**Անդրեյ Կուրնակով**  (ռուս.՝ Андрей Ильич Курнако́в , հոկտեմբերի 5 (18), 1916, Օրյոլ, Ռուսական կայսրություն - փետրվարի 7, 2010(2010-02-07), Օրյոլ, Ռուսաստան), ռուս և խորհրդային գեղանկարիչ, մանկավարժ։ ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչ (1987), պրոֆեսոր, Ռուսաստանի գեղարվեստի ակադեմիայի իրական անդամ (2001)։

Կենսագրություն
--------------

Ա. Կուրնակովը ծնվել է 1916 թվականի սեպտեմբերի 22-ին (հոկտոմբերի 5-ին) Օրյոլ քաղաքում, աշխատավորի ընտանիքում։ 1937 թվականին Օռլովի նկարչական ուսումնարանը գերազանցությամբ ավարտելուց հետո աշխատել է տեղական երիտասարդական թերթում։

Եղել Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։ Մարտական ուղին ավարտել է 1945 թվականին, Չինաստանի հետ սահմանին։

Պատերազմից հետո, 1947-1949 թվականներին սովորել է Մոսկվայի մասնագիտական բարելավման ստուդիայում, գեղանկարիչ Բորիս Իոգանսոնի մոտ, 1954 թվականին ավարտել է Խարկովի գեղարվեստական ինստիտուտը։ Նրա` «Զենքը գտել են» դիպլոմային աշխատանքը ցուցադրվել է Մոսկվայի Համամիութենական ցուցահանդեսում։

1959 թվականից դասավանդել է Օռլովի մանկավարժական ինստիտուտի գրաֆիկա-նկարչական ֆակուլտետում, ղեկավարել է կերպարվեստի ֆակուլտետ, 1971 թվականից` պրոֆեսոր։ Նրա ուսանողների թվում են հայտնի նկարիչներ, օրինակ` Վ. Կուբարյովը։

Ապրել և աշխատել է Օրյոլում։ Մահացել է 2010 թվականի փետրվարի 7-ին, 94 տարեկանում։ Հուղարկավորության կարգը տեղի է ունեցել փետրվարի 9-ին, Օռլովի Սուրբ Տիրամոր եկեղեցում։ Հոգեհանգստի արարողությունը տեղի է ունեցել Օռլովյան պետական համալսարանի գլխավոր մասնաշենքում, որտեղ նա երկար տարիներ ղեկավարել է գեղարվեստա-գրաֆիկակական ֆակուլտետը։ Թաղված է Օրյոլում, Նաուգորյան գերեզմանատանը։

2014 թվականի մայիսին բացվել է նկարչի հիշատակի արվեստանոցը` տուն-թանգարանը, որտեղ Կուրնակովն ապրել ու աշխատել է։ Թանգարանը դարձել է Օրյոլի Կուրնակովի Կերպարվեստի թանգարանի պատկերասրահի մասնաճյուղը։

Ստեղծագործություն
-----------------

Նա իրավմամբ համարվում է Օրյոլի նկարչական դպրոցի հիմնադիրներից մեկը։ Իր ստեղծագործություններում Անդրեյ Կուրնակովը հետևում է հայրենական բնանկարային գեղանկարչության և ժանրային դիմանկարի արվեստի լավագույն ավանդույթներին։ Նրա աշխատանքում առանձնահատուկ տեղ է գրավում Օրյոլի շրջանի յուրահատուկ հոգևոր մթնոլորտը, որն աշխարհին տվել է արվեստի ականավոր գործիչների մի ամբողջ համաստեղություն` Լև Տոլստոյ, Իվան Տուրգենև, Աֆանասի Ֆետ, Լեոնիդ Անդրեև և ուրշներ։

Կուրնակովը ստեղծել է իր ժամանակակիցների խմբային և անհատական մի ամբողջ պատկերասրահ։ Աշխատեղներ, գյուղացիներ, ստեղծագործ մարդիկ, գիտնականներ, բժիշկներ, նահանգապետներ, պատգամավորներ` դարաշջանի իսկական դիմանկար` դեմքերում։ Կուրնակովի առանձնահատուկ վաստակը էպիկական կտավներ ստեղծելու նրա բազմամյա աշխատանքները` «1943 թվականի հուլիսի 12-ին գերմանական պաշտպանության առաջխաղացում Մալոե Իզմայլովի գյուղում» և «Օրլով-Կրոմսկի ճակատամարտը», ցուցադրվում են Օրյոլի ռազմական պատմության թանգարանում։ Նա նաև մասնակցել է Կրիվցովսկու հուշահամալիրի ստեղծմանը։

Ա. Կուրնակովի աշխատանքները գտնվում են Տրետյակովսկու պետական պատկերասրահում, Ռուսաստանի Դաշնության գեղարվեստի ֆոնդում, ՌԴ մշակույթի նախարարության ֆոնդում, Օրյոլի գեղարվեստի պատկերասրահում, աշխարհի առաջատար թանգարաններում, ինչպես նաև` Ռուսաստանի և այլ երկրների մասնավոր հավաքածուներում։

Մրցանակներ
----------

* Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար 4-րդ աստիճանի շքանշան (1997 թվական, նոյեմբերի 19)` *պետության հանդեպ վաստակի, ժողովուրդների միջև համագործակցության ու ամրապնդման համար մեծ ջանքերի, մշակույթի և արվեստի ոլորտում արգասաբեր աշխատանքի համար*
* ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչ (1987)
* ՌԽՖՍՀ ժողովրդական նկարիչ (1978 թվական, հունվարի 4)
* Ի. Ռոպինի անվան ՌԽՖՍՀ պետական մրցանակ (1974)` «Մեր ժամանակակիցները» դիմանկարի համար (Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսներ Վ. Պրիբիլնովի, վիրաբույժ Վ. Զաիկինի, նկարիչ Կ. Անդրոսովի դիմանկարները)

Հիշատակ
-------

* «Օրյոլի նկարիչը» ֆիլմը 2015 թվականին արժանացել է ՌՖ նախագահի դրամաշնորհին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Подвиг народа
2. ↑  Указ Президента Российской Федерации от 19 ноября 1997 года № 1240 «О награждении государственными наградами Российской Федерации»

Արտաքին հղումներ
----------------

* Прекрасная очень информативная статья к 90-летию художника на сайте «Орёл знакомый и незнакомый»
* А. И. Курнаков на сайте Российской Академии Художеств
* Полотно «Орловская наступательная операция» работы А. И. Курнакова

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | NKC: xx0138317 · VIAF: 5685154260788524480003 · WorldCat VIAF: 5685154260788524480003 |

 |