recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Մանեճ Ապահունի** (4-րդ դար, Ապահունիք, Տուրուբերան, Մեծ Հայք - 5-րդ դար), հայ նախարար Մեծ Հայքում, Տուրուբերան աշխարհի Ապահունիք գավառի տանուտերը, Վստամ Ապահունու հայրը, Ապահունիների նախարարական տոհմից։

Մեծ Հայքի անկումը
-----------------

Մանեճ Ապահունին Մեծ Հայքի վերջին արքա՝ Արտաշես Դ-ի (422-428) ժամանակակիցն է։ Հայ նախարարները դժգոհ լինելով Արտաշես Դ արքայի վարքից, բողոքում են պարսից Վռամ Ե (420-438) արքային։ Վերջինս 428 թվականին գահընկեց է անում Արտաշեսին և Մեծ Հայքը վերածում մարզպանության։ Այս որոշմանը հակառակվում է Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Սահակ Պարթևը (387-428), որի համար Պարսից արքան զրկում է նրան կաթողիկոսական աթոռից և հարքունիս գրավում նրա տիրույթները, ապա Արտաշես Դ-ի հետ միասին ձերբակալվում է և ուղարկվում Պարսկաստան։ Պարսից արքան նոր կաթողիկոս է նշանակում ասորի Սուրմակին։ Սուրմակին և նրան հաջորդած՝ ասորի Բրքիշոյին հայ նախարարները զրկում են կաթողիկոսական աթոռից և Սահակ Պարթևի ձերբակալությունից հետո 4 տարի անց՝ 432 թվականին դիմելով պարսից արքային, խնդրում են կաթողիկոս նշանակել մեկ այլ մարդու, որը կշարժվեր իրենց կրոնի օրենքներով, կամ էլ վերադարձնել Սահակ Պարթևին։ Սահակ Պարթևի օգտին հանդես են գալիս Մանեճ Ապահունին և Սպանդարատ Արշարունին՝ իրենց կողմնակիցներով։ Վռամ Ե Գուրը մասամբ է կատարում հայ նախարարների խնդրանքը։ Այսպիսով, կաթողիկոս է նշանակվում Շամվել ասորին, որը որպես Սահակի ընդդիմադիր և հակաթոռ՝ գրեթե ամբողջությամբ իր ձեռքն է վերցնում կաթողիկոսական աթոռը։ Իսկ Սահակ Պարթևին թողնում է նրա կաթողիկոսական աթոռից ընդամենը մի քանի գյուղ։

Վարդանանց պատերազմ
------------------

Հիմնական հոդված՝ Արտաշատի ժողով
Հիմնական հոդված՝ Վարդանանց պատերազմ
449 թվականին Մանեճ Ապահունին մասնակցում է Արտաշատի ժողովին, որին մասնակցող հայկական իշխանական տները և Հայ Առաքելական Եկեղեցին որոշում են չհնազանդվել և մերժել Հազկերտ Բ-ի կրոնափոխության պահանջը։ Հազկերտ Բ-ի հրամանով Տիզբոն մեկնած և առերես հավատքը ուրացած նախարարներից մեկը Մանեճ Ապահունին էր։ Ետ վերադառնալով հայրենիք, Մանեճ Ապահունին մի շարք նախարարների հետ անցնում է Հայոց մարզպան Վասակ Սյունու կողմը՝ ընդդեմ Վարդան Մամիկոնյանի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  «Հայոց անձնանունների բառարան», Հրաչյա Աճառյան, Երևան, 1942, Հատոր 3, Ցուցակ 1, Էջ 199, Հատոր 4, Ցուցակ 1, Էջ 350․
2. ↑  "Ս․ Սահակ Ա Պարթև". Արխիվացված է the original 2021 թ․ փետրվարի 6-ին. Retrieved 2021 թ․ հունվարի 2. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
**Կարմիր ծառ** (դան․՝ Amalienborg Plads), նիդերլանդացի նկարիչ Պիտ Մոնդրիանի 1908-1910 թվականներին ստեղծած կտավը, որը գտնվում է Հաագայի քաղաքային թանգարանում։

Կտավն ունի 70 սմ բարձրություն, 99 սմ լայնություն, նյութը՝ կտավ յուղաներկ։

Նկարագրություն
--------------

Կտավն արտացոլում է նկարչի լումինիստական շրջանը, երբ Մոնդրիանը նկարում էր իրատեսորեն, առավել վառ գույներով և պարզեցված ուրվագծով։ Այս նկարը համարվում է երկու տարբեր ոճերի համատեղում Մոնդրիանի առավել ուղղանկյուն վերլուծական ոճի ֆոնին։ Նկարիչը կտավն ստեղծել է Զեյլանդի Դոմբուրգ առողջարանային ծովափնյա քաղաքում։ Պիտ Մոնդրիանի ծառեը ցույց են տալիս նրա անցումը դեպի վերացական կուբիզմ։

* «Ուռենու պուրակ. լույսի և ստվերի դրոշմ», 1905«Ուռենու պուրակ. լույսի և ստվերի դրոշմ», 1905
* «Մոխրագույն  ծառ», 1911«Մոխրագույն ծառ», 1911

Դոմբուրգում գտնվելու ժամանակահատվածում Մոնդրիանը ստեղծել է Villa Loverendale-ի այգու խնձորենիների էսքիզներ։ Կտավն ավարտին է հասցրել իր պարբերական այցերի ժամանակ։

Ցուցադրություններ
-----------------

Մոնդրիանիի կենդանության օրոք կտավը երկու անգամ ցուցադրվել է. առաջինը 1909 թվականին Ամստերդամի քաղաքային թանգարանի «Schilderijen en teekeningen door C. Spoor, Piet Mondriaan en Jan Sluyters» ցուցահանդեսի ժամանակ, 1910 թվականին ցուցադրվել է Ամստերդամի «Սուրբ Լուկայի նկարիչներ» 20-րդ ամենամյա ցուցահանդեսի ժամանակ։ 500 գուլդենով կտավը վաճառվել է Marie Tak van Poortvliet թանգարանին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5
2. 1 2
3. ↑
4. ↑  "Կտավը Հաագայի քաղաքային թանգարանի կայքում". Արխիվացված է the original 2016 թ․ ապրիլի 12-ին. Retrieved 2016 թ․ ապրիլի 28.
5. 1 2  Hanssen, Leon (2015 թ․ մարտի 3). *De schepping van een aards paradijs: piet Mondriaan 1919-1933*. Singel Uitgeverijen. ISBN 978-90-214-5811-3.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կտավը Europeana կայքում

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Կարմիր ծառ (կտավ)** կատեգորիայում։ |
**Մանուկ Հովհաննեսի Գասպարյան** (սեպտեմբերի 16, 1949(1949-09-16), Ապարան, ԽՍՀՄ - հունվարի 10, 2008(2008-01-10), Երևան, Հայաստան), քաղաքական գործիչ, Հայաստանի Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր։

Կենսագրություն
--------------

Մանուկ Գասպարյանը ծնվել է 1949 թվականի սեպտեմբերի 16-ին Ապարանի շրջանի Քասախ գյուղում։ 1976 թվականին ավարտել է Մոսկվայի ինժեներաշինարարական ինստիտուտը, իսկ 1989 թվականին՝ Բելգորոդի (ՌԴ) սպառողական կոոպերացիայի ինստիտուտը։ Ստացել է տնտեսագետի որակավորումը։ 1968-1970 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում։ 1971-1990 թվականներին աշխատել է ՀԽՍՀ առեւտրի նախարարության համակարգում գլխավոր հաշվապահ, որպես սննդառի տնօրեն։ 1990-1997 թվականներին եղել է «Օրիոն» ՍՊԸ նախագահ, 1997-1999 թվականներին` Երևանի Քանաքեռ-Զեյթուն թաղապետարանի ֆինանսական բաժնի պետ։ 1999-2003 թվականներին եղել է Ազգային Ժողովի պատգամավոր (թիվ 24 ընտրատարածք)։ Եղել է Ազգային Ժողովի ֆինանսավարկային, բյուջետային և տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ Խմբակցություններում և պատգամավորական խմբերում չի ընդգրկվել, ապա «Ժողովրդի ձայն» պատգամավորական խմբի անդամ։ 2003 թվականին մայիսի 25-ին Ազգային Ժողովի պատգամավոր է ընտրվել թիվ 4 ընտրատարածքից։ Եղել է Ազգային Ժողովի արտաքին հարաբերությունների մշտական հանձնաժողովի անդամ։ Խմբակցություններում և պատգամավորական խմբում ընդգրկված չէ։ Ոչ մի կուսակցության չի պատկանում։ Մահացել է 2008 թվականի հունվարի 10-ին։

Անձնական կյանք
--------------

Ամուսնացած է, ունի չորս երեխա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "National Assembly of Armenia | Official Web Site | parliament.am". *www.parliament.am*. Retrieved 2021 թ․ հունիսի 22.
2. ↑  "Гаспарян Манук Оганесович — Энциклопедия фонда «Хайазг»". *ru.hayazg.info*. Retrieved 2021 թ․ հունիսի 22.
3. ↑  "Гаспарян, Манук Оганесович. Манук Оганесович Гаспарян - депутат парламента Армении. 1990 - 1997 - был председателем ООО Орион. 2003 - 2007 - был депутатом парла". *ru.autograndad.com* (in ռուսերեն). Արխիվացված է the original 2021 թ․ հունիսի 24-ին. Retrieved 2021 թ․ հունիսի 22. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  "Վախճանվել է Մանուկ Գասպարյանը". *«Ազատ Եվրոպա/Ազատություն» ռադիոկայան*. Retrieved 2021 թ․ հունիսի 22.
5. ↑  "ՄԱՀԱՑԵԼ Է ՄԱՆՈՒԿ ԳԱՍՊԱՐՅԱՆԸ". *A1Plus*. Retrieved 2021 թ․ հունիսի 22.

Արտաքին հղումներ
----------------

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Հայաստանի Ազգային ժողով · Հայաստանի Ազգային ժողով |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Արմենիապեդիա |

 |
Անդրեյ Շևչենկոն «Կարմիր քարտի արշավ» նախաձեռնության պաստառներից մեկի վրա
**Կարմիր քարտը**, մի քանի մարզաձևերում՝ մասնավորապես ֆուտբոլում խաղացողին կամ մարզչին դաշտից հեռացնելու նշան է և ցուցադրվում է մրցավարի կողմից։

Կանոններ
--------

Կարմիր քարտը կիրառվում է ֆուտբոլում, ռեգբիում, թեթև ատլետիկայում, գնդակով հոկեյում և այլ մարզաձևերում։ Այն մարզիկը, ում ցուցադրվել է կարմիր քարտը, պարտավորվում է լքել խաղը, իսկ նրա թիմին չի թույլատրվում փոխարինել այդ խաղացողին։ Բացառություն է գործում միայն հանդբոլում, որտեղ հեռացումից երկու րոպե հետո թիմը համալրվում է նոր խաղացողով։ Շատ դեպքերում կարմիր քարտ ստացած մարզիկին արգելվում է մասնակցել նաև հաջորդ մի քանի խաղերին։

Կարմիր քարտը ցուցադրվում է շատ կոպիտ խախտման կամ ոչ սպորտային պահվածքի համար։ 
Մարզիկը կարմիր քարտ է ստանում հետևյալ խախտումների պարագայում՝ «վերջին հույսի խախտում»
կոպիտ սահանկում, ոտքով հարված մարմնի հատվածում, բաց ոտքով հարված, միտումնավոր հարված կամ վիրավորանք այլ խաղացողին, թիմի անդամներին, մրցավարին կամ երկրպագուին

Գնդակով հոկեյում կարմիր քարտը խաղացողին ցուցադրվում է տեխնիկական խախտման համար, օրինակ՝ մեկ խաղում երրորդ հեռացման համար։ Այս դեպքում թիմի կազմը համալրվում է 5 կամ 10 րոպե հետո, իսկ կարմիր քարտ ստացած մարզիկը պարտավորվում է գնալ հանդերձարան։

Թեթև ատլետիկայում կարմիր քարտը ցուցադրվում է երկու սխալ մեկնարկի կամ քայլքի տեխնիկան խախտելու համար։

Կարմիր քարտը կարող է ցուցադրվել նաև խաղից հետո, եթե հետխաղյա անալիզի արդյունքում նկատվում է կոպիտ, ոչ սպորտային պահվածք։

Պատմություն
-----------

Մրցավարը կարմիր քարտ է ցույց տալիս կանոնները խախտած ֆուտբոլիստին
1966 թվականի ֆուտբոլի Աշխարհի առաջնության Արգենտինայի և Անգլիայի միջև մրցավեճում Անտոնիո Ռատտին չէր հասկանում կամ չէր ցանկանում հասկանալ մրցավարի բանավոր հեռացումը և շարունակում էր դաշտում մնալ ևս 9 րոպե։ Ստեղծված իրավիճակում իրենց հասցեին զգուշացումը չհասկացան նաև անգլիացիները։
Այսպիսի խնդիրներից խուսափելու համար անգլիացի մրցավար Կեն Աստոնը առաջարկեց կարմիր և դեղին քարտերի օգտագործումը։ Այս գաղափարը ծագել էր լուսացույցի նախազգուշացնող գույներից։ 1970 թվականի ԱԱ-ում առաջին անգամ օգտագործվեցին դեղին և կարմիր քարտերը և լայն տարածում ստացան։

Հետաքրքիր փաստեր
----------------

* 2006 թվականի ԱԱ 1/8 եզրափակչում, Պորտուգալիայի և Հոլանդիայի միջև մրցավեճում, մրցավար Վալենտին Իվանովը դեղին քարտը գրպանից հանել է 16 անգամ և խաղադաշտից հեռացրել է 4 ֆուտբոլիստի։ Սա ռեկորդային էր Աշխարհի առաջնությունների պատմության մեջ։ Նախորդ ռեկորդը 3 հեռացումն էր։
* «Չերնոմորեց» ակումբի հաձակվող Ռոման Օրեշչուկը 2009 թվականի օգոստոսի 6-ի «Վիտյազ» ակումբի դեմ խաղում հեռացվել է փոխարինման դուրս գալուց 40 վայրկյան հետո։
* 1998 թվականին Հարավային Անգլիայում սիրողական հանդիպման ժամանակ հարձակվող Ռիչարդ Կերդը հրել է նրան։ Հերթական անգամ հրելուց հետո մրցավարը կորցրել է ինքնատիրապետումը և հարվածելով տապալել է ֆուտբոլիստին։ Կատարվածից հետո մրցավարն իրեն կարմիր քարտ է ցույց տվել և հեռացել խաղադաշտից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Խաղի ամբողջական վիճակագրությունը
2. ↑  "Չերնոմորեց-Վիտյազ խաղի հետաքրքիր դրվագները". Արխիվացված է the original 2013 թ․ նոյեմբերի 3-ին. Retrieved 2014 թ․ սեպտեմբերի 4.
3. ↑  "Մրցավարի հեռացումը". Արխիվացված է the original 2013 թ․ սեպտեմբերի 23-ին. Retrieved 2014 թ․ սեպտեմբերի 4.
**«Հին սալորենի»** (ճապ.՝ 老梅図襖), 1646 թվականին շարժական դռների վրա ճապոնացի նկարիչ Կանո Սանսեցուի ստեղծած նախշազարդում։ Նկարի ստեղծման համար հեղինակն օգտագործել է թանաք, ներկ, ոսկեթել և թուղթ։ 1975 թվականից աշխատանքը գտնվում է Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն թանգարանի հավաքածուում։

«Հին սալորենի» նախշազարդումը Մետրոպոլիտեն թանգարանում վերստեղծված սենյակում
Նկարում պատկերված է ճապոնական հին սալորենու կորացած սև բունը՝ ոլորուն ճյուղերով շուրջ 4 մետր երկարությամբ տարածված շարժական դռան չորս վահանակների վրա։ Ծառերի բացված ծաղիկները ցույց են տալիս, որ արվեստագետը պատկերել է վաղ գարուն (ճապոնական սալորենին ծաղկում է փետրվար ամսվա վերջում և համարվում է գարնան ավետաբեր)։ Սալորենու ծաղիկները փոխանցում են սառը վաղորդյան գարնան մթնոլորտ և խորհրդանշում ծնունդ ու նորացում։ Պատկերի աջ կողմում երևում են ժայռեր և բամբուկ, ձախ կողմում՝ ծաղկած լեռնավարդ։ Այս ծայրահեղ մասերի հիման վրա կարելի է ենթադրել, որ սենյակի չորս վահանակների պատկերները պետք է նկարագրեին տարվա չորս եղանակները։ 1880-ական թվականներին վանքը, որտեղ գտնվել է աշխատանքը, ավերվել է, և նկարի միայն այս հատվածն է պահպանվել։ Կորացած բներով ծառերի կոմպոզիցիան տուրք է տալիս Կանո Էյտոկուին։ Ի տարբերություն իր նախորդի աշխատանքների, Կանո Սանսեցուի մոտ գերիշխում է դեկորատիվ ոճը և ավելի քիչ դինամիկ է։

Ֆուսումայի շարժական վահանակներն ի սկզբանե ձևավորել են Կիոտոյում գտնվող զենական Մյոսինձի տաճարի Տենսյոին կառույցի սենյակներից մեկի պատը։ Կանո Սանսեցուն այս տաճարը նկարազարդել է իր խնամակալ հոր և ուսուցչի՝ Կանո Սանրակուի հետ, դայմյո Մացուդարա Տադաիխիրոյի հրամանով։ 1880-ական թվականների պատկերազարդումը վաճառվել է մասնավոր կոլեկցիոներ Կատաոկի Նաոխարուին, Ճապոնիայի ֆինանսների ապագա նախարարին` տաճարի վերականգնման համար ֆինանսական օգնության դիմաց։ Նոր սեփականատիրոջ նախաձեռնությամբ նկարազարդումները տան չափերին համապատասխանելու համար վերևից կտրվել են։ Այս վահանակների հետևի մասում եղել է այլ պատկերազարդում՝ չինական թեմատիկայով դաոսական ութ անմահները, որը ձևավորել է հարևան սենյակի պատը։ Ավելի ուշ այս նկարն առանձնացվել է և այժմ գտնվում է Միննեապոլիսի արվեստի ինստիտուտում։ Կատաոկի Նաոխարուից հետո նկարազարդումը պատկանել է ճապոնական արվեստի դիլեր Միձուտանի Նիսաբուրոնին (1910-1985) և ամերիկացի կոլեկցիոներ Հարրի Փաքարդին (1914-1991), որը 1975 թվականին այն հանձնել է Մետրոպոլիտեն թանգարանին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3
2. 1 2
3. ↑
4. ↑  Մետրոպոլիտեն թանգարան — 1870.
5. 1 2 3 4 5 6  "老梅図襖 Old Plum" (in անգլերեն). The Metropolitain Museum of Art.
6. 1 2 3 4 5 6  Aaron Rio. "Vernal Splendor: Kano Sansetsu's Old Plum" (in անգլերեն).
7. 1 2  "Развитие стиля Кано Эйтоку его учениками и последователями. Часть 6". Արխիվացված է the original 2019 թ․ հոկտեմբերի 19-ին. Retrieved 2018 թ․ դեկտեմբերի 9. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
**Հե՜յ, ո՞վ կա այդտեղ**, 1979 թվականին «Երևան» կինոստուդիայում նկարահանված գեղարվեստական ֆիլմ։ Վիլյամ Սարոյանի համանուն պիեսի էկրանավորումն է։ Ֆիլմում պատմում է երիտասարդ տղայի և աղջկա մասին, ում սերը զոհ է դառնում քաղքենիների անհանդուրժողականությանը։

Ֆիլմում նկարահանվել են Անդրեյ Պոդոշյանն ու Մարի Սեթխանյանը։

Սյուժե
------

Բանտարկված պատանին անընդհատ գոռում է՝ Հե՜յ, ո՞վ կա այդտեղ։ Նրա ձայնը լսում մի աղջիկ, ում հետ նա խոսքի է բռնվում։ Էմիլի Սմիթը տղային պատմում է, որ մարդիկ պատրաստվում են սպանել նրան իբր թե մի կնոջ բռնաբարելու համար։ Տղան պատմում է, որ ինքը թափառական է, այդ կինն ուզում էր, որ ինքը նրան փող տար, իսկ ինքը ոչինչ չուներ։ Երբ Էմիլին գնում է ատրճանակ բերելու, վանդակի մոտ է գալիս այն կնոջ ամուսինը։ Տղան նրան պատմում է, որ կինն ինքն է մոտեցել իր հետ ծանոթնալու, հետո հրավիրել է իր տուն, իսկ երբ ինքը հրաժարվել է փող տալ, կինն աղմուկ է բարձրացրել և իրեն բռնել են։ Նա կրակում է տղայի վրա, երբ վերջինս ասում է, թե նա ամենայն հավանականությամբ իմացել է իր կնոջ արարքների մասին և ուղղակի վախենում է իր ընկերներից։ Էմիլին վերադառնում է, բայց չի կարողանում փրկել տղային։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2013 թ․ դեկտեմբերի 26-ին. Retrieved 2013 թ․ սեպտեմբերի 12.

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Հե՜յ, ո՞վ կա այդտեղ» Archived 2017-08-15 at the Wayback Machine. ֆիլմը Ոսկե ծիրան կինոփառատոնի էջում
**Մանե Գրիգորյան** (հոկտեմբերի 19, 1988(1988-10-19), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հաղորդավար։

Կոմպոզիտոր Արթուր Գրիգորյանի դուստրը։

Կենսագրություն
--------------

Մանե Գրիգորյանը ծնվել է 1988 թվականի հոկտեմբերի 19-ին, Երևանում։ 2004 թվականին ավարտել է Խաչիկ Դաշտենցի անվան թիվ 114 ավագ դպրոցը։ 2004-08 թվականներին սովորել է Երևանի Վ․ Բրյուսովի անվան պետական լեզվահասարակագիտական համալսարանի օտար լեզուների ֆակուլտետում։ 2004թ-ից աշխատել է «Նոր Ալիք» հեռուստաընկերությունում, 2007 թվականից՝ Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերությունում՝ որպես հաղորդավար։ Վարել է «Կանաչ Գոտի», «Ընծա» նախագծերը, «Ռուբիկոն» հաղորդումը և բազմաթիվ համերգային ծրագրեր։ 2008-10 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի միջազգային հարաբերություններ ֆակուլտետի հանրային կառավարում բաժնում։

2010 թվականից զբաղվում է Հայաստանի Երգի պետական թատրոնի և կոմպոզիտոր Արթուր Գրիգորյանի պրոդյուսինգով։ 2011-12 թվականներին աշխատել է Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերությունում՝ որպես գործադիր տնօրենի խորհրդական։ 2018 թվականից շարունակել է աշխատանքը Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերությունում՝ որպես «Առավոտ լուսո» և «Անկախ տարիքից» հաղորդումների հաղորդավար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Mediamax. "Մանե Գրիգորյան". *Bravo.am*. Retrieved 2021 թ․ օգոստոսի 4.
2. ↑  "AV Production - Մանե Գրիգորյան". *avproduction.am*. Արխիվացված է the original 2021 թ․ օգոստոսի 4-ին. Retrieved 2021 թ․ օգոստոսի 4.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Մանե Գրիգորյան «Չէին սպասում»
**ՄԳԱԹ-ի դերասանների տուն Գլինիշչևսկի նրբանցքում** (ռուս.՝ Дом актёров МХАТ в Глинищевском переулке), շենք և տեսարժան վայր Մոսկվայում
, Գլինիշչևսկի նրբանցք, տուն 5/7 հասցեով։ Կառուցվել է 1938 թվականին՝ Մոսկվայի գեղարվեստական ակադեմիական թատրոնի (ՄԳԱԹ, այժմ` Մոսկվայի գեղարվեստական թատրոն) դերասանների համար։

Պատմություն
-----------

1725 թվականին ՄԳԱԹ-ի դերասանների ապագա տան տեղում կառուցվել է Մոսկվայի մետրոպոլիտ Ալեքսիի տաճարը։ 1899 թվականին եկեղեցին վերականգնվել է։ Խորհրդային տարիներին սկսվել են եկեղեցու հետապնդումները, և այս տաճարը բացառություն չի եղել։ 1922 թվականին այն թալանվել է, 1931 թվականին փակվել է, 1934 թվականին՝ քանդվել։

Տաճարը ոչնչացնելուց մեկ տարի հետո` 1935 թվականին, Գլինիշչևսկի նրբանցքում սկսվեց և 1938 թվականին ավարտվեց ՄԳԱԹ-ի դերասանների տան շինարարությունը։ Շենքի կառուցման նպատակն է եղել նրա բնակեցումը Մոսկվայի Գեղարվեստական ակադեմիական թատրոնի և Ստանիսլավսկու անվան թատրոնի ընկերակցության կոոպերատիվով։

Ճարտարապետություն
-----------------

Շենքի ճարտարապետներն են Վ. Ն. Վլադիմիրովը և Գ. Ի. Լուցկին։ Քանդակագործ Գ. Մոտիլովը ստեղծել է երկու խորաքանդակ` «Արվեստների կառնավալ» և «Ֆիզկուլտուրնիկների շքերթ»։

Շենքը համատեղում է կոնստրուկտիվիզմի և ստալինյան ամպիրի ոճերը։

Շենքն ունի 8 հարկ։

7-րդ հարկում պատշգամբները միացված են։

Մուտքերը զարդարված են սև մարմարով։

Հայտնի մարդիկ
-------------

Այստեղ ապրել են բազմաթիվ հայտնի մարդիկ. Օլգա Կնիպպեր-Չեխովան, Վերա Մարեցկայան, Իվան Մոսկվինը, Օսիպ Աբդուլովը, Ալեքսանդր Կայդանովսկին, Սերգեյ Օբրազցովը, Վլադիմիր Նեմիրովիչ-Դանչենկոն։ Դրա մասին վկայում են շենքի պատին փակցված հուշատախտակները։ 2001 թվականին տանը բացվել է Սերգեյ Օբրազցովի թանգարան-բնակարանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Постановление Совета Министров РСФСР № 1327 от 30.08.1960
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  "Дом актеров МХАТ". Արխիվացված է the original 2016 թ․ հուլիսի 23-ին. Retrieved 2015 թ․ ապրիլի 10. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  "Дом, в котором жил Немирович-Данченко Владимир Иванович в 1938-1943 гг" (in ռուսերեն). Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 4-ին. Retrieved 2015 թ․ ապրիլի 10. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  "Кому дом, а кому музей". Итоги. 2010 թ․ սեպտեմբերի 10. Արխիվացված է the original 2017 թ․ սեպտեմբերի 24-ին. Retrieved 2018 թ․ մայիսի 3. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
**Մանանա Կոբախիձե** (վրաց.՝ მანანა კობახიძე, փետրվարի 3, 1968(1968-02-03)), վրացի պետական և քաղաքական գործիչ, Վրաստանի խորհրդարանի փոխնախագահ, ինչպես նաև ձախակողմյան «Վրացական երազանք՝ ժողովրդավարական Վրաստան» քաղաքական կուսակցության առաջնորդ։

Կենսագրություն
--------------

Մանանա Կոբախիձեն ծնվել է 1968 թվականի փետրվարի 3-ին Թբիլիսիում։

1985-1990 թվականներին սովորել է Թբիլիսիի պետական համալսարանի պատմաիրավագիտական ֆակուլտետում, իսկ 1998-2003 թվականներին՝ Վրաստանի իրավաբանական համալսարանում։ 1990-1991 թվականներին, որպես թղթակից աշխատել է հանրային ռադիոյում, իսկ 1991-2001 թվականներին աշխատել է, որպես ուսուցիչ։ 1995-1996 թվականներին պետդեպարտամենտում աշխատել է, որպես գլխավոր մասնագետ։

Մանանան հիմնադրել է *«Փաստաբաններ հանուն մասնագիտության»* կազմակերպությունը, եղել է Վրաստանի իրավաբանների ասոցացիայի անդամ։ 2012 թվականի ապրիլի 21-ից զբաղեցնում է վրացական ձախակողմյան «Վրացական երազանք՝ Ժողովրդավարական Վրաստան» քաղաքական կուսակցության առաջնորդը։

Տես նաև
-------

* Վրացական երազանք

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Կենսագրություն". *Մանանա Կոբախիձե* (in վրացերեն). «Վրացական երազանք՝ ժողովրդավարական Վրաստան». Արխիվացված from the original on 2013 թ․ հուլիսի 3. Retrieved 2013 թ․ հունիսի 28.
2. ↑  "Մանանա Կոբախիձե" (in վրացերեն). Վրաստանի խորհրդարան. Արխիվացված from the original on 2013 թ․ հուլիսի 3. Retrieved 2013 թ․ հունիսի 28. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|description=` ignored (help)

|  |
| --- |
| 
  **Կենսագրություն**   **Վրաստան**
 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մեծ Գնիլովկա (այլ կիրառումներ)

**Մեծ Գնիլովկա** (ռուս.՝ Большая Гниловка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Կոբրա գետի ձախ ափից 85 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 11 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետն է մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը 
Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 10010300212111100031044
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 111103104
* Ավազանի կոդը — 10.01.03.002
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության։ Մեծ Գնիլովկա". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ օգոստոսի 10. Retrieved 2015 թ․ դեկտեմբերի 3.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · ГВР |

 |
Բրիտանիայի ամենափոքր տունը
**Մեծ Բրիտանիայի ամենափոքր տունը** (վալլիերեն՝ Y Tŷ Lleiaf ym Mhrydain Fawr, հայտնի է նաև որպես «**առափնյա տուն**»), Ուելսի Քոնուի քաղաքի ափամերձ շրջանում տեղակայված տուրիստական վայր։ Տան երկարությունն ու լայնությունը 3.05 և 1.8 մետր են, իսկ բարձրությունը` 3.1 մետր։ Այն բնակության համար օգտագործվել է 16-րդ դարից մինչև 1900 թվականը. ինչպես ենթադրվում է անվանումից, այս տունը համարվում է Մեծ Բրիտանիայի ամենափոքր տունը։

Տունը ապրելու համար օգտագործվել է մինչև 1900 թվականը, երբ այն վարձակալում էր Ռոբերտ Ջոնս անունով մի ձկնորս։ Սենյակները չափազանց փոքր էին, և ձկնորսը չէր կարող հասակով մեկ կանգնել սենյակում, և նա ստիպված հեռացավ տնից, երբ խորհրդարանում հայտարարվեց, որ այն պիտանի չէ բնակության համար։ Տան սեփականատերերը ցայսօր Ռոբերտ Ջոնսի սերունդներն են։ 2006 թվականի հունիսին զբոսաշրջիկների հոսքը 50%-ի չափով նվազեց մետակայքում կատարվող ճանապարհաշինարարական աշխատանքների պատճառով։

Տունը ներկված է կարմիր և գտնվում է Քոնուիի ամրոցի պատերի մոտ։ Այն բաց է գարնանից մինչև աշուն։ Մուտքի գումարը £1.00 է մեծերի և 50պ երեխաների համար։ Երբ տունը բաց է, ուելսցի մի կին, որ ազգային հագուստ է կրում, կանգնում է տան դիմաց և այցելուներին ներկայացնում տան պատմությունը։ Աստիճանները տանում են երկրորդ հարկ, որն այնքան փոքր է, որ այնտեղ կա ընդամենը սենյակ՝ մեկ անկողնու ու մի պահարանի համար։ Այցելուները հնարավորություն չունեն աստիճաններով վերև բարձրանալու շինարարական անկայունության պատճառով, սակայն կարող են տեսնել այն շարժական սանդուղքից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Big headache for smallest house". *BBC News*. 2006 թ․ հունիսի 9. Retrieved 2013 թ․ օգոստոսի 9.
2. ↑  "The Smallest House in Great Britain". Արխիվացված է the original 2013 թ․ փետրվարի 12-ին. Retrieved 2017 թ․ փետրվարի 4.
3. ↑  "Owner Smallest House in Great Britain Dead". *The Lewiston Daily Sun*. 1926 թ․ հունիսի 14. p. 14. Retrieved 2013 թ․ օգոստոսի 9.
4. ↑  Irvine, Chris (2010 թ․ մարտի 15). "Flat 'smaller than a snooker table' worth £200,000". *Daily Telegraph*. Արխիվացված է the original 2010 թ․ մարտի 17-ին. Retrieved 2013 թ․ օգոստոսի 9.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
* Տեղեկատվություն այցելուների համար Archived 2018-01-02 at the Wayback Machine.
**«Հերոսուհի մայրը»**, ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարչուհի Մարիամ Ասլամազյանի 1947 թվականին ստեղծած կտավը։ Գտնվում է Ասլամազյան քույրերի պատկերասրահի հավաքածուում։

Կտավն ունի 89 սմ բարձրություն, 150 սմ լայնություն, նյութը՝ կտավ, յուղաներկ։

Նկարագրություն
--------------

«Հերոսուհի մայրը» կտավը Մարիամ Ասլամազյանի ուշագրավ դիմանկարներից է։ Նկարի անվանումը կարող է մոլորեցնել մարդկանց․ իրականում սա մի խմբային դիմանկար է և ամբողջովին նկարված է բնականից։ «Հերոսուհի մայրը» վկայում է նկարչուհու սուր դիտողականության մասին, որը այս մեծ, հայկական գյուղացիական ընտանիքում նկատել է և նորի, նահապետական կենցաղի դեռևս չվերացած կողմերի և մեր դարաշրջանի ծնած նոր կենցաղի յուրատեսակ բեկումը և զուգակցումը։ Ասլամազյանի դիպուկ աչքը նկատել է թե՛ մեկը, թե՛ մյուսը, բայց եթե նրանց զուգակցումը աշխատանքին որոշ չափով գրոտեսկային բնույթ է տվել, հազիվ թե դա նկարչուհու մոտեցման միտումնավորության արգասիք լինի։ Հետաքրքիր է այս խմբական դիմանկարի կոմպոզիցիոն լուծումը, որը գալիս է ընտանեկան խմբանկարներից, ինչպիսիք կարելի է տեսնել գավառային հին լուսանկարներում։ Դիմանկարը զգալի տեղ է գրավում նկարչուհու հետպատերազմյան տարիների ստեղծագործության մեջ։ Նկարչուհուն մոտ են գյուղի աշխատավորների այդ հասարակ դեմքերը, նա ավելի հաճախ է դիմում նրանց, քանի որ ավելի լավ է զգում նրանց և այդ պատճառով բնական է, որ ավելի լավ է պատկերում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Ասլամազյան քույրերի պատկերասրահ". Արխիվացված է the original 2020 թ․ նոյեմբերի 28-ին.
2. ↑  *Երանուհի Արշակի Ասլամազյան, Մարիամ Արշակի Ասլամազյան, Կատալոգ*. Երևան: Հայպոլիգրաֆհրատ. 1961. pp. 113–114.
**Մաքս Էսսեր** (մայիսի 16, 1885(1885-05-16), Barth, Vorpommern-Rügen District, Մեկլենբուրգ-Առաջավոր Պոմերանիա, Արևելյան Գերմանիա - դեկտեմբերի 23, 1943(1943-12-23), Բեռլին, Նացիստական Գերմանիա), գերմանացի քանդակագործ, առավել հայտնի է որպես ճենապակե արձանիկների հեղինակ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1885 թվականի մայիսի 16-ին Բարտում։

1900-ից 1903 թվականներին հաճախել է Բեռլինի *Unterrichtsanstalt des Kunstgewerbemuseums* թանգարանային արվեստի դպրոցը, որտեղ եղել է քանդակագործ Ավգուստ Գաուլի աշակերտը, նաև եղել է նրա փեսան։

Գերմանիայի դեմոկրատական հանրապետության փոստային նամականիշ «Ջրասամույրի» պատկերով
Սկսած 1906 թվականից Էսսերը պարբերաբար եղել է Բեռլինյան մեծ նկարչական ցուցահանդեսի այցելուներից (գերմ.՝ Große Berliner Kunstausstellung): 1908 թվականից նա համագործակցել է ճենապակու արվեստանոցների հետ։ 1920 թվականից ապրել է Մայսենում, որտեղ աշխատել է մայսենյան ճենապակու գործարանում, իսկ 1924 թվականից ուներ սեփական ստուդյա։ Հետագայում պատրաստել է ճենապակյա աշխատանքներ *Hutschenreuther* և *Rosenthal* ընկերությունների համար։

1937 թվականի Փարիզում կայացած Համաշխարհային ցուցահանդեսի ժամանակ նրա կերամիկական աշխատանքը՝ «ջրասամույրը» արժանացել է գրան պրի մրցանակի։

Մահացել է 1945 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Բեռլինում։ 2010 թվականին Գերմանիայում անց է կացվել ցուցահանդես նվիրված Մաքս Էսսերի 125 ամյակին։

Էսսեր Մակսը հայտնի է նաև որպես հայտնի մոտոցիկլավարներ՝ Էրնստ Հեննեի (BMW), Էվալդու Քլյուգեի (DKW) և Հայներ Ֆլայշմանի (NSU) արձանների հեղինակ։ Առաջին երկու անձանց արձանները մինչ օրս կանգուն են, իսկ երրորդը ավերվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։

* Էրնստ ՀեննեԷրնստ Հեննե
* Էվալդու ՔլյուգեԷվալդու Քլյուգե

Տես նաև
-------

* Գերմանական մեծ նկարչական ցուցահանդես

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Max Esser (նիդերլ.)
2. 1 2  Max Esser // *Benezit Dictionary of Artists* — OUP, 2018. — ISBN 978-0-19-977378-7 — doi:10.1093/BENZ/9780199773787.ARTICLE.B00059971
3. 1 2 3 4 5 6  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #124120202 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
4. ↑  "Лев с львицей". Արխիվացված է the original 2015 թ․ ապրիլի 2-ին. Retrieved 2015 թ․ մարտի 2. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
5. ↑  125 Jahre Max Esser — 300 Jahre Meissener Porzellan Archived 2020-03-18 at the Wayback Machine.(գերմ.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Max Esser (1885—1945) (գերմ.)
* Фарфоровая мануфактура Schwarzburger (Тюрингия)
**Հերբերտ Հուվերի անվան ավագ դպրոց**, (անգլ.՝ Herbert Hoover High School), հանրային ավագ դպրոց ԱՄՆ Կալիֆորնիայի նահանգի Գլենդել քաղաքում։

Պատմություն
-----------

Դպրոցն անվանվել է ի պատիվ ԱՄՆ 31-րդ նախագահ Հերբերտ Հուվերի։ Տեղակայված է 18.6 ակր տարածք զբաղեցնող կամպուսում։ Դպրոցի նախնական մասնաշենքը կառուցվել է 1929 թվականին և ծառայել է մինչև 1966 թվականը առանց դահլիճի և ֆիզկուլտուրայի մասնաշենքի։ 1969 թվականին շենքերը քանդվել են և փոխարինվել նոր հարմարավետ կառույցներով։ 1990 թվականին, պայմանավորված Հուվեր ավագ դպրոց հաճախող դպրոցականների թվի աննախադեպ աճի, կառուցվեց և 1992 թվականին ավարտին հասցվեց 33 դասարան ունեցող նոր մասնաշենք։

Հուվեր ավագ դպրոցն ունի տարբեր սոցիալ-տնտեսական, կրթական և մշակութային ծագմամբ շուրջ 2,097 աշակերտ, որոնցից 47-% կովկասցիներ են (հիմնականում հայեր), 29.6-% հիսպանիկներ, 5.0%՝ ասիացիներ, 9.7% ֆիլիպիններ, 9% աֆրոամերկացիներ, 0.2-% այլ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Common Core of Data
2. ↑  Arroyo, Juliet M. Early Glendale (Images of America). Arcadia Publishing, 2005. ISBN 0738529907, 9780738529905. p. 104
3. ↑  "Culture Clash: Armenian and Hispanic Relations in the Past, Present and Future". Արխիվացված է the original 2016 թ․ հունվարի 5-ին. Retrieved 2016 թ․ հունվարի 19.
4. ↑  Arroyo, Juliet M. Katherine Peters Yamada, and George Ellison. Glendale (Postcard history series). Arcadia Publishing, 2007. ISBN 0738547654, 9780738547657. p. 26

Արտաքին հղումներ
----------------

* Hoover High School website
* School profile on GUSD Archived 2012-02-20 at the Wayback Machine.
* School's Pep Team Archived 2009-02-20 at the Wayback Machine.
1942 թվականի հուլիսի 22-ին Վարշավայում հրեական խորհրդի հայտարարությունը, որը հրապարակվել Է Գերմանիայի հրամանով՝ Վարշավայի գետտոյի ոչնչացման մեծ ակցիա սկսելու մասին
Հրեաներ, որոնք նստում են Ումշլագպլաց մեկնող գնացք
**Մեծ ակցիա** (գերմ.՝ Grossaktion Warschau), Վարշավայի գետտոյի ոչնչացման գործողություն, որը կապված է նրա բնակիչների զանգվածային ոչնչացման հետ, իրականացվել է 1942 թվականի հուլիսի 22-ից մինչև սեպտեմբերի 21-ը։ Այն «Ռեյնհարդ» գործողության մաս էր կազմում։

Ակցիայի ընթացքը
---------------

Գերեվարված հրեաների հերթը խուզարկվում է և հարցաքննվում Ումշլագպլաց ուղարկելուց առաջ
1942 թվականի հուլիսի 22-ին՝ առավոտյան ժամը 10:00-ին, «Ռեյնհարդ» գործողության շտաբի պետ SS-Sturmbannführer Hermann Höfle-ը Հրեական խորհրդի նախագահ Ադամ Չերնյակովին տեղեկացրեց «դեպի արևելք տեղափոխություն» սկսելու մասին։

Ակցիային ակտիվ մասնակցություն ունեցան հրեական կարգապահական ծառայության իրավապահ մարմինների աշխատակիցները։ Հրեաներին հավաքեցին Ումշլագպլացում, որտեղից նրանք առևտրական գնացքներով տարվեցին Տրեբլինկայի մահվան ճամբար։

1942 թվականի օգոստոսին՝ Վարշավա ժամանումից հետո, Տրեբլինկայի առաջին փախստականներին պարզ դարձավ, որ տեղահանության նպատակը վերաբնակեցումը չէր, այլ միայն ցեղասպանությունը։

Ակցիայի եզրափակիչ փուլում՝ սեպտեմբերի 6-11-ը ընկած ժամանակահատվածում, Smoczą, Gęsią, Zamenhofa, Szczęśliwą i Parysowską փողոցների միջև եղած տարածքում հավաքեցին գետտոյի մոտ 100 հազար բնակչի (այսպես կոչված «Kessel in der ulica Miła» կամ «Kessel in der ulica Niska»): Ընտրության արդյունքում 32 հազար մարդ ստացավ «կյանքի թվեր» և կարող էր մնալ գետտոյում, 2,6 հազար մարդ գնդակահարեցին, իսկ ավելի քան 54 հազար մարդ դուրս բերեցին Տրեբլինկա։

Մեծ ակցիայի վերջին օրը սեպտեմբերի 21-ն էր, Յոմ Կիպուր տոնը։ Այդ օրը հրեական կարգապահական ծառայության թիվը կրճատվեց 2400-ից մինչև 380, բազմաթիվ սպաներ ընտանիքների հետ միասին հայտնվեցին Ումշլագպլացում և դուրս բերվեցին։

Ակցիայի ժամանակ դուրս բերվեց ընդհանուր առմամբ մոտ 265 հազար հրեա։ Տեղում սպանվեց մոտ 10 հազար մարդ, արդյունքում գետտոյում մնաց (օրինական կամ անօրինական) մոտ 70 հազար մարդ։ Տրեբլինկայում դուրս բերվեց գետտոյի բնակիչների մոտ 75%-ը, իսկ գետտոյի մակերեսը սահմանափակվեց այն տարածքներում, որտեղ գտնվում էին արտադրական ձեռնարկությունները (այսպես կոչված սարայները), Pańskiej թաղամասում գտնվող Tobbensa սարայի փակ տարածքի հյուսիսային մասում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Gutman, Israel.* Żydzi warszawscy, 1939-1943 : Getto--podziemie--walka. — Warszawa: Rytm, 1993. — 583 pages с. — ISBN 8385249265
2. ↑  *Lewin, Abraham, 1893-1943.* Dziennik. — Wyd. 2. — Warszawa: Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma, 2016. — 300 pages с. — ISBN 9788365254207
3. 1 2  *Engelking, Barbara, 1962-* Getto warszawskie : przewodnik po nieistniejącym mieście. — Wydanie drugie, zmienione, poprawione i rozszerzone. — Warszawa. — 906 pages с. — ISBN 9788363444273
4. 1 2  *Libionka, Dariusz,* Zagłada Żydów w Generalnym Gubernatorstwie : zarys problematyki. — Wydanie 1. — Lublin. — 291 pages с. — ISBN 9788362816347
5. ↑  "Żydowski Instytut Historyczny" (in լեհերեն). www.jhi.pl. Արխիվացված է the original 2017 թ․ օգոստոսի 12-ին. Retrieved 2018 թ․ ապրիլի 22.
**Հերշել կղզի** (անգլ.՝ Herschel Island), Կանադայի Յուկոն տարածքի ամենահյուսիսային կետը։ Ներկայումս կղզին անմարդաբնակ է (2012)։

Աշխարհագրություն
----------------

Կղզին գտնվում է Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոսում, Բոֆորտի ծովում, 69-րդ զուգահեռականից մի փոքր հյուսիս, մայրցամաքից երկու կիլոմետր հեռավորության վրա։ Կղզու երկարությունը կազմում է 14,5 կմ, լայնությունը՝ 8 կմ, իսկ բարձրությունը՝ ծովի մակարդակից 183 մետր։ Տեղի բնակիչները կղզին անվանում են kee keek ta ruk կամ Qi kiq daryuk, ինչը նշանակում է՝ «սա կղզի է»։

Նոյեմբեր–հուլիս ամիսներին կղզին ծածկված է սառույցով։ Կղզուց 90 կմ հեռավորության վրա կա հավերժական սառույց, որը Բոֆորտի ծովում հոսընթացով շարժվում է ժամացույցի սլաքի ուղղությամբ։ Կղզու հարավարևելյան մասի վրա Պաուլին ծովախորշն է՝ միակ պաշտպանված նավահանգիստը Հյուսիսարևմտյան տարածքներում՝ Ալյասկայից մինչև Մակենզի գետի գետաբերանը։ Ծովախորշը հյուսիսային քամուց և սառցադաշտերից պաշտպանված է և բավականաչափ խորն է, որպեսզի ընդունի ժամանակակից օվկիանոսային նավերին։

Պատմություն
-----------

1826 թվականին Ջոն Ֆրանկլինի արշավախումբը հայտնաբերել է կղզին և նրա բնակիչներին։ Ֆրանկլինը կղզին անվանել է ի պատիվ իր ընկեր, հայտնի անգլիացի գիտնական Ջոն Հերշելի։ Կղզու վրա եղել է կետորսության կենտրոն, ոստիկանական բաժին, անգլիական ներկայացուցչություն, սակայն դրանցից ոչ մեկը չի պահպանվել։

Կղզու վրա կա հնագիտական պեղումների 13 վայր, որոնք իրենցից ներկայացնում են Կանադայի պատմական վկայություններ։ Ներկայումս կղզին Յուկոնի Հերշել-Այլենդ-Կուիկիկտարուկ տարածքային պարկն է։

Գրականություն
-------------

* *Амундсен Руал.* Плавание Северо-Западным проходом на судне «Йоа». — Изд. 2-е. — М.: ТЕРРА—Книжный клуб, 2004. — 352 с. — (Сквозь белое безмолвие).

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Issenman, Betty. *Sinews of Survival: The living legacy of Inuit clothing*. UBC Press, 1997. pp252-254
2. ↑  "Analysis of midden material from a Thule Eskimo dwelling site on the shore of Herschel Island". Արխիվացված է the original 2012 թ․ օգոստոսի 3-ին. Retrieved 2018 թ․ մայիսի 1.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Herschel Island Virtual Museum
* The Force in the North The RCMP on Herschel
* The Bishop Who Ate His Boots Isaac Stringer Virtual Museum
* Herschel Island Territorial Park Yukon Department of Environment
* 100 Most Endangered Sites, 2008 Archived 2009-08-30 at the Wayback Machine.
* North Star of Herschel Island

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1049515714 · VIAF: 307315085 · WorldCat VIAF: 307315085 |

 |
**Հերան Շաբան** (Հրանտ Շաբանյան, անգլ.՝ Héran Chabanian, հունվարի 23, 1887(1887-01-23), Կարին, Էրզրումի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն - նոյեմբերի 13, 1939(1939-11-13), Նանտ), ֆրանսահայ նկարիչ։

Կենսագրություն
--------------

Հերան Շաբանը ծնվել է Արևմտյան Հայաստանի Էրզրում քաղաքում։ 1894 թվականին տեղափոխվել է Փարիզ։ 1911-1913 թվականներին սովորել է Փարիզի դեկորատիվ արվեստի դպրոցում, աշակերտել ֆրանսիացի նկարիչ Գուստավ Պորեյին։ Ստեղծել է գրաֆիկական աշխատանքներ, դիմանկարներ, ծովանկարներ, ձևավորել գրքեր։

1896 թվականին ֆրանսիական նկարիչների սալոնում կայացել է Շաբանի առաջին անհատական ցուցահանդեսը։ Ցուցահանդեսներ է ունեցել նաև Փարիզում (1900, 1939), Բրյուսելում (1910) և այլուր։ Հերան Շաբանի ստեղծագործությունները բազմիցս վաճառվել են աճուրդում։ Շաբանի «Ինքնադիմանկար» (1919), «Կնոջ դիմանկար», «Կնոջ դիմանկար» (1926), «Սևամորթ Վեներան», «Սրճարանում» աշխատանքները գտնվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում։

Մահ
---

1939 թվականին ինքնասպանություն է գործել Ֆրանսիայի Նանտ քաղաքում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Union List of Artist Names — 2008.
2. ↑  "Հերան Շաբանի մասին avproduction.am կայքում". Արխիվացված է the original 2022 թ․ ապրիլի 18-ին. Retrieved 2020 թ․ մայիսի 14. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  "Heran Chaban art prices - BLOUIN ARTINFO, The Premier Global Online Destination for Art and Culture | BLOUIN ARTINFO". *www.blouinartinfo.com*. Retrieved 2019 թ․ հունվարի 23.(չաշխատող հղում)
4. ↑  "Heran Chaban | Art Auction Results". *www.mutualart.com* (in անգլերեն). Retrieved 2019 թ․ հունվարի 23.
5. ↑  Հերան Շաբանի ստեղծագործությունները ՀԱՊ-ում
**Սերիալ** (անգլ.՝ Serial, նաև` **հեռուստասերիալ**, *հաջորդական ծրագիր*),ֆիլմ կամ հեռուստաֆիլմ, կազմված որոշ, հիմնականում մեծ քանակի սերիաներից և մի քանի սյուժետային գծերից («հնարավոր անսահմանություն», ի տարբերություն բազմասերիանոց հեռուստաֆիլմերի, որոնցում առկա է «վերջնակետ»), հեռուստատեսային արվեստի ցիկլի հատուկ ձև է։ Ամերիկյան հեռուստատեսային ակադեմիան հեռուստասերիալ է համարում այն հեռուստաֆիլմերն ու հեռուստաֆիլմերի ցիկլները, որոնք կազմված են առնվազն վեց սերիաներից (քիչ քանակով կազմված հեռուստաֆիլմերն համարվում են «սահմանափակ սերիաներ» (անգլ.՝ limited series)): Սերիալների ամենահայտնի ձևաչափն է օճառային օպերան, որը ի հայտ է եկել 1930-ական թվականներին ամերիկյան ռադիոյում։

Յուրաքանչյուր սերիալի նպատակն է երկար ժամանակահատվածով հեռուստադիտողներին ներգրավել էկրաններին և պահել նրանց հետաքրքրությունն արտադրանքի նկատմամբ։ Շատ անընդմեջ սերիալներում օգտագործվում է օճառային օպերաների դասական տարրը` ռեքափ` սերիայի սկզբում և քլիֆհենգեր` սերիայի վերջում։ Համարվում է, որ այս բանաձևը առավելագույն պահանջարկ ունի հեռուստադիտողի կողմից և թույլ է տալիս, առանց որևէ անհարմարության, ամեն շաբաթ հետևել սյուժեին։

Շարունակական սերիալները, որպես կանոն, կտրուկ հակադրվում են ընթացակարգային դրամաներին, որոնք բաղկացած են ինքնավար և սյուժետային կապ չունեցող սերիաներից։ Հաճախ դրանց անվանում են «շաբաթվա դեպք» (անգլ.՝ case-of-the-week): Վերջին տարիներին, ընթացակարգային դրամաները վարկանիշով գերազանցում են հաջորդական սերիալներին, քանի որ դրանց մեջ չկան երկարատև սյուժետային գծեր, և հեռուստադիտողը կարող է նման ծրագիրը դիտել յուրաքանչյուր սերիայից։

Տես նաև
-------

* Օճառային օպերա
* Սիթքոմ
* Հեռուստանովել
* Մինի սերիալ
* Հեռուստաֆիլմ
* Վեբ սերիալ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Определение в толковом словаре Ефремовой
2. ↑  СЕРИАЛ
3. ↑  "Արխիվացված պատճենը" (PDF). Արխիվացված է the original (PDF) 2020 թ․ դեկտեմբերի 4-ին. Retrieved 2021 թ․ դեկտեմբերի 22.
4. ↑  БСЭ, ст. "Телевизионное искусство"
5. 1 2  Television Academy Announces Primetime Emmy Awards Rules Changes
6. ↑  Robert C. Allen. "Soap Opera". *Museum of Broadcast Communications*. Արխիվացված է the original 2013 թ․ հունվարի 14-ին. Retrieved 2013 թ․ հունվարի 7.
7. ↑  Alessandra Stanley (24 июля 2007). "Smile and Smile and Still Be a Villain". *The New York Times*. Արխիվացված from the original on 2013 թ․ փետրվարի 7. Retrieved 2013 թ․ հունվարի 21.
8. ↑  *Glen Creeber* Serial television: big drama on the small screen. — BFI Publishing, 2004. — 184 с.
9. 1 2  James Poniewozik (4 декабря 2008). "I Have Seen Dollhouse". *Time*. Արխիվացված from the original on 2013 թ․ փետրվարի 7. Retrieved 2013 թ․ հունվարի 21.
10. ↑  Bill Carter (13 мая 2012). "As Talent Flees to Cable, Networks Fight Back". *The New York Times*. Արխիվացված from the original on 2013 թ․ փետրվարի 7. Retrieved 2013 թ․ հունվարի 21.

Արտաքին հղումներ
----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Տես՝ ***սերիալ*** Վիքիբառարան, բառարան և թեզաուրուս |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ կատալոնական · Universalis |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4154072-4 |

 |
Նուվարինգ
**Հեշտոցային օղեր** (նաև՝ **ներհեշտոցային օղեր** կամ **V-օղեր**) դեղանյութի ներմուծման համար նախատեսված պոլիմերային հարմարանքներ, որոնք համեմատաբար երկար ժամանակահատվածի ընթացքում ապահովում են դեղանյութերի վերահսկվող արտահոսք՝ ներհեշտոցային ներցայտման եղանակով։ 
Օղը տեղադրվում է հեշտոցում և ապահովում է բեղմնականխում։ Օղը հեշտոցում տեղադրելուց հետո՝ երեք շաբաթվա ընթացքում դանդաղորեն կնոջ օրագնիզմ է արտազատում հորմոններ, հիմնականում ներհեշտոցային ներցայտման համար նախատեսված էստրոգեն և/կամ պրոգեստոգեն (հորմոնների խումբ է, որը պարունակում է պրոգեստերոն)։ Այս հորմոնները կանխում են ձվազատումը և խտացնում արգանդի պարանոցի լորձը՝ ստեղծելով պատնեշ, ինչը խոչընդոտում է ձվաբջջի սպերմատոզոիդով բեղմնավորվելուն։ Երեք շաբաթ շարունակաբար կրելու, այնուհետ մեկ շաբաթ դադարի դեպքում յուրաքանչյուր հեշտոցային օղ ապահովում է մեկ ամսվա բեղմնականխում։

Ներկայում հասանելի են հեշտոցային օղի մի քանի տեսակներ, այդ թվում՝ Նուվարինգը, որը հորմոնների ցածր չափաբաժին պարունակող բեղմնականխիչ հեշտոցային օղ է, (պատրաստվում է պոլիվինիլացետատից)։ Այն արտազատում է էտոնոգէստրել (պրոգեստին) և էթինիլէստրադիոլ (էստրոգեն)։ Միջոցը գրանցված է նաև Հայաստանում։

Օգտագործման եղանակներ
---------------------

Հեշտոցային օղի տեղադրումն ու հեռացումը դժվար չէ։ Հեշտոցի պատերը պահում են օղը իր տեղում։ Թեպետ հեշտոցում օղի ճիշտ տեղադրությունն էական չէ միջոցի ազդեցության արդյունավետության տեսանկյունից, այն հիմնականում տեղադրվում է արգանդի պարանոցին կից։ Սեռական ակտի ընթացքում, որպես կանոն, օղը մնում է հեշտոցում և հիմնականում չի խանգարում ու չի պատճառում որևէ անհարմարություն զույգերին։ Շատ դեպքերում զուգընկերները չեն զգում օղի առկայությունը։ Օղը կարելի է հեռացնել սեռական հարաբերություն սկսելուց առաջ, սակայն, Նուվարինգ բեղմնականխիչ միջոցից օգտվելու դեմքում, այն կարելի է հեռացնել միայն 1-3 ժամով ՝ բեղմնականխման ազդեցությունը պահպանելու նպատակով։ Նուվարինգը տեղադրվում է հեշտոցում 3 շաբաթ, որից հետո այն դուրս է բերվում մեկ շաբաթով դաշտան տեղի ունենալու համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "FAQs on nuvaring.com". Արխիվացված է the original 2012 թ․ հուլիսի 6-ին. Retrieved 2016 թ․ հունվարի 16.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Estring
* Femring
* Nuvaring
**Մամերյան ամրոց** (լյուքս.՝ Mamer Schlass, ֆր.՝ Château de Mamer, գերմ.՝ Mamer Schloss), Մամեր կոմունայի քաղաքապետարան, որը գտնվում է Լյուքսեմբուրգի հարավ-արևմուտքում։ Այնտեղ է գտնվում Մամեր կոմունայի Խորհուրդը և վարչությունը, ինչպես նաև օրինապահ այլ մարմիններ։ Կամզված է 4 կառույցներից, տեղակայված է բարեկարգված Անկախության հրապարակում՝ քաղաքի կենտրոնի մոտ։ Գլխավոր մուտքի մոտ գտնվում է Տուր դը Ֆրանսի կրկնակի հաղթող Նիկոլաս Ֆրանցի և Լյուքսեմբուրգի միակ Օլիմպիական չեմպիոն Ժոզի Բրատելի արձանը։ Վերջինս ծնվել է Մամերում։

Պատմություն
-----------

Մամերում ամրոցը կառուցվել է 10-րդ դարում։ Ֆրանսիական հեղափոխական պատերազմների ժամանակ այն վերածվել էր փլատակների, իսկ 1798 թվականին գրավվել և վաճառվել էր Տերի դե Բաստոնի ֆրանսիական զորքի կողմից։ 1830 թվականին ոստիկանապետ Ֆրեդերիկ Ֆրանսուան նույն տեղում կառուցել է նոր ամրոց` շրջապատված երկու մետրանոց պատերով։ 1934 թվականին ամրոցը դարձել է Ժակ Ֆիշերի և Ժյուլի Կրեմերի սեփականությունը, 1,72 հա վարելահողով։

1995 թվականին Մամեր ամրոցը գնվել է կոմունայի վարչության կողմից, որը 1997 թվականի հունիսի 4-ին քվեարկել է վերջինիս վերականգնման համար։ Վերականգնումը տևել է 1999 թվականից մինչև 2002 թվականի փետրվարը։ 2002 թվականի մարտի մեկին կոմունայի վարչությունը տեղափոխվել է ամրոց։ Մամերյան ամրոցում իրականացվել է 2006 թվականի Եվրոպայի ֆուտբոլի առաջնության (մինչև 17 տարեկան պատանիների) վիճակահանությունը, որը տեղի է ունեցել Լյուքսեմբուրգում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  (Ֆրանսերեն) "La Mairie de la Commune de Mamer "Mamer Schlass"". Commune of Mamer. Արխիվացված from the original on 2012 թ․ ապրիլի 27. Retrieved 2008 թ․ ապրիլի 6.
2. ↑  "Finals line-up complete". UEFA. Արխիվացված է the original 2007 թ․ սեպտեմբերի 24-ին. Retrieved 2008 թ․ ապրիլի 6.
**Մամեդհասան Ջաֆարկուլի օկլի Հաջինսկի** (ադրբ.՝ Məmmədhəsən Cəfərqulu oğlu Hacınski, մարտի 3 (15), 1875, Բաքու, Ռուսական կայսրություն - փետրվարի 9, 1931(1931-02-09), Թիֆլիս, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), Ադրբեջանի պետական և քաղաքական գործիչ, Ադրբեջանի Ժողովրդավարական Հանրապետության ներքին գործերի (1918 թ. մայիսի 28 - 1918 թ. հոկտեմբերի 6), ֆինանսների (1918) և արտաքին գործերի (1919 թ. դեկտեմբերի 22 - 1920 թ. փետրվարի 15) նախարար։

Կենսագրություն
--------------

Մամեդհասան Հաջինսկին ծնվել է 1875 թվականի մարտի 3-ին Բաքվում։ Միջնակարգ կրթությունը ստացել է Բաքվի իրական դպրոցում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Պետերբուրգի տեխնոլոգիական ինստիտուտ։ Ավարտել է ինստիտուտը 1902 թվականին։ Որոշ ժամանակ աշխատել է որպես ինժեներ, Շամսի Ասադուլլաևի Մոսկվայում գտնվող գործարանում։ 1908 թվականին վերադառնալով Բաքու, նա մասնակցել է շինարարական աշխատանքներին։ 1913 թվականին ղեկավարել է Բաքվի քաղաքային գրասենյակը։ Նա առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձրել Շիրվանշահների պալատին՝ հաճախ առաջարկներ ներկայացնելով պալատի վերականգնման և պաշտպանության համար։ 1902-1917 թվականներին եղել է Բաքվի քաղաքային դումայի անդամ։ Նա «Հումմեթ» և «Նաշրի-մաարիֆ» ընկերությունների հիմնադիրներից մեկն էր։ Նա Կովկասյան Մուսուլմանական բարեգործության կենտրոնական կոմիտեի ղեկավարներից մեկն էր։ Նա Մուսավաթի առաջին անդամներից էր։ 1917 թվականին նա հայտարարել է հրապարակավ, Բաքվում անցկացվող Կովկասի մուսուլմանականների կոնգրեսը։

Նա ծառայել է որպես Կովկասի Կոմիսարիատի առևտրի և արդյունաբերության հարցերով հանձնակատարի տեղակալ։ Նա Անդրկովկասի սեյմի անդամ էր։ Նա Մամեդ Էմին Ռասուլզադեի հետ միասին Անդրկովկասի Սեյմի վեց առանցքային ներկայացուցիչներից էին, որը ներկայացնել են Ադրբեջանի Դեմոկրատական Հանրապետությունը Բաթումի պայմանագրում։

Նա նշանակվել է ԱԺՀ առաջին արտաքին գործերի նախարար։ 1918 թվականի հոկտեմբերի 6-ին նշանակվել է ֆինանսների նախարար։ 1930 թվականին Հաջինսկին ձերբակալվել է։ Մահացել է 1931 թվականին։

Աղբյուրներ
----------

* M. Qasımlı; E. Hüseynova Azərbaycanın xarici işlər nazirləri — Bakı
* Dadaşov Aydın Ərşad oğlu Məhəmməd Həsən Hacınski — Bakı, 2004
* Tadeuş Svitoxovski, Brian C. Collins Historical dictionary of Azerbaijan. — USA։ Scarecrow Press, 1999. — səh. 58-59. — 145 səh. — ISBN 0810835509

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Մամեդհասան Հաջինսկի". Արխիվացված է the original 2020 թ․ հունվարի 14-ին. Retrieved 2020 թ․ հունվարի 14. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  Азербайджанская Демократическая Республика (1918—1920). Внешняя политика. (Документы и материалы). — Баку, 1998
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Թալալյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Հենրիխ Սեմյոնի Թալալյան** (ապրիլի 18, 1922(1922-04-18), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ - մայիսի 20, 1972(1972-05-20), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), հայ ալտահար, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1963)։

Հայաստանի Հանրապետության ժողովրդական արտիստ Գերոնտի Թալալյանի եղբայրն է, Հայաստանի Հանրապետության վաստակավոր արտիստ Արամ Թալալյանի հորեղբայրը։

Կենսագրություն
--------------

1948 թվականին ավարտել է Մոսկվայի կոնսերվատորիան՝ Մ. Տերյանի դասարանը։ 1948-1972 թվականներին եղել է Մոսկվայի Գնեսինների անվան երաժշտամանկավարժական ինստիտուտի դասատու, պրոֆեսոր՝ 1972 թվականից, կամերային նվագախմբի դիրիժոր, 1947-1972 թվականներին՝ Կոմիտասի անվան լարային քառյակի ալտահար։ Ալտի, լարային նվագախմբի քառյակի համար մշակել և փոխադրել է մի շարք երկեր։ Հենրիխ Թալալյանի անունով է կոչվել Գավառի երաժշտական դպրոցը։ Հանդես է եկել տարբեր անսամբլներում՝ Մստիսլավ Ռոստրոպովիչի, Ռ. Բարշայի, Լեոնիդ Կոգանի, Սվյատոսլավ Ռիխտերի հետ։

Պարգևներ
--------

* ՀԽՍՀ պետական մրցանակ, 1965

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4
2. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005*.
3. ↑  "Հենրիխ Թալալյանի կենսագրությունը AV Production կայքում". Արխիվացված է the original 2020 թ․ մարտի 11-ին. Retrieved 2018 թ․ փետրվարի 12.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Մեկնարկում է Թալալյան եղբայրների անունը կրող փառատոնը

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | MusicBrainz |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ · AV Production |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 7680 |

 |
**Հեղինե Անուշավանի Տեր-Ղևոնդյան** (սեպտեմբերի 24, 1918(1918-09-24), Թիֆլիս, Վրաստանի Դեմոկրատական Հանրապետություն - մարտի 26, 1999(1999-03-26), Երևան, Հայաստան), հայ դաշնակահար, մանկավարժ։ ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1959)։ Պրոֆեսոր (1977)։

Անուշավան Տեր-Ղևոնդյանի դուստրը։

Կենսագրություն
--------------

Հեղինե Տեր-Ղևոնդյանը ծնվել է 1918 թվականին Թիֆլիսում, հայ կոմպոզիտոր, մանկավարժ, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ Անուշավան Տեր-Ղևոնդյանի ընտանիքում։ 1946 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Չայկովսկու անվան պետական կոնսերվատորիան։ Նույն թվականից եղել է Հայֆիլհարմոնիայի կոնցերտմայստեր, 1953-1999 թվականներին դասավանդել է Երևանի կոնսերվատորիայում, 1971 թվականից՝ ամբիոնի վարիչ։ Նվագակցել է անվանի մենակատարների, հյուրախաղերով հանդես եկել Իրանում, Սիրիայում, Լիբանանում, Կանադայում, Ֆրանսիայում, ԱՄՆ-ում, Ռումինիայում, Հունգարիայում և այլուր։ Մասնակցել է հայ արվեստի և գրականության տասնօրյակին (Մոսկվա, 1956 թվական), «Պրահայի գարուն» միջազգային փառատոնին (1967)։

Հեղինե Տեր-Ղևոնդյանի անվան կոնցերտմայստերների մրցույթ
-----------------------------------------------------

2008 թվականից անցկացվում է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի կոնցերտմայստերական պատրաստման ամբիոնի հիմնադիր Հեղինե Տեր-Ղևոնդյանի անվան կոնցերտմայստերների մրցույթ` երկու տարին մեկ անգամ։ Մրցույթի նպատակն է հնարավորություն ընձեռել երիտասարդ կատարողներին դրսևորվելու, նրանց խրախուսելու և նպաստելու մասնագիտական կարողությունների կատարելագործմանը։ Մրցույթին կարող են մասնակցել 16-35 տարեկան երաժիշտներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր 2, Երևան, ՀՀՀ, 2007, էջ 584։
2. ↑  "MinCult - ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՄՇԱԿՈՒՅԹԻ ՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆ". *mincult.am*. Retrieved 2018 թ․ հուլիսի 5.
3. ↑  "ՄԱԳԱՂԱԹ.AM  » Հեղինե Տեր-Ղևոնդյանի անվան կոնցերտմայստերների մրցույթը մեկնարկել է". *www.magaghat.am* (in արաբերեն). Արխիվացված է the original 2020 թ․ հունվարի 25-ին. Retrieved 2018 թ․ հուլիսի 5. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Հանրային ռադիոյի արխիվ |

 |