**Հուգո I**, (ֆր.՝ Hugues I de Lusigan) Կիպրոսի արքա 1205-1218 թվականներին։ Ծնվել է 1194 թվականի հոկտեմբերին՝ Երուսաղեմի արքա Ամորի I դե Լուզինյանի և Էշիվի դ'Իբելինի (Իբելինների այն ճյուղից, որն իշխել է Բետսանի և Ռամլայի վրա)։ Մահացել 1218 թվականին Տրիպոլիում։

Կենսագրություն
--------------

1194 թվականին՝ ծնվելու տարում, Հուգոյին նշանել են Երուսաղեմի արքա Հենրիխի և Իզաբելլայի դստեր՝ Ֆիլիպայի հետ։ Դա արվել էր Երուսաղեմի և Կիպրոսի հարաբերություները կարգավորելու համար, որոնք փչացել էին Գի դը Լուզինյանին (Ամորիի եղբոր, Հուգոյի հոր) գահնընկեց անելուց հետո։ Միայն 1197 թվականին Ամորին ինքը ընտրվում է Երուսաղեմի թագավոր թագավորության բարոնների միջոցով։

1205 թվականին մահանում է Ամորի I-ը, որից հետո Կիպրոսի և Երուսաղեմի թագավորությունները առանձնանում են։ Երուսաղեմի թագավորությունը ժառանգում է Մարիա Մոնֆերացին` Իզաբելլա I-ի և Կոնրադ Մոնֆերացու դուստրը։ Մանկահասակ Հուգոն ժառանգում է Կիպրոսի թագավորությունը, խնամակալ է դառնում Գոտե դե Մոնբելյարը, ով ամուսնացած էր Հուգոյի ավագ քրոջ հետ։ Գոտեն մանկահասակ թագավորի հավատարիմ խորհրդատուն էր, միայն թե նա օգտագործում էր պաշտոնը իր հարստացման համար։

Երուսաղեմի թագավորության հետ հարաբերությունները բարելավելու նպատակով Գոտեն կազմակերպում է Հենրիխ I-ի և Իզաբելլա I-ի դստեր նշանադրությունը։ Միայն թե ամուսնության համար անհայտ պատճառներով ընտրվում է ոչ թե Ֆիլիպպան` Հուգոյի նախկին հարսնացուն, այլ նրա քույր Ալիսը։ Ֆիլիպպան այդ ժամանակ դեռ ամուսնացած չէր, նա ամուսնացել է 1213 թվականին Էրրարա I դե Բրիենի՝ Ռամերի սենյորի հետ։ Նշանադրությունը կայանում է 1207 թվականի դեկտեմբերին։ Ամուսնությունը տեղի է ունենում 1210 թվականին Նիկոսիայում։ Միայն թե դրանից հետո Գոտեն հայտնվում է անբարյացակամության մթնոլորտում և հեռացվում է Կիպրոսից։

Ժամանակագիր Վիլհելմ Տյուրոսցին նկարագրում է նրան որպես դաժան և խիստ իշխողի, որը հաճախ էր ընկնում կատաղության մեջ, միայն թե դա երկար չէր տևում։ Դառնալով թագավորության ինքնուրույն ղեկավար՝ Հուգոն հակասության մեջ է մտնում Հռոմի պապ Ինոկենտիոս III-ի հետ։ Նա միջամտում էր Կիպրոսում եպիսկոպոսների նշանակմանը։ Ինոկենտիոսը ստիպում է նրան ընկրկել, զիջել։ 1213 թվականին Հուգոն կոնֆլիկտի մեջ է մտնում Կոստանդնուպոլսի լատինական պատրիարքի հետ, որը ցանկանում էր իրեն ենթարկել Կիպրոսի եկեղեցին։ Միայն Լաթերիանի եկեղեցական ժողովը որոշում է ընդունում, որի համաձայն Կիպրոսի եկեղեցին դառնում է ինքնուրույն։ 1218 թվականին Հուգոյի խորթ քույրը՝ Մելիսենտան ամուսնանում է իշխան Բոհեմունդ IV Անտիոքցու հետ։

Կղզին թշնամիներից պաշտպանելու նպատակով թագավորը թույլատրում է Հիվանդախնամների և Տաճարականների միաբանությունների ղեկավարներին հաստատվել Կիպրոսում։

Հուգոն հիվանդանում է և մահանում հունվարի 10-ին Տրիպոլիում։ Նա այնտեղ թաղվում է Հիվանդախնամների տաճարում։ Հետագայում նա վերաթաղվում է Նիկոսիայի Հիվանդախնամների տաճարում։ Քանի որ Հուգոյի հաջորդը՝ Հենրիխ I-ը մանուկ էր, նրա խնամակալը դառնում է Հուգոյի այրին՝ Ալիսա Շամպայնցին։

Ամուսնության և երեխաներ
-----------------------

Կինը՝ Ալիսա Շամպայնցի, Կիպրոսի խնամակալ 1218-1227, Երուսաղեմի խնամակալ 1243-1246։ 
Երեխաներ

* Մարիա (1215-1251/1253)։
* Իզաբելլա (1216-1264), Կիպրոսի և Երուսաղեմի խնամակալ։ Ամուսինը 1233 թվականից Հենրիխ դե Պուատյե( մահացել է 18/27 հունիսի 1276)։
* Հենրիխ I,1217-1253, Կիպրոսի թագավոր 1218 թվականից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *René Grousset.* Histoire des croisades et du royaume franc de Jérusalem. — P. 216—218.
2. ↑  *Louis de Mas Latrie* Histoire de l'Île de Chypre sous le règne des princes de la Maison de Lusignan. — P. 170—177.

Հղումներ
--------


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Նախորդող՝**Ամորի II** | **Կիպրոսի արքա**1205-1218 | Հաջորդող՝**Հենրիխ I** |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | The Peerage · WikiTree · WeRelate · Rodovid · Rodovid |

 |