**Սթենլի Էրլ Կրամեր** (անգլ.՝ *Stanley Earl Kramer*, սեպտեմբերի 29, 1913(1913-09-29)[…], Բրուքլին, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ - փետրվարի 19, 2001(2001-02-19)[…], Վուդլենդ Հիլզ, Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի կինոռեժիսոր և պրոդյուսեր։

Կենսագրություն
--------------

Ստենլի Կրամերը ծնվել է Նյու Յորքում, 1913 թվականին։ Ավարտել է Նյու Յորքի համալսարանը։ Տասնինը տարեկանում, երբ պատրաստվում էր փաստաբան դառնալ, տեղեկացավ Հոլիվուդի երիտասարդ սցենարիստների մրցույթի մասին։ Մասնակցում է մրցույթին և ընդունվում, սակայն կարիերան տևում է երեք ամիս, նրան վտարում են, բայց նա չի հուսահատվում։ Կինոարվեստում Կրամերը ճանաչում է գտել նախ որպես պրոդյուսեր, ապա որպես ռեժիսոր։ Կինոյում աշխատել է 1933 թվականից (Հոլիվուդ)։ 1947 թվականին հիմնել է սեփական «անկախ» կինոֆիրման և թողարկել ամերիկյան հասարակության բարքերը մերկացնող ֆիլմեր («Չեմպիոն», 1949), «Գնացքը սուլելու է երեք անգամ» (ռեժիսոր ֆրեդ Ցինեման, 1952), «Շրջիկ ծառայողի մահը (ռեժիսոր Լասլո Բենդեկ, 1952), «Սիրանո դը Բերժըրակ» (ռեժիսոր Մայքլ Գորդոն, 1950), «Լարախաղացը» (1953), «Փոթորիկ Կեյնի վրա» (ռեժիսոր Էդուարդ Դմիտրիկ, 1954): 1955 թվականից հանդես է եկել իբրև ռեժիսոր։ Նրա ստեղծագործական անհատականությունը բացահայտվել է հակառասիստական «Չխոնարհելով գլուխները» (1958, խորհրդային էկրանում՝ «Նույն շղթայով շղթայվածները») ֆիլմում։ Կրամերն ամերիկյան կինոյի առաջադեմ ուղղության ներկայացուցիչ է։ Մյուս ֆիլմերից են՝ «Հպարտություն և կիրք» (1957, ըստ Ա. Ֆորստերի վեպի), «Վերջին ափ» (1959, ըստ Ն. Շյուտի վեպի), «Նյուրնբերգյան դատավարություն» (1962), «Հիմարների նավը» (1965)։ Վերջին երկու ֆիլմերում դատապարտել է Արևմտյան Գերմանիայում ֆաշիզմի վերածննդին նպաստող գերմանական նացիզմը։ «Օրհնիր երեխաներին և գազաններին» (1971), կինոնկարում արտահայտել է բողոք դաժանության և բռնության դեմ։ Լավագույն աշխատանքներից են նաև «Խելակորույս, խելակորույս, խելակորույս աշխարհ» (1963), «Սանտա Վիտորիայի գաղտնիքը» (1970) կինոժապավեններից հետո Կրամերը նկարահանում է 1973 թվականի մոսկովյան ութերորդ միջազգային կինոփառատոնում ոսկե մրցանակ շահած «Օկլահոման ինչպես որ կա» (1973) կինոժապավենը։ 1983 թվականին Կրամերը Մոսկվայում մասնակցել է 13-րդ միջազգային կինոփառատոնին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4  *Barson M.* Encyclopædia Britannica
3. 1 2 3 4  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 674)։*  |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Դանիական ազգային ֆիլմագրություն · Discogs · Filmportal · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · Find A Grave · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Կրուգոսվետ · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · American National Biography · Notable Names Database · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNC: a11686893 · BNE: XX1175279 · BNF: 14032444j · CONOR: 155356003 · GND: 119559366 · GTAA: 120691 · ISNI: 0000000081865196 · LCCN: n88068070 · NKC: xx0069681 · NLP: a0000002263856 · NTA: 135703956 · NUKAT: n2011203325 · SUDOC: 079903002 · VIAF: 117395769 · ULAN: 500474625 · WorldCat VIAF: 117395769 |

 |

 |