recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Pocket**, հայտնի է «Կարդա ավելի ուշ» անվամբ։ Այն համացանցի հոդվածների ցուցակը կառավարելու համար նախատեսված հավելված է։ Հասանելի է ՕԷս Տասի, Վինդոուզի, iOS-ի, Անդրոիդի, Վինդոուզ հեռախոսի, BlackBerry-ի, Kobo eReader-ի և դիտարկիչների համար։ Ի սկզբանե նախատեսված է եղել միայն սեղանադիր համակարգիչների համար։

Գործառույթներ
-------------

Այս հավելվածը թույլ է տալիս պահպանել հոդված կամ էջ՝ հետագայում ընթերցելու համար։ Հոդվածը ոչ առցանց ընթերցման համար ուղարկվում է Pocket ցուցակ (տվյալ սարքի վրա սինխրոնիզացվելու դեպքում)։ Pocket-ը հեռացնում է ամեն ինչ՝ թողնելով միայն հոդվածի տեքստն ու նկարները և թույլ է տալիս օգտատերերին հարմարեցնել տեքստային կարգավորումները՝ ընթերցումը հեշտացնելու համար։ Պահպանված էջերի դասակարգման համար կարելի է նշել հոդվածները բանալի բառերով (Tags) և ամբողջական հոդվածների ցուցակից ավելի հեշտ գտնել անհրաժեշտ հոդվածը։

Պատմություն
-----------

Pocket-ը ներկայացվել է 2007 թվականի օգոստոսին որպես Mozilla Firefox դիտարկչի ընդլայնում։ Հեղինակն է Նեթան (Նեյթ) Ուեյները։ Երբ արտադրանքը սկսեցին օգտագործել միլիոնավոր մարդիկ, նա տեղափոխվեց Սիլիկոնային հովիտ։ Հետագայում ևս չորս մարդ միացավ Read It Later թիմին։

Read It Later-ը ձեռք բերեց 2.5 միլիոն դոլար վենչուրային կապիտալ ներդրում 2011 թվականին և լրացուցիչ 5 միլիոն դոլար 2012 թվականին։

Ի սկզբանե գործում էին հավելվածի անվճար և վճարովի տարբերակները։ Վերջինս ներառում էր նաև հավելյալ գործառույթներ։ Ծրագրի վերանվանումից հետո բոլոր վճարովի ծառայությունները հասանելի դարձան անվճար հավելվածում։ 2014 թվականի մայիսին ներկայացվեց *Pocket Premium* վճարովի ծառայությունը, որը ներառում էր սերվերի կողմից հոդվածների պահեստավորում և ավելի հզոր որոնողական գործիքներ։

2015 թվականի հունիսին որպես լռելյայն գործառույթ Pocket-ն ավելացվեց Mozilla Firefox դիտարկչում, ինչը հակասական կարծիքներ առաջ բերեց։ Պատճառն այն է, որ ի տարբերություն այլ ընդլայնումների, այն հնարավոր չէ ամբողջությամբ անջատել կարգավորումներից։ Mozilla-ի ներկայացուցիչը հայտարարեց, որ գործառույթի նպատակն է բարձրացնել ծրագրի ժողովրդականությունը Firefox-ից օգտվողների շրջանում։ Նա նաև հավելեց, որ ստացել է բազմաթիվ դրական արձագանքներ ծրագրի մասին։

Օգտատերերի բազա
---------------

Հավելվածն ունի 17 միլիոն օգտատեր և 1 միլիարդ պահպանում (2015 թվականի սեպտեմբերի դրությամբ)։ Թվիթթերը, Flipboard-ը և Google Currents-ը օգտագործում են Pocket API: 2014 թվականին Pocket-ը ներառվել է Time ամսագրի լավագույն 50 անդրոիդ հավելվածների ցանկում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Կայքի օպերացիոն համակարգերի հետ համատեղելիությունը
2. ↑  «Կարդա ավելի ուշը» հասանելի է այփադների համար
3. ↑  Կարդա ավելի ուշը Mozilla Firefox-ում
4. ↑  Read It Later-ը ստանում է 2.5 մլն դոլար
5. ↑  «Pocket Premium». Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հուլիսի 8-ին. Վերցված է 2017 թ․ ապրիլի 16-ին.
6. ↑  Հեռացնել Pocket-ը
7. ↑  Mozilla-ն չի պատրաստվում հեռացնել Pocket-ը Firefox-ից
8. ↑  Mozilla-ն Pocket-ի ինտեգրացիայի մասին
9. ↑  Pocket-ը ստեղծել է պահպանման կոճակ համացանցի համար
10. ↑  «1 միլիարդ պահպանում Փոքեթում». Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ օգոստոսի 27-ին. Վերցված է 2017 թ․ ապրիլի 16-ին.
11. ↑  2014 թվականի լավագույն անդրոիդ հավելվածները

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ընդլայնում Քրոմի համար
* Pocket-ը Google Play-ում
* Pocket-ը iTunes-ում
**Ժակլին Մարիա Ագիլերա Մարկանո** (իսպ.՝ Jacqueline María Aguilera Marcano. նոյեմբերի 17, 1976(1976-11-17), Վալենսիա, Վենեսուելա), վենեսուելացի ֆոտոմոդել, *Միսս աշխարհ* տիտղոսի արժանացած գեղեցկության թագուհի։

Կենսագրություն
--------------

Ժակլին Ագիլերան ծնվել է 1976 թվականի նոյեմբերի 17-ին Հյուսիսային Վենեսուելայի Վալենսիա քաղաքում։

1995 թվականին մասնակցել է Մոսկվայում անցկացված Top Model of the World մրցույթին և հաղթանակ տարել՝ դառնալով այդ տիտղոսին արժանացած առաջին վենեսուելուհին։ Այդ նույն տարում նա հռչակվել է հայրենի երկրի գեղեցկության թագուհի, նվաճել է *Միսս Վենեսուելա* տիտղոսը և իրավունք ստացել իր հայրենիքը ներկայացնելու *Միսս աշխարհ 1995* մրցույթում։

1995 թվականի նոյեմբերի 18-ին Հարավային Աֆրիկայի Հանրապետության Սան Սիթի քաղաքում անցկացված «Միսս աշխարհ» մրցույթում գրավելով առաջին տեղը՝ Ժակլինը դարձել է երրորդ վենեսուելուհին, որին հաջողվել է նվաճել այդ տիտղոսն ու համաշխարհային գեղեցկուհու թագը։ Ընդ որում՝ նրան այդ թագը փոխանցել է Այշվարիա Ռայը, ով *Միսս աշխարհ* էր հռչակվել 1994 թվականին։ Հիշատակության է արժանի նաև այն փաստը, որ ֆոտոգենիկության մրցանակը նույնպես շնորհվել է Ժակլին Ագիլերային։

Հայրենի Վենեսուելայում Ժակլինը աշխատանքի է անցել որպես նորաձևության գործակալության ղեկավար, բնակություն է հաստատել Մարգարիտա կղզում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Jacqueline Aguilera
2. ↑  Miss Venezuela Արխիվացված 2011-07-14 Wayback Machine.
3. ↑  «Top Model of the World». Top Model. Արխիվացված է օրիգինալից 2010 թ․ սեպտեմբերի 26-ին. Վերցված է 2010 թ․ հոկտեմբերի 9-ին.
4. ↑  «Miss Venezuela is on top of the world». *Press-Telegram*. 1995 թ․ նոյեմբերի 19. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հոկտեմբերի 29-ին. Վերցված է 2011 թ․ մարտի 4-ին. `{{cite news}}`: More than one of `|accessdate=` and `|access-date=` specified (օգնություն)

Գրականություն
-------------

* Pageantopolis: Miss World 1995.
* *Belleza Venezolana*. Show Room Jacqueline Aguilera [2] Archivado el 25 de septiembre de 2012 en Wayback Machine.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Miss Venezuela.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ժակլին Ագիլերա» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1148992812 · VIAF: 2148151433030356420005 · WorldCat VIAF: 2148151433030356420005 |

 |
**Բորոտա** (հունգ.՝ Borota), գյուղ Հունգարիայի Հանրապետության հարավում՝ Բաչ-Կիշկունի մեդյեում։

Աշխարհագրություն
----------------

Բորոտա գյուղական բնակավայրը տեղակայված է Հունգարիայի հարավում՝ Բաչ-Կիշկունի մեդյեի հյուսիսարևմտյան հատվածում։

Զբաղեցնում է ընդհանուր հաշվով 81.8 կմ քառ. տարածք։ Հունգարիայի մայրաքաղաք Բուդապեշտի հետ ավտոխճուղով կապված չէ։

Բորոտայի մակերեսի 30 %-ը անտառածածկ է։ Ավելի քան այդքան տարածք են զբաղեցնում բարձր որակի վարելահողերը։ Տարածքի մնացած մասը զբաղեցնում են խոտհարքեր, արոտավայրեր և խաղողի այգիներ։

Բնակչություն
------------

Ըստ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ գյուղի բնակչությունը կազմում է 1,537 մարդ։ Գյուղի հիմնական բնակիչները հունգարացիներն են, որոնք խոսում են հունգարերենով։

Բնակչության միջին խտությունը՝ 18.78 մարդ/կմ²։ Բորոտայի բնակչության մեծամասնությունը դավանում է քրիստոնեություն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հունգարիայի մարդահամար, 2004

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Բորոտա» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |

|  |
| --- |
| 
  **Հունգարիա**   **Եվրոպա**   **Աշխարհագրություն**
 |
**Միկուլաշ Գալանդա** (սլովակ.՝ Ľudovít Fulla, 4 մարտի, 1895, Մալա Վեսկա, Ավստրո-Հունգարիա (ներկայում՝ Տուրչյանսկե-Տեպլիցեի մոտ, Սլովակիա) – 5 հունիսի, 1938, Բրատիսլավա), սլովակ գեղանկարիչ, նկարազարդող, գրաֆիկ։

Եղել է 20-րդ դարի սկզբի սլովակյան մոդեռնիզմի սկզբնավորողներից ու պրոպագանդողներից մեկը։

Կենսագրություն
--------------

Միկուլաշ Գալանդան ծնվել է 1895 թվականի մարտի 4-ին Մալա Վեսկայում։ Նկարչական կրթություն է ստացել Բուդապեշտի Գեղարվեստի ակադեմիայում (1914-1916 թվականներ) և Պրահայի Գեղարվեստա-արդյունաբերական դպրոցում(1923-1927, ներկայում՝ Պրահայի գեղարվեստի ակադեմիա)։

Միկուլաշ Գալանդան մեծ ներդրում է ունեղել սլովակյան մոդեռնիզմի կայացման գործում։ Իր ընկերոջ՝ Լյուդովիտ Ֆուլլայի հետ նա հեղինակել է սլովակ մոդեռնիստների մանիֆեստը։

Մայրն ու երեխան, 1934 թվական
Միկուլաշ Գալանդան մահացել է 1938 թվականի հունիսի 5-ին Բրատիսլավայում։ Թաղված է Մարտինի ազգային գերեզմանատանը։

Արվեստ
------

Իր աշխատանքներում Միկուլաշ Գալանդան օգտագործել է ֆովիզմի ու կուբիզմի առանձին տարրեր, դիմել է ժողովրդական արվեստի ավանդույթներին։

Պատկերել է կոլորիտային տեսարաններ գյուղացիների կյանքից, որ առանձնանում են նուրբ գուներանգներով և ընդհանրացած գծային ռիթմով («Օրորոցի մոտ», 1929, Ազգային պատկերասրահ, Պրահա, «Հովվերգություն», 1936, մասնավոր հավաքածու), ինչպես նաև հեղինակել է քաղաքի աղքատության կյանքին նվիրված փայտափորագրություններ ու նկարներ, որոնք ունեն սոցիալ-քննադատական ուղղվածություն («Սերը քաղաքում» վիմագրություններ շարք, 1924, «Առանց աշխատանքի», վիմագրություն, 1925)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Benezit Dictionary of Artists — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7
2. 1 2  Կերպարվեստի արխիվ — 2003.
3. 1 2  Միկուլաշ Գալանդա(չաշխատող հղում)
 (ռուս.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Mikuláš Galanda — zakladateľ slovenskej moderny(սլովակ.)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Միկուլաշ Գալանդա» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BAV: ADV10150001 · GND: 132604043 · ISNI: 0000000108682032 · LCCN: n83215032 · NKC: jn20000703077 · NUKAT: n2009152886 · SUDOC: 166168866 · VIAF: 8551929 · ULAN: 500089553 · WorldCat VIAF: 8551929 |

 |

 |
**Գրիգորի Ալոնց** (օգոստոսի 1, 1982(1982-08-01), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - դեկտեմբերի 9, 2023(2023-12-09)), հայ պարող, պարուսույց։

Կենսագրություն
--------------

Գրիգորի Ալոնցը ծնվել է 1982 թվականի օգոստոսի 17-ին՝ Երևանում։ Միջնակարգ կրթությունը ստացել է 1999 թվականին՝ Երևանի թիվ 65 ավագ դպրոցը, որից հետո բարձրագույն կրթությունը շարունակել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի հեռուստառեժիսուրայի բաժնում։

Պարել սկսել է պարուսույց Հովսեփ Շամամյանի խմբում։ Մի շարք պարի միջազգային առաջնություններում ներկայացրել է Հայաստանը։ Լիբանանի պարերի ֆեդերացիայի հրավերով 2002 թվականին աշխատել է Բեյրությում, հետագայում՝ Թայվանում, Հոնգ Կոնգում, Սերբիայում, Ռուսաստանում և այլ երկրներում։ 2004 թվականին տեղափոխվել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ, որտեղ 2007 թվականին աշխատել է Լաս Վեգասի «Le Reve» շոուի անձնակազմում` որպես բեմադրող։ Հիմնադրել է «-M- Dance Studio by S.Grigori» պարային ստուդիան, հանդիսացել է Հայաստանի պրոֆեսիոնալ պարերի ֆեդերացիայի փոխնախագահը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Կյանքից հեռացել է պարուսույց Գրիգորի Սեդրակյանը
2. ↑  «AV Production - Գրիգորի Ալոնց». *avproduction.am*. Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ օգոստոսի 17-ին. Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 17-ին.
3. ↑  «Պարը երկրորդ շունչ է. Գրիգորի Ալոնց». *www.slaq.am* (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ օգոստոսի 17-ին. Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 17-ին.
4. ↑  Mediamax. «"-M- Dance Studio"». *Bravo.am*. Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 17-ին.
**Մուրթազ Դաուշվիլի** (վրաց.՝ მურთაზ დაუშვილი, մայիսի 1, 1989(1989-05-01), Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), վրացի ֆուտբոլիստ, ով կիսապաշտպանի դիրքում հանդես է գալիս Վրաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում և հունգարական «Դիոշդյոր»-ում։

Կարիերա
-------

### Ակումբային կարիերա

Մուրթազ Դաուշվիլին եղել է Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսին ներկայացնող «Դինամո» ֆուտբոլային ակումբի սան։ Մեծահասակների ֆուտբոլում իր առաջնամուտը կատարել է 2005 թվականին՝ «Զեստափոնի» ֆուտբոլային ակումբի կազմում։

«Զեստափոնի»-ի շարքերում անցկացրել է յոթ մրցաշրջան և խաղացել Վրաստանի ազգային առաջնության 128 հանդիպումներում։

Իր արտերկրյա ֆուտբոլային կարիերան սկսել է 2012 թվականին՝ տեղափոխվելով ուկրաինական «Լվով»։ Դրանից հետո Մուրթազ Դաուշվիլիին վարձակալել է մեկ այլ ուկրաինական ակումբ՝ «Կարպատներ»-ը։ 2012 թվականի հունիսին նա դարձավ վերջինիս լիակատար խաղացող։

Ներկայումս հանդես է գալիս հունգարական «Դիոշդյոր»-ում։

### Ազգային հավաքականի կազմում

Դուաշվիլին հանդես է եկել Վրաստանի ազգային հավաքականի բոլոր մակարդակներում։ Վրաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կազմում իր նորամուտը կատարել է 2012 թվականին։

Մինչ այդ ճանաչվել է Վրաստանի ազգային առաջնության 2010-2011 թվականների մրցաշրջանի լավագույն ֆուտբոլիստ։ 2012 թվականին նա հեղինակել է իր 10-րդ գնդակն ազգային հավաքականի կազմում։

Տես նաև
-------

* Վրաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքական

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Transfermarkt.com(բազմ․) — 2000.
2. ↑  «Ուկրաինական «Լվով» ֆուտբոլային ակումն ազատ է արձակել Մուրթազ Դաուշվիլուն». Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ օգոստոսի 30-ին. Վերցված է 2017 թ․ փետրվարի 7-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Մուրթազ Դաուշվիլու մասին լվովյան «Կարպատ»-ի պաշտոնական էջում Արխիվացված 2017-07-23 Wayback Machine (ուկր.)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մուրթազ Դաուշվիլի» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | BDFA · eu-football.info (խաղացող) · FootballDatabase.eu · National Football Teams.com · Soccerway · Transfermarkt (խաղացող) · worldfootball.net (խաղացող) · ՈւԵՖԱ · ՈւՖԱ |

 |

|  |
| --- |
| 
  **Կենսագրություն**   **Ֆուտբոլ**   **Վրաստան**
 |
**Հայկ Աշոտի Մհրյան** (հոկտեմբերի 1, 1973(1973-10-01), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), Հայաստանի Հանրապետության նախկին փոխոստիկանապետ, ոստիկանության գնդապետ, 2020 թվականի դեկտեմբերից` Աջափնյակ վարչական շրջանի ղեկավար։

Կենսագրություն
--------------

Հայկ Մհրյանը ծնվել է Երևանում, 1993-1997 թվականներին սովորել և ավարտել է Հայաստանի Հանրապետության Ներքին գործերի նախարարության բարձրագույն դպրոցը, որից հետո նույն դպրոցում աշխատել է որպես ծառայության բաժնի վաշտի հրամանատար։ 1997-2000 թվականին եղել ներքին գործերի և ազգային անվտանգության նախարարության բարձրագույն դպրոցի ծառայության բաժնի վաշտի հրամանատար, 2000-2003 թվականներին՝ ներքին գործերի նախարարության ակադեմիայի անձնակազմի գծով ծառայության բաժնի կուրսի պետի տեղակալ։ Նույն ակադեմիայի ծառայության բաժնի կուրսի պետի պաշտոնը ղեկավարել է 2003-2005 թվականներին, որից հետո՝ մինչև 2011 թվականը եղել է ակադեմիայի իրավաբանական ֆակուլտետի պետի տեղակալը, իսկ 2011-2013 թվականը՝ նույն ակադեմիայի պետի տեղակալը։

2013-2015 թվականներին գտնվել է ՀՀ ոստիկանության կադրերի ռեզերվում, որից հետո ազատվել է ոստիկանությունում ծառայությունից։

Մհրյանը 2015-2016 թվականներին եղել է ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարարության պետական ռեզերվի գործակալության իրավաբան, անձնակազմի կառավարման բաժնի պետ, 2018-2019 թվականներին՝ Երևան քաղաքի Նոր Նորք վարչական շրջանի ղեկավար։

Կարճ ժամանակով եղել է Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախարարության քրեակատարողական ծառայության Արմավիրի քրեակատարողական հիմնարկի պետի տեղակալ և Հայաստանի Հանրապետության ոստիկանության հասարակական անվտանգության ապահովման գլխավոր վարչության պետ։

Հայաստանի Հանրապետության նախագահի 2020 թվականի հունվարի 29-ի հրամանագրով նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության ոստիկանության պետի տեղակալի պաշտոնին։

Հայաստանի Հանրապետության նախագահի 2020 թվականի օգոստոսի 5-ի հրամանագրով ազատվել է Հայաստանի Հանրապետության ոստիկանության պետի տեղակալի պաշտոնից։

Պարգևատրվել է Հայաստանի Հանրապետության ոստիկանության և այլ գերատեսչությունների գերատեսչական մեդալներով և կրծքանշաններով։

Ընտանիք
-------

Ամունացած է, ունի երկու երեխա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Քաղաքապետ Մարությանը ներկայացրել է Աջափնյակ վարչական շրջանի նոր ղեկավարին». *www.yerevan.am*. Վերցված է 2020 թ․ դեկտեմբերի 9-ին.
2. ↑  Փոխոստիկանապետ է նշանակվել Նոր Նորքի նախկին թաղապետը
3. ↑  Հայկ Մհրյանը նշանակվել է ՀՀ ոստիկանության պետի տեղակալ

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **Նախորդող**Արմեն Ուլիխանյան | **Նոր Նորք վարչական շրջանի ղեկավար Հայկ Մհրյան**29.10.2018-25.12.2019 | **Հաջորդող**Էդմոն Ղազարյան (պաշտոնակատար) |

Արտաքին հղումներ
----------------

* Հայաստանի Հանրապետության ոստիկանության պաշտոնական կայք Արխիվացված 2020-02-03 Wayback Machine
* Հայկ Մհրյանը՝ փոխոստիկանապետ
*Չշփոթել նույն կարգին պատկանող հսկա մուրճագլուխ շնաձկան հետ*

| **՞**Մուրճագլուխ շնաձուկ |
| --- |
| Մուրճագլուխ շնաձուկ  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Կենդանիներ |
|
|
|
|
|
| Տիպ | Քորդավորներ |
|
|
|
|
|
| Դաս | Կռճիկային ձկներ |
|
|
| Վերնակարգ | Շնաձկներ |
| Կարգ | Մուրճագլուխներ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Sphyrna zygaena
(Linnaeus, 1758) |
|  Հոմանիշներ |
| 
Squalus zygaena Linnaeus, 1758
Zygaena malleus Valenciennes, 1822
Zygaena subarcuata Storer, 1848
Zygaena vulgaris Cloquet, 1830 
 |
|  Հատուկ պահպանություն |
| 
Խոցելի տեսակIUCN 3.1 *Vulnerable* : 39388 |
|  Արեալ |
| պատկեր |
| 

| ԴասակարգումըՎիքիցեղերում | ՊատկերներՎիքիպահեստում | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Սովորական մուրճագլուխ շնաձուկ**, **շնաձուկ-մուրճ** կամ պարզապես **մուրճաձուկ** (լատին․՝ Sphyrna zygaena), մուրճագլուխ շնաձկների ընտանիքին պատկանող կռճիկային ձկնատեսակ։

Արդյունագործածական նշանակությունը այնքան էլ մեծ չէ։ Որոշ երկրներում օգտագործում են մուրճաձկան միսը, մաշկը, ինչպես նաև լյարդի ճարպը։ Մարդկանց վրա հարձակվում է։

Տարածվածություն
---------------

Տարածված է Համաշխարհային օվկիանոսի մաս կազմող Հյուսիսային և ճապոնական ծովերում, ինչպես նաև Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների հյուսիսարևելյան և Մեծ Բրիտանիա կղզու ափամերձ ջրերում։

Որոշ անկախ պոպուլյացիաներ հանդիպում են նաև Հրո երկիր հրվանդանում (Հարավային Ամերիկա) և հարակից ջրերում, Միջերկրական ծովում, Հարավային Աֆրիկայի ափամերձ հատվածում, Ցեյլոնի կղզու շրջակայքում և Ավստրալիայի ափերի մոտ։

Նկարագրություն
--------------

Մարմնի երկարությունը հասնում է 6 մետրի։ Մուրճաձուկը կշռում է միջինում 450 կգ։ Բերանը գտնվում է մուրճաձև գլխի ստորին մասում, իսկ աչքերը՝ կողքերին։

Սնվում է բազմազան հատակային անողնաշարավորներով՝ փափկամարմիններով և գետնակերպերով, փոքր ձկներով, կաղամարներով, թմրաձկներով և այլով։ Հաճախ հարձակվում է նաև իր տեսակի մյուս առանձնյակների վրա։

Բավականին վտանգավոր ձուկ է։ Հարձակվում է մարդկանց վրա։

Բազմացում
---------

Կենդանածին է։ Ձագերի թիվը հասնում է 40-ի, որոնց երկարությունը կազմում է 40-50 սմ։

Տես նաև
-------

* Հսկա մուրճագլուխ շնաձուկ
* Կռճիկային ձկներ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հ․Ջ․ Գրիգորյան, *Ողնաշարավորներ*, Հայերեն կենդանաբանական տերմինաբանություն (վերլուծություն և սկզբունքներ) (խմբ. Հ․Գ․ Խաչատրյան), «ՀՀ ԳԱԱ Գիտություն հրատարակչություն», 2008, էջ 95 — 264 էջ. — 300 հատ, ISBN 978-5-8080-0723-9։

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիցեղերն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մուրճագլուխ շնաձուկ» հոդվածին։ |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մուրճագլուխ շնաձուկ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | UNII |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ կատալոնական |
|  |
| Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN · WoRMS |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: sh85123705 |

 |

|  |
| --- |
| 
  **Կենդանիներ**
 |
**Gadget**

Խելացի ժամացույց
**Գաջեթ** (անգլ.՝ gadget՝ *հարմարվողականություն*, *սարք*, *զարդարանք*), մեխանիկական փոքրիկ սարք, որը նախատեսված է կյանքը հեշտացնելու և ավելի լավը դարձնելու համար, հիփսթերի անփոխարինելի բաղադրիչը։

Կիրառման շրջանակ
----------------

Գաջեթները լայն տարածում ունեն տարբեր ոլորտներում․ սպորտ՝ ֆիթնես թրեքեր, խելացի թևնոցներ, սպորտային սարքեր, այդ թվում՝ խելացի հագուստ․ բժշկություն՝ էլեկտրոնային գիպսեր, կվադրոկոպտերներ։

Ծրագրային ապահովման մեջ գաջեթը (վիջեթը) փոքր հավելված է, որը տրամադրում է լրացուցիչ տեղեկատվություն, օրինակ՝ եղանակի կանխատեսում կամ փոխարժեք։ Գաջեթների բնորոշ օրինակներ են՝ Google Gadgets-ը (կան Google Desktop-ի կողային գոտու և iGoogle-ի անձնական էջի համար), Windows Vista-ի կողագոտու և նմանատիպ վինդոուզ 7/8-ի համար նախատեսված գաջեթները, բրաուզերի հարմարանքները և համատեղելի սարքերի հարմարանքները։

Ստուգաբանություն
----------------

Ամենամշակված տարբերակն այն է, որ գաջեթ բառը կապում է ֆր.՝ gâche (*փակագիծ, սեղմիչ*) և ֆր.՝ gâchette (*փակագծեր,փոքրիկ սեղմիչ*) փոքրացուցիչ տարբերակը։ Ի սկզբանե gâche նշանակում էր ճարմանդ (ակնհայտորեն քորոցի տեսքով) և ծագում է հոլ.՝ gesp, gespe (*ճարմանդ*), ինչն էլ բնութագրում է սարքի «ամրությունը»։

Առանձնահատկություններ
---------------------

* **Դյուրատարություն.** տիպիկ գաջեթների քաշը չի գերազանցում 300 գրամը, իսկ չափսերը թույլ են տալիս տեղավորվել գրպաններում։ ԱՄՆ-ի արտադրանքի բնորոշ դասը, թերևս ամենաբնորոշը, իր չափի և արժեքի հետ կապված բարձր արդյունավետության փոքր ինքնամփոփ միավոր է, որի գործառույթն է փոխակերպել որոշ չտարբերակված հանգամանքներ մարդու ցանկություններին ավելի մոտ վիճակի։ Դրա տեղադրման և օգտագործման համար պահանջվում է նվազագույն հմտություններ։ Մարդկային կարիքների համար սպասարկուների դասը, այս սեղմակ սարքերը, այս շարժական հարմարանքները, շատ ավելի խորն են գունավորել ամերիկյան միտքն ու գործողությունները։

Տես նաև
-------

* Էլեկտրոնիկա
* Մերչանդայզինգ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  gadget // Переводчик Google
2. ↑  «gadget | Etymology, origin and meaning of gadget by etymonline». *www.etymonline.com* (անգլերեն). Վերցված է 2021 թ․ դեկտեմբերի 21-ին.
3. ↑  «Glass Dictionary | Corning Museum of Glass». *www.cmog.org*. Վերցված է 2022 թ․ հունվարի 26-ին.
4. ↑  «X Window System protocols and architecture - Wikipedia». *en.wikipedia.org* (անգլերեն). Վերցված է 2022 թ․ հունվարի 26-ին.
5. ↑  Этимология слова *gadget* на сайте Online Etimology Dictionary(անգլ.)
**Անդրեյ Պավել** (ռումին․՝ Andrei Pavel, հունվարի 27, 1974(1974-01-27), Կոնստանցա, Ռումինիա), ռումինացի նախկին պրոֆեսիոնալ թենիսիստ, մարզիչ, ով ներկայումս մարզում է պրոֆեսիոնալ թենիսիստների վարկանիշային աղյուսակում 60-րդ տեղն զբաղեցնող Մարիուս Կոպիլին։

Մարզական կարիերա
----------------

Անդրեյ Պավելը 2009 թվականին՝ իր վերջին մենախաղի ժամանակ
Անդրեյն սկսել է թենիս խաղալ ութ տարեկանից։ Տասնվեց տարեկանում տեղափոխվել է Գերմանիա։ 1995 թվականից հանդես է եկել պրոֆեսիոնալ թենիսիստների մրցումներում։ Մենախաղերում նա հաղթող է ճանաչվել երեք մրցաշարերում, այդ թվում՝ 2001 թվականին Կանադայի Մոնրեալ և Տորոնտո քաղաքներում անցկացված *ATP Masters* մրցաշարում։ Զուգախաղերում ևս չեմպիոնական տիտղոսներ է նվաճել, դրանցից վերջինը՝ 2007 թվականին, *Open Seat Barcelona* մցաշարում։

Անվանի թենիսիստ Ջոն Մաքինռոյի կարծիքով՝ Մեծ սաղավարտի մրցումներում իր երբևէ դիտած լավագույն խաղը եղել է ԱՄՆ 2006 թվականի բաց առաջնությունում Պավելի և Անդրե Աղասու մրցապայքարը, որը շարունակվել է երեքուկես ժամ, ավարտվել չորրորդ սեթում՝ 6–7(4), 7–6(8), 7–6(6), 6–2։ Եթե Պավելը հաղթեր, Աղասու՝ որպես պրոֆեսիոնալ թենիսիստի կարիերային վերջ կդրվեր։

Պավելի կարիերայում լավագույնը եղել է 2001 թվականին Կանադայում անցկացված *ATP Masters* շարքի վերոնշյալ մրցաշարը, որտեղ նա մենախաղերում նվաճել է հաղթողի կոչումը և ընդամենը մեկ շաբաթվա ընթացքում վաստակել 400 հազար ամերիկյան դոլար։

Մենախաղերում վերջին անգամ հանդես է եկել 2009 թվականին, հայրենի Ռումինիայի բաց առաջնությունում, որտեղ առաջին իսկ շրջանում պարտություն է կրել և դուրս մնացել հետագա մրցապայքարից։ Այդ նույն՝ բուխարեստյան մրցաշարում տղամարդկանց զուգախաղերում իր հին ընկերոջ՝ Գաբրիել Տրիֆուի հետ, հասել են մինչև քառորդ եզրափակիչ, որտեղ պարտություն են կրել Ռուբեն Ռամիրես Հիդալգո - Սանտյագո Վենտուրա Բերտոմեու իսպանական զույգից։

Դևիսի գավաթի համար մղվող թիմային մրցումներում Անդրեյ Պավելը եղել է Ռումինիայի հավաքականի կապիտանը։ 
Աշխարհի ուժեղագույն թենիսիստների վարկանիշային աղյուսակում նրա լավագույն արդյունքը եղել է 13-րդ տեղը (2004 թվականի հոկտեմբերին)։

Մարզչական աշխատանք
------------------

2011 թվականի մեկնարկին սերբ թենիսիստուհի Ելենա Յանկովիչը, որը նախկինում եղել էր թիվ մեկն աշխարհում, բայց 2010 թվականին զգալիորեն զիջել էր իր դիրքերը և վարկանիշային աղյուսակում հայտնվել ութերորդ տեղում, հայտարարեց, որ որոշել է մարզվել Անդրեյ Պավելի ղեկավարությամբ։

2012 թվականից Պավելը մարզել է Տամիրա Պաշեկին, որը վարկանիշային աղյուսակում զբաղեցնում է 50-րդ տեղը և Ուիմբլդոնի հեղինակավոր մրցաշարերում երկու անգամ հասել է մինչև քառորդ եզրափակիչ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  ATP վեբկայք
2. ↑  – Kei Nishikori, Jelena Janković and Andy Murray appoint new coaches Արխիվացված Դեկտեմբեր 29, 2010 Wayback Machine
3. ↑  «Interviu exclusiv Andrei Pavel "De la Indian Wells lucrez cu Tamira Paszek». Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հուլիսի 19-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* (անգլերեն) Profil Andrei Pavel la ATP.com
* Profil Andrei Pavel la Comitetul Olimpic și Sportiv Român

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Անդրեյ Պավել» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ATP · ITF · Olympic Channel · ՄՕԿ |

 |
**Ջուլի Վիլհելմին Հագեն-Շվարց** (**Julie Wilhelmine Hagen-Schwarz**), բալթյան գերմանացի նկարիչ, հիմնականում նկարել է դիմանկարներ։

Կենսագրություն
--------------

Եղել է նկարիչ Ավգուստ Մաթիաս Հագենի դուստրըծնվել է, երբ նրա ծնողները եղել են նկարչական էքսկուրսիայում։ Նա վաղ ժամանակներում հետաքրքրություն է ցուցաբերել նկարչության նկատմամբ։ Պետական դպրոցներն ավարտելուց հետո ընդունվել է Դորպատի համալսարան (այժմ՝ Տարտուի համալսարան), որտեղ շուտով նրան գրավել է դիմանկարչությունը։

Ավարտելուց հետո դրամաշնորհ է ստացել Գերմանիայում սովորելու համար։ Սկսել է Ֆրիդրիխ Գոննեից Դրեզդենում, այնուհետև գնաց Մյունխեն՝ պաշտոն ստանալով Մորից Ռուգենդասի արհեստանոցներում:  Երեք տարի անց վերադարձել է Տարտու և ցար Նիկոլայ I-ից ստացել ևս մեկ դրամաշնորհ՝ Իտալիայում սովորելու համար։ Այս անգամ նրան ուղեկցել է հայրը, որը հույս ուներ, որ իտալական կլիման կօգնի իր թույլ տեսողությանը։

1854 թվականին նա վերադարձել է տուն, այդ ժամանակ նա արդեն հայտնի նկարչուհի էր՝ շնորհիվ մի քանի ցուցահանդեսների ամբողջ Եվրոպայում իր մասնակցության։ Ամուսնացել է աստղագետ Լյուդվիգ Շվարցի հետ, որը հետագայում դարձել է տեղական աստղադիտարանի տնօրեն։ 

1858 թվականին դարձել է առաջին կինը, որը ընտրվել է Արվեստի Կայսերական ակադեմիա։ Դրանից հետո նա իր ժամանակի մեծ մասն անցկացրել է Սանկտ Պետերբուրգում՝ մասնակցելով տեղական և ազգային բոլոր ցուցահանդեսներին։ Ընդհանուր առմամբ, նա ստեղծել է ավելի քան 700 դիմանկար:

### Ընտրված նկարներ

* Portrait of her father (1870s)Հոր դիմանկարը (1870-ականներ)
* Portrait of her husband (1870)Ամուսնու դիմանկարը (1870)
* Portrait of a Young Girl (1870s)Երիտասարդ աղջկա դիմանկարը (1870-ականներ)
* Italian Maiden on her Way to Rome (c.1850)Իտալացի օրիորդը Հռոմի ճանապարհին (մոտ 1850 թ.)
* Mandolin Player (1851)Մանդոլին նվագող (1851)

1. ↑  Reinart, Heili. «Tunnustatuim naiskunstnik meie maal – tartlanna Julie von Hagen-Schwarzi kunstile ja armastusele pühendatud elu». *postimees.ee*. Վերցված է 13 May 2018-ին.
2. ↑  «Julie Wilhelmine Emilie Hagen-Schwarz (1824-1902)». *e-kataloogi ESTER*. Վերցված է 13 May 2018-ին.
3. ↑  Brief biography from the University of Tartu Library.
4. ↑  «Julie Wilhelmine Hagen-Schwarz». *E-Kunstisalong*. Վերցված է 13 May 2018-ին.
5. ↑  Brief biography from the University of Tartu Library.
Քաղաքային զբոսայգի։ Կենսաբան Ե․ Վ․ Վարշավի կարծիքով՝ Շվեյցարիայի զբոսայգի, 2018 թվական
**Քաղաքային զբոսայգի** (**քաղաքային մունիցիպալ այգի** Հյուսիսային Ամերիկայում), քաղաքում գտնվող այգի կամ սակավ դեպքերում՝ վարչական սուբյեկտ, որը ստեղծված է քաղաքացիների կամ զբոսաշրջիկների հանգստի և կանաչապատ տարածության համար։ Եվրոպայում քաղաքային զբոսայգիների պատմությունը սկսվում է 16–րդ դարի կեսերից։

Ժամանակակից քաղաքային զբոսայգիներում սովորաբար կան խաղահրապարակներ, զբոսայգիներ, հեծանվային արահետներ, տարբեր մարզական խաղերի համար հրապարակներ, հանրային զուգարաններ և նավակների կառանման տեղ։ Նման այգիներում խոտը միշտ կարճ է, ինչը խոչընդոտում է միջատների, վնասատուների բազմացումը և օգտագործվում մարզական միջոցառումներ կամ զբոսախնջույքներ կազմակերպելու համար։ ԱՄՆ–ում գոյություն ունի 10-Minute Walk-ը, որի ամբողջական անունը «10-Minute Walk to a Park» է։ Այն թարգմանաբար նշանակում է «քայլել դեպի այգի 10 րոպեում»։ Էկոլոգիական շարժման էությունն այն է, որ յուրաքանչյուր բնակիչ կարողանա այգի կամ կանաչ գոտի հասնել ոչ ավել, քան 10 րոպեում։ Միացյալ Նահանգների առաջին քաղաքը, որտեղ յուրաքանչյուր բնակիչ 10 րոպեում կարող է քայլել մինչև զբոսայգի, դարձել է Սան Ֆրանցիսկոն։

Տես նաև
-------

* Մշակույթի զբոսայգի
* Զվարճանքի զբոսայգի

Արտաքին հղումներ
----------------

* Essay on diversification in public open space planning and design
* «The Park Keeper» — English Heritage
* «Parks in Urban America» — Oxford University Press

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «San Francisco Becomes First City in Nation Where All Residents Live Within a 10-Minute Walk to a Park | Office of the Mayor». *sfmayor.org* (անգլերեն).
2. ↑  «SF 1st city in nation with a park 10-minute walk from every home». *San Francisco Chronicle*.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Քաղաքային զբոսայգի» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4182753-3 · NKC: ph123107 |

 |
**Հմայակ Վարազդատի Հարոյան** (հունվարի 9, 1949(1949-01-09), Թաթուլ, Թալինի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ռազմական գործիչ, պահեստազորի գեներալ-մայոր։

Կենսագրություն
--------------

Հմայակ Հարոյանը ծնվել է 1949 թվականի հունվարի 9-ին Արագածոտնի Արեգ գյուղում, մտավորականներ Վարազդատ և Մանուշակ Հարոյանների ընտանիքում, որոնք ունեցել են 6 երեխա։ 1973 թվականին ավարտել է Խարկովի ռազմական բարձրագույն ուսումնարանը, եղել է Խարկովի ինժեներա-հրամանատարական ռազմական ուսումնարանի կուրսանտ, ուսանել հրթիռաձիգի մասնագիտություն։ 1973-1981 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ ԶՈՒ տարբեր զորամասերում, 1991 թվականից՝ ՀՀ ԶՈՒ-ում։ 1992-1994 թվականներին մասնակցել է Տավուշի, ԼՂՀ Մարտունու ինքնապաշտպանական մարտերին։ 1992-1993 թվականներին եղել է Արևելյան զորախմբի հրամանատար, 1993-1994 թվականներին՝ Հարավային զորախմբի հրամանատար։ 1993 թվականին վիրավորվել է, ապաքինվելուց հետո վերադարձել է մարտադաշտ։

1994-1998 թվականներին եղել է ՀՀ պաշտպանության նախարարի տեղակալ սպառազինության հարցերով։ 1998-2001 թվականներին ՌԴ-ում ՀՀ դեսպանության ռազմական կցորդ, 2001-2004 թվականներին՝ ՀՀ արտակարգ իրավիճակների վարչության պետ։

Պարգևներ
--------

* ԼՂՀ Մարտական խաչ 1-ին աստիճանի շքանշան
* «Վարդան Մամիկոնյան» շքանշան, 2009

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  Արցախյան գոյամարտ. 1991-1994 թվականներ
3. ↑  «ՀՀՏԿԵՆ, Պատմական ակնարկ». Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ հուլիսի 26-ին. Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 26-ին.
4. ↑  Հայաստանի Հանրապետության շքանշանով և մեդալներով պարգևատրելու մասին

Արտաքին հղումներ
----------------

* Նվիրյալները. Հմայակ Հարոյան
**Գրան Կուրաժ** (ռուս.՝ Гран-КуражЪ), ռուսակա մետալ խումբ, որը ստեղծվել է 1999 թվականին Բրոննիցայում։

Պատմություն
-----------

Խումբը հիմնադրվել է Միխայիլ Բուգաևի կողմից 1999 թվականին։ Այդ ժամանակ խումբը հանդես է եկել միայն Բրոնիթսիում, այն սկսել է հռչակ ձեռք բերել միայն 2004 թվականին, երբ ձևավորվել է «ոսկե կազմը»։

2005 թվականին խումբը հաղթել է հեղինակավոր *«ProRock»* մրցույթում և դարձել Գրան պրիի դափնեկիր։

2006 թվականի սեպտեմբերի 20-ին խումբը թողարկել է իր «հավերժական խաղ» դեբյուտային ալբոմը, որը լավ է ընդունվել երկրպագուների և քննադատների կողմից։

2007 և 2008 թվականներին Գրան Կուրաժը հանդես է եկել հանրահայտ «Սլավա Ռոսիի» ռոք փառատոնում։ Այնտեղ ելույթ ունեցող մյուս խմբերն էին Master-ը, Black Obelisk-ը, Arteria-ն և Mavrin-ը։

2008 թվականին խումբը թողարկել է իր երկրորդ ալբոմը՝ «հույսի նոր լույս»-ը, որը, ըստ երաժշտական լրագրողների, դարձել է ռուսական ամենահայտնի մետալ երաժշտության թողարկումներից մեկը։ Ալբոմի ձայնագրման ժամանակ խումբը հրավիրել է բազմաթիվ հայտնի ռոք կատարողների, այդ թվում՝ Դմիտրի Բորիսենկովին, Սերգեյ Սերգեևին, Ալեքսանդր Անդրյուխինին և Դմիտրի Դեվեռգովին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Интервью группы Гран-КуражЪ порталу «HeavyMusic.ru» (29.11.06) Արխիվացված 2014-02-21 Wayback Machine
2. 1 2 3  «Интервью группы Гран-КуражЪ журналу «Dark City» (июль/август 2008)». Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ փետրվարի 21-ին. Վերցված է 2021 թ․ մայիսի 19-ին.
3. ↑  Интервью группы Гран-КуражЪ порталу «HeavyMusic.ru» (19.05.2008)
4. ↑  Альбом группы Гран-КуражЪ «Новой Надежды Свет» на сайте CD-Maximum(չաշխատող հղում)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Գրան Կուրաժ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | ՎԿ · ՎԿ · MySpace |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Last.fm |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Discogs · Մետալում հանրագիտարան · MusicBrainz |

 |
**Շմավոն Հրաչի Գրիգորյան** (հունվարի 21, 1986(1986-01-21), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ֆագոտահար, դիրիժոր, արվեստագիտության թեկնածու (2009)։

Կենսագրություն
--------------

Շմավոն Գրիգորյանը ծնվել է Երևան քաղաքում, 1986 թվականի հունվարի 21-ին։ Ավարտել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի ֆագոտի (2007, Գ. Մայիլյանի դասարան) բաժինը, որից հետո ուսումը շարունակել Ցյուրիխի Արվեստների համալսարանի ֆագոտի (Ջ. Մանդոլեզիի, Ու. Դենգլերի դասարաններ) և դիրիժորության (Մ. Կիշոցիի դասարան) բաժիններում։ Երաժիշտը վարպետության դասեր է առել ֆագոտահարներ Ս. Շվեյգերտից (Բեռլինի ֆիլհարմոնիկ նվագախումբ, սոլո ֆագոտ), Գ. Նունեզից («Ռոյալ Կոնցերտգեբաու» նվագախումբ, սոլո ֆագոտ), Ս. Ացոլինիից։ Նա կամերային երաժշտություն է սովորել Հ. Գրիգորյանից, Մ. Ֆրուտիգերից, Ֆ. Ռասինից, Մ. Ռացից, Է. Շմիդից, Ջ. Մանդոլեզիից և ուրիշներից։

Շմավոն Գրիգորյանը նվագել է դիրիժորներ Վալերի Գերգիևի, Մուհայ Թանի, Դևիդ Զինմանի, Քոլին Դևիսի, Ֆակունդո Ագուդինի, Մ. Վենդբերգի, Կարեն Դուրգարյանի և այլ դիրիժորների ղեկավարությամբ։

Նա մենահամերգներ է ունեցել Մ. Բուրգի (հոբոյ), Մ. Ֆրուտիգերի (հոբոյ), Դ. Չենայի (ֆագոտ) և ուրիշ երաժիշտների հետ։

Շմավոն Գրիգորյանը հանդես է եկել Մյունխենի երիտասարդական ֆիլհարմոնիկ, Ցյուրիխի «Տոնհալե» նվագախմբերի հետ, Մոսկվայում մասնակցել է Զատկի փառատոնին (գեղարվեստական ղեկավար և դիրիժոր՝ Վ. Գերգիև), հանդիսացել է Ա. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի աջակցման հիմնադրամի հիմնադիրներից և տնօրեն, Ա. Հարությունյանի անվան փողային գործիքների ամենամյա միջազգային փառատոնի հիմնադիր (2017)։

Հեղինակել և իրագործել է մի շարք նախագծեր՝ «Համերգ ճեմասրահում», «Օրկեստր+», «Օպերային արվեստը ՀՀ մարզերում և Արցախում», «Օպերային արվեստը կրթօջախներում», «Օպերային արվեստը սահմանամերձ գոտիների զորամասերում», «Հեքիաթն է կանչում» և այլն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Արմեն Սարգսյա՞ն, Հասմիկ Պապյա՞ն, թե՞ Շմավոն Գրիգորյան. ո՞վ կնշանակվի օպերային թատրոնի տնօրեն
2. ↑  «Ա. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի աջակցման հիմնադրամ» (PDF). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2023 թ․ փետրվարի 11-ին. Վերցված է 2023 թ․ փետրվարի 11-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Գրիգորյան Շմավոն Հրաչի
* Հայաստանի օպերայի և բալետի թատրոն. մեր մասին / Basson

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ երաժշտության հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Այնքան սպիտակ սիրտը** (իսպ.՝ Corazón tan blanco), Խավիեր Մարիասի վեպը։
Բնաբան՝ 
《Իմ ձեռքերը քո գույնն ունեն, սակայն ամաչում եմ,որ կրծքիս տակ այսքան սպիտակ սիրտ եմ կրում》
Շեքսպիր

  

```
Առաջին անգամ հրատարակվել է իսպաներեն 1992 թվականին։ Մարգարիտ Ջուլ Կոստան գիրքը թարգմանել է անգլերեն, որը 1995 թվականին հրատարակել է The Harvill Press-ը։ 1997 թվականին գիրքն արժանացել է Դուբլինի միջազգային գրական մրցանակի։ 2012 թվականին գիրքը հրատարակել է Penguin Books-ը։
```

Գիրքը իսպաներենից հայերեն է թարգմանել Ռուզաննա Պետրոսյանը, հրատարակել է «Անտարես» հրատարակչությունը, 2016, 384 էջ («Օտար գիր» մատենաշար)։

Սյուժե
------

Վեպը գաղտնիքների, դրանց հնարավոր վտանգավորության, ամուսնության, սպանությունների, կասկածի, խոսելու և լռելու մասին է, սպիտակ սրտերի մասին, որոնք կամաց-կամաց ներկվում են՝ դառնալով այնպիսին, ինչպիսին երբեք չէին ցանկանա լինել։

Մասնագիտությամբ թարգմանիչ նորապսակ Խուան Ռանսը ձգտում է օգտագործել իր կնոջը՝ Լուիզային, բացահայտելու հոր նախորդ ամուսնությունների մութ անցյալը, որտեղ (բացի Խուանի մայրը) եղել են երկու այլ կին։ Այդ կանանցից մեկն անանուն է և գաղտնի է պահվում Խուանից, իսկ երկրորդը Խուանի մոր ավագ քույրն է։

Հայերեն թարգմանությունը` Ռուզաննա Պետրոսյանի

| Պարգևներ |
| --- |
| Նախորդող՝***Բաբելոնը հիշելով*** | **Դուբլինի միջազգային գրական մրցանակ**1997 | Հաջորդող՝***Կանաչ սալորների երկիր*** |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Marías (2012)
2. ↑  ««Նոր գիրք» 3/21. «Զազին մետրոյում», «Այնքան սպիտակ սիրտը» և «Կեցցե Լյոնեբերգացի Էմիլը»». *armenpress.am*. Վերցված է 2017 թ․ հունվարի 22-ին.
3. ↑  Մարիաս, Խավիեր (2016 թ․ հունվարի 1). Նիկողոսյան, Արքմենիկ Հրայրի (ed.). *Այնքան սպիտակ սիրտը։ Վեպ*. Օտարագիր. Երևան: Անտարես. ISBN 9789939519333.

Աղբյուրներ
----------

* Խավիեր Մարիաս «Այնքան սպիտակ սիրտը»
* Բաց քննարկում. Խավիեր Մարիաս «Այնքան Սպիտակ Սիրտը»

 Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են  ***Այնքան սպիտակ սիրտը*** հոդվածին

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիքաղվածքն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Այնքան սպիտակ սիրտը» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | OCLC |

 |
| **՞**Գանգեսի գավիալ |
| --- |
| Գանգեսի գավիալ  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Կենդանիներ |
|
|
|
|
|
| Տիպ | Քորդավորներ |
|
|
|
|
|
| Դաս | Սողուններ |
|
|
|
| Կարգ | Կոկորդիլոսներ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Տեսակ | **Գանգեսի գավիալ** |
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Gavialis gangeticus

 |
|  Հատուկ պահպանություն |
| 
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակIUCN 3.1 *Critically Endangered* : ??? |
|  Արեալ |
| պատկեր |
| 

| [{{fullurl:wikispecies:{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} ԴասակարգումըՎիքիցեղերում] | uselang=hy}}[{{fullurl:commons:Special:Search/{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} Պատկերների որոնումՎիքիպահեստում] | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Գանգեսի գավիալ** (լատին․՝ Gavialis gangeticus), կոկորդիլոսակերպերի կարգի գավիալների ցեղին պատկանող կենդանատեսակ։

Համարվում է գավիալների ցեղի միակ ներկայացուցիչ։

Տարածվածություն
---------------

Համարվում է Հարավային Ասիայի բնությանը բնորոշ կենդանատեսակ։ Տարածված է Հնդկաստանում՝ Գանգես գետում։

Որոշ պոպուլյացիաներ բնակվում են նաև Մյանմայում, Պակիստանում, Թաիլանդում և Նեպալում։

Նկարագրություն
--------------

Գանգեսյան գավիալների մարմնի երկարությունը հասնում է 6,5 մետրի։ Մեջքը մուգ է, կանաչավուն, փորը՝ դեղնականաչ։

Սնվում է ձկներով, թռչուններով և մարդկանց դիակներով։ Սովորաբար, Հարավային Ասիայի ժողովուրդները մահացածների դիակները թաղում են գետերում։ Գավիալները մարդկանց վրա երբևէ չեն հարձակվում։

Դունչը երկար է և նեղ, ծայրը՝ լայնացած։ Արուների դնչի ծայրին կա յուրահատուկ հավելված, որը նման է հնդկական կավե կճուճի։

Բաժանասեռ կենդանիներ են, սեռական դիմորֆիզմը արտահայտված է չնչին։ Դնում է մինչև 40 ձու։

Գանգեսի գավիալը և մարդը
-----------------------

Տեղի բնակիչների և գավիալների ճակատագրերը անքակտելիորեն կապակցված են։ Նրանց երկուսի կյանքի կարևորագույն պայման է գետը։ Այն մարդիկ, ովքեր ապրում են կենդանիների հետ կողք-կողքի (ագարակատերեր, ձկնորսներ) գիտեն, որ գանգեսյան գավիալները մարդկանց վրա երբևիցե չեն հարձակվում։

Գավիալները ուտում են ձուկ և նախընտրում են ապրել հանգիստ վայրերում։ Կենդանիների համար ձկնորսները դիտարկվում են, որպես սննդի համար պայքարի մրցակիցներ։

Նեպալում և Հնդկաստանում գավիալը համարվում է սրբազան կենդանի։ Ժողովուրդը հարգանք է տածում և մեծարում է այս կենդանուն՝ որպես հինավուրդ սրբազան կենդանի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հ․Ջ․ Գրիգորյան, *Ողնաշարավորներ*, Հայերեն կենդանաբանական տերմինաբանություն (վերլուծություն և սկզբունքներ) (խմբ. Հ․Գ․ Խաչատրյան), «ՀՀ ԳԱԱ Գիտություն հրատարակչություն», 2008, էջ 180 — 264 էջ. — 300 հատ, ISBN 978-5-8080-0723-9։

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիցեղերն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Գանգեսի գավիալ» հոդվածին։ |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Գանգեսի գավիալ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Տաքսոնոմիա | CMS · EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN · WoRMS |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2777285897 · NKC: ph932519 |

 |
**Արագուայա ազգային պարկ** (իսպ.՝ Parque Nacional do Araguaia) ազգային պարկ, որը տեղակայված է Բրազիլիայի հյուսիսում, Տոկանտինս նահանգում։ Բանանալ կղզին, որի վրա գտնվում է պարկը, համարվում է աշխարհի ամենամեծ գետային կղզին։

Պատմություն
-----------

Արագուայա ազգային պարկը ստեղծվել է 1959 թվականի դեկտեմբերի 31-ին 45.570 դաշնային հրամանագրով։ Ամբողջ կղզին բնական և մշակութային արգելոց է, որը գործում է 1973 թվականի դեկտեմբերի 19-ից։ Պարկը գտնվում է կղզու հյուսիսային ծայրում և ընդգրկում է 5577 քառ. կմ տարածք։ Կղզու կենտրոնը և հարավը համարվում են որպես մշակութային պահպանություն` բնիկ ժողովուրդների համար։ Այն ունի 13.584 քառ. կմ տարածք։

Աշխարհագրություն
----------------

Պարկը ձևավորվել է Արագուայա գետում, Բանանալ գետային կղզում, Բրազիլիայի Տոկանտինս նահանգի հարավ-արևմուտքում։ Ազգային պարկը հիմնականում հարթավայրային է և գտնվում է ծովի մակարդակից 200-240 մետր բարձրության վրա։ Այն գտնվում է հյուսիսից՝ Ամազոն բիոմի, հարավից՝ արևադարձային և մերձարևադարձային խոտհարքների ու սավաննաների խաչմերուկում։ Պարկը պարբերական ողողվում է ջրհեղեղով՝ գետի մակարդակի մեծ տատանումների պատճառով։ Բուսական աշխարհը բաղկացած է խոտհարքներից, մացառներից ու տերևաթափ անտառներից։ Հորդառատ տեղումներ թափվում են նոյեմբեր-մարտ ամիսներին, իսկ տարվա ամենաշոգ եղանակը սեպտեմբերից մինչև հոկտեմբեր ընկած ժամանակահատվածն է։

Բուսական աշխարհ
---------------

Պարկի տարբեր հատվածներում կան արմավներ, որոնք հաճախակի հեղեղվում են։ Անտառածածկ տարածքներում սովորաբար հանդիպած տեսակներից են՝ *Cabralea*, *Tabebuia*, *Genipa americana* և այլն։ Պարկում` սավաննայի հատվածում կան բազմաթիվ տեսակի արոտներ՝ առանձին-առանձին ծառերով, ինչպիսին է՝ կոգընկուզի ծառը։

Կենդանական աշխարհ
-----------------

Պարկում կան շատ կաթնասուններ, որոնցից են ճահճուտի եղնիկը, եղջերուի այլ տեսակներ, հնդկահավ, ջրախոզուկ, մեծ ջրասամույր, բաշավոր գայլ, յագուար ու զրահակիր։ Գետերի քաղցրահամ ջրերը ապաստան են շատ ձկնատեսակների, ինչպիսին են` Ամազոն գետի դելֆինը և սպիտակ դելֆինը։ Թռչունները չափազանց շատ են՝ կաքավ, տառեղներ, լոր, օձաթռչուն, ճերմակ կաչաղակ և այլն։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Bananal Island». *Encyclopædia Britannica*. Encyclopædia Britannica Inc. 2015. Վերցված է 2015 թ․ սեպտեմբերի 6-ին.
2. 1 2 3  Antônio Carlos Sant'Ana Diegues (1994). *An Inventory of Brazilian Wetlands*. IUCN. էջ 85. ISBN 978-2-8317-0217-9.
3. 1 2 3  «Araguaia National Park». *Tocantins Parks*. Վերցված է 2015 թ․ սեպտեմբերի 8-ին.

Աղբյուրներ
----------

* Ayres, José Márcio; Da Fonseca, Gustavo A. B.; Rylands, Anthony B.; Queiroz, Helder L.; Pinto, Luiz Paulo; Masterson, Donald; Cavalcanti, Roberto B. (2005), *Os Corredores Ecológicos das Florestas Tropicais do Brasil* (PDF) (պորտուգալերեն), Sociedade Civil Mamirauá, Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2016 թ․ հուլիսի 31-ին, Վերցված է 2016 թ․ հոկտեմբերի 28-ին


|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Արագուայա ազգային պարկ» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
**Հովիկ Օհանյան** (օգոստոսի 26, 1964(1964-08-26), Քարագլուխ, Եղեգնաձորի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ռազմական գործիչ, գեներալ-մայոր (2012)։

Կենսագրություն
--------------

Հովիկ Ֆոլիկի Օհանյանը ծնվել է 1964 թվականի օգոստոսի 26-ին Վայոց ձորի մարզի Քարագլուխ գյուղում։ Ամունացած է, ունի 3 երեխա։

Կրթություն
----------

Ավարտել է Հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի ֆիզկուլտուրայի ֆակուլտետը։ Ավարտել է նաև Մոսկվայի ռազմական ակադեմիան։

Գործունեություն
---------------

1988 թվականին մասնակցել է Արենի, Խաչիկ գյուղերի ինքանպաշտպանությանը։ Այնուհետև համագյուղացիների, եղբայրների և մյուս վայոցձորցի տղաների հետ ստեղծում են հատուկ գունդ (57 հոգանոց)։ 1991 թվականին հատուկ գունդը մեկնել է Սիսիանի շրջանի Սառնակունք և այլ գյուղերի պաշտպանությանը։ Այնուհետև տեղափոխվել Հադրութի շրջան և ակտիվ մասնակցում Շամխոր, Խանաձոր, Դողանլար և այլ գյուղերի պաշտպանությանը։

1992 թվականին գունդը մասնակցել է Իջևանի Կիրանց գյուղի պաշտպանությանը։ Հետագայում համալրելով ջոկատը մասնակցում է Մարտակերտի և Ասկերանի ազատագրմանը՝ Ոսկեվազ, Փարուխ, Խրամորդ գյուղերում։ 1995 թվականին նշանակվել է Վայոց ձորի մարզի N զորամասի հրամանատարի տեղակալ, այնուհետև հրամանատար։

Շքանշաններ
----------

* Հայրենիքի ծառայության
* Անդրանիկ Օզանյան
* Մարշալ Բաղրամյան

Կոչում
------

Ստացել է գեներալ-մայորի կոչում։

Պաշտոն
------

ՀՀ ՊՆ հատուկ հանձնարարությունների գծով գեներալ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ֆոլիկ Հակոբյան, «Ծննդավայր Քարագլուխ», 2015 թվական Երևան
**Շոկոլադի համաշխարհային օր** (անգլ.՝ World Chocolate Day), տոնը նշվում է ամեն տարի հուլիսի 11-ին։ Բացի դրանից, կա ևս մեկ համաշխարհային տոն այդ նույն անվանմամբ, որը նշվում է սեպտեմբերի 13-ին։

Պատմություն և տոնում
--------------------

Շոկոլադն առաջին անգամ ստացել են ացտեկները՝ այն անվանելով «աստվածների սնունդ», իսկ իսպանացիները, այն բերելով Եվրոպա, անվանել են «Սև ոսկի»։ Հուլիսի 11-ը՝ որպես շոկոլադի միջազգային օր, ընդունվել է 1995 թվականին, առաջին անգամ անցկացվել է Ֆրանսիայում։

Ռուսաստանի դաշնության որոշ խոշոր քաղաքներում Սանկտ Պետերբուրգից սկսած մինչև Վլադիվոստոկ հուլիսի 11-ին տեղի են ունենում միջոցառումներ, մրցույթներ և փառատոներ նվիրված այդ տոնին։ Հայաստանում 2016 թվականին առաջին անգամ The LOFT-ի կողմից անցկացվել է շոկոլադի փառատոն։

Շոկոլադի ազգային օրեր
---------------------

Շոկոլադի համաշխարհային օրվա հետ մեկտեղ կան այլ ավելի գլոբալ տոներ և ավելի քաղցր ամսաթվեր նվիրված այս ապրանքին։ Միացյալ Նահանգներում բացի շոկոլադի համաշխարհային օրվանից, ամեն տարի նշում են երկու «համազգային շոկոլադի օր», մեկը հուլիսի 7-ին և մյուսը հոկտեմբերի 28-ին։

Տես նաև
-------

* Ձվի միջազգային օր
* Խնձորի միջազգային օր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Как правильно отметить всемирный день шоколада :: Статьи :: Turist.rbc.ru
2. ↑  Всемирный день шоколада — 11 июля. История и особенности праздника в проекте Календарь Праздников 2010
3. ↑  Владивосток впервые отметит Всемирный день шоколада / Россия : Праздники и фестивали / Travel.Ru
4. ↑  «Հուլիսին Հայաստանում Շոկոլադի փառատոն կանցկացվի». *newsarmenia.am*. Վերցված է 2017 թ․ հուլիսի 8-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Շոկոլադի համաշխարհային օր Արխիվացված 2016-09-05 Wayback Machine

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Շոկոլադի համաշխարհային օր** կատեգորիայում։ |
**Մուսուլմանական Ամանոր**  (արաբ․՝ رأس السنة الهجرية‎‎), ըստ իսլամական օրացույցի՝ տարվա առաջին օրը (մուհարամ ամսվա առաջին օրը)։ Օրը տոնելու հատուկ տարբերակներ չկան։ Ավելին՝ ի տարբերություն քրիստոնյա երկրների՝ իսլամական երկրների մեծ մասում տարվա փոփոխությունը չի համարվում տոն, և այդ օրը մզկիթներում միայն կարդում են հիջրայի մասին քարոզը։

Քանի որ մուսուլմանական տարին 11-12 օրով կարճ է Գրիգորյան օրացույցից (այն հիմնված է լուսնային, այլ ոչ թե արեգակնային օրացույցի վրա), նրա սկիզբը գրիգորյան համակարգում «լողացող է» և ամեն տարի տեղաշարժվում է նշված ժամկետով։ Չնայած որոշ իսլամական կազմակերպություններ նախընտրում են առանձնացնել նոր ամիսը (հետևաբար և նոր տարին) ըստ Լուսնի տեղական դիտարկումների, մուսուլմանական օրացույցին (օրինակ՝ Սաուդյան Արաբիան) երկրների մեծամասնությունը ամսաթվի որոշման համար օգտագործում է աստղագիտական հաշվարկները։

Մուսուլմանները, այդ թվում նաև քրիստոնյա երկրներում ապրողները, որպես կանոն Ամանորը չեն նշում ո՛չ իսլամական, ո՛չ էլ քրիստոնեական օրացույցով, քանի որ մուսուլմանական Ամանորը տոն չի համարվում, իսկ Ամանորը տոնելը քրիստոնեական օրացույցով համարվում է միաստվածության սկզբունքի խախտում։ Մուսուլմանական երկրներում Ամանորը քրիստոնեական օրացույցով տոնել կամ պարզապես «խորհուրդ չի տրվում» կամ ուղղակիորեն արգելված է, օրինակ՝ Բրունեյում, որի օրենսդրությունը հիմնված է շարիաթի վրա, դրա համար նախատեսված է պատիժ՝ տուգանքի կամ հինգ տարի ազատազրկման տեսքով։ Հետխորհրդային մուսուլմանական մի շարք երկրներում, որոնք քրիստոնեական Ամանորի տոնումը ժառանգել են ԽՍՀՄ-ից, քրիստոնեական Ամանորի տոնակատարությունը Նոռուզով փոխարինելու միտում կա։

Տես նաև
-------

* Նոռուզ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Al-Hijra (1 Muharram): New Year's Day» (անգլերեն). BBC. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ սեպտեմբերի 7-ին. Վերցված է 2011 թ․ դեկտեմբերի 27-ին.
2. ↑  Мусульманский новый год
3. ↑  «Islamic Crescents' Observation Project: Saudi Dating System». Արխիվացված է օրիգինալից 2010 թ․ հոկտեմբերի 30-ին. Վերցված է 2019 թ․ դեկտեմբերի 17-ին.
4. ↑  Запретить Новый год?
5. ↑  Представители различных течений ислама в Дагестане предлагают верующим не отмечать Новый год
6. ↑  «Начинать нужно не с запрета праздников, а с призыва к порядочности». Теолог о Новом годе
7. ↑  В каких странах запретили Рождество и Новый год
8. ↑  Новый год или Навруз: почему в Таджикистане Новый год теряет свою магию
9. ↑  Муфтий призвал таджиков не праздновать Новый год
10. ↑  Новый год — не только 31 декабря

Գրականություն
-------------

* Crump W. D. Encyclopedia of New Year’s Holidays Worldwide. McFarland, 2014. 319 p.