**Դիմիտրի Անդրուսով** (նոյեմբերի 7, 1897(1897-11-07)[…], Տարտու, Լիֆլանդիայի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - ապրիլի 1, 1976(1976-04-01), Բրատիսլավա, Սլովակիայի Սոցիալիստական Հանրապետություն, Չեխոսլովակիայի Սոցիալիստական Հանրապետություն), ռուսական ծագումով սլովակ երկրաբան, Սլովակիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամ։ Երկրաբանության առաջին պրոֆեսորն էր Սլովակիայի քոլեջներում։ Նա համարվում է ժամանակակից սլովակյան երկրաբանության հիմնադիրը։

Կենսագրություն
--------------

Դիմիտրիուս Անդրուսովը ծնվել է 1897 թվականի նոյեմբերի 7-ին նախկին Յուրիևում (այժմ՝ Տարտու), այն ժամանակ Ռուսական կայսրությունում (այժմ՝ Էստոնիա)։ Նա Հենրիխ Շլիմանի թոռն է և երկրաբան Նիկոլայ Իվանովիչ Անդրուսովի որդին։ 1915-1918 թվականներին ուսանել է Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանում։ Ավելի ուշ, 1920-1922 թվականներին, սովորել է Ֆրանսիայի Սորբոնի համալսարանում։ Իր ուսումը Դիմիտրիուսը շարունակել է Պրահայում Չեխիայի տեխնիկական համալսարանի քիմիական տեխնոլոգիայի ֆակուլտետում և ավարտել այն 1925 թվականին։ 1929 թվականից սկսած աշխատել է Տեխնիկական համալսարանում։

Չեխիայում բարձրագույն կրթություն ստանալուց հետո երկրի գերմանական զավթման ժամանակ նա անցել է Սլովակիա, որտեղ 1938 թվականից սկսած աշխատել է Բրատիսլավայում Սլովակիայի տեխնիկական համալսարանում։ 1940 թվականից սկսած սկսել է աշխատել միաժամանակ Կոմենսկու անվան համալսարանի բնական գիտությունների ֆակուլտետում, երկրաբանական և հնէաբանության ինստիտուտի գլխամասային գրասենյակում։ Նա Սլովակիայի քոլեջներում աշխատող երկրաբանության առաջին պրոֆեսորն էր։ Միևնույն ժամանակ Իմրիշ Կարվաշի օգնությամբ նա մասնակցել է Սլովակիայի երկրաբանական հետազոտության հիմնադրմանը, որը նա ղեկավարել է 1940-1945 թվականներին։ 1952 թվականին Անդուսովը դարձել է Կոմենսկու անվան համալսարանի բնական գիտությունների ֆակուլտետի երկրաբանության բաժնի ղեկավարը և մինչև 1970 թվականն աշխատել է այդ պաշտոնում։ Երկրաբանության և երկրաբանական քարտեզագրման ուսանողների ուսուցումից բացի, որպես ուսուցիչ նա գրել է մի քանի դասագրքեր և դասավանդման ձեռնարկներ, անձամբ ղեկավարել դասընթացներ և դաշտային էքսկուրսիաներ, որտեղ նա գործնականում փոխանցում էր իր գիտելիքները։ Նա նաև Երկրաբանական լաբորատորիայի հիմնադիրն էր և 1957-1958 թվականներին առաջին տնօրենը, որը հետագայում վերածվեց Սլովակիայի գիտությունների ակադեմիայի երկրաբանական ինստիտուտի։

Գիտական գործունեություն
-----------------------

Նրա հետազոտական հետաքրքրությունները բազմակողմանի են։ Նրա լայն հետաքրքրությունները նվիրված էին երկրաբանությանը, շերտագրությանը, տեկտոնիկային, հնէաբանությանը, հանքավայրերի աշխարհագրությանը և ճարտարագիտական երկրաբանությանը։ Նա ուսումնասիրել է Արևմտյան Կարպատների Կլիպեն և Ֆլիսկ գոտիները, ինչպես նաև Կենտրոնական Արևմտյան Կարպատները և հատկապես մատրիցային մակերևույթները։ Նա ցույց տվեց խոշոր ծածկույթների գոյությունը Արևմտյան Կարպատներում և տարբեր օրոգենետիկական փուլերի չափերը։ Նա նաև սահմանել է մի քանի տեկտոնիկ միավորներ և ստացել է մեզոզոյան դարաշրջանի Կարպատյան սինկլինորիումների պալեոգրաֆիկական նկարը։ Նրա հետազոտության արդյունքներն ավելացրեցին Արևմտյան Կարպատների հատուկ տեկտոնական և շերտագրական միավորների գիտելիքները և դարձան դրանց կառուցվածքի և հարակից երկրաբանական միավորներին վերաբերող ժամանակակից հասկացության հիմքը։

Նրա գիտական աշխատանքը բարձր է գնահատվում առաջատար եվրոպական երկրաբանների աշխատանքների շարքում։ Նրա հետազոտության արդյունքները ամփոփվել են հինգ ծավալային մենագրության մեջ *The Geological research of Klippen zone of the Western Carpathians* (1931 - 1955), *Apercu de la Géologie des Carpathes occidentales de la Slovauie centrale* (1931), three volumes of *The Geology of Czechoslovak Carpathians* (1958 - 1965) և *Grundriss der Tektonik der Nördlichen Karpaten* (1968) մենագրությունները, որը համարվում է արևմտյան Կարպատների տեկտոնային կառուցվածքի սինթեզի կարևոր կետերից մեկը, որը հիմնված է գեոսինկլինյան տեսության սկզբունքների վրա։ Նա Չեխոսլովակիայի և արտասահմանյան գիտական ամսագրերում բազմաթիվ մենագրային աշխատանքների և շուրջ 250 աշխատանքների հեղինակ է։ Բացի գիտական գործունեությունից, նա նաև լուծել է գործնական երկրաբանական խնդիրներ՝ կապված ջրամբարների, երկաթուղիների, թունելների և ոչ մետաղական հանքավայրերի որոնման հետ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  Չեխիայի ազգային գրադարանի կատալոգ
2. 1 2  Կերպարվեստի արխիվ — 2003.
3. 1 2 3  Studenti pražských univerzit 1882–1945
4. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #121313794 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
5. ↑  Evidence zájmových osob StB
6. 1 2 3 4  Veľký, J. (Ed.), 1978, *Encyklopédia Slovenska I. zväzok A — D.* Veda, Bratislava, p. 52 (In Slovak)
7. ↑  Cambel, B. Slavkay, M. Kaličiak, M. 2000, *Významní slovenskí geológovia.* Biografia, Veda, Bratislava, 506 pp. (In Slovak)
8. ↑  Barica, J. 2004, *Malý Slovenský Panteón vedy a techniky.* Úrad priemyselného vlastníctva SR, Bratislava, p. 104 (In Slovak)

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Rodovid |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 121313794 · ISNI: 0000000122119115 · LCCN: n85802709 · NKC: jk01010303 · NLP: a0000002882398 · NTA: 067605834 · NUKAT: n2004050673 · SUDOC: 060980648 · VIAF: 64860038 · WorldCat VIAF: 64860038 |

 |

 |