**Լորդ Փեթիր Բեյլիշ** (մականունը՝ Ճկույթ) գեղարվեստական կերպար է, որը հանդես է գալիս ամերիկացի գրող Ջորջ Մարտինի «Սառույցի և Կրակի Երգ» ֆենտեզի վեպում։ Հանդիսանում է «Գահերի Խաղը» հեռուստասերիալի գլխավոր հերոսներից մեկը։ Նա հայտնվում է «Գահերի խաղը» (1996), «Արքաների պատերազմը» (1998), «Թրերի մրրիկ» (2000), «Անգղների խրախճանք» (2005) և «Ձմռան քամիները» գրքերում։

Ծագումնաբանություն, մականուն
----------------------------

Հեռուստասերիալի սկզբում Լորդ Փոթիր Բեյլիշը մետաղադրամի վարպետ էր Ռոբերտ Բորաթեոնի արքունիքում, սակայն հետագայում նա դառնում է Հարենհոլլի լորդ։ «Ճկույթ» մականունը իրեն տվել է Քեյթլին Ստարկի եղբայրը՝ Էդմուր Թալլին, նրա ցածրահասակ լինելու պատճառով։

Դերը սյուժեում
--------------

Երիտասարդ ժամանակ նա դաստիարակվում էր Ռիվերանում և այնտեղ սիրահարվում է Քեյթլին Ստարկին, որի մասին իմանում է Բրանդոն Ստարկը՝ Էդդարդ Ստարկի եղբայրը։ Բեյլիշը վերջինիս հրավիրում է մենամարտի, սակայն պարտվում է և ապաքինվելուց հետո հեռանում է Ռիվերանից։
Ռոբերտ Բարաթեոնի թագավոր դառնալուց հետո նա աշխատանք է ստանում մաքսատանը, իսկ որոշ ժամանակ անց արդեն դառնում է մետաղադրամի վարպետ։
Բեյլիշը նպաստել է Ստարկերի և Լանիսթերների տների միջև կռվի առաջացմանը։ Խաբեց և դավաճանեց Էդդարդ Ստարկին։ Կազմակերպեց Սանսա Սթարքի փախուստը Թագավորական նստավայրից։ Ամուսնանացավ Լիզա Արենի հետ, որից հետո նետեց նրան լուսնային պատուհանից։ Թիրելների հետ բանակցություններում հաջողության հասնելու պատճառով արժանանում է Հարենհոլլի Լորդի կոչմանը։

Անձնավորություն
---------------

Հետազոտողներից մեկը Բեյլիշին անվանել է «Քաղաքական կողմնակալ կոմբիտատոր», մյուսների կարծիքով Բեյլիշն ունի առանձնահատուկ գծեր, որոնք բնորոշ են անձնային խանգարում ունեցող մարդկանց։ Ճկույթի կատարած գործերից քիչ չեն այնպիսիք, որոնք ոչ միայն անբարոյական են, այլ նաև քրեական։ Բեյլիշը մասնակցել է մի քանի «սառնասիրտ» սպանությունների։ Այդ թվում են իր կնոջ՝ Լիզա Արենի նետումը Լուսնային պատուհանից։ Ճկույթի զոհերից մեկը նաև Էդարդ Ստարկն էր. Նա ձեռք բերելով Վինթերվելլի լորդի վստահությունն օժանդակում է նրան ձերբակալելուն, ապա նաև սպանությանը։ Թիրիոն Լանիսթերը տեղին է ասել, որ Ճկույթի համար խաբելը նույն բանն է ինչ շնչելը։
Ըստ «*Beyond the Wall…*»-ի հեղինակների Բեյլիշը կարողանում է մանիպուլացնել իր ընկերներին և թշնամիներին, տեղափոխելով նրանց, ինչպես շախմատի ֆիգուրաներ, շախմատային մեծ տախտակի վրա։ Ըստ այլ աղբյուրների Ճկույթը՝ «Գահերի խաղի» միակ կերպարն է, որին անհրաժեշտ չէ զորք ունենալ Արծվի բույնին տիրանալու համար։

Էկրանավորման մեջ
----------------

Գահերի Խաղը հեռուստասերիալում Բեյլիշի դերակատարը իռլանդացի դերասան Էյդան Գիլենն էր։ Գիլենին ընտրել էր գրքի հեղինակ Ջորջ Մարտինը։

### Առաջին եթերաշրջան

Ինչպես գրքում, այնպես էլ հեռուստասերիալում Բեյլիշը հայտնվում է Փոքր Խորհրդի արտահերթ նիստի ժամանակ։

### Երկրորդ եթերաշրջան

Երկորորդ եթերաշրջանում նա հայտնվում է Ռենլի Բարաթեոնի ճամբարում Քեյթլին Ստարկի հետ, որտեղ ականատես է լինում Ռենլիի սպանությանը։ Նա խոսելով Լորես Թիրելի հետ ասում է նրան, որպեսզի նա հեռանա ճամբարից։ Բեյլիշը նաև խոսում է Մերգերի Թիրելի հետ, հարցնելով նրան, թե արդյոք նա ցանկանում է թագուհի դառնալ։

### Երրորդ եթերաշրջան

Երրորդ եթերաշրջանում մանրամասնորեն ցուցադրված է, թե ինչպես է Բեյլիշիշը իմանում Թիրելների ծրագրի մասին։ Նա իր մարդկանցից մեկին ուղարկում է Լորես Թիրելի մոտ զինակրի տեսքով, որն էլ իմանում է Լորեսին և Սանսաին ամուսնացնելու Թիրելների ծրագրի մասին։

### Չորրորդ եթերաշրջան

Չորրորդ եթերաշրջանում նա կազմակերպում է Ջոֆրի Բարաթեոնի և Մերգերի Թիրելի ամուսնությունը, ապա նաև Ջոֆրիի մահն իր իսկ հարսանիքի ժամանակ, օգնում է Սանսա Սթարքին փախչել Թագավորական Նստավայրից, սպանելով նաև Դոնտոս Հոլլարդին։

### Հինգերորդ եթերաշրջան

Հինգերորդ եթերաշրջանում նա ուղղեկցում է Սանսային դեպի Վինթերվելլ, որպեսզի նրան ամուսնացնի Ռամսի Բոլթոնի հետ։ Ճանապարհին նրանց հանդիպում է Բրիենա Տաարտը, որը Սանսային իր ծառայություններն է առաջարկում, սակայն Բեյլիշը նրան մերժում է ասելով, որ Սանսան օգության կարիք չունի։ Վինթերֆելլում նա երկար չի մանում և նամակ ստանալով Սերսի Լանիսթերից վերադառնում է Թագավորական նստավայր։ Նա Սերսիին հավատացնում է, որ իր զորքերը պատրաստ են ուղղվել դեպի հյուսիս։ Սակայն դրանից հետո նա հանդիպում է Լեդի Օլենա Թիրելի հետ, և ասում որ ինքը նրա համար գայթակղիչ առաջարկություն ունի։

### Վեցերորդ եթերաշրջան

Վեցերորդ եթերաշրջանում նա` իր զորքով օգնում է Սանսա Սթարքին և Ջոն Սնոուին գրավել Վինթերվելլը։ Վեցերորդ եթերաշրջանի վերջում Սանսա Սթարքին պատմում է իր ծրագրերի մասին (տիրանալ Երկաթյա գահին) և ականատես է լինում Ջոն Սնոուի Հյուսիսի թագավոր ընտրվելուն։

### Յոթերորդ եթերաշրջան

Յոթերորդ եթերաշրջանում նա ցանկանում է իրարից բաժանել Սանսաին և Վինթերվելլ վերադարձած Արյա Ստարկին, արդյունքում Սանսայի հրամանով սպանվում է Արյա Ստարկի կողմից։

Քննադատություն
--------------

Ամերիկացի հրապարակախոս Մետ Սթեգսն իր «Փեթիր Բեյլիշը և ողջամտության դիմակը» (անգլ. Petyr Baelish and The Mask of Sanity) հոդվածում կերպարին բնութագրել է հետևյալ կերպ.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Ընտանեկան կապերը, հավատը և հավատարմությունը կարող են շատ մարդկանց փրկել անգթությունից, սակայն Փեթիր Բեյլիշը՝ «Ճկույթ» մականունով սովորական մարդ չէ։ Նա անձնային խանգարում ունի, որն իրեն դարձնում է վախեցնող և ճարպիկ Խաղի մասնակից։ Առանց սովորական մարդուն բնորոշ էմոցիոնալ ճեղքերի Բեյլիշն պաշտպանված է այն վտանգներից, որոնցից պաշտպանված չեն «Գահերի խաղի» այլ հերոսներ։ Նրանք ովքեր փորձում են շրջանցել նրան կատարում են նույն սխալները. Նրանք մտածում են, որ Բեյլիշը գործում է նույն կանոններով։- Matt Staggs (et al.). Petyr Baelish and The Mask of Sanity // Beyond the Wall: Exploring George R. R. Martin's a Song of Ice and Fire - С. 141-142 (թարգ. անգլ.) |  |

Չնայած, որ անսկզբունքայնությունն ու դաժանությունը Սառույցի և Կրակի Երգ-ում բնորոշ է շատերին, հոդվածի հեղինակն ուշադրություն է դարձնում Բեյլիշի հանցագործությունների հատուկ բնույթին։ Ի տարբերություն գրքի այլ հերոսների՝ Բեյլիշը թշնամիների սպանում է միայն իր շահի համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Excerpt from the Winds of Winter - George R.R. Martin»։ *georgerrmartin.com*
2. ↑  THE CITADEL THE ARCHIVE OF 'A SONG OF ICE AND FIRE' LORE SO SPAKE MARTIN
3. ↑  По мнению М. Стэггса, подобный поступок, как и ухаживание за Кейтилин, объясняется стремлением Бейлиша улучшить свой социальный статус. См.: *Matt Staggs*. Peter Baelish… — С. 147.
4. ↑  Дмитрий Злотницкий. Играющие в престолы: Великие дома Вестероса (*Мир фантастики*, № 13 (сентябрь 2004)
5. ↑  Matt Staggs. Petyr Baelish… — С. 143
6. ↑  Matt Staggs. Petyr Baelish… — С. 143—144
7. ↑  Matt Staggs. Petyr Baelish… — С. 146
8. ↑  Matt Staggs. Petyr Baelish… — С. 147
9. ↑  Remy Verhoeve. Re-Reading… — С. 114
10. ↑  Matt Staggs. Petyr Baelish… — С. 141—142