**Պոլ Ստրենդ** (անգլ.՝ Paul Strand, հոկտեմբերի 16, 1890(1890-10-16)[…], Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ - մարտի 31, 1976(1976-03-31)[…], Օրգեվալ), ամերիկացի լուսանկարիչ և կինոռեժիսոր-վավերագրող, վավերագրական լուսանկարչության հիմնադիրներից մեկը։

Կենսագրություն
--------------

Պոլ Ստրենդ «Նյու Յորք», 1917 թվական
Պոլ Ստրենդ «Սպիտակ պարիսպ», 1917 թվական
Ծնողները բնիկ բոհեմիացի էին։ Լուսանկարել սովորել է Նյու Յորքյան մասնավոր *Ethical Culture Fieldston School*-ում՝ Լյուիս Հայնի մոտ։ Հայտնվելով *291* լուսանկարի մոդեռնիստուհու պատկերասրահում, որը ղեկավարում էին Ալֆրեդ Ստիգլիցն ու Էդվարդ Ստեյխենը, սկսել է լրջորեն զբաղվել լուսանկարչական արվեստով։ Ստիգլիցն աջակցել է երիտասարդ լուսանկարչին, նրա լուսանկարները տպագրելով *Camera Work* ամսագրում։

1915 թվականին Պոլը սկսել է անել ավելի շատ վերացական լուսանկարներ։ «Camera Work» ամսագիրն իր վերջին երկակի հրատարակությունը նվիրել է Պոլ Ստրենդի լուսանկարներին։ Հենց նա է նոր ուղղություն տվել, որը հետագայում կոչվել է «անմիջական լուսանկար»։

Ստրենդը դարձել է լուսանկարչական արվեստի լիգայի հիմնադիրներից մեկը, որը 1936-1951 թվականներին հանդես է եկել սոցիալական բարեփոխումների օգտին։ Նրա գեղարվեստական ոճի վրա մեծ ազդեցություն է ունեցել Էդվարդ Հոփերի ստեղծագործությունը։ Սահմանել և զարգացրել է կալիֆորնիական F/64 խմբի սկզբունքներին մոտ գաղափարները։ 1946 թվականին Ստրենդի աշխատանքների մեծ հետահայաց ցուցահանդեսը տեղի է ունեցել Նյու Յորքի ժամանակակից արվեստի թանգարանում։ Ստրենդի աշխատանքները ներառում են բազմաթիվ ժանրեր, դրանց թվում են վավերագրական լուսանկարը, դիմանկարները, բնանկարները, բույսերի լուսանկարները, ճարտարապետության թեմատիկան, արդյունաբերական օբյեկտների և մեքենաների լուսանկարները։

1949 թվականին Ստրենդը գնացել է Կառլովի Վարիի կինոփառատոնում ներկայացնելու իր ֆիլմը՝ «*հարազատ հողը»*։ Դրանից հետո, չցանկանալով հանդուրժել հայրենիքում ամրապնդվող մաքքարթիզմը (Ստրենդի ընկերների մեջ քիչ չեն եղել կոմունիստները և սոցիալիստները), նա մնացել է Ֆրանսիայում և չի վերադարձել ԱՄՆ։ Վերջին քսանյոթ տարիների ընթացքում Ստրենդը ապրել է Օրժևալայում (Իվելին, Իլ դը Ֆրանսի դեպարտամենտ), ճամփորդել է Իտալիայում, Շոտլանդիայում, Եգիպտոսում, Գանայում և այլն։

Հատուկ ճանաչում է վայելում նրա լուսանկարչական ալբոմը *Ֆրանսիական պրոֆիլում* (*Ֆրանսիայի դեմքը*, 1952):

Ֆիլմագրություն
--------------

* 1921՝ *Manhatta*
* 1925՝ *The Live Fire*
* 1936՝ *Redes (The Wave, Մեքսիկայից)*
* 1936՝ *The Plow That Broke the Plains*
* 1940՝ *Heart of Spain (Իսպանիայից)*
* 1942՝ *Native Land*

Ճանաչում
--------

1967 թվականին գերմանական լուսանկարչական արվեստի ակադեմիան նշեց Ստրենդի ներդրումը Դեյվիդ Օկտավիուս Հիլլի մեդալով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Internet Movie Database — 1990.
2. 1 2 3 4  Benezit Dictionary of Artists — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7
3. 1 2 3 4  Luminous-Lint — 2005.
4. 1 2  Union List of Artist Names — 2018.
5. ↑  Ժամանակակից արվեստի թանգարանի առցանց հավաքածու
6. ↑  Union List of Artist Names
7. ↑
8. ↑  Фотография XX века. Музей Людвига в Кёльне / пер. с англ. А.А. Сосинова. — Издательство АТС, 2008. — ISBN 978-5-17-047116-4

Գրականություն
-------------

* Paul Strand: essays on his life and work/ Robert Adams a.o. eds. New York: Aperture, 1990.
* Peters G.P. Fox M. Paul Strand: an extraordinary vision. Santa Fe: Gerald Peters Gallery, 1994.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պոլ Ստենդը լուսանկարների վարպետների կայքում
* Աշխատանքներ աշխարհի թանգարաններում
* Պոլ Ստրենդը IMDB կայքում
* Պոլ Ստրենդը PhotoIsland կայքում(ռուս.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Դանիական ազգային ֆիլմագրություն · Discogs · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · RKDartists · Find A Grave |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Մեծ նորվեգական · American National Biography · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BAV: ADV10063826 · BIBSYS: 90109759 · BNC: a12293623 · BNE: XX876252 · BNF: 11925634f · CiNii: DA03778800 · CONOR: 197661283 · GND: 11879910X · ISNI: 000000012142859X · LCCN: n80153811 · LNB: 000098508 · NKC: jn20000701722 · NLA: 35703011 · NSK: 000384421 · NTA: 071323988 · LIBRIS: 287097 · SUDOC: 027150135 · VIAF: 88714260 · ULAN: 500003133 · WorldCat VIAF: 88714260 |

 |

 |