**Ֆարագ Ֆոդա**, մասրի՝ فرج فوده, օգոստոսի 20, 1945(1945-08-20), El Zarqa, Դումյաթ, Եգիպտոս - հունիսի 8, 1992(1992-06-08), Կահիրե, Եգիպտոս), եգիպտացի կոմունիստ, գրող և իրավապաշտպան։ Սպանվել է «Ալ-Գամաա ալ-իսլամիա» ահաբեկչական խմբավորման կողմից այն բանից հետո, երբ Ալ-Ազրահի համալսարանի ուլեմների կողմից մեղադրվել է աստվածանարգության մեջ։ Եգիպտոսում 1992 թվականի մարտ և 1993 թվականի սեպտեմբեր ամիսների միջև ընկած ամբողջ ժամանակահատվածում քաղաքական պատճառներով սպանվեց 202 մարդ։ 1992 թվականի դեկտեմբերին նրա աշխատություններն արգելվեցին։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Դումյատի Նեղոսի մոտակայքում գտնվող Դելթայում, աշխատել է որպես ուսուցիչ գյուղական համայնքում։ Գրել է գրքեր, եգիպտական «Հոկտեմբեր» ամսագրում եղել է բաժնի ղեկավար։ Իր հոդվածներում Ֆարագ Ֆոդան քննադատում էր մուսուլմանների հիմնավորումները և դրա գաղափարախոսներին, քանի որ կարծում էր, որ հիմնադիրներն աղճատում են իսլամը։

1980-1990-ական թվականները Եգիպտոսում նշանավորվեցին մուսուլմանների հիմնավորումների ազդեցության ուժեղացման շնորհիվ։ Որոշ նախկին մարքսիստական մտավորականներ (օրինակ Մուհամմադ Իմարան կամ Թարիք ալ-Բիշրին) դարձան իսլամական գաղափարախոսներ։ 1981 թվականին արմատականները սպանեցին նախագահ Անվար Սադաթին, և մի շարք հարձակումներ իրականացվեցին ղպտիական քրիստոնյանների վրա։ Ֆարագ Ֆոդան մնաց մարդու աշխարհիկության և իրավունքների պաշտպանության դիրքում.:

1992 թվականի հունիսի 8-ին Ֆարագ Ֆոդան փողոցում սպանվեց երկու արմատականների կրակոցից։ Հարձակման ժամանակ վիրավորում ստացան նրա որդին ու պատահական անցորդներ։ «Ալ-Գամաա ալ-իսլամիան» իր վրա վերցրեց սպանության պատասխանատվությունը.:

Մահից ոչ շատ առաջ Ֆարագ Ֆոդան Ալ-Ազհար համալսարանի ուլեմների կողմից մեղադրվեց աստվածանարգության համար, քանի որ պետական կրոնի անկախության (աշխարհականություն) կողմնակից էր։ Ավելի ուշ, «Ալ-Գամաա ալ-իսլամիան» իր վրա վերցնելով սպանության պատասխանատվությունը, հայտարարեց, որ նա կրոնաթող է եղել, քանի որ ելույթ էր ունենում պետական քաղաքականության մեջ կրոնի ոչ ներմուծման համար և այդ ժամանակ Եգիպտոսում պաշտպանում էր մուսուլման արմատական գաղափարախոսների գործող օրենսդրության հակակշիռը, ովքեր պահանջում էին շարիաթի ընդունումը երկրում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3  Dictionary of African Biography / E. K. Akyeampong, Henry Louis Gates, Jr. — NYC: OUP, 2012. — ISBN 978-0-19-538207-5
3. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #119144840 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
4. ↑  *de Baets, Antoon* Censorship of Historical Thought: A World Guide, 1945-2000. — Greenwood Publishing. — С. 196.. — «In December 1992 Foda's collected works were banned».
5. ↑  *Miller, Judith* God Has Ninety-Nine Names: Reporting from a Militant Middle East. — Simon and Schuster. — С. 26.
6. ↑  «DOCUMENT - EGYPT: HUMAN RIGHTS ABUSES BY ARMED GROUPS»։ *amnesty.org*։ Amnesty International։ 1998-09։ Վերցված է 2013-03-09 (չաշխատող հղում)
7. ↑  *de Waal, Alex[en]* Islamism and Its Enemies in the Horn of Africa. — C. Hurst & Co[en], 2004. — С. 60.
8. ↑  *Soage, Ana Belén* Faraj Fawda, or the Cost of Freedom of Expression // *Middle East Review of International Affairs[en]*. — 2007. — Т. 11. — № 2. — С. 26—33. Архивировано из первоисточника 27 Մայիսի 2010.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 145927763 · EGAXA: vtls001064441 · GND: 119144840 · GTAA: 99458 · ISNI: 000000008331905X · LCCN: n83170465 · NLA: 35666143 · NTA: 095072063 · LIBRIS: 322519 · SUDOC: 142712302 · VIAF: 32149196484874791766 · WorldCat VIAF: 32149196484874791766 |

 |

 |