**Մարկ Ռյուտե** (հոլ.՝ Mark Rutte, փետրվարի 14, 1967(1967-02-14)[…], Հաագա, Նիդերլանդներ), նիդեռլանդացի քաղաքագետ, 2010 թվականի հոկտեմբերի 10-ից Նիդեռլանդների Թագավորության վարչապետ, «Ժողովրդական կուսակցություն, ազատության և դեմոկրատիա» լիբերալ կուսակցության ղեկավարներից։ Բենիլյուքսի տնտեսական միության առաջնորդ։

Կենսագրություն
--------------

Ռյուտեն բազմազավակ ռեֆորմատ ընտանիքի յոթերորդ զավակն էր։ Մանուկ հասակում երազում էր դաշնակահար դառնալ։ Ավարտել է Լեյդենի համալսարանը, որտեղ ուսումնասիրել է պատմություն։ Միաժամանակ մասնակցել է Ժողովրդական կուսակցության ազատության և ժողովրդավարության երիտասարդական կազմակերպությանը։ Ուսումն ավարտելուց հետո Unilever ընկերությունում աշխատանքը որոշ ժամանակ համատեղել է կուսակցության գործունեության հետ։ 2002-2004 թվականներին եղել է աշխատանքի և սոցիալական պաշտպանության պետական քարտուղար, 2004-2006 թվականներին՝ կրթության, մշակույթի և գիտության պետական քարտուղար։ 2006 թվականի մարտին Յոզիաս վան Արտսենի հրաժարականից հետո մասնակցել է կուսակցության նոր առաջնորդի ընտրություններին։ 2006 թվականի մայիսի 31-ին ընտրվել է նոր առաջնորդ՝ քվեարկության ընթացքում հաղթելով նաև Ռիտա Վերդոնկին, որին 2007 թվականին հեռացրել է կուսակցությունից։ Հունիսին Ռյուտեն ընտրվել է խորհրդարան և գլխավորել կուսակցության խմբակցությունը Ներկայացուցիչների պալատում։

2010 թվականի խորհրդարանական ընտրություններից առաջ հեռուստաբանավեճի առաջին փուլի արդյունքներով Մարկ Ռյուտեն հաղթող է ճանաչվել։ Ընտրություններում նրա կուսակցությունը ստացել է 1 926 551 (20,5 %) ձայն և 31 տեղ՝ 9 տեղով ավելի, քան նախկինում էր։ Նախընտրական արշավի ժամանակ Ռյուտեն ընտրողներին խոստացել է պետական ծախսերի զգալի կրճատում և ներգաղթյալների համար նպաստների նվազում՝ տնտեսական ճգնաժամի հետևանքների դեմ պայքարելու նպատակով։ Նշվում է, որ տնտեսության նկատմամբ Ռյուտեի հայացքները հիշեցնում են Մեծ Բրիտանիայում Մարգարետ Թետչերի վարած քաղաքականությունը։ Ի սկզբանե Ռյուտեին համարել են Նիդեռլանդների վարչապետի պաշտոնի գլխավոր թեկնածուներից մեկը։ Կարծիք է տարածվել, որ Ռյուտեն Նիդեռլանդներում ամենաարիզմատիկ քաղաքական գործիչը չէ, նկատվել է, որ նախընտրական արշավի ժամանակ նրա պատկերով պաստառների փոխարեն կուսակցությունը սոցիալական և տնտեսական արդիական թեմաներով պաստառներ է փակցրել։

Ռյուտեն ամուրի է. երեխաներ չունի։

Վարչապետի պաշտոնում
-------------------

2010 թվականի հոկտեմբերի 14-ին Մարկ Ռյուտեն նշանակվել է Նիդեռլանդների նոր վարչապետ Բեատրիքսի առաջնորդի պաշտոնում։ Հայտարարվել է, որ Ժողովրդական կուսակցությունը հանուն ազատության և ժողովրդավարության (31 տեղ 150-ից) և Քրիստոնեա-դեմոկրատական կուսակցությունը (21 տեղ) համաձայնության են եկել փոքրամասնության կառավարության ձևավորման հարցում։ Ռյուտեի գլխավորած կառավարությունը մտադիր էր կրճատել բյուջեի դեֆիցիտը, ավելացնել կենսաթոշակային տարիքը մեկ տարով։

2012 թվականի ապրիլի 23-ին Ռյուտեի կառավարությունը հրաժարական է տվել բյուջետային հարցերի շուրջ կուսակցությունների միջև սուր տարաձայնությունների պատճառով՝ պարտականությունների կատարման հանձնարարականով մինչև նոր կառավարության կազմավորումը։

2012 թվականի սեպտեմբերին արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքներով՝ հանուն ազատության և ժողովրդավարության ժողովրդական կուսակցությունը (41 տեղ 150-ից) և Աշխատանքի կուսակցությունը ձևավորել են կոալիցիոն կառավարություն Մարկ Ռյուտեի ղեկավարությամբ։

2017 թվականի մարտին կայացած խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքներով ժողովրդական կուսակցությունը՝ հանուն ազատության և ժողովրդավարության, Քրիստոնեա-դեմոկրատական կոչի, 66 դեմոկրատների և քրիստոնեական միության կողմից ձևավորվել է կոալիցիոն կառավարություն՝ Մարկ Ռյուտեի ղեկավարությամբ։

Ռյուտեն և նրա ամբողջ կաբինետը հրաժարական են տվել 2021 թվականի հունվարի 15-ին՝ ի պատասխան այն սկանդալի, որը կապված է երեխաների խնամքի նպաստների վճարման համակարգի չարաշահման սխալ մեղադրանքների հետ։ Սակայն նա և նախարարների մեծամասնությունը կմնան իշխանության ղեկին մինչև նոր կառավարության կազմավորումը 2021 թվականի մարտին կայացած ընտրություններից հետո։

2021 թվականի հունվարի 23-ին Նիդեռլանդներում բողոքի ցույցեր են սկսվել պարետային ժամ սահմանելու դեմ, որը հայտարարվել է որպես COVID-19 կորոնավիրուսային վարակի համաճարակի հակազդման միջոց։ Ոստիկանությունը անկարգությունները համարել է վերջին 40 տարվա ընթացքում ամենախոշորը (առաջին երեք օրվա ընթացքում ձերբակալվել է 180 մարդ տասը քաղաքներում)։

2023 թվականի հուլիսի 7-ին Ռյուտեն հայտարարել է իր կառավարության հրաժարականի մասին այն բանից հետո, երբ իր կոալիցիան չի կարողացել համաձայնության գալ, թե ինչպես վարվել աճող միգրացիայի հետ։ Նրա կառավարությունը կստանձնի ժամանակավոր կկառավարի երկիրը մինչև հաջորդ համընդհանուր ընտրություններ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5
2. 1 2  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
3. 1 2  Mark Rutte (նիդերլ.) — VVD.
4. 1 2 3 4  «Mark Rutte emerges as new Dutch leader». NRC Handelsblad. 10 июня 2010 года. Արխիվացված է օրիգինալից 2010 թ․ հուլիսի 26-ին.
5. 1 2  «Boyish Mark Rutte's Liberal Party ties for top election spot». expatica.com. 10 июня 2010 года. Արխիվացված է օրիգինալից 2010 թ․ հունիսի 13-ին.
6. ↑  Государственный секретарь в Нидерландах является заместителем министра, но участвует в заседаниях правительства
7. ↑  *Radio Netherlands Worldwide:* Candidates clash in first TV election debate Archived 2010-05-27 at the Wayback Machine.(անգլ.)
8. ↑  «Surge for Dutch anti-Islam Freedom Party». BBC. 10 июня 2010 года. Արխիվացված է օրիգինալից 2010 թ․ հունիսի 13-ին.
9. 1 2 3 4  «Рютте, Марк». ТАСС. Վերցված է 2021 թ․ փետրվարի 22-ին.
10. ↑  Королева Нидерландов приняла отставку премьер-министра Archived 2012-04-25 at the Wayback Machine.
11. ↑  «Dutch PM Rutte and his government quit over child welfare scandal». Al Jazeera. 2021 թ․ հունվարի 15. Վերցված է 2021 թ․ հունվարի 16-ին.
12. ↑  «The buck stops here: Dutch govt quits over welfare scandal». Associated Press. 2021 թ․ հունվարի 15. Վերցված է 2021 թ․ հունվարի 16-ին.
13. ↑  «Dutch Prime Minister Mark Rutte and his entire Cabinet resign over child welfare scandal». *www.cbsnews.com* (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2021 թ․ հունվարի 16-ին.
14. ↑  «Dutch Prime Minister Mark Rutte and his entire Cabinet resign over child welfare scandal». CBS News. 2021 թ․ հունվարի 15. Վերցված է 2021 թ․ հունվարի 16-ին.
15. ↑  «Covid: Dutch curfew riots rage for third night» (անգլերեն). BBC News. 2021 թ․ հունվարի 26. Վերցված է 2021 թ․ հունվարի 27-ին.
16. ↑  «Mark Rutte resigns as Dutch PM amid migration dispute - National | Globalnews.ca». *Global News* (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2023 թ․ հուլիսի 9-ին.
17. ↑  «Dutch premier resigns because of deadlock on thorny issue of migration, paving way for new elections». *AP News* (անգլերեն). 2023 թ․ հուլիսի 7. Վերցված է 2023 թ․ հուլիսի 9-ին.
18. ↑  Moses, Claire (2023 թ․ հուլիսի 7). «Dutch Government Collapses Over Plan to Further Limit Immigration». *The New York Times*. 0362-4331. Վերցված է 2023 թ․ հուլիսի 9-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Раздел Марка Рютте на сайте партии Archived 2010-08-31 at the Wayback Machine. (նիդեր.)
* Профиль на сайте парламента (նիդեր.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · LinkedIn · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ · ՅուԹյուբ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · MusicBrainz |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Treccani |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 142715522 · GTAA: 149017 · ISNI: 0000000107558662 · LCCN: n2011058319 · NLP: a0000002886271 · NTA: 265547113 · VIAF: 160188731 · WorldCat VIAF: 160188731 |

 |

 |