***Լունա-22***, կամ *Ե-8ԼՍ համար 206* (ռուս.՝ Луна 22), Սովետական Միության տիեզերքի հետազոտության ծրագրի շրջանակներում իրականացվող Լունա ծրագրի հերթական առաքելությունը, որով նախատեսվում էր կատարել Լուսնի հետազորությունների կատարում ուղածրակայանի միջոցով։ Արձակվել է 1974 թվականի մայիսի 29-ին Բայկոնուր տիեզերակայանից, Պրոտոն-Կ կրող հրթիռով։

Կայանի կառուցվածք
-----------------

Լունա 22-ը նախագծվել է Լավոչկինի անվ. բյուրոում, կառուցվածքի նշանակումն էր՝ *Ե-8ԼՍ*։ Ուղեծրակայաննի կառուցվածքը հիմնված էր առաջատար Ե-8 հիմքի վրա, որը նույնպես կիրառվել էր գրունտի նմուշ բերող և լուսնագնաց ամենագնացների առաքելությեւններում։ Այս կայաններում, հիմնական շարժիչնմերի ու կառավարման մոդուլի վրա տեղադրված էր Լունոխոդի հիմնական բլոկի նման կառւոցվածք, որը իրենից ներկայացնում էր մթնոլորտային ճնշումով կոնտեյներ, որտեղ տեղադրված էին գիտական սարքավորումները։

Կայանի վրա տեղադրված էին լուսանկարող համակարգ, գամմա ճառագայթների սպեկտրոմետր, ռադիո բարձրաչափ, ասուպների տվիչներ, մագնետոմետր, տիեզերական ճառագայթների գրանցող սարք, ռադիացիայի տվիչներ։ Սարքավորումներով նախատեսվում էր կատարել է մերձլուսնային տարածության, Լուսնի գրավիտացիոն դաշտի, Լուսնի մակերևույթի կազմության քիմիական վերլուծության հետազոտություններ։ Կայանի վրա տեղադրված տեսախցիկներով նաև կատարել Լուսնի նկարահանումներ։

Թռիչք
-----

«Լունա 19» կայանը արձակվեց 1974 թվականի մայիսի 29-ին Բայկոնուր տիեզերակայանից, Պրոտոն-Կ կրող հրթիռով։ Այն հաջողությամբ դուրս եկավ Երկրի ուղեծիր։ Կատարված ուղեծրի կարգաբերումից հետո կայանը շարունակեց թռիչքը դեպի Լուսին և առանց խնդիրների դուրս եկավ ուղեծիր հունիսի 2-ին։ Աշխատանքի ընթացքում կայանը մի քանի անգամ փոխել է իր ուղեծիրը առավել շահավետ դիրք գրավելով հետազոտությունների համար։ Նվազագույն բարձրությամբ ուղեծիրը կազմել է 25 կմ։ Ուղեծրային մանյովրներ կատարելու համար նախատեսված վառելիքը կայանի վրա սպառվեց 1975 թվականի սեպտեմբերի 2-ին։

Լունա 22 կայանը նախատեսվում էր օգտագործել մինչև 1975 թվականի ապրիլի 2-ը, սակայն հաշվի առնելով առկա ռեսուրսները ու առաքելության հաջողությունը, առաքելությունը երկարացվեց և ավարտվեց 1975 թվականի նոյեմբերի սկզբում, մոտ տասնըհինգ ամիս աշխատանքից հետո։

Տես նաև
-------

* Լունա ծրագիր
* Ռեյնջեր ծրագիր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  «Luna 22»։ *NASA Space Science Data Coordinated Archive*։ 2014 թ․ օգոստոսի 26։ Վերցված է 2023 թ․ հունվարի 9
2. ↑  Wesley t. Huntress JR, Marov Mikhail Ya (2011 թ․ հունիսի 28)։ *Soviet Robots in the Solar System: Mission Technologies and Discoveries*։ ISBN 9781441978981
3. 1 2  Siddiqi Asif (2018)։ *Beyond Earth: A Chronicle of Deep Space Exploration*։ ISBN 9781626830431։ Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ մարտի 31-ին  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Zarya - Luna programme chronology (Internet Archive)
* Лунные зонды СССР

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Լունա ծրագիր |
| --- |
|  |
| Հարվածային | 
* *Ե-1 համար 1*
* *Ե-1 համար 2*
* *Ե-1 համար 3*
* **Լունա 1**
* *Ե-1Ա համար 1*
* **Լունա 2**

 |
|  |
| Անցումային | 
* **Լունա 3**
* *Ե-3 համար 1*
* *Ե-3 համար 2*

 |
|  |
| Վայրէջք | 
* *Ե-6 համար 2*
* *Ե-6 համար 3*
* **Լունա 4**
* *Ե-6 համար 6*
* *Ե-6 համար 5*
* *Կոսմոս 60*
* *Ե-6 համար 8*
* **Լունա 5**
* **Լունա 6**
* **Լունա 7**
* **Լունա 8**
* **Լունա 9**
* **Լունա 13**

 |
|  |
| Ուղեծրակայան | 
* *Կոսմոս 111*
* **Լունա 10**
* **Լունա 11**
* **Լունա 12**
* *Ե-6ԼՍ համար 112*
* **Լունա 14**
* **Լունա 19**
* **Լունա 22**

 |
|  |
| Գրունտի վերադարձ | 
* *Ե-8-5 համար 402*
* **Լունա 15**
* *Կոսմոս 300*
* *Կոսմոս 305*
* *Ե-8-5 համար 405*
* **Լունա 16**
* **Լունա 18**
* **Լունա 20**
* **Լունա 23**
* *Ե-8-5Մ համար 412*
* **Լունա 24**

 |
|  |
| Լուսնագնաց | 
* *Ե-8 համար 201*
* **Լունա 17** (Լունոխոդ 1)
* **Լունա 21** (Լունոխոդ 2)
* Լունոխոդ 3

 |

 |