**Աբրամս Մ1**, ամերիկյան արտադրության հիմնական մարտական տանկ։

Արտադրություն
-------------

Ամերիկյան այս տանկի ստեղծման աշխատանքները սկսվել են 1971 թվականին։ Այն հանդիսանում էր նախորդ բարդ ծրագրերի պարզ տեսակը։ Չնայած դրան` Կ. Աբրամս գեներալի անունը կրող ամերիկյան նոր տանկը, որ սպառազինության մեջ ընդունվեց 1980 թվականին, բոլորովին նոր խոսք էր այս ոլորտում։ Դասական կառուցվածքի հիմնական տարրերը պահպանելով հանդերձ` ամերիկյան կոնսրուկտորները նոր լուծումներ էին գտել, որոնք հետագայում չափորոշիչ դարձան բոլորի համար (մասնավորապես արկերի դասավորությունը, վառելիքի համակարգը, զենքի ղեկավարման համակարգը և այլն)։ Մինչև առաջին մարտական կիրառությունը տանկն արդեն անցել էր որոշակի կատարելագործումներ (մասնավորապես մեծացել էր հրանոթը)։

Տեխնիկական տվյալներ
-------------------

Աբրամս Մ1 տանկը շահագործվում է անձնակազմի չորս, այդ թվում՝ հրամանատարի, հրետաձիգի, լիցքավորողի և վարորդի կողմից։ Աբրամս Մ1 տանկի երկարությունը կազմում է 7.92 մ (փողով 9.77 մ), լայնությունը՝ 3.65 մ, իսկ բարձրությունը՝ 2.38 մ։ Աբրամս Մ1 տանկի մարտական քաշը կազմում է 54.5 տ։ Աբրամս Մ1 տանկն ունի 105 մմ-անոց գնդացիր, որը կրակում է գերճշտգրիտ։ Աբրամս Մ1 տանկը սնուցվում է Avco Lycoming AGT1500 գազատուրբինային շարժիչով՝ զարգացնելով 1500 ձիաուժ հզորություն։ Աբրամս Մ1 տանկի առավելագույն արագությունը կազմում է 72 կմ/ժ։ Աբրամս Մ1 տանկի վառելիքի պաշարը կազմում է 498 կմ։ Աբրամս Մ1 տանկը պողպատե զրահապատված է։ Այն պաշտպանում է փոքր զենքերից և հրետանային արկերից։ Այն իր մեջ ամբարում է շուրջ 55 արկեր։ Աբրամս Մ1 տանկը մեկ րոպեում արձակում է շուրջ 4-5 արկեր։

Մարտավարական տվյալներ
---------------------

Աբրամս Մ1 տանկը իրաքյան պատերազմի ընթացքում
Զարմանալի չէ, որ իրենց Զինված Ուժերի հիմնական բաղադրիչներում, տանկերին մեծ տեղ չհատկացնող ամերիկյան բանակում նման տանկը մեծ համբավ է վայելում և առաքվում է բազում երկրներ։ Մինչև օրս այլ երկրներ առաքվել է ավելի քան 1700 տանկեր, իսկ ամերիկյան բանակում կա մոտ 8100 Աբրամս Մ1 տանկեր։ Ամերիկյան այս տանկի հիման վրա տարբեր երկրներում ստեղծվել են այլ մեքենաներ։ Աբրամս Մ1-ի ամենավերջին զարգացումներն ունեն ոչ միայն տանկերի մարտ վարելու, այլ` համազորային մարտ ղեկավարելու հնարավորություն։ Դրանք ներդրված են ընդհանուր մարտի ամբողջական դաշտի կառավարման համակարգի մեջ։

Մասնակցություն ռազմական գործողություններին
------------------------------------------

Ամերիկյան նոր տանկերն առաջին անգամ կիրառվել են 1991 թվականին, Իրաքում` իրենց դրսևորելով հիանալի։ Ռազմական պատմության մեջ վերջին մասսայական տանկային հակամարտության ժամանակ ամերիկյան տանկերը կրեցին որոշակի կորուստ, սակայն ջախջախիչ պարտության մատնեցին իրաքյան տանկերին։ Հետագայում Աբրամս Մ1 տանկերն անցան նոր կատարելագործման և մասնակցեցին ուրիշ մարտական գործողությունների։ 2002 թվականին, Իրաքում մասնակցելով հիմնականում ոչ ավանդական մարտերի, այս տանկերն ունեցել են որոշակի կորուստներ։ Ընդհանուր առմամբ` 1130 տանկերից, որոնք մասնակցել են իրաքյան երկրորդ պատերազմին, շարքից դուրս են եկել մոտ 100 մեքենա, որոնցից 20-30-ը լիարժեք ոչնչացված են և ենթակա չեն վերականգնման։ Սա քաղաքային մարտերի, թաքստոցների համար աննախադեպ բարձր ցուցանիշ է։ Ոչ մի անձնակազմ մարտապաշարի դետոնացիայից չի մահացել։

Սպառազինություն
---------------

Աբրամս Մ1 տանկ ունեցող երկրներ
* Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ 8100 հատ
* Եգիպտոս Եգիպտոս 1015 հատ
* Սաուդյան Արաբիա Սաուդյան Արաբիա 442 հատ,
* Մարոկկո Մարոկկո 222 հատ
* Քուվեյթ Քուվեյթ 218 հատ
* Իրաք Իրաք 140 հատ
* Ավստրալիա Ավստրալիա 59 հատ

Տես նաև
-------

* Տ-55
* Տ-72
* Տ-80
* Տ-90
* Մերկավա

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Աղբյուրներ
----------

* Աբրամս Մ1 Հիմնական մարտական տանկ(անգլ.)
* ԱՄՆ-ի Լավագույն Տանկը M1 Abrams

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  M1A2 Abrams
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2022 թ․ ապրիլի 8-ին. Retrieved 2016 թ․ հունիսի 20. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4728118-2 · LCCN: sh85079209 · NKC: ph436706 |

 |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Ժամանակակից միջին և հիմնական մարտական տանկեր |
| --- |
|  |
| 
Միացյալ Թագավորություն Չելենջեր 2 •
Գերմանիա Լեոպարդ-2 •
Իսրայել Մերկավա •
Հնդկաստան Արջուն •
Իրան Զուլֆիկար •
Սաբալան •
Իտալիա Արիետե •
Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն Տիպ 96 •
Տիպ 99 •
Հյուսիսային Կորեա Մ2002 •
Պակիստան Ալ-Խալիդ •
Լեհաստան PT-91 •
Ռուսաստան Տ-72 •
Տ-80 •
Տ-90 •
Ռումինիա TR-85 •
Թուրքիա Ալթայ •
Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Աբրամս Մ1 •
Ուկրաինա Օպլոտ-Մ •
Տ-84 •
Տ-64 •
Ֆրանսիա Լեկլերկ •
Հարավային Կորեա K1 • K2 •
Ճապոնիա Տիպ 90
 |

 |