**Միլիցա Էլիզաբեթ Կորյուս** (անգլ.՝ Miliza Elizabeth Korjus; օգոստոսի 18, 1909(1909-08-18), Վարշավա, Ռուսական կայսրություն - օգոստոսի 26, 1980(1980-08-26), Քալվեր Սիթի, Լոս Անջելես շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), օպերային երգչուհի (կոլորատուրային սոպրանո) և մերձբալթյան ծագմամբ դերասանուհի, ամերիկյան «Մեծ վալս» (1938) երաժշտական ֆիլմում Կարլա Դոների դերի կատարող։ Այս աշխատանքի համար նա առաջադրվել է «Օսկար» մրցանակի։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Վարշավայում, էստլանդիայից կադետական կորպուսի սպա Արթուր Քրիստիան Կորյուսի ընտանիքում։ Մայր, ազնվական Աննա Գինտովտ, հին լիտվական Գինտովտ-Ձեվալթովսկիների ընտանիքի հետնորդ։ Ըստ որոշ տեղեկությունների՝ սերբական Միլիցա անունը տրվել է Չեռնոգորիայի մեծ դքսուհի Միլիցայի պատվին։

Էլիզավետյան գիմնազիա (1912)։ Բ. Կազեննի նրբ. 9, կամար. Ի. Ի. Ռերբերգ
Առաջին համաշխարհային պատերազմում կորպուսը տեղափոխվեց Մոսկվա, որտեղ Էմիլիան (Մոսկվայում նրան տրված անունը) ընդունվեց Ելիզավետյան գիմնազիա։

### Կիևում

Ծնողների ամուսնալուծությունից հետո 1918 թվականին մոր և քույրերի հետ տեղափոխվել է Կիև, որտեղ սովորել է երաժշտական դպրոցում, երգել ավագ քրոջ՝ Նինայի հետ եկեղեցական երգչախմբում։ 1927 թվականի սկզբից՝ Ուկրաինական «Դումկա» մատուռի մեներգչուհի, որի հետ շրջագայել է ԽՍՀՄ-ում։

Հայրը, իմանալով Միլայի ստեղծագործական հաջողությունների և երաժշտական կրթությունը շարունակելու համեստ նյութական իրավիճակի մասին, առաջարկեց նրան տեղափոխվել Էստոնիա՝ իր մոտ։

### Տալլինում

1927 թվականի հունիսին Էմիլիան շրջագայեց Լենինգրադի «Դումկա» մատուռում, այնուհետև կարողացավ հատել Էստոնիայի հետ սահմանը և վերամիավորվել հոր և կրտսեր եղբոր հետ։ 1928 թվականին Էմիլիան տեղափոխվեց Սանկտ Պետերբուրգ, իսկ 1929 թվականին՝ Սանկտ Պետերբուրգ։ Հայրը զբաղեցրել է էստոնական բանակի շտաբի պետի տեղակալի պաշտոնը։ Հոր կապերի շնորհիվ ապագա աստղը սկսեց վոկալ սովորել ռուս երաժիշտներից և մանկավարժներից՝ Վ.Ա. Մալամայից և Ս. Ի. Մամոնտով, ովքեր գաղթել են Խորհրդային Ռուսաստանից։ Նա ելույթ է ունեցել Տարտուի և Տալլինի բեմերում (բեմի գործընկերներից մեկը եղել է Կառլ Օթսը՝ Գեորգ Օթսի հայրը), սակայն էստոնական երաժշտական էլիտան չի ընդունել սկսնակ երգչուհուն։ Այնուամենայնիվ, շատ տարիներ անց՝ 1970 թվականին, ԽՍՀՄ-ում թողարկված ձայնասկավառակներից մեկը՝ իր արտասահմանյան ձայնագրություններով (Դ 27189-90), թողարկվեց «Էստոնացի ականավոր վոկալիստներ» շարքում (էստ․՝ Eesti väljapaistvaid lauljaid)։

### «Բեռլինի սոխակ»

1929 թվականին Միլիցա Կորյուսն ամուսնացել է գերմանացի ֆիզիկոս, գիտությունների դոկտոր Կունո Ֆելշի հետ և նրա հետ հաստատվել Գերմանիայում։

1932 թվականի նոյեմբերին ծնվեց նրանց դուստրը՝ Մելիսան (նրան լույս աշխարհ բերելու համար Միլիցան կարճ ժամանակով վերադարձավ Տալլին)։

Դերասանուհին հաջողությամբ հանդես է եկել Մագդեբուրգի, ապա Վիեննայի և Բեռլինի օպերաներում, վերջինում նա ընդմիջումներով հանդես է եկել մինչև 1937 թվականը՝ ստանալով «Բեռլինի սոխակ» մականունը։

Այնտեղ 1936 թվականին նրան նկատել է պրոդյուսեր Իրվինգ Թալբերգը և հրավիրել Հոլիվուդ՝ ֆիլմերի փորձարկման և տասը տարվա պայմանագրի հնարավոր ստորագրման համար։

Միլիցան դստեր հետ մեկնել Է Հոլիվուդ, սակայն Թալբերգի հանկարծամահ լինելու պատճառով ստիպված է եղել վերադառնալ։

Որոշ ժամանակ անց նրան կրկին հրավիրել են գալ Հոլիվուդ և առանց կինոպրոդյուսերի սկսել «Մեծ վալս» ֆիլմի նկարահանումները։ Միլիցան ամուսնու և դստեր հետ մեկնել է Գերմանիայից և այդ ժամանակվանից մնացել է ԱՄՆ-ում ապրելու։

«Մեծ վալս»
----------

Միլիցա Կորյուսի կինոդեբյուտը կայացել է դեռևս 1935 թվականին Բեռլինի կինոստուդիայի «Պրահայի ուսանողը» ֆիլմում, որտեղ նա ձայնագրել է Յուլիայի «Warum?»-ի վոկալային մասը։

«Մեծ վալս» ֆիլմում նա խաղացել է Վիեննայի օպերայի պրիմադոննա Կառլա Դոների դերը։ Ֆիլմը էկրաններ է բարձրացել 1938 թվականին և համաշխարհային մեծ հաջողություն է ունեցել։

1938-1940 թվականներին եղել է Մետրոպոլիտեն օպերայի առաջատար մեներգչուհի։ Շատ շրջագայել է։

Նա որոշ ժամանակ թողեց օպերային բեմը, որպեսզի նկարահանվի «Շանդոր Ռոզա (թնդանոթներ և ջութակներ)» ֆիլմում, բայց նկարահանումների մեկնարկից 2 շաբաթ առաջ 1940 թվականի մայիսի 28-ին Մեքսիկայում Միլիցա Կորյուսը ավտովթարի ենթարկվեց և կոտրեց ոտքը, ինչը քիչ էր մնում ավարտվեր անդամահատմամբ։ Այդ պատճառով ստիպված է եղել վաղ ավարտել բեմական կարիերան։

1941-1944 թվականներին ապրել է Մեքսիկայում։ Բուժվելով՝ նա նկարահանվել է «Կայսրության ասպետը» ֆիլմում (1942), սակայն նրա կինոկարիերայի գագաթնակետը մնում էր Կառլա Դոների դերը։

1944 թվականից ապրել է ԱՄՆ-ում՝ Լոս Անջելեսի Կալվեր Սիթի արվարձանում։ Նա զբաղվում էր դստեր՝ Մելիսայի և որդիների՝ Ռիչարդի և Էռնստի դաստիարակությամբ, երբեմն մենահամերգներ էր տալիս ԱՄՆ-ում և Կանադայում։

1944 թվականից ապրել է ամուսնուց՝ Կունո Ֆելշից առանձին։

1952 թվականին երկրորդ անգամ ամուսնացել է Վալտեր Շեկտորի հետ։

Մահացել է կյանքի 72-րդ տարում Կալվեր Սիթիում։ Թաղված է Լոս Անջելեսի մերձակայքում գտնվող Ուեսթվուդ գերեզմանատանը։

Ընտանիք
-------

Միլիցա Կորյուսի մայրն ու քույրը՝ Թամարան, զոհվել են շրջափակված Լենինգրադում։

Ավագ քույրը՝ Նինան, մնացել է Կիևում։ Նա երգել է եկեղեցական երգչախմբում, եղել է Նիկոլսկի տաճարի եկեղեցական երգչախմբի ռեգենտը։ Թաղված է Լուկյանովսկի գերեզմանատանը։

Կրտսեր եղբայր Նիկոլայը մնաց ապրելու հոր հետ, որը մահացավ 1936 թվականին, Տալլինում(չհաստատված աղբյուրներից.

Առաջին ամուսինը ֆիզիկոս Կունո Ֆելշն է (Kuno Foelsch):

Երկրորդ ամուսինը բժիշկ-թերապևտ Վալտեր Շեկտորն է։

Դերասանուհու դուստրը՝ Մելիսա Ֆոլշ (Foelsch) Ուելսը՝ դիվանագետ, ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի տեղակալ (1993-1994), եղել է ԱՄՆ դեսպան Էստոնիայում 1998-2001 թվականներին, ԱՄՆ դեսպան Զաիրում և այլ երկրներում։

Որդիները՝ Ռիչարդն ու Էռնստը, ներկայումս բնակվում են ԱՄՆ-ում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  filmportal.de — 2005.
2. 1 2
3. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #13240186X // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
4. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
5. ↑  Большой вальс / The Great Waltz Արխիվացված 2013-09-22 Wayback Machine // На Завалинке Արխիվացված 2013-09-22 Wayback Machine
6. ↑  Имя Милица также православное, так как черногорская княжна Милица Николаевна от рождения была крещена в православии
7. ↑  Ныне средняя школа № 330
8. ↑  «Каталог советских пластинок». Արխիվացված օրիգինալից 2013 թ․ սեպտեմբերի 22-ին. Վերցված է 2013 թ․ սեպտեմբերի 16-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Большой вальс / The Great Waltz // На Завалинке.