**Բելիզի արգելախութ,** 280 կմ երկարությամբ կորալային խութերի շղթա։ Անցնում է Բելիզի ափերի երկայնքով՝ 13-24 կմ հեռավորության վրա։ Մտնում է Մեսոամերիկյան արգելախութի մեջ, ձգվում 900 կմ երկարությամբ Յուկատան թերակղզու հյուսիսից մինչև Գվատեմալայի ափերը։ Բելիզի կորալային խութերի խումբը Ատլանտյան օվկիանոսում ամենամեծ արգելախութն է, Ավստրալիական Մեծ արգելախութից հետո աշխարհում մեծությամբ երկրորդը։

Զբոսաշրջություն
---------------

Կորալային արգելախութը Բելիզի գլխավոր տեսարժան վայրն է, որտեղ այցելում են տարեկան մինչև 130 հազար զբոսաշրջիկ։ Առգելախութը կարևոր նշանակություն ունի նաև ձկնորսության համար։ Արագելախութի և ցամաքի միջև ընկած հատվածը ավազոտ է, որոշ վայրերում կան կղզիներ՝ ծածկված խիտ մանգրովներով։ Կորալային խութերի տարածքում ջրային ջերմաստիճանը տատանվում է ողջ տարվա ընթացքում` ձմռանը 23-25 °C, իսկ ամռանը` 25-28 °C։

Արևելյան մասում, որտեղ կտրուկ ավելանում է ծովի խորությունը, գոյություն ունեն երեք առանձին օղակղզիներ՝ Տերնեֆ, Գլովերի խութը, Լայթհաուսը։ Լայթհաուսում գործում են դայվինգի կենտրոններ։ Այստեղ է գտնվում հանրահայտ Մեծ երկնագույն անցքը։

Կենսաբազմազանություն
--------------------

1996 թվականից Բելիզի ափամերձ գոտու էկոհամակարգերը ներառված են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում՝ որպես աշխարհի ամենահարուստ էկոհամակարգերից մեկը։ Այստեղ ներկայացված է խութերի էվոլյուցիոն զարգացման գործընթացը։ Տարածքում հանդիպում են ծովային կենդանիների հազվագյուտ տեսակներ, ինչպիսիք են ծովային կրիաներ, լամանտինները և Ամերիկյան կոկորդիլոսը։

Բացի այդ, խութերը փոքր տարածքով բնակեցված են. 

* 70 տեսակի կոշտ կորալներ
* 36 տեսակի փափուկ կորալներ
* 500 տեսակ ձկներ
* հարյուրավոր անողնաշարավորների տեսակներ

Ըստ գիտնականների, խութերի միայն 10% -ն է բացահայտվել, 90%-ը դեռ ուսումնասիրման կարիք ունի։

Շրջակա միջավայրի պաշտպանություն
-------------------------------

Տեսարանը՝ Ամբերգիս Կեյի թերակղզուց
Բելիզ արգելախութի տարածքը հսկվում է *Belize Barrier Reef Reserve System-ի* կողմից, ներառում է յոթ ծովային արգելանոցներ, 450 խութեր և երեք օղակղզիներ։

Պահպանվող տարածքների ընդհանուր մակերեսը հասնում է 960 կմ²։ Դրանք ներառում են.

* Գլեվերս-Ռիֆ ծովային արգելավայր
* Մեծ երկնագույն անցք
* *Half Moon Caye* բնական հուշարձան
* Խոլ Չանի ծովային արգելավայր

Չնայած պաշտպանիչ միջոցառումներին, խութերի էկոհամակարգին անընդհատ սպառնում է անվերահսկելի զբոսաշրջության և ձկնորսության պատճառով աղտոտումը և ոչնչացումը։ Վտանգ են ներկայացնում նաև փոթորիկները, գլոբալ տաքացումը և ջրի ջերմաստիճանի բարձրացումը, որի վառ օրինակ է կորալների գունաթափումը։ 1998 թվականից ի վեր ըստ գիտնակաների, վնաս է հասցվել բելիզյան խութերի ավելի քան 40% -ին։

Պատկերասրահ
-----------

* Կանաչ կրիա, ռեմորա ձուկԿանաչ կրիա, ռեմորա ձուկ
* Կորալ Հավայան կղզիներ հյուսիս-արևմտյան մասումԿորալ Հավայան կղզիներ հյուսիս-արևմտյան մասում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ներառված է Մասոամերիկական Խոչընդոտող առագաստները WWF — Mesoamerican Reef — The Atlantic Ocean’s largest coral reef ձգվում են Յուկատանի
2. 1 2  BBC News — 12 June 2006
3. ↑  «Belize Barrier Reef Case Study». Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ հունիսի 5-ին. Վերցված է 2009 թ․ հունվարի 10-ին.
4. ↑  BBC News — 4 May, 2000

Արտաքին հղումներ
----------------

* UNESCO: Резерваты Барьерного Рифа Белиза
* UNEP-WCMC Belize Barrier Reef Reserve System

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Բելիզի կորալյան արգելախութ** կատեգորիայում։ |


|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Բելիզի կորալյան արգելախութ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |

 |