recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Սառա Քորնինգ**, (1872, Կանադա- 1969, Կանադա) հայոց ցեղասպանության ականատես, գթության քույր, փրկել է 5000 հայ երեխա։

Կենսագրություն
--------------

Սառա Քորնինգը ծնվել է 1872 թվականին Կանադայում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին ԱՄՆ Կարմիր Խաչի բուժքույր էր։ Հայոց ցեղասպանության մասին տեղեկանալով կանադական մամուլից։ Ինչպես հետագայում նշել է Քորնինգի հեռավոր ազգականներից մեկը՝ «նրա կարեկցանքը թելադրված էր գործնական մոտեցմամբ»։

1921 թվականից Քորնինգը գլխավորում է Արարատ լեռան ստորոտում գտնվող որբանոցներից մեկը։
Տեղում նա հիվանդներին ու վիրավորներին խնամելու նպատակով երկու համակիրների հետ միասին հիմնում է հիվանդանոց, որն օսմանյան զորքերը շատ արագ փակել են տալիս։ Երկրորդ հիվանդանոցն արժանանում է միեւնույն ճակատագրին՝ ավելի ծանր սպառնալիքով։ «Դրանից հետո քաղաքը կողոպուտի ենթարկվեց, իսկ հետո սկսեցին հրդեհել այն»,- տարիներ անց գրել է Քորնինգը։ Երբ բարեգործական միությունները, այդ թվում՝ Ամերիկյան օգնության կոմիտեն, կազմակերպում են մարդկանց տարհանումը ծովով։ Քորնինգը վազում է դեպի ամերիկյան որբանոցներից մեկը եւ գերմարդկային ջանքերով հավաքում երեխաներին և տանում նավամատույց։ Նրան հաջողվում է փրկել 5000 երեխա։

Քորնինգն հայ երեխաների հետ ամերիկյան ռազմանավով ուղեւորվում է Հունաստան, որտեղ հիմնում է որբանոց եւ նվիրվում նրանց կրթությանն ու դաստիարակությանը։

1923 թ. Հունաստանի արքա Գեորգիոս Երկրորդը Սառա Քորնինգին պարգեւատրելում է պետության բարձրագույն շքանշանով՝ Փրկչի արծաթե խաչով։ Կյանքի վերջին տարիներին նա վերադառնում է Կանադա։
Սառա Քորնինգը մահանում է 1969 թվականին 97 տարեկանում։

Կենտրոնական Տորոնտոյից հյուսիս՝ գեղեցիկ անուններ կրող Փարքվուդզ եւ Փլեզընթ Վյու թաղամասերի միջեւ, Օնտարիո մայրուղու հարեւանությամբ ընկած են Սբ. Մարիամ Աստվածածին հայկական եկեղեցին, Տորոնտոյի «Հայ կեդրոնը» եւ Սառա Քորնինգի անվան Ցեղասպանագիտության կրթական կենտրոնը։ Վերջինս նվիրված է ցեղասպանագիտության եւ մարդու իրավունքների ոլորտի հետազոտություններին ու կրթությանը, կոչված է ի պատիվ կանադացի գթության քույր Սառա Քորնինգի, ով գերմարդկային ջանքերով 1922 թ. Զմյուռնիայի (ներկայիս Թուրքիայի Իզմիր քաղաքը) կործանումից փրկեց 5000 հայ որբերի։ Սա, լինելով Քորնինգի առաքելություններից կարեւորագույնը, այնուամենայնիվ, նրա միակ մարդասիրական նվաճումը չէր։
Նրա տապանաքարի վրա փորագրված է՝ "Սառա Քորնինգն ապրեց ուրիշներին ծառայելու համար"։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Սառա Քորնինգի անվան Ցեղասպանագիտության կրթական կենտրոն
* Սառա Քորնինգի մասին 100lives.com կայքում(չաշխատող հղում)
* Sara Corning a 20th-century heroine
**Ֆատոս Տանաս Նանո** (ալբաներեն` Fatos Thanas Nano, սեպտեմբերի 16, 1952(1952-09-16), Տիրանա, Ալբանիա), Ալբանիայի պառլամենտի պատգամավոր. ներկայացնում է «Սարանդե» (Sarandë) ֆրակցիան։ Զբաղեցրել է Ալբանիայի վարչապետի պաշտոնը։ Եղել է Ալբանիայի սոցիալիստական կուսակցության առաջնորդը։ Ունի տնտեսագիտության դոկտորի աստիճան (Տիրանայի համալսարան)։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Տիրանա քաղաքում։ Կոմունիստական վարչակարգի վերջին տարիներին, երբ նախագահ Ռամիզ Ալիան փորձում էր բարեփոխումներ անցկացնել, Ֆատոսը բարեփեխումների կողմնակից էր, Ալբանիայի աշխատանքային կուսակցության առաջնորդներից մեկը։ Բազմակուսակցական համակարգի հաստատումից հետո գլխավորեց Ալբանիայի սոցիալիստական կուսակցությունը, որը ներկայացնում էր հիմնականում երկրի զարգացած արդյունաբերական հարավը։ 1991 թվականին նշանակվեց երկրի վարչապետ, սակայն շուտով, բողոքի ցույցերից ու գործադուլերից հետո, ստիպված եղավ հրաժարական տալ, քանի որ, չնայած բարեփոխումների կողմնակից էր, բայց ընկալվում էր որպես ոչ ժողովրդական՝ կոմունիստական վարչակարգի գործիչ։

1993 թվականին բանտարկվել է՝ կաշառակերության մեղադրանքով։ Սակայն շուտով Ալբանիայում հիասթափվեցին ղեկավարող Դեմոկրատական կուսակցությունից։ 1997 թվականին երկրում ֆինանսական «բուրգի» դեմ բողոքի մասսայական ցույցեր տեղի ունեցան, որի հետևանքով կրկին իշխանության գլուխ անցավ Ալբանիայի սոցիալիստական կուսակցությունը։ Նանոյի գլխավոր քաղաքական հակառակորդ՝ նախագահ Սալի Բերիշան, ստիպված հրաժարական տվեց։ Նույն թվականին տեղի ունեցած պառլամենտական ընտրությունների արդյունքում Նանոն նշանակվեց վարչապետ, սակայն հենց հաջորդ տարի, ընդդիմության առաջնորդ Ազեմ Հայդարիի սպանությունից հետո, կրկին ստիպված եղավ հրաժարական տալ։

Ֆատոս Նանո

Կառավարության կազմում
---------------------

Երրորդ անգամ վարչապետ նշանակվեց 2002 թվականի հուլիսի 25-ին։ 2004 թվականի փետրվարին տեղի ունեցան ցույցեր, որոնց կազմակերպիչները հայտարարում էին, որ Նանոն չի կարողացել ալբանական տնտեսության բավականաչափ աճ ապահովել։ 2005 թվականի հուլիսի 5-ին Ալբանիայի սոցիալիստական կուսակցությունը կորցրեց ձայների մեծամասնությունը պառլամենտում, Նանոն չկարողացավ նոր կառավարություն ձևավորել։ 2005 թվականի սեպտեմբերի 1-ին Նանոն թոշակի անցավ՝ թողնելով կուսակցության ղեկավարի և երկրի վարչապետի պաշտոնները։

Սկանդալներ
----------

«Էսպրեսոն» (Իտալիա) «Ալբանիայի կնքահայրը» հոդվածում պնդում էր, որ Նանոն հովանավորում է իտալա-ալբանական մաֆիային, ինչին Նանոն արձագանքեց՝ զրպարտության համար շաբաթաթերթին դատի տալով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
2. 1 2  Munzinger Personen (գերմ.)
3. ↑  Ֆատոս Տանաս Նանո / Fatos Thanas Nano
***Մուհամմադ Աբդո***, (1849[…], Shubra Khit, Եգիպտոս, Օսմանյան կայսրություն - հուլիսի 11, 1905(1905-07-11), Ալեքսանդրիա, Եգիպտոսի խեդիվատ, Օսմանյան կայսրություն) եգիպտացի ամենահայտնի հրապարակախոսներից, որի ներդրումը արաբական հրապարակախոսության մեջ ահռելի է։

Ծնվել է Վերին Եգիպտոսում, նախնական կրթությունը ստացել է մզկիթներից մեկին կից դպրոցում, ապա շարունակել ուսումը Ալ-Ազհարում։ Այստեղ էլ նա ծանոթացել է Աֆղանիի ռեֆորմիստական գաղափարների հետ, և դարձել նրա ամենանշանավոր աշակերտներից և կողմնակիցներից մեկը։ Աֆղանիի ազդեցության տակ Ալ-Ահրամ թերթում հրապարակվում է հոդվածների մի ամբողջ շարք՝ նվիրված Արևմուտքի և Արևելքի մշակութային փոխհամագործակցությանը։ 1880 թվականին նշանակվում է «Ալ-Վուկաա Ալ-Միսրիյա» թերթի գլխավոր խմբագիր։ Միաժամանակ նա համագործակցում է ազգային ազատագրական շարժման հետ կապված «Միսր» և «Ալ-Թիջարա» թերթերի հետ, որոնցում պաշտպանում է սոցիալական, մշակութային և քաղաքական ռեֆորմների գաղափարը, սակայն ընդդիմանում է զինված ապստամբությանը՝ համարելով, որ ժողովուրդն այժմ պատրաստ չէ դրան, իսկ պարտությունը կհանգեցնի երկրի օկուպացմանը։ Այդ ամենի հետ մեկտեղ 1881-82 թվականների Արաբի փաշայի ապստամբության ժամանակ աջակցում է նրան, ինչի արդյունքում ապստամբության պարտությունից հետո արտաքսվում է Եգիպտոսից։

Որոշ ժամանակ բնակվելով Բեյրությում, Աֆղանիի հրավերով մեկնում է Փարիզ։ Հսկայական է Աբդոյի դերը իսլամի արդիականացման և Եգիպտոսի զարգացման մեջ։ Նա հանդիսանում է մոդեռնիստների «Ալ-Մանար» ամսագրի և նոր գրական ոճի՝ հրապարակախոսության հիմնադիրը։ Նրա աշխարհայացքը ռացիոնալ-կրոնական էր։ Նա իսլամը համարում էր բանականության կրոն, որի նպատակը մարդում կատարյալ դարձնելն է և բարեկեցության ապահովումը ոչ միայն հանդերձյալ, այլև իրական կյանքում։ Այս ամենի մասին նա խոսում է «Ռիսալաթուլ թաուհիդ» (Միաստվածության ուղերձ) և Թաֆսիր ալ-Ղուրան (Ղուրանի մեկնաբանություն) աշխատություններում։ Թաֆսիր ալ-Ղուրանը ընդգրկում է առաջինից մինչև չորրորդ սուրաների մեկնաբանությունը և բաղկացած է ինը հատորից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Dictionary of African Biography / E. K. Akyeampong, Henry Louis Gates, Jr. — NYC: OUP, 2012. — ISBN 978-0-19-538207-5
2. 1 2 3 4  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
3. 1 2  opac.vatlib.it
4. 1 2  *Kerr M. H.* Encyclopædia Britannica
5. 1 2  Internet Philosophy Ontology project
6. ↑  «On Salafi Islam Dr. Yasir Qadhi». Muslim Matters. 2014 թ․ ապրիլի 22. Վերցված է 2017 թ․ օգոստոսի 14-ին.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Կրուգոսվետ · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Treccani · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 90075337 · BNE: XX868132 · BNF: 130882132 · CiNii: DA05432104 · EGAXA: vtls001597837 · GND: 118643584 · ICCU: RMSV061638 · ISNI: 0000000121254286 · LCCN: n50012949 · NDL: 00472008 · NKC: jo20010092671 · NLA: 35946351 · NLP: a0000002721253 · NTA: 07368614X · NUKAT: n2006115223 · LIBRIS: 195601 · SUDOC: 067232388 · VIAF: 27297150 · WorldCat VIAF: 27297150 |

 |

 |
**Բաֆոմետի կնիք**, Սատանայի եկեղեցու պաշտոնական սիմվոլը։ Իրենից ներկայացնում է շրջված հնգագիծ, որի վրա պատկերված է սատանայական կուռք Բաֆոմետը` «այծի գլխի» տեսքով։ Օղակի մեջ, հնգագծի կողքին, աստղի ամեն ճառագայթին գրված է (եբրայերեն՝ לויתן‎) «Լևիաթան» բառը։

«Բաֆոմետի կնիքը» «Սատանայի աստվածաշնչից»

Պատմություն
-----------

Բաֆոմետի նշանը Ստանիսլաս դը Գուայտի՝ «La Clef de la Magie Noire» գրքից
Պատկերը վերցվել է «La Clef de la Magie Noire» Ստանիսլաս դը Գուայտի գրքից (1897 թվական), բնօրինակում ճառագայթների կողքին գրված է եղել՝ «Samael Lilith»։ Այս նշանն այսպիսի անվանմամբ առաջին անգամ հայտնվել է 1969 թվականին, «Սատանայի աստվածաշունչ» գրքում, որտեղ նշանը տեղ էր գտել գրքի շապիկին և սատանայական ծեսերին նվիրված բաժնի առաջին էջին։ Առաջին անգամ հենց այս գրքում սիմվոլն անվանվեց որպես «Բաֆոմետի նշան»։ Նշանի այս տարբերակն օգտգագործվել է Սատանայի եկեղեցու անդամների մեդիալյոնների ստեղծումից հետո և դարձել է նրանց ստանդարտ լոգոն։ Ավելի շքեղ՝ «Բաֆոմետի սիմվոլ» կամ «Բաֆոմետի կնիք» անվանումներն այն ստացել է 1972 թվականին հրատարակված «Սատանայական ծիսակատարություն» գրքում։

1981 թվականին «Սատանայի եկեղեցին» հայտ ներկայացրեց, «Բաֆոմետի սիմվոլը» որպես «Սատանայի եկեղեցու» ապրանքանիշ օգտագործելու համար։ Այս կերպ «Սատանայի եկեղեցին» իրավունք ստացավ սիմվոլի կողքին ազատ տեղադրելու ® նշանը և օգտագործելու սեփական անվանումը, ինչպես նաև արգելվեց օգտագործել սիմվոլին և անվանը նմանատիպ պատկերներ կամ անվանումներ, որոնք կարող են վնասել ապրաքանիշին։

Տես նաև
-------

* Բաֆոմետ
* Սուրբ Պետրոսի խաչ
* ԼաՎեյան սատանիզմ
* Սատանիզմ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Ստանիսլաս դը Գուայտ* La Clef de la Magie Noire : 1897. — Փարիզ, 1920 թվական.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Բաֆոմետի կնիքի առաջացման պատմությունն ու դրա օգտագործումը Սատանայի եկեղեցում(անգլ.)
**Արքայակաղնի վանք**, Արքա կաղին վանք, Կիլիկիայի Հայկական պետության եպիսկոպոսանիստ (Մամեստիայի արքեպիսկոպոսների) վանքերից։ Գտնվել է Մսիսից (Մամեստիա) հարավարևելյան, կաղնիների, սոսիների, ձիթենիների անտառի մեջ։ Անունը ստացել է կաղնիներով շրջապատված լինելու համար։ Կոչվել է նաև Խճկտոր (այսինքն՝ Հաճկատար, Հաճոյակատար (Տիրամորը տրվող մակդիր), որից ենթադրվում է, թե գլխավոր եկեղեցին նվիրված էր Աստվածածնին)։ Կառուցման ժամանակն անհայտ է։ Հիշատակվել է XII դ. կեսից։ Արքայակաղնի վանքի մասին հիշատակություններ ունեն Վարդան Արևելցին (XIII դ.), Կիրակոս Գանձակեցին (XIII դ.), Սմբատ Գունդստաբլը (XIII դ.), Հովհաննես Երզնկացին (XIII դ.) և ուրիշներ։

Ունեցել է հազվագյուտ և ճոխ ձեռագրերով մատենադարան, դպրանոց, գրչատուն։ Հայկական երաժշտության և գրչության հայտնի կենտրոն էր, որի մասին իր ճառում գովասանքով է արտահայտվել Հովհաննես Երզնկացին։ Արքայակաղնի վանքում հորինվել են եկեղեցական բազմաթիվ մեղեդիներ՝ «մանրուսում» և «կցուրդք»։ Այստեղ է սովորել Վարդան Այգեկցին։ Վանքը 1206–08-ին եղել է հակաթոռ կաթողիկոս Դավիթ Թավիոս Արքայակաղնեցու (Մամեստիայի արքեպիսկոպոսը՝ 1175–1206) նստավայրը։ Արքայակաղնի վանքում են ամփոփվել Լևոն Բ Մեծագործի հայր Ստեփանեն (1167), Հայոց կաթողիկոս Գրիգոր Զ Ապիրատը և ուրիշներ։

Վանքը կործանվել է 1269-ի երկրաշարժից, 1284-ին՝ մասնակի նորոգվել։ Պահպանվել են ավերակները։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  *Քրիստոնյա Հայաստան հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո:*  |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 156)։*  |
Սիրահարները Վալդարոյից
**Սիրահարները Վալդարոյից** կամ **Սիրահարները Մանտուայից** (իտալ.՝ Amanti di Valdaro կամ Amanti di Montova), երիտասարդ տղայի և աղջկա կմախքներ են, հայտնաբերվել են Սան Ջորջոյի մոտ գտնվող Նոր քարի դարի դամբարանում՝ Իտալիայի Մանտուա քաղաքից ոչ հեռու։ Տարիքը 6000 տարուց ոչ պակաս է։ Պեղումները կատարել է հնէաբան Ելենա Մարիա Մենոտտին 2007 թվականին։

Հետազոտությունը պարզել է, որ երիտասարդները մահվան պահին 18-20 տարեկան են եղել։ Նրանց հասակը մոտավորապես 1,57 մետր է եղել։

Հնէաբաններին հետաքրքրել է կմախքների դիրքը։ Նրանք պառկած են եղել իրար շատ մոտ, դեմքերով իրար հպված, իսկ ձեռքերն ու ոտքերը իրար փաթաթված։ Դիրքը նմանեցրել են սիրահարների գրկախառնության։

Գիտնականները ուսումնասիրելով կմախքները, եկել են եզրակացության, որ դիակներին այդ դիրքն են տվել մահից հետո։ Ուսումնասիրությունը պարզել է, որ երիտասարդները մահացել են բնական մահով՝ բռնության նշաններ չեն հայտնաբերվել։

Հայտնաբերումից յոթ տարի անց՝ 2014 թվականի ապրիլի 11-ին «Սիրահարները» ապակե սարկոֆագով դրվել են ցուցադրության Մանտուայի դքսի պալատում գտնվող Ազգային հնէաբանական թանգարանում։ «Սիրահարները Մանտուայից» կազմակերպության նախագահ Սիլվիա Բանյոլին պայքարում է առանձին ցուցադրություն ունենալու համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  La Stampa / Worldcrunch (2011 թ․ սեպտեմբերի 13). «6,000 Years Later, the 'Lovers of Valdaro' Need a New Home». Time. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ ապրիլի 24-ին. Վերցված է 2013 թ․ ապրիլի 29-ին.
2. ↑  Phil Stewart (2007 թ․ փետրվարի 12). «Scientists to save 5,000-year-old embrace». Reuters. Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ ապրիլի 6-ին. Վերցված է 2007 թ․ փետրվարի 13-ին.
3. ↑  «Prehistoric skeletons found locked in eternal embrace». www.stonepages.com. 2007 թ․ փետրվարի 11. Վերցված է 2007 թ․ փետրվարի 13-ին.
4. ↑  «Locked in an eternal embrace». Daily Mail. 2007 թ․ փետրվարի 8. Վերցված է 2008 թ․ հուլիսի 23-ին.
5. ↑  «6,000-Year-Old Lovers Make Debut In Italy». 2011 թ․ սեպտեմբերի 13. Արխիվացված է օրիգինալից 2017-09-11-ին. Վերցված է 2015 թ․ փետրվարի 11-ին.
6. ↑  «Любовники из Вальдаро — 6 тысяч лет вместе». europe-today.ru. Վերցված է 2019 թ․ հունվարի 6-ին.
7. ↑  «Locked in Eternal Embrace – The Lovers of Valdaro». 2014 թ․ նոյեմբերի 28. Վերցված է 2015 թ․ փետրվարի 11-ին.

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Սիրահարները Վալդարոյից** կատեգորիայում։ |
**Միքայել Գուրգենի Ստամբոլցյան** (1938, փետրվարի 18, Երևան), հայ կինոգետ, սցենարիստ։

Կենսագրություն
--------------

1960 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը, 1968 թվականին՝ Մոսկվայի Կինեմատոգրաֆիայի պետական ինստիտուտը՝ որպես կինոգետ։ 1968 թվականից աշխատել է ԽՍՀՄ Պետֆիլմաֆոնդում, 1972 թվականից՝ «Հայֆիլմ» կինոստուդիայի խմբագիր, 1979 թվականից՝ ՀՀ ԳԱԱ արվեստի ինստիտուտի գիտական աշխատող։ 1991-1997 թվականներին եղել է ՀՀ մշակույթի փոխնախարար։ 1964 թվականից հեղինակել է շուրջ 200 հոդված և աշխատություն հայկական կինոյի մասին։ Տպագրվել է «Էկրան», «Արվեստ», «Ֆիլմ», «Կինո», «Առավոտ» և այլ պարբերականներում։ 1974-1985 թթ դասավանդել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական և Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտներում։ Հայաստանի կինեմատոգրաֆիստների միության անդամ է։ 1996 թվականից Հայաստանի կինոգետների և կինոլրագրողների ասոցիացիայի փոխնախագահ, 2004 թվականից՝ «Ոսկե Ծիրան» միջազգային կինոփառատոնի համահիմնադիր և ծրագրերի տնօրենը։

Մրցանակներ
----------

* Պողոսյան մրցանակ, 2010 թ.
* «Հայակ» ամենամյա կինոմրցանակաբաշխության «Լավագույն սցենարիստ» մրցանակ (Հարություն Խաչատրյանի հետ համատեղ)՝ «Անվերջ փախուստ, հավերժ վերադարձ» ֆիլմի սցենարի համար, 2012 թ.
* Մովսես Խորենացու մեդալ (2013 թ.)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Միքայել Ստամբոլցյան». *boghossianprize.am*. Արխիվացված է օրիգինալից 2022 թ․ հուլիսի 16-ին. Վերցված է 2019 թ․ փետրվարի 18-ին.
2. ↑  «Միքայել Ստամբոլցյանի կենսագրությունը AV Production կայքում». Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ հոկտեմբերի 28-ին. Վերցված է 2018 թ․ փետրվարի 18-ին.
3. ↑  Հանրապետության Նախագահի մրցանակ շնորհելու մասին
4. ↑  Մ. Գ. Ստամբոլցյանին Մովսես Խորենացու մեդալով պարգևատրելու մասին
**Բեյտուն** (չին.պարզ. 北屯,փինյին *Běitún*), քաղաքային գավառ է Սինծիանի ինքնավար մարզում, ՉԺՀ։ Այն ընդգրկված չէ ոչ մի վարչական միավորի մեջ, սակայն անմիջականորեն ենթակա է ինքնավար մարզի կառավարությանը։ Անունը «中国最北的屯垦重地» («Չինաստանի ամենահյուսիսային մշակվող հողը») կրճատված ձևն է։

Պատմություն
-----------

1958 թվականին այստեղ է տեղակայվում Սինծիան արտադրա-շինարարական կորպուսի 10-րդ դիվիզիայի շտաբը։ 1997 թվականին որոշվեց այստեղ սկսել քաղաքային ենթակառուցվածքների կառուցումը։ Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության Պետական խորհրդի 2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ի որոշմամբ Բեյտունը Ալթայի քաղաքային գավառից առանձնացվել է առանձին քաղաքային գավառի, որն ուղղակիորեն ենթարկվում է Սինծիան ինքնավար շրջանի կառավարությանը։

Բեյտունը հիմնադրվել է 2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ին՝ դառնալով այդ ժամանակվա Չինաստանի ամենաերիտասարդ քաղաքը, հետագայում փոխարինվել է Սանշա քաղաքով, որը հիմնադրվել է 2012 թվականին։ Այն ստեղծվել է Ալթայ քաղաքի որոշ հատվածներից։

Բեյտունը զբաղեցնում է 910,5 քառակուսի կիլոմետր տարածք, ունի 76,300 բնակչություն և գտնվում է Իրտիշ գետի վրա։

Տրանսպորտ
---------

Բեյտունը կարևոր տրանսպորտային հանգույց է, որը գտնվում է Չինաստանից Ղազախստան, Ռուսաստան և Մոնղոլիա տանող ճանապարհների խաչմերուկում։ Քաղաքով է անցնում Godao 216-ը։ 2011 թվականին շահագործման է հանձնվել Բեյտունն ու Կույտունը կապող երկաթգիծը։ Կառուցվում է այս երկաթուղու շարունակությունը դեպի Ալթայ քաղաք։ Ակնկալվում է, որ այն կբացվի 2016 թվականին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  共和国最年轻的城市——新疆北屯市正式挂牌成立 (in Chinese). Xinhua News Agency. 29 December 2011. Archived from the original on 31 May 2012. Retrieved 10 January 2012.
2. ↑  阿勒泰区域双子城阿勒泰市和北屯市2016年将通火车. Sina Weibo. 15 August 2013.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Սինծիանում ևս մեկ քաղաք է հայտնվել Archived 2022-10-11 at the Wayback Machine.
* Սինծիանյան Բեյթունը պաշտոնապես դարձավ քաղաք
**«Կոնցերտհաուս»** (գերմ.՝ Konzerthaus Berlin), նախկինում **«Շաուշպիլհաուս»** (գերմ.՝ Schauspielhaus Berlin) կառուցվել է 1818—1821 թվականներին Կարլ Ֆրիդրիխ Շինկելի նախագծով որպես «Բեռլինի դրամատիկական թատրոն»։ Նեոկլասիկ ոճի կառույցը գտնվում է Բեռլինի կենտրոնում՝ Ժանդարմենմարկտ հրապարակում։ Շենքի դիմաց գտնվում է Ֆրիդրիխ Շիլլերի արձանը։

Շենքը կառուցվել է նախկին Ազգային թատրոնի տեղում, որը գործել է 1802 թվականի հունվարի 1-ից մինչև 1817 թվականը։ 1817 թվականին այս շինությունը ոչնչացել է հրդեհից։

Նորակառույց շենքի բացումը կայացել է 1821 թվականի հունիսի 18-ին Կարլ Վեբերի «Ազատ հրաձիգը» օպերայի պրեմիերայով։ Թատրոնի շենքը Շինկելի նախագծած ամենահայտնի շինություններից է։ Շինությունը ներսից ու դրսից զարդարված է բազմաթիվ քանդակներով, որոնք ներկայացնում են կոմպոզիտորների։ Քանդակների հեղինակներն են Քրիստիան Ֆրիդրիխ Տիկը և Բալթազար Յակոբ Ռատեբերգը։ Արտաքին կողմից շենքը շքեղ զարդարված է քանդակներով. ճակտոնին տեղադրված են Տանտալոսի, Էրոսի, Պսիքեի բրոնզե քանդակները։ Հարավային ճակատի տիմպանին տեղադրված են Օրփեոսի ու Էվրիդիկեի խորաքանդակները, իսկ հյուսիսային ճակատին՝ Դիոնիսոսի ու Արիադնեի քանդակները։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ շինությունը վնասվել է. այրվել են շենքի արտաքին պատերը։ 1979-1984 թվականներին, երբ նախապատրաստվում էր Բեռլինի հիմնադրման 750-ամյակի տոնակատարությունը, շինությունը վերակառուցվել է։

1992 թվականին Կոնցերտհաուսը պաշտոնապես հռչակվել է Բեռլինի սիմֆոնիկ նվագախմբի տնային հարթակ. 2006 թվականին նվագախումբը կոչվել է *Կոնցերտհաուսի նվագախումբ*։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  archINFORM (գերմ.) — 1994.
2. ↑  Берлин / О. В. Вишлёв, А. М. Муратов, Л. А. Полётова, В. Н. Стрелецкий // «Банкетная кампания» 1904 — Большой Иргиз. — М. : Большая российская энциклопедия, 2005. — С. 375-379. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 3). — ISBN 5-85270-331-1.

Հղումներ
--------

* Պաշտոնական կայք

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · LinkedIn |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ · ՅուԹյուբ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 5161700-6 · ISNI: 0000000084845668 · LCCN: n92002642 · NKC: pna2009514484 · SUDOC: 074618385 · VIAF: 122153012 · WorldCat VIAF: 122153012 |

 |

 |
**Կարճկան**, գավառակ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում։ Գտնվում էր Վանա լճի հարավ-արևմտյան կողմում։ Կենտրոնը Եղեգիս գյուղն էր։

Տարածքով մոտավորապես համապատասխանում է պատմական Երերվարք գավառաին։

Աշխարհագրություն
----------------

Ունի խիստ լեռնային տարածք, սառնորակ հանքային աղբյուրներ, փարթամ արոտավայրեր և կաղմու թանձրախիտ մթին ծառեր։ Գավառակի միջով հոսում է Կարճկանի գետը։

Կլիմա
-----

Ունի առողջարար կլիմա։

Բնակչություն
------------

Ըստ Վ. Քիների 1890-ական թվականներին ուներ 14459 բնակիչ, որից հայեր՝ 7890, քրդեր՝ 5550, գնչուներ՝ 600, թուրքեր՝ 176, եզիդի քրդեր՝ 175, հրեաներ՝ 68: 1909 թվականին հայերի թիվը նվազելով հասել էր 5222 մարդու։

Պատմություն
-----------

Գավառակի հայությունը զանգվածաբար կոտորվեց 1915 թվականի մեծ եղեռնի ժամանակ։

Տնտեսություն
------------

Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահություն, հողագործությունն ու փայտամշակությունն էր։ Մշակելի հողերի սահմանափակության պատճառով հացահատիկի ցանքսերը քիչ էին։ Ոմանք էլ նաև զբաղվում էին փայտահայտությամբ և փայտածուխի վաճառքով։

Օգտակար հանածոներ
-----------------

Գավառակում կան պղնձի, երկաթի, կապարի, արծաթի և ոսկու պաշարներ, որոնց մի մասը արդյունահանվել է դեռևս հին ժամանակներում։

Վարչական բաժանում
-----------------

Ըստ Վ. Քիների 1890-ական թվականներին ուներ 79 բնակավայր։

Տես նաև
-------

* Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան», հտ 3, էջ 50

Աղբյուրներ
----------

* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ. Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Կարճկանի գավառակ |
| --- |
|  |
| Քաղաքներ | Եղեգիս |
|  |
| գյուղեր | Ագուստու • Ալական • Ալոն • Աշնակ • Գոմս • Զեյվա • Խումս |
|  |
| Պորտալ:Արևմտյան Հայաստան |

 |


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Վանի վիլայեթ |
| --- |
|  |
| Հեքյարիի գավառ | Աղբակ • Բեթելշաբաբ • Գավառ • Թիար • Համիդիե • Խոշաբ • Շամդինան • Շեբաբ • Ջուլամերկ • Օրամար |
|  |
| Թիմարի գավառ | Արճակ • Թիմար |
|  |
| Վանի գավառ | Աբաղա • Արծկե • Արճեշ • Բերկրի • Գավաշ • Կարճկան • Հայոց Ձոր • Մոկս • Նորդուզ • Շատախ • Սարսու • Վան |
|  |
| Պորտալ:Արևմտյան Հայաստան |

 |
**Բերտոլինա**(իտալ.՝ torta bertolina), իտալիական կարկանդակ, հյուսիսիտալիական Կրեմա քաղաքին (Լոմբարդիա) հատուկ հրուշակեղեն։ Հիմնականում թխվում է շրջանաձև կաղապարով։ Ունի ոսկեդարչնագույն երանգ և ելակի բույր ամերիկական խաղողի կամ Կոնկորդ խաղողի շնորհիվ, որոնք համարվում են հիմնական բաղադրամասեր։ Կան պատրաստման տարբերակներ, հատկապես երբ կարկանդակը թխում են տնային պայմաններում, քանի որ շատ ընտանիքներ ունեն սեփական բաղադրատոմսը և փոխանցում են դա սերնդեսերունդ։

Պատմություն
-----------

Ճշգրիտ ծագումը հայտնի չէ, բայց հավանաբար առաջին անգամ կարկանդակը ստեղծվել է 1800-ական թվականներին, առաջին հիշատակումները ելակի խաղողի մասին, որը ներմուծվել է Ամերիկայից, վերաբերում են XIX դարերի սկզբին, և հնարավոր է հետագայում այն հիբրադացվել է հասարակ խաղողի որթատունկի հետ։

Բաղադրիչներ
-----------

*Բաղադրամասեր*՝

* Ալյուր
* Եգիպտացորենի ալյուր
* Շաքարավազ
* Շաքարի փոշի
* Սերուցքային կարագ
* Ձիթայուղ
* Ձվեր
* Վանիլ
* Խաղող
* Խմորիչ

Ամեն տարի սեպտեմբերին Կրեմայում՝ Պիացցա Դուոմոյի գլխավոր հրապարակում անցկացնում են Բետոլինայի փառատոնը։

Տես նաև
-------

* Լոմբարդիական խոհանոց

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Torta Bertolina». Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ հունվարի 17-ին. Վերցված է 2021 թ․ հունվարի 4-ին.
2. ↑  Torta Bertolina Archived 2020-11-28 at the Wayback Machine. (իտ.)
3. ↑  «Crema. Festa della bertolina: piazza Duomo ospita la tradizione, il gusto e la solidarietà». Արխիվացված օրիգինալից 2017 թ․ դեկտեմբերի 1-ին. Վերցված է 2021 թ․ հունվարի 4-ին.

Գրականություն
-------------

* Così come viene. Le torte. Alessandra Benassi. Youcanprint, 2018. — 150 p. — P.44. — ISBN 8827836926, 9788827836927
* The World of Wine and Food: A Guide to Varieties, Tastes, History, and Pairings. Don Philpott. Rowman & Littlefield, 2016. — 484 p. — P.386. — ISBN 1-4422-6804-2, 9781442268043
**Սանկտ Պետերբուրգի համալսարան**, բարձրագույն ուսումնական հաստատություն Ռուսաստանի Դաշնության Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքում։ Ռուսաստանի հնագույն և խոշորագույն բուհերից։ Հիմնադրվել է 1724 թվականին։

Պատմություն
-----------

1819 թվականին Պետերբուրգում բացվում են փիլիսոփայական-իրավաբանական, պատմա-բանասիրական և ֆիզմաթ ֆակուլտետները՝ Գլխավոր մանկավարժական ինստիտուտի հիման վրա։ Մեծ դեր է խաղացել Ռուսաստանի հասարակական և հեղափոխական շարժման զարգացման գործում։ 19-րդ դարում և 20-րդ դարի սկզբում համալսարանում աշխատել են հայտնի գիտնականներ Պ. Չեբիշեը, Ա. Մարկովը, Ա. Պոպովը, Դմիտրի Մենդելեևը, Ի. Սեչենովը, սովորել են Ն. Չեռնիշևսկին, Դ. Պիսարևը, Ի. Պավլովը, Կ. Տիմիրյազևը, Ի. Մեչնիկովը, Ն. Միկլուխո-Մակլայը, Ի. Տուրգենևը, Գ. Ուսպենսկին, Ա. Բլոկը, Դ. Բեդնին, Մ. Գլինկան և ուրիշներ։
1891 թվականին համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի դասընթացի էքստեռն քննություն է հանձնել Վ. Ի. Լենինը։ 1948 թվականին Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանին շնորհվել է Ա. Ժդանովի անունը։ Ունի (1972-1973) մաթեմատիկամեխանիկական, ֆիզիկայի, քիմիայի, կենսաբանա-հողային, երկրաբանական, աշխարհագրական, փիլիսոփայության տնտեսագիտական, պատմության, իրավաբանական, բանասիրական, կիրառական մաթեմատիկայի, հոգեբանության, ժուռնալիստիկայի, արևելյան լեզուների ֆակուլտետներ, երեկոյան, հեռակա և նախապատրաստական բաժիններ, ասպիրանտուրա, 172 ամբիոն, 9 ԳՀԻ, պրոբլեմային և ճյուղային լաբորատորիաներ, աստղադիտարան, 3 գիտա-ուսումնական կայան, 2 թանգարան, բուսաբանական այգի, գրադարան (ավելի քան 4 միլիոն գիրք), հրատարակչություն։ 1972/1973 ուս. տարում ունեցել է ավելի քան 20 000 ուսանող, մոտ 3 000 դասավանդող և գիտաշխատող։

Հրատարակում է «Վեստնիկ» («Լրաբեր», 1946 թվականից) և «Պրավովեդենիե» («Իրավագիտություն», 1957 թվականից) հանդեսները, գիտա-մեթոդական և ուս. գրականություն։ Պարգևատրվել է Լենինի (1944) և Աշխատանքային կարմիր դրոշի (1969) շքանշաններով։

Պատկերասրահ
-----------

* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Բաց մատչելիության ամսագրերի տեղեկատու — 2003.
2. ↑  «Կառավարության որոշումը». Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ հոկտեմբերի 1-ին. Վերցված է 2014 թ․ օգոստոսի 22-ին.
3. ↑  «Պետերբուրգյան համալսարանի անվանումը». Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ փետրվարի 4-ին. Վերցված է 2014 թ․ օգոստոսի 22-ին.
4. ↑  Նախագահը օրենք է գրել Պետերբուրգյան համալսարանի վերաբերյալ

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | ՎԿ · Ֆեյսբուք · Տելեգրամ · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 5114370-7 · ISNI: 0000000122896897 · LCCN: no92026966 · Microsoft: 172901346 · NKC: kn20020321798, ko2003164964 · VIAF: 11145003631561340450 · WorldCat VIAF: 11145003631561340450 |

 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 559)։*  |
**Իլիսոս** (հուն․՝ Ιλισός), գետ Հունաստանում։ Հոսում է Ատտիկայում՝ Աթենական հարթավայրով, այժմ փակված է խողովակներում, բաց տեղամասերում հոսում է բետոնյա հունով։ Կոչվել է հին հունական դիցաբանության նույնանուն գետի աստծո անունով։ Իլիսոսը իր անունը տվել է Աթենքի շրջաններից մեկին՝ Իլիսիին։

Գետն ունի երկու ակունք՝ Իմիթոս լեռան վերին լանջերին՝ Կեսարիանի վանքի մոտակայքում և Սուրբ Հովհաննես Մկրտչի վանքի մոտ՝ Կարիասում՝ Վիրոնայում (հուն․՝ Καρέας): Իլիսոսը թափվում է Սարոնիկոս ծովածոցի Ֆալիրոն(Φαληρικός Όρμος) ծովախորշ։ Բաց տեղամասերում ջրի ծախսը կազմում է 270 մ³/վ։

Պատմություն
-----------

Հին ժամանակներում Իլիսոսը հոսում էր Հին Աթենքի քաղաքային պատից դուրս և ծառայում էր որպես Աթենքի ակրոպոլիսի բնական սահմաններից մեկը։ 20-րդ դարի կեսերին գետը հոսում էր Միխալոկոպուլու և Կալիրոիս ժամանակակից փողոցների երկայնքով՝ Պանաթինաիկոս մարզադաշտի մուտքի դիմացով։ Գարնանը հաճախ լինում էին վարարումներ, ինչի պատճառով տեղանքը ստացել է *Գորտի կղզի* անվանումը։ Ավելի ուշ գետը փակվել է Վասիլիոս-Կոնստանտինու պողոտայի տակ։ Ներկայումս Իլիսոսը գետնի մակերևույթով հոսում է իր հունի մի փոքր հատվածում՝ Օլիմպիական Զևսի տաճարի մոտակայքում։

Տաճարներ Իլիսիում
-----------------

Իլիսոսի ափին կառուցվել է մի փոքրիկ հոնիական տաճար, որը նման է Ակրոպոլիսում գտնվող Աթենաս Նիկե աստվածուհու տաճարին։ Տաճարի նկարները պահպանվել են միայն Ջեյմս Ստյուարտի և Նիկոլաս Ռևետոյի կողմից արված մի շարք նկարներում։ Ներկայումս վանքից պահպանվել է միայն հիմքը, մի քանի սալաքար և քանդակի բեկորներ, որոնք թվագրվում են մ․թ․ա․ 450-448 թվականներով։ Ժամանակակից Արդիտա փողոցի մոտ՝ Իլիսոսի ափին, 5-րդ դարում կառուցվել է Սուրբ Լեոնիդի վաղ քրիստոնեական տաճարը։

Պատկերասրահ
-----------

* Օլիմպիական Զևսի տաճար։ Հեղինակ՝ Հովհաննես Միքայել Վիթմեր Օլիմպիական Զևսի տաճար։ Հեղինակ՝ Հովհաննես Միքայել Վիթմեր
* Օլիմպիական Զևսի տաճար։ Հեղինակ՝ Էդվարդ ԴոդվելՕլիմպիական Զևսի տաճար։ Հեղինակ՝ Էդվարդ Դոդվել
* Հոնիական տաճար։ Հեղինակ՝ Ստյուարտ ՋեյմսՀոնիական տաճար։ Հեղինակ՝ Ստյուարտ Ջեյմս

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Կաղապար:Карты государств
2. ↑  «Ilissos River-Valley» (անգլերեն). Harry's Greece Travel Guides. Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 4-ին.
3. ↑  «Ilissos river training and flood control». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ հունիսի 3-ին. Վերցված է 2018 թ․ սեպտեմբերի 7-ին.
4. ↑  James Grout. «Ionic Temple on the Ilissus». *Encyclopaedia Romana* (անգլերեն). The University of Chicago. Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 4-ին.
5. ↑  *James Stuart, Nicholas Revett* Antiquities of Athens. — Princeton Architectural Press, 1762. — 496 p.
6. ↑  *Margaret M. Miles* The Date of the Temple on the Ilissos River(անգլ.) // *Hesperia* : The Journal of the American School of Classical Studies at Athens. — 1980. — Т. 49. — № 4. — С. 309-325.
7. ↑  «Basilica of Ilissos and Martyrium» (անգլերեն). Athens Info Guide. Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 13-ին.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Մեծ նորվեգական · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4788780-1 |

 |
**Գռների վանք**, 13-րդ դարի երկրորդ կեսերից հայ գրչության ու մանրանկարչության խոշոր կենտրոն։ Վարդան Արևելցին Գռներո վանքը համարում է Կիլիկիայի չորս նշանավոր գրչության կենտրոններից մեկը (Արքակաղին, Գռներ, Դրազարկ, Սկևռա)։ Գռները այն ժամանակ Մոլևոն գավառի եպիսկոպոսանիստն էր։ Այստեղ գրված և պահպանված հայտնի ձեռագրերն են՝ Հովհաննես Արքաեղբոր Ավետարանը (1263 թ. գտնվում է ԱՄՆ-ում, Վաշինգտոնի Ֆրիրի ժողովածուում), Բարսեղ գրչի 1270 թվականին ընդօրինակած պատկերազարդ Աստվածաշունչը, ինչպես նաև 1284-ի «Մասունք Նոր կտակարանի»-ն, 1284—88-ի «Մասունք Աստվածաշնչի»–ն և 1303—04-ի Աստվածաշունչը, որոնք պահապնվում են Երևանի Մատենադարանում։ Գռներո վանքը գոյատևել է մինչև 14-րդ դարավերջը, մինչև Կիլիկիայի թագավորության անկումը։

Վանքի Պատմությունը
------------------

Ըստ Ղևոնդ Ալիշանի՝ կրել է համանուն գյուղի անունը, եղել Կիլիկիայի Հայոց թագավոր Հեթում Ա-ի կրտսեր եղբայր Հովհաննես Արքաեղբոր «բնիկ հայրենիքը»։ Գռների վանքի մասին պատմական տեղեկությունները սակավ են, պարզ չէ նույնիսկ համալիրի կազմը, ստույգ տեղը։ Եղել է Մալևոնի եպիսկոպոսանիստը։

### Վանքի հովանավորները և առաջնորդներ

Վանքը հովանավորել, առաջնորդել և զարգացրել է Հովհաննես Արքաեղբայրը։ Նրա մահից (1289 թ.) հետո Գռների վանքի առաջնորդությունն ստանձնել են Ստեփանոսը՝ «այր հեզ և մեծ րաբունի», Ներսեսը (1316 թ.) և Մխիթարը (հետագայում՝ կաթողիկոս Մխիթար Ա Գռներցի)։ Գռների վանքը եղել է Կիլիկիայի նշանավոր վանքերից, հայկական գրչության և մանրանկարչության կենտրոն։ 13-րդ դարի 2-րդ կեսին հռչակվել է, ինչպես՝ Հռոմկլան, Ակները, Բարձրբերդը, Արքակաղինը, Դրազարկը, Սկևռան։ 
Գռների վանքը գոյատևել է մինչև Կիլիկիայի Հայկական թագավորության անկումը (14-րդ դարի վերջ)։

### Վանքում պատկերազարդված մանրանկարչական աշխատություններ

Գռների վանքում է գրվել Հովհաննես Արքաեղբոր մանրանկարչական դպրոցի՝ մեզ հասած ձեռագրերից հնագույնը՝ 1263 թվականի Ավետարանը, որն այժմ գտնվում է Վաշինգտոնում՝ Ֆրիրի ժողովածուում։ Երևանի Մատենադարանում են պահվում Գռների վանքում գրված և պատկերազարդված 1270 թվականի Աստվածաշունչը (ձեռագիր № 345, գրիչ՝ Բարսեղ, ծաղկող՝ Թորոս Ըռոբինանց), 1284 թ.-ի «Մասունք Նոր կտակարանի»-ն (ձեռագիր № 196, գրիչ՝ Կոստանդին, ծաղկողներ՝ Ստեփանոս Վահկացի, Գրիգոր Պիծակ), 1284–88 թվականների «Մասունք Աստվածաշնչի»-ն (ձեռագիր № 195, գրիչ՝ Կոստանդին) և 1303–04 թվականների Աստվածաշունչը (ձեռագիր № 182, գրիչ՝ Մարտիրոս)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Ստեփան Մելիք-Բախշյան, Հայոց պաշտամունքային վայրեր, Երևան, «ԵՊՀ հրատարակչություն», 2009 — 116, էջեր 116 — 432 + 10 էջ ներդիր էջ. — 500 հատ։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 183)։*  |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  *Քրիստոնյա Հայաստան հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո:*  |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Տատիկ (այլ կիրառումներ)

**Տատիկ**, գավառ Մեծ Հայքի Աղձնիք աշխարհում, իսկ ավելի ուշ ժամանակներում գավառակ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Բիթլիսի գավառում։ Գավառը գտնվում էր Տատիկ գետի հովտում, Բաղեշ քաղաքից հարավ-արևելք։

Համապատասխանել է հնագույն սեպագիր արձանագրություններում հիշատակված Տատի (Դադի) երկրամասին։

Նշանավոր գյուղը Խուլթիկն է։

Աշխարհագրություն
----------------

Տատիկն ունի լեռնային ռելիեֆ։ Ջրառատ գավառ է։

Բնակչություն
------------

Մինչև 1915 թվականի Մեծ եղեռնը բնակչության 80 %-ը հայեր էին։

Թուրքերի կողմից գավառակն ավերվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ, իսկ հայ բնակիչները կոտորվել կամ տարագրվել են։

Տնտեսություն
------------

Բնակիչները հիմնականում զբաղվել են անասնապահությամբ, երկրագործությամբ, արհեստներով և առևտրով, իսկ ձորահովիտներում նաև պտղաբուծությամբ, այգեգործությամբ և ծխախախոտագործությամբ։

Վարչական բաժանում
-----------------

Տատիկի գավառակը բաժանված էր 2 մասի՝ **Ներքին Տատիկ** և **Վերին Տատիկ**։ 1915 թվականի դրությամբ հայկական գյուղերն էին Ծղկամ, Կերխր, Կյալհոկ, Խուլթիկ, Մոճկանիս, Շեն, Ոստին, Պաս, Սամի, Սասիկ, Վանիկ։ Այդ գյուղերում ապրում էր մոտ 4 000 հայ։

Տես նաև
-------

* Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան», հտ 5, էջ 50

Աղբյուրներ
----------

* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ. Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Տատիկի գավառակ |
| --- |
|  |
| Գյուղեր | Բայիկի • Բաս • Գյալհուկ • **Խուլթիկ** • Ծղկամ • Կերխ • Մոճկոնք • Շատախ և Նահիա • Շեն • Պաս • Սասիկ • Սուրիմ |
|  |
| Պորտալ:Արևմտյան Հայաստան |

 |


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Բիթլիսի վիլայեթ |
| --- |
|  |
| Բիթլիսի գավառ | Բիթլիս • Գյոզալդարա • Խիզան • Խլաթ • Մոտկան • Սպարկերտ • Տատիկ |
|  |
| Գենջի գավառ | Բադըկան • Գենջ • Խուլփ • Ճապաղջուր • Սասուն |
|  |
| Մուշի գավառ | Բուլանըխ • Խութ-Բռնաշեն • Մանազկերտ • Մուշ • Շատախ • Վարդո |
|  |
| Սղերդի գավառ | Բարվար • Էրուն • Խարզան • Հազզո-Խաբլջոզ • Շիրվան • Սղերդ • Ռեդվան |
|  |
| Այլ գավառներ | Ազ |
|  |
| Պորտալ:Արևմտյան Հայաստան |

 |
**Սուրբ Երրորդության մայր տաճար** (ռուս.՝ Троицкий собор , Ռյազանյան եկեղեցի), Եկատերինբուրգի թեմի ուղղափառ մայր տաճար։

Պատմություն
-----------

Հիմնադրվել է 1818 թվականին՝ որպես քարե եռագահ եկեղեցի կլասիցիզմի ոճով։ Սկզբում շենքը նախատեսված է եղել հավատացյալների աղոթատան համար, սակայն իշխանությունները թույլ չեն տվել ավարտել շինարարությունը և օծել այն։ Մինչև 1838 թվականը եկեղեցին մնացել է չգործող։ 1838 թվականին Յա. Մ. Ռյազանովը և նրա մի քանի կողմնակիցներ միացել են միաբանությանը, որը տարբերվում էր օրթոդոքս հին հավատացալներից, որ հին ծիսակարգով ծառայությունները միահավատական եկեղեցիներում իրականացնում էին վանականների միջոցով, որոնք նշանակվում էին տեղական ուղղափառ հովվապետետերի կողմից։

1839 թվականի հոկտեմբերի 12-ին օծված Հյուսիսային մատուռը կառուցվել է Սուրբ Հովհան Ոսկեբերանի անվամբ։ Սուրբ Նիկոլայ Հրաշագործի անվամբ կոչված Հարավային մատուռը օծվել է 1849 թվականի հոկտեմբերի 13-ին։ 2,5 տարի անց, 1852 թվականի մայիսի 13-ին, գլխավոր եկեղեցին օծվեց ի պատիվ Սուրբ Երրորդության։ 1854 թվականին եկեղեցուն կից կառուցվեց քարե զանգակատուն։

1930 թվականին Սուրբ Երրորդության եկեղեցին քաղաքային խորհրդի որոշմամբ փակվեց երկրպագության ծառայությունների համար։ Այդ ժամանակ էլ քանդեցին գմբեթն ու զանգակատունը և ներսում իրականացրին վերակառուցում։ Խորհրդային տարիներին այստեղ տեղակայվել են կինոթատրոն, կարի ֆաբրիկա և ավտոմոբիլիստների ակումբ։ 1981 թվականից այստեղ անցկացվում է Աէլիտա փառատոնը:1980-ական թվականների վերջից մշակույթի տանը անցկացվում են Սվերդլովսկի ռոք ակումբի համերգները։

Լայնամասշտաբ վերականգնման աշխատանքների իրականացման արդյունքում 1998-1999 թվականներին նորից կառուցվեց եկեղեցու գմբեթը, իսկ 2000 թվականին, զանգակատունը։ Եկեղեցու օծման հանդիսավոր արարողությունը կատարվեց 2000 թվականի սեպտեմբերի 24-ին պատրիարք Ալեքսի երկրորդի կողմից։

2011 թվականի հոկտեմբերի 24-ից մինչև 27-ը եկեղեցում է գտնվել Սուրբ Մարիամ Աստվածածնի գոտին, որին այդ ընթացքում խոնարհվել են հարյուր հազարավոր մարդիկ։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Путешествie въ Екатеринбургъ. Свято-Троицкая (Рязановская) единоверческая церковь.(չաշխատող հղում)
2. ↑  Православная Газета. 23 мая — престольный праздник Свято-Троицкого Кафедрального собора Екатеринбурга
3. ↑  А. Аникин. «Все возрасты покорны...». История Фэндома. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ մարտի 1-ին. Վերցված է 2010 թ․ ապրիլի 25-ին.
4. ↑  *М. Жилкина.* Пастырский визит Патриарха Московского и всея Руси Алексия в Екатеринбургскую и Челябинскую епархии // *Журнал Московской Патриархии*. — 2000. — № 11.(չաշխատող հղում)

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Սուրբ Երրորդության մայր տաճար (Եկատերինբուրգ)** կատեգորիայում։ |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Շեն (այլ կիրառումներ)

**Շեն**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Տատիկի գավառակում, Բիթլիս քաղաքից 35-37 կմ արևմուտք՝ բարձրավանդակի վրա։

Գյուղը մեծ համբավ էր վայելում իր պտղատու այգիների և բրնձի արտերի շնորհիվ։

Բնակչություն
------------

1880-ական թվականներին ուներ 11 տուն բնակիչ, որից 8-ը հայկական էր։

Պատմամշակութային կառույցներ
---------------------------

Գյուղն ուներ 5 եկեղեցիներ, որոնցից XIX դարի վերջին կանգուն էին երեք քարաշեն եկեղեցիներ` **Ս. Սարգիս,** **Ս. Գևորգ**, **Ս. Կույս Մարիամ** անուններով։ Գյուղի արևելյան կողմում` բլրակի վրա գտնվում էր **Ս. Փրկիչ** ավերակ վանքը, իսկ հարավարևելյան կողմում գտնված ավերակները ըստ ծերունիների հավաստմամբ եղել է Շենի ավագ եկեղեցին՝ **Ս. Հարությունը**։

Շենից հարավ-արևելք՝ ապառաժոտ ժայռի վրա, գտնվում է հին բերդի ավերակները, որոնք տեղաբնակներն անվանում էին **Կալաե Ղամանի**։

Տես նաև
-------

* Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան», հտ 4, էջ 108

Աղբյուրներ
----------

* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ. Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Տատիկի գավառակ |
| --- |
|  |
| Գյուղեր | Բայիկի • Բաս • Գյալհուկ • **Խուլթիկ** • Ծղկամ • Կերխ • Մոճկոնք • Շատախ և Նահիա • Շեն • Պաս • Սասիկ • Սուրիմ |
|  |
| Պորտալ:Արևմտյան Հայաստան |

 |
**Կարուշլա**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Ակնի գավառակում։ Գտնվում էր Ակն քաղաքից հարավ, Եփրատ գետի աջ ափին, ամֆիթատրոնաձև, կանաչապատ լեռնալանջի վրա։

Աշխարհագրություն
----------------

Գյուղի դիմաց փռված էին փարթամ այգեստաններ։ Կարուշալայից արևմուտ Քառասունակի Խորունկ, արևելքում՝ Մարսնկեր ձորերն են։

Պատմություն
-----------

Ըստ ոմանց գյուղը նախկինում գտնվել է այժմյան վայրից 2-3 կմ հեռու, Ներսես Շնորհալի եկեղեցու մոտ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։ Գյուղի բնակիչները սովորույթներով, կենցաղով և բարբառով նման էին Ակնի, Կամարակապի և մոտակայքում գտնվող մյուս հայկական բնակավայրերի բնակիչներին։

Գյուղը հանդիսանում է գավառակի միակ գյուղը, որը զերծ է մնացել կոտորածներից ու ավերվածություններից՝ ի շնորհիվ Հյուսեյն բեյ քուրդ պաշտոնյայի։ 1918-1920 թվականներին հայ բնագիչները գաղթել են օտար երկրներ։

Բնակչություն
------------

XX դարի սկզբին ուներ 204 (50 ընտանիք) հայ և 134 թուրք բնակիչ։

Տնտեսություն
------------

Զբաղվում էին երկրագործությամբ և անասնապահությամբ։

Պատմամշակութային կառույցներ
---------------------------

Կարուշլան ուներ եկեղեցի Չարխափան Ս. Աստվածածին անունով եկեղեցի, որը կառուցված էր սրբատաշ քարերով։ Եկեղեցին 1832 թվականին վերանորոգվել է Մարգար Տերյան ամիրայի և ուրիշների միջոցներով։ Եկեղեցին ուներ 2 ճոխ ու շքեղ զգեստներ, ծիսական սպասքներ։

Կարուշլայից 2-3 կմ հարավ, Եփրատի ափին, ժայռի վրա գտնվում էր Ս. Կոզմոս և Ս. Դամիանոս հունական վանքը՝ քառակուսի հատակագծով, կառուցված սրբատաշ քարերով։ Վանքի առջև՝ գերեզմանատան տապանաքարերի վրա կային 1172, 1176 և 1194 տարեթվեր։

Հայտնի էին Ս. Ներսես Շնորհալի և Ս. Մոքոս թագավոր կամ Մոգուց պետ ուխտատեղիները, որոնք ավերված եկեղեցիներ են։

Կրթություն
----------

Գյուղն ուներ Արամյան վարժարան, որն 1847 թվականին ուներ 20 աշակերտ։ Երեխաների մի մասն էլ հաճախում էին մոտակա Կամարակապ գյուղի վարժարանը։

Տես նաև
-------

* Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան», հտ 3, էջ 74

Աղբյուրներ
----------

* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ. Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 350)։*  |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Ակնի գավառակ |
| --- |
|  |
| Քաղաքներ | Ակն |
|  |
| Գյուղեր | Ագարակ • Ագարակ Շրզուի • Ագարակ Վերին • Ագրակ Հաբեղնոցի • Ազնի • Աթմա • Անջրդի • Ապուչեխ • Արեգի • Բարաձոր • Բենկա • Զմարա • Էհնեցիք • Թամար • Լիճք • Ծագ • Ծաթ • Կամարակապ • Կասմա • Կարուշլա • Հաբեղնոց • Հասթիսի • Ձորակ • Մաշկերտ • Միադուն • Մուշեղկա • Յաղուբցիք • Նարվեր • Շրզու • Սանտըգ • Վաղշեն • Վանք • Վարի գեղ • Ուչ փունղար • Ուռեկ • Քալմուքա |
|  |
| Իսլամացած գյուղեր | Խաչուկիլ • Կնքահայրկիլ • Վարդանկիլ |
|  |
| Պորտալ:Արևմտյան Հայաստան |

 |
**Սինսոլո** կամ **յոլկուջա֊տհան՝** կորեական խոհանոցի կարևոր ուտեստ, պատրաստվում է տեֆտելիից, յուղաբլիթ՝ չոնուից (전유어), սնկից և բանջարեղենից։ Պատրաստվում է յուղալի արգանակի հետ միասին։ Այդ ուտեստը համարվում է Չոնգոլի տարատեսակ ուտելիքներից մեկը։ Շինսալոն մատուցվում է խոշոր արծաթե անոթի մեջ, որի կենտրոնի անցքից ջերմություն է դուրս գալիս։ Ուտեստը տաքացվում է ուտելու ժամանակ։

Ստուգաբանություն և պատմություն
------------------------------

Սինսոլո կերակրի պատրաստման համար, այն անվանվել է ճաշատեսակի անունը։ «Շինսոլլո» բառը Շինսոնի (Հանգլ։ 신선, հանչա։ 神仙), դաոիստական սրբերի «հսիեն» ռո բառերի համադրությունն է։ Հոսեյան դինաստիայի դահլիճը, Չոն Հիրյանը (정희량), պալատից դուրս գալուց հետո, սկսեց հանգիստ կյանք առաջնորդել լեռներում։ Նա պատրաստվում էր խոհարար դառնալ, ինչպես նաև ստեղծել մի սարք, որը միանգամից կարելի էր պատրաստել մի քանի բանջարեղեն։ Հիրանյանը անհետացել է լեռներում, և հավատում է, որ նա դարձել է սինսոն։
Սինսոլոն նաև անվանում են յոլգուջա֊տհան, բառացի ապուր, որը բերանը դարձնում է երջանիկ։

Պատրաստում և սպասքավորում
-------------------------

Թեև բնօրինակ բաղադրատոմսը ընդգրկում էր միայն բանջարեղեն, այնուհետև սկսեցին ավելացնել ձուկ և միս։ Սինսոլոում կարող են լինել մինչև 25 բաղադրիչ `տավարի միս, խոզի միս, հավ, ձուկ, փազիան, հոլոթուրիա և բոլոր տեսակի բանջարեղեն։ Տապակի կենտրոնում տեղադրվում են եռացրած միս և շերտավորված դաիկոն, սունկը և բանջարեղենը տեղադրվում են կոլոլակներով, ընկույզներով, սոճու ընկույզով, քաղցր կարմիր պղպեղով։ Վերևում, ճաշատեսակը լցվում է արգանակով և եփում է ածխաջրածնում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  (կոր.) Sinseollo Archived 2020-05-04 at the Wayback Machine. at Doosan Encyclopedia
2. ↑  Information and recipe of *sinseollo* Archived 2007-10-11 at the Wayback Machine. Korea Tourism Organization
3. ↑  (կոր.) Sinseollo Archived 2011-06-10 at the Wayback Machine. at Britannica Korea
4. ↑  (կոր.) Origin of *sinseollo* Archived 2012-02-07 at the Wayback Machine. from Korean Culture Dictionary

Արտաքին հղումներ
----------------

* Информация и рецепт синсолло Archived 2011-07-19 at the Wayback Machine. Korea Foundation
* Общая информация о корейской кухне Archived 2008-06-17 at the Wayback Machine. официальный сайт Сеула
* *Корейская придворная кухня и синсолло* Archived 2012-12-10 at Archive.is (կոր.)
* Сведения о блюде (կոր.)
* Информация о синсолло Archived 2005-01-13 at the Wayback Machine. (կոր.)
* Происхождение синсолло Archived 2012-02-07 at the Wayback Machine. Korean Culture Dictionary (կոր.)
**Գայ Բեբիլոն** (անգլ.՝ Guy Babylon, դեկտեմբերի 20, 1956(1956-12-20), New Windsor, Քարոլ շրջան, Մերիլենդ, ԱՄՆ - սեպտեմբերի 2, 2009(2009-09-02), Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի ատեղնաշարահար և կոմպոզիտոր։ Հայտնի է Էլթոն Ջոնի հետ համագործակցությամբ, ինչպես նաև Iron Butterfly խմբին մասնակցությամբ։

Կենսագրություն
--------------

Գայ Բեբլոնը ծնվել է Մերիլենդի Նյու Ուինձոր քաղաքում։ Մեծացել է Լեդ Զեփելինի, Yes և Gentle Giant խմբերի երգերի ազդեցությաբ։ Նա սովորել է Ֆրենսիս Սքոթ Քեյ ավագ դպրոցում, որից հետո ընդունվել է Հարավային Ֆլորիդայի համալսարան, որտեղ ստացել է երաժշտության բակալավրի աստիճան։ Ավարտելուց հետո նա տեղափոխվել է Լոս Անջելես։

1982 թվականին Գայ Բեբիլոնը միացել է «Iron Butterfly» խմբին, որի կազմում մնացել է մինչև 1983 թվականը։ Այնտեղ նա նվագել է ստեղնաշարային գործիքներ Դուգ Ինգլի հետ միասին։

1988 թվականին Բեբիլոնը միացել է Էլթոն Ջոնին ձայնակցող խմբին, որի հետ նա ձայնագրել է The Sleeping With the Pastruen ալբոմը։ 1990 թվականին Գայն Էլթոն Ջոնի մյուս երաժիշտներից մեկի՝ Դեյվի Ջոնսթոնի հետ միասին ստեղծել է Warpipes խումբը/կողմակի նախագիծը։ Նա նաև նվագել և ձայնագրվել է այլ խմբերի և կատարողների հետ, ինչպիսիք են՝ Մայք Փիներ, Blues Image, Luis Cardenas և Renegade: Բեբիլոնը պատասխանատու էր Էլթոն Ջոնի բազմաթիվ համերգների երգերի գործիքավորման համար, այդ թվում` «Bennie and the Jetruen» և «Pinball Wizardruen»: 2001 թվականին Բեբիլոնն արժանացել է «Գրեմմի» մրցանակի Էլթոն Ջոնի և Թիմ Ռայսի «Աիդա» մյուզիքլին մասնակցելու համար։ Բացի այդ, Գայն ակտիվորեն աշխատել է Էլթոնի և Բեռնի Թոփինի «Լեստատ» մյուզիքլի վրա, որն ստեղծվել է Էնն Ռայսի ստեղծագործությունների մոտիվներով։ Մինչև մահ Բեբիլոնն ապրել է Լոս Անջելեսում իր կնոջ ու երեխաների հետ և շարունակել շրջագայել Էլթն Ջոնի հետ։ Նա մահացել է 2009 թվականի սեպտեմբերի 2-ին լողավազանում լողալուց հետո պատահած սրտի կաթվածից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Internet Broadway Database — 2000.
2. 1 2
3. ↑
4. ↑  «Արխիվացված պատճենը». Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ սեպտեմբերի 23-ին. Վերցված է 2018 թ․ օգոստոսի 19-ին.
5. ↑  Past Winners Search | GRAMMY.com
6. ↑  «Guy Babylon Keyboard player, arranger and long-serving member of the Elton John Band». theguardian.com. Վերցված է 2015 թ․ նոյեմբերի 2-ին.
7. ↑  «Hercules International Elton John Fan Club». eltonfan.net. Վերցված է 2014 թ․ օգոստոսի 4-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Obituary in Baltimore Sun, Sept. 14, 2009 Archived 2013-06-22 at the Wayback Machine.
* Guy’s page on Vimeo (includes one video, «Las Vegas Twister», which he produced and uploaded in 2009 shortly before his death)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Allmusic · Discogs · Internet Broadway Database · Internet Movie Database · MusicBrainz |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: no2003040329 · NKC: xx0064463 · VIAF: 125149106163868491252 · WorldCat VIAF: 125149106163868491252 |

 |