Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ձմերուկ (այլ կիրառումներ)

| **՞**Ձմերուկ |
| --- |
| Ձմերուկ սովորականՁմերուկ սովորական  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Բույսեր |
|
|
|
|
|
| Տիպ | Ծածկասերմեր |
|
|
|
|
|
| Դաս | Երկշաքիլավորներ |
|
|
|
| Կարգ | Դդմածաղկավորներր |
|
|
|
| Ընտանիք | դդմազգիներ |
|
|
|
| Ցեղ | Citrullus |
|
|
| Տեսակ | Ձմերուկ |
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Citrullus
Schrad. ex Eckl. & Zeyh. 1836 |
|  Հոմանիշներ |
| 
* Anguria Mill.
* Colocynthis Mill.
* *Citrullus ecirrhosus*
* *Citrullus lanatus*
* *Citrullus naudinianus*

 |
| 

| ԴասակարգումըՎիքիցեղերում | ՊատկերներՎիքիպահեստում | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Ձմերուկ** (լատին․՝ Citrullus)` դդմազգիների (լատին․՝ Cucurbitaceae) ընտանիքին պատկանող ծաղկավոր բույսերի տեսակ։ Ձմերուկի պտուղը հատապտղային է։ 
Ձմերուկ սովորական (լատին․՝ Citrullus lanatus), լայնորեն օգտագործվում է սննդի, ինչպես նաև որպես դեղաբույս բժշկության մեջ։
Դասի ներկայացուցիչների վայրի տեսակներն աճում են Աֆրիկայի գրեթե ողջ տարածքում, Արևմտյան և Կենտրոնական Ասիայում։ Աճեցվում է արևադարձային և բարեխառն գոտիներում։

Բուսաբանական նկարագիրը
----------------------

Միամյա կամ բազմամյա խոտաբույս է, երկար և մագլցող թփերով։
Տերևները հերթադիր, կլորավուն կամ եռանկյուն ուրվագծված, ձվաձև։
Ծաղիկները բազմահամաչափ են, միատուն կամ երկտուն, առանձին, երբեմն խմբերով։ 
Ծաղիկները ունեն մեծ զանգականման փոշանոթ, 5 նեղ բաժակաթերթերով և պսակաթերթերով, հնգաբաժան, դեղին ծաղկապսակով, որոնք ունեն երկարավուն, ձվաձև կոպիտ բաժանումներ, ունեն 5 առէջներ։ Ծաղիկները ունեն ծաղկապատյան։ Ձվարաները ձվաձև են՝ կարճ սյուներով։
Պտուղը գնդաձև կամ էլիպսաձև, հյութալի կամ չոր։ Սերմերը գնդաձև, տափակացած հաճախ սև կետերով։

Դասակարգում
-----------

Ծաղկի կառուցվածքը
### Ներկայացուցիչները

Դասը պարունակում է 5-7 տեսակ, նրանցից մի քանիսը ներկայացվում են ստորև՝:

* Citrullus colocynthis
* Citrullus ecirrhosus
* Citrullus lanatus - Ձմերուկ սովորական
* Citrullus rehmii

### Արտադրությունը

| Հազար տոննա (2008 թ.) |
| --- |
| {{{2}}}Չինաստան | 67 203 |
| {{{2}}}Թուրքիա | 4002 |
| {{{2}}}Իրան | 2566 |
| {{{2}}}Բրազիլիա | 1995 |
| ԱՄՆ-ի դրոշըԱՄՆ | 1814 |
| {{{2}}}Եգիպտոս | 1485 |
| Ռուսաստան | 1382 |
| {{{2}}}Մեքսիկա | 1199 |
| {{{2}}} Ուզբեկստան | 981 |
|  Հարավային Կորեա | 856 |

Տաքսոնոմիան
-----------

Ձմերուկի հետևյալ տեսակը մտնում է Benincaseae ցեղի, Cucurbitoideae ենթաթագավորության և դդմազգիների (Cucurbitaceae) ընտանիքի մեջ։ Անվանումը **Citrullus** առաջին անգամ հիշատակել է շվեդ բուսաբան Պետրուս Ֆորսկալը (Petrus Forskal) 1775 թվականին, բայց նա չի տալիս տեսակի բնութագիրը։
Բայց բնութագիրը ավելի ուշ տվեց գերմանացի բուսաբան Գ. Շրադերի կողմից, ով դարձավ միակ օրինական հեղինակը Citrullus-ի։ Citrullus Schrad անվանումն օրինականացվել է 8-րդ միջազգային բուսաբանական կոնգրեսում 1964 թվականին և ընդգրկվել անունների պահվող ցուցակում։

Արտաքին հղումներ
----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ձմերուկ (ցեղ) Վիքիպահեստում |

* Informationen bei www.cucurbit.org.(չաշխատող հղում)
* Internationalen Namen der Taxa in der Gattung.
* Die Wildpflanzen in Namibia.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  По данным книги «Флора СССР» (см. раздел Литература).
2. ↑  По данным сайта GRIN (см. карточку растения).


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական · MESH ID |
|  |
| Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2778979107 · NKC: ph514324 |

 |