| **՞**Օշոշ |
| --- |
| Մարգարտածաղիկ*Bellis perennis*  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Բույսեր |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Բաժին | Ծածկասերմեր |
|
|
| Դաս | Երկշաքիլավորներ |
|
|
|
| Կարգ | Բարդածաղկավորներ |
|
|
|
| Ընտանիք | Աստղածաղկազգիներ |
|
|
|
| Ցեղ | **Օշոշ** |
|
|
|
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Bellis L.

 |
| 

| ԴասակարգումըՎիքիցեղերում | ՊատկերներՎիքիպահեստում | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Մարգարտածաղիկ** (օշոշ, զատկածաղիկ, նախածաղիկ, լատին․՝ *Beilis*), բարդածաղկավորների ընտանիքի միամյա կամ բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։ Հայրենիքը Եվրոպան է։ Մարգարտածաղիկը բազմամյա, 15 սմ բարձրությամբ կոմպակտ բույս է, սակայն մշակվում է որպես երկամյա։

Կենսաբանական նկարագիր
---------------------

Տերևներն արմատամերձ վարդակներում են, տերևազուրկ ցողունները վերջանում են ծաղկազամբյուղներով։ Ծաղիկները սպիտակ են, վարդագույն կամ կարմրավուն, սերմերը հարթ են, ձվաձև։ Ծաղիկները սպիտակ են, վարդագույն կամ կարմրավուն։ Ծաղկում է մայիս-սեպտեմբերին։ Բազմանում է սերմերով և թփիկների բաժանումով։ Խիստ ցրտադիմացկուն են, ձյան տակ պահպանվում են ոչ միայն տերևները, այլև կոկոնները։

Բազմացում
---------

Մեր պայմաններում բաց գրունտում ձմեռած մարգարտածաղիկը սկսում է ծաղկել ապրիլ ամսից՝ սպիտակ-վարդագույն, բաց կարմիր, կարմիր, միաթերթ և լիաթերթ մանր կամ խոշոր ծաղիկներով։ Խոշոր ծաղիկներ ունեցող տեսակներից աչքի է ընկնում Ֆրանկֆուրտի փառքը (Rhum von Frankfurth), որն ունի խիտ, լիաթերթ, մուգ կարմիր ծաղիկներ, որոնց տրամագիծը հասնում է 5-6 սմ-ի։ Այսպիսի խոշոր ծաղիկներ ունեցողներից է նաև Սպիտակ Գոլիաֆ տեսակը (Weisser goliaf)` սպիտակ, գեղեցիկ ծաղիկներով։
Ծաղկումը տևում է վաղ գարնանից մինչև ուշ աշուն։ Փոքր-ինչ ընդմիջում է տալիս ամառվա շոգին։ Օգտագործվում է եզրագծեր, ղևանդներ, ծաղկեթմբեր ձևավորելու համար։ Փակ գրունտում ձմռան ընթացքում հիանալի ծաղկում է, տալով մեծ քանակությամբ կտրած ծաղիկներ։ Բազմանում է սերմերով և թփիկների բաժանումով։ Ջերմատներում ուշ աշնանը կամ ձմեռվա սկզբում կատարված ցանքից ստացված մարգարտածաղիկները բավականին հաջող ծաղկում են հաջորդ տարվա գարնանը, սակայն բաց գրունտում ձմեռն անցկացրած մեկ տարեկան բույսերը համեմատաբար հաջող և առատ են ծաղկում։
Սերմերը ծլում են 5-10 օրվա ընթացքում։ Մեկ գրամում պարունակվում է մոտավորապես 3000 հատիկ, ծլունակությունը պահպանում են 2-3 տարի։

Տարածում
--------

Մարգարտածաղկի տեսակ վայրի վիճակում աճում է Եվրոպայում, Փոքր Ասիայում, Հյուսիսային Ամերիկայում, ԽՍՀՄ-ում՝ 2։ Բազմամյա մարգարտածաղիկ (*B. perennis*) որպես վաղ գարնանը ծաղկող դեկորատիվ բույս մշակվում է Արևմտյան Եվրոպայում, Ղրիմում, ինչպես նաև ԽՍՀՄ-ում։ 
Հանդիպում է հյուսիսային մարզերում, հատկապես՝ Վահագնի գետի առափնյա մարգագետիններում և անտառային թփուտներում։ Մշակության մեջ հայտնի են
բազմաթիվ բազմաթերթ, խոշորածաղիկ սորտեր (Ֆրանկֆուրտի փառք, Սպիտակ գոլիաֆ և այլն)։

Տեսակներ
--------

Հայտնի է 10, ՀՀ-ում՝ 1 տեսակ՝ Օշոշ բազմամյա (*B. perennis*)

Կիրառում
--------

Գեղազարդիչ է։ Օգտագործվում է ծաղկաթմբերի, գորգային ձևավորումների համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  The Plant List, search for Bellis
2. ↑  "Flann, C (ed) 2009+ Global Compositae Checklist". Արխիվացված է the original 2014 թ․ նոյեմբերի 9-ին. Retrieved 2014 թ․ դեկտեմբերի 12.

Գրականություն
-------------

* Жизнь растений. В 6-ти т. Т. 5. Ч. 2. Цветковые растения / Под ред. А. Л. Тахтаджяна. — М.։ Просвещение, 1981. — С. 470.
* Luc Brouillet։ *Bellis L.* - textgleich online wie gedrucktes Werk. (Abschnitt Beschreibung)
* Omar Fiz, Virginia Valcárce, Pablo Vargas։ *Phylogenetic position of Mediterranean Astereae and character evolution of daisies (Bellis, Asteraceae) inferred from nrDNA ITS sequences.* In։ *Molecular Phylogenetics and Evolution*, Volume 25, Issue 1, 2002, S. 157–171. doi:10.1016/S1055-7903(02)00228-2 (Abschnitt Systematik)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Маргаритка на сайте *Энциклопедия декоративных садовых растений*
* Информация о растении — Маргаритка Archived 2012-01-13 at the Wayback Machine.
* Flora Europaea: *Bellis*

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 303)։*  |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակը վերցված է* *Հայաստանի բնաշխարհ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN · WoRMS |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2779534807 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Տաքսոնինույնացուցիչներ | 
* Վիքիցեղեր: Bellis
* APDB: 188606
* APNI: 113868
* EoL: 59430
* EPPO: 1BELG
* FNA: 103738
* FoC: 103738
* GBIF: 3117399
* GRIN: 1373
* iNaturalist: 55564
* IPNI: 7884-1
* IRMNG: 1310368
* ITIS: 36825
* NBN: NHMSYS0000456427
* NCBI: 41491
* NZOR: 779c02d1-7330-45a8-91c2-3a88041dff57
* PLANTS: BELLI
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:7884-1
* Tropicos: 40026218
* VASCAN: 892
* VicFlora: 2bc84635-bcdf-4ad8-8553-111f58b87055
* WoRMS: 993730

 |

 |