|  |
| --- |
| **Արոսի կուզնեցովի** |
| Արոսի կուզնեցովիԱրոսի կուզնեցովի |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Տիպ/Բաժին** | Անոթավոր բույսեր (Tracheophyta) |
| **Ենթատիպ** | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
| **Կարգ** | Վարդածաղկավորներ (Rosales) |
| **Ընտանիք** | Վարդազգիներ (Rosaceae) |
| **Ենթաընտանիք** | Խնձորայիններ (Maloideae) |
| **Ցեղ** | Արոսենի *(Sorbus)* |
| **Տեսակ** | **Արոսի կուզնեցովի** *(S. aucuparia)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Sorbus aucuparia***L. 1753 |
|
| **Տարածվածություն և պահպանություն** |
| **Հատուկ պահպանության կարգավիճակ՝**   Քիչ մտահոգող տեսակՏաքսոնի տարածվածությունը Տաքսոնի տարածվածությունը |

**Արոսի Կուզնեցովի** կամ արոսենի սովորական (լատին․՝ *Sorbus aucuparia*), վարդազգիների ընտանիքին պատկանող տերևաթափ թուփ։

Կենսաբանական նկարագիր
---------------------

Տերևները բարդ, կլորավուն են, հերթադիր, կենտ փետրաձև, բաղկացած 9-10 մմ մուգ կանաչ տերևներից։ Ծաղիկները սպիտակ են, մանր, հավաքված 10-15 սմ տրամագծով վահանանման ծաղկաբույլերում։ Սովորաբար ծաղկում է մայիս-հունիս ամիսներին, մոտավորապես 1 ամիս տևողությամբ։ Պտուղները կլոր են, 0,8-1 սմ տրամագծով, հավաքված պտղաբույլերում, ունեն նարնջակարմրավուն գույն։ Սովորական արոսենին բավականին ցրտադիմացկուն է, ստվերատար, վատ չի տանում երաշտը, հողի նկատմամբ քիչ պահանջկոտ է, սակայն լավ է աճում խոնավ, փուխր, պարարտ հողերում։ Տուժում է օդի չորությունից, ծխից և վնասակար գազերից։

Տարածում
--------

Տարածված է Կովկասում, Տաշիրի, Ստեփանավանի, Թումանյանի, Ապարանի, Արագածի շրջաններում։ Աճում է ծովի մակերևույթից 1600-2300 մ բարձրության վրա։

Բույսի դիմացկունությունը
------------------------

Արտակարգ դիմացկուն բույս է։ Շոգադիմացկուն, ցրտադիմացկուն, չորադիմացկուն, երաշտադիմացկուն բույս է։ Պահանջկոտ չէ հողի նկատմամբ։ Աճում է բոլոր տեսակի հողերում։

Բազմացում
---------

Հաջողությամբ բազմանում է սերմերով։ Արոսենու այս տեսակը ունի բրգանման, լացող և խայտաբղետ տերևներով պարտիզային ձևեր։ Մեր հանրապետությունում խորհուրդ է տրվում օգտագործել նախալեռնային և լեռնային գոտիների բնակավայրերի, խմբերի և ծառուղիների տեսքով։

Կիրառում
--------

Կիրառվում է որպես դեկորատիվ բույս։

Տարածվածություն
---------------

Բնության մեջ աճում է Եվրոպայում, Սիբիրում, Հեռավոր Արևելքում, Կովկասում և Ղրիմում։

Հոմանիշներ
----------

* Sorbus altaica Koehne
* Sorbus amurensis Koehne
* Sorbus anadyrensis Kom.
* Sorbus aucuparia var. typica C.K.Schneid.
* Sorbus boissieri C.K.Schneid.
* Sorbus boissieri var. adsharica Sosn.
* Sorbus camschatcensis Kom.
* Sorbus glabrata (Wimm. & Grab.) Hedl.
* Sorbus kamtschatcensis Kom.
* Sorbus pohuashanensis (Hance) Hedl.
* Sorbus pohuashanensis var. amurensis (Koehne) Y.L.Chou & S.L.Tung
* Sorbus polaris Koehne
* Aucuparia sylvestris Medik.
* Mespilus aucuparia (L.) Scop.
* Pyrenia aucuparia (L.) Clairv.
* Pyrus aucuparia (L.) Gaertn.
* Pyrus aucuparia var. typica (C.K.Schneid.) Asch. & Graebn.
* Pyrus rossica A.D.Danilov

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
*

Գրականություն
-------------

* Արծ. Ա. Գրիգորյան Գեղազարդ Պարտիզագործություն
* Լ.Հ.Հարությունյան- Քո շրջապատի թփերը, Երևան 1984 թվական

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | UNII |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · ITIS TSN |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4150977-8 · LCCN: sh96010665 · NKC: ph121351 |

 |