**Անատոլ Ժակովսկի** (ֆր.՝ Anatole Jakovsky, օգոստոսի 13, 1907(1907-08-13), Քիշնև, Բեսարաբյան գուբերնիա, Ռուսական կայսրություն - սեպտեմբերի 24, 1983(1983-09-24), Փարիզի 14-րդ շրջան, Փարիզ), ֆրանսիացի արվեստաբան, հավաքորդ և նկարիչ, Նիսում «Անատոլ Ժակովսկու նաիվ միջազգային արվեստի թանգարանի» (Musée International d’Art Naïf Anatole Jakovsky, 1982) հիմնադիր։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1907 թվականի օգոստոսի 31-ին Քիշնևում։ Հայրը՝ լեհական ծագում ունեցող Յան Վլադիսլավ Յակովսկին, եղել է Քիշնևի քաղաքական դյումայի անդամ, մայրը՝ Զինաիդա Յակովսկայան, ունեցել է մոլդովական ծագում։ 1921—1925 թվականներին սովորել է Քիշնևի Շումախերի ռուսական գիմնազիայում։ Ճարտարապետություն է ուսումնասիրել Պրահայում, 1928—1929 թվականներին կրթությունը շարունակել է Գերմանիայի Պոլիտեխնիկական ինստիտուտում, 1932 թվականի հուլիսի 12-ին ժամանել է Փարիզ։ Չեխերենով հրատարակել է Գրիգորի Մուսատովի ստեղծագործությանը նվիրված մենագրություն(1931)։

Փարիզում Նա մտերմացել է աբստրակցիոնիստ նկարիչ Ժան Էլիոնի հետ և նրա հետ մտել նկարիչների խումբ, որը ձևավորվել է Մոնպառնասում Միշել Սյոֆերի և Խոակին Տոռես Գարսիայի շուրջ։ Այդ ժամանակից ի վեր նա սկսել է ձեռք բերել համբավ որպես գեղարվեստական քննադատ, որը մասնագիտացած է աբստրակտ արվեստում և շուտով հրատարակել մենագրություն Օգյուստ Էրբենի մասին։ Ժակովսկու մի շարք հրապարակումներ նվիրված էին Ալեքսանդր Կոլդերին, Ժան Արպին, Ռոբեր Դելոնեին, ժ. Էլիոնին, Պիտ Մոնդրիանին, Բ. Նիկոլսոնին, Ա. Պևզներին, Կ. Զելիգմանին, ժ. Վիյոնին, Ժորժ Բրաքին, Պաբլո Պիկասոյին, Օսիպ Ցադկինին։ Ռոբեր Դելոնեի հետ նա 1939 թվականին հրատարակել է առաջին պլաստիկ գիրքը՝ «Սալաքարից բանալիները»՝ *Anatole Delagrave* կեղծանվամբ բանաստեղծությունների ժողովածուն։

Գերմանական օկուպացիայի ժամանակ Ժակովսկին փախել է Նիս, որտեղ ծանոթացել է նաիվ նկարիչ Ժան Ֆուի հետ և հետաքրքրվել նաիվ արվեստով։ Պատերազմից հետո նա իրեն նվիրել է նաիվ արվեստի հանրահռչակմանը՝ ցուցահանդեսների կազմակերպմանը, ալբոմների և մենագրությունների հրատարակմանը, ժամանակակից նաիվ նկարիչների ստեղծագործությունների հավաքագրմանը, որոնցից ավելի քան 600-ը նա 1978 թվականին նվիրել է իր թանգարանին, որը բացվել է 1982 թվականին Նիսում։ Նրա հետաքրքրությունների շրջանակը ներառում էր նաև Գաստոն Շեսակը, որի մասին նա հրատարակել է մենագրություն, Ալֆոնս Ալլեն, ում անունը նա մոռացումից վերադարձրել է հետպատերազմյան տարիներին, ինչպես նաև ծխախոտի արտադրության, ծխելու խողովակների և կիրառական արվեստի առարկաների հավաքման պատմությունը։

Թաղվել է կնոջ հետ Փարիզի Պեր Լաշեզ գերեզմանատան հրեական մասում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  մահվան վկայական
2. ↑  На надгробном памятнике указан 1909 год рождения, в ряде источников и метрических документах — 1907.
3. ↑  Anatole et Renée Jakovsky-Frère: qui sont-ils?
4. ↑  Анатолий Жаковский
5. ↑  "Анатолий Иванович Жаковский". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 4-ին. Retrieved 2021 թ․ մայիսի 16. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
6. ↑  Анатолий Жаковский о футуристах, кубистах, сюрреалистах и… Григории Мусатове Archived 2013-04-16 at Archive.is Archived 2013-04-16 at Archive.is
7. ↑  "Anatole Jakovsky (1907/1909?—1983): La trajectoire d'un critique d'art au XXe siècle" (PDF). Արխիվացված է the original (PDF) 2016 թ․ դեկտեմբերի 20-ին. Retrieved 2021 թ․ մայիսի 16. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
8. ↑  Библиография А. Жаковского
9. ↑  Надгробный памятник А. Жаковского на кладбище Пер-Лашез

Արտաքին հղումներ
----------------

* Биография Анатоля Жаковского
* Введение в наивное искусство
* Сайт Музея Жаковского в Ницце(ֆր.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Find A Grave |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 12448216t · GND: 174225571 · ISNI: 0000000108989894 · LCCN: n85089210 · NKC: xx0175559, xx0175562 · NTA: 067510124 · NUKAT: n98027605 · PTBNP: 390492 · SUDOC: 033634076 · VIAF: 49319524 · WorldCat VIAF: 49319524 |

 |

 |