**Glee**, ամերիկյան երաժշտական դրամա-կատակերգական ժանրի հեռուստասերիալ, որը առաջին անգամ եթեր է հեռարձակվել 2009 թ. մայիսի 19-ին։ Այն կենտրոնանում է Ուիլյամ Մաքքինլիի ավագ դպրոցի երաժշտական ակումբի շուրջ, որը հաճախ մասնակցում է երաժշտական մրցույթներին, և որի ամենատարբեր անդամները պայքարում են սոցիալական հիմնախնդիրների դեմ և այդպիսով սովորում դառնալ ամուր և արդյունավետ թիմ։ Սկզբնական 12 անդամից բաղկացած թիմը ներառում է ակումբի տնօրեն և իսպաներենի ուսուցիչ Ուիլ Շուսթըրին (Մեթյու Մորիսոն), երկրպագուների գլխավոր մարզիչ Սյու Սիվեսթերին (Ջեյն Լինչ), ղեկավարության խորհրդատու Էմմա Փիլսբրիին ( Ջայմա Մայս), Ուիլի կին Թերրիին ( Ջեսլին Գիլսինգ) և ակումբի 8 անդամներին (Դայանա Էգրոն, Քրիս Քոլֆեր, Քեվին ՄքՀեյլ, Լիա Միշել, Քորի Մոնիֆ, Ամբեր Ռիլի, Մարկ Սալինգ, Ջեննա Աշկովիթս)։ Հաջորդ սեզոններում ակումբի հիմնական կազմը ընդարձակվում է մինչև 14-15 անդամի։

Այս հեռուստասերիալը ստեղծվել է Ռայան Մըրֆիի, Բրեդ Ֆալչուկի և Յան Բրենանի կողմից։ Այս երեք անձինք գրում էին առաջին 2 սեզոնների բոլոր էպիզոդների սցենարները, Ռայանն ու Բրեդը ներկայանում էին նաև որպես շոուի գլխավոր ռեժիսորներ։ Առաջին էպիզոդը հեռարձակվել է 2009 թ. մայիսի 19-ին, իսկ առաջին սեզոնը՝ 2009 թ. սեպտեմբերի 19-ից 2010 թ. հունիսի 8-ը։ Հետագա սեզոնները հեռարձակվել են սեպտեմբերից մինչև մայիս ամիսներին։ Վերջին 6-րդ սեզոնը հեռարձակվել է 2015 թ. հունվարից մարտը։ Glee-ն հիմնված է երաժշտական ներկայացում-համարների վրա, որոնք ընտրում է Ռայանը։ Glee-ի երաժշտությունը առևտրական մեծ հաջողությունների է հասել, 2011 թ. հոկտեմբերին ողջ աշխարհում վաճառվել է ալբոմի 11 միլիոն օրինակ։ Երաժիշտ-դերասանները նաև կենդանի համերգներով են ներկայացել։

Առաջին սեզոնի ընթացքում Glee-ն մեծ ուշադրության արժանացավ և բնականաբար չխուսափեց նաև քննադատական հայացքներից։ Այն առաջադրվել է 19 Emmy մրցանակի, 4 Ոսկե գլոբուս մրցանակի, 6 Satellite մրցանակի և 5-7 այլ մրցանակների ևս՝ հաղթելով 2010 թ. Ոսկե գլոբուս մրցանակաբաշխության ժամանակ որպես լավագույն հեռուստասերիալ, նույն մրցանակին է արժանացել նաև 2011 թ-ին։
2013 թ. հոկտեմբերի 17-ին Քորի Մոնիֆի մահվանից հետո Ռայանը որոշեց, որ 6-րդ սեզոնը կլինի վերջինը։ 728 երաժշտական ներկայացումներից և 121 էպիզոդներից հետո 6-րդ սեզոնը և հետևապես ողջ Glee սերիալը ավարտվեց 2015 թ. մարտի 20-ին։

Սցենարը
-------

Սերիալի 3 ստեղծողները՝ Ռայանը, Բրեդը և Յանը, որոշել են սցենարները միասին։ Առաջին 2 սեզոնների համար նրանք միակ սցենարիստներն էին։ Յանը մի առիթով ասել է, որ իրենց մոտ սցենար գրելու գործընթացը հեշտ է և արագ։ Որոշ կերպարների վրա աշխատել են միանգամից մի քանի սցենարիստներ։ Սակայն 3-րդ սեզոնի սկսվելուն պես՝ սցենարիստների թիվը ավելանում է 6-ով՝ Ալի Ադլեր, Ռոբերտո Ագուիրե-Սակասա, Մարտի Նոքսոն, Մայքլ Հիթչքոք, Մաթ Հոդգսոն, Ռոզ Մաքսվել։ 4-րդ սեզոնում Ադլերը և Նոքսոնը լքում են աշխատակազմին, և նրանց փոխարինում են Ռուշել Ֆրենդը և Գարեփ Լերները։

Երաժշտությունը և պարերը
-----------------------

Սերիալի տարբեր էպիզոդներում կերպարների կողմից ներկայացվում են ամենատարբեր երգերի յուրօրինակ կատարումներ։ Ռայան Մրֆին պատասխանատու է օգտագործված բոլոր երգերի ընտրության հարցում։ Նա մի առիթով ասել է. «Ես ուզում եմ, որ ամեն մի էպիզոդում լինի մի բան ամեն մեկի համար»։ Նրա խոսքերով երգերի ընտրությունը կարևոր է նաև սցենարի զարգացման համար։ Ամեն մի էպիզոd ունի որոշակի թեմա։ «Երբ ես գրում եմ սյուժեն, ընտրում եմ համապատասխան երգեր»։ Երգերը, սակայն, մատուցվում են յուրովի։ Յուրաքանչյուր արտիստ իր երգը կատարում է ինչպես ինքը, ոչ թե տվյալ երը կատարող երգիչը։ Սա է պատճառը, որ, Ռայանի խոսքերով, եղել են երգիչներ, որոնք թույլ չեն տվել օգտագործել իրենց երգերը, ինչպիսիք են Բրայան Ադամսը, Guns N’ Roses և Coldplay խմբերը։ Ի վերջո, Coldplay-ը 2010 թ. հունիսին վերանայեց իր որոշումը և թույլ տվեց օգտագործել իր երգերը։ Ի հակադրություն այս ամենի՝ Բիլի Ջոելը և մի շարք այլ արտիստներ իրենք են բոլորովին անվճար առաջարկել իրենց երգերը կատարել սերիալի շրջանակներում։ 2011 թ-ից սկսած՝ սերիալի երաժշտական պրոդյուսերներ Ադամ Անդերսը և Փիր Ասթրոմը սկսեցին իրենք գրել երգեր՝ հատուկ սերիալի համար, ինչպիսիք են «Loser like me» և «Get it right» կատարումները։ Պատկերը լիարժեք է դառնում, երբ երաժշտական կատարումները ուղեկցվում են նաև պարով։ Ֆիլմի պարուսույց Զաք Վուդլին ասում է, որ յուրաքանչյուր արտիստի հետ կատարվում է առանձին աշխատանք։ Պարի փորձերը սկսվում են նկարահանումից 2-3 շաբաթ առաջ և կարող են ավարտվել անգամ հենց նկարահանման օրը։

Կերպարները և արտիստները
-----------------------

Իր սերիալի համար արտիստների ընտրելի Ռայանը կենտրոնացել է այն դերասանների վրա, ովքեր կարող են միավորել թատերական դերերում փայլելու և միևնույն ժամանակ լավ երգելու կարողությունները։ Նա շուրջ 3 ամիս ծախսում է Բրոդվեյում, որտեղից գտնում է Լիա Միշելին, Ջեննա Աշկովիթսին և Քորի Մոնիֆին։ Դերասանների թատերական տաղանդը պիտի նախ ցուցադրվեր, որպեսզի նրանք կարողանային նաև երգել ու պարել։ Չնայած Քրիս Քոլֆերը չուներ նախնական պրոֆեսիոնալ փորձառություն, բայց Ռայանը նրա համար ստեղծեց Կուրթ Հյումմելի կերպարը։ Այսպես շարունակ փնտրտուքներ իրականացնելով՝ Ռայանը կարողացավ գտնել ճիշտ իր ուզած արտիստական կազմը։ Սերիալն ունի ոչ ավել, քան 15 գլխավոր կերպարներ։

Մորիսոնը խաղում է Ուիլ Սչուեթերի դերը՝ ավագ դպրոցի իսպաներենի ուսուցիչ, ով դարձավ Glee ակումբի տնօրենը և հույս ուներ վերականգնելու երգչախմբի նախկին փառքը։ Լինչը խաղում է Սյու Սչուեթերի դերը՝ երկրպագուների խմբի գլխավորը։ Մեյսը հանդես է գալիս որպես Էմմա Փիլսբրի՝ դպրոցի ղեկավարման խորհրդի անդամ, որը զգացմունքներ է տածում Ուիլի հանդեպ։ Ջեսելին Գիլսինգը Թերրի Սչուեթերի դերում է, նա Ուիլի կինն է, ով 5 տարվա ամուսնությունից հետո ի վերջո բաժանվում է, և բացահայտվում է, որ նա ստել էր՝ ասելով, թե հղի է։ Միշելը խաղում է որպես Ռեյչել Բերրի՝ ակումբի տաղանդավոր երգչուհի, ով հաճախ է հետապնդվում ֆուտբոլ խաղացողների և երկրպագուների ակումբի կողմից։ Ռեյչելը հարաբերությունների մեջ է Ֆինն Հյուդսոնի հետ դեռևս առաջին սեզոնի սկզբում։ 3-րդ սեզոնում նրանք նշանադրվում են։ Մոնիֆը, որ խաղում է Ֆիննի դերը, խաղում է դպրոցի ֆուտբոլի թիմում։

Ակումբի անդամներից են նաև Մերսեդես Ջոնսը (Ամբեր Ռիլի)` նորաձև մի աղջնակ, Քուրթ Հյումմելը (Քոլֆեր)` նորաձև տղա, որը ունի այլ սեռական կողմնորոշում, Արթի Աբրամսը (ՄքՀեյլ)` կիթառահար, Թինա Քոհեն-Չենգը (Աշկովիթս)` ամերիկաասիական ուսանող՝ սխալ արտասանությամբ ու առոգանությամբ, Քուին Ֆեբրեյը (Դայանա Էգրոն)` Ֆիննի երկրպագու ընկերուհին, ով ավելի ուշ միանում է երգչախմբին` աչքը միշտ Ֆիննի վրա պահելու նպատակով։ Մայք Օ’ Մալին, ով խաղում է Քուրթի հոր՝ Բուրթ Հյումմելի դերը, դառնում է մշտական կերպար 2-րդ սեզոնում։

Սակայն 3-րդ սեզոնից սկսած՝ արդեն մեզ հարազատ դարձած հերոսները կարծես թե հեռանում են էկրաններից։ Ռայանը ասում է, որ ինքը միտք չունի ցույց տալու, թե ինչով են զբաղվում իր հերոսները ավագ դպրոցում 8 տարիների ընթացքում։ Դերասանները, իհարկե, ծանր էին տանում և հարցնում, թե ուր են գնում իրենց կերպարները։ Իսկ Ռայանը պատասխանում է, որ նրանք բոլորը հետ են գալու։

Այսպիսով, 2013 թ. Ֆիլմի գլխավոր դերասանական կազմը փոխվեց։ Սակայն դրանից ընդամենը 1 ամիս անց Քորիին մահացած գտան հյուրանոցի իր համարում։ Ռայանը ասաց, որ Քորիին պիտի տեսնեինք սպասվող էպիզոդներում, սակայն ամեն ինչ վերջացած է։

Հեռարձակումները
---------------

Glee-ի առաջին եթերաշրջանը բաղկացած է 22 սերիայից։ Առաջին սերիան ցուցադրվել է 2009 թվականի մայիսի 19-ին։ Սերիաները եթեր վերադարձան 2009 թվականի սեպտեմբերի 9-ին, երբ ցուցադրվեցին նաև լրացուցիչ 12 սերիաներ չորեքշաբթի օրերին մինչև 2009 թ․ դեկտեմբերի 9։ Սեպտեմբերի 21-ին հրապարակվեցին ևս 9 նոր սերիաներ, որոնցից առաջինը հրապարակվեց 2010 թվականի ապրիլի 13-ին։ Այս սերիաները ցուցադրվում են երեքշաբթի երեկոյան ժամը 21։00-ին։ 2010 թվականի հունվարի 11-ին հայտարարվեց, որ Fox ընկերությունը նկարահանելու է նաև սերիալի երկրորդ եթերաշրջանը։ Այն սկսեց նկարահանվել հունիսին, բաղկացած էր 22 սերիայից։ Սերիալի հեռարձակման օրը և ժամը երկար տարակուսանք դարձան հեռուստաընկերության համար, սակայն ի վերջո, կրկին այն ցուցադրվեց երեքշաբթի երեկոյան ժամը 9-ին։ Երրորդ եթերաշրջանը հեռարձակվեց 2011 թվականի սեպտեմբերի 20-ից։ Չորրորդ եթերաշրջանից փոխվեցին հեռարձակման օրը և ժամը․ այն տեղափոխվեց հինգշաբթի ժամը 21։00-ին։ Ապա նույն ժամին հեռարձակվեցին նաև հինգերորդ և վեցերորդ եթերաշրջանները 2013 թվականի ապրիլին։

Սերիալը հեռարձակվել է աշխարհի բազմաթիվ երկրներում՝ ներառյալ Ավստրալիան, ուր այցելեցին սերիալի դերասանները՝ վարկանիշը բարձրացնելու համար 2009 թվականի սեպտեմբերին։ 4-րդ եթերաշրջանի ընթացքում Glee-ն տեղափոխվեց Netword Ten-ի թվային ալիք Eleven՝ ցածր վարկանիշի պատճառով։ Այն հեռարձակվում էր նաև Կանադայում, Նոր Զելանդիայում և Ֆիջիում։ Այն հեռարձակվում է Հարավային Աֆրիկայում, որտեղ նաև ցուցադրվեց սերիալը։ Ասիական երկրներից սերիալը ցուցադրել են Բանգլադեշը, Ֆիլիպինները, Հնդկաստանը, Մալազիան և Սինգապուրը։

Քննադատական արձագանքը
---------------------

Սերիալի առաջին եթերաշրջանը քննադատների կողմից ստացավ 78 բալ 100-ից։ Արդյունքը հիմնված էր 18 քննադատների կարծիքի վրա։ Այն 2009 թվականի վերջում գովաբանվեց բազում քննադատների կողմից։ Ջեյմս Փոնիվոզիկը այն համարեց հեռուստատեսության տարվա 8-րդ լավագույն շոուն, ասելով․ «Glee-ի աշխատանքը բազմազան է, այն նման չէ հեռուստատեսությամբ որևէ այլ բանի»։ Քեն Թաքերը Entertainment Weekly‍‍-ից վարկանիշ համարեց սերիալի համար 9-ը 10-ից։ Նենսի Գիբսը Թայմ թերթից գրել է, որ նա լսել է, որ սերիալը մի երիտասարդ նախարար բնութագրում է որպես հակաքրիստոնեական, և մեկնաբանել է․

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Հեշտ է նրա տեսակետին համաձայնել, եթե դու հատկանիշներին ես նայում։ Ուսանողները ստում են, խաբում, գողանում ու նման մեղքեր գործում։ Տասը երգիչներից բոլորն էլ ինչ որ լուրջ խնդիր ունեն, սակայն հանդիսատեսը եկել է նրանց վրա ծիծաղելու։ Այս ամենից նա մտածում է, որ երեխաները, սա տեսնեոլվ, իրենք էլ այդպիսին կդառնան։ |  |

Վարկանիշ
--------

| Եթերաշրջան | Սերիաներ | Հեռարձակման ժամանակը | Եթերաշրջանի պրեմիերան | Եթերաշրջանի վերջը |  | Հորիզոնականը | Դիտողները (միլիոններով) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Ամսաթիվ | Հեռուստադիտողներ(միլիոններով) | 18-49rating/share | Date | Հեռուստադիտողներ(միլիոններով) | 18-49rating/share |
| **1** | 22 |  Չորեքշաբթի 21։00 (2009)Երեքշաբթի 21։00 (2010) |  Մայիսի 19, 2009 | 9.62 | 3.9/7 | Հունիսի 8, 2010 | 10.92 | 4.6/13 | 2009–10 | #33 | 9.77 |
| **2** | 22 | Երեքշաբթի 20։00 (2010–11)Կիրակի 22։38 Փետրվարի 6, 2011Երեքշաբթի 21։00 (Մայիսի 24, 2011) |  Սեպտեմբերի 21, 2010 | 12.45 | 5.6/16 |  Մայիսի 24, 2011 | 11.80 | 4.6/11 | 2010–11 United States network television schedule | #43 | 10.11 |
| **3** | 22 | Երեքշաբթի 20։00 (2011–12)Երեքշաբթի 21։00 (Մայիսի 22, 2012)  | Սեպտեմբերի 20, 2011 | 9.21 | 4.0/11 | Մայիսի 22, 2012 | 7.46 | 2.9/8 | 2011–12 United States network television schedule | #56 | 8.71 |
| **4** | 22 | Երեքշաբթի 21։00 | Սեպտեմբերի 13, 2012 | 7.41 | 3.1/8 | Մայիսի 9, 2013 | 5.92 | 2.0/6 | 2012–13 United States network television schedule | #50 | 8.26 |
| **5** | 20 | Երեքշաբթի 21։00 pm (2013)Երեքշաբթի 20։00(2014) | Սեպտեմբերի 26, 2013 | 5.06 | 2.0/5 | Մայիսի 13, 2014 | 1.87 | 0.6/2 | 2013–14 | #105 | 4.57 |
| **6** | 13 | Ուրբաթ 21։00  | Հունվարի 9, 2015 | 2.34 | 0.8/3 | Մարտի 20, 2015 | 2.54 | 0.7/2 | 2015 | #148 | 3.14 |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Fernsehserien.de (գերմ.)
2. ↑  Internet Movie Database — 1990.
3. ↑  «GLEE 03/20/15 8pm». Fox. Վերցված է 2015 թ․ հուլիսի 16-ին.
4. ↑  Stanhope, Kate (2014 թ․ նոյեմբերի 20). «Fox Announces Premiere Dates for Glee Goodbye, *The Following* Return». *TV Guide*. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ նոյեմբերի 24-ին. Վերցված է 2014 թ․ նոյեմբերի 21-ին.
5. ↑  O'Keeffe, Kevin (2015 թ․ մարտի 20). «As *Glee* Comes to an End, The Show Returns to Its Origins». *Mic*. Վերցված է 2015 թ․ հուլիսի 5-ին.
6. ↑  «Mount Prospect native helped create new Fox show 'Glee'». *Daily Herald*. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 31-ին. Վերցված է 2010 թ․ մարտի 17-ին.
7. ↑
8. ↑
9. ↑  Seidman, Robert (2009 թ․ մայիսի 27). «American Idol, Two and a Half Men and Dancing lead final week of season». TV by the Numbers. Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ մայիսի 30-ին. Վերցված է 2009 թ․ սեպտեմբերի 5-ին.
10. ↑  Gorman, Bill (2010 թ․ հունիսի 9). «TV Ratings Tuesday: NBA Finals Rise, Glee Finishes Strong». *TV by the Numbers*. Արխիվացված է օրիգինալից 2010 թ․ հունիսի 13-ին. Վերցված է 2010 թ․ հունիսի 9-ին.
11. ↑  Seidman, Robert (2010 թ․ սեպտեմբերի 22). «Tuesday Finals: 'Glee, ' 'Parenthood, ' 'DWTS' Up; 'Running Wilde, ' 'Detroit 1-8-7? Down». *TV by the Numbers*. Արխիվացված է օրիգինալից 2010 թ․ նոյեմբերի 17-ին. Վերցված է 2011 թ․ սեպտեմբերի 24-ին.
12. ↑  Bibel, Sara (2014 թ․ մայիսի 14). «Tuesday Final Ratings: 'The Voice', 'Marvel's Agents of S.H.I.E.L.D.' & 'The Goldbergs' Adjusted Up; 'The Originals', 'Supernatural' & 'About A Boy' Adjusted Down». *TV by the Numbers*. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ մայիսի 15-ին. Վերցված է 2014 թ․ մայիսի 19-ին.
13. 1 2  «Full 2013-2014 TV Season Series Rankings». Deadline. 2014 թ․ մայիսի 22.
14. ↑  Andreeva, Nellie (2014 թ․ հուլիսի 10). «Final Season Of 'Glee' Reduced To 13 Episodes». Deadline.com. Վերցված է 2015 թ․ փետրվարի 19-ին. `{{cite web}}`: Italic or bold markup not allowed in: `|publisher=` (օգնություն)
15. 1 2  Kondolojy, Amanda (2015 թ․ հունվարի 12). «Friday Final Ratings: No Adjustments to 'Hawaii Five-0', 'Cristela' or 'Glee». *TV by the Numbers*. Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ հունվարի 13-ին. Վերցված է 2015 թ․ հունվարի 12-ին.
16. 1 2  Kondolojy, Amanda (2015 թ․ մարտի 23). «Friday Final Ratings: No Adjustment for 'Glee', 'Grimm' or 'Last Man Standing' + Final NCAA Basketball Ratings». *TV by the Numbers*. Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ մարտի 26-ին. Վերցված է 2015 թ․ մարտի 23-ին.
17. 1 2

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · MySpace · Թվիթթեր |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Discogs · FilmAffinity · Internet Movie Database · Metacritic · Rotten Tomatoes |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNE: XX5033958 · BNF: 165424786 · GND: 7741775-6 · LCCN: no2009174452 · VIAF: 206704889, 474151002095630280008 · WorldCat VIAF: 206704889, 474151002095630280008 |

 |