recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |
| --- |
| **Սպիտակադունչ դելֆին** |
| Սպիտակադունչ դելֆինՍպիտակադունչ դելֆին |
|
| **Դասակարգում** |
| **Ենթատիպ** | Ողնաշարավորներ (Vertebrata) |
| **Դաս** | Կաթնասուն (Mammalia) |
| **Կարգ** | Երկսմբակավորներ (Artiodactyla) |
| **Ինֆրակարգ** | Կետանմաններ (Cetacea) |
| **Վերնաընտանիք** | *Delphinoidea* |
| **Ընտանիք** | Դելֆիններ (Delphinidae) |
| **Ցեղ** | **Lagenorhynchus** |
| **Տեսակ** | **Սպիտակադունչ դելֆին** *(L. albirostris)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Lagenorhynchus albirostris***Gray, 1846 |
|
| **Տարածվածություն և պահպանություն** |
| **Հատուկ պահպանության կարգավիճակ՝**   Քիչ մտահոգող տեսակՏաքսոնի տարածվածությունը Տաքսոնի տարածվածությունը |

**Սպիտակադունչ դելֆին** (լատին․՝ Lagenorhynchus albirostris), դելֆինների դասին, կետանմանների կարգին պատկանող տեսակ։

Նկարագիր
--------

Մինչև 3 մետր երկարությամբ և 354 կիլոգրամ քաշով բավականին մեծ դելֆին է։ Մեջքային լողակի հետևում գտնվող մարմնի վերին մասը և կողերը մոխրագույն-սպիտակ են, իսկ մարմնի ներքին մասը՝ սպիտակ։ Մեջքային լողակի առջևի մարմնի վերին մասը մոխրագույն-սև է։ Կողային լողակները և մեջքի լողակը սև են։ Դունչը սովորաբար սպիտակ է, պատահում է, որ նաև լինում է մոխրագույն։ 

Սպիտակադունչ դելֆինի կմախքը
Սպիտակադունչ դելֆինի յուրաքանչյուր ծնոտին կա 25-28 ատամ։ Ունի մինչև 92 ող, ավելին քան դելֆինների (Delphinidae) ընտանիքին այլ ցանկացած տեսակ։

Սպիտակադունչ դելֆինները կարող են ժամում լողալ մինչև 30 կմ/ժ արագությամբ և կարող են սուզվել ջրի տակ առնվազն 45 մետր խորությամբ։

Տարածում
--------

Սպիտակադունչ դելֆինները ապրում են Հյուսիսային Ատլանտիկայում և նրան հարակից Դևիս նեղուցի ջրերում՝ Քեյփ-Կոդից մինչև Բարենցի և Բալթիկ ծով և դեպի հարավ՝ մինչև Պորտուգալիայի և հնարավոր է նաև Թուրքիայի ափամերձ ջրեր։

Կենսակերպ
---------

Չափավոր ջրերում հանդիպում են զույգերով կամ 10-12 առանձնյակներից կազմված խմբերով, երբեն խմբում կարող է լինել մի քանի հարյուր սպիտակադունչ դելֆին։ Հիմնականում սնվում են ձկներով (տրեսկա, սելդ, կամբալա, նավագա, մոյվա, մերլանգ), հազվադեպ՝ խեցգետնանմաններով և փափկամարմիններով։

Զուգավորումն ու ծննդաբերումը լինում է գարնանը։ Էգերը հասունանում են հինգ տարեկանում, սեռահասուն են դառնում 6-10 տարեկանում, այն դեպքում, երբ արուները հասունանում են 6-10 տարեկանում, սեռահասուն են դառնում էգերից 2 տարի ուշ։

Հազվադեպ հանդիպող տեսակ է։

Սպիտակադունչ դելֆինի մուլյաժը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «WBD Identification» (անգլերեն). Ketos Ecology. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ մայիսի 4-ին. Վերցված է 2010 թ․ օգոստոսի 15-ին.
2. ↑  «Lagenorhynchus albirostris: Information» (անգլերեն). Animal Diversity Web. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ մայիսի 4-ին. Վերցված է 2010 թ․ օգոստոսի 15-ին.
3. ↑  «Беломордый дельфин на сайте ИПЭЭ РАН». Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ հոկտեմբերի 26-ին. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 17-ին.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիցեղերն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սպիտակադունչ դելֆին» հոդվածին։ |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սպիտակադունչ դելֆին» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| Տաքսոնոմիա | CMS · EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN · SeaLifeBase · WoRMS |

 |
**Էվարիստ Նդայիշիմիե** (կիռունդի`  և ֆր.՝ Évariste Ndayishimiye, մոտ հունիսի 17, 1968(1968-06-17), Commune of Giheta, Գիտեգա, Բուրունդի), պետական, ռազմական և քաղաքական գործիչ, Բուրունդիի ներկայիս նախագահը 2020 թվականի հունիսի 18-ից, հութու համայնքի ներկայացուցիչ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1968 թվականին Գիհետա կոմունայում։ Սովորել է իրավաբանություն Բուժումբուրայի Բուրունդիի համալսարանում։ 1995 թվականի ամռանը թութսի զինվորականների կողմից համալսարանի կամպուսի գրոհից հետո Նդայիշիմիեն միացել է Ժողովրդավարության պաշտպանության ազգային խորհուրդ-Ժողովրդավարության պաշտպանության ուժերին։ Աստիճանաբար անցել է ապստամբների մարտական կազմավորումների հրամանատարական դիրքեր. նրա անմիջական հրամանատարը Նկուրունզիզան էր։ Նդայիշիմիեւ մականունը եղել է «Նևա» «N.Eva»։

Նա վերահսկում էր Ժողովրդավարության պաշտպանության ազգային խորհուրդ-Ժողովրդավարության պաշտպանության ուժերի մարտիկների հավաքագրման ծրագիրը Բուրունդիայի կանոնավոր բանակում՝ համաձայն կառավարության հետ կնքված պայմանագրերի։ Բանակի բրիգադի գեներալի կոչումով զբաղեցրել է կադրերի բաժնի պետի և նյութատեխնիկական ապահովման վարչության պետի կարևորագույն պաշտոնները։ 2006-2007 թվականներին եղել է ներքին գործերի և հասարակական անվտանգության նախարարը, որից հետո զբաղեցրել է նախագահի ռազմական կաբինետի ղեկավարի (խորհրդատուի) պաշտոնը։ 2009 թվականին Նդայիշիմիեն դարձավ Բուրունդիի ազգային օլիմպիական կոմիտեի ղեկավարը։

2020 թվականի հունվարի 26-ին Ժողովրդավարության պաշտպանության ազգային խորհուրդ-Ժողովրդավարության պաշտպանության ուժերի համագումարում Ռուենը առաջադրվել է որպես Բուրունդիի նախագահի թեկնածու։ Նա հաղթել է 2020 թվականի մայիսի 20-ին կայացած համընդհանուր ընտրություններում՝ ստանալով ձայների 68,72%-ը (87,7%-ի մասնակցությամբ)։ Նա պաշտոնը ստանձնեց սպասվածից մի փոքր շուտ՝ 2020 թվականի հունիսի 18-ին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2
3. ↑  «Outgoing Burundi President Nkurunziza, Famed for Soccer and Violence, Dies» (անգլերեն). The New York Times. 2020 թ․ հունիսի 9. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ հունիսի 23-ին. Վերցված է 2020 թ․ հունիսի 20-ին.
4. ↑  Кусов В.Г. «Эварист Ндайишимийе: президент Бурунди, биография и правление». *Правители Африки: XXI век* (ռուսերեն). Վերցված է 2021 թ․ փետրվարի 5-ին.
5. ↑  «Ндайишимийе, Эварист». *ТАСС*. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ հունիսի 30-ին. Վերցված է 2020 թ․ հունիսի 14-ին.
6. ↑  «Burundi's Evariste Ndayishimiye is sworn in as president» (անգլերեն). «Би-би-си». 2020 թ․ հունիսի 18. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ հունիսի 22-ին. Վերցված է 2020 թ․ հունիսի 18-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Էվարիստ Նդայշիմիեի կենսագրությունը «Աֆրիկայի կառավարիչներ, 21-րդ դար» կայքէջում

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Էվարիստ Նդայիշիմիե» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1209918307 · VIAF: 1221158982590356190001 · WorldCat VIAF: 1221158982590356190001 |

 |
«Խաղաթղթե տնակ», Ժան Բատիստ Շարդեն, 1730-ական թվականներ
Բրայան Բերգ
**Խաղաթղթե տնակ**, շինվածք, որը կառուցվում է խաղաթղթերը հատուկ ձևով միմյանց վրա շարքերով դասավորելով։ Նպատակն է ստեղծել հնարավորինս բարձր կառուցվածք, որը միևնույն ժամանակ չի փլուզվի։ Խաղաթղթե տնակի կառուցման ժամական չպետք է օգտագործվի սոսինձ կամ որևէ այլ օժանդակ բաղադրիչ կամ սարքավորում, խաղաթղթերի ձևը նույնպես չի կարող փոխվել։

Խաղաթղթե տնակների գաղափարի պատմությունը հստակ հայտնի չէ։ Նրանց մասին ամենավաղ հիշատակումը հանդիպում է ֆրանսիացի պալատական բժիշկ Ժան Էրուարի նշումներում, ով հայտնել է, որ փոքրիկ թագավոր Լյուդովիկոս XIII-ը 1605-1613 թվականներին սիրել է խաղաթղթերը տեղադրել միմյանց վրա, ընդ որում՝ «պահպանելով համամասնությունները»։ Խաղաթղթե տնակների կառուցումը 18-րդ դարում եվրոպական քաղքենիական ընտանիքներում բավականին տարածված է դարձել. դրանով հաճախ զբաղվել են երեխաները տարբեր տոների, կնունքների կամ հարսանիքների ժամանակ, քանի դեռ մեծահասակները զբաղված են եղել զրույցներ վարելով։

Խաղաթղթե տնակների կառուցման հետ կարող են կապված լինել մի շարք խաղեր և մրցույթներ, ինչպես անմիջական մրցակցությունը երկու մարդկանց միջև, որոնցից յուրաքանչյուրը ձգտում է կառուցել ավելի մեծ կառույց, խաղաթղթե տնակների համատեղ շինարարությունը «քայլերի» հերթականությամբ կամ երբ փորձում են որոշել, թե արդեն կառուցված տնակում որ խաղաթուղթը կարելի է դուրս բերել, որպեսզի այն չփլուզվի։ Խաղաթղթե տնակների կառուցման համար կան հատուկ հրահանգներ։

Արդեն 20-րդ դարի սկզբին սահմանվել և գրանցվել են խաղաթղթե տնակների կառուցման բարձրության ռեկորդներ։ Այսպես, 1907 թվականին «Սթրենդ» ամսագրում հոդված է հրապարակվել անգլիացի Ռոզի Ֆերների մասին, որը կարողացել է խաղաթղթերից պատրաստել 20 հարկ (այսինքն՝ շարք) ունեցող «աշտարակ»։ Խաղաթղթե տնակների կառուցման ժամանակակից ռեկորդակիրը Բրայան Բերգն է, որի նվաճումները գրանցվել են Գինեսի ռեկորդների գրքում՝ սկսած 1992 թվականից, և այդ ժամանակից ի վեր իր կողմից էլ բազմիցս բարելավվել է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Comment Faire un Château de Cartes — AuSujet». Արխիվացված օրիգինալից 2014 թ․ օգոստոսի 5-ին. Վերցված է 2014 թ․ հոկտեմբերի 22-ին.
2. ↑  Jean Héroard, *Journal*, ed. Madeleine Foisil et al. 2 vol. Paris, 1989.
3. ↑  «Château de cartes» (PDF). Արխիվացված (PDF) օրիգինալից 2010 թ․ հոկտեմբերի 10-ին. Վերցված է 2014 թ․ հոկտեմբերի 22-ին.
4. ↑  The Strand Magazine, April 1902, page 497.
5. ↑  «Guinness Book of World Records» American 1994 Edition, page 250.
6. ↑  «Tallest house of cards» (անգլերեն). GuinnessWorldRecords.com. 2007 թ․ հոկտեմբերի 16. Արխիվացված օրիգինալից 2014 թ․ հոկտեմբերի 24-ին. Վերցված է 2014 թ․ հոկտեմբերի 23-ին.
7. ↑  «Largest playing card structure» (անգլերեն). GuinnessWorldRecords.com. 2010 թ․ մարտի 10. Արխիվացված օրիգինալից 2014 թ․ հոկտեմբերի 24-ին. Վերցված է 2014 թ․ հոկտեմբերի 23-ին.
**Էմմա Խաչիկի Աքուլյան** (Միրզոյան, մարտի 16, 1929(1929-03-16), Թիֆլիս, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ լուսանկարիչ։

Կենսագրություն
--------------

Էմմա Աքուլյանը ծնվել է 1929 թվականի մարտի 16-ին, Թիֆլիսում։ Հետագայում տեղափոխվել է Կալինինի մարզի Ժարկովսկ ավան։ Որպես լուսանկարիչ մասնագիտացել է ընտանեկան միջավայրում. լուսանկարչություն սովորել է սկեսուրից, որի հետ համատեղ աշխատել են։ 1965 թվականին Էմմա Աքուլյանն ավարտել է Կալինինի մարզի կենցաղսպասարկման ուսումնական կոմբինատի դասընթացը՝ ստանալով տաղավարի և բնական նկարահանման լուսանկարչի որակավորում և զբաղվել ինքնուրույն գործնեությամբ՝ լուսանկարել, կատարել ռետուշի և տպագրական աշխատանքներ։ Մինչև 1968 թվականը աշխատել է Ժարկովսկում։ 1969 թվականին հաստատվել է Կիրովականում, որտեղ Լագեր թաղամասում բացել է համանուն լուսանկարչական տաղավարը, որը գործել է մինչև 1977 թվական, երբ Աքուլյանը ավարտել է լուսանկարչական գործունեությունը։

Լուսանկարչության բնագավառում է աշխատել նաև Աքուլյանի եղբայրը` Լյովան, ով վարպետացել է լուսանկարչության մեջ աշխատակցել քրոջը որպես ռետուշոր։

Գրականություն
-------------

* Քոչար, Վահան։ Հայ լուսանկարիչներ, հեղինակային հրատարակություն, 2007, էջ 255։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Էմմա Աքուլյանի մասին ru.hayazg կայքում
2. ↑  «ԱՔՈՒԼՅԱՆ, ԷՄՄԱ | Հայ լուսանկարչական արվեստների հետազոտական շտեմարան». *www.lusarvest.org*. Վերցված է 2019 թ․ հունվարի 12-ին.
**Միրա Ռիկարդել** (անգլ.՝ Mira Radielovic Ricardel, հուլիսի 5, 1960(1960-07-05), Միլուոքի, Վիսկոնսին, ԱՄՆ), ամերիկացի գործարարուհի և քաղաքական գործիչ։

Կենսագրություն
--------------

Բոսնիա և Հերցեգովինայից խորվաթ ներգաղթյալ Պետար Ռադելիովիչի դուստրը, մանկությունն անցկացրել է Փասադենայում (Կալիֆոռնիա), տնային պայմաններում սովորել է խորվաթերեն։

Ավարտել է Ջորջթաունի համալսարանը, Թաֆթսի համալսարանի Ֆլետչերի իրավունքի և դիվանագիտության դպրոցում դոկտորի աստիճան է ստացել։ 1986-1989 թվականներին աշխատել է ԱՄՆ-ի Պետդեպարտամենտում, այնուհետև դարձել հանրապետական սենատոր Բոբ Դոուլի խորհրդարանական օգնականը, իսկ 1996 թվականին եղել է Դոուլի անհաջող նախագահական ընտրարշավում պաշտպանության և արտաքին քաղաքականության հարցերով խորհրդական։ 2001 թվականին նշանակվել է ԱՄՆ պաշտպանության նախարարի Եվրասիայի հարցերով օգնական, իսկ 2003-2005 թվականներին ստանձնել է պաշտպանության նախարարի միջազգային անվտանգության հարցերով օգնականի պարտականությունները։ 2016 թվականից մասնակցել է Դոնալդ Թրամփի նախագահական քարոզարշավին, 2017 թվականին նշանակվել է առևտրի նախարարի՝ արտահանման հարցերով օգնական։

2006-2015 թվականներին կարիերան սկսել է Boeing կորպորացիայում, որտեղ զբաղեցրել է պաշտպանության և տիեզերական համակարգերի գծով փոխնախագահի պաշտոնը։

2018 թվականի մայիսի 15-ին ԱՄՆ նախագահի ազգային անվտանգության հարցերով նոր խորհրդական Ջոն Բոլթոնը Ռիկարդելին նշանակել է իր տեղակալ։

2018 թվականի նոյեմբերի 14-ին ազատվել է զբաղեցրած պաշտոնից՝ Մելանյա Թրամփի հրապարակային պահանջից հետո վարչակազմում այլ աշխատանքի խոստումով։ CNN-ի տվյալներով՝ Աֆրիկա կատարած այցի ընթացքում առաջին տիկնոջ անձնակազմի հետ կոնֆլիկտը (ինքնաթիռում նստելու և ԱՄՆ-ի Ազգային անվտանգության խորհրդի ռեսուրսների օգտագործման պատճառով) միայն վերջին կաթիլն է դարձել պահանջների երկար շարքում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4   — P. 53.
2. ↑  Petar Radielovic Obituary - Los Angeles, CA | Los Angeles Times
3. ↑  Katja Miličić (2018 թ․ ապրիլի 25). «Croatian-American picked as US deputy national security adviser» (անգլերեն). The voice of Croatia. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ նոյեմբերի 14-ին. Վերցված է 2018 թ․ հունիսի 29-ին.
4. ↑  My Letter Published in the Wall Street Journal : Bob Dole's Corrupted Opinion on Bosnia | HuffPost
5. ↑  Cristiano Lima (2018 թ․ ապրիլի 20). «Bolton names Commerce official as his national security deputy» (անգլերեն). Politico. Վերցված է 2018 թ․ հունիսի 29-ին.
6. ↑  «President Donald J. Trump Announces Key Administration Posts» (անգլերեն). whitehouse.gov. 2017 թ․ մարտի 30. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հուլիսի 9-ին. Վերցված է 2018 թ․ հունիսի 29-ին.
7. ↑  Curt Mills (2018 թ․ մայիսի 15). «John Bolton really is in charge» (անգլերեն). Spectator. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հունիսի 29-ին. Վերցված է 2018 թ․ հունիսի 29-ին.
8. ↑  Nicole Gaouette (2018 թ․ նոյեմբերի 15). «Who is Mira Ricardel and why did Melania Trump want her fired?» (անգլերեն). CNN. Վերցված է 2018 թ․ նոյեմբերի 15-ին.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Միրա Ռիկարդել» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: no2017097740 · VIAF: 64150170659400012705 · WorldCat VIAF: 64150170659400012705 |

 |
**Հիքմեթ Աքչիչեք** (թուրքերեն՝ Hikmet Akçiçek, 1963, Հոպա, Արդվինի մարզ, Թուրքիա), համշենահայ հասարակական, մշակութային գործիչ, երաժիշտ, Վովա խմբի համահիմնադիր և մեներգիչ, համշենական ժողովրդական երգերի բանահավաք, «Հատիկ» միության փոխնախագահ։ Իր ազգային, հասարակական հայացքների համար բազմիցս հետապնդումների է ենթարկվել Թուրքիայի իշխանությունների կողմից:

Կենսագրական տվյալներ
--------------------

Հիքմեթ Աքչիչեքը ծնվել է Թուրքիայի Հանրապետության Հոպա շրջանում 1963 թվականին համշենահայ ընտանիքում։ Նախնական կրթությունը ստացել է Հոպայում։ Այնուհետև՝ 1981 թվականին, կրթությունը շարունակելու նպատակով Հիքմեթը մեկնել Ստամբուլ քաղաք, որտեղ ընդունվել է համալսարան։ Նա մինչ օրս բնակվում է Ստամբուլում` պահպանելով Հոպայում մնացած իր ընտանիքի անդամների՝ ծնողների և եղբոր հետ կապը։ Իր մայրենի լեզուն համարում է համշեներենը։ Աշխատում է մասնավոր ընկերությունում որպես ֆինանսական ղեկավար։

Համշենապահպան գործունեություն
-----------------------------

### Վովա խումբ

Հիքմեթ Աքչիչեքը հանդիսանում է համշենահայ Վովա երաժշտական խմբի համահիմնադիրն ու մենակատարը։ Խումբը ստեղծվել է 2005 թվականին՝ նպատակ ունենալով հավաքագրել, պահպանել և համշենահայերի հետագա սերնդին փոխանցել համշենական ազգային, ժողովրդական երգարվեստը։ Այն ստեղծագործում է համշենի բարբառով։

Վովա խումբն իր առաջին մեծ ելույթն ունեցել է պոլսահայ հայտնի լրագրող Հրանտ Դինքի հիշատակին կազմակերպված երեկոյի ընթացքում, որտեղ կատարել են հայերեն «Յար յար» երգը։ Երաժշտական խումբը 2005 թվականին թողարկել է «Վովա» ալբոմը, որտեղ խտացվել են համշենի բարբառով 13 ժողովրդական երգ։ Այն հանդիսանում է համշենի բարբառով ձայնագրված երգերի առաջին ալբոմն աշխարհում։

2012 թվականի Վովան համերգով է հանդես եկել Ռուսաստանի Դաշնության Մոսկվայում, Սոչիում և այլ քաղաքներում։

Վովա երաժշտական խմբին առավել լայն տարածում բերեց 13 երգերից կազմված «Վովա» ալբոմը, որը թողարկվել է 2005 թվականին։ Համշենի բարբառով գրված 13 ժողովրդական երգերն են, որոնցից առավել հայտնին հանդիսանում է «Նեննի Նեննի» երգը։

Ընտանիք
-------

Հիքմեթ Աքչիչեքն ամուսնացած է, ունի երկու աղջիկ։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Հիքմեթ Աքչիչեքի հարցազրույցը «Սիվիլնեթ»-ին:
* Հուշարձանագետ Սամվել Կարապետյանը խոսում է Հիքմեթ Աքչիչեքի և նրա Վովա խմբի մասին (տեսանյութ)
* Հիքմեթ Աքչիչեքի և Վովա խմբի համերգը (տեսանյութ)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  «Համշէնն ու համշէնահայերը. Ներկայացնում են համշէնցի մտաւորականները», akunq.net:
2. 1 2 3 4 5 6  «ՀԱՄՇԷՆՆ ՈՒ ՀԱՄՇԷՆԱՀԱՅԵՐԸ. ՆԵՐԿԱՅԱՑՆՈՒՄ ԵՆ ՀԱՄՇԷՆՑԻ ՄՏԱՒՈՐԱԿԱՆՆԵՐԸ» (արխիվացված)
3. 1 2  «Թուրքիայում համշենահայերի հայտնի «Վովա» երաժշտական խմբի անդամները սպառնալիքների են ենթարկվում», tert.am Արխիվացված 2019-01-28 Wayback Machine *(արխիվացված)*։
4. 1 2  Հայագիտարան կայքի անդրադարձը Վովա խմբին *(արխիվացված)*։
5. 1 2 3  «Թուրքիայում համշենահայերի հայտնի «Վովա» երաժշտական խմբի անդամները սպառնալիքների են ենթարկվում», artsakhpress.am *(արխիվացված)*։
6. ↑  «Համշենահայերի «Vova» խումբը համերգներով հանդես կգա Կրասնոդարի երկրամասում» *(արխիվացված)*։
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սերգեյ Կարապետյան (այլ կիրառումներ)
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Կարապետյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Սերգեյ Վարդանի Կարապետյան** (սեպտեմբերի 2, 1930(1930-09-02), Թիֆլիս, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - նոյեմբերի 4, 2003(2003-11-04), Երևան, Հայաստան), հայ ճարտարապետ։ Ճարտարապետության դոկտոր (1993), պրոֆեսոր (1992)։ ՀՃԱ ակադեմիկոս։

Կենսագրություն
--------------

1957 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ 1962 թվականից աշխատել է նույն ինստիտուտում, 1998 թվականից՝ ԵՊՃՇՀ-ի ԳՀ բաժնի վարիչ։ 1973-1976 թվականներին Հնդկաստանում եղել է ՄԱԿ-ի փորձագետ, ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի նախագծի ղեկավար։

Նախագծել է Վարդենիկի, Շինուհայրի, Շամբի, Վարդաշենի, Կարմրաշենի, Ծովինարի և այլ ավանների հատակագծերը, ջրատեխնիկական մի շարք կառույցներ Հրազդան գետի վրա, Երևանում՝ ԵՊԻ գլխավոր մասնաշենքը, Հնդկաստանում՝ «Ջեյն» կաստայի հուշադարպասը։

Աշխատությունները վերաբերում են ժողովրդագրական փոփոխությունների հաշվառմամբ միկրոշրջանների նախագծմանն ու կառուցապատմանը, պատի շարվածքի նոր համակարգերի խնդիրներին։ Տիպային բնակելի տների մանրակերտներով մասնակցել է միջազգային ցուցահանդեսների։

Հեղինակ է ռուս-հայերեն-անգլերեն ճարտարապետա-շինարարական տերմինների բառարանի (1991)։

Երկեր
-----

* Զարգացող երկրների զանգվածային բնակելի տների ճարտարապետության պրոբլեմները, Ե. 1998:

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005*.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 18422 |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Կարապետյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Գուրգեն Կարապետի Կարապետյան** (մարտի 2, 1921(1921-03-02), Կիսլովոդսկ, Պյատիգորսկի գավառ, Թերեքի նահանգ, ՌԽՖՍՀ և Դնեպրոպետրովսկի մարզ - դեկտեմբերի 1, 1986(1986-12-01), Դնեպր, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ դիրիժոր, ԽՍՀՄ վաստակավոր արտիստ (1958)։

Կենսագրություն
--------------

Գուրգեն Կարապետյանը ծնվել է Կիսլովոդսկում։ 1942 թվականին տեղափոխվել է Երևան։ 1945 թվականից եղել է Երևանի Պարոնյանի անվան կոմեդիայի պետական թատրոնի դիրիժորը։ 1952 թվականին ավարտել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիան (ղեկավար՝ Կոստանտին Սարաջև)։ 1952-1955 թվականներին եղել է Կույբիշևի սիմֆոնիկ նվագախմբի դիրիժորը։ 1955 թվականից հանդիսացել է Վորոնեժի, 1965 թվականից՝ Օրջոնիկիձեի, 1967 թվականից՝ Դնեպրոպետրովսկի սիմֆոնիկ նվագախմբի գեղարվեստական ղեկավարը և գլխավոր դիրիժորը։ Ակտիվորեն պրոպագանդել է ուկրաինական երաժշտությունը, որի համար 1976 թվականին արժանացել է Ուկրաինայի ԽՍՀ ժողովրդական արտիստի կոչմանը, 1958 թվականին՝ ԽՍՀՄ վաստակավոր արտիստի կոչմանը։

Ղեկավարած ներկայացումներ
------------------------

* «Երջանիկ օր»
* «Քաջ Նազար»
* «Մեծ հարսանիք»
* «Ազատաշունչ հողմը»
* «Կրկեսի իշխանուհին»
* «Մի քաղաք կա Վոլգայի վրա»
* «Կապույտ Դանուբի ափին»

Պարգևներ
--------

* Ուկրաինայի ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ, 1976
* ԽՍՀՄ վաստակավոր արտիստ 1958

Գրականություն
-------------

Саркисян С. Т. Энциклопедия Арцах-Карабаха. Спб. 2005. - 312 с.:

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Գուրգեն Կարապետյանի կենսագրությունը AV Production կայքում». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 5-ին. Վերցված է 2018 թ․ փետրվարի 18-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Գուրգեն Կարապետյանի մասին Երևանի Հակոբ Պարոնյանի անվան երաժշտական կոմեդիայի պետական թատրոնի կայքում Արխիվացված 2015-06-12 Wayback Machine

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Ժամանակակից Ուկրաինայի |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 129683221 · VIAF: 10931127 · WorldCat VIAF: 10931127 |

 |
**Զմյուռնիայի գրավումը թուրքերի կողմից**, թուրքական իրականության մեջ հայտնի է որպես **Իզմիրի ազատագրում** (թուրքերեն՝ İzmir'in Kurtuluşu), հույն-թուրքական առճակատումների վերջին շրջափուլի կարևորագույն մարտը, որն ազդարարում է Թուրքիայի անկախության պատերազմի ավարտը։

Զմյուռնիայի հանձնումից հետո Մուդրոսում Հունաստանի թագավորության և Թուրքիայի միջև սկսվում են զինադադարի բանակցություններ, որտեղ էլ հույները Զմյուռնիան հանձնում են հաղթած թուրքական կողմին։

Ճակատամարտ
----------

Դումլուփընարի ճակատամարտում պարտության մատնելով հունական բանակին՝ Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքի գլխավորած թուրքական ուժերը զարգացնում են իրենց ռազմավարական հաջողությունները և ավելի խորանում դեպի արևմտուտք՝ հույների փաստացի վերահսկողության սահմաններ։

Դումլուփընարի ճակատամարտում մեծ կորուստներ կրած հունական բանակը ստիպված է լինում նահանջել և հանգրվանում է հարավում՝ Զմյուռնիա ծովափնյա քաղաքում (ներկայումս թուրքերի կողմից վերանվանվել է Իզմիր)։ Նկատելով թուրքերի մոտենալը քաղաքին՝ հունական բարոյալքված բանակը թողնում է քաղաքը՝ մեծաթիվ զոհերից խուսափելու համար։ Սեպտեմբերի 8-ին հունական վերահսկողությունը Զմյուռնիայում դադարում է։ Հաջորդ օրը՝ սեպտեմբերի 9-ին, քաղաքը նվաճվում է թուրքերի կողմից։

Զմյուռնիայի գրավումից հետո կողմերը հանդես են գալիս զինադադարի կնքման պատրաստակամությամբ։ Շուտով երրորդ կողմերի ներգրավվածությամբ սկսվում են Մուդրոսի բանակցությունները։ «Իզմիրի ազատագրման» օրը Թուրքիայի Հանրապետությունում նշվում է որպես ազգային ազգային օր։

Տես նաև
-------

* Հույն-թուրքական պատերազմ
* Դումլուփընարի ճակատամարտ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Greeks surrender Smyrna to Turks after shell fire*, New York Times, published September 10, 1922.
2. ↑  Karavasilis, Niki (2010). *The Whispering Voice of Smyrna*.

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Զմյուռնիայի գրավումը թուրքերի կողմից** կատեգորիայում։ |


|  |
| --- |
| 
  **Թուրքիա**   **Հունաստան**   **Պատմություն**
 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Կարապետյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*
 Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գրիգոր Կարապետյան (այլ կիրառումներ)

**Գրիգոր Սերգեյի Կարապետյան** (հոկտեմբերի 8, 1933(1933-10-08), Գորիս, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - նոյեմբերի 9, 2021(2021-11-09), Երևան, Հայաստան), հայ ճարտարագետ-կիբեռնետիկ, արտադրության կազմակերպիչ։ ՀԽՍՀ վաստակավոր ճարտարագետ (1985)։

Կենսագրություն
--------------

1955 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ 1956-1957 թվականներին վերապատրաստվել է Մոսկվայի բարձրագույն տեխնիկական ուսումնարանում։ Աշխատել է Երևանի մաթեմատիկական մեքենաների ԳՀԻ-ում, մասնակցել «Արագած», «Երևան» և պաշտպանական նշանակության «Վոլնա» և «Կարատ» ԷՀՄ-ների մշակմանը։ 1958-1961 թվականներին Կարապետյանի անմիջական ղեկավարությամբ մշակվել է ԽՍՀՄ-ում առաջին համապիտանի «Հրազդան» ԷՀՄ-ն։ 1962-1974 թվականներին եղել է ԷՀՄ-ների փորձնական գործարանի տնօրեն, 1974-1977 թվականներին՝ «Էլեկտրոն» միավորման առաջին գլխավոր տնօրեն, որտեղ իրականացվել է «Հրազդան-2», «Հրազդան-3», «Նաիրի-2», «Նաիրի-3» և այլ հաշվողական մեքենաների արտադրությունը։ 1977-1981 թվականներին կազմակերպել է «Հրազդանմաշ» գրծարանը և Ռադիոտեղորոշիչ սարքերի արտադրությունը։ 1985-1990 թվականներին եղել է Երևանի մաթեմատիկական մեքենաների ԳՀԻ-ի տնօրենի տեղակալ, 1990-1992 թվականներին՝ տնօրեն։

Մրցանակներ
----------

* ԽՍՀՄ պետական մրցանակ 1975, 1983
* Մի շարք շքանշաններ, մեդալներ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005*.
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Կարապետյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Ասքանազ Գևորգի Կարպետյան** (դեկտեմբերի 20, 1899(1899-12-20), Էվջիլար, Սուրմալուի գավառ, Երևանի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հոկտեմբերի 31, 1978(1978-10-31), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ խորհրդային զինվորական, գեներալ-մայոր (2.11.1944), Սովետական Միության հերոս (1.11.1943)։

Կենսագրություն
--------------

Ասքանազ Կարապետյանի հուշատախտակը Երևանում
1919 թվականից զորակոչվել է դաշնակցական բանակ, ծառայել Սարիղամիշում, որտեղ կապվել է բոլշևիկյան ընդհատակյա կազմակերպության հետ։ 1920 թվականին մասնակցել է Մայիսյան ապստամբությանը, որի պարտությունից հետո մեկնել է Ադրբեջան։

1920 թվականի նոյեմբերին 11-րդ կարմիր բանակի կազմում մասնակցել է Հայաստանի բռնազավթմանը և երկրում խորհրդային ռեժիմի հաստատմանը, իսկ 1921 թվականին՝ քաղաքացիական կռիվներին։ 1923-1927 թվականներին սովորել է Երևանի Ալեքսանդր Մյասնիկյանի անվան ռազմահետևակային դպրոցում։

1937 թվականից եղել է գնդի հրամանատար։ 1940 թվականին մասնակցել է Արևմտյան Բելառուսի ազատագրմանը։ Կարապետյանի գունդը մարտնչել է Ստալինգրադյան ռազմաճակատում (1942- 1943 թվականներ)։ ԽՄԿԿ անդամ (1920)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1974.

Գրականություն
-------------

* Ղարիբյան Ց. Լ. Մելիտոպոլի հերոսը, Երևան, 1973։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 306)։*  |


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Երկրի հերոսներ |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գրիգոր Կարապետյան (այլ կիրառումներ)
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Կարապետյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Գրիգոր Հովսեփի Կարապետյան** (մարտի 10, 1917(1917-03-10), Թիֆլիս, Թիֆլիսի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հունվարի 12, 1988(1988-01-12)), Փառքի երեք աստիճանի շքանշանների ասպետ (31.10.1944, 31.1.1945, 24.3.1945), ավագ սերժանտ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ եղել է գնդացրային ջոկի, ապա ականանետային հաշվարկի հրամանատար։ Փառքի շքանշաններին արժանացել է Խարկովի մարզի Տարանովկա բնակավայրի ազատագրման, Գերմանիայում մղված մարտերի, Շվերին քաղաքում թշնամու ամրությունները ոչնչացնելու ժամանակ ցուցաբերած սխրագործությունների համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1974.

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 307)։*  |
**Անիրական եղանակ**, բայական եղանակ, որը ցույց է տալիս այնպիսի գործողություն, որի կատարումն անիրական է թվում կամ համարվում է անիրականանալի, թեև այդ գործողության իրականացումը կարող է լինել ցանկալի։ Կա աֆրիկյան բոնգո լեզվում։ Այդիմաստ որոշ բայաձևեր կան նաև հնդեվրոպական լեզուներում: Օրինակ՝ լատիներեն «si uelles» արտահայտությունը նշանակում է «եթե դուք ցանկանայիք», նկատի ունենալով՝ «Բայց ես գիտեմ, որ չեք ուզում»։

Տերմինի ծագումը
---------------

Երկար ժամանակ «անիրական եղանակ» տերմինը գոյություն ուներ միմյանցից մեկուսացված տարբեր իմաստներով։ Այդ իմաստներից մեկը կապված էր ավստրոնեզյան լեզուների հետ, այդ լեզուներում «իրականի» և «երևակայականի» հակասության արտահայտման հետ, մյուս իմաստը՝ Ամերիկայի հնդկացիական լեզուների նկարագրության հետ։ Այս տերմինի օգտագործումը ունիվերսալ տիպաբանական առումով շատ հետազոտողների կողմից կասկածի տակ է առնվում։ Այսպես, Ջոան Բայբին առաջարկում է հրաժարվել անիրական եղանակի գաղափարի հետ՝ համապատասխան ընդհանրական կատեգորիայի բացակայության պատճառով։ Բայբիի համաձայն՝ այն, ինչ քերականական աշխատություններում անվանվում է անիրական եղանակ, չի համապատասխանում քերականական կատեգորիա հասկացության հետ, քանի որ իմաստաբանորեն նրա արտահայտումները միմյանցից շատ տարբերվոմ են և գոյություն չունի մեկ որոշակի նշանակություն, որով հնարավոր կլիներ դրանով նկարագրել այդ արտահայտումները։

Այնուամենայնիվ, անիրական եղանակի գաղափարը շարունակում է օգտագործվել, օրինակ, Ռոբերտսի տիպաբանական աշխատություններում։ Թալմի Գիվոնի աշխատության մեջ անիրական եղանակը սահմանվում է մի փոքր այլ կերպ, որպես՝ «հնարավոր իրական իրավիճակի մասին թույլ պնդում»։ Այսպիսի մեկնաբանությունն, ի տարբերություն մոդալության, թույլ է տալիս բացատրել անիրական եղանակի առկայությունը տարբեր իրավիճակներում։

Անիրական եղանակի մասին խոսում են այն դեպքում, երբ ոչ մի հատուկ քերականական կատեգորիա հնարավոր չի առանձնացնել։ Անիրական եղանակի հասկացությունն օգտագործելով շատ հեղինակներ նկատի ունեն ուղղակի «իրական աշխարհին չպատկանելը»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հ. Զ. Պետրոսյան, Ս. Ա. Գալստյան, Թ. Ա. Ղարագյուլյան, Լեզվաբանական բառարան (խմբ. Էդ. Բ. Աղայան), Երևան, «Հայկական ՍՍՀ Գիտությունների Ակադեմիայի հրատարակչություն», 1975, էջ 13։
2. ↑  Bybee 1998
3. ↑  Roberts 1990
4. ↑  Givon 1984
5. ↑  Ландер и др. (ред.) 2004

Աղբյուրներ
----------

* *Bybee, Joan* 'Irrealis' as a Grammatical Category (English) // *Anthropological Linguistics. Vol. 40 № 2*. — 1998.
* *Roberts J. R.* Modality in Amele and other Papuan languages (English) // *Journal of Linguistics 26*. — 1990.
* *Givon, Talmy.* Syntax: A Functional-Typological Introduction. Vol. I. — Amsterdam, 1984.
* *Ландер Ю. А. Плунгян В. А. Урманчиева А. Ю. (ред.)* Исследования по теории грамматики. Вып. 3. Ирреалис и ирреальность. — Москва, 2003.
**Արամ Արտաշեսի Բլրցյան** (մայիսի 12, 1928(1928-05-12), Ախալքալաք, Վրացական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ անասնաբույծ-ընտրասերումնաբան։ Գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր (2004), պրոֆեսոր (1989)։ ՀԳԳԱ թղթակից անդամ (1994)։

Կենսագրություն
--------------

Արամ Բլրցյանը ծնվել է 1928 թվականի մայիսի 12-ին, Ախալքալաքում։ 1952 թվականին ավարտել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտը։ 1957-1964 թվականներին աշխատել է Հայկական անասնաբուծական և անասնաբուժական գիտահետազոտական ինստիտուտում, 1964 թվականից՝ Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտում, 1970-1981 թվականներին՝ խոշոր անասնաբուծության ամբիոնի վարիչ, միաժամանակ, 1970-1974 թվականներին՝ անասնաբուծության ֆակուլտետի դեկան, 1977-1994 թվականներին՝ պրոռեկտոր, 1994 թվականից՝ պրոֆեսոր, 1968-1974 թվականներին՝ «Գյուղատնտեսական գիտությունների տեղեկագիր» ամսագրի գլխավոր խմբագիր։

Աշխատանքները վերաբերում են տավարի կովկասյան գորշ ցեղի ընտրասերման-գենետիկական հարաչափերի գնահատման, կենդանիների մթերատվության հատկանիշների ձևավորման վրա տարբեր գործոնների ազդեցության հարցերին։ Տավարի կովկասյան գորշ ցեղի ստեղծողներից։ Համահեղինակ է «Անասնաբուծության հիմունքներ» (2001) բուհական դասագրքի։

Երկեր
-----

* Արդյունաբերական հիմունքներով արտադրության տեխնոլոգիան, Երևան, 1986 (համահեղինակ)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2007, էջ 707։

Գրականություն
-------------

* Զաքարյան, Սիրվարդ Հասրաթի։ Արամ Արտաշեսի Բլրցյան։ Կենսամատենագիտություն, Երևան, 2004 (ՀԳԱ-ի գիտնականների կենսամատենագիտություն)։


1. ↑  Զաքարյան, Սիրվարդ Հասրաթի; Սիմավորյան, Ս Ս; Գիտության և կրթության նախարարություն ՀՀ; Հայկական գյուղատնտեսական ակադեմիա, eds. (2004). *Արամ Արտաշեսի Բլրցյան։ Կենսամատենագիտություն*. ՀԳԱ-ի գիտնականների կենսամատենագիտություն. Երևան: Ա.Հ.(չաշխատող հղում)
**«Պատմության ավարտը և վերջին մարդը»** (անգլ.՝ The End of History and the Last Man), ամերիկացի փիլիսոփա և քաղաքագետ Ֆրենսիս Ֆուկույամայի առաջին գիրքը։ Լույս է տեսել 1992 թ. Free Press հրատարակչությունում։ Գրքի հրատարակմանն է նախորդել է *The National Interest* հանդեսում «Պատմության ավա՞րտը» (1989) էսսեի տպագրումը, որը մամուլում և գիտական ոլորտում մեծ արձագանք է ստացել։ «Պատմության ավարտը և վերջին մարդը» գրքի մեջ Ֆուկույաման շարունակում է էսսեի գիծը և պնդում է, որ արևմտյան տիպի ազատական ժողովրդավարության տարածումն աշխարհում փաստում է մարդկության հասարակամշակութային էվոլյուցիայի վերջնակետի և կառավարության վերջնական ձևաչափի կազմավորման մասին։ Չնայած, Ֆուկույամայի պատկերացման մեջ պատմության ավարտը չի նշանակում իրադարձություննեիր ավարտը, սակայն պսակվում է գաղափարախոսական դիմակայության, գլոբալ հեղափոխությունների և պատերազմների, իսկ դրանց հետ էլ արվեստի և փիլիսոփայության դարաշրջանի ավարտը։

Ֆուկույաման ուղղակի նշում է, որ «պատմության ավարտի» կոնցեպտի հեղինակը չէ, այլ միայն շարունակում է Գեորգ Վիլհելմ Ֆրիդրիխ Հեգելի կողմից հիմք դրած գաղափարները, որոնք հետագա զարգացում են ստացել Կառլ Մարքսի և Ալեքսսանդր Կոժևի աշխատություններում։

«Պատմության ավարտը և վերջին մարդը» գիրքը թարգմանվել է ավելի քան 20 լեզուներով, ստանալով լայնատարած քննադատություն գիտական և հրապարակախոսական հարթակներում։ Գրախոսների մեծ մասը նշում են հեղինակի կանխակալությունը, ազարական ժողովրդավարության գաղափարներին ծայրահեղ կողմնակցությունը, իրադարձությունների և փաստերի գնահատման մեջ ընտրողականությունը, ինչպես նաև ազատական ժողովրդավարությանը դիմակայող և թափ առնող այնպիսի ուժերի թերագնահատումը, որոնցից է, օրինակ, իսլամական ֆունդամենտալիզմը։

Ֆուկույաման ակտիվ մասնակցություն է ունեցել գրքի հրապարակումից հետո տեղի ունեցող բանավեճի մեջ, հետևողականորեն պաշտպանելով սեփական տեսակետը, սակայն հետագա աշխատություններում որոշ առումով վերանայել է ավելի շուտ շարադրված մտքերը։

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Francis Fukuyama: The End Of History Revisited». Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ օգոստոսի 17-ին. Վերցված է 2012 թ․ օգոստոսի 7-ին.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Editions of The End of History and the Last Man». *sais-jhu.edu* (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ օգոստոսի 11-ին. Վերցված է 2012 թ․ հուլիսի 29-ին.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Կարապետյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Տիրան Կարապետյան** (հուլիսի 2, 1882(1882-07-02), Կահիրե, Եգիպտոս - հունիսի 26, 1963(1963-06-26), Կահիրե, Եգիպտոս), եգիպտահայ նկարիչ։

Կենսագրություն
--------------

Մասնագիտական կրթությունն ստացել է Կահիրեում՝ Ե. Դեմիրճյանի մոտ։ 1900 - 1905 թթ. սովորել է Փարիզի Ժյուլիան ակադեմիայում՝ աշակերտելով Ժ. Պ. Լորանսին և Բ. Կոնստանին։ Կարապետյանի ստեղծագործական անհատականության ձևավորմանը նպաստել է Պ. Սեզանի արվեստը։

Լավագույն աշխատանքներից են՝ «Չալմայով արաբը», «Կարմրազգեստ կինը», «Կոմպոզիցիա», «Միստիկական ճամփորդություն»։

Ցուցահանդեսներ
--------------

Անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել Կահիրեում (1932, 1942, 1945 թվականներին)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1974.

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 309)։*  |
**Ադա Սարի** (լեհ.՝ Ada Sari, բնօրինակ անունը (լեհ․)՝ Jadwiga Szajerównaհունիսի 29, 1886(1886-06-29)[…], Վադովիցե, Վադովիցե, Wadowice County, Lesser Poland Voivodeship, Լեհաստան - հուլիսի 12, 1968(1968-07-12)[…], Ciechocinek), լեհ օպերային երգչուհի (սոպրանո), դերասանուհի և մանկավարժ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1886 թվականի հունիսի 29-ին Գալիցիայի Վադովիցե քաղաքում, փաստաբանի ընտանիքում։ Երբ նա երեք տարեկան էր, ընտանիքը տեղափոխվել է Հին Սոնչ քաղաք։

Նախնական կրթության ավարտից հետո նա սովորել է երաժշտության և երգեցողության տեսությունը Ցեշինում և Կրակովում։ 1905 թվականին ընդունվել Է Վիեննայի մասնավոր երաժշտական դպրոց, այնուհետև սովորել է Վարշավայի երաժշտական ակադեմիայում, 1907-1909 թվականներին Միլանում սովորել է Անտոնիո Ռուպնիկի մոտ, 1909 թվականից հետո՝ Հռոմում։

Ադայի դեբյուտը տեղի է ունեցել 20-րդ դարի սկզբին։ Օպերային երգչուհու կարիերայի ընթացքում հանդես է եկել աշխարհի ամենահայտնի օպերային թատրոններում, այդ թվում՝ Լա Սկալայում։

Նրա երգացանկում ընդգրկված էին Վագների, Վերդիի, Գունոյի օպերաների պարտիաները։

1929 թվականի և 1965 թվականի միջև պարբերաբար աշխատել է Մարիանսկե Լազնե քաղաքում։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ապրել է Վարշավայում և իրեն նվիրել դասախոսական գործունեությանը։ Նրա աշակերտներն էին Գալինա Միցկևիչովա դե Լարզակը, Բոգնա Սոկորսկան, Ուրշուլա Տրավինսկա-Մորոզը, Նինա Ստանոն, Մարիա Ֆոլտինը, Զդիսլավ Դոնատը և Լիդիա Կլոբուցկան։ Պատերազմից հետո նա կարճ ժամանակով վերադարձել է օպերային բեմ, սակայն իր կյանքի մեծ մասը տվել է դասավանդմանը։ Ի սկզբանե դասավանդել է Կրակովի կոնսերվատորիայում, ապա Վարշավայի պետական բարձրագույն երաժշտական ուսումնարանում։

Մահացել է 1968 թվականի հուլիսի 12-ին Լեհաստանի Ցեխոցինեկ քաղաքում։

Հիշողություն
------------

Հուշատախտակ Հին Սոնչում
* Հին Սոնչի տանը, որտեղ ապրում էր երգչուհին, հուշատախտակ է տեղադրվել ։
* Լեհաստանում (Նովի Սոնչ քաղաք) անցկացվում է Ադա Սարի անվան միջազգային փառատոնը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  FemBio տվյալների շտեմարան (գերմ.)
2. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
3. 1 2 3 4  Առցանց լեհական կենսագրական բառարան (польск.)
4. 1 2
5. 1 2 3 4   (польск.)
6. ↑  Ада Сари
7. 1 2  «Ada Sari | Życie i twórczość | Artysta». *Culture.pl* (լեհերեն). Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 22-ին.
8. ↑  Międzynarodowy Festiwal i Konkurs Sztuki Wokalnej im. Ady Sari Արխիվացված 2021-03-09 Wayback Machine(լեհ.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Hamelika — Ada Sari(չեխ.)
* Երգում է Ադա Սարին

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ադա Սարի» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | MusicBrainz · Find A Grave |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 9062657 · BNF: 13977578k · GND: 134507452 · ISNI: 0000000110625037 · LCCN: no90010808 · NKC: xx0185503 · NLP: a0000001209567 · NUKAT: n2003081896 · VIAF: 51883321 · WorldCat VIAF: 51883321 |

 |

 |
**Անահիտ աստվածուհու գլուխ**, հին հայկական դիցարանի Անահիտ աստվածուհուն նվիրված հելլենիստական ժամանակաշրջանի արձանային մասունք, որը հայտնաբերվել է պատմական Փոքր Հայքի տարածքում՝ Գայլ գետի վերին հոսանքի շրջանում գտնվող Սատաղ բնակավայրում (ներկայումս՝ Սադակ, Գյումյուշհանեի մարզ, Թուրքիա)։ Թվագրվում է մ․թ․ա․ 4-2-րդ դարերին։

1873 թվականին հայտնաբերվելուց մեկ տարի անց այն ձեռք է բերվել Բրիտանական թանգարանի կողմից և մինչ օրս պահվում է Միացյալ Թագավորության մայրաքաղաքում։ Այն պահվում է թանգարանի թիվ 22՝ «հունական և հռոմեական հնություններ» վերտառությամբ ցուցասրահում որպես հունական Աֆրոդիտե աստվածուհու կիսանդրի («Սատաղյան Աֆրոդիտե»)։ Արձանի պատկանելիության շուրջ վեճը մինչ օրս շարունակվում է, քանի որ որոշ մասնագետներ կիսանդրին վերագրում են նույնիսկ Վեներային։

Թանգարանային նմուշի վերաբերյալ դիտարկումներով 1890 թվականին հանդես է եկել Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության անդամ Ղևոնդ Ալիշանն իր «Այրարատ» աշխատությունում՝ պնդելով, որ բրոնզե մասունքը պատկանում է հայոց դիցարանի պտղաբերության և մայրության աստվածուհուն։ Բազմաթիվ գիտնականներ որդեգրել են այս տեսակետը՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ գտածոյի հայտնաբերման վայրի մերձակայքում՝ Եկեղյաց գավառի Երիզայում (Երզնկա) բնակավայրում գտնվել է Անահիտ աստվածուհու գլխավոր տաճարը։

Անահիտ աստվածուհու արձանային մասունքը կարևոր իմաստավորում ունի հայկական իրականությունում և խորհրդանշում է նախաքրիստոնեական շրջանի հայոց պատմությունն ու մշակույթը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ներսեսյան, Վրեժ (2001). «Bronze Head of Aphrodite/Anahit». *Treasures from the Ark: 1700 Years of Armenian Christian Art («Գանձեր տապանից. Հայ քրիստոնեական արվեստի 1700 տարիները»*. Լոս Անջելես: Փոլ Գեթիի թանգարան. էջեր 114–115. ISBN 9780892366392.
2. ↑  Բեննեթ, Ջուլիան (2007). «Two New Centurions of the "Legio IIII Scythica"». *Latomus*. Société d'Études Latines de Bruxelles. **66** (2): 405. JSTOR 41545245. «...the bronze head of Aphrodite from Satala in classical Armenia Minor, acquired by the British Museum in 1873...»
3. ↑  «The Satala Aphrodite». Բրիտանական թանգարան. Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ ապրիլի 11-ին.
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Թադևոսյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Ալեքսեյ Թևանի Թադևոսյան** (նոյեմբերի 20, 1929(1929-11-20), Քաջարանց, Հայաստան), հայ դեղաբան։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1986), պրոֆեսոր (1987):

Կենսագրություն
--------------

Ալեքսեյ Թադևոսյանը ծնվել է 1929 թվականի նոյեմբերի 20-ին, Օխչի գյուղում (այժմ՝ Քաջարան, Հայաստանի Սյունիքի մարզում)։ 1966 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ 1966 թվականից աշխատում է Երևանի բժշկական ինստիտուտի դեղաբանության ամբիոնում։ 1983-1987 թվականներին եղել է արտասահմանցի ուսանողների ֆակուլտետի դեկան, 1987-1991 թվականներին՝ սանիտարահիգիենային ֆակուլտետի դեկան, 1991-2005 թվականներին՝ ուսումնական մասի վարիչ։

Աշխատանքները վերաբերում են ստամոքսի և տասներկումատնյա աղիքի խոցի վրա կենսաբանորեն ակտիվ նյութերի և սինթետիկ նյարդահակ դեղապատրաստուկների ազդեցության հարցերին։

Երկեր
-----

* Тадевосян А. Т. Механизмы противоязвенного действия медиаторных аминокислот и их эндогенных метаболитов, Ереван, 1989 (համահեղինակ)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005։

Գրականություն
-------------

* Айриян А. П. Армянские учёные-медики, Ереван, 1998.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |

 |
**Ակաբայի ճակատամարտ** (արաբ․՝ معركة العقبة‎‎), Օսմանյան կայսրության կարմիրծովյան վերջին ռազմական հենակետի՝ Ակաբա նավահանգստի (ներկայումս գտնվում է Հորդանան պետության տարածքում) գրավումը բրիտանական ուժերի կողմից։

Արաբական և բրիտանական միացյալ ուժերը ղեկավարում էին Լոուրենս Արաբը և Աուդա իբու Տային։ Ճակատամարտը տեղի է ունեցել Առաջին համաշխարհային պատերազմի մերձավորարևելյան ռազմաճակատում բռնկված Արաբական հեղափոխության շրջանում։

Պատմություն
-----------

Մեդինայի վրա անհաջող հարձակումից հետո արաբ հեղափոխականները՝ Ֆեյսալ իբն Հուսեյնի գլխավորությամբ փոխել են ռազմարշավի ուղղությունը՝ որդեգրելով այլ մարտավարություն։ 1917 թվականի գարնանը արաբական ուժերը տեղափոխվում են հյուսիս և գրավում ժամանակակից Սաուդյան Արաբիայի կազմում գտնվող կարմիրծովյան Յանբու ալ-Բահր և ալ-Վաջհ քաղաքները։ Սակայն դաշնակից արաբներն ու բրիտանացիները չեն կարողանում համաձայնության գալ իրենց հետագա գործողությունների պլանավորման գործում։

Արաբական զորքերը մի շարք հարձակումներ են սկսում Հիջազի երկաթգծի վրա։ Օսմանյան կայսրությունն ապստամբությունը սանձելու նպատակով Արաբական թերակղզի է ուղարկում թուրքական կայազորային բանակին։

Բրիտանական ուժերը որոշում են կայացրել հարձակվել Ակաբայի վրա։ Ակաբան Հորդանանի միակ նավահանգիստն էր և գտնվում էր թուրքական գերիշխանության տակ։ Այն կարևոր ռազմաքաղաքական նշանակություն ուներ Օսմանյան կայսրության համար, քանի որ համարվում էր թուրքերի վերջին ռազմական հենակետը Կարմիր ծովում։ Ակաբան Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին հանդիսանում էր, որպես Պաղեստինում պայքարող բրիտանական ուժերի դեմ հրետակոծող կայանք։ 1915 թվականին ծառայել է, որպես դաշնակիցների սուեզյան հարձակման ելակետ։

Ակաբայի ճակատամարտը սկսվեց 1917 թվականի ամռանը։ Հեղափոխական արաբները օսմանյան հարկային ծանր քաղաքականությունից և անկախ պետականության ստեղծման ծգտումից ելնելով ոտքի էին ելել պայքարի։ Նրանց կողքին էին բրիտանական կայազորները՝ Լոուրենս Արաբի գլխավորությամբ։

Դաշնակիցների բանակը հիմնականում կազմված էր բրիտանական արտադրության ռազմանավերից։ Մեծ Բրիտանիան նախահարձակ եղավ և վերջինիս 5000 նավից բաղկացած նավատորմը շուտով հատեց Կարմիր ծովն ու հասավ Ակաբայի ափերի մոտ։ Սկսվեց քաղաքի ռմբակոծությունը։ Օսմանյան կայսրությունը Ակաբա ուղարկեց 300 զինվորից կազմված մեկ ռազմական կայազոր և 450 զինվորից բաղկացած ևս մեկ հետևակային գումարտակ։ Արաբները օժանդակում էին բրիտանացիներին և շուտով վերջիններս լուրջ լուրջ ռազմավարական ձեռքբերումներ ունեցան։ 1917 թվականի հուլիսի 6-ին բրիտանացիները գրավեցին նավահանգիստը։ Դրանից հետո գնալով թուլացավ Օսմանյան կայսրության դիրքերը Հորդանանում։

Տես նաև
-------

* Օսմանյան կայսրությունն Առաջին համաշխարհային պատերազմում
* Ակաբա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Tucker, Spencer (2005 թ․ հունվարի 1). *Առաջին համաշխարհային պատերազմ* (անգլերեն). ABC-CLIO. ISBN 9781851094202.
Ճենապակյա սիրո գավաթ պատրաստված Վիկտորիա թագուհու համար, 1897 թվական
**Սիրո գավաթ** (անգլ.՝ loving cup), հին անգլիական ծիսակարգային անոթ և դրա հետ կապված ավանդույթ։

Պատմություն
-----------

Սիրո գավաթը մեծ, ծանր գավաթ կամ բաժակ է, որը ի նշան սիրո և հավատարմության կամ հաշտության հաջորդաբար խմում էին երկու հոգի, միևնույն ժամանակ անհրաժեշտ էր ձեռքերը գավաթի բռնակների վրա պահել և դրա կափարիչը բացելը, հավանաբար միմյանց մոտ վստահություն առաջացնելու համար։

Մարկ Տվենը սիրո գավաթի մասին («Արքայազնը և աղքատը»)
---------------------------------------------------

Սիրո գավաթը և դրա հետ կապված ծեսն ավելի հին է, քան Անգլիայի պատմությունը։ Ենթադրվում է, որ անգլիացիները թե՛ մեկը և թե՛ մյուսը փոխառել էին Դանիայից։ Անգլիայի պատմությունը դարերի խորքից ուսումնասիրելով կնկատեք, որ անգլիական և ոչ մի խնջույք չէր կազմակերպվում առանց սիրո գավաթի։ Ահա թե ինչպես է բացատրվում դրա հետ կապված ծեսը։ Հին ժամանակներում, երբ բարքերը խիստ և դաժան էին, զգոնությունը պահանջում էր, որպեսզի խնջույքի երկու մասնակիցներն էլ, որոնք խմում էին սիրո գավաթից, զբաղեցրած լինեին իրենց երկու ձեռքերը, հակառակ դեպքում կարող էր կատարվել այն, որ մեկը սեր և հավատարմություն է խոստովանում, իսկ մյուսը՝ դանակահարի վերջինիս։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  
«Loving cup». *Encyclopaedia Britannica online*. Վերցված է 2009 թ․ մարտի 23-ին.
2. ↑  Trophy Loving Cup
3. ↑  «Trophy Loving Cup examples». Արխիվացված է օրիգինալից 2016-04-02-ին. Վերցված է 2016-09-14-ին.
4. ↑  
«Loving Cup Ceremony». *CelebrateIntimateWeddings.com*. Վերցված է 2009 թ․ մարտի 23-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* loving cup // Encyclopædia Britannica
**«Առանց ընտանիքի»** (ֆր.՝ Sans famille), ֆրանսիացի գրող Հեկտոր Մալոյի՝ 1878 թվականին լույս տեսած վիպակը։

«Առանց ընտանիքի» վիպակը Ռեմի անունով մի փոքրիկ տղայի կյանքի պատմություն է։ Ռեմիի հորեղբայրը նորածին Ռեմիին գողանում և տալիս է աղքատ Բարբարեն ընտանիքին։ Ռեմիի մանկությունն անցնում է աղքատության և չքավորության մեջ։ Միակ լուսավոր կետը նրա կյանքում Բարբարեն մայրիկի անսահաման սերն է։ Նրան վաճառում են թափառական երաժիշտ Վիտալիսին, ով մեծ դեր է ունենում Ռեմիի դաստիարակության գործում։ Վիտալիսը զարգացած, խելացի մարդ էր և շատ բան է սովորեցնում Ռեմիին։ Շուտով Վիտալիսը հիվանդանում և մահանում է, իսկ տղան մնում է մենակ։ Նա շատ փորձություններ և դժվարություններ է հաղթահարում, բայց չի փոխում բնավորությունը, նա մնում է նույն բարի, աշխատասեր, և մարդասեր Ռեմին։ Երկար փորձություններից հետո նա գտնում է իր ընտանիքին։

Մալոն մեծ սիրով նկարագրում է կենդանիներին՝ կապիկ Հոգյակին, երեք շներին՝ Կապիին, Դոլչեին և Զերբինոյին։

Նկարագրելով Ռեմիի ճակատագիրը՝ Մալոն ցույց է տալիս, որ այն հասարակությունը, ուր ապրում են Ռեմին և նրա բարեկամները, ամեն ինչ որոշում է դրամը։ Հեղինակը պատմում է, որ սեփականատերերի աշխարհում, ուր ամեն ինչ գնվում ու վաճառվում է, երեխաները նույնպես առուծախի առարկա են։

Հայերեն հրատարակություններ
--------------------------

* Հ. Մալո, Առանց ընտանիքի, «Սովետական գրող» հրատարակչություն, Երևան, 1978։
* Հեկտոր Մալո, Առանց ընտանիքի, Զանգակ հրատարակչություն, Երևան, 2019

Արտաքին հղումներ
----------------

* Վեպի հայերեն աուդիոտարբերակը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Sans famille — Առանց ընտանիքի
2. ↑  Առանց ընտանիքի, Զանգակ հրատարակչություն

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիքաղվածքն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Առանց ընտանիքի (վիպակ)» հոդվածին։ |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Առանց ընտանիքի (վիպակ)» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 186540937 · WorldCat VIAF: 186540937 |

 |
**«Շնորհ»**, 2014 թվականին նկարահանված հայկական ֆանտաստիկ և միստիկա ֆիլմ։

Սյուժե
------

1000 տարին մեկ անգամ աստծո հրեշտակը գտնում է մաքուր հոգով մեկին ու նրան տալիս բնության բոլոր օրերնքները խախտելու ունակություն, անցյալն ու ապագան տեսնելու շնորհ։ Ընտրյալն այս անգամ դառնում է փոքրիկ Նիկան, ում շնորհին ձգտում է տիրանալ մահվան հրեշտակը։

Դերերում
--------

Նիկա - Տաթևիկ Ենգիբարյան  

Քրիստինե - Արմինե Բաբախանյան  

Վիլեն - Կորյուն Ավետյան  

Հռիփսիմե - Արուս Եսայան  

Հոգեբույժ Աննա - Աննա Ավետյան  

Նիկայի մայրը - Ռուզաննա Աթանեսյան  

Նիկայի հայրը -Արամ Վարդանյան  

Մահվան հրեշտակ - Վիգեն Համզո  

Գլխավոր բժիշկ Մելքոնյան - Սիլվա Մելքոնյան  

Բուժքույր՝ չարի կերտող - Նաիրուհի Բաբայան  

Բուժքույր - Աստղիկ Սողոյան  

Ավազակ 1 - Արման Հովհաննիսյան  

Ավազակ 2 -Մայիս Սարգսյան  

Ավազակ 3 -Արման Նազարյան  

Ուս․ Գրիգորյան (Նիկայի Դասղեկը) - Քրիստինե Արսենյան  

Արսեն - Լևոն Գրիգորյան  

Արտակ - Տարոն Բալաբեկյան  

Գայանե - Լիլիթ Աբրահամյան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  ։
**«Անմոռանալի օր»**, 2018 թվականին նկարահանված հայկական ռոմանտիկ կատակերգություն։ 

ֆիլմի պրեմերիան տեղի է ունեցել 2018 թվականի հոկտեմբերի 8-ին։

Ֆիլմի ռեժիսոր և սցենարիստը Հենրի Քոչարյանն է, օպերատորը` Եղիշե Սեղեմոնյանը, սցենարի համահեղինակը` Արմեն Վարդանյանը։ Ֆիլմում նկարահանվել են Արթուր Սիմոնյանը, Թաթուլ Բոստանչյանը, Մովսես Նիկողոսյանը, Գոշ Հակոբյանը, Պերճ Աբովյանը, Վազգեն Ծատինյանը, Էլեն Գևորգյանը, Նարեկ Մախսուդյանը և այլք։

Ֆիլմի նկարահանումներն իրականացվել են Երևանից 200 կմ հեռավորության վրա գտնվող Լոռու մարզի Ակներ գյուղում։

Սյուժե
------

Ֆիլմը չորս ընկերների մասին է, ովքեր որոշում են մեկ օր անցկացնել քաղաքից դուրս` իրենցից մեկի պապիկի տանը։ Հասնելով հեռավոր և ժամանակակից կյանքից կտրված գյուղ՝ տղաներից մեկն անսպասելի սիրահարվում է։ Տղաները փորձում են ամեն բան անել՝ օգնելու իրենց սիրահարված ընկերոջը շահել այդ աղջկա սիրտը և ընթացքում ստիպված են լինում հաղթահարել փոքրիկ փորձություններ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Mediamax. ««Անմոռանալի օր». Չորս ընկերների անհավանական արկածները Լոռիում». *Bravo.am*. Վերցված է 2021 թ․ մայիսի 15-ին.
2. 1 2  «Չորս ընկերոջ արկածները` հեռավոր գյուղում. «Անմոռանալի օր» կատակերգության պրեմիերան ու հայտնի հյուրերը». *www.tert.am*. Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ մայիսի 15-ին. Վերցված է 2021 թ․ մայիսի 15-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Անմոռանալի օր | Kinodaran