**Գրացի կունստհաուս** (ոչ պաշտոնական՝ անգլ.՝ *the friendly alien* — *բարեկամ այլմոլորակային*), ավստրիական Գրաց քաղաքի թանգարան և ժամանակակից արվեստի պատկերասրահ, որը բացվել է 2003 թվականին, «Եվրոպայի մշակութային մայրաքաղաք» ծրագրի շրջանակներում։ Կառույցի հիմնադրույթը մշակել են լոնդոնցի ճարտարապետներ Փիթր Քուքը անգլ.՝ Peter Cook  և Քոլին Ֆուրնիեն (անգլ.՝ Colin Fournier):

Ճարտարապետությունը
------------------

Շենքը կառուցվել է ճարտարապետական *բլոբ* ոճով՝ շրջակա շինությունների հետ ստեղծելով կտրուկ հակադրություն։ Հիմքը երկաթբետոնից է, արտաքին շերտը՝ երկնագույն պլաստիկ սալերից (պանելներից)։ Ու թեև շինարարությանը առանձնապես մեծ գումար չի հատկացվել, կունստհաուսն իրոք աչքի է ընկնում իր արտակարգ արտաքին տեսքով։ Իսկ ներքին կահավորանքը, Քոլին Ֆուրնիեի խոսքերով ասած՝ պետք է աճպարարի սև արկղը հիշեցնի։

### Մեդիա-ճակատը

Կառույցի ճակատը ''realities:united'' ընկերության գործն է՝ իրականացված BIX տեխնոլոգիայով՝ իբրև մեդիա-ինստալացիա, որն զբաղեցնում է 900 մ2 մակերես և կազմված է լուսավորվող տարրերից, որոնց կարելի է ծրագրավորել համակարգիչի օգնությամբ։ Դա թանգարանին հնարավորություն է ընձեռում հաղորդակցվելու շրջակա միջավայրի հետ։ Այդ ինստալացիան մի շարք միջազգային պարգևների է արժանացել։

### Քաղաքաշինական նշանակությունը

«Բարեկամ այլմոլորակային»-ը վեր է խոյացել քաղաքի կենտրոնում՝ հին, պատմական շարվածքով, կղմինդրե տանիքներով շինությունների հարևանությամբ։ Եվ նրա հակադրումը հատկապես ժամացույցակիր աշտարակի հետ՝ կարծես մի ինքնատիպ երկխոսություն է ավանդույթի և ավանգարդի միջև։ Մշակութային այս նորօրյա օջախը դարձել է պատմական հուշարձաններով հարուստ Գրաց քաղաքի տեսարժան վայրերից մեկը՝ կարծես խորհրդանշելով յուրօրինակ մի կամուրջ անցյալի և ապագայի միջև։

Գրականություն
-------------

* Peter Cook: *A Friendly Alien: Ein Kunsthaus für Graz*. Hatje Cantz, Ostfildern Ruit 2004, ISBN 3-7757-1350-6.
* Jonathan Lee: *50 große Abenteuer. Besondere Orte und die Menschen, die sie geschaffen haben.* Prestel Verlag, München 2006, ISBN 3-7913-3530-8.

Պատկերասրահ
-----------

* Թանգարանի տեսքը թռչնի թռրիչքի բարձրությունիցԹանգարանի տեսքը թռչնի թռրիչքի բարձրությունից
* Շենքի տեսքը արևմուտքիցՇենքի տեսքը արևմուտքից
* BIX մեդիա-ճակատըBIX մեդիա-ճակատը
* Թանգարանի շենքը գիշերովԹանգարանի շենքը գիշերով
* Շենքի պլաստիկ տանիքըՇենքի պլաստիկ տանիքը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  archINFORM (գերմ.) — 1994.
2. 1 2  Kunsthaus Graz, Austria by Peter Cook and Colin Fournier
3. 1 2  Ultra-Organic Architecture — Austria’s Kunsthaus Graz Oozes Art (GALLERY)
4. 1 2 3  Spacelab Cook-Fournier — Kunsthaus Graz Արխիվացված 2008-05-17 Wayback Machine // arcspace.com
5. ↑  realities:united
6. ↑  BIX
7. ↑  BIX Light and Media Façade at MoMA // ArchDaily

Արտաքին հղումներ
----------------

* Offizielle Website
* Artikel über die Geometrie des Kunsthauses Արխիվացված 2007-01-10 Wayback Machine
* BIX Medienfassade
* Artikel des Bundesdenkmalamts (BDA) zum Bau des Kunsthauses Արխիվացված 2016-10-01 Wayback Machine (2003)
* Nachspann Kunsthaus Graz
* Eventbilder aus dem Grazer Kunsthaus
* Сайт музея

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Կունստհաուս (Գրաց)» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | CiNii: DA15436291 · GND: 10068866-4 · ISNI: 0000000122315677 · LCCN: no2003104298 · VIAF: 156902960 · WorldCat VIAF: 156902960 |

 |