**Ցուգի կանտոն** (գերմ.՝ Zug, ֆր.՝ Zoug, իտալ.՝ Zugo, ռոմանշ.՝ Zug, լատին․՝ Tugium), գերմանախոս կանտոն Շվեյցարիայի Համադաշնությունում։ Գտնվում է Կենտրոնական Շվեյցարիայում։ Վարչական կենտրոնը Ցուգ քաղաքն է, որի անունով էլ կոչվել է կանտոնը։ Զբաղեցնում է 239 քառակուսի կիլոմետր տարածք (Շվեյցարիայի ամենափոքր կանտոններից է)։ Վարչական շրջանների բաժանված չէ, իր կազմում ունի միայն տասնմեկ համայնք։ Բնակչության խտության ցուցանիշով առաջիններից մեկն է երկրում. տեղի իշխանությունների վարած ցածր հարկադրույքների քաղաքականությունը շատերին է հրապուրում այստեղ։ Ընդ որում՝ մեծ թիվ են կազմում նաև օտարերկրացիները. 2017 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով կանտոնում ապրում էր 125,421 մարդ, որոնց մոտավորապես 26 տոկոսը օտարերկրացիներ էին։ Վերջիններիս թիվը մեծ է հատկապես Վալխվիլում (33.2%), Ցուգ քաղաքում (31.7%), Բաարում (28.1%), համեմատագար փոքր է Մենցինգենում (18.9%) և Հյունենբերգում (16.5%):

Վարչական այս ոչ մեծ միավորը հաստատուն տեղ է գրավել նաև շվեյցարական ամենահարուստ կանտոնների շարքում։

Դավանանքի տեսակետից կաթոլիկներն այս կանտոնում երեք և ավելի անգամ գերազանցում են բողոքականներին՝ կազմելով բնակչության 62%-ը՝ բողոքականների 18%-ի դիմաց։

Ցուգի կանտոնը Շվեյցարիայի Համադաշնության հիմնադիր ութ կանտոններից մեկն է. Համադաշնությանը միացել է 1352 թվականին։

Վարչական բաժանում
-----------------

Կանտոնի կազմում ընդգրկված 11 համայնքներն են՝

* Բաար
* Խամ
* Հյունենբերգ
* Մենցինգեն
* Նոյհայմ
* Օբերեգերի
* Ռիշ
* Շտայնհաուզեն
* Ունտերեգերի
* Վալխվիլ
* Ցուգ

Տնտեսություն
------------

Կանտոնի տնտեսության առաջատարը կենցաղային տեխնիկա արտադրող V-ZUG ընկերությունն է։

Ուշագրավ փաստեր
---------------

Կանտոնի վարչական կենտրոնում՝ Ցուգ քաղաքում ՝ գործում է *Institut Montana Zugerberg* մասնավոր դպրոցը, որն ունի շուրջ հարյուր տարվա պատմություն, և որտեղ հիմնականում սովորում են Եվրոպայի բարձաշխարհիկ և մեծահարուստ ընտանիքների զավակները։ Այդ կրթօջախի անվանի շրջանավարտներից են ԱՄՆ-ի նախկին պետքարտուղար Ջոն Քերին, *Mirabaud & Cie* բանկի հիմնադիր, Շվեյցարիայի բանկիրների ընկերակցության (*Swiss Bankers Association*) նախագահ Պիեռ Միրաբոն, բիզնեսմեն, գրող, Շվեյցարիայի Ազգային խորհրդի պատգամավոր Ֆրանսուա Լոեբը, կինոռեժիսոր, գևող Մարկ Ֆորստերը, բիզնեսմեն, շվեյցարական «*Swatch*» ժամացույցներ արտադրող ֆիրմայի համահիմնադիր Նիկոլաս Հայեկը, Սվարովսկի եղբայրները, Ֆեռարի գերդաստանի ներկայացուցիչներ...

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Bilanz der ständigen Wohnbevölkerung nach Kanton, definitive Jahresergebnisse, 2018 — FSO.
2. ↑  «Swiss Federal Tax Office» (գերմաներեն). Berne, Switzerland: Eidg. Steuerverwaltung, Swiss Federal Council. 2015. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ ապրիլի 20-ին. Վերցված է 2017 թ․ ապրիլի 9-ին.
3. ↑  «Ständige Wohnbevölkerung in den Zuger Gemeinden, 2010-2014, nach Staatsangehörigkeit» (XLS) (statistics) (German). Fachstelle für Statistik, Amt für Raumplanung, Kanton Zug. 2015. Վերցված է 2015 թ․ դեկտեմբերի 27-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
4. ↑  Federal Department of Statistics (2004). «Wohnbevölkerung nach Religion». Արխիվացված է օրիգինալից (Interactive Map) 2016 թ․ սեպտեմբերի 24-ին. Վերցված է 2009 թ․ հունվարի 15-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Zug-Zuerich border photos
* Kanton Zug - All photographs index
* Պաշտոնական կայքէջ (German)
* Պաշտոնական վիճակագրություն

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ցուգի կանտոն» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | LinkedIn · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | ՅուԹյուբ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Մեծ կատալոնական · Շվեյցարական կենսագրական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 12354706z · GND: 4068064-2 · ISNI: 0000000115337501 · LCCN: n82050742 · NKC: ge663903 · SUDOC: 082029717 · VIAF: 20144647636134910488 · WorldCat VIAF: 20144647636134910488 |

 |

 |