**Բրոնցիա Քոլլեր-Պինել** (Broncia Koller-Pinell, փետրվարի 25, 1863(1863-02-25) կամ մարտի 2, 1863(1863-03-02), Սանոկ, Լեհաստան - ապրիլի 26, 1934(1934-04-26), Օբերվալտերսդորֆ, Բադեն, Ստորին Ավստրիա, Ավստրիա), ավստրիացի էքսպրեսիոնիստ նկարչուհի, ով վարպետացել էր դիմանկարի ու նատյուրմորտի ժանրերում

Կենսագրություն
--------------

Բրոնցիան ծնվել է 1863 թվականի փետրվարի 25-ին, հրեական ընտանիքում, Սանոկ քաղաքում, որ ներկայումս գտնվում է Լեհաստանի կազմում։ Հայրը՝ Սաուլ Պինելեսը (1834, Տիսմենիստիա – 1903, Վիեննա) ռազմական ամրություններ նախագծող ճարտարապետ էր։ 1870 թվականին նրանց ընտանիքը տեղափոխվել է Վիեննա՝ մանուֆակտուրային բիզնես ձեռնարկելու (այստեղ ընտանիքի անդամները իրենց ազգանունը Պինելիսից դարձրել են Պինել)։ Բրոնցիան գեղարվեստի մասնավոր դասեր է առել Ալոիս Դելյուգից։ 1885 թվականին կազմակերպվել է նրա նկարչական աշխատանքների առաջին ցուցահանդեսը։ Հաջորդած հինգ տարիներին աղջիկը շարունակել է հմտանալ ու խորանալ կերպարվեստի նրբությունների մեջ՝ ուսանելով Մյունխենի նկարիչների ընկերակցության *Damenakademie*-ում՝ Լյուդվիգ ֆոն Հերտերիխի ղեկավարությամբ, որից հետո իր գործերի ցուցահանդեսներն է կազմակերպել Վիեննայի Կյունստլերհաուսում, Մյունխենում, Լայպցիգում։

1896 թվականին, ծնողների կամքին հակառակ, ամուսնացել է ֆիզիկոս Հուգո Քոլլերի հետ, ով կաթոլիկ էր։ Նրանց զավակները մեծացել ու դաստիարակվել են որպես քրիստոնյաներ, բայց Բրոնցիան դավանափոխ չի եղել։ Նորակազմ ընտանիքն սկզբում ապրելէ Զալցբուրգում, ապա՝ Նյուրնբերգում, իսկ 1902 թվականին եկել են Վիեննա։ Դրանից կարճ ժամանակ անց Բրոնցիան անդամագրվել է Վիեննայի սեցեսիոնին։ 1904 թվականին նա՝ որպես ժառանգություն, մի տուն է ստացել Օբերվալտերսդորֆում, և ընտանիքով տեղափոխվել են այնտեղ, իսկ դրանից որոշ ժամանակ անց էլ նկարչուհին սալոն է հիմնադրել, որտեղ հաճախակի հյուրընկալվել են ճանաչված արվեստագետներ Էգոն Շիլեն, Անտոն Ֆայստաուերը, Ալբերտ Պարիս Գյուտերսլոհը և ուրիշներ։

Նրա որդին՝ Ռուպերտը (1896–1976), որ դիրիժոր էր դարձել, մի կարճ ժամանակամիջոց ամուսնացած է եղել ավստրիացի քանդակագործուհի Աննա Մալերի հետ, իսկ դուստրը՝ Սիլվիան, նախընտրել է գնալ մոր ոտնահետքերով և նույնպես նկարչուհի է դարձել։

Բրոնցիա Քոլլեր-Պինելի՝ որպես արվեստագետի, ձևավորման վրա նկատելի ազդեցություն է գործել անվանի նկարիչ Գուստավ Կլիմտի արվեստը։

Հատընտիր նկարներ
----------------

* Կապույտ գլխաշորով կինըԿապույտ գլխաշորով կինը
* Սիլվիա Քոլլերը թռչնավանդակով (1905)Սիլվիա Քոլլերը թռչնավանդակով (1905)
* Sitting (1907)Sitting (1907)
* Նատյուրմորտ՝ կարմիր փղով (1920)Նատյուրմորտ՝ կարմիր փղով (1920)
* Ֆրիդրիխ Էկշտայնի դիմանկարը (1920-ական թվականներ)Ֆրիդրիխ Էկշտայնի դիմանկարը (1920-ական թվականներ)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Կերպարվեստի արխիվ — 2003.
2. 1 2 3 4  *Murau K.* Wiener Malerinnen (գերմ.) — S. 84—85.
3. 1 2 3  Jewish Women's Archive: Biography by Birgit Ben Eli
4. 1 2 3  Կաղապար:ÖBL
5. ↑  Niederösterreichisches Landesmuseum: Brief biography

Գրականություն
-------------

* *Die Malerin Broncia Koller 1863–1934*. Exhibition catalog, Niederösterreichisches Landesmuseum, Vienna (1980)
* Tobias G. Natter: *Broncia Koller Pinell. Eine Malerin im Glanz der Wiener Jahrhundertwende*. Exhibition catalog. Jüdisches Museum, Vienna (1993)
* Boris Manner: *Broncia Koller-Pinell 1863–1934*. Brandstätter, Vienna (2006) 3-902510-88-9

Արտաքին հղումներ
----------------

* ArtNet: More work by Koller-Pinell
* Wien-Vienna Website: "On the Career of Broncia Koller", a book review by Susanne Neuberger
* Broncia Koller-Pinell @ The Blue Lantern

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Բրոնցիա Քոլլեր-Պինել» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | MusicBrainz · RKDartists · WikiTree |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 119152444 · ISNI: 0000000066783221 · LCCN: n82085057 · SUDOC: 126904235 · VIAF: 64811184 · ULAN: 500005937 · WorldCat VIAF: 64811184 |

 |

 |