recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Մոնտեվիդեո**, 43 հարկ, 139.5 մետր բարձրություն ունեցող բնակելի երկնաքեր՝ նիդերլանդական Ռոտերդամ քաղաքում՝ *Նյովե Մաաս* (*Nieuwe Maas*) գետի ափին։

Հակիրճ տեղեկություն
-------------------

Շենքի տանիքին տեղադրված է Մոնտեվիդեոյի համառոտագրություն-լոգոն՝ "M" տառը՝ հսկա չափերով, որի շնորհիվ աշտարակաձև կառույցի բարձրությունը հասել է 152.3 մետրի։ Լոգոն այնպես է նախագծված, որ նմանվի հսկա հողմացույցի։ Ճարտարապետական *Mecanoo* ֆիրմայի պատրաստած նախագծերով կառուցված աշտարակաձև շինության պաշտոնական, հանդիսավոր բացումը տեղի է ունեցել 2005 թվականի դեկտեմբերի 19-ին։ Շենքում կան 192 բնակարան, 6050 քառակուսի մետր ընդհանուր մակերեսով գրասենյակային և 1933 քառակուսի մետր մակերեսով առևտրային տարածքներ։ Շենքը, որ Մոնտեվիդեո է անվանակոչվել ի պատիվ Ուրուգվայի մայրաքաղաքի, Նիդերլանդներում իր բարձրությամբ երկրորդն է։

Պարգևներ
--------

2006 թվականին երկնաքերն արժանացել է International Highrise Award մրցանակի։ Շենքը պարգևատրվել է նաև Dedallo Minosse Prize մրցանակով և երրորդ տեղն է զբաղեցրել 2005 թվականին անցկացված Emporis Skyscraper Award մրցույթի ընտրական փուլում։

Պատկերասրահ
-----------

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| Մոնտեվիդեոն` «Հոթել Նյու Յորքից» այն կողմ 

 |
| Մոնտեվիդեոն` «Հոթել Նյու Յորքից» այն կողմ 

  |

|  |
| --- |
| Մոնտեվիդեո երկնաքերը

 |
| Մոնտեվիդեո երկնաքերը

  |

|  |
| --- |
| Մոնտեվիդեոյի աշտարակը և Համաշխարհային նավահանգստային կենտրոնը 

 |
| Մոնտեվիդեոյի աշտարակը և Համաշխարհային նավահանգստային կենտրոնը 

  |

 |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  "Montevideo Rotterdam, Netherlands". Mecanoo architecten b.v. Արխիվացված է the original 2012 թ․ հունվարի 1-ին. Retrieved 2012 թ․ հուլիսի 20. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  "International Highrise Award". Արխիվացված է the original 2007 թ․ սեպտեմբերի 29-ին. Retrieved 2007 թ․ հուլիսի 25.
3. ↑  "Emporis Skyscraper Award 2005". *Emporis*. Արխիվացված է the original 2011 թ․ սեպտեմբերի 30-ին. Retrieved 2012 թ․ հուլիսի 20. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Մոնտեվիդեո (Ռոտերդամ) Վիքիպահեստում |

* 
* (անգլերեն)
**«Յանե Սանդանսկի» սպորտային համալիր** (մակեդոներեն՝ Спортскиот центар "Јане Сандански"), ժամանակակից սպորտային համալիր, որը գտնվում է Մակեդոնիայի Հանրապետության մայրաքաղաք Սկոպյեում։ Արենան կարող է տեղավորել մինչև 6500 հանդիսականի։ Անվանվել է ի պատիվ մակեդոնացի հեղափոխական և ազգային ազատագրական շարժման գործիչ Յանե Սանդանսկու։

Պատմություն
-----------

2012 թվականի նոյեմբերի 18-ին հայտարարվում է այն մասին, որ նախատեսվում է ապամոնտաժել սպորտային համալիրի նախկին շենքը՝ փոխարենը կառուցելով նոր մարզադաշտ, որը կանվանվի Յանե Սանդանսկու անունով։ 2013 թվականի փետրվարի 14-ին՝ ավելի քան 1000 երկրպագուների ներկայությամբ, անցկացվում է վերջին սպորտային հանդիպումը հին համալիրում։ Հենց հաջորդ օրը սպորտային համալիրի շենքը պաշտոնապես փակվում է, իսկ որոշ ժամանակ անց՝ գրեթե հիմնովին քանդվում։

Որպես նորագույն տեխնոլոգիներով զինված սպորտային արենա այն վերաբացվում է շուրջ մեկ տարի անց՝ 2014 թվականի օգոստոսին։ Վերակառուցողական աշխատանքների ֆինանսավորումն իր վրա է վերցնում ռուսաստանցի գործարար Սերգեյ Սամսոնենկոն։ Նոր արենան կառուցվում է «Ռուսաստան» չորս աստղանի հյուրանոցի հարևանությամբ։ 2015 թվականի սեպտեմբերին արևմտյան և արևելյան տրիբունալները ավելացվել են 500 նստատեղերով։ Ներկայումս այն մի քանի սպորտային ակումբների տնային մարզադաշտն է։

Այն համալրված է ֆիթնեսի և աերոբիկայի կենտրոններով, թենիսի կորտերով, մանկական խաղահրապարակով և բացառիկ «Hummel» սպորտային խանութով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "«Յանե Սանդանսկու» անվան սպորտային համալիրը վերակառուցվել ու վերաբացվել է". Արխիվացված է the original 2013 թ․ հունվարի 22-ին.
**Լեոշ Յանաչեկի անվան թատրոն** (չեխ․՝ Janáčkovo Divadlo), թատրոն չեխական Բռնո քաղաքում։ Թատրոնը գտնվում է Բռնոյի ազգային թատրոնի կազմում։ Կրում է չեխ կոմպոզիտոր Լեոշ Յանաչեկի անունը (1854-1928): Գտնվում է Ռուզվելտի փողոց, 31/7,602 00, Բռնո, (Չեխիա) հասցեում։
Հանդիսանում է Բռնոյի ազգային թատրոնի օպերային բեմ, իրականում` օպերայի և բալետի թատրոն, որը հիմնադրվել է 1965 թվականին, աշխատում է 1961-1965 թվականներին կառուցված ժամանակակից գործառութային շենքում։ Դահլիճը նախատեսված է 1383 հոգու համար։
Թատրոնի առաջին բեմադրությունը կայացել է 1965 թվականի հոկտեմբերի 2-ին, դա եղել է Լեոշ Յանաչեկի «Խաբեբա աղվեսիկի արկածները» ստեղծագործությունը։ Իր գոյության ընթացքում թատրոնը ունեցել է ավելի քան 20 օպերային և բալետի ներկայացումներ։ 
Լեոշ Յանաչեկի հուշարձանը դրված է նրա անվան թատրոնի դիմաց։

Լ. Յանաչեկի արձանն իր անունը կրող թատրոնի դիմաց
Լեոշ Յանաչեկի անունը կրող թատրոնի շենքն ամենանոր շենքն է Բռնոյի ազգային թատրոնում, որի շինարարությունը նախագծվել է XX դարի սկզբում։ 1910 թվականից մինչև 1957 թվականը տեղի է ունեցել յոթ ճարտարապետական մրցույթ` թատրոնի շենքի լավագույն դիզայնի ու նախագծի համար, որին մասնակցել է գրեթե 150 ճարտարապետ, այդ թվում` չեխական արվեստի և ճարտարապետության այնպիսի հայտնի ներկայացուցիչներ, ինչպիսիք են Բոգուսլավ Ֆուկսը, Յոզեֆ Գոչարը, Պավել Յանակը և ուրիշներ։ Առաջարկվող նախագծերը ընդգրկում էին XX դարի առաջին կեսի ճարտարապետական ոճերի բազմազանություն, ինչպիսիք են մոդեռնը, էլեկտրիկը, կուբիզմը, մոդեռնիզմ, ֆունկցիոնալիզմը, սոցիալիստական ռեալիզմը, կլասիցիզմը և նեոֆունկցիոնալիզմը։

Յանաչեկի անվան թատրոնը գիշերով

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Památkový katalog NPÚ
2. 1 2 3 4  European Theatre Architecture — Arts and Theatre Institute.
3. ↑  "Historie budovy Janáčkova divadla" (in Czech). Национальный театр в Брно. Արխիվացված է the original 2018 թ․ հունվարի 8-ին. Retrieved 18 августа 2017.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
4. ↑  "Historie Janáčkova divadla" (in Czech). Национальный театр в Брно. Արխիվացված է the original 2011 թ․ հունիսի 6-ին. Retrieved 2011 թ․ մարտի 19.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Լ. Յանաչեկի անվան թատրոնի օպերային բեմ(չեխ.)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | NKC: kn20010709307 · VIAF: 156416181 · WorldCat VIAF: 156416181 |

 |
**Միշել Մարլեն Մաքդոնալդ Բյոկե** (անգլ.՝ Michele Marlene McDonald Boeke, հունիսի 26, 1952(1952-06-26), Butler, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ - հունվարի 23, 2020(2020-01-23), Սաքսոնբուրգ, Բատլեր շրջան, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ), բուժքույր, մոդել, Միսս Ամերիկա 1971 մրցույթի հաղթող։

Կենսագրություն
--------------

«Միսս Փենսիլվանիա» մրցույթին մասնակցելիս նրան աջակցել է մայրը։ Այդ մրցույթում Միշելը հաղթանակ է տարել։ Հաղթել է նաև «Միսս Ամերիկա» գեղեցկության ազգային մրցույթում։ Գեղեցկության մրցույթում հաղթելու հաջորդ օրը Միշելն ու նրա ծնողներն այցելել են Կի-Բիսքեյն, որտեղ նրանք հանդիպել են ԱՄՆ նախագահ Ռիչարդ Նիքսոնի և նրա կնոջ՝ Փեթ Նիքսոնի հետ։

Մինչ Ֆլորիդա նահանգի Մայամի քաղաքում հուլիսին «Միսս տիեզերք 1971» գեղեցկության միջազգային մրցույթին մասնակցելը Միշելը պակասեցրել է քաշը, ինչի պատճառով ուժասպառ է եղել։ Մրցույթի ավարտին ներառվել է լավագույն 15 մասնակիցների մեջ։

Տասնութ տարեկանում, սովորելով *Knoch High School*-ում, դարձել է մրցույթի առաջին հաղթողը՝ լինելով վերջին տասը տարիների ամենաերիտասարդ տիտղոսակիրը։ Նա բաց է թողել ավարտական քննությունը և մասնակցել ազգային մրցույթին։ Մրցույթում հաղթելուց հետո վերադարձել է հայրենի քաղաք՝ միջնակարգ դպրոցն ավարտելու համար։ Նրան դիմավորել են հազարավոր մարդիկ և քաղաքային պաշտոնյաներ։

Մինչև «Միսս ԱՄՆ» մրցույթին մասնակցելը նա երբեք չի հեռացել նահանգից և չի թռել ինքնաթիռով։ Այցելել է երեսուն նահանգներ և մի քանի երկրներ, ինչպիսիք են Բրազիլիան և Բահամյան Կղզիները։ Մրցանակի փաթեթը կազմել է 5000 ԱՄՆ դոլար, ջրաքիսի մորթով վերարկուն, որը կրկին արժեցել է 5000 դոլար, և 5000 դոլար ստացված վճարներից։

Տիտղոսը հաջորդ հաղթողին հանձնելուց հետո Միշելը նախատեսել է հաճախել բուժքույրական դպրոց։ Միջնակարգ դպրոցի մի տղա տիտղոսի փոխանցումից առաջ՝ վերջին ամսվա ընթացքում, նրան ամուսնության առաջարկ է արել։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Miss USA winner from county dies
2. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2019 թ․ մարտի 27-ին. Retrieved 2020 թ․ սեպտեմբերի 10. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  Press State Wire (1971 թ․ մայիսի 1). "Butler Girl Wins Title as State Beauty". The Pittsburgh Press.
4. 1 2  Mizell, Hubert (1971 թ․ մայիսի 24). "Miss USA 'Shocked, but Delighted'". The Free Lance-Star.
5. ↑  "Miss USA Meets the President". Reading Eagle. 1971 թ․ մայիսի 24.
6. 1 2  Mizell, Hubert (1971 թ․ հուլիսի 23). "Miss USA goes on crash diet". Reading Eagle.
7. ↑  Associated Press (1971 թ․ հուլիսի 26). "Miss Universe's fortune came true". Herald-Journal.
8. ↑  Associated Press (1971 թ․ մայիսի 23). "Miss USA enjoys the 'Goriest Kind' of Horror Movies". Sarasota Herald-Tribune.
9. ↑  "Miss USA graduates". Reading Eagle. 1971 թ․ մայիսի 31.
10. 1 2  Roberts, John (1972 թ․ մարտի 14). "Miss USA a "Moon Driver"". The Victoria Advocate.(չաշխատող հղում)
11. 1 2  Associated Press (1972 թ․ փետրվարի 11). "Title Has Broadened Views and Opened Doors for Miss USA". Sarasota Herald-Tribune.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Միսս ԱՄՆ-ի պաշտոնական կայք Archived 2006-09-18 at the Wayback Machine.
**Մոնիկա Սեսիլյա Լինգեգոր** (շվեդ.՝ Monica Cecilia Lingegård, դեկտեմբերի 22, 1962(1962-12-22), Farsta church parish, Շվեդիա), շվեդ տնտեսագետ և ձեռնարկատեր։

Կենսագրություն
--------------

1987 թվականին Մոնիկա Լինգեգորը Ստոկհոլմի համալսարանում ստացել է տնտեսագիտության մագիստրոսի կոչում։ Նա աշխատել է որպես ՏՏ խորհրդատու, Կապգեմինի կազմակերպությունում, Սկանդինավյան Էնսկիլդա բանկում։ 2005-2010 թվականներին եղել է գլխավոր տնօրեն անգլ.՝ Prenax Global AB, անգլ.՝ G4S Secure Solutions AB և անգլ.՝ Intelligence AG կազմակերպություններում։ 2011 թվականից նա անգլ.՝ Samhall AB-ի գործադիր տնօրենն էր, որը շվեդական կառավարական կազմակերպություն էր և նվիրված է հաշմանդամություն ունեցող անձանց շահերի պաշտպանությանն ու աշխատանքին։ Դրա համար 2015 թվականին նա ստացել է *Տարվա Նախագահ* մրցանակը խոշոր ընկերությունների անվանակարգում, որը կազմակերպել է *motivation.se* կայքը։ 2016 թվականին Մոնիկան «111 ամենահզոր կանայք բիզնեսում» ցուցակում զբաղեցրել է 21-րդ տեղը։ Լինգեգորը նաև շվեդական տիեզերական կորպորացիայի տնօրենների խորհրդի նախագահն է։ 2020 թվականի օգոստոսի 17-ին Լինգեգորը կստանձնի *SJ AB* շվեդական կազմակերպության նախագահի և գործադիր տնօրենի պաշտոնը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Sveriges befolkning 2000 (շվեդերեն) — Sveriges Släktforskarförbund, 2020.
2. ↑  Monica Cecilia Lingegård - Biography
3. ↑  "Monica Lingegård - Årets VD 2015 i kategorin stora företag | Årets VD". Արխիվացված է the original 2019 թ․ օգոստոսի 19-ին. Retrieved 2020 թ․ ապրիլի 14. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  "Dagens industri: Det bästa från Veckans affärer". Արխիվացված է the original 2020 թ․ ապրիլի 12-ին. Retrieved 2020 թ․ ապրիլի 14. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
5. ↑  Monica Cecilia Lingegård, Brahevägen 7, Stocksund | hitta.se
6. ↑  "Monica Lingegård blir ny vd och koncernchef för SJ | SJ". Արխիվացված է the original 2020 թ․ ապրիլի 12-ին. Retrieved 2020 թ․ ապրիլի 14. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
**Կաստոս** (հուն․՝ Καστός), հունական կղզի, որը գտնվում է Լեֆկադա կղզուց արևելք։ 2011 թվականին տեղական ինքնակառավարման բարեփոխման պահից այն Լեֆկադա համայնքի մի մասն է, որից հետո այն համարվում է մունիցիպալիտետ։ Մինչև 1974 թվականը, երբ կղզին Լեֆկադա պրեֆեկտուրայի մի մասն էր, գտնվում էր Իտակա նահանգի Կեֆալոնիա պրեֆեկտուրայի կառավարման ներքո։ Ամենամոտ կղզին Կալամոսն է, նրանց միջև կա ջրանցք։ Մայրցամաքը գտնվում է մոտավորապես 5 մետր հյուսիս-արեւելք Էտոլիա-Աքարնանիայից։

Աշխարհագրություն
----------------

Կղզում կա միայն մեկ գյուղ` համանուն Կաստոսը, որը գտնվում է կղզու արևելյան ափին։ Կղզու բնակչությունը կազմում է մոտ 80 մարդ, որոնք հիմնականում զբաղվում են ձկնորսությամբ և տուրիզմով։ Ամռանը տարբեր երկրներում ապրող կաստոսցիները վերադառնում են հայրենիք, շրջում զբոսանավերով և վայելում իրենց արձակուրդը։ Կղզու երկարությունը հյուսիսից հարավ 7 կիլոմետր է, լայնությունը՝ 800 մետր։ Տարածքը կազմում է 5,901 կմ2, իսկ ամենաբարձր գագաթն ունի 142 մետր բարձրություն` հաշված Միջերկրական ծովի մակերևույթից։ Կաստոսն ունի երկու եկեղեցի` «Agios Ioannis Prodromos», որը գտնվում է գյուղի կենտրոնում, և «Agios Emilianos», որը գտնվում է գյուղից մոտ 4 կիլոմետր հյուսիս-արևելք։ «Agios Ioannis» եկեղեցին զարդարված է հայտնի Էֆթանեզյան նկարիչ Սպիրիդոն Գազիսի որմնանկարներով։ Բացի այդ, կղզում կա երկու հողմաղաց և ձիթապտղի երեք վերամշակման կետ, նրանցից ոչ մեկը ներկայումս չի գործում։

Բնակչություն
------------

| Թվական | Կղզու բնակչություն |
| --- | --- |
| 1981 | 68 |
| 1991 | 50 |
| 2001 | 120 |
| 2011 | 80 |
| 2017 | 40 |

Փաստեր
------

Կղզում կան մի շարք հարմարություններ, ինչպիսիք են փոքրիկ խանութներ, երեք բարեր, չորս ռեստորաններ և հուշանվերների խանութ։ Բոլոր օբյեկտները բաց են ամռանը, սակայն ձմռանը հիմնականում փակ են։ Կղզում կան նաև նավահանգիստներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Kallikratis law Archived 2017-04-27 at the Wayback Machine. Greece Ministry of Interior (հուն.)
2. ↑  "EETAA local government changes". Արխիվացված է the original 2017 թ․ մարտի 5-ին. Retrieved 2019 թ․ դեկտեմբերի 1.
3. ↑  "Population & housing census 2001 (incl. area and average elevation)" (PDF) (in հունարեն). National Statistical Service of Greece. Արխիվացված է the original (PDF) 2015 թ․ սեպտեմբերի 21-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Kastos (island) information
* Kastos (village) information

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
**Յուով**, հնագույն սինագոգ Աֆղանստանի Հերաթ քաղաքում։ Ներկայումս (2016) հնախարխուլ վիճակում է, ուր ոչ ոք չի այցելում, քանի որ քաղաքում հրեական համայնք այլևս չկա (ամբողջ Աֆղանստանի հրեական համայնքը 1 մարդ է)։ Սինագոգը տեղակայված է «հրեական թաղամասում» (Mahalla-yi Musahiya։

Պատմություն
-----------

Ըստ հետազոտողների՝ սինագոգը կառուցվել է 1393 թվականին։ Մի ժամանակ այն 4 քաղաքային սինագոգներից մեկն էր։

Նկարագրություն
--------------

Շենքի մի մասն օգտագործվում է որպես կացարան, այդ թվում՝ Հերաթի պատմական հուշարձանների բաժնի աշխատակցի կողմից։ 2009 թվականի տվյալներով շենքում տեղակայված է նաև մանկապարտեզ։ 1998 թվականին Աննեթ Իթիգը հարցում կատարեց և պարզեց, որ աղոթատեղիում և կանացի սրահում դեռևս պահպանվում են որոշ զարդարանքներ՝ պարսկական ոճի բուսական զարդակներ։ Թոռայի տապանը բարձրացվել է գետնի մակարդակից բարձր, դեպի որն աստիճաններ են տանում։ Բիման պահպանված է, իսկ սինագոգի պատերին եբրայերեն 3 արձանագրություն կա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "The Yu Aw synagogue in Herat". Isjm.org. Արխիվացված է the original 2011 թ․ սեպտեմբերի 1-ին. Retrieved 2011 թ․ օգոստոսի 25.
2. ↑  Синагоги евреев Афганистана (ивр.)
3. ↑  Ittig, Annette (2005 թ․ ապրիլի 5). "Documentation of Afghanistan Synagogues". International Survey of Jewish Monuments. Արխիվացված է the original 2007 թ․ հունիսի 22-ին. Retrieved 2007 թ․ մայիսի 29.

Արտաքին հղումներ
----------------

* International Survey of Jewish Monuments: The Yu Aw synagogue in Herat, Afghanistan Archived 2011-09-01 at the Wayback Machine.
* Հոդված Jewish.ru կայքում
**Յամանտաու** (բաշկիրերեն՝ Яман тау - բառացի՝ վատ, չար լեռ), Հարավային Ուրալի բարձրագույն գագաթը։

Գտնվում է Բաշկորտոստանի Բելորեցկի շրջանում։ Ձգվում է հյոսիսից արևմուտք։ լայնությունը 3կմ է, երկարությունը՝ 5կմ։ Գագաթներն են Մեծ Յամանտաու (ռուս.՝ Большой Ямантау) (1640մ) և Փոքր Յամանտաու (ռուս.՝ Малый Ямантау) (1510մ)։ Գտնվում է Հարավուրալյան արգելավայրում։

Տեղումների տարեկան միջին քանակը 700-1100մմ է։ Ձյան ծակույթը կազմում է 80-100սմ, տևում է 180-205 օր։ Դրսևորված է լանդշաֆտի բարձր գոտայնությունը։ Միջին ջերմաստիճանը հունվարին-14—(-17) °C է, հոլիսին՝ +9—(+16) °C:

Տեղանուն
--------

Բաշկիրները աշխարհագրական անուններին հատուկ նշանակություն են տվել։ «Չար լեռ» անունը հավանաբար գործածության մեջ է մտել մատնանշելու համար լանջերի թեքությունն ու քարքարոտ լինելը, ինչը խանգարել է հոտերն արածեցնելուն։ Բաշկիրական մի ավանդության համաձայն՝ լեռան վրա սատկել են ձիեր, իսկ լեռան վրա շատ արջեր են եղել։

Մեժգորիե
--------

Հիմնական հոդված՝ Մեժգորիե
Յամանտաու լեռան ստորոտից 10կմ արևմուտք գտնվում է Մեժգորիե քաղաքը։ ԱՄՆ-ն արտահայտել է կարծիք, որ Յամանտաուն կարող է օգտագործվել ռազմական նկատառումներով, քանի որ գտնվում է ռազմական փակ քաղաք Մեժգորիեի հարևանությամբ։

Պատկերասրահ
-----------

|  |  |  |
|

Գրականություն
-------------

* "Յամանտաու". *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)*. Սանկտ Պետերբուրգ. 1890–1907.
* Պ. Ի. Ռիչկով. Օրենբուրգյան տեղանուններ, 1762. էջ. 243

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Blair, Bruce G (2003 թ․ մայիսի 25). "We Keep Building Nukes For All the Wrong Reasons" (PDF). *The Washington Post*. Արխիվացված է the original (PDF) 2016 թ․ մարտի 4-ին. Retrieved 2009 թ․ փետրվարի 28. `{{cite news}}`: Cite has empty unknown parameter: `|coauthors=` (help); Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Յամանտաու
* Ի՞նչ է կատարվում Յամանտաուում
* Ուրալի ամենաբարձր լեռան` Յամանտաուի մասին
* Յամանտաուի լուսանկարներ
* Զբոսաշրջությունը Յամանտաուում

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր |

 |
**Մոնպառնասի աշտարակ** (ֆր.՝ tour Montparnasse), երկնաքեր, որ գտնվում է Ֆրանսիայի մայրաքաղաք Փարիզի 15-րդ շրջանում։ Ունի 57 հարկ, բարձրությունը 210 մետր է։ Երկնաքերի կառուցումը տևել է 1969 թվականից մինչև 1972 թվականը։ Մոնպառնասի աշտարակը միակ երկնաքերն է, որը գտնվում է Փարիզի կենտրոնում, ոչ թե արվարձաններում։

Երկնաքերի վերին հարկերում գործում են սրճարան, հուշանվերների խանութ, դիտահրապարակ, որտեղից բացվում է քաղաքի մեծ մասն ընդգրկող համայնապատկեր։

Քննադատություն
--------------

Մոնոլիտ աշտարակի լավ չմշակված դիզայնը, նրա հսկայական չափերը, ինչպես նաև ճարտարապետական հակադրությունը Փարիզի պատմական կենտրոնի հետ դարձել են քննադատության առարկա, որի արդյունքում աշտարակի կառուցումից երկու տարի անց քաղաքում արգելվել է երկնաքերների կառուցումը։

Երկնաքերի դիզայնը նախորդեց այն միտմանը, որ ամեն գրասենյակ պետք է պատուհան ունենա. աշտարակի գրասենյակներից պատուհաններ ունեն միայն նրանք, որոնք տեղակայված են շենքի պարագծով։

Կա հեգնական արտահայտություն, որի համաձայն՝ Փարիզի ամենագեղեցիկ տեսարանը բացվում է այս երկնաքերի վերևից, քանի որ այդ դեպքում այն չի հայտնվում տեսադաշտում։ Համանման արտահայտություն վերագրվում է Գի դը Մոպասանին, որ նույն միտքն արտահայտում էր Էյֆելյան աշտարակի մասին։

Համաձայն «Վիրտուալ զբոսաշրջիկ» կայքի՝ զբոսաշրջիկների շրջանում անցկացված հարցումների՝ Մոնպառնասի աշտարակը ընդգրկվել է աշխարհի ամենատգեղ կառույցների ցանկում՝ զբաղեցնելով երկրորդ տեղը։

Փաստեր
------

* 1995 թվականին ֆրանսիացի Ալեն Ռոբերը՝ «սարդ-մարդ» մականունով, մերկ ձեռքերով և ոտքերով, առանց ապահովության միջոցների, աշտարակի ապակիներով մագլցելէ շենքի գագաթը։
* 2005 թվականին վերանորոգման ընթացքում պարզվել է, որ շենքը պարունակում է ասբեստի նյութեր, որոնք քաղցկեղածին են։ 2007 թվականի հուլիսից սկսել են հեռացնել այդ նյութերը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Նիկոլայ Յուրոսոֆ, Նյու Յորք Թայմս ամսագիր, 2008, սեպտեմբերի 26
2. ↑  "Վիրտուալ շրջագայող". Արխիվացված է the original 2016 թ․ հունվարի 21-ին. Retrieved 2016 թ․ փետրվարի 1.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 16694583r |

 |
Ջրային լուծույթում ֆոսֆոլիպիդների ձևավորած կառույցների կտրվածքները։
**Կենսաբանական թաղանթներ**, մոլեկուլային չափի բարակ, սահմանային կառուցվածքներ, որոնք տեղադրված են բջիջների, ենթաբջջային մասնիկների մակերևույթում։ Կենսաբանական թաղանթների հաստությունը մինչև 10Å է։ Հիմնական ֆունկցիան՝ իոնների, շաքարների, ամինաթթուների և նյութափոխանակության այլ արգասիքների տեղաշարժման կարգավորումն է։ Կենսաբանական թաղանթներն օժտված են ընտրողական թափանցելիությամբ։ Կենսաբանական թաղանթները զբաղեցնում են մեծ մակերես (օրինակ, մարդու օրգանիզմում միայն մակերևութային թաղանթները տասնյակ հազար մ2 են) և նյութափոխանակության գործընթացում իրականացնում են բազմաբնույթ գործառույթներ։

Գործառույթ
----------

Բջիջը ծածկելով և առանձնացնելով շրջապատող միջավայրից՝ կենսաբանական թաղանթները ապահովում են բջիջների և ենթաբջջային մասնիկների ամբողջականությունը, ամրությունը և առաձգականությունը։ Կենսաբանական թաղանթները պահպանում են կալիումի, նատրիումի, քլորի և այլ իոնների անհավասարաչափ տեղաբաշխումը պրոտոպլազմայի ու շրջապատող միջավայրի միջև, ինչպես նաև նպաստում կենսաբանական պոտենցիալների առաջացմանը։ Կենսաբանական թաղանթների հատկությունները պայմանավորում են գրգիռի առաջացումն ու հաղորդումն ինչպես նյարդային ու մկանային բջիջներում, այնպես էլ սինապսային վերջավորություններում։

Կառուցվածք
----------

Միտոքոնդրիումների կենսաբանական թաղանթներում գտնվում են էներգիայով հարուստ միացությունների սինթեզին մասնակցող խիստ կանոնավոր դասավորված ֆերմենտներ։ էլեկտրոնային մանրադիտակով, ռենտգենակառուցվածքային վերլուծությամբ, օպտիկական և կենսաքիմիական մեթոդներով պարզվել է, որ էրիթրոցիտների, նյարդային և մկանային բջիջների, բակտերիաների և այլ բջիջների մակերևույթի ու ենթաբջջային մասնիկների (էնդոպլազմային ցանց, միտոքոնդրիումներ, բջջի կորիզ, լիզոսոմներ և այլն) թաղանթներն ունեն նման կառուցվածք։ Կազմված են երկմոլեկուլային լիպիդային շերտից, որի հաստությունը 35Å է, և երկու ոչ լիպիդային շերտից (յուրաքանչյուրի հաստությունը՝ 20Å)։ Շատ կենսաբանական թաղանթների արտաքին մակերևույթը պատված է մուկոբազմաշաքարներով, ներքինը՝ կառուցվածքային կամ ֆերմենտային սպիտակուցով։ Ենթադրվում է, որ ֆոսֆոլիպիդների և սպիտակուցի մոլեկուլների միջև գոյություն ունի էլեկտրաստատիկ ձգողություն։ Ստացվել են արհեստական ֆոսֆոլիպիդային թաղանթներ, որոնք հատկություններով մոտ են բնական թաղանթներին, և որոնց վրա կատարված հետազոտությունները նպաստում են կենսաբանական թաղանթների կառուցվածքի և գործառույթների դեռևս չպարզաբանված հարցերի լուծմանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Biomembrane I: Selective Permeability of Membranes". Արխիվացված է the original 2008 թ․ փետրվարի 8-ին. Retrieved 2015 թ․ ապրիլի 15.

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 367)։*  |
| **՞**Կամբոջական սարյակ |
| --- |
|   |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Կենդանիներ |
|
|
|
|
|
| Տիպ | Քորդավորներ |
|
|
|
|
|
| Դաս | Թռչուններ |
|
|
|
| Կարգ | Ճնճղուկանմաններ |
|
|
|
| Ընտանիք | Սարյակներ |
|
|
|
| Ցեղ | Սարյակներ |
|
|
| Տեսակ | **Կամբոջական սարյակ** |
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
|  *Sturnus burmannicus* 
*Jerdon*, 1862 |
|  Հոմանիշներ |
| 
*Acridotheres burmannicus**Sturnia burmannica*
 |
|  Հատուկ պահպանություն |
| 
Քիչ մտահոգող տեսակIUCN 3.1 *Least Concern* : ??? |
| 

| ԴասակարգումըՎիքիցեղերում | ՊատկերներՎիքիպահեստում | ITIS**563163**NCBI**513302**EOL**1051059**

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Կամբոջական սարյակ** (լատին․՝ Sturnus burmannicus), Սարյակների ընտանիքի թռչուն։ Ապրում են երամներով։ Հանդիպում են Հնդկաչինում` Մյանմայում, Կամբոջայում, Վիետնամում, Լաոսում։ Հազվադեպ հանդիպում են Չինաստանի հարավ-արևմուտքում։ Հանդիպում են բաց տարածություններում, այդ թվում՝ մարդաշատ վայրերում` այգիներ, զբոսայգիներ, մարգագետիններ։

Սովորաբար բնակվում են միայնակ, բայց ցուրտ եղանակներին կարող են հավաքվել ոչ մեծ խմբերով։ Ժամանակի մեծ մասն անցկացնում են հողի վրա, բաց տարածության մեջ, խոտերի մեջ։ Ապրում են երամներով։ Բույնը կառուցում են ծառերի փչակներում։

Արտաքին տեսք
------------

Ոչ մեծ թռչուն, որի մարմնի երկարությունը 21-24 սմ է։ Գլխի, պարանոցի, կրծքի վերին հատվածների փետուրները բաց մարմնագույն ունեն։ Կրծքի ներքևի մասերը վարդագույն-մոխրագույն է։ Մեջքը մուգ մոխրագույն է, երբեմն թույլ մետաղական փայլով։ Թևերի երկարությունը 112-122 սմ է, կլորավուն։ Առաջնային փետուրները մուգ գորշագույն են՝ ծայրերում մարմնագույն։ Երկրորդային փետուրները խամրած շագանակագույն են, ավելի բաց գունավորում ունեն, քան առաջնայինները։ Գլխի փետուրները երկար են։ Աչքի ծիածանաթաղանթը շագանակագույն է։ Կտուցը գրեթե այնքան երկար է, որքան գլուխը։ Կտուցի վերջնահատվածը նարնջադեղնավուն է։ Ոտքերը նույնպես նարնջագույն երանգ ունեն։ Արուներն ու էգերը միմյանցից չեն տարբերվում։ Երիտասարդների գլուխն ու մեջքը դարչնագույն են։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Դասակարգում
2. 1 2 3 4  "Կամբոջական սարյակի նկարագիր, տարածում". Արխիվացված է the original 2015 թ․ մարտի 18-ին. Retrieved 2015 թ․ փետրվարի 17. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  "Տարածում։ Պատկերներ". Արխիվացված է the original 2015 թ․ ապրիլի 13-ին. Retrieved 2015 թ․ փետրվարի 17. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Սարյակներ  |
| --- |
|  |
| Բրամինյան սարյակ • Կամբոջական սարյակ • Կարմրակտուց սարյակ • Մոխրագլուխ սարյակ • Մոխրագույն սարյակ • Սովորական սարյակ • Սպիտակերես սարյակ • Սև սարյակ • Սևաթև սարյակ • Սևավիզ սարյակ • Վարդագույն սարյակ • Sturnus contra • Sturnus sturninus |

 |


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| Տաքսոնոմիա | Avibase · eBird · GBIF · iNaturalist · NCBI · ITIS TSN |

 |
**Տոլյատիի Կենտրոնական հրապարակ** (ռուս.՝ Центральная площадь), հրապարակ Ռուսաստանի Սամարայի մարզի Տոլյատի քաղաքի Կենտրոնական շրջանում։

Նկարագրություն
--------------

Կենտրոնական հրապարակը ձևավորվել է Խաղաղության և Լենինի փողոցների հատման վայրում։ Կենտրոնական հրապարակը համարվում է հասարակական, գործարար գոտի և քաղաքի մշակութային ու քաղաքական կյանքի միջուկը։ Հրապարակի հարավային հատվածը ուղղված է դեպի Լենինի զբոսայգի, որը համարվում է պուրակային և զբոսավայրային գոտի։

1977 թվականին հրապարակում տեղադրվեց գորշ գրանիտից հուշաքար, որի վրա գրված էր «Այստեղ կառուցվելու է «Փառք աշխատանքին» հուշարձանը»։ Այստեղ նախատեսվում էր կառուցել հուշարձան Լենինի և Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանակիր Կույբիշևհիդրոշին ընկերության շինարարների պատվին։ Սակայն անցան տասնամյակներ հուշարձանը չկառուցվեց և Կենտրոնական հրապարակի վերակառուցման ժամանակ այն տեղափոխվեց մոտակա Կենտրոնական զբոսայգի, որտեղ էլ 2006 թվականի օգոստոսի 10-ին բացվեց «Փառք աշխատանքին» հուշարձանը։

Հրապարակի համալիրի մեջ մտնում են` 

* «Տոլյատտի» մշակույթի պալատ
* «Ժիգուլիների աստղ» հյուրանոց
* «Սուրբ Նիկողայոս Զմյուռնացի» հուշարձան (քանդակագործ՝ Ալեքսանդր Ռուկավիշնիկով, հուշարձանը տեղադրվել է Տոլյատիի քաղաքապետ Սերգեյ Ժիլկինի հրամանով)
* Սուրբ ծննդյան մատուռ
* Հուշահամալիր «Քաղաքի հիմնադիրներին»
* «Տոլյատիի» քաղաքային դումա

Կենտրոնական հրապարակում տեղի են ունենում քաղաքային տոներ, կազմակերպվում տոնավաճառներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Центральная площадь Тольятти поменяет свой облик". Արխիվացված է the original 2018 թ․ հունիսի 11-ին. Retrieved 2018 թ․ մայիսի 5.
**Խստագույն խնայողության քաղաքականություն** (նաև՝ **տնտեսման քաղաքականություն**, **խստագույն տնտեսման քաղաքականություն**), երկրի պետական ապարատի վարած բյուջետային քաղաքականության տարատեսակներից մեկը, երբ այդ երկիրն ապրում է ֆինանսատնտեսական ծանր ժամանակներ՝ ճգնաժամ, լճացում, ետընթաց։ Որպես կանոն՝ այդպիսի կուրս վարվում է ի պատասխան տնտեսության մեջ ի հայտ եկած այնպիսի բացասական երևույթների, ինչպես՝ գերարտադրությունը (օրինակ՝ 1980-ական թվականներին Ռումինիայի Սոցիալիստական Հանրապետությունում իրականացված խստագույն տնտեսման քաղաքականությունը), ինչպես նաև վերավարկավորման ճգնաժամը, բյուջեի դեֆիցիտը (պակասուրդը) և/կամ ընթացիկ հաշիվների հետ տարվող օպերացիաների կտրուկ նվազումը (օրինակ՝ 2008 թվականից հետո տեղի ունեցած եվրոպական պարտքային ճգնաժամը)։

Խստագույն խնայողության քաղաքականությունն առաջին հերթին արտահայտվում է բյուջետային ոլորտի աշխատողների աշխատավարձերի ու սոցփաթեթների կրճատմամբ, թոշակների ու սոցիալական կողմնորոշում ունեցող այլ ծրագրերի կրճատմամբ և զուգահեռաբար՝ հարկերի հավաքագրման ծավալների ավելացմամբ։ Ներկայումս վարվող ազատ սպառման տնտեսական համակարգում խստագույն խնայողության քաղաքականությունն իր ամբողջության մեջ համարվում է ճգնաժամային երևույթների դեմ պայքարի ոչ արդյունավետ միջոց, քանի որ երկրի տնտեսությունը փաստացի հասցնում է մշտական «դեֆլյացիոն պարույրի» վիճակի։ Այդուհանդերձ՝ հաճախ, ելնելով ոչ թե ֆինանսատնտեսական, այլ քաղաքական հաշվարկներից, շարունակում են գործադրել խստագույն խնայողության քաղաքականություն, երբեմն էլ ադպիսի քաղաքականություն է փաթաթվում, պարտադրվում այն երկրներին, որոնք կորցրել են վերահսկողությունն իրենց ֆինանսների նկատմամբ։ Նման դեպքերում մեծամասամբ որպես հիմնավորում նշվում է երկրի բյուջեի պակասուրդը (դեֆիցիտը) նվազեցնելու, ինչպես նաև՝ եվրոպական միասնական արժույթը՝ եվրոն պահպանելու ձգտումը։ Ընդ որում՝ խստագույն խնայողության քաղաքականությունը երբեմն համադրվում է այլ «պատժամիջոցների» հետ. օրինակ՝ անհատական բանկային հաշիվների էքսպրոպրիացիա պետության կողմից (բանկային հաշիվների սառեցում, կապիտալի արտահանման սահմանափակում և այլն, ինչպես տեղի ունեցավ 2012-2013 թվականներին կիպրոսյան ֆինանսական ճգնաժամի ընթացքում)։

Այնպիսի իրավիճակներում, երբ խստագույն խնայողության քաղաքականության ետևում կանգնած են լինում որոշակի քաղաքական շրջանակներ, հնարավոր է դառնում հակակառավարական տրամադրությունների աճը, որոնք հաճախ ուղղված են լինում ոչ միայն քաղաքական գործիչների որոշակի շրջանակի, այլև այն պետությունների դեմ, որոնց ներկայացուցիչներն են այդ գործիչները (օրինակ՝ հակագերմանական տրամադրությունների աճը Հունաստանում և Կիպրոսում)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Unemployment in Euro Zone Reaches a Record 12% - The New York Times". Արխիվացված from the original on 2020 թ․ նոյեմբերի 11. Retrieved 2017 թ․ սեպտեմբերի 30.
2. ↑  "Simon Johnson: The End of the Euro Is Not About Austerity - NYTimes.com". Արխիվացված from the original on 2013 թ․ ապրիլի 10. Retrieved 2013 թ․ ապրիլի 2.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4431627-6 · Microsoft: 69828861 |

 |
**Ջիվանշիր**, ***Ջեվանշեր***, ***Ջվանշեր*** (սեպտեմբերի 28, 616 - 683), Գարդմանքի տեր և Աղվանքի իշխան 637 թ․–ից։ Միհրանյանների իշխանական տոհմից, Վարազ Գրիգորի որդին։

Ժառանգաբար սեփականության իրավունք է ունեցել Գարդմանք գավառի նկատմամբ, եղել է Ուտիք և Արցախ նահանգների գահերեց իշխան և սպարապետ։ Նրան է ենթարկվել նաև անդրկուրյան Կամբեճան գավառը։ Գործունեության սկզբում եռանդուն պայքար է մղել պարսից տիրապետության դեմ։ Հետագայում վարել է ճկուն քաղաքականություն և երկրամասը զերծ պահել նվաճումներից։ Միևնույն ժամանակ Ջիվանշիրը սերտ կապ է պահպանել Հայաստանի կենտրոնական իշխանության հետ։ Երկրամասի անկախությունը պահպանելու նպատակով ամրապնդել է Հայ Առաքելական եկեղեցու դիրքը, այն զերծ պահել քաղկեդոնականության և իսլամի ոտնձգություններից։

Ջիվանշիրի օրոք Արցախում և Ուտիքում վերելք է ապրել մշակույթը։ Ջիվանշիրի պատվերով է Մովսես Կաղանկատվացին գրել է իր պատմական երկը։ Ջիվանշիրը դավադրաբար սպանվել է Պարտավի իր դղյակի պարտեզում՝ հավանաբար Միհրանյաններից տուժած Առանշահիկների ձեռքով։

Ջիվանշիրի մահվան առիթով Դավթակ Քերթողը գրել է «Ողբք ի մահն Ջեվանշերի՝ մեծի իշխանին» (հրտ.՝ 1986) դամբանականը, որը վաղ միջնադարյան հայ քնարերգության գլուխգործոցներից է։

Տես նաև
-------

* Վարազ Տրդատ
* Սահակ Սևադա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Մովսէս Կաղանկատվացի, Պատմություն Աղվանից աշխարհի, Երևան, 1983։
2. ↑  Բ. Ուլուբաբյան, Դրվագներ Հայոց Արևելից Կողմանց պատմության (V-VII դդ.), Երևան, 1981։
3. ↑  «Ով ով է. Հայեր», կենս. հանրագիտ. հատոր բ. Երևան, 2007 ©:
**Կամեա**, ազգային պարկ Անգոլայում, տեղակայված է Մոշիկո գավառում։

Պատմություն
-----------

1937 թվականից Կամեա ազգային պարկի ներկայիս տարածքը արգելոց էր։ 1957 թվականին այն ստացավ ազգային պարկի կարգավիճակ։ Այդ ժամանակ պարկում դժվար դրություն էր՝ պայմանավորված Անգոլայում ավարտված քաղաքացիական պատերազմով։ Պարկի կենդանական աշխարհը գրեթե ամբողջովին ոչնչացված էր։ Այդ բախման արդյունքում սկսվել էր անկառավարելի որս և ենթակառուցվածքի քայքայում։ Անձնակազմի և պաշարների բացակայության պատճառով որսագողության խնդիրը պարկում պահպանվում է։

Կառավարությունը և միջազգային հանրությունը մեծ ջանքեր են գործադրում պարկը վերականգնելու նպատակով։

Աշխարհագրություն
----------------

Կամեա ազգային պարկը արևելքում սահմանակից է Զամբեզի, հարավում և արևմուտքում՝ Լուենա գետերին, իսկ հյուսիսում սահմանն անցնում է Բենգալյան երկաթգծով։

Պարկի մեծ մասը կազմված է ողողված մարգագետիններից, որոնք համարվում են Զամբեզի գետի ավազանի մի մասը և պարկի հյուսիսային մասում թափվում են Չիֆումեյջ գետը։ Կան նաև ընդարձակ սավաննային անտառներ (միոմբո), որոնք նման են Զամբիայի արևելքում գտնվող Զամբեզի գետի ավազաններին։

Ազգային պարկի տարածքը զբաղեցնում են ջրով ծածկված դաշտավայրերը։ Դրանց միայն 10 %-ն են անտառներ, մնացած տարածքը արոտավայր է, և շուրջ 4 %-ը թփուտներ են։ Պարկը յուրահատուկ բնական միջավայր է, ինչը չի հանդիպում Անգոլայի այլ հատվածներում։

Կենսոլորտ
---------

Կամեա ազգային պարկում առավել տարածված են կաթնասունները` գնուն և սև մեծ այծքաղը։

Բուսական աշխարհը ներկայացված է եղեգնյա թփուտներով և ճահճային խոտածածկույթներով։ Նման բնական էկոհամակարգի պայմաններում գոյացել են մեծ քանակությամբ թռչուններ՝ հատկապես ջրային տեսակներ։

Ազգային պարկի սահմաններում գրանցված է մշտապես բնակվող շուրջ 29 տեսակ ջրաճահճային թռչուն։ Առավել տարածված տեսակներ են սևաճակատ ճնճղուկները, ճանճորսները, սևակարմիր ծիծեռնակները և այլ փետրավորներ։

Պատկերասրահ
-----------

* Սևաճակատ ճնճղուկի բույնՍևաճակատ ճնճղուկի բույն
* Սևաճակատ ճնճղուկ (էգ)Սևաճակատ ճնճղուկ (էգ)
* Սևաճակատ ճնճղուկ (արու)Սևաճակատ ճնճղուկ (արու)
* Սևակարմիր ծիծեռնակՍևակարմիր ծիծեռնակ
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  Naturais e Zonas Protegidas de Angola
3. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2009 թ․ հունվարի 3-ին. Retrieved 2018 թ․ դեկտեմբերի 3.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Birdlife.org Ազգային պարկի էջը Archived 2009-01-03 at the Wayback Machine.
* Park.it profile of Անգոլայի ազգային պարկեր
* Կարմիր գիրք Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.
* protectedplanet.net Archived 2012-09-11 at the Wayback Machine.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
**Մոխովայա Յոլ** (ռուս.՝ Моховая Ёль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Կոժվա գետի ձախ ափից 46 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 17 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետն է մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050100212103000064433
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103006443
* Ավազանի կոդը — 03.05.01.002
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության։ Մոխովայա Յոլ". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ օգոստոսի 10. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 27.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ГВР |

 |
**Միկոլայ Վիկտորովիչ Ստատկևիչ** (բելառուս․՝ Мікалай Вiктаравiч Статкевіч; օգոստոսի 12, 1956(1956-08-12), Lyadna, Račkavicki Sieĺsaviet, Սլուցկի շրջան, Մինսկի մարզ, Բելառուսական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), Բելառուսի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության առաջնորդ։ Կուսակցությունը գրանցված չէ Բելառուսի արդարադատության նախարարության պետական գրանցման ռեգիստրում։ Նախկինում եղել է նախագահի թեկնածու։ Բելառուս զինվորականների միության հիմնադիրներից մեկն է։ Ունի պահեստազորի փոխգնդապետի կոչում։

2015 թվականի օգոստոսի 22-ին՝ նախագահական ընտրություններից 50 օր առաջ ազատ է արձակվել, համաձայն նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոյի ստորագրած համաներման։ Նրա հետ միասին ազատ են արձակվել ևս հինգ քաղբանտարկյալներ՝ Նիկոլայ Դեդոկ, Յուրի Ռուբցով, Արտյոմ Պրոկոպենկո, Իգոր Օլինևիչ, Եվգենի Վասկովիչ։ Ընդգծված ռուսաֆոբ է։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1956 թվականի օգոստոսի 12-ին Սլուցկ քաղաքում։ 1973 թվականին ընդունվել է Մինսկի բարձրագույն ինժեներական զենիթահրթիռային ուսումնարան։ 1978 թվականին ավարտել է ուսումնարանը՝ «ռադիոէլեկտրոնիկայի ռազմական ինժեներ» մասնագիտացմամբ։ 4 տարի ժամկետով ծառայության է ուղարկվել Մուրմանսկի մարզ։ 1982 թվականին վերադարձել է Մինսկ։ 1991 թվականին Լիտվայում տեղի ունեցած հունվարյան դեպքերի պատճառով դուրս է եկել ԽՄԿԿ-ից։ 1993 թվականին Ստատկովիչը դեմ է արտահայտվել ՀԱՊԿ ստեղծմանը, որի համաձայն Բելառուսի զինված ուժերը պետք է կռվեին նաև երկրի սահմաններից դուրս։

Անդամակցել է Բելառուսի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցությանը՝ դառնալով կուսակցության պարագլուխ։ 2003 թվականին դարձել է «Ազատ Եվրոպա» եվրոպական կոալիցիայի առաջնորդ։ 2011 թվականի մայիսի 26-ին «զանգվածային անկարգությունների հրահրման համար» ձերբակալվել է 6 տարի ազատազրկման։ 2015 թվականի օգոստոսի 22-ին ազատ է արձակվել Լուկաշենկոյի ստորագրած համաներման հիման վրա։ Եղել է 2015 թվականին տեղի ունեցած ցույցերի կազմակերպիչներից մեկը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Беларусь призывают освободить узников совести, задержанных в связи с протестами после выборов". Արխիվացված է the original 2017 թ․ ապրիլի 18-ին. Retrieved 2017 թ․ ապրիլի 12. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  Лукашенко «из гуманизма» помиловал бывшего кандидата в президенты Статкевича: Белоруссия: Бывший СССР: Lenta.ru
3. ↑  В Минске прошли массовые акции против Лукашенко // *Корреспондент.net*.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | ՎԿ · Օդնոկլասնիկի · Ֆեյսբուք |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | ՅուԹյուբ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1213349168 · ISNI: 0000000417310902 · LCCN: n2013046824 · VIAF: 305128664 · WorldCat VIAF: 305128664 |

 |
**Մտքարան**, կրթական առցանց և անցանց կրթարան, որի նպատակն է մատչելի ձևաչափով ներկայացնել հայկական մշակույթին և Հայաստանի պատմությանն առնչվող զանազան թեմաներ։

Գործում է առցանց և Երևանի Փավստոս Բուզանդի 1/3 հասցեով։

Կրթարանը ներկայացնում է դասախոսություններ, վավերագրական ֆիլմեր և կազմակերպում վարպետության դասեր՝ գիտության, արվեստի և հոգևոր թեմաներով։

Մտքարանի հարթակում դասընթացներով հանդես են եկել Գագիկ Գինոսյանը, Արամ Խաչատրյանի տուն-թանգարանի ավագ գիտաշխատող Լենա Միսակյանը, Արման Նուռը, Հրանտ Թոխատյանը, Նարեկ Մարգարյանը, Մարգ Գրիգորյանը։

Առցանց դասախոսություններից բացի նախագիծը կազմակերպում է նաև օֆլայն դասախոսություններ Հայաստանում (օրինակ, «Հայկական մշակույթի ֆենոմենը», «Միգրացիայի տնտեսագիտությունը», «Բարձր տեխնոլոգիաները Հայաստանում», «Ինչպես պահպանել համբավը համացանցում» և այլ թեմաներով)։

Մտքարանի «50 հարց» նախագծում հրավիրվում են մշակույթի, արվեստի, քաղաքականության հայտնի գործիչներ, որոնք պատմում են իրենց կարիերայի առանձնահատկությունների, Հայաստանի ապագայի իրենց տեսլականի մասին։ Այդ խորագրի առաջին եթերաշրջանում հանդես են եկել «X ֆակտոր» շոուի ֆինալիստ Իննա Սայադյանը, Գուչիի մոդել Արմինե Հարությունյանը, բլոգեր Վահագ Մկրտչյանը, դերասան Ժաննա Բուտուլյանը, երգչունի Մարինե Մանասյանը, բլոգեր Սոֆա Բրոյանը։ Երկրորդ եթերաշրջանում՝ բլոգեր Գարիկ Տուտը, ռեժիսոր Սարիկ Անդրեասյանը, սպորտսմեն Արմեն Ղուլյանը, լրագրող Վարդա Սուքիասյանը, քաղաքագետ Սարգիս Ծատուրյանը, բլոգեր Իրինա ՄամաՔլաբը, ատամնաբույժ Լուիզա Ավթանդիլյանը, քաղաքական գործիչ Նաիրա Զոհրաբյանը։

Լույս են տեսնում վավերագրական ֆիլմեր ճարտարապետության, Հայաստանի պատմության թեմատիկայում։ Առաջին եթերաշրջանում ցուցադրվել են ֆիլմեր Երևանում Ստալինի արձանի, Կոնդ թաղամասի, «Մոսկվա» կինոթատրոնի, Հայաստանի կոմպոզիտորների միության շենքի մասին։ Երկրորդ եթերաշրջանում՝ Խոր Վիրապի, Գառնու տաճարի, Պտղնիի եկեեղցու, Մատենադարանի, Դվինի, Զվարթնոց տաճաի, Շուշիի Ղազանչեչոց տաճարի, Արամ Խաչատրյանի տուն-թանգարանի, Սերգեյ Եսենինի մասին։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական էջը YouTube-ում
* Պաշտոնական ալիքը Telegram-ում
* Պաշտոնական էջը Instagram-ում
* Պաշտոնական էջը VK-ում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Mtaqaran: платформа с армянским акцентом (ռուս.)
2. ↑  "Մոսկվայում կայացել է «Mtqaran» ինտելեկտուալ հարթակի օֆլայն դասախոսությունը". Արխիվացված է the original 2021 թ․ նոյեմբերի 12-ին. Retrieved 2021 թ․ նոյեմբերի 12. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  Mtqaran․ առցանց դասախոսություններն ու քննարկումները՝ որպես հակազդեցության պոտենցիալ, բայց ցավոք միակ գործիքը
4. ↑  Երիտասարդ իրավաբանը ստեղծել է անվճար կրթարան՝ բոլոր հայերի համար
5. ↑  «Армения = это я!» Автор проекта Mtqaran об образовании, культуре и таком особенном армянском человеке (ռուս.)
**KAMIJO (**ճապ.՝ カミジョウ Կամիձյո, իրական անունը Յուդզի Կամիձյո ճապ.՝  上城 祐之 կամիձյո։ յու։դզի), հայտնի ճապոնացի ռոք-վոկալիստ, առաջնորդ Versailles խմբի հիմնադիրներից մեկը, ինչպես նաև Lareine և New Sodmy ճապոնական հայտնի խմբերի նախկին մասնակից։ Համարվում է ֆրանսիական մշակույթի, երգի և Ֆրանսիական մեծ Հեղափոխության երկրպագու։

Կենսագրություն
--------------

Սերվում է երաժիշտների ընտանիքից։ Պապը երաժշտության ուսուցիչ է եղել, հայրը թավջութակահար, իսկ մայրը՝ դաշնակահարուհի։ Երիտասարդ տարիներին Կամիձյոն զբաղվել է ակադեմիական վոկալով, ստացել է բարձրագույն երաժշտական կրթություն, և իր կարիերան սկսել է 1994 թվականի սկզբին «Bijireiku» անունով խմբում, սակայն խումբը ցրվեց և նրա մասին ոչինչ հայտնի չէ։ Նույն թվականի նոյեմբերին Կամիձյոն հիմնադրել է Lalienehttp://www.jame-world.com/ru/database-artists-overview-36-lareine.html խումբը (հետագայում վերանվանվել է Lareine)։ 2000 թվականի օգոստոսին Lareine խումբը դադարեց իր գործունեությունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2009 թ․ հունիսի 28-ին. Retrieved 2016 թ․ օգոստոսի 5. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · MySpace · Թվիթթեր |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Discogs · MusicBrainz · MusicBrainz |

 |
**Կավալո** (ֆր.՝ Île de Cavallo), կղզի Միջերկրական ծովում՝ Կորսիկա և Սարդինիա կղզիների միջև։

Աշխարհագրություն
----------------

Կորսիկան Լավեսսի կղզեախմբի միակ բնակելի կղզին է։ Գտնվում է Կորսիկայի ծովեզրերից 2,3 կմ հեռավորության վրա։ Նա ունի մոտ 13 կմ հեռավորություն իտալական Սարդինիա կղզուց։

Կավալան համարվում է ֆրանսիական կղզի, չնայած նրան, որ նախկինում պատկանել է Իտալիային։ Կղզու տարածքը՝ 120 հեկտար։ Ամենաբարձր կետը՝ 32 մետր ծովի մակարդակից բարձր։

Այն համարվում է նաև ոչ մեծ նավահանգիստ։

Պատմություն
-----------

Կավալոն ունի հարուստ պատմություն։ Նրա պատմությունը սկսվել է այն օրերից, երբ Հին Հռոմից բանտարկյալներ են ուղարկվել կղզի՝ ընդերքից գրանիտ հավաքելու նպատակով (Գրանիտը օգտագործվում էր հուշարձաններ կառուցելու համար)։

Օգոստոս Օկտավիանոսի ժամանակահատվածից այն դարձավ լքված կղզի և մնաց անմարդաբնակ մինչ 1800 թվականը։ 1800 թվականից այստեղ սկսեց ապրել մի հովիվ։

Զբոսաշրջություն
---------------

Կղզում թույլատրվում է երթևեկել միայն հեծանիվներով և էլեկտրական մեքենաներով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  GEOnet Names Server — 2018.
2. 1 2  "Caractéristique des îlot et leur influence sur la biodiversité végétale". *web page*. Stantari Histoire naturelle & culturelle de la Corse. Արխիվացված է the original 2012 թ․ ապրիլի 25-ին. Retrieved 2011 թ․ հոկտեմբերի 5. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  Picouet, Patrick. "Colloque de Trento : Borderscapes International conference" (PDF) (in French). Université des Sciences et Technologies de Lille.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)(չաշխատող հղում)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Фото острова.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
**Կիևի հրեական Մազլ տով թատրոն-ստուդիա**, հրեական թատրոն, հիմնվել է խորհրդային Կիևում և գործել է Ուկրաինայում։ Թատրոնը մի շարք միջազգային փառատոների դափնեկիր է։ Թատրոնի անձնակազմում եղել է ավելի քան 60 մարդ և 1993 թվականին թատրոնի մի շարք գործիչներ արժանացել են Ուկրաինայի պատվավոր կոչումների։ Միջոցների բացակայության պատճառով թատրոնը փակվել է։

Պատմություն
-----------

Թատրոնը հիմնադրվել է 1988 թվականին, Կիևում, Գեորգի Մելսկիի կողմից որպես բազմաժանր թատրոն (ներկայացումներն ինչպես հրեական ու ուկրաինական, այնպես էլ` այլ թեմաներով էին)։ Թատրոնի ստեղծման ու կայացման մեջ ներդրում է ունեցել նաև Մոսկվայի պետական հրեական թատրոնի դերասանուհի Մարիա Եֆիմովնա Կոտլյարովան։ Թատրոնի փորձերն անց են կացվել սկսած 1989 թվականից։ Առաջին ներկայացումը եղել է Մ. Բակրիի «Դժվար է հրեա լինել» ներկայացումն ըստ Շոլոմ-Ալեյհեմի պիեսի(ռուս.): 
Թատրոնը հյուրախաղեր է ունեցել տարբեր երկրներում, ինչպես օրինակ, Իսրայելում, Կանադայում, Ավստրալիայում, Գերմանիայում, Արգենտինայում(ռուս.):
Մյունխենի 8-րդ միջազգային փառատոնին Յու. Խաշևատսկու «Ամեն ինչ լավ է...» թատերական ներկայացումն ստացել է Գրան-պրի։

### Թատերախումբ

* Գեղարվեստական ղեկավար-Գեորգի Դմիտրիի Մելսկին
* Գլխավոր բալետմայստեր-Ալլա Դավիդովնա Ռուբինա (1990-1996)
* Թատերախմբի վարիչ-Սվետլանա Ալեքսեևնա Բարանդիչ (1989-1992)-թատրոնի բարձրակարգ դերասանուհի
* Երաժշտական ղեկավար-Արնոլդ Սվյատոգորով
* Դերասաններ-Վլադիսլավ Պոպկո (1988-1997)
* Միլենա Բուրդ (1988-1996)
* Ալեքսանդր Վյաչեսլավի Վիլկով (1991-1999).
* Վիկտորիա Սպեսիվցևա

### Փակում

Թատրոնն իր ամբողջ գոյության ընթացքում երբևէ օժանդակություն չի ստացել կառավարությունից։ Միայն ներկայացումների և համերգների հաշվին ստացված եկամուտով գոյատևել հնարավոր չէր։ Փակումից առաջ վերջին իրադարձությունն այն է եղել, որ ԱՄՆ-ում ներկայացումների ժամանակ տեղի հրեական համայնքը չի օժանդակել թատերախմբին գովազդի հարցում, իսկ Ուկրաինայի դեսպանատունը չի կարողացել ադեկվատ կերպով փոխհատուցել։ Այդ պատճառով Նյու Յորքում է մնացել ավելի քան 8 տոննա դեկորացիա և ռեկվիզիտ, որն Ուկրաինա հետ բերելու համար միջոցներ չեն գտնվել։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑   *Թատրոն. հրեական թատրոնի պատմություն*՝ հոդվածը Հրեական էլեկտրոնային հանրագիտարանում
2. ↑  Կիևի հրեական Մազլ տով թատրոն
3. ↑  Միլենա Բուրդ. կենսագրություն
4. ↑  Ալեքսանդր Վիլկով. կենսագրություն
5. ↑  Մեր մշակույթներն անբաժան են
6. ↑  "Արխիվացված պատճենը" (PDF). Արխիվացված է the original (PDF) 2016 թ․ մարտի 4-ին. Retrieved 2017 թ․ օգոստոսի 3.

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Свадебный кортеж» Киевский еврейский театр «Мазлтов»
* Կիևի հրեական թատրոն Մազլտով
* Мир Вам, Шолом 03 11
* Мир Вам, Шолом 11 11
* Мир Вам, Шолом (02-11)
* Լև Ֆիլիպով-Շպոլսկու աշխատանքների ցուցադհանդես(չաշխատող հղում)
* *Կիև*՝ հոդվածը Հրեական էլեկտրոնային հանրագիտարանում
* «Հրեական թատրոնի պատմություն» հավաքածու Archived 2008-04-13 at the Wayback Machine.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Ժամանակակից Ուկրաինայի |

 |