**Ասորատյացությունը**, որը նաև հայտնի է որպես **հակասորականություն** և **ասորոֆոբիա**, բացասական զգացմունքների, հակակրանքների, վախերի, զզվանքի, ռասիզմի, ծաղրի և բազմազան սպեկտր է Ասորիների, Ասորեստանի և Ասորական մշակույթի նկատմամբ։ Հակաասորական տրամադրությունները մեծապես սնվում են Հակաքրիստոնեական տրամադրություններով, և շատ հազվադեպ՝ հենց իրենց էթնիկ պատկանելության համար։

Իրան
----

1917 թվականի հոկտեմբերին օսմանները սկսեցին պարսկական արշավանքը՝ ավելի շատ հողեր գրավելու ակնկալիքով։ Ասորիները՝ Աղա Պետրոսի գլխավորությամբ, նրանց հետ դիմադրեցին մինչև 1918 թվականի հունիսը, սակայն մինչև 100,000 ասորիներ լքեցին Պարսկաստանը 1918 թվականին, որոնց մոտ կեսը մահացավ թուրքերի և քրդերի ջարդերից, սովից կամ հիվանդություններից։ Ասորի հոգևորականների և ազդեցիկ առաջնորդների մոտ 80 տոկոսը զոհվել էր։

Ուրմիա քաղաքը, նրա շրջակայքը և մոտ 200 գյուղ ավերվել են, 200,000 ասորիներ են սպանվել և հարյուր հազարավոր ասորիներ սովամահ են եղել աքսորում։ Associated Press-ը հայտնել է, որ Ուրմիայի շրջակայքում «թուրքական կանոնավոր զորքերը և քրդերը հալածում և կոտորում են ասորի քրիստոնյաներին»։ Զոհերի թվում էին Ուրմիայի մոտ 800 կոտորվածները և 2000 հիվանդություններից մահացածները։ Երկու հարյուր ասորիներ այրվել են եկեղեցու ներսում, իսկ ռուսները Ուրմիայի մերձակայքում գտնվող Հաֆդեվան գյուղում հայտնաբերել են սպանվածների ավելի քան 700 դիակներ՝ «հիմնականում մերկ և անդամահատված», ոմանք՝ հրազենային վնասվածքներով, մյուսները՝ գլխատված, իսկ մյուսները՝ կտրատված կտորների։ The New York Times ամսագիրը հոկտեմբերի 11-ին հաղորդում է, որ 12000 ասորի քրիստոնյա մահացել է ջարդերի ընթացքում, սովից կամ հիվանդություններից։ Յոթ տարեկանից սկսված հազարավոր աղջիկներ բռնաբարվել են սեռական ոտնձգությունների ժամանակ կամ բռնի կերպով իսլամ ընդունել։ Քրիստոնեական գյուղերը ավերվել էին, և այդ քրիստոնեական գյուղերի երեք քառորդը ամբողջությամբ այրվել էր։

Իրաք
----

Քրիստոնյա քահանաները գլխավոր թիրախներն էին։ Ութ ասորի քահանա սպանվել են կոտորածի ժամանակ, որոնցից մեկը գլխատվել է, մեկ ուրիշը ողջ-ողջ այրվել։ Դեռևս Դուխոկ քաղաքում 600 ասորիներ սպանվեցին Սիդկիի մարդկանց կողմից։ Ի վերջո, շուրջ 65 ասորական գյուղ թիրախ են դարձել Մոսուլի և Դոհուկի շրջաններում։ Սիմելեի կոտորածը հաճախ դիտվում է որպես Ասորիների ցեղասպանություն փուլ, որը սկսվել է 1914 թվականի օգոստոսին՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի առաջին օրերին։ Այսօր այդ գյուղերի մեծ մասը քրդաբնակ է։ Հիմնական արշավը տևեց մինչև օգոստոսի 16-ը, սակայն մինչև ամսվա վերջ հաղորդվում էր ասորիների վրա բռնի արշավանքների մասին։ Քարոզարշավից հետո Բաքր Սիդքին հրավիրվել է Բաղդադ հաղթական հանրահավաքի։ Արշավի արդյունքում Իրաքի ասորի բնակչության մեկ երրորդը գաղթեց Սիրիա։

2003թ Իրաքի ներխուժուման և Սադամ Հուսեյնի տապալումից հետո ասորիները դարձան իսլամիստական բռնության զոհը։ 2003-2013 թվականների ընթացքում աճում էին ասորիների եկեղեցու վրա հարձակումները, գլխատումները և ռմբակոծությունները։

Մոսուլի անկումից հետո ԴԱԻՇ-ը քաղաքում ապրող ասորի քրիստոնյաներից պահանջեց ընդունել իսլամ, վճարել ջիզիահ, այլապես մահապատժի կենթարկվեն 2014 թվականի հուլիսի 19-ին։ ԴԱԻՇ-ի առաջնորդ Աբու Բաքր ալ-Բաղդադին նշել է, որ քրիստոնյաները, ովքեր չեն համաձայնում հետևել այդ պայմաններին, պետք է «հեռանան Իսլամական խալիֆայության սահմաններից» սահմանված ժամկետում։ Սա հանգեցրեց ամբողջական Ասորիների արտաքսումը Մոսուլից՝ նշանավորելով քրիստոնեական շարունակական ներկայության 1800 տարվա ավարտը։ Մոսուլում մոտ 2 հազար տարվա ընթացքում առաջին անգամ եկեղեցական պատարագ չի մատուցվել։

Սիրիա
-----

2015 թվականի փետրվարի 23-ին ԴԱԻՇ-ի կողմից առևանգվել են 150 ասորիներ Սիրիայի հյուսիս-արևելքում գտնվող Տելլ Տամերի մոտ գտնվող գյուղերից։ Սիրիայի հյուսիս-արևելքում գտնվող Խաբուր գետի ափին գտնվող ասորական քրիստոնեական գյուղատնտեսական գյուղերում 253 մարդ, որոնցից 51-ը երեխաներ էին, և նրանցից 84-ը կանայք, ասվում էր, որ ԴԱԻՇ-ը պահանջում է 22 միլիոն դոլար (կամ մոտավորապես 100,000 դոլար մեկ անձի համար) նրանց ազատ արձակելու համար։ 2015 թվականի հոկտեմբերի 8-ին ԴԱԻՇ-ը հրապարակեց տեսանյութ, որում երևում է, թե ինչպես են սպանվում Խաբուրում առևանգված ասորիներից երեքը։ Հաղորդվել է, որ առևանգված 253 ասորիներից 202-ը դեռ գերության մեջ էին, որոնցից յուրաքանչյուրի համար 100.000 դոլար փրկագին էր պահանջվում։ Հոկտեմբերի 25-ին հարյուրավոր խաղաղ բնակիչներ փաստացի թակարդի մեջ էին հայտնվել Սադադ քաղաքում, արքեպիսկոպոս Սիլվանոս Ալ-Նեմեհն հայտնում էր, որ իրավիճակը սարսափելի է, և որ իրենք վախենում են կոտորածից։ Նաև ընդդիմադիր մարտիկները մտել են Մար Թեոդոր եկեղեցի՝ վնասելով այն և գողանալով եկեղեցուն պատկանող իրերը։ Կռիվների ընթացքում սպանվել են ավելի քան 100 զինվորներ և 100 ապստամբներ, այդ թվում՝ 80 ջիհադիստներ ԴԱԻՇ-ից և ալ-Նուսրայից։ Զոհվածների թվում են նաև օտարերկրյա ապստամբ մարտիկներ։ Ապստամբները նահանջեցին շրջակա գյուղատնտեսական հողատարածքներ, և շաուրնակում էին հետապնդվել զինվորականների կողմից։ Կառավարական լրատվական գործակալությունը հաղորդում է, որ գրոհայինները վանդալիզմի են ենթարկել Սադադի Սուրբ Թեոդոր եկեղեցին և նրա ենթակառուցվածքների մեծ մասը։

Տես նաև
-------

* Հայատյացություն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Baumer, Church of the East, at 263
2. ↑  «Turkish Horrors in Persia»։ *New York Times*։ 1915-10-11։ էջ 4։ Վերցված է 2008-08-19
3. ↑  «Genocides Against the Assyrian Nation»։ Վերցված է 20 March 2015
4. ↑  «International Journal of Middle East Studies, "The Assyrian Affair of 1933", by Khaldun S. Husry, 1974»
5. ↑  "Modern Aramaic Dictionary & Phrasebook" By Nicholas Awde. Page 11.
6. ↑  «The Fate Of Assyrian Villages Annexed To Today's Dohuk Governorate In Iraq And The Conditions In These Villages Following The Establishment Of The Iraqi State In 1921»։ Վերցված է 20 March 2015
7. ↑  International Federation for Human Rights — "Displaced persons in Iraqi Kurdistan and Iraqi refugees in Iran", 2003.
8. ↑  "The Origins and Developments of Assyrian Nationalism", Committee on International Relations Of the University of Chicago, by Robert DeKelaita (PDF)
9. ↑  Stafford, R. S. (1934)։ «Iraq and the Problem of the Assyrians»։ *International Affairs* **13** (2): 159–185։ JSTOR 2603135։ doi:10.2307/2603135 – via JSTOR
10. ↑  McCarthy Justin (2001-02-02)։ *The Ottoman Peoples and the End of Empire*։ ISBN 9780340706572։ Վերցված է 20 March 2015
11. ↑  «Iraq arrests 12 over church siege»։ *BBC News* (en-GB)։ 27 November 2010։ Վերցված է 2017-12-06
12. ↑  «BBC News - Iraqi Christians flee after Isis issue Mosul ultimatum»։ *BBC News*։ 18 July 2014։ Վերցված է 13 February 2015
13. ↑  van Tets Fernande (7 August 2014)։ «Isis takes Iraq's largest Christian town as residents told – 'leave, convert or die'»։ *The Independent*։ Վերցված է 5 January 2015
14. ↑  Jadallah Ahmed (18 July 2014)։ «Convert, pay tax, or die, Islamic State warns Christians»։ *Reuters*։ Վերցված է 5 January 2015
15. ↑  «Convert, pay tax, or die, Islamic State warns Christians»։ *Reuters*։ 18 July 2014։ «It said that Islamic State leader Abu Bakr al-Baghdadi, whom the group has now named Caliph Ibrahim, had set a Saturday deadline for Christians who did not want to stay and live under those terms to "leave the borders of the Islamic Caliphate". "After this date, there is nothing between us and them but the sword," it said.»
16. ↑  «For the first time in 1,800 years, no Masses said in Mosul»։ Catholicworldreport.com։ Վերցված է 16 October 2014
17. ↑  «Iraqi Christian church burnings confirmed by EU delegation»։ *Iraq news, the latest Iraq news*։ 16 June 2014։ Վերցված է 13 February 2015
18. ↑  Al-Khalidi Suleiman, Holmes Oliver (23 February 2015)։ Heneghan Tom, ed.։ «Islamic State in Syria abducts at least 150 Christians»։ Reuters։ Վերցված է 23 February 2015 (չաշխատող հղում)
19. ↑  «Islamic State 'abducts dozens of Christians in Syria'»։ BBC։ 23 February 2015։ Վերցված է 23 February 2015
20. ↑  Fernandez Alberto M. (June 16, 2015)։ «The "Sayfo" Continues Responding to Global Christian Persecution»։ *Berkeley Center Cornerstone*։ Georgetown University Religious Freedom Project։ Վերցված է 20 June 2015
21. ↑  «Isis appears to have killed three Christian hostages in Syria»։ *The Guardian*։ 8 October 2015։ Վերցված է 17 August 2018
22. ↑  «Syria says more than 40 rebels killed east of Damascus»։ *Los Angeles Times*։ 25 October 2013։ Վերցված է 25 October 2014
23. ↑  «Syria: Opposition Abuses During Ground Offensive»։ 19 November 2013։ Վերցված է 25 October 2014
24. ↑  «About 50 martyrs in the town is about Christianity»։ Վերցված է 25 October 2014
25. ↑  «Syrian troops retake Christian town from jihadists»։ *The Daily Star Newspaper - Lebanon*։ Վերցված է 25 October 2014