Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մադագասկար (այլ կիրառումներ)

**Մադագասկար**, պետություն Աֆրիկայում։ Մայրաքաղաքը Անտանանարիվուն է։
Գտնվում է Հնդկական օվկիանոսում և բաժանվում է Աֆրիկայից Մոզամբիկի նեղուցով։ Տարածվում է համանուն կղզու վրա, որը գտնվում է հարավային կիսագնդի արևադարձային լայնություններում։ Զբաղեցնում է 590 հազար քկմ մակերես, մայրցամաքային ծագման կղզի է, Աֆրիկայից անջատվել է մեզոզոյում, Մոզամբիկի նեղուցի տեղում գոյություն ունեցած ցամաքի խորասուզման հետևանքով։ Երկրի ափերը ողողում են Հնդկական օվկիանոսի տաք ջրերը, որոնք իրենց բարերար ազդեցությունն են թողնում կղզու կլիմայի վրա։ Այստեղ տարածվում են արևադարձային փարթամ անտառներ, որոնք հարուստ են իրենց բնորոշ էկզոտիկ կենդանական ու բուսական աշխարհով, որոնց զարդն է դարձել լեմուրը, որը բացառապես բնակվում է Մադագասկարի անտառներում։ Վերջինս փոքրիկ կապկանման գազանիկ է և ապրում է ծառերի վրա, մարդկանցից հեռու։ Մադագասկարը եղել է Ֆրանսիայի գաղութ և երկար ժամանակ շահագործվել ֆրանսիական գաղութարարների կողմից։ Բայց ի վերջո 1960 թվականի հունիսի 26-ին անկախություն նվաճեց և այսօր ինքն է տնօրինում իր ճակատագիրը։
Մադագասկարում մարդու արոտավայրերի առաջին հնագիտական ապացույցը սկսվում է մ.թ.ա. 2000 թվականից։ Մադագասկարի մարդահամարը տեղի է ունեցել BC 350 և AD 550 միջև Ավստրոնիայի ժողովուրդների կողմից, որոնք ժամանում են Բորնեո քաղաքից դուրս։ Այդ շրջաններում տարածվում են մշտականաչ արևադարձային անտառները, իսկ արևմուտքում՝ սավաննաները և չոր տափաստանները։ Սրանք միացվեցին 1000-ի մոտ, Բանտու միգրանտների կողմից, Մոզամբիկ ալիքը անցնելով Արևելյան Աֆրիկայից։ Մյուս խմբերը ժամանակի ընթացքում շարունակեցին կարգավորել Մադագասկարում, յուրաքանչյուրը երկարատև ներդրումներ կատարեց Մալագասի մշակութային կյանքին։ Մալագասի էթնիկ խումբը հաճախ բաժանվում է 18 կամ ավելի ենթախմբեր, որոնցից ամենամեծն են կենտրոնական բարձրավանդակների Մերինան։

Կլիմա
-----

Հյուսիսը գտնվում է մերձհասարակածային, հարավը՝ արևադարձային կլիմայական գոտում։ Այդ պատճառով էլ կլիման ամբողջ տարին տաք է, իսկ արևելյան ափերին և 
լեռնալանջերին՝ նաև խոնավ։

Մադագասկարում մարդու արոտավայրերի առաջին հնագիտական ապացույցը սկսվում է մ.թ.ա. 2000 թվականից։ Մադագասկարի մարդահամարը տեղի է ունեցել BC 350 և AD 550 միջև Ավստրոնիայի ժողովուրդների կողմից, որոնք ժամանում են Բորնեո քաղաքից դուրս։

Տնտեսություն
------------

Հիմնական հոդված՝ Մադագասկարի տնտեսություն
Երկրի տնտեսության հիմքը գյուղատնտեսությունն է։ Մշակում են բրինձ, բամբակենի, սրճենի, մանիոկ, սորգո, բատատ, համեմունքային բույսեր և այլն։ Անասնապահությունը թույլ է զարգացած։ Կան պահածոների, շաքարի, ծխախոտի արտադրության ձեռնարկություններ։ Զբաղվում են նաև ձկնորսությամբ։ Զարգացած են փայտե, հյուսածո իրերի պատրաստումը, ջուլհակությունը։

Բնակչություն
------------

Հիմնական հոդված՝ Մադագասկարի բնակչություն
Բնակչության մեծ մասը 91 տոկոսը մադագասկարցիներ են, կան նաև ֆրանսիացիներ, արաբներ, հնդիկներ և այլ ազգեր։ 14-րդ դարում Մադագասկարի կենտրոնում կազմավորվել է Իմերինա պետությունը, 16-17-րդ դարերում՝ ևս մի շարք փոքր պետություններ, որոնք 19-րդ դարում միավորվել են կենտրոնացած պետության՝ Մալգաշական թագավորության մեջ։ Դեռևս 16-րդ դարից կղզում տիրապետություն հաստատելու համար պայքարել են պորտուգալացիները, անգլիացիները, ֆրանսիացիները։ 1883 թվականից կղզին եղել է ֆրանսիական գաղութ։ Անկախություն է ձեռք բերել 1960 թվականին։

Կրոն
----

Հիմնական հոդված՝ Կրոնը Մադագասկարում
Մադագասկարի բնակչության 47 տոկոսը դավանում է անիմիզմ։ 45 տոկոսը դավանում է քրիստոնեություն հիմնականում Կաթոլիկություն, Բողոքականություն։ 7 տոկոսը դավանում է իսլամ իսկ մնացյալ 1 տոկոսը դավանում են այլ կրոններ (հինդուիզմ), (աթեիզմ) ։ Անտանանարիվույում կառուցվելու է հայկական եկեղեցի։

Մադագասկարի քարտեզը և լուսանկարներ
----------------------------------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Համաշխարհային բանկի տվյալների բազա — WB.
2. ↑
3. ↑  Human Development Report — United Nations Development Programme, 2022.
4. ↑  Մ.Իսկանդարյան, Մայրցամաքների և օվկիանոսների աշխարհագրություն, Երևան 1996 թվական

Արտաքին հղումներ
----------------

* Մադագասկարի կառավարումը Archived 2008-10-24 at the Wayback Machine.
* Մադագասկարի ազգային ասամբլեա Archived 2007-10-26 at the Wayback Machine.
* Մադագասկարի արտաքին գործերի նախարարություն
* Madagascar’s National Parks and Reserves Մադագասկարի ազգային պարկերի պաշտոնական կայքը

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Աֆրիկայի երկրներ և տարածքներ |
| --- |
|  |
| Երկրներ | Ալժիր Ալժիր • Անգոլա Անգոլա • Բոտսվանա Բոտսվանա • Բուրկինա Ֆասո Բուրկինա Ֆասո • Բուրունդի Բուրունդի • Գաբոն Գաբոն • Գամբիա Գամբիա • Գանա Գանա • Գվինեա Գվինեա • Գվինեա Բիսաու Գվինեա Բիսաու • Եգիպտոս Եգիպտոս1 • Եթովպիա Եթովպիա • Զամբիա Զամբիա • Զիմբաբվե Զիմբաբվե • Էրիթրեա Էրիթրեա • Թունիս Թունիս • Լեսոթո Լեսոթո • Լիբիա Լիբիա • Կաբո Վերդե • Կամերուն Կամերուն • Կենտրոնաաֆրիկյան Հանրապետություն Կենտրոնաաֆրիկյան Հանրապետություն • Կոմորյան Կղզիներ Կոմորյան Կղզիներ • Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետություն Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետություն • Կոնգոյի Հանրապետություն Կոնգոյի Հանրապետություն • Կոտ դ'Իվուար Կոտ դ'Իվուար • Հասարակածային Գվինեա Հասարակածային Գվինեա • Հարավաֆրիկյան Հանրապետություն Հարավաֆրիկյան Հանրապետություն • Հարավային Սուդան Հարավային Սուդան • Մադագասկար Մադագասկար • Մալավի Մալավի • Մալի Մալի • Մավրիկիոս Մավրիկիոս • Մավրիտանիա Մավրիտանիա • Մարոկկո Մարոկկո • Մոզամբիկ Մոզամբիկ • Նամիբիա Նամիբիա • Նիգեր Նիգեր • Նիգերիա Նիգերիա • Չադ Չադ • Ջիբութի Ջիբութի • Ռուանդա Ռուանդա • Սան Տոմե և Պրինսիպի Սան Տոմե և Պրինսիպի • Սեյշելյան կղզիներ Սեյշելյան կղզիներ • Սենեգալ Սենեգալ • Սիերա Լեոնե Սիերա Լեոնե • Սոմալի Սոմալի • Սուդան Սուդան • Էսվատինի Էսվատինի • Տանզանիա Տանզանիա • Տոգո Տոգո • Ուգանդա Ուգանդա • Քենիա Քենիա | Աֆրիկայի քարտեզը |
|  |
| Չճանաչված և մասամբ ճանաչված պետություններ | Սահարայի Արաբական Դեմոկրատական Հանրապետություն Սահարայի Արաբական Դեմոկրատական Հանրապետություն • Սոմալիլենդ Սոմալիլենդ |
|  |
| Կախյալ տարածքներ | Արևմտյան Սահարա Արևմտյան Սահարա • Էպարսե կղզիներ Էպարսե կղզիներ • Կանարյան կղզիներ Կանարյան կղզիներ • Համբարձման կղզի Համբարձման կղզի • Հնդկական օվկիանոսի բրիտանական տարածքներ Հնդկական օվկիանոսի բրիտանական տարածքներ • Մադեյրա Մադեյրա • Մայոտ Մայոտ • Մելիլյա Մելիլյա • Ռեյունյոն • Սեուտա Սեուտա • Սուրբ Հեղինեի կղզի Սուրբ Հեղինեի կղզի • Տրիստան դա Կունյա կղզիներ Տրիստան դա Կունյա կղզիներ |
|  |
| 1 Գտնվում է նաև Ասիայում։ |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · Open Directory Project |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (օնլայն) · Բրոքհաուս · Ժամանակակից Ուկրաինայի · Կրուգոսվետ · Համառոտ հրեական · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Մեծ ռուսական · Մեծ սովետական (1 հրտ.) · Շվեյցարական կենսագրական · Ուղղափառ · Catholic (1997—…) · MESH ID · Treccani · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 90874253 · BNF: 119323881, 15325769w · GND: 4074425-5 · ISNI: 0000 0001 2298 4950 · LCCN: n80087494 · NDL: 00567376 · NKC: ge129928 · LIBRIS: 153146 · VIAF: 255285986 · WorldCat VIAF: 255285986 |

 |

 |