**Ջոն Հենրի Մաքքեյ** (անգլ.՝ John Henry Mackay, փետրվարի 6, 1864(1864-02-06), Գրինոկ, Greenock, Ռենֆրեյշիր, Շոտլանդիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - մայիսի 16, 1933(1933-05-16) կամ մայիսի 21, 1933(1933-05-21), Բեռլին, Նացիստական Գերմանիա), շոտլանդական ծագմամբ գերմանացի գրող։

Երիտասարդություն
----------------

Ծնվել է Շոտլանդիայում, բայց հոր մահից հետո՝ երկու տարեկանից ապրել և մեծացել է Գերմանիայում։ Կյանքի սկզբում զբաղվել է գրքի վաճառքով, հաճախել է համալսարանական դասընթացների, այնուհետև հետաքրքրվել է գրական ստեղծագործությամբ։

Գրական ստեղծագործականություն
----------------------------

1885 թվականին հրատարակել է բանաստեղծությունների իր առաջին շարքը՝ «Լեռների երգը», նվիրված Շոտլանդիային, որը նա թողել է մանկության տարիներին։ Երիտասարդ բանաստեղծին հռչակ են բերել «Arma parata fero» (1886) և «Փոթորիկ» (1888) բանաստեղծությունների ժողովածուն։ «Arma parata fero»-ն նույնիսկ արգելվել է Գերմանիայում հակասոցիալիստական օրենքի համաձայն, իսկ «Փոթորիկը» հրատարակելուց հետո Մաքքեյին անվանել են «Անարխիայի երգիչ»։ Այդ ժամանակ նա շատ է ճանապարհորդել Եվրոպայում և Ամերիկայում՝ երկար ժամանակ ապրելով Շվեյցարիայում, Մեծ Բրիտանիայում, Իտալիայում, Ֆրանսիայում և Պորտուգալիայում։

### «Անարխիստներ» վեպ

«Անարխիստներ» վեպն առաջին անգամ հրատարակվել է 1891 թվականին Ցյուրիխում, գիրքն անցել է տասնյակ հրատարակություններ անգլերեն, ֆրանսերեն, հոլանդերեն, գերմաներեն, չեխերեն և այլ լեզուներով։ Միայն ռուսերենով վեպը հրատարակվել է առնվազն վեց անգամ։ Վեպը պատմում է 19-րդ դարի վերջին անարխիստական շարժման մասին։ Մաքքեյի քաղաքական հայացքները մանրամասն ներկայացված են գրքում`գլխավոր հերոս Քարար Օբանի անունից։

Շուտով լույս են տեսել Մաքքեյի «Ամուսնության մարդիկ» (1892) և «Վերջին պարտքը» (1893) վեպերը։

### Հետագա ստեղծագործություն

XX դարի սկզբին իր աշխատանքում անդրադառնում է սեռական փոքրամասնությունների հարաբերությունների ազատության խնդրին։ «Սագիտտա» կեղծանվամբ Մաքքեյը գրում է «Անանուն սիրո գրքեր» (1905-1913) պատմվածքների շարք, «Հոլանդիա» (1924) ֆանտաստիկ պատմություն, «Վարձու տղան» (1926) վեպը, որում նա խթանում է մեծահասակների և դեռահասների հոմոսեքսուալ հարաբերությունների ազատությունը։ Այս աշխատանքներն արգելվեցին Գերմանական կայսրությունում, իսկ այնուհետև՝ Վայմարյան հանրապետությունում։ 1920 թվականին լույս է տեսնել «Ազատություն փնտրողը» վեպը՝ նվիրված Բենիամին Թաքերին։

Քաղաքական գործունեություն
-------------------------

Քանի որ 1890 թվականից Մաքքեյը համարվում էր անարխո-անհատականական շարժման առաջատար ներկայացուցիչը Գերմանիայում, նա հրատարակում է «Անհատական անարխիզմի թերթիկներ», իսկ 1905 թվականից «Անհատական անարխիզմի քարոզչություն» գրքերի շարքը։ Այդ ժամանակ նրա հետևորդներից մեկը եղել է փիլիսոփա Ռուդոլֆ Շտայները, որը հետագայում հեռացել է անարխիզմից և դարձավ մարդաբանության հիմնադիրը։

Աշխատանքներ
-----------

* 1885 - «Լեռների երգեր»
* 1886 - «Arma parata fero»
* 1888 - «Փոթորիկ»
* 1891 - «Անարխիստներ»
* 1892 - «Ամուսնության մարդիկ»
* 1893 - «Վերջին պարտականությունը»
* 1898 - «Մաքս Շտիրները, նրա կյանքն ու ստեղծագործությունը»
* 1905-1913 թվականներ - «Անանուն սիրո գրքեր»
* 1920 - «Ազատություն փնտրողը»
* 1924 - «Հոլանդիա»
* 1926 -« Վարձու տղան»

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Internet Speculative Fiction Database — 1995.
2. 1 2  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.)
3. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #118575856 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
4. 1 2 3  Д. И. Рублёв. *Макс Штирнер и его биограф Джон Генри Маккей* // в изд. Маккей Дж. Г. *Макс Штирнер: Его жизнь и творчество*. Пер. с нем. Изд.2, доп. М.: URSS — 2010. 208 с. ISBN 978-5-397-00965-2

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ջոն Հենրի Մաքքեյ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Apple Music · Spotify |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | International Music Score Library Project · MusicBrainz · Գուտենբերգ նախագիծ · Internet Speculative Fiction Database |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուս · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Մեծ նորվեգական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 90300541 · BNC: a11651209 · BNE: XX1350930 · BNF: 111549181 · CiNii: DA03868743 · GND: 118575856 · ISNI: 0000000368566011, 0000000109700001 · LCCN: n79038406 · LNB: 000068494 · NKC: jn20010601157 · NLA: 35319449 · NLP: a0000002799322 · NTA: 069191239 · NUKAT: n01052380 · LIBRIS: 137464 · SUDOC: 068923791 · VIAF: 50017706 · WorldCat VIAF: 50017706 |

 |

 |