**Թիմոթի Ֆրանց Գայթներ** (*կարդացվում է՝ Գայթներ*, անգլ.՝ Timothy Franz Geithner, օգոստոսի 18, 1961(1961-08-18), Բրուքլին, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի տնտեսագետ և ֆինանսիստ, ԱՄՆ ֆինանսների 75-րդ նախարար (2009 թվականի հունվարի 26-ից մինչև 2013 թվականի հունվարի 25-ը)։ Նյու Յորքի Դաշնային պահուստային բանկի 9-րդ նախագահ (2003-2009 թվականներ)։ Արժույթի միջազգային հիմնադրամի քաղաքականության որոշման տնօրեն։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Բրուքլինում, Նյու Յորքի Ֆորդ հիմնադրամի ասիական ծրագրերի տնօրեն Փիթեր Ֆայթների ընտանիքում, և Լարչմոնթում դաշնամուր նվագող դաշնակահար և ուսուցիչ Դեբորա Մուր Գայթների (անգլ.՝ Deborah Moore Geithner) ընտանիքում, որի հայրը՝ Չարլզ Վ. Մուրը, եղել է նախագահ Դուայթ Էյզենհաուերի խորհրդականը և աշխատել է «Ֆորդ Մոթոր Քոմփանի» ընկերության փոխնախագահի պաշտոնում։

Թիմոթի Գայթները մանկության մեծ մասն անցկացրել է ԱՄՆ-ից դուրս՝ Զիմբաբվեում, Հնդկաստանում և Թաիլանդում։ Ավարտել է Բանգկոկի Միջազգային դպրոցը։ Բարձրագույն կրթությունը ստացել Է ԱՄՆ-ում և Չինաստանում. լեզուն սովորել է Պեկինի համալսարանում 1981 թվականին և Պեկինի մանկավարժական համալսարանում 1982 թվականին, պետական կառավարման և ասիական հետազոտությունների գծով բակալավրիատ է սովորել Դարտմուտի քոլեջում (ավարտել է 1983 թվականին), Արևելյան Ասիայի միջազգային տնտեսագիտության և հետազոտությունների գծով մագիստրատուրա Ջոնս Հոփքինսի համալսարանի ժամանակակից միջազգային հետազոտությունների դպրոցում (ավարտել է 1985 թվականին)։ Սովորել է չինարեն և ճապոներեն լեզուներ։ Ապրել է Չինաստանում և Ճապոնիայում։

1985 թվականին ամուսնացել է համակուրսեցի Քերոլ Մ. Սոննենֆելդի հետ (անգլ.՝ Carole M. Sonnenfeld): Նրանք ունեն երկու երեխա՝ Էլիսը (անգլ.՝ Elise) և Բենջամինը (անգլ.՝ Benjamin):

Պրոֆեսիոնալ կարիերա
-------------------

Համալսարանից հետո երեք տարի աշխատել է Վաշինգտոնում Հենրի Քիսինջերի («*Kissinger and Associates*») ընկերությունում և 1988 թվականին աշխատանքի է անցել ամերիկյան գանձապետարանի (ֆինանսների նախարարության) միջազգային գործերի բաժնում։

1995-1996 թվականներին եղել է քարտուղարի՝ դրամական և ֆինանսական քաղաքականության գծով օգնականի տեղակալ, 1996-1997 թվականներին՝ քարտուղարի միջազգային հարցերով օգնականի ավագ տեղակալ, 1997-1998 թվականներին՝ քարտուղարի՝ միջազգային գործերով օգնականի տեղակալ։ Հետագայում զբաղեցրել է ԱՄՆ ֆինանսների նախարարի միջազգային հարցերով տեղակալի (1998-2001) պաշտոնները՝ Ռոբերտ Ռուբին և Լոուրենս Սամերս նախարարներին կից։

2001-2003 թվականներին աշխատել է Արժույթի միջազգային հիմնադրամում՝ որպես քաղաքականության զարգացման և վերլուծության դեպարտամենտի տնօրեն։

2002 թվականից՝ Միջազգային հարաբերությունների խորհրդի միջազգային տնտեսագիտության բաժանմունքի ավագ գիտաշխատող է (անգլ.՝ Senior Fellow):

### Աշխատանք ԴՊՀ-ում

2003 թվականի հոկտեմբերին հաստատվել է Նյու Յորքի Դաշնային պահուստային բանկի նախագահի պաշտոնում, ինչը նույնպես նպաստել է նրա հաստատմանը ԱՄՆ Դաշնային պահուստային համակարգի բաց շուկայում գործառնությունների Դաշնային կոմիտեի նախագահի տեղակալի կողմից։ 2006 թվականին դարձել է նաև «Երեսունի խմբի» անդամ։

2008 թվականի մարտին հենց Թիմոթի Գայթներն էր կազմակերպում «Bear Stearns» ներդրումային բանկի փրկությունը և վաճառքը։

### ԱՄՆ ֆինանսների նախարար

ԱՄՆ նախագահ ընտրված Բարաք Օբաման 2008 թվականի նոյեմբերի 24-ին առաջարկել Է Թ. Գայթների թեկնածությունը ԱՄՆ ֆինանսների նախարարի պաշտոնում։ Սակայն Սենատում լսումների ընթացքում խնդիրներ են առաջացել պաշտոնում հաստատվելու հետ կապված՝ Գայթների կողմից 2000-ական թվականների սկզբին բացահայտված հարկերի պատճառով։ Արդյունքում նա Սենատի կողմից հաստատվել է միայն 2009 թվականի հունվարի 26-ին (60 կողմ, 34 դեմ)։ Նույն օրը ԱՄՆ փոխնախագահ Ջոզեֆ Բայդենը երդվել է տվել Թիմոթի Գայթներին։ 2012 թվականի նախագահական ընտրարշավի ժամանակ Գայթները հայտարարել էր, որ կհեռանա նախարարի պաշտոնից՝ անկախ նրանից, թե որ թեկնածուն կհաղթի ընտրություններում։

Հուշեր
------

2014 թվականի մայիսին լույս է տեսել Stress Test-ի Գայթների հիշողությունների գիրքը. «Reflections on Financial Crises»-ը 2008 թվականի համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամի մասին։ Գրքում տեղ է գտել 2011 թվականին Բեռլուսկոնիի չորրորդ կառավարության անկմանը հեղինակի մասնակցության մասին պնդումը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Encyclopædia Britannica
2. 1 2  GeneaStar
3. 1 2  Munzinger Personen (գերմ.)
4. 1 2 3  Kindred Britain
5. ↑  Произносить *Гейтнер* — неправильно, см.: Говорим по-русски // Радио «Эхо Москвы», 30 ноября 2008 г.
6. ↑  «Обама доверил финансы востоковеду». Частный корреспондент. 25 ноября 2008. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ մարտի 21-ին.
7. ↑  *Малков Д.* Обама назначит министром финансов Тимоти Гайтнера // «*Ведомости*». — 24 ноября 2008 г Արխիվացված 2015-03-17 Wayback Machine.(ռուս.) — 26.11.2008.
8. ↑  *Обама Б.* Не бывает процветающего Уолл-стрита без процветания Мэйн-стрита // Документы *Полит.ру*, 27 ноября 2008 г Արխիվացված 2008-12-01 Wayback Machine. — 27.11.2008.
9. ↑  *Landler M. Calmes J.* Geithner, Rescue-Team Veteran, Has Head Start in Seizing Reins // «*The New York Times*». — November 24, 2008.(անգլ.) — 26.11.2008.
10. ↑  *Calmes J.* Senate Confirms Geithner for Treasury Post // *The New York Times*. January 26, 2009.(անգլ.) — 27.01.2009.
11. ↑  Новым министром финансов США стал Тимоти Гайтнер // Новости *Полит.ру*. 27 января 2009 г.(ռուս.) — 27.01.2009.
12. ↑  Michiko Kakutani (2014 թ․ մայիսի 11). «A Memoir From the Eye of a Financial Storm» (անգլերեն). The New York Times. Վերցված է 2014 թ․ մայիսի 14-ին.
13. ↑  Paolo Mastrolilli (2014 թ․ մայիսի 13). «L'ex ministro Usa: funzionari europei ci proposero di far cadere Silvio» (իտալերեն). la Stampa. Վերցված է 2014 թ․ մայիսի 14-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Տեղեկություն Թիմոթի Գայթների մասին «The New York Times» կայքում»(անգլ.).

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Թիմոթի Գայթներ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Լենտապեդիա · Մեծ կատալոնական · Notable Names Database |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 15005389 · GND: 1046875280 · GTAA: 212989 · ISNI: 000000004613278X · LCCN: no99031417 · NKC: vse20221167682 · NTA: 315069112 · NUKAT: n2014149035 · SUDOC: 184565472 · VIAF: 31628307 · WorldCat VIAF: 31628307 |

 |

 |