**Շվեյցարիայի ականազերծման գործունեության հիմնադրամ** (ֆր.՝ Fondation Suisse de Déminage, հակիրճ՝ **FSD**), մարդասիրական հասարակական կազմակերպություն, որը հիմնադրվել է 1997 թվականին Ժնևում։ Շվեյցարական «Ականազերծման գործունեության հիմնադրամը» մասնագիտացած է պատերազմի այնպիսի վտանգավոր հետևանքների վերացման մեջ, ինչպիսիք են ականները, չպայթած հրետանային և տանկային արկերը, օդային ռումբերը և ցանկացած տեսակի չպայթած ռազմական զինամթերք։ ՇԱԳՀ-ն չի համարվում քաղաքական, կրոնական կամ կառավարական կազմակերպություն։

2005 թվականին ստեղծվել է FSD Ֆրանսիա ասոցիացիան, որը Ֆրանսիայում հիմնված լիովին անկախ կազմակերպություն է, սակայն, FSD-ին փոխկապակցված կազմակերպություն է։ 2007 թվականին ստեղծվել է Crosstech, որը Շվեյցարիայում FSD-ի առևտրային դուստր ձեռնարկությունն է և ամբողջությամբ պատկանում է նրան։ 2003 թվականին կազմակերպությունը ստացել է ZEWO հավաստագիր։

Նպատակ
------

Շվեյցարական «Ականազերծման գործունեության հիմնադրամի» հիմնական նպատակը ականների և չպայթած զինամթերքի որոնումն ու ոչնչացումն է՝ դժբախտ պատահարները կանխելու համար։ ՇԱԳՀ-ի հիմնական նպատակն է մեղմել և նվազեցնել ականների և չպայթած զինամթերքի սոցիալական, տնտեսական և բնապահպանական ազդեցությունները՝ այդպիսով ստեղծել բարենպաստ պայմաններ ռազմական հակամարտություններից տուժած երկրների վերակառուցման և զարգացման համար։

### Ռազմական հակամարտությունների ժամանակ

Մարդասիրական օգնությունը հաճախ համարվում է միակ «կյանքի ճանապարհը» հազարավոր մարդկանց համար, ովքեր պայքարում են գոյատևելու համար։ Մարդասիրական օգնության մասնագիտացված առաքումները, շահառուների հասանելիությունը և մարդասիրական կազմակերպությունների ու նրանց աշխատողների անվտանգությունը «կյանքի ճանապարհի» հիմնական բաղադրիչներն են։ ՇԱԳՀ-ն տրամադրում է մասնագիտական գիտելիքներ, փորձ և օգնություն գործընկեր կազմակերպություններին և այլ մարդասիրական կազմակերպություններին մարդասիրական արտակարգ իրավիճակներում մարդասիրական օգնություն ցուցաբերելու համար։

### Զինված հակամարտություններից հետո անցման և վերականգնման ժամանակաշրջանում

Բռնի հակամարտությունից դուրս եկած կառավարությունների և ոչ պետական կառույցների առաջնահերթությունը վստահության ձևավորումն է և կայուն վիճակում խաղաղության պահպանումը։ Սա նշանակում է, որ պետական կառույցները և սոցիալական հաստատությունները պետք է հայրենադարձեն փախստականներին և մարդասիրական օգնություն ցուցաբերեն նաև նախկին հակամարտության գոտիներում։

Ականները և պատերազմի այլ պայթունավտանգ մնացորդները (ՊՊՄ) հաճախ խոչընդոտում են պետական պաշտոնյաների, քաղաքական գործիչների, վերադարձողների, օգնության և զարգացման գործակալությունների անձնակազմի տեղաշարժը։ Ականները խոչընդոտում են հետպատերազմյան խաղաղ շինարարության ընթացքը և այդպիսով խորացնում բռնի հակամարտությունների վերադարձի վտանգը։

Համապետական ընտրությունները հետկոնֆլիկտային երկրներում հաշտեցման ևս մեկ կարևոր գործոն են։ Կառավարություններին անհրաժեշտ է օրենքի գերակայություն, և նրանք ցանկանում են, որ հնարավորինս շատ ընտրողներ լինեն ընտրատեղամասերում։ Շատ ընտրողներ, սակայն, կարող են քվեարկել միայն այն դեպքում, եթե նրանք ապահով մուտք ունեն ընտրատեղամասեր։

### Տնտեսական զարգացման ընթացքում

Ականները և պատերազմի այլ պայթունավտանգ մնացորդները շարունակում են սպառնալ, խեղել և սպանել ռազմական գործողությունների ավարտից բավականին ժամանակ անց։ Ականները խոչընդոտում են հետկոնֆլիկտային վերակառուցմանը և տնտեսական զարգացմանը։ Ականազերծումը պետք է իրականացվի նախքան դաշտերը հերկելը և դպրոցներ կառուցելը խմելու ջրի հասանելիություն ապահովելը։

Երկրներ, որտեղ գործում է ՇԱԳՀ-ն
-------------------------------

1998-2002 թվականներին ՇԱԳՀ-ն աշխատանքային գործունեություն է իրականացնում 21 երկրներում և ներկայումս ամբողջ աշխարհում ներգրավված է վեց ծրագրերում (Բոսնիա և Հերցեգովինա, Հայաստան, Տաջիկստան, Շրի Լանկա, Պակիստան, Աֆղանստան, Սուդան և Ֆիլիպիններ, Ալբանիա, Կոսովո, Խորվաթիա, Լիբանան)։ 2001 թվականից ՇԱԳՀ-ն համարվում է Պարենի համաշխարհային ծրագրի (ՊՀԾ) ռեզերվային գործընկերը և համատեղ գործունեություն է ծավալում։

### ՇԱԳՀ-ն Ֆրանսիայում

2005 թվականին Շվեյցարական ականազերծման հիմնադրամին է միացել նրա ֆրանսիացի գործընկերը՝ ՇԱԳՀ Ֆրանսիան։ ՇԱԳՀ Ֆրանսիան անկախ, չեզոք կազմակերպություն է, որը հիմնադրվել է 1901 թվականի Ֆրանսիայի «Հասարակական միավորումների մասին» օրենքի հիման վրա։ Այդ նոր կազմակերպության նպատակն է ընդլայնել ՇԱԳՀ-ի մարդասիրական ականազերծման գործունեությունը այլ ոլորտներում, ինչպիսիք են ականային վտանգի մասին տեղեկատվությունը (ԱՎՏ) և ականներից զոհվածներին օգնությունը։ Ինչպես նաև Եվրոպական հանձնաժողովի մանդատի շրջանակներում նախագծերի իրականացումը և ականազերծման գործողությունների խթանումը ֆրանսիական հատվածում։

Ֆինանսավորման աղբյուրներ
------------------------

Ֆինանսավորման հիմնական աղբյուրները պետական և մասնավոր հիմնադրամներն են, ինչպես նաև բազմաթիվ կազմակերպություններ։ Սուդանում ծրագրին աջակցում են ՄԱԿ-ի ականազերծման գործողությունների կազմակերպությունը և CHF International-ը։ 2007 թվականին ՄՕԵՀ-ն (Մարդասիրական օգնության եվրոպական հանձնաժողովը) ֆինանսավորել է ՇԱԳՀ նախագիծը՝ Հարավային Լիբանանում կասետային ռումբերը մաքրելու համար։ Մյուս խոշոր դոնորներից են Պարենի համաշխարհային ծրագիրը, ՄԱԿ-ի Ականազերծման ծառայությունների գրասենյակը, ՄԱԿ-ի Ականազերծման ծառայությունը, ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագիրը, Եվրոպայի անվտանգության և համագործակցության կազմակերպությունը, Ավստրալիայի, Միացյալ Նահանգների, Կանադայի, Ճապոնիայի, Շվեյցարիայի, Գերմանիայի, Ավստրիայի, Թայվանի և Հարավային Կորեայի կառավարությունները, Շվեյցարիայի կանտոնները և քաղաքները, հիմնադրամները և մասնավոր հովանավորները։

Հիմնադրամը իր որակական հատկանիշներով համապատասխանում է շվեյցարական օրենսդրությանը։ ՇԱԳՀ-ն գործում է Շվեյցարիայի դաշնային իշխանությունների հսկողության ներքո։ Հաշվապահական հաշվետվությունների աուդիտը իրականացնում է աշխարհահռչակ KPMG աուդիտորական ընկերությունը, որն այդ հարցերով զբաղվում է 2007 թվականից։ Մինչ այդ աուդիտորական ստուգումներն իրականացրել է PricewaterhouseCoopers ընկերությունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  L'Association Archived 2023-02-01 at the Wayback Machine. (in French). FSD France. Accessed August 2022.
2. ↑  Crosstech: Who we are. Crosstech. Accessed August 2022.
3. ↑  "L'Organisation Fondation Suisse de Déminage (FSD) est certifiée Zewo depuis 2003".
4. ↑  "Mine action". Արխիվացված է the original 2021 թ․ հուլիսի 22-ին. Retrieved 2023 թ․ փետրվարի 1.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 150676438 · WorldCat VIAF: 150676438 |

 |