Հիրոսքութեր
**Հիրոսքութեր** (երկանիվ սկուտեր, ինքնակառավարիչ սկուտեր անգլ.՝ GyroScooter)- փողոցային էլեկտրական տրանսպորտային միջոց, կատարված ձևում լայանակի շերտաձողով երկու ակներով կողմերին։ Օգտագործվում է էլեկտրաշարժիչ, լիցք հավաքող էլեկտրամարտկոցից, շարք հեռասկոպիկ ընկալիչներ և պահպանել հորիզոնական դրույթները տարածքներ ոտքերի համար։

Նաև այս սարքը ռուսալեզու երկրներում անվանում են. հիրոբորդ, գիրոցիկլ, էլեկտրոսկուտեր, մինի սիգվեյ, սմարտվեյ, սմարտ-սիգվեյ, իսկ անգլախոս միջավայրում - Gyroscooter, Urban Scooter, Self Balance Scooter, Self-balancing two-wheeled board:

Պատմություն
-----------

Տիեզերագնացը հիրասքութերի վրա
Ստեղծագործությունը նման տեսակի տրանսպորտի արմատավորված է դեռեւս 90-ականներին անցյալ դարի, երբ հայտնվել է առաջին նախատիպերը տրանսպորտային միջոցների, օգտագործելով իր նմուշներ ավտոմատ համակարգի հավասարակշռման։ Թերևս, հերոսքութերի ժամանակակից նախահայրը նման տեսակը կարելի է անվանել գյուտը Segway: Այս սարքը այնպես, ունի երկու անիվ և պահոց ոտքերի համար։ Հազվադեպ դեպքերում մոդելը կարող է լինել հագեցած նստավայրով։ Սակայն գլխավոր հիրոսքութերի և սիգվեյի-բացակայում էղեկային սյունը։ Այստեղ կառավարում իրականացվում ոչ ձեռքերով, այլ շարժվող մարմնի զանգվածի կողմից։ Օրինակ, առաջ շարժվելու համար անհրաժեշտ է թեքվել համապատասխան ուղղությամբ, արգելակման համար և հետ շարժուման-հակառակը։ Շրջելը իրականացվում է օգնությամբ կողմնակալ մարմնի ցանկալի ուղղությամբ։

Առաջին ժամանակակից հիրոսքութերներ սկսեցին հայտնվել միայն 2010 թվականի սկզբից։ Այդ ժամանակ մի քանի կորեական և չինական ընկերությունների ձեռնամուխ զանգվածային արտադրության արդիականացման եւ առկա նախատիպերի, սակայն ընթացքում նախարար հաճախ կիրառվել են անհուսալի նյութեր և էլեկտրոնիկա, գործող խափանումներով։

Սարքավորումներ
--------------

Այս ագրեգատ, որը բաղկացած է մի քանի առանցքային տարրերի

* Երկու էլեկտրական շարժիչի
* Գերոսկոպիկ ընկալող համարկարգ
* Վերահսկող սարք,
* Հիրոսքութերի հիմնակմաղք

Կախված մոդելի հիրոսքութերի կարող են ներկա գտնվել լրացուցիչ սարքեր. տեղեկատվական էկրան, կառավարման վահանակ, Bluetooth մոդուլ, դինամիկայի համար երաժշտության նվագարկումը, լուսավորող սարքեր և այլ։

Աշխատանքի սկզբունքը
-------------------

Երբ տեղափոխելու կենտրոնի մարմնի ծանրության առաջ (թաթերը սեղմելով), գիրոսկոպիկ սենսորների վերցնել տվյալ սեղմելով և անիվները սկսում են պտտել առաջ։ Համապատասխանաբար, երբ նույնական սեղմելով գուլպաների ոտքերի վրա, ճակատային մասը հարթակ հիրոսքութեր, սարքը շարժվում հետ։ Թեքվել երկու ոտքերով հետ, ընդ որում, սեղմելով երկու ոտնաթաի հետեւի մասը հարթակ, օգտագործողը սահմանում է շարժումը հետ։ Շրջելը իրականացվում է թեքում ձախ կամ աջ կեսի հարթակ առաջ, իսկ շրջադարծը տեղում (360 աստիճան ձախ (որպես օրինակ) իրականացվում. ներքև սեղմելով աջ և ձախ ոտքի թաթով։ Քանի որ յուրաքանչյուր հիրոսքութերի կեսում կա իր սեփական գիրո-ընկալող-հաղորդող սարք, ապա գնում է նա (համապատասխանաբար նրա թեքվումը), առաջ կամ հետ, մյուս կեսից անկախ։ Այդպես է տեղի ունենում շրջապտույտը կամ շրջադարձը։ Ու թեև բառերով նկարագրությունը այդ գործընթացի հնչում է դժվար, բայց իրականում ամեն ինչ ուր ավելի հեշտ է և ինտուիտիվ հասկանալի։ Հաճախ մի քանի րոպե պրակտիկայի օգտագործողը արդեն վստահորեն կանգնած է հիրոսքութերի վրա։

Անվտանգություն
--------------

Բազմաթիվ երկրներում հիրոսքութերի և մեքենանների օգտագործում արգելվում էր փողոցներում : Օրինակ, նման արգելքը գործում է Մեծ Բրիտանիայում (թույլատրվում է դրանց օգտագործումը միայն մասնավոր տարածքների սեփականատիրոջ համաձայնությամբ).

Տասնյակ հաղորդագրությունների մասին վկայում են ինքնքհրկիզում, որ անվորակ լիթումիական մարտկոց, օգտագործվում է էժան հիրոսքութրերում,կարող վառվել ինչպես լիցքավորման գործընթացում, այդպես էլ օգտագործման ժամանակ։ Մի քանի ավիաընկերություններ արդեն արգելել են փոխադրման հիրոսքութրով օդանավի սրահում և ինքնավառում վտանգի պատճառով։ Amazon-ն արգելել է վաճառքի հանվել մի քանի մոդելներ իր խանութում։

Հիրոսքութրից ընկնելը՝ կարող է հանգեցնել ծանր վնասվածքների, այդ թվում՝ կոտրվածքների։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Евгений Золотов (11 декабря 2015)։ «Моноколесо и право (Волшебство гироцикла, ч.4)»։ Компьютерра։ Վերցված է 2015-12-12
2. ↑  «London 'hoverboard' bus crash teenager dies» (անգլերեն)։ BBC։ դեկտեմբերի 11, 2015։ Վերցված է 2015-12-12։ «"Self-balancing scooters" are known by various names including "hoverboards" and "rideables" ...some models capable of travelling at up to 12 mph. They are banned from use on public pavements and roads in the UK. The Crown Prosecution Service has issued guidance stating they "are not legal for road use". According to the Department for Transport, it is only legal to use them on private property with the owner's consent»
3. ↑  Emma Ailes (հոկտեմբերի 13, 2015)։ «How the 'hoverboards' took off - in spite of laws against them» (անգլերեն)։ BBC News։ Վերցված է 2015-12-12։ «"self-balancing scooters" are actually banned under section 72 of the Highway Act 1835 for use on public pavements and roads in the UK. The Crown Prosecution Service has issued guidance stating they "are not legal for road use".»
4. ↑  TIM MOYNIHAN (2015-12-12)։ «WHY HOVERBOARDS KEEP EXPLODING» (անգլերեն)։ WIRED։ Վերցված է 2015-12-12։ «the problem doesn’t have to do with these self-balancing scooters themselves, but with the quality of the batteries being used. They’re cheap, …more-affordable brands are using cheaper components … With these cheap batteries, a lot of things can cause fires. … the separator … may not be aligned correctly.»
5. ↑  Bill Chappell (դեկտեմբերի 11, 2015)։ «Hoverboards Put On No-Fly List, As Airlines Cite Fire Concerns» (անգլերեն)։ Վերցված է 2015-12-12։ «Citing a potential fire hazard, major U.S. airlines are banning hoverboards from their cabins and cargo holds. … U.S. Consumer Product Safety Commission says it's looking into at least 10 reports of the self-balancing electric scooters bursting in flames»