**Չիլով** (ադրբ.՝ *Çilov Adası*, նախկին անվանումը Ժիլոի կղզի), Աշպերոնյան կղզեխմբի կղզի Կասպից ծովում, գտնվում է Ադրբեջանում։

Աշխարհագրություն
----------------

Մոտ 6 կմ2 մակերեսով Չիլով կղզին կազմված է ավազակավային ժայռերով, ծածկված է խեցե ավազով և սակավ տափաստանային բուսականությամբ։ Երեք կողմերից Չիլովը շրջապատված է ստորջրյա խութերով։

Կասպից ծովի մակարդակի իջեցման պատճառով Ուրունոս կղզին միացել է Չիլովին։

Կղզին գտնվում է Ապշերոնյան թերակղզուց 25 կիլոմետր հեռավորության վրա և Բաքու քաղաքից 100 կիլոմետր հեռավորության վրա, այնտեղ կարելի է հասնել միայն ծովային տրանսպորտի կամ ուղղաթիռների միջոցով։

50-ական թվականներից Բնակելի կղզում տեղակայված է եղել հակաօդային պաշտպանության զենիթահրթիռային դիվիզիա, որն իրականացրել է Բաքվի պաշտպանությունը արևելյան ուղղությամբ օդային հակառակորդի հարվածներից։ Սպառազինության մեջ էր Ցե-75 զենիթահրթիռային համալիրը։ Լուծարվել և տարհանվել է 1992-1993 թվականներին։

Ենթակառուցվածքներ
-----------------

Արևելյան ափին գտնվում է Չիլով ավանը։ Ավանում գործում է մանկապարտեզ, միջնակարգ դպրոց, մզկիթ, ջրմաքրման կայան, երեք հանրակացարան, բուժկետ, թեյի տուն և այլ համայնքային կենտրոններ։ Ըստ 2008 թվականի տվյալների կղզու բնակչությունը կազմել է 791 մարդ ։ 2015 թվականին բնակչության թիվը հասել է 1692-ի։

Ստուգաբանություն
----------------

Ինչ վերաբերում է կղզու ռուսերեն անվանմանը, կան երկու հիմնական վարկած։ Դեռ 1763 թվականին ռուս հիդրոգրաֆ Ֆ.Ի. Սայմոնովը գրել է.

Նեղուցի վերջում, մի կողմի վրա, գտնվում է Բնակելի կղզին, բայց դրա վրա տներ չկան։ Ասում են, որ այն այդպես է կոչվում, քանի որ Դոնի Հայտնի կազակ Ստենկա (Ստեպան) Ռազինը, Կասպից ծովում ավազակություն անելով, որոշ ժամանակ ապրել է այնտեղ։

Մեկ այլ վարկածի համաձայն Չիլով կղզին համահունչությամբ վերանվանվել է «բնակելի»։ Չիլով կղզու հնագույն անունը Շահիլան է եղել, և այն ի սկզբանե կոչվել է Ռոնիս (պարսկական անուն)։

Արդյունաբերություն
------------------

Արդյունաբերության հիմնական ճյուղը նավթի արդյունահանումն է։

«Չիլով» հանքավայրը, որը գտնվում է կղզում, գտնվում է ապշերոնյան արշիպելագի հարավ-արևմտյան ջրային տարածքում և մասամբ ափամերձ գոտում։ «Չիլերի» զարգացման սկիզբը 1948 թվականն է։ Հանքավայրի արդյունաբերական մշակումն իրականացվել է 1952 թվականից։ Աշխատանքի ողջ ընթացքում հանքավայրում փորվել է 115 ջրանցք (2010 թվականի մարտի դրությամբ գործել է 31 հորատանցք)։

«Չիլով»-ի մշակման ընթացքում հանքավայրից արդյունահանվել է 4,81 մլն տոննա նավթ։ Ներկայումս օրական արդյունահանումը կազմում է 70 տոննա (2010 թվականի տվյալներով)։ Մշակումն իրականացնում է «Ազնեֆտ» արտադրական միավորման «մայիսի 28» նավթագազային վարչությունը։

Քարտեզի վրա
-----------

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Азербайджан. Перечень изменений наименований географических объектов» (PDF). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2022 թ․ հունվարի 27-ին. Վերցված է 2023 թ․ հուլիսի 19-ին.
2. 1 2 3  Жилой остров // Евклид — Ибсен. — М. : Советская энциклопедия, 1972. — С. 642. — (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред.  А. М. Прохоров ; 1969—1978, т. 9).
3. 1 2  Чилов // Азербайджанская советская энциклопедия. — Б. 1987. — Т. X. — С. 349.
4. 1 2 3  Elşən Baba (2015 թ․ մայիսի 26). «Остров, расположенный в 100 км от Баку». Report. Վերցված է 2022 թ․ հունվարի 27-ին.
5. ↑  «Исполнительная власть Хазарского района».`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ url-status (link)
6. ↑  Острова Апшеронского полуострова
7. ↑  Orxan Vahidoğlu (2018 թ․ ապրիլի 6). «Çilov adasında seçicilərlə görüş». *ikisahil.az* (ադրբեջաներեն). Վերցված է 2022 թ․ հունվարի 27-ին.

Գրականություն
-------------

* «Жилой». *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)*. Սանկտ Պետերբուրգ. 1890–1907.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ location missing publisher (link)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի |

 |