**Rába Járműipari Holding Nyrt.**, միջազգային անվանումը` **RÁBA Automotive Group** (հունգարերենից` «Ռաբա ավտոմոբիլային հոլդինգ ԲԲԸ»), հայտնի նաև պարզապես որպես «**Ռաբա**», հունգարական ավտոմոբիլային արդյունաբերության ձեռնարկություն, որն ունի իր բաժնետոմսերը Բուդապեշտի ֆոնդային բորսայում։ Այն զբաղվում է ավտոմոբիլային մասերի, հատուկ ավտոմոբիլների և կոմերցիոն մեքենաների (հիմնականում բեռնատար մեքենաների) առանցքների, գյուղատնտեսական և հողափոր մեքենաների մշակմամբ, արտադրությամբ և վաճառքով։ 1902 թվականից զբաղվում է ավտոմեքենաների հավաքմամբ։ Բաղկացած է երեք ռազմավարական ստորաբաժանումներից։ Գլխադասային գրասենյակը` Դյորը, ունի մոտ 2 հազար աշխատող։

Պատմություն
-----------

*Rába-Balaton*-ի արտադրության ավտոմոտրիսա *Bamot 701*
Ավտոբուս *Raba Premier*
«Rába»-ի ետևի կամրջակը տրոլեյբուսի կողային անվային ռեդուկտորով: Կարմիր սլաքով նշված է շարժահաղորդիչ յուղի լցման համար պարուրակավոր խցանով փակված անցքը
1896 թվականին տեղական ներդրողները Դյոր քաղաքում հիմնադրել են վագոնա և ինժեներական գործարան Ռաբա գետի վրա, որից էլ ապագա ձեռնարկությունը ստացել է իր անունը։ 1899 թվականին գործարանը սկսել է արտահանել իր արտադրանքը արտերկիր. երկաթուղային վագոնները առաքվել են Եգիպտոս, Արևելյան Հնդկաստան և Հարավային Աֆրիկա, իսկ տրամվայները` Ամստերդամ և Անտվերպեն։ Լոնդոնի մետրոպոլիտենի տրանսպորտը հիմնականում հավաքվել է «Ռաբա» ընկերության գործարաններում։ Այնտեղ հավաքվել են շուրջ 30 գնացք և 66 ուղևորային վագոն։ 1904 թվականին սկսվել է առաջին բենզինային շարժիչների արտադրությունը, իսկ 1914 թվականին արտադրվել է *RÁBA Alpha* առաջին ուղևորատար ավտոմեքենան։ Ընկերության ղեկավարությունը նույնիսկ *RÁBA Grand* հատուկ օրինակ է թողարկել Կարլ I-ի համար։

Հետագայում ընկերությունն արտադրել է բեռնատարներ, ավտոբուսներ, շարժիչներ, շարժահաղորդիչներ և տանող կամրջակներ։ Այսպես, գերմանական MAN ընկերության կողմից արտադրված խցիկները տեղադրվել են *Rába* ընկերության կողմից արտադրված բեռնատարների վրա, սակայն 1980 թվականից բեռնատարների վրա տեղադրվել է հոլանդական *DAF F241* -ի խցիկը։ Ikarus գործարանի ստեղծման արդյունքում *Raba* -ն սկսել էնրան մատակարարել լրակազմային ավտոբուսային շասսի, շարժիչներ և փոխանցման տուփեր, որոնք միացել են Վարշավայի պայմանագրի մի շարք երկրներում ավտոբուսների, տրոլեյբուսների և բեռնատար մեքենաների համար տանող կամրջակների մատակարարմանը։ Այսպիսով, Ռաբայի պահեստամասերը տեղադրվել են *PAZ*, *LAZ*, *LiAZ*, NefAZ, *Neman*, *Trolza* և *BTZ* ապրանքանիշերի խորհրդային ավտոբուսների վրա։ Ռումինական *ROMAN* ընկերությունը մատակարարել է բեռնատար մեքենաների խցիկներ Ռաբայի արտադրած շարժիչների մատարկարարման փոխարեն. վերջիններս կազմված էին *MAN* ընկերության պահեստամասերից, վեց D21 (ներկառուցված) գլաններով և 300 ձիաուժ հզորությամբ, որոնք աշխատում էին տուրբոլիցքավորման և միջանկյալ սառեցման օգնությամբ։

1980-ական թվականներին ընկերությունն արտադրել է ավելի քան 2,000 բեռնատար մեքենա, հանդիսանալով երկրի երրորդ խոշորագույն ընկերությունը։ Ռաբան *Hungarocamion* -ի` բեռնատարների արտադրության և մատակարարման միջազգային ընկերության ամենակարևոր մատակարարն էր և ապահովել էր նրա բարգավաճումը։ 1985 թվականին ընկերության եկամտի 15% -ը կազմել է բեռնատարների վաճառքը, մնացածը կազմել են արտադրված շարժիչները և առանցքները, միաժամանակ սակայն, արտադրված բեռնատարների 90% -ը արտահանվել է արտերկիր, առավել հաճախ` ՀՍՖՀ։ 1986 թվականին ընկերությունը ներկայացրեց նոր *D11TLL* շարժիչը 370 ձիաուժ հզորությամբ, օգնելով բեռնատարներին հաղթահարել շուկայում հաղթել մրցակցությունը և ապահովել *Hungarocamion* -ի ուժեղ դիրքերը։ 11.05 լիտր ծավալով շարժիչները մշակված չէին *MAN* -ի հիման վրա, այլ ավստրիական Գրացի Լինսի ինստիտուտի օգնությամբ։

Սոցիալիստական ճամբարի փլուզումից և շուկայական տնտեսության դարաշրջանի սկսվելուց հետո, Ռաբայի գործարանները նախ ստանձնել են ավտոբուսների արտադրությունը, այնուհետև անցել են լուրջ և ընթացամասային արտադրանքներին։ 1998 թվականին ընկերությունը Բելգիայի *Jonckheere* ընկերության հետ արտոնագրային պայմանագիր է կնքել քաղաքային *Premier* ավտոբուսների արտադրության վերաբերյալ։ Առանձին ավտոբուսներն ունեն 12 մ երկարություն, 110 ուղևորատարողություն և 18,2 տոննա ընդհանուր զանգված, միակցված ավտոբուսները` 18 մ, 160 ուղևոր և ընդհանուր զանգված` 28 տոննա։ Սրահի հարթ հատակը 340 մմ էր բարձր ճանապարհի մակերևույթից։ Յուրաքանչյուր ավտոբուս հագեցված էր բարձր արդյունավետությամբ դիզելային շարժիչներով, ավտոմատ փոխանցատուփով և կարգավորվող շնչող օդային կախոցներով։ *Raba Premier* -ի առաջին տարբերակը տարբերվում էր սկզբնական տարբերակից «ֆիրմային» կամրջակներով, ինչպես նաև *D10* սերիայի իր 6-գլանանոց դիզելային շարժիչներով, որոնք արտադրվել էին *MAN* ընկերության արտոնագրով և տվել են 258-320 ձիաուժ հզորություն։ Այնուամենայնիվ, մինչև 780 մմ բարձրացված հատակի մակարդակը քաղաքային ավտոբուսները դարձրեց գրեթե անմրցունակ։

Տես նաև
-------

* Իկարուս
* ZF Friedrichshafen AG
* Cummins

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑   (հունգ.) — 2023.
3. ↑   — 2023.
4. 1 2 3  "OUR PROFILE". raba.hu. Արխիվացված է the original 2007 թ․ սեպտեմբերի 4-ին. Retrieved 2014 թ․ մարտի 31. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
5. ↑  "The History of Rába". Արխիվացված է the original 2019 թ․ նոյեմբերի 18-ին. Retrieved 2019 թ․ մայիսի 25. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
6. 1 2  Bennett, 1986, էջ 58
7. 1 2  Bennett, 1986, էջ 56

Գրականություն
-------------

* *George Bennett* Eastern Block(անգլ.) // *TRUCK*. — London: FF Publishing Ltd, 1986. — С. 56.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք (անգլ.) (հունգարերեն)
* Модели грузовиков Archived 2008-09-22 at the Wayback Machine. (ռուս.)