recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Յոզեֆ Անտոն Կոխ** (գերմ.՝ Joseph Anton Koch, հուլիսի 27, 1768(1768-07-27)[…], Elbigenalp, Ռոյթե (շրջան), Տիրոլ, Ավստրիա - հունվարի 12, 1839(1839-01-12)[…], Հռոմ, Պապական մարզ) ավստրիացի ռոմանտիկ նկարիչ։

Կյանք և ստեղծագործություն
-------------------------

Յ. Ա. Կոխը ծնվել է տիրոլյան վաճառականի ընտանիքում։ Մանուկ հասակում հովիվ է եղել։ Աուգսբուրգի եպիսկոպոսի աջակցությամբ նա նախ ընդունվել է Դիլինգի ճեմարան, այնուհետև նկարչություն է սովորել Շտուտգարտում` Չարլզի դպրոցում։ Ինչպես իր ժամանակին Ֆրիդրիխ Շիլլերը, պատանի նկարիչը նույնպես չի կարողացել տանել դպրոցի խստապահանջությունը։ Նա թողել է դպրոցը և գնացել Ստրասբուրգ, այնուհետև Շվեյցարիա: Ստրասբուրգում գտնվելու ժամանակ Կոխը մտել է տեղի յակոբինյան ակումբ, Շվեյցարական բնությունը նրան հնարավորություն է տալիս կտավին մարմնավորել ազատության իր իդեալը՝ ակտիվորեն չզբաղվելով քաղաքականությամբ։

> Յ.Ա(չաշխատող հղում)
>. Կոխ հերոսական լանդշաֆտը ծիածանովԼեռնային էսքիզները, որոնք նկարիչը կատարել է իր բազմաթիվ ճանապահորդությունների ընթացքում Շվեյցարիայում, հիմք են դարձել իր ավելի ուշ խոշոր ստեղծագործությունների համար, ինչպիսիք են Շմադրիբի ջրվեժը, Բեռնի լեռնաշխարհը (1817), Ինսբրուկը կամ Հոսփիսը Գրիմզելվալդ գլետչերի մոտ (այրվել է, նախկինում՝ Լայպցիգի կերպարվեստի թանգարանում)։ Այդ աշխատանքները հայտնվել են Կոխի՝ Հռոմ կատարած այցից հետո, որտեղ նա ուսումնասիրել է ժամանակակից բնանկարչությունը և դրա հետևանքով ստեղծել է իր սեփական «ալպյան ոճը»։ Բացի 1812-1815 թվականներին Վիեննայում մնալուց, Յոզեֆ Կոխը, սկսած 1795 թվականից, մշտապես ապրել է Հռոմում, որտեղ ստեղծագործությամբ զբաղվելուց բացի զբաղվել է դասավանդմամբ, նրա աշակերտների թվում էր, մասնավորապես, Սողոմոն Կորրոդին։ Հատկապես հաճախ նա նկարել է Ալբանիայի լեռները և Օլեվանոյի մերձակայքում գտնվող տարածքը։ Իր աշխատանքներում նկարիչը միավորել է Պուսենի բնանկարի սկզբունքները՝ բնության հետ իր անմիջական դիտարկումներով, որոնք պատկերված են բազմաթիվ նկարներում և ջրաներկների մեջ։
> 
> 

Նրա բարեկամուհին ավստրիացի նկարչուհի Աննա Շտայներ-Կնիտելն էր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Joseph Anton Koch (նիդերլ.)
2. 1 2 3 4  Joseph Anton Koch — 2006.
3. 1 2 3 4  Joseph Anton Koch — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7
4. 1 2  Union List of Artist Names — 2021.
5. ↑  «Пейзаж»։ *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)*։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907
6. ↑  «Корроди, итальянские художники»։ *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)*։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Discogs · MusicBrainz · RKDartists |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուս · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Մեծ նորվեգական · Շվեյցարական կենսագրական · Allgemeine Deutsche Biographie |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BAV: ADV10006229 · BIBSYS: 97027483 · BNE: XX4977459 · BNF: 11999421z · CiNii: DA05138934 · CONOR: 175353443 · GND: 118724010 · ISNI: 0000000121369104 · LCCN: n85120831 · NKC: xx0191733 · NLP: a0000002599744 · NTA: 070511616 · NUKAT: n00091663 · SUDOC: 028089871 · VIAF: 64802393 · ULAN: 500000663 · WorldCat VIAF: 64802393 |

 |

 |
**Մարտին Ավե** (ֆր.՝ Martine Havet, մայիսի 28, 1947(1947-05-28), Champlan - հունվարի 13, 2015(2015-01-13), Կորբեյ-Էսոն), ֆրանսիացի դերասանուհի և երգչուհի։

Կենսագրություն
--------------

Մարտին Ավեն ֆրանսիացի իմպրեսարիո Մարսել Ավեի դուստրն է։ Դեռևս 8 տարեկանում Մարտինը խաղացել է Ժան-Պոլ Լե Շանուայի «Թշվառները» ֆիլմում Կոզետի դերը, որը նկարահանվել է 1958 թվականի, ըստ Վիկտոր Հյուգոյի համանուն ստեղծագործության։

Ֆիլմում Մարտինի գործընկերներն էին Ժան Գաբենը (Ժան Վալժանի դերում) և Բուրվիլը (Թենարդի դերում)։ Դերասանուհին հաջորդող տարիներին նույնպես նկարահանվել է, հիմնականում երեխաների դերում. դրանցից հայտնի է հատկապես Միշել Բուարոնի «Դպրոցականների ճանապարհը» ֆիլմը։

1960-ականներին նա թողարկել է տասնյակ երաժշտական մինի-ալբոմներ։

Հասարակության ուշադրությունը հրավիրեց մի քանի տասնամյակներ հետո, մասնավորապես 1980 թվականին, երբ «Profil» խմբով Հաագայում ներկայացրեց Ֆրանսիան՝ Եվրատեսիլ երգի մրցույթին ու զբաղեցրեց 11-րդ հորիզոնականը։

Մահացել է 2015 թվականի հունվարի 13-ի լույս 14-ի գիշերը Փարիզի ծերանոցներից մեկում՝ երիկամային անբավարարությունից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  Fichier des personnes décédées
2. 1 2
3. 1 2 3 4  «L'actrice Martine Havet, "Cosette", est décédée» (ֆրանսերեն)։ Le Figaro։ 2015 թ․ հունվարի 14։ Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ սեպտեմբերի 26-ին։ Վերցված է 2016 թ․ փետրվարի 4
4. 1 2 3  «Mort de Martine Havet, Cosette dans Les Misérables et chanteuse de l'Eurovision» (ֆրանսերեն)։ Purepeople։ 2015 թ․ հունվարի 15։ Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ սեպտեմբերի 26-ին։ Վերցված է 2016 թ․ փետրվարի 4
5. ↑  «Martine Havet» (ֆրանսերեն)։ Encyclopédisque։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ հունվարի 12-ին։ Վերցված է 2016 թ․ փետրվարի 4

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AlloCiné · Filmportal · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1061815129 · ISNI: 0000000048771964 · VIAF: 31745968 · WorldCat VIAF: 31745968 |

 |
**Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթ 2021**-ը ամենամյա Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթի 19-րդ հրատարակությունն է, որը կազմակերպվել է Ֆրանսիայի հեռուստաալիք եւ Եվրոպական հեռարձակողների միության (EBU) կողմից։ Մրցույթն անցկացվել է 2021 թվականի դեկտեմբերի 19-ին Ֆրանսիայի La Seine Musicale-ում, Փարիզում, 2020 մրցույթում երկրի հաղթանակից հետո «J'imagine» երգով, որը կատարել է Վալենտինան։ Սա առաջին անգամն էր, որ մրցույթն անցկացվում է Ֆրանսիայում, ինչպես նաև Եվրատեսիլի առաջին միջոցառումն էր, որը տեղի էր ունենում երկրում «Պատանի պարողների Եվրատեսիլ» 1999 թվականից ի վեր Լիոնում և առաջինը, որն անցկացվում էր Փարիզում «Պատանի պարողների Եվրատեսիլ 1989»-ից հետո։

Մրցույթին մասնակցել է 19 երկիր, որոնցից Ալբանիան, Հայաստանը, Իռլանդիան, Իտալիան, Հյուսիսային Մակեդոնիան և Պորտուգալիան վերադարձել են նախորդ մրցույթից բացակայելուց հետո, իսկ Ադրբեջանն ու Բուլղարիան վերադարձել են համապատասխանաբար երկու և չորս տարվա բացակայությունից հետո։ Տասնինը թողարկումներից առաջին անգամ Բելառուսը չի մասնակցել, քանի որ երկրի հեռարձակողը երեք տարով կասեցված է EBU-ից։

Հայաստանից Մալենան հաղթեց մրցույթը իր «Քամի քամի» երգով։ Սա Հայաստանի երկրորդ հաղթանակն էր մրցույթում, 2010 թվականի հաղթանակից հետո։ Լեհաստանը, հյուրընկալող երկիր Ֆրանսիան, Վրաստանն ու Ադրբեջանը լրացնում էին առաջատար հնգյակը։ 
2020 թվականի դեկտեմբերի 9-ին հայտարարվեց, որ մրցույթը նախատեսված է անցկացնել Ֆրանսիայում 2021 թվականին։ Այն հյուրընկալվել է Փարիզում La Seine Musicale-ում, 6000 նստատեղ ունեցող համերգասրահում, որը գտնվում է Իլ Սեգենում։ Մրցույթն անցկացվել է 19 դեկտեմբեր, որը մրցույթի երբևէ եղած ամենաուշ ժամկետն է։ Վերջին անգամ այն անցկացվել է 2012 դեկտեմբերին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  19 participants for 19th Junior Eurovision Song Contest — EBU, 2021.
2. ↑  «France to host Junior Eurovision Song Contest 2021»։ *Junioreurovision.tv*։ 2020-12-09։ Արխիվացված է օրիգինալից 28 January 2021-ին։ Վերցված է 9 December 2020
3. ↑  Farren Neil (2020-12-09)։ «France to Host Junior Eurovision 2021»։ *Eurovoix* (en-GB)։ Արխիվացված է օրիգինալից 9 December 2020-ին։ Վերցված է 2020-12-09
4. ↑  «#Imagine: Junior Eurovision set for Paris»։ *Eurovision.tv*։ 2021-05-20։ Արխիվացված է օրիգինալից 20 May 2021-ին։ Վերցված է 2021-05-20
5. ↑  Spiteri Steven (2021-05-20)։ «Junior Eurovision 2021: Slogan and host city unveiled»։ *Eurovision World*։ Արխիվացված է օրիգինալից 2021-05-22-ին

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Մանկական Եվրատեսիլ 2021 երգի մրցույթ** կատեգորիայում։ |
**Մարտինա Մորավցովա** (սլովակ.՝ Martina Moravcova, հունվարի 16, 1976(1976-01-16), Piešťany, Չեխոսլովակիա), սլովակ լողորդուհի, Սիդնեյի 2000 թվականի Օլիմպիական խաղերի արծաթե երկակի մեդալակիր, աշխարհի և Եվրոպայի լողի առաջնությունների բազմակի մրցանակակիր։ Մասնակցել է Ամառային 5 օլիմպիական խաղերի (1992—2008)։ Մասնագիտացած է ազատ ոճի և բատերֆլայ լողաձևերում։ Հանդես է եկել «Կուպելե» (սլովակ.՝ ŠKP Kúpele Piešťany) և «Դալլաս Մուստանգս» ակումբներում։

Կյանք և գործունեություն
-----------------------

Մարտինա Մորավցովան ծնվել է 1976 թվականին Պյեշտյանիում։ Փոքր տարիքում սիրել է գնալ լողավազան և լողալ Վահ գետում։ Դառնալով պատանի՝ մասնակցել է Սլնավա լճում կազմակերպված զբոսանավային մրցույթին։ 1990-ական թվականներին նա տեղափոխվել է Դալլաս, Տեխասում սկսել է հաճախել Հարավային մեթոդիստական համալսարան։

Մարտինա Մորավցովայի առաջին ելույթը միջազգային մրցություններում տեղի է ունեցել 1991 թվականին, այդ ժամանակ դեռևս Չեխոսլովակիայի հավաքականում։ Մարտինան իր առաջին մեդալը ստացել է 1993 թվականին՝ նվաճելով արծաթ Շեֆիլդում կայացած Եվրոպայի առաջնությունում։ Օլիմպիական խաղերում դեբյուտը կայացել է 1992 թվականին Բարսելոնայում, որտեղ հանդես է եկել անհաջող՝ չնվաճելով ոչ մի մեդալ։ Նրա գործունեության մեջ ամենահաջող Օլիմպիական խաղերը եղել են 2000 թվականի Սիդնեյինը, որտեղ նա նվաճել է երկու արծաթե մեդալ 100 մետրանոց բատերֆլայ և 200 մետրանոց ազատ ոճի լողաձևերում։

1999 թվականին Մորավցովան ճանաչվել է Ուսանողական սպորտաձևերի ազգային ասոցիացիայի տարվա լողորդուհի։

Մարտինան սովորել է Պյեշտյանիի Պիեռ դե Կուբերտենի անվան գիմնազիայում, Բրատիսլավայի տնտեսագիտական համալսարանում, Դալլասի Հարավային մեթոդիստական համալսարանում։

2003 թվականին լույս է տեսել նրա ինքնակենսագրական «Martina s rodokmeňom evy» գիրքը։

Անձնական ռեկորդներ
------------------

* 100 մետր բատերֆլայ՝ 57.20
	+ կարճ տարածությունում՝ 56.55
* 100 մետր ազատ ոճով՝ 54.45
	+ կարճ տարածությունում՝ 52,96
* 200 մետր ազատ ոճով՝ 1:58,32
	+ կարճ տարածությունում՝ 1:54,74
* 100 մետր կոմպլեքս կարճ տարածությունում՝ 59,71
* 200 մետր կոմպլեքս՝ 2:14.26
	+ կարճ տարածությունում՝ 2:08,55

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Zuzana Habšudová։ «Martina Moravcová: The Slovak Fish»։ Travel Spectator Slovak։ Վերցված է հունվարի 1, 2019
2. ↑  Moravcova’s bio Archived 2009-01-06 at the Wayback Machine. on the SMU Athletics website. (Retrieved 2009-06-13.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Էջը swimrankings.net կայքում
* Պաշտոնական կայք

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | FINA · Olympic Channel · Swimrankings.net · ՄՕԿ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Munzinger |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 140439625 · GTAA: 134021 · ISNI: 0000000114631354 · LCCN: n2004106007 · VIAF: 107138541 · WorldCat VIAF: 107138541 |

 |
**Համացանցային մեմ,** գործողություն, երևույթ, արտահայտություն կամ ինչ-որ մեդիա, որը տարածվում է համացանցի շնորհիվ։ Որոշ հայտնի օրինակներ են Հարլեմ շեյքը և փլենքինգը։ Մեմը միտք, վարքագիծ կամ ոճ է, որը տարածվում է մարդկանց շնորհիվ։ Կարող է լինել նկար, հիպերհղում, տեսահոլովակ, կայք կամ հեշթեգ։ Այն կարող է լինել ընդամենը բառ կամ արտահայտություն, որը դիտավորյալ տառասխալ է պարունակում։ Այս փոքր շարժումները հաճախ են տարածվում մարդկանց միջև սոցիալական ցանցերի, բլոգների, էլփոստի կամ լուրերի շնորհիվ։ «Մեմ» բառը առաջինն օգտագործել է Ռիչարդ Դոքինսզը 1976 թվականին իր «The Selfish Gene» գրքում` մշակութային տեղեկության տարածվելը բացատրելու նպատակով։ Համացանցային մեմ հասկացությունը առաջինն առաջարկել է Մայք Գոդվինը «Wired» ամսագրի 1993 թվականի հունիսի թողարկման մեջ։

Պատմություն
-----------

Համացանցի վաղ օրերում այս տիպի երևույթները տարածվում էին էլփոստի կամ քննարկումների համար նախատեսված խմբերի շնորհիվ։ Վեբ-ֆորումներն ու լուրերի խմբերը նույնպես տարածված էին, որովհետև դրանք կարճ ժամանակում ամբողջ աշխարհով մեկ մարդկանց հետ տեղեկությամբ կամ մեմերով կիսվելու հարմար և հեշտ օգտագործվող միջոցներ էին։

Զարգացում և բազմացում
---------------------

Համացանցային մեմը կարող է մնալ նույնը կամ կարող է ժամանակի ընթացքում ենթարկվել մեկնաբանությունների, նմանակումների և պարոդիայի շնորհիվ փոփոխության։ Դրանք կարող են զարգանալ և տարածվել շատ արագորեն, երբեմն նույնիսկ կարող են հասնել աշխարհահռչակ ճանաչվածության մի քանի օրում։ Համացանցային մեմերը սովորաբար առաջանում են հասարակական շփումներից, փոփ մշակույթի մեջբերումներից կամ հաճախ հանդիպող իրավիճակներից։ Մեմերը հաճախ օգտագործվում են վիրուսային մարքեթինգում` որպես էժան զանգվածային գովազդի միջոց։ Այն մեմերը, որոնք միջինից բարձր ճանաչության են հասնում, հաճախ շատ շուտ էլ մոռացվում են, իսկ այն մեմերը, որոնք չեն հասնում իրենց ճանաչության գագաթնակետին, շարունակում են օգտագործվել։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Schubert Karen (2003 թ․ հուլիսի 31)։ «Bazaar goes bizarre»։ USA Today։ Վերցված է 2007 թ․ հուլիսի 5
2. 1 2  Dawkins, Richard (1989), *The Selfish Gene* (2 տպ.), Oxford University Press, p. 192, ISBN 0-19-286092-5, «We need a name for the new replicator, a noun that conveys the idea of a unit of cultural transmission, or a unit of *imitation*. 'Mimeme' comes from a suitable Greek root, but I want a monosyllable that sounds a bit like 'gene'. I hope my classicist friends will forgive me if I abbreviate mimeme to *meme*. If it is any consolation, it could alternatively be thought of as being related to 'memory', or to the French word *même*. It should be pronounced to rhyme with 'cream'.»

Արտաքին հղումներ
----------------

* Մեմերի հանրագիտարան
**«Ճանապարհորդ Դորան»** (անգլ.՝ Dora the Explorer) ամերիկյան կրթական մանկական շարք է։ Բնօրինակը երկլեզու է՝ անգլերեն և իսպաներեն (կախված շոուի հանդիսատեսից՝ դրանցից մեկն օգտագործվում է որպես հիմնական, մյուսը՝ լրացուցիչ)։ Բնօրինակ անվանումը անգլերենով։ «Dora the Explorer» կամ իսպաներեն. «Dora, la exploradora»։ Հայաստանում այն ​​հեռարձակվել է Հայկական երկրորդ հեռուստաալիք։ Այդ ժամանակվանից ստեղծվել է սպին-օֆֆ հեռուստասերիալ (Առաջ, Դիեգո, առաջ), շարունակական հեռուստասերիալ (Դորա և ընկերներ. Քաղաքում!) և կենդանի գեղարվեստական ​​ֆիլմ, Դորան և կորուսյալ քաղաքը։ Այն տևեց 2000 թվականի օգոստոսի 14-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 5-ը, իսկ վերջին վեց չհեռարձակված դրվագները հետագայում ցուցադրվեցին 2019 թվականի հուլիսի 7-ից օգոստոսի 9-ը։

Սյուժե
------

Մուլտֆիլմերը երեխաներին սովորեցնում են թվեր, անգլերեն և վարքի կանոններ խաղային ձևով։ Այս մուլտֆիլմի առանձնահատուկ առանձնահատկությունը Դաշայի շփումն է հանդիսատեսի հետ։ Նա անընդհատ խնդրում է նրան ինչ-որ բան ասել, ցատկել կամ նայել և գտնել էկրանին ինչ-որ բան։

Մուլտֆիլմի պլանը միշտ նույնն է. Աղջիկ Դաշան տարբեր պատրվակներով արշավի է գնում։ Քարտեզը ցույց է տալիս նրան ճանապարհը, նա միշտ պետք է անցնի 3 (երբեմն 4) հիմնական կետերը, որոնցից վերջինը ճանապարհորդության վերջնական նպատակն է, իսկ մյուսները կարող են խոչընդոտներ կամ հաջորդական կետեր լինել խնդրի լուծման համար։ Ճանապարհին նրան օգնում են ընկերները՝ կապիկը՝ կոշիկը, ուսապարկը, քարտեզը։ Երբեմն օգնության են հասնում փոքրիկ սկյուռիկ Տիկոն, ցուլը՝ Բորկան, իգուանա Իսան, պարոն Տուկանը և Փոքրիկ Շարժիչը։ Դաշային անհանգստացնում է աղվեսի ձագը Rogue-ը, ով փորձում է ինչ-որ բան գողանալ և դեն նետել։ Երբեմն դա նրան հաջողվում է, իսկ հետո Դաշան պետք է փնտրի բացակայող իրը։

Տիկոն և պարոն Տուկանը խոսում են միայն անգլերեն։ Դաշան միշտ բացատրում է, թե ինչ պետք է ասեք ձեր անգլիախոս ընկերներին, որպեսզի նրանք կարողանան օգնել։ Այսպես են դասավանդվում որոշ անգլերեն բառեր։

Երբեմն Դաշային օգնության է հասնում նրա ութամյա զարմիկը` Դիեգոն, նրա մասին առանձին անիմացիոն շարք կա, որը կոչվում է «Առաջ, Դիեգո, առաջ»։ Դիեգոն ունի համակարգիչ, որը պարունակում է տեղեկատվություն կենդանիների մասին։

Անձնավորություններ
------------------

* **Դաշա Մարկես** (անգլ.՝ Dora Márquez) 7-ամյա իսպանախոս աղջիկ է։ Նա շատ կենսուրախ է և ցանկացած իրավիճակից ելք կգտնի։ Հագած վարդագույն շապիկ և նարնջագույն շորտեր։ Միշտ քայլում է ուսապարկով։ 2011-2014 թվականներին Դաշայի դերը հնչյունավորել է Ֆաթիմա Պտաչեկը։
* **Բաշմաչոկ** (անգլ.՝ Boots) է, Դաշայի լավագույն ընկերը։ Միշտ կարմիր կոշիկներ է հագնում։ Չարաճճի և ուրախ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Fernsehserien.de (գերմ.)
2. ↑  Couch Aaron (2018 թ․ օգոստոսի 10)։ «'Dora the Explorer' Movie: See Photo of Isabela Moner as Dora»։ *The Hollywood Reporter* (Penske Media Corporation)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2022 թ․ դեկտեմբերի 19-ին։ Վերցված է 2022 թ․ դեկտեմբերի 19։ «Dora aired on Nickelodeon for 172 episodes from 2000 to 2014.»
Ենթադրյալ ճանապարհորդի լուսանկարը, որը արվել է 1941 թվականին Բրիտանական Կոլումբիայում (Կանադա) Գոլդ Բրիջի բացման ժամանակ։ Իրականում տղամարդու կերպարը համապատասխանում է դարաշրջանին և հավաքվածներից տարբերվում է նրանով, որ մնացածն ավելի պաշտոնապես են հագնված։ Հիփսթեր ճանապարհորդի ակնոցները հորինվել են դեռևս 1920-ական թվականներին, իսկ շապիկի վրա հավանաբար պատկերված է «Մոնրեալ Մարունս» լոգոտիպը։
**Ճանապարհորդություն ժամանակի միջով**, մարդու կամ որևէ օբյեկտի հիպոթետիկ տեղաշարժը ներկայից դեպի անցյալ կամ ապագա, մասնավորապես, տեխնիկական սարքի միջոցով, որը կոչվում է «ժամանակի մեքենա»։

Ճանապարհորդություն ժամանակի միջով
---------------------------------

### Ճանապարհորդություն դեպի ապագա

Ժամանակակից գիտությունը թույլ է տալիս ապագա ճանապարհորդելու մի քանի տեսականորեն հնարավոր ուղիներ (ցանկացած օբյեկտ, բնականաբար, ժամանակի ընթացքում ճանապարհորդում է դեպի ապագա, ուստի խոսքը ժամանակի ընթացքի «շրջանցման» ճանապարհորդության մասին է)։

1. **Ֆիզիկական** (հիմնված հարաբերականության տեսության վրա), գտնվելով ծայրահեղ բարձր ծանրության տարածքում, օրինակ՝ սև խոռոչի հորիզոնի մոտ։
2. **Կենսաբանական**, դադարեցնել մարմնի նյութափոխանակությունը, որին հաջորդում է վերականգնումը (օրինակ՝ կրիոկոնսերվացիա)։
3. **Քվանտային**, տեսականորեն քվանտային ֆիզիկայի ավելի խորը իմացությունը թույլ է տալու ոչ միայն տելեպորտավորել տեղեկատվությունը, այլև ֆիզիկական օբյեկտները տեղափոխել ժամանակի և տարածության մեջ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Mori (2010 թ․ ապրիլի 15)։ «Time Traveler Caught in Museum Photo?»։ *forgetomori*։ Վերցված է 2019 թ․ հուլիսի 8
2. ↑  Time traveler caught on film. Hey, why not?(անգլ.) // *Christian Science Monitor*. — 2010. — ISSN 0882-7729.
**Մանուկ Աբեղյան փողոց**, փողոց Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանի Այգեստան թաղամասում։ Անվանումն ստացել է հայագետ, հասարակական գործիչ, գրականագետ, լեզվաբան, բառարանագիր, բանահավաք, պրոֆեսոր, բանասիրական գիտությունների դոկտոր, ՀԽՍՀ Գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս, ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ, արևելահայերենի արդի ուղղագրության հեղինակ Մանուկ Աբեղյանի պատվին։

Տվյալներ
--------

Սկսվում է Երևանի պետական համալսարանի մոտակայքից, ձգվում դեպի հարավ-արևմուտք՝ թիվ 3 տան կամարով հասնելով Սայաթ-Նովայի պողոտայի վերջնամասին (թիվ 35 և 37 շենքերի միջև)։ Գտնվում է Նիկոլ Աղբալյան փողոցի և Սայաթ-Նովայի պողոտայի փակուղու միջև։

Նախկինում կոչվել է Այգեստանի 2-րդ փողոց։ Ներկայիս անվանումն ստացել է Երևանի ավագանու 2022 թվականի մարտի 15-ի որոշմամբ, որով Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանի Այգեստան թաղամասի մի շարք փողոցներ անվանակոչվել են մեծանուն համալսարանականների անուններով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Երևան քաղաքի հասցեների տեղեկատու, Երևան, 1983, էջ 373, Երևան քաղաքի փողոցների անվանումները
2. ↑  «Երևանի Այգեստանի 8 փողոցներ նոր անուններ կունենան՝ Մանուկ Աբեղյան, Նիկոլ Աղբալյան, Սերգեյ Մերգելյան, Գևորգ Ջահուկյան»։ *news.am* (հայերեն)։ Վերցված է 2022-12-29  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)
**Հետախուզական զորքերի օր**, տոն Հայաստանում, որը նշվում է նոյեմբերի 5-ին:

Զորիկ Ժիրայրի Գևորգյան, հայ  հետախույզ, զոհվել է 2014 թվականի օգոստոսի 2-ին ադրբեջանական զորքերի հետախուզա-դիվերսիոն ներթափանցման փորձը կասեցնելիս։

Սեյրան Օհանյանը հետախույզների մասին
-----------------------------------

Հետախույզների մասին խոսելիս նախկին պաշտպանության նախարար Սեյրան Օհանյանը նշել է «Թե մարտական գործողությունների ժամանակ, թե խաղաղ պայմաններում հետախույզները իրենց առջև դրված խնդիրները բավականին բարձր են կատարում։ Մենք ունենք բազմաթիվ մարտական ընկերներ և զոհված ազատամարտիկներ, որոնք իրենց ծառայության ընթացքում եղել են իրենց գործի նվիրյալ։ Այսօր էլ մեր հետախույզները շարունակում են իրենց գործը պատվով կատարել»։

Ստորաբաժանման ձևավորում
-----------------------

Հայաստանի Զինված ուժերում հետախուզական ստորաբաժանումների ձևավորումը ավարտվեց 1992 թվականին։ 1992 թվականի նոյեմբերի 5-ին կամավորական ջոկատների հիմքի վրա ավարտվեց ՀՀ ԶՈՒ հետախուզական զորամասի ձևավորումը և հենց այդ օրն էլ ավելի ուշ, ՀՀ ԶՈՒ-ում պաշտոնապես ընդունվեց հետախուզական զորքերի օր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Նշվեց Հետախույզի օրը»։ *Արմենպրես* (հայերեն)։ Վերցված է 2017-11-05  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)
2. ↑  «Հայկական բանակն այսօր նշում է հետախույզի օրը»
**Միքայել Երվանդի Կոծինյան** (1919, Մեծ Պարնի, Ալեքսանդրապոլի գավառ, Հայաստանի Առաջին Հանրապետություն - 1984, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ համաճարակաբան։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր։

Կենսագրություն
--------------

Միքայել Կոծինյանը ծնվել է 1919 թվականին, Մեծ Պարնի գյուղում (Սպիտակի շրջան)։ 1950 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտում։ 1953-1969 թվականներին աշխատել է Համաճարակագիտության և հիգիենայի (1971 թվականից՝ Համաճարակաբանության, վիրուսաբանության և բժշկական մակաբուծաբանության) ինստիտուտի համաճարակաբանության բաժնում, այնուհետև՝ վիրուսային հիվանդությունների և ռիկետսիոզների լաբորատորիայում, 1969-1984 թվականներին՝ մանրէաբանության և իմունաբանության լաբորատորիայի վարիչ։

Ներդրել է ռիկետսիոզների ախտորոշման նոր եղանակներ, բացահայտել տզային բծավոր տիֆի և քյու-տենդի բնական օջախների առկայությունը Հայաստանում, կազմել ախտաբանաաշխարհագրական քարտեզ։ Հետազոտել է քութեշով և թռչնախտով հիվանդացությունը, մասնակցել Հայաստանում համաճարակային բծավոր տիֆի վերացմանը։

Հեղինակ է շուրջ 80 գիտական աշխատությունների։

Մահ
---

Միքայել Կոծինյանը մահացել է 1984 թվականին, Երևանում։

Պարգևներ
--------

* «Զինվորական ծառայության» մեդալ (10.12.1944)
* Կարմիր աստղի շքանշան (24.03.1945)

Երկեր
-----

* Էպիդեմիկ բծավոր տիֆ / Մ. Ե. Կոծինյան, ՀԽՍՀ Առողջապահության մինիստրություն, Երևան, Հայպետհրատ, 1961, 28 էջ։
* Вопросы вирусологии» (1958).

Գրականություն
-------------

* Айриян А. П. Армянские учёные-медики. - Ер. 1998, 276 с.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005, էջ 568-569։
2. ↑  «Koha online catalog › ISBD view»։ *haygirk.nla.am*։ Վերցված է 2019-07-14
**Մաուրո Ալբերտո Լաինես Լեյվա** (իսպ.՝ Mauro Alberto Laínez Leyva, մայիսի 9, 1996(1996-05-09), Վիլաերմոսա (Տաբասկո), Մեքսիկայի Միացյալ Նահանգներ), մեքսիկացի ֆուտբոլիստ, «Լոբոս ԲՈՒԱՊ» ակումբի եզրային կիսապաշտպան։ Մաուրոյի փոքր եղբայրը` Դիեգո Լաինեսը, նույնպես պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ է։

Ակումբային կարիերա
------------------

Լաինեսը «Պաչուկա» ֆուտբոլային ակումբի սան է։ 2015 թվականի օգոստոսի 20-ին Մեքսիկայի գավաթի առաջնության ժամանակ «Վենադոս» ակումբի դեմ խաղում Մաուրոն իր նորամուտն է նշել հիմնական կազմում։ 2016 թվականի սկզբերին Լաինեսը խաղային պրակտիկա ստանալու համար վարձավճարով տեղափոխվել է «Միներոս դե Սակատեկաս» ակումբ։ Հունվարի 17-ին «Խուարես» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ իր նորամուտն է նշել Ասենսո լիգայում։ Նոյեմբերի 27-ին «Դորադոս դե Սինալաո» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ Մաուրոն իր առաջին գոլն է խփել «Միներոս դե Սակատեկաս» ակումբի կազմում։ 2017 թվականի ամռանը Լաինեսը վարձավճարով տեղափոխվել է «Լեոն» ակումբ։ Նոյեմբերի 19-ին «Գվադալահարա» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ իր նորամուտն է նշել Մեքսիկայի առաջնությունում։

Միջազգային կարիերա
------------------

2015 թվականին Լինեսը Մեքսիկայի երիտասարդական հավաքականի կազմում դարձել է Մեքսիկայի առաջնության Կոնկակաֆի հաղթող (Ճամայկա)։ Առաջնության ընթացքում խաղացել է Կանադայի, Հոնդուրասի և Հաիթիի հավաքականների դեմ։ Հաիթիի հավաքականի դեմ խաղի ժամանակ Մաուրոն գոլ է խփել։
Ամռանը Լաինեսը մասնակցել է Նոր Զելանդիայում անցկացված աշխարհի երիտասարդական առաջնությանը։

Ձեռքբերումներ
-------------

Մեքսիկա Մեքսիկա (**մինչև 20 տարեկանների հավաքական**)

* ԿՈՆԿԱԿԱՖի երիտասարդական առաջնություն-2015

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Transfermarkt.com(բազմ․) — 2000.
2. ↑  «Пачука VS. Венадос 4:1» (անգլերեն)։ soccerway.com։ 2015-08-20
3. ↑  «Хуарес VS. Минерос де Сакатекас 0:0» (անգլերեն)։ soccerway.com։ 2016-01-17
4. ↑  «Минерос де Сакатекас VS. Дорадос де Синалоа 4:1» (անգլերեն)։ soccerway.com։ 2016-11-27
5. ↑  «Леон VS. Гвадалахара 0:2» (անգլերեն)։ soccerway.com։ 2017-11-19
6. 1 2  «Канада (до 20) VS. Мексика (до 20) 0:2» (անգլերեն)։ soccerway.com։ 2015-01-12
7. ↑  «Мексика (до 20) VS. Гондурас (до 20) 3:0» (անգլերեն)։ soccerway.com։ 2015-01-15
8. ↑  «Гаити (до 20) VS. Мексика (до 20) 1:1» (անգլերեն)։ soccerway.com։ 2015-01-23
9. ↑  «Сербия (до 20) VS. Мексика (до 20) 2:0» (անգլերեն)։ soccerway.com։ 2015-06-06

Արտաքին հղումներ
----------------

* /mauro-alberto-lainez-leyva/393434/ Վիճակագրությունը soccerway կայքում
* Պրոֆիլը sports.ru կայքում
* Mexico U-20
* Brothers Diego & Mauro Laínez

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AS.com · BDFA · FootballDatabase.eu · National Football Teams.com · Soccerway · Transfermarkt (խաղացող) |

 |
**Մագդա Կարպի Գյուրջյան (Խոշաֆյան)** (1924, Չալթր, Խորհրդային Ռուսաստան, 2014 թվականի հունվարի 9-ին, Արտաշատ, Հայաստան), հայ խորհրդային դերասանուհի։ ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ։

Կենսագրություն
--------------

Մագդա Գյուրջյանը (Խոշաֆյան) ծնվել է 22.01.1923 թ. Չալթր գյուղում։ 1943 թվականին ավարտել է Երևանի թատերական ուսումնարանը։ Այնուհետև աշխատանքի է անցել Արտաշատի պետական թատրոնում, որտեղ ավելի քան 60 տարի խաղացել է 200 ներկայացումներում։ Դրանցից են ՝  Պոլին («Խորթ մայրը»), Վարդիթեր («Սոս և Վարդիթեր»), Քլեյա («Եզոպոս»), Գայանե («Դավաճանություն»), Նազանի («Խաչագողի հիշատակարանը»),Կորենկինա  («Անմեղ մեղավորները»),  Խանում («Խանումի արարքները»), Մարգո («Ծաղիկների աշխարհում»), Սոֆիկ («Գնա մեռի, արի սիրեմ»), Ֆլորա («Գիշատիչ կինը»),Դաշա («Սուրբն ու մեղավորը»), Սոնա («Չար ոգի»), Տաճատուհի («Սամվել»), Դեզդեմոնա («Օթելլո»), Թագուհի («Արտասահմանյան փեսացուն»), Բագո («Իրարանցում Բագոյի տանը»)  և բազում-բազում այլ կերպարներ ու հերոսուհիներ։

  2001 թ-ին  Արտաշատի թատրոնը հանդիսատեսին է հանձնում Ալ․Կասոնայի «Ծառերը կանգնած են մահանում» վիպակի հիման վրա բեմադրված ներկայացումը, որտեղ մարմնավորելով տատիկի  կերպարը,  դերասանուհին ամփոփում է իր բազում կերպարների շարանը։

  «Ես չգիտեմ գուցե այս վերջին դերն է, որ ես կյանք եմ տվել իմ ստեղծագործական գործունեության 60-րդ տարում, բայց գիտեմ, որ 250-ին  հասնող կերպարների միաձուլմամբ , ու «Տատիկի» խորիմաստ կերպարով հրաժեշտ տալով բեմին ու հանդիսատեսին, համոզված եմ գեղեցիկ եմ երգելու իմ կարապի երգը »։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Магдалина Гюрджян»։ *Кино-Театр.РУ*։ Վերցված է 2018 թ․ հունվարի 9
Հայ որբերի գորգը
**Հայ որբերի գորգ** (անգլ.՝ Armenian Orphan Rug), գորգ, որը գործել են Հայոց ցեղասպանությունը վերապրած և Լիբանանում ապաստան գտած հայ որբերը։ Գորգի վրա արված զարդերը, բույսերը և կենդանիները ներկայացնում են եդեմական պարտեզը, մինչդեռ սարսափելի իրադարձություններ էին տեղի ունենում՝ հայերի տեղահանություն և կոտորած օսմանյան թուրքերի կողմից։ Որպես հետևանք՝ շատերը՝ ավելի քան 100,000 երեխա, որբ են դառնում։ Նրանց աջակցում է Միացյալ Նահանգների կողմից հովանավորվող Մերձավոր Արևելքի ամերիկյան նպաստամատույցի կազմակերպությունը։

Պատմություն
-----------

Գորգը գործվել է հայ որբերի կողմից 1920 թվականին, 18 ամիսների ընթացքում, Լիբանանի Ղազիր քաղաքում և Միացյալ Նահանգներ է ուղարկվել՝ որպես նվեր ԱՄՆ նախագահ Քալվին Քուլիջին (1923-1929)` ի նշան երախտագիտության։ Այն պաշտոնապես ներկայացվել է Սպիտակ տանը 1925 թվականին։

Նախագահ Քուլիջը, նվերից շոյված, Մերձավոր Արևելքի հիմնադրամի փոխնախագահ Ջոն Ֆինլիին հասցեագրած իր նամակում գրում է. 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Ես ստացա Լիբանանի երեխաների գործած գորգը։ Այս գորգը նրանց երախտագիտությունն է այն օգնության համար, որ մենք կարողացանք ցուցաբերել այդ երկրին։ Ես այն ընդունում եմ՝ ի նշան նրանց բարի կամքի Միացյալ Նահանգների ժողովրդի հանդեպ, որ մեծապես օժանդակել է Մերձավոր Արևելքի ամերիկյան նպաստամատույցի աշխատանքներին։ Խնդրում եմ՝ այդ որբերին փոխանցեք իմ և մեր հայրենակիցների խորին շնորհակալությունը։ Մենք մեծահոգությամբ ենք ընդունում սիրով արված այս աշխատանքը։ Գորգն իր պատվավոր տեղը կգտնի Սպիտակ տանը և երկրի վրա բարի կամքի խորհրդանիշը կլինի։ |  |

Իր նախագահության ավարտից հետո Քուլիջը գորգն իր հետ վերցրեց։ 1982 թվականին Քուլիջի ընտանիքն այն վերադարձրեց Սպիտակ տանը։ 2014 թվականի նոյեմբերին գորգը հանրությանը ցուցադրվեց և իր տեղը գրավեց Սպիտակ տան այցելությունների սրահում հետևյալ խորագրով՝ «Շնորհակալություն Միացյալ Նահանգներին... Երեք նվեր նախագահներին՝ որպես երախտիք արտերկրում ամերիկյան մեծահոգության»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  ՀԲԸՄ ՀՎՀ էլ. գիրք Բացահայտենք Երևանը (անգլ.)
2. ↑  «Armenian Orphan Rug, symbol of tragic past, is briefly on view»։ *mcclatchydc*։ Վերցված է 2015 թ․ նոյեմբերի 13
3. ↑  Kennicott Philip (2014 թ․ հոկտեմբերի 15)։ «Armenian Orphan Rug to go on display at White House Visitor Center in November»։ *The Washington Post* (en-US)։ ISSN 0190-8286։ Վերցված է 2015 թ․ նոյեմբերի 13

Արտաքին հղումներ
----------------

* Գլենդելում կկայանա «որբերի գորգի» վերաբերյալ շնորհանդես Archived 2016-03-18 at the Wayback Machine.
* ԵՊՀ Հայագիտական հետազոտությունների ինստիտուտ Archived 2016-03-05 at the Wayback Machine.
* Armenian orphan rug remains in White House storage, as unseen as genocide is neglected
**Միքայել Չայլախյան փողոց**, փողոց Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանի Այգեստան թաղամասում։ Անվանումն ստացել է հայ ֆիտոֆիզիոլոգ, ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի և ՀԽՍՀ գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս, ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ Միքայել Չայլախյանի պատվին։

Տվյալներ
--------

Սկսվում է Չարենցի փողոցի թիվ 1 շենքի մոտից («Հայնախագիծ» բաց բաժնետիրական ընկերություն), ձգվում դեպի հարավ-արևելք, հասնում Այգեստանի 10-րդ փողոցի սկիզբ։

Նախկինում կոչվել է Այգեստանի 9-րդ փողոց։ Ներկայիս անվանումն ստացել է Երևանի ավագանու 2022 թվականի մարտի 15-ի որոշմամբ, որով Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանի Այգեստան թաղամասի մի շարք փողոցներ անվանակոչվել են մեծանուն համալսարանականների անուններով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Երևան քաղաքի հասցեների տեղեկատու, Երևան, 1983, էջ 373, Երևան քաղաքի փողոցների անվանումները
2. ↑  «Երևանի Այգեստանի 8 փողոցներ նոր անուններ կունենան՝ Մանուկ Աբեղյան, Նիկոլ Աղբալյան, Սերգեյ Մերգելյան, Գևորգ Ջահուկյան»։ *news.am* (հայերեն)։ Վերցված է 2022 թ․ դեկտեմբերի 29  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)
**Մաուրո Ֆիորե** (իտալ.՝ Mauro Fiore, նոյեմբերի 15, 1964(1964-11-15), Մարցի, Կոզենցա, Կալաբրիա, Իտալիա), իտալական ծագմամբ ամերիկացի կինոօպերատոր, ով Ջեյմս Քեմերոնի «Ավատար» ֆիլմում կատարած աշխատանքի համար արժանացել է «Օսկար» մրցանակի։ Նա դարձել է 3D ձևաչափով ֆիլմի համար «Օսկար»-ի արժանացած առաջին կինոօպերատորը։

Կենսագրություն
--------------

Մաուրո Ֆիորեն ծնվել է 1964 թվականի նոյեմբերի 15-ին Իտալիայի Կալաբրիա մարզի Մարցի համայնքում։ 1971 թվականին նրա ընտանիքը տեղափոխվել է ԱՄՆ։

1987 թվականին Չիկագոյում ավարտել է Կոլումբիայի քոլեջը։ Դրանից հետո մի շարք ուղևորություններ է կատարել դեպի Եվրոպա։ Նրա ընկեր և համակուրսեցի Յանուշ Քամինսիի նախաձեռնությամբ մեկնել են Հոլիվուդ։ Համատեղ ստեղծել են մի շարք ֆիլմեր։ 1990-ականների երկրորդ կեսին Մաուրոն համագործակցել է ռեժիսորներ Ռենի Հարլինի, Մայքլ Բեյի և Անտուան Ֆուկուայի հետ։

Առավել բարդ օպերատորական աշխատանք է տարվել Ջեյմս Քեմերոնի «Ավատար» ֆիլմի վրա։ Նկարահանումներն անցկացվել են 2007 թվականի հոկտեմբերից մինչև 2008 թվականի փետրվարը Նոր Զելանդիայում՝ Վելինգտոնի ստուդիայում։ Դիմախաղի ֆիքսման անալիզի վրա հիմնված նոր համակարգի հետ կապված եղել են հատուկ տեխնիկական խնդիրներ։ Դրա համար դերասանի գլխին ամրացվել է փոքրիկ տեսախցիկով հատուկ սաղավարտ։ Այն նկարահանել է դեմքի արտահայտությունը, մկանների և նույնիսկ աչքերի շարժումը արտակարգ ճշտությամբ։ Բացի դրանից առաջին անգամ օգտագործվել է վիրտուալ տեսախցիկ, որը թույլ է տալիս տեսնել իրական դերասանների համակարգչային կերպարները նկարահանման ընթացքում։ 3D-ի և օպերատորական աշխատանքի այլ ձեռքբերումների զուգորդման համար Մաուրո Ֆիորեն Կինոարվեստի և գիտության ակադեմիայի կողմից ճանաչվել է 2009 թվականի լավագույն օպերատոր։

Ֆիլմագրություն
--------------

| Տարի | Անվանում |
| --- | --- |
| 1986 | *Automaton* |
| 1993 | *Drag* |
| 1994 | *Dominion* |
| 1995 | «Մարտիկներ» / *Soldier Boyz* |
| 1995 | «Պայթյունի եզրին» / *Breaking Up* |
| 1995 | «Անսպասելի դժոխք» / *An Occasional Hell* |
| 1997 | *Սեր զրոյից /Love from Ground Zero* |
| 2000 | Վերացնել Քարթերին / *Get Carter* |
| 2001 | Մրցարշավորդ / *Driven* |
| 2005 | Կղզին / *The Island* |
| 2009 | Ավատար / *Avatar* |
| 2010 | Ա-ջոկատ / *The A-Team* |
| 2011 | Կենդանի պողպատ / *Real Steel* |
| 2019 | Իքս մարդիկ։ Խավարի փյունիկ / *X-Men: Dark Phoenix* |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «The 82nd Academy Awards | 2010»։ *Oscars.org | Academy of Motion Picture Arts and Sciences* (անգլերեն)։ Վերցված է 2017-03-29
2. ↑  «Fiore, Mauro 1964- / Kameramann» (գերմաներեն)։ Katalog der Deutschen Nationalbibliothek։ Վերցված է 2017-03-29
3. ↑  Съемки фильма «Аватар». Подробности — Сайт телеканала Россия-24.

Արտաքին հղումներ
----------------

* В Интернет-энциклопедии кинооператоров Archived 2020-02-25 at the Wayback Machine.(անգլ.)
**Միքենո լեռ**, քնած հրաբխային ծագման լեռ Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունում Վիրունգա լեռնաշղթայում։ Նյիրագոնգո, Նյամուրագիրա, Կարիսիմբի և Բիսոկե լեռների հետ միասին այն մտնում է Վիրունգա լեռնաշղթայի կազմի մեջ։ Միքենո լեռն (4,437 մ ) իր բարձրությամբ երկրորդ լեռնագագաթն է Վիրունգա լեռնաշղթայում՝ Կարիսիմբիից հետո և 13-րդը Աֆրիկայում։ Միքենո թարգմանաբար նշանակում է "աղքատ" և այդպես է անվանվել իր կոշտ լանջերի պատճառով, որոնք խոչընդոտում են մարդու բնակությանը։

Միքենո լեռը ամբողջությամբ ընկած է Վիրունգա ազգային պարկի տարածքում և հայտնի է խիստ վտանգավոր լեռնային գորիլլաներով, որոնք ապրում են նրա լանջերին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Mount Mikeno" Britannica.com. Retrieved 2015-03-21.
2. ↑  Fossey 1983, էջեր. 40
3. ↑  "Mountain Gorilla Treks" VisitVirguna.org. Retrieved 2015-03-21.

Արտաքին հղումներ
----------------

«Միքենո»։ *Global Volcanism Program*։ Smithsonian Institution։ Վերցված է 2016 թ․ սեպտեմբերի 13

Աղբյուրներ
----------

Fossey, Dian (1983), *Gorillas in the Mist*, New York: Houghton Mifflin Company, ISBN 0-618-08360-X 


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |

 |
**Մեգամոլ Արմենիա**, առևտրի և ժամանցի բազմաֆունկցիոնալ կենտրոն Երևանում՝ Նոր Նորք վարչական շրջանում։ Շահագործման է հանձնվել 2019 թվականի հոկտեմբերի 23-ին։ Հայաստանի և տարածաշրջանի ամենամեծ առևտրի և ժամանցի կենտրոնն է։

Նկարագրություն
--------------

Զբաղեցնում է 98. 000 քառ․ մետր տարածք, ունի 6 հարկ, առևտրի կենտրոնում ներկայացված է շուրջ 100 տեղական և միջազգային բրենդ։ Առևտրի կենտրոնի ստորգետնյա երեք հարկերում գործում է շուրջ 1800 մեքենայի համար նախատեսված ավտոկայանատեղի, որն ամենամեծն է Հայաստանում և տարածաշրջանում։

Բացի խանութ-սրահներից, մոլում գործում է տարածաշրջանի ամենամեծ խաղահրապարակը, կինոթատրոն, ռեստորան-սրճարաններ, ֆուդկորտ։

Առևտրի կենտրոնում ներկայացված է հայ նկարիչ Մինաս Ավետիսյանի «Գիշեր» որմնանկարը (1973 թվական), որը վերականգնվել է իտալացի մասնագետների կողմից՝ Ֆաբրիցիո Իակոբինիի գլխավորությամբ։ Որմնանկարը համարվում է պատմամշակութային հուշարձան և Հայաստանի Հանրապետության սեփականությունն է։

Մեգամոլում է տեղակայված Գինեսի ռեկորդների գրքում գրանցված շատրվան։

Տես նաև
-------

* Երևան Մոլ
* Դալմա Գարդեն Մոլ
* Ռիո Մոլ
* Ռոսիա Մոլ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  ««Մեգամոլ Արմենիա»՝ մեգա ժամանցային կենտրոնով և գերժամանակակից տեխնիկայով»։ *news.am*։ Վերցված է 2020-01-09
2. 1 2 3 4  «Բացվել է «Մեգամոլ Արմենիա»-ն. ինչ առավելություններ ունի Հայաստանի ամենամեծ մոլը»։ *Bravo.am*։ Վերցված է 2020-01-09
**Մադամ Դաութֆայեր**, ԱՄՆ-ում հայտնի է նաև Ալիաս միսսիս Դաութֆայր անունով, 1987 թվականին գրված անգլերեն վեպ։ Հեղինակը Էնի Ֆայնեն է, նախատեսված է պատանի և երիտասարդ հանդիսատեսի համար։ Վեպ բաժանված ընտանիքի մասին է։ 1993 թվականի նոյեմբերին, դրա հրապարակումից 6 տարի անց, վեպի հիման վրա նկարահանվել է Միսսիս Դաութֆայեր ֆիլմը, որի գլխավոր դերերում են Ռոբին Ուիլյամսը և Սալլի Ֆիլդը։

Սյուժե
------

Դանիել և Միրանդա Հիլարդները բաժանված են։ Հաջողակ բիզնեսլեդի Միրանդան խստորեն սահմանափակում է Դանիելի` գործազուրկ դերասանի շփումն իրենց 3 երեխաների` Լիդիայի, Քրիստոֆերի և Նատալիի հետ։

Երբ Միրանդան որոշում է դայակ վարձել, Դանիելը իրեն որպես կին է ներկայացնում և աշխատանք է ստանում։ Երկու ավագ երեխաները միանգամից հասկանում են, թե ով է «տիկին Դաութֆայերը», բայց ամենափոքրն ու Միրանդան չեն հասկանում։ Դանիելն օգտագործում է իր կերպարանափոխումը երեխաների հետ շատ ժամանակ անցկացնելու համար։ Միրանդան ասում է, որ տունը երբեք ավելի լավ չի ղեկավարվել։

Այն բանից հետո, երբ Միրանդան բացահայտում է Դանիելի գաղտնիքը և ևս մեկ սարսափելի վեճից հետո երկու ծնողներն էլ ընդունում են իրենց սխալները և պայմանավորվում են, որ Դանիելը կարող է իր երեխաներին ավելի հաճախ տեսնել։

Պարգևներ և առաջադրումներ
------------------------

* 1987, Guardian-ի մանկական գեղարվեստական գրականության մրցանակ (ընդգրկվել է կարճ ցանկում)
* 1987, Observer-ի պատանիների համար նախատեսված գեղարվեստական գրականության մրցանակ (ընդգրկվել է կարճ ցանկում)
* 1987, Whitbread մանկական գրքերի մրցանակ (ընդգրկվել է կարճ ցանկում)

Ֆիլմի վերամշակում
-----------------

Հիմնական հոդված՝ Միսսիս Դաութֆայեր
Գեղարվեստական ֆիլմի վերամշակումn արվել է 20th Century Fox ստուդիայի կողմից և թողարվել է 1993 թվականի նոյեմբերի 24-ին։ Վերամշակումը նկարահանվել է Քրիստոֆեր Կոլումբոսի կողմից, սցենարի հեղինակներն են Ռանդի Մայեմ Սինգերը և Լեսլի Դիքսոնը։ Ռոբին Ուիլյամսը խաղում է տիկին Դաութֆայերի դերը, իսկ Սալլի Ֆիլդը` Միրանդայի դերը։

Ֆիլմում նրա կերպարանափոխումն այնքան լավ էր արված, որ սկզբից նրա ընտանիքից ոչ ոք չի ճանաչում նրան, և դայակն ու Միրանդան շատ մտերմանում են։ Գրեգ Քեննոմը, Վե Նեիլը և Յոլանդա Թոուսիենգը Օսկար մրցանակ են ստացել Լավագույն դիմահարդարում անվանակարգում` տիկին Դաութֆայերին ստեղծելու համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Geller Mark, Heard *What I (մայիսի 1, 1988)։ «Review - NYTimes.com»։* The New York Times*։ Վերցված է հունվարի 6, 2010*
2. 1 2 3  Awards
**Մասգուտ Բայանովիչ Այուխանով** (ռուս.՝ Масгут Баянович Аюханов, օգոստոսի 28, 1924(1924-08-28), Belebeyevskiy Canton, Բաշկիրական Խորհրդային Սոցիալիստական Ինքնավար Մարզ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - մարտի 10, 2000(2000-03-10), Ուֆա, Բաշկորտոստան, Ռուսաստան), խորհրդային տնտեսագետ, Բաշկորտոստանի Հանրապետության գիտությունների ակադեմիայի պատվավոր ակադեմիկոս (1995), տնտեսագիտության դոկտոր (1980), պրոֆեսոր (1982), Բաշկիրական ինքնավար խորհրդային սոցիալիստական հանրապետության (1980) գիտության վաստակավոր գործիչ։

Կենսագրություն
--------------

Մասգուտ Բայանովիչ Այուխանովը ծնվել է 1924 թվականի հուլիսի 24-ին Նովոայուխանովո գյուղում։

Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից է։

1955 թվականին ավարտել է Բաշկիրիայի գյուղատնտեսական ինստիտուտը։ 1961 թվականից աշխատել է ինստիտուտում, 1980-1990 թվականներին եղել է Բաշկիրիայի գյուղատնտեսական ինստիտուտի ամբիոնի վարիչ։

Մասգուտ Այուխանովն աշխատել Է ագրոարդյունաբերական արտադրության կազմակերպման ոլորտում։ Բացի այդ, նպաստել է Ռուսաստանի արևելյան շրջաններում ձիթատու մշակաբույսերի արտադրության և վերամշակման ձեռնարկությունների ռացիոնալ տեղաբաշխման, անասնապահության կերային բազայի ամրապնդման, կոոպերացիայի կատարելագործման և ինտեգրման խնդիրների մշակմանը։

Բաշկորտոստանի Հանրապետության գիտությունների ակադեմիայի պատվավոր ակադեմիկոս (1995), եղել է ԲՀ ԳԱ գյուղատնտեսական գիտությունների բաժանմունքում։

Աշխատանքներ
-----------

100-ից ավել գիտական աշխատանքների հեղինակ է։

* Аюханов М. Б. Подсолнечник — выгодная культура. — Уфа, 1968.
* Аюханов М. Б. Производство масличных культур. — Уфа, 1975.
* Аюханов М. Б. Хозрасчет в колхозах и совхозах. — Уфа, 1987.

Պարգևներ
--------

Պարգևատրվել է Հայրենական պատերազմի II աստիճանի շքանշանով (1985)։

Գրականություն
-------------

* Башкирская энциклопедия. — Уфа, 2007.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «БГАУ / Университет / Факультеты / экономический / Кафедра организации аграрного производства / История кафедры»։ Վերցված է 2013-01-11

Արտաքին հղումներ
----------------

* Аюханов Масгут Баянович Archived 2013-12-02 at the Wayback Machine.
Ստալյովա(չաշխատող հղում)
 Վոլյա
**Ստալյովա Վոլյա** (լեհ.՝ Stalowa Wola), քաղաք Լեհաստանում, մտնում է Կարպատյան վոյեվոդության կազմի մեջ, Ստալևովոլսկի գոտի։ Ունի քաղաքի կարգավիճակ։ Հրապարակը զբաղեցնում է 82,52 կմ² տարածք։ Բնակչությունը՝ 65 182 մարդ (2011 թվականի տվյալով)։

Պատմություն
-----------

Ստալյովա Վոլյան քաղաքի կարգավիճակ է ստացել 1945 թվականի ապրիլի 1–ին։

Մշակույթ
--------

Ստալյովա Վոլյա քաղաքում գործում է 2 կինոթատրոն՝ «Բալլադ» և «Վերեսկ» անվանումներով։ Քաղաքում կա 3 գրադարան՝ քաղաքային հանրային, մանկավարժական և համալսարանական։ Քաղաքը ունի Մշակույթի տուն և Արվեստի ստեղծագործությունների պատկերասրահ։

Փայտե(չաշխատող հղում)
 կոստյոլ, 1802 թվական Սուրբ Ֆլորիանա։

Սպորտ և ակտիվ հանգիստ
---------------------

Ստալյովա Վոլյան ունի սպորտային մարզումների և ակտիվ հանգստի տարբեր հաստատություններ, որոնց թվում են Քաղաքային սպորտի և հանգստի կենտրոնը, «Սպարտա» քաղաքային սպորտային ակումբը, աերակումբը, ավտոմոբիլային ակումբը, թենիսի ակումբը, դայվինգ ակումբը, ձկնորսական ակումբը։ Քաղաքի բնակչության տնօրինման տակ են գտնվում մարզադաշտերը, մարզադահլիճը, ծածկած լողավազանը, հրաձգարանը, թենիսի դահլիճը և հարթակը, ջրային նավահանգիստը և զբոսանավը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. 1 2 3  «Сталёва-Воля. Официальный сайт»

Արտաքին հղումներ
----------------

* Официальная страница города
* 
* Foto
**Մաելլա** (իտալ.՝ Majella), լեռնազանգված կենտրոնական Իտալիայում, Ապենինյան լեռներում, Աբրուցո մարզում։

Աշխարհագրություն
----------------

Լեռը տեղակայված է Կիետի, Պեսկարա և Լ'Աքվիլա պրովինցիաների սահմանին։ 
Ամենաբարձր գագաթը Ամարո լեռն է, որն ունի 2793 մ բարձրություն։ Վերջինս երկրորդ ամենաբարձր կետն է Ապենինյան լեռնաշղթայում։ Մաելլա լեռը համանուն ազգային պարկի կենտրոնում է։

Լեռնազանգվածը ձևավորվել է կրաքարից։ Այն ընդգրկվում է ամենաբարձր գագաթների խումբը, որոնք են Ամարո (2793 մ), Ակուավիվա (2737 մ), Ֆոկալոնե (2676 մ), Ռոտոնդո (2656 մ), Մակելարո (2646 մ), Պեսկո Ֆալկոնե (2546 մ), Սիմա դելլե Մուրելլե (2598 մ) լեռները։ Հաջորդ գագաթը Բլոքհաուսն է (2145 մ), որը երբեմն օգտագործվում է որպես Ջիրո դ'Իտալիա հեծանվավազքի եզրափակիչ կետ։

Հսկայական բարձրավանդակներն ունեն 2500 մ բարձրություն։ Զառիթափ լանջերում կան դաշտավայրեր և կիրճեր, որոնք միմյանցից բաժանվում են գետերով, ինչպիսին են Օրֆենտոն, Ֆորոն և այլն։

Մոտակայքում են գտնվում Մորոնե, Պորարա և Պիզի լեռները։ Մաելլայից թափվում է մի սառնորակ ջրվեժ, որը հայտնի է *Il Principiante* անունով։ Այն գտնվում է 1600 մետր բարձրության վրա և ունի 25 մ բարձրություն։

Գիտական հետազոտություններ
-------------------------

Մոնտանա դել Մաելլայի տարածքը եղել է խոշոր միջազգային գիտահետազոտական *TaskForceMajella* նախագծի ուսումնասիրության առարկան 1998-2005 թվականներին։

Հեծանվավազք
-----------

Մաելլան, հատկապես դրա Բլոքհաուս գագաթը, հայտնի է հեծանվորդների շրջանում և նաև երբեմն օգտագործվել է Ջիրո դ'Իտալիա մրցավազքի համար։ Առաջին անգամ օգտագործվել է 1967 թվականին, և մրցարշավի հաղթողը Էդդի Մերկսն էր։ Բլոքհաուսի վերջին մրցույթը տեղի է ունեցել 2017 թվականի մայիսի 14-ին, և հաղթողը կոլումբիացի հեծանվորդ Նաիրո Քուինտանան էր։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «1967 Giro d'Italia»։ *BikeRaceInfo*։ McGann Publishing։ Վերցված է 2017 թ․ մայիսի 15
2. ↑  «Geraint Thomas’s Giro d’Italia hopes hit by crash as Nairo Quintana takes control»։ *The Guardian*։ Վերցված է 2017 թ․ մայիսի 15

Արտաքին հղումներ
----------------

* Il Blockhaus: il Mostro appenninico domato
* Sito del Parco Nazionale della Maiella Maiaweb Informazione Turistica Maiella Orientale Archived 2017-09-13 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Treccani |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4269289-1 · LCCN: sh86004750 · VIAF: 315128670 · WorldCat VIAF: 315128670 |

 |
**«Մեթոդո»** (իտալ.՝ Metodo, *Method*), 2-3-2-3 ֆուտբոլային դասավորություն, որն առաջացել է «բուրգ» ֆուտբոլային դասավորությունից։

Մարտավարության իմաստը
---------------------

«Մեթոդո» Վիտորիո Պոցցո (2-3-2-3)
Իտալացի լեգենդար մարզիչ Վիտորիո Պոցցոն, ով Իտալիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի հետ հաղթել է 1934 և 1938 թվականների աշխարհի առաջնություններում, ուսումնասիրել է 2-3-5 կազմավորումը, որով խաղում էր Ավստրիայի հավաքականը (այսպես կոչված «Դանուբյան կազմավորում»)։ Նա մի փոքր ձևափոխելով դասավորությունը ստեղծելով սեփականը՝ անվանելով «Պոցցո մեթոդո» ( իտալ.՝ metodo ):

Դասական բուրգի ձևավորումը 2-3-5 էր (երկու պաշտպան, երեք կիսապաշտպան և հինգ հարձակվող)։ Պոցցոն ետ քաշեց հարձակվողներից երկուսին դաշտի կենտրոն՝ դասավորությունը դարձնելով 2-3-2-3։ Հետ եկած հարձակվողները ձևավորում էին կիսապաշտպանության հզոր կենտրոնը, որն ուժեղացնում էր պաշտպանության և հարձակման հնարավորությունները՝ միաժամանակ նպաստելով նրանց կտրուկ միացմանը թե պաշտպանական և թե հարձակվողական գործողություններին։ Որոշ փորձագետների կարծիքով Պեպ Գվարդիոլան նմանատիպ դասավորություն օգտագործել է Բարսելոնայում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ingle Sean (2000 թ․ նոյեմբերի 15)։ «Knowledge Unlimited (November 15, 2000)»։ London: Guardian։ Արխիվացված է օրիգինալից 2007 թ․ հոկտեմբերի 18-ին։ Վերցված է 2006 թ․ հուլիսի 10
2. ↑  Wilson Jonathan (2010 թ․ հոկտեմբերի 26)։ «The Question: Are Barcelona reinventing the W-W formation?»։ *The Guardian* (London)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ նոյեմբերի 18-ին։ Վերցված է 2011 թ․ ապրիլի 21
**Անօրինական պարզ թիվ**, պարզ թիվ, որը ներկայացնում է այնպիսի տեղեկատվություն, որը պահպանելը և տարածումը իրավաբանորեն արգելվում է։ Առաջին անօրինական պարզ թվերից մեկը ստեղծվել է 2001 թվականին։ Այլ կերպ ասած, անօրինական պարզ թիվը համակարգչային ծրագիր է, որը շրջանցում է DVD սկավառակների հեղինակային իրավունքի պահպանման տեխնիկական միջոցները (DRM)։ Այս ծրագրերի տարածումը Միացյալ Նահանգներում անօրինական է՝ համաձայն Digital Millennium Copyright Act-ի։ Անօրինական պարզ թիվը անօրինական թվի տեսակ է։.

Նախապատմություն
---------------

DeCSS կոդը կարող է օգտագործվել DVD-ի կրկնապատճենման պաշտպանությունը շրջանցելու համար։
Առաջին անօրինական պարզ թվերից մեկն ստեղծել է Ֆիլ Քերմոդին 2001 թվականի մարտին։ Այն C սկզբնական կոդի երկուական տարբերակն է։ C սկզբնական կոդը DeCSS գաղտնազերծման ալգորիթմն իրականացնող համակարգչային ծրագիր է, որը համակարգիչն օգտագործում է DVD սկավառակի կրկնապատճենման պաշտպանությունը շրջանցելու համար։

DeCSS-ի հեղինակ Ջոն Լեխ Ջոհանսենի պաշտոնական մեղադրանքի և DeCSS կոդը հրապարակելու իրավաբանական արգելանքի դեմ տարբեր կերպ բողոքներ են եղել։ Դրանցից մեկը անօրինական կոդի ձևափոխումն էր բնական հասանելի եղանակի։ Քանի որ համակարգչային ծրագիրը կազմող բիթերը արտահայտում են որոշակի թիվ, նախագծվել էր թիվը հասանելի և տպագրելի դարձնել, օրինակ՝ տպագրելով շապիկի վրա։ Քանի որ պարզ թիվը թվերի տեսության հիմնարար հասկացություններից է, այն կախված չէ որևէ իրավաբանական սահմանման կամ կարգավորման հետ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «Prime glossary - Illegal prime»։ Primes.utm.edu։ 1999 թ․ հոկտեմբերի 6։ Վերցված է 2013 թ․ մարտի 26
2. ↑  «Prime Curios – first known non-trivial executable prime»։ Primes.utm.edu։ 2001 թ․ սեպտեմբերի 10։ Վերցված է 2013 թ․ մարտի 26
3. ↑  Hamilton, David P. "Banned Code Lives in Poetry and Song"
Կանեոյի Սուրբ Հովհաննես եկեղեցի՝ բյուզանդական եկեղեցի և ճարտարապետական հուշարձան, որը նվիրված է Հովհաննես Մկրտչին։
**Զբոսաշրջությունը Հյուսիսային Մակեդոնիայի Հանրապետությունում** (մակեդոներեն՝ Туризам во Македонија), Հյուսիսային Մակեդոնիայի Հանրապետության տնտեսության առանցքային ճյուղերից մեկը։ Մակեդոնիա պետությունը գտնվում է Բալկանյան թերակղզու վրա՝ Հունաստանից հյուսիս։ Ծովափից զուրկ պետություն է։ Ըստ զբոսաշրջային համաշխարհային կազմակերպության տվյալների՝ Հյուսիսային Մակեդոնիան զբոսաշրջության ցուցանիշներով ցարգացող երկիր է։

Ամեն տարի Հյուսիսային Մակեդոնիա է այցելում շուրջ 700 հազար զբոսաշրջիկ, որոնց ներդրումները ազգային վիճակագրական ծառայության կողմից հաշվառկված չեն։ Պետության որոշ շրջաններ ունեն հարուստ բնական և մշակութային ժառանգություն։ Չնայած այդ ամենի՝ այստեղ կա ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ընդամենը մեկ օբյեկտ՝ Օխրիդ հնագույն քաղաքը, որը հայտնի է նաև *«Բալկանյան Երուսաղեմ»* և *«Մակեդոնյան Երուսաղեմ»* անվանումներով։ Հյուսիսային Մակեդոնիայի կարևոր զբոսաշրջային կենտրոններից են մայրաքաղաք Սկոպյեն, Օխրիդ առողջավայրը և խոշորագույն քաղաքներից Բիտոլոն։
Հյուսիսային Մակեդոնիայի գլխավոր զբոսաշրջային կենտրոնը շարունակում է մնալ մայրաքաղաք Սկոպյեն։ Սկպոյեն հնագույն քաղաք է, որը հիշատակվել է դեռևս մ․թ․ա․ 3-րդ դարում հիշատակել է Կլավդիոս Պտղոմեոսի կողմից՝ «Սկուպի» անտիկ անվան տակ։ 15-րդ դարում կառուցված Վարդար գետի վրայով անցնող քարե կամուրջը համարվում է Սկոպյե քաղաքի խորհրդանիշը։ Քաղաքը հայտնի է նաև եկեղեցիների առատությամբ, որոնց մարգարիտը համարվում է Սուրբ Կլիմենտ Օրիդսկի մայր տաճար։ Վերջինիս օծման արարողությունը տեղի է ունեցել 1990 թվականին։
Որպես զբոսաշրջային պետություն և հանգստավայր՝ Հյուսիսային Մակեդոնիան առավել գրավիչ է Թուրքիայի, Սերբիայի, Հունաստանի, Նիդերլանդների, Բուլղարիայի, Ալբանիայի, Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության, Լեհաստանի, Խորվաթիայի և մասամբ ճանաչված Կոսովոյի բնակիչների համար։

Վիճակագրություն
---------------

Ըստ 2015 թվականի տվյալների՝ Մակեդոնիայի Հանրապետություն այցելած քաղաքացիների մեծամասնությունը ժամանել են հետևյալ տաս պետություններից։

| N | Երկիր | Զբոսաշրջիկների քանակ |
| --- | --- | --- |
| 1 | Թուրքիա Թուրքիա | 90,857 |
| 2 | Սերբիա Սերբիա | 43,613 |
| 3 | Հունաստան Հունաստան | 38,829 |
| 4 | Նիդերլանդներ Նիդերլանդներ | 32,217 |
| 5 | Բուլղարիա Բուլղարիա | 29,314 |
| 6 | Ալբանիա Ալբանիա | 18,493 |
| 7 | Գերմանիա Գերմանիա | 17,939 |
| 8 | Լեհաստան Լեհաստան | 17,054 |
| 9 | Խորվաթիա Խորվաթիա | 15,135 |
| 10 | Կոսովո Կոսովո | 13,950 |
|  | Ընդհանուր | 485,530 |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Մակեդոնիայի Հանրապետություն ժամանած զբոսաշրջիկների ընդհանուր վիճակագրական տվյալները՝ ըստ Միջազգային զբոսաշրջային կազմակերպության տվյալների