**«Հյուրը»** (ռուս.՝ «Гость»), խորհրդային ֆիլմ, Լև Կանտորովիչի Ֆիլմի հարմարեցումը պատմությունը Լև Կանտորովիչի «թշնամիները»։ Բեմադրվել է ռեժիսորներ Ադոլֆ Մինկինի և Հերբերտ Ռապապորտը 1939 թվականին։ Ֆիլմն էկրան չի բարձրացել և չի պահպանվել։

Սյուժե
------

Հյուսիսային հեռավոր խուլ վայրեր ուղարկված երիտասարդ չուկչա որսորդ Ավոկի չում է մտնում չսպասված հյուր։ Նա ներկայանում է որպես մոլորված բժիշկ, որը կորցրել է կոլտնտեսության ճանապարհը և խնդրում է օգնել իրեն ու խոստանում է բուժել որսորդի հիվանդ կնոջը։ Ավոկն իր կնոջ հետ ջերմորեն ընդունում է հյուրին։ Ավոկը հյուրի հետ կիսում է այն ամենը, ինչ իր համար թանկ է, նույնիսկ նրան պատմում է իր գլխավոր գաղտնիքը. նա սովորել է կարդալ և որպես ապացույց հյուրի համար բարձրաձայն կարդում է «Ձկնորսի ու ձկան հեքիաթը»՝ առաջին գիրքը, որը կարդացել է առանց ուսուցչի օգնության, պատմում է իր քաղաքում սովորելու գնալու իր նվիրական երազանքի մասին, հպարտությամբ խոսում է կոմսոմոլական համագումարին մեկնելու մասին։ Սական պարզվում է, որ այդ հյուրը թշնամու դիվերսանտ է, և դյուրահավատ Ավոկը դառնում է նրա ակամա օգնականը, իսկ հետո նաև նրա պատանդը։

Դերերում
--------

* Պյոտր Արժանով – *հյուր*
* Իվան Կուզնեցով – *Ավոկ, չուկչա-որսորդ*
* Յուլի Ցայ – *Յուլյա, նրա կինը*
* Սերյոժա Դալիկով – *նրա որդին*
* Սերգեյ Վասիլև – *սահմանապահ*
* Զուլա Նախաշկիև – *ծերունի*
* Վալենտինա Տելեգինա
* Վասիլի Մերկուրև – *Վասիլի Վասիլևիչ*

Ֆիլմի մասին
-----------

Ֆիլմի սցենարի հիմքում Լև Կանտորովիչի պատմվածքն է, և նա էլ դարձել է ֆիլմի սցենարի հեղինակը։ Նկարահանումներն սկսվել են 1938 թվականին։

> 
> 
> *…չի եղել պատմության մեխանիկական, բառացի էկրանավորում նաև «Հյուրի» սցենարը։ Դրանում ագել են կարևոր մանրամասներ, որոնք խորացրել են կերպարների մեկնաբանությունը։ Օտար դիվերսանտի հետ երիտասարդ չուկչայի հակամարտությունը վերաճել է բազմաթիվ նոր գծերով։ Գրողի կենսագրության մեջ «Հյուրի» սցենարը ևս մեկ արտահայտիչ էջ է։* *— Ռաիսա Մեսեր, «Լև Կանտորովիչի կյանքն ու գրքերը» 1983*
> 
> 

Ինչպես նշել են ժամանակակից կինոգետները, աչալրջության կոչ անող ֆիլմը «ժանրով մոտենում է թրիլլերի»։

Ֆիլմի ճակատագիրը
----------------

Ֆիլմն ավարտվել է 1939 թվականի վերջին, սակայն էկրաններին չի հայտնվել «թեմատիկ նկատառումներով»։ 1941 թվականի մայիսին ելույթ ունենալով կինեմատոգրաֆիայի հարցերով կոմիտեում՝ ՀամԿ(բ)Կ կենտկոմի քարտուղար Ա. Ա. Ժդանովը «Հյուրը» ֆիլմը հիշատակել է որպես «բավական ցածր մակարդակով՝ գաղափարական բովանդակության տեսանկյունից» և «մեզ խորթ գաղափարական միտումների առաջքաշում»։

Կինոգետ Վալերի Ֆոմինը կարծում է, որ ֆիլմն արգելվել է, քանի որ դրանում «սխալ են պատկերված խորհրդային մարդիկ՝ որպես պարզունակ մարդիկ, որոնց հեշտությամբ խաբում են ճապոնացի ճարպիկ լրտեսները»։ Հավանական պատճառ է նաև այն, որ ֆիլմը կորցրել է արդիականությունը․ այն նկարահանվել է Հալխին-Գոլի ռազմական հակամարտության ժամանակ, սակայն հակամարտությունն ավարտվել է 1939 թվականի սեպտեմբերին՝ Եվրոպայում ապագայում լինելիք հակամարտություններին չմիջամտելու մասին Ճապոնիայի հայտարարությամբ՝ հետագայում ԽՍՀՄ-ի և Ճապոնիայի միջև չեզոքության մասին պակտի ստորագրմամբ, և նոր իրավիճակում ֆիլմը կորցրել է իր կարևորությունը։

Ֆիլմը պահպանվել է, 2014 թվականին ցուցադրվել է «Կուլտուրա» հեռուստաալիքով։

Նշումներ
--------

1. ↑  Ե. Մարգոլիտի և Վ. Շմիրովի «(Из'ятое кино). 1924—1953» պատմվածքում հիշատակվում է մեկ ռեժիսոր՝ Հերբերտ Ռապապորտը։
2. ↑  Սկզբում հյուրի՝ բնորոշ արտաքինով ճապոնացի լրտես-դիվերսանտի դերը պետք է կատարեր դերասան Լև Սվերդլինը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Изъятое кино, 1995, էջ 64
2. 1 2 3  Жизнь и книги Льва Канторовича / Раиса Давыдовна Мессер. — М.: Советский писатель, 1983. — 197 с. — С. 131
3. ↑  Гость // Домашняя синематека: отечественное кино 1918—1996 / Сергей Землянухин, Мирослава Сегида. — М.: Дубль-Д, 1996. — 520 с. — С. 98
4. ↑  Кино на войне: документы и свидетельства / Валерий Фомин. — М.: Материк, 2005. — 941 с. — стр. 33
5. ↑  История киноотрасли в России, 2012, էջ 2061
6. ↑  Кино: политика и люди (30-е годы): к 100-летию мирового кино. — Материк-НИИ киноискусства, 1995. — 229 с. — С. 154
7. ↑  Московский комсомолец, № 146, 2014

Գրականություն
-------------

* *Марголит Е. Я. Шмыров В. Ю.* (Из'ятое кино). 1924—1953. — М.: Дубль-Д, 1995. — 132 с. — ISBN 5-900902-02-1
* История киноотрасли в России: управление, кинопроизводство, прокат. Отчёт о научно-исследовательской работе / сост. В. И. Фомин, И. Н. Гращенкова, М. Р. Косинова, О. П. Зиборова. — М.: ВГИК, 2012. — 2759 с.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |

 |