**Լեա Գրունդիգ** (գերմ.՝ Lea Grundig մարտի 23, 1906(1906-03-23)[…], Դրեզդեն, Գերմանական ռայխ - հոկտեմբերի 10, 1977(1977-10-10)[…], Միջերկրական ծով), գերմանացի նկարիչ։

Կենսագրություն
--------------

Լեա Լանգերը ծնվել է հրեական ընտանիքում, որը հարգում էր հուդայականության ավանդույթները։ Արդեն երիտասարդ տարիներին աղջիկը հրաժարվում է կատարել տանը ընդունված կրոնական ծեսերը։ 1922 թվականից մինչև 1924 թվականը սովորել է Դրեզդենի կիրառական արվեստի դպրոցում, 1924 թվականից մինչև 1926 թվականը` Դրեզդենի գեղարվեստի ակադեմիայում։ Այստեղ Լիան հանդիպում է իր ապագա ամուսնուն` նկարիչ Հանս Գրունդիգին, ինչպես նաև Օտտո Դիքսին, որը մեծ ազդեցություն է ունեցել իր աշխատանքի վրա։ 1926 թվականին աղջիկը դառնում է ԳԿԿ-ի անդամ և հեղափոխական նկարիչների ասոցիացիայի Դրեզդենի բաժնի հիմնադիրներից մեկը։ 1928 թվականին Լեա Լանգերը, ծնողների կամքին հակառակ, ամուսնանում է Հանս Գրունդիգի հետ։ Գերմանիայում իր կյանքի հաջորդ տարիներին նա նկարում է մի շարք գրաֆիկական շարքեր՝ «Հառցբուրգյան ճակատ» («Harzburger Front»), «Հրեան մեղավոր է» («Der Jude ist schuld!»), «Պատերազմը սպառնում է մեզ» («Krieg droht!»), «Մահվան հովտում» («Im Tal des Todes») և «Գետտո» («Ghetto»):

Հանս Գրունդիգ *Լեայի դիմանկարը* (թանաք, 1928)1935 թվականին Լեա Գրունդիգին արգելվել է ցուցադրել իր գործերը, 1936 թվականին նացիստները նրան ձերբակալել են։ Ազատվելուց հետո Լեա Գրունդիգն արտագաղթել է Բրատիսլավա։ 1940 թվականին հայտնվում է Սլովակիայում` փախստականների ճամբարում, իսկ մեկ տարի անց արտագաղթում է Պաղեստին։ Մինչև 1942 թվականը Լեա Գրունդիգն ապրում է Աթլիթ փախստականների ճամբարում, որից հետո՝ Հայֆայում և Թել Ավիվում։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո նկարիչը վերադառնում է Եվրոպա։ 1948 թվականի նոյեմբերից մինչև 1949 թվականի փետրվարը բնակվում է Պրահայում, այնուհետև մեկնում Դրեզդեն։ 1949 թվականին Լեա Գրունդիգը դասավանդել է Դրեզդենի արվեստի ակադեմիայում, այցելել ՉԺՀ, Կուբա և Կամբոջա։ 1961 թվականին եղել է ԳԴՀ Արվեստի ակադեմիայի անդամ, 1964 թվականից մինչև 1970 թվականը ընտրվել է ԳԴՀ նկարիչների միության նախագահ։ 1964 թվականից Լեա Գրունդիգը հանդիսանում էր Գերմանիայի սոցիալիստական միասնական կուսակցություն կենտրոնական կոմիտեի անդամ։ 1958 թվականին Բեռլինում լույս են տեսնում նկարչուհու հուշերը՝ «Դեմքեր և պատմություն» վերնագրով (Lea Grundig: *Gesichte und Geschichte):* Autobiografie, Dietz Verlag, Berlin 1958):

1975 թվականին և 1976 թվականին նրա աշխատանքների խոշոր ցուցահանդեսներ անցկացվեցին Բեռլինում և Դրեզդենում։ Մահացել է Միջերկրական ծովում ճանապարհորդելիս։ Լեա Գրունդիգը թաղված է Դրեզդենում, ամուսնու՝ Հանս Գրունդիգի գերեզմանի կողքին։

1972 թվականին Լեա Գրունդիգը ամեն տարի համասարանի ուսանողների և շրջանավարտների ամենամյա մշակութային-մանկավարժական և գեղարվեստական նվաճումները խրախուսելու նպատակով իր սեփական միջոցներով Գրայֆսվալդի համալսարանում կազմակերպել է Հանս և Լեյ Գրունդիգ հիմնադրամը։ Մրցանակները դադարել են շնորհվել 1996 թվականից։ 2011 թվականին Գրայֆսվալդի համալսարանը Հանս և Լեյա Գրունդիգ հիմնադրամից միջոցներ է փոխանցել Ռոզա Լյուքսեմբուրգի հիմնադրամին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4  Lea Grundig (նիդերլ.)
3. 1 2 3 4  Lea Grundig — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7
4. 1 2  Грундиг Леа // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
5. ↑  «Grundig, Lea | Bundesstiftung zur Aufarbeitung der SED-Diktatur». *www.bundesstiftung-aufarbeitung.de* (գերմաներեն). Վերցված է 2023 թ․ սեպտեմբերի 18-ին.
6. ↑   (PDF). `{{cite web}}`: Missing or empty `|title=` (օգնություն)

Գրականություն
-------------

* Martin Beier и др.: *Lea Grundig. Jüdin, Kommunistin, Graphikerin.* Katalog, Ladengalerie, Berlin. Galerie St. Etienne, New York City. Berlin 1996, ISBN 3926460563.
* Brigitte Birnbaum: *Die Maler aus der Ostbahnstrasse. Aus dem Leben von Hans und Lea Grundig.* Kinderbuchverlag, Berlin 1990, ISBN 3358015564.
* Erhard Frommhold (изд.) / Hans und Lea Grundig: *Hans und Lea Grundig.* VEB Verlag der Kunst, Dresden 1958.
* Lea Grundig: *Gesichte und Geschichte.* Autobiografie, 10. Aufl. Dietz Verlag, Berlin 1984.
* Wolfgang Hütt: *Lea Grundig.* VEB Verlag der Kunst, Dresden 1969.
* Georg Reinhardt: *Lea Grundig. 1906—1977. Zeichnungen u. Radierungen.* Katalog, *Schriftenreihe der Hans-Thoma-Gesellschaft.* Reutlingen 1981.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Լեա Գրունդիգ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Filmportal · RKDartists |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուս · Մեծ նորվեգական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 127705981 · CiNii: DA14953378 · GND: 118542982 · ISNI: 000000010939266X · LCCN: n50074507 · LNB: 000148063 · NKC: xx0033419 · NLA: 35155120 · NLP: a0000002006177 · NTA: 073631647 · NUKAT: n2004082526 · LIBRIS: 314672 · SUDOC: 121312917 · VIAF: 118800891 · ULAN: 500001008 · WorldCat VIAF: 118800891 |

 |

 |