Լուսնային գավաթ, 18-րդ դարի երկրորդ կես
Լուսնային գավաթ (Կորեայի ազգային գանձեր № 310)
**Լուսնային կերամիկա** (կոր.՝ 달항아리 / 백자대호, 白磁大壺), Չոսոնի ժամանակաշրջանում (1392-1910 թվականներ) արտադրված ավանդական կորեական ճենապակու ենթատեսակ, որն առանձնանում է վառարանում թրծման պրոցեսի ընթացքում ի հայտ եկող գույնի նրբերանգներով։

17-րդ դարում կերամիկայի ավանդական կորեական ձևերին փոխարինելու եկավ սպիտակ ճենապակին։ Մասնավորապես, դա պայմանավորված էր նրանով, որ ճապոնական ներխուժման ժամանակ դադարեցվեց Չինաստանից կոբալտի ներկրումը երկիր։ Լուսնային կերամիկան համարվում է կորեական սպիտակ ճենապակու ենթատեսակներից մեկը և այդպես է կոչվել թրծման ընթացքում ի հայտ եկող զանազան սպիտակին մոտ երանգավորումների շնորհիվ, որը հիշեցնում է լուսնի մակերևույթը և ձևը։

Լուսնային կերամիկայի տեխնիկայով առաջին արտադրատեսակները (տալհանարի կոր. 달항아리?, ?) հայտնվել են Չոսոնի ժամանակաշրջանում, դրանց հեղինակները մնացել են անհայտ։ Ապրանքների մեծ մասն արտադրվում էր հռչակավոր բրուտագործական արհեստանոցներում և Պունվոնի կոր. 분원?,分院? արհեստանոցում, որը սպասարկում էր թագավորական արքունիքին։ Ճենապակու երանգները ձևավորվում էին թրծման ժամանակ և չէին կարող վերահսկվել բրուտագործների կողմից։ Ըստ ձևի, արտադրանքները պատրաստվում էին երկու առանձին կիսագնդերում, որոնք իրար հետ միացած էին մեջտեղում։ Թասերի չափերը կարող էին տարբեր լինել դրանց բարձրությունը մոտավորապես հավասար էր լինում տրամագծին, սակայն հիմքի մոտ տրամագիծն ավելի փոքր էր քան վերնամասում։ Գունային երանգները ձևավորվում էին կիսագնդերի միացման շրջանում։ Ժամանակի ընթացքում ձևը դառնում էր ավելի քիչ սիմետրիկ և ավելի բնական, որը ինչպես և գույնը իր մեջ ներառում էր կորեական կոնֆուցիանականության սիմվոլիզմի առաքինությունները։ Այստեղ սպիտակ ճենապակին դառնում էր խնայողության և պրագմատիզմի սկզբունքների խորհրդանիշ։ Իրականում սպիտակ գույնը կոնֆուցիականության մեջ խորհրդանշում էր մաքրությունը, հնազանդությունը, պարզությունը և ամբողջականությունը։

Լուսնային թասերն ամենօրյա կենցաղում օգտագործվում էին բրնձի, սոյայի սոուսի, ալկոհոլ պահելու, երբեմն էլ որպես ծաղկաման։

Լուսնային թասերը որպես ներշնչման աղբյուր էին ծառայում նկարիչների և խեցեգործների համար, օրինակ Կիմ Հվանգի, Բեռնարդ Լիչի, Կիմ Ինսինի] համար։

Ներկայումս պահպանվել են ընդամենը 20 լուսնային թասեր։ Դրանց որոշ մասը ընդգրկված են Կորեայի ազգային գանձերի գրանցամատյանում։ Լուսնային թասերի վերստեղծման ժամանակակից փորձերը վկայում են Չոսոնի ժամանակաշրջանի խեցեգործների վարպետության և հմտության, բարձր մակարդակի մասին, իսկ առանձին մասերից բաղկացած այդ ժամանակների արտադրանքը կարողանում էր դիմակայել թրծման ընթացքում վառարանում առաջացող բարձր ջերմաստիճանին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Lee, Author: Soyoung. «Joseon Buncheong Ware: Between Celadon and Porcelain». *The Met’s Heilbrunn Timeline of Art History*. Metropolitan Museum of Art. Վերցված է 2017 թ․ մարտի 29-ին. `{{cite web}}`: `|first1=` has generic name (օգնություն)
2. ↑  Lee, Soyoung. «In Pursuit of White: Porcelain in the Joseon Dynasty». *Heilbrunn Timeline*. Metropolitan Museum of Art. Վերցված է 2018 թ․ նոյեմբերի 4-ին.
3. 1 2 3 4 5 6  «Корейская лунная керамика». 2017 թ․ մարտի 27. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ սեպտեմբերի 2-ին. Վերցված է 2018 թ․ նոյեմբերի 4-ին.
4. 1 2  «Moon jar». Metropolitan Museum of Art.
5. 1 2 3 4 5  «The Korean Moon Jar». British Museum. Վերցված է 2016 թ․ դեկտեմբերի 29-ին.
6. ↑  James Hoare; Susan Pares (1988). *Korean, An Introduction*. Routledge. էջ 143 p. ISBN 0-7103-0299-1. Վերցված է 2008 թ․ մարտի 29-ին.
7. ↑  By Lee Woo-young (2015 թ․ հունիսի 1). «From birth to death: Joseon life expressed in white porcelain».
8. ↑  Seo Dong-shin. «White Moons Rise on Chosun Porcelains». artseoul.net. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ փետրվարի 17-ին.
9. ↑  «백자달항아리» (Korean). Doosan Encyclopedia. Վերցված է 2016 թ․ դեկտեմբերի 29-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
10. ↑  Noh Hyeong-seok (노형석) (2005 թ․ օգոստոսի 17). «묵향속의 우리 문화유산 - (29) 백자 달 항아리» (Korean). The Hankyoreh]. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ հոկտեմբերի 15-ին. Վերցված է 2016 թ․ դեկտեմբերի 29-ին.`{{cite news}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Լուսնային կերամիկա** կատեգորիայում։ |