**Թիմոթի Փիթեր Դալթոն** (անգլ.՝ Timothy Peter Dalton մարտի 21, 1946(1946-03-21), Colwyn Bay, Ուելս), թատրոնի և կինոյի բրիտանացի դերասան։

Առավել հանրաճանաչություն է ձեռք բերել՝ հանդես գալով «Ջեյն Էյր» սերիալում (1983 թվական), Ջեյմս Բոնդի դերում «Կայծեր աչքերից» (1987) և «Սպանության արտոնագիր» (1989) ֆիլմերում, նաև մի քանի շեքսպիրյան ֆիլմերում ու ներկայացումներում։

Կենսագրություն և կարիերա
------------------------

Թիմոթի Դալթոնը ծնվել է Հյուսիսային Ուելսի Քոլվին Բեյ քաղաքում։ Հայրը անգլիացի զինվորական էր, մայրը ամերիկուհի՝ իտալիական և իռլանդական արմատներով։

1964 թվականին դպրոցն ավարտելուց հետո Դալթոնը սկսում է հանդես գալ թատրոնում և մոտ 3 տարի լինում է Մայքլ Քրոֆթի երիտասարդական թատրոնի առաջատար դերասաններից մեկը։ Թատրոնում խաղալուն զուգահեռ 1964-1966 թվականներին սովորել է դրամատիկական արվեստի թագավորական ակադեմիայում, ապա հանդես եկել Բիմինհեմի թատրոնում։

1966 թվականին առաջին անգամ նկարահանվել է հեռուստատեսությունում, իսկ 1968 թվականին կայացավ նրա նորամուտը կինո «Առյուծը ձմռանը» պատմական ֆիլմում, որտեղ նրա խաղընկերներն էին Պիտեր Օ'Թուլը և Քեթրին Հեփբորնը։ Այդ ֆիլմում իր նորամուտն է նշել ևս մեկ նշանավոր անգլիացի դերասան Էնթոնի Հոփքինսը։

1970-ական թվականներին արդեն Թիմոթի Դալթոնը նկարահանվում է բազմաթիվ ֆիլմերում, որոնց թվում նաև իսպանական և իտալական մի քանի նախագծերում, աշխատել է հեռուստատեսությունում, նաև թագավորական շեքսպիրյան թատրոնում և *Prospect Theater* թատրոնում պատմական ներկայացումներում՝ խաղալով նշանակալի դերեր։
1978 թվականին նկարահանվում է իր առաջին ամերիկյան ֆիլմում։ Դերասանի համար նշանակալի եղավ նաև 1980 թվականին նկարահանված «Ֆլեշ Գորդոն» ֆանտաստիկ ֆիլմը։

1980-ական թվականներին մեծ ճանաչում է ձեռք բերում հանդես գալով «Ջեյն Էյր» սերիալում, ապա հաջողությամբ հանդես է գալիս Ջեյմս Բոնդի դերերում։ Ներկայումս էլ դերասանը շարունակում է նկարահանվել կինոյում և հեռուստատեսային նախագծերում։ Ընդհանուր թվով խաղացել է 60-ից ավելի ֆիլմերում և սերիալներում։

Անձնական կյանք
--------------

Թիմոթի Դալթոնը 1971-1986 թվականներին արտաամուսնական հարաբերությունների մեջ է եղել անգլիացի դերասանուհի Վանեսա Ռեդգրեյվի հետ, ում հետ ծանոթացել էր 1971 թվականին «Մարիա, Շոտլանդիայի թագուհի» ֆիլմի նկարահանումներին։ Նա ունի մեկ որդի՝ ծնված 1997 թվականի օգոստոսի 7-ին՝ Ալեքսանդր Դալթոն, ռուս երգչուհի Օկսաննա Գրիգորևնայից, ում հետ նա ծանոթացել էր 1995 թվականին, որպես Նիկիտա Միխալկովի թարգմանչուհի Լոնդոնյանի կինոփառատոնում։ Նրանց բաժանման պատճառ է դարձել Օկսաննայի սիրավեպը շվեդ գործարար Պիտեր Բլոմկվիստի հետ։ Դրանից հետո Թիմոթի Դալթոնը ապրում է միայնակ։

Դալթոնը հանդիսանում է «Մանչեսթեր Սիթի» ֆուտբոլային ակումբի երկրպագու և հաճախ է ներկա լինում իր սիրելի թիմի խաղերին Սիթի օֆ Մանչեսթեր մարզադաշտում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Student & graduate profiles — Royal Academy of Dramatic Art.
2. ↑  Թիմոթի Դալթոնի մասին peoples.ru կայքում
3. ↑  Timothy Dalton Film Reference bio
4. ↑  Muir, Frank (1998 թ․ հոկտեմբերի 1). *A Kentish Lad*. Corgi (publisher)#Random House, UK. էջեր 113–114. ISBN 0-552-14137-2.
5. ↑  Williams, Martin (2010 թ․ հունվարի 11). «The Bond of Colwyn Bay». *Liverpool Daily Post*. էջ 17.
6. ↑  «Excerpts from Vanessa Redgrave's Autobiography:». Oocities.org. Վերցված է 2012 թ․ հոկտեմբերի 29-ին.
7. ↑  Hardy, Rebecca (2007 թ․ փետրվարի 24). «Daniel Craig doesn't know what he's in for». *Daily Mai*. London. էջ 16.
8. ↑  «Биография Оксаны Григорьевой» (ռուսերեն). 28.05.2009. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ հուլիսի 28-ին. Վերցված է 2011 թ․ ապրիլի 10-ին.
9. 1 2  Hardy, Rebecca (2007 թ․ փետրվարի 24). «Daniel Craig doesn't know what he's in for». *Daily Mail*. London. էջ 16.
10. ↑  «Former James Bond Actor Timothy Dalton – Photo».. 2009 թ․ դեկտեմբերի 26. Վերցված է 2011 թ․ հունվարի 4-ին. `{{cite web}}`: External link in ``|publisher=`` (օգնություն)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Internet Movie Database կայքում
* ԿինոՊոիսկ կայքում
* British Film Institute's Screenonline
* allmovie կայքում
* Timothy Dalton's Biography at The Timothy Dalton Chat Group Archived 2023-02-28 at the Wayback Machine.
* Timothy Dalton's Biography at BBC North East Wales Showbiz Archived 2012-12-09 at Archive.is
* Timothy Dalton's Biography at BBC site

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Դանիական ազգային ֆիլմագրություն · Filmportal · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · Metacritic · MusicBrainz · Rotten Tomatoes · Giant Bomb · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուս · Մեծ նորվեգական · Notable Names Database |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX1259600 · BNF: 13938835j · GND: 13201419X · GTAA: 91292 · ICCU: UBOV495129 · ISNI: 0000000114686726 · LCCN: n87838403 · NKC: xx0150763 · NLP: a0000001865084 · NTA: 070844704 · NUKAT: n2008075478 · SUDOC: 079506356 · VIAF: 19870378 · WorldCat VIAF: 19870378 |

 |

 |