**Նիգյար հանըմ** (թուրքերեն՝ Nigâr Hanım, օսման.՝ نگار خانم,1856, Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն - 1918, Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն), օսմանցի բանաստեղծ և գրող։

Կենսագրություն
--------------

Նիգյար հանըմը հունգարական ծագում ուներ, նրա հայրը` Մակար Օսման փաշան, 1848 թվականին հունգարական հեղափոխության սկսվելուց հետո փախել էր Հունգարիայից Օսմանյան կայսրություն (1848-1849)։ Նիգյարը ծնվել է 1856 թվականին, Ստամբուլում։ Նա կրթություն է ստացել Քադըքյոյ ֆրանսիական դպրոցում, սովորել է դաշնամուր նվագել շատ վաղ տարիքում, բացի այդ սովորել է թուրքերեն, արաբերեն և պարսկերեն` ուսուցչի հետ։ Հետագայում շատ լավ գիտեր ֆրանսերեն, հունարեն, գերմաներեն, իտալերեն, հայերեն, արաբերեն, պարսկերեն և հունգարերեն, բավականին լավ էր կարդում և գրում, ընդհանուր առմամբ գիտեր 8 լեզու։ Նա լավ էր տիրապետում Արևելքի և Արևմուտքի մշակույթին, գիտեր ֆրանսիական գրականությունը և շուտով սկսել է ֆրանսերեն լեզվով բանաստեղծություններ գրել։ Նրա վաղ պոեզիան գրված է ավանդական դիվան ոճով, բայց ավելի ուշ Ռեջաիզադե Մահմուդ Էքրեմի և այլ հեղինակների ստեղծագործության ազդեցության տակ նա սկսել է զբաղվել ավելի շատ ժամանակակից գրականությամբ։ Նիգյար հանըմը արևմտյան ոճերը մտցրել է թուրքական գրականության մեջ և Թանզիմաթից հետո դարձել է Օսմանյան կայսրության առաջատար բանաստեղծուհին։ Նրա ոճը և թեմայի ընտրությունը ունեն վառ արտահայտված կանացի բնույթ։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ տպագրվում էին այն ժամանակվա թուրքական թերթերում։

Իր մարդասիրական գործունեության համար նա սուլթան Աբդուլ Համիդ II-ից ստացել է Բարեսրտության շքանշան։

Նրա կյանքի վերջին տարիներին հիվանդության պատճառով նա հազվադեպ է հայտնվել հասարակության մեջ և վարել է պալատական ապրելակերպ։ 1918 թվականի ապրիլի 1-ին Նիգյար հանըմը մահացել է Ստամբուլում։

Անձնական կյանք
--------------

Հայրը նրան ամուսնացրել է տասնչորս տարեկանում, սակայն մի քանի տարի անց ամուսնությունը խզվել է, և նա ամուսնալուծվել է։ Հայտնի է, որ Նիգյարը որդի է ունեցել` Սալիհ Կերամետ անունով, որն Օսմանյան կայսրության վերջին խալիֆ Աբդուլ Մեջիդ 2-րդի երեխաներին էր ուսուցանում։ Այն բանից հետո, երբ 1924 թվականի մարտի 3-ին հրատարակվել է թիվ 431 օրենքը, որի համաձայն օսմանների դինաստիայի բոլոր անմիջական անդամները վտարվել են երկրից, Սալիհ Կերամետը լքել է Թուրքիան` Աբդուլ-Մեջլիդի հետ միասին։

Նա իր ժամանակի հասարակության մեջ կարևոր և հայտնի դեմք էր։ Որպես բանաստեղծուհի իր կարիերայից բացի նրա կենսակերպը մեծ ազդեցություն է ունեցել 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին Օսմանյան կայսրությունում հասարակության և կանանց համար հեռանկարների վրա։ Թեև նա ֆեմինիստ չէր, կնոջ իրավունքների մասին նրա պատկերացումը շատ առաջ էր անցել իր ժամանակից։

Մատենագրություն
---------------

Բացի բանաստեղծություններից, նա գրել է արձակ և կատարել է մի քանի թարգմանություններ։

Նրա հիմնական աշխատանքների թերի ցուցակը հետևյալն է.

Պոեզիա.

* *Efsus I* (1877)
* *Efsus II* (1891)
* *Nîrân* (1896)
* *Aks-i Sada* (1900)
* *Safahat-ı Kalb* (1901)
* *Elhan-ı Vatan* (1916)

Պիեսներ.

* *Tesir-i Aşk*

Հուշեր.

* *Hayatımın Hikâyesi* (հրապարակված` 1959 թվականին)

Տես նաև
-------

* Հալիդե Էդիբ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  WomenWriters
2. 1 2 3 4  Faceted Application of Subject Terminology
3. 1 2  FemBio տվյալների շտեմարան (գերմ.)
4. ↑  *Altıkulaç Demirdağ, Refika (2015). "Şair Nigâr Hanım'ın Eserlerinde Geleneksel Eğitim Anlayışı: ‘Anna’ Dili ve Eleştirisi". International Journal of Languages’ Education and Teaching: 2316-2324* .
5. ↑  *Altıkulaç Demirdağ, Refika (2015). Nigâr Hanım Toplu Şiirleri. Salkımsögüt.* .
6. ↑  *Nazan Bekiroğlu, Şair Nigar Hanım, İstanbul, 2008 sf 241* .
7. ↑  *Nazan Bekiroğlu, Şair Nigar Hanım, İstanbul 2008 sf. 267* .
8. ↑  «ARTS - Ottoman medal for 'compassionate' British lady to go under the hammer»։ Վերցված է 2016-04-18
9. ↑  «Nazan Bekiroğlu»։ www.nazanbekiroglu.com։ Վերցված է 2016-04-18
10. ↑  *Küçük, Cevdet* Abdülmecid Efendi // Islam Ansiklopedisi. — İslâm Araştırmaları Merkezi, 1988. — Vol. 1. — P. 264.
11. ↑  *Kenan Akyüz, (1953 4.baski 1982) Batı Tesirinde Turk Şiiri Antolojisi 1860-1923, İstanbul: İnkılap Kitabevi, s. 217-218.* .

Գրականություն
-------------

* Şair Nigar Hanım (İnceleme; İletişim Yayınları, 1998)
* Cosman, Carol, and Joan Keefe, and Kathleen Weaver, The Penguin Book of Women Poets, Allen Lane London 1978

Արտաքին հղումներ
----------------

* Հոդված գրական հանրագիտարանում
* Նիգյար Հանըմ
* Şair Nigar Hanım
* *Arslanbenzer H.* Nigar Hanım: Cry on my own - Daily Sabah (26/08/2016)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 103261990 · ISNI: 0000000086370491 · LCCN: nr96026710 · VIAF: 25009725 · WorldCat VIAF: 25009725 |

 |