**Հենզել Միսակի Առաքելյան** (նոյեմբերի 2, 1946(1946-11-02), Բռնակոթ, Սիսիանի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), պատմաբան, լրագրող, պետական-հասարակական գործիչ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1946 թվականի նոյեմբերի 2-ին Սիսիանի շրջանի Բռնակոթ գյուղում։ Տեղում էլ ստացել է ﬕջնակարգ կրթություն։ Ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետը, ԽՄԿԿ կենտկոﬕն առընթեր Բաքվի կուսակցական քառամյա բարձրագույն դպրոցը։ Եղել է «Որոտան» թերթի գրական աշխատող, բաժնի վարիչ, խմբագրի տեղակալ։ ԽՍՀՄ և Հայաստանի ժուռնալիստների ﬕության անդամ է։ 1973 թվականին փոխադրվել է ՀԿԿ Սիսիանի շրջանային կոմիտե, աշխատել պրոպագանդայի և  հետո՝  կազմակերպական բաժնի վարիչ, երկրորդ քարտուղար, 1988-1991 թվականներին՝ առաջին քարտուղար։

1990-1995 թվականներին եղել է ՀՀ գերագույն խորհրդի առաջին գումարման պատգամավոր։ 1991 թվականին ՀՀ գերագույն խորհրդի կողﬕց ընտրվել է լրատվության  հարցերի  մշտական հանձնաժողովի անդամ։ 1992 թվականին նշանակվել է Սիսիանի պոլիտեխնիկուﬕ, 1993 թվականին՝ իր նախաձեռնությամբ ստեղծված պետական քոլեջի տնօրեն, ուր աշխատել է ﬕնչև 2014 թվականը։

Շրջկոﬕ առաջին քարտուղար աշխատած տարիներ
---------------------------------------

Հենզել Առաքելյանը շրջկոﬕ առաջին քարտուղար է աշխատել անցումային շրջանում՝ 1988-1991 թվականներին (պատերազմ, շրջափակում, փախստականներ․․․)։ Չնայած դրան՝ Սիսիանում թե՛ տնտեսական, և թե՛ սոցիալ-մշակութային ոլորտներում տեսանելի աշխատանքներ են կատարվել։

1988-1990 թվականներին ավարտվել է շրջանի գրեթե բոլոր գյուղերի միացումը hեռախոսացանցին, ասֆալտապատվեցին գյուղեր տանող ճանապարհները (Բռնակոթ, Անգեղակոթ, Լծեն, Բարձրավան, Գորհայք, Ծղուկ, Նորավան), անցկացվել են մի շարք ջրատարներ, սկսվել է նաև Մուխուրթույրան-Սիսիան ջրատարի շինարարությունը, կառուցվել են ﬕ քանի նոր դպրոցներ, մանկապարտեզներ։ Նոր թափ է ստացել բնակարանային շինարարությունը։

Հենզել Առաքելյանի նախաձեռնությամբ ստեղծվել է Սիսիանի պատմության թանգարանը։ Թանգարանի բակում կանգնեցվել է պատմաբան Նիկողայոս Ադոնցի արձանը։

Բարեկարգվել է Սիսիան քաղաքի Սուրբ Գրիգոր եկեղեցու շրջակայքը, կանգնեցվել են 2 կաթողիկոսների՝ Սիսիան այցելությունը խորհրդանշող հուշակոթողը, երկրաշարժի զոհերի հիշատակը հավերժացնող հուշարձանը, թուրքերի դեմ սիսիանցիների հերոսական ինքնապաշտպանության 70-ամյակին նվիրված բարձրաքանդակը, վերանորոգվել են Բռնակոթի, Անգեղակոթի եկեղեցիները, սկսվել են Որոտնավանքի նորոգման աշխատանքները, տեղադրվել է եղեռնի զոհերի հիշատակը հավերժացնող խաչ-տապանաքարը։ Այդ տարիներին ավարտվել է Երևանյան զբոսայգու շինարարությունը՝ դառնալով սիսիանցիների սիրված զբոսավայրը։

Հրատարակած գրքերը
-----------------

Հրատարակվել են Առաքելյանի «Սիսիան․ տեղեկատու ուղեցույց» (1987), «Սիսիան․ պատմաաշխարհագրական ակնարկ» (1996), «Ուխտագնացություն դեպի Սիսիան» (2017), «Համո Սահյան․ դասականի սիսիանյան «կարկատանները»», «Զանգեզուրի ճակատագիրը։ Նժդե՞հ, թե՞ Մյասնիկյան», «Ներսես արքեպիսկոպոս Մելիք Թանգյանի փոթորկալից կյանքը», «Սիսիանի համառոտ հանրագիտարան» (2002), «Սիսիանի պատմամշակութային արժեքներն ու բնության շնորհները» (2017) և այլ գրքերը։

Պարգևներ
--------

* «Աշխատանքային գերազանցության համար» ԽՍՀՄ մեդալ,
* Ազգային ժողովի նախագահի շնորհակալագիր,
* ՀՀ կրթության և գիտության նախարարության ոսկե մեդալ և պատվոգիր,
* Ակսել Բակունցի հուշամեդալ,
* Կիևի պահեստազորի սպաների վերապատրաստման դպրոցի պատվոգիր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «National Assembly of Armenia | Official Web Site | parliament.am»։ *parliament.am*։ Վերցված է 2021 թ․ մայիսի 16
2. ↑  Սիսիանի «Որոտան» թերթ, 2003 թ. 23 սեպտեմբերի։
3. ↑  Սիսիան․ պատմաաշխարհագրական ակնարկ։
4. ↑  Բռնակոթի պատմությունը։
5. ↑  Սիսիանի համառոտ հանրագիտարան։
6. ↑  «Սիսիանի պատմամշակութային արժեքներն ու բնության շնորհները»։ *syuniacyerkir.am* (հայերեն)։ Վերցված է 2021 թ․ մայիսի 16  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)
7. ↑  «Սիսիանի պատմամշակութային արժեքներն ու բնության շնորհները»։