«Դեմքը»՝ լուսանկարը կատարվել է Վիկինգ-1 կայանից 1976 թվականին
*Կոորդինատները*՝ 37° 0′ N, 12° 48′ W  

**Կիդոնիա**, շրջան Մարսի հյուսիսային կիսագնդում, որտեղ կան մի շարք «սեղանաձև սարեր» (բլուրներ հարթ գագաթներով և զառիվեր ստորոտներով)։ Անվանվել է Հին Հունական Կիդոնիա պոլիսի պատվին, որը տեղակայված էր Կիպրոսի հյուսիսարևմտյան ափեզրին։ Գրականության որոշ աղբյուրներում, որոնք հիմնականում թարգմանված են անգլերենից, անվանվում է նաև *Սիդոնիա*։

Մարսի վրայի դեմքը
-----------------

Կիդոնիայում է գտնվում այսպես կոչված **«Մարսյան սֆինքսը»**, գոյացություն Մարսի մակերևույթի վրա, քամհարված բլուր է, որը «Վիկինգ-1» կայանից ստացված առաջին լուսանկարներում շատ նման էր երևում հսկայական մարդու դեմքի քանդակի։ Հաճախ նաև նշվում էին «բուրգերը», որոնք տեղակայված են «սֆինքսից» ոչ հեռու։ Այս լուսանկարները հանգեցրին հսկայական քանակի խոսակցությունների և ֆանտաստիկ ու կեղծ-գիտական քննարկումների։

Ավելի ուշ, ավելի մեծ մանրամասնությամբ լուսանկարման արդյունքում, որը կատարեց «Մարս Գլոբալ Սրվեյեր» կայանը, պարզվեց, որ այս մարդանմանությունը պարզապես պատրանք էր, որը ծագել էր լույսի և ստվերի խաղի պատճառով, ինչպես նաև պայմանավորված էր օպտիկական սարքերի ցածր մանրամասնությամբ։ Իսկ «բուրգերը» հանդիսանում են հասարակ ժայռեր։

Կիդոնիան մշակույթում
--------------------

«Մարսի վրայի դեմքի» թեման և հնարավոր ուղերձները արտաերկրային քաղաքակրթություններից օգտագործվում է գիտական ֆանտաստիկայում, օրինակ՝ «Առաքելությունը դեպի Մարս» (2000) ֆիլմում, Գաղտնի փաստաթղթեր հեռուստասերիալում; Ֆուտուրամա և Զիմ հրոսակը մուլտսերիալներում, Zak McKracken and the Alien Mindbenders (1988), X-COM: UFO Defense (1993), Doom 3 (2004) խաղերում։

«Դեմքի» լուսանկարը, կատարված 2001 թվականին «Մարս Գլոբալ Սրվեյեր» կայանից։
Կիդոնիայի շրջանը։ «Մարսի վրայի դեմքը» (աջից վերևում) և «բուրգերը»:

Տես նաև
-------


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Կիդոնիա (Մարս)***էջը Վիքիպահեստում |

* Մարսի ջրանցքներ
* Գալե (խառնարան)
* Տիեզերական սարք «Վիկինգ»
* Knights of Cydonia
* UFO: Enemy Unknown

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կիդոնիա շրջանը և «Սֆինքսը» APOD-ում (ռուս.)
* «Mars Express»-ից կատարված այլ լուսանկարներ Archived 2011-08-08 at the Wayback Machine.
* Կոմպյուլենտա՝ «Մարսի վրայի դեմքի» եռաչափ պատկերը Archived 2007-03-12 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Մարսի համակարգ |
| --- |
|  |
| Աշխարհագրությունը | 

|  |
| --- |
| Մթնոլորտը  • Իոնոսֆերան  • Հիդրոսֆերան  • Ջրանցքները  • Կլիման  • Կյանք |
| Շրջաններ՝ | Կիդոնիա  • Թարսիս  • Մեծ հյուսիսային հարթավայր  • **Մարիների հովիտներ**  • Ացիդալիա հարթավայր  • Մաադիմ հովիտ  • Էրիդանիա լիճ  • Էլիզիում սարահարթ  • Ուտոպիա հարթավայր  • Քրիսե հարթավայր  • Հելլադա հարթավայր  • Հյուսիսային խորխորատ  • Քառանկյուններ |
| Հրաբուխներ՝ | Օլիմպոս լեռ  • Արսիա լեռ  • Սիրամարգի լեռ  • Ասկրիաուս լեռ  • Մեծ Սիրտ  • Հեկատա գմբեթ  • Բիբլիս գմբեթ  • Ալբոր գմբեթ |
| Խառնարաններ՝ | Արամ  • Վիկտորիա  • Գալե  • Գեյլ  • Գուսևի  • Հանլայն  • Հոլդեն  • Էբերսվալդե |
| Գետեր՝ | Էբերսվալդե խառնարանի դելտան |

 |  |
|  |
| Արբանյակներ |  • Ֆոբոս  • Դեյմոս |
|  |
| Հետազոտություններ |  • Բնակեցում  • Մարսի տեղանուններ  • Մարսի տերաֆորմում  • Մարսագնաց |
|  |
| Կինեմատոգրաֆում |  • Կարմիր մոլորակը  • Առաքելությունը դեպի Մարս  • Մարսի ոդիսականը  • Հիշել ամենը (2012)  • Մարսեցին (2015) |

 |