**Մարիեհամն** (շվեդ.՝ Mariehamn կամ **Ма́арианхамина**, ֆիններեն՝ Maarianhamina), գլխավոր քաղաք Ալանդյան կղզիներում, ինքնավար տարածք Ֆինլանդիայում։ Մեկը կղզեխմբի հիմնական նավահանգիստներից։ Քաղաքում բնակվում է կղզեխմբի ամբողջ բնակչության կեսից ավելին՝ 11 186 մարդ (2011)։ Քաղաքը, ինչպես ամբողջ ինքնավարության տարածքը ամբողջությամբ շվեդալեզու է։ Բնակչության մոտ 91 %-ի համար
շվեդերենը մայրենի լեզուն է։

Էթիմոլոգիա
----------

Հիմնադրվել է ռուսների կողմից 1861 թվականին անվանվել է կայսրուհի Մարիա Ալեքսանդրովնայի, Ռուսաստանի կայսեր՝ Ալեքսանդր II-ի անունով։ XIX դարում և XX դարի սկզբին ռուսալեզու աղբյուրներում օգտագործվել է քաղաքի անվանման շվեդական տարբերակը (Mariehamn)։ XX դարի երկրորդ կեսին, որպես ռուսական նորմատիվ գրավոր հաստատվել է Ֆինլանդիայի տարբերակը, շվեդական և ֆիննական լեզուներով թարգմանվում է Մարիայի նավահանգիստ։

Աշխարհագրական դիրքը
-------------------

Քաղաքը գտնվում է թերակղզու վրա և ունի երկու նավահանգիստ արևմտյան և արևելյան ափերի մոտ։ Արևմտյան նավահանգիստը (շվեդ.՝ Västerhamn) ունի միջազգային նշանակություն, 
քանի որ այն ապահովում է ինտենսիվ երթևեկություն դեպի Շվեդիա և մայրցամաքային Ֆինլանդիա։ Արևելյան նավահանգիստը հիմնականում զբոսանավերի նավահանգիստ է, Բալթիկ ծովի ամենամեծ նավահանգիստներից մեկը։

Քաղաքում է նախարարների կաբինետը և Ալանդյան կղզիների խորհրդարանը՝ Լագտինգը։ 
Քաղաքում աշխատում են մի քանի ռադիոկայան և տեղական հեռուստաալիք (TV Åland):

Նամականիշ՝ կայսրուհու դիմանկարով Մարիա Ալեքսանդրովնա, թողարկված ռուսական փոստի կողմից քաղաքի հիմնադրման 150-ամյակին (2011)

Պատմություն
-----------

Տեղական լեգենդն ասում է, որ Ալանդյան կղզիների բնակիչները, ովքեր ցանկանում էին նոր նավահանգիստ հիմնել, հատուկ առաջարկում են կայսր Ալեքսանդր II-ին բնակավայրին տալ իր կնոջ անունը, որպեսզի ստանան համաձայնությունը։ Պաշտոնական պատմությունը պնդում է, որ նավահանգիստը, ընդհակառակը, հիմնադրվել է Ալեքսանդր II-ի անմիջական հրամանով, և դրա կառուցման աշխատանքները ճարտարապետի ղեկավարությամբ սկսվել են 1859 թվականին (երկու փոքր գյուղերի մոտ՝ Էվերնես (շվեդ.՝ Övernäs)
lang-sv | Övernäs}}) և Յոմալա, իսկ 1861 թվականին (փետրվարի 21) նոր բնակավայրը ստանում է քաղաքի կարգավիճակ և Մարիեհամն անվանումը։
: Ժամանակի ընթացքում քաղաքը զգալիորեն ավելանում է տարածքով և ընդգրկում Յոմալա համայնքի տարածքի մի մասը։

Տեսարժան վայրեր
---------------

Ալանդյան կղզիները նավագնացության երկար պատմություն ունեն։ Սեյլբոաթ-թանգարան Պոմերն խարսխված է արևմտյան նավահանգստում։ Արևելյան նավահանգիստը Սկանդինավիայի խոշորագույն զբոսանավերի նավահանգիստներից մեկն է, որտեղ տեղակայված է նաև հոլանդական Ջան Նիեվին շոգենավը (հայտնի է նաև որպես F.P. von Knorring), որը վերածվել է ռեստորանի։

Մարիհամնում կան մի քանի շինություններ, որոնք նախագծվել են ֆինն ճարտարապետ Սոնկ Լարս-ի կողմից և ներկայացնում են Ալանդյան կղզիների ճարտարապետական տեսարժան վայրերը՝ Սուրբ Գեորգի եկեղեցի (1927), Ալանդ ծովային քոլեջի գլխավոր շենք (1927), քաղաքապետարան (1939)։ Գործում է Ալանդ թանգարանը։

2011 թվականի նոյեմբերի 2-ին Մարիհամնում բացվել է Մարինա Ալեքսանդրովնա կայսրուհու հուշարձանը, որի անունով էլ կոչվել է քաղաքը։
Ամռան ամիսներին քաղաք այցելում են զգալի թվով զբոսաշրջիկներ, որոնց սպասարկելու համար կան մի քանի հյուրանոցներ և այլ հարմարություններ, այդ թվում՝ ճամբար
 (Ռուսաստանի Դաշնության հյուպատոսություն, Շվեդիայի գլխավոր հյուպատոսություն), ինչպես նաև մի շարք այլ երկրների հյուպատոսական հիմնարկներ։

Պատկերասրահ
-----------

* Արևելյան նավահանգիստԱրևելյան նավահանգիստ
* 
* Արևմտյան նավահանգիստը երեկոյանԱրևմտյան նավահանգիստը երեկոյան
* ՄերիաՄերիա
* Ֆինլանդիայի նամականիշ, թողարկվել է քաղաքի 100-ամյակի կապակցությամբ (1961)Ֆինլանդիայի նամականիշ, թողարկվել է քաղաքի 100-ամյակի կապակցությամբ (1961)
* Պոմեն թանգարանՊոմեն թանգարան
* Տեղական օդանավակայանՏեղական օդանավակայան
* ԳրադարանԳրադարան
* Ալանդյան կղզու ծովային թանգարանԱլանդյան կղզու ծովային թանգարան
* Ալանդյան կղզիների թանգարանԱլանդյան կղզիների թանգարան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  NLS Geographic Names Register — National Land Survey of Finland.
2. ↑
3. 1 2 3  Suomen pinta-ala kunnitain 1.1.2023 (фин.) — MML.
4. 1 2  «На Аландских островах почтили память российской императрицы». Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ հուլիսի 31-ին. Վերցված է 2021 թ․ դեկտեմբերի 29-ին.
5. 1 2  Словарь географических названий зарубежных стран. — 3-е изд. перераб. и доп. — М.: Недра, 1986. — С. 209. — 459 с. — 70 000 экз. Указано ударение на первый слог.
6. ↑  «Мариехамн, Восточная гавань вечером при смене погоды — Фотографии на 100 Дорог». Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ ապրիլի 5-ին. Վերցված է 2021 թ․ դեկտեմբերի 29-ին.
7. ↑  Кичеджи открыл памятник супруге императора Александра II на Аландских островах — Санкт-Петербург, Финляндия — БалтИнфо.ru
8. ↑  «Открытие памятника императрице Марии Александровне» (PDF).`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ url-status (link)(չաշխատող հղում)
9. ↑  «Gröna Udden». Արխիվացված օրիգինալից 2013 թ․ հունվարի 20-ին. Վերցված է 2013 թ․ հունվարի 10-ին.
10. ↑  «Mariehamn | SwedenAbroad». Արխիվացված օրիգինալից 2013 թ․ հունվարի 20-ին. Վերցված է 2013 թ․ հունվարի 10-ին.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · Open Directory Project |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Բրոքհաուս · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4229233-5 · ISNI: 0000000403853404 · LCCN: n81149003 · NKC: ge1136736 · VIAF: 238440038, 154785601 · WorldCat VIAF: 238440038, 154785601 |

 |