Յոհաննես Նիկոլաուս Բրյոնսթեդ և Թոմաս Մարտին Լոուրի
**Բրյոնսթեդ-Լոուրիի թթվահիմնային տեսությունը** առաջարկվել է 1923 թվականին Յոհաննես Նիկոլաուս Բրյոնսթեդի և Թոմաս Մարտին Լոուրիի կողմից։ Տեսության գաղափարն այն է, որ թթուն փոխազդում է հիմքի հետ՝ առաջացնելով զուգորդված հիմք և զուգորդված թթու։

Սահմանումներ
------------

Ըստ Արենիուսի տեսության` թթուները դասակարգվում են որպես միացություններ, որոնք ջրային լուծույթում դիսոցվելիս տալիս են H+ (ջրածնի իոն)։ Հիմքերը ջրային լուծույթում դիսոցվելիս տալիս են OH− (հիդրօքսիդ իոն)։

1923 թվականին ֆիզքիմիկոսներ Յոհաննես Նիկոլաուս Բրյոնսթեդը Դանիայում և Թոմաս Մարտին Լոուրին Անգլիայում միմյանցից անկախ սահմանեցին մի տեսություն, որն այժմ կրում է նրանց անունները։ Բրյոնսթեդ-Լոուրիի տեսությունում թթուներն ու հիմքերը սահմանվում են միմյանց հետ ռեակցվելու ունակությամբ և ձևով։ Թթուների և հիմքերի սահմանումը տրվում է հետևյալ հավասարակշռային ռեակցիայի միջոցով

թթու + հիմք հավասարակշռության մեջ է զուգորդված հիմք + զուգորդված թթու
HA թթվի համար այս արտահայտությունը կգրվի հետևյալ կերպով

HA + B հավասարակշռության մեջ է A− + HB+
Հավասարակշռության հավասարակշռության մեջ է նշանը ցույց է տալիս, որ ռեակցիան կարող է ընթանալ ինչպես ուղիղ, այնպես էլ հակառակ ուղղություններով։ HA թթուն կարող է կորցնել պրոտոն և վերածվել A− զուգորդված հիմքի։ B հիմքը կարող է ընդունել պրոտոն` վերածվելով HB+ զուգորդված թթվի։ Հիմնականում թթվահիմնային ռեակցիաները ընթանում են բավական արագ, այնպես, որ ռեակցիայի բաղադրիչները գտնվում են շարժուն հավասարակշռության մեջ։

Ջրային լուծույթներ
------------------

Դիտարկենք հետևյալ թթվահիմնային ռեակցիան

CH  
3COOH + H  
2O հավասարակշռության մեջ է CH  
3COO−  
 + H  
3O+  

Քացախաթթուն` CH  
3COOH, թթու է, քանի որ ջրին (H  
2O) տրամադրում է պրոտոն՝ առաջացնելով զուգորդված հիմք՝ ացետատ իոն (CH  
3COO−  
)։ Ջուրը՝ H  
2O, հիմք է, քանի որ ընդունում է պրոտոն՝ առաջացնելով զուգորդված թթու՝ հիդրոնիում իոն (H  
3O+  
)։

Թթվահիմնային ռեակցիայի հակադարձ ռեակցիան ևս թթվահիմնային ռեակցիա է։

H  
3O+  
 + CH  
3COO−  
 հավասարակշռության մեջ է CH  
3COOH + H  
2O

Ամֆոտեր միացություններ
----------------------

Հիմնական հոդված՝ Ամֆոտերություն
Ջրի ամֆոտեր հատկությունը
Ջուրը ամֆոտեր միացություն է, քանի որ կարող է հանդես գալ որպես թթու և հիմք։ Աջ մասում ցուցադրված նկարում ջրի մոլեկուլներից մեկը տալիս, իսկ մյուսը վերցնում է H+ իոն։

Ամֆոտեր միացությունների այլ օրինակ է ալյումինի հիդրօքսիդը՝ Al(OH)3

Al(OH)3 + OH− հավասարակշռության մեջ է Al(OH)4−, գործում է որպես թթու
3H+ + Al(OH)3 հավասարակշռության մեջ է 3H2O + Al3+(ջր), գործում է որպես հիմք

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Myers, Richard (2003). *The Basics of Chemistry*. Greenwood Publishing Group. էջեր 157–161. ISBN 978-0-313-31664-7.
2. ↑  Masterton, William; Hurley, Cecile; Neth, Edward (2011). *Chemistry: Principles and Reactions*. Cengage Learning. էջ 433. ISBN 1-133-38694-6.
3. ↑  Ebbing, Darrell; Gammon, Steven D. (2010). *General Chemistry, Enhanced Edition*. Cengage Learning. էջեր 644–645. ISBN 0-538-49752-1.
4. ↑  Whitten, Kenneth; Davis, Raymond; Peck, Larry; Stanley, George (2013). *Chemistry*. Cengage Learning. էջ 350. ISBN 1-133-61066-8.
5. ↑  Lew, Kristi (2009). *Acids and Bases*. Infobase Publishing,. ISBN 9780791097830.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ հավելյալ կետադրություն (link)
6. ↑  Patrick, Graham (2012). *Instant Notes in Organic Chemistry*. Taylor & Francis. էջ 76. ISBN 978-1-135-32125-3.