recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ալեքսանդր Պուշկինի անվան պատմա-գրական պետական արգելոց**, Մոսկվայի մարզի Օդինցովսկի շրջանի թանգարան։

Նկարագրություն
--------------

Արգելոց-թանգարանը ստեղծվել է 1987 թվականի ապրիլին՝ 16-19-րդ դարերի պալատական զբոսայգու անսամբլի տարածքում և շենքերում, որոնք ներառում են 18-րդ դարի Գոլիցինի իշխանների նախկին պալատը, 18-րդ դարի երկու ֆլիգելները, ձիերի բակը և տնտեսական կառույցները, այգին, լճակը։

1999 թվականին Ա. Ս. Պուշկինի ծննդյան 200-ամյակի կապակցությամբ բանաստեղծի տատիկի նախկին ամառանոցի վայրում՝ Մ. Ա. Գանիբալ Զախարովո գյուղում, որտեղ Ա. Ս. Պուշկինի ժամանակներից պահպանվել են բանաստեղծի կողմից գովերգված զբոսայգիներն ու լճակները, վերստեղծվել է տուն, որտեղ մանուկ հասակում Պուշկինը անցկացրել է ամառային ժամանակը։ Զախարովոն դարձել է արգելոց-թանգարանի մասնաճյուղ։

Վյազեմի կալվածքում Գոլիցինի իշխանների պալատում տեղակայված է ինտերիերային ցուցադրություն։ Այն պարունակում է 18-19-րդ դարերի կահույքի եզակի նմուշներ, հազվագյուտ ճնապակի 18-19-րդ դարերի հայտնի արտադրողներից, 18-19-րդ դարերի գրքերի բացառիկ հավաքածու և այլն։ Հարկ է նաև նշել իտալացի նկարիչ Գվիդո Ռենիի գլուխգործոցը՝ «Սգացող  տիրամայրը» խորագրով։

Պուշկինի թանգարան-արգելոցի կալվածքում գործում է նաև Վերակենդանացած նկարներ ինտերակտիվ ցուցադրությունը, որը ներառում է պատմական անձանց հետ ինստալյացիաներ, որոնք ժամանակին եղել են կալվածքում։

2015 թվականին Վյազեմի կալվածքի տարածքում բացվել է աշխարհում առաջին թանգարանը, որի մշտական ցուցադրությունը նվիրված է Բորիս Գոդունովին։

Զախարովոյի թանգարանի ցուցադրությունը նվիրված է մեծ բանաստեղծի մանկությանը։

Տնամերձ Զախարովոյում
Թանգարանը մեծ գիտահետազոտական աշխատանք է տանում։ Ամեն տարի անցկացվում են խոշոր գիտական կոնֆերանսներ՝ Գոլիցինյան ընթերցումներ «Տերերն ու Վյազեմի կալվածքի հյուրերը», «Տրոիցկի ընթերցումներ», Պուշկինյան գիտաժողով «Ա. Ս. Պուշկինը Մերձմոսկվայում և Մոսկվայում», որոնց գիտնականները հավաքվում են ամբողջ երկրից։ Աշխատում են դասախոսներ, անցկացվում են համերգներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "В музее-усадьбе "Вяземы" оживили историю". Телеканал «Россия. Культура». 2019 թ․ օգոստոսի 28. Արխիվացված է the original 2019 թ․ սեպտեմբերի 2-ին. Retrieved 2019 թ․ սեպտեմբերի 2.
2. ↑  "Голицынские чтения «Хозяева и гости усадьбы Вяземы»". Արխիվացված է the original 2015 թ․ ապրիլի 5-ին. Retrieved 2015 թ․ ապրիլի 2.
3. ↑  "Троицкие чтения". Արխիվացված է the original 2015 թ․ ապրիլի 5-ին. Retrieved 2015 թ․ ապրիլի 2.
4. ↑  "Пушкинская конференция «А. С. Пушкин в Подмосковье и Москве»". Արխիվացված է the original 2015 թ․ ապրիլի 4-ին. Retrieved 2015 թ․ ապրիլի 2. `{{cite web}}`: no-break space character in `|title=` at position 27 (help)
5. ↑  Литературно-музыкальные вечера, концерты, чтения, конференции, балы, лекции, конкурсы, представления, поэтические встречи, пушкинские праздники в Музее-заповеднике Пушкина.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Государственный историко-литературный музей-заповедник А. С. Пушкина (Захарово-Вяземы)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | ՎԿ |

 |
**480ա** առաջադեմ սկանավորում (անգլերեն` պրոգրեսիվ սկան), ցուցասարքների և վիդեո ստանդարտների լուծման (լուծաչափի) կրճատ։ 480 թիվը ցույց է տալիս էկրանի ուղղահայաց լուծաչափը, այսինքն՝ 480 հորիզոնական սկան գծեր։

4:3 հարաբերակցությամբ՝ 480p ստանդարտը ենթադրում է 640x480 պիքսել լուծում։ 16:9 հարաբերակցությամբ 480ա ստանդարտը ենթադրում է 854x480 պիքսել լուծում։

480ա-ի դեպքում կադրերի արագությունը սովորաբար կազմում է 30 կամ 60 կադր/վ և կարող է հստակորեն նշվել «p»-ից անմիջապես հետո։ Օրինակ, 480p60 նշանակում է վայրկյանում 60 կադր։ 480ա ստանդարտը օգտագործվել է շատ վաղ պլազմային հեռուստացույցներում։

480ա-ը չի դասակարգվում որպես բարձր հստակությամբ հեռուստատեսություն (HDTV); այն համարվում է ընդլայնված սահմանման հեռուստատեսություն (անգլերեն՝ Enhanced-definition TV):

480ա24 և 480ա30
---------------

ATSC թվային հեռուստատեսության ստանդարտը սահմանում է 480ա և՛ 704x480 պիքսել (երբ պիքսելները ոչ քառակուսի են), և՛ 640x480 (երբ պիքսելները քառակուսի են)։ Կադրերի թույլատրելի արագությունը 24, 30 կամ 60 պրոգրեսիվ կադր վայրկյանում է: 16:9 հարաբերակցությամբ 480p-ը սահմանվում է որպես 720x480 պիքսել՝ օգտագործելով ոչ քառակուսի անամորֆ պիքսելներ։

480ա60 (480ա59.94)
------------------

480ա60 կրկնակի թույլատրելիությունը համարվում է EDTV: Այն կարող է փոխակերպվել ATSC և DVB ձևաչափերի։

SMPTE 293M-ը սահմանում է 480p59.94 կրկնակի տվյալների արագության ստանդարտ Rec. 601 և օգտագործելով 720x480 արդյունավետ պիքսել։ ITU-R Միջ. 601-ը բաղադրիչ թվային միահյուսված տեսահոլովակի (480m) բնութագրում է, որն առավել հաճախ օգտագործվում է ստանդարտ հստակությամբ հեռուստատեսությունում։

Ե՛վ 480p24, և՛ 480p30 առավել տարածված են այն երկրներում, որոնք օգտագործում են NTSC համակարգ։ Այդ երկրների թվում են ԱՄՆ-ը և Ճապոնիան։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "afterdawn.com — 480p". Արխիվացված from the original on 2009 թ․ մարտի 8. Retrieved 2009 թ․ հուլիսի 30.
2. ↑  CNET — Glossary — 480p Archived 2009-07-09 at the Portuguese Web Archive
**Ռուսլան Թահիրովիչ Խուչբարով** (նոյեմբերի 12, 1972(1972-11-12), Գալաշկի (գյուղ, Սունժենսկի շրջան), Q65151889?, Չեչենա-ինգուշական ԻԽՍՀ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - սեպտեմբերի 3, 2004(2004-09-03), Բեսլան, Հյուսիսային Օսիայի Հանրապետություն, Ռուսաստան), Չեչնիայի անջատողական շարժման ակտիվ մասնակից, ավելի հայտնի է որպես 2004 թվականի սեպտեմբերին Բեսլանի դպրոցի վրա ահաբեկչական հարձակում կատարած խմբի ղեկավար։

Ռուսական օրինապահ մարմինների կողմից մեղադրվում է 1990-ականների վերջին Օրլովի շրջանում էլեվատորի գողության մեջ, Խուչբարովին հետախուզում է հայտարարվել 1998 թվականին հայկական սփյուռքի մի քանի ներկայացուցիչների գնդակահարելու համար։ Չեչնիայում թաքնվելով Ռուսլան Խուչբարովը չեչեն ծայրահեղականների կողմից մասնակցել է մարտական գործողությունների և դարձավ Շամիլ Բասաևի ամենամոտ մարդկանցից մեկը։ Խուչբարովը ԱԴԾ օպերատիվ արձանագրություններում հանդես է գալիս «Գնդապետ» անունով, Ռուսաստանի տարածքում կազմակերպել, իրականացրել և ուղղակիորեն մասնակցել է զինծառայողների, օրինապահ մարմինների աշխատակիցների և խաղաղ բնակչության դեմ կազմակերպված ահաբեկչական գործողություններին, ներառյալ Դուբրովկայի ահաբեկչությունը և Նազրանի հարձակումը։ 2004 թվականին Խուչբարովը իր գլխավորությամբ գործող ահաբեկչական խմբով ներխուժում է Բելլանի դպրոցներից մեկը որտեղ ընթանում էր միջոցառում նվիրված նոր ուսումնական տարվան, մոտ եռօրյա դիմադրությունից հետո Խուչբարովը սպանվել է ԱԴԾ հատուկ նշանակության կնետրոնի աշխատակիցների կողմից իրականացված պատանդների ազատման գործողության ընթացքում։

Երիտասարդ տարիներ, ընտանիք
--------------------------

Ռուսլան Խուչբարովը ծնվել է Հյուսիսային Օսիայի սահմանին գտնվող ինգուշական Գալաշկի գյուղում, տրակտորիստի ընտանիքում։ Վաղ տարիքում նա վերապրել է ծնողների բաժանությունը, որից հետո ապրել է մոր հետ։ Ութ տարեկանում Խուչբարովը վերադարձել է հայրենի գյուղ, որտեղ էլ հաճախել է դպրոց։ Դասընկերները նրան հիշում էին որպես «պեպենոտ, մնացածից չտարբերվող տղա», նրան վատ բնորոշում է տվել իր հայրը՝ Թահիր Խուչբարովը նա ասում էր, որ Ռուսլանը միշտ հանգիստ է։ Խուչբարովը ունեցել է քույր, ով 2000-ականներին ապրում էր Վեդենոյում, իսկ նրա փոքր եղբայրը 2003 թվականին անտառում սպանվել է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Бесланское досье: часть вторая". ИноСМИ.ру. 12 января 2005. Արխիվացված է the original 2012 թ․ ապրիլի 6-ին. Retrieved 2017 թ․ հունիսի 15. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
|  |
| --- |
| **Միջերկրածովյան բազե** |
| Միջերկրածովյան բազեՄիջերկրածովյան բազե |
|
| **Դասակարգում** |
| **Ենթատիպ** | Ողնաշարավորներ (Vertebrata) |
| **Դաս** | Թռչուններ (Aves) |
| **Վերնակարգ** | *Neoaves* |
| **Կարգ** | Բազեանմաններ (Falconiformes) |
| **Ընտանիք** | Բազեներ (Falconidae) |
| **Ենթաընտանիք** | *Falconinae* |
| **Ցեղ** | Բազե *(Falco)* |
| **Տեսակ** | **Միջերկրածովյան բազե** *(F. biarmicus)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Falco biarmicus***Temminck, 1825 |
|
| **Կարգավիճակ** |
| **Հատուկ պահպանության կարգավիճակ՝**   Քիչ մտահոգող տեսակ |

*Falco biarmicus feldeggii*
**Միջերկրածովյան բազե** (լատին․՝ Falco biarmicus), բազեների ընտանիքի խոշոր գիշատիչ թռչուն։

Տարածվածություն
---------------

Ենթատեսակը տարածված է Հարավային Եվրոպայից մինչև Փոքր Ասիա և Հարավային Կովկաս։ Հայաստանում բնադրում է կենտրոնական մասում։

Էկոլոգիա
--------

Ապրում է լայն կիսաանապատային և լեռնատափաստանային տեղամասերի հետ հերթափոխվող ոչ բարձր ժայռոտ լեռներ խորշերի և ժայռեզրերի առկայությամբ։

Բնադրում է ժայռաքիվերին, խորշերում, ծառերի վրա, սովորաբար արևի ճառագայթներից պաշտպանված հատվածներում, նաև՝ այլ գիշատիչների հին բներում։ Սպիտակ, կարմրագորշ պտերով 3-4 ձվերի երկարությունը 50 մմ է։ Ձվադրում է տարեկան մեկ անգամ՝ մարտի առաջին կեսին-ապրիլի սկզբին։ Զարգացումը տևում է մեկ ամիս։ Ձագերը դուրս են գալիս ապրիլի վերջին-մայիսի սկզբին։ Հիմնականում սնվում են թռչուններով։

Պահպանություն
-------------

Սակավաթիվ, քիչ ուսումնասիրված տեսակ է։ Գրանցված է նախկին ԽՍՀՄ Կարմիր գրքում։ Ընդգրկված է նաև ԲՊՄՄ Կարմիր ցուցակում քիչ մտահոգ կարգավիճակով։

Հիմնականում քարակաքավների թվաքանակի կրճատման հետևանքով կերային ռեսուրսները խիստ կրճատվել են։ Հայտնի է միայն մեկ զույգի առկայությունը։

Սպառնացող վտանգներից են գյուղատնտեսական նպատակներով կիսաանապատային և լեռնատափաստանային գոտիների հողերի ինտենսիվ յուրացումը և թունաքիմիկատների օգտագործումը, որը բացասական է ազդում ինչպես վերարտադրողական ունակությունների, այնպես էլ անմիջապես հասուն թռչունների վրա։ Բացասական ազդեցություն ունի նաև Մերձավոր Արևելքում որսորդական թռչունների վաճառքով զբաղվողների գործունեությունը, որը բներից ձագերին հանելու և հասուն թռչուններին բռնելու վտանգ է ներկայացնում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*. Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն. 2010. ISBN 978-99941-2-420-6.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուս · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Տաքսոնոմիա | Avibase · CMS · eBird · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 15589788q · GND: 1099728762 |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սանտյագո (այլ կիրառումներ)

**Սանտյագո** (իսպ.՝ Provincia de Santiago), նահանգ Չիլիի Սանտյագոյի մայրաքաղաքային տարածաշրջան տարածաշրջանում։ Վարչական կենտրոնն է Սանտյագո քաղաքը։ Նահանգը ղեկավարում է նախագահի կողմից նշանակված նահանգապետը։ Որպես նահանգ Սանտյագոն հանդիսանում է Չիլիի երկրորդ մակարդակի վարչական միավոր, որը իր հերթին բաժանվում է համայնքների (comunas)։ Ներառում է 32 համայնք.

Կերիլոս  

Կերո Նավիա  

Կոնչալի  

Էլ Բոսկե  

Էստասիոն Սենտրալ  

Հուեչուրաբա  

Ինդեպենդենսիա  

Լա Կիստերնա  

Լա Գրանխա  

Լա Ֆլորիդա  

Լա Պինտանա  

Լա Ռեյնա  

Լաս Կոնդես  

Լո Բարնեչեա  

Լո Էսպրեխո  

Լո Պրադո  

Մակուլ  

Մայպու  

Նյունյոա  

Պեդրո Ագուիր Կերդա  

Պենյալոլեն  

Պրովիդենսիա  

Պուդահուել  

Քիլիկուրա  

Քուինտա Նորմալ  

Ռեկոլետա  

Ռենկա  

Սան Միգել  

Սան Խոակին  

Սան Ռամոն  

Սանտյագո  

Վիտակուրա

Աշխարհագրությունը և բնակչություն
--------------------------------

Չիլիի Ազգային վիճակագրական ծառայության 2002 թվականին կատարված մարդահամարի տվյալներով նահանգում բնակվում է 4 668 473 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 2299,4 մարդ/կմ²։

Սանտյագո նահանգի տարածքի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 2 030,3 կմ²։

Տես նաև
-------

* Չիլիի վարչական բաժանում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Չիլիի վարչական բաժանում" (PDF). Չիլիի Ազգային վիճակագրության ինստիտուտ. 2007. Արխիվացված (PDF) from the original on 2008 թ․ հունիսի 11. Retrieved 2014 թ․ փետրվարի 1. (իսպ.)
2. ↑  "Չիլիի ժամանակը". WorldTimeZones.org. Արխիվացված է the original 2007 թ․ սեպտեմբերի 11-ին. Retrieved 2014 թ․ փետրվարի 1. (անգլ.)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: n80162758 · VIAF: 316751091, 153620836 · WorldCat VIAF: 316751091, 153620836 |

 |
**Անտոն Չեխովի տուն** (ռուս.՝ Дом-музей А. П. Чехова, «**Սպիտակ ամառանոց**»), գտնվում է Յալթայում։ Այստեղ են անցել Անտոն Չեխովի կյանքի վերջին տարիները։ Առողջական խնդիրների պատճառով Չեխովը Մոսկվայից տեղափոխվել է Ղրիմ, 1898 թվականի վերջում Յալթայում գնել է հողատարածք, որտեղ ճարտարապետ Լ. Ն. Շապովալովի նախագծով կառուցվել է տուն։ Շինարարությունը տևել է ընդամենը 10 ամիս։ 1899 թվականի սեպտեմբերի 9-ին Չեխովը Յալթա է տեղափոխվել քրոջ` Մարիա Պավլովնայի և մոր՝ Եվգենիա Յակովլևնայի հետ։ Հենց այստեղ են գրվել այնպիսի հայտնի աշխատանքներ, ինչպիսիք են «Շնիկով տիկինը» պատմվածքը, «Երեք քույր» և «Բալենու այգին» պիեսները, «Ձորակում» վիպակը, «Հովվապետ», «Սուրբ ծննդյանն տոնին» և «Հարսնացուն» պատմվածքները։

*Տան հասցեն՝* ք. Յալթա, Կիրովի փողոց, 112։

Պատմություն
-----------

Անտոն Պավլովիչ Չեխովն առաջին անգամ Յալթայում եղել է 1888 թվականի հուլիսին, երբ մեկնում էր Թեոդոսիա։ Հաջորդ տարվա հուլիս-օգոստոս ամիսներին Չեխովը երեք շաբաթ է ապրում Յալթայում՝ աշխատելով «Ձանձրալի պատմություն» պատմվածքի վրա։ 5 տարի անց նա կրկին գալիս է Յալթա, այս անգամ բուժվելու համար և ապրում է «Ռոսիա» հյուրանոցում։

### Սպիտակ ամառանոց-թանգարան

1901 թվականի օգոստոսի 3-ին քրոջը գրված նամակում Անտոն Պավլովիչը նրան է կտակել Յալթայի ամառանոցը, դրամատիկական աշխատանքների հրատարակություններից հետմահու ստացված գումարն ու եկամուտը։ Յալթայում Չեխովի տունը այցելուների համար բացվել է նրա մահվից մեկ տարի անց։ Միխայիլ Պավլովիչ Չեխովը գրել է, որ Ռուսաստանը «հարստացել է պոեզիայի լիարժեքությամբ և Չեխովի լիրիկական պոեզիայի մշակութային հաստատությամբ, որն այժմ հայտնի է ամբողջ աշխարհով և կրում է «Չեխովի տունը Յալթայում» անվանումը։ Գրողի մահից հետո մինչև 1917 թվական, Մարիա Չեխովան ձմռանն ապրել է Մոսկվայում, աշխատել եղբոր արխիվային նյութերի վրա, իսկ ամառն անցկացրել է Յալթայում։ Մարիա Պավլովնան տունը պահել է եղբոր պիեսները բեմադրելու և գրողի նամակների ժառանգության շնորհիվ։ 1917 թվականի գարնանը գրողի քույրն ու մայրը Մոսկվայից տեղափոխվել են Յալթա մշտական բնակության համար։ Եվգենիա Յակովլևնա Չեխովան մահացել է 1919 թվականի հունվարի 3-ին և թաղվել Յալթայում։

Պատկերասրահ
-----------

* Չեխովի տունը 1899 թվականինՉեխովի տունը 1899 թվականին
* Չեխովի տունը 1899 թվականինՉեխովի տունը 1899 թվականին
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Дом-музей А. П. Чехова в Ялте. Вехи культуры(չաշխատող հղում)
2. 1 2  "Дом-музей А. П. Чехова в Ялте — Москва-Крым". Արխիվացված է the original 2009 թ․ հունվարի 23-ին. Retrieved 2018 թ․ փետրվարի 5. `{{cite web}}`: no-break space character in `|title=` at position 13 (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Անտոն Չեխովի տուն-թանգարանը Յալթայում

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Անտոն Չեխովի տուն (Յալթա)** կատեգորիայում։ |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Թերզյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Դավիթ Թերզյան** (հոկտեմբերի 7, 1973(1973-10-07), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային և աբխազ երաժիշտ, ջութակահար, դիրիժոր, Աբխազիայի պետական կամերային նվագախմբի գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր, Աբխազիայի հանրապետության վաստակավոր արտիստ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1973 թվականին հոկտեմբերի 7-ին երաժիշտների ընտանիքում։ Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտ՝ ջութակի դասով, ինչպես նաև օպերային-սիմֆոնիկ դիրիժորության ֆակուլտետով։ 1997 թվականին ավարտել է օպերային-սիմֆոնիկ դիրիժորի ասպիրանտուրան, սովորել է հայտնի դիրիժոր Օհան Դուրյան-Նարկի մոտ։

Ջութակահարը աշխատել տարբեր կոլեկտիվներում․

* Հայաստանի երիտասարդական սիմֆոնիկ նվագախումբ
* Երևանի պետական կոնսերվատորիայի դաշնամուրային կվինտետ։
* Հայաստանի ռադիոյի և հեռուստատեսության սիմֆոնիկ նվագախումբ
* Ժիլինա (Սլովակիա) կամերային նվագախումբ։
* Ֆիլհարմոնիկ նվագախումբ Գ. Ակապուլկո (Մեքսիկա)։
* Հյուրախաղերով հանդես է եկել ԱՄՆ-ում, Ֆրանսիայում, Սլովակիայում, Ավստրիայում, Մեքսիկայում, Ռուսաստանում։

Դիրիժորական գործունեություն
---------------------------

Դիրիժորի կարիերան սկսել է 18 տարեկանում, երբ հիմնել է Հայաստանյաց Առաքելական եկեղեցուն կից իր առաջին «Սաղմոս» կամերային նվագախումբը։ Պարգևատրվել է «Ամադեուս» մրցույթի ոսկե մեդալով՝ ժամանակակից երաժշտության լավագույն մեկնաբանման լինելու համար։ 22 տարեկանում նշանակվել է Հայաստանի ռադիոյի և հեռուստատեսության սիմֆոնիկ նվագախմբի դիրիժոր։ Հայտնի է դարձել ինչպես իր մանուալ տեխնիկայով, այնպես էլ տարբեր դարաշրջանների կոմպոզիտորների ստեղծագործությունների մեկնաբանությամբ։ 1999-2010 թվականներին աշխատել է Մեքսիկայի Ակապուլկո ֆիլհարմոնիկ նվագախմբում որպես դիրիժոր։ 2005 թվականին դարձել է դիրիժորների «Էդուարդո Մատա» երկրորդ միջազգային մրցույթի դափնեկիր։ 2010 թվականից Աբխազիայի մշակույթի նախարարության և Աբխազիայի պետական կամերային նվագախմբի դիրիժոր, ժողովրդական արտիստ Անատոլի Հագբայի հրավերով ժամանել է Աբխազիա և ստանձնել Աբխազիայի Հանրապետության պաշտպանության նախարարության Պետական կամերային նվագախմբի գլխավոր դիրիժորի և ռազմական նվագախմբային ծառայության դիրիժորի պաշտոնը։

Մրցանակներ
----------

* 2013՝ ստացել է «Աբխազիայի Հանրապետության Վաստակավոր արտիստի կոչում»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Терзян о гастролях камерного оркестра в Москве". 16.10.2017. Retrieved 2017 թ․ հոկտեմբերի 26.
2. 1 2 3 4 5  "«Музыкальная карта»: академическая музыка. Терзян Давид Вагеевич". Retrieved 2017 թ․ հոկտեմբերի 26.
3. ↑  "Терзян о первом концерте в Москве: историческое событие". Retrieved 2017 թ․ հոկտեմբերի 26.
4. 1 2  "В ГОСТЯХ У ВИКИ ДУМАВА ДИРИЖЕР ДАВИД ТЕРЗЯН". 15.01.2015. Արխիվացված է the original 2017 թ․ հոկտեմբերի 26-ին. Retrieved 2017 թ․ հոկտեմբերի 26.

Արտաքին հղումներ
----------------

* "Давид Терзян — персональный веб сайт дирижера". Արխիվացված է the original 2018 թ․ օգոստոսի 28-ին. Retrieved 2019 թ․ փետրվարի 28.
Հին Հայ Ավետարանական եկեղեցին մեր օրերում օգտագործվում է որպես հասարակական զուգարան։
**Հայ Ավետարանական եկեղեցի** (թուրքերեն՝ Ermeni Protestan Kilisesi), հայ ավետարանական եկեղեցի, որը գտնվում է Թուրքիայի Էլյազըղ (Մեզիրե) քաղաքի կենտրոնում, Խարբերդից 5կմ հարավ-արևմուտք։ Հայոց ցեղասպանությանից հետո, երբ տեղի հայ համայնքը տեղահանվեց և սպանվեց, թուրքերը եկեղեցին սկսեցին օգտագործվել է որպես հասարակական զուգարան։

Եկեղեցին կառուցվել է 19-րդ դարում և ծառայել է որպես Էլյազըղի հայ ավետարանական եկեղեցու կենտրոնակայան։ Հայոց ցեղասպանությունից հետո եկեղեցին օգտագործվել է որպես Արփաչի փոշի արդյունաբերության գործարան, այնուհետև որպես խաղահրապարակ երեխաների համար, շուկա և կենդանիների ապաստարան։ Չնայած եկեղեցու անհերքելի հայկական պատկանելությանը, թուրքական իշխանությունները 1973 թվականին այն անվանեցին «Պատմական ասորական եկեղեցի»։ 2007 թվականին թուրքական պետությունը հայտարարեց, որ եկեղեցին կվերածի հիվանդանոցի, սակայն 2014 թվականի դրությամբ ոչ մի փոփոխություն չի կատարվել։ Էլյազըղի կենտրոնում գտնվելու պատճառով այն օգտագործվում է որպես մեքենաների կայանատեղի և որպես հանրային զուգարան։

Եկեղեցու ներքին պատերին Հիսուսի և Մարիամի որմնանկարները խիստ վնասված են, բայց դրանք դեռ տեսանելի են։ Մուտքը վնասված է, տանիք չի պահպանվել։

Ծանոթագրություններ
------------------

* "Kiliseyi tuvalet yaptılar" (in թուրքերեն). Retrieved 2015 թ․ օգոստոսի 7. (in Turkish)
Գրիգի համերգասրահի շենքը
**Գրիգի համերգասրահ** (նորվ.՝ Grieghallen), համերգասրահ Նորվեգիայի Բերգեն քաղաքի մոտ՝ Տրոլդհաուգեն թանգարանի հարևանությամբ։ Հայտնի է նաև որպես «Grieghallen»: Հիմնադրվել է ի պատիվ հայտնի նորվեգացի կոմպոզիտոր Էդվարդ Գրիգի։ Համերգասրահը ունի 1500 նստատեղ։

Շինությունը նախագծվել է դանիացի ճարտարապետ Կնուդ Մունկի կողմից, ով հաղթել էր նախագծային մրցույթը 1965 թվականին։ Շինարարության ավարտից հետո՝ 1978 թվականից այն հանդիսանում է Բերգենի ֆիլարմոնիկ նվագախմբի տունը։ 1986 թվականին այստեղ տեղի է ունեցել Եվրատեսիլ երգի մրցույթը։ Յուրաքանչյուր տարի համերգասրահում կազմակերպվում է փողային նվագախմբերի մրցույթ (անգլ.՝ Norwegian Brass Band Championship):

1978 թվականին Grieghallen-ը արժանացել է Betongtavlen ճարտարապետական մրցանակի։

Համերգասրահը հայտնի է նաև իր ձայնագրման սրահով, հատկապես Բլեք մետալի սիրահարների շրջանում։ Այնտեղ ձայնագրվել են տվյալ երաժշտական ժանրի մի քանի ալբոմներ, այդ թվում՝ նորվեգական մի քանի հայտնի խմբերի ալբոմներ։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
* "Knud Munk (DK), Grieghallen, 1965-1978" (PDF) (in նորվեգերեն). Docomomo Norge. Արխիվացված է the original (PDF) 2012 թ․ մայիսի 11-ին. Retrieved 2011 թ․ մարտի 25.
**Արտաշես Գագիկի Սարգսյան** (ռուս.՝ Арташес Гагикович Саркисян, հունիսի 1, 1974(1974-06-01), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայկական ծագմամբ ռուս պրոդյուսեր, դերասան, հեռուստահաղորդավար, ռադիոհաղորդավար։ «Քոմեդի քլաբի» հիմնադիրներից մեկը, «Total Football» ամսագրի նախկին գլխավոր խմբագիր, «Նոր հայեր» թիմի անդամ։ Բեմական կեղծանունն է Տաշ։ 2015 թվականից մինչև 2017 թվականի հունվարը եղել է «Матч ТВ» ալիքի սպորտային հեռարձակումների գլխավոր խմբագիր։

Կենսագրություն
--------------

Ավարտել է Երևանի գյուղատնտեսական ակադեմիայի գինեգործության ֆակուլտետը։ Խաղացել է «Ուրախների և հնարամիտների ակումբի»՝ «Նոր հայեր» թիմում։ 1994 և 1995 թվականներին իր կազմով հանդես է եկել ՈւՀԱ-ի առաջին լիգայում։

1996 թվականին Սարգսյանն իր թիմի հետ միասին հանդես է եկել ՈւՀԱ-ի գլխավոր լիգայում, և առաջին իսկ մրցաշրջանից հասել է մինչև կիսաեզրափակիչ, որտեղ նրանք իրենց տեղը զիջել են ապագա չեմպիոններ` «Մախաչկալայի թափառականներին»։ Նույն թվականին Յուրմալայի երաժշտական փառատոնում առաջին անգամ հանդես եկող «Նոր հայերը» անմիջապես արժանացել են երկրորդ մրցանակին՝ «Լուսավոր ՈւՀԱ»-ին։ Նույն մրցանակն Արտաշես Սարգսյանն ու իր թիմը ստացել են նաև հաջորդ փառատոնի ընթացքում։

1997 թվականի մրցաշրջանում նրանք դարձել են բարձրագույն լիգայի չեմպիոն, սակայն այս տիտղոսը կիսել են «Զապորոժիե-Կրիվոյ Ռոգ-Տրանզիտ» թիմի հետ։ 1998 թվականին «Նոր հայերը», որպես չեմպիոններ, բաց են թողել մրցաշրջանը, և կենտրոնացել են հյուրախաղերի վրա։ Այդ թվականին հայկական թիմը նվաճել է ՈւՀԱ-ի Սուպեր գավաթը, ինչպես նաև մասնակցել է ՈւՀԱ-ի երաժշտական փառատոնին, որտեղ մրցանակ չի կարողացել նվաճել։

1999 թվականին Սարգսյանն իր թիմի հետ միասին, լինելով ֆավորիտ, մասնակցել է բարձր լիգայի խաղերին, որտեղ հասել է եզրափակիչ, սակայն իր տեղը զիջել է Բելառուսի պետական համալսարանի երիտասարդ խմբին։ Բացի այդ, «Նոր հայեր» խումբը հանդես է եկել Յուրմալայի և ՈւՀԱ-ի ամառային գավաթի փառատոններում, որտեղ դարձյալ մնացել է առանց պարգևի։ 1999 թվականից հետո մասնակցել է 2000 թվականի երգիծական փառատոնին, որտեղ դարձել է «Նախագահական ՈւՀԱ»-ի մրցանակակիր։ Մասնակցել է նաև 2001 թվականի ամառային գավաթի խաղերին։ Դրանից հետո «Նոր հայեր» թիմը կենտրոնացավ հյուրախաղային գործունեության վրա՝ ելույթներ ունենալով ԱՊՀ-ի տարբեր երկրներում, Եվրոպայում, ինչպես նաև Իսրայելում և ԱՄՆ-ում։

2007 թվականին բացել է իր «TM Cafe» ռեստորանը, որը դարձել է մի քանի մրցանակների դափնեկիր։ 2010 թվականի դեկտեմբերին Արտաշես Սարգսյանը բացել է «Cafe „54"» սրճարանը, մասնակցել է «Tribeca» նախագծի ստեղծմանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Cafe 54 — официальное открытие" (in ռուսերեն). allcomedyclub.ru. Արխիվացված from the original on 2012 թ․ ապրիլի 10. Retrieved 2011 թ․ փետրվարի 28. `{{cite web}}`: no-break space character in `|title=` at position 8 (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* "Неофициальный сайт Арташеса «Таша» Саркисяна" (in ռուսերեն). Արխիվացված from the original on 2012 թ․ ապրիլի 10. Retrieved 2009 թ․ նոյեմբերի 20.
* Ֆեյսբուքում

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | ՎԿ · ԿենդանիՄատյան · Ֆեյսբուք · Տելեգրամ · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | ԿինոՊոիսկ |

 |
Սալվադորի Կենտրոնական պահուստային բանկ

**Սալվադորի Կենտրոնական պահուստային բանկ** (իսպ.՝ Banco Central de Reserva de El Salvador), Սալվադորի կենտրոնական բանկ։

Պատմություն
-----------

1877 թվականին սկսվել է Սալվադորի կառավարության թղթադրամների թողարկումը։ 1880 թվականին հիմնադրվել է Սալվադորի միջազգային բանկը, որն ի սկզբանե ուներ թղթադրամների թողարկման բացառիկ իրավունք։ Հետագայում այդ իրավունքը ստացան այլ բանկեր՝ Արևմտյան բանկը (հիմնադրվել է 1899 թվականին), Գյուղատնտեսական առևտրային բանկը (հիմնադրվել է 1895 թվականին)։ Պարբերաբար թղթադրամների թողարկման իրավունք են ստացել նաև այլ բանկեր՝ Սալվադորի արդյունաբերական բանկը (գործել է 1895-1906 թվականներին), Սալվադորի ազգային բանկը (գործել է 1906-1913 թվականներին) և այլն։

Մինչև 1934 թվականը թողարկման իրավունք ունեին երեք բանկ՝ Գյուղատնտեսական առևտրային բանկը, Արևմտյան բանկը, Սալվադորի բանկը (հիմնադրվել է 1885 թվականին՝ որպես Սալվադորի մասնավոր բանկ, վերանվանվել է 1891 թվականին)։

1934 թվականի հունիսի 19-ին օրենք է ընդունվել Սալվադորի Կենտրոնական պահուստային բանկ ստեղծելու մասին, որը ստացել է թողարկման մենաշնորհային իրավունք։ Բանկը ստեղծվել է «անանուն ընկերության» տեսքով՝ վերակազմավորվելով Գյուղատնտեսական առևտրային բանկի։ Նույն թվականին բանկը սկսել է թղթադրամների թողարկումը։ 1961 թվականի ապրիլի 20-ից բանկը դարձել է պետական հաստատություն։

2020 թվականից Սալվադորի Կենտրոնական պահուստային բանկի նախագահն է Դուգլաս Ռոդրիգես Ֆուենտեսը։

Գրականություն
-------------

* *Бутаков Д.Д. Золотаренко Е.Д. Рыбалко Г.П.* Валюты стран мира: Справочник / Под ред. С. М. Борисова, Г. П. Рыбалко, О. В. Можайскова. — 5-е изд. перераб. и доп. — М.: Финансы и статистика, 1987. — 383 с.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Бутаков, 1987, էջ 210—211
2. ↑  "Banco Central de Reserva - Galeria Presidentes". *www.bcr.gob.sv*. Banco Central de Reserva. 2021 թ․ սեպտեմբերի 21. Արխիվացված է the original 2021 թ․ սեպտեմբերի 21-ին. Retrieved 2023 թ․ հուլիսի 9.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Центрального резервного банка Сальвадора(անգլերեն)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000446699494 · LCCN: n82031692 · NKC: ko2011438665 · VIAF: 157098021 · WorldCat VIAF: 157098021 |

 |
**Հրատարակչական խումբ «Ազբուկա-Ատտիսկու»**, Ռուսաստանում ամենախոշոր հրատարակչական խմբերից մեկը։ Ըստ ռուսական գրքի պալատի, 2017 թվականին խումբը գրավել է 4-րդ տեղը թողարկված գրքի անվանակարգերի քանակով. 2011 թվականին եկամուտը կազմել է գրեթե 45 մլն դոլար. Հիմնական ուղղություններն են՝ ռուսական և արտասահմանյան դասականները, ժամանակակից ներքին և թարգմանչական գրականությունը, պատմական և արվեստի բնագավառում ներդրված գրականության բառարաննները, մանկական գրականությունը և տեղեկատու գրքերը։

Հիմնադրվել է 2008 թ.-ի հունիսին «Ազբուկա» հրատարակչության միաձուլումից հետո՝ ռուս գործարար Ալեքսանդր Մամուտի "Ատտիսու-Պաբլիշինգ" հրատարակչական խմբի հետ, որը ներառում էր «Иностранка]», «ԿոԼիԲրի» և «Մախանո» հրատարակչությունները։ Ա.Մամութից բացի, համանախագահներն էին Մաքսիմ Կլյուչենկո ("Ազբուկա"-ի հրատարակչության հիմնադիրը), Արկադի Vitruk ("Ազբուկա-Ատտիկսու"- ի գլխավոր գործադիր տնօրենը մինչեւ 2012 թ.), Սերգեյ Պարկհոմենկոն ("Ազբուկա-Ատտիկսու"- ի նախկին տնօրեն) և նրա կինը՝ Վարվարա Գորնոստաևան (նախկին գլխավոր խմբագիր՝ "Օտարերկրացի "): Հիմնադրման պահից մինչեւ 2008 թ. Ավարտը խմբի գլխավոր խմբագիրն էր Սերգեյ Փարխոմենկոն, Օտարերկրացի- ի գլխավոր խմբագիրն ու Կոլիբրիին `Վարվարա Գորնոստաեւան։ 2008 թվականից Ալեքսեյ Գերնը գլխավոր խմբագիրն է, 2012 թվականից `Ալեքսանդր Ժիկարենսևը։ 2011 թ. Ֆրանսիական «Լագարդերե» ընկերությունը (Հատչետե ապրանքանիշի սեփականատերը) ձեռք է բերել խմբի + 1 բաժնետոմսի 25% բաժնեմասը, մինչև 2014 թ. Աշնանը վերահսկելի բաժնետոմս գնելիս։ Միևնույն ժամանակ, 2011-2012 թթ. Ալեքսանդր Մամուտը գնել է փոքրամասնությունների բոլոր բաժնետերերի բաժնետոմսերը, և 2013 թ. Սկզբին ընկերությունում նրա մասնաբաժինը կազմում էր 75% մինուս մեկ բաժնետոմս։

Խմբում ներառվում են **«**Ազբուկա**»** «Иностранка», «ԿոԼիԲրի» և «Մախանո» հրատարակչությունները։

Վերջին տարիներին թողարկված հատվածի ծավալը համաձայն PSC- ի տվյալների։

| Տարի | Գրքերի և բրոշուրների քանակը | Ընդհանուր շրջանառություն, հազար օրինակ |
| --- | --- | --- |
| 2016 | 2887 | 16 432.5 |
| 2015 | 2274 | 15 849.9 |
| 2014 | 2231 | 16 964.8 |
| 2013 | 1744 | 13 259.8 |
| 2012 | 1852 | 15 244.3 |
| 2011 | 1496 | 11 216.5 |
| 2010 | 1480(860 — Ատտկուս, 621 — Ազբուկա) | 14 913,2(9875.2 — Ատտկուս, 5038 —Ազբուկա ) |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Акционеры «Азбуки-Аттикус» вышли в тираж
2. ↑  Издательство «Азбука» обзавелось новым главным редактором | РИА Новости
3. ↑  "ТОП-50. Рейтинг издательств 2016 г." Արխիվացված է the original 2020 թ․ հուլիսի 12-ին. Retrieved 2019 թ․ հունվարի 7.
4. ↑  "Статистические показатели 2015 года". Արխիվացված է the original 2020 թ․ հուլիսի 14-ին. Retrieved 2019 թ․ հունվարի 7.
5. ↑  "Статистические показатели 2014". Արխիվացված է the original 2020 թ․ հուլիսի 14-ին. Retrieved 2019 թ․ հունվարի 7.
6. ↑  "Статистические показатели выпуска книг и брошюр в 2013 году". Արխիվացված է the original 2020 թ․ հուլիսի 14-ին. Retrieved 2019 թ․ հունվարի 7.
7. ↑  "УГЛУБЛЯЮЩИЙСЯ КРИЗИС: книгоиздание России в 2012 году". Արխիվացված է the original 2020 թ․ հուլիսի 12-ին. Retrieved 2019 թ․ հունվարի 7.
8. ↑  Российская книжная палата. Книгоиздание РФ в 2011 году (в архиве)
9. ↑  Российская книжная палата. Диалектика развития: статистика книгоиздания России за 2010 год
| Գրականություն |
| --- |
|  |
| 
Գրական ուղղություններ |
| * Կլասիցիզմ
* Սիմվոլիզմ
* Ռեալիզմ
* Սենտիմենտալիզմ
* Ռոմանտիզմ
* Ֆուտուրիզմ
* Նատուրալիզմ
 |
| Գրական ժանրեր |
| * Վեպ
* Վիպակ
* Բանաստեղծություն
* Պիես
* Պատմվածք
* Նորավեպ
* Կատակերգություն
* Ողբերգություն
* Դյուցազներգություն
* Էրոտիկա
* Անհեթեթություն
* Քնարերգություն
* Առասպելահյուսություն
* Սիրավեպ
* Երգիծանք
* Թատերագրություն
* Տրագիկոմեդիա
 |
| Մեդիա |
| * Ներկայացում
	+ Թատերախաղ
* Գիրք
 |
| 
Տեխնիկա |
| * Արձակ
* Չափածո
 |
| 
Պատմություն |
| * Պատմություն
	+ Ժամանակակից
* Հիմունքներ
* Բառարան
 |
| 
Քննարկում |
| * Քննադատություն
* Տեսություն
* Սոցիոլոգիա
* Ամսագրեր
 |
| * դ
* ք
* խ
 |

**Դրամա**, թատերգության ժանր, որը հատկապես տարածում է ստացել XVIII - XXI դարերի գրականության մեջ՝ աստիճանաբար դուրս մղելով ողբերգությունը։ Դրաման, օգտագործելով ողբերգության և կատակերգության առանձին հատկանիշները, պատկերում է մարդկային կյանքի բնական վիճակներ, առօրյա իրադարձություններ՝ ցուցադրելով սովորական մարդկանց բարդ միջանձնային հարաբերությունների հետևանքով առաջ եկած հոգեկան հակասական, դրամատիկ ապրումները, մարդկային կյանքում երկընտրանքային պահերը, հասարակության հետ կոնֆլիկտը և այլն։

Դրաման կարող է ունենալ և մահով ավարտվող, և ծիծաղաշարժ, երգիծական դրվագներ, սակայն հիմնականը հերոսների հոգեկան դրամայի ընթացքի և հանգուցալուծման ցուցադրությունն է։

Դրամայի՝ որպես ժանրի զարգացման ընթացքում առանձնացել է քաղքենիական դրաման (XVIII դար, Դ. Դիդրո, Պ.-Օ. Բոմարշե, Լեսինգ, Ֆ. Շիլլերի վաղ շրջանի գործերը), ռեալիստական և նատուրալիստական դրաման (XIX դար, Ալեքսանդր Օստրովսկի, Հենրիկ Իբսեն, Հաուպտման, Սթրինբերգ, Անտոն Չեխով և այլք), խորհրդանշական (սիվոլիստական) դրաման (XIXդ. վերջ - XXդ. սկիզբ, Մորիս Մետերլինկ), XX դարում՝ սյուռռեալիստական, էքսպրեսիոնիստական դրաման (Ֆրանց Վերֆել, Վ. Գազենկլևեր), աբսուրդի դրաման (Ս. Բեքեթ, Է. Իոնեսկո, Է. Օլբի, Վ. Գոմբրովիչ) և այլն։

Հայ հեղինակներից դրամաներ են, մասնավորապես, գրել Ա. Շիրվանզադեն և Լ. Շանթը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Драма как жанр литературы". *www.bukinistu.ru*. Retrieved 2018 թ․ փետրվարի 27.
2. ↑  "Драма и ее жанры: трагедия, комедия, трагикомедия, фарс и т.д." *www.nazaykin.ru*. Retrieved 2018 թ․ փետրվարի 27.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ինչով է դրաման տարբերվում մելոդրամայից
* Դրամա ժանր

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 449)։*  |
**Ալեքսանդր Շտրոմի եկամտաբեր տուն** (ռուս.՝ Доходный дом А. М. Штрома), տարածաշրջանային նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտ Դոնի Ռոստովում։ Գտնվում է Բոլշայա Սադովայա փողոց, 89 հասցեում։ Կառուցվել է XX դարի սկզբին քաղաքի պատմական մասում ճարտարապետ Լեոնիդ Էբերգի կողմից։

Պատմություն
-----------

1910-ական թվականներին ճարտարապետ Լեոնիդ Ֆեոդորովիչ Էբերգը նոր էր սկսել իր մասնագիտական գործունեությունը. 1911 թվականին նա ավարտել էր ուսումը Մոսկվայի նկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարանում և հրավիրվել էր Դոնի Ռոստովի քաղաքային վարչություն՝ շինությունների վարիչի պաշտոնին։ Այդ ժամանակ էլ տեղի ունեցավ նրա ծանոթությունը մեծահարուստ ռոստովցի՝ բանկիր Ալեքսանդր Միխայլովիչ Շտրոմի հետ, որն իր եկամտաբեր տան նախագիծը ստեղծելու համար ճարտարապետ էր փնտրում։ Նրա ընտրությունը կանգ առավ Լ. Էբերգի վրա։

Երիտասարդ ճարտարապետը սկսեց զբաղվել հինգհարկանի եկամտաբեր տան նախագծմամբ և կառուցմամբ։ Երկու տարի անց նախագծումն ավարտվեց, իսկ 1912 թվականի դրությամբ հինգհարկանի եկամտաբեր տունը կառուցվեց։ Տան շինարարության համար վերցված վարկային միջոցներն էլ վճարվեցին։

Եկամտաբեր տան ճակատին փակցված է եղել հուշատախտակ, որը տեղեկացրել է, որ այս տունը կառուցվել է Ռոմանովների տան 300-ամյակի տարում։ Հուշատախտակը տան ճակատին մնացել է մինչև 1950-ական թվականները։

Ալեքսանդր Շտրոմի եկամտաբեր տունը կառուցելուց հետո Լեոնիդ Էբերգը ստացել է աշխատանքային այլ պատվերներ Դոնի Ռոստովում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "О внесении изменений в постановление министерства культуры Ростовской области от 03.03.2016 года № 123" (PDF). Արխիվացված է the original (PDF) 2017 թ․ մարտի 6-ին. Retrieved 2017 թ․ հունիսի 20. `{{cite web}}`: no-break space character in `|title=` at position 99 (help)
2. 1 2  Звездный дом
3. 1 2  "Л. Ф. Эберг — ведущий архитектор Ростова первой половины XX века". Արխիվացված է the original 2017 թ․ մարտի 6-ին. Retrieved 2017 թ․ հունիսի 20.
4. ↑  "Архитектурное наследство Эбергов становится ненужным Ростову". Արխիվացված է the original 2022 թ․ ապրիլի 11-ին. Retrieved 2017 թ․ հունիսի 20.
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Սահակյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Ահարոն Մամիկոնի Սահակյան**, հայ պետական և քաղաքական գործիչ։ 2021 թվականի մայիսի 27-ից կառավարության որոշմամբ զբաղեցնում է Հայաստանի Կոտայքի մարզպետի պաշտոնը։

Կենսագրություն
--------------

Ահարոն Սահակյանը ծնվել է 1980 թվականի մարտի 30-ին Գառնի համայնքում։ 1996-2000 թվականներին սովորել է ՌԴ Դաշնային անվտանգության ակադեմիայի իրավաբանական ֆակուլտետում, 2001-2004 թվականներին՝ Մոսկվայի Նոր իրավաբանական ինստիտուտի իրավաբանական ֆակուլտետում։

Գործունեություն
---------------

2001-2008 թվականներին եղել է «Ազգային անվտանգության ծառայության» օպեր-լիազոր։ 2008-2012 թվականներին զբաղեցրել է «Ալֆա-Ֆարմ» ՍՊ ընկերության փոխտնօրենի պաշտոնը։ 2013-2016 թվականներին աշխատել է «Կալինա-Դվին» ՍՊԸ-ում՝ որպես տնօրեն։ 2016 թվականի նոյեմբերի 7-ին ստանձնել է Գառնի համայնքի ղեկավարի պաշտոնը։ 2021 թվականի մայիսի 27-ից կառավարության որոշմամբ զբաղեցնում է Հայաստանի Կոտայքի մարզպետի պաշտոնը։

Անձնական կյանք
--------------

1989-1996 թվականներին զբաղվել է ազատ ոճի ըմբշամարտով։ 1995 թվականին դարձել է ազատ ոճի ըմբշամարտի Հայաստանի պատանիների առաջնության հաղթող։ Միջազգային մի շարք մրցաշարերի մեդալակիր է։ Սիրում է նաև ֆուտբոլ՝ ժամանակ առ ժամանակ մասնակցելով սիրողական խաղերի։

Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։ Կինը Ռոզա Արայիկի Ասատրյանն է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Կոտայքի մարզպետ է նշանակվել Ահարոն Սահակյանը".
2. ↑  Ի՞նչ պաշտոններ է զբաղեցրել Սահակյանը մինչ մարզպետ նշանակվելը
3. ↑  "Ահարոն Սահակյան/ ՀՀ Կոտայքի մարզպետ".
4. ↑  "ԱՀԱՐՈՆ ՄԱՄԻԿՈՆԻ ՍԱՀԱԿՅԱՆ".

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ահարոն Սահակյանի էջը Ֆեյսբուքում
**Մավրիտանիայի ազգային թանգարան** (անգլ.՝ National Museum of Mauritania), հայտնի է նաև **Նուակշոտի ազգային թանգարան** անունով (ֆր.՝ Musée National de Nouakchott), ազգային թանգարան է Մավրիտանիայի մայրաքաղաք Նուակշոտում։ Այն գտնվում է Մերկուրե Մարհաբա հյուրանոցից դեպի հարավ-արևմուտք, դե Վիլլե հյուրանոցից արևմուտք, Պարկ Դեյդոուհից հյուսիս-արևմուտք և Օուլդ Աբասի մզկիթից` հյուսիս-արևելք։ Թանգարանը ունի կարևոր հնագիտական և ազգագրական հավաքածուներ։ Այն բաղկացած է երկու պատկերասրահներից, որոնք ցուցադրում են խեցեղենի, նետերի և տեղական հագուստի հավաքածուներ։

Թանգարանի շենքը
---------------

Ազգային թանգարանը գտնվում է երկու հարկանի շենքում, որը կառուցվել է 1972 թվականին, չինացիների կողմից։ Շենքում են գտնվում նաև Մավրիտանիայի գիտահետազոտական ինստիտուտը, Մավրիտանիայի ձեռագրերի պահպանման կենտրոնը և Մավրիտանիայի ազգային գրադարանը։ Թանգարանը կազմված է երկու մշտական և մեկ ժամանակավոր ցուցասրահներից։

Թանգարանի հավաքածուներ
----------------------

Գետնահարկի հնէաբանական հավաքածուները ցույց են տալիս Մուստիերյան, Աթերյան և Նոր քարեդարյան գտածոներ, ինչպես նաև` պեղումների արդյունքում ձեռք բերված իրեր Մավրիտանիայի պատմական քաղաքներից, ինչպիսիք են Կումբի Սալեն, Աուդագոստը, Տիշիտը, Ուադանը և Ազուգույը։

Առաջին հարկի ազգագրական հավաքածուներում կան առարկաներ, որոնք պատկանում են Մավրիտանիայի հասարականության տարբեր մշակույթներին։

Պատկերասրահ
-----------

* Տիշիտի մշակույթի փայլեցրած թերթաքարի գործիքներՏիշիտի մշակույթի փայլեցրած թերթաքարի գործիքներ
* Բնաբանով թերթաքարե ափսե Կումբի ՍալեիցԲնաբանով թերթաքարե ափսե Կումբի Սալեից
* Փոքրիկ արձանիկներՓոքրիկ արձանիկներ
* Արաբական կշեռք Սահելիս, 10-րդ դարԱրաբական կշեռք Սահելիս, 10-րդ դար

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  The National Museum of Mauritania Archived 2021-07-09 at the Wayback Machine..
2. ↑  "Mauritania museums". Africa.com. Արխիվացված է the original 2013 թ․ հունվարի 1-ին. Retrieved 2011 թ․ մարտի 10.
3. ↑  Bergeijk, Jeroen van (2008 թ․ հուլիսի 15). *My Mercedes is not for sale: from Amsterdam to Ouagadougou : an auto-misadventure across the Sahara*. Random House Digital, Inc. pp. 104–. ISBN 978-0-7679-2869-4. Retrieved 2011 թ․ մարտի 11.
4. ↑  Exhibitions of the National Museum of Mauritania
**Գառնիկ Ռազմիկի Միրզաբեկյան** (դեկտեմբերի 11, 1960(1960-12-11), Բերդաշեն, Մարտունու շրջան, ԼՂԻՄ, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), արցախցի քաղաքական գործիչ, Արցախի Հանրապետության 4-րդ գումարման Ազգային ժողովի պատգամավոր։

Կենսագրություն
--------------

Գառնիկ Միրզաբեկյանը ծնվել է 1960 թվականի դեկտեմբերի 11-ին Մարտունու շրջանի Բերդաշեն գյուղում։ 1978 թվականին ավարտել է տեղի միջնակարգ դպրոցը և աշխատել կոլտնտեսությունում։

1979-1981 թվականներին ԽՍՀՄ Զինված ուժերում, հատուկ զորքերի ստորաբաժանման ռադիոհետախուզման համակարգում։

1981-1986 թվականներին սովորել է Գանձակի գյուղատնտեսական ինտիտուտում և ստացել ինժեներ-մեխանիկի որակավորում։ 1996-2000 թվականներին աշխատել է կոլտնտեսությունում։ 1988 թվականից կատարել է հատուկ հանձնարարություններ կամավոր ջոկատի կազմում։ Արցախյան պատերազմի ընթացքում ընդգրկվել է Պաշտպանության բանակի կազմում, մասնակցել մարտական գործողություններին։ 1992-2005 թվականի փետրվարին եղել է Արցախի Հանրապետության Պաշտպանության բանակի դասակի, այնուհետև` վաշտի հրամանատար, ապա՝ Հակաօդային պաշտպանության ծառայության պետի տեղակալ, վառելիքաքսուկային նյութերի ծառայության պետ։

2005 թվականի հունիսի 19-ի թիվ 17 ընտրատարածքից ընտրվել է Արցախի Հանրապետության չորրորդ գումարման Ազգային ժողովի պատգամավոր։ Եղել է Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի արտադրության և արտադրական ենթակառուցվածքների հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։

2005 թվականից «Մագիա» ՓԲԸ-ի գործադիր տնօրեն է։ Անկուսակցական է։

Ունի մայորի կոչում։

Ամուսնացած է, ունի երեք զավակ։

Պարգևներ
--------

* «Արիության համար» մեդալ (ԼՂՀ նախագահի թիվ 17 հրամանագիր, 07.05.2007 թվական)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Միրզաբեկյան Գառնիկ Ռազմիկի". *www.nankr.am*. Retrieved 2023 թ․ օգոստոսի 24.
2. ↑  "19 հունիսի 2005թ. | ԼՂՀ Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողով" (in ռուսերեն). Retrieved 2023 թ․ օգոստոսի 24.
3. ↑  "ԼՂՀ համայնքի ավագանու 2015թ. սեպտեմբերի 13-ի հերթական ընտրություններ Քվեարկության նախնական արդյունքները" (PDF). *cecnkr.am*. 24.08.2023. Արխիվացված է the original (PDF) 2023 թ․ սեպտեմբերի 20-ին. Retrieved 2023 թ․ օգոստոսի 24.

Արտաքին հղումներ
----------------

* ՊԱՏԳԱՄԱՎՈՐՆԵՐ
|  |
| --- |
| **Բամբուկյան կաքավ** |
| Բամբուկյան կաքավ (արու)Բամբուկյան կաքավ (արու) |
| Բամբուկյան կաքավ (էգ)Բամբուկյան կաքավ (էգ) |
|
| **Դասակարգում** |
| **Ենթատիպ** | Ողնաշարավորներ (Vertebrata) |
| **Վերնադաս** | Չորքոտանիներ (Tetrapoda) |
| **Դաս** | Թռչուններ (Aves) |
| **Կարգ** | Հավազգիներ (Galliformes) |
| **Ընտանիք** | Փասիաններ (Phasianidae) |
| **Ենթաընտանիք** | *Perdicinae* |
| **Ցեղ** | Բամբուկի կաքավներ *(Bambusicola)* |
| **Տեսակ** | **Բամբուկյան կաքավ** *(B. fytchii)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Bambusicola fytchii***Անդերսոն, 1871 |
|
| **Կարգավիճակ** |
| **Հատուկ պահպանության կարգավիճակ՝**   Քիչ մտահոգող տեսակ |

**Բամբուկի կաքավ** (լատին․՝ Bambusicola fytchii), հավազգիների կարգի թռչուն։

Նկարագրություն
--------------

Բամբուկի կաքավի մարմնի երկարությունը հասնում է 25-ից 30 սմ-ի, իսկ պոչի երկարությունը 9-ից 13 սմ-ի։ Էգերը ավելի թույլ են քան արուները։ Արուները նաև գերազանցում են էգերին իրենց մարմնի չափսերով։ Բամբուկի կաքավների թևերի երկարությունը 129-ից 156 սմ է։ Թռչունները կշռում են մինչև 400 գ.։ Արուները ունեն շագանակագույն կամ սև գունավորում, իսկ էգերը ունեն ավելի թույլ գունավորում։ Ոտքերը ունեն դեղնավուն երանգներ։

Տարածվածություն
---------------

Բամբուկի կաքավները տարածված են հիմնականում հյուսիսարևելյան Հնդկաստանում, արևելյան Բանգլադեշում և Չինաստանի որաշակի հադվածներում։ Տարածված են նաև Մյանմայի, Թայլանդի, Լաոսի և Վիետնամի հյուսիսային հադվածներում։ Վերջին տարիներին այս կենդանիների թիվը կտրուկ բարձրացում է։ Ապրում են ծովի մակարդակից 500-ից 3000 մետր բարձրության վրա՝ կաղնու անտառներում, նաև բամբուկի դաշտերում։ Այս թռչուններին հազվադեպ կարելի է տեսնել մարդաբնակ տարածքներում։

Սննդառություն
-------------

Բամբուկի կաքավները սնվում են հիմնականում խոտով, հատապտուղներով և միջատներով։ Նրանք միջատներ գտնում են հողը փորելու միջոցով։

Վերարտադրողականություն
----------------------

Բամբուկի կաքավները հաճախ են հանդիպում խմբերով։ Յուրաքանչյուր խմբում հանդիպում է մոտ 5-6 առանձնյակ։ Նրանք ամբողջ ձմեռ լինում են միասին, սակայն մյուս ամիսներին նրանք բաժանվում են միմյանցից։ Ձվադրման շրջանում արուները սկսում են ապահովել էգերի անվտանգությունը։ Այս կաքավների մոտ ձվադրումը սկսվում է ապրիլ կամ մայիս ամիսներին և ավարտվում ամենաուշը հուլիսին։ Ունենում են 5-6 ձու։ Բամբուկի կաքավի ձուն լինում է թեթև, թույլ դարչնագույն գույնի։ Ինկուբացիոն շրջանը տևում է 18-19 օր։ Ձվադրմանը մասնակցում են միայն էգերը։

Ծանոթագրություններ
------------------

* Վլադիմիր Ֆլինտ, Հնգալեզու բառարան կենդանիների մասին. անգլերեն, ռուսերեն, լատիներեն, գերմաներեն, ֆրանսերեն (խմբ. հրատարակություն =), 1994, էջ 57, ISBN 5-200-00643-0.։

Գրականություն
-------------

* Steve Madge, Phil McGowan։ Pheasants, Partridges & Grouse, Helm Identification Guides, London 2002, ISBN 0-7136-3966-0
* Heinz-Sigurd Raethel։ Hühnervögel der Welt, Verlag J. Neumann-Neudamm GmbH & Co. KG, Melsungen 1988, ISBN 3-7888-0440-8

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| Տաքսոնոմիա | Avibase · eBird · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN |

 |
**Մատիսի թանգարան** (ֆր.՝ Le musée Matisse de Nice), ֆրանսիական Նիս քաղաքում գտնվող թանգարան՝ նվիրված ֆրանսիացի նշանավոր նկարիչ Անրի Մատիսին; Այստեղ է գտնվում նրա աշխատանքների՝ աշխարհում խոշորագույն հավաքածուներից մեկը, որում հստակ արտացոլված են մեծ արվեստագետի նկարչական գործունեության սկիզբը, հասուն շրջանը և ավարտը։ 1963 թվականին բացված այս թանգարանը տեղավորված է *Villa des Arènes*-ում, որը տասնյոթերորդ դարի մի վիլլա է՝ *Cimiez*-ի հարևանությամբ։

Պատմություն
-----------

Վիլլան կառուցվել է 1670-1685 թվականներին։ Շինարարության ավարտից հետո այն կրել է Գուբերնատիսի պալատ անվանումը. այդպես է կոչվել նորակառույցի հովանավորի ու սեփականատիրոջ՝ Ժան-Բատիստ Գուբերնատիսի անունով, որն այդ տարիներին Նիսի կոնսուլն էր։ Ներկայիս իր անվանումը վիլլան ստացել է 1950 թվականին, երբ Նիս քաղաքի ղեկավարությունը անշարժ գույքի մի գործակալությունից գնեց այն՝ ձգտելով սերունդների համար պահպանել պատմական այդ հուշարձանը։

Թանգարանն ստեղծվել է 1963 թվականին և սկզբնական շրջանում զբաղեցնում էր շինության առաջին հարկը. գետնահարկում տեղավորվել էր հնագիտության թանգարանը։ 1989 թվականին հնագիտության թանգարանը տեղափոխվեց մոտակայքում գտնվող մի հնագույն շինություն, որը հնարավորություն ընձեռեց ընդարձակելու Մատիսի թանգարանը։ Նորացման ընթացքում չորս տարի թանգարանը փակված մնաց և վերաբացվեց 1993 թվականին։ Հին շենքի նորոգված տարածքներն ու կառույցին ավելացված նոր թևը թույլ տվեցին մշտական ցուցադրությունում ներկայացնելու ամբողջ հավաքածուն, որը 1963 թվականից ի վեր շարունակաբար հարստանում է՝ շնորհիվ հաջողված մի շարք ձեռքբերումների, ինչպես նաև նվիրատվությունների։ Նվիրատվությունների մի մասը կատարել է անձամբ Անրի Մատիսը, որը 1917-1954 թվականներին ապրել ու աշխատել է Նիսում։ Մեծահամբավ նկարչի մի շարք գործեր ընծայել են նրա ժառանգները, նկարչական որոշ աշխատանքներ էլ նվիրել է պետությունը։

Ներկա դրությամբ թանգարանի մշտական ցուցադրությունում ներկայացված են յուղաներկով և գուաշով արված 68 նկար, 236 գծանկար, գրաֆիկական 218 այլ աշխատանքներ, 95 լուսանկար, 57 քանդակ, մեծ արվեստագետի նկարազարդած 14 գիրք, նրան պատկանած 167 առարկաներ, կերամիկական ու ապակե գեղեցիկ աշխատանքներ, նրբահյուս գորգեր, պաստառներ, փաստաթղթեր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19  *Ministry of Culture* Fréquentation des Musées de France — Ministry of Culture.
2. ↑  "Musée Matisse de Nice Cimiez" (in French). Nice Trotter. Արխիվացված է the original 2017 թ․ հոկտեմբերի 21-ին. Retrieved 2011 թ․ հունիսի 21.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
3. ↑  "Musée Matisse" (in French). City of Nice. Արխիվացված է the original 2012 թ․ հոկտեմբերի 29-ին. Retrieved 2011 թ․ հունիսի 21.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Official site

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000121883728 · LCCN: n86049343 · SUDOC: 029812275 · VIAF: 153392750 · WorldCat VIAF: 153392750 |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գեղմահովիտ (այլ կիրառումներ)
**Գեղմահովիտ գյուղատեղի**, միջնադարյան բնակատեղի Խոսրովի արգելոցի տարածքում։ Ընդգրկված է Բայբուրդի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։

Պատմություն
-----------

Խոսրովի արգելոցում, Ազատ գետի Աղջո ու Գլան վտակների միախառնման տեղում պահպանվել են վաղ միջնադարյան Բայբուրդ բնակատեղիի հետքերը։ Պատմական ու մատենագիտական տեղեկություններ գյուղատեղիի մասին չեն պահպանվել։ Միակ հիշատակությունը տալիս է 19-րդ դարի պատմաբան, բանասեր և աշխարհագրագետ Ղևոնդ Ալիշանը, ում կարծիքով՝ գյուղատեղիի անունը պետք է ծագած լինի Բաբերդ անունից։ Գյուղատեղիի կենտրոնական մասում պահպանվել է սրբատաշ, գորշ բազալտով կառուցված, 5-րդ դարի միանավ բազիլիկ եկեղեցին, որի պայտաձև ավագ խորանը դուրս է եկեղեցու ուղղանկյուն ծավալից։ Ուշագրավ են կիսավեր եկեղեցու քանդակազարդ խոյակները և որմնակամարը՝ կենտրոնական մասում հավասարաթև խաչաքանդակով։ Հարավային կողմից կից է գավիթը, որն այժմ ավերակ է։

Ըստ եկեղեցու շարվածքում պահպանված արձանագրության, գյուղատեղին գոյատևել է մինչև 17-րդ դար և հայաթափվել 1604 թվականին՝ պարսից Շահ Աբաս Առաջինի իրականացրած բռնագաղթի ժամանակ։

Եկեղեցու շուրջը տարածված է գերեզմանոցը, որտեղ կան 7-15-րդ դդ. տասնյակ խաչքարեր։ 1980-ական թթ. կատարված մաքրման աշխատանքների ժամանակ այստեղ հայտնաբերվել է հունարեն, շրջված տառերով արձանագրությամբ մի քար, որի հայերեն թարգմանությունն է «Առողջություն» և «Երանություն»։

Տես նաև
-------

* Բայբուրդի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արարատի մարզ)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Բայբուրդ գյուղատեղի, «Պատմամշակութային արգելոց-թանգարանների և պատմական միջավայրի պահպանության ծառայություն» ՊՈԱԿ". Արխիվացված է the original 2015 թ․ փետրվարի 15-ին. Retrieved 2014 թ․ դեկտեմբերի 18.

Գրականություն
-------------

* Հակոբյան Ս. Արարատի մարզ, Երևան, 2010։
* Մանուկյան Մ. Հայաստանի Հանրապետության մարզերը, քաղաքներն ու գյուղերը, Երևան, 2013։