**ՄԱԿ-ի Մանկական հիմնադրամ** (անգլ.՝ United Nations Children's Fund; հպվ.։ պաշտ. հայերեն՝ ՅՈՒՆԻՍԵՖ; անգլ.՝ UNICEF), միջազգային կազմակերպություն, որը գործում է Միացյալ ազգերի կազմակերպության հովանու ներքո։

**ՄԱԿ-ի Միջազգային արտակարգ մանկական հիմնադրամ** անվանումով հիմնադրամը (անգլ.՝ United Nations International Children's Emergency Fund; ֆր.՝ Fonds des Nations unies pour l'enfance) ստեղծվել է 1946 թվականի դեկտեմբերի 11-ին ՄԱԿ-ի գլխավոր վեհաժողովի որոշումով՝ որպես Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում տուժած երեխաներին օգնություն ցուցաբերող արտակարգ կազմակերպություն։ Ենթադրվում էր, որ հիմնադրամը կլինի ժամանակավոր, բայց 1953 թվականին ՄԱԿ-ն ընդլայնեց կազմակերպության գործունեության շրջանակները և նրա իրավասությունները երկարաձգեց անորոշ ժամկետով։ Հիմնադրամը ստացավ իր ներկայիս անվանումը՝ պահպանելով նախնական հապավումը UNICEF։ Կազմակերպության կենտրոնական գրասենյակը տեղակայված է Նյու Յորքում։

### Հիմնադրամներ

ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը հիմնված է կառավարությունների և մասնավոր դոնորների ներդրումների վրա։ ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի ընդհանուր եկամուտը 2015 թվականին կազմել է 5.009.557.471 ԱՄՆ դոլար։ Կառավարությունները նպաստում են կազմակերպության ռեսուրսների երկու երրորդին։ Ենթադրվում է ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի եկամտի 92 տոկոսը հանգանակվում է ծրագրային ծառայություններց։ ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի ծրագրերն ընդգծում են համայնքային մակարդակով ծառայությունների զարգացումը, նպաստելով երեխանների առողջությանը և բարեկեցությանը։ ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը պարգևատրվել է 1965 թվականին Խաղաղության Նոբելյան մրցանակով, 1989 թվականին Ինդիրա Գանդիի մրցանակով և 2006 թվականին Աստուրիայի արքայադստեր մրցանակով։

1965 թվականին ՄԱԿ-ի Մանկական հիմնադրամը ստացավ Խաղաղության Նոբելյան մրցանակ։

ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի հովանու ներքո 1989 թվականին անցկացվեց «Երեխայի տարի» ծրագիրը։

ՄԱԿ-ի Մանկական հիմնադրամը օգնություն չի բաժանում մորն ու մանկանը։ Մինչ 2010 թ. ՄԱԿ-ի Մանկական հիմնադրամի նպատակներն էին՝

* մինչև 5 տարեկան երեխաների մահացության նվազեցում 1/3-ով,
* մայրերի մահացության կրճատում 50 %-ով,
* սկզբնական կրթություն ապահովել երեխաների 80 %-ի համար։

ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի այս և այլ նպատակաների իրագործմանն օգնում են ավելի քան 180 բարի կամքի դեսպանները։

### Գրասենյակներ

ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի աշխատանքների մեծ մասը կատարվում է դաշտային պայմաններում, ներկայությունը 192 երկրներում և տարածքներում։ Յունիսեֆի ավելի քան 150 երկրի գրասենյակների, շտաբի և այլ գրասենյակների և 34 ազգային կոմիտեների ցանցը ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի առաքելությունն իրականացնում է ընդունող կառավարությունների հետ մշակված ծրագրերի միջոցով։ Յոթ տարածաշրջանային գրասենյակների անհրաժեշտության դեպքում, տրամադրում են տեխնիկական աջակցություն երկրի գրասենյակներին։ ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի մատակարարման բաժինը հիմնված է Կոպենհագենում, և գործում է որպես առաջնային բաշխման կետ, այնպիսի սուբյեկտների համար, ինչպիսիք են՝ ՄԻԱՎ ունեցող երեխաների և մայրերի հակառետրովիրուսային դեղամիջոցները, սննդային հավելումները, վթարային ապաստանները, ընտանիքի վերամիավորումը և ուսումնական պարագանները։ 36 անդամ ունեցող գործադիր խորհուրդը սահմանում է քաղաքականություն, հաստատում է ծրագրերը և վերահսկում է վարչական և ֆինանսական պլանները։ Գործադիր խորհուրդը կազմված է կառավարության ներկայացուցիչներից, որոնք ընտրվում են Միավորված ազգերի կազմակերպության տնտեսական և սոցալիական խորհրդի կողմից, սովորաբար երեք տարի ժամկետով։

Կառավարում
----------

Յուրաքանչյուր երկրի գրասենյակ իրականացնում է ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի առաքելությունը՝ համագործակցության մշակված եզակի ծրագիր տվյալ կառավարության հետ։ Այս հնգամյա ծրագիրն ուղղված է երեխաների և կանանց իրավունքների իրականացման գործնական ուղիներին։ Տարածաշրջանային գրասենյակներն ուղղորդում են այս աշխատանքը և անհրաժեշտության դեպքում ապահովում են տեխնիկական աջակցություն երկրի գրասենյակներին։ Ընդհանուր կառավարման և վարչության կազմակերպումը տեղի է ունենում շտաբում, որտեղ ձևավավորվում են երեխաների մասին գլոբալ քաղաքականություն։ ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի բոլոր աշխատանքների ղեկավարումը և վերահսկումը 36 անդամներից բաղկացած գործադիր խորհուրդ է, որտեղ կառավարության ներկայացուցիչներ են։ Նրանք սահմանում են քաղաքականություն, հաստատում են ծրագրեր և որոշում են վարչական, ֆինանսական ծրագրերը և բյուջեները։ Գործադիր խորհրդի աշխատանքը համակարգվում է բյուրոյի կողմից, որը բաղկացած է նախագահից և չորս փոխնախագահներից, յուրաքանչյուր առաջնորդ, որը ներկայացնում է հինգ տարածաշրջանային խմբերից մեկը։ Այս հինգ առաջնորդները, յուրաքանչյուրը, որը ներկայացնում է հինգ տարածաշրջանային խմբերից մեկը, ընտրվում է գործադիր խորհուրդ ամեն տարի իր անդամների շրջանում, նախագահությունը, շրջանային խմբերի շրջանում, տարեկան կտրվածքով։ Որպես մաքսային հարց, անվտանգության խորհրդի մշտական անդամները չեն հանդիսանում գործադիր խորհրդի աշխատակիցներ։ Գործադիր խորհրդի քարտուղարի գրասենյակն աջակցում և ծառայում է գործադիր խորհրդին։ Այն պատասխանատու է գործադիր խորհրդի և ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի քարտուղարության միջև արդյունավետ փոխհարաբերությունների պահպանման համար և օգնում է կազմակերպել գործադիր խորհրդի դաշտային այցելությունները։

### ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի տարածաշրջանային գրասենյակներ

Հետևյալ երկրները հյուրընկալում են ՅՈւՆԻՍԵՖ-ի տարածաշրջանային գրասենյակները․

1. Ամերիկայի և Կարիբյան տարածաշրջանի գրասենյակ, Պանամա քաղաք, Պանամա
2. Եվրոպայի և Կենտրոնական Ասիայի տարածաշրջանային գրասենյակ, Ժնև, Շվեյցարիա
3. Արևելյան Ասիայի և Խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանային գրասենյակ, Բանգկոկ, Թաիլանդ
4. Արևելյան և Հարավայի Աֆրիկայի տարածաշրջանային գրասենյակ, Նայրոբի, Քենիա
5. Մերձավոր Արևելքի և Հյուսիսային Աֆրիկայի տարածաշրջանային գրասենյակ, Ամման, Հորդանան
6. Հարավային Ասիայի տարածաշրջանային գրասենյակ, Կատմանդու, Նեպալ
7. Արևմտյան և Կենտրոնական Աֆրիկայի տարածաշրջանային գրասենյակ, Դակար, Սենեգալ

Հովանավորչություն
-----------------

Լիոնել Մեսսին կրում է Բարսելոնայի վերնաշապիկը UNICEF-ի լոգոյով, 2007
2006 թվականին սեպտեմբերի 7-ին ՅՈՒՆԻՍԵՖԻ-ի և «Բարսելոնայի»՝ Իսպանիայի կատալոնական ֆուտբոլային ակումբի միջև պայմանավորվածություն ձեռք բերվեց, որի արդյունքում ակումբը տարեկան 5 մլն եվրո նվիրաբերեց կազմակերպությանը։ Համաձայն պայմանագրի՝ «Բարսելոնան» կպահպանի ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի լոգոն՝ իրենց համազգեստի առջև դեղին գույնի վրա։ Սա առաջին անգամ է, որ ֆուտբոլային ակումբը հովանավորեց կազմակերպությանը, հակառակ նրան, ինչպես դա ընդունված է ամենուր։ Բարսելոնայի պատմության մեջ առաջին անգամն էր ,որ նրանք իրենց համզգեստի դիմաց մեկ այլ կազմակերպության անունն են ունեցել։ 2016 թվականին թիմը ստորագրել է նոր քառամյա հովանավորության պայմանագիր՝ ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի հետ, որ կազմակերպությանը տարեկան 1,5 մլն ֆունտ ստերլինգ և անվճար գովազդ։ 2007 թվականի հունվարին ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը համագործակցեց Կանադայի ազգային վրանային հենարանների թիմի հետ։ Թիմը պաշտոնապես վերանվանվել է որպես «*UNICEF Team Canada*», և նրա մրցակիցները կրում են ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի լոգոն, և թիմի անդամները խթանում և միջոցներ են հավաքում ՄԻԱՎ-ի ՁԻԱՀ-ի դեմ պայքարի վերաբերյալ ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի քարոզչության համար։ Երբ թիմը դարձավ 2008 թվականի վրանի աշխարհահռչակ չեմպիոն, ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի դրոշը բարձրացվեց Կանադայի դրոշի կողքին՝ առաջին անգամ միջազգային Գրան Պրի ձիարշավի մրցույթի պատմության մեջ, որ ոչ պետական դրոշը օդ է բարձրացվել։ Շվեդական ակումբը«*Hammarby If*» հետևեց Իսպանական և Կանադական թիմին 2007 թվականին ապրիլի 14-ին, նաև ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի համար միջոցներ հավաքելու և ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի անունը ցուցադրելու համար։ Դանիայի ֆուտբոլային ակումբը Բրոնդի Իֆը 2008 թվականից մինչև 2013 թվականը մասնակցեց նման պայմանավերվածությանը։ 2007 թվականին Race մեքենավար Ժակ Վիկենեվը ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի լոգոն է տեղադրել *NASCAR*-ի արհեստագործական բեռնատարների շարքում *#27 Bill Davis Racing* փիքափ բեռնատարի վրա։ Ավստրալիայի *A-League* ակումբը հայտարարեց, որ նրանք կմասնակցեն նաև Ասիայի և Խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանի երեխաների համար ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի միջոցների հավաքագրմանը, ինչպես նաև կցուցաբերեն ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի լոգոն 2011-12 A-Leauge-ի մնացած ժամանակահատվածի համար։ Բոտսվանայում ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը ֆինանսավորել է Բոտսվանա քաղաքի յուրաքանչյուր դպրոցահասակ երեխաների համար ՁԻԱՀ-ի զարգացումը TeachAIDS-ի շահույթ չհետապնդող կազմակերպությունից։ ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը հայտարարել է Շոտլանդական ակումբի Ռեյնջեր Ֆ.Կ. ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը համագործակցել է Ռեյնջերս բարեգործական հիմնադրամի հետ և խոստացել է բարձրացնել մինչև 300 հազար ֆունտ ստերլինգը։ 2010 թվականին ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը համագործակցեց *Phi lota Alpha*-ի հետ՝ դրանք դարձնելով ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի առաջին հունական նամակագրված կազմակերպությունը։ 2011 թվականին *Phi lota Alpha*-ն բարձրացրեց ավելի քան 20,000 ԱՄՆ դոլար «Հպատակային նախագծի» և «Խաբեյության» կամ ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի քարոզարշավի համար։ 2013 թվականին նրանք պայմանավորվել են հունական միության ֆուտբոլի չեմպիոն՝ Օլիմպիակոս Ֆ.Կ. հետ, որ նրանք իրենց վերնաշապիկի վրա կկրեն կազմակերպության լոգոն։

### Կորպորատիվ գործընկերություն

ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը համագործակցում է աշխարհի տարբեր երկրներում գտնվող մեծ, ինչպես նաև փոքր և միջին բիզնեսների հետ։ 2004 թվականից կազմակերպությունն աջակցել է *Montblanc*-ին, համագործակցելով՝ օգնելով աշխարհի երեխաներին ավելի լավ կրթություն ստանալ։ Ըստ պատվաստանյութի *News Daily*, *Merck և Co*.-ը համագործակցել է ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի հետ 2013 թվականին հունիսին Հարավային Աֆրկայում մայրերի մահացության, ՄԻԱՎ-ի և տուբերկուլյոզի տարածման նվազեցման համար։ *«Merck for Mothers»* ծրագիրը կստանա 500 միլիոն ԱՄՆ դոլար, որով կբարելավի մայրերի և նրանց երեխաների կյանքը ։ 2010 թվականի մայիսին *Crucell NV*-ը ցանկացավ ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ից 110 միլիոն ԱՄՆ լրացուցիչ դոլարի դրամաշնորհ՝ իր քաղցկեղային քվինքսեմ մանկական պատվաստանյութը զարգացող աշխարհում ապահովելու համար։

### Կորպորատիվ սոցիալական պատասխանատվություն

ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ն ուղղակիորեն համագործակցում է ընկերությունների հետ՝ բարելավելով իրենց գործնական պրակտիկան, դրանք համապատասխանեցնելով միջազգային իրավունքին առնչվող պարտավորություններին և ապահովել, հարգելով երեխաների իրավունքները շուկայի, աշխատավայրի և համայնքի ոլորտներում։ 2012 թվականին ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ն աշխատեց *«Save the Children»*-ի և ՄԱԿ-ի գլոբալ պայմանագրով՝ երեխաների իրավունքների և գործարար սկզբունքների մշակման համար, և այժմ այդ ուղեցույցները հիմք են հանդիսանում ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի ընկերությունների համար։ ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ն աշխատում է այն ընկերությունների հետ, որոնք ձգտում են բարելավել իրենց սոցիալական կայունությունը՝ դրանք ուղղորդելով համապատասխան ջանասիրության գործընթացի միջոցով, որտեղ կարող են հայտնաբերվել իրենց մատակարարման շղթայի, օրինակ, մանկական աշխատանքի մասին, և դրանց վրա վավերացնել գործողությունները։

### Մուլտֆիլմներ երեխաների իրավունքների համար

1994 թվականին ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ն անցկացրեց գագաթնաժողով՝ խրախուսելով անիմացիոն ստուդիաներն ամբողջ աշխարհում՝ ստեղծելով անհատական անիմացիոն կետեր՝ ցույց տալով երեխաների միջազգային իրավունքները։ Մուլտֆիլմներ երեխաների իրավունքների համար՝ մանկական իրավունքների մասին ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի կոնվենցիայի հիման վրա ստեղծված անիմացիոն հավաքածու։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Y. Beigbeder, *New Challenges for UNICEF: Children, Women and Human Rights* (p. 12), Springer, 2001, 9780230595576
2. ↑  "Fifty years for children". Արխիվացված է the original 2015 թ․ մայիսի 25-ին. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 9. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  "About UNICEF - FAQ". *UNICEF*. What does the acronym UNICEF stand for?. Retrieved 2017 թ․ ապրիլի 4.
4. ↑  Luk Van Wassenhove; Joachim Mikalsen; Charles Delagarde (2017 թ․ ապրիլի 27). "Agility Under Pressure". Insead.
5. ↑  "How UNICEF works". *UNICEF* (in անգլերեն). Արխիվացված է the original 2017 թ․ հունվարի 31-ին. Retrieved 2017 թ․ հունիսի 6. `{{cite news}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
6. ↑  "Home". *UNICEF* (in ամերիկյան անգլերեն). Retrieved 2017 թ․ հունիսի 6.
7. ↑  "Bureau". *UNICEF* (in անգլերեն). Retrieved 2017 թ․ հունիսի 6.
8. ↑  "Futbol Club Barcelona, UNICEF team up for children in global partnership". *UNICEF*. 2006 թ․ սեպտեմբերի 7. Արխիվացված է the original 2019 թ․ ապրիլի 25-ին. Retrieved 2019 թ․ հունիսի 26. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
9. ↑  Pete Jenson (2016 թ․ փետրվարի 25). "Barcelona Sign New Four-Year Deal With Unicef and Will Next Target New Contracts for Neymar and Sergio Busquets". Daily Mail.
10. ↑  UNICEF Team Canada, maharaj.org
11. ↑  *Newstrack India* "International Tent Pegging", January 14, 2008
12. ↑  UNICEF, Hammarby strikes partnership(չաշխատող հղում)
, hammarbyfotboll.se Կաղապար:Sv icon
13. ↑  "UNICEF". Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 9.
14. ↑  Diego Mejia (2007 թ․ հոկտեմբերի 5). "Grapevine: Villenueuve to Race for UNICEF". Autosport.
15. ↑  "Sydney FC and UNICEF do the rights things to improve child rights throughout Asia". UNICEF. 2012 թ․ փետրվարի 20. Արխիվացված է the original 2015 թ․ ապրիլի 25-ին. Retrieved 2012 թ․ փետրվարի 24. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
16. ↑  "UNICEF funds TeachAIDS work in Botswana". *TeachAIDS*. 2010 թ․ հունիսի 2. Retrieved 2010 թ․ դեկտեմբերի 16.
17. ↑  "International Charity Partner – UNICEF". *Rangers Charity Foundation*. 2010 թ․ սեպտեմբերի 10. Retrieved 2011 թ․ մայիսի 4.
18. ↑  "Montblanc | UNICEF's corporate partnerships". UNICEF. Արխիվացված է the original 2014 թ․ հոկտեմբերի 27-ին. Retrieved 2014 թ․ օգոստոսի 3. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
19. ↑  Rogers, Emma (2013 թ․ հունիսի 4). "Merck for Mothers contributes to UNICEF's South African efforts". Vaccine News Daily. Retrieved 2013 թ․ հունիսի 6.
20. ↑  "Crucell announces new award of $110 million for paediatric vaccine Quinvaxem by UNICEF". Leiden Bio Science Park. 2010 թ․ մայիսի 10. Արխիվացված է the original 2014 թ․ օգոստոսի 8-ին. `{{cite news}}`: Unknown parameter `|deadurl=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
* Պաշտոնական կայք (անգլ.)