| **՞**Պուլորոզ |
| --- |
| Պուլորոզ  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Վիրուսներ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Կարգ | *Mononegavirales* |
|
|
|
| Ընտանիք | *Paramyxoviridae* |
|
|
|
| Ցեղ | *Avulavirus* |
|
|
| Տեսակ | ***Newcastle disease virus*** |
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Pullorosis

 |
| 

| [{{fullurl:wikispecies:{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} ԴասակարգումըՎիքիցեղերում] | uselang=hy}}[{{fullurl:commons:Special:Search/{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} Պատկերների որոնումՎիքիպահեստում] | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Պուլորոզ** (լատ.՝ *Pullorosis*), բացիլային սպիտակ փորլույծ, ճտերի բացիլային դիզենտերիա, թռչունների սուր համաճարակային հիվանդություն, որը բնորոշվում է ստամոքս-աղիքային համակարգի խանգարումներով։

Հարուցիչ
--------

Հարուցիչը *Salmonello pullorum gallinarum* մանրէներն են, որոնք գտնվում են հիվանդի արյան մեջ և պարենքիմային օրգաններում, իսկ հասակավոր թռչունների մոտ՝ գլխավորապես ձվարաններում, լյարդում, փայծաղում։

Էպիդեմիա
--------

Հիվանդանում են գերազանցապես ճտերը՝ կյանքի առաջին 5-10, հաճախ՝ 1-3 օրում։ Վարակի աղբյուր են բացիլակիր առողջ հավերը, հիվանդ ճտերը։ Վարակվում են սննդային ճանապարհով՝ կերերի և ջրի միջոցով։

Գաղտնի շրջանը 1-20 օր է։ ճտերի պուլորոզ ընթանում է սուր, ենթասուր և քրոնիկական, իսկ հասակավոր թռչուններինը՝ քրոնիկական (հաճախ առանց նշանների) ձևերով։

Նշաններ
-------

Նշաններն են՝ ճտերը թույլ են, լուծում են («սպիտակ» լույծ), փետուրները՝ խճճված, շնչառությունը՝ դժվարացած, մարմնի ջերմաստիճանը բարձրանում է մինչև 44 °C, հիվանդները նստում են պարանոցը ներս քաշած։ Հետագայում զարգանում է ինքնաթունավորում և ճտերը 1-2 օրվա ընթացքում սատկում են։

Ախտորոշում
----------

Պուլորոզ ախտորոշում են կլինիկական նշաններով, ախտաբանաանատոմիական ու համաճարակային տվյալներով և բակտերիալոգիական հետազոտությամբ (անհրաժեշտ է բացառել կոլիբակտերիոզը, պաստերելոզը, կոկցիդիոզը և թունավորումները)։

Բուժում
-------

Բուժումը՝ անտիբիոտիկներ, սուլֆանիլամիդներ, կանխարգելիչ նպատակներով կարելի է օգտագործել բակտերիոֆագ։ Կանխարգելումը և պայքարի միջոցառումնևրը՝ պահպանել անասնաբուժական կանոնները, ճտահանության համար օգտագործել միայն ապահով տնտեսություններից ստացված ձվերը։ Անապահով տնտեսություններում ճտերին խմբավորում են և կերաբաժնում նախատեսում՝ ձկան յուղ, կանաչ կեր, կաթնամթերք և հանքային աղեր։

Ամիսը մեկ անգամ հավերին ստուգում են և դրական ռեակցիայով թռչուններին ոչնչացնում։ Թռչնանոցները, զբոսաբակը, կերաջրամաններն ախտահանում են կծու նատրիումի 2, կրեոլինի 5, մրջնալդեհիդի 2 և հանգած կրի 20%-անոց լուծույթներով։

Հիվանդությունը համարվում է վերացված, եթե վերջին երկու հետազոտության ժամանակ պուլորոզի հարուցիչ չի հայտնաբերվում։ Պուլորոզով մարդիկ կարող են հիվանդանալ, եթե օգտագործում են վարակված միս և ձու։ Կանխարգելման համար անհրաժեշտ է սպանդանոցներում պահպանել սանհիգիենիկ կանոնները։ Հիվանդ հավերից ստացված ձվերը օգտագործվում են միայն հացաբուլկեղենի և հրուշակեղենի արտադրությունում՝ խստորեն պահպանելով սանիտարական կանոնները։

Տես նաև
-------

* Սալմոնելոզներ

Արտաքին հղումներ
----------------

* Current status of Newcastle disease worldwide Archived 2016-08-13 at the Wayback Machine. at OIE. WAHID Interface - OIE World Animal Health Information Database
* Disease card Archived 2014-10-10 at the Wayback Machine.
* Department of Environment, Food and Rural Affairs, UK Archived 2007-06-10 at the Wayback Machine.

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |