**Վասիլիս և Էլիզա Գուլանդրիսի հիմնադրամ** (հուն․՝ Ίδρυμα Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή, (անգլ.՝ Basil & Elise Goulandris Foundation), ժամանակակից արվեստի մասնավոր թանգարան, որը բացվել է 2019 թվականի հոկտեմբերի 1-ին Պանգրատի շրջանում` Աթենքի հարավ-արևելյան մասում, սուրբ Սպիրիդոն եկեղեցու (հուն․՝ Ιερός Ναός Αγίου Σπυρίδωνος Σταδίου), Պանաթինաիկոսի մարզադաշտի և Պրոսկոպոն հրապարակի կողքին (հուն․՝ Πλατεία Προσκόπων):

Ցուցադրություն
--------------

Թանգարանում ներկայացված են առավել թանկարժեք նկարներ, քանդակներ, օբյեկտներ և կահույքներ Վասիլիս (1913-1994 թվականներ) և Էլիզա Գուլանդրիսի (1917-2000 թվականներ)) հավաքածուից, այդ թվում` Էլ Գրեկոյի, Պոլ Սեզանի, Վինսենթ վան Գոգի («Զեյթուն բերքի հավաքումը»), Պոլ Գոգենի, Կլոդ Մոնեի («Ռուանի տաճար» շարքից), Էդգար Դեգայի, Պաբլո Պիկասոյի («Մերկը բարձրացված ձեռքերով», 1907 թվական), Անրի դը Տուլուզ-Լոտրեկի, Ժորժ Բրաքի, Խոան Միրոյի, Վասիլի Կանդինսկիի («Երկու շերտավորները», 1932 թվական), Պաուլ Կլեեի, Ջեքսոն Պոլլոքի («Համար 13», 1950 թվական), Ֆրենսիս Բեկոնի («Երեք էտյուդ ինքնանկարի համար», 1972 թվական), Նիկի դե Սեն Ֆալլի, Ալբերտո Ջակոմետիի, Օգյուստ Ռոդենի («Հավերժ գարուն» քանդակի մարմարե պատճենը», 1884 թվական), Ամեդեո Մոդիլիանիի և շատ այլ վարպետների աշխատանքներ։ Հավաքածուի նշանավոր մասը զբաղեցնում են հույն նկարիչների աշխատանքները, որոնցից են Գիկան, Յաննիս Ծառուխիսը, Յաննիս Մորալիսը, Միխալիս Թոմբրոսը։ Թանգարանի հունական հատվածը համարվում է Անդրոսի ժամանակակից արվեստի թանգարանի շարունակությունը, որը հիմնադրվել է 1979 թվականին Վասիլիս և Էլիզա Գուլանդրիսի հունական արվեստի բազմաբովանդակ հավաքածուների պահպանման համար։ Թանգարանի հավաքածուի արժեքը գնահատվում է 3 մլրդ ԱՄՆ դոլար։

Թանգարանում կա գրադարան, որը իր մեջ ներառում է Վասիլիս և Էլիզայի Գուլանդրիսի հավաքածուն արվեստի 4500 գրքից, սրճարան, հուշանվերների խանութ։ Թանգարանի պատկերասրահը ունի հինգ հարկ, հիմնական հարկը զբաղեցնում են ժամանակավոր ցուցահանդեսներ, հաջորդ երկու հարկը նվիրված են 19-րդ դարի և 20-րդ դարի արևմտյան արվեստին, ևս երկուսը` հունական արվեստին։ Առանձին սրահում պահպանվում է 18-րդ դարի ֆրանսիական կահույքը։

Թանգարանի հանգստասրահում կախված է Մարկ Շագալի աշխատանքներից «Էլիզա Գուլանդրիսի դիմանկարը» (1969 թվական), Վասիլիս և Էլիզա Գուլանդրիսի ընկերը։

Պատմություն
-----------

1950-ական թվականների կեսից Վասիլիսը և Էլիզա Գուլանդրիսը հավաքել են իմպրեսիոնիզմի, մոդեռնիզմի, հետպատերազմական արվեստի հավաքածուներ։ Վասիլիս Գուլանդրիսը եղել է Անդրոս հունական կղզու նավատերերի դինաստիայի անդամը, որոնցից են շատ մեկենասներ։ Կիկլադյան արվեստի թանգարանը հիմնադրել է Նիկոսը (Վասիլիսի երկվորյակ եղբայրը) և Դոլլի Գուլանդրիսը, իսկ Գուլանդրիսի պատմության ոչ արհեստական թանգարանը` Անգելոսը և Նիկի Գուլանդրիսը։

Թանգարանի ստեղծման գաղափարը հայտնվել է 1980-ական թվականներին։ Սկզբնապես թանգարանը մտադրվել է զետեղել Կոլոնակիի ոչ դասական առանձնատանը։ Այնուհետև ճարտարապետ Յույ Մին Փեյը հանձնարարել է նախագծել շենքը Աթենքի կոնսերվատորիայի կողքին։ Սակայն այդ վայրում հայտնաբերել են Լիկեյի ավերակները։

Վասիլիս Գուլանդրիսը մահացել է 1994 թվականին և թանգարանի ստեղծման աշխատանքները շարունակել է Էլիզա Գուլանդրիսը և Կիրյակոս Կուցոմալլիսը (հուն․՝ Κυριάκος Κουτσομάλλης)` Վասիլիս և Էլիզա Գուլանդրիս հիմնադրամի տնօրենը։ Հողամաս է ստացել Պանգրատի շրջանում ոչ դասական առանձնատան հետ։ Էլիզա Գուլանդրիսը մահացել է 2000 թվականին և հավաքածուի համար զարգացել է իրավաբանական մարտ, որը ուշացրել է թանգարանի բացումը։

Շենքի մակերեսը` 7250 մ², մասնագիտորեն կառուցվել է թանգարանի կարիքների համար։

2019 թվականի հոկտեմբերի 1-ին կայացել է թանգարանի պաշտոնական բացումը, նախագահը` Հունաստանի նախագահ Պրոկոպիս Պավլոպուլոսն է։

Պատկերասրահ
-----------

* Վինսենթ վան Գոգ. Զեյթուն բերքի հավաքումը, 1889 թվականՎինսենթ վան Գոգ. Զեյթուն բերքի հավաքումը, 1889 թվական
* Պոլ Գոգեն. Նատյուրմորտ գրեյպֆրուտներով, 1901 թվականՊոլ Գոգեն. Նատյուրմորտ գրեյպֆրուտներով, 1901 թվական

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  Онойко, Павел (2019 թ․ սեպտեմբերի 25). «Новый музей современного искусства откроют в Афинах». Русские Афины. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ սեպտեմբերի 18-ին. Վերցված է 2019 թ․ նոյեմբերի 26-ին.
2. 1 2 3  «Новый Музей современного искусства имени Вассилиса и Элизы Гуландрис открылся в Афинах». «Русская газета». 2019 թ․ հոկտեմբերի 3. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ սեպտեմբերի 24-ին. Վերցված է 2019 թ․ նոյեմբերի 26-ին.
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19  Kiriakos Spirou (2019). «A New Modern Art Museum for Athens» (անգլերեն). This is Athens. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ հունիսի 11-ին. Վերցված է 2019 թ․ նոյեմբերի 26-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Վասիլիս և Էլիզա Գուլանդրիսի հիմնադրամ(անգլ.)(հուն.)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Վասիլիս և Էլիզա Գուլանդրիսի հիմնադրամ» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | NLG: 295772 |

 |