recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Մորֆինամոլություն**, մորֆինիզմ, թմրամոլության ձև, երբ օրգանիզմն ընտելանում է մորֆինին, ցուցաբերում վերջինիս հանդեպ զարգացող ֆիզիկական ու հոգեկան կախվածություն և հեշտությամբ չի կարողանում ազատվել հիվանդագին դարձած այդ սովորությունից։ Մորֆինի կրկնակի սրսկումներից ցավազրկմանը մշտապես ուղեկցող էյֆորիան (տրամադրության բարձրացում) պատճառ է դառնում այդ երևույթը նորից զգալու ձգտմանը և արագորեն հանգեցնում ընտելացման։ Մորֆինամոլը մորֆինի կամ դրան փոխարինող այլ նարկոտիկների նոր դոզա ժամանակին չստանալիս ընկնում է նարկոտիկային քաղցի կամ աբստինենցիայի վիճակի մեջ, որը կարող է արտահայտվել հազի, գերքրտնարտադրության, տարազգայնությունների, զանազան ցավերի, գլխապտույտների, սրտխառնոցի, ինչպես նաև ընդհանուր թուլության, արյան ճնշման բարձրացման և այլ երևույթներով։ Հիվանդի տրամադրությունն ընկնում է, որի ֆոնի վրա հաճախակի առաջացող աֆեկտիվ բռնկումներն ու հոգեշարժական անհանգիստ վիճակները շատ հաճախ հասցնում են հակահասարակական վտանգավոր գործողությունների։ Կարող են առաջանալ նաև կոլապսի հասնող սրտային խիստ անբավարարություն, ցնցումային նոպաներ, սուր հոգեկան խանգարումներ ևն։ Մորֆինամոլի մոտ աստիճանաբար հանդես են գալիս մարմնային, նյարդային և հոգեկան խանգարումներ։ Նա խիստ նիհարում է, մաշկը չորանում ու թորշոմում։ Իջնում կամ լրիվ բացակայում են սեռական հակումներն ու կարողությունը։ Աստիճանաբար փոխվում է աշխատանքի ու հասարակական կյանքի նկատմամբ մորֆինամոլի ունեցած հետաքրքրությունը։ Հիմնական նպատակը դառնում է թմրադեղեր ձեռք բերելը։ Խիստ թուլանում են մտավոր ունակությունները, հիշողությունը։ Հիվանդը դառնում է կամազուրկ, հեշտ ներշնչվող։ Բուժումը․ հոգեբուժական ստացիոնարում՝ խիստ մեկուսացման պայմաններում (դրսից թմրադեղեր ստանալու հնարավորությունը կանխելու նպատակով)։ Բուժումը հիմնականում կատարվում է 2 մեթոդով․ 

1. մորֆինի ընդունումը դադարեցվում է միանգամից (կիրառվում է ֆիզիկապես ավելի առողջ ու երիտասարդ հիվանդների մոտ)։
2. մորֆինային քաղցի ծանր հետևանքներից խուսափելու նպատակով մորֆինի դոզան իջեցվում է աստիճանաբար։ Բուժիչ միջոցառումների հիմնական նպատակը մորֆինային քաղցի երևույթները թեթևացնելն է, որի համար կիրառում են նեյրոլեպտիկ տարբեր դեղամիջոցներ, հանգստացնողներ (ամինազին, էտապերազին, տերալեն, սոնապաքս, սեդուքսեն և այլն)։ Կարևոր դեղամիջոց է պիրոքսանը։ Լավ արդյունք է ստացվում ինսուլինային բուժումից (սուբկոմատոզ վիճակներ)։ Օրգանիզմը թունազերծող միջոցներ (գլյուկոզ, ծծմբաթթվային մագնեզիում, վիտամիններ և այլն), պսիխոթերապիա, ինչպես նաև աշխատանքային բուժում։ Մեծ նշանակություն ունի հիվանդանոցից դուրս գրվելուց հետո հիվանդի միկրոսոցիալական միջավայրի բարելավումը, աշխատանքային հարցերի կարգավորումը և պահպանիչ բուժման ճիշտ կազմակերպումը։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 56)։*  |
**Վճարման պահանջագիր** (անգլ.՝ Payment order), հաշվարկային փաստաթուղթ, որը պարունակում է բանկի միջոցով վճարողի կողմից ստացողին կնքված պայմանագրով որոշակի գումար վճարելու մասին ստացողի պահանջը։ Վճարման պահանջագրերը ներկայացվում են միջոցներ ստացողի կողմից վճարողի հաշվին` միջոցներ ստացողին սպասարկող բանկի միջոցով։

Սահմանում
---------

Ըստ մի շարք տնտեսագետների սահմանման՝ *վճարման պահանջագիրը* հաշվարկային փաստաթուղթ է, որը պարունակում է բանկի միջոցով վճարողի կողմից ստացողին կնքված պայմանագրով որոշակի գումար վճարելու մասին ստացողի պահանջը։ *Վճարման պահանջագրերը* ներկայացվում են միջոցներ ստացողի կողմից վճարողի հաշվին` միջոցներ ստացողին սպասարկող բանկի միջոցով։

Վճարման պահանջագրի ձևեր
-----------------------

Վճարման պահանջագրերի վճարումը կարող է կատարվել.

* վճարողի պահանջով (ակցեպտով),
* կամ առանց նրա պահանջի (առանց ակցեպտի)։

Վճարման պահանջագրերը կիրառվում են կազմակերպությունների կողմից` վճարողի հաշվից դրամական միջոցներ դուրս գրելու և դրանք միջոցներ ստացողի հաշվեհամարին փոխանցելու համար։ Այս ձևն օգտագործվում է ապրանքների (աշխատանքների, ծառայությունների) դիմաց վճարումներ կատարելիս և պայմանագրով նախատեսված այլ դեպքերում։ Վճարման պահանջագրերը թողարկվում են ապրանքների (աշխատանքների, ծառայությունների) մատակարարների կողմից և հանձնվում են բանկին։ Այս դեպքում ակցեպտը ապրանքային կամ հաշվարկային փաստաթղթերի վճարման կամ համաձայնության երաշխիք է։ Դրամական միջոցների առանց ակցեպտի դուրսգրումը պայմանագրով նախատեսված դեպքերում վճարողների հաշվից դուրսգրում է, որն իրականացվում է բանկի կողմից, եթե բանկային հաշվի պայմանագրում առկա է պահանջվող միջոցների առանց ակցեպտի դուրսգրման պայման կամ բանկային հաշվի պայմանագրի լրացուցիչ համաձայնագիր։

Տես նաև
-------

* Վճարման օրդեր
* Ինկասո

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  *Сироткин С.А. Кельчевская Н.Р.* Бухгалтерский учет и анализ. Учебник. — М.: ИНФРА-М, 2019. — С. 221. — 355 с. — ISBN 978-5-16-013703-2
| **՞**Ձագախոտ խոշորասպի |
| --- |
|  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Բույսեր |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Բաժին | Ծածկասերմեր |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ընտանիք | Խաչածաղկավորներ |
|
|
|
|
|
|
| Տեսակ | Ձագախոտ խոշորասպի |
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Erysimum macrostygma

 |
| 

| [{{fullurl:wikispecies:{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} ԴասակարգումըՎիքիցեղերում] | uselang=hy}}[{{fullurl:commons:Special:Search/{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} Պատկերների որոնումՎիքիպահեստում] | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Ձագախոտ խոշորասպի** (լատ.՝ Erysimum macrostygma), խաչածաղկավորների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն
--------------

Բազմամյա բարձիկանման ճմեր առաջացնող խոտաբույս է։ Բարակ գետնատարած-փռված կամ վեր բարձրացող ցողունները ծաղկման ժամանակ ունեն 5-15 սմ բարձրություն, պտուղների ժամանակ մինչև 35 սմ բարձրություն։ Նեղ հականշտարաձև տերևները համարյա գծային են, ամբողջաեզր կամ մանր-ատամնավոր, գագաթի մոտ սրացած, հաճախ հետ թեքված։ Ծաղիկները քառատիպ են, իսկ պսակաթերթերը՝ դեղին։ Ծաղկակոթերի երկարությունը պտղի ժամանակ 4-5 մմ է։ 2-3,5 սմ երկարությամբ և 3-4 մմ լայնությամբ պտուղը պատիճ է։

Տարածվածություն
---------------

Հայաստանում հանդիպում է Մեղրու (լեռնագագաթ՝ Գողթան, Բուղաքար, Կարճևան) ֆլորիստիկական շրջանում։

Էկոլոգիա
--------

Աճում է միջին և բարձր լեռնային գոտիներում՝ ծովի մակարդակից 1250-2000 մ բարձրությունների վրա, չոր լանջերին, ժայռոտ տեղերում և ժայռաճեղքերին։ Ծաղկում է մայիս-հունիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հուլիսին։

Պահպանություն
-------------

Վտանգված տեսակ է, որը հայտնի է միայն Հայաստանում։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Տեսակին, կապված տնտեսական գործունեության հետ, սպառնում է անհետացում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ, CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ընդգրկված չէ։

Պոպուլյացիայի մի մասը պահպանվում է «Արևիկ» ազգային պարկի սահմաններում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*։ Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն։ 2010։ ISBN 978-99941-2-420-6


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | GBIF · NCBI |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Տաքսոնինույնացուցիչներ | 
* Վիքիցեղեր: Erysimum macrostigma
* GBIF: 3048100
* IPNI: 283969-1
* NCBI: 1492254
* Plant List: kew-2800235
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:283969-1
* Tropicos: 100334548

 |

 |
**Ուժի իմպուլս**, վեկտորական ֆիզիկական մեծություն, F ուժի և նրա ազդեցության t ժամանակահատվածի արտադրյալը դասական մեխանիկայում։ Սովորաբար նշանակվում է **J** տառով, երբեմն՝ **N**[1] կամ **Imp**[2]։ Տրված ժամանակահատվածում ազդող ուժի իմպուլսը հավասար է այդ ընթացքում ազդող իմպուլսի փոփոխությանը[3]։ Միավորների միջազգային համակարգում չափման միավորը նյուտոն-վայրկյան (Ն·վ) է, կամ, հիմնական միավորներով արտահայտած՝ կիլոգրամ-մետր-վայրկյանում (կգ·մ/վ)։

Արդյունարար ուժը իր ազդեցության ընթացքում պատճառ է դառնում մարմնի արագության փոփոխություն և արագացման։ Ուստի ավելի երկար ժամանակում ազդող արդյունարար ուժը գծային իմպուլսի ավելի մեծ փոփոխություն է առաջացնում․ իմպուլսի փոփոխությունը հավասար է միջին ուժի և ընդհանուր տևողության արտադրյալին։ Երկար ժամանակ կիրառված փոքր ուժը առաջացնում է իմպուլսի նույն փոփոխությունը, ինչ որ կարճ ժամանակ կիրառված ավելի մեծ ուժը կառաջացներ։

J = F\_{average} (t\_2 - t\_1)։
Վերջավոր ժամանակում ազդող *F* ուժի իմպուլսը հավասար է տարրական ուժի իմպուլսի որոշյալ ինտեգրալին, որի ինտեգրման սահմանները ուժի ազդեցոության սկզբի և ավարտի պահերն են՝

J = \int\limits\_{t\_0}^t \vec{F}(t) \; \mathrm{d}\,t։

Մաթեմատիկական արտածումը հաստատուն զանգվածով մարմնի դեպքում
----------------------------------------------------------

Ըստ սահմանման, *t*1-ից *t*2 ժամանակահատվածում առաջացած **J** ուժի իմպուլսը որոշվում է

\mathbf{J} = \int\_{t\_1}^{t\_2} \mathbf{F}\, dt
բանաձևով[4], որտեղ **F**-ը այդ ընթացքում ազդող համազոր ուժն է։

Նյուտոնի երկրորդ օրենքում ուժը կապված է **p** իմպուլսի հետ

\mathbf{F} = \frac{d\mathbf{p}}{dt}
առնչությամբ։ Ուստի

\begin{align}
 \mathbf{J} &= \int\_{t\_1}^{t\_2} \frac{d\mathbf{p}}{dt}\, dt \\
 &= \int\_{p\_1}^{p\_2} d\mathbf{p} \\
 &= \mathbf{p\_2} - \mathbf{p\_1} = \Delta \mathbf{p} \end{align},
որտեղ Δ**p**-ն գծային իմպուլսի փոփոխությունն է *t*1-ից *t*2 ժամանակահատվածում։ Այս բանաձևը երբեմն կոչվում է իմպուլսի և ուժի իմպուլսի թեորեմ։

Եթե մարմնի զանգվածը հաստատուն է, այն կարելի է արտահայտել ավելի պարզ տեսքով՝

\mathbf{J} = \int\_{t\_1}^{t\_2} \mathbf{F}\, dt = \Delta\mathbf{p} = m \mathbf{v\_2} - m \mathbf{v\_1},
որտեղ

**F**-ը արդյունարար ուժն է,
*t*1-ը և *t*2-ը ժամանակի սկզբնական և վերջնական պահերն են,
*m*-ը մարմնի զանգվածն է,
**v**2-ը մարմնի վերջնական արագությունն է,
**v**1-ը մարմնի արագությունն է ուժի ազդեցության սկզբնապահին։

Հատուկ նշումներ
---------------

* Անգլիալեզու գրականության մեջ ուժի իմպուլսը կոչվում է *իմպուլս*, իսկ իմպուլսը (շարժման քանակը)՝ *մոմենտում*։ Տե՛ս օրինակ անգլերեն վիքիպեդիայում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Сивухин Д. В. Общий курс физики. Издание 4-е. М.: Физматлит, 2002. Т. I. Механика.
2. ↑  Beer, F.P. E.R. Johnston, Jr. D.F. Mazurek, P.J. Cornwell, and E.R. Eisenberg. (2010). *Vector Mechanics for Engineers; Statics and Dynamics.* 9th ed. Toronto: McGraw-Hill.
3. ↑  Impulse of Force, Hyperphysics
4. ↑  Russell C. Hibbeler, Engineering Mechanics, Pearson Prentice Hall, 2010
**Վալ դի Նոտո** (իտալերեն՝ Val di Noto), պատմական և աշխարհագրական տարածք, որը ներառում է Սիցիլիայի հարավարևելյան շրջանը, որտեղ գերակշռում է Իբլեան լեռնաշղթան։ Պատմականորեն դա Սիցիլիայի երեք վալերից (արաբական վիլայեթ) մեկն է եղել։

Պատմություն
-----------

Վալ դի Նոտոյում արձանագրված ամենահին բնակավայրը եղել է Ակրայի հինավուրց քաղաքը, որը գտնվում է Պալացոլո Ակրեյդեի մոտ։ Այն հիմնադրվել է մ․ թ․ ա 664 թվականին։ Դա Սիրակուզայում Կորինթոս բնակավայրի առաջին գաղութ է եղել։

Վալ դի Նոտոյի բնակավայրերը կործանվեցին 1693 թվականի Սիցիլիայի երկրաշարժից։ Երկրաշարժից հետո բազմաթիվ քաղաքներ վերակառուցվել են ամբողջովին նոր բնակավայրերում, ինչպիսիք են Նոտոն և Գրամիկելեն։ Ժամանակի տիրակալները՝ Իսպանիայի թագավորները, հատուկ լիազորություն շնորհեցին ազնվական Ջուզեպպե Լանցային ՝ վերափոխելու վնասված քաղաքները, որը նրա մոտ հաջողվեց։ Նա ձևավորեց նոր քաղաքները բարոկկո և Վերածննդի ոճով։

Նոր բնակավայրերը վերակառուցված են հետևյալ ձևով․ կենտրոնում քաղաքային հրապարակն է, որից սկիզբ են առնում փողոցները և տարածվում ճառագայթային ձևով։ Գլխավոր շինություններն, ինչպիսիք են եկեղեցիները, վանքերն ու պալատները կառուցվել են որպես առանցքային կետեր, իսկ փողոցները տեղակայված են ցանցի պես։ Քաղաքներից շատերը ունեն յուրահատուկ բնույթ, ինչպես օրինակ Գրամիկելե քաղաքը, որը կառուցվել է վեցանկյան պես՝ քաղաքի կենտրոնում հրապարակն է, որը բաղկացած է ծխական և քաղաքային դահլիճից։

Քաղաքները վերակառուցվեցին այն ոճով, որը հայտնի է որպես Սիցիլյան բարոկկո ոճ, որոնցից ամենահայտնին Նոտո քաղաքն է։ Այն հիմա հայտնի զբոսաշրջային վայր է՝ շնորհիվ իր հիանալի բարոկկո ճարտարապետության։

16-րդ դարում վերահայտնաբերվել է ավերված Անջի քաղաքը պատմաբան Թոմաս Ֆուենտեսի կողմից։ Հետագա պեղումներն այստեղ եղել են 19-րդ դարի սկզբին Բարոն Գաբրիել Ալիի կողմից։ Վերջինս հայտնաբերել է արևելյան Սիցիլիայի վաղ պատմության կարևոր նմուշներ։

Ներկայում
---------

2002 թվականի հունիսին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն ներառել է Վալ դի Նոտոյի քաղաքները Համաշխարհային ժառանգության ցուցակում՝ որպես «գագաթնակետ ներկայացնելով բարոկկո ոճի արվեստի ծաղկումը Եվրոպայում»։ Նշված քաղաքներն են Կալտաջիրոնեն, Միլիտելո ին Վալ դի Կատանիան, Կատանիան, Մոդիկան, Նոտոն, Պալացոլո Ակրեյդեն, Ռագուսան և Շիկլին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  The *Val* in *Val di Noto* is in Sicilian and in Italian a grammatically masculine term, and it does not refer to a "Valley" as is usual in Italian geographical names, which are although always grammatically feminine, but to one of the *Provinces* or *Governorates* into which Sicily was administratively divided under the Arab rule and up until the 1812 administrative reform. The corresponding Arab term is Wāli, and the Sicilian Val is akin to the Arab Wilayah or the Turkish Vilayet, used as it would be a calque of the English term Shire
2. ↑  Noto (Italy) - No 1024rev, ICOMOS, January 2002, Advisory Body Evaluation, Unesco

Արտաքին հղումներ
----------------

* Վալ դի Նոտոն ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի պաշտոնական կայքում

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ կատալոնական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 122723921 · GND: 4321104-5 · SUDOC: 03152592X · VIAF: 237403506 · WorldCat VIAF: 237403506 |

 |
Կրկնակի եզրերով խարտոց
Նադֆիլներ (մանրախարտոց)
Տարբեր չափի քերթերով խարտոցներ
**Խարտոց**, մշակվող նյութի փոքր շերտեր հեռացնող բազմասայր կտրող գործիք։ Սրոցի ձև ունեցող աշխատանքային մասի վրա քերթեր են անում, որոնք էլ առաջացնում են կտրող եզրեր։ Քերթերի ձևն ու խտությունը ընտրում են ըստ մշակվող նյութի կարծրության և մակերևույթի անհրաժեշտ մաքրության։

Ըստ 1 սմ երկարության վրա ստացված քերթերի քանակի խարտոցները լինում են՝ 

* քերթող (4, 5 - 12),
* երեսահան (13 - 26),
* թավշանման (42 - 80)։

Խոշոր քերթեր ունեցող խարտոցներն անվանում են ռաշպիլ։ Խարտոցները պատրաստում են բարձրածխածնային գործիքային պողպատից և ենթարկում մակերևութային մխման։ Օգտագործվում են փականագործական աշխատանքներում, սղոցների սրման ժամանակ, ինչպես նաև ոչ մետաղական նյութեր մշակելու համար։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 43)։*  |
**Խոնսու** (եգիպտերեն՝ Ḫnsw — «Երկնային ճամփորդ»), լուսնի աստվածը Եգիպտոսում։ Թեբեում համարվում է Ամոնի և Մուտի կամ Սեբեկի և Հեթորի տղան։ Իր ծնողների հետ Խոնսուն ստեղծել է թեբեդական աստվածային երրորդությունը` լուսնի աստվածությունը։ Հաթորը նրան մտերմացրեց Թոթի հետ, արդեն Միջին Թագավորության ժամանակ, երբ նրան երբեմն անվանում էին Ճշմարտության դպիր (հետագայում հաճախ է հանդիպում բարդ աստվածություն Խոնսու-Թոթը)։ Խոնսուն երբեմն հանդես էր գալիս ուրիշ աստվածությունների հետ, օրինակ՝ որպես Շուի որդի։ Սա պատճառ դարձավ հունական Հերակլեսի հետ մերձեցման համար։

Տարբերում են Խոնսուի երկու ձևեր՝ Նեֆերհոթեփ («Գեղեցիկ շնորհով») և Ար-սերհու («Կառավարիչ»)։ Խոնսուն նաև համարվել է բուժող աստված։ Մեզ հասել է հեքիաթ նրա հրաշք արձանի մասին, որը կատարել էր Մեսոպոտամիայի արքայի մոլեգին աղջկա վրա (այսպես է անվանվում Բենտրեշտի արձանագրությունը)։

Թեբեում՝ Ամոնի և Մուտի տաճարների միջև, կա Խոնսուի մեծ տաճար։ Այն շատ էին մեծարում և զարդարում Ռամեսիդները, ինչպես նաև XXI և XXVI գինաստիաները։ Այս ժամանակներից պատերին պահպանում են Խոնսուի պատվին օրհներգ։ Խոնսուի պաշտամունքի վայրերը եղել են Մեմփիս, Հիբիսը և Էդֆունը։

Նա պատկերվում է մարդ՝ կիսալուսնով և գլխին սկավառակ, ինչպես նաև գլխին ոտնաթաթերով և լուսնային նշաններով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  This incident is mentioned in the opening of chapter one of Bolesław Prus' 1895 historical novel *Pharaoh (novel)#Plot|Pharaoh*.

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Хонсу»։ *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)*։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (օնլայն) · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Universalis |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 16659121g · SUDOC: 241473381 · VIAF: 316451215 · WorldCat VIAF: 316451215 |

 |
**Քլորիտներ (աղեր)**, քիմիական միացություններ, քլորային թթվի՝ HClO2 աղեր։ Քլորիտ անիոնն ունի եռանկյուն կառուցվածք (d(ClO) = 0,155 նմ, անկյուն OClO = 111o):

Ստացում
-------

Քլորի երկօքսիդը ալկալիներով մշակելիս ստացվում է քլորիտներ և քլորատներ։

{\displaystyle {\mathsf {2ClO\_{2}+2KOH\rightarrow KClO\_{2}+KClO\_{3}+H\_{2}O}}}
Քլորիտներ առանց քլորատների խառնուրդի ստացվում է քլորի երկօքսիդի և նատրիումի պերօքսիդի փոխազդեցությունից։

{\displaystyle {\mathsf {2ClO\_{2}+Na\_{2}O\_{2}\rightarrow 2NaClO\_{2}+O\_{2}}}}

Հատկություններ
--------------

Նատրիումի քլորիտ
Քլորատները ապիտակ կամ դեղին բյուրեղներ են։ Սովորաբար լավ են լուծվում ջրում, բացի դեղին Ag(ClO2)2 և Pb(ClO2)2. Քլորիտները սովորական պայմաններում անջուր և ջրում լուծված վիճակում կայուն են։ Պինդքլորիտները, հատկապես ծանր մետաղների աղերը տաքացնելիս կամ հարվածի դեպքում քայքայվում են պայթյունով։

Քլորիտների ալկալիական լուծույթները կայուն են մթության մեջ, սակայն լույսի տակ քայքայվում են.

{\displaystyle {\mathsf {6ClO\_{2}^{-}\rightarrow 2ClO\_{3}^{-}+4Cl^{-}+3O\_{2}}}}
Թթվային միջավայրում լույսի տակ քայքայման ռեակցիան ընթանում է հետևյալ կերպ.

{\displaystyle {\mathsf {10ClO\_{2}^{-}\rightarrow 8Cl^{-}+2ClO\_{4}^{-}+3O\_{2}}}}
Ալկալիական քլորիտների ջերմակայունությունը աճում է Cs-ից Li, ի տարբերություն ալկալիական մետաղների թթվածնային թթուների մեծ մասի.

Քլորիտները ուժեղ օքսիդիչներ են։ Թթվային միջավայրում կարող են օքսիդացնել Вr− մինչև Вr2, և NO2− մինչև NO3− (բայց չեն փոխազդում N2O հետ)։ Ջրածնի պերօքսիդը օքսիդացնում են մինչև О2:

Կիրառություն
------------

Ազատ քլորային թթուն՝ HClO2 անգույն, անկայուն, մեղմ օքսիդացնող թթու է, որն առկա է միայն ջրային նոսր լուծույթներում։
Քլորատները սպիտակեցնող նյութեր են։ Հատկապես մեծ նշանակություն ունի NaClO2:

Գրականություն
-------------

* Ахметов Н. С. «Общая и неорганическая химия» М.: Высшая школа, 2001
* Реми Г. «Курс неорганической химии» М.: Иностранная литература, 1963

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  CHLORITE
2. ↑  Greenwood N.N. Earnshaw A. (2006)։ *Chemistry of the elements* (2nd ed.)։ Oxford: Butterworth-Heinemann։ էջ 861։ ISBN 0750633654
Օդապարիկի այրիչ
**Այրիչ**, օդը գազանման, փոշիացրած, հեղուկ կամ պինդ վառելիքի հետ խառնելու և կենտրոնացված բոց ստանալու սարք։

Կիրառություն
------------

Կիրառվում է լուսավորող ու տաքացնող սարքերում, ինչպես նաև վառարանների ու կաթսայատների հնոցներում՝ որպես աշխատանքային օրգան։ Այրիչներն օգտագործվում են նաև գազային եոակցու զոդման համար և կոչվում են եռակցման ու զոդման այրիչներ, որոնք մետաղի եռակցվող կամ զոդվող հատվածը տաքացնում են մինչև համապատասխան ջերմաստիճանը։ Այս Այրիչներում որպես վառելիք օգտագործվում է ացետիլենը, իսկ օդի փոխարեն թթվածին է տրվում։

Տեսակներ
--------

Ըստ աշխատանքի սկզբունքի, այրիչներները լինում են՝

* ներարկիչ (ցածր՝ 100–200 մմ ջրի սյան ճնշման,)
* ոչ ներարկիչ (բարձր կամ հավասար՝ 1—1,5 կամ ավելի մթնոլորտային ճնշման)։

Կան նաև դյուրահալ մետաղների և ոչ մետաղական նյութերի (ապակի, պլաստմասսա) զոդման համար կիրառվող հատուկ կառուցածքի այրիչներ։

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (օնլայն) · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Կրուգոսվետ · Մեծ կատալոնական · Մեծ սովետական (1 հրտ.) |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4008171-0 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 353)։*  |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Միտք (այլ կիրառումներ)

**«Միտք» քանդակ** (ռուս.՝ Скульптура «Мысль»), քանդակ Մոսկվայում, որի հեղինակն է քանդակագործ Սերգեյ Մերկուրովը։ Պատրաստվել է 1911-1913 թվականներին (գաբրո, ծիրանաքար)։ 1955 թվականին քանդակը տեղադրվել է Մերկուրովի գերեզմանին Նովոդևիչյան գերեզմանատանը։

Պատմություն
-----------

«Միտք» քանդակը Սերգեյ Մերկուրովը ստեղծել է 1911-1913 թվականներին Ցվետնոյ բուլվարի իր արվեստանոցում։ Այն ստեղծվել է որպես եռապատկերի կենտրոնական տարր, որի եզրային քանդակապատկերները պետք է լինեին նույն ժամանակահատվածում պատրաստված Ֆ. Մ. Դոստոևսկու և Լ. Ն. Տոլստոյի հուշարձանները։

1918 թվականին «Միտքը» ձեռք է բերվել քանդակագործից և տեղադրվել Ցվետնոյ բուլվարի մուտքի մոտ` Տրուբնոյ հրապարակի կողմից մոնումենտալ քարոզարշավի լենինյան պլանի շրջանակներում։ 1936 թվականին, բուլվարի վերակառուցման պատճառով, քանդակը տեղափոխվել է Պովարսկայա փողոց (այն ժամանակ` Վորովսկու փողոց) Ռոստովների տան մոտ, որտեղ գտնվում էր ԽՍՀՄ գրողների միությունը։ 1955 թվականին քանդակը տեղափոխվել է Նովոդևիչյան գերեզմանատուն, նրա հեղինակ` Ս. Դ. Մերկուրովի շիրմի վրա (հողակտոր № 2)։

Նկարագրություն
--------------

Հուշարձանը պատրաստվել է Մերկուրովի նախահեղափոխական աշխատանքներին բնորոշ ոճով։ Քանդակը պատրաստված է սև գրանիտի մեծ կտորից։ Քանդակագործն ակնհայտորեն ոգեշնչված է եղել Ռոդենի «Մտածողը» քանդակով։ Մերկուրովը պատկերել է ամբողջ հասակով տղամարդու «Մտածողին» բնորոշ կեցվածքով։ Դեմքի ստորին մասը ծածկված է ձեռքով, ճաղատ գլուխը թեքված է առաջ։ Նրա ոտքերին ընկնում են արևելյան քրմերի հանդերձանքին նմանվող հագուստի շրջանաձև ծալքերը։

Արվեստագետ Ն. Դ. Սոբոլևսկին 1947 թվականին նշել է. *«Պատկերաքանդակի անշարժությունը, կաշկանդվածությունը քանդակում խաղաղ գոյակցում են գլխի համարձակ ռեալիստական մեկնաբանության հետ»*։ Ինքը` Մերկուրովը, այսպես է բնորոշել իր աշխատանքը. *«Ես ստեղծեցի «Միտքը»։ Այդ քանդակը պատկերում է մի մարդու, որն իր խելքով փորձում էր գտնել աշխարհը վերափոխելու ուղիները»*։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Среднее специальное образование. Советская наука, 1981
2. 1 2  Литературная Армения, Выпуски 1-6. 1982
3. 1 2 3  *Соболевский Н. Д.* Скульптурные памятники и монументы в Москве. — М.: Московский рабочий, 1947. — С. 61.
4. ↑  *Сытин П. В.* Из истории московских улиц
5. ↑  *Доронина Л.* Мастера русской скульптуры XVIII-XX веков. — М.: Белый город, 2008. — Т. II. — С. 85.
6. 1 2  Прометей, Объемы 8-10. Молодая гвардия, 1971
7. ↑  *Ермонская В. В. Нетунахина Г. Д. Попова Т. Ф.* Русская мемориальная скульптура. К истории художественного надгробия в России XI-начала XX в. «Искусство». М. 1978.
Nokia N950Nokia N950
**Nokia N950** (գործարանային մակնիշ-680) — QWERTY-ստեղնաշարով սմարթֆոն, թողարկված 2011թվականից, Nokia ընկերության կողմից։ Համարվում է առաջին սարքավորումը, որն աշխատել է MeeGo օպերացիոն համակարգով։ Թողարկվել է 5000 նմուշ և անվճար տրամադրվել է օպերացիոն համակարգի մասնագետներին, 250 հատ տրվել է open-source- MeeGo ընկերության հետ համագործակցող անձանց, մնացածը՝ Nokia Developer Network ընկերության աշխատակիցներին։

Նկարագրություն
--------------

Nokia N950- ի հիմնական առանձնահատկությունն այն է, որ ունի «հորիզոնական սահիկ»։ Նրա վրա տեղադրված է չորսշարքանի QWERTY-մստեղնաշարը։ Nokia E7-ի նման ունի սահող մեխանիզմ, սակայն տարբերվում է հիմնականում ստեղնաշարի դիրքով՝ այն ձգված է էկրանի ստորին եզրագծով։ Սարքի կաղապարը պատրաստված է սև ալյումինից, պլաստիկ ներդիրով։ Հակառակ կողմոիւմ տեղադրված են տեսածցիկի աչքը և երկու սեղմակներ։ Ձախ կողմում սլաքի պատկերով բացվող կաթարիչն է, որի տակ գտնվում է SIM-քարտի համար նախատեսված ստանդարտ չափսերով փոսիկը։ Աջ կողմում տեղադրված է ձայնի կարգավորման վահանակը։ Վերևում գտնվում է mini-jack և MicroUSB միացման փոսիկը, ինչպես նաև անջատիչը։ Ստորին հատվածում խոսափողն է։ Ծրագրային ապահովումը նման է իր նախորդների կառուցվածքին։

Ծրագրային ապահովում
-------------------

Բնութագրեր
----------

Նշումներ
--------

1. ↑  Nokia N950 teardown revealed — *Slashgear*
**Հավատարիմ ծառայության համար ռազմածովային ուժերի մեդալ**, Նորվեգիայի ռազմածովային ուժերի գերատեսչական պարգև։

Պատմություն
-----------

Հավատարիմ ծառայության համար ռազմածովային ուժերի մեդալը հաստատվել է 1982թ.-ի մայիսի 1-ին որպես խրախուսական պարգև նախատեսված Նորվեգիայի ռազմածովային ուժերի բոլոր այն զինծառայողների համար, ովքեր անցել են ամբողջական զինվորական ծառայությունը, լրացրել պահեստազորի կազմը։ Յուրաքանչյուրն զինվորական հավաքի համար մեդալի ժապավենին ամրացվում է հինգանկյունանի աստղիկ, բայց ոչ ավել քան 3 հատը։

| Մեդալների սալիկները ըստ տարբեր քանակի աստղիկներով |
| --- |
|  |  |  |  |
|

2011թ.-ից, պայմանավորված մեդալի աստիճանակարգերով, տրվում է նաև սպիտակ մետաղից աստղիկների կցում։

| Մեդալների սալիկները ըստ տարբեր քանակի սպիտակ մետաղից աստղիկներով |
| --- |
|  |  |  |  |
|

Նկարագրություն
--------------

Մեդալը շրջանաձև է և պատրաստված բրոնզից։

Դիմային հատվածում պատկերված է Նորվեգիայի ռազմածովային ուժերի զինանշանը, որը իրենից ներկայացնում է 4 մասի բաժանված վահան՝ վրան փարոսներ և խարիսխներ։ Մեդալի հակառակ կողմում գրված է *«SJØFORSVARET – FOR FRED OG FRIHET»* (*Նավատորմ՝ հանուն խաղաղության և ազատության*)։ Մեդալի ժապավենը մանուշակագույն մետաքսից է 35 մմ լայնությամբ, կենտրոնում 10 բարակ սպիտակ գծերով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Statutter for de mest benyttede medaljer i Forsvaret* Archived 2013-09-25 at the Wayback Machine. av 26. april 2012, Forsvaret.

Աղբյուրներ
----------

* Նորվեգիայի ազգային մեդալները: (նորվեգերեն)
* Royal Norwegian Navy National Service Medal (անգլերեն)
**«Քեմպբել ապուրով տարաները»** (անգլ.՝ Campbell’s Soup Cans), ամերիկացի նկարիչ Էնդի Ուորհոլի նկարը, որը վրձնել է 1962 թվականին։ Նկարը կազմված է 32 կտավներից, որոնք ունեն 51 սմ բարձրություն և 41 սմ լայնություն։ Դրանցից յուրաքանչյուրի վրա պատկերված է Campbell Soup ընկերության ապուրով տարա։ Բոլոր պահածոյացված տարաները պարունակում են տարբեր ապուրներ, որոնք տարբեր ժամանակներում առաջարկել է ընկերությունը։ Առանձին նկարներ փորագրվել են կիսամեխանիկական զարդակաղապարի միջոցով՝ կիրառելով ոչ գեղանկարչական ոճ։ *Քեմպբել ապուրով տարաները*, հենվելով մասսայական մշակույթի վրա, օգնել է վեր հանելու 
փոփ արտը՝ որպես ԱՄՆ-ում գլխավոր գեղարվեստական շարժում։

Առևտրային պատկերազարդող Ուորհոլը, որը դարձել է հաջողակ հեղինակ, հրապարակախոս, նկարիչ և ռեժիսոր, որպես նկարիչ առաջին անգամ աշխատանքը ցուցադրել է լոսանջելեսյան Ferus պատկերասրահում 1962 թվականի հուլիսի 9-ին՝ իր առաջին անհատական ցուցահանդեսի ժամանակ : Այդ ցուցահանդեսին տեղի է ունեցել ԱՄՆ արևմտյան ափի փոփ արտի առաջնելույթը։ ԱՄՆ-ում հետպատերազմյան շրջանում վերացական էքսպրեսիոնիզմը գերիշխող է եղել, ոչ միայն գեղարվեստն է արժևորվել, այլ նաև թեքում է եղել դեպի միստիցիզմ։ Այս հակասությունը մեծ վիճաբանությունների տեղիք է տվել այսպիսի աշխատանքների առավելությունների շուրջ։ Ուորհոլի՝ որպես նկարչի դիտարկումները կասկածի տակ են առնվել, բայց դրանք մինչ օրս արդիական են։ Հասարակական մեծ իրարանցումը 1950-ական թվականներին օգնեց Ուորհոլին փորձառու առևտրական պատկերազարդողից դառնալ նշանավոր նկարիչ, և դա օգնել է նրան առանձնանալու ի հայտ եկող մյուս նկարիչներից։ Չնայած նրա նկարների նկատմամբ առևտրային պահանջը միանգամից առաջ չի եկել, բայց Ուորհոլի անունը նույնացվել է «Քեմպբել» ապուրի հետ։

Ի վերջո Ուորհոլը իր կարիերայի երեք տարբեր փուլերում ստեղծել է շատ աշխատանքներ, որոնք պատկերել են «Քեմպբել» պահածոյի տուփերը, ինչպես նաև այլ աշխատանքներ՝ օգտագործելով առևտրի աշխարհի և մասսայական լրատվամիջոցների ամենատարբեր կերպարներ։ Թեմատիկ նկարների հայտնիությունը Ուորհոլի հեղինակությունը հասցրել է այն բանին, որ նա դարձել է ամենահայտնի ամերիկացի փոփ արտ նկարիչը։ Նրա աշխատանքների արժեքը ամենաբարձրն է եղել ամերիկացի կենդանի նկարիչների աշխատանքների արժեքից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Make Lists, Not War — 2013.
2. 1 2 3 4 5 6
3. ↑  Make Lists, Not War — 2013.
4. 1 2
5. ↑
6. 1 2  «The Collection»։ Музей современного искусства։ 2007։ Վերցված է 27 марта 20016
7. ↑  Angell, p. 38.
8. ↑  Livingstone, p. 32.
9. ↑  Lippard, p. 158.
10. ↑  Stokstad, p. 1130.
11. ↑  Bourdon p. 307.

Արտաքին հղումներ
----------------

* *Campbell’s Soup Cans*, 1962Նյու Յորքի ժամանակակից արվեստի թանգարան։
**Միացյալ հայկական ֆոնդը** (ՄՀՖ, անգլերեն՝ United Armenian Fund) բարեգործական կազմակերպություն է։ Հիմնադրվել է 1989 թ. նոյեմբերի 7-ին, Լոս Անջելեսում՝ ամերիկահայ հասարակական գործիչ Հարութ Սասանյանի նախաձեռնությամբ և ԱՄՆ-ում գործող յոթ խոշոր հայկական կազմակերպությունների՝ Ամերիկայի հայկական համագումարի, Հայկական բարեգործական ընդհանուր միության, Հայ օգնության միության, Հայ առաքելական եկեղեցու ԱՄՆ-ի էջմիածնական և անթիլիասական թեմերի առաջնորդարանների, Ամերիկայի Հայ ավետարանչական ընկերակցության և Քըրք Քըրքորյանի «Լինսի հիմնարկի» միացյալ ջանքերով։ Նպատակն էր համակարգել և ավելի արդյունավետ դարձնել սփյուռքի օգնությունը 1988 թ. Սպիտակի երկրաշարժից տուժած Հայաստանին, հաղթահարել շրջափակման արգելքները՝ օդանավային կանոնավոր առաքումներ կազմակերպելու միջոցով։

Առաջին օգնություն
-----------------

1988 թվականի երկրաշարժից հետո
Ֆոնդի առաջին բեռնատար օդանավը Հայաստան է ուղարկվել 1989 թ.՝ աղետի գոտու բնակչությանը հասցնելով շուրջ 30 տ մարդասիրական օգնություն։ Գործունեության առաջին տարվա ընթացքում ֆոնդը Հայաստան է առաքել 15 օդանավ՝ 12 միլիոն դոլար արժոդությամբ 500 տ բեռ (ձմեռային հագուստ, սնունդ, սարքավորումներ են)։

Գործունեություն
---------------

1992-1993 թթ. ձմռանը ֆոնդը, ՀՀ կառավարության առաջարկությամբ, 400 հազար դոլար գումարով 12 հազար նավթավառ, մեծ քանակությամբ կաթի փոշի է առաքել Հայաստան, оդանավերով Եվրոպայից և ԱՄՆ-ից Հայաստան է հասցրել ամիսը միջին հաշվով 40 տ օգնություն։ 1989 թվականից ի վեր ֆոնդը ավելի քան 120 օդային և մոտ 600 ծովային առաքումներով Հայաստան և Արցախ է հասցրել շուրջ 350 միլիոն դոլարի մարդասիրական օգնություն։

Սկզբում կազմակերպությունն առանձնակի կարեորություն է տվել դեղորայքի և բժշկական սարքերի մատակարարմանը։ Սակայն ժամանակի ընթացքում, ելնելով Հայաստանի և Արցախի տնտեսական կացության թելադրանքից, ընդլայնել է գործունեության ասպարեզը։

1993 թ. երբ Հայաստանը հայտնվել էր էներգետիկ ճգնաժամի մեջ, ֆոնդը, ՀՀ կառավարության «Ձմեռ 94» ծրագրի շրջանակներում, կազմակերպել է հանգանակություն, որի արդյունքում Հայաստանին հատկացվել է 21 միլիոն դոլարի վառելանյութ (7 միլիոն հավաքել էին սփյուռքահայ տարբեր համայնքներ, 14 միլիոն նվիրաբերել էր Ք.Քըրքորյանի «Լինսի հիմնարկը»)։

Ներկայումս (2003 թ.) ֆոնդի օգնությունը ներառում է գլխավորապես դեղորայք և բժշկական սարքավորումներ, ինչպես նաև համակարգիչներ, կապի միջոցներ, գյուղատնտեսական և կրթական պիտույքներ հայաստանյան և արցախյան հաստատությունների համար։ Ֆոնդը ֆինանսավորել է մի շարք առաողջապահական ծրագրեր, այդ թվում՝ Հայաստանի մանկական սրտաբանական կենտրոնը։ Ֆոնդն ունի առողջապահական, շինարարական և տնտեսական բնագավառների մասնագետներից բաղկացած հանձնախմբեր։ Վարչական կարիքների համար հիմնադրամը ծախսում է իր եկամտի 1%-ից էլ քիչ։

Ֆոնդի տնօրեն
------------

Հիմնադրման օրվանից Միացյալ հայկական ֆոնդի վարիչ-տնօրենն է Հարութ Սասանյանը («California Courier» շաբաթաթերթի հրատարակիչ ու խմբագիր)։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է* *«Հայ Սփյուռք» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |
**Միացյալ նահանգների հանրապետություն** կամ **Նիդերլանդների միացյալ նահանգներ**, երբեմն պարզապես՝ **Միացյալ նահանգներ** կամ **Հոլանդական հանրապետություն**, միջնադարյան դաշնային հանրապետություն, որը հիմնադրվել է 1581 թվականին՝ Ցածրահողերում հոլանդական ինքնահռչակ պետության ստեղծման և Իսպանական կայսրության դեմ հաջող պայքարի արդյունքում։ Գոյություն է ունեցել մինչև 1795 թվականը՝ Բատավյան հեղափոխության արդյունքում Միացյալ պրովիցիաների հանրապետության անկումն ու Ֆրանսիայի գերիշխանության ընդունումը։

Միացյալ նահանգների հանրապետությունը Ցածրահողերի տարածքում ձևավորված առաջին լիովին անկախ հոլանդական ազգային պետությունն է, որի գոյության ժամանակահատվածը Նիդերլանդների պատմության մեջ հայտնի է որպես ոսկեդարի՝ թռիչքային զարգացման և նվաճումների շրջան։

Մոտ 1,5 միլիոն բնակչութուն ունեցող փոքր հանրապետությունը կարճ ժամանակահատվածում վերածվում է «առտրային հսկայի»՝ դառնալով համաշխարհային առևտրային գերտերություններից մեկը։ Եվրոպայից դուրս նոր տարածքների նվաճմամբ ձևավորվում է Նիդերլանդական գաղութային կայսրությունը, որն իր ռազմական ներուժով մրցունակ էր այնպիսի տերությունների հետ, ինչպիսիք էին Իսպանական և Բրիտանական կայսրությունները։ Միացյալ նահանգների դրոշի ներքո են ձևավորվել Հոլանդական արևելահնդկական և արևմտահնդկական ընկերությունները։

Հոլանդական հանրապետությունը հանդիսացել է ժամանակաշրջանի առաջադիմական պետություններից մեկը, որը ունենալով ռազմաքաղաքական մեծ ներուժ (մասնավորապես, տարածաշրջանում ամենահզոր ռազմածովային նավատորմերից մեկը), խրախուսել է արվեստն ու գիտությունը, պաշտպանել կրոնական հանդուրժողականությունն ու անհատների մտքի ազատությունը։ 17-րդ դարի Հոլանդիայում են ստեղծագործել ականավոր նկարիչներ Ռեմբրանդ վան Ռեյնը, Յան Վերմեերը, գործունեություն ծավալել գիտնականներ Հուգո Գրոտիոսը և Անտոնի վան Լևենհուկը։

Տես նաև
-------

* Նիդերլանդական ոսկեդար
* Հոլանդական արևելահնդկական ընկերություն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Pieter Geyl, *History of the Dutch-Speaking Peoples, 1555–1648*. Phoenix Press, 2001, p. 55.
2. ↑  Cook Chris, Broadhead Philip (2006)։ «Population, Urbanisation and Health»։ *The Routledge Companion to Early Modern Europe, 1453–1763*։ Abingdon and New York։ էջ 186
3. ↑  Demographics of the Netherlands Archived 2011-12-26 at the Wayback Machine. Jan Lahmeyer. Retrieved on 10 February 2014.
4. ↑  Arrighi G. (2002)։ *The Long Twentieth Century*։ London, New York: Verso։ էջ 47։ ISBN 1-85984-015-9  `|url-access=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
**Մուտքի և ելքի սարքեր**, թվանշանային հաշվողական մեքենայի (ԹՀՄ) հիմնական հանգույցներից, որոնց օգնությամբ ծրագրավորողի յուրաքանչյուր հանձնարարական ներածվում է հիշող սարք և արդյունքն արտածվում հիշողությունից։ Մուտքի և ելքի սարքերի աշխատանքն իրականացվում է ավտոմատ, կիսաավտոմատ և ձեռքով։ Դասակարգվում են ըստ տեղեկություններ կրող նյութի տեսակի, տեղեկությունների ընթերցման կամ գրանցման սկզբունքի և այլ ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունների։ 
Մուտքի սարքերից են ծակոտաժապավենային (ծակոտաժապավենից տեղեկություններն ընթերցում են վայրկյանում 3000 տող՝ նշան արագությամբ) կամ ծակոտաքարաային (ծակո֊ տաքարտից ընթերցում են վայրկյանում 2700 տող՝ նշան արագությամբ) սարքերը, որոնք ծակոտաժապավենի կամ ծակոտաքարտի մեխանիկական շոշափման կամ էլեկտրալուսային երևույթի օգնությամբ ծակոտիներինհամապատասխանեցնում են էլեկտրական ազդակները, գրաֆիկական մուտքի սարքերը, ընթերցող սարքերը, բանավոր խոսքի մուտքի սարքերը։ Մուտքի սարքերը ներածվող տվյալները վերածում են էլեկտրական ազդակների հաջորդականությունների, որոնք գրանցվում են հիշող սարքում։ Ելքի սարքերը արտածվող տվյալները ձևափոխում են էլեկտրական ազդակների ներքին լեզվից արտաքին լեզվի պայմանական նշանների, որոնք արձանագրվում են տեղեկություն կրող նյութի վրա (ծակոտաքարտ, ծակոտաժապավեն, թուղթ և այլն)։ Ելքի սարքերից են ծակոտաժապավենային (տեղեկություններն արտածում են վայրկյանում 300 տող արագությամբ) կամ ծակոտաքարտային (տեղեկություններն արտածում են րոպեում 500 քարտ արագությամբ) սարքերը (էլեկտրական ազդակները վերածում են ծակոտիների), գրաֆիկ կառուցող սարքը (գլանափաթեթի կամ գծագրոցի վրա արտածում է գծագրական պատկերներ), տառաթվանշանային (այբբենաթվանշանային) տպագրող սարքը (արտածվող տեղեկությունները էլեկտրական ազդակների լեզվից թարգմանում է թվանշանների, տառերի, կետադրական և գործողության նշաններից բաղկացած բնագրերի)։ Ծակոտաժապավենային և ծակոտաքարտային ելքի սարքերից օգտվում են այն դեպքում, երբ արտածվող տեղեկությունները պետք է օգտագործվեն մի այլ հանձնարարականի համար։ Տեղեկությունների երկկողմանի փոխանակման համար օգտագործում են գրամեքենաներ, տելետայպներ, տեղեկությունների արտապատկերման սարքեր (տառաթվանշանային և գրաֆիկական դիսպյեյ) և այլ կապի միջոցներ։ Այդ սարքերն ունեն ստեղնաշար, և յուրաքանչյուր ստեղնին համապատասխանեցված է էլեկտրական ազդակների որոշակի հաջորդականություն։ Տեղեկությունների արտապատկերման սարքերը ներածվող կամ արտածվող տեղեկություններն արձանագրում են էչեկտրոնաճառագայթային խողովակների էկրանների վրա։ Գրաֆիկական դիսպլեյն ունի մագնիսական գրչածայր, որի օգնությամբ հնարավոր է փոփոխություններ մտցնել էկրանի վրա լուսավորված գծագրի մեջ։ Երկկողմանի Մուտքի և ելքի սարքերը հարմար են կարճ հաղորդագրությունների կամ հրահանգների թելադրման համար և լայն կիրառություն ունեն ԷՀՄ-երի ժամանակի բաշխման ռեժիմում։ 

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 92)։*  |
**Սավոյի դքսություն**, ֆեոդալական պետություն 1416-1720 թվականներին (1416 թվականին՝ կոմսություն)։ Մայրաքաղաքն էր Շամբերին, 1563 թվականից՝ Թուրինը։ Սահմանակից էր արևմուտքից՝ Ֆրանսիային, արևելքից՝ իտալական պետություններին։ Դքսության մի մասը Պիեմոնան էր։ XV դարի կեսից Սավոյայի դքսությունն ենթարկվել է Ֆրանսիայի էքսպանսիային։ XVI-XVII դդ․ Սավոյայի դքսությունը քայքայվել է Իտալիայի համար Հաբսբուրգների և Ֆրանսիայի միջև պատերազմների հետևանքով։ Իսպանական ժառանգության համար պատերազմում Սավոյայի դքսությունը սկզբում Ֆրանսիայի դաշնակիցն էր, 1703 թվականից անցել է «Հռոմեական սրբազան կայսրության» կողմը։ 1713 թվականի Ուտրեխտի հաշտությամբ Սավոյայի դուքս Վիկտոր Ամեդեյ II ստացել է Մոնֆեռատոն, Միլանի դքսության մի մասը և Սիցիլիան (Սիցիլիայի թագավոր տիտղոսով)։ 1720 թվականի Լոնդոնյան պայմանագրով Սավոյայի դքսությանն է անցել Սարդինիան (1718 թվականին կորցրած Սիցիլիայի փոխարեն), կազմավորվել է Սարդինիայի թագավորությունը։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 13573085t |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 206)։*  |
Ակումբ Լոնդոնում
**Ակումբային հիմնարկներ** (անգլ.՝ clob կամ club, գերմ.՝ club), կուլտուր-լուսավորական հիմնարկներ սոցիալիստական երկրներում։ Ծառայում են բնակչության գաղափարական-քաղաքական դաստիարակությանը և ընդհանուր կուլտուրական մակարդակի բարձրացմանը։

Տեսակներ
--------

Ակումբային հիմնարկներն են կուլտուրայի պալատներն ու տները, ձեռնարկությունների, գիտական և ստեղծագործական միավորումների, սպորտային և այլ կազմակերպությունների ակումբները, խրճիթ-ընթերցարանները են։ Ակումբային հիմնարկներում կազմակերպում են կինոֆիլմերի ցուցադրում, երեկույթներ, համերգներ, մրցույթներ, դասսւխոսություններ՝ քաղաքացիական, բնագիտական, տեխնիկական, գրական և այլ թեմաներով։

Ղեկավարող վարչություններ
------------------------

Ակումբային հիմնարկներ ղեկավարող վարչությունը կամ խորհուրդն ընտրվում է տվյալ ակումբային հիմնարկներում վաստակ ունեցողներից։ Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունում կա 1121 ակումբ և կուլտուրայի տուն, որից 915-ը՝ գյուղերում, 206-ը՝ քաղաքներում։ Նրանց կից գործում է 4403 խմբակ (1971)։

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Մեծ սովետական (1 հրտ.) · Շվեյցարական կենսագրական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: sh85027231 · LNB: 000058699 · NKC: ph182932 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 235)։*  |
**«Խորենացու «Տենչայր Սաթենիկ» հատվածի առթիվ»**, Հովհաննես Թումանյանի հոդվածներից, որը ենթադրաբար գրվել է 1894 թվականի սկզբներին։

Պատմություն
-----------

Հավանաբար հոդվածը գրվել է 1894 թվականի սկզբներին, քանի որ հոդվածի սկզբում 1893 թվականի մասին Թումանյանն արդեն անցյալով է գրել. «1893 թվականին մտածեցի մի բան հյուսել...» և այլն։

Առաջին անգամ տպագրվել է 1894 թվականին Թիֆլիսի «Հորիզոն» գրական հանդեսի 168-176 էջերում, ապա՝ Երևանում հրատարակված Նվարդ Թումանյանի կազմած և խմբագրած «Թումանյանը քննադատ» գրքի 23-31 էջերում։ Այնուհետև տպագրվել է Թումանյանի երկերի ժողովածուի 4-րդ հատորի 13-21-րդ էջերում։

Թումանյանի երկեր լիակատար ժողովածուի վեցերորդ հատորում տպագրված է «Հորիզոն» գրական հանդեսից։

Հոդվածում հիշատակվում է «Արտավազդ Բ» դրամայի մասին, որը Թումանյանի առաջին դրաման պետք է լիներ՝ գրված Շեքսպիրի երկերի ոգով։ Նշված դրամայից մնացել են միայն փոքր սևագիր հատվածներ և հիշատակություններ Թումանյանի նամակներում, ինչպես նաև ժամանակակիցների հուշերը։

Թումանյանը հոդվածը գրելիս օգտվել է 1913 թվականին Թիֆլիսում տպագրված Մովսես Խորենացու «Հայոց պատմություն» գրքից, «Նոր բառգիրք հայկազեան լեզուի» բառարանից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Թումանյան Հովհաննես (1994)։ *Երկերի լիակատար ժողովածու*։ Երևան: ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն» հրատարակչություն։ էջ 569
2. ↑  Ա. Ինճիկյան, Հովհաննես Թումանյան, էջ 532-538։

Վիքիդարանի պատկերանիշըՎիքիդարանի պատկերանիշը Վիքիդարանում կան նյութեր այս թեմայով՝  
**Խորենացու «Տենչայր Սաթենիկ» հատվածի առթիվ**
**Սերոբ Մարգարյան** (սեպտեմբերի 26, 1963(1963-09-26), Ռուսաստան), խորհրդային և ռուս ֆուտբոլիստ, պաշտպան և կիսապաշտպան։

Կենսագրություն
--------------

Ռոստովի թիվ 8 «Ռոստսելմաշ» մանկապատանեկան սպորտային դպրոցի սան։ «Ռոստսելմաշի» հիմնական կազմում սկսել է հանդես գալ 1984 թվականին երկրորդ լիգայում։ 1985 թվականին դարձել է երկրորդ լիգայի զոնալ մրցաշարի հաղթող։ 1987 թվականին ընդգրկվել է Տագանրոգի «Տորպեդոյի» կազմում, սակայն ոչ մի խաղ չի խաղացել և նույն մրցաշրջանում վերադարձել է «Ռոստսելմաշ»։ Ընդհանուր առմամբ, Ռոստովի թիմը 136 հանդիպում է անցկացրել ԽՍՀՄ առաջնությունների առաջին և երկրորդ լիգաներում։

Ռոստսելմաշից հեռանալուց հետո հանդես է եկել ԱՊԿ-ում (Ազով), «Կոլոսում» (Կրասնոդար), «Իստոչնիկում» (Դոնի Ռոստով)։ 1994/95 թվականների մրցաշրջանում հանդես է եկել Լիբանանի առաջնության հետնապահ «Ալ Սալամ» ակումբում։ Այնուհետև կրկին հանդես է եկել «Իստոչնիկում», իսկ պրոֆեսիոնալ կարիերայի վերջում՝ արզամասյան «Տորպեդոյում»։

Խաղային կարիերան ավարտելուց հետո որպես մանկավարժ աշխատում է Ռոստովում։ 2015 թվականին պարգևատրվել է «Դոն քաղաքի ֆուտբոլային համբավը» նշանով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  В ряде источников упоминается с отчеством Бантович
2. ↑  Турнир памяти генерального директора ПО «Водоканал», президента СК «Источник» Владимира Сергеевича Ивлева среди детей 2000 года рождения по мини-футболу в 2012 году
3. ↑  Почётный список награжденных знаком «Футбольная слава Дона» пополнился семнадцатью фамилиями

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ֆուտբոլիստի էջը *FootballFacts.ru* կայքում
Բարա բրիտ
**Բարա բրիթ** (վալլիերեն՝ bara brith, «պտավոր հաց»), ավանդական վալլիական թխուկ կամ խմորիչով և չրեղենով հաց (նման իռլանդական բառմբրեքին) կամ էլ մրգային կեքս հիշեցնող քաղցր թխուկ` պատրաստված ալյուրով և փխրեցուցիչով, առանց խմորիչի։ Խմորին սովորաբար ավելացնում են չամիչ, հաղարջ և ցուկատ։

Բարա բրիթը Արգենտինա է բերվել ուելսցիների կողմից, 1865 թվականին։ Արգենտինայում այն հայտնի է որպես «սև կարկանդակ» (իսպ.՝ torta negra) և ավանդական ուտեստ է հանդիսանում։

Այս հացի պատրաստման տարբեր բաղադրատոմսեր կան, թխում են Ուելսի տարբեր շրջաններում։ Խմորիչով բարա բրիտն ունի պահպանման ժամկետ։ 
Հացի` փխրեցուցիչով պատրաստման տեսակը ավելի երկար է պահպանվում։ Վալլիական բաղադրատոմսերում խորհուրդ է տրվում թխելուց առաջ չրեղենը մեկ գիշեր թրջել թեյի մեջ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Bara Brith Recipe Archived 2011-08-17 at the Wayback Machine. // *historicalfoods.com*

Արտաքին հղումներ
----------------

* Бара брит
* Bara brith recipe FromTheBrit.com inspired by war-time recipe(չաշխատող հղում)
* BBC article and recipe for Bara brith
* North Wales Tourism background & recipe for Bara brith
* Baking for Britain recipe and pictures of Bara brith
**«Բենեֆիսից հետո»**, Անտոն Պավլովիչ Չեխովի պատմվածքը` գրված 1885 թվականին։ Առաջին անգամ հրապարակվել է «Պետերբուրգյան թերթում», 1885 թվականի սեպտեմբերի 23-ին, № 261` Ա. Չեխոնտե ստորագրությամբ։

Հրապարակումներ
--------------

Անտոն Չեխովի ««Բենեֆիսից հետո»» պատմվածքը գրվել է 1885 թվականին, առաջին անգամ հրապարակվել է «Պետերբուրգյան թերթում», 1885 թվականի սեպտեմբերի 23-ին, № 261` Ա. Չեխոնտե ստորագրությամբ։

Սյուժե
------

Բենեֆիսից հետո «Վենետիկ» հյուրանոցի համարներից մեկում նստած էին ողբերգակ դերասան Ունիլովը և արտիստ Տիգրովը։ Նրանց դիմաց սեղանին դրված էին օղի, կարմիր գինի, կոնյակ և սարդինա։ Ունիլովը ոգևորությամբ պատմում էր թատրոնում իր ելույթների մասին և հիշատակում իր աշխատած 123 ռուբլի 80 կոպեկի մասին։ Լսելով փողերի մասին` Տիգրովը խնդրեց իրեն անվերադարձ նվիրել քսան «թալեր», որպեսզի գնա Ելեց, որտեղ մահացել էր իր քեռին, այլապես ստիպված կլիներ ոտքով գնալ։ Այս խնդրանքից հետո Ունիլովը սկսեց հաշվել, արդյոք ստացված գումարը կհերիքի պլանավորված գնումները կատարելու համար։ Արտիստները հերթով սկսեցին հիշել, թե ինչեր են պետք իրենց թատրոնի համար։ Այն բանից հետո, երբ Ունիլովը հիշեց, որ իրեն վերարկու է պետք, Տիգրովի համար գումարը չբավականեցրեց։ Այդ ժամանակ Տիգրովը հանդիմանեց Ունիլովին եսասիրության մեջ և ասաց.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Եթե ես փող ունենայի չէի ափսոսա, կտայի, հարյուր, երեք հարյուր, հազար, վերցրու որքան ուզում ես։ Ծնողներիս մահից հետո տաս հազար գումար էր մնացել, ես ամբողջը բաժանեցի դերասաններին։ |  |

Ունիլովը ստիպված քսան ռուբլի տվեց Տիգրովին, որից հետո նրանք գնացին կայարան։ Կայարանում նրանք գարեջուր, կարմիր գինի և ուտելիք պատվիրեցին և, երբ նրանց միացավ կոմիկ Դուդկինը, մոռացան տեղ գնալու մասին։ Արտիստները սկսեցին քայլել կայարանում և Դուդկինը նրանց հրավիրեց «Բել-վյու», որտեղ հավաքվել էին մյուս դերասանները։ «Բել-վյու»-ի հաշիվը «կերավ ամբողջ բենեֆիսի հասույթը»։

Գրականություն
-------------

* Чехов А. П. После бенефиса// Чехов А. П. Полное собрание сочинений и писем: В 30 т. Сочинения: В 18 т. / АН СССР. Ин-т мировой лит. им. А. М. Горького. — М.: Наука, 1974—1982.
* Dictionnaire Tchekhov, page 20, Françoise Darnal-Lesné, Édition L'Harmattan, 2010, ISBN 978 2 296 11343 5.
* Le Produit de la soirée de gala au profit de l'acteur Ounylov - Œuvres de A.Tchekhov 1885, page 162, traduit par Madeleine Durand et Édouard Parayre, Les Éditeurs Français Réunis, 1955, numéro d’éditeur 431.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Чехов А. П. После бенефиса Archived 2017-05-08 at the Wayback Machine.. Оригинальный русский текст
**«Լաթ»** (ռուս.՝ Тряпка), Անտոն Պավլովիչ Չեխովի պատմվածքը` գրված 1885 թվականին։ Առաջին անգամ հրապարակվել է 1885 թվականին «Պետերբուրգյան թերթում» № 331, դեկտեմբերի 2-ին, Ա. Չեխոնտե ստորագրությամբ։

Հրապարակում
-----------

Չեխովի «Լաթ» պատմվածքը գրվել է 1885 թվականին։ Առաջին անգամ հրապարակվել է 1885 թվականին «Պետերբուրգյան թերթում» № 331, դեկտեմբերի 2-ին, Ա. Չեխոնտե ստորագրությամբ։ Այն նախատեսված չէր Ա. Ֆ. Մարքսի կողմից հրատարակվող երկերի ժողովածուի համար։

Սյուժե
------

Պատմվածքի գործողությունները տեղի են ունենում մի գավառական քաղաքում։ Մի անգամ երեկոյան գործարանատեր Բլուդիխինի տուն է գնում գավառական «Սագային տեղեկատու» թերթի քարտուղար Պանտելեյ Դիոմիդիչ Կոկինը։ Բլուդիխինի մոտ այդ գիշեր բեմադրվում էր սիրողական ներկայացում, որից հետո կազմակերպվել էր պարահանդես և ընթրիք։ Կոկինը երազում էր, թե ինչպես իրեն քաղաքավարի կպահեր դահլիճում, ինչպես իր վրա ուշադրություն կդարձնեին ասպետներն ու ազնվական աղջիկները, ինչպես նա կդիմավորի Կլավդիա Վասիլևնային, որը կնայի իրեն, որպես հուշարձան, ձայն կտա և կխնդրի ընթրիքից հետո իրեն ուղեկցել տուն։ Հասնելով գործարանատիրոջ տանը , քարտուղարը սպասավորին է գցում մուշտակը, ասելով որ ինքը խմբագրությունից է։ Այդ բառերը անսպասելի ազդեցություն ունեցան և ինչ որ մեկը վերևից գոռաց` «Չի կարելի, չի կարելի։ Մի թողեք, մի թողեք»։

Կոկինը ոտքը դրեց աստիճանին, մտածելով, որ այդ բառերը իրեն չեն վերաբերում, սակայն նրա ճանապարհը փակեցին։ Պարզվեց, որ նրան արգելել է ինքը Բլուդիխինը, նրան թույլատրեցին անցնել տոմսով, բայց քարտուղարի մոտ գումար չկար։ Նրան թույլ տվեցին տուն մտնել, բայց դահլիճ, ոչ։ Ընդմիջման պահին Կոկինին հաջողվեց խոսել Բլուդիխինի հետ և պարզել նրա դժգոհության պատճառը։ Բլուդիխինը ասաց, որ «Ձեր թերթի վերջին համարում մի հոյակապ հոդված կար, հոյակապ։ Բայց նկարագրելով «Յուդիֆի և Օլոֆերնի» կենդանի պատկերը, որին մասնակցում էր իմ դուստրը, նա.. Աստված գիտի, Սուրը, որ իր ձեռքերում բռնել էր Յուդիֆը, այնքան երկար է, որ նրան կարելի է կտրել հեռվից, կամ տանիքից։

Խոսելով Կոկինի հետ և պարզելով, որ նա հասարակ քարտուղար է, իսկ հոդվածը գրել է ինքը` «Սագային տեղեկատուի» խմբագիրը, Բլուդիխինը նրան տանում է դահլիճ, բայց ճանապարհին զգուշացնում է, որ գեներալը եկել է։ Թողնելով Կոկինին մուտքի մոտ, նա փախչում է։ Կոկինը մոտենում է դահլիճի դռանը, բայց նրան ներս չեն թողնում, քանի որ Բլուդիխինը նրա մասին ոչ ոքի ոչինչ չէր ասել։ Կոկինը ստիպված էր տուն գնալ, «նրա համար ամոթ էր և նողկալի»։

Գրականություն
-------------

* Чехов А. П. Тряпка// Чехов А. П. Полное собрание сочинений и писем: В 30 т. Сочинения: В 18 т. / АН СССР. Ин-т мировой лит. им. А. М. Горького. — М.: Наука, 1974—1982.
* Dictionnaire Tchekhov, page 52, Françoise Darnal-Lesné, Édition L'Harmattan, 2010, ISBN 978 2 296 11343 5.
* Œuvres de A.Tchekhov 1885 – La Chiffe, traduit par Madeleine Durand et Édouard Parayre, Les Éditeurs Français Réunis, 1955, numéro d’éditeur 431.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Чехов А. П. Тряпка Archived 2017-05-08 at the Wayback Machine.. Բնօրինակ ռուսերեն տեքստ