*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Թորոսյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Սարգիս Թորոսյան** (1891, Դևելի, Կայսերիի մարզ, Թուրքիա - օգոստոսի 17, 1954(1954-08-17), Բրոնքս շրջան, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), Օսմանյան կայսերական զորքերի հայազգի հրետանավոր, կապիտան։

Կենսագրություն
--------------

Սարգիս Թորոսյանը ծնվել է 1891 թվականին Թուրքիայի Էվերեկ քաղաքում։ Ավարտել է տեղի հայկական թեմական դպրոցը։ Այնուհետև ընդունվել է Ադրիանապոլսի Պետական Քոլեջը։

1914 թվականին Սարգիսը ստանում է հրետանային լեյտենանտի կոչում և գործուղվում Գերմանիա։ Թուրքիայի՝ պատերազմի մեջ մտնելուց առաջ Թորոսյանը նշանակվում է Էրթուղրուլ ֆորտի հրամանատար, որը պաշտպանում էր Դարդանելի մուտքը։ Կապիտան Սարգիս Թորոսյանն առաջինն էր, ով 1915 թվականի սկզբին ոչնչացրեց բրիտանական ռազմանավը Դարդանելի ճակատամարտում։ 1915 թվականին, երբ սկսվեց կայսրության հայ բնակչության տեղահանությունն ու կոտորածը, Սարգիս Թորոսյանի ծնողներն ու քույրը ևս տեղահանվեցին։ Թորոսյանը փորձում է իր ընտանիքի փրկության համար միջնորդություն հայցել թուրք բարձրաստիճան զինվորականներից, սակայն, փոխարենը վերջիններս Թորոսյանին սպանելու փորձ են կատարում։ Երիտթուրքերի կատարած եղերական գործողությունները և ծնողների սպանությունը ստիպում են Թորոսյանին միանալ արաբներին, որոնք Նուրի Յուսուֆի ղեկավարությամբ գործում էին Դաշնակիցների հովանու ներքո։ Իր խիզախության, ղեկավարելու բացառիկ ունակության և հմուտ հրամանատարության համար Թորոսյանն Անգլիայի ու Ֆրանսիայի կողմից արժանացել է բարձր պարգևների։ Թորոսյանն արժանացել է նաև Օսմանյան կայսրության և Գերմանիայի, Ավստրիայի, Բուլղարիայի ռազմական պարգևներին։ Թորոսյանը մասնակցել է քեմալականների դեմ կազմակերպված տեղական ինքնապաշտպանական մարտերին, որի անհաջող ավարտից հետո տեղափոխվում է ԱՄՆ՝ Փենսիլվանիա։

1929 թվականին Բոստոնում Սարգիս Թորոսյանը հրատարակում է «Դարդանելից Պաղեստին» գիրքը, որը ընդարձակ տեղեկություններ է տալիս Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում Օսմանյան կայսրության ռազմական անցուդարձի, ինչպես նաև Հայոց Ցեղասպանության մասին։

Տե՛ս նաև՝ Դարդանելից Պաղեստին

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. ↑  Torossian, Sarkis (1947). *From Dardanelles to Palestine: a true story of five battle fronts of Turkey and her allies and a harem romance* (Personal Memoirs). Boston: Meador Pub. Co. էջ 219.
3. 1 2  «Sarkis Torossian: an Armenian hero of Dardanelle». Armenian Genocide Museum. Վերցված է 2013 թ․ հունվարի 2-ին.
4. 1 2  Aktar, Ayhan (2012). *Yüzbaşı Sarkis Torosyan – Çanakkale’den Filistin Cephesi’ne* (Turkish). Istanbul: İletişim Yayınları. Վերցված է 2013 թ․ հունվարի 2-ին.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
5. ↑  «Sarkis Torosian». Findagrave. Վերցված է 2013 թ․ հունվարի 2-ին.
6. ↑  Նյութեր Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտից
7. ↑  Robert Fisk: The Armenian hero whom Turkey would prefer to forget. The Independent. Retrieved 12 May 2013.
8. ↑  «Sarkis Torossian Debate». Taner Akcam. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 6-ին. Վերցված է 2013 թ․ մայիսի 5-ին.
9. ↑  «O kitapta sadece dedemin savaşta yaşadıkları var». *Radikal*. 1/6/2013. Վերցված է 2013 թ․ մայիսի 5-ին.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 167061091 · GND: 1047853078 · ISNI: 000000040181564X · LCCN: no2013015910 · SUDOC: 19219545X · VIAF: 296790612 · WorldCat VIAF: 296790612 |

 |

 |