**Նեյթան Լեյն** (անգլ.՝ Nathan Lane, ծնունդով՝ **Ջոզեֆ Լեյն** (անգլ.՝ Joseph Lane), փետրվարի 3, 1956(1956-02-03)[…], Ջերսի Սիթի, Նյու Ջերսի, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասան, «Թոնի» մրցանակի եռակի և «Էմմի» ցերեկային մրցանակի կրկնակի դափնեկիր։

Լեյնն առավել հայտնի է թատրոնում կատարած աշխատանքով և «Վանդակ թռչնակների համար» (1996), «Պրոդյուսերները» (2005), «Մկան որս» (1997) ֆիլմերում ու «Ամերիկյան ընտանիք» (2010-2017), «Լավ կին» (2012-2014), «Ժողովուրդն ընդդեմ Օ. Ջեյ Սիմփսոնի։ Հանցագործությունների ամերիկյան պատմություն» (2016) սերիալներում կատարած դերերով, ինչպես նաև՝ «Առյուծ արքան» մուլտֆիլմի եռագրություններում չափահաս Տիմոնի հնչյունավորմամբ (1994-2004)։

Վաղ տարիներ
-----------

Լեյնը ծնվել է 1956 թվականին Նյու Ջերսի նահանգի Ջերսի Սիթի քաղաքում՝ իռլանդա-ամերիկացի կաթոլիկների ընտանիքում։ Ծնվելուց հետո ստացել է **Ջոզեֆ** անունը՝ ի պատիվ հորեղբոր, որը եղել է ճիզվիտների քահանա։ Նրա հայրը՝ Դենիելը, եղել է բեռնատարի վարորդ և տաղանդավոր տենոր, բայց 1967 թվականին, երբ Լեյնը 11 տարեկան էր, մահացել է հարբեցողությունից։ Նրա մայրը՝ Նոռան, եղել է տնային տնտեսուհի և քարտուղարուհի. նա տառապել է երկբևեռ աֆեկտիվ խանգարումով և վախճանվել է 2000 թվականին։ Լեյնն ունի նաև երկու եղբայր՝ Դենիել կրտսերը և Ռոբերտը։ Լեյնը սովորել է կաթոլիկ դպրոցում, որտեղ դեռ այն ժամանակ բացահայտվել է նրա դերասանական տաղանդը. 1974 թվականին Սուրբ Պետրոսի նախապատրաստական դպրոցում (անգլ.՝ St. Peter's Preparatory High School) նա ճանաչվել է «Լավագույն դերասան»։

Լեյնը երկու անգամ (2013 և 2015 թվականներ) առաջադրվել է Նյու Ջերսիի փառքի սրահում ընդգրկվելու համար։

Կարիերա
-------

### 1970-1980-ականներ

Լեյնը կրթաթոշակով ընդունվել է Սուրբ Հովսեփի քոլեջ (անգլ.՝ Saint Joseph's University) և այնտեղ գնացել է իր եղբոր՝ Դենիելի հետ։ Քոլեջ ժամանելու օրը պարզել է, որ իր դերասանական կրթաթոշակը չի բավականացնում ապրելու և ուսման ծախսերը հոգալու համար և որոշել է հեռանալ տարվա ընթացքում գումար վաստակելու համար։

Քանի որ դերասանական արհմիությունում արդեն գրանցվել էր դերասան Ջոզեֆ Լեյն անվամբ, իր անունը փոխել է Նեյթան՝ ի պատիվ «Տղաներ և տիկնիկներ» մյուզիքլի կերպար Նեյթան Դեթրոյտի։ Նա տեղափոխվել է Նյու Յորք, որտեղ երկարատև աշխատանքներից հետո, այնուամենայնիվ, կարողացել է ստեղծել դերասանի իր կարիերան՝ սկսելով Պատրիկ Սթեքի հետ կատակերգական սթենդ-ափ շոուից, իսկ հետո՝ տեղի մի շարք թատրոնների ոչ բրոդվեյական բեմադրություններում։ Լեյնն առաջնաելույթ է ունեցել 1982 թվականին Բրոդվեյում՝ խաղալով Նոել Կաուարդի «Այդ ծիծաղը» բեմադրության վերստեղծած տարբերակում (այդ դերի համար նա առաջադրվել է «Դրամա Դեսկ» մրցանակի)։ Երկրորդ անգամ Բրոդվեյում հայտնվել է 1983 թվականին՝ «Մերլին» մյուզիքլում խաղալով Չիտա Ռիվերի և Դագ Հենինգի հետ։ Հետո Լեյնը մասնակցել է մի շարք բեմադրություններում՝ ներառյալ «Քամին ուռիների մեջ» մյուզիքլը։

### 1990-ականներ

1992 թվականին Նեյթան Լեյնը հայտնվել է «Տղաներ և տիկնիկներ» մյուզիքլի վերածնված տարբերակում։ Հենց Նեյթան Դեթրոյտի (որից նա ժամանակին վերցրել էր անունը) դերի կատարումը նրան առաջին անգամ բերել է «Թոնի», «Դրամա Դեսկ» և «Քննադատների արտաքին հասարակություն» մրցանակների անվանակարգեր։ Նույն թվականին շահել է «Obie» մրցանակը։

Նեյթանը բավականին ակտիվ աշխատել է իր մտերիմ ընկերոջ՝ սցենարիստ Թերենս Մաքնելիի հետ։ Բրոդվեյական բեմադրությունների շարքից հետո ծանոթացել է Սթիվեն Սոնդհեյմի հետ։ Առաջին անգամ նրանք իրար հետ աշխատել են «Մարդասպաններ»-ում և «Իմաստուններ»-ում։ Սոնդհեյմը և Լեյնը կրկին հանդիպել են արդեն 2004 թվականին Լինքոլն կենտրոնում «Գորտեր» մյուզիքլի համար ընթացող աշխատանքների ընթացքում։ Սթիվենը Նեյթանի համար նույնիսկ երգ է գրել, որը նա երգել է «Վանդակ թռչնակների համար» ֆիլմում։ Այս ֆիլմը Լեյնին կատակերգությունում կամ մյուզիքլում լավագույն տղամարդկային դերի համար բերել է «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի անվանակարգ։

Մաքնելիի և Սոնդհեյմի պիեսներով գործը չի սահմանափակվել. Լեյնը խաղացել է այն ժամանակվա ոչ բրոդվեյական բազմաթիվ բեմադրություններում՝ «Չափը չափի համար», «The Common Pursuit» և «The Film Society»:

90-ականների վերջին արդեն Լեյնի պատկերների թվում էին «Ֆրենքի և Ջոնի»-ն, «Ադամսների ընտանեկան արժեքները»-ը, «Մկան որս»-ը և այլն։

### 2000-2010-ականներ

Նեյթան Լեյնը ստացել է երկորդ «Թոնի» մրցանակը «Պրոդյուսերները» մյուզիքլում կատարած գլխավոր դերի համար (առաջինը նա ստացել է «Ֆորումի ճանապարհին զվարճալի պատահար»-ի համար)։ 2004 թվականին ելույթ է ունեցել որպես Ռիչարդ Դրեյֆուսի փոխարինող, որը որպես մյուզիքլի լավագույն դերասանի նրան բերել է Լոուրենս Օլիվիեի մրցանակ։

2005 թվականին թողարկվել է «Պրոդյուսերները» ֆիլմը՝ մյուզիքլի էկարանվորումը, որտեղ նախկինում խաղացել էր Նեյթանը։ Այս մյուզիքլում նրա խաղընկերը Մեթյու Բրոդերիկն էր, որը նաև խաղացել է ֆիլմում։ Այս դերի համար Լեյնը ստացել է «Ոսկե գլոբուս»-ի անվանակարգ։

2006 թվականին Լեյնը կինոարդյունաբերության զարգացման գործում իր ավանդի համար Հոլիվուդյան փառքի ծառուղում արժանացել է աստղի։ Նրա համարը 6801-ն է։

Հետո Լեյնը նկարահանվել է մի քանի ֆիլմերում՝ ներառյալ «Սթափ գլխով»-ը և «Մարդուկ-ջարդուկը և առնետների թագավորը»-ը։ 2012 թվականին թողարկվել է «Ասա դու ինձ, հայելի՛» ֆիլմը, որտեղ դերասանը կատարել է գլխավոր դերերից մեկը՝ Բրայթոնի դերը, որը թագուհու անձնվեր ծառան էր։

Անձնական կյանք
--------------

Մեթյու Շեփարդի մահից հետո Լեյնը որպես գեյ կատարել է քամինգ աութ։ 2015 թվականի նոյեմբերի 17-ին ամուսնացել է իր խաղընկեր, թատրոնի պրոդյուսեր և գրող Դևլին Էլիոթի հետ, որի հետ ապրել է շուրջ 20 տարի։

Ընտրված ֆիլմագրություն
----------------------

| Տարի |  | Անվանում | Բնօրինակ անվանում | Դեր |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1991 | ֆ | Նա ասել է, նա ասել է | *He Said, She Said* | Ուոլի Թուրման |
| 1991 | ֆ | Ֆրենքի և Ջոնի | *Frankie and Johnny* | Թիմ |
| 1994 | մֆ | Առյուծ արքան | *The Lion King* | Տիմոն |
| 1995 | ֆ | Ջեֆրի | *Jeffrey* |  |
| 1996 | ֆ | Վանդակ թռչնակների համար | *The Birdcage* | Ալբերդ |
| 1997 | ֆ | Մկան որս | *MouseHunt* | Էրնի Շմունտց |
| 1998 | մֆ | Առյուծ արքան 2։ Սիմբայի հպարտությունը | *The Lion King II: Simba's Pride* | Տիմոն |
| 2000 | ֆ | Իսկական կին | *Isn't she great* | Իրվինգ Մենսֆիլդ |
| 2002 | ֆ | Օսթին Պաուերսը Գոլդմեմբերում | *Austin Powers in Goldmember* | խորհրդավոր մարդ դիսկոտեկում |
| 2004 | մֆ | Առյուծ արքան 3։ Հակունա մատատա | *The Lion King 3: Hakuna Matata* | Տիմոն |
| 2005 | ֆ | Պրոդյուսերները | *The Producers* | Մաքս Բելիստոկ |
| 2008 | ֆ | Սթափ գլխով | *Swing Vote* | Արթ Կրամբ |
| 2010 | ֆ | Մարդուկ-ջարդուկը և առնետների թագավորը | *The Nutcracker in 3D* | հորեղբայր Ալբերտ |
| 2012 | ֆ | Ասա դու ինձ, հայելի՛ | *Mirror Mirror* | Բրայթոն |
| 2017 | ֆ | Սիդնի Հոլլ | *Sidney Hall* | Հարոլդ |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Internet Movie Database — 1990.
2. 1 2 3 4  Internet Broadway Database — 2000.
3. ↑  Dezell, Maureen (2003 թ․ հոկտեմբերի 19). «Nathan Lane goes beyond Broadway». *The Boston Globe*. Վերցված է 2008 թ․ հունիսի 9-ին.
4. ↑  *Tugend, Tom* In Search of Nathan Lane's 'Jewish' Roots (und) // *Jewish News of Greater Phoenix[en]*. — 2005. — Т. 58. — № 14. Архивировано из первоисточника 10 փետրվարի 2008.
5. ↑  Smith, David (2004 թ․ նոյեմբերի 7). «Bring on the clown». *Guardian Unlimited*. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ օգոստոսի 30-ին. Վերցված է 2008 թ․ հունիսի 9-ին.
6. ↑  Vilanch, Bruce (1999 թ․ փետրվարի 2). «Citizen Lane - Actor Nathan Lane». *The Advocate*. Վերցված է 2008 թ․ հունիսի 9-ին. `{{cite news}}`: Invalid `|url-status=200` (օգնություն)
7. ↑  «Nathan Lane Biography». *Yahoo! Movies*. 2008. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ օգոստոսի 30-ին. Վերցված է 2008 թ․ հունիսի 9-ին.
8. ↑  «Nathan Lane Biography». *Film Reference*. 2008. Վերցված է 2008 թ․ հունիսի 9-ին.
9. 1 2  Witchel, Alex (2001 թ․ սեպտեմբերի 2). «'This Is It -- As Happy As i Get, Baby' Nathan Lane». *The New York Times* (անգլերեն). 0362-4331. Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 6-ին.
10. ↑  «Nathan Lane, '74 Nominated for NJ Hall of Fame | Saint Peter's Prep» (անգլերեն). www.stpetersprep.org. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հունիսի 12-ին. Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 6-ին.
11. ↑  «2015 Nominees». *New Jersey Hall of Fame* (անգլերեն). 2015 թ․ ապրիլի 18. Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 6-ին.
12. ↑  Collins, Glenn (1992 թ․ ապրիլի 22). «AT LUNCH WITH: Nathan Lane; A 'Guy' Thrives on Broadway». *The New York Times* (անգլերեն). 0362-4331. Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 6-ին.
13. ↑  «Nathan Lane and Brian Dennehy: Interview». *Time Out Chicago* (անգլերեն). Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 6-ին.
14. ↑  «The Groundlings». The Groundlings Website. Արխիվացված է օրիգինալից 2010 թ․ սեպտեմբերի 15-ին. Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 6-ին.
15. ↑  Cox, Gordon (2014 թ․ հոկտեմբերի 24). «'Laughter' Was Present in Nathan Lane's Early Stage Career». *Variety* (անգլերեն). Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 6-ին.
16. ↑  «Nathan Lane | Playbill» (անգլերեն). Playbill. Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 6-ին.
17. ↑  «Nominees and Recipients | Drama Desk» (անգլերեն). www.dramadesk.org. Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 6-ին.
18. ↑  «AWARDS FOR 1991-1992» (անգլերեն). outercritics.org. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 3-ին. Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 6-ին.
19. 1 2 3  Awards for Nathan Lane
20. ↑  Слуги для другой Белоснежки
21. ↑  *Here Publishing* The Advocate. — Here Publishing, 1999-02-02. — 76 с.
22. ↑  *Healy, Patrick.* A Play’s Love Woes Cut Close to Home(անգլ.) // *The New York Times*. — 2013.
23. ↑  Scnurr, Samantha (2015 թ․ նոյեմբերի 20). «Nathan Lane Marries Devlin Elliott After 18 Years of Dating». *E! Online* (անգլերեն). Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 6-ին.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Նեյթան Լեյն» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Apple Music · Spotify |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Դանիական ազգային ֆիլմագրություն · Discogs · Internet Broadway Database · Internet Broadway Database · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · MusicBrainz · Rotten Tomatoes · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական · Notable Names Database |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 2127824 · BNE: XX1296374 · BNF: 141962869 · CONOR: 49231203 · GND: 134802896 · ISNI: 0000000063028423 · LCCN: n96038144 · NKC: xx0154982 · NLA: 35549841 · NTA: 173459676 · NUKAT: n2010018529 · SUDOC: 103371567 · VIAF: 76525540 · WorldCat VIAF: 76525540 |

 |

 |