Բրազիլիայի արտադրանքի արտահանման գրաֆիկ
Բրազիլիան ունի զարգացող խառը տնտեսություն, որն աշխարհում իններորդն է ՝ ըստ անվանական համախառն ներքին արդյունքի (ՀՆԱ), և ութերորդը ՝ ըստ 2019 թ.-ին գնողունակության համարժեքության։ Ըստ Արժույթի միջազգային հիմնադրամի (ԱՄՀ) ՝ Բրազիլիայի 2019 թվականի անվանական ՀՆԱ-ն եղել է 6.826 տրիլիոն բրազիլական ռեալ կամ 1.868 տրիլիոն ԱՄՆ դոլար։ Բրազիլիան, ըստ մեկ շնչի հաշվով ՀՆԱ-ի, աշխարհում 73-րդ երկիրն է, յուրաքանչյուր բնակչի համար 8,967 ԱՄՆ դոլար արժեքով։ Երկիրը գնահատվում է 20.98 տրիլիոն ԱՄՆ դոլար արժեք ունեցող բնական ռեսուրսներով, որոնք ներառում են հսկայական քանակությամբ ոսկի, ուրան, երկաթ և փայտանյութ։

2010-ի վերջին Բրազիլիայի տնտեսությունը ամենամեծն է Լատինական Ամերիկայում և երկրորդը ՝ Ամերիկայում։ 2000 թվականից մինչև 2012 թվականը Բրազիլիան աշխարհի ամենաարագ զարգացող խոշոր տնտեսություններից մեկն էր ՝ միջին տարեկան ՀՆԱ-ի աճի տեմպը կազմում է ավելի քան 5%։ 2012 թվականին դրա ՀՆԱ-ն գերազանցել է Միացյալ Թագավորության ցուցանիշը ՝ Բրազիլիան ժամանակավորապես դարձնելով աշխարհի վեցերորդ տնտեսությունը։ Այնուամենայնիվ, Բրազիլիայի տնտեսական աճը դանդաղեցվեց 2013թ.-ին, և երկիրը 2014 թվականին մտավ անկման փուլ։ Տնտեսությունը սկսեց վերականգնվել 2017 թ.-ին, առաջին եռամսյակում գրանցվել է 1% աճ, որին հաջորդում է երկրորդ եռամսյակում 0.3% աճը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ և պաշտոնապես դուրս եկավ անկումից։ Բրազիլիան մնացել է «միջին եկամտի ծուղակում» և նույնպես կանգնած է բարձր գործազրկության խնդրի առաջ։

Համաշխարհային տնտեսական ֆորումի համաձայն ՝ Բրազիլիան 2009թ.-ին մրցունակության վերելքի առաջատար երկիրն էր ՝ այլ երկրների շարքում ութերորդ դիրք գրավելով, առաջին անգամ հաղթահարելով Ռուսաստանը և մասամբ փակելով Հնդկաստանի և Չինաստանի հետ մրցունակության բացը BRIC տնտեսությունների շարքում։ 90-ականներից ի վեր կատարված կարևոր քայլերը հարկաբյուջետային կայունության ուղղությամբ, ինչպես նաև տնտեսությունը ազատականացնելու և տնտեսությունը բացելու ուղղությամբ ձեռնարկված միջոցները զգալիորեն խթանեցին երկրի մրցունակության հիմքերը ՝ ապահովելով ավելի լավ միջավայր մասնավոր հատվածի զարգացման համար։ 2020-ին Ֆորբսը Բրազիլիան դասակարգեց ՝ որպես աշխարհի 7-րդ ամենամեծ միլիարդատերեր ունեցող երկիր։ Բրազիլիան տարբեր տնտեսական կազմակերպությունների անդամ է, ինչպիսիք են Mercosur- ը, Հարավամերիկյան ազգերի միությունը, G8 + 5-ը, G-20-ը, ԱՀԿ-ն, Փարիզի ակումբը և Կերնսի խումբը։

Մի գաղութից, որի նպատակը առաջնային ապրանքների (շաքարավազ, ոսկի և բամբակ) արտահանում էր, Բրազիլիան հասցրել է XX դարում ստեղծել դիվերսիֆիկացված արդյունաբերական բազա։ Պողպատե արդյունաբերությունը դրա հիմնական օրինակն է ՝ 2018 թ.-ին Բրազիլիան հանդիսանում է պողպատի 9-րդ խոշորագույն արտադրողը, և 2018 թ.-ին 5-րդ խոշորագույն պողպատե ցանցը արտահանողը։ Գերդաուն Ամերիկայի երկար պողպատի խոշորագույն արտադրողն է, որը պատկանում է 337 արդյունաբերական և առևտրային միավորի և ավելի քան 45,000 աշխատակիցների 14 երկրներում։ Բրազիլիան նաև օդանավերի շուկայում հիմնական դերակատարն է. Embraer- ը քաղաքացիական ինքնաթիռների երրորդ խոշորագույն արտադրողն է Boeing- ից և Airbus- ից անմիջապես հետո։

Եկամուտի անհավասարությունը Բրազիլիայում նույնպես Բրազիլիայի տնտեսության նշանակալից առանձնահատկությունն է, այն կողմը, որը հաճախակի ընդգծվում է արտերկրում։ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի տվյալների համաձայն ՝ 2017 թվականին ծայրահեղ աղքատությունն աճել է 11 տոկոսով, մինչդեռ կրկին ավելացել են անհավասարությունները (Ջինիի ինդեքսը բարձրացել է 0,555-ից մինչև 0,567)։ Կառավարության որոշած Բոլսա Ֆամիլիայի շահառուների թվի նվազումը կլինի հիմնական պատճառը ՝ ըստ ուսումնասիրության։

Պատմություն
-----------

Երբ պորտուգալացի հետախույզները հասան 16-րդ դար, ներկայիս Բրազիլիայի բնիկ ցեղերը կազմում էին մոտ 2,5 միլիոն մարդ և ապրում էին գրեթե անփոփոխ Քարե դարից ի վեր։ Պորտուգալիայի Բրազիլիայի գաղութացումից (1500–1822) մինչև 1930-ականների վերջը, Բրազիլիայի տնտեսությունը ապավինում էր արտահանման համար առաջնային ապրանքների արտադրությանը։ Պորտուգալիայի կայսրությունում Բրազիլիան կայսերական առևտրային քաղաքականությանը հասած գաղութ էր, որն ուներ տնտեսական մեծ արտադրության երեք հիմնական ցիկլ ՝ շաքար, ոսկի և 19-րդ դարի սկզբից ՝ սուրճ։ Բրազիլիայի տնտեսությունը մեծապես կախված էր աֆրիկացի ստրուկների աշխատանքից մինչև 19-րդ դարի վերջ (ընդհանուր առմամբ ներմուծված աֆրիկացի ստրուկների մոտ 3 միլիոն մարդ)։ Այդ ժամանակաշրջանում Բրազիլիան նաև գաղութն էր ՝ ամենամեծ թվով եվրոպական բնակիչներով, որոնց մեծ մասը պորտուգալացիներ էին (ներառյալ ազորացիներն ու մադեյրանները), բայց նաև որոշ հոլանդացիներ (տե՛ս հոլանդական Բրազիլիա), իսպանացիներ, անգլիացիներ, ֆրանսիացիներ, գերմանացիներ, ֆլամանդական, դանիացի, շոտլանդական և Սեֆարդային հրեաներ։

Այնուհետև Բրազիլիան անցավ տնտեսական և ժողովրդագրական ուժեղ աճի շրջան, որն ուղեկցվեց Եվրոպայից զանգվածային ներգաղթով, հիմնականում Պորտուգալիայից (ներառյալ Ազորներն ու Մադեյրա), Իտալիայից, Իսպանիայից, Գերմանիայից, Լեհաստանից, Ուկրաինայից, Շվեյցարիայից, Ավստրիայից և Ռուսաստանից։ Փոքր թվով ներգաղթյալներ նույնպես եկել էին
Նիդեռլանդներից, Ֆրանսիայից, Ֆինլանդիայից, Իսլանդիայից և Սկանդինավյան երկրներից, Լիտվայից, Բելգիայից, Բուլղարիայից, Հունգարիայից, Հունաստանից, Լատվիայից, Անգլիայից, Իռլանդիայից, Շոտլանդիայից, Խորվաթիայից, Չեխիայից, Մալթայից, Հյուսիսային Մակեդոնիայից և Լյուքսեմբուրգից, Մերձավոր Արևելքից (հիմնականում ՝ Լիբանանից, Սիրիայից և Հայաստանից), Ճապոնիայից, ԱՄՆ-ից և Հարավային Աֆրիկայից, մինչև 1930-ական թվականները։ Նոր աշխարհում, Միացյալ Նահանգները, Արգենտինան, Բրազիլիան, Կանադան, Ավստրալիան, Ուրուգվայը, Նոր Զելանդիան, Չիլին, Մեքսիկան, Կուբան, Վենեսուելան, Պարագվայը, Պուերտո Ռիկոն և Պերուն (նվազման կարգով) այն երկրներն էին, որոնք ստացան ներգաղթողների մեծ մասը։ Բրազիլիայի դեպքում վիճակագրությունը ցույց տվեց, որ 1882-1934 թվականների ընթացքում երկրից է արտագաղթել 4,5 միլիոն մարդ։

2007 թվականին, ավելի քան 209 միլիոն բնակչությամբ և առատ բնական ռեսուրսներով, Բրազիլիան աշխարհի տասը խոշորագույն շուկաներից մեկն էր ՝ արտադրելով տասնյակ միլիոնավոր տոննա պողպատ, 26 միլիոն տոննա ցեմենտ, 3,5 միլիոն հեռուստացույց և 3 միլիոն սառնարաններ։ Բացի այդ, տարեկան մոտ 70 միլիոն խորանարդ մետր նավթ վերամշակվում էր վառելիքների, քսուկների, պրոպանի գազի և հարյուրավոր նավթաքիմիական նյութերի լայն տեսականի։

Բրազիլիան ունի առնվազն 161.500 կիլոմետր ասֆալտապատ ճանապարհներ, տեղադրված էլեկտրաէներգիայի ավելի քան 150 գիգավատտ և իրական շնչի հաշվով ՀՆԱ-ն 2017-ին գերազանցել է 9,800 ԱՄՆ դոլարը։ Արդյունաբերական հատվածը կազմում է Լատինական Ամերիկայի տնտեսության արդյունաբերական արտադրության երեք հինգերորդ մասը։ Երկրի գիտական և տեխնոլոգիական զարգացումը ենթադրվում է, որ գրավիչ է օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների համար, որոնք վերջին տարիներին միջին հաշվով տարեկան կազմել են 30 միլիարդ ԱՄՆ դոլար։ Գյուղատնտեսական ոլորտը, որը տեղական անունով կոչվում է *ագրոնեգիոն* (ագրո-բիզնես), նույնպես դինամիկ է. երկու տասնամյակների ընթացքում այս հատվածը Բրազիլիան պահել է ամենաարդյունավետ երկրներից մեկը գյուղական ոլորտին առնչվող ոլորտներում։ Գյուղատնտեսական ոլորտը և հանքարդյունաբերության ոլորտը նույնպես աջակցեց առևտրի ավելցուկին, որոնք թույլ տվեցին զանգվածային արժույթների գծով եկամուտների (վերադարձ) ստացում և արտաքին պարտքի մարում։ Արևմտյան տնտեսություններում անկման պատճառով Բրազիլիան հայտնվեց անկման փուլում 2010թ.-ին ՝ փորձելով դադարեցնել իրական գնահատականը։

Ասիական զարգացման բանկի և Հարկային արդարադատության ցանցի տվյալները ցույց են տալիս, որ Բրազիլիայի չօգտագործված «ստվերային» տնտեսությունը կազմում է ՀՆԱ-ի 39% -ը։

Բրազիլիայում ամենակարևոր կոռուպցիոն դեպքերից մեկը վերաբերում է Օդեբրեխտ ընկերությանը։ 1980-ականներից ի վեր, Օդեբրեխտը մի քանի միլիարդ դոլար է ծախսել կաշառքի տեսքով ՝ խորհրդարանականներին կաշառելու համար, որպեսզի նրանք կողմ քվեարկեն։ Քաղաքային մակարդակում Օդեբրեխտի կոռուպցիան ուղղված էր «մասնավորեցումների խթանմանը», մասնավորապես ջրի և կոյուղու կառավարման ոլորտին։

Տվյալներ
--------

Հետևյալ աղյուսակում ներկայացված են 1980–2018 թվականների հիմնական տնտեսական ցուցանիշները։ 5% -ից ցածր գնաճը նշված է կանաչ գույնով։

| Տարի | ՀՆԱ (միլիրադ PPP ԱՄՆ դոլար) | Մեկ շնչի հաշվով ՀՆԱ(PPP ԱՄՆ դոլար) | ՀՆԱ աճ(իրական) | Գնաճ(տոկոսով) | Գործազրկություն (տոկոսով) | Պետական պարտք(ՀՆԱ-ի տոկոսով) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1980 | 567.7 | 4,787 | 9.2 % | negative increase90.2 % | անհասանելի | անհասանելի |
| 1981 | 593.4 | 4,895 | Decrease−4.4 % | negative increase101.7 % | անհասանելի | անհասանելի |
| 1982 | 633.9 | 5,117 | 0.6 % | negative increase100.6 % | անհասանելի | անհասանելի |
| 1983 | 636.5 | Decrease5,029 | Decrease−3.4 % | negative increase135.0 % | անհասանելի | անհասանելի |
| 1984 | 694.1 | 5,369 | 5.3 % | negative increase192.1 % | անհասանելի | անհասանելի |
| 1985 | 772.9 | 5,856 | 7.9 % | negative increase226.0 % | անհասանելի | անհասանելի |
| 1986 | 847.0 | 6,298 | 7.5 % | negative increase147.1 % | անհասանելի | անհասանելի |
| 1987 | 900.9 | 6,563 | 3.6 % | negative increase228.3 % | անհասանելի | անհասանելի |
| 1988 | 934.9 | 6,686 | 0.3 % | negative increase629.1 % | անհասանելի | անհասանելի |
| 1989 | 1,002.4 | 7,044 | 3.2 % | negative increase1,430.7 % | անհասանելի | անհասանելի |
| 1990 | Decrease996.1 | Decrease6,795 | Decrease−4.2 % | negative increase2,947.7 % | անհասանելի | անհասանելի |
| 1991 | 1,039.9 | 6,975 | 1.0 % | negative increase432.8 % | 10.1 % | անհասանելի |
| 1992 | 1,057.7 | 6,979 | Decrease−0.6 % | negative increase952.0 % | negative increase11.6 % | անհասանելի |
| 1993 | 1,136.0 | 7,377 | 4.9 % | negative increase1,927.4 % | positive decrease11.0 % | անհասանելի |
| 1994 | 1,288.0 | 7,850 | 5.8 % | negative increase2,075.8 % | positive decrease10.5 % | անհասանելի |
| 1995 | 1,306.6 | 8,224 | 4.2 % | negative increase66.0 % | positive decrease9.9 % | անհասանելի |
| 1996 | 1,359.9 | 8,304 | 2.2 % | negative increase15.8 % | negative increase11.2 % | անհասանելի |
| 1997 | 1,430.2 | 8,605 | 3.4 % | negative increase6.9 % | negative increase11.6 % | անհասանելի |
| 1998 | 1,450.6 | Decrease8,604 | 0.3 % | 3.2 % | negative increase14.7 % | անհասանելի |
| 1999 | 1,479.7 | 8,651 | 0.5 % | 4.9 % | 14.7 % | անհասանելի |
| 2000 | 1,579.8 | 9,108 | 4.4 % | negative increase7.0 % | positive decrease13.9 % | 65.6 % |
| 2001 | 1,638.1 | 9,313 | 1.4 % | negative increase6.8 % | positive decrease12.5 % | negative increase70.1 % |
| 2002 | 1,714.0 | 9,614 | 3.1 % | negative increase8.5 % | negative increase13.0 % | negative increase78.9 % |
| 2003 | 1,768.2 | 9,789 | 1.1 % | negative increase14.7 % | negative increase13.7 % | positive decrease73.9 % |
| 2004 | 1,921.5 | 10,505 | 5.8 % | negative increase6.6 % | positive decrease12.9 % | positive decrease70.2 % |
| 2005 | 2,046.7 | 11,055 | 3.2 % | negative increase6.9 % | positive decrease11.4 % | positive decrease68.7 % |
| 2006 | 2,193.0 | 11,707 | 4.0 % | 4.2 % | negative increase11.5 % | positive decrease65.9 % |
| 2007 | 2,387.8 | 12,605 | 6.1 % | 3.6 % | positive decrease10.9 % | positive decrease63.8 % |
| 2008 | 2,558.7 | 13,360 | 5.1 % | negative increase5.7 % | positive decrease9.4 % | positive decrease61.9 % |
| 2009 | 2,574.8 | Decrease13,304 | Decrease−0.1 % | 4.9 % | negative increase9.7 % | negative increase65.0 % |
| 2010 | 2,802.8 | 14,338 | 7.5 % | 5.0 % | positive decrease8.5 % | positive decrease63.1 % |
| 2011 | 2,974.8 | 15,070 | 4.0 % | negative increase6.6 % | positive decrease7.8 % | positive decrease61.2 % |
| 2012 | 3,088.1 | 15,499 | 1.9 % | negative increase5.4 % | positive decrease7.4 % | negative increase62.2 % |
| 2013 | 3,232.4 | 16,079 | 3.0 % | negative increase6.2 % | positive decrease7.2 % | positive decrease60.2 % |
| 2014 | 3,307.2 | 16,309 | 0.5 % | negative increase6.3 % | positive decrease6.8 % | negative increase62.3 % |
| 2015 | Decrease3,224.3 | Decrease15,769 | Decrease−3.6 % | negative increase9.0 % | negative increase8.3 % | negative increase72.6 % |
| 2016 | Decrease3,152.2 | Decrease15,295 | Decrease−3.5 % | negative increase8.7 % | negative increase11.3 % | negative increase78.4 % |
| 2017 | 3,250.1 | 15,715 | 1.1 % | 3.4 % | negative increase12.8 % | negative increase84.1 % |
| 2018 | 3,366.4 | 16,146 | 1.1 % | 3.7 % | positive decrease12.2 % | negative increase87.9 % |

Բաղադրիչներ
-----------

Ծառայությունների ոլորտը Համախառն ներքին արդյունքի (ՀՆԱ) ամենամեծ բաղադրիչն է `67.0 տոկոս, այնուհետև արդյունաբերական հատվածն է` 27,5 տոկոս։ Գյուղատնտեսությունը ներկայացնում է ՀՆԱ-ի 5,5 տոկոսը (2011 թ.): Բրազիլիայի աշխատուժը գնահատվում է 100,77 միլիոն, որից 10 տոկոսը զբաղեցնում է գյուղատնտեսությունը, 19 տոկոսը ՝ արդյունաբերության ոլորտը և 71 տոկոսը ՝ սպասարկման ոլորտը։

### Գյուղատնտեսության ոլորտ

Տնտեսական գործունեությունը Բրազիլիայում (1977):
Ագրոբիզնեսը նպաստում է Բրազիլիայի առևտրի հաշվեկշռին ՝ չնայած առևտրի խոչընդոտներին և զարգացած երկրների կողմից որդեգրած սուբսիդավորման քաղաքականությանը։

Հիսունհինգ տարի տևողությամբ ժամանակահատվածում (1950 - 2005), Բրազիլիայի բնակչությունը աճեց 51 միլիոնից հասնելով մոտ 187 միլիոն բնակչի ՝ տարեկան աճելով ավելի քան 2 տոկոսով։ Բրազիլիան ստեղծեց և ընդլայնեց ագրոբիզնեսի բարդ ոլորտը։ Այնուամենայնիվ, սրա մի մասը շրջակա միջավայրի հաշվին է, ներառյալ Ամազոնը։

Գյուղական արտադրողին տրված կարևորությունը տեղի է ունենում գյուղատնտեսական և անասնապահության պլանի ձևով և ընտանեկան գյուղատնտեսությանն ուղղված մեկ այլ հատուկ սուբսիդավորման ծրագրի միջոցով ՝ «Programa de Fortalecimento da Agricultura Familiar» (Pronaf), որը երաշխավորում է սարքավորումների ֆինանսավորումը և մշակում ու խրախուսում է նոր տեխնոլոգիաների կիրառումը։ Ընտանեկան գյուղատնտեսության մասով ՝ ավելի քան 800 հազար գյուղի բնակիչների աջակցում են վարկային, հետազոտական և ընդլայնման ծրագրերով։ Կանանց և երիտասարդ ֆերմերների համար առկա է հատուկ վարկային գիծ։

Մյուս կողմից ՝ Երկրի բարեփոխումների ծրագրով երկրի նպատակը պետության կողմից հատկացված տարածքներում բնակվող ավելի քան մեկ միլիոն ընտանիքի համար բնակության և աշխատանքային պայմանների ապահովումն է, մի նախաձեռնություն, որը կարող է ստեղծել երկու միլիոն աշխատատեղ։ Ընկերությունները, պետական քաղաքականությունը և միջազգային ընկերությունները, կառավարությունը աշխատանքներ է տանում բնակավայրերի ենթակառուցվածքների ապահովման ուղղությամբ ՝ հետևելով դպրոցների և առողջապահական կետերի օրինակներին։ Գաղափարն այն է, որ հող մուտք գործելը պարզապես առաջին քայլն է որակյալ հողային բարեփոխումների ծրագրի իրականացման ուղղությամբ։

Ավելի քան 600,000 կմ² տարածք բաժանված է գյուղական սեփականության մոտավորապես հինգ հազար տարածքների. գյուղատնտեսական տարածք, որն այժմ ունի երեք սահման ՝ Կենտրոնական-արևմտյան տարածաշրջանը (Սավաննան), Հյուսիսային տարածաշրջանը (անցման շրջանը) և Հյուսիսարևելյան տարածաշրջանը (կիսահայր)։ Հացահատիկային մշակաբույսերի առաջին գծում, որոնք տարեկան արտադրում են ավելի քան 110 միլիոն տոննա, սոյանն է ՝ բերելով 50 միլիոն տոննա։

Անասնապահության ոլորտում «կանաչ եզը», որը աճեցվում է արոտավայրերում խոտի և հանքային աղերի սննդակարգով, նվաճեց շուկաներ Ասիայում, Եվրոպայում և Ամերիկայում, մասնավորապես «խելագար կովի հիվանդության» վախկոտ շրջանից հետո։ Բրազիլիան ունի աշխարհում խոշորագույն խոշոր եղջերավոր անասունների 198 միլիոն գլուխ, որը պատասխանատու է տարեկան ավելի քան 1 միլիարդ ԱՄՆ դոլարի արտահանման համար։

Կարճ մանրաթելային փայտանյութի բջջանյութի արտադրության առաջատար Բրազիլիան նույնպես դրական արդյունքների է հասել փաթեթավորման ոլորտում, որում այն աշխարհում հինգերորդ խոշոր արտադրողն է։ Արտասահմանյան շուկաներում այն ապահովում է հում պահածոյացված և զտած շաքարի համաշխարհային արտահանման 25 տոկոսը. այն սոյայի արտահանման համաշխարհային առաջատարն է և պատասխանատու է մոլորակի նարնջի հյութի 80 տոկոսի համար, իսկ 2003 թվականից ի վեր ունեցել է ամենաբարձր վաճառքի ցուցանիշները տավարի և հավի համար։

### Արդյունաբերություն

Բրազիլիան ունի երկրորդ ամենամեծ արտադրական հատվածը Ամերիկայում։ ՀՆԱ-ի 28,5 տոկոսը բաժին է ընկնում Բրազիլիայի արդյունաբերության հետևյալ հատվածներին ՝ ավտոմեքենաներ, պողպատ և նավթաքիմիկատներ, համակարգիչներ, օդանավեր և սպառողական երկարակյացության ապրանքներ։ Plano Real-ի կողմից տրամադրված տնտեսական կայունության բարձրացմամբ՝ բրազիլական և բազմազգ բիզնեսները մեծ ներդրումներ են կատարել նոր սարքավորումների և տեխնոլոգիաների ոլորտում, որոնց մեծ մասն ձեռք է բերվել ամերիկյան ֆիրմաներից։

Բրազիլիան ունի նաև բազմազան և բարդ ծառայությունների արդյունաբերություն։ 90-ականների սկզբին բանկային հատվածը կազմում էր ՀՆԱ-ի 16 տոկոսը։ Չնայած անցնելով խոշոր հիմնանորոգման ՝ Բրազիլիայի ֆինանսական ծառայությունների արդյունաբերությունը տեղական բիզնեսին ապահովում է ապրանքների լայն տեսականիով և ներգրավում է բազմաթիվ նոր դիմորդների, այդ թվում ՝ ԱՄՆ-ի ֆինանսական ֆիրմաների։ 2008թ.-ի մայիսի 8-ին Սան Պաուլոյի ֆոնդային բորսան (Bovespa) և Սան Պաուլոյում գործող Բրազիլիայի ապրանքային և ֆյուչերսային բորսան (BM&F) միավորվեցին ՝ ստեղծելով BM&F Bovespa- ն ՝ աշխարհի խոշորագույն բորսաներից մեկը։ Բացի այդ, նախկին մենաշնորհային վերաապահովագրության ոլորտը բացվում է երրորդ կողմի ընկերությունների համար։

2007 թվականի դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ Բրազիլիայում կար մոտ 21,304,000 լայնաշերտ գծեր։ Լայնաշերտ գծերի ավելի քան 75 տոկոսը DSL- ի միջոցով էր, իսկ 10 տոկոսը `կաբելային մոդեմներով։

Գոյություն ունեցող հանքային ռեսուրսները ընդարձակ են։ Երկաթի և մանգանի խոշոր պաշարները արդյունաբերական հումքի և արտահանման շահույթի կարևոր աղբյուրն են։ Օգտագործվում են նիկելի, անագի, քրոմիտի, ուրանի, բոքսիտի, բերիլիումի, պղնձի, կապարի, վոլֆրամի, ցինկի, ոսկու և այլ հանքանյութերի պահուստներ։ Պողպատե արդյունաբերության մեջ պահանջվող բարձրորակ կոկտեյն դասի ածուխը քիչ պահանջարկ ունի։

### Ամենամեծ ընկերությունները

2017 թ.-ին բրազիլական 20 ընկերություններ ընդգրկվեցին Forbes Global 2000 ցուցակի `Ֆորբս ամսագրի կողմից աշխարհի լավագույն 2000 հանրային ընկերությունների տարեկան վարկանիշային աղյուսակի մեջ` հիմնվելով վաճառքի, ակտիվների, շահույթի և շուկայական արժեքի համադրության վրա։ Թվարկված 20 ընկերություններն էին.

| Համաշխարհային վարկանիշ | Ընկերություն | Արդյունաբերություն | Եկամուտ  (միլիարդ դոլար) | Շահույթ  (միլիարդ դոլար) | Ակտիվներ  (միլիարդ դոլար) | Շուկայական արժեք  (միլիարդ դոլար) | Տարածքը |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 38 | Banco Itaú Unibanco | Բանկային | 61.3 | 6.7 | 419.9 | 79.2 | Սան Պաուլո |
| 62 | Banco Bradesco | Բանկային | 70.2 | 4.3 | 362.4 | 53.5 | Օզասկու, Սան Պաուլո |
| 132 | Banco do Brasil | Բանկային | 57.3 | 2.3 | 430.6 | 29 | Բրազիլիա |
| 156 | Vale | Հանքարդյունաբերություն | 27.1 | 3.8 | 99.1 | 45.4 | Ռիո դե Ժանեյրո |
| 399 | Petrobras | Նավթ և գազ | 81.1 | - 4.3 | 247.3 | 61.3 | Ռիո դե Ժանեյրո |
| 610 | Eletrobras | Կոմունալ ծառայություններ | 17.4 | 0.983 | 52.4 | 7.2 | Ռիո դե Ժանեյրո |
| 791 | Itaúsa | Կոնգլոմերատ | 1.3 | 2.4 | 18.1 | 23 | Սան Պաուլո |
| 895 | JBS S.A.|JBS | Սննդի վերամշակում | 48.9 | 0.108 | 31.6 | 8.2 | Սան Պաուլո |
| 981 | Ultrapar | Կոնգլոմերատ | 22.2 | 0.448 | 7.4 | 12.5 | Սան Պաուլո |
| 1103 | Cielo | Ֆինանսական ծառայություններ | 3.5 | 1.1 | 9.4 | 20.9 | Բարուերի, Սան Պաուլո |
| 1233 | Braskem | Քիմիական նյութեր | 13.8 | - 0.136 | 15.9 | 7.9 | Սան Պաուլո |
| 1325 | BRF | Սննդի վերամշակում | 9.7 | - 0.107 | 13.8 | 9.3 | Իտաջայ, Սանտա Կատարինա |
| 1436 | Sabesp | Թափոնների վերամշակում | 4 | 0.846 | 11.6 | 7.4 | Սան Պաուլո |
| 1503 | Oi | Հեռահաղորդակցություն | 7.5 | - 2 | 25.2 | 0.952 | Ռիո դե Ժանեյրո |
| 1515 | Gerdau | Երկաթ և պողպատ | 10.8 | - 0.395 | 16.8 | 1.4 | Պորտու Ալեգրի, Ռիու Գրանդի դու Սուլ |
| 1545 | Companhia Brasileira de Distribuição | Մանրածախ | 12 | 0.139 | 13.9 | 5.9 | Սան Պաուլո |
| 1572 | CCR | Տրանսպորտ | 2.9 | 0.429 | 7.5 | 11.5 | Սան Պաուլո |
| 1597 | Bovespa | Ֆոնդային բորսա | 0.666 | 0.415 | 9.7 | 12.8 | Սան Պաուլո |
| 1735 | CPFL Energia | Էլեկտրականություն | 5.4 | 0.258 | 13 | 8.4 | Կամպինաս, Սան Պաուլո |
| 1895 | Kroton Educacional | Բարձրագույն կրթություն | 1.5 | 0.535 | 5.4 | 7.1 | Բելու Օրիզոնտի, Մինաս Ժերայս |

Վերականգնվող էներգիա Պարնաբայում:
### Էներգիա

Բրազիլիայի կառավարությունը նախաձեռնել է հավակնոտ ծրագիր ՝ ներմուծվող նավթից կախվածությունը նվազեցնելու համար։ Ներմուծումը նախկինում կազմում էր երկրի նավթի պահանջների ավելի քան 70% -ը, բայց 2006–2007 թվականներին Բրազիլիան դարձավ նավթի մեջ ինքնաբավ։ Բրազիլիան հիդրոէլեկտրակայանների աշխարհի առաջատար արտադրողներից է, որի ներկայիս հզորությունը կազմում է մոտ 260,000 մեգավատ։ Առկա հիդրոէլեկտրակայանը ապահովում է երկրի էլեկտրաէներգիայի 90% -ը։ Գործում են երկու խոշոր հիդրոէլեկտրակայաններ ՝ Պարանա գետի վրա գտնվող 19.900 մեգավատ հզորությամբ Իտայպու ամբարտակը (աշխարհի ամենամեծ ամբարտակը) և Բրազիլիայի հյուսիսում գտնվող Պարա քաղաքում գտնվող Tucurui ամբարտակը։ Բրազիլիայի առաջին առևտրային միջուկային ռեակտորը ՝ Angra I- ը, որը գտնվում է Ռիո դե Ժանեյրոյի մերձակայքում, գործում է ավելի քան 10 տարի։ Angra II- ի կառուցումը ավարտվել է 2002թ.-ին և գործում է նույնպես։ Angra III- ը պլանավորված երդմնակալության արարողություն ուներ, որը նախատեսված էր 2014 թ.: Կառավարությունը նախատեսում է մինչև 2020 թվականը ևս 19 ատոմակայան կառուցել։

Տնտեսական կարգավիճակ
--------------------

### Կայուն աճ

Պորտուգալացի հետախույզները ժամանել են 1500 թվականին, բայց միայն 1808թ.-ին Բրազիլիան ստացավ թույլտվություն Պորտուգալիայի գաղութային կայսրությունից ՝ հիմնելու իր առաջին գործարաններն ու արտադրողները։ 21-րդ դարում Բրազիլիան դարձավ աշխարհի ութերորդ խոշոր տնտեսությունը։ Սկզբնապես, դրա արտահանումը հիմնականում հում և հիմնական ապրանքներն էին ՝ շաքար, ռետին և ոսկի։ Այսօր արտահանման 84% -ը արտադրված և կիսաֆաբրիկատներ են։

Մեծ տնտեսական վերափոխման և աճի ժամանակահատվածը տեղի է ունեցել 1875-ից 1975 թվականների ընթացքում։

Վերջին տասնամյակում ներքին արտադրությունն աճել է 32.3% -ով։ Ագրոբիզնեսը (գյուղատնտեսություն և անասնապահություն), որն աճում էր տարեկան 47% -ով կամ 3.6% -ով, ամենադինամիկ ոլորտն էր. նույնիսկ միջազգային ճգնաժամերի քայքայելուց հետո, որոնք պահանջում էին մշտական ճշգրտումներ Բրազիլիայի տնտեսության մեջ։ Բրազիլիայի կառավարությունը նաև նախաձեռնել է տնտեսական զարգացման արագացված ծրագիր, որը կոչվում է Programa de Aceleração do Crescimento ՝ նպատակ խթանել աճը։

Միջազգային աշխարհում Բրազիլիայի թափանցիկության աստիճանը 75-րդն է ՝ ըստ «Թրանսփարենսի ինթերնեշնլի»։

### Վերահսկողություն և բարեփոխումներ

Տնտեսությունը հավասարակշռելու համար վերջերս ընդունված միջոցառումներից Բրազիլիան իրականացրեց բարեփոխումներ իր սոցիալական ապահովության (պետական և կենսաթոշակային) և հարկային համակարգերում։ Այս փոփոխություններն իրենց հետ բերեցին ուշագրավ լրացում. «Հարկային պատասխանատվության մասին» օրենք, որը վերահսկում է գործադիր մարմինների կողմից պետական ծախսերը դաշնային, նահանգային և քաղաքային մակարդակներում։ Միևնույն ժամանակ, ներդրումներ են կատարվել կառավարման արդյունավետության ուղղությամբ և ստեղծվել են քաղաքականություններ ՝ խրախուսելու արտահանումը, արդյունաբերությունը և առևտուրը ՝ այդպիսով ստեղծելով «հնարավորությունների պատուհաններ» տեղական և միջազգային ներդրողների և արտադրողների համար։

Այս փոփոխությունների արդյունքում, Բրազիլիան կրճատեց իր խոցելիությունը. այն չի ներմուծում իր սպառած նավթը. այն կիսով չափ կրճատել է իր ներքին պարտքը փոխարժեքի հետ կապված սերտիֆիկատների միջոցով և արտահանումն աճել է, միջին հաշվով, տարեկան 20% -ով։ Փոխարժեքը ճնշում չի գործադրում արդյունաբերական հատվածի կամ գնաճի վրա (տարեկան 4%) և զերծ է իրացվելիության ճգնաժամի հավանականությունից։ Արդյունքում, 12 տարի անց երկիրը հասել է դրական հաշվեկշռի այն հաշիվներում, որոնք չափում են արտահանումը / ներմուծումը, գումարած տոկոսագումարները, ծառայությունները և արտերկրյա վճարումները։ Այսպիսով, հարգված տնտեսագետները ասում են, որ երկիրը խորապես չի տուժի ներկայիս համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամից։

2017-ին նախագահ Միշել Թեմերը հրաժարվեց հրապարակել այն ընկերությունների ցանկը, որոնք մեղադրվում են «ժամանակակից ստրկության» մեջ։ Ցուցակը, որը հրապարակվում էր 2003 թվականից ի վեր Լուիս Ինասիու Լուլա դա Սիլվայի նախագահության օրվանից, նախատեսվում էր համոզել ընկերություններին վճարել իրենց տուգանքները և համապատասխանել աշխատանքային կանոնակարգերին, մի երկրում, որտեղ քաղաքական դասի կոռուպցիան ռիսկի էր ենթարկում օրենքի նկատմամբ հարգանքի իրավունքը։ Նախագահի ներկայիս հարաբերությունները «հողատերերի նախասրահի» հետ դատապարտվել են աշխատանքից ազատված նախագահ Դիլմա Ռուսեֆի կողմից այս առիթով։

Բրազիլիայի համար Մեծ Բրիտանիայի հետ առևտուրը կարող է նշանակել ավելի շատ ներդրումներ, ավելի որակյալ աշխատուժի հասանելիություն, բնական ռեսուրսների վաճառք, հարկերի արտահանում և բրիտանական ապրանքների և ծառայությունների մուտք։

Ռիո դե Ժանեյրոյի կենտրոնական բիզնես շրջան:
### Հետևողական քաղաքականություն

Արդյունաբերական ոլորտի աջակցությունը պարզեցվել է բոլոր մակարդակներում. ակտիվ և անկախ, Կոնգրեսը և Դատական դեպարտամենտը իրականացնում են կանոնների և կանոնակարգերի գնահատում։ Տնտեսությունը խթանելու ուղղությամբ ձեռնարկված հիմնական միջոցառումներից են արտադրված արտադրանքի հարկի (IPI) մինչև 30 տոկոսի իջեցումը և ճանապարհային բեռնափոխադրումների նավատորմի 8 միլիարդ դոլարի ներդրումը ՝ դրանով իսկ բարելավելով բաշխման լոգիստիկան։ Հետագա ռեսուրսները երաշխավորում են բիզնեսի և տեղեկատվական կենտրոնների տարածումը։

Արդյունաբերության, տեխնոլոգիայի և արտաքին առևտրի քաղաքականությունը, այս ոլորտի առաջին գծում, իր հերթին, 19,5 միլիարդ դոլար է ներդնում հատուկ ոլորտներում ՝ հետևելով ծրագրային ապահովման և կիսահաղորդչային, դեղագործական և դեղագործական արտադրանքի և կապիտալ ապրանքների ոլորտների օրինակին։

### Միաձուլումներ և ձեռքբերումներ

1985-ից 2017 թվականների ընթացքում հայտարարվեց 11.563 միավորումներ և ձեռքբերումներ, որոնց ընդհանուր հայտնի արժեքը կազմում է 1,185 միլիարդ ԱՄՆ դոլար ՝ բրազիլական ֆիրմաների ներգրավմամբ։ 2010 թվականը արժեքի առումով նոր ռեկորդ էր ՝ 115 միլիարդ դոլար գործարքով։ Հատկանշական է, որ արժեքի առաջին 100 գործարքներում արտասահմանյան ընկերություն ձեռք բերող բրազիլական ընկերությունների միայն չորս դեպք է։ Սա արտացոլում է երկրի նկատմամբ մեծ հետաքրքրությունը ՝ ուղղակի ներդրումների տեսանկյունից։

Ահա այն ամենամեծ գործարքների ցանկը, որտեղ բրազիլական ընկերությունները ստանձնել են կա՛մ ձեռքբերողի դերը, կա՛մ թիրախը.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Հայտարարված ամսաթիվը** | **Ձեռք բերողի անուն** | **Ձեռք բերողի արդյունաբերություն** | **Ձեռք բերող ազգ** | **Թիրախի անուն** | **Թիրախի արդյունաբերություն** | **Թիրախի ազգ** | **Գործարքի արժեքը (միլիոն ԱՄՆ դոլար)** |
| 09/01/2010 | Petrobras | Նավթ և գազ | Բրազիլիա | Brazil-Oil & Gas Blocks | Նավթ և գազ | Բրազիլիա | 42,877.03 |
| 02/20/2017 | Vale SA | Մետաղներ և հանքարդյունաբերություն | Բրազիլիա | Valepar SA | Մետաղներ և հանքարդյունաբերություն | Բրազիլիա | 20,956.66 |
| 08/11/2006 | Cia Vale do Rio Doce SA | Մետաղներ և հանքարդյունաբերություն | Բրազիլիա | Inco Ltd | Մետաղներ և հանքարդյունաբերություն | Կանադա | 17,150.30 |
| 02/20/2008 | BM&F | Բրոկեր | Բրազիլիա | Bovespa Holding SA | Բրոկեր | Բրազիլիա | 10,309.09 |
| 01/13/2000 | Telefónica SA | Հեռահաղորդակցման ծառայություններ | Իսպանիա | Telecommunicacoes de São Paulo | Հեռահաղորդակցման ծառայություններ | Բրազիլիա | 10,213.31 |
| 07/31/2014 | Telefónica Brasil SA | Հեռահաղորդակցման ծառայություններ | Բրազիլիա | GVT Participacoes SA | Հեռահաղորդակցման ծառայություններ | Բրազիլիա | 9,823.31 |
| 05/10/2010 | Telefónica SA | Հեռահաղորդակցման ծառայություններ | Իսպանիա | Brasilcel NV | Հեռահաղորդակցման ծառայություններ | Բրազիլիա | 9,742.79 |
| 11/03/2008 | Banco Itaú Holding Financeira | Բանկեր | Բրազիլիա | Unibanco Holdings SA | Այլ ֆինանսական կենտրոններ | Բրազիլիա | 8,464.77 |
| 03/03/2004 | Ambev | Սնունդ և խմիչքներ | Բրազիլիա | John Labatt Ltd | Սնունդ և խմիչքներ | Կանադա | 7,758.01 |
| 10/01/2010 | China Petrochemical Corporation | Նավթ և գազ | Չինաստան | Repsol YPF Brasil SA | Նավթ և գազ | Բրազիլիա | 7,111.00 |
| 02/07/2012 | Banestado Participacoes | Այլ ֆինանսական կենտրոններ | Բրազիլիա | Redecard SA | Համակարգիչներ և սարքեր | Բրազիլիա | 6,821.71 |

### Ձեռներեցություն

2011 թ. «Համաշխարհային ձեռնարկատիրության մոնիտորինգի» հետազոտության համաձայն ՝ Բրազիլիայում 18-ից 64 տարեկան 27 միլիոն մեծահասակ կա, ովքեր սկսել են կամ ունեն բիզնես, այսինքն ՝ բրազիլացի չորս մեծահասակներից մեկից ավելին ձեռնարկատերեր էին։ Ուսումնասիրված մյուս 54 երկրների համեմատ ՝ Բրազիլիան ձեռներեցների ընդհանուր թվով երրորդն է։ Կիրառական տնտեսական հետազոտությունների ինստիտուտը (Ipea) ՝ պետական գործակալությունը, պարզել է, որ Բրազիլիայում 37 միլիոն աշխատատեղ կապված էին 10-ից պակաս աշխատող ունեցող բիզնեսների հետ։

Չնայած նրան, որ Բրազիլիան միջազգային մակարդակով զբաղեցնում է տարածաշրջանի ամենադժվար երկրներից մեկը ՝ իր բարդ բյուրոկրատիայի պատճառով, այդուհանդերձ, առկա է առողջ թվով ձեռնարկատերեր ՝ շնորհիվ հսկայական ներքին սպառողական շուկայի և կառավարական զանազան ծրագրերի։

«Համաշխարհային ձեռնարկատիրության մոնիտորինգի» վերջին հետազոտության արդյունքում պարզվել է, որ բրազիլացի նոր ձեռնարկատերերի 50.4% -ը տղամարդիկ են, 33.8% -ը `35-44 տարիքային խմբում, 36.9% -ը` ավագ դպրոցը և 47.9% -ը `վաստակելով 3-6 անգամ բրազիլական նվազագույն աշխատավարձ։ Ի տարբերություն դրան, ձեռնարկատերերի 49,6% -ը կին է, միայն 7% -ը 55-64 տարիքային խմբում են, 1% -ը ունի ասպիրանտի կրթություն և 1,7% -ը վաստակում է նվազագույն աշխատավարձի 9 անգամից ավելին։

### Վարկային վարկանիշ

Բրազիլիայի վարկային վարկանիշը Standard & Poor's- ի (S&P) վարկանիշով իջեցվել է BBB- ի 2014թ.-ի մարտին, թիրախից ընդամենը մեկ մակարդակ ցածր։ Այն հետագայում 2018 թվականի հունվարին S&P- ի կողմից իջեցվեց BB- մակարդակի, ինչը ներդրումների դասից ցածր է 2-ով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Population, total - Brazil». *data.worldbank.org*. World Bank. Վերցված է 2019 թ․ հոկտեմբերի 19-ին.
2. 1 2 3 4  «World Economic Outlook Database, October 2019». *IMF.org*. International Monetary Fund. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 12-ին.
3. 1 2 3  «World Economic Outlook Database, April 2020». *IMF.org*. International Monetary Fund. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 18-ին.
4. ↑  «Global Economic Prospects, June 2020». *openknowledge.worldbank.org*. World Bank. էջ 86. Վերցված է 2020 թ․ հունիսի 16-ին.
5. ↑  *Table 3 - Cumulative Rate in the Year* IBGE. Retrieved on 30 March 2016.
6. ↑  «Inflação oficial fecha 2018 em 3,75%». *G1* (բրազիլական պորտուգալերեն). IBGE and Central Bank of Brazil. Վերցված է 2019 թ․ հունվարի 11-ին.
7. ↑  Machado, Ana P. (2018 թ․ նոյեմբերի 26). «Desigualdade de renda para de cair e pobreza cresce no Brasil, diz Oxfam» (Portuguese). EXAME. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ հուլիսի 3-ին. Վերցված է 2019 թ․ հուլիսի 3-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
8. ↑  «Poverty headcount ratio at $5.50 a day (2011 PPP) (% of population) - Brazil». *data.worldbank.org*. World Bank. Վերցված է 2020 թ․ մարտի 22-ին.
9. ↑  «GINI index (World Bank estimate) - Brazil». *data.worldbank.org*. World Bank. Վերցված է 2020 թ․ մարտի 22-ին.
10. ↑  «Human Development Index (HDI)». *hdr.undp.org*. HDRO (Human Development Report Office) United Nations Development Programme. Վերցված է 2019 թ․ դեկտեմբերի 11-ին.
11. ↑  «Inequality-adjusted HDI (IHDI)». *hdr.undp.org*. UNDP. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 22-ին.
12. ↑  «Labor force, total - Brazil». *data.worldbank.org*. World Bank. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 18-ին.
13. ↑  «Employment to population ratio, 15+, total (%) (national estimate) - Brazil». *data.worldbank.org*. World Bank. Վերցված է 2019 թ․ հոկտեմբերի 5-ին.
14. 1 2 3 4 5 6 7 8  «CIA World Factbook». *CIA.gov*. Central Intelligence Agency. Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ մայիսի 30-ին. Վերցված է 2019 թ․ հունվարի 5-ին.
15. 1 2  «Desemprego fica em 11,0% em dezembro, mas ainda atinge 11,6 milhões, diz IBGE». G1. Վերցված է 2019 թ․ օգոստոսի 30-ին.
16. ↑
17. 1 2 3 4  «Brasil - Estatisticas de Comercio Exterior». Վերցված է 2018 թ․ մարտի 6-ին.
18. ↑  «Banco Central do Brasil». *BCB*. Վերցված է 2018 թ․ մարտի 6-ին.
19. ↑  DeFotis, Dimitra (2016 թ․ փետրվարի 17). «Blame Oil: S&P Cuts Brazil & Saudi Ratings, Affirms Dire Russia Outlook». Barron's. Վերցված է 2016 թ․ մարտի 17-ին.
20. ↑  «Moody's downgrades Brazil's issuer and bond ratings to Ba2 with a negative outlook». *Moody's*. Վերցված է 2016 թ․ մարտի 17-ին.
21. ↑  Pacheco, Felipe; Sambo, Paula. «Brazil Gets Second Junk Rating as Fitch Cites Economic Slump». *Bloomberg Business*. Վերցված է 2016 թ․ մարտի 17-ին.
22. ↑  Banco Central do Brasil
23. ↑  IMF - Brazil
24. ↑  Trebat, Thomas J. (1983). *Brazil's State-Owned Enterprises: A Case Study of the State as Entrepreneur*. Cambridge University Press. էջեր 10-15. ISBN 978-0-521-23716-1. «brazil free market economy.»
25. ↑  Craig Anthony (2016 թ․ սեպտեմբերի 12). «10 Countries With The Most Natural Resources». Investopedia.
26. ↑  «Report for Selected Countries and Subjects». *www.imf.org* (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2018 թ․ հոկտեմբերի 12-ին.
27. 1 2 3  «Why Invest in Brazil». *M&A Advisors Brazil* (ամերիկյան անգլերեն). 2018 թ․ օգոստոսի 23. Վերցված է 2018 թ․ հոկտեմբերի 12-ին.
28. ↑  Is Brazil’s Economy Getting Too Hot? Forbes. Retrieved on 24 October 2011.
29. ↑
30. ↑  «How can Brazil escape the middle-income trap?». *World Economic Forum* (ամերիկյան անգլերեն). 2018 թ․ օգոստոսի 23. Վերցված է 2018 թ․ հոկտեմբերի 12-ին.
31. ↑  Global Competitiveness Report 2009-2010 Archived 1 October 2009 at the Wayback Machine. World Economic Forum. Retrieved on 24 October 2011.
32. ↑   Forbes billionaires https://www.forbes.com/billionaires/ Forbes billionaires. `{{cite news}}`: Check `|url=` value (օգնություն); Missing or empty `|title=` (օգնություն)
33. ↑  «Արխիվացված պատճենը» (PDF). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2019 թ․ փետրվարի 2-ին. Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 12-ին.
34. ↑  «Արխիվացված պատճենը» (PDF). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2019 թ․ օգոստոսի 24-ին. Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 12-ին.
35. ↑
36. ↑  Rossi, Mariana (2017 թ․ սեպտեմբերի 25). «Seis brasileiros concentram a mesma riqueza que a metade da população mais pobre». EL PAÍS Brasil. Վերցված է 2019 թ․ հուլիսի 1-ին.
37. ↑
38. ↑  «Brazil - Population 2017». *countryeconomy.com* (անգլերեն). Վերցված է 2018 թ․ հոկտեմբերի 12-ին.
39. ↑  «Արխիվացված պատճենը». Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ փետրվարի 26-ին. Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 12-ին.
40. ↑  «Brazil GDP per capita, 1980-2017 - knoema.com». *Knoema* (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2018 թ․ հոկտեմբերի 12-ին.
41. 1 2 3  About Brazil Brazilian government. Retrieved on 24 October 2011.
42. ↑  Brazil's Currency Wars – A "Real" Problem Archived 2014-07-28 at the Wayback Machine. Sounds and Colours. Retrieved on 24 October 2011.
43. ↑  The Secret Strength of Pakistan's Economy – Businessweek, 2017
44. ↑
45. ↑  «Report for Selected Countries and Subjects». *www.imf.org* (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2018 թ․ սեպտեմբերի 14-ին.
46. ↑  «Report for Selected Countries and Subjects». *www.imf.org*. Վերցված է 2019 թ․ դեկտեմբերի 25-ին.
47. ↑  «Արխիվացված պատճենը». Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ օգոստոսի 8-ին. Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 12-ին.
48. 1 2 3 4 5 6 7  Agriculture Brazilian Government. Retrieved on 24 October 2011.
49. ↑  Popclock Archived 30 April 2007 at the Wayback Machine. IBGE
50. ↑  Indicators Brazilian Government. Retrieved on 24 October 2011.
51. ↑  «Government breaks reinsurance monopoly, discards privatization (in Portuguese)». Վերցված է 2008 թ․ ապրիլի 29-ին.
52. ↑  «Forbes Global 2000: Brazil». 2017 թ․ հունիսի 5.
53. ↑  Inflation Ipea
54. ↑  Average Exchange Rate Ipea
55. ↑  Fagoyinbo, Joseph Babatunde. *The Armed Forces: Instrument of Peace, Strength, Development and Prosperity* (անգլերեն). Author House. էջ 209. ISBN 9781477218440.
56. ↑  Sustainable growth Brazilian Government. Retrieved on 24 October 2011.
57. ↑  «From crisis to crisis in Brazil». *The Economist*. 2007 թ․ հուլիսի 24.
58. ↑  Transparency by country 2009 Archived 2012-04-22 at the Wayback Machine. Transparency International. Retrieved on 24 October 2011.
59. ↑  Control and reform Brazilian Government. Retrieved on 24 October 2011.
60. ↑  Au Brésil, Temer protège les esclavagistes
61. ↑  Consistent policies Brazilian government. Retrieved on 24 October 2011.
62. ↑  «M&A Statistics by Countries - Institute for Mergers, Acquisitions and Alliances (IMAA)». *Institute for Mergers, Acquisitions and Alliances (IMAA)* (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2018 թ․ փետրվարի 23-ին.
63. ↑  «Archived copy». Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ ապրիլի 26-ին. Վերցված է 2013 թ․ հուլիսի 13-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ արխիվը պատճենվել է որպես վերնագիր (link) A spirit for entreprise, Finantial Times Online, May 8th,2013
64. ↑  «Archived copy». Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ հունիսի 23-ին. Վերցված է 2013 թ․ հուլիսի 13-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ արխիվը պատճենվել է որպես վերնագիր (link) GEM 2012 Global Report
65. ↑  Rousseff Losing Bond Investors as Downgrade to Junk Looms – Bloomberg Bloomberg
66. ↑  «S&P cuts Brazil credit rating as pension reform doubts grow». *Reuters* (անգլերեն). 2018 թ․ հունվարի 11. Վերցված է 2020 թ․ հունվարի 6-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ministry of Finance (Brazil) Archived 2010-01-20 at the Wayback Machine.
* IBGE : Brazilian Institute of Geography and Statistics
* World Bank Summary Trade Statistics Brazil
* Brazil profile Archived 2015-12-22 at the Wayback Machine. at the CIA World Factbook
* Brazil profile at The World Bank