recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Մերի** (**Մեծ Մերի**, անգլ.՝ Mary, **Մեծ Մերի** անգլ.՝ Big Mary, հայտնի է, որպես **Մարդասպան Մերի**, մոտ 1894 - սեպտեմբերի 13, 1916(1916-09-13), Էրվին, Թենեսի, ԱՄՆ), ամերիկյան Սփարքս եղբայրների (անգլ.՝ Sparks World Famous Shows) կրկեսում ելույթ ունեցող ասիական փիղ, որին մահապատժի են ենթարկել մարդ սպանելու համար։ Նրա մահը երբեմն ներկայացվում է, որպես 20-րդ դարի սկզբի կրկեսի կենդանիների հետ դաժան վերաբերմունքի օրինակ։

Ռեդ Էլդրիջի սպանություն
-----------------------

1916 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Սփարքս եղբայրների կրկեսը ժամանել է Թեննեսի նահանգի Քինգսպորտ քաղաք։ Նրանք ելույթների համար բերել են 30-ամյա էգ փիղ Մերիին։ Մերիին խնամել է ոմն Ռեդ Էլդրիջ, որը կրկեսային միջավայրում նոր մարդ էր և կենդանիների վարվելու փորձ չուներ։ Ելույթներից մեկից առաջ Ռեդը փղի ականջը կեռով ծակել է, որ ստիպի բեմ դուրս գալ։ Մերին ջղայնացած կնճիթով բռնել է իր նեղացնողին, գետին շպրտել, տրորել ու սպանել։ Խուճապ է առաջացել։ Սկսել են փղի վրա կրակել, բայց միջին տրամաչափի գնդակները չեն սպանել նրան։ Փղին դժվարությամբ են կանգնեցրել։ Տեղական շերիֆ Հիքմանը «ձերբակալել է» փղին և փակել քաղաքային բանտին կից վանդակում։ Հարևան քաղաքի բնակիչները իմանալով իրողությունը, հայտարարել են, որ չեն ընդունի կրկեսին իրենց քաղաքներում, քանի դեռ փիղը ողջ է։

Փաստացի հաստատված է, որ Մերին միայն մեկ հոգու է սպանել, բայց մարդկանց մեջ շրջանառվում էր, որ նա սպանել է երեքին, հաճախ էլ ութ զոհի մասին են խոսել։

Մահապատիժ
---------

Հասարակության ճնշման տակ Սփարքս եղբայրներ կրկեսի տերերը որոշում են կայացրել և միջադեպի հաջորդ օրը, ամբոխի աչքի առաջ, Մերիին կախել են երկաթգծի ամբարձիչ կռունկից։ Հավաքված է եղել 5000 մարդ։ Շղթան որից կախել են 5 տոննանոց կենդանուն, չի դիմացել ծանրությանը և կտրվել է։ Մերին ընկել և կոտրել է ազդրը։ Նրան կախել են նորից։ Նրան թաղել են մահապատժի վայրից ոչ հեռու։

Չնայած տարածված լուսանկարի իսկությունը կասկածի տակ է դրել «Argosy» ամսագիրը, բայց դեպքի ժամանակ արված այլ լուսանկարներ հաստատում են մահապատժի իսկությունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Library of Congress Authorities — Library of Congress.
2. 1 2  «Murderous Mary»։ Վերցված է 2015-05-25
3. ↑  Krajicek David J. (2015-03-14)։ «'Fed up' circus elephant lynched for 'murder' in 1916»։ NY Daily News։ Վերցված է 2016-09-15
4. 1 2  Joan V. Schroeder (փետրվարի 13, 2009)։ «The Day They Hanged Mary The Elephant in Tennessee - BlueRidgeCountry.com»։ *BlueRidgeCountry.com*
5. ↑  «Lynchings & Hangings of America»։ legendsofamerica.com։ Վերցված է 9 Փետրվար 2018
6. ↑  «The town that hanged an elephant»։ Վերցված է 2015-05-25
**«Նոր-դար»,**  հասարակական-գրական թերթ։ Հրատարակվել է 1883-1916 թթ. (ընդհատումով), Թիֆլիսում։ Խմբագիր՝ Սպանդար Սպանդարյան։ 1893-1897 թթ. բազմաթիվ հոդվածներ է հրապարակել Արևմտյան Հայաստանի ծանր վիճակի, Հայկական հարցի և հայերի կոտորածների մասին։ Թերթը մտահոգություն է հայտնել հայերի պանդխտության և արտագաղթի վերաբերյալ։

1894-1895 թթ. լայնորեն լուսաբանել է Սասունի իրադարձությունները, հայկական կոտորածները Տրապիզոնում, Կոստանդնուպոլսում, Մարաշում, Ակնում, Խարբերդում և այլուր։ Հրապարակվել են հաղորդումներ Արևմտյան Հայաստանում բարենորոգումներ իրականացնելու ծրագրի, Հայկական հարցի նկատմամբ եվրոպական հասարակայնության ունեցած վերաբերմունքի մասին։ Թերթում արտատպվել են Է. Դիլոնի, Օ. Նովիկովայի հոդվածները, Սթիվենսոնի, Գլադստոնի և այլոց ճառերը։ Խոսելով Հայկական հարցում անգլիական կառավարության դիրքորոշման մասին՝ Սպանդար Սպանդարյանը նշել է, որ թե Ռոզբերին, թե Սոլսբերին, խառնվելով արևելյան գործերին, բացառապես մտահոգվել են «զուտ անգլիական և միմիայն անգլիական շահերով» (1896, թիվ 86)։

1894 թվականի դեկտեմբերից «Նոր-դար»-ի մուտքը Թուրքիա արգելվել է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Վիեննայի մենաստանի մամուլի շտեմարան- ՆՈՐ ԴԱՐ»։ Վերցված է 2023 թ․ հունվարի 16
2. ↑  «Համահայկական թվանշային գրադարան»

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է* *«Հայկական հարց» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |
**Շավարշ Արամի Քրիսյան** (հուլիսի 22, 1886(1886-07-22), Կոստանդնուպոլիս - օգոստոսի 15, 1915(1915-08-15), Այաշ, Անկարայի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն), մարզական գործիչ, գրող, հրատարակիչ, լրագրող, մարզիչ, «Մարմնամարզ» մարզական թերթի խմբագիր, Հայ մարմնակրթական ընդհանուր միության հիմնադիր անդամներից։ Մեծ եղեռնի զոհերից։

Կենսագրություն
--------------

Շավարշ Քրիսյանը ծնվել է Կոստանդնուպոլսի Պեշիկթաշ թաղամասում։ Սովորել է տեղական Մաքրուհյան վարժարանում, 1897 թվականին մտել է Պարտիզակի ամերիկյան բարձրագույն վարժարանը որպես գիշերօթիկ։ Այնուհետեւ ավարտել է Ռոբերտ քոլեջը, որտեղ արթնացել էր իր հետաքրքրությունը սպորտի նկատմամբ։ 1906 թվականին վեց ամիս հետեւել է Փարիզի մարմնամարզական դասընթացներին։ Ապրել է Լոնդոնում, 1907—1908 թվականներին։ 1909 թվականին վերադարձել է Կոստանդնուպոլիս, որտեղ մարմնամարզանքի դասեր տվել է հայկական վարժարաններում, 1911—1915 թվականներին հիմնադրել և խմբագրել է հայկական «Մարմնամարզ» մարզական թերթը։ Նրա նախաձեռնությամբ Կոստանդնուպոլսում կայացել են հայկական առաջին օլիմպիական խաղերը։

Հայ մարմնակրթական ընդհանուր միություն
-------------------------------------

Չնայած այն որ Հայ մարմնակրթական ընդհանուր միությունը (ՀՄԸՄ) հիմնադրվել է 1918 թվականին, Շավարշ Քրիսյանի մահից երեք տարի հետո, նա համարվում է միության հիմնադիր անդամներից մեկը։ Քրիսյանն առաջին էր, որ առաջ քաշեց Հայ մարմնակրթական ընդհանուր միության ստեղծման գաղափարը։

Հայոց ցեղասպանություն
---------------------

1915 թվականի ապրիլի 24-ին հայ ակնառու գործիչների հետ տեղահանվել է դեպի Օսմանյան Կայսրության ծայրամասային շրջաններ։ Բանտարկվել է Անկարայի Այաս բանտում։ Բանտարկության ընթացքում կազմակերպել է գիմնաստիկայի մարզումներ։ Երբ 20 հնչակյանների կախաղանի լուրը հասնում է Այաս, բանտում իրավիճակը սրվում է։ Բանտապահները կասկածանքով են վերաբերվում Քրիսյանի մարմնամարզական վարժություններին և Անկարայի ծայրամասերից մեկում սպանում են նրան։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2007*
2. 1 2  Kévorkian Raymond H. (2010)։ *The Armenian genocide : a complete history*։ London: I. B. Tauris։ էջ 532։ ISBN 9781848855618։ Վերցված է փետրվարի 3, 2013
3. ↑  Avedis Nakashian: *A Man Who Found A Country*, Thomas Y. Crowell Company, New York 1940 pp. 208-278

Արտաքին հղումներ
----------------

* Հայ մարմնակրթական ընդհանուր միության պաշտոնական կայքը

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 4823 · GND: 1152968157 · ISNI: 0000000040964569 · LCCN: n2006061671 · VIAF: 38806301 · WorldCat VIAF: 38806301 |

 |
**«Մոսկվա-Պետուշկի» հուշարձան** (ռուս.՝ Памятник «Москва — Петушки»), հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը նվիրված է գրող Վենեդիկտ Երոֆեևի կեղծ ինքնակենսագրական պոստմոդեռնիստական «Մոսկվա-Պետուշկի» պոեմի հերոսներին։

Պատմություն
-----------

Վենեդիկտ Երոֆեևի կպաշտամունքային «Մոսկվա-Պետուշկի» ստեղծագործության հուշարձանը  տեղադրվել է Մոսկվա քաղաքի Պայքարի հրապարակում գտնվող պուրակում 2000 թվականի մայիսի 11-ին՝ գրողի մահվան 10-րդ տարելիցի կապակցությամբ։

Քանդակագործներ Սերգեյ Մանցերևն ու Վալերի Կուզնեցովը արձանը քանդակել են երկու տարի և ստեղծել են երկու քանդակ։

Արձանը պատկերում է պոեմի գլխավոր հերոս Վենիչկային, որը Մոսկվայում կանգնած է ոճավորված կանգառում և սպասում է Պետուշկի մեկնող գնացքին, ուր նա գնում է իր սիրելիի մոտ։ Սա հարբած տղամարդու կերպար է, որը մի ձեռքով բռնել է կանգառի անունով ցուցանակից, իսկ մյուսով իր կրծքին է սեղմում սիրելիի համար հյուրասիրություններով ճամպրուկը։ Գրանիտե պատվանդանի վրա գրված է. «Չի կարելի վստահել այն մարդու կարծիքին, որը դեռ չի հասցրել ազատվել խումարից»։

Հուշարձանի բաղկացուցիչ մաս է նաև Վենիչկայի սիրեցյալի՝  շիկահեր աղջկա պատկերաքանդակը. նա կանգնած է հրապարակի մյուս կողմում։ Դա նիհար, ոգեշնչված աղջիկ է, որը ձեռքով քաշքշում է երկար հյուսը։ Գրանիտե պատվանդանի վրա գրված է. «Պետուշկիում հասմիկը չի թառամում, և թռչունի երգը չի դադարում»։

Սկզբնապես հուշարձանի այս մասը գտնվում էր Պետուշկիում, սակայն ավելի ուշ տեղափոխվեց Մոսկվա։

Արձանի բացման արարողությունը սկսվել է նրանից, որ գրող-երգիծաբան Իգոր Իրտենևը երեխաներին ընկույզ և պաղպաղակ բաժանեց, ինչպես դա արել էր պոեմի հերոս Վենիչկա Երոֆեևը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  «Москва-Петушки»

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Памятник Москва-Петушки»։ Վերցված է 2014-08-10
**Պարուրաձև մոտեցում**, տեխնիկա, որը հաճախ օգտագործվում է կրթության մեջ։ Այստեղ հրահանգների սկզբնական ֆոկուսն առարկայի հիմնական փաստերն են, հետագա մանրամասները ներկայացվում են որպես ուսուցման առաջընթաց։ Հրահանգների միջոցով թե սկզբնական հիմնական փաստերը, թե հետագա մանրամասներն ուղղված են երկարաժամկետ հիշողության մեջ մնալուն։ Այս սկզբունքն ինչ-որ չափով մոտ է շրջված բուրգի մեթոդին, որն օգտագործվում է նորություններ գրելիս, ինչպես նաև կիռարվում է «Քսան հարց» խաղում։

Ջերոմ Բրուներն առաջարկել է պարուրաձև ուսումնական ծրագիրը որպես ուսուցման մեթոդ, որտեղ յուրաքանչյուր առարկա կամ հմտություն կրկնվում է որոշակի պարբերականությամբ, յուրաքանչյւոր անգամ՝ առավել փորձառու ձևով։ Նախ ներկայացվում է առարկայի մասին հիմնական գիտելիք, այնուհետև ավելացվում է առավել խորացված մակարդակ՝ նորից վերհիշել տալով այն սկզբունքները, որոնք ի սկզբանե քննարկվել են։ Այս համակարգը լայնորեն օգտագործվում է Չինաստանում և Հնդկաստանում։ Բրուների պարուրաձև մոդելը էվոլուցիոն ճանապարհ է առաջարկում՝ բացատրելով, թե ինչպես կարելի է ավելի լավ սովորել։ ԱՄՆ-ում դպրոցում տրվող գիտելիքը բաժանված է ըստ տարիների. իններորդ դասարանում աշակերտներն ուսումնասիրում են կենսաբանություն, տասներորդ դասարանում՝ քիմիա, տասնմեկերորդ դասարանում՝ ֆիզիկա։ Պարուրաձև մոտեցման համաձայն՝ կենսաբանությունը, քիմիան, ֆիզիկան միասին ուսումնասիրվում են մեկ տարվա մեջ, այնուհետև բաժանվում են որպես երկու առարկա, հետո՝ ևս մեկ անգամ՝ երեք առարկայի տեսքով՝ ցույց տալու համար, թե դրանք ինչպես են փոխկապակցված։ Բրուները նաև հավատում է, որ ուսուցումը պետք է խրախուսել՝ առավելապես նյութը հետաքրքիր դարձնելով, այլ ոչ թե ստուգման կամ պատժի մեթոդով, քանի որ մարդն ավելի մեծ ցանկություն ունի սովորելու այն դեպքում, երբ հասկանում է, թե որտեղ է կիրառելու գիտելիքը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «The Spiral Curriculum»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ փետրվարի 21-ին  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)

Արտաքին հղումներ
----------------

* The spiral approach applied to math
* One teacher's description of how he uses the spiral approach (pdf file)
* The Spiral Approach to Thinking and Learning by John Denker
**Մորատուվա** քաղաքը գտնվում է Շրի Լանկա պետության հարավ-արևմուտքում, կազմում է Մեծ Կոլոմբոյի ագլոմերացիայի հարավային մասը։ Ունի 168,280 հազար բնակիչ (2012)։ Հանդիսանում է առևտրատրանսպորտային կենտրոն։ Զբաղվում են տարբեր արհեստներով։ Մորատուվան մեծությամբ երրորդ բնակավայրն է կղզում։ Փռված լինելով Լակադիվայի ծովափին՝ հյուսիսում սահմանակից է Դահիվանա Մաունթ Լավինիա քաղաքին, իսկ հարավ-արևելքում նրան սահմանափակում է Բոլգոդա լիճը։

Մորատուվան մեծ հռչակում է ստացել տեղի համալսարանի շնորհիվ, որը Հարավային Ասիայի տեխնոլոգիական բուհերից մեկն է։ Քաղաքում գտնվում է նաև կրիկետի (Շրի Լանկայի ամենահայտնի մարզաձևը) «Դե Սոուսա» մարզադաշտը, որտեղ ազգային հավաքականի թիմը անցեկացնում մենամարտեր։ Մորատուվայի տեսարժան վայրերից են աշխարհի տարբեր կրոնների սրբավայրեր՝ բուդդայական տաճարներ և քրիստոնեական եկեղեցիներ, որոնք լիովին տարածված են քաղաքի տարածքում և շրջակայքում։ Տեղի իշխանությունը մեծ ուշադրություն է դարձնում կրթությանը՝ փոքր քաղաքի տարածքում կան քոլեջներ և համալսարան։ Արդյունաբերությունը ներկայացված է ձկնորսությամբ և ձկան վերամշակմամբ, տրանսֆորմատորների արտադրությամբ, կահույքի և փայտի այլ արտադրատեսակների պատրաստմամբ։

Կլիմա
-----

Քաղաքը գտնվում է երկիր հարավ-արևմուտքում, Հնդկական օվկիանոսի ափին։ Ունի Հասարակածային կլիմա։

Մորատուվայի կլիման| Ցուցանիշ | Հունվ | Փետր | Մարտ | Ապրիլ | Մայիս | Հուն | Հուլ | Օգոստ | Սեպտ | Հոկտ | Նոյեմ | Դեկտ | Տարի |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Միջին առավելագույն, °C | 31 | 31 | 32 | 32 | 31 | 30 | 30 | 30 | 30 | 30 | 30 | 30 | 30,6 |
| Միջին նվազագույն, °C | 22 | 23 | 24 | 24 | 25 | 25 | 25 | 25 | 25 | 24 | 23 | 23 | 24,0 |
| Տեղումների, մմ | 55 | 74 | 136 | 250 | 382 | 186 | 124 | 116 | 236 | 371 | 306 | 166 | 2402 |
| Ջրի ջերմաստիճան, °C | 28 | 28 | 29 | 30 | 29 | 28 | 27 | 27 | 27 | 28 | 28 | 28 | 28,1 |

Տրանսպորտ
---------

Քաղաքով տեղաշարժման համար, բացի ավտոբուսներից, օգտագործվում է ոչ սովորական փոխադրամիջոց «տուկ տուկի»՝ փոքրիկ ծածկ ունեցող մոտոռոլեր։ Ամենամոտիկ օդանավակայանը Սիգիրիան է։

Զվարճանք
--------

Քաղաքում կան ռեստորաններ և հուրանոցներ, կարելի է զբաղվել սերֆինգով, դայվինգով, զբոսնել զբոսանավերով և ձեռք բերել հուշանվերներ, համեմունքներ և նշանավոր ցեյլոնյան թեյ։

Պատկերասրահ
-----------

* Սուրբ Էմանուել եկեղեցիՍուրբ Էմանուել եկեղեցի
* ՄորատուվաՄորատուվա
* ԲնապատկերԲնապատկեր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Moratuwa (Divisional Secretariat, Sri Lanka) - Population Statistics, Charts, Map and Location»։ *www.citypopulation.de*։ Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 27
2. ↑  «Moratuwa city - gift delivery in Sri Lanka»։ *www.kapruka.com*։ Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 27

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուս · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Մեծ սովետական (1 հրտ.) |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: n89101217 · VIAF: 158393716 · WorldCat VIAF: 158393716 |

 |
Աշխատանքային և շոգե պոմպ:  
Լյուիս Հայն, 1920 թվական
**Ուղիղ լուսանկար** կամ **անմիջական լուսանկար**, լուսանկարչական արվեստի ուղղություն, հիմնված է իրատեսական վավերագրական եղանակով շրջակա իրականությունը ցուցադրելու վրա, և օբյեկտիվ է այնքան, որքան թույլ են տալիս տեխնիկական հնարավորությունները։ Ընդ որում, չեն թույլատրվում պատկերի նույնիսկ փոքրիկ փոխակերպումներ, ինչպես նկարահանման, այնպես էլ հետմշակման ժամանակ։

Գեղարվեստական առանձնահատկությունները
------------------------------------

Ուղիղ լուսանկարի համար բնորոշ են պատկերի մանրամասն դետալիզացիան և կիսատոների ու գունային երանգների իրատեսական ցուցադրումը։ Պատկերայնություն ստեղծելու համար ուղիղ լուսանկարն ենթադրում է լուսավորության հետ աշխատանք, արտահայտիչ կադրավորում և այլ մեթոդներ, որոնք չեն պահանջում նկարի օպտիկական փոփոխություն։ Այս սկզբունքը նրան տարբերում է *պիկտորալիզմից*, որը հիմնված է ֆոտոտպագրման, ռետուշի միջոցով պատկերների վերափոխման վրա։ «Ուղիղ լուսանկար» եզրույթն առաջին անգամ օգտագործվել է 1904 թվականի սկզբին՝ Գարտման Սադակիտիի կողմից, իսկ հետո՝ Ալֆրեդ Ստիգլիցի կողմից ։

Ուղիղ լուսանկարչության էսթետիկայի հիմնադիրը համարվում է Փոլ Սթրենդը։ Ուղիղ լուսանկարը եղել է նոր տեսության ռազմավարության մի մասը։ Հոսանքի ներկայացուցիչներին առավել բնորոշ օրինակ կարելի է համարել հայտնի լուսանկարիչների խումբը, որը կոչվում է «F/64 խումբ», այն հիմնադրվել է 1932 թվականին։ Նրա կազմի մեջ էին մտնում Անսել Ադամսը, Իմոջեն Քաննինգեմը, Էդվարդ Ուեսթոնը և ուրիշներ։ Խմբի անվանումը դարձել է յուրօրինակ տեխնիկական մանիֆեստ, որը կոչ է անում նկարահանումներ կատարել ցայտունության մեծ խորությամբ, ինչի համար այդ տարիների խոշոր ֆորմատի ֆոտոխցիկներում պահանջվում էր նվազագույն f/64 հարաբերական անցք։ Նման հնարքն առավել բնորոշ էր ուղիղ լուսանկարների սկզբունքներին, որոնք նախատեսում էին ցուցադրման առավելագույն օբյեկտիվություն և իրականության «գեղարվեստական լրամշակումից» հրաժարում։

Տես նաև
-------

* Ֆոտոռեալիզմ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Лекции по истории фотографии, 2014, էջ 168
2. ↑  «Ансел Адамс — Жизнь и творчество» (ռուսերեն)։ клуб Foto.ru։ Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 20

Գրականություն
-------------

* *Владимир Левашов* Лекции по истории фотографии / Галина Ельшевская. — 2-е изд.. — М.: «Тримедиа Контент», 2014. — 464 с. — ISBN 978-5-903788-63-7

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Նոր իրայնություն» (ռուսերեն)։ «Prophotos» ամսագիր։ 2010 թ․ փետրվարի 15։ Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 20
**Շեյն ամրոց** (անգլ.՝ Shane's Castle), ավերված ամրոց, որը գտնվում է Հյուսիսային Իռլանդիայի Անթրիմ Կոմսության Ռանդալսթաուն քաղաքում։ Ամրոցը գտնվում է Լոխ Նեյ լճի հյուսիսարևելյան ափին։

Կառուցվել է 1345 թվականին Օ՝Նիլլ տոհմի անդամներից մեկի կողմից։ Սկզբնական անվանումը եղել է **Էդեն դուֆ կարրիկ** անգլ.՝ Eden-duff-carrick, սակայն 1722 թվականին Շեյն ՄակԲրայն Օ՝Նիլլի կողմից ամրոցը վերանվանվել է Շեյն։

Պատմություն
-----------

Միջանցքը կառուցվել է 1800 թվականին, իսկ 1812 թվականին ճարտարապետ Ջոն Նեշի նախագծով սկսվել է ամրոցի վերակառուցման գործընթացը։ 1816 թվականին ամրոցը վերացավ երկրի երեսից հրդեհի պատճառով։ Հրդեհից հետո պահպանվել է միայն Նեշի տունը։ 1860-ականներին կառուցվեց երկրորդ տունը՝ Չալզ Լանյոնի և Ուիլիամ Հենրի Լինի գլխավորությամբ, Օ՝Նիլլի 1-ին լորդի համար։

Ամրոցը զբաղեցնում է 2600 ակր տարածք Լոխ Նեյի ափին։

Այլ տվյալներ
------------

Ամրոցը օգտագործվել է հանրահայտ Գահերի խաղ հեռուստասերյալի նկարահանումների համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Lowry Mary (c. 1913)։ *The Story of Belfast and Its Surroundings*։ LibraryIreland.com։ Վերցված է 2010 թ․ մարտի 11
2. ↑

Արտաքին հղումներ
----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Շեյն ամրոց Վիքիպահեստում |

*
**Մորիս Գուստավ Գամելեն** (սեպտեմբերի 20, 1872(1872-09-20), Փարիզ - ապրիլի 18, 1958(1958-04-18)[…], Փարիզ), ֆրանսիացի բանակի գեներալ Ֆրանսիական բանակում։ Գամելենը հիշվում է ֆրանսիական զորքերի աղետալի հրամանատարությամբ (մինչև 1940 թվականի մայիսի 17-ը) Ֆրանսիական ռազմագործողության ընթացքում Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում և պարտությամբ։

Որպես Ֆրանսիայի զինված ուժերի գլխավոր հրամանատար Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկզբին, Գամելենը համարվում էր նշանակալի մտավոր կարողությունների տեր անձնավորություն։ Նրան հարգում էին անգամ Գերմանիայում իր հզոր մտքի համար, չնայած որոշ գերմանացի գեներալներ նրան համարում էին խիստ և կանխատեսելի։ Չնայած դրան և նրա գերազանց ծառայությանը Առաջին համաշխարհային պատերազմում, նրա գլխավորությամբ ֆրանսիական բանակները 1940 թվականի ճգնաժամային օրերին խայտառակ պարտություն կրեցին։ Պատմաբան և լրագրող Վիլյամ Լ․ Շիրերը ներկայացրեց տեսակետ, որ Գամելենը օգտագործեց Առաջին աշխարհամարտի մեթոդները, որպեսզի կռվի Երկրորդ աշխարհամարտում, սակայն ավելի քիչ եռանդով և դանդաղ։

Գամելենը ծառայել էր Ժոզեֆ Ժոֆրեի հրամանատարության ներքո Առաջին համաշխարհային պատերազմում։ Նրան հաճախ են վերագրում պատասխանատվությունը 1914 թվականի ֆրանսիական հակագրոհի մարտավարության նախգծումը, ինչը բերեց հաղթանակի Մառնի առաջին ճակատամարտում։ 1933 թվականին նա դարձավ Ֆրանսիական բանակի հրամանատար և սկսեց մոդերնիզացիայի և մեխանիզացիայի գործընթացը՝ ներառյալ Մաժինոյի գծի կառուցումը ավարտին հասցնելը։

Էդուարդ Դալադիեն պաշտպանում էր Գամելենին իր կարիերայի ընթացքում, քանի որ նա հրաժարվել էր քաղաքականությանը թույլ տալ խառնվել ռազմական գործերին և նրա վստահության համար կառավարման հանրապետական ձևին։ Սա չնչին խնդիր չէր այն ժամանակ, երբ Ֆրանսիայում ձախ ռոյալիստները և աջ ֆաշիստները բացահայտորեն պահանջում էին ռեժիմի փոփոխություն Ֆրանսիայում։

Վաղ տարիներ
-----------

Գամելենի հայր Զեփիրինը կռվել է 1859 թվականի Սոլֆերնոյի ճակատամարտում։ Վաղ տարիքից Գամելենը ցույց տվեց զինվոր դառնալու պոտենցիալը և մեծացավ սերնդի հետ, որը ռևանշ էր պահանջում Գերմանիայից Ֆրանս-պրուսական պատերազմում կրած պարտության համար։

Զինվորական կարիերա
------------------

Գամելենը ընդունվեց Սեն Սիրի զինվորական ակադեմիա 1891 թվականի հոկտեմբերի 31-ին։ 1893 թվականին նա ավարտեց՝ լինելով առաջինն իր դասարանում։

Նա սկսեց ծառայությունը ֆրանսիական տիրելիերներում 3-րդ գումարտակում, որը գտնվում էր Թունիսում։ Դրանից հետո նա միացավ տեղագրական բրիգադին։ 1897 թվականին Գամելենը վերադարձավ Փարիզ և ընդունվեց հեղինակավոր *École Supérieure de Guerre* և երկրորդը դասարանում գերազանցությամբ ավարտեց այն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2  Base Léonore (ֆր.) — ministère de la Culture.
3. 1 2 3 4 5 6  Гамелен Морис Гюстав // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
4. 1 2  Encyclopædia Britannica
5. ↑  Վիլյամ Լ․ Շիրեր, *The Collapse of the Third Republic* 1969
6. ↑  Alexander Martin S. (1 November 2003)։ *The Republic in Danger: General Maurice Gamelin and the Politics of French Defence, 1933–1940*։ Cambridge University Press։ էջ 13։ ISBN 978-0-521-52429-2։ Վերցված է 26 July 2013
Գորտնկիթում շերեփուկի սաղմնային զարգացում
**Շերեփուկ**, անպոչ երկենցաղների թրթուրը։ Ձվից դուրս եկած շերեփուկները հիմնականում բնակվում են ջրում, չնայած կան տեսակներ, որոնք մասամբ կամ լրիվ բնակվում են ցամաքում։

Կառուցվածք
----------

Զարգացման սկզբնական շրջանում շերեփուկը ունենում է երկխորշ սիրտ, ներքին խռիկներ (2—3 զույգ), երկար պոչ , եղջրային դունչ, կողագծի օրգան, ամրացման օրգան, արյան շրջանառության մեկ շրջան։

Տարբեր տեսակների շերեփուկները զգալիորեն տարբերվում են իրենց չափերով։ Օրինակ եղջրային սխտորիկների ընտանիքում (Megophryidae) զարգացման վերջին շրջանում շերեփուկների չափերը տատանվում են 33-ից 106 մմ-ի սահմաններում։ Շերեփուկների ամենամեծ չափեր ունեն *Pseudis paradoxa* հետաքրքիր գորտերը, որոնց չափերը հասնում են 25 սանտիմետրի, որը չորս անգամ մեծ է հասուն առանձնյակի չափերից.

Մետամորֆոզ
----------

Սովորական դոդոշի շերեփուկի կերպարանափոխությունը
Կռնչան գորտի կենսական ցիկլը
Որոշ ժամանակ հետո սկսվում է մետամորֆոզը` (կերպարանափոխությունը) սիրտը դառնում է եռախորշ, ինչի պատճառով ձեռք է բերում արյան շրջանառության երկու շրջան, խռիկները փոխարինվում են թոքերով և ձևավորվում է թոքային շնչառությունը։ Ձևավորվում են վերջույթները, իսկ պոչը անհետանում է։ Պոչը անհետանում է ինքնամարսման արդյունքում, իսկ առաջացած նյութերը և էներգիան օգտագործվում են մյուս բջիջների կողմից։

Հետաքրքիր փաստեր
----------------

2000 թվականին Դալհաուզի համալսարանից Ռիչարդ Բասերսուգը ստացավ Նոբելյան մրցանակ չոր սեզոնում Կոստա Ռիկայի որոշ շերեփուկների համային հատկանիշների համեմատության վերաբերյալ աշխատանքի համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Zug, Vitt, Caldwell, 2001, էջ 430
2. ↑  *Li C. Guo X.-G. Wang Y.-Z.* Tadpole types of Chinese megophryid frogs (Anura: Megophryidae) and implications for larval evolution(անգլ.) // *Current Zoology* : журнал. — 2011. — Vol. 57. — № 1. — P. 93—100. — doi:10.1093/czoolo/57.1.93
3. ↑  *Crump M. L.* Amphibian diversity and life history(անգլ.) // *Amphibian Ecology and Conservation. A Handbook of Techniques* : журнал. — 2009. — С. 3—19. Архивировано из первоисточника 15 Հուլիսի 2011.
4. ↑  «Winners of the Ig® Nobel Prize»։ *Improbable Research* (անգլերեն)։ Վերցված է 2016 թ․ մայիսի 29

Գրականություն
-------------

* «Головастики»։ *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)*։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907
* *G. R. Zug, L. J. Vitt, J. P. Caldwell* Herpetology: An Introductory Biology of Amphibians and Reptiles. — 2001. — ISBN 978-0-12-782622-6
**Սիրիայի օրհներգ**, «Խումատ ադ-Դիյար» («Հայրենիքի պահապաններ», արաբ․՝ حماة الديار‎‎), Սիրիայի ազգային օրհներգն է։ Տեքստի հեղինակը Խալիլ Մարդամ-բեյն է (1895—1959), կոմպոզիտորը` Մուհամադ Ֆլեյֆիլը (1899—1985):
Օրհներգը հաստատվել է 1936 թվականին, սակայն Սիրիայի և Եգիպտոսի միջև միացյալ պետության գոյատևման ընթացքում այն ժամանակավորապես չի օգտագործվել։ Միացյալ Արաբական Հանրապետության ազգային օրհներգը որոշված է եղել կազմել երկու երկրների օրհներգերից։ 1961 թվականին՝ Դաշնության փլուզումից հետո, Սիրիայի ազգային օրհներգն ամբողջությամբ վերականգնվել է։

Մուհամադ Ֆլեյֆիլ

Տեքստ
-----

**Օրհներգը բնօրինակ լեզվով**

كلنا للوطن للعلى للعلم  

ملء عين الزّمن سيفنا والقلم  

سهلنا والجبل منبت للرجال  

قولنا والعمل في سبيل الكمال  

  

كلنا للوطن للعلى للعلم  

كلّنا للوطن  

  

شيخنا والفتى عند صوت الوطن  

أسد غاب متى ساورتنا الفتن  

شرقنا قلبه أبداً لبنان  

صانه ربه لمدى الأزمان  

  

كلنا للوطن للعلى للعلم  

كلنا للوطن  

  

بحره برّه درّة الشرقين  

رِفدُه برّهُ مالئ القطبين  

إسمه عزّه منذ كان الجدود  

مجدُهُ أرزُهُ رمزُهُ للخلود  

  

كلّنا للوطن للعلى للعلم  

كلّنا للوطن

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Гимн Сирии, текст, арабский, транскрипция мфа, буквальный перевод с арабского языка»։ *www.cultin.ru*։ Վերցված է 2020-07-20
2. ↑  «Гимн Сирии (Homat el Diyar) Voice-Фортепиано»։ *Канторион* (ռուսերեն)։ Վերցված է 2020-07-20
3. ↑  «Come to Syria | Национальные символы Сирии - Посетите Сирию»։ *www.cometosyria.com*։ Վերցված է 2020-07-20

Արտաքին հղումներ
----------------

* Lyrics, sheet music, and Audio
**Մուժուն Սյուեցուն** (չինարեն՝ 慕容雪村, 1974, Պինդու, Չանվեյ հատուկ շրջան, Շանդուն, Չինաստան), չինացի ժամանակակից գրող, բլոգեր։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1974 թվականին Շանդուն նահանգում։ 14 տարեկանից ապրել է Գիրին նահանգում, ներկա պահին ապրում է և՛ Տիբեթում և՛ Խայնան կղզում։ Հաջողության է հասել գրական ասպարեզում, հրապարակելով իր աշխատանքները ինտերնետային տարբեր կայքերում, առավել ճանաչված է դարձել 2002 թվականի «Չենդու, մոռացիր այսօր իմ մասին» (Chengdu, leave me alone tonight, 成都！今夜请将我遗忘) վեպի շնորհիվ։ 2008 թվականին վեպը թարգմանվել է անգլերեն և «Երկար ցուցակ» անվանակարգում արժանացել է «Man Asia Literary Prize» մրցանակի։ Նաև հայտնի են հեղինակի «Դրախտ` դեպի ձախ, Շենչժեն` դեպի աջ», «Կեռասենին դրախտից» վեպերը։ 2008 թվականի հունվարին թողարկվել է գրողի նոր «Պար կարմիր փոշու միջով» վեպը։ Այն հարցին, թե ինչի մասին է նա գրում իր վեպերում, գրողն ասել է, որ ցանկացել է պատմել մարդու և բնության միջև հակասությունների մասին։

Գրքի համար, որը բացահայտել է Ցզյանսի նահանգի ֆինանսական բուրգը, ստացել է պետական Ժողովրդական մրցանակ. պարգևատրման ժամանակ պատրաստվում էր Չինաստանում ելույթ ունենալ գրաքննադատությամբ, բայց նրան արգելեցին, արդյունքում այն լույ է տեսել Նյու Յորք Թայմսում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  "Murong Xuecun Archived 2009-01-06 at the Wayback Machine.." *Man Asian Literary Prize*. Retrieved on February 15, 2009.
3. ↑  Farrar, Lara. "For many Chinese, literary dreams go online." CNN. February 15, 2009. Retrieved on February 15, 2009.
4. ↑  "Internet a new venue for youth to flex muscles Archived 2020-04-05 at the Wayback Machine.." *China Daily*. June 28, 2004. Retrieved on February 15, 2009.
5. ↑  "Paper vs pixels." *China Daily*. 22 March 2012.
6. ↑  «2008 Man Asian Literary Prize - Longlist Announced»։ Man Asian Literary Prize։ Արխիվացված է օրիգինալից 2008-07-26-ին։ Վերցված է 2008-02-23

Արտաքին հղումներ
----------------

* Murong Xuecun

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Sina Weibo · Թվիթթեր |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 12027657 · BNF: 15084202q · CALIS: n2004077200 · GND: 136902979 · ISNI: 0000000107845266 · LCCN: no2004013229 · NLC: 000417863 · NKC: xx0226755 · NTA: 32831224X · SUDOC: 10447310X · VIAF: 81170228 · WorldCat VIAF: 81170228 |

 |

 |
**Պետրոս Սամվելի Շանշյան** (1819, Թիֆլիս, Վրացական նահանգ, Ռուսական կայսրություն - 1889, Թիֆլիս, Ռուսական կայսրություն), հայ հասարակական գործիչ, մանկավարժ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է ազնվականի ընտանիքում։ Ավարտել է Մոսկվայի Լազարյան ճեմարանը (1837 թվական), Պետերբուրգի համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետը (1843 թվականին)։ 1843-1849 թվականներին ապրել է Եվրոպայում, դասախոսություններ լսել Սորբոնի համալսարանում։ 1849 թվականին և 1851-1857 թվականներին լինելով Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցի տեսուչ՝ բարելավել է դպրոցի ուսումնադաստիարակչական գործը, մտցրել նոր առարկաներ՝ բնական գիտություններ, ընդհանուր պատմություն, ֆրանսերեն։ Ներսես Ե Աշտարակեցու մահից (1857 թվական) հետո, Շանշյանը հալածվել է հետադեմ կղերական գործիչներից և հեռացել Ներսիսյան դպրոցից։ 1858-1862 թվականներին ապրելով Պետերբուրգում՝ Շանշյանը հանդիպումներ է ունեցել «Սովրեմեննիկ»-ի խմբագիրներ Պանանի, Նեկրասովի և ռուս առաջադեմ այլ գրական գործիչների հետ։ 1863 թվականին եղել է Ղարաբաղի Եղիշյան դպրոցի տեսուչը։ Վերադառնալով Թիֆլիս՝ հիմնել է մասնավոր դպրոց։ Կյանքի վերջին տարիներն անցկացրել է Վեձիս գյուղի իր կալվածքում, որի բնակիչներին դեռևս 1850-ական թվականներին ազատագրել էր ճորտական կախումից։ Հեղինակ է ազգային-պահպանողական ոգով գրված «Երկու խոսք համքարների մասին» (1857 թվական, ռուսերեն), «Համառոտություն քրիստոնեական ուսման Հայաստանյայց առաքելական սուրբ եկեղեցվո», 1866 թվական, «Ուսումն պարտուց» (1870 թվական) են աշխատությունների և բազմաթիվ հոդվածների։

Երկեր
-----

* Համառօտութիւն քրիստոնէական ուսման Հայաստանեայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցւոյ.- Երուսաղեմ, 1879։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005, էջ 253։
2. ↑  «Շանշյան Պետրոս ( 1/101 )»։ *nlr.ru*։ Վերցված է 2019 թ․ մարտի 14

Գրականություն
-------------

* Մուրադյան Մ. Պետրոս Շանշեանց, Թ. 1898:

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 450)։*  |
**Ուռնայր**, (*ծննդյան և մահվան թվականներն անհայտ են*), Աղվանքի արքա՝ Արշակունիների արքայատոհմից։

Պատմական ակնարկ
---------------

Ըստ ակադեմիական «Հին աշխարհի պատմության» Ուռնայրը թագավորել է 370-ական թվականներին։ Նրա գահակալման ժամանակաշրջանը համարվում է աղվանների երկրի հզորացման ամենակարևոր փուլը։ Հայ-պարսկական պատերազմի ժամանակ Ուռնայրը սատարել է Սասանյանների արքա Շապուհ II Երկարակյացի զորքին։

Ուռնայրի տիրապետության ժամանակ Աղվանքը քրիստոնեությունն ընդունում է որպես պետական կրոն։ Աղբյուրները հայտնում են, որ թագավորն իր մերձավորների հետ մկրտվել է Հայաստանում (ըստ որոշ փաստերի նրան մկրտել է անձամբ Գրիգոր Լուսավորիչը): Այդպիսով քրիստոնեությունը Հայաստանից տարածում է գտնում Աղվանքում։

Հայոց պատմության մեջ հետաքրքիր դեպք՝ կապված Ուռնայրի հետ, նշված է Փավստոս Բուզանդի «Պատմութիւն Հայոց» աշխատության մեջ։ Բուզանդը նշում է, որ երբ 371 թվականի Ձիրավի ճակատամարտում Ուռնայրը գերի է ընկում հայերի մոտ, սպարապետ Մուշեղ Մամիկոնյանը հրաժարվում է գլխատել նրան, պատճառաբանելով. «Ես իմ ընկերներին բոլորին կոտորեցի, իսկ նրանք, որ թագ են կրում...ոչ ձեռք եմ մեկնել, ոչ էլ...կմեկնեմ»։

Արքայի անունը առաջացել է հայերեն «ուռն»՝ մուրճ և «այր»՝ տղամարդ բառերից, ինչը մեկնվում է որպես «մուրճով զինված»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  История Древнего мира / Под ред. Дьяконов, Игорь Михайлович, В. Д. Нероновой, Свенцицкая, Ирина Сергеевна. — 2-е изд. — М. 1983. — Т. 3. Упадок древних обществ. — С. 201-220.
2. 1 2  Кавказская Албания // *Православная энциклопедия*. —М. 2000. — Т. 1. — С. 455—464.
3. ↑  «ALBANIA – Encyclopaedia Iranica»։ *www.iranicaonline.org*։ Վերցված է 2019-09-28
4. ↑  «Պատմություն Հայոց (Փավստոս Բուզանդ) — Վիքիդարան»։ *hy.wikisource.org*։ Վերցված է 2020-12-07
5. ↑  Բուզանդ Փավստոս (1968)։ *«Պատմութիւն Հայոց»*։ էջ 242
6. ↑  *Ачарян, Рачия Акопович* Словарь армянских собственных имён = Հայոց Անձնանունների Բառարան. — Ер. 1948. — С. 204.
7. ↑  *Justi* Iranisches Namenbuch. — Marburg, 1895. — С. 334a.
«Այն մարդու կերպարը ումից Բլեյքը ստացել է նկարչական խորհուրդներ» (Ուիլյամ Բլեյքի ենթադյալ «հոգևոր ինքնանկար»-ը)
**Ուրվականների գլուխներ** (անգլ.՝ The Visionary Heads), 1818 թվականից հետո Ջոնի Վարլիի խնդրանքով և ներկայությամբ գիշերային սեանսներին նկարված Ուիլյամ Բլեյքի գծանկարների շարք է։ Դիմանկարների համար բնորդ են ծառայել պատմական և դիցաբանական շատ կերպարներ, որոնք երևացել են Բլեյքի պատկերացումներում գիշերային սեանսների ժամանակ։ Նկարների մեծ մասը փոքր և միջին չափի երկու ալբոմների մեջ են, բայց կան տեղեկություններ երրորդ, մեծ չափի ալբոմի գոյության մասին, որի ապացույցն են մեծ քանակությամբ, հավանաբար ալբոմից պոկված մեծ չափի թղթերը։ Ինչպես Բլեյքի այլ գործեր, այս շարքի նկարներն էլ դարձել են մասնագետների լուրջ ուսումնասիրության առարկա։

Բլեյքի նկարած «Ուրվականների գլուխներ»-ը շարքում կան Դավիթի, Սողոմոն Իմաստունի, Վիրսավիայի (Բաթ Շեբա) և Ուրիայի, Նաբուգոդոնոսորի, Շաուլի, Հոբի, Սոկրատեսի,և նրա կնոջ Քսանտիպեսի, Մուհամմադի, Մեռլինի, Բոուդիկի, Կառլոս Մեծի Օսսիանի, Ռոբին Հուդի, Քարատակի, Էդուարդ I-ի, նրա կնոջ Էլեանորա Կաստիլիացու, Սև արքայազնի, Էդուարդ III-ի, Ուիլիամ Ուոլեսի, Ուոթ Թայլերի, Ռոջեր Բեկոնի, Ջոն Միլթոնի, Վոլտերի, նաև սատանայի, Խեցգետնի, «Մարդու ով կառուցել է բուրգեր», «Խեցգետնի» «Բլեյքին նկարչություն սովորեցրած մարդու» և այլ դիմանակրներ։ Ամենահայտնի նկարները այս շարքից «Ոջիլի ուրվականը» և «Ոջիլի դիմանկարը» գծանկարներն են։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Tate։ «‘The Head of the Ghost of a Flea. Verso: A Profile and a Reduced Drawing of Milton’s First Wife’, William Blake, c.1819»։ *Tate* (en-GB)։ Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 23
2. ↑  Bentley Jr. G. E. (March 2009)։ «Blake's Murderesses: Visionary Heads of Wickedness»։ *Huntington Library Quarterly* **72** (1): 69–105։ JSTOR 10.1525/hlq.2009.72.1.69։ doi:10.1525/hlq.2009.72.1.69
Գլխավոր սրահ՝ ՉոնջոնԳլխավոր սրահ՝ Չոնջոն
**Չոնմյո,** Սեուլում կոնֆուկցիական սրբատեղի, Չոսոն տոհմի մահացած թագավորների և նրանց կանանց պատվին։ Սրբատեղիում պահպանվում են փայտե ցուցանակների վրա գրված մահացած թագավորների և նրանց կանանց անունները։ Համանման սրբատեղիներ կան նաև Արևելյան Ասիայի տարբեր քաղաքներում, նախ և առաջ Չինաստանում, կան նաև հին Կորեայում, բայց ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի տվյալներով, Չոնմյոն ամենահին թագավորական սրբատեղիներից է որտեղ, միչև օրս կատարվում են ծեսեր։ 1995 թվականից Չոնմյոն համարվում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգություն ։

Սրբատեղին կառուցվել է 1394 թվականին Չոնսոն տոհմի Տհեդջո թագավորի օրոք, և այդ ժամանակ եղել է Ասիայի ամենաերկար շինությունը։ Գլխավոր սրահից Չոնջոնից բացվում է յոթ դուռ, յուրաքանչյուր սենյակում պահվում է ցուցանակ, որի վրա գրված է թագավորի իր կնոջ անունը։ Կոմպլեքսը լայնացված էր Սեջոն թագավորի օրոք ով կառուցել էր Իոնյոջոն սրահը (անվերջ հանգստի սրահ)։ Դրանից հետո թագավորներից շատերը իրենց հերթին լայնացրեցին սրբատեղին։ Սակայն Իմջինական պատերազմի ժամանակ Չոնմյոն ավերվել է, իսկ նորը որը պահպանվում է մինչև մեր օրերը կառուցվել է 1601 թվականին։ Հիմա Չոնջոնում կա 19 տարածքներ հիշատակման ծեսերի համար, իսկ Յոնյոջոնում՝ 16 տարածք։ Հետևաբար նրանցում պահպանվում են 49 և 34 ցուցանակներ Կորեայի թագավորական դինաստիայի պատվին։ Տարածքի կահավորումը բավականին աթստեկական  է։

Այսօր Չոնջոն սրահը մտնում է Երկրի Ազգային գանձերի մեջ 227 համարի տակ, համարվելով հին Կորեայի ամենաերկար կառույցը :

Հարավային դարպասները նախատասված էին նրանց հոգիների ելումուտի համար, արևելյան դարպասները թագավորների համար, իսկ ծեսերի կատարողները մտնում և դուրս էին գալիս արևմուտքի դարպասներից :

Պատկերասրահ
-----------

* Իոնյոնջոն սրահի գլխավոր դարպասներԻոնյոնջոն սրահի գլխավոր դարպասներ
* Կողային դարպասներԿողային դարպասներ

Տես նաև
-------

* Կորեայի բուդայական տաճարներ
* Կորեայի ազգային գանձեր
* Մունմյո

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Cultural Heritage Administration»։ english.cha.go.kr։ Վերցված է 2019 թ․ օգոստոսի 12

Արտաքին հղումներ
----------------

* Культурное наследие(չաշխատող հղում)
(անգլ.)
* ЮНЕСКО(անգլ.)
**Ուրվականների տունը 3D** (հինդի՝ हॉन्टेड – 3डी, անգլ.՝ Haunted – 3D), սարսափ ժանրի հնդկական ստերեոկինո, որի ռեժիսորը, պրոդյուսերը, սցենարիստը հանդիսանում է Վիկրամ Բհատը։ Ֆիլմը թողարկվել է 2011 թվականի մայիսի 6-ին։

Սյուժե
------

Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում լեռներում տեղակայված Գլեն Մանորի առանձնատանը, որն ուներ անցյալի գաղտնիքներ և այնտեղ այցելում էին ուրվականները։ Ֆիլմի գլխավոր հերոս Ռեհանը մեկնում է այնտեղ, որպեսզի հաստատի առանձնատան գնման գործարքը, որը սկսել էր դեռևս նրա հայրը։ Ինչ որ մի խորհրդավոր ուժ այս գործարքը վտանգի է ենթարկում։ Եվ նա սկսում է իր հետաքննությունը, որի արդյունքում սիրահարվում է։

Դերերում
--------

* Միմոխ Չակրաբորտի՝ Ռեհան
* Տիա Բաջպաի՝ Միրա
* Աչինտ Կաուր՝ Մարգարետ Մալինի
* Արիֆ Զաքարիա՝ պրոֆեսոր Իյեր
* Կրիշա Բհատ՝ Սթիվենս
* Պրաչի Շահ՝ միսիս Սթիվենս
* Մոհան Կապուր՝ բանտարկյալ

Սաունդթրեք
----------

| # | Անվանում | Կատարողներ | Տևողություն |
| --- | --- | --- | --- |
| 1. | «Jaaniya»   | Siddharth Basrur | 5:07 |
| 2. | «Mujhe De De Har Gum Tera»   | Siddharth Basrur | 4:58 |
| 3. | «Sau Baras»   | Տիա Բաջպաի | 5:05 |
| 4. | «Tera Hi Bas Hona Chahoon»   | Ջոջո, Najam Sheraz | 5:39 |
| 5. | «Tum Ho Mera Pyaar»   | KK, Suzanne D'Mello | 5:06 |
| 6. | «You're So Beautiful»   | Նիկհիլ դը Սոուզա | 4:30 |

Քննադատություն
--------------

Ֆիլմը արժանացել է տարբեր քննադատությունների։ «Թայմս օֆ Ինդիա» հեղինակավոր թերթը հինգ աստղից երեք աստղ է գնահատել ֆիլմին։ Հնդիկ քննադատ և լրագրող Տարան Ադարշը «Bollywood Hungama» կայքում ֆիլմին գնահատել է երեք ու կես աստղ։ «Ինդիան էքսպրես» օրաթերթից Շուբրա Գուպտան ֆիլմին գնահատել է միայն երկու աստղ։ Նյու Դելիի Հեռուստատեսության կինոքննադատ Անուպամա Չոպրան այն նկարագրել է որպես զվարճալի սարսափ ֆիլմ, որն ավելի լավ է աշխատում, քան կատակերգությունը։ Պրիտի Արորան Rediff.com վեբ պորտալի ֆիլմին տվել մեկ ու կես աստղ և հայտարարել է, որ ֆիլմն առանձնապես նոր բան չի ցույց տվել այդ ժանրում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  Vikram Bhatt’s Haunted — India’s First Stereoscopic 3D Film(անգլ.)
3. ↑  «Haunted 3D Movie Review»։ *Times of India* (անգլերեն)։ 2011-05-05։ Վերցված է 2011-05-06
4. ↑  Adarsh Taran (2011-05-05)։ «Haunted - 3D: Movie Review» (անգլերեն)։ Bollywood Hungama։ Վերցված է 2011-05-06
5. ↑  Gupta Shubhra (2011-05-06)։ «Haunted»։ *Indian Express* (անգլերեն)։ Վերցված է 2011-05-06

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · ČSFD · FilmAffinity · Internet Movie Database |

 |
**Պոգաչա** (բոսնիերեն, խորվաթերեն և սերբերեն) կամ *պոգաչե* (հունգարերեն pogácsa, հունարեն μπουγάτσα, մակեդոներեն և բուլղարերեն погача, ալբաներեն pogaçe), հացի տեսակ՝ թխված բուխարու մոխրի մեջ, այնուհետև՝ ջեռոցում, որը նման է ֆոկաչայի, որի հետ կիսում է անունը (Byzantine Greek: πογάτσα), հայտնաբերվել է Միջինդանուբյան դաշտավայրի, Բալկանների և Թուրքիայի խոհանոցներում։ Այն կարող է լինել խմորված կամ բաղարջ, բայց միայն փորձառու խոհարարները կարող են լավ որակի պոգաչա թխել, իսկ խմորիչով խմորը ավելի հեշտ է անել։ Սա սովորաբար պատրաստվում է ցորենի ալյուրից, նաև գարու և երբեմն աշորայի։ Այն կարող է լցոնվել կարտոֆիլով, տավարի մսով կամ պանրով, ինչպես նաև ձավարեղենով և խոտաբույսերով, ինչպիսիք են քնջութը, սև քնջութը, չորացրած սամիթը ավելացնում են խմորի մեջ կամ ցանում են վրան։

Տերմինոլոգիա
------------

Այս բառը ի վերջո ծագում է լատինական panis focacius բառից, որը նշանակում է հաց (panis), թխած օջախում կամ բուխարում (focus), իտալական focaccia բառից և ավելի անմիջականորեն, հարավսլավոնական լեզուներից (cf. pogača / погача): Կոչվում է նաև pogačice (փոքրացված ձևը), ուտում են Բոսնիայում և Հերցեգովինայում, Բուլղարիայում, Խորվաթիայում, Չեռնոգորիայում, Մակեդոնայում, Սերբիայում, Սլովենիայում և Թուրքիայում (որտեղ այն կոչվում է poğaça): Պոգաչան տավարի մսով պատրաստված կերակրատեսակ է։ Ավստրիայում կոչվում է pogatschen, Սլովակիայում՝ pagáče:

Խմոր
----

Յուրաքանչյուր բնակավայր ունի իր սեփական տարբերակը կամ մեկից ավելի տեսակ, ուստի դրանք պատրաստվում են տարբեր ձևերով և բույրերով։ Որոշ պոգաչաներ ունեն ընդամենը մեկ դյույմ շրջանագիծ, մյուսները մեկ դյույմ բարձրություն։ Նրանց մի մասը փխրուն է ներսից, մյուսներն ավելի նուրբ են, ինչպես թարմ ընթրիքը կամ կրուասանը։ Տասը տարբեր բաղադրիչ կարելի է գտնել խմորի մեջ՝ միջին պնդության թարմ պանիր, չոր պանիր, խոզի միս (tepette), կաղամբ, սև պղպեղ, տաք կամ քաղցր պապրիկա, սխտոր, կարմիր սոխ, չամանի սերմեր, քնջութի սերմեր, արևածաղկի սերմեր կամ կակաչի սերմեր։ Պոգաչան երբեմն մատուցվում է տաք, որպես խորտիկ կամ հաց՝ թթվասերով (կամ կաթնաշոռով և ֆետա պանիրով), համարվում է առանձնահատուկ համեղ ուտեստ։

Տես նաև
-------

* Խաչապուրի

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Poğaça»։ Վերցված է հունվարի 3, 2016

Արտաքին հղումներ
----------------

* Serbian Bread (Pogača) *www.srpskikod.org* (անգլերեն)
* Archived 2007-10-06 at the Wayback Machine.
* 
* Recepti za pogace
* Pogača
* Roll Bread
* Pogača
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Մուրադյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Մուրադ Սահակի Մուրադյան** (օգոստոսի 4, 1957(1957-08-04), Էջմիածնի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), քաղաքական գործիչ, Հայաստանի Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր,

Կենսագրություն
--------------

Մուրադ Մուրադյանը ծնվել է 1957 թվականի օգոստոսի 4-ին Արմավիրի մարզի Մուսալեռ գյուղում։ 1975-1977 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում։ 1994 թվականին ավարտել է Երևանի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտի առևտրի և հասարակական սննդի էկոնոմիկայի կառավարման ֆակուլտետը։ Ստացել է տնտեսագետի որակավորումը։ 1977-1979 թվականներին եղել է Մասիսի ստվարաթղթի կոմբինատի մեքենավար։ 1979-1982 թվականներին եղել է Դաշտավան գյուղի կոլտնտեսության բրիգադավար։ 1982-1989 թվականներին եղել է «Հայկոոպ»-ի շրջկոոպի շինանյութի խանութի տնօրեն, իսկ 1989-1993 թվականներին եղել է Մասիսի կոշտ վառելիքի բազայի պետ։ 1996-1998 թվականներին եղել է Հայաստանի Պաշտպանության Նախարարության զինվորական առևտրի վարչության պետ։ 2000-2001 թվականներին եղել է Հայաստանի բնապահպանության նախարար։ 2003-2012 թվականներին եղել է «Արկամար» ՍՊԸ տնօրեն։ 1999-2000 թվականներին եղել է Ազգային Ժողովի պատգամավոր (թիվ 29 ընտրատարածք)։

Եղել է Ազգային Ժողովի պետական-իրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ Եղել է «Կայունություն» խմբակցության անդամ։ Ոչ մի կուսակցության չի պատկանում։ 2012-2017 թվականներին եղել է Ազգային Ժողովի պատգամավոր (թիվ 16 ընտրատարածք)։ Եղել է Ազգային Ժողովի գյուղատնտեսական և բնապահպանական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ Եղել է «Հանրապետական» (ՀՀԿ) խմբակցության անդամ, ՀՀԿ անդամ։ 2017 թվականի ապրիլի 2-ին ընտրվել է Ազգային Ժողովի պատգամավոր ՀՀԿ թիվ 5 ընտրատարածքի տարածքային ընտրական ցուցակով։

Անձնական կյանք
--------------

Ամուսնացած է, ունի երեք զավակ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «National Assembly of Armenia | Official Web Site | parliament.am»։ *www.parliament.am*։ Վերցված է 2021 թ․ հունիսի 23
2. ↑  район Мурад Саакович Мурадян арм Մուրադ Մուրադյան Армянский политик Дата рождения: 4 августа 1957Место рождения: Эчмиадзинский, ССР Армянская։ «Мурадян, Мурад Саакович - это... Что такое Мурадян, Мурад Саакович?»։ *Словари и энциклопедии на Академике* (ռուսերեն)։ Վերցված է 2021 թ․ հունիսի 23

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Հայաստանի Ազգային ժողով · Հայաստանի Ազգային ժողով · Հայաստանի Ազգային ժողով |

 |

Արտաքին հղումներ
----------------
«**Շիրակ**», տպարան-հրատարակչատուն, գրատուն։

Պատմություն
-----------

Հիմնադրվել է 1946 թվականին Բեյրութում։ Հիմնադիր-տնօրեն՝ Կարապետ Հանեսյան, 1994 թվականից՝ Վիգեն Հանեսյան։

Հրատարակում է հիմնականում երգարաններ (հայտնի է «Շիրակ» երգարանների շարքը. ցայսօր՝ 31 հատոր՝ շուրջ 31 հզ. տպաքանակով), բառարաններ, մանկապատանեկան գրքեր (Շ. Ազնավուրի «Սէր սրտի չափով» (թարգմ.՝ Ա. Ալիքյանի, 1980), Հ. Ալփիարի «Արձակ համարձակ» (1986), Զ. Եսայանի «Երկեր» (1972), Երուխանի «Ամիրային աղջիկը» (1971), Ա. Ծառուկանի «Երազային Հալէպը» (1996), Լեռ Կամսարի «Տպուած եւ անտիպ էջեր» (1994), Ա. Կռանյանի «Գրաբար» (1994) և «Գործնական բառարան հայերէն լեզուի» (1998), Պ. Սիմոնյանի «Կանաչներու առասպելը» (1977), «Հայակերտում եւ մանկավարժութիւն» (1996), «Խորհրդածութիւներ Հայաստանի գրողներու հինգերորդ համագումարի սեմին» (1996) և «Ակնթարթներ մարդու եւ կեանքի առօրեայէն» (2012), Վ. Օշականի «Հատընտիր» (1995), և այլն)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Մեծարուեցաւ «Շիրակ» Հրատարակչատան Հիմնադիր Յովհաննէս Հաննէսեան»։ *Asbarez - Armenian* (en-US)։ 2008-05-30։ Վերցված է 2020-04-02 (չաշխատող հղում)

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ գրատպություն և գրքարվեստ» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Մինի ֆուտբոլը** կամ **ֆուտզալը** ֆուտբոլի տեսակ է, որը խաղում են ավելի փոքր դաշտում և հիմնականում փակ տարածության մեջ։

Մինի ֆուտբոլը խաղում են երկու թիմերի միջև, յուրաքանչյուրը հինգ խաղացող, որոնցից մեկը դարպասապահն է։ Փոխարինումներն անսահմանափակ են։ Ի տարբերություն այլ՝ փակ տարածությունում խաղացվող ֆուտբոլի տեսակների, մինի ֆուտբոլը խաղում են կոշտ դաշտում, որը սահմանազատված է գծերով, և պատերը կամ պատնեշները չեն օգտագործվում։ Մինի ֆուտբոլը խաղում են նաև ավելի փոքր գնդակով, քան սովորական ֆուտբոլինը։ Մինի ֆուտբոլում խաղացողներն աչքի են ընկնում կարճ փոխանցումների և կարճ տարածությունում մանևրելու արվեստով։

Անվանում
--------

Մինի ֆուտբոլ թարգմանվում է փոքր ֆուտբոլ, քանի որ մինի ֆուտբոլ խաղում են ավելի փոքր դաշտում, նաև անվանում են *Ֆուտզալ*, ինչը գալիս է իսպաներեն *fútbol sala or fútbol de salón* և պորտուգալերեն *futebol de salão* բառերից։ Այս տերմինը բառացի թարգմանվում է փակ տարածության ֆուտբոլ, սակայն ժամանակակից թարգմանությամբ նշում են դահլիճի ֆուտբոլ։

Պատմություն
-----------

### Արմատներ

Մինի ֆուտբոլ սկսեցին խաղալ 1930 թվականից, երբ Ուրուգվայի Մոնտեվիդեո քաղաքի ուսուցիչ Խուան Կառլոս Կարիանին առաջարկեց խաղալ փակօթյա ֆուտբոլ։ Նոր սպորտաձևով սկզբնական շրջանում խաղում էին բասկետբոլի դաշտերում, իսկ կանոնները թողարկվեցին 1933 թվականին։ Այս սպորտաձևը դարձավ ճանաչված, երբ Ուրուգվայը հաղթեց 1930 թվականի աշխարհի առաջնությունում և ոսկե մեդալակիր դարձավ 1924 և 1928 թվականների Ամառային օլիմպիական խաղերում։

Կարիանին կանոնների գիրքը գրելիս որոշ բաներ վերցրել է ֆուտբոլի կանոններից (գնդակին կարելի է դիպչել մարմնի ցանկացած մասով բացի ձեռքից), ինչպես նաև բասկետբոլից (խաղին մասնակցում է հինգ խաղացող և խաղի տևողությունը 40 րոպե), ջրագնդակից (դարպասապահին առնչվող կանոններ) և հանդբոլից (դարպասի և դաշտի չափսեր)։ Արդյունքում ստացվել է դինամիկ, հետաքրքիր, ակտիվ և ճանաչված սպորտաձև։

Սպորտը արագորեն տարածվեց Լատինական Ամերիկայում` ունենալով մեծաթիվ երկրպագուներ։ Այն հեշտությամբ կարող էր խաղալ ցանկացած ոք, ամենուրեք և եղանակի ցանկացած պայմանում։

Սակայն կանոնները տարբեր տեղերում տարբեր էին։ 1956 թվականին կանոնները թարմացերց բրազիլացի Հաբիբ Մֆուզը և Լուիս Գոնսագա դե Օլիվեյրա ՖերնանդեսըԼ Նրանց կանոնների գիրքը հաստատվեց միջազգային մակարդակով։

1965 թվականին ստեղծվեց Հարավային Ամերիկայի մինի ֆուտբոլի կոնֆեդերացիան, որի մեջ մտան Ուրուգվայը, Պարագվայը, Պերուն, Արգենտինան և Բրազիլիան։

Կարճ ժամանակ հետո սկսվեցին անցկացվել առաջնություններ, որը հետաքրքրություն առաջացրեց մեդիա ոլորտում։ Հատկապես լրագրող Խոսե Անտոնիո Ինգլեսը սկսեց օգտագործել ֆուտզալ տերմինը, որը հետագայում դարձավ սպորտաձևի անվանումներից մեկը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Comparison between FUTSAL and SOCCER»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2007 թ․ սեպտեմբերի 29-ին։ Վերցված է 2007 թ․ մարտի 2
2. ↑  «How will English football develop?»։ *BBC News*։ 2007 թ․ դեկտեմբերի 17։ Վերցված է 2007 թ․ դեկտեմբերի 18
3. ↑
**Մվանզա** (անգլ.՝ Mwanza), քաղաք Տանզանիայում։

Ընդհանուր տեղեկություն
----------------------

Մվանզա քաղաքը Տանզանիայի Մվանզա շրջանի վարչական կենտրոնն է։ Քաղաքային բնակչության թիվը կազմում է 225 244 մարդ, արվարձաններում` 436 811 մարդ (2005 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ)։ Քաղաքը գտնվում է այն տարածքում, որտեղ ապրում են սուկումացիները։ Այն հանդիսանում է նաև Վիկտորիա լճի մեծ նավահանգիստ, միջազգային օդանավակայան, երկաթուղային հանգույց։ Բամբակյա խոշոր պլանտացիաները գտնվում են Մվանզայի շրջակայքում։ Լճային ձկնորսությունը կարևոր դեր ունի քաղաքի տնտեսության մեջ։ Քաղաքում գործում են լաստանավային ծառայություններ դեպի Տանզանիայի Մուսոմա և Բուկոբա նավահանգիստներ, ինչպես նաև Քենիա և Ուգանդա։

Աշխարհագրություն և պատմություն
------------------------------

Մվանզա քաղաքը գտնվում է Վիկտորիա լճի հարավային ափին, Տանզանիայի հյուսիս-արևմուտքում, Մվանզա ծոցի *(Mwanza Gulf)* արևելյան ափին։

Մվանզան հիմնադրվել է 1892 թվականին գերմանական գաղութային իշխանությունների կողմից։ 1916 թվականին քաղաքը գրավվել է բրիտանացիների կողմից:1920-ական թվականներին քաղաքի տարածքում հայտնաբերվել են ոսկու հանքեր։ 1928 թվականին Թաբորայից երկաթուղային գիծը բերվել է Մվանզա։ 1978 թվականին Ուգանդա-Տանզանիա Երկրորդ պատերազմի ժամանակ քաղաքը ռմբակոծվել է Ուգանդայի ՌՕՈՒ-ի կողմից։

Կլիմա
-----

Քաղաքի կլիման մերձհասարակածային է։ Հոկտեմբերից դեկտեմբեր ամիսներին տեղում են կարճատև անձրևներ, մարտից մայիս ամիսներին՝ երկարատև։ Հունվարից փետրվար (ներառյալ) ամիսներին քաղաքում երաշտ է։ Տարածաշրջանում միջին տարեկան տեղումները 930 մմ է, հարավում, հարավ-արևելքում, Ուկերևյան կղզիներում՝ 1200 մմ։ Օդի ջերմաստիճանի վրա մեծ ազդեցություն ունի Վիկտորիա լճի մոտիկությունը։ Ջերմաստիճանը տատանվում է 25 °C մինչև 28 °C: Սեպտեմբեր, դեկտեմբեր ամիսներին ջերմաստիճանը հասնում է առավելագույն 29 °C, հունիս,օգոստոս ամիսներին՝ 11-20 °C:

| Կլիմա |
| --- |
| Ցուցանիշ | Հունվար | Փետրվար | Մարտ | Ապրիլ | Մայիս | Հունիս | Հուլիս | Օգոստոս | Սեպտեմբեր | Հոկտեմբեր | Նոյեմբեր | Դեկտեմբեր | Տարեկան |
| Միջին առավելագույն | 29 | 28 | 29 | 28 | 29 | 29 | 29 | 29 | 29 | 29 | 29 | 28 | 28,8 |
| Միջին նվազագույն | 18 | 18 | 18 | 18 | 18 | 17 | 16 | 17 | 18 | 19 | 19 | 18 | 17,9 |
| Տեղումների քանակ, մմ | 97 | 104 | 155 | 145 | 94 | 20 | 13 | 20 | 46 | 46 | 114 | 147 | 1001 |
| *Источник: Weatherbase: Historical Weather for Mwanza, Tanzania* |

Տնտեսություն
------------

Մվանզայում աճեցնում են բամբակ։ Tanzania Breweries Limited ընկերությունը գարեջրի գործարան ունի Մվանզայում  :

Քույր քաղաքներ
--------------

* Գերմանիա Գերմանիա , 1966 թվական
* Ֆինլանդիա Ֆինլանդիա (Ֆինլանդիա)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  «Առևտրային վարկային հաշվետվություն Tanzania Breweries Limited- ի համար - զեկույցի նախադիտում»։ *www.crmz.com*։ Վերցված է 2017 թ․ սեպտեմբերի 4

Արտաքին հղումներ
----------------

* Մվանզայի գոտիներ(անգլ.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · Open Directory Project |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Նոր |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 7558818-3 · LCCN: n79065596 · VIAF: 125477784 · WorldCat VIAF: 125477784 |

 |