**Իրաքի ազգային շարժում** (արաբերեն՝ الحركة الوطنية العراقية *al-Ḥaraka al-Waṭaniya al-Iraqiyya*), հայտնի է նաև որպես **Իրաքի ցուցակ**, Իրաքի քաղաքական կոալիցիա, որը ստեղծվել է 2010 թվականի խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ։ Այն կազմված էր մի շարք կուսակցություններից՝ Վերականգնման ցուցակ՝ ստեղծված Իրաքի փոխնախագահ Տարիք ալ-Հաշիմիի կողմից, Իրաքի ազգային համաձայնություն, որը ղեկավարում էր վարչապետ Իյադ Ալավին, և Իրաքի ազգային երկխոսության ճակատ, որը ղեկավարում էր Սալեհ ալ-Մութլաքը։ Կուսակցությունում եղել են ինչպես շիա, այնպես էլ սուննի առաջնորդներ, ովքեր հայտարարել են, որ աշխարհիկ են և որևէ կրոնական խմբի չեն պատկանում։

2010 թվականի փետրվարին՝ այն բանից հետո, երբ Իրաքի ազգային երկխոսության ճակատի առաջնորդ Սալեհ ալ-Մութլաքի նկատմամբ արգելքի դիմումները մերժվել են, Իրաքի ազգային երկխոսության ճակատը որոշել է բոյկոտել ընտրությունները՝ պայմանավորված արդյունքներով, և ստիպել է, որ այլ կուսակցություններ ևս բոյկոտեն։ Ավելի ուշ՝ 2010 թվականի փետրվարի 25-ին, ալ-Մութլաքը հայտարարել է, որ իր կուսակցությունը մասնակցելու է առաջիկա ընտրություններին և համոզել է իր հետևորդներին համախմբվել խարդախությունից խուսափելու նպատակով։

2,849,612 ձայներով (24.7%) և 91 մանդատ ստանալով՝ Իրաքի ցուցակը ընտրություններում հաղթանակ է տարել՝ ստանալով Նուրի ալ-Մալիքիի Իրավական պետության կոալիցիայից 2 ձայն ավելի, որը ընտրությունների արդյունքում ստացել էր 89 մանդատ և 2,792,083 ձայն (24.2%):

2010 թվականի խորհրդարանական ընտրություններ
------------------------------------------

2010 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում կոալիցիան կազմված էր հետևյալ կուսակցություններից՝

* Իրաքի ազգային համաձայնություն, ղեկավարը՝ նախկին վարչապետ Իյադ Ալավի,
* Իրաքի ազգային երկխոսության ճակատ, ղեկավարը՝ Սալեհ ալ-Մութլաք, սակայն արգելքի պատճառով ընտրությունների ժամանակ այն ղեկավարում էր նրա եղբայր Իբրահիմ ալ-Մութլաքը,
* Վերականգնման ցուցակ, ղեկավարը՝ փոխնախագահ Տարիք ալ-Հաշիմի,
* Իրաքի թուրքմենական ճակատ, ղեկավարը՝ Սաադեդին Արքեջ, ով ընտրությունների ընթացքում չի առաջադրվել,
* ալ-Հադբա, ղեկավարը՝ Նինավայի կառավարիչ Աթել ան-Նուջայֆի, սակայն ընտրությունների համար ղեկավարել է նրա եղբայրը՝ Ուսամա ան-Նուջայֆի,
* Զարգացման և բարեփոխման համար ազգային շարժում, ղեկավարը՝ Ջամալ ալ-Քարբոլի,
* Իրաքցիներ, ղեկավարը՝ նախկին նախագահ Ղազի ալ-Յավեր,
* Ազգային ապագայի հավաք, ղեկավարը՝ փոխվարչապետ Ռաֆի ալ-Իսավի,
* Իրաքյան արաբական հավաք, ղեկավարը՝ Աբդուլ Քարիմ ԱԲթան ալ-Ջուբորի,
* Անկախ ժողովրդավարների ասամբլեա, ղեկավարը՝ Ադնան Փաչաչի,
* Բազմաթիվ անկախ քաղաքական գործիչներ։

### Արդյունքներ

| Նահանգ | Քվե | Տոկոս | Մանդատներ | Ընդհանուր մանդատներ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Անբար | 294,420 | 62.3% | 11 | 14 |
| Բաբիլ | 104,746 | 17.9% | 3 | 16 |
| Բաղդադ | 841,755 | 33.1% | 24 | 68 |
| Բասրա | 75,387 | 9.3% | 3 | 24 |
| Զի Կար | 43,706 | 7.6% | 1 | 18 |
| Դիյալա | 245,025 | 48.7% | 8 | 13 |
| Քերբելա | 36,061 | 10.8% | 1 | 10 |
| Քիրքուք | 211,675 | 38.0% | 6 | 12 |
| Մայսան | 15,913 | 5.8% | 0 | 10 |
| Մութանա | 17,712 | 7.7% | 0 | 7 |
| Նաջաֆ | 29,652 | 7.2% | 0 | 12 |
| Նինավա | 593,936 | 56.3% | 20 | 31 |
| Քադիսիյահ | 55,030 | 14.7% | 2 | 11 |
| Սալահ ադ-Դին | 233,591 | 47.8% | 8 | 12 |
| Վասիթ | 51,003 | 13.5% | 2 | 11 |
| Փոխհատուցվող տեղեր |  |  | 2 | 7 |
| **Ընդամենը՝** | **2,849,612** | **24.8%** | **91** | **325** |
|

| Կուսակցություն | Մանդատներ |
| --- | --- |
| Իրաքի ազգային համաձայնություն | 28 |
| Իրաքի ազգային երկխոսության ճակատ | 16 |
| ալ-Հալ | 13 |
| ալ-Հադբա | 9 |
| Ազգային ապագայի հավաք | 8 |
| Վերականգնման ցուցակ | 7 |
| Իրաքցիներ | 6 |
| Իրաքի թուրքմենական ճակատ | 3 |
| Իրաքյի արաբների հավաք | 1 |

Հետընտրական շրջան
-----------------

Ընտրությունից հետո կուսակցությունը հետընտրական շրջանում ներքաշվել է կռիվների մեջ , որի արդյունքում 2011 թվականի մարտի սկզբին 8 պատգամավորներ հեռացել են և ստեղծել Սպիտակ Իրաքի խմբակցությունը։ Հետևելով Սպիտակ խմբակցության ձևավորմանը՝ Իրաքի ազգային շարժման ևս 20 անդամներ հայտարարել են, որ ստեղծում են նոր կուսակցություն Իրաքի երիտասարդություն անունով, որը ղեկավարն էր Թալալ Զոբայեն։

2011 թվականի ապրիլին ևս 5 պատգամավոր հեռացել է կոալիցիայից և ստեղծել Ազատ Իրաք կուսակցությունը։

Ցուցակի այս մասնատման պատճառները բազմաթիվ են, սակայն հիմնական պատճառներից մեկն այն էր, որ մի խումբ անդամներ կենտրոնացրել էին իշխանությունը իրենց ձեռքում և արհամարհում էին կուսակցության հազարավոր անդամներին. այս խնդիրն ավելի է սրվել, երբ կուսակցության անդամները սկսել են հայտարարել, որ այն չունի հստակ գաղափարախոսություն և քաղաքականություն։ Այս մասնատման արդյունքում բանակցություններ են սկսել Իրավական պետության առաջնորդ վարչապետ Նուրի ալ-Մալիքին, Սալեհ ալ-Մութլաքը և Ուսամա ան-Նուջայֆին՝ կազմելու ընտրական դաշինք Իրաքի 2013 թվականի ՏԻՄ ընտրությունների համար՝ չնայած Իրաքի ազգային շարժման որոշ անդամներ բանավիճում էին, թե այս կեղծ լուրերը այն նպատակով են, որ առաջացնեն ներքին խնդիրներ և թուլացնեն ընդհանուր կառույցը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Iraq VP forms coalition with Mutlak, Allawi Archived 2011-10-01 at the Wayback Machine. *Al Sumaria*, 2009-10-29
2. ↑  "Major Iraqi party pulls out of March elections". Արխիվացված է the original 2012 թ․ հունիսի 3-ին. Retrieved 2019 թ․ ապրիլի 1.
3. ↑  "No party to boycott Iraq elections". Արխիվացված է the original 2012 թ․ հունիսի 3-ին. Retrieved 2019 թ․ ապրիլի 1.
4. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2013 թ․ հունիսի 4-ին. Retrieved 2019 թ․ ապրիլի 1.
5. ↑  "Last minute law in Iraq". Արխիվացված է the original 2010 թ․ հունվարի 2-ին. Retrieved 2019 թ․ ապրիլի 1.
6. ↑  "Eight MPs withdraw from Iraqiya, form new party". *Al Sumaria*. 2011 թ․ մարտի 8.
7. ↑  "MPs defect from Ayad Allawi's Iraqiya List". *Al Sumaria*. 2011 թ․ մարտի 18. Արխիվացված է the original 2014 թ․ հունվարի 13-ին. Retrieved 2019 թ․ ապրիլի 1.
8. ↑  "Opposition? What opposition? The incredible shrinking Iraqiya party". *Niqash*. 2012 թ․ նոյեմբերի 8. Արխիվացված է the original 2014 թ․ մայիսի 13-ին. Retrieved 2019 թ․ ապրիլի 1.