**Հիպերլիպիդեմիա** (անգլ.՝ hyperlipidemia), լիպիդների և լիպոպրոտեիդների չափից շատ բարձրացում է մարդու արյան մեջ։

Լիպիդների և լիպոպրոտեինների փոխանակության խանգարումը մարդկային պոպուլյացիայում հանդիպում է շատ հաճախ։

Հիպերլիպիդեմիան բաժանվում է առաջնային և երկրորդային ենթատեսակնների։ Առաջնային հիպերլիպդեմիայի հիմնական պատճառը գենետիկ խանգարումներն են (ինչպես ընկալչային պրոտեինի մուտացիան), իսկ երկրորդայինի հիմնականում առաջանում է այլ պատճառներից, օրինակ դիաբետ։ Հիպերլիպիդեմիան հանդիսանում է սիրտ-անոթային համակագի ախտահարման գլխավոր ռիսկի գործոններից մեկը, հիմնականում աթերոսկլեռոզի զարգացման մեջ մեծ դեր խաղալու միջոցով։ Այն նաև կարող է բերել սուր պանկրեատիտի զարգացման։

Սիրտ-անոթային համակարգի վրա ունեցած ազդեցություն
------------------------------------------------

Հիպերլիպիդեմիան մարդուն նախատրամադրում է աթերոսկլերոզի զարգացման։ Աթերոսկլերոզը լիպիդների, խոլեսթերինի, կալցիումի կոտակումն է զարկերակների ֆիբրոզ վահանիկներում։ Այս կուտակումը նեղացնում է արյունատար անոթները և իջեցնում արյունամատակարարումը նրացնցով։ Զարկերակի լրիվ խցանումը հետևանք է դառնում այնպիսի հիվանդությունների զարգացման ինչպիսին է սրտամկանի ինֆարկտը, որը հայտնի է նաև ինչպես սրտային գրոհ։

Դասակարգում
-----------

Հիպերլիպիդեմիան կարող է դասկակարգվել որպես Ընտանեկան(առաջնային), որի հիմնակնան պատճառը գենետիկ անոմալիաներն են և ձեռք բերովի(երկրորդային), որի պատճառը այլ խանգարումներն են, որոնք բերում են լիպիդների և լիպոպրոտեինների նյութափոխանակության այլ խանգարումների արյան պլազմայում։ Նաև կարող է հիպերլիպիդեմիան լինել իդեոպատիկ, այսինքն լինել առանց որևէ հայտնի պատճառի։
Հիպերլիպիդեմիան նաև դասակարգվում է ըստ լիպիդի կոնկրետ տեսակի, որի բարձրացումն ունենք արյան մեջ։ Դրանք են հիպերխոլեստերինեմիա, հիպերտրիգլիցերիդեմիա կամ կոմբինացված, երբ ունենք երկուսի բարձրացում։ Լիպոպրոտեին Ա(Lp(a)) բարձրացումը նույպես կարելի է դասակարգել, որպես հիպերլիպիդեմիա։

### Ընտանեկան հիպերլիպիդեմիա

Ընտանեկան հիպերլիպիդեմիան դասկարգվում է ըստ Ֆրեդրիկսոնի դասակարգման, որը հիմնված է լիպոպրոտեինների էլեկտրոֆորեզի և ուլտացենտրիֆուգայի նկարների վրա։ Հետագայում այն ընդեունվեց նաև Առողջապահության Համաշխարհային Կազմակերպության կողմից։ Այն չունի ուղիղ կապ բարձր խտության լիպոպրետեինի հետ և չի տարբերում տարբեր գեները, որոնք կարող են պատճառ լինել տվյալ վիճակների։

| Հիպերպրոտեինեմիա | OMIM | Հոմանիշ
  | Էթիոլոգիա
  | Փոփոխություններ
  | Բուժում |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Տիպ I |  | *Առաջնային հիպլիպոպրոտեինեմիա*, *Ժառանգական հիպերքիլոմիկրենեմիա* | Լիպոպրոտեինլիպազայի իջեցում լիպոպրոտեինլիպազայի ակտիվատորի բացակայություն
  | Քիլոմիկրոնների շատացում
  | Դիետա |
| Տիպ IIա | 143890 | *Բազմագենային հիպերխոլեստերինեմիա*, *ժառանգական հիպերխոլեստերինեմիա* | ՑԽԼ-ընկալիչի անբավարարություն
  | ՑԽԼ բարձրացում
  | Ստատիններ, նիկոտինաթթու |
| Տիպ IIբ | 144250 | *Կոմբինացված հիպերլիպիդեմիա* | ՑԽԼ-ընկալիչի քչացում և ապոլիպոպրետեին Բ-ի շատացում 
  | ՑԽԼ, ՇՑԽԼ և տրիգլիցերդների քանակի ծատացում
  | Ստատիններ, նիկոտինաթթու և հեմֆիբրոզին |
| Տիպ III | 107741 | *Ժառանգական դիսբետալիպոպրոտեինեմաիա* | Ապոլիպոպրետեին Ե դեֆեկտ (Հոմզիգոտ Ապոլիպոպրետեին Ե 2/2)
  | Միջին խտության լիպոպրոտեինների քանակի շատացում
  | Ավելի արդյունավետ է հեմֆիբրոզինը |
| Տիպ IV | 144600 | *Էնդոգենային հիպերլիպեմիա* | ՇՑԽԼ-ների առաջացման շատացում և նրանց քայքայման նվազում
  | ՇՑԽԼ- քանակի բարձրացում
  | Ավելի արդյունավետ է նիկոտինաթթուն |
| Տիպ V | 144650 | *Ժառանգական հիպերտրիգլիցերիդեմիա* | ՇՑԽԼ-ների առաջացման շատացում և լիպոպրոտեինլիպազայի քչացում
  | ՇՑԽԼ և քիլոմիկրոնների քանակի շատացում
  | Նիկոտինաթթու և հեմֆիբրոզին |

Հարաբերական տարածվածությունը ընտանեկան հիպերլիպիդեմիայի ձևերի
#### Տիպ I

Գոյություն ունի Հիպերլիպիդեմիայի I տիպի մի քանի տարբերակ
° Լիպոպրոտեինիլիպազայի դեֆիցիտ(Տիպ Iա)- լիպոպրոտեինլիպազայի դեֆիցիտի կամ ալոլիպօպրոտեին C2ի ձևափոխոթյան հետեվանքով շատանում են քիլոմիկրոնների քանակը, որոնք տեղափոխում են ճարպաթթուները աղեստավոքսային համակարգից դեպի լյարդ
°Ընտանեկան ապոպոտեին C2 դեֆիցիտ(տիպ Iբ), որի պատճառը լիպոպրոտեինլիպազայի ակտիվատորի բացակայությունն է
° ՔԻլոմիկրոնեմիա, որի պատճառը շրջանառվող լիպոպրոտեիլին լիպազայի արգելակիչների մեջ է
Այս տիպը հիմնականում դրսևորվում է երեխաների շրջանում էռուպտիվ քսանտոմաների կամ որովայնային խիթի ձևով։ Բարդություններն են ցացաթաղանթի երակների օկլյուզիա, սուր պանկրեատիտ, ստեատօզ, օրգանոմեգալիա և ռետինալ լիպեմիա։

#### Տիպ II

Հիպերլիպիդեմիայի II տիպը բավականին տարածված է և այն բաժանվում է 2 ենթատիպի, կախված տրիգլիցերիդների շատ բարձր քանակների առկայության կամ բացակայության։

##### Տիպ IIա

Այս տիպը կարող է հետևանք ոչ ճիշտ սննդակարգի, բազմագենային կամ լինելել մուտացիայի հետևանքով ՑԽԼ-ընկալիչների գենում 19-րդ քրոմոսոմ(0,2% ժառանգական) կամ ապոլիպոպրոտեին B գենում(0,2%)։ Այս տիպի դեպքում կարող են զարգանալ քսանտոմաներ, քսանտեմազներ կամ վաղ սիրտ-անոթային հիվանդություններ։ Հիվադացությունը կազմում է մեկը 500 հետերոզիգոտների և մեկը 1000000 հոմոզիգոտների դեպքում։ 
Լաբորատոր տվյալները տվյալ հիվադների մետ դրսևորվում են 2-3 անգամ ընդհանուն խոլեստերինի բարձացմամբ, նաև ՑԽԼ բարձրացմամբ, միևնույ ժամանակ ՇՑԽԼ և տրիգլիցերիդների քանակը արյան մեջ նորմալ է։

##### Տիպ IIբ

Բարձր քնանակները ՇՑԽԼ(Շատ բարձր խտության լիպոպրոտեին) պայմանավորված են չափից շատ նյութափոխանակության արգասիքների սինթեսզով, նեռայալ տրգրիլիցերիդների, ացետի-կոֆերմեն A և B-100-ի։ Կարող է նաև ՑԽԼ քլիրենսի քչացման հետևանքով զարգանալ։Պոպուլյացիայում հանդիպում է 10%։
°Ընտանեկան կոմբինացված հիպերլիպիդեմիա
°Լիզոսոմային թթվային լիպազայի դեֆիցիտ
°Երկրորդային կոմբինացված հիպերլիպիդեմիա(հիմնականում մետաբոլիկ սինդրոմի կազմում)

#### Տիպ III

Այս ձևը առաջանում է բարձր քիլոմիկրոնների և միջին խտության լիպոպրեինների քանակների հետևանքով։ Նաև հայտնի է որպես լայն բետա հիվանդություն կամ դիսբետալիպոպրոտեինեմիա։ Ամենաընդունելի պատճառը այս տիպի ApOE E/E2 գենոտիպի առկայությունն է։ Դրա պատճառը խոլեստերոլ հարուստ ՇՑԽԼ(β-ՇՑԽԼ)։ Այս ձևը ասոսցացվում է հիպերխոլեստերոլեմիա (8-12մմոլ/լ), հիպերտրիգլիցերիդեմիա(5-20մմոլ/լ), նորմալ ApoB կոնցենտրացիա և 2 տեսակ մաշակային նշաններ(ափային քսանտոմաներ և տուբերոէրուպտիվ քսանտոմաներ անկագնդում և ծնկում)։ Այս տիպի հիպերլիպիդեմիային հատուկ է վաղ սիրտ-անոթային և պերիֆեիկ անոթային հիվանդությունների զարգացման։ Այս հիպերլիպիդեմիայի զարգացման հիմնական պատճառը ապոպրոտեին E ընկալիչների դիսֆունկցիան, որոնք հիմնականում պատասխանատու են քիլոմիկրոնների և միջին խտության լիպոպրեինների դուրս բերման համար արյունաշրջանառությունից։ Այս ամենը բերում է օրգանիզմում քիլոմիկրոնների և միջին խտության լիպոպրեինների քանակի բարձրացման։ Հանդիսանում է հիմնականում աուտոսոմ ռեցեսիվ մուտացիա կամ պոլիմորֆիզմ։

#### Տիպ IV

Ընտանեկան հիպերտրիգլիցերիդեմիան ժառանգվում է աուտոսոմ դոմինանտ ձևով, որը հայտնաբերվում է պոպուլյացիայի 1% մոտ։

Այս տիպի պատճառը բարձր տրիգլիցերիդների քանակն է։ Այլ լիպոպրոտեիդների քանակը նորմալ է կամ շատ չնչին բարձրացած։

Բուժումը ներառում է դիետա, ֆիբրատներ և նիկոտինաթթու։ Ստատինների արդյունավետությունը տրիգլիցերդների քանակի իջեցման հարցում զիջում է ֆիբրատներին։

#### Տիպ V

Հիպելիպդեմիա Տիպ V, հայտնի է նաև որպես խառը հիպերլիպիդեմիա։ Շատ նմանէ Տիպ I, բայց ՇՑԽԼ և քիլոմիկրոնների բարձրացմամբ։ Շատ հաճախ զուգակցվում է գյուկոզա անտանելիության և հիպերուրիկեմիայի հետ։
Բժշկության մեջ կոմբինացված հիպերլիպիդեմիան հանդիսանում է հաճախ հիպերխոլեստերինեմիայի ձևով, բբնութագրվում է ՑԽԼ և տրիգլիցերիդների քանակաի բարձրացումով և ԲԽԼ իջեցումով։ Էլեկտրոֆորեզի ժամանակ(այս թեստի այժմ շատ հազվադեպ է կիրառվում) արձանագրվում է հիպերլիպիդեմիա տիպ IIԲ։
Սա ամենատարածված ժառանգական լիպոպրոպրոտեինների փոխանակության խանգարումն է։ Հանդում է պոպուլյացիայում 200 մարդուց մեկի մոտ։ Իրականում ամեն հինգերորդ հիվանդը ում մոտ զարգացել է սրտի իշեմիկ հիվանդություն մինչև 60 տարեկանը ունի այս խանգարումը։ Տրիգլիցերիդնների քանակի բարձրացումը(5մմոլ/լ-ից ավել) հիմնականում պայմանավորված է շատ ցածր խտության լիպոպրոտեինների բարձրացումով; Հենց ՇՑԽԼ-ով էլ պայմանավործ է հակվածությունը աթերոսկլերոզի զարգացմանը։

Տիպերը՝

1. Ընտանեկան կոմբինացված հիպերլիպիդեմիա- Այս տիպի զարգացման հիմնական վարկածը ՑԽԼ(Ցածր խտության լիպոպրոտեին) ընկալիչների քանակի պակասեցման և ԱպոպրոտեինԲ ընկալիչների շատացմամբ
2. Ընտանեկան կոմբինացված հիպերլիպիդեմիան հանդիպում է հիմնականում այն մարդկանց մոտ ովքեր տառապում են հիվանդություններով կապված մետաբոլիկ սինդրոմի հետ(Սինդրոմ X, շաքարային դիաբետ 2րդ տիպ, հիպերտենզիա, կենտրոնական ճարպակալում)։ Չափից շատ ազատ ճարպաթթուների արտադրությունը հանգեցնում է ՇՑԽԼ արտադրությանը լյարդի կողմից։ Հետագայում ՇՑԽԼ վերափոխվում է ՑԽԼ, մինչև այս մեխանիզմի սպառումը, որից հետո տեղի է ունենում ՇՑԽԼ քանի բարձրացում

#### Չդասակարգված ընտանեկան ձևեր

* Հիպերալֆահիպերպրոտեինեմիա
* Բազմագեն հիպեխոլեստերինեմիա

### Ձեռքբերովի (երկրորդային)

Ձեռքբերովի հիպերլիպիդեմիան նման է առաջնային հիպերլիպիդեմիային և կարող է բերել նմանատիպ հետևանքների։ Այն կարող է բերել վաղաժամ աթերոսկլերոզի զարգացման, իսկ հիպերտրիգլիցերիդեմիան կարող է բերել պանկրեատիտի զարգացման և այլ բարդությունների քիլոմիկրենեմիայի սինդրոմի։ Ամենաշատ տարածված պատճառները, որոնք բերում են երկրորդայնի հիպերլիպիդեմիայի զարգացման՝

* Շաքարային դիաբետ
* Այնպիսի դեղամիջոցների օգտագործում ինչպիսիք են թիազազիդային միզամուղներ, բետա պաշարիչներ կամ էստրոգեններ։

Այլ վիճակներ որոնք կբերեն երկրորդային հիպերլիպիդեմիայի զարգացման՝

* Հիպոթիրեոզ
* Երիկամային անբավարարություն
* Նեֆրոտիկ համախտանիշ
* Ալկոհոլի չարաշահում
* Մի քանի հազվադեպ էնդոկրին հիվանդություններ և նյութափոխանակության խանգարումներ։

Բուժումը հիմանակն պատճառի վերացումն է կամ դեղորայքի ընդումնամ դադարեցումն է։

Սկրինինգ
--------

ՇԻճուկային խոլեստերինի, ՑԽԼ, ԲԽԼ, տրիգլիցերիդների քանանկաը հիմնականում որոշվում է առաջնային բժշկական կազմակերպություններում լիպիդային պանելի օգնությամբ։ Լիպոպրոտեինների և տրիգլիցերիդնների քանակները ունեն մեծ ներդրում սիրտ-անոթայնին ռիսկի գնահատման մեջ ըստ Ֆարինգհեմի և աթերոսկլերոտիկ հիվանդությունների ռիսկի գնահատման մեջ ըստ Ռեյնոլդսի։ Այս ռիսկի գնահատման համակարգերը օգնում են, որպեսզի պարզվի թե ինչ տեսակի միջամտություններ են պետք կատարել ռիսկի իջեցման համար։

### Ընդհանուր խոլեստերին

Ցույց է տալիս ՑԽԼ և ԲԽԼ ընդհանուր քանակը։ 240մգ/դլ բարձրացումը համարվում է ոչ նորմալ և անհրաժեշտություն կա իջեցնելու քանակները։

### Ցածր խտության լիպոպրոտեին

ՑԽԼ հայտնի է նաև որպես«վատ խոլեստերին», կապված որ բարձրացնում է սիրտ անոթային հիվանդությունների զարգացման ռիսկը։ Այն կապված է նաև դիաբետի, հիպերտենզիայի, հիպերտրիգլիցերիդեմիայի և աթերոսկլերոզի հետ։ 160մգ/դլ-ից բարձր համարվում է ախտաբանական
։

### Բարձր խտության լիպոպրոտեին

ԲԽԼ հայտնի է նաև որպես «լավ խոլեստերին», կապված սիրտանոթային հիվանդությունների զարգացման ռիսկի իջեցման հետ..։ Նրա քանակի վրա կարող են ազդել ձեռք բերովի և գենետիկ որոշ գործոններ, ինչպիսին են ծխելը, ճարպակալումը, նստակյաց կյանքը, հիպերտրիգլիցերիդեմիա, դիաբետ,որոշ դեղերի կողմնակաի երեևութներ (բետա բլոկատոր, թիազիդային միզամուղներ) և գենետիկ անոմալիաները։ Նրա իջեցումը 40մգ/դլ-ից համարվում է ոչ նորմալ։

### Տրիգլիցերիդններ

Տրիգլիցերիդների քանակաը համարվում է անկախ գործոն սիրտանոթային հիվանդությունների զարգացման և մետաբոլիկ գործոնի զարգացման գործում։ Քանակի վերին սահման է հանդիսանում 150-190մգ/դլ, բարձր քանակ է համարվում 200-499մգ/դլ, իսկ 500մգ/դլ-ից ավել համարվում է շատ բարձր,որը հատուկ է պանկրեատիտներին և բժշկական լուրջ միջամտության կարիք ունի
։

### Սկրինինգի տարիք

Առողջապահական կազմակերպությունները չունեն մեկ կարծիք երբ սկսել հիպերլիպիդեմիայի սկրինինգը։ Որոշնեը գտնում են 35տ տղամարդկանց 45տ կանանց, իսկ որոշներն էլ կարծում են 20տարեկանից բարձր բոլոր մարկանց պետք է ենթարկել սկրինինգի։ Սակայն սկրինինգը հիմնականում պետք է կատարել այն մարդկանց մոտ, որքեր ունեն աորտոկորոնար հիվանդություններ և սիրտ անոթային հիվանդությունների զարգացման բարձր ռիսկ.։
Մեծ մասամբ սկրինինգ պետք է անել 5 տարին մեկ։ Սակայն աորտոկորոնար հիվանդություններ և սիրտ անոթային հիվանդությունների զարգացման բարձր ռիսկ ունեցող մարդիկ կարող են կրճատել այդ ժամանակահատվածը։

Բուժում
-------

Հիպերլիպիդեմիայի բուժումը ներառում է նորմալ մարմնի զանգնած, ֆիզիկական ակտոիվության բարձրացում և ռաֆինացված ածխաջրերի և շաքարի օգտագործման իջեցում։ Դեղորայք հիմնականում նշանակակում են բարձր ռիսկ ունեցող անձանց, ինչպիսիք 190մգ/դլ բարձր ՑԽԼ ունեցող անձանց։ Հիմնական դեղորայքային խումբը դա ստատիններն են։
Օգտագործվող դեղորայքային խմբերն են

* HMG-CoA ռեդուկտազայի ինհիբիտորներ(լովաստատին,ատորվաստատին,սիմվաստատին, ռոզուվաստատի և այլն)
* հեմֆիբրոզին
* նիկոտինաթթու
* և այլ դեղորայքներ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Hyperlipidemia». *The Free Dictionary*. citing: *Dorland's Medical Dictionary for Health Consumers*. Saunders. 2007. and *The American Heritage Medical Dictionary*. Houghton Mifflin Company. 2007.
2. 1 2  Lilly L. *Pathophysiology of heart disease : a collaborative project of medical students and faculty*. ISBN 1496308697. OCLC 1052840871.
3. ↑  Linton MF, Yancey PG, Davies SS, Jerome WG, Linton EF, Song WL, Doran AC, Vickers KC (2000). Feingold KR, Anawalt B, Boyce A, Chrousos G (eds.). «The Role of Lipids and Lipoproteins in Atherosclerosis». *Endotext*. MDText.com, Inc. PMID 26844337. Վերցված է 2019 թ․ նոյեմբերի 7-ին.
4. 1 2 3 4 5 6 7 8  Chait A, Brunzell JD (1990 թ․ հունիս). «Acquired hyperlipidemia (secondary dyslipoproteinemias)». *Endocrinology and Metabolism Clinics of North America*. **19** (2): 259–78. doi:10.1016/S0889-8529(18)30324-4. PMID 2192873.
5. ↑  Fredrickson DS, Lees RS (1965 թ․ մարտ). «A system for phenotyping hyperlipoproteinemia» (PDF). *Circulation*. **31** (3): 321–7. doi:10.1161/01.CIR.31.3.321. PMID 14262568.
6. ↑  «New Product Bulletin on Crestor® (rosuvastatin)». American Pharmacists Association. Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ սեպտեմբերի 27-ին.
7. ↑  Մենդելյան ժառանգում (OMIM) Apolipoprotein C-II Deficency -207750
8. ↑  Yamamura T, Sudo H, Ishikawa K, Yamamoto A (1979 թ․ սեպտեմբեր). «Familial type I hyperlipoproteinemia caused by apolipoprotein C-II deficiency». *Atherosclerosis*. **34** (1): 53–65. doi:10.1016/0021-9150(79)90106-0. hdl:11094/32883. PMID 227429.
9. ↑  James WD, Berger TG, և այլք: (2006). *Andrews' Diseases of the Skin: clinical Dermatology*. Saunders Elsevier. ISBN 978-0-7216-2921-6.
10. 1 2  «Medical Definition Search For 'Type 5 Hyperlipidemia». medilexicon. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 26-ին. Վերցված է 2013 թ․ նոյեմբերի 1-ին.
11. ↑  «Hyperlipidemia». *The Free Dictionary*. Citing: *Saunders Comprehensive Veterinary Dictionary* (3rd ed.). Elsevier. 2007.
12. 1 2 3 4 5 6  Kopin L, Lowenstein C (2017 թ․ դեկտեմբեր). «Dyslipidemia». *Annals of Internal Medicine*. **167** (11): ITC81–ITC96. doi:10.7326/AITC201712050. PMID 29204622.
13. 1 2 3  «ATP III Guidelines At-A-Glance Quick Desk Reference» (PDF). *National Heart, Lungs, and Blood Institute*. Վերցված է 2019 թ․ նոյեմբերի 7-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ url-status (link)
14. ↑  Pirahanchi, Yasaman; Huecker, Martin R. (2019), «Biochemistry, LDL Cholesterol», *StatPearls*, StatPearls Publishing, PMID 30137845, Վերցված է 2019 թ․ նոյեմբերի 6-ին `{{citation}}`: Unknown parameter `|name-list-format=` ignored (`|name-list-style=` suggested) (օգնություն)
15. 1 2  CDC (2017 թ․ հոկտեմբերի 31). «LDL and HDL Cholesterol: "Bad" and "Good" Cholesterol». *Centers for Disease Control and Prevention* (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2019 թ․ նոյեմբերի 7-ին.
16. ↑  Information, National Center for Biotechnology (2017 թ․ սեպտեմբերի 7). *High cholesterol: Overview* (անգլերեն). Institute for Quality and Efficiency in Health Care (IQWiG).
17. ↑  Pejic RN, Lee DT (2006 թ․ մայիսի 1). «Hypertriglyceridemia». *Journal of the American Board of Family Medicine*. **19** (3): 310–6. doi:10.3122/jabfm.19.3.310. PMID 16672684.
18. ↑  Bibbins-Domingo K, Grossman DC, Curry SJ, Davidson KW, Epling JW, García FA, և այլք: (2016 թ․ օգոստոս). «Screening for Lipid Disorders in Children and Adolescents: US Preventive Services Task Force Recommendation Statement». *JAMA*. **316** (6): 625–33. doi:10.1001/jama.2016.9852. PMID 27532917.
19. ↑  «Final Update Summary: Lipid Disorders in Adults (Cholesterol, Dyslipidemia): Screening». *US Preventive Services Task Force*. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ սեպտեմբերի 5-ին. Վերցված է 2019 թ․ նոյեմբերի 7-ին.
20. ↑  Grundy SM. «Then and Now: ATP III vs. IV». *American College of Cardiology*. Վերցված է 2019 թ․ նոյեմբերի 7-ին.
21. 1 2  Michos ED, McEvoy JW, Blumenthal RS (2019 թ․ հոկտեմբեր). Jarcho JA (ed.). «Lipid Management for the Prevention of Atherosclerotic Cardiovascular Disease». *The New England Journal of Medicine*. **381** (16): 1557–1567. doi:10.1056/NEJMra1806939. PMID 31618541.
22. ↑  Harrison TR (1951). «Principles of Internal Medicine». *Southern Medical Journal*. **44** (1): 79. doi:10.1097/00007611-195101000-00027. ISSN 0038-4348.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ՀՄԴ-9 · ՀՄԴ-9 · ՀՄԴ-9-ԿՄ · ՀՄԴ-10 · ՀՄԴ-10-ԿՄ · ՀՄԴ-10-ԿՄ · ՀՄԴ-10-ԿՄ · ՀՄԴ-10-ԿՄ · ՀՄԴ-10-ԿՄ · ՀՄԴ-10-ԿՄ · DiseasesDB · KEGG |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Մեծ սովետական (1 հրտ.) · MESH ID |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 11967262w · LCCN: sh85063707 · LNB: 000117211 · Microsoft: 2779091943, 2909766230 · NKC: ph120996 |

 |