**Շորթբրեդ** (անգլ.՝ *shortbread*) կամ **շորթի** (անգլ.՝ *shortie*), շոտլանդական ավանդական թխվածքաբլիթ, որը հիմնականում պատրաստում են շաքարից, սերուցքային կարագից և ցորենի ալյուրից։ Ի տարբերություն շատ այլ թխվածքաբլիթների և հացաբուլկեղենի՝ շորթբրեդը չի պարունակում խմորիչ կամ կերակրի սոդա։

Շորթբրեդը ասոցացվում է շոտլանդական Ամանորի տոնակատարությունների հետ։ Որոշ շոտլանդական ապրանքանիշներ արտահանում են այս թխվածքաբլիթներն ամբողջ աշխարհով։

Պատմություն
-----------

Շորթբրեդի պատրաստման եղանակը ստեղծվել է XIII դարաշրջանում Շոտլանդիայում, այս թխվածքաբլիթը հայտնվել է Հին միության գոյության ընթացքում շոտլանդացի հրուշակագործների և ֆրանսիացի հրուշակագործների միջև մշակութային փոխանակման շնորհիվ։ Այդ ժամանակաշրջանում շորթբրեդը հիմնականում թխում էին մեծ շրջանի տեսքով, իսկ հետո կտրատում եռանկյունաձև և համեմում քեմիոնով։

Առաջին անգամ բաղադրատոմսը հրապարակվել է 1736 թվականին տիկին Մակլիտոկի կողմից։

Շորթբրեդը թանկ էր և դրա պատճառով պատրաստվում էր միայն տոնակատարությունների ժամանակ, ինչպիսին են Ամանորը և Հոգմանայը (շոտլանդական նոր տարին)։ Ինչպես նաև թխվածքաբլիթը պատրաստում էին հարսանիքների համար։

Անվանում
--------

Շորթբրեդը այդպես են անվանել իր փխրուն կառուցվածքի պատճառով (*short* բառը, բացի իր հիմնական «կարճ» իմաստից ունեցել է մեկ այլ նշանակություն՝ «անառաձգական»)։ Այդպիսի կառուցվածքի պատճառն էր ճարպերի մեծ քանակի պարունակությունը։

Բրիտանական անգլերենում «շորթբրեդ» և «շորթի» հասկացությունները (անգլ.՝ *shortcake*) հոմանիշներ են։ Շորթքեյքը հիշատակվում է Շեքսպիրի «Վինձորի ուրախ կանայք» պիեսի մեջ, որը հրապարակվել է 1602 թվականին։

Ամերիկյան անգլերենում «շորթբրեդ» և «շորթքեյք» բառերը համարվում են տարբեր ուտեստների անվանումներ։ Շորթքեյքեի պատրաստման ընթացքում օգտագործում են բուսական ճարպ (սերուցքային կարագի փոխարեն)։ Ինչպես նաև շորթքեյքը պարունակում է խմորիչ, որը հաղորդում է թխվածքաբլիթին ավելի փափուկ կառուցվածք։ Հիմնականում շորքեյքի մեջ ավելացնում են մրգեր կամ հատապտուղներ։

Տարատեսակներ
------------

Կա շորթբրեդ թխվածքաբլիթների երեք դասական տեսակ՝

* Պետտիկոուտ տեյլս (*petticoat tails*), թխվում է մեծ շրջանի տեսքով, որը հետո բաժանում են եռանկյունաձև մասերի։
* Շորթբրեդ ռաունդս (*shortbread rounds*), փոքր չափի շրջանաձև թխվածքաբլիթ։
* Շորթբրեդ ֆինգերս (*shortbread fingers*), երկարավուն ուղղանկյան տեսքով թխվածքաբլիթ։

* Պետտիկոուտ տեյլսՊետտիկոուտ տեյլս
* Շորթբրեդ ռաունդսՇորթբրեդ ռաունդս
* Շորթբրեդ ֆինգերսՇորթբրեդ ֆինգերս

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Brown Catherine (2015-04-01)։ «Shortbread»։ *The Oxford Companion to Sugar and Sweets* (անգլերեն)։ Oxford University Press։ ISBN 978-0-19-931362-4
2. ↑  «History of Shortbread»։ English Tea Store։ Վերցված է 10 лютого 2015
3. ↑  Hyslop Leah։ «Potted histories: shortbread»։ *The Telegraph* (6 October 2013)։ Վերցված է 18 лютого 2014
4. ↑  «Рецепт Шортбред - Шотландская кухня | Kitchen727» (ru-RU)։ Վերցված է 2021-11-20
5. ↑  Historic UK - heritage of Britain accommodation guide։ «Scottish Shortbread»։ Historic-uk.com։ Վերցված է 2010-11-24
6. ↑  «History of Shortbread & Shortbread Recipes»։ Englishteastore.com։ Վերցված է 2010-11-24
7. ↑  «Dictionary of the Scots Language:: SND :: infare»
8. ↑  «Dictionary of the Scots Language:: DOST :: schort adj»
9. ↑  «Dictionary of the Scots Language:: SND :: dreamingbread»
10. ↑  McNeill F. Marian (1929)։ *The Scots Kitchen* (2006 ed.)։ Blackie & Son Ltd։ էջեր 193–4։ ISBN 978-1-84183-070-4
11. ↑  «Dictionary of the Scots Language:: DOST :: schort breid»
12. ↑  «Online Etymology Dictionary»։ Վերցված է 2007-01-25
13. ↑  Mariani John F. (2014-02-04)։ *Encyclopedia of American Food and Drink* (անգլերեն)։ Bloomsbury Publishing USA։ էջ 1034։ ISBN 978-1-62040-161-3