Վիեննայի մզկիթն ու իսլամական կենտրոնը
**Իսլամն Ավստրիայում** քրիստոնեությունից հետո հանդիսանում է հետևորդների թվաքանակով երկրորդ խոշորագույն կրոնը։ Համաձայն 2010 թվականի Ավստրիայի վիճակագրական տվյալների՝ մոտավորապես երկրի ընդհանուր բնակչության 7,0%-ը դավանում է իսլամ։ Ավստրիայում իսլամի հետևորդների գերակշիռ մասը հանդիսանում են սունիներ։ Երկրում ապրող մուսուլմանների մեծ մասն Ավստրիա են ժամանել 1960-ական թվականներին Թուրքիայից և Բոսնիա և Հերցեգովինայից։ Կան նաև արաբական և պակիստանյան համայնքներ։

Ավստրիայի ամենաարևմտյան նահանգում՝ արդյունաբերական կենտրոն համարվող Ֆորարլբերգում կենտրոնացած է երկրի մուսուլմանների ամենամեծ թվաքանակը՝ շուրջ 8,36% (այս տոկոսային ցուցանիշը նման է Շվեյցարիայի՝ Ֆորալբերգին սահմանակից հյուսիս-արևելյան շրջանների համապատասխան ցուցանիշին)։ Մուսուլմանների թվաքանակով երկրորդ տեղում է մայրաքաղաք Վիեննան 7,82%-ով։ Կենտրոնական Զալցբուրգ, Վերին Ավստրիա, Տիրոլ և Ստորին Ավստրիա նահանգներն ունեն միջին վիճակագրական տոկոսային ցուցանիշին համապատասխան մուսուլման բնակչություն։ Հարավ-արևելյան Շտիրիա, Կարինթիա, ինչպես նաև արևելքում գտնվող Բուրգենլանդ նահանգներն ունեն երկրի մասշտաբով իսլամադավան բնակչության ամենացածր թվաքանակը։ Ավստրիայի 300 ահմադիտներից շուրջ 1/3-ը բնակվում են Վիեննայում։

Ավստրիան արևմտաեվրոպական երկրների համեմատ առանձնահատուկ երկիր է հանդիսանում, քանի որ մուսուլմաններին տվել է ճանաչված կրոնական համայնքի կարգավիճակ։ Այս իրավիճակը գալիս է դեռևս 1878 թվականին Ավստրո-Հունգարական կայսրության կողմից Բոսնիա և Հերցեգովինայի բռնազավթման ժամանակներից։ Ավստրիան իսլամական կրոնական համայնքների գործունեությունը կարգավորում էր այսպես կոչված «Anerkennungsgesetz»-ով («ճանաչման ակտ»), որն ընդունվել է 1912 թվականին։ Ավստրիան համարվում է արևմտաեվրոպական երկիրը, որը դիմել է նման քայլի։ Այդ օրենքն ուժը կորցրեց 1918 թվականին Ավստրո-Հունգարական կայսրության բաժանումով ընդհուպ մինչև այն պահը, երբ մուսուլմանները 1979 թվականին հիմնեցին Ավստրիայի իսլամական կրոնական համայնքը։ Այս կազմակերպությունն իրավունք ունի կրոնական ուղղվածության կրթություն տրամադրել պետական դպրոցներում։ Այն նաև զաքաթի հավաքման իրավունք ունի, սակայն համայնքը դեռևս չի օգտվել այս առավելությունից Ավստրիայում մզկիթների և կրոնական այլ հաստատությունների կառուցման համար։ 2013 թվականին ալևիտների համայնքն Ավստրիայում ստացավ ճանաչված կրոնական համայնքի կարգավիճակ։

Իսլամական կրոնական խմբի ներսում առկա են նաև զուգահեռ ուղղություններ։ Կրոնական առօրյան կազմակերպվում է մզկիթներում, որոնք պատկանում են իսլամադավան թուրքերին, բոսնիացիներին և արաբներին։ Թուրքական կազմակերպությունների թվում են «Թուրք-մուսուլմանական միավորման ֆեդերացիան», որը կանոնակարգվում է կրոնի հարցերով վարչության կողմից։ Այնպիսի կազմակերպություններ, ինչպիսիք են «Սուլեյմանիան» և «Ազգային դիրքորոշումը», կարելի է համարել հասարակական կազմակերպություններ, որոնց կենտրոնակայանը գտնվում է Գերմանիայում։

Մուսուլմաններն ըստ ազգության
----------------------------

Ստորև ներկայացված է Ավստրիայում բնակվող մուսուլման բնակչության թվաքանակն ըստ ազգային պատկանելիության՝

Տելֆսի մզկիթը

| Ազգություն | Թվաքանակ | Տարի |
| --- | --- | --- |
| Թուրքեր | 500,000+ |  |
| Բոսնիացիներ | 128,047 |  |
| Աֆղանցիներ | 31,300 |  |
| Քրդեր | 26,770 |  |
| Չեչեններ | 25,000 |  |
| Իրանցիներ | 12,452 |  |
| Արաբներ | 12,100 |  |
| Պակիստանցիներ | 8,490 |  |

Օգտագործված գրականություն
-------------------------

* Abid, Lise Jamila (August 2006). "Muslims in Austria: Integration through Participation in Austrian Society". *Journal of Muslim Minority Affairs*. **26** (2): 263–278. doi:10.1080/13602000600937770.

* Kroissenbrunner, Sabine (July 2003). "Islam and Muslim Immigrants in Austria: Socio-Political Networks and Muslim Leadership of Turkish Immigrants". *Immigrants and Minorities*. **22** (2–3): 188–207. doi:10.1080/0261928042000244826.
* Study for Bundesministerium des Innern: Perspektiven und Herausforderungen in der Integration muslimischer MitbürgerInnen in Österreich, Mathias Rohe, Universität Erlangen. May 2006 (summary by MilitantIslamMonitor.Org: Radical Islam in Europe: Austrian government study concludes 45 % of Muslims unwilling to integrate)
* Anna Strobel: Unique Legal Status - Muslims in Austria Archived 2008-05-20 at the Wayback Machine. From: Herder Korrespondenz, 2006/4, P. 200-2004
* Census 2001: Population 2001 according to religious affiliation, languages, origin and nationality(չաշխատող հղում)
 (PDF)(German), Statistik Austria.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  How many Muslims live in Austria.(անգլ.)
2. ↑  Islam in Österreich Archived 2014-03-04 at the Wayback Machine.(գերմ.)
3. ↑  Jørgen Nielsen, Samim Akgönül, Ahmet Alibašić, Egdunas Raciu. *Yearbook of Muslims in Europe, Volume 5*. p. 55. Retrieved 2014 թ․ փետրվարի 25.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ բազմաթիվ անուններ: authors list (link)(անգլ.)
4. ↑  Islamische Glaubensgemeinschaft in Österreich. Archived 2020-12-10 at the Wayback Machine.(գերմ.)
5. ↑  "Anerkennung der Anhänger der Islamischen Alevitischen Glaubensgemeinschaft als Religionsgesellschaft". Legal Information System of the Republic of Austria. 2013 թ․ մայիսի 22.(գերմ.)
6. ↑  Andreas MÃ¶lzer MdEP: Die Ortstafel-Groteske Archived 2012-07-22 at Archive.is(գերմ.)
7. ↑  Refworld | Continuing Human Rights Abuses Force Chechens to Flee to Europe