recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Վերա Եվուշկինա** (ապրիլի 18, 1951(1951-04-18), Սարատով, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս երգչուհի, կոմպոզիտոր։ Երգացանկում ընդգրկված են Ցվետաևայի, Տարկովսկու, Սամոյլովի, Կիրսանովի, Պոժենյանի, Իպատովայի, Սոսնորայի, Ռադկովսկու, Բլաժյոնու և այլոց բանաստեղծությունների հիման վրա գրված երգեր։ Ռուսական հեղինակային երգի փառատոնների դափնեկիր է։

Կենսագրություն
--------------

Եվուշկինան երգեր է գրում 1974 թվականից՝ հիմնականում ուրիշների բանաստեղծությունների հիման վրա։ 1976 թվականին սկսել է իր գործունեությունը որպես համերգային արտիստ Սարատովի գլխավոր փոստի կին վոկալ և գործիքային անսամբլի կազմում։ Նրան նկատել է Վլադիմիր Լանցբերգը, ով այդ ժամանակ ապրում էր Սարատովում։ Ավելի ուշ նրան ծանոթացրել է Ելենա Կամբուրովայի հետ։

1983 թվականին Եվուշկինան սկսել է համագործակցել Ելենա Կամբուրովայի հետ՝ որպես հնչյունային ռեժիսոր, իսկ ավելի ուշ՝ որպես կոմպոզիտոր։

1988 թվականին Վերան ավարտել է Սարատովի Նիկոլայ Չեռնիշևսկու անվան պետական համալսարանը՝ «բանասեր, ռուսաց լեզու և գրականություն» մասնագիտացմամբ։

Աշխատում է Մոսկվայի երաժշտության և պոեզիայի թատրոնում։

1988 թվականից Ելենա Ֆրոլովայի հետ հանդիսանում է «ՎերԼեն» դուետի անդամ։ 1989-1993 թվականներին Վերան և Ելենան ճանապարհորդել են ամբողջ երկրով մեկ, շրջագայել Գերմանիայում և Հոլանդիայում՝ հանդես գալով 20-րդ դարասկզբի և ժամանակակից բանաստեղծների ստեղծագործություններով։ Եվուշկինան շարունակում է աշխատել որպես երաժշտական երեկոների հնչյունային ռեժիսոր Տագանկայի դերասանների ընկերակցության թատրոնում և Երաժշտության և պոեզիայի թատրոնում։

Ելենա Ֆրոլովան նրա մասին ասել է․ 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Վերայի գլխավոր առավելությունը հազվագյուտ ներթափանցումն է պոեզիայի, բառի պաշտամունքի մեջ։ Ձայնի և շնչառության միջև ինչ-որ բան, մեղեդին, կարծես բառը վերցնելով, տանում է այն տարածքը, որտեղ սառը և տաք օդային հոսանքները տալիս են հանգստություն և թռիչքի շնորհ։ Եվ այս մեղեդիական տարածությունը, որը ստեղծված է հանդարտ ձայնով և հանդարտ կիթառով, լցված է մաքուր սրտի ինտոնացիայով։ |  |

Սկավառակագրություն
------------------

* 1991 - Օ, Լսեք («ՎերԼեն»)
* 1998 - Լսում եմ իմ սրտով («ՎերԼեն»)
* 2003 - Օ, լսեք («ՎերԼեն») [վերաթողարկում]
* 2004 - Սփոփիչ երգեր
* 2006 - Դա միայն երաժշտություն է
* 2008 - Լսում եմ իմ սրտով («ՎերԼեն») [վերաթողարկում]

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Вера Евушкина
2. ↑  "Проект АЗиЯ-плюс". Արխիվացված է the original 2007 թ․ դեկտեմբերի 6-ին. Retrieved 2022 թ․ մարտի 22.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Վերա Եվուշկինայի կայքը
* Ելենա Ֆրոլովան Վերա Եվուշկինայի մասին
* Համառոտ կենսագրություն
* Օ, լսեք
* Ես ինձ կհիշեմ որպես հեռավոր մարդ…
* Լռության արվեստը
**Աննա Ներսեսի Ազատյան** (նոյեմբերի 8, 1982, Երևան, Հայաստան), հայազգի երգչուհի, երգահան։

Կենսագրություն
--------------

Աննա Հովները ծնվել է 1982 թվականի նոյեմբերի 8-ին, Երևանում։ Հայրը հայ է, մայրը` ռուս։ Ավարտել է Երևանի Համբարձում Գալստյանի անվան թիվ 83 միջնակարգ դպրոց-վարժարանը և Ավետ Գաբրիելյանի անվան թիվ 12 երաժշտական դպրոցը։ Աննա Հովները սովորել է նաև Երևանի Մենեջմենթի պետական համալսարանի ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետում։ Ուսումն ավարտելուց հետո աշխատել է մասնագիտությամբ։ Տպագրվել է տարբեր թերթերում, ամսագրերում, պատրաստել հաղորդումներ Լոս Անջելեսի հայկական հեռուստատեսության համար։ Սկսել է ստեղծագործել դեռ մանուկ հասակից և գրել բանաստեղծություններ, պատմվածքներ, երաժշտություն։ Հետագայում թողել է աշխատանքը և զբաղվել միայն երաժշտությամբ և երգով։ Երկու տարի սովորել է Ռուսաստանի Վլադիվոստոկ քաղաքի Արվեստի բարձրագույն դպրոցում և 2002 թվականից, վերադառնալով Երևան, աշխատել է տեղի ակումբներում, ռեստորաններում` որպես մենակատար։ Այդ ընթացքում, որպես էստրադային ժանրի կատարող և հեղինակ, նա մասնակցել է երաժշտական մի շարք մրցույթների։ Աննա Հովները երգերը հնչել են այն ժամանակվա առաջատար երաժշտական փառատոների և մրցույթների ընթացքում` «Սայաթ-Նովա», «Կռունկ» և այլն։ 2007 թվականին Սամվել Գրիգորյանի հետ ձայնագրել է զուգերգ, որի պրեմիերան տեղի է ունեցել Մոսկվայի «Տաշիր» հայկական երաժշտական մրցանակաբաշխության ժամանակ և նույն թվականին նկարահանվել է «Не забывай» երգի տեսահոլովակը։ Հետագայում թողարկել է նաև «Ջանս, սիրտս», «Армяне», «Люблю» և այլ երգեր։ Որպես երգահան, Աննան համագործակցել է մի շարք կատարողների հետ` Ռազմիկ Ամյան, Սամվել Գրիգորյան, Արմինե Գրիգորյան, Անդրե, Եվա Ռիվաս, Անժելա Բարխուդարյան և այլք։ Թողարկել է բանաստեղծությունների գիրք և իր կատարմամբ ռուսական շանսոնի ձայնասկավառակ։ Նկարահանել է երեք տեսահոլովակ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "AV Production - Աննա Հովներ". *avproduction.am*. Արխիվացված է the original 2022 թ․ հոկտեմբերի 3-ին. Retrieved 2019 թ․ սեպտեմբերի 24. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
**Ամազոն գետի դելտա** (պորտ.՝ Delta do Amazonas) իրենից ներկայացնում է բավականին արտասովոր ալյուվիալ ձևավորում, որը ձևավորվել է Ամազոն (աշխարհի ամենաջրառատ գետը) և Տոկանտինս գետերի միախառնման արդյունքում։ Տեղակայված է Հարավային Ամերիկայի հյուսիսային հատվածում։ Անմիջապես դելտայի և էստուարի մեջ են լցվում ավելի քան հարյուր մանր գետեր ու գետակներ։ Ամեն տարի դելտա է լցվում միջինում 6591 կմ³ ջուր և ավելի քան 1 մլրդ տոննա պինդ նստվածքներ։ Դելտայի տարածքը մտնում է բրազիլական Պարա և Ամապա նահանգների կազմի մեջ։ Դելտայի ներսում և նրա վտակներում գտնվող կղզիները ծածկված են արևադարձային անտառներով։

Ատլանտյան օվկիանոսի մակընթացային ուժեղ հոսանքների հետևանքով, որոնք քայքայում են գետի նստվածքները, Ամազոնի դելտան յուրահատուկ է նրանով, որ այն չի մտնում Ատլանտյան օվկիանոսի մեջ, այլ ընկած է 200-350 կմ խորությամբ էստուարի մեջ։ Մոտ 4մ բարձրությամբ մակընթացային ալիքը մինչև 25 կմ/ժ արագությամբ բարձրանում է դելտայով վերև։ Դրա պատճառով զգալի չափեր ունեցող դելտան (100 հզ կմ²) այնուամենայնիվ զիջում է համեմատ ավելի սակավաջուր դելտա ունեցող Միսիսիպի գետին (150 հզ կմ²) և Գանգեսին, որոնց գետաբերանները ակտիվորեն մեծանում են ուժեղ մակընթացությունների բացակայության պատճառով։ Ամեն դեպքում դելտայի իրական չափթրի մասին հարցը դեռ քննարկման առարկա է։ Ծովային մակընթացային ալիքների շնորհիվ դելտայի կենդանական և բուսական աշխարհները տարբերվում են իրենց ինքնատիպությամբ (ծովային մակընթացությունները զգացվում են գետի հոսանքով 1000 կմ վերև հեռավորության վրա)։ Մյուս կողմից, քաղցրահամ ջրերի զգալի մուտքը Ատլանտյան օվկիանոս հանգեցրել է այս հատվածում լայնածավալ աղազերծված տարածքի ձևավորման, որը ստացել է Քաղցրահամ ծով անունը և դելտային հարում է արևելյան հատվածից։

Ամազոնի դելտայի ամենալայն հատվածը կազմում է 325 կմ, դրա հիմնական բաղդրիչը համարվում է Մարաժո կղզին, որի ափերը ողողում են Բրագանս կամ Ռիո-Մակապու գետը (հյուսիսից), Տաժապուրու և Ռիո-Պարա (հարավից) գետերը։ Դելտայում մյուս խոշոր կղզիներն են՝ Իլհա Գչանդե դե Գուրուպան, Բայլիկին, Կուռուան, Ժանաուկուն, Կավիանան, Մեշիանան։ Մարդու ամենահին բնակավայրը Ամազոնի դելտայում հիմնվել է մոտ 10 400 տարի առաջ։ Բեռնի համալսարանի գիտնականները եկել են այս եզրակացությանը, տեղի գտածոներով ածխաջրածնային հետազոտություններ անցկացնելով։ Ներկա պահին դելտայում տեղակայված են մի քանի տասնյակ մանր և խոշոր բնակավայրեր։

Ծանոթագրություն
---------------

1. ↑  "Амазонка – природное чудо планеты". *«В мире интересного»* (in ռուսերեն). 2014 թ․ դեկտեմբերի 2. Արխիվացված է the original 2018 թ․ հոկտեմբերի 9-ին. Retrieved 2019 թ․ ապրիլի 13.
2. ↑  *Корытный Л. М. Ильичёва Е. А. Павлов М. В. Амосова И. Ю.* Гидролого-морфологический подход к районированию дельты реки Селенги(ռուս.) // *«География и природные ресурсы»* : научный журнал. — Н.: «Академическое издательство „Гео"», 2012. — № 3. — С. 47–54. — ISSN 0206-1619.
3. 1 2  "Дельта Амазонки". *«Планета Земля»* (in ռուսերեն). 2016 թ․ հունվարի 2. Retrieved 2019 թ․ ապրիլի 13.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ url-status (link)
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Անտոն Չեխովի հուշարձան (այլ կիրառումներ)

**«Անտոն Չեխովն ու շնիկով տիկինը» քանդակագործական հորինվածք** (ռուս.՝ Скульптурная композиция «Антон Чехов и дама с собачкой»), բրոնզե քանդակագործական հորինվածք Ղրիմի Յալթա քաղաքում, որը նվիրված է ռուս մեծանուն գրող Անտոն Չեխովին և նրա «Շնիկով տիկինը» ստեղծագործության հերոսուհուն։ Քանդակը բացվել է 2004 թվականին Յալթայի Լենինի անվան առափնյա փողոցի կենտրոնում։

Պատմություն
-----------

Հուշարձանը բացվել է 2004 թվականին Յալթայի Լենինի անվան առափնյա փողոցում` «Յուբիլեյնի» համերգասրահի շենքի հարևանությամբ։ Հուշարձանը բացվել է գրող Անտոն Չեխովի մահվան 100-րդ տարելիցի առթիվ։ Քանդակագործական հորինվածքը կառուցվել է «Միասին» միջազգային հեռուստակինոֆորումի հիմնադիրների պատվերով։

Հորինվածքը պատրաստված է բրոնզից։ Այն ճարտարապետ Յուրի Իվանչենկոյի նախագծով երեք տարում ստեղծել են եղբայրներ Գենադի և Ֆեոդոր Պարշինները Մոսկվայի «Վել» գեղարվեստաարտադրական միավորումից։

Անտոն Չեխովը 1898 թվականից մինչև իր մահն ապրել է Յալթայում, իր «Սպիտակ ամառանոց» տանը (այժմ` Չեխովի տուն-թանգարան), որտեղ էլ գրել է «Շնիկով տիկինը» ստեղծագործությունը, որի գործողությունները տեղի են ունենում նույն քաղաքում։

«Շնիկով տիկինը» պատմվածքի դիպաշարը զարգանում է Յալթայում։ Այն պատմում է մոսկվացու և տեղի բնակչուհու սիրային հարաբերությունների մասին։ Տղամարդն ամուսնացած է և մայրաքաղաքում ունի երեք երեխա, կինը ևս ամուսնացած է։ Բայց, այնուհանդերձ, նրանց միջև բռնկվում են խոր զգացմունքներ։ Քննադատների կարծիքով` այս պատմվածքը շատ առումներով ինքնակենսագրական է և հիշեցնում է Յալթայում Անտոն Չեխովի վերջին` դերասանուհի Օլգա Կնիպպերի հետ սիրավեպի իրական պատմությունը։

Պատկերասրահ
-----------

* Հուշարձանը երեկոյանՀուշարձանը երեկոյան
* Հուշարձանի մասին տեղեկություններով սալիկՀուշարձանի մասին տեղեկություններով սալիկ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  "Памятник "Чехов и дама с собачкой"". *My-Travels.club*. Արխիվացված է the original 2018 թ․ հուլիսի 13-ին. Retrieved 2019 թ․ հունվարի 17.
2. ↑  "Памятник «Дама с собачкой и Чехов» в Ялте". *Туролайф*. Արխիվացված է the original 2018 թ․ հուլիսի 13-ին. Retrieved 2019 թ․ հունվարի 17.
3. ↑  Алсу Гатауллина. "Памятник «Антон Чехов и дама с собачкой» – романтика на набережной Ялты". *История Крыма*. Արխիվացված է the original 2019 թ․ ապրիլի 26-ին. Retrieved 2019 թ․ հունվարի 17.
Նախագահությունը և քարտուղարությունը
**Վիլնյուսի համաժողով** (լիտ.՝ Vilniaus konferencija; иначе *Конференция литовцев*, լիտ.՝ Lietuvių konferencija), լիտվացի պատվիրակների համագումարը Վիլնյուսում 1917 թվականի սեպտեմբերի 18-22-ը, որը գումարվել է գերմանական օկուպացիոն իշխանությունների թույլտվությամբ, իր որոշումներով սկիզբ դրեց լիտվական պետության ստեղծմանը և 20 հոգուց բաղկացած Լիտվայի խորհուրդ ընտրեց։

Վիլնյուսի կոնֆերանսի անցկացման վայրը (այսօր Լիտվայի ռուսական դրամատիկական թատրոն)
Հիշատակի սալաքար
Կազմկոմիտեն, որը ներառում էր Սալյամոնաս Բանայտիսին, Թադաս Դաուգիրդասին (երկուսն էլ ներկայացնում էին Կաունասը), Պյատրաս Կլիմասին, Անտանաս Սմետոնին, Յոնաս Ստանկյավիչյուսին, Յուրգիս Շաուլիսին (Վիլնյուս) և այլոց, 1917 թվականի օգոստոսին իր առաջին նիստերին նախապատրաստել է ինքնուրույն լիտվական պետության ստեղծման բանաձևերի նախագծերը և ընտրել մասնակիցների թեկնածությունները։ Կոմիտեն ձգտում էր հավաքել տարբեր շերտերի ու քաղաքական հայացքների ներկայացուցիչների՝ Լիտվայի յուրաքանչյուր նահանգից 5-8-ական պատվիրակներ։ Ենթադրվում էր 32 գավառներից 264-ի, Վիլնյուսի և Կաունասի մասնակցությունը, որոնք ներկայացնում էին տարբեր դասեր, կուսակցություններ և հասարակական-քաղաքական հոսանքներ։

Խորհրդաժողովը տեղի է ունեցել Յոնաս Բասանավիչյուսի ղեկավարությամբ՝ թատրոնի շենքում՝ կազմակերպչական կոմիտեի հրավիրած պատվիրակների մասնակցությամբ, քանի որ գերմանական իշխանությունները ընտրությունների անցկացումը թույլ չեն տվել։ Հրավիրված 264 պատվիրակներից խորհրդաժողովին մասնակցել է 214 մարդ (այլ տեղեկություններով՝ 222-ը)։ Նրանց թվում էին 66 քահանաներ, 65 գյուղացիներ, 60 տավորականներ և այլք։ Ազգայնականներ թաուտինինկովն ու քրիստոնյա դեմոկրատները ներկայացնում էին Անտանաս Սմետոնան, Յոկուբաս Շյառնասը, Վլադաս Միրոնասը, Կազիս Բիզաուսկասը և ուրիշներ, Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության աջ թևը՝ Միկոլաս Բիրժիշկան, Ստյապոնաս Կայրիսը, ձախ թևը՝ Պրանաս Էյդուկյավիչուսը։

2007 թվականի սեպտեմբերի 17-ին Վիլնյուսի Բասանավիչյաուս փողոցում (Jono Basanavičiaus g. 13) նախկին թատրոնի շենքում նախագահ Վալդաս Ադամկուսի մասնակցությամբ բացվեց հուշատախտակը՝ լիտվերենով տեքստով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  VLE
2. ↑  Prezidentas dalyvavo atidengiant Vilniaus lietuvių konferenciją įamžinusią paminklinę lentą Archived 2007-11-19 at the Wayback Machine.(լիտվ.)
3. ↑  V. Adamkus: be Vilniaus konferencijos nebūtų buvę ir Kovo 11-osios(լիտվ.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* "Lietuvių konferencija". *Visuotinė lietuvių enciklopedija* (in լիտվերեն). Mokslo ir enciklopedijų leidybos centras. 2008 թ․ հունիսի 30. Արխիվացված է the original 2019 թ․ հունվարի 28-ին. Retrieved 2019 թ․ հունվարի 27. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
**Անդրեյ Յակուբովիչ** (ռուս.՝ Якубович, Андрей Фёдорович, 1776, Պոլտավայի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - 1842 կամ մոտ հուլիսի 1, 1842(1842-07-01), Կալուժսկայա գուբերնիա, Ռուսական կայսրություն), գրականագետ։

Կենսագրություն
--------------

1798 թվականից հետո սովորել է Մոսկվայի Կայսերական համալսարանում և ուսման տարիներին համագործակցել է շատ ռուսական թերթերի հետ («Հաճելի և օգտակար ժամանց», 1798 թվական, «Իպպոկրենա» կամ «Սիրո բերկրանք») (1800-1801 թվականներ), գրել է բանաստեղծություններ և պատմվածքներ, թարգմանել է Հորացիոսի ներբողները։

1800 թվականին նա թողել է համալսարանը, ծառայել է Տամբովի հասարակական խնամակալության վարչությունում։ 1801 թվականից եղել է արձանագրող քոլեջների գրանցման աստիճանակարգում (Մոսկվա)։ 1804 թվականին եղել է տիտղոսակիր խորհրդական։ 1808 թվականից՝ Մոսկվայի փոստային բաժանմունքի առաքման օգնական, կոլեգիալ ասեսոր։ 1809-1819 թվականներին եղել է փոստատար Կալուգա նահանգում։

1823-1828 թվականներին դարձել է Տուլայի քաղաքացիական քրեական դատարանի պալատի նախագահ։ Թոշակի անցնելուց հետո նա ապրել է իր կալվածքներում։

### Ընտանիք

Կինը Եկատերինա Լուկյանովնան է, ի ծնե ազգանունը` Յակովլևա, Ալեքսանդր Պուշկինի լեցեյական ընկերներ Միխայիլ և Ցավել Յակովլևների քույրն է։

Որդին` Լուկյանը, բանաստեղծ։

Ստեղծագործություններ
--------------------

Նրա գրչին է պատկանում է իրական դեպքերի վրա գրված «Եղբայրական սերը» պատմվածքը (1798 թվական)։

1804 թվականին նա իր միջոցների հաշվին հրատարակել է իր կողմից պատրաստված հին ռուսական բանաստեղծություններ ժողովածուն։

Նրա աշխատանքի արդյունքում բանահյուսության պատմության մեջ առաջին անգամ տպագրվել է ռուսական էպոսների և պատմական երգերի իսկական ձայնագրությունների հավաքածու։

Հասցեներ
--------

1809-1820 թվականներ` փոստատարի տուն Կալուգայի Պոչտովի նրբանցքում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Словарь русских писателей XVIII века. Выпуск 3: Р—Я (ռուս.) / под ред. А. М. Панченко — СПб.: Наука, 2010. — С. 461—463. — ISBN 978-5-02-025203-5
2. ↑  "О суде". Тульский областной суд. Retrieved 2013 թ․ ապրիլի 14.
3. 1 2  "По центру". Старая Калуга. 2008 թ․ հոկտեմբերի 31. Արխիվացված է the original 2016 թ․ ապրիլի 27-ին. Retrieved 2013 թ․ ապրիլի 14.

Գրականություն
-------------

* *Костин А. А.* Якубович Андрей Федорович // Словарь русских писателей XVIII века / Отв. ред. А. М. Панченко. — 2010. — Т. 3: Р—Я. — С. 461—463. — 1000 экз. — ISBN 978-5-02-025203-5
* *Сахаров И.* О словаре тульских писателей // *Материалы для истории русской литературы : [Сб.] / Изд. [и предисл.] П. А. Ефремова*. — СПб.: тип. И. И. Глазунова, 1897.
* Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона, полутом XXV, стр. 303.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Ռուսական կենսագրական |

 |
**Անտոնիո Ռոլդան Մոնես** (իսպ.՝ Antonio Roldán Monés, մայիսի 14, 1983(1983-05-14), Բարսելոնա, Իսպանիա), իսպանացի պետական և քաղաքական գործիչ, Իսպանիայի 11-րդ և 12-րդ գումարման պատգամավորական ժողովի անդամ։

Կենսագրություն
--------------

Անտոնիո Ռոլդան Մոնեսը ծնվել է 1983 թվականի մայիսի 4-ին Կատալոնիայի մայրաքաղաք Բարսելոնայում։ Միջնակարգ կրթությունն ավարտելուց հետո սովորել է Բարսելոնայի ինքնավար համալսարանում, որտեղ ստացել է բակալավրի աստիճան։ Դրանից հետո ուսանել է Սուսեքսի համալսարանի միջազգային հարաբերությունների և Կոլումբիայի համալսարանի տնտեսագիտության ֆակուլտետները։ Կոլումբիայի համալսարանում ստացել է մագիստրոսի գիտական աստիճան։

Համարվում է մեծանուն տնտեսագետ Լուիս Գարիկանոյի աշակերտներից մեկը։ Անտոնիո Ռոլան Մոնեսն ունի բազմաթիվ մասնագիտական աշխատություններ, որոնք նվիրված են տնտեսագիտությանը, շուկայաբանությանը և բիզնես-կառավարմանը։

Անտոնիո Ռոլան Մոնեսը եղել է Եվրոպական խորհրդարանում Իսպանիայի Թագավորության սոցիալիստական պատվիրակության գլխավոր քարտուղարն ու Եվրահանձնաժողովի էկոնոմիկայի և ֆինանսների բաժնի գլխավոր խորհրդատուն։ Աշխատանքային գործունեություն է ծավալել նաև, որպես քաղաքական ռիսկերի վերլուծաբան և Լոնդոնի տնտեսագիտական դպրոցի հետազոտող։

2015 թվականին Անտոնիո Ռոլդան Մոնեսը սկսել է իր քաղաքական գործունեությունը՝ անդամակցելով Իսպանիայի «քաղաքացիական» կուսակցությանը, որից հետո ընտրվել է, որպես կորտեսի պատգամավոր՝ Բարսելոնայի ընտրատարածքից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  Semanal, M. Ortega / El. "Albert Rivera aúpa a Antonio Roldán, el discípulo de Garicano que desmontó a Podemos". Retrieved 2017 թ․ հուլիսի 8.
4. ↑  "Antonio Roldán Monés". *El Huffington Post*. Արխիվացված է the original 2017 թ․ հունիսի 18-ին. Retrieved 2017 թ․ հուլիսի 8. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
5. ↑  "Toni Roldán Monés". *eldiario.es* (in իսպաներեն). Retrieved 2017 թ․ հուլիսի 8.
6. ↑  Congreso de los Diputados. "Roldán Monés, Antonio". Retrieved Consultado el 4 de julio de 2017.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Անդիկ (այլ կիրառումներ)

**Անդիկ** (ռուս.՝ Андык), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ունինսկի շրջանում Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Լումպուն գետի աջ ափին՝ 104 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 17 կմ է, ջրահավաք ավազանը՝ 55,9 կմ²։

Գետի ակունքը գտնվում է Կազանցի ուղում հարավ-արևելք Պորեզ գյուղում, Ունի գյուղից 23 կմ հարավ-արևմուտք։ Գետը հոսում է հյուսիս-արևելք։

Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
-----------------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կամսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կամա, գետի ենթաավազանը՝ Կամից մինչև Սպիտակ գետի վտակները։ Գետի ավազանը՝ Կամա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ - **10010300512111100038996**
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) - **111103899**
* Ավազանի կոդը - **10.01.03.005**
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի - **11**
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի - **1**

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության:Անդիկ". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ հուլիսի 18. Retrieved 2015 թ․ հունիսի 24.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · ГВР |

 |

Արտաքին հղումներ
----------------

* ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
**Վլադիմիր Բորիսկովիչ** (ռուս.՝ Владимир Григорьевич Борискович հոկտեմբերի 21, 1905(1905-10-21), Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն - 1987), թատրոնի նկարիչ և գծանկարիչ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1905 թվականին, Պետերբուրգում։ Սովորել է Լենիգրադի բարձրագույն գեղարվեստա-տեխնիկական ինստիտուտում և Օպերայի և բալետի պետական թատրոնում` Ալեքսանդր Գոլովինի և Ալեքսանդր Սավինովի մոտ։ 1927 թվականից մասնակցել է ցուցահանդեսների։ 1924 թվականից սկսել է ինքնուրույն աշխատել թատրոններում։ Մինչև 1941 թվականը Ալեքսանդրինսկի թատրոնի և Լենիգրադի կոնսերվատորիայի օպերային ստուդիայում ներկայացումներ է ձևավորել։ 1933 թվականից եղել է Լենիգրադի նկարիչների միության անդամ։ Իր ստեղծագործական աշխատանքին զուգորդել է հասարակական գործունեությունը։

Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին հայտնվել է Լենիգրադի շրջափակման մեջ։ 1942 թվականին նա Սանկտ Պետերբուրգի երաժշտական կոմեդիայի թատրոնում եղել է «Անտառային եղելությունը» օպերետի բեմադրող նկարիչը, ներկայացումներ է ձևավորել երգի և պարի ճակատային անսամբլում։ 1943 թվականին նրան որպես շարային զինվոր զորակոչվել է բանակ։ Կռվել է Լենիգրադի ճակատամարտում։ Մասնակցել է Օրանիենբաում մարտահենադաշտի մարտներին։ Ծանր վիրավորում է ստացել և զորացրվել է։ 

1944-1946 թվականներին ստեղծել է «Պատերազմի բնանկարներ» նկարների շարքը, որի վրա սկսել է աշխատել վիրավորվելուց հետո, հիվանդանոցում։ 1944-1946 թվականներին ստեղծել է «Լենիգրադ։ 1942 թվական» 12 թերթից կազմված սև ու սպիտակ վիմագրությունը, որը մասնակիորեն ներկայացվել է Լենինգրադի պաշտպանության և շրջափակման հիշատակի թանգարանում։ 1950-ական թվականներին ստեղծել է էստամպների շարք, որոնք նշանավորել են Պուշկին, Պավլովսկ և Լենիգրադ քաղաքների վերածնված զբոսայգիները պատերազմից հետո։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Подвиг народа". Արխիվացված է the original 2012 թ․ հուլիսի 25-ին. Retrieved 2020 թ․ սեպտեմբերի 5. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
**Վեշալնայա Ռասոխա**  (ռուս.՝ Вешальная Рассоха), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը գտնվում է Յորսա գետի ձախ ափին՝ 58 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 15 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը ստորին Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — **03050300212103000080352**
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — **103007889**
* Ավազանի կոդը — **03.05.03.001**
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — **03**
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — **0**

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության:Անդրոնովա Վիսկա". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ հուլիսի 18. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 16.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ГВР |

 |
Վիքիպեդիայի պատկերանիշը 2010 թվականից այս կողմ։  
Վերևի ձախ անկյունում մեսրոպյան «վէվ» տառն է
**Վիքիպեդիայի պատկերանիշ**, Վիքիպեդիա համացանցային հանրագիտարանի պաշտոնական պատկերանշանն է։

Նկարագրություն
--------------

Նշանն իրենից ներկայացնում է գունդ, որի տակ բաժնի լեզվով գրված են «ՎԻՔԻՊԵԴԻԱ» և «Ազատ հանրագիտարան» արտահայտությունները։ Գունդն իր վերին մասում անավարտ է, և կազմված է յուրաքանչյուրի վրա որևէ գրային համակարգի մեկական նշանով փազլների հատիկներից։

Ստեղծման պատմությունը
---------------------

Վիքիպեդիայի առաջին պատկերանիշի համար 2001 թվականի հունվարի 15-ին Ջիմմի Ուելսն օգտագործել է Միացյալ Նահանգների դրոշը։ Ավելի ուշ նրան փոխարինել է Բյորն Սթեմսեդի առաջարկած նշանը Լյուիս Քերոլի «Եվկլիդեսը և իր այսօրվա մրցակիցները» աշխատությունից վերցրած տեքստի պատկերով, որը հնարավոր էր կարդալ մասնակիորեն։

Փոլ Սթենսիֆերը Սան Ֆրանցիսկոյի Վիքիմեդիայի գրասենյակում, 2012 թ.
2003 թ․ մրցույթում 3-րդ տեղը գրաված աշխատանքը դարձել է ՄեդիաՎիքիի պատկերանիշը
Դրանից հետո եղան նոր առաջարկներ, ընդունվեց նոր նշան՝ նույնպես անգլերեն, այս անգամ այլ տեքստով։ 2003 թվականին հայտարարվեց նոր տարբերանշանի մրցույթ, որի հաղթող ճանաչվեց Փոլ Սթենսիֆերի մշակած նշանը։ Այն իրենից ներկայացնում էր տարբեր գույնի փազլներից հավաքած և տարբեր լեզուներով գրություններով գլոբուս։ Ներկայումս գործածվող անգույն նշանն ստեղծել է Դեյվիդ Ֆրիդլենդը 2005 թվականին։

Գրերը
-----

Պատկերանիշի երևացող մասի ձախ կողմի ամենավերևում հայկական այբուբենի «վեվ» տառն է։ Փազլի հատիկների տեսքով մյուս մասերում տարբեր գրական համակարգերի գրեր են, որոնք համապատասխանում են անգլերենում տառի արտասանությանը։ Կյուրեղյան գրերի դեպքում բերված է И (ի) տառը, քանի որ կյուրեղյան В-ի (վե) նման կա լատինական այլ տառ։ Նույն պատճառով հունական գրերը ներկայացված են Ω տառով։

|  |
| --- |
| Հայկական «վէվ» |
| Քհմերական |  | Կատականա | Եթովպական |
| Բենգալական | Հունական «օմեգա» | Լատինական «դուբլ վէ» | Արաբական |
| Դևանգարի | Չինական | Կիւրեղյան «ի» | հանգըլ |
| Վրացական «վին» | Կաննադա | Եբրայական «վավ» | Թայական |
|  | Տիբեթական | Թամիլյան |

Տարբերակները
------------

Տարբեր ժամանակներում գործածված նշանները՝


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |  |  |
| Երկրորդ պատկերանիշը2001-2003 թվականներին | Փոլ Սթենսիֆերի տարբերակը | 2003 թվականի ֆրանսերեն Վիքիպեդիայի նշանը |

Պատկերանիշի տեսքը տարբեր դիրքերից
---------------------------------

* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Cohen N. (207-06-25). "Some Errors Defy Fixes: A Typo in Wikipedia's Logo Fractures the Sanskrit". The New York Times. Արխիվացված from the original on 2013 թ․ մայիսի 24. Retrieved 2013 թ․ մայիսի 23.
2. ↑  Մինչև 2007 թ. այդ տեղում եղել է Ւ (վյուն) տառը

Արտաքին հղումներ
----------------

* Wikimedia Blog: Wikipedia in 3D
* Wikimedia Blog: A new look for Wikipedia

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Վիքիպեդիայի պատկերանիշ** կատեգորիայում։ |
**Անոթ կափարիչով՝ եռագույն**, մ․թ․ա․ 16-15-րդ դարերում Քարաշամբում հայտնաբերված անոթ, որը ներառված է Հայաստանի պատմության թանգարանի հավաքածուում 3060-200 համարի ներքո։

Նկարագրություն
--------------

Տակառի ձև ունեցող անոթ է։ Շուրթը ուղիղ է, կտրած, շրթեզրին ունի երկու զույգ միջանցիկ անցքեր կախելու համար։ Իրանի մակերեսը սև է, անգոբապատ, փայլեցված և բաժանված չորս սեկտորների, որոնք մեկընդմեջ հարդարված են կարմիր օխրայով և սպիտակ ներկով ընդելուզված եռանկուններով։ Սեկտորները մեկը մյուսից առանձնացված են ուղղահայց զույգ գծերի մեջ ներառված ալիքազարդերով։ Կափարիչը սկավառաձև է, գոգավոր՝ հարդարված չորս եռանկյուններից կազմված հավասարաթև խաչի պատկերով։ Խաչաթևերի հատման կետում միջանցիկ անցք է արված։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հայացք բրոնզե դարից, Ալբոմ-կատալոգ, Հայաստանի պատմության թանգարան, 2016, 160 էջ։ A Glance from the Bronze Age. Yerevan, History Museum of Armenia, 2016, 160 pages.
2. ↑  "Եռագույն անոթ կափարիչով - Հայկական գանձարան". *Հայկական գանձարան*. Արխիվացված է the original 2019 թ․ հոկտեմբերի 20-ին. Retrieved 2017 թ․ հունվարի 28.

Աղբյուրներ
----------

* Հայացք բրոնզե դարից, Ալբոմ-կատալոգ, Հայաստանի պատմության թանգարան, 2010։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակի նյութը տրամադրված է* Հայաստանի պատմության թանգարանի կողմից **ԳԼԱՄ** ծրագրի շրջանակներում։ *GLAMGLAM* |
**Վիլեն Սաֆարի Սաֆարյան** (հունվարի 11, 1959(1959-01-11), Կարմիր Շուկա, Մարտունու շրջան, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ)աշխարհագրական գիտությունների թեկնածու

Կենսագրություն
--------------

Վիլեն Սաֆարյանը ծնվել է 1959 թվականի հունվարի 11-ին Մարտունու շրջանի Կարմիր շուկա ավանում։ 1966-1976 թվականներին սովորել է տեղի միջնակարգ դպրոցում, իսկ 1976-1981 թվականներին սովորել է Երևանի Պետական Համալսարանի աշխարհագրության ֆակուլտետում։

1981-1989 թվականներին եղել է Ինժեներագեոդեզիական հետախուզումների և նկարահանումների հայկական պետական ինստիտուտի ինժեներ, իսկ 1985-1989 թվականներին՝ Վանաձորի արշավախմբի պետ։

1989 թվականին ընտանիքով տեղափոխվել է Արցախի Հանրապետություն և անցել աշխատանքի «Հայինժնախագիծ» ինստիտուտի Ստեփանակերտի բաժնում որպես սեկտորի պետ։

Եղել է Արցախի Հանրապետության Կառավարությանն Առընթեր Անշարժ գույքի կադաստրի պետական կոմիտեի «Գեոդեզիայի, քարտեզագրության, հողաշինարարության և անշարժ գույքի գնահատման կենտրոն» պետական ոչ առևտրային կազմակերպության գործադիր տնօրեն։

2015 թվականին եղել է Արցախի պետական համալսարանի ավագ դասախոս։

Աշխարհագրական գիտությունների թեկնածու է, հեղինակ 24 գիտական հոդվածների, համահեղինակ 1 գրքի և Արցախի Հանրապետության Ատլաս։

Ամուսնացած է, ունի երեք դուստր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Ճարտարապետության, քաղաքաշինության, էներգետիկայի և ջրային համակարգերի դեպարտամենտ". *shushi-tech.com*. 21.08.2023. Արխիվացված է the original 2023 թ․ հունիսի 14-ին. Retrieved 2023 թ․ օգոստոսի 21.
2. ↑  "Supreme Certifying Committee". *bok.am*. Retrieved 2023 թ․ օգոստոսի 21.
**Վիքին սիրում է Երկիրը** (անգլ.՝ Wiki Loves Earth), ամենամյա միջազգային լուսանկարչական մրցույթ, որն անց է կացվում 2013 թվականից, մայիսի 1-ից մինչև մայիսի 31-ը՝ վիքիպեդիստների մասնակցությամբ և Վիքիմեդիա Հիմնադրամի տեղական մասնաճյուղերի աջակցությամբ։ Մրցույթի մասնակիցները լուսանկարում են տեղի բնական ժառանգությունները, բնապատկերներ, կենդանիներ և լուսանկարներն այդ ամսվա ընթացքում բեռնում Վիքիպահեստում։

«Վիքին սիրում է Երկիրը» միջազգային լուսանկարների մրցույթի իմաստն ու նպատակը հանդիսանում է պահպանվող տարածքների (արգելանոցների, ազգային զբոսայգիների) լուսանկարահանումը։ Յուրաքանչյուր երկրից մասնակիցների խնդիրը հեշտացնելու նպատակով առաջարկվում է նմանատիպ տարածքների հատուկ ցանկ։ Այս մրցույթը ոչ միայն մրցապայքար է, այն ունի ավելի շատ կրթական, մշակութային և տեղեկատվական իմաստ։ Այս մրցույթի շնորհիվ ամբողջ աշխարհում միլիոնավոր մարդիկ նոր գիտելիքներ են ձեռք բերում մեր մոլորակի կենդանական և բուսական աշխարհի, բնապատկերների զանազանության և գեղեցկության, բնության պահպանության բնագավառում եղած խնդիրների մասին։

Պատմություն
-----------

Վիքին սիրում է Երկիրը առաջին պիլոտային ծրագիրն անց է կացվել Ուկրաինայում՝ 2013 թվականին։ Այն գլխավորել է ազգագրագետ Եվգենի Բուկետը։ Հաջորդ տարիներին մրցույթը դարձել է միջազգային և տարածվել է այլ երկրներում։

2014 թվականին միջազգային լուսանկարչական մրցույթին մասնակցել է 15 երկիր։ 2015 թվականին Վիքին սիրում է Երկիրը մրցույթի խմբագրությունը դիտարկել է ավելի քան 100․000 լուսանկար, որոնք ներկայացրել են 8500 մասնակից՝ աշխարհի 26 երկրներից։ Հետագայում լուսանկարչական մրցույթն ընդլայնվել է՝ ներառելով ավելի քան 50 երկիր և իր շուրջն է հավաքել ավելի քան 420․000 լուսանկարներ՝ 40․000 մասնակցի կողմից, ինչն էլ մրցույթը դարձրել է աշխարհի ամենամեծ լուսանկարչական մրցույթը։

Վիքին սիրում է Երկիրը մրցույթի անալոգային տարբերակն է Վիքին սիրում է հուշարձաններ ամենամյա մրցույթը, որը տեղի է ունենում սեպտեմբերին և միտված է պատմական հուշարձանների և տեսարժան վայրերի լուսաբանմանը։

Հայաստանի մասնակցությունը մրցույթին
-----------------------------------

Հայաստանն առաջին անգամ մրցույթին մասնակցել է 2014 թվականին։ Հինգ տարվա ընդմիջումից հետո՝ 2020 թվականի մայիսին Վիքիմեդիա Հայաստանը միացել է մրցույթին։ ՀՀ բնության հուշարձանները 232-ն են։

Հաղթած լուսանկարներ
-------------------

* 20192019
* 20182018
* 20172017
* 20162016
* 20152015
* 20142014
* 20132013

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Стартував фотоконкурс «Вікі любить Землю»". Արխիվացված է the original 2014 թ․ ապրիլի 25-ին. Retrieved 2016 թ․ սեպտեմբերի 24.
2. ↑  Семенюк Віктор. В авангарді Європи // Культура і життя. — 2015. — 1-9 січня. — № 1-2 (4624-4625). — С. 4.
3. ↑  "Largest photography competition". *Guinness World Records* (in բրիտանական անգլերեն). Retrieved 2020 թ․ մայիսի 3.
4. ↑  "Wikipedia's second international photo contest "Wiki Loves Earth" to start on May 1 - Apr. 28, 2014". *KyivPost*. 2014 թ․ ապրիլի 28. Retrieved 2020 թ․ մայիսի 3.
5. ↑  Qayyum, Saqib (2015 թ․ հունիսի 4). "Wiki Loves Earth: Top 10 pictures from Pakistan". *DAWN.COM* (in անգլերեն). Retrieved 2020 թ․ մայիսի 3.

Արտաքին հղումներ
----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքին սիրում է Երկիրը Վիքիպահեստում |

* Պաշտոնական կայք
Շարժման դրոշը
 **Անոնիմուս** (անգլ.՝ Anonymous, թարգմանությունը՝ Անանուն), միջազգային հաքերների խումբ, որը գրոհում է հիմնականում այն կազմակերպությունների վեբ-կայքերը, սերվերները, որոնք, իրենց կարծիքով, գործում են ի վնաս համացանցում ինֆորմացիայի անվտանգության։

Գոյություն ունի Անոնիմուս խմբի կարգախոս՝

| Հայերեն | Անգլերեն |
| --- | --- |
| Մենք Անանունն ենք։ | We are Anonymous. |
| Մենք լեգեոն ենք։ | We are Legion. |
| Մենք չենք ներում։ | We do not forgive. |
| Մենք չենք մոռանում։ | We do not forget. |
| Սպասեք մեզ։ | Expect us. |

Anonymous-ը որպես խմբակցություն չի կարելի դիտել, քանի որ այն բաց է և մշտական անդամներ չունի։

Անոնիմուսները միշտ գործում են միևնույն սխեմայով[*փա՞ստ*] և միայն մեկ շատ պարզ համակարգչային՝ LOIC ծրագրի միջոցով։[*փա՞ստ*]

### Low Orbit Ion Cannon (LOIC)

*LOIC (The Low Orbit Ion Cannon)*, այս ծրագիրը թույլ է տալիս կատարել DDOS հարձակումներ։ Անանուն օգտվողները բեռնում են LOIC ծրագիրը, և այն իր հերթին ավելացնում է botnet, որն էլ կատարում է AnonOps հարձակում։

Ադամները միավորվում են հիմնականում հաքերական ֆորումներից՝ հարձակումը տեղի է ունենում հետևյալ սխեմայով. գրառում ֆորումներում առաջիկա հարձակման մասին → հավաքվում են մասնակիցներ → կապի վերջ։ Այնուհետև տեղի է ունենում հարձակումը։ Մասնակիցները հավաքման ժամանակ պայմանավորվում են ժամի մասին։ Հարձակման ժամանակ դադարում են աշխատել հարձաման ենթարկված կայքերը, նույնիսկ այնպիսինները, ինչպիսին է Պենտագոնի կայքը։[*փա՞ստ*]

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Davies, Shaun (2008 թ․ մայիսի 8). "The internet pranksters who started a war". ninemsn. Արխիվացված է the original 2012 թ․ հուլիսի 12-ին. Retrieved 2008 թ․ հոկտեմբերի 29.
**Ամերիկա-իրանական հարաբերություններ,** երկկողմ հարաբերություններ ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև։ Երկու երկրների միջև դիվանագիտական հարաբերությունները հաստատվել են 1883 թվականին, խզվել՝ 1980 թվականին։ 2013 թվականի սեպտեմբերի 27-ին վերջին 30 տարվա ընթացքում առաջին անգամ հեռախոսազրույց է տեղի ունեցել նախագահներ Բարաք Օբամայի և Հասան Ռոհանիի միջև։

Պատմություն
-----------

ԱՄՆ-ն և Իրանը դիվանագիտական հարաբերություններ են հաստատել 1883 թվականին։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին տեղի է ունեցել ամերիկյան ներթափանցման ուժեղացում դեպի Իրան։ Իրանում մի շարք ամերիկյան օբյեկտներ են կառուցվել, տեղակայվել են ԱՄՆ զինծառայողները։ 1945 թվականի դեկտեմբերին կնքվեցին ամերիկա-իրանական երկու համաձայնագրեր՝ Իրանում ԱՄՆ դաշնային սեփականության օբյեկտների ցածր գնով Թեհրանին վաճառելու և լենդ-լիզին իրանական պարտքի կարգավորման մասին։ ԱՄՆ-ի մասնակցությունը իրանական ճգնաժամի լուծմանը հանգեցրել է Իրանում Վաշինգտոնի դիրքերի ամրապնդմանը։ Սկսվող սառը պատերազմի պայմաններում ԱՄՆ-ն 1947 թվականի ապրիլին Իրանին 25 մլն դոլարի չափով վարկ է տրամադրել ամերիկյան ռազմական հանդերձանքի գնման համար, ինչպես նաև երկարաձգել է իր ռազմական խորհրդականների՝ շահի զորքերում և ժանդարմերիայում գտնվելու ժամկետը մինչև 1949 թվականը։ ԱՄՆ-ի վարկածով՝ դրոնը MQ-4C Triton-ը թռիչք է կատարել միջազգային օդային տարածքում և չի խախտել Իրանի սահմանները։ ԱՄՆ-ն ծրագրում էր պատասխան հարված հասցնել Իրանում երեք ռազմական թիրախներին, սակայն, Դոնալդ Թրամփի հայտարարության համաձայն, նա չեղյալ հայտարարեց այդ որոշումը գրոհից 10 րոպե առաջ։

2020 թվականի հունվարի 3-ին Դոնալդ Թրամփի հրամանով ԱՄՆ ՌՕՈՒ-ն հարվածեց Բաղդադի օդանավակայանին։ Ավիահարվածի ընթացքում սպանվել է «Ալ Քուդս» հատուկ ստորաբաժանման և Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի ղեկավար գեներալ Քասեմ Սուլեյմանին։ Ավելի վաղ ԱՄՆ-ն նախազգուշացրել էր բացարձակապես բոլոր երկրներին, որ քաղաքական ապաստան տրամադրելու դեպքում երկրին պատասխան խիստ միջոցներ են սպասում։ Արաբական գարնան և Մերձավոր Արևելքի աշխարհաքաղաքականության պատմության մասնագետ Սեթ Ջոնսը կարծում է, որ այդ սպանությունը ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև հակամարտությունը նոր մակարդակի է հանում։

Ի պատասխան 2020 թվականի հունվարի 8-ին Իրանը հրթիռային հարված հասցրեց Իրաքում ԱՄՆ ռազմական օբյեկտներին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Президент США впервые за 30 лет провел переговоры с главой Ирана". Արխիվացված է the original 2013 թ․ հոկտեմբերի 4-ին. Retrieved 2013 թ․ հոկտեմբերի 3.
2. 1 2  Юнгблюд В. Т. Воробьёва Т. А. Збоев А. В. Калинин А. А. Костин А. А. Смольняк И. В. Чучкалов А. В. Встречными курсами: политика СССР и США на Балканах, Ближнем и Среднем Востоке в 1939—1947 гг. — Киров, 2014. — С. 392
3. ↑  "«Несоразмерно сбитому дрону»: Трамп объяснил отмену удара по Ирану нежеланием убивать 150 человек". *Новая Газета* (in ռուսերեն). 2019 թ․ հունիսի 21. Արխիվացված է the original 2019 թ․ հուլիսի 25-ին. Retrieved 2019 թ․ հունիսի 25.
4. ↑  Foreign Policy: убийство Сулеймани выводит конфликт США и Ирана на новый уровень
**Վիրջինիայի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի զանգվածային սպանությունը** տեղի է ունեցել 2007 թվականի ապրիլի 16-ին, ԱՄՆ Վիրջինիա նահանգի Բլեքսբուրգ քաղաքում գտնվող Վիրջինիայի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի և նահանգային համալսարանի (Վիրջինիա թեք) կամպուսում։ Ահաբեկչական գործողությունը կազմակերպել և իրագործել է չորրորդ կուրսի ուսանող Չո Սին Հին (ծնունդով Հարավային Կորեայից)՝ երկու առանձին հարձակումների արդյունքում սպանելով 32, և վիրավորելով 17 մարդու (ևս 6 հոգի վնասվածքներ էին ստացել լսարաններից մեկի պատուհանից դուրս թռչելիս)։ Մոտավորապես երկու ժամ տևած հրաձգությունից հետո Չո Սին Հինն ինքնասպանություն է գործել։

Հարձակումը լայն միջազգային լուսաբանման է արժանացելզանգվածային լրատվամիջոցների շրջանում, իսկ հասարակությունը խիստ սուր քննադատության է ենթարկել Միացյալ Նահանգների ներսում տիրող այսպես կոչված՝ «ատրճանակային մշակույթին»։ Մինչև 2016 թվականի Օռլանդոյի զանգվածային սպանությունը, Վիրջինիա Թեքի սպանդը համարվել է ամենազանգվածայինը Միացյալ Նահանգների պատմության մեջ։

Նախկինում Չոյի մոտ հայտնաբերվել էր տագնապային խանգարում։ Հիմնական և ավագ դպրոցների տարիներին Չոն թերապևտիկ և հատուկ կրթական օժանակության է արժանացել։ Անձնական տվյալների գաղտնիությունը երաշխավորող դաշնային օրենքների պատճառով Վիրջինիայի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի անձնակազմը տեղեկություն չի ունեցել Չոյի բժշկական պատմության և մասնավորապես՝ ախտորոշումների վերաբերյալ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Police: No motive found, *Roanoke Times*
2. ↑  "The Warning Signs that Could Have Prevented the Virginia Tech Shootings". Արխիվացված է the original 2016 թ․ հուլիսի 6-ին. Retrieved 2017 թ․ ապրիլի 28.
3. ↑  "««Վիրջինյան հրաձիգի» զոհերի հարազատների փոխհատուցման չափը կրճատվել է»". *«1in.am» լրատվական*. 2012 թ․ հունիսի 21.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Սպանության զոհերի առցանց հոշահամալիր(անգլ.)
**Անցիրաբե**, ըստ մեծության երրորդ մեծ քաղաքը Մադագասկարում։ Բնակչությունը մոտ 250 հազար մարդ է։ Քաղաքը Վակինանկարատրա տարածաշրջանի մայրաքաղաքն է։ Անցիրաբեն գտնվում է մոտ 1500 մ բարձրության վրա, ինչի պատճառով քաղաքի կլիման զով է։

Քաղաքում գտնվում են «Տիկո» (արտադրում է կաթնամթերքի և սննդամթերքի տեսակներ), «Սթար Բրասերիզ» (արտադրում է ըմպելիքներ), «Կոտոնա» (տեքստիլ արտադրանք) և «Կոբամա» (հացահատիկ) ընկերությունները։

Քաղաքում է գտնվում Անտանանարիվու—Անցիրաբե երկաթուղու վերջնին կետը, որով ներկայումս իրականացվում են միայն ապրանքափոխադրումները։ Վինանինկարենից երկաթգիծը ձգվում է դեպի հարավ, բայց շինարարությունը դեռ անավարտ է։ № 7 պետական երթուղին Անցիրաբե քաղաքը հյուսիսից կապում է Անտանանարիվա քաղաքի հետ, իսկ հարավից՝ Ֆիանարանցուա և Թուլիարոյ քաղաքների հետ։

Քաղաքում կան տաք աղբյուրներ և տաք լոգարաններ, որոնք հատկապես հայտնի են եղել 19-րդ դարում:Անցիրաբեից ոչ հեռու գտնվում է հրաբխային ծագման Թրիտրավա լիճը։

Քաղաքը հիմնադրվել է նորվեգացի միսիոներների կողմից, որոնց դուր է եկել այստեղի կլիման։ Քաղաքի անունը թարգմանվում է որպես «մի վայր, որտեղ շատ աղ կա»։

Պատկերասրահ
-----------

* Քաղաքի կենտրոնըՔաղաքի կենտրոնը
* ՏաճարՏաճար
* Տերմայի հյուրանոցՏերմայի հյուրանոց
* Թրիտրավա լիճԹրիտրավա լիճ

Ծանոթագրություն
---------------

1. ↑  "Անցիրաբեի կլիման". Արխիվացված է the original 2013 թ․ հունիսի 6-ին. Retrieved 2020 թ․ հուլիսի 24.
2. ↑  Salazie — Hell-Bourg Archived 2009-02-27 at the Wayback Machine. (includes mention of Antsirabe spa, official Réunion tourism website, note: English website version technically unreliable)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Անցիրաբե քաղաքի պաշտոնական կայք

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4079800-8 · LCCN: n87110018 · VIAF: 315138274 · WorldCat VIAF: 315138274 |

 |
**Վիտալի Բամբուրով** (ռուս.՝ Виталий Григорьевич Бамбуров, օգոստոսի 3, 1933(1933-08-03), Չելյաբինսկի մարզ), ռուս գիտնական, ՌԴ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի թղթակից անդամ, ամենացածր օքսիդացման պայմաններում գտնվող նոր միացությունների և հազվագյուտ տարրերի սինթեզի և ֆիզիկաքիմիական հատկությունների փորձագետ։

Կենսագրություն
--------------

1950 թվականին դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Ուրալի Ս. Կիրովի անվան պոլիտեխնիկական ինստիտուտի ֆիզիկայի և տեխնոլոգիայի բաժինը, որը 1956 թվականին ավարտել է գերազանցությամբ` ստանալով «Հազվագյուտ մետաղների» մասնագիտացմամբ մետաղագործ-ինժեների որակավորում։

1959-1963 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ ԳԱ Ուրալի մասնաճյուղի քիմիայի ինստիտուտի ասպիրանտ։ «Տիտանի և ցիրկոնիումի միացությունների փոխազդեցությունը ալկալային մետաղների ֆտորիդային աղերի հետ» թեմայով գրված թեկնածուական աշխատանքն արժանացել է Դ. Մենդելեևի անվան համամիութենական քիմիական միության մրցանակի և պատվոգրերի։

1964 թվականից սկսած ձևավորվել է Վ. Բամբուրովի հիմնական գիտական ուղղությունը, այն է` հազվագյուտ տարրերի` օքսիդացման նվազագույն վիճակում նոր միացությունների և ֆիզիկաքիմիական հատկությունները։

1998-2003 թվականներին եղել է Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի Ուրալի մասնաճյուղի Պինդ մարմինների քիմիայի ինստիտուտի տնօրեն։

2000 թվականի մայիսի 26-ին ընտրվել է Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ` անօրգանական նյութերի ֆիզիկաքիմիայի և տեխնոլոգիայի ամբիոնում։

Գիտական գործունեություն
-----------------------

Վ. Բաբուրովը և նրա ուսանողները նոր տվյալներ են հաստատել մի շարք 3d և 4f անցումային տարրերի օքսիդի և ֆտորիդային միացությունների քիմիայի վերաբերյալ, ստեղծել են խոստումնալից մագնիսական կիսահաղորդիչներ, նոր մագնիսադրական օպտիկապես ակտիվ նյութեր, ֆերոմագնիսական և գերհաղորդիչ էներգետիկ դաշտի սենսորներ, էլեկտրամեկուսիչ պողպատե ծածկույթներ (արծաթե մեդալ ԽՍՀՄ ВДНХ):

Աշակերտներ
----------

Պատրաստել է 20 աշակերտների, որոնք դարձել են թեկնածուներ և գիտությունների դոկտորներ։

Պարգևներ
--------

* Բարեկամության շքանշան (2002)` գիտության և կրթության ոլորտում ձեռքբերումների, տարբեր երկրների գիտնականների բարեկամության և գիտական համագործակցության ամրապնդման գործում ներդրման համար։
* ԽՍՀՄ Ժողովրդական տնտեսության ձեռքբերումների ցուցահանդեսի արծաթե մեդալ

Հրապարակումներ
--------------

7 մենագրություն, ավելի քան 320 գիտական աշխատանք, հեղինակային իրավունքի 50 վկայագիր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Члены Уральского отделения. Члены-корреспонденты Российской Академии Наук". Արխիվացված է the original 2011 թ․ նոյեմբերի 4-ին. Retrieved 2021 թ․ փետրվարի 25. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 4556154260654124480006 · WorldCat VIAF: 4556154260654124480006 |

 |
**Անիտա Հախվերդյան** (դեկտեմբերի 12, 1971(1971-12-12), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ երաժիշտ, երգահան։

Կենսագրություն
--------------

Անիտա Հախվերդյանը ծնվել է Երևանում, 1971 թվականի դեկտեմբերի 12-ին։ Շրջանավարտն է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան պետակա-մանկավարժական համալսարանի տարրական ուսուցման բաժնի։ 1996-1997 թվականներին աշխատել է «Հայֆիլմ» կինոստուդիայում, 1997 թվականից՝ Հայաստանի Երգի պետական թատրոնում։ Դասավանդում է թատրոնի մանկապատանեկան դպրոց-ստուդիայում։ Վարել է «Մի երգի պատմություն» ռադիոծրագիրը, «Կիրակի», «CD-DC», «Սենյակ», «Տես» երաժշտական հեռուստածրագրերը։ 3 մյուզիքլի և շուրջ 400 երգերի խոսքերի հեղինակ է։

2004 թվականին Անիտա Հախվերդյանն արժանացել է «Կռունկ» երգի փառատոնի մրցանակի՝ որպես 5 տարիների լավագույն երգերի հեղինակ, 2005 թվականին՝ ԱՄՆ-ի հայկական երաժշտական «M Club» մրցանակաբաշխության «Տարվա լավագույն հեղինակ» մրցանակին, 2007 թվականին՝ «Ոսկե քնար» մրցանակի՝ որպես «Տարվա հիթ» և «Սուպեր դուետ», 2009 թվականնին՝ «Ոսկե Քնար» մրցանակաբաշխության Հայ երգարվեստում ներդրման համար հատուկ մրցանակի։ 2010 թվականին երաժիշտն արժանացել է Հայաստանի ազգային երաժշտական մրցանակաբաշխության «Ֆիլմի համար գրված տարվա լավագույն երգի հեղինակ» մրցանակին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "AV Production - Անիտա Հախվերդյան". *avproduction.am*. Արխիվացված է the original 2021 թ․ դեկտեմբերի 25-ին. Retrieved 2021 թ․ դեկտեմբերի 25.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Մեր մեջ ասած. Անիտա Հախվերդյան
* «Ամեն ինչ թույլ եմ տալիս դստերս, երբեմն նաև վախվխելով». Անիտա Հախվերդյան
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աշոտ Բաղդասարյան (այլ կիրառումներ)

**Աշոտ Գևորգի Բաղդասարյան** (մարտի 29, 1957(1957-03-29), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ քանդակագործ։ Հայաստանի նկարիչների (1983), Նկարիչների միջազգային ասոցիացիայի (1995), Հունգարիայի նկարիչների միության (2008) անդամ է։

Քանդակագործ Սարգիս Բաղդասարյանի որդին է։

Կենսագրություն
--------------

Աշոտ Բաղդասարյանը ծնվել է 1957 թվականի մարտի 29-ին, Երևանում։ 1981 թվականին ավարտել է Լենինգրադի Ռեպինի անվան գեղարվեստի ակադեմիայի քանդակի ֆակուլտետը։ 1985-1994 թվականներին դասավանդել է Երևանի գեղարվեստի պետական ակադեմիայի քանդակի ֆակուլտետում։ Ցուցահանդեսներով հանդես է եկել Հայաստանում և Շվեդիայում, Հունգարիայում, Ռուսաստանում, Լեհաստանում, Իտալիայում, Բելգիայում, Գերմանիայում, Ֆրանսիայում։ Բաղդասարյանի քանդակները ցուցադրվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում, Մոսկվայի Տրետյակովյան պատկերասրահում, ՌԴ գեղարվեստի ակադեմիայում, ՌԴ մշակույթի նախարարության հավաքածուում, Իտալիայի Դանթեի պատկերասրահում, տարբեր երկրների մասնավոր հավաքածուներում։

Բաղդասարյանի աշխատանքներից Հայաստանի նախագահը նվիրել է մի շարք երկրների առաջնորդներին՝ Բուլղարիայի, Եգիպտոսի, Լիխտեյնշտեյնի, Ռուսաստանի, Ռումինիայի, Ֆրանսիայի։

Անդամակցություն
---------------

* Հայաստանի նկարիչների միության անդամ, 1983
* Նկարիչների միջազգային ասոցիացիայի անդամ, 1995
* Հունգարիայի նկարիչների միության անդամ, 2008

Ցուցահանդեսներ
--------------

Անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել Բուդապեշտում (1991, 1994), Փարիզում (1993, 1996), Փասադենայում (2000)։

Մրցանակներ
----------

* Իտալիայի Ռավեննա քաղաքում արժանացել է ոսկե մեդալի, 1992
* Հռոմի Պապ Հովհաննես-Պողոս 2-րդի մեդալ, 1996
* ՀՆՄ «Լավագույն քանդակ» մրցանակ, 2001

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Գեղեցիկի, հավերժականի, աստվածայինի յուրօրինակ սինթեզ...Աշոտ Բաղդասարյան
2. ↑  "Հայկական օր Վեսպրեմում". *www.armenians.hu*. Արխիվացված է the original 2019 թ․ մարտի 29-ին. Retrieved 2019 թ․ մարտի 29. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  "Աշոտ Բաղդասարյանի կենսագրությունը avproduction.am կայքում". Արխիվացված է the original 2020 թ․ օգոստոսի 6-ին. Retrieved 2019 թ․ մարտի 29. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
**Վելկոմ** (աֆրիկաանս՝ Welkom), քաղաք Լեժվելեպուցվա շրջանում, Ֆրի Սթեյթ նահանգում (ՀԱՀ)։ 2010 թվականի մարդահամարի գնահատականներով Վելկոմը եղել է ամենաշատ բնակչություն ունեցող քաղաքը նահանգի տարածքում։

Վելկոմը Հարավաֆրիկյան հանրապետության ամենաերիտասարդ քաղաքն է։ Քաղաքի անունը մեծ կապ ունի այստեղ բացված ոսկու հանքի հետ (1946 թվական)։ Քաղաքը հիմնադրվել է 1947 թվականին, ու միանգամից դարձել է Հարավաֆրիկյան ոսկու արտադրության կենտրոնը, նա արտադրել է ամբողջ երկրի ոսկու արտադրության ավելի քան 21%։ Որից բացի այստեղ զբաղվում են ուրանի արտադրությամբ, նաև պողպատի և փայտի մշակմամբ։ Բացի դրանցից այս քաղաքում մեծ դեր ունի նաև գյուղատնտեսությունը, հիմնականում մասնագիտացված է տավարի արտադրությունը։ Քաղաքում կան երկու տեղնիկական «քոլեջներ»՝ օդանավակայարանը և երկաթուղային կայարան։

Քաղաքի մեջ գտնվում է մի այգի որի մակերեսը կազմում է 45 կմ²։ Այնտեղ էլ գտնվում է ամբողջ քաղաքի բիզնեսի կենտրոնը։ Քաղաքի մեջ տնկվել են ավելի քան 1.000.000 ծառ և դեռ շարունակում են այտնեղ ծառատունկը։

1961 թվականին Վելկոմը ստացավ համայնքի իրավունք։ 1968 թվականին ստացավ ամբողջական քաղաքի իրավունք։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  South African Post Office
2. 1 2
3. ↑  Sum of the following Main Places from Census 2011: Hani Park, Riebeeckstad, Thabong, Welkom.
4. ↑  "Vista News". Արխիվացված է the original 2015 թ․ ապրիլի 11-ին. Retrieved 2021 թ․ մարտի 6. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
5. ↑  Goliger A.M. Retief J.V. Severe wind phenomena in Southern Africa and the related damage Journal of Wind Engineering and Industrial Aerodynamics 95 (2007) 1065–1078
6. ↑  Grobler R A framework for modelling losses arising from natural catastrophes in South Africa, University of Pretoria July 1996
**«Անի․ եկեղեցական կյանքը և ձեռագրական ժառանգությունը»**, Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Գարեգին Ա Քեսաբցու բարձր հովանավորությամբ հրատարակված գիրքը, որը նվիրված է Բագրատունյաց թագավորության մայրաքաղաք Անիի եկեղեցական կյանքին ու ձեռագրական ժառանգությանը։ Գրքի հեղինակն է հայագետ, աղբյուրագետ, պատմաբան, պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, Մատենադարանի գիտական գծով փոխտնօրեն Կարեն Մաթևոսյանը։ Անձնանունների և տեղանունների ցանկը կազմել է՝ Անի Մաթևոսյանը, սրբագրիչ՝ Ժ․Ադոնց, էջադրումը և համակարգչային ձևավորումը՝ Ս․Մայիլյանի։ Հրատարակվել է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի տպարանում։

Գրքում ներկայացված է միջնադարյան Հայաստանի մայրաքաղաք Անիի հոգևոր-եկեղեցական կյանքը և ձեռագրական ժառանգությունը։ Առաջին անգամ փորձ է արվել ներկայացնել Անի քաղաքի դերը հայոց եկեղեցու պատմության մեջ։ Գիրքը բաղկացած է երկու մասից․ առաջին մասում առանձին բաժիններով ներկայացվում է Հայոց կաթողիկոսության անիական շրջանը, Անիի եպիսկոպոսությունը, հոգևորականությունը, եկեղեցիներն ու կրոնական փոքրամասնությունները, իսկ երկորդ մասում ներկայացվում է Անիի հոգևոր մշակույթի կարևոր բնագավառներից մեկը՝ ձեռագրական ժառանգությունը, քաղաքի վանական գրչատներում ստեղծված ձեռագրերը, նրանց գրիչներին ու ծաղկողներին։ Գիրքը նախատեսված է Հայոց պատմությամբ, միջնադարյան մշակույթով հետաքրքրվող մասնագետների ու ընթերցող լայն շրջանակների համար։

Տես նաև
-------

* Անին և անեցիները
* Անիի եկեղեցիների ցանկ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Պատմաբան Կարեն Մաթևոսյան. Գիտական աշխատությունների ցանկ". *armenianart.org*. Retrieved 2022 թ․ սեպտեմբերի 30.
2. 1 2  «Անի․ եկեղեցական կյանքը և ձեռագրական ժառանգությունը», Կարեն Մաթևոսյան, Վաղարշապատ, 1997, էջ 1-5։
3. 1 2  "Անի. եկեղեցական կյանքը և ձեռագրական ժառանգությունը, Կարեն Մաթևոսյան". *kochnak.am*. Արխիվացված է the original 2022 թ․ սեպտեմբերի 29-ին. Retrieved 2022 թ․ սեպտեմբերի 30. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)