**Զրոյից մեկ. ստեղծել ստարտափ, որը կփոխի ապագան** (անգլ.՝ Zero to One: Notes on Startups, or How to Build the Future), ամերիկացի ձեռնարկատեր և ներդրող Փիթեր Թիլի գործարար աշխատությունը, որն առաջին անգամ լույս է տեսել 2014 թվականին։ Գրքի համահեղինակը ձեռնարկատեր Բլեյք Մասթերսն է։ Գիրքը Բլեյք Մասթերսի՝ Սթենֆորդի համալսարանի CS183 կրթական կուրսի ժամանակ արված մեծ հեղինակություն ստացած առցանց նոթերի կրճատված և թարմացված տարբերակն է, որը նույն համալսարանում 2012 թվականի գարնանը դասավանդել է Փիթեր Թիլը։

Գիրքն առաջին անգամ հայերեն է հրատարակվել 2022 թվականին Newmag հրատարակչության կողմից։ Գրքի հայերեն թարգմանության հեղինակը Լիանա Զաքարյանն է։

Սյուժե
------

Իր գրքում Փիթեր Թիլը ներկայացնում է մարդկային չբացահայտված ներուժը, ինչը մարդկությանը ստիպում է անցնել նոր սահմաններ և գյուտեր անել։ Բացի այդ, հեղինակն իր գրքում ցույց է տալիս այդ արժեքներն ստեղծելու և որակապես նոր մակարդակի հասնելու ուղիները։

Թիլն այն կարծիքին է, որ մարդկությունը ապրում է տեխնոլոգիական լճացման դարաշրջանում։ Նա պնդում է, որ տեղեկատվական տեխնոլոգիաներն արագ զարգացում են ապրում, բայց պետք չէ այդ առաջընթացը սահմանափակել միայն տեղեկատվական տեխնոլոգիաների զարգացմամբ կամ Սիլիկոնյան հովտով։ Առաջընթացի կարելի է հասնել բոլոր ոլորտներում՝ պարզապես ինքնուրույն մտածել սովորելով։

Ըստ Թիլի՝ երբ մարդիկ կրկնում են այն, ինչն արդեն արվել է, որևէ արժեք չի ստեղծվում և մարդկությունը նույն կետում է մնում։ Բայց, ըստ նրա, որևէ նոր բան ստեղծելով՝ զրոյական կետից մարդկությունը մեկ քայլ առաջ է անում։

Հեղինակն իր գրքում խոսում է նաև այն մասին, թե ապագայի բիլգեյթսերն ու իլոնմասկերն ինչու այլևս մրցակցության մեջ չեն մտնի որևէ մեկի հետ։ Նա այն կարծիքին է, որ նրանք անհավասար և անիմաստ մրցակցությանը տրվելու փոխարեն՝ եզակի արժեք կստեղծեն ու երկարաժամկետ հեռանկարում ամենալայն ու համապարփակ իմաստով կնպաստեն տեղեկատվական տեխնոլոգիաների զարգացմանը։

Առաջխաղացում
------------

Գրքի առաջխաղացման նպատակով Փիթեր Թիլն իր առաջին և միակ թվիթերյան գրառումն արել է 2014 թվականի սեպտեմբերի 8-ին։ Նրանից հարցազրույց է վերցրել նաև TechCrunch-ից վենչուրային կապիտալիստ և ձեռնարկատեր Ալեքսիա Ցոցիսը։ Սեպտեմբերի 9-ին հյուրընկալվել է Թիմոթի Ֆերիսի փոդքասթին՝ հարցազրույց տալով նրան։ Նույն տարվա սեպտեմբերի 11-ին էլ Թիելը հրավիրվել և հարցազրույց է տվել Reddit-ում հեռարձակվող Ask Me Anything ինտերակտիվ նախագծին։

Սեպտեմբերի 13-ին Թիելը NPR-ի եթերում հյուրընկալվել է Ուեյդ Գոդվինին՝ քննարկելու իր հեղինակած գիրքը։

Ընդունում
---------

The Atlantic-ում Դերեք Թոմսոնը Թիելի գիրքը բնորոշում է որպես «հավանաբար լավագույն գործարար գիրքը, որը նա երբևէ կարդացել է»։ Իր գրախոսությունում, Թոմսոնը գրել է."Փիթեր Թիլի նոր գիրքը՝ «Զրոյից մեկ»-ը փայլում է ինչպես լազերային ճառագայթ։ Այո, սա ինքնօգնության գիրք է ձեռնարկատերերի համար՝ լցված բրոմիդներով և ապագայի հանդեպ արևային վստահությամբ, որը կարող են կառուցել միայն ստարտափները։ Բայց դրանից ավելին, այն նաև կապիտալիզմի և 21-րդ դարի տնտեսության հաջողության հստակ և խորը ներկայացում է, ինչպես նաև զարմանալի է, թե որքան պարզ է թվում «Զրոյից մեկ» հարաբերակցությունը։ Ընդամենը 200 էջ՝ հագեցած հստակ շարադրանքով և բովանդակալից աֆորիզմներով, Թիելը գրել է թվիթերյան ոճով հիանալի ընթերցվող տրակտատ և անխոնջ մտածելու տեղիք տվող դասագիրք։

Publishers Weekly-ն գրքի մասին գրում է. «Թիելն անդրադառնում է հաջողակ բիզնես կառուցելուն, բայց քննարկումը չափից շատ համառոտ է՝ շատ բան առաջարկելու հաջորդ սթիվջոբսերին կամ փիթերթիլերին»։

2014 թվականի նոյեմբերին Թիմոթի Բ. Լին Vox.com-ում գրքի վերաբերյալ գրախոսություն է գրել՝ նշելով, որ չնայած Թիելի գիրքը պարունակում է որոշ լավ խորհուրդներ, նա այնպես արեց, որ խորհուրդն ավելի հակասական հնչի, քան իրականում էր, չտվեց բավականաչափ կոնկրետ առաջարկություններ և առաջ քաշեց մի քանի կասկածելի պնդումներ։

The New Atlantis-ում Ջեյմս Փոուլոսը Թիելին համեմատում է Ֆրիդրիխ Նիցշեին և պնդում, որ Թիլը՝ «սուպեր գիտունիկներից ամենաքաղաքականը և տեսականը» էզոթերիկորեն գրում է «Զրոյից մեկ»-ում, երբ նա «բարձրացնում է մեր լավագույն և առավել շնորհալի աշխատակիցների շրջանում զարմանալի զանգվածային ձախողման հնարավորության հարցը»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Masters, Blake. "Notes Essays—Peter Thiel's CS183: Startup—Stanford, Spring 2012". Արխիվացված է the original 2013 թ․ դեկտեմբերի 20-ին. Retrieved 2014 թ․ սեպտեմբերի 13.
2. 1 2  "Զրոյից մեկ". *Newmag Publishing House*. Newmag. 2022. Retrieved 2023 թ․ ապրիլի 22.
3. ↑  Buhr, Sarah (2014 թ․ սեպտեմբերի 8). "Peter Thiel Tweets". *TechCrunch*. Retrieved 2014 թ․ սեպտեմբերի 14.
4. ↑  Ferriss, Timothy (2014 թ․ սեպտեմբերի 9). "The Tim Ferriss Show: Interview with Peter Thiel, Billionaire Investor and Company Creator". Retrieved 2014 թ․ սեպտեմբերի 14.
5. ↑  "Peter Thiel, technology entrepreneur and investor. AMA". Reddit. 2014 թ․ սեպտեմբերի 11. Retrieved 2014 թ․ սեպտեմբերի 13.
6. ↑  "Peter Thiel Reveals His Favorite Rap Artist and More in a Reddit AMA". *Slate*. 2014 թ․ սեպտեմբերի 11. Retrieved 2014 թ․ սեպտեմբերի 14.
7. ↑  Ferenstein, Gregory (2014 թ․ սեպտեմբերի 11). "Peter Thiel goes after net neutrality, Uber, Bitcoin, and Hollywood (in 4 quotes)". *VentureBeat*. Retrieved 2014 թ․ սեպտեմբերի 14.
8. ↑  "Peter Thiel In 'Zero To One': How To Develop The Developed World". NPR. 2014 թ․ սեպտեմբերի 13. Retrieved 2014 թ․ սեպտեմբերի 14.
9. ↑  Thompson, Derek (2014 թ․ սեպտեմբերի 25). "Peter Thiel's Zero to One Might Be the Best Business Book I've Read". *The Atlantic* (in ամերիկյան անգլերեն). Retrieved 2019 թ․ նոյեմբերի 9.
10. ↑  "Zero to One: Notes on Startups, or How to Build the Future (book review)". *Publishers Weekly*. 2014 թ․ օգոստոսի 11. Retrieved 2014 թ․ սեպտեմբերի 14.
11. ↑  Lee, Timothy B. (2014 թ․ նոյեմբերի 30). "How Peter Thiel repackaged conventional wisdom as bold contrarianism". Vox.com. Retrieved 2014 թ․ դեկտեմբերի 19.
12. ↑  "Competing to Conform". The New Atlantis. March 2015. Retrieved 2016 թ․ փետրվարի 13.
13. ↑   (անգլերեն) *Zero To One (Peter Thiel & Blake Masters) - Summary*, վերցված է 2022-10-26