recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Էվեր Ֆրանսիսկո Էռնանդես** (իսպ.՝ *Ever Francisco Hernández*, դեկտեմբերի 11, 1958(1958-12-11), Santiago de María, Usulután Department, Սալվադոր), 1970-80-ականների սալվադորցի ֆուտբոլիստ, հարձակվող։ Սալվադորի հավաքականի կազմում մասնակցել է Իսպանիայում կայացած 1982 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությանը։

Ակումբային կարիերան
-------------------

Էռնանդեսն իր պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է հայրենի քաղաքի «Սանտյագենյո» ակումբում, որի հետ Սալվադորի պրիմիեր լիգան հաղթել է 1980 թ.։ Այնուհետև տեղափոխվել է ՖԱՍ, որի կազմում նվաճել է մեկ այլ չեմպիոնական տիտղոս 1984 թ.։ Այս մրցաշրջանում Էռնանդեսմ արժանացավ նաև «լավագույն ռմբարկուի» մրցանակին՝ 17 գոլով։ Կարիերան ավարտել է 28 տարեկանում՝ վերջին մրցաշրջանն անցկացնելով «Ալյանսայում»։

Միջազգային կարիերան
-------------------

Սալվադորի հավաքականի կազմում 1976-1985 թթ. ընթացքում դարձել է 13 գոլի հեղինակ։ Էռնանդեսը հերոս դարձավ 1982 թ. աշխարհի առաջնության ընտրական մրցաշարում Մեքսիկայի հավաքականի դարպասն ուղարկած պատմական գոլի շնորհիվ։ Աշխարհի առաջնության եզրափակիչ մրցաշարում մասնակցել է Հունգարիայի դեմ հանդիպմանը, որում սալվադորցիները խայտառակ պարտություն կրեցին 1։10 հաշվով։ Ընդհանուր առմամբ Էռնանդեսը մասնակցել է աշխարհի առաջնության ընտրական 11 հանդիպումների։

Ֆուտբոլային կարիերայից հետո
---------------------------

Ֆուտբոլիստի կարիերան ավարտելուց հետո 1991 թ. Էռնանդեսը տեղափոխվեց Միացյալ Նահանգներ և սկսեց զբաղվել ավտոմեքենաների վաճառքով։ Ամուսնացած է, ունի երեք զավակ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Transfermarkt.com(բազմ․) — 2000.
2. ↑  FBref.com(բազմ․)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Տեղեքարտ Էվեր Էռնանդես; ՖԻՖԱ-ի պաշտոնական կայք Արխիվացված 2012-11-08 Wayback Machine, worldfootball.net (անգլ.)
* Սալվադորի հավաքականի խաղացողների ելույթները; RSSSF-ի արխիվ (անգլ.)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | FootballDatabase.eu · National Football Teams.com · Soccerway · Transfermarkt (խաղացող) · worldfootball.net (խաղացող) · ՖԻՖԱ |

 |
Արագիլների տարածման սխեմա: Եվրասիա
**Արագիլներ** (լատին․՝ Ciconia), թռչունների դաս, արագիլանմանների կարգ։

Բնութագիր
---------

Արագիլի արտաքին հատկանիշներն են երկար մերկ ոտքեր՝ ծածկված ցանցատիպ մաշկով, կտուցը երկար է, ծայրը՝ ուղիղ, սուր կամ թեթևակի կեռ, առջևի մատները միմյանց փոխկապակցված են լայն լողացող թաղանթով, մատները կարճ են վարդագույն թաղանթով, գլուխը և պարանոցը գորշ մաշկ ունեն։

Եվրոպայում տարածված է երկու տեսակ՝ սև և սպիտակ։ Առաջինը ծածկված է մուգ շագանակագույն փետուրներով, երկրորդը, բացառությամբ թևերի և ուսերի, ծածկված է սպիտակ փետուրներով, կտուցն ու ոտքերը կարմիր են։

Չվածները Կենտրոնական Եվրոպա են վերադառնում փետրվար-մարտ ամիսներին։ Եվրոպայից բացի, կարելի է հանդիպել նաև արևելյան կիսագնդում։ Վերադառնալուց հետո նրանք ապրում են հին բներում, որոնք կառուցված են չոր ծառերի գագաթներին և տանիքներում, ինչպես նաև ջրառատ տարածքներում։ Առավել շատ տեսակներ հանդիպում են Նիդերլանդներում, Իսլանդիայում և Հարավային Սաքսոնիայում։ Անգլիայում ևս շատ են։ Քանի որ արագիլները չեն հետապնդվում, նրանք շատ շատ են վստահում և մոտենում բնակավայրերին։

Սև արագիլ
Արագիլները սնվում են միջատներով, ձկներով, երկկենցաղներով, սողուններով, մկներով, բույսերով։ Դնում են 4-5 սպիտակ ձու մոտ 8 սմ մեծությամբ։ Ձայնը թույլ է, հնչյունները ստեղծվում են ծնոտների բղավոցով, միայն ձագուկները, որոնք նստած են բույնի մեջ, ստեղծում են հեգնանք կամ ձայն, կարծես թե թույլ ցնցող։ Փոքր արագիլին հեշտ է ձեռքով բռնել։ Ապրում են երկար։ Արագիլի պարանոցից մինչև պոչի փետուրների ծայրը 1,5 մետր է, կանգնած դիրքում ունի 1 մետր բարձրություն։

Արվեստում
---------

Արագիլի ձու
Անտիկ և միջնադարյան գրողների ստեղծագործություններում հանդիպում ենք լեգենդի, որտեղ նվում է, որ արագիլները կերակրում են իրենց ծնողներին, երբ նրանք ի վիճակի չեն հոգ տանել իրենց մասին։ Այդ պատճառով վերածննդի ժամանակ և հետագայում գեղանկարչության մեջ արագիլը խորհրդանշում է հարգանք ծնողների նկատմամբ։ Բացի այդ, արագիլներին նկարները ներկայացվել են որպես Մերկուրի աստծո մարտակառք։

Տեսակներ
--------

* Սպիտակափոր արագիլ
* Սպիտակավիզ արագիլ
* Մալայական բրդոտ արագիլ
* Ամերիկյան արագիլ
* Սպիտակ արագիլ
* Սևակտուց արագիլ

* Սպիտակափոր արագիլՍպիտակափոր արագիլ
* Սպիտակավիզ արագիլՍպիտակավիզ արագիլ
* Մալայական բրդոտ արագիլՄալայական բրդոտ արագիլ
* Ամերիկյան արագիլԱմերիկյան արագիլ
* Սպիտակ արագիլՍպիտակ արագիլ
* Սևակտուց արագիլՍևակտուց արագիլ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Бёме Р. Л. Флинт В. Е.* Пятиязычный словарь названий животных. Птицы. Латинский, русский, английский, немецкий, французский / Под общ. ред. акад. В. Е. Соколова. — М.: Русский язык, РУССО, 1994. — С. 26. — 2030 экз. — ISBN 5-200-00643-0
2. ↑  Կաղապար:Книга:Джеймс Холл, 1996 С. 55

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Аист». *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)*. Սանկտ Պետերբուրգ. 1890–1907.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ location missing publisher (link)
* Отряд Аистообразные — Ciconiiformes на сайте Лазовского государственного природного заповедника
**Շատրվան Թատերական հրապարակում** (ռուս.՝ Фонтан на Театральной площади), ամենամեծ շատրվանը Ռուսաստանի Դաշնության Դոնի Ռոստով քաղաքում։ Գտնվում է քաղաքի Թատերական հրապարակում։

Պատմություն
-----------

1936 թվականին Մաքսիմ Գորկու անվան ակադեմիական թատրոնի շինարարության ավարտից հետո հարևանությամբ ստեղծվեց Թատերական պուրակ՝ կենտրոնում շատրվանով։ Հեղինակը երիտասարդ քանդակագործ, Դոնի Ռոստովի գեղարվեստական ուսումնարանի շրջանավարտ Եվգենի Վուչետիչն էր։

Շատրվանը կենտրոնում պատվանդանի վրա չորս ատլանտներով արձանախմբով քառակուսի ավազան է։ Ատլանտները պահում են դեպի վեր ցայտող շիթերով գավաթը։ Խումբը շրջապատված է պատվանդանների վրա գորտերով և կրիաներով, որոնց բերաններից ցայտում են հորիզոնական շիթեր։ Քաղաքային լեգենդը վկայում է, որ երիտասարդ քանդակագործն այդ երկկենցաղների մռութներին տվել է քաղաքի որոշ պաշտոնյաների դիմագծեր։ Քանդակները պատրաստված էին բետոնից՝ սպիտակ ցեմենտի վրա։

Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին շատրվանն ավերվել է։ Այն վերականգնվել է 1950-ական թվականներին, որքան հնարավոր է դատել լուսանկարներով, ամբողջ ծավալով։ Սակայն 1970-ական թվականներին գորտերն ու կրիաները շատրվանից բացակայում էին։ Հնարավոր է, որ 20 տարվա ընթացքում քանդակագործական տարրերը քայքայվել են, կենդանիներին հեռացրել են, իսկ ատլանտներին որպես օգնություն գավաթի կենտրոնի տակ տեղադրել են հենարան՝ կասկածելով բետոնե տղամարդկանց ձեռքերի ուժին։

1999 թվականին նշված Դոնի Ռոստովի 250-ամյակին ընդառաջ շատրվանը վերանորոգեցին՝ վերադարձնելով նախնական տեսքը։ Փոխվեցին միայն նյութերը. հարթակը սալապատվեց բնական քարով, ատլանտների, գորտերի և կրիաների  քանդակները կատարվեցին պղնձի վրա թափահանման տեխնիկայով։ Երեկոյան ժամերին շատրվանը լուսավորվում է գունավոր լույսերով։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Театральная площадь». Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ նոյեմբերի 3-ին. Վերցված է 2017 Հուլիսի 7-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Շատրվան Թատերական հրապարակում, Դոնի Ռոստով Արխիվացված 2014-07-12 Wayback Machine
**«Ավրորա» հուշարձան** (ռուս.՝ Памятник «Аврора»), հուշարձան Ռուսաստանի Կրասնոդար քաղաքում, ապագայի հանդեպ լուսավոր հավատի խորհրդանիշ։

Հուշարձանը գտնվում է ք. Կրասնոդար, Կրասնայա փողոց, 169 հասցեով։

Պատմություն
-----------

«Ավրորա» հուշարձանը Կրասնոդարում տեղադրված է նույնանուն կինոթատրոնի շենքի մոտ։ Ավելի վաղ այդ տեղում եղել է հինավուրց գերեզմանաբլուր։ Քանդակը բացվել է 1967 թվականին, պատրաստվել է Կրասնոդարի գեղարվեստաստեղծագործական արտադրական միավորման վարպետների կողմից՝ Խորհրդային իշխանության 50-ամյակի պատվին։ Քանդակը պատրաստել են քանդակագործ Իվան Շմագունը, ճարտարապետ Եվգենի Լաշուկը, քանդակը դրոշմել է Ա. Մորովը։ Համալիրի նախագծի հեղինակն է Յուժգիպրոկոմունստրոյ ինստիտուտի Սոչիի մասնաճյուղի ճարտարապետ Ե. Սերդյուկովը։

Խորհրդային իշխանության տարիներին հուշարձանի պատվանդանի վրա արված էր մինչև մեր օրերը չպահպանված հետևյալ գրությունը. *«Իշխանությունը՝ խորհուրդներին, խաղաղությունը՝ ժողովուրդներին»։* Հուշարձանի հանդիսավոր բացումը կայացել է 1967 թվականի մայիսի 7-ին։

Հուշարձանը պատկերում է կարմիրբանակային մարտիկ աղջկա, որի հագին գոտին կապած շինել է, իսկ մեջքին՝ հրացան։ Դեպի վեր բարձր պարզած աջ ձեռքում Ավրորան պահում է աստղը, որը համարվում է երկրի ապագայի հանդեպ լուսավոր հավատի խորհրդանիշ։ Աղջկա մազերը քամուց երերվում են։ Արձանի հարևանությամբ կառուցված է շատրվան։

Երկրամասի գործադիր կոմիտեի 1975 թվականի թիվ 63В որոշմամբ հուշարձանը դասվել է արվեստի հուշարձանների թվին։

Տեխնիկական տվյալներ
-------------------

Կռածո ալյումինից պատրաստված «Ավրորայի» բարձրությունը 14 մետր է, իսկ պատվանդանի հետ արձանի ընդհանուր բարձրությունը՝ 16,8 մետր։

Պատկերասրահ
-----------

* «Ավրորա» հուշարձանը և «Ավրորա» կինոթատրոնը«Ավրորա» հուշարձանը և «Ավրորա» կինոթատրոնը
* Համալիրի և կինոթատրոնի տեսքը հեռվիցՀամալիրի և կինոթատրոնի տեսքը հեռվից
* Հուշարձանի դրվագՀուշարձանի դրվագ
* Հուշարձանի դրվագ. Ավրորայի ձեռքի աստղըՀուշարձանի դրվագ. Ավրորայի ձեռքի աստղը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  «Памятник «Аврора»». Վերցված է 2018 թ․ մայիս-ին.(չաշխատող հղում)
2. 1 2 3  «Монумент «Аврора»».
3. ↑  «Скульптура «Аврора»». Վերցված է 2018 թ․ մայիս-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Памятник «Аврора»
* Монумент «Аврора»
* Памятники Краснодара
* История памятника
**Ավագ սարկավագ Ստեփանոս եկեղեցի (Ավագսարկավագաց եկեղեցի)** (ռուս.՝ Церковь Стефана Архидиакона (Архидьяконовская церковь)), նախկին ուղղափառ տաճար Դոնի զորքի մարզի Եֆրեմովո-Ստեպանովկա սլոբոդայում (ՌԴ Ռոստովի մարզի Տարասովսկի շրջանում)։

Պատմություն
-----------

Սլոբոդայում առաջին փայտե եկեղեցին կառուցվել է 1774 թվականին՝ նախկին բանակային ատաման Ստեպան Դանիլովիչ Եֆրեմովի ջանքերով։ Այն ուներ մեկ պաշտելի սուրբ՝ Ավագ սարկավագ Ստեփանոսը։ Այնուհետև այդ եկեղեցին քանդվեց և տրվեց Բոկով խուտորին։ Նրա փոխարեն նույն տեղում 1864 թվականին զորամիավորման ավագ Ալեքսանդր Նիկոլաևիչ Եֆրեմովի և նրա եղբայրների միջոցներով կառուցվեց քարե եկեղեցի։ Տաճարն ունեցել է թերթային երկաթով ծածկված փայտե թաղեր, ունեցել է զանգակատուն և քարե պարիսպ։ Այն ունեցել է երեք խորան. գլխավորը` հանուն Սուրբ Նախամարտիրոս Առաքյալի և ավագ սարկավագ Ստեփանոսի, երկրորդը` հանուն սրբազան հրաշագործ Նիկողայոսի և երրորդը` հանուն Աստվածամոր (կցակառուցվել է վաճառական Սավվա Անտիպովիչ Տոլկաչովի միջոցներով)։ Ըստ Սավվա Տոլկաչովի հոգևոր ժառանգության` 1892 թվականի աշնանից նրա ժառանգների կողմից հօգուտ հոգևորականության հատկացվել է 35 դեսյատին հող Բելի Կոլոդեզի հողամասից։

Եկեղեցին ունեցել է պահակային սենյակ և մեկ սենյակ դպրոցի համար։ Երկու շենքերն էլ եղել են քարե և ծածկված են եղել թերթային երկաթով։ Տաճարն այցելել են շրջակա բնակավայրերի` Կալուշկին գյուղի (10 վերստ հեռավորության վրա), Կուռնակովա սլոբոդայի (15 վերստ), Կրիվորոժիե սլոբոդայի (17 վերստ), Պոզդեևա սլոբոդայի (17 վերստ) և Բոլշինսկայա սլոբոդայի (17 վերստ) բնակիչները։ 1894 թվականի հունիսի 26-ին տաճարին կցագրվել է Լյուտով գյուղի Սուրբ Ծնդդյան-Աստվածամոր եկեղեցին (կառուցված 1886 թվականին), որը գտնվել է 20 վերստ հեռավորության վրա։

Ծխական հոգաբարձությունը բացվել է 1894 թվականի փետրվարին։ Այս ծխում գտնվել են երկամյա ուսումնարանը, որը բացվել է 1877 թվականին, գրաճանաչության դպրոցը, որը բացվել է 1886 թվականին, ինչպես նաև գրաճանաչության դպրոցներ Եգորովսկի և Ալեքսանդրովսկի գյուղերում։

Քաղաքացիական պատերազմից հետո` 1924 թվականին, տաճարը փակվել է։ 1935 թվականի հուլիսին նրանից հանել են զանգերը, տարածքն օգտագործել են որպես հացահատկի շտեմարան, ավելի ուշ` որպես ակումբ։ Ժամանակի ընթացքում եկեղեցին լքվել է և անտերության մատնվել։

2010-ական թվականներին տեղական ծխական համայնքի փոքրաթիվ ուժերով եկեղեցին սկսել է վերականգնվել։ Տաճարի ծխական քահանան է Միխայիլ Վլադիմիրովիչ Վիշնևսկին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ефремово-Степановка. Церковь Стефана Архидиакона.
2. ↑  «Михаил Владимирович Вишневский, иерей». Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ փետրվարի 12-ին. Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 15-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Слободы Ефремовой-Степановки Архидьяконовская церковь
* Периферия. Ефремовские легенды
* Историческое и религиозное развитие слободы Ефремово-Степановка
**Կրոնեկերի սիմվոլ** (կամ **Կրոնեկերի** **դելտա**), տարրերի հավասարության ինդիկատոր։ Երկու ամբողջ թվերից բաղկացախծ ֆունկցիա է, որը հավասար է 1-ի, եթե թվերը հավասար են, իսկ մնացած դեպքերի համար ՝ 0 է ։

{\displaystyle \delta \_{ij}={\begin{cases}1,&i=j,\\0,&i\neq j.\end{cases}}}
Օրինակ, {\displaystyle \delta \_{12}=0}, но {\displaystyle \delta \_{33}=1}.

Գործածում
---------

Գծային հանրահաշվում Կրոնեկերի սիմվոլը կարող է օգտագործվել օրթոգոնալ բազիսի պայմանը նկարագրելու համար {\displaystyle (e\_{i},e\_{j})=\delta \_{ij}}, ինչպես նաև երկակի բազիսը որոշելու համար {\displaystyle (e\_{i},f^{j})=\delta \_{i}^{j}}, որտեղ փակագծերում ներկայացված է Սկալյար արտադրյալը, ինչպես նաև *n* չափի միավոր մատրիցան նկարագրելու համար՝ {\displaystyle (\delta \_{ij})\_{i,j=1}^{n}} ( {\displaystyle \delta \_{ij}} միավոր մատրիցայի տարրերն են)։

Թենզորական հաշվում Կրոնեկերի սիմվոլը սովորաբար մեկնաբանվում է որպես միավորային տենզոր։ Մասնավորապես, օգտագործվում են տարբեր {\displaystyle \delta \_{ij},\delta \_{j}^{i},\delta ^{ij}} գրություններ նրա պատկանելիությունը որոշակի տենզորի տեսակի ընդգծելու համար, համապատասխանաբար կրկնակի կովերեներտի, մեկ կովերենտի և մեկ հակակովերենտ և երկու հակակովերենրի։ Կարևոր է նշել, որ ինդեքսը բարձրացնելուց կամ իջեցնելուց հետո նույն տառով տենզորը նշելու սովորույթը չի վերաբերում Կրոնեկերի դելտային։ Ընդհանրապես այլ կերպ ասած {\displaystyle \delta \_{ij},\delta \_{j}^{i},\delta ^{ij}}  չեն ներկայացնում նիևնույն տենզորը (բացառությամբ օրթոգոնալ բազիսի, որը հանդիսանում է օրթոգոնալ բազիսը ամբողջից տարանջատող հատկություն)։

Այն կարող է գործածվել նաև սահմանմանը համապատասխան տարբեր արդյունքներ նկարագրելու համար կամ էլ պայման հանդիսանալ մյուս ենթատեքստերում։

Պատմություն
-----------

Սիմվոլը (նշան) ներկայացվել է Կրոնեկերի կողմից 1866 թվականին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Символ Кронекера // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред.  А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
2. ↑  *Медведев Б. В.* Начала теоретической физики. Механика, теория поля, элементы квантовой механики. — М.: ФИЗМАТЛИТ, 2007. — С. 186. — ISBN 978-5-9221-0770-9.
3. ↑  Последнее верно лишь для случая положительно определённых метрик, тогда как понятие ортонормированности базиса часто распространяют и на случай псевдоевклидовых пространств, что уже не имеет прямого отношения к символу Кронекера.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 39482219 |

 |
**Մեխիկոյի կենտրոնական կամպուս** (իսպ.՝ Campus central de la Ciudad Universitaria de la Universidad Nacional Autónoma de México), Մեքսիկայի ազգային ինքնավար համալսարանի գլխավոր կամպուսը։ Գտնվում է Մեքսիկայի մայրաքաղաք Մեխիկոյի Կոյոկա շրջանում։

Ձևավորվել է մոդեռնիզմի ոճով՝ ճարտարապետներ Մարիո Պանիի և Էնրիկե դել Մորալի, Դոմինգո Գարսիա Ռամոսի, Արմանդո Ֆրանկո Ռովիրայի և այլոց կողմից։ Շինարարական աշխատանքները տևել են 1949-ից մինչև 1952 թվականը։ Այն բաղկացած է ավելի քան 40 ֆակուլտետներից և ինստիտուտներից, մշակույթի կենտրոնից, կենտրոնական գրադարանից և մի քանի թանգարաններից։ Զբաղեցնում է 177 հա տարածք։ Ռեկտորատը և գրադարանները զարդարված են մեքսիկական մոնումենտալ որմնանկարչության հայտնի ներկայացուցիչներ Խոսե Դավիդ Ալֆարո Սիկեյրոսի և Խուան Օ ՛Գորմանի որմնանկարներով։ Քաղաքի տարածքում է գտնվում 1968 թվականի Օլիմպիական խաղերի գլխավոր մարզադաշտը, որի զարդարանքին մասնակցել է Դիեգո Ռիվերան։

Այն ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցուցակում 2007 թվականին՝ որպես «20-րդ դարի մոդեռնիզմի հիանալի օրինակ՝ պատկերելով քաղաքաշինության, ճարտարապետության, շինարարական տեխնոլոգիաների, բնապատկերային ճարտարապետության և դրանց մեքսիկական ավանդույթների տարրերի հետ համատեղելու արվեստի փոխհարաբերություննը»։

Մոտակա մետրոյի կայարաններն են «Ունիվերսիդադը» և «Կապիլկոն»։

Պատկերասրահ
-----------

* ՌեկտորատՌեկտորատ
* Բժշկական ֆակուլտետի շենքԲժշկական ֆակուլտետի շենք
* Կենտրոնական գրադարանի շենքԿենտրոնական գրադարանի շենք
* Համալսարանական այգիՀամալսարանական այգի

Տես նաև
-------

* Ժամանակակից արվեստի համալսարանական թանգարան (ՄԱԻՀ)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Tavares Lopez, Edgar (February 2008). «Ciudad Universitaria». *México Desconocido*. **372**: 90–92.
2. ↑  UNESCO. «Central University City Campus of the Universidad Nacional Autónoma de México (UNAM)». Վերցված է 2014 թ․ մարտի 31-ին.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մեքսիկայի ազգային ինքնավար համալսարանի կենտրոնական կամպուս (Մեխիկո)» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: no2004019893 · NKC: ko2003198442, ge291837 · VIAF: 138390854 · WorldCat VIAF: 138390854 |

 |
**Լուծվող թեյ** — թեյի խտանյութ է, որի պատրաստման համար անհրաժեշտ է թեյի խտանյութը լուծել սառը ջրի մեջ։

Պատմություն
-----------

Առաջին փորձերը կատարվել են 10-12-րդ դարերում՝ Չինաստանում։ Այդ ժամանակ ստեղծվել էր թեյի թարմ տերևների հյութից չոր փոշու ստացման տեխնոլոգիան։ Այն ստանում էին թեյի տերևները ճզմելու և ստացված հյութը չորացնելու միջոցով։ Հյութի չորանալուց հետո ստացվում էին բյուրեղներ, որոնք լուծելով ջրի մեջ ստանում էինք թեյ։ Ստացված թեյը պահպանում էր իր մեջ սովորական թեյի բոլոր հատկությունները և համային առումով ավելի համեղ էր, բայց քանի որ 100 կգ թեյի տերևներից ստացվում էր 400 գրամ լուծվող թեյ, այդ պատճառով թեյը բավականին թանկ էր։

Ժամանակակից լուծվող թեյ
-----------------------

### Տեխնոլոգիա

Ժամանակակից լուծվող թեյը պատրաստում են թեյի տերևների անմիջական վերամշակմամբ հյութի ստացման մեթոդով, կամ բարձր խտությամբ թեյից. Առաջին մեթոդը կիրառվում է թեյ արտադրող երկրներում (Հնդկաստան, Շրի Լանկա), երկրորդը' Եվրոպայում և ԱՄՆ-ում, որտեղ որպես հիմնական հումք օգտագործվում է չոր թեյը։ Ժամանակակից տեխնոլոգիաներով պատրաստված լուծվող թեյը բավականին բավականին էժան է։

Տեխնոլոգիայի դետալները տարբեր արտադրողների մոտ տարբեր են և պահվում են գաղտնի, բայց արտադրության ցիկլը նույնն է՝

### Տարածումը

Լուծվող թեյը դարձել է տարածված զարգացած երկրներում 1960-ական — 1970-ականների շրջանում։ Բայց թեյը չի տարածվել այն երկրներում, որոնք արտադրում էին սովորական թեյ, քանի որ այդ երկրները մինչ օրս պահպանում են իրենց թեյ ըմպելու ավանդությունը։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Վ. Վ. Похлебкин. Թեյ, նրա պատմությունը, հատկությունները և օգտագործումը. Գլուխ 4
**Խորխե «Մախիկո» Գոնսալես մարզադաշտը** (իսպ.՝ Estadio Jorge "Mágico" González) ֆուտբոլային մարզադաշտ է Սալվադորում։ Նախկինում այն հայտնի էր Նասիոնալ «դե լա Ֆլոր Բլանկա» (Estadio Nacional "de la Flor Blanca") անվանումով, հղվելով այն փաստին, որ մարզադաշտը գտնվում էր Սան Սալվադորի Ֆլոր Բլանկա արվարձանում։ Մարզադաշտը կրում է սալվադորյան ֆուտբոլիստ Խորխե Ալբերտո Գոնսալես Բարիլյասի (Jorge Alberto González Barillas) անունը, որը կրում էր «Մախիկո» կամ «Հրաշագործ» ("El mágico") մականունը։ Մարզադաշտը տեղավորում է 32 հազար հանդիսականի։

Պատմություն
-----------

*Նասիոնալ մարզադաշտը* կառուցվել է 1932 թ. Մաքսիմիլյանո Էռնանդես Մարտինեսի կողմից 1935 թ. Կենտրոն-ամերիկյան և կարիբյան խաղերի համար։ Ֆլոր Բլանկա անվանումն ստացել է մարզադաշտի տեղադրության համար (49 North Avenue, Colonia Flor Blanca, San Salvador)։ Մինչ 1976 թ. (մինչ Կուսկատլան մարզադաշտի կառուցումը) հանդիսանում էր Սալվադորի հավաքականի տնային մարզադաշտը։ 2002 թ. մարզադաշտի 70-ամյակի և 2002 թ. կենտրոնամերիկյան և կարիբյան խաղերի շրջանակներում մարզադաշտը ենթարկվեց իր պատմության մեջ խոշորագույն վերակառուցման, պահպանով իր տարողունակությունը՝ լիովին արդիականացվեց։ Իր կառուցումից 74 տարի անց՝ 2006 թ. նախագահ Էլիաս Անտոնիո Սակա Գոնսալեսի կառավարության որոշմամբ մարզադաշտը անվանակոչվեց *Խորխե «Մախիկո» Գոնսալես (Estadio Jorge "Mágico" González)*՝ Սալվադորի խորհրդանշանական ֆուտբոլիստի պատվին։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Հյուսիսային և Կենտրոնային Ամերիկայի ֆուտբոլային մարզադաշտեր fussballtempel.net (իսպ.)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  GeoNames — 2005.
**Խոսե Մարիա Կանլաս Սիսոն** (իսպ.՝ José María Canlás Sison, փետրվարի 8, 1939(1939-02-08), Cabugao, Ilocos Sur, Ilocos Region, Ֆիլիպիններ - դեկտեմբերի 16, 2022(2022-12-16), Ուտրեխտ, Ուտրեխտ, Նիդերլանդներ), ֆիլիպինցի բանաստեղծ և գրող, Ֆիլիպինների Կոմունիստական կուսակցության Մաոյի և Նոր ժողովրդական բանակի գաղափարների ղեկավարն ու գլխավոր տեսաբանը։

Կենսագրություն
--------------

1962 թվականին երիտասարդ Խոսե Մարիա Սիսոնը զբաղեցնում էր «Ֆիլիպիններ-Ինդոնեզիա» համայնքի գործադիր քարտուղարի պաշտոնը։ Գտնվելով այդ պաշտոնում, այցելել է Ինդոնեզիա, որտեղ ծանոթացել է տեղական մաոիստական Ինդոնեզիայի կոմունիստական կուսակցության գործունեությանը։ 1966 թվականին Խոսե Մարիա Սիսոնը եղել է Պեկինում, որտեղ վերջապես համակվել է մաոիզմի գաղափարներով, և վերադառնալով հայրենիք, զբաղվել է Ֆիլիպինների կոմունիստական կուսակցության մաոիստական ուղղության ստեղծումով։ 1967-ին մաոիստ ակտիվիստների խումբը հեռացվել է Կոմունիստական կուսակցությունից։

ՖԿԿ (մաոիստական) պաշտոնական պատմությունը հաշվվում է 1968 թվականից և հատկապես կապված է Խոսե Մարիա Սիսոնի գործունեության հետ։ 1969 թվականին Սիսոնի նախաձեռնությամբ ստեղծվեց Ֆիլիպինների Նոր ժողովրդական բանակը որպես մաոսիստական Կոմունիստական կուսակցության զինված թև։ Ինքը՝ Խոսե Մարիա Սիսոնը, ստիպված էր լքել երկիրը և հիմնավորվել Նիդերլանդներում, որը չէր խանգարում նրան գրեթե 50 տարիների ընթացքում իրականացնել Ֆիլիպինների կոմունիստական կուսակցության և Նոր ժողովրդական բանակի գործունեության ընդհանուր ղեկավարմանը «Արմանդո Լիվանագ» և «Ամադո Գերերո» կեղծանուներով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4
2. ↑  Политические партии. Справочник. М.: Политиздат, 1981. С.181

Արտաքին հղումներ
----------------

* Խոսե Մարիա Սիսոնի անձնական կայքը Արխիվացված 2018-08-13 Wayback Machine
**Հենրիետ Մայեր-վան դեն Բերգ** (անգլ.՝ Henriëtte Mayer-van den Bergh, 1838, Անտվերպեն, Բելգիա - 1920, Անտվերպեն, Բելգիա), թանգարանի բելգիացի հիմնադիր, որը հայտնի է Մայեր վան դեն Բերգ թանգարանի շենքը շահագործման հանձնելով ու թանգարանը հիմնելով։ Նա մինչև իր կյանքի վերջ եղել է թանգարանի ֆոնդապահը։

Անտվերպենի սենատոր Ժան Ֆելիքս Վան դեն Բերգի դուստրն էր։ Հայրն իր եղբոր՝ Մաքսիմիլիենի հետ ղեկավարում էր «La Cloche» գարեջրի գործարանը։ 1857 թվականին Հենրիետն ամուսնացել է քյոլնցի գործարար Էմիլ Մայերի հետ, ով Անտվերպեն էր տեղափոխվել իր ընտանեկան դեղագործության և համեմունքների բիզնեսի համար արտոնագիր ստանալու։ Ունեցել են երկու որդի՝ Ֆրիցն ու Օսկարը։ 1879 թվականին ամուսնու մահից հետո Հենրիետը դուրս է եկել հասարակությունից, բայց սկսել արվեստ ուսումնասիրել։ Նրա ավագ որդին՝ Ֆրիցը, դադարեցրել է ուսումը՝ մոր հետ տեղափոխվելու համար, իսկ Օսկարն ստանձնել է ընտանեկան բիզնեսի կառավարումը։ 1887 թվականին Ֆրիցն ընդունել է մոր ազգանունը և 1888 թվականին երկու որդիներն էլ ստացել են ազնվականի կոչումներ, որից հետո Ֆրիցն արվեստի աշխարհում հայտնի է դարձել որպես «Ասպետ Մայեր-վան դեն Բերգ»։

Թանգարանի հիմնադրում
--------------------

Իր ամուսնու կենդանության օրոք Հենրիետը, հավանաբար, արդեն ակտիվ է եղել որպես հավաքորդ, քանի որ թանգարանի արխիվներում պահպանվում են նրա որդի Ֆրիցի «Մայրիկ» նշումներն այն աշխատանքների վրա, որոնք գնվել են Հենրիետի կողմից։ Մոր մոտ բնակության համար տեղափոխվելուց հետո որդին սկզբից զբաղվել է իր սեփական դրամագիտական հավաքածուով, որից հետո ուշադրությունը բևեռել է ընտանեկան արվեստը դասակարգելու և կատալոգների բաժանելու վրա։ 1892 թվականին մայր ու որդի վաճառել են իրենց հավաքածուի մի ստվար մասը, ենթադրաբար Ֆրիցին թանգարան հիմնելու համար լուրջ ձեռքբերումներ կատարելու հնարավորություն ապահովելու համար։ Հաջորդ ինը տարիների ընթացքում որդին արվեստի դիլեր է դարձել, վաճառքներ ու գնումներ կատարել՝ իր աճող հավաքածուն ավելացնելու համար։ Նրա անժամանակ մահվանից հետո մայրն իրականացրել է որդու երազանքը, վարձել է ճարտարապետ Ժոզեֆ Հերտոգսին գոթական ոճով հարակից շենք կառուցելու համար, իր որդու գույքը վերահսկելու նպատակով վարձել խորհրդականներ, միևնույն ժամանակ փաստաթղթեր ապահովել թանգարանի համար նախատեսված հիմնական հավաքածուի վերաբերյալ։ Նա ինքնուրույն համադրել է թանգարանը մինչ իր մահը՝ թողնելով ժառանգություն, որը պահպանվել է մինչ օրս։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Hotel Mayer-van den Bergh in erfgoed Vlaanderen
2. ↑  Henriëtte van den Bergh, Fritz’s mother on museum website

Արտաքին հղումներ
----------------

* Museum Mayer van den Bergh in 'Openbaar Kunstbezit Vlaanderen'

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Հենրիետ Մայեր-վան դեն Բերգ» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1238610420 · VIAF: 4276162906461878110008 · WorldCat VIAF: 4276162906461878110008 |

 |
**Ծովափնյա զբոսայգի** (ռուս.՝ Приморский парк), քաղաքային զբոսայգի Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզիՏագանրոգ քաղաքում։

Պատմություն
-----------

Ծովափնյա զբոսայգին Տագանրոգում կազմակերպվել է 1960-ական թվականներին աղյուսի գործարանի հարևանությամբ գտնվող նախկին հանքի տեղում։ Մինչև 1950-ական թվականները լավագույն և առավել հասանելի հումքը վերամշակվեց, և հանքը փակվեց։ Գոյացած շատ անհարմար ռելիեֆով և մոտակայքում գտնվող գրունտային ջրերով տարածքը չափազանց անհամար էր բնակելի շենքեր կառուցելու համար։ Որոշվեց կառուցել զբոսայգի։ Աշխատանքներն իրականացրին Տագանրոգի Հոկտեմբերյան շրջանի ձեռնարկությունների, հատկապես՝ կոմբայնի գործարանի և Դիմիտրովի անվան գործարանի կոլեկտիվները։

1965 թվականին այստեղ արդեն աճում էր 633 ծառ և տեղադրվել էր զվարճանքների քաղաքի առաջին սարքավորումը։ Ծովափնյա զբոսայգու պաշտոնական բացումը տեղի է ունեցել 1966 թվականի հունիսին։ 1970-ական թվականներին զբոսայգում կար 2700 ծառ (այդ թվում՝ ավելի քան 500 փշատերևազգիներ), մոտ 7000 թուփ, ավելի քան 1000 վարդի թուփ։ Հետագա տարիներին շարունակվել է դեկորատիվ թփերի և մեծ քանակությամբ ծաղիկների տնկումը, զբոսայգին բարեկարգվել է։ Պարային հարթակում և մանկական խաղահրապարակներում տարվել է կուլտմասսայական մեծ աշխատանք։

Ծովափնյա զբոսայգու էական առավելությունն այն է, որ նրա համալիրի մեջ մտնում է և Ծովափնյա լողափը։ Հենց զբոսայգուց դեպի ծովափ իջնում է քարե սանդուղքը։ Պուրակային և լողափնյա գոտիների սերտ համակցումն ապահովում է այցելուների լավագույն հանգիստը։

Ծովափնյա զբոսայգու համալիրը զբաղեցնում է ավելի քան 19 հա մակերես։ Գործում է 11 ատրակցիոն։ Ամբողջ տնտեսությունը սպասարկում են 25 հաստիքային աշխատակիցներ, որոնց թիվն ամռանը ավելանում է սեզոնային աշխատողների հաշվին։

Խարիսխների ծառուղի
------------------

2014 թվականի մայիսին Ծովափնյա զբոսայգում հանդիսավորությամբ բացվեց «Բոլոր սերունդների սահմանապահներին» հուշանշանը։ Այն բաղկացած է ծովային խարիսխից և սահմանային սյունից, որի վրա ամրացված է երկրի զինանշանը։

2015 թվականի հուլիսին Ծովափնյա զբոսայգում հանդիսավորապես բացվեց «Խարիսխների ճեմուղին», որը գտնվում է նախկինում բացված «Բոլոր սերունդների սահմանապահներին» հուշանշանի հետնամասում։ Ծառուղում տեղադրվել են Պետրոս Մեծի ժամանակների վեց խարիսխներ, որոնք նախկինում բարձրացվել են Ազովի ծովի և Տագանրոգի ծոցի հատակից։

Արդի վիճակ
----------

Ներկայումս զբոսայգու ծառերը մասամբ հատվում են, ընթանում է շենքերի շինարարություն։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Виртуальный тур по Приморскому парку Արխիվացված 2017-06-10 Wayback Machine

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  *Киричек М.С.* Приморский парк // Таганрог. Энциклопедия. — Таганрог: Антон, 2008. — С. 586. — ISBN 978-5-88040-064-5.
2. 1 2  *Собств. корр.* Пограничникам всех поколений посвящается // Первая народная газета. — 2014. — 31 мая. — С. 3.
3. 1 2  *Челнокова В.* В Таганроге в Приморском парке появилась «Аллея якорей» // www.ruffnews.ru. — 2015. — 27 июля.
4. ↑  *Пономарёв А.* Федянина уже нет, а скверы продолжают рубить // avtoritetniy.livejournal.com. — 2012. — 24 апр.
5. ↑  *Поливанова Т.* Татьяна Поливанова: «Мы добиваемся, чтобы строительство в Таганроге велось по нормам и правилам» // www.patriot-rus.ru. — 2016. — 15 февр.
**Ազնվականների ժողովարանի շենք** (ռուս.՝ Дом Дворянского собрания), շենք Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզիՆովոչերկասկ քաղաքում։ Կառուցվել է 1850 թվականին։

Պատմություն
-----------

Դոնի ատաման Մատվեյ Իվանովիչ Պլատովը Նովոչերկասկի ժամանակակից Պլատովի պողոտայի և Երմակի հրապարակի անկյունում գտնվող հողամասում իր ընտանիքի համար սկսեց կառուցել տներից մեկը։ Շինարարությունն ավարտել նրան չհաջողվեց մահվան պատճառով։ Դրանից հետո Պլատովի ժառանգներն այդ հողամասը արդեն կառուցված հիմքով հանձնեցին քաղաքային վարժարանը կառուցելու համար։ Բայց Դոնի զորքերի վարչությունը վարվեց այլ կերպ. այդ վայրում 1836 թվականին կառուցվեց ազնվականների ժողովարանի համար փայտե տուն։

Շենքի լուսանկարներից մեկը

1841 թվականին քաղաքում հիմնվեց Ազնվականների ժողովարան (ընկերություն) և նրա համար պլատովյան հողամասի կողքին 1850 թվականին կառուցվեց նոր շենք` Ազնվականների ժողովարանը, որը դարձավ Նովոչերկասկի մշակութային կենտրոնը։ Այստեղ անցկացվում էին երաժշտական և պարային երեկոներ, բարեգործական համերգներ և այլ միջոցառումներ։ Ավելի ուշ այդ տանը բացվեց գրադարան։

Իսկ ազնվականների համար հին շենքը 1857 թվականին փոխանցվեց Նովոչերկասկում ստեղծված թատրոնին, որի մասին գրվել է վարժարանի ուսուցիչ Ա. Ֆիլոնովի «Տարին Նովոչերկասկի թատրոնում» ակնարկում, որը հրապարակվել է նրա «Դոնի ակնարկներ» ժողովածուում .

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Թատրոնը կազմակերպված է ազնվականությանը պատկանող փայտե տանը, գտնվում է Ազնվականների ժողովարանի բակում և դուրս չի գալիս ոչ մի փողոց։ Տարածքը բավական անհարմար է։ |  |

XIX դարի վերջում թատրոնի փայտե շենքը քանդվեց։ Իսկ Ազնվականների ժողովարանի աղյուսե շենքը, որն արդեն ավելի քան 160 տարեկան է, պահպանվել է մինչև մեր օրերը։ 1990 թվականին այն մեծապես տուժել է հրդեհից։

Հետաքրքիր է, որ մինչև Հոկտեմբերյան հեղափոխությունը Նովոչերկասկում կար մոտ 60 հազար բնակիչ, որոնց ավելի քան 25 հազարը կազակներն էին իրենց ընտանիքների հետ, իսկ ազնվականների քանակը Դոնի մայրաքաղաքում ընդամենը շուրջ 3 հազար էր։

Մատենագիտություն
----------------

* Филонов А. Год в Новочеркасском театре / Очерки Дона.- СПб. 1859.
* Новочеркасск: Справочная книжка с приложением плана города / Составитель Б. В. Краснов. - Новочеркасск: Издание Ф.М. Туникова, 1896.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Решение Малого совета Ростовского областного совета народных депутатов № 325 от 17.12.1992
2. ↑  «Дом Дворянского собрания». Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ հունվարի 28-ին. Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 13-ին.
3. ↑  Дом Дворянского собрания
4. ↑  Дореволюционная история Новочеркасска

Արտաքին հղումներ
----------------

* Проспект Платовский, 54. Бывший дом Дворянского собрания
* В славном Новочеркасске возрождаются лучшие традиции
**Հոհենեմս** (գերմ.՝ Hohenems), քաղաք Ավստրիայում, Ֆորարլբերգ ֆեդերալ հողում։ Մտնում է Դորնբիրն շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 15 412 մարդ (2008 թվականի մարտի 31)։ Զբաղեցնում է 29,17 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ *80302։*

Պատմություն
-----------

Քաղաքը ծագել է Էմսական ամրոցի ստորոտում, Շլոսսբերգ լեռան վրա՝ տեղի երբևեիցե ամենա հզորներից մեկը։ Միջնադարյան ամրոցը ավերվել է 1407 թվականին Ապպենցելյան պատերազմի սկզբին։ Հոհենեմսի կոմսերը անցան պակաս ամուր Նոյ-Էմս դղյակ, որը պահապանվել է մինչև մեր օրեր, որպես Վալդբուրգների արքայատոհմի սեփականություն։

XVI դարի վերջին, Հռոմի պապի հետ ունենալով ազգակցական կապ, Մարկուս Սիտտիկուս ֆոն Հոհենեմսը ստանում է կարդինալի գլխարկ և դառնում է Կաթոլիկ եկեղեցու ամենազորեղ բարձրաստիճան հոգևորականներից մեկը։ Նրա աջակցությամբ Հոհենեմսին շնորհվեց Սրբազան Հռոմեական կայսրության կազմում կայսերական կոմսության կարգավիճակ։ 1562-1567 թվականներին իտալացի ճարտարապետ Մարտինո Լոնգին կառուցեց վերածննդի կոմսական պալատ, որի գրադարանում XVIII դարում հայտնաբերվել են «Նիբելունգների երգ»-ի հնագույն ձեռագրերը։

XVII դարի վերջին Հոհենեմսի կառավարիչները աղքատացան և իրենց արարքները շտկելու համար տվեցին Շելլենբերգը (1699 թվականին) և Վադուցը (1712 թվականին) Լիխտայնշտեյնների վենական արիստոկրատին։ Այդ տարածքներում կազմավավորվեց Լիխտեյշտայնի գոյություն ունեցող թագավորությունը։

XVII դարից Հոհենեմսում կար հրեական կարևոր համայնք գերեզմանոցով և սինագոգով։ Քաղաքի համապատասխան թաղամասում գործում է հրեական պատմության և մշակույթի թանգարան։

Քաղաքական իրավիճակ
------------------

Համայնքի քաղաքագլուխ-Ռիխարդ Աման (ԱԺԿ)՝ ըստ 2005 թվականի ընտրությունների արդյունքի։

Համայնքի ներկայացուցիչների խորհուրդը (գերմ.՝ Gemeinderat) կազմված է 33 տեղերից։

* ԱԺԿ-ն զբաղեցնում է 19 տեղ։
* ԱՍԴԿ-ն զբաղեցնում է 4 տեղ։
* ԱԱԿ-ն զբաղեցնում է 4 տեղ։
* Die Emsigen խումբը զբաղեցնում է 4 տեղ։
* Կանաչները զբաղեցնում են 2 տեղ։
* Տեղի դաշինքը․ 1 տեղ։

Քաղաք-եղբայրներ
---------------

* Չեխիա Չեխիա

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք.
* «Հոհենեմես». *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)*. Սանկտ Պետերբուրգ. 1890–1907.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ location missing publisher (link)
**Հեռահաղորդակցությունը Նիգերիայում** (անգլ.՝ Telecommunications in Nigeria Հեռահաղորդակցությունը Նիգերիայում), Նիգերիայում հաղորդակցությունները զարգանում են ավելի քան 73 միլիոն բջջային բաժանորդ է բնակվում։

Հեռախոսային գծեր
----------------

### Հատկացված հեռախոսագծեր

1.419.000 (2009 թ.), երկրի տեղը աշխարհում՝ 67։

### Բջջային կապի բաժանորդներ

98 միլիոն ակտիվ բաժանորդ (2012 մարտ ամսի դրությամբ), երկրի տեղը աշխարհում՝ 16։

Հեռախոսակապ
-----------

**Ընդհանուր տեղեկություններ՝** պահանջվում է հեռախոսագծերի հետագա ընդլայնում և արդիականացում։ Կապի որակը խնդիր է մնում:**Ներքին զանգեր՝** 2002 թվականին երկրորդ հեռախոսակապ մատկարարող ընկերության ավելացումը հանգեցրեց ակտիվ բաժանորդների քանակության աճի զարգացման, բայց դեռևս 100-ից միայն մեկն ունի տնային հեռախոս։ Բջջային ծառայությունների շուկան աճում է շատ ավելի արագ տեմպերով (հիմնականում հատկացված հեռախոսագծերի հետ կապված խնդիրների պատճառով), 100 մարդուց 50-ը բջջային հեռախոս ունի։ **Միջազգային զանգեր՝** երկրի կոդը՝ 234։

ԶԼՄ
---

Երկրում գրեթե 70 ազգային և դաշնային ալիք է գործում, և Նիգերիայի բոլոր 36 նահանգներն էլ ունեն հեռուստատեսություն։ Գործում է մոտավորապես 40 հանրային ռադիոկայան և մոտ 20 մասնավոր (2007)։

Համացանց
--------

### Համացանային դոմեն

.ng

### Համացանցային հոսթինգներ

1,378 (2010 թվականի դրությամբ), երկրի տեղը աշխարհում՝ 163։

### Համացանցից օգտվողներ

43.989.000 (2009), երկրի տեղը աշխարհում՝ 9։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  The Nigerian Communications Commission © 2012. «Subscriber Data» (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունիսի 20-ին. Վերցված է 2012 թ․ հունիսի 5-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ թվային անուններ: authors list (link)

Արտաքին հղումներ
----------------

* ԿՀՎ ձեռնարկ Արխիվացված 2020-08-31 Wayback Machine(անգլերեն) )
**Մարիո Միննիտի** (դեկտեմբերի 8, 1577, Սիրակուզա, Սիցիլիայի թագավորություն - նոյեմբերի 22, 1640(1640-11-22), Սիրակուզա, Սիցիլիայի թագավորություն), իտալացի նկարիչ։ Առավել հայտնի է եղել Սիցիլիայում 1606 թվականին։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Սիցիլիայի Սիրակուզա քաղաքում։ 1593 թվականին տեղափոխվել է Հռոմ, որտեղ ծանոթացել է բարոկկո ոճի նկարիչ Կարավաջոյի (1571–1610) հետ և որպես բնորդ հանդես եկել նրա մի շարք նկարներում։ Նրան մեծ համբավ բերեցին Կարավաջոյի այնպիսի գործեր, ինչպիսիք են՝ Մրգերի զամբյուղով տղան, Բախտագուշակը, Երաժիշտներ, Բաքոս, Վինահարը, Մատթեոս առաքյալի հրավերը և Սուրբ Մատթեոսի նահատակությունը կտավները։

Նրա ենթադրական ամուսնությունից հետո, 1600 թվականին Մարիոն այլևս չէր բնորդում, բայց կենսագիրների կարծիքով, նա Կարավաջոյի հետ միասին կարող էր մասնակից լինել մի փողոցային ծեծկռտուքի, որի ժամանակ մահացել է Ռանուչիո Տոմասսոնին։ Մեղադրանքից խուսափելով, նա հեռացել է Սիցիլիա, որտեղ նրան ներում է շնորհվել։ Հայտնի է նաև, որ նա ապաստան է տվել Կարավաջոյին վերջինիս Սիցիլիայում գտնվելու 1608–1609 թվականներին։ Սիցիլիայում նա մեծ հաջողություններ ունեցավ և համալրել տեղի հայտնի գործարարների շարքերը։ Նա Սիցիլիայում օգտագործեց Կարավաջոյից ստացած բոլոր հմտությունները, մասնավորապես՝ դրամատիկ լուսաստվերի օգտագործումը և առավելագույն դրամատիկ ինտենսիվության պահին նկարագրված տեսարանների պատկերումը, բայց նրա աշխատանքը (ավելի ճիշտ, նրա արտադրամասի արտադրանքը) քննադատվել է «գերհստակեցված մոտիվների» և «մաքուր կրոնական կտավների» համար։ Այնուամենայնիվ, նա մեծ ճանաչում է ունենում Սիցիլիայում, իսկ նրա կտավները մեծ ազդեցություն են ունցել կղզու արվեստի զարգացման պատմության մեջ։

Հինգ նշաններ, Կարավաջո

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Spagnolo D.* Dizionario Biografico degli Italiani (իտալ.) — 2010. — Vol. 74.
2. 1 2  Benezit Dictionary of Artists — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7
3. 1 2  *Hyerace L.* Minniti [Menniti; Minnitti, Mario] // *Grove Art Online* / J. Turner — [Oxford, England], Houndmills, Basingstoke, England, New York: OUP, 2017. — ISBN 978-1-884446-05-4 — doi:10.1093/GAO/9781884446054.ARTICLE.T058408
4. ↑  Hibbard, Howard (1985). *Caravaggio*. Oxford: Westview Press. էջ 8. ISBN 9780064301282.
5. ↑  Robb, Peter (2001). *M: The Man Who Became Caravaggio*. Macmillan. էջ 495. ISBN 0-312-27474-2. Վերցված է 2010 թ․ հոկտեմբերի 9-ին.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մարիո Միննիտի» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Իտալացիների կենսագրական բառարան |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| CONOR: 58274147 · GND: 129359513 · ICCU: SBNV026531 · ISNI: 0000000052640510 · LCCN: nr2004028518 · NTA: 273839586 · SUDOC: 083000585 · VIAF: 22094401 · ULAN: 500005343 · WorldCat VIAF: 22094401 |

 |

 |
**Nokia tune** (նաև հին Nokia բջջայիններում հայտնի է որպես **Grande Valse**), երաժշտական արտահայտություն սոլո կիթառի համար գրված **Gran Vals** կոմպոզիցիայից, որի հեղինակն է իսպանացի դասական կոմպոզիտոր և կիթառահար Ֆրանսիսկո Տառեգան 1902 թվականին։

*Nokia tune*: *Gran Vals* կոմպոզիցիայում վերջին Լյա — 4 լարանոց ֆլաժոլետ noicon
1993 թվականին Nokia-ի գործադիր փոխնախագահ Անսիի Վանյոկին *Gran Vals* կոմպոզիցիան առաջարկեց լսել Լաուրի Կիվինենին (հիմա կորպորատիվ հարցերի ղեկավար), և նրանք միասին ընտրեցին այդ ստեղծագործությունից մի հատված, որն անվանեցին «Nokia tune»։

Տակտերով հատվածը 13-ից 16-ն է *Gran Vals* կոմպոզիցիայից։

Մեղեդին, որը Nokia-ն համարում է իր աուդիոբրենդը, եղել է առաջին երաժշտական զանգը բջջային հեռախոսների վրա։

Այդ մեղեդին ամբողջ աշխարհում օրական փոխանցվում է մոտավորապես 1,8 միլիարդ անգամ և մոտավորապես 20 000 անգամ մեկ վայրկյանում։

Հետաքրքրաշարժ փաստեր
--------------------

2012-ի հունվարին սլովակ ալտահար Լուկաշ Կմիտը համերգի ժամանակ ընդհատեց իր ելույթը, երբ դահլիճում հնչեց հանդիսականներից մեկի Nokia tune հեռախոսազանգը։ Փոքր դադարից հետո Կմիտը ժպտալով նվագեց Nokia tune-ը՝ գոհացնելով դահլիճում հավաքվածներին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Tony Skinner, Raymond Burley (2002). *Classical Guitar Playing: Grade Seven (LCM)*. Registry Publications Ltd. էջ 10. ISBN 189846667X.
2. ↑  Juutilainen, Esa-Markku and Kukkula, Tapio (2007). *Lukion Musa 1*. WSOY. էջ 41. ISBN 9789510307564.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ բազմաթիվ անուններ: authors list (link)
3. ↑  «Nokia's Trademark page». Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ սեպտեմբերի 24-ին. Վերցված է 2012 թ․ դեկտեմբերի 7-ին.
4. ↑  Ryzik, Melena Z. (2005 թ․ հուլիսի 10). «The Nokia Fugue in G Major». Նյու Յորք Թայմս. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ ապրիլի 29-ին. Վերցված է 2008 թ․ ապրիլի 13-ին.
5. ↑  How sound affects us interview with Julian Treasure on Radio New Zealand National *Nine to Noon* programme, 27 January 2010
6. ↑  Ալտահարը համերգի ժամանակ կատարում է Nokia tune-ը

Արտաքին հղումներ
----------------

* *Gran Vals* կոմպոզիցիայի Midi-տարբերակը
**«Հաղթանակ» կինոթատրոն** (ռուս.՝ Кинотеатр «Победа»), նախկին կինոթատրոն ՌԴ Ռոստովի մարզի Նովոչերկասկ քաղաքում։ Գտնվում է 1846 թվականին կառուցված պատմական շենքում։ Ներկա պահին շենքում գործում է համանուն առևտրի կենտրոնը։

*Շենքի հասցեն՝* ՌԴ, Ռոստովի մարզ, Նովոչերկասկ, Մոսկովյան փող. տուն 16։

Պատմություն
-----------

«Հաղթանակ» կինոթատրոնը (այժմ ՝ առևտրի կենտրոն) տեղավորված է եղել Նովոչերկասկ քաղաքի Կոմիտետսկայա և Մոսկվովյան փողոցների խաչմերուկում։ Ներկայումս այստեղ գտնվում է խանութներով առևտրի կենտրոն։

Շենքը կառուցվել է 1846 թվականին՝ Առևտրային կազակների քաղաքային միության միջոցներով։ Միությունն իր նպատակների համար օգտագործել է շենքի մի փոքր մասը։ Մնացած հատվածը հանձնվել է վարձակալության։ XIX դարի վերջում - XX դարի սկզբում շենքում գործել է նովոչերկասկցի վաճառական Ի. Վ. Իգնատովի նպարեղենի խանութը, 1910 թվականից այստեղ եղել է կազակ Ա. Ն. Լեոնովի գործվածքեղենի խանութը։ 1912 թվականին տան տարածքները հանձնվել են չորս խանութի, Առաջին ռուսաստանյան ապահովագրական ընկերությանը, «Սոլեյ» կինոթատրոնին։

Ն. Դուբովսկի. «Ծիածան». 1892. Կտավ, յուղ։ Նովոչերկասկի Դոնի կազակության պատմության թանգարան
Շենքում հյուրընկալվել են Ռուսական կայսրության բարձրաստիճան անձինք։ Այստեղ 1850 թվականի նոյեմբերին եղել է մեծ իշխան Ալեքսանդր Նիկոլաևիչը, 1860-ին՝ մեծ իշխան Ալեքսանդր Ալեքսանդրովիչը, 1872-ին՝ կայսր Ալեքսանդր II-ը թագաժառանգ Ալեքսանդր Ալեքսանդրովիչի հետ, 1887 թվականին այստեղ եղել է կայսր Ալեքսանդր III-ը թագաժառանգ, ապագա կայսր Նիկոլայ II-ի հետ։ Ի հիշատակ բարձրաստիճան անձանց այցելության՝ շենքի երկրորդ հարկում տեղադրված են չորս ոսկեզօծ հուշատախտակներ։

Բացի առևտրից, շենքում 1906 թվականին տեղի է ունեցել պերեդվիժնիկ նկարիչների ցուցահանդես, որտեղ ներկայացվել է ռուսական բնանկարի դպրոցի գեղանկարիչ Նիկոլայ Նիկանորովիչ Դուբովսկու «Ծիածան» կտավը։ Ցուցահանդեսում ցուցադրվել են նաև տեղացի նկարիչներ Կ. Ս. Սեմեռնիկովի, Ա. Գ. Պեմովի և այլոց գեղանկարները։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին՝ 1914 թվականին, շենքում գործել է զինվորական հիվանդանոց։

Խորհրդային իշխանության տարիներին` XX դարի 30-ական թվականներին, այստեղ գործում էր «Սոլեյ» կինոթատրոնը, որն ավելի ուշ վերանվանվեց «Ռոտ-Ֆրոնտ»։ 1932 թվականին «Ռոտ-Ֆրոնտն» առաջին կինոթատրոններից էր, որը հարմարեցվել էր հնչուն ֆիլմեր ցուցադրելու համար։ Հայրենական մեծ պատերազմից հետո կինոթատրոնը վերանվանվեց «Հաղթանակ»։ 1927 թվականին այս շենքում «Պահանջո՛ւմ ենք վայելուչ կյանք» դասախոսությամբ ելույթ է ունեցել բանաստեղծ Վլադիմիր Մայակովսկին։

Ճարտարապետություն
-----------------

Նովոչերկասկ, Մոսկովյան փողոց, տուն 16 հասցեի շենքը, որտեղ տեղակայված են եղել «Սոլեյ», «Հաղթանակ» կինոթատրոնները, խանութներ և այլն, երկհարկանի աղյուսե երկլանջ տանիքով տուն է։ Շենքը սվաղված է, ունի միջհարկային և պսակող քիվ, եռանկյունաձև ձուլածո զոլակներ, որմնասյուներ։ Առաջին հարկի մեծ պատուհանները ծառայում են որպես ցուցափեղկեր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «Дореволюционная история Новочеркасска». Վերցված է 2017 Հունիս 11-ին.

Գրականություն
-------------

* Новочеркасск. Энциклопедия. Новочеркасск. Изд. Новопринт. 2005. ISBN 5-94549-006-7.

Արտաքին հղումներ
----------------

* КАК В КИНО: век назад Новочеркасск был столицей синематографа Արխիվացված 2016-09-02 Wayback Machine
* Улица Московская, 16. Кинотеатр «Победа»
**Ռիգայի Միխայիլ Չեխովի անվան ռուսական թատրոն** (լատիշ․՝ Mihaila Čehova Rīgas Krievu teātris), բացվել է 1883 թվականին Ռիգայում։ Կոչվում է գրող Անտոն Չեխովի զարմիկ Միխայիլ Չեխովի անունով։

Պատմություն
-----------

1883 թվականի հոկտեմբերի 2-ին ռուսական արհեստագործական արտելի դահլիճում Ռիգա ժամանած անտրեպրենյոր Ե. Վ. Լավրովի թատերախումբն ամբողջ թատերաշրջանի ընթացքում ցուցադրեց Իպպոլիտ Շպաժինսկու «Майорша» պիեսը։ Քաղաքում ստեղծվեց անկախ պրոֆեսիոնալ ռուսական թատրոն։
1902 թվականից մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմ թատերախումբն աշխատել է Երկրորդ քաղաքային թատրոնի (ճարտարապետ՝ Ավգուստ Ռեյնբերգ) շենքում, որը քաղաքային իշխանությունները բացել էին Ռիգայի 700-րդ տարելիցի կապակցությամբ։ Թատրոնում հյուրախաղերով հանդես են եկել Վերա Կոմիսարժևսկայան, Մարիա Սավինան, Վարվառա Ստրելսկայան և այլ դերասաններ։

Թատրոնի պատմությունը կապված է դերասան և ռեժիսոր իմպրեսարիո Կոնստանտին Նեզլոբինի անվան հետ, որի անմիջական մասնակցությամբ ձևավորվել է թատերախմբի միջուկը։ Նեզլոբինին հաջողվել է ներգրավել տաղանդավոր ռեժիսորների, դերասանների և բեմադրիչների, էապես ընդլայնվել է նաև խաղացանկը։ Թատերախումբ են հրավիրվել ականավոր դերասաններ Մարիա Անդրեևան, Մ. Ռոքսանովան, Ա. Խարլամովը, Ն. Միխայլովսկին, Վ. Լիխաչովը։ Մեծ ճանաչում ունեին Կոնստանտին Ստանիսլավսկու աշակերտ ռեժիսոր Կոնստանտին Մարջանիշվիլու բեմադրությունները։ 1904 թվականին Նեզլոբինի հրավերով Ռիգա է ժամանում Մաքսիմ Գորկին և մասնակցում իր պիեսների բեմադրությանը։ Ն. Միխալկովսկու ղեկավարման ընթացքում թատրոնի հրավիրված ռեժիսորն էր երիտասարդ Ալեքսանդր Թաիրովը։

Պատերազմից հետո թատրոնը վերաբացվել է 1921 թվականին։ Թատերախումբը գլխավորել է Բուլղարիայից ժամանած Մոսկվայի Փոքր թատրոնի դերասան Մ. Մուրատովը, ով մի քանի եթերաշրջան խաղացել է այս թատրոնում։ Խաղացանկում գերիշխում էին ռուս դասականների ստեղծագործությունները։ Չնայած կառավարության լրավճարների, միջոցների մի մասը ստիպված էին հավաքել «Ռուսական դրամատիկական թատրոնի» ընկերակցության ջանքերով։ Շրջագայություններով Ռիգա են այցելել բազմաթիվ նշանավոր դերասաններ. երկու եթերաշրջան այստեղ խաղացել է Միխայիլ Չեխովը, հանդիսատեսը կարող էր այստեղ տեսնել Վասիլի Կաչալովին, Գրիգորի Խմարին, Օլգա Գզովսկայային, Պավել Օռլենյովին։

2006 թվականից թատրոնը կոչվում է Միխայիլ Չեխովի անունով։ 2010 թվականի օգոստոսից թատրոնի գլխավոր տնօրենն է Իգոր Կոնյաևը։

Գրականություն
-------------

* Прибалтийские русские։ история в памятниках культуры. / Ред. А. В. Гапоненко. - Рига։ Институт европейских исследований, 2010. - 736 с. - с. 343-347. - ISBN 978-9934-8113-2-6
* Рига։ Энциклопедия = Enciklopēdija «Rīga» / Гл. ред. П. П. Еран. - 1-е изд.. - Рига։ Главная редакция энциклопедий, 1989. - С. 711-712. - 60 000 экз. - ISBN 5-89960-002-0.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  Рижский русский театр драмы в энциклопедии «Кругосвет»

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
* Թատրոնի պատմություն

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ռիգայի Միխայիլ Չեխովի անվան ռուսական թատրոն» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Կրուգոսվետ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: n84143823 · VIAF: 305073413 · WorldCat VIAF: 305073413 |

 |
**Էլիզաբեթ Բուտ** (անգլ.՝ Elizabeth Boott, ամբողջական անունը *Elizabeth «Lizzie» Otis Lyman Boott*, ապրիլի 13, 1846(1846-04-13), Բոստոն, ԱՄՆ - մարտի 22, 1888(1888-03-22), Ֆլորենցիա, Իտալիայի թագավորություն), ամերիկացի նկարչուհի (19-րդ դար)։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1846 թվականի փետրվարի 13-ին Բոստոնում՝ դասական երաժշտության կոմպոզիտորի՝ Ֆրենսիս Բութի և նրա կնոջ՝ Էլիզաբեթ Լիմանի ընտանիքում։ Երբ աղջիկը դառնում է 18 ամսական, մահանում է մայրը։

Էլիզաբեթը կրթվում է հոր կողմից Իտալիայում, ապա նրանք 1865 թվականին վերադառնում են Բոստոն։ 1869 թվականին նա ընդունվում է ամերիկացի նկարիչ Վիլյամ Հանտի կանանց նկարչական դպրոցը։ Երեք տարի անընդմեջ (1876—1878) սովորել է Փարիզից ոչ հեռու Թոմ Կուտյուրի մոտ։ Հոր հետ 1879 թվականի ամառը Էլիզաբեթն անցկացրել է ֆրանսիացի նկարիչ Ֆրենկ Դյուվենեկի մոտ։

Էլիզաբեթ Բութը կազմակերպել է մի քանի ցուցահանդեսներ։ Նրա առաջին անձնական ցուցահանդեսը անցկացվել է Բոստոնի պատկերասրահում (J. Eastman Chase’s Gallery) 1882 թվականին։

1886 թվականի մարտի 25-ին Էլիզաբեթը Փարիզում ամուսնացել է Դյուվենեկի հետ։ Ամուսնությունից հետո նրանք ապրել են ֆլորենցիայում Կաստելինի վիլայում նրա հոր հետ։ Նրանց որդին՝ Ֆրենկ Բութ Դյուվենեկը (1886—1985), դարձել է ինժեներ և ամուսնացել Ջոզեֆինա Ուիտնիի՝ ամերիկացի հարուստ մտածողի հետ։
Մահացել է պնևմոնիայից 1888 թվականի մարտի 22-ին Փարիզում, որտեղ գտնվում էր ընտանիքի հետ։ Թաղված է Ֆլորենցիայում (Cimitero թEvangelico degli գերեզմանոցում)։

* Որոշ աշխատանքներ
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Elizabeth Boott — 2008.
2. ↑  «ElizabethBoottDuveneckBio». Maryrangallery.com. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ հունվարի 5-ին. Վերցված է 2012 թ․ հունվարի 19-ին.
3. ↑  *Hirshler, Erica E.* A Studio of Her Own: Women Artists in Boston 1870-1940. — MFA Publications, 2001. — С. 175—176.
4. ↑  Elizabeth «Lizzie» Boott Duveneck

Արտաքին հղումներ
----------------

* Elizabeth Otis Lyman Boott Duveneck (1846—1888)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Էլիզաբեթ Բութ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Appletons' (1887—1901) |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 121865045 · ISNI: 0000000066796209 · LCCN: nr00024815 · VIAF: 880566 · ULAN: 500001073 · WorldCat VIAF: 880566 |

 |