Աստվածամոր ավետումը (Դուչո դի Բուոնինսենիա)
**Ավե Մարիա** (լատին․՝ Ave Maria՝ *Ցնծա՛, Մարիամ*), կաթոլիկ եկեղեցու աղոթք՝ նվիրված Մարիամ Աստվածածնին։ Աղոթքի անունը տեքստի առաջին բառերն են։ Այս աղոթքը անվանում են նաև «հրեշտակի ողջույն» կամ *angelico salutatio*: Քանի որ, ըստ Ավետարանիչների, երբ Գաբրիել հրեշտակապետը հայտնվեց Մարիամին և ավետեց սուրբ հղացման (Ավետումն) լուրը, ողջունեց հենց այս արտահայտությամբ՝ «Ցնծա՛, Մարիամ»։

Բյուզանդական կրոնական ծիսակատարության մեջ «Ave Maria»-յին համապատասխանում է «Սուրբ Աստվածածնի երգ» անվանումով աղոթք։

Աղոթքի տեքստ
------------

Լատիներեն տեքստ
Գրիգորյան բազմաձայն երգչախումբ
***Լատիներեն տեքստը***՝
Áve, María, grátia pléna; Dóminus técum:
benedícta tu in muliéribus, et benedíctus
frúctus véntris túi, Iésus.
Sáncta María, Máter Déi, óra pro nóbis peccatóribus,
nunc et in hóra mórtis nóstrae. Ámen.
***Հայերեն տեքստը***՝
Ողջոյն քեզ, Մարիամ,
լի շնորհքով, Տէրն ընդ քեզ.
օրհնեալ ես դու ի կանայս
եւ օրհնեալ է պտուղ որովայնի քո՝ Յիսուս։
Սրբուհի Մարիամ, մայր Աստուծոյ,
բարեխօսեա՛ վասն մեր՝ մեղաւորացս,
այժմ և ի ժամու մահուան մերոյ.
ամէն։

Պատմություն
-----------

Եբրայերեն տարբերակը
Աղոթքի համար աղբյուր են հանդիսացել Ղուկաս Ավետարանիչի բանաստեղծությունները.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Et ingressus ad eam dixit:
" Ave, gratia plena, Dominus tecum "- Ղուկաս |  |

:
 

Ավե Մարիա աղոթքը կիրառության մեջ մտավ սկսած XI դարից։

Հռոմի պապ Ուրբանոս IV-ը աղոթքին ավելացրել է նաև եզրափակիչ խոսք՝ «Հիսուս Ամեն»։

XVI դարից սկսած աղոթքին ավելացվեց նաև ուրիշ խոսքեր. «Սուրբ Մարիամ, Աստծո մայր, աղոթիր մեզ՝ մեղավորներիս համար հիմա և մահվան ժամին. Ամեն»։

Ընթերցում
---------

Ավե Մարիան բացի ինքնուրույն աղոթք լինելուց, մաս է կազմում նաև «Աստծո հրեշտակ» աղոթքի, որն ըստ Հովհաննես XXII պապի 1326 թվականին կարգադրությամբ, կարդացվում է օրական երեք անգամ՝ զանգերի ղողանջների ներքո։

Այս աղոթքը մտնում է նաև կաթոլիկական վարդարանների հատիկների մեջ։ Վարդարաններում հատիկները տեղադրված են ինչպես Ավե Մարիայի աղոթքի բառերի չափ, այնպես էլ Տերունական աղոթքի բառերի քանակով։

Ավե Մարիա և երաժշտություն
-------------------------

* Աղոթքի տեքստի հիման վրա գրվել են բավականին շատ երաժշտություններ։ Ավե Մարիա երգեր գրել են ներքոհիշյալ անձնավորությունները. Ջովանի Պալեստրինա, Շառլ Գունո, Անտոնին Դվորժակ, Ջուզեպպե Վերդի, Պիետրո Մասկանի, Ֆերենց Լիստ, Քամիլ Սեն-Սանս։
* Ֆրանց Շուբերտի «Էլենի երրորդ երգը» ստեղծագործությունը շատ հաճախ անվանում են Շուբերտի Ավե Մարիա։ Չնայած որ տեքստի բառերը գրվել են Վալտեր Սքոթի կողմից և միայն աղոթքի երկու բառերն են ներառում՝ Ավե Մարիա։

Ժամանակակից Ավե Մարիա երգը կատարել են մեծ թվով աշխարհահռչակ երգիչներ ու խմբոր՝ Ռոբերտինո Լորետի, Il Divo, Տարյա Տուրունեն, Բիյոնսե Նոուլզ, Սելին Դիոն, Նինա Հագեն, The Cranberries, Gregorian:

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Молитвенник для русских католиков». С.-Петербургъ. Типографія М. М. Стасюлевича, В.о. 5л. 28 Datum Petropoli die 4 Maii 1912a. Vincentius Archiepiscopus
2. ↑  «*Ave Maria* մոսկովյան հռոմեակաթոլիկ կայքում». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 7-ին. Վերցված է 2016 թ․ ապրիլի 18-ին.
3. ↑  «*Ave Maria* կազանյան հռոմեակաթոլիկ կայքում». Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ նոյեմբերի 15-ին. Վերցված է 2016 թ․ ապրիլի 18-ին.
4. ↑  Vulgata: Evangelium secundum Lucam

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ֆրանց Շուբերտի Ավե Մարիան. երգում է Անդրեա Բոչելին ՅուԹյուբում
* Ave Maria на сайте Almirena’s Home

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիդարանն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ավե Մարիա» հոդվածին։ |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ավե Մարիա» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Կրուգոսվետ · Մեծ նորվեգական · Ռիմանի երաժշտական · Ուղղափառ · Catholic (1997—…) |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | NKC: ph210124 |

 |