**Պուերտո-Այորա** (իսպ. *Puerto Ayora*), Սանտա-Կրուս կղզուն կից լողափի հարավային հատվածում տեղակայված քաղաք, որը մտնում է Գալապագոսյան կղզիների (Էկվադոր) կազմի մեջ։ Պուերտո-Այորան հանդիսանում է Սանտա-Կրուսի Էկվադորի վարչական բաժանման կենտրոնը, որը Գալապագոսի նահանգային վարչական բաժանումներից է։ Ըստ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների Պուերտո-Այորայի բնակչությունը կազմում էր 11974 մարդ։ Այն համարվում է Գալապագոսյան կղզիախմբի ամենախոշոր բնակեցված կենտրոնը։

Քաղաքը այդպես է անվանվել ի պատիվ Իսիդրո Այորայի` 1926-1930-ական թվականների Էկվադորի նախագահի։

Պատմություն և արդիականություն
-----------------------------

Պուերտո-Այորա քաղաքի ներկայիս վայրում առաջին բնակիչները եղել են նավաստիներ, որոնց նավը կործանվել է 1905 թվականին։ Նրանք այնտեղ ապրեցին շուրջ երեք ամիս և օգտագործում էին կակտուսների հյութն ու ծովառյուծների արյունը։ 1926 թվականին Պուերտո-Այորան վերաբնակեցվեց մի խումբ նորվեգացիների կողմից, ովքեր 1920-ական թվականներին նոր տարածքներ գրավելու համար եկել էին Գալապագոսյան կղզիներ, հույս ունենալով այնտեղ գտնել ոսկի և ադամանդ։ Նրանց հաջողության չհասան, իսկ մի քանի տարի անց Էկվադորի կառավարությունը բռնագրավեց նրանց նավերը և մնացած ունեցվածքը այն հիմունքներով, որ նրանք չէին կատարել ճանապարհների, դպրոցների ու նավահանգստային կառուցապատման` իրենց տրված խոստումները։ Արդյունքում 1929 թվականին գյուղում մնացին միայն երեք նորվեգացիներ։

Պուերտո-Այորա քաղաքում գտնվում է ծովային նավահանգիստ։ Համարվելով Գալապագոսյան կղզիների ամենախոշոր բնակեցված կենտրոնը, Պուերտո Այորան համարվում է նաև կղզիախմբի զբոսաշրջային կենտրոնը։ 1964 թվականին Պուերտո-Այորայի հյուս-արևելյան հատվածում հիմնադրվել է Չարլզ Դարվինի գիտահետազոտական կայանը։

Բնակչությունը
-------------

2010 թվականի մարդահամարի համաձայն պուերտո Այորայի բնակչությունը կազմում էր 11974 մարդ։

Աշխարհագրական դիրքը
-------------------

Պուերտո Այորա քաղաքը տեղակայված է Սանտա- Կրուս կղզու հարավային հատվածում, Սեյմուր ակադեմիական օդանավակայանի կողքին։ Սեյմուրը գտնվում է Սանտա Կրուսի առափնյա Բալտրա կղզու վրա (Պուերտո Այորայից մոտավորապես 50 կիլոմետր ավտոմեքենայի մայրուղիով)։

Կլիման
------

Պուերտո Այորայի կլիման| Ցուցիչ | Հունվ. | Փետրվ. | Մարտ | Ապր. | Մայիս | Հուն. | Հուլ. | Օգոստ. | Սեպտ. | Հոկտ. | Նոյեմբ. | Դեկտ. | Տարի |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Միջին, առավելագույն ջերմաստիճան | 30,6 | 30,6 | 30,6 | 30,6 | 30,6 | 29,4 | 26,7 | 28,9 | 27,2 | 28,9 | 29,4 | 30,0 | 29,4 |
| Միջին ջերմասիճան | 25,6 | 26,1 | 26,1 | 26,1 | 25,6 | 24,4 | 22,8 | 23,9 | 23,3 | 23,9 | 24,4 | 25,0 | 24,8 |
| Միջին, նվազագույն ջերմաստիճան | 21,1 | 21,7 | 21,1 | 21,1 | 20,6 | 19,4 | 18,9 | 18,3 | 18,9 | 18,9 | 19,4 | 20,6 | 20,0 |
| Տեղումների քանակ,
մմ | 82 | 104 | 99 | 61 | 120 | 53 | 21 | 13 | 20 | 27 | 35 | 22 | 657 |

Պատկերասրահ
-----------

* Պուերտո Այորայի նավահանգիստՊուերտո Այորայի նավահանգիստ
* Տախտակամածի գիշերային տեսքըՏախտակամածի գիշերային տեսքը
* Տների ու ծովածոցի տեսարանըՏների ու ծովածոցի տեսարանը
* Դարվինի կայանի մուտքըԴարվինի կայանի մուտքը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  «Puerto Ayora Galapagos islands» (HTML). www.ecuadortouristinformation.com. Վերցված է 25.04.2015-ին.
3. ↑  *Melissa Graham, Harry Ades, Sara Humphreys, Shafik Meghji.* The Rough Guide to Ecuador & the Galápagos Islands. — Penguin Books, 2013. — С. 429—430. — 448 с. — ISBN 9781409334453
4. ↑  «Santa Cruz» (HTML). www.galapagos.org. Վերցված է 26.04.2015-ին.
5. ↑  «Charles Darwin Foundation: History and Achievements». www.darwinfoundation.org. Արխիվացված է օրիգինալից (HTML) 2015-05-10-ին. Վերցված է 25.04.2015-ին.
6. ↑  «Puerto Ayora, Ecuador: Monthly Weather Averages Summary». www.weatherbase.com. Վերցված է 28.11.2012-ին.