recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Մաշկի մեջ** (անգլ.՝ Under the Skin), ռեժիսոր Ջոնաթան Գլեյզերի կողմից 2013 թվականին նկարահանված գիտաֆանտաստիկ ֆիլմ՝ Միշել Ֆաբերի 2000 թվականին գրված նույնանուն վեպի հիման վրա։

Բովանդակությունը
----------------

Գլազգոյում մի մոտոցիկլավար ճամփեզրից վերցնում է կնոջ մարմինը և դնում բեռնատարի մեջ։ Մի այլ մերկ կին (Սքարլեթ Յոհանսոն) հագնում է նրա մաշկը և շորերը։

Կինը Շոտլանդիայով մեկ վարում է բեռնատարը, փողոցներում վերցնելով տղամարդկանց։ Իր բնակարանում տղամարդիկ մերկանալով հետևում են նրան և սուզվում են սև հատակի տակ գտնվող հեղուկի մեջ։ Այնտեղ նրանց մարմիններն անհետանում են, թողնելով միայն մաշկը։

Լողափին կինը փորձում է տանել մի լողորդի։ Լողորդը ջուրն է նետվում իր կնոջը փրկելու համար, բայց չի կարողանում։ Կինը քարով խփում է լողորդի գլխին. մտցնում է բեռնախուցը և տանում։ Ափին մնում է լողորդի լացող երեխան։

Կինը գայթակղում է սեռական անփորձ և հիվանդությունից այլանդակված դեմքով մի տղամարդու, թողնում է, որ նա սուզվի և գնում է Շոտլանդիայի լեռները։

Կինը մտնում է մի սրճարան և փորձում է ուտել թխվածքի մի կտոր, բայց չի կարողանում։ Ավտոբուսի կանգառում հանդիպում է մի տղամարդու, ով նրան տանում է իր տուն, նրա համար ճաշ է եփում և մատուցում։ Կինն իր մարմինը զննում է հայելու մեջ։ Իր ընկերոջ հետ նա գնում է ավերված ամրոց և նրանք համբուրվում են։ Տանը նրանք փորձում են զբաղվել սիրով, սակայն կինն ընդհատում և վախեցած զննում է իրեն։

Տագնապահար կինը գնում է անտառ և այնտեղ գտնում մի հյուղակ։ Նրան հանդիպում է անտառահատը և փորձում է բռնաբարել։ Շորերը հանելիս նա պատռում է նաև կնոջ մեջքի մաշկը, բացելով սև, անդուր մարմինը։ Մինչև կինն իր վրայից հանում էր օտար մաշկը, անտառահատը վերադառնում է բենզինի ամանով, լցնում է նրա վրա և վառում։

Դերերում
--------

* Սքարլեթ Յոհանսոն
* Ջերեմի Մաքուիլյամս
* Ջո Սուլա
* Քրիշթոֆ Հադեք
* Փոլ Բրենիգան
* Ադամ Փիրսոն

Գնահատականներ
-------------

Ֆիլմն արժանացել է ծայրահեղ բարձր գնահատականների։ Rotten Tomatoes կայքում ֆիլմի վարկանիշը 89 % է։

*The Evening Standard*-ից Դերեք Մալքոլմը մեկնաբանել է, որ "շատ հնարավոր է, որ ֆիլմը դառնա պաշտամունքային", սակայն, *The Independent*-ից Քալիիմ Աֆթաբը ֆիլմին տվեց "ծիծաղելու չափ վատ" անունը, շնորհելով հինգ աստղերից մեկը.
2014 թ. արդյունքներով "Մաշկի մեջը" ճանաչված *Sight & Sound* (հինգերորդ տեղ) և *Cahiers du Cinema* (երրորդ տեղ) կինոհրատարակությունների կողմից ճանաչվել է տարվա տասը լավագույն ֆիլմերից մեկը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Freebase տվյալների վերբեռնում — Google.
2. ↑  Under the Skin
3. ↑  Under the Skin - film review - Film - Going Out - London Evening Standard
4. ↑  Review: Under the Skin - Even Scarlett Johansson can’t save Jonathan Glazer’s laughably bad alien hitchhiker movie - Reviews - Films

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · Box Office Mojo · ČSFD · FilmAffinity · Internet Movie Database · Metacritic · Rotten Tomatoes |

 |
«**Ափեր մառախուղի մեջ**» (բուլղար․՝ Мъгливи брегове), խորհրդային ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Յուլիա Կարասիկը 1985 թվականին։ «Մոսֆիլմի» (ԽՍՀՄ) և «Բոյանա» ստուդիայի (Բուլղարիա) համատեղ արտադրություն է։

Սյուժե
------

1921 թվականի աշուն։ Ղրիմում ջախջախված Վրանգելի բանակի երեսուն հազար ռուս զինվորներ ու սպաներ ապաստան են գտել Բուլղարիայում։ Բարոն Պ. Ն. Վրանգելը (Օլյալին) ընդունում է գեներալ Ա. Պ. Կուտեպովի զեկույցը (Շչերբակով) զորամասերի վերաբաշխման հաջող ավարտի մասին։ Տեղի են ունենում Սպիտակ շարժման պարտության հետ չհաշտված առաջնորդների՝ Վրանգելի, գեներալ Պ. Ն. Շատիլովի, հակահետախուզության գնդապետ Պ. Տ. Սամոխվալովի գաղտնի խորհրդակցություններ Անտանտի ներկայացուցիչների հետ, որոնց թվում են անգլիացի և ֆրանսիացի սպաներ, ինչպես նաև բրիտանացի հետախույզ և արկածախնդիրներ Սիդնեյ Ռեյլին (Յուրսկի)։ Այդ հանդիպումներում քննարկվում են Ռուսաստանում հաղթած բոլշևիզմի հետագա դիմադրության հարցերը։

Նման քաղաքական իրողությունների ֆոնին ֆիլմը պատմում է սպիտակգվարդիական գնդապետ Սերգեյ Եգորևի (Անատոլի Կուզնեցով) ճակատագրի մասին, որը Թուրքիայի տարածքով փախել էր Բուլղարիա որդու և դստեր հետ։ Նրա կինը և կրտսեր դուստրը, որոնք մնացել են Սևաստոպոլում, ապաստան են գտել Դմիտրի Շելոպուգինի (Լեոնիդ Ֆիլատով) ընտանիքում։ Հանգամանքների բերումով՝ բոլշևիկ Շելոպուգինն ուղարկվել է Բուլղարիա՝ ռուս զինվորների շրջանում քարոզչական աշխատանքի համար։

Դերերում
--------

* Անատոլի Կուզնեցով – *գնդապետ Սերգեյ Եգորև*
* Լեոնիդ Ֆիլատով – *Դմիտրի Շելոպուգին*
* Իրինա Կուպչենկո – *Թամարա Սկարժինսկայա*
* Լյուբով Վիրոլայնեն – *Աննա Եգորևա*
* Նիկոլայ Օլյալին – *Պյոտր Վրանգել*
* Պյոտր Շչերբակով – *գեներալ Կուտեպով*
* Ալեքսեյ Ժարկով – *գնդապետ Սամոխվալով*
* Ստեֆան Դանաիլով – *կապիտան Ստոյչև*
* Սերգեյ Յուրսկի – *Սիդնեյ Ռեյլի*
* Բորիս Շչերբակով – *Կոնստանտին Գալիցկի*
* Լև Պոլյակով – *Ակուլինիչև*
* Լյուբոմիր Մլադենով – *Բորիս III թագավոր*
* Պյոտր Գյուրով – *գնդապետ Վիլկով*
* Վալերի Բաբյատինսկի – *Ավդեև*
* Միխայիլ Պոգորժելսկի – *Վիկենտի Իլարիոնովիչ*
* Բորիս Տոկարև – *Վորոնով*
* Լյուբոմիր Դիմիտրով – *Կալֆով*
* Դմիտրի Մատվեև – *պորուչիկ Նազարով*
* Գալինա Մակարովա – *Ավդոտյա Եֆիմովնա*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Экспромт для вечности
2. ↑  «Лень – главный наш недуг!»
3. ↑  Спасибо деду за победу, но я уеду: 20 главных фильмов про эмиграцию
4. ↑  Берега в тумане
5. ↑  Берега в тумане (1986) Full Cast & Crew

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Ափերը մառախուղի մեջ» ֆիլմը «Кино-Театр.ру» կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ČSFD · Internet Movie Database |

 |
**Պապիկի, տատիկի և հավիկ Րյաբայի մասին** (ռուս.՝ Про деда, бабу и курочку Рябу), խորհրդային մուլտֆիլմ, որը նկարահանվել է «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայում, 1982 թվականին, «Հավիկ Րյաբան» ռուսական ժողովրդական հեքիաթի մոտիվներով։ Մուլտֆիլմում չի արտասանվում ոչ մի բառ, հնչում է միայն երաժշտություն։

Սյուժե
------

Առավոտ է։ Գյուղական խրճիթում երգում է աքաղաղը։ Պապիկը վեր է կենում վառարանի կողքից։ Տատիկը արդեն արթնացել է և խրճիթ է բերում կաթով լիքը դույլերը։

Պապիկը ուզում է ուտել և սպասում է, թե երբ պիտի հավիկը ձու ածի։

Իսկ հավիկը չի ածում։

Տատիկը կերակրում է հավիկին, շոյում նրան և հոգ տանում նրա մասին։

Տատիկը միացնում է ինքնաեռը։ Պապիկը երազում է ձվածեղի մասին։ Պապիկը ցախ է կոտրատում։ Տատիկը լվանում է թավան։ Ծերունիները սպասում են, թե երբ պիտի հավիկը ձու ածի։ Դրանից էր կախված` արդյո՞ք նրանք կնախաճաշեն, թե ոչ։

Ժամանակը անցնում է, իսկ հավիկն այդեպ էլ ձու չի ածում։

Պապիկը զվարճացնում է հավիկին, օրորում է նրան Այդ չտեսնված ուշադրությունից հավիկը ձու է ածում, բայց ձուն սովորական չէր, այլ` ոսկե։

Ծերունիները չեն կարողանում կոտրել ձուն։ Դրա վրա կոտրում են ողջ խոհանոցային պարագաները։ Ամբողջ խրճիթին կործանում էր սպասվում, իսկ ձուն չէր կոտրվում։

Ավերածություններին իր բնից հետևում է մուկը։ Մուկը մոտենում է ոսկե ձվին և կոտրում ձուն։ Իսկ նրա ներսում ոչինչ չկար։

Ուտելիք չկա և չի էլ սպասվում։ Պապիկը լացում է։ Տատիկը լացում է։

Տատիկը հավաքում է ոսկե ձվի փշուրները ավելով և գոգաթիակով։

Հավիկը մխիթարում է պապիկին և տատիկին և նրանց համար ածում է սովորական, այլ ոչ թե ոսկե ձու։

Ծերունիները ուրախ են։ Սեղանին ձու կա, այսինքն` նրանք այդ օրը քաղցած չեն մնա։

Նկարահանող խումբ
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Սցենարի հեղինակ | Ռոման Կաչանով |
| Կինոռեժիսոր | Ալեքսանդր Դավիդով |
| Բեմադրող նկարիչներ | Տատյանա Զվորիկինա, Վլադիմիր Զույկով |
| Կոմպոզիտոր | Նինա Սավիչևա |
| Հնչյունային օպերատոր | Վլադիմիր Կուտուզով |
| Կինոօպերատոր | Սվետլանա Կոշեևա |
| Մոնտաժող | Վ․ Լաէվ |
| Նկարիչ-մուլտիպլիկատորներ | Յուրի Կուզյուրին, Յուրի Մեշերյակով, Դմիտրի Կուլիկով, Գալինա Զեբրովա, Տատյանա Պոմերանցևա |
| Նկարիչներ | Սվետլանա Դավիդովա, Օլգա Նովոսյոլովա |
| Օգնականներ | Տ․ Դոմբրովսկայա, Լ․ Կուտովսկայա |
| Խմբագիր | Տատյանա Պապորովա |
| Նկարահանող խմբի տնօրեն | Լյուբով Բուտիրինա |

Վերաթողարկում
-------------

Մուլտֆիլմը բազմիցս վերաթողարկվել է «Հավիկ Րյաբան» մուլտֆիլմերի հավաքածուում («Սոյուզմուլտֆիլմ»), DVD ձևաչափ, ներկայացուցիչ` «Սոյուզ»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  DVD «Курочка Ряба».

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Պապիկի, տատիկի և հավիկ Րյաբայի մասին» մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում
* «Պապիկի, տատիկի և հավիկ Րյաբայի մասին» - Мультик.ру

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · Animator.ru |

 |
**Հայ մամուլի օր**, նշվում է ամեն տարի (2004 թվականից) հոկտեմբերի 16-ին՝ ի նշանավորումն 1794 թվականի նույն օրը Մադրասում հայ մամուլի առաջնեկի՝ «Ազդարարի» լույսընծայման (հիմնադիր՝ Հարություն քահանա Շմավոնյանը։ Սկզբում տոնը կոչվել է Հայ մամուլի աշխատակցի օր (2004 թվականի ապրիլի 22-ի որոշմամբ)։

Հայաստանի ժուռնալիստների միությունն Հայ մամուլի օրը հայկական լրատվամիջոցներին շնորհում է «Ազդարար» ամենամյա մրցանակը (սահմանվել է 2004 թվականին)՝ «Լավագույն պարբերական մամուլ», «Լավագույն մարզային մամուլ», «Լավագույն հեռուստաընկերություն», «Լավագույն ռադիոկայան» և «Լավագույն թղթակից» անվանակարգերով։

Խորհրդային տարիներին Հայկական ԽՍՀ-ում մամուլի օրը նշվել է մայիսի 5-ին՝ ի նշանավորումն բոլշևիկյան «Պրավդա» թերթի լույսընծայման։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Այսօր Հայ մամուլի օրն է
2. ↑  «Հայաստանում նշվում է հայ մամուլի օրը». Արխիվացված է օրիգինալից 2023-05-14-ին. Վերցված է 2023-05-14-ին.
3. ↑  Այսօր Հայ մամուլի օրն է – *artsakhpress.am*
4. ↑  Այսօր հայկական մամուլի օրն է – *1in.am*
5. ↑  Այսօր հայ մամուլի օրն է – *armradio.am*
6. ↑  Հայաստանի վեց լրագրողներին հանձնվել է «Ազդարար» մրցանակը
7. ↑  Ամփոփվեցին «Ազդարար» ամենամյա մրցանակաբաշխության արդյունքները

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ գրատպություն և գրքարվեստ» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վարդուհի Խաչատրյան (այլ կիրառումներ)
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Խաչատրյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Վարդուհի (Ռոզա) Կարապետի Խաչատրյան** (սեպտեմբերի 4, 1927(1927-09-04), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - օգոստոսի 23, 2015(2015-08-23), Երևան), հայ երգչուհի։ ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1982)։

Կենսագրություն
--------------

Վարդուհի Խաչատրյանը ծնվել է Գյումրիում։ 18 տարեկան հասակում տեղափոխվել է Երևան։ 1945-1948 թվականներին սովորել է Երևանի Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանի վոկալի բաժնում, 1949-1951 թվականներին՝ Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում։ Դասավանդել է, եղել է պրոֆեսոր։ Համերգներով եղել է աշխարհի տարբեր երկրներում, արժանացել մի շարք մրցանակների, պատվոգրերի։ Կատարել է գուսանական երգեր, կոմպոզիտորական ստեղծագործություններ, այդ թվում՝ Կոմիտասի, Նիկոլ Գալանդերյանի, Ռոմանոս Մելիքյանի, Խաչատուր Ավետիսյանի, Աշոտ Սաթյանի, Անտոն Մայիլյանի,Խաչատուր Ներսիսյանի,Մանվել Բեգլարյանի…

Ստեղծագործական գործունեությունը սկսել է Թաթուլ Ալթունյանի ղեկավարած կապելլայում, այնուհետև հանդես է եկել Հայաստանի երգի-պարի վաստակավոր անսամբլում (Թաթուլ Ալթունյանի անվան), եղել է Արամ Մերանգուլյանի անվան ժողգործիքների վաստակավոր անսամբլի մեներգչուհի։

Մրցանակներ, պարգևներ
--------------------

* «Գրան-Պրի» մրցանակներ (Փարիզ), 1967, 1983
* «Ոսկե կոկորդ» պարգև (Վիեննա), 1974
* ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ, 1982

Երգեր
-----

* «Կռունկ»
* «Մախմուր աղջիկ»
* «Իմ անուշ տավիղ»
* «Ղարաբաղի եղնիկ»
* «Ծիծեռնակ»
* «Լուռ գնաց»

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  «Կայացել է Վարդուհի Խաչատրյանի մահվան կապակցությամբ ստեղծված թաղման կառավարական հանձնաժողովի նիստը».
3. ↑  «Վարդուհի Խաչատրյանի կենսագրությունը avproduction.am կայքում». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 4-ին. Վերցված է 2018 թ․ փետրվարի 18-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Վարդուհի Խաչատրյան, «Մախմուր աղջիկ» Արխիվացված 2016-09-23 Wayback Machine
* «Հուրն արևի», մենակատար` Վարդուհի Խաչատրյան, ՀՌՀ ժող. գործիքների անսամբլ, դիրիժոր` Մանվել Բեգլարյան, 1974)
* Վարդուհի Խաչատրյան - Շողակաթ 2008 Արխիվացված 2016-04-21 Wayback Machine
Ամրոցը անվանում են նաև «տրուբադուր Մասիաս»։ Այն Հյուսիսային Կամպինայի Հաեն տարածաշրջանի առավել լավ պահպանված միջնադարյան ամրոցներից է։
Քաղաքային հրապարակը, որը զբաղեցնում է ամրոցը, համարվում է ամենակարևոր պատմական հուշակոթողը՝ ոչ միայն իր կառուցվածքի, այլ նաև որպես ամենահին դղյակ-ամրոցը Արջոնիլլայում։
Որմնապատկերներն ու գլխավոր աշտարակը, որոնք մենք կարող ենք տեսնել, կառուցվել և ձևավորվել են 14-րդ դարում երեք հարկանի քարտաշ կարեադաներից և ամրացվել են սալաքարերով։ Այս աշտարակի երեսպատումը քանդել են և տեղադրել են սրասալիկավոր կամարով դուռ աշտարակի հարավարևելյան կողմում։

Պատմություն
-----------

Առաջին փաստացի հուշագրումը կատարվել է 15-րդ դարի սկզբին, երբ Յոհան 2-րդ թագավորը հրամայում է Կալատրավների օրդենի անդամներին վերաբնակեցնել և վերականգնել այն որպես բարձրադիր Գվադալկվիվիրի հարավարևմտյան սեկտոր։ Ամրոցը գտնվել է օրդենի տիրակալության տակ, որի կենտրոնն էր Մարտոսը, մինչև 1246 թ. երբ օրդենի անդամներին մաղադրեցին հանցագործությունների մեջ։ 1492-ից 1495 թթ.-ը օրդենի գրքերից շատ բան է հայտնի դարձել ամրոցի պատմության մասին։
1551թ. Սինոդը տալիս է դղյակում գտնվող Սուրբ Եկատերինա մատուռի մասին։ Մատուռի կույսերը միջնադարում մեծ դեր են խաղացել մանավանդ Ֆերնանդո 3-րդի Հաեն քաղաքի պաշարման ժամանակ։ Հնէաբանական պեղումները հաստատում են այս փաստը հնէաբան Ֆրանցիսկո Նոսետեն 1988 թ.-ին հայտնաբերելով 17-րդ դարի գերեզմանատուն։ Նեկրոպոլիսը կապված էր մատուռի հետ՝ որպես կանոն այդ դարի բոլոր սրբավայրերի հետ։
17-րդ դարում ամրոցի հարավային պատը քանդվեց և կորցրեց իր անխոցելի տեսքը։ Դրանից հետո հանդիսացավ Մարկիզ դե լա Մերսեդի դղյակ, որի գլխավոր մուտքը բացում էր ճանապարհ դեպի Անդալուզիա։
Երբ 20-րդ դարի սկզբին Ռատուշա անունով մեկը գնեց ամրոցը այն ստացավ տեսարժան վայրի կարգավիճակ Արջոնիլլա տարածքում։ Այստեղ սկսեցին անցկացվել տարբեր սպորտային և թատերական միջոցառումներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.
2. 1 2 3  Անդալուսիայի մշակութային ժառանգության թվային ուղեցույց (իսպ.)

Աղբյուրներ
----------

* Castle of Troubadour Macías, in Arjonilla Արխիվացված 2017-03-12 Wayback Machine
* EL TROVADOR MACÍAS CASTLE Արխիվացված 2017-12-19 Wayback Machine
* Туристический маршрут Замки и Битвы провинции Хаэн
**Եղեգնաշաքար**, սախարոզ, ճակնդեղաշաքար, C12H22O11, երկշաքար՝ կազմված խաղողաշաքարի և պտղաշաքարի մնացորդներից։ Եղեգնաշաքարը ածխաջրերի ամենահեշտ յուրացվող և կարևորագույն փոխադրաձևն է բույսերում։

Նկարագրություն
--------------

Լուսասինթեզի ժամանակ տերևներում առաջացած Եղեգնաշաքարն տեղափոխվում է սերմեր, արմատներ, պալարներ, սոխուկներ, որտեղ այն հեշտությամբ վերածվում է պահուստ բազմաշաքարների՝ օսլայի կամ ինսուլինի։ Եղեգնաշաքարով հատկապես հարուստ են շաքարի ճակնդեղի արմատները (մինչև 20–24%) և շաքարեղեգի ցողունները (հյութում մինչև 26%)։ Կենդանիների օրգանիզմում Եղեգնաշաքար չի սինթեզվում։ Կերի միջոցով ստացված եղեգնաշաքարը ճեղքվում է խաղողաշաքարի և պտղաշաքարի, որոնք օգտագործվում են որպես էներգիայի կամ այլ նյութերի սինթեզման աղբյուր։ Եղեգնաշաքարի հիդրոլիզը կատարվում է խմորիչների՝ ինվերտազի և D-գլյուկոզիդազի ազդեցությամբ։ Եղեգնաշաքար լայնորեն օգտագործվում է որպես սննդամթերքի (կենցաղ անվանումը՝ շաքար), մակերևութային ակտիվ նյութերի արտադրության մեջ և դեք ստրինների (ճեղքված օսլա) մանրէաբանական սինթեզի համար։ Եղեգնաշաքար ստանում են շաքարի ճակնդեղից և շաքարեղեգից։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Գյուղատնտեսական հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Վարսեն Աղաբեկյան** (), պաղեստինահայ պատմաբան, քաղաքական գործիչ։ Պաղեստինի արտաքին գործերի ու միգրացիայի հարցերով պետնախարար (2024)։ Պաղեստինի եկեղեցական գործերի բարձրագույն նախագահական կոմիտեի անդամ։

Կենսագրություն
--------------

Վարսեն Աղաբեկյանը ծնվել է 1958 թվականին, Հորդանանում: 1983 թվականին մագիստրոսի կոչում է ստացել Պերդյու համալսարանում, Ինդիանա, ԱՄՆ, քաղաքական հարցերի դոկտորի կոչում՝ Փիթսբուրգի համալսարանում: Աշխատել է Երուսաղեմի համալսարանում, եղել է Ալ-Քուդսի համալսարանի Հանրային առողջության դպրոցի և Առողջապահական մասնագիտությունների ֆակուլտետի դոցենտ (1988-2008), ինչպես նաև նույն համալսարանի Առողջապահական մասնագիտությունների դեկան (1995–1998) և ավարտական ուսուցման դեկան (1998-2000): Մի շարք խորհուրդների անդամ է, այդ թվում՝ Մարդու իրավունքների պաղեստինյան անկախ հանձնաժողովի (2006–2018, վերջին երեք տարիների ընթացքում ծառայել է որպես գլխավոր հանձնակատար): Աշխատել է Պաղեստինի նախագահի գրասենյակում՝ որպես կարողությունների և կառույցների զարգացման ծրագրի ղեկավար։

2024 թվականի մարտին նշանակվել է Պաղեստինի արտաքին գործերի ու միգրացիայի հարցերով պետնախարար։ Կառավարության ծրագիրն առաջնահերթություն է տալիս հումանիտար խնդիրներին՝ ընդգրկելով Գազայի հատվածում պաղեստինցի ժողովրդին մարդասիրական օգնության համապարփակ ծրագիր, ինչպես նաև Գազայի հատվածի և Արևմտյան ափի վերականգնման ջանքեր: Այն նաև կենտրոնանում է ֆինանսական իրավիճակի և դրա տնտեսական ազդեցության կայունացմանն ուղղված ջանքերի վրա:

Աղաբեկյանը Երուսաղեմի, առողջության, կրթության, երիտասարդության և կանանց մասին մի շարք ուսումնասիրությունների, ձեռնարկների և զեկույցների հեղինակ է:

Գրքեր
-----

* A Palestinian Armenian: The Intertwine between the Social and the Political

Ծանոթագրություններ
------------------

**Lua error in Մոդուլ:Քույրհղումներ at line 36: attempt to call field '?' (a nil value).**

1. 1 2 3  MassisPost (2024-03-29). «Palestinian Armenian Varsen Aghabekian Appointed Minister of State for Foreign Affair in New Government • MassisPost». *MassisPost* (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2024-03-30-ին.
2. ↑  Վարսեն Աղաբեկյանը նշանակվել է Պաղեստինի արտաքին գործերի ու միգրացիայի հարցերով պետնախարար
3. ↑  An Armenian Palestinian herself, author Aghabekian has had a leading role within the Palestinian community
4. ↑  «A Palestinian Armenian: The Intertwine Between The Social And The Poli». *EducationalBookshop*. Վերցված է 2024-03-30-ին.
**«Երեք անգամ սիրո մասին»** (ռուս.՝ «Трижды о любви»), խորհրդային գեղարվեստական լիամետրաժ գունավոր ֆիլմ, որը բեմադրվել է «Լենֆիլմ» կինոստուդիայում 1981 թվականին ռեժիսոր Վիկտոր Տրեգուբովիչի կողմից։

Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 1981 թվականի օգոստոսին։

Սյուժե
------

Կոլտնտեսության վարորդը՝ կենսուրախ Վասիլի Լոբանովը, պատահաբար հայտնվելով գյուղական գրադարանում, այնտեղ տեսնում է նոր երիտասարդ ղեկավար Ելենա Իվանովնային փոքրիկ դստեր՝ Կատյայի հետ։ Նա միայնակ մայր է, բայց չի ձգտում նորից ամուսնանալ։ Վասիլի սկսում է սիրահետել նրան, նրա դստեր համար «մանեժ» է տանում, պաշտպանում է նրան կոպիտ ոտնձգություններից։ Բայց Լենայի համար շատ դժվար է ընդունել Վասիլիի այդ արարքները և նրան վերաբերվում է օտարի պես, իսկ երբ Վասիլին առաջարկում է նրան ամուսնանալ իր հետ, Լենան լալիս է։ Ոչ երկար ժամանակով գյուղ է գալիս Վասիլիի նախկին սիրեցյալը՝ Նյուրկան, որը մի քանի տարի առաջ չէր սպասել բանակից տղայի վերադառնալուն։ Բայց Վասիլին նրան ուղղակիորեն ասում է, որ իրենց հարաբերությունները անցյալում են։ Վասիլիին սիրահարված հարևան դեռահաս աղջիկ Վերան գրադարանավարուհու հանդեպ նրա ուժեղ զգացմունքների ականատեսն է, բայց լուռ հանդուրժում է դա։ Շուտով գյուղ է գալիս Լենայի ամուսինը՝ Սաշան և կնոջն ու դստերը տուն է տանում։ Երկաթուղային կայարանում Վասիլին հավերժ հրաժեշտ է տալիս Լենային, որը բացատրում է նրան, որ ինքն ունի իր ճակատագիրը։ Հուսահատության պոռթկման ազդեցությամբ նա նավակով գնում է հարևան գյուղ՝ Նյուրկայի մոտ, բայց Վերան, լաց լինելով նավամատույցին, խնդրում է նրան չհեռանալ և սիրո խոստովանություն է անում նրան։

Դերերում
--------

* Սերգեյ Պրոխանով – *Վասիլի Լոբանով*
* Մարինա Տրեգուբովիչ – *Վերկա, Անիսիմիչի դուստրը*
* Մարինա Լևտովա – *Լենա, գրադարանավարուհի*
* Նադեժդա Շումիլովա – *Նյուրկա, Վասիլիի նախկին հարսնացուն*
* Վալենտինա Կովել – *Աննա Մակարովա Լոբանովա, Վասիլիի մայրը*
* Ալեքսեյ Միրոնով – *Ֆեոդոր Լոբանով, Վասիլիի հայրը*
* Ելենա Օբլեուխովա – *Տոնյա, Պաշայի կինը*
* Ալեքսեյ Ժարկով – *Պաշկա, Վասիլիի ընկերը*
* Իվան Ագաֆոնով – *Անիսիմիչ*
* Նիկոլայ Սիտին – *Նիկոլայ Ալեքսանդրովիչ (հնչյունավորող՝ Իգոր Եֆիմով)*
* Վիկտոր Պրոսկուրին – *Սաշա, Լենայի ամուսինը*

Նկարահանող խումբ
----------------

* Սցենարի հեղինակ՝ Բուդիմիր Մետալնիկով
* Բեմադրող ռեժիսոր՝ Վիկտոր Տրեգուբովիչ
* Բեմադրող օպերատոր՝ Նիկոլայ Պոկոպցև
* Բեմադրող նկարիչ՝ Հրաչյա Մեքինյան
* Կոմպոզիտոր՝ Գեորգի Պորտնով

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Трижды о любви
2. ↑  ОМИЧАМ ПОКАЖУТ РЕДКИЕ ОТЕЧЕСТВЕННЫЕ ФИЛЬМЫ
3. ↑  Горожан приглашают посетить Клуб любителей кино
4. ↑  В эфире

Արտաքին հղումներ
----------------

* ««Трижды о любви»». *Теле- и художественные фильмы*. Телеканал «Культура». Վերցված է 2013 թ․ փետրվարի 7-ին.(չաշխատող հղում)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · Internet Movie Database |

 |
Համացանցի ժարգոնային եզրույթներից մի քանիսը
**Համացանցային ժարգոն** են կոչվում այն բառերը, արտահայատությունները, որոնք տարածում և հաճախ ստեղծում են համացանց գործածողները։ Այդ բառերը հաճախ ստեղծում են ստեղնահարվածները խնայելու նպատակով, իսկ շատերն էլ օգտագործում են միևնույն հապավումները տեքստային հաղորդագրություններում և անհապաղ հաղորդման ժամանակ։ Սեղմանունները (acronyms), ստեղնաշարի պայմանանշանները և կարճեցված բառերը համացանցային ժարգոնում ընդունված հապավման մեթոդներ են։
Բացի այդ, համացանցային ժարգոնի նոր տարատեսակներ, ինչպիսին են leet-ը կամ Lolspeak-ը, զարգանում են ոչ թե ժամանակ խնայելու նպատակով, այլ որպես ներխմբային լեզուներ։ leet speak-ում տառերը կարող են փոխարինվել նման տեսք ունեցող ստեղնահարվածներով։

Համացանցային ժարգոնի ծագումը
----------------------------

1975 թվականին Ռաֆայել Ֆինկելը Սթենֆորդում կազմեց նենգորդային (hacker) ժարգոնի հավաքածու՝ Ժարգոնի նշոց (Jargon File), այնպիսի տեխնիկական մշակույթներից, ինչպիսին են MIT AI Lab-ը, Stanford AI Lab-ը (SAIL), ինչպես նաև ARPANET AI/LISP/PDP-10-ի այլ հին համայնքներից։ Այդ ցուցակից ներկայումս որպես համացանցային ժարգոն գործածվող երկու արտահայտություններն են "flame"-ը և "loser"-ը։ Մինչև 1990 թ. Ժարգոնի նշոցը հարստացավ երկու վերջնասարքերի (terminal) միջև խոսելու կերպում օգտագործվող համառոտագրերի օրինակներով (օրինակ՝ "BTW", "FYI" և "TNX"), ինչպես նաև Usenet-ում և Compuserve-ի նման նոր առևտրային ցանցերում օգտագործվող որոշ ժարգոնային արտահայտություններով (օրինակ՝ "LOL", "ROTF" և "AFK")։

Ներկայումս օգտագործվող ժարգոնային որոշ եզրերի ծագմանը նվիրված Computerworld-ի հոդվածում հղում է արվում դեռևս առցանց Fidonet-ի 1989 թվականի մի հոդվածի, որտեղ բացի մեծատառերով գրվող համառոտագրերից ("LOL" և "BRB"), նշվում են նաև հուզապատկերակները (emoticons)։
**Դե Գուայի թեորեմ**, Պյութագորասի թեորեմի ընդհանրացված տարբերակ։

Թեորեմը պնդում է, որ եթե խորանարդը հատենք հարթությամբ այնպես, որ նրա գագաթներից մեկը կտրվի խորանարդից, ապա այդպիսի կտրված խորանարդի մակերեսների համար կգործի հետևյալ առնչությունը (նայեք աջի նկարը)՝

{\displaystyle S\_{ABC}^{2}=S\_{ABO}^{2}+S\_{BOC}^{2}+S\_{AOC}^{2}.\ }

Ընդհանրացում
------------

Պյութագորասի և դե Գուայի թեորեմները n-սիմպլեքսի մասին ընդհանուր թեորեմի մասնավոր դեպքեր են (*n* = 2, 3), երբ անկյունը ուղիղ է։ Սա էլ, իր հերթին, ավելի ընդհանուր թեորեմի մասնավոր դեպք է, որը կարող է ձևակերպվել այսպես՝

Դիցուք *U*-ն {\displaystyle \mathbb {R} ^{n}}-ի *k*-չափանի աֆինական ենթատարածության չափելի ենթաբազմություն է (այսպիսով {\displaystyle k\leq n})։ Ճիշտ *k* տարր ունեցող կամայական {\displaystyle I\subseteq \{1,\ldots ,n\}} ենթաբազմության համար {\displaystyle U\_{I}}-ով նշանակենք {\displaystyle e\_{i\_{1}},\ldots ,e\_{i\_{k}}}-ի գծային թաղանթի վրա *U*-ի օրթոգոնալ պրոյեցիան, ընդ որում {\displaystyle I=\{i\_{1},\ldots ,i\_{k}\}} և {\displaystyle e\_{1},\ldots ,e\_{n}}-ը {\displaystyle \mathbb {R} ^{n}}-ի ստանդարտ բազիս է։ Ապա


vol

k

2

⁡
(
U
)
=

∑

I

vol

k

2

⁡
(

U

I

)
,

{\displaystyle \operatorname {vol} \_{k}^{2}(U)=\sum \_{I}\operatorname {vol} \_{k}^{2}(U\_{I}),}

{\displaystyle \operatorname {vol} _{k}^{2}(U)=\sum _{I}\operatorname {vol} _{k}^{2}(U_{I}),}
որտեղ {\displaystyle \operatorname {vol} \_{k}(U)}-ը *U*-ի *k*-չափանի ծավալն է, իսկ գումարը արված է ճիշտ *k* տարր ունեցող բոլոր {\displaystyle I\subseteq \{1,\ldots ,n\}} ենթաբազմությունների համար։

Պատմություն
-----------

Ժան Պաուլ դե Գուա դե Մալվեսը (1713–1785) հրատարակել է թեորեմը 1783 թվականին, սակայն նույն ժամանակ մի փոքր ավելի ընդհանրացված տարբերակ հրատարակվել է մեկ այլ ֆրանսիացի մաթեմատիկոս՝ Շարլ դե Տինսաու դ'Ամոնդանսը (1746–1818)։ Ամեն դեպքում թեորեմը Յոհան Ֆաուլհաբերին (1580–1635) և Ռենե Դեկարտին (1596–1650) հայտնի էր շատ ավելի վաղ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Theorem 9 of James G. Dowty (2014). Volumes of logistic regression models with applications to model selection. *arXiv:1408.0881v3 [math.ST]*
2. ↑  Weisstein, Eric W. "de Gua's theorem", *MathWorld*.
3. ↑  Howard Whitley Eves: *Great Moments in Mathematics (before 1650)*. Mathematical Association of America, 1983, ISBN 9780883853108, S. 37
**«Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիր**, ուսումնական հաստատություն Երևանում։ Իրականացնում է ամբողջական միջնակարգ (նախակրթական, հանրակրթական, ավագ), արհեստագործական, միջին մասնագիտական և այլընտրանքային կրթական ծրագրեր։ Հիմնվել է 1989 թվականին այն ժամանակ Խորհրդային Հայաստանի Կրթության և գիտության նախարարության կողմից և կրում է Մխիթար Սեբաստացու անունը։

Կրթական ծրագիրը
---------------

Կրթահամալիրն իրականացնում է պետական այլընտրանքային (հեղինակային) կրթական ծրագիր, որի ընթացքում կարևորվում է սովորողի և ուսուցչի համատեղ ստեղծական և նախագծային աշխատանքը։ ՏՏ-ն և օտար լեզուները գործածվում են առաջին դասարանից։ Սովորողի նախասիրությունը ուսումնական պլանով որոշված գործունեություն է, որն իրականացվում է լաբորատոր-մասնագիտական միջավայրում։

Կրթահամալիրում գործում են բազմաթիվ ակումբներ, որոնցից են Գիտակների ակումբը, Անգլախոսների ակումբը, Հայրենագիտական ակումբը, Տիեզերք ակումբը, Էկոլոգների ակումբը, Բուսաբանների ակումբը, Երիտասարդ քիմիկոսների ակումբը, TV-ներ, ռադիոներ, ամսագրեր և այլն։ Սովորողները ունենում են ընտրությամբ գործունեություն, անցնում են օտար լեզուներ, արհեստներ և սպորտաձևեր։

Մասնաճյուղ ուսումնական հաստատություններ
---------------------------------------

* Արևելյան դպրոց–պարտեզ
* Արևմտյան դպրոց–պարտեզ
* Հյուսիսային դպրոց–պարտեզ
* Հարավային դպրոց–պարտեզ
* Միջին դպրոց
* Ավագ դպրոց
* Քոլեջ

Մասնաճյուղ-լրացուցիչ կրթության դպրոցներ և ուսումնական կենտրոններ
----------------------------------------------------------------

* Երաժշտության և պարի դպրոց
* Դպրոց բնության գրկում (նախաբանակային պատրաստության ճամբար)
* Բնասերի դպրոց (Սեբաստացի ագարակ)
* Գեղարվեստի դպրոց
* Կենտրոն (Սեբաստացի մոլ)
* «Տիգրան Հայրապետյան» գրադարան
* Մանկավարժական աջակցության
* Հայրենագիտական-արշավախմբային կայան
* Հրատարակչություն
* Մեդիագրադարան
* Mskh.am
* Մարզադպրոց
* Շախմատի դպրոց

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կրթահամալիրի կայքը
* «Դպիր» էլեկտրոնային մանկավարժական ամսագիր
* Տ. Հայրապետյան գրադարան Արխիվացված 2020-09-18 Wayback Machine
* Մեդիագրադարան
* Պատանեկան ամսագրեր Արխիվացված 2021-06-05 Wayback Machine
* Սեբաստացի TV
* «Սեբաստացի» ռադիո Արխիվացված 2021-06-05 Wayback Machine
* «Սեբաստացիներ» երգչախումբ
**Անդրեա դի Նիկոլո** նաև Անդրեա դի Նիկոլո դի Գիասոմո (1440, Սիենա, Տոսկանա, Իտալիա - 1514, Սիենա, Տոսկանա, Իտալիա), իտալացի նկարիչ, Սիենայի դպրոց:

Կենսագրություն
--------------

Անդրեա դի Նիկոլոն ծնվել է Սիենայում։ Արխիվային փաստաթղթերը բացահայտել են, որ նա 1469 թվականին ամուսնացել է Անժելիկա դի Ֆրանցիսկո դի Միշելի հետ։ 1470 թվականին համագործակցելով Ջիովաննի դի Պաոլոյի հետ Սանտա Մարիա դելլա Սկալայում կատարել է որոշ աշխատանքներ։ Այդ նույն տարում ստեղծել է Սան Բերնանդինոյի դելլա Կամպանիա Օրատորիայի խորանը։ 1477 թվականին նա ստեղծել է Օրատորիայի պատերի որմնանկարները Սանտա Լուչիայի կյանքի տեսարաններով։ Անդրեա դի Նիկոլոն աշխատել է հիմնականում Սիենայում և նրա հարակից քաղաքներում։ Արվեստաբան Բերնարդ Բերենսոնը նշել է, որ Անդրեան եղել է Վեկետտայի աշակերտը և կրել է Մատեո դի Ջովաննիի, Պինտուրիկիոյի և Պիետրո Պերուջինոյի ազդեցությունները։

Ստեղծագործություններ
--------------------

Սիենայի ազգային թանգարանի պատկերասրահում պահպանվում է նրա «Մադոննան և մանուկը չորս հրեշտակների հետ» նկարը, որն ունի ստորագրություն և ամսաթիվ (մոտ 1500 թ)։ Նրա վրձնին են վերագրվում ևս մի քանի տիպիկ սիենական «Մադոննան հրեշտակների հետ» ստեղծագործություններ, որոնք պահպանվում են մասնավոր հավաքածուներում։ Նրա հայտնի ստեղծագործություններից մեկը գտնվում է Սանտա Մարիա Ասունտա ծխական եկեղեցում, որը գտնվում է Սիենայի մոտակայքում՝ Կազոլ դ՛ Էլզա փոքրիկ գյուղում։ Այդ խորանը, որն ունի կամարաձև բարավոր և հարթակ, նկարիչը պատկերել է 1498 թվականին, դա է վկայում նկարի վերևում արված հեղինակի ստորագրությունը։ Խորանի վերին հատվածում նա պատկերել է «Մանուկների կոտորածը»՝ ակնհայտորեն ոգեշնչված Մատեո դի Ջովաննիի ստեղծագործություններով։ Միջին հատվածում պատկերել է «Մադոննան և մանուկը սուրբ Պետրոսի, Բերնարդինի, Սիգիզմունդի և Սեբաստիանի հետ»։ Անդրեա դի Նիկոլոյի ստեղծագործությունների թեմատիկան ամբողջովին կրոնական է։ «Խաչելություն» (1502 Սիենա, Պինակոտեկա), «Կույսը և մանուկը սուրբ Իերոնիմի և սուրբ Պյոտրի մեջտեղում» (1500, Ֆիցուիլյամի թանգարան, Անգլիա) «Մադոննան և մանուկը Հովհաննես Մկրտչի և սուրբ Իերոնիմի հետ» (Սիենա Կրոնական արվեստի թանգարան) «Մադոննան և մանուկը հրեշտակների և սրբերի հետ» (1504, արվեստի թանգարան, Ցինցինատի, ԱՄՆ) «Գրիգորի ծառայությունը» (Փարիզ, Բոննի հավաքածու)։ Նա նաև նկարել է աշխատանքներ, որտեղ ներկայացրել է Հավատքը և Ողորմությունը այլաբանական կերպարներով։ Դա ստեղծագործությունների շարք է, որը բաղկացած է երեք մասից (երրորդ մասը՝ գեղանկարչությունը «Հույսի», պահվում է մասնավոր հավաքածույում, Անգլիայում)։ Նմանատիպ շարքը պատկերող մարդկային արժեքները խորհրդանշող կտավը 15-րդ դարի երկրորդ կեսին դարձել է հանրաճանաչ։ Նկարների այս շարքի նպատակը լիովին պարզ չէ, փորձագետները ենթադրում են, որ այն կարող է ստեղծված լինել եկեղեցու ավանդատունը զարդարելու համար։ Նկարչի վերջին որմնանկարները զարդարում են Սիենայի Կաշյանո դի Մուրո փոքրիկ քաղաքի Սանտա Մարիա և Պյանտասալա եկեղեցու պատերը։

Պատկերասրահ
-----------

* Pieta, c. 1490Pieta, c. 1490
* Madonna and Child with SaintsMadonna and Child with Saints

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. 1 2  Athenaeum
2. ↑
3. ↑
**Չեզարե դա Սեստո** (իտալ.՝ Cesare da Sesto, 1477[…], Սեստո Կալենդե, Վարեզե, Լոմբարդիա - հուլիսի 27, 1523, Միլան, Միլանի դքսություն), իտալացի նկարիչ, Լեոնարդո դա Վինչիի աշակերտներից մեկը։

Չեզարե դա Սեստոյի, Բերնարդինո Լուինիի և Մարկո դի Օջոնոյի ստեղծագործությունների վրա մեծ ազդեցություն է ունեցել Լեոնարդոյի արվեստը։ Այս իրողության վառ ապացույցն է«Մադոնեն փոքրիկի հետ» ստեղծագործությունը։ Արևմտյան Իտալիայում նա ստեղծեց իր դժվար և տարբերվող ոճը, որի մեջ միավորվեցին կլասիցիզմը և մանյերիզմի հին ռեսուրսները։

Չեզարեն ժամանակակից իրականությունում չունի ազգանուն, ինչպես Լեոնարդոն։ «Դա Սեստո»-ն «Վարեսե» գավառի Սեստո Կալենդե քաղաքի մականունն է, որտեղ էլ նա ծնվել է։ 

«Սալոմեաֆ»
Հնարավոր է, որ 2005 թվականին Հռոմում եղել է Բալդասարե Պերուչիի աշակերտը կամ օգնականը։

Չեզարե դա Սեստո անունը առաջին անգամ հիշատակվել է 1508 թվականին, երբ նա Յուրա II պապի հրամանով Վատիկանի ամրոցի պատերին նկարազարդում կատարեց։ Հիմա այդ նկարազարդումները չեն պահպանվել։ 1513 թվականին նա աշխատել է Սիցիլիայում, իսկ 1515 թվականին՝ Նեապոլում։

1516 թվականին նա վերադարձավ Միլան, որտեղ նա նկարեց իր հայտնի «Սալոմե» (իտալ.՝ Salomè) նկարը (հիմա այն գտնվում է Վիեննայում գտնվող Արհեստի պատմության թանգարանում)։

Չեզարեն 1517 թվականին Մեսինայում գտնվելու ժամանակ ստեղծեց իր հայտնի աշխատանքներից մեկը՝ «Երկրպագության գուշակները»։ Այդ ստեղծագործություններից հետո՝ 1520 թվականին նա նորից վերադարձավ Միլան, որտեղ ստեղծեց իր հիասքանչությունը, որը անվանվեց «Սուրբ Րոհի պոլիտպիհը»։

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. 1 2  Public Catalogue Foundation — 2003.
2. 1 2  Cesare da Sesto
3. 1 2  Cesare da Sesto
4. 1 2  RKDartists (նիդերլ.)

Աղբյուրներ
----------

* Nicola Barbatelli (2013). CB (ed.). «Leonardo e Cesare da Sesto nel Rinascimento Meridionale». Poggio a Caiano. էջ 55 - 65.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Իտալացիների կենսագրական բառարան · Treccani |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BAV: ADV12238376 · BNF: 149722807 · GND: 119295369 · ICCU: PUVV133805 · ISNI: 0000000091540600 · LCCN: nr91025578 · NTA: 163490813 · SUDOC: 16646886X · VIAF: 27338906 · ULAN: 500009037 · WorldCat VIAF: 27338906 |

 |

 |
**Լոդովիկո Կարաչի** (ապրիլի 21, 1555 կամ 1555, Բոլոնիա, Պապական մարզ - նոյեմբերի 13, 1619(1619-11-13)[…], Բոլոնիա, Պապական մարզ), իտալացի նկարիչ, փորագրիչ և քանդակագործ, Բոլոնիայի դպրոցի ամենավառ ներկայացուցիչներից մեկը։

Կենսագրություն
--------------

Պրոսպերո Ֆոնտանայի աշակերտ Լոդովիկո Կարաչին իր բազմաթիվ ճամփորդությունների ժամանակ ուսումնասիրել է իտալացի վարպետների աշխատանքները։ Վերադառնալով Բոլոնիա՝ արվեստը վերակենդանացնելու վեհ նպատակով, նա իր զարմիկների՝ Ագոստինոյի և Անիբալեի հետ հիմնեց նկարչության նոր դպրոց՝ «Academia degli Incamminati» (բառացիորեն՝ «Ճիշտ ուղին բռնածների ակադեմիա») որը, չնայած մաներիստների ծաղրանքին, շուտով դարձավ Իտալիայի գեղարվեստական կրթության կենտրոնը։ Նրա սկզբունքների մաս էին կազմում բնության անմիջական դիտարկումը, հնագույն արվեստի ուսումնասիրությունը և մեծ վարպետների նմանակումը. գծագրության և շարժման մեջ՝ Միքելանջելոյին, գույնի մեջ՝ Տիցիանին, կոմպոզիցիայի և արտահայտման մեջ՝ Ռաֆայել Սանտիին։

Թեև այս ակադեմիայի նկարիչները (օրինակ՝ Կարաչիի առաջին օգնական Ջակոմո Կավեդոնեն), ում Լոդովիկո Կարաչին ինքն է անվանել «էկլեկտիկ», առանձնանում էին իրենց յուրօրինակ ոճով, նրանց աշխատանքում նմանություններ կային գեղանկարչության հայտնի գլուխգործոցների հետ։ Լոդովիկո Կարաչիի վաղ շրջանի աշխատանքներում (օրինակ՝ Բոսկոյի Սուրբ Միքելեի եկեղեցու ֆրեսկոներում) չափազանց նկատելի է Կորեջիոյի և Պարմիջանինոյի նմանակումը։ Իր ավելի հասուն ստեղծագործություններում զգացվում է, որ նա ավելի անկախ է գործում (օրինակ՝ «Սրբուհին փառքի մեջ» և Սուրբ Բենեդիկտի կյանքը Բոսկոյի Սուրբ Միքել մենաստանում ֆրեսկոներում)։ Էրմիտաժում են գտնվում «Սուրբ ընտանիքը», «Խաչակրում» և «Սուրբ Սեբաստիան» նկարները։ Նկարչին է վերագրվում հայտնի «Շախմատիստներ» կտավը, որն առանձնանում է հոգեբանական խոր գծերով և լույսի ու ստվերի նուրբ խաղով։

Պատկերասրահ
-----------

* Մադոննա Բարգելինի. 1588. Բոլոնիայի ազգային պատկերասրահՄադոննա Բարգելինի. 1588. Բոլոնիայի ազգային պատկերասրահ
* Սբ. ԿեսարիաՍբ. Կեսարիա

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. 1 2 3 4  BeWeB
2. 1 2  *Waterhouse E.* Italian Baroque Painting — London: Phaidon Press, 1962. — P. 85.
3. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
4. 1 2  Discogs — 2000.
5. ↑  *Posner D.* Dizionario Biografico degli Italiani (իտալ.) — 1977. — Vol. 20.
6. ↑  *Nicolaci M.* Caravaggio's Rome 1600-1630 (English edition) — Milan: 2012. — Vol. Essays. — P. 261. — ISBN 978-88-572-1387-3

Արտաքին հղումներ
----------------

* Աշխատանքները աշխարհի թանգարաններում
A consonanceՕկտավա, կոնսոնանտ ինտերվալA dissonanceԿիսատոն,  
դիսոնանս
**Կոնսոնանս և դիսոնանս**, միաժամանակ լսվող երկու կամ ավելի հնչյունների մասնակի տոների այս կամ այն հարաբերության արդյունքը, որ լսողությամբ ընկալվում է որպես համահնչություն կամ տարահնչություն։ Կոնսոնանսը (*լատ. consonantia, հուն. oujLicpoovia*) հնչյունների միաձուլվածությունն է (նաև՝ միաձույլ համահնչյունը), որ գոյանում է նրանց կազմում գոնե մեկ, լավ լսելի ընդհանուր մասնակի տոնի առկայության պայմանում։ Կոնսոնանս առաջ բերող հնչյունների տատանման հաճախականությունների թվային հարաբերությունները պարզ են, 1։1՝ գոյացնում է մաքուր պրիմա երկհնչյունը, 2։1՝ օկտավա, 3։2՝ կվինտա, 4։3՝ կվարտա, 5։3՝ մեծ սեքստա, 5։4՝ մեծ տերցիա, 6։5՝ փոքր տերցիա և 8։5՝ փոքր սեքստա։ Դիսոնանսը (լատ. dissonantia, հուն. Siaqpoma) հնչյունների չմիաձուլվելն է, «անբարեհնչությունը»։ Այս դեպքում լավ լսելի մասնակի տոները միմյանց հակասող են, չեն ձուլվում, այլ գոյացնում են բաբախում, իսկ հաճախականությունների հարաբերությունները համեմատաբար բարդ են՝ 7։5՝ ստեղծում է եռատոն, 9։5՝ կամ 16։9՝ փոքր սեպտիմա, 9։8 կամ 10։9՝ մեծ սեկունդա, 15։8՝ մեծ սեպտիմա և 16։15՝ փոքր սեկունդա։ Ձայնաբանության առումով կոնսոնանսի և դիսոնանսի տարբերությունը քանակային է, և մեկից մյուսին անցման սահմանը՝ պայմանական (թույլ դիսոնանսն արդեն ինչ-որ չափով կոնսոնանս է, և՝ հակառակը)։

Դիսոնանս-կոնսոնանս հարաբերությունը երկար դարերի ընթացքում ընկած է եղել երաժշտական մտածողության հիմքում, նրանց տրամաբանված հաջորդումը ծառայել է երաժշտական մտքի դինամիկական զարգացման կարևոր միջոց։ Երաժշտական արտահայտչության առումով կոնսոնանսը հնչում է փափուկ, արտահայտում համեմատաբար հանգիստ, կայուն վիճակ, իսկ դիսոնանսը սուր է և արտահայտում է անկայուն, լարված վիճակ։ Այդպիսի ընկալումը, սակայն, նույնպես պայմանական է՝ կախված երաժշտության իմաստային համոզչությունից և ընկալող միջավայրի լսողական ընկալման զարգացածության աստիճանից։ Ընդհանրապես, դիսոնանսի և կոնսոնանսի նկատմամբ գեղագիտական վերաբերմունքն ինքը պատմականորեն փոփոխվող է։ Այն դեպքում, երբ դասական երաժշտության մեջ դիսոնանսները գործածվել են կոնսոնանսներին ենթարկված վիճակում (օրինակ, «խիստ ոճի» պոլիֆոնիայում պահանջվել է դիսոնանսը խնամքով նախապատրաստել և լուծել համապատասխան կոնսոնանսի մեջ), նոր ժամանակների երաժշտության մեջ դիսոնանսները ձեռք են բերել լիակատար ինքնուրույնություն։ Չնայած դրան, դիսոնանսի և կոնսոնանսի արտահայտչական տարբերությունը միշտ պահպանվում է։ Տաղաչափության մեջ հանգավորող համահնչության տեսակ, որտեղ շեշտված ձայնավորները տարբեր են՝ Կարին-Կարեն, լոթիներին-լատիներեն։ Դիսոնանսում հնչյունակրկնությունը կառուցվում է բաղաձայն հնչյուններով, դրա համար էլ այն երբեմն անվանում են կոնսոնանս։ Դիսոնանսը բանաստեղծական պրակտիկայի մեջ է մտել XX դարում, որպես հազվադեպ, բայց արտահայտիչ ձև։ 

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 575)։*  |
**Ալեքսան Գարեգինի Քոչարյան** (օգոստոսի 17, 1938(1938-08-17), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հուլիսի 24, 2020(2020-07-24), Երևան, Հայաստան), հայ բեմադրիչ, դերասան, մանկավարժ։ ՀԽՍՀ ԲՈՒՀ-ի վաստակավոր գործիչ (1981), պրոֆեսոր։

Կենսագրություն
--------------

Ալեքսան/Ալեքսանդր Քոչարյանը ծնվել է 1938 թվականին, Երևանում։ 1955-1958 թվականներին սովորել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի դերասանական բաժնում, 1962-1970 թվականներին եղել է նույն ինստիտուտի ասպիրանտ։ Եղել է Կապանի շրջանային թատրոնի դերասան, որտեղ մարմնավորել է գլխավոր և երկրորդական դերեր։ 1971-1986 թվականներին եղել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի թատերական ֆակուլտետի դեկանը, 1986-1996 թվականներին՝ ուսումնագիտական գծով պրոռեկտորը։ 1992 թվականից դասավանդել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական ինստիտուտում, 1992 թվականից՝ պրոֆեսոր։ 1998 թվականից եղել է ինստիտուտի մասսայական հանդիսությունների ռեժիսուրայի և մշակութաբանության ամբիոնի վարիչը։

Բեմադրություններ
----------------

* Գի Արեկասիս «Եկվորը Ռանգունից»
* Ալեքսանդր Դյումա-որդու «Լրտեսի հետքերով»
* Ժ. Մարիելի «Թանկագին սեր»
* Բերթոլդ Բրեխտ «Երեք գրոշանոց օպերա»
* Դմիտրի Լենսկի «Լև Գուրիչ Սինիչկին»
* Ալեքսանդր Շիրվանզադե «Պատվի համար»

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  ՀՀ կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի կայք Արխիվացված 2015-08-15 Wayback Machine/
2. ↑  «Կյանքից հեռացել է բեմադրիչ Ալեքսանդր Քոչարյանը». *armenpress.am*. Վերցված է 2021 թ․ հունվարի 7-ին.
3. 1 2  Ալեքսան Քոչարյանի կենսագրությունը AV Production կայքում(չաշխատող հղում)
|  |
| --- |
| **Մկնասոխ սիբիրական** |
| Մկնասոխ սիբիրականՄկնասոխ սիբիրական |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Տիպ/Բաժին** | Անոթավոր բույսեր (Tracheophyta) |
| **Ենթատիպ** | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
| **Կարգ** | Ծնեբեկածաղկավորներ (Asparagales) |
| **Ընտանիք** | Ծնեբեկազգիներ (Asparagaceae) |
| **Ենթաընտանիք** | Մկնասոխայիններ (Scilloideae) |
| **Ցեղ** | Մկնասոխ *(Scilla)* |
| **Տեսակ** | **Մկնասոխ սիբիրական** *(S. siberica)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Scilla siberica***Haw. |

**Մկնասոխ սիբիրական** (լատին․՝ Scilla sibirica), շուշանազգիների ընտանիքին պատկանող սոխուկավոր միամյա ծաղկաբույս։

Տերևները ժապավենաձև են, սրածայր, կողքերից դեպի կենտրոն թեթևակի ոլորված, մուգ կանաչ։ Ցողուն չունի, վերջինիս փոխարինում են 1-4 անտերև ծաղկակիրները, որոնց գագաթին է գտնվում նոսր ծաղկաբույլը՝ կազմված է 1-5 երկնագույն մուգ շերտերով կամ միանգամայն սպիտակ, թեթևակի դեպի ցած հակված ծաղիկներից։ Սոխուկի տրամագիծը կազմում է մինչև 3 սմ, ծաղիկներինը՝ 2 սմ։ Ծաղկում է վաղ գարնանը։ Սիբիրական մկնասոխը բավականին լուսասեր է, խոնավասեր, գերադասում է սննդանյութերով հարուստ, փուխր թեթև ավազակավային, ջրաթափանց և օդաթափանց ստրուկտուրային հողերը, որոնք լավ են դրենաժի ենթարկվում։ Ջերմասեր չէ։ Որպես տիպիկ էֆեմերոիդ բույս ծաղկումից անմիջապես հետո անցնում է հանգստի շրջանի, վերերկրյա զանգվածը չորանում է և սոխուկը առանց վնասվելու դիմանում է չորային շրջանին։ Բազմանում է սերմերով և սոխուկներով։ Ցանքը կատարում են աշնանը՝ բաց գրունտում։ Սերմնաբույսերը ծաղկում են երկրորդ–երրորդ տարում։ Ունի բուժիչ նշանակություն․ սոխուկները պարունակում են սոցլոստրին, խոլին, որոնք օգնում են սրտային հիվանդությունների դեպքում։ Օգտագործում են ալպինարիաներում և քարապարտեզներում, վաղ գարնանային կոմպոզիցիաներում։

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. ↑  Լ․ Վ․ Հարությունյան, Քո շրջապատի ծաղիկները, Արևիկ հրատարակչություն, Երևան, 1987

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2779570684 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Տաքսոնինույնացուցիչներ | 
* Վիքիցեղեր: Scilla siberica
* BioLib: 41965
* BOLD: 600705
* EoL: 1082428
* EPPO: SLLSI
* FNA: 242101887
* GBIF: 2767328
* GRIN: 33349
* iNaturalist: 862704
* IPNI: 927545-1
* IRMNG: 11128640
* ISC: 116027
* ITIS: 505061
* MichiganFlora: 1443
* MoBotPF: 281913
* NBN: NBNSYS0000002184
* NCBI: 4702
* Plant List: kew-287983
* PLANTS: SCSI2
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:927545-1
* Tropicos: 18400761
* VASCAN: 6541
* WCSP: 287983
* WisFlora: 4996

 |

 |
**«Սպասե՛ք ինձ, կղզիներ»** (ռուս.՝ «Ждите меня, острова!»), 1977 թվականի խորհրդային լիամետրաժ գունավոր գեղարվեստական ֆիլմ, որը բեմադրել են ռեժիսորներ Նիկոլայ Լեբեդևը և Իոսիֆ Շապիրոն «Լենֆիլմ» կինոստուդիայում Լեոնիդ Պոչիվալովի «Փախստական» (ռուս.՝ «Беглец») ակնարկի մոտիվներով։

Սյուժե
------

Տասներկուամյա Վալերկա Պրոխորովը, որը բնավորությամբ ռոմանտիկ է, ընկերանում է ծեր նավաստի Ավերկինի հետ։ Վալերկային հատկապես հետաքրքրում են նավաստու պատմությունները հեռավոր անհայտ կղզիների մասին։ Բայց տղայի ծնողները տղայի հետաքրքրությունը լուրջ չեն համարում։ Մի անգամ հայրը, բարկանալով Վալերկայի ստացած երկուսի համար, պատահաբար ջարդում է առագաստանավի մանրակերտը, որը սիրով պատրաստել էր որդին։ Վալերկան վրդովված գնում է Ավերկինի մոտ, որն ապրում է ամառանոցում։ Ծնողները դիմում են ոստիկանություն՝ տղայի անհետացման կապակցությամբ։ Նրա որոնման աշխատանքներին միանում է ոչ միայն ոստիկանությունը, այլև դպրոցը, որտեղ սովորում է Վալերկան։

Միևնույն ժամանակ քննիչը հարցաքննում է ծնողներին՝ փորձելով հասկանալ նրանց որդու անհետացման պատճառները։ Եվ նրա անհարմար հարցերը ստիպում են նրանց մտածել իրենց սեփական սխալների մասին։ Վալերկան այդ նույն ժամանակ ամեն ինչ անում է իր ուժերի սահմաններում, որպեսզի փրկի իր ընկերոջ՝ ծեր նավաստի Ավերկինի կյանքը, որի մոտ անսպասելիորեն ծանր սրտի նոպա է տեղի ունեցել։

Ֆիլմի ստեղծողներ
----------------

### Դերերում

* Աֆանասի Կոչետկով – *Ավերկին*
* Լեոնիդ Նևեդոմսկի – *Վալերիի հայրը*
* Լիլիա Գուրովա – *Վալերիի մայրը*
* Սաշա Պրոխորով – *Վալերի*
* Լյուբով Վիրոլայնեն – *Օլգա Բորիսովնա*
* Վադիմ Յակովլև – *քննիչ*
* Իրինա Սմոլինա – *Անյուտա*
* Սաշա Նաումով – *Բոժկով*
* Անտոն Ուտկին – *Բերյոզկին*
* Սվետա Պոլյակովա – *Ռիտա*

### Նկարահանող խումբ

* Սցենարի հեղինակ՝ Ալեքսանդր Պոպով, Լեոնիդ Պոչիվալովի «Փախստական» ակնարկի հիման վրա
* Բեմադրող ռեժիսորներ՝ Նիկոլայ Լեբեդև, Իոսիֆ Շապիրո
* Բեմադրող օպերատոր՝ Օլեգ Կուխովարենկո
* Բեմադրող նկարիչ՝ Ալեքսեյ Ֆեդոտով
* Կոմպոզիտոր՝ Վլադիմիր Մակլակով

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Экранизации советской литературы. Почивалов, Леонид, bookinistic.narod.ru.

Արտաքին հղումներ
----------------

* ««Ждите меня, острова!»». *Государственный регистр фильмов*. Министерство Культуры Российской Федерации. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ մայիսի 17-ին. Վերցված է 2013 թ․ ապրիլի 13-ին.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |

 |
**Բեթի Քարթեր** (իսկական անուն՝ *Lillie Mae Jones* մայիսի 16, 1929(1929-05-16) կամ մայիսի 16, 1930(1930-05-16), Ֆլինտ, Միչիգան, ԱՄՆ - սեպտեմբերի 26, 1998(1998-09-26), Բրուքլին, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի ջազ երգչուհի, հայտնի իր անսովոր ստեղծագործական մեկնաբանությամբ, տեխնիկական իմպրովիզացիաներով և վոկալային տվյալներով։ Ոմանք ճանաչել են նրան բոլոր ժամանակների ջազային երգչուհի։

Ծնվել է Միչիգան նահանգի Ֆլինտ քաղաքում, մեծացել է Դետրոյթում, որտեղ իր հայրը եկեղեցական երգչախմբի ղեկավարն էր։ Մանկության տարիներին եղել է շատ ինքնուրույն երեխա և հոգեպես օտարված իր ընտանիքից։ 15 տարեկանում Դետրոյիթի կոնսերվատորիայում սովորել է դաշնամուր նվագել, 16 տարեկանում՝ Դետրոյիթի ակումբներում սկսել է ջազ կատարել, 1946 թվականից, սկզբնապես վերցնելով Լորեն Քարթեր կեղծանունը, սկսել է հանդես գալ ակումբներում սևամորթների համար ամերիկյան Միջին Արևմուտքի տարբեր քաղաքներում։ 1948 թվականին միացել է Լայոնել Հեմպթոնի խմբին, բայց երկուսուկես տարի հետո վերջնական լքել է խումբը, այդ ընթացքում հասցրել է մի քանի անգամ դուրս գալ և վերադառնալ խումբ։ Մինչև 1950֊ական թվականների վերջը հանդես է եկել սոլո շրջագայություննեով՝ 1953 թվականին թողարկելով առաջին սոլո ալբոմը (չնայած երբեմն առաջին ալբոմ է կոչվում *Out There֊*ը, 1958 թվական), 1960-ական թվականների վերջում ձայնգրել է մի քանի երգեր՝ Ռեյ Չարլզի հետ համատեղ։

1963 թվականին ամուսնացել է և ժամանակավոր թողել բեմը, ունեցել է երկու երեխա, բայց, չցանկանալով ֆինանսական կախում ունենալ ամուսնուց, մի քանի տարի հետո ապահարզան է կնքել և 1969 թվականին վերադարձել բեմ, ստեղծել ոչ մեծ անսամբլ, 1971 թվականին ձայնագրել է առաջին ալբոմը՝ իր բուն պիտակի վրա, *Bet-Car Productions*։ 1970֊ական թվականների կեսերին և ամբողջ ԱՄՆ֊ում ակտիվ հադես է եկել շրջագայություններով։ Իր *Look What I Got!* ալբոմը 1988 թվականին *Grammy* մրցանակ է շահել։ Քարթերը իր համերգներին հաճախ է ներգրավել երիտասարդ մասնակիցների՝ ասելով, որ նրանցից կարելի է նոր գաղափարներ քաղել։ 1997 թվականին նա պարգևատրվել է Արվեստի ազգային մեդալով ԱՄՆ նախագահի կողմից։ Շարունակել է ելույթ ունենալ գրեթե մինչև մահ։

2016 թվականին Նյու Յորք Թայմս թերթը Բեթիին համեմատել է աֆրոամերիկյան երիտասարդ երգչուհի Ջազմեի Գորնի հետ։

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. 1 2
2. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
3. 1 2  *Bell A.* Encyclopædia Britannica (բրիտ․ անգլ.) — Encyclopædia Britannica, Inc. 1768.
4. 1 2  National Endowment for the Arts — 1965.
5. ↑  «Betty Carter.» Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Online. Encyclopædia Britannica Inc. 2012. Web. 23 April 2012.
6. ↑  Bauer, William R. xiv.
7. ↑  «Betty Carter: Still Taking Risks». Seth Rogovoy. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ մարտի 17-ին. Վերցված է 2011 թ․ սեպտեմբերի 22-ին.
8. ↑  Scott, Ron (2016 թ․ օգոստոսի 18). «Tulivu, Bird Fest, TriHarLenium». *New York Amsterdam News[en]* (անգլերեն).