**Դոլնի Վեստոնիցեի Վեներա** (չեխ․՝ Věstonická venuše), կանացի մերկ մարմնի կերամիկական արձանիկ, որը թվագրված է մ.թ.ա. 29000–25000 թվականներով (Գրավետյան մշակույթ)։ Այն հայտնաբերվել է հին քարի դարի Դոլնի Վեստոնիցե հնավայրում՝ (չեխ․՝ Dolní Věstonice), Մորավիայի ավազանում Բռնոյից հարավ, Չեխիայի Դևին լեռան ստորոտում։ Այս արձանիկը և մոտակայքում գտնված մի քանի այլ արձանիկներ խեցեգործության աշխարհի ամենահին հայտնի օրինակներն են։

Նկարագրություն
--------------

Արձանիկն ունի 111 միլիմետր բարձրություն, իսկ լայնությունը՝ 43 միլիմետր է իր ամենալայն կետում։ Պատրաստված է կավից, որը թրծվել է համեմատաբար ցածր ջերմաստիճանում (500–800 °C): Արձանիկը նման է Վեներայի մյուս արձանիկների ընդհանուր ձևաբանությանը՝ բացառապես մեծ կրծքեր, որովայն և կոնքեր, որոնք հավանաբար պտղաբերության խորհրդանիշներ են, համեմատաբար փոքր գլուխ և փոքր մանրամասներ մարմնի մնացած մասերում։ Մի առանձնահատկություն, որն այլևս չի պահպանվել, այն է, որ ենթադրաբար արձանիկը սկզբում զարդարված է եղել չորս փետուրներով։ Այդ մասին են վկայում գլխի վերևի չորս փոքր անցքերը։ Թեև փետուրի տեսակը որոշված չէ, սակայն գտել են, որ անցքերը բացվել են համեմատաբար սուր գործիքով, և այն բավարար էր փետուրների համար։

Երբ սկսվել են կազմակերպված պեղումները, Մորավիայում գտնվող Դոլնի Վեստոնիցե հին քարե դարի բնակավայրը Չեխոսլովակիայի տարածքում էր այն ժամանակ, այժմ գտնվում է Չեխիայում, 1924 թվականից գտնվում է համակարգված հնագիտական հետազոտության տակ, որը նախաձեռնել է Կարել Աբսոլոնը։ Բացի Վեներայի արձանիկից, Դոլնի Վեստոնիցեում հայտնաբերվել են կենդանիների պատկերներ՝ արջ, առյուծ, մամոնտ, ձի, աղվես, ռնգեղջյուր և բու, ինչպես նաև թրծված կավի ավելի քան 2000 գնդիկներ։

Արձանիկը հայտնաբերվել է 1925 թվականի հուլիսի 13-ին մոխրի շերտի մեջ՝ մեջտեղից երկու կես եղած։ Այն գտնվել է կենտրոնական օջախի մեջ։ Ժամանակին այն ցուցադրվել է Բռնոյի Մորավիայի թանգարանում, այժմ այն չի ցուցադրվում։ Այն ցուցադրվել է Պրահայի Ազգային թանգարանում 2006 թվականի հոկտեմբերի 11-ից մինչև 2007 թվականի սեպտեմբերի 2-ը որպես «Մամոնտների որսորդները» (Lovci mamutů) ցուցահանդեսի մի մաս։ Այն ներկայացվել է Բռնոյի Մորավիայի թանգարանում՝ «Նախապատմական արվեստը Կենտրոնական Եվրոպայում» ցուցահանդեսում։ Արձանիկը վերադարձվել է պահեստարան 2009 թվականի հունիսի։ Գիտնականները պարբերաբար ուսումնասիրում են արձանիկը։ 2004 թվականին տոմոգրաֆի միջոցով հայտնաբերվել է 7-ից 15 տարեկան երեխայի մատնահետք, որը դրոշվել է արձանիկի մակերեսին՝ երեխան դիպել է արձանիկին նախքան այն թրծելը, որոշ գիտնականներ ենթադրում են, որ դա արձանիկը ստեղծողի մատնահետքն է։

Պատկերասրահ
-----------

* Արձանիկը դիմացիցԱրձանիկը դիմացից
* Արձանիկը  ետևիցԱրձանիկը ետևից
* Արձանիկը  ձախիցԱրձանիկը ձախից
* Արձանիկը   աջիցԱրձանիկը աջից

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "The Origins of Ceramic Technology at Dolni Věstonice, Czechoslovakia", *Science*, New Series, **246**, No. 4933 (November 24, 1989: pp. 1002–1008). (անգլ.)
2. ↑  Vandiver Pamela B. Soffer Olga, Klima Bohuslav, Svoboda Jiři (1989 թ․ նոյեմբերի 24)։ «The Origins of Ceramic Technology at Dolni Věstonice, Czechoslovakia»։ *Science (journal)* **246** (4933)։ էջեր 1002–1008։ JSTOR 1704937
3. ↑  «Forensic analysis of the Dolni Vestonice figurine»։ *bradshawfoundation.com*։ Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 5
4. 1 2  Králík, Miroslav; Novotný, Vladimír; Oliva, Martin (2002), «Fingerprint on the Venus of Dolní Věstonice I», *Anthropologie* (Moravské zemské muzeum) **40/2**: 107–113, ISSN 0323-1119, վերցված է 2007-03-24
5. ↑  Mammoth Hunters at the National Museum Archived June 11, 2007, at the Wayback Machine. information at the official website of the Czech Republic
6. ↑  Primal Bohemia Archived 2006-11-17 at Archive.is, The Prague Post, October 18, 2006
7. ↑  Lovci mamutů Archived 2008-04-20 at the Wayback Machine. information on the web of the National Museum (չեխ.)
8. ↑  Venus of Dolní Věstonice and of Venus of Willendorf shown in Anthropos, Brno Now, June 26, 2009

Նշումներ
--------

1. ↑  19-րդ դարում առաջ քաշված Վեներա անվանումը մինչ այժմ օգտագործվում է հին քարե դարի շրջանի կանացի արձանիկների համար։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Overview Archived 2011-05-16 at the Wayback Machine.
* Pictures of Venus and other ceramic
* Details and timeline
* Jihomoravske venuse - South Moravian Venuses - video ( 2010 )
* National Geographic Society. Wonders of the Ancient World; National Geographic Atlas of Archaeology, Norman Hammond, Consultant, Nat'l Geogr. Soc. (Multiple Staff authors), (Nat'l Geogr. R.H.Donnelley & Sons, Willard, OH), 1994, 1999, Reg or Deluxe Ed. 304 pgs. Deluxe ed. photo (pg 248): "Venus, Dolni Věstonice, 24,000 B.C." In section titled: The Potter's Art, pp 246–253.

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Դոլնի Վեստոնիցեի Վեներա** կատեգորիայում։ |