**Տատյանա Ռոմանովնա Լեբեդևա** (ռուս.՝ Татья́на Рома́новна Ле́бедева, հուլիսի 21, 1976(1976-07-21), Ստեռլիտամակ, Բաշկիրական Խորհրդային Սոցիալիստական Ինքնավար Մարզ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հեռացատկում և եռակի ցատկում հանդես եկած ռուս թեթևատլետը 2004 թվականի հեռացատկի օլիմպիական չեմպիոնն է, աշխարհի, Եվրոպայի և Ռուսաստանի բազմակի չեմպիոնը։ Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետ։ 2008-2016 թվականներին եղել է թեթև ատլետիկայի Համառուսաստանյան ֆեդերացիայի փոխնախագահ։ 2011-2017 թվականներին՝ IAAF կանանց կոմիտեի անդամ։ 2014-ի մայիսից մինչև հոկտեմբեր 2014 Վոլգոգրադի մարզի սպորտի նախարար։ Աշխարհի գործող ռեկորդակիրը եռացատկում 15,36 մ է (2004, Բուդապեշտ)։ ՌԴ ԶՈՒ գնդապետ։

Կենսագրություն
--------------

Սովորել է Ստերլիտամակ քաղաքի № 15 դպրոցում։

1997 թվականին Տատյանան սկսել է մարզվել Վյաչեսլավ Դողոնկինի հետ, որի ղեկավարությամբ հետագայում նվաճել է իր բոլոր գլխավոր մրցանակները։ Ռուսաստանի հավաքականում 1998 թվականից։ Նա իր մարզական կարիերան սկսեց եռակցատկից, առաջին անգամ 1998-ին դարձավ Ռուսաստանի չեմպիոն, և լավագույնն էր առաջիկա երեք տարիների համար, 2000-ին նա դարձավ Եվրոպայի չեմպիոն։ 2001, 2003 և 2004 թվականներին նա լավագույնն էր աշխարհի առաջնություններում։

Հեռացատկի առաջին լուրջ հաջողությանը հասել է 2004 թվականին՝ նվաճելով աշխարհի չեմպիոնի տիտղոսը։ 2007-ին Օսակայի աշխարհի առաջնությունում հեռացատկի հատվածում թռել է 7,03 մ։ Այդ ցատկը նրան ոսկե մեդալ է բերել։

Լեբեդևայի կարիերայի ամենահաջող մրցաշրջանը կարելի է համարել 2004 թվականը։ Այդ ժամանակ անձնական ռեկորդներ սահմանեցի հեռացատկում և եռակի՝ ինչպես դրսում, այնպես էլ ներսում, երկու ոսկի նվաճեցի Բուդապեշտի «ձմեռային» աշխարհի առաջնությունում, իսկ ամռանը դարձավ հեռացատկի Աթենքի օլիմպիական չեմպիոն։

Մասնակցել է 4 Օլիմպիական խաղերի, և երեք խաղերից վերադարձել է պարգևներով՝ Աթենքի XXVIII Օլիմպիական խաղերի ոսկե մեդալ (2004)՝ հեռացատկում։ Սիդնեյի XXVII Օլիմպիական խաղերի արծաթե (2000) և Աթենքի XXVIII Օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալ (2004) եռացատկից։ Երկու արծաթե մեդալ Պեկինի ամառային Օլիմպիական խաղերում (2008) եռացատկ և հեռացատկ։ Աթենքում օլիմպիական ոսկին վերցնելուց հետո ՌԴ օրհներգի կատարման պահը, որում Տատյանան չի զսպում պատվանդանի արցունքները, հայտնվել է Էմիր Կուստուրիցայի «Խոստում» ֆիլմում։

2012-ին հայտարարել էր, որ Լոնդոնի Օլիմպիական խաղերին մասնակցելու է միայն եռացատկում։ Հուլիսի սկզբին 14 մետր 68 սմ արդյունքով հաղթել Է Ռուսաստանի առաջնությունում և իրավունք է ստացել մեկնարկելու Օլիմպիական խաղերում։ Լոնդոնում օգոստոսի 3-ին 14,30 մ արդյունքով կարողացել է որակավորվել եզրափակիչ։ Օգոստոսի 5-ին եզրափակիչում 14,11 մ արդյունք է ցույց տվել և դարձել տասներորդ։ Մեդալների մեջ հայտնվելու համար անհրաժեշտ էր ցատկել 14,79 մետր։

Որակազրկում
-----------

2017 թվականի հունվարի 25-ին Միջազգային օլիմպիական կոմիտեն Տատյանային զրկեց Պեկինի ամառային Օլիմպիական խաղերի 2 արծաթե մեդալներից, որոնք նվաճվեցին հեռացատկորդում և եռացատկորդում։ Դա հայտնի դարձավ դոպինգ թեստերը ստուգելուց հետո։ Արգելված նյութը՝ թուրինաբոլը, հայտնաբերվել է նմուշում։ 2017 թվականի հունվարի 27-ին դոպինգային սկանդալի կապակցությամբ Տատյանա Լեբեդևան ցմահ հեռացվել է աշխատանքից օլիմպիականների համաշխարհային ասոցիացիայում (WOA), որտեղ Լեբեդևան գործադիր կոմիտեի անդամ էր։

Հասարակական-քաղաքական գործունեություն
-------------------------------------

Լեբեդևան Դաշնության խորհրդում2009 թվականի մարտին Տատյանա Լեբեդևան ընտրվել է Վոլգոգրադի շրջանային դումայում, որտեղ եղել է առողջապահության, ֆիզիկական կուլտուրայի և երիտասարդական քաղաքականության կոմիտեի նախագահի տեղակալ և ձեռներեցության, փոքր և միջին բիզնեսի կոմիտեի նախագահի տեղակալ։ Աշխատել է մշտական հիմունքներով։

2014 թվականի հոկտեմբերի 3-ին Վոլգոգրադի մարզային դումայի պատգամավորները իրենց ներկայացուցիչն ընտրեցին Դաշնության խորհրդում։ Դաշնության խորհրդում նա հանդիսանում է սոցիալական քաղաքականության հանձնաժողովի անդամ և Դաշնության Խորհրդին առընթեր երիտասարդ օրենսդիրների պալատի համակարգող։

Պարգևներ և կոչումներ
--------------------

* «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի շքանշան՝ *Ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի զարգացման գործում ունեցած մեծ ավանդի, 2008 թվականի Պեկինի XXIX Օլիմպիական խաղերում մարզական բարձր նվաճումների համար*
* Պատվո շքանշան՝ *Ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի զարգացման գործում ունեցած մեծ ավանդի, սպորտային բարձր նվաճումների համար*
* Բարեկամության շքանշան՝ *Ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի զարգացման գործում ունեցած մեծ ավանդի, 2000 թվականին Սիդնեյում անցկացվող 20-րդ Օլիմպիական խաղերի բարձր մարզական նվաճումների համար*
* Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետ

Անձնական կյանք
--------------

Ունի երկու դուստր (ծնված 2002 և 2011 թվականներին)։

Հնդկական Գուրու Շրի Չինմոյի հետևորդուհի, որը նրան տվել է հոգևոր Շարբոտամա (Sarbottama) անունը։ «Մարզադաշտ» ամսագրի տեղեկություններով՝ 2004 թվականին «Բարձրացնելով մոլորակը միասնության սրտով» ծրագրի շրջանակներում նա Լեբեդևային բարձրացրել է Միննի փղի հետ հատուկ հարթակում, որի ընդհանուր քաշը կազմում է 4515 կգ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  World Athletics Database
2. ↑  Олимпийская чемпионка Татьяна Лебедева стала членом женского комитета IAAF
3. ↑  Татьяна Лебедева, настоящий подполковник. Олимпийская чемпионка Афин великолепно смотрится в роли регионального министра спорта
4. ↑  ЛЕБЕДЕВА Татьяна Романовна
5. ↑  ntv.ru. "Российская легкоатлетка Лебедева лишена двух медалей Олимпиады-2008" (in անգլերեն). НТВ. Retrieved 2017 թ․ հունվարի 25.
6. ↑  "IOC sanctions two athletes for failing anti-doping test at Beijing 2008". *International Olympic Committee* (in անգլերեն). 2017 թ․ հունվարի 25. Retrieved 2017 թ․ հունվարի 25.
7. ↑  ЛЕБЕДЕВА ПОЖИЗНЕННО ОТСТРАНЕНА ОТ РАБОТЫ ВО ВСЕМИРНОЙ АССОЦИАЦИИ ОЛИМПИЙЦЕВ
8. ↑  "ЛЕБЕДЕВА Татьяна Романовна на сайте Волгоградской городской Думы". Արխիվացված է the original 2020 թ․ հոկտեմբերի 30-ին. Retrieved 2020 թ․ մարտի 7.
9. ↑  Лебедева Татьяна Романовна на сайте Совета Федерации РФ
10. ↑  Указ Президента РФ от 02.08.2009 № 885 «О награждении государственными наградами РФ» Archived 2013-04-26 at the Wayback Machine.
11. ↑  "Указ Президента РФ от 18.02.2006 № 126 «О награждении государственными наградами Российской Федерации»". Արխիվացված է the original 2013 թ․ ապրիլի 25-ին. Retrieved 2010 թ․ հոկտեմբերի 9.
12. ↑  Указ Президента РФ от 19 апреля 2001 г. N 450 «О награждении государственными наградами Российской Федерации спортсменов, тренеров, работников физической культуры и спорта»
13. ↑  У Татьяны Лебедевой родилась вторая дочь
14. ↑  Олимпийская чемпионка Татьяна Лебедева получила духовное имя — Новости России — ИА REGNUM
15. ↑  "Tributes to Sri Chinmoy". Արխիվացված է the original 2012 թ․ մարտի 3-ին. Retrieved 2011 թ․ հունվարի 24.
16. ↑  "Информационное спортивное агентство «СТАДИОН»". Արխիվացված է the original 2014 թ․ փետրվարի 21-ին. Retrieved 2020 թ․ մարտի 7.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Профиль на сайте Федерации лёгкой атлетики России
* Т. Лебедева на сайте ЦСКА
* Лебедева в Совете Федерации Archived 2018-10-18 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Diamond League · Olympic Channel · Tilastopaja · Track and Field Statistics · World Athletics · ՄՕԿ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական · Munzinger |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GTAA: 124702 |

 |