recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Կազակ Ժդանովի տուն** (ռուս.՝ Дом казака Жданова), տարածաշրջանային նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտ և ճարտարապետական հուշարձան, որը տեղակայված է Ռոստովի մարզի Նովոչերկասկ քաղաքի Պրոսվեշենյա փողոցի 120 հասցեում։

Պատմություն
-----------

Շենքի սեփականությունը նախկինում գրանցված է եղել Յամսկայա 16 հասցեում։ Սկզբում այս վայրում էր գտնվում 20-րդ դարի վերջում, 21-րդ դարի սկզբում կառուցված փայտե տուն և սարայ ։ 1896 թվականի դրությամբ տան սեփականատերն է եղել վաճառական կազակ Պավել Ստեփանովիչ Ժիդկովը։ 20-րդ դարի սկզբին տունը ձեռք է բերել կազակ Վասիլի Վասիլևիչ Ժդանովը։ Գործարքի արժեքը կազմել է 28 հազար ռուբլի։ Նոր սեփականատերը քանդել է փայտե շինությունը, և 1910 թվականին այդ վայրում հայտնվել է մեծ չափերի նոր տուն և սարայ։ Շենքը կառուցվել է երկու վարպետների նախագծով` ճարտարապետ Յա. Ի. Կորոտչենկովի և քաղաքացիական ինժեներ Գ. Մ. Սալնիկովի։ Շինության տարածքն այդ ժամանակ կազմում էր 347.1 քառակուսի սաժեն։ Կառուցվել են նաև ախոռ և սառցադաշտ։ Շենքի երկրորդ հարկում բնակարան էր վարձել Անդրեյ Ֆեդորովիչ Իվաշչենցովն ու նրա 7 հոգանոց ընտանիքը։ Վարձավճարը կազմում էր 1300 ռուբլի։ 1923 թվականին Ժդանովի տնատիրությունը մունիցիպալացվել է, սակայն նախկին սեփականատերը որոշ ժամանակ ղեկավարել է այն։ Երբ 1924 թվականին շենքում տեղակայվել է № 24 մանկապարտեզը, Վասիլի Ժդանովի ընտանիքը ստիպված էր տեղափոխվել մեկ այլ տուն։ 1938 թվականին մանկապարտեզի կարիքների համար շենքին միացվել է լրացուցիչ տարածք։ 1948 թվականին մանկապարտեզը դարձել է № 2 հատուկ մանկատուն, որի տնօրենն էր Ա. Յալուցկան։ 1970-ական թվականներից այս շենքում է գործել № 4 «Ոսկե բանալի» մանկապարտեզը։ 1992 թվականից շենքը պաշտպանված է օրենքով և 1992 թվականի դեկտեմբերի 17-ի № 325 որոշման համաձայն համարվում է տարածաշրջանային նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտ:

Նկարագրություն
--------------

Երկհարկանի տան ճակատային մասում ցուցատախտակ կա, որտեղ հիշատակված են այն անձինք, ովքեր առնչություն ունեն տան կառուցման հետ՝ ինժեներ Գ. Մ. Սալնիկով և ճարտարապետ Յա. Ի Կորոտչենկով։ Տնատիրության տարածքը գտնվում է հարավարևմտյան ուղղությամբ։ Տան կենտրոնական մուտքը հիմնական առանցքից տեղաշարժված է և գտնվում է փողոցի կարմիր գծում։ Ներկառուցված սանդղամուտքը երկարացնում է շենքը։ Սեղանակերպ անկյունագծային ելուստը գտնվում է տան ձախ թևի վերջում։ Այն շենքի կենտրոնին միացված է դեկորատիվ ցանցով։ Փոքր չափերի աջ թևը գտնվում է բակում։ Տան այս հատվածը, ինչպես նաև ճաղավանդակով պատշգամբը, բարձրանում են դարպասի վերևից։ Տունը կառուցվել է հիմնականում աղյուսով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Решение Малого совета Ростовского областного совета народных депутатов № 325 от 17.12.1992
2. 1 2  Список объектов культурного наследия по городу Новочеркасску
3. 1 2  Новочеркасск. Энциклопедия. — Новочеркасск: ООО «Издательство Новопринт»,2005. — 720 с. 1257 ил. — С.86
4. ↑  Детский сад «Золотой ключик»
5. ↑  Дом казака Василия Васильевича Жданова
**Միհրան Վարդանի Լիսիցյան** (փետրվարի 13, 1913(1913-02-13), Թիֆլիս, Ռուսական կայսրություն - 1998, Մոսկվա, Ռուսաստան), հայ ճարտարապետ, ճարտարապետության թեկնածու (1941), պրոֆեսոր (1963), ՌԽՖՍՀ վաստակավոր ճարտարապետ (1983), ՌԴ ճարտարապետության և շինարարական գիտությունների (1994) և ճարտարապետության միջազգային (1995) ակադեմիաների պատվավոր անդամ։

Ազգագրագետ, հասարակական գործիչ, պատմաբան, աշխարհագրագետ, բանասեր, մանկավարժ, թարգմանիչ, հրատարակիչ Ստեփան Լիսիցյանի եղբոր որդին է, ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր մարզիչ (1963), համամիութենական կարգի մրցավար (1948), գեղարվեստական մարմնամարզության խորհրդային դպրոցի հիմնադիրներից մեկի՝ Մարիա Լիսիցյանի եղբայրն է։

Կենսագրություն
--------------

1937 թվականին ավարտել է Մոսկվայի ճարտարապետության ինստիտուտը։ 1944 թվականից եղել է Օդանավակայանների կառուցման գլխավոր վարչության օդանավակայանների նախագծման և կառուցման արվեստանոցի պետ։ 1944 թվականից դասավանդել է Մոսկվայի ճարտարապետության ինստիտուտում։ 1961-1971 թվականներին՝ ներքնատեսքի, 1971-1976 թվականներին՝ բնակելի տների ամբիոնների վարիչ, 1958-1971 թվականներին՝ պրոռեկտոր։ 1969-1971 թվականներին՝ Քաբուլի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի ռեկտորի խորհրդական։

Ստեղծագործական գործունեություն
------------------------------

Միհրան Լիսիցյանի նախագծերով իրականացվել են բնակելի տներ Մոսկվայում (1948-1950), Խաբարովսկի մարզապալատը (1958), միջազգային ցուցահանդեսների ԽՍՀՄ տաղավարներ՝ Կարաչիում (1955), Քաբուլում (1958), Դամասկոսում (1959) և այլուր։

Համահեղինակ է «Բնակելի տների ճարտարապետական նախագծում» (ռուսերեն, 1964, 1972, 1990) և «Հասարակական շենքերի ներքնատեսքը» (ռուսերեն, 1973) բուհական դասագրքերի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005*
**Կազակներ (Եվրոպական պատերազմներ)**, համակարգչային խաղ։ Խաղի գործողությունները տեղի են ունենում XVII-XVIII դարերում։ Խաղը թողարկվել է ուկրաինական GSC Game World ընկերության կողմից։

Խաղը
----

### Ռեսուրսներ

Խաղում կա 6 տեսակի ռեսուրս՝ ծառ, սնունդ, քար, ոսկի, ածուխ և երկաթ։ Ածուխը, երկաթը և ոսկին ձեռք են բերում հանքերից։ Սնունդը ձեռք են բերում գյուղացիները և ձկնորսները։ Գյուղացիները հավաքում են ցորեն դաշտից և տանում են ջրաղաց, իսկ ձկնորսները ձուկ են որսում նավակների օգնությամբ։ Ծառերը և քարերը ձեռք են բերվում բանվորների կողմից որոշակի տեղերից և տեղափոխվում պահեստներ կամ քաղաքային կենտրոն։ Ռեսուրսները կարելի է նաև փոխանակել շուկայում։ Եթե խաղացողը չունի ածուխ կամ երկաթ, միավորները, զինված հրազենով, չեն կարող կրակել։ Ոսկու պաշարների անբավարար լինելու դեպքում զինվորական միավորներից չեն կարող ստեղծվել գնդեր և ջոկատներ, իսկ վարձկանները և որոշ նավեր (17-րդ և 18-րդ դարերի զրահանավեր) դուրս կգան խաղացողների ղեկավարումից և քարտեզի վրա կդառնան բոլոր ազգերի թշանամիներ։ Սննդի անբավարարության դեպքում խաղացողները կսկսեն մահանալ։ Բոլոր միավորները (բացի վարձկաններից) պահանջում են սննդի կառույցներ, մյուները նաև ծառ, ոսկի, երկաթ և ածուխ։

### Երկրներ

Խաղում ներկայացված են հետևյալ երկրները.

* Ավստրիա
* Ալժիր
* Անգլիա
* Բավարիա
* Հունգարիա
* Վենետիկ
* Դանիա
* Իսպանիա
* Նիդերլանդներ
* Լեհաստան
* Պորտուգալիա
* Պրուսիա
* Պյեմոնտ
* Ռուսաստան
* Սաքսոնիա
* Թուրքիա
* Ուկրաինա
* Ֆրանսիա
* Շվեյցարիա
* Շվեդիա

Արտաքին հղումներ
----------------

Կազակների ստեղծման պատմությունը
**Պատմության Փիլիսոփայություն**, փիլիսոփայական գիտակարգ, որն ընդգրկում է մարդկային մշակույթի պատմության քննությունը և պատմական պրոցեսի մեկնաբանությունը։ «Պատմության Փիլիսոփայություն» տերմինն առաջինն օգտագործել է Ֆ․ Վոլտերը, սակայն այդ գիտակարգի արմատները հասնում են միջնադար (Օգոստինոս, Յոախիմ դե Ֆլորիս); Պատմության Փիլիսոփայության ծաղկումը կապվում է Վերածնության դարաշրջանի հետ (Պետրարկա), երբ անցյալի իմաստավորման անհրաժեշտությունը դառնում է եվրոպական հոգու հանապազօրյա պաթոսը։ Այս անհրաժեշտությունը գագաթնակետին է հասել Զ․ Վիկոյի ուսմունքում, որը համարվում է արդի Պատմության Փիլիսոփայության հիմնադիրը։ Վիկոյից հետո առաջ են եկել մի շարք ինքնատիպ տեսություններ, և այդ ժամանակից ի վեր Պատմության Փիլիսոփայությունը կենտրոնական նշանակություն է ձեռք բերել հումանիտար գիտությունների համակարգում։ Ժ․ Ա․ Կոնդորսեն զարգացրել է առաջնթացի տեսությունը, Շ․ Մոնտեսքյոն և Ժան Ժակ Ռուսոն ընդգծել են աշխարհագրական և հասարակական միջավայրի դերը, Յո․ Հերդերը հաստատել է պատմական զարգացման միասնականությունը և այդ զարգացման օրենքների բացահայտման անհրաժեշտությունը, պատմության ներքին ռիթմերի հզոր դիալեկտիկա է առաջարկել Գ․ Հեգելը, երևան է եկել *պատմահամեմատական* մեթոդը։ XIX դարի 2-րդ կեսից հայեցողական ըմբռնումները իրենց տեղը զիջել են էմպիրիկ մոտեցմանը, որին դուրս է մղել քննադատական մեթոդը։ XX դարի բնորոշ է բոլոր նշված ուղղությունների միաժամանակյա վերածնունդը։ Այսպես, Օգոստինոսի աստվածաբանական տեսակետը, անցնելով գերմանիայի հայեցողական մտքի պրիզմայով, վերակենդանացել է քրիստոնեական մետաֆիզիկական Պատմության Փիլիսոփայության մեջ (Ն․ Ա․ Բերդյաե, ժ․ Մարիտեն, Կ․ Լյովիթ և ուրիշներ)։ Վիկոյի շրջապտույտի գաղափարը խեղաթյուրված մեկնաբանվել է Օ․ Շպենգլերի և Ա․ Թոյնբիի գործերում։ Այս շարքում կարելի է նշել նաև նեոկանտականության Բադենյան դպրոցի առաջ քաշած պատմական նյութի մշակման իդիոգրաֆիկական մեթոդը, Վ․ Դիլթեյի «պատմական բանականության քննադատությունը», Հեգելի դիալեկտիկայի հարությունը Բ. Կրոչեի համակարգում, առաջընթացի գաղափարի բացարձակացումից ելնող (Հ․ Սպենսեր, Օ․ Կոնտ) և հետագայում այդ գաղափարը պատմաբանների բացատրողական հնարքին հանգեցնող (Կ․ Պոպեր) պոզիտիվիզմը են։ Պատմական մատերիա֊ էիդմը, որը որոշ իմաստով կարելի է համարել մարքսիստական պատմության փիլիսոփայություն, արմատապես հաղթահարել է պատմության փիլիսոփայության մտահայեցողական մոտեցումը, պատմությունից դուրս մղել գերբնականը և արտապատմականը։ Այն պատմության փիլիսոփայության ըմբռնումներին հակադրում է մարդկանց ստեղծագործական ինքնագործունեությունը, գտնելով, սակայն, որ պատմության հիմքում ընկած են օբյեկտիվ օրինաչափություններ։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 9, էջ 170)։*  |
**Պատմական թեմատիկա**, պատմական անցյալի երևույթներ, որոնք դարձել են գեղարվեստական արտացոլման նյութ։ Պատմական թեմատիկան կարևոր տեղ է գրավել ինչպես ժողովրդական բանահյուսության, այնպես էլ գեղարվեստական գրականության մեջ։ Ժողովրդի պատմության բախտորոշ իրադարձություններն ու նշանավոր գործիչները հիմք են դարձել ժողովրդական հերոսական էպոսների, վիպական երգերի ու բալլադների համար։ Նոր ժամանակների գրականության մեջ պատմական անցյալի նկատմամբ հետաքրքրությունը մեծացել է։ Վերածնության և կլասիցիզմի շրջանում գրվել են շատ ողբերգությոններ և հերոսական պոեմներ պատմական և դիցաբանական թեմաներով (օրինակ, Շեքսպիրի պատմական ողբերգությունները։ Պատմական վեպի ժանրը եվրոպական գրականության մեջ XIX-րդ դարում զարգացրել են Վալտեր Սկոտը, Վիկտոր Հյուգոն, Գուստավ Ֆլոբերը։ Դարավերջին Րաֆֆու, Ծերենցի, Մուրացանի ստեղծագործության մեջ զարգացում է ապրել պատմական թեմատիկան, որն արտահայտվել է նաև գրական ուրիշ ժանրերում(դրամա, պոեմ և այլն)։ Այսօրվա հուզող հարցերին պատասխան տալու համար գրողը դիմում է անցյալին։ «Մենք դիմում և հարցաքննում ենք անցյալը, - գրում էր Բելինսկին, - որպեսզի նա բացատրի մեր ներկան և ակնարկի մեր ապագայի մասին»։ Խորհրդային գրականության մեջ ևս պատմական թեմատիկան կարևոր տեղ է գրավել։ Դրա լավագույն օրինակներն են Ա. Տոլստոյի «Պետրոս Առաջին», Դերենիկ Դեմիրճյանի «Վարդանանք», Ստ. Զորյանի «Պապ թագավոր» պատմավեպերը, Նաիրի Զարյանի «Արա Գեղեցիկ» պատմադիցաբանական ողբերգությունը և այլ երկեր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ջրբաշյան, Հ. Մախչանյան, Գրականագիտական բառարան, էջ 245
**«Պատմամշակութային արգելոց-թանգարանների և պատմական միջավայրի պահպանության ծառայություն» ՊՈԱԿ**, ՀՀ Մշակույթի նախարարության ենթակայության տակ գտնվող պետական ոչ առևտրային կազմակերպություն, որը պետք է իրականացնի գիտալուսավորչական, գիտատեղեկատվական, մշակութային գործունեություն, մասնավորապես, պատմական, հնագիտական, ճարտարապետական կամ այլ մշակութային արժեք ներկայացնող անշարժ հուշարձանների, հուշարձանախմբերի ուսումնասիրման, հանրահռչակման և օգտագործման, ինչպես նաև պետական սեփականություն հանդիսացող պատմամշակութային անշարժ հուշարձանախմբերի, հուշարձանների համալիրների, բնապատմական, պատմական միջավայրի, պատմամշակութային հողերի և դրան հարող տեղանքապատկերների (լանդշաֆտների) ամբողջական պահպանում։ Կազմակերպությունը չի հետապնդում շահույթի ստացում։

Կազմակերպության ենթակայության և վերահսկողության տակ են գործում «Զվարթնոց», «Գառնի» և «Գլաձորի համալսարան» պատմամշակութային արգելոց-թանգարանները, «Մեծամոր» պատմահնագիտական արգելոց-թանգարանը, «Գոշավանք» պատմաճարտարապետական արգելոցը, «Արփի» բնապատմական արգելոց, «Զորաց քարեր» բնակատեղի» և «Լոռի բերդ» քաղաքատեղի» պատմամշակութային արգելոցները, «Դիլիջան» ժողովրդական ճարտարապետության արգելոց-թանգարանը։

«Պատմամշակութային արգելոց-թանգարանների և պատմական միջավայրի պահպանության ծառայություն» ՊՈԱԿ-ի տնօրենի պաշտոնը 2010 թ. հուլիսի 29-ից զբաղեցնում է Վլադիմիր Պողոսյանը։

Լուսանկարներ
------------

* ԳոշավանքԳոշավանք
* Զվարթնոց պատմամշակութային արգելոց-թանգարանի գլխավոր մուտքըԶվարթնոց պատմամշակութային արգելոց-թանգարանի գլխավոր մուտքը
* ԶվարթնոցԶվարթնոց
* Գառնու ամրոցի քանդված մուտքըԳառնու ամրոցի քանդված մուտքը
* Գառնիի հեթանոսական տաճարԳառնիի հեթանոսական տաճար
* Զորաց քարերԶորաց քարեր

Նշումներ
--------

1. ↑  2010 թ. հուլիսի 29-ից Վ.Պողոսյանը նշանակվել է ՀՀ Մշակույթի նախարարության ենթակայության տակ գործող «Պատմամշակութային արգելոց-թանգարանների և պատմական միջավայրի պահպանության ծառայություն» ՊՈԱԿ-ի տնօրենի պաշտոնակատար, իսկ 2012 թ. մայիսի 17-ից զբաղեցնում այդ կառույցի տնօրենի պաշտոնը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Կազմակերպության գործունեության մասին տեղեկատվություն վերջինիս պաշտոնական կայքում:
2. ↑  Կազմակերպության ենթակայության տակ գտնվող պահպանվող օբյեկտների ցանկը:

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կազմակերպության կայքը:
Օվչարյան գյուվեչ տավարի մսով
**Գյուվեչ** (մոլդ.՝ ghiveci, բուլղար․՝ гювеч, թուրքերեն՝ güveç), մոլդովական, ռումինական և բուլղարական խոհանոցի ավանդական ճաշատեսակների ընդհանուր անուն, որոնք իրենցից ներկայացնում են մսով յախնիայի տեսակներ։ Կա նաև բուսակերների համար տարբերակ` պատրաստված բանջարեղենից և ավելացված ձիթապտղի կամ արևածաղկի յուղ։ Նմանատիպ ճաշատեսակ կա նաև այլ ազգերի խոհանոցներում (օրինակ, հունգարական խոհանոցում` գուլյաշ, վրացական խոհանոցում` չանախի, թաթարական խոհանոցում` ազու)։ Երբ պատրաստվում է բաժնով տրվող կաթսաներում (գյուվեչետներում), գրեթե պատրաստ ուտեստի վերևում մեկ ձու է կոտրվում (ձվի դեղնուցը պետք է մնա ամբողջական) և թխվում է մինչև պատրաստ լինելը։ Դա արվում է նրա համար, որպեսզի մատուցման ժամանակ նրբագեղություն հաղորդվի։

Գյուվեչը նաև կափարիչով հրակայուն կավե ամանի բուլղարական անվանումն է, որն օգտագործվում է տարբեր ճաշատեսակներ պատրաստելու համար։ Փոքրիկ գյուվեչը կոչվում է գյուվեչե։

Պատրաստման տեխնոլոգիա
---------------------

Այս ուտեստը հիմնականում պատրաստվում է մսից (հորթի, տավարի, ոչխարի, խոզի և հավի)` ավելացված մեծ քանակությամբ ամենատարբեր բանջարեղեն` սոխ, դդմիկ, սմբուկ, գազար, բամիա, լոլիկ, ոլոռ, կանաչ լոբի, կարտոֆիլ, կանաչ սալոր, սխտոր։ Բացի այդ, կարելի է գյուվեչ պատրաստել միայն բանջարեղենից կամ ավելացնել ձուկ կամ մսի խճողակ։

Պատրաստումը սկսվում է միսը փոքր կտորների կտրտելով և, կախված այն բանից, թե ինչի մեջ է պատրաստվում գյուվեշը (կաթսայում, ջեռոցում խոր, լայն տապակի մեջ կամ ավանդական կավե ամանի մեջ), միսը կարելի է նախօրոք եփել։

Բանջարեղենը կտրատվում է խոշոր կտորներով, սխտորը ավելացվում է ամբողջական հատիկներով։ Երբ պատրաստում են ավանդական ձևով կավե ամանի մեջ, բոլոր մթերքները միաժամանակ են դրվում, վրեն լցնում են սպիտակ գինի, ջուր կամ արգանակ և ամանի կափարիչը կնքում են խմորով։ 
Ուտեստի պատրաստումը համեմատաբար կարճ ժամանակ է պահանջում, բայց եթե այն պատրաստվում է դանդաղ կրակի վրա, ապա գյուվեչը ձեռք է բերում աներևակայելի համ։

Գյուվեչի տեսակներ
-----------------

* Գյուվեչ ոչխարի մսով զարզավատ
* Գյուվեչ կաթնային ոչխարի մսով
* Գյուվեչ օվչարյան խճողակով
* Գյուվեչ ձկնային
* Գյուվեչ կաթնային հորթի մսով
* Գյուվեչ կարտոֆիլով
* Գյուվեչ տյուրլու
* Գյուվեչ բրնձով
* Գյուվեչ կարտոֆիլով և լոբով
* Գյուվեչ ձմեռային
* Գյուվեչ զարզավատ
* Գյուվեչ օվչարյան տավարի մսով
* Գյուվեչ ֆրակիյան
* Գյուվեչ ամառային
* Գյուվեչ կարտոֆիլով և բրնձով
* Գյուվեչօվչարյան ձևով
* Գյուվեչ կարակաչանյան ձևով
* Գյուվեչ բանջարեղենային
* Գյուվեչ կաթնային
* Գյուվեչոչխարի մսով և բանջարեղենով
* Գյուվեչ դոբրուժդանյան ձևով
* Գյուվեչ տավարի մսով և բանջարեղենով

Տես նաև
-------

* Գուլյաշ
* Չանախի
* Ազու
* Գիվեչ
* Յախնիա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Wolfert Paula։ *Mediterranean Clay Pot Cooking: Traditional and Modern Recipes to Savor and Share*։ Wiley։ էջ 133

Արտաքին հղումներ
----------------

* Գառան մսով գյուվեչ
* Բանջարեղենային գյուվեչ
|  |
| --- |
| **Գազ կորասերմ** |
|  |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Ենթատիպ** | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
| **Կարգ** | Բակլածաղկավորներ (Fabales) |
| **Ընտանիք** | Բակլազգիներ (Fabaceae) |
| **Ենթաընտանիք** | Բակլայիններ (Faboideae) |
| **Տրիբա** | *Galegeae* |
| **Ցեղ** | Գազ *(Astragalus)* |
| **Տեսակ** | **Գազ կորասերմ** *(A. campylosema)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Astragalus campylosema***Boiss. 1843 |

**Գազ կորասերմ** (լատ.՝ Astragalus campylosema), լոբազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն
--------------

30-50 սմ բարձրությամբ, երկծայր մազիկներով ծածկված, բազմամյա անցողուն խոտաբույս է։ Տերևներն ունեն 12-25 սմ երկարություն։ Տերևիկները երկու կողմից խիտ առսեղմ թավոտ են, 8-12-ական զույգ, էլիպսաձև և բութ գագաթով։ Տերևներին գերազանցող ծաղկաբույլերն ուղիղ ծաղկակիրներով են, բազմաթիվ ծաղիկներով և պտղի ժամանակ երկարացող։ 16-22 մմ երկարությամբ պսակը դեղին է։ 10-17 մմ երկարություն և 3 մմ լայնություն ունեցող ունդերը կախված են և սեղմված ծաղկաբույլի առանցքին։

Տարածվածություն
---------------

Հանդիպում է Վերին Ախուրյանի ֆլորիստիկական շրջանում (Ամասիայի, Սալուտի և Բաշգյուղի շրջակայք)։ Հանդիպում է նաև Վրաստանում (Ախալցխայի շրջան) և Անատոլիայում։

Էկոլոգիա
--------

Աճում է վերին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 1850-2100 մ բարձրությունների վրա և մարգագետիններում։ Ծաղկում է մայիս-հունիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հունիս-հուլիսին։

Պահպանություն
-------------

Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Հայկական բարձրավանդակում համարվում է էնդեմիկ տեսակ։ Հայաստանում հայտնի է ընդամենը մեկ պոպուլյացիա՝ ինտենսիվ գյուղատնտեսական գործունեության գոտում։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես ոչնչացման սպառնալիքի ենթակա տեսակ։ Ընդգրկված չէ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանություն չի իրականացվում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*։ Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն։ 2010։ ISBN 978-99941-2-420-6


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · NCBI · IRMNG |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Տաքսոնինույնացուցիչներ | 
* EoL: 646365
* GBIF: 5346086
* GRIN: 100370
* IPNI: 476624-1
* IRMNG: 10875891
* NCBI: 144075
* Plant List: ild-36474
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:476624-1
* Tropicos: 13025522

 |

 |
|  |
| --- |
| **Թանթռնիկ քառաչափ** |
|  |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Ենթատիպ** | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
| **Կարգ** | Քարբեկածաղկավորներ (Saxifragales) |
| **Ընտանիք** | Թանձրատերևազգիներ (Crassulaceae) |
| **Ենթաընտանիք** | Գառնադմակայիններ (Sempervivoideae) |
| **Տրիբա** | *Sedeae* |
| **Ցեղ** | Թանթռնիկ *(Sedum)* |
| **Տեսակ** | **Թանթռնիկ քառաչափ** *(S. tetramerum)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Sedum tetramerum*** |

 **Թանթռնիկ քառաչափ** (լատ.՝ Sedum tetramerum), թանձրատերևազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն
--------------

2-5 սմ բարձրությամբ ցողունները միայնակ են և բարակ։ Կիսագլանաձև տերևները համարյա ձվաձև են, մերկ կամ թեթևակի թարթիչավոր։ Հասկանման ծաղկաբույլերում գտնվող ծաղիկները համարյա նստադիր են։ Բաժակաթերթերը բթավուն են, հիմքում հավելուկով։ 3,5 մմ երկարությամբ պսակաթերթը սպիտակ են, ձվաձև-նշտարաձև և սուր։ Հասուն պտուղները բաժակին հավասար են, թեթևակի հեռացող մասերով, գծային-նշտարաձև, ուռուցիկ, գեղձային-թմբիկավոր կտուցով։

Տարծվածություն
--------------

Հայաստանում հանդիպում է Երևանի (Աշտարակ, Արարատ) և Մեղրու (Մեղրի գետի ափերին) Ֆլորիստիկական շրջաններում։ Տեսակի ընդհանուր արեալը ընդգրկում է Արևելյան Կովկասը, Արևելյան և Հարավային Անդրկովկասը և Միջին Ասիան։

Էկոլոգիա
--------

Աճում է ծովի մակարդակից 700-1100 մ բարձրությունների վրա, ստորին լեռնային գոտում, կիսաանապատի քարքարոտ տեղերում։ Ծաղկում է հունիսին, պտղաբերում է հուլիս-օգոստոս ամիսներին։

Պահպանություն
-------------

Խոցելի տեսակ է։ Տարածման շրջանի մակերեսը 5000 կմ²-ից պակաս է, իսկ բնակության շրջանի մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս։ Տեսակի հիմնական արեալը Հայաստանի սահմաններից դուրս գտնվելու պատճառով սպառնալիքի կատեգորիան իջեցվել է։ Ընգրկված չէ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանություն չի իրականացվում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*։ Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն։ 2010։ ISBN 978-99941-2-420-6


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | GBIF |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Տաքսոնինույնացուցիչներ | 
* GBIF: 5690959
* IPNI: 276161-1
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:276161-1
* Tropicos: 8901839

 |

 |
|  |
| --- |
| **Գազ կիսալուսնաձև** |
|  |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Ենթատիպ** | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
| **Կարգ** | Բակլածաղկավորներ (Fabales) |
| **Ընտանիք** | Բակլազգիներ (Fabaceae) |
| **Ենթաընտանիք** | Բակլայիններ (Faboideae) |
| **Տրիբա** | *Galegeae* |
| **Ցեղ** | Գազ *(Astragalus)* |
| **Տեսակ** | **Գազ կիսալուսնաձև** *(A. lunatus)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Astragalus lunatus*** |

**Գազ կիսալուսնաձև** (լատ.՝ Astragalus lunatus), լոբազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն
--------------

Երկծայր մազիկներով ծածկված բազմամյա բույս է։ Ցողունները ճյուղավորված են, մինչև 60 սմ բարձրությամբ։ Տերևիկները 9-15-ական զույգ են, 5-13 մմ երկարությամբ, 1,5-2,5 մմ լայնությամբ։ Ծաղկաբույլը խիտ է, ծաղկելիս նոսրացող։ Պսակը կարմիր է։ Ունդերը կախվող են, երկարավուն-գծային, խիտ թավամազ, ուղիղ կամ թեթևակի աղեղնաձև կորացած՝ աննկատելի երկար և թավամազ կտուցի անցնող։

Տարածվածություն
---------------

Հանդիպում է Իջևանի ֆլորիստիկական շրջանում (Վանաձորի շրջակայք)։ Աճում է նաև Դաղստանում և Իրանում (լեռնագագաթ՝ Էլբուրս)։

Էկոլոգիա
--------

Աճում է միջին լեռնային գոտում՝ ծովի մակրդակից 1400 մ բարձրության վրա, խճաքարոտ լանջերին, ժայռերի միջև։ Ծաղկում է մայիս-հունիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հունիս-հուլիսին։

Պահպանություն
-------------

Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Հայտնի է ընդամենը մեկ պոպուլյացիա։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Աճում է ինտենսիվ տնտեսական գործունեության գոտում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանություն չի իրականացվում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*։ Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն։ 2010։ ISBN 978-99941-2-420-6


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · NCBI · IRMNG |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Տաքսոնինույնացուցիչներ | 
* EoL: 646308
* GBIF: 5344497
* IRMNG: 10173275
* NCBI: 1197417
* Plant List: ild-36415
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:478437-1
* Tropicos: 13026292

 |

 |
Մատանու բաղադրիչ մասերը՝ 1- Օղակ, 2- Ուսիկ, 3- Քարի կաղապար 4 - Գլխավոր քար
**Մատանի**, պերճանքի առարկա, մատի զարդ։

Ընդհանուր տարածվածություն
-------------------------

Տարածված է աշխարհի շատ ժողովուրդների մոտ։ Ոսկրե մատանիները երևան են եկել քարի դարում, մետաղե մատանիները՝ բրոնզի դարում։ Հին Եգիպտոսում կրում էին արձանագրություններով, կենդանիների, թռչունների ու փորագրազարդ այլ պատկերներով կնքամատանիներ, որոնց դրոշմները փոխարինում էին տիրոջ ստորագրությանը։ Նման մատանիները հայտնի էին նաև հույներին, էտրուսկներին, հայերին և այլ ժողովուրդների։ Հին Հռոմում տարածված էին ոսկե և արծաթե մատանիները։ Միջին դարերում և հետագայում սովորական էին թանկարժեք և կիսաթանկարժեք քարերով ոսկե, արծաթե մատանիները։

Մատանին Հայաստանում
-------------------

Հայկական լեռնաշխարհում մետաղե մատանիները հայտնի են III հազարամյակից։ Շենգավիթից գտնվել է եզակի մատանի, միջուկի ոսկե բարակ ձողի վրա՝ ոսկե թիթեղ։ Նույն շրջանի արծաթե մատանի է գտնվել Ջրահովտից։
Հայաստանում մատանին տարածված զարդ է դառնում մ.թ.ա. II հազարամյակից, օղակաձև, օձագլուխ ծայրերով, սեգմենտավոր, օձագալար և այլ ձևավորումներով միաձույլ ոսկե, արծաթե, բրոնզե, երկաթե բազմատեսակ մատանիներ են գտնվել Լճաշենի, Արթիկի, Մեծամորի, Լոռու բերդի, Շիրակավանի ու բրոնզի ու երկաթի դարերի այլ հնավայրերի դամբարաններից։ Բրոնզե, երկաթե, ինչպես նաև թանկարժեք ու կիսաթանկարժեք (օձաքար, սարդիոն, նռնաքար, քաղկեդոն, լագարիտ և այլն) քարերից զեմմաներով մատանիներ հայտնի են Հայաստանի անտիկ ժամանակաշրջանի հնավայրերից։ Դրանց վրա փորագրված են պաշտամունքային-առասպելական, կենցաղային տեսարաններ, կենդանիների, գազանների, թռչունների և այլ խորհըրդանշական պատկերներ, դիմանկարներ։ Հին հայկական արվեստի կատարյալ ստեղծագործություն է հայոց թագուհի պատկերող՝ մ.թ.ա. 1-ին դարում գեմման, փորագրված դեղին նռնաքարի վրա (պահվում է Փարիզի գրադարանում)։ Մ.թ.ա. առաջին դարերի մատանիներ են գտնվել Գաոնիում՝ Աթենասի, կենդանագլուխ մարդու և այլ պատկերներով։ Ընդելուզման, եղանակներով պատրաստված մետաղե մատանիներ՝ Դվինում և Անիում։ Հայ եկեղեցին մատանի կրել արտոնում էր միայն եպիսկոպոսներին։ Կնքամատանիները համարվել են թագավորների, իշխանների և այլ բարձրաստիճան անձանց իշխանության խորհրդանշան։ Դրանցով հաստատում կնքում էին նամակներ, հրամանագրեր, պայմանագրեր ու այլ վավերագրեր։ Այդ նշանակությունն ունեին Հայաստանում հնում տարածված, այսպես կոչված՝ «վարազագիր» մատանիները, ինչպես զանազան ժողովուրդների, այնպես էլ հայերի մոտ հարատևում է հարսին նշանի մատանի հանձնելու սովորույթը՝ իբրև զույգերի միությունը վավերացնելու խորհրդանշան։

Մատանիների տիրակալը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 281)։*  |
**Օդաբուժություն**, աերոթերապիա (աերո և թերապիա), կլիմայաբուժության մեթոդ, որի հիմքում ընկած է մթնոլորտային օդի չափավորված ներգործությունն օրգանիզմի վրա՝ բուժիչ և կոփման նպատակներով։ Օդաբուժությունը մեծ տարածում է ունեցել Հին Հունաստանում և Հին Հռոմում։ Օդաբուժությունը լայն կիրառում է գտել ԽՍՀՄ-ում, հատկապես առողջարանային և բուժ-կանխարգելիչ հիմնարկներում։ Օդաբուժությունը առանձնապես օգտակար է, եթե շրջակա օդը հարուստ է թթվածնով, իոնացված է և պարունակում է ծովի ջրի տարրեր կամ բույսերի կենսագործունեության արգասիքներ, որոնք խթանում են շնչառությունն ու օրգանիզմի այլ ֆունկցիաները։ Օդաբուժության ամենատարածված ձևերն են՝ օդային լոգանքները և «պատշգամբային բուժումը»։ Օդաբուժության մեջ են մտնում նաև զբոսանքները, չափավորված քայլքը (տես Քայլաբուժություն), էքսկուրսիաները, մարզական խաղերը։ Օդային լոգանքների ներգործությունը պայմանավորված է «մաշկային շնչառության» ուժեղացմամբ, մաշկային ջերմաընկալիչների գործունեության խթանմամբ։ Օդաբուժությունը մարզում է օրգանիզմի ջերմակարգավորիչ մեխանիզմները, բարձրացնում օրգանիզմի դիմադրողականությունն արտաքին միջավայրի ջերմաստիճանային ազդակների հանդեպ, նպաստում թոքերի օդափոխությանը, քնի, սրտի աշխատանքի և արյան բաղադրության կարգավորմանը, արյան և հյուսվածքների թթվածնով հարստացմանը։ Օդաբուժության արարողությունների տևողությունը 1-2-ից մինչև 12-24 ժամ է։ Օդաբուժությունը ցուցված է սիրտանոթային, թոքային հիվանդությունների, սակավարյունության, նյարդային համակարգի ֆունկցիոնալ խանգարումների դեպքում։ Հակացուցված է սուր բորբոքային հիվանդությունների և տենդային վիճակների ժամանակ։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 12, էջ 515)։*  |
**ԱՄՆ նախագահական ընտրություններ 2004-ը** 55-րդ չորսամյա նախագահական ընտրություններն էին։ Այն տեղի ունեցավ 2004 թվականի նոյեմբերի 2-ին։ Հանրապետական կուսակցության թեկնածու, գործող նախագահ Ջորջ Ու. Բուշ-ը հաղթեց Դեմոկրատական կուսակցության թեկնածու Ջոն Քերիին, ով այդ ժամանակ Մասաչուսեթսի սենատորն էր։

Բուշը և փոխնախագահ Դիկ Չեյնին ներկայացվեցին իրենց կուսակցության կողմից մեծ դժվարությամբ։ Հովարդ Դինը առաջատար էր դեմոկրատական կուսակցության թեկնածուների շարքում, սակայն Քերին կարողացավ հաղթել նրան։ Քերին որպես փոխնախագահ ընտրեց Ջոն Էդվարդսին Հյուսիսային Կարոլինայից, ով ինքն էր ցանկանում դառնալ նախագահի թեկնածու։

Ընտրարշավի հիմնական թեման Արտաքին քաղաքականությունն էր, մասնավորապես Բուշի պայքարը ահաբեկչության դեմ և 2003 թվականի ԱՄՆ ներխուժումը Իրաք։ Ներքին խնդիրներից արծածվեցին տնտեսական, առողջապահական և բարոյական խնդիրներ։

Բուշի առավելությունն ամենափոքրն էր երբևէ վերընտրված նախագահների մեջ, սակայն վերջին 16 տավա ընթացքում առաջինն էր, ով հաղթեց ժողովրդի ոչ միայն ընտրիչների ձայների մեծամասնությամբ։ Քվեարկության քարտեզը գրեթե նույնն էր, ինչ 2000 թվականի ընտրություններում, միայն Նյու Մեքսիկո և Այովա նահանգներում ընտրել էին հանրապետականին, իսկ 2000 թվականին դեմոկրատականին, մինչդեռ Նյու Հեմփշիրում 2000 թվականին ընտրել էին հանրապետականին, 2004 թվականին ընտրեցին դեմոկրատականին։ Բուշը ստացավ 286 ընտրիչի ձայն, իսկ Քերին՝ 251:

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Campaign 2004 Election Results". *USA Today*. Retrieved January 16, 2013.
**Մանկական ոտանավոր** (սիլաբիկ) (հունարեն՝ συλλαβή` վանկ), տաղաչափական հիմնական համակարգերից մեկը, որի ռիթմը գոյանում է տողերի մեջ վանկերի թվի հավասարության շնորհիվ։

Վանկական տաղաչափությունը հատուկ է սլավոնական (չեխերեն, սերբերեն, լեհերեն) և ռոմանական (իտալերեն, ֆրանսերեն) մի շարք լեզուներին, որոնցում բառային շեշտն ունի իր կայուն տեղը, իսկ շեշտված և անշեշտ վանկերի տարբերությունն այնքան էլ մեծ չէ։ Ուստի ռիթմի գլխավոր պայմանը, ի տարբերություն վանկաշեշտական ոտանավորի, վանկերի հավասար քանակն է։

Վանկային սկզբունքը հատուկ է նաև հայ պոեզիային։ Այստեղ ևս շեշտերի դասավորությունն էական չէ. կարևորը տողերի և կիսատողերի (անդամների) մեջ վանկերի թվի հավասարությունն է, իսկ շեշտերի տեղը կայուն չէ։ Այսպես, հայկական ոտանավորի ամենատարածված տեսակներն են ութ և յոթ վանկանի տողերը, ընդ որում, ութ վանկանի տողը բաժանվում է երկու հավասար կիսատողերի, իսկ յոթ վանկանի տողը` երեք և չորս վանկանի կիսատողերի։ Կիսատողերի (անդամների) պարբերական կրկնությունից գոյանում է ռիթմը։

Տաս վանկանի տողը հիմնականում բաժանվում է երկու հավասար (հինգ վանկանի) կիսատողերի։ Շեշտերի տեղը փոփոխական է։

Հայ պոեզիայի մեկ այլ չափերից մեկը՝ տասնհինգ վանկանի տողը, հիմնականում կազմված է լինում չորս կայուն մասերից՝ երեք հատ չորս վանկանի և մեկ հատ երեք վանկանի կիսատողերից։ Շեշտերի դասավորությունն այստեղ ևս անկանոն է։

Վանկական բանաստեղծության հետ հավասար հայ պոեզիայում կիրառվում են վանկաշեշտական, համաշեշտ և ազատ ոտանավորի ձևերը։

Տես նաև
-------

* Ռիթմ
* Տաղաչափական համակարգեր
* Վանկաշեշտական ոտանավոր
* Համաշեշտ ոտանավոր
* Ազատ ոտանավոր
* Չափական ոտանավոր

Աղբյուրներ
----------

* Էդ. Ջրբաշյան, Հ. Մախչանյան, Գրականագիտական բառարան, էջ 287
Բյուրեղապակյա բաժակ
**Բյուրեղապակի,** հատուկ տեսակի ապակի, որի բաղադրության մեջ մտնում է կապարի կամ բարիումի օքսիդ։

Բյուրեղապակի է անվանվել լեռնաբյուրեղի (վանակի) հետ նմանություն ունենալու համար։ Բյուրեղապակյա իրերին հատուկ է պատերի հաստությունը, լույսի ճառագայթի բեկման բարձր գործակիցը, արտակարգ փայլը։ Դրանք զարդանախշելու ձևերն են փորագրությունը (ոչ խորը փայլատ նախշեր), նիստավորումը կամ կոդավորումը (լայն, հղկած, փայլեցրած նիստեր), փորվածքը (խորը ակոսներ, որոնց հաճախակի հատումից առաջանում է ցանց՝ այսպես կոչված «ալմաստե նիստ»), ողորկումը։

Վակլավ Հավելի ձեռքի տեղը բյուրեղապակում, որը պահպանվում է Չեխիայում գտնվող թանգարանում

Պատմություն
-----------

Բյուրեղապակյա իրեր նախ պատրաստվել են Անգլիայում (17-րդ դարի կես)։ 1816 թվականին Ֆրանսիայի Բակկարա քաղաքում կազմակերպվել է բյուրեղապակու արտադրություն։ Ռուսաստանում բյուրեղապակու արտադրությունը զարգացել է (18-րդ դարի 2-րդ կես-19-րդ դարի 1-ին կես) Պետերբուրգի ապակու գործարանում։ 19-20-րդ դարերում ստեղծվել է նաև գունավոր բյուրեղապակի։ Սովետական շրջանում բյուրեղապակու արտադրություն է տեղի ունեցել նաև Լենինգրադի գեղարվեստական և տեսակավոր ապակու, Դյատկովոյի և Գուս-Խրուստալնիի գործարաններում։ Բարձրորակ գեղարվեստական իրեր են արտադրվում Չեխիայում (Ժելեզնի-Բրոդ)։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 482)։*  |
XVII դարի ապարանքները
**Գուսյատնիկովների տուն** (ռուս.՝ Дом Гусятниковых), XIX դարի սկզբի առանձնատուն Մոսկվայի կենտրոնում (Լավրուշինսկի նրբանցք, տուն 4, շինություն 1)։ Տան բակում XVII դարի ապարանքներ են (տուն 4, շինություն 4)։ Գուսյատնիկովների տունն ու ապարանքները ունեն մշակութային ժառանգության դաշնային նշանակության օբյեկտների կարգավիճակ։ Այժմ շենքերի տարածքը զբաղեցնում է Տրետյակովյան պատկերասրահը։

Պատմություն
-----------

1630-ական թվականներին ներկայիս շինությունների տեղում գտնվում էր ջուլհակ Ֆեոդոր Գուսյատնիկովի արվարձանային դաստակերտը։

Բակի խորքում XVII դարի ապարանքներ են։ Հարուստ արվարձանային ապարանքը կառուցվել է, ենթադրաբար, ստրելեցների խռովություններից հետո, մոտավորապես 1680-1690-ական թվականներին։ Շինության հիմքում նախասենյակով բաժանված երկու ապարանք է։ XVIII դարի երկրորդ կեսին ապարանքները պատկանել են առաջին գիլդիայի վաճառականներ Անդրոնովներին, որոնք զբաղվում էին գինու առևտրով։ Նրանց օրոք ապարանքները զգալիորեն վերակառուցվել են և ընդլայնվել՝ ձեռք բերելով հատակագծի Լ-աձև տեսք։ Ներկայումս ապարանքների ճակատների սկզբնական դեկորը կորսված է և ծածկված է սվաղով, ներքնահարկը գրեթե թաքնված է գետնի տակ։

XIX դարի սկզբին դաստակերտը պատկանել է պետական խորհրդական Ֆ. Ս. Գոլուբցովին, որը հետագայում այն վաճառել է իր կնոջը՝ Սավելևային։ 1822 թվականին դաստակերտի տարածքում, Լավրուշինսկի նրբանցքի կարմիր գծով, կառուցվել է փոքր երկհարկանի առանձնատուն ամպիր ոճով։ Առանձնատան միջնամասը երկրորդ հարկում ընդգծված է տոսկանյան սյունասրահ ունեցող ելունով, որը կազմված է չորս հաստ կիսասյուներով։ Վերջիններիս հաստ եզրաշերտերը իջեցված են ընդունված կարգով սահմանված տեղից դեպի ներքև (սյունագլխի բարձիկի՝ էքինի տակ)։ Սկզբնապես բակային ճակատը զարդարել են կողային ելունները։ 1832 թվականին նրանցից մեկին կցակառուցվել է երկհարկանի շինություն։ XXI դարի սկզբի վերանորոգումից հետո ցոկոլային հարկում բացվել են պատուհաններ, իսկ կիսասյուների խոյակներն աղավաղվել են։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Постановление Совета Министров РСФСР № 1327 от 30.08.1960
2. ↑  Дом, начало XIX в. Во дворе палаты XVII в. Archived 2018-05-15 at the Wayback Machine. // data.mos.ru
3. 1 2 3 4 5  *Денис Дроздов* Переулки Замоскворечья
4. 1 2  *Романюк С. К.* Переулки старой Москвы. — М.: ЗАО Издательство Центрполиграф, 2013. — С. 785—786. — ISBN 978-5-227-04274-3
5. 1 2  Москва: Архитектурный путеводитель / И. Л. Бусева-Давыдова, М. В. Нащокина, М. И. Астафьева-Длугач. — М.: Стройиздат, 1997. — С. 247. — 512 с. — ISBN 5-274-01624-3
**Ալեքսանդր Տիմոֆեևսկի** (ռուս.՝ Александр Павлович Тимофеевский, նոյեմբերի 13, 1933(1933-11-13), Մոսկվա, ԽՍՀՄ - հունվարի 7, 2022(2022-01-07), Մոսկվա, Ռուսաստան), ռուս բանաստեղծ, արձակագիր։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Մոսկվայում։ Պատերազմի ժամանակ ապրել է շրջափակված Լենինգրադում, ապա Չելյաբինսկում։ Պատերազմից հետո վերադարձել է Մոսկվա։ 1958 թվականին ավարտել է Կինեմատոգրաֆիայի Համառուսական պետական ինստիտուտը։ Բանաստեղծություններ սկսել է գրել 1950-ականների սկզբին։ Առաջին անգամ «հրապարակվել է» Ա. Գինզբուրգի «Սինտաքսիս» ձեռագիր ժողովածուում (1959-1960), որից հետո բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն լույս է տեսել միայն 1990-ական թվականներին։ Երկար տարիներ աշխատել է որպես խմբագիր և սցենարիստ տարբեր կինոստուդիաներում, հեռուստատեսությունում ու ռադիոյում, գլխավորապես՝ մուլտիպլիկացիայում։ Այդ ժամանակ էլ գրել է հանրահայտ «Կոկորդիլոս Գենայի երգի» բառերը, որը հնչում է «Չեբուրաշկա» մուլտֆիլմում։ Նոր ժամանակներում Ալեքսանդր Տիմոֆեևսկու խորապես քնարական, փիլիսոփայական, հեգնական բանաստեղծությունները վերջապես հասան ընթերցողին։ Դրանք հրապարակվում են տարբեր հանդեսներում ու ամսագրերում։

Տիմոֆեևսկին Կինեմատոգրաֆիական արվեստների «Նիկա» ակադեմիայի, Անիմացիոն կինոյի միջազգային ընկերակցության, Մոսկվայի գրողների միության անդամ է, «Դրուժբա նարոդով» հանդեսի, Մոսկվայի գրողների միության «Պսակ» («Венец») բանաստեղծական և մի շարք այլ գրական մրցանակների դափնեկիր։

Ալեքսանդր Տիմոֆեևսկին հայերեն
-----------------------------

* Գիշերային գնացք; Մարգարե; «Ժամանակի նշանը լռությունն է...»; «Ետ-առաջ, ետ-առաջ, վեր ու վար...»; Բառը; «Հիվանդ եմ մի ցավով անիծյալ...»; «Վերին վարչությունն է շղթայել, տես...»; «Հա՜ տանջում եմ մուսային ես...»; *Չորս բանաստեղծություն «Իմ հոգին» շարքից*; «Չհանդիպեցինք ժամանակն ու ես...»; «Ծերությունն ի՞նչ է, գիտե՞ս...»; *«Տողեր պատի թերթի համար» շարքից՝* Դահիճի մասին; Էրոտիկայի դաս; «Քաքի մեջ ենք նախկինի պես...»; Հուշարձան։ Ռուս այլախոհական պոեզիա, Ստեփանակերտ, «Ոգի-Նաիրի», 2015, էջ 273-295։ Թարգմ.՝ Խորեն Գասպարյան։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Bibliothèque nationale de France* Record #16571482t // BnF catalogue général (ֆր.) — Paris: BnF.
2. ↑  Ռուս այլախոհական պոեզիա, Ստեփանակերտ, «Ոգի-Նաիրի», 2015, էջ 271-272։


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Discogs · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · MusicBrainz · Animator.ru · Find A Grave |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 16571482t · GND: 14005717X · ISNI: 0000 0000 8194 8370 · LCCN: nr98037607 · NKC: js20020925098 · NTA: 32070677X · NUKAT: n2003049097 · SUDOC: 158426827 · VIAF: 4845714 · WorldCat VIAF: 4845714 |

 |

 |
**Մարիա Պրիգարա** (ուկրաիներեն՝ Марія Аркадіївна Пригара, փետրվարի 7 (20), 1908, Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն - սեպտեմբերի 8, 1983(1983-09-08), Կիև, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ուկրաինացի բանաստեղծ, արձակագիր, թարգմանիչ, մանկագիր։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է ծառայողի ընտանիքում։ 1931 թվականին ավարտել է Կիևի ժողովրդական կրթության ինստիտուտը։ Աշխատել է «Պրոլետարսկայա պրավդա» թերթում և «ԼԻՄ» ու «Մոլոդոյ բոլշևիկ» հրատարակչություններում։

1945-1950 թվականներին եղել է «Բարվինոկ» ամսագրի խմբագրի տեղակալը։

Ստեղծագործությունը
------------------

Մարիա Պրիգարան հրատարակել է մանկական բազմաթիվ գրքեր՝ «Գարունը գյուղում», «Կոմբայնների երթ», «Լեռներում», «Մեր բարեկամները», «Յարինկա», «Մեր ծանոթները», «Հեքիաթներ», «Սաշկոն հանքափոր», «Մենք սիրում ենք արևն ու գարունը», «Անտառի բացատում», «Դնեպրը հոսում է դեպի կապույտ ծով», «Եթե մենք ծանոթներ ենք», «Կոզակ Գոլոտան» և այլն։

1969 թվականին տպագրել է «Միխայլիկ-կոզակային սպասյակ» վիպակը երեխաների համար։

Դեռևս պատերազմի օրերին Մարիա Պրիգարան մեծերի համար տպագրել է քնարական բանաստեղծությունների երկու ժողովածոը՝ «Ռազմի ճամփով» և «Նախօրյակին» խորագրերով։

Մարիա Պրիգարայի թարգմանությամբ ուկրաիներեն լույս են տեսել Ադամ Միցկևիչի, Հայնրիխ Հայնեի, Յոհաննես Բեխերի, Մաքսիմ Տանկի բանաստեղծությունները, Հենրիկ Սենկևիչի, Վանդա Վասիլևսկայայի արձակ ստեղծագործությունները։

Մարիա Պրիգարան հայերեն
----------------------

* Իմ սերունդը; Այդպիսին ենք եղել; Հեռացիր։ Ոսկե դարպասներ (ուկրաինական քնարերգություն), Ե. «Սովետական գրող», 1977 էջ 307-309։ Թարգմ.՝ Լ. Սարգսյան։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Українська радянська енциклопедія (укр.) — Київ: Головна редакція УРЕ, 1959.
2. ↑  Ոսկե դարպասներ (ուկրաինական քնարերգություն), Ե. «Սովետական գրող», 1977 էջ 306։


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Rodovid |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1073257347 · ISNI: 0000 0001 1136 2363 · NKC: ola20211099951 · NUKAT: n99008465 · VIAF: 161852662 · WorldCat VIAF: 161852662 |

 |
**Լադո Մեսխիշվիլու անվան Քութայիսի թատրոն** (վրաց.՝ ქუთაისის ლადო მესხიშვილის სახელობის თეატრი, ամբողջական անվանումը՝ **Քութայիսի Լադո Մեսխիշվիլու անվան պետական դրամատիկական պրոֆեսիոնալ թատրոն** (վրաց.՝ ქუთაისის ლადო მესხიშვილის სახელობის პროფესიული სახელმწიფო დრამატული თეატრი ), դրամատիկական թատրոն, որը գտնվում է Վրաստանի Իմերեթի մարզի Քութայիս քաղաքում։

Համարվում է Վրաստանի խոշորագույն թատրոններից մեկը։ Քութայիսի թատրոնը կրում է վրացի նշանավոր դերասան Լադո Մեսխիշվիլու անունը, ով ղեկավարել է թատրոնը 1897-1906 թվականներին։

Պատմություն
-----------

Քութայիսի դրամատիկական թատրոնը հիմնադրվել է 1861 թվականին։ 700 հոգու համար նախատեսված թատրոնի շենքը կառուցվել էր մեկ տարի անց։ 1880 թվականին Քութայիս ժամանեցին առաջին մասնագիտացված թատերախմբերը՝ վրացի ռեժիսոր Վլադիմիր Ալեքսի-Միսխիշվիլու գլխավորությամբ։

Վլադիմիր Ալեքսի-Միսխիշվիլուց հետո տարբեր ժամանակներում թատրոնը գլխավորել են Ա․ Ռ․ Ծերեթելին, Կ․ Շալիկաշվիլին, Ու․ Դադիանին, Շ․ Մանագաձեն և այլք։ 1940 թվականին թատրոնը ստացել է Լադո Մեսխիշվիլու անունը։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
**Մարիա Ուլյանովա Իլյինիչնա** (փետրվարի 6 (18), 1878, Սիմբիրսկ (այժմ՝ Ուլյանովսկ - հունիսի 12, 1937, Մոսկվա), ռուսաստանյան հեղափոխական շարժման մասնակից, խորհրդային կուսակցական և պետական գործիչ։ Կոմունիստական կուսակցության անդամ 1898 թվականից։

Կենսագրություն
--------------

Վլադիմիր Իլիչ Լենինի քույրը։ 1895 թվականին ավարտել է գիմնազիան Մոսկվայում, սովորել կանանց բարձրագույն դասընթացներում, մասնակցել ուսանողական շարժմանը։

1898-1899 թվականներին սովորել է Բրյուսելի համալսարանում։ 1899 թվականից՝ պրոֆեսիոնալ հեղափոխական։ Հեղափոխոխական աշխատանք է կատարել Նիժնի Նովգորոդում (Գորկի), Մոսկվայում, Կիևում, Սարատովում, Պետերբուրգում։ 1900 թվականից՝ «Իսկրա»-ի գործակալ։

1903 թվականից աշխատել է ՌՍԴԲԿ ԿԿ քարտուղարությունում։ 1904-1905 թվականներին եղել է Ժնևում, 1905-1907 թվականներին՝ Պետերբուրգում, 1908-1909 թվականներին՝ բոլշևիկյան սեկցիաների անդամ Ժնևում, Փարիզում, կատարել է Լենինի հանձնարարությունները։

1910 թվականից աշխատել է Մոսկվայում, Սարատովում, 1911 թվականին ձերբակալվել է, 1912-1914 թվականներին եղել է աքսորում։ 1917 թվականի մարտից մինչև 1929 թվականը՝ «Պրավդա» թերթի պատասխանատու քարտուղար, խմբկոլի անդամ, 1924 թվականից՝ «Ռաբոչե-կրեստյանսկի կորեսպոնդենտ» («*Рабоче-крестьянский корреспондент*») ամսագրի խմբագիր։

1929 թվականից աշխատել է Վլադիմիր Իլիչ Լենինի ինստիտուտում, հրատարակման է նախապատրաստել Լենինի նամակները հարազատներին, Լենինի արտասահմանյան ռեֆերատների մասին նյութերի ժողովածուն։ 1932 թվականից՝ ՀամԿ(բ) կ ԿՎՀ նախագահության և ԽՍՀՄ ԳԴԿ ժողկոմատի կոլեգիայի անդամ, ԽՍՀՄ և ՌՍՖՍՀ £ԳՏ ժողկոմատի գանգատների միացյալ բյուրոյի վարիչ։

1934 թվական֊ից՝ Խորհրդային վերահսկողության հանձնաժողովի բյուրոյի անդամ, գանգատների բյուրոյի վարիչ։ Կուսակցության 6, 13-17 համագումարների պատգամավոր, 14-16 համագումարներում ընտրվել է ՀամԿ(բ) կ ԿՎՀ-ի, 17-ում՝ Սովետական վերահսկողության հանձնաժողովի անդամ։ 1935 թվականին ընտրվել է ԽՍՀՄ ԿԴԿ-ի անդամ։ Լենինի մասին հուշերի հեղինակ է։

Պարգևներ
--------

Պարգևատրվել է Լենինի շքանշանով։ Թաղված է Կարմիր հրապարակում, Կրեմլի պատի մոտ։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պլաստիկություն (այլ կիրառումներ)

| Հոծ միջավայրի մեխանիկա |
| --- |
| Diagram illustrating a derivation using Bernoulli's Law |
| Պահպանման օրենքներ
* Էներգիայի
* Զանգվածի
* Իմպուլսի

 |
| Հոծ միջավայրի մեխանիկա
* Լարվածություն
* Դեֆորմացիա
* Առաձգականություն
* Պլաստիկություն
* Ծռում

 |
| Հիդրոմեխանիկա
* Հեղուկներ
* Մակերևութային լարվածություն
* Մազական երևույթներ

 |
| Առաձգականության տեսություն
* Ռեոլոգիա
* Մածառաձգականություն
* Ֆեռոմագնիսական հեղուկ

 |
| Հավասարումներ
* Անխզելիության հավասարում
* Էյլերի հավասարում
* Նավիե-Ստոքսի հավասարում
* Դիֆուզիայի հավասարում
* Հուկի օրենք

 |
| Գիտնականներ
* Բեռնուլի
* Բոյլ
* Կոշի
* Սեզար
* Էյլեր
* Գեյ-Լյուսակ
* Հուկ
* Պասկալ
* Նյուտոն
* Նավիե
* Ստոքս

 |
| * դ
* ք
* խ
 |

**Պլաստիկություն** մեխանիկայում, պինդ մարմինների՝ մեխանիկական բեռնվածքների ազդեցությամբ իրենց չափերն ու ձևն անդարձելիորեն փոխելու հատկություն (պլաստիկ դեֆորմացիա)։

Ամորֆ մարմինների և բյուրեղների պլաստիկության մեխանիզմները տարբեր են։

Ամորֆ նյութեր պլաստիկություն
----------------------------

Ամորֆ նյութերի (ապակիներ, խեժեր ևն)։ Պլաստիկության հատկությունների բնութագիրը մածուցիկությունն է։

Բազմաբյուրեղային պլաստիկություն
-------------------------------

Բազմաբյուրեղային նյութերի, ինչպես նաև միաբյուրեղների պլաստիկության կապված է ատոմների և մոլեկուլների կոլեկտիվ բարդ վերախմբավորումների հետ։ Բազմաբյուրեղային նյութերում պլաստիկության կախված է ինչպես նյութը կազմող առանձին բյուրեղիկների (հատիկների), այնպես էլ տարբեր հատիկները միացնող միջբյուրեղային շերտերի հատկություններից։ Բազմաբյուրեղային նյութերի պլաստիկ դեֆորմացիան ընդհանուր դեպքում պայմանավորված է երկու պրոցեսով՝ հատիկների պլաստիկ հոսքով միջբյուրեղային շերտերով տեղի ունեցող պլաստիկ հոսքով։

Բարձր ջերմաստիճաններում և դեֆորմացման փոքր արագությունների դեպքում երկու պրոցեսներն էլ էական են պլաստիկությանյան համար, իսկ ավելի ցածր ջերմաստիճաններում և դինամիկ բեռնվածքի դեպքում նյութի պլաստիկությունը պայմանավորված է հիմնականում հատիկների դեֆորմացիայով։ Մի շարք նյութերի պլաստիկությունը կապված է որևէ մածուցիկ միջավայրում չդեֆորմացվող պինդ մասնիկների՝ միմյանց նկատմամբ տեղաշարժման հետ։ Այդպիսի երևույթներից է թաց կավերի կամ սորուն նյութերի պլաստիկությունը։

Պինդ մարմինների պլաստիկության ուսումնասիրումը գործնական կարևոր նշանակություն ունի, քանի որ պլաստիկության հատկությունը հարկավոր է հաշվի առնել արտադրական տարբեր պրոցեսների տեխնոլոգիայի մշակման և առանձին դետալների ու կառույցների ինժեներային հաշվարկների ժամանակ։

Տեխնիկայի պահանջներին համապատասխան՝ ստեղծվել են պլաստիկ դեֆորմացիաների հաշվարկման մոտավոր ինժեներային մեթոդներ շինարարական մեխանիկայում և մետաղների մշակման (ճնշումով ու կտրումով) տեխնիկայում։

Տես նաև
-------

* Պլաստիկության տեսություն

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված* Հայկական սովետական հանրագիտարանի «Պլաստիկություն» *հոդվածից (հ․ 9, էջ 322 )։*  |
Նիկոլայ II-ի ողջույնի խոսքը Առաջին պետական դումայի և պետխորհրդի ներկայացուցիչների առջև (1906)
**Հունիսերեքյան պետական հեղաշրջում**, ցարիզմի քաղաքական գործողություն, որն արտահայտվեց 2-րդ պետական դումայի ցրումով և, ի խախտումն
1905 թվականի հոկտեմբերի 17-ի մանիֆեստի (Մանիֆեստ 1905 թվականի հոկտեմբերի 17-ի) ու 1906 թվականի հիմնական ընտրական օրենքի, 1907 թվականի հունիսի 3-ին նոր ընտրական օրենքի ընդունումով (առանց Դումայի և Պետական խորհրդի վավերացման)։

Մինիստրների խորհրդի պահվածքը
----------------------------

Մինիստրների խորհրդի նախագահ Պյոտր Ստոլիպինի գիտությամբ պահնորդական բաժանմունքը Պետական դումայի ս-դ. ֆրակցիային մեղադրեց հակապետական հեղաշրջում նախապատրաստելու մեջ։ Ցարական կառավարությունը պահանջեց դատի տալ Դումայի ս-դ. 55 պատգամավորների և հունիսի 3-ի լույս գիշերը, չսպասելով դումայական քննիչ հանձնաժողովի որոշմանը, ձերբակալեց նրանց։ Նույն օրը հայտարարվեց Դուման ցրելու և ընտրական կարգը փոփոխելու մասին։ Նոր օրենքով գյուղացիական ընտրողների թիվը կրճատվեց 44-ից 22%-ի, բանվորներինը՝ 4-ից—2%-ի։ Ազգային շատ ծայրամասեր ընդհանրապես զրկվեցին ներկայացուցչությունից (Կովկասին 29-ի փոխարեն տրվում էր 10, Լեհական թագավորությանը՝ 37-ի փոխարեն 14 տեղ)։ Մեծ մասը (65%) տրվեց կալվածատերերին և խոշոր բուրժուազիային (աջ օկտյաբրիստներ, օկտյաբրիստ-կադետներ)։

Արդյունքը
---------

Հունիսերեքյան պետական հեղաշրջումով նշանավորվեցին 1905—1907 թվականների հեղափոխության պարտությունը Ռուսաստանում (Ռուսական հեղափոխություն 1905—1907 թվականներ), սկսվեց ստոլիպինյան ռեակցիայի ժամանակաշրջանը։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 6, էջ 678)։*  |
**Կեցցե Պերսևսը** (ռուս.՝ Да здравствует Персей!), ռուսական կարճամետրաժ մուլտֆիլմ, որը նկարահանվել է 1993 թվականին։

«Ուրախ կարուսել» № 26 մուլտիպլիկացիոն ալմանախի երեք սյուժեներից երրորդն է։

Սյուժեի սկզբում Ալեքսանդր Մարկելովի հեքիաթն է` առանց տեքստի։

Սյուժե
------

Մուլտֆիլմը Պերսևսի մասին է, որը հին հույներին փրկել է այլմոլորակներից։

Երբ հին հույների քաղաքում հայտվում է այլմոլորակային մի նավ, հույները, նավն ընդունելով Մեդուզա Գորգոնայի տեղ, ուղևորվում են Պերսևսի մոտ, որպեսզի նա 
սպանի «հրեշին»։ Պերսևսը ձին հեծած հասնում է դեպի դաշտ, որտեղ գտնվում էր նավը, և քար է նետում «հրեշին»։ Նավը պատասխանում է սպառնալիքով, և գնդակ է արձակում Պերսևսին, բայց լազերային ազդակը, որն անրադարձել էր Պերսևսի պղնձե վահանի վրա, ոչնչացնում է նավին։ Հույները ուրախությամբ ընդունում են իրենց հերոսին, որը պայթյունից հետո գրեթե ճաղատանում է։ Իսկ այն վայրում, որտեղ պայթել էր նավը, հանելուկային խոտ է աճում, և այդտեղ եկած ձին թևեր է ձեռք բերում և թռչում է երկինք։

Այդ ժամանակվանից ի վեր երկնքում հայտնվում են երկու համաստեղություն` Պերսևսը և Պեգասը։

Նկարահանող խումբ
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ռեժիսոր | Ալեքսանդր Մարկելով |
| Սցենարի հեղինակ | Ալեքսանդր Մարկելով |
| Նկարիչ | Ալեքսանդր Մարկելով |
| Օգնականներ | Ալեքսանդր Մարկելով, Գենադի Սոկոլսկի |

* Համակարգչային գրաֆիկան ներկայացրել է «Մուլտի Վիտա» ստուդիան։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Կեցցե Պերսևը» մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում
2. ↑  Веселая карусель N 26: Да здравствует Персей!

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կեցցե Պերսևսը (YouTube)
* Մուլտֆիլմը kinopoisk.ru կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · Animator.ru |

 |