**Չվերթ համար 13** (ռուս.՝ «13 рейс», «Тринадцатый рейс»), խորհրդային երգիծական նկարված մուլտֆիլմ սնահավատությունների մասին։ Նկարահանվել է ռեժիսոր Իվան Ակսենչուկի կողմից 1960 թվականին։ Մուլտֆիլմում կենդանիներն ծաղրում են մարդկանց արատները։

Սյուժե
------

Տրուսոխվոստիկ (Վախապոչիկ) նապաստակը հավատում է վատ նախանշաններին և վախենում անախորժություններից։ Արթնանալով երկուշաբթի օրը՝ ամսի 13-ին, նա ջարդում է հայելին ու ստանում հեռագիր այն մասին, որ շուտով պետք է ինքնաթիռով մեկնի այլ քաղաք։ Օդանավակայանում նա հանդիպում է սև կատվի։ Ինքնաթիռի կողային համարը 13-13 է, թռիչքի ընթացքում կռռացնում և ինքնաթիռի թևին նստում է ագռավը։ Սարսափած նապաստակը խմում է մի ամբողջ շիշ քնաբեր։

Երազում նապաստակի բոլոր վատ կանխազգացումներն իրականանում են. նայելով օդաչուների խցիկի ներսը՝ նա տեսնում է, որ օդաչուն (արձը) քնել է, ինքնաթիռը մնացել է առանց ղեկավարման։ Չենթարկվելով խուճապի՝ նապաստակը խիզախորեն զբաղեցնում է նրա տեղն ու փրկում ինքնաթիռն ու նրա ուղևորներին անխուսափելի կործանումից։

Երբ քնած ուղևորին արթնացնում է օդաչուն, նապաստակը հասկանում է, որ ինքնաթիռը բարեհաջող վայրէջք է կատարել ժամը 13:00, իր սխրանքը միայն երազ է եղել, իսկ նախանշաններին հավատալը հիմարություն է։

Ստեղծողներ
----------

* Սցենարի հեղինակ – *Սերգեյ Միխալկով*
* Ռեժիսոր – *Իվան Ակսենչուկ*
* Բեմադրող նկարիչ – *Վիտոլդ Բորձիլովսկի*
* Կոմպոզիտոր – *Մերաբ Փարցխալաձե*
* Օպերատոր – *Միխայիլ Դրույան*
* Հնչյունային օպերատոր – *Գեորգի Մարտինյուկ*
* Ռեժիսորի օգնական – *Լիդիա Կովալևսկայա*
* Նկարչի օգնական – *Օլգա Մենչուկովա*
* Մոնտաժողի օգնական – *Լյուբով Կուկինա*
* Նկարիչ-մուլտիպլիկատորներ՝ *Ելիզավետա Կոմովա, Իգոր Պոդգորսկի, Վլադիմիր Բալաշով, Վլադիմիր Զարուբին, Տատյանա Ֆեոդորովա*
* Նկարիչ-դեկորատոր՝ *Իրինա Սվետլիցա*
* Խմբագիր – *Բորիս Վորոնով*

Դերերը հնչյունավորել են
-----------------------

* Գեորգի Վիցին – նապաստակ, այծ
* Գրիգորի Շպիգել – խոզ
* Գեորգի Միլյար – կեռնեխ
* Յուրի Խրժանովսկի – շուն
* Էմանուիլ Կամինկա – հեղինակի խոսք

Վերաթողարկում
-------------

1990-ական թվականների կեսերին մուլտֆիլմն ընդգրկվել է խորհրդային լավագույն մուլտֆիլմերի հավաքածուում, որ թողարկվել է Studio PRO Video-ն տեսաերիզներով։

Արձագանքներ
-----------

> 
> 
> Ակսենչուկի արվեստում կարելի է առանձնացնել երեք ժանրային «ալիքներ»... Երկրորդ ուղղությունըն սատիրան է։ Մի ժանր, որը կարևորագույնն է 1960-ական թվականների մուլտիպլիկացիայի համար։ Ակսենչուկը փորձել է այդ նյութերը դեռ 1950-ականներին։ «Անտառային էստրադայում», «Չվերթ համար 13», «Ձեր առողջությունը», «Դրախտ խրճիթում», «Ապրում էին պապն ու տատը»… Ակսենչուկի բազմաթիվ հեքիաթային ու պլակատային ֆիլմերում առկա է երգիծական տարրը (հիշենք թեկուզ «Ջրահարսի» նախաբանը)։ Եվ, իհարկե, այդ ցանկում են սյուժեները «Պատրույգ» կինոամսագրի համար։
> 
> 
> 
> *Բնօրինակ տեքստ* (ռուս.)  
> 
> *В творчестве Аксенчука можно выделить три жанровых «струи»... Второе направление — сатира. Жанр, важнейший для мультипликации 1960-х годов. Аксенчук пробовал этот материал ещё в 1950-е. «На лесной эстраде», «13 рейс», «Ваше здоровье», «Рай в шалаше», «Жили-были дед и баба»… Во многих сказочных или плакатных картинах Аксенчука присутствует сатирический элемент (вспомните хотя бы пролог к «Русалочке»). И, конечно, в этом же списке — сюжеты для киножурнала «Фитиль».*
> 
> 
> 
> — Գեորգի Բորոդին, «Իվան Ակսենչուկի 90-ամյակի առթիվ»
> 
>

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Internet Movie Database — 1990.
2. ↑  *Сергей Капков.* Иван Аксенчук // Наши мультфильмы / Арсений Мещеряков, Ирина Остаркова. — Интеррос, 2006. — ISBN 5-91105-007-2
3. ↑  Георгий Бородин. «К 90-летию Ивана Аксенчука» Аниматограф

Գրականություն
-------------

*Михалков С. В.* 13 рейс. — АСТ, 2012. — 28 с. — (Союзмультфильм представляет). — ISBN 978-5-271-42962-0 (полное название серии: *Союзмультфильм представляет: впервые — легендарные мультфильмы в книгах!*)

Արտաքին հղումներ
----------------

* «13 рейс»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
* «Տասներեքերորդ երթ» մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում
* «Տասներեքերորդ երթ» «Հայրենական կինոյի հանրագիտարան» կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · Animator.ru |

 |