recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Մակլեր** (գերմ.՝ Makler), միջնորդ, անձ կամ ֆիրմա, վերավաճառող։ Որպես կանոն` բրոքերը մասնագիտորեն միջնորդում է ապրանքների, արժեթղթերի, ծառայությունների, ապահովագրության առք ու վաճառքում, նպաստում է առքուվաճառքի գործարքների կնքմանը՝ գործընկերների միավորմամբ։ Բորսայական բրոքերները բորսայի անձնակազմի մի մասն են, գործարքներ են իրականացնում և գրանցում գնորդի և վաճառողի բրոքերների բանավոր համաձայնությունը գործարք կնքելու համար։ Որպես կանոն` բրոքերը վարձատրություն է ստանում գործարքի մեջ ներգրավված կողմերից յուրաքանչյուրից՝ այն չափով, որը կախված է գործարքի չափից։

Ստուգաբանություն
----------------

«Բրոքեր» (գերմ.՝ Makler), 18-րդ դարի գերմանական փոխառություն է։ Ռուսերեն բառը հայտնվել է Պետրոս Մեծի դարաշրջանում։ 1917 թվականի հեղափոխությունից առաջ այդ բառը Ռուսաստանում բավականին տարածված էր, 19-րդ դարի վերջին 20-րդ դարի սկզբին նշվել է որպես մասնագիտություն։ Հետո այն երկար ժամանակ անհետացել է ակտիվ բառապաշարից և վերադարձոլ բոլորովին վերջերս՝ «վերածնունդ» ապրելով անգլերենի ազդեցության շնորհիվ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "ПРОФЕССИЯ: Маклер недвижимости". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 4-ին. Retrieved 2021 թ․ հունիսի 3.
2. ↑  "Архивированная копия". Արխիվացված է the original 2013 թ․ օգոստոսի 19-ին. Retrieved 2021 թ․ մայիսի 11.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Ժամանակակից Ուկրաինայի · Մեծ կատալոնական · Մեծ սովետական (1 հրտ.) |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4037166-9, 7629131-5 · LCCN: sh85017033 |

 |
**Մակենա Օնջերիկա** (ֆր.՝ Makena Onjerika, 20-րդ դար), քենիացի գրող, որը 2018 թվականին ստացել է աֆրիկյան գրականության Քեյնի մրցանակը, դառնալով իր երկրից չորրորդ մրցանակակիրը։ Նրանից առաջ մրցանակակիրներ են եղել Բինյավանգա Վաինաինան (2002), Իվոն Աթիամբո Օվուրը (2003) և Օկվիրի Օդուրը (2013)։

Կարիերա
-------

2018 թվականի հուլիսին Մակենան ստացել է աֆրիկյան գրականության Քեյնի մրցանակը, որը հաճախ համարվում է աֆրիկայի առաջատար գրական մրցանակ, 2017 թվականի Wasafiri ամսագրում հրապարակված «Fanta Blackcurrant» պատմվածքի համար։ Քեյնի մրցանակի ժյուրիի նախագահ եթովպիացի-ամերիկացի մրցանակակիր վիպասան և գրող Դինո Մենգեսթուն մրցանակաբաշխության ճաշի ժամանակ հայտարարել է Մակենային որպես 10.000 ֆունտ ստեռլինգ մրցանակի հաղթող։ Երկրորդ անգամ արարողությունը անց է կանցվել Լոնդոնի համալսարանի սենատի տանը` Արևելյան և աֆրիկյան ուսումնասիրությունների դպրոցի և Աֆրիկյան ուսումնասիրությունների կենտրոնի հետ համագործակցությամբ։ Մենգեսուն բարձր է գնահատել պատմվածքն իր խոսքում, ասելով. «Այս տարվա մրցանակի հաղթողը նույնքան դաժան է, որքան իր պատմությունը, որը ստեղծվել, բայց չի որոշվել նայրոբիի փողոցներում, որը արժե ավելին, քան պարզապես վկայությունը»։ Մակենա Օնջերիկայի *Fanta Blackcurrant* պատմվածքը վեր է քերականությունից և կառուցվածքից, այն մի պատմվածք է, որը խուսափում է սենտիմենտալության որևէ հետքից հանուն այն պատումի, որը երևում է իր հումորով, ափսոսանքով և մտերմությամբ»։

Մակենան գեղեցիկ արվեստների մագիստրոսի կոչում է սստացել Նյու Յորքի համալսարանի ստեղծագործական գիր ծրագրում և տպագրվել է Urban Confusions և Wasifiri պարբերականներում։ Նա ապրում է Նայրոբիում (Քենյա) և այժմ աշխատում է ֆենտեզի վեպի վրա։ 
Նա հիմնել է Նայրոբիի գեղարվեստական գրականության աշխատարանը և խմբագրել է Digital Bedbugs անթոլոգիան, որը կազմված էր աշխատարանի պատմվածքներից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "2018 Winner - Makena Onjerika (Kenya)" Archived 2018-07-06 at the Wayback Machine. The Caine Prize for African Writing.
2. ↑  Otosirieze, "Makena Onjerika Awarded 2018 Caine Prize, Is 4th Kenyan Winner", *Brittle Paper*, 2 July 2018.
3. ↑  Valerie Koga, "Kenyan Makena Onjerika wins 2018 Caine Prize for African Writing", *Daily Nation*, 3 July 2018.
4. ↑  Nancy Agutu, "Kenyan writer Makena Onjerika wins Sh1.3m Caine Prize for African Writing", *The Star* (Kenya), 3 July 2018.
5. 1 2  "Kenya: 2018 Winner - Makena Onjerika (Kenya)", *AllAfrica*, 3 July 2018.
6. ↑  Alexander Opicho, "Kenyan writer Makena Onjerika on Caine Prize 2018 shortlist", *Daily Nation*, 19 May 2018.
7. ↑  Murua, James (2020 թ․ փետրվարի 18). "Makena Onjerika-edited anthology "Digital Bedbugs" available for your reading pleasure". *James Murua's Literature Blog* (in բրիտանական անգլերեն). Արխիվացված է the original 2020 թ․ նոյեմբերի 26-ին. Retrieved 2020 թ․ ապրիլի 26. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* "Makena Onjerika wins the 2018 Caine Prize", *BBC World Service*, 3 July 2018.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: n2021230494 · VIAF: 17162842379673042231 · WorldCat VIAF: 17162842379673042231 |

 |
Ակադեմիայի լոգոն
**Մակեդոնիայի գիտությունների և արվեստի ակադեմիա** (մակեդոներեն՝ Македонска Академија на Науките и Уметностите, МАНУ)՝ Մակեդոնիայի ամենաակնառու գիտական հաստատություններից մեկն է։

Պատմություն
-----------

Մակեդոնիայի գիտությունների և արվեստի ակադեմիան հիմնադրվել է Մակեդոնիայի խորհրդարանի կողմից 1967 թվականի փետրվարի 22-ին որպես երկրի բարձրագույն գիտական, հետազոտական և գեղարվեստական հաստատություն, որի նպատակն է դիտարկել և խթանել գիտության և արվեստի զարգացումը։ Ակադեմիայի նպատակն է խթանել մշակութային ժառանգության և բնական ռեսուրսների հետազոտությանը, աջակցել գիտությանն ու արվեստին առնչվող ազգային քաղաքականության պլանավորմանը, խթանել, համակարգել, կազմակերպել և անցկացնել գիտական և գիտահետազոտական աշխատանքներ։

Ակադեմիայի բարձրագույն մարմինը նրա բոլոր անդամների ասամբլեան է, որը պատասխանատու է կանոնադրական կանոնակարգերի համար, ինչպես նաև կանոնադրության, ֆինանսական պլանի, գերատեսչությունների և գիտական ու գեղարվեստական ստորաբաժանումների հիմնադրման համար։ Ասամբլեան ընտրում է նախագահին, փոխնախագահին և քարտուղարին, ինչպես նաև նախագահության որոշ անդամների։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. ↑  Բաց մատչելիության ամսագրերի տեղեկատու — 2003.
8. ↑  "Մակեդոնիայի գիտությունների և արվեստի ակադեմիայի պաշտոնական կայքը". Արխիվացված է the original 2013 թ․ հոկտեմբերի 24-ին. Retrieved 2015 թ․ ապրիլի 28. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Մակեդոնիայի գիտությունների և արվեստի ակադեմիա Վիքիպահեստում |

* Macedonian Academy of Sciences and Arts
8 կանայք նույն մարմնի զանգվածի ինդեքսով (30), բայց քաշի տարբեր բաշխումներով, այսինքն՝ տարբեր մարմնի ծավալի ինդեքսով:

A դիմացից և կողքից երևում են տղամարդու ճարպային շերտի առկայությունը որովայնի շրջանումՄարդու մարմնի զանգվածի ինդեքսը 53 է, քաշ 182 կգ, հասակ 185 սմ
**Մարմնի ծավալի ինդեքս** (անգլ.՝ Body Volume Index, ՄԾԻ), ճարպակալման չափման մեթոդ, որն առաջարկվել է 2000 թվականին անգլիական Select Research անգլ.՝  (Բիրմինգհեմ) ընկերության կողմից՝ որպես մարմնի զանգվածի ինդեքսի այլընտրանք, որը չէր տրամադրում կոնկրետ մարդու ճարպակալման ռիսկերի մասին ճշգրիտ տեղեկատվություն և հաշվի չէր առնում մարմնի զանգվածի բաշխումը (ոսկրերի կամ մկանների առավել կամ պակաս քանակությունը)։
Մարմնի ծավալի ինդեքսի հաշվարկման բանաձևն է․
{\displaystyle \mathrm {\text{ՄԾԻ}} ={\frac {\mathrm {\text{կիլոգրամ}} }{\mathrm {\text{մետր}} ^{2}}}}:

Այսպիսին է հաշվիչ աղյուսակը՝

| ՄԾԻ | նկարագրություն |
| --- | --- |
| < 18.5 | թերի քաշ |
| 18.5–24.9 | նորմալ քաշ |
| 25.0–29.9 | հավելյալ քաշ |
| 30.0–34.9 | 1-ին կարգի գիրություն |
| 35.0–39.9 | 2-րդ կարգի գիրություն |
| ≥ 40.0 | 3-րդ կարգի գիրություն |

Ներկայումս այս մեթոդը *Body Benchmark Study* երկամյա նախագծի շրջանակում փորձարկում է անցել ԱՄՆ-ում և Եվրոպայում. Մեթոդի հիմքում եռաչափ սքաների կիրառումն է։ ՄԾԻ-ի ծրագրային ապահովումը թույլ է տալիս մարդու մարմնի 3D մոդելավորման և մագնիսառեզոնանսային շերտագրության (ՄՌՇ) համեմատությամբ, հաշվարկել ճարպի, մասնավորապես որովայնի շրջանում կուտակված ճարպի բաշխումը։ Որովայնային ճարպը մետաբոլիկ համախտանիշով բարձր մակարդակի ռիսկի գործոն է սիրտ-անոթային հիվանդությունների և շաքարային դիաբետի համար։ Այս կազմակերպությունը ունի նաև հավելված  Archived 2020-01-25 at the Wayback Machine. iPhone-ների համար, որը 2 լուսանկարների (դիմացից և կողքից) համադրման արդյունքում մոտավորապես հաշվարկում է ՄԾԻ-ը՝ առանց լաբորատոր հետազոտությունների։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "BMI classification". *World Health Organization*. Retrieved 2014 թ․ փետրվարի 15.
2. ↑  "Official launch of BVI" (in անգլերեն). Արխիվացված է the original 2011 թ․ փետրվարի 17-ին. Retrieved 2010 թ․ հոկտեմբերի 24.
3. 1 2  "Body Volume Index" (in անգլերեն). Արխիվացված է the original 2012 թ․ փետրվարի 16-ին. Retrieved 2010 թ․ հոկտեմբերի 24.
4. ↑  Barnes, R. Rahim, A. "The Body Volume Index: New Imaging Technology for Body measurement" (in անգլերեն). Hospital Imaging & Radiology Europe Autumn 2009. Արխիվացված է the original 2011 թ․ փետրվարի 17-ին. Retrieved 2010 թ․ հոկտեմբերի 24. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|description=` ignored (help)CS1 սպաս․ բազմաթիվ անուններ: authors list (link)
5. ↑  "Создан трехмерный сканер, позволяющий увидеть жировые отложения в разных частях тела" (in ռուսերեն). Արխիվացված է the original 2015 թ․ հուլիսի 27-ին. Retrieved 2010 թ․ հոկտեմբերի 24.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կարտուշ (այլ կիրառումներ)
Տութմոս III–ի հին եգիպտական կարտուշը, Լուքսոր, Եգիպտոս
Եգիպտական հիերոգլիֆներում **կարտուշը** օվալի մեջ վերցված գրություն է հորիզոնական գծով նրա վերջում, որը ցույց է տալիս, որ ներսում գտնվող տեքստը փարավոնի կամ թագավորական տոհմի անուն է։ Այն օգտագործվում էր սկսած Եգիպտոսի փարավոնների չորրորդ տոհմից ի վեր՝ Շնեֆերու փարավոնի օրոք։

Սովորաբար կարտուշը լինում է ուղղահայաց՝ հորիզոնական գրությունով, երբեմն կարելի է հանդիպել հորիզոնական կարտուշի, եթե անունը այդպես ավելի լավ է տեղավորվում։ Եգիպտերեն "կարտուշ" բառը կարդացվում էր *շենու*, որը "պարանի" կամ "օղակի" նշան էր հին Եգիպտոսում և պահպանում էր թագավորի կամ փարավոնի անունը։ Այնուհետև ժամանակի ընթացքում այն վերածվեց փակագծերի և ուղղահայաց գծի։

Բառի ծագումնաբանություն
-----------------------

*Կարտուշ* բառը առաջին անգամ գործածվել է Նապոլեոնի զինվորների կողմից, ովքեր եգիպտական արշավանքի ժամանակ հաճախ տեսել են այդ կրկնվող նշանը փարավոնների պալատների պատերի փլատակներին։ Նրանք այն նմանեցրել են հրացանի այն մասին, որտեղ լցնում էին վառոդը՝ (*cartouche* ֆրանսերեն)։

Նշանակությունը
--------------

Եգիպտական [դամբարաններում գիտնականները գտնում էին կարտուշներ՝ պահապան զարդի տեսքով, ինչը օգնում էր նրանց որոշել դամբարանի կառուցման և իրերի, որ գնտվում էին նրանցում, ճշգրիտ ժամանակաշրջանը[5]:

Նախկինում կարտուշներ էին կրում միայն փարավոնները կամ թագավորական ընտանիքի անդամները։ Օվալաձև շրջանակը, որ շրջապատում էր նրանց անունը, միտված էր պաշտպանել նրանց չարից և՛ կյանքի ընթացքում, և՛ մահից հետո։ Կարտուշը, որն ամրացված էր դամբարանին, ծառայում էր հենց այդ նպատակին։ Սակայն եղան ժամանակներ, երբ մարդիկ խուսափում էին գրել իրենց անունները կարտուշի վրա, քանի որ վախենում էին, որ այն կարող է ընկնել թշնամու ձեռքը, տալով նրան իշխանություն, որը կօգտագործվի ի վնաս իր տիրոջ։

Ժամանակակից կարտուշներ
----------------------

Ներկայումս կարտուշը դարձել է հաջողության խորհրդանիշ և պաշտպան չար ուժերի դեմ։ Եգիպտացիները կարծում են, որ իր անունը կարտուշի վրա ունեցողը չի անհետանա մահից հետո։ Այժմ ամեն եգիպտացի երեխային ծնողները գնում են արծաթյա կամ ոսկյա կարտուշ՝ վրան հիերոգլիֆներով գրված իր անունով, և բոլորը կրում են այն վզին պարանի վրա կամ որպես ապարանջան։

Տես նաև
-------

* Serekh– սերեխ՝ կարտուշի նախնին
* Shen ring – շեն օղակը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Ancient Egyptian Cartouche Lesson". Artyfactory.org. Retrieved 2013 թ․ օգոստոսի 22.
2. ↑  White, Jon Manchip, *Everyday Life in Ancient Egypt*, Courier Dover 2002, p.175
3. ↑  "Cartouche - Ancient Egypt for Kids". Egypt.mrdonn.org. Retrieved 2013 թ․ օգոստոսի 22.
4. ↑  Alfred Wiedemann, *Religion of the Ancient Egyptians*, Adamant Media Corporation 2001, ISBN 1-4021-9366-1, pp.293-295
5. ↑  "2. Ancient Egyptian Cartouche". Dcsd.org. Արխիվացված է the original 2011 թ․ սեպտեմբերի 29-ին. Retrieved 2013 թ․ օգոստոսի 22.

Արտաքին հղումներ
----------------

* "Cartouches" (PDF) (in Arabic). Egypt State Information Service. Արխիվացված է the original (PDF, 8.87 MB) 2011 թ․ հունիսի 15-ին. Retrieved 2010 թ․ հուլիսի 13.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
**Հացի թանգարան** (ադրբ.՝ Çörək muzeyi, Чөрәк музеји), ժամանակին Ադրբեջանական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության Աղդամ քաղաքում գտնվող թանգարան։

Պատմություն
-----------

Թանգարանը կառուցվել է 1983 թվականին։ Թանգարանում պահվում էին անտիկ շրջանին և միջնադարին, վերաբերվող ցուցանմուշներ, հացին և դաշտավարությանը վերաբերվող հնագիտական իրեր, քարացած ցորեններ, երկանքներ, հին գրքեր, ձեռագրեր և տարբեր նյութեր, դաշտավարության և երկրագործության ժամանակ օգտագործվող գործիքներ (մանգաղ, գերանդի, մուրճ)։ Թանգարանը շատ է վնասվել 1990 թվականի Ղարաբաղյան պատերազմի ընթացքում և ներկայումս այն գտնվում է ավերված վիճակում։

Շենքի ճակատային մասին կար թափանցիկ զարդանկարներ և երկու խճանկարային պաննո ցորենի հասի և արևի պատկերով։ Ներսից կային գունավոր ապակենկարներ, առաստաղը բաց և մուգ փայտե քառակուսիներից էր։ Թանգարանի սրահներից մեկի մոտքում գրած էր «Խոնարհվիր հացին»։ Թանգարանում բացի թվարկված ցուցանմուշներից կար նաև խանձված ցորենի հասկեր, որոնք թանգարանի նախկին տնօրեն նիյազի Կուլիեվի խոսքով գտնվել են Աղդամի մոտ գտնվող Չալագանտելե ավանը։ Դրանք թանգարանին էր նվիրել գիտնական-սելեկցիոներ Իմամ Մուստաֆայեվը, որը ստեղծել է ցորենի դիմացկուն տեսակ։ Ըստ Կուլիեվի մի անգամ թանգարան է եկել ուսունամյա մի ծերունի և թանգարանին է նվիրել 17-րդ դարի ձեռքի քարե աղորիքներ, ցանկանալով որ մարդիկ տեսնեն և հասկանան թե ինչպես է հացն առաջացել։ Թանգարանում է պահվել նաև Լնինգրադյան շրջափակման ժամանակ խանձված հաց, որը թանգարան էր բերել կին-հացթուխ Գալինա Կանաեվնան։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Агдамский хлебный музей". azerbaijans.com. Արխիվացված է the original 2013 թ․ հունվարի 13-ին. Retrieved 2012 թ․ նոյեմբերի 11. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. 1 2  Информация о городе Агдам на сайте министерства культуры и туризма Азербайджана(չաշխատող հղում)
 (ադրբ.)
3. 1 2 3  *Геннадий Остапенко.* Чурек и Юха // *журнал* : Вокруг Света. — Февраль 1990. — № 2.

Գրականություն
-------------

* *Vüqar Tofiqli.* Agdam Çörək Muzeyi:Dünəni, bugünü və sabahı. — Баку: Adiloglu, 2011. — ISBN 9789952251302 (ադրբ.)
* *Р. Абдуллаев.* Музей хлеба: [Агдам] // *Гудок*. — 28 января 1986.
**Մարմելադե արջուկներ** (գերմ.՝ Gummibärchen) — քաղցրեղեն՝ պատրաստված դոնդողի հումքով և փոքրիկ արջուկների ձևաչափով։ Բաղադրիչների մեջ են մտնում նաև շաքար, գլյուկոզայի օշարակ, կիտրոնաթթու, սննդային ներկանյութեր և այլ բաղադրիչներ։ Կոնֆետի չափը մոտ 2 սմ է (0,79 դյուիմ)։

Մարմելադե արջուկներ արտադրությունը սկսվել է Գերմանիայում։ 1920 թվականին Հանս Ռիգել ավագը, որը Բոննում հրուշակեղենի գործարանի սեփականատերն էր, հիմնադրել է Haribo ընկերությունը, իսկ 1922 թվականին հնարել է մարմելադե արջուկները։ Շուտով դրանք դառնում են երեխաների սիրելին։ 1960-ական թվականներին հայտնվեցին կոնֆետի տարբեր տեսակներ, որոնք տարբերվում էին միմյանցից իրենց գույնով, ձևով և համով։

Մարդու առողջությանը պատճառած կոնֆետի վնասի հարցը համարվում է քննարկելի։ Հաճախ է նշվում, որ այս մթերքի հաճախակի օգտագործումը կարող է վնասել հատկապես երեխաների ատամները։

Ուոլթ Դիսնեյ ընկերությունում նկարահանվել է «Գամմի արջուկի արկածները» մուլտիսերիալը։

### Արտադրանք

Մարմելադե արջուկները հումք են հանդիսանում շատ այլ արտադրանքների համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "HARIBO — Infoseite". Արխիվացված է the original 2012 թ․ մայիսի 4-ին. Retrieved 2019 թ․ հունիսի 11.
2. ↑  Haribo history
3. ↑  "World's largest Gummy Bear goes on sale — Odd News | newslite.tv". Արխիվացված է the original 2011 թ․ նոյեմբերի 27-ին. Retrieved 2011 թ․ նոյեմբերի 27.
4. ↑  FAQ Archived 2012-12-17 at the Wayback Machine. (404)
5. ↑  Product Detail: Bear Essentials® – Multi Vitamin Gummi Bears
6. ↑

Գրականություն
-------------

* Christian Breuer: Tierischer Genuss. In: Franz Metzger (Hrsg.): Zipp und zu. Stuttgart 2008. ISBN 978-3-8062-2165-7, S. 37-39.
* Eckard Sackmann, Uwe Scheutzel: Ursus Latex: Das Gummibärchen-Buch, Hamburg 1990, Sackmann und Hörndl, ISBN 3-924623-74-0
* Olaf Schumacher: Die Goldbären in der Geschichte. Haribo, frech — lustig — bärig — gut. Bonn 2001.
* Dietmar Bittrich, Das Gummibärchen-Orakel, Goldmann Verlag 1998, ISBN 978-3442441648
**Մականախաղի կենտրոն** (թաթ.՝ Чирәм хоккее үзәге), մարզական կառույց Ռուսաստանի Կազան քաղաքում (Թաթարստան)։ 2013 թվականի Ամառային ունիվերսիադայի օբյեկտներից մեկն է։ Կենտրոնը ներառում է մականախաղի երկու խաղադաշտ։

Պատմություն
-----------

Կազանում մականախաղի պատմությունը սկսվում է 1980-ական թվականներից, երբ Կազանի քիմիկատեխնոլոգիական ինստիտուտում ստեղծված «Բուրևեստնիկ» թիմը սկսեց ելույթներ ունենալ Խորհրդային Միության տարբեր մրցաշարերում։ 2000-ական թվականներին Թաթարստանի «Դինամո» մարզական ընկերությունը մարզաձևը մասսայականացնելու փորձ արեց, որի արդյունքում ավելացավ ակումբների թիվը։

Մականախաղի կենտրոնի նախագծումը սկսվել է 2005 թվականին «ԳիպրոՎՏԻ» ԲԲԸ-ի կողմից։

2007 թվականի հոկտեմբերին Մականախաղի կենտրոնը կառուցվեց, որը դարձավ երկրում առաջին և միակ մասնագիտացված կենտրոնը։ Օբյեկտի շինարարությունն իրականացրել է «Թաթինվեստգրաժդանպրոյեկտ» պետական ունիտար ձեռնարկությունը։ Կենտրոնը բացվել է 2007 թվականի սեպտեմբերի 9-ին։ Բացվելուց հետո նույն թվականին օբյեկտում տեղի է ունեցել «Challenge 1» տղամարդկանց թիմերի Եվրոպայի առաջնությունը։

Մարզադաշտի տարածքում 2013 թվականի հուլիսի 7-15-ին Ամառային ունիվերսիադայի շրջանակներում տեղի են ունեցել մականախաղի տղամարդկանց և կանանց մրցումները։

Կենտրոնում մարզումներն են անցկացնում Սուպերլիգայի թիմերը։

Համալիր
-------

Գլխավոր մարզադաշտի տրիբունաները տեղավորում են 2400 հանդիսատես (այլ աղբյուրների համաձայն՝ 1000 մարդ)։ Կենտրոնն ունի նաև ուսումնական մարզադաշտ, ամբողջ օբյեկտի մակերեսը 4513 քառակուսի մետր է։ Կենտրոնի մաս կազմող մականախաղի երկու խաղադաշտերը ձմռան ամիսներին վերածվում են բացօթյա սառցադաշտերի։ Ամռանը դաշտերը կարող են վերափոխվել նաև մինի ֆուտբոի խաղահրապարակների։

Հասցե
-----

Մականախաղի կենտրոնը գտնվում է հետևյալ հասցեով՝ Ռուսաստան, Կազան, Օրենբուրսկի ուղի, տուն 11։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Зарождение и развитие хоккея на траве в Казани". Центр хоккея на траве. Արխիվացված է the original 2017 թ․ փետրվարի 2-ին. Retrieved 2020 թ․ հունիսի 6. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  "История создания". Центр хоккея на траве. Արխիվացված է the original 2019 թ․ հոկտեմբերի 21-ին. Retrieved 2020 թ․ հունիսի 6. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. 1 2 3  "Центр хоккея на траве". Արխիվացված է the original 2011 թ․ հուլիսի 4-ին.
4. ↑  "Центр хоккея на траве". *www.kazanfieldhockey.ru*. Retrieved 2021 թ․ ապրիլի 21.
5. 1 2 3  "Центр хоккея на траве". Kazan 2013. Արխիվացված է the original 2020 թ․ հունիսի 6-ին. Retrieved 2020 թ․ հունիսի 6. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
6. ↑  "Field Hockey - Results book" (PDF). *Kazan 2013* (in անգլերեն). Արխիվացված է the original (PDF) 2018 թ․ սեպտեմբերի 26-ին. Retrieved 2020 թ․ հունիսի 6. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
7. ↑  "Подробно о катке". Ледовый Каток в «Центре хоккея на траве». Retrieved 2020 թ․ հունիսի 6.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Մականախաղի կենտրոն
**Կարիֆիգուելայի կամ Բանֆորի կասկադներ** (ֆր.՝ Cascades de Karfiguéla), ջրվեժների համակարգ է Բուրկինա Ֆասոյում։

Կարֆիգուելայի կասկադները տեղակայված են Կոմոե գետի վրա, որը թափվում է Բանֆոր լեռնաշղթայի նստվածքային ապարներից դեպի հարթավայր։ Այս ջրվեժները տեղակայված են Բուրկինա շրջանում։ Այս կասկադները գտնվում են Բանֆոր քաղաքից 12 կիլոմետր դեպի արևմուտք։ Ջրվեժը շրջապատված է շաքարեղեգի, մանգոյի և բամբակի դաշտերով։ Դրա շրջակայքում եզակի բնական միջավայրը պաշտպանելու համար ստեղծվել է Կարֆիգուելայի ջրվեժների արգելոցը (անվանումը ստացել է մոտակա գյուղի անունից)։

Կասկադները Բուրկինա Ֆասոյի ամենակարևոր և ամենաշատ այցելվող տուրիստական վայրերից են։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Visit Karfiguela Falls on your trip to Banfora or Burkina Faso". *www.inspirock.com* (in անգլերեն). Արխիվացված է the original 2021 թ․ սեպտեմբերի 17-ին. Retrieved 2022 թ․ մարտի 12. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  "Google Travel". *www.google.com*. Retrieved 2022 թ․ մարտի 12.
3. ↑  "Karfiguela Map | Burkina Faso Google Satellite Maps". *www.maplandia.com*. Retrieved 2022 թ․ մարտի 12.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մաքսիմ Գորկու փողոց (այլ կիրառումներ)

**Մաքսիմ Գորկու փողոց** (ռուս.՝ Улица Максима Горького), փողոց Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլինի շրջանի և Կրասնոսուլինսկի քաղաքային շրջանի վարչական կենտրոն Կրասնի Սուլին քաղաքի Վերբենսկի միկրոշրջանում։ Անվանվել է պրոլետարական հայտնի գրող Ալեքսեյ Մաքսիմովիչ Գորկու պատվին։ Սկիզբ է առնում Վերբենսկայա փողոցից և ավարտվում Տեպլիչնի նրբանցքի հետ հատվելով։ Երկարությունը 670 մետր է։

Նկարագրություն
--------------

Կրասնի Սուլին քաղաքի Մաքսիմ Գորկու փողոցը գտնվում է քաղաքի Վերբենսկի միկրոշրջանում։ Այն սկսվում է Վերբենսկայա փողոցից, հատում Կամսկայա, Թելմանի փողոցները, Լերմոնտովի փողոցի 1-ին նրբանցքը և ավարտվում Տեպլիչնի նրբանցքի հետ հատվելով։ Փողոցում կա համարակալված 69 շինություն։ Կարճ փողոց է. երկարությունն ընդամենը 670 մետր է։

Մաքսիմ Գորկու փողոցի փոստային դասիչն է՝ 346352։

Փողոցն անվանվել է ռուս խորհրդային գրող, սոցիալիստական ռեալիզմ գրական ուղղության հիմնադիր և քաղաքական ակտիվիստ, ԽՍՀՄ գրողների միությունը ստեղծելու նախաձեռնող և նրա վարչության առաջին նախագահ Ալեքսեյ Մաքսիմովիչ Գորկու (1868-1936) պատվին։ Գորկին հինգ անգամ ներկայացվել է գրականության Նոբելյան մրցանակի (1918, 1923, երկու անգամ՝ 1928, 1933 թվականներին)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Союз писателей". Արխիվացված է the original 2019 թ․ ապրիլի 2-ին. Retrieved 2019 Ապրիլ 2.
2. ↑  *Татьяна Марченко* Русские писатели и Нобелевская Премия (1901-1955): (1901-1955). — Böhlau Verlag Köln Weimar, 2007. — 640 с. — ISBN 9783412140069

Աղբյուրներ
----------

* Улица Максима Горького в Красном Сулине
* Подробная карта Улица Максима Горького, город Красный Сулин со спутника с номерами домов, индекс и маршруты, Яндекс, Гугл карты

Արտաքին հղումներ
----------------

* г. Красный Сулин, улица Максима Горького Archived 2019-04-02 at the Wayback Machine.
**«Հարմոն և կիթառ» քանդակ** (ռուս.՝ Скульптура «Гармошка и гитара»), հումորային հուշարձան Ղրիմի Յալթա քաղաքի Հումորի ծառուղում, որը գտնվում է Առափնյա փողոցում՝ «Յուբիլեյնի» համերգասրահի մոտակայքում։

Պատմություն
-----------

Հումորի ծառուղին հիմնադրվել է 2004 թվականին՝ Յալթայի հումորի ու երգիծանքի փառատոնի և նրա կազմակերպիչներ Վլադիմիր Դանիլեցի և Վլադիմիր Մոիսեենկոյի շնորհիվ։

Տարբեր տարիների ծառուղում հայտնվել են նաև Միխայիլ Ժվանեցկու պորտֆելը (2004), Արկադի Արկանովի բաճկոնակը (2005), Ալեքսանդր Շիրվինդտի ծխամորճը (2006), Իոսիֆ Կոբզոնի խոսափողը (2007), Սոնյա մորաքրոջ հայելին ու գլխարկը՝ Կլարա Նովիկովայի պատվին (2014)։

Քառյակասացներ Միխայիլ Վաշուկովի և Նիկոլայ Բանդուրինի պատվին ստեղծված այս հուշարձանը բացվել է հումորի և էստրադայի «Մոսկվա - Յալթա - Տրանզիտ» փառատոնի օրերին՝ 2015 թվականի հունիսի 28-ին։ Վաշուկովը և Բանդուրինը, որոնք մասնակցել են հուշարձանի բացման արարողությանը, փառատոնի անփոխարինելի մասնակիցներն ու ժյուրիի անդամներն են հիմնադրման օրվանից։

Նկարագրություն
--------------

Հուշարձանի հեղինակները քանդակագործներ Իգոր և Էլեոնորա (Էլլա) Լիսենկոներն են։ Քանդակագործական հորինվածքը պատկերում է դերասանների սիրելի նվագարանները՝ Վաշուկովի կիթառը և Բանդուրինի հարմոնը։ Հեղինակների խոսքով՝ դրանք դերասանների երաժշտական գործիքների ճշգրիտ պատճեններն են։

Քանդակը ձուլված է բրոնզից, իսկ պատվանդանը գրանիտե է։ Նվագարանների վրա գրված են դերասանների ազգանունները. կիթառի վրա՝ Վաշուկով, հարմոնի վրա՝ Բանդուրին։

Տես նաև
-------

* Հումորի ծառուղի (Յալթա)
* Ժվանեցկու պորտֆելի հուշարձան
* Արկանովի բաճկոնակի հուշարձան
* Շիրվինդտի ծխամորճի հուշարձան
* Կոբզոնի խոսափողի հուշարձան
* Կլարա Նովիկովայի գլխարկի հուշարձան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Памятники Ялты: серьезные и с чувством юмора". Արխիվացված է the original 2019 թ․ մարտի 6-ին. Retrieved 2019 Փետրվար 12. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. 1 2 3 4  "В Ялте на "смешной аллее" появится памятник "Гармошка и гитара" куплетистов. ФОТО". Արխիվացված է the original 2018 թ․ հուլիսի 6-ին. Retrieved 2019 թ․ մարտի 12. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. 1 2  "В Ялте появился памятник "Гармошка и гитара" [Фото]".
**Հարարի** (ամհարերեն՝ አማራ), Եթովպիայի 9 շրջաններից մեկը, որն իր մեջ ներառում է Հարար քաղաքը և նրա մոտակա ծայրամասերը։ Տեղակայված է երկրի արևելքում։ Նախկինում հայտնի էր շրջան 13 անվանումով։ Շրջանի մակերեսը կազմում է 333,94 կմ²։

Բնակչություն
------------

Կենտրոնական վիճակագրական գործակալության 2007 թվականի տվյալներով շրջանի բնակչությունը կազմում էր 183․415 մարդ. 92316 տղամարդ և 91․099 կին։ Քաղաքային բնակչությունը հաշվվում է 99368 մարդ (54,18 %)։ Բնակչության խտությունը կազմում է 589,05 մարդ/կմ²։ Շրջանում հաշշվում է 46169 տնային տնտեսություն, այս կերպ մեկ տնտեսությանը միջինում հասնում է 3,9 մարդ (3,4 մարդ՝ քաղաքային և 4,6 մարդ՝ գյուղական տնտեսություններում)։

Հիմնական էթնիկ խմբեր. օրոմո (56,41 %), ամհարա (22,77 %), հարարի (8,65 %), հուրարե (4,64 %), սոմալիացիներ (3,87 %), տիգրայի (1,53 %) և ագրոբբա (1,26 %)։ Բնակչության 56,84 %-ը խոսում է օրոմո լեզվով, 27,53 %-ը՝ ամհարերեն, 3,70 %-ը՝ սոմալիերեն։ Բնակչության 68,99 %-ը դավանում են իսլամ, 27,1 %-ը` քրիստոնյա-միաբնակներ են, 3,4 %-ը՝ բողոքականներ, 0,3 %-ը՝ կաթոլիկներ և 0,1 %-ը՝ ունեն այլ կրոնական համոզմունքներ։

1994 թվականին կայացած՝ նախկին մարդահամարի տվյալներով բնակչությունը կազմել է 131․139 մարդ, նրանցից 65․550-ը՝ տղամարդ և 65․589-ը՝ կին։ Քաղաքային բնակչությունը հաշվվել է 76․378 մարդ (58,24 %)։

CSA-ի 2004 թվականի տվյալներով՝ բնակչության միայն մոտ 73,28 %-ը ունեին մաքուր խմելու ջրի հնարավորություն (39,83 % գյուղական տեղանքում և 95,28 %՝ քաղաքներում)։ Գրագիտության մակարդակը կազմում է 78,4 % տղամարդկանց և 54,9 %՝ կանանց համար։ Մանկական մահացությունը կազմում է 66՝ 1000 ծնվածներից (ինչը շատ ավելի ցածր է երկրի միջին ցուցանիշից (77-ը 1000-ի))։ Այս մահերի ծայրահեղ դեպքում կեսը վրա է հասնում երեխայի կյանքի առաջին ամսում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Census 20,07 Tables: Amhara Region". Արխիվացված է the original 2010 թ․ նոյեմբերի 14-ին. Retrieved 2016 թ․ դեկտեմբերի 25. Tables 2.1, 2.5, 3.1, 3.2, 3.4.
2. ↑  Macro International Inc. «2008. Ethiopia Atlas of Key Demographic and Health Indicators, 2005.» (Calverton: Macro International, 2008), pp. 2, 3, 10 (accessed 28 January 2009)

Արտաքին հղումներ
----------------

* 
* 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |

|  |
| --- |
| 
  **Եթովպիա**
 |
**Քեյթ Շեփարդի ազգային հուշարձան** կամ **Հարգանքի տուրք սուֆրաժիստներին** (անգլ.՝ Kate Sheppard National Memorial), հուշարձան Նոր Զելանդիայի Քրայսթչորչ քաղաքում։ Նոր Զելանդիայի առաջին հուշարձանն է, որը նվիրված է նորզելանդացի սուֆրաժիստուհիներին, մասնավորապես կանանց ընտրական իրավունքի համար պայքարող Քեյթ Շեփարդին։

Պատմություն
-----------

Հուշահամալիրի ստեղծման գաղափարն առաջ է եկել 1989 թվականին 1993 թվականին Նոր Զելանդիայում սուֆրաժիստուհիների հիշատակը հավերժացնելու 100-ամյակին նվիրված միջոցառումների նախօրյակին։ Հուշահամալիրի ստեղծման համար ձևավորվեց կոմիտե, որն ընտրեց հոլանդական ծագումով նորզելանդիայի արվեստագետ Մարգրիթ Ուինդհաուսենի աշխատանքը։

Հուշահամալիրը քարե պատ է, որի վրա քանդակված է Քեյթ Շեփարդի իրական չափերի բրոնզե քանդակը և 5 այլ սուֆրաժիստուհիների քանդակները։ Քանդակի երկու կողմերի վահանակները նկարագրվում են 19-րդ դարի վերջին կանանց առօրյա կյանքի տեսարաններ և տեքստեր, որոնք պատմում են կանանց ընտրական իրավունքի համար պայքարի մասին։ Ամբողջ կառույցը մոտավորապես 5 մետր լայնություն և 2 մետր բարձրություն ունի։

Հուշահամալիրում քանդակված կանայք են (ձախից աջ)՝

Ամբողջական հուշարձանը հարթաքանդակով և կողային վահանակներով
* Հելեն Նիկոլ, սուֆրաժիստուհի, բնակվել է Դանիդինում
* Քեյթ Շեփարդ
* Ադա Ուելս, աղջիկների կրթության համար պայքարող
* Հարիեթ Ռասել Մորիսոն, աշխատող կանանց պաշտպան Դանիդինից
* Մերի Տե Տաի Մանգակահիա
* Ամեյ Դալդին Օքլենդից, «Ժուժկալ կին քրիստոնյաների միություն»

Կանանց խումբը պատկերված է փայտե սայլի վրա իրենց խնդրանքը խորհրդարան տանելու ճանապարհին։

Հուշահամալիրը բացվել է 1993 թվականի սեպտեմբերի 19-ին, Նոր Զելանդիայում սուֆրաժիստուհիների 100-ամյակի կապակցությամբ, Նոր Զելանդիայի գլխավոր նահանգապետ Դեյմ Քեթրին Թիզարդի կողմից։ Հուշարձանի մեջ է տեղադրվել սերունդների ուղված ուղերձ, որը ներառում է 1993 թվականին կանանց կյանքի մասին տեղեկատվական հոդվածներ և տեղեկություն։

Հուշահամալիրը գտնվում է Քեյթ Շեփարդի ազգային հուշահամալիր կոչվող տարածքում՝ Էվոն գետի մոտ «Մեր քաղաքը» պատմական շենքի հարևանությամբ։ Շենքը վնասվել է 2010 թվականի Քենթերբերի երկրաշարժից և հուշարձանը գտնվել է բարիկադների հետևում էր, քանի դեռ շենքը գնահատվում էր։ 2014 թվականի հունիսին Քրիստչերչի քաղաքապետ Լիան Դալցիելի գլխավորությամբ հուշահամալիրը ազատվել է բարիկադներից և հուշարձանը հասանելի է դարձել հանրությանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑
3. 1 2 3  "The Kate Sheppard Memorial, Oxford Terrace". Christchurch City Libraries. Retrieved 2016 թ․ մարտի 10.
4. 1 2  Stephens, Simone (1997). "Public Art in Central Christchurch" (PDF). The Robert McDougall Art Gallery. Retrieved 2016 թ․ մարտի 10.
5. ↑  "Kate Sheppard National Memorial Bronze Wall". *www.lianne.co.nz*. Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 10-ին. Retrieved 2016 թ․ մարտի 10. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadurl=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Photo of *Kate Sheppard National Memorial* unveiling ceremony, 1993

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Հարգանքի տուրք սուֆրաժիստներին** կատեգորիայում։ |
Պատկեր:WCO bilingual white background.jpgՀամաշխարհային մաքսային կազմակերպության խորհրդապատկեր
**Մաքսավորի միջազգային օր**, համաշխարհային մասնագիտական տոն, որը նվիրված է մոլորակի մաքսային ծառայությունների բոլոր աշխատողներին։ Նշվում է ամեն տարի` հունվարի 26-ին։

Պատմություն և տոնակատարություն
------------------------------

Պատահական չէ, որ «Մաքսավորի միջազգային օրը» նշվում է հենց հունվարի 26-ին։ Հենց այդ օրը՝ 1953 թվականի հունվարի 26-ին, Բելգիայի մայրաքաղաք Բրյուսելում իր աշխատանքն է սկսել մաքսային համագործակցության խորհրդի առաջին նստաշրջանը։ Ըստ էության` այդ օրը կարելի է համարել «Համաշխարհային մաքսային կազմակերպության» ծննդյան օր։ Այդ ժամանակ կազմակերպությունում ընդգրկված էր 17 երկիր, այժմ անդամների քանակն աճել է ավելի քան տասը անգամ։

Աշխարհում առաջին անգամ «Մաքսավորի միջազգային օրը» տոնել են 1983 թվականին՝ 30-րդ հոբելյանի ժամանակ։

Ամեն տարի` «Մաքսայինի միջազգային օրը», Ռուսաստանի Դաշնության դաշնային մաքսային ծառայությունում (Ռուսաստանի ԴՄԾ) ամփոփում են տարվա արդյունքները, մաքսավորներին շնորհում պարգևներ, պատվոգրեր, շնորհակալագրեր և դրամական հոնորարներ։

Բացի «Մաքսավորի միջազգային օրվանից» ռուսներն ունեն նաև այլ ազգային մասնագիտական տոն` «Ռուսաստանի Դաշնության մաքսավորի օր», որը նշվում է ամեն տարվա հոկտեմբերի 25-ին (տոնը նվիրված է 1653 թվականի «Միասնական մաքսային կանոնադրության» ի հայտ գալուն)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Международный день таможенника — 26 января. История и особенности праздника в проекте Календарь Праздников 2010
2. ↑  "26 Января. Всемирный день таможенника. Праздник каждый день. RedDay.RU". Արխիվացված է the original 2011 թ․ հունվարի 4-ին. Retrieved 2009 թ․ հոկտեմբերի 25.
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Պետրոսյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Մարկ Հովհաննեսի Պետրոսյան** (օգոստոսի 21, 1931, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - օգոստոսի 6, 2013, Երևան, Հայաստան), հայ ռեժիսոր, երաժշտագետ։ ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (2006)։

Կենսագրություն
--------------

Ավարտել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիան։ 1956 թվականին ընտրվել է ՀԽՍՀ նորաստեղծ հեռուստատեսության երաժշտական բաժնի ղեկավար։ Հեռուստատեսությունում աշխատել է որպես հնչյունային ռեժիսոր, երաժշտական ձևավորող, երաժշտական հաղորդումների գլխավոր խմբագիր։ 1957-1959 թվականներին եղել է դասական երաժշտությանը նվիրված «Ոսկե էկրան» հաղորդաշարի հեղինակը, 1968 թվականին՝ Երևանի 2750-ամյա հոբելյանին նվիրված հաղորդման կազմակերպիչն ու խմբագիրը։ Հեղինակել է տասնյակ գրական-լրագրողական աշխատություններ։ Եղել է Հայաստանի ժուռնալիստների միության անդամ։ Պետրոսյանի գլխավորությամբ Հայկական երաժշտության օրեր են անցկացվել Մոսկվայում, Սանկտ Պետերբուրգում, Մերձբալթիկայի և Անդրկովկասի հանրապետություններում։

Մարկ Պետրոսյանի անվանական աստղը Նվիրյալների արահետում
Նրա նախաձեռնությամբ և մասնակցությամբ նկարահանվել են՝

* Ալեքսանդր Սպենդիարյանի 100-ամյակին նվիրված ֆիլմ
* Սայաթ-Նովայի 275-ամյա հոբելյանին նվիրված հաղորդում
* Արամ Խաչատրյանի, Առնո Բաբաջանյանի, Օհան Դուրյանի, Պավել Լիսիցյանի և այլ հայ մեծ երաժիշտների կյանքի ու ստեղծագործական ուղու մասին պատմող հաղորդումներ

Պարգևներ
--------

* ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (2006)
* Մովսես Խորենացու մեդալ (2011)
* ՀՀ վարչապետի ոսկե մեդալ (2011)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Վախճանվել է Մարկ Պետրոսյանը
2. ↑  "Մարկ Պետրոսյանի կենսագրությունը avproduction.am կայքում". Արխիվացված է the original 2021 թ․ փետրվարի 25-ին. Retrieved 2018 թ․ փետրվարի 19.
3. ↑  Մովսես Խորենացու մեդալով պարգևատրելու մասին
4. ↑  Марк Петросян награжден памятной медалью Премьер-министра Республики Армения(չաշխատող հղում)
Ֆորդը և Քիսինջերը Սպիտակ տան բակում
Միջազգային հարաբերություններում և դիվանագիտության մեջ **մաքոքային դիվանգիտություն** (անգլ.՝ **shuttle diplomacy**) եզրույթն օգտագործվում է նկարագրելու համար երրորդ կողմի գործողությունները, որը հանդիսանում է միջնորդ հակամարտող կողմերի միջև առանց վերջիններիս անմիջական կապի։ Սկզբանպես և սովորաբար մաքոքային դիվանագիտության ընթացքը ներառում է ճանապարհորդություններ մի կողմից մյուսի մոտ նրանց տեսակետերը համաձայնեցնելու կամ առնվազն մերձեցնու համար։ Հիմնական նպատակն է ձևավորել բանակցությունների որոշ հիմք, որի շնորհիվ կողմերը կսկսեն բանցակցել անմիջականորեն։ 
Եզրույթը առաջին անգամ օգտագործվել է նկարագրելու համար ԱՄՆ֊ի պետքարտուղար Հենրի Քիսինջերի դիվանագիտական ջանքերը սկսած 1973 թվականի նոյեմբերի 5֊ից, որը նպաստեց թշնամական կեցվածքի մեղմացմանը Յոմ Կիպուրի պատերազմից հետո։
Բանակցողները հաճախ օգտագործում են մաքոքային դիվանգիտությունը, երբ կողմերից մեկը կամ երկուսն էլ դիվանագիտորեն չեն ճանաչում իրար, որը բանակցություններ սկսելու նախապայման է։
Միջնորդները ընդունել են «մաքոքային դիվանագիտություն» եզրույթը։

Օրինակներ
---------

Քիսինջերը շարունակում էր մասնակցել Մերձավոր Արևելքում ընթացող մաքոքային դիվնագիտությանը Ռիչարդ Նիքսոնի և Ջերալդ Ֆորդի վարչակազմերի ժամանակ (1969–1977 թվականներ)․ Սինայի ժամանակավոր համաձայանգիրը (1975 թվական) և Գոլանի բարձունքների վերաբերյալ Իսրայելի և Սիրիայի համաձայանգիրը (1974 թվական) դրա արդյուքներն էին։ «Մաքոքային դիվանագիտություն» եզրույթը լայն տարածում գտավ Քիսինջերի պետքարտուղարության տարիներին։ 
Թուրքիան իրակացրել է մաքոքային դիվանգիտություն՝ հաճախ նաև ներառելով Իսրայելին․ Թուրքիան Իսրայելի ամենամոտ իսլամադավան դաշնակցին էր և որոշ արաբական երկրներ (մասնավորապես Սիրան, որը ընդհանուր սահմաններ ունի Թուրքիայի և Իսրալեյի հետ) պատասխանատու են համարել Թուրքիային։ Մեկ այլ նման օրինակ տեղի ունեցավ Ռուսաստանի և Վրաստանի միջև 2008 թվականին։

Տես նաև
-------

* Պանդայի դիվանագիտություն
* Պինգ պոնգի դիվանագիտություն
* Խավիարային դիվանագիտություն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  George Lenczowski, *American Presidents and the Middle East*, (Duke University Press: 1990), p. 131
2. ↑  For example: 
Margulies, Robert E. (December 2002). "How to Win in Mediation" (PDF). *New Jersey Lawyer*. pp. 53–54. Արխիվացված է the original (PDF) 2011 թ․ հուլիսի 14-ին. Retrieved 2010 թ․ մարտի 21. After the opening session, the parties usually break into caucus groups, and the mediator utilizes shuttle diplomacy between the groups in order to identify interests and positions of the parties and help them create solutions. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  
Dhanani, Gulshan (1982 թ․ մայիսի 15). "Israeli Withdrawal from Sinai". *Economic and Political Weekly*. Economic and Political Weekly. **17** (20): 821–822. JSTOR 4370919. The high points in Kissinger's shuttle diplomacy were:[...] (2) May 1974; the Syrian and the Israeli armies agree to the Golan Heights disengagement `{{cite journal}}`: Cite has empty unknown parameter: `|coauthors=` (help)
4. ↑
5. ↑  "Turkey's Erdogan in shuttle diplomacy in Caucasus". *Reuters*. 2008 թ․ օգոստոսի 13.
**Կեկինի տուն** (թաթ.՝ Кекин йорты), շենք Ռուսաստանի Կազան քաղաքի (Թաթարստան) Գորկու փողոցում (տուն 8/9)։ Քաղաքի տեսարժանություններից է։ Շենքը կառուցվել է էկլեկտիկ ոճով. այն համատեղում է մոդեռն և նեոգոթիկա ճարտարապետական ոճերը։ Շենքի տարրերի մեջ հնարավոր է գտնել մավրիտանյան երանգներ։

Պատմություն
-----------

Շինարարությունն իրականացվել է 1903-1905 թվականներին ճարտարապետ Հենրիխ Ռուշի (1855-1905) կողմից և նրա վերջին նախագիծն էր։ Պատվիրատուն միլիոնատեր վաճառական Լեոնտի Վլադիմիրովիչ Կեկինն էր, որը բացի նոր տնից Կազանում արդեն ուներ մի քանի շենքեր։

Շենքն օգտագործվել է որպես եկամտաբեր տուն։ 1910-1914 թվականներին այստեղ գործել են Վ. Ի. Ռյախինայի մասնավոր գիմնազիան, Կրթության տարածման մանկավարժական ընկերության գիմնազիան, Ն. Ա. Բենևսկայայի նախապատրաստական ուսումնարանը, հաղորդակցության ուղիների Կազանի օկրուգի վարչությունը, Ս. Յ. Պալչինսկայայի գրադարանը, Լ. Ֆ. Գրոսի տպարանը, Պ. Վ. Շատալովի գրենական պիտույքների և գրքերի խանութը, Ա. Վ. Աֆանասևի գինու և նպարեղենի վաճառատունը, Մ. Ռ. Տուխվատուլինի ասեղի և արդուզարդի խանութը։

Խորհրդային իշխանության օրոք Կեկինի տունը պետականացվեց։ Տարբեր ժամանակներում այնտեղ աշխատել են Կազանի զինկոմիսարիատը, Ջրային տրանսպորտի շրջանային վարչությունը, Գորկու երկաթուղու քաղաքացիական կառույցների ուղեմասը, թիվ 1 ճաշարանը։

20-րդ դարի վերջին շենքը հայտնվել է վթարային վիճակում։ 1998 թվականից այն չի շահագործվել, ջեռուցումն անջատվել է, ինչն առաջացրել է կառույցների քայքայում։ 2005 թվականին շենքը վերականգնվել է և արդիականացվել. պահպանվել է նրա արտաքին տեսքը և ավելացել են ժամանակակից ենթակառուցվածքներ` ներառյալ ստորգետնյա ավտոտնակը։ Վերականգնված շենքը նախատեսված է առևտրային և գրասենյակային օգտագործման համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  "Дом Кекина - дом-метафора, дом-загадка" (in ռուսերեն). Казанские истории. Retrieved 2018 թ․ դեկտեմբերի 11.
2. 1 2  Russia Kazan guide (2018 թ․ դեկտեմբերի 11). "Дом Кекина" (in ռուսերեն). www.photokzn.ru. Արխիվացված է the original 2020 թ․ հուլիսի 2-ին. Retrieved 2018 թ․ դեկտեմբերի 11. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. 1 2 3  "Главная / Казань тысячелетняя / Казань в достопримечательностях /". nik-rech.narod.ru. Retrieved 2018 թ․ դեկտեմբերի 11.
**Հարավային Պոտապևկա** (ռուս.՝ Южная Потапьевка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Սլոբոդսկոյ շրջանում Կիրովի մարզում և Պրիլուզսկի շրջանում Կոմի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Լետկա գետի ձախ ափին՝ 75 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 15 կմ է։

Գետի ակունքը գտնվում է անտառներում Կիրովի մարզում, Պրոկոպևկա գյուղից 16 կմ հյուսիս-արևելք։ Գետը հոսում է հարավ-արևմուտք անմարդաբնակ անտառային վայրում։

Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
-----------------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կամսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կամա, գետի ենթաավազանը՝ Կամից մինչև Սպիտակ գետի վտակները։ Գետի ավազանը՝ Կամա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 10010300212111100031808
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 111103180
* Ավազանի կոդը — 10.01.03.002
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 11
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 1

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության։ Պոտապևկա". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ հուլիսի 18. Retrieved 2015 թ․ հունիսի 24.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · ГВР |

 |

Արտաքին հղումներ
----------------

* ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
**Կեմերովոյի մարզային Ա. Գայդարի անվան տիկնիկային թատրոն**, Կուզբասսի ամենահին թատերական կոլեկտիվներից մեկը։

Թատրոնի պատմությունը
--------------------

Կեմերովոյի մարզային Ա. Գայդարի անվան տիկնիկային թատրոնը ստեղծվել է 1942 թվականի փետրվարի 8-ին, Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ, Նովոսիբիրսկի «Կարմիր ջահ» թատրոնի բազայի վրա, որը այդ ժամանակ տեղափոխվել էր Ստալինսկ (այժմ՝ Նովոկուզնեցկ)։ Այդ օրը դերասան երեխաների խմբով բեմադրվել է առաջին ներկայացումը՝ «Գայլը և յոթ այծիկները»։

Միայն 1953 թվականի սեպտեմբերին թատրոնը ձեռք է բերել իր սեփական շենքը՝ Նովոկուզնեցկ քաղաքի Կիրովի փողոցում։

1961 թվականին թատերախմբի հիմնական մասը տեղափոխվել է Կեմերովո քաղաք և հաստատվել է ներկայիս տարածքում։

Բացի մանկական խաղացանկից՝ թատրոնը ստեղծեց բեմադրություններ մեծահասակների համար։ Բեմում ծնվեցին «Ճգնավորը և վարդը», «Կարապների երամ», «Աստվածային կատակերգություն» ներկայացումները։ Թատրոնի դերասաններից շատերի տաղանդը գնահատվել է ըստ արժանվույն․ Ռուսաստանի վաստակավոր արտիստի կոչում են ստացել դերասաններ Ռ. Միշչենկոն, Ա. Նոխրինը, Լ. Բարանովսկայան, Տ. Շիշկինան, Յա. Զվերյանսկին։

Թատրոնի գոյության 75 տարիների ընթացքում բեմադրվել է ավելի քան 300 ներկայացում։ Թատրոնի կազմը հաջողակ հյուրախաղեր է ունեցել Ռուսաստանի և մոտակա երկրների շատ քաղաքներում, հաճախ հյուր են լինում Կեմերովոյի գիշերօթիկ դպրոցներում և մանկատներում։

Ներկայումս թատրոնը ղեկավարում է Դմիտրի Վիխրեցկին, որը «UNIMA» տիկնիկագործների միջազգային կազմակերպության անդամ է։ 2001 թվականից նա թատրոնի գլխավոր ռեժիսորն էր, իսկ 2004-ից՝ տնօրենը։ Դմիտրի Վիխրեցկին կազմակերպել է մի շարք բեմադրություններ, որոնք հաջողություն են ունեցել բեմում։ Դրանց շարքում են հանդիսատեսի կողմից սիրված «Արջուկ Ռիմ-տի-տի» երաժշտական-կատակերգական պատմությունը, «Գավ անունով կատվիկը» քաղաքային երաժշտական պատմությունը, «Կապույտ մորուքը», «Գիշերը Ամանորից առաջ» ֆանտասմագորիան, «Պեր Գյունտ» շարերգը, «Ալ առագաստներ»-ը, «Թեդդի»-ն։ Այս ներկայացումներից շատերը արժանացել են հեղինակավոր թատերական փառատոների հանդիսատեսի և ժյուրիի ուշադրությանը։

75 տարիների գոյության ընթացքում տիկնիկների թատրոնը բազմիցս դարձել է «Կուզբաս թատերական» կինոփառատոնի մրցանակակիր, ինչպես նաև հաղթել է Սանկտ Պետերբուրգի, Մինսկի, Ռյազանի, Օմսկի, Նովոսիբիրսկի, Բարնաուլի, Իրկուտսկի, Տոմսկի թատերական փառատոններում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Кемеровский обл. театр кукол им. А. Гайдара". Արխիվացված է the original 2017 թ․ փետրվարի 2-ին. Retrieved 2017 թ․ հունիսի 26.
2. ↑  "«Алиса в стране чудес» на сцене Кемеровского областного театра кукол". Արխիվացված է the original 2017 թ․ փետրվարի 2-ին. Retrieved 2017 թ․ հունիսի 26.
3. ↑  Кемеровский областной театр кукол выиграл гран-при международного фестиваля «Вятка - город детства»
4. ↑  Փառատոններ

Արտաքին հղումներ
----------------

* Թատրոնի պաշտոնական կայքը
**Մարքսիստական գեղագիտություն**(ռուս.՝ Марксистская эстетика), արվեստի տեսություն է, որը հիմնված է պատմության նյութապաշտական ըմբռնման վրա։ Հիմնված է լենինյան արտացոլման տեսության վրա։

Պատմություն
-----------

Մարքսիստական գեղագիտության ընդհանուր գաղափարների մշակմանը նպատել է Ֆրանց Մերինգը։

ԽՍՀՄ-ում մարքսիստական գեղագիտությունը տարբեր ընդունելության է արժանացել։ Նշանակալի են Միխաիլ Լիֆիցի հայացքները։

Արևելաեվրոպական մաիքսիզմի համար կարևոր դեր է ունեցել Դյորդյա Լուկաչայի աշխատանքները։

Հիմնական սկզբունքներ
--------------------

Մարքսիստական գեղագիտությունը հաստատում է արվեստի կենսական բովանդակությունը, դրա գաղափարական նշանակության առաջնային կարևորությունը։

Մարքսիստական գեղագիտությունը նկարչության համար կարևոր չափանիշներից մեկը հարամում է ներածության և ձևի համապատասխանությունը։

Հիմնական կատեգորիաներ
---------------------

**Գեղեցիկ**

Մարքսիստական գեղագիտությունը նախանշել է մարդու աշխատանքի և գեղեցիկի օրինաչափությունը, ինչը հիմք է հանդիսացել գեղագիտական վերաբերմունքի, որպես այդպիսին, առաջացման համար։

**Ողբերգական**

Ինչը վերաբերում է ողբերգությանը, որպես գեղագիտության կատեգորիա, մարքսիստական գեղագիտությունը ողբերգական իրադարձությունների հիմնական պատճառը տեսնում է հակառակ սոցիալական ուժերի բախման մեջ, որի առաջացումը պայմանավորված է հասարակական զարգացման օրենքներով։ Մարքսն ու Էնգելսը առանձնացնում էին նոր առաջադիմական ուժերի ողբերգական բնույթը, հանդես գալով ընդդեմ հին կարգերի, և տվյալ պայմաններում չկարողանալով հաղթել, և պատմականորեն հնացած դասի այն փուլից ողբերգական հեռանալը, որը դեռևս ամբողջովին չէր սպառել իր հնարավորությունները, երբ հին հասարակական կարգի որոշ ներկայացուցիչներ գիտակցեցին իրենց դասի դատապարտված լինելը, բայց չկարողացան խզել կապերը նրան հետ և տեղափոխվել նոր դասի դիրքեր, որին պատկանում է ապագան։

**Հերոսական**

Մարքսիստական գեղագիտությունը մերժում է հերոսության անհատական ըմբռնումը, երբ կորչում է նրա օբյեկտիվ չափանիշը, անհատական անվախությունը բացարձակվում է, վերջինիս ինքնագնահատականը բարձրացվում է սկզբունքի վրա։

**Վսեմ**

Մարքսիստական գեղագիտությունը վսեմության հիմքը տեսնում է օբյեկտիվ իրականության մեջ և դրա նկատմամբ մարդու վերաբերմունքի մեջ, որն ուղղված է դրա դրա հեղափոխական վերփոխմանը, իսկ վսեմությունը դիտում է որպես մարդկային սխրանքի գեղեցիկ արտահայտություն, ստեղծագործական աշխատանքի նվաճումների մեծություն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Меринг Франц - Большая Советская энциклопедия - Энциклопедии & Словари". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 4-ին. Retrieved 2020 թ․ մարտի 28.
2. ↑  "Введенский Б.А.. Большая советская энциклопедия Том 18 - Большая Советская Энциклопедия Второе издание". Արխիվացված է the original 2013 թ․ մարտի 13-ին. Retrieved 2013 թ․ մարտի 7.
3. ↑  содержание и форма

Գրականություն
-------------

Зивельчинская Л. Я. Нужна ли марксистская эстетика? // ПЗМ, 1926. № 11.

Вайман С. Марксистская эстетика и проблемы реализма. М. 1964.

Дмитрий Гутов. [ Марксистско-ленинская эстетика в посткоммунистическую
Ոսկեգույն իժ
**Կեյմադա Գրանդի կղզի** (պորտ.՝ *Ilha da Queimada Grande*), հայտնի նաև **Օձերի կղզի** անվամբ, ոչ հանրային մատչելիության անմարդաբնակ կղզի Ատլանտյան օվկիանոսում։ Տեղակայված է Բրազիլիայի Սան Պաուլու նահանգից 35 կմ դեպի հարավ։ Մակերեսը կազմում է 430 000 մ² (43 հա)։

Անվտանգության նկատառումներով մուտքը դեպի կղզի արգելված է՝ շուրջ 5000 վտանգավոր օձերի տեսակների առկայության պատճառով։ Կղզու յուրաքանչյուր քառակուսի մետրին բաժին է հասնում 1-5 թունավոր օձ։ Հանդիսանում է ոսկեգույն իժ (*Bothrops insularis*) խիստ թունավոր էնդեմիկ օձատեսակի միակ ապրելավայրն աշխարհում։ Համարվելով աշխարհի ամենավտանգավոր օձերի տեսակներից, ոսկեգույն իժերի թույնը կարող է առաջացնել ներքին օրգանների ներքին արյունահոսություն և գլխուղեղի այտուցվածություն։

Օձերի խիստ մեծ քանակության պատճառով կղզում ոչ մի այլ կենդանատեսակ չի պահպանվել, ինչի պատճառով էլ երբեմն օձերի ընտանիքիների միջև հանդիպել են կանիբալիզմի դեպքեր։

Ժամանակին փորձեր են կատարվել յուրացնելու կղզին և անտառազրկման միջոցով այնտեղ հիմնել բանանի պլանտացիաներ։ Նախատեսված է եղել անտառահատումն իրականացնել այրման և տեղում բանանի մշակաբույսերի տնկման ճանապարհով, որտեղից էլ սկիզբ է առել կղզու անվանումը, քանի որ *queimada* բառը պորտուգալերենից թարգմանաբար նշանակում է *այրել* («Ilha da Queimada Grande» — «Մեծ հողամաքրիչ կրակի կղզի»)։ Երկար տարիներ կղզու միակ բնակիչը եղել է փարոսի պահակը՝ իր ընտանիքով։ Ըստ որոշ զրույցների, երբ պահակի մոտ վերջանում են սննդի պաշարները, նա լքում է փարոսը և փորձում ափամերձ տարածքներում վայրի բանաններ որոնել։ Համաձայն շրջանառվող լեգենդի, փարոսի պահակը կործանվում է օձերի խայթոցից, իսկ հետագայում նույն բախտին են արժանանում նաև նրան փրկելու մեկնածները, որոնք բոլորն էլ մահանում են կղզու խորը անտառներում և մենության մեջ։ Փարոսն այժմ աշխատում է ավտոմատ ռեժիմով։

Ներկայումս Բրազիլիայի ռազմածովային ուժերն արգելում են քաղաքացիներին մուտք գործել կղզի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Սենդի Դոնովան (2013) *«Մահացու վտանգավոր գոտիներ»*, «Publisher Lerner Publications». ISBN 1467710261, էջ 16։(անգլ.)
2. ↑  «Մոլորակի ամենասահմռկեցուցիչ 25 վայրը (լուսանկարներ)» Archived 2022-02-11 at the Wayback Machine.(հայ.)
3. 1 2 3  "Օձերի կղզին (ֆոտո)". «life.panorama.am». 2014 թ․ հոկտեմբերի 14. Արխիվացված է the original 2017 թ․ հուլիսի 4-ին. Retrieved 2015 թ․ հունիսի 14. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)(հայ.)
4. ↑
5. ↑  «Օձերի կղզի, մաս 1»(անգլ.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Օձերի կղզի՝ Ilha da Queimada Grande(անգլ.)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 315163611 · WorldCat VIAF: 315163611 |

 |