**Հասան Ռագաբ** (արաբ․՝ حسن رجب‎‎, մայիսի 14, 1911(1911-05-14), Հելուան - հունվարի 11, 2004(2004-01-11), Կահիրե, Եգիպտոս), եգիպտացի զինվորական, դիվանագետ և հասարակական գործիչ։ Առավել հայտնի է պապիրուսի արտադրության տեխնոլոգիայի վերականգնման ուղղությամբ կատարված աշխատանքներով, ինչը հանգեցրել է Եգիպտոսում զբոսաշրջության ճյուղի նկատելի զարգացմանը։ Գիզայի Յակուբ կղզու «Փարավոնական գյուղի» հիմնադիրն է։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Հելուան քաղաքում, Կահիրեի համալսարանում և Փարիզի էլեկտրատեխնիկայի բարձրագույն դպրոցում ստացել է ճարտարագետի որակավորում։ 1939 թվականից ծառայել է եգիպտական բանակի ինժեներական կորպուսում, մասնակցել է Էլ Ալամեյնի առաջին և երկրորդ մարտերին՝ 1943 թվականին բարձրանալով և ստանալով գեներալի կոչում։ 1944 թվականին նա ղեկավարել է գիտական ռազմական հետազոտությունների բաժինը (արտոնագրել է արևային կողմնացույցը և ծպտագրական սարքը), 1945 թվականին աշխատել է Վաշինգտոնում Եգիպտոսի դիվանագիտական ներկայացուցչությունում։ 1952 թվականի հեղափոխությունից հետո ծառայել է ռազմական նախարարությունում, 1956 թվականին դարձել է Եգիպտոսի առաջին դեսպանը Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետությունում։ Այնուհետև նշանակվել է դեսպան Իտալիայում (1959) և Հարավսլավիայում (1961), 1962 թվականին դիվանագիտական ծառայությունից հրաժարվելուց հետո ղեկավարել է ջրային ռեսուրսների եգիպտական կազմակերպությունը։ 1964 թվականից աշխատել է զբոսաշրջության նախարարությունում։

Չինաստանում գտնվելու ժամանակ նա տարված է եղել թղթի տեխնոլոգիաների և առհասարակ գրենական նյութերի պատմությամբ, նա այցելել է Ցեյ Լունի հուշահամալիր։ 1962 թվականին դիվանագիտական ծառայությունից հրաժարական տալուց հետո նա որոշել է զբաղվել պապիրուսի արտադրության տեխնոլոգիայի վերականգնմամբ։ Աշխատանքին անցնելով՝ նա հայտնաբերել է, որ պապիրուս այլևս չի մշակվում Եգիպտոսում, և նրան ստիպված էր սերմ ներմուծել Սուդանից և Սիցիլիայից։ Գրեթե չորս տարի տևել է հնագույն աղբյուրների ուսումնասիրությունը, որում տեխնոլոգիան նկարագրվել է կամ վիմագիր, կամ ամբողջովին անհասկանալի։ 1966 թվականի հուլիսին Ռագաբը պատրաստել է պապիրուսի առաջին նմուշները, իսկ 1967 թվականից՝ Յակուբ կղզում հիմնել է Պապիրուսի ինստիտուտ։ Հետազոտություններից զուգահեռ այն վերածվել է հին եգիպտական պապիրուսի գեղարվեստական օրինակների արտադրության վաճառքի համար մեծ կենտրոնի։ Արտոնագրել է սարքեր՝ պապիրուսի մանրաթելերեր գլանելու և պապիրուսի վրա հիերոգլիֆներ տպելու համար։

1979 թվականին Հասան Ռագաբը պաշտպանել է իր դիսերտացիան՝ Գրենոբլի Ճարտարագիտական ինստիտուտում (Ֆրանսիա) փիլիսոփայության դոկտորի կոչում ստանալու համար։ Դիսերտացիայի թեման էր՝ «Պապիրուսը և հին եգիպտացիներից գրելու նյութերի արտադրությունը», դրա նյութերի հիման վրա լույս են տեսել մի քանի գրքեր և մոտ 30 հոդվածներ։

Գիտական աշխարհում համբավ ձեռք բերելով՝ Հասան Ռագաբը 1974 թվականին սկսել է աշխատել «Փարավոնական գյուղի» ստեղծման վրա, նրա ոգեշնչման թեման էր Օռլանդոյում (Ֆլորիդա) «Դիսնեյ Ուորլդը»։ Գնելով Յակուբ կղզին՝ նա տնկել է 5000 ծառերը՝ նույնը, ինչ մշակել են հնում՝ ուռենիներ, սոսիներ և փյունիկյան արմավենիներ։ Դրանք պետք է փակեին ժամանակակից Կահիրեի տեսարանը։ 1985 թվականին բաց երկնքի տակ թանգարանը բաց էր այցելուների համար։ 1992 թվականին նրա ջանքերով կառուցվել է Թութանհամոնի գերեզմանի ճշգրիտ պատճենը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Invention». Dr. Hassan Website. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ փետրվարի 9-ին. Վերցված է 2016 թ․ մայիսի 29-ին.
2. ↑  Alia HANAFI (August 7th, 2004). «In memoriam Hassan RAGAB 1911—2004». International Association of Papyrologists. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 24-ին. Վերցված է 2016 թ․ մայիսի 28-ին.
3. ↑  Bagnall, 2011, էջ 5
4. ↑  Lara Iskander. «The Papyrus Museum in Cairo». Tour Egypt. Վերցված է 2016 թ․ մայիսի 27-ին.
5. ↑  «Career». Dr. Hassan Website. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ փետրվարի 10-ին. Վերցված է 2016 թ․ մայիսի 27-ին.
6. ↑  Владимир Беляков (1 апреля 1994). ««Машина времен» доктора Рагаба». Вокруг света. Վերցված է 2016 թ․ մայիսի 27-ին.

Գրականություն
-------------

* The Oxford Handbook of Papyrology / Ed. by R. Bagnall. — Oxford : Oxford University Press, 2011. — 712 p. — ISBN 9780199720842.

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Dr. Hassan Ragab». Dr. Hassan Website. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ փետրվարի 9-ին. Վերցված է 2016 թ․ մայիսի 27-ին.
* Alia HANAFI (August 7th, 2004). «In memoriam Hassan RAGAB 1911—2004». International Association of Papyrologists. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 24-ին. Վերցված է 2016 թ․ մայիսի 28-ին.
* Lara Iskander. «The Papyrus Museum in Cairo». Tour Egypt. Վերցված է 2016 թ․ մայիսի 27-ին.
* Վլադիմիր Բելյակով (1 апреля 1994). «Դոկտոր Ռագաբի «Ժամանակների մեքենան»». Вокруг света. Վերցված է 2016 թ․ մայիսի 27-ին.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000026649167 · LCCN: n82082590 · NTA: 068968329 · VIAF: 33343330 · WorldCat VIAF: 33343330 |

 |