**Ալբեր Դեմանժոն** (հունիսի 13, 1872(1872-06-13), Cormeilles - հուլիսի 25, 1940(1940-07-25), Փարիզի 4-րդ շրջան, Փարիզ, Ֆրանսիա), ֆրանսիացի աշխարհագետ։

«Մարդու աշխարհագրություն» ֆրանսիական դպրոցի ներկայացուցիչ, Լիլի (1905-1911) և Փարիզի (1911 թվականից) համալսարանների պրոֆեսոր։ Աշխատությունները նվիրված են աշխարհագրության ընդհանուր հարցերին, գյուղական տարաբնակեցմանը, Ֆրանսիայի, Մեծ Բրիտանիայի, Նիդերլանդների և Լյուքսեմբուրգի տնտեսական աշխարհագրությանը։

Կենսագրություն
--------------

Ալբեր Դեմանժոն ծնվել է 1872 թվականի հունիսի 13-ին Կորմեիլում փոքր ընտանիքում։ Բավականին փայլուն աշակերտ էր։ 1892 թվականին ընդունվում է «École Normale Supérieure», որտեղ դասավանդում էին Պոլ Վիդալ դը լա Բլաշը, Շառլ Սենիոբոսը և Էռնեստ Լավիսը։ Ծանոթանում է այլ ուսանողների հետ, այդ թվում՝ Էմանյուել դը Մարտոնի։ Բանակում ծառայելուց հետո որոշ ժամանակ աշխատում է «École Normale Supérieure»-ում որպես վերահսկող, այնուհետև պրոֆեսոր՝ Ամյենում։ 1905 թվականին հաջողությամբ պաշտպանում է իր հանրահայտ «La Picardie» թեզը։ Երկար տարիների ընթացքում այս թեզը համարվում էր որպես ռեգիոնալ մենագրության մոդել։ «La Picardie»-ն մուտք գործեց նաև բարձրագույն կրթական հաստատություններ՝ առաջինը՝ Լիլի համալսարան, այնուհետև՝ Սորբոնի (1911)։ 1925 թվականի դեկտեմբերին դառնում է Սորբոնի համալսարանի տնտեսական աշխարհագրության ամբիոնի վարիչը և մինչև մահ՝ 1940 թվականը զբաղեցնում է այդ պաշտոնը։

Ալբեր Դեմանժոն իր ժամանակաշրջանի աշխարհագետներից առանձնանում է իր աշխատությունների քանակով և որակով։ Թեև իր կարիերայի սկզբում իրեն նվիրել էր հատկապես ռեգիոնալ աշխարհագրությանը՝ հետագայում համակարգված մոտեցում է ցուցաբերում տնտեսական աշխարհագրությանը, քաղաքական աշխարհագրությանը և արեալի ու գյուղական տարաբնակեցման ուսումնասիրություններին։ Բազում հոդվածներ է գրել «Annales de Géographie»-ում։ Համագործակցել է նաև Annales de Historia Económica y Social ամսագրի հետ։ Նրա վրա մեծ ազդեցություն են թողել Պոլ Վիդալ դը լա Բլաշը, ումից ժառանգել է իր ինդուկտիվ և պատմական մեթոդոլոգիան, ինչպես նաև Վոբանը, ում համարում էր ժամանակակից աշխարհագրության պրեկուրսորներից մեկը։

Աշխատություններ
---------------

Դեմանժոնի ամենահայտնի աշխատություններից են «La Picardie»-ն (1905), «Le déclin de l'Europe» (1920) անրջական ակնարկը, որտեղ առաջ է քաշում Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո Եվրոպական հեգեմոնիայի ավարտը և նոր տերությունների առաջացումը՝ դեմս ԱՄՆ-ի և Ճապոնիայի։ «L'Empire britannique: Etude de géographie coloniale»-ում (1923) վերլուծում է Բրիտանական կայսրության առաջացումը, նրա աշխարհագրական կառուցվածքը և խնդիրները։ Հայտնի է նաև նրա «Ընդհանուր աշխարհագրություն» բազմահատոր աշխատությունը (1927), որը նվիրված է Բրիտանական կղզիներին և Նիդերլանդներին։ Լյուսյեն Ֆևրի հետ գրել է «Le Rhin. Problèmes d'histoire et d'économie» գիրքը (1935)։ Վերջին գիրքը, որը հրատարակվել է հետմահու «Մարդու աշխարհագրության խնդիրներ» գիրքն է (1942), որը տարբեր հոդվածների ժողովածու է։ Գրքում ներառված է նաև հեղինակի կողմից չխմբագրված մի տեքստ, որը հետագայում բավականին ազդեցություն է թողել «Մարդու աշխարհագրության սահմանման» վրա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4  Annuaire prosopographique : la France savante
3. 1 2 3 4 5  Archives de Paris — Iss. 1128.
4. ↑  *Agence bibliographique de l'enseignement supérieur (France)* Système universitaire de documentation (ֆր.) — Montpellier: ABES, 2001.
5. ↑  ՀՍՀ գլխավոր խմբագրություն (հատոր 3, 1977)։ *Հայկական Սովետական Հանրագիտարան*։ Երևան: Հայ սովետական հանրագիտարան հրատարակչություն։ էջ 339

Գրականություն
-------------

* Denis Wolff: Demangeon (Albert), in Jacques Lévy, Michel Lussault (dir.), Dictionnaire de la géographie et de l'espace des sociétés, Paris, Belin. 2003, S. 234–236.
* Hugh Clout: Albert Demangeon, 1872–1940: Pioneer of La Géographie Humaine. In: Scottish Geographical Journal. Band 119, Nr. 1, 2003, S. 1–24
* Jean-Louis Tissier: Demangeon (Albert), in Jacques Julliard, Michel Winock (dir.), Dictionnaire des intellectuels français, Paris, Seuil. 1996, S. 347–349.
* Geoffrey Parker: Albert Demangeon. In: Thomas Walter Freeman (Hrsg.)։ Geographers: Biobibliographical Studies. Band 11. Mansell, London/New York 1987, S. 13–21.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Դեմանժոնի հրատարակված տարբեր տեքստեր «Annales de Géographie» ամսագրում (ֆր.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ կատալոնական · Մեծ սովետական (1 հրտ.) |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BAV: ADV10138664 · BIBSYS: 90732546 · BNE: XX1723755 · BNF: 11899487q, 178042121 · CiNii: DA06673911 · GND: 1051883172 · ICCU: UFIV055425 · ISNI: 0000000121371626 · LCCN: no00001387 · NDL: 00546252 · NKC: xx0080897 · NLA: 35034787 · NTA: 074934260 · NUKAT: n00020243 · PTBNP: 478726 · SUDOC: 026822881 · VIAF: 66466135 · WorldCat VIAF: 66466135 |

 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 339)։*  |