**Լորել Բլեր Սելթոն Քլարկ** (անգլ.՝ Laurel Blair Salton Clark, մարտի 10, 1961(1961-03-10), Էյմս, Ստորի շրջան, Այովա, ԱՄՆ - փետրվարի 1, 2003(2003-02-01), Տեխաս, ԱՄՆ), բժիշկ, ԱՄՆ ռազմածովային ուժերի կապիտան, ՆԱՍԱ-ի տիեզերագնաց, գիտության մասնագետ մահացել է «Կոլումբիա» մաքոքային աղետի հետևանքով։

Կենսագրություն
--------------

Լորել Քլարկը ծնվել է Էյմս քաղաքում 1961 թվականին, նա իր հայրենի քաղաքը համարում էր Ռասինը (Վիսկոնսինի նահանգ)։ 1979 թվականին նա ավարտել է Ռասինի Ուիլյամ Հորլիկի անվան դպրոցը, 1983 թվականին ստացել է կենդանաբանության բակալավրի աստիճան Մադիսոնի Վիսկոնսինի համալսարանում, 1987 թվականին հաջողությամբ ավարտել է դոկտորանտուրան նույն տեղում։ Լորել Քլարկը «Գամմա Ֆի Բետա» կանանց համայնքի անդամ էր և ուներ սիրողական ռադիոյի լիցենզիա, նրա զանգի նշանը KC5ZSU է։

### Ռազմական կարիերա

Դեռ ուսումնառության տարիներին Լորել Քլարկն ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Սուզման բժշկության բաժնի (Diving Medicine Department) աշխատանքներին, որը մտնում է United States Navy Experimental Diving Unit — ի մեջ, որը սուզորդների փորձարարական-հետազոտական ստորաբաժանում Է ԱՄՆ ՆԱՊ-ում։ Այնուհետև նա անցել է ծովային բժշկական սուզանավային սպայի վերապատրաստման դասընթացներ Գրոտոնում, Կոնեկտիկուտ, ստորջրյա բժշկության ինստիտուտում և բժշկական Սուզանավային սպա Պանամա Սիթիում, Ֆլորիդա, ստանալով ճառագայթային անվտանգության սպայի և ստորջրյա բժշկության մասնագետի որակավորում։ Վերապատրաստումից հետո Լորել Քլարկը նշանակվել է ԱՄՆ ռազմավարական սուզանավերի 14-րդ էսկադրիլիայի (Պոլարիս-Պոսեյդոն ծրագիր) բժշկական բաժնի ղեկավար, որը հիմնված է Շոտլանդիայի Հոլի Լոխ քաղաքում, բազմիցս սուզումներ է կատարել ծովային ջրասուզակների և ծովային կնիքների հետ՝ սուզանավերից տարհանելով բժշկական օգնության կարիք ունեցող նավաստիներին։

Շոտլանդիայում երկու տարի ծառայելուց հետո Քլարկը վերապատրաստվել է Ֆլորիդայի Պենսակոլա նահանգի ռազմածովային օդատիեզերական բժշկական ինստիտուտում՝ որակավորվելով որպես «թռիչքային վիրաբույժ» և նշանակվելով AV-8B ծովային ջոկատում (VMA 211): Էսկադրոնի հետ միասին նա իրականացրել է մի քանի վայրէջքներ, այդ թվում՝ արտասահմանյան, Խաղաղ օվկիանոսի արևմտյան մասում, որտեղ նա նաև բժշկական օգնություն է ցուցաբերել ծանր պայմաններում։ Այնուհետև նշանակումներ եղան որպես թռիչքի վիրաբույժ MAG-13 ծովային ավիախմբում և VT-86 ծովային օդաչուների վերապատրաստման ջոկատում, որից հետո Քլարկը հրավիրվեց ՆԱՍԱ։

### Կարիերա ՆԱՍԱ-ում

Լորել Քլարկը (ձախից երրորդը) STS-107 անձնակազմի կազմում
Լորել Քլարկը 1996 թվականի ապրիլին ընդունվել է ՆԱՍԱ-ի տիեզերագնացների պատրաստման ջոկատ, 1996-1998 թվականներին նշանակվել է Լինդոն Ջոնսոնի անվան տիեզերական կենտրոն, 1997-2000 թվականներին աշխատել է օգտակար բեռի և բնակելիության բաժնում։

Իր միակ տիեզերական թռիչքի համար Լորել Քլարկը մեկնել է 2003 թվականի հունվարի 16-ին Կոլումբիայում՝ որպես գիտական մասնագետ, որպես STS-107 հետազոտական առաքելության մաս։ Քլարկի փորձերը վերաբերում էին կենսաբանությանը.նա ուսումնասիրում էր բույսերի զարգացումը անկշռության պայմաններում։ Թռիչքը տեւել է 15 օր, 22 ժամ եւ 21 րոպե։ Երկիր վերադառնալիս Լորել Քլարկը և մյուս 6 տիեզերագնացները մահացան Կոլումբիա մաքոքային աղետի հետևանքով՝ վայրէջքի գնահատված ժամանակից 16 րոպե առաջ։ Լորելի վերջին հաղորդագրությունն ընկերներին եւ հարազատներին նրա էլեկտրոնային նամակն էր, որն ուղարկվել էր «Կոլումբիայից» մահվանից մեկ օր առաջ։

Թաղված է Արլինգթոնի ազգային գերեզմանատանը։

Տարբերանշաններ
--------------

### Որակավորում

* Նավատորմի տիեզերագնացի նշան։
* Թռիչքային վիրաբույժի նշան։
* Բժշկական ջրասուզակի նշան։
* Բժշկական սուզանավի նշան։

### Պարգևներ

* ԱՄՆ պաշտպանության նախարարության «ակնառու ծառայության համար» մեդալ (հետմահու),
* Երկու աստղանի նավատորմի ծառայության մեդալ (երեք մրցանակ),
* Կոնգրեսի պատվո տիեզերական մեդալ (հետմահու),
* ՆԱՍԱ-ի «ակնառու ծառայության համար» մեդալ (հետմահու),
* «Տիեզերական թռիչքի համար» մեդալ (հետմահու),
* Ազգային պաշտպանության ծառայության մեդալ,
* Ծովային նշանաքուղ արտասահմանյան զինվորական ծառայության համար։

Ընտանիք
-------

* Ամուսինը՝ դոկտոր Jonոնաթան Քլարկը, ՆԱՍԱ-ի բժշկական վիրաբույժ, հանձնաժողովի մի մասն էր, որը պատրաստեց ՆԱՍԱ-ի 400 էջանոց պաշտոնական զեկույցը Կոլումբիայի աղետի վերաբերյալ։
* Որդի-Յան։

Հիշողություն
------------

Լորել Քլարկի անունով՝

* (51827) Լորելկլարկ աստերոիդը,
* Քլարկ Բլուրը Մարսի Գուսևի խառնարանում գտնվող Կոլամբիայի բլուրների մեջ,
* Լուսնի վրա գտնվող Ապոլոն խառնարանի ներսում 16 կիլոմետր տրամագծով խառնարան,
* Քլարկ Հոլլը Ֆլորիդայի տեխնոլոգիական ինստիտուտում,
* Հիշատակի շատրվան Վիսկոնսին նահանգի Ռասին քաղաքում,
* Լորել Քլարկի և Դեյվիդ Բրաունի բժշկական կենտրոն Naval Aerospace Medical Institute-ում։

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. 1 2 3 4  Encyclopædia Britannica
2. ↑
3. ↑  «www.jsc.nasa.gov // NASA biography». Արխիվացված է օրիգինալից 2005 թ․ օգոստոսի 16-ին. Վերցված է 2012 թ․ մարտի 1-ին.
4. ↑  «www.spacefacts.de // Biography of Laurel Clark». Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 20-ին. Վերցված է 2012 թ․ մարտի 1-ին.
5. ↑  «spaceflight.nasa.gov // Laurel Clark STS-107 Crew Memorial». Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ հունվարի 24-ին. Վերցված է 2012 թ․ մարտի 1-ին.
6. ↑  «racine.wi.net // Letter Home from Space». Արխիվացված է օրիգինալից 2007 թ․ մարտի 13-ին. Վերցված է 2024 թ․ հունվարի 23-ին.
7. ↑  «Laurel Blair Salton Clark». *findagrave.com*. Արխիվացված օրիգինալից 2019 թ․ փետրվարի 15-ին. Վերցված է 2019 թ․ փետրվարի 14-ին.
8. ↑  Lost Astronaut’s Husband Not Giving Up On Space — Milwaukee News Story — WISN Milwaukee Արխիվացված 2008-05-17 Wayback Machine