recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
ԽՍՀՄ-1965-Stamp-0.10. Դրոշմանիշ ի պատիվ Առաջին ռուսական անտարկտիկական շուրջերկրյա արշավախմբի 145 ամյակի 
Ծովակալ Ֆ. Բելլինսհաուզեն
**Ռազմական առագաստանավ «Վոստոկ»**, մարտական ռազմանավ, որը մասնակցել է Առաջին ռուսական անտարկտիկական շուրջերկրյա արշավախմբին՝ 1819-1821 թվականներին Ֆ. Բելլինսհաուզենի հրամանատարությամբ։ Արշավախումբը հայտնաբերել է Անտարկտիդա մայրցամաքը, որին մասնակցել է նաև «Միրնի» ռազմական առագաստանավը՝ Մ. Լազարևի հրամանատարությամբ

Նավի պատմությունը
-----------------

Նավը գործարկվեց Սանկտ Պետերբուրգի Օխտենսկի ծովակալության նավամատույցից 1818 թվականին։

1819 թ.-ի հուլիսի 3-ին (15)-ին «Վոստոկ» առագաստանավը՝ Անտարկտիդայի շուրջերկրյա արշավախմբի ղեկավար, II աստիճանի կապիտան Ֆ. Բելինսհաուզենի հրամանատարությամբ և «Միրնին»՝ լեյտենանտ Մ. Լազարևի հրամանատարությամբ Կրոնշտադտից և հաջորդ տարվա հունվարի 16-ին (28) հասան Անտարկտիդայի ափերը։ Վերանորոգումից հետո Պորտ Ջեքսոն (Ավստրալիա) ծովածոցում վերանորոգումից հետո, նավերը հետազոտեցին Խաղաղ օվկիանոսի արևադարձային լայնությունները, ապա 1820 թ. հոկտեմբերի 31-ին (նոյեմբերի 12-ին) կրկին ուղևորվեցին դեպի Անտարկտիկա։ 1821 թվականի հունվարի 10-ին (22) առագաստանավերը հասան իրենց ամենահարավային կետին՝ հարավային լայնության 69° 53' և արևմտյան երկայնություն 92° 19': 1821 թվականի հուլիսի 24-ին (օգոստոսի 5), նավերն ավարտելով իրենց ամենադժվար ճանապարհորդությունը, հասան Կրոնշտադտ։

751 օրվա ընթացքում նրանք անցան 49,723 մղոն (մոտ 92,300 կմ)։ Արշավախմբի ամենակարևոր արդյունքը, վեցերորդ վիթխարի մայրցամաքի՝ Անտարկտիդայի հայտնաբերումն էր։ Բացի այդ, քարտեզագրվել է 29 կղզի և իրականացվել են օվկիանոսագիտական բարդ աշխատանքներ։ Ի հիշատակ այս նշանակալից ճանապարհորդության՝ Ռուսաստանում դաջվեց մեդալ։

1828 թվականին «Վոստոկ» առագաստանավը դուրս գրվեց նավատորմի ցուցակներից և ապամոնտաժվեց։

Հիշատակ
-------

RR5415-0010R Ռուսաստանի բանկի մետաղադրամ, 1994 թ
Ի պատիվ առագաստանավի անվանել են.

* Վոստոկ կորալային ծագման կղզին, Պոլինեզիայի Լայն կղզիների հարավային մասում՝ հայտնաբերված արշավախմբի ժամանակ
* Կղզի Անտարկտիկայում
* Ափ Անտարկտիդայում
* Անտարկտիկական գիտահետազոտական գիտակայան «Վոստոկ» (ի պատիվ որի էլ հետագայում անվանել են անդրսառցադաշտային լիճ «Վոստոկ»
* Ելուստ Մերկուրիի վրա(Vostok Rupes)
* Տիեզերանավերի շարք ԽՍՀՄ-ում

Բացի այդ, հաստատված ավանդույթի համաձայն, «Վոստոկ» անվանումն անցել է ամենամեծ հետազոտական նավին։

1994 թ.-ին Ռուսաստանի բանկը, «Առաջին ռուսական անտարկտիկական արշավախումբը» շարքում, թողարկեց «Վոստոկ» առագաստանավ հուշադրամ։

Տես նաև
-------

* Միրնի ռազմական առագաստանավ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  *Быков Н.Г.* Прожитое и пережитое. — М.: Андреевский флаг, 1996. — С. 5. — 352 с. — 5000 экз. — ISBN 5-85608-034-3
3. ↑
4. ↑  «Первая русская антарктическая экспедиция». *diletant.media* (ռուսերեն). Վերցված է 2021 թ․ փետրվարի 12-ին.
5. ↑  Магидович, 1985, էջ 30
6. ↑  Tammiksaar, 2007, էջեր 823—824
7. ↑

Գրականություն
-------------

* Морской энциклопедический словарь. Л.: Судостроение, 1991. ISBN 5-7355-0280-8

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: n85383802 |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Աբրահամյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Գարեգին Գևորգի Աբրահամյան** (1921, Վերին Մալև, Զանգեզուրի գավառ, Լեռնահայաստան), հայ մանկավարժ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«Հայրենական մեծ պատերազմ»*, 1941-1945) մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Ավարտել է Շվանիձոր գյուղի միջնակարգ դպրոցը։ 1940-1941 ուսումնական տարում աշխատել է Ալդարան գյուղի միջնակարգ դպրոցում որպես պատմության ուսուցիչ։ Պատերազմի սկսվելուն պես զորակոչվել է բանակ և 369-րդ հրաձգային գնդի կազմում մասնակցել Հյուսիսային Կովկասի պաշտպանական մարտերին։

1942 թվականի հոկտեմբերի վերջերին մասնակցել է Գիզելի շրջանում մղված մարտերին։ Եղել է վաշտի քաղղեկի տեղակալ։ Երկու անգամ վիրավորվել է։ Ապաքինվելուց հետո շարունակել է ծառայությունը Անդրկովկասյան ռազմաճակատի 139-րդ հրաձգային գնդում։

1945 թվականին զորացրվել է բանակից և անցել մանկավարժական աշխատանքի։ Եղել է Մեղրու շրջկենտրոնի միջնակարգ դպրոցի ուսմասվարը և պատմության ուսուցիչը։ 1953-1958 թվականներին աշխատել է Արզական, Բջնի, Ֆանտան գյուղերի միջնակարգ դպրոցներում։

1959 թվականից աշխատել է մայրաքաղաքի դպրոցներում, դասավանդել պատմություն։

1977 թվականին արժանացել է «Ժողովրդական կրթության գերազանցիկ» կրծքանշանի, պարգևատրվել մի շարք մեդալներով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ա. Հ. Հարությունյան, Հ. Ս. Մելքումյան, Ա. Ղ. Սուքիասյան, Հայաստանի ուսուցիչները մեծ Հայրենականում, գիրք 2, Ե. «Լույս», 1982, էջ 7-8
**Լեոնիդ Արմենակի Մարտիրոսով** (հոկտեմբերի 16, 1939(1939-10-16), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ռազմական գործիչ, հրետանավոր։ ՀՀ բանակի գեներալ-մայոր (1996)։

Կենսագրություն
--------------

Լեոնիդ Մարտիրոսովը ծնվել է 1939 թվականին Բաքվում։ 1961 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի բարձրագույն հրետանային ռազմական ուսումնարանը, 1975 թվականին՝ Լենինգրադի ռազմահրետանային ակադեմիան։ 1961-1991 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ ԶՈՒ Անդրկովկասյան, Միջինասիական ռազմական օկրուգներում, ԳԴՀ-ում տեղակայված ԽՍՀՄ զորախմբում՝ եղել բրիգադի հրամանատարի տեղակալ, բրիգադի հրամանատար, Անդրկովկասյան ռազմական օկրուգի 4-րդ բանակի շտաբի պետ։

1988- 1992 թվականներին եղել է ՀՀ պաշտպանության կոմիտեի օպերատիվ բաժնի ավագ սպա, 1992-1993 թվականներին՝ ՀՀ ԶՈՒ գլխավոր շտաբի օպերատիվ վարչության պետի տեղակալ, 1993-1997 թվականներին՝ վարչության պետ, 1991- 2000 թվականներին՝ գլխավոր շտաբի օպերատիվ վարչության պետ-գլխավոր շտաբի պետի տեղակալ, 2000 թվականից՝ ՀՀ գլխավոր ռազմական տեսուչի առաջին տեղակալ։

Մարտիրոսովը մասնակցել է ՀՀ սահմանամերձ և ԼՂՀ տարբեր շրջանների, Շուշիի ազատագրական մարտերին, մեծ ներդրում ունի ՀՀ բանակաշինության, ԶՈՒ ռազմական օպերատիվ արվեստի զարգացման գործում։

Պարգևներ
--------

* ՀՀ «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշան
* ԼՂՀ «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշան
* ԽՍՀՄ «Կարմիր աստղ» շքանշան
* «Հայրենիքի ծառայության համար» շքանշան
* «Շուշիի ազատագրման համար» մեդալ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2007*.
2. ↑  «ՀՀ Նախագահի հրամանագրերը - Փաստաթղթեր - Հայաստանի Հանրապետության Նախագահ». *նախագահ.հայ*. Վերցված է 2017 թ․ հունվարի 28-ին.

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Ղարաբաղյան ազատագրական պատերազմ (1988—1994) հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո ։*  |
**Արմենակ Եփրեմի Ազարյան** (1917, Գառնակեր, Ելիզավետպոլի գավառ, Ելիզավետպոլի նահանգ - *անհայտ*), հայ մանկավարժ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«Հայրենական մեծ պատերազմ»*, 1941-1945) մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Արմենակ Ազարյանը ծնվել է 1917 թվականին, Շամխորի շրջանի Բարում գյուղում։ Գյուղի դպրոցն ավարտելուց հետո սովորել է Կիրովաբադի մանկավարժական տեխնիկումում։ 1936 թվականին, տեխնիկումն ավարտելուց հետո աշխատել է որպես ուսուցիչ։ 1939 թվականի դեկտեմբերին զորակոչվել է բանակ, ծառայել Բելոստոկ քաղաքում։ 1940 թվականին մասնակցել է Լիտվայի ազատագրմանը։

Հայրենական մեծ պատերազմի նախօրյակին Ազարյանի զորամասը գտնվել է սահմանամերձ Սիբուրչի և Չերվոննի Բոր բարձունքների վրա։ Ազարյանը մասնակցել է Մոսկվայի մատույցներում գերմանաֆաշիստական զորքերի ջախջախմանը։ Նա մարտերով հասել է Գերմանիայի Դոյչ-Կրոնե քաղաքը, որտեղից 1946 թվականի մարտին զորացրվել է։ Վերադառնալով Շամխորի շրջան, շարունակել է մանկավարժական գործունեությունը։

1946 թվականին Ազարյանը տեղափոխվել է Երևան և երկար տարիներ աշխատել որպես դպրոցի տնօրեն, ուսմասվար, ժողկրթբաժնի տեսուչ։ 1977 թվականին անցել է կենսաթոշակի, շարունակել է աշխատել Երևանի թույլ տեսնող երեխաների դպրոցում։

Մարտերում ցուցաբերած խիզախության համար Ազարյանը պարգևատրվել է «Մարտական ծառայությունների համար», «Մոսկվայի պաշտպանության համար», «Քյոնիգսբերգի գրավման համար» և այլ մեդալներով։

Պարգևներ
--------

* «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալ
* «Մոսկվայի պաշտպանության համար» մեդալ
* «Քյոնիգսբերգի գրավման համար» մեդալ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Հայաստանի ուսուցիչները Մեծ հայրենականում։ 3 գիրք։ Հարությունյան, Աշոտ Հովսեփի, Մելքումյան, Հայկազ Ստեփանի, Սուքիասյան, Աղվան Ղազարի։ Երևան, «Լույս», 1987:
***Retro Futurism*** (անգլ. թարգմանաբար՝ «Ռետրոֆուտուրիզմ», ոճավորված՝ **REtro Futurism**), Triple H հարավկորեական տրիոյի երկրորդ և վերջին մինի ալբոմ։ Այն թողարկվել է 2018 թվականի հուլիսի 18-ին Cube Entertainment-ի կողմից, իսկ գլխավոր սինգլը հանդիսանում է «Retro Future»-ը։

Նախապատմություն և թողարկում
---------------------------

2018 թվականի հունիսի 26-ին Cube Entertainment-ի մի աղբյուր հայտարարեց, որ խումբը կվերադառնա հուլիսի 18-ին՝ առանց որևէ այլ մանրամասներ հայտնելու։ Նույն օրը խումբը ամսագրին տված հարցազրույցում ասել է, որ այս ալբոմի թեման կլինի ռետրոյի և ֆուտուրիզմի միաձուլումը, որի արդյունքում ալբոմի անունը դարձավ Retro Futurism: Նրանք նաև ցուցադրեցին, որ հավաքվում էին այն ժամանակ, երբ մարդիկ օգտագործում էին բջջային հեռախոսներ և փեյջերներ, ինչպես նաև ոգեշնչվում էին ռետրո երգիչներով։ Հուլիսի 13-ին խումբը տարբեր հարթակներում տեսանյութերի միջոցով ցույց տվեց երգերի ցանկը։

Ալբոմը թողարկվել է 2018 թվականի հուլիսի 18-ին՝ մի շարք երաժշտական պորտալների միջոցով, ներառյալ MelOn-ը՝ Հարավային Կորեայում և iTunes-ը՝ համաշխարհային շուկայի համար։

Երգերի ցանկ
-----------

| # | Անվանում | Վերադաշնակում | Տևողություն |
| --- | --- | --- | --- |
| 1. | «Feeling» (느낌) | JayJay (MosPick) | 3:29 |
| 2. | «Retro Future»   | * Lim Kwang-wook
* Yummy Tone
 | 3:15 |
| 3. | «Show ME»   | * 1of1
* ELTO
 | 3:54 |
| 4. | «Retro Future» (Inst.) | * Lim Kwang-wook
* Yummy Tone
* Hyuna
* E'Dawn
 | 3:15 |
| **13:53** |

Հիթ շքերթներ
------------

| Հիթ շքերթներ(2018) | Բարձր դիրքեր |
| --- | --- |
| South Korean Albums (Gaon) | 8 |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «[단독] "혁신적 혼성그룹"…현아X후이X이던 트리플H, 7월 컴백 확정» (կորեերեն). Վերցված է 2018 թ․ հուլիսի 13-ին.
2. ↑  «트리플 H "새 앨범 콘셉트는 복고" [화보]». *sports.donga.com* (կորեերեն). Վերցված է 2018 թ․ հուլիսի 13-ին.
3. ↑  «2nd Mini Album `REtro Futurism` Audio Snippet». *vod.melon.com* (կորեերեն). Վերցված է 2018 թ․ հուլիսի 13-ին.
4. ↑  «[EP] REtro Futurism by Triple H on MelOn». *www.melon.com* (կորեերեն). Վերցված է 2018 թ․ հուլիսի 18-ին.
5. ↑  «Gaon Album Chart – Week 29, 2018». *Gaon Chart* (կորեերեն). Վերցված է 2018 թ․ հուլիսի 26-ին.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | MusicBrainz |

 |
**Գևորգ Մկրտչի Քոքչյան** (1915, Սուխլիս, Ախալցխայի շրջան, Վրացական ԽՍՀ - *անհայտ*), հայ մանկավարժ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Խորհրդա-գերմանական ճակատի (*«Հայրենական մեծ պատերազմ»*, 1941-1945) մասնակից, ԽՄԿԿ անդամ։

Կենսագրություն
--------------

Գևորգ Քոքչյանը ծնվել է 1915 թվականին, Վրացական ԽՍՀ Ախալցխայի շրջանի Սուֆլիս գյուղում։ 1934 թվականին ավարտել է Ախալցխայի մանկավարժական ուսումնարանը և աշխատանքի անցել ծննդավայրում։ Եղել է դպրոցի տնօրեն։ 1939 թվականին զորակոչվել է կարմիր բանակ։ Մասնակցել է սպիտակ ֆինների դեմ մղված կռիվներին։ 1940 թվականի փետրվարի 27-ին վիրավորվել է, ապաքինվելուց հետո շարունակել է զինվորական ծառայությունը։ 1940 թվականի դեկտեմբերին վերադարձել է և նշանակվել Ախալցխայի շրջժողկրթբաժնի տեսուչ։

Պատերազմի տարիներին Քոքչյանը ծառայել է 89-րդ հայկական դիվիզիայի 526-րդ ականանետային դասակում։ Վեցամսյա դասընթացներն ավարտելուց հետո նշանակվել է հրետանային դասակի հրամանատար։ Դիվիզիան ուներ երաժշտական ինքնագործ խումբ, որի երգիչ-մենակատարներից էր Քոքչյանը։ 1942 թվականին Թերեքի ափին տեղի ունեցող մարտերի ժամանակ ցուցաբերած խիզախության համար պարգևատրվել է «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալով։ Կերչ և Սևաստոպոլ քաղաքների ազատագրման մարտերին մասնակցելու համար պարգևատրվել է «Խիզախության համար» երկու մեդալով։ Օդերի ափին պլացդարմ գրավելիս համարձակություն և քաջություն ցուցաբերելու համար արժանացել է Կարմիր աստղի շքանշանի։ Երկրորդ Կարմիր աստղն ստացել է Բեռլինի գրավման ժամանակ։ Միաժամանակ արժանացել է Գերագույն գլխավոր հրամանատարի շնորհակալագրերի։

Պատերազմից հետո Քոքչյանն աշխատել է որպես ուսուցիչ, գյուղխորհրդի գործկոմի նախագահ, դպրոցի տնօրեն։ 1968 թվականին Քոքչյանը տեղափոխվել է Երևան, աշխատել ուսուցիչ և արհեստանոցի վարիչ մայրաքաղաքի հենաշարժողական խախտում ունեցող երեխաների գիշերօթիկ դպրոցում։

Պարգևներ
--------

* «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալ
* «Խիզախության համար» կրկնակի մեդալ
* Կարմիր աստղի կրկնակի շքանշան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Հայաստանի ուսուցիչները մեծ հայրենականում (Ա. Հ. Հարությունյան, Լ. Ս. Մելքումյան, Ա. Ղ. Սուքիասայան), «Լույս» հրատարակչություն, Երևան, 1982:
**Գուրգեն Խաչատուրի Ստեփանյան** (1910, Դդմաշեն, Նոր Բայազետի գավառ, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - *անհայտ*), հայ մանկավարժ։ ԽՄԿԿ անդամ (1942): Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Գուրգեն Ստեփանյանը ծնվել է 1910 թվականին, Սևանի շրջանի Դդմաշեն գյուղում։ Կամո քաղաքում միջնակարգն ավարտելուց հետո աշխատանքի է անցել նախ Դդմաշենի, ապա՝ Հրազդանի շրջանի Քաղսիի դպրոցներում, դասավանդել է հայոց լեզու։ Սովորել է Թբիլիսիի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետում, որն ավարտել է 1940 թվականին, 1948 թվականին ավարտել է նաև նույն համալսարանի պատմության ֆակուլտետի հեռակա բաժինը։

1942 թվականին Ստեփանյանը ընդունվել է Մախաչկալայի հետևակային ուսումնարանը, որն ավարտելուց հետո, վաշտի հրամանատարի պաշտոնով, մեկնել է ռազմաճակատ։ 1942 թվականին ընդունվել է ԽՄԿԿ շարքերը։ 1943 թվականին Ստեփանյանը տեղափոխվել է հայկական փառաբանված 89-րդ դիվիզիա և նշանակվել 526-րդ գնդի 9-րդ վաշտի հրամանատար։ Վերխնեբականսկի հյուսիս-արևմտյան մատույցներում 526-րդ գունդը ճեղքելով թշնամու պաշտպանության երկրորդ գիծը գրավել է այն։ Մարտական առաջադրանքը կատարելու համար ավագ լեյտենանտ Ստեփանյանն արժանացել է Կարմիր աստղի շքանշանի։ Նրա մարտական ճանապարհը Կովկասից հասել է Գերմանիա։ Գուրգենը երեք անգամ վիրավորվել է, բուժվելուց հետո վերադարձել է շարք։

1945 թվականին զորացրվելուց հետո Ստեփանյանը անցնել է մանկավարժական աշխատանքի, դասավանդել է մայրենի լեզու, պատմություն, աշխատել է միջնակարգ դպրոցի ուսումնական մասի վարիչ, տնօրեն։ Ստեփանյանը ընտրվել է Հայաստանի ուսուցիչների համագումարների պատգամավոր, պարգևատրվել է «Պատվո նշան» շքանշանով, «Ժողովրդական կրթության գերազանցիկ» կրծքանշանով, բազմաթիվ մեդալներով, պատվոգրերով։ Վաստակաշատ մանկավարժն անցել է կենսաթոշակի, բայց շարունակել է աշխատել Չարենցավանի դպրոցում։

Պարգևներ
--------

* Կարմիր աստղի շքանշան
* «Պատվո նշան» շքանշան
* «Ժողովրդական կրթության գերազանցիկ» կրծքանշան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Հայաստանի ուսուցիչները Մեծ հայրենականում։ 3 գիրք։ Հարությունյան, Աշոտ Հովսեփի, Մելքումյան, Հայկազ Ստեփանի, Սուքիասյան, Աղվան Ղազարի։ Երևան, «Լույս», 1987:
**Կամո Մնացականի Սարգսյան** (1922, Թիֆլիս, Վրացական Սոցիալիստական Խորհրդային Հանրապետություն), հայ մանկավարժ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։ ԽՄԿԿ անդամ (1944):

Կենսագրություն
--------------

Կամո Սարգսյանը ծնվել է 1922 թվականին, Թբիլիսի քաղաքում։ Հետագայում տեղափոխվել է Ապարանի շրջանի Արագած գյուղը։ Միջնակարգ դպրոցն ավարտել է 1940 թվականին և անցել ուսուցչական աշխատանքի։ 1941 թվականի դեկտեմբերին մեկնել է բանակ և ծառայել մինչև 1946 թվականը։

Սարգսյանը 89-րդ հայկական դիվիզիայի 390-րդ գնդում եղել է հակատանկային նշանառու, երբ դիվիզիան ազատագրել է Մոզդոկ և Մալգոբեկ քաղաքները։ 1943 թվականի հունվարին ծառայել է 157-րդ հատուկ հրաձգային բրիգադում որպես հակատանկային հրանոթի հաշվարկի նշանառու։ 1943 թվականի մայիսին, երբ կռվել է Կրասնոդարի արվարձաններում, վիրավորվել է և բուժվելուց հետո, հուլիսին, նշանակվել 107-րդ սևծովյան դեսանտային հատուկ հրաձգային բրիգադում՝ 76 միլիմետրանոց հրանոթի հրամանատար։ Բրիգադի շարքերում դեսանտ է իջել Մալայա զեմլյայում, մասնակցել Նովոռոսիյսկի ազատագրմանը, ծառայել 117-րդ հրաձգային դիվիզիայի 119-րդ հակատանկային դիվիզիոնում։ Նրանց զորամասը Թամանի թերակղզին ազատագրելուց հետո տեղափոխվել է 1-ին Ուկրաինական ռազմաճակատ, կռվել Կիևի ուղղությամբ։ 1944 թվականին Սարգսյանը պարգևատրվել է «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալով։ Նրանց զորամասը ազատագրել է Տերնոպոլ, Բրոդի քաղաքները և մտել է Լեհաստան։ Շարունակելով հարձակողական մարտերը, 117-րդ գվարդիական դիվիզիան ազատագրել է Պերեմիշելը։ 1944 թվականին ընդունվել է կոմունիստական կուսակցության շարքերը։ 1944 թվականի օգոստոսին դիվիզիան մարտերով անցել է Վիսլա գետը և գրավել Սանդոմիրյան պլացդարմը։ 1945 թվականի փետրվարին Վրոցլավ քաղաքի հյուսիս-արևմտյան շրջանում թշնամու պաշտպանությունը ճեղքելու և Օդերի անցման ժամանակ արժանացել է Հայրենական պատերազմի առաջին աստիճանի շքանշանի։ 1945 թվականի փետրվարին ավագ սերժանտ Սարգսյանը մասնակցել է գերմանական Շպրոտաու և Զարաու քաղաքների գրավմանը, իսկ ապրիլի 19-ին Նեյսե գետի անցմանը, որի ժամանակ վիրավորվել է, բայց մնացել է շարքերում։ Մայիսի 2-ին, Բեռլինից հարավ-արևմուտք ֆաշիստական զորախմբի ջախջախումն ավարտելուց հետո նրանց զորամասը շարժվել է դեպի Չեխոսլովակիա։ Սարգսյանը հաղթանակը տոնել է Պրահայում։

1946 թվականին զորացրվել է և անցել մանկավարժական աշխատանքի։ Ուսուցիչ է աշխատել Ապարանի շրջանի Արագածի միջնակարգ դպրոցում։

Պարգևներ
--------

* «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալ
* Հայրենական պատերազմի առաջին աստիճանի շքանշան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Հայաստանի ուսուցիչները մեծ հայրենականում (Ա. Հ. Հարությունյան, Լ. Ս. Մելքումյան, Ա. Ղ. Սուքիասայան), «Լույս» հրատարակչություն, Երևան, 1982:
Արթուր Ֆրայը՝ կպչուն թուղթն իր ճակատին փակցրած
**Գրառումների** համար կպչուն **թուղթ**, սրանք ոչ մեծ թղթեր են, որոնց մի կողմում բարակ գծով հատուկ սոսնձի շերտ կա՝ սովորաբար դեղին գույնի։ Դրանք սոսնձվում են նոթատետրի տեսքով, որից առանձին թերթիկները հեշտությամբ պոկվում են և կարող են սոսնձվել այլ առարկաների վրա, իսկ հետագայում հեռացվել դրանցից՝ չթողնելով ոչ մի հետք։ Որպես կանոն՝ այս թուղթն օգտագործվում է համառոտ գրառումների և հիշեցումների համար։

Գրառումների համար այդպիսի ինքնակպչուն թուղթ առաջին անգամ սկսել է արտադրել ամերիկյան «3M» ընկերությունը՝ Post-it ապրանքանիշի ներքո։ Այդ ընկերությունում աշխատող Սպենսեր Սիլվերը 1968 թվականին ստեղծեց թույլ և հետքեր չթողնող սոսինձ։ Հայտնագործությունը մնաց առանց պահանջարկի, քանի դեռ Արթուր Ֆրայը՝ այդ նույն ընկերության աշխատակիցը, ով երգում էր եկեղեցական երգչախմբում, չսկսեց իր աղոթարանում այդ նյութով սոսնձված էջանիշներ ամրացնել։

1980 թվականից գրառումների համար այդպիսի թուղթն սկսեց վաճառվել ԱՄՆ-ի ողջ տարածքում, իսկ տարի անց հայտնվեց նաև կանադական և եվրոպական շուկաներում։ 1999 թվականին *Fortune* պարբերականն այն ներառեց XX դարի կարևորագույն հայտանգործությունների շարքում։

Գրառումների համար դասական թուղթը նախկինի պես արտադրվում է «3M» ընկերության կողմից՝ Post-it ապրանքանիշի ներքո։ Այն դեղին է և ունի 76-ը 76-ի վրա չափսեր։ Գոյություն ունեն նաև այլ արտադրողների նմանօրինակ արտադրանքներ։

Կպչուն թուղթը հաճախակի օգտագործվում էր արվեստի ստեղծագործություններ արարելիս։ Այսպես. Ռոն Կիտայի «Ռեմբրանդից հետո» կտավը 2000 թվականին աճուրդում վաճառվեց £640-ով։

Բավականին մեծ տարածում ունեն համակարգչային ծրագրերը՝ կպչուն թղթերի նմանօրինակները, որոնց վիրտուալ «թերթիկները» կարելի է «սոսնձել» օպերացիոն համակարգի աշխատանքային սեղանին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Inventor of the Week: Art Fry and Spencer Silver». MIT. Արխիվացված օրիգինալից 2007 թ․ հոկտեմբերի 14-ին. Վերցված է 2007 թ․ սեպտեմբերի 23-ին.
2. ↑  Henry Petroski | pages=84–86 | year=1992 | publisher=Alfred A. Knopf | location=New York | isbn=0-679-41226-3 | oclc=24906856}}
3. ↑  *C. Chen, T. Carvell.* Products of the Century
4. ↑  The New York Post |date=January 9, 1997 |page=32
|title=3M sues Microsoft over sticky issue}}
5. ↑  Post-It Note raises Ј640 // BBC

Արտաքին հղումներ
----------------

* Post-it homepage
* BBC news article on 20th anniversary of Post-it Notes
* *The Rake* magazine article on 25th anniversary of Post-it notes
* Post-it Note History by 3M

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Գրառումների համար թուղթ» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: sh96007291 |

 |
**Էդուարդ Հայկի Ավալյան** (1925, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - 1982, Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդային զինվորական, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«Հայրենական մեծ պատերազմ»*, 1941-1945) մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Ավալյանը ծնվել է 1925 թվականին Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունում՝ Երևան քաղաքում։ 1942 թվականին ավարտել է Բաքու քաղաքի Ձերժինսկու շրջանի № 152 միջնակարգ դպրոցը։ 1942 թվականին ընդունվել Ֆ․ Է․ Ձերժինսկու անվան բարձրագույն ռազմածովային ինժեներական ուսումնարան` «Նավերի դիզելային տեղադրումներ» մասնագիտությամբ։

1943-1944 թվականներին, լինելով կուրսանտ, մասնակցել է Հյուսիսային նավատորմի ռազմական գործողություններին (այդ թվում՝ նաև ՏՇ-116)։ Ռազմական գործողություններին մասնակցելու համար 1944 թվականին պարգևատրվել է «Խորհրդային Անդրբևեռաշրջանի պաշտպանության համար», «Մարտական ծառայությունների համար» և Ուշակովի շքանշաններով։ 1945 թվականին շարունակել է ուսումը և 1947 թվականին գերազանց ավարտել Ձերժինսկու անվան բարձրագույն ռազմածովային ինժեներական ուսումնարանը։

1953-1957 թվականներին ուսումը շարունակել է Ն․ Գ․ Կռիլովի անվան նավաշինության և սպառազինության ռազմածովային ակադեմիայում (մասնագիտացումը՝ «Սուզանավերի նախագծում»)։ Ավարտել է գերազանցության դիպլոմով։

1957-1961 թվականներին ծառայության է անցել Լենինգրադի 27 Գիտահետազոտական ինստիտուտի ռազմածովային նավատորմում։ 1961-1982 թվականներին ծառայել է Մոսկվայի ռազմածովային նավատորմի գլխավոր վարչությունում։ Առաջին աստիճանի կապիտան է։ 1979 թվականին պարգևատրվել է Կարմիր աստղի շքանշանով։ Նավաշինության ոլորտում կատարած աշխատանքի համար 1981 թվականին արժանացել է ԽՍՀՄ պետական պարգևի։

Ավալյանը մահացել է 1982 թվականին՝ 57 տարեկան հասակում։ Աճյունն ամփոփված է Մոսկվայի Միտինյան գերեզմանատանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Непомнящий Н. Н.* Происшествие на Карском море 
(Гибель транспорта «Марина Раскова») // Военные катастрофы на море. — М.: Вече, 2001. — 480 с. — (Военные тайны XX века). — 7000 экз. — ISBN 5-7838-0832-6

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Авалян Эдуард Гайкович». Յամալոնենեցական ինքնավար շրջանի հուշագիրք. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ հունվարի 27-ին. Վերցված է 2016 թ․ հունվարի 11-ին.
**Շահեն Արսենի Պողոսյան** (1917, Մարտակերտի շրջան, Ռուսական կայսրություն - *անհայտ*), հայ մանկավարժ։ Պատմական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ։ ԽՄԿԿ անդամ (1941): Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Շահեն Պողոսյանը ծնվել է 1917 թվականի դեկտեմբերի 29-ին, Լեռնային Ղարաբաղի Մարտակերտի շրջկենտրոնում։ 1932 թվականին ավարտել է Ստեփանակերտի երկրորդ աստիճանի միջնակարգ դպրոցը։ 1933 թվականին աշխատել է Վանք գյուղի դպրոցում, դասավանդել մաթեմատիկա և աշխարհագրություն։ 1934 թվականին ընդունվել է Ադրբեջանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի պատմաաշխարհագրական, իսկ երկու տարի անց՝ ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետները։ 1939 թվականին ավարտել է պատմաաշխարհագրական ֆակուլտետը և փոխադրվել ֆիզիկամաթեմատիկականի 3-րդ կուրսը։

Պողոսյանը կարմիր բանակ է զորակոչվել 1939 թվականի հոկտեմբերին։ Մասնակվել է սպիտակ ֆինների դեմ մղված պատերազմին։ 1941 թվականին ընդունվել է կոմունիստական կուսակցության շարքերը։ Հայրենական պատերազմի հենց սկզբից Պողոսյանը թշնամու դեմ կռվել է Հյուսիս-Արևմտյան ռազմաճակատի պսկովյան և նովգորոդյան ուղղություններում, հրետանային 5-րդ գնդում եղել է դասակի հրամանատար։ Օգոստոսին նշանակվել է քաղաշխատող և գործուղվել Արևմտյան ռազմաճակատ։ 112-րդ բրիգադի կազմում մասնակցել է Մոսկվայի պաշտպանությանը, իսկ այնուհետև՝ Մոսկվայի մոտ հիտլերյան հրոսակների ջախջախմանը։ 1942 թվականի հունվարից մինչև 1944 թվականի ապրիլը ծառայել է Արևմտյան, ապա՝ 3-րդ Բելոռուսական ռազմաճակատներում։ Մասնակցել է Վյազմայի, Սմոլենսկի, Օրշայի, Բորիսովի, Մինսկի, Արևելյան Պրուսիայի, ինչպես նաև Լեհաստանի ազատագրմանը։ Պողոսյանը գործուղվել է Մ. Ի. Կալինինի անվան ռազմամանկավարժական ինստիտուտ, որն ավարտել է 1946 թվականին։ Խորհրդային բանակում Պողոսյանը ծառայել է մինչև 1961 թվականը։ 1953 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Վ. Ի. Լենինի անվան ռազմաքաղաքական ակադեմիան։ Պողոսյանը մարտական գործողություններում ցուցաբերած խիզախության համար պարգևատրվել է Կարմիր աստղի կրկնակի, Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշաններով, «Արիության համար», «Մարտական ծառայությունների համար» և այլ մեդալներով։ Պարգևատրվել է ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի պատվոգրով։

1961 թվականին փոխգնդապետի աստիճանով Պողոսյանը զորացրվել է բանակից և մշտական բնակություն հաստատել Երևան քաղաքում։ Աշխատել է Սովետաշենի հատուկ գիշերօթիկ դպրոցում, 1962 թվականից եղել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի ԽՄԿԿ պատմության ամբիոնի դասախոս։

1970 թվականին պաշտպանել է դիսերտացիա և ստացել պատմական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան։ 1972 թվականին նրան շնորհվել է դոցենտի կոչում։

Պարգևներ
--------

* Կարմիր աստղի կրկնակի շքանշան
* Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշան
* «Արիության համար» մեդալ
* «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալ

Երկեր
-----

* Լենինյան վերահսկողությունը գործողության մեջ։ Հայաստանի ԿՎՀ-ի և ԲԳՏ-ի գործունեության պատմությունը 1920-1934։ Երևան, Հայաստան, 1978 (համահեղինակ)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Հայաստանի ուսուցիչները մեծ հայրենականում (Ա. Հ. Հարությունյան, Լ. Ս. Մելքումյան, Ա. Ղ. Սուքիասայան), «Լույս» հրատարակչություն, Երևան, 1982:
2. ↑  Պողոսյան, Շահեն Արսենի (1978). Այվազյան, Ռ Ա (ed.). *Լենինյան վերահսկողությունը գործողության մեջ։ Հայաստանի ԿՎՀ-ի և ԲԳՏ-ի գործուն. պատմ. 1920-1934*. Երևան: Հայաստան.(չաշխատող հղում)
**Խաչիկ (Խաչատուր) Սերոբի Պողոսյան** (հունվարի 21, 1912(1912-01-21), Ոսկեվազ, Էջմիածնի գավառ, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - *անհայտ*), հայ գրականագետ, դրամատուրգ։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1944 թվականից։

Կենսագրություն
--------------

Խաչիկ Պողոսյանը ծնվել է 1912 թվականի հունվարի 21-ին, Ղզլթամուր՝ Աշտարակի շրջանի Ոսկեվազ գյուղում։ Նախնական կրթությունն ստացել է հայրենի գյուղում, ապա սովորել է Օշականում, Վաղարշապատում, Երևանում։ 1950 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ գրողների միությանն առընթեր գրական բարձրագույն դասընթացները, 1960 թվականին՝ Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտը։ 1931-1932 թվականներին ուսուցիչ է եղել Ստեփանավանի շրջանի Ղզղալա գյուղում, 1935-1936 թվականներին՝ Աշտարակի շրջանի Բյուրական գյուղում։ 1936-1940 թվականներին աշխատել է Թբիլիսիի հայկական թատրանում՝ որպես դերասան և գրական աշխատող, ապա եղել է Վրաստանի ռադիոկոմիտեի հայկական հաղորդումների գեղարվեստական խմբագիր։ 1940-1941 թվականներին խմբագիր է եղել Հայպետհրատում։ Մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին։ Տարբեր տարիների աշխատել է «Սովետական արվեստ», «Սովետական գրականություն» ամսագրերի, «Գրական թերթ» և «Սովետական Հայաստան» թերթերի խմբագրություններում, Արտասահմանյան երկրների հետ բարեկամության և մշակութային կապի հայկական ընկերությունում։ 1953-1979 թվականներին որպես ավագ խմբագիր՝ աշխատել է «Սովետական գրող» հրատարակչությունում։ Կազմել և հրատարակության է պատրաստել հայ դասական գրողների (Նար-Դոս, Րաֆֆի, Ալեքսանդր Ծատուրյան, Պերճ Պռոշյան) երկերի հատորները։ ԽՄԿԿ անդամ 1945 թվականից։

Երկեր
-----

* Վեպեր և կերպարներ (սովետական արձակի քննական տեսություն), Երևան, Հայպետհրատ, 1961, 250 էջ։
* Երկու դրամա, Երևան, «Սովետական գրող», 1978, 196 էջ։

### Թարգմանություններ (ռուսերենից)

* Վադիմ Կոժինով, «Արվեստի տեսակները», Երևան, Հայպետհրատ, 1962, 179 էջ։
* Թուր Հեյերդալ, «Դրախտի որոնումները», Երևան, «Հայաստան», 1965, 210 էջ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հայկ Խաչատրյան, Գրական տեղեկատու, Երևան, 1986, էջ 373։

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիդարանն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Խաչիկ Պողոսյան (գրող)» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 9704 |

 |
**Արտաշես Սիմոնի Ջալալյան** (հուլիսի 15, 1913(1913-07-15) կամ հունիսի 15, 1913(1913-06-15), Ալեքսանդրապոլ, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - մարտի 5, 1985(1985-03-05), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ կինոօպերատոր, ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1966)։ ԽՄԿԿ անդամ (1943): Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

1934 թվականին ավարտել է Մոսկվայի կինեմատոգրաֆիայի պետական ինստիտուտը։ 1929 թվականից՝ Հայկինոյի դերասան, 1934 թվականից՝ օպերատոր։

Մասնակցություն Հայրենական պատերազմին
------------------------------------

Ջալալյանը մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին։ 1941-1945 թվականներին ծառայել է 408-րդ Հայկական հրաձգային դիվիզիայում։ Մասնակցել է Նալչիկի, Մոզդոկի, Մայկոպի, Ստավրոպոլի համար մղվող մարտերին։ Հյուսիսային Կովկասում հայ կինոօպերատորն ընկել է ռմբակոծության տակ, ծանր վիրավորվել, ստացել կոնտուզիա։ 1943 թվականին Արտաշեսը ռազմաճակատում ընդունվել է ԽՄԿԿ շարքերը։ Հայրենիքը բարձր է գնահատել Արտաշեսի ծառայությունները, նրան արժանացրել է Հայրենական մեծ պատերազմի առաջին աստիճանի շքանշանի, Արիության համար, Մարտական ծառայության համար, Կովկասի պաշտպանության համար, Հայրենական մեծ պատերազմում ունեցած բարեխիղճ աշխատանքի համար, Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար մեդալների։

Պարգևներ
--------

* ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1966)
* ՀԽՍՀ Պետական մրցանակ (1967)
* Հայրենական մեծ պատերազմի առաջին աստիճանի շքանշան
* Արիության համար մեդալ
* Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար մեդալ

Ֆիլմեր
------

Նկարահանել է շուրջ 25 գեղարվեստական ֆիլմեր, լավագույններից են՝

* «Առաջին սիրո երգը» (1957)
* «Փառքի օղակներ» (1962)
* «Արտակարգ հանձնարարություն» (1965)
* «Հեղկոմի նախագահը» (1978)
* «Ով կոտրեց ձայնասկավառակը» (1971)
* «Հայաստանն եմ երգում» (1972)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Internet Movie Database — 1990.
2. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2007*.
3. ↑  Մուսաները չլռեցին։ Հայաստանի մշակույթի գործիչները 1941-1945 թթ. հայրենական մեծ պատերազմում, զոհված հայ արվեստագետներ։ Գիրք I. - Եր.: Խորհրդային գրող, 1989 թ. 392 էջ:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ |

 |
**Live Forever** (հայ․ Հավերժ ապրել), անգլիական Oasis բրիտփոփ խմբի երգն է, որը գրել է Նոել Գալահերը։ Գալահերը գրել է երգը 1991 թվականին, մինչև նա միացել է Oasis-ին։ «Live Forever»-ը ունի հիմնական երգային կառուցվածք՝ լավատեսական տեքստով, ինչը հակադրվում է գրանժ խմբերի աշխարհայնացմանը, որոնք այդ ժամանակ հատկապես հայտնի էին։

Երգը Oasis-ի առաջին սինգլն էր, որն ընդգրկվել էր Մեծ Բրիտանիայի առաջին տասնյակում և արժանացել քննադատների հավանությանը։ Երգը մեկնաբանվում է որպես եղբայրների մոր Պեգգի Գալահերի գովերգ։ Ընդհանուր առմամբ, երգի տեքստը ընդգծում է լավատեսական տեսակետը։

Նոյել Գալահերը բացատրել է, որ երգը «գրված է եղել գրանժի ծաղկունքում, և ես հիշում եմ, որ Nirvana-ն ուներ «I Hate Myself and Want to Die» երգը (հայ. Ես ատում եմ ինքս ինձ և ուզում մեռնել), և ես նման զգացողություն չունեմ, որքան էլ ես սիրում եմ նրան «Nirvana-ի ֆրոնտմեն Կուրտ Քոբեյնին» և այդ ամենը, ես նման զգացողություն չունեմ։ Ես չեմ հասկանում այն մարդկանց, որոնք շրջում են հերոինով լցված, և ասում են, որ նրանք ատում են իրենց և ցանկանում են մեռնել։ Դա հիմարություն է։ Երեխաները չպետք է լսեն այդ ամենը»։ Չնայած նրան, որ Գալահերը հայտարարել է, որ նա ոչ դիտավորյալ կերպով է գրել «Live Forever»-ը որպես Nirvana-ի երաժշտության ուղղակի պատասխան (լինելով խմբի բաց երկրպագու), նա հակադրեց Քոբեյնի և նրա խմբի կյանքը այդ պահին․ Ինձ թվում է, որ նա մի տղա էր, ով ամեն ինչ ուներ, և այդ պատճառով նա դժբախտ էր։ Եվ ինչ ասես, ինչ մեզ հետ չի պատահել, բայց ես դեռ կարծում եմ, որ առավոտյան արթնանալը աշխարհի ամենանշանավոր բանն է, քանի որ դուք չգիտեք, թե ինչպես եք ավարտում այդ օրը։

Գալահերը կարծում է, որ «We see things they’ll never see» (հայ. Մենք տեսնում ենք այն, ինչ մյուսները երբեք չեն տեսնի), երգի ամենակարևոր տողն է, բացատրելով, որ հին ընկերները ծիծաղում էին կատակների և պատմությունների վրա, որոնք «ուրիշ ոչ ոք չի հասկանա»։

Ձայնագրման անդամներ
-------------------

* Լիամ Գալահեր - վոկալ
* Նոել Գալահեր - կիթառ, բեք վոկալ
* Փոլ Արթուրս - ռիթմ կիթառ
* Փոլ ՄաքԳիգան - բաս կիթառ
* Թոնի ՄաքՔերոլ - հարվածային գործիքներ

Դիրքեր հիթ-շքերթում
-------------------

| հիթ-շքերթ (1994-95) | Դիրք |
| --- | --- |
| Canadian *RPM* Singles Chart | 70 |
| Scottish Singles Chart | 4 |
| UK Singles Chart | 10 |
| US *Billboard* Hot 100 Airplay | 39 |
| US *Billboard* Mainstream Rock Tracks | 10 |
| US *Billboard* Modern Rock Tracks | 2 |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Top Singles - Volume 61, No. 13, May 01 1995». RPM. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հոկտեմբերի 19-ին. Վերցված է 2010 թ․ հոկտեմբերի 22-ին.
2. ↑  Official Scottish Singles Sales Chart Top 100 | Official Charts Company
3. ↑  *Roberts, David (ed.)* British Hit Singles & Albums[en]. — 19th. — HIT Entertainment[en], 2006. — С. 402. — ISBN 1-904994-10-5
4. ↑  «Oasis - Billboard Singles». AllMusic. Վերցված է 2010 թ․ հոկտեմբերի 22-ին.
5. ↑  «Oasis—Artist Chart History». Billboard.com. Վերցված է 2007 թ․ հունիսի 12-ին.
**Պարույր Եղիազարի Սաղաթելյան** (1909, Ձորակապ, Հայաստան), հայ մանկավարժ։ ԽՄԿԿ անդամ (1944): Հայրենական պատերազմի մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Պարույր Սաղաթելյանը ծնվել է 1909 թվականին Անիի շրջանի Ձորակապ գյուղում։ Տարրական դպրոցն ավարտելուց հետո տեղափոխվել է Լենինական, 1929 թվականին ավարտել Լենինականի մանկավարժական ուսումնարանը, այնուհետև աշխատել Ձորակապի տարրական դպրոցում։ 1931 թվականին Մարալիկի յոթնամյա դպրոցում դասավանդել է ֆիզիկա և մաթեմատիկա։ 1938 թվականին ընդունվել է Լենինականի Միքայել Նալբանդյանի անվան պետական մանկավարժական ինստիտուտի երեկոյան բաժնի ֆիզիկա-մաթեմատիկական ֆակուլտետը, միաժամանակ մաթեմատիկա է դասավանդել դպրոցում։

1941 թվականի հունիսի 23-ին Սաղաթելյանը կամավոր մեկնել է ռազմաճակատ։ 1942 թվականին վիրավորվել է, բուժվելուց հետո վերադարձել ռազմաճակատի 8-րդ գվարդիական բանակի 57-րդ գվարդիական դիվիզիայի 170-րդ գվարդիական հակատանկային գունդ, կռվել է երրորդ Ուկրաինական, ապա՝ առաջին Բելոռուսական ռազմաճակատներում, մասնակցել է Դնեպր, Դնեստր, Վիսլա և Օդեր գետերի անցման մարտերին, Բեռլինի գրավմանը։ 1944 թվականի օգոստոսին, Վիսլայի պլացդարմում ընդունվել է ԽՄԿԿ շարքերը։

Ռազմաճակատում ցուցաբերած արիության համար Սաղաթելյանը Գերագույն գլխավոր հրամանատարի կողմից ստացել է 11 շնորհակալագիր։ Պարգևատրվել է Կարմիր աստղի երկու, Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշաններով, «Խիզախության համար», «Վարշավայի ազատագրման համար» և յոթ այլ մեդալներով։

1945 թվականին զորացրվելով բանակից Սաղաթելյանը վերադառնալով Լենինական, նշանակվել է բաներիտ դպրոցի տնօրեն։ 1947 թվականին ավարտել է Լենինականի մանկավարժական ինստիտուտը և նշանակվել Մայակովսկու անվան № 5 միջնակարգ դպրոցի մաթեմատիկայի ուսուցիչ։ 1950-1970 թվականներին աշխատել է Շիրվանզադեի անվան, ապա՝ Ս. Սպանդարյանի անվան միջնակարգ դպրոցների տնօրեն։

Սաղաթելյանը պարգևատրվել է «Պատվո նշան» շքանշանով, «Աշխատանքային արիության համար» մեդալով, մի շարք պատվոգրերով։

Պարգևներ
--------

* «Կարմիր աստղի» կրկնակի շքանշան
* Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշան
* «Խիզախության համար» շքանշան
* «Վարշավայի ազատագրման համար» շքանշան
* «Պատվո նշան» շքանշան
* «Աշխատանքային արիության համար» մեդալ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Հայաստանի ուսուցիչները Մեծ հայրենականում։ 3 գիրք։ Հարությունյան, Աշոտ Հովսեփի, Մելքումյան, Հայկազ Ստեփանի, Սուքիասյան, Աղվան Ղազարի։ Երևան, «Լույս», 1987:
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Սամվելյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Համազասպ Սամվելի Սամվելյան** (1920, Վերնաշեն, Հայաստան), հայ մանկավարժ։ ՀԽՍՀ վաստակավոր մանկավարժ (1973): ԽՄԿԿ անդամ (1943): Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Համազասպ Սամվելյանը ծնվել է 1920 թվականին, Եղեգնաձորի շրջանի Վերնաշեն գյուղում։ 1938 թվականին ավարտել է միջնակարգ դպրոցը, դասավանդել գյուղի երեկոյան դպրոցում։ 1938 թվականին ընդունվել է Երևանի պետական համալսարանի ֆիզիկա-մաթեմատիկական ֆակուլտետը։ 1941 թվականին զորակոչվել է բանակ Երևանի պետական համալսարանի 3-րդ կուրսից։ Ավարտել է Թելավի ռազմական ուսումնարանը, նշանակվել դասակի հրամանատար։ Լեյտենանտ Սամվելյանը մասնակցել է Ստալինգրադի հերոսական պաշտպանությանը։ 1943 թվականի ամռանը Կուրսկի ճակատամարտում ծանր վիրավորվել է։ Ապաքինվելուց հետո ուղարկվել է թիկունք՝ շարունակել զինվորական ծառայությունը։ 1943 թվականին ընդունվել է կուսակցության շարքերը։

Սամվելյանը զորացրվել է 1946 թվականին։ 1948 թվականից մինչև 1956 թվականն աշխատել Եղեգնաձորի շրջկենտրոնի միջնակարգ դպրոցի ուսմասվար, դասավանդել է մաթեմատիկա առարկան։ Այնուհետև տեղափոխվել է Երևանի մաթեմատիկայի թեքումով թիվ 10 գիշերօթիկ դպրոց, որպես ֆիզիկայի ու մաթեմատիկայի ուսուցիչ։

Համազասպ Սամվելյանը պարգևատրվել է «Մարտական ծառայությունների համար», «Արիության համար», և մարտական մի քանի մեդալներով։ 1973 թվականին արժանացել է վաստակավոր ուսուցչի կոչման։

Պարգևներ
--------

* ՀԽՍՀ վաստակավոր մանկավարժ (1973)
* «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալ
* «Արիության համար» մեդալ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Հայաստանի ուսուցիչները Մեծ հայրենականում։ 3 գիրք։ Հարությունյան, Աշոտ Հովսեփի, Մելքումյան, Հայկազ Ստեփանի, Սուքիասյան, Աղվան Ղազարի։ Երևան, «Լույս», 1987:
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բաբկեն Սիմոնյան (այլ կիրառումներ)
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Սիմոնյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Բաբկեն Կարապետի Սիմոնյան** (1910, Առատաշեն, Հայաստան - *անհայտ*), հայ մանկավարժ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։ ԽՄԿԿ անդամ (1942):

Կենսագրություն
--------------

Բաբկեն Սիմոնյանը ծնվել է 1910 թվականին, Էջմիածնի շրջանի Առատաշեն գյուղում։ 1932 թվականին Էջմիածնի գյուղատնտեսական տեխնիկումն ավարտելուց հետո նշանակվել է ծննդավայրի դպրոցի ուսմասվար, դասավանդել մաթեմատիկա։ 1933-1939 թվականներին աշխատել է Ղազախական ԽՍՀ-ում որպես տարրական դպրոցի վարիչ և ուսուցիչ։ 1939 թվականին տեղափոխվել է Հայկական ԽՍՀ, աշխատել Հրազդանի շրջանի Ջրառատի, այնուհետև Էջմիածնի շրջանի Տարոնիկի դպրոցներում։

Սիմոնյանը զինվորական ծառայության է զորակոչվել 1941 թվականի դեկտեմբերին և մեկնել գործող բանակ։ Ծառայել է հրետանային գնդում, մասնակցել Կերչ թրակղզու պաշտպանական մարտերին։ 1942 թվականին ընդունվել է կոմունիստական կուսակցության շարքերը։ Մայիսի 17-ին վիրավորվել է և ուղարկվել դաշտային հոսպիտալ՝ ապաքինման։ 1943 թվականի մայիսին, Թբիլիսիի հրետանային ուսումնարանն ավարտելուց հետո, լեյտենանտի կոչումով գործուղվել է 409-րդ հայկական դիվիզիա։ Նույն թվականի նոյեմբերին նշանակվել է 3-րդ Ուկրաինական ռազմաճակատում հակատանկային մարտկոցի հրամանատար։ 1944 թվականի օգոստոսին 2-րդ և 3-րդ Ուկրաինական ռազմաճակատները ջախջախել են Յասի-Քիշինևի շրջանում կռվող գերմանական խոշոր զորամիավորումները։ Մարտերում ցուցաբերած խիզախության համար Սիմոնյանը պարգևատրվել է Կարմիր աստղի շքանշանով։ Ռումինիայում, Բուլղարիայում, Հարավսլավիայում, այնուհետև Հունգարիայում, Բալատոնի շրջանում մարտական գործողություններում խիզախության ու մարտկոցը հմուտ ղեկավարելու համար Սիմոնյանը պարգևատրվել է Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշանով։ 1945 թվականին նրանց զորամասը մտնում է Ավստրիա, և այստեղ էլ դիմավորել է մեծ հաղթանակը։

1946 թվականին Սիմոնյանը զորացրվել է բանակից և վերսկսել մանկավարժական գործունեությունը։ Երկար տարիներ Էջմիածնի 4-րդ սովխոզի դպրոցում աշխատել է որպես ուսմասվար և մաթեմատիկայի ուսուցիչ։ 1976 թվականին անցել է կենսաթոշակի։

Պարգևներ
--------

* Կարմիր աստղի շքանշան
* Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Հայաստանի ուսուցիչները մեծ հայրենականում (Ա. Հ. Հարությունյան, Լ. Ս. Մելքումյան, Ա. Ղ. Սուքիասայան), «Լույս» հրատարակչություն, Երևան, 1982:
**Սոս Միքայելի Մովսիսյան** (նոյեմբերի 10, 1923(1923-11-10), Վարսեր, Հայաստան - հունիսի 21, 2021(2021-06-21)), խմբագիր-հրատարակիչ, վաստակավոր ժուռնալիստ, հրապարակախոս, թարգմանիչ, Հայրենական մեծ պատերազմի վետերան։ ԽՄԿԿ անդամ (1943):

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1923 թվականին, Սևանի շրջանի Վարսեր գյուղում։ 1941 թվականին ավարտել է Սևանի միջնակարգ դպրոցը գերազանց գնահատականներով։ Աշխատանքի է նշանակվել Վարսերի դպրոցում որպես մաթեմատիկայի ուսուցիչ, ապա նաև ուսմասվար։ 1942 թվականին զորակոչվել է խորհրդային բանակ, ծառայել Սևծովյան նավատորմի դեսանտային զորամասերում։ 1943 թ. սկզբին տեղափոխվել է ցամաքային զորամասեր և մասնակցել Հայրենական մեծ պատերազմին մինչև նրա հաղթական ավարտը։ Եղել է դասակի, վաշտի հրամանատար, առանձին գումարտակի շտաբի պետ, մասնակցել է Բելառուսիայի, Լատվիայի, Լիտվայի, Լեհաստանի ազատագրմանը, Կուռլանդիայի կատաղի մարտերին, Բեռլինի և Արևելյան Պրուսիայի գրավմանը, հասել մինչև Հյուսիսային Գերմանիա՝ Մեկլենբուրգ։ Պատերազմի թեժ օրերին՝ 1943 թ. ընդունվել է կոմկուսի շարքերը։ Պատերազմի հաղթական ավարտից հետո երկու տարի ծառայել է Գերմանիայի Ֆյուրստենբերգ քաղաքում որպես խորհրդային զինվորական պարետի տեղակալ։ 1947 թ. Ս. Մովսիսյանը կապիտանի կոչումով զորացրվել է բանակից։ 1947-1949 թվականներին սովորել է Հայաստանի կոմկուսի Կենտկոմին կից երկամյա կուսակցական դպրոցում և միաժամանակ էքստեռն կարգով ավարտել է նաև Երևանի Խ. Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի պատմության ֆակուլտետը, գերազանց գնահատականներով։

1962-1966 թթ. ՀԿԿ Կենտկոմի մամուլի, ռադիոյի և հեռուստատեսության սեկտորի վարիչ։ 1966-1967 թթ. ՀԿԿ Կենտկոմի հրատարակչության տնօրեն։ 1967-1981 թթ. ՀՀ ՄԽ կից հրատպետկոմի նախագահի տեղակալ։ 1981-1991 թթ. «Լույս» հրատարակչության տնօրեն։ 1999 թ. մինչև հիմա Հայաստանի գրահրատարակիչների ազգային միության նախագահ։ ՀՀ մշակույթի բնագավառում ունեցած իր զգալի ծառայությունների համար պարգևատրվել է ՀՀ Մշակույթի նախարարության ՈՍԿԵ մեդալով։

Աղբյուր
-------

* Հայ գրատպություն և գրքարվեստ. հանրագիտարան, Երևան, Հայկական հանրագիտարան, 2015, ISBN 978-5-89700-042-5, էջ 768։
**Սիլլա** (նորվ.՝ Silda), կղզի Նորվեգիայի արևմուտքում՝ Վեստլաննում, Սոգն օգ Ֆյուրանեի ֆյուլքեում։

Համարվում է Նորվեգիայի ամենափոքր կղզիներից մեկը։ Կղզին զբաղեցնում է ընդհանուր հաշվով 1,1 կմ² տարածք։ Այն գտնվում է Վոգսյոյ կոմունայից 2,5 կմ դեպի արևմուտք։

Բնակչություն
------------

Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Սիլլա կղզում բնակվում է 38 մարդ։ Կղզու բնակիչները նորվեգացիներն են։

Վերջին տարիների ցուցանիշով բնակչությունը գրեթե աճման միտում չունի։ Բնակչության հիմնական զբաղմունքը գյուղատնտեսությունն է։ Որպես տրանսպորտային միջոց օգտագործվում են լաստանավեր։

Պատմություն
-----------

Հիմնական հոդված՝ Սիլլայի ճակատամարտ
Սիլլաս կղզին հիմնական բնակչություն է ձեռք բերել զարգացած միջնադարում՝ Դանիա-Նորվեգական միացյալ թագավորության կազմում։

Կղզու շրջակայքում 1810 թվականի հուլիսի 23-ին Դանիա-Նորվեգական միացյալ ունիայի և Մեծ Բրիտանիայի ռազմական նավատորմերի միջև տեղի է ունեցել խոշոր ծովամարտ։

Ճակատամարտի ընթացքում բրիտանական նավերը հարձակվել են նաև քաղաքացիական շրջագայության համար նախատեսված նավի վրա։ Բրիտանացի զինվորները հարձակվեցին նույնիսկ տեղի ֆերմային տնտեսությունների վրա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Statistisk sentralbyrå (2001)։ «*Folke- og boligtellingen 2001, kommune- og bydelshefter 1439 Vågsøy*» (PDF)։

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սիլլա (կղզի)» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |

 |

|  |
| --- |
| 
  **Նորվեգիա**   **Աշխարհագրություն**
 |
**Սխինուսա** (հուն․՝ Σχοινούσα), Հունաստանին պատկանող կղզի Եգեյան ծովում՝ Կիկլադյան կղզեախմբում։

2011 թվականի վարչատարածքային բաժանման վերաբերյալ բարեփոխումներից հետո կղզին մտնում է Նաքսոս և Փոքր Կիկլադյան կղզիներ տարածաշրջանային միավորի կամ նոմոսի կազմի մեջ։

Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Սխինուսա կղզու բնակչությունը կազմում է 256 մարդ։

Աշխարհագրություն
----------------

Սխինուսա կղզին գտնվում է Հունաստանի հարավ-արևելքում՝ Եգեյան ծովում՝ Կիկլադյան կղզեախմբում։ Այն գտնվում է Նաքսոս կղզուց դեպի հարավ՝ Փոքր Կիկլադյան կղզիների կազմում։

Համարվում է չորրորդ և ըստ բնակչության՝ երկրորդ խոշորագույն կղզին Փոքր Կիկլադներում։ Կղզու տարածքում կան երեք հիմնական բնակավայրեր։ Խորան Սխինուսա կղզու մայրաքաղաքն է, Մերսինին՝ անդրծովյան նավահանգիստը, իսկ Մեսարիան միջին մեծության քաղաք է։

Կղզու տնտեսության գլխավոր ճյուղերն են զբոսաշրջությունն ու ձկնորսությունը։

Պատմություն
-----------

Կղզու անվանման ծագումն անհայտ է։ Ենթադրվում է, որ այս անունը գալիս է Վենետիկի հանրապետության տիրապետության շրջանից և կոչված է ի պատիվ վենետիկյան ազնվական Սխինոզայի։

Սխինուսա կղզին բնակեցված է եղել դեռևս հնագույն ժամանակերից։ Այդ մասին վկայում են Սխինուսայում հայտնաբերված հնագիտական գտածոները՝ ի դեմս հին հունական և հռոմեական ավերակների։

Ավերակների թվում են բյուզանդակա եկեղեցիենրի և միջնադարյան ամրոցների մնացորդները։ Տարբեր ժամանակներում կղզին պատկանել է Հին Հունաստանին, Հռոմեական կայսրությանը, Բյուզանդիային, Օսմանյան կայսրությանը, Վենետիկի հանրապետությանը, Հունաստանի թագավորությանը, իսկ ներկայումս՝ Հունաստանի Հանրապետությանը։

Կղզում նկատվում է Կիկլադյան քաղաքակրթության ազդեցությունը։

Բնակչություն
------------

Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ կղզու բնակչությունը կազմում է 256 մարդ։ Կղզու բնակիչները հույներն են, որոնք խոսում են հունարենով։

Բնակչությունը դավանում է քրիստոնեություն՝ հույն ուղղափառություն։ 2001 թվականից ի վեր Սխինուսայի բնակչությունը աճի միտում ունի։

| Տարի | Բնակչություն |
| --- | --- |
| 2001 | 206 |
| 2011 | 256 |

Տես նաև
-------

* Սանտորինի
* Զբոսաշրջությունը Հունաստանում

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սխինուսա» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4838884-1 |

 |

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Կիկլադյան կղզիներ |
| --- |
|  |
| Կղզիներ | 
Ամորգոս • Անաֆի • Անդրոս • Անտիպարոս • Ամորգոս • Անաֆի • Անդրոս • Անտիպարոս • Դելոս • Ֆոլեգանդրոս • Իոս • Կեա • Կիմոլոս • Կիթնոս • Միլոս • Միկոնոս • Նաքսոս • Պարոս • Սանտորինի • Սերիֆոս • Սիֆնոս • Սիրոս • Սիկինոս • Թիրասիա • Տինոս • Դոնուսա • Իրակլեյա • Կերոս • Կուֆոնիսի • Սխինուսա |

 |

|  |
| --- |
| 
  **Հունաստան**   **Եվրոպա**   **Աշխարհագրություն**   **Կղզի**
 |
**Վացլավ Շիմանովսկի** (լեհ.՝ Wacław Szymanowski, օգոստոսի 23, 1859(1859-08-23), Վարշավա, Ռուսական կայսրություն - հուլիսի 22, 1930(1930-07-22), Վարշավա, Լեհաստանի Երկրորդ Հանրապետություն), լեհ քանդակագործ, նկարիչ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1859 թվականի օգոստոսի 23-ին լեհ գրող Վացլավ Շիմանովսկու ընտանիքում։ 1875-1879 թվականներին քանդակագործություն է ուսանել Ցիպրիան Գոդեբսկու դասարանում, նկարչություն է սովորել Փարիզի «École des Beaux-Arts» գեղարվեստի դպրոցում։ 1880-1882 թվականներին սովորել է Մյունխենում։ Նույն ժամանակահատվածում համագործակցել է նկարիչ Ստանիսլավ Գրոխոլսկու հետ։ 1889 թվականին Փարիզի համաշխարհային ցուցահանդեսում մրցանակ է ստացել «Kłótnia Hucułów» նկարի համար։ 1895 թվականից սկսել է զբաղվել քանդակագործությամբ։ Մինչև 1905 թվականը ապրել է Փարիզում։

Ամուսնացել է ԱՄՆ-ի քաղաքացի Գաբրիելե Տուրների հետ։ Որդին` Վացլավ Շիմանովսկին, եղել է քաղաքական գործիչ, գիտնական։

Մահացել է 1930 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Վարշավայում, թաղվել Կրակովի` Ռակովիցկու գերեզմանատանը։

Ստեղծագործություն
-----------------

Շիմանովսկին եղել է բազմաթիվ մահարձանների, այդ թվում հոր մահարձանի (Վարշավա, Պովոնզկի գերեզմանոց) հեղինակ։ Քադակել է հուշարձաններ, հեղինակել է Ֆրեդերիկ Շոպենի արձանը Վարշավայում։

1984 թվականին Վրոցլավում կանգնեցվել է Յուլիուշ Սլովացկու արձանը, որը քանդակել էր Անջեյ Լենտովսկին Վացլավ Շիմանովսկու մեկուկես մետրանոց քանդակի հիման վրա. Շիմանովսկին այն քանդակել էր 1905 թվականին։

Վացլավ Շիմանովսկու չիրականացված նախագծերից մեկը մոնումենտալ քանդակագործական կոմպոզիցիայի ստեղծումն էր` «Ուղևորություն Վավել», որը նախատեսված էր կանգնեցնել Վավելի հոսպիտալի մոտ։ Այս կոմպոզիցիան բաղկացած պետք է լիներ 52 կերպարից, որոնք ներկայացնելու էին լեհ թագավորներին և հասարակական նշանավոր գործիչներին։ Ներկայումս «Ուղևորություն Վավել» կոմպոզիցիայի մանրակերտը ներկայացված է Կրակովի ազգային թանգարանում։

Կրակովյան Պլանտի քաղաքային այգում տեղադրված է Վացլավ Շիմանովսկու` Արթուր Գրոտերին պատկերող արձանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  RKDartists (նիդերլ.)
2. 1 2 3 4  Կերպարվեստի արխիվ — 2003.
3. 1 2  Library of Congress Authorities — Library of Congress.
4. ↑  *Encyklopedia powszechna PWN* (1976), vol. 4, p. 372.

Գրականություն
-------------

* Encyklopedia powszechna PWN, Warszawa, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, vol. 4, стр. 372, 1976.
* Encyklopedia Warszawy, 1994.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Վացլավ Շիմանովսկու նկարներ (լեհ.)
* Կենսագրություն (լեհ.)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Վացլավ Շիմանովսկի» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 174278330 · ISNI: 0000000067045853 · LCCN: n82061268 · NUKAT: n02046952 · SUDOC: 180918656 · VIAF: 21024666 · ULAN: 500102183 · WorldCat VIAF: 21024666 |

 |

 |