**Արտաշես Համբարձումի Պապոյան** (նոյեմբերի 13, 1928(1928-11-13), Ուզբեկստան), հայ բանասեր, լեզվաբան, հայագետ։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1987), պրոֆեսոր (1988)։

Կենսագրություն
--------------

1948 թ. ընդունվել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի հայոց լեզվի և գրականության բաժինը, որն ավարտել է 1953 թ.: 1953-1957 թթ. աշխատել է ՀԽՍՀ Մարտունու շրջանի  դպրոցներում՝ որպես մայրենի լեզվի և գրականության ուսուցիչ։ 1958-1963 թթ. եղել  է Երևանի պետական համալսարանի հրատարակչության  գլխավոր խմբագիրը, իսկ 1960-1963 թթ.՝ ԵՊՀ հայոց լեզվի ամբիոնի ասպիրանտ։ 1963-2008 թթ.  աշխատել է ԵՊՀ հայոց լեզվի ամբիոնում՝ նախ որպես դասախոս, ապա՝ ավագ դասախոս, հետո՝ դոցենտ, հետո՝ պրոֆեսոր։ 1991-1994 թթ. համատեղությամբ աշխատել է ԵՊՀ  Իջևանի մասնաճյուղում՝ որպես բանասիրական ֆակուլտետի դեկան  և հայոց լեզվի ամբիոնի վարիչ։ 1994-1997 թթ. համատեղությամբ աշխատել է  Գավառի պետական համալսարանում՝ որպես հայոց լեզվի ամբիոնի վարիչ։ 1968-1971 թթ. եղել է ԵՊՀ բանասիրական ֆակուլտետի դեկանի տեղակալ, նույն թվականներին՝ բանասիրական ֆակուլտետի երեկոյան և հեռակա բաժինների դեկան։ 1978-1982 թթ. ՀԽՍՀ Կոմունիստական կուսակցության՝ Երևանի պետական համալսարանի  բանասիրական ֆակուլտետի  բյուրոյի առաջին քարտուղարն էր։ 1983-1986 թթ. ԱՕԿՍ-ի  իրանական գործերի վարչության նախագահի տեղակալն էր։ 1984-1987 թթ. եղել է ՀԽՍՀ Բարձրագույն և միջնակարգ մասնագիտական կրթության նախարարությանն առընթեր՝ հայոց լեզվի գիտամեթոդական խորհրդի գիտնական քարտուղարը։  2009-2014 թթ. աշխատել է Երևանի «Գլաձոր» համալսարանում՝ որպես հայոց լեզվի և գրականության ամբիոնի վարիչ։

Գիտամանկավարժական գործունեություն
---------------------------------

Արտաշես Պապոյանը Հանրապետության և արտասահմանյան գիտական պարբերականներում տպագրել է ավելի քան  200 ուսումնասիրություններ։ Անդրադարձել է ժամանակակից հայոց լեզվի բոլոր մակարդակների կառուցվածքային հիմնահարցերն,  լեզվաբանական ոճագիտության տեսական ու գործնական խնդիրներին, բառարանագրության, XX դարասկզբի և հետպատերազմյան շրջանի հայոց չափածոյի տաղաչափության ու լեզվական արվեստի իրողության հարցերին և այլն։ Հեղինակ է բազմաթիվ մենագրությունների, բառարանների, բուհական ձեռնարկների, այլ ուսումնասիրությունների։ Ավելի քան 5 տասնամյակ զբաղվել է մանկավարժական գործունեությամբ։ Հանրապետության հայոց լեզվի և գրականության ուսուցիչների զգալի մասը եղել են իր ուսանողները։

Երկեր
-----

### Ուսումնասիրություններ, բառարաններ, ձեռնարկներ

* Կախյալ շարահարությամբ բարդ նախադասությունները արդի հայերենում,  Ե. Միտք հրատ. 1968, 276 էջ։
* Պարույր Սևակի չափածոյի լեզվական արվեստը, Ե.  Լույս հրատ. 1970, 321 էջ։
* Պարույր Սևակի չափածոյի բառապաշարը,  Երևանի համալս. հրատ. 1970,  158 էջ։
* Չափածոյի լեզվական արվեստի հարցեր (ընդգրկում է Համո Սահյանի չափածոյի  տաղաչափության և Վահագն Դավթյանի պատմական ասքապատումների  լեզվական արվեստի քննությունը ) Երևանի համալս. հրատ. 1976, 308 էջ։
* Պարույր Սևակի չափածոյի բառարան,  հ. I (Ա-Կ), Երևանի համալս. հրատ. 1981, 392 էջ։
* Պարույր Սևակի չափածոյի բառարան, հ. II (Հ-Ֆ), Երևանի համալս. հրատ. 1982, 448 էջ։
* Պարույր Սևակի աշխատությունների և թարգմանությունների բառարան, Երևանի համալս. հարատ, 1986, 564 էջ։
* Ակնարկներ Պարույր Սևակի բառապաշարի և տաղաչափության, Երևանի համալ. հրատ. 1991, 192 էջ։
* Ժամանակակից հայոց լեզվի գործնական աշխատանքների ձեռնարկ։ Շարահյուսություն։ Բանասիր. և ընդհանրապես հասարակագիտ. ֆակ. ուսանողների համար։ Երևանի համալս. հրատ. 2004,  320 էջ։
* Հայագիտական հետազոտություններ , ԵՊՀ, Հայոց լեզվի ամբ. Ասողիկ հրատ. 2007, 836 էջ։

### Համահեղինակ

* Ժամանակակից հայոց լեզվի շարահյուսություն / Ա. Պապոյան, Խ. Բադիկյան։ Բուհական ձեռնարկ։ Ե. Երևանի համալս. հրատ. 2003, 462 էջ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  «ՀԱԱՀ -ի գիտական գրադարան քարտարան, Պապոյան, Արտաշես Համբարձումի»։ *koha.anau.am* (hy-Armn)։ Վերցված է 2017-11-14 (չաշխատող հղում)

Արտաքին հղումներ
----------------

* ԲԱԶՄԱԲԱՂԱԴՐԻՉ ԲԱՐԴ ՆԱԽԱԴԱՍՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԴԱՍԱԿԱՐԳՄԱՆ ՇՈՒՐՋ

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | AV Production |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000385700278 · VIAF: 241478496 · WorldCat VIAF: 241478496 |

 |