**Աստվածահայտնության տաճար** (ռուս.՝ Богоявленский собор), 1930 թվականին ոչնչացված ուղղափառ բարոկկո ոճով եկեղեցի, որը գտնվել է Եկատերինբուրգի 1905 թվականի հրապարակում։ Ընկալվել է որպես քաղաքի հոգևոր և ճարտարապետական խորհրդանիշերից մեկը։

Պատմություն
-----------

Որպեսզի խարխլված Եկատերինյան եկեղեցին փոխարինեն, 1745 թվականին Եկատերինբուրգի Առևտրի հրապարակում հիմնադրվեց Աստվածահայտնության փայտե եկեղեցին, որի շինարարությունը ավարտվեց 1747 թվականին։ 1755 թվականին եկեղեցուն կից կառուցվում է մատուռ` ի պատիվ Պողոս Պետրոս առաքյալների։ 1770 թվականին այս մատուռը ապամոնտաժվեց և տեղափոխվեց Համբարձման բլրի վրա, որտեղ էլ այն վերականգնվեց որպես Համբարձման եկեղեցի, որի տեղում 1771 թվականի հուլիսի 17-ին հիմնադրվեց երկհարկանի քարե եկեղեցի։ 1774 թվականի մարտի 30-ին օծվեց Աստվածահայտնության տաճարի առաջին հարկի գահասեղանը։ 1833 թվականին եկեղեցին ստացավ մայր տաճարի կարգավիճակ։ 1906 թվականին տաճարի կողքին կանգնեցվեց Ալեքսանդր II կայսեր հուշարձանը։ Տաճարում էին տեղի ունենում քաղաքի կյանքում ամենանշանավոր իրադարձությունները, խաչերթերը, պատվավոր հյուրերի հետ հանդիպումները։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին մայր տաճարի վերին եկեղեցին օգտագործվել է որպես 126-րդ պահեստային հետևակային գնդի աղոթատեղի։ 1930 թվականի հունվարին եկեղեցին փակվեց, իսկ նույն տարվա ամռանը պայթեցվեց, իսկ մնացորդները օգտագործվեց որպես շինանյութ։

Եկատերնբուրգի Աստվածահայտնության տաճարի հիմնաքարը, որը հայտնաբերվել է պեղումների ժամանակ

Ճարտարապետություն
-----------------

Տաճարի շենքը կառուցվել է 18-րդ դարի բարոկկո ոճին բնորոշ հատկանիշներով։ Ժամանակակիցների դիտարկումներով Աստվածահայտնության եկեղեցին հեռավոր կերպով հիշեցնում է Սանկտ Պետերբուրգի Պետրոպավլովյան տաճարը։ Շենքի երկարությունը 55,5 մետր էր, լայնությունը 25,6 մ, բարձրությունը 40,5 մ, 5-աստիճանավոր զանգակատան բարձրությունը հասնում էր 66,2 մետրի և շուրջ 100 տարի այն համարվում էր քաղաքի ամենաբարձր ճարտարապետական շինությունը։ 180 քառակուսի սաժեն մակերես ունեցող տաճարում տեղավորվում էր մինչև 4500 մարդ։ Շինությունը ներկված էր կապույտ գույնով։

Ներքին հարդարանք
----------------

Գլխավոր տաճարի պատկերապատումը եռաշարք է, մյուս մատուռներինը երկշարք։ Զանգակատանը եղել են 9 զանգեր՝ 10 տոննա ընդհանուր քաշով։

Կոնֆլիկտային իրավիճակներ
------------------------

2000-ական թվականների վերջերից Եկատերինբուրգի թեմի ղեկավարությունը հարց է բարձրացնում նախկին եկեղեցու տարածքում հուղարկավորված եկատերինբուրգյան արքեպիսկոպոսների գերեզմաններին այցելելու թույլտվություն ստանալու վերաբերյալ, որը վեճեր և հակամարտություններ է առաջացնում քաղաքային իշխանությունների հետ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "«Кафедральный на Кафедральной»: С.И.Ворошилин, краевед, кандидат мед. наук". Արխիվացված է the original 2013 թ․ հուլիսի 27-ին. Retrieved 2018 թ․ հունիսի 14. `{{cite web}}`: Cite has empty unknown parameter: `|dead-url=` (help)
2. ↑  Могилы на центральной площади. В Екатеринбурге накануне нашумевших «царских дней» строители разворошили старый конфликт между мэрией и епархией. Archived 2009-05-24 at the Wayback Machine. Новая газета 3 июля 2008 г.
3. ↑  Начались раскопки на центральной площади Екатеринбурга, где были найдены останки трех священнослужителей NEWSru.com 3 июля 2008 г.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Кафедральный Богоявленский собор. Прошлое и настоящее.