recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Վաչե Հարությունյան** (Վաչագան Գևորգի Հարությունյան, 1898 կամ 1900, Կոշ, Էջմիածնի գավառ, Երևանի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - 1986), հայ դրամատուրգ, ՀԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1975), ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1934 թվականից։ ԽՄԿԿ անդամ 1944 թվականից։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1900 թվականի ապրիլի 4-ին, Կոշ (այժմ՝ ՀԽՍՀ Աշտարակի շրջանում) գյուղում։ 1920 թվականին ավարտել է Երևանի թեմական դպրոցը, 1925 թվականին՝ Երևանի պետական համալսարանի պատմագրական ֆակուլտետը։ 1925-1926 թվականներին աշխատել է Էջմիածնի գավլուսբաժնի տեսուչ, 1926-1928 թվականներին՝ Գառնի գյուղի երիտդպրոցի տնօրեն, 1928-1930 թվականներին՝ դասատու Ստեփանավանի մանկավարժական տեխնիկումում։ 1935-1948 թվականներին աշխատել է ՀԽՍՀ լուսավորության նախարարությունում։ 1964-1948 թվականներին միաժամանակ եղել է Երևանի պատանի հանդիսատեսի թատրոնի գրական մասի վարիչը։ 1949-1960 թվականներին եղել է ժողովրդական ստեղծագործության հանրապետական տան թատերական բաժնի վարիչ, միաժամանակ հայոց լեզու և գրականություն է դասավանդել Երևանի տարբեր դպրոցներում։ 1960 թվականից եղել է կենսաթոշակառու։ Նրա դրամաներից բեմադրել են. «Մաքառում» (1930), «Ֆրոնտում» (1932), «Հրդեհ Արագածում» (1933), «Ջալիլ» (1936), «Անպարտելին» (1939), «Անահիտ» (ըստ Ղազարոս Աղայանի հեքիաթի, 1939), «Հովվի աղջիկ» (1940), «Հայրենական դարպասի մոտ» (1944), «Մոլորվածը» (1946), «Տարերքից զորավորը» (1949), «Փառքի ճամփին» (1960), «Մեսրոպավանում» (1964), «Գիշերային ղողանջ» (1968), «Ասք վերածնության» (1969), «Մարդը» (1970), «Արագածի արծիվը» (1978): Վաչե Հարությունյանը խուլ և համրերի դպրոցի 3-րդ դասարանի համար կազմել է «Մայրենի լեզու» ընթերցարան (1955):

Երկեր
-----

* Պիեսների ժողովածու (ժողովածուի մեջ տեղ է գտել Վաչե Հարությունյանի «Անմահության ճանապարհին» պիեսը), Ե, Կուլտլուսհրատ, 1950, 116 էջ։
* Տարերքից զորավորը, Ե. Հայպետհրատ, 1950։
* Անմահության ճանապարհին, Ե. Հայպետհրատ, 1952։
* Լեռնաշխարհում, Ե. Հայպետհրատ 1959։
* Դրամաներ, գիրք Ա, Ե. «Հայաստան», 1965։
* Ղափլանը, Ե. «Սովետական գրող», 1977, 42 էջ։
* Պատմվածքների ժողովածու, Ե. «Սովետական գրող», 1978, 180 էջ։

Գրականություն
-------------

* *Դրամատուրգ Վաչե Հարությունյան*, Հովակիմյան, Բախտիար Մարդանի, Երևան։ Նահապետ, 2012, ISBN 978-9939-803-76-0

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  Գրական տեղեկատու, Երևան, Սովետական գրող, 1981, 544 էջ, էջ 243։
3. ↑  «Կոհա առցանց քարտարան, Հարությունյան, Վաչե Գևորգի»։ *haygirk.nla.am* (hy-Armn)։ Վերցված է 2019-01-17
4. ↑  Դրամատուրգ Վաչե Հարությունյան

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 8166 · LCCN: n2013002637 · VIAF: 295242919 · WorldCat VIAF: 295242919 |

 |
**Ռիկիսա Բիրգերսդոթթեր** (շվեդ.՝ Rikissa Birgersdotter, 13-րդ դար, Շվեդիա - 1288), Բիրգեր Յառլայի աղջիկը, նորվեգիայի թագուհին, ավելի ուշ Մեկլենբուրգում ՝ Վերլեի և Գյուստրովի իշխանուհին։

Ռիկիսան Շվեդիայի ռեգենտ Բիրգեր Յառլայի և նրա կնոջ Ինգեբոր Էրիկսդոթթերի ավագ դուստրն է։  Համարվում է շվեդ թագավոր Վալդեմար Բիրգերսսոնի և Մագնուս I-ի քույրը։ Ռիկիսաի ամուսնությունը նորվեգական աթոռի ժառանգորդ Հակոն Հակոնսսոնի հետ պետք է ամրապնդեր շվեդ ռեգենտ Բիրգեր Յառլայի ազդեցությունը նորվեգիայում։ Նախքան ամուսնությունը, Հակոնը հռչակվել էր արքայական աթոռի իրավահաջորդը, և 1240 թվականից նա դառնում է իր հոր ուղեկիցը։

Ռիկիսան ամուսնությունից հետ ստանում է թագուհու տիտղոս և մեծ ազդեցություն ունենում նորվեգիայում, նրա ազդեցությունը էլ ավելի է մեծանում որդու՝ Սվերրե  Հակոնսսոնի  (1252—1261) ծնվելուց հետո, և նա ծնվելուց հետո ստանում է «Սվերրե յունկեր» տիտղոսը (ընդհում մինչև XIV դարը  յունկեր տիտղոսը տրվում էր միայն իշխող իշխանների որդիներին)։  Սվերրեն դաստիարակվել է Բերգգենի մոտ, և այդ պատճառով արքայական պալատը  եեկաարր ժամանակ եղել է այնտեղ։

1257 թվականին, ամուսնու մահից հետո, Ռիկիսան կորցրել է իր արտոնյալ դիրքը նորվեգիայում, թեև այնտեղ նրա տիրապետության տակ  մնացել էին զգալի ռեսուրսներ։ Թագավոր և աթոռակից դառնում է Հակոնի  եղբայր Հակոն IV-ը, սակկայն Ռիկիսան հետագայոում աակնկալում էր տեսնել իր  որդուն թագավորական աթոռին։ 1258 թվականին Ռիկիսան վերադառնում է Շվեդիա, իր հոր մոտ, բայց Սվերրեն մնում է Բերգենում, իր պապիկի ՝ Հակոն IV Ծեր-ի մոտ։ 1260-ից  1261 թվականների ձմռանը նա հենց այդտեղ էլ մահանում է։ Իսկ ավելի ուշ Ռիկիսան ամուսնանում է մեկլենբորգի իշխան Հենրիխ  I-ի հետ։

Գրականություն
-------------

* Terje Bratberg: Rikitsa Birgersdatter в: *Norsk biografisk leksikon*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  *Lundy D. R.* The Peerage
2. ↑  «Хакон IV Старый - Юнионпедия»։ *ru.unionpedia.org* (ռուսերեն)։ Վերցված է 2018 թ․ մարտի 11

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ռիկիսա Բիրգերսդոթթեր

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | The Peerage · WikiTree · WeRelate · Rodovid |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |

 |
**Սիմփլ-դիմփլ** (անգլ.՝ simple dimple - հասարակ փոսիկ), խաղալիք, որը 2021 թվականի գարնանը մեծ տարածում է ստացել Ռուսաստանում ՝ երեխաների և դեռահասների շրջանում։ Հակասթրեսային խաղալիքների տարատեսակներից մեկն է։ Իմաստը փոսիկների բազմանգամյա սեղման մեջ է։ Սովորաբար այդ փոսիկների թիվը չի անցնում յոթից։

Պատմություն
-----------

Ի սկզբանե սիմփլ-դիմփլը եղել է բացառապես մանկական խաղալիք, որի օգնությամբ երեխաները զարգացրել են ձեռքի մոտորիկան։ Այդ տիպի խաղալիքները ի հայտ են եկել Հյուսիսային Ամերիկայում դեռ 2019 թվականին։ Սակայն դրանք հիթ են դարձել միայն 2021 թվականի սկզբին։ Փոփ-իթից տարբերվում են նրանով, որ ամեն փոսիկ շրջապատված է պլաստիկով, և փոսիկները միմյանցից տարբերվում են իրենց չափսերով, իսկ փոփ-իթում փոսիկները միանման են։ Այդպիսով ստացվում է կոմպակտ խաղալիք, որը կարելի է փակցնել բրելոկի վրա։

Նկարագրություն
--------------

Խաղալիքները լինում են տարբեր ձևերի և չափերի։ Սովորաբար դրանք պատրաստում են բրելոկի կամ հեռախոսի պատյանի տեսքով։ Փոսիկները սովորաբար տարբեր չափերի և գույների են։

Ճանաչում
--------

2021 թվականին բրիտանական և ավստրալիական ԶԼՄ-ները նկատել են այդ խաղալիքի հայտնիության աճ։ Երեխաները և դպրոցականները դրանք գնում էին և դրանց հետ ՏիկՏոկ-ում վիդեոներ տեղադրում։ Այդ ամենը վարակիչ դարձավ։ Խաղալիքը գոյություն ունի արդեն տասնյակ տարիներ, բայց շատ արտադրողներ միայն վերջերս են սկսել դրանից եկամուտ ստանալ և արտադրությունը զարգացնել։ Այդ խաղալիքները այժմ այնքան հայտնի են դարձել, որքան Սպիններները։ «Սիմփլ-դիմփլ» խաղալիքը մեծ տարածում է գտել այնպիսի սոցիալական ցանցերում, ինչպիսիք են «ՏիկՏոկը» և «Likee»-ն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Симпл-димпл и поп-ит, кажется, скоро будут у всех. Почему они стали так популярны?»։ *ТАСС*։ Վերցված է 2021 թ․ հունիսի 13
2. ↑  «Пупырки радости: что такое поп-ит и вредно ли это»։ *РЕН ТВ* (ռուսերեն)։ 2021 թ․ հունիսի 12։ Վերցված է 2021 թ․ հունիսի 13
3. ↑  «Новый спиннер: что такое «попыт» и «симпл-димпл», о которых говорят в TikTok»։ *РБК Стиль*։ Վերցված է 2021 թ․ հունիսի 13
4. ↑  «Эксперты объяснили, почему поп-ит и симпл-димпл нравятся детям»։ *www.bashinform.ru* (ռուսերեն)։ 2021 թ․ հունիսի 7։ Վերցված է 2021 թ․ հունիսի 13
5. ↑  «Гайд начинающего попытера: что такое поп-ит, симпл-димпл, сквиш и как с ними играть»։ *Афиша*։ Վերցված է 2021 թ․ հունիսի 13
**Ռիո Կոբրեն** (իսպ.՝ Rio Cobre) գետը գտնվում է Ճամայկայի հարավ-արևելյան Սենտ Քեթրինա մարզում։ Այն հոսում է դեպի Կարիբյան ծով։

Նկարագրություն
--------------

Գետի անվանման աղբյուրներն անհայտ են։ Գետի ակունքները մեծամասամբ սեզոնային անանուն առվակներն են։ Այս վտակներից ամենաբարձրը գտնվում է ծովի մակարդակից մոտ 530 մ բարձրության վրա։ Ընդհանրապես գետը հոսում է դեպի հարավ:Բոկ-Ուոկի և Սպանիշ Թաունի միջև ընկած հատվածում այն հոսում է նեղ կիրճով, որը գետի հոսքը դարձնում է առավել ուշագրավ և հետաքրքիր։ Գետի երկարությունը 50.9 կմ է։

Կամուրջներ
----------

Ջեյմս Հաքուելի նկարում պատկերված է Թուջե կամուրջը (կառուցված 1822 թվականին)
Ռիո Կոբրե գետի վրա կան մի քանի կամուրջներ։ Դրանցից ամենահինը Ֆլետ բրիջն է (հարթ կամուրջ), որը կառուցվել է 1774 թվականին և այժմ հատվում է Ա 1 մայրուղով։

Թուջե կամուրջը կառուցվել է 1801 թվականին։ Այս կամրջի կառուցման առաջարկությունն առաջին անգամ քննարկվել է 1766 թվականին, քննարկումները շարունակվել են մինչև 1796 թվականը, Վեհաժողովի պալատում էլ որոշվել էր կառուցել քարե կամուրջ։ Սակայն տեխնիկական դժվարությունները հանգեցրեցին չուգուն կամուրջի կառուցմանը։ Սա հնարավորություն տվեց բարձրացնել շրջակա տարածքի վերևի ճանապարհը, ինչը հատկապես կարևոր է անձրևոտ սեզոնի ընթացքում, քանի որ պարբերաբար ջրհեղեղի էին ենթարկվում մոտակա բնակավայրերն ու հողերը։ Կամրջի կառուցման համար կիրառվեցին այդ ժամանակաի նորագույն տեխնիկական և տեխնոլոգիական միջոցներն ու հնարքները։ 87 տոննա քաշ ունեցող չուգուն բաղադրիչները արտադրվել են Ուեստ Յորկշիում։ Անհրաժեշտ եղան 43 ձիու քարշակով ֆուրգոններ, որպեսզի դրանք տեղափոխվեն շինհրապարակ։ Կամուրջը գործում էր մինչև 2000 թվականը, սակայն, անվերջ փոթորկի ենթարկվելով, կամուրջը ենթարկվում էր կոռոզիայի, որն էլ կարող էր քայքայման պատճառ հանդւսանալ։ Այդ պատճառով էլ սկսվեցին կամրջի վերականգնողական աշխատանքները։ Կամրջի վերակառուցումն ավարտվեց 2010 թվականին։

Տես նաև
-------

* Ճամայկայի գետերի ցանկ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  my-island-jamaica.com
2. ↑  Long, Edward History of Jamaica (London: Frank Cas & Co. Ltd.) 1970
3. ↑  Hakewill James (1825)։ *A Picturesque Tour of the Island of Jamaica*։ London: Hurst and Robinson։ էջ 16։ Վերցված է 2016 թ․ հունիսի 25
4. 1 2 3  «The Iron Bridge at Spanish Town | Completed projects | Friends of the Georgian Society of Jamaica»։ *fgsj.org.uk*։ Վերցված է 2016 թ․ հունիսի 25 (չաշխատող հղում)
**Ֆ. Պ. Պոկրովսկու տուն** (ռուս.՝ Дом Ф. П. Покровского),XIX դարի երկրորդ կեսի առանձնատուն ՌԴ Ռոստովի մարզիՏագանրոգ քաղաքի կենտրոնում։ Գտնվում է Կոմսոմոլսկի նրբանցք, 43 հասցեում։ Շրջգործկոմի 1976 թվականի փետրվարի 4-ի որոշմամբ Պոկրովսկու տունն ընդգրկվել է մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտների ցանկում։

Պատմություն
-----------

Ճակատի աջ կողմը
1865 թվականին Կիևից Տագանրոգ է տեղափոխվում հոգևոր ակադեմիայի ուսուցիչ Ֆ. Պ. Պոկրովսկին։ Ժամանելուն պես նա նշանակվում է կրոնագիտության ուսուցիչ արական վարժարանում, ինչպես նաև դառնում է Վերափոխման տաճարի ավագ երեց։ Շուտով Պոկրովսկին ձեռք է բերում մեծ ժողովրդականություն քաղաքում, հատկապես աշակերտների և նրանց ծնողների շրջանում։ Պոկրովսկին բաժանորդագրվում էր ձախ ուղղվածության ամսագրեր ու գրքեր։ Տանը, որտեղ նա բնակություն էր հաստատել 1870-ական թվականներին, ապաստան էին գտնում հեղափոխական շարժմանը մասնակցած աշակերտները։ Պոկրովսկու որդին հարում էր 1880-ական թվականների հեղափոխական խմբակներին։

Այն վարժարանում, որտեղ դասավանդում էր Ֆ. Պ. Պոկրովսկին, սովորել է Անտոն Չեխովը։ Սկսած միջին դասարաններից, կրոնագիտության դասերը Պոկրովսկին առավելապես նվիրում էր գրականության, ռուսական պատմության և ժամանակակից իրադարձությունների մասին աշակերտների հետ ընդհանուր զրույցներին։ Ստեղծագործական հայտնի Անտոշա Չեխոնտե կեղծանունը դպրոցում որպես զվարճալի մականուն Չեխովին տվել է հենց Պոկրովսկին։

Անտոն Չեխովը վայելում էր Պոկրովսկու մեծ համակրանքը, որը հաճախ նրան հրավիրում էր իր մոտ և տրամադրում գրականություն, որն այն ժամանակ համարվում էր վնասակար պատանիների համար։ Պոկրովսկին հաճախ էր հյուրընկալվում Չեխովի հորը` Պավել Եգորովիչին, թեև չէր սիրում նրան կրոնական մոլեռանդության համար։ Դառնալով հայտնի գրող` Չեխովը չի ընդհատել Պոկրովսկու հետ մտերմությունը, նամակագրություն է վարել նրա հետ, նրան է ուղարկել իր ստեղծագործությունները և Տագանրոգում եղած ժամանակ հյուրընկալվել է նրան։

Նկարագրություն
--------------

Ֆ. Պ. Պոկրովսկու մեկհարկանի աղյուսե սվաղած տունը իր նկարագրի մեջ կրում է հին ռուսական ճարտարապետության պատմականության հատկանիշներ։ Ձախ կողմում գտնվող գլխավոր մուտքը զարդարված է զանգվածեղ տակառաձև սյուներով առմուտքով, ինչը բնորոշ է տաճարների և հինավուրց վերնատների կերպարներին։ Հին ռուսական ճարտարապետության ոգին զգացվում է և սոխաձև ատտիկոսում։ Պատուհանները վերևից զարդարում են երկրաչափական նախշերով խորշերը։ Պատուհանների տակ գտնվում են հարթ ուղղանկյունաձև խորշեր։ Երեսկալների փոխարեն պատուհանի բացվածքները լրացված են սյունակներով։ Ցոկոլում կան կողպեքաքարերով խորշեր։

Պատկերասրահ
-----------

* Տան պատին փակցված հուշատախտակըՏան պատին փակցված հուշատախտակը
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  

|  |  |
| --- | --- |
| Ռուսաստանի զինանշանը |  Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտ  |
2. ↑  «Дом Ф. П. Покровского. Комсомольский бульвар, 43» (ռուսերեն)։ А. П. Чехов։ Վերցված է 2017-03-05
3. ↑  «Эклектика» (ռուսերեն)։ Rostov Region։ Վերցված է 2017-03-05
***Սերվեյոր-5***, (անգլ.՝ Surveyor-5), ԱՄՆ ՆԱՍԱ-ի Սերվեյոր ծրագրի շրջանակներում իրականացված առաքելություն, որով նախատեսվում էր Լուսնի մակերևույթին կատարել փափուկ վայրէջք, և ուսումնասիրել Լուսնի մակերևույթը պատրաստվելով Ապոլոն ծրագրի իրականացմանը։ Արձակվել է 1967 թվականի սեպտեմբերի 8-ին Քանավերալ տիեզերակայանից, Ատլաս Կենտավր կրող հրթիռով։ Սերվեյոր ծրագիրը ղեկավարվում էր Ռեակտիվ շարժման լաբորատորիայի կողմից, իսկ կայանը կառուղցվել էր Հյուզ էյրքրաֆք ընկերության կողմից։

Հաջողությամբ վայրեջք կատարեց Լուսնի Հանդարտության ծովում, և ընդհանուր առմամբ Երկիր ուղարկեց 19118 լուսանկարներ։

Կայանի կառուցվածք
-----------------

Կայանը բաղկացած էր շարժիչային (հետագծի ուղղման 3 հեղուկահրթիռային շարժիչներ և պինդ վառելիքով աշխատող արգելակման շարժիչ) և էներգետիկ, (արևային և քիմիական մարտկոցներ) տեղակայանքներից, ռադիոտեխնիկական սարքավորումներից, կողմնորոշման և թռիչքի կառավարման համակարգից։

Կայանի վրա տեղակայված էր Լուսնի վրա վայրէջք կատարելուց հետո նկարահանումներ կատարելու հեռուստատեսային խցիկներ։

Կայանի առավելագույն տրամագիծը ըստ վայրէջքի բացված շասսիի հենարանների 4,27 մ էր, բարձրությունը (հավաքված շասսիի դեպքում) մոտ 3 մ, մեկնարկային զանգվածը՝ 1006 կգ, վայրէջքից հետո՝ 303 կգ։

Թռիչք
-----

Սերվեյոր 5-ը արձակվել է 1967 թվականի սեպտեմբերի 8-ին Քանավերալ տիեզերակայանից, Ատլաս Կենտավր կրող հրթիռով։ Կայանը արձակվել է ուղիղ դեպի Լուսինը հետագծով, առանց միջանկյալ ուղեծրերի դուրս բերելը։

Առաքելության ընթացքում կայանում գրանցվեց հելիումի արտահոսք, ինչը կարող էր հանգեցնել խափանման։ Փոփոխված վայրէջքի հաջորդականության համապատասխան, արգելակումը սկսվեց Լուսնից ընդամենը 42 կմ բարձրության վրա (սովորական բարձրության մոտ կեսը), ընդամենը 106 վայրկյանում կայանը վայրէջք կատարեց։ Վայրեջքի պահին հելիումը համարյա ավարտվել էր։

Չնայած խնդիրներին, վայրէջքը հաջող անցավ, և կայանը սկսեց ուղարկել գիտական տվյալներ։ Տիեզերանավը վայրէջք է կատարել 1967 թվականի սեպտեմբերի 11-ին ժամը 00:46:44-ին Հանդարտության ծովում, հյուսիսային լայնության 1,41° և արևելյան երկայնության 23,18° (սելենոգրաֆիկ կոորդինատներ)։

Երկու տարի անց Սերվեյոր 5 կայանից 25 կմ հարավ-հարավ-արևմուտք կատարեց վայրէջքը՝ «Ապոլոն 11» տիեզերանավը։

Պատկերասրահ
-----------

* Սերվեյոր 5-ի խառնարանի հյուսիս արևմտյան պատի լայնանկյուն լուսանկարըՍերվեյոր 5-ի խառնարանի հյուսիս արևմտյան պատի լայնանկյուն լուսանկարը
* ՀամայնապատկերՀամայնապատկեր
* ՀամայնապատկերՀամայնապատկեր

Տես նաև
-------

* Լունա ծրագիր
* Լունար օրբիտեր ծրագիր
* Ռեյնջեր ծրագիր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  NASA։ «Surveyor 5»։ *NASA*։ Վերցված է 2 June 2023
2. ↑  «Surveyor 5»։ NASA's Solar System Exploration website։ Վերցված է December 2, 2022
3. ↑  «NASA - NSSDCA - Spacecraft - Details»։ *nssdc.gsfc.nasa.gov*։ Վերցված է March 30, 2019
4. ↑  Surveyor 5 Sept 27, 1967. *TIME* report

Արտաքին հղումներ
----------------

* Surveyor Program Results (PDF) 1969
* Surveyor 5 images at Lunar and Planetary Institute
**Պողոս Տեր-Ասատրյան** (**Փոլ Ասատուր, Տեր-Ասատուրով**, հունվարի 24, 1866(1866-01-24) - սեպտեմբերի 7, 1916(1916-09-07)), հայ նկարիչ։

Կենսագրություն
--------------

Հանդես է եկել 19-րդ դարի 90-ական թվականներ սկզբներին, պարբերական մամուլի էջերում, մասնավորապես՝ «Տարազ», «Արձագանք» և «Աղբյուր» ամսագրերում։ Նկարել է ժամանակակից անձանց՝ գլխավորապես մտավորականների և հայ ժողովրդի անցյալի նշանավոր գործիչների դիմանկարներ, կենցաղային թեմաներով և փոխաբերական իմաստ պարունակող գծանկարներ (մատիտանկար, գրչանկար), կատարել պատկերազարդումներ։ Գործերից են՝ կոմպոզիտոր Գ․ Ղորղանյանի դիմանկարը, «Կովկասյան հայ զինվորը» (4 գրչանկար), հայուհու ընդհանրացված կերպարը ներկայացնող «Գարուն» գրչանկարը («Տարազ», 1890 թ), Րաֆֆու «Մինն այսպես, մյուսն այնպես» անավարտ վեպի 6 նկարազարդումը (գրչանկար, ջրաներկ, գրական տեքստի հետ առաջին անգամ հրատարակվել են 1890 թվականին, «Տարազ»-ում, 1900 թվականին՝ առանձին գրքով)։ 1891 թվականին հրատարակել է «Գեղարվեստական ալբոմ հայազգի գործիչների», որտեղ զետեղել է ավելի քան 20 դիմանկար՝ տպագրված վիմագրական տեխնիկայով։ Հայաստանի պետական պատկերասրահում է Պողոս Տեր-Ասատրյանի «Բրետոնուհի» երփնագիրը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Շտեմարան - Հայաստանի ազգային պատկերասրահ»։ *www.gallery.am*։ Վերցված է 2017-01-23

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պողոս Տեր-Ասատրյան(չաշխատող հղում)

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 662)։*  |
**Հայրապետական օրհներգը և քայլերգ** և (լատին․՝ Hymnus et modus militaris Pontificalis, իտալ.՝ Inno e Marcia Pontificale), Վատիկանի պետական օրհներգը, որը բաղկացած է 2 մասից, առաջինը լատիներեն, որը հանդիսանում է Վատիկանի պաշտոնական լեզուն, երկրորդը` իտալերեն։ Իտալերեն լեզվով տեքստը պատկանում է Անտոնիո Ալլեգրային (1905—1969), լատիներենը` Ռաֆայելո Լավանյաին (1918-2015)։ Հայրապետական քայլերգի երաժշտությունը գրել է Շառլ Գունոնը (1818-1893) ի պատիվ Պապ Պիոս IX երանելիի սուրբ ձեռնադրման ոսկե հոբելյանի, որը նշվում էր 1869 թվականին։

Որպես պետական օրհներգ այդ կոմպոզիցիան (երաժշտական ստեղծագործություն) ընդունվել է Պիոս XII Պապի հրամանով (որը վերանվանեց այն որպես Հայրապետական օրհներգ) և առաջին անգամ կատարվել է 1949 թվականին դեկտեմբերի 24-ին Սուրբ ծննդյան տոնին։ Մինչև 1950 թվականը գործածվել է որպես պաշտոնական օրհներգ 1857 թվականին Վիտորիո Գալլմայիրի կողմից գրված օրհներգը։

Տեքստը լատիներեն
----------------

(Raffaello Lavagna)  

  

Chorus:  

O felix Roma — O Roma nobilis.  

Sedes es Petri, qui Romae effudit sanguinem,  

Petri, cui claves datae  

sunt regni caelorum.  

Pontifex, Tu successor es Petri;  

Pontifex, Tu magister es tuos confirmas fratres;  

Pontifex, Tu qui Servus servorum Dei,  

hominumque piscator, pastor es gregis,  

ligans caelum et terram.  

Pontifex, Tu Christi es vicarius super terram,  

rupes inter fluctus, Tu es pharus in tenebris;  

Tu pacis es vindex, Tu es unitatis custos,  

vigil libertatis defensor; in Te potestas.  

Vox acuta, vox altera ab acuta:  

  

Tu Pontifex, firma es petra, et super petram  

hanc aedificata est Ecclesia Dei.  

Vox media, vox gravis:  

  

Pontifex, Tu Christi es Vicarius super terram,  

rupes inter fluctus, Tu es pharus in tenebris;  

Tu pacis es vindex, Tu es unitatis custos,  

vigil libertatis defensor; in Te potestas.  

Chorus:  

  

O felix Roma — O Roma nobilis.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Понтификальный гимн Ватикана — Ватикан — Государство Град Ватикан»։ *vaticanstate.ru*։ Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 19
2. ↑  «Ватикан - Wikiwand»։ *www.wikiwand.com*։ Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 20
3. ↑  «Гимн Ватикана»։ *www.200stran.ru*։ Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 19

Արտաքին հղումներ
----------------

* Музыка гимна (без слов) mp3
* Видеоролик с исполнением гимна (со словами)
* Файл MIDI
* Страница на официальном сайте Ватикана
**Սոֆիայի եկեղեցի** (ռուս.՝ Софийская церковь), կորսված ուղղափառ եկեղեցի Նոր Նախիջևան քաղաքում (այժմ՝ Դոնի Ռոստովի Պրոլետարսկի շրջանի կազմում)։

Պատմություն
-----------

Նոր Նախիջևանը ձևավորվել է ներգաղթած հայերի կողմից, բայց քանի որ քաղաքը գտնվում էր Դոնի Ռոստովի կողքին, որտեղ գերակշռում էր ռուս բնակչությունը, Նախիջևանը չէր կարող երկար ժամանակ մնալ միատարր հայկական քաղաք։ Շուտով քաղաքում հայտնվել է ռուս ուղղափառ բնակչություն, որն ուղղափառ տաճարների կարիք ուներ։

Սոֆիայի եկեղեցին կառուցվել է 1863 թվականին Մայիսի մեկի փողոցում։ Տաճարը միագմբեթ էր, փայտե՝ քարե ցոկոլի վրա և միհարկանի զանգակատնով։ Բարձրությունը 15 մետր էր։ Եկեղեցու կողքին նույն 1863 թվականին կառուցվել է ռուսական եկեղեցական-ծխական դպրոցի միհարկանի աղյուսե շենք։

1904 թվականին Սոֆիայի փայտե եկեղեցու փոխարեն սկսվեց քարե կառույցի շինարարությունը՝ ճարտարապետ Վ. Վ. Պոպովի նախագծով։ 1912 թվականին շինարարությունն ավարտվեց։

Այդ եկեղեցին չգոյատևեց նույնիսկ քառորդ դար. 1934 թվականին այն փակվեց և ապամոնտաժվեց՝ օգտագործվելով որպես շինանյութ։ Նախ հանեցին բոլոր կողային գմբեթները և տաճարի պատերը, թեև կենտրոնական գմբեթը դեռ որոշ ժամանակ կանգնած էր մնում չորս սյուների վրա։ Ի վերջո, և այդ սյուները պայթեցվեցին։ Նախկին Սոֆիայի եկեղեցու գտնվելու վայրի հարևանությամբ հետագայում կառուցվեց թիվ 11 դպրոցի շենքը։

Եկեղեցու գոյության վերջին տարիներին այնտեղ ծառայել է ապագա մետրոպոլիտ Զինովին (Մաժուգա)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Ростов-на-Дону|Церковь Софии Премудрости Божией в Нахичевани-на-Дону» (ռուսերեն)։ sobory.ru։ Վերցված է 2017-02-25
2. 1 2 3 4  «Нахичевань-на-Дону Храмы Ростов-на-Дону Церкви История Армянские храмы Ростовские храмы»։ www.donvrem.dspl.ru։ Վերցված է 2017-02-25
3. ↑  «РОСТОВСКИЙ-НА-ДОНУ СОФИЙСКИЙ ХРАМ - Древо»։ Վերցված է 2017-02-25
**Պիկասոյի Վարդագույն շրջան**, (ֆր.՝ Période rose), ներկայացնում է իսպանացի նկարիչ Պաբլո Պիկասոյի կյանքի և աշխատանքի կարևոր ժամանակաշրջան, որը մեծ ազդեցություն է ունեցել ժամանակակից արվեստի վրա։ Այն սկսվել է 1904 թվականին, երբ Պիկասոն ապրում էր Մոնմարտրում, բոհեմական բանաստեղծների ու գրողների հետ։ Հաջորդելով Պիկասոյի Կապույտ շրջանին, որը ներկայացնում էր աղքատություն, մենակություն և բաժանում` մռայլ երանգներով` կապույտի գերակշռմամբ, Վարդագույն շրջանը ներկայացնում է ծաղրածուների, արլեկինների, դիմակահանդեսային կերպարների` օգտագործելով առավել կենսական` կարմիր, նարնջագույն, վարդագույն երանգներ։

Պիկասոյի Վարդագույն շրջանը տարածված է համարել նկարչի ոճային փորձարկումների սկիզբը պրիմիտիվիզմի հետ, որն ազդեցություն է կրել նախահռոմեական Իբերական քանդակագործությունից, Օվկիանիայի և Աֆրիկայի արվեստից։ Սրան հաջորդել է Պիկասոյի Աֆրիկյան շրջանը, որն սկսվել է 1907 թվականին՝ իր գագաթնակետին հասնելով Ավինյոնի աղջիկները կտավով, որը գլուխգործոց է համարվում։

Ակնարկ
------

Վարդագույն շրջանը տևել է 1904-1906 թվականներին։ Պիկասոն երջանիկ էր Ֆերնանդե Օլիվիերի հետ հարաբերություններով, ում նա հանդիպել էր 1904 թվականին, և սա հնարավոր տարբերակներից մեկն է, որի պատճառով նա փոխել էր իր նկարելու ոճը։ Արլեկինները, կրկեսի խաղացողները և ծաղրածուները հաճախ էին հանդիպում Վարդագույն շրջանում և հայտնի էին դարձնում Պիկասոյի արվեստը տարբեր հարթակներում նրա երկար կարիերայի մնացած հատվածում։ Կատակերգական կերպարը` արլեկինը, որը սովորաբար հայտնվում էր շերտավոր հագուստով, դարձել է Պիկասոյի անհատական խորհրդանիշը։

Վարդագույն շրջանն առավել բնութագրվում է որպես ֆրանսիական ազդեցություն կրած, մինչդեռ Կապույտ շրջանը համարվում է առավել իսպանական, չնայած որ երկու ոճերն էլ զարգացել են այն ժամանակ, երբ Պիկասոն ապրում էր Փարիզում։ Կապույտ շրջանը սկսվել է 1901 թվականի վերջին և հաջորդել է Պիկասոյի ընկերոջ` Կարլոս Կասագեմասի մահվանը և նկարչի մեծ դեպրեսիային։ Այն տևել է մինչև 1904 թվական, երբ Պիկասոյի հոգեբանական դրությունը կարգավորվել է։ Վարդագույն շրջանը կոչվել է այս շրջանում նկարչի կողմից օգտագործած չափազանց շատ վարդագույնի պատճառով։

Պիկասոյի երրորդ ամենաբարձր գնով վաճառված նկարը` Ծխամորճով տղան, նկարվել է Վարդագույն շրջանի ընթացքում։ Այս շրջանի այլ նշանակալի գործերից են «Շապիկով կինը» (1904-05), «Դերասանը» (1904-1905), *Երկու երիտասարդ* (1905), *Արլեկինի ընտանիքը* (1905), *Արլեկինի ընտանիքը կապիկի հետ* (1905), *La famille de saltimbanques* (1905), *Տղան շան հետ* (1905), *Մերկ տղան* (1906), *Ձիավարող տղան* (1905-06) և*Այծով աղջիկը* (1906)։

Տես նաև
-------

* Կապույտ շրջան (Պիկասո)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Voorhies, James. *Pablo Picasso (1881–1973)*, Heilbrunn Timeline of Art History, The Metropolitan Museum of Art, New York, 2000
2. 1 2  Wattenmaker, Richard J.; Distel, Anne, et al.1993, p. 194
3. ↑  Richardson John. *A Life Of Picasso. The Prodigy, 1881–1906*, *Dionysos* p. 475. New York: Alfred A. Knopf, 1991. 978-0-307-26666-8
4. ↑  Solomon Barbara Probst (1995 թ․ սեպտեմբերի 11)։ «Callow Young Genius»։ *New York Magazine*։ էջ 83
5. ↑  Staff, "New York woman falls, rips Picasso painting," AP, January 25, 2010, found at Yahoo News files. Accessed January 25, 2010.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |

 |
**ՍիվիլՆեթ** (*CivilNet*), հայաստանյան առցանց հեռուստատեսություն։ Լուսաբանում է Հայաստանում մարդու իրավունքների, ժողովրդավարության, տարածաշրջանային խաղաղության և Սփյուռքի խնդիրները։ Բովանդակություն է թողարկում հայերեն, անգլերեն և ռուսերեն լեզուներով։

ՍիվիլՆեթի տնօրենը Աբրահամ Պողիկեանն է, գլխավոր խմբագիրը՝ Կարեն Հարությունյանը։

Պատմություն
-----------

ՍիվիլՆեթը Սիվիլիթաս հիմնադրամի ծրագիր է, որը գործում է 2011-ի սեպտեմբերի 21-ից։ Սիվիլիթաս հիմնադրամն ստեղծվել է 2008-ին՝ Հայաստանի նախկին արտգործնախարար Վարդան Օսկանյանի և հիմնադիր-տնօրեն Սալբի Ղազարյանի կողմից։  

Իր գործունեության ընթացքում ՍիվիլՆեթը տարբեր ծրագրերի շրջանակում համագործակցել է տեղական, միջազգային և սփյուռքյան բազմաթիվ կազմակերպությունների ու անհատների, ինչպես նաև կառավարական հաստատությունների հետ։

ՍիվիլՆեթն ունի լրագրողական էթիկայի կանոնագիր, աշխատակիցների սոցիալական մեդիայի ուղեցույց և մի քանի այլ ուղեցույցներ։

Մրցանակներ
----------

ՍիվիլՆեթն իր գործունեության ընթացքում արժանացել է մի շարք մրցանակների։ 

2012-ի սեպտեմբերի 28-ին Ինֆորմացիայի ազատության կենտրոնի *«Ոսկե բանալի և ժանգոտ կողպեք»* ամենամյա մրցանակաբաշխության ժամանակ անկախ ժյուրին Ոսկե բանալին՝ որպես բաց և լավ աշխատանքի խորհրդանիշ, շնորհել է ՍիվիլՆեթին՝ որպես տեղեկատվության ազատության հիմնահարցերն ամենաակտիվ լուսաբանած լրատվամիջոց։

2015-ին ՍիվիլՆեթն արժանացել է Հայաստանի երիտասարդ իրավաբանների ասոցիացիայի «Տարվա ԶԼՄ» մրցանակին՝ «Քո գրպանից» հաղորդաշարի շրջանակում պետական գնումների ոլորտում կոռուպցիոն խնդիրները վերհանելու համար, ինչպես նաև նորվեգական Fritt Ord և գերմանական Zeit-Stiftung հիմնադրամների համատեղ Ազատ մամուլի մրցանակին (Free Media Award)՝ 2019-ին։ 

Freedom House-ի «Մեդիան և ազատությունը-2019» զեկույցում նշվել է ՍիվիլՆեթի՝ որպես անկախ լրատվամիջոցի դերը նախորդող տարում Հայաստանում տեղի ունեցած ցույցերի լուսաբանման գործում։ Զեկույցում ասվում է, որ լրատվամիջոցները (այդ թվում՝ ՍիվիլՆեթը) օգնեցին կասեցնել նախկին ռեժիմի կողմից տարածվող ապատեղեկատվությունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «ՍիվիլՆեթի գործընկերներ»։ *www.civilnet.am*։ ՍիվիլՆեթ
2. ↑  «ՍիվիլՆեթի էթիկայի կանոնագիր»։ *www.civilnet.am*։ ՍիվիլՆեթ
3. ↑  «ՍիվիլՆեթի աշխատակիցների սոցիալական մեդիայի ուղեցույցը»։ *www.civilnet.am*։ ՍիվիլՆեթ
4. ↑  «ՍիվիլՆեթի՝ տվյալների ստուգման ուղեցույցը»։ *www.civilnet.am*։ ՍիվիլՆեթ
5. ↑  dev\_foi (2012-09-28)։ «Միայն ոսկե բանալիներ էին. Ժանգոտ կողպեք չտրվեց առաջին անգամ»։ *Ինֆորմացիայի ազատության կենտրոն* (hy-AM)։ Վերցված է 2024-02-09
6. ↑  «Հակակոռուպցիոն մրցանակաբաշխություն 2015»։ *armla.am*։ Իրավաբանների հայկական ասոցացիա։ 09 Դեկտեմբերի 2015
7. ↑  «THE FREE MEDIA AWARDS 2019»։ *Fritt Ord* (գրքային նորվեգերեն)։ Վերցված է 2024-02-09
8. ↑  «Media Freedom: A Downward Spiral»։ *Freedom House* (անգլերեն)։ Վերցված է 2024-02-09
**«Սպիտակ լեդի»** (անգլ.՝ White lady), սաուեր կոկտեյլ, որը բաղկացած է ջինից, Կուանտրո լիկյորից կամ Տրպլը Սեկ խմիչքից։ Սաուեր տերմինը ցույց է տալիս, որ օգտագործվում է ցիտրուսային թթու հյութեր և քաղցրացնող բաղադրիչներ։ Պատրաստվում է շեյք & ստրեյն մեթոդով, ձևավորում մի կտոր կիտրոնով և մատուցում Օլդ ֆեշեն բաժակով։ Բարմենների միջազգային ասոցիացիայի (IBA) պաշտոնական կոկտեյլների կազմում է՝ «Անմոռանալիների» բաժնում (անգլ.՝ Unforgettables):

Պատմություն
-----------

Խմիչքը ստեղծվել է ԱՄՆ-ում «չոր օրենքի» դարաշրջանում։ «Սպիտակ Լեդի» կոկտեյլի հեղինակությանը հավակնում Է Ֆրանսիան և ԱՄՆ-ն։ Ֆրանսիացի բարմենները կարծում են, որ կոկտեյլը ստեղծվել է Ֆրանսուա-Ադրիեն Բուալդիեի «La Dame invisible» օպերայի պատվին։ Ամերիկացի բարմենները կոկտեյլ են մատուցել դերասանուհի Էլլա Ֆիցջերալդին, որը սպիտակ զգեստով երգել է դժվարըմբռնելի լեդիի մասին (անգլ.՝ sofisticated lady): Շատ բարեր ու բարմեններ այդ խմիչքը պատրաստում էին Եվրոպայում «չոր օրենքի» ժամանակ, քանի որ հարուստ ամերիկացիները նախընտրում էին Եվրոպա գալ՝ օրինական ալկոհոլ օգտագործելու համար։

Բաղադրություն
-------------

«Սպիտակ լեդին» դասվում է որպես «կոկտեյլ ողջ օրվա համար»։ Պատրաստման եղանակը՝ շեյք & ստեյն։ Մատուցվում է օլդ ֆեշեն գավաթում, որպես խավարտ ավանդաբար մատուցում են կիտրոնի կտոր (կիտրոնի կեղև)։

* ջին՝ 40 մլ
* Կուանտրո լիկյոր (կամ Տրպլը Սեկ)՝ 30 մլ
* կիտրոնի հյութ՝ 20 մլ

Բոլոր բաղադրիչնեը թափահարել շեյքերով ապա քամել կոկտեյլի կամ մարտինիի բաժակի մեջ և ձևավորել կիտրոնի մի կտորով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Сайт Международной ассоциации барменов»։ *Незабываемые коктейли* (անգլերեն)։ iba-world.com։ Արխիվացված է օրիգինալից 2017-03-09-ին։ Վերցված է 5 марта 2017 года

Արտաքին հղումներ
----------------

* Сайт Международной ассоциации барменов Archived 2017-03-09 at Archive.is(անգլ.)
* Коктейль White lady на сайте IBA Archived 2017-03-03 at the Wayback Machine.(անգլ.)
* Коктейль White lady на сайте Барменской ассоциации России

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Սպիտակ լեդի (կոկտեյլ)** կատեգորիայում։ |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Սահակյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Սիրանուշ Ստեփանի Սահակյան** (սեպտեմբերի 22, 1983(1983-09-22), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ իրավաբան, Բարձրաստիճան պաշտոնատար անձանց էթիկայի հանձնաժողովի նախկին նախագահ։

Կենսագրություն
--------------

Սիրանուշ Սահակյանը ծնվել է 1983 թվականին Երևանում։ 2000-2004 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի իրավագիտության բակալավրիատում, 2004-2006 թվականներին՝ ԵՊՀ իրավաբանական ֆակուլտետի մագիստրատուրայում՝ «Միջազգային հանրային իրավունք» մասնագիտացմամբ, 2006-2007 թվականներին՝ Էսսեքսի համալսարանի (Միացյալ Թագավորություն) իրավաբանական ֆակուլտետի մագիստրոս՝ «Մարդու իրավունքների միջազգային իրավունք» մասնագիտացմամբ։ 2009 թվականից մինչև օրս ԵՊՀ իրավաբանական ֆակուլտետի հայցորդ է` միջազգային իրավունք մասնագիտացմամբ։

Աշխատանքային գործունեություն
----------------------------

2003-2005 թվականներին եղել է «Ժողովրդավարություն» հասարակական կազմակերպության իրավախորհրդատու-հետազոտող, 2005-2008 թվականներին՝ ՀՀ արդարադատության նախարարության աշխատակազմի մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի հետ կապերի վարչության կրտսեր, այնուհետև առաջատար մասնագետ,
2007 թվականին՝ Անցումային արդարադատության միջազգային կենտրոնի հետազոտող, 2008 թվականին՝ «Զոհրաբյան և գործընկերներ» իրավաբանական ընկերության միջազգային բաժնի ղեկավար, 2008-2009 թվականներին՝ ԵԱՀԿ/ԺՀՄԻԳ-ի Դատավարությունների մոնիթորինգային ծրագրի ղեկավար, 2009 թվականին՝ Եվրոպական ուսումնասիրությունների կենտրոնի փորձագետ, 2010 թվականին՝ Միավորված ազգերի կազմակերպության մանկական հիմնադրամի իրավախորհրդատու, 2011 թվականին՝ ԵԱՀԿ/ԺՀՄԻԳ-ի վարչական իրավունքի փորձագետ, 2010-2012 թվականներին՝ «Քաղաքացիական հասարակության ինստիտուտ» հասարակական կազմակերպության իրավախորհրդատու, 2010-2012 թվականներին՝ «Լեգելատա» իրավաբանական ընկերության գործընկեր-փաստաբան, 2009-2013 թվականներին՝ «Իրավունքների պաշտպանություն առանց սահմանների» հասարակական կազմակերպության հիմնադիր նախագահ։ 2013 թվականի ապրիլի 4-ից մինչև 2013 թվականի դեկտեմբերի 30-ը եղել է ՀՀ Նախագահի ռեֆերենտ, 2014 թվականի հունվարի 9-ին նշանակվել է Բարձրաստիճան պաշտոնատար անձանց էթիկայի հանձնաժողովի նախագահ։

Գիտա-կրթական գործունեություն
----------------------------

2009-2013 թվականներին դասավանդել է Եվրոպական ուսումնասիրությունների կենտրոնում, 2012-2013 թվականներին՝ ՀՀ փաստաբանների դպրոցում, 2007 թվականից դասավանդում է ԵՊՀ իրավաբանական ֆակուլտետի Եվրոպական և միջազգային իրավունքի ամբիոնում։

Հեղինակ և համահեղինակ է բազմաթիվ աշխատությունների և գիտական հոդվածների, ինչպես նաև «Aggravates state responsibility and Obligations erga omnes» մենագրության։

Պարգևներ
--------

* «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալ, 2017 թ.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Բարձրաստիճան պաշտոնատար անձանց էթիկայի հանձնաժողով, անդամներ
2. ↑  «Ինչպիսի՞ կենսագրություն ունի Բարձրաստիճան պաշտոնատար անձանց էթիկայի հանձնաժողովի նախագահ Սիրանուշ Սահակյանը»
3. ↑  «Սիրանուշ Ստեփանի Սահակյան»։ *www.ysu.am*։ Վերցված է 2018 թ․ հունվարի 5
4. ↑  «ՀՀ Նախագահի հրամանագրերը - Փաստաթղթեր - Հայաստանի Հանրապետության Նախագահ»։ *նախագահ.հայ*։ Վերցված է 2018 թ․ հունվարի 5
**Ռոբ Գոնսալվես** (անգլ.՝ Robert "Rob" Gonsalves, հունիսի 25, 1959(1959-06-25), Տորոնտո, Կանադա - հունիսի 14, 2017(2017-06-14)), կանադացի նկարիչ՝ մոգական ռեալիզմ-սյուրռեալիզմ ժանրում։ Կանադայի պատվավոր բնակիչ, բազում մրցանակների դափնեկիր։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1959 թվականին Տորոնտոյում գնչուների ընտանիքում։ Մանուկ ժամանակ անընդհատ զարգացնում էր նկարչական ընդունակությունները։ 12 տարեկանում ուսումնասիրում է հեռապատկերների տեխնիկան և ճարտարապետության մասին գիտելիքները նրան հնարավորություն են տալիս պատկերել մտածված շենքերը, ինչպես նաև սկսել նկարել իր առաջին նկարները։

Ծանոթանալով Դալիի և Տանգիի ստեղծագործությունների հետ` Գոնսալվեսը նկարում է իր առաջին սյուրռեալիստական նկարները։ Մագրիտի և Էշերի «մոգական ռեալիզմը» մեծ ազդեցություն է ունենում նրա ապագա աշխատանքների վրա։

Քոլեջն ավարտելուց հետո Գոնսալվեսն աշխատում է որպես ճարտարապետ, սակայն միևնույն ժամանակ նկարում է իրականության պատրանք ստեղծող ֆրեսկոներ և թատերական դեկորացիաներ։ 1990 թվականին Տորոնտոյում փողոցային արվեստի ցուցահանդեսում հաջող ներկայանալուց հետո Գոնսալվեսն իրեն լիովին նվիրում է գեղանկարչությանը։

Նկարներ
-------

Թեև Գոնսալվեսի նկարները համարվում են սյուրռեալիստական՝ այնուամենայնիվ, դրանք լիովին այդ ոճով չեն նկարված, որովհետև դրանց կերպարները միշտ հստակ ծրագրված են և գիտակցված մտքի արդյունք են։ Գաղափարները հիմնականում ծնվում են արտաքին աշխարհից և հիմնվում են մարդկային ակտիվության վրա, նկարիչը կիրառում է մանրակրկիտ ճշտված պատրանքային հնարքներ։ Գոնսալվեսը ռեալ տեսարաններին կախարդանք է ավելացնում։ Արդյունքում «մոգական ռեալիզմ» եզրը ճշգրտորեն նկարագրում է նրա աշխատանքները։ Նրա գեղանկարչությունը փորձ է մարդկանց ցույց տալու, որ անհնարինը հնարավոր է։

Շատ ականավոր մարդիկ, հայտնի կազմակերպություններ, դեսպանատներ, ինչպես նաև ԱՄՆ-ի սենատորներից ունեն Գոնսալվեսի հավաքածուն և նրա «limited edition» պաստառները։ Ռոբ Գոնսալվեսը մասնակցել է Նյու Յորքի և Լոս Անջելեսի «Արտ էքսպո»-ին, Ատլանտայի և Լաս Վեգասի «Դեկոր»-ին, կերպարվեստի ֆորումին։ Ցուցահանդեսներ է ունեցել «Դիսքավրի»-ում, «Հադսոն Ռիվ»-ում և «Կալեյդոսկոպ»-ում։

Զարդապատկերներով գրքեր
----------------------

2003 թվականին Simon & Schuster հրատարակչությունը հրատարակեց զարդանկարներով նրա առաջին գիրքը՝ «Imagine a Night»-ը։ Երկրորդը՝ «Imagine a Day»-ը, հրատարակվեց 2005 թվականին և երրորդը՝ «Imagine a Place»-ը՝ 2008 թվականին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2
3. ↑  Mihai Andrei (February 23, 2015)։ «The Surreal, Mind-Bending Paintings of Rob Gonsalves»։ *ZME Science*։ Վերցված է February 26, 2015
4. ↑  Imagine a Night | Book by Sarah L. Thomson, Rob Gonsalves — Simon & Schuster Canada
5. ↑  Imagine a Day | Book by Sarah L. Thomson, Rob Gonsalves — Simon & Schuster Canada
6. ↑  Imagine a Place | Book by Sarah L. Thomson, Rob Gonsalves — Simon & Schuster Canada

Արտաքին հղումներ
----------------

* The Magic Realism of Rob Gonsalves at Saper Galleries (sapergalleries.com)
Ճաշատեսակն իր սպասքով

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Այս էջում կա կորեերեն տեքստ։** Առանց արևելաասիական լեզուների գրերի օժանդակ ծրագրի՝ դուք կարող եք կորեերեն պայմանանշանների փոխարեն տեսնել հարցականներ կամ այլ նշաններ։ |

**Պոսինտհան** (**Ապուր շան մսից** (보신탕; 補身湯), կամ **Կեջանհուկ** (개장국)),Կորեական խոհանոցի ավանդական ճաշատեսակներից, որի հիմնական բաղադրիչը համարվում է շան միսը։ Պնդում են, որ այդ ապուրը ամրապնդում է առնականությունը։

Պատմություն
-----------

«Պոսինտհան» անվանումը բառացի նշանակում է «ապուր, որն ամրապնդում է օրգանիզմը»։ Այն, ըստ էության, հայտնվել է 20-րդ դարի կեսերին, մինչդեռ «Կեջանհուկ» եզրույթն առավել հին ծագում ունի և թարգմանաբար նշանակում է «շան մսից ապուր սոյայի սոուսով»։

Պատրաստման եղանակ
-----------------

Ճաշատեսակի պատրաստման համար շան միսը եփում են կանաչ սոխով, պերուլլայի և խատուտիկի տերևներով և զանազան համեմունքներով՝ սոյայի մածուկ, կոչհուջան, պերուլլայի սերմերի փոշի։

Քննադատություն
--------------

Ճաշատեսակը համարվում է կորեական խոհանոցի ամենատարածված ուտեստներից մեկը, ունի հին պատմություն Կորեայի մշակութում։ 20-րդ դարում ապուրի մասին մարդկանց վերաբերմունքը դառնում է խիստ հակասական ինչպես Կորեայում, այնպես էլ նրա սահմաններից դուրս՝ կապված կենդանիների իրավունքների հետ։ Աշխարհահռչակ դերասանուհի Բրիժիտ Բարդոն այս կերպ է արտահայտվել. «*Այն ազգը, որն ուտում է շան միս՝ վայրենիների ազգ է*»։ Այս արտահայտությունից հետո մի շարք երկրների կառավարություններ արգելեցին շան մսի կիրառումը։

Հատկանշական է, որ Կորեայում պատմականորեն շունը չի համարվում որպես «մարդու ընկեր», սակայն նրա կարգավիճակը բավականին բարձր է, որպես Չինական հորոսկոպի 12 կենդանիներից մեկը։ Բացի դրանից, շան միսը չի համարվում ամենօրյա սնունդ, այլ սեզոնային կամ բուժիչ ճաշատեսակ է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Dog Meat Restaurants Crowded With Diners, The Seoul Times
2. ↑  «S Korea dog meat row deepens»։ *BBC News* (անգլերեն)։ 12 ноября 2001։ Վերցված է 2009-12-31
3. ↑  2004 Seoul Shinmoon article

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Պոսինտհան** կատեգորիայում։ |
**Սլովակիայի ազգային գրադարան**(սլովակ.՝ Slovenská národná knižnica), Սլովակիայի ժամանակակից գիտական, մշակութային, տեղեկատվական և կրթական գրադարան, որը հավաքում, պահպանում և պաշտպանում է հայրենական և արտասահմանյան գրքերը և Սլովակիայի գիտելիքների այլ գրավոր աղբյուրներ։ Գրադարանի ֆոնդը ունի 4,0 միլիոն գիրք և 1,7 միլիոն արխիվային փաստաթղթեր, ինչպես նաև հազարավոր թանգարանային նմուշներ։ Գրադարանի կազմում ընդգրկված են մի շարք թանգարաններ. Գրականության թանգարան, որը նվիրված է Սլովակիայի գրականությանը և և ներգրավված էր Ազգային գերեզմանատան շնորհանդեսին (նշանավոր սլովակների գերեզմանների պատկերասրահ), Ա. Ս. Պուշկինի անվան Գրականության գրադարանը Բրոդզյանում, Ապոնիի Պատմական գրադարանը։ Համակարգում է Սլովակիայի գրադարանների զարգացման համակարգը, մասնակցում է գրադարանային ծառայությունների թվայնացմանը, համագործակցում է Սլովակիայի և արտասահմանյան ինստիտուտների հետ, որոնք իրագործում են տարբեր գիտական նախագծեր։ 2010 թվականից մասնակցում է DIKDA թվայնացման ծրագրին, որը հիմնադրվել է Եվրոպայի տարածաշրջանային զարգացման հիմնադրամի կողմից, և թվայնացնում է իր աշխատանքները։

Ծառայություններ
---------------

Սլովակիայի ազգային գրադարանը Մարտինում առաջարկում է հետևյալ տեղեկատվական ծառայությունները.

* գիրք վերցնել ընթերցանության համար (ինչպես ընթերցասրահում, այնպես էլ տնային ընթերցանության համար)
* միջգրադարանային ծառայություններ
* տեղեկատվության և հղումների հարցում
* ընթերցասրահներ
* տեղեկատվական-գիտական կենտրոն
* էլեկտրոնային տեղեկատվական տեսուրսների հեռավոր հասանելիություն
* համացանցի հասանելիություն
* արտոնագրային տեղեկատվական կենտրոն
* Wi-Fi հասանելիություն

Ընթերցողներ
-----------

Ընթերցանության քարտերը հասանելի են 15 տարին լրացած բոլոր սլովակներին։ Օտարերկրացիները կարող են գրադարանի քարտ ձեռք բերել ID-ի, անձնագրի կամ ուսանողական տոմսի միջոցով։ Յուրքանչյուր քարտ վավեր է մեկ տարի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Vypozicne sluzby» (սլովակերեն)։ SNK։ Վերցված է 2016-09-28

Գրականություն
-------------

* HANAKOVIČ, Štefan. 2013. Dejiny Slovenskej národnej knižnice : historické predpoklady, podmienky jej vzniku a účinkovania do roku 1960 : úvahy a svedectvá. Martin : Slovenská národná knižnica, 2013. 331 s. 9788081490200.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք (սլովակ.)
* DIKDA փաստաթղթերի թվայնացման նախագծի պաշտոնական կայք
* Spytajte Sakniznice.sk հարթակ (սլովակ.)
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ռոբերտ Ավագյան (այլ կիրառումներ)

**Ռոբերտ Հովսեփի Ավագյան** (մարտի 28, 1931(1931-03-28), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - հունվարի 24, 2020(2020-01-24), Երևան, Հայաստան), ֆիզիկոս, ֆիզմաթ գիտությունների դոկտոր (1981), պրոֆեսոր (1984) ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս (1996), թղթակից անդամ (1986)։

Կենսագրություն
--------------

1954 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1971 թվականից՝ ԵՖԻ քվազիմեներանգ և բևեռացած ֆոտոնների լաբորատորիայի վարիչ, 2007 թվականից՝ գլխավոր գիտաշխատող։ 1991-1999 թվականներին Գերմանիայում եղել է ԵրՖԻ խմբի ղեկավար HERMES կոլլաբորացիայում DES)։ 1999 թվականից Եվրոպական ֆիզիկոսների ընկերության խորհուրդի անդամ է, ընտրվել է Լոնդոնի ֆիզիկայի ինստիտուտի արտոնյալ ֆիզիկոս։ 1989-2007 թվականներին եղել է Հայկական ֆիզիկոսների ընկերության նախագահ։

Գործունեություն
---------------

Ուսումնասիրել է β էլեկտրոնների բևեռացումը՝ կապված թույլ փոխազդեցություններում տարածական զույգության խախտման հետ։ 1970 թվականին Երևանի էլեկտրոնային օղակաձև արագացուցիչում Ավագյանի ղեկավարությամբ ստեղծվել է քվանտների քվազիմեներանգ բևեռացած փունջ, որն իր հիմնական հարաչափերով գերազանցել է ԱՄՆ-ի և Արևմտյան Եվրոպայի համանման արագացուցիչներում ստեղծված փնջերը։ Ստացված փնջի օգնությամբ հետազոտել է π0 մեզոնների ֆոտոծնման բևեռացումային բնութագրերը։ Ստանֆորդի էլեկտրոնային արագացուցիչում (ԱՄՆ) 1979 թվականին առաջինն է դիտել բարձր էներգիայի կապուղավորված պոզիտրոնների ճառագայթումը։ Ուսումնասիրել է տարբեր բյուրեղներում բարձր էներգիայի էլեկտրոնների կապուղավորման ժամանակ առաջացող ճառագայթումը՝ օգտագործելով իր ստեղծած յուրահատուկ անկյունային հարաչափերով էլեկտրոնային փնջեր։

Պարգևներ
--------

* Անանիա Շիրակացի մեդալ, 2003։

Աշխատություններ
---------------

* Вычисление поляризации тормозного пучка фотонов.- Ереван: Арус, 1977.- 8 с.;
* Исследование амплитудных и временных характеристик спектрометра полного поглощения на основе кристалла NfJ(Tl).- Ереван: Арус, 1977.- 16 с. :

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Կյանքից հեռացավ հայտնի ֆիզիկոս, ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս Ռոբերտ Ավագյանը
2. ↑  «ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիայի իսկական անդամներ»։ Վերցված է 2023-05-11
3. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005*
4. ↑  «ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոսների կենսամատենագիտություններ»։ Վերցված է 2023-05-11
5. ↑  «ՀՀ ԳԱԱ հիմնարար գիտական գրադարանի էլ․ շտեմարան-Ռոբերտ Ավագյան»։ Վերցված է 2023-05-11

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ՀՀ ԳԱԱ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 8452 |

 |
**Վարդան Վահանի Խաչատրյան** (հունիսի 28, 1960(1960-06-28), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), քաղաքական գործիչ, Հայաստանի Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր։

Կենսագրություն
--------------

Վարդան Խաչատրյանը ծնվել է 1960 թվականին հունիսի 28-ին Գյումրիում։ 1983 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետը, ստացել է փիլիսոփայի, սոցիոլոգի որակավորումը։ 1990 թվականից Երևանի պետական համալսարանի կրոնագիտության ամբիոնի դասախոս է։ 1988-1992 թվականներին աշխատել է Հանրապետական կրոնագիտության կենտրոնում` որպես գիտության գծով փոխտնօրեն, 1999-2005 թվականներին` «Մտավորականների միություն» ՀԿ-ի նախագահ, 2000-2005 թվականներին` «Սոց ուժերի և մտավորականների միություն» դաշինքի նախագահ։ 2007 թ. մայիսի 12-ին ընտրվել է Ազգային ժողովի պատգամավոր համամասնական ընտրակարգով «Ժառանգություն» կուսակցությունից։

Անձնական կյանք
--------------

Ամուսնացած է, ունի երեք երեխա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «National Assembly of Armenia | Official Web Site | parliament.am»։ *www.parliament.am*։ Վերցված է 2021-01-31
2. ↑  «Хачатрян, Вардан Ваганович - Wikiwand»։ *www.wikiwand.com*։ Վերցված է 2021-01-31
3. ↑  «National Assembly of Armenia | Official Web Site | parliament.am»։ *www.parliament.am*։ Վերցված է 2021-01-31
**«Սիլվի և Բրունո»**, անգլիացի գրող, բանաստեղծ Լուիս Քերոլի վեպերից. վերջնական տարբերակը հրատարակվել է 1893թ. հեղինակի կենդանության օրոք։

Ստեղծագործությունն ունի երկու հիմնական սյուժե, որոնցից մեկը ներկայացնում է տվյալ ժամանակահատվածի (վիկտորյական դարաշրջանի) իրական զարգացումները, իսկ մյուսը՝ հեքիաթային աշխարհը։ Եթե հեքիաթի սյուժեն լի է նոնսենսային տարրերով և չափածո տողերով (ինչպես *«Ալիսը հրաշքների աշխարհում»* վեպի մեջ է), վիկտwրյական դարաշրջանի Բրիտանիան պատկերող իրադարձությունները ամբողջանում են որպես սոցիալական վեպ, որի հերոսները ներգրավված են տարբեր հղացքներ և կրոնի, հասարակության, փիլիսոփայության և բարոյականության տարբեր կողմերի քննարկման մեջ։

Սկզբնաղբյուր
------------

Վեպի հիմքում ընկած են երկու ստեղծագործություն՝ «*Սիլվի փերին*» և «*Բրունոյի վրեժը*»*,* որոնք առաջին անգամ հրապաարկվել են 1867թ. *Judy's Magazine* պարբերականում։ Մի քանի տարի անց Քարոլի մոտ միտք հղացավ այս ամենը միավորել ավելի երկար ստեղծագործության մեջ, որի մնացած մասը հավաքել էր հիմնականում տարիներ ընթացքում արված երկպոսությունների և մտքերի գրառումից (ինչը հետագայում իր գործի երկրորդ հատորի ներածության մեջ նա որպես «գրականություն» վկայակոչեց)։

Լուիս Քերոլն ի սկզբանե նախատեսում էր ստեղծագործությունը հրապարակել մեկ հատորով, սակայն հաշվի առնելով երկար սյուժեն՝ այն ի վերջո բաժանում է երկու մասի, որոնցից յուրաքանչյուրը լույս է տեսնում համապատասխանաբար 1889-ին և 1893-ին.:

Առաջին գրքի սկզբում ներածական պոեմ է, որտեղ ակրոստիքոսի տեսքով ներկայացված է Քերոլի մանկության ընկերներից Իսա Բոումանի անունը։

Համառոտ սյուժե
--------------

### Սյուժեի նկարագիր

Սյուժեի հիմքում երկու թեզ է ընկած՝ պահակություն անող Ուորդեն Աութլենդի և Կանցլերի կողմից Աութլենդի պահակի դեմ ձեռնարկված դավադրությունը և երիտասարդ բժիշկ Արթուրի սերը Լեդի Մյուրիելի հանդեպ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Robson Catherine (2001)։ *Men in wonderland : the lost girlhood of the Victorian gentleman*։ Princeton, N.J.: Princeton University Press։ ISBN 0-691-00422-6։ OCLC 45102925
2. ↑  Silver Carole G. (1999)։ *Strange and secret peoples : fairies and Victorian consciousness*։ New York: Oxford University Press։ ISBN 978-0-19-802846-8։ OCLC 559912687
3. ↑  *CAPITULUM LXXII*։ Peeters Publishers։ 2019-10-29։ էջեր 248–272
4. ↑  Gardner Martin (1996)։ *The universe in a handkerchief : Lewis Carroll's mathematical recreations, games, puzzles, and word plays*։ Lewis Carroll։ New York: Copernicus։ ISBN 0-387-94673-X։ OCLC 33946924

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 158124121 · GND: 7613654-1 · VIAF: 175460116 · WorldCat VIAF: 175460116 |

 |
**Թիմոթի Սիդնի Ռոբերտ Հարդի** (անգլ.՝ Timothy Sydney Robert Hardy; հոկտեմբերի 29, 1925(1925-10-29)[…], Չելթնեմ, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն - օգոստոսի 3, 2017(2017-08-03)[…], Լոնդոն, Միացյալ Թագավորություն), անգլիացի դերասան և հաղորդավար։

Կենսագրություն
--------------

Թիմոթի Սիդնի Ռոբերտ Հարդին ծնվել է 1925 թվականի հոկտեմբերի 29-ին Չեթնեմում, Գլոսթերշիր, Անգլիա՝ Չելթենհեմ քոլեջի տնօրեն Հենրի Հարիսոն Հարդիի և նրա կնոջ Ժոսլին Հարդիի ընտանիքում (իսկական ազգանունը Դագդեյլ)։

Ռոբերտը ավարտել է Ռեգբի դպրոցը և Օքսֆորդի համալսարանի Մագդալեն քոլեջը։

Մահացել է 2017 թվականի օգոստոսի 3-ին Բրիստոլում։

Կարիերա
-------

Մեծ կինոյում Ռոբերտի առաջնախաղը եղել է 1955 թվականին։ Նա խաղացել է Կասսիոյի դերը՝ «Օթելլո» ֆիլմում։ 1981 թվականին Հարդին խաղացել է Ուինսթոն Չերչիլի դերը «Ուինսթոն Չերչիլ, խուլ տարիներ» հեռուստասերիալում, որի համար ստացել է «Broadcasting Press Guild Awards» (1982)՝ «լավագույն դերասան» անվանակարգում։ 2002—2007 թվականներին նկարահանվել է Կոռնելիուս Ֆադջի դերում՝ Հարրի Փոթերի մասին պատմող չորս ֆիլմերում՝ «Հարրի Փոթերը և Գաղտնիքների սենյակը» (2002), «Հարրի Փոթերը և Ազքաբանի կալանավորը» (2004), «Հարրի Փոթերը և Հրե գավաթը» (2005) և «Հարրի Փոթերը և Փյունիկի միաբանությունը» (2007) ֆիլմերում։ Ընդհանուր առմամբ նկարահանվել է 133 ֆիլմերում և հեռուստասերիալներում։ Վարել է նաև BBC-ի փաստավավերագրական մի շարք հաղորդումներ։

Անձնական կյանք
--------------

1952—1956 թվականներին Ռոբերտն ամուսնացած է եղել Էլիզաբեթ Ֆոքսի հետ։ Այդ ամուսնությունից ծնվել է Հարդիի ավագ որդին՝ Փոլ Հարդին։

1961—1986 թվականներին Ռոբերտն ամուսնացած է եղել հագուստի դիզայներ Սալլի Փիրսոնի հետ։ Այդ ամուսնությունից ծնվել են նրա դուստրերը էմմա Հարդին և Ժյուսթին Հարդին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6
2. 1 2 3 4  Discogs — 2000.
3. 1 2 3 4  Internet Broadway Database — 2000.
4. 1 2  Robert Hardy, a Frequent Churchill and a ‘Potter’ Wizard, Dies at 91
5. ↑  «На 92-м году жизни умер Роберт Харди, министр магии из "Гарри Поттера"»։ Российская газета։ Վերցված է 2017 թ․ օգոստոսի 3

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Discogs · Internet Broadway Database · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · MusicBrainz · Rotten Tomatoes · Find A Grave · WikiTree · Rodovid |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Օքսֆորդի կենսագրական · Notable Names Database |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 3014847 · BNC: a11148755 · BNE: XX1507037 · BNF: 140712348 · GND: 17215149X · ISNI: 0000000114796490 · LCCN: n88051162 · NKC: pna2004259298 · NLP: a0000002292252 · NTA: 07221595X · NUKAT: n2005071390 · SUDOC: 059208252 · VIAF: 107601877 · WorldCat VIAF: 107601877 |

 |

 |