«**Մեծ հույսեր**» (անգլ.՝ Great Expectations), Չարլզ Դիքենսի համանուն վեպի բրիտանական Էկրանավորում, որը բեմադրվել է 1946 թվականին՝ Դևիդ Լինի կողմից։ Համարվում է գրական ստեղծագործության էկրանավորման չափանիշ և Դիքենսի ստեղծագործությունների մոտիվներով լավագույն ֆիլմը։ 1999 թվականին, բրիտանական կինոյի ինստիտուտը, «Մեծ հույսեր» ֆիլմը ներառեց ազգային կինեմատոգրաֆիայի պատմության լավագույն ֆիլմերի հնգյակում։

Սյուժե
------

Ֆիլմում վեպի խճճված սյուժեն կազմված է մի քանի հիմնական գծերից։ Փիփ անունով որբ տղան, որն ապրում է ծովի ափին՝ իր ավագ քրոջ տանը, գերեզմանատանը հանդիպում է մի սարսափելի տաժանակրի։ Տրվելով նրա սպառնալիքներին, նա տնից բերում է պահուստային ուտելիքներ և խարտոց` շղթաներից ազատվելու համար։ Սակայն, տաժանակիրը շուտով ընկնում է ոստիկանության ձեռքը և ուղարկվում է հեռավոր Ավստրալիա՝ պատիժը կրելու։

Հարուստ միսս Հևիշեմն արդեն երկար տարիներ է ինչ իր շքեղ առանձնատանը հեռացել է աշխարհից։ Փնտրում է խաղընկեր իր խորթ դստեր Էստելի համար։ Նրա ընտրությունը կանգ է առնում Փիփի վրա։ Տղան սիրահարվում է մեծամիտ աղջկան, որը դաստիարակված է տղամարդկանց սրտերը կոտրելու համար։ Որոշ ժամանակ անց միսս Հևիշը հրամայում է նրանց բաժանվել։ Էստելին ուղարկում են ֆրանսիական գիշերօթիկ սովորելու։

Անցնում են տարիներ։ Ջեգերս փաստաբանը հայտնում է Պիպին, որ իր հաճախորդը, որը ցանկացել է անհայտ մնալ, ցանկանում է Պիպին «փայլուն ապագա» ապահովել, ինչի համար նա պետք է մեկնի Լոնդոն և դառնա ջենտլմեն։ Երիտասարդը արագ հարմարվում է մայրաքաղաքին։ Նա չգիտեր, որ իր զվարճանքի միջոցները ոչ թե միսս Հևիշն է տրամադրում, այլ այն տաժանակիրը, որին ժամանակին օգնության ձեռք էր մեկնել…

Դերերում
--------

* Ջոն Միլլս՝ *մեծահասակ Փիփ*
* Հոբսոն՝ *մեծահասակ Էստելլա*
* Էնթոնի Ուեյջեր՝ *մանկուկ Փիփ*
* Ջին Սիմոնս (դերասանուհի)՝ *մանկուկ Էստելա*
* Մայլզ, Բեռնարդ՝ *Ջո Գարջերի*
* Ֆրենսիս Լ. Սալիվան՝ *պարոն Ջեգերս*
* Մարտիտա Հանթ՝ *Միսս Հևիշեմ*
* Ֆինլի Քարլի՝ *Էյբել Մեգվիչ*
* Ալեք Գինես՝ *մեծահասակ Հերբերտ Պոկետը*
* Ֆորիստ Ջոն (դերասան)՝ *Հերբերտ Պոկետը որպես երեխա*
* Ֆրիդա Ջեքսոն՝ *տիկին Գարջերի*
* Այվոր Բարնարդ՝ *պարոն Ուեմիկ*
* Թորին Թետչեր՝ *Բենթլի Դրամմլ*
* Ֆրիդա Ջեքսոն՝ *Միսսիս Ջո*

Պատմություն
-----------

Ֆիլմի սցենարը ծնվել է նույն դերասանների՝ Ալեք Գինեսի (Հերբերտ Պոկետ) և Մարտիտա Հանթի (Միսս Հեվիշեմ) մասնակցությամբ պիեսից։ Այս բեմադրությունը Դավիթ Լինին ցույց տվեց, որ առանց որևէ էական կորուստների հնարավոր է նվազեցնել վեպի հերոսների և սյուժետային գծերի թիվը ։ Սցենարային աշխատանքները ղեկավարում էր հենց ինքը։ Ռ. Էբերտի կարծիքով ՝ ֆիլմի ստեղծողներին հաջողվել է 2 ժամանոց ժամանակաչափում տեղավորել 525 էջանոց վեպի ողջ ներուժը։ Գրքի հոռետեսական եզրափակումը մեղմացվել է ի շահ հանրության, բուրժուական հասարակության քննադատությունը նույնպես տեղ չի գտել ֆիլմում, սակայն Հերբերտի հետ Փիփի հարաբերության մեջ ավելացվել է թեթև հոմոէրոտիկայի տարրեր։

«Մեծ հույսեր» ֆիլմն առաջին անգամ լայն հանդիսատեսին ծանոթացրեց հետագայում հայտնի դերասաններ Ալեք Գինեսի և Ջին Սիմոնսի հետ։ 20-ամյա Պիպի դերում ռեժիսորը տեսել է միայն 38-ամյա Ջոն Միլսին ՝ նրա անմիջական, բաց դեմքով։ Ժամանակակից շատ հեռուստադիտողների ապշեցնում է դերասանի երիտասարդ Պիպի ոչ առաջին երիտասարդության դերում հայտնվելը։ Ոչ պակաս վիճելի է համարվում 30-ամյա Վալերի Հոբսոնի 17-ամյա Էստելայի դերի հրավերը։

Հաջողություն
------------

Ատլանտիկայի երկու կողմերում էլ Ֆիլմի ցուցադրումը արժանացել է բարձր գնահատականների։ Օպերատորն ու բեմադրող նկարիչն արժանացել են Օսկար հեղինակավոր մրցանակի, բացի այդ, ֆիլմը ստացել է «Լավագույն ֆիլմ», «Լավագույն ռեժիսուրա» և «Լավագույն սցենար » անվանակարգերը։ Հաջողությամբ ոգեշնչված՝ Լինը ձեռնամուխ է եղել Դիքենսի մեկ այլ վեպի՝ «Օլիվեր Թվիստի» բեմադրմանը։ Այդ ժամանակից ի վեր անգլիացի դասականի ստեղծագործությունների էկրանավորման նախաձեռնությունը Հոլիվուդից վերցրել են անգլիացիները։

Ռ. Էբերտի կարծիքով ՝ ֆիլմի սկզբում գերեզմանոցի տեսարանները ազդել են Կորմանովսկու սարսափ (ժանր)ի գեղագիտության վրա, իսկ Միսս Հևիշի տան տեսարանները ոգեշնչել են Բիլլի Ուայլդերին դասական նուարի «Սանսեթ Բուլվար» ֆիլմի (1950) դեկորացիաների վրա աշխատելիս։

Արդյունքներ
-----------

### Քնադատություն

Ռիչարդ Ուինինգթոնը News Chronicle-ից գրել է. «Դիքենսը նախկինում երբեք այդքան արդյունավետ չի էկրանավորվել»։

Քննադատ Ռոջեր Էբերտը նշել է, որ «Դիքենսի բոլոր էկրանավորումներից ամենամեծ ֆիլմն է»։

Rotten Tomatoes կայքում ֆիլմն ունի 100% վարկանիշ՝ քննադատների 27 գրախոսությունների հիման վրա՝ 10-ից 8.4 միջին միավորով։

### Դրամարկղ

Կինոնկարը 1947 թվականին բրիտանական վարձույթում դարձել է ժողովրդականություն վայելող երրորդ ֆիլմը և ամենահանրաճանաչ ֆիլմը կանադական վարձույթում 1948 թվականին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2 3
3. ↑  Ֆիլմերի շվեդական շտեմարան (շվեդերեն) — Svenska Filminstitutet.
4. 1 2 3 4 5
5. ↑  ČSFD (չեխերեն) — 2001.
6. 1 2 3  «Great Expectations — Cast, Reviews, Summary, and Awards — AllRovi». Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ դեկտեմբերի 6-ին. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 27-ին.
7. ↑  Great Expectations | Film | The Observer
8. 1 2 3 4 5  «Great Expectations: rogerebert.com :: Great Movies». Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հոկտեմբերի 9-ին. Վերցված է 2022 թ․ հունվարի 11-ին.
9. ↑  В год выхода фильма Гиннесс был арестован за совершение гомосексуальных действий в общественном туалете. В полиции он представился именем своего персонажа, Херберта Покета, благодаря чему эпизод не получил огласки.
10. ↑  Great Expectations | Film | The Guardian
11. ↑  Roger Ebert. «Great Expectations movie review (1946) | Roger Ebert» (անգլերեն). www.rogerebert.com. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 18-ին.
12. ↑  «Great Expectations (1947)» (անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 18-ին.
13. ↑  «Anna Neagle Most Popular Actress». *Sydney Morning Herald (NSW : 1842 - 1954)* (անգլերեն). NSW. 3 янв 1948. էջ 3. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 18-ին.
14. ↑  Screen Volume 32 Issue 3. — 115 с.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ֆիլմի դիտում (Հանրության սեփականություն) կայքում։
* Ֆիլմի էջը *Criterion Collection* կայքում։
* «Մեծ հույսեր»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում Internet Movie Database կայքում։
* ««Մեծ հույսեր»»(անգլ.) ֆիլմը Allmovie կայքում: *allmovie* կայքում։

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · Box Office Mojo · ČSFD · FilmAffinity · Internet Movie Database · Rotten Tomatoes |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: no2013003619 · LNB: 000319821 |

 |