**Էդվարդ Գոլդբերգ Ռոբինսոն** (անգլ.՝ Edward G. Robinson, իսկական անուն ազգանունը՝ Էմանուել Գոլդենբերգ (անգլ.՝ Emanuel Goldenberg); դեկտեմբերի 12, 1893(1893-12-12)[…], Բուխարեստ, Ռումինիա - հունվարի 26, 1973(1973-01-26)[…], Հոլիվուդ, Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասան, ամերիկյան կինոակադեմիայի կողմից ընդգրկվել է Ամերիկյան բոլոր ժամանակների ֆիլմերի 100 մեծագույն աստղերի ցանկում 24-րդ տեղում։

Կենսագրություն և կարիերա
------------------------

Էդվարդ Գ. Ռոբինսոնը ծնվել է 1893 թվականին Ռումինիայի մայրաքաղաք Բուխարեստում հրեական ընտանիքում։ 1903 թվականին նրանց ընտանիքը տեղափոխվել է Նյու Յորք։ Սովորել է Նյու Յորքի միջնակարգ դպրոցներից մեկում, շարունակել ուսումը Քաղաքային քոլեջում, այնուհետև ընդունվել է դրամատիկ արվեստի Ամերիկյան երկամյա դպրոցը, որտեղ փոխել է անուն ազգանունը։

Դերասանական կարիերան սկսել է 1913 թվականից, 1915 թվականին նորամուտ է ունեցել Բրոդվեյ։ Առաջին մեծ ճանաչումը նրան բերեց «Փոքրիկ Կեսարը» (1931) ֆիլմում գանգստեր Ռիկո Բանդելլոի դերը, դրանից հետո էլ նա խաղացել է մեծամասամբ քրեական դրամաներում և նուար ժանրի ֆիլմերում։ Առավել նշանավոր ֆիլմերից են «Խելացի փողեր», «Գողացված զարդեր» (1931), «Կիդ Գալահադ» (1937), «Կրկնակի ապահովագրություն», «Կինը պատուհանում» (երկուսն էլ 1944), «Մեղքի փողոցը» (1945), «Օտարականը» (1946), «Կի-Լարգո» (1948), «Անծանոթների տունը» (1949), «Տասը պատվիրանները» (1956), «Ծակ գլխի մեջ» (1959), «Իմ Գեյշա» (1962), «Շայենների ամառը» (1964), «Ցինցինատի կիդ» (1965)։ Ընդհանուր թվով խաղացել է մոտ 100 ֆիլմում

1950—1952 թթ. կանչվել է ցուցմունք տալու հակաամերիկյան գործերով հետաքննության բյուրոյում։ Չնայած կոմունիսատական հայացնքերի մեջ մեղադրանքներին Սեսիլ Բլաունտ դե Միլլը նրան հրավիրում է «Տասը պատվիրաններ» նշանավոր էպիկական ֆիլմի նկարահումներին։

Էդվարդ Գ. Ռոբինսոնը ունեցել է արվեստի գործերի տեսականի, որը սակայն կնոջ Գլեդիսից ամուսնալուծվելու ժամանակ վաճառել է։ Կյանքի վերջին տարիներին կինոստուդիան ցանկանում էր նրան հրավիրել մասնակցելու «Կնքահայրը» ֆիլմի նկարահանումներին, սակայն Ֆրենսիս Ֆորդ Կոպպոլան այդ դերում հաստատում է Մառլոն Բրանդոյի մասնակցությունը։

Վերջին դերերից մեկը կինոյում «Մակենայի ոսկին» նշանավոր վեստեռնն էր, որտեղ նա խաղացել է ծերունի Ադամսի դերը։

Կարիերիայի ընթացքում չի ներկայացվել Օսկար կինոմրցանակի, սակայն ստացել է այդ մրցանակը կինոյում ունեցած բացառիկ նվաճումների համար, ստացել է Կաննի կինոփառատոնի մրցանակ որպես լավագույն դերասան «Անծանոթների տունը» ֆիլմի համար։

Պատկերասրահ
-----------

* Բեթ Դեյվիսի հետ «Կիդ Գալահադ» ֆիլմումԲեթ Դեյվիսի հետ «Կիդ Գալահադ» ֆիլմում
* Համֆրի Բոգարտի հետ «Կի-Լարգո» ֆիլմումՀամֆրի Բոգարտի հետ «Կի-Լարգո» ֆիլմում
* Ջոան Բեննեթի հետ «Մեղքի փողոցը» ֆիլմումՋոան Բեննեթի հետ «Մեղքի փողոցը» ֆիլմում
* Ջոան Բեննեթի հետ «Կինը պատուհանում» ֆիլմումՋոան Բեննեթի հետ «Կինը պատուհանում» ֆիլմում
* «Տասը պատվիրանները» ֆիլմի պոստեր«Տասը պատվիրանները» ֆիլմի պոստեր
* 1948 թ. լուսանկար1948 թ. լուսանկար

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4  Encyclopædia Britannica
3. 1 2 3 4  Internet Broadway Database — 2000.
4. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #119056194 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
5. ↑  Notable Past Students — American Academy of Dramatic Arts.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Դանիական ազգային ֆիլմագրություն · Discogs · Filmportal · Internet Broadway Database · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · MusicBrainz · MusicBrainz · Rotten Tomatoes · Find A Grave · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · American National Biography · Notable Names Database · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 90865485 · BNE: XX4722760 · BNF: 128431010 · CONOR: 35335267 · GND: 119056194 · GTAA: 146672 · ISNI: 0000000121290404 · LCCN: n50049280 · NKC: xx0110660 · NLA: 35456798 · NLP: a0000002241191 · NTA: 071047786 · NUKAT: n2010175439 · SUDOC: 06690949X · VIAF: 39505454 · ULAN: 500324963 · WorldCat VIAF: 39505454 |

 |

 |