recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Գանդակ** (Նարայանի, նեպալ.՝ कालीगण्डकी नदी, հինդի՝ कालीगण्डकी), գետ Նեպալում և Հնդկաստանում, Նեպալի չորս ամենամեծ գետերից մեկը։

Վերին հոսանքը կրում է Կալի-Գանդակ անվանումը։ Սկիզբ է առնում Հիմալայներից, Կալի-Գանդակի ակունքը Մուստանգ-Կհոլա և Կյուքոմա-Կհոլա գետերի միաձուլումն է։

Գետի ավազանն զբաղեցնում է Նեպալի կենտրոնական հատվածը։ Վտակներում գտնվում է Մուստանքի թագավորությունը՝ Տիբեթին հարակից։ Գետը թափվում է Պանտա շրջանում գտնվող Գանգ։ Պատմականորեն ճանապարհը հայնտի է որպես առևտրական ուղի Հնդկաստանի և Տիբեթի միջև, իսկ առաջին հերթին որպես աղ վաճառելու ուղի։

Գետի ուղին հայտնի է նաև նրանով, որ բաժանում է Մեծ Հիմալայան լեռնաշղթան երկու ամենամեծ բարձրությունների՝ Աննապուրնա և Դաուլաքիրի, որոնցից յուրաքանչյուրի երկարությունը 8000-ից ավելի է, իսկ գագաթների հեռավորությունը միմյանցից 35 կմ։ Գետն այս շրջանով անցնում է 2540 մետր բարձրության վրայով, այդ իսկ պատճառով Կալիգանդական կիրճը համարվում է աշխարհի ամենախորը կիրճը։

Նեպալում ծավալված քաղաքացիական պատերազմի ընթացքում ճանապարհը երբեմն ընկնում էր մաոիստների տիրապետության տակ։ Քանի որ ճանապարհով անցնում էին տուրիստական ուղիներ, մաոիսները հարկ էին վերցնում զբոսաշրջիկներից 5-10 դոլլարի չափով՝ «ինքնակամ» տալու կամ խմբի «պաշտպանության» տեսքով, տալով դրա հետ նաև անդորագիր, որպեսզի հարկը չհավաքվի երկու անգամ։ Այդ ամենով հանդերձ մաոիստների և զբոսաշրջիկների միջև միջադեպեր տեղի չեն ունեցել, չնայած զբոսաշրջիկների հարաբերականորեն մեծ թվի։

Պատկերասրահ
-----------

* Գանդակի տեսքը ՄուկտինատխիցԳանդակի տեսքը Մուկտինատխից
* Քանդակը Մուսթանգում Քանդակը Մուսթանգում
* Գանդակը Աննապուրնայի և Դաուլաքիրիի միջևԳանդակը Աննապուրնայի և Դաուլաքիրիի միջև

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Մեծ սովետական (1 հրտ.) |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4391047-6 · LCCN: sh00000319 · VIAF: 123181097 · WorldCat VIAF: 123181097 |

 |
**Կունենե** (պորտ.՝ Cunene), գետ Հարավ-արևմտյան Աֆրիկայում։ Գետը սկիզբ է առնում Անգոլայում։ Միջին և ստորին հոսանքներում այն իրենից ներկայացնում է Անգոլայի և Նամիբիայի սահման և թափվում է Ատլանտյան օվկիանոս։ Գետերի շարքում այս գետը Օրանժի հետ միակ գետն է որը կարողանում է հոսել չոր Նամիբ անապատի միջով։ Գետի երկարությունը 1207 կմ, իսկ ավազանի մակերեսը 109 832 կմ քառ․։ Գետի ջրի ծախսը կազմում է 174 մ խոր․/վ։

Աշխարհագրական դիրք
------------------

Կունենեն սկիզբ է առնում Անգոլայի կենտրոնից՝ Բիե սարահարթից։ Այն գտնվում է Ուամբո քաղաքից 30 կիլոմետր հյուսիս-արևելք և սահմանային տարածքով հոսում է դեպի հարավ։

Գետի հոսքը
----------

Մատալիի մոտ գետը լքում բարձրադիր տեղանքը և 13 մետրից ցած է թափվում հայտնվելով Կալահարի անապատի հյուսիսային մասում և անձրևային եղանակներին սնուցում է անապատ ավազը։ Այստեղ կառուցած ջրային էլեկտրակայանը գետի մակարդակը բարձրացնում է 8 մետրով,իսկ գետի թափվելը 21 մետրից օգնում է էլեկտրաէներգիա ունենալու հարցում։ 
Օլուշանջիի մոտ գետը միանգամից թեքվում է դեպի արևմուտք և իր հոսքը ավարտում է Ռուական ջրվեժով,124 մետր բարձրությամբ։ Այստեղ այն նույնպես օգտագործվում է էներգիա ստանալու համար։ Այս կետից սկսած գետը ձևավորում է սահման Անգոլայի և Նամիբիայի միջև։ 80 կիլոմետր արևմուտք գետը սկսում է հոսել խոր ճեղքվածքներով, որոնք ստեղծում են լեռնային թմբեր։ Դրանք հասնում են 2200 մետր բարձրության։
Այս հատվածում գետը ձևավորում է Եպուպա ջրվեժը, որը ունի 30 մետր բարձրություն։
Դուրս գալով ճեղքվածքներից գետը սկսում է հոսել Նամիբ անապատով, որտեղ սկսում է հոսքը քչանալ։ Իսկ վերջում գետը թափվում է Ատլանտյան օվկիանոս՝ 30 կմ լայնությամբ։

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Մեծ կատալոնական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: sh90003706 · VIAF: 315144571 · WorldCat VIAF: 315144571 |

 |
**«Ադա»**, Վլադիմիր Նաբոկովի գիրքը՝ գրվել է ԱՄՆ-ում՝ անգլերենով, սակայն լայնորեն կիրառում է ռուսերեն և ֆրանսերեն։ Ստեղծագործության ժանրը՝ այլընտրանքային պատմություն։ Վեպը գրվել է Սառը պատերազմի բուռն շրջանում և առաջին անգամ հրապարակվել է 1969 թվականին՝ ԱՄՆ-ում՝ McGraw-Hill հրատարակչության կողմից։

Սյուժե
------

Հիմքում ընկած է Վանայի և Ադայի սերը 12 տարեկանից մինչև ծերություն, որը, ըստ երևույթին, համարվում է, ինցեստ, քանի որ նրանք քույր ու եղբայր են, չնայած ոչ պաշտոնական։ Վեպի հանգույցը հագեցած է բարդ խաչմերուկներով և արտաքին հղումներով։

Հենց գործողությունը ընթանում է ոչ թե Երկրի վրա, այլ Անտի-Տերրեում (Երկրի հակոտնյա-համանմանը), որտեղ շշուկներ են պտտվում Տերրիի գոյության մասին։ Բոլոր երկրները գտնվում են ոչ Երկրի վրա («Տերրեի»), իսկ էլեկտրականությունն արգելված է, նույնիսկ դա անվանել պետք է. «ալաբիր»։ Հեռախոսն աշխատում է ջրի տակ, դրա համար «ալլոյի» փոխարեն ասում են «ջրի մոտ» (բառախաղ. ֆրանսերենում «allô!»-ն և «à l'eau»-ն միանման են հնչում)։

Մոլորակում ղեկավարում են անգլիալեզու ազգեր. արևելյան կիսագնդում Բրիտանական կայսրությունն է, արևմտյան մասում՝ ինչ-որ Էստոտիա, Ռուսաստանի համադրումը և ԱՄՆ-ը։ Հենց հեղինակի կողմից վեպում արած խմբագրումը ասում է, որ Էստոտիան ստեղծվել է Էստոտի-Էստոտիլանդիի մասին լեգենդից, որտեղ ապրում են շատ խելացի մարդիկ, իսկ հենց ինքը գտնվում է Լաբրադոր թերակղզում։ Գործնականում ԽՍՀՄ-ին պատկանող տարածքի մասը զբաղեցված է Ոսկե հորդայով, որը մնացած աշպարհից առանձնացված է «Ոսկե վարագույրով»։ Ոսկե հորդայի բնակիչները թաթարներ են, նրա դաշնակիցը Չինաստանն է։ Ռուս-անգլո-սաքսոնական խաղաղությունը նրա դեմ է բերում այսպես կոչված «Ղրիմի երկրորդ պատերազմը»։

Վանը խելագարների ցնդաբանություններով վեպ է կազմում անհայտ Երկրի մասին, որտեղ կա ֆաշիզմ, սակայն չկա Ոսկե հորդան։ Այդ շարադրությունը համարվում է նույն ժանրի ստեղծագործություն, ինչ «Ադան» է՝ այլընտրանքային պատմություն։

Սեփական սյուժեն ընտանեկան երկար առասպել է, որը պատմում է Վանի և Ադայի կյանքի մասին։ «Արգելված» սերը, որը առաջացավ բառացիորեն մանկական տարիքում, ամբողջ կյանքի ընթացքում անցավ կարմիր կտորով։ 1000 պատճառ՝ ներքին և արտաքին, խանգարում են, որ եղբայրը և քույրը կարողանան ապրել միասին և սիրել միմյանց։ Եվ միայն խոր ծերության շրջանում են Վանը և Ադան գտնում միմյանց։

Վեպում դժվար ալյուզիայի օրինակ
------------------------------

Հնչում է «անկրկնելի հանճարի» երգը.

*Nadezhda, then I shall be back,   
when the true batch outboys the riot.*

Թարգմանությունը գրեթե անիմաստ է. մոտավորապես հետևյալ կերպ. Հույս, ես կվերադառնամ, երբ արդար տեսակի մարդիկ ավելի բազմաքանակ կլինեն, քան խռովարարները։ Սակայն իրականում հնչունաբանորեն ասվում է Բուլատ Օկուջավայի հայտնի տեքստը.

true batch outboys the riot = *փողահարը նահանջ է երգում*։

Ազդեցություն
------------

* «Արդիս», կալվածքի անվանումը, որտեղ անցել է Ադայի մանկությունը, օգտագործվել է Կարլ Փրոֆֆերի կողմից իր հրատարակչության անվանման համար, որտեղ առաջին անգամ ռուսերեն հրատարակվել են Վ. Նաբոկովի շատ անգլիալեզու վեպեր և վերահրատարակվեցին ռուսալեզու ստեղծագործությունների մինչպատերազմյան ժամանակներում։
* Կալվածքի, ինչպես և հերոսուհու անունը, «Իլիոն» վեպում փոխառել է Դեն Սիմմոնսը։

Ծանոթագրություններ
------------------



|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4373223-9 |

 |
**Կոնգոյի ցեղասպանություն**, մարդկության դեմ կատարված հանցագործություն, որը իրականացվել է Կոնգոյում Բելգիայի թագավոր Լեոպոլդ II-ի հրահանգով 1884-1908 թվականներին։

1865 թվականին Բելգիան սահմանադրական միապետություն էր, երկիրը ղեկավարում էր խորհրդարանը։ Լեոպոլդը թագադրվելուց հետո սկսեց կապ հաստատել Բելգիայի գաղութային իշխանության հետ՝ փորձելով խորհրդարանին համոզել ակտիվորեն ուսումնասիրել Աֆրիկայի և Ասիայի հողերը։ Սակայն խորհրդարանը անտարբերության մատնեց թագավորի հորդորը, բայց նա որոշեց ամեն գնով այնտեղ հաստատել իր գաղութատիրական տերությունը։

Լեոպոլդի գործունեությունը
-------------------------

1876 թվականին Բրյուսելում կայացած միջազգային համաժողովում որոշվեց ստեղծել բարեգործական ընկերություն Կոնգոյի բնակչությանը օգնելու համար, որի ղեկավարը պետք է լիներ Լեոպոլդը։ Տվյալ կազմակերպության հիմնական խնդիրն էր պայքարել Կոնգոյում կատարվող ստրկավաճառության դեմ։ Արդյունքը եղավ «Միջազգային Աֆրիկական ասոցիացիա»։ Լեոպոլդը, մի շարք բարեգործություններ կատարելով, ամրապնդեց իր անունը որպես բարերար և Աֆրիկացիների բարեկամ։

1884-1885 թվականներին Լեոպոլդը Բելգայում հրավիրում է եվրապական պետությունների խորհրդաժողով, որպեսզի քննարկեն Կենտրանական Աֆրիկայի տարածքների բաժանումը։ Շնորհիվ հմուտ ինտրիգների Լեոպոլդին հաջողվում է ստանալ հող 2, 3 մլն․ քառակուսի հող Կոնգոյի հարավային ափին և այնտեղ հիմնել «Կոնգոյի ազատ պետությունը»։ Ըստ Բեռլինի պայմանագրի՝ նա պարտավորվել է ստեղծել բարեկեցություն տեղական բնակչության համար, բարելավվել բարոյական և նյութական պայմանները բնակչության կյանքում, պայքարել ստրուկների առևտրի դեմ, խթանել աշխատանքը և խթանել ազատ առևտուրը տարածաշրջանում։

Թագավորի նոր ունեցվածքը 76 անգամ ավելի մեծ էր, քան Բելգիայում։ Կոնգոյի միլիոնավոր բնակչությանը վերահսկողության տակ պահելու համար օգտագործվում էր այսպես կոչված «Սոցիալական ուժեր» (անգլ.՝ Force publique)՝ մասնավոր բանակ, այն պատվիրվել էր եվրոպական աշխատակիցների կողմից։

Հետևանքներ
----------

Լեոպոլդի հարստության հիմքը դարձել էր բնական կաուչուկի և փղոսկրի արտահանումը։ Աշխատանքային պայմանները անտանելի էին։ Հարյուր հազարավոր մարդիկ մահացան սովից և համաճարակներից։ Հաճախ, որպեսզի ստիպի տեղացիներին աշխատել, կանանց պատանդ էր վերցրել և կալանքի ժամանակ կտտանքների ենթարկել։

Սպանվածների դիերը տեսնելով՝ շատերը խեղաթյուրվում էին։ «Սոցիալական ուժերը» հակախռովարարության գործողությունների համար բերում էին կտրված ձեռքեր զոհվածների։ Հետագայում կատարվեցին լուսանկարներ ավերված գյուղերի և այլանդակված աֆրիկացիների, այդ թվում `կանանց և երեխաների, որոնք ցուցադրվել են աշխարհում, որոնք ունեցել են մեծ ազդեցություն հասարակական կարծիքի ձևավորման և արտահայտման համար, որը գտնվում ճնշման տակ 1908 թվականին, Թագավորը ստիպված է եղել վաճառել իր ունեցվածքը, ինչպես նար Բելգիայի իր կալվածքները։

Ճշգրիտ զոհերի թիվը Կոնգոյի հայտնի չէ, սակայն փորձագետները համաձայն են, որ 20 տարվա ընթացքում բնակչությունը Կոնգոյի կրճատվել էր։ Թվերը տատանվում է երեք տասնյակ մինչև բնակչության ուղիղ կեսը։

Մինչև այսօր չի ճանաչվել Կոնգոյի ցեղասպանությունը, այն նույնիսկ չի պիտակվել որպես ցեղասպանություն թեև պատմաբանները ունեին բազմաթիվ ապացույցներ։
**Զինվորական գերեզմանատուն № 93 (Ստրուժուվկա)** (լեհ.՝ Cmentarz wojenny nr 95 - Stróżówka), զինվորական գերեզմանատուն, գտնվում է Լեհաստանի Փոքրլեհական վոևոդության Վապենե գյուղի շրջակայքում։ Գերեզմանատունը մտնում է Առաջին աշխարհամարտի տարիների Արևմտագալիցյան զինվորական դամբարանների խմբի մեջ։ Գերեզմանատանը թաղված են Ռուսական բանակի զինծառայողներ, ովքեր զոհվել են Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ՝ 1915 թվականի մայիսին։ Փոքրլեհական վաևոդության հուշարձան։

Պատմություն
-----------

Գերեզմանատունը կառուցվել է 1915 թվականին Կրակովի զինվորական դամբարանների և ռազմական պարետատան դեպարտամենտի կողմից, ավստրիացի ճարտարապետ Հանս Մայրի նախագծով։ 243 քմ մակերեսով գերեզմանատանը գտնվում են 7 եղբայրական և 15 անհատական գերեզմաններ, որոնցում թաղված են 38 ռուս զինվորներ։

Նկարագրություն
--------------

Գերեզմանատունը գտնվում է Ռոզձելե գյուղից 300 մետր հարավ-արևելք։ Գերեզմանատունը շրջապատված է քարե դարպասներով։ Գերեզմանատան կենտրոնում տեղադրվել հուշախորհրդանիշի տեսքով ուղղափառ խաչի։ Քանի որ գերեզմանատանը թաղված են միայն ռուս զինվորներ, Հանս Մայրը այստեղ տեղադրել է Ստրուժուվկա գյուղի ռուսական գերեզմանատան խաչի նման փայտե ուղղափառ խաչ։

Աղբյուրներ
----------

* Oktawian Duda: Cmentarze I wojny światowej w Galicji Zachodniej. Warszawa: Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu, 1995. ISBN 83-85548-33-5.
* Roman Frodyma Galicyjskie Cmentarze wojenne t. I Beskid Niski i Pogórze (Okręgi I—IV), Oficyna Wydawnicza «Rewasz», Pruszków 1998.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Cmentarz wojenny nr 95 — Stróżówka Archived 2016-12-20 at the Wayback Machine. (լեհ.)
* Метрика кладбища (լեհ.)
**Ալեքսանդրա Ալեքսեևնա Անդրեևա** (1853, Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն - նոյեմբերի 19, 1926(1926-11-19), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուս քննադատ, գրականության պատմաբան, թարգմանչուհի։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1853 թվականի փետրվարի 11 (23)-ին գյուղացիական ծագում ունեցող վաճառականների ընտանիքում։ Հայրը՝ Ալեքսեյ Վասիլևիչը, դարձել է ժառանգական պատվավոր քաղաքացի։ Կրթություն է ստացել տանը և ինքնուրույն անցել համալսարանական դասընթացը։ Նրա առաջին աշխատանքը՝ «Իտալական նովելը և Դեկամերոնը» (1880), գրավել է Ֆեոդոր Բուսլաևի ուշադրությունը։

Հեղինակ է արևմտաեվրոպական գրականության մասին հանգամանալից հոդվածների, որոնք տպագրվել են «Հյուսիսային պարբերական» (1890- ականներ), «Եվրոպական պարբերական» և այլ ամսագրերում։

Հետաքրքրվել է Հենրիկ Իբսենի ստեղծագործության պրոբլեմներով, ում հետ հանդիպել է Նորվեգիայում ճանապարհորդելիս (1891) և նրա ստեղծագործության մասին գրել է մի շարք աշխատություններ՝ կատարելով ռուս և նորվեգացի գրողների հայացքների համեմատական ​​վերլուծություն՝ *«Воскресение у гр. Толстого и Г. Ибсена»* (М.: т-во тип. А. И. Мамонтова, 1901): Անդրեևան գրել է ժամանակակից ֆրանսիական վեպի, Իվան Տուրգենևի մասին, ակտիվորեն մասնակցել է «Ալեքսանդր Ուրուսով։ Նրա հոդվածները թատրոնի և արվեստի մասին։ Նամակներ և հիշողություններ նրա մասին» գրքի նախապատրաստմանը (Тип. И. Н. Холчев и К°, 1907), որտեղ ներկայացված է Ուրուսովի մասին նրա մենագրական հոդվածը։ «Жизнь Витторио Альфиери из Асти, рассказанная им самим» գրքի ներածական հոդվածի հեղինակն է (М. : К. Ф. Некрасов, 1904):

1894 թվականի նոյեմբերի 30-ից եղել է Ռուս բանահյուսության սիրահարների ընկերության իսկական անդամ։

Գրականություն
-------------

* Подольская И. И. АНДРЕ́ЕВА Александра Алексеевна // Русские писатели, 1800—1917 : Биографический словарь / гл. ред. П. А. Николаев. — М. : Сов. энциклопедия, 1989. — Т. 1 : А—Г. — С. 70. — 672 с. — (Сер. биогр. словарей: Русские писатели. 11—20 вв.). — 100 000 экз. — ISBN 5-85270-011-8.
* Словарь членов Общества любителей Российской словесности при Московском Университете. — М.: Печатня А. Снегиревой, 1911. — С. 11.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  *Podolskaya I.* Русские писатели 1800—1917 — The Great Russian Encyclopedia, 1989. — Vol. 1. — P. 70. — ISBN 978-5-85270-011-7
2. 1 2  Русские писатели, 1989, էջ 70
3. ↑  «Андреева, Александра Алексеевна»։ *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)*։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907
**Զիմմերի աշտարակ** (հոլ.՝ Zimmertoren), միջնադարյան պաշտպանական աշտարակ Բելգիայի Լիր քաղաքում, նախկինում՝ քաղաքային ամրությունների մի մասը։

Աշտարակը կառուցվել է ոչ ավելի ուշ, քան 1425 թվականը (կառուցման ստույգ թվականը հայտնի չէ)։ 1812 թվականին քաղաքային իշխանությունները վաճառել են աշտարակը, սակայն Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո այն վերագնել են, որպեսզի քանդեն։ 1928 թվականին ժամագործ Լուի Զիմմերը քաղաքին նվիրում է իր աշխատանքը` «Հոբելյանական ժամացույցը» (հոլ.՝ Jubelklok): Այն ցույց էր տալիս բոլոր աշխարահամասերի ժամանակը, լուսնի փուլերը, մակընթացությունների և տեղատվությունների ժամանակը և պարբերական շատ այլ երևույթներ։ Ժամացույցը որոշում են տեղադրել Զիմմերի աշտարակին։ Այն ունի 57 թվատախտակ, որից 13-ը տեղադրված են աշտարակի ներքին մակերևույթին։

1960 թվականին աշտարակի մոտ կառուցում են նոր տաղավար Զիմմերի նոր ժամացույցի համար, որն իսկական գլուխգործոց է։ «Հրաշք ժամացույցը» (հոլ.՝ Wonderklok) պատրաստվել է 1935 թվականին Բրյուսելի համաշխարհային ցուցահանդեսի առիթով։ Ավելի ուշ այն ցուցադրվել է ԱՄՆ-ում։ Այդ ժամացույցի թվատախտակներից մեկի շուրջ պտտվում է աշխարհի ամենադանդաղ սլաքը. նրա լիակատար մեկ շրջանն ամբողջանում է 25.800 տարին մեկ։ Այն մատնանշում է արտաքին ուժի մոմենտի ազդեցությամբ Երկրի առանցքի իմպուլսի մոմենտի փոփոխությունը (պրեցեսիա)։ Զիմմերը ժամացույցում ներկայացրել է մեխանիկական պլանետարիում։

«Հրաշք ժամացույցը» մեծ տպավորություն է թողել Ալբերտ Այնշտայնի վրա, ով շնորհավորել է Զիմմերին բացառիկ մեխանիզմի ստեղծման առիթով։

1980 թվականին աշտարակը ստանում է պետության կողմից պահպանվող հուշարձանի կարգավիճակ։

Աշտարակի մոտ գտնվում է հրապարակ, որի վրա մետաղական օղակների ու գնդերի տեսքով պատկերված է արեգակնային համակարգի սխեման (գնդերը խորհրդանշում են արևն ու մոլորակները, իսկ օղակները` մոլորակների շարժման ուղեծիրը)։ Բացի ընդունված 9 մոլորակներից` նշված են նաև Ֆելիքս (№ 1664, հայտնաբերվել է 1929 թվականին) և Զիմմեր (№ 3064, հայտնաբերվել է 1984 թվականին) փոքր մոլորակները, որոնցից առաջինն անվանված է ծագումով լիրցի, գրող Ֆելիքս Տիմերմանսի, իսկ երկրորդը` ժամագործ Լուի Զիմմերի պատվին։

Ներկայումս Զիմմերի աշտարակը և տաղավարը` «Հրաշք ժամացույցով», թանգարան են։

* 
* 
* 
* 
*

Արտաքին հղումներ
----------------

* Զիմմերի աշտարակի պաշտոնական կայք Archived 2018-09-14 at the Wayback Machine.
* Զիմմերի աշտարակ

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |

 |
**«Ալմազովո» դաստակերտ** (ռուս.՝ Усадьба «Алмазово»), XVIII դարի կեսերի նախկին ազնվական դաստակերտ, որը գտնվում է համանուն գյուղի տարածքում՝ Մոսկվայի մարզի Շչոլկովսկի շրջանում, Մեդվեժի լճերից 4 կմ դեպի հարավ-արևելք (Ռուսաստան)։

Պատմություն
-----------

Տեղանքը, որտեղ ավելի ուշ կառուցվել է դաստակերտը, հայտնի էր որպես Օշիտկովո և XVI—XVII դարերի հարկամատյաններում գրանցված էր որպես անմշակ հողատարածություն։ Այդ հողի առաջին սեփականատերեր են դարձել Ելիզարովները, որը նրանց շնորհել է Միխայիլ Ֆեոդորովիչ ցարը։ 1707 թվականին տեղանքն անցել է Ելիզարովների փեսային՝ ազնվական Սեմյոն Երոֆեևիչ Ալմազովին, որի օրոք Սերգի Ռադոնեժցու պատվին այստեղ հիմնադրվել է առաջին փայտե եկեղեցին, և այդ պատճառով էլ գյուղը սկսել է կոչվել Սերգիևսկոյե։ 1730-ական թվականներին արդեն Սեմյոն Երոֆեևիչի որդու՝ Իվանի օրոք փայտե եկեղեցին փոխարինվել է քարե շինությամբ։ 1753 թվականին գույքը ձեռք է բերել խոշոր հողատեր և արդյունաբերող Նիկիտա Ակինֆիևիչ Դեմիդովը։

Դաստակերտը մեր օրերում
----------------------

Մեր օրերում դաստակերտի ամբողջ համակառույցից պահպանվել է միայն մի քանի շենք` գլխավոր շենքը և երկու կողաշենքերը, ինչպես նաև վերականգնված տաճարը։ Այժմ այստեղ է գտնվում Ալմազովոյի հատուկ (շտկող) գիշերօթիկ դպրոցը, որը սկիզբ է առնում խորհրդային ժամանակներից։ Լճակների համակարգից և ջրանցքների ցանցից, ինչպես նաև պուրակային տնկարկներից քիչ բան է մնացել, տեղանքը ճահճացած է, և անվտանգ զբոսանքի հնարավորություն այնտեղ չկա։

Աղբյուրներ
----------

* Усадьба «Алмазово» на сайте администрации Щёлковского района
* Усадьба Алмазово — история, фотографии, схема

Գրականություն
-------------

* *Глушкова В.Г.* Усадьбы Подмосковья. — М.: Вече, 2011. — (Исторический путеводитель). — 2 000 экз. (մարզ)
**Ակնա բարբառ**, հայերենի **կը** ճյուղին պատկանող եռաստիճան խլազուրկ բաղաձայնական համակարգ (երկրորդ տեղաշարժ) ունեցող բարբառ։

Խոսվել է համանուն քաղաքում և շրջակա գյուղերում։ Հնչյունական համակարգում և քերականական կառուցվածքում գրաբարի համեմատությամբ խիստ փոփոխությունների չի ենթարկվել։ **Ա** ձայնավորը ռնգայինից առաջ առաջ դառնում է **օ** (*ջօնջ* «ճանճ»), **ու**-ն՝ ü (իւ),**ո**-ն և **օ**-ն՝ էօ (*իւթ* «ութ», *չէօրս* «չորս», *ասօր* «այսօր»)։ Բառավերջի **հ**-ից առաջ ավելացվում է **յ** կիսաձայնը (*մայհ* «մահ»)։

Բայերի հոգնակի առաջին դեմքը՝ **անք**-ով է՝ **գիւղէանք** «կուտեինք», ապառնիի մասնիկն է **դի (դ)**՝ *դի բ՛էրիմ, դիւդէք* «պիտի բերեմ», «պիտի ուտեք»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հ. Զ. Պետրոսյան, Ս. Ա. Գալստյան, Թ. Ա. Ղարագյուլյան, Լեզվաբանական բառարան (խմբ. Էդ. Բ. Աղայան), Երևան, «Հայկական ՍՍՀ Գիտությունների Ակադեմիայի հրատարակչություն», 1975, էջ 7։

Գրականություն
-------------

* Աճառյան Հ. Հայ բարբառագիտություն, Մոսկվա–Նոր Նախիջևան, 1911
* Գաբրիելյան Մ. Ս. Ակնա գավառաբարբառը և արդի հայերեն լեզու, Վնն. 1912
* Maxudianz M. Le parler arménien d'Akn, P. 1912.

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 225)։*  |
**«Տաղտկալի մարդը»** (անգլ.՝ *L'Emmerdeur*), ֆրանսիական կատակերգություն, որը 1973 թվականին նկարահանել է Էդուար Մոլինարոն՝ Ֆրանսիս Վեբերի «Կոնտրակտ» պիեսի հիման վրա։ 2008 թվականի Ֆրենսիս վեբերը նկարահանեց ֆիլմի վերամշակված տարբերակը ։ Ֆիլմի ամերիկյան տարբերակը դուրս է եկել 1981 թվականին և կոչվում է **Մտերիմ ընկեր** (անգլ.՝ *Buddy, Buddy*): Կա նաև ֆիլմի հնդկական տարբերակը, որը նկարահանվել է 2012 թվականի և կոշվում է «Bumboo»:

Սյուժե
------

Վաղ առավոտյան Փարիզում պայթյուն որոտաց՝ պայթել է Սիթրոեն DS - ը, որը պատկանում է մեծամասշտաբ կաշառակերության գործով կարևոր վկայի։ Վկան չի տուճել, քանի որ ղեկին եղել է դռնապանը, ով փորձում էր տեղափոխել սխալ կայնված մեքենան։ Բացի բակ մաքրողից տուժել է նաև մեքենան ականապատած վարձու մարդասպանը, ում վերացրել են, քանի որ չի կատարել հանձնարարությունը։ Գործը ավարտելու համար կանչել են պրոֆեսիոնալ վարձու մարդասպան Ռալֆ Միլանին։

Վկան վկայություն պետք է տա Մոնպելիե քաղաքի Արդարադատության Պալատում։ Չստացված մահափորձից հետո ընդունվել են անվտանգության բոլոր միջոցները՝ համարյա ամբողջ քաղաքը պատված է ոստիկաններով և ժանդարմներով, ճանապարհների ստուգվում են բոլորի փաստաթղթերը… բայց Ռալֆ Միլանի համար վաղուց հյուրանոցում պատվիրված է համար, որի լուսամուտը Արդարադատության Պալատի մուտքի դիմաց է։ Միլանը ունի մեծ ճամպրուկ, որը չվստահեց միջանցքայինին, քանի որ այնտեղ ծալվող հրացան է՝ օպտիկական դիտակետով։ Մինչ վկային կբերեն, Միլանը ունի երկուսուկես ժամ և նա դանդաղ հավաքում է հրացանը։

Այդ ժամանակ Միլանի հարևան կից սենյակում կոմիվոյաժոր(շրջիկ գործակալ) Ֆրանսուա Փինյոնը զանգում է իր գրեթե նախկին կնոջը, ով հեռացել է հոգեբույժի հետ։ Հանդիպման առաջարկին մերժում ստանալով էմոցիոնալ Ֆրանսուան գնում է լոգարան և կախվում է ջրատար խողովակից։ Բայց քանի որ «Տաղտկալի մարդը» քրեական մարտաֆիլմ չէ, այլ կոմեդիա, խողովակը չդիմանալով պոկվում է և Ֆրանսուան ողջ է մնում։ Միջանցքայինը նրան գտնում է լրիվ հուսալքված, նստած պայթած խողովակից հոսող ջրի տակ և վախեցած կանչում է Միլանին։ Միլանը դուրս է հանում Ֆրանսուային և համոզում միջանցքայինին, որ չդիմի ոստիկանութուն։ Դա հասկանալի է՝ Միլանին ոստիկանների հետ հանդիպում պետք չէ։

Բնավորության կռվում երկաթե Միլանը զիջում է տաքարյուն և նյարդային Փինյոնին, և ահա վարձու մարդասպանը ստիպված է զանգել նրա կնոջը։ Նա խոսում է նույն հոգեբանի հետ, ում մոտ գնացել է Ֆրանսուայի կինը։ Դա և դարձավ Միլանի կանխորոշված ճակատագիրը…

Դերերում
--------

* Լինո Վենտուրա - *Ռալֆ Միլան*
* Ժակ Բրել - *Ֆրանսուա Փինյոն*
* Каролин Селье - *Լուիզա Փինյոն*
* Жан-Пьер Дарра - *բժիշկ Ֆուքս*
* Նինո Կաստելնուվո - *միջանցքային*
* Քսավյե Դեպրա - *Լուի Ռանդոնի*
* Ժան - Լուի Թրիսթան - *հյուրանոցի տեսուչ*
* Անդրե Վառլադի - *ամերկացի ինքնաարգելակիչ*
* Ժան Ֆրանվայլ - *բեռնատարի վարորդ*
* Պյեր Կոլլե - *մսավաճառ*
* Արլետ Բալկի - *հիվանդ*
* Էրիկ Վասբեր - *ավտոարշավորդ*
* Ֆրանսուա Դյուրեկ - *Ֆելիքս, նախկին զոհ*
* Անժելա Կարդիլե - *ապագա մայր*
* Էդուարդ Մոլինարո - *բարմեն*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Internet Movie Database — 1990.
2. 1 2
3. 1 2 3 4 5 6 7 8
4. 1 2 3 4 5  ČSFD (չեխերեն) — 2001.
5. ↑  կինոնկար


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · FilmAffinity · Internet Movie Database · Rotten Tomatoes |

 |
**Պողպատե ամպրոպների մեջ**, Մեմուարային ստեղծագործություն Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասին` գրված Էռնստ Յունգերի կողմից և հրատարակված Լայպցիգում 1920 թվականին։

Պատմություն
-----------

Յունգերի առավել ճանաչված ստեղծագործություններից է և իրենից ներկայացնում է ռազմաճակատային օրագրություն։
Էռնստ Յունգերը մասնակցել է պատերազմական գործողություններին Արևմտյան ճակատում 1914 թվականի դեկտեմբերից մինչև 1918 թվականի նոյեմբեր։ Մասնակցել է մի քանի մարտերի։ Նա շարքային զինվորից դարձել է սպա և երեք անգամ պարգևատրվել:Գիրքը հրատարակվել է մի քանի անգամ, հեղինակի միջոցներով։ Այն վերահրատարակվել է Գերմանիայում և թարգմանվել շատ լեզուներով։ «Պողպատե ամպրոպների մեջը» Առաջին աշխարհամարտի մասին գրված ամենաժողովրդական ստեղծագործություններից է։ Հաջորդ հրատարակություններում Յունգերը կատարել է փոփոխություններ։ Նա գրքի վերջին տարբերակ է համարել 1934 թվականին լույս տեսած 14-րդ հրատարակությունը, սակայն փոքրիկ շտկումներ է կատարել մինչև 1978 թվականը` կապված քաղաքական իրավիճակների փոփոխությունների, սեփական գաղափարական տատանումների և մասնավորապես նացիզմի նկատմամբ վերաբերմունքի փոփոխման հետ։

Կառուցվածքը
-----------

Պատմությունները կենտրոնացված են գլխավոր մարտերի շուրջ, որոնց վերաբերյալ նա անում է հոգեբանական դատողություններ` ներկայացնելով մարտերի յուրահատկությունները, որոնք միանգամից չեն դառնում սովորական երևույթ։ Սկզբնական շրջանում Յունգերի և ընկերների վրա ուժեղ ազդեցություն էր թողնում մարտերից և թունավոր գազերի ցրվելուց հետո երևացող մահացած բնության ֆանտաստիկ պատկերը։

Կռիվ Սոմմում
------------

Սոմմի մարտերը ամենահրեշավոր կռիվներն են աշխարհի պատմության մեջ։ Յունգերին վիճակված էր լինել գլխավոր դիրքերից մեկում, որը ենթարկվել էր անգլիացիների հարձակմանը։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Երբ լույսը բացվում է, նրանց աչքերի առաջ երևում է ապշեցուցիչ տեսարան:Հովիտը գտնվում էր հսկայական ձագարների կողքին, որոնք լցված էին համազգեստներով, զենքերով և դիակներով։ Տեղանքը ամբողջովին քրքրված էր։ Աչքը ի զորու չէր գտնել թեկուզ խղճուկ մի ցողուն։ Դաշտը իրենից ներկայացնում էր սարսափելի տեսարան։ Կենդանի մարդկանց կողքին պառկած էին մեռածները։ Աղվեսների փորված բները շերտ առ շերտ իրար վրա էին։ Վաշտերը ուս ուսի կանգնած էին կրակե փոթորկի առաջ` հնձվելով մեկը մյուսի հետևից, գետինը ծածկված էր մեռածների մարմիններով |  |

:

Գրականություն
-------------

* *Солонин Ю. Н.* Эрнст Юнгер: от воображения к метафизике истории // Юнгер Э. В стальных грозах. — СПб.:: Владимир Даль, 2000. — ISBN 5-93615-006-2
* *Юнгер Э.* В стальных грозах / перевод с нем.: Гучинская Н. О. Ноткина В. Г.. — СПб.:: Владимир Даль, 2000. — ISBN 5-93615-006-2

Ծանոթագրություններ
------------------

Արտաքին հղումներ
----------------

* Jünger E.։ «In Stahlgewittern»։ Project Gutenberg։ Վերցված է 06.03.2016

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ստեղծագործությունների տեքստ | Գուտենբերգ նախագիծ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 13335976n · GND: 4114089-8 · SUDOC: 122259033 · VIAF: 218277869 · WorldCat VIAF: 218277869 |

 |
**Էնդի Ուորհոլի թանգարան** (անգլ.՝ The Andy Warhol Museum), Էնդի Ուորհոլի կյանքին և ստեղծագործությանը նվիրված փոփ արտ թանգարան, որը գտնվում է ԱՄՆ-ի Փիթսբուրգ քաղաքում։ ԱՄՆ-ի այս խոշորագույն թանգարանը նվիրված է արվեստի մեկ գործչի։

Պատմություն
-----------

Թանգարանի ստեղծման վերաբերյալ առաջին պլանները բարձրաձայնվել են 1989 թվականի հոկտեմբերին՝ Ուորհոլի մահից երկուսուկես տարի անց։ 1993 թվականի սկզբին ապագա թանգարանի առաջին տնօրեն է նշանակվել Թոմաս Արմսթրոնգը՝ Ամերիկյան արվեստի Ուիթնի թանգարանի 1974-1990 թվականների տնօրենը։ Որոշվել է օգտագործել նաև թանգարանի շենքի տակ գտնվող արդյունաբերական պահեստը։ 1913 թվականի Սենդասկի փողոց տուն 117 հասցեով կառույցի վերանորոգուման և վերասարքավորման համար ծախսվել է 12 միլիոն դոլար։

Թանգարանը բացվել է 1994 թվականի մայիսի 13-ին և առաջին ուիքենդի համար այնտեղ են այցելել շուրջ 25 հազար մարդ։ 1995 թվականի մարտի մեկին Թոմաս Արմսթրոնգը հեռացվել է թանգարանի տնօրենի պաշտոնից։

«Նա իմ լիգայից չէ» ֆիլմի (2010) գլխավոր տեսարաններից մեկը տեղի է ունեցել Էնդի Ուորհոլի թանգարանում։

Նկարագրություն
--------------

Թանգարանի մակերեսը 8200 մ² է։ Այն զբաղեցնում է յոթ հարկ և կազմված է 17 կանոնավոր վերադասավորվող պատկերասրահներից։ Այցելուներին ներկայացված են շուրջ 900 պատկեր և Ուորհոլի նկարները, 77 քանդակ, 4000 լուսանկարչական աշխատանք, անձնական նամակագրություն, 4350-ից ավելի տեսահոլովակային և ֆիլմային աշխատանքներ, նրա 30-ից ավելի կեղծամներ և այլն։ 1996 թվականից կայացել է 56 արտագնա էքսպոզիցիա, որոնց հաճախել են տարբեր երկրների 153 քաղաքներից 8 900 000 մարդ։ Թանգարանի անձնակազմը բաղկացած է 73 մարդուց։

Պատկերասրահ
-----------

* Էնդի Ուորհոլի ինքնանկարը պատկերասրահներից մեկումԷնդի Ուորհոլի ինքնանկարը պատկերասրահներից մեկում
* «Interview» ամսագրի նկարներով լցված ցուցադրափեղկ«Interview» ամսագրի նկարներով լցված ցուցադրափեղկ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑
3. 1 2  To Get His Museum, Opening in '92 на сайте *nytimes.com*, 3 октября 1989
4. 1 2  Director Of Warhol Museum Is Chosen на сайте *nytimes.com*, 6 января 1993
5. ↑  Warhol Museum Head Announces Resignation на сайте *nytimes.com*, 7 февраля 1995
6. ↑  Первые Леди посетили музей Энди Уорхола(ռուս.) на сайте *spletnik.ru*, 26 сентября 2009
7. ↑  Andy Warhol Museum looks to next chapter на сайте *triblive.com*, 5 декабря 2010

Արտաքին հղումներ
----------------

* Թանգարանի պաշտոնական կայք(անգլ.)
* Էնդի Ուորհոլի թանգարան Archived 2015-10-30 at the Wayback Machine.(անգլ.)
* Էնդի Ուորհոլի թանգարան(անգլ.)
* Էնդի Ուորհոլի թանգարան Archived 2016-09-10 at the Wayback Machine.(ռուս.)
* Էնդի Ուորհոլի թանգարան(ռուս.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ · ՅուԹյուբ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · GitHub |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 13536309f · ISNI: 0000000403770174 · LCCN: n94022285 · NKC: ko20201078636 · SUDOC: 050663216 · VIAF: 131307626 · WorldCat VIAF: 131307626 |

 |

 |
Տրավերտին
**Տրավերտին** (իտալ.՝ travertino, լատին․՝ lapis tiburtinus - *տիվոլյան քար*), լեռնային ծակոտկեն քարի տեսակ։ Տեղումնային լեռնային ապար, որն առաջացել է ածխաթթվային աղբյուրներից՝ հիմնականում եռացող, կամ կալցիումի կարբոնատով հարստացած տաք կամ սառը աղբյուրներից։  

Քարի անվանումը ծագել է Հռոմից ոչ հեռու գտնվող Իտալիայի Տիվոլի քաղաքի անվանումից, որտեղ տրավերտինի մեծ պաշարներ կար։  

Տրավերտինը մաքուր, անմշակ վիճակում սպիտակ է։ Հանդիպում են փղոսկրագույն, կաթնագույն, ընկուզագույն, ոսկեգույն երանգներ՝ պայմանավորված քարում առկա երկաթի կամ այլ օրգանական միացությունների պարունակությամբ։

Տեսակները
---------

* Տրավերտին բեժ անտիկ
* Տրավերտին շագանակագույն ալիքավոր
* Տրավերտին շագանակագույն
* Տրավերտին մոխրագույն
* Տրավերտին ոսկի
* Տրավերտին վարդագույն
* Տրավերտին մոխրագույն ամպ
* Գծավոր տրավերտին
* Տրավերտին բաց դեղնավուն
* Տրավերտին մուգ դեղնավուն

և այլն

Հատկություններ
--------------

Տրավերտինը պարունակում է բույսերի հետքեր և առանձնանում է քիչ խտությամբ և արտահայտիչ ծակոտկենությամբ, այդ իսկ պատճառով հեշտ է ենթարկվում վերամշակման, իսկ նրանից պատրաստված յուրաքանչյուր արտադրանք թեթև քաշ է ունենում։ Այն հեշտ է փայլեցվում՝ ստանալով հարթ և փայլուն մակերես։ Փայլեցման ընթացքում կարելի է ստանալ տրավերտինի տարբեր երանգներ։

Օգտագործումը
------------

Դեռևս Քրիստոսից առաջ տրավերտինը օգտագործել են Հին Հունաստանում և Հռոմում։ Հռոմեացիներն այն օգտագործում էին տարբեր շինություններ կառուցելիս՝ շենքեր, տաճարներ, ջրանցույցներ, լոգարաններ, աստիճաններ, ամֆիթատրոններ։

Տրավերտինն ավելի քան հազար տարի կիրառվում է շինարարության և ճարտարապետության մեջ՝ որպես շինարարական, դեկորատիվ, երեսպատման նյութ, և այսօր էլ ամենաշատ օգտագործվող քարն է ժամանակակից ճարտարապետության մեջ։

Տրավերտինն անվնաս է մարդկանց կյանքի համար, ինչը թույլ է տալիս նրա կիրառումը նաև ինտերիերում՝ հատակի, պատերի, երբեմն նաև առաստաղի երեսպատման համար։ Տրավերտինից ստեղծում են նաև քանդակներ ու հուշարձաններ։

Տրավերտինից են կառուցված Հռոմի Կոլիզեումը, Երևանի Կասկադ համալիրը, Երևանի Արաբկիր համայնքում գտնվող «Սասնա ծռեր, Ծովինարը Սանասարի և Բաղդասարի հետ» շատրվան-հուշարձանը։ Քարը շինություններին տալիս է դեղնավուն երանգ։

* Կոլիզեում (Հռոմ)Կոլիզեում (Հռոմ)
* Կասկադ համալիր (Երևան)Կասկադ համալիր (Երևան)
* «Սասնա ծռեր, Ծովինարը Սանասարի և Բաղդասարի հետ» շատրվան-հուշարձան (Երևան)«Սասնա ծռեր, Ծովինարը Սանասարի և Բաղդասարի հետ» շատրվան-հուշարձան (Երևան)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Հայկական տրավերտին Archived 2017-10-16 at the Wayback Machine.
**Մեծ թատրոն** (ռուս.՝ *Большой каменный театр*), (*Кáменный театр*), պետերբուրգյան թատրոն, կառուցվել է 1784—1886 թվականներին։ Գտնվում է Սանկտ Պետերբուրգում։ Առաջին մշտական Սանկտ Պետերբուրգում, Ռուսաստանի ամենամեծ եւ Եվրոպայի ամենախոշոր թատերական շենքերից մեկը։ Այն եղել Թատերական հրապարակում։ 1886 թվականին Քարե թատրոնի շենքը ապամոնտաժվել և վերակառուցվել է ժամանակակից Սանկտ Պետերբուրգի կոնսերվատորիայի շենքում։

Սանկտ Պետերբուրգի Մեծ թատրոնի ճարտարապետությունը
------------------------------------------------

Ինչպես վկայում են արխիվային փաստաթղթերը, առաջին քարե շենքը Մեծ թատրոնի սկսել են կառուցել 1775 թվականին Անտոնիո Ռինալդիի նախագծով։ Հետագայում, ավելի ուշ Ռինալդին ընկել է և վնասվել չկարողանալով անձամբ վերահսկել աշխատանքի առաջընթացը։ Եկատիրին II-ը հանձնարարել է գերմանացի թատերական դիզայներ և ճարտարապետ Լյուդվիգ Ֆիլիպ Տիշբեյնին ստեղծել թատրոնի նոր նախագիծ, որը կմարմնավորեին ճարտարապետներ Ֆ. Վ. ֆոն Բաուրոմը և Մ. Ա. Դեդենյովը։ Բացումը տեղի է ունեցել 1783 թվականին, չնայած այլ ապացույցների հիման վրա բացման տարին կարելի է համարել 1784 թվականը։

1802 թվականին, ցար Ալեքսանդր I ցանկանում էր ընդլայնել և զարդարել նոր Մեծ թատրոնը՝ տալով նրան ավելի շքեղ տեսք։ Այս խնդիրը վստահվել էր Ֆրանսիայի ճարտարապետ Թոմա դե Թոմոնին։ Բոլոր աշխատանքներն արվել են ութ ամսվա ընթացքում և ավարտվել 1805 թվականին։ 1811 թվականին թատրոնը այրվել է։ 1813 թ՝ հրդեհի առաջացման պատճառը հայտնաբերելու համար արված հետազոտությունների արդյունքում պարզ է դարձել, որ Թոմա դե Թոմոնի վրա փլվել է պատը, և նա մահացել է ստացած վնասվածքներից։

Պատմություն
-----------

Ծանոթագրություններ
------------------



|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուսի և Եփրոնի |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000110184286 · LCCN: n94045543 · NLG: 278901 · VIAF: 154924175 · WorldCat VIAF: 154924175 |

 |
**Լոռու ջրանցք**, ջրանցք Հայաստանի Լոռու մարզում։ Լոռվա ջրանցքի՝ Լոռկանալի շինարարությունը ծրագրվել է դեռևս նախապատերազմյան շրջանում, սակայն պատերազմի պատճառով հետաձգվել է և մեկնարկել է 1943 թվականին, նպատակ ունենալով ոռոգելի դարձնել Ձորագետ-Դեբեդ գետերի Լոռվա Սարահարթի ձախափնյա դաշտերը։ Ջրանցքի շինարարությնունը սկսվել է Ագարակագետից, կամ Արխաշան գետակից և հասել մինչև Օձունի դաշտավայրեր։ Ըստ էության առաջին տասնամյակներում ջրանցքի ջրերը ոռոգել են Կողես, Յաղդան, Աղեգի, Արևածագ, ծաթեր, Այգեհատ, Արդվի, Օձուն, Ամոջ և Հագվի գյուղերի դաշտերի մի մասը։ Շահագործման է հանձնվել 1945 թվականին։ Ջրանցքը գրեթե ամբողջությամբփորվել է մարդկանց ձեռքի աշխատանքով։ Հազվադեպ տեղերում միայն հնարավոր է եղել փոքր քանակությամբ պայթեցումներ անել։ Պատերազմի պատճառով պայթուցիկ հայթայթելը դժվար էր։ Աշխատանքներում ներգրավված են եղել շահառու դարձող կոլտնտեսությունների կին և տղամարդ բանվորները, որոնք աշխատել են աշխատանքային պարհակով, անհատույց, իրենց հատկացված տեղամասերում, իրենց հիմնական աշխատանքի ժամերից դուրս։ Ծանր ու դաժան է եղել ջրանցքի շինարարությունը, քանի որ ողջ օրը աշխատելով կոլտնտեսության դաշտում կամ ֆերմաներում, ուշ երեկոյան կոլտնտեսականները ջրանցքի շինարարություն էին հասնում և ողջ գիշեր աշխատում էին, փորձելով կատարել տրված պլամնը։ Առավոտյան կրկին վերադառնում էին հիմնական աշխատանքին, այն էլ ոտքով։ 1958 թվականին ջրանցքը երկարացվել և ջրառը կատարվել է Ձորագետի Տաշիր վտակից, այս կերպ ոռոգելի դարձնելով նաև Ստեփանավանի տարածաշրջանի մի քանի գյուղերի հողերը։ Հետագա տարիներին ջրանցքի երկարությամբ պոմպակայաններ են տեղադրվել, ինչը հնարավորություն է տվել ոռոգելի դարձնել նաև ջրանցքի զրոյական կետից բարձր հողերը։ Մայր ջրանցքի երկարությունը 45,6 կմ է, ջրթողունակությունը՝ 2,5 մ³/վ։ Ջրառը կատարվում է պատվարային եղանակով։

Ծանոթագրություններ
------------------



|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակը վերցված է* *Հայաստանի բնաշխարհ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աբդլմսեհ Արծրունի (այլ կիրառումներ)

**Աբդլմսեհ Բ Արծրունի** նաև **Աբդլմսէհ Արծրունի** (ծննդյան թվականն անհայտ - 1121), հայ իշխան, պռտուկուրոպաղատ, իշխան Թոռնիկ Գ Արծրունու որդին, Արծրունյաց իշխանական տնից։ Աբդլմսեհ Բ-ն թոռան թոռն էր Աբդլմսեհ Ա Արծրունու, որի հետ նրան շատ հաճախ շփոթում են, Աղթամարի Դավիթ Ա Արծրունի կաթողիկոսի հայրը։ Իշխել է Ամյուկ (Ամիւկ) բերդում և նրա շրջակայքում։ Աբդլմսեհի օրոք (11-րդ դարի վերջ և 12-րդ դարասկիզբ) Վասպուրականը հարկատու էր սելջուկներին։ Աբդլմսեհն ստացել էր պրոտոկուրոպաղատի (առաջին կյուրոպաղատ) բյուզանդական աստիճան և «թագավոր» տիտղոս։ Նա իր իշխանությունը մյուս գավառների վրա տարածելու նպատակով ամուսնացավ Կոգովիտ և Ծաղկոտն գավառների իշխան Ալուզի որդու՝ Արևելյան տուկ (դուքս) Գրիգորի դստեր Մարիամի (մահացել է 1123 թ.) հետ։ 1113 թվականին Աբդլմսեհն իր որդուն՝ Դավիթ եպիսկոպոսին Աղթամարում օծել տվեց կաթողիկոս, որով հիմք դրվեց Աղթամարի կաթողիկոսությանը։ Աբդլմսեհին հաջորդեց մյուս որդին՝ Ալուզ-Ստեփանոսը (1121-մոտ 1125), որը վերաշինել տվեց թշնամիների ավերած բնակավայրերն ու բերդերը, իսկ եղբոր մահից հետո դարձավ Աղթամարի կաթողիկոս։ Մահացել է 1121 թվականին։

Աղբյուրներ
----------

* Հայոց անձնանունների բառարան, Հրաչյա Աճառյան, 1942 թ. Հատոր 1, Ցուցակ 1, Էջ 14
* «Պատմություն Արծրունյաց տան», Թովմա Արծրունի, Դ. ժբ. (Աբդլմսէհ)

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Հավաքարան անվանց կաթողիկոսաց (Աղթամարա)», Մաքսուդյանց Մ. Էջմիածին, 1916, էջ 37, 38, 41? և 59 (ունի Աբդլմսեհ, Աբդլմսես, Աբդուլմուսեհ, Աբդմսես ձևերը և շփոթում է Աբդլմսեհ Ա Արծրունու հետ)
**Հաֆիզ Իբրահիմը** (ամբողջական անուն՝ արաբ․՝  محمد حافظ بن إبراهيم ‎‎, *Մուհամմադ Հաֆիզ Իբրահիմ*, փետրվարի 24, 1872(1872-02-24), Ասյութ, Եգիպտոս - հուլիսի 31, 1932(1932-07-31), Կահիրե, Եգիպտոս), արաբ բանաստեղծ, համարվում է ժամանակակից արաբական բանաստեղծության հիմնադիրներից մեկը։

19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին արաբական պոեզիայի զարգացումը կապված է նեոդասականության հետ, կասիդայի վերածնունդով։ Արաբական գրականության մեջ նեոդասականությունն այն է, որ պետք է պահպանել հին արաբական պոեզիայի ձևը՝ կասիդան, հարմարացնել ժամանակի պահանջներին։ Այս ժանրի առավել հայտնի ներկայացուցիչներն են Մահմուդ Սամի ալ-Բարուդին, Հաֆիզ Իբրահիմը, Ահմադ Շաուկին։

Կենսագրություն
--------------

19-րդ դարի վերջին Եգիպտոսի գրական կյանքում փայլեց ևս մի աստղ՝ Հաֆիզ Իբրահիմը՝ «Նեղոսի բանաստեղծը»։ Այս անունը նա ստացել էր, որովհետև Եգիպտոսի բանաստեղծներից ոչ ոք այդքան գեղեցիկ չի կարողցաել նկարագրել Նեղոսը։ Ծնվել է Եգիպտոսի Դեյրութ քաղաքում։ Կյանքի բերումով եղել է տարբեր պաշտոնների՝ զինվորական, ոստիկան։ Ի վերջո սկսելով զբաղվել բանաստեղծական գործունեությամբ սկզբում որոշում է դառնալ պալատաական երգիչ, սակայն, այս ոլորտում հաջողություն չի ունենում, սկսում է զբաղվել թարգմանչությամբ։ Թարգմանում է Հյուգոյի «Թշվառները», սակայն գիրքը ընդունելություն չի ստանում եգիպտական հասարակության կողմից։ Այնուհետև սկսում է հետաքրքրվել Եգիպտոսի ներքաղաքական տնտեսական կյանքով։ Որոշում է ստեղծագործել հասարակության լայն զանգվածների համար։ Նրա այս շրջանի ստեղծագործություններն արտացոլում են եգիպտացիների վիճակը անգլիական տիրապետության տակ՝ խոսելով Եգիպտոսի չքավոր խավերի անունից։

Ստեղծագործություն
-----------------

Հաֆիզ Իբրահիմի «Հրաժեշտ լորդ Կրոմերին» բանաստեղծության մեջ նա կոչ է անում եգիպտացիներին հավաքվել և պայքարել անգլիացիների դեմ։ Հետաքրքիր բնույթ ունեն էլեգիաները, որոնք նվիրում էր անվանի հասարակական և գրական գործիչների՝ նպատակ ունենալով մատնանշել նրանց անձնուրացությունը։ Շատ գեղեցիկ է Մուստաֆա Քամիլի մահվան առթիվ գրված էլեգիան։

Հատկանշական է նրա «Սատիհի գիշերները» մակամային ստեղծագործությունը։ Նրա ստեղծագործական կյանքի երկրորդ փուլը սկսվում է 1911 թվականին, երբ նա աշխատանքի է անցնում գրադարանում։ Այս շրջանում նա գրում է մի կասիդա՝ նվիրված եգիպտուհիներին՝ «եգիպտուհիների ցույցը»։ Այստեղ արտացոլվում են 1919 թվականի դեպքերը։ 1922 թվականի անկախությունից հետո Սիդկի փաշայի ռեժիմի տեռորն ու անարդարությունը ստիպում են Հավֆիզին բողոքի ձայնը բարձրացնելով գրել «Սուտ անտարբերություն» կասիդան։ Նրա բանաստեղծությունները գրված էին իսլամական ոգով և ունեին հակաանգլիական բովանդակություն։ Միևնույն ժամանակ նա նշում էր, որ իսլամը չպետք է արգելք հանդիսանա արևելքի զարգացման համար։

Օգտագործված գրականություն
-------------------------

* Долинина А.А. Очерки истории арабской литературы нового времени. Египет и Сирия. Публицистика 1870-1914. М. 1968.
* Крымский А.Е. История новой арабской литературы (XIX - начало XX века). М, 1971.
* Сафронов В.В. Новая арабская литература. М. 1996.
* Ходжаева Р.У. Очерки развития египетской поэзии. Ташкент, 1985.
* Badawi, M.M. A Critical Introduction to Modern Arabic Poetry, Cambridge, 1992

Ծանոթագրություններ
------------------
**Որթատունկերով պատշգամբ** կամ «Պատշգամբ ծովափին» (ռուս.՝ Веранда, обвитая виноградом), ռուս նկարիչ Սիլվեստր Շչեդրինի 1828 թվականին Նեապոլում ստեղծած կտավը, որը գտնվում է Տրետյակովյան պատկերասրահում։

Պատմություն
-----------

Սիլվեստր Շչեդրինը Նեապոլում ստեղծել է բնանկարչական ինտերիերին նվիրված մի շարք կտավներ՝ կանաչապատ պատշգամբներով ու տեռասներով։ Կտավի ստեղծման շարժառիթը նկարիչն անվանել է «Պերգոլտա», իտալերեն պերգոլա (pergola) բառից, որը թարգմանաբար նշանակում է սողացող բույսերով ծածկված տաղավար։ Շչեդրինն առավել տարված էր լույսի խնդրով և օդի փոխանցման առանձնահատկություններով։ Նա փորձել է կոտրել տաք երանգները՝ ավելացնելով կապտա-մոխրագույն, արծաթափայլ երանգներ, որոնք օգնում են զգալ կեսօրվա իտալական օդի առանձնահատկությունները, երբ բնությունը ներկայանում է իր ողջ շքեղությամբ։ Այս նկարը կատարելապես փոխանցում է այդ դարաշրջանի ռուս ժողովրդի վերաբերմունքն ու ընկալումը, որ Իտալիան երջանկության, ներդաշնակության և ռոմանտիկայի մի աշխարհ է։

Շչեդրինի իտալական կտավները
--------------------------

* Պատշգամբ Սորենտոյում, 1827, Հայաստանի ազգային պատկերասրահՊատշգամբ Սորենտոյում, 1827, Հայաստանի ազգային պատկերասրահ
* Ալբանո, մինչև 1825Ալբանո, մինչև 1825
* Կապրի կղզու մեծ նավահանգիստը, 1828Կապրի կղզու մեծ նավահանգիստը, 1828
* Լուսնի լույսով ողողված գիշեր ՆեապոլումԼուսնի լույսով ողողված գիշեր Նեապոլում

Գրականություն
-------------

* Государственная Третьяковская галерея. Искусство XII - начала XX века. - М.։ СканРус, 2007. - С. 116-117. - ISBN 978-5-93221-120-5.
* Мировое искусство. Русская живопись. - СПб։ ООО «СЗКЭО „Кристалл"», 2007. - С. 69. - 185 с. - ISBN 5-9603-0064-8.
**Նապատա** (եգիպ.՝ npt), քաղաք Կապույտ Նեղոսի արևմտյան ափին, գտնվում է Սուդանի մայրաքաղաք Խարթումից դեպի հյուսիս 400 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Քաղաքը հիմնադրել են Նուբիացիները մ․թ․ա․ 1450 թվականին։ Հիմնադրումից 600 տարի անց քաղաքը դարձել է Քուշի թագավորության մայրաքաղաքը։ Թագավորության մայրաքաղաքի փոփոխումից հետո Նապատան դարձել է կրոնական կենտրոն։ Մ․թ․ա․ 24 թվականին քաղաքը ավերել են հռոմեացիները։

Ամոնի նոր քաղաքը
----------------

Այս քաղաքի ավերակներն առաջին անգամ նկարագրվել են եվրոպացի հետախույզների կողմից 1820 թվականին։ Հետագա ուսումնասիրությունների արդյունքում բացահայտվեցին 13 տաճարների և 3 պալատների ավերակներ։ Ամենամեծ տաճարն է Ամոնի տաճարը, որը մինչ այժմ համարվում է սրբատեղի տեղի բնակչության շրջանում։

Ներկայումս Նապատայի շենքերից մի քանիսը ներառված են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության վայրերի ցանկում՝ աֆրիկյան համաշխարհային ժառանգության օբյեկտներից մեկն է։ Այս հնագույն քաղաքի ավերակները գտնվում են հին եգիպտացիների համար սուրբ համարվող Ջեբել Բարկալ ժայռի ստորոտում՝ այն վայրում, որտեղ ապրում էր ինքը Ամոն աստվածը, որտեղ էլ աստծու պատվին կառուցվել էր մեծ տաճարը։ .

Ամոնի պաշտամունքը Նապատայում ձևավորվել էր 18-րդ դինաստիայի օրոք։ Այդ ժամանակ նա փոխարինեց բազմաթիվ տեղական աստվածությունների։ Ամոնը Նապատայում հաճախ պատկերվում էր գահի վրա նստած՝ մարդու մարմնով և խոյի գլխով։

Տաճարներն ու գերեզմանոցները գտնվում էին քաղաքի ծայրամասում՝ Ջեբել Բարկալ ժայռի ետևում, անապատի և գյուղատնտեսական հողերի միջև, մինչդեռ բուն քաղաքը ձգվում էր գետի ափին։ 

Կրոնը կարևոր դեր է խաղացել Նապատայի կյանքում։ Սակայն քաղաքը ոչ միայն ուխտագնացության կարևոր վայր էր, այլև գտնվում էր մի քանի առևտրային ուղիների խաչմերուկում։ Կարևոր առևտրային զարկերակը Նեղոսն էր, որի երկայնքով Կենտրոնական Աֆրիկայի քարավանները կարող էին Եգիպտոսով ճանապարհորդել դեպի Միջերկրական ծով և հասնել այլ պետություններ։

Պեղումներ Նապատայում
--------------------

Ամենալայնածավալ պեղումները կատարվել են 1916-1920 թվականներին Ջորջ Ռայսների կողմից։ Սակայն հավաքագրված տեղեկատվության միայն մի փոքր մասն է հրապարակվել և հասանելի դարձել լայն լսարանի համար։ Այժմ քաղաքում պեղումներ են իրականացվում իտալացի հետազոտողների կողմից։

2003 թվականին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն Համաշխարհային ժառանգության կարգավիճակ շնորհեց Նապատայի որոշ հնագույն ճարտարապետական կառույցների ավերակներին։

Անդրադարձ մշակույթում
---------------------

Նապատան հիշատակվում է Ջուզեպպե Վերդիի «Աիդա» օպերայի լիբրետոյում։

Ալեքսանդր Ռուդազովի «Շումերական գիշերներ» ժողովածուի «Սպիտակ գավաթ» պատմվածքում գլխավոր հերոսը այցելում է Նապատայի թագավորին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑   Քուշի թագավորություն
2. ↑   Կուշ թագավորություն

Գրականություն
-------------

* Rudolf Fischer: *Die schwarzen Pharaonen*, Bergisch Gladbach 1986, S. 153-58 ISBN 3-88199-303-7

Արտաքին հղումներ
----------------

* Նապատան ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կայքում
* ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկը (eng) (french)
**Jack in the Box**, ամերիկյան արագ սննդի ռեստորանների ցանց, որը հիմնադրվել է 1951 թվականի փետրվարի 21-ին, Ռոբերտ Փիթերսոնի կողմից Սան Դիեգոյում (Կալիֆոռնիա)։ Այժմ կա ավելի քան 22000 ռեստորան, հիմնականում ԱՄՆ-ի արևմտյան ափում։

Նրանք արտադրում են համբուրգերներ, չիզբուրգերներ, սենդվիչներ, հավից ուտեստներ, տակոներ, աղցաններ, աղանդեր, ձվե ռուլետներ և այլն։

Պատմություն
-----------

Ռոբերտ Փիթերսոն, որը մինչև այդ կառավարել է մի քանի հաջողակ ռեստորաններ, բացեց իր առաջին ռեստորանը՝ Jack in the Box, 1951 թվականին Սան Դիեգոյում։ Ռեստորանի տանիքում տեղակայված է մի մեծ տուփ, որի մեջ կա մեծ ծաղրածու՝ Ջեք (Jack in the Box), իսկ դրա փոքր ձևը տեղակայված է ինտերկոմի մոտ (այնտեղ սպասարկում են մեքենաներին), որտեղ կար մի ցուցանակ, որի վրա գրված էր «Ձգեք առաջ և Ջեքը կխոսի ձեր հետ»։ Այդ սպասարկման ձևն արագ համբավ հավաքեց, որից հետո սկսեցին բացվել նոր ռեստորաններ։ 1966 թվականին արդեն կար ավելի քան 180 Jack in the Box ռեստորաններ, որոնք հիմնականում գտնվում են Կալիֆոռնիայի ԱՄՆ-ի հարավ-արևմուտքում։

Աշխատանքի աշխարհագրություն
--------------------------

Ներկայումս ընկերությունը փորձում է ներթափանցել Կոլորադո և Տեխաս։ 2009 թվականի հունիսին Ալբուկերկեյում, Նյու-Մեքսիկոյում բացվել են մի քանի Jack in the Box ռեստորաններ։ 2012 թվականի հունվարին արդեն բաց էին ռեստորաններ Ինդիանապոլիսում, Ինդիանայում, իսկ նույն թվականի սեպտեմբերի 17-ին բացվեց առաջին ռեստորանը Օհայոյում։

### ԱՄՆ

* {{{2}}} Արիզոնա
* {{{2}}} Կալիֆոռնիա
* {{{2}}} Կոլորադո
* {{{2}}} Հավայի
* {{{2}}} Այդահո
* {{{2}}} Իլինոյս
* {{{2}}} Ինդիանա
* {{{2}}} Կանզաս
* {{{2}}} Լուիզիանա
* {{{2}}} Միսսուրի
* {{{2}}} Նևադա
* {{{2}}} Նյու Մեքսիկո
* {{{2}}} Հյուսիսային Կարոլինա
* {{{2}}} Օհայո
* {{{2}}} Օկլահոմա
* {{{2}}} Օրեգոն
* {{{2}}} Հարավային Կարոլինա
* {{{2}}} Թենեսի
* {{{2}}} Տեխաս
* {{{2}}} Յուտա
* {{{2}}} Վաշինգտոն (նահանգ)

Ծանոթագրություններ
------------------

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք (անգլ.)
* Պաշտոնական առևտրային կայքкорпоративный сайт (անգլ.)
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Երևան (այլ կիրառումներ)

**Երևան** կամ **Երեվան** ամսագիր, անվճար տարածվող հայերեն ամսագիր։ Հիմնադրվել է 2012 թվականին։ Այդ ժամանակ «Երևան փրոդաքշնսը» առավելապես հայտնի է ռուսալեզու, սփյուռքահայության համար նախատեսված «Ереван» ամսագրով, որը լույս էր տեսնում 2005-2013 թվականներին։ «Երևանը» թողարկվում է ամեն ամիս, բացի հունվար-փետրվար և հուլիս-օգոստոս ամիսների միացյալ թողարկումներից։ Գլխավոր խմբագիրն Արտավազդ Եղիազարյանն է։

Բովանդակություն
---------------

«Երևանի» բովանդակությունն ամբողջովին նվիրված է Երևան քաղաքի անցյալին, ներկային և ապագային։ Բոլոր համարները թեմատիկ են լինում, ինչը ենթադրում է թողարկման նյութերի զգալի մասի թեմատիկ ուղղվածությունը։ 2014 թվականի մարտ ամսվա դրությամբ լույս տեսած 24 թողարկումների թվում են գրականությանը, տրանսպորտին, թանգարաններին, Կոնդին, ծայրամասերին, Փակ Շուկային, ռոքին նվիրված համարներ։

Հատուկ տեղ է հատկացվում քաղաքաշինական և ճարտարապետական խնդիրներին, ինչպես նաև սովորական երևանցիների պատմություններին։

Հայտնի դեմքեր որպես այդպիսին ամսագրում չեն ներկայացվում, բացի մեկ խորագրից՝ «Իմ Երևան», որտեղ հանրահայտ մարդիկ (Ռոլանդ Գասպարյան, Գոռ Սուջյան, Վարդան Պետրոսյան, Քրիստ Մանարյան, Արսեն Գրիգորյան և այլք) պատմում են Երևանի իրենց սիրելի վայրերի, մտքերի, հուշերի մասին։

Համագործակցող հեղինակներ
------------------------

Հրատարակությունը սերտ կապեր է պահպանում ժամանակակից հայ գրականության ներկայացուցիչների հետ։ Մասնավորապես, ամսագրի գրական խմբագիրը գրականագետ Արքմենիկ Նիկողոսյանն է, իսկ պարբերաբար էսսեներ և պատմվածքներ գրող հեղինակների թվում են արձակագիրներ Արմեն Օհանյանը, Արամ Պաչյանը, բանաստեղծ Կարեն Անտաշյանը, որոնց նյութերը սովորաբար նվիրված են համարի կենտրոնական թեմային (օրինակ՝ Արմեն Օհանյանի Երևանյան աղբի երգը լույս է տեսել ամսագրի՝ աղբի խնդրին նվիրված համարում)։ Բացի այդ, «Գրողը տանի» մշտական խորագրի շրջանակներում ժամանակից գրողները գրում են էսսեներ Երևանի մասին (խորագրում լույս են տեսել Հովհաննես Իշխանյանի, Հովհաննես Թեքգյոզյանի, Նառա Վարդանյանի, Արեգ Ազատյանի և այլոց տեքստերը)։

Շապիկներ
--------

Ամսագրի պատկերազարդումները հեղինակել են ինչպես տարբեր տարիների «Երևան փրոդաքշնսի» դիզայն ստուդիայի դիզայներները (Գեղամ Վարդանյան, Սարգիս Անտոնյան, Վիլյամ Կարապետյան), այնպես էլ հրավիրված դիզայներները (Վահրամ Մուրադյան, Սերգեյ «Մեջիք» Նավասարդյան)։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ամսագիրն առցանց Archived 2014-03-30 at the Wayback Machine.
* Ամսագրի Ֆեյսբուքյան էջը