|  |
| --- |
| Հաշվապահության մաս |
| Հաշվապահական հաշվառում |
| Early 19th-century German ledger |
| * Հաշվապահական ծախքեր
* Գնողունակություն
* Կառավարում
* Հարկ
 |
| Հիմնական տեսակներ
* Աուդիտ
* Բյուջե
* Բյուջետային հաշվառում
* Ծախս
* Դատական
* Ֆինանսական
* Ֆոնդային
* Պետական
* Կառավարչական
* Սոցիալական
* Հարկային
 |
| Հիմնական հասկացություններ
* Հաշվետվության շրջան
* Կուտակում
* Գնողունակություն
* Տնտեսվարող սուբյեկտ
* Իրական արժեք
* Նորմալ գործող ընկերություն
* Հաշվապահական ծախքեր
* Համապատասխանություն
* Նյութականություն
* Հասույթի ճանաչում
* Դրամական միավոր
 |
| Ընտրված հաշիվներ
* Ակտիվներ
* Կանխիկ
* Վաճառված ապրանքների արժեք
* Մաշվածքամարում / Ամորտիզացում
* Սեփական միջոցներ
* Արտադրական ծախսեր
* Հեղինակություն
* Պարտավորություններ/Գուդվիլ
* Շահույթ
* Շրջանառություն
 |
| Համընդհանուր ակզբունքներ
* Աուդիտի համընդհանուր ստանդարտներ
* Ստանդարտների սերտաճում
* Միջազգային ստանդարտներ
* Աուդիտի միջազգային ստանդարտներ
* Կառավարչական հաշվառման սկզբունքներ
 |
| Հաշվապահական հաշվետվություն
* Տարեկան հաշվետվություն
* Հաշվապահական հաշվեկշիռ
* Դրամական հոսք
* Սեփական կապիտալ
* Եկամուտ
* Հաշվապահական հաշվետվություն
* Ձեռնարկության եկամուտների և ծախսերի հաշվեկշիռ
 |
| Հաշվապահություն
* Բանկային համաձայնեցում
* Դեբետ և կրեդիտ
* Կրկնակի գրանցում
* FIFO և LIFO
* Մատյան
* Մայր մատյան
* Փորձնական բալանս
 |
| Ստուգում
* Ֆինանսական
* Ներքին
* Ֆիրմաներ
* Հաշվետվություն
* Փորձաքննություն
 |
| Մարդիկ և կազմակերպություններ
* Հաշվապահներ
* Կազմակերպություններ
* Լուկա Պաչոլի
 |
| Առաջընթաց
* Պատմություն
* Սարբլենս Օքսլիի օրենք
 |
| Խարդախություններ
* Ստեղծագործական
* Շահույթի կառավարում
* Հոլիվուդ
* Արտահաշվեկշիռ
 |
| * դ
* ք
* խ
 |

**Ներքին աուդիտ**, կազմակերպության աշխատողների կողմից իրականացվող աուդիտ՝ վերահսկողություն։

Ներքին աուդիտի հասկացություն և պահանջներ
----------------------------------------

Կազմակերպությունը պետք է անցկացնի ներքին աուդիտներ պլանավորված ժամանակ, սահմանելու համար, որ որակի կառավարման համակարգը

1. համապատասխանում է պլանավորված միջոցառումներին, սույն միջազգային ստանդարտի պահանջներին և կազմակերպության կողմից մշակված որակի կառավարման համակարգի նկատմամբ սահմանված պահանջներին,
2. արդյունավետ ներդրված է և պահպանվում է աշխատանքային վիճակում։

Աուդիտների/ստուգումների/ ծրագիրը պետք է պլանավորվի՝ հաշվի առնելով աուդիտին ենթակա գործընթացների ու մասերի կարևորությունը և կարգավիճակը, ինչպես նաև նախկինում կատարված աուդիտների արդյունքները։ Աուդիտների չափանիշները, կիրառման ոլորտը, հաճախականությունը և մեթոդները պետք է սահմանված լինեն։ Աուդիտորների ընտրությունը և աուդիտի անցկացումը պետք է ապահովեն աուդիտի գործընթացի օբյեկտիվությունն ու անկողմնակալությունը։ Աուդիտորները չպետք է ստուգեն իրենց սեփական աշխատանքը։ Ամբողջ գործընթացը պետք է փաստաթղթավորվի, որպեսզի սահմանվեն պատասխանատվությունները և աուդիտների պլանավորման ու անցկացման նկատմամբ պահանջները, ինչպես նաև արդյունքների և նշումների մասին հաշվետվությունների պահանջները, որոնք պետք է գտնվեն աշխատանքային վիճակում։ Ղեկավարությունը, որը պատասխանատու է ստուգվող ոլորտներում/բաժիններում/ պետք է ապահովի, որ անհրաժեշտ ուղղումները և ուղղիչ գործողությունները ձեռնարկվեն առանց ավելորդ հետաձգման անհամապատասխանությունների և դրանց պատճառների վերացման նպատակով։ Հաջորդական գործողությունները պետք է ներառեն ձեռնարկված միջոցների ստուգումը և ստուգման արդյումքների մասին հաշվետվությունը։
Որակի աուդիտ – սիստեմատիկ և անկախ կազմակերպության որակի էքսպերտիզա/գնահատական/
Աուդիտի տեսակներն են՝

1. գործընթացի,
2. ապրանքների,
3. ծառայությունների,
4. որակի
5. կառավարման։

Ներքին աուդիտն անցկացվում է կազմակերպության աշխատողների կողմից, որոնք անցել են համապատասխան վերապատրաստում և ղեկավարության կողմից նշանակվել են ներքին աուիդիտորներ։ Արտաքին աուդիտն իրականացվում է սերտիֆիկատ ունեցող կազմակերպությունների աշխատողների կողմից։

Առաջին կողմի աուդիտ/аудит первой стороны/- ապրանքների կամ որակի կառավարմանը ուղղված ներքին աուդիտն է,որն իրականացվում է կամ նախօրոք ընտրված և վերապատրաստված աշխատողների կողմից/կազմակերպության/, որոնք կոչվում են ներքին աուդիտորներ, կամ հրավիրված ներքին աուդիտորների կողմից։ Ժամանակակից կազմակերպությունները իրենց անձնակազմում պետք է ունենան ներքին աուդիտորներ, որոնք օժտված են համապատասխան գիտելիքներով։
Երկրորդ կողմի աուդիտ/ аудит второй стороны/- արտաքին աուդիտ է, որն իրականացվում է գնորդի կողմից՝համոզվելու համար թե ինչքանով է գործընթացը և մատակարարի ապրանքները համապատասխանում պայմանագրի պայմաններին։
Երրորդ կողմի աուդիտ/ аудит третьей стороной/- անկախ արտաքին աուդիտ է, որն իարականացվում է որակավորված անձնակազմի կողմից։
Արտադրանքի որակի աուդիտը կարելի է տարանջատել որակի սերտիֆիկացված և ներքին աուդիտների, որը կարող է անց կացվել միայն վերադաս ղեկավարության կեղնից՝սերտիֆիկացված աուդիտի համար։
Ներքին աուդիտը մենեջմենթի գործիքներից մեկն է, որն ուղղված է որակի կառավարման ներդրման արդյունավետության և ֆունկցիոնալության ուսումնասիրմանն ու ստուգմանը։ Այն օբյեկտիվ գնահատական է տալիս գործունեությանը, թե ինչքանով է այն պահպանել աուդիտի կրիտերիաները։ Աուդիտորները պետք է տեղյակ լինեն որակի լորտից հատուկ մշակված պլանով ստուգում անցնելուց հետո, ղեկավարությանը ներկայացնեն աուդիտի արդյունքները՝ ներկայացնելով ուղղիչ և կանխարգելիչ գործողությունների տարբերակներ։ Աուդիտորը պետք է լինի որակավորված, շփվող, պրոֆեսիոնալ, ազնիվ, օբյեկտիվ, չպետք է լինի կոպիտ, մեծամիտ, ագրեսիվ, վատ կողմնորոշվող, ճնշող և այլն։