Արևելյան Թիմորի քարտեզը
F-FDTL
«Ֆալինտիլի» վետերանները
**Արևելյան Թիմորի զինված ուժերը** (պորտ.՝ Forças de Defesa de Timor Leste, տետուն լեզվով՝ *Forcas Defesa Timor Lorosae*, բառացի՝ «Արևելաթիմորյան պաշտպանության ուժեր», հաճախ կոչվում են նաև «F-FDTL», որտեղ առաջին F տառը նշանակում է «Ֆալինթիլ»՝ երկրի անկախության համար պայքարող «Ֆրետիլին» կուսակցության զինված թևը), զինված ստորաբաժանումների ամբողջություն, որը պատասխանատու է Արևելյան Թիմորի պաշտպանության համար։ F-FDTL-ը ստեղծվել է 2001 թվականի փետրվարին և կազմված է երկու ոչ մեծ հետևակային գումարտակից, մի քանի ռազմածովային միավորից և մի քանի օժանդակ ստորաբաժանումներից։

Խնդիրներ
--------

F-FDTL-ի հիմնական խնդիրն է՝ արտաքին ռազմական սպառնալիքներից պաշտպանել Արևելյան Թիմորը։ Այն նաև խնդիր ունի պահպանելու ներքին անվտանգությունը, ինչը կատարում է Արևելյան Թիմորի ազգային ոստիկանության՝ ԱԹԱՈ (PNTL) հետ համատեղ։ Այդ խաչաձևումը հանգեցրել է նշված երկու ուժերի միջև լարվածության, որը նաև սրվել է F-FDTL-ի շարքերում ցածր բարոյական ոգու և կարգապահության բացակայության պատճառով։

Պատմություն
-----------

### Մինչև անկախությունը

### Արևելյան Թիմորի զինված ուժերի կազմավորումը

#### 2006 թվականի ճգնաժամը

F-FDTL-ում խնդիրներն առաջին պլան են մղվել 2006 թվականին, երբ նրա անձնակազմի գրեթե կեսը հրաժարական է տվել ընդդեմ խտրականության և ծառայության վատ պայմանների կատարված բողոքներից հետո։

#### Բանակաշինության պլաններ

White gates with buildings behind themԴարպասը դեպի Արևելյան Թիմորի զինված ուժերի՝ F-FDTL-ի Նիկոլաու Լոբատտոի անվան ուսումնական կենտրոն, Մետինարոյի մերձակայքում
2006 թվականի ճգնաժամին հաջորդած հրաժարականները նպաստեցին թե՛ F-FDTL-ի և թե՛ PNTL-ի ընդհանուր քայքայմանը և նույն տարվա մայիսին հարկադրեցին կառավարությանը՝ խնդրելու երկիր մտցնել օտարերկրյա խաղաղարարներ՝ անվտանգության վերականգնման համար։ F-FDTL-ը ներկայումս վերականգնվել է՝ շնորհիվ օտարերկրյա օգնության, մշակվել է այդ զինված ուժերի զարգացման երկարաժամկետ պլան։

### Հրամանատարական կարգավորումներ

Գեներալ-մայոր Լերե Անան Թիմորը 2012 թվականին
Արևելյան Թիմորի սահմանադրությունը սահմանում է, որ երկրի նախագահը պաշտպանական ուժերի գերագույն հրամանատարն է և իրավունք ու իշխանություն ունի նշանակելու Արևելյան Թիմորի զինված ուժերի՝ F-FDTL-ի հրամանատարին և գլխավոր շտաբի պետին։ Արևելյան Թիմորի Նախարարների խորհուրդը և Ազգային ժողովը պատասխանատու են F-FDTL-ի ֆինանսավորման և Արևելյան Թիմորի անվտանգության քաղաքականության սահմանման համար։ Ներկայումս Արևելյան Թիմորի Պաշտպանության և անվտանգության նախարար է հանդիսանում Ցիրիլիո Ժոզե Կրիստոբալը (պորտ.՝  Cirilo José Cristovão), իսկ Պաշտպանության պետական քարտուղարն է հանդիսանում Ժուլիո Թոմաս Պինտոն (պորտ.՝  Julio Tomas Pinto)։ Երկուսն էլ այս պաշտոններին անցնելու պաշտոնական երդմնակալությունն անցել են 2012 թվականի օգոստոսի 8-ն։

### Կազմակերպչական կառուցվածք

#### Ցամաքային զորքեր

F-FDTL-ի զինվորներըը ԱՄՆ-ի ծովային հետևակի կորպուսի 2009 թվականի հոկտեմբերի 17-ի զորավարժության ժամանակ
F-FDTL-ի զինվորներըը ԱՄՆ-ի ծովային հետևակի կորպուսի 2009 թվականի հոկտեմբերի 17-ի զորավարժության ժամանակ։

#### Ծովուժ

Ռազմածովային ուժերի զորավարժությունները
Արևելյան Թիմորի ռազմածովային ուժերի զորավարժությունները՝ Ամերիկյան զինվորականների գլխավորությամբ։

#### Ռազմական կոչումները և ենթակարգություն

Արևելյան Թիմորի զինված ուժերի՝ F-FDTL-ի ռազմական կոչումների համակարգը և ենթակարգությունը գրեթե նույնն են, ինչ Պորտուգալիայի դասական ռազմական կոչումների համակարգը և ենթակարգությունը։ Ստորև բերված է Արևելյան Թիմորի զինված ուժերի ռազմական կոչումների համակարգը՝ աղյուսակի տեսքով։

| Բանակ (ցամաքային զորքեր) | Ծովուժ (ռազմածովային նավատորմ) |
| --- | --- |
| **Սպաներ** | **Ռազմական սերժանտներ** | **Բանակային շարքայիններ՝ զինվորներ** | **Սպաներ** | **Ծովային սերժանտներ** | **Ծովային շարքայիններ՝ նավաստիներ** |
|
| Գեներալ-մայոր | Սերժանտ-մայոր | Կապրալ-ենթասպա | Նավապետ-տեղակալ (կապիտան-լեյտենանտ) | Սերժանտ-մայոր | Կապրալ |
| Բրիգադիր | Սերժանտ-ավագ | Առաջին կապրալ | Առաջին տեղակալ (Առաջին լեյտենանտ) | Ավագ սերժանտ | Առաջին նավազ |
| Գնդապետ | Սերժանտ-ադյուտանտ | Երկրորդ կապրալ | Երկրորդ տեղակալ (Երկրորդ լեյտենանտ) | Սերժանտ-ադյուտանտ | Երկրորդ նավազ |
| Փոխգնդապետ | Առաջին սերժանտ | Զինվոր | Գարդեմարին | Առաջին սերժանտ | Գրումետե |
| Մայոր | Երկրորդ սերժանտ |  | Ասպիրանտ | Երկրորդ սերժանտ |  |
| Կապիտան | Ֆուրիել |  |  | Առաջին ենթասերժանտ |  |
| Տեղակալ (Լեյտենանտ) | Երկրորդ ֆուրիել |  |  | Երկրորդ ենթասերժանտ |  |
| Ալֆերաս |  |  |  |  |  |
| Ասպիրանտ |  |  |  |  |  |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Կաղապար:Cita libro
2. ↑  Կաղապար:Cita libro
3. ↑  Rees (2004), pp. 7–9
4. ↑  «TMR swears in the new cabinet ministers». *Press release*. Office of the President. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ մայիսի 25-ին. Վերցված է 2012 թ․ օգոստոսի 15-ին.

Գրականություն
-------------

* Horta, Loro (2006). «Young and Wild. Timor Leste's troubled military» (PDF). Institute of Defence and Strategic Studies, Nanyang Technological University. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2007 թ․ սեպտեմբերի 27-ին. Վերցված է 2007 թ․ սեպտեմբերի 1-ին. `{{cite journal}}`: Cite journal requires `|journal=` (օգնություն)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Արևելյան Թիմորի զինված ուժեր» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: n2015252465 · VIAF: 20145003657461340546 · WorldCat VIAF: 20145003657461340546 |

 |