Հայնրիխ Հայնեին նվիրված հուշարձան Մայնի Ֆրանկֆուրտում
**Գեորգ Կոլբե** (գերմ.՝ Georg Kolbe, ապրիլի 15, 1877(1877-04-15)[…], Waldheim, Powiat Mittelsachsen, Սաքսոնիա - նոյեմբերի 20, 1947(1947-11-20), Բեռլին, Գերմանիա), գերմանացի քանդակագործ։ Կոլբե անունն է կրում Բեռլինի նկարիչների միության շնորհած մրցանակը։

Կենսագրություն
--------------

Գեորգ Կոլբեն նկարիչ-բեմանկարիչ Թեոդոր Էմիլ Կոլբեի և նրա կնոջ՝ Կարոլինա Էռնեստինա Կրապեսի ութ երեխաներից չորրորդն է։ Գեորգի պապը՝ Գոթֆրիդ Կոլբեն, եղել է ժամագործ և երաժիշտ։ Ավագ եղբայրը՝ Ռուդոլֆ Կոլբեն, դարձել է հայտնի ճարտարապետ և նկարիչ Լայպցիգում։

1892-1893 թվականներին Կոլբեն Դրեզդենի կիրառական արվեստի դպրոցում սովորել է դեկորատիվ գեղանկարչություն։ 1895 թվականին ուսումը շարունակել է Մյունխենում՝ սկզբում մասնավոր դպրոցում, ապա Գեղարվեստի ակադեմիայում։ 1897 թվականին սովորել է Փարիզում գտնվող Ժյուլիանի ակադեմիայում, որտեղ ծանոթացել է ճարտարապետ կոմս Հանս Ալբրեխտ Հարախի և խարիզմատիկ պոետ Լյուդվիգ Դերլետի հետ։ 1898 թվականին վերադարձել է Մյունխեն և նշանադրվել Աննա Դերլետի՝ պոետի քրոջ հետ։ Սակայն շուտով Դերլետների ազդեցությունից խուսափելու համար տեղափոխվել է Հռոմ։ Այնտեղ սովորել է վիմագրություն և Լուի Տյուայոնի ազդեցությամբ սկսել է հետաքրքրվել քանդակագործությամբ։ Ծանոթացել է Ռիխարդ Շայբեի հետ, և ընկերությունը նրանց կապել է ամբողջ կյանքի ընթացքում։ 1899 թվականին իրականացրել է ուղևորություն դեպի Թունիս և Ալժիր, իսկ 1900 թվականին՝ Նեապոլ, Պոմպեյ, Կապրի և Կորսիկա։ Միևնույն թվականին ծանոթացել է Զիգֆրիդ Վագների հետ։ 1901 թվականին Բայրոյթում ծանոթացել է հոլանդուհի Բենյամինա վան դը Մեր դը Վալհերենի հետ, որն այնտեղ վոկալի դասեր էր վերցնում։

1902 թվականի փետրվարի 13-ին Բրյուսելում՝ Ուկելում, տեղի է ունեցել Գեորգի և Բենյամինայի ամուսնությունը։ 1902 թվականի նոյեմբերի 19-ին Լայպցիգում ծնվել է նրանց դուստրը՝ Էլեոնորան։ 1904 թվականին Կոլբեն տեղափոխվել է Բեռլինի Շառլոտենբուրգ շրջան։ Պաուլ Կասիրերը դարձել է նրա գործակալը։ 1905 թվականին Կոլբեն հանդես է եկել Բեռլինի սեցեսիոնում․ միևնույն թվականին դարձել է Ֆլորենցիայի Ռոմանի վիլլայի կրթաթոշակառուներից մեկը։ 1906 թվականին նրան ընտրել են Բեռլինի սեցեսիոնի ղեկավարությունում։

Գեորգ Կոլբեն հանրությանը հայտնի է դարձել 1912 թվականին «Պարուհի» աշխատանքի շնորհիվ, որը ձեռք է բերել Բեռլինի ազգային պատկերասրահը։

1913 թվականին ձեռնարկել է ճամփորդություն դեպի Եգիպտոս։ Ընդունվել է Ազատ սեցեսիոն։

1914 թվականին որպես կամավոր մեկնել է ռազմաճակատ, կռվել է Արևելյան Պրուսիայում և Լեհաստանում։ 1915 թվականին օդաչուի համար ուսուցում է անցել, բայց չի ընդգրկվել լյուֆտվաֆեի կազմի մեջ։ 1917 թվականին Ստամբուլում էր, ստեղծել է ընկածներին նվիրված հուշարձան։ 1918 թվականին ստացել է պրոֆեսորի կոչում։ 1919 թվականին դարձել է Արվեստի պրուսական ակադեմիայի անդամ և Ազատ սեցեսիոնի նախագահ։

Կոլբեի աշխատանքները, որոնցում նկատելի է Օգյուստ Ռոդենի և Արիստիդ Մայոլի ազդեցությունը, մասնակցել են մի շարք ցուցահանդեսների։

1927 թվականին վաղաժամ մահացել է Բենյամինա Կոլբեն։

1928 թվականին սկսվել է Շարլոտենբուրգում քանդակագորիծի բնակարանի և արհեստանոցի կառուցումը։ Կոլբեն ընտրվել է Գերմանացի նկարիչների միության ղեկավարությունում։

1932 թվականին ճանապարհորդություն է ձեռնարկել դեպի Սովետական Ռուսաստան։

Նացիստների իշխանության գալուց հետո՝ 1933 թվականին, Կոլբեի շատ աշխատանքներ ապասարքավորվել են՝ մասնավորապես Հենրիխ Հայնեի հուշարձանը, որը ստեղծվել է 191 թվականին Մայնի Ֆրանկֆուրտ քաղաքի պատվերով և Ռատենաու եղբայրների անվան շատրվանը, որը Բեռլինի Ռեբերգե այգում էր տեղադրվել 1930 թվականին։ Հայնեի հուշարձանը պատվանդանից իջեցվել է հիտլերյուգենդների կողմից և «Գարնանային երգ» անվան տակ դիկտատուրայի տարիները և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը անցկացրել է Գեղարվեստի շտեդելևյան ինստիտուտում։ 1947 թվականին այն վերականգնել են նախկին տեղում։ Ռատենաու եղբայրների շատրվանը ապասարքավորվել է 1934 թվականին և ձուլվել՝ 1940 թվականին։ 50 տարի անց այն վերականգնվել է լուսանկարների միջոցով։

1935 թվականին Կոլբեն դարձել է 1936 թվականին լուծարված Գերմանացի նկարիչների միության ներկայացուցիչ։ Մայնի Ֆրանկֆուրտ քաղաքը նրան արժանացրել է Գյոթեի անվան մրցանակին։ Նրա այս շրջանի շատ ստեղծագործություններ առանձնանում են հերոսական մոնումենտալության ձգտումով։

1938 թվականին Կոլբեն մեկնել է Իսպանիա և ստեղծել է Ֆրանցիսկո Ֆրանկոյի քանդակային պատկերը։

1939 թվականին վիրահատական միջամտությամբ հեռացվել է նրա քաղցկեղային ուռուցքը։

Առնո Բրեկերի, Ֆրից Կլիմշի և Յոզեֆ Տորակի հետ միասին Կոլբեն Հիտլերի կողմից ընդգրկվել է «աստվածային շնորհով օժտվածների ցուցակի մեջ», ինչը նշանակում էր, որ նրանք ազատված էին ռազմաճակատ մեկնելուց։

1942 թվականին 65-ամյակի կապակցությամբ գիտության և արվեստի ոլորտում պարգևատրվել է Գյոթեի անվան մեդալով։ 1943 թվականին ռմբակոծությունների արդյունքում ոչնչացվել են ձուլագործարանի մոդելները և վնասվել է արհեստանոցը։ Կոլբեն տարհանվել է Սիլեզիա։

1945 թվականին վերադարձել է Բեռլին։ Պատերազմից հետո դարձել է Գերմանիայի դեմոկրատական բարեփոխման մշակութային միության անդամ։

1946 թվականին Կոլբեն վերականգնել է իր տունը։ Տարել է աչքերի վիրահատություն։ Նորից հիվանդացել է քաղցկեղով։ 1947 թվականին տարել է աչքերի երկու վիրահատություն և երկու վիրահատություն քաղցկեղային ուռուցքի հեռացման համար։

Կոլբեն մահացել է 1947 թվականի նոյեմբերի 20-ին Բեռլինում։ Թաղված է Հերշտրասի գերեզմանոցում։

Կոլբեի Բեռլինի արհեստանոց
-------------------------

1928-1929 թվականներին Էռնստ Ռենչի հետ համագործակցությամբ Կոլբեն կառուցել է տուն-արհեստանոց Sensburger Allee-ում՝ Բեռլինի Վեստենդ շրջանում։ Շուտով նրա կողքին կառուցվել է տուն Կոլբեի դստեր համար։ Կտակում Կոլբեն խնդրել է իր տուն-արվեստանոցում ստեղծել իր աշխատանքների ցուցադրությամբ հանրային թանգարան։ 1949 թվականին կազմվել է ֆոնդ, որը 1950 թվականին բացել է Գեորգ Կոլբեի տուն թանգարանը։ Մինչ 1960-ական թվականների սկիզբը այնտեղ պահպանվում էր գեղարվեստական արհեստանոցի յուրահատուկ միջավայրը։

Պատկերասրահ
-----------

* Բեթհովենին նվիրված հուշարջան Մայնի ՖրանկֆուրտումԲեթհովենին նվիրված հուշարջան Մայնի Ֆրանկֆուրտում
* «Հանճարը թռիչքի ժամանակ», Լյուդվիգսհաֆեն«Հանճարը թռիչքի ժամանակ», Լյուդվիգսհաֆեն
* Գեորգ Կոլբեի Բեռլինի թանգարանի այգումԳեորգ Կոլբեի Բեռլինի թանգարանի այգում
* «Առավոտ», Բեռլին«Առավոտ», Բեռլին
* «Առավոտ» քանդակի կրկնօրինակը«Առավոտ» քանդակի կրկնօրինակը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2  Georg Kolbe — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7
3. 1 2  Mapping the Practice and Profession of Sculpture in Britain and Ireland 1851–1951
4. 1 2
5. 1 2  Store norske leksikon(նորվ.) — 1978. — ISSN 2464-1480
6. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #118777734 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
7. ↑
8. ↑  Ժամանակակից արվեստի թանգարանի առցանց հավաքածու
9. ↑
10. ↑

Գրականություն
-------------

* Georg Kolbe: *Bildwerke — Vom Künstler ausgewählt* (Geleitwort von Richard Scheibe). Leipzig, Insel Verlag 1939 (Insel-Bücherei 422/2)
* Georg-Kolbe-Museum, Berlin (Zusammenstellung): *Georg Kolbe — 42 Bildtafeln mit einem Geleitwort von Richard Scheibe*. Hans Schwarz Verlag Bayreuth, o. J. (ca. 1965)
* Georg-Kolbe-Museum, Berlin (Hrsg.): Faltblatt mit Lebensdaten sowie Text zur Entwicklung des Stils von Kolbe und zum Atelierhaus. Berlin o. J. (ca. 1980)
* Ursel Berger: *Georg Kolbe und der Tanz* (Ausstellungskatalog). Berlin, Georg-Kolbe-Museum Berlin 2003
* Ursel Berger: *Georg Kolbe — Leben u. Werk*, Gebr. Mann Verlag, Berlin 1994
* R. G. Binding: *Vom Leben der Plastik. Inhalt und Schönheit des Werkes von Georg Kolbe*, H. Rauschenberg Verlag, Stollhamm-Berlin, 1933
* *The Dictionary of Art*, Vol. 18, MacMillan Publ. Lim. Grove (1996)
* U. Thieme/F. Becker, *Allgemeines Lexikon der Bildenden Künste*, Verlag von E. A. Seemann, Leipzig (1927)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Գեորգ Կոլբեի թանգարան

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists · Find A Grave |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Կրուգոսվետ · Մեծ նորվեգական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX1073679 · BNF: 12725401q · CONOR: 233247843 · GND: 118777734 · ISNI: 0000000110264630 · LCCN: nr88000122 · NKC: xx0104510 · NTA: 073177725 · NUKAT: n2004070375 · SUDOC: 029907276 · VIAF: 49349022 · ULAN: 500004921 · WorldCat VIAF: 49349022 |

 |

 |