recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Նիկոլայ Նիկոլաևիչ Կորոտկով** (ռուս.՝ Николай Николаевич Коротко́в, փետրվարի 19, 1956(1956-02-19), Բիշքեկ, Ղրղզական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային և ռուս գծանկարիչ, մանկավարժ, Մ. Գրեկովի անվան ռազմական նկարիչների ստուդիայի նկարիչ (1997 թվականից)։ Ռուսաստանի գեղարվեստի ակադեմիայի թղթակից անդամ (2012)։ Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական նկարիչ (2015)։

Կենսագրություն
--------------

Նիկոլայ Կորոտկովը ծնվել է 1956 թվականին, Ղրղզական ԽՍՀ Ֆրունզե քաղաքում։ 1975 թվականին Ֆրունզեի արվեստի ուսումնարանն ավարտելուց հետո ընդունվել է Մոսկվայի Վ. Սուրիկովի անվան գեղարվեստի պետական ինստիտուտի գծանկարչության ֆակուլտետ (պրոֆեսոր, ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչ Նիկոլայ Պոնոմարյովի արվեստանոց)։ 1978 թվականից ակտիվորեն մասնակցել է տարածաշրջանային, համառուսաստանյան, համամիութենական, ինչպես նաև արտասահմանյան և միջազգային ցուցահանդեսների։ 1981 թվականին՝ ինստիտուտն ավարտելուց հետո, ընդունվել է ԽՍՀՄ արվեստի ակադեմիայի գծանկարչության ստեղծագործական արվեստանոց՝ Օ. Գ. Վերեյսկու ղեկավարությամբ։ 1985 թվականին ընդունվել է ԽՍՀՄ նկարիչների միություն։ 1990-1997 թվականներին, ընդմիջումներով, Ռուսաստանի գեղարվեստի ակադեմիայի Մոսկվայի արվեստի լիցեյում դասավանդել է նկարչություն և գեղանկարչություն։ 1997 թվականից աշխատում է Մ. Բ. Գրեկովի անվան ռազմական նկարիչների ստուդիայում։ 2006-2008 թվականներին Արվեստի պետական մասնագիտացված ինստիտուտում ղեկավարել է գծանկարչական արվեստանոցը։ 2007 թվականից Մոսկվայի Վ. Սուրիկովի անվան արվեստի պետական ակադեմիական ինստիտուտի գծանկարչության ամբիոնի դոցենտ է։

Ամուսնացած է նկարչուհի Վերոնիկա Սուկոյանի հետ։

Հիմնական ստեղծագործություններ
-----------------------------

* «Մոսկվա» գծանկարչական շարք (1984)
* «Կոստրոմայի հողի վրա» գծանկարչական շարք (1987)
* Պոլիպտիխ «Հին Ռուսիայի մեծ իշխանները» (1997)
* «Լռության րոպե» տրիպտիխ (2005)
* Պետրոս I-ի դիմանկարը (2007)

Պարգևներ
--------

* Պատվո շքանշան (2010)
* Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական նկարիչ (2015)
* Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր նկարիչ (2005)
* Ռուսաստանի գեղարվեստի ակադեմիայի արծաթե մեդալ (2004)
* Ռուսաստանի գեղարվեստի ակադեմիայի դիպլոմ (1991, 1997, 2019)
* Երիտասարդության և ուսանողների XII երիտասարդական փառատոնի դիպլոմ (1985)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «КОРОТКОВ Николай Николаевич»։ *rah.ru*։ Վերցված է 2021-01-19
2. ↑  Николай Николаевич Коротко́в
3. ↑  75 лет студии военных художников имени М. Б. Грекова
Պալացցո Դոլֆին Մանի
**Պալացցո Դոլֆին Մանի**, պալատ Սան Մարկոյի գավառում` Վենետիկի Մեծ ջրանցքում, Իտալիայի հյուսիսում։ Այն գտնվում է Պալացցո Բեմբոի և Պալացցո Դանդոլո Պաոլուչիի մոտակայքում, ոչ հեռու Ռիալտոյի կամրջից։

Պատմություն
-----------

Պալատը կառուցվել է ազնվական Դոլֆինների ընտանիքի կողմից` 1536 թվականից սկսած, որպեսզի թարմացնեն իրենց նախկին բնակավայրը, կազմավորված միջնադարյան երկու առանձին շինություններով։ Շինարարության արժեքը մոտ 30000 դուկատ էր և նախագծված է Յակոպոյ Սանսովինոյի կողմից։ Վերակառուցման ծրագիրը իրականացվում էր վերջին վենետիկյան դուքսի` Լյուդովիկո Մանինի օրոք, որը Գիան Անտոնիո Սելվային է հանձնարարել աշխատանքը։ Լյուդովիկո Մանին անց է կացրել իր կյանքի վերջին տարիները տարանջատման մեջ, Կամպո Ֆորմիոյի պայմանագիրը ստորագրելուց հետո, որով ավարտվել է Վենետիկի Հանրապետությունը։ Նրա ընտանիքը պահել է պալատը մինչև 1867 թվականը, երբ այն ձեռք է բերել Բանքա Նացիոնալ դել Ռենգոն. վերջինիս իրավահաջորդը` Իտալիայի բանկը, ներկայումս ունի իր վենետիկյան նստավայրը։ Պալատը ենթարկվել է մի քանի վերանորոգումների 1968-1971 թվականներին և կրկին 2002 թվականին։

Նկարագրություն
--------------

Ճակատային հատվածը իրագործվել է 1538-1547 թվականներին Յակոպո Սանսովինոյի կողմից, որը նաև դիզայնավորել է Կա Գրանդեյի անկյունային պալատը Գրանդե ջրանցքի վրա։ Այն սպիտակ Իստրիական քարի մեջ է և ունի լայն կլոր կամարաշարք։ Ստորին հարկն ունի վեց կամարաշարք, որոնք հենված են յոթ սյան վրա, որոնց հաղորդագրության մեջ էր Հոնիական օրդերը և վերին հարկերի Կորնթական կարգը։ Սրանք ունեն նույն քանակի պատուհաններ եզրերում, մինչդեռ կենտրոնում երկու քառապատկված պատուհաններ են։ Տների ներսի կողմի աշխատանքները Ջովաննի Բատիստայ Տիեպոլոյի կողմից են, որը կիրառել է դրանց 1725-1730 թվականներից կամ 1740-ականներին, նշելու Լյուդովիկո Մանինի և Էլիզաբետա Գրիմանիի ամուսնությունը (1748)։ Պալատը լրացնում է ներքին բակը, որից մի մեծ սանդուղք տանում է դեպի վերին հարկեր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Палаццо Дольфин-Манин (Венеция, Италия)»։ *i-italia.ru* (ռուսերեն)։ Վերցված է 2021 թ․ հունվարի 5

Աղբյուրներ
----------

* Brusegan Marcello (2005)։ *I palazzi di Venezia*։ Rome: Newton Compton։ ISBN 88-541-0820-0

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 246947035 · WorldCat VIAF: 246947035 |

 |
**Մեծ Արտենի**, **Բնապատմական** հուշարձան Հայաստանի Հանրապետությունում, որը էքստրուզիվ կոն է։ Բնության հուշարձանը գտնվում է Արագածոտնի մարզում, բնապատմական համալիր Մեծ Արտենի լեռան (2047 մ), քարեդարյան (օլիգոցեն) հասակի եզակի հնագիտական հուշարձանների գոտում։ Այն գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Բնապահպանության նախարարության բնության պետական հուշարձանների ցանկում։ Բնության պետական հուշարձանների ցանկում ներառվել է 2008 թվականի օգոստոսի 14-ին ընդունված «Հայաստանի Հանրապետության բնության հուշարձանների ցանկը հաստատելու մասին» ՀՀ Կառավարության որոշման համաձայն։

Պատկերասրահ
-----------

Մեծ Արտենի. տեսարաններ լանջից և գագաթից

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Հայաստանի Հանրապետության բնության հուշարձանների ցանկը հաստատելու մասին»։ *www.arlis.am*։ 14 oգոստոսի 2008 թվական։ Վերցված է 2015 թ․ նոյեմբերի 30
2. ↑  «Հայաստանի Հանրապետության բնապահպանության նախարարություն, Բնության հուշարձանների ցանկ»։ *www.mnp.am*։ Վերցված է 2015 թ․ նոյեմբերի 30

Տես նաև
-------

* Հայաստանի բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ
* Բնության պետական հուշարձաններից ցանկը Վիքին սիրում է Երկիրը հուշարձանների ցանկում
**«Ողջ այրվածը։ Տղամարդկանց օրենքի զոհը»** (ֆր.՝ Brûlée vive, անգլ.՝ Burned Alive: A Victim of the Law of Men), բեսթսելլեր, որն իբր առաջին դեմքով պատմում է պատվի սպանության փորձի մասին։ Հեղինակը` **Սուադը**, նկարագրվում է որպես այժմ Եվրոպայում ապրող պաղեստինցի կին, որը փրկվել է քրոջ ամուսնու կողմից սպանության փորձից։ Վերջինը ընտանիքի հորդորով նրա վրա բենզին է լցրել և այրել։ Գիրքը գրվել է ճնշված հիշողության թերապիայի արդյունքում։

Սուադին փրկել է *Terre des Hommes* շվեյցարական հասարակական կազմակերպությունը՝ Կարմիր Խաչի հետ համագործակցությամբ։ Նա մի քանի ամիս մնացել է հիվանդանոցում, որտեղ սովորել է ֆրանսերեն։ Հենց այդ լեզվով էլ նա գրել է այս գիրքը։ Երբ գիրքը լույս է տեսել 2003 թվականին, նա մի քանի ելույթ է ունեցել Ֆրանսիայի ազգային հեռուստատեսությամբ։

Վեճեր
-----

Գրքում ասվում է, որ նա երկու տասնամյակ մոռացել է այդ միջադեպի մասին, մինչև բուժվել է ճնշված հիշողության թերապիայի միջոցով։ Ավստրալիացի պատմաբան Թերեզ Թեյլորը գրքում մատնանշել է բազմաթիվ բժշկական, պատմական և մշակութային անհամապատասխանություններ, որոնք կասկածի տակ են դնում նրա իսկությունը։

Սուադը պնդում է, որ ողջ է մնացել մահափորձից հետո առանց բժշկական օգնության, թեև ստացել է մարմնի 70 տոկոսի այրվածք․ սա անհնար է բժշկական տեսանկյունից (գրքի ամերիկյան հրատարակությունում այդ ցուցանիշը հասցվել է ավելի քիչ հավանական 90 տոկոսի)։ Սուադը նաև հիշում է, որ իր քրոջը խեղդել են հեռախոսի լարով․ դա տեղի է ունեցել այն ժամանակ, երբ պաղեստինյան գյուղերը հեռախոս չունեին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Souad, brûlée vive, témoigne chez Thierry Ardisson sur INA Arditube»։ *YouTube*
2. ↑  Knox Malcolm (2005 թ․ ապրիլի 13)։ «Historian challenges Palestinian bestseller»։ *The Sydney Morning Herald*։ Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 14
3. ↑  Taylor Thérèse (2005 թ․ մայիսի 2)։ «Truth, History, and Honor Killing: A review of *Burned Alive*»։ Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 14
4. ↑  «Press Release: Burned Alive by Souad»։ Time Warner Book Group։ Արխիվացված է օրիգինալից 2007 թ․ ապրիլի 22-ին։ Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 14

Արտաքին հղումներ
----------------

* Truth, History, and Honor Killing — A skeptical review of the book by Thérèse Taylor (Antiwar.com)
**Մխիթար Ռազմիկի Մանուկյան** (սեպտեմբերի 20, 1973(1973-09-20), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ, Լենինական, Հայկական ԽՍՀ), հայ և ղազախ հունահռոմեական ոճի ըմբիշ, մարզիչ, աշխարհի երկակի չեմպիոն (1998, 1999), Ասիայի կրկնակի չեմպիոն (1997, 1999), Օլիմպիական խաղերի մեդալակիր (2004), Հայաստանի միջազգային կարգի սպորտի վարպետ (1995), Ղազախստանի սպորտի վարպետ (1998)։

Կենսագրություն
--------------

Մխիթար Մանուկյանը ծնվել է 1973 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Լենինականում։ Հունահռոմեական ոճի ըմբշամարտով սկսել է զբաղվել 10 տարեկանում՝ Յուրի Կարապետյանի ղեկավարությամբ։ Սպիտակի երկրաշարժի ժամանակ ծնողներն ու քույրը զոհվել են։ Իր խոսքերով, այդ ողբերգությանը դիմացել է ըմբշամարտի շնորհիվ։ 1990 և 1991 թվականներին դարձել է երիտասարդների աշխարհի չեմպիոն։ 1993-1996 թվականներին եղել է Հայաստանի ազգային հավաքականի անդամ և դարձել աշխարհի (1995) և Եվրոպայի (1996) առաջնությունների մրցանակակիր, մասնակցել Ատլանտայի Օլիմպիական խաղերին (1996)։

1997 թվականին Ղազախսանի գլխավոր մարզիչ Դաուլետ Տուրլիխանովի հրավերով տեղափոխվել է Ալմա-Աթա և սկսել է հանդես գալ Ղազախստանի դրոշի ներքո։ Այդ թվականին էլ Մխիթար Մանուկյանը հաղթել է Ասիայի առաջնությունում, իսկ 1998 և 1999 թվականներին դարձել է աշխարհի չեմպիոն։ 1999 թվականին Միասնական ոճի ըմբշամարտի միջազգային ֆեդերացիայի կողմից ճանաչվել է տարվա լավագույն ըմբիշ։ Սիդնեյի Օլիմպիական խաղերի ֆավորիտներից էր, սակայն այդ մրցումների դեռ նախնական փուլում անսպասելիորեն պարտվել է կուբացի ըմբիշ Խուան Լուիս Մարենին և զբաղեցնում միայն յոթերորդ տեղը։ Հետագայում վնասվածքի պատճառով երկար ժամանակ չի մասնակցել մրցումներին, այնուհետև չի կարողացել հանդես գալ իր նախկին քաշային կարգում։ Դժվարությամբ ընտրվելով որպես Աթենքի Օլիմպիական խաղերի մասնակից՝ կարողացել է նվաճել բրոնզե մեդալ։

2005 թվականին ավարտել է իր մարզական կարիերան և դարձել Ղազախստանի հունահռոմեական ոճի ըմբշամարտի հավաքականի գլխավոր մարզչի օգնական։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Evans, Hilary; Gjerde, Arild; Heijmans, Jeroen; Mallon, Bill; et al.Mkhitar Manukyan Archived 2020-04-18 at the Wayback Machine. Olympics at Sports-Reference.com. Sports Reference LLC. Archived from the original Archived 2020-04-18 at the Wayback Machine. on 18 April 2020.
2. ↑  Мхитар Манукян на Олимпийских Играх 2004 (ռուսերեն)։ borqba.narod.ru։ Վերցված է 2013 թ․ փետրվարի 11

Արտաքին հղումներ
----------------

* Archived 2017-06-10 at the Wayback Machine.
* 
* Կյանքը
* Իսկական ըմբշամարտի վերջին շողը
* Մխիթար Մանուկյանը 2004 թվականի Օլիմպիական խաղերում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Միասնական պայքարի աշխարհ |

 |
Էնդրյու Քարնեգիի դիմանկարը ԱՄՆ-ի Ազգային դիմանկարային պատկերասրահում
**Քարնեգի գրադարաններ** (անգլ.՝ Carnegie library), շոտլանդական ծագումով ամերիկացի գործարար և բարերար Էնդրյու Քարնեգիի (1835—1919) նվիրատվությամբ կառուցված գրադարաններ։

1883-ից մինչև 1929 թվականն ընկած ժամանակահատվածում կառուցվել է 2509 Քարնեգի գրադարան, այդ թվում՝ 1689 գրադարան ԱՄՆ-ում, 660-ը՝ Բրիտանիայում և Իռլանդիայում, 125-ը՝ Կանադայում, մնացած 35-ը՝ Ավստրալիայում, Նոր Զելանդիայում, Սերբիայում, Կարիբյան կղզիներում, Մավրիկիայում և Ֆիջիում։

1919 թվականին՝ գրադարանի կառուցման համար վերջին դրամաշնորհի տրամադրման պահին ԱՄՆ-ում կային 3500 գրադարաններ, որոնցից գրեթե կեսը կառուցվել են Քարնեգիի դրամաշնորհներով հատկացված միջոցներով։

1992 թվականին Նյու Յորք Թայմս թերթը հաղորդել Է, որ ԱՄՆ-ում Քարնեգի գրադարանների 1689 կառուցված շենքերից դեռ կան 1554-ը և դրանցից 911-ը օգտագործվում են որպես գրադարաններ։

Նրանցից 276-ը մնացել է անփոփոխ, 286-ը ընդլայնվել է, 175-ը վերափոխվել է։ Օրինակ, Քարնեգի գրադարանների 39 շենքերից, որոնք մտնում են Նյու Յորքի հանրային գրադարանի համակարգի մեջ, 31 շենքը դեռևս գործում է։

Քարնեգի գրադարանների շատ շենքեր ընդգրկված են ԱՄՆ պատմական վայրերի ազգային փաստաթղթերի գրանցամատյանում։ ԱՄՆ-ում կառուցված Քարնեգիի գրադարաններից առաջինը՝ Բրեդդոկ քաղաքի գրադարանը, 2012 թվականին ճանաչվել Է որպես ԱՄՆ-ի ազգային պատմական հուշարձան։

Պատմություն
-----------

Քարնեգիի առաջին գրադարանը ԱՄՆ-ում (ք. Բրեդդոք, Փենսիլվանիա)
Քարնեգիի առաջին գրադարանը աշխարհում կառուցվել է 1883 թվականին իր հարազատ քաղաք Դանֆերմլինում (Շոտլանդիա)։ Քարնեգիի առաջին գրադարանը ԱՄՆ-ում կառուցվել է 1889 թվականին Փենսիլվանիա նահանգի Բրեդդոկ քաղաքում, որտեղ տեղակայված էր Էնդրյու Քարնեգիի հանքերից մեկի ընկերությունը։ Ի սկզբանե Քարնեգին ցանկացել է սահմանափակվել իր ընտրած մի քանի քաղաքներում գրադարանների կառուցմամբ, սակայն 1890 թվականից գրադարանների թիվը սկսել է աճել, ինչը կապում են քաղաքացիական պատերազմից հետո ի հայտ եկած կանանց ակումբների ակտիվության աճի հետ։

Այս ակումբները կազմակերպել են աջակցություն գրադարանների ստեղծման հարցում, ներառյալ նվիրատվությունները և լոբբինգը՝ գրադարանների գործունեությունում աջակցելու տեղական բնակչությանը։ Կանանց ակումբների գործունեության շնորհիվ ամբողջ երկրում ստեղծվել է գրադարանների շուրջ 85%-ը։

ԱՄՆ-ում ռասայական սեգրեգացիայի քաղաքականությանը համապատասխան՝ սևամորթներին արգելվում էր մուտք գործել հանրային գրադարաններ, հատկապես հարավային նահանգներում։

Գրադարանների համատեղ օգտագործման հասանելիության փոխարեն, Քարնեգին աֆրոամերիկացիների համար հիմնել է առանձին գրադարաններ։ Օրինակ, Տեխաս նահանգի Հյուսթոն քաղաքում կառուցվել է Քարնեգիի Գունավոր Գրադարանը (Colored Carnegie Library):

Ծանոթագրություն
---------------

1. ↑  Բելվիլի ամսագիր, Restoring Heritage and Raising Hopes for Future, Նյու Յորք Թայմս, մարտի 2, 1992

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 13506104j · LCCN: sh96009907 · NKC: ph773929 |

 |
**Ողջույն, Օլիմպիադա** (ռուս.՝ Салют, Олимпиада!), խորհրդային մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որը նկարահանվել է 1979 թվականին։ Ենթավերնագիրն է. Երաժշտական ներկայացում։ Օլիմպիական խաղերի թեմայով երաժշտական երևակայություն։

Սյուժե
------

Օլիմպիական Արջուկը և երաժիշտների խումբը, որը կազմված է մի քանի մասնակիցներից (կատու, մկնիկ, նապաստակը, խոյը, աղվեսը և գայլը) պարում և երգում են երգը` «Ահա թե ինչ է նշանակում Օլիմպիադա» կրկներգով։

Օլիմպիական արջուկը, իսկ նրա հետ նաև` հերթով սպիտակ արջերը, պինգվինները, դելֆինները, կենգուրուն, կապիկները, երգում են «Եղբայրներ, պետք է սպորտով զբաղվել» երգը` կրկներգով։

«Օլիմպիադա, ողջույն» երգի տակ բոլոր կենդանիները բոլոր երկրներից գալիս էին Օլիմպիադա։

Հեղինակներ
----------

|  |  |
| --- | --- |
| Ռեժիսոր | Ինեսա Կովալևսկայա |
| Սցենարիստ | Ինեսա Կովալևսկայա |
| Բեմադրող նկարիչ | Ալեքսանդր Վոլկով |
| Նկարիչներ | Վերա Խարիտոնովա, Դմիտրի Անպիլով, Սերգեյ Մարակասովա |
| Նկարիչ-մուլտիպլիակտորներ | Հովսեփ Կուրոյան, Օլեգ Սաֆրոնով, Գալինա Զոլոտովսկայա, Վլադիմիր Զարուբին, Ալեքսանդր Գորլենկո, Ալեքսանդր Դավիդով, Վիտալի Բոբրով, Էլվիրա Մասլովա |
| Օպերատոր | Սվետլանա Կոշեևա |
| Տնօրեն | Նինել Լիպնիցկայա |
| Կոմպոզիտոր | Անատոլի Բիկանով |
| Հնչյունային օպերատոր | Վլադիմիր Կուտուզով |
| Երգի տեքստի հեղինակ | Միխայիլ Պլյացկովսկի |
| Մոնտաժող | Ի. Գերասիմովա |
| Խմբագիր | Պյոտր Ֆրոլով |
| Վոկալային պարտիաներ | Վլադիմիր Վինոկուր |

Թողարկում տեսահոլովակով
-----------------------

1980 թվականից «ԽՍՀՄ Գոսկինո Վիդեոծրագիրը» սկսում է տեսաերիզներով թողարկել «Օլիմպիադա-80» թեմայով մուլտֆիլմերի հավաքածուներ` հետևյալ մուլտֆիլմերով. «Ո՞վ կստանա մրցանակը», «Մեծ էստաֆետա», «Բաբա Յագան դեմ է», «Առաջին ինքնագիրը» և Դե, սպասիր (թողարկում 13)։ 
Ռուսաստանում 1990-ական թվականներին VHS ձևաչափով թողարկվել է Studio PRO Video ստուդիայի «Լավագույն խորհրդային մուլտֆիլմեր» հավաքածուում, 1990-ական թվականների կեսերին թողարկվել է «Սոյուզ Վիդեո» վիդեոստուդիայում։

Ակնարկներ ֆիլմի մասին
---------------------

Գեորգի Բորդինը գրում է, որ «ֆիլմն իրենից ներկայացնում է նկարված ակնարկ` հիմնված Միխայիլ Պլյացկովսկու բանաստեղծությամբ երեք երգերի վրա»։ Իր տվյալներով` երաժշտությունը գրել է Անատոլի Բիկանովը, բեմադրող նկարիչ եղել է Ալեքսանդր Վոլկովը, իսկ բոլոր վոկալային պարտիաները կատարել է Վլադիմիր Վինոկուրը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Олимпиада как мультфильм»։ Журнал «Сеанс»։ Վերցված է 2016-04-04

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ողջույն, Օլիմպիադա մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում
* Ողջույն, Օլիմպիադա(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · Animator.ru |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Մկրտումյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Մհեր Միքայելի Մկրտումյան** (հունիսի 12, 1980(1980-06-12), Երևան, Հայկական ԽՍՀ), հայ բժիշկ, օրթոդոնտ-ստոմատոլոգ, Ռուսաստանի Օրթոդոնտների Պրոֆեսիոնալ Միության և մի շարք միջազգային միությունների անդամ։

Կենսագրություն
--------------

Մհեր Մկրտումյանը ծնվել է 1980 թվականին։ Ավարտել է Երևանի պետական բժշկական համալսարանի ատամնաբուժության ֆակուլտետը, որից հետո՝ 1996-2002 թվականներին ստացել է հետդիպլոմային կրթություն և ստացել բժիշկ-ստոմատոլոգ-օրթոդոնտի որակավորում։ Ձեռնարկությունների կառավարման մասնագետի որակավորում ստացել է 2007 թվականին՝ Կրթության Միջազգային Ակադեմիայում։ Մհեր Մկրտումյանը հանդիսանում է «Մեդեսի» ստոմատոլոգիական կենտրոնի հիմնադիր և տնօրեն։ Կլինիկան 2014 թվականին արժանացել է «Տարվա առաջատար ստոմատոլոգիական կլինիկա» կոչմանը։

2002 թվականից զբաղվում է դասախոսությամբ։

Անդամակցություն
---------------

* Ռուսաստանի Օրթոդոնտների Պրոֆեսիոնալ Միության անդամ
* Հայաստանի Օրթոդոնտների Միության անդամ
* Օրթոդոնտների Եվրասիական Միության անդամ
* Կրթության Միջազգային Ակադեմիայի դոցենտ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Global Information»։ *www.globinfo.am*։ Վերցված է 2020 թ․ ապրիլի 26 (չաշխատող հղում)
2. ↑  "МЕДЕСИ" Центр Эстетической Медицины и Стоматологии(չաշխատող հղում)
3. ↑  Կայացավ «Տարվա լավագույն բժիշկ և տարվա լավագույն բուժհիմնարկ» 2014 մրցանակաբաշխությունը

Արտաքին հղումներ
----------------

* "Մեդեսի" բժշկական կենտրոնի գլխավոր բժիշկ Archived 2022-07-19 at the Wayback Machine.
**Ոչ խաղացող կերպար** կրճատ **ՈԽԿ** (անգլ.՝ Non-Player Character կամ **NPC**) , կերպար խաղերում, որը խաղացողի վերահսկողության տակ չէ։ Համակարգչային խաղերում նման կերպարների վարքագիծը որոշվում է ծրագրավորմամբ։ Սեղանի դերային խաղերում ՈԽԿ-ն կառավարվում է վարպետի կողմից (երբեմն կոչվում է գլխավոր հերոս)։

Համակարգչային և սեղանի դերային խաղերում ՈԽԿ տերմինը վերաբերում է այն կերպարներին, որոնք շփվում են խաղացողի հետ՝ անկախ խաղացողի կերպարի հետ նրանց փոխհարաբերություններից։ ՈԽԿ-ները կարող են լինել բարեկամական, չեզոք կամ թշնամական։ ՈԽԿ-ները ծառայում են որպես խաղի մթնոլորտ ստեղծելու կարևոր միջոց, խաղացողներին դրդում են որոշակի գործողություններ կատարելու և հանդիսանում են խաղի աշխարհի և խաղի պատմության մասին տեղեկատվության հիմնական աղբյուրը։

ՈԽԿ-ն տիպիկ սովորական սխալ է համակարգչային խաղերի բյուջետային թարգմանություններում, քանի որ անգլերեն արտահայտության բառացի իմաստը «ոչ խաղացողի կերպար» է, մինչդեռ «ոչ խաղացող» հասկացությունը վերաբերում է այն կերպարին, ով խաղից դուրս է։ որոնց հետ անհնար է շփվել։ Սեղանի դերային խաղերով ժամանակակից գրքերում օգտագործվում է «հյուրընկալող կերպար» տերմինը։

Դերային խաղեր
-------------

Ավանդական սեղանի դերային խաղում, ինչպիսին է Dungeons & Dragons-ը, NPC-ն կերպար է, որը պատկերված է խաղի վարպետի կողմից։ Եթե խաղացողի կերպարները (ԱՀ) կազմում են պատմվածքի գլխավոր հերոսները, ապա ոչ խաղացող կերպարները կարող են դիտվել որպես դերակատարման պատմվածքի «աջակցող դերասանական կազմ» կամ «լրացուցիչ»։ Ոչ խաղացող կերպարները բնակեցնում են խաղի գեղարվեստական աշխարհը և կարող են կատարել ցանկացած դեր, որը չի զբաղեցնում խաղացողի կերպարը։ Չխաղացող կերպարները կարող են լինել ԱՀ-ի դաշնակիցները, անցորդները կամ մրցակիցները։ ՈԽԿ-ները կարող են նաև լինել առևտրականներ, որոնք արժույթով առևտուր են անում այնպիսի բաների համար, ինչպիսիք են սարքավորումները կամ հանդերձանքը։ Այսպիսով, ՈԽԿ-ները տարբերվում են իրենց մանրամասնության մակարդակով։ Ոմանք կարող են լինել միայն հակիրճ նկարագրություն («Տղամարդուն տեսնում ես պանդոկի մի անկյունում»), իսկ մյուսները կարող են ունենալ խաղի ամբողջական վիճակագրություն և պատմություններ։

Որոշ բանավեճեր կան այն մասին, թե ինչքան աշխատանք պետք է կատարի խաղավարպետը կարևոր ՈԽԿ-ի վիճակագրության մեջ. Որոշ խաղացողներ նախընտրում են, որ յուրաքանչյուր ՈԽԿ-ն ամբողջությամբ սահմանված լինի վիճակագրությամբ, հմտություններով և հանդերձանքով, իսկ մյուսները սահմանում են միայն այն, ինչ անմիջապես անհրաժեշտ է, և լրացնում են մնացածը, երբ խաղը շարունակվում է։ Կա նաև որոշակի բանավեճ՝ կապված որևէ տվյալ դերային խաղում (ԴԽ) լիովին սահմանված NPC-ների կարևորության հետ, սակայն ընդհանուր համաձայնություն է, որ որքան ավելի «իրական» զգան NPC-ները, այնքան ավելի զվարճալի խաղացողները կշփվեն նրանց հետ բնավորությամբ։

Տես նաև
-------

* Խաղացողի կերպար

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  The Next Generation 1996 Lexicon A to Z: NPC (Nonplayer Character)(անգլ.) // *Next Generation* : magazine. — Future plc#Future US, 1996. — № 15. — С. 38.
2. ↑  Slavicsek Bill, Baker Richard (2005 թ․ ապրիլի 8)։ *Dungeons & Dragons For Dummies*։ John Wiley & Sons։ էջ 73։ ISBN 9780764599248  `|url-access=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
**Ստյուարտ Նիքըլսոն** (հունվարի 8, 1948(1948-01-08)), բրիտանացի ջազի պատմաբան, կենսագիր, երաժշտական քննադատ, լրագրող և վերլուծաբան։ Լինելով ջազի պատմության հանրաճանաչ փորձագետ՝ հեղինակել է ջազի այնպիսի աստղերի կենսագրություններ, ինչպիսիք են Էլլա Ֆիցջերալդը, Բիլլի Հոլիդեյը, Դյուկ Էլինգտոնը։ Բազմաթիվ հոդվածներ է գրել լրագրերի, ամսագրերի և ակադեմիական պարբերականների համար, դասախոսել է Լիդսի կոնսերվատորիայում և միջազգային բազմաթիվ երաժշտական հաստատություններում։

Կարիերա
-------

Ստյուարտ Նիքըլսոնը ծնվել է Ուելսի Քարդիֆ քաղաքում և երաժշտական տեսաբանի և կլարնետահարի կրթություն է ստացել Ուելսի երաժշտության և թատրոնի քոլեջում, որտեղ սովորել է 1967-1971 թվականներին։ Նա գրել է Էլլա Ֆիցջերալդի, Բիլլի Հոլիդեյի և Դյուկ Էլինգտոնի կենսագրությունները, հրատարակել է ջազին վերաբերող հոդվածներ բազմաթիվ ամսագրերում և թերթերում, ներառյալ «The Observer», «Western Mail», «Gramophone» և այլ պարբերականներում։ Գրել է նաև ջազի և ջազ-ռոքի մասին ընդարձակ վերլուծություններ, Եվրոպայում 21-րդ դարի ջազ-ֆյուժն ոճի զարգացման ժամանակագրության 
հեղինակն է։ Նիքըլսոնը Լիդս երաժշտական քոլեջի պրոֆեսորադասախոսական կազմի նախկին անդամ է, որտեղ դասավանդել է որպես հրավիրյալ պրոֆեսոր։ 2009 թվականին Ամստերդամի կոնսերվատորիայում կազմակերպված եվրոպական կոնսերվատորիաների ասոցիացիաների համագումարում ջազ պլատֆորմի գլխավոր խոսնակն էր։ Որպես հյուր խոսնակ և դասախոս ելույթներ է ունեցել նաև մի շարք հաստատություններում, ինչպես Լիդսի կոնսերվատորիան, Գրինվիչի երաժշտության և պարի Տրինիտի կոնսերվատորիան, Վիեննայի երաժշտության և կատարողական արվեստի համալսարանը, Ուելսի երաժշտության և թատրոնի քոլեջը, Նորվեգիայի Մայջազ փառատոնը և Էսեքսի ջազի ազգային արխիվը։

Աշխատություններ
---------------

* *Էլլա Ֆիցջերալդ, ջազի առաջին տիկնոջ կենսագրություն* (առաջին հրատարակությունը լույս է տեսել 1993 թվականին, երկրորդը՝ 2004 թվականի փետրվարին, Լոնդոնում)
* *Բիլլի Հոլիդեյ* (1995 թվական, Լոնդոն)
* *Ջազ.ժամանակակից վերածնունդ* (1990 թվական, Լոնդոն), վերահրատարակվել է որպես*Ջազ.1980-ականների վերածնունդ* (1995թվական, Նյու Յորք)
* *Ջազ-ռոք. պատմություն* (1998 թվական, Լոնդոն)
* *Վերհիշելով տեմպը.Դյուկ Էլինգտոնի դիմանկարը* (1999 թվական, Լոնդոն)
* *Մի՞թե ջազը մահացել է* (Թե՞ փոխել է հասցեն) (2005 թվական, Լոնդոն)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #113408404 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
2. 1 2 3  Michael C. Heller (20 January 2016)։ «Nicholson, Stuart»։ *Grove Music Online*։ Oxford Music Online։ Oxford University Press։ doi:10.1093/gmo/9781561592630.article.A2289168

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 13492703k · GND: 113408404 · ISNI: 0000000110212988 · LCCN: nr91008522 · NTA: 085477117 · NUKAT: n95214362 · SUDOC: 078151813 · VIAF: 12460480 · WorldCat VIAF: 12460480 |

 |

 |
**Ոսկե ամրոց** (վրաց.՝ ოქროს ციხე, անգլ.՝ Okros Tsikhe)` միջնադարյան ամրոց Վրաստանի հարավային Սամցխե-Ջավախքի մարզի Ադիգենի շրջանի Շոկա գյուղի հյուսիսում։ Գտնվում է պատմական Քվաբլիանի հովտում` անմատչելի, ժայռոտ լեռան վրա։

Ամրոցն ակնառու կերպով աչքի է ընկել 16-րդ դարում վրաց-օսմանյան բախումների ժամանակ և հայտնի է եղել նաև Altunkal'a թուրքական անվամբ։

2007 թվականին այն գրանցվել է Վրաստանի ազգային նշանակության մշակութային հուշարձանների ցանկում։

Ճարտարապետություն
-----------------

*Ոսկե ամրոցը* միջնադարյան ամենամեծ ամրոցներից մեկն է Վրաստանում։ Նրա հաստ պարիսպները կառուցված են խոշոր, կոպտատաշ քարերով և վեր են խոյանում 10 մետր։ Միջնաբերդի գագաթնային մասերը ժայռոտ լեռան մի գագաթ է, իսկ դրա բերդապատնեշն ամրացված է խոշոր աշտարակներով` ուղղաձիգ իջնելով թե' հարավային, և թե' հյուսիսային լանջերով։ Աշտարակի հատակագիծը բարդ է, մի շարք հարթ չափերով իրար հաջորդող անհամաչափ ժայռոտ մակերես և արհեստական պատեր, որոնք միանում են ժայռապատ պատին։

Պատմություն
-----------

*Ոսկե ամրոցը* կառուցվել է 13-րդ դարի վերջին կամ 14-րդ դարի սկզբներին, եղել է Սամցխեի իշխանության Ջաքելիի դինաստիայի սեփականության գլխավոր ամրոցներից մեկը։ Քվաբլիանի հովտում իր գերիշխող դիրքի շնորհիվ ամրոցը մեծ դերակատարություն է ունեցել 1578 թվականի Սամցխեի՝ օսմանյան բանակի դեմ պաշտպանության ընթացքում, Լալա Մուստաֆա Պաշայի կովկասյան արշավի ժամանակ։ Այդտեղ Դեդիսիմեդին արքայադուստրն օսմանյան հրամանատարի հետ խաղաղ պայմանագիր է կնքել, իսկ այնուհետև վայրը օսմանյան նվաճումից հետո ստացել է իր թուրքական անվանումը (Ալթունկալա) և ծառայել է որպես շրջանի կենտրոն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «List of Immovable Cultural Monuments» (վրացերեն)։ National Agency for Cultural Heritage Preservation of Georgia։ Վերցված է հուլիսի 2, 2019
2. 1 2  Beradze V. (1970)։ სამცხის ხუროთმოძღვრული ძეგლები [*Architectural monuments of Samtskhe*] (վրացերեն)։ Tbilisi։ էջեր 61–62
3. ↑  Fähnrich Heinz (2010)։ *Geschichte Georgiens* [*History of Georgia*] (գերմաներեն)։ Brill։ էջ 368։ ISBN 9789004184503
**Նշան Գարաքեհեյան** (մկրտության անունը՝ Եղիա, ապրիլի 17, 1932(1932-04-17), Պիրեյոս, Հունաստան - փետրվարի 15, 2021(2021-02-15), Երևան, Հայաստան), հայ կաթողիկե եկեղեցու եպիսկոպոս, 1991 թվականից մինչև 2000 թվականի սեպտեմբերի 27-ը եղել է Հունաստանի միաբանության ղեկավարը, 2000 թվականի սեպտեմբերի 27-ից մինչև 2005 թվականի ապրիլի 2-ը՝ Սպահանի եպիսկոպոս, 2005 թվականի ապրիլի 2-ից մինչև 2010 թվականի հունվարի 6-ը՝ Արևելյան Եվրոպայի քահանայապետը։ Եղել է պատրիարքական հոգևորականության Բզոմարի ինստիտուտի վանական միաբանության անդամ։

Կենսագրություն
--------------

Նշան Գարաքեհեյանը ծնվել է 1932 թվականի ապրիլի 17-ին Հունաստանի Պիրեաս քաղաքում։ Նախնական կրթությունն ստացել է Հայ Կաթողիկե և ՀԲԸՄ միացյալ վարժարանում, Սուրբ Հակոբի ազգային վարժարանում, Հայ Կաթողիկե Հ. Օ. Խաչ միացյալ վարժարանում, Ֆրեր Մարիստ գիմնազիայում։ 1948 թվականին մտել է Զմմառի վանքի փոքր նորընծայարան, 1955 թվականին ընդունվել Հռոմի Լևոնյան վարժարան և 6 տարի հաճախել հիսուսյան հայրերի քահանայապետական Գրիգորյան համալսարանի փիլիսոփայության և աստվածաբանության դասերին։ 1960 թվականի հուլիսի 2-ին ձեռնադրվել է քահանա։ 1961-1963 թվականներին եղել է Զմմառի նորընծայարանի հսկիչ, 1963-1968 թվականներին՝ Բուրջ Համուդի փոխժողովրդապետ, 1968-1969 թվականներին՝ Կահիրեի փոխժողովրդապետ, 1969 թվականին՝ Բեյրութի փոխժովրդապետ, 1969-1976 թվականներին՝ Տիքվանի Զմմառյան ճեմարանի տնօրեն, 1976-1977 թվականներին՝ Զմմառի Մեծավոր և ընդհանուր մատակարար, 1977-1978 թվականներին՝ Զալքայի հոգևոր հովիվ, 1978-1984 թվականներին՝ Սան Պաուլոյի ժողովրդապետ և եպիսկոպոսական փոխանորդ, 1984-1991 թվականներին՝ Մարսելի ժողովրդապետ, 1991 թվականին նշանակվել է Հունական միաբանության ղեկավար, 1991 թվականին՝ Հունաստանի հայ կաթողիկե թեմի առաջնորդ, 1993-2001 թվականներին՝ Առաջնորդական փոխանորդ կաթողիկե Հայաստանի, Վրաստանի, Ռուսաստանի և Արևելյան Եվրոպայի, 2001-2005 թվականներին՝ Իրանի հայ կաթողիկե թեմի առաջնորդ՝ 2001 թվականին ձեռնադրվելով Իսպահանի թեմի եպիսկոպոս։ 2003 թվականի հունվարի 7-ին նշանակվել է Հունաստանի միաբանության առաքելական կառավարիչ։ 2005 թվականի ապրիլի 2-ին նշանակվել է Արևելյան Եվրոպայի միաբանության և Հայկական Ադանայի տիտղոսակիր եպիսկոպոս։ 2010 թվականի հունվարի 6-ին հրաժարական է  տվել։

2010-2015 թվականներին Գարաքեհեյանը պաշտոնավարել է որպես Իրանի և Հունաստանի հայ կաթողիկեների առաջնորդ։

Մահացել է 2021 թվականի փետրվարի 15-ին Երևանի Հայ կաթողիկե առաջնորդարանում՝ 89 տարեկանում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Այսօր Արհ. Տ. Նշան Արքեպս.Գարաքեհեանի քահանայական ձեռնադրութեան 60-րդ յոբելեանն է։ - Vatican News»։ *www.vaticannews.va* (հայերեն)։ 2020-07-02։ Վերցված է 2021-07-17  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)
2. ↑  Հ. Նշան Արքեպիսկոպոս Գարաքեհեյան
3. ↑  «Վախճանվեց Արհ. Տ. Նշան Արքեպս. Գարաքեհեյանը։»։ *kievao.com.ua*։ Վերցված է 2021-07-17
**Նուրբ օրգանական քիմիայի ինստիտուտ,** ՀԽՍՀ ԳԱԱ Լ. Մնջոյանի անվան (ՆՕՔԻ), գիտահետազոտական հիմնարկություն Երևանում։ Կենսաօրգանական քիմիայի խոշոր գիտական կենտրոն է։

Պատմություն
-----------

Կազմակերպվել է Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս Արմենակ Մնջոյանի նախաձեռնությամբ (1955), նրա ղեկավարած ՀԽՍՀ դա քիմիադեղագործական լաբորատորիայի հիմքի վրա։ Ինստիտուտի տնօրեն է եղել Ս․ Վարդանյանը։ Գիտական հետազոտությունների հիմնական ուղղությունը օրգանական նյութերի կառուցվածքի և կենսաբանական ակտիվության կապը պայմանավորող օրինաչափությունների ուսումնասիրությունն է, որը նպատակ ունի ստեղծել նոր, արդյունավետ (հատկապես սիրտ-անոթային, նեյրոտրոպ և հակաուռուցքային) դեղանյութեր։ ՆՕՔԻ-ում իրականացվում են տեսական ուսումնասիրություններով սկսվող և արդյունքների ներդրումով ավարտվող հետազոտություններ։ Ինստիտուտում սինթեզվում են հետերոցիկլային (մեկ կամ մի քանի հետերոատոմ՝ N, Տ, Օ պարունակող) և չհագեցած միացությունների, երկհիմնային կարբոնաթթուների կենսաբանական ակտիվ ածանցյալները, բնական ծագում ունեցող նյութերի սինթետիկ նմանակները և այլն։ Ուսումնասիրվում են այդ և կենսաբանական ակտիվ բնական միացությունների քիմիական, ֆիզիկական, կենսաբանական հատկությունները, թերապևտիկ ներգործության ոլորտները և այլն։ Ինստիտուտում իրականացվում է սինթեզված դեղանյութերի նախակլինիկական լրիվ հետազոտությունը։ Ինստիտուտում ստեղծվել և կլինիկական փորձարկման են ներկայացվել մոտ 30 նոր դեղամիջոց, որոնցից շատերը լայնորեն կիրառվում են գործնական բժըշկության մեջ։ Նրանք հաջողությամբ օգտագործվում են սիրտ-անոթային հիվանդությունների (կվատերոն, գանգլերոն)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.
2. ↑  GRID Release 2017-05-22 — 2017-05-22 — 2017. — doi:10.6084/M9.FIGSHARE.5032286
3. ↑  Armenia National Academy of Sciences of։ «National Academy of Sciences of Armenia»։ *www.sci.am*։ Վերցված է 2016-11-28

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000404828251, 0000000446731271 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 406)։*  |
**Մոնա Լյոսետ** (նորվ.՝ Mona Løseth, ապրիլի 11, 1991(1991-04-11), Օլեսուն, Մյորե օգ Ռոմսդալ, Նորվեգիա), նորվեգացի լեռնադահուկիստ, 2010 և 2014 թվականների Օլիմպիական խաղերի մասնակից։ Ելույթ չի ունենում 2014 թվականից։ Լեռնադահուկիստ Լենե Լյոսետի և Նինի Լյոսետի քույրը։ Ծնվել է 1983 թվականի օգոստոսի 28-ին, Օլեսունում։

Կարիերա
-------

Լյոսետը 2009 թվականին մասնակցել է Աշխարհի գավաթին, 2009-ի հունվարին առաջին անգամ հայտնվել է աշխարհի գավաթի լավագույնների շարքում։ Այսօրվա դրությամբ 7 անգամ հայտնվել  է լավագույն երեքի շարքում ՝ Աշխարհի գավաթում, 4 անգամ սլալոմ ձևում, 2 անգամ մեծ սլալոմ ձևում։ 

2010 թվականին Վանկուվերում տեղի ունեցած  Օլիմպիադայում  մեկնարկել լեռնադահուկաին սպորտ  չորս ձևերում, համակցություն ձևում գրավել է  3-րդ տեղը, սուպեր հսկա ձևում 21-րդ տեղը, մեծ սլալոմում  և սլալոմում չի հասել եզրափակչին։

Իր կարիերայի ընթացքում  ընդամենը մեկ անգամ է մասնակցել աշխարհի առաջնությանը՝ 2009 թվականին, մեկնարկել է սլալոմ ձևում, բայց  չի հասել եզրափակչին։

Օգտագործում է Voelkl ընկերության արտադրած դահուկները։

Եվրոպայի առաջնություն
---------------------

| Ամսաթիվ | Տեղ | Երկիր | Ելույթի ձև |
| --- | --- | --- | --- |
| 2009 դեկտեմբերի 5 | Կվիտֆյել | Նորվեգիա | Սուպեր համադրություն |
| 2013 փետրվարի 8 | Սան Կանդիդո | Իտալիա | Սլալոմ |
| 2013 նոյեմբերի 22 | Լևի | Ֆինլանդիա | Հսկա ոլորավայրէջք |
| 2013 նոյեմբերի 25 | Լևի | Ֆինլանդիա | Սլալոմ |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  (yas@norge.ru) Orlov Iaroslav։ «Мона Лёзет | NORGE.RU - вся Норвегия на Русском»։ *www.norge.ru*։ Վերցված է 2018 թ․ մարտի 10
2. ↑  «Лёсет, Мона - это... Что такое Лёсет, Мона?»։ *Словари и энциклопедии на Академике* (ռուսերեն)։ Վերցված է 2018 թ․ մարտի 10

Արտաքին հղումներ
----------------

* Լյոսետ քույրերի կայքը Archived 2009-02-16 at the Wayback Machine.
* Մոնա Լյոսետ
* Մոնա Լյոսետ Archived 2011-02-27 at the Wayback Machine.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | FIS (դահուկավազք) · Olympic Channel · ski-db.com |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Ավետիսյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Պավել Սեդրակի Ավետիսյան** (նոյեմբերի 20, 1957(1957-11-20), Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ պատմաբան, հնագետ։ Պատմական գիտությունների դոկտոր (2014 թ.): ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ (2014 թ.): ՀՀ ԳԱԱ հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի տնօրեն (2006 թվականից)։

Կենսագրություն
--------------

Պավել Ավետիսյանը ծնվել է Թբիլիսիում 1957 թվականին։ 1980 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1993 թվականից աշխատում է ՀՀ ԳԱԱ հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտում։ 2006 թվականից զբաղեցնում է ՀՀ ԳԱԱ հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի տնօրենի պաշտոնը։ Հայաստանի միջգերատեսչական հնագիտական հանձնաժողովի փոխնախագահն է, Հայաստանի մշակույթի նախարարության գիտամեթոդական խորհրդի և փորձագիտական խորհրդի անդամ, ՀՀ ԳԱԱ հնագիտության և ազգագրության մասնագիտական խորհրդի նախագահ (2010 թ.):

2004 թվականից Հայ-ֆրանսիական հնագիտական արշավախմբի ղեկավարն է (NRS, Lion, Maison de l’Orient et de la Mediterranee), 2009 թվականից՝ Հայ-ֆրանսիական միջազգային համատեղ լաբորատորիայի ղեկավար (LIA, CNRS), 2012 թվականից ղեկավարում է հայ-ամերիկյան հնագիտական արշավախումբը։

Հիմնական աշխատությունները նվիրված են Հայկական լեռնաշխարհի, Առաջավոր Ասիայի հնագիտական ուսումնասիրության հարցերին, լեռնաշխարհի հնագիտական մշակույթների փուլաբաժանման համակարգի մշակմանը, սոցիալական էվոլյուցիայի առանձնահատկություններին։ Հեղինակ է գիտական հոդվածների, մենագրությունների։

Պարգևներ
--------

* Մովսես Խորենացու մեդալ, 2011 թ.

Զեկույցներ
----------

* "Ceramics in Transitions. Chalcolithic Though Iron Age in the Highlands", New York (2003)
* "Archaeology, Ethnology and Folklore of the Caucasus", Yerevan, (2003)
* "Mythical Landscapes Then and Now", Yerevan, (2005)
* "Von Majkop bis Trialeti"` Բեռլին, (2006)
* "Archaeology of Armenia in regional context", Yerevan, (2009)
* Հայագիտական միջազգային երկրորդ համաժողով, Երևան (2013)
* Environment and Societies in the Southern Caucasus during the Holocene, Լիոն (2013)
* "Current Practices in Armenian Studies: The Creation and Visibility of New Knowledge", Los Angeles (2014)
* Religious interactions in Ancient Armenia 8th c. BC - 5th c. AD VIIIe siècle av. J.-C. – V siècle ap. J-.C. Փարիզ, (2015)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  Armenia National Academy of Sciences of։ «National Academy of Sciences of Armenia»։ *www.sci.am*։ Վերցված է 2016-10-07
3. ↑  «Պավել Ավետիսյան»։ *Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտ*։ Վերցված է 2016-10-07

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ՀՀ ԳԱԱ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 30989 |

 |
**Նուևա Լոնդրես** (Իսպաներեն արտասանություն՝ [ˈnweβa ˈlondɾes], *New London*), քաղաք Պարագվայի Կաագուասու Դեպարտամենի հարավ-արևմուտքում։ Զբաղեցնում է 883 կմ² տարածք և ունի 4 981 բնակիչ՝ 2017 թվականի մարդահամարի տվյալներով։ Այն գտնվում է Ասունսյոնից 137 կմ հեռավորության վրա։

Պատմություն
-----------

«Նոր Ավստրալիայի» բնակիչները
1893 թվականին երկու հազար տղամարդ ու կին Վիլիամ Լեյնի գլխավորությամբ լքեցին Ավստրալիան հանուն Պարագվայի, որտեղ նրանք հիմնադրեցին ուտոպիական սոցիալիստական գաղութ, որ կոչվում էր Նոր Ավստրալիա։ Գաղութը հաջողություն չունեցավ, բայց նրանց ժառանգներին կարող ենք գտնել Ֆոս դու Իգուասուից 200 կմ-ից փոքր ինչ ավել հեռավորության վրա։ Վերաբնակիչների մեջ էին Ռիչարդ Սմիթը և Ջոն Սմիթը։

1957 թվականի հոկտեմբերին քաղաքը ճանաչվեց որպես շրջան, իսկ Ավստրալիայի կառավարության կողմից շրջանը Նոր Կանբերա վերանվանվելու խնդրանքի մերժումից հետո, քաղաքը վերանվանվեց Նուևա Լոնդրես (իսպաներենից թարգմանաբար՝ Նոր Լոնդոն)։

Պարագվայի քարտեզ, պատկանել է Ջոն Լեյնին

Կլիմա
-----

Նուևա Լոնդրեսում միջին ջերմաստիճանը 22 °C է, նվազագույնը հասնում է 0 °C-ի, իսկ առավելագույնը՝ 32 °C-ի։ Կլիման մեղմ է, բնորոշվում է առատ տեղումներով։

Ժողովրդագրություն
-----------------

Նոր Լոնդոնն ունի 4 568 բնակիչ, որից 2 392-ը տղամարդիկ են, իսկ 2 176-ը՝ կանայք (ըստ 2008 թվականի Ընդհանուր Վիճակագրության Տնօրինության, հարցումների և մարդահամարների տվյալների)։

Տնտեսություն
------------

Բնակիչների հիմնական զբաղմունքը գյուղատնտեսությունն ու անասնապահությունն են։

Աղբյուր
-------

* World Gazeteer: Paraguay(չաշխատող հղում)
 – World-Gazetteer.com

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Proyección de la población por sexo y edad, según distrito. Revisión 2015»։ DGEEC։ 2015 թ․ հոկտեմբերի 11։ Վերցված է 2015 թ․ հոկտեմբերի 16

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
**Նվարդ Ավետիսի Պառնասյան** (հունվարի 7, 1930(1930-01-07), Երևան, ԽՍՀՄ - մարտի 21, 1990(1990-03-21), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ սովետական լեզվաբան։ ԽՄԿԿ անդամ (1952)։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1972), պրոֆեսոր (1981)։

Կենսագրություն
--------------

Նվարդ Պառնասյանը ծնվել է Երևանում։ 1951 թվականին ավարտել է Երևանի համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ 1963 թվականին Հ․ Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող, 1979 թվականից՝ տնօրենի տեղակալ։ «Ստորադասական կապակցությունը արդի հայերենի բարդ նախադասություններում» (1961), «Անշաղկապ բարդ նախադասությունները արդի հայերենում» (տես «Լեզվի և ոճի հարցեր», պրակ 2, 1964), «Շարահյուսական համանիշները ժամանակակից հայերենում» (1970), «Ձևաբանական և բառաքերականական համանիշները ժամանակակից հայերենում» (տես «Հայոց լեզվի կառուցվածքը», 1975), «Քերականական համանունները ժամանակակից հայերենում» (1979) մենագրություններում Պառնասյանը քննել է ժամանակակից հայերենի շարահյուսության բազմաբնույթ հարցեր։ Մասնակցել է քառահատոր «Ժամանակակից հայերենի բացատրական բառարան»-ի կազմմանն (հ․ 1, 1969) ու խմբագրմանը (հ․ 2, 1972), գրել «Ժամանակակից հայոց լեզու» (1974 -1979) եռահատոր աշխատության «Բայ» (հ․ 2, 1974), «Բառակապակցություն» և «Բարդ ստորադասական նախադասություն» (հ․ 3, 1976) գլուխները։

Մահացել է Երևանում։

Պարգևներ
--------

* ՀԽՍՀ Պետական մրցանակ (1985)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Ով ով է։ Հայեր» հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, գլխավոր խմբագիր՝ Հովհաննես Այվազյան, Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, Երևան, 2007։
2. ↑  «Brusov University Library քարտարան, Պառնասյան, Նվարդ Ավետիսի»։ *koha.brusov.am* (hy-Armn)։ Վերցված է 2019-01-07

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 9, էջ 136)։*  |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | AV Production |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 8978 · GND: 118844557X · SUDOC: 228308402 · VIAF: 107634141 · WorldCat VIAF: 107634141 |

 |
**Ֆարսի (կղզի)** (պարս.՝ جزیره فارسی), փոքրիկ իրանական կղզի Պարսից ծոցում։ Այս կղզում է գտնվում ԻՀՊԿ ռազմածովային բազան։ Կղզին ունի 0.25կմ² տարածք։ Ծովի մակարդակից ունի 4 մետր բարձրություն։ *Farsi* բառը նշանակում է պարսկերեն։

1980–ական թվականների վերջին, Իրանա-իրաքյան պատերազմի "տանկերային պատերազմի" փուլի ժամանակ ԻՀՊԿ-ն արագընթաց նավակներ է օգտագործել Պարսից ծոցից Իրաքի և նրա դաշնակիցների, այդ թվում ՝ Քուվեյթի նավերին հարվածներ հասցնելու համար։ ՄիացյալՆահանգները մտել էր Պարսից ծոց և օգնել Քուվեյթի նավթի մատակարարմանը։ Իրանը այդ ժամանակ ականներ է տեղադրել Ֆարսի կղզու մոտակայքում, որից հետո Քուվեյթի նավթի տանկեռները պայթել են այդտեղ։

2016 թվականի հունվարի 12-ին Իրանի հեղափոխական ուժերը տեղակայված էին կղզում և նրանք ձերբակալել են ամերիկացի 10 նավաստիների այն բանից հետո, երբ նրանք մոտեցել են Իրանին։ 10 նավաստիներին ազատ արձակելու համար բանակցություններ են տեղի ունեցել Իրանի ԱԳՆ-ի և ԱՄՆ-ի Պետդեպարտամենտի միջև։ Բանակցությունների հաջորդ առավոտյան նավաստիները անվտանգ ազատ են արձակվել։

Տես նաև
-------

* Փարոսների ցանկը Իրանում
* Նադեր Մահդավի
* 2016 ԱՄՆ-Իրան ռազմածովային պատահարներ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Iranian boat attack tanker in Gulf»։ *Washington Post* (page A22)։ 1988 թ․ հուլիսի 26
2. ↑  Schmidt Michael S. Cooper Helene (2016 թ․ հունվարի 15)։ «Defense Secretary Says U.S. Sailors Made Navigational Error Into Iranian Waters»։ *The New York Times*
3. ↑  «Iran-US Navy Dispute Live Updates: Iranian Military Holds 10 American Sailors On Iran’s Farsi Island»։ *International Business Times*։ 2016 թ․ հունվարի 12
4. ↑  «US thanks Iran for swift release of 10 Navy sailors»։ British Broadcasting Corporation։ 2016 թ․ հունվարի 13

Արտաքին հղումներ
----------------

* Low resolution satellite imagery on Flash Earth
**Պատանին մրգի զամբյուղով**, կտավ, որը վերագրվում է բարոկկոյի իտալացի վարպետ Միքելանջելո Կարավաջոյին և թվագրվում է մոտավորապես 1593 թվականով։ Ներկայումս գտնվում է Հռոմում՝ Բորգեզե պատկերասրահում։

Նկարը ստեղծվել է այն ժամանակաշրջանում, երբ Կարավաջոն հարազատ Միլանից նոր էր եկել Հռոմ և պայքարում էր հռոմեական մշակույթում սեփական ուղին հարթեու համար։

Նկարի բնորդը եղել է Կարավաջոյի ընկերը՝ սիսցիլիացի նկարիչ Մարիո Միննիտին, մոտ 16 տարեկան հասակում։ Նկարը գտնվել է դ’Արպինոյի ասպետ Ջուզեպպե Չեզարիի հավաքածուում, որը 1607 թվականին զավթել էր կարդինալ Շիպիոնե Բորգեզեն։ Ուստի աշխատանքը կարող է թվագրվել այն ժամանակաշրջանով, երբ Կարավաջոն աշխատել է դ’Արպինոյի արվեստանոցում, որը Միննիտիի հետ լքել են 1594 թվականին, որպեսզի հարթեն սեփական ուղին և վաճառեն իրենց գործերը Կոստանտինոյի միջնորդությամբ։ Նկարը, բնականաբար չէր կարող ստեղծվել 1593 թվականից առաջ՝ մինչ Միննիտիի Հռոմ ժամանելը։ Արվեստագետները կարծում են, որ այս նկարը նախորդել է առավել բարդ աշխատանքների, որնց բնորդել է Միննիտին, ինչպիսիք են «Գուշակուհին», «Խաղանենգները» (1594)։ Վերջինս գրավում է կարդինալ Ֆրանչեսկո Մարիա դել Մոնտեի ուշադրությունը, որը դառնում է Կարավաջոյի առաջին լուրջ հովանավորը։ Իսկ մրգերի զամբյուղով նկարում Վիտորիո Սգարբին գտնում է որոշ ընդհանրություններ Մուրիլյան դիմանկարի հետ, ինչը կարելի էր վերագրել դ’Արպինոյի արվեստանոցի նկարիչներին։

Մի դեպքում նկարն իրենից ներկայացնում է ժանրային ստեղծագործություն, որը կոչված է ի ցույց դնելու նկարչի՝ ամեն մանրուք պատկերելու վարպետությունը․ տղայի մաշկի գույնը, դեղձի կեղև, զգեստի խալքերը, զամբյուղի հյուսքերը։ Այս մրգերն անկրկնելի են։ Ինդիանա նահանգի Պերդյուի համալսարանի այգեգործությոան և լանդշաֆտային ճարտարապետության բաժնի պրոֆեսորր Ժյուլ Յանիկը նկարն ուսումնասիրել է այգեգործի տեսանկայունից։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Զամբյուղում տարատեսակ մրգեր կան, բոլորը իդեալական վիճակում՝ ներառյալ երկգույն վառ-կարմրաթուշ դեղձը, խաղողի չորս ողկույզները՝ երկուսը սև, մեկը սպիտակ, մեկը կարմիր գույնի, հասուն ճաքած նուռը, որից դուրս են ժայթքում հասուն հատիկները, չորս հասուն, ճաքած թզերը՝ մուգ և բաց գույների, երկու մուշմուլաները, խնձորները, տանձերը։ Որոշ տերևների վրա նշմարվում են սնկային հիվանդության հետքեր, մեկ ուրիշի վրա առկա են միջատների ձվեր։ |  |

Ուսումնասիրությունն ապացուցում է, որ Կարավաջոն ռեալիստ է եղել։ Պատկերելով այն ամենն, ինչ կար զամբյուղում, նկարիչը չի մատնանշում ոչ մրգերի հասունությունը, ոչ դասավորությունը, և, այնուամենայինիվ, կարծես հրաշքով, նկարը առինքնում է դիտողին՝ որպես գեղեցիկ և անկրկնելի պատկեր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9
2. ↑  Vittorio Sgarbi "Caravaggio", in FMR#9, 1985
3. ↑  Caravaggio's Fruit

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Caravaggio»։ *hort.purdue.edu*։ Վերցված է 2022-02-27
* «Velcro Hooks - A Love Song For T.S. Eliot» (անգլերեն)։ Վերցված է 2022-02-27

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Պատանին մրգի զամբյուղով** կատեգորիայում։ |
**Պատաշար**, ավերված ամրոց Տավուշի մարզի Կողբից 5․5 կմ հարավ-արևմուտք։ Արևմտյան, արևելյան և հարավային կողմերից զառիթափ, իսկ հյուսիսային կողմից՝ մեղմաթեք լանջերով բարձունքի գագաթին։ Ամրոցի մնացորդները շրջապատված են գագաթի եզրագծին համապատասխան՝ արևմուտքում ձգվածությամբ, եռանկյունաձև հատակագիծ ունեցող պարսպապատերով։ Ամրոցը ավերված է։ Տեղ-տեղ կան պահպանված հատվածներ, որից կարելի է ենթադրել, որ ամրոցի պատշարը ունեցել է 3 մետր լայնություն, որը կառուցված է եղել անմշակ և խոշորածավալ քարերից։ Ամրոցը հյուսիս-արևմտյան, հարավ-արևմտյան, և արևմտյան անկյուններում ունեցել է աշտարակներ (պահպանվել են մնացորդները)։ Մուտքը եղել է հյուսային կողմից։ Ամրոցի տարածքից հայտնաբերվել են մ․թ․ա․ 1-ին հազարամյակի սկզբով թվագրված խեցեղենի բեկորներ։ Պահպանության տարածքը կազմում է 3,67 հա հողատարածք, իսկ հուշարձանինը՝ 0,5 հա։

ՀՀ կառավարության 2004 թվականի դեկտեմբերի 30-ի թիվ 1929-Ն որոշմամբ ներառվել է Կողբի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։

Տես նաև
-------

* Կողբի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Տավուշի մարզ)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.
2. ↑  *Ս․ Ս․ Չիլինգարյան «Նոյեմբերյանի կիկլոպյան ամրոցներ»*։ էջեր 228–229
3. ↑  Անահիտ Գրիգորյան, Վահագն Հովհաննիսյան «Պատշար ամրոցի նկարագրական-բնութագրական տեղեկանք»
4. ↑  «ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՏԱՎՈՒՇԻ ՄԱՐԶԻ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ՄՇԱԿՈՒՅԹԻ ԱՆՇԱՐԺ ՀՈՒՇԱՐՁԱՆՆԵՐԻ ՊԵՏԱԿԱՆ ՑՈՒՑԱԿԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ»։ *www.arlis.am* (հայերեն)։ Վերցված է 2020-03-13  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)
**Զաբիդ** (հայտնի է նաև որպես Զեբիդ), հինավուրց քաղաք Եմենում, որի բնակչության թիվը կազմում 52 590։ Զաբիդն կոչվել է քաղաքից հարավ գտնվող վադիի անունով։ Գտնվում է Հոդեյդա մուհաֆազայում։

819-820 թվականներից մինչև 1017-1018 թվականները քաղաքը եղել է Զիյադյանների պետության, իսկ 1021-1022 թվականներից մինչև 1158-1159 թվականները՝ Նաջահյանների պետության մայրաքաղաքը։

Մահիդյանների արքայատոհմի հիմնադիր Ալի իբն ալ-Մահդին եկել է Թահիմայի շրջանից, որտեղ վարել է ճգնավոր ապրելակերպ, մինչև իրեն հռչակել է ուղղահավատ խալիֆ Ալի իբն Աբի Տալիբի ուղղակի ժառանգ և իսլամական մարգարե։ Մոտ 1150 թվականին Ալի իբն ալ-Մահդին, առաջնորդելով իր յամախոհներին, որոնց նա անվանում էր անսարներ («աջակիցներ») և մուհաջիրներ («ներգաղթյալներ»), ապստամբություն է բարձրացրել Նաջահիյաների թուլացող պետության դեմ և սկսել է գրավել նրանց ամրոցներն ու բնակավայրերը։ 1159 թվականին Մահդյանները գրավել են Զաբիդը։ Աբդ ալ-Նաբիի օրոք Մահդիդի պետությունը տարածվել է ողջ Արևմտյան Եմենում, իսկ 1172 թվականին Աբդ ալ-Նաբին մոտեցել է Ադենին, որը գտնվում էր Զուրայանների դինաստիայի տիրապետության տակ, սակայն չի կարողացել գրավել այն՝ պարտություն կրելով Զուրայանների և Համդանիդով]] միասնական ուժերից։ Շուտով՝ օգտվելով ներքին բախումներից, Եմեն է ներխուժել Այյուբյան բանակը սուլթանի եղբոր՝ Սալահ ադ-Դին Շամս ադ դին Թուրան շահի գլխավորությամբ։ 1174 թվականի մայիսին՝ երկօրյա գրոհից հետո, Թուրան Շահը գրավել է Զաբիդը։ Աբդ ալ-Նաբին և նրա երկու եղբայրները գերեվարվել են և ինն ամիս անց մահապատժի ենթարկվել Ադենում։

Արդեն XIII-XV դարերի ընթացքում Զաբիդը եղել է Եմենի մայրաքաղաքը։ Քաղաքում գործել է հայտնի համալսարան, որը եղել է իսլամական գիտության կենտրոն։

1993 թվականին քաղաքը գրանցվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում, իսկ 2000 թվականին ընդգրկվել է «կարմիր ցուցակում»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Najahid Dynasty." Encyclopædia Britannica Online, 14 April 2006.
2. ↑  «Decision : CONF 002 XI Inscription: Historic Town of Zabid (Yemen)»։ *unesco.org*։ 1993
3. ↑  UNESCO World Heritage Site in Danger 2000: Historic Town of Zabid

Գրականություն
-------------

* Густерин П. В. Йеменская Республика и её города. М.: Международные отношения, 2006.
* Густерин П. В. Города Арабского Востока. — М.: Восток—Запад, 2007. — 352 с. — (Энциклопедический справочник). — 2000 экз. — ISBN 978-5-478-00729-4

Արտաքին հղումներ
----------------

* Beschrijving bij UNESCO

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 13172411f · LCCN: n81130645 · SUDOC: 035178884 · VIAF: 139568787 · WorldCat VIAF: 139568787 |

 |