Կարարայի մարմար
**Կարարայի մարմար** (լատին․՝ marmor lunensis), մարմար, որ արդյունահանվում է Ապուանի Ալպերում` Կարարայի տարածքում։ Մարմարի ամենաարժեքավոր տեսակներից մեկն է համարվում։

Պատմություն
-----------

Կարարայի քարաբեկորները կիրառվել են դեռևս էնեոլիթի դարաշրջանում։ Հռոմեական դարաշրջանում մարմարի կիրառումը մեծ մասշտաբներ է ընդունել։ Սկսած Հուլիոս Կեսարի տիրապետության շրջանից` Կարարայի սպիտակ մարմարը կիրառվել է հասարակական շինությունների և պատրիկների տների կառուցման համար։ Մարմարի` Հռոմ տեղափոխությունը իրականացվել է Լունի քաղաքի տարածքով, ինչն էլ արտացոլվել է նրա լատինական անվանման մեջ` «marmor lunensis»: Կարարայի մարմարից պատրաստված և այդ ժամանակներից մեզ հասած օբյեկտներից են Տրայանոսի սյունը, Պանթեոնը։

5-րդ դարից մարմարի արդյունահանումը գործնականում դադարեցվել է բարբարոսների արշավանքների պատճառով։ Մոտ 1000 թվականին հիմնադրվել է Կարարա գյուղը, իսկ 1250 թվականին վերսկսվել է մարմարի արդյունահանումը, որն օգտագործվել է Կարարայի եկեղեցու շինարարության համար։ Նիկոլո Պիզանոյի պատվերով մարմար է արդյունահանվել Պիզայի մկրտարանի կառուցման համար, ինչից հետո այն կրկին մեծ պահանջարկ է վայելել Եվրոպայում։ Հետագայում Կարարայի սպիտակ մարմարը մեծ քանակությամբ կիրառվել է հոգևոր շինությունների և ինտերիերի ձևավորման համար։ Կարարայի մարմարով են աշխատել իտալացի շատ քանդակագործներ ու ճարտարապետներ, մասնավորապես Նիկոլո Պիզանոն, Ջիովանի Պիզանոն, Միքելանջելոն անձամբ են ընտրել մարմարի բեկորներն իրենց ստեղծագործությունների համար։ Միքելանջելոյի Դավիթը քանդակված է Կարարայի մարմարից։ Դրանով են կառուցվել Սիենայի տաճարի ճակատամասը և Լոնդոնի Մարմարե կամարը։

Պատկերասրահ
-----------

* Պիետա, Միքելանջելո, Սուրբ Պետրոսի տաճար, ՎատիկանՊիետա, Միքելանջելո, Սուրբ Պետրոսի տաճար, Վատիկան
* Քաղաքային պալատի հանդիսավոր աստիճանը, ԳլազգոՔաղաքային պալատի հանդիսավոր աստիճանը, Գլազգո
* Ջորջ Վաշինգտոնի արձանը, Հորացիո Գրինոու, Ամերիկյան արվեստի սմիթսոնյան թանգարանՋորջ Վաշինգտոնի արձանը, Հորացիո Գրինոու, Ամերիկյան արվեստի սմիթսոնյան թանգարան
* Լաոկոոնն ու իր որդիները, Պիո-Կլեմենտինո թանգարան, ՎատիկանԼաոկոոնն ու իր որդիները, Պիո-Կլեմենտինո թանգարան, Վատիկան
* Սանտա Մարիա դել Ֆիորե, Ֆլորենցիա. սպիտակ սալիկային մարմարը Կարարայի մարմար է:Սանտա Մարիա դել Ֆիորե, Ֆլորենցիա. սպիտակ սալիկային մարմարը Կարարայի մարմար է:
* Բարեկամության ձեռքեր: Քանդակը հանդիսանում է ՀՀ մայրաքաղաք Երևանի և Իտալիայի Կարարա քաղաքի եղբայրության խորհրդանիշը:Բարեկամության ձեռքեր: Քանդակը հանդիսանում է ՀՀ մայրաքաղաք Երևանի և Իտալիայի Կարարա քաղաքի եղբայրության խորհրդանիշը:

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Diana E. E. Kleiner. *The Ascent of Augustus and Access to Italian Marble* (Multimedia presentation). Yale University.
2. ↑  For Michelangelo, Carrara marble was valued above all other stone, except perhaps that of his own quarry in Pietrasanta.

Գրականություն
-------------

* Aldus Casa di Edizioni in Carrara (Hrsg.): *Carta Tematica delle Cave di Carrara, 1:8000*. italienisch, englisch, deutsch, französisch, o.A.
* Karlfried Fuchs: *Natursteine aus aller Welt, entdecken, bestimmen, anwenden*. Callwey, München 1997.
* Luciana und Tiziano Mannoni: *Marmor, Material und Kultur.* Callwey, München 1980, ISBN 3-766-70505-9.
* Mario Pinzari: *Methods, techniques and technologies for quarrying ornamental stones.* In: Marble in the world, hrsg. v. Società Editrice Apuana S.r.l. Carrara 1990.
* Dietmar Reinsch: *Natursteinkunde. Eine Einführung für Bauingenieure, Architekten, Denkmalpfleger und Steinmetze*. Enke, Stuttgart 1991, ISBN 3-432-99461-3.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կարարայի կարիերա(իտալ.)
* Ծննդյան տեղը` Կարարա «», «Լեռնային հանրագիտարան» կայք

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Կարարայի մարմար» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |

 |