**Խոզերի աֆրիկյան ժանտախտի վիրուս**  (ASF virus, անգլ.՝ խոզերի աֆրիկյան ժանտախտի վիրուս) վիրուսի տեսակ է, որն առաջացնում է խոզերի աֆրիկյան ժանտախտ, միակն է Asfivirus ցեղից և Asfarviridae ընտանիքից։ Ընտանիքը պատկանում է խոշոր միջուկային-ցիտոպլազմային ԴՆԹ վիրուսների խմբին։

Վիրուսը վտանգավոր չէ մարդկանց համար, սակայն մարդիկ կարող են վիրուսակիր լինել։ Խոզերի աֆրիկյան ժանտախտի վիրուսի հարուցչի հիմնական աղբյուրները ընտանի խոզերն ու վայրի վարազներն են, որոնք հիվանդ են եղել, առողջացել և / կամ սատկել աֆրիկյան ժանտախտի վիրուսից, ինչպես նաև նրանց օրգանները, արյունը, հյուսվածքները, արտազատումները, արտազատումները և շրջակա միջավայրի օբյեկտները:

2020 թվականին Միացյալ Նահանգները հայտարարեց խոզերի աֆրիկյան ժանտախտի վիրուսի դեմ առաջին արդյունավետ պատվաստանյութի ստացման մասին, սակայն այն երկար փորձարարական փուլի պատճառով կարգավորող հաստատում չստացավ:

Նկարագրություն
--------------

Վիրիոնի չափը 175-215 նմ է, պատված է ծածկույթով։ Կապսիդը բաղկացած է 1892-2172 կառուցվածքային միավորներից։ Գենոմը պարունակում է 170–190 կբ չափի մեկ երկշղթա ԴՆԹ մոլեկուլ (կախված մեկուսացումից): Հայտնաբերվել է այս վիրուսի հինգ գենոտիպ։

Վիրուսը շատ դիմացկուն է շրջակա միջավայրի գործոնների նկատմամբ. այն պահպանվում է pH-ի 4-ից 13-ի միջակայքում և կարող է ապրել սառեցված մսի մեջ ամիսներ շարունակ:

Վիրուսը դիմացկուն է չորացման և փտման նկատմամբ և պահպանվում է երկար ժամանակ՝ շաբաթներից մինչև ամիսներ, խոզի մսից պատրաստված մթերքներում, որոնք չեն ենթարկվել ջերմային մշակման (աղած և չեփած ապխտած սննդամթերք, խոզերի կերակրման համար օգտագործվող սննդի թափոններ), Այսպիսով՝ վիրուսը կարող է գոյատևել 5 °C ջերմաստիճանում մինչև 7 տարի, 18-ից 20 °C ջերմաստիճանում` մինչև 18 ամիս, 37 °C ջերմաստիճանում` մինչև 30 օր և ջերմաստիճանի դեպքում: 60 °C ջերմաստիճանում այն ​​ապաակտիվացվում է 10 րոպեի ընթացքում: Վիրուսը կենդանիների դիակներում կարող է գոյատևել 17 օրից մինչև 10 շաբաթ: Վիրուսը կենդանիների կղանքում կարող է մնալ մինչև 160 օր, իսկ մեզի մեջ՝ մինչև 60 օր։ Վիրուսը կարող է պահպանվել նաև հողում երկար ժամանակ՝ կախված տարվա եղանակից՝ 112 օրից (ամառ-աշուն) և մինչև 200 օր (աշուն-ձմեռ):

Կենդանու օրգանիզմում վիրուսը հայտնաբերվում է հիվանդ կենդանիների արյան, ավշի, ներքին օրգանների, սեկրեցների և արտանետումների մեջ։ Այն մշակվում է խոզի լեյկոցիտների և ոսկրածուծի բջիջների կուլտուրաներում; այն ունի ցիտոպաթիկ ազդեցություն և հեմատսորբինգային հատկություն:

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Список микроорганизмов, токсинов, оборудования и технологий, подлежащих экспортному контролю : [утв. Указом Президента РФ от 20 августа 2007 г. № 1083] : офиц. текст : по состоянию на 1 июня 2016 г. : [арх. 18 Օգոստոսի 2016]
2. ↑  Сергеев, Непоклонов, Алипер, 2007, էջ 291
3. 1 2  Сергеев, Непоклонов, Алипер, 2007, էջ 25
4. ↑  Վիրուսների տաքսոնոմիան Վիրուսներ տաքսոնոմիայի միջազգային կոմիտետի կայքում:(Ստուգված է 24 Մարտի 2019).
5. ↑  Colson P. De Lamballerie X. Yutin N. Asgari S. Bigot Y. Bideshi D. K. Cheng X. W. Federici B. A. Van Etten J. L. Koonin E. V. La Scola B. Raoult D. 2013. «Megavirales», a proposed new order for eukaryotic nucleocytoplasmic large DNA viruses. *Arch Virol.* **158**: 2517—2521. doi:10.1007/s00705-013-1768-6. PMID 23812617.
6. ↑  «Россельхознадзор / Африканская чума свиней». Արխիվացված է օրիգինալից 2021-11-27-ին. Վերցված է 2021-11-27-ին. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (օգնություն)
7. ↑  «Почему правительства стран не спешат связаться с изобретателями вакцины от АЧС». Արխիվացված է օրիգինալից 2021-11-27-ին. Վերցված է 2021-11-27-ին. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (օգնություն)
8. 1 2  Сергеев, Непоклонов, Алипер, 2007, էջ 292

Գրականություն
-------------

* Вирусы и вирусные вакцины |место=М. |издательство=Библионика |год=2007 |страницы=25, 291—293 |isbn=5-98685-012-2 |