**«Աշխարհագրագետը»** (հոլ.՝ De geograaf), բարոկկո դարաշրջանի հոլանդացի հռչակավոր գեղանկարիչ, հոլանդական գեղանկարչության ոսկե դարաշրջանի ներկայացուցիչ Յան Վերմեերի նկարը։ Կտավը հեղինակը վրձնել է 1668-1669 թվականների միջև ընկած ժամանակահատվածում։ Յուղաներկով կտավի չափերն են՝ 52 × 45,5 սմ։ Այսօր «Աշխարհագրագետը» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Շտեդելի գեղարվեստի ինստիտուտում (Մայնի Ֆրանկֆուրտ, Գերմանիա)։

Պատմություն և նկարագիր
----------------------

«Աշխարհագրագետը» ստեղծագործությունը Յան Վերմեերը նկարել է 1668 թվականին, որտեղ պատկերել է աշխարհագրագետի։ Վերջինս մտածկոտ հակվել է քարտեզի վրա։ Աջ ձեռքին կարկին է. աշխարհագրագետը գիտական մտորումների մեջ է։ Գիտնականի հագին ճապոնական ոճի խալաթ է, որը բնորոշ հանդերձանք էր այդ ժամանակների գիտնականների համար։

Նկարում Վերմեերը պատկերել է մի շարք առարկաներ՝ քարտեզներ, գծագրեր, գրքեր, գլոբուս, ալիդադա, որոնք ներկայացնում են գիտնականի գործունեության ոլորտը։ Կերպարի դիրքը ընդգծում է կոմպոզիցիայի դինամիկան՝ իրերի կուտակումը նկարի ձախ հատվածում և ձախ պատին ստվերի անկյունագիծը։

Վերմեերը մի շարք փոփոխություններ է կատարել գրեթե ավարտուն նկարում, որպեսզի առավել ուժեղացնի կոմպոզիցիոն դինամիկան։ Սկզբնական տարբերակում աշխարհագրագետը նայում էր սեղանին, ոչ թե պատուհանին։ Նրա ձեռքի կարկինը ուղղահայաց դիրքով էր պատկերված։ Աջ կողմի ներքևի անկյունում գտնվող աթոռին կար պատկերված թուղթ, որի հեռացումից հետո այդ հատվածը դարձավ առավել մուգ։ Հերոսի դեմքի արտահայտությունն արտացոլում է շարժման էֆեկտը։ Կկոցած աչքերը կարող է պայմանավորված լինել ինչպես արևի լույսով, այնպես էլ մտորումների լարվածությունից։ Արվեստաբան Սելենա Քարրը ենթադրում է, որ նկարում պատկերված է գիտական բացահայտումը։ Աշխարհագրագետը մտահոգ կերպով բռնել է գիրքը, ասես պատրաստվելով բացել այն ու գտնել իր մտահանգման ապացույցը։

Նկարում պատկերված է նաև Յոդոկուս Հոնդիուսի գլոբուսը։

Այսօր «Աշխարհագրագետը» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Շտեդելի գեղարվեստի ինստիտուտում (Մայնի Ֆրանկֆուրտ, Գերմանիա)։

Տես նաև
-------

* Աստղագետը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9
3. ↑
4. ↑
5. ↑  Wheelock (2000)
6. ↑  Wheelock (1995)
7. ↑  Cant (2009)

Գրականություն
-------------

* Cant, Serena (2009). *Vermeer and His World 1632–1675*. Quercus Publishing Plc. с. 126–129.
* Wheelock, Arthur K. Jr. (1995). *Johannes Vermeer*. New Haven: Yale University Press. с. 170–174.
* Wheelock, Arthur K. Jr. (2000). *The Public and the Private in the Age of Vermeer*

Արտաքին հղումներ
----------------

* Vermeer Centrum Delft
* (անգլերեն) *The Geographer* (Essential Vermeer)
* (Գերմաներեն) *Der Geograph* Արխիվացված 2011-09-27 Wayback Machine (Städel Museum)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Աշխարհագրագետը (նկար)» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDimages |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4563937-1 · VIAF: 207945332 · WorldCat VIAF: 207945332 |

 |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
**Յան Վերմեերի նկարներ** |
| --- |
|  |
| 
 Քնած աղջիկը (1656—1657) **·**  Աշխարհագրագետը  **·**  Աստղագետը (նկար)  **·**  Գինու գավաթը  **·**  Դելֆտի տեսարան  **·**  Դիանան ուղեկցորդուհիների հետ  **·**  Կաթնավաճառուհին (նկար, Վերմեեր)  **·**  Կավատուհի (1656)  **·**  Փոքրիկ փողոցը (1657—1658) **·**  Բաց պատուհանի մոտ նամակ կարդացող աղջիկը (1657—1659) **·**  Նամակ կարդացող կինը` կապույտով  **·**  Երաժշտության դասը (1662—1665) **·**  Վիրջինալի մոտ կանգնած աղջիկը  **·**  Մարգարտե ականջօղով աղջիկը **·**  Մարգարտե վզնոցով կինը  **·**  Կարմիր գլխարկով կինը  **·**  Կիթառահարուհին (նկար)  **·**  Ժանեկագործուհին (նկար, Վերմեեր)  **·**  Սիրո նամակ  **·**  Երիտասարդ աղջկա դիմանկարը  **·**  Քրիստոսը Մարթայի և Մարիամի տանը (1654)  **·**  Սպան և ծիծաղող աղջիկը (1655-1660)  **·**  Համերգը (1663)  **·**  Տիրուհին և աղախինը (1666-1667)  |

 |