Մերիտրա-Հատշեպսուտն ու իր որդի Ամենհոտեպ II-ը
Թագուհի **Մերիտրա-Հատշեպսուտ** (անգլ.՝ Merytre-Hatshepsut, երբեմն նաև՝ **Հատշեպսուտ-Մերյետ-Ռա**), Թութմոս III փարավոնի մեծ թագուհի, որն այդ տիտղոսին արժանացել է Սաթիայի մահից հետո։ Եղել է Ադորատրիքս Հույի դուստրն ու փարավոն Ամենհոտեպ II-ի մայրը։

Ընտանիք
-------

Մերիտրա-Հատշեպսուտն ունեցել է ազնվականական ծագում։ Նա հավանաբար եղել է քրմուհի Ադորատրիքս Հույի դուստրը, որի՝ Բրիտանական թանգարանում գտնվող արձանը (EA 1280) պատկերում է թոռնիկին գրկած Հույին ու ներկայացնում Թութմոս III-ի և Մերիտրա-Հատշեպսուտի մյուս զավակներին՝ նրա նստած դիրքով արձանի կողքերին պատկերված։ Եղել է փարավոն Ամենհոտեպ II-ի, արքայազն Մենխեպերրեի, արքայադուստրեր Նեբետիունետի, Մերիտամուն C-ի, Մերիտամուն D-ի և Իսետի մայրը։

Կենսագրություն
--------------

Հայտնի է, որ Մերիտրա-Հատշեպսուտը կրում էր «ժառանգական արքայադուստր» (iryt-p`t), «Միակ, մեծ գովելի» (wrt-hzwt-w’tit), «արքայի մայր» (mwt-niswt), «երկու երկրի տիրուհի» (nbt-t3wy), «արքայի կին» (hmt-nisw), «մեծ արքայի կին» (hmt-niswt-wrt), «աստծո կին» (hmt-ntr) ու «աստծո ձեռք» (djrt-ntr) տիտղոսները։

Մերիտրա-Հատշեպսուտը մեծ թագուհի է դարձել Սաթիայի մահից հետո։ Հիշատակված է Մեդինեթ Հաբուում գտնվող Թութմոս III-ի մահվան տաճարում։ Թագուհին պատկերված է նստած Թութմոս III-ի հետևում կանգնած։ Նա պատկերված է թագուհու ամբողջական արդուզարդով, այդ թվում՝ անգղի գլխարկով, կրկնակի փետուրներով բուշել գլխազարդով ու անվանվել է «մեծ թագուհի։

Մերիտրա-Հատշեպսուտը պատկերված է Մեդինեթ Հաբուում գտնվող Թութմոս III-ի մահվան տաճարում:
Մերիտրա-Հատշեպսուտը պատկերված է մի քանի դամբարաններում, այդ թվում՝ իր ամուսնու՝ Թութմոս III-ի (KV34) դամբարանում։ Սյուներից մեկի վրա թագուհին, որը նույնացվել է որպես Մերիտրա, հանդիսանում է Թութմոս III-ին հաջորդող երեք թագուհիներից մեկը։ Նրան հաջորդում են թագուհիներ Սաթիան ու Նեբտուն և արքայադուստր Նեֆերտարին։

Թութմոս III-ը և նրա ընտանիքն իր KV34 դամբարանում։ Ներքևի շարքում Մերիտրան կանգնած է Թութմոս III-ի ետևում:
Թեբեում գտնվող Ռայի (TT72) դամբարանում Մերիտրա-Հատշեպսուտը նստած դիրքով պատկերված է իր որդու՝ Ամենհոտեպ II-ի կողքին/հետևում։ Շեյխ Աբդ էլ-Քուրնայում գտնվող մեկ այլ դամբարանի տեսարանում կարծես պատկերված է Մերիտրա-Հատշեպսուտի արձանը, որը ցուցադրված է հարթակիվրա վրա մի փոքրիկ կառույցում։ Պատկերված մյուս արձանները բոլորը ներկայացնում են Թութմոս III-ին։ Մեկ այլ ստելայում պատկերված է Մերիտրա-Հատշեպսուտը՝ կանգնած Թութմոս III-ի առջև։ Թագուհին պատկերված է բուշելով և կրկնակի փետուրներով։ Նա պատկերված է՝ ձեռքերում բռնած խորհրդանշական գավազանները։

Տեսարան Շեյխ Աբդ էլ-Քուրնայում գտնվող դամբարանից. տեսարանում պատկերված է Մերիտրա-Հատշեպսուտի արձանը:

Մահ և հուղարկավորություն
------------------------

Սկզբնապես նախատեսված է եղել Մերիտրա- Հատշեպսուտին հուղարկավորել KV42 դամբարանում։ Հիմքերի նստվածքները հայտնաբերվել են 1921 թվականին, որոնք հստակորեն հաստատում են, որ գերեզմանն ի սկզբանե նախատեսված է եղել նրա համար։ Հնարավոր է, սակայն, որ նա թաղված լինի իր որդու՝ Ամենհոտեպ II-ի KV35 դամբարանում, իսկ KV42 դամբարանն օգտագործված լինի Թեբեի քաղաքապետ Սենեֆերի և վերջինիս կնոջ՝ Սենեթնայի համար։ KV42 դամբարանի չօգտագործումը կարող է վկայել իր թոռան գահակալության օրոք նրա շնորհազրկման մասին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Dodson, A. and D. Hilton 2004. The Complete Royal Families of Ancient Egypt London: Thames and Hudson. pp. 132–133, 139
2. ↑  Wolfram Grajetski: *Ancient Egyptian Queens: a hieroglyphic dictionary.* Golden House Publications, London 2005, 0954721896, S. 53.
3. ↑  Karl Richard Lepsius: *Denkmäler aus Aegypten und Aethiopien.* Bd. 5, Leipzig 1913, Blatt 38 (reprint: Verlagsgruppe Zeller, Osnabrück 1970).
4. 1 2  A. Bart Merytre-Hatshepsut website  Արխիվացված 2008-04-16 Wayback Machine
5. ↑  Lepsius Denkmahler Abt III, Band 5, Bl. 62
6. ↑  «KV42 from the Theban Mapping Project». Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ օգոստոսի 17-ին. Վերցված է 2010 թ․ հոկտեմբերի 28-ին.
7. ↑  «Tuthmosis III (Menkheperre)». Արխիվացված է օրիգինալից 2022 թ․ հունվարի 3-ին. Վերցված է 2022 թ․ հունվարի 3-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Merytre-Hatshepsut (webpage by Anneke Bart)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մերիտրա-Հատշեպսուտ» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Rodovid |

 |