**Արքայազն Ալֆրեդ** (անգլ.՝ Prince Alfred Ernest Albert) կամ **Ալֆրեդ Սաքսեն Կոբուրգ Գոթացի** *(գերմ.՝ Alfred von Sachsen-Coburg und Gotha, օգոստոսի 6, 1844(1844-08-06), Վինձոր ամրոց, Միացյալ Թագավորություն - հուլիսի 30, 1900(1900-07-30), Schloss Rosenau, Կոբուրգ),* Մեծ Բրիտանիայի Վիկտորյա թագուհու և նրա ամուսնու` կոնսորտ արքայազն Ալբերտի որդի, Էդինբուրգի դուքս,Օլսթերի և Քենթի կոմս (1866 թվականի մայիսի 24-ից մինչև 1893 թվականի օգոստոսի 23-ը), ապա`Սաքսեն Կոբուրգ Գոթայի դուքս (1893 թվականի օգոստոսի 22-ից)։

Արքայազն Ալֆրեդը եղել է Մեծ Բրիտանիայի նավատորմի ծովակալ (1893 թվականի հունիսի 3), նաև հայտնի ֆիլատելիստ։

Կենսագրություն
--------------

Արքայազն Ալֆրեդը ծնվել է Վինձոր պալատում։ Նա թագուհի Վիկտորյայի և Սաքսեն Կոբուրգ Գոթայի դուքս Ալբերտի չորրորդ երեխան եւ երկրորդ որդին էր։ Որպես միապետի որդին նա ի ծնե ստացել է *Ձերդ Մեծություն* արքայազն Ալբերտ տիտղոսը։ Ծնվելու պահին նա բրիտանական գահի ժառանգման գծով երկրորդն է եղել ավագ եղբորից`Ուելսի արքայազնԷդուարդից հետո։ 

1856 թվականին ծառայության է անցել Մեծ Բրիտանիաի Թագավորական ռազմածովային նավատորմում։ 1862 թվականին նա եղել է Հունաստանի գահի թեկնածու` հաղթելով հանրաքվեում, բայց չի կարողացել միապետ դառնալ 1832 թվականի Լոնդոնի կոնֆերանսի որոշման համաձայն։ 1867 թվականի հունվարից մինչև 1868 թվականի հուլիսը Ալբերտը կատարել է շուրջերկրյա ճանապարհորդություն։ Նա բրիտանական թագավորական ընտանիքի անդամներից առաջինն է եղել, ով այցելել է Ավստրալիա,Նոր Զելանդիա, Բրիտանական Հնդկաստան 1868 թվականին և Հոնկոնգ 1869 թվականին։ Նա նաեւ այցելել է Տրիստան դա Կունա կղզի, որտեղի միակ քաղաքը նրա պատվին վերանվանվել է Յոթ ծովերի Էդինբուրգ։

Արքայազն Ալֆրեդը կնոջ` Մարիա Ալեքսանդրովնայի և որդու` Ալֆրեդի հետ
Թագուհու ծննդյան օրը` 1866 թվականի մայիսի 24-ին, արքայազն Ալֆրեդը ստացել Էդինբուրգի դուքս, Քենթի և Օլսթերի կոմս տիտղոսները։ 1893 թվականին Էռնեստ II Սաքսեն Կոբուրգ Գոթացու մահից հետո Սաքսեն Կոբուրգ Գոթայի դքսության ազատված գահն անցավ արքայազն Ալֆրեդին` որպես դուքսի ազգական, և քանի որ Ալֆրեդի ավագ եղբայրը ՝ Էդուարդը հրաժարվել էր այդ գահից (Սաքսեն Կոբուրգի և Մեծ Բրիտանիայի անձնական ունիայից խուսափելու համար)։

### Ընտանիք

1874 թվականի հունվարի 23-ին Սանկտ ՊետերբուրգիՁմեռային պալատում արքայազն Ալբերտն ամուսնացել է մեծ իշխանուհի Մարիյա Ալեքսանդրովնայի հետ, որը Ռուսաստանի կայսր Ալեքսանդր II-ի և կայսրուհի Մարիյա Ալեքսանդրովնայի միակ դուստրն էր։ Հայրը որպես օժիտ նրան տվել է այն ժամանակների համար չլսված գումար` 100 000 ֆունտ, եւ բացի այդ նաև ամենամյա նպաստ` 20 000 ֆունտ։ Էդինբուրգի դուքսն ու դքսուհին, Լոնդոն ժամանեցին մարտի 12-ին։

Ամուսնությունը երջանիկ չի եղել, իսկ լոնդոնյան հասարակությունը հարսնացուին համարել է շատ ամբարտավան։ Ամուսնանալուց հետո Մարիա Ալեքսանդրովնան մեծարվել է «Նորին թագավորական մեծություն», «Նորին թագավորական և կայսերական մեծություն» տիտղոսներով։ Վիկտորյա թագուհին նրան տվել է առաջին տեղը` Ուելսի արքայադուստրից հետո։

«Հերցոգ Էդինբուրգսկի» ռուսական հածանավն անվանվել է ի պատիվ Ալեքսանդր II-ի փեսայի։ Բացի այդ,  ի պատիվ դքսի Էդինբուրգի դուքս Ալֆրեդի և Մարիյա Ալեքսանդրովնայի հարսանիքի կապակցությամբ 1874 թվականին Ռիգայի մոտակայքում գտնվող ամառանոցային բնակավայրը ստացել է Էդինբուրգ անունը, որը 1922 թվականից վերանվանվել է Դզինտարի ({{lang-lv|Dzintari}}, թարգմանաբար` սաթ)։

### Երեխաներ

| Անուն | Ծնունդ | Մահ | Ծանոթագրություն |
| --- | --- | --- | --- |
| Թագաժառանգ Ալֆրեդ | 1874 թվականի հոկտեմբերի 15 | 1899 թվականի փետրվարի 6 | 1893 թվականի օգոստոսի 22-ից Սաքսեն Կոբուրգ Գոթայի թագաժառանգ; ինքնասպան է եղել, երեխաներ չի ունեցել |
| Արքայադուստր Մարիյա | 1875 թվականի հոկտեմբերի 29 | 1938 թվականի հուլիսի 18 | 1893 թվականի հունվարի 10-ին ամուսնացել է Ռումինիայի թագավոր Ֆերդինանդ I-ի (1865-1927) հետ; ժառանգ թողել է |
| Արքայադուստր Վիկտորյա Մելիտա | 1876 թվականի նոյեմբերի 25 | 1936 թվականի մարտի 2 | 1894 թվականի ապրիլի 19-ին մուսնացել է (1) Հեսսենի մեծ դուքս Էռնեստ Լյուդվիգի հետ, թողել ժառանգ, 1901 թվականի դեկտեմբերի 21-ին, 
բաժանվել է, ամուսնացել է (2) 1905 թվականի հոկտեմբերի 8-ին,, Մեծ Իշխան Կիրիլ Վլադիմիրովիչի հետ, ժառանգ է թողել |
| Արքայադուստր Ալեքսանդրա | 1878 թվականի սեպտեմբերի 1 | 1942 թվականի ապրիլի 16 | 1896 թվականի ապրիլի 20-ին ամուսնացել է Էռնստ II Հոհենլոհե Լանգենբուրգի հետ, ժառանգ է թողել |
| Արքայադուստր Բեատրիսա | 1884 թվականի ապրիլի 20 | 1966 թվականի հուլիսի 13 | 1909 թվականի հուլիսի 15-ին ամուսնացել է Իսպանիայի ինֆանտ, Գալիերայի 3-րդ դուքս Դոն Ալֆոնսոյի հետ, թողել է ժառանգ |

Մահ
---

Ալֆրեդը մահացել է *1900* թվականի *հուլիսի 30-ին,* մոր` Վիկտորիայի կենդանության օրոք, քաղցկեղից` վերապրելով իր միակ որդուն («Երիտասարդ Աֆֆիին»), ով տառապում էր սիֆիլիսով և մահացել էր ծնողների արծաթե հարսանիքի տոնակատարության ժամանակ ինքն իրեն հրազենային վնասվածք հասցնելուց երկու շաբաթ անց։ 

Ալֆրեդի մահից հետո Կոբուրգի գահն անցավ Ալֆրեդի եղբորորդուն`Վիկտորյայի  չորրորդ որդու` Ալբանի դուքս արքայազն Լեոպոլդի ժառանգորդ որդուն`Կարլ Էդուարդին (Վիկտորյայի երրորդ որդին` Կոննաուտի և Ստրատերնի դուքս Արթուրը ողջ էր, բայց հրաժարվել էր դքսությունից)։

Ավանդը Ֆիլատելիայում
--------------------

Արքայազն Ալֆրեդը հայտնի ֆիլատելիստ է եղել։ 1890 թվականին նա ընտրվել է Լոնդոնի ֆիլատելիստական միության (*"Philatelic Society"*; հետագայում` «Լոնդոնի ֆիլատելիստական թագավորական միություն») պատվավոր տնօրեն։ Սակայն 1900 թվականին կարիքից ելնելով նա վաճառել է իր նամականիշի հավաքածուն իր ավագ եղբորը` ապագա թագավոր Էդուարդ VII-ին։ Հետմահու արժանացել է պատվավոր ֆիլատելիստների ցուցակի մեջ ընդգրկվելու պատվին։

Տիտղոսներ ու մրցանակներ
-----------------------

* **1844 6 օգոստոս - 1866 մայիսի 24**. *Նորին Թագավորական մեծություն* Արքայազն Ալբերտ
* **1866 մայիսի 24 - 1893 օգոստոսի 23**։ *Նորին Թագավորական մեծություն* Էդինբուրգի դուքս
* **1893 օգոստոսի 23 - 1900 հունիսի 30**։ *Նորին Թագավորական գերազանցություն* Սաքսեն Կոբուրգ Գոթայի դուքս
* Սև Արծվի շքանշան
* Իսպանիա Իսպանիա - Ոսկե Գեղմի շքանշան
* Իտալիա Իտալիա — Սուրբ Ավետման բարձրագույն շքանշան
* Ֆրանսիա ՖրանսիաՊատվավոր Լեգեոնի շքանշան
* Ավստրիա Ավստրիա— Սուրբ Ստեփանոսի շքանշան
* Ռուսաստան Ռուսաստան — Սուրբ Անդրեաս առաքյալի շքանշան
* Օսմանյան կայսրություն Օսմանյան կայսրություն - Օսմանիայի շքանշանի մեծ ժապավեն
* «Հայտնի ֆիլատելիստների ցանկ»

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Альфред (ռուս.) // *Энциклопедический словарь* / под ред. И. Е. Андреевский — СПб.: Брокгауз — Ефрон, 1890. — Т. Iа. — С. 592.
2. 1 2  *Pas L. v.* Genealogics — 2003.
3. 1 2  The Dreadnought Project
4. 1 2 3 4  *Lundy D. R.* The Peerage
5. 1 2 3 4  Kindred Britain
6. ↑  Мария Александровна (ռուս.) // *Энциклопедический словарь* — СПб.: Брокгауз — Ефрон, 1896. — Т. XVIIIа. — С. 637.
7. ↑
8. ↑  List of Royal Society Fellows 1660-2007 — Royal Society. — P. 8.

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Альфред, принц Великобританский». *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)*. Սանկտ Պետերբուրգ. 1890–1907.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ location missing publisher (link)

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Ալֆրեդ Սաքսեն Կոբուրգ Գոթացի** կատեգորիայում։ |


|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ալֆրեդ Սաքսեն Կոբուրգ Գոթացի» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | International Music Score Library Project · The Peerage · Find A Grave · WikiTree · WeRelate · Rodovid |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Ավստրալիական կենսագրական · Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Օքսֆորդի կենսագրական · Dictionary of National Biography (1st suppl.) · Treccani |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 162421556 · GND: 119212323 · ISNI: 0000000066763976 · LCCN: n84208844 · NLA: 50119360 · NTA: 111651476 · SUDOC: 137556284 · VIAF: 33411163 · WorldCat VIAF: 33411163 |

 |

 |