**Քեսս Էլիոթ** (անգլ.՝ Cass Elliot, настоящее имя Эллен Наоми Коэн, անգլ.՝ Ellen Naomi Cohen, սեպտեմբերի 19, 1941(1941-09-19), Բալթիմոր, Մերիլենդ, ԱՄՆ - հուլիսի 29, 1974(1974-07-29), Մայֆեր, Վեստմինստեր, Մեծ Լոնդոն, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), ամերիկացի երգչուհի, կոմպոզիտոր և դերասանուհի, *The Mamas & The Papas* խմբի վոկալիստ։

Վաղ տարիներ
-----------

Էլեն Նաոմի Քոենը ծնվել է Մերիլենդ նահանգի Բալթիմոր քաղաքում՝ Բեսի (օրիորդ Լևայն) և Ֆիլիպ Քոենի ընտանիքում։ Էլենի մոր և հոր նախնիները հրեական գաղթականներ էին Ռուսական կայսրությունից։ Էլենի ընտանիքը ֆինանսական դժվարություններ ուներ երբ նա երեխա էր։ Նրա հայրը իր կյանքի ընթացքում աշխատել է տարբեր բիզնես ձեռնարկություններում, բայց, ի վերջո, հաջողության է հասել բիզնեսի զարգացման մեջ՝ Բալթիմորում վերցնելով ճաշի Ֆուրգոն, որը սպասարկում էր շինարարներին, իսկ մայրը փորձառու բուժքույր էր։ Էլենը նաև ուներ եղբայր՝ Ջոզեֆը և կրտսեր քույրը՝ Լիան, որը հետագայում դարձավ նաև երգչուհի և ձայնագրման նկարիչ։ Էլենն իր ամբողջ պատանեկությունն անցկացրել է ընտանիքի հետ Վիրջինիա նահանգի Ալեքսանդրիա քաղաքում, նախքան նրանք տեղափոխվեցին Բալթիմոր։

Էլենը վերցրել է «Քեսս» կեղծանունը դեռ ավագ դպրոցում՝ հնարավոր է այն փոխառելով դերսանուհի Փեգի Քասից։ Կա նաև վարկած, որ «Կեսս» (Կասսանդրայից) մականունն է, որով երգչուհուն անվանել է հայրը։ Որոշ ժամանակ անց նա վերցրեց Էլիոթ ազգանունը՝ ի հիշատակ զոհված ընկերոջ։ Ալեքսանդրիայում գտնվելու ընթացքում նա հաճախել է Ջորջ Վաշինգտոնի ավագ դպրոց։ Երբ Էլենի ընտանիքը վերադարձավ Բալթիմոր, նա տեղափոխվեց Ֆորեստ Պարկի ավագ դպրոց։ Ֆորեստ Պարկի ավագ դպրոցում սովորելու ժամանակ Էլենը սկսեց հետաքրքրվել դերասանությամբ։ Նա փոքր դեր է ստացել «Ընկեր» պիեսում, որը Հիլթոփ թատրոնի ամառային բեմադրությունն է Օուինգս Միլսում, Մերիլենդ նահանգ։ Ավարտելուց անմիջապես առաջ Էլենը թողեց ավագ դպրոցը և տեղափոխվեց Նյու Յորք՝ շարունակելու իր դերասանական կարիերան (դա նշված է *Creeque Alley* երգի տեքստում)։

Կարիերա
-------

### The Mamas & the Papas

Քեսս Էլիոթը ամերիկյան հայտնի The Mamas & The Papas խմբի մենակատարն էր։ The mugwumps անսամբլի փլուզումից հետո Քեսսը տեղափոխվեց The Mamas & The Papas նոր կոլեկտիվ։

Նա վերջնականապես միացավ խմբին 1965 թվականի ամռանը, երբ մյուս երաժիշտները հանգստի մեկնեցին Վիրջինյան կղզիներ։ Կալիֆոռնիայում ամառային արձակուրդից հետո խումբը վերադարձավ Նյու Յորք։ Հենց այնտեղ է գրվել California Dreamin’ հայտնի երգը, որը Rolling Stone ամսագրի կողմից ընդգրկվել է բոլոր ժամանակների 500 մեծագույն երգերի ցանկում։ Քեսս Էլիոթը շատ ուժեղ վոկալիստ էր և կարևոր դեր խաղաց խմբի հաջողություններում։

Խմբի կարիերան ուղեկցվել է խմբի անդամների հարաբերությունների հետ կապված խնդիրներով։ Դա վերաբերում է Քեսս Էլիոթի ջախջախմանը Դենի Դոհերտիին։ Մի անգամ Դենին պատմեց նրան ամուսնացած Միշել Ֆիլիպսի հանդեպ իր սիրո մասին։ Քեսսը շատ զայրացած էր, բայց ընկերոջը մխիթարելու համար որոշեց սեր խոստովանել նրան և նույնիսկ իրեն առաջարկեց որպես սիրուհի, բայց Դենի Դոհերտին մերժեց նրան։ Վեճերն ու խնդիրները շարունակվեցին խմբում մի քանի տարի, մինչև 1968 թվականը, երբ խումբը կազմալուծվեց Քեսսի նախաձեռնությամբ։ Դրա պատճառը Քեսսի մենահամերգով զբաղվելու որոշումն էր։

1971 թվականին խմբի բոլոր օրիգինալ անդամները կրկին վերամիավորվեցին՝ ձայնագրելով վերջին ալբոմը՝ «People Like Us», որը չկրկնեց առաջին ալբոմների հաջողությունը։ Խումբը երկար ժամանակ չէր կարող գոյություն ունենալ, քանի որ բոլոր մասնակիցները զբաղված էին սեփական կարիերայով, և վերջնականապես լուծարվեց 1972 թվականին։

### Սոլո կարիերա

*Don’t Call Me Mama Anymore* հանդիպումից առաջ
Քառյակի վերջին սինգլը և միաժամանակ Քեսս Էլիոթի առաջին սինգլը՝ «Dream A Little Dream of Me», ունկնդիրները գնահատել են ըստ արժանիքի։ Այն զբաղեցրել է թիվ 12-ը ԱՄՆ-ում և թիվ 11-ը Բրիտանիայում (միևնույն ժամանակ, բրիտանական հիթ-շքերթներում 33-րդ տեղում էր այս երգի մեկ այլ տարբերակ՝ Անիտա Հարիսի կատարմամբ)։ «Dream A Little Dream Of Me» երգը դարձավ տոմսարկղերի այցեքարտը և հիանալի սկիզբ մենակատարի կարիերայի համար։ Երգչուհու առաջին ալբոմը նույնպես կոչվում էր *Dream A Little Dream of Me*։

Անձնական կյանք
--------------

1963 թվականին ամուսնացել է երաժիշտ Ջեյմս Հենդրիքսի հետ (չշփոթել լեգենդար կիթառահարի հետ)։ Նրանց ամուսնությունը տևել է 5 տարի։

1967 թվականին Քեսսը ունեցավ դուստր՝ Օուեն Վանեսա Էլիոթը։ Նա դարձավ երգչուհի և Beach Boys-ի անդամ Ալան Ջարդինի հետ։ Էլիոթը երբեք հրապարակայնորեն չի նշել իր հոր անունը, բայց տարիներ անց Միշել Ֆիլիպսը օգնեց Օուենին գտնել իր կենսաբանական հորը՝ Չակ Դեյին։ Նրա հայրությունը հրապարակայնորեն չի բացահայտվել մինչև նրա մահը՝ 2008 թվականը։ Էլիոթի մահից հետո նրա կրտսեր քույրը՝ Լիա Կունկելը (այն ժամանակ ամուսնացած էր Լոս Անջելեսի նստաշրջանի թմբկահար Ռաս Կունկելի հետ), խնամակալություն ստացավ Օուենի նկատմամբ, որն այն ժամանակ յոթ տարեկան էր և մեծացրեց նրան իր որդու՝ Նաթանիելի հետ։

1971 թվականին Քեսսը երկրորդ անգամ ամուսնացավ՝ լրագրող Դոնալդ ֆոն Վիդենմանի հետ։

Լաս Վեգասում Էլիոթի համերգի ավարտից մի քանի ժամ անց լուրեր սկսեցին տարածվել, որ նա թմրանյութ է օգտագործել դրան նախորդող մի քանի շաբաթվա ընթացքում, այնուամենայնիվ, դա տեղի չունեցավ։ Էդդի Ֆիգելը «Dream a Little Dream of Me» կենսագրության մեջ գրել է, որ Էլիոթը հետագայում խոստովանել է իր ընկերոջը, որ հերոին Է ընդունել բեմ բարձրանալուց անմիջապես առաջ։ Այս ֆիասկոյից ամաչելով՝ Էլիոթը խոր դեպրեսիայի մեջ ընկավ։

Դեյվիդ Քրոսբին 1988 թվականին հրապարակեց հուշեր, որում ասվում էր, որ ինքը և Էլիոթը օգտագործում են օպիատներ, կոկաին և հերոին՝ նախընտրելով հերոին օգտագործել Լոնդոնում՝ այնտեղ առկա լինելու պատճառով։

1967 թվականին, Լոնդոնում գտնվելու ժամանակ, Էլիոթը պատասխանատվության ենթարկվեց այն բնակարանից անկողնային սպիտակեղեն գողանալու համար, որտեղ նա մնում էր նախորդ այցի ժամանակ։ Նա հերքեց իր պատասխանատվությունը, և գործը տեղափոխվեց Արևմտյան Լոնդոնի մագիստրատուրա, որտեղ նրա դեմ մեղադրանքները հանվեցին՝ ապացույցների բացակայության պատճառով։ Միջադեպի արդյունքում The Mamas-ը և The Papas-ը ստիպված եղան չեղարկել առաջիկա Բրիտանական համերգները, և խումբը բաժանվեց հաջորդ տարի։ Լոնդոն կատարած կրկնակի այցի ժամանակ Էլիոթը Լոնդոնի Պալադիումի հանրությանը խոստովանեց, որ վերցրել է երկու սավան՝ ասելով. «Դրանք ինձ դուր էին գալիս, դրա համար էլ դրանք վերցնում էի»։ Նա ասել է, որ լռել է այն բանի համար, թե ինչպես են իրեն վերաբերվում ոստիկանական բաժանմունքում։

Մահ
---

Curzon Square, Mayfair, London9 Քերզոնի հրապարակ, Մեյֆեյր, Լոնդոն 2012 թվական 12-րդ բնակարանը, որտեղ Էլիոթը մահացավ, գտնվում էր չորրորդ հարկում 1974 թվականին (վերևի ձախ կողմում)
1974 թվականի ապրիլի 22-ին Էլիոթը ուշաթափվեց երեկոյան շոուի հեռուստատեսային ստուդիայում Ջոնի Քարսոնի հետ՝ շոուում։ Նրա պլանավորված հայտնվելուց անմիջապես առաջ։ Նրան հետազոտել են հիվանդանոցում և բաց թողել, իսկ հետո նա հերքել է միջադեպը՝ պատճառաբանելով պարզ հյուծվածությունը։

1974 թվականի հուլիսին նա երկու շաբաթ համերգներ է ունեցել որպես մենակատար Լոնդոնի Պալադիումում։ Շատերը պնդում էին, որ այդ համերգների բոլոր տոմսերը սպառվել են, բայց նա նախորդ համերգներից հետո հաճախ էր նվագում։

Ուրբաթ օրը՝ հուլիսի 26-ին, իր ելույթից հետո, Էլիոթը 48-ժամյա տոնակատարություն կազմակերպեց Պալադիումում։ Նա մասնակցել է Միք Ջագերի ծննդյան երեկույթին Չելսիի Թայթ փողոցում գտնվող իր տանը։ Դեբի Ռեյնոլդսն իր գրքում պնդում էր, որ իր երեխաները՝ Քերրի Ֆիշերը և Թոդ Ֆիշերը, Էլիոթին տեսել են ծննդյան երեկույթի ժամանակ։ Ռեյնոլդսը նշել է, որ Էլիոթը միայնակ է հեռացել։ Երեկույթից հետո նա գնացել է Ջորջիա Բրաունի կողմից իր պատվին կազմակերպված ճաշին։ Այնուհետև նա մասնակցել է կոկտեյլ երեկույթին, որը կազմակերպել էր ամերիկացի լրագրող Ջեք Մարտինը։ Քեսսը հեռացավ ժամը 20:00-ին՝ հայտարարելով, որ հոգնել է և մի փոքր քնելու կարիք ունի:Էլիոթը թոշակի է անցել Քերզոն Փլեյսի մեյֆերի բնակարան, որտեղ նրան թույլ է տվել մնալ երգիչ-երգահան Հարի Նիլսոնը։ Այնտեղ նա զանգահարեց Միշել Ֆիլիպսին։ Ֆիլիպսը շատ տարիներ անց բացահայտեց, որ Էլիոթը բարձր տրամադրություն ուներ ամեն երեկո կանգնած ծափահարելու համար։ Ֆիլիպսը հիշում է․

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | 1974 թվականն էր, և Քասը ոգևորված էր, որ մեկնում էր Լոնդոն ՝ Պալադիումում երգելու։ Այն բանից հետո, երբ նա երկու շաբաթ խաղաց այնտեղ, նա ուրախությունից լաց եղավ և ասաց, որ երկու երեկոներն էլ հոտնկայս ծափահարվել են, և բոլոր տոմսերը սպառվել են, ես երբեք նրան այդքան ուրախ չեմ տեսել։ Հաջորդ օրը ես ճաշեցի Warner Brothers-ում, և ընկերուհիս վազեց սարսափելի լուրով, որ Քեսսը մահացել է քնի մեջ՝ սրտի կաթվածից։ Ուղղակի անհավատալի էր, որ նա մահացավ այն գիշերը, երբ նա զանգահարեց ինձ և այնքան ուրախ էր։ |  |

Այդ գիշեր 32-ամյա Էլիոթը մահացավ քնած ժամանակ Լոնդոնի բնակարանում։ Դատաբժշկական փորձագետ Քիթ Սիմփսոնի խոսքով, ով իրականացրել է Քեսսի դիահերձումը, նրա մահը վրա է հասել սրտի անբավարարության պատճառով։ Թմրամիջոցների ստուգումը, որը դատաբժշկական դիահերձման մաս էր կազմում, ցույց տվեց, որ նրա համակարգում դրանք չկան։ Չորս տարի անց The Who-ի թմբկահար Քիթ Մունը մահացավ նույն սենյակում, նույնպես 32 տարեկան հասակում։ Էլիոթի մարմինը դիակիզվել է Կալիֆոռնիայի Լոս Անջելես քաղաքում գտնվող Hollywood Forever գերեզմանատանը։ Ավելի ուշ նրա մոխիրը թաղվեց Լոս Անջելեսի Mount Sinai Memorial Park գերեզմանատանը։

Սկավառակագրություն (սոլո)
-------------------------

* 1968՝ *Dream a Little Dream*
* 1969՝ *Bubblegum, Lemonade, And… Something for Mama*
* 1969՝ *Make Your Own Kind of Music*
* 1971՝ *Mama’s Big Ones*
* 1971՝ *Dave Mason and Mama Cass*
* 1972՝ *Cass Elliot*
* 1972՝ *The Road Is No Place for a Lady*
* 1973՝ *Don’t Call Me Mama Anymore*

Փաստեր
------

* Վարկած կա, որ Քեսս Էլիոթը հայտնվել է խմբում այն բանից հետո, երբ ծանր մետաղական խողովակը ընկել է նրա վրա։ Նա ուղեղի ցնցում է ստացել, սակայն շոկից նրա ձայնը բարձրացել է երեք տոնով։
* Կեսսն ուներ արտասովոր IQ՝ ավելի քան 160։
* Նրա մահից չորս տարի անց, Լոնդոնի Քերզոն 9 հասցեում գտնվող նույն 12 բնակարանում, նույնպես 32 տարեկան հասակում մահացավ The Who ռոք խմբի թմբկահար Քիթ Մունը։
* Բազմիցս փորձել է ազատվել ավելորդ քաշի հետևանքով առաջացած հորմոնալ խնդիրներից։ 1969 թվականին, Լաս Վեգասում իր մենահամերգից առաջ նիհարելու հուսահատ փորձի ժամանակ, նա վեց ամսվա ընթացքում կարողացավ նիհարել 300 ֆունտից (135 կգ) մինչև 140 (63 կգ), բայց հետագայում կորցրած քաշի մեծ մասը վերադարձավ։ Միևնույն ժամանակ, նա լրջորեն խաթարել է իր առողջությունը, ինչը կարող էր լինել նրա վաղ մահվան պատճառը 32 տարեկան հասակում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  FemBio տվյալների շտեմարան (գերմ.)
2. ↑  «Dream A Little Dream : Just A-Catchin' Fire». *Dennydoherty.com*. Արխիվացված օրիգինալից 2019 թ․ նոյեմբերի 17-ին. Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 19-ին.
3. ↑  Eddi Fiegel Արխիվացված 2017-04-09 Wayback Machine, *Dream a Little Dream of Me: The Life of 'Mama' Cass Elliott Արխիվացված 2017-07-29 Wayback Machine* (Sidgwick & Jackson, 2005; Pan Macmillan, 2006), pp. 26-27.
4. ↑  Green, David B. (2014 թ․ հուլիսի 29). «This Day in Jewish History: Singer Cass Elliot Dies». *Haaretz*. Արխիվացված օրիգինալից 2015 թ․ մայիսի 26-ին. Վերցված է 2017 թ․ մայիսի 21-ին.
5. ↑  Eddi Fiegel Արխիվացված 2017-04-09 Wayback Machine, *Dream a Little Dream of Me: The Life of 'Mama' Cass Elliott Արխիվացված 2017-07-29 Wayback Machine* (Sidgwick & Jackson, 2005; Pan Macmillan, 2006), pp. 19, 26-27.
6. ↑  «Creeque Alley - An Analysis». *www.creequealley.com*. Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ փետրվարի 10-ին. Վերցված է 2023 թ․ փետրվարի 10-ին.
7. ↑  Eddi Fiegel Արխիվացված 2017-04-09 Wayback Machine, *Dream a Little Dream of Me: The Life of 'Mama' Cass Elliott Արխիվացված 2017-07-29 Wayback Machine* (Sidgwick & Jackson, 2005; Pan Macmillan, 2006), p. 19.
8. ↑  «Remembering the Lizard King: Classmates Remember the Jim Morrison They Knew». *Waiting-forthe-sun.net*. Արխիվացված օրիգինալից 2016 թ․ մայիսի 12-ին. Վերցված է 2016 թ․ փետրվարի 6-ին.
9. ↑  Eddi Fiegel Արխիվացված 2017-04-09 Wayback Machine, *Dream a Little Dream of Me: The Life of 'Mama' Cass Elliott Արխիվացված 2017-07-29 Wayback Machine* (Sidgwick & Jackson, 2005; Pan Macmillan, 2006), pp. 21-28.
10. ↑  Eddi Fiegel Արխիվացված 2017-04-09 Wayback Machine, *Dream a Little Dream of Me: The Life of 'Mama' Cass Elliott Արխիվացված 2017-07-29 Wayback Machine* (Sidgwick & Jackson, 2005; Pan Macmillan, 2006), p. 35.
11. ↑  «Mama Cass Hit on the Head with a Pipe». *Snopes*. 2015 թ․ դեկտեմբերի 3. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ հունիսի 18-ին. Վերցված է 2019 թ․ օգոստոսի 12-ին.
12. ↑  «Великая Мама Касс». Արխիվացված օրիգինալից 2018 թ․ ապրիլի 19-ին. Վերցված է 2015 թ․ փետրվարի 5-ին.
13. ↑  *Fiegel, Eddi* Dream a Little Dream of Me: The Life of Cass Elliot. — Կաղապար:Нп3, 2005. — С. 265—267. — ISBN 978-1-55652-588-9
14. ↑  «Beach Boys FAQ». *Superseventies.com*. Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ մարտի 11-ին. Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 19-ին.
15. ↑  «California Dreamgirl». Vanity Fair. 2007-12. Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ հունվարի 14-ին. Վերցված է 2008 թ․ նոյեմբերի 28-ին. `{{cite news}}`: More than one of `|accessdate=` and `|access-date=` specified (օգնություն)
16. ↑  Liberatore, Paul (2008 թ․ մարտի 12). «Fairfax rocker Chuck Day, the 'soul of the music scene,' dies at 65». *Marin Independent Journal*. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ փետրվարի 24-ին. Վերցված է 2019 թ․ մայիսի 6-ին. `{{cite news}}`: More than one of `|accessdate=` and `|access-date=` specified (օգնություն)
17. ↑  Crosby, David (1988). *Long Time Gone*. Doubleday. էջեր 119–120.
18. ↑  «Denny Doherty». *The Telegraph*. 2007 թ․ հունվարի 22. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հունվարի 12-ին. Վերցված է 2018 թ․ հունիսի 17-ին.
19. ↑  Eddi Fiegel (2015 թ․ հոկտեմբերի 8). *Dream a Little Dream of Me: The Life of 'Mama' Cass Elliot*. Pan Macmillan. էջեր 210–. ISBN 978-1-5098-2404-5. «Источник». Արխիվացված է օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 25-ին. Վերցված է 2022 թ․ հունիսի 28-ին. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadurl=` ignored (`|url-status=` suggested) (օգնություն)
20. ↑  «JOHNNY CARSON INTERVIEW CASS ELLIOT May 7. 1974» (անգլերեն). YouTube. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ սեպտեմբերի 29-ին. Վերցված է 2019 թ․ սեպտեմբերի 16-ին.
21. ↑  Fiegel, Eddi (2005). *Dream a Little Dream*. Chicago Review Press. էջ 356.
22. ↑  Baker, Rob (2020 թ․ հունվարի 4). «The Death of Cass Elliot and Keith Moon at Harry Nilsson's Macabre Mayfair Flat». *Flashbak.com*. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ փետրվարի 11-ին. Վերցված է 2021 թ․ հունիսի 11-ին.
23. ↑  Reynolds, Debbie; Dorian Hannaway (2013). *Unsinkable: A Memoir*. William Morrow and Company. ISBN 978-0-062-21365-5.
24. ↑  LeDuff, Charlie (2002 թ․ դեկտեմբերի 1). «Comeback for Resting Place of Movie Stars». *Los Angeles Times*. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հունիսի 28-ին. Վերցված է 2022 թ․ հունիսի 28-ին.
25. ↑  The crematory was shut after the cremation and not reopened for 28 years, as it was in such disrepair, bricks were reportedly falling around her remains.
26. ↑  «Mama Cass». *Hotshotdigital.com*. Արխիվացված օրիգինալից 2007 թ․ սեպտեմբերի 10-ին. Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 19-ին.
27. ↑  Wilkes, R. (2001) *Inside story: 9 Curzon Place Արխիվացված 2011-06-29 Wayback Machine*, *The Telegraph*. 17 февраля 2001.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Քեսս Էլիոթ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Last.fm · Յանդեքս երաժշտություն |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Allmusic · Discogs · Internet Movie Database · MusicBrainz · Rate Your Music · Rotten Tomatoes · Find A Grave · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · American National Biography · Notable Names Database |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 14041679 · GND: 131866125 · ISNI: 0000000073754162 · LCCN: n90613244 · NKC: xx0067788 · SUDOC: 191060186 · VIAF: 70074494 · WorldCat VIAF: 70074494 |

 |

 |