Սամարայի տիեզերական թանգարանի «Սոյուզ» կրող հրթիռ հուշարձան
**Դ. Ի. Կոզլովի անվան Սամարայի տիեզերական թանգարանի «Սոյուզ» կրող հրթիռ հուշարձան**, գտնվում է Սամարայի Լենինի պողոտայի վերջում՝ Կոզլովի հրապարակում `«Ռոսիսկայա» մետրոյի կայարանի հարևանությամբ։ Տեղադրվել է Յուրի Գագարինի տիեզերք թռչելու տարելիցի և 1958 թվականին Սամարայում արտադրված R-7 հրթիռների պատվին («Պրոգրես» հրթիռա-տիեզերական կենտրոնի կողմից)։

Կառուցվածք
----------

Հուշարձանը իրական R-7 հրթիռ է՝ կրող կոնստրուկցիայով։ Հրթիռի բարձրությունը շենքի հետ կազմում է 68 մետր, քաշը` 20 տոննա։ Կրող կառույցը կշռում է 53 տոննա։ Տեղադրված հրթիռի ցուցանմուշը պատրաստվել է 1984 թվականին կույբիշևյան «Պրոգրես» գործարանում՝ որպես Պլեսեցկի տիեզերակայանում ռազմական ուսուցման մոդել։ 1999 թվականին, իր ռեսուրսը սպառած հրթիռը «Պրոգրես» հրթիռա-տիեզերական կենտրոնի 40-ամյա տարեդարձի կապակցությամբ նվիրել են ընկերությանը, որն այն վերածել է մակետի. հրթիռից հանել են բոլոր սարքավորումները և ամրացրել են հեղույսներով՝ միայն բաքի վրա ծախսելով մոտ 13 հազար։ Բացի այդ, հրթիռ ներկվել է սպիտակ, իսկ տիեզերանավի ծածկող մասը՝ նարնջագույն։ Հուշահամալիրը և թանգարանի շենքը մեկ ճարտարապետական կառույց են (ծրագրի ճարտարապետներ՝ Ժուկով և Չիչերին)։

Ստեղծման պատմություն
--------------------

Հուշարձանի բացումը տեղի է ունեցել 2001 թվականի հոկտեմբերի 1-ին։ Արարողությանը ներկա են գտնվել Սամարայի մարզի նահանգապետ Կոնստանտին Տիտովը, «Պրոգրես» հրթիռա-տիեզերական կենտրոնի գլխավոր կոնստրուկտոր Դ. Ի. Կոզլովը, Ռոսավիակոսմոսի, Բայկոնուրի հրաձգարանի, Պլեսեցկի ներկայացուցիչներ։

2007 թվականի հուլիսի 7-ին հուշարձանի մոտ բացվել է «Սիրո ծառուղին»։

Սամարայի տիեզերական թանգարանի պաշտոնական բացումը տեղի է ունեցել 2007 թվականի ապրիլի 12-ին։ Գործունեության առաջին իսկ տարվա ընթացքում թանգարանը դարձավ զբոսաշրջության զարգացման բաժնի «Սամարայի շրջանի տուրիստական ապրանքանիշ» մրցանակակիր։

2010 թվականի փետրվարի 24-ին հուշարձանի դիմաց հրապարակն անվանվել է «Պրոգրես» հրթիռա-տիեզերական կենտրոնի լեգենդար կոնստրուկտոր Դ. Ի. Կոզլովի անունով։

Փաստեր
------

Այս հուշահամալիրը Р-7 հրթիռին նվիրված 5-րդ հուշարձանն է։ Р-7 կրող հրթիռին նվիրված մյուս հուշարձաններն են՝

* Մոսկվայում, Ժողովրդական տնտեսության նվաճումների ցուցահանդես, 1969
* Կորոլյով մերձմոսկովյան քաղաքում՝ «Էներգիա» հրթիռա-տիեզերական կորպորացիայի տարածքում
* Կալուգայում՝ Կ. Է. Ցիոլկովսկու անվան տիեզերագնացության պատմության պետական թանգարանի տարածքում, 1973
* Լենինսկ քաղաքում (այժմ՝ Բայկոնուր), 1981

Պատկերասրահ
-----------

* Սամարայի տիեզերական թանգարանՍամարայի տիեզերական թանգարան
* Սամարայի տիեզերական թանգարանի ցուցանմուշՍամարայի տիեզերական թանգարանի ցուցանմուշ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Самарская Губернская Дума - Юным гражданам губернии» - Музей «Самара космическая»(չաշխատող հղում)
2. 1 2  Музейно-выставочный центр «Самара Космическая»
3. 1 2  Новости рынка недвижимости - «50 лет в космосе»(չաշխատող հղում)
4. ↑  В Самаре появилась площадь имени Дмитрия Козлова
5. ↑  В Самаре появилась площадь Козлова

Գրականություն
-------------

* *Алексушин Г. В.* Самарские памятники: Научно-справочное пособие. — Самара, 2008. — 500 экз.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Официальный сайт музейно-выставочного центра «Самара космическая»
* «Памятник космонавту» открыт в центре Самары // РИА Новости 08/04/2011