|  |
| --- |
| **Կոնգոլեզյան առյուծ** |
| Կոնգոլեզյան առյուծ (արու)Կոնգոլեզյան առյուծ (արու) |
| Կոնգոլեզյան առյուծ (էգ)Կոնգոլեզյան առյուծ (էգ) |
|
| **Դասակարգում** |
| **Ենթատիպ** | Ողնաշարավորներ (Vertebrata) |
| **Դաս** | Կաթնասուն (Mammalia) |
| **Կարգ** | Գիշատիչներ (Carnivora) |
| **Ընտանիք** | Կատվազգիներ (Felidae) |
| **Ենթաընտանիք** | Մեծ կատուներ (Pantherinae) |
| **Ցեղ** | Հովազներ *(Panthera)* |
| **Տեսակ** | Առյուծ *(P. leo)* |
| **Ենթատեսակ** | **Կոնգոլեզյան առյուծ** *(P. l. azandica)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Panthera leo azandica***Allen, 1924 |

**Հյուսիսային Կոնգոլեզյան առյուծ** կամ **Հյուսիս-արևելյան Կոնգոլեզյան առյուծ** ( *Panthera leo azandica* ), առյուծների ենթատեսակ, որը հայտնաբերվել է հյուսիսարևելյան մասում:Կոնգոլյան առյուծներ հանդիպում ենք Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետության հյուսիս-արևելյան մասում և Ուգանդաի արևմտյան շրջաններում։ Հայտնի է նաև որպես «Ուգանդական առյուծ»։.

Ուսումնասիրման պատմություն
--------------------------

 Արու կոնգոլեզյան առյուծ
Ամերիկացի կենդանաբան Ջոել Ազաֆ Ալլենն առաջարկել է «Leo leo azandicus» ենթատեսակ անվանումը, որում նա նկարագրել է արու առյուծի նմուշը որպես ենթատեսակի տիպիկ ներկայացուցիչ։ Այդ արուին սպանել են 1912 թվականին թանգարանի աշխատակիցները՝ թանգարանային հավաքածուի համար։ Այն ընդգրկվել է 588 գիշատիչ կենդանիների հավաքածուի կազմում։ Ալենը նշել է, որ իր կողմից հայտնաբերված Հյուսիսկոնգոլեզյան առյուծը մոտ է Մասայան առյուծի մի շարք նշաններին, ինչպիսիք են գանգի գլխուղեղի հատվածի կառուցվածքը և ատամների առանձնահատկությունները, սակայն, տարբերվում է մասայան առյուծից արևելյան գունազարդումով։

1913 թվականին Էդմունդ Հելլերը Ուգանդական առյուծների համար առաջարկել է մեկ այլ գիտական անուն՝ «Panthera leo nyanzae», իսկ 1924 թվականին առաջարկել է «Panthera leo hollisteri» անունը Վիկտորիա լճի հյուսիսային ափերում բնակվող առյուծների համար։

Բրիտանացի կենսաբան [Ռեջինալդ Իննես Պոկոկը 1930 թվականին առյուծներ ներառել է հովազների տեսակի մեջ՝ դա մատնանշելով իր աշխատության մեջ, որը նվիրված էր Ասիական առյուծներին։ Երեք տասամյակ անց Ջոն Էլլերման և Թերենս Մորրիոսոն Սքոթն առանձնացրել են առյուծների երկու ենթատեսակներ՝ ասիական և աֆրիկյան։

Բնակության վայրեր և կարգավիճակ
------------------------------

Առյուծը հանգստանում է ծառի վրա, Եղիսաբեթ թագուհու անվան ազգային այգի
Հյուսիսային կոնգոլեզյան առյուծներ հանդիպում են Կոնգո գետի ավազանում՝ Վիրունգա ազգային պարկում (Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետություն) և հարևան Եղիսաբեթ թագուհու անվան ազգային այգում (Ուգանդա)։

Հյուսիսային կոնգոլեզյան առյուծներ բնակվում են նաև Կիդեպո-Վելլեյ ազգային այգում (հյուսիսային Ուգանդա) և Մուրչիսոն-Ֆոլլս ազգային այգում (հյուսիս-արևմտյան Ուգանդա), ինչպես նաև Կենտրոնաաֆրիկյան Հանրապետությունում և Հարավային Սուդանում։

Պահպանման կարգավիճակ
--------------------

1996 թվականից ի վեր Բնության պահպանության միջազգային միությունը աֆրիկյան առյուծների պոպուլյացիաները համարում էր խոցելի։ Առյուծներին սպանում են հովիվները՝ վախենալով իրենց անասունների համար։ Անհրաժեշտ է գտնել երկու կողմերի համար ընդունելի ուղիներ՝ լուծելու առյուծների եւ մարդկանց միջև հակամարտությունը, ինչպես նաև կայունացնել առյուծի արդյունահանման քանակը և ստեղծել այդ գիշատիչների համար ապրելու հարմար միջավայր։

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. ↑  Allen, G. M. (1939). *A Checklist of African Mammals*. Bulletin of the Museum of Comparative Zoology at Harvard College 83: 1-763.
2. 1 2  Geptner, V. G. Sludskij, A. A. (1972). *Mlekopitajuščie Sovetskogo Soiuza.* Vysšaia Škola, Moskva. (In Russian; English translation: Heptner, V.G. Sludskii, A. A. Komarov, A. Komorov, N.; Hoffmann, R. S. (1992). *Mammals of the Soviet Union. Vol III: Carnivores (Feloidea).* Smithsonian Institution and the National Science Foundation, Washington DC).
3. ↑  Allen, J. A. (1924). *Carnivora Collected By The American Museum Congo Expedition*. Bulletin of the American Museum of Natural History 47: 73-281.
4. ↑  *Haas, S.K.; Hayssen, V.; Krausman, P.R.* *Panthera leo*(անգլ.) // *Mammalian Species[en]*. — 2005. — Т. 762. — С. 1—11. — doi:10.1644/1545-1410(2005)762[0001:PL]2.0.CO;2 Архивировано из первоисточника 28 Հուլիսի 2017.
5. ↑  Pocock, R. I. (1930). *The lions of Asia*. Journal of the Bombay Natural Historical Society 34: 638—665.
6. ↑  Ellerman, J. R. and T. C. S. Morrison-Scott. (1966). *Checklist of Palaearctic and Indian Mammals 1758 to 1946*. Second edition. British Museum (Natural History), London.
7. ↑  Treves, A. Plumptre, A. J. Hunter, L. T. & Ziwa, J. (2009). Identifying a potential lion *Panthera leo* stronghold in Queen Elizabeth National Park, Uganda, and Parc National Des Virunga, Democratic Republic of Congo. Oryx 43 (01): 60-66.
8. ↑  Bauer, H. Van Der Merwe, S. (2004). Inventory of free-ranging lions *Panthera leo* in Africa. Oryx 38 (01): 26-31.
9. ↑  Barnett, R. Yamaguchi, N. Barnes, I. Cooper, A. (2006). *The origin, current diversity and future conservation of the modern lion* (Panthera leo). Proceedings of the Royal Society B 273 (1598): 2119—2125. doi:10.1098/rspb.2006.3555 PubMed

Արտաքին հղումներ
----------------

* Հյուսիսային Կոնգոլեզյան առյուծ

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · ITIS TSN |

 |