recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Կավնոս** (կարի․՝ *kbdynš*, հուն․՝ Καΰνος, անգլ.՝ Kaunos, Կաունոս), հնագույն քաղաք Կարիայում։ Ներկայում պահպանվում են նրա ավերակները Թուրքիայի Մուղլայի մարզում՝ ժամանակակից Դալյան քաղաքի մերձակայքում։

Քաղաքի մեծ մասը գտնվել է Կալբիս (Calbis) գետի արևմտյան ափին, որը ծառայել է որպես Կարիայի սահմանը Լիկիայի հետ։ Գտնվելով Կարիայի սահմաններում, քաղաքը, այնուամենայնիվ, չի պատկանել կարիական կամ հունական գաղութների թվին։ Նրա բնակչությունը տարբերվել է շրջակա ցեղերից։

Հին հունական առասպելի համաձայն՝ քաղաքը հիմնել է Միլետոսի որդին՝ Կավնոսը, որը փախել է այս շրջան իր քրոջ՝ Բիբլիսի հետ ողբերգական հարաբերությունների պատճառով։ Հնում Միլեթ քաղաքը եղել է կարիական, ինչը վկայում է Կավնոսի՝ Կարիայի բնակչության հետ ունեցած կապի մասին։ Հերոդոտոսը, որ բնակվել է Կարիայում գտնվող Հալիկառնաս քաղաքում, Կավնոսի բնակիչների մասին գրել է (1.172)․

> «*Ինչ վերաբերում է կավնոսցիներին, ապա նրանք, կարծում եմ, [մայրցամաքի] բնիկներ են, նրանք իրենք, այնուամենայնիվ, իրենց համարում են Կրետեից եկածներ։ Նրանց լեզուն է նման կարիերենին, թե, ընդհակառակը, կարիերենն է նման կավիերենին, ես հաստատ չեմ կարող որոշել։ Սովորույթներով նրանք շատ տարբեր են ոչ միայն կարիացիներից, այլև բոլոր մյուս ժողովուրդներից*»։
> 
> 

Կավնոսը դիմադրել է պարսից արքայի հրամանատար Կյուրոս Հարփագուսին, բայց ենթարկվել է մ.թ.ա. 540-ականներին։

Կավնոսը հայտնի քանդակագործ Պրոտոգենեսի ծննդավայրն է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Adiego, I. (2010) Recent decipherment of the Carian // Hellenistic Karia. Bordeaux
2. ↑  Ժամանակակից անվանումը՝ Դալյան։
3. ↑  Կաունասի արևելյան մասը գտնվել է Լիկիայի տարածքում։
4. ↑  Щукарев А. Н. (1890–1907)։ «Кавн»։ *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)*։ Սանկտ Պետերբուրգ

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Դասական հնությունների իրական բառարան |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4223579-0 · LCCN: sh2007003799 · VIAF: 247256959 · WorldCat VIAF: 247256959 |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Մարության ազգանունով այլ մարդկանց մասին:*

**Ալեքսանդր Նիկոլայի Մարության** (նոյեմբերի 16, 1946(1946-11-16)), հայ ռեժիսոր, դրամատուրգ, սցենարիստ։ Ռուսաստանի կինեմատոգրաֆիստների միության և կինոռեժիսորների գիլդիայի անդամ։

Կենսագրություն
--------------

Ալեքսանդր Մարությանը ծնվել է 1946 թվականի նոյեմբերի 16-ին։ 1969 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետը։ 1977 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտի (ՎԳԻԿ) ռեժիսուրայի ֆակուլտետը։

2003-2005 թվականներին ղեկավարել է ГИТР կինոյի և հեռուստատեսության ինստիտուտը։ 2008 թվականից Մոսկվայի մշակույթի պետական ինստիտուտի հեռուստատեսային ռեժիսուրայի և դրամատուրգիայի ամբիոնի դոցենտ։

Ֆիլմագրություն
--------------

### Ռեժիսոր

| Տարեթիվ | Ֆիլմ |
| --- | --- |
| 1999 | Ընտանեկան գաղտնիքներ |
| 1984 | Մի սիրո պատմություն |

### Սցենարիստ

| Տարեթիվ | Ֆիլմ |
| --- | --- |
| 2011 | «Ֆարման» անունով ճակատագիրը |
| 2010 | Երկինքը կրակի մեջ է |
| 2003 | Չուխրայ։ Բալլադ զինվորի մասին |
| 2000 | Թատրոնի մեծ ռեժիսորները |
| 1999 | Երկրորդ կնիքը |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ալեքսանդր Մարության(չաշխատող հղում)


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ԿինոՊոիսկ |

 |
**Ստավրոպոլի Խորհրդային Հանրապետություն** (ռուս.՝ *Ставропольская Советская Республика*), անվանում, որը տրվել էր Ստավրոպոլի նահանգին, այնտեղ խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո, հոչակվել է 1918 թվականի հունվարի 1-ին Նահանգային ժողովի կողմից։ Մտել է ՌԽՖՍՀ կազմի մեջ։

Ժողկոմխորհը կենսագործում էր Խորհրդային իշխանության առաջին դեկրետները։ Սակայն ապրիլի 28-ին էսէռները Ստավրոպոլում ստեղծեցին «Ռազմահեղափոխական կոմիտե» և ձերբակալեցին ԺԿԽ նախագահ բոլշևիկ Ա․ Պոնոմարյովին և ուրիշների։

էսէռների ելույթը ճնշվեց, ձերբակալվածներն ազատվեցին։ Խորհուրդների նահանգային արտակարգ համագումարը (1918 թվականի մայիսի 9-14) ԺԿխ-ի իրավասությունները հանձնեց նորընտիր նահանգային գործկոմի նախագահությանը, որի անդամների մեծ մասը բոլշևիկներ էին։

Հս․ Կովկասի խորհրդների I համագումարի (1918 թվականի հուլիսի 5-7) որոշումով Ստավրոպոլի խորհրդային հանրապետություն մտավ Հյուսիս-Կովկասյան խորհրդական Հանրապետության մեջ։


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 109)։*  |
**Յուլիաննա Կարաուլովա Յուրևնա** (ռուս.՝ Юлианна Юрьевна Караулова, ապրիլի 24, 1988(1988-04-24), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուս էստրադային երգչուհի, նախկին «5sta Family» խմբի մենակատար, եղել է «Աստղերի ֆաբրիկա» նախագծի եզրափակիչ փուլում։

Կենսագրություն
--------------

### Մանկություն

Նա ծնվել է 1988 թվականի ապրիլի 24-ին Մոսկվայում։ Երբ դեռ Յուլիանան 4 տարեկան էր հայրը նրան ուղարկում է Բուլղարիա դիվանագիտական ծառայության։ Ապա նրա ընտանիքը տեղափոխվում է Սոֆիա։ Նա 2003 թվականին մասնակցել է «Տարվա մարդ» կազմակերպության կողմից կազմակերպված մրցույթին և զբաղեցրել երկրորդ հորիզոնականը։

### Աստղերի ֆաբրիկա

Նա 2004 թվականին եղել է առաջին ալիքի «Աստղերի ֆաբրիկա-5» հեռուստանախագծի մասնակից՝ Ալլա Պուգաչովայի ղեկավարությամբ,որտեղ նա հասել է եզրափակիչ։ Նախագծի ընթացքում նա Ռուսլան Մասյուկովայի հետ երգել է «Դու չկաս» դուետը, որը հետագայում անցել է Ելենա Տերելևային։ Նաև ձայնագրել է «Անձրև» սոլո կոմպոզիցիան։ «Աստղերի ֆաբրիկա-5» նախագծից հետո նա մոտ կես տարի սովորել է Լոնդոնում, որոշ ժամանակ էլ աշխատել է «Yes!» ամսագրում որպես խմբավար։

### 5sta Family

2011 թվականին նա դարձել է «5sta Family»-ի մեներգչուհի։ 4 տարվա պաշտոնավարման ընթացքում նա իր խմբի հետ ձայնագրել է մի քանի հիթեր և ստացել հեղինակավոր պարգևատրումներ,որոնց թվում էր «Ոսկե գրամաֆոն 2013» մրցանակը՝ «Մենք միասին ենք» երգի համար։ 2014 թվականին Յուլիննա Կարաուլովան ավարտել է Ռուսաստանի Գնեսինների անվան երաժշտական ակադեմիայի պրոդյուսերական ֆակուլտետը։ Ապա ավարտել է Գնեսինի անվան Էստրադա-ջազ վոկալ բաժինը։ 2015 թվականի սեպտեմբերի 20-ին հայտարարել է, որ դուրս է գալիս խմբից։

### Սոլո կարիերան

2015 թվականի մայիսին Յուլիաննան լինելով 5sta Family-ի կազմում ներկայացրել է իր դեբյուտային երգը «Ты не такой»։ Երաժշտության և խոսքերի հեղինակն է R.M.B երգչուհի Բիանցան։ Տեսահոլովակի նկարահանումները տեղի են ունեցել Հռոմում։ 2016 թվականի նոյեմբերին տեսահոլովակը հաջողակ հիթ է դարձել և Youtube-ում ունեցել է 20 000 000 դիտում։ 2016 թվականի դեկտեմբերի վերջին հրատարակել է «Հյուսթոն» տեսահոլովակը, իսկ 2016 թվականի մարտին հրատարակում է «Внеорбитные» տեսահոլովակը։ 2016 թվականի հունիսին հրատարակվել է «Ծով» երգը, ապա հուլիսի 27-ին տեսահոլովակը։ Նրա առաջին շնորհանդեսը և մենահամերգը 2016 թվականի նոյեմբերի 1-ին մոսկովյան RED ակումբում։ Հանդիպում է ձայնային պրոդյուսեր Անդրեյ Չյոռնիին, որի հետ ծանոթացել էր «Աստղերի Ֆաբրիկայում»։ 2016 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Անդրեյը Յուլիաննային առաջարկ է անում ելույթ ունենալ զինավարժությանը իր «Внеорбитны» երգով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Юлианна Караулова. журнал «7 дней». Проверено 17 марта 2016.
2. ↑  Новая звезда: певица Юлианна Караулова. Cosmopolitan (20 октября 2011).

Արտաքին հղումներ
----------------

* http://karaulova.com Юлианны Карауловой. պաշտոնական կայք

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | ՎԿ · ՎԿ · ՎԿ · Ֆեյսբուք · Տելեգրամ · Թվիթթեր · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Apple Music · Deezer · Ինստագրամ · Last.fm · Spotify · ՏիկՏոկ · Յանդեքս երաժշտություն · ՅուԹյուբ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Discogs · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · MusicBrainz · MusicBrainz |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000 0004 6614 2503 |

 |
**Վարդուշ Սարգսի Տարախչյան** (1894, Ալեքսանդրապոլ, Երևանի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - 1980, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ խմբագիր, կուսակցական գործիչ։ Հյուսիսային Կովկասում քաղաքացիական կռիվների մասնակից, Հայաստանում խորհրդային ռեժիմի հաստատման աջակից, ԽՄԿԿ անդամ (1917)։

Գործունեություն
---------------

1917 թվականի ամռանն ընտրվել է ՌՍԴԲԿ Ալեքսանդրապոլի բոլշևիկյան կազմակերպության բյուրոյի կազմում, հոկտեմբերից քարոզչական աշխատանք է տարել Թիֆլիսի «Սպարտակ» մարքսիստական երիտասարդական կազմակերպությունում։ 1918 թվականի մայիսից Արմավիրում ղեկավարել է ազգ- ժողկոմատի հայկական սեկցիան։ 1919 թվականի հունվարին Վլադիկավկազում (այժմ՝ Օրջոնիկիձե) մասնակցել է դենիկինցիների դեմ կռիվներին։ 1920 թվականի մարտից աշխատել է Կուբան-սևծովյան մարզային արտակարգ հանձնաժողովի օպերատիվ բաժնում՝ միաժամանակ ղեկավարելով ՌԿ(բ) կ մարզկոմի հայկական սեկցիան։ 1920 թվականի դեկտեմբերին նշանակվել է ՀԿ(բ) կ Դիլիջանի գավկոմի կազմբաժնի և կինբաժնի վարիչ։ 1923 թվականից՝ ՀԿ(բ) կ Դիլիջանի շրջկոմի քարտուղար, 1924 թվականի նոյեմբերից՝ ՀԿ(բ) կ Կենտկոմի կինբաժնի վարիչի տեղակալ, ապա կուսակցության Երևանի կոմիտեի նույն բաժնի վարիչ։ 1927-1929 թվականներին Տարախչյանը ՀԿ(բ) կ Կենտկոմի բանվորուհիների և գեղջկուհիների բաժնի վարիչն էր և «Հայաստանի աշխատավորուհի» ամսագրի խմբագիրը։ Այնուհետև աշխատել է կուսակցության Լենինականի գավկոմում, Հայաստանի օգնության կոմիտեում (ՀՕԿ)։ 1934-1937 թվականներին կրկին խմբագրել է «Հայաստանի աշխատավորուհի» ամսագիրը։ 1940 թվականից աշխատել է«Հայպետհրատ», ապա «Լույս» հրատարակչություններում։ 1967 թվականին անցել է թոշակի։

ՀԿ(բ) կ 5-6-րդ և 9-րդ համագումարներում ընտրվել է Կենտկոմի անդամ, ՀԽՍՀ սովետների 1-6-րդ համագումարներում՝ ՀԽՍՀ Կենտգործկոմի անդամ, իսկ Անդրկովկասի սովետների 5-րդ համագումարում՝ Անդրկենտգործկոմի անդամ։

Պարգևատրվել է Լենինի շքանշանով։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 606)։*  |
**Կալիսոն** (ֆր.՝ Calisson), ավանդական պրովանսալական հրուշակեղեն, որը պատրաստվում է շաքարակալած սեխի, նարինջի (կամ այլ մրգերի) մածուկի և մանրացրած նուշի խառնուրդից, որը լցվում է բաղարջի բարակ շերտի վրա և պատվում շաքարաշերտով։

Բաղադրությունը
--------------

Բաղկացած է նշից, մրգերից, շաքարաշետցից և բաղարջից։ Ըստ ճաշակի կարող է լինել նաև մարցիպանով։ Կալիսոնները սովորաբար նշաձև են, երկարությունը կազմում է մոտ 5 սմ։ Ավանդորեն ասոցացվում են Ֆրանսիական Էքս-ան-Պրովանս քաղաքի հետ և 15-րդ դարից համարվում է այդ քաղաքի ֆիրմային աղանդերը։

Պատմություն
-----------

Առաջին անգամ կալիսոնները հիշատակվում են 12–րդ դարի լատիներեն տեքստում՝ նկարագրելու ալյուրից և նուշից պատրաստված թխվածք, որը մոտ է ժամանակակից մարցեպանին։ Կալիսոնների մեկ այլ հիշատակում հանդիպում է Մարտինո Կանալեի Վենետիկյան տարեգրություններում (1275)` նշանակելու կալիսոն ֆիրմային աղանդերը։

Բառի ծագումը
------------

"Կալիսոն" անվան ծագման մասին կան մի քանի առասպելներ։ Նրանցից մեկի համաձայն՝ 14-րդ դարում Ռենե Բարի թագավորի հարսնացու Ժաննան շատ տխուր էր և մտախորհ, և թվում էր, թե ոչինչ նրան չի ուրախացնում։ Ճաշից հետո ծառաները ներս բերեցին տասներեք տոնական աղանդերներ, նրանց թվում կային և կալիսոնները, որոնք այդ ժամանակ այդպես չէին կոչվում։ Փորձելով այդ քաղցրավենիքը՝ հարսնացուն վերջապես ժպտաց և հարցրեց իր ամուսնուն, թե ինչպես է կոչվում այդ չնաշխարհիկ թխվածքը։ Թագավորը, ուրախացած, որ վերջապես արժանացավ իր հարսնացուի գեղեցիկ ժպիտին, կատակով պատասխանեց. "Այն կոչվում է "համբույր", իմ թագուհի": Պրովանսալերեն դա հնչում էր "Di câlin soun": Այդ ժամանակվանից ի վեր այս աղանդերը կոչվում է կալիսոն։

Պատկերասրահ
-----------

* 
*

Գրականություն
-------------

* Salvatore Battaglia, *Grande dizionario della lingua italiana*, Turin, 1962
* Philippe Blanchet, « Calice, calisson, calzone, chausson… e tutti quanti, point sur une étymologie difficile entre métaphore et symbolique », dans *Zeitschrift für Romanische Philologie*, 1998, pp. 447–461
* Patrick Langer, *Calissons d'Aix. Nougats de Provence*, éd. Équinoxe, Barbentane, 1999

Արտաքին հղումներ
----------------

* Calissons in Südfrankreich
* Les Calissons d'Aix-en-Provence Archived 2010-12-19 at the Wayback Machine.
* La Bénédiction des Calissons d'Aix-en-Provence
* Calissons de Aix Archived 2007-04-03 at the Wayback Machine.
**Յոհան Քրիստոֆ Պեպուշ** (անգլ. *Johann Christoph Pepusch*; 1667[…], Բեռլին, Brandenburg-Prussia - հուլիսի 20 (31), 1752, Լոնդոն, Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն), անգլիացի կոմպոզիտոր և գերմանական ծագման երաժշտության տեսաբան։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Բեռլինում, երաժշտության տեսություն սովորել է երգեհոնահար Գ. Կլինգենբերգի և Գրոսսի մոտ։ Երկար ժամանակ ծառայել է պրուսյան թագավորի պալատում (1681—1697): 1700 թվականին հայտնվելով թագավորի ճնշման տակ, հեռացավ Հոլանդիա։ 1704 թվականին գնաց Անգլիա և բնակություն հաստատեց Լոնդոնում, որտեղ աշխատեց որպես ալտիստ, կլավեսին նվագող, այնուհետև աշխատեց Դրուրի-Լեյն թատրոնում որպես կոմպոզիտոր։ 1710 թվականին Պեպուշը հիմնեց հին երաժշտության ակադեմիա, որտեղ կատարում էին XVI դարի համերգներ և ստեղծագործություններ։ 1713 թվականին Օքսֆորդի համալսարանում ստացավ երաժշտության դոկտորի աստիճան։ 1712-1713 թվականներին Պեպուշը եղել է երգեհոնահար և դուքս Չենդոնսկու պալատի երգեցիկ խմբի կոմպոզիտորը և ապրել է նրա պալատում, որտեղ նույն ժամանակաշրջանում ապրում և ստեղծագործում էր նաև Գեորգ Ֆրիդրիխ Հենդելը։ Մահացել է 1752 թվականի հուլիսի 20-ին Լոնդոնում։

Ստեղծագործություն
-----------------

Պեպուշի անունը հայտնի դարձավ «Մուրացկանի օպերան» («The Beggar’s Opera», 1728) ստեղծագործությունով, «բալլադ օպերա», որը գրել էր Ջոն Գեմի հետ համատեղ։ Այդ օպերան մեծ հաջողություն ունեցավ հանդիսատեսի շրջանում և պատճառ հանդիսացավ երաժշտության թագավորական ակադեմիայի ձախողման, որը ղեկավարվում էր Գենդելի և Բոբոնչինի կողմից։

Պեպուշի մնացած ստեղծագործություններից առավել հայտնի են 20 անգլիական կանտանտաներ (Լոնդոն, 1710—1720, 2 հատոր), ներբողներ, արեաներ, սոնետներ։

Գրականություն
-------------

* *Гл. ред. Ю. В. Келдыш* Пепуш, И. К. // Музыкальная энциклопедия. — М.: Советская энциклопедия, 1978. — Т. 4. — 975 с.
* *В. Д. Конен* Гендель Г. Ф. // Музыкальная энциклопедия. — М.: Советская энциклопедия (гл. ред. Ю. В. Келдыш), 1973. — Т. 1. — С. 951—957. — 1070 с.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2  British Museum person-institution thesaurus
3. 1 2  *Swartz A.* Open Library — 2007.
4. 1 2 3 4  Czech National Authority Database

Արտաքին հղումներ
----------------

* Pepusch, GREEN MAN PRESS — EARLY MUSIC EDITIONS
**Ալեքսանդրու Մելքոնի Շահիկյան** (նոյեմբերի 20, 1901(1901-11-20), Բուխարեստ, Ռումինիա - մարտի 31, 1965(1965-03-31), Բուխարեստ, Ռումինիա), հայազգի ռումինական գրող, հրապարակագիր։ Ռումինիայի կոմկուսի անդամ 1943 թվականից։

Յոն Շահիկյանի եղբայրը։

Կենսագրություն
--------------

Ուսանել է Բուխարեստի գեղարվեստի ակադեմիայում։ 1924 թվականից աշխատակցել է առաջադիմական մամուլին, պայքարել ֆաշիզմի դեմ, հետապնդվել իշխանությունների կողմից։ 1936 թվականին հրատարակել է «Ատլաս» շաբաթաթերթը, որտեղ հոդվածներ է տպագրել նաև Խորհրդային Հայաստանի հաջողությունների մասին։ Ռումինիայի ազատագրումից (1944 թ.) հետո վարել է պատասխանատու պաշտոններ, 12 տարի գլխավորել է «Ռևյու Ռումեն» («Revue Roumaine») ֆրանսիական հանդեսը։ Ռումինական գրականության լավագույն նմուշներից կազմել և աշխատասիրությամբ լույս է ընծայել «Աշխատանքի ն ազատության պոեզիա» գիրքը։ Հրատարակվել են նրա «Հանքագործների գործադուլը» (1929 թ.), «Գրիվիցա» (1933 թ.) և այլ պոեմներ, «Դանուբյան պատմվածքներ» (1959 թ.) գիրքը, «Կապույտ թռչուն» (1961 թ.) բանաստեղծությունների ժողովածուն։ Քիչ չեն մանուկների ու պատանիների համար Շահիկյանի գրած գրքերը («Ռիչ Ռիչ» (1948 թ.), «Մինչև տասը եկ հաշվենք» (1953 թ. հայկական հրատարակչություն 1959 թ.), «Ոսկյա սաղավարտը» (1962 թ.), «Խտացած չարությունը» (1965 թ.) և այլն։ Տպագրվել են նաև «Գեորգե», «Ջուրջույի եղբորորդին», «Ջայլամի փետուրներով գլխարկը», «Խորտակում» և այլ պիեսներ (բեմադրվել են Բուխարեստի թատրոններում), «Տյանշանից մինչև Ժասպի լեռները» ճանապարհորդական նոթերի ժողովածուն։ Շահիկյանի շատ գործեր թարգմանվել են հայերեն, ռուսերեն, ուկրաիներեն, հունգարերեն, գերմաներեն և այլ լեզուներով։ Պարգևատրվել է ՌԽՀ-ի շքանշաններով։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 133877140 · VIAF: 3675899 · WorldCat VIAF: 3675899 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 421)։*  |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լինքոլն (այլ կիրառումներ)

**Բելվյու** (անգլ.՝ Bellevue), քաղաք, որը գտնվում է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների, Նեբրասկա նահանգի, Սարպի շրջանում։ 2010 թվականի տվյալներին համաձայն քաղաքը ունի 50․137 բնակիչ։ Անվանումը առաջացել է ֆրանսերեն բառերից և նշանակում է «հիանալի տեսարան»։ Բելվյուն հիմնադրվել է 1830 թվականին և համարվում է նահանգի առաջին քաղաքամայրը։

Աշխարհագրություն
----------------

Ըստ ԱՄՆ հաշվառման Բյուրոյի կողմից տրամադրված տվյալների, Բելվյու քաղաքը զբաղեցնում է 34․7 քառակուսի կիլոմետր տարածք, որոնցից 34․4 քառակուսի կիլոմետրը ցամաք է, իսկ 0․3 քառակուսի կիլոմետրը ջուր։ Բնակավայրը գտնվում է Օմահա քաղաքից 12 կիլոմետր հեռավորության վրա՝ Միսսուրի գետի ափին։

Բելվյու քաղաքը գտնվում է ծովի մակարդակից 315 մետր բարձրության վրա։

Բնակչություն
------------

2000 թվականի մարդահամարին համաձայն Բելվյու քաղաքում բնակվում է 44․382 մարդ, 11․940 ընտանիք, 16․937 տնային տնտեսություն և 17․439 բնակելի տուն։ Բնակչության միջին խտությունը կազմում է 1292 մարդ մեկ կիլոմետր քառակուսու հարաբերակցությամբ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  2020 United States Census / United States Census Bureau
2. ↑  Կայք Archived 2008-05-21 at the Wayback Machine. ԱՄՆ հաշվառման Բյուրո

Արտաքին հղումներ
----------------

* Բելվյու քաղաքի պաշտոնական կայք
* Բելվյուի հանրային դպրոց
* Բելվյուի ոստիկանական բաժանմումք
* Bellevue Chamber of Commerce
* Sarpy County Chamber of Commerce
* Բելվյուի բժշկական կենտրոն
* Բելվյուի համալսարան

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · GeoNames · Open Directory Project |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 15409234k · ISNI: 0000 0004 0428 9665 · LCCN: n79145561 · VIAF: 133683397 · WorldCat VIAF: 133683397 |

 |
**Միխայիլ Ֆրունզեի անվան Սոչիի ամառային թատրոն** (ռուս.՝ Летний театр парка имени Фрунзе), մշակութային շինություն, որը գտնվում է Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Սոչի առողջարանային քաղաքում։ Գտնվում է ռուս հայտնի ռազմական հրամանատար Միխայիլ Ֆրունզեի անունը կրող այգու տարածքում։

Պատմություն
-----------

Միխայիլ Ֆրունզեի անվան Սոչիի ամառային թատրոնը կառուցվել է 1937 թվականին ռուս ճարտարապետ Վասիլի Կրոլևեցի նախագծմամբ։ Գործարար Ֆրոլենկովի ֆինանսավորմամբ 2001 թվականին ընթացել են վերականգնման աշխատանքներ, և թատրոնը բերվել է ներկայիս տեսքի։

Այն իր հարկի տակ կարող է տեղավորել շուրջ 800 հանդիսական։ Երկարատև ընդմիջումից հետո Սոչիի ամառային թատրոնը վերաբացվել է 2013 թվականին և գործում է մինչ օրս։

Թատրոնի բեմում հանդես են գալիս ռուս արտիստներ Սվիատոսլավ Ռիխտերը, Վերոնիկա Դուդարովան, Վալենտինա Տոլկունովան։ Այստեղ հանդես են գալիս նաև Սոչիի երիտասարդական ռոք խմբեր։

Աղբյուրներ
----------

* Տեղեկատվություն Սոչիի ամառային թատրոնի կայքում


|  |
| --- |
| 
  **Ռուսաստան**   **Եվրոպա**   **Մշակույթ**
 |
**Նեյփերի լոգարիթմ** (անգլ.՝ *Napierian* *(Naperian) logarithm*), սովորաբար այսպես է կոչվում բնական լոգարիթմը։ Ջոն Նեփյերը, ում անունը կրում է ֆունկցիան, նկարագրել է մի ֆունկցիա, որը չի համընկնում ժամանակակից բնական լոգարիթմի հետ։ Հետևաբար, Նեյփերի լոգարիթմը կարող է ընկալվել նաև որպես այն ֆունկցիան, որը նա օգտագործել է.

{\displaystyle \mathrm {NapLog} (x)={\frac {\log {\frac {10^{7}}{x}}}{\log {\frac {10^{7}}{10^{7}-1}}}}:}
Սա լոգարիթմների բաժանման քանորդն է, ուստի հիմքի ընտրությունը կարևոր չէ։ Ժամանակակից պատկերացումների համաձայն՝ այս արտահայտությունը լոգարիթմ չէ։ Այնուամենայնիվ, այն կարելի է վերաշարադրել այսպես.

{\displaystyle \mathrm {NapLog} (x)=\log \_{\frac {10^{7}}{10^{7}-1}}10^{7}-\log \_{\frac {10^{7}}{10^{7}-1}}x}
որը որոշակի լոգարիթմի գծային ֆունկցիա է։ Այն ունի լոգարիթմի բազմաթիվ հատկություններ իր ժամանակակից իմաստով, օրինակ.

{\displaystyle \mathrm {NapLog} (xy)=\mathrm {NapLog} (x)+\mathrm {NapLog} (y)-161180950}

Հատկություններ
--------------

Նեյփերի լոգարիթմը կապված է բնական լոգարիթմի հետ.

{\displaystyle \mathrm {NapLog} (x)\approx 9999999.5(16.11809565-\ln x)}
Այն նաև կապված է տասնորդական լոգարիթմի հետ.

{\displaystyle \mathrm {NapLog} (x)\approx 23025850(7-\log \_{10}x):}
Որտեղ

{\displaystyle 16.11809565\approx 7\ln \left(10\right)}
և

{\displaystyle 23025850\approx 10^{7}\ln(10):}

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Larson, Ron; Hostetler, Robert P.; Edwards, Bruce H.* Essential Calculus Early Transcendental Functions. — U.S.A: Richard Stratton, 2008. — С. 119. — ISBN 978-0-618-87918-2
2. ↑  Ernest William Hobson (1914), *John Napier and the Invention of Logarithms, 1614*, Cambridge: The University Press,

Աղբյուրներ
----------

* Boyer, Carl B.; Merzbach, Uta C. (1991), *A History of Mathematics*, Wiley, p. 313, ISBN 978-0-471-54397-8 .
* Edwards, Charles Henry (1994), *The Historical Development of the Calculus*, Springer-Verlag, p. 153 .
* Phillips, George McArtney (2000), *Two Millennia of Mathematics: from Archimedes to Gauss*, CMS Books in Mathematics, **6**, Springer-Verlag, p. 61, ISBN 978-0-387-95022-8 .

Արտաքին հղումներ
----------------

* Denis Roegel (2012) Napier’s Ideal Construction of the LogarithmsArchived 2016-04-17 at the Wayback Machine. на Loria Collection of Mathematical Tables.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (այլ կիրառումներ)
**Մոսկվայի Սուրբ Աստվածածին հայկական եկեղեցի** (ռուս.՝ Церковь Успения Богородицы), հայկական առաքելական եկեղեցի Մոսկվայում, որն ավերվել է 1920-ական թվականներին։ Այն տարածքը, որտեղ տեղակայված է եղել եկեղեցին, ներկայում Մոսկվայի կենդաբանական այգու մաս է կազմում։

Պատմություն
-----------

1729 թվականին ռուսական իշխանությունները հողատարածք են նվիրել վրաց թագավոր Վախթանգ Լևանովիչին, որը 1731 թվականին Պրեսնյայում այդ տարածքի մի մասը փոխանցել է այնտեղ ապրող բազմաթիվ հայերին, որոնք եղել են նրա շքախմբում։ Այդտեղ 1746 թվականին հայերը կառուցել են Մոսկվայի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին և գերեզմանատուն, իսկ մեծ վրացական փողոցում՝ հայկական եկեղեցու տները։ 1920-ական թվականներին եկեղեցին քանդվել է։ Այն տարածքը, որտեղ կանգնած է եղել եկեղեցին, կառուցապատվել է միայն 1960-ական թվականներին։

Այսպիսով Պրեսնյայի Սուրբ Աստվածածին հայկական եկեղեցին եղել է առաջին հայկական եկեղեցին, որը կառուցվել է Մոսկվայում։ Դրանից հետո՝ 1779 թվականին, կառուցվել է Սուրբ Խաչ եկեղեցին, ապա 1815 թվականին՝ Սուրբ Հարություն եկեղեցին Վագանկովյան գերեզմանատանը։ Սուրբ Հարություն եկեղեցի են տեղափոխվել Պրեսնյայի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցում թաղված Լազարյանների աճյունները։

Տես նաև
-------

* Մոսկվայի հայ համայնքի պատմություն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  АРМЯНСКАЯ АПОСТОЛЬСКАЯ ЦЕРКОВЬ В МОСКВЕ
**Սերգեյ Ռախմանինովի հուշարձան**  (ռուս.՝ Памятник Сергею Рахманинову), ռուս կոմպոզիտոր, դաշնակահար և դիրիժոր Սերգեյ Ռախմանինովին նվիրված հուշարձան Մոսկվայում։ Տեղադրվել է 1999 թվականին Ստրաստոյ բուլվարում։ Հուշարձանի հեղինակներն են քանդակագործներ Օլեգ Կոնստանտինովիչ Կոմովը, Անդրեյ Նիկոլաևիչ Կովալչուկը և ճարտարապետ Յուրի Պանտելեյմոնովիչ Գրիգորևը։ Հուշարձանն ունի մշակութային ժառանգության օբյեկտի հայտարարված կարգավիճակ։

Պատմություն
-----------

Սկզբում ռուս կոմպոզիտոր Սերգեյ Ռախմանինովի (1873-1943 թթ.) հուշարձանը նախատեսվում էր տեղադրել Տամբովի առափնյայում։ Հուշարձանի վրա սկսել է աշխատել քանդակագործ Օլեգ Կոմովը (1932-1994 թթ.), սակայն նա մահացաել է, երբ գրեթե ավարտել էր քանդակը։ Այս հուշարձանի տեղադրման համար քանդակագործի հարազատները շատ բարձր վարձատրություն են պահանջել, որի պատճառով հրաժարվել են այն Տամբովում տեղադրել։

Շուտով որոշվեց այդ հուշարձանը տեղադրել Մոսկվայի Ստրաստնոյ բուլվարի թիվ 5 տան մոտ, որտեղ Ռախմանինովն ապրել է 1905-1917 թվականներին։ Հուշարձանի աշխատանքներն ավարտին է հասցրել Օլեգ Կոմովի աշակերտը՝ քանդակագործ Անդրեյ Կովալչուկը։ Հուշարձանի տեղադրման աշխատանքները կատարվել են կոմպոզիտորի ազգական, «Տրանսինժստրոյի» տնօրեն Յուրի Ռախմանինովի ղեկավարությամբ։

Հուշարձանը բացվել է 1999 թվականի նոյեմբերի 12-ին։ Սա Ռախմանինովին նվիրված առաջին մոնումենտալ հուշարձանն է։ Հուշարձանի բացման արարողությանը ներկա են գտնվել մշակույթի նախարար Վլադիմիր Եգորովը, Մոսկվայի քաղաքապետ Յուրի Լուժկովը, Ռուսաստանի կոմպոզիտորների միության նախագահ Վլադիսլավ Իգորևիչ Կազենինը, Ռախմանինովի միության նախագահ պրոֆեսոր Վիկտոր Մերժանովը, Մոսկվայի կոնսերվատորիայի պրոֆեսոր Ալեքսեյ Կանդինսկին և Յուրի Ռախմանինովը։

Նկարագրություն
--------------

Ռախմանինովի բրոնզե արձանիկը տեղադրվել է խորանարդե գրանիտե պատվանդանի վրա։ Կոմպոզիտորը պատկերված է համերգային կոստյումով նստած, հենված աթոռին։ Նրա կերպարում մի փոքր լարվածություն կա, դեմքին՝ մեղմ ժպիտ։ Մտահոգ հայացքով նայում է հեռուն՝ դեպի տան կողմը, որտեղ ապրել է երկար տարիներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Вестник Мэра и Правительства Москвы № 65 ноябрь 2011 (2189)(չաշխատող հղում)
2. ↑  Монумент Рахманинова сделал автор памятника Высоцкому Комсомольская правда от 22 июня 2006
3. ↑  Илья Комов: «Когда вижу рисунки отца, вспоминаю Леонардо» // Газета «Культура» от 16 июля 2017
4. 1 2  Москва - Рахманинову // Музыкальное обозрение, Выпуски 181-192. 1999
5. ↑  На Страстном бульваре открылся памятник Сергею Рахманинову // polit.ru от 12 ноября 1999
6. ↑  Вестник МАПРЯЛ, Выпуски 22-27. 1999
7. ↑  Памятники композиторам и исполнителям // Москва 24. 1 декабря 2013
8. ↑  *Юрий Малов* Мои московские улицы
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արմեն Վարդանյան (այլ կիրառումներ)

**Արմեն Վաղարշակի Վարդանյան** (1923, ապրիլի 20, Երևան - 1985, սեպտեմբերի 24, Երևան), հայ նկարիչ։ ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ (1967)։

Կենսագրություն
--------------

1975 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ (1973 թվականից դասավանդել է նույն ինստիտուտում։ 1955-1960 թվականներին եղել է «Սանպրոսվետ» կենտրոնական ԳՀԻ-ի և նրա հրատարակչության գլխավոր նկարիչ ու գեղարվեստական խմբագիր, 1969-1974 թվականներին՝ Երևան քաղաքի գլխավոր նկարիչ, 1972-1974 թվականներին եղել է Հակոբ Կոջոյանի և Արա Սարգսյանի տուն-թանգարանի առաջին տնօրենը։

Ստեղծագործել է մոնումենտալ և հաստոցային գեղանկարչության, պլակատի, ծաղրանկարի, գրքի և հաստոցային գրաֆիկայի բնագավառներում։ Վարդանյանի գործերն աչքի են ընկնում քաղաքացիական հնչեղությամբ, կոմպոզիցիայի դինամիկությամբ։ Ուսումնասիրել է մեծ վարպետների (Լեոնարդո դա Վինչի, Տիցիան, Ռեմբրանդ, Վելասկես և ուրիշներ) գեղանկարչության տեխնիկան և տեխնոլոգիան, 1956-1957 թվականներին կրկնօրինակել Ռեմբրանդի «Ինքնանկար Սասկիայի հետ» գործը, որն արժանացել է փորձագետների բարձր գնահատանքին։ 1965-1968 թվականներին աշխատել է Հայաստանի պետական պատկերասրահում իբրև նկարիչ-վերականգնող, կատարել մի շարք եզակի վերականգնումներ։

Ցուցահանդեսներ
--------------

Անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել Երևանում (1944, 1963), Մոսկվայում (1962), Էջմիածնում (1965)։

Ստեղծագործություններ
--------------------

* Մոսկվայի «Արմենիա» խանութի «Երևանի առավոտը» որմնանկարը և «Հայաստան» խճանկարը (1950-1951)
* «Բանաստեղծություն սխորհրդային անձնագրի մասին» (1950, Գրականության կենտրոնական թանգարան, Մոսկվա)
* «Էլիս-Այլանդ» (1950, Մայակովսկու տուն-թանգարան, Մոսկվա)
* «Չե՝ս անցնի» (1965, հայրենական մեծ պատերազմի թանգարան, Երևան)

### Նկարներ

* «Մարդի՝կ, զգոն եղեք» նկարաշարը (1960-1962)
* «Մ․ Պավլովա» (1942, հայաստանի պետ․ պատկերասրահ, Երևան)
* «Գ․ Գասպարյան» (1954, Գլինկայի անվան երաժշտական մշակույթի կենտրոնական թանգարան, Մոսկվա)
* «Վ․ Դավթյան» (1942)
* «Ե․ Քոչար» (1975) դիմանկարները
* «Թույլ չե՝նք տա» (1955)
* «Օգնի՛ր» (1973) պլակատները

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 317)։*  |
Վեդոմոստի Սանկտ Պետերբուրգ: քաղաքային վարչարարություն: 18 հոկտեմբերի, 1905 թ
**«Պետական կարգի կատարելագործման մասին» հռչակագիր** (ռուս.՝ *Манифест об усовершенствовании государственного порядка*), **«Հոկտեմբերյան մանիֆեստ»** (*Октябрьский манифест*) Նիկոլայ II-ի հրապարակած մանիֆեստը 1905 թվականի հոկտեմբերի համառուսաստանյան գործադուլի օրերին։ Մանիֆեստը նախապատրաստել էր Սերգեյ Վիտտեն, ով ինքնակալության պահպանման միակ միջոցը համարում էր սահմանադրական զիջումները։ Մանիֆեստը խոստանում էր քաղաքացիական ազատություններ, անձի անձեռնմխելիություն, խղճի, խոսքի, ժողովների և միությունների ազատություն, Պետական դումայի ընտրություններին մասնակցելու (հնարավորին չափ) իրավունք (գլխավորապես բանվորներին և քաղաքային մտավորականությանը)։ Դուման ճանաչվում էր օրենսդիր մարմին, առանց որի հավանության ոչ մի օրենք ուժ չէր ստանա։ Վիտտեն կազմեց նոր կառավարություն, հոկտեմբերի 21-ին հարկադրված հայտարարվեց համաներում, այնուհետև վերացվեց նախնական գրաքննությունը։ Սկսվեց նոր ընտրական օրենքի (հաստատվել է 1905 թվականի դեկտեմբեր 11-ին) նախապատրաստությունը։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Ժամանակակից Ուկրաինայի · Մեծ սովետական (1 հրտ.) |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 224)։*  |
**2000 Won** (կորեերեն՝ 이천원), հարավկորեական տղամարդկանց դուետ, ստեղծվել է 2013 թվականին։ Դուետը կազմված է երկու ընկերներից՝ Կիմ Հյո Բին և Կիմ Իլ Դո, ովքեր K-pop Star 2-ում կարողացել են զբաղեցնել 4-րդ տեղը։ Այդ հաջողության շնորհիվ զույգը հուլիսին պայմանագիր ստորագրեց Reve Entertainment հետ, իսկ 2014 թվականի մարտին կայացավ նրանց դեբյուտը։

Դեբյուտ
-------

Համեմատաբար անհայտ 2000 Won-ը իր առաջին հեռուստատեսային քայլերը կատարեց K-pop Star Good Sunday-ի երկրորդ սերիայում - Elevator երգիչ Փակ Ջին Յն; Sistar 나혼자 (մեկ); 개구쟁이 (Չարաճճի տղա) Sanulrim; Lonely Խումբ 2NE1 և Million Roses Շին Սո Բոն։ Հայտնիությունից հետո, դուետը պայմանագիր ստորագրեց Reve Entertainment ի հետ։ Հետագայում՝ հաջորդ տարվա մարտի 11-ին նրանք հայտարարեցին իրենց առաջիկա դեբյուտի մասին, նրանք պատրաստել էին մի երգ «Beautiful» վերնագրով։ Սինգլը թողարկվել է մարտի 14-ին։

Անդամներ
--------

Անդամները՝ Կիմ Հյո Բին (김효빈) և Կիմ Իլ Դո (김일도), ծնվել են 1990 թվականին։ Նրանք մանկության ընկերներ են և միասին մեծացել են Կյոնգիդոյում։ Նրանց երազանքը դեռևս 8 տարեկանից այն էր, որ դառնան հայտնի խումբ։

Դիսկագրություն
--------------

### Սինգլներ

| Տարի | Անվանում | Հորիզոնական | Վաճառք
(Digital download) | Ալբոմ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| KORGaon | KORBillboard |
| 2014 | "Beautiful" (feat Ailee) | 25 | — | * KOR:88,363+
 | *Digital Single* |
| "I Hate Seoul" | 43 | — | * KOR:66,410+
 | *2000Won 1st Mini Album* |

Արտաքին հղումներ
----------------

1. 
2. 
3. 
4. 
5. 
6. 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | MusicBrainz |

 |
**Հովհաննես Արմենակի Մխիթարյան** (օգոստոսի 26, 1962(1962-08-26), Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային հայ ֆուտբոլիստ, խաղացել է կիսապաշտպանի դիրքում։ Հայտնի է «Վորոնեժի Ֆակել»-ի կազմում իր ելույթներով, որտեղ անցկացրել է 406 հանդիպում։

Կենսագրություն
--------------

Մանկության տարիներին Մխիթարյանը զբաղվել է տարբեր սպորտաձևերով, ամենաակտիվը՝ վոլեյբոլով, իսկ 12 տարեկանում անցել է ֆուտբոլի։ Թբիլիսիի «Գանտիադի» մանկապատանեկան մարզադպրոցի սանի առաջին մարզիչը եղել է Օմար Շալվովիչ Դվալին։ Մեծահասակների թիմում սկսել է խաղալ 17 տարեկանում՝ Վորոնեժի Ֆակելում, որը հանդես է եկել առաջին լիգայում։ Դեբյուտային հանդիպումն անցկացրել է 1980 թվականի սեպտեմբերի 9-ին Նիկոպոլի Կոլոսի հետ խաղում՝ փոխարինման դուրս գալով 70-րդ րոպեին Գենադի Տերնովիխի փոխարեն։ 1984 թվականին իր թիմի հետ դարձել է առաջին լիգայի մրցաշարի հաղթող և դուրս եկել ԽՍՀՄ գավաթի կիսաեզրափակիչ։ 1985 թվականի մրցաշրջանում մասնակցել է առաջնության բոլոր 34 հանդիպումներին և դարձել 3 գոլի հեղինակ՝ «Ռոստովի ԲՄԱ»-ի և Մինսկի «Դինամոյի» հետ հանդիպումներում, բայց նրա թիմը մրցաշրջանի արդյունքներով նորից վերադարձել է առաջին լիգա։

1990 թվականին Մխիթարյանը մրցաշրջանի կեսն անցկացրել է «Կոտայքի» կազմում, իսկ 1991-1992 թվականներին խաղացել է Լեհաստանի ցածր դիվիզիոններից մեկում՝ «Սոկոլի» (Պնևի) կազմում, այս թիմերից վերադառնալուց հետո կրկին խաղացել է «Ֆակելում»։ Ընդհանուր առմամբ, «Վորոնեժ»-ի թիմում անցկացրել է 14 մրցաշրջան, որի ընթացքում մասնակցել է 406 հանդիպումների ազգային առաջնություններում և դարձել 30 գոլի հեղինակ։ Անցկացրած հանդիպումների քանակով ակումբի պատմության մեջ զբաղեցնում է երկրորդ տեղը՝ զիջելով Եվգենի Շչյոգոլևին (474)։ Կարիերայի ավարտին նա չորս մրցաշրջան խաղացել է «Լոկոմոտիվում» (Լիսկի) երրորդ և երկրորդ լիգաներում։ Խաղային կարիերան ավարտել է 36 տարեկանում։

Կարիերան ավարտելուց հետո որպես մարզիչ աշխատել է Լոկոմոտիվում (Լիսկի) և Ֆակելում, այս թիմերում եղել է ադմինիստրատոր, երկար տարիներ աշխատել է որպես մանկական մարզիչ։ 2017 թվականին «Ստրելա» մանկապատանեկան մարզադպրոցում մարզել է 2008-2009 թվականներին ծնվածների թիմը։ Խաղացել է վետերանների «Ստրելա» և «Բալթիկա» (Վորոնեժ) թիմերում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Матч Колос Н — Факел. footballfacts.ru
2. ↑  Тренерский состав
3. ↑  Ярко светят «Негаснущие звезды» воронежского футбола

Արտաքին հղումներ
----------------

* Оганез МХИТАРЯН: «В годы моей молодости „Факел" был настоящей семьей» 1 часть 2 часть
* Оганез Мхитарян: «На поле мы понимали друг друга с полувзгляда»
**Ստրկությունը Հին Հայաստանում**, հասարարակական-տնտեսական ֆորմացիա Հին Հայաստանում, որը մինչ օրս ունի վիճահարույց ասպեկտներ, կապված համայնքի բնույթի, ինչպես նաև տնտեսության զարգացման վրա՝ ստրկատիրական գործընթացների ազդեցության հետ կապված։

Առաջին պատմաբաններից մեկը, ով բարձրացրել է Հին Հայաստանում ստրկատիրության հարցը, եղել է Խաչիկ Սամուելյանը, ով 1938 թվականին հայկական հին աղբյուրներից հավաքել է բոլոր փաստերը, որոնք այս կամ այն կերպ վկայում են ստրկության և ստրկավաճառության գոյության փաստը։ Սամուելյանը նշում է, որ ֆեոդալական Հայաստանում ստրկատիրության ինստիտուտի առկայությունը հանդիսանում է այն պատմական ժամանակաշրջանի արդյունքը, երբ ստրկատիրությունը չէր հասունացել և վերածվել կոնկրետ հասարակական- տնտեսական կազմավորման։ Իր հերթին, զուգահեռաբար, պատմաբան Սուրեն Երեմյանը կարծում է, որ Հին Հայաստանը եղել է ստրկատիրական պետություն, որի բնույթի ուսումնասիրությունը իրեն հաջողվել է շատ ավելի ուշ։ Այս հարցին այլ մոտեցում է ցույց տվել հայտնի պատմաբան Հակոբ Մանանդյանը, որը մ․թ․ա․ I դարի Հայաստանը բնորոշում էր որպես ֆեոդալական պետություն՝ չդիտարկելով այն ստրկատիրական հասարակարգ ունեցող պետությունների շարքում։ Նախորդած ժամանակաշրջանը Մանանդյանը բնութագրում է որպես «Նախնադարից ավատատիրական ժամանակաշրջան անցման շրջափուլ, որն ունի կիսանահապետական, կիսաավատատիրական բնույթ»։ Մանանդյանի խոսքերով, կարելի է պնդել, որ Հին Հայաստանում նահապետական կարգերի անկումից հետո կարելի է տեսնել անցումը Քսենոփոնի ժամանակների նահապետական կարգերից դեպի Արշակունիների ժամանակաշրջանի նախարարական կարգեր՝ շրջանցելով ստրկատիրությունը։ Նա նշում է նաև, որ ստրկատիրական հարաբերությունները և վարչակարգը բնորոշ չեն եղել Արտաշեսյան դինաստիային։

1948 թվականին պատմաբան Սուրեն Երեմյանը նշել է, որ Հին Հայաստանում ստրկատիրության վերաբերյալ կարելի է խոսել, միայն, այն ժամանակ, երբ կսկսեն պեղվել Հայաստանի հելենիստական հնավայրերը։

1951 թվականին գիտնականների խմբի կողմից հրապարակված աշխատության մեջ նշված է, որ Հին Հայաստանը ստրկատիրական հասարակարգ ունեցող պետություն է եղել, այն տարբերությամբ, որ ստրկատիրական գործընթացը այստեղ նման չի եղել դասական ստրկատիրություններ՝ Հին Հունաստանին և Հռոմին, քանի որ Հին Հայաստանում հասարակական կյանքը, պատմաբանների խմբի կարծիքով, ուղղված է եղել ավատատիրական հարաբերությունների ձևավորմանը, այլ ոչ թե ստրկատիրության խորացմանը։ Ք․Ս․ Տրեվերի կարծիքով, I-II դարերում Հին Հայաստանում ստրկատիրական հարաբերությունները սկսել են աստիճանաբար վերանալ, իսկ III դարից սկսած նկատվել է ավատատիրության ձևավորման առաջին նշանները։

Տես նաև
-------

* Ստրկությունը Հին Հունաստանում
* Ստրկությունը Հին Եգիպտոսում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Самуэлян Х.С. Рабство в Древней Армении. Вестн. Инст. ист. и литер. Армянской ССР, кн. II. Ереван, 1938 (հայ.)
2. ↑  Еремян С.Т. О рабстве и рабовладении в Древней Армении. ВДИ, 1950, №1, стр. 13
3. ↑  Манандян Я.А. Критический обзор истории армянского народа. ч. 1. Ереван, 1945, стр. 162 (հայ.)
4. ↑  Манандян Я.А. Проблема общественного строя доаршакидской Армении. Истори. зап. №15, 1945, стр. 27-28
5. ↑  Еремян С.Т. Основные черты общественного строя Армении в эллинистическую эпоху. Изв. Академии наук Армянской ССР, 1948, №11, стр. 73
6. ↑  История армянского народа, ч. I, стр. 41
**Ալոստերիկ կարգավորում** (ալո... + հունարեն՝ στερεός – տարածական), կենդանի օրգանիզմում նյութափոխանակության ինքնակարգավորման հիմնական ձևերից մեկը։

Նյութափոխանակության ընթացքում առաջացող միացություններն ազդում են սպիտակուցների տարածական կառուցվածքի վրա և կարգավորում նրանց գործունեությունը։

Ալոստերիկ վերածումների է ենթարկվում այն սպիտակուցների տարածական կառուցվածքը, որոնք կազմված են ալոստերիկ կարգավորիչներով միացած ենթամիավորներից։

Կարգավորիչներ
-------------

Ալոստերիկ կարգավորիչները ֆերմենտային շղթաների գործունեության վերջնական պրոդուկտներն են, ազդում են շղթայի միայն առաջին ռեակցիան կատալիզող սկզբնական ֆերմենտի վրա և արգելակում նրա գործունեությունը։ Այստեղից էլ ալոստերիկ կարգավորմանը տրվել է նաև արգելակում վերջնական պրոդուկտով անվանումը։ Նման ձևով է կարգավորվում բջիջում սպիտակուցների փոխարկման հետևանքով առաջացած նյութերի քանակական սինթեզը։

Գենետիկական ապարատի ալոստերիկ կարգավորումը հայտնաբերել են ֆրանսիացի գիտնականներ Ֆ. ժակոբը, Ժ. Մոնոն, Ա. Լվովը (նոբելյան մրցանակ, 1965)։

Գրականություն
-------------

* Jeremy M. Berg, John L. Tymoczko, Lubert Stryer: *Biochemie.* 6 Auflage, Spektrum Akademischer Verlag, Heidelberg 2007. ISBN 978-3-8274-1800-5.
* Donald Voet, Judith G. Voet: *Biochemistry.* 3. Auflage, John Wiley & Sons, New York 2004. ISBN 0-471-19350-X.
* Bruce Alberts, Alexander Johnson, Peter Walter, Julian Lewis, Martin Raff, Keith Roberts: *Molecular Biology of the Cell*, 5. Auflage, Taylor & Francis 2007, ISBN 978-0-8153-4106-2.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Instant insight introducing a classification system for protein allostery mechanisms from the Royal Society of Chemistry

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական · MESH ID |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 166342909, 2776270246 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 187)։*  |
**«Վաղարշ Վաղարշյան» քանդակ,** հայ քանդակագործ Արա Սարգսյանի բրոնզե դիմաքանդակը՝ «Հայ ժողովրդի անվանի մարդիկ» շարքից։ 1943 թվականին ստեղծված գիպսից դիմաքանդակը (չափերը՝ 47x35x32) պահվում է Արա Սարգսյանի և Հակոբ Կոջոյանի տուն-թանգարանում, իսկ 1948 թվականին բրոնզից ստեղծված դիմաքանդակը (չափերը՝ 67x66x42)՝ Մոսկվայի արևելյան թանգարանում։

Նկարագրություն
--------------

Վաղարշյանի կերպարում հետապնդված և վեր է հանված մարդը, մտածողը, սակայն այստեղ անտեսանելի միջոցներով գտնված ու պատկերված է նաև ստեղծագործական ավյունով լի խառնվածքով դերասանը։ Վաղարշյանի կիսանդրին ավելի «հախուռն» է և այնպես է մտահաղացված, որ անմիջապես ակտիվ փոխհարաբերության մեջ է մտնում դիտողի հետ։

> 
> 
> Նայում ենք քանդակին և զգում, որ դրանում կերպարվածը նշանակալիցն է կրում իր մեջ և հիմա նրա շուրթերից կպոկվեն «Ձայն հայրենականի» լայնաշունչ ու հնչեղ բառերը և նրանք լսելի կլինեն բոլորին։— Վահան Հարությունյան
> 
> 

Այս պլանով է կատարված Վաղարշ Վաղարշյանի կիսանդրին։

Կառուցվածք
----------

Վաղարշյանի դիմաքանդակում «վրձնաձև» ծեփվածքը համեմատաբար ավելի ռելիեֆային է, ինչն էլ ստեղծում է լույսի և ստվերի հաճելի խաղ, չափազանց փափուկ ու հոսող անցումներ։ Քանդակագործը իր սիրած թավշախաղով ոչ բոլորովին հղկված մակերևույթների մշակումը հասցրել է կատարելության։ Գուցե դա է պատճառը, գուցե մոդելների արտաքինը և ներքինը և նրանցից բխած քանդակագործական խնդրի բնույթը կամ էլ երկուսը միասին, որ այս գործում կարելի է տեսնել իսկական հաստոցայնություն, ինչը միշտ չէ, որ մտնում է Արա Սարգսյանի հետաքրքրությունների մեջ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Վաղարշ Վաղարշյան» քանդակը «Արա Սարգսյան և Հակոբ Կոջոյան» տուն-թանգարանի կայքում
2. 1 2 3 4  Վահան Հարությունյան, Արա Սարգսյան, Հայաստան հրատարակչություն, Երևան, 1975, էջ 70-71
3. ↑  Արա Սարգսյան, Բոսֆորի ափից մինչև անմահություն, ՎարդՀրատ ՍՊԸ, 2017



|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Արա Սարգսյան |
| --- |
|  |
| **Վիքիքաղվածք**  • **Վիքիպահեստ** |
|  |
| Դիմաքանդակներ | Նիկողայոս Տիգրանյան  • Վաղարշ Վաղարշյան  • Րաֆֆի   • Թորոս Թորամանյան  • Նելսոն Ստեփանյան  • Վալերի Բրյուսով  • Տիգրան Պետրոսյան  • Ալեքսանդր Մելիք-Փաշայան  • Վարդան Աճեմյան  • Ժասմեն  • Նաիրի Զարյան  • Սուրեն Սպանդարյան |  |
|  |
| Հարթաքանդակներ | Այգեկութ  • Չապաև   • Սևանի ձկնորսները  • Հայկական ԽՍՀ (պաննո) |
|  |
| Հաստոցային քանդակներ | Լուռ վիշտը   • Կժով կինը  • Հիրոսիմա   • Բարձունքի գրավում  • Տաթև |
|  |
| Հուշարձաններ | Ալեքսանդր Սպենդիարյան  • Անտառի արքա  • Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածների հուշարձան  • Հովհաննես Թումանյան  • Մայր Հայաստան  • Սահակ Պարթև, Մեսրոպ Մաշտոց  • Կայծակ |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մինաս (այլ կիրառումներ)

**Մինաս** (*անհայտ* - *անհայտ*), XV դարի հայ մանրանկարիչ, Վասպուրականի մանրանկարչության դպրոցի ներկայացուցիչ։ Բնակության հիմնական վայրը հավանաբար եղել է Արճեշը։ Ենթադրվում է, թե Մինասը եղել է Վասպուրականի առաջին «պրոֆեսիոնալ» նկարիչը, որը նկարազարդել է միայն ձեռագրեր։ Նրա մոտ ձեռագրեր են բերել Խառաբաստավանքից, Վանից, Ոստանից և այլ վայրերից։ Մինասի առաջին աշխատանքը թվագրվում է 1433, վերջինը՝ 1483։ Նրա ծաղկազարդած մատյաններից 19 գտնվում են Երևանի Մ.Մաշտոցի անվան Մատենադարանում։ Ձեռագրերի հիշատակներում Մինասը տեղեկություն է թողել իր ուսուցիչների՝ Մկրտիչ Խերապետի և Թումայի, աշակերտների՝ Կարապետ և Մուրադի մասին։ Մինասի Ստեղծագործություններով նոր փուլ է սկսվել Վասպուրականի մանրանկարչության դպրոցում։ Նախկին գծամաներային, փոքր–ինչ պարզունակ, ազատ փոխակերպումները իրենց տեղը զիջում են կանոնիկ, մշակված ձևերին։ Մինասը դիմել է բարդ հորինվածքների, գունազարդային հարուստ արտահայտչամիջոցների, որոնց շնորհիվ հասել է խորը բանաստեղծականության։

Ծանոթագրություններ
------------------



|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 553)։*  |
**Վանեսա Էսլեր** (իտալ.՝ Vanessa Hessler, հունվարի 21, 1988(1988-01-21), Հռոմ, Իտալիա), իտալացի դերասանուհի և ֆոտոմոդել։

Նկարահանվել է հանրահայտ «Աստերիքսն Օլիմպիական խաղերին» ֆիլմում՝ որպես Իրինա արքայադստեր դերակատար։

Կենսագրություն
--------------

Վանեսա Էսլերը ծնվել է 1988 թվականի հունվարի 21-ին Իտալիայի մայրաքաղաք Հռոմում։ Նրա մայրը եղել է իտալուհի, իսկ հայրը՝ ամերիկացի։

Հռոմում նա ապրել է 8 տարի, այնուհետև հոր հետ տեղափոխվել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ՝ Վաշինգտոն։ 2002 թվականին Վանեսան վերադարձել է Իտալիա՝ ֆոտոմոդելի կարիերան սկսելու նպատակով։

Վանեսան հանդիսանում է եվրոպական «Alice DSL» ապրանքանիշի գլխավոր դեմքը։ 2008 թվականին նկարահանվել է «Աստերիքսն Օլիմպիական խաղերին» ֆիլմում։

2007 թվականին 19 տարեկան հասակում նա սկսել է հանդիպել Լիբիայի առաջնորդ Մուամմար ալ-Կադդաֆիի որդու՝ Մութազիմ Բիլլա ալ-Կադդաֆիի հետ։

Նրանց հարաբերությունները տևել են 4 տարի. մինչ Լիբիայում քաղաքացիական պատերազմի բռնկումը։

Մրցանակներ
----------

* 2006 թվականին «AskMen.com’s» կայքի «Top 99 Most Desirable Women of 2006» հրապարակման մեջ Վանեսա Էսլերը գրավել է 92-րդ տեղը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  filmportal.de — 2005.
2. ↑  Վանեսա Էսլեր՝ միջազգային աստղեր, որոնց դուք կճանաչեք

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Վանեսա Էսլեր** կատեգորիայում։ |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Տավուշ (այլ կիրառումներ)

**Տավուշ**, *Թաուզ, Թաուս, Թովուզ, Թոուզչայ, Տաուզ, Տոս*, գետ Հայաստանի Տավուշի մարզում։ Սկիզբ է առնում Միափորի հյուսիս–արևելյան լանջերից, գլխավորապես Ավագա բինի, Դուռնալու վտակներից, Կենաց լեռնաշղթայի արևելյան և Աղնջա ու Տավուշ գետերի ջրբաժան լեռնաշղթայի լանջերից հոսող բազմաթիվ առուներից։ Երկարությունը 63 կմ է (ՀՀ-ում 25 կմ), ավազանը՝ 102 կմ2։ Տավուշը, Միափորի ցածրադիր փեշերից մինչև Բերդ քաղաքը հոսում է թավուտ անտառների միջով։

Ջրերը պարզ են ու մաքուր։ Տավուշ գետում բնակվում են ձկների կարմրախայտ, բեղոտ, մուրծի, ճապալ և այլ տեսակներ։ Գարնան ձնհալից և անձրևներից հորդանում է։ Տավուշ գետի վրա կառուցվել է համանուն ջրամբարը (Տավուշի ջրամբար)։ Տավուշը հոսում է տարածաշրջանի կենտրոնական մասով։ Ադրբեջանի Թավուզի շրջանում միանում է Աղնջա գետին և թափվում Կուր գետը։ Տավուշի օժանդակներն են՝ Հանքաձոր (4,5 կմ), Այծաղբյուր (3,5 կմ) գետակները։

Տավուշը ձախ կողմից ընդունում է Արդամ և Սուտներ ոչ մեծ վտակները։

Ադրբեջանական տարածքում կոչվում է *Թովուզչայ*։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հայաստանի Հանրապետության Ֆիզիկաաշխարհագրական օբյեկտների համառոտ տեղեկատու-բառարան, Երևան, «Գեոդեզիայի և քարտեզագրության կենտրոն ՊՈԱԿ», 2007, էջ 120 — 150 էջ։
2. ↑  Հակոբյան Թ. Խ. Մելիք-Բախշյան Ստ. Տ. Բարսեղյան Հ. Խ. Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան, հ. 5 [-] (խմբ. Մանուկյան Լ. Գ.), Երևան, «Երևանի Համալսարանի Հրատարակչություն», 2001, էջ 48 — 916 էջ։


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
|  |
| --- |
| **Ականթ դիոսկորեանման** |
| Ականթ դիոսկորեանմանԱկանթ դիոսկորեանման |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Վերնաբաժին** | Բարձրակարգ բույսեր (Embryophyta) |
| **Տիպ/Բաժին** | Անոթավոր բույսեր (Tracheophyta) |
| **Ենթատիպ** | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
| **Կարգ** | Խուլեղինջածաղկավորներ (Lamiales) |
| **Ընտանիք** | Ականթազգիներ (Acanthaceae) |
| **Ցեղ** | Ականթ *(Acanthus)* |
| **Տեսակ** | **Ականթ դիոսկորեանման** *(A. dioscoridis)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Acanthus dioscoridis***L. 1756 |

**Ականթ դիոսկորեանման** (լատին․՝  Acanthus dioscoridis L.), ականթազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն
--------------

Բազմամյա գեղազարդային խոտաբույս է, որն ունի ուղիղ կանգնած 30-40 սմ բարձրությամբ ցողուն։ Տերևները ամբողջական են։ Պսակը՝ միաշուրթ, ծիրանի–վարդագույն։ Ծաղկաբույլը՝ խիտ, երկարավուն։ Ծաղկակիցները՝ փշոտ–ատամնավոր են, հաճախ՝ մանուշակագույն։

Տարածվածություն
---------------

Հայաստանում հանդիպում է Գեղամի ֆլորիստիկական շրջանում, Հատիս լեռնագագաթի ստորոտում։ Աճում է նաև Արևելյան Անատոլիայում, Հյուսիսային Իրաքում և Արևմտյան Իրանում։

Էկոլոգիա
--------

Աճում է միջին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 1600–1700 մ բարձրությունների վրա, քարքարոտ աճելավայրերում, դաշտերի եզրերին։ Ծաղկում է հունիս ամսին, պտղաբերում՝ հուլիս–օգոստոս ամիսներին։

Պահպանություն
-------------

Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Հայտնի է ընդամենը մեկ ոչ մեծ պոպուլյացիա, որի տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²–ից էլ փոքր է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ CITES–ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում։ Անհրաժեշտ է իրականացնել պոպուլյացիայի վիճակի մոնիթորինգ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*։ Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն։ 2010։ ISBN 978-99941-2-420-6


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | GBIF · iNaturalist |

 |
**Բրայան Դուայթ Թեյլոր** (անգլ.՝ Brian Dwight Taylor, հունիսի 9, 1951(1951-06-09), Perth Amboy, Միդլսեքս շրջան, Նյու Ջերսի, ԱՄՆ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ։ 1974 և 1976 թվականներին «Նյու Յորք Նեթս» ակումբի կազմում դարձել է NBA չեմպիոն։

Խաղացողի կարիերա
----------------

Խաղացել է խաղարկողի դիրքում։ Սովորել է Փրինսթոնի համալսարանում։ 1972 թվականի NBA դրաֆթի ժամանակ ընտրվել է «Սիեթլ Սուպերսոնիքս» ակումբի կողմից՝ 23-րդ համարի ներքո, սակայն այդ ակումբի կազմում ոչ մի խաղ չի խաղացել։ Հետագայում հանդես է եկել «Կանզաս Սիթի Քինգս», «Դենվեր Նագեթս» և «Սան Դիեգո Կլիպերս» ակումբների կազմում։ NBA-ում, ընդհանուր առմամբ, անցկացրել է 6 մրցաշրջան։ Մեկ անգամ ընդգրկվել է NBA բոլոր աստղերի պաշտպանության երկրորդ հավաքականի մեջ (1977)։ NBA կարիերայի ընթացքում, ընդհանուր առմամբ, խաղացել է 330 խաղ, որոնցում հավաքել է 4064 միավոր (12,3 մ/խ), կատարել է 797 անդրադարձ, 1476 փոխանցում, 606 խլում և 82 բլոկշոտ։

Իր պրոֆեսիոնալ կարիերայի առաջին չորս մրցաշրջանը անցկացրել է ABA-ում, որում հանդես է եկել «Նյու Յորք Նեթս» ակումբի կազմում։ ABA կարիերայի ընթացքում, ընդհանուր առմամբ, խաղացել է 271 խաղ, որոնցում հավաքել է 3804 միավոր (14,0 մ/խ), կատարել է 811 անդրադարձ, 1002 փոխանցում, 500 խլում և 70 բլոկշոտ։ 1973/1974 և 1975/1976 թվականների ժամանակ Թեյլորը «Նեթս»-ի կազմում դարձել է ABA չեմպիոն։ Երկու անգամ մասնակցել է ABA բոլոր աստղերի խաղին (1975-1976)։ 1973 թվականին ճանաչվել է ABA տարվա սկսնակ, ինչպես նաև ընդգրկվել է ABA սկսնակների առաջին հավաքականի մեջ։ 1975 թվականին ընդգրկվել է ABA բոլոր աստղերի երկրորդ հավաքականի մեջ։ Երկու անգամ ընդգրկվել է ABA բոլոր աստղերի պաշտպանության առաջին հավաքականի մեջ (1975-1976)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Վիճակագրությունը Basketball-Reference.com կայքում(անգլ.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Վիճակագրությունը NBA.com կայքում(անգլ.)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Basketball-Reference.com (խաղացող) · RealGM · Sports-Reference.com (քոլեջ) |

 |