**Բրետ Իստոն Էլլիս** (անգլ.՝ Bret Easton Ellisմարտի 7, 1964(1964-03-07)[…], Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ժամանակակից ամերիկացի գրող։

Կենսագրություն
--------------

Բրետ Իստոն Էլլիսը ծնվել է 1964 թվականի մարտի 7-ին ԱՄՆ Կալիֆոռնիա նահանգի Լոս Անջելես քաղաքում։ Հայրը` Ռոբերտ Մարտին Էլլիսը, կառուցապատող էր (a property developer), մայրը` Դեյլ Էլլիսը, տնային տնտեսուհի էր։ Նրանք ամուսնալուծվում են 1982 թվականին՝ տղայի` քոլեջ ընդունվելուց շատ չանցած։ Մինչև տասնութ տարեկանը տղան հաճախ է բռնության ենթարկվում հոր կողմից, որը լուրջ խնդիրներ ուներ ալկոհոլի հետ։ Ռոբերտ Էլլիսը մահանում է 1992 թվականին՝ այդպես էլ չհաշտվելով որդու հետ։ Նրանց բարդ հարաբերությունները հետագայում արտացոլվում են Բրետ Իստոն Էլլիսի ստեղծագործություններում. մասնավորապես, ամենահայտնի հերոսի` Պատրիկ Բեյտմանի կերպարն ստեղծելիս նա իբրև նախատիպ օգտագործում է իր հոր անձը (թեև հետո ավելի ուշ կայացած հարցազրույցի ժամանակ Էլլիսը դա կհամարի իր կողմից բացարձակ սուտ, որը ծնվել է իր դժկամությունից` խոստովանելու, որ մեծ մասով Բեյտմանին կրկնօրինակել է հենց իրենից): Ոչ պակաս իրարամերժ պատասխաններ է տալիս Էլլիսը տարբեր ժամանակներում իր կենսագրությանը, մասնավորապես անձնական կյանքին վերաբերող տարբեր հարցերին։ Այսպես օրինակ. մի հարցազրույցի ժամանակ խոսելով իր կյանքում Մայքլ Կապլանի նշանակալի դերի մասին` որպես ընկեր և սիրեկան, որի մահը ծառայեց իբրև կատալիզատոր` ավարտելու համար «Լունապարկ» վեպը, մի ուրիշ անգամ հայտարարում է, որ Մայքը կմեռներ ևս մեկ անգամ, եթե իր և Բրետի մասին լսեր «սիրեկան» բառը, չնայած նաև խոստովանում է տարիների հետ ուժգնացող «անորոշ սեռականությունը» (անգլ.` "indeterminate sexuality") և «ցանցի երկու կողմերում խաղալու» փորձը (անգլ.՝ "both sides of the fence"): 2012 թվականին գրողն այնուամենայնիվ հաստատեց իր համասեռամոլ լինելը։

Բրետ Իստոն Էլլիսը ուսումնասիրում է երաժշտություն Նոր Անգլիայում` Բենինգթոնի ազատ արվեստների քոլեջում, որտեղ 1986 թվականին ստանում է բակալավրի աստիճան։ Նրա ուսուցիչներից մեկը եղել է գրող և լրագրող Ջո Մակգիննիսը։ Ավելի ուշ այս ուսումնական հաստատությունը կդառնա նախատիպը գրողի հորինած Քեմդեն-քոլեջի, որում ծավալվելու են նրա «Սեքսի կանոնները» (անգլ.`*The Rules of Attraction*) գրքի գործողությունները։

Իր առաջին վեպը`«Զրոյից պակաս» (անգլ.`*Less Than Zero,* 1985), որը Էլլիսի` գրելու վարպետության դասընթացի կուրսային աշխատանքն է, հրատարակում է դեռևս ուսանող լինելով։ Լոս Անջելեսի ոսկի երիտասարդության` սեքսով ու բռնությամբ լի կյանքի մասին գիրքը լավ արձագանքների է արժանանում մամուլում և հաջողություն ունենում ընթերցողների շրջանում. առաջին տարին այն սպառվում է 50 հազար տպաքանակով։ 1987 թվականին Էլլիսը տեղափոխվում է Նյու Յորք, որտեղ հրատարակում է իր երկրորդ վեպը` «Սեքսի կանոնները» (անգլ.`*The Rules of Attraction*):

Ամենից շատ, այդ թվում նաև սկանդալային ճանաչում է ձեռք բերում Բրետ Իստոն Էլլիսի` 1991 թվականին լույս տեսած «Ամերիկյան հոգեգարը» (*American Psych)* վեպը։ Դեռևս հրատարակվելուց առաջ գիրքն արդեն առաջացնում է խիստ ընդվզումներ մի շարք հասարակական կազմակերպությունների շրջանում, որոնք մեղադրում են հեղինակին բռնություն և կնատյացություն քարոզելու մեջ։ Մյուս կողմից էլ Էլլիսին պաշտպանում են ամերիկյան գրականության այնպիսի երևելի դեմքեր, ինչպես Նորման Մեյլերը։ Հասարակական դժգոհությունը ստիպում է փոխել հրատարակչին, և «Ամերիկյան հոգեգարը», ճիշտ է, որոշ ուշացումով, բայց լույս է տեսնում։ Արյունոտ սպանություններ իրականացնող (հնարավոր է, սոսկ իր ֆանտազիաներում) ուոլստրիտցի հաջողակ յուպպի (yuppie) Պատրիկ Բեյտմանի մասին վեպը դառնում է ԱՄՆ գրքի շուկայի նշանակալի իրադարձություն։

«Ինֆորմատորներ» (*The Informers* ) գրքի էկրանավորման ժամանակ (200), ռեժիսոր Գրեգոր Ջորդան) Բրետ Իստոն Էլլիսը առաջին անգամ հանդես է գալիս որպես սցենարի հեղինակ և պրոդյուսեր։ 2010 թվականին գրողը հրատարակում է «Կայսերական ննջարաններ» ( *Imperial Bedrooms* )գիրքը` իբրև իր «Զրոյից պակաս» դեբյուտային վեպի շարունակություն։

2012 թվականին Էլլիսը սցենար է գրում «Կանյոններ» (*The Canyons* ) անկախ ֆիլմի համար։ Պոլ Շրեդերի ֆիլմը` Լինդսի Լոհանի և Ջեյմս Դինի մասնակցությամբ, թողարկվեց 2013 թվականին, բայց հիմնականում եղան նեգատիվ արձագանքներ քննադատների կողմից, ու ցուցադրությունից հավաքվեց քիչ գումար։

Մատենագրություն
---------------

* Զրոյից պակաս / *Less Than Zero* (1985)
* Ամերիկյան հոգեգարը / *American Psycho* (1991)
* Ինֆորմատորներ / *The Informers* (1994)
* Լունապարկ / *Lunar Park* (2005)
* Կայսերական ննջարաններ / *Imperial Bedrooms* (2010)
* «Կանյոններ» / *The Canyons (2012)*

Էկրանավորումներ
---------------

* 1987 — Զրոյից պակաս / *Less Than Zero*
* 2000 — Ամերիկյան հոգեգարը/ *American Psycho*
* 2002 — Սեքսի կանոնները / *The Rules of Attraction*
* 2004 — Ընտրյալները / *Glitterati*
* 2008 — Ինֆորմատորները / *The Informers* (առաջին աշխատանքն է որպես հեղինակ և պրոդյուսեր)
* TBA — Լունապարկ / *Lunar Park* (նկարահանումները նախապատրաստվում են

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Internet Movie Database — 1990.
2. 1 2  Internet Broadway Database — 2000.
3. 1 2  Internet Speculative Fiction Database — 1995.
4. ↑
5. ↑
6. ↑  «Author Q & A: A conversation with Bret Easton Ellis». randomhouse.com. Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ ապրիլի 28-ին. Վերցված է 20 мая 2011-ին.
7. 1 2  Coleman, Robert F. (20 мая 2011). «Bret Easton Ellis interview». RobertFColeman.com. Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ հուլիսի 15-ին. Վերցված է 2010 թ․ դեկտեմբերի 20-ին.
8. ↑  Edward Wyatt. Bret Easton Ellis: The Man in the Mirror // The New York Times, 7 August 2005.
9. ↑  Dear Kathryn Bigelow: Bret Easton Ellis Is Really Sorry
10. ↑  Марина Латышева (2013 թ․ նոյեմբերի 22). «Несмешная девчонка: Линдси Лохан в «Каньонах» Пола Шредера». Газета РБК. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ նոյեմբերի 29-ին. Վերցված է 2014 թ․ նոյեմբերի 21-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Բրետ Իստոն Էլլիսի պաշտոնական կայքէջ(անգլ.)
* Բրետ Իստոն Էլլիսի հարցազրույցը *The Times ամսագրում*(անգլ.)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Բրետ Իստոն Էլլիս» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Apple Music · Ինստագրամ · Spotify |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | ČSFD · Discogs · Internet Broadway Database · Internet Movie Database · Metacritic · MusicBrainz · Rotten Tomatoes · Internet Speculative Fiction Database |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Մեծ նորվեգական · Notable Names Database · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 90198758 · BNC: a16483352 · BNE: XX861650 · BNF: 12050677q · CiNii: DA02841650 · CONOR: 47926115 · GND: 119234440 · GTAA: 95845 · ICCU: CFIV042956 · ISNI: 0000000121318972 · LCCN: n84126827 · LNB: 000038610 · NDL: 00466087 · NKC: xx0011635 · NLA: 35564126 · NLG: 332873 · NLP: a0000001131889 · NSK: 000003157 · NTA: 071822712 · NUKAT: n97018848 · PTBNP: 27569 · LIBRIS: 239161 · SUDOC: 028731034 · VIAF: 49243962 · WorldCat VIAF: 49243962 |

 |

 |