**Արգենտինայի երաժշտությունը** ներառում է բազմազան ավանդական, դասական և հանրաճանաչ ժանրեր։ Երկրի ամենանշանակալի մշակութային ավանդներից մեկը տանգոն է, որը ծագել է Բուենոս Այրեսում և նրա շրջակայքում 19-րդ դարի վերջին և խորը փոփոխություններ կրել 20-րդ դարի ընթացքում։ Ժողովրդական երաժշտությունը հատկապես տարածված էր 20-րդ դարում։ 1950-ականներին և 1960-ականներին ժողովրդականությունը «բում» է ապրել՝ շնորհիվ այնպիսի արտիստների, ինչպիսիք են Ատահուալպա Յուպանկին և Մերսեդես Սոսան՝ «Nuevo cancionero» շարժման նշանավոր դեմքերը։ 1960-ականների կեսերից մինչև վերջ առաջացավ Բուենոս Այրեսի հակամշակութային պատկերը՝ արգենտինական ռոքը (հայտնի է որպես ազգային ռոք, (իսպ.՝ national rock)), որը համարվում էր իսպանալեզու ռոքի ամենավաղ մարմնավորումը՝ ինքնավար ինքնություն ունենալու համար, որը տարբերվում էր Անգլիայի կամ Միացյալ Նահանգների ռոքից։ Այն լայնորեն ընդունվեց երիտասարդության կողմից և այդ ժամանակից ի վեր դարձավ երկրի երաժշտական ինքնության մաս ինչպես ավանդական երաժշտությունը։ Ըստ Հարվարդի երաժշտության բառարանի, Արգենտինան նաև ունի արվեստի ամենահարուստ երաժշտական ավանդույթներից մեկը և հավանաբար, ամենաակտիվ ժամանակակից երաժշտական կյանքը։

Ժողովրդական երաժշտություն
-------------------------

Ատահուալպա Յուպանկի, 1968
*Լոս Չալչալերոս* քառյակ, 1958
Աբալոս եղբայրները, 1945
Արիել Ռամիրես ( *դաշնամուր*), Արգենտինայի հեղինակների և կոմպոզիտորների միության նախագահ, ականավոր ֆոլկլոր վոկալիստ Մերսեդես Սոսայի հետ, 1972
Ժողովրդական կիթառի վիրտուոզ Էդուարդո Ֆալու (*աջից*)Ժողովրդական երաժշտությունը, որը իսպաներեն կոչվում է *música folklórica* կամ *folklore՝* անգլիական ֆոլկլորից, հանդես է գալիս բազմաթիվ ձևերով, զարգացած է Արգենտինայի տարբեր մասերում՝ տարբեր եվրոպական և տեղական ազդեցություններով։

Առաջին ավանդական ժողովրդական խմբերի շարքում, որոնք լայնորեն ձայնագրվել են Արգենտինայում, ամենաազդեցիկներից երեքը հյուսիս-արևմուտքից էին.

1. *Լոս Չալչալերոս* Սալտա նահանգից
2. *Լոս Ֆրոնտերիզոսը* նույնպես Սալտա նահանգից և
3. Աբալոս եղբայրները Սանտյագո դել Էստերո գավառից

Ժողովրդական երաժշտության քառյակ *Los Fronterizos*, 1959
Մոտ 1950 թվականին իրենց առաջին ալբոմներից հետո գրեթե ակնթարթային հաջողություններ ունենալով՝ նրանք ճանրի վերածնունդ ոգեշնչեցին Արգենտինայում։ Այդ ժանրում ընդգրկված են Սիքստո Պալավեցիո, Խորխե Կաֆրունե, Ֆակունդո Կաբրալ ֆոլկլորիստները և «Los Manseros Santiagueños», ինչպես նաև «Los Nocheros» ֆոլկլորային խնբերը։

1960-ից 1974 թվականներին Լեդա Վալյադարեսը ստեղծել է վավերագրական ֆիլմաշար, որը հայտնի է որպես Արգենտինայի *երաժշտական քարտեզ (Mapa* musical argentino)՝ ձայնագրելով ավանդական ժողովրդական երաժշտությունը ողջ երկրում։ Նրա կատարած ձայնագրությունները ֆինանսավորվել են Արվեստների ազգային հիմնադրամի կողմից և ղեկավարվել Լիտո Նեբիայի կողմից Melopea Records-ի համար։

Այս ժանրում հայտնի մենակատար է կիթառահար Էդուարդո Ֆալուն, ով հայտնի է ավանդական պոեզիայի երաժշտության մեջ ներդնող բազմաթիվ ստեղծագործություններով։ Ավանդական ժողովրդական երաժշտությունն ավելի ու ավելի կարևոր դարձավ 1970-ականների զինվորական դիկտատուրայի և համայնքային բաժանումների դեմ բողոքի շարժման ժամանակ, երբ արտիստները, ինչպիսիք են Մերսեդես Սոսան և Ատահուալպա Յուպանկին, նպաստեցին «nueva canción»-ի զարգացմանը։ Սոլեդադ Պաստորուտտին («La Sole») ֆոլկլորը ներկայացրեց նոր լսարանի, իսկ 21-րդ դարի սկզբին Խուանա Մոլինան առաջարկեց միաձուլել էլեկտրոնային երաժշտությունը և ֆոլկլորը շրջապատի հնչյուններով, նուրբ ձայնով և կարճ զամբաներով։ 2004 թվականին Օրասիո Գուարանիի «Cantor de Cantores» ալբոմը արժանացավ Լատինական Գրեմմի մրցանակի լավագույն ժողովրդական ալբոմի համար։

### Ժողովրդական երաժշտության նշանավոր փառատոներ

Արգենտինական ֆոլկլոր երաժշտության հայտնի վայր՝ Cosquín ազգային ֆոլկլորային փառատոնը (Cosquín National Folklore Festival) 1961 թվականից սկսած ամեն տարի հավաքում է ժանրի երաժիշտներին։ Փառատոնը սկզբում համեստ իրադարձություն էր՝ ընդգրկելով ժողովրդական երաժիշտներ հարևան երկրներից և Ասիայից, ինչպես նաև ամբողջ Արգենտինայից։ Կենտրոնանալով ֆոլկլորային երաժշտության վրա՝ փառատոնը, այնուամենայնիվ, ներկայացնում է տաղանդներ տանգոյից, ակուստիկ երաժշտությունից և միջազգային մշակույթի աշխարհներից։ Տարվա նույն ժամանակ անցկացվում է «Cosquín Rock» փառատոնը։ Cosquín ազգային ֆոլկլորային փառատոնը սովորաբար ներառում է Արգենտինայում ստեղծված կամ մշակված բոլոր երաժշտական ժանրերի ներկայացուցիչներ.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| * Baguala
* Bailecito
* Kaluyo
* Candombe
* Carnavalito
* Chacarera
* Chamarrita
* Chamamé
* Chaya
* Cifra
* Cielito
 | * Cogoyo
* La Condición
* Copla
* El Cuando
* Cumbia villera
* Décima
* Escondido
* Firmeza
* Gato
* Guaracha santiagueña
* Huella
* Huayno
 | * Malambo
* Media caña
* Milonga
* Murga
* Pala-Pala
* El Palito
* Payada
* Pericón
* Polka
* Rasguido doble
* Refalosa
* El Sombrerito
 | * Tango
* Nuevo tango
* Tonada
* Tristecito
* Triunfo
* Valsecito criollo
* Vidala
* Vidalita
* Yaraví
* Zamba
 |

### Արգենտինական ժողովրդական երաժշտության տարբերությունները ըստ տարածաշրջանի

#### Անդյան երաժշտություն

* Բնիկ արգենտինական կենա, ավանդական անդյան գործիքԲնիկ արգենտինական կենա, ավանդական անդյան գործիք

Հյուսիսային Արգենտինայում՝ Բոլիվիայի և Չիլիի հետ սահմանին, Անդերի երաժշտությունն արտացոլում է երկրի ոգին տեղական փողային, հարվածային և լարային գործիքների հնչյուններով։ Խայմե Տորեսը հայտնի արգենտինացի/բոլիվիացի չարանգո նվագող է։

#### Չաքարերա

Մերսեդես Սոսա
Ծագումով Սանտյագո դել Էստերոյից՝ այս ժողովրդական երաժշտությունն ուղեկցվում է իսպանական կիթառներով և բոմբո լեգուերոյով։ Անվանումն առաջացել է *«chacra»* («ագարակ») բառից, քանի որ այն սովորաբար պարում էին գյուղական վայրերում, սակայն այն կամաց-կամաց ճանապարհ էր անցնում դեպի այդ շրջանի քաղաքները։ Այն զույգերի համար արգենտինական պարերից մեկն է, որտեղ կինը դրսևորվելու հավասար հնարավորություն ունի։

#### Շամամե

Ակորդեոնների վրա հիմնված Շամամեն (Chamamé) առաջացել է հյուսիս-արևելյան տարածաշրջանում (Կորրիենտես, Չակո, Ֆորմոզա և Միսիոնես նահանգներ)՝ մեծ մասամբ մեստիզո տարածքում, որտեղ բազմաթիվ վերաբնակիչներ են Լեհաստանից, Ուկրաինայից և Գերմանիայից։ Պոլկաները, մազուրկաները և վալսը եկան այս ներգաղթյալների հետ և շուտով միախառնվեցին իսպանական երաժշտության հետ, որն արդեն առկա էր տարածքում։ Շամամեն 20-րդ դարում այնքան էլ հայտնի չէր միջազգայնորեն, թեև որոշ արվեստագետներ, ինչպիսին է արգենտինացի գերաստղ Ռաուլ Բարբոզան, հայտնի դարձան դարի վերջում։ 21-րդ դարասկզբին Միսիոնես նահանգից ուկրաինական ծագումով երիտասարդ արգենտինացի Չանգո Սպասյուկը ևս մեկ անգամ միջազգային ուշադրության կենտրոնում է բերել շամամեին։ Պարանա գետի ափին գտնվող այս տարածքի ամբողջ երաժշտության հիմնական հիմքը դրա արմատներն են պարագվայի երաժշտության մեջ՝ ջրի վրայով։

Հանրաճանաչ երաժշտություն
------------------------

Ֆրանցիսկո Կանարոն և նրա տանգո նվագախումբը, մոտ 1930 թ.
### Տանգո

Տանգոն ծագել է Բուենոս Այրեսի բարերում և նավահանգստային տարածքներում, որտեղ եվրոպացիների ալիքները լցվել էին երկիր՝ միախառնելով երաժշտության տարբեր ձևերը։ Արդյունքը՝ տանգոն, ի հայտ եկավ որպես տարբեր ազդեցությունների միաձուլում, ներառյալ.

* հին միլոնգա – գյուղական գաուչոների երգեր
* habanera - կուբայական երաժշտություն
* պոլկա և մազուրկա - սլավոնական երաժշտություն
* contradanse – իսպանական երաժշտություն
* ֆլամենկո – անդալուզյան
* Իտալական ժողովրդական երաժշտություն

Տանգոյի պատկերակ Կառլոս Գարդել
Եվրոպական ռիթմերի այդ համադրությունը, որը առևտրականների և ներգաղթյալների կողմից բերվել է Արգենտինա և Ուրուգվայ, վերածվել է ճոճվող միլոնգայի մոտ 1900 թվականին։ Միլոնգան արագ դարձավ Բուենոս Այրեսի հայտնի պարը և կամաց-կամաց վերածվեց ժամանակակից *տանգոյի։* 1930 թվականից *տանգոն* պարային երաժշտությունից վերածվել է քնարականի և պոեզիայի՝ շնորհիվ այնպիսի վոկալիստների, ինչպիսիք են Կառլոս Գարդելը, Ռոբերտո Գոյենեչեն, Ուգո դել Կառիլը, Տիտա Մերելոն, Սուսանա Ռինալդին, Էդմունդո Ռիվերոն և Իգնասիո Կորսինին, որ հավասարապես ճանաչված էր որպես ժողովրդական երգիչ։ Տանգոյի ոսկե դարաշրջանը (1930-ից մինչև 1950-ականների կեսերը) արտացոլում էր ջազի և սվինգի ոսկե դարաշրջանը Միացյալ Նահանգներում, որտեղ նույնպես մեծ նվագախմբային տանգոյի խմբեր են հանդես գալիս, այնպիսի խմբեր (հայտնի են որպես « Orquestas típicas »), որոնք գլխավորում էին մասնավորապես Ֆրանցիսկո Կանարոն, Խուլիո դե Կարոն, Օսվալդո Պուգլիեզը, Անիբալ Տրոիլոն, Խուան դ'Արիենցոն և Ալֆրեդո Դե Անգելիսը։

1955 թվականից հետո, երբ Nueva canción-ը և արգենտինական ռոք շարժումները ակտիվացան, *տանգոն* դարձավ ավելի ինտելեկտուալ և ունկնդրի ուղղված՝ Աստոր Պիացոլայի «Նուեվո տանգոյի» գլխավորությամբ։ Երաժիշտներից շատերը, ովքեր օգնեցին Պիացոլային խթանել *նուեվո տանգոն*, շարունակեցին զարգացնել իրենց կարևոր կարիերան, ինչպիսիք են ջութակահար Անտոնիո Ագրին, Բանդոնեոն վիրտուոզ Խոսե Լիբերտելլան ու Ռոդոլֆո Մեդերոսը և դաշնակահարներ Օրասիո Սալգանն ու Պաբլո Զիգլերը, ովքեր արժանացել են Գրեմմիի 2005 թվականի մրցանակին։ Այսօր տանգոն շարունակում է ստեղծել նոր ներկայացուցիչներ ու մեծ վերածնունդ ապրել։*Նեո տանգոյի* վերելքը համաշխարհային երևույթ է այնպիսի խմբերի հետ, ինչպիսիք են Tanghetto-ն, Bajofondo-ն և Gotan Project-ը։

2019 թվականի մայիսին Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում առաջին Orquesta típica-ն՝ *Típica Messiez-ը*, դեբյուտ ունեցավ Նյու Յորքի Լինքոլն կենտրոնում կենդանի կատարմամբ։ Orquesta 10 գործիքները նվագում են օրիգինալ և ավանդական տանգո երաժշտություն։

### Ռոքնռոլ

Սոդա Սթերիոն համերգով
Արգենտինական ռոքնռոլը սովորաբար հայտնի է որպես արգենտինական ռոք կամ *Rock Nacional* (ազգային ռոք)։ Ընդհանուր օգտագործման մեջ տերմինը ներառում է նաև ռոք և փոփ Ուրուգվայից՝ պայմանավորված ընդհանուր մշակույթի և երկու ազգերի անդամներով բազմաթիվ խմբերի առկայությամբ (օրինակ՝ Rock.com.ar կայքը թվարկում է բազմաթիվ խմբեր Ուրուգվայից և YouTube-ից։ Արգենտինական ռոքի երգացանկերը սովորաբար ներառում են խմբեր երկու երկրներից)։ Թեև *Rock Nacional-ը* սովորաբար ներառում է ծանր խմբեր, ընդհանուր առմամբ այն ներառում է հետևյալ ժանրերը.

* փոփ( Վիրուս, Los Abuelos de la Nada, Fito Páez ),
* սկա ( Los Fabulosos Cadillacs, Los Auténticos Decadentes ),
* ռեգգի (Լոս Պերիկոս),
* Ֆանկ (սումո),
* Երկիր ( Sui Generis, Las Pastillas del Abuelo, Pedro y Pablo, Leon Gieco ) և
* Բլյուզ ( Մանալ, Մեմֆիս Լա Բլուզերա),
* Արգենտինական ռոք և փոփ անգլերեն լեզվով ( Triddana, Maxi Trusso, Siamés ):

#### 1960-ականներ

Բալլադային երգիչ Սանդրո, 1966, հայտնի որպես «Գնչուն», սիրված էր կին հանդիսատեսի կողմից։
Այն ժամանակ (60-ականների վերջ) հանրաճանաչ երաժշտությունը մի ոճ էր, որը կոչվում էր ritmo latino, հիմնական փոփ ժանր։ Բուենոս Այրեսի և Ռոսարիոյի բոհեմական հանգստավայրերը ժանրի օրրաններն էին, որոնք մեծապես հենվել էին բրիտանական ռոքի ազդեցությունների վրա, սակայն 1960-ականների կեսերին երաժիշտները սկսեցին ուսումնասիրել տեղական երաժշտական արմատները՝ ստեղծելով տեղական հնչյուններ։ Երաժիշտները, ինչպիսիք են Լոս Գատոսից Լիտտո Նեբիան, սկսեցին ձայնագրել իրենց տեսակի ռոքը։ Los Gatos խմբի « La balsa»-ն, որը թողարկվել է իրենց տարեսկզբին, հաստատեց արգենտինական ռոքի յուրահատուկ ձայնը։

1967 թվականին Կիլմես քաղաքում ստեղծվել է արգենտինական ռոքնռոլի պատմության ամենակարևոր խմբերից մեկը՝ Vox Dei-ն։

#### 1970-ականներ

1970 թվականին արգենտինական ռոքը հաստատվել էր միջին խավի երիտասարդության շրջանում։ 80-ականներին արգենտինական ռոք խմբերը հայտնի դարձան Լատինական Ամերիկայում և այլուր (Սերու Գիրան, Սոդա Սթերիո, Վիրուս, Ռատա Բլանկա, Էնանիտոս Վերդես, Ռիֆ, Չարլի Գարսիա):

Լեո Դենը ձայնագրման ստուդիայում. Նա, Պալիտո Օրտեգան և Լեոնարդո Ֆավիոն համարվում են Nueva Ola (Նոր Ալիք) երաժշտության գլխավոր արգենտինացի երգիչները, որոնք հայտնի էին 1960-ական և 1970-ական թվականներին Լատինական Ամերիկայում:
Այդ տասնամյակից ի վեր դարձել է ժողովրդական մշակույթի հիմնական բաղադրիչը բազմաթիվ մշակութային/սոցիալական ոճերով՝ ընդհատակյա, հիմնականում կողմնորոշված, որոշները կապված են.

* բանվոր դասակարգի հետ ( La Renga, Los Violadores, Hermética, Divididos, Attaque 77, Patricio Rey y y sus Redonditos de Ricota ) և
* ցածր դասի երիտասարդություն հետ ( Viejas Locas, 2 Minutos, Flema, Jóvenes Pordioseros, Intoxicados, La 25, Los Gardelitos):

#### 1980-ականներ և 1990-ականներ

Արգենտինական ռոքնռոլը երիտասարդների շրջանում ամենաշատ լսվող երաժշտությունն էր 80-ականների վերջին և 90-ականներին։ Նրա ազդեցությունն ու հաջողությունն ընդլայնվել է միջազգայնորեն՝ հարուստ և անխափան էվոլյուցիայի շնորհիվ։

Լալի Էսպոզիտո
Հայտնի խմբերից և մենակատարներից են՝ Չարլի Գարսիա, Ինդիո Սոլարի, Խավիեր Մոյանո, Սքայ Բեյլինսոն, Ֆաբիանա Կանտիլո, Անդրես Սիրո Մարտինո, Անրդես Կալամարո, Խավիեր Կալամարո, Սանդրա Միհանովիչ, Լիտո Նեբիա,Վո Դեյ, Էնանիտոս Վերդես, Լաս Պելոտաս, Հորկաս, Լոս Տիպիտոս, Կարաջո, Տրեն Լոկո, Հաուրիա, Գաբեզոնես, Հովենես Պորդիոսերոս, Կապանգա, Գուասոնես, Դիվիդիդոս, Ատակ 77, Լա 25, Պեզ, Ռատա Բլանկա, Մանչա դե Ռոլանդո, Վիեխաս Լոկաս, Լա Բերիսո, Ինտոքսիկադոս, Էստելարես, Արբոլ, Ալմաֆուերտե, Մալոն, Բերսութ Վերգարաբաթ, Պալեստին, 2 Մինուտոս, Լաս Պիլիկաոս Ալեհանդրո Տոլեդո, Էնանիտոս Վերդես, Բանդա դե Տուրիստաս, Սիք ոորքի և այլն։

Նախկին խմբերի թվում են՝ Patricio Rey y sus Redonditos de Ricota, Soda Stereo, El Reloj, Pescado Rabioso, Serú Girán, Invisible, Los Gatos, Callejeros, Almendra, Los Violadores, Riff, V8, LaIMnoicostor, Heraton, V8։

Արգենտինացի հայտնի ռոք երաժիշտներից են Չարլի Գարսիան, Գուստավո Սերատին, Անդրես Կալամարոն, Լուիս Ալբերտո Սպինետան, Ինդիո Սոլարին, Լիտո Նեբիան, Ֆիտո Պաեզը և Պապպոն։

### 2000 թվական

Մարտինա Ստոեսելը Տոդո Նոտիթիասին տված հարցազրույցում (2018)
### Էլեկտրոնային

1990-ականներին արգենտինական էլեկտրոնային երաժշտությունը մեծ ժողովրդականություն էր վայելում։ Ռոքեր 1999 թվականին անցավ էլեկտրոնայինին։ Էլեկտրոնային պարային երեկույթներն ու շոուները, ինչպիսիք են Creamfields BA-ն, սիրելի են հազարավոր մարդկանց շրջանում։ Հայտնի էլեկտրոնային դիջեյներից է Էրնան Կատտանեոն, ով խաղացել է Burning Man-ը։ Indietronica խմբերը, ինչպիսին է Entre Ríos-ը, նույնպես հայտնի են դարձել։ Bajofondo Tango Club-ը և Gotan Project-ը միացրել են տանգոն էլեկտրոնիկայի հետ։ Բուենոս Այրեսի Zizek Club-ից ZZK Records-ը, սկսելով 2007 թվականին, ստեղծել է electronica-ի և cumbia-ի միաձուլումը։

### Փոփ

Նաթի Պելուզո
Փոփ խմբերը մեծ ժողովրդականություն են վայելել, որոնց մեջ ամենահայտնին Բանդանն է։ Այս ժանրի մյուս արտիստներից են Միրանդան «էլեկտրո» հնչյունով, Ալեխանդրո Լերները, Ակսելը (երգիչ), Վալերիա Լինչը, Մարիա Խիմենա Պերեյրան և Բաբասոնիկոսը՝ երկարատև ժողովրդականություն վայելողը։ Արվեստագետները, ովքեր համատեղում են փորձարկումները Գլեմի հետ, ներառում են Airbag-ը և Arbol-ը, որը հարդքորը համադրում է փոփի և ջութակների հետ։ 2010-ականներին Լալին դարձավ Արգենտինայի փոփ երաժշտության ամենամեծ ներկայացուցիչը։ 2013 թվականին նրա դեբյուտից հետո շատ արտիստներ մտել են ժանր, այդ թվում՝ Թինին, Օրիանան, Խեմենա Բարոնը և Էմիլիան։

### Կուարտետո

Կուարտետոն կամ Կուարտետազոն պարային երաժշտության ձև է, որը նման է Մերենգեին։ Այն հայտնի դարձավ Արգենտինայում 1940-ականներին՝ սկսած ժանրի անվանակից և նորարար Կուարտետո Լեոյից, և վերածնունդ ապրեց 1980-ականներին, հատկապես Կորդոբայում։ 1990-ականների վերջին Ռոդրիգոյի կարճ կարիերայում առաջացավ ազգային կուռք։ Ամենահայտնի և մնայուն կվարտետո երգիչը La Mona Jiménez-ն է, ով թողարկել է ավելի քան 100 ալբոմ և շարունակում է ձայնագրությունները։ Նրա աշխատանքը ոգեշնչել է ժանրի մյուս երաժիշտներին։

### Կումբիա

Կումբիան ժամանակակից արգենտինական երաժշտության կարևոր մասն է, որն ի սկզբանե առաջացել է Կոլումբիայի Կումբիայից։ Այս ժանրը դանդաղորեն հայտնի դարձավ 1960-ականներից Արգենտինայում կոլումբիական Los Wawancó-ի և Cuarteto Imperial-ի կարևոր խմբերի առաջխաղացումով։ Կումբիայի արգենտինական խմբերը և մենակատարները ծագել են երկրի հյուսիսում և Սանտա Ֆե նահանգում, առաջին շրջանները, որտեղ կումբիան հայտնի է դարձել։ Հաջորդ տասնամյակներում կումբիան լայն տարածում գտավ ամբողջ երկրում՝ 1990-ականների վերջին դառնալով ստորին խավի ամենահայտնի երաժշտությունը։ 1999-ին Մեծ Բուենոս Այրեսի հյուսիսում ծագեց քնարական ոճը, որը կոչվում էր *cumbia villera* (տնակային կումբիա), որը ագրեսիվ է և բացահայտ (նման է պանկ ռոքին կամ գանգստա ռեփին)։ 2000-ականներից մինչև մեր օրերը կումբիան դառնում է ամենաշատ լսվող երաժշտական ժանրը երիտասարդների շրջանում։

#### Ընթացիկ հայտնի ակտեր

Los Palmeras, Los del Fuego, Damas Gratis, Agapornis, La Nueva Luna, Amar Azul, Mala Fama, Ráfaga, Jambao, Antonio Ríos, Daniel Agostini, Karina, Dalila, և Mario Pereyra։ Հայտնի չգործող խմբերը և մահացած մենակատարները ներառում են՝ Los Wachiturros, Yerba Brava, Pibes Chorros, La Base Musical, Grupo Sombras, Leo Mattioli և Gilda :

Ուրբանո երաժշտություն
---------------------

### Չեչենգե

Չեչենգեն, որը նաև հայտնի է որպես Cumbiaton կամ Cumbia turra, արգենտինական կումբիայի ձև է, որը մեծապես կրում է Ռեգետոնի ազդեցությունը, որը հայտնի դարձավ Արգենտինայում 2010-ականներին։ Արվեստագետներն ու խմբերը, ինչպիսիք են Los Wachiturros-ը, Nene Malo-ն և այլք, հայտնի դարձան 2011-ի կեսերին արտասահմանյան երկրներում, որոնք լայն տարածում գտան այնպիսի երկրներում, ինչպիսիք են Բոլիվիան, Չիլին և Ուրուգվայը։ L-Gante-ն սկսեց թողարկել այս ոճի նոր երգեր, ինչպիսիք են «L-Gante Rkt»-ը Papu DJ-ի հետ և « L-Gante: Bzrp Music Sessions, Vol. 38 »-ը Bizarrap-ի հետ։ Դիջեյ Ֆեր Պալասիոն սկսեց հավաքել ռեգեթոնի հայտնի երգերը և ռեմիքսով այն դարձնել իր սեփական տարբերակը իր «Previa and Cachengue»-ում, որը պարունակում է Cumbiatón EDM-ի ազդեցությունները, որոնք էլ նրա տեսահոլովակը հասցրին միլիոնավոր դիտումների։ Նոր պրոդյուսերների ինչպիսիք են Ֆակու Վասկեսը, դիջեյ Ալեքսը և շատ ուրիշներ, սկսեցին այս ձայնը ստեղծել Արգենտինայում։

### Թրեպ

Թրեպ երաժշտությունը, թեև Արգենտինայում և Լատինական Ամերիկայի մնացած երկրներում վերջերս նորույթ է, իրականում այդքան էլ նորություն չէ։ Այն գոյություն ունի 90-ականների սկզբից, երբ Ջորջիա նահանգի Ատլանտա քաղաքում ծնվեց էլեկտրոնային և հիփ հոփ ժանրերի յուրահատուկ խառնուրդը։ Սովորաբար, ներառյալ կոշտ և մռայլ բառերը, թրեպի արտիստները հաճախ օգտագործում են ժանրը որպես հարթակ փողոցում իրենց ծանր փորձառությունները, աղքատության մեջ անցկացրած կյանքի ահավոր իրականությունը և հաջողության համար իրենց անձնական պայքարը արտահայտելու համար։ «Թրեպ» բառը վերաբերում է այն վայրերին, որտեղ թմրանյութերի առքուվաճառք է իրականացվում։ Պատմելով հյուսիսամերիկյան ստորին խավի պատմությունները՝ ձևավորվող ժանրը ձայն տվեց մի սերնդի, որն իրեն մարգինալացված էր զգում հասարակության կողմից։ Սոցիալական մեդիայի օգտագործումը նաև թույլ է տվել արգենտինացի թրեպ նկարիչներին հասնել փառքի և ճանաչման շատ ավելի արագ, քան իրենց հյուսիսամերիկյան նախորդները։ Այս արտիստներից մեկը Դուկին է, ով իր «Si Te Sentís Sola» սինգլով 47 միլիոն դիտում է ունեցել։ Որպես Արգենտինայի թրեպի ամենամեծ անուններից մեկը՝ Դուկին համատեղում է ռիթմերը, որոնք առկա են ինչպես ռեգեթոնում, այնպես էլ ռեփում։ Նրա երաժշտությունը թրեպի կոշտ օրիգինալ հնչյունների և ավելի ռիթմիկ էլեկտրոնային լատինաամերիկյան ժանրերի յուրահատուկ խառնուրդ է։ Կորդոբայում ծնված Պաուլո Լոնդրան ևս մեկ երիտասարդ թրեպ նկարիչ է։ Դեռևս ապրելով իր ծնողների հետ՝ 20-ամյա երիտասարդը հռչակ ձեռք բերեց 2017 թվականի հունվարին՝ իր «Relax» սինգլով։ Հակառակելով ագրեսիվ կարծրատիպերին, որոնք հաճախ կապված են թակարդ երաժշտության հետ՝ Լոնդրան ցանկանում է անել ամեն ինչ իր ձևով։ Նրա երգերը, որոնք բոլորը վերաբերում են դրականությանը, լավ տրամադրություններին և երախտագիտությանը, խուսափում են բռնության և թմրանյութերի մասին սովորական թրապի հիշատակումներից։ Ցանկանալով ճեղքել սահմանները և շեղվել ավանդական թրեպի շրջանակներից, նա, հավանաբար, ամենաքաղաքավարի թրեպ արտիստն է։ Արդեն աշխատելով Bad Bunny-ի և J Balvin-ի նմանների հետ՝ նրա տեսահոլովակները հաճախ գերազանցում են դիտումների քանակը 100 միլիոնից։

### Կումբիա փոփ

2015-ի կեսերին ուրուգվայական և արգենտինական «Կումբիա չետա» և «կումբիա փոփ» ենթաժանրերի Agapornis խումբը մեծ հաջողություն ունեցավ ամբողջ Լատինական Ամերիկայում՝ նույնիսկ նախքան իրենց առաջին ալբոմները հրապարակելը։ Մասնավորապես հաջողություն ունեցան իրենց հայրենի երկրում և Արգենտինայում, որտեղ տվյալ պահին նրանք միասին ինը երգ են ունեցել Spotify-ի լավագույն տասնյակում։

Այս արտիստներ
-------------

### Սոուլ/Ֆանկ

* Հոգու ուժը

### Ռեպ

* Ֆեմինա
* Իլյա Կուրյակին և Վալդերամաները

### Ռեգի

* Ֆեմինա

Գեղարվեստական երաժշտություն
---------------------------

### Ջազ

Տիտո Ալբերտի, 1957
Տենորման *Գատո* Բարբիերին, 1970
Թեև Արգենտինայի ջազային տեսարանի մեծ մասը պտտվում է 1960-ականներին Աստոր Պիացոլլայի կողմից տարածված նոր տանգոյի շուրջ, այդ ժամանակից ի վեր արգենտինացի երաժիշտները ստեղծել կամ մեկնաբանել են բիբոփ, ուղիղ ջազի և լատինական ջազի մի զգալի զանգված։

#### 1950-ականներ

Առաջիններից մեկը, ով հավաքեց լայն լսարան, կիթառահար Օսկար Ալեմանն էր, ով բրազիլացի արտիստների հետ ելույթներից հետո տեղափոխվեց Փարիզ և ելույթ ունեցավ լեգենդար պարուհի Ժոզեֆին Բեյքերի համար։ Օսկարի սվինգ ոճը նրան հավատարիմ հետևորդներ բերեց 1940-ական և 1950-ական թվականներին։ Մամբոյի և լատինական ջազի հանրաճանաչությունը, ընդհանուր առմամբ, 1950-ականներին դռներ բացեց թմբկահար Տիտո Ալբերտիի համար, ով հաճախակի ձայնագրում էր Կուբայի «մամբոյի արքա» Դամասո Պերես Պրադոյի հետ և իր հայտնի «Jazz Casino»-ով ժողովրդականացնում էր ժանրը տեղական մակարդակում։ Ավելի ուշ ջազում սինթեզատորների կիրառման ի հայտ գալը գտավ Խորխե Անդերսի արգենտինացի կողմնակիցին, ում քառյակը հայտնի դարձավ մոդալ ջազային ստեղծագործություններով, ինչպիսին *Suave como un amanecer* էր 1965 թվականին։ Նրա հաճախակի համախոհներից մեկը՝ դաշնակահար Գուստավո Կերեզտեզաչին, մեծ ճանաչում գտավ Ջոն Քոլթրեյնի և Օլիվեր Նելսոնի չափանիշների օդաչու մեկնաբանություններով, ինչպես նաև այնպիսի ստեղծագործություններով, ինչպիսիք են *The gun-ը* և *Como luces esta noche* :

#### 1960-ականներ

1960-ականներին՝ «նոր տանգոյի» ի հայտ գալուց հետո, Պիացոլլայի գործընկեր բանդոնեոնիստներից մեկը, որի վրա մեծ ազդեցություն է թողել, դարձավ ջազի նշանավոր կոմպոզիտորը։ Ռոդոլֆո Մեդերոսի 1976 թվականի *Fuera de broma 8* ալբոմը միաձուլված բեբոփ տանգոյի և ակուստիկ ռոքի հետ։ Այդ ժամանակվանից Մեդերոսը ձայնագրել է բազմաթիվ ալբոմներ և ֆիլմերի պարտիտուրներ։ Նրա հաջողությունը ջազ ֆյուժնում ոգեշնչել է ուրիշներին, ինչպիսիք են բանդոնեոնահար Դինո Սալուզին, կիթառահար Լիտո Էպումերը և ալտ-սաքսիստ Բերնարդո Բարաջը։

#### 1970-ականներից մինչև 1990-ականներ

Ավելի ուշ՝ 1970-ականներին և 1990-ականներին, թմբկահար Պոչո Լապուբլը հայտնի դարձավ իր ջազ եռյակով և կինոնկարներով։ Արգենտինացի ջազ սաքսոֆոնահարները նույնպես աչքի են ընկել իրենց ժանրում։ Ալթոս սաքսոֆոնահար Անդրես Բոյարսկին, ով հայտնվեց 1986 թվականին՝ կատարելով *Hombre mirando al sudeste* (« Մարդը դեմքով դեպի հարավ-արևելք ») ֆիլմի պարտիտուրը, ընդարձակ ձայնագրություններ է կատարում մինչ օրս՝ համագործակցելով լատինական ջազի մեծերի հետ, ինչպիսիք են Պակիտո Դ'Ռիվերան և Կլաուդիո Ռոդիտին։ Կառլոս Ֆրանցետիի աշխատանքը և մշակումները 1992 թվականի *«Մամբոյի արքաները»* գեղարվեստական ֆիլմի համար, նրան շնորհեցին լատինական «Գրեմմի»։

#### Նշանավոր արգենտինական ջազ երաժշտություն

Միջազգային ոլորտում ամենահայտնի արգենտինացի ջազ երաժիշտը հավանաբար Լեանդրո *Գատո* Բարբիերին է։ Տենոր սաքսոֆոնահարը 1960-ականների սկզբին աշխատել է բիգ-բենդի անվանի նվագախմբի դիրիժոր Լալո Շիֆրինի հետ՝ Շիֆրինի միջազգայնորեն հայտնի դառնալուց անմիջապես առաջ *Mission: Impossible-*ի թեմայի ստեղծագործությամբ։ Վարձվելով ջազ շեփորահար Դոն Չերիի կողմից՝ երկուսն էլ ձայնագրեցին *Complete Communion-ը* 1965 թվականին, ալբոմ, որն ապահովեց նրանց համբավը ջազային աշխարհում։ Բարբիերին շարունակեց ձայնագրել իր ազդեցիկ *Caliente-ն*(1976), ալբոմ, որը միավորում է լատինական ջազը և փորձարարական ստեղծագործությունները, ինչպիսիք են իր սեփական և ջազ ֆյուժն մեծ Կարլոս Սանտանայի, ինչպես նաև *Qué pasa-ն* (1997), որն ավելի խորն է բխում արգենտինական ֆոլկլորային արմատներից։

Բուենոս Այրեսի ջազ փառատոնը, որը սկսվել է 1984 թվականին տեղական ջազի էնտուզիաստ Կառլոս Ինզիլոյի կողմից սկսված *Jazzología* շարքից, 2002 թվականից ի վեր գրավել է լեգենդների և նորեկների ջազի բոլոր հիմնական ժանրերից, ինչպես նաև ավանգարդ հնչյուններից։ Փառատոնը գրավել են այնպիսի կատարողներ, ինչպիսիք են Քենի Բարրոնը, Մայքլ Բրեքերը, Դի Դի Բրիջուոթերը, Հերբի Հենքոկը, Ֆրեդի Հաբարդը, Ռոն Քարթերը և Չուչո Վալդեսը։

### Դասական երաժշտություն

Մարթա Արգերիխը, որը համարվում է 20-րդ դարի երկրորդ կեսի մեծագույն դաշնակահարներից մեկըԲուենոս Այրեսի ֆիլհարմոնիան ունի իր տունը հայտնի Կոլոնի օպերային թատրոնում։ Այն հիմնադրվել է 1946 թվականին և համարվում է իր ազգի ամենահեղինակավոր նվագախմբերից մեկը։ 60 տարվա պատմության ընթացքում մի քանի պարգևների է արժանացել։ Մեկ այլ կայացած նվագախումբ Արգենտինայի ազգային սիմֆոնիկ նվագախումբն է։

Այս ժանրի նշանավոր արգենտինացի կոմպոզիտորներից են սիմֆոնիկ կոմպոզիտոր Խուան Խոսե Կաստրոն, Ալբերտո Ուիլյամսը, ով հայտնի էր բնատենչ և դասական ժանրերի վաղ միաձուլմամբ, Կառլոս Գուաստավինոն՝ հայտնի իր ռոմանտիզմի ստեղծագործություններով, Ջուդիթ Ակոշկին և Ալբերտո Ջինաստերան՝ դասական երաժշտության ամենակարևոր արգենտինացի կոմպոզիտորներից մեկը։ Միջազգային ճանաչում ունեցող կատարողներից են դաշնակահար Մարթա Արգերիխը, ջութակահար Ալբերտո Լիսին, կիթառահար Մարիա Իզաբել Սիվերսը, տենոր Խոսե Կուրան, մեցցո-սոպրանո Մարգարիտա Ցիմերմանը և դաշնակահար ու դիրիժոր Դանիել Բարենբոյմը, ով ղեկավարել է Orchester de Paris-ին Chicago Symphony Orchestra-ն և Berlinny State Opera-ն։ Les Luthiers-ը ներառված է ժանրում։

Մուլտիմեդիա
-----------

1.***Ընտրություններ:***

* *Fuga y Misterio*. Ástor Piazzolla, երաժշտություն. Պարողներ՝ Վինսենթ Մորել և Մերիլին Լեֆոր։ (Նոր տանգո)
* *Por una cabeza*. Կառլոս Գարդել, երաժշտություն և վոկալ; Ալֆրեդո Լե Պերա, խոսքեր. (Դասական տանգո)
* Խառնաշփոթ. Ջոն Միշել, թավջութակ և Մատս Լիդստրոմ, դաշնամուր։ (Միլոնգա)

Տես նաև
-------

* Տանգո

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *The Harvard Dictionary of Music*. Belknap Press. 2003 թ․ նոյեմբերի 28. էջեր 53–54. ISBN 978-0674011632.
2. ↑  Orquera, Fabiola (2015 թ․ դեկտեմբեր). «El proyecto musical de Leda Valladares: del sustrato romántico a una concepción ancestral-vanguardista de la argentinidad» [Leda Valladares' Musical Project: From a Romantic Substratum to an Ancestral, Avant-garde Conception of Argentine Identity]. *Corpus* (իսպաներեն). Santa Rosa, Argentina: Centro Científico y Tecnológico-CONICET, Universidad Nacional de La Pampa. **5** (2): 1–30. doi:10.4000/corpusarchivos.1479. ISSN 1853-8037. OCLC 5948908129. Վերցված է 2020 թ․ հունիսի 13-ին.
3. 1 2   `{{cite news}}`: Empty citation (օգնություն)
4. ↑  Bao, Sandra; Clark, Gregor (2015). *Argentina y Uruguay* (իսպաներեն). Barcelona: Lonely Planet Publications. ISBN 9788408135395. OCLC 944234178 and 908830832.
5. ↑  «Aquí Cosquín». Aquicosquin.org. Արխիվացված է օրիգինալից 2010 թ․ հունվարի 16-ին. Վերցված է 2012 թ․ օգոստոսի 15-ին.
6. ↑  «CosquinRock.Com». CosquinRock.Com. Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ փետրվարի 8-ին. Վերցված է 2012 թ․ օգոստոսի 15-ին.
7. ↑  «Couple Dancing and the Beginning of Tango». History-of-tango.com. Վերցված է 2012 թ․ օգոստոսի 15-ին.
8. ↑  «Típica Messiez».
9. 1 2 3  *Argentina* (7 ed.). Lonely Planet. 2010. էջ 49. ISBN 978-1742203072.
10. ↑  Morales, Ed (2003). *The Latin Beat: The Rhythms And Roots Of Latin Music From Bossa Nova To Salsa And Beyond*. Da Capo Press. էջ 341. ISBN 078673020X.
11. ↑  *Time Out Argentina & Uruguay: Perfect Places to Stay, Eat & Explore*. Time Out Guides. 2010. էջ 389. ISBN 978-1846701276.
12. ↑  Lonely Planet 2010, page 48
13. ↑  Slater, Russ (2010 թ․ օգոստոսի 2). «The Story of ZZK Records – Argentina's Home of Digital Cumbia». *Sounds and Colours*. Վերցված է 2012 թ․ մարտի 29-ին.(չաշխատող հղում)
14. ↑  «Lali sobre "Ladrón": "Me encanta la letra y la fuerza femenina que tiene, amo compartirla con Cazzu"». *Billboard Argentina* (իսպաներեն). 2020 թ․ նոյեմբերի 12. Վերցված է 2020 թ․ նոյեմբերի 17-ին.
15. ↑  «Bizarrap y L-Gante batieron un nuevo récord: "Cumbia 420 pa' los negros"» (Spanish). TN. 2021 թ․ մարտի 23. Վերցված է 2021 թ․ մարտի 23-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
16. ↑  «Cumbia, reggaetón y autogestión: quién es Fer Palacio, el DJ más popular de YouTube». Վերցված է 2021 թ․ հունվարի 24-ին.
17. ↑  «Trap, the Musical Genre Taking Argentina by Storm». Վերցված է 2018 թ․ հունիսի 5-ին.
18. ↑  Los 9 temas de Marama y Rombai en el top 10 de Spotify Argentina

* Բրիլ, Մարկ. Լատինական Ամերիկայի և Կարիբյան ավազանի երաժշտությունը, 2-րդ հրատարակություն, 2018, Թեյլոր և Ֆրենսիս1138053562
* Ֆերլի, Ջան և Թեդի Պեյրո. «Հորիզոնական ցանկության ուղղահայաց արտահայտություն». 2000 թ. Բրոտոնում, Սայմոն և Էլինգհեմ, Մարկը Մակքոնաչիի հետ, Ջեյմս և Դյուն, Օրլա (Խմբ.), *Համաշխարհային երաժշտություն, հատ.* *2. Լատինական և Հյուսիսային Ամերիկա, Կարիբյան ավազան, Հնդկաստան, Ասիա և Խաղաղ օվկիանոս*, էջ 304–314: Rough Guides Ltd, Penguin Books.1-85828-636-0ISBN 1-85828-636-0
* Ֆեյրլի, Ջան. «Պարող այտից այտ...»: 2000 թ. Բրոտոնում, Սայմոն և Էլինգհեմ, Մարկը Մակքոնաչիի հետ, Ջեյմս և Դյուն, Օրլա (Խմբ.), *Համաշխարհային երաժշտություն, հատ.* *2. Լատինական և Հյուսիսային Ամերիկա, Կարիբյան ավազան, Հնդկաստան, Ասիա և Խաղաղ օվկիանոս*, էջ 315–316: Rough Guides Ltd, Penguin Books.1-85828-636-0ISBN 1-85828-636-0
* Ֆեյրլի, Յան. «Անզիջում երգ». 2000 թ. Բրոտոնում, Սայմոն և Էլինգհեմ, Մարկը Մակքոնաչիի հետ, Ջեյմս և Դյուն, Օրլա (Խմբ.), *Համաշխարհային երաժշտություն, հատ.* *2. Լատինական և Հյուսիսային Ամերիկա, Կարիբյան ավազան, Հնդկաստան, Ասիա և Խաղաղ օվկիանոս*, էջ 362–371: Rough Guides Ltd, Penguin Books.1-85828-636-0ISBN 1-85828-636-0
* Լատինաամերիկյան երաժշտության ոճեր
* «Fanfarria Latina». La Fanfarria del Capitán. Վերցված է 2013-10-28 Կապիտան պաշտոնյան

Արտաքին հղումներ
----------------

* BBC Radio 3 Audio (60 minutes): Tango. Accessed 25 November 2010.
* BBC Radio 3 Audio (60 minutes): The Humahuaca Valley. Accessed 25 November 2010.
* www.argentina.ar: Argentine music history](չաշխատող հղում)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Արգենտինայի երաժշտություն» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ կատալոնական |

 |