recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Բանաուի բրնձե սանդղավանդներ** (անգլ.՝ Banaue Rice Terraces), ավելի քան 2000 տարի առաջ Իֆուգաո լեռնաշղթայի (Ֆիլիպիններ) մեջ ձեռքով փորված սանդղավանդներ։ Տարածվում են ավելի քան 1000 կմ² (3860 քառ. մղոն)։ Բանաուի բրնձե սանդղավանդները համարվում են Աշխարհի ութերորդ հրաշալիքներից մեկը։

Պատմություն
-----------

Բանաուի բրնձե սանդղավանդները ընդգրկված են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի մշակութային ժառանգության ցուցակում, դրանք հողում ձեռքով փորված զարմանահրաշ ուղղահայաց այգիներ են։ Նախատեսվում էր, որ բրինձ ու բանջարեղեն աճեցնելու նպատակով մշակվող Բանաուի սանդղավանդները ոռոգվելու էին դրանց վերևում գտնվող մերձարևադարձային անտառներից սկիզբ առնող գետերից և աղբյուրներից՝ ջրանցքների միջոցով։ Ամֆիթատրոնի ձև ունեցող սանդղավանդները սկսվում են լեռների ստորոտում և վեր բարձրանում ծովի մակերևույթից գրեթե 1000 մետր(3000 ոտնաչափ)։ Դրանք ինժեներական մտքի բացառիկ նվաճում են, քանի որ ենթադրվում է, որ ստեղծվել են հիմնականում ձեռքով՝ նվազագույն չափով օգտագործելով գործիքներ, և եթե դրանք շարվեն իրար հետևից, ամենայն հավանականությամբ, մոտ կես պտույտ կկատարեն երկրագնդի շուրջը։

«Իֆուգաո» բառով, որը նշանակում է «երկրի մարդիկ», անվանվում է թե′ նահանգը, որտեղ գտնվում են սանդղավանդները, թե′ բնիկներին, որոնց օգնությամբ դրանք ստեղծվել են։ Սննդի կայուն աղբյուրի ապահովման նպատակով բրնձի սանդղավանդների մշակումը վկայում է իֆուգաո ժողովրդի՝ ջրաբաշխման կառավարման զարմանալիորեն լավ իմացության մասին։ Մինչ այսօր Իֆուգաոն շարունակում է կիրառել ավանդական գյուղատնտեսական մեթոդները և դիմադրում մշակութային ասիմիլյացիային։ Ի լրումն՝ անգերազանցելի են նրանց կիրառական ինժեներական հմտությունները, որոնք օգտագործվել են խիստ բարդ և ամուր տնակների շինարարության ժամանակ։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  GeoNames — 2005.
2. ↑  Filipinasoul.com.‘The Best’ of the Philippines - its natural wonders
3. ↑  National Statistical Coordinating Body of the Philippines. FACTS & FIGURES:Ifugao province
4. ↑  About Banaue > Tourist Attractions

Աղբյուրներ
----------

* Մարկ Տրուման «Աշխարհի հրաշալիքները» (Զանգակ 97)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Preserving the vanishing culture of the Ifugao ՅուԹյուբում
* Banaue Rice Terraces information
* The seed keepers' treasure (Rice Today, International Rice Research Institute) Archived 2012-03-31 at the Wayback Machine.
* Bird's Eye View of an Enduring Rice Culture
**Մայակովսկու անվան քաղաքային կենտրոնական հանրային գրադարան** (ռուս.՝ Центральная городская публичная библиотека имени В. В. Маяковского), գրադարան Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքում, ՌԴ։ Բացվել է 1868 թվականի հունվարի 7-ին Նևսկի պողոտա 54 հասցեում։ Գրադարանը կոչվել է Վլադիմիր Մայակովսկու անունով 1953 թվականին և հանդիսանում է քաղաքի միջազգային ինֆորմացիայի կենտրոնը։ Գրադարանի ներսում աշխատում է Գեորգի Գոլիցին իշխանի գրադարանը։

Տնօրենն է ՌԽՖՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ Զոյա Չալովան։

Բաժիններ
--------

### Մուլտիմեդիա կենտրոն

2007 թվականի օգոստոսի 6-ին գրադարանում բացվեց նոր բաժին՝ մուլտիմեդիա տեղեկատվական կենտրոն։ Այս բաժինը հնարավորություն է ընձեռում աշխատել երկրի և աշխարհի գրադարանների էլեկտրոնային բազաների հետ, ինչպես նաև տան համար ստանալ գեղարվեստական, անիմացիոն և փաստագրական ֆիլմեր։ Նախագիծն իրականացվում է Վերակառուցման և զարգացման միջազգային բանկի հովանավորությամբ, որը բյուջեն կազմում է 270 000 ԱՄՆ դոլար։

### Գեորգի Գոլիցին իշխանի գրադարան

1994 թվականին գրադարանում բացվեց Գ․ Գոլիցին իշխանի հուշահամալիր գրադարանը, որի հավաքածուն յուրահատուկ է նրանով, որ այնտեղ հավաքված են հրատարակություններ, որոնք լույս տեսնման պահին անհասանելի էին խորհրդային ընթերցողներին խորհրդային իշխանության ընթացքում (հիմնականում քաղաքական պատճառներով)։ Գրադարանը տեղակայված է Ֆոնտանկա 46 հասցեում, կոմսուհի Կարլովայի առանձնատան (Գ․ Գոլիցին իշխանի նախնիների տոհմական առանձնատունը) ձմեռային այգում։ Տարածքի վերակառուցմամբ զբաղվել է ճարտարապետ-վերականգնող Դմիտրի Բուտիրինը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Новый мультимедийный центр на Фонтанке предоставит гостям Петербурга всю необходимую информацию» Archived 2007-09-28 at the Wayback Machine. «Балтийское Информационное Агентство» 6 августа 2007 года
2. ↑  «Благотворительный фонд «Голицын - Петербургу»». *Учредители*. Мемориальная библиотека князя Георгия Владимировича Голицына. Արխիվացված օրիգինալից 2011 թ․ օգոստոսի 23-ին. Վերցված է 2010 թ․ հոկտեմբերի 23-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Գրադարանի պաշտոնական կայքը Archived 2022-06-02 at the Wayback Machine.
**Պուտապարտի**, քաղաք Հնդկաստանի Անդհրա-Պրադեշ նահանգի Անանտապուր շրջանում։ Քաղաքի հիմնական տեսարժան վայրը վարդապետ Սաթյա Սայի Բաբայի մենաստանն է (աշրամ)։ Աշրամի ստեղծումը հսկայական խթան հաղորդեց տեղական տնտեսության զարգացմանը՝ հյուրանոցների, շենքերի, ռեստորանների և խանութների ցանցի ընդլայնման տեսքով, որոնք հիմնականում այցելում են այդտեղ եկող ուխտագնացները։

Պուտապարտի հիմնական լեզուներն են՝ տելուգուն, թամիլերենը, կաննադան, անգլերենը և հինդին։

Կլիմա
-----

Պուտապարտիի կլիման ընդհանուր առմամբ տաք է և չոր ամբողջ տարվա ընթացքում։ Ջերմաստիճանը ամռանը տատանվում է 34 °C-42 °C (93F-108F), իսկ ձմռանը՝ 22 °C-27 °C (71F-80F) միջև։ Տաք ամիսներն են՝ մարտից մինչև հուլիս, իսկ ավելի մեղմ ամիսիները` նոյեմբերից մինչև հունվար։

Հարավարևմտյան մուսոնը կարևոր դեր է խաղում կլիմայի որոշման գործում։ Հյուսիսարևելյան մուսոնը բերում է ընդհանուր տեղումների շուրջ մեկ երրորդը։ Թեթև տեղումներ կարելի է սպասել հուլիս և օգոստոս ամիսներին, այնուհետև հոկտեմբերից մինչև դեկտեմբեր։

Պուտապարտին գտնվում է ծովի մակարդակից 475 մետր բարձրության վրա (1,558 ոտնաչափ)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  2011 Census data Andhra Pradesh - Villages dataset — Office of Registrar General & Census Commissioner of India.
2. 1 2 3  «Sri Sathya Sai Central Trust, Prasanthi Nilayam». Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ ապրիլի 24-ին. Վերցված է 2019 թ․ հոկտեմբերի 29-ին.
3. 1 2  Prasanthi climate
4. ↑  «World Aero Data: SRI SATHYA SAI - VOPN». Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ հոկտեմբերի 21-ին. Վերցված է 2019 թ․ հոկտեմբերի 29-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Tours & Travels Archived 2018-12-15 at the Wayback Machine.
* Puttaparthi
* Տեղեկություն Պուտապարտիի մասին

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: n96046125 · VIAF: 137370819 · WorldCat VIAF: 137370819 |

 |
| **՞**Ակացիայի հրաթիթեռ |
| --- |
|   |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Կենդանիներ |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Բաժին | Միջատներ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ընտանիք | Հրաթիթեռներ |
|
|
|
|
|
|
| Տեսակ | Ակացիայի հրաթիթեռ |
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Etiella zinckenella

 |
| 

| [{{fullurl:wikispecies:{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} ԴասակարգումըՎիքիցեղերում] | uselang=hy}}[{{fullurl:commons:Special:Search/{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} Պատկերների որոնումՎիքիպահեստում] | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Ակացիայի հրաթիթեռ, ընդեղենի հրաթիթեռ** (լատին․՝ Etiella zinckenella), հրաթիթեռների ընտանիքին պատկանող միջատ։

Նկարագրություն
--------------

20-26 մմ թևերի բացվածքով հատիկաընդեղեն բույսերի (հատկապես՝ սիսեռի և սոյայի) վնասատու թիթեռ։ Առջևի թևերը դեղին կամ գորշ շականակագույն են, իսկ հետևինները՝ բաց գորշավուն։ Պղտոր կանաչավուն, պղտոր շագանակագույն կամ վարդագույն երանգներ ունեցող թրթուրների երկարությունը մինչև 22 մմ է, իսկ գլխի հատվածը մեջտեղում դեղնգորշավուն է և սև աղոտ բծերով։

Տարածվածություն
---------------

Հանդիպում է Եվրոպայում, Ասիայում, Աֆրիկայում, Ամերիկայում, Ռուսաստանում`անտառատափաստանային և տափաստանային գոտիներում, Հարավային Ղազախստանում և Միջին Ասիայում։

Էկոլոգիա
--------

Թրթուրը
Տարեկան զարգանում 2-3 սերունդ։ Թրթուրները զարգացման վերջին փուլում ձմեռում են հողում՝ բոժոժի ներսում։ Թիթեռները դուրս են գալիս մայիսի վերջից մինչև հունիսի սկիզբ։ Էգերը հիմնականում ձվադրում են թիթեռնածաղկավոր բույսերի վրա՝ դնելով կաթնասպիտակավուն մեկական ձու ։

Պայքարի միջոցառումներ
---------------------

Պայքարի միջոցառումներից են վաղ բերքահավաքը, լավ խոզանավարը և խորը ցրտահերկային թիթեռների թռիչքի խոչընդոտումը, ինչպես նաև թռիչքի ժամանակ քիմիական միջատասպաններով բույսերի մշակումը ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Հ. Այվազյան, Գյուղատնտեսական հանրագիտարան, Ե. «Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, ՀՀ Գյուղատնտեսության նախարարություն, ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիա», 2015, էջ 89 — 1242 էջ, ISBN 9785897000418։

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2778187316 |

 |
Նիգերի ազգային լեզուների տարածման քարտեզ
Նիգերն ունի 11 պաշտոնական լեզու, ֆրանսերենը` պաշտոնական լեզուն և *Hausa*-ն, ամենաշատ խոսակցական լեզուն։ Կախված նրանից, թե ինչպես են դրանք հաշվում, Նիգերն ունի 8-ից 20 տեղական լեզուներ։ Անհամապատասխանությունը գալիս է նրանից, որ մի քանիսը սերտորեն կապված են և կարող են խմբավորվել միասին կամ առանձնացված։

Գաղութային շրջանից ժառանգված ֆրանսերենը պաշտոնական լեզուն է ։ Այն խոսվում է հիմնականում որպես երկրորդ լեզու կրթություն ստացած մարդկանց կողմից (Նիգերցիների 20%-ը կրթվել է ֆրանսերենով  ): Թեև կրթված Նիգերացիները դեռ կազմում են բնակչության համեմատաբար փոքր տոկոսը, ֆրանսերեն լեզուն պաշտոնական վարչարարության (դատարաններ, կառավարություն և այլն), լրատվամիջոցների և գործարար համայնքի կողմից օգտագործվող լեզուն է։ Տես նաև` Աֆրիկյան ֆրանսերեն։

Նիգերն ունի տասը պաշտոնական ազգային լեզուներ , այդ թվում նաև արաբերենը:

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑   , էջ 18-19։
2. ↑  Ռիփուել դը Նիգեր, «Նոյն 2001-037 օրուայ դեկտեմբերի 31-ին, 2001 թուականին խթանման եւ դոնոր դերակատարութիւնների մասին» L'aménagement linguistique dans le monde (հասանելի է 2014 թ. հոկտեմբերի 14-ին)
**Սրբոց Երկոտասան Առաքելոց եկեղեցի**, հայ առաքելական եկեղեցի Թուրքիայի Ստամբուլ քաղաքի Քանդիլի թաղամասում։ Եկեղեցին փայտաշեն է։

Հայերը Քանդիլի թաղամասում հաստատվել են 18-րդ դարի վերջերից։ Երկու հիշատակարաններ վկայում են, որ 1841 թվականին թաղամասում կար աղոթատեղի։ Ներկա եկեղեցին կառուցվել է 1846 թվականին Պողոս ամիրա Աշնանյանի նախաձեռնությամբ։ Օծվել և պաշտանմունքի համար բացվել է Մատթեոս Բ Չուխաճյան Կոստանդնուպոլսեցի պատրիարքի ձեռամբ, ով էլ եկեղեցին ընծայել է Քրիստոսի բոլոր առաքալաներին՝ այդկերպ շեշտադրելով հայ եկեղեցու առաքելական հիմքերը։ Բարսեղ աղա Ղազարոսյանի ջանքերով եկեղեցին վերանորոգվել է 1893 թվականին։ Ժամանակին այդ թաղամասում ապրել են հայտնի հայեր, այդ թվում՝ Գրիգոր Զոհրապը։ Տարիների ընթացքում թաղամասը հայաթափվել է։

1962 թվականին Հովհաննես և Հարություն Քյուփելյան եղբայրների բարերարությամբ եկեղեցին կրկին վերանորոգվել է։ 1985 թվականին ևս մեկ անգամ է վերանորոգվել, իսկ վերջին վերանորոգումը եղել է 2023 թվականին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Վերաբացել է Պոլսի Սրբոց Երկոտասան Առաքելոց եկեղեցին». *ՇՈՂԱԿԱԹ ՀԵՌՈՒՍՏԱԸՆԿԵՐՈՒԹՅՈՒՆ*. 2023 թ․ նոյեմբերի 20. Վերցված է 2024 թ․ մարտի 3-ին.
2. ↑  *Surp Yergodasan Arakelots Ermeni Kilisesi, Kuzguncuk*. Türkiye: Türkiye Ermenileri Patrikliği.
3. ↑  LLC, Helix Consulting. «İstanbul'da Surp Yergodasan Arakelots Ermeni Kilisesi yeniden açıldı». *www.ermenihaber.am* (անգլերեն). Վերցված է 2024 թ․ մարտի 3-ին.
**Ալիխանե Մամե** **(Ալիխան Մամեի Մուսոյան)** (հունվարի 6, 1948(1948-01-06), Կոշ, Աշտարակի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - դեկտեմբերի 12, 2016(2016-12-12)), ճանաչված քուրդ բանաստեղծ, հրապարակախոս, ՀԳՄ անդամ՝ 1998 թվականից։

Կենսագրություն
--------------

Ալիխանե Մամեն ծնվել է 1948 թվականի հունվարի 6-ին, Աշտարակի շրջանի Կոշ գյուղում (այժմ՝ ՀՀ Արագածոտնի մարզ)։ 1966 թվականին ավարտել է տեղի միջնակարգ դպրոցը, 1973 թվականինին՝ ԵՊՀ-ի ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետը։ Աշխատել է մամուլում, հրատարակչություններում, ՀՀ պետական գրապալատում։ Եղել է Մարդու իրավունքների և ազգային հարցերի մշտական հանձնաժողովի փորձագետը ՀՀ Գերագույն խորհրդի վերջին գումարման ժամանակ, ինչպես նաև՝ ՀԳՄ քուրդ գրողների բաժանմունքի նախագահը։ Հիմնադրել է մի քանի հասարակական կազմակերպություններ։

Առանձին գրքով հրատարակվել է նրա «Երկխոսություն» հրապարակախոսական ժողովածուն։ 2014 թվականին եղել է «Զագրոս» թերթի գլխավոր խմբագիրը։ Աշխատել է «Պիոներ կանչ», «Հայաստանի աշխատավորուհի» խմբագրություններում, 1979 թվականից՝ «Սովետական գրող» հրատարակչությունում։

Հայաստանի գրողների միության անդամ էր 1988 թվականից։ Գրել է քրդերեն, հայերեն՝ դպրոցական տարիքից տպագրվելով գրական մամուլում։ Բանաստեղծությունների առաջին գիրքը եղել է «Կենաց ծով» խորագրով (1993), հաջորդ գրքերը` «Քարը» (1987թ.), («Հող և հաց» 2004 թ. քրդերեն), «Զագրոսի լույսերը» (2008թ. քրդերեն), «Նուրանի» (2010թ, քրդերեն)։ Նրա ստեղծագործության ոգեշնչման աղբյուրը քրդական և հայկական բանահյուսությունն էր։

Մեծ է նրա ներդրումը քրդական լեզվի և գրականության զարգացման գործում։ Նրա ջանքերով են ստեղծվել քրդական դպրոցների 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ դասարանների մայրենի լեզվի և գրականության դասագրքերը։ Ալիխանե Մամեի բանաստեղծական շարքերը թարգմանվել են մի շարք լեզուներով՝ վրացերեն, ռուսերեն, անգլերեն, ուկրաիներեն և այլն։

2012 թվականին նրա անգնահատելի գործունեության համար կառավարությունը պարգևատրել է Մովսես Խորենացու մեդալով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Մահացել է քուրդ ճանաչված բանաստեղծ, հրապարակախոս Ալիխանե Մամեն». Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ մայիսի 22-ին. Վերցված է 2021 թ․ մայիսի 22-ին.
2. ↑  «Հայաստանի քրդերը». *europeanintegration.am* (ամհարերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ մայիսի 22-ին. Վերցված է 2021 թ․ մայիսի 22-ին.
3. ↑  Մամե, Ալիխանե (2008). Ալեքյան, Բագրատ Գևորգի (ed.). *Զագրոսի լույսերը։ Բանաստեղծություններ*. Երևան: ՀԳՄ հրատ. ISBN 978-99941-74-51-5.
4. 1 2  «Ալիխանե Մամե».
5. ↑  «Քրդերեն լեզվի և գրականության երեք նոր դասագրքերը բարձր գնահատականի են արժանացել. Ալիխանե Մամե». *armenpress.am*. Վերցված է 2021 թ․ մայիսի 22-ին.
6. ↑  «ԱԼԻԽԱՆԵ ՄԱՄԵ».

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ալիխանե Մամե. Ազգային փոքրամասնությունները պետք է ներկայացված լինեն խորհրդարանում
* Ալիխանե ՄԱՄԵ

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Հայաստանի գրողների միություն |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: n2008038847 |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Վարդանանց եկեղեցի

**Սրբոց Վարդանանց եկեղեցի**, միակ հայկական եկեղեցին Քուվեյթում։ Դրան կից գործում է հայկական վարժարան՝ նախակրթական, միջնակարգ և երկրորդական բաժիններով, ունի 400-ից ավելի սաներ (2012)։ 1992 թվականից հանդիսանում է Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսության Քուվեյթի և Ծոցի արաբական երկրների թեմի առաջնորդանիստը։

Եկեղեցին հայ համայնքի կյանքում հոգևոր և կազմակերպչական մեծ դերակատարում ունի։ Յուրաքանչյուր ուրբաթ մատուցվում է սուրբ պատարագ։

Քուվեյթի հայ համայնք այցելող հայաստանաբնակ քաղաքական ու մշակույթի գործիչները քուվեյթահայերի հետ հանդիպումներ են ունենում եկեղեցուն կից կառույցներում. 2011 թվականին Քուվեյթ է այցելել ԵՊՀ ռեկտոր Արամ Սիմոնյանը, 2014 թվականին՝ Բարգավաճ Հայաստան կուսակցության հիմնադիր Գագիկ Ծառուկյանը և ուրիշներ։

Պատմություն
-----------

Եկեղեցին կառուցվել է 1963 թվին։ 2016 թվականի դեկտեմբերին եկեղեցում տեղի է ունեցել դրամահավաք և տոնավաճառ, որի հասույթներն ուղղվել են եկեղեցու նոր շինության ներքին հարդարմանը։

Նշումներ
--------

1. ↑  Քուվեյթում կիրակի օրերն աշխատանքային են և եկեղեցական արարողությունները տեղի են ունենում ուրբաթ օրերին

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Կիլիկիո կաթողիկոսության Քուվեյթի թեմն ու առաջնորդարանը նոր կալվածքում կհաստատվեն. Արխիվացված է 10 դեկտեմբերի, 2015 սկզբնաղբյուրից:
2. ↑  Գագիկ Ծառուկյանը հանդիպել է Քուվեյթի հայ համայնքի հետ. Արխիվացված է 1 հունվարի, 2017 սկզբնաղբյուրից:
3. ↑  Քուվեյթի սրբոց Վարդանանց եկեղեցում կայացած տոնավաճառի հասույթն ուղղվելու է նոր շինության ներքին հարդարմանը. Արխիվացված է 13 դեկտեմբերի, 2016 սկզբնաղբյուրից:
**Սուրբ Նիկոլայ Միրլիկիյսկու տաճար** (ռուս.՝ Храм святого Николая Мирликийского), կաթոլիկ տաճար Վոլգոգրադ քաղաքում։ Վարչականորեն վերաբերվում է Աստրախանի առաջնորդարանի սուրբ Կլիմենտի թեմին, Սարատով կենտրոնով եպիսկոպոս Կլեմենս Պիկելի ղեկավարությամբ։ Գտնվում է Պրաժսկի փողոցի թիվ 14 հասցեում։

Պատմություն
-----------

Ժամանակակից Վոլգոգրադի մարզի տարածքում առաջին կաթոլիկները պովոլժյան գերմանացիներն էին, որոնք հայտնվել էին այստեղ XVIII դարի վերջին, գերմանացի գաղթականների կողմից Պովոլժեի գաղութացման ընթացքում։ 19-րդ դարի կեսերից Ցարիցինի ծուխը պատկանում էր Խերսոնյան թեմին, որը հետագայում վերանվանվեց Տիրասպոլյան։

Կաթոլիկ եկեղեցին Վոլգոգրադում կառուցվել է 1899 թվականին արքեպիսկոպոս-միտրոպոլիտ Եժի Շեմբեկի անձնական միջոցներով։ Եկեղեցին կառուցված է քարե հիմքի վրա, թրծված աղյուսից, ամբողջ եկեղեցին գեղազարդված և ներկված է։ Գլխավոր զոհասեղանը օծված է Մայր Աստծո Հայտնության պատվին։ Եկեղեցու կողքի մատուռները նվիրված են Սուրբ Աստվածածնին և Սուրբ Ստանիսլավին։ 1917 թվականին Ցարիցինյան կաթոլիկ եկեղեցու ծխում հաշվառված էին 600 մարդ։

30-ական թվականներին եկեղեցին փակվեց և կողոպտվեց, 1935 թվականին այնտեղ դպրոց տեղակայվեց, այնուհետև ակումբ։ 20-րդ դարի 80-ական թվականներին շինությունն այնքան էր հնացել և քայքայվել, որ նախագիծ առաջ քաշվեց նրա տեղում Տեխնիկայի երիտասարդական տուն կառուցելու վերաբերյալ։ 90-ական թվականներից Կաթոլիկ եկեղեցու գործունեությունը Ռուսաստանում սկսվեց կարգավորվել։ 1991 թվականի օգոստոսի 19-ին Վոլգոգրադում գրանցվեց կաթոլիկական եկեղեցու ծխական համայնքը։ 1992 թվականի հունվարի 9-ին եկեղեցին կիսավեր վիճակում հանձնվեց համայնքին։ Եկեղեցու ռեստավրացիան տևեց հինգ տարի, 1997 թվականի մայիսի 4-ին այն օծվեց սուրբ Նիկոլայ Միրլիկիյսկու պատվին։ 1999 թվականին հանդիսավորությամբ նշվեց եկեղեցու հարյուրամյակը։

Ծխում գործում է «Կարիտաս» բարեգործական կազմակերպությունը, «Իոհան XXIII ասոցիացիա» կաթոլիկ շարժումը, կուսակրոն միանձնուհիների միաբանությունը։

Ճարտարապետություն
-----------------

Եկեղեցին կառուցված է աղյուսից, կեղծ գոթական ոճով։ Գլխավոր ճակատը զարդարված է սլաքակամարներով և վարդազարդերով։ Հիմնական մուտքի վերևում գտնվում է զանգակատան աշտարակը սրաձողով, որը կառուցված է գոթական ոճով։

Ծխական մասունքներ
-----------------

Եկեղեցում են գտնվում սուրբ Նիկոլայ Միրլիկինսկու մասունքների մի մասը, որոնք բերվել են Բարիից և Ստալինգրադյան մադոննայի սրբապատկերը (այլ կերպ կոչվում է «Հաշտության Կույս Մարիամ»)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  «Волгоград» //Католическая энциклопедия. Т.1. М.:2002. Ст. 1067—1068
2. 1 2  История прихода

Արտաքին հղումներ
----------------

* Приход Святого Николая, Волгоград
* Приход Святого Николая, Санкт-Петербургский Католический Информационно-просветительский Центр

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Սուրբ Նիկողայոս տաճար (Վոլգոգրադ)** կատեգորիայում։ |
|  |
| --- |
| **Պինո-նուար** |
|  |

**Պինո-նուար** (ֆր.՝ Pinot noir, գերմ.՝ Spätburgunder), գինու արտադրության համար օգտագործվող խաղողի տեխնիկական (գինու) տեսակ է։ Ֆրանսիական անվանումից թարգմանաբար հնչում է «սև կոն», քանի որ այդ խաղողի փոքր խիտ ողկույզները արտաքինով մի փոքր հիշեցնում են կոների։ «Պինո-նուար» տերմինը օգտագործվում է նաև խաղողի մեկ սորտից արտադրվող գինիների տեսակ նշելու համար։

Պատմություն
-----------

Պինո-նուարի հայրենիքը համարվում էֆրանսիական Բուրգունդիա շրջանը, որտեղ տեղական գինիներում, ինչպես համարվում է, այն լիովին բացահայտում է իր բնավորությունը։ Բուրգունդիայում է գտնվում այսպես կոչված «ոսկե լանջը», որտեղ արտադրվում են այսպես կոչված «Բուրգունդիայի մեծ գինիները»։ Գոյություն ունեն փաստագրական հիշատակումներ, որ IV դարում Բուրգունդիայի տարածքում մշակվել է պինո-նուարի նախնի մորիյոն-նուարն։ Իսկ XIV դարի վանքային փաստաթղթերում պինո-նուարն արդեն հիշատակվում է որպես գինիների արտադրության հիմնական տեսակ։

Դերը գինեգործության մեջ
-----------------------

Պինո-նուարը շամպայնի արտադրության համար թույլատրված խաղողի երեք հիմնական սորտերից մեկն է (ընդհանուր առմամբ թույլատրված է յոթը)։ Պինո-նուարն աճեցվում է ամբողջ աշխարհում, առավելապես չափավոր սառը կլիմայով շրջաններում՝ Գերմանիայում, Ավստրիայում, Իտալիայում, Շվեյցարիայում, Ճապոնիայում, ԱՄՆ-ում և Նոր աշխարհի երկրներում։

Պինո-նուարից պատրաստված գինիներն ունեն շատ նուրբ և բարդ բուրմունք։ Սակայն այս խաղողից գինու արտադրությունը հանգում է դժվարությունների։ Ի թիվս այլ բաների, Պինո-նուարը գրեթե չի տրվում կուպաժավորման, մեծ կախվածություն ունի եղանակային պայմաններից և տեղանքի առանձնահատկություններից, ենթակա է մուտացիաների։ Որպես օրինակ մուտացիաների կարող է հանգեցնել պինո-նուարի ֆրանսիական պինո-բլան, պինո-գրի և պինո-մենյե կլոնները։ Պինո-նուարի եկամտաբերությունը բարձր չէ, և լավ աճի համար նա նախընտրում է չափավոր չոր կրաքարային հողերի լանջերը։ Դիմացկուն է միջին աստիճանի հիվանդությունների նկատմամբ, ինչպիսիք են կեղծ ալրացողը և օիդիումը, թույլ դիմացկուն է գորշ փտախտի դեմ։ Այն բավականին ձմեռադիմացկուն է։

Բուրգունդական գինեգործական *Domaine de la Romanée-Conti* տնտեսությունը, արտադրում է աշխարհի ամենաթանկ գինիների որոշ տեսակներ, ինչպիսիք են` *Romanée-Conti Grand Cru*, *La Tâche Grand Cru* և այլն։

Պինո-նուար տեսակի խաղողի զգալի քանակությունը աճեցվում է Շամպայնի գինեգործական շրջանում՝ սպիտակ փրփրուն գինիների արտադրության համար։

Հոմանիշներ
----------

Blauburgunder, Blauer Arbst, Blauer Spätburgunder(գերմ.), Burgunder, Cortaillod, Morillon, Morillon Noir, Mourillon, Spätburgunder(գերմ.), Rulandské modré(չեխ.), Pinot Franc, Pinot Nero, Savagnin Noir, Salvagnin Noir, Պինո Ֆրան, Սև պինո։

Աղբյուրներ
----------

* Jackson, David & Schuster, Danny, 2001, «The Production of Grapes & Wine in Cool Climates», Daphne Brasel Associates Ltd and Gypsum Press, ISBN 0-909049-17-3
* *Robinson, Jancis* The Oxford Companion to Wine. — Second Edition. — Oxford University Press, 1999. — ISBN ISBN 0-19-866236-X

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  VIVC: Pinot Noir passport data
2. 1 2  Энциклопедия виноградарства. — Кишинёв: Главная редакция Молдавской Советской Энциклопедии, 1986. — ISBN 978-0-01-360551-0
**Էմիլ Աֆրասիաբ օղլի Մամեդով** (ադրբ.՝ Emil Əfrasiyab oğlu Məmmədov, հունիսի 27, 1982(1982-06-27), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ադրբեջանցի դաշնակահար և կոմպոզիտոր , Ադրբեջանի վաստակավոր արտիստ (2011), 2011 թվականին անցկացվող դաշնակահարների փառատոնը ՛«*Montrö jazz*»ի հաղթողը;

Կենսագրություն
--------------

Էմիլ Աֆրասիաբը ծնվել է 1982 թվականին Բաքվում։ 2000-2006 թվականներին սովորել է Բաքվի երաժշտական ակադեմիայի դաշնամուրային ֆակուլտետում։ Ակադեմիայում նրա ուսուցիչը եղել է Ֆարհադ Բեդելբեկլին։ Էմիլ Աֆրասիաբը տարբեր ժանրերում սինթեզի իմպրովիզացիաների կատարողն է։ Նա մասնակցել է աշխարհի տարբեր երկրներում (Գերմանիա, Անգլիա, Ֆրանսիա, Բուլղարիա, Հունգարիա, Կուբա, Մեքսիկա, Չինաստան և այլ երկրներ) միջազգային փառատոններին։ Նա 2011 թվականին անցկացվող դաշնակահարների փառատոնը ՛«*Montrö jazz*»ի հաղթողն է։ Նա նաև մասնակցել է 2002, 2003 և 2004 թվականներին Բաքվում անցկացվող «Caspian Jazz and Blues»:

2011 թվականին արժանացել է Ադրբեջանի վաստակավոր արտիստի կոչմանը։ 2012 թվականին ֆրանսիացի դերասան Ժերար Դեպարդիեն առաջարկեց Էմիլ Աֆրասիաբին գրել ֆրանսիացի ռեժիսորների կողմից նկարահանված «Ալեքսանդր Դուման Ադրբեջանում» վավերագրական ֆիլմի երաժշտությունը։

Էմիլ Աֆրասիաբը սովորել է ԱՄՆ Բոստոնի Բերքլի երաժշտական քոլեջում։

Արտաքին հղումներ
----------------

### Վիդեո

* Emil Afrasiyab - Fantasy of Vagif Mustafazade (Live at Jazz en Baie Granville)
* Emil Afrasiyab and Friends
* Amazing piano Solo improvisation piano jazz instrumental playlist For Azerbaijan Emil Afrasiab 2
* Emil Afrasiyab - Письмо папе
* Men seni araram. Emil Efrasiyaboglu ve Mircavad Ceferov

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Էմիլ Աֆրասիաբ
2. ↑  դաշնակահարների փառատոնը ՛«*Montrö jazz*»ի հաղթողը
3. ↑  jazz musician Emil Afrasiab
4. ↑  Montrö jazz and Emil Afrasiab
5. ↑  Ժերար Դեպարդիե և Էմիլ Աֆրասիաբ
**Դեկորատոր (պատմություն մոլագարի մասին)** - Բորիս Ակունինի գիրքը «Էրաստ Ֆանդորինի արկածները» շարքից։ "Պիկովիյ վալետ" պատմվածքի հետ միասին կազմում է «Հատուկ հանձնարարություններ» գիրքը։

Ակունինը մտահղացել է «Էրաստ Ֆանդորինի արկածները» շարքը՝ որպես դետեկտիվ գեղարվեստական գրականության բոլոր ժանրերի ամփոփում, յուրաքանչյուր վեպ ներկայացնում էր նոր ժանր։

«Հատուկ հանձնարարություններ» -ում հայտնվում է Ֆանդորինի հենակետ Անիսի Թյուլպանովը, աննկարագրելի, բայց ընդունակ երիտասարդ։

Սյուժե
------

1889 թվականն է։ Մոսկվայում աննախադեպ իրադարձություններ են տեղի ունենում. Ոստիկանությունը մեկը մյուսի հետևից հայտնաբերում է կոկորդները կտրած կանանց։ Բոլոր զոհերը սեռական բռնության հետքեր չունեն, բայց ներքին օրգանները հանված և կոկիկորեն շարված են հանցագործության վայրում ՝ կազմելով մի տեսակ «զարդարանք», ինչպես ինքը հանցագործն է անվանում։ Յուրաքանչյուր սպանվածի դեմքին կամ պարանոցին արյունոտ համբույրի դրոշմ կա՝ լոնդոնցի Ջեք Պատռողի ձեռագիրը։ Սերիական մարդասպանը տեղափոխվե՞լ է Մոսկվա։ Իհարկե, այս հարցի պատասխանը կգտնի հատուկ նշանակման սպա Էրաստ Պետրովիչ Ֆանդորինը, քանի որ նրա կարիերան վտանգված է։ Քննության ընթացքում Էրաստ Պետրովիչին կօգնի անվախ Անիսի Թյուլպանովը, որը պատրաստ կլինի զոհաբերել իր սեփական կյանքը հանցագործությունը բացահայտելու համար ...

Հնարավոր էկրանացում
-------------------

2013-ի սեպտեմբերին «Կինոսլովո» կինոընկերությունը հայտարարեց Ակունինի համանուն պատմության հիման վրա նկարահանվող նոր «Դեկորատոր» ֆիլմի աշխատանքը սկսելու մասին ։ Ֆիլմի ռեժիսորն է լինելու Անտոն Բորմատովը, իսկ պրոդյուսերը՝ Պյոտր Անուրովը, որը հայտնի է 2012-ի «Духless» ամենախոշոր եկամուտ ունեցող ռուսական ֆիլմերից մեկի վրա աշխատելու համար։ Ի սկզբանե նախատեսված էր, որ կինոնկարը թողարկվելու է 2017-ին, բայց այդ ժամանակից ի վեր նոր տեղեկություններ չեն հայտնվել ֆիլմի մասին։

Երաժշտ Ֆանդորինի դերը պետք է կատարեր սիրված ռուս դերասան Դանիլա Կոզլովսկին։ Իր ենթադրաբար նոր դերի մասին նա խոսեց այսպես. «Իմ հերոսը տաղանդավոր հետաքննող է, բանական, առաջադեմ։ Բայց նա բախվում է հենց այն բանականության հետ, որը կարող է ոչնչացնել ցանկացած մարդու, նույնիսկ Ֆանդորինի կյանքը։ Այս մարդասպանը հարվածում է շատ ցավոտ տեղերին։ Նա շատ անձնական հարվածներ է հասցնում»։

Նշումներ
--------

1. ↑  Мастера детектива. Борис Акунин.
**Ալան Սմիթի** (անգլ.՝ Alan Smithee, *Allen Smithee*, *Alan Smythee*, կամ *Adam Smithee*), կեղծանուն, սովորաբար օգտագործվում է այն դեպքերում, երբ ռեժիսորը կամ կինոյի (գեղարվեստական/վավերագրական, նաև տեսահոլովակներ, սերիալների էպիզոդներ և այլն) ստեղծման մեկ այլ մասնակից ինչ-որ պատճառով չի ցանկանում որ տիտրերում ցուցադրվի իր անունը։

Ալան Սիմիթին ունի սեփական IMDB հասցե ն։ Որպես ռեժիսոր նրա անունը նշվել է 81 ֆիլմում, սցենարիստ` 18 ֆիլմում, դերասան` 9 ֆիլմում, պրոդյուսեր` 8 ֆիլմում և այլն։

Ծագում
------

Առաջին անգամ կեղծանունը օգտագործվել է Death of a Gunfighter (1969) վեստերնի տիտրերում։ Նկարահանումների ժամանակ դերասան Ռիչարդ Ուիդմարկը վիճել է ռեժիսոր Ռոբերտ Տոտենի հետ։ Արդյունքում Տոտենին փոխարինեցին Դոն Սիգելով։ Երբ ֆիլմը նկարահանվեց, ոչ Տոտենը, ոչ Սիգելը չցանկացան տիտրերում տեսնել իրենց անունները։

Արդյունքում որոշեցին պատասխանատվությունը դնել հորինված Ալան Սմիթի վրա (Al Smith), բայց պարզվեց, որ այդ անունով իրական ռեժիսոր գոյություն ունի։ Բացի այդ, ցանկացած պահի կարող է գտնվել նույն անունով ուրիշ մարդ։ Դրանից հետո ազգանունը նախ փոխեցին "Smithe", հետո "Smithee":

Ֆիլմը քննադատների կողմից ստացավ լավ արձագանքներ։ New York Times-ում նշվում էր`

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | …ֆիլմը հմտորեն նկարահանել է ռեժիսոր Ալեն Սմիթը, ով տաղանդավոր է և կարող է գտնել երկրորդ պլանի ամենապայծառ դրվագները։ |  |

*Բնօրինակ տեքստ* (անգլ.)  

*the film was sharply directed by Allen Smithee who has an adroit facility for scanning faces and extracting sharp background detail.*

Ալան Սմիթիի ֆիլմ. Լեռներ, Հոլիվուդ, լեռներ (1998)
-------------------------------------------------

Ֆիլմում պարադոքսայնորեն նշվում է անուն, որը օգտագործվում է կինոգործիչների կողմից։ Սյուժե. Պրոդյուսերի հետ վիճաբանության արդյունքում ռեժիսորը որոշում է նոր ֆիլմի տիտրերից հեռացնել իր անունը։ Բայց հերոսին, այնուամենայնիվ, անվանում են Ալան Սմիթի։

Ալան Սմիթիի ֆիլմեր
------------------

* 1980. Թափառող հրեշտակներ
* 1984. Դյունա (ընդլայնված տարբերակ)
* 1985. Հանդիպում վախի հետ / *Appointment With Fear*
* 1987. Ոգիների խելագարություն / *Ghost Fever*
* 1990. Ծովախեցգետին թավայի վրա / *The Shrimp On The Barbie*
* 2000. Փնտրեք կնոջը / անգլ.՝ Woman Wanted

Սցենարիստ
---------

Թաքնվածը 3D

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Wallace, Amy (2000 թ․ հունվարի 15). «Name of Director Smithee Isn't What It Used to Be». *Los Angeles Times*. Վերցված է 2010 թ․ հունվարի 27-ին.
2. ↑  .Thompson, Howard. (1969 թ․ մայիսի 10). «Screen: Tough Western: 'Death of a Gunfighter' Stars Widmark». *Նյու Յորք Թայմս*. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 2-ին. Վերցված է 2016 թ․ հուլիսի 1-ին.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · Internet Movie Database |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNE: XX1087498 · CONOR: 56373859 · GND: 123396956 · LCCN: n96005794 · VIAF: 86737339 · WorldCat VIAF: 86737339 |

 |
**Դոն Բակարդի** (անգլ.՝ Don Bachardy, մայիսի 18, 1934(1934-05-18)[…], Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի նկարիչ-դիմանկարիչ։

Աշխատանք
--------

Բակարդին սովորել է Լոս Անջելեսի Շուինար գեղարվեստական համալսարանում և Լոնդոնի «Սլեյդ» արվեստի դպրոցում։ Նրա առաջին անհատական ցուցադրությունը կայացել է 1961 թվականի հոկտեմբեր ամսին՝ Լոնդոնի «Ռեդֆերն» ցուցասրահում։ Այդ պահից սկսած նրա աշխատանքները շատ անգամ ցուցադրվել են Լոս Անջելեսում, Սան Ֆրանցիսկոյում, Սիեթլում, Հյուստոնում և Նյու Յորքում։ 2004-2005 թվականներին Սան Մարինո քաղաքի Հանտինգթոն գրադարանում կայացել է նրա ցուցադրությունը։ Նրա աշխատանքները Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն թանգարանում, Տեխասի համալսարանում, Սան Մարինոյի Հենրի Է․ Հանտինգթոնի գրադարանում և պատկերասրահում, Լոս Անջելեսի կալիֆոռնյան համալսարանում, Հարվարդի համալսարանի և Լոնդոնի Դիմանկարների ազգային պատկերասրահի «Ֆոգ» գեղարվեստական թանգարանում գտնվում են մշտական հավաքածուի մեջ։ Նրա գրքերից վեցը թարգմանվել են։

Բակարդիի կյանքը և ստեղծագործությունը նկարագրված են ռեժիսոր Թերի Սանդերսի «Դոն Բակարդի» ֆիլմում։ Նա համարվում է Իշերվուդի «Ֆրանկենշթեյն․ Ճշմարիտ պատմություն» (1973) գրքի համահեղինակ։

Նկարչի ամենահայտնի աշխատանքներից մեկը համարվում է նահանգապետ Ջերի Բրաունի պաշտոնական դիմանկարը։ Դոնը խաղացել է էպիզոդային դեր «Միայնակ տղամարդը» ֆիլմում, որի սյուժետը հիմնված է Քրիստոֆեր Իշերվուդի համանուն վեպի հիման վրա։ Բակարդին այստեղ ուսուցչի հյուրասենյակում պրոֆեսորի դեր է խաղում, ում Քոլին Ֆերտը դիմում է հետևյալ խոսքերով․ «Ողջույն Ջոն»։

Անձնական կյանք
--------------

Բակարդին հայտնի բրիտանական գրող Քրիստոֆեր Իշերվուդի գործընկերն ու ընկերն էր, ում հետ նա առաջին անգամ ծանոթացել էր 1953 թվականի Սուրբ Վալենտինի օրը։ Բակարդին այդ ժամանակ 18 տարեկան էր իսկ Իշերվուդը 48 տարեկան։ Նրանք միասին են եղել մինչև Իշերվուդի մահը՝ 1986 թվականը։

Քրիստոֆերի վեպերի հրատարակության մեծ մասը կազմված են փափուկ շապիկով, որտեղ պատկերված է հեղինակի մատիտներով նկարված Դոնի կերպարը։ 2008 թվականին նրանց համատեղ կյանքի և հարաբերությունների մասին նկարահանվել է «Քրիս և Դոն. Սիրո պատմություն» վավերագրական ֆիլմը։ Ներկա պահին Դոնը ապրում է Սանտա Մոնիկայում՝ Քրիստոֆեր Իշերվուդի տանը։

Տես նաև
-------

* Քրիս և Դոն․ Սիրո պատմություն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Internet Movie Database — 1990.
2. 1 2  Internet Broadway Database — 2000.
3. 1 2  Internet Speculative Fiction Database — 1995.
4. ↑  «Tom Ford was right about Isherwood». Վերցված է 2013 թ․ հունվարի 1-ին.
5. 1 2  «Christopher Isherwood and Don Bachardy: a personal and artistic union». Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունիսի 8-ին. Վերցված է 2012 թ․ փետրվարի 14-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* The Eyes of Don Bachardy (American Film Foundation)(անգլ.)
* Portraits by Don Bachardy Archived 2018-09-16 at the Wayback Machine.(անգլ.)
* Nudes by Don Bachardy Archived 2018-09-30 at the Wayback Machine.(անգլ.)
* Don Bachardy at Craig Krull Gallery Archived 2019-08-07 at the Wayback Machine.(անգլ.)
* Oral history interview with Don Bachardy, 2009 May 21 — Oct 7 from the Smithsonian (անգլ.)
**Ռուստամ Գագիկի Գևորգյան**, նոյեմբերի 3, 1980, հայ ազգագրական և փոփ երգիչ-ստեղծագործող։

Կենսագրություն
--------------

Ռուստամ Գևորգյանը (Մրե) ծնվել է Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի Մարտունի քաղաքում, մեխանիզատորի ընտանիքում։ Սովորել է Գեղհովիտի Ալեքսանդր Մյասնիկյանի անվան դպրոցում։ 1998-2000 թվականներին ծառայել է Արցախի Հադրութ քաղաքում։ 2004 թվականից բնակություն է հաստատել Էջմիածնում։ Ամուսնացած է, ունի 1 որդի և 2 դուստր։

Գրել և գործիքավորել է բազմաթիվ հայրենասիրական, ազգագրական և փոփ երգեր։ Հեղինակն է «Միայնակ գայլ», «Տանկիստներ», «Դուշման Ռաֆո», «Բանակ» և այլ ազգագրական երգերի։

Շրջագայություններով հանդես է եկել Ռուսաստանի մի շարք քաղաքներում. 2012 թվականին՝ Տամբով, Տվեր, Սամարա, Սիզրան, Չելյաբինսկ, Օմսկ, Բրյանսկ, Օկտյաբրսկ (Բաշկիրիա), 2016 թվականին՝ Կալուգա, Մոսկվա։

Ալբոմներ
--------

* Լուսինե քեզ (2005)
* Կարոտի ճամփա (2007)
* Մեկ լուսաբաց (2009)
* Չար մարդիկ (2016)

Սոցիալական կայքեր
-----------------

* Ֆեյսբուք(չաշխատող հղում)
* Յութուբյան պաշտոնական ալիք

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հարցազրույց Ռուստամ Գևորգյանի հետ

Արտաքին հղումներ
----------------

* Հեղինակային երգերի հոբելյանական 5-րդ համերգ, 2018
**Վիզուալ լրագրություն** (անգլ.՝ Visual journalism), «բառերը և պատկերները համատեղելու» տեխնիկա, որը թույլ է տալիս լրատվամիջոցներին ամբողջությամբ փոխանցել սպառողին տեղեկությունը. այս ոճը ենթադրում է կոդերի և խորհրդանիշների օգտագործում, որոնք ընթերողների համար ճանաչելի են անկախ նրա մշակութային և/կամ սոցիալական համատեքստից։

Ժանրն սկսել է տարածում գտնել 1970-ական թվականներից։ Դրա արմատները, սակայն, գնում են հնագույն ժամանակներ` հասնելով մինչև քարանձավներում արված պատկերներ։ Տեղեկատվությունը ներկայացնելու այս սկզբունքն օգտագործվում է դիզայներների, ճարտարապետների և ինժեներների աշխատանքում։ Վիզուալ հաղորդակցության այս տեսակի հայրը համարվում է Սթենֆորդի համալսարանի շրջանավարտ և Վիզուալ լեզու (անգլ.՝ Visual Language) գրքի հեղինակ, գիտությունների թեկնածու Ռոբերտ Հորնն է։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Վիզուալ լրագրության հիմնական գաղափարը ընթերցողի հարցերին պատասխանելն է ընթերցողի համար հնարավորինս մատչելի և հասկանալի ձևով։ Հետևաբար, թերթի կամ կայքում հրապարակված նյութի բոլոր բաղադրիչները՝ վերնագրեր, նկարներ, տեքստ, լրացուցիչ տեղեկություններ, կազմակերպվում են այնպես, որ հնարավորինս լիարժեք տեղեկացնեն այն, ինչ հետաքրքրում է ընթերցողին այս թեմայի վերաբերյալ։ |  |

Նկարագրություն
--------------

Վիզուալ լրագրությունը ոչ թե սիմվոլների շարք է` ճշգրիտ նշանակությամբ, այլ ավելի շուտ` պատկերների ամբողջություն, որոնք համալիր իմաստ են ներկայացնում և պարունակում են նաև բառեր։ Խորհրհդանիշերը ոչ թե ուղղակի որոշակի իմաստ են ներկայացնում, այլ դառնում են իմաստի արտահայտման մասնակիցը` որոշակի արտահայտությունների հետ, և նախագծված են այնպես, որ զարգացնեն ստեղծագործական մտածողությունը։

Մեթոդի բաղադրիչներ
------------------

* Իրենից ենթադրում է բանավոր և տեսողական շարքի միասնություն։
* Գլխագրի դերի շեշտադրում։
* Տառատեսակի ընտրությունը նշանակություն ունի։
* Վավերագրական լուսանկարների տարանջատում բեմադրված նկարներից։

Տես նաև
-------

* Մուլտիմեդիա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Визуальная журналистика Արխիվացված է Մայիս 4, 2008 Wayback Machine-ի միջոցով:
2. ↑

Արտաքին հղումներ
----------------

* Խոսքի ազատությունը ԱՄՆ-ում և Ռուսաստանում :։ «Эхо Москвы»
* Ն. Մեյլերի հրապարակումը (անգլ.)
**Աբու-Լալա Մահարի**, Ավետիք Իսահակյանի ստեղծագործություն։ Գրվել է 1909-1910 թվականներին։ Պոեմի առաջին հատվածները Իսահակյանը տպագրել է 1909 թվականին, իսկ ամբողջությամբ՝ 1911 թվականին։ Պոեմը կազմված է տաղաչափության հատուկ օրենքներով՝ երկուական տողերով՝ յուրաքանչյուրը՝ քսանական վանկ։ Պոեմի գլխավոր հերոսը կրողն է անհատի ողբերգության, համամարդկային ցավի ու տառապանքի։ Աբու-Լալա Մահարին քնարական պոեմ է։ Հիմնված է արաբ բանաստեղծ Աբու ալ-Ալա ալ-Մաարրիի կերպարի վրա։ Պոեմի համար հիմք է ծառայել նրա մասին ավանդությունը, թե նա ապրել է մարդկանցից դժգոհ, սիրել է մենակյաց ազատությունը։ Նա պատվիրել է իր շիրմաքարին արձանագրել. «Իմ հայրը իմ դեմ մեղանչեց, բայց ես ոչ ոքի դեմ չմեղանչեցի»։ Նրան դարձնելով իր պոեմի հերոս՝ Իսահակյանը նրա բերանով արտահայտում է իր խոհերն ու մտորումները։

Պատմություն
-----------

«Աբու-Լալա Մահարի» պոեմը Իսահակյանը գրել է 1909 թվականին, երբ Թիֆլիսից Երևան վերադառնալիս գնացքի պատուհանից տեսնում է ուղտերի քարավան։ Դրանից հետո նրա մոտ միտք է ծնվում գրել պոեմը։

Սյուժե
------

Նախերգանքում պատմվում է Մահարիի մասին, թե ինչպես նա գիշերով գաղտնի հեռացել է Բաղդադից։ Առաջին սուրահում Մահարին, հոգնած և զզված ամբողջ աշխարհից և հայրական տանից, այլևս չէր ուզում վերադառանալ այնտեղ։ Նա ատում է այն, ինչ որ առաջ սիրել է և նրա համար ավելի լավ է դառնալ գիշատիչների բաժին, և վերջին անգամ Մահարին գարշանքով նայում է Բաղդադին և հեռանում։

Երկրորդ սուրահում բանաստեղծն անիծում է կնոջը և կնոջ սերը՝ «Խարխուլ մակույկով հանձնվիր ծովին, քան թե հավատա կնոջ երդումին»։ Նա նաև դժգոհում է հորից, ասելով՝ «Իմ հայրն իմ դեմ մեղանչեց, սակայն չմեղանչեցի ես ոչ ոքի հանդեպ»։ Նա ետ չէր նայում և չէր ափսոսում թողածի համար։

Երրորդ սուրահում Մահարին աշխարհը նմանեցնում է մի հեքիաթի, իսկ մարդիկ չէին հասկանում այդ հեքիաթը։

Չորրորդ սուրահում Մահարին բողոքում է բարեկամներից, ընկերներից և ասում, որ մարդկանց մոտ պետք է աչալուրջ լինել, որ չհոշոտեն քեզ. «Եվ ինչ է փառքը-այսօր քեզ մարդիկ եղջյուրներից վեր կբարձրացնեն, վաղը նույն մարդիկ սմբակների տակ ճմլելու համար քեզ վար կնետեն»

Հինգերորդ սուրահում Մահարին նզովում է փառքը, գանձը, իշխանությունը,օրենքը և փախչում է նրանցից։

Վեցերորդ սուրահում բանաստեղծը փնովում է մարդկանց և պատռում նրանց դիմակները՝ «Աղքատության մեջ՝ քծնի, վաճառվող, թշվառության մեջ՝ վախկոտ, դավաճան։ Հարստության մեջ՝ լկտի, չարախինդ և վրիժառու, ամբարտավան»։

Յոթերորդ սուրահում Մահարին հասնում է մի ժայռի կատարի և նայում աշխարհին ու արևին և ասում, որ արևն է արդեն նրա մայրը, միակ սուրբը և աշխարհից ու մարդկանցից կարևորը։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Եվ ոսկեփրփուր ծիրանին ուսին Աբու Մահարին՝ մեծ բանաստեղծը,
Թռչում էր անդուլ՝ հաղթական ու վեհ, դեպի արևը, անմահ արևը… |  |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ավետիք Իսահակյանի տուն-թանգարան

Աղբյուրներ
----------

* Իսահակյան Ա. Աբու-Լալա Մահարի, Երևան 1984 թվական

Արտաքին հղումներ
----------------

 Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են  ***Աբու-Լալա Մահարի (պոեմ)*** հոդվածին
* Ավետիք Իսահակյան «Աբու Լալա Մահարի»
* Ավիկ Իսահակյան. «Աբու-Լալա Մահարի» պոեմի հերոսը և հեղինակը Archived 2017-09-18 at the Wayback Machine.
**Ուսանողական փոխանակման ծրագրեր** (անգլ.՝ student exchange program) մեկ կիսամյակից մինչև մեկ տարի տևողությամբ ուսումնական ծրագրեր են, որոնց ընթացքում ավագ դպորցում կամ համալսարանում սովորող ուսանողները հնարավորություն են ստանում իրենց ուսումնառության մի հատվածը անցկացնել գործընկեր դպրոցում կամ համալսարանում։ 
Ուսանողական փոխանակման ծրագրերը սկսել են տարածվել 20-րդ դարի կեսին` Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո, երբ կար անհրաժեշտություն երիտասարդների մեջ այլ մշակույթների հանդեպ հանդուրժողականությունը և փոխըմբռնումը բարելավելու, ինչպես նաև կատարելագործելու լեզվի իմացությունը և լայնացնելու ուսանողների աշխարհընկալումը։ Այս ամենից բացի փոխանակման ծրագրերը նաև օգնում են ուսանողներին հաստատել միջմշակութային կապեր, փոխել ապրելու և սովորելու պայմանները, ընկերական և երբեմն նաև ընտանեկան միջավայրը։ «Փոխանակում» եզրույթը ցույց է տալիս, որ հյուրընկալող համալսարանը ընդունում է ուսանողին, բայց պարտադիր չէ, որ ուսանողը ջանքեր թափի փնտրելով ուսանող-գործընկեր, որի հետ կփոխանակվի։ Ուստի, վերոնշյալ եզրույթը ավելի շատ ենթադրում է գիտելիքի, փորձի և մշակութային առանձնահատկությունների փոխանակում։

Ըստ տևողության տարբերակում են երկու տիպի փոխանակման ծրագրեր՝ կարճաժամկետ և երկարաժամկետ ։ Հետազոտողները պայամանականորեն բաժանում են փոխանակման ծրագրի ընթացքը 3 հիմնական փուլի՝ նախքան փոխանակումը, փոխանակման ընթացքում և փոխանակումից հետո, որոնցից յուրաքանչյուրն աչքի է ընկնում իրեն հատուկ առանձնահատկություններով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Երզնկյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Մհեր Արամայիսի Երզնկյան**, ապրիլյան քառօրյա պատերազմի հերոս։

Կենսագրություն
--------------

Մհեր Երզնկյանը ծնվել է 1995 թվականին Երևան քաղաքում։ Իննամյա կրթությունը ստանալուց հետո զբաղվել է ոսկերչությամբ և արծաթագործությամբ։ Իր մոտ միշտ կրում էր իր պատրաստած արծաթյա խաչը։ Մհերը ունի մեկ քույր և եղբայր։ Վերջինս նույնպես պայմանագրային զինծառայող էր։

18 տարին լրանալուն պես Մհերը պետք է զորակոչվեր բանակ, սակայն ծառայության մեկնելը հետաձգվում է, և Մհերը բուժումներ է ստանում։ 3 տարի բուժումն անցնելուց հետո, 2016 թվականի հունվարին, 21 տարեկան հասակում զորակոչվել է բանակ։ Խելացի և գրագետ զինվոր էր։ Մահացու հրազենային վիրավորում ստացել է ապրիլի 5-ի լույս 6-ի գիշերը։ Երկուսուկես ամսվա զինծառայող էր։ Քառօրյա պատերազմում ցուցաբերած արիության համար զինծառայողին տվել են «Առյուծ Մհեր» մականունը։

Հուղարկավորություն
------------------

Հոգեհանգիստը տեղի է ունեցել 2016 թվականի ապրիլի 8-ին ժամը 18:00-ին, իսկ հուղարկավորությունը՝ 2016 թվականի ապրիլի 9-ին ժամը 13:00-ին Երևան քաղաքում։

Պարգևներ
--------

* Մարտական ծառայության մեդալ (հետմահու), 2018

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հերոս Մհեր Երզնկյանը
2. ↑  «Իմ որդին, առյուծաբար կռվելով, վաստակեց Առյուծ Մհեր կոչվելու իրավունքը»
3. ↑  «ՀՀ Նախագահի հրամանագրերը - Փաստաթղթեր - Հայաստանի Հանրապետության Նախագահ». *նախագահ.հայ*. Վերցված է 2018 թ․ հունվարի 29-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Մհերն էս անգամ իր սվիտրը հանել ու բոլորիս պաշտպանել ա… Archived 2016-05-22 at the Wayback Machine.
* «Իմ որդին, առյուծաբար կռվելով, վաստակեց Առյուծ Մհեր կոչվելու իրավունքը»
* «Հերոսի ծնողները». Մհերի մայրը գտել է ցավին հաղթելու ճանապարհը Archived 2017-08-15 at the Wayback Machine.
**Մալիբեկլի Ջումշուդ** (ադրբ.՝ Malıbəyli Cümşüd, 1845, Malıbəyli, Շուշիի գավառ, Կասպիական մարզ, Ռուսական կայսրություն - 1915, Շուշի, Ելիզավետպոլի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն), ադրբեջանցի խանենդե, Ղարաբաղյան մուղամի դպրոցի ներկայացուցիչ։

Կենսագրություն
--------------

Մալիբեկլի Ջումշուդը ծնվել է 1845 թվականին Մալիբեկլի գյուղում։ Ջումշուդը, ով 4-5 տարեկանում կորցրել է հորը, որոշ ժամանակ աշխատել է որպես ձիապահ։ Հետագայում նա սկսել է հետաքրքրվել երաժշտությամբ և թառահար Բախշիի հետ կատարել ժողովրդական երգեր։ 20-21 տարեկանում նա արդեն որպես խանենդե հրավիրվում էր երաժշտական մեջլիսներին ։

Ջումշուդ Մալիբեկլիի ռեպերտուարում եղել են «Սեգահ», «Շահնազ», «Օրթա Մահուր», «Ղարաբաղի շիքյաստա», «Շուշտար», «Հեյրատի», «Օվշարը» մուղամները։ Մուղամներից բացի, Ջումշուդ Մալիբեկլին կատարել է նաև ժողովրդական երգեր։

Ղազալներ և երկտողեր ընտրելով Մալիբեկլի Ջումշուդն հիմնականում դիմել է Մոլլա Փանահ Վագիֆի, Խուրշիդբանու Նաթավանի և Աշուղ Ալասգարի ստեղծագործություններին։ Նրան մի քանի անգամ թառահար Ջավադ բեկ Ալիբեկ օկլի և քամանչահար Կարապետի հետ հրավիրել են հարսանեկան մեջլիսների Իրանի Թավրիզ, Ռեշտ, Անզալի և Ղազվին քաղաքներում։

Երգչուհին մասնակցել էր նաև ներկայացումների և «Արևելյան համերգների»։ Այդ ներկայացումներից ու համերգներից հավաքված գումարը հիմնականում ուղղվել է ուսանողների կարիքները հոգալու համար։

1913 թվականին Կիևում գործող «Էկստրաֆոն» բաժնետիրական ընկերությունից հրավեր ստանալով՝ Ջումշուդը մեկնել էր Կիև, որտեղ գրամոֆոնի լիսեռի վրա ձայնագրել է «Սեգահ», «Մահուր», «Ռաստ» մուղամներ։

Ջումշուդ Մալիբեկլին մահացել է 1915 թվականին, 70 տարեկան հասակում։

Տես նաև
-------

* Խան Շուշինսկի
* Իսլամ Ռզաև
* Հաջի Հուսու

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Малыбейли Джумшуд // Енциклопедия азербайджанского мугама
2. ↑  Шушински, Ф. Азәрбайҹан халг мусигичиләри. Бакы: Јазычы. 1985. С. 101–102.
3. ↑  Մալիբեկլի Ջումշուդ
**Ֆաբիանա Դադոնե** (իտալ.՝ Fabiana Dadone, փետրվարի 12, 1984(1984-02-12), Կունեո, Պիեմոնտ, Իտալիա), իտալացի քաղաքական գործիչ, Պատգամավորների պալատի պատգամավոր` Հինգ աստղերի շարժում կուսակցությունից։ 2019 թվականից` Իտալիայի պետական ծառայության հարցերով փաստացի նախարար։

Պատմություն
-----------

Ստացել է իրավաբանական կրթություն, մասնագիտությամբ իրավաբան է։ Պատգամավորների պալատի պատգամավոր է ընտրվել 2013 թվականի մարտի 19-ին՝ խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքում, Պիեմոնտի 2-րդ ընտրատարածքից։ 2013 թվականի մայիսի 7-ից իր գործունեությունն է ծավալում I հանձնաժողովում (Սահմանադրության, խորհրդի նախագահի և ներքին գործերի հարցերի)։ 2013 թվականի հոկտեմբերի 11-ից Իտալիայում գործող կազմակերպված հանցավոր խմբավորումների (իտալական և արտասահմանյան) դեմ պայքարի խորհրդարանական կոմիտեի անդամ է։

Դադոնեն երկու անգամ մասնակցել է Հինգ աստղերի շարժման խմբակցության ղեկավարի ընտրություններին և 2014 թվականի հոկտեմբերի 21-ին հաղթանակ տարել՝ առաջ անցնելով Մասիմո Արտինիից։ 2015 թվականի փետրվարի 9-ին նա խմբակցության ղեկավար է դարձել` Անդրեա Չեկոնիի հեռանալուց հետո։ 2015 թվականի մայիսի 11-ին Դադոնեն լքել է այդ պաշտոնը՝ զիջելով այն Ֆրանչեսկա Բուզինարոլոյին։

2019 թվականի սեպտեմբերի 4-ին Ջուզեպպե Կոնտեի երկրորդ կառավարության ձևավորման ժամանակ Ֆաբիանա Դադոնեն նշանակվել է Իտալիայի պետական ծառայության գործերի փաստացի նախարար, և սեպտեմբերի 5-ին տեղի է ունեցել կառավարության երդմնակալության արարողությունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Governo Conte bis: ecco la lista completa dei ministri» (իտալերեն). la Repubblica. 2019 թ․ սեպտեմբերի 4. Վերցված է 2019 թ․ սեպտեմբերի 4-ին.
2. ↑  «Il nuovo governo ha giurato, iniziato il primo Consiglio dei ministri» (իտալերեն). la Stampa. 2019 թ․ սեպտեմբերի 5. Վերցված է 2019 թ․ սեպտեմբերի 5-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք(իտալ.)
* Ֆաբիանա ԴադոնեԹվիթթերում
* Պրոֆիլը Իտալիայի պատգամավորների խորհրդարանի կայքում(իտալ.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Treccani |

 |
**Բիմեն Շեն** (ծնյալ **Բիմեն Տեր-Ղազարյան**, 1873, Թուրքիա - օգոստոսի 26, 1943(1943-08-26), Ստամբուլ, Թուրքիա), հայազգի կոմպոզիտոր, բանաստեղծ, երգիչ, ով զգալի ավանդ է ներդրել թուրքական երգարվեստում ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1873 թվականին Բուրսայում՝ հայ քահանա Գասպար Տեր-Ղազարյանի երաժշտասեր ընտանիքում։ Նրա ձայնային հիանալի տվյալներն ու երաժշտական ձիրքը արդեն իսկ վաղ հասակում են դրսևորվել, և դեռ երեխա՝ նա շարականներ է երգել ծննդավայրի հայկական եկեղեցում։ Տասնմեկ տարեկանում նրան ներկայացրել են Բուրսա այցելած թուրք կոմպոզիտոր Հաջի Արիֆ բեյին, ով նրա երգեցողությունը լսելով՝ խորհուրդ է տվել տեղափոխվել Ստամբուլ։ Դրանից երեք տարի անց պատանի Բիմենը մեկնել է Պոլիս, որտեղ դասեր է առել Հակոբոս Քռյանից, կապեր հաստատել տարբեր շրջանակների ազդեցիկ մարդկանց հետ, մասնակցել համերգների, երաժշտական զանազան միջոցառումների։ *Շեն* կեղծանունը նա վերցրել է այն բանից հետո, երբ իր «Yüzüm Şen, Hâtıram Şen» բառերով սկսվող երգն արժնացել է հանրության առանձնահատուկ ջերմ ընդունելությանն ու գնահատանքին։ Իր ստեղծագործական գործունեության ընթացքում նա բազմաթիվ համերգներ է տվել, տասնյակ ձայնագրություններ թողարկել։ Մահացել է 1943 թվականի օգոստոսի 26-ին Ստամբուլում՝ 70 տարեկան հասակում։ Թաղվել է Շիշլիի հայկական գերեզմանատանը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Bimen ŞEN». Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ փետրվարի 21-ին. Վերցված է 2014 թ․ փետրվարի 7-ին.
2. ↑  O'Connell, Dr John (2013 թ․ նոյեմբերի 28). *Alaturka: Style in Turkish Music*. Ashgate Publishing, Ltd. ISBN 978-1409473077.

Արտաքին հղումներ
----------------

* www.turkmusikisi.com  |10 Ocak 2006, 26 օգոստոսիs 2010 թ.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Discogs · MusicBrainz |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 138404984 · ISNI: 0000000061621514 · LCCN: n2016064522 · VIAF: 44092864 · WorldCat VIAF: 44092864 |

 |
**Տրիգրադի կիրճ** (բուլղ. Триградско ждрело), Ռոդոպի լեռներում Սմոլյանսկի մարզի Դեվին համայնքի մոտակայքում գտնվող Տրիգրադ գետի (Շադերեի ձախ վտակ) գեղատեսիլ կիրճը (Բուլղարիա)։

Տրիգրադ գետը հոսում է կիրճով և Սատանայի կոկորդի քարանձավով, դրանից հետո` 530 մետրից հետո հայտնվում է որպես կարստային մեծ աղբյուր։ Ավելի ուշ գետը թափվում է Բույնովսկի գետի մեջ։

Կիրճի արևմտյան պատը հասնում է 300 մ, իսկ արևելյանը՝ մինչև 300-350 մ բարձրության։ Սկզբում երկու պատերը գտնվում են մոտ 300 մ հեռավորության վրա, բայց հյուսիսային մասում կիրճը նեղանում և շարունակվում է՝ հասնելով մոտ 100 մետրի։ Կիրճը գտնվում է ծովի մակերևույթից 1450 մ բարձրություն ունեցող Տրիգրադ քաղաքից 1,2 կմ հեռավորության վրա, գյուղն ունի ընդհանուր 7 կմ երկարություն, որի մոտ 3 կմ-ը կազմում է կիրճը։

Բույսերի և կենդանիների հազվագյուտ և էնդեմիկ տեսակները պահպանելու, ինչպես նաև նրանց բնական միջավայրերը պաշտպանելու համար, 1963 թվականին ստեղծվեց *Տրիգրադսկայի կիրճի բնապահպանական արգելոցը*։

Զբոսաշրջություն
---------------

Տրիգրադի կիրճը համարվում է Բուլղարիայի 100 զբոսաշրջային օբյեկտներից մեկը (88-րդ տեղ)։ Ձորի հիմնական տեսարժան վայրը «Սատանայի կոկորդի» քարանձավն է, որը գտնվում է ձախ (արևմտյան) լանջին։ Նրա արևելյան լանջից շատ ավելի բարձր է գտնվում մեկ այլ հայտնի քարանձավ՝ Հարամիկ փոսը։ Մինչ կիրճի մուտքը` մոտավորապես 500 մ առաջ են գտնվում Տրիգրադի, իսկ մոտակայքում` Բուլղարիայի միակ «Արջի թանգարանն» է։

Տրանսպորտ
---------

Կիրճի միջով է անցնում նեղ միակողմանի ճանապարհը, որը միակ կապող օղակն է Տրիգրադ, Վոդնի Պադ, Զերեբևո և Կեստեն գյուղերի միջև։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Триградското ждрело (болг.) (23 апрель 2019).