**Կարլ ֆոն Բլաաս** (գերմ.՝ Karl von Blaas, ապրիլի 28, 1815(1815-04-28)[…], Nauders, Landeck District, Տիրոլ, Ավստրիա - մարտի 19, 1894(1894-03-19)[…], Վիեննա, Ավստրո-Հունգարիա), ավստրիացի նկարիչ, մանկավարժ։ Ստեղծագործել է ուշ բիդերմայերի պատմական ժանրով։ Եղել է Վիեննայի (1851 թ.) և Վենետիկի գեղարվեստի ակադեմիաների (1855 թ.) պրոֆեսոր։

Կենսագրություն
--------------

Կարլ ֆոն Բլաասը ծնվել է ոչ հարուստ ընտանիքում։ Նկարչության ոլորտում նկատելով Կարլի ընդունակությունները` նրա ազգականները, առաջին հերթին քեռին` բարոն Ֆրանց Կսավիեր Պուտշեր ֆոն Եշենբուրգը (1768-1841 թթ.), ով հետագայում դարձավ նկարչի հովանավորը, կարողանում են ուսման նպատակով նրան 1832 թվականին ուղարկել Ինսբրուք, ապա Իտալիա, որտեղ նա ավարտում է Վենետիկի գեղարվեստի ակադեմիան (իտալերեն՝ L'Accademia di Belle Arti di Venezia): Եղել է Լյուդովիկո Լիպարինիի աշակերտը։

1837 թվականի մարտին Կարլը Վենետիկում ստեղծել է իր առաջին պատմական խոշոր գործը` «Մովսեսը Սինա լեռան վրա», որի համար ստացել է Վիեննայի ակադեմիայի հռոմեական մրցանակ և հնգամյա նվիրատվություն Իտալիայի մայրաքաղաք այցելությունների համար։ Նույն թվականին նկարիչն ուղևորվել է Հռոմ։

Մի քանի տարի նա ապրել է Ֆլորենցիայում և Հռոմում, որտեղ նրա վրա մեծ ազդեցություն է թողել գերմանացի նկարիչ Յոհան Ֆրիդրիխ Օվերբեկի արվեստը, հատկապես վարպետի ֆրեսկոները։

Արդեն քսանամյա հասակում, Վենետիկի ցուցահանդեսներում ստացած մի քանի մրցանակների շնորհիվ, մեծ ճանաչում է ձեռք բերել` որպես տաղանդավոր դիմանկարիչ և պատմական գեղանկարչության վարպետ։

1851 թվականին Կարլ Բլաասն ընդունում է Վիեննայի գեղարվեստի ակադեմիայում պրոֆեսորի պաշտոն ստանալու առաջարկը։ Այս շրջանում նա ֆրեսկոներ է ստեղծում մայրաքաղաքի *Altlerchenfelder Pfarrkirche* եկեղեցու և Վիեննայի ռազմապատմական թանգարանի համար։

1855 թվականին նկարչի «Կարլ Մեծն այցելում է տղաների դպրոց» նկարն արժանանում է Փարիզի Համաշխարհային ցուցահանդեսի մրցանակին։ Նույն թվականին նկարչի ընտանիքը տեղափոխվում է Վենետիկ, որտեղ Կարլ ֆոն Բլաասը դառնում է Վենետիկի գեղարվեստի ակադեմիայի պրոֆեսոր։

Կարլ Բլաասն ավստրիական նկարչական նշանավոր ընտանիքի ներկայացուցիչներից` Էժեն դե Բլաաս և Յուլիուս դե Բլաաս, ավագն էր։

Ստեղծագործություն
-----------------

Կարլ Բլաասը պատմական ուղղության գեղանկարիչ է, ստեղծել է նաև կտավներ դիցաբանական, կրոնական թեմաներով, ինչպես նաև դիմանկարներ։ Ավստրո-հունգարական ազնվականության, կայսերական Հաբսբուրգների ընտանիքի և իտալացի պատվիրատուների շրջանակներում մեծ հաջողություն են ունեցել նկարչի` պատմական թեմաներով աշխատանքները։

Կարլ ֆոն Բլաասի գլխավոր գործը Ավստրիայի պատմության կարևորագույն դրվագները ներկայացնող ֆրեսկոն է Վիեննայի ռազմապատմական թանգարանի Փառքի սրահում։

Վիեննայի գեղարվեստի ակադեմիայում նրա աշակերտներից է եղել Լեոպոլդ Կարլ Մյուլերը։

Բլասի որդիները` Էժեն դե Բլաասը (1843-1931 թթ.) և Յուլիուս ֆոն Բլաասը (1845-1922 թթ.) նույնպես եղել են պատմական ուղղության նկարիչներ։

1895 թվականին Վիեննայի 19-րդ շրջանի` Դյոբլինգի փողոցներից մեկն անավանակոչվել է նկարչի պատվին` Բլաասշտրասե (գերմ.՝ Blaasstraße):

Հատընտիր աշխատանքներ
--------------------

* Ռազմապատմական թանգարանի Փառքի սրահի ֆրեսկոներ, Վիեննա
* «Հակոբի ճանապարհորդությունն անապատով» (1841 թ.),
* «Սուրբ Եկատերինային տանող հրեշտակները» (1841 թ.),
* «Սուրբ Ելիզավետա» (1839 թ.),
* «Սուրբ ընտանիք»,
* «Հովհաննես Մկրտիչ»,
* «Սամսոն և Դալիլա»,
* «Այցելություն»
* «Ֆրանց I կայսեր մուտքը Վիեննա 1814 թվականի հունիսին» (1869 թ. Վիեննայի ռազմապատմական թանգարան)

Պատկերասրահ
-----------

* Նկարիչ Յանոշ Շիտովսկու դիմանկարըՆկարիչ Յանոշ Շիտովսկու դիմանկարը
* Հովանոցով և էսքիզների թղթապանակով կինըՀովանոցով և էսքիզների թղթապանակով կինը
* Սուրբ ԵլիզավետաՍուրբ Ելիզավետա
* Վիեննայի պաշտպանությունը թուրքերից 1863 թվականինՎիեննայի պաշտպանությունը թուրքերից 1863 թվականին
* Ֆրեսկոներ Վիեննայի ռազմապատմական թանգարանումՖրեսկոներ Վիեննայի ռազմապատմական թանգարանում
* Ֆրեսկոներ Վիեննայի ռազմապատմական թանգարանումՖրեսկոներ Վիեննայի ռազմապատմական թանգարանում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Carl von Blaas (նիդերլ.)
2. 1 2 3 4  Blaas, Karl or Carl von // *Benezit Dictionary of Artists* — OUP, 2018. — ISBN 978-0-19-977378-7 — doi:10.1093/BENZ/9780199773787.ARTICLE.B00020375
3. 1 2 3 4  *Frodl-Schneemann M.* Blaas, Karl [Carl von] // *Grove Art Online* / J. Turner — [Oxford, England], Houndmills, Basingstoke, England, New York: OUP, 2017. — ISBN 978-1-884446-05-4 — doi:10.1093/GAO/9781884446054.ARTICLE.T009081
4. ↑  Österreichisches Biographisches Lexikon 1815–1950 (գերմ.) — Österreichische Akademie der Wissenschaften. — doi:10.1553/0X00281068
5. ↑  В 1934 году Карл занял два первых места на академической выставке. В следующем 1935 году художник снова удостоился двух призовых мест на выставке в Академии, одно из них — Золотая медаль за картину *«Тулия, переезжающая через тело своего отца»* (1832).

Գրականություն
-------------

* Österreichisches Biographisches Lexikon 1815–1950. т.1(գերմ.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Allgemeine Deutsche Biographie |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| CONOR: 18042467 · GND: 119038560 · ISNI: 0000 0000 6675 9010 · LCCN: nr88000025 · NKC: js20020923001 · NLP: A38106085 · VIAF: 25403968 · ULAN: 500003906 · WorldCat VIAF: 25403968 |

 |

 |