**Միկլոշ Հարաստի** (հունգ.՝ Haraszti Miklós, հունվարի 2, 1945(1945-01-02), Երուսաղեմ, Միացյալ Թագավորություն), հունգարացի գրող, լրագրող և իրավապաշտպան։

Կենսագրություն
--------------

Միկլոշ Հարաստին ծնվել է 1945 թվականի հունվարի 2-ին Երուսաղեմում։ Նրա հայրը՝ բուդապեշտցի ժամագործը, 1939 թվականին փախել է հարկադիր աշխատանքներից, որոնք իրեն, որպես հրեա, սպառնում էին հորտիստական Հունգարիայում՝ ենթամանդատային Պաղեստինում։ Ծագումով Անդրկարպատյան Մուկաչևո քաղաքից մայրը 1941 թվականին նույնպես հայտնվել է այնտեղ։ 1948 թվականին ընտանիքը վերադարձել է Հունգարիա։

1964 թվականից մինչև 1967 թվականը և 1968 թվականից մինչև 1970 թվականը Բուդապեշտի Լորանդ Էտվյոշի անվան համալսարանում սովորել է հունգարական բանասիրություն և փիլիսոփայություն։ 1963 թվականից գրում և հրատարակում է բանաստեղծություններ, երգեր և հոդվածներ։ 1969 թվականին լույս է տեսել նրա թարգմանությունների ժողովածուն` «Պոետներ, երգեր, հեղափոխություններ»։

1969-1970 թվականներին մասնակցել է անօրինական ձախ արմատական ուսանողական կազմակերպությանը (իշխանությունները նրան ճանաչել են որպես մաոիստական և անարխիստական. Հաշպար Միկլոշ Թամաշը Հարաստիի այն ժամանակվա հայացքները նկարագրում է որպես գևարիստական), ինչի համար 1970 թվականին դրվել է ոստիկանական հսկողության տակ։ Հարաստիի և նրա համախոհ Դյորդ Դալոշի հետապնդումը դադարեցնելու խնդրանքով Յանոշ Կադարին դիմել է փիլիսոփա-մարքսիստ Դյորդ Լուկաչը։ 1970-1971 թվականներին Գանց-ՄԱՎԱԳ մեքենաշինական և «Կարմիր աստղ» տրակտորի գործարաններում աշխատել է ֆրեզորդ։

1976 թվականին եղել է «Հունգարական ժողովրդավարական օպոզիցիայի շարժման» հիմնադիրներից մեկը։

1981 թվականից մինչև 1989 թվականը եղել է սամիզդատական «Բիսիլյո» պարբերականի խմբագիրը։

1989 թվականին մասնակցել է ազատ ընտրության մասին բանակցությունների։ Եղել է Ալյանսի ազատ ժողովրդավարների հիմնադիրների թվում։ Ներկայացնելով այն` 1990 թվականից մինչև 1994 թվականը եղել է Հունգարիայի խորհրդարանի պատգամավոր։

2000-ական թվականներին պարբերաբար հանդես է եկել հունգարական մամուլում, այդ թվում՝ պատմական «Historia» և «Rubicon» ամսագրերում՝ հունգարական սոցիալիզմի դարաշրջանի մասին նյութերով։

2004 թվականի մարտի 9-ին նշանակվել է ԵԱՀԿ ԶԼՄ-ների ազատության ներկայացուցիչ` այդ պաշտոնում փոխարինելով Ֆրայմութ Դուվեին։ 2007 թվականի մարտի 8-ին նույն պաշտոնում նշանակվել է երկրորդ անգան։ 2010 թվականի մարտի 10-ին լրացել է նրա լիազորությունների ժամկետը և նրան հաջորդել է Դունյա Միյատովիչը։

2012 թվականին նշանակվել է Բելառուսում ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների հարցերով հատուկ զեկուցող։

Կոլումբիայի իրավաբանական համալսարանի պրոֆեսոր է (Նյու Յորք)։ «Աշխատավորն աշխատավորների պետությունում» և «Թավշյա բանտ» գրքերի հեղինակ է, որոնք թարգմանվել են օտար լեզուներով։

Մատենագիտություն
----------------

* «Költők, dalok, forradalmak» (1965)
* «Darabbér» (առաջին անգամ հրատարակվել է 1975 թվականին Բեռլինում, վերահրատարակվել` 1980 թվականին Փարիզում)
* «L'Artist d'Etat» (Փարիզ, 1983)
* «A cenzúra esztétikája» (1986)
* «The Velvet Prison» (Նյու Յորք, 1987)
* «Kései bevezetés a Kádár-rendszerbe» (1980, հրատարակվել է 1990 թվականին)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Discogs — 2000.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8  Miklos Haraszti appointed OSCE Representative on Freedom of the Media, 9 марта 2004 года (անգլ.)
3. 1 2 3 4 5 6  Miklos Haraszti appointed OSCE Representative on Freedom of the Media for second term, 8 марта 2007 года (անգլ.)
4. ↑  Press freedom promoter from Bosnia and Herzegovina named OSCE Representative on Freedom of the Media, 11 марта 2010 года (անգլ.)
5. ↑  Спецдокладчик ООН по Беларуси: Повседневная жизнь в стране ограничена репрессивным сводом законов(չաշխատող հղում)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Հարցազրույց Միկլոշ Հարաստիի հետ «Մոսկվայի դարաշրջան» ռադիոկայանի «Շրջադարձ» ծրագրում (2007 թվականի մայիսի 29)
* Հարցազրույց Միկլոշ Հարաստիի հետ «Մոսկվայի դարաշրջան» ռադիոկայանի «Շրջադարձ» ծրագրում (2009 թվականի հոկտեմբերի 8)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Discogs |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 11906875d · CONOR: 47481699 · GND: 123629071 · ISNI: 0000000120287537 · LCCN: n83212830 · NKC: uk2011391415 · NLG: 95974 · NTA: 069283494 · NSZL: 000000005373 · NUKAT: n97031598 · LIBRIS: 305626 · SUDOC: 026914506 · VIAF: 76301182 · WorldCat VIAF: 76301182 |

 |

 |