**Սուրբ Խաչի** կամ **Սուրբ Էուլալիայի տաճար** (անգլ.՝ The Cathedral of the Holy Cross and Saint Eulalia ), որը նաև հայտնի է որպես Բարսելոնայի Մայր տաճար։ Այն գոթական տաճար է և հանդիսանում է Բարսելոնայի արքեպիսկոպոսի նստավայրը։
Տաճարը կառուցվել է 13-ից 15-րդ դարերում, իսկ հիմնական աշխատանքները կատարվել են 14-րդ դարում։ Վանքը ամբողջացվել է 1448 թվականին։ 19-րդ դարի վերջերին, ոչ գոթական ոճով կառուցված ճակատային մասը, բնորոշ էր կատալոնական եկեղեցիներին։ Տանիքը աչքի է ընկնում իր յուրահատուկ քանդակված մարդկային կամ կենդանական դիմապատկերներով։

 Տաճարի տեսարան
Այն մի հսկայական սրահ է, կամարակապ հինգ միջանցքներով, դրսից բաժանված է երկու մատուռների։ Ավագ զոհասեղանը բարձրացված է, որը թույլ է տալիս գետնադամբարանից հսատակ երևալ։
Տաճարը նվիրված է Բարսելոնայի բարեխոս, երիտասարդ կույս Էուլալիա սրբին։ Նա հռոմեական ժամանակների զոհ է եղել։ Մի պատմության մեջ ասվում է, որ նրան մերկացնում են և ցուցադրում հրապարակում, և գարնան կեսին տեղացող ձյունը ծածկում է նրա մերկ մարմինը։ Զայրացած հռոմեացիները դնում են նրան մի տակառի մեջ, ամրացնում կտրիչներ և գլորում այն փողոցով ներքև։ Սուրբ Էուլալիայի մարմինը թաղված է տաճարի դամբարանում։
Իսպանիա կատարած իր առաջին ճամփորդության ժամանակ Չարլզը՝ ապաագա Սուրբ հռոմեացի կայսրը, ընտրում է Բարսելոնան, որպես գլխավոր նստավայր։ Թագավորը ճանաչել էր նրան որպես Բարսելոնայի կոմս, իսկ քաղաքը՝ Միջերկրական նավահանգիստ, առաջարկելով սերտ շփումներ այլ հեռավոր տերությունների հետ, իսկ տաճարը մեծ արարողությունների համար անցկացման վայր։ 1518 թվականին սուրհանդակ Թոմաս Իսսհակին և նրա գանձապահ Ջին Միքոլթին հանձնարարվում է պատրաստել առաջին սրբավայրը մինչև 1519 թվականը։ Խուան դե Բորգոնյան կատարում է սրբարանի ձևավորման աշխատանքները։
Սուրբ Հաղորդության և Լեպանտոյի Սուրբ Քրիստոսի մատուռում պահպանվում է մի խաչ, որը մնացել է Լեպանտոյի ճակատամարտի ժամանակներից (1571)։

Պատմություն
-----------

Վաղ քրիստոնեական և գոթական եպիսկոպոսական համալիրը ներառել է մկրտարանը (4-րդ դար), մի սրահ (5-րդ դար), խաչաձև եկեղեցի (6-7 րդ դարեր) և Եպիսկոպոսի պալատ (6-7 րդ դարեր), որոնք ցուցադրվում են Բարսելոնայի քաղաքային պատմության թանգարանի հնագիտական բաժնում։ Ըստ գրառումների այս վաղ շրջանի մատուռը նվիրվել է Սուրբ Ջեյմսին, սակայն *Բարսելոնայի երկրորդ խորհուրդ* 599 փաստաթղթում, նշվում է, որ տաճարը նվիրվել է Սուրբ Խաչին։ Այս եկեղեցին վնասվել է 985 թվականին ալ-Մանսուրի կողմից Բարսելոնայի վրա հարձակման ժամանակ։

Բարսելոնայի Մայր Տաճար
* Տաճարի գլխավոր զոհասեղանՏաճարի գլխավոր զոհասեղան
* Բարսելոնայի Մայր ՏաճարԲարսելոնայի Մայր Տաճար

* Տաճար 1900 թ․Տաճար 1900 թ․
* Տաճար 1850 թ․Տաճար 1850 թ․

1064 թվականին Կոմս Ռամոն Բերենգեր I-ն ու նրա կինը Ալմոդիսը Արքեպիսկոպոս Գիսլեբերթի հետ մասին սկսեցին ռոմանական ոճով տաճարի կառուցումը այդ վայրում։ Այն օծվեց 1058 թվականի նոյեմբերին.։ Տաճարը կառուցվեց նախկին եկեղեցու գետնադամբարանի շուրջը։ Նշվում է, որ Բարսելոնայի Վիկոնտը վաճառել է տարածքը Արքեպիսկոպոս Գիսլաբերթին 1058 թվականին, սակայն այդ օրը չի համարվում եկեղեցու շինարարության մեկնարկը։
Ներկայիս գոթական տաճարը կանգնեցվեց 1298 թվականի մայիսի 1-ին նախկին եկեղեցիների հիմքերի վրա։ Եկեղեցին կառուցվեց արևելքից դեպի արևմուտք, պարզ, արևմտուտք նայող ճակատով, որն էլ ամբողջացվեց 1417 թվականին Մենաստանն ամբողջացվեց 1448 թվականին, շինարարական ընդհանուր տևողությունը դարձնելով 150 տարի։ 19-րդ դարի վերջերին Միգել Գիրոնա Ագրաֆելն առաջարկեց ամբողջացնել ոչ-գոթական ճակատը և կենտրոնական աշտարակը, ոգևորված լինելով էր վարպետ Քարլի 15-րդ դարի օրինալ ձևավորմամբ։ Այս աշխատանքն ամբողջացվեց 1913 թվականին։

Լեպանտոյի մատուռ
----------------

Սուրբ Հաղորդության և Լեպանտոյի Սուրբ Քրիստոսի մատուռը տաճարի մի փոքր մասն է կազմում, որն էլ կառուցվել է 1407 թվականին, որպես գլխավոր շինություն։ Այն վերակառուցվել է 17-րդ դարում, որպես Սուրբ Օլեգարիուսի դամբարան, որն էլ եղել է Բարսելոնայի Եպիսկոպոսը 1116 - 1118 թվակականներին և Տարագոնայի Արքեպիսկոպոսը 1118 թվականից մինչև իր մահը։

Լեպանտոյի Սուրբ Քրիստոսի մատուռ
Լեպանտոյի Սուրբ Քրիստոսի խաչելությունը գտնվում է մատուռի մուտքի առջևի ճակատի վերին մասում։ Մարմնի ձևի կորությունը բացատրվում է Կատալոնական լեգենդով։

Ներկայիս տաճար
--------------

Տաճարը թարմացվել է մեծաքանակ զբոսաշրջիկների այցը բարելավելու համար։ Վանքում հիմա նվերների խանութ կա, ավանդական վառվող մոմերը, որոնք լուսավորում էին տաճարը, փոխարինվել են էլեկտրական լամպերով, իսկ բջջային հեռախոսներն արգելվում են տաճարում։

Պատկերներ
---------

* Տաճարի պլանՏաճարի պլան
* Գլխավոր զոհասեղան(1839)Գլխավոր զոհասեղան(1839)
* Գլխավոր մուտք Գլխավոր մուտք
* Գլխավոր մուտքի դուռըԳլխավոր մուտքի դուռը
* ՄատուռՄատուռ
* Սուրբ Էուլալիայի գետնադամբարանՍուրբ Էուլալիայի գետնադամբարան
* Բարսելոնայի Մայր ՏաճարԲարսելոնայի Մայր Տաճար
* Սագերը վանքումՍագերը վանքում
* Տաճարի ներսըՏաճարի ներսը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.
2. ↑  Though sometimes inaccurately so called, the famous Sagrada Família is not a cathedral
3. 1 2 3 4
4. ↑  Edward Steese, "The Great Churches of Catalonia" *Parnassus* **7**.3 (March, 1935:9-12) p. 9.
5. ↑  Patterson Margot (2004 թ․ ապրիլի 1)։ «To build a cathedral is immense, crazy work»։ National Catholic Register։ Վերցված է 2007 թ․ հունվարի 12
6. 1 2  F. Carreras Candi *La Ciutat de Barcelona*
7. ↑  This is said to have inspired the Habsburg forces to victory.O'Shea, Henry. *A Guide to Spain*, London, Spottiswoode and Co. 1865

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  Բարսելոնայի տեսարժան վայրեր |
| --- |
|  |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Герб БарселоныГерб Барселоны | 

| Կառույցներ և յուրահատուկ վայրեր |
| --- |
| Բարսելոնայի հաղթակամար ·
Կատալոնիայի գրադարան ·
Ամալյեի տուն ·
Բալիոյի տուն ·
Վիսենսի տուն ·
Լեո Մորերայի տուն ·
Կալվետի տուն ·
Միլայի տուն ·
Փշերով տուն ·
Դրասանաս ·
Երեք դրակոնների ամրոց ·
Բարսելոնայի Մայր տաճար ·
Կոլումբի հուշարձան ·
Կինն ու թռչունը ·
Ֆրանսիական կայարան ·
Ֆորումի շենք ·
Սան Պաու հիվանդանոց ·
Բոկերիա շուկա ·
Մոնժուիկի մոգական շատրվան ·
Մոնժուիկի ամրոց ·
Մոնժուիկ հեռուստաաշտարակ ·
Օլիմպիական նավահանգիստ ·
Գուելի պալատ ·
Կատալոնիայի իշխանական պալատ ·
Սագրադա Ֆամիլիա ·
Սանտա Մարիա դել Մար ·
Ագբար ·
Կամպ Նոու ·
Լա Մերսե եկեղեցի ·
Կատալոնյան երաժշտության պալատ ·
Օպերային թատրոն «Լիսեո» |

| Փողոցներ, հրապարակներ և թաղամասեր |
| --- |
| Դիագոնալ պողոտա ·
Գրան Վիա ·
Լա Ռամբլա ·
Գրասիա ծառուղի ·
Պլասա դե Կատալունյա ·
Իսպանիայի հրապարակ ·
Բարսելոնայի թագավորական հրապարակ ·
Սան Ֆիլիպ Ների հրապարակ ·
Ռամբլա դե Կատալոնիա ·
Բարսելոնայի գոթական թաղամաս ·
Էշամպլե ·
Բարսելոնետա ·
Օլիմպիական գյուղ |

| Թանգարաններ |
| --- |
| Կախաֆորում ·
Բարսելոնայի ակվարիում ·
Բարսելոնայի ժամանակակից արվեստի կենտրոն ·
Ժամանակակից արվեստի թանգարան ·
Ռազմական թանգարան ·
Ծովային թանգարան ·
Եգիպտական թանգարան ·
Կատալոնիայի պատմության թանգարան ·
Բարսելոնայի պատմության թանգարան ·
Կատալոնական արվեստի ազգային թանգարան ·
Պիկասոյի թանգարան ·
Գաուդիի տուն-թանգարան ·
Միրոյի թանգարան ·
Շոկոլադի թանգարան ·
Գերմանիայի տաղավար |

| Զբոսայգիներ |
| --- |
| Լաբիրինթոս Օրտա (զբոսայգի) ·
Սյուտադելի զբոսայգի ·
Զբոսայգի դե լա Դիագոնալ Մար ·
Ինդուստրիալ արվեստի զբոսայգի ·
Գուելի զբոսայգի |

 | Sagrada FamiliaSagrada Familia |

 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ կատալոնական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BAV: ADV12014235 · BNC: a11064316 · BNF: 12007886w · GND: 4391466-4 · ISNI: 0000000121600206 · LCCN: n80004064 · VIAF: 154762878 · WorldCat VIAF: 154762878 |

 |

 |