Նախախնամության աչքը կարելի է տեսնել ԱՄՆ-ի զինանշանի հակառակ կողմում. այստեղ այն պատկերված է մեկ դոլարանոց թղթադրամի վրա:
**Նախախնամության աչք** (կամ Աստծո ամենատես աչք) խորհրդանիշ, որը պատկերում է լույսի կամ փառքի ճառագայթներով պարուրված աչք՝ սովորաբար շրջապատված եռանկյունով։ Այն ներկայացնում է մարդկության պահապան Աստծո աչքը (կամ աստվածային նախախնամություն)։ Ժամանակակից դարաշրջանում «աչքի» ուշագրավ պատկերումը ԱՄՆ-ի զինանշանի հակառակ կողմն է, որը կարելի է տեսնել նաև Միացյալ Նահանգների մեկ դոլարանոց թղթադրամի վրա։

Պատմություն
-----------

Լուսաշող դելտայի առաջին պաշտոնական հիշատակումը, որպես մասոնական սիմվոլ վերագրվում է 1772 թվականին և հանդիպում է Ուիլյամ Պրեստոնի (1742–ից 1818 թվականներ) «Մասոնության իլյուստրացիա» աշխատությունում։

### Մասոնություն

Այսօր նախախնամության աչքը կապում են մասոնության հետ։ Ըստ Թոմաս Սմիթ Վեբի «Մասոնների վերահսկում» աշխատության՝ 1797 թվականին «աչքը» հայտնվել է մասոնների պատկերագրության մեջ։ Այստեղ այն ներկայացվում է որպես Աստծո ամենատես աչքը և հիշեցնում, որ Աստված, ով մասոնության մեջ համարվում է տիեզերքի արարիչ, վերահսկում է մարդկային մտքերն ու գործերը։ Մասոնական ամենատես աչքը սովորաբար ներքևի մասում ունի փառքի կիսաշրջանաձև ճառագայթներ։ Երբեմն էլ այս «աչքը» պարուրված է լինում եռանկյան մեջ։

Նկարագրություն
--------------

Լուսաշող դելտան համարվում է մասոնական սիմվոլիզիմ սիմվոլներից մեկը։ Ծեսերի ժամանակ այն գտնվում է օթյակի արևելյան մասում, որտեղ և գտնվում է նախագահող մեծարգո վարպետը։ Լուսաշող դելտան հայտնվում է աշակերտի աստիճանի վրա՝ ամենատես աչքի տեսքով, որը գտնվում է եռանկյունի մեջ։ Եռանկյունին կրակի և լուսավորության խորհրդանիշնն է, և բացատրվում է նաև որպես Երորդություն՝ քրիստոնեության մեջ։ Այդ դեպքում եռանկյունին ընկալվում է որպես մասոնական նումերալոգիայի երեք թիվը։ Երբեմն ամենատես աչքի պատկերի աչքի հատվածում ավելացվում է արծիվ, իսկ շողերը, որոնք իրենից են դուրս գալիս, տեղակայվում են ներքև։

Բաց աչքը խորհրդանշում է փակ էությունը, կանչում է իմաստության և խղճին դիմելուն։ Նա իրենով խորհրդանշում է ամեն ինչի սկզբնապատճառը, իրենց ներկայացնում է կատարյալ բարին և չարի նկատմամբ հաղթանակը։ Մասոնական օթյակներում, որը գրեթե բոլոր անդամները քրիստոնյա են, օգտագործում են Ավետարան ըստ Հովհաննեսի, որպեսզի ուշադրություն ուղղեն Լոգոսի երկդիմի կոնցեպցիայի վրա, որը նույնացվում է Տիեզերքի Մեծն Արարիչի հետ և առաջին հերթին իրենից ներկայացնում է տիեզերքի ռացիոնալ սկզբունքը։ Երբեմն արքը փոխարինվում է «G» լիտերը, որի մեկնաբանությունը կարող է վերագրվել տարբեր աստիճանների։

Խորհրդանիշը կարելի է հանդիպել ամեն մասոնական օթյակում, մասոնական փաստաթղթերում և զգեստների վրա
։

Կրոնական կիրառություն
---------------------

Աչքի զուգորդումը «աստվածային նախախնամություն» հասկացության հետ գոյություն չի ունեցել մինչև քրիստոնեական դարաշրջան։ Եվրոպական վերածննդի պատկերագրության մեջ եռանկյան մեջ աչքը քրիստոնեական Սուրբ Երրորդության հստակ պատկերն է։ 17-րդ դարում նախախնամության աչքը պատկերվում է շրջապատված ամպերի կամ արևի ճառագայթների մեջ։ Աստծո աչքը եռանկյան մեջ դեռևս օգտագործվում է եկեղեցական ճարտարապետության կամ քրիստոնեական արվեստի մեջ՝ խորհրդանշելով Սուրբ Երրորդությունն ու Աստծո ամենագոյությունը և աստվածային նախախնամությունը։

ԱՄՆ-ի զինանշանի օրիգինալ նախագիծ
### Միացյալ Նահանգներ

1782 թվականին նախախնամության աչքը ընդունվեց որպես խորհրդանիշ ԱՄՆ-ի զինանշանի ետնամասի համար։ 1776 թվականին երեք նախագծող կոմիտեներից առաջինը այն առաջարկեց որպես զինանշանի բաղկացուցիչ մաս, և կա կարծիք, որ այն եղել է Պիեռ Յուջին Սիմիտիե արվեստագետ խորհրդատուի առաջարկը։

Կոմիտեին ներկայացրած իր սկզբնական առաջարկության մեջ Սիմիտիեն տեղադրել էր ամենատես աչքը վահանների վրա՝ խորհրդանշելով ԱՄՆ-ի տասներեք սկզբնական նախանգները։ Վերջապես որոշվեց, որ զինանշանի այդ տարբերակի վրա «աչքը» պետք է տեղադրվի տասներեք աստիճաններից բաղկացած անավարտ բուրգի վերևում՝ կրկին խորհրդանշելով սկզբնական նահանգները և ընգծելով ազգի ապագա զարգացման ներուժը։ Սիմվոլիզմը բացատրվում է «աչքի» վերևում գտնվող կարգախոսով՝*«Annuit Cœptis»,* որը նշանակում է  *«Նա հավանություն է տվել մեր նախաձեռնություններին»*։

Միգուցե զինանշանի նախագծի մեջ օգտագործվելու շնորհիվ էր, որ «աչքը» սկսվեց օգտագործվել Ամերիկյան այլ զինանշանների և կարգախոսների մեջ։ Օրինակ՝ Կոլորադոյի զինանշանը, պաշտպանության առաջատար հետազոտական ծրագրերի գործակալության տեղեկատվության իրազակման գրասենյակի օրիգինալ զինանշանը:

Ամենատես աչքի վաղ մասոնական տարբերակը

Պատկերասրահ
-----------

* Ալքիմիական փայտի փորագրություն, որը պատկերում է երկնքում լողացող ամենատես աչքըԱլքիմիական փայտի փորագրություն, որը պատկերում է երկնքում լողացող ամենատես աչքը
* Ամենատես աչքը Հարավային Աֆրիկայի Սթելնբոշ քաղաքի Քեյփ Դաչ շինության վերնաճակատային մասումԱմենատես աչքը Հարավային Աֆրիկայի Սթելնբոշ քաղաքի Քեյփ Դաչ շինության վերնաճակատային մասում
* Պաշտպանության առաջատար հետազոտական ծրագրերի գործակալության տեղեկատվության իրազեկման գրասենյակի օրիգինալ զինանշանՊաշտպանության առաջատար հետազոտական ծրագրերի գործակալության տեղեկատվության իրազեկման գրասենյակի օրիգինալ զինանշան
* Ամենատես աչքը Ալեքսանդրի սյան պատվանդանի զարդանախշերի վրաԱմենատես աչքը Ալեքսանդրի սյան պատվանդանի զարդանախշերի վրա
* Ամենատես աչքը Մարդու և քաղաքացու իրավունքների դեկլարացիայի (1789) վերնամասում, Ֆրանսիական հեղափոխությունԱմենատես աչքը Մարդու և քաղաքացու իրավունքների դեկլարացիայի (1789) վերնամասում, Ֆրանսիական հեղափոխություն
* Ամենատես աչքի քրիստոնեական տարբերակը, որը ընդգծում է Սուրբ Երրորդություն խորհրդանշող եռանկյունինԱմենատես աչքի քրիստոնեական տարբերակը, որը ընդգծում է Սուրբ Երրորդություն խորհրդանշող եռանկյունին
* Ամենատես աչքը Աախենի տաճարի վրաԱմենատես աչքը Աախենի տաճարի վրա
* Ամենատես աչքը Արգենտինայի Սալտա քաղաքում գտնվող տաճարի ճակատային մասումԱմենատես աչքը Արգենտինայի Սալտա քաղաքում գտնվող տաճարի ճակատային մասում
* Ամենատես աչքը խաչի տեսքովԱմենատես աչքը խաչի տեսքով
* 1525 թվականին Ջակոպո Պոնտոռնոյի նկարը, ով օգտագործում է եռանկյան մեջ ամենատես աչքը որպես Սուրբ Երրորդության խորհրդանիշ1525 թվականին Ջակոպո Պոնտոռնոյի նկարը, ով օգտագործում է եռանկյան մեջ ամենատես աչքը որպես Սուրբ Երրորդության խորհրդանիշ

* Մասոնական տաճար (Սանտա Կրուս դե Տեներիֆե) երեսային մասումՄասոնական տաճար (Սանտա Կրուս դե Տեներիֆե) երեսային մասում
* Օթյակի արևելյան մասումՕթյակի արևելյան մասում
* Լուսաշող աչքը սիմվոլիկական օթյակումԼուսաշող աչքը սիմվոլիկական օթյակում
* Օթյակի ձևավորման մեջՕթյակի ձևավորման մեջ
* Լուսաշող աչքը քարից խաչքարի վրաԼուսաշող աչքը քարից խաչքարի վրա
* Հին մասոնական զապոն՝ 1800 թվականՀին մասոնական զապոն՝ 1800 թվական
* 18–րդ աստիճանի զապոն18–րդ աստիճանի զապոն
* Օթյակի սպայի կախազարդի վրաՕթյակի սպայի կախազարդի վրա
* Մասոնական դիպլոմի վրաՄասոնական դիպլոմի վրա
* Մասոնական օթյակի լոգոտիպի վրաՄասոնական օթյակի լոգոտիպի վրա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "The eye as a Christian symbol". *catholic-saints.com*.
2. ↑  "The Eye as a religious symbol". *Religiousfacts.com*. Արխիվացված է the original 2015 թ․ ապրիլի 2-ին. Retrieved 2018 թ․ հունիսի 28. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  "Freemasonry and the All-seeing Eye". *Grand Lodge of British Columbia and Yukon*.
4. ↑
5. ↑  S. Brent Morris, "The Eye in the Pyramid," from the *Short Talk Bulletin* of the Masonic Service Association of the United States. Last revised: 01/13/2010 22:34:20. Retrieved 4 March 2015.
6. 1 2 3  Freemasonry & the All-seeing Eye
7. ↑  Sec. 2, Anti-masonry Frequently Asked Questions
8. ↑  Johannes 1,1 — Einheitsübersetzung :: Bibleserver.com
9. ↑  Храм — отражение всемирности // *Морамарко М.* Масонство в прошлом и настоящем: Пер. с ит./ Вступ. ст. и общ. ред. В. И. Уколовой.— М.: Прогресс, 1989. — 304 с.
10. ↑  Albert G. Mackey «Encyclopedia of Freemasonry» New York : Macoy Publishing and Masonic Supply Co. Inc. 1966. pp. 52-53 [Copyright, 1873 and 1878, by Moss & Co. and A.G. Mackey.]
11. ↑  Сергей Карпачев. Тайны масонских орденов. — М.: «Яуза-Пресс», 2007 г. — стр. 282 (ISBN 978-5-903339-28-0)
12. ↑  *The Great Seal of the United States* booklet, published by US Dept. of State
13. ↑  Greatseal.com: America's Number On the Great Seal

Արտաքին հղումներ
----------------

* Масонство и Всевидящее око

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Նախախնամության աչք** կատեգորիայում։ |