**«Ինքնաթիռներ՝ Կրակ և ջուր»** (անգլ.՝ Planes: Fire and Rescue), 2014 թվականի ամերիկյան համակարգչային անիմացիոն կատակերգական-արկածային ֆիլմ, որը ստեղծվել է Disneytoon Studios-ի կողմից և թողարկվել է Walt Disney Pictures ստուդիայի կողմից։ Ռեժիսորն է Բոբս Գանուեյը, սցենարիստները՝ Գանուեյը և Ջեֆրի Մ. Հովարդը, պրոդյուսերը՝ Ֆերել Բարոնը։ Սա «Ինքնաթիռներ» մուլտֆիլմի շարունակությունն է և Pixar-ի «Ավտոմեքենաներ» ֆրանշիզայի սփին-օֆֆը։ Դեյն Քուկը, Սթեյսի քիչը, Բրեդ Գարեթը, Թերի Հետչերը, Դենի Մանը և Սեդրիկ «զվարճալին» - ը կրկնել են իրենց դերերը դերասանական կազմի լրացումներով, այդ թվում՝ Հալ Հոլբրուկը, Ջուլի Բոուենը, Էդ Հարիսը, Ռեջինա Քինգ Ուես Սթուդին, Պատրիկ Ուորբերթոնը և Դեյլ Դայը։ Սյուժեի համաձայն՝ Դասթի Պոլեյփոլեն նշանակվել է որպես վայրի բնության հրդեհաշիջման Ինքնաթիռ այն բանից հետո, երբ իմացել է, որ իր շարժիչի փոխանցումատուփը վնասված է։

Մուլտֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2014 թվականի հուլիսի 15-ին Լոս Անջելեսի «Էլ Կապիտան» թատրոնում, հուլիսի 18-ին ԱՄՆ-ում և օգոստոսի 21-ին Ռուսաստանում՝ Disney Digital 3D, Real 3D և D-BOX ձևաչափերով։ Ֆիլմը քննադատների կողմից ստացել է խառը արձագանքներ, շատերն այն անվանել են իր նախորդի բարելավում և ամբողջ աշխարհում վաստակել է 147 միլիոն դոլար՝ 50 միլիոն դոլար բյուջեով։

Սյուժե
------

Կուկուռուզնիկ Դասթի Պոլեյպոլեն շուրջերկրյա մրցավազքում հաղթելուց հետո շարունակում է հաղթել այլ մրցաշարերում։ Այս պահին նրա հայրենի ծուռ շեղբերում պատրաստվում են եգիպտացորենի Միջազգային տոնին։ Վերադառնալով տուն՝ Դաստին մեկնում է մարզվելու նավապետի հետ։ Թռիչքի ընթացքում ամբողջ արագությամբ դեպի վեր, Dusty-ի փոխանցումատուփը քանդվում է։ Դոթիի արհեստանոցում նա իմանում է, որ չի կարողանա թռչել սահմանաչափով, անհրաժեշտ պահեստամասն այլևս չի թողարկվում, իսկ առավելագույն մղումով թռչելը կհանգեցնի վթարի։ Դոթին ասում է. այն սահմանում է մինչև 80% սենսոր։ Գիշերը Դաստին որոշում է փորձել արագացնել սահմանը, բայց սենսորը գործարկվում է, և այն կառչում է էլեկտրահաղորդման գծի աջակցությունից։ Դժվարությամբ նստելով՝ նա բախվում է բենզալցակայանին, որն անմիջապես լուսավորվում է։ Դաստին Շկիպեռոմի հետ, Դոտիի, Ծղրիդի, Չուխի և 01 հրշեջի հետ միասին կրակը մարում են ջրային աշտարակի օգնությամբ։

Հաջորդ օրը TMST-ի ղեկավարը գալիս է ծուռ շեղբեր (Ծղրիդը TMST-ն վերծանում է որպես «Հիմա մենք բանտ կնստենք»)։ Նա զգուշացնում է, որ եթե 01-ը օգնական չգտնի, ծուռ շեղբերները կփակվեն։ Դասթին որոշում է օգնել իր քաղաքին, և այդ պատճառով նա գնում է հրշեջ դպրոց՝ հրշեջի դիպլոմ ստանալու համար։ Մինչդեռ Դոտին զբաղվում է 01-ի արդիականացմամբ։ Փրկարարների բազա ժամանելուն պես նա ծանոթանում է նոր ընկերների հետ՝ ծանր ուղղաթիռ Վետրոդուեմ, հիդրոինքնաթիռ Պլյուշկա, մի խումբ դեսանտ՝ դինամիտի գլխավորությամբ և շատ ուրիշներ։ Նույն օրը նա իր աչքերով տեսնում է, թե ինչպես են հրշեջները մարում անտառային հրդեհը, որը սովորական բան է, բայց ընկնում է Վինտի բազայի պետի դժգոհության տակ և պլյուշից արձակված հրդեհաշիջող փրփուրի ամպի տակ։

Վինտը սկսում է մարզել Դաստին՝ նախապես պատվիրելով կայանի մեխանիկին՝ բեռնիչ Մարին, «պոկել նրա շասսին», այսինքն՝ արդիականացնել կրակի համար (տեղադրել լողացողներ և կտրել տանկերը թևի թևերի վրա), բայց նա գործնականում հաջողություն չի ունենում, մասնավորապես՝ անսարք շարժիչի պատճառով։ Մի օր ծուռ շեղբերները կապվում են Դաստիի հետ, և նավապետն ու Չուխը հուսադրող լուրեր են հաղորդում.հին պահեստում անհրաժեշտ պահեստամասն է գտնվել։ Դրանից գրեթե անմիջապես հետո բազա է գալիս սպիներ արգելոցի տնօրենը, որին մտահոգում է միայն տուրիստական բազայի հեղինակությունը՝ որպես էլիտար հանգստի վայր։ Փրկարարները ծիծաղում են նրա վրա։ Նա խոսում է Վինտի անցյալի մասին, որի մասին ոչ ոք բարձրաձայն չի խոսում։ Քամրոդույը խնդրում է Դաստիին կեսգիշերին մոտ հասնել գլխավոր անգարին։ Այնտեղ նա սովորում է Վինտի անցյալի մասին. նա կինոաստղ էր և նկարահանվում էր ոստիկանների մասին սերիալում, սակայն ավելի ուշ լքեց նախագիծը թիմի համար անհայտ պատճառներով։

Հաջորդ օրը ամպրոպի պատճառով անտառում բռնկվում են մի քանի հրդեհներ, որոնք միանում են մեկին։ Դաստին գրեթե մնում է բազայում, բայց քամին համոզում է պետին վերցնել իրեն իր հետ։ Հրդեհի մարման ժամանակ խնդիր է առաջանում. դեսանտը կրակի օղակի մեջ է ընկել քամու փոփոխության պատճառով, և Դաստին, խախտելով կանոնները, օգնում է նրանց։

Երեկոյան նրանք այցելում են զբոսաշրջային բազա, որտեղ տեղի է ունենում տոնակատարություն՝ ի պատիվ դրա բացման։ Սփիները ծառայում է նախարարի առջև։ Դասթին օգնում է մի քանի տարեց թրեյլերների գտնել իրենց մեղրամսի վայրը։ Այդ վայրը խցանահան ձորն էր։ Քիչ անց, խարույկի մոտ, Վետրոդույը կենաց է պատմում։

Առավոտյան Շկիպերը զանգահարում է Դաստիին և հայտնում հիասթափեցնող նորություններ. Դաստիի վերանորոգման համար նախատեսված պահեստամասը պարզվեց, որ իրեն հարմար չէ։ Իսկ անհրաժեշտ պահեստամասեր արդեն պարզապես գոյություն չունի։ Գրեթե անմիջապես նա գնում է կրակը մարելու։ Պլյուշկան և Վետրոդույը թռան կրակի առաջնային աղբյուրը հանգցնելու համար, իսկ Դաստին և Վինտը, հասնելով հրդեհի օջախին, հասկանում են, որ կրակը շուտով կուլ կտա տուրբազը, և Վինտը հրամայում է Մարին հաղորդել Մանողին սպառնացող վտանգի մասին։ Դաստին, ով ընկճված տրամադրություն ունի նավապետի հաղորդագրության պատճառով, չի լսում Վինտին և միանգամից լցնում է ամբողջ հեղուկը՝ հեղուկը երկու զանգի մեջ լցնելու փոխարեն։ Նա որոշում է գետից ջուր վերցնել, բայց ուժեղ քամու պատճառով ընկնում է ջուրը։ Վինտը փորձել է նրան ջրից դուրս հանել, բայց ինքը կառչել է ծառից։ Դաստին փորձեց թռչել, և միևնույն ժամանակ նա գրեթե ընկավ ջրվեժից՝ վախենալով լիարժեք քաշքշուկ տալ, բայց նրան հաջողվեց բռնել բարձրացված պտուտակով:Վայրէջք կատարելուց հետո Վինտը հանդիմանում է Դաստիին վարքի համար և հրամայում «դուրս գալ իր մրցավազքից»։ Դրան ի պատասխան՝ Դաստին խոսում է անսարքության մասին, որը հնարավոր չէ վերականգնել։ Նրանք թաքնվում են լքված հանքավայրում։ Վինտը ծանր այրվածքներ է ստանում այն փաստից, որը ծածկում է փոշին, իսկ հատակի ճառագայթը ընկնում է վերջինիս վրա՝ քերծելով պոչը։ Որոշ ժամանակ անց նրանք դուրս են գալիս, բայց Վինտը թռիչքի ժամանակ ընկնում է գետնին. Վինտը փրկվում է և վերադարձվում Բազա։ Պարզվում է, որ շոգից նրա հիդրոհամակարգը խափանվել է։

Մինչդեռ Սպիները կատարում է հուշատախտակի հանդիսավոր բացումը, որը կտրվում է նախ նրանով, որ տուրբազայի անձնակազմը քննարկում է տարհանման անհրաժեշտությունը, իսկ հետո արդեն այն փաստով, որ կրակը հայտնվել է տուրբազայի մատույցներում։ Սկսվել է հյուրերի տարհանումը բոլոր հասանելի միջոցներով։

Գիշերը Վինտը վերանորոգվել էր։ Մարուն պատմում է Դաստիին, թե ինչու է պտուտակը հեռացել դերասաններից և դարձել հրշեջ. հերթական տեսարանի նկարահանումների նախապատրաստման ժամանակ մահացել է նրա ընկերը և համատեղության կարգով սերիալի գործընկերը։ Միևնույն ժամանակ, տուրբազի հյուրերի տարհանման ժամանակ այրվող ծառերը ընկնում են անմիջապես ճանապարհի վրա՝ ոչնչացնելով հսկիչ կետը և փակելով գնացքի ճանապարհը, իսկ քարաթափումը զրկում է տուրբազի հրշեջ սերժանտին հրշեջ բրիգադից։ Այդ պատճառով հրահանգների խախտմամբ (օրվա մութ ժամերին չթռչելով) հրշեջները դուրս են եկել մեքենաները փրկելու համար։ Մարուն չկարողացավ լցնել փրկարարների բաքերը, քանի որ քիչ առաջ սփիները բացեց ծորակը մայրուղուց, որպեսզի ջուրը պաշտպանի միայն տուրբազը։ Այնուամենայնիվ, փրկարարները լուծում են ճանապարհի խնդիրը։ Անմիջապես նրանց հաղորդագրություն է գալիս. խցանափայտի կիրճում մի քանի Կցանքներ վտանգի տակ են հայտնվել, որոնք փնտրում էին մի վայր, որտեղ նշում էին իրենց մեղրամիսը կես դար առաջ։ Կամուրջը գրեթե փլուզվել է, բայց վերականգնված Վինտն օգնության է հասնում.կեռիկով ամրացնելով դիտակետը՝ նա մի քանի րոպե հաղթում է, որպեսզի Դաստին ցրվի մինչև ջրվեժի երկայնքով սահմանը, ջուր հավաքի և փրկի դրանք։ Բայց անսպասելիորեն նրա շարժիչը ձախողվում է, և Դաստին, կորցնելով կառավարումը, ամբողջ արագությամբ բախվում է անտառին՝ լուրջ վնաս հասցնելով։

Առավոտյան Դաստին տեղափոխվում է փրկարարների բազա, որտեղ Մարուն 5 օրվա ընթացքում վերանորոգում է այն։ Արդյունքում պարզվում է, որ Մարուն շարժիչը վերանորոգելու համար օգտագործել է յուրահատուկ պահեստամաս, ինչը թույլ է տալիս Դաստիին կրկին արագացնել առավելագույնը։ Նույն օրը նրան ողջունում է արգելոցի նոր տնօրենը, որը նշանակվել է սփիների փոխարեն։

Դասթի Պոլեյպոլեն ստանում է հրշեջի դիպլոմ և վերադառնում տուն։ Տանը ՏՄՍՏ-ից մեքենան հայտնում է, որ օդանավակայանը չի փակի կոր շեղբերները։ Ֆիլմի վերջում հրշեջների ամբողջ թիմը ցույց է տալիս եգիպտացորենի տոնը նշելու շոուն։ Դաստին արագացնում է սահմանը և ջուր է լցնում բոլորի վրա։

Վարկերից հետո ցուցադրվում է Սփիների ճակատագիրը.նրան նշանակում են «մահվան հովիտ» արգելոց»ի տնօրեն։

Դերերը հնչեցին
--------------

| Դերակատար | Դեր |
| --- | --- |
| Դեյն Քուկ | Դասթի Պոլեյփոլե  Դասթի Պոլեյփոլե  |
| Ջուլի Բոուեն | Պլյուշ  Պլյուշ  |
| Էդ Հարիս | Ռեյնջեր Վինտ  Ռեյնջեր Վինտ  |
| Կիչ, Ստեյսի | Ստեյսի Կիչ Շկիպեր Ռայլի |
| Թերի Հաթչեր | Դոտի  Դոտի  |
| Սեդրիկ «Զվարճացողը» | Լետալբոկեմ  Լետալբոկեմ  |
| Ուես Ստյուդի | Վետրոդույ  Վետրոդույ  |
| Ռեջինա Քինգ | Դինամիտ  Դինամիտ  |
| Ջոն Ռատցենբերգեր | Բրոդդի  Բրոդդի  |
| Ջերի Սթիլլեր | Հարվի  Հարվի  |
| Ջոն Մայքլ Հիգինս | տեսուչ Քեդ Սփիներ  տեսուչ Քեդ Սփիներ  |
| Ֆրեդ Ուիլլարդ | Ներքին գործերի քարտուղար  Ներքին գործերի քարտուղար  |
| Քարի Ուոլգրեն | Патч  Патч  |
| Էնն Միրա | Վինի  Վինի  |
| Հել Հոլբրուք | Մանդի  Մանդի  |
| Բրեդ Գարեթ | Չուխ  Չուխ  |
| Քևին Մայքլ Ռիչարդսոն | Ռայքեր  Ռայքեր  |
| Ուորբերտոն, Պատրիկ | Պատրիկ Ուորբերտոն Պոլասկի |
| Էստրադա, Էրիկ | Էրիկ Էստրադա Նիկ Լոպես |
| Ստիվ Շիրիպա | Ստիվ  Ստիվ  |
| Կերբին, Բարրի | Բարրի Կորբին  Օլ Ջամմեր, տուրիստական ավտոբուս |
| Քերոլայն Ահարոն | լրացուցիչ ձայներ  |
| Փեյսլի, Բրեդ | լրացուցիչ ձայներ
 Բրեդ Փեյսլի լրացուցիչ ձայներ
 |

Տես նաև
-------

* Մեքենաներ (մուլտֆիլմ)
* Մեքենաներ 2

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. 1 2
7. ↑
8. ↑  Internet Movie Database — 1990.
9. ↑
10. ↑
11. ↑  Stradling, Morgan (2014 թ․ հունվարի 1). «Disney's Previews 14 Movies in Its Upcoming 2014 Movie Slate». *Rotoscopers*. Արխիվացված օրիգինալից 2017 թ․ հունիսի 28-ին. Վերցված է 2014 թ․ հունվարի 7-ին.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ինքնաթիռներ։ Կրակ և ջուր» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · Box Office Mojo · ČSFD · Internet Movie Database · Metacritic · Rotten Tomatoes |

 |