**Մեզի թեստ,** որը ցանկացած բժշկական հետազոտություն է, որը կատարվում է մեզի նմուշի վրա։ Մեզի վերլուծությունը արժեքավոր ախտորոշիչ գործիք է, քանի որ դրա բաղադրությունը արտացոլում է մարմնի բազմաթիվ համակարգերի, մասնավորապես՝ երիկամների և միզուղիների գործունեությունը, և նմուշները հեշտ է ձեռք բերել: Ընդհանուր մեզի թեստերը ներառում են սովորական մեզի անալիզ, որն ուսումնասիրում է մեզի ֆիզիկական, քիմիական հատկությունները և մանրադիտակային պատկերը, մեզի կազմում դեղերի սքրինինգ և ըստ մեզի հղիության թեստ։

Նախապատմություն
---------------

Դիագնոստիկ նպատակներով մեզի արժեքը ճանաչվել է հին ժամանակներից։ Մեզի հետազոտությունը կիրառվել է Շումերում և Բաբելոնում մ.թ.ա. 4000 թվականին և նկարագրված է հին հունարեն և սանսկրիտ տեքստերում։ Մեզի ժամանակակից փորձարկումն օգտագործում է մի շարք մեթոդներ՝ մեզի ֆիզիկական և կենսաքիմիական հատկությունները ուսումնասիրելու համար։ Օրինակ, մեզի սովորական անալիզի արդյունքները կարող են տեղեկություն տրամադրել երիկամների և միզուղիների համակարգի աշխատանքի մասին. առաջարկել միզուղիների վարակի առկայության վարկածը և ստուգել հնարավոր շաքարախտը կամ լյարդի հիվանդությունը, ի թիվս այլ պայմանների։ Կարող է իրականացվել մեզի բակտերաբանական անալիզ՝ բացահայտելու միզուղիներում ներգրավված բակտերիաների տեսակները։ Մեզի պարզ թեստերը կարող են հայտնաբերել հղիությունը՝ բացահայտելով մեզի մեջ բետա խորիանային գոնադոտրոպինի առկայությունը և ցույց տալ ռեկրեացիոն դեղամիջոցների օգտագործումը՝ հայտնաբերելով արտազատվող դեղերը կամ դրանց մետաբոլիտները։ Մեզի աննորմալ բջիջների վերլուծությունը (մեզի բջջաբանությունը) կարող է օգնել որոշ քաղցկեղների ախտորոշմանը, իսկ մեզի մեջ օրգանական թթուների կամ ամինաթթուների թեստավորումը կարող է օգտագործվել որոշ գենետիկական խանգարումների հայտնաբերման համար։

Նմուշների հավաքածու
-------------------

Մեզի նմուշները հավաքելու համար օգտագործվող տեխնիկան տարբերվում է՝ կախված ցանկալի թեստից։ Պատահական մեզը, որը նշանակում է նմուշ, որը հավաքվում է ցանկացած ժամանակ, կարող է օգտագործվել բազմաթիվ թեստերի համար։ Այնուամենայնիվ, առավոտյան առաջին միզման ժամանակ հավաքված նմուշը (առավոտյան առաջին նմուշը) նախընտրելի է թեստերի համար, ինչպիսիք են մեզի անալիզը և հղիության սքրինինգը, քանի որ այն սովորաբար ավելի կոնցետրացված է, ինչը թեստն ավելի զգայուն է դարձնում: Քանի որ շատ նյութերի կոնցենտրացիան մեզի մեջ տատանվում է օրվա ընթացքում, որոշ թեստեր պահանջում են ժամանակին մեզի հավաքում, որի ժամանակ հիվանդը հավաքում է իր ամբողջ մեզը տարայի մեջ որոշակի ժամանակահատվածում (սովորաբար 24 ժամ)։ Այնուհետև նմուշի մի փոքր մասը հանվում է փորձարկման համար։ Ժամանակային հավաքածուները սովորաբար օգտագործվում են կրեատինինի, միզանյութի, մեզի սպիտակուցի, հորմոնների և էլեկտրոլիտների չափման համար: Հետազոտությունները ցույց են տվել, որ շատ կանայք չգիտեն, թե ինչպես վերցնել միջին հոսքի նմուշը կամ ինչու է դա անհրաժեշտ։

Եթե մեզը անհրաժեշտ է մանրէաբանական կուլտուրայի համար, ապա կարևոր է, որ նմուշը աղտոտված չլինի։ Այս դեպքում հավաքման ճիշտ ընթացակարգը ներառում է սեռական օրգանների լվացում, միզում զուգարանակոնքի մեջ, այնուհետև միզում նմուշի տարայի մեջ մինչև զուգարանակոնքի մեջ միզելը։ Սա կոչվում է «միջին մաքուր հոսք» հավաքում:

Եթե սուբյեկտը չի կարողանում կամովին միզել, նմուշները կարելի է վերցնել միզուղիների կաթետերի միջոցով կամ որովայնի միջով միզապարկի մեջ ասեղ մտցնելով։ Նորածինների և փոքր երեխաների մեզը կարող է հավաքվել սեռական օրգանին կցված պարկի մեջ, սակայն դա կապված է աղտոտման բարձր ռիսկի հետ:

24-ժամյա մեզի նմուշներ հավաքելու համար օգտագործվող տարայի օրինակ: Կոնկրետ այս բեռնարկղը զերծ է մետաղներից ՝ մեզի մեջ այդ նյութերի ճշգրիտ չափումը թույլ տալու համար:

Տեսակներ
--------

Մեզի թեստերի որոշ օրինակներ ներառում են.

### Քիմիա

* Մեզի անալիզ - մեզի տեսողական հատկությունների գնահատում, մեզի թեստային ժապավենների միջոցով քիմիական գնահատում և մանրադիտակային հետազոտություն
* Մեզի կրեատինին, կրեատինինի քլիրենս - օգտագործվում է երիկամների ֆունկցիան գնահատելու համար
* Ալբումին/կրեատինին հարաբերակցությունը - օգտագործվում է միկրոալբումինուրիայի ախտորոշման համար
* Մեզի օսմոտիկություն - մեզի լուծված նյութի կոնցենտրացիայի չափում
* Մեզի տեսակարար կշիռը՝ մեզի կոնցենտրացիայի մեկ այլ չափանիշ
* Մեզի էլեկտրոլիտի մակարդակներ - մեզի մեջ էլեկտրոլիտների չափում, ինչպիսիք են նատրիումը և կալիումը
* Մեզի անիոնային կազմ - օգտագործվում է մետաբոլիկ ացիդոզի որոշ պատճառներից տարբերելու համար

Մեզի չափիչ, որն օգտագործվում է մեզի անալիզում;
### Հորմոններ

* Մեզի հղիության թեստ - մեզի մեջ հայտնաբերում է մարդու խորիոնային գոնադոտրոպինը
* Մեզի կորտիզոլ - օգտագործվում է մակերիկամային գեղձերի խանգարումները հետազոտելու համար
* Մեզի մետանեֆրիններ - օգտագործվում են որոշ հազվագյուտ ուռուցքների ախտորոշման համար

### Մանրէաբանություն

* Մեզի կուլտուրա - մեզի նմուշների մանրէաբանական կուլտուրա, որն օգտագործվում է միզուղիների վարակներ առաջացնող բակտերիաների հայտնաբերման համար

### Տարբեր

* Մեզի դեղորայքի հայտնաբերում - հոգեմետ դեղերի օգտագործման ցուցադրություն
* Մեզի բջջաբանություն - մեզի բջիջների ցիտոպաթոլոգիական հետազոտություն, որն օգտագործվում է քաղցկեղի հայտնաբերման համար
* մեզի սպիտակուցի էլեկտրոֆորեզ - մեզի մեջ տարբեր սպիտակուցների դասակարգում և չափում; օգտագործվում է մոնոկլոնալ գամոպաթիաների ախտորոշման համար
* Մեզի օրգանական թթուներ, մեզի ամինաթթուներ - օգտագործվում են նյութափոխանակության որոշ բնածին արատների ստուգման համար

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Brunzel, 2018, էջեր 19–22
2. ↑  «Urinalysis in Western culture: a brief history»։ *Kidney International* **71** (5): 384–387։ March 2007։ PMID 17191081։ doi:10.1038/sj.ki.5002057
3. 1 2  «Urinalysis»։ *StatPearls*։ 2022 թ․ մայիսի 8։ PMID 32491617 Ստուգեք `|pmid=`-ի արժեքը (օգնություն)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2022 թ․ ապրիլի 5-ին։ Վերցված է 2022 թ․ հուլիսի 13
4. 1 2  «Clinical Interpretation of Urine Drug Tests: What Clinicians Need to Know About Urine Drug Screens»։ *Mayo Clinic Proceedings* **92** (5): 774–796։ May 2017։ PMID 28325505։ doi:10.1016/j.mayocp.2016.12.007
5. 1 2  Brunzel, 2018
6. ↑  Mundt, Shanahan
7. ↑  McPherson, Pincus, էջեր 441–3
8. ↑  McPherson, Pincus, էջեր 167–8
9. ↑  Turgeon, 2016
10. 1 2  Brunzel, 2018, էջեր 51–3
11. ↑  «Urinalysis: a review of methods and procedures»։ *Critical Care Nursing Clinics of North America* **22** (1): 121–128։ March 2010։ PMID 20193886։ doi:10.1016/j.ccell.2009.10.012
12. ↑  Reddi, 2014, էջեր 13−4
13. ↑  Turgeon, 2016, էջ 216
14. ↑  McPherson, Pincus, էջ 391
15. ↑  Rifai, Horvath, էջ 1421
16. ↑  Turgeon, 2016, էջ 505
17. ↑  «Diagnostic Advances in Urine Cytology»։ *Surgical Pathology Clinics* **11** (3): 601–610։ September 2018։ PMID 30190143 Ստուգեք `|pmid=`-ի արժեքը (օգնություն)։ doi:10.1016/j.path.2018.06.001
18. ↑  McPherson, Pincus
19. ↑  Rifai, Horvath