"Սա վերջն է, գեղեցիկ ընկեր /  
 Սա վերջն է, իմ միակ ընկեր վերջն է"
**The End**-ը ամերիկյան լեգենդար ռոք խումբ The Doors-ի երգն է որը գրվել է Ջիմ Մորիսոնի կողմից։ Իրականում Ջիմը երգը գրել էր այն բանից հետո երբ նա բաժանվեց իր ըներուհի Մարի Վերբելոուից, սակայն ամսիների ընթացքում որը խումբը անցկացրեց Whisky a Go Go-ում երգը զարգացավ և հասավ 12 րոպեանոց երկարության, և ընդգրկվեց խմբի առաջին ստուդիական ալբոմում։ Խումբը կատարում էր երգը որպես համերգների փակման երգ։ Առաջին անգամ երգը լույս է տեսել 1967 թվականի հունվարին։ Երգը ձայնագրվել է ստուդիայում առանց օվերդուբի։ Երկու տարբերակ է ձայնագրվել և երկրորդը ընտրվել է։

Բառերը
------

1969 թվականին Մորիսոնը նշել է։

> Ամեն անգամ երբ ես լսում եմ այդ երգը, դա մի նոր իմաստ է ստանում ինձ համար։ Սկզբում այն պարզապես հասարակ հրաժեշտի երգ էր։... Նվիրված մի աղջկա, բայց ես տեսնում եմ հիմա և հասկանում թե դա ինչպես կարող էր լինել հրաժեշտ մանկությանը։ Ես իրոք չգիտեմ։ Ինձ թվում է որ այն բավականին բարդ է և իր տեսակի մեջ այնքան բազիմաստ, որ դա կարող էր լինել ամեն ինչ որ դու ցանկանում ես։
> 
> 

Լիզզի Ջեյմսին տված հարցազրույցի ժամանակ Ջիմը բացատրել է "Իմ միակ ընկեր, սա վերջն է" տողի իմաստը։

> Երբեմն ցավը չափազանց մեծ է որպեսզի դու այն քննես, կամ տանես։... Սակայն այդ ամենը նրան չի դարձնում վատը - կամ վտանգավոր։ Բայց մարդիկ ավելի շատ վախենում են մահվանից քան ցավից։ Տարօրինակ է որ նրանք վախենում են մահվնաից։ Կյանքը ավելի շատ է ցավ պատճառում քան մահը։ Մահվան պահին, ցավը վերջանում է։ Այո - ես կարծում եմ որ դա ընկեր է...
> 
> 

Համարյա 12 րոպեանոց երգի մեջտեղի մասում, սկսվում է արտասանական խոսքի հատվածը այս խոսքերով, "Մարդասպանը արթնացել է արշալույսից առաջ..." և երգի այդ հատվածը հասնում է իր դրամատիկական գագաթնակետին հետևվյալ խոսքերով, "Հայրիկ/Այո որդիս/Ես ցանկանում եմ սպանել քեզ/Մայրիկ, ես ցանկանում եմ..." (մյուս խոսքերը բղավվում են շատ անհասկանալի կերպով)։ Ռեյ Մանզարեկը այդ խոսքերը բացատրում է հետևյալ կերպով։

> Նա ռոք ն ռոլլի միջոցով խոսում էր Էդիպյան բարդույթի մասին, որը ժամանակին Ֆրոյդյան հոգեբանությունում լայնորեն քննարկվող թեմա էր։ Նա չէր ասում թե նա ցանկանում էր անել դա իր հարազատ մոր և հոր հետ։ Նա մի փոքր Հունական դրամա էր ներկայացնում։ Դա թատրոն էր։
> 
> 

Ջոն Դենսմորը իր *Riders on the Storm* ինքնակենսագրական գրքում, նշում է թե ինչպես Ջիմը բացատրեց երգի բառերի իմաստը։

> Մի անգամ Ջիմը ասաց ինձ ձայնագրման ժամանակ, և նրա աչքերը արցունքոտ էին, և նա բղավեց ստուդիայում "Ինչ որ մեկը հասկանում է ինձ" և ես ասացի այո ես հասկանում եմ, դրանից անմիջապես հետո մենք երկար զրույց սկսեցինք։ Ջիմը անդընդհատ ասւմ էր որ սպանել հորը, և բռնաբարել մորը տողերը նշանակում էին սպանիր այն բոլոր հասկացությունները որոնք կան քո մեջ սակայն քոնը չեն, նրանք օտար հասկացություններ են որոնք քո անձին չեն պատկանում, նրանք պետք է մահանան։ Բռանաբարել մորը տողը շատ հիմքային է, և այն նշանակում է վերադարձ դեպի էությունը, ինչը որ իրական է, բռնաբարել մորը հենց քեզ ծնունդ տվող մորը, մոր - ծնունդը, իրական է, դու կարող ես շոշափել այն, դա բնությունն է, այն չի կարող ստել քեզ։ Այսպիսով այն ինչ Ջիմը ասում է Էդիպյան հատվածի վերջում, որը նույն բանն է ինչ որ դասական ստեղծագործությունն է ասում, սպանիր օտար հասկացությունները, վերադարձիր իրականությանը, օտար հասկացությունների վերջ և անձնական հասկացությունների սկիզբ։
> 
> 

Ինչպես նշում է հայտնի *Mojo* ամսագիրը։

> Խաթարված հասկացողությամբ, երգիչը՝ Մորիսոնը գտնվել էր գետնին պառկած և մրթմրթում էր իր Էդիպյան մղձավանջի խոսքերը "բռնաբարել մորը, սպանել հորը": Հետո հանկարծակի նա վեր է կենում և հեռուստացույցը նետում է կառավարման սենյակի պատուհանի վրա։ Պրոդյուսեր Ռոթչայլդը նրան տուն է ուղարկում ինչպես կուղարկեին չարաճճի դպրոցական տղային։ Բայց Մորիսոնը վերադառնում է գիշերվա կեսին, ներխուժում է ներս, իր պատռված զգեստով պոկում է կրակմարիչը պատից և ողողում է ամբողջ ստուդիան դրա փրփուրով։ Արթնացած Ռոթչայլդը հետ է գալիս և մերկ ու փրփուրով ծածկված Մորիսոնին համոզում է լքել ստուդիան ևս մեկ անգամ, խորհուրդ տալով ստուդիայի տիրոջը վնասը գանձել Elektra լեյբլ ընկերությունից։
> 
> 

"Fuck" բառի ծագումնաբանությունը և օգտագործումը բացատրվում է Մայքլ Հիքսի կողմից հետևյալ կերպով։

> Այս շրջանում Մորիսոնը վոկալային մասեր մտցրեց երգի մեղեդական սոլո հատվածի մեջ։ Օրգանի և կիթառի սոլոների միջև նա մոտեցավ միկրոֆոնին և արտասանեց երկու կարճ նաղադասություններ որոնք օգտագործվում են "When the Music's Over" երգի միջին հատվածում "Պարսկական գիշեր, սիրելիս/Տես լույսը, սրելիս": Ակնթարթորեն երբ երգը փոխում էր իր մոտիվը, նա մոտեցրեց միկրոֆոնը իր բերանին և բղավեց "fuck" բառը մի քանի անգամ։ Ինչ որ երեք կամ ավել չափ ունեցող ռիթմով (հաչոցի նմանվող այն ձայնը որը կարելի է լսել երգի համերգային կատարումների ժամանակ հենց այս հատվածում)։ Սա ոչ թե ինքնաբուղ վուլգարիզմը ցուցադրում էր, այլ ավելի շուտ խմբի մեկ այլ՝ "The End" երգից մեջբերում։ Մորիսոնը բղավում էր "fuck" կրկին և կրկին ինչպես ռիթմային գործիք, որը հենց դրա համար էր մտածվել։ Ռիթմային գործիքը ծատ ավելի վատ է լսվում "The End" երգի ստուդիական միքսում։ Հիմա երբ այն օգտագործվել է "Light My Fire"երգում, այն շատ երկրպագուների, որոնք եկել էին խմբի ամենաճանաչված երգը լսելու, շոկային իրավիճակում է գցել։
> 
> 

*Pop Chronicles* ամսագիրը նշում է որ երաժշտական քննադատները երգը համարում են Սոփոկլսեյան և Ջոյսյան։

"The End"-ը ընդգրկվել է *Rolling Stone* ամսագրի բոլոր ժամանակների 500 լավագույն երգերի ցանկում զբաղեցնելով 336-րդ հորիզոնականը։ Երգի կիթառային սոլոն նաև զբաղեցրել է 93 հորիզոնականը *Guitar World* ամսագրի 100 լավագույն կիթառային սոլոների ցանկում։

Անձնակազմ
---------

* Ջիմ Մորիսոն - վոկալ
* Ռեյ Մանզարեկ - դաշնամուր
* Ռոբի Կրիգեր - կիթառ
* Ջոն Դենսմոր - հարվածային գործիքներ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Picture.
2. ↑  Farley, Robert (2005 թ․ սեպտեմբերի 25). «Doors: Mary and Jim to the end». *St. Petersburg Times*. Վերցված է 2012 թ․ հուլիսի 3-ին.
3. ↑  Կաղապար:Cite DVD
4. ↑  Various Mojo Magazine (2007). Irvin, Jim; Alexander, Phil (eds.). *The Mojo collection: the ultimate music companion; brought to you by the makers of Mojo magazine* (4th ed.). Edinburgh: Canongate Books. էջ 75. ISBN 1-84767643-X. ISBN 978-1-84767-643-6.
5. ↑  Hopkins, Jerry (2007). Wenner, Jann; Levy, Joe (eds.). *The Rolling Stone Interviews (Jim Morrison)*. New York: Back Bay Books. էջ 496. ISBN 0-31600526-6. ISBN 978-0-316-00526-5.
6. ↑  James, Lizze (1981). «Jim Morrison: Ten Years Gone». Detroit: Creem Magazine. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ մայիսի 27-ին. Վերցված է 2012 թ․ նոյեմբերի 8-ին.
7. 1 2  Show 43 - Revolt of the Fat Angel: Some samples of the Los Angeles sound [Part 3] : UNT Digital Library
8. ↑  The Doors (2006). *The Doors*. New York: Hyperion. էջ 61. ISBN 1-40130303-X. ISBN 978-1-4013-0303-7. `{{cite book}}`: Unknown parameter `|coauthors=` ignored (`|author=` suggested) (օգնություն)
9. ↑  Densmore, John (2009). *Riders on the Storm. My Life with Jim Morrison and the Doors*. New York: Random House. էջ 88. ISBN 0-30742902-4. ISBN 978-0-307-42902-5.
10. ↑  Hicks, Michaël (1999). *Sixties Rock. Garage, Psychedelic, and Other Satisfactions*. Bloomington: Indiana University Press. էջեր 87-88. ISBN 0-25202427-3. ISBN 978-0-252-02427-6.
11. ↑  Staff (2010). «500 Greatest Songs of All Time. 336 | The Doors, 'The End'». *Rolling Stone*. Վերցված է 2013 թ․ հոկտեմբերի 20-ին.
12. ↑  Staff (2008 թ․ հոկտեմբերի 30). «100 Greatest Guitar Solos: 51-100». *Guitar World*. Վերցված է 2013 թ․ հոկտեմբերի 20-ին.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Ջիմ Մորիսոն |
| --- |
|  |
| Ջիմ Մորիսոնի գրած երգերը | Break On Through (To the Other Side) · Celebration of the Lizard · The Crystal Ship · Do It · Easy Ride · The End · Five to One · The Ghost Song · Hello, I Love You · Horse Latitudes · Hyacinth House · L.A. Woman · Light My Fire · Love Me Two Times · Love Street · Moonlight Drive · Not to Touch the Earth · Peace Frog · People Are Strange · Queen of the Highway · Riders on the Storm · Roadhouse Blues · Rock Is Dead · The Soft Parade · Soul Kitchen · Strange Days · Summer's Almost Gone · Shaman's Blues · Sunset (Bird of Prey) · Take It as It Comes · The Movie · Unhappy Girl · The Unknown Soldier · We Could Be So Good Together · Who Scared You · When the Music's Over · Whiskey, Mystics & Men · Wild Child · Wintertime Love · Yes, the River Knows |
|  |
| Ջիմ Մորիսոնի գրած գրքերը | The Lords and The New Creatures · Wilderness · The American Night |
|  |
| Ջիմ Մորիսոնի վրա ազդեցություն թողած բանաստեղծներ և փիլիսոփաներ | Ֆրիդրիխ Նիցշե · Արթյուր Ռեմբո · Մոլիեր · Թոմաս Սթեռնս Էլիոթ · Շառլ Բոդլեր · Պլուտարքոս · Զիգմունդ Ֆրոյդ · Ուիլյամ Բլեյք · Սոփոկլես · Մարտին Հայդեգեր · Ջեյմս Ջոյս · Ֆրանց Կաֆկա · Ժան Կոկտո · Օնորե դը Բալզակ · Ջեք Քերուակ · Ալլեն Գինզբերգ · Լոուրենս Ֆերլինգետի · Ժոզեֆ Քեմպբել · Ջեյմս Ջորջ Ֆրեզեր · Լուիս-Ֆերդինանդ Սելին |
|  |
| Ջիմ Մորիսոնի վրա ազդեցություն թողած երգիչներ | Ֆրենկ Սինատրա · Էլվիս Փրեսլի |
|  |
| Ջիմ Մորիսոնի ընտանիքի անդամները | Ծովակալ Ջորջ Ստեփեն Մորիսոն · Կլարա Վիրջինյա · Աննա Ռոբին · Անդրյու Լի Մորիսոն |
|  |
| Կապված հոդվածներ | The Doors · Ջենիս Ջոպլին |

 |