**Վառնայի հնագիտական թանգարան** (բուլղար․՝ Варненски археологически музей), հնագիտական թանգարան Բուլղարիայի Վառնա քաղաքում՝ Սև ծովի ափին։ Բուլղարիայի ամենամեծ պատմական և հնագիտական թանգարաններից մեկն է։

Պատմություն
-----------

Թանգարանը հիմնադրվել է 1888 թվականի հունիսի 3-ին Վառնայի հնագիտական ընկերության նախաձեռնությամբ որպես քաղաքային գրադարանի մաս։ Թանգարանը գտնվում է 1892-1898 թվականներին ճարտարապետ Պետկո Մոմչիլովի կողմից նեո-ռենեսանս ոճով կառուցված Վառնայի օրիորդաց դպրոցի պատմական շենքում։ 1945 թվականին շենքը դարձել է պետության սեփականություն։ 1993 թվականից թանգարանը զբաղեցնում է ամբողջ շենքը, որը մասամբ զբաղեցրել էր դեռևս 1895 թվականից։ Թանգարանում հանրության համար առաջին ցուցադրությունը բացվել է 1906 թվականի հունիսի 11-ին։ Թանգարանի առաջին տնօրենն է եղել հնագետ Կարել Շկորպիլը, ով պաշտոնավարել է մինչև մահ (1944 թվական)։ 1945 թվականից թանգարանի կառավարումն ու ֆինանսավորումն անցել է պետությանը։

Թանգարանն ունի նաև գրադարան, մանկական ուսումնասիրության թանգարան, նվերների խանութ, սրճարան։ Բակի վիմագիր սրահում կազմակերպվում է ջազի ամենամյա միջազգային փառատոնը։

Ցուցադրություն
--------------

Թանգարանը զբաղեցնում է 2150 մ2 ցուցահանդեսային տարածք, որտեղ ներկայացված են նախապատմական, թրակիական, հին հունական ու հին հռոմեական ժամանակաշրջանների պատմության, ինչպես նաև միջնադարյան բուլղարական և բյուզանդական կայսրությունների, Օսմանյան կայսրության տիրապետության և Բուլղարիայի ազգային վերածննդի ժամանակաշրջանի (այդ թվում շուրջ 900 միջնադարյան և վերածննդի սրբապատկերներ) ցուցանմուշներ։

Թանգարանի ցուցադրությունը բաժանված է 4 մասերի՝

* Նախապատմություն (սրահներ 1-7)՝ պալեոլիթ, միջին քարի դար, նոր քարի դար, էնեոլիթ, վաղ թրակյան մշակույթ, Վառնայի դամբարանադաշտի գտածոներ
* Անտիկ շրջան (սրահներ 8-18՝ հիմնադրված՝ Օդեսոս (այժմ՝ Վառնա), Օդեսոսը հելլենիստական ժամանակաշրջանում, կրոնը և թաղման արարողակարգերը, ոսկերչական իրեր և զարդեր, Օդեսոսը Հռոմեական նվաճումների դարաշրջանում, վաղ քրիստոնեական Օդեսոս
* Միջնադար (սրահներ 22-29)՝ Առաջին Բուլղարական կայսրություն, Վառնայի վերածնունդ (11-րդ դար), Բուլղարիայի երկրորդ թագավորություն, Վառնան 14-18-րդ դարերում, միջնադարյան ոսկերչական իրեր և զարդեր (13-14-րդ դարեր)
* Եկեղեցական արվեստ (սրահներ 31-36)՝ եկեղեցական իրեր, զգեստներ, սրբապատկերներ, փայտափորագրություն

Թանգարանի ամենանշանավոր ցուցադրությունը Վառնայի մեռելաքաղաքն է (Վառնայի ոսկի), որը պեղվել է 1972 թվականին և թվագրվում է մ.թ.ա. 4600-4200. զբաղեցնում է երեք առանձին ցուցասրահներ։

Թանգարանն ունի երկու բացօթյա հնագիտական վայրեր՝ քաղաքի կենտրոնում գտնվող խոշոր հռոմեական բաղնիքները և Ոսկե ավազներ բնական այգում գտնվող Ալաջա վանական համալիրի միջնադարյան քարանձավը։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Varna Summer* International Jazz Festival

Արտաքին հղումներ
----------------

* Թանգարանի պաշտոնական կայք

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Վառնայի հնագիտական թանգարան» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 5562609-9 · ISNI: 0000000403956956 · LCCN: n2007036815 · LNB: 000135952 · NUKAT: n2016071573 · SUDOC: 113181477 · VIAF: 156159200 · ULAN: 500312314 · WorldCat VIAF: 156159200 |

 |

 |