**Բրիջեթ Լուիզա Ռայլի** (անգլ.՝ Bridget Louise Riley, ապրիլի 24, 1931(1931-04-24)[…], Հարավային Նորվուդ, Քրոյդոն, Մեծ Լոնդոն և Լոնդոն, Միացյալ Թագավորություն), անգլիացի ժամանակակից նկարչուհի, օպտիկական արվեստի խոշոր ներկայացուցիչներից մեկը։

Կենսագրություն
--------------

Ռայլիի մանկությունն անցել է Կոռնուոլում։ Արվեստ նա սովորել է 1946-1948 թվականներին Չելթենհեմսկի կանանց քոլեջում։ 1949-1952 թվականներին աղջիկը սովորել է Գոլդսմիթի համալսարանում, իսկ 1952-1955 թվականներին՝ Արվեստի թագավորական քոլեջում, որտեղ գեղանկարչություն է ուսանել Ժորժ Սյորայի մոտ, և որն ավարտելով ստացել է արվեստի բակալավրի աստիճան։ Հետագայում որոշ ժամանակ աշխատել է ապակե արտադրանքների վաճառողուհի, նկարչություն է դասավանդել երեխաներին, գեղավեստական լուսանկարներ է արել։

Ռայլիի գեղարվեստական վաղ աշխատանքները ստեղծվել են Սյորայի ոճին մոտ՝ պուանտիլիզմին հարող (մինչև 1960 թվականը)։ 1961 թվականին ի հայտ է եկել օպտիկական էֆեկտների վառ արտահայտությամբ կտավ, որում պատկերված էին հարթ տարածության մեջ քառակուսիներ և շրջանագծեր։ Իր մեծածավալ կտավները Ռայլին ստեղծել է յուրաքանչյուրին բավականին ժամանակ՝ ներառյալ մի քանի ամիս նվիրելով։

1960 թվականին Ռայլին «էտյուդներ ստեղծելու համար» մեկնում է Իտալիա, որտեղ ուսումնասիրում է իտալական գեղարվեստի լայն ընդգրկումը՝ Վերածննդի դարաշրջանի աշխատանքներից մինչև իտալական ֆուտուրիստներ։ Այդ նույն թվականին սկսել է դասավանդման գործունեությունը Հորնսի արվեստի քոլեջում։ Այդ շրջանում են ի հայտ եկել նկարչուհու առաջին կտավները օպտիկական արվեստի ոճով։ 1962 թվականին տեղի է ունեցել նրա առաջին անհատական ցուցահանդեսը Լոնդոնի *Gallery One*-ում, իսկ 1965 թվականին՝ հաջորդ ցուցադրությունը Նյու Յորքի *Richard Feigen Gallery*-ում, որը մեծ հաջողություն է ունեցել։ Այդ նույն թվականին Ռայլին մասնակցություն է ունեցել Նյու Յորքի Ժամանակակից արվեստի թանգարանի «The Responsive Eye» ցուցադրությանը։

1968 թվականին նկարչուհին նվաճել է Վենետիկի բիենալեի միջազգային մրցանակը։ 1967 թվականին Ռայլին սկսել է իր նկարներում իրականացնել տարբեր փորձեր ծաղիկներով և դրանց տարբեր երանգներով՝ սկզբում միայն մոխրագույն, ապա այլ ներկերով։ 1981 թվականին նա ճամփորդություն է կատարել Եգիպտոսում։

Նկարչուհին աշխատել է գեղարվեստական երեք արվեստանոցներում, որոնցից մեկը գտնվել է Կոռնուոլում, երկրորդը Լոնդոնի շրջան Քենսինգթոն և Չելսիում էր, իսկ երրորդը՝ Ֆրանիսայում՝ Վոքլյուզի հովտում։ 1983 թվականին նա ստեղծել է Լիվերպուլի Թագավորական հոսպիտալի ներքին հարդարանքը։ Կատարել է նոր բալետային ներկայացումների գեղարվեստական ձևավորումներ։

Բրիջեթ Ռայլին գերմանական Կասել քաղաքում մասնակցել է ժամանակակից արվեստի *documenta 4* (1968) և *documenta 6* (1977) միջազգային ցուցահանդեսներին։

Նկարչուհին Բրիտանական կայսրության և Պատվի ասպետի շքանշանների դափնեկիր է։

Պարգևներ
--------

* 1963՝ *John Moore’s Liverpool Exhibition* մրցանակ
* 1963՝ *AICA Critics Prize* մրցանակ
* 1964՝ *Stuyvesant Foundation* ֆոնդի կրթաթոշակ
* 1968՝ Վենետիկի գեղարվեստի 34-րդ բիենալեի միջազգային մրցանակ
* 1998՝ Պատվի ասպետի շքանշան
* 2003՝ Ճապոնիայի Կայսերական մրցանակ
* 2009՝ գերմանական Գոսլար քաղաքի «Կայզերինգ» մրցանակ
* 2012՝*Sikkens Prize* մրցանակ
* 2012՝ Ռուբենսի մրցանակ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Benezit Dictionary of Artists — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7
2. 1 2  Բեռլինի գեղարվեստի ակադեմիա — 1696.
3. 1 2  FemBio database (գերմ.)
4. 1 2
5. 1 2  The Fine Art Archive
6. ↑  Ժամանակակից արվեստի թանգարանի առցանց հավաքածու
7. 1 2 3  The International Who's Who of Women 2006 — Routledge, 2005. — ISBN 978-1-85743-325-8
8. 1 2  Encyclopædia Britannica
9. 1 2 3 4  Artsy — 2009.
10. ↑
11. ↑  *Собств. корр.* Классика оп-арт наградили в Нидерландах // artchronika.ru. — 2012. — 7 сент.

Գրականություն
-------------

* Bridget Riley: *Malen um zu sehen*. Hatje Cantz, Ostfildern, 2002. ISBN 978-3775711982.
* Julia Voss, Wulf Herzogenrath, Robert Kudielka: *Bridget Riley*. Verein zur Förderung Moderner Kunst E.V. Goslar, MönchehausMuseum Goslar, Goslar 2009, kein ISBN

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Discogs · RKDartists |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (օնլայն) · Բրոքհաուս · Մեծ նորվեգական · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 98011631 · BNC: a11768174 · BNE: XX1418304 · BNF: 13535431n · CiNii: DA11556768 · CONOR: 18908003 · GND: 118788868 · GTAA: 143020 · ISNI: 0000 0001 1478 0405 · LCCN: n50045167 · LNB: 000029835 · NDL: 00454234 · NKC: jn19990007037 · NLA: 35453133 · NSK: 000384791 · NTA: 071089039 · NUKAT: n2012172380 · SUDOC: 059215356 · VIAF: 95762749 · ULAN: 500013384 · WorldCat VIAF: 95762749 |

 |

 |