**Ջոն Գիլբերտ Էվիլդսեն** (անգլ.՝ John Guilbert Avildsen, դեկտեմբերի 21, 1935 - հունիսի 16, 2017), ամերիկացի կինոռեժիսոր, հիմնականում հայտնի է «Ռոկկի» и «Ռոկկի 5» ֆիլմերի շնորհիվ։ Այս շարքի առաջին ֆիլմի համար Էվիլդսենն արժանացել է «Օսկար» մրցանակի՝ որպես լավագույն ռեժիսոր։ Էվիլդսենը նաև նկարահանել է «Կարատեիստ տղան» ֆիլմի երեք մասերը։ Իր երկորդ՝ «Փրկեք վագրին» ֆիլմում կատարած դերի համար «Օսկար»-ի արժանացել դերասան Ջեք Լեմոնը։

Կենսագրություն
--------------

Էվիլդսենը ծնվել է «Օուկ այգի» արվարձանում՝ Այվիի (ծննդյամբ Գիլբեր) և Կլարենս Ջոն Էվիլդսենի ընտանիքում։ Սովորել է Լեյկվիլի (Կոնեկտիկուտ նահանգի Լիչֆիլդ շրջանում) Հոչկիսի մասնավոր դպրոցում (անգլ.՝ The Hotchkiss School) և Նյու Յորքի համալսարանում։ Կինոյում գործունեությունը սկսել է ռեժիսորի ասիստենտ Արթուր Փենի և Օտտո Պրեմինգերի ֆիլմերում։ Ջոն Էվիլդսենը առաջին հաջողությանը հասել է «Ջո» (1970) ցածր բյուջետային թրիլերից, որը Փիթեր Բոյլի խաղի համար արժանացել է քննադատների գնահատանքին և ստացել չափավոր դրամարկղային հավաքներ։

Դրան հաջորդեց ևս մեկ հաջողություն քննադատների մոտ։ 1973 թվականի «Փրկե՛ք վագրին» դրաման առաջադրվել է երեք «Օսկար»ի և Ջեք Լեմոնի տղամարդու լավագույն դերի համար արժանացել է մրցանակի։ «Ջո»-ն և «Փրկե՛ք վագրին» պարտվողների մասին էին, բայց հետո Էվիլդսենը սկսեց ֆիլմեր նկարահանել հաղթողների մասին։ Էվիլդսենն առավելագույն հաջողության է հասել «Ռոկկի» (1976) ֆիլմի շնորհիվ՝ ստանալով «Օսկար» մրցանակի տասը անվանակարգեր և հաղթել դրանցից երեքը, այդ թվում՝ լավագույն ֆիլմի և լավագույն ռեժիսուրայի համար։ Ավելի ուշ նա նկարահանել է «Ռոկկի 5» ֆիլմը (1990), որը նախատեսվում էր լինել վերջինը Ռոկկի Բալբոայի մասին սերիայում։ Էվիլդսենի ֆիլմերից են «Հորեղբայր, փրկի՛»-ը (1971), «Անհանգիստ հարևաններ»-ը (1981) և «Կարատեիստ տղան» շարքի 3 ֆիլմերը։

Էվիլդսենը պետք է նկարահաներ «Սերպիկո» (1973) և «Շաբաթ երեկոյի տենդը» (1977),սակայն աշխատանքից ազատվել է պրոդյուսերներ Մարտին Բրեգմանի և Ռոբերտ Ստիգվուդի հետ տարաձայնությունների պատճառով։

Էվիլդսոնը ունի երկու որդի՝ Էշը (ծնվել է 1981 թվականի նոյեմբերի 5-ին), որը հիմնադրել է Sumerian Records ձայնագրման անկախ լեյբլը, և Ջոնաթանը, որը նկարահանվել է «Կարատեիստ տղան փ» և «Ռոկկի 5» ֆիլմերում

Ներկայումս արտադրության մեջ է գտնվում Էվիլդսենի կյանքի, գործունեության և ֆիլմերի մասին «John G. Avildsen: King of the Underdogs» (2017) վավերագրական կինոնկարը։ Ֆիլմի ռեժիսորը և պրոդյուսերը Դերեկ Ուեյն Ջոնսոնն է։ Այն պետք է պարունակեր Էվիլդսենի հետ աշխատած Սիլվեստր Ստալոնեից, Ռալֆ Մաչինոյից, Մարտին Սկորսեզեից, Ջերի Վայնտրաուբից, Բյորտ Ռեյնոլդսից և Հոլիվուդի այլ հայտնի գործիչներից վերցված հարցազրույցներ։ Լարրի Պաուելի և Տոմ Գարրետի փաստագրական ֆիլմը համարվում է «The Films of John G. Avildsen: Rocky, The Karate Kid, and Other Underdogs» նոր գրքի լրացումը։

### Մահ

Ջոն Էվիլդսենը մահացել է 2017 թվականի հունիսի 16-ին՝ 81 տարեկան հասակում Լոս Անջելեսում։ Ինչպես հայտնել է նրա որդին՝ Էնթոնի Էվիլդսենը, մահվան պատճառը ենթաստամոքսային գեղձի քաղցկեղն էր, որի դեմ էվիլդսեն ավագը պայքարում էր վերջին տարիներին։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Իմ հասկացողությամբ նա արտասովոր մարդ էր։ Աներևակայելի տաղանդավոր, էներգետիկ և շատ համառ։ Երբեմն դա վնասում էր նրան, իսկ երբեմն էլ շահում էր դրանից։ |  |


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Հանգչիր խաղաղությամբ։ Ես վստահ եմ, որ դու շուտով երկնքի հիթերի ռեժիսոր ես դառնալու։ |  |

Ֆիլմագրություն
--------------

* 1969՝ «Ջո» / *Joe*
* 1973՝ «Փրկեք վագրին» / *Save the Tiger*
* 1976՝ «Ռոկկի» / *Rocky*
* 1980՝ «Բանաձև» / *The Formula*
* 1981՝ «Անհանգիստ հարևաններ» / *Neighbors*
* 1984՝ «Կարատե կիդ» / *The Karate Kid*
* 1986՝ «Կարատե կիդ 2» / *The Karate Kid 2*
* 1989՝ «Հենվիր ինձ» / *Lean on Me*
* 1989՝ «Կարատե կիդ 3]]» / *The Karate Kid 3*
* 1990՝ «Ռոկկի 5» / *Rocky 5*
* 1992՝ «Անհատականության ուժը» / *The Power Of One*
* 1994՝ «Ութ վայրկյան» / *8 Seconds*
* 1999՝ «Ինֆերնո» / *Inferno*

Ունի նաև մի շարք դերասանական և օպերատորական աշխատանքներ։

Մրցանակներ
----------

### Օսկար

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Internet Movie Database — 1990.
2. 1 2  John Avildsen, Director of ‘Rocky’ and ‘The Karate Kid,’ Dies at 81 // *The New York Times* / J. Kahn — Manhattan, NYC: New York Times Company, A. G. Sulzberger, 2017. — ISSN 0362-4331; 1553-8095; 1542-667X
3. 1 2  *Barson M.* Encyclopædia Britannica
4. ↑  They Shoot Pictures, Don't They?
5. 1 2  John Avildsen, Director of ‘Rocky’ and ‘The Karate Kid,’ Dies at 81 // *The New York Times* / J. Kahn — Manhattan, NYC: New York Times Company, A. G. Sulzberger, 1851. — ISSN 0362-4331; 1553-8095; 1542-667X
6. ↑  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
7. ↑  Variety.com. John G. Avildsen, Director of ‘Rocky,’ ‘Karate Kid’ Films, Dies at 81
8. ↑  Կաղապար:Cite wնվել է eb
9. ↑  Mike Gitter (2012 թ․ սեպտեմբերի 25). "Sumerian Records Founder Ash Avildsen on Success, 'Sumeriancore' and His Famous Father (exclusive)". *Noisecreep* (in անգլերեն). Retrieved 2017 թ․ հունվարի 12. `{{cite web}}`: Cite has empty unknown parameters: `|description=` and `|deadlink=` (help)
10. ↑  В возрасте 81 года умер режиссёр «Рокки» Джон Эвилдсен

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Դանիական ազգային ֆիլմագրություն · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · Rotten Tomatoes · Find A Grave |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական · Notable Names Database |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 99000963 · BNE: XX1174331 · BNF: 13890991f · CONOR: 76485987 · GND: 131597264 · ICCU: RAVV105142 · ISNI: 0000000078242131 · LCCN: no95003706 · NKC: xx0111264 · NLA: 40034155 · NLP: a0000001257364 · NTA: 070822158 · SUDOC: 16964619X · VIAF: 107484797 · WorldCat VIAF: 107484797 |

 |

 |