**Պուլայի կինոփառատոն** (խորվ.՝ Festival igranog filma u Puli), 1954 թվականից ի վեր Խորվաթիայի Պուլա քաղաքում անցկացվող ամենամյա կինոփառատոն. հանդիսությունը տեղի է ունենում հին հունական ամֆիթատրոնում, որ պատմական ու ճարտարապետական հուշարձան է։ Փառատոնի ժամանակ հաղթողներին շնորհվում է «Ոսկե Արենա» մրցանակ, որը երկրի գլխավոր կինոմրցանակն է։ Հիմնադրումից ի վեր և մինչև 1991 թվականը փառատոնը կոչվում էր *Հարավսլավական կինոյի փառատոն* (սերբ.՝ Фестивал југословенског филма) և համարվում էր հարավսլավական կինոարտադրության կենտրոնական իրադարձությունը։ Հարավսլավիայի անկումից հետո փառատոնի անցկացումը դադարեցվել է, սակայն 1992 թվականին վերսկսվել է որպես Խորվաթիայի ազգային փառատոն։

Պատմություն
-----------

Պուլա քաղաքում կինոփառատոն առաջին անգամ անցկացվել է 1954 թվականին։ 1958 թվականին այն սկսել է կոչվել *Հարավսլալավիայի կինոփառատոն*, իսկ 1961 թվականին վերանվանվել է *Պուլայի հարավսլավական կինոփառատոն*։ Սոցիալիստական Հարավսլավիայի անփոփոխ առաջնորդ Իոսիպ Բրոզ Տիտոն կինեմատոգրաֆիայի մեծ երկրպագու էր և հաճախ էր ներկա լինում մրցութային ցուցադրություններին։ Նրա աջակցության ու հովանավորության շնորհիվ Պուլայում ամեն տարի անցկացվող փառատոնը շուտով դառնում է ամենակարևոր կինեմատոգրաֆիական իրադարձությունը Հարավսլավիայի Սոցիալիստական Ֆեդերատիվ Հանրապետությունում և ձեռք է բերում միջազգային ճանաչում։

1991 թվականի հուլիսի 23-ին սկսել է հերթական մրցույթը, սակայն առավոտյան ցուցադրություննից հետո փառատոնի կազմակերպիչները չեղյալ են համարել միջոցառումը՝ դրանով իրենց բողոքը հայտնելով սերբ և խորվաթ ազգայնականների ընդհարումների ժամանակ կիրառված բռնությունների աստիժանական աճի դեմ։ Դրան հետևել է պատերազմը Խորվաթիայում և Հարավսլավիայի անկումը։ Մեկ տարի անց մրցույթը կրկին սկսել է անցկացվել և վերանվանվել է *Պուլայի կինոփառատոն*։ Այդ ժամանակ փառատոնի ծրագրում ընդգրկվում էին միայն խորվաթական ֆիլմեր։ 1995 թվականին փառատոնն սկսեց կոչվել *Խորվաթական ֆիլմի փառատոն*, որպեսզի ընդգծվի միջոցառման ազգային բնույթը։ Սակայն երկրում չէին արտադրվում անհրաժեշտ քանակի ֆիլմեր, այդ պատճառով էլ մրցույթի մասնակիցների թիվը լրացնելու համար 2001 թվականին թույլատրվեց օտար երկրների ֆիլմերի մասնակցությունը փառատոնին։ Այդ ժամանակից *Խորվաթական ու եվրոպական ֆիլմերի փառատոնը* կրկին սկսեց անցկացվել միջազգային մակարդակով։ Փառատոնն ունի խորվաթական ֆիլմերի ծրագիր, միջազգային ծրագիր, ինչպես նաև *հետադարձ հայացք* թեմատիկ բազմաթիվ ցուցադրություններ։

Մրցույթներ և մրցանակներ
-----------------------

Ազգային ծրագրի անվանակարգեր

* Մեծ Ոսկե Արենա լավագույն ֆիլմի համար,
* Ոսկե Արենա լավագույն ռեժիսուրայի համար,
* Ոսկե Արենա լավագույն սցենարի համար,
* Ոսկե Արենա գլխավոր դերում հանդես եկած լավագույն դերասանուհու համար,
* Ոսկե Արենա գլխավոր դերում հանդես եկած լավագույն դերասանի համար,
* Ոսկե Արենա երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհու համար,
* Ոսկե Արենա երկրորդ պլանի լավագույն դերասանի համար,
* Ոսկե Արենա օպերատորի աշխատանքի համար,
* Ոսկե Արենա մոնտաժի համար,
* Ոսկե Արենա ֆիլմի երաժշտության համար,
* Ոսկե Արենա սցենոգրաֆիայի համար,
* Ոսկե Արենա հագուստի լավագույն դիզայնի համար։

Միջազգային մրցույթի անվանակարգեր

* Ոսկե Արենա լավագույն ֆիլմի համար,
* Ոսկե Արենա լավագույն ռեժիսորի համար,
* Ոսկե Արենա լավագույնդերի համար։

Այլ անվանակարգեր և մրցանակներ

* «Ոսկե կեչի» վերոնշյալ անվանակարգերից մեկում լավագույն դեբյուտի համար,
* «Պուլայի ոսկե դարպասներ» - մրցանակ հանդիսատեսի կարծիքով լավագույն ֆիլմի համար,
* «Օկտավիան» մրցանակ - Խորվաթիայի կինոքննադատների միության մրցանակ լավագույն ֆիլմի համար։

Տարբերի տարիների շնորհվել են նաև այլ մրցանակներ, օրինակ՝ դիմահարդարման համար, հատուկ էֆեկտների համար և այլն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Тито и его любовь к кино" (in ռուսերեն). Международное радио Сербии. 22.11.2014. Արխիվացված է the original 2014 թ․ դեկտեմբերի 2-ին. Retrieved 2015 թ․ մայիսի 25.
2. 1 2  Павичич Ю. (№ 1, январь 2013). "Оковы «балканского стиля». Кино после распада Югославии" (in ռուսերեն). Искусство кино. Retrieved 2015 թ․ մայիսի 25.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Pula Film Festival (անգլ.) - Փառատոնի պաշտոնական կայք

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database: ev0000555 · Internet Movie Database: ev0000554 |

 |