«**Լամերմուրյան հարսնացուն**» (անգլ.՝ **The Bride of Lammermoor**), Վալտեր Սքոթի պատմական վեպը, հրատարակվել է 1819 թվականին։ «Լեգենդ Մոնտրոզի մասին» վեպի հետ միասին մտնում է «Պանդոկապանի պատմությունները» շարքի երրորդ մասի մեջ։ Վեպերը հրապարակվել են միասին, «Լամեմուրյան հարսնացուն» ընդգրկել է առաջին երկու և երրորդ հատորի կեսը, իսկ «Լեգենդ Մոնտրոզի մասին» վեպը՝ երրորդ հատորի մնացած մասը և չորրորչ հատորը։ Սյուժեի հիման վրա իտալացի երգահան Դոնիցետին գրել է «Լյուչիա դի Լամեմուր» օպերան։

Գործողությունները կատարվում են Շոտլանդիայում, թագուհի Աննայի (1702—1714 թվականներ) կառավարման ժամանակաշրջանում։ Սյուժեն, որը պատմում է ողբերգական սիրո պատմություն «Ռոմեո և Ջուլիետ» ոճով, շոտլանդական ազնվականության երկպառակչական կռիվների ֆոնի վրա, հիմնված է իրական դեպքերի վրա։ Դեռևս մանուկ ժամանակ Վաքտեր Սքոթը լսել էր ընտանեկան ողբերգության մասին, որի մասին պատմությունը նրա տատիկի սիրելին էր։ Լյուսի Էշտոնի նախատիպն է հանդտսանում Ջանեթ Դալրիմպլը (անգլ.՝ Janet Dalrymple), հանրահայտ իրավաբան Ջայմս Դալրիմպլի դուստրը։ Նրա ընտանիքը համակրում էր կովենանտերներին, իսկ Ջանեթը գաղտնի նշանադրվում է ռոյալիստ լորդ Ռուտերֆորդի հետ։ Նա ստիպված է լինում խոստովանել այդ և խզել նշանադրությունը, երբ ծնողները ներկայացնում են ուրիշին, որը նրանց կարծիքով հարմար փեսացու էր նրա համար։ Հարսանիքի գիշերը Ջանեթը, խելագարության մոլուցքի ժամանակ, ծանր վիրավորում է տղամարդուն, որին հավանություն էին տվել նրա ծնողները և ինքը մահանում է երկու շաբաթ անց, այդպես էլ ուշքի չգալով։

Բովանդակություն
---------------

Վեպը կազմված է երեսունհինգ գլուխներից։

Նախապատմություն
---------------

Այս վեպի ստեղծման մասին պատմությունը ծավալուն տեղ է զբաղեցնում Սքոթի կենսագիր Ջ. Գ. Լոկհարտի «Վալտեր Սքոթի կյանքը» (անգլ.՝ Life of Sir Walter Scott, 1837—1838 թվականներ) գրքում։ Լոկհարտը գրում է, որ Սքոթը տառապում էր որովայնի տանջալից ջղաձգումներից և ամբողջ վեպը թելադրվել է նրա կողմից՝ անկողնուց։ Այն հրապարակվում է մինչ հեղինակի ամբողջական ապաքինումը և, ըստ Լոկհարտի խոսքերի, Սքոթը չափազանց հիվանդ էր, որպեսզի զբաղվեր խմբագրմամբ, իսկ ապաքինումից հետո, իբր թե ի վիճակի չէր հիշել ոչ մի դրվագ կամ գործող անձ «Լամեմուրյան հարսնացու»-ից։ Այնուամենայնիվ, Սքոթի ձեռագրով է գրված պահպանված ձեռագրերի մեծամասնությունը, որոնցում նույնպես առկա են հեղինակային ուղղումները։ Վեպը ավարտին է հասցվում 1819 թվականի ապրիլի կեսերին։

Աղբյուրներ
----------

* '**The Bride of Lammermoor'** Գուտենբերգ նախագծի կայքում
* Վեպի ամբողջական տեքստը(ռուս.) Մաքսիմ Մոշկովի գրադարանում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  "*The Bride of Lammermoor* (Tales of My Landlord, Third Series)" (in անգլերեն). Edinburgh University Library. Արխիվացված from the original on 2012 թ․ հուլիսի 4. Retrieved 2010 թ․ նոյեմբերի 10.
2. ↑  *Толстова, Анна.* Неделя 29.01 - 05.02.2007 // *Коммерсант. Власть*. — East View, 2007. — В. 3. — С. 47.
3. ↑  Վեպի էլեկտրոնային տարբերակը
4. ↑  "*A Legend of Montrose* (Tales of My Landlord, Third Series)" (in անգլերեն). Edinburgh University Library. Արխիվացված from the original on 2012 թ․ հուլիսի 4. Retrieved 2010 թ․ նոյեմբերի 10.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Վալտեր Սքոթի ստեղծագործություններ |
| --- |
|  |
| Վեպեր | 

|  |  |
| --- | --- |
| 1810-ականներ | Ուևերլի, կամ Վաթսուն տարի առաջ (1814) • Գայ Մեներինգ (1815) • Անտիկվար (1816) • Սև թզուկը (1816) • Պուրիտանը (1816) • Ռոբ Ռոյ (1817) • Էդինբուրգյան բանտ (1818) • Լամեմուրյան հարսնացուն (1819) • Լեգենդ Մոնտրոզի մասին (1819) • Այվենհո (1819) |
| 1820-ականներ | Մենաստան (1820) • Աբբատ (1820) • Կենիլվորտ (1821) • Ծովահենը (1821) • Նայջելի արկածները (1822) • Պևերիլ Պիկ (1823) • Քվենտին Դորվարդ (1823) • Սենտ Ռոնանյան ջրեր (1824) • Ռեդգոնգլետ (1824) • Նշանադրվածը (1825) • Թալիսման (1825) • Վուդստոկ (1826) • Ռեդգոնգլետ (1824) • Պերտյան գեղեցկուհին (1828) • Աննա Գերեշտեյնացի, Մռայլության կույս (1829) |
| 1830-ականներ | Կոմս Ռոբերտ Փարիզեցի (1831) • Վտանգավոր դղյակ (1831) |

 |
|  |
| Պոեզիա | Շոտլանդական սահմանի երգեր (1802) • Վերջին մենեստրելի երգը (1805) • Մարմիոն (1808) • Լճի օրիորդը (1810) • Դոն Ռոդերիկի երազատեսությունը (1811) • Ռոկբի (1811) • Կղզիների տիրակալը (1815) |

 |