**Կառլ Մաքսի Բրաշիր** (անգլ.՝ Carl Maxie Brashear, հունվարի 19, 1931(1931-01-19), Tonieville, Լորի շրջան, Կենտուկի, ԱՄՆ - հուլիսի 25, 2006(2006-07-25), Portsmouth, Վիրջինիա, ԱՄՆ), ամերիկացի ռազմական ջրասուզակ, ջրասուզակների ռազմածովային դպրոցի շրջանավարտների և փրկարարների շրջանում առաջին սևամորթը։ 2000 թվականին Բրաշիրի կյանքի ու ծառայության մասին նկարահանվել է Ռազմական սուզորդը ֆիլմը՝ գլխավոր դերում Քյուբ Գուդինգ կրտսերի մասնակցությամբ։

Կենսագրություն
--------------

Ձախից աջ՝ դերասան Քյուբա Գուդինգ Կրտսեր, որը Բրաշիրի դերը կատարել է Ռազմական սուզորդը ֆիլմում, Կառլ Բրաշիրը և պաշտպանության նախարար Ուիլյամ Քոենը, որը պարգևատրել է Բրաշիրին։
Բրաշիրը ծնվել է 1931 թվականին Քենտուկիի Լարու շրջանի Տոնեվիլ քաղաքում, Մաքդոնալդ և Գոնսալ Բրաշիր հրատարակիչների ընտանիքում։ Նա ավարտել է Սոնորայի (Կենտուկի) դպրոցը, որտեղ սովորել է 1937-1946 թվականներին։ 1948 թվականի փետրվարի 25-ին Բրաշիրը միացավ ԱՄՆ-ի ռազմածովային ուժերին՝ նրանց դեսեգրեգացիայից անմիջապես հետո։ 1954 թվականին ավարտել է ջրասուզակների և փրկարարների ռազմածովային դպրոցը՝ դառնալով հավաստագրված ռազմածովային ջրասուզակ։ Թեև նա առաջին աֆրոամերիկացի-ջրասուզակը չէր (հայտնի են Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում երեք աֆրոամերիկացի-ջրասուզակների անունները), բայց նա դարձավ ջրասուզակների և փրկարարների ռազմածովային դպրոցի առաջին աֆրոամերիկացի-ջրասուզորդը։ Նա նաև դարձել է ոտքը կորցրած առաջին և դրանից հետո վերաորակավորված ռազմածովային ջրասուզակը։ 1966 թվականի հունվարին միջադեպ է տեղի ունեցել Պալոմարեսի մոտ՝ Իսպանիայի ափին։ ԱՄՆ ՌՕՈՒ-ի ռազմավարական հրամանատարության B-52G Stratofortress ռմբակոծիչը օդային վերալիցքավորման ժամանակ բախվել է KC-135 օդային տանկերին և ստիպված է եղել ծովում կատարել b28 միջուկային ռումբի վթարային արտահոսք։ Կառլ Բրաշիրը այդ ժամանակ ամերիկացի Hoist (ARS-40) նավի վրա էր, որը հրաման էր ստացել գտնել և բարձրացնել կորցրած ռումբը։ Մարտագլխիկը հայտնաբերվել է 2,5 ամիս որոնումներից հետո։ 1966 թվականի մարտի 23-ին վերհանման ժամանակ ռումբի վերացմանն ուղղված գործողության ընթացքում խողովակը հարվածեց Բրաշիրին ծնկից ներքև, նրա ոտքը գրեթե կտրվեց։ Այն ուղարկվել է Տորեխոնի (Իսպանիա) օդային բազա, այնտեղից տեղափոխվել է Վիսբադեն (Գերմանիա) և այնուհետև Պորտսմուտի ռազմածովային հոսպիտալ (ԱՄՆ, Վիրջինիա նահանգ)։ Տառապող մշտական վարակներից և նեկրոզից, գիտակցելով, որ իրեն սպասում են բուժման և վերականգնման տարիներ, Բրաշիրը համոզեց բժիշկներին անդամահատել ոտքի ստորին հատվածը։

Բրաշիրը Պորտսմուտի հոսպիտալում մնացել է 1966 թվականի մայիսից մինչև 1967 թվականի մարտը՝ ապաքինվելով և վերականգնվելով անդամահատումից հետո։ 1967 թվականի մարտից մինչև 1968 թվականի մարտ ավագ շեֆ-սերժանտ Բրաշիրը նշանակվել է ջրասուզակի դպրոցի երկրորդ նավահանգստային ջոկատում, որպեսզի պատրաստվի ծառայության վերադառնալուն։ 1968 թվականի ապրիլին, երկար աշխատանքներից հետո, նա դարձավ անդամահատված վերջույթով առաջին հաշմանդամը, որը կրկին հավաստագրված էր ջրասուզակների աշխատանքների համար։ 1970 թվականին նա դարձել է նավատորմի առաջին սևամորթ ջրասուզակը, որից հետո ծառայել է ևս 9 տարի՝ 1971 թվականին ստանալով բոցմանի օգնական վարպետ-շեֆի աստիճանը։ Ամոթ չէ ընկնել, ամոթ է չբարձրանալ և «Ես թույլ չեմ տա, որ որևէ մեկը գողանա իմ երազանքը․․․»։

1979 թվականի ապրիլին Բրաշիրը պաշտոնաթող Է եղել ավագ վարպետ շեֆի (E-9) և ջրասուզակ վարպետի աստիճանում։ Այնուհետև նա ծառայել է որպես Freedom կառավարության ռազմածովային բազայի Նորֆոլկ, Վիրջինիա, 1993 թվականին վերջնականապես բաժանվել է զինվորական ծառայությունից GS-11 կոչումով։

Բրաշիրը ամուսնացած է եղել և երեք անգամ ամուսնալուծվել է․ Ժյունետա Վիլկոկսո (1952-1978), Հաթի Ռ. Էլամ (1980-1983) և Ժանետա Ա. Բրունդաժ (1985-1987)։ Նա ուներ չորս երեխա՝ Շազանտա (1955-1996), Դաուեյն, Ֆիլիպ և Պատրիկ։ Բրաշիրի թոռնիկը, Դոնալդ Բրաշիրը (ծնված՝ 1972) դարձել է հոկեյի New York Rangers թիմի խաղացող։

Կառլ Բրաշիրը մահացել է 2006 թվականի հուլիսի 25-ին Պորտսմուտի նույն ռազմածովային հոսպիտալում, որտեղ բուժում էր անցնում Սուր շնչառական վարակներից։ Մահվան պատճառը սրտի կաթվածն է եղել։ Թաղված է Woodlawn Memorial Gardens, Վիրջինիա։

Հիշատակ
-------

Նրա մահից հետո նրա որդիները՝ Դաուեյնը և Ֆիլիպը, հիմնադրել են Կառլ Բրաշիրի հիմնադրամը։

Իր 45-ամյա զինվորական և քաղաքացիական ծառայության համար Բրաշիրի կառավարությանը մեդալ է շնորհվել պաշտպանության նախարար Ուիլյամ Քոենի կողմից՝ Հանրային ծառայության համար։

2007 թվականի հոկտեմբերի 24-ին Newport News հրշեջ վարչությունը Կառլ Բրաշիրի անունով 33-ֆուտանոց արագընթաց հրշեջ նավ է անվանել։ Կատերը նախատեսված է իրենց սեփական ջրասուզակ-ծովային փրկարարական թիմի համար։

2008 թվականի սեպտեմբերի 18-ին Lewis And Clark դասի t-AKE-7 բեռնանավը անվանվել է Կառլ Բրաշիրի պատվին։ General Dynamics ընկերությունը նավատորմ է մատակարարել 2009 թվականի մարտի 4-ին։ 2009 թվականի փետրվարի 21-ին գիտական և ծովային թանգարան Նորֆոլկի արվարձանում, Վիրջինիա, բացվել է նոր ցուցահանդես, որը կոչվում է «Երազանքն է սուզվել։ Վարպետ ջրասուզակ Կառլ Բրաշիրի կյանքը»։ Սա առաջին ամբողջական թանգարանային ցուցահանդեսն էր, որը նվիրված էր Բրաշիրին։

Oris Carl Brashear Limited Edition ժամացույցի հետևի փականը
2018 թվականին շվեյցարական Oris ընկերությունը թողարկել է սահմանափակ թվով ժամացույցներ՝ Oris Carl Brashear Limited Edition, որոնք ոճավորված են ջրասուզակի  բրոնզե կոստյումով։

Մրցանակներ
----------


|  |
| --- |
| Կաղապար:Ribbon devices/alt Կաղապար:Ribbon devices/alt |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Կաղապար:Ribbon devices/alt | Կաղապար:Ribbon devices/alt | Կաղապար:Ribbon devices/alt |
| 

Silver starԿաղապար:Ribbon devices/alt | Կաղապար:Ribbon devices/alt | Կաղապար:Ribbon devices/alt |
| 

Bronze starԿաղապար:Ribbon devices/alt | Կաղապար:Ribbon devices/alt | Կաղապար:Ribbon devices/alt |
| Կաղապար:Ribbon devices/alt | Կաղապար:Ribbon devices/alt | Կաղապար:Ribbon devices/alt |


|  |  |
| --- | --- |
| Ռազմածովային նավատորմի և ծովային կորպուսի մեդալ | Գովեստի մեդալ (ԱՄՆ) |
| Մեդալ նվաճումների համար | Navy and Marine Corps Presidential Unit Citation | Ռազմածովային նավատորմի երախտագիտություն |
| Անբասիր ծառայության համար մեդալ (մեկ արծաթե և երկու բրոնզե ծառայողական աստղերով) | Չինաստանում ծառայության համար մեդալ (ԱՄՆ) | Օկուպացիոն ծառայության համար մեդալ (ԱՄՆ ՌԾՈՒ) |
| Մեդալ ազգային պաշտպանության ծառայության համար (ԱՄՆ) մեկ աստղով | Ազգային պաշտպանության ծառայության մեդալ՝ մեկ աստղով | Զինված ուժերի էքսպեդիցիոն մեդալ (ԱՄՆ) |
| Secretary of Defense Medal for Outstanding Public Service | Կորեայում ՄԱԿ-ի ծառայության համար մեդալ | Korean War Service Medal |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  
«Pioneering Navy diver Carl Brashear dies in Portsmouth». *The Virginian-Pilot*. 2006 թ․ հուլիսի 26. էջ A1. Արխիվացված է օրիգինալից 2007 թ․ նոյեմբերի 2-ին. Վերցված է 2006 թ․ հուլիսի 26-ին. `{{cite news}}`: Unknown parameter `|coauthors=` ignored (`|author=` suggested) (օգնություն)
2. 1 2  U.S. Navy profile, NHC, 2001.
3. ↑  «First Black Navy Diver Dies». Military.com. July 26th 2006. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ ապրիլի 17-ին.
4. 1 2  «Oral History of Master Chief Boatswain's Mate Carl M. Brashear, USN (Ret.)». United States Naval Institute. 1989 թ․ նոյեմբերի 17. Արխիվացված է օրիգինալից 2004 թ․ մարտի 17-ին. Վերցված է 2006 թ․ հուլիսի 30-ին. `{{cite web}}`: Invalid `|url-status=404` (օգնություն)
5. ↑  «Transcript of Service». *Naval Historical Center*. United States Department of the Navy. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ ապրիլի 17-ին. Վերցված է 2006 թ․ հուլիսի 30-ին.
6. ↑  Forster, Dave (2006 թ․ հուլիսի 30). «Navy pioneer's life, career led by determination». *The Virginian-Pilot*. էջեր A1, A10. Վերցված է 2006 թ․ հուլիսի 30-ին.(չաշխատող հղում)
7. ↑  «For Capitals' Brashear, Fighting's a Way of Life». Washington Post. 2009 թ․ մայիսի 2. Վերցված է 2009 թ․ մայիսի 5-ին.
8. ↑  Carl Brashear Foundation

Արտաքին հղումներ
----------------

* Pringle, Capt. Shuan (2001 թ․ փետրվարի 21). «Direction, Discipline, Determination: The Story of Carl Brashear». Air Force Space Command, United States Air Force. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ ապրիլի 17-ին. Վերցված է 2008 թ․ օգոստոսի 17-ին.
* Story of Carl Brashear with rare photos from U.S. National Archives and the US Navy

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Find A Grave · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Notable Names Database |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX5155977 · CONOR: 77558371 · ISNI: 0000000079063143 · LCCN: n99024534 · NKC: jn20031014029 · VIAF: 28862055 · WorldCat VIAF: 28862055 |

 |

 |