**Ֆոկայի սյուն** (իտալ.՝ Colonna di Foca), կորնթական սյուն, կառուցված Հռոմի ֆորումում, Ռոստրայի առջև և 608 թվականին նվիրված բյուզանդական կայսր Փոկասին (602—610 թվականներ)։ Դարձել է Հռոմի ֆորումի ճարտարապետական համալիրի վերջին համալրումը։

13,6 մետր բարձրություն ունեցող սյունը, ստեղծված II դարում մ.թ.ա. կանգնեցվել է սպիտակ մարմարից չորսանկյուն պատվանդանի վրա, որը սկզբնապես օգտագործվել է որպես Դիոկղետիանոսի պատվին հուշարձանի համար։ Նրա հյուսիսային մասում գրությունը հայտնում է, որ հուշարձանը 608 թվականի օգոստոսի 1-ին Ռավեննայի էկզարխ Սմարագդը նվիրել է Փոկասին, սյան գագաթին տեղադրելով կայսրի ոսկե արձանը։

«Լավագույն, բարեգութ և ազնվազարմ պրինցեպսին, մեր տեր Փոկասին, անփոփոխ կայսրին, աստծո կողմից օծված, հաղթահերոս, մշտական օգոստոս, Սմարագդ, կայսերական արքունիքի նախկին ծառայապետ, պատրիկ և Իտալիայի էկզարխ, նվիրված նրա բարեգթությանը, նորին բարեպաշտության անհամար վաստակի համար և հանգստության համար, տիրած Իտալիայի նկատմամբ հոգատարության և ազատության պահպանման համար վերաբերմունքի կապակցությամբ, նորին գերազանցության այս արձանը, փայլող ոսկե փայլով, կանգնեցրեցի այս բարձր սյան վրա հանուն նրա մշտական փառքի և օծեցի օգոստոսի առաջին օրը, տեր հռչակման յոթերորդ տարում, նորին փարեգթության կոնսուլությունից հինգերորդ տարում»

Պատճառը, որի համար Փոկասը էկզարխի կողմից արժանացել է նման մեծարանքի, անհայտ է։ Հաճախ այն համարում են Փոկասի բարեհաճությունը Հռոմի պապերին, այդ թվում Բոնիֆացիոս IV -ին Հռոմի Պանթեոնի հանձնումը, օծված 609 թվականին որպես բոլոր նահատակների եկեղեցի, կոստանդնուպոլիսի պատրիարքին «Երկնային» անվանվելու արգելքը և այլն։ Բացառված չէ, որ արձանը կանգնեցվել է ի նշան այդ ժամանակ կայսրի Հռոմին նվիրվածության, երբ քաղաքին սպառնում էին լանգոբարդները կամ հանդիսացել է Փոկասին Սմարագդի անձնական երախտագիտության արտահայտում, ով նրան է վերադարձրել էկզարխի իշխանությունը։

610 թվականին Փոկասին տապալում են, նրա բոլոր պատկերները սկսում են նպատակադրված ոչնչացվել։ Նոր կայսր Հերակլիոս Ա-ի հրամանով 610 թվականի վերջին սյան վրայից գցվում է արձանը, նվիրատվական գրությունը ոչնչացվում։ Միջին դարերում ֆորումը դատարկության է մատնվում և լցվում է մոտակա բլուրների վրայից ողողված ապարով, սյունը մնում էր անվնաս և շարունակում էր վեր խոյանալ երկրի մակերևույթի վրա, պատվանդանը հայտնվում է թաղված ողողատների տակ։ XVIII դարի վերջին այն դրանցից մաքրվում է։

Աղբյուրներ
----------

* Колонна Фоки Archived 2007-09-29 at the Wayback Machine.
* René Seindal, «The Column of Phocas» (անգլ.)
* *Encyclopaedia Romana* «Column of Phocas» (անգլ.)
* Christian Hülsen, 1906. *The Roman Forum: Its History and Its Monuments* «The Column of Phocas» (անգլ.)

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Ֆոկայի սյուն** կատեգորիայում։ |


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Հռոմի տեսարժան վայրեր |
| --- |
|  |
| Շրջաններ և թաղամասեր | տե՛ս **Հռոմի նահանգ** |
|  |
| Փողոցներ և հրապարակներ | Իսպանական աստիճան • Կամպո դե Ֆիորի • Պիացցա Բարբերինի • Պիացցա դել Պոպոլո • Պիացցա դի Սպանիա • Պիացցա Նավոնա • Պիացցա դելլա Ռոտոնդա • Պիացցա Վենեցիա • Սուրբ աստիճան |
|  |
| Հասարակական շինություններև կառույցներ | Հռոմի մետրոպոլիտեն (Գիծ A, Գիծ B) • Չինեչիտտա |
|  |
| Պալատներ և առանձնատներ | Վիլլա Բորգեզե • Վիլլա Մեդիչիի • Վիլլա Ֆարնեզինա • Քուիրինալյան պալատ • Լատերանյան պալատ • Պալացցո Բարբերինի • Պալացցո Վենեցիա • Պալացցո Ֆարնեզե |
|  |
| Թանգարաններ և հուշարձաններ | Վիտտորիանո (Վիկտոր Էմմանուել II-ի հուշարձան) • Սուրբ Հրեշտակի ամրոց • Կապիտոլիական թանգարաններ • Ֆոկայի սյուն • Ժամանակակից արվեստի ազգային պատկերասրահ • Մուսոլինիի ֆորում • Ճշմարտության բերան |
|  |
| Եկեղեցիներ և վանքեր | տե՛ս **Հռոմեական եկեղեցիներ** |
|  |
| Պուրակներ, հուշահամալիրներ և գերեզմանատներ | Անձավներ • Հռոմի բլուրներ |
|  |
| Կամուրջներ | տե՛ս **Հռոմի կամուրջներ** |
|  |
| Շատրվաններ | Շատրվան Բարկաչչա • Շատրվան Տրևի • Տրիտոնի շատրվան • Կրիաների շատրվան • Չորս գետերի շատրվան • Չորս շատրվան |
|  |
| Հին Հռոմ | Ակվա Վիրգո • Կոստանդիանոսի հաղթակամար • Ապիյան ճանապարհ • Կայսերական ֆորում • Կապիտոլիական գայլ • Կոլիզեում • Անտոնինիոս Պիոսի սյուն • Մարկոս Ավրելիոսի սյուն • Տրայանոսի սյուն • Մարսի դաշտ • Պանթեոն • Օկտավիայի սյունասրահ • Ցեստիոսի բուրգ • Հռոմի ֆորում • Ավրելիանոսի պատ • Մարցելլա թատրոն • Կարակալայի բաղնիքներ • Ռոմուլոսի տաճար • Ցիրկուս Մաքսիմուս |
|  |
| Վատիկան | Վատիկանի առաքելական պալատ • Վատիկանի պատկերասրահ • Սուրբ Պետրոսի հրապարակ • Սիքստինյան կապելլա • Սուրբ Պետրոսի տաճար • Շվեյցարական գվարդիա |

 |