**Շաորի ամրոց** (վրաց.՝ შაორის ციხე), հայտնի է նաև **Քյոռօղլու բերդ** անվանումով։ Բրոնզի դարի մեգալիթյան կառույց Վրաստանի Սամցխե-Ջավախեթի մարզում։ Գտնվում է Փոքր Կովկաս լեռնաշղթայի համանուն լեռան վրա, ծովի մակարդակից 2752 մ բարձրության վրա, Փարվանա լճից հյուսիս-արևմուտք։ Ընդգրկված է Վրաստանի ազգային նշանակության մշակութային անշարժ հուշարձանների ցանկի մեջ։

Նկարագիր
--------

Շաորի ամրոցը տեղագրական և ճարտարապետական բազմաթիվ ընդհանրություններ ունի Աբուլի բերդի հետ։ Կառուցված է խոշոր հրաբխային բազալտով, առանց որևէ կապող շինարարական շաղախի և քարերը պարզապես շարված են միմյանց վրա։ Ամրոցը կազմված է երկու մասից, որոնցից յուրաքանչյուրը տեղակայված է լեռան գագաթի վրա։ Կենտրոնական մասը իրենից ներկայացնում է ոչ ճիշտ ուղղանկյուն և կառուցված է ամենաբարձր հատվածում։ Այնտեղ կարելի է հայտնվել արևելյան մուտքից, որի լայնությունը 1 մ է, իսկ բարձրությունը՝ 1,3 մ։

Ամրոցի դիրքն ու ընդարձակությունը քիչ հավանական է դարձնում այն հանգամանքը, որ այն երբևէ գործածվել է որպես քաղաքային կյանքի կենտրոն։ Շատ հավանական է, որ այն ծառայել է կրոնական նպատակների համար։

Հնագիտություն
-------------

Շաորի ամրոցը առաջին անգամ գրավոր աղբյուրներում հիշատակվում է 18-րդ դարի վրաց աշխարհագրագետ և պատմաբան Վախուշտիի աշխատություններում։ Հայազգի հնագետ և բանասեր Լեոն Մելիքսեթ-Բեկը առաջինն էր, որ փորձեց 1938 թվականին կանոնավոր կերպով ուսումնասիրել Վրաստանի միաձույլ հուշարձանները, այդ թվում Շաորի ամրոցը։

Շաորի ամրոցում երբեք հնագիտական պեղումներ չեն իրականացվել, որը դժվարեցնում է նրա թվագրումն ու որևէ կոնկրետ մշակույթի դրա վերագրումը։ Շինարարության տեխնիկական և նյութական կողմը նմանություն ունի Թռեղք-Վանաձորյան մշակույթին, ըստ որի ամրոցի կառուցման ժամանակաշրջան է մատնանշվում մ.թ.ա. 2-րդ հազարամյակի առաջին կեսը։

Բնակավայրերի տեղաբաշխումը և մշակութային առանձնահատկությունները վկայում են այն մասին, որ նրանց, ում պատկանել են այս լեռնային ամրոցները, հսկողություն են իրականացրել վարելահողերի ու բնական պաշարների վրա։ Այս ամրությունները կարող էին իրականացնել նաև տնտեսական և պաշտպանական գործողություններ՝ իշխող վերնախավի ներքին տիրույթների համար։

Պատկերասրահ
-----------

* Հարթ քարերով կառուցված ճանապարհՀարթ քարերով կառուցված ճանապարհ
* Մորենային խանդակ Շաորի լեռան վրաՄորենային խանդակ Շաորի լեռան վրա
* Արևմտյան պարիսպըԱրևմտյան պարիսպը
* Շաորի ամրոցն ու Փարվանա լիճըՇաորի ամրոցն ու Փարվանա լիճը
* Ամրոցի արևմտյան պարիսպըԱմրոցի արևմտյան պարիսպը
* Շաորի կամ Քյոռօղլի լեռըՇաորի կամ Քյոռօղլի լեռը
* Ամրոցի ներքին հատվածներիցԱմրոցի ներքին հատվածներից
* Վերին ամրոցըՎերին ամրոցը
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  *Berdzenishvili* ჯავახეთის ძველი სიმაგრეები // ჯავახეთი. ისტორია და თანამედროვეობა. — Akhaltsikhe, 2002. — С. 181—203.
2. 1 2 3  *Sagona, Antonio* The Archaeology of the Caucasus: From Earliest Settlements to the Iron Age. — Cambridge University Press, 2017. — С. 378—379, 385—386. — ISBN 9781139061254
3. ↑  «List of Immovable Cultural Monuments» (PDF) (վրացերեն). National Agency for Cultural Heritage Preservation of Georgia. Վերցված է 2019 թ․ հոկտեմբերի 14-ին.
4. 1 2 3 4 5 6  *Narimanishvili, Goderdzi; Khimshiashvili, Kakha* The Bronze Age Settlements from Trialeti // Vakhtang Beridze 1st International Symposium of Georgian Culture — Georgian art in the context of European and Asian cultures; June 21-29, 2008, Georgia / Skinner, Peter; Tumanishvili, Dimiti; Shanshiashvili, Anna. — Tbilisi, 2009. — С. 30—31. — ISBN 978-9941-0-2005-6
5. ↑  *Shanshashvili, Nino; Narimanishvili, Goderdzi* Environment and Dwelling in the Early and Middle Bronze Ages South Caucasus // International Conference: Problems of Early Metal age Archaeology of Caucasus and Anatolia. November 19-23, 2014 November 19-23, 2014, Georgia / Narimanishvili, Goderdzi. — Tbilisi, 2014. — С. 247. — ISBN 978-9941-0-7134-8