**ՄԻԿՏԱ** (անգլ.՝ MIKTA — **M**exico, **I**ndonesia, South **K**orea, **T**urkey, **A**ustralia), հինգ երկրի՝ Մեքսիկայի, Ինդոնեզիայի, Հարավային Կորեայի, Թուրքիայի, Ավստրալիայի ոչ պաշտոնական միավորում, այսպես կոչված՝ «միջին տերությունների» միավորում։

* Մեքսիկա Մեքսիկա
* Ինդոնեզիա Ինդոնեզիա
* Հարավային Կորեա Հարավային Կորեա
* Թուրքիա Թուրքիա
* Ավստրալիա Ավստրալիա

Կազմակերպությունը հիմնադրվել է 2013 թվականի սեպտեմբերին Նյու Յորքում ՄԱԿ-ի Գլխավոր Ասամբլեայի 68-րդ նստաշրջանի շրջանակներում՝ Մեքսիկայի, Ինդոնեզիայի, Հարավային Կորեայի, Թուրքիայի և Ավստրալիայի արտաքին գործերի նախարարների մասնակցությամբ։ Նախաձեռնողը Հարավային Կորեան է։

ՄԻԿՏԱ-ի անդամ երկրները, այսպես կոչված՝ «միջին մակարդակի» տերություններն են, որոնք ներկայացնում են տարբեր տարածաշրջաններ։ Նրանք ՄԻԿՏԱ-ն ստեղծել են որպես ոչ ֆորմալ խորհրդատվական հարթակ՝ նպատակ ունենալով ամրապնդել իրենց դիրքերը միջազգային ասպարեզում և ստեղծել ինստիտուցիոնալ հիմք համատեղ միջպետական նախաձեռնությունների համար։

ԱԳ նախարարների մակարդակով ՄԻԿՏԱ երկրների առաջին հանդիպումը պաշտոնական ձևաչափով տեղի է ունեցել 2014 թվականի ապրիլի 13-14-ը Մեխիկոյում։ Այս հանդիպման արդյունքներով արտգործնախարարներն ընդունել են Հյուսիսային Կորեայի իրավիճակի վերաբերյալ համատեղ կոմյունիկեն և պայմանավորվել են հաջորդ հանդիպումն անցկացնել Հարավային Կորեայում։

Ստեղծման պատմություն
--------------------

ՄԻԿՏԱ-ի անդամ երկրներ
Երկբևեռ աշխարհակարգից բազմաբևեռ աշխարհին անցնելուց հետո միջին մակարդակի երկրների համար խնդրանք ներկայացվեց համաշխարհային քաղաքականության մեջ նոր դերակատարման համար։ Զարգացող երկրները միավորելու գաղափարը հիմնված էր տնտեսական աճի տեմպերի և տնտեսական զարգացման աճի չափանիշների վրա։ Փորձագետները ՄԻՆՏ-ը համարում են ՄԻԿՏԱ-ի ոչ պաշտոնական նախատիպը։ Անվանումն առաջարկել է ամերիկյան Fidelity Investments ֆինանսական ընկերությունը 2011 թվականին, որի գաղափարը սատարել է ֆինանսական վերլուծաբան Ջիմ Օ'Նիլը, որը նախկինում հանդես էր գալիս ԲՐԻԿՍ-ում։ Մեքսիկան, Ինդոնեզիան, Նիգերիան և Թուրքիան, ունենալով նման տնտեսական ցուցանիշներ և քաղաքական շահեր, կարող էին միավորվել։ ՄԻԿՏԱ-ի անդամ են դարձել նախարարության բոլոր երկրները, բացի Նիգերիայից, դրա փոխարեն կազմակերպության անդամ են դարձել Ավստրալիան և Հարավային Կորեան։ Ավելի վաղ Goldman Sachs-ի վերլուծաբանները Մեքսիկային, Ինդոնեզիային, Հարավային Կորեային և Թուրքիային առանձնացրել էին, որոնք արդեն տասնմեկ խմբի անդամ էին՝ որպես միավորման պոտենցիալ գործընկերներ։ Արդյունքում 2013 թվականին կազմավորվեց ՄԻԿՏԱ-ի ոչ պաշտոնական կազմակերպությունը, որը ենթադրում էր մասնակից երկրների համագործակցությունը առևտրատնտեսական և քաղաքական-դիվանագիտական ոլորտներում։

Չնայած, որ ՄԻԿՏԱ-ի անդամ երկրները տարբերվում են մշակութային, սոցիալ-տնտեսական և աշխարհագրական իմաստով, նրանք ունեն ընդհանուր հատկություններ։ G20-ի անդամ բոլոր երկրները նման տնտեսական ներուժ ունեն և կիսում են միջազգային համագործակցության և կոոպերացիայի արժեքը գլոբալ հարցերի լուծման գործում։

ՄԻԿՏԱ-ի մասնակից երկրների տնտեսական դիմանկար
--------------------------------------------

ՄԻԿՏԱ-ի անդամները (բացի Ինդոնեզիայից) մտնում են ՀՆԱ-ի գծով երկրների վարկանիշի երկրորդ տասնյակի մեջ․

* Հարավային Կորեա — 14-րդը համաշխարհային տնտեսությունը ըստ ՀՆԱ-ի
* Ավստրալիա — 20-րդը համաշխարհային տնտեսությունը ըստ ՀՆԱ-ի
* Մեքսիկա — 11-րդը համաշխարհային տնտեսությունը ըստ ՀՆԱ-ի
* Ինդոնեզիա — 7-րդը համաշխարհային տնտեսությունը ըստ ՀՆԱ-ի
* Թուրքիա — 13-րդը համաշխարհային տնտեսությունը ըստ ՀՆԱ-ի

Նախագահություն
--------------

ՄԻԿՏԱ-ի նախագահները ամեն տարի հերթականությամբ փոխվում են․ 

| Թվական | Նախագահ |
| --- | --- |
| 2014 | Մեքսիկա |
| 2015 | Հարավային Կորեա |
| 2016 | Ավստրալիա |
| 2017 | Թուրքիա |
| 2018 | Ինդոնեզիա |
| 2019 | Մեքսիկա |

*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Средние державы" как элементы современной мировой системы. К вопросу о теоретическом осмыслении концепта
2. ↑  The Economist Who Invented The BRICs Just Invented A Whole New Group Of Countries: The MINTs
3. ↑  МИКТА: новый полюс в «двадцатке» Лента новостей "Без формата"
4. ↑  MIKTA Wikipedia

Արտաքին հղումներ
----------------

* ՄԻԿՏԱ-ն գլոբալ կառավարման կառուցվածքի նոր տարր է
* MIKTA diplomacy: New dynamism or more of the same? Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.
* ՄԻԿՏԱ-ի պաշտոնական կայքէջ
* ՄԻԿՏԱ-ն գլոբալ կառավարման կառուցվածքի նոր տարր է
* Համեմատական քաղաքականություն-քաղաքագիտության և միջազգային հարաբերությունների ամսագիր(չաշխատող հղում)
* Բիզնես թերթ
* Is MIKTA sustainable as a middle power grouping in global governance?

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: sh2015000356 |

 |