**Իլ-76 ինքնաթիռի վթարը Լենինականի մոտ**, ավիավթար, որ տեղի է ունեցել 1988 թվականի դեկտեմբերի 11-ին` Լենինականից (Գյումրի) 15 կմ հեռավորության վրա և որի արդյունքում զոհվել էր 77 մարդ։

Ինքնաթիռը
---------

* Մակնիշը - Իլ-76Մ
* Կողային համարանիշը - СССР-86732
* Գործարանային համարը - 083413388
* Սերիական համարը - 10-07
* Արտադրությունը - 1978 թ.

Վթարը
-----

Իլ-76 ինքնաթիռը պատկանում էր ԽՍՀՄ Պաշտպանության նախարարության ռազմա-օդային ուժերին և հաշվառված էր Լիտվայի Պանևեժիս քաղաքում տեղակայված ավիաբազայում։ 1988 թվականի դեկտեմբերի 11-ին, Սպիտակի երկրաշարժի հետևանքները վերացնելու և փրկարարական աշխատանքներ կատարելու նպատակով, նշված ինքնաթիռը Բաքվից պետք է Լենինական տեղափոխեր պահեստային զինծառայողների, որոնց մեջ կային տարբեր ազգերի ներկայացուցիչներ։ Անձնակազմը բաղկացած էր 9 հոգուց, ովքեր ազգությամբ ռուսներ էին։ Ուղևորները` թվով 69 հոգի էին, որոնց մեջ կային ռուսներ, թաթարներ, ադրբեջանցիներ, լեզգիներ, հրեա և հայ։

Լենինականի օդանավակայանին ինքնաթիռը մոտեցել էր գիշերը, եղանակային բարդ և հորիզոնական 5 կմ տեսանելիության պայմաններում։ Վայրէջքի պատրաստվելիս, մինչև պտույտի բարձրություն (1100 մ) ցածրանալը, ինքնաթիռը բախվել է սարին և կործանվել։ Վթարի պատճառով զոհվել էր 77 մարդ։ Փրկվել էր միայն մեկ մարդ` ազգությամբ ադրբեջանցի, ով քնած էր եղել ինքնաթիռում գտնվող ԿամԱԶ ավտոմեքենայի խցիկում։

Ավիավթարի պատճառը անձնակազմի կողմից բարձրաչափի սխալ կարգավորումն է եղել։ Չնայած կարգավարը անձնակազմին փոխանցել է օդակայանի ճնշումը` 634 մմ սնդիկի սյուն և երկրորդ օդաչուն այն գրի էր առել, այնուամենայնիվ հետագայում բարձրաչափերի վրա դրվել է 734 մմ սնդիկի սյուն, այսինքն 100 մմ-ով ավելի, ինչն էլ հանգեցրել է 1100 մետրով ցուցմունքի բարձրացման։ Անմիջականորեն, սարին բախվելու ժամանակ, բարձրաչափը ցույց է տվել` 1425 մետր։ Հիմնականում այդպիսի խախտման պատճառ կարող էր հանդիսանալ անձնակազմի գերհոգնածությունը, որը չէր հասցրել ինչպես հարկն է հանգստանալ, քանի որ նախորդ օրերին իրականացրել էր մեծ թվով չվերթներ։

Ուշացած արձագանք
----------------

Վերջին շրջանում ադրբեջանական մամուլում սկսել են ակտիվորեն հիշել վթարի մասին, որտեղ շրջանառվում են անհիմն մեկնաբանություններ, թե իբր կարգավարը դիտավորյալ սխալ ցուցումներ է տվել անձնակազմին, թե իբր փրկված ադրբեջանցուն Հայաստանում հրաժարվել են բուժօգնություն տրամադրել, թե իբր Հայաստանում մոռացության են մատնել Բաքվից օգնության մեկնածների մարդասիրական քայլը։ Իհարկե, այս բոլոր մեկնաբանությունները հերյուրանք են և իրականության հետ ոչ մի առնչություն չունեն։ Հայ ժողովրդի համար այդ ծանր ու դժվար օրերին, երբ ամբողջ աշխարհն էր իր օգնության ձեռքը մեկնել Հայաստանին, Ադրբեջանից ստացված օգնությունը խիստ սահմանափակ էր և իրեն քաղաքակիրթ համարող ժողովրդի ներկայացուցիչներին վայել չէ` այսպես ասած «մատի փաթաթան սարքել» խիստ կասկածելի «մարդասիրական քայլը»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Aircraft accident Ilyushin 76M CCCP-86732 Leninakan Airport (LWN)» (անգլերեն). Aviation Safety Network. Արխիվացված օրիգինալից 2013 թ․ ապրիլի 22-ին. Վերցված է 2013 թ․ ապրիլի 17-ին.
2. ↑  «Ильюшин Ил-76М Бортовой №: CCCP-86732». Russianplanes.net. Արխիվացված օրիգինալից 2013 թ․ ապրիլի 22-ին. Վերցված է 2013 թ․ ապրիլի 17-ին.
3. ↑  «Катастрофа Ил-76М близ Ленинакана». war.airdisaster.ru. Արխիվացված օրիգինալից 2013 թ․ ապրիլի 22-ին. Վերցված է 2013 թ․ ապրիլի 17-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Как это было: крушение самолета Баку-Гюмри, декабрь, 1988 Արխիվացված 2017-05-24 Wayback Machine
* Բաքու-Գյումրի օդանավի կործանումը 1988-ին` ինչպե՞ս է դա եղել Արխիվացված 2016-12-14 Wayback Machine