recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
| **՞**Բարդի բալզամային |
| --- |
|  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Բույսեր |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Կարգ | Ուռածաղկավորներ |
|
|
|
| Ընտանիք | Ուռազգիներ |
|
|
|
| Ցեղ | Բարդի |
|
|
| Տեսակ | Բարդի բալզամային |
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Populus berolinensis Dipp

 |
| 

| [{{fullurl:wikispecies:{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} ԴասակարգումըՎիքիցեղերում] | uselang=hy}}[{{fullurl:commons:Special:Search/{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} Պատկերների որոնումՎիքիպահեստում] | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Բարդի բալզամային** (լատին․՝  Populus berolinensis Dipp), ուռազգիների ընտանիքի, բարդի ցեղի բույս։

Նկարագրություն
--------------

Տերևաթափ ծառ է՝ մինչև 30 մ բարձրությամբ և արտակարգ հաստ բնով, որը հասնում է մինչև 4-5 մ-ի։ Ծեր ծառերի կեղևը բնի ստորին մասում մուգ մոխրագույն է, ճաքճքված, ավելի վերևում՝ մոխրագույն, հարթ։ Ընձյուղները թեթևակի անկյունավոր են, կանաչավուն, կպչուն, բուրումնավետ։ Տերևները ձվաձև-նշտարաձև են կամ էլիպսաձև, 5-12 սմ երկարությամբ և 2,5-7,5 սմ լայնությամբ, հիմքում կլորավուն, լայն-սեպաձև կամ թեթևակի սրտաձև, դեպի գագաթը աստիճանաբար սեղմված, մանր ատամնասղոցաեզր, նոր բացված ժամանակ կպչուն, հետագայում մերկ և հարթ, վերևի կողմից փայլուն, մուգ կանաչ, ներքևի կողմից ավելի բաց գույնի և հարթ։ Տերևակոթունները գլանաձև են, սկզբում մազմզուկապատ, հետագայում՝ մերկ։ Կատվիկների երկարությունը հասնում է մինչև 15 սմ-ի, մերկ են։ Ծաղկակից թեփուկները կլորավուն են, հարթ, գանգրաեզր, վաղ են թափվում։ Առէջների թիվը հասնում է 20-30-ի։ Վարսանդի սպին բաց կարմրավուն է։ Պտղատերևը ձվաձև է, սրածայր, 2 փեղկանի, բաց գորշավուն, մինչև 6 սմ երկարությամբ։ Ծաղկում է ապրիլին, պտուղները հասունանում են հունիսին։ Բազմանում է կտրոններով։

Տարածվածություն
---------------

Բնական պայմաններում տարածված է Հյուսիսային Ամերիկայում, համարյա ամբողջ Կանադայում և ԱՄՆ-ի հյուսիսային նահանգներում։ Աճում է գետահովիտներում և գետակների ափերին։ Մեր հանրապետության պայմաններում լավ է հարմարվել, ընդ որում հաջողությամբ է աճում անգամ բարձրլեռնային պայմաններում, որտեղ երբեք չի ցրտահարվում և էկոլոգիական ճնշվածության նշաններ հանդես չի բերում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հարությունյան Լ․ Վ․, Հարությունյան Ս․ Լ․, Հայաստանի դենդրոֆլորան, հ. 1, Երևան, «Լույս հրատարակչություն», 1985, էջ 269։
**Կարապները եղեգների մեջ**, գերմանացի ռոմանտիկ նկարիչ Կասպար Դավիդ Ֆրիդրիխի նկարը՝ Պետական Էրմիտաժի հավաքածուից։

Արևածագի ֆոնի վրա պատկերված են երկու սպիտակ կարապներ՝ տեղակայված եղեգների մեջ գտնվող բնի մեջ, առաջին պլանի երկայնքով՝ նկարի ստորին մասում, երևում են լոտոսների մի քանի չբացված ծաղկաբույլեր։

Առաջին անգամ 1820 թվականին Ֆրիդրիխը օգտագործել է կարապների մոտիվը համանուն էտյուդում, այս գործը պահվում է Գյոթեի տուն-թանգարանում՝ Մայնի Ֆրանկֆուրտում։ Գերմանացի արվեստաբան Հելմուտ Բերշ-Զուպանգին առաջ է քաշել այն վարկածը, որ Ֆրիդրիխի ստեղծագործության մեջ այնքան անսովոր մոտիվներ կան՝ լոտոս ծաղիկներ և կարապներ, պայմանավորված այնպիսի տպավորությամբ, որը նկարչի վրա ցույց է տվել գերմանացի դրամատուրգ և պոետ Օտտո Հենրիխ ֆոն Լեբենի «Լոտոսի թերթերը» (1817) փիլիսոփայական շարադրանքը և նրա «Կարապ» բանաստեղծությունների ժողովածուն (1816)։ Կտավը նկարվել է շուրջ 1832 թվականին, քանի որ այդ տարի Պրահայում հանրությանը ցուցադրվել է ցուցահանդես, նվիրված պրահյան բարերար՝ Ալյոզոմ Կլարին։

«Կարապները եղեգների մեջ»
1832 թվականի սկզբին նկարն ուղարկվել է Ռուսաստան, քանի որ ձեռք է բերվել պալատի խորհրդի կողմից կայսերական պալատներից մեկի համար, Սանկտ Պետերբուրգ ժամանելուց հետո տեղափոխվել է Զնամենսկի պալատ, իսկ Նիկոլայ Առաջինի մահից հետո տեղափոխվել է Ռոպշինյան պալատ, որտեղից 1928 թվականին փոխանցվել է պետական Էրմիտաժ, 2014 թվականի վերջից ցուցադրվում է գլխավոր շտաբի շենքում՝ 352 դահլիճում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3
2. ↑  Börsch-Supan H. Jähnig W. Caspar David Friedrich. Gemälde. Druckgraphik und bildmäßige Zeichnungen. München, 1973. — Nr. 400.
3. ↑  *Асварищ Б. И.* Немецкая и австрийская живопись XIX—XX века. Каталог (Государственный Эрмитаж. Собрание западноевропейской живописи). — Л.: Искусство, 1988. — С. 88.
4. ↑  Государственный Эрмитаж. — Фридрих Каспар Давид «Лебеди в камышах».
Քարե տեղեկատու բնօրինակ ցուցանակը

**Զինվորական գերեզմանատուն № 1 (Օժեննա)** (լեհ.՝ Cmentarz wojenny nr 1 - Ożenna), զինվորական գերեզմանատուն, որը գտնվում է Օժեննա գյուղի մերձակայքում՝ Անդրկարպատյան վոևոդությունում, Լեհաստան։ Գերեզմանը մաս է կազմում Արևմտագալիցիական զինվորական գերեզմանոցի, որը ստեղծվել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին։ Գերեզմանոցում հուղարկավորված են Ռուսական բանակի զինծառայողները, ովքեր զոհվել են այդ պատերազմի ժամանակ։

Պատմություն
-----------

Գերեզմանատունը հիմնվել է 1914 թվականին սլովակ ճարտարապետ Դուշան Յուրկովիչի նախագծով։ Այն իրենից ներկայացնում է մեկ ընդհանուր եղբայրական գերեզման, որտեղ հուղարկավորել են շուրջ 130 Ռուսական բանակի զինծառայողներ (ըստ գերեզմանաքարի արձանագրության նշված է 150 թիվը), ովքեր նահատակվել են 1914 թվականի նոյեմբերի 21-ին։

Զինվորական գերեզմանատուն № 1-ը գտնվում է Չերեմխի լեռան լանջերին՝ դժվարամատչելի մի վայրում։ Ներկայից դրությամբ գերեզմանը գտնվում է ոչ բարվոք վիճակում։ 2011 թվականին եղբայրական գերեզմանոցի տարածքը մաքրվեց մացառուտներից և բոլորեքյան ցանկապատ անցկացվեց։

Գերեզմանատան տարածքը կազմում է 25 քառակուսի մետր։ Գերեզմանին դրված է քարե ուղղափառ խաչ, որը երկար տարիների ընթացքում կիսով չափ անցել է հողի տակ։

Զինվորական գերեզմանատուն № 1-ում այսօր պահպանվում է նաև քարե բնօրինակ ցուցանակը, որի վրա կա գերմաներեն գրություն.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | AUF DEM FELDE DER EHNE GEFALLENE 150 RUSSISCHE KRIEGER |  |

Հայերեն թարգմանությամբ այն հնչում է այսպես. «***Ընկան փառքի դաշտում 150 ռուս զիվորներ***»։

Գերեզմանատնից հարյուր մետր հեռավորության վրա գտնվուևմ է մեկ այլ՝ Զինվորական գերեզմանատուն № 2 (Օժեննա) գերեզմանատունը, որտեղ կրկին Առաջին համաշխարհային պատերազմի զոհ դարձաձ Ռուսական բանակի զինվորների աճյուններն են ամփոփված։

Մոտակայքում է նաև Զինվորական գերեզմանատուն № 3 (Օժեննա) գերեզմանատունը, որտեղ ամփոփված են ավստրիացի և ռուս զինվորների աճյունները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Метрика кладбища (լեհ.)

Գրականություն
-------------

* Jerzy Drogomir: Polegli w Galicji Zachodniej 1914—1915 (1918). Wykazy poległych, zmarłych i pochowanych na 400 cmentarzach wojskowych w Galicji Zachodniej.. Tarnów: Muzeum Okręgowe w Tarnowie tom I, 1999, s. 205. ISBN 83-85988-26-2.
* Oktawian Duda, Cmentarze I Wojny Światowej w Galicji zachodniej, Warszawa 1995.
* R. Frodyma, Galicyjskie Cmentarze wojenne. Tom III. Brzesko — Bochnia — Limanowa, Pruszków 1998.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Cmentarz nr 1 Ożenna Archived 2016-03-05 at the Wayback Machine. (լեհ.)
* Метрика кладбища (լեհ.)
* mogiła zbiorowa z I wojny światowej Nr 1 Archived 2012-12-21 at Archive.is (լեհ.)

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Զինվորական գերեզմանատուն № 1 (Օժեննա)** կատեգորիայում։ |
Եչենը Չինաստանի մյուս հին մայրաքաղաքների հետ
**Ե** կամ **Եչեն** (չինարեն՝ 鄴城|邺城|Yèchéng, «*Եչեն*»-ը չինարենից բառացի թարգմանած՝ նշանակում է *Ե քաղաք*), Չինաստանի հին քաղաքներից մեկը, որը 213-ից 577 թվականներին միմյանց հաջորդած չինական մի քանի պետություններում ունեցել է մայրաքաղաքի կարգավիճակ։ Գտնվել է ժամանակակից Հեբեյ նահանգի Լինչժան գավառում, Անյան քաղաքից հյուսիսային ուղղությամբ մոտավորապես 20 կիլոմետր հեռավորության վրա։

Պատմություն
-----------

Եչենը կառուցվել է Գարունների և Աշունների ժամանակաշրջանում (մեր թվականությունի առաջ 722-481 թթ.): Պատերազմող թագավորությունների ժամանակաշրջանում (մ.թ.ա. 5-րդ դարից մինչև 221 թվականը) եղել է Վեյ թագավորության կազմում։

Հան կայսրության գոյության վերջին տարիներին դարձել է Յուան Շաոյի հենարանը։ 209 թվականին գրավվել է Ցաո Ցաոյի կողմից, որն այն դարձրել է իր աթոռանիստը։

335 թվականին Եչեն է տեղափոխվել Ուշ Չժաո պետության մայրաքաղաքը։ Այդ կարգավիճակը Եչենը պահպանել է հաջորդած Ժան Վեյ և Վաղ Յան պետություններում ևս։

V դարի վերջում, երբ Հյուսիսային Վեյ կայսրությունը կիսվել է, Եչենը դարձել է Արևելյան Վեյի, այնուհետև՝ վերջինիս փոխարինած Հյուսիսային Ցի կայսրության մայրաքաղաքը։ 580 թվականին քաղաքը վերածվել է Հյուսիսային Չժոուի դեմ ապստամբած Յույչի Ցզյունի հենակետի, և վերջինիս ջախջախած թագաժառանգ Յան Ցզյանը հիմնահատակ ավերել ու հրդեհի է մատնել Եչենը (դրանից կարճ ժամանակ անց նա հիմնել է Սույ կայսրությունը)։

Քաղաքի ավերակներում հնագիտական պեղումներ իրականացվել են՝ սկսած 1950-ական թվականներից։ Դրանցից 3 կիլոմետր դեպի արևելք՝ Ժան գետի ափին, մի հորի մեջ 2012 թվականին հայտնաբերվել են Բուդդայի արձաններ, որոնց արձանագրությունները վկայում են, որ դրանք ստեղծվել են Արևելյան Վեյում։ Բացի այդ, Եչենից 1 կիլոմետր դեպի հարավ բուդդայական պագոդայի և տաճարի հիմքեր են բացահայտվել։

Նշումներ
--------

1. 1 2 3 4  |efternamn=Xiong |förnamn=Victor Cunrui |titel=Historical Dictionary of Medieval China |url= |format= |hämtdatum=30 november 2014 |volym= |utgivare=Scarecrow Press |utgivningsort= |språk=engelska |isbn=0810860538 |sid=620|kapitel=YE |år=2008 }}
2. 1 2   |titel=2011 Excavation of the Zhaopengcheng Northern Dynasties Monastery at the Yecheng City-site in Linzhang, Hebei Province|hämtdatum=6 augusti 2017 |format= | verk = |utgivare=The Institute of Archaeology, Chinese Academy of Social Sciences (IA CASS)| språk = engelska }}
3. ↑   |titel=Discovery and Excavation of the Beiwuzhuang Buddhist Statues Pit at the Yecheng City-site in Linzhang County, Hebei Province|hämtdatum=6 augusti 2017 |format= | verk = |utgivare=The Institute of Archaeology, Chinese Academy of Social Sciences (IA CASS)| språk = engelska }}

* |efternamn=Xiong |förnamn=Victor Cunrui |titel=Historical Dictionary of Medieval China |url= |format= |hämtdatum=30 november 2014 |volym= |utgivare=Scarecrow Press |utgivningsort= |språk=engelska |isbn=0810860538 |sid= |kapitel= |år=2008 }}

Ծանոթագրություններ
------------------
**Ինստիտուցիոնալիզմ** (լատին․՝ insti-tutio -հրահանգ, հորդոր), 20-րդ դարի պետականագիտության ուղղություն։ Ինստիտուցիոնալիզմը հասարակության, պետության և իրավունքի խնդիրների քննարկման հիմքը համարում է «ինստիտուցիան»՝ որոշակի նպատակով միավորված մարդկանց կայուն խումբը (ընտանիք, կուսակցություն, տրեստ, եկեղեցի, արհմիություն, պետություն և այլն)։

Ինստիտուցիոնալիզմի ներկայացուցիչները (Ժ. Ռենար, Մ. Օրիու, Գ. Գուրվիչ, ժ. Բյուրդո (Ֆրանսիա), Ս. Ռոմանո (Իտալիա), Դ. Ստրեյչի, Ս. Ֆայներ (Մեծ Բրիտանիա)) ժխտում են պետության գերիշխանության գաղափարը։ Նրանց կարծիքով 20-րդ դարի քաղաքական իշխանությունը հասարակության տարբեր խմբերի ու շերտավորումների համաձայնեցված գործունեության արդյունք է, պետության ստեղծած իրավունքը՝ բազմաթիվ ինստիտուցիաների իրավունքներից մեկը։ Ինստիտուցիալիզմը հավասարության նշան է դնում պետության և մարդկանց ամեն մի միավորման միջև։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Ինստիտուցիոնալիզմի գաղափարները դարձան «իշխանության դիֆուզիա»ն «պլյուրալիստական դեմոկրատիա» բուրժուառեֆորմիստական տեսությունների հիմքը։

Ինստիտուցիանալիզմը հոսանք է 20-րդ դարի ամերիկյան քաղաքատնտեսության մեջ, հիմնվում է կապիտալիզմի տնտեսական պրոցեսների էության և շարժիչ ուժերի, առավելապես արտատնտեսական մեկնաբանման վրա։ Ինստիտուցիոնիզմը չունի միասնական տնտեսական տեսություն և տրոհվում է երեք ուղղությունների,

* հոգեկենսաբանական՝ կապիտալիզմի սոցիալտնտեսական պրոցեսները բացատրվում են կենսաբանական օրինաչափություններով (Վերլեն և ուրիշներ),
* սոցիալական՝ իրավական հարաբերությունները դիտարկվում են որպես կապիտալիզմի սոցիալտնտեսական հարաբերությունների որոշիչներ (Կոմմոնսի գլխավորությամբ),
* էմպիրիկ՝ մշակում է տնտեսական ցիկլերի և ճգնաժամերի պրոբլեմները (Միտչել և ուրիշներ)։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 349)։*  |
**Եվգենի Տերեխին** (ռուս.՝ Евгений Евгеньевич Терехин, մայիսի 6, 1958(1958-05-06)), ռուս դիվանագետ։

Կենսագրություն
--------------

1981 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանը։ Տիրապետում է ֆրանսերենին, ամհարերենին և անգլերենին։

1981 թվականից զբաղվում է դիվանագիտական գործունեությամբ։

2000 թվականից մինչև 2002 թվականը եղել է Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարության ԱՊՀ երկրների չորրորդ դեպարտամենտի բաժնի պետ։

2002-2006 թվականներին Եթովպիայում եղել է Ռուսաստանի Դաշնության դեսպանատան խորհրդական-դեսպանորդ։

2006-ից մինչև 2010 թվականը եղել է արտերկրում Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարության հայրենակիցների հետ աշխատանքի դեպարտամենտի գլխավոր խորհրդական։

2010 թվականից մինչև 2015 թվականը Կիրգիզիայում եղել է Ռուսաստանի Դաշնության դեսպանատան խորհրդական-դեսպանորդ։

2015 թվականից մինչև 2019 թվականը եղել է Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարության ԱՊՀ երկրների երրորդ դեպարտամենտի տնօրենի տեղակալ։

2019 թվականի մարտի 27-ից Եթովպիայում հանդիսանում է Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան, ինչպես նաև Ադիս Աբեբայում Աֆրիկյան Միության լիազոր ներկայացուցիչ։

Դիվանագիտական աստիճան
---------------------

* 2-րդ դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2012 թվականի հուլիսի 16)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Указ Президента Российской Федерации от 27.03.2019 г. № 134 «О Чрезвычайном и Полномочном После Российской Федерации в Федеративной Демократической Республике Эфиопии и Полномочном представителе Российской Федерации при Африканском союзе в Аддис-Абебе, Федеративная Демократическая Республика Эфиопия, по совместительству»
2. ↑  Указ Президента Российской Федерации от 16.07.2012 г. № 1014 «О присвоении дипломатических рангов»

Արտաքին հղումներ
----------------

* Страница посла на сайте Посольства России в Эфиопии
**Էդուարդ Եդիկիսելով** (նոյեմբերի 18, 1932(1932-11-18), Թիֆլիս, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հեռուստատեսային ֆիլմերի և հաղորդումների սցենարիստ, ռեժիսոր, երաժշտական կինոնկարների, վավերագրական և կարճամետրաժ խաղարկային ժապավենների հեղինակ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1932 թ. նոյեմբերի 18-ին՝ Թբիլիսիում։ 
Ավարտել է Թբիլիսիի թիվ 14 դպրոցը։ Դպրոցում սովորելու տարիներին զուգահեռաբար այցելում է երաժշտական դպրոցի ջութակի բաժինը, որոշ ժամանակ նվագում է Թբիլիսիի երաժշտական կոմեդիայի թատրոնում։ 
Այնուհետև տեղափոխվելով Մոսկվա՝ ընդունվում է Ֆինանսների ինստիտուտի հաշվիչ մեքենաների բաժինը, միևնույն ժամանակ աշխատում Գունավոր մետալուրգիայի ինստիտուտում։ Ավարտում է նաև Լենինգրադի թատերոնի, երաժշտության և կինեմատոգրաֆիայի ինստիտուտը։

Գործուղվում է Նորիլսկ և աշխատանքի անցնում Նորիլսկի լեռնամետալուրգիական կոմբինատում՝ որպես տնօրենի տեղակալ։ 
Մի խումբ ընկերների հետ ստեղծում է սիրողական հեռուստակենտրոն։ Առաջին հաղորդումը եթեր հեռարձակվեց 1960 թ. հունվարի 31-ին։ 
1965 թ. Էդուարդ Եդիկիսելովը տեղափոխվում է Վոլգոգրադ և աշխատում տեղի հեռուստատեսությունում որպես երաժշտական ծրագրերի ռեժիսոր։ 
1975-ականներին Հայաստանի պետական ռադիոընկերություն տնօրեն Ստեփան Պողոսյանի հրավերով գալիս է Երևան և աշխատում որպես երաժշտական հաղորդումների ռեժիսոր և խմբագիր, որտեղ աշխատել է մինչև 1991 թ.։ 
Եղել է Հայկական տեխնոլոգիական ակադեմիայի առաջին փոխտնօրենը։ 
Կենտրոն հեռուստաընկերությունում վարել է «Հայերը՝ մշակութային ազդարար» հաղորդումը, որը որոշ ժամանակ անց ընդհատվեց միջոցների բացակայության պատճառով։ 
Ներկայումս նախագահում է «Հայաստան-Վրաստան» մշակութային կապերի միությունը։

«Թբիլիսցիներ» միջազգային ակունբ
-------------------------------

Ղեկավարում է նաև «Թբիլիսեցիներ» միջազգային ակումբը, որին կից գործում է «Աղջիկներ» անսամբլը և «Նաիրի» թատերական խմբակը։ Ակումբն ունի իր ամսաթերթը («Թբիլիսեցիներ») և ֆոնդը («Գթություն»)։

Ֆիլմեր
------

Ավելի քան երկու տասնյակ երաժշտական, վավերագրական և կարճամետրաժ գեղարվեստական ֆիլմերի հեղինակ է։

### Վավերագրական ֆիլմեր

* «Ճերմակ լռություն»
* «Հյուսիսային բևեռ-12»
* «Ֆիլմ ֆիլմի մասին» ֆիլմաշար
* «Շաբաթ – 5 տարի անց»
* «Ստրադիվարիուսի ջութակը»
* «Սիրո երգեր»
* «Ապակյա դուռը»
* «Բալլադ»
* «Միայն սիրո մասին»
* «Հայաստանի առողջարանները»
* «Թբիլիսիի հայկական թատրոնը, երեկ, այսօր և միշտ»
* «Գթության խրոնիկա»

### Երաժշտական ֆիլմեր

* «Երգում է Սոֆյա Ռոտարուն»
* «Երեք մենախոսություն» (Ավետ Տերտերյանի հիշատակին)
* «Ալեքսանդր Հարությունյան»
* «Ալեքսեյ Հեքիմյան»
* «Էդուարդ Միրզոյան»
* «Հինգ հանդիպում Գեղամ Գրիգորյանի հետ»

### Ֆիլմ-օպերաներ

* «Անուշ» (Ա. Տիգրանյան)
* «Դավիթ-Բեկ» (Ա. Տիգրանյան)
* «Կարինե» (Տ. Չուխաջյան)
* «Խելագարված ամբոխները» (Վլադիլեն Բալյան)
* «Մանկական սիմֆոնիա» (Ժ. Բիզե)
* «Տրավիատա» (Ջ. Վերդի)
* «Ալեկո» (Ս. Ռախմանինով)

Արտաքին հղումներ
----------------

* "ПУСТЬ ЗВЕЗДА ТЕБЕ СИЯЕТ…" (չաշխատող հղում)
* Едикиселов Эдуард Христофорович
* Эдуард Едикиселов: Моя мечта — создать телеэнциклопедию «Армяне»
* Հայ տաղանդավոր երաժիշտ երեխաներին ընդամենը մեկ պաշտոնյա՞ է աջակցում
* ԷԴՈՒԱՐԴ ԵԴԻԿԻՍԵԼՈՎ(չաշխատող հղում)
Բիշոջո ոճը հաճախ ենթադրում է կերպարների համար մեծ աչքերի առկայությունը
**Բիշոջո** (ճապ.՝ 美少女 *գեղեցիկ օրիորդ*), ճապոնական տերմին, որը սովորաբար վերաբերվում է երիտասարդ սիրուն աղջիկներին, հաճախ՝ բարձր դասարանցիներին։ Բիշոջո բառը չի հիշատակվում որպես բառ Kōjien Ճապոներեն բառարանում։ Բիշոջո տարբերակը բնորոշում է պատանիության տարիքից ցածր աղջկա։ Անիմեում ու մանգայում, մանավանդ՝ օտակուների շարքերում, տերմինը կարող է բնորոշել կարծրատիպային կանացի կերպար՝ երիտասարդ սիրուն աղջկա, այսպիսի կերպարներով սյուժե կամ նկարագրման որոշակի ոճ։

Անիմեում ու մանգայում
---------------------

Բիշոջո կերպարներ կան անիմեի ու մանգայի գրեթե բոլոր ժանրերում, սկսած շոջոյից, վերջացրած մեխայով, մասնավորապես՝ ժամադրական խաղերում ու տեսողական վեպերում (հայտնի որպես բիշոջո խաղեր), ու հարեմային անիմեում ու մանգայում։ Այն երբեմն շփոթում են նմանատիպ հնչողությամբ շոջոյի հետ, բայց բիշոջոն վերաբերվում է կերպարի սեռին ու հատկանիշներին, իսկ «շոջո»-ն` լսարանին։ Չնայած բիշոջոն ժանր չէ, այլ կերպարի ոճ, սերիալները, որոնցում շատ են ներկայացվում այսպիսի կերպարները, օրինակ՝ «հարեմ»-ն ու տեսողական վեպերը, երբեմն ոչ պաշտոնապես կոչվում են «բիշոջո սերիալներ»։ Քանի որ այս սերիալների գլխավոր բնութագրիչը նկարելու ոճն ու գերիչ կանացի կերպարներն են, տերմինը երբեմն ընկալվում է բացասական երանգով, որպես «ժանր», որը կախված է միայն սիրունիկ կերպարների ախպորժելիությունից, այլ ոչ բովանդակությունից կամ սյուժեից։

Մրցույթներ
----------

Հեռուստատեսային գեղեցկության մրցույթ՝ Ճապոնական Բիշոջո մրցույթը (the Japan Bishojo Contest) հեռարձակվել է 1985 թվականից։ Երգչուհի Այա Ուետոն առաջին անգամ հայտնի դարձավ այս մրցույթի շնորհիվ 12 տարեկան հասակում։ Մոդել և դերասանումի Րյոքո Յոնեկուրան նույնպես հաղթել է բիշոջո մրցույթը 1992 թվականին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Brenner, Robin E.* Understanding Manga and Anime. — Greenwood Publishing Group, 2007. — P. 294. — 356 p. — ISBN 978-0-31-309448-4
**Կենգու** (անգլ.՝ Kanga),Ալան Միլնի «Վինի Թուխ» (1926) և «Տունը Թուխյան անտառեզրին» (1928) գրքերի կերպար, էգ կենգուրու, Ճստիկ Ռուի մայրը։ Միլնի գրքերի անգլերեն տարբերակում իգական սեռի միակ կերպարն է։

Նախապատմություն
---------------

Քրիստոֆեր Ռոբինի խաղալիքները (ներքևից՝ ժամացույցի սլաքի ուղղությամբ)՝ Վագր, Կենգու, Իա-Իա և Դնչիկ, Նյու Յորքի հանրային գրադարան
Վինի Թուխի գրքերի մյուս հերոսների նման Կենգուի կերպարը նույնպես կապված է այն խաղալիքի հետ, որը նվիրվել է Միլնի որդուն՝ Քրիստոֆեր Ռոբինին վաղ մանկության տարիներին։ Ընդ որում, Միլնը նշել է, որ որդու մոտ արջի (ապագա Վինի Թուխ), իշուկի (Իա-Իա) և խոզուկի (Դնչիկ) հայտնվելուց հետո, որոնք նրան նվիրել էին տարբեր մարդիկ տարբեր ժամանակներում, վագրն ու կենգուրուն ձեռք են բերվել արդեն ոչ միայն երեխային ուրախություն պատճառելու, այլև դրանց «գրական հնարավորությունների» համար։

Բնավորություն
-------------

Մյուս կերպարների հետ փոխհարաբերություններում Կենգուն զբաղեցնում է մոր դերը. նրա խնդիրները, ի տարբերություն իմաստուն Բուի, բոլորովին գործնական են։ Օրինակ՝ նա կշտամբում է Բուին նրա տանը տիրող անկարգության պատճառով։ Ընտանեկան գործերով տարվածության պատճառով, ինչով նա տարբերվում է Ճագարից, Կենգուն հաճախ շատ հեռու է գնում՝ լինելով գրքի միակ կերպարը, որը պատիժներ է կիրառում. նա Ռուին լողացնում է սառը ջրով՝ զգուշանալով, որ նա չդառնա «փոքրիկ ու թույլ, ինչպես Դնչիկը», լվանում է նրա երեսը օճառով և տալիս զզվելի դեղ։ Իզուր չէ, որ Քրիստոֆեր Ռոբինը նրան համարում է «ամենակատաղի գազաններից» մեկը։ Դնչիկը պնդում է. «Եթե կատաղի գազաններից մեկից վերցնենք նրա երեխային, ապա նա կդառնա երկու անգամ ավելի կատաղի»։

Կենգուն ու Ռուն գրքի կենդանիների միակ զույգն են, որ պատկանում են նույն տեսակին. նրանց կապն ընդգծված է նաև անունների ներդաշնակությամբ։ Մայրական բնազդը, որն երևում է Ռուին միշտ իր մոտ՝ իր պարկում պահելու ցանկությամբ, արտահայտվում է նաև Կենգուի պատրաստականությամբ՝ իր խնամքի տակ առնելու նոր ժամանած Վագրին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Երկու գրքերը հայերեն թարգմանվել են «Վինի Թուխը և բոլորը-բոլորը» վերնագրով։
2. ↑  Коннолли, 1994, էջ 86
3. ↑  Коннолли, 1994, էջ 77-78
4. ↑  Коннолли, 1994, էջ 86-87
5. ↑  Коннолли, 1994, էջ 87

Գրականություն
-------------

* *Connolly, Paula T.* Winnie-The-Pooh and the House at Pooh Corner: Recovering Arcadia. — Twayne Publishers, 1994. — ISBN 0-8057-8810-7
* *M. Daphne Kutzer* Ch. 4. Imperial Fantasies: Lofting and Milne // Empire's Children: Empire and Imperialism in Classic British Children's Books. — Garland Pub. 2000. — С. 79-105. — 157 с. — (Garland reference library of the humanities: Children's literature and culture. Vol. 16). — ISBN 978-0-8153-3491-0
| **՞**Իշամեղու ալագյոզյան |
| --- |
|  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Կենդանիներ |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Բաժին | Միջատներ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ընտանիք | Իսկական մեղուներ |
|
|
|
|
|
|
| Տեսակ | Իշամեղու ալագյոզյան |
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Bombus alagesianus

 |
| 

| [{{fullurl:wikispecies:{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} ԴասակարգումըՎիքիցեղերում] | uselang=hy}}[{{fullurl:commons:Special:Search/{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} Պատկերների որոնումՎիքիպահեստում] | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Իշամեղու ալագյոզյան** (լատին․՝ Bombus alagesianus), իսկական մեղուների ընտանիքին պատկանող միջատ։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն
--------------

Ծամիչների հիմքի հատվածում էգի և աշխատավոր առանձնյակների այտերը կարճ են և դրանց երկարությունը փոքր է լայնությունից։ Ճակատին կա դեղին մազիկներից կազմված փնջիկ։ Առաջնամեջքը և վահանիկը ծածկված են դեղին, միջնամեջքը` սև, փորիկի տերգիտները` մասամբ սև, 4–5–րդը` կարմրանարնջագույն մազիկներով։ Արուի առաջնամեջքը, վահանիկը և փորիկի 2–րդ տերգիտը դեղին մազիկներով են, միջնամեջքը և 3–րդ տերգիտը` սև։

Տարածվածություն
---------------

Կովկասի տարածաշրջանի էնդեմիկ է, հայտնի է Հյուսիսային Թուրքիայիում, Հյուսիսարևմտյան Իրանում և Հայաստանում։ Հայաստանում հայտնի է միայն Արագած լեռան հարավային լանջերից։

Էկոլոգիա
--------

Ապրում են ենթալպյան և ալպյան մարգագետիններում։ Հասարակական միջատներ են, կենսական ցիկլով նման են հայկական իշամեղու տեսակին։ Կերաբույսերը հայտնի չեն։ Թռիչքը դիտվում է հունիս-օգոստոս ամիսներին։

Պահպանություն
-------------

Ծայրահող սահմանափակ արեալով հազվագյուտ տեսակ է։ Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով ներկայումս գնահատվում է որպես վտանգված տեսակ։

Հանդիպում է շատ հազվադեպ, հայտնի են եզակի հայտնաբերումներ։ Թվաքանակի փոփոխության միտումները բացահայտված չեն։

Վտանգման հիմնական գործոններն են անասունների գերարածեցմամբ պայմանավորված մարգագետնային էկոհամակարգերի դեգրադացումը։

Պահպանվում է «Արագածի ալպյան» արգելավայրում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*։ Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն։ 2010։ ISBN 978-99941-2-420-6
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Էլիպս (այլ կիրառումներ)

**Էլիպս**, հայկական հարդ ռոք խումբ։ Հիմնվել Է 1986 թվականին Երևանում։ Խումբը ունի շուրջ 70 երգ, որոնք գրվել են հիմնականում 1986-1999 թվականներին։

Պատմություն
-----------

«Էլիպս» խումբը կազմավորվել է 1986 թվականին, և առաջին համերգը տվել է նույն թվականի մարտին։ Խմբի մասնակիցներն էին՝ Ռոման Մխիթարյան (վոկալ), Ստեփան Բերուջանյան (կիթառ), Հրաչյա Գրիգորյան (բաս կիթառ), Ռադիոն Վանյան (ստեղնաշար) և Վարդան Մամիկոնյան (հարվածային)։ Շուտով Վարդանը լքում է խումբը, և իրեն է փոխարինում Արամ Պետրոսյանը (Բատյա), դառնալով խմբի նոր թմբկահարը։ 1986 թ. ամռանը խումբը մեկնեց Լատվիա, ուր ելույթ ունեցան լատվիական «Պիլիգրիմ» խմբի հետ։ Կարճ ժամանակահատվածում խումբը մեծ ճանաչում ձեռք բերեց Հայաստանում և բազում ելույթներ ունեցավ։ Ճանաչման հետ մեկտեղ խումբը վաստակեց նաև մեծ տհաճության՝ սովետական իշխանությունների կողմից, և արդեն 1986 թ. վերջին Էլիպսը արգելվեց, հայտարարվելով «հակախորհրդային»։ Չնայած այդ փաստին, խումբը շարունակեց իր գործունեությունը ընդհատակյա, դառնալով էլ ավելի հայտնի։ Արգելքի հիմնական պատճառն էր հանդաիսանում այն թվականներին ղեկավարության կողմից «լկտի» համարվող «Գորբաչով …..» և «Պոլիտբյուրո ….» երգերը, որտեղ խորհրդային իշխանությունները ենթարկվում էին խիստ քննադատության։

1987 թվականին, բազում ռոք-փառատոնների հայտնվելու հետ մեկտեղ, Էլիպսը մասնակցեցին գրեթե բոլոր փառատոններին Հայաստանում, համերգներով հանդես էին գալիս Հայաստանի տարբեր շրջաններում։

Ակտիվ ստեղծագործական գործունեությունը շարունակվեց մինչ 1992 թվականը, երբ խմբի անդամները որպես կամավորականներ մեկնեցին Արցախյան պատերազմում մասնակցելու։ 1992-1994 թվականներին, մարտական գործողությունների ընթացքում, խմբին մի քանի անգամ հաջողվեց ելույթներ ունենալ համերգներին և փառատոններին։ Պատերազմից հետո խումբը սկսեց ձայնագրել նոր երգեր, համերգներով հանդես ունեցան Հայաստանի և Արցախի գրեթե բոլոր քաղաքներում, նաև ելույթներ ունեցան Ռուսաստանում և Բալթյան երկրներում։ 2011 թ. մայիսի 20-ին թողարկվեց խմբի հոբելյանական «Էլիպս Հարդ Ռոք» ալբոմը։

Կազմը
-----

* Ռոման Մխիթարյան, վոկալ
* Ստեփան Բերուջանյան, կիթառ
* Ստեփան Գոմչյան, բաս
* Ռադիոն Վանյան, ստեղնային
* Արամ Պետրոսյան, հարվածային

Սկավառակագրություն
------------------

* 2011 «Էլիպս Հարդ Ռոք»

Արտաքին հղումներ
----------------

* Խումբը MySpace կայքում
* Jamendo
**Եվգենյա Ադամի Մողնյան** (հոկտեմբերի 14, 1906(1906-10-14), Ղզլար, Kizlyarsky Otdel, Թերեքի մարզ, Ռուսական կայսրություն - 1995, Երևան, Հայաստան), հայ բժիշկ, մանկաբարձ-գինեկոլոգ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1964), պրոֆեսոր (1971):

Կենսագրություն
--------------

Եվգենյա Մողնյանը ծնվել է 1906 թվականի հոկտեմբերի 14-ին, Ղզլար քաղաքում (Դաղստան)։ 1931 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ 1934 թվականից աշխատել է Հայկական ԽՍՀ մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի ինստիտուտում։ 1941-1945 թվականներին եղել է Երևանի էվակոհոսպիտալի պետի տեղակալ, 1945 թվականից՝ Երևանի բժշկական ինստիտուտի մանկաբուժության, սանիտարական և ստոմատոլոգիական ֆակուլտետների մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի ամբիոնում (1969-1974 թվականներին՝ վարիչ)։

Աշխատանքները վերաբերում են հղիների ուշ տոքսիկոզներին, սիրտանոթային ախտաբանությանը։ Առաջինն է կիրառել թերջերմության եղանակը՝ արգանդի ֆունկցիայի խանգարման հետ կապված արյունահոսությունների բուժման համար։ Հայտնի են ուշ տոքսիկոզի բուժական միջոցառումներում սպիտակուցային դիետայի օգտագործման վերաբերյալ նրա առաջարկությունները։
Հեղինակ է 43 գիտական աշխատությունների։

Պարգևներ
--------

* «Պատվո կրծքանշան» շքանշան։

Երկեր
-----

* Հղիության կանխումը։ Մողնյան Եվգենյա Ադամի, Առողջապահության մինիստրություն, Երևան, Հայպետհրատ, 1961։

Գրականություն
-------------

* Айриян А. П. Армянские учёные-медики. Ер. 1998, 276 с.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2007։
2. ↑  Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005։
3. ↑  Մողնյան Եվգենյա Ադամի (1961)։ *Հղիության կանխումը*։ Առողջապահության մինիստրություն ՀՍՍՌ։ Երևան: Հայպետհրատ
**Բյուզանդ Մկրտչի Կոջամանյան** (դեկտեմբերի 31, 1909(1909-12-31), Տրապիզոն, Օսմանյան կայսրություն - նոյեմբերի 16, 1993(1993-11-16), Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), հայ նկարիչ։

Կենսագրություն
--------------

Մեծ եղեռնի ժամանակ կորցրել է ծնողներին, հաստատվել Աթենքում։ 1927 թվականից ապրել է Կահիրեում, սովորել Լեոնարդո դա Վինչիի անվան գեղարվեստի դպրոցում, 1930-1935 թթ.՝ Հռոմի գեղարվեստի ակադեմիայում։ Կոջամանյանի դիմանկարների, բնանկարների մեջ գերակշռողը մայրության թեման է։ Կոջամանյանի մարդկայնությամբ տոգորված աշխատանքները մանկության տխուր հուշերի վերամարմնավորումներ են։ Անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել Կահիրեում. «Մայրը և երեխաները» (մասնավոր հավաքածու, Կահիրե), նաև Բեյրութում, Վաշինգտոնում, Լոս Անջելեսում, Նյու Յորքում, մասնակցել Վենետիկի Բիենալեին (1952)։ 1972 թվականից բնակվում է ԱՄՆ-ում։ Աշխատանքներից գտնվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում («Կնոջ դիմանկար» (1945), «Բնանկար» (1948), «Մայրը երեխաների հետ» (1959))։

Մատենագրություն
---------------

* Վ. Թութունճյան, Բյուզանդ Կոջամանյանը և իր նկարները։ «Այգ», 1959, 9 դեկտեմբերի։
* Onnig Avedissian, Peintres et sculpteurs Armeniens. Le Caire, 1959.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — 1974. — հատոր 5. — էջ 599.
2. ↑  Դանիել Դզնունի, Հայ կերպարվեստագետներ, համառոտ բառարան
3. ↑  Բյուզանդ Կոջամանյանի աշխատանքները ՀԱՊ-ում



|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 599)։*  |
**Իսլամական ագրարային հեղափոխություն** (նաև՝ ա**րաբական ագրարային հեղափոխություն, միջնադարյան կանաչ հեղափոխություն**), արաբական խալիֆայությունում գյուղատնտեսական խոշոր բարեփոխումներ և դրա հետ կապված՝ իսլամական Ոսկե դարաշրջանում՝ մ. թ. ա. 8-13-րդ դարերում, առաջընթաց երկրագիտության, բնական գիտությունների և տնտեսագիտության բնագավառում։ Տերմինը 1974 թվականին առաջարկել է պատմաբան Էնդրյու Ուոթսոնը։

Եվրոպայից հարավ մինչև Կենտրոնական Ասիա Արաբական խալիֆայության հաստատման արդյունքում ստեղծվել է գլոբալ տնտեսություն, որը թույլ է տվել արաբական և մուսուլմանական այլ առևտրականների իրականացնել լայն առևտրափոխանակում խալիֆայության ամբողջ տարածքում և նրա սահմաններից դուրս․ տարածել տարատեսակ մշակաբույսեր և գյուղատնտեսական տեխնոլոգիաներ, արաբական աշխարհի գյուղատնտեսական մշակաբույսերից բացի, սորգո (Աֆրիկա), ցիտրուսային մրգեր (Չինաստան), Հնդկաստանի տարբեր մշակաբույսեր (մանգո, բրինձ, բամբակ, շաքարեղեն)։ ... Մի շարք հետազոտողներ այս ժամանակահատվածը անվանում են «բերքի գլոբալիզացիա»։ Նոր մշակույթների ի հայտ գալը, գյուղատնտեսության մեքենայացումը հանգեցրել են տնտեսության մեծ տեղաշարժերի, բնակչության բաշխման, ցանքատարածությունների տեսակների, գյուղատնտեսական արտադրության, բնակչության եկամուտների, քաղաքաշինության, աշխատանքի բաշխման։

Աշխարհագրություն
----------------

Արաբական խալիֆայության ձևավորման ժամանակ նախկինում մեկուսացված շատ շրջաններ միավորվել էին մեկ պետության մեջ, որի պատճառով նրանց միջև սկսվել է ինտենսիվ գիտական, առևտրային և տնտեսական փոխանակում։ Իսլամական ծովագնացները սկսել են ակտիվորեն ուսումնասիրել հարևան շրջանները՝ ներառյալ Եվրոպան, Չինաստանը և Հնդկաստանը։

Գլոբալիզացման ազդեցությունը աստիճանաբար աճել է և նրա գագաթնակետը խալիֆայության գոյության հետագա փուլերում պատմագրության մեջ կոչվել է Իսլամի Ոսկե դար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Andrew M. Watson (1974), «The Arab Agricultural Revolution and Its Diffusion, 700—1100», *The Journal of Economic History* 34 (1), pp. 8-35.
2. ↑  A. M. Watson (1981), «A Medieval Green Revolution: New Crops and Farming Techniques in the Early Islamic World», in *The Islamic Middle East, 700—1900: Studies in Economic and Social History*
3. ↑  Zohor Idrisi (2005), The Muslim Agricultural Revolution and its influence on Europe, FSTC
4. ↑  The Globalisation of Crops, FSTC
5. ↑  Andrew M. Watson (1983), *Agricultural Innovation in the Early Islamic World*, Cambridge University Press, ISBN 0-521-24711-X.
6. ↑  John M. Hobson (2004), *The Eastern Origins of Western Civilisation*, p. 29-30, Cambridge University Press, ISBN 0-521-54724-5.
7. ↑  Subhi Y. Labib (1969), «Capitalism in Medieval Islam», *The Journal of Economic History* 29 (1), p. 79-96.

Գրականություն
-------------

* Donald Routledge Hill, *Islamic Science And Engineering*, Edinburgh University Press (1993), ISBN 0-7486-0455-3
* George Sarton, *The Incubation of Western Culture in the Middle East*, A George C. Keiser Foundation Lecture, March 29, 1950, Washington DC, 1951
* Maya Shatzmiller (1994), *Labour in the Medieval Islamic World*, Brill Publishers, ISBN 90-04-09896-8
* Watson, Andrew. *Agricultural innovation in the early Islamic world*. Cambridge University Press.
**Կեքս**, քաղցր հրուշակային խմորեղեն՝ չամչով, ընկույզով կամ ջեմով, որը թխում են սովորաբար թթխմորից կամ բիսկվիթային խմորից ու սովորաբար մատուցում են հարսանիքներին կամ Սուրբ ծննդին։ Կեքսերը կարող են թխվել ուղղանկյան կամ շրջանի ձևով։ Կեքսի մոտիկ ազգականն է ռուսական կուլիչը։

Բալային կեքս

Պատմություն
-----------

Կեքսի առաջին բաղադրատոմսը կարելի է գտնել հնադարյան Հռոմում, երբ նուռը, ընկույզը և չամիչը խառնվում էին գարու խույսում։ Անվանումը եկել է միջին դարերի «մրգեր» (լատ.՝ Fructus, հին ֆրանսերեն՝ frui) և «թխվածք» (հին սկանդ.՝ Кака, անգլ.՝ kechel) բառերից։

16-րդ դարից սկսած, երբ շաքարավազը դարձավ բացահայտություն և մատակարարվեց ամերիկյան գաղութներից, կեքսերն դարձան ավելի ճանաչված (շաքարավազի բարձր կոնցենտրացիան պահպանում էր մրգերը)։ Կեքսերը տարածվեցին ամբողջ Եվրոպայով, բայց պատրաստման բաղադրատոմսերը տարբեր երկրներում բազմօրինակ են և կախված են տեղական բաղադրիչներից։

Կեքսերը՝ տարբեր երկրներում
--------------------------

##### **Բահամյան կղզիներ**

Բահամյան կղզիներում մրգերը, ընկույզը և չամիչը, կեքսերի համար լինելով խճողակ, 2-3 ամիս թողնում են ռոմում։ Թխելուց հետո կեքսերում լցնում են ռոմ՝ որում պահվում էր խորիզը։

##### **Գերմանիա**

Ազգային գերմանական շտոլեն կեքսը սովորաբար թխում են Սուրբ ծննդյանը՝ ուղղանկյան ձևով և ցանում են շաքարի փոշի։

##### **Ռումինիա**

Ռումինիայում կեքսերը թխում են մեծ տոների ժամանակ (Սուրբ ծնունդ, Զատիկ, Նոր տարի)

##### **Շվեյցարիա**

Շվեյցարիայում ազգային կեքսը անվանում են Birnenbrot (տանձային հաց)։ Այն քաղցր է և պատրաստվում է մրգով ու ընկույզով։

##### **Մեծ Բրիտանիա**

Մեծ Բրիտանիայում կեքսերը շատ ճանաչված են։ Սուրբ ծննդյան ազգային կեքսը պետք է ծածկված լինի մարցիպանով կամ սպիտակ գլազուրով։

##### **Միացյալ Նահանգներ**

Ամերիկյան կեքսերն հարուստ են մրգերով և ընկույզով։ Դրանց մեջ լցնում են կոնյակ կամ լիկյոր և ծածկում են շաքարի փոշով։ Որոշ ամերիկացիներ համարում են, որ տարիքով կեքսերն ավելի լավն են՝ հաշվի առնելով դրանց ալկոհոլի պարունակությունը։

Հետաքրքիր փաստեր
----------------

Մրգային կեքս
* Գինեսի ռեկորդների գրքում գրանցված է աշխարհի ամենամեծ կեքսը՝ 25х1,5 մետր չափսի։ Այն թխվել Սորբ ծննդյան տոնին Իստ Լոնդոնում (Արևելյան Աֆրիկա)։ Կեքսի պատրաստման աշխատանքները տևել են 4 օր և ծախսվել է 50 լիտր ջուր, 150 կգ ալյուր, 1675 ձու, 70 կգ մարգարին և 100 կգ շաքարային գլազուր։
* Ռուսական ռեցեպտուրայով կեքսերին վերաբերվում է նաև շտոլենը (քրիստշտոլեն), սակայն Գերմանիայում շտոլենը կեքս չի համարվում, որովհետև այն թխվում է խմորչային խմորից, իսկ կեքսերի խմորը, որպես օրենք, խմորչային չէ։

Տես նաև
-------

* Մարմարե կեքս
* Մաֆին
* Քափքեյք
* Տորթ

Գրականություն
-------------

* Վ. Վ. Պոհլեբկին։ Հրուշակային արվեստի մեծ հանրագիտարան։ Վ. Վ. Պոհլեբկինի բոլոր բաղադրատոմսորը, Ցենտրպոլիգրաֆ, 2009
* Լ. Ֆ. Զախարովա, Ե. Ի. Տոլչինսկայա։ Ուղևորություն հրուշակային աշխարհ։ Արհանգելսկ, 1989 թվական
**Էնդլա** (էստ․՝ Endla teater), թատրոն Էստոնիայի Պյառնու քաղաքում։

Պատմություն
-----------

Թատրոնի սկզբնական շենքի եղել է մեծ պահեստային տարածք առանց պատուհանների, որը կառուցվել է Պառնայում 19-րդ դարի սկզբին շրջագայող թատերական խմբերի համար և բնակիչների շրջանում հայտնի էլ եղել «Planwagen» անունով։ Դրա երկարությունը կազմել է մոտավորապես 33 մետր, լայնությունը՝ 10 մետր։ Առաջին ամբողջական ներկայացումը բեմադրվել է 1824 թվականին։ Դա եղել է «Permi Jago unne-näggo» երկու գործողությամբ բուֆոնադը Տալլինի գերմանական դերասանական խմբի կողմից, որը եղել է Ավգուստ ֆոն Կոցեբուի «Der Trunkenbold» կատակերգության ադապտացիան, որն իրականացրել է Պետեր Անդրեաս Յոհան Շտեյնսբերգը։

1910 թվականի մայիսի 23-ին դրվել է նոր թատերական շենքի կառուցման հիմնաքարը։ Այն հանդիսավոր կերպով բացվել է 1911 թվականի հոկտեմբերի 22-ին։ Որպես առաջին ներկայացում բեմադրվել է «Libahunt» (Աբորոգեն) պիեսը, որը գրվել է էստոնացի դրամատուրգ Աուգուստ Կիցբերգի կողմից։

1918 թվականի փետրվարի 23-ին թատրոնի պատշգամբից հռչակվել է Էստոնիայի անկախության հռչակագիրը՝ Տալլինում հռչակումից մեկ օր առաջ։

Թատրոնը հրդեհից այրվել է 1944 թվականին, իսկ նրա ավերակները, որոնք օգտագործվել են որպես պահեստային տարածք, պայթեցվել են 1961 թվականին։ Նոր շենքը կառուցվել է 1967 թվականին՝ ի հիշատակ Հոկտեմբերյան հեղափոխության 50-ամյակի։ 1967 թվականի նոյեմբերի 3-ին ներկայացվել է Աուգուստ Յակոբսոնի «Պայքար առանց ճակատային գծի» պիեսը։ Նոր թատրոնի գլխավոր դահլիճը տեղավորում էր 600 տեղ, ուներ պտտվող բեմ, շենքն ունեցել է ընդարձակ փորձասրահներ։

1953 թվականից մինչև 1987 թվականը թատրոնը կրել է «Պյառնուի Լ. Կոյդուլայի անվան դրամատիկական թատրոն» անվանումը։

1978 թվականին թատրոնի անձնակազմը պարգևատրվել է «Պատվո նշան» շքանշանով։

1988 թվականին թատրոնին վերադարձրել են նախկին անունը՝ «Էնդլա»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  «Endla teater»։ *Endla teater*
2. ↑  *Taylor, Neil* Estonia. — Bradt Travel Guides, 2010. — С. 243. — ISBN 978-1-84162-320-7
3. ↑  Советская Эстония / Гл. ред. Г. Наан. — Энциклопедический справочник. — Таллин: Валгус, 1979. — С. 401. — 440 с.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայքը
**Իսկական ճշմարտություն** (դան․՝ Det er ganske vist!), դանիացի հայտնի հեքիաթագիր Հանս Քրիստիան Անդերսենի հեքիաթը։ Գրվել է 1852 թվականին։

Սյուժե
------

Հեքիաթը պատմում է մի հավի մասին։ «Զարհուրելի՜ դեպք-զարհուրելի՜ դեպք», ճչում էր հավը, որ նստած էր հավաբնում։ Նա ապրում էր ո՛չ այնտեղ, որտեղ դեպք էր պատահել։ Դա քաղաքի մյուս ծայրի հավանոցում էր։ Նա այնպես էր պատմում, որ բոլոր հավերի փետուրները բիզ-բիզ էին կանգնել, իսկ աքաղաղի կատարը կծկվել էր։ Արևը մայր էր մտնում և բոլոր հավերն արդեն թառի վրա էին։ Մի հավ, որ ամեն ինչով հարգարժան հավ էր, բարձրանալով թառի վրա, սկսեց իրեն մաքրել ու փետուրները կարգի բերել։ Հանկարծ նրա մի փետուրը ընկավ։ Բայց նա ասաց, որ ինչքան մաքուր լինի, այնքան գեղեցիկ կլինի։ Եվ այդպես էլ քուն մտավ։ Նրա կողքի հավը դեռ չէր քնել և շտապ այդ ամենը պատմեց մյուս հավին` ասելով, թե իբր մի հավ պատրաստ է իր բոլոր փետուրները փետրել, միայն թե գեղեցիկ լինի։ Հավերից վերև իր ամուսնու ու ձագերի հետ ապրում էր բուն, և քանի որ բվերը սուր լսողություն ունեն, հարևանուհու խոսքերից ոչ մեկը բաց չթողեցին։ Ու-հու՜, ու-հու՜ մայր բուն ու հարևանուհին բվվացին հարևան աղավնանոցի մոտ։ Նրանք այդ ամենը աղավնիներին պատմեցին։ Աղավնիներն էլ պատմեցին իրենց ներքևում նստած հավերին։ Երկու հավ իրենց փետուրները փետրել են, որ ավելի գեղեցիկ լինեն։ Արդեն արշալույս էր և աքլորն էլ սկսեց կանչել։ «Արթնացե՜ք,արթնացե՜ք երեք հավ զոհ են գնացել աքլորի սիրուն և փետրել իրենց բոլոր փետուրները։ Չեմ թաքցնի թող ամբողջ աշխարհն իմանա։ Թող իմանա՜», աղմկում էին թռչունները։ Աղմկեցին չղջիկները, հավերն ու աքլորները։ Դա փոխանցվեց բակից բակ, հավանոցից հավանոց ու վերջապես հասավ այնտեղ, որտեղից սկսվել էր։ Բոլորը պատմում էին` իբր թե հինգ հավ իրենց փետուրները փետրել են, որ ավելի գեղեցիկ լինեն և մեկը մեկին կտցահարելով սպանել են միմյանց։ Այն հավը, որից փետուր էր ընկել, իհարկե չգիտեր, որ դա իրենից է սկսվել։ Նա մյուս հավերին ասում էր, որ պետք է այդ լուրը տարածվի ամբողջ աշխարհով մեկ, որպեսզի այդ հավերը և նրանց ամբողջ տոհմը խայտառակվեն։ Ահա մի իսկական ճշմարտություն, թե ինչպես մի փոքրիկ փետուրը հեշտությամբ հինգ հավ է դառնում։

Կերպարներ
---------

* Հավեր
* Բվեր
* Աղավնիներ
* Աքլորներ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հ. Ք. Անդերսեն, Հեքիաթներ, Երևան, 2015, էջ 239
2. ↑  Նույն տեղում, էջ 241

Արտաքին հղումներ
----------------

* Հանս Քրիստիան Անդերսեն, «Իսկական ճշմարտություն»
**Կինը Սեռո դե լոս Սանտոսից** (իսպ.՝ Dama oferente del Cerro de los Santos), մ. թ. ա. 2-րդ կամ մ. թ. ա. 3-րդ դարի իբերյան քանդակ, որը գտնվում է Մադրիդի ազգային հնագիտական թանգարանում։

Նկարագրություն
--------------

Կրաքարե քանդակը ներկայացնում է ամբողջ հասակով կանգնած 1.3 մետր բարձրությամբ կնոջ ֆիգուր, որը հայտնաբերվել է 1870 թվականին Իսպանիայի Մոնտեալեգրե դել Կաստիլո համայնքի Ալբասետե քաղաքի Սեռո դե լոս Սանտոս սրբավայրից։

Քանդակը նաև անվանում են Gran Dama Oferente (Նվիրաբերող մեծ տիկինը), քանի որ նա ձեռքերով պահել է աման և այն առաջ մղելով՝ նվիրաբերում է։ Կնոջ հագի հանդերձները շքեղ են, պարանոցին ունի եռաշերտ զարդեր, որոնց ծածկում են մազերի հյուսերը, որոնցից աջակողմյանը կոտրվել է։ Փյունիկյան ազդեցությամբ ստեղծված Կինը Բասայից ֆիգուրի նման այս քանդակի հագուստները իջնում են զիգզագաձև։

**Gran Dama Oferente (Նվիրաբերող մեծ տիկինը)** (Մադրիդի ազգային հնագիտական թանգարան)
### Չափերը

Քանդակն ունի 1.3 մետր բարձրություն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Museo Arqueológico Nacional (2009). DAMA oferente del Cerro de los Santos. NIPO 551-09-006-X. Madrid.
2. ↑  Olmos, Ricardo (1992). «El surgimiento de la imagen en la cultura ibérica». La sociedad ibérica a través de la imagen (Ministerio de Cultura. Centro Nacional de Exposiciones): 24.

Արտաքին հղումներ
----------------


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Կինը Սեռո դե լոս Սանտոսից***էջը Վիքիպահեստում |

* *Spain: A History*, by Raymond Carr ISBN 0-19-280236-4
* F. Gómez, (1982)։ "Una réplica en barro de la Dama del Cerro de los Santos" in *Homenaje a C. Fernández Chicarro*.
* ARTEHISTORIA.com Archived 2012-02-14 at the Wayback Machine.
* Ficha en CERES
* DAMA OFERENTE DEL CERRO DE LOS SANTOS
**Կինոարվեստ**, արվեստի տեսակ է, որի երկերն ստեղծում են կյանքի իրական փաստերի կամ գեղարվեստական կերպավորման հստակ միջոցներով վերարտադրված գործողությունների կամ մուլտիպլիկացիայի միջոցներով արված պատմությունների նկարահանումը։ Կինոարվեստը միավորում է տարածական և ժամանակային արվեստների հնարավորությունները, սինթեզում է գրականության, թատերարվեստի, կերպարվեստի, երաժշտության հատկանիշները միայն իրեն հատուկ արտահայտչամիջոցների հիման վրա, որից հիմնականը պատկերի վավերական - լուսանկարչական բնույթը և մոնտաժն են։ Կինոնկարի ստեղծումը ստեղծագործական և արտադրական բարդ պրոցես է, որը միավորում են՝ սցենարի հեղինակ դրամատուրգի, ռեժիսորի, դերասանների, օպերատորի, նկարիչի, կոմպոզիտորի և այլոց աշխատանքը։

Կինեմատոգրաֆիա
--------------

Հիմնական հոդված՝ Կինեմատոգրաֆիա
**Կինեմատոգրաֆիա**, շարժանկար - մշակույթի և տնտեսության բնագավառ է, որն ապահովում է կինոնկարների արտադրությունը և դրանց ցուցադրումը։ Հաճախ կինեմատոգրաֆիան փոխարինվում է «կինեմատոգրաֆ» տերմինով։ Որպես արվեստի առավել մասսայական տեսակ, քաղաքական և գիտական պրոպագանդայի հզոր միջոց է։ Կինոնկարների արտադրությունը կենտրոնացված է կինոստուդիաներում։ Կինոժապավենների և կինոսարքավորումների պատրաստումով զբաղվում է կինոարդյունաբերությունը։ Ֆիլմերը ցուցադրվում են կինոթատրոններում, հեռուստացույցով, ձայնագրություններով։

Խաղարկային կինոյի ժանրերը
-------------------------

Հիմնական հոդված՝ Խաղարկային կինոյի ժանրերը
* Արկածային
* Գոթիկա
* Դետեկտիվ
* Դրամա
	+ Ողբերգություն
* Երաժշտական ֆիլմ
* Էրոտիկ ֆիլմեր
	+ Պոռնոֆիլմեր
* Ընտանեկան
* Թրիլեր
	+ Էրոտիկ թրիլեր
	+ Միստիկական թրիլեր
	+ Հոգեբանական թրիլեր
	+ Աղետ ֆիլմ
* Կատակերգություն
	+ Իրադրության կատակերգություն
	+ Պարոդիա
	+ Ֆարս
* Կենսագրական ֆիլմ
* Մարտաֆիլմ
	+ Վեստեռն
	+ Գանգստերական
	+ Կարատե ֆիլմ
* Մելոդրամա
* Մուլտֆիլմ
* Պատմական ֆիլմ
* Ռազմական ֆիլմ
* Սարսափ ֆիլմ
* Սերիալ
* Սպորտային ֆիլմ
* Փաստագրական ֆիլմ
* Փիլիսոփայական ֆիլմ
* Քրեական ֆիլմ
* Ֆանտաստիկ ֆիլմ
	+ Ֆենտեզի
	+ Ֆանտասմագորիա
	+ Տիեզերական Օպերա
	+ Կիբերպանկ
	+ Պոստապոկալիպտիկա

Կինոնկարների ձևերը
------------------

* Խաղարկային (գեղարվեստական)
* Ոչ խաղարկային (փաստա - վավերագրական)
* Անիմացիոն (մուլտիպլիկացիոն)
* Հեռուստատեսային
* Գիտական
* Ուսումնական

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կինոաշխարհ
* Հայաստանի ազգային կինոկենտրոն
* The Kendrick Academy

Տես նաև
-------

* Հայ կինոռեժիսորներ
* Հայ կինոարվեստի պատմությունը
* Ռեժիսորներ ըստ այբբենական ցանկի
* Պորտալ:Կինո


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Արվեստի բնագավառներ |
| --- |
|  |
|  Ճարտարապետություն  • Գրաֆիկա  • Թատրոն  • Կինոարվեստ  • Գրականություն  • Երաժշտություն  • Քանդակագործություն  • Գեղանկարչություն  • Լուսանկարչություն  • Պարարվեստ  |

 |


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 433)։*  |
**Երեկոյան նորություններ** (անգլ.՝ The Evening News), ամերիկյան գրող Արթուր Հեյլիի վեպ-բեսթսելերը՝ գրված 1990 թվականին։ Վեպը պատմում է ամերիկյան Սի-Բի-Էյ հեռուստաընկերության աշխատանքի մասին, որը ամերիկյան հեռուստադիտողի համար շատ հայտնի ու ճանաչված նախատիպ է։ Ըստ էության սա արտադրական վեպ է, ինչպես Հեյլիի մնացած վեպերը, որոնք դարձել են բեսթսելերներ։

Սյուժե
------

Վեպի գործողությունները կատարվում են XX դարի վերջում ԱՄՆ-ում ու Հարավային Ամերիկայում։

Պերուական ահաբեկչական «Սենդերո Լումինոսո» կազմակերպությունը կատարում է հանդուգն ակցիա՝ Սի-Բի-Էյ կազմակերպության հաղորդավար Կրոուֆորդ Սլոունի ընտանիքի առևանգումը։ Նրանց կյանքի դիմաց ահաբեկիչները պահանջում են ուղիղ եթերով ցուցադրել հինգ հեռուստահաղորդում, ընդհանուր «Համաշխարհային հեղափոխություն։ Սենդերո Լումինոսոն ցույց է տալիս ուղին» անվանումով։ Սի-Բի-Էյի տնօրինությունը որոշում է ձևավորել մի խումբ, որը պետք է զբաղվի գերիների որոնմամբ, որը պետք է գլխավորի լավագույն թղթակիցներից մեկը՝ Հարի Պարթրիջը։ Սլոունի կինը՝ Ջեսիկան, Պարթրիջի նախկին սիրեցյալն է։

Պարթրիջի խմբին հաջողվում է պատկերացնել առևանգիչների գործողությունների պատկերը, նրանք գտնում են ահաբեկիչների ժամանակավոր թաքստոցը, որտեղ նրանք բերել էին գերիներին, սակայն այդ նույն ժամանակ առևանգողները հասցնում են գերիներին տանել Պերու։ Օգտագործելով իր հարաբերությւոնները, Պարթրիջը պարզում է, որ առևանգման ետևում կանգնած է «Սենդերո Լումինոսոն»։ Նա մեկնում է Պերու և գտնում այն կնոջը, ում հետ ապրում էր անեսթեզիոլոգ Բաուդելյոն, խմբի անդամներից մեկը։ Կաթոլիկական եկեղեցու եպիսկոպոսը Պարթրիջին հայտնում է, որ «Սենդերո Լումինոսոն» հոգևորականներին ստիպել է հեռանալ տվյալ տարածքից, քանի որ այնտեղ տեղի է ունենում ինչ-որ ակցիա։ Պարթրիջը համեմատելով ստացած ինֆորմացիաները, հասկանում է, որ գերիները գտնվում են Նուևա Էսպերանսում՝ պերուական փոքրիկ գյուղակում։ Պարթրիջի խումբը որոշում է իրականացնել սեփական ուժերով գերիներին ազատ արձակելու ծրագիր, քանի որ պերուական բանակը ցանկանում է սկսել արյունալից ջարդ, որտեղ կմահանան ինչպես օտարականներ, այնպես էլ գերիները։ Խոր գիշերով Պարթրիջի մարդիկ ոչնչացնում են սենդերիստների պահակազորը, վերցնում են գերիներին ու գնում են դեպի վայրէջքի գոտի, որտեղ նրանց պետք է վերցնի ինքնաթիռը։ Ահաբեկիչները գնում են նրանց հետևից։ Դժբախտաբար նավի շարժիչներից մեկը, և խումբը ստիպված դեպի վայրէջքի գոտի գնում է ոտքով։ Ահաբեկիչները հասնում են նրանց։ Պարթրիջը մահանում է ինքնաթիռ մտնելու ժամանակ։ Մնացածը փրկվում են։

Վեպի գրման պատմությունը
-----------------------

Մինչև վեպի գրելը Հեյլին երկար ժամանակ ուսումնասիրել է պերուական ջունգլիներում պարտիզանական կռիվների մասին, ինչը եղել է շատ դժվար, քանի որ գրողն այդ ժամանակ մոտավորապես 70 տարեկան էր։

Աղբյուրներ
----------

* Ա․ Հեյլի «Երեկոյան նորություններ»․ վեպ ISBN 5-17-004684-7
**Յուհան Բրյունոլֆ Բլումկվիստ** (ռուսական գրականության մեջ նաև Իոհան Բլոմկվիստ (շվեդերեն՝ Johan Brynolf Blomqvist, մարտի 4, 1855(1855-03-04), Սվեաբորգ, Հելսինկի, Ռուսական կայսրություն - հունվարի 31, 1921(1921-01-31), Վիբորգ, Ֆինլանդիա), շվեդական ծագման ֆինն ճարտարապետ, որը ներկայացնում է էկլեկտիկական ուղղությունը (հիմնականում՝ նեոռենեսանս ոճով)։

Կենսագրություն
--------------

Բրյունոլֆ Բլումկվիստը 1878 թվականին ավարտել է Հելսինգֆորսի պոլիտեխնիկական ուսումնարանի ճարտարապետական բաժինը։ Ուսանողական տարիներին աշխատել է որպես երգեցողության ուսուցիչ, երգել է թատրոնում։ Ավարտելուց հետո աշխատել է Ֆրանս Շյորստրյոմի և Թեոդոր Հոյերի ճարտարապետական բյուրոյում, նախագծել տներ Հելսինգֆորս քաղաքում։ Իտալիա, Շվեյցարիա, Ֆրանսիա, Գերմանիա և Սկանդինավիա ուղևորությունների ընթացքում, որպես բյուրոյի աշխատակից, բարելավել է իր ճարտարապետական հմտությունները։

1887 թվականից մինչև 1912 թվականը Վիբորգ քաղաքի ճարտարապետի պաշտոնը զբաղեցնելիս մշակել է մոտ հարյուր նախագիծ՝ հանրային շենքեր (ներառյալ դպրոցներ, ռեստորան, հրշեջ կայան, ոստիկանության բաժանմունք), ինչպես նաև եկամտային տներ և ձեռնարկություններ։ Կարևոր նշանակություն է ունեցել նրա կողմից քաղաքապետարանի շենքի վերակառուցումը, թանգարանի հարմարեցնելու նպատակով։ Բլոմկվիստի գործունեության շնորհիվ, որը նախընտրում էր նոր վերածննդի ոճը, 19-րդ և 20-րդ դարերի շրջադարձային ժամանակահատվածում Հին քաղաքի տեսքը ամբողջովին փոխվել է, սակայն պատերազմների պատճառով հետագայում նրա նախագծած շատ շենքեր և շինություններ ավերվել կամ վերակառուցվել են։

Բրյունոլֆ Բլումկվիստը Վիբորգի գեղարվեստի դպրոցի հիմնադիրներից մեկն է, որտեղ աշխատել է որպես ուսուցիչ։

Պատկերասրահ
-----------

* Գինեժուժկալ հանրության նախկին ռեստորան (1890)Գինեժուժկալ հանրության նախկին ռեստորան (1890)
* Վիբորգի ռատուշա (1898)Վիբորգի ռատուշա (1898)
* Վաճառական Բուտտենհոֆֆի եկամտաբեր տուն (Վիբորգ, 1898)Վաճառական Բուտտենհոֆֆի եկամտաբեր տուն (Վիբորգ, 1898)
* Վիբորգի նավահանգստի վարչություն (նախկին մաքսատունը, 1898)Վիբորգի նավահանգստի վարչություն (նախկին մաքսատունը, 1898)
* Կյապյարի մատուռ (Պորի, 1892)Կյապյարի մատուռ (Պորի, 1892)
* Ռեպոլսկայա ժողովրդական դպրոց (1901)Ռեպոլսկայա ժողովրդական դպրոց (1901)
* Հրշեջ ծառայության շենք (Վիբորգ, 1906)Հրշեջ ծառայության շենք (Վիբորգ, 1906)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Viipuri - kuvia

Գրականություն
-------------

* *Неувонен П. Пёюхья Т. Мустонен Т.* Выборг. Архитектурный путеводитель / Пер. Л. Кудрявцевой. — 2-е изд. — Выборг: «СН», 2008. — 160 с. — ISBN 5-900096-06-8
* *Кепп Е.Е.* Выборг. Художественные достопримечательности / Ред. О.В. Казаков. — Выборг: «Фантакт», 1992. — 200 с.