումներ հրապարակվել են 1997-ից 2011 թվականները
* 178P/Հուգ-Բելլ գիսաստղի հայտնաբերում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Schmadel Lutz D. (2007)։ «(23989) Farpoint»։ *Dictionary of Minor Planet Names – (23989) Farpoint*։ Springer Berlin Heidelberg։ էջ 873։ ISBN 978-3-540-00238-3։ doi:10.1007/978-3-540-29925-7\_9759
2. ↑  Terry Rombeck (հունիսի 18, 2004)։ «Historic KU telescope gets a bold new assignment»։ Lawrence Journal World։ Վերցված է նոյեմբերի 29, 2016
3. 1 2  «Local briefs: Telescope with KU mirror to be dedicated»։ Lawrence Journal World։ ապրիլի 1, 2005։ Վերցված է նոյեմբերի 29, 2016
4. ↑  Աստղադիտարանի №1 գործիք
5. ↑  Աստղադիտարանի №2 գործիք
6. ↑  Minor Planet Discovery Sites, Farpoint Observatory, Eskridge
7. ↑  Փոքր մոլորակների կենտրոնի տվյալների բազայում աստղադիտարանի կատարած բոլոր դիտարկումները

Արտաքին հղումներ
----------------

**Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում աստղադիտարանի կատարած դիտարկումները**

* Աստերոիդների աստղաչափական դիտարկումները
* Աստերոիդների աստղաչափական դիտարկումները

**NASA ADS տվյալների բազայում աստղադիտարանի ներդրումը**

* Որոնում «Farpoint Observatory» բառերով

**1870 թվականից հետո աստերոիդների և մոլորակների արբանյակների դիտարկումները**

* Դիտարկումների արխիվ ՓՄԿ-ի կայքում
**Ֆույարա** (սլովակ.՝ fujara), սլովակյան փայտե ավանդական փողային երաժշտական գործիք։ Ծագել է կենտրանական Սլովակիայում որպես ժողովրդական հովվական նվագարան՝ ֆիփլ ֆլեյտայի բացառիկ դիզայնով։ Այն տեխնիկապես կոնտրաբաս է, պատկանում է *Tabor* սրինգի դասին։

Տեխնիկան և դերը
---------------

Ֆույարան ունի 160-200 սմ երկարություն, և լարված է A, G կամ F։ Այն ունի երեք հնչերանգային անցքեր (որոնք կոչվում են նաև մատների անցքեր), գտնվում են հիմնական մարմնի ստորին հատվածում։ Ձայնն արտադրվում է հիմանակն մարմնից և ֆիփլի վերին հատվածից։ Ֆիփլում օդն առաջնորդվում է փոքրիկ խողովակի միջոցով, որը կոչվում է vzducholod (նշանակում է օդային ալիք)։ Տեղադրված է հիմնական մարմնի վրա։ Ֆույարայի վրա հնարավոր է նվագել հիմնական հաճախականություն, իսկ նորմալ նվագելու տեխնիկան հիմնված է գործիքը փչելու վրա։ 
Ձայնային բարձր հարաբերակցության պատճառով (երկարությունն ընդդեմ փոքր ներքին տրամագծի), նվագողը կարող է օգտագործել դիատոնիկ սանդղակը՝ միայն երեք հնչերանգային անցքերի միջոցով։ Ֆույարան հիմնականում կանգնած են նվագում, պահում են ուղղահայաց՝ սովորաբար հենելով աջ ազդրին։

Ատիպիկ դիզայնն արտադրում է խորը տեմբր։ Զարդերն ավանդաբար ավելացվել են բազայի մեղեդիներին, որոնք սովորաբար առաջանում են միքսօլիդիան եղանակով։ Զարդերի հիմնական 2 տեսակները կոչվում են prefuk և rozfuk՝ Սլովակերենից prefukovať և rozfúkať:
Ավանդաբար, ֆույարան նվագել են հովիվները հանգստի համար։ Սակայն այժմ այն այդ փուլից տեղափոխվել է ժողովրդական փառատոնների, որոնք տեղի են ունենում Východná և Detva քաղաքներում։ Այժմ ֆույարան տարածվել է ամբողջ աշխարհում։ Այն նվագում են հատկապես Արևմտյան Եվրոպայի և Հյուսիսային Ամերիկայի ֆլեյտայի սիրահարները։ Չնայած սրան, ֆույարան ձեռք է բերել մեծ ժողովրդականություն և ճանաչում Սլովակիայից դուրս։ Ֆույարան ավելի շատ սոլո գործիք է, բայց արդեն կան 2-3 գոյություն ունեցող ֆույարայի համույթներ։ Օրինակ the Kubinec family կամ the Javorová Húžva trio:

Ֆույարան 2005 թվականին ընդգրկվել է Միավորված Ազգերի Կրթության, Գիտության և Մշակույթի Կազմակերպության կողմից իրականացվող մարդկության բանավոր և նյութական ժառանգության գլուխգործոցների ցուցակում։

Ֆույարա

Տես նաև
-------

* Koncovka - Սլովակիայում մեկ ուրիշ ֆլեյտայի տեսակ ֆիփլով՝ առանց կողմնակի հնչերանգային անցքերի
* Tabor pipe - 3 անցքով ժողովրդական ֆլեյտա
* Willow flute- ժողովրդական ֆլեյտա՝ մի կողմում ֆլիփերով, մյուսում առանց անցքերի
* Kalyuka - Ռուսական հնչերանգային ֆլեյտա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "The Fujara and its Music": Description, Slideshow, Video, UNESCO, 2005, 2008. (Accessed 2012-08-12)
2. ↑  «Fujara fingering technique»։ Վերցված է 2006-09-28
3. ↑  Smeets Rieks (2006)։ «The Fujara and its Music»։ *Masterpieces of the Oral and Intangible Heritage of Humanity*։ UNESCO։ էջ 86։ Վերցված է 2008-07-01   
UNESCO has also provided a web page showing information about the Fujara, but it "has no official status":

	* Minasyan Anahit (2006-03-24)։ «Proclamation 2005: "The Fujara and its Music"»։ *Slovakia - Information related to Intangible Cultural Heritage*։ UNESCO։ Վերցված է 2008-07-01

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 7667757-6 · NKC: ph367682 |

 |
Արաբական ապստամբության դրոշը Ակաբայում, 2006 թվական
**Արաբական ապստամբության դրոշ** (արաբ․՝ علم الثورة العربية‎‎, թուրքերեն՝ Arap İsyanı bayrağı), դրոշ, որը օգտագործվել է արաբ ազգայնականների կողմից՝ Օսմանյան կայսրության դեմ ապստամբության ժամանակ։

Պատմություն
-----------

Դրոշը նախագծվել է բրիտանացի դիվանագետ Մարկ Սայքսի կողմից, ով փորձում էր ցույց տալ, որ ապստամբությունը կազմակերպվել էր բացառապես արաբների կողմից։ Չնայած նրան, որ արաբական ապստամբությունը տեղի է ունեցել փոքր տարածքի վրա և կազմակերպվել է անգլիացիների հետ համատեղ, դրոշը հետագայում դարձել է արաբական մյուս պետությունների ազգային դրոշների նախահիմք, որոնք անկախացել էին Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո։ Դրոշը դրվել է հետևյալ պետությունների դրոշների ստեղծման հիմքում՝ Հորդանան, Իրաք, Քուվեյթ, Սուդան, Սիրիա, Արաբական Միացյալ Էմիրություններ, Եմեն, Պաղեստին, Սոմալիլենդ, Արևմտյան Սահարա և Լիբիա։

1916-1918 թվականների ապստամբության արաբական բանակի զինծառայողները։ Նրանք տանում են արաբական ապստամբոթւյան դրոշը։ Լուսանկարը արվել է արաբական թերակղզում:
Հորիզոնական երեք գույները խորհրդանշում են Աբբասյան, Օմայյան և Ֆաթիմյան խալիֆայությունները։ Կարմիր գույնը խորհրդանշում է Հաշիմյանների դինաստիան։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Հաշիմյանները եղել են Մեծ Բրիտանիայի դաշնակիցները։ Պատերազմի ավարտից հետո՝ Հիջազում (Արաբական թերակղզի, Հորդանան), Հորդանանում, ժամանակավորապես նաև Սիրիայում և Իրաքում իշխանության եկան Հաշիմյանները։

Մեծ Սիրիան անկում է ապրել 1920 թվականին՝ գոյություն ունենալով ընդամենը մի քանի ամիս։ 1925 թվականին Հիջազում Հաշիմյանների իշխանությունը տապալվել է Սաուդյանների կողմից։ Իրաքում այն տապալվել է 1958 թվականին՝ պետական հեղաշրջման արդյունքում, իսկ Հորդանանում՝ մինչ օրս պահպանվել է։

Ներկայումս Ակաբայում կա դրոշաձող, որի վրա ծածանվում է արաբական ապստամբության դրոշը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  William Easterly, The White Man’s Burden, (2006) p. 295

Տես նաև
-------

* Պանարաբական գույներ
* Սաուդյան Արաբիայի դրոշ
* Հիջազ
* Պաղեստինի դրոշ
Ֆրանսիական բանակի գեներալի ուսադիրներ
**Ֆրանսիական բանակի գեներալ** (ֆր.՝ général d’armée), պաշտոնական կոչում Ֆրանսիայի զինված ուժերում, որը պաշտոնապես հետևում է Ֆրանսիայի մարշալի կոչմանը, սակայն չի ենթարկվում վերջինիս։

Պատմություն
-----------

Կոչումը սահմանվել է 1939 թվականի հունիսի 6-ին, Ֆրանսիայի Հանրապետության նախագահի հրամանագրով, որը հրապարակվել է *Journal Officiel de la République Française* պարբերականով, ռազմածովային նավատորմի և ավիացիայի նախարարների համատեղ զեկույցից հետո։ Նրանք եկել են այն եզրակացության, որ ավելի բարձր հիերարխիան ավելի հաճախ կապված է եղել այլ երկրներից մեկի հետ, որը հաճախ ունեցել է ավելի քան երկու գեներալի կոչում։ Ըստ անհրաժեշտության` այդ հարցի լուծման համար ստեղծվել է երկու պաշտոն` բանակի գեներալ և կորպուսի գեներալ։ Հրամանագիրը նախատեսում էր նաև, որ դիվիզիոնային գեներալները, որոնք արդեն ղեկավարում էին կորպուսը, կորպուսային գեներալներ էին, իսկ բարձրագույն զինվորական խորհրդի կազմում ընդգրկված գեներալները՝ բանակային գեներալներ։

Ֆրանսիական բանակի առանձնահատկություններ
---------------------------------------

Պաշտոնապես սա բարձրագույն հրամանատարական պաշտոններ զբաղեցնող դիվիզիոն գեներալների «կոչումն ու անվանումն է» (rang et appellation) (բանակի շտաբի պետ (գլխավոր շտաբ), Ֆրանսիայի նախագահի անձնական ռազմական շտաբի պետ, ցամաքային զորքերի շտաբի պետ, ազգային ժանդարմերիայի գլխավոր տնօրենի և այլն)), սակայն զինվորական կոչում չէ։

Տարբերանշանն առանձնանում է ուսադիրների վրայի հինգ աստղերով։

Փարիզի ռազմական շրջանի հրամանատարն իր ուսադիրներին կրում է վեց աստղիկ` անկախ իր ունեցած կոչումից։

Ֆրանսիայի ռազմաօդային ուժերում այն համապատասխանում է ռազմաօդային ուժերի բանակի գեներալի կոչմանը (ֆր.՝ General d’Armee Aerienne), ռազմածովային նավատորմում` ծովակալի կոչմանը (ֆր.՝ Amiral):

Տես նաև
-------

* Գեներալիսիմուս
* Գեներալ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Governement of the French Republic (1939 թ․ հունիսի 6)։ «Decree on designations in the high ranks of the military hierarchy»։ *gallica.bnf.fr* (ֆրանսերեն)։ Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 1
2. ↑  Général de division

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ministère de la Défense «Planche des grades dans l’armée de terre»
* Ministère de la Défense «Les grades de l’armée de terre, les officers généraux»
**Արար (արարված, գործողություն)**, թատերագրական երկի կամ ներկայացման ամբողջական մասը, դեպքերի զարգացման շղթայի համեմատաբար ավարտուն մի օղակը։

Էությունը
---------

Թատրոնում արարները սովորաբար բաժանվում են ընդմիջումներով։ Ժամանակակից թատրոնում 4 կամ 5 արարից բաղկացած դասական պիեսները հաճախ ներկայացվում են միայն մեկ ընդմիջմամբ։ Ըստ դրամայի դասական կառուցվածքի՝ առաջին արարը նվիրվում է դեպքերի հանգուցավորմանը, վերջին արարը՝ հանգուցալուծմանը։ Պիեսի ամբողջ գործողությունը կարող է պարփակվել նաև մեկ արարում, որը կոչվում է պիես մեկ արարով։

Պատմություն
-----------

Դրաման հինգ արարի բաժանելու ավանդույթը գալիս է Հին Հռոմի թատրոնից (Հին Հունաստանի թատրոնում գործողությունը շարունակվել է անընդմեջ)։ Եվրոպական թատրոնն ընդունել է այդ ավանդը, բացի իսպանականից, ուր դրաման բաժանվել է երեք արար-խորնադայի։ Արևելյան մի շարք երկրների դասական թատրոնի պիեսները բաժանվել են տասնյակ արարների։ Դրամայի առանձին արարները կարող են իրենց հերթին բաժանվել դրամատուրգիական ավելի փոքր միավորների՝ պատկեր, տեսարան (տեսիլ), դրվագ։

Անվանումը
---------

«Արար» և «գործողություն» բառերը թեպետ հոմանիշներ են, սակայն պիեսը մասերի բաժանելու դեպքում նախընտրելի է գործածել «արար» բառը, որն ավելի կարճ է և չի շփոթվում այլևայլ կիրառություններ ունեցող «գործողություն» բառի հետ։ Գաբրիել Սունդուկյանն ու Հակոբ Պարոնյանն օգտագործել են «արարված» բառը, իսկ Լևոն Շանթը՝ «արար»։

Տես նաև
-------

* Պիես
* Պատկեր
* Տեսարան
* Դրվագ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Լևոն Հախվերդյան, «Թատերագիտական բառարան», Երևան, «Հայաստան», 1986 թ. էջ 19։

Աղբյուրներ
----------

* Լևոն Հախվերդյան, «Թատերագիտական բառարան», Երևան, «Հայաստան», 1986 թ. 208 էջ։

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Կրուգոսվետ · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Մեծ սովետական (1 հրտ.) · Ռիմանի երաժշտական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4141720-3 |

 |
**Ֆրիդենբուրգ** (աֆրիկաանս՝  և անգլ.՝ Vredenburg), քաղաք Հարավաֆրիկյան Հանրապետության հարավ-արևմուտքում՝ Արևմտյան Կապ նահանգի տարածքում։ Ընդգրկված է Ուեսթ Քոսթ շրջանի կազմում, Սալդանիա Բեյ տեղական համայնքի վարչական կենտրոնն է։

Պատմություն
-----------

Ժամանակակից քաղաքի տեղում բնակավայրը հիմնադրվել է 1883 թվականին (այլ տվյալներով՝ 1875 թվականին)։ 1932 թվականին Ֆրիդենբերգն ստացել է մունիցիպալիտետի կարգավիճակ։

Աշխարհագրական դիրք
------------------

Քաղաքը գտնվում է նահանգի արևմտյան մասում՝ Ատլանտյան օվկիանոսի ափին, Սալդանիա Բեյ ծովածոցից հյուսիս, նահանգի վարչական կենտրոն Քեյփթաունից մոտավորապես 117 կմ (ուղիղ գծով) դեպի հյուսիս-արևմուտք։ Ծովի մակարդակից բացարձակ բարձրությունը 252 մետր է։

Կլիմա
-----

Քաղաքի կլիման մերձարևադարձային-միջերկրածովյան է։ Միջին տարեկան տեղումների քանակը կազմում է 239 մմ։ Առավելագույն տեղումների քանակը լինում է ապրիլից հոկտեմբեր ընկած ժամանակահատվածում։ Օդի միջին առավելագույն ջերմաստիճանը տատանվում է 16,5 °C-ից (հուլիսին) մինչև 25,6 °C (փետրվարին)։ Տարվա ամենացուրտ ամիսը հուլիսն է։ Միջին նվազագույն գիշերային ջերմաստիճանն այդ ամսվա ընթացքում 8 °C է։

Բնակչություն
------------

2001 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալներով՝ բնակչությունը կազմել է 5864 մարդ, որոնցից տղամարդիկ կազմել են 49,6 %, կանայք՝ 50,4 %: Ռասայական առումով գունամորթները եղել է քաղաքի բնակչության 63,25 %-ը, սպիտակամորթները՝ 18,73 %, նեգրոիդները՝ 17,4 %, ասիացիները (այդ թվում՝ հնդիկներ)՝ 0,61 %։ Քաղաքացիների շրջանում առավել տարածված լեզուներն են եղել աֆրիկաանսը (79,71 %), կոսան (14,11 %), անգլերենը (3,77 %) և սեսոտոն (1,38 %)։

2011 թվականի պաշտոնական մարդահամարի ընթացքում ստացված տվյալների համաձայն՝ Ֆրիդենբուրգում բնակվել է 38 382 մարդ, որոնցից տղամարդիկ կազմել են 50,42 %, կանայք՝ 49,58 %: Ռասայական առումով, գունամորթները կազմել են քաղաքի բնակչության 55,75 %-ը, նեգրոիդները՝ 28,73 %, սպիտակամորթները՝ 13,81 %, ասիացիները (այդ թվում՝ հնդիկներ)՝ 0,65 %, այլ ցեղերի ներկայացուցիչները՝ 1,06 %։ Քաղաքի բնակիչների շրջանում առավել տարածված լեզուներն են եղել աֆրիկաանսը (68,68 %), կոսան (19,31 %), անգլերենը (4,98 %), սեսոտոն (1,66 %) և թսվանան (0,92 %)։

Տրանսպորտ
---------

Քաղաքով անցնում են R399 և R45 տարածաշրջանային մայրուղիները։ Քաղաքում գործում է երկաթուղային կայարան։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Южно-Африканская Республика. Справочная карта (масштаб 1:2 500 000). — ГУКГ, 1980.
2. ↑  *Raper, R.E.* Dictionary of Southern African Place Names. — HSRC.
3. ↑  «Vredenburg, South Africa Page» (անգլերեն)։ Fallingrain Global Gazetteer։ Վերցված է 2017 թ․ մայիսի 17
4. ↑  «Vredenburg climate» (անգլերեն)։ South Africa Explorer։ Վերցված է 2017 թ․ մայիսի 18
5. ↑  «Vredenburg» (անգլերեն)։ Census 2001։ Վերցված է 2017 թ․ մայիսի 18
6. ↑  «Vredenburg» (անգլերեն)։ Census 2011։ Վերցված է 2017 թ․ մայիսի 18

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1159593426 · LCCN: no2003088130 · VIAF: 135215938 · WorldCat VIAF: 135215938 |

 |
**Արիֆ Իմրան օղլի Բաբաև** (ադրբ.՝ Arif İmran oğlu Babayev, փետրվարի 20, 1938(1938-02-20), Sarıhacılı, Աղդամի շրջան (Ադրբեջանական ԽՍՀ), Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ադրբեջանցի խանենդե, Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1989), պրոֆեսոր (1996), Ադրբեջանի ազգային կոնսերվատորիայի «Մուղամ» բաժնի վարիչ;

Կենսագրություն
--------------

Արիֆ Բաբաևը ծնվել է 1938 թվականի փետրվարի 20-ին Աղդամի մոտ գտնվող Սարիհաջիլի գյուղում։ 1962 թվականին ավարտել է Ադրբեջանի պետական մշակույթի և արվեստի ինստիտուտը։ Աշխատել է 1963-1966 թվականներին Ադրբեջանի պետական ֆիլհարմոնիայում, իսկ 1966 թվականին ՛Ադրբեջանի պետական օպերայի և բալետի թատրոնում։ 1982 թվականին սկսեց աշխատել Բյուլ-բյուլի անվան երաժշտական դպրոցում որպես մուղամի ուսուցիչ։ Ավելի ուշ, 1984 թվականին նա ընդունվել է Բաքվի երաժշտական ակադեմիա, որպես մուղամի ուսուցիչ։ 1990 թվականին երաժշտության պատմության մեջ առաջին անգամ նրան շնորհվել է մուղամի պրոֆեսորի կոչում։

Ժողովրդական արտիստ Արիֆ Բաբաևը ներկայումս Ադրբեջանի ազգային կոնսերվատորիայի «Մուղամ» բաժնի ղեկավարն է։ Նա նաև Ադրբեջանի Խազար համալսարանի ուսուցիչ է։

Արիֆ Բաբաևի երգացանկում հատուկ տեղ են զբաղեցնում «Սեգյահ», «Արազբարի», «Կատար», «Ղարաբաղյան շիքյաստե», «Շուռ» և այլ մուղամներ։

Կոչումներ և պարգևներ
--------------------

* Ադրբեջանական ԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1978),
* Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1989),
* «Փառքի» շքանշան (1998),
* «Պատվի» շքանշան (2018),
* «Անկախության» շքանշան (2008);

Արտաքին հղումներ
----------------

* Առիֆ Բաբաև
* Առիֆ Բաբաև
* Առիֆ Բաբաև և Հաբիլ Ալիև
* «Շուռ» մուղամ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ариф Бабаев - народный артист, ханэндэ(չաշխատող հղում)
2. ↑  Бабаев Ариф Имран оглы
3. ↑  Поет Ариф Бабаев. Песни И Мугамы Азербайджана

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | MusicBrainz |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | SUDOC: 143125028 · VIAF: 945154381136330292797 · WorldCat VIAF: 945154381136330292797 |

 |
**«Արծաթե բանալին»** (անգլ.՝ The Silver Key), ամերիկացի գրող Հովարդ Ֆիլիպս Լավքրաֆտի կարճ պատմությունը։ Հավորդ Ֆիլպսը գրեց այդ պատմությունը 1926 թվականին և ընդգրկված է «Երազների շրջափուլի» մեջ։ Սկզբում պատմությունը հրատարակվել է *Weird Tales* ամսագրի հունվարյան հրատարակությունում 1929 թվականին։ «Արծաթե բանալին» «Անտեսանելի Կադաթի լուսնոտության փնտրտուքը» պատմության շարունակությունն է։

Պատմության մեջ և իր շարունակությունում որպես Պրոտագոնիստ Լավքրաֆտը օգտագործում է Ռենդոլֆ Քարթերին։

Ոգեշնչություն
-------------

Պատմությունը գրելու համար մեծ ազդեցություն է ունեցել Լավքրաֆտի այցելությունը Ֆոսթեր, որտեղ բնակվում էին մայրական կողմից նախնիները։ Բինիջ Կորի կերպարը առաջացել է Էմմա Կորի Ֆիլիփս, որը Լավքրաֆտի բարեկամներից մեկն է և Բենիջի Փլեյսի՝ ֆերմերի անունների միաձուլումից․ այդ ֆերմերն ապրում էր նրանց տան դիմաց։

Քննադատություն
--------------

*Weird Tales* պարբերականի խմբագիր Ֆարնսվոտ Ռայթը սկզբում մերժեց պատմությունը, երբ հեղինակն այն խմբագրություն բերեց 1927 թվականի կեսերին։ Սակայն մի տարի անց *Weird Tales* խմբագիր Ֆարնսվոտ Ռայթը խնդրեց կարդալ պատմությունը և տպագրեց այն։ Շուտով ամսագրի խմբագիրը հայտնեց Լագքրատին, որ կարդացողները չհավանեցին «Արծաթե բանալին» պատմվածքը։

Արտաքին հղումներ
----------------

* S. T. Joshi and David Schultz, *An H. P. Lovecraft Encyclopedia*.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Joshi and Schultz, pp. 244—245.
2. ↑  Joshi and Schultz, p. 245.
**Արծիվ Վասպուրականի** տպարանը հիմնադրվել է 1858 թվականին Վանում` Մկրտիչ վրդ. Խրիմյանի ջանքերով։

Պատմություն
-----------

Մկրտիչ Խրիմյանը Կ.Պոլսում հիմնած իր տպարանում 1855-1856 թվականներին «Արծուի Վասպուրական» ամսագրի մի քանի համար հրատարակելուց հետո, տպարանի պարագաներով վերադառնում է իր հայրենի քաղաք` Վան, ուր Վարագավանքին կից 1858 թվականին հիմնում է համեստ մի տպարան, որտեղ և շարունակում է հրատարակել վերը նշված պարբերականը։ Հաջորդ տարիներին տպարանում լույս են տեսնում մի քանի գրքույկներ, որոնց թվում է վանեցի գրող Տիգրան Ամիրճանյանի «Ողբերգութիւնքը» (1862 թ.):
Այնուհետև Մկրտիչ Խրիմյանը 1863 թվականին իր տպարանով փոխադրվում է Մուշ։ Այստեղ Գարեգին Սրվանձտյանի խմբագրությամբ տպագրվում է «Արծուիկ Տարօնոյ» պարբերականը (1863-1865 թթ.):

Գործունեություն
---------------

1870 - ական թվականներին այս տպարանը նորից փոխադրվում է Վարագ, որտեղ վերականգնվում է «Արծուի Վասպուրական» ամսագրի հրատարակությունը` Խրիմյանի աշակերտ Մ. Անանյանի խմբագրությամբ։ 1884 թվականին թուրքական իշխանությունները բռնագրավում են տպարանը և Վարագավանքից փոխադրում Վան` թուրքական մի թերթ տպագրելու համար։ Չնայած դրան, հայ տպագրությունը, ընդհատումներով, Վանում շարունակվել է մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմը։ Այստեղ տպագրվել են մի քանի պարբերականներ, որոնց թվում է «Վան-Տոսպ» հանդեսը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ռաֆայել Իշխանյան (1981). Հայ գիրքը։ 1512-1920. Երևան։ ՀՍՍՀ ԳԱ. էջեր 154.

Աղբյուրներ
----------

1.
**Ռամազան Շամիլովիչ Իսաև** (ռուս.՝ Рамазан Шамилович Исаев, հունվարի 17, 1998(1998-01-17), Մախաչկալա, Ռուսաստան), ռուս ֆուտբոլիստ, բելառուսական «Նաֆտան» ակումբի հարձակվող։

Կարիերա
-------

### Ակումբային կարիերա

Նա իր պրոֆեսիոնալ նորամուտը նշել է Ռուսաստանի ֆուտբոլի ազգային լիգայի «Տորպեդո Արմավիր» ակումբում 2015 թվականի հուլիսի 12-ին Սանկտ Պետերբուրգի «Զենիթ-2» ակումբի դեմ խաղում։

2016-2017 թվականների առաջին կեսն անցկացրել է «Ռադնիչկի Նիշ» ակումբում։ Նա 2 հանդիպում է անցկացրել «Ռադնիչկիի» կազմում Սերբիայի Սուպերլիգայում։

2019 թվականի դեկտեմբերի 9-ին «Արարատ Երևանը» հայտարարել է «Երևան» ակումբից Իսաևի հետ պայմանագիր կնքելու մասին մինչև 2021 թվականի հունիսը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Transfermarkt.com(բազմ․) — 2000.
2. ↑  «Game report by FNL»։ Russian Football National League։ 12 July 2015
3. ↑  Ֆուտբոլիստի էջը *soccerway.com* կայքում(անգլ.)
4. ↑  «Ձմռան առաջին համալրումը‼»։ *facebook.com* (Armenian)։ FC Ararat Yerevan Facebook։ 9 December 2019։ Վերցված է 10 December 2019

Արտաքին հղումներ
----------------

* Player page on the FNL website
* Ֆուտբոլիստի էջը *FootballFacts.ru* կայքում

Արտաքին հղումներ
----------------
**Արմեն Լիլոյան**, (հունիսի 24, 1971, Երևան, Հայաստան), Հայաստանի արտաքին գործերի նախարարության Եվրոպայի վարչության խորհրդական։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1971 թվականի հունիսի 24-ին, Երևանում։ Ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի արևելագիտության ֆակուլտետը։ Ուսանել է Լոնդոնի դիվանագիտական ակադեմիայում՝ ստանալով մագիստրոսի կոչում։ Նա Հայաստանի Արտաքին գործերի նախարարության համակարգում է 1995 թվականից։ Տարբեր պաշտոններ է զբաղեցրել նույն կառույցի Եվրոպայի վարչությունում, իսկ 1998-2002 թվականներին աշխատել է Մեծ Բրիտանիայում Հայաստանի դեսպանությունում։ 2002 թվականին վարում էր Հայաստանի Արտաքին գործերի նախարարությունում Եվրամիության բաժնի վարիչի պաշտոնը։

Պարգևներ և կոչումներ
--------------------

* Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ դեսպանորդ և լիազոր նախարար (2012)։

Գրականություն
-------------

* Ալբերտ Փարսադանյան, «Գիտելիքների շտեմարան», 4-րդ հատոր, էջ 185

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Դիվանագիտական աստիճան շնորհելու մասին

Արտաքին հղումներ
----------------

* LILOYAN WAS APPOINTED CONSUL
* ГЕНЕРАЛЬНЫМ КОНСУЛОМ РА В ЛОС-АНДЖЕЛЕСЕ НАЗНАЧЕН АРМЕН ЛИЛОЯН (portal 2)
**Արյունոտ Մերի** (անգլ.՝ Bloody Mary), անգլիական հայտնի ավանդազրույց, ըստ որի եթե մութ սենյակում հայելու առաջ երեք անգամ արտասանեն՝ *«Արյունոտ Մերի»* անունը, ապա կհայտնվի նրա ուրվականը։
Ըստ ավանդության *Արյունոտ Մերիի* մասին առասպելները վերագրում են ոչ միայն ուրվականների, այլև վհուկների մասին պատմող առասպելներին։

Անվան տարատեսակներ
------------------

Չնայած նրան, որ *«Արյունոտ Մերի»* անունը տարածված է անգլերեն լեզվում և ծանոթ է յուրաքանչյուր մարդու, ով տիրապետում է անգլերեն լեզվին, այդ վհուկն ունի տարբեր անուններ։ Տարբեր աղբյուրներում կարելի է հանդիպել հետևյալ անունները՝ *Արյունոտ Ոսկորներ, Դժոխքային Մերի, Մերի Ուորտ, Մերի Ուորտինգտոն, Մերի Ուոլես, Մերի Լյու, Մերի Ջեյն, Սալլի, Կետտի, Ագնես, Սև Ագնես, Մադամ Սվարտ* (Svart(e) սկանդինավյան լեզուներում ունի «սև» նշանակությունը)։ Ուշագրավ է, որ այդ անվանումներից շատերը հանդիսանում են հայտնի բրիտանական ազգանուններ։

Մարիա թագուհի

Ավանդազրույցի ակունքները
------------------------

Ըստ ավանդության, Արյունոտ Մերիին կապում են Անգլիայի թագուհի Մարիայի հետ, որը նույնպես ունեցել է *Արյունոտ Մարիա* կամ *Արյունոտ Մերի* կեղծանունը, իր դաժան վարվելակերպի պատճառով։
Իր կառավարման ընթացքում Մարիան մի քանի անգամ վիժել է և ունեցել է կեղծ հղիություններ։ Դա էր պատճառը, որ որոշ անգլիացի բանահավաքներ եկել են այն եզրակացության, որ *«Արյունոտ Մերիի»* և նրա երեխաներ առևանգելու «սովորությունը» մարմնավորում է թագուհուն, որը երեխաների կորուստից խելագարվել է։

Բացի սարսափի դեր կատարելը, Մերիի մասին ավանդությունը հաճախ սիրելիին գտնելու անգլիական գուշակությունների մաս է կազմում, որը մեծ մասամբ կատարվում է Հելոուինի ժամանակ։ Համաձայն ավանդության, երիտասարդ աղջիկները մութ տանը պետք է շրջված բարձրանան սանդուղքով և մոմը պտտեցնեն հայելու առաջ։ Այնուհետև նրանք պետք է փորձեն հայելու մեջ տեսնել իրենց փեսացուին։ Բայց հնարավոր էր, որ աղջիկը հայելու մեջ կմախք տեսներ, ինչը կնշանակեր, որ նա պիտի մահանար մինչև հարսանիք։

Տես նաև
-------

* Արյունոտ Մերի - հատված Գերբնական հեռուստասերիալից

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ellis Bill Lucifer Ascending: The Occult in Folklore and Popular Culture. — University of Kentucky Press, 2004. — ISBN 0-8131-2289-9.
2. ↑  Urban Legends Reference Pages: Bloody Mary. Snopes. Архивировано из первоисточника 20 мая 2012.
3. ↑  Bloody Mary, Mary Worth and other variants of a modern legend. MythologyWeb
4. ↑  Bloody Mary. Obiwan's UFO-Free Paranormal Page.
5. ↑  Hutton Ronald Stations of the Sun: A History of the Ritual Year in Britain. — Oxford University Press, 2001. — ISBN 0-19-285448-8.

Արտաքին հղումներ
----------------

* The Face in the Mirror is an article with information about the various Bloody Mary ghost legends.
* Myths Over Miami Archived 2013-11-03 at the Wayback Machine. — The supernatural Bloody Mary and related legends among homelessnesschildren in south Florida.
* Bloody Mary FAQ at ufofreeparanormal.com Archived 2012-03-08 at the Wayback Machine.
**Արշալույս Աղայան** (նոյեմբերի 15, 1945(1945-11-15), Իրան), իրանահայ նկարիչ։

Կենսագրություն
--------------

Արշալույս Աղայանը ծնվել է 1945 թվականին Իրանի Ալիգուդարզ նահանգի Ֆարջաբադ գյուղում։ Սովորել է Թեհրանի «Արարատ» հայկական դպրոցում, 1970 թվականին ավարտել է Քյամալոլմոլք արվեստի ուսումնարանը։ Այնուհետև նկարչություն է դասավանդել Թեհրանի մի քանի դպրոցներում։ 1973 թվականին ընտանիքով տեղափոխվել են Հայաստան։ 1978 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի գեղանկարչության բաժինը։

Հայաստանում համագործակցում է Հայաստանի նկարիչների միության հետ։ Աղայանի գործերի հիմնական թեմաներն են պատմական կարևոր իրադարձությունները, հայ ժողովրդի բարքերը, ավանդույթները, կենցաղը։

Ցուցահանդեսներ
--------------

Աղայանի առաջին ցուցահանդեսը տեղի է ունեցել Թեհրանի «Աբովյան» հայկական միությունում, որի հիմնադիրներից է եղել նաև Աղայանը։ 1968-1972 թվականներին Իրանում մասնակցել է մի շարք ցուցահանդեսների, Թեհրանում բացել իր անհատական ցուցահանդեսը։ 1980 թվականին իր անհատական գործերը ներկայացրել է Հայաստանի ժուռնալիստների տանը։  

1992 թվականին Լոս Անջելեսում, Իրանահայ միության նախաձեռնությամբ, կազմակերվել է Աղայանի գործերի ցուցահանդես-վաճառք։

Գրականություն
-------------

* Արմինե (Արմինե Մելիք-Իսրայելյան), Գեղանկարիչ Արշալույս Աղայան. 400-ամյա վկան, Երևան ։ Ասողիկ, 2008, 978-9939-50-061-4։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Իրանահայոց հանրագիտարան։ Կազմող` Ժանետ Տ. Լազարյան։ Երևան, «ՎՄՎ-Պրինտ, 2012։
2. ↑  Արմինե (2008)։ *Գեղանկարիչ Արշալույս Աղայան. 400-ամյա վկան*։ Երևան: Ասողիկ։ ISBN 9789939500614
3. ↑  «Լույս է տեսել «Գեղանկարիչ Արշալույս Աղայան. 400-ամյա վկանե աշխատությունը»։ *Արմենպրես*։ Վերցված է 2018 թ․ հունվարի 4
**Արշակ Մկրտչյան** (1880, Կտրած քար, Արճեշ, Վանի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն), հայ բժիշկ։

Կենսագրություն
--------------

Արշակ Մկրտչյանը ծնվել է մոտ 1880 թվականին, Վանի նահանգի Արճեշի գավառակի Կտրած քար գյուղում։ Ունեցել է եղբայրներ՝ Մանուկ (եղել է Կտրած քար գյուղի ռեսը, 1915 թվականին մահացել է բնական մահով), Իսրայել, Պապեր և քույրեր՝ Քիշմիշ, Դիլբար։ Բարձրագույն բժշկական կրթություն է ստացել։ Վանի նահանգի Բերկրիի գավառակի կենտրոն Բերկրի քաղաքում բժիշկ է աշխատել։

Եղել է անվանի և բազմահմուտ բժիշկ։ Նրան հիվանդի մոտ տարել են միայն կառքով և վճարել միայն ոսկեդրամով։ Եղել է ամուսնացած և ունեցել Երվանդ (ծնված 1906) և Սմբատ (ծնված 1908) որդիներին։

1915 թվականին Մեծ Եղեռնի ժամանակ ընտանիքի անդամները միմյանց կորցրել են։

Ժառանգներ
---------

Երվանդն ու Սմբատը գաղթականների քարավանով հասել են Ալեքսանդրապոլ և այնտեղ կորցրել միմյանց։ Սմբատը տեղավորվել է Ալեքսանդրապոլի ամերիկյան որբանոցում։ Նա հետագայում ոչինչ չի իմացել եղբոր ու ծնողների ճակատագրի մասին, ուստի ենթադրել է, որ վերջիններս զոհվել են, այլապես ինչ-որ կերպ կգտնեին միմյանց։ Սմբատը Լենինականում (Ալեքսանդրապոլ) միջնակարգ կրթությունն ավարտելուց հետո Երևան է տեղափոխվել։

Բժշկի թոռները՝ Երվանդ և Սոնա Սմբատի Մկրտչյանները 2008 թվականի դրությամբ ապրել են Երևանում։

Բժշկի Դիլբար քույրը և նրա ընտանիքն ապրում են Հայաստանի Կոտայքի մարզի կենտրոն Հրազդան քաղաքի Կոճոր թաղամասում։

Աղբյուր
-------

Հարություն Մինասյան, Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայի Հանրապետությունում բռնաճնշումների և ցեղասպանության ենթարկված հայ բժիշկներ, Երևան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։

Գրականություն
-------------

* Թոռների՝ Երվանդ և Սոնա Սմբատի Մկրտչյանների հայտնած տեղեկությունը, 20-12-2008 թ.։
Վատիկանի տոնածառ Ծննդյան տոն 2007
**Վատիկանի տոնածառ**, եղևնի, կոչվում է նաև Սուրբ Պետրոսի հրապարակի Ծննդյան տոնածառ։ Կանգնեցված է Սուրբ Պետրոսի հրապարարակում անմիջապես Սուրբ Պետրոսի բազիլիկի դիմաց՝ ամեն տարի զարդարվելով Ծննդյան տոների արձակուրդների օրերին։ Տոնածառը իր բնական մեծությամբ հրապարակում տեղադրելու ավանդույթը սկզբնավորվել է 1982 թվականին Պապ Ջոն Պաուլի հորդորով, երբ Լեհաստանում ծնված Պապը Հյուսիսային Եվրոպայի խորհրդանիշը դարձեց Ծննդյան տոների ոգին։ Ավանդույթի համաձայն՝ Տոնածառը զարդարելը սկսվել է հյուսիսային Եվրոպայում և Հոլանդիայում։ Սկզբում ծառը ուղարկվել է Իտալիայից, հետո Ծննդյան ծառը Պապին ուղարկելը դարձել է պատիվ և Վատիկանը ծառեր է ստացել եվրոպական տարբեր երկրներից կամ շրջաններից։

Ծննդյան տոնածառը կանգնեցվում է Սուրբ Պետրոսի հրապարակի կենտրոնում այնտեղ գտնվող 17 ֆիգուրների հետ միասին, որոնցից 9-ը յուրահատուկ ցուցանմուշներ են՝ նվիրաբերված 1842 թվականին Սուրբ Վինսենթ Պալլոտտիի կողմից հռոմեական եկեղեցուն և մյուս 8 ցուցանմուշները ավելացվել են տարիների ընթացքում։ 2006 թվականին իտալական նահանգ Տրենտինոյի և Տեսերոյի գյուղական ավագանու կողմից տրամադրվել է 13 փայտյա ֆիգուրներ և կենդանիներ, ինչպես նաև առօրյա կյանքի հետ կապված կենցաղային իրեր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Christmas. A tree grows is St. Peter's Square Angeelica Marin(giobaipost=|December 19, 2009 Retrieved 2009-12-23
2. ↑  PEFC Certifiled Christmas Tree to Light St. Peter's Square PEFC international 2009.12.10. Retrieved 2009.12.21.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նորակերտ

**Նորակերտ** (այժմ կոչվում է՝ ադրբ.՝ Nürgüt - **Նյուրգյուտ** կամ **Նիրգուտ**), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Որդուարի շրջանում։

Նորակերտի կամ Նոր Գիուտի թարգմանչաց վանք
----------------------------------------

Ժամանակը՝ անհայտ։- Տեղը՝ գյուղի կենտրոնական մասում։- Ճարտարապետը՝ անհայտ։- Պատվիրատուն, մեկենասը՝ անհայտ։ Հորինվածքը՝ քառամույթ եռանավ բազիլիկա։- Շինանյութը՝ սրբատաշ և կիսամշակ բազալտ։ Վերանորոգումներ՝ XVII դ.։- Մուտքը՝ արևմտյան ճակատում։- Աբսիդը՝ կիսաշրջանաձև։- Մույթերը՝ քառակուսի։- Ավանդատները՝ մեկ զույգ։ Արձանագրություններ՝ ինտերյերում։- Որմնանկարներ՝ չունի։-

Պատկերաքանդակներ՝ չունի։- Զարդաքանդակներ՝ չունի։- Շրջակայքում՝ եկեղեցու արևմտյան ճակատի առջև նկատվում են ավերված շինությունների և պարսպի հետքեր։- Վիճակը՝ կանգուն, քանդված է հյուսիսային ավանդատան եկեղեցու ծածկի առանձին հատվածները, ունի ճաքեր։

Նորակերտի կամ Նոր Գիուտի գերեզմանատուն
--------------------------------------

Ժամանակը՝ XII-XVIII դդ.։- Տեղը՝ գյուղի հարավարևելյան մասում. Նորակերտ մտնող ճանապարհի ձախ կողմում։- Տապանաքարերի թիվը՝ 100-110։- Տապանաքարերի տեսակը՝ հարթ, խոյաձև, խաչքարեր։- Արձանագիր տապանաքարերի թիվը՝ 7։- Վիճակը՝ տապանաքարերի մեծ մասը կիսով չափ թաղված է հողի մեջ։ Մի շարք տապանաքարեր ու խոյաքանդակներ տեղահան են արված, կոտրատված։ Արձանագրությունները քայքայված ու եղծված են։

Նորակերտի կամ Նոր Գիուտի բերդ
-----------------------------

Ժամանակը՝ XIV-XV դդ.։- Տեղը՝ գյուղի հյուսիսարևելյան կողմում-բրգաձև լեռան վրա։- Շինանյութը՝ կիսամշակ և անմշակ լեռնային քար։- Վերակառուցումներ՝ անհայտ։- Միջնաբերդ՝ չունի։- Պարիսպները՝ քայքայված։- Ավերակները՝ գտնվում են լեռան բարձունքում և փեշերին՝ պարիսպներից ներս։- Վիճակը՝ ավերակ, քայքայված։

Տես նաև
-------

1. Թարգմանչաց վանք (Նորակերտ)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Արգամ Այվազյան - Նախիջևանի ԻՍՍՀ հայկական հուշարձանները»։ *armenianhouse.org*։ Վերցված է 2016 թ․ փետրվարի 1

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Օրդուբադի շրջան |
| --- |
|  |
| Վարչական կենտրոն՝ **Օրդուբադ** |
|  |
| 
* Աղբի
* Անապատ
* Տանակերտ
* Վերին Հանդամեջ
* Վերին Ագուլիս
* Ներքին Ազա
* Վերին Ազա
* Բաշդիզա
* Դիսար
* Բոհրուտ
* Բղև
* Բիստ
* Չապաևկա
* Ցղնա
* Դէր
* Դաստակ
* Տրունիս
* Դիզա
* Դուգլին
* Դուգլինդիզա
* Ողոհի
* Գանձակ
* Գիլանչայ
* Քաղաքիկ
* Քալանթարդիզա
* Քոթամ
* Մազրա
* Մեսրոպավան
* Նորակերտ
* Նունիս
* Փառակա
* Փառակաչայ
* Բազմառի
* Կորուխլար
* Կոշադիզա
* Սմբատան Դիզա
* Շահրիար
* Տևի
* Ունուս
* Ստուպի
* Վաղավեր
* Վանանդ
* Խողվանի
* Խուրս
* Վերին Հանդամեջ
* (Ներքին) **Ագուլիս**

 | Որդուարի շրջանը Ադրբեջանի քարտեզին |
|  |
| Լքված | 
* Ազատ
* Բերդակ
* Գիրան
* Ըզնմեր
* Ովդու
* Ռամիս
* Ազայի երկաթգծի կայարանի ավան
* Գեղերեցիկ
* Գիլանևայ
* Գիլնեակ
* Մցգուն
* Նավիշ
* Շրջու (Սրջու)
* Սալ
* Վարակերտ
* Քոթամի երկաթգծի կայարանի ավան
* Օրդուբադի երկաթգծի կայարանի ավան

 |
|  |
| Պորտալ:Ադրբեջան |

 |
**Ասեն Իվանով Բոսև** (բուլղար․՝ Асен Иванов Босев, նոյեմբերի 22, 1913(1913-11-22) - ապրիլի 24, 1997(1997-04-24), Սոֆիա, Բուլղարիա), բուլղար արձակագիր և բանաստեղծ, լրագրող, թարգմանիչ։ Երեխաների և պատանիների համար մի շարք գրքերի հեղինակ։

Բուլղարիայի Ժողովրդական Հանրապետության մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1965), Բուլղարիայի մշակույթի ժողովրդական գործիչ (1972)։ Դիմիտրովյան մրցանակի դափնեկիր (1950)։

Կենսագրություն
--------------

Ասեն Բոսևը ծնվել է 1913 թվականի նոյեմբերի 22-ին Ռուսկա Բելա գյուղում, Վրացայի մարզ։ Սովորել է հարազատ գյուղում և Բերկովիցա քաղաքացի մանկավարժական ուսումնարանում։ Որոշ ժամանակ դասավանդել է, որից հետո տեղափոխվել է Սոֆիա։ Դիվանագիտություն է սովորել Ազատ համալսարանում (այժմ՝ Ազգային և համաշխարհային տնտեսության համալսարան) և իրավունք է սովորել Սոֆիայի համալսարանում։ Որպես լրագրող համագործակցել է «Заря», «Росица», «Детски глас» հրատարակչությունների հետ։ Հոդվածներ է հրապարակել «Светулка», «Детска радост» և այլ հրատարակչություններում։

ԲԿԿ անդամ։ 1941 թվականին ձերբակալվել է և բանտարկվել Քսանթիի «Еникьой» համակենտրոնացման ճամբարում՝ բուլղարների կողմից օկուպացված Հունաստանի տարածքում։ Ազատ է արձակվել 1944 թվականին։

«Септемврийче» թերթի խմբագիրն ու հիմնադիրներից մեկն է (1945-1952)։ 1953-1955 թվականներին եղել է Մոսկվայում Բուլղարիայի դեսպանության մշակույթի խորհրդական։

1961-1965 թվականներին եղել է «Стършел» թերթի խմբագիր։ Բուլղարիայի գրողների միության անդամ։

Սոֆիայի երեխաների և պատանիների համար արվեստի և գրականության տան ստեղծման նախաձեռնողն ու նրա առաջին տնօրենն է։ ՅՈՒՆԵՍԿՈ-ի կոմիտեի երեխաների գրքերի միջազգային խորհրդի բուլղարական բաժանմունքի հիմնադիրներից մեկն ու առաջին նախագահն է։

1986 թվականին արժանացել է Հ. Ք. Անդերսենի անվան մրցանակին և ընգրկվել Անդերսենի պատվավոր ցանկի մեջ։

Ասեն Բոսևը մահացել է 1997 թվականի ապրիլի 24-ին Սոֆիայում՝ 83 տարեկան հասակում։

Ընտրյալ երկեր
-------------

* «Млад юнак-здравеняк» (1948)
* «Не правете като тях, да не станете за смях» (1953)
* «Чудо нечувано» (1959)
* «Шейничка с парашут» (1964)
* «Хитър Петърчо» (1970)
* «Книжко моя, сладкодумна» (1970)
* «Една торбичка смешки» (1976)
* «От все сърце» (1988)
* «Гатанки, премятанки и занималки» (1996)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Валентина Минчева, „В Нови пазар връчват наградата „Калина Малина", сайт на СБЖ, 11 октомври 2013 г.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ասեն Իվանով Բոսև
* The Hans Christian Andersen Awards Nominees (1986)
* От и за Асен Босев в Националния каталог на академичните библиотеки в страната НАБИС

Աղբյուրներ
----------

* *Речник на българската литература*, т. 1 (А-Д). Институт за литература на БАН, Издателство на Българската академия на науките, София, 1976 г.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 1095139495 · ISNI: 0000000055602720 · LCCN: n80110084 · NKC: xx0002346 · NTA: 070345988 · SUDOC: 143129694 · VIAF: 3779460 · WorldCat VIAF: 3779460 |

 |

 |