recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Լեոնիդ Դավիդենկո** (ռուս.՝ Давиденко, Леонид Григорьевич, մայիսի 9, 1941(1941-05-09), Մինսկ, Բելառուսական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հոկտեմբերի 28, 2002(2002-10-28), Մինսկ, Բելառուս), բելառուս խորհրդային քանդակագործ, գեղանկարիչ, գծագրիչ և մանկավարժ։

Կենսագրություն
--------------

Նկարչական առաջին հմտությունները ստացել է Մինսկի «Պիոներների տան» կերպարվեստի ստուդիայում, հայտնի բելառուս նկարիչ և դասավանդող Սերգեյ Կատկովի մոտ։

1959 թվականին ընդունվել է Մինսկի գեղարվեստի ուսումնարան։ Սովորել է Գ. Մուրոմցևի մոտ։

1962 թվականին չավարտելով ուսումնարանը, հաջողությամբ հանձնել է Բելոռուսի պետական թատերա-գեղարվեստական համալսարանի ընդունելության քննությունները, որտեղ նրա ուսուցիչները հայտնի բելառուս քանդակագործներ Անդրեյ Բեմբելը և Անատոլի Անիկեյչիկն էին։

1967 թվականին Անդրեյ Բեմբելի գլխավորությամբ Լեոնիդ Դավիդենկոն կատարել է դիպլոմային աշխատանք` ծառի վրա քանդակելով «Բերք» բարձրաքանդակը։

1968 թվականին սկսել է դասավանդել Իվան Ախրեմչիկի անվան Մինսկի կերպարվեստի և երաժշտության գիշերօթիկ դպրոցի քանդակագործության բաժնում։ Մանկավարժական մեծ ներդրում է ունեցել բելառուսական քանդակագործության դպրոցի զարգացման գործում։

1968 թվականից սկսել է մասնակցել հանրապետական և համաշխարհային նկարչական ցուցահանդեսների։

1979 թվականին «Երիտասարդը սկյուռիկի հետ» քանդակը ցուցադրվել է Լոնդոնի ցուցահանդեսում։

Մահացել է 2002 թվականի հոկտեմբերի 28-ին, 62 տարեկան հասակում, Մինսկում։

Ստեղծագործություններ
--------------------

* «Ջրաշուշան» (1970-ական թվականներ)
* «Երիտասարդը սկյուռիկի հետ» (1970-ական թվականներ)
* «Մայր և որդի» (1980-ական թվականներ)
* «Նրբություն» (1980-ական թվականներ)
* «Ամառ», շատրվան Մինսկի հաղթանակի պողոտայում
* «Սիմոն-երաժշտություն», Բելառուսի կոնսերվատորիային կից երաժշտական լիցեյ
* «Տիկինը սև հագուստով», Նեսվիժ
* «Լյուբավա», Քիշնևի կենտրոնային այգի, Մոլդովա

Լեոնիդ Դավիդենկոյի ստեղծագործությունները գտնվում են Բելառուսի ազգային գեղարվեստական թանգարանում, Տրետյակովյան պատկերասրահում (Մոսկվա), Ռուսական պետական թանգարանում (Սանկտ Պետերբուրգ)։

Հիշատակ
-------

2013 թվականի հունվարի 15-ից մինչև փետրվարի 2-ը Մինսկի ժամանակակից կերպարվեստի թանգարանում անց է կացվել «Փայտե քանդակի ներդաշնակությունը» ցուցահանդեսը, որը նվիրվել է քանդակագործ Լեոնիդ Դավիդենկոյի հիշատակին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "*И. А. Артимович*. Знаменитые люди Гимназии-колледжа искусств им. И. О. Ахремчика. Давиденко Леонид Григорьевич". Արխիվացված է the original 2014 թ․ փետրվարի 28-ին. Retrieved 2014 թ․ փետրվարի 28. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  "Музей современного изобразительного искусства. Выставка памяти Леонида Давиденко". Արխիվացված է the original 2014 թ․ մարտի 7-ին. Retrieved 2021 թ․ փետրվարի 6. `{{cite web}}`: Cite has empty unknown parameter: `|dead-url=` (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* В Минске открылась выставка «Сумоўе драўлянай скульптуры» памяти Леонида Давиденко Archived 2014-03-04 at the Wayback Machine.
**Ոստիկանության պաշտոնյաների բնակելի տուն** (ռուս.՝ Жилой дом полицейских чинов, նաև **Քաղաքապահ ոստիկանների տուն**, ռուս.՝ Дом городовых), պատմական շենք Սանկտ Պետերբուրգի Պուշկինի շրջանի Պուշկին քաղաքում։ Կառուցվել է 1899-1901 թթ.: Տարածաշրջանային նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտ է։ Տեղակայված է Պուշկինսկայա փողոցի թիվ 32/24 հասցեում, Օրանժերեյնայա փողոցի անկյունում։

Պատմություն
-----------

Տաճարի հրապարակի հյուսիսային կողմը նախապես զբաղեցրել է Նյութեղենի բակը, որտեղ տեղակայված են եղել պահեստներ, արվեստանոցներ և բնակվել են աշխատողները։ Պալատական ոստիկանների և նրանց ընտանիքների համար կառուցվող շինության համար ընտրվել է վերացած Նյութեղենի բակի աջ կողմի տարածքը։ Շինարարության անհրաժեշտությունը պայմանավորված էր այն հանգամանքով, որ արքունիքը տարվա մեջ առնվազն 6 ամիս մնում էր Ցարսկոյե Սելոյում, ուստի պալատական ոստիկանությունը մշտապես ստիպված էր բնակարաններ վարձել տարբեր տներում։ Ցարսկոյե Սելոյի պալատական կառավարչի հրահանգով շինարարությունը ղեկավարել է Ալեքսանդր Բախը։ Շինարարության համար վճարվել է կայսերական պալատի կառավարչությունը։ Տան հանդիսավոր հիմնարկեքը տեղի է ունեցել 1899 թվականի հուլիսի 20-ին, 1901 թվականի ամռանն կառուցման աշխատանքներն ավարտվել են։ 1920-ական թվականներից տունը դարձել է Գյուղատնտեսական ինստիտուտի ուսանողական հանրակացարան։ 1924 թվականի հուլիսին շենքում գործել է ուսանողական գրական շրջանակ, ուր բազմիցս այցելել է Սերգեյ Եսենինը։ Շենքը որպես հանրակացարան է ծառայել մինչև 1997 թվական, երբ սկսվել է երկարամյա վերանորոգումը։ Շենքը դեռևս պատկանում է Սանկտ Պետերբուրգի պետական ագրարային համալսարանին։

Ճարտարապետություն
-----------------

Մեծ քառահարկ շենքը ձևավորված է էկլեկտիկ ոճով։ Ընդհանուր առմամբ շենքում տեղավորված են 70 բնակարան։ Ապահովված է եղել էլեկտրաէներգիայով, կենտրոնացված ջեռուցմամբ, վերելակով, մեխանիկական օդափոխությամբ։ Նկուղում եղել է լվացքատունը։ Շենքն ունեցել է խճանկարային հատակ, որի տերացցո սալիկները մատակարարել է «Բրատյա Բոտտա» ընկերությունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Решение исполкома Ленгорсовета № 650 от 25.08.1975
2. ↑  "Жилой дом полицейских чинов". *КГИОП Санкт-Петербурга*. Արխիվացված է the original 2018 թ․ հուլիսի 11-ին. Retrieved 2018 թ․ հուլիսի 10.
3. ↑  Решение исполкома Ленгорсовета № 650 от 25.08.1975
4. 1 2  "Пушкинская 32. Жилой дом семейных городовых дворцовой полиции". *Энциклопедия Царского Села*. Արխիվացված է the original 2018 թ․ հուլիսի 11-ին. Retrieved 2018 թ․ հուլիսի 10.
5. 1 2  "Жилой дом полицейских чинов Дворцовой полиции (Дом городовых)". *citywalls.ru*. Retrieved 2018 թ․ հուլիսի 10.

Գրականություն
-------------

* *Семенова Г. В.* Царское Село: знакомое и незнакомое. — М.: Центрполиграф, 2009. — С. 366-369. — 638 с. — ISBN 978-5-9524-4249-8

Արտաքին հղումներ
----------------

* "Пушкинская 32. Жилой дом семейных городовых дворцовой полиции". *Энциклопедия Царского Села*. Արխիվացված է the original 2018 թ․ հուլիսի 11-ին. Retrieved 2018 թ․ հուլիսի 10.
* "Жилой дом полицейских чинов Дворцовой полиции (Дом городовых)". *citywalls.ru*. Retrieved 2018 թ․ հուլիսի 10.
**Լա Միրա** (իսպ.՝ La Mira), լեռնագագաթ Իսպանիայի կենտրոնում գտնվող Սիերա դե Գրեդոս լեռնաշղթայում։ Վերջինս *Sistema Central* լեռնային համակարգի ենթամասն է կազմում ու գտնվում է Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում։ Լա Մաիրան ունի 2343 մ բարձրություն, հանդիսանում է Արենաս դե Սան Պեդրո, Գիսանդո, Էլ Օրնիլյո և Օյոս դել Էսպինո մունիցիպալիտետների սահմանը։

Լա Միրայի հարավային կողմում գտնվում է Տիետար հովիտը՝ 400 մ բարձրության վրա։ Հարաբերական բարձրությունը կազմում է 348 մ,։

Լեռը մագլցելը բավականին հեշտ է, գագաթ կարելի է բարձրանալ թե՛ հյուսիսից, և թե՛ հարավից։ Հյուսիսից այն հասանելի է Պլատֆորմա դե Գրեդոսից (1800 մ), իսկ հարավից՝ Նոգալ դել Բարանկո կետից (1,159 metres)։

Լեռան կողքին Լոս Գալայոսն է, որը Լա Միրայից առանձնանում է Գարգանտա դե լոս Գալայոս խորը կիրճով։ Լոս Գայալոսը նեղ գագաթների շղթա է, որի բարձրությունը հասնում է մինչև 2200 մ։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  (Իսպաներեն) Principales cumbres montañosas de la provincia de Ávila Archived 2013-01-06 at Archive.is. Instituto Geográfico Nacional (Spain)
2. ↑  (Իսպաներեն) La Mira peak in mendikat.net Archived 2015-03-26 at the Wayback Machine.
3. ↑  (Իսպաներեն) Revista Oxígeno. "Ruta de Trekking - Sierra de Gredos La Mira". Արխիվացված է the original 2014 թ․ մարտի 5-ին. Retrieved 2012 թ․ նոյեմբերի 2. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
**Ոսկեվազի գինու գործարան**, Հայաստանի գինու արտադրության հնագույն ձեռնարկություններից մեկը։ Գինու գործարանը բացվել է 1932 թվականին Ոսկեվազում, Արագած լեռան նախալեռներում բերրի խաղողի մշակման համար։

Պատմություն
-----------

Ոսկեվազ գյուղը գտնվում է Քասաղ գետի գեղատեսիլ կիրճի եզրին։ Շրջանն ունի գինու պատրաստման հնագույն պատմություն։ Բազմաթիվ կարասներ հայտնաբերվել են մոտակա Սուրբ Հովհաննես եկեղեցում, որը թվագրվում է 7-րդ դարով։

Գինու գործարանը հիմնադրվել է 1932 թվականին, բայց գործարանի վերածնունդը սկսվել է 2004 թվականին, երբ ռուսաստանցի գործարար Դավիթ Հովհաննիսյանը տեղափոխվեց Հայաստան և հիմնադրեց «Ոսկեվազի Գինու Գործարան, ՍՊԸ»։ Գինիները արտադրվում են միայն խաղողի տեղական սորտերից, իսկ հնեցումը կատարվում է հայկական կաղնու տակառներում։

Ոսկեվազի գինու նկուղներ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "About Voskevaz Winery". Արխիվացված է the original 2017 թ․ հունվարի 20-ին. Retrieved 2021 թ․ մարտի 27.
2. ↑  'Voskevaz Winery Armenia'
3. ↑  "'ProWein 2016'" (PDF). Արխիվացված է the original (PDF) 2017 թ․ դեկտեմբերի 1-ին. Retrieved 2021 թ․ մարտի 27.
| **՞**Ոսկեգույն բանդուկիտ |
| --- |
|   |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Կենդանիներ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ընտանիք | Isoodon |
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Isoodon auratus
(Ramsay, 1887) |
|  Հատուկ պահպանություն |
| 
Խոցելի տեսակIUCN 3.1 *Vulnerable* : ??? |
|  Արեալ |
| պատկեր |
|   Տարածվածություն |
| 

| ԴասակարգումըՎիքիցեղերում | ՊատկերներՎիքիպահեստում | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Ոսկեգույն բանդուկիտ** (լատին․՝ Isoodon auratus), կարճաքիթ բունդուկիտների տեսակ բունդուկիտայինների ընտանիքից։ Ավստրալիայում էնդեմիկ է։

Գիտական դասակարգում
-------------------

Վերջին հետազոտությունները վկայում են այն մասին, որ ոսկեգույն բանդուկիտը, հնարավոր է, պատկանում է փոքր բունդուկիտների տեսակին (լատին․՝ Isoodon obesulus)։ Դրան ապացույց կարող է ծառայել այդ կենդանիների գենետիկական նմանությունը։ Թերևս երկու տեսակներն էլ ունեն ձևաբանական տարբերություններ։

Արտաքին տեսք
------------

Կենդնիների զանգվածը տատանվում է 260-ից մինչև 655գ-ի սահմաններում։

Տարածվածություն
---------------

Հանդիպում է արևմտյան Ավստրալիայի տարածքում, ինչպես նաև հյուսիսային մասում։ Վաղ շրջանում տեսակը տարածված է եղել Ավստրալիայի ներքին շրջաններում, սակայն արդի ժամանակում նրա արեալը սահմանափակ է Կիմբերլիի արևմտա-հյուսիսային շրջաններով, Բարրո և Միդդլ կղզիներով։ Ավստրալիայի կենտրոնական շրջաններում ոսկեգույն բանդուկիտը դադարել է հանդիպել 1940—1960-ական թվականներից։ Սնվում է ծովափերը պատած թփերով, ավազաքարերով։

Ապրելակերպ
----------

Վարում են վերերկրյա կյանք։ Բույները շինոմ են կամ հողի վրա, կամ էլ ընկած ծառերի փչակներում։ Ակտիվանում են գիշերը։ սնվում են միջատներով, որդերով, փոքր սողուններով, բույսերի արմատներով

Բազմացում
---------

Էգը լավ է զարգացած։ Սերնդում լինում են 2-ից 4 ձագուկներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Пятиязычный словарь названий животных. Млекопитающие|страницы=17}}
2. ↑  "GOLDEN BANDICOOT Isoodon auratus" (PDF) (in անգլերեն). THREATENED SPECIES OF THE NORTHERN TERRITORY. Արխիվացված է the original (PDF) 2011 թ․ հուլիսի 29-ին. Retrieved 2011 թ․ հուլիսի 29. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  *Соколов В.Е.* Систематика млекопитающих. Учеб. пособие для университетов. — Высшая школа. — М. 1973. — С. 75-76. — 432 с.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN |

 |
**Լա Սեյբա** (իսպ.՝ La Ceiba)՝ նավահանգիստ Հոնդուրասի հյուսիսում, Ատլանդիտա վարչության մեջ։

Աշխարհագրական դիրք
------------------

Քաղաքը գտնվում է Կարիբյան ծովի ափին, Հոնդուրասի ծոցի արևելյան սահմանին, Կանգրեհալ գետի գետաբերանի շուրջ։

Պատմություն
-----------

Պաշտոնապես հիմնադրվել է 1877 թվականի օգոստոսի 23-ին։ Անվանվել է սեյբայի հսկայական ծառերի պատվին, որոնք աճում էին հին նավահանգիստների կողքին և 2007 թվականի վերջին ծովն էին նետվել։

Տնտեսություն
------------

Քաղաքի էկոնոմիկան հիմնված է բանանի և անտառային արդյունաբերության, ինչպես նաև սննդի և կաշվե արդյունաբերության վրա։ Լա Սեյբուն հաճախ անվանումեն Հոնդուրասի բնապահպանական զբոսաշրջության մայրաքաղաք։ Ամեն տարի քաղաքում անցկացվում է Իսիդոր ֆերմերի պատվին փառատոն, որի ժամանակ հավաքում է ավելի քան կես միլիոն զբոսաշրջիկ։

Բնակչություն
------------

2013 թվականի մարդահամարի տվյալներով՝ բնակչության թիվը կազմում է 196 892 հազար մարդ։ По данным на 2013 год численность населения составляет 196 892 человека.

*Քաղաքի բնակչության թվաքանակի դինամիկան ըստ տարիների.*

| 1974 | 1988 | 2001 | 2013 |
| --- | --- | --- | --- |
| 38 788 | 68 764 | 114 277 | 196 892 |

Քույր քաղաքներ
--------------

* ՍալվադորՍանտա Անա, Սալվադոր
* Մեքսիկա Ակապուլկո, Մեքսիկա
* Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Օկլահոմա, ԱՄՆ
* Կոլումբիա Կալի, Կոլումբիա
* Բուլղարիա Բուրգաս, Բուլղարիա
* Վենեսուելա Սան Քրիստոբալ, Վենեսուելա

Պատկերասրահ
-----------

* Լա Սեյբայի քաղաքապետարանըԼա Սեյբայի քաղաքապետարանը
* Լա Սեյբան երկնքիցԼա Սեյբան երկնքից

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Լա Սեյբա* հոդվածը Սովետական մեծ հանրագիտարանում
2. ↑  "La Ceiba, Honduran Capital of Eco Tourism". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 18-ին. Retrieved 2020 թ․ մայիսի 19. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  "La Ceiba" (in անգլերեն). World Gazetteer. Արխիվացված է the original 2013 թ․ փետրվարի 27-ին. Retrieved 2013 թ․ փետրվարի 16. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: n83227636 · VIAF: 153648901 · WorldCat VIAF: 153648901 |

 |
Նոր կամուրջը ձմռանը
**Նոր կամուրջ** (ռուս.՝ **Но́вый мост**), Ռժևում Վոլգայի վրա կառուցված ավտոճանապարհային կամուրջ։ Այն բացվել է 1984 թվականի հոկտեմբերի 4-ին։ Կառուցումն իրականացրել է Կամրջաշինանարարական №19 ջոկատը։

Տեղադրություն
-------------

Հին կամրջի համեմատությամբ՝ այն տեղակայված է 500 մետր վեր Վոլգա գետի հոսանքի ուղղությամբ։ Միացնում է Լենինի և Մեծ Սպասկայայի փողոցները։

Կամուրջը հանդիսանում է հիմնական գետանցը, որը կապում է Կարմիրբանակային կողմը Խորհրդայինի հետ։ Կամրջի վրայով է անցնում քաղաքային ավտոբուսների մեծամասնության երթուղին, ինչպես նաև՝ ավտոմեքենաների հիմանական հոսքը, որոնք «Բալթիա» M9 ավտոճանապարհից Ռժևով միջանցիկ ընթանում են դեպի Օստաշկով և Տվեր։

Կառուցվածքի առանձնահատկություններ
---------------------------------

Նոր կամուրջ
Կամրջի տեղակայման վայրում Վոլգա գետի աջ ափի բարձրությունը զգալիորեն փոքր է ձախի բարձրությունից, որի պատճառով կամուրջը տարված է թեքությամբ։ Բարձրության տարբերությունը նվազեցնելու համար աջ կողմում կա հողաթումբ։

### Վերանորոգում

2000-ական թվականներին զգալի բեռնվածության և կառուցվածքի առանձնահատկությունների պատճառով կամրջի տեխնիկական վիճակը դարձել էր անբավարար։ 2007 թվականին սահմանափակումներ են մտցվել, որոնց համաձայն արգելվել են ավելի քան 20 տոննա զանգվածով տրանսպորտային միջոցների շարժը և 7 տոննայից ավել առանցքային բեռնվածությունը կամրջի վրա։ Բեռնատար փոխադրամիջոցների համար նախատեսվել է այլընտրանքային երթուղի Օրեխովո գյուղով։

2006 թվականին «Վիբրոզաշչիտա» ընկերության հետ սկսվել է կամրջի ձևախախտված կարերի վերանորոգումը, իսկ 2010 թվականին՝ դատական նիստից հետո, պայմանագիրը լուծվել է կապալառուի՝ պայմանների չպահպանման և նախագծից շեղվելու պատճառով։ 2011 թվականին ձևախախտված կարերի վերանորոգման համար քաղաքային բյուջեից և Համաֆինանսավորման հիմնադրամից հատկացվել է 3,4 միլիոն ռուբլի։

2016 թվականի հուլիսի 9-ից կամրջի երթևեկությունը ամբոջությամբ արգելափակվել է հիմնանորոգման աշխատանքների պատճառով։ Վերանորոգման աշխատանքների արժեքը կազմում է մոտ 190 միլիոն ռուբլի։ Կամրջի երթևեկության բացման արարողությունը պլանավորվում է հոկտեմբերի վերջին։

Տես նաև
-------

* Հին կամուրջ
* Ռժևի կամուրջների ցանկ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Мосты Ржева // Ржев: Словарь-справочник / Авт.-сост. О. А. Кондратьев. — 2-е изд. исправ. и доп. — Ржев, 2006. — С. 115. — ISBN 5-87049-496-6
2. ↑  Движение по новому мосту ограничено Archived 2014-02-24 at the Wayback Machine. Быль Нового Ржева
3. ↑  Ограничения видны на фотографии 2009 года
4. ↑  Шов раздора Archived 2016-03-05 at the Wayback Machine. Быль Нового Ржева
5. ↑  ДЦП «Развитие улично-дорожной сети города Ржева на 2010-2012 годы.doc»(չաշխատող հղում)
 — С. 14
6. ↑  Алексей Косоруков. "В Ржеве начался ремонт Нового моста через Волгу (видео)". tverigrad.ru. Retrieved 2016 թ․ հոկտեմբերի 8.
7. ↑  "Ремонт Нового моста в Ржеве идет опережающими темпами". www.tverlife.ru. Արխիվացված է the original 2016 թ․ հոկտեմբերի 11-ին. Retrieved 2016 թ․ հոկտեմբերի 8.
**Այս հոդվածը առաջարկվել է անվանափոխել**  

Վիքիպեդիայի մեկ կամ մի քանի մասնակիցներ առաջարկել են այս հոդվածը անվանափոխել։ (Որպես պատճառ նշվում է հետևյալը. «ըստ սովորույթի»)  
 Ավելի մանրամասն ծանոթանալու համար առաջադրվող պատճառներին, ինչպես նաև ձեր տեսակետը հայտնելու համար, այցելեք **Անվանափոխման առաջադրված հոդվածներ**։ 
  

**Ուշադրություն** նախքան վերոհիշյալ քննարկման էջում համաձայնության գալը, պետք չէ հեռացնել այս կաղապարը։

---

**Հիշեցում**. եթե դուք եք տեղադրել այս կաղապարը, ապա մի մոռացեք անվանափոխման առաջադրված հոդվածանվանումն ավելացնել Անվանափոխման առաջադրված հոդվածներ քննարկման էջում, մեկ կամ երկու տողով նշելով անվանափոխման առաջադրելու ձեր պատճառաբանությունը։

**Իրական թվերի** բազմության նշանը
**Իրական թվերի** ուղիղը
Մաթեմատիկայում, **իրական թիվը** անընդհատ ուղղի վրա ներկայացվող արժեք է։   

Ռացիոնալ և իռացիոնալ թվերը միասին կազմում են իրական թվերի բազմությունը:Իրական թվերի բազմությունը նշանակում են R տառով։
Իրական թվերի մեջ են մտնում բոլոր ռացիոնալ թվերը, ինչպես՝ 

* −5-ը՝ ամբողջ թիվ,
* 4/3-ը՝ հասարակ կոտորակ,
* 8.6-ը՝ վերջավոր տասնորդական կոտորակ,

այնպես էլ իռացիոնալ թվերը, օրինակ՝

* √2=1.4142135...՝ (երկուսի քառակուսի արմատը)` իռացիոնալ հանրահաշվական թիվ,
* π=3.1415926535.․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․` տրանսցենդենտ թիվ։

Իրական թվերը կարելի է պատկերել որպես անվերջ երկար ուղիղ՝ թվային ուղիղ կամ իրական ուղիղի կետեր, որտեղ ամբողջ թվերին համապատասխան թվերը ինտերվալներ են։   

Թվային առանցքի յուրաքանչյուր կետին համապատասխանում է որոշակի իրական թիվ և յուրաքանչյուր իրական թվին թվային առանցքի վրա համապատասխանում է որոշակի կետ։
Յուրաքանչյուր իրական թիվ կարող է որոշվել հնարավոր անվերջ տասնորդական ներկայացմամբ (π-ի նման ), որտեղ յուրաքանչյուր հաջորդ թվանշանը չափվում է նախորդից մեկ տասնորդականով տարբերվող միավորներով։  

Իրական ուղիղը կարելի է պատկերացնել որպես կոմպլեքս կոմպլեքս հարթության մաս, և համապատասխանաբար, իրական թվերը մտնում են կոմպլեքս թվերի մեջ որպես մասնավոր դեպք։  
իրական թվեր դրանք կազմում են այն թվային բազմությունը, որն իր մեջ ներառում է բնական թվերը, ամբողջ թվերը, բանականն ու իռացիոնալը։ Դրանք նշվում են խորհրդանիշով ℝ կամ պարզապես Ռ իսկ գիտության, ճարտարագիտության և տնտեսագիտության մեջ նրանց տիրույթն այնպիսին է, որ «թվի» մասին խոսելիս համարվել է համարյա հաստատ, որ դա իրական թիվ է։

Իրական թվերն օգտագործվել են հին ժամանակներից, չնայած նրանց այդ անունը չի տրվել։ Այն ժամանակվանից, երբ Պյութագորասը մշակեց իր հայտնի թեորեմը, ի հայտ եկան թվեր, որոնք հնարավոր չէր ստանալ որպես բնական թվերի կամ ամբողջ թվերի տրիչ։

Աղբյուրներ
----------

* Ֆիխտենգոլց, Գ․ Մ․. "Ֆիխտենգոլց․ Մաթեմատիկական անալիզի հիմունքները". *sovorel.ru*. Արխիվացված է the original 2019 թ․ հունվարի 2-ին. Retrieved 2021 թ․ օգոստոսի 12.

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 442)։*  |
**«Ողբ Իկարոսի համար»** (անգլ.՝ «The Lament for Icarus»), Հերբերտ Ջեյմս Դրեյպերի վրձնին պատկանող նկար։ Այն ստեղծվել է 1898 թվականին։ Ստեղծագործության սյուժեի հիմքում ընկած է հին հունական դիցաբանության լեգենդը Իկարոսի և Դեդալոսի մասին։

Սյուժե
------

Նկարում հեղինակը վրձնել է մահացած Իկարոսին։ Նրան շրջապատել են թվով երեք ողբացող հավերժահարսներ։ Իկարոսի վրա անցկացրած թևերը նման են դրախտի թռչնի թևերին.

Պատմություն
-----------

Իկարոսի ուրվանկարը
1890-ական թվականներին Հերբերտ Ջեյմս Դրեյպերը հիմնականում ստեղծագործում էր հին հունական դիցաբանության մոտիվներով։ Նկարիչ Ֆրեդերիկ Լեյտոնը 1869 թվականին նկարեց իր ամենահայտնի նկարներից մեկը՝ «Դեդալոսն ու Իկարոսը»։ Այստեղ նա պատկերեց թռիչքի պատրաստվող Իկարոսին։ Իսկ Հերբերտ Ջեյմս Դրեյպերը իր նկարում պատկերել է նրա թռիչքի ողբերգական վախճանը։ Նկարի ստեղծման նախապատրաստական փուլում Դրեյպերը, որպեսզի նկարը լինի բացառիկ բնական, վարձում է չորս պրոֆեսիոնալ մոդելների, որպեսզի նրանք ծառայեն որպես բնորդներ։ Այդ մարդիկ էին՝ Էթել Ջարդեն (անգլ.՝ Ethel Gurden), Էթել Վարվիկ (անգլ.՝ Ethel Warwick), Ֆլորենս Բյորդ (անգլ.՝ Florence Bird) և Լուիջի դե Լուկա (անգլ.՝ Luigi di Luca):

1898 թվականին նկարը ձեռք է բերվել Լոնդոնի Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայի ցուցահանդեսից՝ ըստ Ֆրենսիս Լեգատ Չանտրիի կտակի։ «Ողբ Իկարոսի համար» նկարը պարգևատրվել է ոսկե մեդալով 1900 թվականին Փարիզում կայացած Միջազգային ցուցահանդեսի ժամանակ։ Ներկա պահին Դրեյպերի այս ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Թեյթ բրիտանական պատկերասրահում։

Գեղարվեստական առանձնահատկություններ
-----------------------------------

Տղամարդու մարմնի նկարումը, որպես էմոցիաների սուբյեկտիվ մարմնավորում, ինչը որ առկա է այս ստեղծագործության մեջ, համարվում է վիկտորյանական դարաշրջանի գեղարվեստի և քանդակագործության ավարտը։ Հերբերտ Ջեյմս Դրեյպերը օգտագործել է լուսային էֆեկտներ ջրերի վրա՝ նկարելով տաք գույներով ու երանգներով։ Իկարոսի արևից այրված մարմինը վկայում է, որ վերջինս նախքան ընկնելը, մոտ է եղել արեգակին։ Մայր մտնող արևի ճառագայթները հեռու ժայռերի հետևում, վկայում են ժամանակի արագահոս լինելու մասին։ «Ողբ Իկարոսի համար» նկարի բարոյականությունը, սենտիմենտալիզմն ու զգայականությունը ի վերջո ներկայացնում է էպիկական ձախողման մասին։

Տես նաև
-------

* Իկարոս
* Դեդալոս
* Հունական դիցաբանություն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2 3 4
3. ↑  Jacob E. Nyenhuis. *Myth and the creative process: Michael Ayrton and the myth of Daedalus, the maze maker*, Wayne State University Press, 2003, p. 54, ISBN 0814330029
4. 1 2  Alison Smith. *Exposed: The Victorian Nude*, Watson-Guptill, 2002
5. ↑  "«The Chantry Bequest»". Արխիվացված է the original 2012 թ․ փետրվարի 14-ին. Retrieved 2016 թ․ հոկտեմբերի 2.
6. ↑  "Art Reproduction of Draper". Allartclassic.com. Արխիվացված from the original on 2012 թ․ սեպտեմբերի 12. Retrieved 2010 թ․ նոյեմբերի 19.

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Ողբ Իկարոսի համար (նկար)** կատեգորիայում։ |
**Նոտր Դամ դե Վիկտուար** կամ **Հաղթական Տիրամոր եկեղեցի** (ֆր.՝ Église Notre-Dame-des-Victoires), փոքր քարե եկեղեցի Քվեբեկի պատմական կենտրոնում՝ ներքին քաղաքում՝ Պլյաս Ռոյալում։ Այն հնագույն եկեղեցական կառույցն է Հյուսիսային Ամերիկայում՝ Մեքսիկայից դեպի հյուսիս, Կանադայի Հռոմեական կաթոլիկ եկեղեցու Քվեբեկի արքեպիսկոպոսարանի գործող ծուխ։

Պատմություն
-----------

Տաճարի շինարարությունն սկսվել է 1687 թվականին Սամյուել դը Շամպլենի տան տեղում և ավարտվել 1723 թվականին։

Սկզբում եկեղեցին օծվեց ի պատիվ Մանուկ Հիսուսի։ Նոտր Դամ դե լա Վիկտուար անունը տաճարն ստացել է 1690 թվականին Քվեբեկի մոտ տեղի ունեցած ճակատամարտից հետո, որտեղ Ուիլյամ Ֆիպսի հրամանատարության ներքո գտնվող անգլիական էքսպեդիցիոն կորպուսը ստիպված է եղել նահանջել։ 1711 թվականին անվանումը կրկին փոխվել է՝ դառնալով Նոտր Դամ դե Վիկտուար, Բրիտանական էսկադրայի հերթական պարտությունից հետո, որը կռվում էր Հովենդեն Ուոքերի հրամանատարության ներքո։ Եկեղեցին գրեթե ամբողջությամբ ավերվել է բրիտանական զորքերի կողմից ռմբակոծության ժամանակ, ինչը նախորդել է 1759 թվականի սեպտեմբերին Աբրահամի դաշտերում տեղի ունեցած ճակատամարտին։ Եկեղեցու ամբողջական վերականգնումն ավարտվել է 1816 թվականին։

1916-1917 թվականներին ճարտարապետ Ֆրանսուա Բելերժեն վերականգնել է եկեղեցու ճակատը։

1929 թվականի հուլիսի 11-ին տաճարն ստացել է պատմական հուշարձանի կարգավիճակ Քվեբեկի պատմական հուշարձանների հանձնաժողովի կողմից։

Վերջին տասնամյակներում բազմիցս վերականգնվել է։ 1988 թվականի հունվարի 1-ին տաճարը դարձել է Կանադայի ազգային պատմական հուշարձան։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  répertoire du patrimoine culturel du Québec (ֆր.)
2. 1 2 3  Banque de noms de lieux du Québec (ֆր.)
3. ↑  Canadian Register of Historic Places — 2004.
4. ↑  Victoires Notre-Dame-des-Victoires.(չաշխատող հղում)
5. ↑  "Biographical Dictionary of Architects in Canada 1800-1950". Արխիվացված է the original 2012 թ․ ապրիլի 25-ին. Retrieved 2019 թ․ հունիսի 3. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* The Church of Notre-Dame-des-Victoires in Québec.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | BAV: ADV12419490 · GND: 4654399-5 · VIAF: 124309288 · WorldCat VIAF: 124309288 |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լիստվենիչնայա (այլ կիրառումներ)

**Լիստվենիչնայա** (ռուս.՝ Лиственичная), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Իժմա գետի ձախ ափին 43 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 54 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050300112103000078046
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103007804
* Ավազանի կոդը — 03.05.03.001
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության:Լիստվենիչնայա". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ օգոստոսի 10. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 24.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ГВР |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լիստվենիչնայա (այլ կիրառումներ)

**Լիստվենիչնայա** (ռուս.՝ Лиственничная), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունում Նենեցյան ինքնավար օկրուգում։ Գետաբերանը գտնվում է Շապկինա գետի աջ ափին՝ 127 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 40 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050300212103000082431
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103008243
* Ավազանի կոդը — 03.05.03.002
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության։ Լիստվենիչնայա". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ հուլիսի 26. Retrieved 2015 թ․ հունիսի 23.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · ГВР |

 |
**Լևիտացիա** ( լատին․՝ levitas-ից «թեթևություն»),գրավիտացիայի հաղթահարում, որի ընթացքում օբյեկտը լողում է տարածության մեջ, չհպվելով հեղուկ կամ պինդ հենարանի։ Լևիտացիան չի համարվում թռիչք, իրականացված օդից հրվելու արդյունքում, ինչպես միջատների, թռչունների կամ չղջիկների, կամ այնպիսի ցատկ, երբ հրվելով կարող են օդի մեջ սահելով անցնել մեծ հեռավորություններ, ինչպես թռչող սկյուռները, բրդյաթևավորները, թռչող օձերը կամ թռչող ձկները։

Լևիտացիա են անվանում նաև մոգական հնարքներից մեկը իլյուզիոնիզմում։

Լևիտացիա. Լիտոգրաֆիա Լուի Ֆիգյե. 1887 թիվ:Օկուլտիզմում լևիտացիա են անվանում գրավիտացիայի հաղթահարման գերբնական հնարավորությունները (անոմալ երևույթներ)։

Լևիտացիան ֆիզիկայում
--------------------

Լևիտացիայի համար անհրաժեշտ է ուժ, որը կհավասարակշռի ծանրության ուժին։ Այդպիսի ուժի աղբյուր կարող են լինել գազի շիթերը, ուժեղ ձայնային տատանումները, լազերային ճառագայթները և այլն.։ Ինչպես նաև գիտականորեն հայտնաբերված և ապացուցված է դիամագնիսական լևիտացիան և լևիտացիան Մայսների էֆեկտով։

Ծանոթագրություն
---------------

1. ↑  "Разоблачение фокусов: левитация, прогулки по воде и превращение рублей в доллары". Рустория. Արխիվացված է the original 2016 թ․ օգոստոսի 7-ին. Retrieved 2016 թ․ օգոստոսի 5.
2. ↑  E. H. Brandt. Levitation in Physics Archived 2008-06-06 at the Wayback Machine.. *Science* **243**, 349 (1989).
3. ↑  "Новости науки. 18.05.03. Магнитная левитация в кислороде при низких температурах". Արխիվացված from the original on 2008 թ․ մարտի 11. Retrieved 2009 թ․ հոկտեմբերի 27.

Գրականություն
-------------

* *Николай Норд* «Большая книга экстрасенса. Упражнения для развития сверхспособностей». — издательство «АСТ» — 2017 г. — 320 с.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լիստվենիչնի (այլ կիրառումներ)

**Լիստվենիչնի** (ռուս.՝ Лиственничный), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Նենեցյան ինքնավար օկրուգով, Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Լիստվենիչնայա Վալսա գետի ձախ ափին 10 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 11 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050300212103000079875
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103007987
* Ավազանի կոդը — 03.05.03.002
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության:Լիստվենիչնի". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ օգոստոսի 10. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 24.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ГВР |

 |
**Շրոփշիր Բլյու** (անգլ.՝  *Shropshire Blue*, նաև *Կապույտ Շրոփշիր*), անգլիական պանիր ազնիվ բորբոսով, որի պատրաստման համար օգտագործում են կովի պաստերիզացված կաթ։ Պատկանում է կապույտ պանիրների խմբին։ Պանրի այս տեսակն առաջին անգամ հայտնվել է Շոտլանդիայում։

Պատմություն
-----------

Շրոփշիր Բլյու պանրի արտադրությամբ առաջին անգամ զբաղվել են Ստյուարտ ամրոցի պանրագործարանում (անգլ.՝ *Castle Stuart*) Շոտլանդիայի Ինվերնես քաղաքի մոտ։ Պանրի բաղադրատոմսը ստեղծել է 1970-ական թվականներին Էնդի Ուիլյամսոն անունով մի մարդ, ով ի սկզբանե սովորում էր պանրի այլ տեսակի` ստիլթոնի, պատրասրման վարպետությանը Նոթինգհեմշիր կոմսությունում։ Շրոփշիր Բլյուն սկզբում ստացավ Ինվերնես-շիր Բլյու անվանումը (անգլ.՝  *Inverness-shire Blue*) կամ Բլյու Ստյուարտ (անգլ.՝  *Blue Stuart*), սակայն հետո հայտնի դարձավ այժմյա անվամբ։ Արտադրողները փոխեցին պանրի անվանումը մի նպատակով` ազդել նրա վաճառքի և հանրաճանաչության մեծացմանը գնորդների շրջանակում։

Ստյուարտ ամրոցի պանրագործարանը փակվել էր 1980 թվականին, և նրա հետ միասին որոշ ժամանակով դադարեցվել էր Շրոփշիր Բլյու պանրի արտադրությունը։ Ժամանակ անց պանիրը նորից սկսեցին արտադրել Լեսթերշիր, Նոթինգհեմշիր և Շրոփշիր կոմսությունների գործարաններում։ Պանիրը շատ բանով նմանեցնում է այնպիսի տեսակները, ինչպիսիք են չեշիրը և ստիլթոնը։

Պատրաստում
----------

Պանրի արտադրման գործընթացին կաթի մակարդման համար օգտագործում էն բուսական ֆերմենտ։ Պանրի նարնջագույն երանգը ստացվում է աննատո սննդային ներկի ավելացման հետևանքով։ Բծերը ձևավորվում են Penicillium roqueforti տեսակի կապտականաչ բորբոսի ավելացումից։ Հասունացման շրջանը տևում է 10-ից 12 շաբաթ։

Նկարագրություն
--------------

Շրոփշիր Բլյու պանիրը ծածկված է նարնջաշագանակագույն կեղևով։ Ճարպի պարունակությունը կազմում է 34 %: Նրան բնորոշ են սուր բուրմունք և թթվային համ։ Պանրի գլուխներն ունեն 30 սմ բարձրություն և 20 սմ շառավիղ, յուրաքանչյուրի քաշը մոտ 8 կգ է։ Շրոփշիր Բլյու պանիրն օգտագործվում է որպես բաղադրիչ սոուսների և կրեմային ապուրների պատրաստման համար։ Ներդաշնակ է թունդ գինիների, իռլանդական Էլ-էմի և աղանդերային գինիների հետ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  "Лучшие сыры мира". Արխիվացված է the original 2018 թ․ ապրիլի 2-ին. Retrieved 2020 թ․ հունիսի 14. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. 1 2 3  Гордость Британии: Shropshire Blue
3. ↑  1,000 Foods To Eat Before You Die: A Food Lover's Life List. Mimi Sheraton
**Իսալկո** (իսպ.՝ Izalco), հրաբխային լեռ Սալվադորում։

Ծովի մակարդակից բարձրությունը կազմում է 1885 մետր։ Գտնվում է Անապեկա լեռնաշղթայի արևմուտքում, կենտրոնական Կորդիլերներ լեռան մոտ, Սանտա-Աննա լեռից հարավ, որն ակտիվ հրաբխային լեռ է և Իսալկոյի հետ մեկտեղ կազմում են միասնական համակարգ։

Իսալկոն ամենաերիտասարդ հրաբուխներից մեկն է Կենտրոնական Ամերիկայում և համարվում է ամենաակտիվ հրաբուխներից մեկը Երկիր մոլորակի վրա։ Ամենաառաջին ժայթքումը տեղի է ունեցել 1770 թվականին, որից հետո իր ձևը փոխել է։ Այդ օրվանից հաստատուն ակտիվություն է նկատվել մինչև 1958 թվականը, բայց ոչ ուժեղ ժայթքումներով։ Մի անգամ 1966 թվականին ժայթքումը ոչնչացրել է Մատասո գյուղը՝ դառնալով 56 հոգու մահվան պատճառ։ Դրանից հետո ակտիվությունն ընկավ, բայց երբ ժայթքում էր, լավայի բարձրությունը հասնում էր ամենաբարձրը 300 մ-ի։ Իր ակտիվության համար հրաբուխն անվանվել է Խաղաղ օվկիանոսյան փարոս կամ Կենտրոնական Ամերիկայի փարոս։

Հողերը հրաբխի պատճառով պտղաբեր են և չնայած վտանգին՝ այն օգտագործվում է սուրճի ծառեր, կակաո և շաքարեղեգ աճեցնելու համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Global Volcanism Program. Izalco". Արխիվացված է the original 2009 թ․ հունվարի 26-ին. Retrieved 2015 թ․ օգոստոսի 22.
2. ↑  Mooser, F.; Meyer-Abich, H. and McBirney, A. R. (1958). Catalogue of the Active Volcanoes of the World, VI. International Volcanological Association, Naples. p. 146.
3. ↑  Rose, W. I. Jr.; Stoiber, R. E. (1969). The 1966 eruption of Izalco volcano, El Salvador. J. Geophys. Res. 74. pp. 3119-3130.
4. ↑  Sheets P. D. (2004). Apocalypse then: social science approaches to volcanism, people, and cultures in the Zapotitan Valley, El Salvador. Rose W. I. Bommer J. J. Lopez D. L. Carr M. J. Major J. J. (eds), Natural Hazards in El Salvador. Bolder, Colorado, Geological Society of America Special Paper 375. pp. 109—120.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի |

 |
**Իրինա Պետրովնա Սուսիդկո** (նոյեմբերի 15, 1958(1958-11-15), Դնեպր, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս երաժշտագետ, արվեստագիտության դոկտոր (2000 թվական), պրոֆեսոր (2003 թվական)։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է միջատաբան Պ. Ի. Սուսիդկոյի ընտանիքում։ Դնեպրոպետրովսկ քաղաքում նա ավարտել է Մ. Գլինկայի անվան երաժշտական քոլեջի դաշնամուրի և տեսական բաժինները։ 1983 թ. ավարտել է Մոսկվայի Գնեսինների անվան ռուսական երաժշտական ակադեմիայի երաժշտամանկավարժական ինստիտուտի պատմության, տեսության և կոմպոզիցիայի ֆակուլտետը։ Ավարտելուց հետո դպրոցը՝ Ֆ. Գ. Արխամանովի դասարանում, 1988 թվականին պաշտպանեց թեկնածուական ատենախոսությունը՝ «Կ. Վ. Գլուկի երաժշտական դրաման՝ լուսավորության մշակույթի համատեքստում»։ 1984 թվականից դասավանդել է Ռուսաստանի Գնեսինների անվան երաժշտական ակադեմիայում, որտեղ 2000 թվականին պաշտպանել է Դոկտորական ատենախոսությունը ("Օպերա-seria: Գենեզիս և ժանրի պոետիկա"): Պրոֆեսորը (2003) 2009 թվականից ղեկավարել է վերլուծական երաժշտագիտության ամբիոնը։

Միաժամանակ, Պ. Ի. Սուսիդկոն աշխատել է արվեստագիտության պետական ինստիտուտում, 2004 թվականից հանդիսացել է Արևմուտքի դասական արվեստի ոլորտի առաջատար գիտաշխատող, «Հին Երաժշտություն» և «Գնեսինների անվան ռուսական երաժշտության ակադեմիայի գիտական գրությունները» ամսագրերի խմբագրական խորհրդի անդամ։

Ամուսինը՝ երաժշտագետ Պ. Վ. Լուցկեր (ծնված. 1959 թ.):

Գիտական գործունեություն
-----------------------

Իրինա Սուսիդկոյի հետազոտական հետաքրքրությունները ներառում են 17-ից 20-րդ դարերի արևմտաեվրոպական երաժշտության պատմությունը, երաժշտական թատրոնը, ներառյալ 17-19-րդ դարերի իտալական օպերան, երաժշտական և տեսական ուսմունքների պատմությունը, ռուսական երաժշտությունը եվրոպական մշակույթի համատեքստում։

### Աշխատանք

* 18-րդ դարի իտալական օպերան։ Մաս 1. Արկադի նշանի ներքո (1998 թ. համահեղինակ՝ Պ. Վ. Լուցկերի հետ)
* 18-րդ դարի իտալական օպերան։ Մաս 2. Մետաստազիո դարաշրջանը (2004 թ. Պ. Վ. Լուցկերի հետ համատեղ)
* Մոցարտը և նրա ժամանակը (2008 թ. համահեղինակ՝ Պ. Վ. Լուցկերի հետ)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Сусидко Ирина Петровна". Российская академия музыки им. Гнесиных (официальный сайт). Retrieved 2015 թ․ փետրվարի 2.
2. 1 2 3  "Сусидко Ирина Петровна". Государственный институт искусствознания (официальный сайт). Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 4-ին. Retrieved 2015 թ․ փետրվարի 2. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  Луцкер Павел Валерьевич на сайте РАМ им. Гнесиных

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000385349254 · LCCN: n94033840 · VIAF: 107724156 · WorldCat VIAF: 107724156 |

 |
**Իսահակ Ժորայի Վիրաբյան** (հունվարի 18, 1960(1960-01-18), Գեղանիստ, Արթիկի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - մայիսի 2, 1992(1992-05-02), Էրքեջ, Շահումյանի շրջան, Արցախ), հայ ազատամարտիկ, արցախյան ազատամարտի մասնակից, վաշտի հրամանատար։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1960 թվականի հունվարի 18-ին Արթիկի շրջանի Գեղանիստ գյուղում։ Որոշ ժամանակ անց ընտանիքը տեղափոխվել և հաստատվել է Կոտայքի շրջանի Բալահովիտ գյուղում։ 1967-1977 թվականներին սովորել է Բալահովիտի դպրոցում։ Ուսման ընթացքում աչքի է ընկել բարձր առաջադիմությամբ։ Դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Աբովյան քաղաքի թիվ 30 պրոֆտեխնիկական ուսումնարանը, ապա ուսումը շարունակել է Վանաձորի մանկավարժական ինստիտուտի բանասիրական ֆակուլտետում։ Ուսումը կիսատ թողնելով 1979 թվականին զորակոչվել է խորհրդային բանակ։ Ծառայել է Մուրմանսկ քաղաքում։ Վերադառնալով ծառայությունից, շարունակել է ուսումը և ավարտել այն։ 1984 թվականին եղել է Բալահովտի մշակույթի տան տնօրենը և Աբովյանի շրջկոմում կոմերիտմիության հրահանգիչ։

Արցախյան պատերազմ
-----------------

Երբ սկսվում են Արցախյան ազատամարտի օրերը Իսահակ Վիրաբյանը ներգրավվում է այդ պայքարի մեջ, նշանակվում Կոտայքի 3-րդ վաշտի հրամանատար։ Մասնակցում է սահմանամերձ մարտերին, ապա մեկնում Շահումյանի շրջան, իր հետ տանելով մարդասիրական օգնություն։ Մասնակցում է մի շարք կարևոր և վտանգավոր մարտական գործողությունների։ Փոքրաթիվ ընկերներով գրավում ռազմական նշանակություն ունեցող մի կարևոր բարձունք։ 1992 թվականի մայիսի 2-ին Շահումյանի շրջանի Էրքեջ գյուղի ինքնապաշտպանական կռիվների ժամանակ թշնամու հետ անհավասար մարտում զոհվում է Իսահակ Վիրաբյանը։

Ի պատիվ Իսահակ Վիրաբյանի, Կոտայքի մարզի Բալահովիտ գյուղի դպրոցը կոչվել է իր անունով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  "Իսահակ Վիրաբյանի կենսագրությունը". Արխիվացված է the original 2019 թ․ հունվարի 10-ին. Retrieved 2021 թ․ հունվարի 26.
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Զոհրաբյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*
 Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լևոն Զոհրաբյան (այլ կիրառումներ)

**Լևոն Ներսեսի Զոհրաբյան** (փետրվարի 16, 1919(1919-02-16), Օձուն, Բորչալուի գավառ, Վրաստանի Դեմոկրատական Հանրապետություն - օգոստոսի 27, 1990(1990-08-27), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ աշխարհագրագետ, երկրաձևաբանության մասնագետ (գեոմորֆոլոգ), աշխարհագրական գիտությունների թեկնածու (1962), դոցենտ (1954), ՀԽՍՀ ԳԱ Երկրաբանական գիտությունների ինստիտուտի երկրաձևաբանական բաժնի վարիչ, նույն ինստիտուտի Դիլիջանի ջրաերկրաբանական արշավախմբի գիտական ղեկավար (1978-1988)։ Մեծ ավանդ ունի Հայկական լեռնաշխարհի, լեռնագրական կառուցվածքի, երկրաբանաձևության ասպարեզում։

Կենսագրություն
--------------

Լևոն Զոհրաբյանը ծնվել է 1919 թվականի փետրվարի 16-ին, Օձուն գյուղում։ 1940 թվականին ավարտել է Հայկական պետական մանկավարժական ինստիտուտը։ 1946-1952 թվականներին մասնակցել է ԽՍՀՄ ԳԱ կովկասյան երկրաձևաբանական արշավախմբին, 1958-1990 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ ԳԱ երկրաբանական գիտությունների ինստիտուտի երկրաձևաբանական բաժնի վարիչ, 1978 թվականից՝ Դիլիջանի ջրաերկրաբանական արշավախմբի գիտական ղեկավար։

Աշխատանքները վերաբերում են Հայկական լեռնաշխարհի լեռնագրության, կառուցվածքային և կիրառական երկրաձևաբանության խնդիրներին։ Հեղինակ Է Հայկական լեռնաշխարհի, Կովկասի և հարակից շրջանների լեռնագրական քարտեզի (1:1 250000, 1989), համահեղինակ՝ «Հայկական ԽՍՀ երկրաբանություն», «Հայկական ԽՍՀ ֆիզիկական աշխարհագրություն» գրքերի։ Հեղինակ է մոտ 50 գիտական հոդվածների, մի քանի մենագրության, այդ թվում՝ ռուսերենով հրապարակված «Орография Армянского нагорья» Ереван, 1979 հիմնարար աշխատությունը։

Լևոն Զոհրաբյանը մահացել է 1990 թվականի օգոստոսի 27-ին, Երևանում։

Պարգևներ
--------

* Պ. Պ. Սեմյոնով-Տյան-Շանսկու անվան մեդալ (1985)։

Երկեր
-----

* Հայկական ԽՍՀ երկրաբանություն, ռուսերեն, հ. 1, 1962:
* Հայկական ԽՍՀ ֆիզիկական աշխարհագրություն, 1971։
* «Орография Армянского нагорья», Ереван, 1979.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4
2. ↑  "Հիշարժան տարեթվեր - ՀՀ ԳԱԱ Երկրաբանական գիտությունների ինստիտուտ". *www.geology.am*. Արխիվացված է the original 2019 թ․ հունիսի 30-ին. Retrieved 2019 թ․ հունիսի 25.
3. ↑  Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005։
4. ↑  Зограбян, Левон Нерсесович (1979). Գաբրիելյան, Հրաչյա Կարապետի (ed.). *Орография Армянского нагорья: Опыт орографического анализа морфоструктуры*. Институт геологических наук АН АрмССР. Ереван: Изд-во АН АрмССР.
**Լևոն Պողոսի Կաթրջյան** (հուլիսի 10, 1940(1940-07-10), Հալեպ - հուլիսի 1, 2022(2022-07-01), Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), հայ երգիչ։

Կենսագրություն
--------------

1963-1966 թվականներին սովորել է Բեյրութի պետական կոնսերվատորիայում։ Ճանաչվել է ժողովրդական և աշուղական, հատկապես Սայաթ-Նովայի երգերի կատարումներով։ Համերգներով հանդես է եկել Եգիպտոսում, Քուվեյթում, Իրանում, Կիպրոսում, ԱՄՆ-ում և այլուր։ Հայկական երգացանկով հանդես է եկել Փարիզի «Օլիմպիա» սրահում։ 1971 թվականից երգել է նաև Հայաստանում, կատարել ձայնագրություններ, մասնակցել Սայաթ-Նովային նվիրված փառատոնին, ի նպաստ Արցախի հանդես եկել համերգներով (1988)։

Հեղինակ է բազմաթիվ երգերի։ «Մելոդիա» ընկերությունը 1987 թվականին թողարկել է Կաթրջյանի ձայնասկավառակը։ 1975 թվականից բնակվում է Լոս-Անջելեսում, ԱՄՆ։

2010 թվականին համերգային ծրագրով հանդես է եկել Հայաստանում և Արցախում։

Մահացել է 2022 թվականի հուլիսի 2֊ին։

Մրցանակներ
----------

* Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսության Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոց շքանշան, 2005

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005*.
2. ↑  "Լևոն Կաթրջյանի կենսագրությունը AV Production". Արխիվացված է the original 2022 թ․ հուլիսի 7-ին. Retrieved 2018 թ․ փետրվարի 19. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Իմ անուշ մայրիկ»
**Շենդերովի եկամտաբեր տուն** (ռուս.՝ Доходный дом С. И. Шендерова), շենք Դոնի Ռոստովում, որը գտնվում է Վորոշիլովի պողոտայում (շենք №33): Եկամտաբեր տունը կառուցվել է XIX դարի վերջում ռոստովցի ճարտարապետ Ն. Սոկոլովի նախագծով։ Շենքի ճարտարապետությունը անցումային ոճ է էկլեկտիզմից մոդեռն։ Շենդերովի եկամտաբեր տունն ունի մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտի կարգավիճակ։

Պատմություն
-----------

Տունը կառուցվել է XIX դարի վերջում ռոստովցի ճարտարապետ Ն. Սոկոլովի նախագծով։ Այն պատկանել է երկրորդ գիլդիայի վաճառական Սոլոմոն Իզրաիլևիչ Շենդերովին (1877-՞)։ Շենքի կենտրոնական մասի առաջին հարկը վարձակալում էին առևտրի տարբեր հաստատություններ։ Երկրորդ հարկն օգտագործվել է Ս. Շենդերովի կողմից որպես բնակելի տարածք, այնտեղ են եղել նաև ընդունելության դահլիճները։ Շենքի կողքային մասերում տեղակայված էին բնակարաններ։

Խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո եկամտաբեր շենքն ազգայնացվեց։ 1920-ական թվականներին շենքի առաջին հարկում առևտրային կազմակերպություններ էին, իսկ երկրորդում՝ կոմունալ բնակարաններ։
Տունը տուժել է Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին, կորսվել է կենտրոնական վրանածածկույթը։ 1950-ական թվականներին շենքը վերականգնվեց ճարտարապետներ Մ. Իշունինայի և Գ. Պետրովի նախագծով։ Այդ ժամանակ էլ հայտնվեցին նոր կցակառույցներ։

Շենդերովի եկամտաբեր տունը հին բացիկի վրա
2000-ական թվականների կեսերին իրականացվել է շենքի վերակառուցում, որի ընթացքում կենտրոնական վրանածածկույթը վերականգնվել է իր սկզբնական տեսքով։ Ներկայումս շենքում տեղակայված է «Ալֆա-բանկի» բաժանմունքը։

Ճարտարապետություն
-----------------

Երկհարկանի շենքն ունի П-աձև հատակագիծ։ Գլխավոր ճակատը դուրս է գալիս Վորոշիլովյան պողոտա, կողայինները՝ Սերաֆիմովիչի և Տեմեռնիցկայա փողոցներ։ Գլխավոր ճակատի կենտրոնական հատվածը և անկյունային մասերը ավարտվում են վրանածածկերով ուղղանկյունաձև ատտիկոսներով։ Առաջին հարկը դրվագված է կոպտատաշ քարով։ Ճակատի պատուհանների ձևավորման համար օգտագործվել են բազմաթիվ ծեփակերտ զարդեր՝ կանանց գլուխներ, հերմաներ, ծաղկաշղթաներ, ծաղկեպսակներ, բուսական նախշեր և այլն։ Ճակատի ուղղահայաց մասնատումն ընդգծում են երկրորդ հարկի էրկերներով ելուստավորումները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  "Доходный дом С.И.Шендерова". voopiik-don.ru. Արխիվացված from the original on 2013 թ․ սեպտեմբերի 15. Retrieved 2013 թ․ օգոստոսի 28.
2. 1 2  *Есаулов Г. В. Черницына В. А.* Архитектурная летопись Ростова-на-Дону. — Ростов-на-Дону, 1999. — С. 105. — ISBN 5-8456-0433-8
3. ↑  "Ростов-на-Дону (объекты культурного наследия регионального значения)". Официальный портал Правительства Ростовской области. Արխիվացված from the original on 2013 թ․ սեպտեմբերի 14. Retrieved 2013 թ․ օգոստոսի 28.
4. ↑  "М. А. Гонтмахер «Евреи на донской земле»" (PDF). Արխիվացված է the original (PDF) 2013 թ․ օգոստոսի 31-ին. Retrieved 2017 թ․ փետրվարի 7.
Ընտանիքը նյանեֆանի սեղանի շուրջ
**Նյանյեֆան** (չինարեն՝ 年夜飯, 年夜饭` niányèfàn - ամանորյա ընթրիք), ավանդական ընթրիք չինական Նոր տարվա տոնակատարության ժամանակ։

Չինաստանի տարբեր շրջաններում կարելի է անվանել նաև տուանյուանֆան,  կամ այլ կերպ։

Նկարագրություն
--------------

Նյանյեֆանը տոնի կարևոր մասն է և լցված է բազմաթիվ խորհրդանիշներով և գաղտնի իմաստներով։ Այսպիսով, ավանդաբար չուսիում սնունդ են պատրաստում տոնի սկսվելուց մի քանի ժամ առաջ, քանի որ ենթադրվում է, որ ամբողջ տարին կանցնի այնպես, ինչպես կդիմավորեն, իսկ դանակ օգտագործելով՝ կարող եք պատահաբար կտրել բախտը։ Որպեսզի գալիք տարին հագեցնող լինի, ընդունված է ամանորյա սեղանին առատորեն ուտելիք դնել, ընդ որում՝ կարևոր է, որ մթերքների շարքում լինեն չինական բառերին համահունչ երջանկություն և բարեկեցություն՝ հավ, ձուկ և տոֆու։ Այն շրջաններում, որտեղ ձուկ չի հայտնաբերվել, ձկների գլխի պրոֆիլները պատրաստվում են ծառերի տերևներից։ Բացի այդ, սեղանին մատուցվող ուտեստներից շատերին տրվում են ներդաշնակ անուններ՝ որպես ամանորյա մաղթանքներ ընտանիքի անդամներին։

Երկրի տարբեր շրջաններում բնորոշ են նաև տեղական տոնական ուտեստները՝ հյուսիսում ուտում են ցզյաոզի, իսկ հարավում՝ նյանգաո։

Տոնի համար նրանք մաքրում են տունը, նրանք դուրս են գալիս սեղանին նոր հագուստով։ Ընթրիքից առաջ կատարվում է նախնիներին ընծայելու արարողություն, որոնք ներկայացված են խորհրդանշական փայտե անվանական ցուցանակներով։ Ընտանիքի անդամների հանդիպումը նույն սեղանի շուրջ ամեն տարի ընկալվում է որպես, հնարավոր է, վերջինը, քանի որ հայտնի չէ՝ մեկ տարի հետո ընտանիքը կհավաքվի նույն կազմով։

Ընթրիքից հետո ընտանիքը միասին հանգստանում է, ոչ ոք չի բաժանվում քնելու, որպեսզի չկորցնի երջանկությունը։ Գալիք տարում հաջողություն ունենալու համար երեխաներին տրվում են կարմիր ծրարներ փողով (ի սկզբանե ընդունված էր հարյուր մետաղադրամներից մի փունջ տալ, որոնք խորհրդանշում էին հարյուր տարի ապրելու ցանկությունը, բայց ժամանակի ընթացքում ավանդույթը փոխվեց)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  "История и традиции празднования Китайского Нового года". РИА Новости. 2014 թ․ հունվարի 31. Արխիվացված from the original on 2016 թ․ հունվարի 21. Retrieved 2017 թ․ դեկտեմբերի 19.
2. 1 2  Людмила Демина (2013 թ․ փետրվարի 10). "Разнообразие блюд в канун китайского Нового года". Великая Эпоха. Retrieved 2017 թ․ դեկտեմբերի 19.(չաշխատող հղում)
3. ↑  Yang Yang (2017 թ․ հունվարի 25). "New Year's Eve Dinner Varies Across China Due to Different Cultures" (in անգլերեն). Women of China. Արխիվացված from the original on 2017 թ․ մայիսի 27. Retrieved 2017 թ․ դեկտեմբերի 19.
4. ↑  Patrick Scally (2017 թ․ հունվարի 27). "Year of the Rooster". *GoKunming* (in անգլերեն). Արխիվացված from the original on 2017 թ․ դեկտեմբերի 22. Retrieved 2017 թ․ դեկտեմբերի 19.
5. 1 2  *Haiwang Yuan* The origin of Chinese New Year and its Customs // The Magic Lotus Lantern and Other Tales from the Han Chinese. — Libraries Unlimited, 2006. — P. 169. — 239 p. — ISBN 9781591582946