**Միության բանակ (Դաշնային բանակ, Հյուսիսային բանակ)** (անգլ.՝ Union Army *Federal Army*, *Northern Army*) - ռազմական կազմավորում, որը պայքարում էր Միությունը պահպանելու համար 1861-1865 թվականների Ամերիկյան քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ։

Այն ներառում էր Միացյալ Նահանգների կանոնավոր բանակը, որը համալրվել էր մեծ թվով ժամանակավոր ստորաբաժանումներով՝ բաղկացած կամավորներից և ժամկետային զինծառայողներից։ Միության բանակը կռվել և ջախջախել է Համադաշնության բանակին քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ։ Պատերազմի ողջ ընթացքում միության բանակում ծառայած 2,129,000 մարդկանցից ավելի քան 94%-ը կամավորներ էին։ Պատերազմի արդյունքում միութենական բանակում զոհվել է մոտ 360 000 զինվոր, 280 000 000՝ վիրավորվել, 200 000՝ դասալքվել։

 *Մերիլենդում գտնվող Բենթոն ճամբարի սպաները, 1861 թ.*, Ուինսլոու Հոմերի նկարը
 Միության բանակի հետևակ

Պատմություն
-----------

 Նյու Յորքի հեծելազորային գնդի 1-ին գումարտակ ընդունվելու կոչով պաստառ
Երբ սկսվեց Ամերիկայի քաղաքացիական պատերազմը, 1861 թվականի ապրիլի սկզբին, ԱՄՆ կանոնավոր բանակում կար ընդամենը 16,367 մարդ, այդ թվում՝ 1108 սպա։ Սպայական կորպուսի մոտավորապես 20%-ը հրաժարական տվեց և միացավ Համադաշնության բանակին։ Վեստ Փոյնթի շուրջ 200 շրջանավարտներ, ովքեր նախկինում լքել էին բանակը, պատերազմի սկզբին վերադարձան զինվորական ծառայության. նրանցից 92-ը միացան Համադաշնության բանակին, 102-ը՝ միության բանակին։

ԱՄՆ բանակը բաղկացած էր հետևակի տասը գնդից, չորս հրետանուց, երկու հեծելազորից, երկու վիշապային ստորաբաժանումներից և երեք հեծյալ հետևակային ստորաբաժանումներից։ 1861 թվականի հուլիսի 22-ին Կոնգրեսը լիազորեց ստեղծել 500 000-անոց կամավորական բանակ։ Ավելի քան 10 000 գերմանացի Նյու Յորքում և Փենսիլվանիայում արձագանքեցին զորակոչին, ֆրանսիացիները նույնպես արագ կամավոր ներկայացան։ Սակայն նրանք դեռ պետք է դիմեին զինվորականներին տրվող դրամական վճարներին և հարկադիր զորակոչին։ Այնուամենայնիվ, 1861 թվականի ապրիլից մինչև 1865 թվականի ապրիլը առնվազն 2,129,000 տղամարդ ծառայում էին Միության բանակում, որոնց մեծ մասը կամավորներ էին։ 1863 թվականի հուլիսին միության բանակի չափը հասավ առավելագույնը 698,000 մարդու և մնաց մոտավորապես նույն մակարդակի վրա հաջորդ 2 տարիների ընթացքում, երբ դրան հակադրվող Համադաշնության բանակի չափը, հասնելով իր գագաթնակետին1862 թվականի ապրիլին, այնուհետև սկսեց միայն կայուն անկում ապրել։

Ուլիսես Գրանտի և Ուիլյամ Շերմանի վճռական հաղթանակները հանգեցրին Համադաշնության բանակի հանձնմանը։ Բեկումնային պահը Հյուսիսային Վիրջինիայի բանակի հանձնումն էր Ռոբերտ Լիի հրամանատարությամբ և Ջոնսթոն Ջոզեֆի պարտությունը, որը ղեկավարում էր Թենեսիի բանակը։ Հետագա շաբաթներին համադաշնության մյուս բանակները հանձնվեցին։

Ամերիկյան պատմության մեջ ամենաարյունալի պատերազմն ավարտվեց, և սկսվեց Վերակառուցման դանդաղ գործընթացը։

Բանակի կազմավորում
------------------

 Հաղթանակի անդամներ
Դաշնակից բանակը բաղկացած էր տարբեր դիվիզիաներից (միավորներից), որոնք ընդհանուր առմամբ կազմակերպված էին աշխարհագրորեն.

* **Դիվիզիաներ** (օրինակ *՝ Միսիսիպիի* ռազմական բաժին, *միջին ռազմական բաժին* )
* **Բաժանմունքներ** (օրինակ *՝ Թենեսիի* *դեպարտամենտ, Քամբերլենդի* *դեպարտամենտ, Խաղաղօվկիանոսյան* *դեպարտամենտ, Նոր Անգլիայի դեպարտամենտ* )
* **Շրջաններ** (օրինակ *՝ Կահիրեի* *շրջան, Արևելյան Թենեսիի շրջան* )
* **Բանակներ** (հրամանատարները հիմնականում գեներալներ էին)
	+ *Քամբերլենդի* բանակ
	+ Վրաստանի *բանակ*
	+ *Ծոցի բանակ*
	+ *Ջեյմսի բանակը*
	+ Միսիսիպիի *բանակ*
	+ Օհայոյի բանակ
	+ *Պոտոմակի* բանակ
	+ Շենանդոայի բանակ
	+ *Թենեսիի* բանակ
	+ Վիրջինիայի *բանակ*

Բանակի զինվորական անձնակազմը կազմակերպված էր ըստ ծառայության ճյուղերի և ներառում էր հետևակ, հեծելազոր, հրետանի և այլ ստորաբաժանումներ, ինչպիսիք են ծովային հետևակային կորպուսը և Կապի կորպուսը, որն առաջին անգամ ստեղծվեց և գործարկվեց գեներալ Ալբերտ Մայերի ղեկավարությամբ։. Բանակներում զինվորները հիմնականում բաժանվում էին գնդերի, որոնց հրամանատարներն էին գնդապետի, փոխգնդապետի և, հնարավոր է, մայորի կոչում ունեցող սպաները։ Ըստ *W. J. Hardee*-ի «Հրաձգային և թեթև հետևակային մարտավարության» ( *Rifle and Light Infantry Tactics*, 1855), յուրաքանչյուր գնդում սովորաբար տասը ընկերություն կար կապիտանի հրամանատարությամբ։ Որոշ գնդեր ունեին ընդամենը չորսից ութ ընկերություն, որոնք սովորաբար կոչվում էին գումարտակներ։ Գնդերը սովորաբար ձևավորվում էին միևնույն նահանգում և սովորաբար կոչվում էին նահանգի հերթական համարով և անվանմամբ, օրինակ՝ Մասաչուսեթսի 54-րդ կամավորական հետևակային գունդ, Մեյնի 20-րդ հետևակային գունդ։ Գնդերը սովորաբար խմբավորվում էին բրիգադների՝ բրիգադի գեներալի հրամանատարությամբ։ Սակայն բրիգադները հեշտությամբ փոխվում էին՝ կախված իրավիճակից։

### Հրամանատարներ

 Միության բանակի գեներալների և սպաների համազգեստ
Միության բանակի հրամանատարներն էին․ (հետագայում հայտնի դարձան որպես բանակի շտաբի պետեր)

1. Ուինֆիլդ Սքոթ (հուլիսի 5, 1841 - նոյեմբերի 1, 1861)
2. Ջորջ ՄաքՔելլան (նոյեմբերի 1, 1861 - մարտի 11, 1862)
3. Հենրի Հալեք (23 հուլիսի, 1862 - մարտի 9, 1864)
4. Ուլիսես Ս․ Գրանթ (մարտի 9, 1864 - մարտի 4, 1869)

1862 թվականի մարտի 11-ից հուլիսի 23-ն ընկած ժամանակահատվածում ղեկավարում էր անմիջականորեն Նախագահ Աբրահամ Լինքոլնը պատերազմի քարտուղար Էդվին Սթենթոնի և ոչ պաշտոնական Պատերազմական խորհուրդի հետ, որը ստեղծվել էր 1862 թվականի մարտի 17-ին։ Խորհուրդը կազմված էր բարձրաստիճան սպաներից։

> 
> 
> 
> 

։

### Էթնիկ կազմը

3-րդ գունավոր գնդի դրոշ
Միութենական բանակը կազմված էր բազմաթիվ էթնիկ խմբերից, այդ թվում՝ մեծ թվով ներգաղթյալներից։ Միության բանակում ծառայած սպիտակամորթների մոտ 25%-ը օտարերկրացիներ էին։ Մոտ 1 600 000 զինվորներ և նավաստիներ եղել են Միացյալ Նահանգների բնիկները, այդ թվում՝ մոտ 200 000 աֆրոամերիկացիներ։ Մոտ 200 000 զինվոր ծնվել է գերմանախոս երկրներում, նույնքան էլ՝ Իռլանդիայում։ Միության կողմից կռվածների թվում էին ներգաղթյալներ Կանադայից, Անգլիայից, Շոտլանդիայից, Մալթայից, Իտալիայից, Հնդկաստանից և Ռուսաստանից։ Նրանց շարքերում էին մեքսիկացիներ և հրեաներ։

Ընդհանուր առմամբ, պատերազմի ողջ ընթացքում միության բանակում ծառայում էին մոտ 900.000 էմիգրանտներ և մոտ 210.000 աֆրոամերիկացիներ։

Նշումներ
--------

1. ↑  Albert Burton Moore, Conscription and Conflict in the Confederacy (1924).
2. ↑  «Facts — The Civil War (U.S. National Park Service)». Արխիվացված օրիգինալից 2019 թ․ ապրիլի 4-ին. Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 18-ին.
3. ↑  «Civil War Army Organization and Rank». North Carolina Museum of History. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունիսի 27-ին. Վերցված է 2012 թ․ փետրվարի 14-ին.

Գրականություն
-------------

* Eicher, John H. David J. Eicher. *Քաղաքացիական պատերազմի բարձր հրամանատարություններ*. Սթենֆորդ, Կալիֆոռնիա։ Սթենֆորդի համալսարանի հրատարակչություն, 2001 թ. 0-8047-3641-3 .
* Grant, Ulysses S. *Personal Memoirs of US Grant* Архивная копия ում։ 2 հատոր. Charles L. Webster & Company, 1885-86. 0-914427-67-9 .
* Glatthaar, Joseph T. Forged *in Battle: The Civil War Alliance of Black Soldiers and White Ofs*. Նյու Յորք։ Ազատ մամուլ, 1990 թ. 978-0-02-911815-3 .
* Hattaway, Herman, եւ Archer Jones. *Ինչպես հաղթեց հյուսիսը. Քաղաքացիական պատերազմի ռազմական պատմություն*։ Ուրբանա։ Իլինոյսի համալսարանի հրատարակչություն, 1983 թ. 0-252-00918-5 .
* McPherson, James M. *Ինչի համար նրանք պայքարեցին, 1861-1865*։ Բաթոն Ռուժ։ Լուիզիանայի պետական համալսարանի հրատարակչություն, 1994 թ. 978-0-8071-1904-4 .

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կանոնավոր բանակը քաղաքացիական պատերազմից առաջ Архивная копия ում(անգլերեն) )
* Քաղաքացիական պատերազմի տուն. էթնիկ խմբերը միության բանակում Архивная копия ում(անգլերեն) )