**Բարտալոմեո Վենետո** (իտալ.՝ Bartolomeo Veneto, *անհայտ*, Հյուսիսային Իտալիա, Իտալիա - 1555, Թուրին, Սավոյայի դքսություն), Վերածննդի դարաշրջանի իտալացի նկարիչ։

Կենսագրություն և ստեղծագործություն
----------------------------------

Բարտոլոմո Վենետոյի ծագման մասին քիչ տեղեկություններ կան։ Նկարիչը իր հայտնի նկարներից առաջինի՝ «Մարիամը մանկան հետ» նկարի վրա ստորագրել է 1502 թվականի ապրիլի 9-ին՝ «կես վենետիկցի, կիս կրեմոնցի»։ Աշխատել է հիմնականում Վենետիկում և Լոմբարդիայում։ Ըստ որոշ տեղեկությունների, ծնվել է Կրեմոնայի կամ Բերգամոյի տարածքում։ Բերգամոյում նա ուսումնասիրել է դիմանկարչություն և այդ բնագավառում հասել է ուշագրավ հմտության։

Վենետոն իր վաղ ստեղծագործական շրջանում ստեղծել է գրեթե բացառապես կրոնական թեմաներով կտավներ Վենետիկյան դպրոցի ոճով։ Ջովաննի Բելլինիի և Անտոնելլո դա Մեսինայի արվեստը առանձնահատուկ ազդեցություն է ունեցել Վենետոյի նկարչության վրա։ Հետագա ժամանակահատվածում, ինչպես մի շարք այլ վենետիկցի նկարիչներ (Մարկո Մարցիալե, Յակոպո դե Բարբարի, Բենեդետտո Դիանա), Վենետոն շատ գաղափարներ է վերցրել Ալբրեխտ Դյուրերից։ Սկզբնական շրջանում Վենետոյի նկարներում պատկերների և առարկաների ուրվագծերը պարզ և կոպիտ են՝ Ալվիզ Վիվարինիի ոճով։ Միայն Ֆերարայում և Միլանում մնալուց և Լոմբարդիայի գեղանկարչական դպրոցի հետ ծանոթությունից հետո այն, ինչ պատկերված է նրա ստեղծագործություններում, դառնում է փափուկ, կլորացվում և մոտենում է Լեոնարդո դա Վինչիի տեսլականին։ Ֆերարայում և նրա շրջակայքում Վենետոն պատվեների հիման վրա նկարել է դ'Էստե դքսական ընտանիքի որոշ ներկայացուցիչների դիմանկարներ։ Աշխատել է նաև Պադովայում։

Վենետիկից հեռանալուց հետո Վենետոն առաջին տարիներին աստիճանաբար հեռացել է վենետիկյան ոճի նորմերից և ավելի ու ավելի է ենթարկվել Հյուսիսային Վերածննդի դարաշրջանի ներկայացուցիչների (Դյուրեր, Լուկաս վան Լեյդեն) ազդեցությանը։ Հետո նրա ստեղծագործություններում գերակշռում է Լեոնարդո դա Վինչիի դպրոցի ազդեցությունը։ Նկարչի կյանքի վերջին տարիներին նրա դիմանկարներում հեշտ է ճանաչել բրեշիանյան ոճը, հատկապես Ալեսանդրո Մորետտոյի և Ջովաննի Սավոլդոյի ազդեցությունը։ Վենետոյի արժանիքներից մեկն այն հմտությունն է, որի շնորհիվ նա իր ստեղծագործություններում զուգորդել է Հյուսիսային և Իտալիայի Վերածննդի դարաշրջանի նվաճումները։

Բարտոլոմեո Վենետոն մահացել է ենթադրաբար 1530/1531 թվականին։

Պատկերասրահ
-----------

* Վին նվագող կինը (մոտ 1530, Գեթի կենտրոն, ԱՄՆ)Վին նվագող կինը (մոտ 1530, Գեթի կենտրոն, ԱՄՆ)
* Երիտասարդ տղամարդու դիմանկարԵրիտասարդ տղամարդու դիմանկար
* Երիտասարդ տղամարդու դիմանկարԵրիտասարդ տղամարդու դիմանկար
* Նորածին Քրիստոսի թլփատությունըՆորածին Քրիստոսի թլփատությունը
* Դոննա Էբրեայի դիմանկարըԴոննա Էբրեայի դիմանկարը
* Չորսը Ռիդոնո տոհմիցՉորսը Ռիդոնո տոհմից
* Մադոննա Դելլա ՓերըՄադոննա Դելլա Փերը
* Ձեռնոցով երիտասարդի դիմանկարՁեռնոցով երիտասարդի դիմանկար
* Բեատա Բեատրիսա II  դ'Էստեի դիմանկարը (1510-ական թվականներ Ֆերարա, Իտալիա)Բեատա Բեատրիսա II դ'Էստեի դիմանկարը (1510-ական թվականներ Ֆերարա, Իտալիա)
* Հովհաննես ՄկրտիչՀովհաննես Մկրտիչ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Artnet — 1998.
2. 1 2  Encyclopédie Larousse en ligne (ֆր.)
3. ↑  «www.getty.edu». Արխիվացված է օրիգինալից 2010-05-28-ին. Վերցված է 2009-04-20-ին.
4. ↑  www.comune.fe.it Արխիվացված Մայիս 1, 2006 Wayback Machine

Գրականություն
-------------

* Kindlers Malereilexikon. — Z.: Kindler Verlag AG, 1964—1971.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Իտալացիների կենսագրական բառարան · Կրուգոսվետ · Մեծ սովետական (1 հրտ.) · Treccani |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 120647257 · ISNI: 0000000078639294 · LCCN: nr98009531 · NKC: jx20070103004 · NTA: 115374329 · SUDOC: 074086073 · VIAF: 95732757 · ULAN: 500008467 · WorldCat VIAF: 95732757 |

 |

 |