recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Արեշյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:*

**Լևոն Հակոբի Արեշյան** (1887, Թիֆլիս, Ռուսական կայսրություն - 1965), հայ բժիշկ, ՀԽՍՀ վաստակավոր բժիշկ (1940):

Կենսագրություն
--------------

1908 թվականին ավարտել է Թիֆլիսի գիմնազիան և ընդունվել Կիևի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ 1914 թվականին զորակոչվել է բանակ և զինվորական բժիշկ աշխատել գործող բանակի հարավարևմտյան ճակատում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո շարունակել է մնալ զինծառայության մեջ. այս անգամ արդեն բժիշկ էր աշխատում հայկական հրաձգային դիվիզիայում՝ միաժամանակ վիրաբույժ՝ նաև քաղաքային հիվանդանոցում։ Այսպես նա աշխատել է Ալեքսանդրապոլում, Երևանում, Կարսում՝ նայած թե դիվիզիան որտեղ է փոխադրվել։ Զորացրվելուց հետո մինչև 1931 թվականը աշխատել է Վլադիկավկազում։ 1931 թվականին հրավիրվել է Հայաստան։ Ուղարկվել է Կիրովական, որտեղ եղել է միջշրջանային հիվանդանոցի վիրաբուժական բաժնի վարիչ և գլխավոր բժիշկ, շրջառբաժվարի տեղակալ, քաղառբաժվար, քաղաքային հիվանդանոցի վիրաբույժների կոնսուլտանտ և այլն։ 1940 թվականին Հայաստանում խորհրդային կարգերի հաստատման 20-րդ տարեդարձի օրը նրան շնորհվել է վաստակավոր բժշկի կոչում։

1941 թվականին զորակոչվել է բանակ և նշանակվել № 1571 էվակուհոսպիտալի բուժմասի պետ։ Հոսպիտալում արդյունավետ աշխատանքի համար պարգևատրվում է Կարմիր աստղի շքանշանով (1942)։

Նրա նախաձեռնությամբ Վահագնիում ու Համզաչիմանում բացվում են տեղամասային հիվանդանոցներ՝ բուժարաններով, 25 մահճակալով հիվանդանոց Կիրովականի քիմգործարանի տարածքում, վերակառուցվում է քաղաքի սուր վարակիչ հիվանդանոցը, երկաթգծի 16-րդ տեղամասում ընդարձակվում է բուժարանն ու ստեղծվում ռենտգենի կաբինետ և այլն։

Երկար տարիներ դասավանդել է բժշկական տեխնիկումներում, նախ՝ Վլադիկավկազում, ապա՝ Կիրովականում։ Եղել է (1938-1941) Կիրովականի բժշկական տեխնիկումի տնօրեն, դասավանդել Կարմիր խաչի դասընթացներում։

Հեղինակ է գիտական մի քանի արժեքավոր հոդվածների, որոնք վերաբերում են վիրաբուժությանն ու կանացի հիվանդություններին։

Կիրովականում հիմնադրել ու ղեկավարել է բժշկական գիտական ընկերության բաժանմունք, երկար ժամանակ կատարել քաղխորհուրդի պատգամավորի պարտականություններ։

Վիրաբուժության զարգացման ասպարեզում մատուցած ծառայությունների համար ընտրվել է Հայաստանի վիրաբույժների ընկերության պատվավոր անդամ։ Նրան շնորհվել է նաև «ԽՍՀՄ պատվավոր երկաթուղային» կոչում։

Հայկական ԽՍՀ Նախարարների խորհրդի 1968 թվականի ապրիլի 13-ի որոշմամբ նրա անունով է կոչվել Կիրովականի քաղաքային առաջին հիվանդանոցը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ա. Վ. Գրիգորյան, Բ. Գ. Մելքումյան, Հայաստանի բժիշկները Մեծ հայրենականում, գիրք 2, Ե. 1987, էջ 44-46։
**Սուլխան Ցինցաձե** (օգոստոսի 23, 1925(1925-08-23), Գորի, Վրացական Սոցիալիստական Խորհրդային Հանրապետություն, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - սեպտեմբերի 15, 1991(1991-09-15), Թբիլիսի, Վրաստան), վրացի խորհրդային կոմպոզիտոր։ Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1961)։ ԽՄԿԿ անդամ 1966 թվականից։

Կենսագրություն
--------------

Ավարտել է Մոսկվայի կոնստերվատորիան՝ Ս․ Մ․ Կոզոլուպովի թավջութակի (1950) և Ս․ Ս․ Բոգատիրյովի կոմպոզիցիայի (1953) դասարանները։ 1963 թվականից Թբիլիսիի կոնսերվատորիայում վարում է գործիքավորման դասարան (1965 թվականից՝ ռեկտոր, 1973 թվականից՝ պրոֆեսոր)։ Գրել է «Ոսկեգեղմ» (1953), «Ճգնավորը» (ըստ Ի․ Ճավճավաձեի, բեմադվել է՝ 1972, Վրաստանի օպերայի և բալետի թատրոն) օպերաները, «Երկնագույն լեռան գանձը» (բեմադրվել է՝ 1957, նույն տեղում), «Դև» (ըստ Մ․ Լերմոնտովի, բեմադրել է՝ 1961, նույն տեղում) բալետները, «Սարդոստայն» (բեմադրվել է՝ 1963), «Երգ անտառում» (բեմադրվել է՝ 1968, երկուսն էլ՝ Թբիլիսիի երաժշտական կոմեդիայի թատրոն) օպերետները, 4 սիմֆոնիա (1952, 1963, 1969, 1979), դաշնամուրի, ջութակի, թավջութակի կոնցերտներ, «Անմահություն» օրատորիան (Վ․ Ի․ Լենինի ծննդյան 100-ամյակի առթիվ, 1970), լարային 9 կվարտետ, կամերագործիքային այլ երկեր, ռոմանսներ, կինոնկարների երաժշտություն (այդ թվում՝ «Զինվորի հայրը») և այլն։

Մրցանակներ
----------

ԽՍՀՄ պետական մրցանակ (1950), Զ․ Փալիաշվիլու անվան (1974), Շ․ Ռուսթավելու անվան (1981), Վրացական ԽՍՀ պետական մրցանակներ։ Պարգևատրվել է 2 շքանշանով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Spotify |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Allmusic · Դանիական ազգային ֆիլմագրություն · Discogs · Internet Movie Database · MusicBrainz · Rodovid |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ ռուսական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX1224677 · BNF: 148205555 · GND: 134790715 · ISNI: 0000 0001 1443 2953 · LCCN: n81059059 · NKC: ola2002158962 · NTA: 155440209 · NUKAT: n2009131323 · SUDOC: 166668680 · VIAF: 47027265 · WorldCat VIAF: 47027265 |

 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
|  |
| --- |
| **Ժառանգման իրավունք** |
| Հայաստանի զինանշան
Ներկայացված տեղեկատվությունը՝**ըստ Հայաստանի ներպետական օրենսդրության** |
| 

---

 |
| * Ժառանգության իրավունք
* Ժառանգությունն ըստ օրենքի

* Առաջին հերթի ժառանգներ
* Երկրորդ հերթի ժառանգներ
* Երրորդ հերթի ժառանգներ
* Չորրորդ հերթի ժառանգներ
* Ամուսնու իրավունքները ժառանգության դեպքում
* Անժառանգ գույք
* Ժառանգության ընդունում

* Ժառանգության տրանսմիսիա
* Ժառանգությունից հրաժարում

* Ժառանգությունից հրաժարվելը հօգուտ այլ անձի
* Ժառանգության բաժանում
* Ժառանգության ձևակերպում

---

* Ժառանգման իրավունքի օրենսդրական կարգավորումները ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքում
 |

**Անարժան ժառանգ**, ըստ ընդհանուր իրավունքի՝ այն անձը, որը դատարանի որոշմամբ չունի ժառանգման իրավունք։ Հայաստանի Հանրապետության ներպետական օրենսդրության շրջանակներում անարժան ժառանգների սահմանումը տալիս է քաղաքացիական օրենսգրքի 70-րդ գլխի 1191-րդ հոդվածը՝ *«Անարժան ժառանգներին ժառանգությունից մեկուսացնելը»* վերտառությամբ։

Մասնավորապես, ՀՀ քաղաքացիական օրենսդրությունը նախատեսում է, որ ըստ կտակի և ըստ օրենքի ժառանգությունից մեկուսացվում են այն անձինք, ովքեր դիտավորյալ խոչընդոտել են ժառանգատուի վերջին կամքի իրականացմանը, դիտավորյալ կյանքից զրկել են ժառանգատուին կամ հնարավոր ժառանգներից որևէ մեկին կամ մահափորձ են կատարել նրանց կյանքի նկատմամբ։ Բացառություն են կազմում այն անձինք, որոնց նկատմամբ ժառանգատուն կտակը կազմել է մահափորձ կատարելուց հետո։ Անարժան ժառանգներին ժառանգությունից մեկուսացնելու համար հիմք են դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատավճիռը և (կամ) վճիռը, ուստի անձի ճանաչումը «անարժան ժառանգ» ճանաչվում է բացառապես դատական կարգով։

Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական օրենսգրքի հոդված 1191-ի 3-րդ մասով՝ անարժան ժառանգներին ժառանգությունից մեկուսացնելու պահանջով դատարան դիմելու իրավունք ունեն այն անձինք, որոնց համար նման մեկուսացումն առաջացնում է ժառանգության հետ կապված գույքային հետևանքներ, մինչդեռ Ժառանգության մասին Ռուսաստանի Դաշնության օրենքը նախատեսում է, որ դատական հայց ներկայացնելու իրավասություն ունեն շահագրգիռ անձինք (առանց մասնավորեցման)։

Տես նաև
-------

* Ժառանգությունից հրաժարում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական օրենսգիրք, գլուխ 70, հոդված 1191, *«Անարժան ժառանգներին ժառանգությունից մեկուսացնելը»*
2. ↑  ՌԴ քաղաքացիական օրենսգիրք, գլուխ 61



|  |
| --- |
| 
  **Իրավունք**
 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պոնս (այլ կիրառումներ)

**Պոնս Թուլուզցի** (ֆր.՝ Pons de Toulouse, - մարտի 25, 1137(1137-03-25), Սուրբ Երկիր), 1112 թվականից Տրիպոլիի կոմս։ Բերտրան Թուլուզցու որդին։

Կենսագրություն
--------------

Իր ուսուցիչ՝ Գալիլեայի իշխան Թանկրեդ դ'Օտվիլի մահից հետո, Պոնսը կնության վերձրեց նրա այրի Սեսիլին, վերջինս Ֆրանսիայի արքա Ֆիլիպ I-ի քույրն էր։ Այս ամուսնության շնորհիվ վերացան Անտիոքի պաշարման ժամանակ ծագած բախումները նորմանների և պրովանսցիների միջև։

1119 թվականին Անտիոքի դքսությանը պատուհասեց նոր խնդիր՝ մուսուլմանների կողմից հարձակման վտանգ։ Պոնսը իր սյուզերեն Երուսաղեմի արքա Բալդուին II-ի հետ օգնության շարժվեց Անտիոքի դքսության խնամակալ Ռոժերին, սակայն վերջինս չսպասելով արքային 1119 թվականի հունիսի 28-ին ջախջախվեց Արյունոտ դաշտի ճակատամարտում։

1124 թվականին Բալդուին II-ը ազատվեց գերությունից, իսկ Պոնսը նրան ցուցաբերեց ռազմական օգնություն Տյուրոսը գրավելու համար։ 1125 թվականին Բալդուինի և Եդեսիայի կոմս Ժոսլեն I-ի հետ միասին Պոնսը Ազազի ճակատամարտում մարտընչեց Հալեպի մուսուլմանների դեմ և հացթանակ տարավ, ինչի շնորհիվ հնարավոր եղավ վերադարձնել Երուսաղեմի թագավորության 1119 թվականին կորցրած հեղինակությունը։

1131 թվականին Պոնսը վիճեց Երուսաղեմի նոր արքա Ֆուլկի հետ։ Վիճաբանության արդյունքում Պոնսը Անտիոքի հետ դաշինք կազմեց և ընդունեց Անտիոքի պատրիարքին՝ առանձնանալով Երուսաղեմի պատրիարքությունից, դա նույնիսկ շարունակվեց Հռոմի Պապի հակառակը պահանջող հրովարտակից հետո։ Տարաձայնությունների պատճառով տեղի ունեցավ ճակատամարտ, որի արդյունքում կոմսությունը պարտություն կրեց։ Սա արևելքում քրիստոնյաների միջև տեղի ունեցած առաջին ռազմական բախումն էր։

Պոնսը սպանվեց 1137 թվականին Դամասկոսի սուլթանի Տրիպոլի ներխուժման արդյունքում։ Կոմսին հաջորդեց նրա որդի Ռայմունդ II-ը։

|  |
| --- |
|  |
| 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ՆախորդողԲերտրան | **Տրիպոլիի կոմս**1112 — 1137 | ՀաջորդողՌայմունդ II |
|

 |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Lundy D. R.* The Peerage
2. ↑  Tyreman C. "God's war - a new history of the crusades" Harvard University Press. February, 2009. ISBN 9780674030701

Գրականություն
-------------

* William of Tyre, *A History of Deeds Done Beyond the Sea*, trans. E. A. Babcock and A. C. Krey. Columbia University Press, 1943.
* Steven Runciman, *A History of the Crusades, Vol. II: The Kingdom of Jerusalem*. Cambridge University Press, 1952

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | The Peerage · WikiTree · WeRelate · Rodovid |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Անտոն Չեխովի հուշարձան (այլ կիրառումներ)

**Անտոն Չեխովի հուշարձան** (ռուս.՝ Памятник Антону Чехову), հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության Դոնի Ռոստով քաղաքում, որը նվիրված է ռուս մեծանուն գրող Անտոն Պավլովիչ Չեխովին։ Բրոնզե հուշարձանը տեղադրվել է 2010 թվականին՝ գրողի ծննդյան 150-ամյակի առթիվ։ Դոնի Ռոստովում հուշարձանը գտնվում է Չեխովի պողոտայի և Պուշկինի փողոցի հատման վայրում։

Պատմություն
-----------

Անտոն Պավլովիչ Չեխովի հուշարձաններ տեղադրված են Ռուսաստանի տարբեր քաղաքներում՝ Մոսկվայում, Տագանրոգում, Յուժնո-Սախալինսկում, Կրասնոյարսկում, Տոմսկում և որոշ փոքր բնակավայրերում։ 2010 թվականի գարնանը ծնվել է Դոնի Ռոստովում Անտոն Չեխովի հուշարձանի ստեղծման գաղափարը։ Այն կյանքի կոչելու համար ստեղծվել է հատուկ հանձնաժողով և անցկացվել է մրցույթ, որի արդյունքներով ընտրվել է ռոստովցի քանդակագործ, Ռուսաստանի վաստակավոր նկարիչ Անատոլի Սկնարինի նախագիծը։ Հեղինակը գրողի պատկերը ստեղծել է հայտնաբերվված արխիվային լուսանկարներով։

Հուշարձանի տեղադրման վայրը միանգամից չի որոշվել։ Դիտարկվել են մի քանի տարբերակներ՝ վաճառական Մաքսիմովի տան մոտի տարածքը Ստանիսլավսկու և Սեմաշկոյի փողոցների խաչմերուկում, Գրքի տան մոտ Բուդյոննու պողոտայում կամ Պուշկինի փողոցում՝ Հանրային գրադարանի մոտ։ Նաև առաջարկվել է գրողի հուշարձանը տեղադրել Պուշկինի և Չեխովի փողոցների հատման վայրում. հենց այս տարբերակն էլ, ի վերջո, ընտրել է հանձնաժողովը։ 

Հուշարձանի բացումը տեղի է ունեցել 2010 թվականի հունվարի 28-ին։

Հուշարձանի բարձրությունը 2,5 մետր է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  В Ростове-на-Дону открыт памятник Чехову
2. 1 2  В Ростове-на-Дону появится памятник Чехову
3. ↑  В Ростове решают, где бы установить памятник Чехову
4. ↑  Памятник Чехову в Ростове
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լենինի հուշարձան (այլ կիրառումներ)

**Լենինի հուշարձան** (ռուս.՝ Памятник Ленину), քանդակագործական խմբային կոմպոզիցիա Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքում, որը 1935 թվականին տեղադրվել է Ապստամբության հրապարակում` երկաթուղային կայարանի շենքի առջև։ Քանդակագործն է Դավիդ Յակերսոնը։ Ոչնչացվել է 1941 թվականին։

Հուշարձանը
----------

Քանդակագործ Դավիդ Յակերսոնի ստեղծած հուշարձանն ուներ հետևյալ տեսքը. բարձր բետոնե պատվանդանին, որն ուներ զրահամեքենայի դրվագի տեսք, կանգնած էր քանդակագործական խումբը։ Կենտրոնում Վլադիմիր Լենինն էր, որի շուրջը զինվորի, բանվորի ու բանվորուհու քանդակներ էին (կնոջ քանդակը պատկերում էր հեղափոխական Մ. Պիտերինային)։ Հողի վրա, հուշարձանի առջևում, նրա երկու կողմից եղել է ևս երկու քանդակ` օդաչուի և տանկիստի։

Պատմություն
-----------

Սա քաղաքում Լենինի երկրորդ արձանն էր։ Առաջինը (որը նաև առաջինն էր ամբողջ Ռոստովի մարզում) 1925 թվականին տեղադրվել էր Պետրոս I-ի հուշարձանի փոխարեն։ Հեղինակը լենինգրադցի քանդակագործ Վ. Վ. Կոզլովն էր։

Տագանրոգում Լենինի երկրորդ արձանը տեղադրվել և բացվել է 1935 թվականին Ապստամբության հրապարակում` երկաթուղային կայարանի շենքի առջև։ 1941 թվականի աշնանը, Տագանրոգի օկուպացիայի ժամանակ, հուշարձանը ոչնչացվել է գերմանացիների կողմից։

Հետպատերազմյան տարիներին ոչնչացված հուշարձանի տեղում կառուցվել է ամառային սրճարան, իսկ մեր օրերում այնտեղ գտնվում է «Բատերֆիշ» ձկնային ռեստորանը։

Տես նաև
-------

* Լենինի հուշարձան (1970, Տագանրոգ)
* Լենինի կիսանդրի (Տագանրոգ)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Киричек М. С.* Памятники Ленину // Таганрог. Энциклопедия. — Таганрог: Антон, 2008. — С. 540.
2. 1 2  *Киричек М. С.* По ладоням твоих площадей. — Таганрог: Лукоморье, 2007. — С. 107.
3. ↑  *Киричек М. С.* Восстания площадь // Таганрог. Энциклопедия. — Таганрог: Антон, 2008. — С. 266.
**Բեռնյան ակումբ** (ֆր.՝ Club de Berne), Եվրոպական միության 28 երկրների, Շվեյցարիայի և Նորվեգիայի հատուկ ծառայությունների միջև հետախուզական տվյալների փոխանակման կազմակերպություն, որն անվանվել է ի պատիվ Բեռն քաղաքի (Շվեյցարիա), որտեղ գտնվում է կազմակերպության շտաբը։ Կազմակերպությունը գործում է 1971 թվականից և ոչ պաշտոնապես ունի հատուկ ծառայության բնույթ, որտեղ կա տվյալների, փորձի և կարծիքների փոխանակում, ինչպես նաև հետախուզական համայնքի արդի խնդիրների քննարկում։ Ակումբը չունի քարտուղարություն և եվրոպական երկրների հատուկ ծառայությունների համար չի ընդունում ոչ մի ընդհանուր որոշում:

Ֆորմալ կերպով Միջազգային հակաահաբեկչական խումբը (**Counter Terrorist Group**, CTG) Բեռնի ակումբի մաս չէ, որը ստեղծվել է Սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչական հարձակումներից հետո։ Միջազգային հակաահաբեկչական խումբը ինչպես նաև Բեռնի ակումբը գործիք են հանդիսանում ահաբեկչության փորձագետների միջև ոչ ֆորմալ հաղորդակցության և ԵՄ քաղաքական ինստիտուտների համար առաջարկությունների կատարման համար, որոնց հետ շփումները պահպանվում են ԵՄ Համատեղ իրավիճակային կենտրոնի միջոցով։ Չնայած CTG-ն ֆորմալ կերպով չի մտնում ԵՄ կազմի մեջ այն հանդես է գալիս որպես օղակ Բեռնի ակումբի և ԵՄ ղեկավարության միջև, և նրա ղեկավարուումը նման է ԵՄ նախագահությանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Club de Berne» meeting in Switzerland Archived 2011-05-10 at the Wayback Machine. Swiss Federal Office of Police (28/April/2004)
2. 1 2  Rettman, Andrew (31 March 2011) EU commission keen to set up new counter-terrorism office, EU Observer
3. 1 2  European counter terrorism meeting Archived 2011-06-11 at the Wayback Machine. MI5

Գրականություն
-------------

* Regine Igel, Terrorjahre. die dunkle Seite der CIA in Italien, München 2006. s.S. 281 «Der Club di Berna» im Kapitel "Geheimpolitik wird von Geheimorganisationen gemacht
* Regine Igel, Linksterrorismus fremd gesteuert? Die Kooperation von RAF, Roten Brigaden, CIA und KGB, in: Blätter für deutsche und internationale Politik 10/07
**Պարային երաժշտություն**, պարը նվագակցող երաժշտություն։ Յուրաքանչյուր պարի համար (օրինակ, վալսի, մազուրկայի) ստեղծվում են երաժշտության բնույթով տարբեր պիեսներ, որոնց ռիթմական բանաձևն ու տեմպը համապատասխանում են տվյալ պարի շարժումներին։ Պարային երաժշտության հնագույն տարատեսակներից է։ ժողովվրդական պարային երաժշտություն լինում է վոկալ (գլխավորապես խմբերգային)՝ գործիքային նվագակցությամբ կամ առանց դրա, ինչպես և
գործիքային (տես Ստեղծագործություն ժողովրդական), ժողովրդական հենքով պրոֆեսիոնալ պարային երաժշտություն հիմնականում գործիքային է։ Պարերը, դրանց թվում պարահանդեսայինը (տես Հանդիսապարեր), թեթև, ջազային երաժշտության բաղկացուցիչ մասերից են։ Դեռևս հնուց պարերը հաճախ միավորվել են որոշակի սյուժեով պարային ներկայացման մեջ։ Պարային երաժշտություն բալետային երաժշտության ձևերից է։ 18-րդ դարից մինչև 20-րդ դարը արային երաժշտության կարևոր ճյուղն են կազմում ունկնդրման և ոչ թե պարերին նվագակցելու համար նախատեսված երկերը։

Մի քանի պարային պիեսների միավորումով կազմավորվել է գործիքային հնագույն սյուիտը, պարային պիեսը որպես մաս մտել է սոնատա-սիմֆոնիկ ցիկլի մեջ (մենուետը՝ 6ո․ Հայդնի, Վ․ Ա․ Մոցարտի, մասամբ Լ․ Բեթհովենի, վալսը՝ Պ․ Ի․ Չայկովսկու մոտ ևն)․ պարային ռիթմերը հաճախ օգտագործվում են դասական սիմֆոնիաների և այլ ցիկլային գործիքայիներկերի ֆինալներում։ 14-րդ դարի սկզբից առանձին պարային պիեսների բովանդակությունը խորացվել, բանաստեղծականացվել է, հասցվել համերգային կատարման բարձրարվեստ երկի մակարդակի (Ֆ․ Շոպենի վալսերը, մազուրկաներն ու պոլոնեզները), երբեմն՝ ձեռք բերել ծրագրային բնույթ (Վեբերի «Պարի հրավեր», Լիստի «Մեֆիստո- վալս» և այլն)։ Լայն տարածում են գտել նաև ժողովրդական պարերի բազմազան մշակումները (Բրամսի «Հունգարական պարերը», Գրիգի «Նորվեգական պարերը», Կոմիտասի դաշնամուրային պարերը ևն)։ Ժողովրդական պարի հիմքով ստեղծվել են ծավալուն եբաժշտական երգեր (Դլինկայի «Կամարինյան»-ը նվագախմբի համար և այլն)։

Գրականություն
-------------

* Ефименкова Б. Танцевальные жанры в творчестве замечательных композиторов прошлого и наших дней, М․, 1962․

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
Ռուսաստանում դեռևս 1830-ական թթ.-ին Մոսկվայի Լազարյան ճեմարանի և համալսարանի հայ ուսանողները կազմակերպել են հայերեն և ռուսերեն ներկայացումներ։ 1858 թ.-ին հիմնադրվել է Լազարյան ճեմարանի թատրոնը (հիմնադիրներ՝ Վաղարշակ Շահխաթունյան, Նիկողայոս Փուղինյան, Սեդրակ Մանդինյան և ուրիշներ)։ 1921 թ.-ին Լազարյան ճեմարանը վերածվել է Հայ մշակույթի տան, որտեղ գործել է Հայկական պետական դրամատիկական ստուդիան (1921-1941 թթ.)։

Եվգենի Վախթանգով
1830-ական թթ-ին սկզբնավորվել է Նոր Նախիջևանի հայկական թատրոնը, որը տարբեր անուններով գործել է մինչև 1990-ական թթ.։ Ձևավորվել են Ղզլարի (1859 թ.) Աստրախանի (1860-ական թթ.) հայկական թատրոնները։ Թատրոններ են հիմնվել նաև Դոնի Ռոստովում (1919 թ.), Ստավրոպոլում (1920 թ.), Կիսլովոդսկում (1921 թ.), Սոչիում (1925 թ.) և այլուր։ 1922-1930 թթ.-ին գործել է Մոսկվայի հայկական թատրոնը (ղեկ.՝ Կ. Դեյկ). դերասաններից էին Հարություն Թրագոշյանը, Անահիտ Մասչյանը, Արտեմ և Մարիամ Մոճոռյանները, Պ. Գարգաշյանը և ուրիշները։ Ռուսաստանում նշանակալի գործունեություն են ծավալել նաև դերասաններ և ռեժիսորներ Եվգենի Վախթանգովը, Գեորգի և Արշակ Բուրջալյանները, Ռուբեն և Եվգենի Սիմոնովները, Նիկիտա Բալիևը, Քրիտափոր Պետրոսյանը, Ռուբենս Չինարովը (Ռուբեն Մսերյան), Վալերի Բեբուտովը, Թամարա Օգանեզովան, Ռուբեն Աղամիրգյանը, Նինա Տեր-Օսիփեանը, Արմեն Ջիգարխանյանը, Մարիա Փափագյանը, թատերագետներ Ալեքսեյ Ջիվելեգովը, Գրիգոր Բոյաջիևը, Գևորգ Գոյանը, դերասան և ասմունքող Սուրեն Քոչարյանը, կրկեսի արտիստներ Լեոնիդ ենգիբարյանը, Հարություն և Հմայակ Հակոբյանները, Ստեփան Իսահակյանը և ուրիշներ։


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է* *«Հայ Սփյուռք» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |
**Անտոն Ավերկամպ** (նիդեր. Antonius Josephus (Anton) Averkamp, փետրվարի 18, 1861(1861-02-18), Willige Langerak - հունիսի 1, 1934(1934-06-01), Բուսում, Հյուսիսային Հոլանդիա, Նիդերլանդներ), հոլանդացի երգիչ, դիրիժոր, կոմպոզիտոր, խմբավար, երաժշտության ուսուցիչ և երաժշտական քննադատ։

Կենսագրություն
--------------

Անտոն Ավերկամպը ծնվել է 1861 թվականի փետրվարի 18-ին Հոլանդիայում՝ Cabauw-ում։ Նրա մանկությունն անցել է Ամստերդամում։ Ավարտել է առևտրային ուսումնարանը, սակայն երաժշտության ձգտումն ավելի ուժեղ էր։ 1879 թվականին նա դառնում է Դանիել դե Լանջի ուսանողը, ում մոտ սովորել է երաժշտության տեսություն և դաշնամուր նվագել։ 1883 թվականից սկսեց սովորել Բեռլինի բարձրագույն երաժշտական դպրոցում։ Մեկ տարի անց նա տեղափոխվեց Մյունխեն, որտեղ շարունակեց ուսումը Իոսիֆ Ռեյնբերգերի հետ։

«De Groene Amsterdammer»[nl]«De Groene Amsterdammer»[nl]
1886 թվականին նա վերադարձավ հայրենիք և բնակություն հաստատեց մայրաքաղաքում։ Աշխատել է Ամստերդամի երաժշտական դպրոցում, որտեղ դասավանդել է անհատական և երգչախմբային երաժշտություն։ Միաժամանակ այս երկու տարիների ընթացքում Ավերկամպը երգեցողության դասեր է ստացել Յոհաննես Մեսարտից։

1890 թվականից նա դարձել է իր երգչախմբի դիրիժորը, որի հետ նա հնագույն երաժշտական ստեղծագործությունների համերգներ է տվել։ Նրա ղեկավարության ներքո երգչախումբը շուտով ստացել է համաշխարհային ճանաչում։

1898 թվականից մինչև 1910 թվականը հանդես է եկել որպես երաժշտական քննադատ «De Groene Amsterdammer»-ում, որը լույս է տեսնում նաև ներկայումս։

1903 թվականին բացել է իր երգեցողության դպրոցը։ 1919-1933 թվականներին զբաղեցրել է Ուտրեխտի երաժշտական դպրոցի տնօրենի պաշտոնը։

Որպես կոմպոզիտոր Ավերկամպը գրել է մի շարք ստեղծագործություններ նվագախմբի համար՝ ջութակի սոնատ, ռոմանսներ և մի շարք այլ ստեղծագործություններ։

Անտոն Ավերկամպը մահացել է 1934 հունիսի 1-ին Բուսում քաղաքում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  Onze Musici (նիդերլ.) — Rotterdam: Nijgh & Van Ditmar, 1911. — Iss. 2. — P. 14. — 300 p.
2. 1 2 3 4  Onze Musici (նիդերլ.) — Rotterdam: Nijgh & Van Ditmar, 1923. — Vol. 3. — P. 10.
3. 1 2 3 4  Onze Musici (նիդերլ.) — Rotterdam: Nijgh & Van Ditmar, 1898. — Iss. 1. — P. 11. — 306 p.
4. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #116389397 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
5. 1 2  International Music Score Library Project — 2006.
6. 1 2  Аверкамп // Музыкальный словарь : в 3 томах : в 3 т. / Х. Риман; доп. русским отделом при сотруд. П. Веймарна и др.; пер. и все доп. под ред. Ю. Д. Энгеля. — пер. с 5-го нем. изд. — Москва—Лейпциг : изд. Б. П. Юргенсона, 1904.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Biographisches Wörterbuch der Niederlande: 1880-2000.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | International Music Score Library Project · MusicBrainz |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Ռիմանի երաժշտական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 16311227j · BPN: 46417616 · GND: 116389397 · ISNI: 0000 0000 4031 4005 · LCCN: no93016076 · NTA: 071021884 · NUKAT: n2012171763 · VIAF: 20430652 · WorldCat VIAF: 20430652 |

 |

 |
**Արմաշի առողջության կենտրոն**, **Ակադեմիկոս Արսեն Հայրիյանի անվան Արմաշի առողջության կենտրոն ՓԲԸ**, հիմնադրվել է 1953 թվականին, որպես գյուղական բժշկական տեղամաս Արարատի շրջանի Արմաշ գյուղում։ Կենտրոնը կոչվում է հիմնադրի՝ ԽՍՀՄ բժշկագիտության ակադեմիայի թղթակից անդամ, բժշկական գիտությունների դոկտոր պրոֆեսոր, ԽՍՀՄ պետական մրցանակի դափնեկիր, ԽՍՀՄ բժշկական գիտությունների ակադեմիայի Սեմաշկոյի անվան մրցանակի դափնեկիր Արսեն Հայրիյանի անունով։

Պատմություն
-----------

1959 թվականին Արմաշում Արսեն Հայրիյանի նախաձեռնությամբ կազմակերպվել է ԽՍՀՄ-ում միակ «Սանիտարական կուլտուրայի թանգարան»-ը։ 1962 թվականին կառուցվել է նոր հիվանդանոց, որն ունեցել է 25 մահճակալ և թերապևտիկ, մանկական և ծնունդօգնություն բաժանմունքներ։ 1964 թվականին կառուցվել է բուժամբուլատորիայի առանձին մասնաշենքը, որը սպասարկել է Սուրենավան, Արմաշ և Երասխ գյուղերը։ 1987 թվականին կառուցվել է հիվանդանոցի նոր մասնաշենքը՝ 60 մահճակալ թերապևտիկ, մանկական, ծնունդօգնություն, ֆիզիոթերապևտիկ բաժանմունքներով։ 1987 թվականին հիվանդանոցը վերանվանվել է «Արմաշի գյուղական առողջության կենտրոն», որտեղ 1987 թվականին տեղի է ունեցել ԽՍՀՄ բժշկագիտության ակադեմիայի արտագնա նիստը՝ նվիրված սոցիալ հիգիենայի և առողջապահության զարգացման հիմնախնդիրներին։ Արմաշի առողջության կենտրոնը սպասարկել է Արարատի շրջանի Երասխի տարածաշրջանի և մոտակա լեռնային գյուղերը։ 2001 թվականին հիվանդանոցում բացվել է 30 մահճակալ ունեցող հոգեբուժական բաժանմունք։ 2006 թվականին Արմաշ առողջության կենտրոնը ձևափոխվել է՝ դառնալով հոգեկան հիվանդների բուժման և խնամքի կենտրոն։ Մանկական, ծնունդօգնություն, ֆիզիոթերապևտիկ բաժանմունքների գործունեությունը կասեցվել են։
Չիլիի անտիցիկլոն
Հավայան անտիցիկլոն
**Անտիցիկլոն** (հունարեն՝ anti - «հակա» և ցիկլոն), մթնոլորտային բարձր ճնշման մարզ ներքնոլորտում։ Անտիցիկլոնը բնութագրվում է օդի շրջանաձև շարժումով. Հյուսիսային կիսագնդում՝ ժամացույցի սլաքի ընթացքի, Հարավային կիսագնդում՝ ժամացույցի սլաքի ընթացքին հակառակ ուղղությամբ։ Անտիցիկլոնը հորիզոնական ուղղությամբ տարածվում է մինչև մի քանի հզ. կմ, ուղղահայաց՝ մինչև ներքնոլորտի վերին սահմանը։ Ամենաբարձր ճնշումը կենտրոնում է՝ 1025-1040 մբ (առանձին դեպքերում՝ մինչև 1070 Փ). Իսկ Դեպի ծայրամասեր նվազում է։ Քարտեզների վրա արտահայտվում է համակենտրոն փակ իզոբարներով։ Ա. առաջանում է Երկրի մակերևույթին մոտ և աստիճանաբար տարածվում ավելի մեծ հորիզոններ։ Առանձնացնում են ցածր և բարձր անտիցիկլոններ։ Ցածր անտիցիկլոնը տարածվում է մինչև 2-3 կմ բարձրություններ, բարձրն ընդգրկում է ամբողջ ներքնոլորտը և հաճախ հասնում է վերնոլորտ։ Զարգացման սկզբում անտիցիկլոնը լինում է ցածր, շարժվում է 30- 40 կմ/ժ միջին արագությամբ։ Բարձր անտիցիկլոնը դանդաղաշարժ է։ Վերին շերտերում քամին անտիցիկլոնում փչում է իզոհիպերի երկայնքով, իսկ մերձերկրյա շերտերում թեքվում է մինչև 30 և ավելի աստիճան՝ դեպի ցածր ճնշումը. տեղի է ունենում օդի հոսք կենտրոնից դեպի ծայրամաս, որի հետևանքով էլ Անտիցիկլոնում առաջանում են վարընթաց հոսանքներ։ Անտիցիկլոնի կենարար մասում դիտվում են թույլ քամիներ, որոնք ծայրամասերում ուժեղանում են։ Անտիցիկլոնի ժամանակ մեծ մասամբ դիտվում է պարզ և չոր եղանակ։ Հայաստանի տարածքի եղանակային ռեժիմի վրա անտիցիկլոններն ազդում են (46 %-ով) առավելապես ձմռանը, երբ տարածք են թափանցում սիբիրական անտիցիկլոնի ճյուղերը և պարզ անամպ եղանակին, ձնածածկույթի դեպքում, առաջացնում սառնամանիքներ (մինչև -42 °C, հաշվարկայինը՝ -46 °C, Պաղակն գ. Շիրակի մարզ), որոնց հետևանքով Հայկական լեռնաշխարհում առաջանում է տեղական բարձր ճնշման դաշտ։ Ամռանը անտիցիկլոններում դիտվում են բարձր ջերմաստիճաններ, լինում են երաշտներ՝. Դիտվում են նաև հյուսիս-արևմուտքից (Կարսի Անտիցիկլոն) և արևմուտքից թափանցող Անտիցիկլոններ։ Հայաստանի տարածքում Անտիցիկլոնի տևողությունը երբեմն մինչև 1 ամիս է։

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բաշկիրական · Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա (օնլայն) · Ժամանակակից Ուկրաինայի · Մեծ կատալոնական · Մեծ ռուսական · Մեծ սովետական (1 հրտ.) · Universalis |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4160100-2 · Microsoft: 67320510 · NKC: ph824581 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 454)։*  |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակը վերցված է* *Հայաստանի բնաշխարհ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սան Պեդրո (այլ կիրառումներ)

**Սան Պեդրո**, ամբողջական անվանումը՝ **Ռինսոն դե Սան Պեդրո Դավիլա դե լոս Արեսիֆես**, քաղաք Արգենտինայում, Բուենոս-Այրես նահանգում։ Գետային նավահանգիստ է։ Ըստ 2010 թվականի մարդահամարի, քաղաքում ապրում է 47 հազար բնակիչ։

Աշխարհագրությունն ու տնտեսություն
---------------------------------

Սան-Պեդրո քաղաքը տեղակայված է Բուենոս-Այրես մայրաքաղաքային շրջանի հյուսիսային մասում։ Համարվում է Պարտիդո դե Սան Պեդրոյի քաղաքային ագլոմերացիայի կենտրոն, իր մեջ է ներառում նաև Ռիո Տալա, Գոբերնատոր Կաստրո, Սանտա-Լուչիա, Պուեբլո Դոյլե և Վուելտա դե Օբլիգադո բնակավայրերը։ Գտնվում է Բուենոս-Այրեսից դեպի հարավ- արևմուտք 164 կմ հեռավորության վրա և Ռոսարիո քաղաքից 141 կմ հեռավորության վրա։ Քաղաքը գտնվում է Բուենոս-Այրես-Ռոսարիո արդյունաբերական տարածաշրջանում, արգենտինական ազգային
№ 9 ավտոմայրուղում։ Նավահանգիստը բաց է արտաքին առևտրի համար։ Հանդիսանում է նաև հանգստի և զբոսաշրջության կենտրոն, առաջին հերթին ջրային սպորտաձևերի սիրահարների համար, ովքեր հանգստյան օրերին մայրաքաղաքից այստեղ են գալիս։ Սան-Պեդրոյի արվարձանները հայտնի են այստեղ աճեցվող մրգերով, առաջին հերթին՝ նարնջով և դեղձով։

Պատմություն
-----------

Սան-Պեդրո քաղաքը հիմնադրվել է 1637 թվականին գեներալ-կապիտան, նահանգապետ, Սանտյագոյի շքանշանակիր Պեդրո Էստեբանա Դավիլայի հրամանով։ 1748 թվականին այստեղ սկսվում է քաղաքային շինարարություն, 1748 թվականին բացվում է Սան Պեդրո եկեղեցին, 1748 թվականին կազմավորվում է Սան-Պեդրո(օկրուգ) վարչական միավորը։ 1845 թվականի նոյեմբերի 20-ին այստեղ՝ Պարանայի ջրերում տեղի է ունենում պայքար Արգենտինայի նավատորմի և անգլո-ֆրանսիական ջոկատի միջև։ 1870-ական թվականներին Սան-Պեդրոն դառնում է իտալական ներգաղթյալների վերաբնակեցման վայր Արգենտինայում։ Քաղաքը իրավունքներ ստացել է 1907 թվականին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  City Population


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: n82143505 · VIAF: 141921076 · WorldCat VIAF: 141921076 |

 |
**Թրոնհեյմս ֆյորդ** (նորվ.՝ Trondheimsfjorden), երկարությամբ Նորվեգիայի երրորդ ֆյորդը։ Ունի 130 կմ երկարություն։ 

Գտնվում է Կենտրոնական Նորվեգիայի արևմտյան մասում և իրենից ներկայացնում է Նորվեգական ծովի ծոց։ Ձգվում է Էրլանի արևմուտքից դեպի Սթեինհերի հյուսիս։ Թրոնհեյմս ֆյորդի ափին գտնվում է Թրոնհեյմ քաղաքը, որի պատվին էլ ֆյորդը ստացել է իր անվանումը։

Թրոնհեյմս ֆյորդի առավելագույն խորությունը 617 մետր է և վարչատարածքային առումով գտնվում է Ագդանես կոմունայում։ Ֆյորդի ամենամեծ կղզիները Իթերյո և Թյոուտրա կղզիներն են, որոնք համապատասխանաբար ունեն 28 կմ² և 1,5 կմ² մակերես։

Թրոնհեյմի դիմաց գտնվում է Մունկհոլմեն ոչ մեծ կղզին, որը աշխարհի տարբեր վայրերի զբոսաշրջիկներին գրավում է իր տեսարժան վայրերով։ Այստեղ է գտնվում 1100-1537 թվականների ընթացքում կառուցված Բենեդիկտյան վանքը, 1680-1850 թվականների բանտը, 17-19-րդ դարերի ռազմական ամրություններ և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից մնացած գերմանական հակաօդային պաշտպանության համալիրը։ Ֆյորդի մուտքի մոտ գտնվում են նաև բազմաթիվ այլ փոքր կղզիներ։

Թրոնհեյմս ֆյորդը դեռևս վիկինգների ժամանակաշրջանից հանդիսացել է ծովային կարևոր երթուղի և մնում է այդպես մինչ օրս։

Արդյունաբերությունը Թրոնհեյմս ֆյորդում
--------------------------------------

Թրոնհեյմս ֆյորդի արևելյան և հյուսիսային ափերին տեղակայված են Սհյորդալ, Լեվանգեր և Սթեինհեր քաղաքները։ Վերդել կոմունայում գտնվում է Aker Solutions ընկերության նավաշինական գործարանը, որը կառուցում է նավթային պլատֆորմներ նավթի և գազի արդյունահանման համար։ Րիսա կոմունայում գտնվում է նավաշինական գործարան, որը պատրաստում է ճանապարհորդական կրուիզ նավեր։

Բնություն
---------

Ֆյորդի կենդանատեսակները շատ բազմազան են։ Ջրերում ապրում են ավելի քան 90 տեսակի ձուկ։ Թրոնհեյմի մոտ աճում են մարջաններ (կորալներ)։

Թրոնհեյմս ֆյորդ են թափվում մի քանի խոշոր գետեր, որոնցից են Գյոուլան, Նիդելվան, Սհյորդալսելվան, Վերդալսելվան և и Օրկլան։ Ամենաերկար գետը Սյոր-Թրյոնդելագն է, որն ունի 179 կմ երկարություն։

Տեսարան դեպի Թրոնհեյմս ֆյորդ
Ֆյորդից դեպի արևելք և հարավ ընկած դաշտավայրերը հանդիսանում են Նորվեգիայի ամենաբերրի գյուղատնտեսական վարելահողերը։ Հյուսիս-արևմուտքում գտնվող ժայռապատ Ֆոսեն թերակղզին հանդիսանում է ծովից փչող ուժեղ քամիների համար բնական կանխարգելիչ պատնեշ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  А. П. Горкин. География. — М.: Росмэн-Пресс, 2006. — 624 с. — (Современная иллюстрированная энциклопедия). — 10 000 экз. — ISBN 5-353-02443-5.

Արտաքին հղումներ
----------------

* NTNU Թրոնհեյմս Ֆյորդի բիոլոգիական կայանը: Archived 2008-09-22 at the Wayback Machine. (նորվ.)
* Թրոնհեյմս Ֆյորդի կորալները: Archived 2007-08-30 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (օնլայն) · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 238146187 · WorldCat VIAF: 238146187 |

 |
**Փոքրլեհական վոևոդության մշակութային հուշարձան**։ գրանցման համար՝ *А-659*
**Զինվորական գերեզմանատուն № 93 (Ստրուժուվկա)** (լեհ.՝ Cmentarz wojenny nr 95 - Stróżówka), զինվորական գերեզմանատուն, գտնվում է Փոքրլեհական վոևոդության Գորլիցյան շրջանի Ստրուժուվկա գյուղի շրջակայքում։ Գերեզմանատունը մտնում է Առաջին աշխարհամարտի տարիների Արևմտագալիցյան զինվորական դամբարանների խմբի մեջ։ Գերեզմանատանը թաղված են Ռուսական բանակի զինծառայողներ, ովքեր զոհվել են Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ՝ 1915 թվականի մայիսին։ Փոքրլեհական վաևոդության հուշարձան։

Պատմություն
-----------

Գերեզմանատունը կառուցվել է 1915 թվականին Կրակովի զինվորական դամբարանների և ռազմական պարետատան դեպարտամենտի կողմից, ավստրիացի ճարտարապետ Հանս Մայրի նախագծով։ 86 քմ մակերեսով գերեզմանատանը գտնվում են 5 եղբայրական գերեզմաններ, որոնցում թաղված են 98 ռուս զինվորներ։ Քանի որ գերեզմանատանը միայն ռուս զինվորներ են թաղված, Հանս Մայրը տեղադրել է Վապեն գյուղի գերեզմանատանը գտնվող խաչի նման փայտե ուղղափառ խաչ։

1993 թվականի մարտի 2-ին գերեզմանատունը ներառվել է Փոքրլեհական վոևոդության հուշարձանների ռեեստրի մեջ (№ А-659).

Նկարագրություն
--------------

Գերեզմանատունը ամբողջովին շրջապատված է քարե ցանկապատով։ Գերեզմանների վրա պահպանվել են օրիգինալ խաչեր։ Գերեզմանատանը գտնվում է վերանորոգված ուղղափառ քաչը. օրիգինալ խաչը ավելի մեծ չափսեր է ունեցել։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych — województwo małopolskie(չաշխատող հղում)
2. ↑  Rejestr zabytków nieruchomych województwa małopolskiego z uwzględnieniem podziału na powiaty i gminy. Stan styczeń 2011r.(չաշխատող հղում)

Աղբյուրներ
----------

* Oktawian Duda: Cmentarze I wojny światowej w Galicji Zachodniej. Warszawa: Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu, 1995. ISBN 83-85548-33-5.
* Roman Frodyma: Galicyjskie cmentarze wojenne, tom I. Beskid niski i Pogórze. Warszawa — Pruszków: Oficyna Wydawnicza «Rewasz», 1995, s. 65. ISBN 83-85557-20-2.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Cmentarz wojenny nr 95 — Stróżówka Archived 2016-12-20 at the Wayback Machine. (լեհ.)
* Метрика кладбища (լեհ.)
**Փոքր լեհական վոևոդության մշակութային հուշարձան**:գրանցման համարը 747, 25 հունիսի 1994 թ.

**Զինվորական գերեզմանատուն № 47 (Կոնեչնա)** (լեհ.՝ Cmentarz wojenny nr 47 - Konieczna), զինվորական գերեզմանատուն, որ գտնվում է Փոքրլեհական վոևոդության Գորլիցիկ պովյատի Ուսցե Գորլիցկ գմինայի Կոնչինա գյուղում։ Գերեզմանոցը ներառված է Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ հիմնադրված գերեզմանատների Արևմտյան Գալիցիայի զինվորական գերեզմանների խմբում։ Գերեզմանոցում թաղված են Ավստրո-Հունգարիայի և ռուսական բանակների զինծառայողներ, ովքեր զոհվել են Առաջին համաշխարհային պատերազմում 1915 թվականի հունվարից մինչև մարտ։

Պատմությունը
------------

Գերեզմանոցը հիմնադրվել է 1915 թվականին սլովակ ճարտարապետ Դուշան Յուրկովիչի նախագծով։ Գերեզմանատան մակերեսը կազմում է 55 քառ. մ, այնտեղ գտնվում են 3 եղբայրական գերեզմաններ, որոնցում թաղված են 18 ավստրո-հունգարական և 108 ռուս զինվորների։

1994 թվականի հունիսի 25-ին գերեզմանատունն ընդգրկվել է Փոքրլեհական վոևոյուդության պատմական հուշարձանների գրանցամատյանում (թիվ 747)։

Նկարագրություն
--------------

Զինվորական գերեզմանոցը գտնվում է Սուրբ Վասիլի Մեծի ուղղափառ եկեղեցու մոտ՝ ծխական գերեզմանոցի տարածքում։ Գերեզմանատուն շրջապատված է քարե ղանկապատով, որն ունի մոտ 50 սմ բարձրություն։ Գերեզմանոցում վերականգնվել է երկու գերեզմանի վրա տեղադրված խաչեր, որոնց որոնց վրա տեղադրված են «1915» թվով ցուցանակներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych — województwo małopolskie(չաշխատող հղում)

Հեղինակ
-------

* Oktawian Duda: Cmentarze I wojny światowej w Galicji Zachodniej. Warszawa: Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu, 1995. ISBN 83-85548-33-5.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Cmentarz wojenny nr 47 Archived 2017-12-06 at the Wayback Machine. (լեհ.)
* Метрика кладбища (լեհ.)
Paris Opera Café-ի մենյուն, որտեղ նշված է Պլոմբյեր պաղպաղակը (1868 թ. հուլիսի 21):
**Պլոմբիր** (ֆրանս. *glace plombières* ֆրանսիական Պլոմբեր-լե-Բեն քաղաքից (ֆրանս. Plombières-les-Bains)), ֆրանսիական սերուցքային պաղպաղակ` պատրաստված կաթից կամ բարձր քանակությամբ կաթի յուղ ունեցող սերուցքից, ձվից, համային հավելումներից (վանիլ, նուշի էսենցիա, շոկոլադ, մրգեր, ընկույզ)։ Չնայած ֆրանսիական ծագումնաբանությանը, պլոմբիր-պաղպաղակն ավելի շատ տարածված է արևմուտքի երկրներում։

Պատմություն
-----------

Պլոմբիրը հայտնվեց դեռևս Նապոլեոն III-ի ժամանակ։ 
Պլոմբիրը շատ տարածված էր ԽՍՀՄ-ի տարածքում, թեև յուղայնության պակասի պատճառով պլոմբիրի պահանջարկների քանակը քչացավ։

Պաղպաղակի տեսակները
-------------------

| Պաղպաղակի տեսակներ | Վերնագրի տեքստ |
| --- | --- |
| Կաթնային պաղպաղակ ոչ յուղային | 0-2 % |
| Կաթնային պաղպաղակ դասական | 2,5-4 % |
| Սերուցքային պաղպաղակ յուղային | 8-10 % |
| Պաղպաղակ-Պլոմբիր դասական | 12-13 % կաթնային յուղ |
| Պաղպաղակ-Պլոմբիր յուղային | 15-20 % կաթնային յուղ |
|

Պաղպաղակը պետք է համապատասխանի հետևյալ ստանդարտներին

* Պլոմբիրը պետք է լինի համասեռ, առանց սառցե բյուրեղների
* Ջնարակ պետք է լինի համասեռ, առանց շաքարի և կակաոյի հատիկների
* Ջնարակ պետք չէ փշուր-փշուր դառնա փաթեթավորումը բացելուց հետո
* Ջնարակ և պաղպաղակի գույները պետք է տարբերվի
* Պաղպաղակը չպետք է ունենա ճեղքվածքներ

Բաղադրություն
-------------

Պլոմբիրի պատրաստման համար օգտագործվում է կովի կաթ, խտացրած և չոր սերուցք, կովի յուղ, հավի ձու, սերուցք առանց յուղի, հատապտուղներ, սուրճ, կակաո, մրգեր և այլն։

Յուղային պլոմբիրի բաղադրատոմս
-----------------------------

Բաղադրություն՝ ձվի դեղնուց` 4 հատ, սերուցք (10%)` 200 մլ, սերուցք (35%)` 500 մլ, շաքարի փոշի` 1 բաժակ, վանիլային շաքար` 1/8 թեյի գդալ։

Դեղնուցը խառնել մինչև սպիտակ դառնալը շաքարի փոշու հետ և հետզհետե լցնել 10% սեուցքը, լավ խառնել միքսերով, ավելացնել վանիլին և դնել դանդաղ կրակի վրա։ Առանց ընդմիջման խառնել մինչև 75 ° С դառնելը։ Քամել կրեմը մաղով ֆորմայի մեջ և դնել սառցարանում, այնուհետև խառնել 35 % սերուցքը մինչև պինդ փրփուր դառնալը, որից հետո խառնել արդեն սառցարանում դրված պաղպաղակի հետ և կրկին դնել սառցարանում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Каким быть первому российскому ГОСТу на мороженое?» Archived 2018-09-22 at the Wayback Machine. — Статья из журнала «МиЗП» № 5/2001 г.
2. ↑  "Проект ГОСТа Р «Мороженое молочное, сливочное и пломбир. Технические условия» Archived 2018-09-29 at the Wayback Machine. — Статья из журнала «МиЗП» № 5/2003 г.

Արտաքին հղումներ
----------------

* ԳՕՍՏ 31457-2012. Կաթնային պաղպաղակ,սերուցքային և պլոմբիր. Տեխնիկական պայմաններ.
Ուտեստներ, որոնք մատուցվում են «Շվեդական սեղան»-ի սկզբունքով
**Շվեդական սեղան**, ուտելիքի մատուցման ձև, որի դեպքում տարատեսակ ուտեստներ դրվում են կողք կողքի, և իրենց նախընտրած ուտելիքը ափսեի մեջ են դնում հյուրերը։ Շատ երկրներում մատուցման այս եղանակը կոչվում է «բուֆետային»։ «Շվեդական սեղան» անվանումն օգտագործվում է տարբեր լեզուներում (ռուս.՝ Шведский стол, բելառուսերեն` шведскі стол, ուկրաիներեն՝ шведський стіл, լեհերեն` szwedzki stół, հունգարերեն` svédasztal, խորվաթերեն` švedski stol)։

Նույն սկզբունքով ուտեստների մատուցման մեկ այլ տարբերակ

Պատմություն
-----------

Շվեդական սեղանը սկանդինավյան ավանդույթ է, որը ժամանակի ընթացքում ընդունվել է ամբողջ աշխարհում։ Դրա ստեղծման պատմությունը սկսվել է հեռավոր անցյալում։

Հարյուրամյակներ առաջ սկանդինավները հավաքում էին երկար ժամանակ պահպանվող մթերքի պաշարներ` աղ դրած ձուկ, արմատապտուղներ և բանջարեղեն, ապխտած միս։ Երբ հյուրեր էին գալիս, ամբողջ կերակուրը մատուցվում էր միանգամից` մեծ ճաշամաններով։ Այդպիսով տանտերերն իրենց ազատում էին լրացուցիչ արարողություններից և ժամանակ խնայում շփման համար։ 20-րդ դարում կոլեկտիվ ճաշկերույթի այդ եղանակը յուրացվեց ամբողջ աշխարհի կողմից։

Առանձնահատկություն
------------------

Շվեդական սեղանի սկզբունքով ինքնասպասարկման դեպքում սրահում գտնվում է մեկ կամ մի քանի սեղան, որոնց վրա դրված են նախուտեստներ, առաջին և երկրորդ ուտեստներ` պատրաստված ձկից, մսից, բանջարեղեն, պանրի տեսականի, աղանդեր։ Հյուրը, անցնելով սեղանների կողքով, կարող է վերցնել իր նախընտրած ուտեստը։ Նա կարող է ուտեստը ինքնուրույն դնել ափսեի մեջ կամ խնդրել մատուցողին։

Տարատեսակներ
------------

Գոյություն ունի շվեդական սեղանի կազմակերպման երկու հիմնական տեսակ` կախված վճարման ձևից։

Առաջինի դեպքում կարելի է ընտրել ցանկացած մեծության ափսե և մի քանի անգամ մոտենալ ուտեստներին։ Այս դեպքում ճաշի գինը ֆիքսված է և կախված չէ ընտրած մթերքների քանակից։

Երկրորդ դեպքում վճարման չափը կախված է ափսեի մեծությունից և մոտեցումների քանակից. յուրաքանչյուր մոտեցման դեպքում պետք է վճարել լրացուցիչ գումար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Շվեդիայի ամենահայտնի երեք «հայտնագործությունները»
Ժամանակավոր կառավարության կնիքը
**Ռուսաստանի ժամանակավոր կառավարություն** (ռուս.՝ Временное правительство России), Ռուսաստանի Հանրապետության ժամանակավոր գերագույն գործադիր–կարգադրիչ և օրենսդիր մարմինը Փետրվարյան և Հոկտեմբերյան հեղափոխությունների միջև ընկած ժամանակահատվածում (գոյատևել է 1917-ի մարտի 2(15)-ից մինչև հոկտեմբերի 25 (նոյեմբերի 7)-ը)։

Ժամանակավոր կառավարության իշխանության տեղական մարմիններն էին նահանգային և գավառային կոմիսարները, Անդրկովկասում՝ Անդրկովկասյան հատուկ կոմիտեն (Օզակոմ)։ Ժամանակավոր կառավարությունը ստեղծվեց Պետական դումայի ժամանակավոր կոմիտեի և բանվորների ու զինվորների դեպուտատների Պետրոգրադի խորհրդի գործկոմի մենշևիկա–էսեռական ղեկավարների համաձայնությամբ։

Մայիսի 5(18)-ին կազմվեց 1-ին կոալիցիոն կառավարությունը (նախագահ՝ Գեորգի Լվով), հուլիսի 24 (օգոստոսի 6)-ին՝ 2-րդը (նախագահ՝ Ալեքսանդր Կերենսկի), սեպտեմբերի 25 (հոկտեմբերի 8)-ին՝ 3-րդը (մինիստր–նախագահ՝ Ալեքսանդր Կերենսկի)։ 1917-ի աշնանը երկրում ուժեղացավ տնտեսական քայքայումը, կառավարությունը շարունակում էր անսահման քանակությամբ թղթադրամ թողարկել (մարտի սկզբին շրջանառության մեջ կար 9,9 մլրդ ռուբլի, իսկ սեպտեմբերի սկզբին՝ 15,4 մլրդ ռուբլի)։ Պետական պարտքը 1917-ի հոկտեմբերին հասավ 50 մլրդ ռուբլու։ Կառավարող կուսակցություններում (կադետներ, էսէռներ, մենշևիկներ) սրվեցին տարաձայնություններն ու երկպառակությունները։

Բոլշևիկյան կուսակցությունը Վլադիմիր Լենինի ղեկավարությամբ, զանգվածներին հանեց սոցիալիստական հեղափոխության։ Հոկտեմբերյան զինված ապստամբության ժամանակ, հոկտեմբերի 26 (նոյեմբերի 8)-ի գիշերվա ժամը 21:00-ին, Ձմեռային պալատում, ժամանակավոր կառավարությունը ձերբակալվեց (բացառությամբ Կերենսկու, ով մայրաքաղաքից փախել էր հոկտեմբերի 25-ի առավոտյան)։ Հոկտեմբերի 25 (նոյեմբերի 7)-ին Սովետների համառուսաստանյան II համագումարը հռչակեց ամբողջ իշխանության անցումը Սովետներին և ստեղծեց առաջին սովետական կառավարությունը Լենինի գլխավորությամբ։

Գրականություն
-------------

Վլադիմիր Լենին. Երկեր, հ. 24, 25:

Տես նաև
-------

* Փետրվարյան հեղափոխություն
* Հոկտեմբերյան հեղափոխություն
* Ալեքսանդր Կերենսկի

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (օնլայն) · Մեծ ռուսական |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 274)։*  |
**Գոթայի ծրագիր**, գերմանական սոցիալ-դեմոկրատների ծրագիրը՝ ընդունված Գոթայի համագումարում (1875 թվական), որտեղ այզենախակաևները (սոցիալ-դեմոկրատական բանվորական կուսակցություն) և լասալական Գերմանական համընդհանուր բանվորական միությունը միավորվեցին Գերմանիայի սոցիալիստական բանվորական կուսակցության մեջ։ Ծրագրում ձևակերպվել է այն դրույթը, որ բանվոր դասակարգի ազատագրումը պահանջում է փոխել արտադրության միջոցների մասնավոր սեփականությունը հասարակականով։ Կուսակցության առաջ նպատակ է դրվել ազատագրել բանվոր դասակարգին և ստեղծել սոցիալիստական հասարակարգ։ Դրա հետ միասին Գոթայի ծրագիրը պարունակում Էր պրոլետարական շարժման ծրագրային և ռազմավարական մի շարք հարցերի լուծման ոչ ճիշտ դրույթներ։ Կարլ Մարքսը և Ֆրիդրիխ Էնգելսը քնևադատության են ենթարկել Գոթայի ծրագիրի օպորտունիստական դրույթները՝ պրոլետարիատի կողմից քաղաքական իշխանության նվաճման և սոցիալիստական հեղափոխության գաղափարի անտեսում, գյուղացիության հեղափոխականության ժխտում, արտադրական ասոցիացիաների հիմնում և այլն։ Քննադատելով պետության դասակարգային Էության նսեմացումը՝ Գոթայի ծրագիր նախագծում Կարլ Մարքսը ընդգծել Է, որ պրոլետարիատի հեգեմոնիայի ապահովման և սոցիալիստական հասարակարգի կառուցման համար անհրաժեշտ է պրոլետարիատի դիկտատուրա։ Մարքսն ու Էնգելսը ժամանակին ձեռնպահ մնացին ծրագրի հրապարակային պարսավումից, բայց երբ էրֆուրտյան (1891 թվական) համագումարից առաջ սոցիալ-դեմոկրատիայի ծրագրի վերանայումը օրակարգի հարց դարձավ, էնգելսը հրատարակեց «Գոթայի ծրագրի քննադատությունը» աշխատությունը, որը Մարքսը գրել էր դեռևս 1875 թվականի մայիսի սկզբներին։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 146)։*  |
Tourismo
Tourismo
Tourismo
Tourismo
**Tourismo**, Mercedes-Benz ընկերության միջքաղաքային և տուրիստական բարձրակարգ, հարմարվետ ավտոբուսների տեսակ։ O 350 RHD և SHD մոդելները տարբերվում են թափքի բարձրությամբ և ուղեբեռի բաժնեմասի տարողունակությամբ։ Թուրքական շուկայի համար արտադրվել է О 403 SHD մոդելը։ Բոլոր անիվների կախոցները ինքնակարգավորվող օդաճնշական են, արգելակները՝ սկավառակային։ Ստանդարտ սարքավորումները միացած են ABS և ASR համակարգերին։

Ավտոբուսի առաջնամասն աչքի է ընկնում իր «ծիծաղկոտ» աչքեր-ցոլարձակ լապտերներով և կենտրոնում՝ առջևի վահանակի վրա գտնվող աստղով, որը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, որ ավտոբուսը «Մերսեդես-Բենց» տուրիստական ավտոբուսների մոդելների շարքից է։

Կատարյալ հարթ մակերևույթը, գերազանց համաչափությունները, մգեցված ապակիները և հետևի հատվածի դինամիկ արված գծերը ավտոբուսին հատուկ գրավչություն են հաղորդում։ Tourismo-ն լավ է նայվում ցանկացած ֆոնի վրա։

2005 թվականի տվյալներով՝ Tourismo-ն Եվրոպայում ամենավաճառվող ավտոբուսն է։ 10 տարվա ընթացքում թուրքական Mercedes-Benz Türk մասնաճյուղը արտադրել է այդպիսի 10 000 մեքենա։

Եվրոպայում Tourismo-ն տուրիստական ամենատարածված ավտոբուսներից մեկն է։ Ճանապարհներին կարելի է հանդիպել այս ընտանիքի ավելի քան 12 000 ավտոբուսների։

Փոփոխություններ՝ Tourismo O 350 RHD, Tourismo O 350 SHD.

2007 թվականի փոփոխություններ՝ Tourismo /Tourismo M/ Tourismo L (Երկարությունը՝ 12.140 մմ/ 12.960 մմ/ 13990 մմ)։

Տեխնիկական բնութագրեր
---------------------

|  |
| --- |
| Mercedes Tourismo O 350 RHD Տեխնիկական բնութագրեր |
| Նշանակություն | Տուրիստական / VIP |
| Գաբարիտային չափսեր, մմ | 11980x2500x3647 |
| Անվային բազա, մմ | 6250 |
| Նստատեղերի քանակ | 51+1 |
| Ուղևորներ համար նախատեսված դռների քանակ | 2 |
| Ուղեբեռի բաժնեմասի տարողունակություն, խմ | 11,6 |
| Շարժիչ | Mercedes OM 457 LA |
| Շարժիչի աշխատանքային ծավալ, լ | 11,98 |
| Շարժիչի հզորություն, ձիաուժ/րոպե | 422 / 2200 |
| Պտտման մոմենտ, ՆՄ / ր | 1900 / 1000 |
| Փոխանցման տուփ | 6-ст М |
| Առավելագույն արագություն, կմ/ժ | 140 |
| Արագության սահմանափակիչ 100 կմ/ժ-ի համար |

|  |
| --- |
| Mercedes Tourismo /Tourismo M/ Tourismo L (2007 թվականի փոփոխություն) Տեխնիկական բնութագրեր |
| Նշանակություն | Տուրիստական / VIP |
| Գրաբարիտային չափսեր, մմ | 12140 մմ/12960 մմ/13990 մմ x2550x3620 |
| Անվային բազա, մմ | 6250 |
| Նստատեղերի քանակ | 51+1+1; 55+1+1; 59+1+1 |
| Ուղևորների համար նախատեսված դռների քանակ | 2 |
| Ուղեբեռի բաժնեմասի տարողութակություն, խմ | 9,6 խմ / 9,6 խմ/ 12,1 խմ |
| Շարժիչ | Mercedes-Benz ОM 457LA, Եվրո IV, շարքային, |
| Շարժիչի հզորություն, ձիաուժ/րոպե | 260 ԿՎՏ(354 ձիաուժ)/ 315 ԿՎՏ(428); 315 ԿՎՏ(428 ձիաուժ) |
| Փոխանցման տուփ | Mercedes-Benz GO 190/ Mercedes-Benz 210, մեխանիկական, 6+1, հիդրոդինամիկ ռետարդեր Voith VR 115E |
|

Աղբյուրներ
----------

1. Ամսագիր «Բեռնատար պրեսս», N 7, 2005 թվական։
2. Ամսագիր «Առևտրային ավտոմեքենաներ», 2006 թվական։
3. Ամսագիր «Բեռնատարների աշխարհը», 2005 թվական։
4. EvoBus Russland, 2008 թվական։
**Արմաշի դպրեվանք**, հոգևոր բարձրագույն ուսումնական հաստատություն։ Հիմնվել է 1889-ի սեպտեմբերի 18-ին, Արմաշ գյուղի Չարխափան Ս․ Աստվածածին վանքում, Կ․ Պոլսի պատրիարք Խորեն Աշըգյանի հովանավորությամբ և Մաղաքիա Օրմանյանի վերատեսչությամբ՝ իբրե Կ․Պոլսի պատրիարքարանի դպրեվանք։ Ընդունվում էին 17-22 տարեկան պատանիներ։ Նպատակն էր պատրաստել ոչ միայն հոգևորականներ, այլև ուսուցիչներ։ 1895-96-ին դպրեվանքում է տպագրվել Կ․ Պոլսի «Մասիս» կրոնական հանդեսը։ 1896-ից գործել է որբերի դասարան։ Աշակերտների թիվը 1889-1914-ին հասնում էր շուրջ 300-ի։ Կրոնական առարկաներից բացի դասավանդվում էին իմաստասիրություն, բնական գիտություններ, հայագիտություն, հայերեն, ֆրանսերեն, թուրքերեն։ Ուսման տևողությունը 7 տարի էր։ 1915-ին վանքը թալանվել է, միաբանությունը տարագրվել։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 90)։*  |