recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Իրական դպրոց** կրթամշակութային հիմնադրամը հիմնադրվել է 2016 թվականին Երևանում։ 2018 թվականի սեպտեմբեր ամսին Իրական դպրոցը մասնաճյուղեր է բացել Գյումրի և Վանաձոր քաղաքներում, իսկ 2019 թվականին՝ նաև Գորիս քաղաքում։ 2021 թվականին նաև Իջևանում։ Հիմնադրամն իրականացնում է Համակարգերի տեսություն մասնագիտությամբ քառամյա ուսումնական ծրագիր։

Ուսումնական ծրագիրն իրականացվում է Առաջատար տեխնոլոգիաների ձեռնարկությունների միության (ԻՏՁՄ) և «Ինստիգեյթ ուսումնական կենտրոն» հիմնադրամի կողմից՝ Հայաստանի կրթության և գիտության նախարարության համագործակցությամբ՝ Ինֆորմատիկայի պետական քոլեջի արտոնագրով։ Ուսման տևողությունը չորս տարի է, այժմյան մասնագիտական ուղղվածությունը կիբեռնետիկան է («Համակարգերի տեսություն»)։ Հիմնադրման պահին ծրագրին մասնակցել է 20 ուսանող։ Այժմ դպրոցում իր ուսումը շարունակում է մոտ 200 ուսանող։ «Իրական դպրոց»֊ում կառուցվում է մասնագիտական կրթության նոր ձևաչափ, կիրառելով ինչպես դասական կրթության (liberal arts), այնպես էլ պրոգրեսիվ կրթության (progressive education) մոտեցումները, մասնավորապես՝ նախագծային ուսուցումը (project based education, learning by doing), միահավաք ուսուցման ծրագիր (integrated curriculum), առ-ցանց կրթական հարթակներ (coursera, khanacademy), սովորեցնելով սովորել (learning by teaching)։ Ուսման ձևաչափը նման է գիտահետազոտական կենտրոնների և նորարական ձեռնարկությունների կրտսեր մասնագետների աշխատանքային առաջին տարիներին։ Դպրոցը կոչվում է «Իրական դպրոց», Շուշիի Ռեալական ուսումնարանի հիշատակին, ինչպես նաև այն պատճառով, որ նախագծային կրթությունը հենված է բացառապես իրական կյանքից վերցված և իրական մարդկանց համար ստեղծվող նախագծերի վրա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Ընդունելություն «Իրական դպրոց»-ում". *Uite*. Արխիվացված է the original 2017 թ․ հոկտեմբերի 19-ին. Retrieved 2017 թ․ հոկտեմբերի 8. `{{cite news}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  "Իրական Դպրոց". *ggg.realschool.am*. Retrieved 2017 թ․ հոկտեմբերի 8.

Հղումները
---------

* Իրական Դպրոցի պաշտոնական կայք Archived 2022-04-06 at the Wayback Machine.
* «Իրական դպրոց»՝ իրական նպատակների համար
* «Իրական դպրոց»-ը IT ոլորտում արագ ուսուցման հնարավորություն է տալիս
**Ժենգյալով հացի փառատոն**, ժենգյալով հացի ամենամյա համահայկական փառատոն, որն ավանդաբար անց է կացվել մայիս-հունիս ամիսներին Արցախի Հանրապետության Մարտակերտի շրջանի Հաթերք գյուղում։ Միջոցառման նպատակը ոչ նյութական մշակութային ժառանգության տարածումը, համայնքային կյանքի աշխուժացումը, էկոտուրիզմի զարգացումը և զբոսաշրջութան խթանումն է։

Պատմություն
-----------

Փառատոնն առաջին անգամ կայացել է 2018 թվականին։ Նախաձեռնության հեղինակն «Էկոտուրիզմն Արցախում» խմբի ղեկավար Սամվել Միրզախանյանն է, կազմակերպվում է Մարտակերտի շրջվարչակազմի, Արցախի մշակույթի, երիտասարդության հարցերի և զբոսաշրջության նախարարության ու մասնավոր մի շարք կազմակերպությունների աջակցությամբ։

Փառատոնի շրջանականերում կայացող իրադարձություններին մասնակցում են ինչպես բազմաթիվ հյուրեր և տուրիստներ, այնպես էլ բարձրաստիճան պաշտոնյաներ։ Փառատոնի ծրագրում մշտապես ներառված են լինում ժենգյալով հացի պատրաստումը, համտեսը, հյուրասիրությունը և վաճառքը, գյուղատնտեսական այլ մթերքների համտեսը և վաճառքը։

### 2019

2019 թվականին փառատոնի ժամանակ թխվել է աշխարհում ամենամեծ ժենգյալով հացը, որը հավակնում է գրանցվել Գինեսի ռեկորդների գրքում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Հաթերքում կազմակերպվել է ժենգյալով հացի երկրորդ փառատոնը". *Երկիր Մեդիա*. 11.05.2019. Արխիվացված է the original 2019 թ․ հունիսի 15-ին. Retrieved 2019 թ․ հունիսի 12.
2. ↑  "Հաթերքում կկազմակերպվի ժենգյալով հացի երկրորդ փառատոն".
3. ↑  "Ժենգյալով հացի 3-րդ փառատոնը՝ Արցախում". Արխիվացված է the original 2019 թ․ մայիսի 15-ին. Retrieved 2019 թ․ հունիսի 12.
**Լեոն Բոթա** (անգլ.՝ Leon Botha, հունիսի 4, 1985(1985-06-04), Քեյփթաուն, ՀԱՀ - հունիսի 5, 2011(2011-06-05), Քեյփթաուն, ՀԱՀ), հարավաֆրիկացի նկարիչ, երաժիշտ և դիջեյ։ Հայտնի է նաև որպես մանկական պրոգերիա հիվանդությամբ տառապող այն սակավաթիվ մարդկանցից մեկը, որն ապրել է մինչև 26 տարեկան հասակը։

Կենսագրություն
--------------

Բոթան ծնվել է Հարավաֆրիկյան Հանրապետության Քեյփթաուն քաղաքում, որտեղ ապրել է մինչև մահ։ Լեոնի մոտ պրոգերիան ախտորոշել են դեռևս 4 տարեկան հասակում, ինչն էլ արմատապես ազդել է նրա հետագա կյանքի վրա։ Լեոն հայտնի է ոչ միայն որպես երաժիշտ և դիջեյ, այլև որպես նկարիչ․ թեև նա չի ստացել հատուկ կրթություն արվեստի ոլորտում՝ չհաշված դպրոցները, որտեղ երկու տարի նվիրված ուսումնասիրել է գեղանկարչություն և ոսկերչական իրերի դիզայն։ Դպրոցն ավարտելուց հետո դարձել է նկարիչ և սկսել է կատարել մասնավոր պատվերներ։

2005 թվականին Բոթան աթերոսկլերոզի պատճառով սրտի կաթվածները կանխելու համար տարել է սրտի հաջող վիրահատություն։ 2007 թվականի հունվարին Լեոն կազմակերպել է «Liquid Sword․ I am HipHop» կոչվող իր առաջին անհատական արվեստի ցուցահանդեսը, որի թեման էր հիփ հոփ մշակույթը որպես կենսակերպ։ Ցուցահանդեսը անցկացվել է Դուրբանվիլի Rust-en-Vrede պատկերասրահում։ Նրա երկրորդ ցուցահանդեսը բացվել է 2009 թվականի մարտին և հիմքում ուներ նկարչի կյանքը։ 2010 թվականի հունվարին համագործակցելով Գորդոն Կլարկի հետ՝ Քեյփթաունի Joo Ferreira Gallery պատկերասրահում անցկացրել է «Who Am I? …Transgressions» կոչվող իր առաջին լուսանկարչական ցուցահանդեսը։

Բոթան զբաղվել է դիջեյությամբ և թյորնթեբլիզմով, դիջեյության տարատեսակներով՝ DJ Solarize կեղծանունով։ Ավելին, համագործակցել է Die Antwoord հարավաֆրիկյան խմբի հետ և նկարահանվել է «Enter the Ninja» երգի տեսահոլովակում։

Մահ
---

2010 թվականի նոյեմբերին Բոթան կաթված է ստացել, և այդ ժամանակվանից առողջությունը սկսել է վատանալ։ Լեոն Բոթան մահացել է 2011 թվականի հունիսի 5-ին՝ իր ծննդյան 26-ամյակից մեկ օր անց։ Լեոնը այս հիվանդության «երկարակյացներից» էր․ պրոգերիա ունեցող հիվանդների սովորական կյանքի տևողությունը 13 տարի է։

Տես նաև
-------

* Սեմ Բեռնս

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  RKDartists (նիդերլ.)
2. 1 2
3. 1 2
4. ↑  "От прогерии умер DJ Leon Botha (9 июня 2011)". Արխիվացված է the original 2016 թ․ սեպտեմբերի 10-ին. Retrieved 2020 թ․ ապրիլի 4. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
5. ↑  Леон Бота
6. ↑  DJ Leon Botha dies at 26.
7. ↑  "Local artist dies". Արխիվացված է the original 2014 թ․ փետրվարի 3-ին. Retrieved 2014 թ․ հունվարի 30. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Flickr |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | MusicBrainz · RKDartists · WikiTree |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000054281128 · LCCN: no2008012517 · VIAF: 49026779 · WorldCat VIAF: 49026779 |

 |
**Իմ հայրը գրել է պոռնո** (անգլ.՝ My Dad Wrote a Porno), շաբաթական բրիտանական փոդքասթ։ Վարողներն են Ջեյմի Մորթոնը, Ջեյմս Քուփորը և Էլիս Լևինը։ Ամեն թողարկման մեջ Մորթոնը կարդում է «Բելինդան թարթեց» էրոտիկ վեպից մի գլուխ։ Գրքի հեղինակն է Մորթոնի հյուսիսիռլանդացի հայրը, որի կեղծանունն է Ռոքի Ֆլինթսթոուն։ Երեքը ամեն թողարկում կարդում և քննարկում են գիրքը։
«Իմ հայրը գրել է պոռնո» փոդքասթը անվանվել է 2016 թվականի ամենալավ փոդքասթը տարբեր կայքերի կողմից։
Հանրաճանաչություն ձեռք բերելուց հետո պոդքասթին միացել են տարբեր հայտնի հյուրեր, որոնք Ռեյչլ Բլում, Շարլոտ Քրոզբի, Ջո Լայցեթ, Թոմաս Միդլդիչ, Դեյզի Ռիդլի, Մայքլ Շին և Էլայջա Վուդն են։
Առաջին եթերաշրջանը հրատարակվել է որպես մեկնաբանություններով և խաղերով գիրք։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Bryan, Scott. "22 Podcasts That You Should Be Subscribing To In 2016". *Buzzfeed*. Retrieved 2016 թ․ հոկտեմբերի 27.
2. ↑  Kieldsen, Sam. "The 24 best podcasts of 2016". *Stuff*. Արխիվացված է the original 2016 թ․ նոյեմբերի 19-ին. Retrieved 2016 թ․ հոկտեմբերի 27.
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. ↑
8. ↑

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ · SoundCloud |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |

 |
**Իրակլի Չարկվիանի** (վրաց.՝ ირაკლი ჩარკვიანი, 1961, նոյեմբերի 19 - 2006, փետրվարի 24), երբեմն հանդես է եկել **Մեփե** (მეფე, «Թագավոր») կեղծանվամբ, վրացի բանաստեղծ, արձակագիր, երաժիշտ։ Չարկվիանին հայտնի է իր էքսցենտրիկ կերպարով և պոեզիայով, էկլեկտիկ երաժշտությամբ, որն ընդգրկում է ալտերնատիվ ռոքը, էլեկտրոնային երաժշտություն և հիպ հոպը։

Կենսագրություն
--------------

Չարկվիանին ծնվել է Թբիլիսիի էլիտար ընտանիքներից մեկում։ Հայրը՝ լրագրող և դիվանագետ Գելա Չարկվիանին է, Միացյալ Թագավորությունում Վրաստանի նախկին դեսպանը, պապը՝ Կանդիդե Չարկվիանին, 1938-1952 թվականներին եղել է Վրացական ԽՍՀ կոմունիստական կուսակցության առաջին քարտուղարը։

Չարկվիանին ավարտել է Թբիլիսիի պետական համալսարանի արևմտյան եվրոպայի և ամերիկյան գրականության բաժինը։ Նրա դեբյուտը 1976 թվականին էր, Արիշի ինդի ռոք նախագծով, որն աննկատ անցավ, սակայն Տաքսի խմբի հետ մեծ հաջողություն ունեցավ և 1988 թվականին ձայնագրեց համանուն ալբոմը։ 1980-ականներին Չարկվիանիի բազում գրվածքներ, պատվածքներ, որոնք աչքի են ընկնում ըմբոստությամբ, տպագրվել են վրացական գրական մամուլում։ 1990-ականների սկզբին Չարկվիանին համարվում էր Վրաստանի առաջատար արվեստագետներից։ Նա ձեռնարկեց «Երեխաների բժշկություն» (1991-1992) և «Վրացական պարի կայսրություն» (1993) նախագծերը, որոնց ընթացքում հանդես եկավ ամբողջ Վրաստանում, ինչպես նաև արտերկրում, մասնավորապես Մոսկվայում և Արևելյան Եվրոպայում։

Չարկվիանիի սվաներեն երգերի սոլո ալբոմը ձայնագրվել է 1993 թվականին Գերմանիայում։ 1995 թվականին նա գրել է Օրֆեուսի մահը ֆիլմի երաժշտությունը, որից հետո ձայնագրել է իր երկրորդ ալբոմը *Ap’ren* 1997 թվականին, որին հաջորդել է *Sakartvelo* սինգլը 1999 թվականին, *Amo* և *Savse* ալբոմները 2001 և 2004 թվականներին։ Այս ժամանակահատվածում նա իր համար ընտրել է Mepe գրական անունը, որը թարգմանաբար նշանակում է թագավոր։

Չարկվիանին գրել է պոեմներ, պատմություններ, նովելներ, սակայն առավել հայտնի է իր երգերով։

Մահ
---

Չարկվիանին հայտնաբերվել է մահացած Թբիլիսիի իր բնակարանում 2006 թվականի փետրվարի 24-ին, (ըստ աղբյուրների սրտի անբավարարությունից)՝ անավարտ թողնելով բազմաթիվ երգեր, որոնք պետ է թողարկվեին *Dzirs Mepe* ալբոմում ("Դեպի ներքև թագավորի հետ") 2007 թվականին։

Պարգևներ և մրցանակներ
---------------------

2013 թվականի մայիսին Չարկվիանին հետմահու պարգևատրվել է Շոթա Ռուսաթավելու անվան մրցանակով՝ վրացական ժամանակակից մշակույթում իր զգալի ավանդի համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Georgian Poet Dies Of Alleged Heart Problems. Archived 2006-05-25 at the Wayback Machine. *Prime News Online*, February 25, 2006.
2. ↑  "Musician Irakli Charkviani awarded a special prize by President". *Georgian Journal*. 2013 թ․ մայիսի 29. Արխիվացված է the original 2015 թ․ սեպտեմբերի 24-ին. Retrieved 2014 թ․ դեկտեմբերի 27. `{{cite news}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* The website dedicated to Irakli Charkviani
* (ռուս.) Чарквиани Ираклий. *Kino-Teatr.Ru*

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | MusicBrainz |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1175529591 · LCCN: n2006085436 · VIAF: 41274989 · WorldCat VIAF: 41274989 |

 |
**Ումար իբն ալ-Խաթաբի մզկիթ** (իսպ.՝ Omar Iban Al-Jattab), մզկիթ Կոլումբիայի Մայկաո քաղաքում։ Լատինական Ամերիկայի ամենամեծ մզկիթներից մեկը։ Քաղաքում Ումարա մզկիթն այլ անվանում ունի «Լա-Մեսկիտա» (իսպ.՝ La Mezquita մզկիթ), քանի որ այդ մզկիթը համարվում է միակը տարածաշրջանում։ Դար ալ-արկան դպրոցի հետ միասին նրանք համարվում են իսլամական մշակույթի կենտրոններ տարածաշրջանում։ Մզկիթը բացվել է 1997 թվականի սեպտեմբերի 17-ին և կոչվել երկրորդ Բարեպաշտ խալիֆ Ումար իբն ալ-Խաթաբի պատվին։

Ճարտարապետություն
-----------------

Մզկիթը կառուցվել է իրանցի ճարտարապետ Ալի Նամազիի նախագծով։ Մզկիթն ունի մեկ մինարեթ, որի բարձրությունը կազմում է 31 մետր։ Մզկիթի շինարարության ժամանակ օգտագործվել է իտալական մարմար։ Մզկիթում միաժամանակ կարող են աղոթել մինչև 1000 մարդ։

Այցելություն
------------

Բացի մուսուլմաններից, մզկիթ են այցելում նաև տեղացի դպրոցականներն ու տուրիստները։ Այցելուները պարտավոր են հանել կոշիկները, իսկ կանանց տրվում է գլուխները ծածկող սպիտակ գլխաշորեր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "La mezquita de Maicao (Colombia) cumple diez años". Արխիվացված է the original 2019 թ․ մարտի 2-ին. Retrieved 2017 թ․ հունիսի 24.

Արտաքին հղումներ
----------------

* La mezquita de Maicao (Colombia) cumple diez años, 16 September 2007
* Cumple Diez Años de Fundada la Mezquite de Maicao, Corazón de los Musulmanes Guajiros Archived 2009-07-08 at the Wayback Machine. Sep. 19, 2007
* Foto Panoramio Archived 2016-10-09 at the Wayback Machine.
**Լեոնիդ Ենգիբարյանի անվան պուրակ**, գտնվում է Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ և Ագաթանգեղոսի փողոցների խաչմերուկի անկյունային հատվածում։ Անվանվել է ի պատիվ ծաղրածու, մնջկատակ, կրկեսի հայ դերասան Լեոնիդ Ենգիբարյանի։

Պատմություն
-----------

Լեոնիդ Ենգիբարյանի անվան պուրակը ձևավորվել է դեռևս 1950 թվականից Երևանի կրկեսի շենքի հարևանությամբ։ 1995 թվականին կրկեսի շենքի առջև կանգնեցվել է քանդակագործ Լևոն Թոքմաջյաննի հեղինակած ծաղրածու, կրկեսի հայ դերասան Լեոնիդ Ենգիբարյանի հուշարձանը, որը կրկեսի շինարարության ընթացքում ժամանակավոր հեռացվել է։ 2011 թվականին սկսվել է Երևանի կրկեսի շենքի վերակառուցումը, որի ընթացքում հիմնովին վերականգնվել է պուրակը։ 2020 թվականի ապրիլի 28-ին Երևանի ավագանին՝ հերթական նիստի ժամանակ՝ ղեկավարվելով «Երևան քաղաքում տեղական ինքնակառավարման մասին» օրենքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 23-րդ կետի դրույթներով, որոշում է կայացրել՝ «Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ և Ագաթանգեղոսի փողոցների խաչմերուկի անկյունային հատվածի՝ Երևանի կրկեսին հարակից պուրակն անվանակոչել ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ, կրկեսի հայ դերասան, մնջկատակ, ծաղրածու, գրող և թատերական ռեժիսոր Լեոնիդ Ենգիբարյանի անվամբ»։

Ապամոնտաժված հուշարձանը վերաբացվել է Լեոնիդ Ենգիբարյանի ծննդյան օրը` 2021 թվականի մարտի 15-ին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Երևանում պուրակ կանվանակոչվի՝ ի պատիվ ԼԵոնիդ Ենգիբարյանի". 24news.am. Retrieved 2020 թ․ ապրիլի 28.
2. ↑  Արտուշ Խանջյան, Երևանի արձանները, «ՎՄՎ Փրինթ», Երևան, 2004, ISBN 99941-920-1-9
3. ↑  "Լեոնիդ Ենգիբարյանի արձանը կրկեսի շենքի շինարարությունից հետո կտեղադրվի նույն տեղում". Արխիվացված է the original 2019 թ․ հոկտեմբերի 10-ին. Retrieved 2020 թ․ ապրիլի 28. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  "Երևան քաղաքի ավագանու № 212 որոշում". yerevan.am. Retrieved 2020 թ․ ապրիլի 29.
5. ↑  "Լեոնիդ Ենգիբարյանի անվան պուրակ և Մահաթմա Գանդիի արձան՝ Երևանում". civilnet.am. Retrieved 2020 թ․ ապրիլի 28.(չաշխատող հղում)
6. ↑  "Կրկեսի մոտ վերաբացվեց Ենգիբարյանի արձանը". *Հայաստանի Հանրային Ռադիո*. Retrieved 2021 թ․ մարտի 15.
**Իդրամը** (անգլերեն՝ **Idram**) հայաստանյան կանխավճարային ինտերնետ վճարային համակարգ է, որը հնարավորություն է տալիս ինտերնետ միջավայրում կատարել վճարումներ Հայկական դրամին համարժեք միավորներով և նմանատիպ համաշխարհային համակարգերի օրինակով Հայաստանում հանդիսանում է էլեկտրոնային կոմերցիայի կայացման գործիքներից մեկը։ Հնարավորություն է տալիս ինտերնետ վճարումներ ընդունել և կատարել ծառայությունների և ապրանքների դիմաց (այդ թվում՝ կոմունալ վճարումներ, վարկերի մարումներ, հարկերի և տուրքերի մարումներ, փին կոդերի գնում, խաղադրույքներ, առևտուր առցանց խանութներից և այլն), և իրականացնում է դրամական փոխանցումներ։

«Իդրամ» էլեկտրոնային միավորը փոխարկելի միավոր է։
Վճարային համակարգի գլխավոր գրասենյակը տեղակայված է Երևանում։

Անվանում
--------

«Իդրամ» անվանումն առաջացել է «ինտերնետ» և «դրամ» բառերի միացումից։

Պատմություն
-----------

 «Իդրամ» վճարային համակարգը Հայաստանում գործում է 2004 թվականից՝ հարմարավետ վճարումների հնարավորություններ տալով օնլայն և օֆլայն հարթակներում։

Համակարգի օպերատորն է «Իդրամ» ՍՊԸ-ն (պետական գրանցման վկայական), որը ՀՀ կենտրոնական բանկի կողմից լիցենզավորվել է 2009 թվականի դեկտեմբերի 29-ին («Դրամական փոխանցումների լիցենզիա N 13»):

«Իդրամ» ընկերությունը 2012 թ. Կենտրոնական բանկի կողմից ստացել է էլեկտրոնային փող թողարկելու թույլտվություն՝ դառնալով առաջինը Հայաստանում։

ԿԲ խորհրդի 2016 թ. մարտի 31-ի որոշմամբ՝ «Իդրամ» ՍՊԸ-ն ստացել է վճարային գործիքների և վճարահաշվարկային փաստաթղթերի պրոցեսինգ և քլիրինգ իրականացնող կազմակերպության լիցենզիա։

Առաջնորդվելով իր նպատակներով 2012 թ.-ին «Իդրամ» ընկերությունը հանրությանը ներկայացրեց առաջին հայկական բջջային դրամապանակը, որը հաճախորդների շրջանում մեծ հետաքրքրություն ստեղծեց՝ շատերի համար դառնալով վճարման հարմարավետ գործիք։

Բջջային հավելվածը անվճար հասանելի է iOS և Android հարթակներում։

Համակարգի աշխատանքային սկզբունքները
-----------------------------------

«Իդրամ» վճարային համակարգի գործունեության առաջնային նպատակներն են՝

* տարածել և խրախուսել էլեկտրոնային փողի լայն կիրառումը՝ նպաստելով էլեկտրոնային առևտրի զարգացմանը Հայաստանում,
* հնարավորություն ընձեռել հաճախորդներին առցանց ռեժիմով կատարել բազմատեսակ վճարումներ՝ ստեղծելով հարմարավետ և լայն կիրառություն ունեցող վճարման գործիք
* կատարելագործել դրամական փոխանցումների հնարավորությունները՝ կրճատելով տարածությունը և ժամանակը՝ մասնավորապես միջազգային դրամական փոխանցումների իրականացման համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Վճարային համակարգեր։ EDram - Banks.am". Արխիվացված է the original 2008 թ․ դեկտեմբերի 23-ին. Retrieved 2009 թ․ հունվարի 16.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
Կուսակցության ներկայիս առաջնորդ Մուստաֆա Քարադայըն
**Իրավունքի և ազատության շարժում** (բուլղար․՝ Движение за права и свободи, թուրքերեն՝ Hak ve Özgürlükler Hareketi), բուլղարական քաղաքական կուսակցություն։ Հիմնականում ներկայացնում է Բուլղարիայի թուրքական համայնքի շահերը։ Կուսակցության հիմնադիրը և պատվավոր նախագահը համարվում է դոկտոր Ահմեդ Դողանը։ Սակայն 2013 թվականին տեղի ունեցած հարձակումից հետո, նա լքել է իր զբաղեցրած պաշտոնը։ 2013 թվականին կուսակցությունը սկսել է ղեկավարել Լյութվի Մեսթանը։ Սակայն, 2015 թվականի դեկտեմբերի իր ելույթից հետո, Մեսթանը հեռացվել է կուսակցության շարքերից։ Նրա տեղը զբաղեցրել է Մուստաֆա Քարադայըն։ Կուսակցությունը անդամակցում է «Եվրոպայի ազատականների և ժողովրդավարների դաշինք» ալյանսին։

2007 թվականի Եվրախորհրդարանի ընտրությունների ժամանակ կուսակցությունը ստացել է 392 650 ձայն կամ ձայների ընդհանուր թվի 20,26 %-ը։ Արդյունքում, ստացել է 4 մանդատ եվրախորհրդարանում՝ մի փոքր հետ մնալով Քաղաքացիները հանուն Բուլղարիայի եվրոպական զարգացման կուսակցությունից և Բուլղարիայի սոցիալիստական կուսակցության և Սոցիալական հումանիզմի շարժման կազմած կոալիցիայից։ Կուսակցության պատգամավորներն են եղել Ֆիլիզ Հյուսմենովան, Մարիելկա Բաևան, Մեթին Քազաքը և Վլադկո Պանայտովը

2012 թվականին կուսակցության հիմնական դեմքեր Քասիմ Դալը և Քորման Իսմայիլովը դուրս եկան կուսակցությունից և հայտարարեցին, որ կհիմնեն նոր կուսակցություն։ Տեսաբաններ կարծում են, որ որ նոր կուսակցությունը կհիմնվի Բուլղարիայի մուսուլման բնակչության և Թուրքիայում բնակվող բուլղարացիների ձայների վրա։

Բուլղարիայի ազգային ժողովում կուսակցության պատգամավորների քանակը
----------------------------------------------------------------

* 36-րդ գումարում (1991—1994) — 24 պատգամավոր (10,00 %)
* 37-րդ գումարում (1994—1997) — 15 պատգամավոր (6,25 %)
* 38-րդ գումարում (1997—2001) — 19 պատգամավոր (7,92 %)
* 39-րդ գումարում (2001—2005) — 21 պատգամավոր (8,75 %)
* 40-րդ գումարում (2005—2009) — 34 պատգամավոր (14,17 %)
* 41-րդ գումարում (2009—2013) — 38 պատգամավոր (15,83 %)
* 42-րդ գումարում (2013—2014) — 36 պատգամավոր (15 %)
* 43-րդ գումարում (2014—2017) — 38 պատգամավոր (14,8 %)
* 44-րդ գումարում (2017) — 26 պատգամավոր (10,8 %)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Газета „Труд"". Արխիվացված է the original 2013 թ․ նոյեմբերի 30-ին. Retrieved 2017 թ․ սեպտեմբերի 21.
2. ↑  „Корман Исмаилов и Касим Дал казват, че партията, която правят, няма да бъде етническа. Не вярвам. Най-вероятно го казват, за да спазят нормите на конституцията" // „Труд" Archived 2012-08-25 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: no92022297 · NKC: kn20050301015 · VIAF: 133001142 · WorldCat VIAF: 133001142 |

 |
**Žilavka**, սպիտակ գինու խաղողի տեսակ է, որը հիմնականում աճեցվել է Հերցեգովինայի Մոստար տարածաշրջանում՝ Բոսնիա և Հերցեգովինայի հարավային շրջանում։ Որպես գինու խաղող՝ *Žilavka*-ն հայտնի է իր բաց գույնի կեղևով և թթվաշությամբ։ Իդեալական է հիմնականում ճաշի հետ զուգորդելիս, այն հաճախ հնեցվում է կաղնու փայտանյութի մեջ՝ որպես «*barrique*» գինի, ներկայացնում է ավելի հագեցած և թանձր գինիներ, որոնք ընկուզահամ են, առավելապես գերիշխում էին 2000-ականների սկզբին և ավելի վաղ արտադրված գինիներում։

Լայնորեն աճեցված լինելով նախկին Հարավսլավիայի տարածքում՝ *Žilavka*-ն օգտագործվել է որպես միայն խաղող փոքրիկ խառնուրդի համար նախկին երկրում։ Ներկայումս այն ունի իր սեփական գինին և Հերցեգովինայի, Բլատինա, գինու արտադրության խաղողի մյուս հիմնական տեսակների հետ մեկտեղ շշալցված է որպես առանձին տեսակ։

Արտադրությունը հիմնականում կենտրոնանում է Մոստարի հարավային շրջանում Չիտլուկ, Մեջուգորյե, Լյուբուշկի և Չապլինա քաղաքների շուրջը այնպիսի նշանակալի արտադրողների կողմից, ինչպիսիք են՝ *Nuić*, *Škegro*, *Brkić*, *Vinarija Čitluk*, *Zadro* և *Vitai/Gangaš* ընկերությունները։

Այլ անվանումներ
---------------

Ժիլավկան հայտնի է նաև *Mostarska*, *Mostarska Zilavka*, *Zhelavka Biella*, *Žilava Hercegovačka*, *Zilavka*, *Žilavka Bijela* և *Žilavka Mostarska* անվանումներով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  "Žilavka". Mali-podrum.com. Արխիվացված է the original 2011 թ․ հոկտեմբերի 12-ին. Retrieved 2011 թ․ մարտի 13. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. 1 2  Miquel Hudin & Elia Varela Serra (2011), *Vinologue Herzegovina*, Vinologue, pp. 75, ISBN 978-0-9837718-1-4,
4. ↑  "Zilavka". *Vitis International Variety Catalogue*. Արխիվացված է the original 2012 թ․ ապրիլի 5-ին. Retrieved 2010 թ․ հունվարի 31. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
**Լա Լիմա** (իսպ.՝ La Lima), քաղաք Հոնդուրասայի, Կորտեսի վարչությունում։

Աշխարհագրական դիրքը
-------------------

Քաղաքը գտնվում է վարչության արևելյան հատվածում, Սան-Պեդրո-Սուլա և Էլ-Պրոգրեսո քաղաքներից ոչ հեռու։ Բացարձակ բարձրությունը ծովի մակարդակից կազմում է 33 մետր։ Քաղաքապետարանն ունի 116 կմ² մակերես, որից 42,5 կմ²-ը՝ քաղաքային գոտի, իսկ 73,5 կմ²՝ գյուղական տեղանք։

Բնակչություն
------------

2013 թվականի մարդահամարի տվյալներով՝ բնակչունթյան թիվը կազմում է 65 163 մարդ։

Քաղաքի բնակչության թվաքանակի դինամիկան ըստ տարիների.

| 1974 | 1988 | 2001 | 2013 |
| --- | --- | --- | --- |
| 14 631 | 28 703 | 41 490 | 65 163 |

### Սպորտ

Երկար տարիներ Լա Լիման եղել է Հոնդուրասի ուժեղ ֆուտբոլային ակումբներից մեկը և հայտնի է եղել «Լոս Կանայրիոս» անվամբ։ Սուլան Հոնդուրասի չեմպիոնն էր 40-50-ականներին։ 80-ական թվականներին այն ֆուտբոլային ակումբն էր, որ տեխնիկապես շատ լավ էր ֆուտբոլ խաղում, սակայն նրանք մրցաշարից դուրս մնացին։ Լա Լիմայի երկրպագուները աջակցել են իրենց թիմին յուրաքանչյուր խաղում, նրանք խաղում էին իրենց տնային խաղերը Ֆրանսիսկո Մորասանայի մարզադաշտում, քանի որ նրանք տեղական մարզադաշտ չունեին։ Նրանք լավ ադմինիստրացիա ունեին, որը ղեկավարում էր թիմը, ներառյալ այնպիսի մարդիկ, ինչպիսիք են Ռոմերո Պուերտո եղբայրները, ովքեր ներգրավված էին թիմում։ Ներկայումս ակումբը խաղում է Հոնդուրասի երկրորդ դիվիզիոնում ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "La Lima, Honduras Page" (in անգլերեն). Fallingrain Global Gazetteer. Արխիվացված է the original 2013 թ․ մարտի 17-ին. Retrieved 2013 թ․ փետրվարի 15. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  "La Lima" (in անգլերեն). World Gazetteer. Արխիվացված է the original 2013 թ․ մարտի 17-ին. Retrieved 2013 թ․ փետրվարի 15. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Официальный сайт города
* Sitio Oficial La Lima Cortes Honduras
* Historia La Lima Cortes Honduras
* Fotos e Imágenes de La Lima Cortes Honduras
* Coord. geográficas e imágenes satelitales de La Lima
* Sitio Oficial del folclore de la lima Cortes Honduras (Իսպաներեն)

  


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: n85308461 · VIAF: 138450220 · WorldCat VIAF: 138450220 |

 |
**Իդլի,** Հարավային Հնդկաստանի տարբեր ժողովուրդների խոհանոցների ուտեստ։

Իդլին դասական խավարտ է հարավ-հնդկական շատ խոհանոցների հիմնական ուտեստների համար․ դրանք փոքր (5-8 սմ) շրջանաձև գոլորշով կարկանդակներ են՝ պատրաստված ֆերմենտավորված սև մունգից, բրնձի ալյուրից և համային հավելումներից։ Որպես կանոն, մատուցվում են նախաճաշի սեղանին, հաճախ այնպիսի սոուսներով, ինչպիսիք են չատնին և սամբարը։

Առաջին գրավոր նշումը *իդլիի* մասին արված է Կարնատակում և վերաբերում է 920 թվականին։

Գոյություն ունեն իդլիի շատ տեսակներ, ինչպես բրնձի և ոսպի, այդպես էլ ցորենի ալյուրից (օրինակ Կարնատակում դա **ռավա** *իդլին* է)։ Այլ հայտնի տեսակ է համարվում Ռասամմերի իդլին, որը բնորոշ է Կերալային։ Իդլիներից տարբերվում են նաև պատրաստման ընթացքում ավելացված բաղադրիչներով, որոնց շնորհիվ կարկանդակները լինում են կծու կամ քաղցր։ Սովորաբար այդ բաղադրիչները լինում են մանանեխը, սև պղպեղը, թարմ չիլի պղպեղը, համեմը, կոճապղպեղը, քունջութը, ընկույզները, կոկոսը, սխտորը, կարիի տերևները, շաքարը և այլն։ Իդլիին լրացուցիչ համ փոխանցելու համար ծառայում է չատնի սոուսը, կարկանդակները շոգեխաշելուց առաջ ավելացնում են սամբար կամ համեմունքային մածուկներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ярослав Тарасюк. Индия: Север (кроме Гоа). «Вокруг света». — ISBN 5457013103, 9785457013100
2. ↑  "Tracing origins of idli dosa and sambar". Արխիվացված է the original 2022 թ․ ապրիլի 3-ին. Retrieved 2021 թ․ փետրվարի 10.
**Շի-ձա** (ռուս.՝ Ши-цза́ կամ Ши-дза́), գրանիտե դիցաբանական առյուծ-պահակների զույգ Ռուսաստանի Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքում։ Տեղադրված են դեպի Նևա գետն իջնող Պետրովսկայա առափնյա փողոցում։ Քանդակներից յուրաքանչյուրն ունի մոտ 5 մ բարձրություն և 2,5 տոննա քաշ։ Երկուսի պատվանդաններին էլ արված է հետևյալ մակագրությունը. *«Շի-ձան Մանջուրիայի Գիրին քաղաքից Սանկտ Պետերբուրգ տեղափոխվել է 1907 թվականին։ Հետևազորի գեներալ Նիկոլայ Իվանովիչ Գրոդեկովի նվերը»։*

Միստիկ իմաստ
------------

Չինաստանում նման քանդակները զույգերով տեղադրվում են տաճարի, պալատի, գերեզմանատան մուտքի երկու կողմերում։ Նրանք պատկերում են արու և էգ առյուծների, որոնք պահպանում են մուտքը։ Առյուծը թաթով բռնում է բուդդայական գիտելիքը խորհրդանշող գունդ, որը լուսավորում է խավարը և կարողանում է կատարել ցանկությունները։ Էգ առյուծը թաթով պահում է կորյունին։

Պատմություն
-----------

Շի-ձան պատրաստվել է 20-րդ դարի սկզբին մանջուրյան գրանիտից, Գիրին քաղաքում, հատուկ գեներալ Չանի կռատան (փոքր աղոթարան-տաճարի) համար, սակայն 1904 թվականին Չանի հանկարծամահ լինելուց հետո նորանշանակ քաղաքագլուխը քանդակները նվիրում է մերձամուրյան գեներալ-նահանգապետի օգնական Նիկոլայ Գրոդեկովին։ Գրոդեկովը որոշում է այդ քանդակները նվիրել Սանկտ Պետերբուրգին և, վճարելով տրանսպորտային ծախսերը, քանդակները երկաթուղով տեղափոխում է Վլադիվոստոկ, այնտեղից էլ «Սոպեռնիկ» շոգենավով՝ Սանկտ Պետերբուրգ։

1907 թվականի սեպտեմբերին ժամանած չինական առյուծները որոշվեց տեղադրել վերջերս վերակառուցված Պետրովսկայա առափնյա փողոցում, որը միայն 1901-1903 թվականներին էր սալապատվել գրանիտով։ Պատվանդանների պատրաստումն ու քանդակների տեղադրումը ղեկավարում էր ճարտարապետ Լեոնտի Բենուան։

Պատկերասրահ
-----------

* Արու առյուծըԱրու առյուծը
* Էգ առյուծըԷգ առյուծը
* Պատվանդանի մակագրությունըՊատվանդանի մակագրությունը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  "Львы Ши-Цза на Петровской набережной". *www.visit-petersburg.ru*. Արխիվացված է the original 2020 թ․ հուլիսի 20-ին. Retrieved 2020 թ․ հուլիսի 20. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. 1 2 3  Редакция журнала Наука и жизнь. "КИТАЙСКИЕ ЛЬВЫ" (in ռուսերեն). Retrieved 2020 թ․ հուլիսի 20.
**Ժիվանովիչների ընտանիքի մեղվաբուծության թանգարան** (սերբ.՝ Музеј пчеларства породице Живановић), թանգարան Սերբիայի Սրեմսկի Կառլովցի քաղաքում։ Հիմնադրվել է 1968 թվականին փիլիսոփա և Սերբիայում ժամանակակից մեղվաբուծության հայր Յովան Ժիվանովիչի թոռան՝ Բորիվոյ Ժիվանովիչի կողմից։

Նկարագրություն
--------------

Թանգարանում հավաքված են մի շարք առարկաներ, որոնք վկայում են պատմության ընթացքում մարդկանց և մեղուների փոխազդեցության մասին։ Այստեղ ներկայացված են ավելի քան 200 հնագույն փեթակներ և մեղվաբուծության ու նրա արտադրանքի վերամշակման համար անհրաժեշտ տարբեր պարագաներ, որոնց մի մասը մոտ հարյուր հիսուն տարեկան է։

Թանգարանում կարելի է ծանոթանալ նաև մեղուների տարբեր ցեղատեսակներին, ստանալ տեղեկություններ Յովան Ժիվանովիչի փիլիսոփայական աշխատանքների մասին, դիտել Ժիվանովիչների տոհմի լուսանկարները, թանգարանին հանձնված մրցանակները և պատվոգրերը։ Առավել ուշագրավ ցուցանմուշը 1880 թվականի մեղվափեթակն է, որը պատրաստված է Ռավանիցա վանքի տեսքով։

Քանի որ Ժիվանովիչների տոհմը նաև Սերբիայի հնագույն գինեգործական ձեռնարկություններից մեկի սեփականատերն է, սրահներից մեկի ցուցահանդեսը նվիրված է գինեգործությանը։

2015 թվականին մեղվաբուծության թանգարանը հիմնել է պրոֆեսոր Յովան Ժիվանովիչի անվան մրցանակը, որը շնորհվում է այն լրագրողներին, որոնք տեղեկություններ են տարածում սերբ ժողովրդի մշակույթի, ազգային ավանդույթների և սովորույթների մասին։

Պատկերասրահ
-----------

* Ժիվանովիչների ընտանիքի մեղվաբուծության թանգարան
* Թանգարանի բակըԹանգարանի բակը
* 
* 
* Ռավանիցա վանքի տեսքով պատրաստված մեղվափեթակը (1880 թվական)Ռավանիցա վանքի տեսքով պատրաստված մեղվափեթակը (1880 թվական)
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Muzej pčelarstva *Jovan Živanović* u Sremskim Karlovcima". *VIKENDICA* (in սերբերեն). 2016 թ․ փետրվարի 24. Retrieved 2019 թ․ փետրվարի 3.
2. ↑  "MUZEJ PČELARSTVA PORODICE ŽIVANOVIĆ – SREMSKI KARLOVCI". *ТО Војводине* (in սերբերեն). Արխիվացված է the original 2018 թ․ մայիսի 31-ին. Retrieved 2019 թ․ փետրվարի 3. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  "Пет деценија Музеја пчеларства у Карловцима". *Dnevnik* (in սերբերեն). 2018 թ․ փետրվարի 18.
4. ↑  "Bermet vinarije Živanović - plemenita kapljica sa biljem". *Srbiju volimo* (in սերբերեն). 2013 թ․ հուլիսի 4. Retrieved 2019 թ․ փետրվարի 4.
5. ↑  "Богдану Ибрајтеру награда „Професор Јован Живановић"". *Политика* (in սերբերեն). 2015 թ․ նոյեմբերի 30. Retrieved 2019 թ․ փետրվարի 3.
**Լեպյոշկինի-Դեմիդովի դաստակերտ** (ռուս.՝ Усадьба Лепешкина — Демидова), քաղաքային դաստակերտ Մոսկվայում (Ռուսաստան)։ Հասցեն՝ Պյատնիցկայա փողոց, տուն 18, շինություն 1։ Մշակութային ժառանգության դաշնային նշանակության օբյեկտ է։

Պատմություն
-----------

XVIII դարի վերջում տնատիրությունը պատկանել է Ֆ. Բ. Լեպյոշկինին։ Երկհարկանի դաստակերտային տունը կառուցվել է 1789-1790 թվականներին՝ կողաճակատը դեպի փողոց, վաղ կլասիցիզմի ոճով։ 1812 թվականի մոսկովյան հրդեհից հետո տունը վերակառուցվել է նոր կալվածատիրոջ՝ լեռնագործարանատեր Դեմիդովի համար։ Նոր շենքի նախագիծը ամպիր ոճով մշակել է ճարտարապետ Օսիպ Բովեն։ Շենքի գլխավոր ճակատը դուրս է գալիս Պյատնիցկայա փողոց և զարդարված է հոնիական օրդերի վեց սյուների սյունաշարով, որի համար հիմք է ծառայում առաջին՝ խարսխահարկը։ Ճակատի ծեփածո զարդերը բնորոշ են մոսկովյան ամպիրին։ Բակի տանող պատն ամրացել է որմնասյուն-կոնտրֆորսներով։ Թե ինչ նպատակով է պատն ամրացվել տունը կառուցելու ժամանակ, հայտնի չէ, սակայն XX դարում տան տակ անցկացվել է մետրոպոլիտենի գիծ, այնպես որ այժմ կոնտրֆորսներն օգնում են շենքին դիմակայել մետրոյից առաջացող տատանումներին։

1880 թվականից տունը եղել է Վասիլի Երանելու տաճարի սեփականությունը, XX դարի սկզբին և մինչև 1918 թվականը այստեղ երկրորդ հարկում ապրել է տաճարի վանահայր հայր Իոաննը (Վոստորգով)։ Խորհրդային տարիներին նա գնդակահարվել է, իսկ 2000 թվականին Ռուս ուղղափառ եկեղեցու կողմից դասվել է սրբերի շարքին։

1909 թվականին տան ձախ կողմը վերակառուցվել է, ինչի հետևանքով ճակատը դարձել է մի քիչ անհամաչափ։ Աջից տանը հարում է դարպասով քարե ամուր պարիսպ, որը թվագրվում է 1830-ական թվականներով։ 1972 թվականին տունը և պարիսպը վերակառուցվել են։ Մասամբ պահպանվել է տան ներքին հարդարանքը։

Պատկերասրահ
-----------

* Պարիսպն ու դարպասըՊարիսպն ու դարպասը
* ՃակտոնըՃակտոնը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Постановление Совета Министров РСФСР № 1327 от 30.08.1960
2. ↑  "Дом, конец XVIII в. - начало XIX в." (in ռուսերեն). Департамент культурного наследия города Москвы. Արխիվացված է the original 2015 թ․ նոյեմբերի 17-ին. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 30. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. 1 2 3  "Дом Демидова" (in ռուսերեն). Узнай Москву. Արխիվացված է the original 2016 թ․ հունիսի 10-ին. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 30. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. 1 2  Москва: Архитектурный путеводитель, 1997, էջ 261

Գրականություն
-------------

* Москва: Архитектурный путеводитель / Бусева-Давыдова И. Л. Нащокина М. В. Астафьева-Длугач М. И.. — М.: Стройиздат, 1997. — 512 с. — ISBN 5-274-01624-3.
**Լաբ, նաև՝ Լաապ, Լապ, Լաաբ** (лаос. ລາບ; тайск. ลาบ), ուտեստ, որը պատկանում է լաոսական խոհանոցին։ Ուտեստը տարածված է Թաիլանդի Իսան շրջանում, որտեղ բնակչության մեծ մասը ունի լաոսական ազգություն։ Ուտեստը մսով աղցան է։

Լաբի տեսակներ
-------------

### Լաոսական ոճ

Լաոսական ոճով լաբը պատրաստվում է հավի, տավարի, բադի, ձկան, խոզի մսից կամ սնկից, համեմում են թարմ կանաչիով, ձկան սոուսով, Լայմի հյութով, տապակած բրնձով։ Միսը կարող է լինել կա՛մ հում, կա՛մ եփած։

### Լանական ոճ

Լանական ոճով լաբ պատրաստելիս չի ավելացվում ձկան սոուս կամ լայմի հյութ, այլ ավելացվում է չոր համեմունքների խառնուրդ, տարբեր համեմունքներ, որոնցից են քիմիոնը, դարչինը, մեխակը, չամանը և այլն։

Սաա
---

**Սաա** (лаос. ສ້າ), տերմին, որը օգտագործվում է լաբը նկարագրելու համար, որը պատրաստվում բարակ կտրատած մսից։ Նման ուտեստ կա նաև վիետնամական խոհանոցում, որը հայտնի է Բո Տայ Շան անվանումով։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Southeast Asia on a Shoestring. Books.google.com".
2. ↑  "Webb, L.S.; Roten, L.G. (2009). The Multicultural Cookbook for Students. EBL-Schweitzer. ABC-CLIO. p. 94. ISBN 978-0-313-37559-0. Retrieved June 26, 2016".
3. ↑  "Зелёные манго и лимонная трава" (in անգլերեն).
4. ↑  "How to Cook Meat. Books.google.com".
5. ↑  "Laos in Pictures. Books.google.com".
6. ↑  ""Isan Meat Salad ( Larb )". Nationmultimedia.com". Արխիվացված է the original 2014 թ․ հոկտեմբերի 30-ին. Retrieved 2017 թ․ սեպտեմբերի 20.
7. ↑  "Laap (ลาบ), Saa (ส้า), Luu (หลู้), gaawy (ก้อย), Nam Dtohk (น้ำตก) – an Ethno Culinary Journey" (in անգլերեն).
**Ուեյդ վան Նիկերկ** (աֆրիկաանս՝ Wayde van Niekerk, հուլիսի 15, 1992(1992-07-15), Քեյփթաուն, ՀԱՀ), հարավաֆրիկացի թեթև ատլետ, որը մասնագիտացել է 200 և 400 մետր հեռավորությունների վազքի վրա։ 400 մետր հեռավորության վազքի 2016 թվականի Օլիմպիական չեմպիոն և աշխարհի կրկնակի չեմպիոն։ 2016 թվականից 400 մետր հեռավորության վազքի ռեկորդակիր է. գերազանցել է Մայքլ Ջոնսոնի ռեկորդը, որն անփոփոխ է եղել 16 տարի։

Wayde van Niekerk 080817 London 2017ceopped.jpg

Կարիերա
-------

Նրա առաջին միջազգային մրցույթը եղել է 2010 թվականի աշխարհի պատանեկան առաջնությունը, որտեղ նա զբաղեցրել է 4-րդ տեղը 200 մետր վազքում։ 2013 թվականին Կազանում կայացած ամառային Ունիվերսիադայի ժամանակ նվաճել է բրոնզե մեդալ` 4 × 400 մետր էստաֆետում։

2015 թվականի հուլիսի 4-ին «Meeting Areva» մրցումներում 400 մետր վազքի ռեկորդ է սահմանել՝ 43,96 վրկ ցուցանիշով։ Նա դարձել է առաջին աֆրիկացին, ում հաջողվել է այդ հեռավորությունը վազել 44 վայրկյանից արագ։ Նրա ռեկորդը անփոփոխ է մնացել ընդամենը մեկ օր, քանի որ արդեն 2015 թվականի հուլիսի 5-ին Աիզեկ Մակուալան ցույց է տվել 43,72 արդյունքը։

2015 թվականին Աֆրիկայի ռեկորդով (43,48) դարձել է աշխարհի առաջնության հաղթող։ Այդ արդյունքն այս հեռավորության ամենաարագ ցուցանիշների ցանկում դարձել է չորրորդը։

2016 թվականի օգոստոսի 14-ին Ռիո դե Ժանեյրոյում անցկացվող Օլիմպիական խաղերի ժամանակ սահմանել է նոր համաշխարհային ռեկորդ՝ 43,03` գերազանցելով 1999 թվականի Մայքլ Ջոնսոնի ռեկորդը (43,18)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  World Athletics Database
2. ↑  Focus on Athletes biographies Wayde van Niekerk
3. ↑  Wayde van Niekerk makes history in Paris — IAAF Diamond League
4. ↑  400 METRES — MEN — SENIOR — OUTDOOR
5. ↑  "Ван Никерк установил мировой рекорд в беге на 400 м - Газета.Ru". Արխիվացված է the original 2016 թ․ սեպտեմբերի 19-ին. Retrieved 2020 թ․ օգոստոսի 22. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ուեյդ վան Նիկերկ - անձնական էջը IAAF-ում(անգլ.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Diamond League · Olympic Channel · Tilastopaja · Track and Field Statistics · World Athletics · Համագործակցության խաղեր · ՄՕԿ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Munzinger |

 |
**Իրիս Միտենար** (ֆր.՝ Iris Mittenaere, հունվարի 25, 1993(1993-01-25), Լիլ), ֆրանսիացի մոդել, որը ստացել է «Միսս Տիեզերք 2016» թագը 2017 թվականի հունվարի 30-ին Ֆիլիպիններում, Մանիլայում։ Դարձել է երկրորդ «Միսս Տիեզերքը» Ֆրանսիայից Քրիստիան Մատելից հետո, որը ստացել է այդ տիտղոսը 1953 թվականին։

Կենսագրություն և կարիերա
------------------------

### Մանկություն

Իրիս Միտենարը ծնվել է 1993 թվականի հունվարի 25-ին Լիլ քաղաքում։ Հայրը՝ Իվ Միտենարը, պատմության և աշխարհագրության ուսուցիչ է, մայրը՝ Լորանս Դրյուարը, դպրոցի ուսուցչուհի և դասախոս։ Իրիսն ունի եղբայր, քույր և խորթ քույր։ Նրա ծնողներն ամուսնալուծվել են, երբ նա եղել է 3 տարեկան։

Միտենարը հաճախել է Ստենվորդի դպրոց, որտեղ բնակվել է մոր հետ միասին։ 2011 թվականին ավարտել է լիցեյը՝ գիտության բնագավառում աստիճանով։ Ավարտելուց հետո վերադարձել է Լիլ, որտեղ ընդունվել է Université Lille II: Այնտեղ սովորել է ատամնաբուժություն։ Ուսումն ավարտելուց հետո ծրագրում է դառնալ ատամնային վիրաբույժ։

### Գեղեցկության մրցույթներ

#### Miss France 2016

Միտենարը ներկայացնում էր Նոր Պա դը Կալեն «Միսս Ֆրանսիա 2016»-ում։ 2015 թվականի դեկտեմբերի 19-ին նա ստացել է «Միսս Ֆրանսիա» թագը նախորդ տարվա հաղթող Կամիյ Սերֆից, ով ներկայացնում էր Լիլը։

#### Miss Universe 2016

Միտենարը մասնակցել է Միսս Տիեզերք 2016 մրցույթին, որտեղ հաղթանակ է տարել։ Երբ նա հաղթել է մրցույթի եզրափակիչը, դարձել է 1990 թվականի սկսած՝ առաջին եվրոպացի հաղթողը։ Նա դարձել է նաև երկրորդ աղջիկն իր երկրից, Քրիստիան Մարելից հետո, ով հաղթել է այդ մրցույթում 1953 թվականին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2  GeneaStar
3. ↑  "Iris Mittenaere". *gala.fr* (in French). Retrieved 2017 թ․ հունվարի 30.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
4. ↑  "Iris Mittenaere élue Miss Flandre 2015". *lavoixdunord.fr* (in French). Արխիվացված է the original 2015 թ․ դեկտեմբերի 22-ին. Retrieved 2017 թ․ հունվարի 30. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
5. ↑  "Meet Miss France 2016". France 24. 2015 թ․ դեկտեմբերի 20.
6. ↑  Mehta, Ankita. "Miss Universe 2016 winner is Miss France Iris Mittenaere". ibtimes. Retrieved 2017 թ․ հունվարի 30.
7. ↑  McDermott, Maeve (2017 թ․ հունվարի 30). "Miss France Iris Mittenaere is crowned Miss Universe 2017". USA Today.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Congratulations to MISS UNIVERSE 2016(չաշխատող հղում)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Discogs · Internet Movie Database |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 17777040q · GND: 1147721653 · ISNI: 0000000472368509 · VIAF: 6701151304670749460001 · WorldCat VIAF: 6701151304670749460001 |

 |
**Նոր մզկիթ** (ադրբ.՝ Yeni məscid), 21-րդ դարի մզկիթ, որը գտնվում է Գաբալայում։ Ադրբեջանի Հանրապետության տարածքում գործող նոր մզկիթներից մեկն է։

Մզկիթը գրանցվել է Ադրբեջանի մշակույթի և զբոսաշրջության նախարարության կողմից` որպես հանրապետական նշանակության պատմական և մշակութային հուշարձան։

Պատմություն
-----------

Գաբալայի Նոր մզկիթի շինարարությունը սկսվել է 2010 թվականի մայիսին և մզկիթի շինարարությունը ավարտվել է 2013 թվականի սկզբին։ Մզկիթը կառուցվել է Հեյդար Ալիևի հիմնադրամի հրամանով։ Շինության ընդհանուր մակերեսը կազմում է 715 քմ, իսկ մինարետի բարձրությունը 25 մետր է։ Մզկիթում միևնույն ժամանակ կարող է երկրպագել 600 հոգու, այդ թվում 450 տղամարդիկ և 150 կանայք։

Մզկիթի պատերում և սյուներում Ղուրանից սուրաներն են գրված։ Մզկիթի պատերը զարդարված էին կրոնական խորհրդանիշներով, օգտագործելով ադրբեջանական և արևելյան զարդերի հազվագյուտ օրինակներ։

Մզկիթի բակում տնկվել են դեկորատիվ ծառեր, տեղադրված են ժամանակակից լուսավորության համակարգեր և կառուցվել է երկու շատրվան։

2013 թվականի փետրվարի 28-ին Ադրբեջանի Հանրապետության նախագահ Իլհամ Ալիևը մասնակցել է մզկիթի բացմանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հեյդար Ալիևի հիմնադրամի պաշտոնական կայքէջը
2. ↑  Ադրբեջանի նախագահի պաշտոնական կայքէջը
3. ↑  "islam.az". Արխիվացված է the original 2013 թ․ մարտի 2-ին. Retrieved 2019 թ․ փետրվարի 25.
**«Նոր հայեր»**, ՈՒՀԱ-ի թիմ, 1997 թվականի Բարձրագույն լիգայի հաղթող։

Պատմություն
-----------

«Նոր հայեր» թիմն ստեղծվել է 1994 թվականին Երևանում։ Նորաստեղծ թիմի հիմքում 1993 թվականի առաջին Հայկական լիգայի ամենատաղանդավոր ՈՒՀԱ-ականներն էին։ Թիմն սկզբում կոչվում էր «Բարեկամներ Երևանից»։ Թիմն առաջին անգամ ելույթ ունեցավ 1994 թվականին Սոչիում "КиВиН-1994" փառատոնին և դուրս եկավ ՈՒՀԱ Առաջին լիգա, որն այդ ժամանակ տեղի էր ունենում Վորոնեժում։ 1994-1995 թվականներին «Նոր հայերը» խաղացին Առաջին լիգայում և, դառնալով 1995 թվականի եզրափակիչի մասնակից, իրավունք ձեռք բերեցին հանդես գալ ՈՒՀԱ Բարձրագույն լիգայում։ Բարձրագույն լիգայի 1996 թվականի մրցաշրջանում թիմը հասավ մինչև կիսաեզրափակիչ, որտեղ պարտվեց "Մախաչկալյան թափառաշրջիկներ" ("Махачкалинские бродяги") թիմին։ 1997 թվականին «Նոր հայերը», բոլոր խաղերում գրավելով առաջին տեղը, փայլուն կերպով հասան մինչև եզրափակիչ, որտեղ կիսեցին չեմպիոնի տիտղոսը "Զապորոժե-Կռիվոյ Ռոգ-Տրանզիտ"("Запорожье-Кривой Рог-Транзит") թիմի հետ։ 1998 թվականին թիմը նվաճեց ՈՒՀԱ Ամառային Սուպերգավաթը, հաղթելով "Զապորոժե-Կռիվոյ Ռոգ-Տրանզիտ"-ին ("Запорожье-Кривой Рог-Транзит")։ 1999 թվականի մրցաշրջանում "Նոր հայերը" դուրս եկան եզրափակիչ և գրավեցին երկրորդ տեղը, խաղալով "ԲՊՀ" ("БГУ") և "Սանկտ-Պետերբուրգի հավաքական" ("Сборная Санкт-Петербурга") թիմերի հետ։

1990-ական թվականների վերջերին ու 2000-ական թվականների սկզբներին "Նոր հայերը" բացի մրցաշրջանային խաղերից, հյուրախաղերով ելույթ ունեցան նաև Ռուսաստանի և Ուկրաինայի ավելի քան 50 քաղաքներում։ Նրանք նաև 6 անգամ ելույթ ունեցան ԱՄՆ-ում, 2 անգամ Գերմանիայում, ինչպես նաև ԱՊՀ անդամ բոլոր երկրներում։

Թիմի կազմը
----------

* Գարիկ Մարտիրոսյան - 1997 թվականից թիմի ավագ
* Արման Սաղաթելյան - մինչև 1997 թվականը թիմի ավագ
* Գրիգոր Գասպարյան
* Արտաշես Սարգսյան
* Ալիկ Մնացականյան
* Կարեն Մանթաշյան
* Արմեն Պետրոսյան
* Արթուր Թումասյան †
* Արթուր Ջանիբեկյան
* Արտակ Գասպարյան
* Գոգա Մելքոնյան
* Արման Մկրտչյան
* Արթուր Մկրտչյան
* Արտյոմ Հակոբյան
* Սերգեյ Մելիք-Բարխուդարյան
* Վարդան Զադոյան
* Էդուարդ Մելքոնյան
* Դավիթ Մաթևոսով

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Նրանք ինքնաթիռում էին
2. ↑  "Досье игроков команды Новые Армяне". Արխիվացված է the original 2010 թ․ մարտի 1-ին. Retrieved 2015 թ․ հունիսի 20.
**Լեսթերշիր** (անգլ.՝ Leicestershire, /ˈlɛstɚʃɚ/ или /ˈlɛstɚʃɪɚ/; послушать (օգնություն • ինֆո)), դքսություն Անգլիայի կենտրոնում։ Մտնում է Իսթ Միդլենդս շրջանի կազմի մեջ։ Մայրաքաղաքը՝ Գլենֆիլդ, ամենամեծ քաղաքը՝ Լեսթեր։ Բնակչությունը կազմում է 640 800 մարդ (16-րդ տեղ ոչ մետրոպոլ երկրների մեջ՝ 2007 թ. տվյալներ)։

Աշխարհագրություն
----------------

Ծիսական դքսության տարածքի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 2156 կմ², ոչ մետրոպոլ դքսության տարածքը առանց Լեսթեր միասնական միավորի՝ 2083 կմ²։ Արևելքում սահմանակցում է Լինքոլնշիրի և Ռաթլենդի, հարավ-արևելքում՝ Նորթհեմփթոնշիրի, հարավ-արևմուտքում՝ Ուորիքշիրի, հյուսիս-արևմուտքում՝ Դերբիշիրի, հյուսիսում՝ Նոթինհեմշիրի հետ։

ԲԵՀԲ-ից (19-րդ դարավերջի տվյալներ)
----------------------------------

Լեյչեսթերշիրը Անգլիայի գրեթե կենտրոնական դքսությունն է։ 2071 քառ. կմ, 373 693 բնակիչ (1891 թ.), այսինքն՝ 180 մարդ 1 քառ. կմ-ի վրա։

Մակերևույթը ալիքաձև է, երբեմն հանդիպող բլուրներով. հարմար է հացահատիկ մշակելու համար, սակայն քիչ են մարգագետինները անասնապահության համար։ Քարածուխ, գիպս, կրաքար և թերթաքար. արդյունահանված է (1892 թ.-ին) 1500235 տոննա ածուխ։

Լեյչեստերշիրը հարուստ է գետերով՝ Թրենթ, Սոր (նախկինում կոչվում էր Լեյր), Ուրեկ, Վելանդ և Էյվոն, ջրանցքներ՝ Գրանդ Յունիոն, Լեյսթեր, Էշբի և ուրիշներ։

Խոշոր գլուխ անասունները տալիս են խիտ կաթ, որից արտադրվում է սթիլթոն պանիրը. ոչխարաբուծությունը բարգավաճ վիճակում է։ Շատ են բրդյա, գուլպաների, թղթագործական և տեքստիլ գործարանները։

Վարչական բաժանում
-----------------

Դքսության կազմի մեջ են մտնում 7 շրջաններ և մեկ միասնական միավոր.

|  |  |
| --- | --- |
|  | 1. Չարնվուդ
2. Մելթոն
3. Հարբորո
4. Օդբի ենդ Ուինգսոն
5. Բլեբի
6. Հինքլի ենդ Բոսուորթ
7. Նորթ Ուեսթ Լեսթերշիր
8. Սիթի օֆ Լեսթեր (Միասնական միավոր)
 |

Հնագիտություն
-------------

Բլեքֆրայարս քաղաքում հայտնաբերվել են մետաղադրամների ձուլման ավելի քան 20 ձևեր, ինչը կարող է վկայել վաղ երկաթի դարաշրջանի «դրամահատարանի» առկայության մասին։ Հնարավոր է՝ հենց այստեղ է թափվել բրիտանական վաղ երկաթի դարի խոշորագույն գանձերի մի մասը՝ «Հալաթոնի գանձերը»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑
3. 1 2 3 4 5 6
4. ↑  28-е место среди 48-и церемониальных графств
5. ↑  20-е место среди 27-и неметропольных графств
6. ↑  "Лейчестершир". *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)*. Սանկտ Պետերբուրգ. 1890–1907.
7. ↑  "Археологи обнаружили монетный двор периода раннего железного века". Արխիվացված է the original 2014 թ․ ապրիլի 19-ին. Retrieved 2014 թ․ ապրիլի 18. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Leicester Mercury
* Wartime Leicestershire Archived 2018-12-08 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · Open Directory Project |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Մեծ նորվեգական · Մեծ սովետական (1 հրտ.) |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4111244-1 · NKC: ge391169 · VIAF: 131316875 · WorldCat VIAF: 131316875 |

 |
***Լազուր,*** երկնագույնի երանգներից, ազուրիտ հանքաքարի գույն, ազուր ներկանյութի գույն, պարզ օրվա երկնքի գույն։

Վասմերի ստուգաբանական բառարանը տալիս է հին ռուսերեն ձևը՝ լազոր (ռուս.՝ лазорь*)* (XVI դար)։ Նրա կարծիքով, փոխառությունը եկել է լեհ.՝ lazur (XV դար) կամ չեխ․՝ lazur «երկնագույն քար», որը ծագել է միջ-լատիներենից lazurium, lasurium (իտալ.՝ l’аzzurо, azurro из lazurro) արաբերենի la^zavard։

Լազուր կենդանական աշխարհում
---------------------------

Լազուրը բնության մեջ բավականին տարածված է։ Կենդանական աշխարհում՝ երկնագույն ճպուռ, կապույտ թութակ, երկնագույն ալկիոն, երկնագույն երաշտահավ, կապույտ վարսակի կարդինալ, լազուր թռչուններ, լազուր ճանճասպան, Կաբանիս տանագրա, լազուր տանագրա մեղր ծծող, երկնագույն կաչաղակ, Malurus splendens, կապտականաչավուն արա թութակ։ Չինացիները նույնպես հավատում էին լազուր վիշապի գոյությանը։

Ստացում
-------

Հին ժամանակներից ի վեր լազուրային պիգմենտը ստացվել է ազուրիտից կամ կոբալտի և ուլտրամարինի խառնուրդից։ Մայա հնդիկները օգտագործել են0 ինդիգոյի, ինդիգոյի տերևների և պալիգորսկիտի հանքանյութի բարդ կազմը։ Ցանկալի գույնի զարդեր պատրաստվել են լապիս լազուլիից։ Երբ արհեստական կապույտ ներկը հայտնվել է 18 -րդ դարի սկզբին, այն կոչվել է «բեռլինյան լազուր»։

Բանահյուսության և գրականության մեջ
----------------------------------

Մ. Շոլոխովը լազուր է անվանել դեղնամոխրագույն տափաստանը և նույնիսկ կարմիր կարմիր կակաչը․  հարավային Դոնի վրա լազուրը սիրո գույնն է ՝ խառնված կրքի հետ։

Ռուսական էպոսներում «латырь» կոչվում է կապույտ քար և ընդհանրապես «գունավոր»; «գունավոր զգեստ», այսինքն ՝ բազմագույն; «Լազուր ծաղիկներ» (լազուր, երկնքի խիտ գույն. Ռյազուի գուբերնիայում լազուրի ծաղիկը կոչվել է «գլխարկ»,  թավ վառ դեղին ծաղիկ)։

Կերպարվեստ
----------

* Իգոր Գրաբարի ամենահայտնի նկարներից մեկը կոչվում է «Փետրվարյան լազուր».

Սիմվոլիզմի մեջ
--------------

Հերալդիկայում լազուրը հասկացվում է ավելի լայն` ինչպես կապույտի կամ բաց կապույտի ցանկացած երանգ: Զինանշանների սև և սպիտակ վերարտադրության մեջ այն պատկերված է հորիզոնական գծերով։ Խորհրդանշում է մեծահոգություն, ազնվություն, հավատարմություն, կատարելություն, երկինք։ Լազուրի և սպիտակի համադրությամբ ամենահայտնի դրոշներից մեկը ՄԱԿ -ի դրոշն է։

Պետական խորհրդի հերալդիկ ամփոփագիրը մատնանշել է Ռուսական կայսրության դրոշի գույները` սպիտակ, կապույտ և կարմիր։ Գույները որոշվել են Սուրբ սինոդի Հերալդիկ հանձնաժողովի կողմից (УК. 006-1999-ОК\_ի պահ․ ГИМР)։

Տեղանունների մեջ
----------------

* Տվերում հոսում է Լազուր գետը։
* Ֆրանսիայի միջերկրածովյան ափը կոչվում է Կոտ դ'Ազուր՝ Լազուր ափ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Этимологический словарь Фасмера, стр. 349
2. ↑  *Иванов А.* Тайна среднего цвета Archived 2016-03-05 at the Wayback Machine.// Семиотический цикл. Воронеж, 2012.
3. ↑  Первов П. Эпитеты в русских былинах // Филологические записки. Воронеж, 1901.
4. ↑  "Горькая слеза Лазури". Արխիվացված է the original 2007 թ․ հունվարի 26-ին. Retrieved 2010 թ․ մայիսի 22.

Գրականություն
-------------

* "Лазурь". *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)*. Սանկտ Պետերբուրգ. 1890–1907.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Վ. Դալի |

 |

```
#ECECEC
```