recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**«Շուշանը հովտում»** (ֆր.՝ Le Lys dans la vallée), ֆրանսիացի գրող Օնորե դը Բալզակի վեպը, որը թողարկվել է 1836 թվականին «Մարդկային կատակերգություն» ժողովածուի «Գյուղական կյանքի տեսարանները» շարքում։

Սյուժե
------

Վեպը պատմում է երիտասարդ և անփորձ արիստոկրատ Ֆելիքս դե Վանդենեսի և ամուսնացած կոմսուհի Բլանշ (Անրիետա) դը Մորսոֆի միջև եղած սիրո մասին։ Կոմսուհին դժբախտ կին է բազմաթիվ պատճառներով՝ հիմնականում հարուստ, հիվանդ կալվածատիրոջ հետ ամուսնության պատճառով, ով  պաշտոնաթող զինվորական էր և քայքայել էր առողջությունը ֆրանսիական բանակի արտասահմանյան արշավներում և տառապում էր զայրույթի հարձակումներից։ Գլխավոր հերոսների միջև բազմամյա, խորը զգացմունքներով լի հարաբերությունները հիմնվում են պլատոնական սիրո վրա։ Անրիետա դը Մորսոֆի հասարակության մեջ փոխվելով՝ մի քանի ամիս շարունակ Լուարի հովտում գտնվող կոմսուհու գեղատեսիլ կալվածքը՝ Քլոշգուրդ այցելելով,  Ֆելիքսը մեկնում է Փարիզ՝ պետական ծառայություն մատուցելու թագավորի տանը։ Փարիզում Ֆելիքսը սիրավեպ է սկսում անգլիացի Լեդի Դեդլիի հետ, ով պատանուն տալիս է այն, ինչը չէր կարող տալ Անրիետան։ Տեղեկանալով կոմսուհու ձգձգվող դեպրեսիայի մասին՝ Ֆելիքսը մեկնում է Քլոշգուրդ, որտեղ իր ժամանումից հետո կոմսուհին ուժասպառությունից մահանում է։

Վեպի ստեղծում
-------------

Ֆելիքս դը Վանդենեսի պատմության հիմքում ընկած են Բալզակի և Լաուրա դը Բեռնիի սեփական հարաբերությունները, որոնք նման են տիկին դը Մորսոֆի արտաքինի և բնավորության նկարագրին, ինչպես նաև հերոսուհու կենսագրության բազմաթիվ դետալներին, այդ թվում՝ հիվանդություններին։ Իր հերթին, երիտասարդ արիստոկրատը շատ նման է գրողին այն ժամանակաշրջանում, երբ նա դեռ երիտասարդ էր, անփորձ և առաջին քայլերն էր կատարում Փարիզում, այդ թվում՝ Դը Վանդենեսի դժվարին մանկությունը շատ բանով հիշեցնում է հենց Բալզակի մանկությունը։

Էկրանավորում
------------

1970 թվականին ֆրանսիական հեռուստատեսությամբ թողարկվում է ռեժիսոր Մարսել Կրևենի համանուն ֆիլմը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  TV5MONDE։ *Bibliothèque Numérique TV5MONDE - Le Lys dans la vallée* (ֆրանսերեն)
2. ↑  *Les personnages* (ֆրանսերեն)։ 2014-01-30

Արտաքին հղումներ
----------------

* 
* 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 12349904t |

 |
**Սարինա Բենիկի Ավթանդիլյան** (հոկտեմբերի 25, 1967(1967-10-25), Մարտակերտ, Մարտակերտի շրջան, ԼՂԻՄ, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ խմբավար, երաժշտագետ։ «Սպեղանի» կամերային երգչախմբի գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր, խմբավար։

Կենսագրություն
--------------

Սարինա Ավթանդիլյանը ծնվել է 1967 թվականի հոկտեմբերի 25-ին, Մարտակերտ քաղաքում։ 1993 թվականին ավարտել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիան, 1999 թվականին՝ նույն կոնսերվատորիայի ասպիրանտուրան։ 1994-2002 թվականներին եղել է Հայաստանի երաժշտական ընկերության Արամ Տեր-Հովհաննիսյանի անվան երգչախմբի խմբավար, 1993 թվականից, միաժամանակ դասավանդում է Երևանի Անուշավան Տեր-Ղևոնդյանի անվան երաժշտական դպրոցում, 2001 թվականից՝ Երևանի Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանում։ 1996 թվականին հիմնադրել ու ղեկավարում է զոհված և անհայտ կորած ազատամարտիկների զավակներից կազմված «Սպեղանի» երգչախումբը։ Դասավանդում է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում։

Ընտանիք
-------

Սարինա Ավթանդիլյանի ամուսինը՝ Գագիկ Օսիպյանը, զոհվել է 1992 թվականին՝ Շուշիի ազատագրման ժամանակ։ Նույն թվականի հուլիսի 4-ին Մարտակերտի տեղահանության ժամանակ նրա մայրը, տատը և պապն անհայտ կորել են, իսկ տունն ամբողջովին այրվել է ռումբի պայթյունից։

«Սպեղանի» կամերային երգչախումբ
------------------------------

1996 թվականին Սարինա Ավթանդիլյանը որբացած երեխաներից ստեղծել է երգչախումբ և այն անվանել «Սպեղանի»՝ դեղամիջոց հոգու վերքերից։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Ես հավատում էի, որ երգչախմբային արվեստն իրոք բալասան կլինի նրանց վիրավոր հոգիներին, կմեղմացնի կորստի ցավը։ Երգչախումբը ստեղծվեց, որովհետև պետք էր գոյատևել։ |  |

2005 թվականի ապրիլի 24-ին Հայոց եղեռնի նահատակների հիշատակին Շուշիի Սուրբ Ղազանչեցոց վանքում երգչախումբը կատարել է Կոմիտասի «Պատարագը»։ «Սպեղանու» կատարմամբ Հայաստանում առաջին անգամ հնչել են Բերտրանի, Անիմուչյանի, Մարենցիոնի, Կոստելեյի, Սուինի, Ռաուտավարանի ստեղծագործությունները, ինչպես նաև հայ ժամանակակից կոմպոզիտոր Երվանդ Երկանյանի «Սիրիուս» ստեղծագործությունը։

2004 թվականին Արեցո քաղաքում անցկացվող *Concorso Polifonico Internationale* փառատոնում «Սպեղանին» ստացել է երկրորդ մրցանակը։

Պարգևներ
--------

* Մովսես Խորենացու մեդալ, 2011
* Արցախի մշակույթի և երիտասարդության հարցերի նախարարության Երախտագիտություն մեդալ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  ««Սպեղանի» երգչախումբ՝ հայկական երգի կրողները»։ *Hetq.am*։ Վերցված է 2019-03-11
2. ↑  «Հանրապետության նախագահի հրամանագրերը - Փաստաթղթեր - Հայաստանի Նախագահ»։ *president.am*։ Վերցված է 2019-03-11

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Ղարաբաղյան ազատագրական պատերազմ (1988—1994) հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո ։*  |
***Ռեյնջեր-1***, (անգլ.՝ Ranger-1), ԱՄՆ ՆԱՍԱ-ի Ռեյնջեր ծրագրի շրջանակներում իրականացված առաջին առաքելությունը, որով նախատեսվում էր փորձարկել սարքավորումները և գործընթացները, որոնք հետագայում պետք է կիրառվեին լուսնային և մոլորակային առաքելությունների ժամանակ, որպես երկրորդական նպատակ էր դրված հետազոտել տիեզերական միջավայրում առկա մասնիկների և դաշտերի բնույթը։ Արձակվել է 1961 թվականի օգոստոսի 23-ին Քանավերալ տիեզերակայանից, Ատլաս ԼՎ-3 Աջենա-Բ կրող հրթիռով։

Կրող հրթիռի խափանման պատճառով կայանը կարողացավ հասնել միայն ցածր Երկրի ուղեծիր և կարողացավ իրականացնել միայն հետազոտությունների մի մասը։

Կայանի կառուցվածք
-----------------

Կայանը կառուցված էր Բլոկ I հիմքի վրա, որը ներառում էր վեցանկյուն հիմք 1,5 մետր չափերով, որի վրա ամրացված էր ալյումինե հենարաններից բաղկացած 4 մետրանոց կոնաձև աշտարակ։ Արեգակնային վահանակների երկու թևերը ունեին 5,2 մետր երկարությունը և ամրացված էին հիմքին։ Հիմքի ներքևի մասում տեղադրված էր մեծ հզորության ուղղորդված ալեհավաք։ Հիմքի և աշտարակի վրա տեղադրված էին տիեզերանավի գիտական սարքավորումները։ Գիտական սարքավորումները ներառում էին՝ Լիմանի-ալֆա աստղադիտակ, մագնիսաչափ, էլեկտրաստատիկ անալիզատորներ, միջին էներգիայի միջակայքի մասնիկների տվիչներ, երկու աստղադիտակներ, տիեզերական ճառագայթների ինտեգրման իոնացման խցիկ, տիեզերական փոշու և արևային ռենտգենյան ճառագայթման տվիչներ։ հաշվիչներ. Այս կառուցվածքում նախատեսված չէին տեսախցիկներ կամ կայանի շարժումը կարգաբերոց շարժիչներ։

Թռիչք
-----

*«Ռեյնջեր-1»* կայանը արձակվել է 1961 թվականի օգոստոսի 23-ին Քանավերալ տիեզերակայանից, Ատլաս ԼՎ-3 Աջենա-Բ կրող հրթիռով։ Կրող հրթիռը նոր էր, և նրա գործարկումը ուներ առանձնահատկություններ՝ հրթիռի երկրորդ աստիճանը պետք է գործարկվեր երկու անգամ։ Առաջին անգամը պետք է դուրս բերեր կայանը ցածր Երկրի ուղեծիր, և երկրորդը պետք է հաղորդեր կայանին երկրորդ տիեզերական արագություն։ Սակայն երկրորդ անգամ Աջենա մոդուլի շարժիչները հնարավոր չեղավ գործարկել, և կայանը մնաց 446 կմ բարձրությամբ ապոգեյով ուղեծրում։

1961 թվականի օգոստոսի 30-ին կայանը մտավ Երկրի մթնոլորտի խիտ հատվածներ և այրվեց։

Տես նաև
-------

* Լունա ծրագիր
* Սերվեյոր ծրագիր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  NASA։ «Ranger 1»։ *NASA*։ Վերցված է 2 June 2023
2. ↑  Баевский А. В. (1971)։ *Космические автоматические аппараты США для изучения Луны и окололунного пространства 1958-1968 гг*։ М.: Производственно-издательский комбинат ВИНИТИ

Արտաքին հղումներ
----------------

* «National Space Science Data Center - Ranger 1»։ National Air and Space Administration։ Վերցված է 19 June 2012
* «LUNAR IMPACT: A History of Project Ranger - Part I. THE ORIGINS OF RANGER - TEST FLIGHTS AND DISAPPOINTMENTS - A LEARNING EXPERIENCE»։ NASA։ 2006։ Վերցված է 2010-08-30
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մանուչարյանց (այլ կիրառումներ)

**Շուշանիկ Մկրտչի Մանուչարյանց**  (1889, Ստավրոպոլ, Ռուսական կայսրություն - 1969, Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդային կուսակցական աշխատող, ԽՄԿԿ անդամ (1918)։

Ավարտել է Պետերբուրգի կանանց բարձրագույն (Բեստուժեյան) դասընթացները։ 1917 թվականին ղեկավարել է Պետրոգրադի հեռագրական գործակալության գրական բյուրոն։ 1918 թվականին աշխատել է Համառուսաստանյան Կենտգործկոմի հրատարակչությունում, այնուհետև՝ Պետհրատում։ 1920-24 թվականներին եղել է Վլադիմիր Լենինի, իսկ այնուհետև, մինչև 1930 թվականը, վերջինիս կնոջ՝ Նադեժդա Կրուպսկայայի գրադարանավարը։ 1930-35 թվականներին 17, ՀՍՀ VII հատոր աշխատել է ԽՄԿԿ Կենտկոմին առընթեր մարքսիզմ-լենինիզմի ինստիտուտում, որպես ավագ գիտաշխատող։ Պարբերական մամուլում բազմիցս հանդես է եկել Լենինին նվիրված հուշերով։

Պարգևներ
--------

Պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) — Երևան: 1981. — հատոր 7. — էջ 257.
2. ↑  Sputnik։ «Լենինն ու Շուշանիկ տատը. դերասան Մանուչարովը բացահայտել է ընտանեկան գաղտնիքները»։ *Sputnik Armenian* (հայերեն)։ Վերցված է 2019-07-14  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 257)։*  |
**Պուշկինի ստվեր** (ռուս.՝ Тень Пу́шкина), Օդեսայի Դերբասովսկայա և Ռիշելովսկայա փողոցների հատման վայրում գտնվող հուշաքարային պատկեր, որն իրենից ներկայացնում է ռուս գրող Ալեքսանդր Պուշկինի մարմնի գծերը։

Պատկերի բացումը տեղի է ունեցել 2013 թվականի սեպտեմբերի 26-ին, և նվիրված է եղել Օդեսայում անցկացվող «Պուշկինյան ամառ» միջազգային գրական փառատոնին, նախագծի հեղինակներն են գրող Օ. Բորուշկոն և լրագրող Օլեգ Գուբարը, քանդակագործը՝ Ալեքսանդր Կնյազիկը։

Պատկերը արված է հենց ճանապարհի վրա, հատուկ որակի աղյուսներից և իրենից ներկայացնում է մարդկային կերպարանքի գծագիր, որի տեսքը նմանեցված է Պուշկինի արտաքին գծերին (ըստ Պուշկինի նկարների), երկարությունը մոտ 2 մետր է։ Ոտքերի տակի ժամանակակից քարերը փոխարինված են քաղաքի 19-րդ դարերում ճանապարհներում օգտագործվող նյութի նման քարերով։

Հուշարձան-պատկերի տարածքում 19-րդ դարի սկզբին եղել է «Ռենո Տուն» հյուրանոցը, որտեղ 1823-1824 թթ. ապրել է ռուս գրողը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «В Одессе в рамках фестиваля «Пушкинская осень в Одессе» открыт арт-объект «Тень Пушкина»»։ Официальный сайт города Одесса։ 2013 թ․ սեպտեմբերի 26։ Վերցված է 2013 թ․ հոկտեմբերի 3–ին
2. ↑  «В центре Одессы появится тень Пушкина»։ Новостной сайт Таймер։ 2013 թ․ հուլիսի 23։ Վերցված է 2013 թ․ հոկտեմբերի 22–ին (չաշխատող հղում)
3. ↑  «В Одессе открыли арт-объект Тень Пушкина»։ korrespondent.net։ 2013 թ․ սեպտեմբերի 27։ Վերցված է 2013 թ․ հոկտեմբերի 4–ին

Արտաքին հղումներ
----------------

* «В Одессе в рамках фестиваля «Пушкинская осень в Одессе» открыт арт-объект «Тень Пушкина»»։ Օդեսա քաղաքի պաշտոնական կայք։ 2013 թ․ սեպտեմբերի 26։ Վերցված է 2013 թ․ հոկտեմբերի 3–ին
**Շուշանների դաշտ**, *Նարգեզի շամբ, Նարգիզլու զամի, Նարգիզների դաշտ, Նարգիզների մարգագետին*, դաշտ, հարթավայր Հայկական լեռնաշխարհում, Սյունիքում, այժմյան Հայաստանի Կապան քաղաքից 15 կմ արևելք, Եղվարդ քաղաքի մոտ։ 1724 թվականին այստեղ տեղի է ունեցել ճակատամարտ Դավիթ Բեկի զորավար Թորոս իշխանի և պարսից Ֆաթհ-Ալի խանի զորքերի միջև։ Ճակատամարտում զոհվածների թվում էին նաև Թորոս իշխանը, ով թաղված է նույն Եղվարդ քաղաքում։

Ավանդույթներ
------------

Երբ Չավնդուրի Թորոս իշխանը Մելիք-Ֆրանգյուլի դավաճանությամբ սպանվում է Ֆաթալի խանի կողմից, նրա դիակի շուրջը մեծ կռիվ է տեղի ունենում։ Թորոսի զինվորները վիրավորում են Ֆաթալի խանին և սպանում նրա եղբորը՝ Աղասի խանին։ Գիշերը երկու կողմն էլ սկսում են հավաքել իրենց վիրավորներին ու մեռածներին։ Ճակատամարտից հետո կռվի վայրը կոչում են Նարգիսների դաշտ՝ Նարգիզլու ղամի, որովհետև հայ քաջերի թափած արյան կաթիլներից այնտեղ սկսում են շուշաններ և նարգիսներ բուսնել։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան, Թ.Խ. Հակոբյան, Ստ.Տ. Մելիք-Բախշյան, Հ.Խ. Բարսեղյան - Շուշանների դաշտ»։ *www.nayiri.com*։ Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 5
2. ↑  Արամ Ղանալանյան (1969)։ *Ավանդապատում*։ Երևան: Հայկական ՍՍՀ ԳԱԱ Մանուկ Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտ
3. ↑  Մովսես Խորենացի։ *Պատմութիւն Հայոց*։ էջեր Գիրք Ա, Գլուխ Ի
4. ↑  Մանուկ Աբեղյան (1899)։ *Հայ ժողովրդական առասպելները Մովսես Խորենացու Հայոց պատմության մեջ*։ Վաղարշապատ
5. ↑  Г. Халатьянц (1896)։ *Армянский эпос в Истории Армении Моисея Хоренского*։ Москва
**Նովելետ** (իտալ.՝ novelletta, բառացի՝ փոքրիկ պատմվածք, < novella – նովել, պատմվածք), քնարապատմողական, դրամատիկ կամ ժանրային փոքրածավալ գործիքային (առավելապես՝ դաշնամուրային) երաժշտական ստեղծագործություն։

Եզրույթը կիրառել է Ռ. Շումանը (8 նովելետ դաշնամուրի համար, op. 21, 1838). անվանումը ծագում է անգլիացի նշանավոր երգչուհի Կլարա Նովելլոյի ազգանունից։

Նովելետի լավագույն նմուշներ են ստեղծել Ն. Գադեն, Յ. Պ. Է. Հարթմանը, Կ. Ռեյնեկեն, Զդենեկ Ֆիբիխը, Ֆրանսիս Պուլենկը (2 նովելետ դաշնամուրի համար), Միլի Բալակիրևը, Ալեքսանդր Գլազունովը, Անատոլի Լյադովը, Ա. Ն. Չերեպնինը, Սեսիլ Շամինադը, Ջորջ Գերշվինը և ուրիշներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Definition of novelette»։ *Collins English Dictionary*։ Collins։ Վերցված է 2013 թ․ հունվարի 20
2. ↑  Ostwald Peter F. (1987 թ․ մարտի 2)։ *Schumann: The Inner Voices of a Musical Genius*։ UPNE։ էջ 138։ ISBN 9781555530143։ Վերցված է 2013 թ․ հունվարի 20

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ երաժշտության հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Սարոն** (աֆրիկաանս՝  և անգլ.՝ Saron), փոքրիկ քաղաք Հարավաֆրիկյան Հանրապետության հարավ-արևմուտքում՝ Արևմտյան Կապում։ Մտնում է Քեյփ Ուայնլենդս տարածքի մեջ։ Դրակենշտեյնի տեղական մունիցիպալիտետի մաս է։

Ստուգաբանություն
----------------

Բնակավայրը, որտեղից հետագայում աճեց քաղաքը, հիմնադրվել է 1848 թվականին՝ որպես Հռենոսի միսիոներական ընկերության կայան։ Տեղանունը գալիս է Սարոնի հովտի (Շարոն) անունից, որը գտնվում է Իսրայելի կենտրոնական մասում։

Աշխարհագրական դիրքը
-------------------

Քաղաքը գտնվում է նահանգի արևմտյան մասում, Բերհրիֆիեր գետից արևելք, նահանգի մայրաքաղաք Քեյփթաունից մոտավորապես 75 կիլոմետր (ուղիղ գծով) հյուսիս-արևելք (NNE): Բացարձակ բարձրությունը՝ ծովի մակարդակից 78 մետր։

Կլիմա
-----

Քաղաքի կլիման մերձարևադարձային միջերկրածովյան է։ Տարեկան միջին տեղումների քանակը 501 մմ է։ Ամենաշատ տեղումները ընկնում են ապրիլ-հոկտեմբեր ամիսներին։ Օդի միջին առավելագույն ջերմաստիճանը տատանվում է 17,3 °C (հուլիսին) մինչև 30,4 °C (փետրվարին)։ Տարվա ամենացուրտ ամիսը հուլիսն է, այդ ամսվա միջին նվազագույն գիշերային ջերմաստիճանը 5,5 °C է։

Բնակչություն
------------

2001 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալներով բնակչությունը կազմում էր 5997 մարդ, որից 45,39% տղամարդիկ էին, 54,61%՝ կանայք։ Ըստ ռասաների՝ գույնի մարդիկ կազմում էին քաղաքի բնակչության 98,85%-ը։ Գունավորները կազմում էին քաղաքի բնակչության 98,85%-ը, սևամորթները՝ 0,8%, ասիացիները (ներառյալ հնդկացիները)՝ 0,25%, սպիտակները՝ 0,1%։ Քաղաքի բնակիչների շրջանում ամենատարածված լեզուներ՝ աֆրիկաանս (99,4%), անգլերեն (0,4%) և կոսա (0,2%)։

2011 թվականի պաշտոնական մարդահամարի ժամանակ ձեռք բերված տվյալների համաձայն՝ Սարոնում բնակվում էր 7843 մարդ, որոնցից տղամարդիկ կազմում էին 48%, կանայք՝ համապատասխանաբար 52%։ Գունավորները կազմում էին քաղաքի բնակչությունը 97,28 %, սևամորթները՝ 1,85 %, ասիացիները (հոնդկացիները)՝ 0,23 %, սպիտակները՝ 0,08 %։ Քաղաքի բնակիչների և աշխարհի տարբեր լեզուներ՝ աֆիկաանս (96,84 %), անգլերեն (0,96 %) ցվանա (0,32 %)։

Տրանսպորտ
---------

Քաղաքից դեպի արևմուտք անցնում է R44 մարզային մայրուղին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  South African Post Office
2. ↑
3. ↑  Южно-Африканская Республика. Справочная карта (масштаб 1:2 500 000). — ГУКГ, 1980.
4. ↑  *Raper, R.E.* Dictionary of Southern African Place Names. — HSRC.
5. ↑  «Saron, South Africa Page» (անգլերեն)։ Fallingrain Global Gazetteer։ Վերցված է 2017 թ․ հուլիսի 19
6. ↑  «Saron climate» (անգլերեն)։ South Africa Explorer։ Վերցված է 2017 թ․ հուլիսի 19
7. ↑  «Saron» (անգլերեն)։ Census 2001։ Վերցված է 2017 թ․ հուլիսի 19
8. ↑  «Saron» (անգլերեն)։ Census 2011։ Վերցված է 2017 թ․ հուլիսի 19

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
**Ջակուզի** հիդրոմերսող վաննաներ արտադրող ամերիկյան ընկերություն։ Ջակուզին իտալական Jacuzzi՝ Յակուցցի ազգանվան անգլերեն ոչ ճիշտ արտասանությունն է, որը սակայն արմատապես հաստատվել է աշխարհի շատ երկրների լեզուներում։

Պատմություն
-----------

Ընկերությունը հիմնադրվել է 1917 թվականին Յակուցցի ազգանունով իտալացի էմիգրանտ 7 եղբայրներից մեկը, որը 1900 թվականին տեղափոխվել է ԱՄՆ։ Սկզբում ընկերությունը զբաղվել է թռչող սարքավորումների, ավելի ուշ՝ գյուղատնտեսական նշանակության հիդրավլիկ պոմպերի արտադրությամբ։ Յակուցցի եղբայրների ընտանիքում երեխաներից մեկը անընդհատ մերսման խնդիր է ունեցել, արդյունքում՝ 1956 թվականին Կանդիդո Յակուցցին (1903—1986) հայտնագործել է հիդրոմերսող վաննայի առաջին նախատիպը։ Ավելի ուշ՝ եղբայրները մի քանի անգամ կատարելագործել են իրենց հայտնագործությունը և ստացել են ավելի քան 250 արտոնագիր։

1968 թվականին Ռոյ Յակուցցին այդ հայտնագործության համար առևտրային արտոնագիր է ստացել, ինչպես նաև ներդրել է իր որոշակի ձևը, որտեղ ծայրափողակը միացված է վաննային։ Ընկերությունը սկսել է տնային հիդրոմերսող վաննաների արտադրության թողարկումը։

Ընկերության կարգախոսն է․ *«Ջակուզի, ջուր, որ շարժում է ձեզ»* (անգլ.՝ «Jacuzzi: Water that moves you»)։

Փոխաբերական իմաստներ
--------------------

Բառը նաև ածականի իմաստ է ձեռք բերել և հաճախ ջակուզի ասելով հասկանում են ցանկացած վաննա, որն ունի հիդրոմերսող գործառույթ։

Հաճախ այդպես են անվանում ջրվեժների տակ գտնվող հատվածը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  «Джакузи от Якуцци | Газета Я» (ru-RU)։ Վերցված է 2020-02-15

Արտաքին հղումներ
----------------

* Большая ванна, или Бизнес на удовольствии
**Շուշիի շրջանային հիվանդանոց** (նաև՝ **«Շուշիի շրջանային բուժմիավորում» ՓԲԸ**), Արցախի Հանրապետության առողջապահության նախարարության ենթակայության տակ գործած շրջանային հիվանդանոց Արցախի Հանրապետության Շուշի քաղաքում։

Պատմություն
-----------

2009 թվականին հիվանդանոցի վերանորոգված և ժամանակակից սարքավորումներով է վերազինված վիրաբուժական բաժանմունքում հաջողությամբ վիրահատվում են տասնյակ հիվանդներ։ Առաջին վիրահատությունը անցկացրել է Արցախի Հանրապետության առողջապահության նախարար Արմեն Խաչատրյանը։ Շուշիի շրջանային հիվանդանոցի վիրաբուժական բաժանմունքի վերանորոգման ու հանդերձման միջոցները հատկացրել է «Երկիր և մշակույթ» կազմակերպությունը, որի ֆինանսավորմամբ նախկինում վերանորոգվել են նշված հիվանդանոցի բուժական ու ծննդաբերական բաժանմունքները։

Հագեցվածություն
---------------

2009 թվականի տվյալներով, ըստ հիվանդանոցի գլխավոր բժիշկ Վիգեն Խաչատրյանի, 15 մահճակալի համար նախատեսված բաժանմունքը հագեցած է համաշխարհային չափորոշիչներին համապատասխան սարքավորմամբ։ Շուշիի բնակիչներն այլևս ստիպված չէին լինի վիրահատվելու համար մեկնել Ստեփանակերտ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  «Շուշիում հաջողությամբ անց են կացվում վիրահատություններ»։ *news.am*։ Վերցված է 2023 թ․ նոյեմբերի 2
**Սաֆետ Զեց** (բոսնիերեն՝ **Safet Zec**, դեկտեմբերի 5, 1943(1943-12-05), Ռոգատիցա, Սերբական Հանրապետություն, Բոսնիա և Հերցեգովինա), բոսնիացի նկարիչ, գրաֆիկ-դիզայներ։

Կենսագրություն
--------------

Սաֆետ Զեցը բոսնիացի ծնողների զավակ է։ Ծնվել է Ռոգատիցա քաղաքում (ներկայումս՝ Սերբական Հանրապետությունում)։ 1964 թվականին ավարտել է Սարաևոյի կիրառական արվեստների դպրոցը, 1969-ին՝ Բելգրադի գեղարվեստի համալսարանը, 1972-ին՝ այդ նույն համալսարանի ասպիրանտուրան։

1970-ական թվականներին դարձել է բանաստեղծական ռեալիզմ ուղղության խոշոր ներկայացուցիչներից մեկը։ 1990-ականների սկզբներին արդեն Հարավսլավիայի Սոցիալիստական Դաշնային Հանրապետության ամենահամբավավոր նկարիչներից մեկն էր։ 1990-ին ընտանիքով Բելգրադից տեղափոխվել է Սարաևո, 1992-ին բոսնիական պատերազմի պատճառով լքել է Սարաևոն ու մեկնել իտալական Ուդինե։

Սաֆետ Զեցն արդեն իսկ 70-ից ավել անհատական ցուցահանդես է ունեցել Բոսնիա և Հերցեգովինայում և աշխարհի տարբեր քաղաքներում։ Նա արժանացել է ավելի քան քսան մրցանակի, իր ստեղծագործություններով լայն ճանաչում ու համբավ ձեռք բերել։ 2007 թվականին պարգևատրվել է Ֆրանսիայի *Արվեստների շքանշանով*։ Նրա աշխատանքներից տեղ են գտել միջազգային պատկերասրահներում, անհատական հավաքածուներում։

Ներկայումս ապրում ու ստեղծագործում է Վենետիկում, Սարաևոյում, Փարիզում, Պոչիտելում։

Աշխատանքներ
-----------

* *Քրոջս սենյակը*
* *Բակարևիչի օթյակը*
* *Ընդարձակ սենյակ*
* *Շենքեր ու տերևներ*
* *Լուսամուտներ*
* *Բիստրիկյան տունը, որն այլևս չկա*
* «Սրեբրենիցա» նկարաշարը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  SNAC — 2010.
2. 1 2 3 4
3. ↑
4. ↑
5. ↑  Lindsay Shelton (12 December 2016)։ «Haunted by War: The Art of Safet Zec»։ The Culture Trip։ Վերցված է 24 May 2021

Արտաքին հղումներ
----------------

* Safet Zec

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 13748100t · CONOR: 6570083 · GND: 119384841 · ISNI: 000000009314891X · LCCN: n85364874 · NKC: ola2002112534 · SUDOC: 060885955 · VIAF: 5525842 · ULAN: 500098878 · WorldCat VIAF: 5525842 |

 |

 |
**Ջասթին Կրյուգեր** (անգլ.՝ Justin Kruger), ամերիկացի սոցիալական հոգեբան, Նյու Յորքի համալսարանի բիզնես-դպրոցի պրոֆեսոր։ Հայտնի է Դանինգ-Կրյուգերի էֆեկտի ուսումնասիրությամբ։

Կենսագրություն
--------------

1993 թվականին Կրյուգերը ստացել է հոգեբանության բակալավրի աստիճան Սանտա Կլարայի համալսարանում, ընդ որում, մեկ տարի սովորել է բրիտանական Դարհեմի համալսարանում։ 1999 թվականին Կոռնելի համալսարանում ստացել է հոգեբանության դոկտորի աստիճան։

Գիտական գործունեություն
-----------------------

Կրյուգերը հայտնի է իբրև 1999 թվականին Դեյվիդ Դանինգի հետ իրականացրած հետազոտության համահեղինակ։ Հետազոտության մեջ ցույց է տրվել, որ այն հետազոտվողները, որոնք վատ էին կատարում որոշակի թեմաների, այդ թվում՝ հումորի զգացումի, քերականության և տրամաբանության վերաբերյալ առաջադրանքները, զգալիորեն գերագնահում էին դրանց կատարման որակը։ Ուսումնասիրությունը նաև ցույց է տվել, որ միջինից մի փոքր բարձր ցուցանիշներ դրսևորած հետազոտվողներն առավել ճշգրիտ էին առաջադրանքների կատարման որակի գնահատման ժամանակ։ Եվ ընդհակառակը, նրանք, ովքեր ուրիշներից լավ էին կատարել առաջադրանքները, հակված էին մտածելու, որ առաջադրանքը կատարել են միջինից փոքր-ինչ բարձրորակ։

Այս ուսումնասիրությունը հիմք է դարձել այսպես կոչված Դանինգ-Կրյուգերի էֆեկտի համար, ըստ որի՝ այն մարդիկ, որոնք վատ են կատարում որոշակի առաջադրանքներ, սխալմամբ կարծում են, որ իրենց դա հաջողվում է։

Մրցանակներ և տարբերությոուն
---------------------------

* Իգնոբելյան մրցանակ հոգեբանությունից (2000)

Տես նաև
-------

* Դանինգ-Կրյուգերի էֆեկտ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Kruger Justin (Spring 2011)։ «JUSTIN KRUGER Curriculum Vitae»։ Վերցված է 2017-05-03
2. 1 2  Cureton Nadia N.։ «Justin Kruger: Associate Professor of Marketing»։ *pages.stern.nyu.edu*։ Վերցված է 2017-05-03
3. ↑  *Kruger, J; Dunning, D.* Unskilled and unaware of it: how difficulties in recognizing one's own incompetence lead to inflated self-assessments.(անգլ.) // *Journal of Personality and Social Psychology* : journal. — 1999. — Т. 77. — № 6. — С. 1121—1134. — doi:10.1037/0022-3514.77.6.1121 — PMID 10626367.
4. ↑  Abrahams, Marc (2005-12)։ «Those Who Can’t, Don’t Know It»։ *Harvard Business Review*։ Վերցված է 2016-05-25
5. 1 2  Stafford, Tom (2013-11-25)։ «The more inept you are the smarter you think you are»։ *BBC Future*։ Վերցված է 2016-05-25

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Google Scholar |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000049942577 · LCCN: nr99034832 · VIAF: 68853690 · WorldCat VIAF: 68853690 |

 |
**Ռեննիկ Դիանա** (ռուս.՝ Диана Ренник, մարտի 25, 1985(1985-03-25), Եկատերինբուրգ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), էստոն գեղասահորդուհի, ով հանդես է գալիս զուգասահքում։ Ալեքսեյ Սաքսի հետ նրանք չորս անգամ հաղթել են Էստոնիայի ազգային առաջնությունում։ Թուրինում անցկացված Ձմեռային օլիմպիական խաղեր 2006-ում նրանք զբաղեցրին 17-րդ տեղը։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Սվերդլովսկում` գեղասահքի մարզիչներ Արդո և Յուլյա Ռեննիկների ընտանիքում։ Սահել սկսել է 2,5 տարեկանից։ Խորհրդային Միության փլուզումից հետո հայրը` Արդո Ռեննիկը մեկնել է Ֆինլանդիա` եղբոր մոտ, իսկ երեք տարի հետո նրանց մոտ է մեկնել Դիանան` մոր հետ։ Նոր վայրում ծնողները շարունակում էին իրենց մարզչական աշխատանքները` մարզելով ֆին և էստոնացի մարզիկների, այդ թվում` նաև իրենց դստերը, ով սկսեց մրցաշարերում ներկայացնել Էստոնիան։

2001 թվականին Դիանայի պարազույգն է դառնում Ալեքսեյ Սաքսը, ով նախկինում հանդես էր գալիս մենասահքով։ Նրանք հանդես են եկել աշխարհի և Եվրոպայի առաջնություններում, որտեղ էլ տասնյակում զբաղեցրին երկրորդ տեղը։ 2006 թվականին Ռեննիկը և Սաքսը ձմեռային օլիմպիական խաղերում ներկայացրին Էստոնիան (առաջինն էին 1936 թվականի էստոնցիների ելույթից հետո), որտեղ էլ զբաղեցրին տասնյոթերորդ տեղը։

Սպորտային ձեռքբերումներ
-----------------------

* Ալեքսեյ Սաքսի հետ

| Իրադարձություն | 2001-02 | 2002-03 | 2003-04 | 2004-05 | 2005-06 | 2006-07 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Ձմեռային օլիմպիական խաղեր |  |  |  |  | 17  |  |
| Գեղասահքի աշխարհի առաջնություն |  | 19  | 18  | 16  |  | 22 |
| Գեղասահքի Եվրոպայի առաջնություն | 17  | 13 | 12 | 11 | 12 | 14 |
| Գեղասահքի պատանիների առաջնություն | 13 | 15 |  |  |  |  |
| Գեղասահքի Էստոնիայի առաջնություն | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 | 2 |
| Trophée de France |  |  |  |  | 10 |  |
| Cup of China|Кубок Китая |  |  |  | 9 |  |  |
| Мемориал Карла Шефера |  |  |  |  | 9 |  |
| Nebelhorn Trophy |  |  |  |  | 10 |  |
| Finlandia Trophy |  | 7 |  |  |  |  |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Էստոնական մարզական կենսագրական բառարան (эст.)
2. 1 2  «После 70-летнего перерыва на Олимпиаде выступит эстонский дуэт фигуристов»։ *RUS Delfi*։ 1135593976։ Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 14
3. 1 2  Կաղապար:ISU name

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ESBL · ISU · Olympic Channel |

 |
**Պրան Դիտ** (կխմեր.՝ ឌិត ប្រន;, սեպտեմբերի 27, 1942(1942-09-27), Siem Reap, Կամբոջա - մարտի 30, 2008(2008-03-30), Նյու Բրանսուիկ, Նյու Ջերսի, ԱՄՆ), կամբոջացի ֆոտոլրագրող և հասարակական գործիչ, ով 1975-1979 թվականներին վերապրել է Կամբոջայի ցեղասպանությունը։ Համաշխարհային ճանաչում է ձեռք բերել իր գործընկերոջ` Նյու Յորք Թայմս թերթի թղթակից Սենբերգա Շիդնիի գրքի հիման վրա նկարահանված «Մահվան դաշտեր» ֆիլմի թողարկումից հետո, որի վրա նրանք երկուսով աշխատել էին Կամբոջայի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ։ 1984 թվականին ֆիլմը միանգամից երեք «Օսկար» ստացավ, իսկ արձանիկներից մեկին արժանացավ ոչ այդքան հայտնի դերասան, ով հանդես էր գալիս Պրանայի դերում։

Կենսագրություն
--------------

Դիտ Պրանը ծնվել է 1942 թվականի սեպտեմբերի 27-ին Կամբոջաի Սիեմրեապ քաղաքում։

**Պնոմպենի անկումը**

1975 թվականի սկզբին Կարմիր կխմերները կազմակերպեցին վերջնական հարձակումը, որի նպատակն էր գրավել երկրի մայրաքաղաքը՝ Պնոմպեն։ Պրանն ու Շենբերգը եղել են այս իրադարձությունների կենտրոնում՝ լուսաբանելով Պնոմպենի փողոցային մարտերը։ Քաղաքի անկումից հետո նրանք կալանավորվեցին և մահապատժի դատապարտվեցին, բայց քանի որ Շենբերգը օտարերկրյա լրագրող էր, ի վերջո կարողացավ դուրս գալ երկրից։ Պրանը կամբոջացի էր, ուստի նա չկարողացավ հեռանալ և մինչև 1979 թվականը ստիպված եղավ աշխատել Պոլ Պոտի մարդկանց կողմից ամբողջ երկրում ստեղծված աշխատանքային ճամբարներից մեկում։

1979 թվականին Դիտ Պրանը փախել է Կամբոջայից և ապաստան գտել Թաիլանդում, որտեղից էլ տեղափոխվել է ԱՄՆ։ Հենց նա է եղել «մահվան դաշտեր» տերմինի հեղինակը, այսպես է նկարագրել իր ճանապարհին տեսածը։

**Արտագաղթ**

Նրա վերադարձից մեկ տարի անց լույս տեսավ Սիդնի Շենբերգի «Դիտա Պրանայի մահն ու կյանքը» գիրքը։

**Մահ**

Դիտ Պրանը մահացել է` 2008 թվականի մարտի 31-ին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  պաշտոնական կայք
2. 1 2  The Independent (բրիտ․ անգլ.) — Britain: 1986. — ed. size: 176681 — ISSN 1741-9743
3. 1 2  The Guardian — UK: GMG, 1821. — ed. size: 161152 — ISSN 0261-3077
4. 1 2
5. 1 2  RKDartists (նիդերլ.)
6. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #134133560 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
7. ↑  Умер свидетель камбоджийских «полей смерти»

Գրականություն
-------------

* *Schanberg, Sydney H* The Death and Life of Dith Pran. — New York: Viking, 1985.

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Биография Дита Прана»։ Վերցված է 2008-03-31 (անգլ.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists · Find A Grave · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Notable Names Database |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 134133560 · GTAA: 143438 · ISNI: 0000000114527186 · LCCN: n85098699 · SUDOC: 122594606 · VIAF: 96636050 · ULAN: 500128977 · WorldCat VIAF: 96636050 |

 |

 |
**Շպիցբերգենի տրակտատ**, 1920 թվականի փետրվարի 9-ին Փարիզում ստորագրված տրակտատ, որը վերաբերում է Շպիցբերգենի կղզեխմբի միջազգային-իրավական կարգավիճակին։ Ներկայումս կղզեխմբում իրենց ներկայությունն ունեն Նորվեգիան, Ռուսաստանը, մասամբ նաև Լեհաստանն ու Չինաստանը։

Բովանդակություն
---------------

Շպիցբերգենի տրակտատի համաձայն` Շպիցբերգենում, որը նախկինում ազատ տարածք էր, իր իշխանությունն է հաստատում Նորվեգիան, իսկ համաձայնագրի մասնակից պետություններին հավասար իրավունք է վերապահվում շահագործելու Շպիցբերգենի բնական ռեսուրսները, ջրերը։ Պայմանագրի 9-րդ կետով Նորվեգիան պարտավորվում էր կղզեխումբը չօգտագործել ռազմական նպատակներով` այնտեղ ռազմական բազաներ տեղակայելով։ 1925 թվականին Նորվեգիան կղզեխումբը պաշտոնապես հռչակում է Նորվեգիայի Թագավորության մաս։ ԽՍՀՄ-ը Շպիցբերգենի տրակտատին է միացել 1935 թվականին։

Ներկայումս տրակտատի մասնակից են համարվում ավելի քան 50 պետություն` Ռուսաստան, ԱՄՆ, Մեծ Բրիտանիա, Գերմանիա, Ֆրանսիա, Ճապոնիա, Հոլանդիա, Բուլղարիա, Հունգարիա, Դանիա, Նորվեգիա, Լեհաստան, Չեխիա, Սլովակիա, Ռումինիա, Իտալիա, Շվեդիա և այլն։ Նորվեգիայի Ստորտինգը 1947 թվականի փետրվարի 15-ին ընդունել է, որ ԽՍՀՄ-ը Շպիցբերգենում ունի Նորվեգիային հավասար տնտեսական հետաքրքրություններ։

Շպիցբերգենի թեման ռուս-նորվեգական հարաբերություններում
------------------------------------------------------

Քանի որ ԽՍՀՄ-ը, իսկ նրա փլուզումից հետո ՌԴ-ն Նորվեգիայից հետո միակ երկիրն է, որ զգալի ներկայություն ունի Շպիցբերգենում, ռուս-ներվեգական հարաբերությունները բավական լարված բնույթ են կրել։ Նորվեգական կողմի մտավախությունները հանգեցրել են այն բանին, որ երկիրը դարձել է ՆԱՏՕ-ի անդամ։ Լարումը փոքր-ինչ թուլացել է, երբ կղզեխմբից դատարկվել են ռուսական մի քանի բնակավայրեր, սակայն կրկին սրվել է այն բանից հետո, երբ 2011 թվականի դեկտեմբերին ռուսական կառավարությունը նոր մարտավարություն է մշակել ռուսների ներկայությունը Շպիցբերգենում մեծացնելու ուղղությամբ։ Այդ նպատակով Բարենցբուրգ քաղաքում կառուցվել են մի շարք նոր շինություններ։ Դա առաջացրել է նորվեգական կողմի զայրույթը։

2015 թվականի ապրիլի 15-ին Շպիցբերգեն է այցելել ՌԴ կառավարության փոխվարչապետ Դմիտրի Ռոգոզինը, ինչի առթիվ նորվեգական դիվանագիտությունը իր բողոքն է հայտնել, քանի որ Ռոգոզինը Նորվեգիայի և Եվրամիության մուտքի արտոնագրի սանկցիայի ցուցակում է եղել։ Սակայն ռուսական կողմը չի ընդունում մեղադրանքը` պատճառաբանելով, որ Ռուսաստանի քաղաքացիներին Շպիցբերգեն այցելելու համար մուտքի արտոնագիր հարկավոր չէ։

Հրապարակում
-----------

* «Օտար երկրների հետ կնքված գործող պայմանագրերի, համաձայնագրերի, կոնվենցիաների ժողովածու», в. 9, Մոսկվա 1938

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ультиматум в Арктике: Норвегия требует от России снести свою спутниковую станцию на Шпицбергене — Новости России — ИА REGNUM
2. ↑  «Норвегия: визит Рогозина на Шпицберген был нежелателен»։ *Радио Свобода* (Russian)։ Վերցված է 2016 թ․ հունիսի 17

Արտաքին հղումներ
----------------

* Շպիցբերգենի տրակտատ

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |

 |
**Նորա Գրիգորյան** (հուլիսի 30, 1993(1993-07-30), Երևան, Հայաստան), հայ բեմադրիչ, դերասանուհի։

Թատերական գործիչ, բեմադրիչ և ռեժիսոր Ալեքսանդր Գրիգորյանի դուստրը։

Կենսագրություն
--------------

Նորա Գրիգորյանը ծնվել է 1993 թվականի հուլիսի 30-ին Երևանում։ Խորհրդային և հայ թատերական գործիչ, բեմադրիչ և ռեժիսոր, Կ. Ստանիսլավսկու անվան ռուսական պետական դրամատիկական թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր ռեժիսոր Ալեքսանդր Գրիգորյանի դուստրն է։ 2010 թվականին ավարտել է Մուշեղ Իշխանի անվան թիվ 5 հիմնական դպրոցը և Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական դպրոցը։ Սովորել է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի ռեժիսորական ֆակուլտետում՝ Ռուբեն Բաբայանի արվեստանոցում, որն էլ ավարտել է 2014 թվականին։ Զուգահեռ որպես դերասանուհի է աշխատել Երևանի Կ. Ստանիսլավսկու անվան ռուսական դրամատիկական թատրոնում, իսկ 2013 թվականից՝ նաև որպես բեմադրիչ։

Բեմադրել է Ն. Պտուշկինայի «Աննորմալը», Ռ. Սպրեգելբուրգի «Էքստրավագանզա», Վ. Ժերեբցովի «Խնջույք ամառանոցում», Ա. Կուլիչկովի և Ս. Շևչենկոյի «9 ամիս», Ն. Գրիգորյանի «Խաղաղության փողոցում», Դարիո Ֆոյի «Ազատ զույգ», Ն.էրդմանի «Ինքնասպանը», Ա.Պուշկինի «Օնեգին», Գաբրիել Գարսիա Մարկեսի «Չսեր» և մի շարք մանկական ներկայացումներ՝ «Արքայադուստր Նեսմեյանան», «Երեք խոզուկները», «Մոխրոտը», «Բրեմենյան երաժիշտներ», «Մաշան և երեք արջերը», «Հեքիաթ շաղգամի մասին», «Կարմիր գլխարկը», «Արքայադուստրը սիսեռահատիկի վրա», «Շելկունչիկ», «Ձյունե թագուհին» ներկայացումները։

2010 թվականին դարձել է «Ռուսական երգ» միջազգային մրցույթի դափնեկիր։ «Բադաորս», «Ամեն ինչ վաճառվում է», «Царевна Несмеяна», «Ինչպես աստվածներ», «Ախ, այս ֆրանսիական հնարքները»ի ներկայացումների երաժշտությունների հեղինակն է։ Որպես դերասան հանդես է եկել «Արքայադստեր 100 համբույր», «Կարմիր գլխարկ», «Աբանամաթ», «Հաղթանակի օր», Ա. Օստրովսկու «Ամեն ինչ վաճառվում է» ներկայացումներում։

Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտում դասավանդել է դերասանի վարպետություն։ Մի շարք թատերական փառատոների մասնակից է։ Վ. Բրյուսովի անվան մեդալակիր է։

Ունի երկու դուստր և մեկ որդի։

Մրցանակներ
----------

* ՀԹԳՄ «Արտավազդ» մրցանակ՝ «Տարվա լավագույն դեբյուտ» անվանակարգում (2014)
* ՀԹԳՄ «Արտավազդ» մրցանակ՝ «Լավագույն մանկական ներկայացում» անվանակարգում (2016)
* ՀԹԳՄ «Արտավազդ» մրցանակ՝ «Լավագույն երիտասարդ բեմադրիչ» անվանակարգում (2018)
* ՀԹԳՄ «Արտավազդ» մրցանակ՝ «Լավագույն երիտասարդական ներկայացում» անվանակարգում (2021)
* Հայ-ռուսական հարաբերությունների զարգացման համար մեդալով

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Նորա Գրիգորյան.«Հորս մահվանից հետո փոքրիկներս վազում էին նրա սենյակ ու…»
2. ↑  «Կ. Ս. Ստանիսլավսկու անվան ռուսական դրամատիկական թատրոնում սպասվում է չորս պրեմիերա»։ *armenpress.am*։ Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 5
3. ↑  «Չսեր»՝ հոգեբանական դրամա ռուսական դրամատիկական թատրոնի բեմում
4. ↑  «ՆՈՐԱ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԹատրոնի մարդիկ - Ереванский Драматический Театр имени К. Станиславского»։ *stanislavski.am* (en-US)։ Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 5
5. ↑  «Нора Григорян»։ *Кино-Театр.Ру*։ Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 5
6. ↑  Լավագույնները հայտնի են. կայացավ «Արտավազդ» 20-րդ մրցանակաբաշխությունը

Արտաքին հղումներ
----------------

* Նորա Գրիգորյան(չաշխատող հղում)
* Армения готовится к самому масштабному театральному событию года
**Ջեյմս Կոտակ** (անգլ.՝ James Kottak, դեկտեմբերի 26, 1962(1962-12-26), Լուիսվիլ, Կենտուկի, ԱՄՆ - հունվարի 9, 2024(2024-01-09), Լուիսվիլ, Կենտուկի, ԱՄՆ), ամերիկացի երաժիշտ, հայտնի է որպես Սքորպիոնս և Kingdom Come խմբերի թմբկահար, ինչպես նաև Kottak խմբի կիթառիստ և վոկալիստ։

Կոտակը շատ մենակատարների հետ է հանդես եկել, նրա առաջին ալբոմը ձայնագրվել է 1980-ական թվականների կեսերին։ 1988-1989 թվականներին թմբկահարը մասնակցություն է ունեցել «Kingdom Come» խմբի նոր ալբոմի ձայնագրման աշխատանքներին։ 1990 թվականին նոր ալբոմ է ձայնագրել Մայքլ Ֆիրկինսի հետ։ Նաև կոտակը մասնակցություն է ունեցել «L.A. Blues Authority», «Michael Schenker Group», «Cage», «Black Sheep» խմբերի ալբոմների ձայնագրություններին։

1996 թվականին, երբ խմբից հեռացվեց թմբկահար Գերման Ռարեբելը Կոտակը դարձավ «Scorpions» խմբի անդամ։ Սքորպիոնսների կազմում Ջեյմսը մասնակցություն ունեցավ խմբի վեց ալբոմների ձայնագրությանը։

2011 թվականի մայիսի 27-ին դուրս եկավ Kottak խմբի նոր ալբոմը՝ «ATTACK»: Նույն անվանումն է ունեցել Ջեյմսի համերգային ելույթը։

Նախկին կինը եղել է Աֆինա Լին՝ ամերիկյան հայտնի երգիչ Թոմի Լիի քույրը։

2014 թվականի ապրիլի 3-ին լինելով ալկոհոլի ազդեցության տակ Ջեյմս Կոտակը ձերբակալվեց Դուբայի օդանավակայանում, իր վատ պահվածքի համար։ Նա տուգանվեց երկու հազար դիրհամ, նաև մեկ ամիս մնաց բանտում։ Բանտից դուրս գալուց հետո Կոտակը արտաքսվեց Արաբական Միացյալ Էմիրություններից։ 2008 թվականին թմբկահարը հաջող ելույթ ունեցավ Բրազիլիայում։

2016 թվականի սեպտեմբերին առողջական վատ վիճակի պատճառով հեռացել է «Scorpions»-ից։ Նրա փոխարեն խմբի շարքերը համալրել է Միկի Դին։

Կոտակը մահացել է Լուիսվիլում (Քենտուկի) 2024 թվականի հունվարի 9-ին, 61 տարեկանում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Discogs — 2000.
2. 1 2 3 4  Գերմանիայի ազգային գրադարանի կատալոգ (գերմ.)
3. 1 2
4. ↑  В Дубае барабанщика Scorpions отправили в тюрьму за оскорбления и пьянство
5. ↑  «Former SCORPIONS and KINGDOM COME Drummer JAMES KOTTAK Dead at 61»։ January 9, 2024
6. ↑  «Ex-Scorpions Drummer James Kottak Dead At 61»։ TMZ։ January 9, 2024։ Վերցված է January 9, 2024

Արտաքին հղումներ
----------------

* Официальный сайт Archived 2019-09-21 at the Wayback Machine. (անգլ.)
* Неофициальный сайт Scorpions
* James Kottak. Биографическая справка
**«Ռետիններ»** (ֆր.՝ «Les Gommes»), ֆրանսիացի գրող և ռեժիսոր Ալեն Ռոբ-Գրիյեի վեպը, որն առաջին անգամ հրատարակվել է Փարիզի «Մինյուի» հրատարակչության կողմից 1953 թվականին։

Այս գիրքը դարձել է գրողի առաջին հրատարակությունը։ Վեպը գրվել է նոր վեպի փորձարարական ոճով։ Քննադատությունը վեպին հատուկ նշանակություն չի տվել։ Ձևով վեպը ներկայացնում է դասական դետեկտիվի պարոդիա։ Սյուժեում առկա են այս ժանրի բոլոր բնորոշ նշանները՝ սպանություն, հետաքննություն, որը վարում է խուզարկուն, վկաներ, իրեղեն ապացույցներ։

Սյուժե
------

Վեպի գործությունները տեղի են ունենում Ֆրանսիայի ծովափնյա գավառական փոքր քաղաքում։ Քննվում է ոմն հասարակական գործչի՝ գիտնական Դյուպոնի դեմ անհաջող մահափորձը։  Վեպի ընթացքում առաջանում է թյուրիմացություն՝ կապված այն բանի հետ, որ որոշ կերպարներ կարծում են, որ մահափորձը հաջողվել է, իսկ մյուսները համոզված են հակառակը։ Պարզ չեն մահափորձի պատճառները։ Դյուպոնն ինքը, ստանալով թեթև վնասվածք, թաքնվում է։ Քննիչ Ուոլեսը, կատարելով միանգամայն տրամաբանական, բայց, միևնույն ժամանակ, միանգամայն անիմաստ գործողություններ, ի վերջո, պատահաբար սպանում է Դյուպոնին հենց նույն իրավիճակում, որի պայմաններում տեղի է ունեցել ձախողված մահափորձը։

Էկրանավորում
------------

1968 թվականին բելգիացի ռեժիսոր և սցենարիստ Լյուսիեն Դերուազին Ալեն Ռոբ-Գրիյեի վեպի հիման վրա նկահանել է համանուն ֆիլմը։ Վերջինս ներկայացվել է «Ռեժիսորների երկշաբաթյակում» և զուգահեռաբար ընդգրկվել է 1969 թվականի Կաննի փառատոնում և Երի փառատոնում։ Ֆրանսիայում ֆիլմը վարձույթում հայտնվել է 1972 թվականի հունվարի 12-ին և կինոթատրոններում ունեցել 752 ցուցադրություն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Les gommes(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում 7,6` 10 աստղից
2. ↑  *Édition 1969*, site officiel de la Quinzaine des réalisateurs.
3. ↑  «Box Office Paris du 12/01/1972 AU 18/01/1972»։ *Box Office Story*։ 2016-02-12։ Վերցված է 2021-05-09

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ալեն Ռոբ-Գրիյեի «Ռետիններ» վեպը(ֆր.) Ֆրանսիայի ազգային գրադարանի կայքում (տվյալներ)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 120178685 |

 |
**Ռիդա Մալիք** (արաբ․՝ رضا مالك‎‎, դեկտեմբերի 21, 1931(1931-12-21), Բաթնա, Ալժիր - հուլիսի 29, 2017(2017-07-29), Ալժիր, Ալժիր),Ալժիրի պետական և քաղաքական գործիչ։ 1993-1994 թվականներին զբաղեցրել է երկրի վարչապետի պաշտոնը։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1931 թվականի դեկտեմբերի 21-ին Ալժիրի Սետիֆե քաղաքում։ Ալժիրի համալսարանում ստացել է գիտական աստիճան գրականության և փիլիսոփայության բնագավառում։ 1955 թվականին դարձել է ալժիրցի մուսուլման ուսանողների համընդհանուր միության հիմնադիր, իսկ 1957 թվականին դարձել է այդ կազմակերպության ղեկավար կոմիտեի անդամ։ 1957 թվականից մինչև 1962 թվականը զբաղեցրել է ընդդիմադիր «El Moudjahid» շաբաթաթերթի գլխավոր խմբագրի պաշտոնը, որն աջակցել է Ազգային ազատագրման ճակատին Ֆրանսիայից Ալժիրի անկախության համար պատերազմում։

1962-1964 թվականներին եղել է Հարավսլավիայում Ալժիրի դեսպանը, 1965-1970 թվականներին Ֆրանսիայում Ալժիրի դեսպանը։ 1970-1977 թվականներին եղել է Խորհրդային Միությունում Ալժիրի դեսպանը։ 1977-1979 թվականներին զբաղեցրել է մշակույթի և տեղեկատվության նախարարի պաշտոնը։ 1979-1982 թվականներին դեսպան է եղել Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում, եղել է գլխավոր բանակցողներից մեկը, որն ապահովել է 52 պատանդների ազատ արձակումը Թեհրանում ԱՄՆ դեսպանատնից (Իրան)։ 1982-1992 թվականներին դեսպան է եղել Մեծ Բրիտանիայում։

1992-1993 թվականներին եղել է ազգային խորհրդատվական խորհրդի նախագահ։ 1993 թվականի փետրվարի 3-ից մինչև 1993 թվականի օգոստոսի 21-ը եղել է Ալժիրի արտաքին գործերի նախարար։ 1993 թվականի օգոստոսի 21-ից մինչև 1994 թվականի ապրիլի 11-ը զբաղեցրել է երկրի վարչապետի պաշտոնը։ Ռիդա Մալիքը բազմաթիվ գրքերի հեղինակ է, այդ թվում՝ «Tradition et révolution», «Le véritable enjeu, l'enjeu de la modernité en Algérie et dans l 'islam», «l' Algérie à Evian» և «Histoire des négociations secrètes (1956/1962)»:

Ռիդա Մալիքը մահացել է 2017 թվականի հուլիսի 29-ին 85 տարեկան հասակում, երկարատև հիվանդությունից հետո։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Décès de Redha Malek, ancien chef du gouvernement
2. 1 2  Munzinger Personen (գերմ.)
3. ↑  Décès de Redha Malek, ancien chef du gouvernement
4. ↑  «Algeria independence figure Redha Malek dies aged 86»։ *www.9news.com.au*։ Վերցված է 2017 թ․ հուլիսի 31

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կենսագրությունն Ալժիրի պառլամենտի կայքում(ֆր.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Find A Grave |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 90897900 · BNF: 123113398 · CiNii: DA11768562 · EGAXA: vtls002342015 · GND: 1137490519 · GTAA: 129163 · ISNI: 000000012122399X · LCCN: n94024170 · NTA: 115035109 · PTBNP: 174219 · SUDOC: 032001509 · VIAF: 17290216 · WorldCat VIAF: 17290216 |

 |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Ենգիբարյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*
 Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նորայր Ենգիբարյան (այլ կիրառումներ)

**Նորայր Բագրատի Ենգիբարյան** (նոյեմբերի 12, 1941(1941-11-12), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ մաթեմատիկոս, աստղագետ։ Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր (1980), պրոֆեսոր (1982)։

Կենսագրություն
--------------

1963 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1963-1966 թվականներին սովորել է ասպիրանտուրայում։ 1968 թվականին Վիկտոր Համբարձումյանի ղեկավարությամբ հաջողությամբ պաշտպանել է ֆիզիկա-մաթեմատիկական գիտությունների թեկնածուական թեզը։

1980 թվականից եղել է ՀՀ ԳԱԱ Ֆիզիկայի կիրառական պրոբլեմների ինստիտուտի մաթեմատիկական ֆիզիկայի լաբորատորիայի վարիչ։ Աշխատել ՀՀ ԳԱԱ Մաթեմատիկայի ինստիտուտում, եղել Բյուրականի աստղադիտարանի փոխտնօրեն, ՀՀ ԳԱԱ Մաթեմատիկայի ինստիտուտի մաթեմատիկական ֆիզիկայի մեթոդների բաժնի վարիչ։

Աշխատանքները վերաբերում են ֆունկցիաների տեսությանը, ինտեգրալ հավասարումներին և ճառագայթման տեղափոխման տեսությանը։ Ստեղծել է ինտեգրալ օպերատորների, այդ թվում Վիներ-Հոպֆի տիպի օպերատորների, ֆակտորացման ոչ գծային հավասարումների տեսությունը, կառուցել է Լորանի բազմապատիկ շարքերի նորմալ զուգամիտության տիրույթները։ Մշակել է ճառագայթման տեղափոխման գծային և ոչ գծային խնդիրների լուծման նոր մեթոդներ։

Անդամակցություն
---------------

* Միջազգային մաթեմատիկական և աստղագիտական միությունների անդամ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑
3. ↑  «Լրանում է մաթեմատիկոս Նորայր Ենգիբարյանի 70-ամյակը»։ *PanARMENIAN.Net*։ Վերցված է 2020-02-23

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Zentralblatt MATH database · Համառուսաստանյան մաթեմատիկական պորտալ · Scopus |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 11465 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի նախնական տարբերակը կամ նրա մասը վերցված է* Հայկական համառոտ հանրագիտարանից*, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |
Ջեյմս Ջոյսի աշտարակ
Տեսարան աշտարակից
**Ջեյմս Ջոյսի աշտարակ** (անգլ.՝ James Joyce Tower), թանգարան, տեսարժան վայր՝ կապված Ջեյմս Ջոյսի կյանքին ու ստեղծագործությանը։ Գտնվում է Դուբլինից 13 մղոն հարավ։ Ջոյսը 1904 թվականին այստեղ անցկացրել է վեց գիշեր (սեպտեմբերի 9-14)։ Այցելությունը բաց է։

Աշտարակը կառուցվել է 1804 թվականին Նապոլեոնի զորքերի հնարավոր ներխուժումից պաշտպանվելու համար։ 1904 թվականին կառույցը տրվել է վարձակալությամբ. առաջին բնակիչը դարձել է բանաստեղծ Օլիվեր Գոգարտին, որն իր մոտ հյուրընկալվելու է հրավիրել Ջեյմս Ջոյսին։ Հավանական այցելությունից առաջ Ջոյսը փչացնում է հարաբերությոնները աշտարակի տիրոջ հետ՝ նրա մասին վիրավորական արտահայտություններ անելով իր պոեմներից մեկում։ Օլիվերը չի հետաձգում հրավերը, բայց շաբաթվա ընթացքում դրությունը բավական լարվում է. մի գիշեր նա ատրճանակից կրակում է Ջոյսի վրա։ Գնդակը անցնում է գրողի գլխի վրայով, Ջոյսը ստիպված փախչում է։

Ջոյսի սենյակը
Ներկայումս աշտարակի երկու հարկերում ներկայացված է Ջեյմս Ջոյսին նվիրված ցուցադրություն։ Գրողի «Ուլիս» վեպի առաջին գլխի գործողությունները կատարվում են հենց այս աշտարակում։ Սենյակներից մեկը ստեղծվել է այն նույն տեսքով, ինչպես պատկերված էր վեպում։ Թանգարանի հավաքածուում պահվում են նամակներ, լուսանկարներ, գրողի անձնական իրեր և նրա ստեղծագործությունների հազվագյուտ հրատարակություններ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Bowker Gordon (2012)։ *James Joyce: A New Biography*։ New York: Farrar, Straus, Giroux։ էջեր 130–131
2. ↑  «James Joyce Tower and Museum»։ Վերցված է 2015 թ․ փետրվարի 9

Արտաքին հղումներ
----------------

* Աշտարակի պաշտոնական կայք Archived 2013-07-03 at the Wayback Machine.
* Աշտարակի լուսանկարներ

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: no2009192534 · VIAF: 146985766 · WorldCat VIAF: 146985766 |

 |
**Ջեյն Ադամս** (անգլ.՝ Jane Adams, ապրիլի 1, 1965(1965-04-01), Վաշինգտոն, Կոլումբիայի շրջան, ԱՄՆ), թատրոնի, կինոյի և հեռուստատեսության ամերիկացի դերասանուհի, «Թոնի», «Դրամա Դեսկ» մրցանակների դափնեկիր և «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի թեկնածու։

Վաղ կյանք
---------

Ջեյն Ադամսը ծնվել է Վաշինգտոնում, որտեղ ավարտել է Վաշինգտոնի համալսարանը գեղարվեստի բակալավրի աստիճանով 1989 թվականին։

Կարիերա
-------

Ադամսը հայտնի է դարձել Նյու Յորքի թատերական բեմերում բազմաթիվ դերերի շնորհիվ, իսկ 1994 թվականին արժանացել է «Թոնի» և «Դրամա Դեսկ» մրցանակների An Inspector Calls պիեսում ելույթի համար։ Սա հանգեցրեց նրան ֆիլմի երկրորդ պլանի դերերին այնպիսի ֆիլմերում, ինչպիսիք են «Հարսնացուի հայրը», «Զգայուն երազը», «Ես սիրում եմ հոգսերը», «Տիկին Պարկերը և արատավոր շրջանակը», «Հարսնացուի հայրը 2», «Դուք նամակ ունեք», «Հրաշամանուկները», «Հրաշագործների երկիրը», «Տարեդարձը», «Մաքուր բանականության հավերժ փայլատակում», «Լեմոնի Սնիկետ. 33 դժբախտություններ», «Վերջին արձակուրդը», «Ինչպես փոքր երեխաները», «Խիզախը», «Խելացնորություն» և «Մի հանձնվիր»։ Նա նաև գլխավոր դեր է խաղացել 1998 թվականի «Երջանկություն» ֆիլմում, որի համար արժանացել է «Սանդենս» կինոփառատոնի մրցանակին։

Հեռուստատեսությունում Ադամսը հայտնի է «Ֆրեյզեր» (1999-2000) և «Քուռակ» (2009-2011) հեռուստասերիալներում ունեցած դերերով։ Վերջինիս դերի համար նա ստացել է «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի անվանակարգը 2010 թվականին հեռուստատեսության երկրորդ պլանի լավագույն կին դերի համար։ Նա նաև հայտնվել է «Օրենք և կարգուկանոն. Հանցագործ մտադրություն» և «Հաուս» սերիալներում, իսկ ավելի վաղ նկարահանվել է Relativity (1996) և The American Revolution (1997) սերիալներում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Internet Broadway Database — 2000.
2. 1 2  «Jane Adams- Biography»։ *Yahoo!*։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ սեպտեմբերի 19-ին։ Վերցված է 2012 թ․ ապրիլի 21
3. ↑  «Jane Adams biography»։ *All Movie Guide*։ The New York Times։ Վերցված է 2012 թ․ ապրիլի 2
4. ↑  «Awards for Jane Adams»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ սեպտեմբերի 19-ին։ Վերցված է 2012 թ․ ապրիլի 21

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Դանիական ազգային ֆիլմագրություն · Internet Broadway Database · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Notable Names Database |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX1450531 · BNF: 14148192d · GND: 1029845425 · ISNI: 0000000079802241 · LCCN: n2001043401 · NKC: xx0192565 · NTA: 200802534 · VIAF: 100244288 · WorldCat VIAF: 100244288 |

 |

 |