**Անդրոկլի Կոստալարի** ( ալբաներեն ՝ Androkli Kostallari, նոյեմբերի 7, 1922(1922-11-07), Պերմետ - մարտի 22, 1992(1992-03-22), Տիրանա, Ալբանիա), ալբանացի լեզվաբան։ Գյոթեբորգի համալսարանի պատվավոր դոկտոր։ Նա ալբաներենի ուսումնասիրության բնագավառում կենտրոնական դեմքերից էր, Ալբանիայի պատմության և լեզվաբանության ինստիտուտի,այնուհետև՝ լեզվաբանության և գրականության ինստիտուտի հիմնադիրն ու տնօրենը։ Կոստալարին հայտնի է նրանով, որ նա եղել է ալբաներենի ժամանակակից ուղղագրության առանցքային փորձագետ-հեղինակներից մեկը, ուղղագրություն, որն ընդունվել, սահմանվել է 1972 թվականի ուղղագրական կոնգրեսի կողմից։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Պերմետիի մոտ գտնվող Պետրան գյուղում։ Սովորել է Շկոդրայում, ապա՝ Տիրանայում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին լինելով ազգային-ազատագրական շարժման ակտիվ մասնակից՝ հետպատերազմյան առաջին տարիներին աշխատել է տպագիր մամուլում, որտեղ, չնայած երիտասարդ տարիքին, ղեկավար պաշտոններ է զբաղեցրել։

Սովորել է Մոսկվայի Լոմոնոսով անվան պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետում, որտեղ ուսումնասիրել է ռուսաց լեզու և գրականություն, մասնագիտացել է լրագրության մեջ։ Ավարտել է 1954 թվականին։ Ալբանիա վերադառնալուց հետո աշխատել է գիտությունների ինստիտուտում, որը հետագայում վերածվել է Ալբանիայի գիտությունների ակադեմիայի, այնուհետև՝ Տիրանայի նորաստեղծ համալսարանի պատմա-բանասիրական ֆակուլտետում, որտեղ որոշ ժամանակ անց դարձել է դեկան։

1958 թվականին ընտրվել է Տիրանայի պատմության և լեզվաբանության ինստիտուտի, իսկ դրա վերակազմավորումից հետո՝ լեզվաբանության և գրականության ինստիտուտի տնօրեն, պաշտոնավարել է մինչև 1990 թվականը։ 1964 - 1991 թվականներին եղել է *Studime Filologjike* ամսագրի, իսկ 1964 - 1980 թվականներին՝ *Studia Albanica ամսագրի* գլխավոր խմբագիրը։ 1972 թվականին Կոստալարին դարձել է Ալբանիայի գիտությունների ակադեմիայի հիմնադիրներից մեկը և դրա նախագահության անդամ։

Նրա գիտամանկավարժական աշխատանքի հիմնական ուղղություններն էին բառագիտությունը, բառակազմությունը, բառարանագրությունը,, օնոմաստիկան, ընդհանուր լեզվաբանությունը և գրական ալբաներենի պատմությունը։ 1955 - 1990 թվականներին Կոստոլարին աշխատել է որպես Տիրանայի համալսարանի բառագիտության և բառարանագիտության ամբիոնի վարիչ։ Նա նաև երկու ալբանական բառարանների գլխավոր խմբագիրն էր՝ Ժամանակակից ալբանական լեզվի բառարանի (ալբ․՝ Fjalor i gjuhës së sotme shqipe, 1980) և "Իսկական ալբաներենի բառարանի / Dictionary of the Real Albanian Language" (.ալբ․՝ Fjalor i shqipes së sotme, 1984) .

Մեկ այլ բնագավառ, որտեղ Կոստալարին ներդրում է ունեցել, եղել է ալբաներենի գրական ստանդարտի ձևավորման ու զարգացման պատմությունը, նրա կառուցվածքային և գործառական բնութագրերը։ Նա ընդգրկված էր այն հանձնաժողովի կազմում, որը 1956 թվականին պատրաստել է «Ալբաներենի ուղղագրությունը», 1967 թվականին էլ ղեկավարել է «Ալբաներենի ուղղագրության կանոններ» նախագծի հանձնաժողովը, եղել է 1972 թվականի ուղղագրության կոնգրեսի նախագահը, 1973 թվականին ղեկավարել է հաջորդ ուղղագրական հանձնաժողովը։ և վերահսկել է ուղղագրական բառարանի հրատարակումը 1976 թվականին։ Նա նաև համահեղինակել է տարբեր տերմինաբանական բառարաններ։

1960 թվականին դարձել է օնմաստիկ գիտությունների միջազգային խորհրդի անդամ, իսկ 1963 թվականին՝ Հարավարևելյան Եվրոպայի ուսումնասիրությունների միջազգային ասոցիացիայի անդամ՝ հետագայում դառնալով կազմակերպության փոխնախագահ։

Կոստալարին նաև հեղինակել է ալբանական անունների նոր բառարանը, որն այսօր էլ մեծ տարածում ունի որպես առաջին անունների աղբյուր։

Պարգևներ և կոչումներ
--------------------

* Գիտությունների դոկտորի աստիճան՝ հոնորիս կաուզա - Գյոտեբորգի համալսարանից. Doctor Honoris Causa from the University of Gothenburg.
* "Çmimi i Republikës të Shkallës së Parë" (English: First Grade Republic Prize)Հանրապետության առաջին աստիճանի մրցանակ, արժանացել է երկու անգամ.
* "Mësues i Popullit" (Ժողովրդի ուսուցիչ).

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Library of Congress Authorities — Library of Congress.
2. ↑  «Androkli Kostallari», *Janua Linguarum*, Series maior, The Hague: Mouton, no. 17, էջ 247, 1966, ISSN 0075-3114, OCLC 1924058 «Источник». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մայիսի 1-ին. Վերցված է 2018 թ․ հունվարի 28-ին.
3. 1 2 3 4 5  «Academy of Sciences of Albania — Akademik Androkli KOSTALLARI (in Albanian)» (ալբաներեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ մայիսի 13-ին. Վերցված է 2018 թ․ հունվարի 28-ին. `{{cite web}}`: no-break space character in `|title=` at position 31 (օգնություն)
4. ↑  Kastriot Myftaraj (2012). «Biografia e fshehur e delegatëve të Kongresit të Drejtshkrimit të vitit 1972» (ալբաներեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ հուլիսի 12-ին.
5. ↑  {{{վերնագիր}}} (Albanian). Արխիվացված է 26 Հունիսի 2017 սկզբնաղբյուրից:
6. ↑  {{{վերնագիր}}}. Արխիվացված է 26 Հունիսի 2017 սկզբնաղբյուրից:
7. ↑  *Kostallari, Androkli* Fjalor me emra njerëzish. — Կաղապար:Нп3, 1982.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 170680266 · ISNI: 000000011061803X · LCCN: n85380608 · NTA: 069046735 · NUKAT: n99013221 · SUDOC: 161988040 · VIAF: 49640561 · WorldCat VIAF: 49640561 |

 |

 |