**Ավգուստա Մարի Չիվի** (անգլ.՝ Augusta Marie Chiwy, հունիսի 6, 1921(1921-06-06), Բուրունդի - օգոստոսի 23, 2015(2015-08-23)), բելգիացի բուժքույր, որը որպես կամավոր ծառայել է բելգիական Բաստոն քաղաքի պաշարման ժամանակ։ Իր գործընկերուհի բելգիացի բուժքույր Ռենե Լամերի հետ համագործակվել է ԱՄՆ բանակի ռազմական բժիշկ Ջոն Փրայորի հետ, խնամել վիրավոր զինվորներին Արդենների ռազմագործողության ընթացքում։

Կենսագրություն
--------------

Ավգուստա Չիվին Բելգիայում ԱՄՆ դեսպան Դենիզ Բաուերի հետ
Բաստոնում ծնված բելգիացի անասնաբույժի և վերջինիս կոնգոցի կնոջ դուստրը ծնվել է 1921 թվականին Բելգիական Կոնգոյում։ Բելգիա է վերադարձել ինը տարեկանում։ 1940 թվականին, 19 տարեկանում մեկնել է Լյովեն որպես բուժքույր վերապատրաստվելու համար։

1944 թվականի դեկտեմբերի 16-ին՝ գերմանացիների հարձակման օրը, վերադարձել է Բաստոն, իր ընտանիքի հետ Սուրբ ծնունդը նշելու։ Այդ ժամանակ քաղաքն ապահով էր, քանզի գտնվում էր ամերիկացիների ձեռքում, սակայն օրեր անց շրջապատվել է գերմանական զորաջոկատներով, որոնք Արդենների ռազմագործողությունների շրջանակում առաջխաղացում էին ունենում դեպի Բելգիա։ Իր բժիշկ հորեղբոր հետ զբաղվել է քաղաքացիական ու ռազմական վիրավորներով մինչև դեկտեմբերի 21-ը, որից հետո կամավորագրվել է ծառայելու որպես բուժքույր 20-րդ զրահատանկային հետևակային գումարտակի առաջին բուժօգնության բուժկետում, որը գլխավորում էր 10-րդ զրահատանկային դիվիզիայի բժիշկ Ջոն Փրայորը։ Աշխատել է Ռու Նյուֆչաթյուի բուժկետում ու նույնիսկ կրել բանակային համազգեստ, որպեսզի դուրս գա ռազմաճակատ՝ կրակահերթի տակ վիրավորներին հավաքելու։

1944 թվականի դեկտեմբերի 24-ին բուժկետը խոցվել է գերմանական ռումբով, սպանել ավելի քան 30 վիրավոր տղամարդկանց ու մյուս կամավորին՝ բուժքույր Ռենե Լամերին․ այդ ժամանակ Չիվին Փրայորի հետ գտնվում էր հարակից շենքում և պայթյունից խփվել է պատին, բայց մնացել անվնաս։ Շարունակել է օգնել ամերիկյան ուժերին, մինչև պաշարումը վերջնականապես չի ավարտվել երկու օր անց։

Պատերազմից հետո աշխատել է հիվանդանոցում ու հոգ տարել ողնաշարի վնասվածքներ ունեցողներին, ամուսնացել է բելգիացի զինվորի հետ ու ունեցել երկու երեխա։

Պատերազմից հետո հազվադեպ է խոսել իր փորձի մասին և ճակատամարտի մասին որոշ պատմական մեկնաբանություններում ենթադրվել է, որ նա զոհվել է այնտեղ։ Բրիտանացի պատմաբան Մարտին Քինգն իր *Voices of the Bulge* գիրքը վերաշարադրելիս հայտնաբերել է Չիվիին Բրյուսելի մոտակայքում գտնվող մի տուն-ինտերնատում, լսել նրա պատմությունն ու նրան ներկայացրել հանրային ուշադրության։

Ամերիկացի պատմաբան Ստեֆան Ամբրոզն իր *Band of Brothers* գրքում հպանցիկ ակնարկել է նրա մասին, Բելգիական Կոնգոյից Աննա անունով մի բուժքույր թռուցիկ հայտնվում է գրքի հիման վրա նկարահանված հեռուստասերիալում, որին մարմանվորել է Ռեբեկա Օկոտը։

2015 թվականի հուլիսին, պրոդյուսեր Մարտին Քինգի և ռեժիսոր Մայք Էդվարդսի նկարահանած *Searching for Augusta: The Forgotten Angel of Bastogne* վերնագրով Չիվիի մասին վավերագրական կինոնկարն արժանացել է Էմմի մրցանակի «Պատմական վավերագրական ֆիլմ» անվանակարգում։

Մահ
---

Վախճանվել է 2015 թվականի օգոստոսի 23-ին Բրյուսելի մոտակայքում։

Պարգևներ
--------

2011 թվականի հունիսի 24-ին դարձել է «Թագի շքանշանի» ասպետ։ Թագավոր Ալբերտ II-ի անունից մեդալը նրան է հանձնել Բելգիայի պաշտպանության նախարար Պիետեր Դե Քրեմը։ 2011 թվականի դեկտեմբերի 12-ին ԱՄՆ-ի բանակի նախարարության կողմից արժանացել է «Մարդասիրական ծառայության քաղաքացիական մրցանակի», որը նրան է հանձնել Բելգիայում ԱՄՆ դեսպան Հովարդ Գուտմանը։ 2014 թվականի մարտի 21-ին իր հայրենի քաղաքի կողմից ճանաչվել է Բաստոնի պատվավոր քաղաքացի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2  TracesOfWar
3. ↑  Marine Corps Times — Springfield: Sightline Media Group, 1999. — ISSN 1522-0869; 2328-2258
4. ↑  Schrijvers, Peter (2005). *The Unknown Dead: Civilians in the Battle of the Bulge*. University of Kentucky Press. էջ 212. ISBN 9780813123523. Վերցված է 2015 թ․ օգոստոսի 30-ին.
5. ↑  «Augusta Chiwy, 'forgotten' African nurse of Battle of the Bulge, dies at 94». *The Washington Post*. 2015 թ․ օգոստոսի 27. Վերցված է 2015 թ․ օգոստոսի 30-ին.
6. 1 2 3 4  Boyd, Clark (2011 թ․ դեկտեմբերի 16). «Belgian Nurse Honored For WWII Bravery». *Public Radio International*. Վերցված է 2014 թ․ օգոստոսի 30-ին.
7. ↑  King, Martin (2011). «African Nurse Saved GIs at Battle of Bulge». *U.S. Department of Defense*. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ օգոստոսի 2-ին. Վերցված է 2014 թ․ օգոստոսի 1-ին.
8. ↑  «Nurse, 93, who saved WWII GIs gets valor award». *Marine Corps Times*. 2011 թ․ դեկտեմբերի 12. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ օգոստոսի 13-ին. Վերցված է 2014 թ․ օգոստոսի 1-ին.
9. ↑  Beardsley, Steven (2011 թ․ դեկտեմբերի 12). «Army honors WWII nurse for aiding U.S. troops during Battle of the Bulge». *Stars and Stripes (newspaper)*. Վերցված է 2014 թ․ օգոստոսի 1-ին.
10. ↑  «Band of Brothers (TV Mini-Series 2001) – Full Cast & Crew». *IMDb.com*. 2014. Վերցված է 2014 թ․ օգոստոսի 1-ին.
11. ↑  Crew, Sarah (2015 թ․ հուլիսի 29). «Film The Forgotten Angel of Bastogne wins Emmy Documentary – Historical Award». *The Bulletin*. Վերցված է 2015 թ․ օգոստոսի 25-ին.
12. ↑  «Searching for Augusta: The Forgotten Angel of Bastogne». *augustachiwy.com*. 2015. Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ սեպտեմբերի 3-ին. Վերցված է 2015 թ․ օգոստոսի 25-ին.
13. ↑  «Augusta Chiwy, Forgotten wartime nurse dies at 94». *The New York Times*. 2015 թ․ օգոստոսի 26. Վերցված է 2015 թ․ օգոստոսի 29-ին.
14. ↑  «Augusta Chiwy, 'l'Ange oublié de Bastogne' est décédée» [Augusta Chiwy, 'the forgotten Angel of Bastogne' is dead]. *Radio Télévision Belge Francophone* (ֆրանսերեն). 2015 թ․ օգոստոսի 24. Վերցված է 2015 թ․ օգոստոսի 24-ին.
15. ↑  De Crem, Pieter (2011 թ․ հունիսի 24). «Augusta Chiwy Geriddered» [Augusta Chiwy Knighted]. *pieterdecrem.be* (հոլանդերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ օգոստոսի 8-ին. Վերցված է 2014 թ․ օգոստոսի 1-ին.
16. ↑  «Augusta Chiwy presentation photos». *Meet Howard Gutman*. 2011 թ․ դեկտեմբերի 13. Վերցված է 2014 թ․ օգոստոսի 1-ին.
17. ↑  «Augusta's Story». *augustachiwy.org*. Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ նոյեմբերի 8-ին. Վերցված է 2017 թ․ ապրիլի 8-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* «WWII Belgian nurse Augusta Chiwy honoured by US Army». *BBC News*. 2011 թ․ դեկտեմբերի 12. Վերցված է 2014 թ․ օգոստոսի 1-ին.
* McCall, Ash (2011 թ․ հուլիսի 15). «Voices of the Bulge – Nurse Augusta Chiwy». *Army Live*. Վերցված է 2014 թ․ օգոստոսի 1-ին.
* King, Martin (2010 թ․ հոկտեմբերի 26). «Voices of the Battle of the Bulge (video)». *YouTube*. Վերցված է 2014 թ․ օգոստոսի 1-ին.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ավգուստա Չիվի» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000453084156 · LCCN: n2014009981 · NTA: 338279814 · SUDOC: 167561863 · VIAF: 287651614 · WorldCat VIAF: 287651614 |

 |