**Շառլ Գրավյե**, կոմս **դե Վերժեն** (նաև **Վերժեն**, ֆր.՝ Charles Gravier, comte de Vergennes; դեկտեմբերի 28, 1719(1719-12-28), դեկտեմբերի 29, 1719(1719-12-29) կամ 1717, Դիժոն - փետրվարի 13, 1787(1787-02-13) կամ 1787, Վերսալ), ֆրանսիացի դիվանագետ և քաղաքական գործիչ, Լուի XVI-ի արտաքին գործերի նախարարը 1774 թվականից մինչև իր մահը, 1781 թվականից՝ նաև առաջին նախարար։

Կենսագրություն և կարիերա
------------------------

Դիժոնի խորհրդարանի նախագահի որդին։

### Դիվանագետ

слеваслева
Վաղ երիտասարդությունում հանդես է եկել դիվանագիտական ասպարեզում և սովորել է Լիսաբոնում ֆրանսիացի դեսպանորդ Շավինիի ղեկավարությամբ (*Théodore de Chavigny*)։ 1739 թվականին եղել է դեսպանության քարտուղար։ 1750 թվականին նշանակվել է դեսպանորդ Թրիերում, որտեղ ծառայել է մինչև 1754 թվականը, հաջորդ տարի որպես արտակարգ դեսպան ուղարկվել է Կոստանդնուպոլիս։ 1755 թվականից հաստատվել է լիազոր դեսպան Օսմանյան նավահանգստում։ Ֆրիդրիխ Մեծը դաշինքի էր ձգտում Թուրքիայի հետ, որպեսզի դիմակայի Ռուսաստանին և Ավստրիային, իսկ Վերժենը փորձել և կարողացել է պահպանել Ֆրանսիայի, Սուլթանի և նրա դաշնակից տերությունների միջև բարեկամական հարաբերությունները, ինչը հատկապես դժվար էր 1760-61 թվականներին, երբ Թուրքիայի և Ֆրանսիայի միջև ուժեղ թյուրիմացություններ էին առաջացել։

1771 թվականին Վերժենը նույն կոչմամբ ուղարկվել է Շվեդիա, որտեղ Գուստավ III-ի խորհրդով նպաստել է պետական հեղաշրջման իրականացմանը։ 1774 թվականին Լուի XVI-ի՝ ֆրանսիական գահին բարձրանալուց հետո պետնախարար Կոմս դե Մորեպան, հետևելով Վերի վանահոր առաջարկին, Վերժենին ներկայացրել է Ֆրանսիայի արտաքին գործերի նախարարի պաշտոնում։ Մորեպան հաշվի է առել այն, որ Վերժենն ըստ էության մենակ էր, չուներ իր սեփական «թիմը» և հույս ուներ, որ նա հավատարիմ կմնա իրեն։ Կոմս Վերժենը ղեկավարել է Ֆրանսիայի արտաքին գործերը մինչև իր մահը (1787 թվականի փետրվար)։

##### Նախարարի պաշտոնում

1778 թվականին Վերժենն համոզել է Լուի XVI-ին բացահայտ մասնակցել Անգլիայի և Հյուսիսային Ամերիկայի նահանգների պատերազմին։ Ֆրանսիայի դատարանը 1778 թվականի փետրվարին Փարիզում պայմանագիր է կնքել ամերիկացի բանագնացների (Ֆրանկլին, Դին և Արթուր-Լի) հետ և այդ մասին զեկուցել անգլիական դատարան, որը հրահրել է պատերազմ, որում Ֆրանսիան ի սկզբանե կորցրել է շատ նավեր հարուստ բեռով և իր ամբողջ ունեցվածքը Արևելյան Հնդկաստանում։ Պատերազմն ավարտվել է Վերսալում Անգլիայի հետ խաղաղության կնքմամբ (1783 թվական)՝ համաձայն որի Ֆրանսիան ստացել է Սենեգալը և Տոբագո կղզին։ Այնուամենայնիվ, հսկայական ռազմական ծախսերը խիստ քայքայել են Ֆրանսիայի ֆինանսները։

Վերժենը չէր վայելում թագուհու բարեհաճությունը, քանի որ նա հակադրվել էր իր եղբոր՝ Ժոզեֆ Երկրորդի տեսակետին՝ Բավարիայի ժառանգության վերաբերյալ. Շուազյելը նրա մրցակիցն էր։

Կերպարը կինոյում
----------------

* «Ջոն Ադամս» (2008 թվական)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4  Annuaire prosopographique : la France savante
3. 1 2 3 4
4. 1 2  GeneaStar
5. ↑  LIBRIS — 2013.
6. ↑  Об этом обстоятельно повествует Флассан в «Histoire générale et raisonnée de la diplomatie française», т. 6, с. 234.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Rodovid |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Treccani · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 90908986 · BNE: XX1188800 · BNF: 121606909 · GND: 118643142 · ISNI: 0000000121183086 · LCCN: n81037228 · NKC: jn20000701889 · NSK: 000106626 · NTA: 070604525 · NUKAT: n2003016069 · LIBRIS: 312256 · SUDOC: 030128579 · VIAF: 3791802 · WorldCat VIAF: 3791802 |

 |

 |