recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Վիչայ Շրիվադանապրաբահա** (թաի.՝ วิชัย ศรีวัฒนประภา, անգլ.՝ Vichai Srivaddhanaprabha ապրիլի 3, 1958(1958-04-03), Բանգկոկ, Թաիլանդ - հոկտեմբերի 31, 2018(2018-10-31), Լեսթեր, Անգլիա), նախկինում **Վիչայ Ռակսրիակսորն** (թաի.՝ วิชัย รักศรีอักษร), թայ միլիարդատեր, գործարար։ Նրան է պատկանում Կինգ Փաուեր Դութի Ֆրի (King Power Duty Free) կազմակերպությունը, որի հիմնադիրը, սեփականատերը և նախագահն է հանդիսանում վերջինս։

Կենսագրություն
--------------

Շրիվադանապրաբահան ծնվել է թայ֊չինական ընտանիքում։

Կարիերա
-------

Նա համարվում է Կինգ Փաուեր Դութի Ֆրի ընկերության հիմնադիրն ու գլխավոր տնօրենը։ Հայտնվել է *Ֆորբս* թերթում՝ որպես Թայլանդի 7֊րդ ամենահարուստ մարդ 3.3 միլիարդ կարողությամբ։
Վիչայը 2010 թվականի ամռանը ձեռք բերեց անգլիական Լեյստեր ֆուտբոլային ակումբը։

2011 թվականին դարձավ ակումբի նախագահ, իսկ իր որդի Աիյավատը ընտրվեց փոխնախագահի պաշտոնում։

2016-2017 թվականների Անգլիայի Պրեմիեր Լիագայի ավարտից անմիջապես հետո Վիչայը ակումբի 19 ֆուտբոլիստներին նվիրեց BMW i8 և £100 հազար յուրաքանչյուրին։

Կինգ Փաուերը 2016 թվականին ձեռք բերեց Ասիական Ավիաընկերության 39%-ը։

Անձնական կյանք
--------------

Ամուսացած է եղել, ունեցել է 4 երեխա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2
3. 1 2
4. ↑
5. 1 2  "Vichai Srivaddhanaprabha". Archived 2016-11-19 at Archive.is Forbes. Retrieved 11 June 2015.
6. ↑  Graham Hill (2010 թ․ օգոստոսի 7). «Foxes make the Vich list». *The Sun*.
7. ↑  Vichai Raksriaksorn Named As Chairman Archived 2011-09-23 at the Wayback Machine. LCFC.com, 10 Feb 2011
8. ↑

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1170062288 · VIAF: 3972154137640115370007 · WorldCat VIAF: 3972154137640115370007 |

 |
**Գարո Գարաբեթի Թավիջյան** (հունիսի 24, 1982(1982-06-24), Սկոպիե, Մակեդոնիայի Սոցիալիստական Հանրապետություն, ՀՍՖՀ), դաշնակահար, թմբկահար, ջազ երաժիշտ։

Կենսագրություն
--------------

Գարո (Կարո) Թավիջյանը ծնվել է 1982 թվականի հունիսի 24-ին, Հյուսիսային Մակեդոնիայի մայրաքաղաք Սկոպիեում։ Նա թմբկահար Գարաբեթ Թավիջյանի որդին է և դաշնակահար Դիրան Թավիջյանի եղբայրը, որի հետ հանդես է գալիս որպես «Թավիջյան եղբայրներ» դուետով։ Վաղ հասակից սկսել է տիրապետել հարվածային գործիքների և նվագել է դաշնամուր։ Գարոն հայտնի է նաև վիրտուոզ և սեփական իմպրովիզ կատարումներով, հատկապես մակեդոնական ժողովրդական երաժշտության ասպարեզում։ Ուսում է ստացել Սկոպիեի երաժշտական դպրոցում` որպես դաշնակահար և թմբկահար։ Բազմաթիվ ելույթներով հանդես է եկել Սկոպիեյի երաժշտական ակադեմիայի, նվագախմբի, ջազ անսամբլի և մի շարք փոփ խմբերի հետ։ Ուսման տարիների ընթացքում մասնակցել է մի շարք մրցույթների, փառատոների, հանդես եկել մենահամերգներով և արժանացել մի շարք մրցանակների, այդ թվում նաև Մակեդոնիայի մշակույթի նախարարության «Անկախ արտիստ» կոչման (2002թ.): Դպրոցն ավարտելուց հետո դարձել է Բոստոնի Բերքլիի երաժշտական բարձրագույն դպրոցի կրթաթոշակառու։

Գարոն ելույթ է ունեցել մի շարք հանրաճանաչ երաժիշտների հետ, ինչպիսիք են՝ Չիկ Կորեան, Ջո Զավինուլը, Ջեյմս Իսթը, Անդրեա Պլազզոն, Ռոզան Վիտրոն, Բրենֆորդ Մարսալիսը, Մորիս Փլեժրը (Earth, Wind & Fire), Վլադկո Ստեֆանովսկին, Լարի Մոնրոն, Ռոն Սևեջը և այլք։ 1997 թվականից ձայնագրել է 2 սկավառակ՝ «A bre Makedonche» և «Paramecium Live», ունեցել է ավելի քան 400 համերգային ելույթ։ Մասնակցել է բազմաթիվ միջազգային համերգների Անգլիայում, ԱՄՆ-ում, Խորվաթիայում, Սերբիայում, Սլովենիայում, Հունաստանում, Բուլղարիայում, Ալբանիայում, Գերմանիայում և այլուր։ Որպես երգահան հայտնի է նաև էլեկտրո երաժշտության ոլորտում, որի շրջանակներում ձայնագրել է անհատական ձայնասկավառակ՝ «Urban Groove», իսկ «Թավիջյան եղբայրներ»-ով (եղբոր` Դիրանի հետ համատեղ) ձայնագրել է «Tavitjan Brothers Trio» սկավառակը, որը Մեծ Բրիտանիայի «Սոնի» միջազգային երաժշտական մրցույթի ժամանակ արժանացել է 1-ին մրցանակին։

Գարո Թավիջյանը նաև գրել է երաժշտություններ մի շարք ֆիլմերի և թատերական ներկայացումների համար, որոնցից է «Ալեքսանդր Մակեդոնացի» ներկայացումը։ 2012 թվականին եղբոր հետ միասին, արժանացել են «Մակեդոնիայի երաժշտության դեսպաններ» կոչմանը։

2013 թվականին առաջին անգամ այցելել է Երևան, որտեղ համերգով հանդես է եկել եղբոր հետ՝ հայկական ջազի 75-ամյակի համերգի ժամանակ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Դու գործիք ես՝ Աստծո կողմից ուղարկված. Գարո Թավիջյանի «երաժշտական» բանաձեւը (Ֆոտո)». *news.am*. Վերցված է 2021 թ․ հունիսի 24-ին.
2. ↑  «Ջազի կնքահայր Հերբի Հենկոկն ու ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն շնորհակալական նամակներ էին ուղարկել Երևան». *www.aravot.am*. 24․06․2021.
3. ↑  «AV Production - Գարո Թավիջյան». *avproduction.am*. Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ հունիսի 29-ին. Վերցված է 2021 թ․ հունիսի 24-ին.
4. ↑  «Հայ հանդիսատեսը երաժշտական բարձր ճաշակ ունի. Թավիջյան եղբայրներ». *style.news.am*. Վերցված է 2021 թ․ հունիսի 24-ին.
5. ↑  «Հայերն ուժեղ են ամենուր. Թավիջյան եղբայրներ». *armenpress.am*. 24․06․2021.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Հայկական ջազը 75 տարեկան է. «Այն հիասքանչ է»
**Սեդա Գարագաշյան** (1942, Բուխարեստ, Ռումինիա), հայազգի երաժիշտ, դաշնակահարուհի, Արաքս Սվաճյան-Գարագաշյանի դուստրը։

Կենսագրություն
--------------

Սեդա Գարագաշյանը ծնվել է Բուխարեստում, 1942 թվականին։ Նախնական երաժշտական կրթությունը ստացել է ծննդավայրում, որից հետո կատարելագործվել է Բելգիայում, Գերմանիայում, Նյու Յորքի Ջուլիարդի երաժշտական բարձրագույն դպրոցում։

1962 թվականին մշակութային փոխադարձ կապերի ծրագրով՝ 14 այլ աշակերտի հետ համերգներով հանդես է եկել Օդեսա, Յալթա, Սոչի քաղաքներում, հետագայում՝ Բեյրութում, Կ. Պոլսում։

1966 թվականին Սեդա Գարագաշյանը տեղափոխվել է ԱՄՆ, որտեղ դասավանդել է երաժշտական դպրոցներում՝ այդ թվում՝ Նյու Յորքի Ջուլիարդի երաժշտական բարձրագույն դպրոցում։ 1969 թվականին Բրյուսելում և Գերմանիայում տեղի ունեցած Երիտասարդ երաժիշտների մրցույթում արժանացել է 1-ին մրցանակիի՝ Յոհաննես Բրամսի և բելգիացի կոմպոզիտորների երկերի լավագույն կատարման համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Հայ երաժշտության հանրագիտարան, էջ 142
2. ↑  50 Տարի Առաջ (2 Մարտ 1966)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ոսկեայ Տարեդարձը Մեսրոպեանի Ոսկետառերը Լուսարձակող՝ Հայ Ամէնօրեայ Վարժարան`-Ս.Ն.Ա.Վ.-ին

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ երաժշտության հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Նատալյա Քելլի** (*Natália Kelly*, դեկտեմբերի 18, 1994(1994-12-18), Հարթֆորդ), ավստրիացի երգչուհի, ով 2013 թվականին Shine երգով ներկայացրել է Ավստրիան Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթում։

Կենսագրություն
--------------

Նատալիան Կելլին ծնվել է 1994 թվականի դեկտեմբերի 18-ին ԱՄՆ-ում։ 6 տարեկան հասակում նա ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Ավստրիա։ Նատալիայի հայրը բիզնեսմեն է, իսկ մայրը բրազիլուհի։

Երաժշտական կարիերա
------------------

### 2005-07: Gimme 5

2005 թվականից մինչև 2007 թվականը Նատալիան եղել է *Gimme 5* մանկական փոփ խմբի անդամ։

### 2011: The Voice

2011 թվականին մասնակցել է *The Voice* մրցույթի ավստրիական տարբերակին։

### 2013: Եվրատեսիլ երգի մրցույթ և դեբյուտային ալբոմ

2013 թվականի փետրվարի 15-ին Նատալիան Shine երգով ընտրվել է Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթում Ավստրիայի ներկայացուցիչ։ Նա մասնակցելով է մրցույթի առաջին կիսաեզրափակչին զբաղեցրել է 14 -րդ հորիզոնականը 27 միավորով՝ ինչը թույլ չի տվել որպեսզի նա նաև հանդես գա եզրափակիչ փուլում։

Նատալիան իր դեբյուտային ալբոմը թողարկել է 2013 թվականի ապրիլի 12-ին։

Սկավառակագրություն
------------------

### Ալբոմներ

| Անվանում | Ալբոմի մասին |
| --- | --- |
| *Natália Kelly* | * Թողարկված։ 2013, ապրիլի 12
* Լեբլ։ Universal Music Austria
* Ֆորմատ։ CD, Digital download
 |
|

### Սինգլներ

| Տարի | Սինգլ | Չարթ | Ալբոմ |
| --- | --- | --- | --- |
| ԱՎՍ |
| 2013 | «Shine» | 26 | *Natália Kelly* |
| «Face the Day» | – |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Internet Movie Database — 1990.
2. ↑  ČSFD (չեխերեն) — 2001.
3. ↑  «Նատալիան Կելլին կներկայացնի Ավստրիան Մալմյոում». *ԵՀՄ*. 2013, փետրվարի 15.

Արտաքին հղումներ
----------------

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | ČSFD · Discogs · Internet Movie Database · MusicBrainz |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000129936396 · VIAF: 684163706768329421249 · WorldCat VIAF: 684163706768329421249 |

 |
**Գարեգին Հարությունի Աղաբաբով** (), հայ խորհրդային ինժեներ-հիդրոշինարար։ ԽՄԿԿ անդամ 1919 թվականից։

Կենսագրություն
--------------

Ավարտել է Մոսկվայի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտը (1930)։

Աշխատանք
--------

1930-1937 թվականներին աշխատել է Ձորահէկի և Քանաքեռհէկի շինվարչություններում որպես ինժեներ, այնուհետև շինարարության պետի տեղակալ։ 1942-1946 թվականներին գլխավորել է Զակամսկի ջերմաէլեկտրակայանի շինարարությունը, իսկ 1946-1955 թվականներին նրա ղեկավարությամբ կառուցվել է Գյումուշի հիդրոէլեկտրակայանը։ 1955-1960 թվականներին Աղաբաբովը աշխատել է որպես ԽՍՀՄ էլեկտրակայանների մինիստրության Վոլգայի կայանների վարչության պետ։ Եղել է ՀԽՍՀ 3-րդ գումարման Գերագույն խորհրդի դեպուտատ։

Մահացել է օգոստոսի 7-ին, Մոսկվայում։

Պարգևներ
--------

Պարգևատրվել է Լենինի երկու շքանշանով։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 238)։*  |
**Աննա Պավլովնա Դիդենկո** (ուկրաիներեն՝ Ганна Павлівна Діденко, դեկտեմբերի 1, 1944(1944-12-01), Օպոշնյա, Ուկրաինական ԽՍՀ), կավագործական խաղալիքների ուկրաինացի վարպետ, Ուկրաինայի ժողովրդական արվեստի վարպետների ազգային միության անդամ, Ուկրաինայի ժողովրդական ստեղծագործության վաստակավոր վարպետ, Դանիիլ Շչերբակովսկու անվան մրցանակի դափնեկիր։ Համաուկրաինական և համամիութենական ցուցահանդեսների, սիմպոզիումների և տոնավաճառների մասնակից։ Դիդենկոյի արտադրանքը պահվում է Օպոշնյայի ուկրաինական խեցեղենի ազգային թանգարան-արգելոցում, Ուկրաինայի ժողովրդական ճարտարապետության և կենցաղի թանգարանում և մասնավոր հավաքածուներում։

Կենսագրություն
--------------

Աննա Դիդենկոն ծնվել է 1943 թվականի դեկտեմբերի 1-ին Պոլտավայի մարզի Օպոշնյա ավանում։ Նրա ծեփագործության առաջին ուսուցիչը եղել է մայրը՝ Նատալյա Ակիմովնա Պոշիվայլոն։ Ընդհանուր կրթությունը ստացել է Օպոշնյայի տարրական և յոթամյա դպրոցներում, վերջինս ավարտել է 1959 թվականին։ 1960 թվականից նա աշխատանքի է ընդունվել Օպիշնյայի շրջանի արդյունաբերական կոմբինատում։

1962 թվականին Աննան տեղափոխվել է «Գեղարվեստական կերամիկա» գործարան, որտեղ աշխատել է 36 տարի՝ զբաղեցնելով կավե խաղալիքներ պատրաստող վարպետի պաշտոնը։ Որոշ ժամանակ նա արտադրել է երեսպատման սալիկներ, ձուլել արտադրանքներ գիպսե կաղապարների միջոցով։ Աննա Դիդենկոյի անունը ընդգրկված է գործարանի Աշխատանքային փառքի գրքում։ 1996 թվականին գործարանում առաջացած ճգնաժամային գործընթացների պատճառով Դիդենկոն սեփական ցանկությամբ ազատվել է աշխատանքից։

Ստեղծագործություն
-----------------

Դիդենկոն արտադրել է հիմնականում սուլիչ խաղալիքներ՝ աքլորների, խոյերի, ձիերի, եղնիկների ավանդական կենդանակերպական պատկերների տեսքով։ Աննա Պավլովնայի աշխատանքներին բնորոշ են աղվեսների, կատուների, նապաստակների, կարապների, արջերի տեսքով արտադրանքները։ Ստեղծել է հիմնականում ուկրաինական հեքիաթների թեմաներով քանդակային կոմպոզիցիաներ։

Դիդենկոյի խաղալիքները պատրաստվել են թրծած կավից, որոնցում արտացոլվել են տարբեր սյուժեներ, ինչպես նաև ստեղծել է բազմադրվագ թեմատիկ կոմպոզիցիաներ։ Արտադրանքները գունազարդվել են կավե մածուկով և զարդարվել հարթ եզրագծային փորագրադրվագներով։
1999 թվականին նա արժանացել է Դանիիլ Շչերբակովսկու անվան մրցանակի։ Աննա Դիդենկոյի ստեղծած խաղալիքները և մյուս աշխատանքները պահվում են Ուկրաինայի ԳԱԱ ազգագրության ինստիտուտի ազգագրության և գեղարվեստական արհեստների թանգարանում և Ուկրաինական խեցեգործության ազգային թանգարան-արգելոցում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  «Діденко Ганна Павлівна». *Енциклопедія Сучасної України*. esu.com.ua. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հունվարի 26-ին. Վերցված է 2020 թ․ մարտի 11-ին.
2. 1 2 3  Щербань О. В. — Опішнянскі гончарі: Ганна Діденко Archived 2014-01-02 at the Wayback Machine.
3. ↑  *Герус Л.* Опішнянська глиняна іграшка в музеях Львова(ուկր.) // *Народознавчі зошити*. — 2014. — Т. 6. — № 120. — С. 1380-1393. Архивировано из первоисточника 15 Մարտի 2022.

Գրականություն
-------------

* *Клименко О.* Творчість Ганни Діденко // Народне мистецтво. 2004. № 3–4. С. 40-42

Արտաքին հղումներ
----------------

* Narodne mystet͡stvo, Выпуски 17-32
* Україна і світ у часовому вимірі. Інна Єгорівна Намакштанська. Видавництво "Hoрд-Прес", 2009, стр. 698
**Սառա Էլլա Ուիլսոն** (անգլ.՝ Sarah Ella Wilson, ապրիլի 7, 1874(1874-04-07), Վուստեր, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ - նոյեմբերի 1, 1955(1955-11-01)), ամերիկացի մանկավարժ և Մասսաչուսեթսում հիմնված ակումբների անդամ։

Կենսագրություն
--------------

Սառա Էլլա Ուիլսոնը ծնվել է 1874 թվականի ապրիլի 7-ին ԱՄՆ-ի Մասսաչուսեթս նահանգի Վուսթեր քաղաքում։ Ջորջ Մ. Էլիզաբեթ Ալլեն Ուիլսոնի աղջիկն է։ Նա իր անունը ստացել է ի պատիվ իր ծնողների ընկերոջ և ուսուցիչ, աբոլիտիոնիստ Սառա Չեյզի։ Չեյզը սովորեցրել է Սառային դաշնամուր նվագել։ Սառա Էլլա Ուիլսոնը կրթություն է ստացել Վուսթերի Դասական ավագ դպրոցում, ապա Վուսթերի սովորական դպրոցում, որն ավարտել է 1894 թվականին։

Կարիերա
-------

Սառա Էլլա Ուիլսոնը Վուսթերի առաջին երկու սևամորթ ուսուցիչներից մեկն էր։ Նա գրեթե հիսուն տարի (1895 թվականից 1944 թվականը) դասավանդել է Բելմոնթ Սթրիթի տարրական դպրոցի առաջին դասարաններում։ Տեղացիներն ասում են, որ նա իր ամբողջ կրթական կարիերայի ընթացքում բաց է թողել ընդամենը մի դաս։

Ուիլսոնն ակտիվ ակումբի անդամ էր։ Նա Վուսթերի «Կանանց առաջընթաց» ակումբի անդամ էր և «Տարեց գունավոր բնակչության տուն» ակումբի փոխնախագահը։ 
Նա տեղի Սևամորթ Կանանց ակումբի, Վուսթերի Միջխորհրդարանական Ռասայական խորհրդի և տեղի NAACP-ի ակտիվ անդամ է եղել։ Եղել է Կանանց ակումբների Հյուսիսարևելյան ֆեդերացիայի գանձապահը, 25 տարեկանում «Գունավոր կանանց ազգային ասոցիացիայի» մարմինը և նախագահում էր NACW-ի կրթաթոշակների հանձնաժողովը։ Նա ակտիվ էր նաև իր եկեղեցում։

Անձնական կյանք և ժառանգություն
------------------------------

Սառա Էլլա Ուիլսոնը մահացել է 1955 թվականի նոյեմբերի 1-ին, 81 տարեկան հասակում։ Նրա դիմանկարը կախված է Բելմոնթի Սթրիթ Դպրոցի գրադարանի պատին։ Վուսթերի պետական քոլեջում գործում է իր անունը կրող կրթաթոշակ։

Բանաստեղծ Քորրայն Բոստիկը գրել է Սառա Էլլա Ուիլսոնի կենսագրությունը. «Գնա առաջ և վերև» (անգլ.՝ Go Onward and Upward) (1974):

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  John Russell Hawkins, *Centennial Encyclopedia of the African Methodist Episcopal Church, Volume 1* (AME Church 1916): 252-253.
2. ↑  Janette Thomas Greenwood, *First Fruits of Freedom: The Migration of Former Slaves and Their Search for Equality in Worcester, Massachusetts, 1862-1900* (University of North Carolina Press 2010): 113-115. ISBN 9780807895788
3. ↑  "Worcester's First African-American School Teachers: Jennie Cora Clough and Sarah Ella Wilson" *InCity Times* (June 15, 2009).
4. 1 2  Sarah Ella Wilson portrait Archived 2017-02-12 at the Wayback Machine. Belmont Street School, at *Window on Your Past*.
5. ↑  Corrine Bostic Memorial Fellowship, Worcester State University.
**Կլեմենս** (լատ․՝ Clemens, մ.թ.ա. 1-ին դար - 16, Հռոմ, Հռոմեական կայսրություն), Ագրիպպա Պոստումուսի ստրուկ, ինքնակոչ։ Տիրոջ մահից հետո, իրեն նրա տեղը դնելով, փորձել է գրավել կայսեր իշխանությունը։ Իմանալով Գայոս Օկտավիանոսի մահվան մասին ՝ 14 թ-ին, Կլեմենսը որոշում է առևանգել Ագրիպպային և բերել գերմանական լեգեոներների մոտ։ Բայց նավի դանդաղելու պատճառով Կլեմենսը չի հասցնում, քանի որ Ագրիպպասը սպանվել էր Տիբերիուսի հրամանով։ Երբ Կլեմենսը գողացավ նրա աճյունը, աճեցրեց իր մազերը և մորուքը, ձևացրեց, թե Ագրիպպան է, քանի որ նա շատ նման էր նրան։ Լուրեր տարածվեցին տգետ մարդկանց մեջ, որ Ագրիպպան կենդանի է շնորհիվ աստվածների, Կլեմենսը ձեռք բերեց բավականին շատ հետևորդներ։ Տիբերիուսը բավականին արագ հասկացավ, որ գործը ստանում է անցանկալի շարունակություն, այդ իսկ պատճառով հրամանատարին հրամայեց սպանել զավթչին։ Երկու հանցագործներ առևանգեցին ինքնակոչին։ Մի քանի օր անց Կլեմենսին բազմաթիվ խոշտանգումներից հետո գաղտնի կերպով մահապատժի են ենթարկում պալատում։ Տիբերիուսը, վախենալով իր կողմնակիցներից, վախեցավ իրականացնել հրապարակային սպանություն։ Կոռնելիոս Տակիտոսը վկայում է, որ այն հարցին Տիբերիուսի, թե ինչպես Կլեմենսը հաջողացրեց դառնալ Ագրիպպա, ինքնակոչը պատասխանել է․

—Ճիշտ այնպես, ինչպես դուք՝ Կեսար։

Վարկածներից մեկի համաձայն նա Օգոստոս կայսեր թոռն էր։

### Գրականության մեջ

Ռոբերտ Գրեյվսի «Ես, Կլավդիոս» վեպի համաձայն՝ Կլեմենսը իրոք եղել է Ագրիպպան, ով կեղծել էր իր մահը։
**Խուան Պանտոխա դե լա Կրուս** (1553, Վալյադոլիդ, Կաստիլիա և Լեոն - հոկտեմբերի 26, 1608(1608-10-26)[…], Մադրիդ, Իսպանիա), իսպանացի նկարիչ։ Աշխատել է Ֆիլիպ II-ի և Ֆիլիպ III-ի արքունիքում` որպես արքունի դիմանկարիչ։

Կենսագրություն
--------------

Խուան Պանտոխա դե լա Կրուստը, ինչպես նրա ուսուցիչ նկարիչ Ալոնսո Սանչես Կոելոն, ծնունդով Իսպանիայից են։ Նա ծնվել է Վալյադոլիդիայում 1553 թվականին։ Մահացել է Մադրիդում 1608 թվականի հոկտեմբերին։ Ենթադրաբար նա մայրաքաղաք է տեղափոխվել շատ փոքր հասակում և աշակերտել է Սանչես Կոելոյին, ում հետ, ըստ մի քանի իսպանական հետազոտողների, ազգակցական կապ ունի։ Երբ Պանտոխան աշխատում էր իր ուսուցչի արհեստանոցում, հիմնականում չէր ստորագրում իր աշխատանքները, սակայն որոշ անանուն աշխատանքներ որակավորվել են որպես նրա վրձնի գործեր։ Սանչես Կոելոյի մահից հետո արքունի նկարչից Պանտոխան դարձավ անկախ վարպետ։ Արքունիքի պաշտոնական նկարիչ Պանտոխան դարձել է Ֆիլիպ III-ի գահակալումից սկսած (1598 թվական) և հենց այդ պահից սկսվում է նրա աշխատանքների գրանցումը։

Իզաբելա Էռցգերցոգինի նկարը (1599 թվական, Մյունխեն)

Ոճ
--

Նկարագրելով նրա նկարների ոճը` հետազոտողները նշում են, որ Պանտոխան նկարել է նաև հագուստ և զարդեր, տրվել է մանրամասնություններին և չի խուսափել ֆլամանդական ավանդույթների չոր օբյեկտիվությունի։ Պանտոխայի լավագույն աշխատանքներն են համարվում նրա` երիտասարդ արքայադուստրերի դիմանկարները, որտեղ խստության հետ մեկտեղ կերպարներն օժտված են նկատելի հմայքով։ Ֆիլիպ II-ի դիմանկարներում Պանտոխան շեղվում էր ուսուցչի ուղղությունից։ Պանտոխայի ստեղծագործությունն ընդհանուր առմամբ կարելի է կոչել «իսպանական դիմանկարի» ձևավորման ուղղությամբ կատարված ես մեկ քայլ։

Ֆիլիպ III-ի նկարը
### Հեղինակային խնդիրներ

Վերջին տարիների ընթացքում իր աշխատանքներից շատերը, ինչպես նաև Սանչես Կոելոյի գեղանկարը ժամանակակից հետազոտողները վերագրվում են այդ տարիներին նույնպես արքունիքում աշխատող իտալացի նկարիչ Ս. Անգիսոլեին։ Ամեն դեպքում այդ նկարները ոչ մի նկարչի կողմից ստորագրված չեն։ Արքայական ընտանիքից Սանչես Կոելոյի և Պանտոխայի դիմանկարների սեփականաշնորումը եղավ 19-րդ և 20-րդ դարերում` ըստ դատարանի պաշտոնական տվյալների։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  RKDartists (նիդերլ.)
2. 1 2  RKDartists (նիդերլ.)
3. 1 2  Benezit Dictionary of Artists — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7
4. 1 2  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
5. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #13397281X // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
6. ↑  Խուան Պանտոխայի մասին artcyclopedia.com կայքում
7. ↑  Վիքիպահեստում կան տեղեկություններ Խուան Պանտոխա դե լա Կրուսի մասին

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուս · Կրուգոսվետ · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Մեծ սովետական (1 հրտ.) · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNC: a11327753 · BNE: XX1517306 · GND: 13397281X · ISNI: 0000000116121737 · LCCN: no98111389 · NKC: xx0226058 · NTA: 070883254 · NUKAT: n2012061582 · SUDOC: 124194311 · VIAF: 28277043 · ULAN: 500005552 · WorldCat VIAF: 28277043 |

 |

 |
**Բագոս** (հին հունարեն՝ Βαγώας /Bagōas/), Ֆարնուկի որդի, պարսիկ ներքինի, ով դարձել է Ալեքսանդր Մակեդոնացու սիրեցյալը և սիրեկանը։ Այն փաստը, որ Բագոսը սերտ հարաբերություններ է ունեցել արքայի հետ, վկայել են նաև Պլուտարքոսը և Քվինտոս Կուրտիոս Ռուփոսը։

Ալեքսանդր Մակեդոնացին Բագոսին ստացել է պարսից իշխան Նաբարզանի կողմից՝ որպես հարճ։ Բագոսը ծառայել է նաև աքեմենյան թագավոր Դարեհ III արքայի արքունիքում․

«*Նաբարզանը, ստանալով անվտանգության երաշխիք, դիմավորեց Նրան մեծ ընծաներով։ Նրանց թվում էր նաև գեղեցկադեմ Բագոսը՝ երիտասարդ ներքինին, ում սիրում էր Դարեհը։ Շուտով նրան սիրեց նաև Ալեքսանդրը»։*

Բագոսը ուղեկցել է Ալեքսանդրին՝ հնդկական արշավանքի ժամանակ։ Նրա անունը, Ալեքսանդրի մյուս զինակիցների նման, նշվել է տրիարքոսների շարքում։ Սրանք այն մարդիկ էին, ովքեր իրենց հաշվին զինում էին նավերը։ Ալեքսանդրի վրա Բագոսի մեծ ազդեցության մասին է վկայում Պարսկաստանի սատրապ Օրսինի գլխատումը։

Քվինտոս Կուրտիոս Ռուփոսը նշում է․

> 
> «… *Արքայի ընկերներին նվիրելով իրենց ուզածից ավելին, նա հարգանք չցուցաբերեց Բագոսի նկատմամբ, ով իր անառակությամբ գայթակղել էր Ալեքսանդրին։ Իմանալով, որ Բագոսը Ալեքսանդրի սիրելին է, Օրսինը պատասխանել է, որ ինքը գոհացնում է Ալեքսանդրի ընկերներին, այլ ոչ թե սիրեկաններին։ Նա նշել է, որ պարսիկների մոտ ընդունված չեն այն տղամարդիկ, ովքեր կատարում են կանանց պարտականությունները*»։
> 
> 
> 

Բագոսը մեղադրեց Օրսինին՝ Կյուրոս Բ Մեծի դամբարանը ավերելու մեջ, որի համար էլ սատրապը պատժվեց։ Բագոսը, Կուրտիոսի շարադրմամբ, իր ձեռքով սպանել է Օրսինին։ Ըստ Արիանոս պատմիչի, Օրսինին կախել են տաճարների և դամբարանների թալանի համար։

Մակեդոնացիները՝ հելլենների նման, նորմալ են վերաբերվել արական սեռի ներկայացուցիչների միջև սեռական հարաբերությունների գոյության փաստին։ Պլուտարքոսի վկայությամբ, Ալեքսանդրը համբուրում էր Բագոսին՝ ներկաների ծափահարությունների ներքո, երբ վերջինս հաղթում էր երգերի և պարերի մրցույթներում։ Աթենեոս պատմիչը իր աշխատության մեջ անդրադառնում է հետևյալ պատմությանը․

> 
> Ալեքսանդր արքան խելացնոր կերպով սիրում էր պատանիներին։ Դիկեարքոսը իր «Իլիական զոհաբերություն» աշխատության մեջ պատմում է մի դեպք, ըստ որի, Ալեքսանդրը այնքան էր տարված ներքինի Բագոսով, որ ամբողջ թատրոնի ներկայությամբ շրջվել և համբուրել էր նրան։ Անգամ, երբ հանդիսատեսը բղավել և ծափահարել էր, արքան մի քանի անգամ ևս համբուրել է իր սիրեցյալին
> 
> 
> 

Ալեքսանդր Մակեդոնացու մահից հետո, Բագոսի կյանքի մասին որևէ տվյալ չկա։ Պարսկական արքունիքում Բագոս անունով ևս մեկ ներքինի է եղել, ով վարել է Դարեհ III-ի պետական գործերը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Աթենեոս, 13.603
2. ↑  Պլուտարքոս․ Համեմատական կենսագրություններ 67.3-4
3. ↑  Քվինտոս Կուրտիոս Ռուփոս։ Ալեքսանդր Մակեդոնացու պատմությունը, գիրք X, գլուխ 1
4. ↑  Կուրտիոս, 6.5
5. ↑  Կուրտիոս, 10.1.22
6. ↑  Արիանոս Ալեքսանդրի արշավանքը, 6.30
7. ↑  Աթենեոս։ Իմաստունների խրախճանքը (գիրք 13-րդ)

Արտաքին հղումներ
----------------

* *Квинт Курций Руф*. История Александра Македонского. — М.: Издательство МГУ, 1993

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Իրանիկա |

 |
**Ջուն Էդիթ Սմիթ** կամ **Ջուն Մենսֆիլդ Միլեր** (իսկական անուն-ազգանունը՝ Ջուլիետ Շմերտ, հունվարի 12, 1902(1902-01-12), Բուկովինա, Ավստրո-Հունգարիա - 1979, Ֆինիքս, ԱՄՆ), Հենրի Միլերի երկրորդ կինն ու մուսան, որը գրողի ձևավորման վրա ունեցած իր ազդեցությամբ դարձել էր նրա «էներգետիկ համահեղինակը»։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Բուկովինայում (Ավստրո-Հունգարիա)։ Թերևս ունի հրեական ծագում։ Հինգ տարեկանում ծնողների հետ տեղափոխվել է Նյու Յորք (հենց այստեղ էլ նրանց ազգանունը ամերիկանացվելով վերածվել է Սմիթի)։ Տասնմեկ տարեկանով փոքր էր , նրանք ծանոթացել էին պատկերասրահում, որտեղ ուսումը կիսատ թողած Ջունը վարձու պարընկերուհի էր։ Հմայված Միլերը, 1924 թվականին բաժանվելով առաջին կնոջիղ՝ Բեատրիս Սիլվազ Ուինքենզից, ամուսնացավ Ջունի հետ։ Բոհեմական կյանքով ապրող այս զույգի ամուսնությունը պաշտոնապես շարունակվեց մինչև 1934 թվականը, երբ Հենրի Միլերին արդեն ամբողջովին գրավել է Անայիս Նինը։ «Խեցգետնի արևադարձը» վեպի հարատարակման տարին Մեքսիկայում լիազորագրերով ձևակերպված ապահարզանը ողբերգություն էր Ջունի համար։ Երկրորդ ամուսինը՝ զինվորական սպա Սթրեթֆորդ Քորբեթը, 1947 թվականին լքում է նրան՝ մատնելով ծանր կացության։ Ըստ էության, նախկին կնոջը նյութապես օգնում էր արդեն ճանաչման հասած Հենրի Միլերը։ 1950-ական թվականներին Ջունը բուժվում է հոգեկան խանգարումներից։ 1961 թվականին երբեմնի ամուսինները նորից հանդիպեցին, բայց այդ հանդիպումը ծանր տպավորություն թողեց Հենրի Միլերի վրա. երբեմնի ճակատագրական կնոջից ավերակ էր մնացել։ 1960-ական թվականների վերջին Ջունը փոխադրվեց եղբոր մոտ՝ Արիզոնա, որտեղ էլ գոյատևեց մինչև կյանքի վերջը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հենրի Միլեր, Խեցգետնի արևադարձը, Ե. Անտարես, 2012, էջ 315։ Զավեն Բոյաջյանի թարգմանությամբ և ծանոթագրություններով։
**Մարիա Ռեստիտուտա** (աշխարհիկ անուն — Հելենա Կաֆկովա, չեխ. *Helena Kafková*, մայիսի 1, 1894(1894-05-01)[…], Husovice, Brno-sever, Բռնո, Չեխական թագի հողեր, Ցիսլեյտանիա, Ավստրո-Հունգարիա - մարտի 30, 1943(1943-03-30)[…], Վիեննա, Նացիստական Գերմանիա), Հռոմեա-կաթոլիկական եկեղեցու երջանկահիշատակ միանձնուհի, բուժքույր, նահատակ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է կոշկակարի ընտանիքում։ Երկու տարեկան հասակում ծնողները նրան տեղափոխում են Վիեննա։ Սկզբնական դպրոցն ավարտելուց հետո նա աշխատանքի է անցնում Վիեննայի հիվանդանոցներից մեկում որպես սանիտար։

1913 թվականին մտնում է մենաստան, ընդունելով միանձնուհու անուն՝ ի պատիվ 4-իդ դարի քրիստոնյա նահատակ Ռեստիտուտայի։ Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո աշխատել է որպես վիրաբուժական բուժքույր։

Ավստրիայի անշլյուսից հետո, 1938 թվականին բացահայտորեն հակառակվեց ֆաշիստական վարչակարգին, որը հաստատվել էր Ավստրիայում։ Նա գրել է երկու բաց նամակ, որոնցում դատապարտել է նացիստական վարչակարգը և հրաժարվել է համաձայն հիվանդանոցի տնօրենի հրամանի, որը ֆանատորեն կառցած էր նացիստական հայացքներին, վայր իջեցնել հիվանդանոցի պալատներից մեկի պատից խաչելության պատկերը։ Անհնազանդության այդ գործողությունները դարձան նրա հետագա ձերբակալման պատճառը։1942 թվականին նա ձերբակալվել է Գեստապոյի կողմից պետական դավաճանության համար և դատապարտվել մահապատժի՝ գլխատվելով գիլյոտինով։

Մահապատիժն ի կատար է ածվել 1943 թվականի մարտի 30-ին։

Վիեննայում նրա պատվին կա *Schwester Maria Restituta-Gasse* փողոցը, որտեղ այսօր գտնվում է Mödling հիվանդանոցը, որտեղ աշխատել է Սուրբ Մարիա Ռեստիտուտան։

Բեատիֆիկացիա
------------

Արժանացել է բեատիֆիկացիայի 1998 թվականի հունիսի 21-ին, Հռոմի Պապ Հովհաննես Պողոս II- ի կողմից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  FemBio տվյալների շտեմարան (գերմ.)
2. 1 2  GCatholic.org — 1997.
3. 1 2  *Schäfer J.* Ökumenisches Heiligenlexikon — 1998.
4. 1 2
5. 1 2  Չեխիայի ազգային գրադարանի կատալոգ

Արտաքին հղումներ
----------------

* saints.sqpn.com Archived 2009-03-22 at the Wayback Machine.
* server.brumma.com
* францисканский сайт о Марии Реституте (нем.)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | WikiTree |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 120588161 · ISNI: 0000000439831100 · LCCN: nb2006027420 · NKC: mzk2002157095 · VIAF: 847558 · WorldCat VIAF: 847558 |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Շահինյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Սոֆյա Վաղինակի Շահինյան** (նոյեմբերի 27, 1915(1915-11-27), Իգդիր, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - նոյեմբերի 3, 2003(2003-11-03), Երևան, Հայաստան), հայ օդերևութաբան, Հայաստանում հիդրոօդերևութաբանական ծառայության հիմանդիրներից։

Կենսագրություն
--------------

Սոֆյա Շահինյանը ծնվել է 1915 թվականին Իգդիրում։ 1938 թվականին ավարտել է Մոսկվայի հիդրոօդերևութաբանական ինստիտուտը։ 1941-1983 թվականներին աշխատել է ՀԽՍՀ հիդրոօդերևութաբանական ծառայության վարչության պետ։ Շահինյանի ղեկավարությամբ ստեղծվել է ավելի քան 100 կայանով հիդրոօդերևութաբանական համակարգ, կազմվել են ջրաօդերևութաբանական տեղեկատուներ, սխեմաներ, քարտեզներ։ Զբաղվել է Սևանա լճի հիմնախնդրի լուծման, ջրային պաշարների օգտագործման, շրջակա միջավայրի պահպանության խնդիրներով, ղեկավարել ՀՀ հիդրոօդերևութաբանական պետական ֆոնդի ստեղծման աշխատանքները։ 1966 թվականին Շահինյանի նախաձեռնությամբ ստեղծվել է Անդրկովկասյան հիդրոօդերևութաբանական գիտահետազոտական ինստիտուտի Երևանի բաժանմունքը։

Պարգևներ
--------

* ՀՀ ՊՆ «Մարշալ բաղրամյան-100» հուշամեդալ, 2003 թ.

Ծանոթագրություններсемь
----------------------

1. 1 2 3 4  Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2007
2. ↑  «Озеро Севан : [Фотоальбом] / С.В. Шагинян; [фото О. И. Гладуна]».(չաշխատող հղում)
3. ↑  «https://www.ozon.ru/person/25012965/». *www.ozon.ru*. Վերցված է 2018 թ․ մայիսի 23-ին. `{{cite web}}`: External link in ``|title=`` (օգնություն)
**Ռիկարդո Վոլֆ** (իսպ.՝ Ricardo Wolf, եբրայերեն՝ ריקרדו וולף‎, 1887, Հաննովեր, Պրուսիայի թագավորություն, Գերմանական կայսրություն - 1981, Հերցլիահ, Թել Ավիվի մարզ, Իսրայել), քիմիկոս, գիտնական, ձեռնարկատեր, բարերար, դիվանագետ։ Հայտնի Վոլֆի մրցանակի հիմնադիրը, որը տրվում է գիտության և արվեստի բնագավառում մեծ նվաճումների հասած գիտնականներին։

Ծնվել է հարուստ Հաննովերյան հրեա գործարարի՝ Մորից Վոլֆի ընտանիքում, (ընտանիքում 14 երեխա է եղել), նրան անվանել են Ռիչարդ։ Առաջին համաշխարհային պատերազմից առաջ նա արտագաղթեց (1913) Կուբա։ 1924 թվականին նա ամուսնացավ թենիսի աշխարհի առաջնության եզրափակչի մասնակից Ֆրանսիսկե Սուբիրանի հետ, որից հետո սկսեց կրել «Ռիկարդո Սուբիրիանո ի Լոբո Վոլֆ» անունը։ Նա հնարել է հանքային աղբից մետաղի ձեռք բերելու մեթոդը, մի քանի երկրներում իրականացրել է իր գյուտերը և հաջողությամբ զբաղվել մետալուրգիական բիզնեսով, որի շնորհիվ մեծ հաջողությունների է հասել։

Վոլֆը աջակցել է Ֆիդել Կաստրոյի ռեժիմին և 1960 թվականին Իսրայելում նշանակվել է որպես Կուբայի դեսպան։ Քուվեյթ-Իսրայել դիվանագիտական հարաբերությունների (1973) փլուզումից հետո Վոլֆը որոշեց մնալ Իսրայելում որպես հայրենադարձ։

Վոլֆի մրցանակ
-------------

Վոլֆի անվան հիմնադրամը ստեղծվել է 1975 թվականին՝ մարդկության մեջ գիտության և արվեստի խթանման համար։ Հիմնադրամի կողմից պարգևատրված Վոլֆի մրցանակը աշխարհում ամենահայտնի և հեղինակավոր մրցանակներից մեկն է, որը ամեն տարի սկսած 1978 թվականից Իսրայելում պարգևատրում են գիտնականների կամ արվեստագետների՝ իրենց ամենալավ նվաճումների համար, անկախ ռասայից, ազգությունից, դավանանքից, քաղաքացիությունից և քաղաքական համոզմունքից։ Մրցանակի դրամական մասը կազմում է 100 հազար ԱՄՆ դոլար և տրվում է դափնեկիրներին, ովքեր գիտելիքի հետևյալ ոլորտներից են` գյուղատնտեսական գիտություններ, քիմիա, մաթեմատիկա, բժշկություն, ֆիզիկա և արվեստ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #123900263 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.

Գրականություն
-------------

* Краткая еврейская энциклопедия, т. 1—11, Иерусалим, 1976—2005
* С. А. Фридман, Евреи-лауреаты Нобелевской премии, Краткий биографический словарь, Дограф, Москва, 2000, ISBN 5-93431-011-9

Արտաքին հղումներ
----------------

* *Смолицкий В.* Вознаграждённое упрямство. Знание—сила, № 1 (2013), стр. 55—58.
* *Премия Вольфа*՝ հոդվածը Հրեական էլեկտրոնային հանրագիտարանում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 123900263 · VIAF: 42757228 · WorldCat VIAF: 42757228 |

 |
**Արայիկ Հովհաննեսի Ստեփանյան** (1968, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայազգի ռուսաստանցի գիտնական, քաղաքագետ, քաղաքագիտության դասախոս, Արցախյան ազատամարտի մասնակից, Գագիկ Ստեփանյանի (Հեթանոս Գագո) փոքր եղբայրը։

Կենսագրություն
--------------

Արայիկ Ստեփանյանը ծնվել է Երևանում։ Նրա պապը մասնակցել է Բաշ-Ապարանի և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմներին։

Արայիկը 1986-1988 թվականներին ծառայել է Խորհրդային բանակում (Խորհրդային Ուկրաինա)։ Արցախյան ազատամարտի տարիներին Արայիկն իր ընկերների հետ տիրանում է Կապան քաղաքում տեղակայված խորհրդային բանակի զենքերին։ Խորհրդային բանակի զինվորները հետախուզություն են սկսում և շրջափակում են նրանց։ Գագիկը շտապ օգնության մեքենայով օգնության է հասնում և ազատում նրանց։

2000 թվականին ավարտել է Սանկտ–Պետերբուրգի Բալթյան պետական տեխնիկական համալսարանը, 2003 թ.–ին՝ նույն համալսարանի ասպիրանտուրայի մշակութաբանության և գլոբալիզացիայի բաժինը, դիսերտացիայի թեման եղել է «Ռուսական աշխարհաքաղաքականության սոցիալ-մշակութային առանձնահատկությունները»։ Փիլիսոփայական գիտությունների թեկնածու Է։ 1999 թվականին հիմնել է Տարածաշրջանային հասարակական կազմակերպության 
«Սանկտ Պետերբուրգի քաղաքագիտության ասոցիացիան» (ռուս.՝ РОО "Политологическая ассоциация Санкт-Петербурга")։ 2005 թվականից Աշխարհաքաղաքական խնդիրների ակադեմիայի գիտական խորհրդի անդամ է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3
2. ↑  «Карабахцы точно примут непосредственное участие в переговорах»
3. ↑  «Араик Степанян: Древние чеченцы пришли из Урарту на Кавказ, чтобы сохранить свою самобытность, обычаи и адаты». Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ դեկտեմբերի 15-ին. Վերցված է 2018 թ․ հունիսի 28-ին.
4. ↑  Араик Степанян
5. ↑  «Այսօր Գագիկ Ստեփանյանի (Հեթանոս Գագո) ծննդյան օրն է - Life Panorama». *life.panorama.am* (անգլերեն). Վերցված է 2018 թ․ հունիսի 29-ին.(չաշխատող հղում)
**Ջոն Բենսոն** (անգլ.՝ John Prentiss Benson, 1865[…], Սեյլեմ, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ - 1947[…] կամ նոյեմբերի 16, 1947(1947-11-16)), ամերիկացի ճարտարապետ և ծովանկարիչ։

Կյանք և աշխատանք
----------------

Ծնվել է 1865 թվականի փետրվարի 8-ին Մասսաչուսեթս նահանգի Սեյլեմ քաղաքում, նկարիչ Ֆրենկ Բենսոնի եղբայրն է։ Ճարտարապետի կրթություն է ստացել Ժյուլիանի ակադեմիայումև Փարիզի Գեղարվեստի դպրոցում։ Վերադառնալով ԱՄՆ` 1893 թվականին նա ամուսնացել է Սառա Բիսել Վիթմանի հետ, նրանք ապրում էին Նյու Ջերսի նահանգի Պլեյնֆիլդ քաղաքում, այնուհետև տեղափոխվել են Նյու Յորքի Ֆլաշինգ քաղաք։

Բենսոնն աշխատել է Նյու Յորքի McKim, Mead & White ճարտարապետական ֆիրմայում։ Այնուհետև իր ընկերոջ` Ալբերտ Լևրեթ Բրոքվեյի հետ (ում հետ կրթություն էր ստացել Եվրոպայում) ստեղծել են իրենց սեփական` Բենսոն և Բրոքվեյ (անգլ.՝ Benson and Brockway) ընկերությունը։ 1922 թվականին Բենսոնն աշխատել է որպես ճարտարապետ։ Այդ ժամանակ նա իր կնոջ հետ մեկնել է Անգլիա, որտեղ ստուդիա է վարձել և նկարել մի քանի կտավ։ Նա իր նկարները ուղարկել է Նյու Յորքի Քենեդի պատկերասրահ (անգլ.՝ Kennedy Galleries), որտեղ դրանք վաճառվել են։ Այնուհետև Ջոնը թողել է ճարտարապետական աշխատանքը և լիովին նվիրվել է նկարչությանը։ Կնոջ հետ տեղափոխվել են Մեն նահանգի Քիթերի քաղաք, որտեղ գնել են իրենց սեփական տունը Փիսքաթաքվա գետի վրա, որն իրենք կոչել են «Ուռիների ափ»։

Մահացել է 1947 թվականի նոյեմբերի 16-ին Մեն նահանգի Քիթերի քաղաքում։ Թաղվել է Մասսաչուսեթս նահանգի Սեյլեմ քաղաքի «Համերաշխության պուրակ» գերեզմանատանը։ Ջոն Բենսոնը ստեղծել է ավելի քան 500 կտավ։ Նրա կտավները կարելի է տեսնել ԱՄՆ-ի բազմաթիվ թանգարաններում։ 1968 թվականին Սեյլեմ քաղաքի Փիբոդի թանգարանում կազմակերպվել է նկարչի աշխատանքների հետահայաց ցուցադրություն։

Նկարներ
-------

* Ջոն Բենսոն. Իսպանական նավՋոն Բենսոն. Իսպանական նավ
* ԿլիպերԿլիպեր
* ՆավՆավ
* ՁկնորսությունՁկնորսություն
* ԱռագաստանավԱռագաստանավ
* ԼողափԼողափ

Աղբյուրներ
----------

* Nicholas J. Baker, *John Prentiss Benson — American Marine Artist,* 2008.
* Charles Penrose, *John P. Benson. American Artist (1865-1947) An Affectionate Tribute,* 1949.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  RKDartists (նիդերլ.)
2. 1 2 3 4  Union List of Artist Names
3. 1 2  *Swartz A.* Open Library — 2007.
4. 1 2  Répertoire des artistes (ֆր.)
5. 1 2  Find A Grave — 1996.
6. ↑  About John Benson (անգլ.)
7. 1 2 3  «Archived copy». Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ հուլիսի 26-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 12-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ արխիվը պատճենվել է որպես վերնագիր (link)
8. ↑  John Prentiss Benson (անգլ.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Персональный сайт Archived 2017-09-25 at the Wayback Machine. (անգլ.)
* John Benson (1865-1947) (անգլ.)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists · Find A Grave |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000067033692 · LCCN: nr2002018622 · VIAF: 4865241 · ULAN: 500004512 · WorldCat VIAF: 4865241 |

 |
**Արթուր Ազարյան** (փետրվարի 16, 1959(1959-02-16), Սպիտակ, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ խմբագիր, թարգմանիչ, լրագրող, հրապարակախոս, հեռուստատեսային գործիչ։ Ամուսնացած է, ունի երկու դուստր։

Ուսումնառություն
----------------

1981 թ.-ին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։

Աշխատանքային գործունեություն
----------------------------

1982-1988 թթ. աշխատել է «Ոզնի» երգիծական ամսագրի բաժնի վարիչ, 1989-1994 թթ.` «Մունետիկ» թերթի գլխավոր խմբագրի տեղակալ, 1994-1996 թթ.` «Շրջան» թերթի գլխավոր խմբագրի տեղակալ, 1996-1997 թթ.` «Երևանյան օրեր» թերթի գլխավոր խմբագրի տեղակալ, 1997-1999 թթ.` «Շեմ» հրատարակչության գլխավոր խմբագիր, 1999-2000 թթ.` «Նորաթերթ» թերթի գլխավոր խմբագրի տեղակալ, 2000-2001 թթ.` «Միտք» հրատարակության գլխավոր խմբագիր, 2002-2003 թթ.` «Կենտրոն» հեռուստաընկերության «Էպիկենտրոն» տեղեկատվական ծրագրի գլխավոր խմբագիր, 2003-2007 թթ.՝ «Կենտրոն»/«Առավոտ» հեռուստաընկերության տեղեկատվական ծրագրերի տնօրեն, 2007-2010 թթ.՝ «Երկիր մեդիա» հեռուստաընկերության ստեղծագործական հարցերով տնօրեն, 2011-2013 թթ.՝ «Կենտրոն» հեռուստաընկերության գլխավոր խմբագիր, 2013-2015 թթ.՝ «Արմենիա» հեռուստաընկերության «Ժամը» լրատվական ծրագրի խմբագիր։

Հասարակական գործունությունը
---------------------------

2001-2002 թթ. եղել է «Ապագայի տուն» մանկա-պատանեկան հասարակական կազմակերպության նախագահ։

Հրապարակումները
---------------

Արթուր Ազարյանի հոդվածները և հարցազրույցները հրապարակվել են «Հայաստանի Հանրապետություն», «Ռեսպուբլիկա Արմենիա», «Շրջան», «Երևանյան օրեր», «Երկրապահ», «Նորաթերթ», «Ժամանակի ուղեկից», «Առավոտ» թերթերում, «Էպիկենտրոն» լրատվական ծրագրում, 7or.am, Lragir.am, 168.am, կայքերում։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Քարերի ու մարդկանց մասին
* Գալիս է թեկուզև զոհաբերության գնով իրավիճակը հստակեցնելու ժամանակը
* Արթուր Ազարյան. Հայաստանը մթամների երկիր է
* Դու հարմարվում ես մեկի թեւի տակ, որտեղ գոլ ա, դու հմուտ ձիու պես ախոռը շուտ ես զգում․ Արթուր Ազարյան
**Մաքս Մալովան** (Մաքս Էդգար Լյուսիեն Մալովան անգլ.՝ Sir Max Edgar Lucien Mallowan, մայիսի 6, 1904(1904-05-06)[…], Լոնդոն, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - օգոստոսի 19, 1978(1978-08-19)[…], Ուոլինգֆորդ, Հարավային Օքսֆորդշիր, Օքսֆորդշիր, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), բրիտանացի հնէաբան։

Կենսագրություն
--------------

Էդգար Մալովանը ծնվել է 1904 թվականի մայիսի 6 ին Վանդշֆորթում (անգլ.՝ Wandsworth), Ֆրեդերիկ Մալոնի և Մարգերիտի ընտանիքում։ Նա սովորել է Ռոկեբիի Նախապատրաստական դպրոցում (անգլ.՝ Rokeby Preparatory School) և Լանցինգ քոլեջում (անգլ.՝ Lancing College), իսկ համալսարանական կրթություն ստացել է Օքսֆորդում` ավարտելով Նոր քոլեջը դասական բանասիրություն 
մասնագիտությամբ։
1925—1930 թվականներին եղել է Լեոնարդ Բուլի ասիստենտը Ուրի պեղումների ժամանակ կնոջ` գրող Ագաթա Քրիստիի հետ.

1930-ական թվականներին ուսումնասիրել է հին քաղաք Իրաքում, մասամբ Արպաչիան` Սիրիայում։ 1949 — 1958 թվականներին ղեկավարել է պեղումները Նիմրուդում։

Քրիստիի մահից հետո (1976) Մալովանը ամուսնացել է հնէաբան և էպիգրաֆիստ Բարբարա Պարկերի հետ (անգլ.՝ Barbara Hastings Parker), որը զբաղեցնում էր Իրաքի Բրիտանական հնէաբանական դպրոցի քարտուղարի պաշտոնը

Աշխատանքը
---------

Առաջին աշխատանքը եղել է Ուրի պեղումներին մասնակցելը, որտեղ էլ 1930 թվականին առաջին անգամ հանդիպել է Ագաթա Քրիստիի հետ և նույն տարի էլ ամուսնացել։ 1932 թվականին Նինվեում Ռեգինալդ Քամբելի հետ կարճ ժամանակով աշխատելուց հետո Մալովանը ղեկավարում է Բրիտանական թանգարանի և Բրիտանական հնէաբանական դպրոցի կողմից կազմակերպված արշավախումբը։ Նրա պեղումները ներառում էին նախապատմական վայրեր Թել Արպաչիայում և Չագան Բազարում` Սիրիայի տարածքում։

Երբ սկսվում է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը, նա ծառայում է կամավորական ուժերում` Հյուսիսային Աֆրիկայում, որտեղ 1943 թվականի ընթացքում գտնվում էր հին քաղաք Սաբրատայի մոտ։ 1941 թվականի օգոստոսի 18–ին նա եղել է օդաչու–սպա
։

Պատերազմից հետո 1947 թվականին Մալովանը աշխատանքի է անցել որպես Արևմտյան Ասիայի հնէաբանության պրոֆեսոր Լոնդոնի համալսարանում։ 1947 թվականին աշխատել է Իրաքի հնէաբանության Բրիտանական դպրոցում որպես տնօրեն (1947–1961)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4  Encyclopædia Britannica
3. 1 2 3 4  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
4. ↑
5. ↑  The scotsman — Edinburgh: 1930. — Iss. 27240. — P. 10. — ISSN 0307-5850
6. 1 2  *Lundy D. R.* The Peerage
7. ↑
8. ↑  Index of Births England and Wales, 1837-1915
9. ↑  «Max Mallowan» (ամերիկյան անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ դեկտեմբերի 10-ին. Վերցված է 2018 թ․ դեկտեմբերի 9-ին.
10. ↑  London Gazette|issue=35106|page=1528|date=14 March 1941
11. ↑  London Gazette|issue=35292|pages=5668–5669|date=14 March 1941
12. ↑  {{London Gazette|issue=36059 |supp=y|page=2777|date=15 June 1943
**Իերոնիմ Պետրովիչ Ուբորևիչ** (լիտ.՝ Jeronimas Uborevičius, ռուս.՝ Иерони́м Петро́вич Уборе́вич, հունվարի 14, 1896(1896-01-14), Antandraja, Daugailiai, Utena District Municipality, Լիտվա - հունիսի 12, 1937(1937-06-12), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդային զորավար, 1-ին կարգի բանակային հրամանատար (1935 թ.)։

Ծնվել է լիտվացի գյուղացու ընտանիքում։ Ավարտել է հրետանային ուսումնարանը (1916 թվականին)։ Մասնակցել է 1914–1918 թթ. Առաջին համաշխարհային պատերազմին։ Հոկտեմբերյան հեղաշրջումից հետո եղել է Բեսարաբիայում Կարմիր գվարդիայի կազմակերպիչներից։ Եղել է հրետանու հրահանգիչ, Դվինայի բրիգադի հրամանատար՝ Հյուսիսային, ռազմաճակատում, 1918 թ. դեկտեմբերից՝ 6-րդ բանակի 18-րդ հրաձգային դիվիզիայի պետ։ 1919 թ. հոկտեմբերից 1920 թ. փետրվարը՝ 14-րդ բանակի հրամանատար (գեներալ Դենիկինի զորքերի ջախջախման ժամանակ)։ 1920 թ. մարտ–ապրիլին՝ 9-րդ բանակի հրամանատար Հյուսիսային Կովկասում։ 1920 թ. մայիս–հուլիսին և նոյեմբեր–դեկտեմբերին՝ 14-րդ բանակի, հուլիս–նոյեմբերին՝ 13-րդ բանակի հրամանատար։ 1921 թվականին՝ Ուկրաինայի և Ղրիմի զորքերի հրամանատարի օգնական, Տամբովի նահանգի զորքերի հրամանատարի տեղակալ, Մինսկի նահանգի զորքերի հրամանատար, ղեկավարել է Մախնովկայի, Անտոնովկաի և Բուլակ–Բալախովիչի բանդաների ջախջախումը։ 1921 թ. օգոստոսից՝ 5-րդ բանակի և Արևելյան Սիբիրի ռազմական օկրուգի հրամանատար, 1922 թ. օգոստոս–դեկտեմբերին՝ Հեռավոր արևելյան հանրապետության ռազմական մինիստր և ժողովրդական-հեղափոխական բանակի հրամանատար Հեռավոր Արևելքի ազատագրման ժամանակ։ Եղել է Հյուսիսային–Կովկասյան (1925 թվականից), Մոսկովյան (1928 թվականից), Բելառուսական (1931 թվականից) զինվորական օկրուգների հրամանատար։

1926 թվականից դարձել է ԽՍՀՄ Ռազմահեղափոխական խորհրդի անդամ, 1930–1931 թթ.՝ նախագահի տեղակալ և ԲԴԿԲ–ի զինվածության պետ։ 1934 թվականից Պաշտպանության ժողկոմատի Ռազմական խորհրդի անդամ։ Մեծ ներդրում է կատարել ԽՍՀՄ պաշտպանունակության ամրապնդման, հրամկազմի ու զորքերի ուսուցման և դաստիարակության գործում։ 1930–1937 թթ.՝ ՀամԿ(բ)Կ ԿԿ–ի անդամության թեկնածու։ 1922 թվականից՝ ԿԴԿ–ի անդամ։ Պարգևատրվել է Կարմիր դրոշի 3 շքանշանով և Հեղափոխական պատվո զենքով։

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Rodovid |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Կրուգոսվետ |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 1051680069 · ISNI: 000000005367099X · LCCN: n81094896 · NTA: 328885398 · LIBRIS: 236781 · VIAF: 18548723 · WorldCat VIAF: 18548723 |

 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 12, էջ 176)։*  |
**Քրիստոֆեր Վոուկս** (անգլ.՝ Christopher Vokes ապրիլի 13, 1904(1904-04-13), Արմա, Միացյալ Թագավորություն - մարտի 27, 1985(1985-03-27), Oakville, Հալթոն, Օնտարիո, Կանադա), կանադական ռազմիկ իռլանդական ծագումով, գեներալ-մայոր:

Ընտանիք
-------

Քրիստոֆեր Վոուկսը ծնվել է 1904 թվականի ապրիլի 13-ին Արմա քաղաքում (Իռլանդիա) բրիտանական սպայի ընտանիքում։ 1910 թվականին Քրիսի ծնողները արտագաղթել են Կանադա։ Նրա հայրը ուսանել է Թագավորական ռազմական քոլեջ, որտեղ նա պատրաստում էր խումբը պետության զինված ուժերի համար։

Կենսագրություն
--------------

### Ուսմունք և ծառայություն

1921-1925 թվականներին Վոուկսը ուսանել է Կանադայի թագավորական ռազմական քոլեջում և այն ավարտել է որպես ինժեներական բանակի սպա։ 1927 թվականին նա ավարտել է Մակգիլայի համալսարանը Մոնրեալում, 1930-ական թվականների կեսին Կեմբերլում ուսանել է Շտաբային քոլեջում։

Թագավորական քոլեջն ավարտելուց հետո Վոուկսը սկսեց իր ծառայությունը կանադական բանակի ինժեներական հանձնախմբում։ 1939 թվականին ավելացվել է Գեներալան շտաբի մեջ։ Վոուկսը եղել է կանադական դիվիզիայի տարբեր խմբերում, մեկ տարի կառավարել է Պատրիցիա թագուհու հանգիստ կանադական զորքով։

### Մասնակցությունը երկրորդ համաշխարհային պատերզմում

1942 թվականին եղել է կանդային հետևակային բրիգադայի երկրորդ հրամանատարը, որը մասնակցել է Սիցիլիական օպերացիային։

1943 թվականի սեպտեմբեր ամսին տեղի է ունենում բրիգադայի իջնում է Իտալիա, նոյեմբերին Վոուկսը նշանակվել է կանադական հետևազոր դիվիզիայի առաջին հրամանատար։ 1944 թվականից եղել է կանադայի չորրորդ զրահատանկային դիվիզիայի հրամանատարը հարավ-արևելյան Եվրոպայում։ 1945-1946 թվականներին կառավարել է կանադական օկուպացիոն զորքերով Գերմանիայում։

### Հետպատերազմական գործունեություն

1946 թվականից Վոուկսը կառավարել է Կենտրոնական, կամ Հարավային կառավարությունը։ 1959 թվականին թողել է պաշտոնը և հեռացել է բանակից։

Վոուկսը մահացել է 1985 թվականին, բայց մահից առաջ հրատարակել է իր «*My Story*» գիրքը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  TracesOfWar
2. ↑  Canada, Veterans Affairs. «Frederick Alexander Vokes – The Canadian Virtual War Memorial – Veterans Affairs Canada». *www.veterans.gc.ca* (անգլերեն). Վերցված է 2018 թ․ մարտի 25-ին.
3. ↑  «Major-General Christopher Vokes». *Juno Beach Centre* (ամերիկյան անգլերեն). 2014 թ․ ապրիլի 3. Վերցված է 2018 թ․ մարտի 29-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Christopher Vokes Archived 2011-06-08 at the Wayback Machine. (անգլ.)
* Major-General Christopher Vokes (անգլ.)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | WikiTree |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000073923165 · LCCN: n86149818 · VIAF: 26093761 · WorldCat VIAF: 26093761 |

 |
**Հովհաննես Պատկերահան** (**Հովհաննես Էմիրի (Հովսեփի)** 1695, Կեսարիա, Թուրքիա - փետրվարի 21, 1758(1758-02-21), Ալբանո-Լացիլե, Metropolitan City of Rome, Լացիո, Իտալիա), հայ նկարիչ, կրոնական գործիչ։

Կենսագրություն
--------------

Հովհաննես Պատկերահանը ծնվել է Կեսարիայում՝ 1695 թվականին, հայ մորից և մուսուլման հորից։ Չորս տարեկանում կորցրել է հորը և չորսամյա գտնվել մորաքրոջ և նրա վաճառական ամուսնու խնամքի տակ, նրանց հետ տեղափոխվել է Հալեպ, որտեղ գաղտնի մկրտվել է՝ մուսուլմանի անունը փոխարինելով Հովհաննես անունով։ Հալեպից տեղափոխվել է Տրիպոլի, ապա՝ Բեյրութ, Մարսել, և ի վերջո, Հռոմ, որտեղ դարձել է պապական պալատի հսկիչ-զինվոր։ Ստացած վարձատրության մի մասը հատկացրել է իր ուսումնառությանը և սկսել հմտանալ մանկուց սիրած նկարչության արվեստում։ Սերտ կապեր է ստեղծել Ալբանոյում (Հռոմի մոտ) հաստատված «Հիսուսի և Մարիամի նվիրյալ քույրեր» միաբանության և նրա հիմնադրուհի Մարիամ Մաջիորիի հետ։ 1718 թվականին Հռոմում ծանոթացել է Մխիթար Սեբաստացու հետ և որդիական սիրով ցկյանս կապվել նրա ու նրա միաբանության հետ։ Ամբողջ կյանքը զինվորության մեջ անցկացնելով հանդերձ, միշտ զբաղվել է սիրած գործով՝ սրբապատկերներ է նկարել հիմնականում Մխիթարյան վանքի և իտալացի կույսերի համար։

Նկարչությամբ զբաղվել է 13-14 տարեկանից։ 1720 թվականից ստորագրել է «Յովհաննէս Պատկերահան»։ 1716-1740 թվականներին նյութական ապահովության համար եղել է Հռոմի պապի զինվորը, ապրել Հռոմում, համագործակցել Վենետիկի Սուրբ Ղազար վանքի Մխիթարյան միաբանության հետ։

Մխիթար Սեբաստացու և այլոց պատվերներով կատարել է մի շարք նկարներ («Աստվածամոր ծնունդը», 1719, «Գրիգոր Լուսավորիչ», 1720, «Ս. Անտոն Անապատական», 1741, «Ս. Բենեդիկտիոս», 1742, «Խաչելություն», 1742, բոլորը՝ Սուրբ Ղազար վանքում, «Ցավագին Տիրամայրը», Մարիա Մաջորե վանք, Ալբանո), որոնք օժտված են ռոմանտիկական շնչով, կոմպոզիցիայի, հեռանկարի ու գծանկարի խոր զգացողությամբ՝ կատարված նկարչական որոշակի սահմանափակումներով։ Պահպանվել են Հովհաննես Պատկերահանի ինքնակենսագրությունը, նամակները (Սուրբ Ղազար վանքի դիվան), կտակը և շիրիմը (Մարիա Մաջորե վանք, Ալբանո)։

Ստեղծագործություններ
--------------------

* Աստվածամոր ծնունդը, 1719
* Գրիգոր Լուսավորիչ, 1720
* Սուրբ Անտոն Անապատական, 1741
* Սուրբ Բենեդիկտիոս, 1742
* Խաչելություն, 1742
* Ցավագին Տիրամայրը, Մարիա Մաջորե վանք, Ալբանո

Գրականություն
-------------

* Ղազարյան Մ. Հայ կերպարվեստը 17-18-րդ դարերում, Երևան, 1974։
* Ճեմճեմյան Ս. Յովհաննես Պատկերահան, «Բազմավեպ», 1986, № 1-4:

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  CERL Thesaurus — Consortium of European Research Libraries.
2. 1 2
3. ↑  Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2007։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Վարդանյան, Յու. Հ. (1988) Հ. Սահակ Ճեմճեմյան, Հովհաննես Պատկերահան (1695—1758), Վենետիկ, Ս. Ղազար, 1987, 61 էջ։. Լրաբեր Հասարակական Գիտությունների, № 12. pp. 75-77. ISSN 0320-8117 Archived 2019-01-23 at the Wayback Machine.
* Hovhannēs Patkerahan 1695-1758

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի նախնական տարբերակը կամ նրա մասը վերցված է* Հայկական համառոտ հանրագիտարանից*, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |