**Մազո դե լա Ռոշ** (/də lə ˈrɒʃ/; ծննդյամբ՝ **Maisie Louise Roche**; հունվարի 15, 1879(1879-01-15), Նյումարքեթ, Օնտարիո, Կանադա - հուլիսի 12, 1961(1961-07-12)[…], Տորոնտո, Կանադա), կանադացի արձակագիր և դրամատուրգ, իր ժամանակի ամենահայտնի գրքերից մեկի՝ «Ջալնա» վեպի հեղինակը։

Կենսագրություն
--------------

Մազո (Մեյզի) Ռոշը ծնվել է Նյումարկետում, (Օնտարիո), 1879 թվականի հունվարի 15-ին։ Եղել է Ուիլյամ Ռոշի և Ալբերտա Լուիզ Լանդիի միակ զավակը։ Մազոն իր մանկության մի քանի տարի անցկացրել է Օրիլիայում՝ մոր ծնողների հետ, իսկ մեծ մասը՝ Տորոնտոյում։ Փոքր տարիքում Մացոն շեշտել է իր ազգանվան ֆրանսիական ծագումը` դրան ավելացնելով «Դե լա»։ Երբ Ռոշը յոթ տարեկան էր, նրա ծնողները որդեգրել են իր ութամյա որբ զարմիկ Քերոլայն Քլեմենտին։ Նրա հետ Մազոն ապրել է 70 տարի։

Մացոն 13 տարեկանում սկսել է հաճախել մասնավոր դպրոց, հետագայում ավարտել է Տորոնտոյի համալսարանը և կրթություն ստացել Օնտարիոյի արվեստի դպրոցում։ Մազո դե լա Ռոշը պատմվածքներ է գրել Առաջին համաշխարհային պատերազմից առաջ, 1920-ական թվականներին հրատարակել է 2 վեպ։ Նրա առաջին մեծ հաջողությունը տեղի է ունեցել 1927 թվականին, երբ հրատարակվել է նրա «Ջալնա» վեպը։ Վեպը «Atlantic Monthly» գրական ամսագրի կողմից արժանացել է 10․000 ԱՄՆ դոլարի։ Վեպը 16 գլխից բաղկացած վիպաշար է։ Ջալնան կալվածք է, որտեղ ապրում են Ուայթոկների ընտանիքը։ Վեպում նկարագրված էընտանիքի 100-ամյա պատմությունը։ «Ջալնա» վեպը որպես պիեսը երկար ժամանակ հաջողություն է ունեցավ Լոնդոնի, Նյու Յորքի և Տորոնտոյի թատրոններում, այն հետագայում հիմք է հանդիսացել հոլիվուդյան «Ջալնա» ֆիլմի համար։ Société Radio-Canada Կանադայի ռադիոյի և հեռուստատեսության պետական ընկերությունը վեպի հիման 1972 թվականին նկարահանել է հեռուստասերիալ։ Վեպի առանձին բաժիններ հասել են գրական հաջողության։ Վեպի շարքի ստեղծագործությունները վաճառվել են ընդհանուր տպաքանակով 9 միլիոն օրինակով։

Իր ստեղծագործական գործունեության տարիներն Մացո դե լա Ռոշը գրել է 23 վեպ, 13 պիես և մոտ 50 պատմվածք։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին «Doubleday» ամերիկյան հրատարակիչ ընկերության պատվերով նա գրել է Քվեբեկ քաղաքի գեղարվեստական պատմությունը։ 1957 թվականին լույս տեսել գրողի ինքնակենսագրականը՝ «Փոփոխությունների ծանուցում» (անգլ.՝ Ringing the Changes) վերնագրով։

Գրողի աշխատությունների հիմնական ընթերցողները Կանադայից դուրս էր՝ ԱՄՆ-ում և Եվրոպայում, քանի որ կանադացիները կարծում էին, որ նրա ստեղծագործույունները շատ հեռու են Կանադայի իրական կյանքից։ Դե լա Ռոշի գրքերը լավ վաճառվել են մինչև 1960-ական թվականները, սակայն պատերազմից հետո ստեղծագործությունները բացասական արձագանքներ են ստացել քննադատների կողմից։ Սովետական մեծ հանրագիտարանում նշվել է, որ նրա ստեղծագործությունների կերպարները հեռու են սոցիալական խնդիրներից, և սյուժեները կառուցվում են միայն ընտանեկան հարաբերությունների շուրջ։ Միևնույն ժամանակ Կանադական հանրագիտարանը նշել է, որ գրողի նախապատերազմյան ստեղծագործություններն առանձնանում են լավ գծագրված կերպարներով, բարձրորակ երկխոսություններով և նուրբ դիտարկումներով։ Հանրագիտարանը սխալ է համարոել Դե լա Ռոշի ամբողջ ստեղծագործության վերաբերյալ բացասական գնահատական տարածելու փորձը։

Դե լա Ռոշը մահացել է 1961 թվականին Տորոնտոյում, հուղարկավորվել է է Ջորջինայի Սուրբ Գեորգի անգլիկան եկեղեցու գերեզմանատանը։ Նրա գերեզմանը գտնվում է կանադացի գրող Սթիվեն Բաթլեր Լիքոքի գերեզմանի մոտ։ Մի քանի տարի անց Քերոլայն Քլեմենտը թաղվել է նրա կողքին։

1976 թվականին Դե լա Ռոշը Կանադայում ճանաչվել է ազգային պատմական նշանակության դեմք։ Նրա ծննդավայր Նյումարկետում 1990 թվականին ֆրանսիական հանրակրթական դպրոցը անվանակոչվել է նրա պատվին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  FemBio տվյալների շտեմարան (գերմ.)
2. 1 2  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.)
3. 1 2  Կերպարվեստի արխիվ — 2003.
4. 1 2  *Blain V. Grundy I. Clements P.* The Feminist Companion to Literature in English: Women Writers from the Middle Ages to the Present — 1990. — P. 279.
5. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
6. 1 2  Internet Broadway Database — 2000.
7. ↑  Crowe-Grande, Trish (2020 թ․ օգոստոսի 9). «Exploring the early years of Newmarket literary icon Mazo de la Roche». *NewmarketToday.ca* (անգլերեն). Վերցված է 2021 թ․ փետրվարի 4-ին.
8. ↑  «Mazo de la Roche». *Encyclopedia Britannica* (անգլերեն). Վերցված է 2021 թ․ փետրվարի 4-ին.
9. ↑   (PDF) archive-url=https://web.archive.org/web/20130411201223/http://www.sharontemple.ca/pdf/Genealogy%20(By%20Family)/family\_willson.pdf http://www.sharontemple.ca/pdf/Genealogy%20(By%20Family)/; archive-url=https://web.archive.org/web/20130411201223/http://www.sharontemple.ca/pdf/Genealogy%20(By%20Family)/family\_willson.pdf. `{{cite web}}`: Check `|url=` value (օգնություն); Missing or empty `|title=` (օգնություն); Missing pipe in: `|url=` (օգնություն)(չաշխատող հղում)
10. ↑  Джална (1935)
11. ↑  Exploring the early years of Newmarket literary icon Mazo de la Roche
12. ↑  «de la Roche, Mazo National Historic Person». *Parks Canada, Directory of Federal Heritage Designations* (անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հունիսի 7-ին. Վերցված է 2022 թ․ հունիսի 10-ին.
13. ↑  «Mazo de la Roche P.S.». York Region District School Board. Վերցված է 2019 թ․ մայիսի 6-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Mazo de la Roche's entry in The Canadian Encyclopedia
* Մազո դե լա Ռոշ Internet Speculative Fiction Database-ում
* Google map of Benares Historic House
* Ontario Plaques - Mazo de la Roche
* Մազո դե լա Ռոշի գործերը Գուտենբերգ նախագծում

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մազո դե լա Ռոշ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Broadway Database · Internet Movie Database · Գուտենբերգ նախագիծ · Internet Speculative Fiction Database · Find A Grave · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Կանադական · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX1247940 · BNF: 11898897w · CONOR: 25782371 · GND: 118920960 · ICCU: SBLV238129 · ISNI: 000000011856710X · LCCN: n50040407 · NKC: jn19981000618 · NTA: 068961871 · NUKAT: n93080747 · PTBNP: 62560 · LIBRIS: 183547 · SUDOC: 026814943 · VIAF: 120724970, 12307065 · WorldCat VIAF: 120724970, 12307065 |

 |

 |