**Արտեմ Չապայ** (ուկրաիներեն՝ Артем Чапай, գրական կեղծանուն՝ **Անտոն Վասիլյովիչ Վոդյանի**, ուկրաիներեն՝ Антон Васильович Водяний, դեկտեմբերի 2, 1981(1981-12-02), Կոլոմիա, Իվանո-Ֆրանկովսկի մարզ, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ուկրաինացի գրող, լրագրող, թարգմանիչ և ակտիվիստ։ Նա գրում է նոնֆիքշն, ինչպես նաև հայտնի գեղարվեստական գրականություն։ Նա BBC-ի «Ուկրաինայի տարվա գիրք» մրցանակաբաշխության եզրափակչի քառակի մասնակից է եղել։

Կենսագրություն
--------------

Արտեմը ծնվել և մեծացել է Արևմտյան Ուկրաինայի փոքր քաղաքում՝ Կոլոմիայում։ Նա իր կյանքի տարիների մեծ մասն անցկացրել է Ուկրաինայի մայրաքաղաք Կիևում։ Նա «Փրկենք հին Կիևը» շարժման հիմնադիրողներից և նշանավոր դեմքերից մեկն էր՝ ընդդեմ խոշոր կառուցապատողների կողմից ապօրինի շինարարության։ 2022 թվականին Ուկրաինա Ռուսաստանի ներխուժումից հետո նա իր ընտանիքը տարհանեց անվտանգ վայր մարտի սկզբին և զինվորագրվեց Ուկրաինայի Զինված ուժերի կազմում։ Քաղաքական առումով նա պաշտպանում է հակաավտորիտար ձախ գաղափարները։

Կարիերա
-------

1998 թվականին ավարտել է Կոլոմիայի գիմնազիան։ Նա 1998-2001 թվականներին սովորում էր Ուկրաինայի Անվտանգության ծառայության ազգային ակադեմիայում, սակայն «Ուկրաինան առանց Կուչմայի» բողոքի ակցիայի ժամանակ ստիպված եղավ թողնել ուսումը։ 2008 թվականին ավարտել է Կիև-Մոգիլայի ակադեմիա ազգային համալսարանփիլիսոփայության մասնագիտությամբ։ Նա ստացել է «Կենտրոնական Եվրոպայի նախաձեռնության կրթաթոշակ» Սլովենիայում բնակության վայրում գտնվող գրողների համար և Ավստրիայում թարգմանիչների համար Փոլ Սելանի կրթաթոշակ։

Նա կարիերայի առաջընթաց ունեցավ, երբ նրա երկրորդ գիրքը*՝ «Ճանապարհորդություն Մամայոտայի հետ. Ուկրաինայի որոնումներում*» (2011) ընդգրկվեց BBC-ի Ուկրաինայի տարվա գիրք մրցանակի կարճ ցուցակում։ Նա նաև ճանաչվել է իր մոտ ապագայի դիստոպիայի համար՝ *«Կարմիր գոտի»* (2014), «*There Goes the Neighborhood»* (2015) և *«Ուկրաինա* » (2018), որոնք նույնպես ներառվել են BBC-ի Ուկրաինայի գրքի կարճ ցուցակում։ Տարվա մրցանակ։

Նա նաև աշխատել է որպես Դոնբասի պատերազմը լուսաբանող լրագրող։ 2015 թվականին նա համագործակցեց Կատերինա Սերհատկովայի հետ՝ համահեղինակելու և հրատարակելու *«Երեք նամակների պատերազմը»* ՝ նրանց զեկույցների ժողովածուն, որը պատրաստվել էր Դոնբասում պատերազմի ժամանակ։ Նա և Կատերինան երեք պատմվածք են ավելացրել *«Երեք նամակների պատերազմ»* գրքում, որոնցից երկուսը առաջադրվել են որպես Կուրտ Շորկ մրցանակի եզրափակիչ՝ միջազգային լրագրության ոլորտում։

Նրա ստեղծագործությունները թարգմանվել են յոթ լեզուների և հայտնվել «Լավագույն եվրոպական գեղարվեստական գրականություն» անթոլոգիայում։ Նրա *«Ուկրաինան»* 26 և պատմվածքներից բաղկացած ժողովածուն (վերնագիրը անգլերեն է, ոչ թե ուկրաիներեն) 2018 թվականի BBC-ի «Տարվա ոչ գեղարվեստական գրքի» մրցանակաբաշխության եզրափակիչ փուլի մասնակիցներից մեկն էր։

Նա նաև թարգմանել է ոչ գեղարվեստական գրականություն անգլերենից, այդ թվում՝ պաղեստինցի ամերիկացի մտավորական Էդվարդ Սաիդի «*Հումանիզմ և դեմոկրատական քննադատություն»*, հնդիկ հակագաղութային առաջնորդ Մահաթմա Գանդիի *«Սատյագրահան» Հարավային Աֆրիկայում* և ամերիկացի լեզվաբան Նոամ Չոմսկու *«Մտավորականների պատասխանատվությունը* »։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «"Hitchhiking and life on the road got me into writing": An Interview with Artem Chapeye»։ *APOFENIE* (en-US)։ Վերցված է 2022 թ․ մարտի 9
2. ↑  «Артем Чапай, активіст руху «Збережи старий Київ», розповідає «УМ» про громадянську течію, до якої він належить, та трохи про себе самого»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մայիսի 3-ին։ Վերցված է 2011 թ․ դեկտեմբերի 18
3. 1 2  «A Ukrainian translator of Noam Chomsky responds to his recent comments on the Russian invasion.»։ *Literary Hub* (en-US)։ 2022 թ․ մարտի 3։ Վերցված է 2022 թ․ մարտի 9
4. ↑  «How Ukrainian Writers Are Contributing to the War Effort»։ *Literary Hub* (en-US)։ 2022 թ․ մարտի 8։ Վերցված է 2022 թ․ մարտի 9
5. ↑  «Artem Chapeye on Defending Ukraine»։ *The New Yorker* (en-US)։ 2022 թ․ ապրիլի 4։ Վերցված է 2022 թ․ հունիսի 6
6. 1 2  «Chapeye Artem»։ *PEN Ukraine* (en-US)։ Վերցված է 2022 թ․ մարտի 9
7. 1 2  «ARTEM CHAPEYE Editions»։ *TAULT* (en-US)։ Վերցված է 2022 թ․ մարտի 9
8. 1 2 3  «Russia-Ukraine Crisis: 11 Ukrainian Writers You Must Read»։ *Outlook India*։ Վերցված է 2022 թ․ մարտի 9
9. ↑  «ВВС Україна оголосила короткі списки премії "Книга року ВВС – 2014"»։ *BBC News Україна* (ուկրաիներեն)։ 2014 թ․ դեկտեմբերի 8։ Վերցված է 2022 թ․ մարտի 9
10. ↑  «ВВС Україна оголосила "Короткі списки" премій Книга року ВВС-2015 та Дитяча Книга року ВВС-2015»։ *BBC News Україна* (ուկրաիներեն)։ 2015 թ․ դեկտեմբերի 7։ Վերցված է 2022 թ․ մարտի 9