recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Էրեբունի (այլ կիրառումներ)
Հոգևոր գրիչը
**Էրեբունի գրիչ,** Մոտեգրապա (անգլ.՝ Montegrappa) ընկերության արտադրության սահմանափակ քանակությամբ գրիչների հավաքածու, որը նվիրված է Հայոց Ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին։ Գրիչների հավաքածուն ներառում է երեք գրիչ՝ «Հոգևոր», «Հավերժ» և «Գրական» անվանումներով։ «Հոգևոր» և «Հավերժ» գրիչներն արտադրվել են սահմանափակ քանակությամբ, համապատասխանաբար՝ 100 և 1915 հատ, իսկ «Գրական» գրիչները՝ անսահմանափակ քանակությամբ։ Գրիչներն ինքնահոս են և պատրաստված են ոսկուց, արծաթից և թանկարժեք քարերից։ Գրիչների վրա պատկերված են հայոց պատմությունը և Հայոց Ցեղասպանության 100-րդ տարելիցը խորհրդանշող տարրեր։ Մտահղացման հեղինակները Գրիգոր Ջաբուրյանն ու Տիգրան Չափլաքյանն են։ Գրիչների պատյանները պատրաստել են լիբանանահայեր Մեսրոպ Թոփալյանը և Կոկո Գարաբեդ Սաքայանը։ Գրիչը ներկայացվել է Շվեյցարիայի BaselWorld տոնավաճառում, որը ժամացույցների և ոսկերչական իրերի աշխարհի ամենամեծ տոնավաճառն է։ Առաջին անգամ ներկայացվել են Վատիկանում. առաջին նվեր ստացողներից է եղել Հռոմի Պապ Ֆրանցիսկոս Ա-ն։ Գրիչից նվիրվել է նաև Շառլ Ազնավուրին։ Գրիչներին անդրադարձել է The National ամսագիրը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հայկական թեմատիկայով «Էրեբունի» գրիչներն արժեն մինչև 52999 դոլար, а1plus, Մայիս 27, 2015
2. ↑  Սահմանափակ քանակության Էրեբունի գրիչները հիշեցնում են Հայոց պատմության մասին. The National, 168.AM, Մայիս 1 2015
3. ↑  "Pope Francis presented with Montegrappa Erebouni pen, saatsaat, May 10, 2015". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 4-ին. Retrieved 2015 թ․ օգոստոսի 10.
4. ↑  Krikor K. Jabourian and Dikran A. Tchablakian presented the newly created Erebouni pens to Pope Francis and Charles Aznavour, Company news in Egypt, May 10, 2015
5. ↑  Limited edition Erebouni pens a reminder of Armenian history, The National, April 29, 2015, Andrew Scott(անգլ.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Էրեբունի գրիչների պաշտոնական կայքը
**Թեմուր Գայրատովիչ Կույբոկարով** (ծննդյամբ՝ Իգոնին, անգլ.՝ Temur Kuybokarov, հուլիսի 22, 2000(2000-07-22), Տաշքենդ, Ուզբեկստան), ուզբեկական ծագմամբ ավստրալիացի շախմատիստ, գրոսմայստեր (2019)։

Կենսագրություն
--------------

Շախմատ խաղալ սովորել է 5 տարեկանում։ Նախնական շրջանում նրա մարզիչը հանդիսացել է մայրը՝ Տատյանա Իգոնինան։ Մանկության և վաղ երիտասարդության տարիներին Թեմուրը հանդես է եկել մոր ազգանունով։

Ուզբեկստանում ապրելու տարիներին Թեմուրի ամենամեծ նվաճումը եղել է 2010 թվականի Ասիայի պատանեկան առաջնության մրցաշարը, որտեղ մինչև 10 տարեկանների շրջանում նա զբաղեցրել է 3-րդ տեղը։

2013 թվականին ներկայացրել է Ուզբեկստանը աշխարհի պատանեկան առաջնությունում (ավագ տարիքային կարգ)։

2016 թվականին ընտանիքի հետ հաստատվել է Պերթ քաղաքում։ Նունյ թվականին դարձել է Պինանգի բաց առաջնության հաղթող։ 2017 թվականին մասնակցել է Կենտրոնական Ասիայի տարածաշրջանային մրցաշարին։ 2018 թվականից նա Ավստրալիայի քաղաքացի է և ներկայացնում է այդ երկիրը միջազգային մրցաշարերում։

Եղել է 2017 և 2019 թվականների Ավստրալիայի բաց առաջնությունների հաղթող։ 2017 թվականի մրցաշարում լրացրել է գրոսմայստերի առաջին նորման։

2019 թվականին դարձել է Ավստրալիայի «Australian Masters» մրցաշարի հաղթող։

Ներկայացրել է Ավստրալիան 2019 թվականի աշխարհի պատանեկան առաջնությունում։

2020 թվականին դարձել է Ավստրալիայի չեմպիոն։

Վարկանիշի փոփոխության գրաֆիկ
----------------------------

**Էլոյի վարկանիշի փոփոխություններ**| 
 |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  ratings.fide.com
2. 1 2 3 4
3. ↑
4. ↑  "The Week in Chess 1153". *theweekinchess.com*. Retrieved 2020 թ․ նոյեմբերի 8.
5. ↑
6. ↑  "2019 Australian Open". *www.boxhillchess.org.au*. Արխիվացված է the original 2021 թ․ փետրվարի 12-ին. Retrieved 2020 թ․ նոյեմբերի 8. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
7. ↑  "2019 Australasian Masters GM Norm Tournament". *newzealandchess.nz*. Retrieved 2020 թ․ նոյեմբերի 8.
8. ↑  "19-year-old wins 2020 Australian Championship". *Chess News* (in անգլերեն). 2020 թ․ հունվարի 17. Retrieved 2020 թ․ նոյեմբերի 8.
9. ↑  Էլոյի վարկանիշը ՖԻԴԵ ցանկերից։ Աղբյուրներ՝ fide.com, benoni.de, olimpbase.org
10. ↑  *Տեխնիկական խնդիրների պատճառով աղյուսակը ժամանակավորապես չի աշխատում։*

Արտաքին հղումներ
----------------

* Անձնական քարտը ՖԻԴԵ-ի կայքում
* Պարտիաները chessgames.com կայքում
* Անձնական քարտը 365chess.com կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | 365chess · Chess DB · Chess Games · Chess Tempo · ՖԻԴԵ |

 |
**Թեյմուր Սուլեյման օղլի Ալիև** (ադրբ.՝ Teymur Süleyman oğlu Əliyev, մարտի 28, 1924(1924-03-28), Շուշի, ԼՂԻՄ, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - մարտի 14, 1992(1992-03-14), Բաքու, Ադրբեջան), ադրբեջանցի բանաստեղծ, հրապարակախոս, 1958 թվականից՝ Ադրբեջանի գրողների միության անդամ, Լրագրողների միության անդամ (1958), Ադրբեջանի պետական մրցանակի դափնեկիր (1990), Ադրբեջանական ԽՍՀ մշակույթի փոխնախարար (1975-1988)։

Կենսագրություն
--------------

Թեյմուր Էլչինը ծնվել է 1924 թվականի մարտի 28-ին։ 1931 թվականին ընտանիքը տեղափոխվել է Բաքու։ Ավարտել է քաղաքի թիվ 132 միջնակարգ դպրոցը։ Ավարտելուց հետո սովորել է ԱՊՀ բանասիրության ֆակուլտետում (1941-1948)։ Միևնույն ժամանակ նա աշխատել է «Երիտասարդ աշխատող» թերթի խմբագրատանը (1941), Ադրբեջանի ռադիոյի կոմիտեում լրագրող (1941-1942), խոսնակ, խմբագիր (1942-1943)։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա կուրսանտ, կրտսեր հրամանատար և կոմերիտական կազմակերպիչ էր Անդրկովկասյան ռազմաճակատում։ Այնուհետև ծառայել է որպես Ադրբեջանի հեռուստատեսության և ռադիոհաղորդումների հանձնաժողովի նախագահ (1957-1964), Ադրբեջանի կոմունիստական կուսակցության կենտկոմում բաժնի վարիչ (1964-1975), Ադրբեջանի մշակույթի նախարարի տեղակալ (1975-1988)։ Որպես Խորհրդային Միության պաշտոնական պատվիրակության կազմում նա այցելել է Ալբանիա (1957), Բուլղարիա (1962), Հունգարիա (1966), Լեհաստան (1973)։ Նա ղեկավարել է ադրբեջանական կոլեկտիվները Իսպանիայում, Ավստրիայում և Թուրքիայում անցկացվող միջազգային բանահյուսական փառատոններում։

Թեյմուր Էլչինը մահացել է 1992 թվականի մարտի 14-ին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  N. Hacizade. Bright Life (Nurlu ömür (T.Elçin-80). "Mədəni-maarif", No.5, 2004.
2. ↑  Թեյմուր Էլչին
3. ↑  "Թեյմուր Էլչին". Արխիվացված է the original 2018 թ․ նոյեմբերի 25-ին. Retrieved 2020 թ․ մարտի 12. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  Teymur Süleyman oğlu Əliyev, biblioqrafiya
**Իվան Իվանովիչ Բոնդարենկո** (ռուս.՝ Иван Иванович Бондаренко, մայիսի 18, 1910(1910-05-18), Տագանրոգ, Դոնի զորքի մարզ, Ռուսական կայսրություն - սեպտեմբերի 13, 1999(1999-09-13), Տագանրոգ, Ռոստովի մարզ, Ռուսաստան), ռուս խորհրդային գրող, չեխովագետ, մանկավարժ։ Մանկավարժական գիտությունների թեկնածու, Տագանրոգի պետական մանկավարժական ինստիտուտի դոցենտ (1970)։

Կենսագրություն
--------------

Իվան Իվանովիչ Բոնդարենկոն ավարտել է Տագանրոգի Ա. Պ. Չեխովի անվան թիվ 2 միջնակարգ դպրոցը և գերազանցությամբ Ռոստովի պետական մանկավարժական ինստիտուտի ռուսաց լեզվի և գրականության ֆակուլտետը։ Տագանոգի առաջին ռադիոլրագրողն է։

1943-1948 թվականներին աշխատել է որպես «Տագանրոգսկայա պրավդա» թերթի պատասխանատու քարտուղար, ռուսաց լեզվի և գրականության ուսուցիչ Տագանոգի Ա. Պ. Չեխովի անվան թիվ 2 միջնակարգ դպրոցում (1949-1961), դասախոսել է Տագանրոգի պետական մանկավարժական ինստիտուտի մանկավարժության և հոգեբանության ամբիոնում (1964-1979)։

Բոնդարենկոն «Տագանոգսկայա պրավդա» թերթի խմբագրությանը կից գործած գրական միավորման կազմակերպիչն ու առաջին ղեկավարն էր, Ա. Պ. Չեխովի անվան թիվ 2 միջնակարգ դպրոցի պատմության թանգարանի հիմնադիրը։ 60 գիտահետազոտական աշխատությունների և հոդվածների հեղինակ է։ Անտոն Չեխովի մասին գրած «Նրա կյանքի հետքերը» գրքի համար արժանացել է Ռոստովի մարզային գրական մրցանակի դափնեկրի կոչման։

Հրատարակել է «Տագանրոգում իմ, Տագանրոգում», «Առկայծումներ», «Տագանրոգյան սյուիտ» բանաստեղծական ժողովածուները, վրացի գրող Վանո Դարասելիի ստեղծագործությունների թարգմանությունները։ Բոնդարենկոն ժողովրդական լուսավորության գերազանցիկ էր, պարգևատրվել է բազմաթիվ մեդալներով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  "Бондаренко Иван Иванович". Արխիվացված է the original 2020 թ․ նոյեմբերի 1-ին. Retrieved 2019 թ․ սեպտեմբերի 17. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  *Ревенко Л.* Бондаренко Иван Иванович // Таганрог. Энциклопедия. — Таганрог: Антон, 2008. — С. 610. — ISBN 978-5-88040-064-5.
Էրոտոմանիայով տառապող կին
**Էրոտոմանիա**, հոգեբանական խանգարում, որի ժամանակ հիվանդին թվում է, թե ինչ-որ մեկն իրեն սիրահարվել է։ Հիմնականում նրանք ընտրում են այնպիսի մարդկանց, ովքեր առավել բարձր հասարակական դիրք ունեն կամ հայտնի անձնավորություն են։ Էրոտոմանիան բնորոշ է հատկապես շիզոֆրենիայով և փսիխոզով տառապող մարդկանց։ Այսպիսի խանգարման ժամանակ հիվանդը հավատացած է, որ իր գաղտնի երկրպագուն տարբեր ժեստերի, հայացքների և անգամ հեռազգացության միջոցով փորձում է իր սերը խոստովանել։ Անգամ երբ տվյալ անձը հերքում է, թե սիրում է հիվանդին, վերջինս միևնույն է չի հավատում և կարծում է, որ դա ուղղակի իրենց հարաբերությունները գաղտնի պահելու համար է արվում։

Ախտանիշներ
----------

Էրոտոմանիայի հիմնական ախտանիշն այն է, որ հիվանդը միանգամայնորեն հավատացած է, որ մեկ այլ անձ սիրում է իրեն։ Անգամ հնարավոր է, որ հիվանդը մտածի, թե միանգամից մի քանի գաղտնի երկրպագու ունի։ Շատ հաճախ էրոտոմանիայով տառապող հիվանդը կարող է նամակներ գրել, նվերներ ուղարկել, այցելել կամ զանգահարել իր երևակայական սիրեցյալին` հավատացած լինելով, որ վերջինս էլ իր հերթին է փորձում իր զգացմունքներն արտահայտել։

Պատմություն
-----------

Հիվանդության մասին վաղ արձանագրություններ են գրանցվել դեռևս Հիպոկրատի, Պլուտարքոսի և Գալեն Կլավդիոսի աշխատություններում։ Հոգեբուժական գրականությունում առաջին անգամ 1623 թվականին են անդրադարձել էրոտոմանիա երևույթին։ Օգտագործվել են տարբեր անվանումներ, ինչպես օրինակ` սիրո հիվանդություն, էրոտիկ մելանխոլիա, էրոտիկ պարանոյա։

Հայտնի դեպքեր
-------------

Էրոտոմանիան հայտնի է նաև Կլերամբոլի սինդրոմ անունով։ Վերջինս սիրահարվել էր Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միապետ Ջորջ V-ին և ժամերով կանգնում էր Բուքինգհեմյան պալատի բակում` մտածելով, որ թագավորը, վարագույրները շարժելով, հաղորդակցվում է իր հետ։ Մեկ այլ այսպիսի դեպք գրանցվել է 2011 թվականին։ Մի անտուն ամերիկացի 15 տարի շարունակ տարօրինակ և անպարկեշտ փաթեթներ էր ուղարկում Եղիսաբեթ II թագուհուն։

1981 թվականի մարտի 30-ին Վաշինգտոնի Հիլթոն հյուրանոցից դուրս գալիս ԱՄՆ նախագահ Ռոնալդ Ռեյգանի դեմ զինված հարձակում է տեղի ունենում։ Կրակողը Ջոն Հինկլի կրտսերն էր, ով տառապում էր էրոտոմանիայով և այդպիսի զգացմունքներ ուներ ամերիկացի դերասանուհի Ջուդի Ֆոսթերի նկատմամբ։ Ջոնը նշել է, որ այդ քայլին գնացել է Ջուդիի ուշադրությունը գրավելու համար։

Տես նաև
-------

* Ադել Հյուգո
* Զառանցանք
* Փսիխոզ
* Շիզոֆրենիա
* Պարանոյա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Remington GJ, Jeffries JJ (July 1994). "Erotomanic delusions and electroconvulsive therapy: a case series". *J Clin Psychiatry*. **55** (7): 306–8. PMID 8071292.
2. ↑  Anderson CA, Camp J, Filley CM (1998). "Erotomania after aneurysmal subarachnoid hemorrhage: case report and literature review" (PDF). *J Neuropsychiatry Clin Neurosci*. **10** (3): 330–7. PMID 9706541. Արխիվացված է the original (PDF) 2011 թ․ սեպտեմբերի 27-ին. Retrieved 2017 թ․ ապրիլի 2.
3. 1 2 3
4. 1 2
**Պամլիկո** (անգլ.՝ Pamlico Sound), ծովածոց Հյուսիսային Կարոլինայում, Միացյալ Նահանգների արևելյան ափի ամենամեծ ծովածոցը։ Երկարությունը՝ 129 կմ, լայնությունը՝ 48 կմ։ Ծովածոցը Ատլանտյան օվկիանոսից բաժանվում է արտաքին ծանծաղուտների, այդ թվում՝ Հաթերաս հրվանդանի ցածր ավազաթմբերի շղթայով։ Արևմուտքից ծովածոց են թափվում Նյուս և Պամլիկո գետերը (իրականում Թար գետի դելտան)։ Պամլիկոյի ծոցը միանում է Ալբեմարլ ծոցին Ռոանոկ և Կրոատան նեղուցով։ Ծանծաղուտներով մակերեսային ծոցը վտանգավոր է խոշոր նավարկության համար։ Ծանծաղության պատճառով ծոցի վրա մեծապես ազդում են մակընթացությունները և տեղատվությունները, հատկապես այն ժամանակ, երբ դրանք համընկնում են քամիների ուղղության հետ։ Իտալացի ծովագնաց Ջովաննի դա Վերրացցանոն ընդունել է ծովածոցը որպես ելք դեպի Խաղաղ օվկիանոս։

Ծովածոցով անցնում է Միջցամաքային ջրանցքի արևելյան հատվածը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  The National Map
2. ↑  Արտասահմանյան երկրների աշխարհագրական անվանումների բառարան / խմբ․ Ա․ Մ․ Կոմիկով. — 3֊րդ հրատարակություն. — Մոսկվա: Նեդրա, 1986. — С. 273.

Արտաքին հղումներ
----------------

* "Pamlico Sound Boating" (in անգլերեն). Արխիվացված է the original 2006 թ․ հոկտեմբերի 17-ին. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4840965-0 · LCCN: sh90003204 · VIAF: 315527364 · WorldCat VIAF: 315527364 |

 |
**Ուղուր Ումիթ Ունգոր** (թուրքերեն՝ Uğur Ümit Üngör, 1980, Երզնկա, Թուրքիա), ազգությամբ Զազա հոլանդացի գիտնական՝ ցեղասպանագիտության և զանգվածային բռնությունների մասնագետ։

Կենսագրություն
--------------

Ունգորը ծնվել է Թուրքիայում, մեծացել է Էնշխեյդեում, Նիդեռլանդներ, 2009-ին պաշտպանել է դոկտորական թեզը Ամստերդամի համալսարանում։

Նա Ուտրեխտի համալսարանում դասավանդում է պատմություն և Նիդեռլանդների պատերազմի փաստաթղթերի ինստիտուտում և Հոլոքոստի ու ցեղասպանագիտական ուսումնասիրությունների կենտրոնում՝ սոցիոլոգիա։ Նա զանգվածային բռնությունների և ցեղասպանության վերաբերյալ բազմաթիվ աշխատություններ է հրապարակել, մասնավորապես` Հայոց ցեղասպանության և Ռուանդացիների ցեղասպանության վերաբերյալ։

Ունգորի «Ժամանակակից Թուրքիայի կայացումը, Ազգ և պետություն Արևելյան Անատոլիայում», 1913-50 (Oxford University Press, 2011), որ հիմնված էր նրա ատենախոսության վրա, Էրազմուս հետազոտությունների մրցանակի հաղթող է ճանաչվել և Նիդերլանդների հասարակական և հումանիտար գիտությունների թագավորական միության կողմից արժանացել է Keetje Hodshon մրցանակի ն։
2012 թվականին Ունգորը Հոլանդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի կողմից պարգևատրվել է պատմության երիտասարդ գիտնականների Հեինեկեն մրցանակին։

Նա և ազգությամբ հայ Ալեքսանդր Գեոկչյանը միասին գրեցին փաստագրական ֆիլմի սյուժեն, որի հիմա վրա նկարահանեց «Մեր պապերի երկիրը» ֆիլմը, որը 2008-ի ապրիլի 24-ին ցուցադրվեց հոլանդական հեռուստատեսությամբ և նույն տարում Տորոնտոյի «Նուռ» կինոփառատոնում արժանացավ «Լավագույն վավերագրական ֆիլմ» մրցանակին։

Ելույթներ
---------

youtube

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Album Academicum — 2007.
2. ↑
3. ↑  mirrorspectator
4. ↑  aanzet
5. 1 2  Aram Arkun, "Prolific Young Scholar on Armenian Genocide in Holland", "The Armenian Mirror Spectator", February 7, 2012.
6. ↑
7. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2013 թ․ հոկտեմբերի 17-ին. Retrieved 2015 թ․ մարտի 29. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
8. ↑  "Ugur Ümit Üngör" Archived 2013-10-16 at the Wayback Machine. Royal Dutch Academy of Sciences, retrieved October 16, 2013 Կաղապար:Nl icon
Ումնումզաանի 20 տարբերակներից մեկը, CPM S30V պողպատե շեղբով և տիտանե բռնակով։
**Ումնումզաան** (անգլ.՝ Umnumzaan), ԱՄՆ Այդահո նահանգի Բոյսե քաղաքի Chris Reeve Knives ընկերության ստեղծած ծալովի դանակ։ Նախագծել է Քրիս Ռիվը։ «Ումնումզաան» անվանումը զուլուսերեն նշանակում է «ընտանիքի ավագ» կամ «Ղեկավար» (խոսակցական), ի պատիվ Քրիս Ռիվի ծննդյան վայրի՝ Հարավային Աֆրիկայի։

Ումնումզաանում օգտագործվում է Chris Reeve Integral Lock, որը ֆրեյմ լոքի զարգացրած տեսակն է։ Այս կողպեքի սկզբնական տարբերակը մշակել է Ռիվը 1987 թվականին, այն օգտագործվել է Sebenza դանակում։ Այս կողպեքում օգտագործվում է տափակ տիտանե շերտ, որը սեղմում է շեղբը։ Մետաղյա շերտի ծայրին կա կերամիկական գնդակ, որը երկու նպատակ ունի. դա միջադիր է կողպեքի շերտի և բացված շեղբի հակառակ կողմի միջև, ինչպես նաև օգնում է կանխել դանակի պատահական բացվելը։

Ումունզմանի դարձման մեխանիզմը իրագործվում է պտուտակի և բութակի միջոցով, իսկ ֆոսֆորացված բրոնզե անցքերով տափօղակները պաշտպանում են շեղբը շարժից։ Անցքերը հարկավոր են շփման մակերեսը փոքրացնելու համար։ Բացի այդ անցքերի արանքում հավաքված յուղը երկարացնում է դանակի ծառայությունը.։

Շեղբի հիմքի ելուստները օգտագործվում են այն բացելու համար, նաև որպես արգելակող բութակ, որը շեղբի բաց դիրքում ֆիքսվելու ժամանակ դեմ է առնում տիտանե դաստապանին։ Յուրաքանչյուր ելուստին հագցված է պնդօղակ, որը ծառայում է  հարվածը մեղմելու համար և բացվելիս թուլացնում է աղմուկը։

Առաջին անգամ հարվածամեղմիչի այս ձևը օգտագործվել է Grant and Gavin Hawk դանակներ արտադրող ընկերության դիզայներների կողմից, և այժմ Ումնումզաանում օգտագործվում է նրանց համաձայնությամբ։

Ումնումզաանի 20 տարբերակներից մեկը փակված վիճակում
Ումնումզաանի բնութագիրը

* Շեղբի նյութը՝ պողպատ CPM S30V
* Մխում՝ 58-59 RC
* Շեղբի մշակումը՝ Stonewash
* Շեղբի երկարություն՝ 93,3 մմ
* Շեղբի հաստություն՝ 93,3 մմ
* Դաստապանի երկարություն՝ 121 մմ
* Դաստապանի նյութ՝ տիտան 6AI4V
* Գարնիտուր՝ չժանգոտող մետաղ 303

Ումնումզաանը 2008 թվականին ներկայացվել է Բլեյդ (անգլ.՝ Blade) ամսագրի ցուցահանդեսում և ստացել է «Մի խոսքով, սա տարվա դանակ է» մրցանակ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Shackleford, Steve, Blade Magazine, The Blade Magazine 2008 Knives of the Year, October 2008, p. 12
2. ↑  "Integral Lock Design Principles on the Sebenza". Արխիվացված է the original 2008 թ․ հոկտեմբերի 10-ին. Retrieved 2016 թ․ հունվարի 9. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. 1 2  "Official Umnamzaan Datasheet". Արխիվացված է the original 2008 թ․ օգոստոսի 2-ին. Retrieved 2016 թ․ հունվարի 9. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  "2008 Blade Show Award Winners". Արխիվացված է the original 2008 թ․ հունիսի 10-ին. Retrieved 2016 թ․ հունվարի 9. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
**Պահարե** (**Հայկ Սեդրակի Պետրոսյան** փետրվարի 15, 1895(1895-02-15) կամ 1895, Նոր Բայազետ, Նոր Բայազետի գավառ, Երևանի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - նոյեմբերի 1, 1968(1968-11-01) կամ 1968, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ, կրել է Համուպ ծածկանունը, ապա ստորագրել է Պահարե գրական անունով), հայ դերասան, գրող, բանաստեղծ։ Վրաստանի Խորհրդային Հանրապետության վաստակավոր արտիստ 1943, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1934 թվականից։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1895 թ. Նոր Բայազետում, վաղ հասակից ծնողների հետ տեղափոխվել Թիֆլիս, սովորել է Ներսիսյան դպրոցում, նկարչական ակադեմիայում, խաղացել Հայոց դրամատիկական թատրոնում։ Որոշ ժամանակ աշխատել է Բաքվի հայկական թատրոնում որպես դերասան և դրամատիկական ստուդիայի ղեկավար։ Այնուհետև երկար տարիներ աշխատել է Թբիլիսիի Ստեփան Շահումյանի անվան դրամատիկական թատրոնում։ Նա կատակերգակ դերասան էր, որի ուսուցիչները եղել են անվանի կատակերգակներ Դավիթ Թուրյանը, Արամ Վրույրը, Արշակ Մամիկոնյանը և ուրիշներ։

50-ամյա աշխատանքային գործունեության ընթացքում նա խաղացել է շուրջ 300 դեր, որոնց շարքին Նազար («Քաջ Նազար»), Մարտիրոս («Նամուս»)։ Նա միաժամանակ զբաղվել է գրականությամբ, առանձին գրքերով լույս են տեսել նրա «Գյուղերի կանչը», «Գեղարքունիք», «Հայրենիք» բանաստեղծությունների ժողովածուները, գրել է «Կոմերիտ Վաղոն» պոեմը, դրամատիկական գործեր, «Չաղ-չաղ թագավորը» պիեսը, որը բեմադրվել է Թիֆլիսի պատանի հանդիսատեսի թատրոնում և Ստեփան Շահումյանի անվան հայկական դրամատիկական թատրոնում։ Պահարեն պահանջկոտ, աշխատասեր դերասան էր, որի շնորհիվ դասվում է հայ թատրոնի տաղանդավոր կոմիկ դերասանների շարքը։ 1943 թ. Խորհրդային Վրաստանի գերագույն Սովետի նախագահությունը նրան շնորհել է վաստակավոր արտիստի կոչում։ Նա խաղացել է Լևոն Քալանթարի, Հովհաննես Աբելյանի, Օլգա Մայսուրյանի, Ժասմենի, Վահրամ Փափազյանի, Հասմիկի, Սիրանույշի և շատ նշանավոր դերասանների հետ։ 1966-1968 թթ. ապրել է Երևանում, որտեղ մահացել է։ Թաղվել է Կամոյում։

Հրատարակված գրքեր
-----------------

* Գյուղերի կանչը, 1925։
* Կոմերիտ Վաղոն (կենցաղային պոեմ), 1926։
* Գեղարքունիք։ Բանաստ. ժող. 1912-1928, 1928։
* Հայրենիք (առաջաբան՝ Ս. Ավչյան), 1958։
* Թատերական հուշեր (խմբ. Ս. Պայազատ), 1960։
* Ստեփան Քափանակյան, Հայկական թատերական ընկերություն, 1962։

Գրականություն
-------------

* Թատերական հուշեր - Պահարե - Հայկ Սեդրակի Պետրոսյան, Երևան, Հայպետհրատ, 1960։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4
2. ↑  "Պահարե". *www.kyavartv.am*. Retrieved 2019 թ․ փետրվարի 15.
3. ↑  "AV Production - Պահարե". *avproduction.am*. Արխիվացված է the original 2018 թ․ հունվարի 2-ին. Retrieved 2019 թ․ փետրվարի 15. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  "Թատերական հուշեր - Պահարե - Հայկ Սեդրակի Պետրոսյան". *calameo.com*. Retrieved 2019 թ․ փետրվարի 15.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | AV Production |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 10769 · LCCN: n92074666 · VIAF: 28729156 · WorldCat VIAF: 28729156 |

 |
**Չիպոլատա** (/ˌtʃɪpəˈlɑːtə/), խոզի երշիկներ, ամենայն հավանականությամբ, առաջին անգամ պատրաստվել է Ֆրանսիայում։ Այս անվանումով երշիկները ի հայտ են եկել 1903 թվականին՝ Օգյուստ Էսկոֆեի «Le guide culinaire»-ի էջերում։ Սովորաբար չիպոլատա երշիկները մատուցվում են նախաճաշին։

Չիպոլատան պատրաստվում է խոզի մսի կոպիտ կտրտված կտորներից՝ համեմված աղով, պղպեղով, խոտերով և համեմունքներով (եղեսպակ, ծոթոր, անուշահոտ պղպեղ կամ մշկընկույզ)։ Անունը գալիս է իտալական cipollata (*իտալ.՝ cipolla՝ սոխ), բայց Իտալիայի սահմաններում չիպոլատի պատրաստման ժամանակ սոխ չեն ավելացնում։*

Տարածված է Մեծ Բրիտանիայում և հաճախ հայտնվում է Սուրբծննդյան սեղանին՝ բեկոնի մեջ փաթաթված, ինչպես նրբերշիկը խմորում։

Ավստրալիայում և Նոր Զելանդիայում չիպոլատան պատրաստում են տավարի և ոչխարի մսից, մատուցվում է նախաճաշին կամ տապակվում է գրիլի վրա։

*Չիպոլիտայի ա-լյա խավարտը* բաղկացած է սոխից, չիպոլիտա երշիկներից, շագանակից, աղի խոզի մսից, երբեմն՝ դեմիգլասի կամ Մադերի սոուսի մեջ գազարներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "chipolata". *Oxford Dictionaries*. Oxford University Press. Արխիվացված է the original 2018 թ․ հուլիսի 28-ին. Retrieved 2018 թ․ հուլիսի 28. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  "Chipolata". *Dictionary.com* (in անգլերեն). www.dictionary.com. Retrieved 2018 թ․ հուլիսի 28.
3. 1 2  *Auguste Escoffier, Gilbert* Le guide culinaire. — au bureau de "l'Art culinaire", 1903. — С. 377—378. — 822 с.
4. ↑  *Child, Julia; Simone Beck* Mastering the Art of French Cooking. — New York: Knopf, 1972. — Т. 2. — С. 289.
5. ↑  *Alan Davidson* The Oxford Companion to Food. — OUP Oxford, 2014. — С. 180. — 953 с. — ISBN 9780191040726
6. ↑  Christmas dinner in England Archived 2011-05-17 at the Wayback Machine.. Retrieved 9 September 2008
**Թիանմեն** (չինարեն՝ 天门山), գտնվում է Չինաստանում, Խունան նահանգի հյուսիսարևմտյան մասում, Թիանմեն լեռան Ազգային պարկում։

Լեռ կարելի է բարձրանալ ճոպանուղիով, որը կառուցել է Poma ֆրանսիական ընկերությունը։ Ճոպանուղի կարելի է նստել մոտակա Չժանցյացզե երկաթուղային կայարանից։ Թիանմենի ճոպանուղին հաճախ է նշվում զբոսաշրջային ընկերություններում «որպես աշխարհի ամենաերկար բարձրլեռնային ճոպանուղին»։ Այն բաղկացած է 98 վագոններից, նրա ընդհանուր երկարությունը7455 մետր է, վերելքի ամենազիլ անկյունը կազմում է 37°: Զբոսաշրջիկները լեռ կարող են բարձրանալ նաև ժայռերով, որտեղ որոշ վայրերում տեղադրված է «ապակե արահետ»։ 99 ոլորաններով ճանապարհն անցնում է «Երկնային դարպասներ» քարայրի մոտով և հասնում է սարի գագաթ։
Վերելքի գագաթին է գտնվում մեծ տաճարը։ Այն հասանելի է ոտքով։ Տաճարը սկզբնապես կառուցվել է Թան դինաստիայի օրոք։ Այժմյան շենքը պահպանում է այդ դարաշրջանի ավանդական ոճը և ներառում է բուսակերների ռեստորանը։

### Պատկերասրահ

* 
* Կամար «Երկնային դարպասներ»Կամար «Երկնային դարպասներ»
* 
* Թիանմենշան տաճարԹիանմենշան տաճար
* Դեպի սար տանող արահետԴեպի սար տանող արահետ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Гора Тяньмэнь и стеклянная тропа в небесах" (in ռուսերեն). 28.12.2011. Retrieved 2015 թ․ հունվարի 19.
2. ↑  "Гора Тяньмэнь | Арка «Небесные врата» | Tianmen Mountain". zhangjiajie-wulingyuan.ru. Արխիվացված է the original 2016 թ․ մայիսի 7-ին. Retrieved 2016 թ․ ապրիլի 20. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

Фотографии
**Ուլու Ջամի մզկիթ** կամ **Մեծ մզկիթ** (թուրքերեն՝ Bursa Ulu Camii), գործող մզկիթ Թուրքիայի Բուրսա քաղաքում։ Մզկիթը կառուցվել է 1396- 1400 թվականներին՝ Բայազիդ I-ի հրամանով։ Մզկիթը կառուցվել է սելջուկյան ոճով։ Մզկիթը ունի 20 գմբեթներ, 2 մինարե և 12 հիմնասյուն։

Նկարագրություն
--------------

Ուլու Ջամին Բուրսայի ամենամեծ մզկիթն է։ Այն վաղ օսմանյան մշակույթի գանձերից է, որը կառուցվել է այդ ժամանակներում տարածված սելջուկյան ոճով։ Մզկիթը կառուցվել է 1396- 1400 թվականներին՝ Բայազիդ I-ի հրամանով։ Մզկիթի ճարտարապետը եղել է Ալի Նեջարը։ Ուլու Ջամիի առանձնահատկություններից են հանդիսանում 20 գմբեթները, որոնք դասավորված են չորս շարքերով՝ ամեն շարքում հինգ գմբեթ։ Ավանդության համաձայն, գմբեթները կառուցվել են ի փոխարեն 20 մզկիթների, որոնց խոստացել էր կառուցել Բայազիդ I-ը՝ Նիկոպոլիի ճակատամարտում հաղթելու պարագայում։ Մզկիթը ունի 2 մինարեներ։

Մզկիթի բակում կա շատրվան, որտեղ պարտադիր այցելում են բոլոր հավատացյալները, մինչև նամազ կատարելը։ Շատրվանը ունի նաև գմբեթ։
Մզկիթի պատերին և հիմնասյուներին կախված են 192 գրվածքներ, որոնք արաբական կալիգրաֆիայի օրինակ են Թուրքիայում։

Պատկերասրահ
-----------

* Մինարեներից մեկըՄինարեներից մեկը
* Ներքին շատրվանըՆերքին շատրվանը
* ԻնտերիերԻնտերիեր
* Գրվածքներ պատերինԳրվածքներ պատերին



Մզկիթի ներքին տեսքը
Մզկիթի ներքին տեսքը

Արտաքին հղումներ
----------------

* "Պաշտոնական կայք էջ" (in թուրքերեն). bursaulucamii.com. Արխիվացված from the original on 2013 թ․ հունվարի 13. Retrieved 2012 թ․ նոյեմբերի 12.
* "Օսմանյան մայրաքաղաքի ամենամեծ մզկիթը". umma.org.ua. Արխիվացված from the original on 2013 թ․ հունվարի 13. Retrieved 2012 թ․ նոյեմբերի 12.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Շորյոլ (այլ կիրառումներ)

**Շորյոլ** (ռուս.՝ Шоръёль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Վոյ-Վոժ գետի ձախ ափից 7 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 18 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Շերդինո գետն է մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050100212103000063658
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103006365
* Ավազանի կոդը — 03.05.01.002
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության։ Շորյոլ". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ օգոստոսի 10. Retrieved 2015 թ․ հոկտեմբերի 15.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ГВР |

 |
**Ընտանիքի պլանավորման և սեռական առողջության կենտրոն**, **Բեգլարյան բժշկական կենտրոն**, ընտանիքի պլանավորման և սեռական առողջության կենտրոն Երևանում։

Պատմություն
-----------

Ընտանիքի պլանավորման և սեռական առողջության կենտրոնը (նախկինում թիվ 2 ծննդատուն) Հայաստանի առաջին մանկաբարձական-գինեկոլոգիական հիվանդնոցն է։ Այն գործում է 1920 թվականից։ Հիվանդանոցի շենքը կառուցվել է Ալեքսանդր Թամանյանի նախագծով։ Հիվանդանոցի շենքն ընդգրկված է Կենտրոն վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։

Ընտանիքի պլանավորման և սեռական առողջության կենտրոնում գործում են բոլոր անհրաժեշտ բաժանմունքները, որտեղ մատուցվում է մանկաբարձական-գինեկոլոգիական օգնություն։ Կենտրոնը Երևանի պետական բժշկական համալսարանի Մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի բաժնի հիմնական բազան է։ Կենտրոնի տնօրենն է Գագիկ Բեգլարյանը, ով միաժամանակ ԵՊԲՀ մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի ամբիոնի վարիչն է։

Մանկաբարձական-գինեկոլոգիական կլինիկան հիմնադրման օրից գիտական-մեթոդական և կազմակերչական կենտրոն է, որը կլինիկական օրդինատուրայի շրջանակներում իրականացնում է կադրերի՝ մանկաբարձ-գինեկոլոգների պատրաստում։ Կենտրոնում կրթություն են անցնում ԵՊԲՀ 4-րդ, 5-րդ և 6-րդ կուրսի ուսանողները, կազմակերպվում է արտերկրից ժամանած ուսանողների ուսուցում։

Ընտանիքի պլանավորման և սեռական առողջության կենտրոնը միաժամանակ գիտական կենտրոն է, որտեղ անցկացվում են հետազոտություններ՝ մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի արդիական հարցերի վերաբերյալ։ Գիտական վերջին ծրագրերից են մասնավորապես՝ հղիության անկրելիության, հիպերպլաստիկ գործընթացների ինֆեկցիոն գործոնները և կանաց սեռական օրգանների նախաքաղցկեղային հիվանդությունները, կանանց սեռական օրգանների բորբոքային հիվանդությունների մանկաբարձական-գինեկոլոգիական կողմերը, ընկերքի ուսումնասիրությունը։

Ստորաբաժանումներ
----------------

* Բարձր ռիսկի խմբի հղիների բաժանմունք
* Ընտանիքի պլանավորման կաբինետ
* Լաբորատորիա
* Կանանց կոնսուլտացիա
* Հետծննդյան բաժանմունք
* Հիպերբարիկ օքսիգենացիայի կաբինետ
* Մանկաբարձական բաժանմունք
* Մանկական գինեկոլոգիայի բաժանմունք
* Նորածինների վերակենդանացման և ինտենսիվ թերապիայի բաժանմունք
* Ոչ վիրաբուժական գինեկոլոգիայի բաժանմունք
* Վերակենդանացման բաժանմունք
* Վերարտադրողության և անդրոլոգիայի բաժանմունք
* ՔԿԱ Դիմածնոտային վիրաբուժության բաժանմունք
* Օպերատիվ գինեկոլոգիայի բաժանմունք
* Ֆիզիոթերապևտիկ կաբինետ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ընտանիքի պլանավորման և սեռական առողջության կենտրոն
2. ↑  "Ընտանիքի պլանավորման և սեռական առողջության կենտրոնի մասին doctors.am կայքում". Արխիվացված է the original 2017 թ․ դեկտեմբերի 24-ին. Retrieved 2018 թ․ հունվարի 5. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
**Ուկրաինայի հայերի միության գավաթ**, ազատ ոճի ըմբշամարտի տղամարդկանց միջազգային մրցաշար, որը կազմակերպվում է «Ուկրաինայի հայերի միության» կողմից և ամեն տարի անցկացվում է Կիևում։

Պատմություն
-----------

«Ուկրաինայի հայերի միության» հիմնադրված մրցաշար, որն իր մրցանակային ֆոնդով համարվում է աշխարհի խոշորագույն մրցաշարերից մեկը։ 2013 թվականին հայտնի է դարձել, որ «Ուկրաինայի հայերի միության գավաթի» ազատ ոճի ըմբշամարտի միջազգային մրցաշարը ներառվել է FILA-ի օրացույցում (International Federation of Associated Wrestling Styles - FILA)։

«Ուկրաինայի հայերի միության» նախագահ Վիլեն Շատվորյանը բարձր է գնահատել առաջին մրցաշարի հաջողությունը։

2014 թվականին Ուկրաինայի հայերի միության գլխավոր մրցանակին է արժանացել Հայաստանի երիտասարդական հավաքականի նախկին մարզիչ, Հայաստանի վաստակավոր մարզիչ Մանվել Սահրադյանը։

2012 թվականի մրցաշար
--------------------

Հիմնական հոդված՝ Ուկրաինայի հայերի միության գավաթ 2012

«Ուկրաինայի հայերի միության գավաթի» ազատ ոճի ըմբշամարտի միջազգային մրցաշարն առաջին անգամ անցկացվել է 2012 թվականին, Ուկրաինայի մայրաքաղաք Կիևում։ Միջոցառումն անցկացվել է սեպտեմբերի 29-ից 30-ը՝ Սպորտի պալատում։ Առաջին մրցաշարին մասնակցել են աշխարհի տասներկու երկրների մարզական թիմեր։ Մրցումներն անցկացվեցին յոթ քաշային կարգերում՝ 55, 60, 66, 74, 84, 96 և 120 կգ։ Ուկրաինացի ըմբիշները յոթ քաշային կարգերից չորս ոսկե մեդալ նվաճեցին, Ռուսաստանի ըմբիշները նվաճեցին երկու ոսկե մեդալ և մեկ ոսկե մեդալ՝ Վրաստանը։ Թիմային հաշվարկում Ուկրաինայի ազատ ոճի ըմբշամարտի հավաքականը դարձել է «Ուկրաինայի հայերի միության գավաթի» գավաթակիր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  А (2012 թ․ դեկտեմբերի 11). "Турнир по вольной борьбе на Кубок Союза армян Украины внесен в календарь FILA". Терт. Արխիվացված from the original on 2013 թ․ ապրիլի 22. Retrieved 2013 թ․ ապրիլի 17.
2. 1 2  Анна Савчик (2012 թ․ հոկտեմբերի 1). "Василий ФЕДОРИШИН: «После поражений понимаешь, как к тебе относятся на самом деле». Борьба". Спорт-Экспресс. Արխիվացված from the original on 2013 թ․ ապրիլի 22. Retrieved 2013 թ․ ապրիլի 17.
3. ↑  "Ուկրաինայի ազատ ոճի ըմբշամարտի հավաքականը դարձել է Ուկրաինայի Հայերի միության գավաթակիր". *PanARMENIAN.Net*. Retrieved 2022 թ․ հուլիսի 30.
4. ↑  "Կիևում կայացել է Ուկրաինայի հայերի միության հունահռոեական ըմբշամարտի գավաթի խաղարկությունը". *artsakhpress.am*. Retrieved 2022 թ․ հուլիսի 30.
Ուկրաինայի անկախության հռչակագիր (մեքենայական բնօրինակ)
**Ուկրաինայի անկախության հռչակագիր** (ուկրաիներեն՝ Акт проголошення незалежності України), փաստաթուղթ, որն ընդունվել է 1991 թվականի օգոստոսի 24-ին Ուկրաինայի ԽՍՀ Գերագույն խորհրդի արտահերթ նստաշրջանի կողմից, որով հռչակվել են Ուկրաինայի անկախությունը և Ուկրաինայի ինքնիշխան պետության ստեղծումը։

Փաստաթղթի ընդունում և դրա հիմնական դրույթներ
--------------------------------------------

1991 թվականի օգոստոսի 24-ին Ուկրաինական ԽՍՀ Գերագույն Խորհուրդը Լեոնիդ Կրավչուկի նախագահությամբ (հետագայում՝ Ուկրաինայի առաջին նախագահի) ընդունել Է Ուկրաինայի անկախության հռչակման ակտը, որով, «ելնելով մահացու վտանգից, որը կախված էր Ուկրաինայի գլխին, կապված 1991 թվականի օգոստոսի 19-ին ԽՍՀՄ-ում պետական հեղաշրջման հետ», «շարունակելով պետականաշինության հազարամյա ավանդույթը», «ելնելով ինքնորոշման իրավունքից» և «իրականացնելով Ուկրաինայի պետական ինքնիշխանության մասին հռչակագիրը», հանդիսավորությամբ հռչակվել Է Ուկրաինայի անկախությունը և Ուկրաինայի՝ որպես ինքնուրույն ուկրաինական պետության ստեղծումը։ Ակտը հռչակել է Ուկրաինայի տարածքի անբաժանությունն ու անձեռնմխելիությունը։ Փաստաթուղթն ուժի մեջ է մտել ընդունման պահից։

Նույն օրը Գերագույն խորհուրդն ընդունել է «Ուկրաինայի անկախության հռչակման մասին» որոշումը, որով Ուկրաինան հայտարարել է անկախ ժողովրդավարական պետություն և 1991 թվականի դեկտեմբերի 1-ը սահմանել է հանրապետական հանրաքվեի անցկացման օր՝ ի հաստատումն անկախության հռչակման ակտի։ Նույն ակտին, ընդունված փաստաթուղթը որոշել է, որ անկախության հռչակումից ի վեր Ուկրաինայի տարածքում գործող են միայն նրա Սահմանադրությունն ու օրենսդրությունը (բուն օրենքները, կառավարության ակտերը և այլն)։ 1991 թվականի դեկտեմբերի 1-ին ակտը հաստատվեց համաուկրաինական հանրաքվեով. դրա հավանության օգտին քվեարկել է հանրաքվեի մասնակիցների 90,32 %-ը՝ 84,18 % մասնակցության դեպքում։

Տես նաև
-------

* ԽՍՀՄ փլուզում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Верховна Рада України, 2011
2. ↑  Електронна бібліотека України, 2011
3. ↑  Электронная библиотека Украины, 2011
4. ↑  "Відомості про результати Всеукраїнського референдуму 1 грудня 1991 року". ЦГАВОВУ Украины. 1991 թ․ դեկտեմբերի 1. Արխիվացված է the original 2013 թ․ դեկտեմբերի 3-ին. Retrieved 2015 թ․ դեկտեմբերի 1. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Գրականություն
-------------

* Акт проголошення незалежності України / В. М. Литвин // А — В. — Կաղապար:К. : Інститут історії України НАН України : Наукова думка, 2003. — С. 57—58. — (Енциклопедія історії України: у 5 т. / Редкол.:В. А. Смолій [голова] та ін. ; 2003—2013, т. 1). — ISBN 966-00-0734-5.

Արտաքին հղումներ
----------------

* "Акт проголошення незалежності України". Верховна Рада. 2011. Retrieved 2017 թ․ հոկտեմբերի 24.
* "Акт проголошення незалежності". Перший національний. Електронна бібліотека України. 2011. Արխիվացված է the original 2017 թ․ հոկտեմբերի 25-ին. Retrieved 2017 թ․ հոկտեմբերի 24. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
Առաքիչի ռենտգենային պատկեր. աստղիկներով նշված են կուլ տված 38 փաթեթներից մի քանիսը
**Նարկոկուրյեր (թմրառաքիչ)**, անգլերեն՝ *mule*, ռուսերեն՝ *наркокурьер*, *мул*, **մուլ**, պետական սահմաններով մաքսանենգորեն թմրամիջոցներ տեղափոխող անձ, որը դա կատարում է վճարի դիմաց, ստիպողաբար կամ խաբեության արդյունքում։ Մաքսանենգ ճանապարհով թմրամիջոցներ տեղափոխողները օգտագործում են թմրառաքիչներին, որպեսզի մեղմեն սեփական՝ հանցագործության համար բռնվելու ռիսկերը։

Մաքսանենգության կիրառվող տարբերակներից են՝ տրանսպորտային միջոցում, ուղեբեռում կամ հագուստի մեջ թաքցնելը, թմրամիջոցի փաթեթների կապում մարմնին կամ տեղադրում մարդու օրգանիզմում։ Երբեմն թմրամիջոցները տեղադրում են այնպիսի մարդկանց իրերում և մեքենաներում, ովքեր անգամ չեն կասկածում դրա մասին («կույր» թմրառաքիչ, անգլ.՝ *blind mule*), չնայած կա կարծիք, որ դա պարզապես մեղադրյալների արդարացման միջոց է։

Սահմաններով հերոինի տեղափոխման տարածված ձև է հանդիսանում տեղափոխումը նարկոկուրյերների (թմրառաքիչ) միջոցով։ Առավել հասանելի և տարածված է հերոինի տեղափոխումը ստամոքսում և աղիներում, հատկապես թանկարժեք թմրամիջոցների դեպքում (հերոին, կոկաին)։ Ստեղծվում են 10-15 գրամանոց փաթեթներ։ Փաթեթը տեղադրվում է հերմետիկ տարրայում (հաճախ օգտագործվում է պահպանակ), որն այնուհետև կուլ են տալիս։ Առաքիչը կարող է տեղափոխել այդպիսի 60-80 փաթեթներ։ Եթե փաթեթը պատռվում է կամ կորցնում հերմետիկությունը, առաքիչը, որպես կանոն, մահանում է թմրամիջոցի գերդոզավորումից։ 2-3 օրից փաթեթները դուրս են գալիս բնական ճանապարհով՝ կղանքի միջոցով։ Փաթեթների արագ դուրսբերման անհրաժեշտության դեպքում առաքիչին տրվում են ուժեղ ցավազրկողներ։

Առաքիչների դրամական պարգևատրումները միջինում չեն գերազանցում տեղափոխվող թմրամիջոցի արժեքի տասնորդական տոկոսը։ Միջինում առաքիչը հնարավոր դատապարտման ռիսկի յուրաքանչյուր տարվա համար ստանում է մոտավորապես 250 դոլար։

Գրականություն
-------------

* Lisbon։ European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction — 2012 — 45 pp. ISBN 978-92-9168-498-4 (англ.)
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  A definition of ‘drug mules’ for use in a European context // Lisbon: European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction — 2012 — 45 pp. ISBN 978-92-9168-498-4, page 3 «A drug courier who is paid, coerced or tricked into transporting drugs across an international border but who has no further commercial interest in the drugs.»
2. 1 2  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2014 թ․ սեպտեմբերի 15-ին. Retrieved 2014 թ․ դեկտեմբերի 1.
3. ↑  "Արխիվացված պատճենը" (PDF). Արխիվացված է the original (PDF) 2014 թ․ սեպտեմբերի 15-ին. Retrieved 2014 թ․ դեկտեմբերի 1.
4. ↑
5. ↑
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պալնիկ Յոլ (այլ կիրառումներ)

 **Պալնիկ Յոլ** (ռուս.՝ Пальник-Ёль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Կիպիևայու գետի ձախ ափին՝ 36 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 10 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050300112103000075038
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103007503
* Ավազանի կոդը — 03.05.03.001
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության:Պալնիկ Յոլ". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ օգոստոսի 10. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 29.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ГВР |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պալնիկ Յոլ (այլ կիրառումներ)

 **Պալնիկ Յոլ** (ռուս.՝ Пальник-Ёль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Լիժա գետի աջ ափին՝ 174 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 40 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050100212103000064853
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103006485
* Ավազանի կոդը — 03.05.01.002
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության:Պալնիկ Յոլ". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ օգոստոսի 10. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 29.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · ГВР |

 |
**Թուշինցիներ** կամ **թուշիներ** (վրաց. თუშები - թուշեբի), վրացիների էթնիկ խումբ։ Ապրում են Վրաստանի Ախմետայի մունիցիպալիտետում և արևելյան Վրաստանի որոշ շրջաններում։ Խոսում են վրացերենի թուշինյան բարբառով։ Հավատացյալները քրիստոնյա են։ 1886 թվականի հաշվառումների համաձայն, Վրաստանում բնակվում էին 5524 թուշինցիներ, իսկ 2012 թվականի տվյալներով, նրանց թիվը հասել էր 30000 մարդու։

Կենցաղը
-------

Հիմնականում զբաղվում են անասնապահությամբ։ Նախկինում առանձնանում էին մշակույթի և կենցաղի որոշ յուրահատկություններով, մասնավորապես հսկայական քարե խաչերի պաշտամունքով, որոնք ունեին շատ հին ծագում։ Թուշինցիները հայտնի էին բրդյա իրերի պատրաստմամբ (խուրջիններ, զանգապաններ և այլն), ինչպես նաև Չեչնիայի և Դաղստանի տարածքներ կատարած ասպատակություններով։ Իրենց տարածքները պաշտպանում էին չեչենների և դաղստանցիների կողմից կատարվող նմանատիպ ասպատակություններից, որոնք տեղի էին ունենում հիմնականում ձմռանը։ Այդ սահմանային բախումները շարունակվել են հարյուրամյակներ և դարձել են ավանդույթ` արտացոլվելով նաև բանահյուսության մեջ։

Ձմռանը թուշինցիների գյուղերը ձյան պատճառով կտրված են հարթավայրերից։ Բարձրլեռնային վայրերում կառուցված նրանց ամենահին տները իրենցից ներկայացնում էին աշտարակներ` նեղ պատուհաններով, որոնց առաջին հարկում գտնվում էր գոմը կամ փարախը։

20-րդ դարի կեսերին թուշինցիների գյուղերի մեծ մասը լքվեց բնակիչներից, քանի որ նրանք սկսեցին վերաբնակվել հարթավայրերում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Народы мира, 1988.
2. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2014 թ․ մայիսի 25-ին. Retrieved 2017 թ․ օգոստոսի 5.
3. ↑  Пока ты живёшь в своих мечтах , мир живёт без тебя... - Список картвельских племен с примерной численностью каждого племени
**Իլ-76-ի ավիավթար Ալժիրում**, տեղի է ունեցել 2018 թվականի ապրիլի 11-ին Ալժիրում։ Ալժիրի ռազմաօդային ուժերին պատկանող Իլ-76 ինքնաթիռը ավիավթարի է ենթարկվել Ալժիրի Բլինդա նահանգի Բիֆարիկ ռազմաօդային բազայի մոտակայքում։ Զոհվել է 257 մարդ։

Այս աղետը 2003 թվականի Թամանրասեթի Բոինգ 737-ի ավիավթարից հետո երկրորդն է իր մեծությամբ։ Աշխարհում ամենախոշոր ավիավթարն է, որ հաջորդել է Դոնեցկի 2004 թվականի Բոինգ 777-ի աղետին, նաև 2003 թվականի իրանի Կերման քաղաքի մոտ տեղի ունեցած ավիավթարից հետո երկրորդն է գրավում ԻԼ-76-երի աղետների շարքում ։ Զոհերի քանակով աշխարհում 20-րդ ավիավթարն է։

Ինքնաթիռ
--------

Ինքնաթիռն արտադրվել է Տաշքենդի Չկալովի անվան ավիացիոն արտադրական միավորումում։ Շահագործման է հանվել 1994 թվականի դեկտեմբերի 11-ին գործարանային՝ 043419636 և սերիական՝ 91-09 համարներով։

2003 թվականին Ստարայա Ռուսա քաղաքի համար 123 ավիավերանորոգման գործարանում կապիտալ-վերականգնողական վերանորոգում է անցել։ Այդ պահին ունեցել է 2110 ժամ թռիչք և 1494 «թռիչք-վայրէջք»։

2014 թվականի նոյեմբերից մինչև 2015 թվականի սեպտեմբեր կապիտալ վերանորոգվել է Մոսկվայի մարզի Ժուկովսկի քաղաքում։

Պատկանել է Ալժիրի ռազմաօդային ուժերին։

Աղետը
-----

Ինքնաթիռը աղետի է ենթարկվել տեղական ժամանակով 08:00-ին Բուֆարիկ օդանավակայանից օդ բարձրանալուց մի քանի րոպե անց։ Ընկել է Ալժիրի մայրաքաղաքից 30 կմ հեռու։

50 մետր բարձրանալուց հետո բռնկվել է ինքնաթիռի աջ թևը։ Անձնակազմը փորձել է օդանավը ետ շրջել և իջեցնել օդանավակայանում։ Բայց ինքնաթիռը վառվելով վայր է ընկել և հարվածելով գետնին լիովին ավերվել է։

Անձնակազմ և ուղևորներ
---------------------

Ինքնաթիռում գտնվել են անձնակազմի տասը անդամները և 247 ուղևոր, որոնց մեծ մասը ալժիրցի զինվորականներ են եղել։ Ուղևորների մեջ եղել են Պոլիսարիո ճակատի 26 անդամ։ Ինքնաթիռում գտնվող բոլոր անձինք զոհվել են։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Plane crash kills hundreds in Algeria — 2018.
2. 1 2  ASN Aircraft accident Ilyushin-76
3. ↑  "DIRECT - Plusiers morts dans le crash d'un avion militaire à Blida". Արխիվացված է the original 2018 թ․ ապրիլի 13-ին. Retrieved 2018 թ․ ապրիլի 12.
4. ↑  Разбившийся в Алжире Ил-76 загорелся при взлете, пилоты пытались вернуться на аэродром - ТАСС
5. ↑  'Hundreds dead' after military plane crash in Algeria
**Չժան Յու Սի** ( (Չինարեն) հունվարի 30, 1991(1991-01-30), Dunhua, Yanbian Korean Autonomous Prefecture, Գիրին, Չինաստան), չինացի դերասանուհի, առավել հայտնի է որպես Լին Սինգչենգ «Իմ փոքրիկ արքայադուստր» և Լի Շիայում՝ «Չեմ կարող գրկել քեզ» դրամաներում։

Կարիերա
-------

Չժան Յու Սին ծնվել է 1991 թվականի հունվարի 30-ին Չինաստանի Գիրին նահանգի Դունհուա քաղաքում։

Ավարտել է Պեկինի նորաձևության տեխնոլոգիայի ինստիտուտը։

2009 թվականին «Ruili Cover Girl» 7-րդ մրցույթում հաղթելուց հետո ընդգրկվել է զվարճանքի արդյունաբերության ոլորտում և դարձել գովազդային մոդել : Ստաժավորման համար Չժան Յու Սին մեկնել է Տոկիո և մասնակցել նորաձևության իր առաջին ֆոտոսեսիաներից մեկին։

Իր դերասանուհու նորամուտը կայացել է 2013 թվականին «Tang Dynasty Man» ֆանտազիայի ժանրի պատմության դրամայում՝ առցանց վեպի էկրանավորում, որը պատմում է մեր ժամանակակից մի մարդու մասին, որը ընկել է Տանգ դինաստիայի օրոք։

2014 թվականին Չժան Յու Սին նկարահանվել է «Վագրի լեռան գրավումը» մարտաֆիլմում։

«Գարդենիան ծաղկում է» ռոմանտիկ կատակերգական-դրաման, որի դերակատարն է դերասանուհին, մեծ էկրան է բարձրցել է 2015 թվականին։ 2017 թվականին նկարահանվում է «Չեմ կարող գրկել քեզ» ֆանտազիայի ռոմանտիկ սերիալի երկու եթերաշրջանում, «Իմ սիրելի արքայազն» կատակերգական ռոմանտիկ դրամայում և «Մեռիր հիմա» ֆանտաստիկ արկածային սերիալում։

«Խնդրում եմ ինձ թևեր տուր» պատմական դրամայում դերասանուհին խաղացել է 2019 թվականին, որի սյուժեն Լին Ձյոիգե անունով մի աղջկա մասին է, որը պետք է ապացուցի, որ ինքը մեղավոր չէ ոստիկանապետ հոր մահվան մեջ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Чжан Юй Си / Zhang Yu Xi". *Дорамы с русской озвучкой смотреть онлайн бесплатно и в хорошем качестве - VseDoramy.net* (in ռուսերեն). Retrieved 2021 թ․ մարտի 28.
2. ↑  "张予曦星梦成真 夺得瑞丽封面女孩大赛总冠军". *Sina* (in չինարեն). 2009 թ․ հոկտեմբերի 20.
3. ↑  "《智取威虎山》杀青 张予曦高夏现身片场". *Sina* (in չինարեն). 2014 թ․ ապրիլի 29.
4. ↑  "张予曦亮相电影节红毯 《栀子花开》演校园少女". *Tencent* (in չինարեն). 2015 թ․ ապրիլի 20. Արխիվացված է the original 2021 թ․ հոկտեմբերի 21-ին. Retrieved 2021 թ․ մարտի 30. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Yuxi Zhang

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Sina Weibo |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |

 |
Թուրքիայի Հանրապետության քաղաքացու կենսաչափական անձնագիր
**Թուրքական անձնագիր** (թուրքերեն՝ Türk Pasaportu), պետական փաստաթուղթ, որը տրվում է Թուրքիայի քաղաքացիներին և օգտագործվում է անձի նույնականացման և արտասահման մեկնելու համար։ Թուրքիայում անձնագրերը մտցվել են 1950 թվականի հուլիսի 15-ին։ Ներկայիս անձնագրերը մտցվել են 2010 թվականի հունիսից։ Վավերականության ժամկետը 10 տարի։ Անձնագիրը տրվում է Թուրքիայի ոստիկանության կողմից։ Հյուսիսային Կիպրոսի քաղաքացիները կարող են դիմել թուրքական անձնագրի համար։ Նրանք նույն կերպ կարող են դիմել նաև Կիպրոսի անձնագրի համար։ Բացի այս անձնագրերի տեսակները, Թուրքիայի որոշ քաղաքացիների, ովքեր զբաղվում են դիվանագիտական ծառայությամբ, տրվում է դիվանագիտական անձնագիր։

Արտաքին տեսք
------------

Անձնագիրն ունի կարմիր գույն, որի վրա գրված է (թուրքերեն՝ Türkiye Cumhuriyeti) «Turkey» և (թուրքերեն՝ Pasaport) «Passport»` թուրքերենով և անգլերենով։ Կենտրոնում ոսկեգույնով պատկերված է աստղ և կիսալուսին, ինչպես պետական դրոշի վրա։ Անձնագրի ներսում տվյալները նշվում են թուրքերենով և անգլերենով։ Անձագրի չափսերն են` 88×125 մմ։

Վիզայի անհրաժեշտություն Թուրքիայի քաղաքացիների համար
----------------------------------------------------

Պետություններ և տարածքներ, որտեղ այցելելու համար Թուրքիայի քաղաքացիները պետք է ունենան վիզա կամ ազատ վիզայական ռեժիմ է      Թուրքիա      Ազատ վիզայական ռեժիմ     Վիզան տրվում է ժամանման պահին     Էլեկտրոնային թույլտվություն կամ eVisa     Անհրաժեշտ է վիզա
Թուրքական անձնագիր ունեցող անձինք կարող են ճանապարհորդել առանց վիզայի կամ վիզան ստանալ ժամանման պահին աշխարհի մոտ 100 երկրներում։

2011 թվականի սեպտեմբերի 29-ին ԵՄ արտաքին հարաբերությունների պատասխանատու Սեսիլիա Մալմսթրոմը հայտարարեց, որ վիզայի պահանջը շենգենյան գոտու երկրների համար կդադարեցվի։ Վիզայի ազատականացումը կլինի մի քանի փուլով։ Այն կներառի վիզայի համար նախատեսված փաստաթղթերի կրճատում, երկկողմանի վիզաների տրամադրում և կեցության ժամկետի երկարեցում։

Պատկերասրահ
-----------

Թուրքիայում կիրառվող անձնագրի տեսակները

* 2010 (Քաղաքացիական անձնագիր)2010 (Քաղաքացիական անձնագիր)
* 2010 (Ծառայողական անձնագիր)2010 (Ծառայողական անձնագիր)
* 2010 (Կենսաչափական անձնագիր)2010 (Կենսաչափական անձնագիր)
* 2012 (Ծառայողական անձնագիր)2012 (Ծառայողական անձնագիր)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Pasaport Kanunu" (in Turkish). Regulations-Ministry of Justice. Արխիվացված է the original 2013 թ․ փետրվարի 25-ին. Retrieved 2008 թ․ նոյեմբերի 23.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Անձնագրի հաստատում Archived 2013-07-04 at the Wayback Machine.