recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |
| --- |
| **Պախիֆրագմա խոշորատերև** |
| Պախիֆրագմա խոշորատերևՊախիֆրագմա խոշորատերև |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Տիպ/Բաժին** | Անոթավոր բույսեր (Tracheophyta) |
| **Ենթատիպ** | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
| **Կարգ** | Կաղամբածաղկավորներ (Brassicales) |
| **Ընտանիք** | Կաղամբազգիներ (Brassicaceae) |
| **Տրիբա** | *Thlaspideae* |
| **Ցեղ** | †**Pachyphragma** |
| **Տեսակ** | **Պախիֆրագմա խոշորատերև** *(P. macrophyllum)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Pachyphragma macrophyllum***N.Busch, 1908 |

**Պախիֆրագմա խոշորատերև** (լատ.՝ Pachyphragma macrophyllum), խաչածաղկավորների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն
--------------

Բազմամյա խոտաբույս է, որի բարձրությունը 18-45 սմ է։ Կոճղարմատը հաստացած է, հորիզոնական։ Արմատամերձ տերևների երկարությունը հասնում է մինչև 18 սմ-ի, կոթերն ունեն սրտաձև կամ սրտաձև-երիկամաձև տերևաթիթեղ։ Պսակաթերթերը սպիտակ են, 8-10 մմ երկարությամբ։ Ծաղկակոթերը պտուղների ժամանակ հորիզոնական թեքված են, ունեն 15-20 մմ երկարություն։ Պատիճակները լայն-հակասրտաձև են, 12-18 մմ լայնությամբ, շատ լայն թևերով և ուժեղ հաստացած միջնորմով։

Տարածվածություն
---------------

Հայաստանում հանդիպում է միայն Իջևանի ֆլորիստիկական շրջանում (Թեղուտ)։ Աճում է նաև Նախակովկասում, Արևմտյան, Հարավարևմտյան, Կենտրոնական Անդրկովկասում, Հյուսիսարևելյան Անատոլիայում։

Էկոլոգիա
--------

Աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 700–1000 մ բարձրությունների վրա, անտառներում։ Ծաղկում է ապրիլ-մայիս ամիսներին, պտղակալում՝ հունիս-հուլիսին։

Պահպանություն
-------------

Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Հայտնի է մեկ պոպուլյացիա։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES–ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանության գործողություններ չեն իրականացվում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*։ Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն։ 2010։ ISBN 978-99941-2-420-6


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Տաքսոնի նույնացուցիչներ |
| --- |
|  |
| *Pachyphragma macrophyllum* | 
* Վիքիցեղեր: Pachyphragma macrophyllum
* EoL: 5159505
* EUNIS: 195962
* GBIF: 5373292
* GRIN: 407052
* iNaturalist: 371906
* IPNI: 287903-1
* NCBI: 138181
* PfaF: Pachyphragma macrophylla
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:287903-1
* Tropicos: 4104259

 |
|  |
| *Thlaspi macrophyllum* | 
* EPPO: THLMA
* EUNIS: 195961
* GBIF: 3040567
* GRIN: 407055
* IPNI: 290623-1
* ISC: 117518
* NBN: NBNSYS0000014028
* Plant List: kew-2432132
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:290623-1
* Tropicos: 100360875

 |

 |
**«Ծիտը»**, Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործություններից։ Ակունքը ժողովրդական է։ Գրության թվականը։ հայտնի չէ։ Չի պահպանվել ինքնագիր։

Ստեղծման պատմություն
--------------------

Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործությունն առաջին անգամ «Ծիտը» վերնագրով տպագրվել է 1907 թվականին Լուսաբեր դասագրքի Ա տարիի 71-72-րդ էջերում, այնուհետև, առանց 5-6 տողերի՝ 1908 թվականին Լուսաբեր դասագրքի Ա տարիի 86-րդ էջում։
«Ծիտը» բանաստեղծությունը «Հուռին» վերնագրով տպագրվել է 1920 թվականին Լուսաբեր դասագրքի Ա տարիի 75-րդ էջում, ապա՝ 1940-1959 թվականներին Երևանում գիտական հրատարակության 6 հատորով լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի 1-ին հատորի 227-րդ էջում։

Բանաստեղծությունն արտատպվում է 1920 թվականին Լուսաբեր դասագրքի Ա տարիից։ Պահվել է նախորդ հրատարակությունների «Ծիտը» վերնագիրը, որովհետև Թումանյանն այն փոխել է՝ նկատի ունենալով, որ նույն դասագրքում ունի նաև «Ծիտը» վերնագրելով հեքիաթ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Երկերի Լիակատար Ժողովածու, Բանաստեղծություններ, Առաջին հատոր*։ Երևան: «ՀՍՍՀ ԳԱԱ Մ․ Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտ»։ 1988։ էջ 616-617
**Բոլթոն** (անգլ. Bolton), քաղաք Մեծ Բրիտանիայում, անգլիայի հյուսիս-արևմուտքում, Մեծ Մանչեսթեր վարչաշրջանում, մայրաքաղաքային Բոլթոն շրջանի վարչական կենտրոն (262 400 բնակիչ)։ Գտնվում է Մանչեսթերից 16 կիլոմետր հեռավորության վրա։

Պատմություն
-----------

Քաղաքը սկիզբ է առել Լանկաշիր ճահճային տեղանքից, մինչև XIX դարի երկրորդ կեսերը ուներ շրջանի կարգավիճակ և կոչվում էր Bolton le Moors։ Տեքստիլ արդյունաբերության հնագույն (14-րդ դարից սկսած) կենտրոն է։ 1644 թվականին դարձավ քաղաքացիական պատերազմի մարտադաշտ։ Բոլթոնը գրավել էր կառավարության կողմը, ինչը ռոյալիստ շրջանում բերեց նրա վախճանին։ Ռուպերտ Պֆալցսկին գրավեց քաղաքը, որից հետո «Բոլթոնյան կոտորածի» ժամանակ սպանվեցին 1600 բնակիչներ։ Մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկիզբը տեքստիլ արդյունաբերության կենտրոն էր։ Պրեմիեր լիգայում ներկայացված է «Բոլթոն Ուոնդերերս» ակումբը, որը 2011/2012 մրցաշրջանում դուրս է մնացել հետագա պայքարից՝ չկարողանալով հաղթահարել «Սթոք Սիթիի» արգելքը։

Հայտնի մարդիկ
-------------

* Մարշալ Կլաքսթոն (1811-1881) - բրիտանացի նկարիչ։
* Թոմաս Մորան (ծնվ.1837) — բրիտանական արմատներով ամերիկացի նկարիչ։
* Սառա Կոքս (ծնվ.1974) - լրագրող։

Քույր քաղաքներ
--------------

* Ֆրանսիա Լե-Ման, Ֆրանսիա (1967)
* Գերմանիա Պադեբորն, Գերմանիա (1975)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Քաղաքային խորհրդի կայքը (անգլ.)
* Բոլթոնյան լուրեր (անգլ.)
* Քաղաքի պատմությունը (անգլ.)
**Վանչե Շիկով** (մակեդոներեն՝ Ванче Шиков, հուլիսի 19, 1985(1985-07-19), Կավադարցի, Հյուսիսային Մակեդոնիա), մակեդոնացի ֆուտբոլիստ, «Ակադեմիա Պանդևա» ակումբի պաշտպան։ Հանդես է եկել Մակեդոնիայի հավաքականի կազմում։

Կարիերա
-------

### Ակումբային

Վանչե Շիկովն իր ֆուտբոլային կարիերան սկսել է Կավադարցի քաղաքի «Տիկվեշ» թիմում։ 2002 թվականին տեղափոխվել է «Քսանտի» ակումբ, որտեղ անցկացրել է 55 խաղ և խփել երկու գոլ։ 2006 թվականին տեղափոխվել է Պիրեյոսի «Օլիմպիակոս», բայց նրա կազմում ոչ մի անգամ խաղադաշտ դուրս չի եկել՝ վարձավճարով հանդես գալով «Կերկիրա» (13 խաղ, չերս գոլ, որ խփել է 2007 թվականի փետրվարի 4-ին և ապրիլի 29-ին) և Կալամարիայի «Ապոլլոնում»։ Երեք տարի անցկացնելով Ախնայի «Էթնիկոսում»՝ Վանչե Շիկովը 2011 թվականի ամռանը տեղափոխվել է ուկրաինական «Վոլին», որտեղ եղել է թիմի ավագ։ Ակումբից հեռացել է 2014 թվականի հունիսին որպես ազատ գործակալ։ 2014 թվականի հունիսի վերջին երկամյա պայմանագիր է կնքել ավստրիական «Աուստրիա» (Վիեննա) ակումբի հետ, որտեղ վերցրել է 4 համարը։

Հետագայում Վանչե Շիկովը հանդես է եկել ադրբեջանական «Նեֆթչի», մակեդոնական «Ռաբոտնիչկի», ղազախական «Տոբոլ» (ակումբից հեռացել է 2018 թվականի հուլիսին որպես ազատ գործակալ), ապա մակեդոնական «Ակադեմիա Պանդևա» ակումբներում։

### Հավաքականում

Մակեդոնիայի հավաքականի կազմում Վանչե Շիկովն անցկացրել է 27 խաղ և խփել երեք գոլ։ Առաջին գոլը խփել է Ռումինիայի հավաքականի դեմ խաղում 2010 թվականի հունիսի 2-ին (հաղթանակ 1:0 հաշվով), երկրորդը՝ Անդորրայի հավաքականի դեմ խաղում 2010 թվականի հոկտեմբերի 8-ին (հաղթանակ 2:0 հաշվով)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  FBref.com(բազմ․)
2. 1 2  Argentine Soccer Database (իսպ.)
3. 1 2  As (իսպ.) — Madrid: Grupo PRISA, 1967.
4. ↑  У «Волині» подякували Шикову за гру Archived 2014-07-06 at the Wayback Machine. / fcvolyn.net

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ֆուտբոլիստի էջը *Մակեդոնական ֆուտբոլ* կայքում(անգլ.)
* Ֆուտբոլիստի էջը «Վոլինի» պաշտոնական կայքում Archived 2021-12-07 at the Wayback Machine.(ուկր.)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AS.com · BDFA · eu-football.info (խաղացող) · FootballDatabase.eu · National Football Teams.com · Soccerway · Transfermarkt (խաղացող) · worldfootball.net (խաղացող) · ՈւԵՖԱ · ՈւՖԱ |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մեծ Տիլ (այլ կիրառումներ)

**Մեծ Տիլ** (էստ․՝ Suur Tõll), Մեծ Տիլի մասին պատմությունների հիման վրա էստոնացի ռեժիսոր Ռեյն Ռամաատի կողմից 1980 թ. Տալլինֆիլմ կինոընկերությունում նկարահանված մուլտֆիլմ։ Մուլտֆիլմը առաջին մրցանակի է արժանացել Վիլնյուսում կայացած Համամիութենական կինոփառատոնում (1981) և Օտտավայում կայացած Մուլտիպլիկացիոն ֆիլմերի միջազգային փառատոնում (1982)։

Սյուժեն
-------

Սարեմաա կղզում ապրում էր Մեծ Տիլը՝ հսկա դյուցազունը։ Նրա կին Պիռետն էլ հսկա էր։ Հսկայական չափեր ունեին Տիլի տունը ու ձին։ Մի անգամ Տիլը վարում էր իր հողը, սակայն նրա թշնամին՝ Անմաքուրը, քարեր լցրեց Տիլի հողը։ Այդ ժամանակ դանիացիները հարձակվում են կղզու վրա, որի բնակիչներից շատերը զոհվում են կռվում։ Փրկվածներն օգնության են կանչում Տիլին։ Տիլը կնոջը հանձնարարում է կրակ վառել, իսկ ինքը գնում է հարևան կղզին՝ ճաշի համար կաղամբ բերելու, որպեսզի կռվից առաջ վերականգնի ուժերը։ Ճանապարհին նա տեսնում է ձկնորսական շրջված նավակ ու փրկում է խեղդվող ձկնորսին։

Ճաշելուց հետո Տիլը գնում է կռիվ։ Կղզու բնակիչներից շատերն էին զոհվել, բայց Տիլը նույնպես շատ թշնամիներ է կոտորում։ Այդ ժամանակ Անմաքուրն ավերում է Տիլի տունը։ Վերջինիս կինը, չդիմանալով այդ դժբախտությանը, մահանում է։ Տիլը հետապնդում է Անմաքուրին ու խեղդում ծովում։

Տիլը թաղում է կնոջը։ Նրան նորից կանչում են կռիվ. կղզու վրա նորից էին հարձակվել։ Տիլը զենքի փոխարեն մի սայլ է վերցնում ու գնում կռվի ամենաթեժ կետը։ Նա քաջաբար կռվում է, բայց սայլը ջարդվում է։ Տիլը կռանում է, որ վերցնի սայլի մի կտոր, սակայն թշնամու հրամանատարը հասցնում է կտրել Տիլի գլուխը։ Տիլը գլուխը փնտրելիս հրամանատարին բռնում է ու ճխլում բռան մեջ։ Այնուհետև նա վերցնում է իր գլուխ, քայլում որոշակի տարածություն, ընկնում ու մեռնում։ Նրա մարմինն ու գլուխը վերածվում են կանաչ բլուրների։ Մահից առաջ Տիլը խոստանում է օգնության հասնել մարդկանց, եթե թշնամին նորից հարձակվի։

Գիրք
----

1982 թ. «Մեծ Տիլ» մուլտֆիլմի հիման վրա գրվել է մանկական գիրք։ Այն բաղկացած է մուլտֆիլմի նկարիչ Յուրի Առռակի 28 մեծ պատկերազարդումներից ու մուլտֆիլմի սյուժեի համառոտ շարադրանքից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2

Գրականություն
-------------

* Р. Раамат, Большой Тылль. Художник Юри Аррак. По мотивам эстонского народного сказания. Перевод с эст. М. Тальсон. Таллин, Периодика, 1982 г. 24 с.
* М. Ямпольский, От эпоса к гротеску. Журнал «Искусство кино». Издательство Союза работников кинематографии СССР. 1981 г.
* С. Асенин, Мир мультфильма. Идеи и образы мультипликационного кино социалистических стран. М. Искусство. 1986 г.
* Chris Robinson, Puppets, Parables and Paradoxes։ Estonian Animation Before and After Independence. Animation Journal, AJ Press, 1998 г.
* Chris Robinson, Estonian Animation։ Between Genius and Utter Illiteracy. John Libbey, 2006 г.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ČSFD · FilmAffinity · Internet Movie Database · Animator.ru |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նովել (այլ կիրառումներ)

| Գրականություն |
| --- |
|  |
| 
Գրական ուղղություններ |
| * Կլասիցիզմ
* Սիմվոլիզմ
* Ռեալիզմ
* Սենտիմենտալիզմ
* Ռոմանտիզմ
* Ֆուտուրիզմ
* Նատուրալիզմ
 |
| Գրական ժանրեր |
| * Վեպ
* Վիպակ
* Բանաստեղծություն
* Պիես
* Պատմվածք
* Նորավեպ
* Կատակերգություն
* Ողբերգություն
* Դյուցազներգություն
* Էրոտիկա
* Անհեթեթություն
* Քնարերգություն
* Առասպելահյուսություն
* Սիրավեպ
* Երգիծանք
* Թատերագրություն
* Տրագիկոմեդիա
 |
| Մեդիա |
| * Ներկայացում
	+ Թատերախաղ
* Գիրք
 |
| 
Տեխնիկա |
| * Արձակ
* Չափածո
 |
| 
Պատմություն |
| * Պատմություն
	+ Ժամանակակից
* Հիմունքներ
* Բառարան
 |
| 
Քննարկում |
| * Քննադատություն
* Տեսություն
* Սոցիոլոգիա
* Ամսագրեր
 |
| * դ
* ք
* խ
 |

**Նովել**, **նորավեպ** (իտալերեն՝ novella - «նորություն»), պատմողական պրոզայիկ ժանր, համեմատաբար սեղմ ծավալի արձակ ստեղծագործություն, որն ունի դեպքերի ընթացք (սյուժե) և կերպարներ։ Սրան բնորոշ են սուր, կարճ սյուժեն, պատմողական չեզոք ոճը, անսպասելի արդյունքը։ Երբեմն օգտագործվում է որպես պատմվածքի հոմանիշ կամ համարվում է նրա տարատեսակ։ Ժամանակակից գրականության մեջ նովելը և պատմվածքը հաճախ դժվար է սահմանազատել։

Նովելը ձևավորվել է վաղ Վերածնության շրջանում և իր դասական ձևով հանդես է եկել իտալացի Բոկաչչոյի «Դեկամերոն» գրքում (14-րդ դար)։ Նովելների հիմքում ընկած էր հասարակության բարձր խավի թերությունները երգիծող որևէ արտասովոր պատմություն կամ անեկդոտանման նորություն։ Իր հետագա զարգացման ընթացքում նորավեպն ընդլայնում է թեմատիկ ընդգրկման շրջանակները և դառնում արձակի տարածված ժանրերից մեկը։

Պատմվածքի նման նորավեպը ևս սակավաթիվ կերպարներ ունեցող փոքրածավալ երկ է, որը պատկերում է մարդկային կյանքի մեկ, համեմատաբար ավարտուն դրվագ։ Նրա բնորոշ առանձնահատկություններից են անսովոր սյուժեն, սուր բախումը, գործողության արագ զարգացումը և անսպասելի, կտրուկ վախճանը։ Բնության տեսարանների, առարկաների, հանգամանքների և հոգեվիճակների մանրամասն նկարագրություններ նովելի մեջ սովորաբար չեն լինում։

Համաշխարհային գրականության նշանավոր նովելիստներ են եղել Մոպասանը, Օ'Հենրին, Չեխովը, Մերիմեն։ Հայ գրականության մեջ մեծարժեք նորավեպեր են գրել Գրիգոր Զոհրապը («Զաբուղոն», «Ռեհան», «Ճեյրան», «Ճիտին պարտքը», «Այինկա», «Երջանիկ մահը», «Մեղա՜ տեր» և այլն), Ստ. Զորյանը («Վճռական մարդը», «Ցանկապատ», «Պապն ու թոռը», «Երկաթուղին» և այլն)։

Տես նաև
-------

* Պատմվածք

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Էդ. Ջրբաշյան, Հ. Մախչանյան. «Գրականագիտական բառարան», Երևան, 1980, էջ 222-223։
**«Դեպի Տիեզե՜րք»** (ռուս.՝ «В Космос!»), քանդակագործական կոմպոզիցիա ՌԴ Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքում, որը ստեղծվել է 1963 թվականին Գրիգորի Պոստնիկովի, Վալենտինա Ռուսոյի և Միխայիլ Դեմյանենկոյի կողմից։ 1970-ական թվականների սկզբին ապամոնտաժվել է։

Պատմություն
-----------

«Դեպի Տիեզե՜րք» քանդակագործական կոմպոզիցիան ստեղծվել է 1963 թվականին կոմբայնի գործարանի մշակույթի պալատի դիմաց, Իոսիֆ Ստալինի քանդված հուշարձանի տեղում մնացած հարթակում։ Այդ տարիներին ամբողջ աշխարհը գտնվում էր դեպի տիեզերք մարդու առաջին թռիչքի տպավորության տակ, և այդ թեման չափազանց ժողովրդական էր։

«Դեպի Տիեզե՜րք» քանդակագործական կոմպոզիցիայի հեղինակներն էին տիեզերական թեմաներով հայտնի քանդակագործ, ՌԽՖՍՀ վաստակավոր նկարիչ, Ստալինյան մրցանակի դափնեկիր Գրիգորի (Գեորգի) Նիկոլաևիչ Պոստնիկովը (1914-1978), տագանրոգցի նկարչուհի, քանդակագործուհի, մանկավարժ Վալենտինա Վլադիմիրովնա Ռուսսոն (1909-1987) և ռոստովցի քանդակագործ ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամ Միխայիլ Իվանովիչ Դեմյանենկոն (ծնված 1939 թվականին)։

Քանդակագործական կոմպոզիցիան շատ գեղեցիկ էր, բայց, ցավոք, կարճ կյանք ունեցավ։ Ինժեներական սխալի պատճառով (քանդակի ծանրության կենտրոնը ճիշտ չէր հաշվարկված) անկման վտանգ էր առաջացել, և 1970-ական թվականներին քանդակը ստիպված եղան ապամոնտաժել։

Հետաքրքիր փաստեր
----------------

ԽՍՀՄ փոստային նամականիշը կոմպոզիցիայի պատկերով
«Դեպի Տիեզե՜րք» քանդակագործական կոմպոզիցիան 1962 թվականին, այսինքն` դեռևս մինչև հուշարձանի պաշտոնական բացումը, պատկերվել է Խորհրդային Միության փոստային նամականիշի վրա։ 10 կոպեկ անվանական արժեքով նամականիշին պատկերված է քանդակը, որի կողքին ռուսերեն գրված են «Փա՜ռք Տիեզերքը նվաճողներին» բառերը և «Վոստոկ», «Վոստոկ-1», «Վոստոկ-2» և «Վոստոկ-3» տիեզերանավերի անունները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Киричек М. С.* Музей под открытым небом. — Таганрог: ИП Стадников, 2010. — С. 189.
Աքսիոմն կամ պոստուլատը հիմնավորման ելակետն է։ Ինչպես դասականորեն ընդունված է, աքսիոմն ակնհայտ նախադրյալ է, որը պետք է ընդունվի առանց վիճարկման, այն անհերքելի ճշմարտություն է:
Աքսիոմ հունարեն ἀξίωμα (*āxīoma*) ' բառից է, որ նշանակում է արժեքավոր գաղափար, կամ այն ինչ համարվում է ակնհայտ։
Ժամանակակից տրամաբանության մեջ աքսիոմն պարզապես մտահանգման ելակետն է։

Մաթեմատիկայում աքսիոմ տերմինը օգտագործվում է երկու կապակցված, բայց տարբերակվող իմաստներով. #տրամաբանական աքսիոմներ" և #ոչ տրամաբանական աքսիոմներ"։ Տրամաբանական աքսիոմները որպես կանոն պնդումներ են, որոնք ենթադրվում է որ ճիշտ են այն տրամաբանության տիրույթով, որը նրանք սահմանում են (այսինքն (A և B) հետևում է A), մինչդեռ ոչ տրամաբանական աքսիոմները իրականում սահմանում են մասնակի մաթեմատիկական տիրույթի, ինչպիսին օրինակ թվաբանությունն է, հատկությունները ({\displaystyle 1=a+b=b+a})։ Աքսիոմ, պոստուլատ և ենթադրություն իմաստները փոխադարձ փոխարինելի են։

Տես նաև
-------

* Աքսիոմատիկ մեթոդ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  
"A proposition that commends itself to general acceptance; a well-established or universally conceded principle; a maxim, rule, law" axiom, n. definition 1a. *Oxford English Dictionary* Online, accessed 2012-04-28. Cf. Aristotle, *Posterior Analytics* I.2.72a18-b4.
2. ↑  Cf. axiom, n. etymology. *Oxford English Dictionary*, accessed 2012-04-28.
3. ↑  Oxford American College Dictionary: "n. a statement or proposition that is regarded as being established, accepted, or self-evidently true. ORIGIN: late 15th cent.: ultimately from Greek axiōma 'what is thought fitting,' from axios 'worthy.'  Կաղապար:Subscription
4. ↑  "A proposition (whether true or false)" axiom, n. definition 2. *Oxford English Dictionary* Online, accessed 2012-04-28.


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 166)։*  |
**Սերգեյ Վենեդիկտի Սարտակով** (մարտի 26 (ապրիլի 8), 1908, Օմսկ, Աքմոլայի մարզ, Ռուսական կայսրություն - մայիսի 1, 2005(2005-05-01), Մոսկվա, Ռուսաստան), ռուս խորհրդային գրող։

Առաջին գիրքը «Ալեքսեյ Խուդոնոգով» (1945) պատմվածքների ժողովածուն է։ Այնուհետև տպագրվել են նրա «Չուի սահանքներով» (1946), «Լաստը գնում է դեպի հյուսիս» (1949) վիպակները՝ գրված մանուկների համար, «Երգը գետի վրա» (1947), «Ոտքի կելնի վրիժառուն ահեղ» (1955) պիեսները, «Հեռավոր գյուղը» (1947) և «Լուսամուտների տակի պարտեզը» (1959) ժողովածուները, «Լեռներ Սայանյան» (գիրք 1-3, 1940-1954) պատմահեղափոխական վեպը։ Սիբիրի բնական հարստությունների յուրացումը, սովետական մարդկանց աշխատանքային սխրանքները, սոցիալիստական հասարակության մեջ անհատի ձևավորումն են արտացոլված «Քարե հիմք» (1950) վիպակում, «Սառցե գանձ» (1961) և «Քարն իմաստության» (գիրք 1-2, 1966-1971) վեպերում, «Բարբինյան վիպակներ» (ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1970) եռերգությունում՝ «Լեռնային քամի» (1957), «Թագուհին չտաս» (1960), «Դանդաղ գավոտ» (1967)։ «Առաջին հանդիպում (1967) պատմվածքների ժողովածուում Սարտակովը դիմել է լենինյան թեմային։ Հեղափոխականների կյանքն է պատկերում «Իսկ դու վառվիր, աստղ» (գիրք 1-2, 1974-1975) վեպը։ 1981 թվականին լույս տեսավ Սարտակովի «Արճճե կոթող» վեպը, որի հերոսը (երիտասարդ նկարիչ) կյանքի դաժան փորձություններով անցնելուց հետո էլ չի կորցնում դեպի գեղեցիկն ունեցած իր վեհ ձգտումները։

Սարտակովը հեղինակ է նաև էսսեների ու գեղարվեստական հրապարակախոսության գրքի («Մաքուր թղթի վրա կռացած», 1978), ակնարկների մի քանի ժողովածուի։ Նրա գրքերին հատկանշական է սերը դեպի Սիբիրն ու նրա մարդիկ, պատումին բնորոշ է քնարականությունը։ Սարտակովի շատ ստեղծագործություններ թարգմանված են ԽՍՀՄ և այլ ժողովուրդների լեզուներով։ 1967 թվականից՝ ԽՍՀՄ ԳՄ վարչության քարտուղար։ Պարգևատրվել է Լենինի, «Հոկտեմբերյան հեղափոխության» 2 և Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշաններով։

Սերգեյ Սարտակովը 1969 թվականի սեպտեմբերի 24-ին մասնակցել և ելույթ է ունեցել Հովհաննես Թումանյանի ծննդյան 100-ամյակին նվիրված Երևանի Ալեքսանդր Սպենդարիանի անվան օպերայի ու բալետի թատրոնի դահլիճում անցկացվող ՀԿԿ, ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի նախագահության և ՀԽՍՀ Նախարարների խորհրդի հանդիսավոր նիստին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Թումանյան 100 (հոբելյանական տարեգրություն), Ե. «Հայաստան», էջ 218-221։


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 243)։*  |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Երկրի հերոսներ · Find A Grave |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 90179691 · BNE: XX1157754 · BNF: 13479475w · GND: 1050516060 · ISNI: 0000 0001 1762 7801, 0000 0001 1773 7170 · LCCN: n81019769 · LNB: 000155612 · NKC: jn19990210555 · NLA: 35804729 · NLP: A22287759 · NSK: 000184967 · NTA: 128857633 · NUKAT: n2008157021 · LIBRIS: 323653 · SUDOC: 035309865 · VIAF: 50540792 · WorldCat VIAF: 50540792 |

 |

 |
**Աքսելերոմետր** (լատ.՝ accelero՝ «արագացնում եմ» և մետր բառերից), արագացումը չափելու սարք։ Օգտագործվում է մեքենաների և նրանց մասերի թրթռումները կամ շարժումները հետազոտելիս, տիեզերագնացության մեջ, ավիացիայում, տրանսպորտում և այլուր։

Ըստ շարժման տեսակի՝ աքսելերոմետրերը լինում են գծային և անկյունային, ըստ գործողության սկզբունքի՝ մեխանիկական, էլեկտրամեխանիկական, ըստ նշանակման՝ մշտական գործող և առավելագույն։ Գծային (ազատության 1 աստիճանով) մեխանիկական աքսելերոմետրում արագացումը ընկալում է ճոճանակը, էլեկտրամեխանիկական աքսելերոմետրում՝ տենզոտվիչը, առավելագույն Աքսելերոմետրում՝ ճոճանակը կամ պիեզոէլեկտրական տվիչը։ Առավելագույն աքսելերոմետրով կարելի է չափել 1 սմ/վրկ²-ց մինչև 30 կմ/վրկ² (0,001-ից մինչև 3000 g, որտեղ g-ն ազատ անկման արագացումն է) արագացումներ։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 165)։*  |
«Ծիծեռնակ» ճամբարի լոգոն
Վիքի ճամբարականները Վանաձորի Ծիծեռնակ ճամբարում
**Ծիծեռնակ ճամբար**, ճամբար Հայաստանի Լոռու մարզի Վանաձոր քաղաքում։ 1998 թվականից պատկանում է Հայ Առաքելական եկեղեցու Գուգարաց թեմի առաջնորդարանին։ Գուգարաց թեմի առաջնորդ Բարձրաշնորհ Տեր Սեպուհ արքեպիսկոպոս Չուլջյանի ջանքերով 1998-2000-ական թվականներին ճամբարում տեղի են ունեցել հիմնանորոգման աշխատանքներ։ 2000 թվականին ճամբարը վերաբացվելով անվանվել է «Ծիծեռնակ» հոգևոր ճամբար։

Ամեն տարի Հայաստանի տարբեր մասերից, ինչպես նաև սփյուռքից հազարավոր երեխաներ և պատանիներ են իրենց ամառային հանգիստն անցկացնում «Ծիծեռնակ» հոգևոր ճամբարում՝ ստանալով քրիստոնեական գիտելիքներ։

«Մանկանց ուխտագիր»
------------------

«Ես ճամբարականս ուխտում եմ.
Հավատարիմ լինել Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցուն, հայրենիքիս ու իմ ազգային սրբություններին։
Ժառանգորդն ու շարունակողը լինել Ավարայրի, Սարդարապատի, Բաշ Ապարանի, Ղարաքիլիսայի և Արցախյան ճակատամարտերում ինձ համար իր արյունը հեղած հայ զինվորի սրբազան գործին, որով և հավատարիմ կլինեմ Քրիստոսին ու Նրա Ավետարանին»։
Ճամբարում ամենօրյա տողանների ժամանակ ճամբարականները բարձրաձայն արտասանում են այս ուխտագիրը։

Խաղողօրհնեք «Սրբոց Մանկանց» մատուռում

«Սրբոց Մանկանց» մատուռ
----------------------

Ճամբարում է գտնվում 2006 թվականին կառուցված Բաց Խորան Սրբոց Մանկանց մատուռը, որի հարավային ճակատին է զետեղված այս արձանագրությունը.


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Աստծո անսահման ողորմությամբ
և հրամանով հոգելույս ծնողիս
Տ.Տ. Գարեգին Ա կաթողիկոսի
սիրով ծառայեցի Լոռվա
հավատացյալ հոտին և ի սեր 
կարոտյալ մանկանց չարչարանքով
վերակառուցեցի դրախտանման
ճամբարային համալիրն ու 
կառուցեցի ադամանդանման
Սրբոց Մանկանց մատուռն այս։
Շնորհակալ եմ, Տե՛ր, որ մեղավորիս
դարձրիր հոտիդ սպասավոր։ 
Թող օրհնյալ լինեն առատաձեռն 
ու ազնիվ բարերարներն ԱՄՆ-ից
Կարո և Աղավնի Գուրյանները,
Էդուարդ և Թամար Նիզամյանները,
Սարգիս և Ալիս Սեթյանները,
Ժիրայր և Էլիզ Շահնազները և իմ գործակիցները։
Ամենեցուն հիշեա Տէր և ողորմեա
Սեպուհ եպիսկոպոս Չուլջյան Մալաթիացի. 
Փրկչական 2006 թ.։ |  |

Յուրաքանչյուր հերթափոխի մատուռում մատուցվում է Սուրբ Պատարագ։

Մատուռի ճարտարապետն է Վանաձորի Սուրբ Գրիգոր Նարեկացի եկեղեցու հոգևոր հովիվ Տեր Վահան քահանա Ազարյանը։

* mode=packed-overlay
* Արարողություն մատուռում
* «Սրբոց Մանկանց» մատուռի որմնանկարը
**Անատոլի Գրիգորիի Եվդոկիմով** (ռուս.՝ Александр Юдаевич Горелик, օգոստոսի 9, 1945(1945-08-09), Մոսկվա, ԽՍՀՄ - սեպտեմբերի 27, 2012(2012-09-27), Տուչկովո, Ռուզսկի շրջան, Մոսկվայի մարզ, Ռուսաստան), խորհրդային գեղասահորդ, 1967 թվականի ԽՍՀՄ առաջնության բրոնզե մրցանակակիր, 1967 թվականի աշխարհի առաջնության և 1967 թվականի Եվրոպայի առաջնության մասնակից զուգասահքում։

Կենսագրություն
--------------

Անատոլի Եվդոկիմովի առաջին պարային զուգընկերուհին էր Տատյանա Շարանովան։ Շարանովայի հետ նա դարձավ ԽՍՀՄ առաջնության բրոնզե մեդալակիր, հանդես եկավ Եվրոպայի և աշխարհի առաջնություններում։ 1972 թվականից զուգընկերուհին է դառնում Լյուդմիլա Վելիկովան։ 1970 թվականին ավարտել է Սմոլենսկի ֆիզիկական կուլտուրայի պետական ինստիտուտի Մալախովյան մասնաճյուղը։ Սիրողական կարիերայի ավարտից հետո ելույթ է ունեցել Կիևի սառույցի վրա կատարվող բալետում։

Սպորտային ձեռքբերումներ
-----------------------

### Շարանովայի հետ

| Մրցումներ/Մրցաշրջաններ | 1967 | 1968 | 1969 | 1970 | 1971 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Աշխարհի առաջնություններ | 8 |  |  |  |  |
| Եվրոպայի առաջնություններ | 5 |  |  |  |  |
| ԽՍՀՄ առաջնություններ | 3 |  | 5 |  | 5 |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Умер фигурист Александр Горелик (ռուս.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Профиль на сайте В.Соловьёва
* Современный музей спорта
* Александр Горелик (անգլ.) *Internet Movie Database* կայքում
* Вторая высота (Шелухин А.)
**Թելմանի փողոց** (ռուս.՝ Улица Тельмана), փողոց Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլինի շրջանի և Կրասնոսուլինսկի քաղաքային շրջանի վարչական կենտրոն Կրասնի Սուլին քաղաքի Վերբենսկի միկրոշրջանում։ Անվանվել է գերմանացի բանվոր, քաղաքական գործիչ, հեղափոխական, արհմիութենական գործիչ, գերմանական պրոլետարիատի առաջնորդ Էռնստ Թելմանի (1886-1944) պատվին։ Սկիզբ է առնում Մաքսիմ Գորկու փողոցից և ավարտվում քաղաքի արևմտյան ծայրամասում։ Երկարությունը 1200 մետր է։

Նկարագրություն
--------------

Կրասնի Սուլին քաղաքի Թելմանի փողոցը գտնվում է քաղաքի Վերբենսկի միկրոշրջանում։ Այն սկսվում է Մաքսիմ Գորկու փողոցից, հատում Դեմյան Բեդնու փողոցը, Ռուդնիչնի նրբանցքը և ավարտվում քաղաքի արևմտյան ծայրամասում։ Փողոցում կա համարակալված 121 շինություն։ Երկարությունը 1200 մետր է։

Թելմանի փողոցի փոստային դասիչն է՝ 346352։

Փողոցն անվանվել է գերմանացի բանվոր, քաղաքական գործիչ, հեղափոխական, արհմիութենական գործիչ, գերմանական պրոլետարիատի առաջնորդ Էռնստ Թելմանի (1886-1944) պատվին։ 1925 և 1932 թվականներին Թելմանի թեկնածությունն առաջադրվել է երկրի նախագահի պաշտոնին։ Նա եղել է Կոմինտերնի առաջատար գործիչներից։ Կյանքի վերջին 11 տարին՝ Երրորդ Ռայխի ձևավորումից մինչև գնդակահարությունը, նա անցկացրել է բանտում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Эрнст Тельман»

Աղբյուրներ
----------

* Улица Тельмана в Красном Сулине
* Подробная карта Улица Тельмана, город Красный Сулин со спутника с номерами домов, индекс и маршруты, Яндекс, Гугл карты

Արտաքին հղումներ
----------------

* г. Красный Сулин, Улица Тельмана Archived 2019-04-02 at the Wayback Machine.
**Թելֆորդ** (անգլ.՝ Telford[ˈtɛlfɚd]), քաղաք Մեծ Բրիտանիայում, Շիրոպշիր կոմսության ամենամեծ բնակչությամբ վայրը, ունիտար միավորման կենտրոնը կազմում են Թելֆորդը և Րեկինը։ Անվանումը ի պատիվ 18-19-րդ դարերի հայտնի ինժեներ Թոմաս Թելֆորդի կոչվել է Թելֆորդ։ Բնակչությունը՝ 162 300 մարդ (2009)։

Հնում քաղաքի մոտով անցնում էր Ուոլդ-սթրիթի ճանապարհը։ Դեռ միջին դարերից այս շրջանում սկսվեց ածխի և երկաթի արդյունաբերություն։ 1963 հունվարի 16-ից հիմնադրվեց Dawley New Town-ը, որի գծագրությամբ և շինարարական աշխատանքներով զբաղվում էր Dawley New Town Development Corporation-ը։ 1968 թվականին քաղաքի տարածքը լայնացվեց, իսկ քաղաքը վերանվանվեց Թելֆորդ։ Քաղաքում ակտիվ ներգաղթում էին օտարերկրացիներ, առաջին հերթին նրանք, ովքեր աշխատում էին բարձր տեխնոլոգիայի ոլորտներում՝ Unimation (ռոբոտաշինություն), Nikon, Hitachi, Ricoh, Electronic Data Systems, Fujitsu, Capgemini։ Չնայած դրան 1983 թվականին անաշխատունակները կազմում էին 22,3 %(բնակչության 100 հազարը) ։ Քաղաքում է գտնվում Մեծ Բրիտանիայի ամենախոշոր առևտրակենտրոններից մեկը (առևտրական շինությունների մակերեսը՝ 100 000քառակուսի մետր)։

Քաղաքում գործում է Թելֆորդի մշակույթի և տեխնոլոգիայի քոլեջըև Վուլվերհեմպտոնի համալսարանի մասնաճյուղը։ 18-րդ դարի Այրոն-Բրիջ ինդուստրիալ հեղափոխության հուշարձանը, որը ներառված է Մեծ Բրիտանիայի Յունեսկոյի համաշխարհային ժառանգության ցուցակում, տվյալ ժամանակ գտնվում է քաղաքի արվարձաններում։
Թելֆորդը կազմում է առանձին ընտրությունների համայնք, որը Ստորին Պալատ ուղարկում է մեկ պատգամավոր, չնայած որ մի քանի արվարձաններ մտնում են հարևան ընտրական համայնքներ։ 1997 թվականին Թելֆորդում կազմվեց առանձին ընտրական համայնք, այդ ժամանակ Թելֆորդից ընտրվում էին միայն լեյբորիստները։

Թելֆորդի կամուրջը
Քաղաքում գործում է Թելֆորդ Յունայթեդ ֆուտբոլային թիմ, որը ներկայանում է Հարավային Կոնֆերանսում։ 2007 թվականից քաղաքը անցկացնում է մրցարշավ սնուկեր սպորտաձևում։

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · Open Directory Project |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (օնլայն) · Բրոքհաուս · Մեծ կատալոնական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4499394-8 · LCCN: n81035712 · NKC: ge1128406 · SUDOC: 172765242 · VIAF: 158283163 · WorldCat VIAF: 158283163 |

 |
Մ․թ․ա․ 5-րդ դարի դաշույն, Թաթարստանի Հանրապետության ազգային թանգարան
**Անանինյան մշակույթ**, հնագիտական մշակույթ։ Տարածված էր Կամա և մասամբ Վոլգա գետերի ավազանում, մ. թ. ա. VIII-III դարեր։

Անվանում
--------

Անվանումը ստացել է Անանինո գյուղից (Թաթարստանի Հանրապետություն, Ելաբուժի շրջան), որի մոտ 1858 թվականին հայտնաբերվել է հարուստ դամբարանադաշտ։

Տնտեսություն
------------

Անանինցիները զբաղվել են պղնձի, երկաթի, ոսկրի, կաշվի մշակությամբ, բրուտագործությամբ, երկրագործությամբ, անասնապահությամբ, ձկնորսությամբ և որսորդությամբ։ Առևտրական] կապեր են ունեցել սկյութների, սարմատների, Կովկասի և Սիբիրի ցեղերի հետ։ Ոմանք կարծում են, որ անանինցիները ուդմուրտների և կոմի֊զիրյանների նախնիներն են։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ կատալոնական · Մեծ ռուսական |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 364)։*  |
**Աշուղական երաժշտություն**, ժոդովրդական երգ ու նվագի դարավոր նվաճումների վրա հիմնված, կայուն ավանդույթներ ունեցող պրոֆեսիոնալ երաժշտություն։ Նրան հատուկ մեղեդիները, գյուղական և քաղաքային ժողովրդական երգերի եղանակների համեմատությամբ, ավելի ծավալուն են, ընդունակ կրելու հուզական, գաղափարական ավելի մեծ բեռնվածություն և աչքի են ընկնում չափածո տարբեր խոսքերի հետ կապված նպատակամետ շեշտադրությամբ ու կոմպոզիցիայի ակնառու գծերով։ Աշուղական երաժշտության մեջ լայնորեն օգտագործվում են երգի քառյակային ձևերը (կրկնակով, առանց կրկնակի, ըստ որում՝ խորացնելով մեղեդին տնից տուն տարբերակելու սկզբունքը), միաժամանակ մշակվում են ավելի բարդ ձևեր (օրինակ՝ բալլադին մոտեցող ձևը)։ Աշուղական երաժշտության մեջ կիրառվում են մեղեդու ծավալման երեք սկզբունքներ՝ ասերգային, երգային և պարերգային (առանձին-առանձին կամ հարակցված կերպով)։ Հայ աշուղական երաժշտության մեջ մեղեդիների ելևէջային հիմքը կազմում են շուրջ 20 ձայնեղանակներ, որոնք հանդիպում են նաև հայկական գյուղական, քաղաքային-ժողովրդական ու հոգևոր երգարվեստում։ Առավել գործածական են ալտերացված հնչյունաշարով եղանակները։ Հայ աշուղների երգերում ռիթմական բազմազան գծագրերն ընդհանրապես հիմնված են մետրական որոշակի ցանցի վրա, որը գոյանում է պարզ, բարդ և խառը տարբեր չափերից։ Հայ աշուղական երգ-նվագը կատարողական առումով ևս ուրույն դպրոց է ներկայացնում. ի տարբերություն ժողովրդականի՝ բնույթով համերգային է։ Պահանջում է ունկնդիր հասարակայնության առկայություն և ունի նրա վրա ներգործելու միտում։ Աշուղական կատարողական արվեստի անքակտելի հատկանիշներից է հանկարծաբանությունը (իմպրովիզացիան), որը կատարվող երգն ու նվագը երբեմն զգալիորեն մոտեցնում է տեղն ու տեղը հորինված ստեղծագործությանը։ Երգեցողությունը նվագի ընկերակցությամբ մատուցելու նպատակով հայ աշուղները տարբեր վայրերում և ժամանակներում օգտագործել են երաժշտական գործիքներ՝ սանթուր, քանոն, քյամանչա, սազ, թամբուր, թառ, չոնգուր, քյամանի, ջութակ։ Աշուղի նվագը, բացի երգեցողությանը ընկերակցելուց, ամեն մի երգի, երբեմն նրա յուրաքանչյուր տան սկզբում և վերջում կատարում է նաև ներածության ու եզրափակման ինքնուրույն պաշտոն։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 494)։*  |
**Յան Կոստրա** (կեղծանունը՝ Յան Մեդնիկ, Քրիստիան Բենկո չեխ․՝ Ján Kostra, դեկտեմբերի 4, 1910(1910-12-04), Turčianska Štiavnička, Մարտին, Ժիլինայի շրջան - նոյեմբերի 5, 1975(1975-11-05), Բրատիսլավա, Սլովակիայի Սոցիալիստական Հանրապետություն, Չեխոսլովակիայի Սոցիալիստական Հանրապետություն), չեխ բանաստեղծ, նկարիչ, էսսեիստ, թարգմանիչ։ Ստեղծագործություններ է գրել նաև մանուկների ու երիտասարդների համար։

Կենսագրություն
--------------

Յան Կոստրան ծնվել է 1910 թվականին Ժիլինի երկրամասի Շտայավնիչկա գյուղում, անվագործի ընտանիքում։ Ավարտել է Ժիլինի ռեալական ուսումնարանը, սովորել է Պրահայի Կարլի համալսարանի գեղարվեստի ֆակուլտետում, 1930-1933 թվականներին՝ Չեխիայի տեխնիկական համալսարանի ճարտարապետության ֆակուլտետում, 1934 թվականին ուսումը կիսատ է թողել։ Աշխատել է բանվորական թատրոնում, 1933 թվականին մասնակցել է Մոսկվայի թատերական փառատոնին։ Զինվորական ծառայությունից հետո բնակվել է Բրատիսլավայում, աշխատել է որպես գրագիր, թերթերի խմբագիր, 1938-1942 թվականներին որպես խմբագիր աշխատել է Սլովակիայի ռադիոյում։ Գրական գործունեությունն սկսել է 1956 թվականից։

Իր ստեղծագործություններում Կոստրան պատկերել է Չեխոսլովակիայի այդ տարիների մռայլ իրականությունը՝ տնտեսական ճգնաժամ, գործազրկություն։ Առաջին ժողովածուն՝ «Բույնը», լույս է տեսել 1937 թվականին։ Կոստրայի 1930-1940-ական թվականների լիրիկական բանաստեղծություններում արտացոլված է բանաստեղծի դժգոհությունը բուրժուական իրականությունից, շփոթվածությունն այդ իրականության առաջ և ձգտումը փախչելու նրանից դեպի մանկության լուսավոր հիշողություններ, հայրենի բնաշխարհ։ Ժողովրդա-դեմոկրատական կարգերի շրջանում ընդարձակվեց Կոստրայի բանաստեղծական ըմբռնման հորիզոնները։ Նրա բանաստեղծություններում ի հայտ եկավ նոր, ստեղծագործ կյանքի զարկերակը։

Ստեղծագործություններ
--------------------

* «Իմ հարազատ», 1939
* «Ժանիքները ցույց տվող ժամանակը», 1940
* «Ամեն ինչ այսպես լավ է»
* «Ճաքած ծաղկաման», 1942
* «Ave, Eva», 1943
* «Անհաղթահարելի թախիծներ», 1946
* «Այս մայիսի համար», 1950
* «Թխկու տերև», 1953
* «Մասրենի և արևածաղիկ», 1958
* «Ոտանավորը քո ստեղծագործությունն է», 1960

Պարգևներ, մրցանակներ
--------------------

* Պետական մրցանակի դափնեկիր, 1951
* II աստիճանի պետական մրցանակ, 1953
* Կլեմենտ Գոտվալդի անվան գրական պետական մրցանակ, 1954
* Չեխոսլովակիայի վաստակավոր նկարիչ, 1960
* Չեխոսլովակիայի ժողովրդական արտիստ, 1969

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Կերպարվեստի արխիվ — 2003.
2. ↑  Չեխ և սլովակ բանաստեղծներ, Երևան, 1966, «Հայաստան» հրատարակչություն



|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Յան Կոստրա***էջը Վիքիպահեստում |



|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Find A Grave |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX846030 · BNF: 12202043j · GND: 119068923 · ISNI: 0000 0001 0854 5919 · LCCN: n81108537 · NKC: jn20000603499 · NTA: 074818864 · NUKAT: n00078938 · SUDOC: 158523385 · VIAF: 813876 · WorldCat VIAF: 813876 |

 |

 |
**Մեղրաբերք**, մեղվի աշխատանքի գործունեության արդյունքը։

Գլխավոր մեղրաբերքի սկզբին հորիզոնական և 2 կորպուսանոց փեթակներում ընտանիքը պետք է զբաղեցնի 20-24֊ից ոչ պակաս միջշրջանակային տարածություն, կամ մեկ 12 շրջանականոց կորպուս կամ 2 կիսաշրջանակային վերնահարկ։ Բազմակորպուսանոց փեթակում լավ ընտանիքը այդ ժամանակաշրջանում պետք է խիտ ծածկի 30-40 շրջանակ, այսինքն լրիվ զբաղեցնի 3-4 կորպուս։ Որպեսզի մեղվի ընտանիքները մեղվանոցում լինեն ուժեղ և բարձր արտադրողական, անհրաժեշտ է տարվա ընթացքում հետևողականորեն կիրառել միջոցառումների որոշակի կոմպլեքս։ Ամռան վերջին և աշնանը ձմռան են նախապատրաստում հիմնականում աշնանը աճեցրած երիտասարդ մեղուներից կազմված ընտանիքներ, որոնք ապահովում են բարորակ կերի առատ պաշարով, ձմռանը ստեղծում են բարենպաստ ջերմության և խոնավության ռեժիմ, պահպանում լիակատար հանգիստ, գարնանը ընտանիքների համար ստեղծում են լավ պայմաններ այն հաշվով, որպեսզի ընտանիքներում մեղրաբերքի նախօրյակին աճեցվեն մեծ քանակությամբ երիտասարդ մեղուներ։ Ամռանը ձեռնարկում են միջոցառումներ, որոնք կանխում են ընտանիքի թուլացումը, ձագատվությունը և պայմաններ ստեղծում մեղրաբերքի լրիվ օգտագործման համար։ Ապա դարձյալ սկսում են ձմեռմանը նախապատրաստել մեղուների ուժեղ ընտանիքներ․ տարվա ընթացքում բոլոր օղակներում կարևոր են վերը նշված աշխատանքները։ Բավական է խախտել նրանցից որևէ մեկը, նախորդ հաջողությունները ուժեղ ընտանիքների ստեղծման գործում իզուր կանցնեն։ Օրինակ, եթե մեղվապահը ուժեղ ընտանիքների համար չի ստեղծել ձմեռման լավ պայմաններ, ապա նրանք մինչև գարուն կթուլանան և չեն կարողանա նորմալ զարգանալ։ Պատահում է այնպես, որ մեղվապահը գարնանը աճեցրել է ուժեղ ընտանիքներ, բայց ամռանը չի տեղափոխել մեղրաբույսերով հարուստ վայրեր․ մեղուները չկարողանակով մեղր հավաքել, հետագայում թուլանում են կերի պակասությունից։

#### Փեթակներ

Փեթակը մեղուների բնակարանն է, որը պատրաստում են մարդիկ։

Գրականություն
-------------

* Մեղվաբույծի դասագիրք, Հայաստան Հրատարակչություն, Երևան֊, 1974
**Ժամանց**, հաճելի գործունեություն, ազատ ժամանակի զբաղմունք։

Ունի նաև այլ անվանումներ` զվարճություն, զվարճանք և այլն։

Լինում է անհատական և խմբակային, տարբերվում է էներգիայի ծախսմամբ։

Ժամանցի տեսակներ
----------------

* Խաղեր (սեղանի, ակտիվ, վիդեոխաղեր և այլն)
* Երաժշտության ունկնդրում
* Կինո
* Ընթերցանություն
* Շոփինգ
* Թատրոն
* Կրկես
* SPA
* Սաունա
* Տուրիզմ
* Պլանետարիում
* Կենդանաբանական այգի
* Ջրաշխարհ
* Լունապարկ
* Կարաոկե
* Գիշերային ակումբ
* Պարեր
* Ձեռագործություն և նկարչություն
* Հեռուստացույցի դիտում
* Զբոսանք (ոտքով, ձիով, ավոմեքենայով, հեծանիվով և այլն)
* Սպորտ
* Արշավ
* Սահադաշտ
* և այլն։

Ժամանցը Հին աշխարհում
---------------------

Սենետ խաղը
Հիմնական հոդված՝ Հին Եգիպտոսի մշակույթ
Հայտնի է, որ Հին Եգիպտոսի բնակիչները սիրել են խաղալ սեղանի խաղեր (օրինակ՝ սենետ), սակայն այդ խաղերի կանոնները չեն պահպանվել։ Երեխաները խաղում էին տարբեր խաղալիքներով:39, զբաղվում էին աճպարարությամբ, խաղում էին գնդակով։ Հայտնի է նաև, որ մեծ ճանաչում է ունեցել ձեռնամարտը։ Հարուստ մարդիկ զբաղվել են որսորդությամբ (այդ թվում հատուկ վարժեցված շներով) և զբոսնել են նավակով:38:

Հին Հունաստանում հայտնի են եղել սպորտային վարժություններն ու խաղերը, մրցույթները։ Հունաստանում էին անցկացվում Օլիմպիական խաղերը։ Կազմակերպվում էին մասնավոր խնջույքներ, ճաշկերույթներ։ Հայտնի է նաև Հին հունական թատրոնը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Կաղապար:Книга:Ранние цивилизации
2. ↑  «Отдых и развлечения греков» Archived 2016-03-06 at the Wayback Machine. - из книги Лидии Винничук «Люди, нравы и обычаи Древней Греции и Рима»

Արտաքին հղումներ
----------------

* Փիլիսոփայական բառարանում Дидье Жюлиа
**Աերոդինամիկա** աերոմեխանիկայի բաժինը ուսումնասիրում է օդի և այլ գազային միջավայրերի շարժման օրենքները, այդ միջավայրերի ու նրանցում շարժվող մարմինների միջև եղած փոխազդեցությունները։ Աերոդինամիկան սերտորեն կապված է հիդրոդինամիկայի հետ, և հաճախ նրանց միացյալ ձևով անվանում են աերոհիդրոդինամիկա։ Աերոհիդրոդինամիկայում գազերը երբեմն անվանվում են սեղմելի, իսկ կաթիլավոր հեղուկները՝ անսեղմելի հեղուկներ։ Գազերի ու կաթիլավոր հեղուկների շարժման միջև կան ինչպես ընդհանուր գծեր, այնպես էլ էական տարբերություններ, և այդ պատճառով հաճախ մի խմբի համար ստացված օրինաչափությունները ճիշտ չեն լինում մյուսի համար։ Շարժման օրինաչափությունների միջև եղած տարբերություններն ավելի ցայտուն են դառնում երբ.

1. շարժվող միջավայրի (մարմնի) մասնիկների արագությունները մոտ են կամ մեծ տվյալ միջավայրում ձայնի տարածման արագությունից։ Խնդիրների այս խումբն անվանում են մեծ արագությունների Աերոհիդրոդինամիկա։
2. Շարժվող միջավայրը կամ այն միջավայրը, որում շարժվում է մարմինը, չափազանց նոսր է։ Այս բաժինն անվանում են դիսկրետ մասնիկների միջավայրի դինամիկա կամ սուպերաերոդինամիկա։
3. Գոյություն ունեցող փոխազդեցությունը հաստատված է մագնիսական դաշտում շարժվող իոնացված միջավայրի կամ իոնացված միջավայրում շարժվող էլեկտրահաղորդիչ մարմնի միջև։ Այս բաժինն անվանում են մագնիսական Աերոհիդրոդինամիկա։
4. Հետազոտվող գազային միջավայրն ունի տարածական մեծ չափեր (Երկրի չափերի հետ համեմատած)։ Այս բաժինն անվանում են օդերևութաբանության։

Ընդհանուր Աերոդինամիկաի մի շարք գործնական նշանակություն ունեցող խնդիրներ կազմում են կիրառական Աերոդինամիկաի մասնաճյուղը, որի հիմնական բաժիններն են՝ թևի տեսությունը, պտուտակի տեսությունը, ինքնաթիռի դինամիկան, թռչող մեքենաների կայունության և աերոդինամիկ թրթռումների տեսությունները։

Փորձարարական Աերոդինամիկաի խնդիրն է հատուկ ապարատներում, աերոդինամիկ լաբորատորիաներում փորձեր դնելու կամ ուսումնասիրվող օբյեկտներն անմիջապես թռիչքում հետազոտելու միջոցով օդի շարժման և նրա ուժային ազդեցության ուսումնասիրումը։ Այդ լաբորատորիաներում հիմնական ապարատն աերոդինամիկ խողովակն է։ Աերոդինամիկաի կողմից հաստատված օրինաչափությունները կիրառվում են տեխնիկայի տարբեր բնագավառներում, սկսած ամենապարզագույն մեքենայից՝ հողմաղացից մինչև միջմոլորակային տարածության մեջ շարժվող ժամանակակից ամենաբարդ սարքերը.

Վիքիբառարան

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ընթերցե՛ք **«աերոդինամիկա»** բառի բացատրությունը Հայերեն Վիքիբառարանում։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Ժամանակակից Ուկրաինայի · Կանադական · Կրուգոսվետ · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Մեծ ռուսական · Treccani |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 11930830m · GND: 4000589-6 · LCCN: sh85001295 · Microsoft: 13393347 · NDL: 00566027 · NKC: ph114005 |

 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 93)։*  |
Իգգդրասիլ
**Ասգարդ** (հին սկանդինավերեն՝ *Ásgarðr*), սկանդինավյան դիցաբանության Ինը աշխարհներից մեկը, ուր բնակվում են ասերը։ Այն շրջապատված է ոչ լիարժեք պատով, որի առաջ կանգնած է հրիմսթուրսը՝ Սվադիլֆարի ձիուն հեծնած։ Գիլֆագիննինգի համաձայն՝ Ասգարդին ղեկավարում են Օդինն ու նրա կինը՝ Ֆրիգգը։

Ասգարդի առավել հայտնի տեղայնություններից է Վալհալլան, ուր նստում է Օդինը և ուր մահից հետո հայտնվում են մարտում զոհված զինվորները՝ Օդինի կերուխումին մասնակցելու։

Հիշատակումներ
-------------

Ասգարդի մասին հիմնական տեղեկությունները գալիս են Արձակ Էդդայից՝ գրված 13-րդ դարում իսլանդացի Սնորրի Սթուրլուսոնի կողմից, ինչպես նաև՝ Պոետիկ Էդդայից, որը գրառվել է 13-րդ դարում՝ հնագույն սկալդիկ պոեզիայի հիման վրա։

### Պոետիկ Էդդա

Պոետիկ Էդդայի առաջին հատվածում, Վյոլուսպայում հիշատակվում են Ասգարդի բազմաթիվ վայրեր և բնակիչներ, ինչպես Իգգդրասիլն ու Իդավյոլլրը։

### Արձակ Էդդա

Արձակ Էդդայում Գիֆլին՝ Շվեդիայի թագավորը,Օդինի գլխավորությամբ ասերի հեռանալուց առաջ գնում է Ասգարդ, ուր հանդիպում է երեք գլխավորներին՝ Բարձրին, Նույնքան բարձրին եւ Երրորդին։ Նշանակալի է, որ երեք գլխավորներն էլ ունեն մեկ աչք՝ Օդինի առանձնահատկությունը։ Օդինը կարող էր մարդկանց ստիպել մտածել, որ սխալը ճիշտ է։ 18-րդ դարի իսլանդական մագաղաթ
Արձակ Էդդան ցույց է տալիս Ասգարդի երկու տեսարան։

#### Նախաբան

Նախաբանում Սնորրին ներկայացնում է դիցաբանության քրիստոնեական մեկնաբանությունն ու տեղեկացնում, որ իր նախնիների գերագույն աստվածները ասերն էին, որոնք ապրում էին Աս-գարդում։ Սթուրլուսոնն ասում է, որ այս աստվածները իրականում մարդիկ էին, ովքեր գալիս էին Ասիայից։ Սա որոշակիորեն նման է հնդեվրոպական միգրացիայի տեսությանը։
Սնորրին գրում է, որ Ասգարդը ամենից բերրի երկիրն էր, որտեղ կային նաև ոսկու և թանկարժեք քարերի հանքեր։ Նույն կերպ՝ ասերը գերազանցում էին բոլոր մյուս ժողովուրդներին գեղեցկության, ուժի և տաղանդի մեջ։
Սնորրին Ասգարդի տեղայնությունը համարում է աշխարհի կենտրոնը։ Այն ուներ 12 թագավորություն և 12 ղեկավար։ Նրանցից մեկը՝ Մունոնը, ամուսնացավ Պրիամի դստեր՝ Թրոանի հետ և ունեցավ որդի, որի անունը դրեց Թրոր, որը նույն հին սկանդինավյան Թորն է։

#### Գիֆլագիննինգ

Օդինը, Վիլին եւ Վեն ստեղծում են աշխարհը
Թեև Սնորրին Գիֆլագիննինգում ներկայացնում է մեծ մասամբ անմշակ նյութը, սակայն այստեղ ևս նկատվում է քրիստոնեական բարոյախոսության ազդեցությունը։
Երրորդ հատվածում Գիֆլին ասում է, որ Ասգարդը ղեկավարում էր մեկ աստված՝ ամենի հայրը, որը ունի տասներկու անուն։ Նկարագրելով աշխարհաստեղծման առասպելը՝ նա ասում է, որ այն բանից հետո, երբ տիեզերական կովը լիզեց սառույցն ու դրանից առաջացավ Բուրին, նա ունեցավ որդի՝ Բորը, որի երեք որդիներ Վիլին, Վեն և Օդինը ստեղծեցին աշխարհը և Միդգարդը դրեցին կենտրոնում ու բնակեցրին առաջին մարդկային զույգով՝ Ասկով և Էմբլայով, որոնց ստեղծել էին անտառային ծառերից։ Հետագայում նրանք ստեղծեցին Ասգարդը, որը՝ ըստ Սնորրիի, գտնվում էր Երկրի վրա։ Ասգարդում կա ծիածանե կամուրջ՝ Բիֆրյոսթը, 12 աստվածների տաճար՝ Գլադսհեիմը, և 12 աստվածուհիների տաճար՝ Վինգոլֆ։ Ասգարդի կենտրոնում գտնվում է Իդավոլլը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Lindow, John (2002) [First published 2001, by ABC-CLIO]. Norse Mythology: A Guide to Gods, Heroes, Rituals, and Beliefs. Oxford/New York: Oxford University Press. ISBN 0-19-515382-0.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սերգեյ Պողոսյան (այլ կիրառումներ)

**Սերգեյ Լազրի Պողոսյան** (ծննդյան պահին՝ Պողոսով, հունիսի 13, 1948(1948-06-13), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային և հայ նախկին ֆուտբոլիստ, հարձակվող։ ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ (1971)։

Կարիերան
--------

Ֆուտբոլ սկսել է պարապել Բաքվի ՄՊՄԴ-ում, մարզիչ Էդուարդ Օգանեզովի մոտ։ 1966-1967 թթ. հանդես է եկել ԽՍՀՄ առաջնության երկրորդ խմբում՝ «Փոլադ» (Սումգայիթ) ակումբում։ 1968 թ. Արտյոմ Ֆալյանի հրավերով տեղափոխվել է Լենինգրադի «Զենիթ», զուգահեռաբար սովորելով Լենինգրադի Լեսգաֆտի անվան ֆիզիկական կուլտուրայի ինստիտուտում։

1970 թ. տեղափոխվել է Երևանի «Արարատ», որի կազմում մինչև 1975 թ. խաղացել է ԽՍՀՄ առաջնության բարձրագույն խմբում, ուր մասնակցել է 99 խաղի, խփել 6 գոլ, դարձել ԽՍՀՄ չեմպիոն, գավաթակիր։ 1975 թ. թիմի գլխավոր մարզիչ Վիկտոր Մասլովի հետ ունեցած կոնֆլիկտի արդյունքում հեռացել է թիմից և ավարտել կարիերան։ Երեք անգամ ստացել է կոտրվածքներ։

Հետագայում ավարտել է ԵՊՀ իրավաբանական ֆակուլտետը, որից հետո երկար տարիներ աշխատել է դատախազության համակարգում, հասնելով Հայաստանի Հանրապետության զինվորական դատախազության բաժնի ավագ դատախազի պաշտոնին։ Արդարադատության գնդապետ։

2001-2003 թթ. եղել է Աբովյանի «Կոտայք» ֆուտբոլային ակումբի նախագահ։

2007 թ. հիմնադրել և ղեկավարում է Հայաստանի ֆուտբոլի վետերանների միությունը։

2013 թ. հոկտեմբերի 10-ին Հայկական ֆուտբոլի զարգացման գործում ներդրած նշանակալի ավանդի և ձեռք բերած փայլուն նվաճումների համար պարգևատրվել է «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալով։

Նվաճումները
-----------

Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն Արարատ

* ԽՍՀՄ չեմպիոն՝ 1973
* ԽՍՀՄ գավաթակիր՝ 1973:

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալով պարգևատրելու մասին
**Լեմգո** (գերմ.՝ Lemgo), քաղաք Գերմանիայում, Հյուսիսային Հռենոս-Վեսթֆալիայի վարչական բաժնում։ Ենթարկվում է Դետմոլդ վարչական շրջանին։ Լիպե շրջանի մի մասն է։ Բնակչությունը կազմում է 41424 մարդ (2010 թվական դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ)։ Տարածքը կազմում է 100,86 կմ²։ Պաշտոնական կոդն է՝ 057 66 044: Այն ուսանողական քաղաք է և մեծությամբ երրորդն է Լիպե շրջանում։ Լեմգոն մտնում է Արևելյան վեստվալ-Լիպե տեխնոլոգիական գոտու մեջ։ Այն գտնվում է Բիելֆելդից 25 կմ դեպի արևելքում։

Լեմգոն հիմնադրվել է 1190 թվականին Լիպեի տան սեփականատիրոջ կողմից` որպես կարևոր առևտրային երթուղիների (պլանային քաղաք) խաչմերուկ։ Լիպպշտադտի հետ միասին (գտնվում է Սուեստի տարածաշրջանում), Լեմգոն պատկանում է Լիպեի իշխանության հնագույն քաղաքներին։ 1245 թվականին Լեմգոն ստացավ քաղաքի իրավունք, իսկ ուշ միջնադարում այն դարձավ Հանզաի քաղաք և միչև հիմա կոչվում է Հին Հանզաի քաղաք։ Այդ ժամանակներից պահպաանվել են հարյուրավոր շինություններ։ Մինչև 1973 թվականը Լեմգոն եղել է շրջանի կենտրոնը, սակայն վարչական տարածքային բարեփոխումներից հետո մտավ Լիպեի տարածաշրջանի մեջ։

Ներկայումս, քաղաքը արվարձաններով համարվում է գյուղատնտեսական կենտրոն, կիսալեռնային տարածքին հատուկ պայմաններով։ Արդյունաբերության ամենակարևոր ոլորտներն են մետաղագործությունը, բժշկական ատամնաբուժական սենյակների համար նախատեսված գործիքները, մեքենաշինությունը, արդյունաբերական էլեկտրոնիկան, ինչպես նաև ծառայությունների ոլորտը։ Լեմգոյում տեղակայված է Արևելյան Վեստֆալիա-Լիպեի բարձրագույն դպրոցը (գիտահետազոտական համալսարան)։ Լեմգոն հայտնի է նաև Գերմանիայում `որպես դաշնային հանդբոլի լիգայի կարևորագույն կենտրոններից մեկը` TBV Lemgo: Ռեֆորմացիայի 500-ամյակի կապակցությամբ Լեմգոն դարձել է Եվրոպայի 13 եվրոպական երկրներից 62 քաղաքներից մեկը, որոնք ստացել են «Ռեֆորմացիայի եվրոպական քաղաք» կոչումը։

Աշխարհագրություն
----------------

Քաղաքը բաժանված է 14 թաղամասերի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  register of German municipalities (4th quarter 2022) (գերմ.) — DESTATIS, 2023.
2. ↑  Интернет-страница GEKE, город Лемго (нем.).

Արտաքին հղումներ
----------------

* Официальная страница города Лемго: нем. рус. Archived 2010-10-08 at the Wayback Machine. (есть и другие языки)
* Официальная страница музея Hexenbürgermeisterhaus: нем. англ. Archived 2009-01-01 at the Wayback Machine. (есть и другие языки)
* Официальная страница музея «За́мок Браке»: нем. Archived 2010-03-26 at the Wayback Machine. англ. Archived 2010-06-13 at the Wayback Machine.

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Լեմգո** կատեգորիայում։ |