**«Հարուստ բերքահավաք» գործողություն** (անգլ.՝ Operation Essential Harvest, Task Force Harvest), ՆԱՏՕ-ի խաղաղապահ գործողություն Մակեդոնիայի Հանրապետությունում 2001 թվականի օգոստոս-սեպտեմբեր ամիսներին։ Գործողությունն անցկացվել է Մակեդոնիայի կառավարության խնդրանքով։ Գործողության խնդիրը կայանում էր ալբանական զինված ապօրինի խմբավորումների զինաթափումը։

Իրադարձությունների ընթացք
-------------------------

2001 թվականի հունվարին Մակեդոնիայում մակեդոնացիների և ալբանացիների միջև սկսվեցին ինտենսիվ միջէթնիկական բախումներ։ Հակամարտությունը ձևականորեն ավարտվել է 2001 թվականի օգոստոսի 13-ին Օխրիդյան համաձայնագրով։

2001 թվականի հունիսին Մակեդոնիայի նախագահ Բորիս Տրայկովսկին դիմել է ՆԱՏՕ-ին զինյալներին զինաթափելու խնդրանքով։ Հունիսի 29-ին ՆԱՏՕ-ում մշակվել է խաղաղապահ գործողության ծրագիր, որի պայմանը եղել է հակամարտության երկու կողմերի համաձայնությունը և կրակի դադարեցումը։ Զինված ուժերն, որոնք նախատեսված էին գործողության համար, ստացել են *Task Force Harvest* անվանումը։

ՆԱՏՕ-ի պլանավորման սպաների խումբը ժամանել է Մակեդոնիա օգոստոսի 14-ին՝ կառավարության և ալբանական փոքրամասնության ներկայացուցիչների միջև համաձայնագրի ստորագրման հաջորդ օրը։ 400 մարդուց բաղկացած բրիտանական խաղաղապահների առաջնային ջոկատը տեղակայվել է Սկոպյե քաղաքում օգոստոսի 17-ին։ Օգոստոսի 22-ին բացազատվել է ևս 3100 զինծառայող։ Գործողությունը սկսվել է օգոստոսի 22-ին տեղական ժամանակով ժամը 14:00-ին: Գործողությունը գլխավորում էր գեներալ-մայոր Գունար Լանգեն։

Ըստ ծրագրի ՆԱՏՕ-ի զինծառայողները պետք է հավաքեին և ոչնչացնեին զինյալների զենքը, բայց միայն այն զենքն, որը նրանց փոխանցվել է։ Նրանք խուզարկություն իրականացնելու և զենքի և զինամթերքի առգրավման լիազորություններ չունեին։

Զենքի հավաքումն իրականում սկսվել է օգոստոսի 27-ին Նիշկուտակ բնակավայրում։ Նույն օրը հրազենային վիրավորումից մահացել է խաղաղապահ ուժերի կազմից մեկ բրիտանական զինծառայող։

ՆԱՏՕ-ն գործողության ավարտի մասին հայտնել է 2001 թվականի սեպտեմբերի 26-ին։ Ալբանացի զինյալները հանձնել են 3,3 հազար միավոր զենք։ Սեպտեմբերի 27-ից սկսվել է ՆԱՏՕ-ի զորքերի դուրս բերումը, խաղաղապահների մեծ մասը լքել է Մակեդոնիան։

«Հարուստ բերքահավաք» առաքելությունից հետո ՆԱՏՕ-ն Մակեդոնիայում անցկացրել է «Սաթե աղվես» գործողությունը (անգլ.՝ Operation Amber Fox):

Տես նաև
-------

* Հակամարտություն Մակեդոնիայում (2001)
* ՆԱՏՕ-ի խաղաղապահ առաքելություններ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Mays, 2010
2. ↑  Офицеры НАТО сегодня прибудут в Македонию для подготовки миротворческой миссии
3. ↑  Командование НАТО отдало приказ о развертывании в Скопье штаба миротворцев
4. 1 2  Операция НАТО в Македонии официально началась
5. ↑  "В Македонии погиб военнослужащий британских вооруженных сил из состава НАТО". NEWSru.com. 27.08.2001. Retrieved 2015 թ․ սեպտեմբերի 18.
6. ↑  Операция НАТО в Македонии завершилась
7. ↑  "В Македонию придет «Янтарная лиса»". Newsru.com. 27 сентября 2001. Retrieved 2015 թ․ սեպտեմբերի 18.

Գրականություն
-------------

* *Terry M. Mays.* Historical Dictionary of Multinational Peacekeeping. — 3. — Scarecrow Press, 2010. — Т. 29. — P. 191. — 528 p. — (Historical Dictionaries of International Organizations). — ISBN 9780810875166
* *Jan Procházka*. Operation essential harvest: Macedonia 2001 Ministerstvo obrany České republiky AVIS, 2001 ISBN 978-80-7278-140-9

Արտաքին հղումներ
----------------

* Operation Essential Harvest (Task Force Harvest) NATO