| **՞**Հյուսիսային Սիբիրյան վագր Ամուրյան վագր |
| --- |
|   |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Կենդանիներ |
|
|
|
|
|
| Տիպ | Քորդավորներ |
|
|
|
|
|
| Դաս | Կաթնասուններ |
|
|
|
| Կարգ | Գիշատիչներ |
|
|
|
| Ընտանիք | Կատվազգիներ |
|
|
|
| Ցեղ | Պանտերաներ |
|
|
| Տեսակ | Վագր |
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| *Panthera Tigris Altaica*
*Temminck*, 1844 |
|  Հատուկ պահպանություն |
| 
Վտանգված տեսակIUCN 3.1 *Endangered* : ??? |
|  Արեալ |
| պատկեր |
|   Տարածվածություն |
| 

| ԴասակարգումըՎիքիցեղերում | ՊատկերներՎիքիպահեստում | ITIS**726472**NCBI**74533**EOL**1253183**

 |
| --- | --- | --- |

 |

**Ամուրյան վագր** (լատին․՝ Panthera Tigris Altaica) կատվազգիների ընտանիքի ամենամեծ, ամենածանրաքաշ և ամենախոշոր կատվազգին է։ Հանդիսանում են ամենամեծ, ամենածանրաքաշ և ամենախոշոր վայրի կատվազգի (վայրի կատու) գիշատիչները կատվազգիների ընտանիքի, նրանք (ամուրյան վագրերը ) ունեն 100%―անոց մեկ կենդանու գեներ, գենոտիպ, բջիջներ, քրոմոսոմներ, որոնք խառնուրդ չեն։ Համարվում է վագրերի փոքրաթիվ թվաքանակ ունեցող ենթատեսակ, միակ Ռուսաստանաբնակ վագրը, Ամենահյուսիսաբնակ վագրը։ Ներառված է Ռուսաստանի Կարմիր գրքում։

Արտաքին Բնութագիր ― Նկարագիր ու տեսք,
-------------------------------------

Արու ամուրյան վագրի մարմնի ընդհանուր երկարությունը պոչով 2,9―3,8 մետր է, էգերը ավելի փոքր են։ Չափահաս արու սիբիրյան վագրերի միջին զանգվածը 280―300 կգ է։ Ամենախոշոր չափահաս արու սիբիրյան վագրերի զանգվածը հասնում է մինչև առանձին դեպքերում 400―420 կիլոգրամ, բարձրությունը 100—122 սմ առանձին դեպքերում 122—126 սմ։ Ամուրյան վագրի մորթին ավելի հաստ է և վառ գունավորմամբ, քան այն վագրերինը, որոնք ապրում են տաք վայրերում։ Ամռանը մորթու գույնը կարմրանարնջագույն է, իսկ ձմռանը՝ նարնջագույն, փորի հատվածը սպիտակ է։ Փորի մասում ունի 4―6 սմ հաստությամբ ճարպային շերտ, որը պաշտպանում է ցրտից։

Տարածումը և բնական միջավայրը
----------------------------

Տարածված է Հարավ-արևելյան Ռուսաստանում՝ Ամուր գետի շրջակայքում։ Ապրում են մշտադալար, արևադարձային անտառներում, բրձրահասակ խոտածածկ տարածքներում և այլուր։

Վարքը
-----

Ամուրյան վագրը շատ ակտիվ է գիշերը։ Արուները վարում են միայնակ կյանք, հազվադեպ են հանդիպում խմբերով։ Սիրում են լողալ։

Սննդակարգը
----------

Մանր կենդանիներին նա սատկացնում է խեղդելով, իսկ խոշոր կենդանիներին սկզբում տապալում է գետնին, որից հետո միայն սպանում է՝ կոտրելով վզի ողերը։ Սովորաբար վագրն իր զոհին քարշ է տալիս ջրի մոտ, իսկ քնելուց առաջ թաքցնում է մնացորդները։ Վագրը ուտում է պառկած՝ թաթերով զոհին պահած։ Սննդակարգը հիմնականում բաղկացած է խոշոր և մանր եղջերավորներից, վարազներից և լուսաններից, չեն հրաժարվում նաև ձկներից, գորտերից, թռչուններից և մկներից։

Բազմացումը
----------

Ամուրյան վագրի հղիությունը տևում է 110―120 օր, որից հետո ծնում է 2―5 ձագ,միջին հաշվով 3―4 ձագ, ամենաշատը երբեմն շատ քիչ դեպքերում 6 ձագ։ Նորածին Ձագերը ծնվելու պահին զանգվածը կշռում են, 1000―4000 գրամ, նորածին արուները միջինը 2000―3000 գրամ, նորածին էգերը նորածին արուների քաշի 50―75 տոկոսը ծնվելու պահին։ Աչքերը բացում են 6―8 օր հետո։ Հիմնականում մայրն է հոգ տանում ձագերի մասին՝ մինչև 4 տարի։ Կյանքի 5-6-րդ ամսում ձագերը մասնակցում են որսին, 3 ամսականում ձագ արու ամուրյան վագրերի քաշը կազմում 10―20 կգ է, 2 տարեկանում արու Հյուսիսային Ամուրյան վագրերի զանգվածը հասնում է 80―100 կիլոգրամ։ Էգերը սեռահասուն են դառնում կյանքի 3―5 տարում (3―5 տարեկանում), իսկ արուները՝ 4―5 տարեկանում։

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիցեղերն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ամուրյան վագր» հոդվածին։ |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ամուրյան վագր» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · ITIS TSN |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4323710-1 · LCCN: sh2010004787 · Microsoft: 2779980305 · NKC: ph451645 |

 |