**Boeing 737-ի ավիավթար Աթենքում**, ամենամեծ ավիավթարներից մեկը, որը տեղի է ունեցել 2005 թվականի օգոստոսի 14-ին։ Boeing 737-31S ինքնաթիռը, որը պատկանում էր Helios Airways ավիաընկերությանը, իրականացնում էր չվերթ Լարնակայից դեպի Պրահա, սակայն ինքնաթիռը բախվել է սարին։ Ինքնաթիռում գտնվում էր 121 մարդ, սակայն վթարի հետևանքով բոլորը զոհվել են։

Ամենախոշոր ավիավթարը Հունաստանում։

Ինքնաթիռ
--------

**Boeing 737-31S** (գրանցման համարը 5B-DBY) ինքնաթիռը արտադրվել է 1997 թվականին, և իր առաջին չվերթը իրականացրել է նույն թվականի դեկտեմբերի 27-ին։ Նույն թվականի դեկտեմբերի 29-ին ինքնաթիռը հանձնվում է Deutsche BA ավիաընկերությանը, և ստանում է գրանցման համար D-ADBQ: 2004 թվականի ապրիլի 16-ին ինքնաթիռը գնվում է Helios Airways ավիաընկերության կողմից, և չվերթներ է իրականացնում 5B-DBY համարով։ Ինքնաթիռը ուներ երկու շարժիչ՝ CFM International 56-3C1 արտադրության։ Մինչ վթարի տեղի ունենալը ինքնաթիռը իրականացրել է ավելի քան 16 085 չվերթ «մեկնում-ժամանում», և օդում է գտնվել ավելի քան 17 900 ժամ։

Անձնակազմի անդամներ և ուղևորներ
-------------------------------

Ինքնաթիռի առաջին հրամանատար - 58 ամյա Խանս Յուրգեն Մերտեն։ Շատ փորձառու օդաչու էր, աշխատում էր Helios Airways ավիաընկերությունում 2004 թվականի հոկտեմբերից։ Կառավարել է հոտևյալ տեսակի ինքնաթիռները՝ Ան-2, Իլ-14, Ան-24, Տու-134։ 2002 թվականի մարտից եղել է Boeing 737 օդանավի հրամանատարը։ Օդում անցկացրել է 16 900 ժամ, որից 5500 ժամ անցկացրել է Boeing 737 օդանավում։

Ինքնաթիռի երկրորդ հրամանատար - 51 ամյա Պամպոս Խարալամբոուս։ Փորձառու օդաչու էր, աշխատել է Helios Airways ավիաընկերությունում ավելի քան 5 տարի։ Կառավարել է հետևյալ ինքնաթիռները՝ DC-9, Lockheed L-188 Electra, Airbus A300 և Boeing 737։ Օդում անցկացրել է 7549 ժամ, որից 3991 ժամ անցկացրել է Boeing 737 օդանավում։

Ինքնաթիռում աշխատում էր չորս սպասուհի։

Ինքնաթիռում եղել էր 121 մարդ - 115 ուղևոր և 6 անձնակազմի անդամներ։

| Քաղաքացիություն | Ուղևորներ | Անձնակազմի անդամմներ | Ընդհանուր |
| --- | --- | --- | --- |
| Կիպրոսի Հանրապետություն Կիպրոս | 103 | 4 | 107 |
| Գերմանիա Գերմանիա | 0 | 1 | 1 |
| Հունաստան Հունաստան | 12 | 1 | 13 |
| **Ընդամենը** | **115** | **6** | **121** |

Աղետ
----

**09:07** (06:07 UTC) օդանավը թռչեց Լարնակա օդանավակայանից։

**09:11** օդաչուներից մեկը հաղորդում է, որ ինքնաթիռի համակարգը տաքացել է։

**09:15** սպասուհիներից մեկը տագնապ է հայտարարում։

**09:16** անձնակազմի անդամները վերջին անգամ կապ են հաստատում դիսպետչերական անձնակազմի հետ։

**09:37**-ից մինչև **10:07** ինքնաթիռը անհետանում է դիսպետչերների տեսադաշտից։

**10:16** դիսպետչերները փորձում են կապ հաստատել ինքնաթիռի հետ։

**11:49** ինքնաթիռի խցիկում հայնվում է մի մարդ, որը փորձում է ինքնաթիռի հսկողությունը վերցնել իր վրա։ Ինչպես պարզվեց ավելի ուշ, խցիկում եղել էր 25 ամյա Անդրեաս Պրոդրոմոյը։ Նա կորցրել է գիտակցությունը, քանի որ ստիպված էր օգտագործել թթվածին։

**11:49:50** ինքնաթիռի ձախ շարժիչը դադարել է աշխատելուց, վառելիքի կորստի պատճառով։ Ինքնաթիռը դառնում կտրուկ դեպի ձախ և թռչում է հյուսիսային ուղղությամբ։

**11:50**-ից մինչև **11:54** Պրոդրոմոյը դիսպետչերներին չի արձագանքել, ավելի ուշ ինքնաթիռի հետևից ուղարկում են F-16 ռազմական ինքնաթիռը։ HCY522 չվերթը թռչում էր հյուսիսարևմտյան ուղղությամբ։ F-16-ի օդաչուները ընթանում էր ինքնաթիռի ուղղությամբ, և պահպանում էր որոշակի հեռավորություն, որպեսզի վթար տեղի չունենա։ Երբ F-16-ի օդաչուն հետևում է ինքնաթիռին, նա տեսնում է մի մարդ, որը նստած էր հրամանատարի տեղը։ Ակնհայտ է դառնում, որ այս մարդը առանց թթվածնային դիմակով է։

**11:54:18** սպասուհիներից մեկը հաղորդել է հետևյալ հաղորդագրությունը՝ Mayday, mayday, mayday, այս չվերթը 522-ն է (անհասկանալի բառեր)։

**11:54**-ից մինչև **11:59**-ը ինքնաթիռը իջնում է 2000 մետր։ F-16-ի օդաչուն ցույց է տալիս իր ձեռքը, որպեսզի Պրոդրոմոյը վայէջք կատարի մոտակա գտնվող օդանավակայանում։ Անդրեասը նույնպես ինչ որ նշան է ցույց տալիս, սակայն չի հետևում F-16 ինքնաթիռին։

**11:59:20** ինքնաթիռը գնում էր հարավ-արևմուտք ուղղությամբ։ Ինքնաթիռը շարունակում էր նվազեցնել արագությունը։

**12:03:32** EEST (09:03:32 UTC) ինքնաթիռը բախվում է սարին, և 33 կմ հյուսիս-արևմուտք ընկնում է Աթենքի օդանավակայանաի մոտ։ Ինքնաթիռը ամբողջությամբ ոչնչանում է։ Բոլոր 121 մարդիկ զոհվում են։ Կիպրոսը հայտարարում է եռօրյա սուգ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «AIRCRAFT ACCIDENT REPORT HELIOS AIRWAYS FLIGHT HCY522 BOEING 737-31S AT GRAMMATIKO HELLAS ON 14 AUGUST 2005»։ Արխիվացված է օրիգինալից 21 June 2011-ին։ Վերցված է 4 August 2015

Արտաքին հղումներ
----------------

* AIRCRAFT ACCIDENT REPORT HELIOS AIRWAYS FLIGHT HCY522 BOEING 737-31S AT GRAMMATIKO HELLAS ON 14 AUGUST 2005Archived 5 June 2011 at the Wayback Machine.
* Աղետի նկարագրությունը Aviation Safety Network Archived 2011-03-02 at the Wayback Machine.
* Աղետի պատճառը Boeing 737
* Ամենամեծ ավիավթարը Հունաստանում, որը խլել է 121 մարդու կյանք