recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Տիգրան Թորոսի Թաբիբյան** (13 դեկտեմբերի, 1858, Կեսարիա, Անկարայի նահանգ - ?), հայ բժիշկ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1858 թվականի դեկտեմբերի 13-ին Անկարայի նահանգի Կեսարիայի գավառի կենտրոն Կեսարիա քաղաքում։ Նախնական ուսումն ստացել է Կեսարիայի Ավետիսականաց վարժարանում։ Ավարտել է ամերիկացի միսիոներների Այնթապի Կենտրոնական Թուրքիայի քոլեջի բժշկական բաժինը։ Այնուհետև մեկնել է ԱՄՆ և ուսանել Վերմոնտի բժշկական համալսարանում։ 1890 թվականին ուսումն ավարտելով՝ վերադարձել է ծննդավայր։ Կարճ ժամանակ Կեսարիայում մնալուց հետո նշանակվել է Անկարայի քաղաքապետարանի բժիշկ։ Բացի այս պաշտոնից, դարձել է նահանգապետ Աբեդին փաշայի ընտանեկան բժիշկն ու բարեկամը։ Փաշայի միջնորդության շնորհիվ խափանել է Անկարայի հայերի՝ Յըլդըզից հրահանգված ջարդը, ինչի պատճառով փաշան պաշտոնանկ է արվել։ Մեծ դեր է կատարել Գաղատիայի (Անկարա) դատավարության հարցում։ Երբ ձերբակալվածներ պրոֆ. Թումայանը և Հայայանը բերվել են Անկարա, նրանց մարմինները ամբողջովին ծածկված են եղել ոստիկանների խարազաններից առաջացած կապտուկներով։ Ձեռքերի և ոտքերի երկաթյա շղթաները, քայքայելով փափուկ հյուսվածքները, հասել էին ոսկորներին, ինչից վերջույթների գանգրենայի վտանգ էր առաջացել։ Բժիշկը Աբեդին փաշայի հրամանով նրանց վերքերը բուժելու և բանտի պարտեզում նրանց ազատ շրջելու թույլտվություն է ստացել։ Բժշկի խնդրանքին ի պատասխան՝ փաշան խոստացել է ամեն ինչ անել բանտարկյալների կյանքը փրկելու համար։ Սակայն Պատերազմական ատյանը նրանց դատապարտել է մահվան։

1895 թվականին ԱՄՆ կառավարությունը բժշկին նշանակել է Գաղատիայի պատվո հյուպատոս, սակայն սուլթան Աբդուլ Համիդ II-ը մերժել է այդ նշանակումը՝ հաշվի առնելով նրա հայկական ինքնությունը։ 1895 թվականից սկսած բժիշկը Անատոլիայի զանազան կողմերից ստացած հարստահարությունների և ջարդերի տեղեկագրերը կանոնավոր ձևով հանձնել է եվրոպական երկրների հյուպատոսներին։ Բժշկի միջնորդությամբ Անկարայի հայերի ջարդը չիրականացնելու պատճառով Աբեդին փաշան պաշտոնանկ է արվել, ինչը վտանգել է նաև բժշկի դիրքը։ Այդ պատճառով բժիշկը տեղափոխվել է Կ. Պոլիս և զբաղվել միայն բժշկությամբ։

1914 թվականին՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ զորակոչվել է օսմանյան բանակ և Կ. Պոլսի զինվորական հիվանդանոցում բժիշկ ծառայել՝ հարյուրապետի աստիճանով։ 1915 թվականին Ամասիայում, տեղի կառավարիչի հրամանով դաժանորեն սպանվել է բժշկի կրտսեր եղբայրը՝ բժիշկ Հայկազուն Թաբիբյանը։
1918 թվականին՝ պատերազմի ավարտից հետո բժիշկ Տիգրանը դատական գործ է հարուցել եղբոր սպանության
համար և հասել նրան, որ Պատերազմական ատյանը 1920 թվականին մահվան է դատապարտել Ամասիայի ոճրագործ կառավարիչին, սակայն դատավճիռը չի գործադրվել։ Դրանից հետո բժիշկ Տիգրանը մահափորձի է ենթարկվել,
որից հրաշքով է փրկվել։ Այդ դեպքը վերջնականապես հուսալքել է բժշկին և նա մեկնել է ԱՄՆ։ 1937 թվականի դրությամբ բնակվում էր ԱՄՆ-ում։

Գրականություն
-------------

* Ալպօյաճեան Արշակ, Պատմութիւն հայ Կեսարիոյ, Բ. հատոր, Գահիրէ, 1937։

Աղբյուրներ
----------

* Հարություն Մինասյան, Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայի Հանրապետությունում բռնաճնշումների և ցեղասպանության ենթարկված հայ բժիշկներ, Երևան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։
*Գին Տամա* (ճապ. 銀魂 *գին-տա-մա*՝ Արծաթե Հոգի), կամ ուղղակի Գինտամա, ճապոնական մանգա, ստեղծված և նկարազարդված Հիդեակի Սորաչիի կողմից, որը թողարկվում է 2003 թվականի Դեկտեմբերի 8-ից Շոնեն Ջամփ Շաբաթագրում։ Սյուժեն պտտվում է սամուրայ Գինտոկի Սակատայի շուրջ, ով ապրում է Էդո ժամանակաշրջանում, որը գրավվել է այլմոլորակայինների կողմից, իսկ սամուրայական սրեր կրելն արգելվում է։ Սակայն Գինտոկին շարունակում է կրել թուր և իր ընկերներ Շիմուրա Շինպաչիի և Կագուրայի հետ աշխատում է որպես անկախ մասնագետ, որպեսզի կարողանա վճարի տան վարձը։

Մանգան ստացել է իր ՕՎԱ (Օրիգինալ վիդեո ադապտացիա) տարբերակը Sunrise ընկերության կողմից, որն էլ ներկայացրել է այն Jump Fiesta 2003 թվականի ընթացքում։ Հաջորդիվ թողարկվել է Անիմե ադապտացիայի ցուցադրումը, որը սկսվել է 2006 թվականի ապրիլի 4-ին TV TOKYO-ի եթերում և ավարտվել է 2010 թվականի մարտի 25-ին։ Հաջորդ սեզոնը առաջինը լույս է տեսել 2012 թվականի ապրիլի 4-ին և ավարտվել է 2012 թվականի մարտի 26-ին։ Անիմեյի երրորդ սեզոնի ցուցադրությունը սկսվել է 2012 թվականի հոկտեմբերի 4-ին և ավարտվել 2013 թվականի մարտի 28-ին։ Վերջերս՝ ապրիլի 8-ին Ճապոնիայում երկար դադարից հետո սկսվեց ցուցադրվել 4-րդ եթերաշրջանը։ Թողարկվել են նաև բազմաթիվ վիդեո-խաղեր Գինտամայի շրջանակներում։

Ճապոնիայում Գինտաման բավականին հանրաճանաչ է։ Վաճառվել է ավելի քան 44 միլիոն օրինակ, իսկ տարբեր ժամանակահատվածներում անիմեն և դրա DVD տարբերակը զբաղեցրել են լավագույն 10-ը, հաճախ անցնելով նաև ամենահայտնի անիմեներին, ինչպիսիք են Նարուտոն։ Գինտաման շատ հաճախ ստանում էր դրական արձագանքներ կոնկրետ սյուժեի, կերպարների և բացասական արձագանքներ՝ հիմնականում նկարազարդման համար։

Սյուժե
------

Պատմությունը սկսվում է Էդոյի ժամանակաշրջանում։ Այստեղ երկրի վրա են եկել այլմոլորակայինները, որոնց մանգայում անվանում են *ամանտո* (天人, *Երկնքից մարդիկ*)։ Սամուրայները չցանկանալով հանձնել երկիրը դուրս եկան մենամարտի, պարտվեցին, սակայն ունենալով զարգացվածության ցածր մակարդակ։ Այսպիսով երկիրը սկսեցին կառավարել այլմոլորակայինները, որոնք էլ արգելեցին սամուրայներին կրել թրեր և սամուրայական հագուստ։

Գլխավոր հերոսը՝ Գինտոկի Սակատան, մասնակցել է այլմոլորակայինների դեմ պատերազմին և մինչև հիմա էլ չի ցանկանում ենթարկվել նոր օրենքներին և կրում է փայտե սամուրայական կատանա։ Նա իր ընկերների՝ Շիմուրա Շինպաչիի և Կագուրայի հետ աշխատում է որպես *ամեն ինչի մասնագետ, Յորուձույա*(Մենք անում ենք ամեն ինչ, կամ բառացի *Ամեն ինչի խանութ*)։ Գինտոկիի և մյուսների գլխավոր նպատակն է՝ գումար աշխատել տան վարձը տալու համար։ Սակայն նրանք հանդիպում են շատ խնդիրների, ինչպիսիք են՝ Շինսենգումին, որը տեղի ոստիկանությունն է և բաղկացած է երկրաբնակ մարդկանցից, որոնցից շատերը եղել են սամուրայներ և կռվել են Գինտոկիի հետ։
**Հանսկեն** (հոլ.՝ Hansken, 1630, Շրի Լանկա – նոյեմբերի 9, 1655, Ֆլորենցիա, Իտալիա), իգական սեռի ասիական փիղ, որը 17-րդ դարում հայտնիություն էր վայելում ամբողջ Եվրոպայում։

Կենսագրություն
--------------

Պետություններ, որտեղ Հանսկենը եղել էՀանսկեն էգ փիղը ծնվել է 1630 թվականին Մեծ Բրիտանիայի գաղութ հանդիսացող Ցեյլոնի կղզում։ Չափահաս տարիքում շրջագայել է բազմաթիվ երկրներով՝ ցուցադրելով կրկեսային հնարքներ։ Նրա նկարել են հոլանդացի նկարիչ Ռեմբրանդ վան Ռեյնը և իտալացի Ստեֆանո դելլա Բելլան։

1637 թվականին փիղը տեղափոխվել է Նիդերլանդներ (Հոլանդիա)։ Նրա անունը՝ *Հանսկեն*, հոլանդերեն «փիղ» կրճատ բառի (հոլ.՝ Aana) ընդարձակ ձևն է։

Առաջին անգամ հոլանդացի նշանավոր նկարիչ Ռեմբրանդի և Հանսկենի միջև հանդիպումը տեղի է ունեցել 1637 թվականին՝ Նիդերլանդների մայրաքաղաք Ամստերդամում։ Այդ ժամանակ նա պատկերել է Հանսկենին կավճի ուրվագծերի միջոցով։

Հանսկենը այցելել է բազմաթիվ տոնավաճառներ Հոլանդիայում և Գերմանիայում։ 1638 թվականին հա հայտնվել է Համբուրգում, 1640 թվականին՝ Բրեմենում, 1641 թվականին Հոլանդիայի նավահանգիստ Ռոտերդամում, իսկ 1646-1647 թվականներին՝ Գերմանիայի Ֆրանկֆուրտ քաղաքում։

Հավանաբար՝ 1649-1951 թվականներին նա եղել է նաև Լայպցիգում։

17-րդ դարում առաջ է քաշվել այն կարծիքը, որ այս փիղը ունի բավականին զարգացած մտավոր կարողություններ։ Պլինիոս Ավագը կարծում էր, որ փիղը կարող էր հասկանալ մարդկային խոսքը, կատարել հրամաններ և ունենալ խիղճ։ Բացի այդ, այս հեղինակը նաև գրել է, որ Հանսկենը կարող է սովորել գրել բառեր՝ օգտագործելով հունարեն այբուբենը։

Հանսկենը չի կարողացել արդարացնել գրելու վերաբերյալ ակնկալիքները, սակայն նա կարողանում էր թափահարել դրոշ, կրակել, թմբուկ նվագել, հագնել գլխարկ, կանգել առջևի ոտքերի վրա և գետնից վերցնել մետաղադրամներ։

1651 թվականին Հանսկեն փիղը եղել է Ցյուրիխում (Շվեյցարիա), Զոլոտուրնեում, Բրեգենցեում, Սանկտ Գալլենում, ինչպես նաև Իտալիայի մայրաքաղաք Հռոմում։

Սատկել է 1955 թվականի նոյեմբերի 9-ին Ֆլորենցիայում։

Պատկերասրահ
-----------

|  |  |  |

Աղբյուրներ
----------

* Stephan Oettermann: Die Schaulust am Elefanten. Eine Elephantographia Curiosa. Syndikat, Frankfurt am Main 1982. S. 44ff; S. 124—129 ISBN 3-8108-0203-4 (գերմ.)
* Michiel Roscam Abbing: Rembrandt’s Elephant. The story of Hansken. Leporello Uitgevers, Amsterdam 2006. ISBN 978-90-808745-6-5
**«Կարելին ու Չի կարելին»** (ռուս.՝ Можно и Нельзя), 1964 թվականի խորհրդային մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ այն մասին, թե ինչ կարելի է անել, և ինչ չի կարելի։ Նկարահանվել է Լև Միլչինի կողմից «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիայում։

Սյուժե
------

Կոլյան ու իր խոսող շունը՝ Բոբիկը մնացել են մենակ տանը և չգիտեն, թե ինչով զբաղվեն։ Երբ նրանք որոշում են ուտել մորու մուրաբա, փուչիկներով նրանց մոտ են գալիս փոքրիկ մարդուկներ Կարելին ու Չի կարելին։ Նրանք Կոլյային ու Բոբիկին պատմում են, թե ինչ է կարելի, և ինչ չի կարելի։ Հետո նրանք խաղում են, նկարում (Կարելին նկարում է Բոբիկին, Չի կարելին՝ Կարելիին, Բոբիկը՝ Կոլյային, իսկ Կոլյան նկարում է Չի կարելիի ծաղրանկարը), կերակրում են թռչուններին հացի փշրանքներով։

Երբ երեխաները որոշում են գնդակ խաղալ, Չի կարելին ասում է, որ գնդակով խաղում են բակում։ Այդ ժամանակ Բոբիկն ու Կոլյան հանդիմանում են Չի կարելիին և ծաղրում նրան, ու չնայած մայրիկն արգելել էր զբոսնել բակում նախքան իր գալը, փախչում են։ Չի կարելին ու Կարելին փորձում են հասնել նրանց հետևից, բայց Կոլյան վռնդում է նրանց։ Տխուր մարդուկները հեռանում են և անհետանում բոլոր գրություններից ու պատի թերթերից. այժմ բոլոր արգելքները հանված են, և յուրաքանչյուրը կարող է անել այն, ինչ ուզում է։ Այժմ Կոլյայի ու Բոբիկի վրա ջուր են լցնում, նրանց գրեթե վրաերթի է ենթարկում մայթով անցնող մեքենան, իր տիրուհու թույլտվությամբ հսկա շունը վազում է ուղիղ երեխաների վրա, որոնք բարձրանում են ծառը, ոստիկանը պարան է խաղում, իսկ այդ ժամանակ լուսացույցը բոլոր կողմերից ցույց է տալիս կանաչ ազդանշան, և բոլոր մեքենաները փորձում են անցնել խաչմերուկը, ինչի արդյունքում տեղի է ունենում վթար։ Վերջապես ընկերները ներողություն են խնդրում մարդուկներից։ Կարելին ու Չի կարելին վերադառնում են փողոց, ինչ շնորհիվ վերականգնվում է կարգը։

Հետաքրքիր փաստ
--------------

* Մուլտֆիլմի հերոսները՝ Կոլյան ու Բոբիկը, որպես հաղորդավարներ հայտնվում են «Լուսատտիկ» մուլտիպլիկացիոն ամսագրի սերիաներից մեկում։ Սակայն ի տարբերություն տվյալ մուլտֆիլմի, Բոբիկին Ելենա Պոնսովայի փոխարեն («Լուսատտիկը» տվյալ թողարկումը պատրաստվել է դերասանուհու մահվանից երկու տարի անց) հնչյունավորել է Մարիա Վինոգրադովան։

Դերերը հնչյունավորել են
-----------------------

* Ալեքսանդր Գրավե – *Կարելի / Չի կարելի*
* Կլարա Ռումյանովա – *Կոլյա*
* Ելենա Պոնսովա – *Բոբիկ / հսկա շան տիրուհի / դույլով կին*

Նկարահանող խումբ
----------------

* Սցենարիստ – Եվգենի Ագրանովիչ
* Ռեժիսոր – Լև Միլչին
* Բեմադրող նկարիչ – Գրաժինա Բրաշիշկիտե
* Կոմպոզիտոր – Մոիսեյ Վայնբերգ
* Օպերատոր – Միխայիլ Դրույան
* Հնչյունային օպերատոր – Բորիս Ֆիլչիկով
* Մոնտաժող – Լիդիա Կյակշտ
* Նկարիչ-մուլտիպլիկատորներ – Գալինա Բարինովա, Բորիս Բուտակով, Վիոլետա Կարպ, Մարիա Մոտրուկ, Լեոնիդ Նոսիրև, Անատոլի Պետրով, Տատյանա Պոմերանցևա, Գենադի Սոկոլսկի, Օլգա Ստոլբովա, Կոնստանտին Չիկին, Լիդիա Նիկիտինա, Նիկոլայ Երիկալով, Դմիտրի Անպիլով

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Можно и Нельзя մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում
2. ↑  Можно и Нельзя(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում

Արտաքին հղումներ
----------------

* Лев Мильчин — Энциклопедия отечественного кино Archived 2017-08-23 at the Wayback Machine.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · Animator.ru |

 |
|  |
| --- |
| **Կարելինի մռայլ արջաթիթեռ** |
| Կարելինի մռայլ արջաթիթեռԿարելինի մռայլ արջաթիթեռ |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Կենդանիներ (Animalia) |
| **Տիպ/Բաժին** | Հոդվածոտանիներ (Arthropoda) |
| **Ենթատիպ** | Վեցոտանիներ (Hexapoda) |
| **Դաս** | Միջատներ (Insecta) |
| **Կարգ** | Թիթեռներ (Lepidoptera) |
| **Ընտանիք** | Արջաթիթեռներ (Arctiidae) |
| **Ցեղ** | **Axiopoena** |
| **Տեսակ** | **Կարելինի մռայլ արջաթիթեռ** *(A. karelini)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Axiopoena karelini***Ménétries, 1863 |

**Կարելինի մռայլ արջաթիթեռ** (լատ.՝ Axiopoena karelini), արջաթիթեռների ընտանիքին պատկանող միջատ, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն
--------------

45-48 մմ առջևի թևի երկարությամբ խոշոր չափի թիթեռ է։ Մետաքսային շողշողյունով առջևի թևերը սև ածխագույն են, իսկ հետին թևերը՝ աղյուսագույն կարմիր՝ կարմրամոխրագույն արտաքին եզրով։ Օձիքը կարմիր է, սև ծայրով փորիկը` կարմրագորշագույն։

Տարածվածություն
---------------

Տարածված են Ռուսաստանի Կրասնոդարի երկրամասում (քաղաք Սոչի), Վրաստանում, Հայաստանում, Թուրքիայում, Իրաքում։ Հայաստանում հայտնի է Երևան քաղաքից (Հրազդան գետի կիրճ, կենդանաբանական այգի և այլն), Տավուշի (քաղաք Նոյեմբերյան), Կոտայքի (քաղաք Աբովյանի շրջակայք), Արարատի (Վեդի քաղաքի մոտակայք) և Սյունիքի (քաղաք Մեղրի) մարզերից։

Էկոլոգիա
--------

Ապրում են չորասեր (քսերոֆիտ) բուսականությամբ լեռնային հատվածներում` 600-1000 մ ծովի մակարդակից բարձրություններում։ Տարվա ընթացքում տալիս են մեկ սերունդ, թիթեռները թռչում են մթնշաղին և գիշերը` հունիս, հուլիս ամիսներին, որից հետո անցնում են դիապաուզայի։ Դիապաուզայի ընթացքում ցերեկը թաքնվում են փոքր քարանձավներում և ժայռերի ճեղքերում, ավարտից հետո` օգոստոսին, սեպտեմբերին, վերսկսում են թռիչքը, այդ ժամանակ էլ ձվադրում են։

Պահպանություն
-------------

Սահմանափակ արեալով, ամենուրեք ցածր թվաքանակով հազվագյուտ տեսակ է։ Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով գնահատվում է որպես խոցելի տեսակ։

Քիչ թե շատ մեծ թվով առանձնյակներ հայտնաբերվում են միայն քարանձավներում։

Վտանգման հիմնական գործոններ են հանդիսանում անասունների գերարածեցումը և թրթուրների կերակրման համար պիտանի տարածքների յուրացումը։

Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*։ Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն։ 2010։ ISBN 978-99941-2-420-6


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | GBIF · iNaturalist · IRMNG |

 |
Ծխահարված վիեննական նրբերշիկ
Հյուսիսամերիկյան վիեննական նրբերշիկ տոմատի սոուսով
**Նրբերշիկ**, երշիկի տարատեսակ։ Պատրաստվում է երիտասարդ անասունների թարմ մսից։

Պատրաստի լցոնը լինում է լավ մանրեցված և համասեռ։ Սննդային արժեքով բարձր է մսից։

Մեծապես օգտագործվում է հոթ դոգերի պատրաստման մեջ։

Պատրաստման տեխնոլոգիան
----------------------

### Աղում

Միսը ջլազատելուց հետո մանրեցվում է մսաղացով, հարվում միքսերի դանակավոր խառնիչով, որի ժամանակ ավելացվում է ջուր` երբեմն սառույցի համակցությամբ` մսի զանվածի 5-10%-ի չափով։ Այդ ընթացքում ավելացվում են բաղադրատոմսով նախատեսված համեմունքները և պահում 2-4°C
ջերմաստիճանում` 12-14 ժամ։

### Կուտերացում

Երշիկների արտադրամասերում նուրբ մանրեցումը կատարվում է կուտերների (անգլ.` *cutter*) միջոցով։ Կուտերացումը տևում է 6-7 րոպե։ Այդ ընթացքում կուտերի մեջ ավելացվում է սառը ջուր և/կամ սառցաթեփուկներ 10-20% մանրեցված մսի նկատմամբ։ Կուտերացման ժամանակ ճարպն ավելացվում է մանրեցման վերջին 3-4 րոպեում։

### Թաղանթավորում

Պատրաստի խառնուրդը լցվում է փոքր տրամագծի թաղանթների մեջ։ Որպես նրբերշիկի թաղանթ կարելի է օգտագործել պոլիէթիլենից պատրաստված թաղանթները։ Լցման ժամանակ նրբերշիկներն իրարից բաժանելու նպատակով թաղանթը 12-15 սմ պտտեցվում է։ Թաղանթի վերջին ծայրը նույնպես կապվում է։

### Պահում

Լցոնի նստեցման նպատակով արդեն իսկ լցված նրբերշիկները թողնում են կախված վիճակում 1-2 ժամ։ Այնուհետև նրբերշիկներն ենթարկում են ծխեցման 20-30 րոպե՝ 60-70 °C ջերմաստիճանային պայմաններում։

Նրբերշիկները ենթարկվում են եփման 80-85 °C ջերմաաստիճանի տակ 12-25 րոպե։ Եփվածները 5-10 րոպե հովացնում են հոսող ջրի տակ, 4-5 ժամ թողնում սենյակում 2-4 °C ջերմաստիճանի տակ պահում սառնարանում։

Անվանումը տարբեր լեզուներով
---------------------------

* Բուլղարերեն — *кренвирш*
* Գերմաներեն — *Wiener Würstchen*
	+ Ավստրիական գերմաներեն — *Frankfurter Würstel* կամ *würst*
	+ Շվաբական գերմաներեն — *Wienerle* կամ *Saitenwurst*
	+ Շվեյցարական գերմաներեն — *Wienerli*
* Հունգարերեն — *virsli*
* Իտալերեն — *Würstel*
* Լեհերեն — *parówka*
* Չեխերեն — *párek*
* Ռումիներեն — *crenvurșt*
* Ռուսերեն — *сосиска*
* Ֆրանսերեն — *Saucisse de strasbourg or Saucisse de francfort*
	+ Շվեյցարական ֆրանսերեն — *Saucisse de vienne*

Գրականություն
-------------

* Սարգսյան Ռ.Թ. Չիթչյան Տ.Ժ. Հովհաննիսյան Ա.Հ.. *«Անասնաբուծություն»*, Երևան, «ՀՊԱՀ» (2012),
* Վ. Մ. Հովահաննիսյան. *«Մսի և մսամթերքի տեխնոլոգիա»*, Երևան, «ՀՊԱՀ»
**Չոլնտ**,այս ուտեստը հրեական ավանդական խոհանոցից է։ Այն բաղկացած է հիմնականում բանջարեղենից, մսից, ձավարեղենից և լոբազգիներից։
Չոլնտ բառը հավանաբար ծագում է Պրովանսի բարբառից։ Այս կերակուրը պատրաստվում է շաբաթ օրվա համար, երբ հրեաները չպիտի կատարեն այևայլ աշխատանքներ, այդ թվում՝ չպիտի վառարան վառեն և տաք կերակուր պատրաստեն։ Չոլնտը պատրաստվում է ուրբաթ երեկյան՝ մինչև շաբաթ օրվա սկսվելը, խորը, կավե ամանով դրվում է ջեռոցում և հաջորդ՝ շաբաթ օրը, երբ ընտանիքի անդամները վերադառնում են շաբաթօրյա աղոթքից, մատուցվում է բավականին տաք վիճակում։ Երբ տանը վառարան չէր վառվում, չոլնտը տանում էին հացի փուռ և թողնում այնտեղ մինչև շաբաթօրյա ճաշի ժամը։ Ներկայումս, երբ համարյա թե վերացել են ռուսական և լատվիական վառարանները, նոր պայմաններում ևս ձգտում են տարբեր միջոցներով պահպանել ուտեստի յուրահատուկ համը։

Հրեական այս ուտեստը տարածված է նաև Ուկրաինայում, ուր ժամանակին (մինչև երկրորդ Համաշխարհային Պատերազմը) մեծաթիվ հրեա բնակչություն կար։ Ուկրաինական գրեթե բոլոր ընտանիքներում չոլնտ են պատրաստում։ Նրանք այս ուտեստին հավելել են իրենց ազգային խոհանոցի տարրեր (օրինակ՝ կծու պղպեղ), ինչպես նաև, ի տարբերություն հրեաների՝ գործածում են մսի բոլոր տեսակները։

Հայտնի են մի շարք հրեական ասացվածքներ, կապված՝ չոլնտի հետ։ Օրինակ՝ "Կյանքը նման է չոլնտի ինչից եփես, այն էլ կուտես"։

Արտաքին հղումներ
----------------

* ֆրանսիական չոլնտ
* Ուժգորոդի չոլնտ
**Նախագիծ «Մադագասկար»** (Madagaskarplan), Երրորդ ռեյխում մշակված ծրագիր (որպես բրիտանական Ուգանդական նախագծի շարունակություն), ըստ որի նախատեսվում էր հրեաների տեղահանումը Եվրոպայից և նրանց բնակեցումը Մադագասկար կղզում։

Մադագասկարյան նախագիծ
Առաջին անգամ Եվրոպայի «մաքրման» մասին խոսել է դեռևս 1885 թ.-ին Պաուլ դե Լագարդը, որը ենթադրում էր հրեաների բռնի վերաբնակեցումը Մադագասկար կղզում։ 1920-ական թթ.-ին նրա առաջարկությունը քննարկում էին այնպիսի հակասեմական տրամադրված գործիչներ, ինչպես Արնոլդ Լիզը։ 1940 թ.-ի ամռանը Ֆրանսիայի հետ զինադադարը գերմանացիներին հնարավորություն տվեց պարտված տերությունից պահանջել իրենց տրամադրել Մադագասկարը՝ այնտեղ յուրատեսակ «սուպերգետտո» ստեղծելու նպատակով։

Մադագասկարական նախագծի գլխավոր նախաձեռնողը դիվանագետ Ֆրանց Ռադեմախերն էր։ Նա առաջարկում էր ստիպել պարտված Ֆրանսիային տալ իր համաձայնությունը հրեաներին Մադագասկար տեղահանելու համար։ Ըստ Ռադեմախերի՝ այս ծրագրի առավելությունն այն էր, որ հրեաները վերածվում էին գերիների, ինչը հնարավորություն էր ստեղծում անհրաժեշտության դեպքում շանտաժի ենթարկել նրանց ճակատագրով մտահոգ ԱՄՆ-ի հրեական շրջանակներին։

Ռադեմախերի նախաձեռնությունը քննարկվում էր ռեյխի վերնախավում ողջ ամառվա ընթացքում։ Քննարկմանը մասնակցում էին Ադոլֆ Հիտլերը, Հենրիխ Հիմլերը, Ռեյնհարդ Հեյդրիխը, Յոահիմ Ռիբենտրոպը, ինչպես նաև Բենիտո Մուսոլինին։ Նախագիծը վերջնական տեսքի բերելու աշխատանքները հանձնարարվեց գեստապոյի աշխատակից Ադոլֆ Էյխմանին։ Օգոստոսի 15-ի նախագծով նա առաջարկում էր քառամյա պլանի քաղաքականությանը համապատասխան՝ տարեկան մեկ միլիոն եվրոպացի հրեա վերաբնակեցնել Մադագասկարում։ Գաղութների կառավարումը Էյխմանը մտադիր էր հանձնել ՍՍ-ին։

Բրիտանիայի համար ձգված մարտերը վտանգի տակ դրեցին նախագծի իրականացումը։ Գերմանական ղեկավարությանը պարզ էր դառնում, որ մոտավոր ժամանակները Կրիգսմարինեն զբաղված է լինելու ռազմական գործողություններով, այլ ոչ թե հրեաներին Աֆրիկա տեղափոխելով։ Դաշնակիցների «Մադագասկարական օպերացիա»-ն օրակարգից դուրս բերեց Ռադեմախերի առաջարկությունը, որն առանց այդ էլ կորցրել էր իր արդիականությունը «հրեական հարցի վերջնական որոշման» պատճառով։

Արտաքին հղումներ
----------------

The Nazis & the Jews: The Madagascar Plan

Տես նաև
-------

Ուգանդական նախագիծ

Գրականություն
-------------

* Brechtken, Magnus։ Madagaskar für die Juden։ Antisemitische Idee und politische Praxis 1885—1945. Wissenschaftsverlag, Oldenbourg, Germany, 1998. ISBN 348656384X, 9783486563849.
* Browning, Christopher R.։ The Origins of the Final Solution, University of Nebraska Press, Lincoln, and Yad Vashem, Jerusalem, 2004 ISBN 0-8032-1327-1.
* Ainsztein, R. Jewish Resistance in Nazi-Occupied Eastern Europe, Elek Books Limited, London, 1974.
* (en) Browning, Christopher R.։ The Origins of the Final Solution, University of Nebraska Press, Lincoln, and Yad Vashem, Jerusalem, 2004 ISBN 0-8032-1327-1
**Մ 4 ճանապարհ** **(M 4)**, միջպետական նշանակության ճանապարհը, որը հանդիսանում է Հայաստանի ավտոմոբիլային ճանապարհային ցանցի կարևորագույն հատվածներից մեկը։

Հայաստանի միջպետական նշանակության ավտոմոբիլային ճանապարհները նրանք են, որոնք կապում են Հայաստանի ճանապարհային ցանցն այլ պետությունների ավտոմոբիլային ճանապարհների ցանցին և ապահովում են միջազգային տրանսպորտային հաղորդակցությունը։

Մ-4 ճանապարհը ունի 162 կմ երկարություն։ Երևանից մինչև Դիլիջանի թունել հատվածը 1-ին կարգի ճանապարհ է, իսկ թունելից հետո դառնում է 2-րդ կարգի։ Այն Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանը միացնում է Սևան, Իջևան բնակավայրերին՝ շարունակվելով դեպի Ղազախ քաղաքում վերջանալով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  ՀՀ կառավարության 2014 թվականի փետրվարի 13-ի N 265-Ն որոշմում «ՀՀ ընդհանուր օգտագործման պետական ավտոմոբիլային ճանապարհների անվանացանկի» մասին: Archived 2016-07-16 at the Wayback Machine.
2. ↑  «ՀՀ օրենքը ավտոմոբիլային ճանապարհների մասին» ընդունված 2006 թվականի դեկտեմբերի 5-ին, հաստատված Հայաստանի նախագահի կողմից 2006 թվականի դեկտեմբերի 21-ին։
**Հայելի** (ռուս.՝ Зеркальце), խորհրդային մուլտֆիլմ երեխաների համար, որը նկարահանվել է 1967 թվականին, «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիայի կողմից։ Մուլտֆիլմն այն մասին է, թե ինչպես են գազաննները վերադաստիարակում պարծենկոտ աղջկան։

Սյուժե
------

Աղջիկը գնում է անտառում զբոսնելու, քայլում է արահետով և երգում.

«Ինչ ձանձրալի անտառ է, պարզապես ծիծաղելի է,  

Լավ բան չկա նրա մեջ։  

Ով կգովի ինձ բոլորից լավ,   

Նա կստանա քաղցր կոնֆետ»։

Առաջինը նրան նկատում են Պրոշկա նապաստակը և ագռավը։ Անտառային գազաննները սկսում են գովել աղջկան, և ոչ ոք չի կարողանում գոհացնել նրան. նրան անընդհատ ինչ-որ բան դուր չէր գալիս գովեստներում։ Եվ միայն այն ժամանակ, երբ նա պատահաբար ծակում է մատը ոզնու փշերով և լալիս է ցավից, նա դադարում է քիթը ցցել։ Եվ ոզնին նրան ասում է. «Հիմա դու իսկապես գեղեցիկ ես։ Եվ դա այն պատճառով, որ դու հիմա չես կոտրատվում»։ Աղջիկը կոնֆետը տալիս է Պրոշկա նապաստակին, իսկ գազաններին հայելի է տալիս։ Բոլորն սկսում են նայել դրան և ուրախանալ։ Իակ չաչամիտ ագռավը գողանում է կոնֆետը նապաստակից և ինքն է սկսում կրկնել. «Ով ինձ կգովի բոլորից լավ, նա էլ կստանա քաղցր կոնֆետ»։

Հեղինակներ
----------

* Ռեժիսոր` Պյոտր Նոսով
* Սցենարիս հեղինակ` Լեոնիդ Զավալնյուկ
* Բեմադրող նկարիչ` Կոնստանտին Կարպով
* Օպերատոր` Եկատերինա Րիզո
* Կոմպոզիտոր` Միխայիլ Մեերովիչ
* Հնչյունային օպերատոր` Գեորգի Մարտինյուկ
* Օգնական` Գ. Լյուբարսկայա
* Մոնտաժող` Տատյանա Սազոնովա
* Նկարիչ-մուլտիպլիկատորներ` Էլվիրա Մասլովա, Լեոնիդ Կայուկով, Վլադիմիր Պոպով, Ելիզավետա Կոմովա, Վադիմ Դոլգիխ, Վլադիմիր Պեկար, Սվետլանա Սիչկար
* Նկարիչ-դեկորատորներ` Վերա Խարիտոնովա, Ելենա Տաննենբերգ
* Խմբագիր` Արկադի Սնեսարև
* Նկարչի օգնական`Բորիս Սադովնիկով
* Ֆիլմի տնօրեն` Ֆյոդոր Իվանով

Դերերը հնչյունավորել են
-----------------------

* Աղջիկ, սկյուռիկներ, արջուկ` Թամարա Դմիտրիևա
* Նապաստակ` Գեորգի Վիցին
* Ոզնի` Յուլյա Յուլսկայա
* Խլուրդ` Միխայիլ Յանշին
* Ագռավ` Ալեքսանդրա Պանովա

Վերաթողարկում
-------------

ԱՊՀ-ում 1990-ական թվականների կեսերին մուլտֆիլմը թողարկվել է «Studio PRO Video»-ի «Լավագույն խորհրդային մուլտֆիլմեր» հավաքածուում, «Սոյուզ» ստուդիայի «Սոյուզմուլտֆիլմ» սոտւդիայի մուլտֆիլմերի հավաքածուում։ Մուլտֆիլմը բազմիցս վերահրատարակվել է DVD ձևաչափով` «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի «Ո՞վ լինել, ինչպե՞ս լինել» (2005), «Փոքրիկ կախարդուհին» (2009) հավաքածուներում։

1967-1991 թվականնները մուլտֆիլմը ցուցադրել են ԽՍՀՄ կենտրոնական հեռուստատեսությամբ։ Մուլտֆիլմը նաև ցուցադրվել է մանկական «Բարի գիշեր, փոքրիկներ» հեռուստահաղորդման շրջանակներում։ 1992-1996 թվականներին մուլտֆիմը ցուցադրվել է МТК ալիքով։ 1990-ականների կեսերին ցուցադրվել է ՆՏՎ ալիոքով։ ОРТ-ով մուլտֆիլմը ցուցադրվել է 1995-ին, 1996-ին և 1999-ին։ 1997 թվականից մուլտֆիմը ցուցադրվել է ՍՏՍ-ով, 1998-ին` ՌՏՌ-ով (Ռուսաստան)։ Մուլտֆիլմը նաև ցուցադրվել է «Կուլտուրա» հեռուստաալիքով։ 2000 և 2001 թվականների վերջում մուլտֆիլմը ցուցադրվել է «Տելենյանայա» հեռուստաալիքով։ Այժմ հեռարձակվում է «Կարուսել», ինչպես նաև` Մուլտ հեռուստաալիքներով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հայելի մուլտֆիլմը Аниматор.ру կայքում (ռուս.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Հայելին Мультик. Ру կայքում (ռուս.)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · Animator.ru |

 |
**Շեինի հուշարձան** (ռուս.՝ Памятник Шеину), ռուս պետական և ռազմական գործիչ, մերձավոր բոյար (1695 թվականից), ռուսական առաջին գեներալիսիմուս (1696) Ալեքսեյ Շեինի քանդակագործական պատկերը Ռոստովի մարզի Ազով քաղաքում։ Ալեքսեյ Շեինը մասնակցել է Ղրիմի արշավներին և ցարի հրամանով ճնշել է ստրելեցների խռովությունը։ Ազովի համար մարտերում զորավարը ստացել է բարձրագույն զինվորական կոչում։ Հուշարձանը բացվել է 2009 թվականի հունիսի 12-ին։ Նախագծի հեղինակներն են Ռուսաստանի վաստակավոր նկարիչ Մ. Լուշնիկովը, Ռուսաստանի վաստակավոր նկարիչ, Ռուսաստանի գեղարվեստի ակադեմիայի թղթակից անդամ Վ. Մոկրոուսովը։

Գտնվելու վայրը` Ազով քաղաքի պատմական կենտրոն, Մոսկովյան փողոցի թիվ 23 շենքի մոտ։

Հուշարձան
---------

2009 թվականի հունիսի 12-ին Ռոստովի մարզի Ազով քաղաքում բացվել է ռուսաց առաջին գեներալիսիմուս, Պետրոս Մեծի զինակից, բոյար Ալեքսեյ Շեինի (1652-1700) հուշարձանը։ Ռազմական գործչի բրոնզե քանդակը տեղադրվել է պատվանդանին Ազովի պատմական կենտրոնում` թանգարանի դիմաց։ Ա. Շեինը պատկերված է կանգնած, նրա մեկ ձեռքին սուր է, մեկ ոտքով նա հենվում է ամրոցի քարին։ Հուշարձանի բարձրությունը պատվանդանի հետ մոտ 5 մետր է։

Պետրոս Մեծի ազովյան հուշարձանի, Ազովի ամրոցի և գավառագիտական թանգարանի հետ այն կազմում է պատմական համալիր, որը հիշեցնում է Ազովի և Ռուսական պետության տարեգրության էջերի մասին։ Հուշարձանի վրա գրված է.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Ալեքսեյ Սեմյոնովիչ Շեին. ռուսաց առաջին գեներալիսիմուս (1652-1700)։ |  |

Բրոնզե արձանը տեղադրված է Ազովի պատմական կենտրոնում` Կովալյովի տան և Առևտրային շարքերի 2-րդ մասնաշենքի միջև։

Պատմություն
-----------

1695 և 1696 թվականներին Պետրոս I-ը ձեռնարկել էր Ազովյան արշավներ` Ռուսաստանի ռազմական ձեռնարկներ Օսմանյան կայսրության դեմ։ 1696 թվականի Ազովյան արշավում Ա. Շեինը գլխավորում էր ռուսական զորքերը։

Մարտերի արդյունքում ռուսական զորքերին հանձնվեցին Ազովի կայազորը և Լյուտիխ բերդը, որը գտնվում էր Դոնի գետաբերանի հյուսիսային թևի մոտ։ Զորավար Շեինը Ազովյան երկրորդ արշավում մատուցած ծառայությունների համար դարձավ առաջին ռուս գեներալիսիմուսը։

Ազովի գրավումը դարձավ XVII դարում Օսմանյան կայսրության դեմ պատերազմներում Ռուսաստանի առաջին խոշոր հաղթանակը։ Ռուսների այս մեծ ռազմավարական հաջողությունն ամրապնդվեց 1700 թվականին Կոստանդնուպոլսի խաղաղ պայմանագրով։ Ազովը դադարեց Թուրքիայի կայսերական ձգտումների հյուսիսարևելյան պատվարը լինելուց, մուտքը դեպի Ազովի ծով Ռուսաստանի հարավում բացվեց։ Արշավների արդյունքում Ռուսաստանը ստացավ Ազովը` կից տարածքներով ու նոր կառուցված ամրոցներով (Տագանրոգ, Պավլովսկ, Միուս) և դադարեց Ղրիմի խանին ամենամյա տուրք վճարելուց։

Գրականություն
-------------

* Генералиссимус Шеин вернулся в Азов (памятник Шеину) //Азовская неделя. – 2009. - №24 (18 июня). – С.1

Աղբյուրներ
----------

* ПАМЯТНИКИ ИСТОРИИ И АРХИТЕКТУРЫ.
* Памятник первому русскому генералиссимусу, соратнику Петра Великого, боярину Алексею Семеновичу Шеину Archived 2017-02-03 at the Wayback Machine.
* Памятник Шеину
|  |
| --- |
| **Սևծովյան ճպուռ** |
|  |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Կենդանիներ (Animalia) |
| **Տիպ/Բաժին** | Հոդվածոտանիներ (Arthropoda) |
| **Ենթատիպ** | Վեցոտանիներ (Hexapoda) |
| **Դաս** | Միջատներ (Insecta) |
| **Կարգ** | Ճպուռներ (Odonata) |
| **Ընտանիք** | Իսկական ճպուռներ (Libellulidae) |
| **Ցեղ** | **Libellula** |
| **Տեսակ** | **Սևծովյան ճպուռ** *(L. pontica)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Libellula pontica***Selys, 1887 |
|
| **Կարգավիճակ** |
| **Հատուկ պահպանության կարգավիճակ՝**   Վտանգման սպառնացող վիճակին մոտ գտնվող տեսակ |

**Սևծովյան ճպուռ** (լատ.՝ Libellula pontica), իսկական ճպուռների ընտանիքին պատկանող միջատ, որը գրանցված է ՀՀ Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն
--------------

39-42 մմ մարմնի երկարությամբ միջին չափի ճպուռ է։ Կարմրավուն կամ շիկակարմրավուն մարմնի փորային տերգիտների միջին գծի երկայնքով կան փոքրիկ բծեր։ Փորիկի վերին մասով ձգվում է նեղ, սև գույնի զոլ, որը փոքր-ինչ լայնանում է առջևից դեպի հետ։ Թևերի հիմքում կան ոչ մեծ, շագանակագույն մգացումներ։

Տարածվածություն
---------------

Տարածված է Թուրքիայում, դեպի արևելք՝ մինչև Ասիա, դեպի հարավ` մինչև Հյուսիսային Իսրայել։ Հայաստանում հայտնի է Մասիս քաղաքի շրջակայքում (Արարատի մարզ)։

Էկոլոգիա
--------

Ապրում է ջրանցքներում և գետերի կիսաանապատային գոտում։ Թռչում է ամառվա առաջին կեսին, ձվադրում՝ ջրի մեջ` փորիկի ծայրով հարվածելով ջրի մակերեսին։ Թրթուրը զարգանում է մեկ տարվա ընթացքում։

Պահպանություն
-------------

Ծայրահեղ սահմանափակ արեալով հազվագյուտ տեսակ է։ Ծայրահեղ հազվադեպ է հանդիպում։ Հայտնի է մեկ հայտնաբերման փաստ։ Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով գնահատվում է որպես վտանգված տեսակ։ Գրանցված էր ԽՍՀՄ Կարմիր գրքում։

Վտանգման հիմնական գործոններն են՝ ջրամբարների հիդրոլոգիական ռեժիմի փոփոխություն և աղտոտում։

Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*։ Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն։ 2010։ ISBN 978-99941-2-420-6


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · IRMNG |

 |
**Շերտավոր գծեր**ը պատրաստվում են դիէլեկտրիկի սկավառակի վրա հաղորդող շերտերի անցկանցմամբ։ Տարբերում են սիմետրիկ և ոչ սիմետրիկ միկրոշերտավոր գծեր։ Սիմետրիկ շերտավոր գիծը բաղկացած է բարակ մետաղյա թիթեղից, որ գտնվում է համասեռ դիէլեկտրիկում, որը տեղադրված է, ինչպես բուտերբրոդում, երկու հողակցված թիթեղների արանքում։ Սիմետրիկ շերտավոր գծերը, առհասարակ, օգտագործվում են հարյուրավոր Մհց գերազանցող հաճախությունների դեպքում, այնտեղ ուր տեղակայված է բաշխված պարամետրերով հիբրիդային շղթաներ են պատրաստվում և այն դեպքում, երբ պետք է ապահովել փոքր չափսեր ու լայն տիրույթ։

Նկար 1
Բայց այս գիծը զիջում է ալիքատարային և կոաքսիալ կաբելին հաղորդվող հզորության և շղթայի տարրերի միջև փոխազդեցության մակարդակի տեսակետից։

Միկրոշերտավոր գիծը հաղորդչի շերտ է, որն ամուր և կոշտ հարթակի վրա է գտնվում։ Հարթակը պատրասված է համասեռ դիէլեկտրիկից, նրա արտաքին կողմը մետաղացված է և հողակցված։ Դաշտի կառուցվածքը գծում բավական բարդ է։ Դաշտը տեղակայված է ոչ միայն շերտերի և մետաղացման արանքում, այլ նաև շերտերի վրայի և կողքի օդում։ Այդ պատճառով գծում ոչ թե ալիքի TEM, այլ քվազի-TEM մոդան է։ Ցածր հաճախոթյան դեպքում քվազի-TEM ալիքի տարածման վերլուծությունը բավարար ճշտություննր է տալիս, բայց հաճախության աճի հետ նկատելիորեն մեծանում են դաշտ երկայնակի բաղադրիչները, արտահատիչ է դառնում դիսպերսիան, այսինքն՝ գծի ալիքային դիմադրությունը և դիէլեկտրիկ թափանցելիությունը կախման մեջ են ընկնում հաճախականությունից։
Ենթադրենք՝ հաղորդիչների արանքում փոփոխական լարման ամպիլտուդը U է։

Այդ դեպքում՝

{\displaystyle {\dot {E}}\_{y}={\frac {U}{h}}e^{-j\gamma z}}, {\displaystyle {\dot {H}}\_{x}={\frac {U{\sqrt {\epsilon }}}{120\pi }}{\frac {1}{h}}e^{-j\gamma z}}

Այստեղից {\displaystyle S=h\times d} կտրվածքով հարթակում ինտեգրմամբ կստանանք տեղափոխվող հզորությունը։
{\displaystyle P={\frac {1}{2}}\int \_{S}Re[{\dot {E}}\times {\dot {H}}]dS={\frac {U^{2}{\sqrt {\epsilon }}}{240\pi }}({\frac {d}{h}})}, Վտ
**Ակսունուրի մզկիթ** (հայտնի է նաև կապույտ մզկիթ անվանմամբ), մզկիթ, որը տեղակայված է Եգիպտոսի մայրաքաղաք Կահիրեում։ Այն աշխարհի Կապույտ մզկիթներից մեկն է։

Պատմություն
-----------

Ակսունուրի մզկիթը տեղակայված է իսլամական Կահիրեի հենց սրտում։ Այն հիմնադրվել է 1347 թվականին Շամաս ադ Դինի հրամանով մամլուքների կողմից Բաբ ալ Վազիր փողոցում և դարձել է Շամաս ադ Դինի, ինչպես նաև Մուհամեդ սուլթանի երեխաներից մեկի համար հանգստարան։ Մզկիթը ստացել է իր անվանումը շնորհիվ նրա պատերը զարդարող հախճասալիկե նախշազարդերի։ Հետաքրքիր է հետևյալ պատմական փաստը. հախճապակիները բերվել են Դամասկոսից մզկիթի կառուցումից միայն 300 տարի անց՝ դեռևս Օսմանյան կայսրության կառավարման ժամանակ։

2008 թվականի հունվարին սկսվել է մզկիթի լայնամասշտաբ վերակառուցումը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Behrens-Abouseif, p.115.
2. ↑  Williams, p.86.

Գրականություն
-------------

* Doris Behrens-Abouseif: *Cairo of the Mamluks.* London 2007 S. 187—189 ISBN 978-1-84511-549-4

Արտաքին հղումներ
----------------

* archnet.org Archived 2012-10-10 at the Wayback Machine. (անգլ.)
* The blue Mosque
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նպատ (այլ կիրառումներ)

**Նպատ**, *Նպատական* կամ *Թափաշեյդ*, լեռ Հայկական լեռնաշխարհում, Ծաղկանց լեռներում։ Բարձրությունը 2832 մ է։ Գտնվում է Բագրևանդից արևելք։ Շրջակա լեռներից սկզբնավորվող բազմաթիվ գետակներ, հոսելով Բագրևանդի (Ալաշկերտի) դաշտը, միախառնվում են Արածանուն։ Լեռն անտառազուրկ է, մրգատու ծառերը՝ սակավ։

Քաղաքական և կրոնական նշանակություն
----------------------------------

Լեռան հյուսիսային ստորոտին՝ կրոնական կենտրոն Բագավանում, Նավասարդի սկզբին հեթանոս հայերը նշել են Նոյ նահապետի հիշատակին նվիրված տոնահանդեսը։ Հայաստանում քրիստոնեությունը պետական պաշտոնական կրոն հռչակվելուց հետո Գրիգոր Լուսավորիչը կործանել է Բագավանի տաճարը և տեղը հիմնել Սուրբ Հովհաննես վանքը և եռախորան եկեղեցին։

Միջնադարյան հայ մատենագիրները հաղորդում են, որ Նպատը հայոց ամենասրբազան լեռն էր, և նրա ստորոտում գտնվող Շահապիվան ու Բագավան ավաններում էին կատարվում Ամանորի տոնակատարությունները Նավասարդի 1-ին և Աշխարհաժողովները։ Նպատի ստորոտում՝ Արածանիի ջրերում, սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչը մկրտեց Տրդատ թագավորին ու հայոց զորքին։ Քրիստոնեության շրջանում Նպատ անունը հաճախ ստուգաբանվել է Նոյ անունով, և լեռն անվանվել Նոյապատ։ Ըստ Նիկողայոս Ադոնցի՝ Աբոս եւ Նպատ լեռնանունները ծագում են արիական Ապամ - Նապատ դիցանունից։

Տես նաև
-------

* Աշխարհաժողով

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
2. ↑  ՀՍՀ
3. ↑  Նպատ լեռան տեղադրություն
4. ↑  աշխարհարարման աստվածաշնչյան առասպելի ակունքները և Հայաստանը
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ռազմավարական խորություն (այլ կիրառումներ)

**Ռազմավարական խորություն. Թուրքիայի միջազգային դիրքը** (թուրքերեն՝ Stratejik Derinlik: Türkiye'nin Uluslararası Konumu), թուրք պետական գործիչ և դիվանագետ, Թուրքիայի ներկայիս վարչապետ (2014 թ. օգոստոսի 28-ից) Ահմեդ Դավութօղլուի հիմնարար աշխատություններից մեկը, որտեղ նա առաջարկում է արտաքին քաղաքականության սկզբունքորեն նոր կոնցեպցիա։ Գրքի մեջ մանրամասն վերլուծության է ենթարկվում պետության գործունեության բոլոր ոլորտները՝ տնտեսությունից մինչև մշակույթ, դրանց ազդեցությունը պետության դիրքի վրա միջազգային ասպարեզում։ Դավութօղլուն ուշադիր հետազոտում է Թուրքիայի հարաբերությունները տարածաշրջանի երկրների և առանցքային միջազգային կազմակերպությունների հետ։

Բովանդակություն
---------------

Գիրքը կազմված է երեք հիմնական մասերից.

1. Պատմական և կոնցեպտուալ շրջանակները. Թուրքիայի պետական համակարգի պատմական նախադրյալները և դրանց վերլուծությունը, երկրի քաղաքականությունը և մշակութային ժառանգությունը
2. Տեսական բազա. քաղաքականության ռազմավարությունը
3. Կիրառումը. ռազմավարական գործիքները և տարածաշրջանային քաղաքականություն. ՆԱՏՕ, Եվրամիություն, ԻԿԿ, D-8։

Տես նաև
-------

* Ռազմավարական խորություն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «Ռազմավարական խորություն» գիրքը «Քյուրե Յայընլարը» հրատարակչության կայքում (թուրքերեն)
**Կրակովի մեծ իշխանություն** (գերմ.՝ Großherzogtum Krakau, լեհ.՝ Wielkie Księstwo Krakowskie), ինքնավար կազմավորում Ավստրո-Հունգարական կայսրության կազմում, անեքսիայի ենթարկված Կրակովի Հանրապետության տեղում։ Այժմ իշխանության ամբողջ տարածքը պատկանում է Լեհաստանին։

Պատմություն
-----------

Չնայած Մեծ իշխանությունը հանդիսանում էր Վարշավայի դքսության մնացորդներից մեկը, Վիեննայի վեհաժողովի որոշմամբ Կրակովը շարունակում էր մնալ Ռուսաստանի, Պրուսիայի և Ավստրիայի պրոտելտորատի տակ։ Ընդ որում Ավստրիան քաղաքում հասել էր որոշակի իշխանության։

1846 թվականին տեղի ունեցավ օտարերկրացիների դեմ ուղղված Կրակովի ապստամբությունը։ Այն հիմք հանդիսացավ ավստրիական զորքերի քաղաք մտցնելունմ իսկ հետագայում կայսրությանը մինալուն։ Նախադեպը վատ անրադարձավ ռուս-ավստրիական հարաբերությունների վրա։

Գալիցիա և Լոդոմերիա թագավորության, Օսվենցիմ իշխանության և Զատոր իշխանության հետ ընդգրկված էր «Գալիցիա և Լոդոմերիա թագավորություն և Կրակովի մեծ իշխանություն, Օսվենցիմ իշխանություն, Զատոր իշխանություն» գավառի մեջ։

Երկու կայսրությունների համար կործանիչ Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո, երկու կողմերի համար վիճելի տարածքը ընդգրկվեծ անկախ Լեհաստանի կազմի մեջ։

Վարչական բաժանում
-----------------

1853-1854-ական թվականներին անց էր կացվել վարչական բարենորոգում, որի արդյունքում Մեծ իշխանությունը բաժանվել էր 3 պովյատների. խշանովյան (լեհ.՝ chrzanowski), *կրակովյան* (լեհ.՝ krakowski)և յավոժինյան (լեհ.՝ jaworznicki): Բացի այդ քաղաքային պովյատների իրավունք ունեին Կրակովը, Խշանուվը, Թեբինյան, Նովա, Գորա և Յավոշնո գյուղերը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Frederic Austin Ogg.* Volume2 // The Governments of Europe. — 2009.
2. ↑  *Alfred Regele.* Ungedruckte Dissertation // Die Einverleibung des Freistaates Krakau 1846. — Вена, 1951.

Գրականություն
-------------

* *Mieczysław Czuma, Leszek Mazan.* Austriackie gadanie czyli encyklopedia galicyjska. — Краков, 1998. — ISBN 83-85931-06-6
**«Nestlé S.A.»**, (հայերեն՝ *«Նեստլե»*), սննդի և խմիչքի շվեյցարական անդրազգային ընկերություն, կոնցեռն։ Եկամտի ծավալով հանդիսանում է սննդի խոշորագույն արդյունաբերությունն աշխարհում։

Մասնագիտացված է մանկական սննդի, նախաճաշի շիլաների, սուրճի, թեյի, կաթնամթերքի, շշլացված ջրի, հրուշակեղենի, սառեցված սննդի, ընտանի կենդանիների սննդի և նախաճաշիկների արտադրության և իրացման մեջ։ «Nestlé»-ին պատկանող շուրջ 29 ապրանքանիշի տարեկան վաճառքի ծավալը գերազանցում է 1 միլիարդ շվեյցարական ֆրանկը (մոտավորապես 1,1 ԱՄՆ դոլար)։ Առավել լայն սպառում ունեցող ապրանքանիշներն են «Nescafé» սուրճը, «KitKat» շոկոլադե կոնֆետը, «Nesquik» նախաճաշը, «Maggi» արագ պատրաստվող սննդի ապրանքանիշը և այլն։

Ընկերությանն են պատկանում 447 գործարաններ, որոնք տեղակայված են 194 երկրներում։ Աշխատողների ընդհանուր թիվն ամբողջ աշխարհում հասնում է մոտ 333 000-ի։

Հիմնադրվել է 1905 թվականին՝ Ջորջ և Չարլզ Փեյջերի **«Anglo-Swiss Milk Company»** (*Անգլո-շվեյցարական կաթնամթերքի ընկերություն*) և Հենրի Նեստլեի **«Farine Lactée Henri Nestlé»** (*Անրի Նեստլեի կաթի փոշի*) ընկերությունների ձուլման արդյունքում։ Ընկերություն մեծ հաջողություններ է գրանցում առաջին և երկրորդ աշխարհամարտերի տարիներին՝ խտացրած կաթին և կաթնախառնուրդներին ավելացնելով բազմաթիվ այլ ապրանքատեսակներ։

Ընկերության գրասենյակը տեղակայված է Շվեյցարիայի Վեվե քաղաքում։ Առավել նշանավոր շուկայական մրցակիցներն են «PepsiCo» և
«Kraft Foods» ընկերությունները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Global Research Identifier Database — 2015.
2. 1 2  Consolidated Financial Statements of the Nestlé Group 2022 — 2023.
3. ↑  20th Century Press Archives — 1908.
4. 1 2  annual report
5. ↑
6. ↑
7. ↑  "Nestlé's Brabeck: We have a "huge advantage" over big pharma in creating medical foods", *«CNN Money»*, ապրիլի 1, 2011(անգլ.)
8. ↑  "Nestlé: The unrepentant chocolatier", *«The Economist»*, հոկտեմբերի 29, 2009(ֆր.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
* Էջը «Yahoo Finance» կայքում
* Էջը «Google Finance» կայքում
**Սայաթ-Նովայի անվան հայկական գուսանական երգի անսամբլ**, Սայաթ-Նովայի անվան հայկական գուսանական երգի պետական վաստակավոր անսամբլ, ստեղծվել է 1938 թվականին, ռադիոկոմիտեի ժողողովրդական գործիքների անսամբլի հիման վրա, Շարա Տալյանի ղեկավարությամբ։ 1939 թվականին անսամբլի երգիչներն էին Հ․ Տալյանը, Վ․ Սահակյանը, Հ․ Քոչարյանը։ 1942 թվականից անսամբլը, ղեկավարել է Սահակյանը։ 1943 թվականից՝ Սայաթ-Նովայի անվան հայկական գուսանական երգի անսամբլ, 1946 թվականից՝ վաստակավոր։ Համերգներ է արվել հանրապետության շրջաններում Սայաթ-Նովայի անվան հայկական գուսանական երգի անսամբլը, ՀՀ քաղաքներում, մասնակցել Մոսկվայում հայ արվեստի և գրականության տասնօրյակներին (1939, 1956)։ Անսամբլի շնորհիվ հայ աշուղների բազմաթիվ ստեղծագործություններ մոռացումից փրկվել և շրջանառության մեջ են դրվել։ Անսամբլը մշակել է սեփական կատարողական ոճ, մեներգեցողությանը զուգորդել է միաձայն խմբական երգով ու նվագով, որոշակի տեղ է հատկացվել մեղեդիացված արտասանությանը։

Երգացանկն ընդգրկել է Բաղդասար Դպիրի, Սայաթ-Նովայի, Միսկին-Բուրջիի, Ջիվանու, Շերամի, Հավասու, Աշոտի և այլ աշուղների, սովետահայ կոմպոզիտորների (Ա․ Հարությունյան, Ա․ Բաբայան, Ա․ Քոչարյան), ինչպես և տարբեր ժողովուրդների ժողովրդական երգեր։ Առանձնակի տեղ են գրավել գուսան Դյուլգազյանի «Սմբատ և Սոֆիա», գուսան Աշոտի «Աստղատուր և Աստղանուշ» երգախառն հեքիաթները։ Գոյատևել է մինչև 1969 թվականը։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 165)։*  |
**Թագավորական տան 100-ամյակին նվիրված մեդալ**, Նորվեգիայի պետական պարգև։

Պատմություն
-----------

Թագավորական տան 100-ամյակին նվիրված մեդալը հաստատվել է Նորվեգիայի Հարոլդ V թագավորի կողմից 2005 թ.-ի նոյեմբերի 25-ին՝ 100 տարի հետո այն նույն օրից, երբ Նորվեգիայի Հակոն VII թագավորը և իր կինը՝ թագուհի Մոդը ժամանեցին Նորվեգիայի մայրաքաղաք Օսլո։ Մեդալը նախատեսված է թագավորական ընտանիքի անդամներին, պետական պաշտոնյաներին օտարերկրյա դեսպանատների աշխատողներին պարգևատրելու համար։

Նկարագրություն
--------------

Մեդալը շրջանաձև է և պատրաստված արծաթիցից։ Վերին հատվածում պատկերված է թագավորական զինանշանը։ Դիմային հատվածում պատկերված է Հակոն VII թագավորը, որի ներքևում գրված է *«KONGEHUSETS 100 ÅR»*: Մեդալի հակառակ կողմի կենտրոնում դուբի տերևներից պատրաստված դափնեպսակ է, որի վերևում վերևից ներքև գրված է *«ALT FOR NORGE»*, *«1905-2005»*: Մեդալի վերևի հատվածում՝ թագի վրա ամրացված է օղակ, որի միջոցով այն ամրացված է ժապավենին։ Մեդալի ժապավենը մետաքսից է, կենտրոնում կապույտ գույնի, եզրերին սպիտակ ու կարմիր գծերով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Kongehusets 100-årsmedalje. 2008. *Samlerforumet*. Accessed November 24, 2015.
2. 1 2  Hallberg, Harald. 2012. *Norske dekorasjoner. Tildelt med bånd til å bæres på uniform eller sivilt antrekk*. Ålgård: Dreyer bok, p. 228.

Աղբյուրներ
----------

* Kongehusets 100 еrs-medalje.(չաշխատող հղում)
 (նորվեգերեն)
* Kongehusets 100-еrsmedalje. (նորվեգերեն)
**Ազատ հայրենիք դաշինք**, հինգ քաղաքական կուսակցություններից կազմված քաղաքական դաշինք Հայաստանում։

Պատմություն
-----------

Դաշինքը հիմնադրվել է 2021 թվականի մայիսին և հետագայում հայտարարել է 2021 թվականին Հայաստանում կայանալիք խորհրդարանական ընտրություններին մասնակցելու իր մտադրության մասին։ Միքայել Հայրապետյանն առաջադրվել էր դաշինքի ղեկավարի պաշտոնում, մինչդեռ Անդրիաս Ղուկասյանը դաշինքի թեկնածուն էր վարչապետի պաշտոնում։ Ընտրությունների արդյունքում դաշինքը հավաքել է ընտրողների ձայների ընդամենը 0,32 տոկոսը ` չկարողանալով որևէ ներկայացուցչություն ստանալ Ազգային ժողովում։

Անդամներ
--------

Դաշինքի անդամ կուսակցություններն են`

* Ազգային ինքնորոշում միավորումը
* Հայկական կառուցողական կուսակցությունը
* Հայաստանի պահպանողական կուսակցությունը
* Հայաստանի կանաչների կուսակցությունը
* Ազգային դեմոկրատների միությունը

Տես նաև
-------

* Հայաստանի կուսակցությունների ցանկ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑   «Ազատ հայրենիք» դաշինք
2. ↑   Free Homeland Alliance
3. ↑   The NDA, led by Arshak Sadoyan, also joined the Free Homeland bloc.

Արտաքին հղումներ
----------------

1. Ազատ հայրենիք դաշինքը Facebook-ում`
Յոթ ազատ արվեստները՝ նկար Հերարդ ֆոն Լանդսբերգի (12 դար) «Hortus deliciarum» գործից
**Ազատ արվեստներ** (լատ.՝ artes liberales), հմտությունների կամ առարկաների ցանկ, որոնց իմացությունը ազատ մարդու (քաղաքացու) համար դասական հնադարում համարվում էր էական՝ քաղաքացիական կյանքին մասնակցելու համար։ Հին Հունաստանում սա ընդգրկում էր մասնակցությունը հասարակական քննարկումներին, պաշտպանությունը դատարանում, որպես երդվյալ ատենակալ հանդես գալը և ամենակարևորը՝ ռազմական ծառայությունը (ստրուկներին և օտարերկրացիներին քաղաքացու պարտականություններն ու պատասխանատվությունները չէին վերաբերում)։ Այս արվեստների ուսումնասիրության նպատակն էր ձևավորել առաքինի, գիտակ և մտքերը հստակ արտահայտելու ունակ անձնավորություն։ Քերականությունը, ճարտասանությունը և տրամաբանությունը հիմնական ազատ արվեստներն էին, որոնք կազմում էին արվեստների եռյակ (trivium)։ Միջին դարերում, երբ կրթությունը հայտնվեց Եկեղեցու ազդեցության ոլորտում, այս առարկաների ցանկը լրացվեց ևս չորսով (quadrivium), որոնք էին՝ թվաբանությունը, երկրաչափությունը, երաժշտությունը և աստղագիտությունը (որը ներառում էր նաև աստղագուշակությունը)։ Այս եռյակն ու քառյակը միասին կազմել են միջնադարյան համալսարանական կրթության *յոթ ազատ արվեստները*։

Արդի ժամանակներում ազատ արվեստների կրթությունը կարող է ընկալվել տարբեր իմաստներով։ Այն կարող է վերաբերել գրականության, լեզուների, փիլիսոփայության, պատմության, մաթեմատիկայի, հոգեբանության և այլ գիտությունների հատուկ բնագավառների ուսումնասիրությանը կամ ազատ արվեստների կոչման ծրագրի սահմաններում ուսմանը։ Օրինակ Հարվարդի համալսարանը ունի Ազատ Արվեստների Մագիստրոսի կոչման տանող ուսման ծրագիր, որն հումանիտար գիտությունների ոսումնասիրությանը մեկտեղ ընդգրկում է կենսաբանական և հասարակական գիտությունների ոսումնասիրությունը։ Երկու մեկնաբանումներով էլ եզրը սովորաբար արտահայտում է այնպիսի նյութերի ընդգրկումը, որոնք չեն վերաբերվում մասնագիտական, արհեստների կամ տեխնիկական ուսումնական ծրագրին։

Մ․Թ․ 5րդ դարում Մարցիանուս Կապելան յոթ Ազատ Արվեստները սահմանել է որպես քերականություն, դիալեկտիկա, ճարտասանություն, թվաբանություն, երկրաչափություն, երաժշտություն, և աստղաբաշխություն։ Միջնադարյան համալսարաններում յոթ ազատ արվեստները բաժանված էին երկու մասի․

* Եռյակ (*Trivium*)

1. քերականություն
2. տրամաբանություն
3. ճարտասանություն

* քառյակ (*Quadrivium*)

4. թվաբանություն
5. երկրաչափություն
6. երաժշտություն
7. աստղագիտություն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Master of Liberal Arts on harvard.edu. Retrieved 04 January 2012.
2. ↑  «James Burke: The Day the Universe Changed *In the Light Of the Above*»
3. ↑  Wagner David Leslie (1983)։ *The Seven liberal arts in the Middle Ages*։ Indiana University Press։ ISBN 9780253351852։ Վերցված է 2013 թ․ հունվարի 5  at Questia
**Ս. Գ. Պոպովի և Պ. Դ. Ելագինի քաղաքային դաստակերտ** (ռուս.՝ Городская усадьба С. Г. Попова и П. Д. Елагина), շենք Մոսկվայի կենտրոնում (Լյալինի նրբանցք, տուն 10/14)։ Կառուցվել է 1830-ական թվականներին ուշ ամպիր ոճով։ Քաղաքային դաստակերտն ունի մշակութային ժառանգության դաշնային նշանակության օբյեկտի կարգավիճակ։

Պատմություն
-----------

1833 թվականին մոսկվացի վաճառական Ս. Գ. Պոպովը Մոսկվայի կառուցապատման հանձնաժողովին Լյալինի նրբանցքի անկյունում առանձնատան կառուցման խնդրագիր է ներկայացրել։ Ենթադրվում է, որ շինարարությունն ավարտվել է 1838 թվականին։ Խորհրդային տարիներին նախկին դաստակերտում տեղակայված էին կոմունալ բնակարաններ։ Այդ ժամանակաշրջանում առանձնատունը զրկվել է ծեփածո դեկորի մի մասից։

Հետխորհրդային շրջանում շենքում տեղակայված են եղել տարբեր գրասենյակներ։ 2016 թվականին առանձնատունը հանվել է աճուրդի։ Պայմանագրի պայմաններով՝ նոր սեփականատերը պետք է անցկացնի ինժեներատեխնիկական, վերականգնողական և վերանորոգման աշխատանքներ, շենքը դարձնի ժամանակակից օգտագործմանը հարմար։

Ճարտարապետություն
-----------------

Երկհարկանի ուշ ամպիրի ոճով կառուցված առանձնատունը գտնվում է Լյալինի և Բարաշևսկու նրբանցքների անկյունում։ Գլխավոր ճակատը, որը նայում է Լյալինի նրբանցքին, ընդգծվում է 6-որմնասյունանոց սյունաշարքով։ Ճակատն ավարտվում է ատտիկոսով, որն ունի 1830-1840-ական թվականներին բնորոշ ձև։

Բարաշևսկու նրբանցքին նայող ճակատի կենտրոնական մասում առկա է փոքր-ինչ դուրս ցցված ելուն։ Երկրորդ հարկի երեք կենտրոնական պատուհանները շրջանակված են կիսաշրջանաձև խորշերով։ Շենքի կողքին կա դարպասով ամպիր ոճի ցանկապատ, որով կարելի է մտնել բակ։

Դաստակերտի համակառույցում ընդգրկված է նաև եռահարկ աղյուսե շենքը (Բարաշևսկու նրբանցք, տուն 12), որը կառուցվել է XIX դարի երկրորդ կեսին։ Այնտեղ տեղակայված էին օժանդակ ծառայությունները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Указ Президента Российской Федерации № 176 от 20.02.1995
2. 1 2  Усадьба, XIX в. Archived 2018-06-12 at the Wayback Machine. // data.mos.ru
3. ↑  *Романюк С. К.* Переулки старой Москвы. — М.: ЗАО Издательство Центрполиграф, 2013. — С. 722. — ISBN 978-5-227-04274-3
4. ↑  Особняк XIX века в историческом центре Москвы выставили на торги // moslenta.ru
5. 1 2  Москва: Архитектурный путеводитель / И. Л. Бусева-Давыдова, М. В. Нащокина, М. И. Астафьева-Длугач. — М.: Стройиздат, 1997. — С. 352—353. — 412 с. — ISBN 5-274-01624-3
**Ժողովրդական Կուսակցություն**, քաղաքական կուսակցություն Հայաստանում, որը հիմնադրվել է 1995 թվականին։

Պատմություն
-----------

Կուսակցությունը մասնակցել է 1995 թվականի խորհրդարանական ընտրություններին` հավաքելով ընտրողների ձայների ընդամենը 0,9 տոկոսը։

2007 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում կուսակցությունը գործել է անկախ և ստացել է ընտրողների ձայների 2,74 տոկոսը, սակայն չի կարողացել որևէ տեղ գրավել Ազգային ժողովում։

Մինչև 2012 թվականի խորհրդարանական ընտրությունները` կուսակցության առաջնորդ Տիգրան Կարապետյանը պնդում էր, որ իր կուսակցությունը տեղ կստանա, սակայն ընտրություններում կուսակցությունը հավաքեց ընտրողների ձայների ընդամենը 0,58% - ը։

Ի սկզբանե կուսակցությունը հայտարարել էր 2017 թվականին Հայաստանում կայանալիք խորհրդարանական ընտրություններին մասնակցելու իր մտադրության մասին, սակայն, վերջում չմասնակցեց։

2018 թվականի խորհրդարանական ընտրություններին կուսակցությունը չի մասնակցել։

Տիգրան Կարապետյանը մահացել է 2021 թվականի հոկտեմբերի 21 -ին։

Գաղափարախոսություն
------------------

Կուսակցությունը հանդես է գալիս Միացյալ Նահանգների, ինչպես նաև Եվրոպական Միության և ԱՊՀ երկրների հետ ավելի սերտ հարաբերությունների օգտին։

2014 թվականի հուլիսին Տիգրան Կարապետյանը հարցազրույցում հայտարարել էր, որ դեմ է Հայաստանի անդամակցությանը Եվրասիական տնտեսական միությանը։

Տես նաև
-------

* Հայաստանի պետական համակարգ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  «Տիգրան Կարապետյան. «Ռոբերտ Քոչարյանի ժամանակ գցոցի չկար, իսկ հիմա կա»»։ *www.aravot.am*