**Սպա-Ֆրանկոշարմ**|  **Circuit de Spa-Francorchamps** |
|  |
| **Տեղակայում** | Սպա, Բելգիա |
| **Աշխարհագրական կոորդինատները** | 50°26′14″ հս․ լ. 5°58′17″ ավ. ե.HGЯOL |
| **Հիմնական իրադարձությունները** | F1, FIA WEC, GP2, F3, WTCC, DTM, F3000, 24 ժամյա Սպա |
| **Շրջանի երկարությունը** | 7,004 км |
| **Շրջադարձերը** | 21 |
| **Շրջանի ռեկորդը в ընթացիկ կոնֆիգուրացիա** | 1:45,994 Кими РайкконенFerrari (2007) |
| **Ֆորմուլ 1-ի համաշխարհային առաջնության վիճակագրությունը** |
| **Առաջին Գրան-Պրի** | Կաղապար:Ф1 ГПК |
| **Վերջին Գրան-Պրի** | Կաղապար:Ф1 ГПК |
| **Անցկացված Գրան-Պրի** | 47 |
|
| **Վազքուղու վրա ամենաշատ հաղթանակները Գրան-Պրիում** |
| **մրցարշավորդ** |  Միխայել Շումախերը (6) |
| **Խումբ** |  McLaren (12) |
| **Портал Формула-1** |

**Սպա-Ֆրանկոշարմ վազքուղի**՝ մրցավազքի վազքուղի Բելգիայում։ Հանդիսանում է ամենահայտնի օղակաձև վազքուղիներից մեկը։ Շատ մրցարշավորդներ և երկրպագուներ Սպա-Ֆրանկոշարմն անվանում են ամենահետաքրքիր վազքուղին աշխարհում։ Յուրահատուկ տարածում ունեն անգլ.՝ Eau Rouge, (ֆր.՝ Raidillon de l'Eau Rouge -«Կարմիր ջուր» շրջադարձեր), շրջադարձերի խումբը։

Պատմություն
-----------

Конфигурация трассы в сравнении с современной
Վազքուղու նախնական կոնֆիգուրացիան օգտագործում էր բելգիական քաղաքների ընդհանուր ճանապարհները։ Այդ կոնֆիգուրացիայի երկարությունը իր հետագծի տեսքով հիշեցնում է եռյանկյունի, և կազմում է 15 կմ։ 1921 թ.-ից վազքուղում անցկացվում են նաև մոտոցիկլետային մրցավազքեր, իսկ 1925 թ.-ին անցկացվեց Բելգիայի առաջին Գրան-Պրին։

Վազքուղին ստացվել էր շատ արագընթաց, այնուամենայնիվ, ավելի բարձր միջին արագության հասնելու համար Ancienne Douane դանդաղ շրջադարձը փոխարինվել է ուղիղ վերելքի՝ ավնվավելով Raidillon: Այս տեսքով վազքուղին ընդունել է Բելգիայի Ֆորմուլա 1-ի բոլոր Գրան-Պրիները մինչև 1970 թ.-ները։ Այնուամենայնիվ, շատ արագընթաց և տարածություն ունեցող վազքուղին դադարեց բավարարել անվտանգության կանոններին։ 1966 թ-ի Բելգիայի Գրան-Պրիին Ջեկ Ստյուարդը իր BRM-ով ենթարկվել էր շատ վտանգավոր ավտովթարի՝ բախվելով գյուղական տան վրա և ստացել ձեռքի և կողոսկրերի կոտրվածքներ։ Բայց ամենասարսափելի ավտովթարը տեղի է ունեցել 1973 թ-ին 24 ժամյա մրցավազքի ժամանակ, երբ մահացել են 3 մրցարշավորդ։

1972 թ.-ին Սպայի վազքուղին հայտարարվեց ոչ համապատասխան անվտանգության կանոններին և Գրան-Պրին տեղափոխվեց անգլ.՝ Nivelles-Baulers ավտոդրոմ, ոչ հեռու Բրյուսելից, իսկ հետո Զոլդեր ավտոդրոմ։ Այդ ընթացքում Սպա-Ֆրանկոշարմ վազքուղին ենթարկվել է նշանակալից վերակառուցումների։ Շրջագիծը կրճատվել է 7 կմ։ Այնուամենայնիվ, ի տարբերություն Նյուրբուրգրինգի վազքուղու Սպան պահպանել է իր առանձնահատկությունները։ Այն շարունակում է մնալ սրընթաց վազքուղին արագ շրջադարձերով և մեծ վայրէջքներով, որտեղ ձանձրալի մրցավազքերը բացառություն են։ Բացի դա ավտոդրոմում հաճախակի են անձրևային մրցավազքերը Արդենների անկախատեսելի եղանակի պատճառով։

1983 թ.-ին ընդմիջումից հետո Սպայի վազքուղում տեղի է ունեցել Բելգիայի Գրան-Պրին։ Դրանից հետո, ընդմիջումներով 1984 թ.-ին (այն տեղի է ունեցել Զոլդեր ավտոդրոմ), 2003 թ.-ին և 2006 թ.-ին (պրոբլեմները կապված ծխախոտի գովազդի հետ) Բելգիայի Գրան-Պրին անփոփոխ անցկացվում է այս վազքուղում։

Կոնֆիգուրացիա
-------------

Վազքուղու կոնֆիգուրացիան, որտեղ իրականացվել են Ֆորմուլա 1-ի Գրան-Պրիները, ենթարկվել է մեկ խոշոր փոփոխության, երբ 1983 թ.-ին Բելգիայի Գրան-Պրիի երկարությունը կրճատվել է ավելի քան 2 անգամ և մի քանի ոչ խոշոր փոփոխությունների։

| Մեկնարկումը | Երկարությունը (մ) | Գրան-Պրի | Շրջանի ռեկորդի որակավորումը |
| --- | --- | --- | --- |
| Մրցավազքում շրջանի ռեկորդը |
| 1950 | 14 120 | 7 (1950-1956) | 4’09.8 (1956, Хуан-Мануэль Фанхио) |
| 4’14.7 (1956, Стирлинг Мосс) |
| 1958 | 14 100 | 11 (1958, 1960-1968, 1970) | 3’28.0 (1970, Джон Сертис) |
| 3’27.4 (1970, Крис Эймон) |
| 1983 | 6 949 | 2 (1983, 1985) | 1’55.306 (1985, Ален Прост) |
| 2’01.730 (1985, Ален Прост) |
| 1986 | 6 940 | 6 (1986-1991) | 1’47.811 (1991, Айртон Сенна) |
| 1’55.087 (1990, Ален Прост) |
| 1992 | 6 974 | 3 (1992, 1993, 1995) | 1’47.571 (1993, Ален Прост) |
| 1’51.095 (1993, Ален Прост) |
| 1994 | 7 001 | 1 (1994) | 2’21.163 (1994, Рубенс Баррикелло) |
| 1’57.117 (1994, Дэймон Хилл) |
| 1996 | 6 968 | 6 (1996-2001) | 1’49.450 (1997, Жак Вильнёв) |
| 1’49.758 (2001, Михаэль Шумахер) |
| 2002 | 6 963 | 1 (2002) | 1’43.726 (2002, Михаэль Шумахер) |
| 1’47.176 (2002, Михаэль Шумахер) |
| 2004 | 6 976 | 2 (2004-2005) | 1’46.391 (2005, Хуан-Пабло Монтойя) |
| 1’45.108 (2004, Кими Райкконен) |
| 2007 | 7 004 | 2 (2007, 2008) | 1’45.994 (2007, Кими Райкконен) |
| 1’47.930 (2008, Кими Райкконен) |

Հղումենր
--------

* Պաշտոնական կայք
* Բելգիայի Գրան-Պրի — Տեղեկություն վազքուղու մասին
* Google Maps