recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Զարեհ Թահմազ** (1881, Նիկոմեդիա, Յալովայի մարզ, Թուրքիա - 1952, Ստամբուլ, Թուրքիա), հայ բժիշկ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1881 թվականին Նիկոմիդիայում (Իզմիթ)։ Նախակրթությունը ստացել է Պարտիզակի Ներսեսյան-Շուշանյան
տիպար կրթարանում։ Ավարտել է Կ. Պոլսի Պեպեքի Ռոպերթ քոլեջը։ 1905 թվականին ավարտել է Բեյրութի ամերիկյան համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ Հետագայում Անգլիայում և Ֆրանսիայում կատարելագործվել է մասնագիտության մեջ։

1914-18 թվականներին՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի 5 տարիների ընթացքում, բժիշկ-հարյուրապետի տիտղոսով ծառայել է օսմանյան բանակում։ 1915 թ. ապրիլին արգելափակվել է Կ. Պոլսի կենտրոնական՝ Այաշի բանտում, որտեղից աքսորվել է Չանղըրը։ Անունը փորագրվել է Չանղըրըի բանտում հավաքված համրիչի 99 հատիկներից մեկի վրա՝ բուժաշխատողների շարքում։ Վերապրել է և շարունակել Կ. Պոլսում աշխատել ընդհանուր, ներքին հիվանդությունների, կանանց հիվանդությունների բժիշկ, մանկաբարձ և այլն։ Ունեցել է իր դարմանատունները Ադաբազարում (8 տարի), ապա Գատըգյուղում։

Մահացել է 1952 թվականին Կ. Պոլսում։

Գրականություն
-------------

* Շիկահեր Վարդ, Կիսադարեան պատմութիւն թրքահայ բժշկութեան, 19231975, Իսթանպուլ, 1975։
* Ավագյան Կարինե, Եղեռնահուշ մասունք կամ խոստովանողք և վկայք խաչի, Երևան, 2002։
* Ավագեան Կարինէ, «Չան­ղը­րըի 1915 թ. ապ­րի­լի 11, Յի­շա­տակ»… Թանգարանային ցուցանմոյշը, «Հան­դէս Ամ­սօ­րե­այ», 2008, հ. 1-12։

Աղբյուրներ
----------

* Հարություն Մինասյան, Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայի Հանրապետությունում բռնաճնշումների և ցեղասպանության ենթարկված հայ բժիշկներ, Երևան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։
Հանրապետության հրապարակը Երևանում
**Հրապարակ**, ճարտարապետորեն կազմակերպված, շենքերով և այլ կառույցներով կամ տնկարկներով երիզված բաց տարածություն։ Քաղաքային հրապարակների նախատիպերը եղել են Կրետեի, Եգիպտոսի, Բաբելոնի, Ասորեստանի պալատային և տաճարային համալիրների շքահանդեսային բակերը։ Դրանց ուղղանկյուն հատակաձևը և պարագծային կառուցապատումը պահպանել են հին հունական ագորաները, հին հռոմեական ֆորումները։ Նման պարփակ բնույթ (գրեթե միշտ անկանոն հատակագծով) ունեցել են XII-XIV դդ. եվրոպական քաղաքների հրապարակները, գլխավորը եղել է առևտրական հրապարակը։ Վերածննդի ժամանակաշրջանում ստեղծվել են հիմնականում կանոնավոր երկրաչափական ձևերով հրապարակներ։ Բարոկկո ոճը քաղաքաշինության պրակտիկա է ներմուծել բոլորաձև, բազմանկյուն և բարդ ուրվագծերով հրապարակներ։ Միջնադարյան ռուսական քաղաքներում ստեղծվել են կրեմլյան, առևտրական, տաճարային հրապարակներ։ XVIII դ. լայն տարածում են գտել բաց, տարածական կոմպոզիցիայով հրապարակները։ Միջնադարյան Հայաստանի քաղաքային հրապարակները (Վան, Կարս, Անի, Երևան և այլն) նույնպես ունեցել են հասարակական և քաղաքաշինական մեծ դեր։ Երևանի հրապարակներից (Խանբադի, Հուսեյն Ալի խանի կամ Մզկիթի, Զալ խանի, Ֆահլա-բազարի) Գլխավորը՝ Մեծը կամ Շուկայինը (Ղանթար), ունեցել է բազմակի նշանակություն (առևտուր, ժամանց, նույնիսկ մարզական միջոցառումներ) և եղել քաղաքի գլխավոր հասարակական կենտրոնը։ Ըստ X դ. արաբ պատմիչ ալ Մուկադդասի, Դվինի հրապարակը եղել է խաչաձև։ Ժամանակակից քաղաքաշինության մեջ քաղաքային հրապարակները ստորաբաժանվում են երկու տիպի՝ տրանսպորտային և հետիոտների։ Տրանսպորտային հրապարակները կատարում են քաղաքային տրանսպորտի շարժման հանգուցակետի դեր։ Շարժման մեծ ինտենսիվությամբ հրապարակները կառուցվում են մի քանի հարկով՝ գետնի մակերեսի վրա, ստորգետնյա, վերգետնյա։ Տրանսպորտային հրապարակները հաճախ ունեն հատուկ նշանակություն՝ ստեղծվում են կայարանների, խոշոր գործարանների, ստադիոնների, հանդիսասրահների, ցուցասրահների առջև, ավտոմեքենաների ընդարձակ կանգառներով։ Հետիոտների համար նախատեսված հրապարակները նույնպես կարող են ունենալ հատուկ նշանակություն։ Գլխավոր հրապարակները կարող են լինել թատերական, առևտրի, մեմորիալ (ի պատիվ պատմական մեծ իրադարձությունների, պետական ականավոր գործիչների և այլն)։ Նման հրապարակների հորինվածքում հաճախ տեղ է տրվում մոնումենտալ քանդակագործության և գեղանկարչության ստեղծագործությունների։ Գլխավոր հրապարակը կամ գլխավոր հրապարակների համակարգերը քաղաքի կենտրոնի միջուկն են և սովորաբար ունեն մեծ չափեր, առավել տպավորիչ, մոնումենտալ կառուցապատում (օրինակ, համապետական ու քաղաքային հիմնարկությունների շենքեր), այստեղ անց են կացվում շքերթներ, տոնական ցույցեր, միտինգներ, ժողովրդական զբոսանքներ։ Տարբեր նշանակություն ունեցող հրապարակները կարող են կանաչապատված լինել կենտրոնում, պարագծով և խառը։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 6, էջ 621)։*  |
**Զազա Թուշմալիշվիլի** (վրաց.՝ ზაზა თუშმალიშვილი, մայիսի 15, 1960(1960-05-15), Գորիի մունիցիպալիտետ, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), վրացի նկարիչ, 1991 թվականից ապրում և ստեղծագործում է Բեռլինում։

Կենսագրություն
--------------

Զազա Թուշմալիշվիլին ծնվել է 1960 թվականին Գորիից քիչ հեռու գտնվող վրացական փոքրիկ մի գյուղում(Սկրա)։ 
9 տարեկան հասակում նա վիրահատվել է և հիվանդանոցում ծանոթացել նկարիչ և արվեստի ուսուցիչ Նուգզարի Ժոչուշավիլու հետ, որը իր հերթին բացահայտել է Զազայի տաղանդը և սովորեցրել գեղանկարչություն։ 15 տարեկան հասակում Զազան ընդունվել է Ցխինվալիի արվեստի դպրոցը։ Այն ավարտելուց հետո մի քանի տարի ծառայել է բանակում։ Երկու տարի ապրել է Լենինգրադում, նկարել է քաղաքական գործիչների դիմանկարները(այդ թվում Լենինի և Ստալինի), պատրաստել է ցուցապաստառներ՝ նվիրված Աշխատանքի միջազգային օրվան և ուրիշ տոների։ 22 տարեկանում նա ստացել է թոշակ և սկսել է դասավանդել Արվեստի Ակադեմիայում (Թբիլիսի) և միաժամանակ սկսել է մասնագիտանալ ֆրեական գեղանկարչության մեջ, ուսումնասիրել է միջնադարյան բնանկարի վերականգնման տեխնիկան։ 1984-1987 թվականներին արձակուրդները անցկացրել է Գելատի վանքում, որտեղ մասնակցել է Սուրբ Մարիա եկեղեցու վերականգնման աշխատանքներին։ 1991 թվականին Աննա Խիլմերի հետ ծանոթանալուց հետո նրա ստեղծագործությունները ցուցադրվել են վերջինիս պատկերասրահում։ 1996 թվականին Զազան ստացել է իր առաջին մրցանակը։

Ստեղծագործություն
-----------------

Ստեղծագործությունների նյութը իր հայրենիքի՝ Վրաստանի կյանքն է, հիմնական մոտիվները, որոնք ընկած են նրա ստեղծագործության հիմքում՝ ձուկն է, ծառը, եզը։ Վաղ շրջանի աշխատանքները մեզ տանում են դեպի Բյուզանդական և Հունա-հռոմեական ժամանակները։ Նրա Ստեղծագործություններում պատկերվել են դրախտը, հրեշտակներ, քերովբեներ։ 2000 թվականից նկարները դառնում են ավելի խորքային, լայն հեռանկարայնությամբ։ Չնայած նրան, որ նկարիչը մինչ այդ աշխատում էր վառ գույներով, այդ գույները մոտենում են տեկտոնական կառուցվածքներին։ Այնտեղ, որտեղ նկարիչը առաջ օգտագործել էր բազմազան վառ գույներ, այսօր դրանց փոխարինում էին ավելի հասարակ գունային լուծումներ։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1056817275 · VIAF: 309790650 · WorldCat VIAF: 309790650 |

 |
**Կյուրիկե Բ** (ծն. թ. անհտ.— մոտ 1089), Տաշիր-Ձորագետի թագավոր՝ 1048 թվականից։ Սելջուկների դեմ միասնական ճակատ կազմելու փոխադարձ ակնկալությամբ վայելել է Բյուզանդական կայսրության հովանավորությունը և ստացել դրամ հատելու իրավունք։ Սակայն, երբ 1064 թվականին սելջուկները մտել են Գուգարք ու Վրաստան, Կյուրիկե Ա-ն ստիպված հպատակվել է սուլթան Ալփասլանին, դրանով պահպանել իր իշխանությունը և երկիրը փրկել ավերումից։ 1065 թվականին նստավայր է դարձել Լոռին։ Եռանդորեն մասնակցել է Հայաստանի ներքին կյանքի կարևոր իրադարձություններին։ Հայոց կաթողիկոսությունն Անիում վերահաստատելու հույսով 1081 թվականին օժանդակել է Շիրակի եպիսկոպոս Բարսեղ Ա Անեցուն՝ Հաղպատում օծվելու աթոռակից կաթողիկոս։ Մեծ ջանքեր է գործադրել պահպանելու իր երկրի՝ Կյուրիկյան թագավորության կիսանկախ գոյությունը։ Այդ նպատակով 1088 թվականին մեկնել է Խորասան և լավ ընդունելություն գտել Մելիքշահից։ Այնուամենայնիվ, թագավորությունը ենթարկվել է սելջուկների հարձակումներին, որոնք ի վերջո հանգեցրին նրա անկմանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — 1974. — հատոր 492-493.


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Rodovid |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 492)։*  |
Իշտվան I-ի արձանը Բուդապեշտում
**Մեծ Հունգարիա** (հունգ.՝ Nagy-Magyarorszag), հունգարների պատմական նախահայրենիք արևելյան Եվրոպայում։ Հունգարները իրենց պետությունը ստեղծում են Եվրոպայի կենտրոնում։ Հարավում այն սահմանակցում էր Բյուզանդական կայսրությանը, որի տիրույթներում ձևավորվել էին սլավոնական պետություններ։ Արևմուտքում Հռոմեական Սրբազան կայսրությունն էր՝ ավստրիական, իտալական ու գերմանական տիրույթներով, իսկ հյուսիսում՝ Լեհաստանի թագավորությունը։

Կիսաքոչվորական կյանք վարող հունգարական ցեղերը, որոնք ապրում էին Եվրոպայի արևելյան հատվածում, թյուրքական ցեղերի հարձակումներից խոսափելու նպատակով տեղափոխվում են արևելյան հատվածներ։ 9-րդ դարի վերջին անցան Կարպատյան լեռները և հաստատվեցին ժամանակակից Հունգարիայի տարածքում և շրջակա մի քանի այլ գավառներում։

Պատմություն
-----------

Նախքան 9-րդ դարը հունգարական պատմությունը գրավոր աղբյուրներում չի պահպանվել։ Ծագման հետ կապված գոյություն ունեն մի քանի տարբերակներ, այդ թվում՝ թյուրքական տարբերակը։ Սակայն մինչ օրս տիրապետող է այն տեսակետը, որ հունգարները ծագում են ֆիննո-ուգորական լեզվաընտանիքին պատկանող ցեղախմբերից։

Տեղափոխվելով ժամանակակից Ուկրաինայի հարավային տափաստաններով՝ հունգարները ժամանակակից պատմիչների մոտ զետեղվել են տարբեր հատվածներում։ Այսպես, արաբները և պարսիկները նրանց նմանեցնում էին բաշկիրների հետ։ Բյուզանդական և հռոմեական աղբյուրներում դրանց տեղը նույնպես հստակ չէ։ Պատմագիտության մեջ կա տեսակետ, որ Եվրոպայում ավելի ուշ շրջանում հայտնված ժողովուրդներին, այդ թվում՝ հունգարներին, վերագրվում է արևելաեվրոպական ծագում՝ ցույց տալու համար նրանց եկվոր լինելը։

Փորձեր են արվել նմանություններ գտնել նրանց և բաշկիրների միջև, ովքեր ապրում էին Ուրալյան լեռներում և հարակից տարածքներում։ Հունգարների նախահայրենիքն է համարվում այդ լեռնաշղթայի հարավային մասից ոչ հեռու գտնվող հովիտը, որը սահմանափակված է Վոլգա և Դնեպր գետերով։

Մեծ Հունգարիայի այդ աշխարհագրական դիրքը հաստատել է 8-10-րդ դարերին վերագրվող Պերմի մարզում գտնվող դամբարանադաշտի առկայությունը։

10-րդ դարում հունգարական հեծելազորը ապաստակում էր Եվրոպայի կենտրոնական հատվածները։ 955 թվականին Լեյխ գետի ճակատամարտում հունգարները պարտություն կրեցին գերմանացիներից և անցան նստակյաց կյանքի։ Նրանք ձուլվեցին տեղի սլավոնների հետ։ Այստեղ քրիստոնեությունը հաստատվեց կաթոլիկ ձևով, քանի որ Հունգարիայի կազմավորման մեջ մեծ դեր ուներ Հռոմի պապը։ 1001 թվականին Իշտվան I-ը միավորում է գրաված տարածքները և ստեղծում հունգարական առաջին պետությունը՝ Հունգարիայի թագավորությունը (1001-1918)։

Աղբյուրներ
----------

* Известия венгерских миссионеров 13-14 вв. о татарах и восточной Европе
**Կյուրոպաղատ**, ճիշտը՝ Կուրոպաղատ, բյուզանդական աստիճան և պաշտոն 5-14-րդ դարերում, շնորհովի, ոչ ցմահ։

5-րդ դարի սկզբին Կյուրոպաղաներ էին կայսերական պալատի նյութամատակարարմամբ զբաղվող պաշտոնյաները։ Այնուհետև Կյուրոպաղատ Պոլսում առաջացել է Կյուրոպաղատների նոր խումբ, որն առնչություն չուներ վերոհիշյալ պաշտոնյաների հետ։ Կյուրոպաղատ պալատական բարձրաստիճան պաշտոնյա էր, կայսեր, պահակախմբի հրամանատարը։ 6-րդ դարի Կյուրոպաղատ պալատական աստիճանակարգում երրորդն էր։ 7-րդ դարի Կյուրոպաղատներ էին գլխավորապես թագավորող ընտանիքի անդամները։ 8-րդ դար Կյուրոպաղատ կորցրել է իրական նշանակությունը՝ վերածվելով սովորական պատվաստիճանի։ 9-րդ դարի վերջից Կյուրոպաղատի տիտղոսը հասարակացել է մասամբ նրանով, որ սկսել է շնորհվել օտարերկրացի (հայ, վրացի և այլն) իշխանավորներին։ 11-րդ դարում ստեղծվել է առաջին Կյուրոպաղատի (պրոտոկուրոպաղատ) տիտղոս։ Կյուրոպաղատները պետությունից ստացել են ռոճիկ (10-րդ դար շուրջ 401 ոսկի՝ 2880 դահեկան), ունեցել գրասենյակ՝ կուրոպալատիկոն։ Կյուրոպաղատի կինը կոչվել է կուրոպալատիսսա, անցյալում այդ աստիճանը կրողը՝ ապոկուրոպաղատ։

Բյուզանդական կայսրությունում եղել են հայազգի բազմաթիվ Կյուրոպաղատներ Արտավազդ (8-րդ դար), Վարդ (9-րդ դար), Լևոն Փոկաս, Վարդաս Մկլերոս (10-րդ դար) Կատակալոն Կեկավմենոս (11-րդ դար), Վահրամ (12-րդ դար) ևն։ 
7-13-րդ դարերում Կյուրոպաղատի տիտղոս են ստացել նաև Հայաստանի ու Կիլիկիայի շատ իշխանավորներ՝ Համազասպ Մամիկոնյան, Սմբատ Բագրատունի, Դավիթ Սահառունի (7-րդ դար), Դավիթ Կյուրոպաղատ (10-րդ դար), Փիլարտոս Վարաժնունի (նաև՝ պրոտոկուրոպաղատ, 11-րդ դար), Գրիգոր Պահլավունի (12-րդ դար), Աբդլմսեհ Ա Արծրունի (պրոտոկուրոպաղատ, 11-րդ դար), Աբդլմսեհ Բ Արծրունի (պրոտոկուրոպաղատ, 11—12-րդ դարեր) և այլն։ 

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 492)։*  |
**Լորկե («Լյուլկէ», «Լորկը»)**, հայկական ծիսական պար։

Անվան ստուգաբանություն
----------------------

«Լորկէ» անվանման մեկնությունը կարելի է բացատրել լոր թռչունի անվանումով (փաղաքշական՝ լորիկ)։ Ենթադրվում է, որ այն լորի պատվին կատարված տոտեմական պարերի վերապրուկ է։
Քրդերեն «լյուլկէ» նշանակում է գիշատիչ թռչուն, իսկ «լորկէ» թարգմանաբար նշանակում է շորորվի՛ր։

Խորհուրդը
---------

«Լյուլկէ» կամ «Լորկէ» Թալինի տարբերակը կատարվում էր հարսանիքներում՝ հարսին հայրական տնից հանելու ժամանակ, և Վարդավառի տոնի ծաղկահավաքի ընթացքում (վերջին դեպքում պարում էին միայն աղջիկները)։ Այն կատարվում էր ուխտագնացությունների ժամանակ։ «Լորկէն» պատկանում է հին հայկական ծիսական պարերին, նաև երգ-պար է, և թեև քրդական տեքստ նույնպես կա, սակայն այն հայկական է։

Պարային քայլերը
---------------

Ոտքերի հարվածները «Լորկէ» պարատեսակներում գրեթե միանման են։ Կանգնում են կողք-կողքի, ձեռքերը բռնում ճկույթներով։ Տեղում 4 բարձրացող զսպանակներ անելուց հետո թեքվում են աջ և կատարում մեկ ծնկածալ, ապա դեպի ձախ և ծնկածալ։ Մեկ թռիչք կատարվում է աջ ոտքի վրա՝ ձախը թողնելով հետևում, ապա նույնը կատարվում է ձախ ոտքով։ Ապա կատարվում է քայլ աջ ոտքով դեպի աջ, ձախն անցնում է աջ ոտքի հետևից, կրկնում աջ ոտքի քայլը և ապա ձախը միանում աջ ոտքին։ Արագ մասը կատարվում է նույն կերպ, բայց թռիչքներով, իսկ աջ ու ձախ դարձումները վերածվում են հարվածների։ Աջ և ձախ ոտքերով առաջ ու ետ կատարվող թռիչքների փոխարեն նույնպես կատարվում են հարվածներ, սկզբից աջ ոտքով, ապա՝ ձախ, և թռիչքներով անցում է կատարվում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Լորկէ(չաշխատող հղում)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Լորկէ պարը «Կարին» համույթի կատարմամբ
* Ուսուցողական հոլովակ

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * [[Կաղապար:Հայկական ազգային պարեր|դ]]
* [[Կաղապարի քննարկում:Հայկական ազգային պարեր|ք]]
* խ
Հայկական ազգային պարեր |
| --- |
|  |
| Ծիսական պարեր | 
Գյոնդ •
Վերվերի •
Փափուռի •
Թամզարա •
Ծաղկաձորի •
Աստվածածնա պար •
Էջմիածին •
Ֆնջան •
Շավալի •
Խոշ բիլազիգ •
Սրաբար •
Լորկե •
Մայրոքե •
Թագավորի գյովնդ •
Երեք ոտք •
Ինը ոտք •
Տասներկու ոտք
 |
|  |
| Ռազմապարեր | 
Քոչարի (Կարնո, Ալաշկերտի, Սղերդի, Վանա, Մշո, Աղքտի) •
Մըշու խըռ •
Յարխուշտա •
Թռթռուգ •
Ռոստամ Բազի (Քաջաց խաղ) •
Շարանի •
Չալմը Դանգը •
Պոզարե •
Քերծի •
Շատախի ռազմապար •
Թակ-Թանզարա
 |
|  |
| Սգո պարեր | 
Թամուր աղա •
Թարս պար •
Գորանի
 |
|  |
| Այլ պարեր | 
Թելլո •
Շորոր (Կոմիտասի, Կարնո) •
Իշխանաց պար •
Լուտկի •
Կոխ •
Մածուն եմ դրել վըր դարում •
Վանա ձկնորս •
Խամ խամա •
Բիճո •
Ետ ու առաջ •
Դաբկի •
Ծափիկ •
Նարե
 |

 |
**Լորիս Հովհաննեսի Չոպանյան** (ապրիլի 17, 1933(1933-04-17), Մոսուլ, Իրաքի թագավորություն), հայկական ծագմամբ ամերիկացի երգիչ, կիթառահար, կոմպոզիտոր։

Կենսագրություն
--------------

Լորիս Չոպանյանը ծնվել է 1933 թվականի ապրիլի 17-ին Մոսուլում (Իրաք)։ Ժողովրդական երգերով հանդես է եկել Բաղդադի «Կոմիտաս» երգչախմբում։ Ավարտել է Բաղդադի երաժշտական քոլեջը, ԱՄՆ-ում՝ Լուիզիանայի համալսարանի, ապա՝ Միչիգանի համալսարանի երաժշտական բաժինները (կոմպոզիցիայի դասարաններ), Փարիզում կիթառի դասեր է առել Ժակ Չաքրյանից։ Բնակություն է հաստատել ԱՄՆ-ում։

Լորիս Չոպանյանի ստեղծագործության մեջ գերակշռում են հայկական թեմաներով գործերը («Նահատակաց ապրիլ 24-ի», 1965, սիմֆոնիա, «Հայկական ռապսոդիա», 1960, դաշնամուրի և ջութակի, «Հայկական պարեր», 1975, փողային նվագախմբի, «Երգեր Արարատին», 1983, 3 կիթառի համար, հայկական պարերի նվագախմբային փոխադրություններ, 1977, «Չորս հայկական մեղեդիների փունջ», 1989, և այլն)։ Հայկական ոգով գրել է նաև մենանվագներ, զուգանվագներ, տրիոներ, կվարտետներ և այլ գործեր։ «The Gift - A Christmas Ballet»-ում (1977) Քրիստոսի մանկությունը պատկերող հատվածում օգտագործել է հայկական մանկական երգեր։ Ուշագրավ են նաև սիմֆոնիետը՝ թավջութակի և կամերային նվագախմբի, «Կապրիչչոն»՝ դաշնամուրի և փողային նվագախմբի, «Soliloquy - Testament of a Madman» (Մեծ եղեռնի զոհերի հիշատակին)՝ բարիտոնի և կամերային նվագախմբի համար և այլ գործեր։ Կիթառի համար գրել է զուգանվագ, «Սոնիքս» կվարտետը, «Խրոմատիկ չակոնա» և այլ գործեր։

1992 թվականին Լորիս Չոպանյանն այցելել է Հայաստան, որի տպավորությամբ գրել է «Վերածնունդ» սիմֆոնիկ երկը. բաղկացած է «Խոր վիրապ», «Սևանա լիճ», «Արարատ» պոեմներից։

Մասնակցել է մի շարք երաժշտական մրցույթների, արժանացել մրցանակների։ 1981 թվականին դարձել է Քլիվլենդի արվեստի մրցանակի դափնեկիր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Երաժշտություն (ֆր.)
2. ↑  «1981 Music Award Winner, Cleveland Arts Prize»


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ երաժշտության հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
Արտիգաս այգիներ
**Արտիգաս պարտեզներ** (կատ.՝ Els Jardins de Can Artigas) գտնվում են Կատալոնիայի Լա Պոբլա դե Լիլյետ համայնքի մի այգում։
Կառուցվել է 1905֊1906 թվականների ընթացքում և նախագծման աշխատանքներն արվել են կատալոնացի ճարտարապետ, իսպանական մոդեռնի բարձրագույն ներկայացուցիչ Անտոնիո Գաուդիի կողմից։ Ինչպես շատ այլ իր աշխատանքներում, այստեղ Գուադին նույնպես պարտեզները լցրել է կամարներով և կաթոլիկ խորհրդանիշներով։ 1971 թվականի վերջերին պարտեզները գործնականում լքված էին։ Կատալոնիայի պոլիտեխնիկական համալսարանի Գուադիի ամբիոնի վերահսկողության ներքո 1992 թվականին դրանք վերականգնվեցին։ Ներկայիս քանդակները Դոմինիկ Ռամոն Միլլետի աշխատանքներն են։

Պատմություն և նկարագրություն
----------------------------

**Նախագծում, կառուցման գործընթաց**

Արտիգաս (1905) թվական
Լիլյետ, պարտեզ
1905 թվականին Գուադին ճանապարհորդում է Լիլյետ կառուցելու համար Կատլերի տունը, լեռնային մի ապաստան, որը նախատեսված էր ածխի հանքի ինժեներների համար, որը մատակարարում էր Ասլենդ ցեմենտի գործարանի ցեմենտը մոտակա Քեսըլը դե Հյուգ համայնքին։ Ցեմենտի գործարանի սեփականատերը Էվզեբի Գուելն էր, ով հարուստ արդյունաբերող էր և Գուադիի հիմնական հովանավորը։ Լիլյետում գտնվելու ընթացքում Գուադին մնում էր մի տեքստիլ ձեռնարկատիրոջ՝ Ջոն Արտիգասի Ալարթի տանը, որն ուներ մի կալվածք Ֆոնտ դե լա Մագնեզիա անվամբ, Լլոբրեգատ գետի մոտ։ Ի պատիվ պարոն Արտիգասի հյուրընկալության, Գուադին այս պարտեզները նախագծեց նրա համար՛
Գուադին նմանատիպ նախագիծ արել էր, չնայած այն ավելի փոքր էր չափերով։ Դա Գուելի այգին է(1900 - 1914) Բարսելոնիայում։ Եվ արդյունքում այդ երկու աշխատանքների միջև ոճական և կառուցողական նմանությունն ակնհայտ է։ Ինչպես նա Գուելի այգին էր կատարել, այնպես էլ նախագծել էր Արտիգասի պարտեզները, շրջապատելով այն բնական միջավայրով։ Նա նաև կառուցեց մի արհեստական քարանձավ, որը նման իր նախագծերց մենին՝ Գուատադելլայի այգուն։

Պատկերասրահ
-----------

* Լիլյետ, տեսարան կամրջիցԼիլյետ, տեսարան կամրջից
* Լիլյետ, թունելԼիլյետ, թունել
* ԼիլյետԼիլյետ
* ԼիլյետԼիլյետ

Առանձնահատկություններ և խորհրդանիշներ
-------------------------------------

Գուադին նախագծել է այգին այցելուների համար, կարևոր նշանակություն ունեցող արահետով, որը տանում է դեպի մի քանի հետաքրքիր վայրեր.

* Լա Գլորիատա
* Լա Քովա
* Լա Կասադա
* Էլ Բերենատոր

Ինչպես իր շատ այլ աշխատանքներում, այստեղ այգիները Գուադին նույնպես լցրել է քրիստոնեական խորհրդանիշներով։ Այս այգիների համար նա վերցրել է չորս ավետարանիչների սիմվոլները։ Քառակերպի պատկերներն ամենուրեք երևում են այգում. Մատթեոս առաքյալի հրեշտակը Լա Կասադայում, Հովհաննես առաքյալի արծիվը Քոիքս կամարաձև կամրջի վրա, որը հատում է Լլոբրեգաթ գետը, Սուրբ Մարկոսի առյուծը Լա Պերգոլայում, և Ղուկաս ավետարանիչի ցուլը Ցլի շատրվանի մոտ։ Այս չորս պատկերները խաչաձև են տեղադրված։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Bassegoda, Juan (1989). El gran Gaudí (in Spanish). Barcelona: Sabadell. ISBN 978-84-86329-44-0. p. 469.
2. ↑  Bassegoda, Juan (1989). El gran Gaudí (in Spanish). Barcelona: Sabadell. ISBN 978-84-86329-44-0. p. 111.
**Տիեզերական սարքավորում** (կամ *Տիեզերական ապարատ*), տիեզերական թռիչքների համար նախատեսված տիեզերանավ կամ տիեզերամեքենա։ Տիեզերական սաքավորումները օգտագործվում են տարբեր նպատակներով, այդ թվում կապի, Երկրի հետևման, օդերևութաբանության, նավարկման, մոլորակների հետազոտման և մարդկանց և ուղբեբեռերի փոխադրման համար։

Տիեզերանավը շուրջերկրյա ուղեծիր բերվող տիեզերական թռչող ապարատ, որը կարող է հաղթահարել Երկրի ձգողականության ուժը, շարժվել դեպի Արեգակնային համակարգի մոլորակները կան դեպի աստղերը։ Շուրջերկրյա ուղեծիր դուրս բերելիս տիեզերանավը հաղթահարում է տիեզերական առաջին արագությունը, դեպի Լուսին կամ Արեգակնային համակարգի այլ մոլորակներ շարժվելիս՝ տիեզերական երկրորդ արագությունը, իսկ Արեգակի ձգողության դաշտից դուրս գալու և դեպի աստղեր շարժվելու դեպքում՝ տիեզերական երրորդ արագությունը։ Տիեզերանավը անհրաժեշտ արագագություն է ձեռք բերում շարժիչների օգնությամբ։ Տարբերվում են տիեզերանավի ավտոմատ և օդաչուավոր ռեժիմներով թռիչքներ։ Տիեզերանավերի տարբերիչ առանձնահատկություններն են. կենսաապահովման համակարգով հանդերձված հերմետիկ խցիկ, անձնակազմի անդամներին Երկրի վերադարձնող իջեցվող ապարատ, շարժիչային տեղակայանքի և շարժման կողմնորոշման ու կառավարման համակարգեր (հնարավորություն են տալիս մանևրների և վայրէջքի ժամանակ փոխել թռիչքի ուղեծրերը)։ Երկրակենտրոն ուղեծրով թռիչքների համար նախատեսված տիեզերանավերը հաճախ անվանում են տիեզերանավ-արբանյակներ, իսկ դեպի երկնային այլ մարմիններ թռիչքներ կատարելու համար նախատաեսված տիեզերանավերը՝ միջմոլորակային։ Արդեն ստեղծվել են և գործում են մարդկանց և բեռները երկրակենտրոն ուղեծիր հասցնելու, ուղեծրակայանների հետ կապ պահպանելու բազմակի օգտագործման տիեզերանավեր։

Արտաքին հղումներ
----------------

* NASA: Space Science Spacecraft Missions Archived 2005-11-08 at the Wayback Machine.
* NSSDC Master Catalog Spacecraft Query Form
* Early History of Spacecraft
* Basics of Spaceflight tutorial from JPL/Caltech
* Տիեզերական սարքավորումների թանգարան
**Տիեզերքի թանգարան**, տիեզերքի թանգարան Հայաստանում, հիմնադրվել է 2001 թվականի հունիսի 27-ին, Գառնիի տիեզերական աստղագիտության ինստիտուտի տարածքում, Հայաստանում Քրիստոնեության ընդունման 1700-ամյակի միջոցառումների շրջանակում։

Պատմություն
-----------

Թանգարանը ներառում է Հայաստանի մասնագետների, ակադեմիկոս Գրիգոր Գուրզադյանի ղեկավարությամբ՝ սկզբնական շրջանում Բյուրականի աստղադիտարանում, ապա Գառնիում կատարված տիեզերական աստղագիտության և տիեզերական սարքաշինության վերաբերյալ հետազոտությունների նմուշներ, փաստաթղթեր։ Գառնիում են ստեղծվել, ապա տիեզերք արձակվել ժամանակի առավել կատարյալ գիտական սարքավորումներ, մշակվել տիեզերական սարքաշիության սկզբունքներ, այդտեղ իրենց նախաթռիչքային պատրաստումն են անցել ավելի քան 40 խորհրդային տիեզերագնացներ։

Տիեզերքի թանգարանը կազմակերպվել է պրոֆեսոր Վահագն Գուրզադյանի ղեկավարությամբ, և՛ սկզբնական ցուցադրումը 2001 թվականին Գառնիում, և՛ նորացված ցուցադրումը Երևանում։ 2001 թվականին թանգարանի բացմանը մասնակցել են Գրիգոր Գուրզադյանը, տիեզերագնաց Վալենտին Լեբեդևը, ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիայի նախագահ Ֆադեյ Սարգսյանը, Խոսրով Հարությունյանը, Զորի Բալայանը, Սիլվա Կապուտիկյանը։ Թանգարանը նախատեսված է որպես նախևառաջ դպրոցահասակ սերնդի կրթության ուղղվածության հաստատություն, բացի պատմա-փաստագիտական, զբոսաշրջիկային և այլ բովանդակություններից։

2015 թվականի նոյեմբերի 28-ին թանգարանը վերաբացվել է Երևանի Նոր Նորքի 2-րդ զանգվածի տեխնոպարկի տարածքում։

Ցուցադրություն
--------------

Թանգարանում ցուցադրվում են տիեզերական հետազոտությունների վաղ շրջանի նմուշներ, այդ թվում տիեզերքից վերադարձված վայրէջքային սարք (բնօրինակ), տիեզերքում եղած այլ սարքավորումներ, ՕՐԻՈՆ-2 աստղադիտարանի պատճենը, որը ցուցադրվել է Հանովերում EXPO 2000-ին)։

Թանգարանի հավաքածուում ընդգրկված են նաև տիեզերական հետազոտություններին առնչվող փաստաթղթեր, ձեռագրեր՝ հեղինակված տիեզերագնացների, Վոստոկ, Սոյուզ տիեզերանավերի ճարտարագետների, գիտնականների կողմից, նաև NASA-ից։ Արժեքավոր նմուշներից է Նոբելյան դափնեկիր Հանս Բեթեյի հոդվածի ձեռագիրը, որ գրվել է Գրիգոր Գուրզադյանի հետ համատեղ։

Հասցե
-----

Թանգարանը գտնվում է Երևանի Նոր Նորքի 2-րդ զանգվածի տեխնոպարկի տարածքում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  ГОРДИЛАСЬ БЫ ЛЮБАЯ СТРАНА
2. ↑  Տիեզերական հետազոտությունների վաղ շրջանի բացառիկ նմուշները՝ Տիեզերքի նորաբաց թանգարանում
3. ↑  Տիեզերքի թանգարանի բացումը Երևանում
4. ↑  «ՏԻԵԶԵՐՔԻ ԹԱՆԳԱՐԱՆԻ» ՎԵՐԱԲԱՑՈՒՄԸ ԵՐԵՎԱՆՈՒՄՙ ՀԱՐՍՏԱՑՎԱԾ ՑՈՒՑԱՆՄՈՒՇՆԵՐՈՎ(չաշխատող հղում)
5. ↑  ОРИОН-2: КОСМИЧЕСКАЯ ОРБИТАЛЬНАЯ ОБСЕРВАТОРИЯ НА КОРАБЛЕ "СОЮЗ-13"(չաշխատող հղում)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
**Չեխոսլովակյան գայլաշուն** (չեխ.` československý vlčák, սլովակ.` československý vlčiak ), շների համեմատաբար երիտասարդ ցեղատեսակ։

Ցեղատեսակի պատմությունը
-----------------------

Ցեղատեսակն ստեղծվել է 1955 թվականին Չեխոսլովակիայում, փորձարարության արդյունքում՝ գերմանական հովվաշան և կարպատյան (եվրասիական) գայլի խաչասերումից։ Ստեղծման նպատակն էր ստանալ ցեղատեսակ՝ գերմանական հովվաշան բնավորությամբ և խառնվածքով, դյուրավարժությամբ և խելքով, ինչպես նաև կարպատյան գայլի կազմվածքով, դիմացկունությամբ և ուժով։ Հիմնականում այն պետք է մասնակցեր զինվորական հատուկ միջոցառումների, սակայն արդյունքում օգտագործվեց որոնողա-փրկարարական, պաշտպանական և պարեկային ծառայություններում, որսորդական և մարզական ասպարեզներում։

Միջազգային կինոլոգիական ֆեդերացիայի կողմից ցեղատեսակը ճանաչվել է 1999 թվականին։

Ընդհանուր բնութագիրը
--------------------

Արտաքնապես ցեղատեսակը նման է գայլի։ Ունի ոչ մեծ, եռանկյունաձև կանգուն ականջներ և հզոր ծնոտներ։ Ունիվերսալ ցեղատեսակ է։ Հեշտությամբ կապի մեջ է մտնում ոչ միայն տիրոջ, այլ նաև նրա ընտանիքի բոլոր անդամների հետ։ Համակերպվում է այլ ընտանի կենդանիների ներկայությանը, սակայն անծանոթ կենդանիների հետ առնչվելիս կարող են դժվարություններ ծագել։

Կարևոր է վաղ հասակում սանձել նրա որսորդական կիրքը, այլապես մեծ տարիքում կարող է ագրեսիվ վարքագիծ դրսևորել փոքր կենդանիների նկատմամբ։ Չի կարելի ձագերին պահել մեկուսացված, նրանք պետք է վարժվեն և հարմարվեն շրջակա միջավայրին։ Վարժեցնելիս արագ հոգնում են անիմաստ կրկնվող վարժություններից։ Ունեն սուր հոտառություն, անկախ են, հարկ եղած դեպքում կարող են աշխատել նաև գիշերը։ Հաչել չեն սիրում և ինքնաարտահայտման համար օգտագործում են բազմազան ձայնային այլ ելևէջներ։

Մնդավի նվազագույն բարձրությունը 65 սմ (արու) և 60 սմ է (էգ), քաշը՝ 26 կգ (արու), 20 կգ (էգ)։ Մորթին խիտ է, գույնը՝ դեղնա-մոխրագույնից մինչև արծաթավուն մոխրագույն։

Տես նաև
-------

* Սարլոսի գայլաշուն
**Եղիշե Փափանյան** (Փափանեսյան, 1875 կամ 1877, Կարին, Էրզրումի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն - 1915), հայ դեղագործ, բժիշկ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1875 (1877) թվականին, Կա­րին նահանգի կենտրոն Կարին քաղաքում։ Ավարտել է Կոնստանդնուպոլսի Օսմանյան կայսերական բժշկական վարժարանի դեղագործական բաժինը։ 1902 թվականին Կարինում սեփական դեղատուն է բացել և դեղագործ աշխատել։ Պատրաստել է «փուդ­րափա­փան» (Փափանյանի փոշի) հազի դեղը։ Իտա­լի­այի Պա­լեր­մո քաղաքի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետից ոսկե մեդալ և պատվո նշան է ստացել։ Մելիտինեում սեփական դեղատուն է ունեցել և դեղագործ աշխատել։

1915 թվականին Մելիտինեում թուրք խաժամուժը նրան կացնահար է արել՝ 39 տարեկանում։

Գրականություն
-------------

* Հայ բժշկութեան տուած զոհերը, ցուցակագրուած վաւերական փաստերով, Կ. Պոլիս, 1919։
* Յուշամատեան Մեծ Եղեռնի (1915-1965), պատրաստեց Գերսամ Ահարոնեան, Պէյրութ, 1965։
* Թէոդիկ, Յուշարձան նա հատակ մտաւորականութեան, Բ. տպագրութիւն, Երեւան, ապրիլ 24, 1985։

Աղբյուրներ
----------

* Հարություն Մինասյան, Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայի Հանրապետությունում բռնաճնշումների և ցեղասպանության ենթարկված հայ բժիշկներ, Երևան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գոգոլի փողոց (այլ կիրառումներ)

**Գոգոլի փողոց** (ռուս.՝ Улица Гоголя), փողոց Ղրիմի Յալթա քաղաքում։ Անվանվել է ռուս արձակագիր, դրամատուրգ, բանաստեղծ, գրաքննադատ Նիկոլայ Վասիլևիչ Գոգոլի (1809-1852) պատվին։ Սկիզբ է առնում Լենինի անվան առափնյա փողոցից և ավարտվում Կրասնոարմեյսկայա փողոցի հետ հատումով։ Երկարությունը 740 մետր է։

Նկարագրություն
--------------

Յալթա քաղաքի Գոգոլի փողոցը սկսվում է Լենինի անվան առափնյա փողոցից, հատում Սևաստոպոլի, Արխիվնայա, Վոլոդարսկու, Տավրիչեսկայա փողոցները և ավարտվում Կրասնոարմեյսկայա փողոցի հետ հատումով։ Փողոցը զուգահեռ է Վոդոպադնայա գետի հունին։ Փողոցում կա համարակալված 32 շինություն։ Երկարությունը 740 մետր է։

Գոգոլի փողոցի փոստային դասիչն է՝ 298635։

Յուլիան Սեմյոնովի հուշարձանը Լենինի անվան առափնյա փողոցի և Գոգոլի փողոցի խաչմերուկում
Փողոցն անվանվել է ռուս արձակագիր, դրամատուրգ, բանաստեղծ, գրաքննադատ Նիկոլայ Վասիլևիչ Գոգոլի (1809-1852) պատվին։ Գոգոլի լավագույն ստեղծագործություններն են «Տարաս Բուլբա», «Մեռած հոգիներ» վեպերը, «Ռևիզորը», «Ամուսնություն» թատերգությունները, «Ցնորվածի հուշատետրը», «Պատմություն այն մասին, թե ինչպես Իվան Իվանովիչը գժտվեց Իվան Նիկիֆորովիչի հետ», «Դիմանկարը» և այլ պատմվածքներ։ Որպես քննադատական ռեալիզմի հիմնադիր, երգիծաբան, Գոգոլը ստեղծել է իր անկրկնելի ոճը, որտեղ ձուլվել են քնարականությունը, ռոմանտիկ ոգեշնչվածությունը և սուր երգիծանքը։ Նա հսկայական ազդեցություն է գործել ոչ միայն ռուսական, այլև համաշխարհային գրականության զարգացման վրա։

2012 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Լենինի անվան առափնյա փողոցի և Գոգոլի փողոցի խաչմերուկում՝ «Օրեանդա» հյուրանոցի կենտրոնական մուտքի մոտ, բացվել է գրող և հրապարակախոս Յուլիան Սեմյոնովի հուշարձանը։

Պատկերասրահ
-----------

* Նախկին գավառագիտական թանգարանի շենքը (Գոգոլի, 12)Նախկին գավառագիտական թանգարանի շենքը (Գոգոլի, 12)
* Գոգոլի, 24Գոգոլի, 24
* Գոգոլի, 4Գոգոլի, 4
* Գոգոլի, 4Գոգոլի, 4

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Տվյալ աշխարհագրական օբյեկտը տեղայակված է Ղրիմի թերակղզում, որի մեծ մասը տարածքային վեճի առարկա է Ռուսաստանի և Ուկրաինայի միջև։ Համաձայն Ռուսաստանի վարչատարածքային բաժանման՝ թերակղզում տեղակայված են ՌԴ Ղրիմի Հանրապետության սուբյեկտները և դաշնային նշանակություն ունեցող Սևաստոպոլ քաղաքը։ Համաձայն Ուկրաինայի վարչատարածքային բաժանման՝ Ղրիմում գտնվում են Ուկրաինայի կազմի մեջ մտնող Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետությունը և հատուկ կարգավիճակ ունեցող Սևաստոպոլ քաղաքը։
2. ↑  «Հայկական Սովետական Հանրագիտարան, հ. 3, էջեր 142-143»
3. ↑  «ПАМЯТНИК ЮЛИАНУ СЕМЕНОВУ В ЯЛТЕ»

Աղբյուրներ
----------

* Улица Гоголя в Ялте
* Подробная карта улица Гоголя, город Ялта со спутника с номерами домов, индекс и маршруты, Яндекс, Гугл карта

Արտաքին հղումներ
----------------

* г. Ялта, улица Гоголя Archived 2019-04-18 at the Wayback Machine.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գոգոլի փողոց (այլ կիրառումներ)

**Գոգոլի փողոց**, փողոց Երևանի Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանում։ Անվանակոչվել է ռուս արձակագիր, դրամատուրգ, բանաստեղծ, գրաքննադատ, ռուսական գրականության դասական Նիկոլայ Գոգոլի պատվին։

Տվյալներ
--------

Գոգոլի փողոցն սկսվում է Դավիթ Անհաղթի փողոցի վերջից (Ռուբինյանց փողոցի հետ հատման տեղից), ձգվում հյուսիսարևելյան ուղղությամբ, հատում Ռուբինյանց փողոցը և հասնում Դրոյի փողոցի վերջնամաս։ Մինչև Ռուբինյանց փողոցի հետ հատվելը զուգահեռ է Ռուբինյանց - Ուլնեցի նորակառույց ավտոմայրուղուն։ Երկարությունը 1700 մետր է։

Խորհրդային տարիներին սկզբնապես կոչվել է Զեյթունի 15-րդ փողոց, այնուհետև անվանակոչվել է՝ ստանալով ներկայիս անվանումը։

Հատվող փողոցներ
---------------

* Պարույր Սևակի փողոց
* Ռուբինյանց փողոց
* Մինաս Ավետիսյան փողոց

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
*

Տես նաև
-------

* Երևանի փողոցների ցանկ
* Երևանի վարչական բաժանում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Երևան քաղաքի հասցեների տեղեկատու, Երևան, 1983, էջեր 369-506, Երևան քաղաքի փողոցների անվանումները
**Գոգոևյան օրիորդաց վարժարան** (ռուս.՝ Гогоевская женская гимназия), վարժարան աղջիկների համար Դոնի Ռոստովում (1882), 1917 թվականից` առաջին աստիճանի խորհրդային աշխատանքային դպրոց №45, երկրորդ աստիճանի` №6, 1959 թվականից` անգլերենի խորացված ուսուցմամբ №14 դպրոց։ Դպրոցի շենքը պատմության և մշակույթի հուշարձանների տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտ է։

Հասցեն` Դոնի Ռոստով, 30-րդ գիծ փողոց, 8, լիտեր Ա։

Պատմություն
-----------

XIX դարի վերջում երկրորդ գիլդիայի նախիջևանցի վաճառական Նիկիտա Գոգոևը (Մկրտիչ Քրիստափորի Գոգոյան), գրող Ն. Կուկոլնիկի խորհրդով, իր մահացած չորս դուստրերի հիշատակին, երեք խանութներից և կաշվի գործարանից ստացված եկամուտը` 103237 ռուբլի, կտակեց Ռոստովում աղջիկների դպրոց ստեղծելու համար։ Նոր դպրոցի համար Գոգոևը դնում էր հետևյալ նպատակը. *«...Որ դաստիարակվող օրիորդները, չստանալով փայլուն աշխարհիկ կրթություն, որը սազական չէ մեր հասարակության կենցաղին, դառնան բարի տիկնայք, որոնք ունակ լինեն իրենց երեխաներին ներշնչելու լուսավորության օգուտը»։*

Նրա այրին` Սրբուհի Բաբասինյանը, 1877 թվականին մեկնել էր Սանկտ Պետերբուրգ, որտեղ թույլտվություն էր ստացել հիմնելու Գոգոևյան ուսումնարանը, որից հետո սկսվել էր գիմնազիայի երկհարկանի շենքի շինարարությունը։

1882 թվականի սեպտեմբերին դպրոցը բացվեց։ Այնտեղ մինչև 1906 թվականը սովորել է 7 տարեկանից մեծ 12 աղջիկ, այնուհետև նրանց թիվը հասել է 20-ի։ Աշակերտուհիների հսկողությունն իրականացրել էր վերակացուհին, որն ապրել է նույն տեղում։ Նրա խնդիրն է եղել նաև աղջիկներին տնավարություն սովորեցնելը։

Ուսումնարանում կային արհեստանոցներ, որոնցում իրականացվում էին բնակչության պատվերները։ Աղջիկների ուսուցման ծրագիրը ներառում էր. կրոնի ուսուցում, ռուսերեն, հայերեն, ֆրանսերեն և գերմաներեն, հանրահաշիվ, երկրաչափություն, աշխարհագրություն, պատմություն, ֆիզիկա, տիեզերագրություն, մանկավարժություն, մարմնամարզություն, նկարչություն, երգ, պար և այլն։

Գոգոևյան վարժարանի աշակերտուհիների համազգեստն ուներ հետևյալ առանձնահատկությունը. դարչնագույն զգեստի քղանցքին կարված էր կարմիր եզրաշերտ։ 1912-1913 թվականներին վարժարանում բացվեցին ավագ դասարաններ, իսկ նրա շրջանավարտներին տրվում էր տնային ուսուցչուհու կոչում։

1913 թվականից Գոգոևյան ուսումնարանը վերափոխվեց կայսրուհի Մարիայի գերատեսչության հաստատությունների կանանց վարժարանի։

1917 թվականին վարժարանը փակվեց, նրա տեղում բացվեց խորհրդային առաջին աստիճանի №45 աշխատանքային դպրոցը և երկրորդ աստիճանի №6 դպրոցը։

1959 թվականին այստեղ բացվեց անգլերենի խորացված ուսուցմամբ №14 դպրոցը, որը 1992 թվականին ստացավ հումանիտար վարժարանի կարգավիճակ։

Համաձայն Ռոստովի մարզի վարչակազմի ղեկավարի 09.10.1998-ի թիվ 411 որոշման` նախկին գիմնազիայի շենքն ընդգրկվել է պատմության և մշակույթի տարածաշրջանային նշանակության հուշարձանների ցանկում։

Աղբյուրներ
----------

* Гогоевская женская гимназия
* Гимназия №14
* Никита Христофорович Гогоев и его гимназия
**Գնունիներ**, նախարարական տոհմ հին և միջնադարյան Հայաստանում։ Ըստ Մովսես Խորենացու՝ սերել են Սենեքերիմի որդի Արդամոզանից, իսկ Վաղարշակ թագավորի օրոք նրանց նահապետը Գինը դարձել է նախարար։

Գնունիների նախարարությունը Հայոց արքունիքում՝ գահնամակում, գրավել է 17-րդ գահը։ Զորանամակում նրանք տալիս էին 500 հեծյալ։ Գնունիների ժառանգական հայրենիքն ընդգրկել է Առբերանի գավառը, Աղիովիտ և Արճիշակովիտ գավառների մեծ մասը, որը հայ մատենագրության մեջ երբեմն հիշատակվում է «Գնունյաց երկիր» անունով։ Գնունիների կալվածներ են ունեցել նաև Այրարատի Շիրակ գավառում։

Ըստ Փավստոս Բյուզանդի, Գնունիները Արշակ Բ թագավորի ժամանակ վարել են հայոց հազարապետության գործակալությունը։ Գնունիների տոհմը տվել է եկեղեցական և քաղաքական գործիչներ։ Կեսարիա ուղևորվելիս Հուսիկ կաթողիկոսին ուղեկցել է Աբա Գնունին, իսկ Ներսես Պարթևին՝ Մանեճ Գնունին։

Մեծ Հայքի 387 թվականի բաժանումից հետո Գնունիների նախարար Ատատը հեռացել է բյուզանդական կողմը, և տոհմը ժամանակավորապես զրկել է իր տիրութներից։ Գնունիները մասնակցել են 5-րդ դարի ազատագրական պատերազմներին։

Իշխան Մժեժ Գնունին 513-548 թվականներին եղել է Հայաստանի մարզպան։ Գնունիների տոհմից նույնանուն մի այլ իշխան 629-635 թվականին եղել է Հայաստանի բյուզանդական մասի կառավարիչ և կրել «Հայոց իշխան» տիտղոսը։

Գնունիների Վահան իշխանի գլխավորությամբ մասնակցել են 774-775 թվականներին Հայաստանում Արաբական խալիֆայության դեմ ծավալված ապստամբությանը։ Դաշնակցելով Արծրունիներին՝ Գնունիները կամեցել են վանել իրենց տիրույթների նկատմամբ եղած արաբական սպառնալիքը։ Հիշյալ ապստամբության պարտությունից հետո նեղվելով հարևան ամիրայություններից՝ Գնունիները դիմել են Աշոտ Մսակերի օգնությանը։ Վերջինս Գնունիների տոհմը գաղթեցրել է Տայք, իսկ Գնունիների տիրույթներն տիրացել է արաբական *Ութմանիկ* ցեղը։

Վասպուրականում մնացած Գնունիները 850–ական թվականներին օժանդակել են Արծրունիներին ՝ ընդդեմ խալիֆայության զորապետներ Յուսուփի և Բուղայի։ Հետագայում Գնունիները էական դեր չեն ունեցել քաղաքական կյանքում։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 141)։*  |
**Ագնի լեզու**, **ագնի**, **անյի**, Աֆրիկայում բնակվող ագնի ցեղի լեզուն, պատկանում է սուդանական լեզուների ական խմբին։ Բնորոշ գծերից մեկն ածականների բացակայությունն է, որոնք փոխարինվում են բայական հատուկ ձևերով։ Ագնի լեզվով հիմնականում խոսում են Կոտ դ'Իվուարում և Գանայում։ Անյինի ամենամոտ ազգակից լեզուն բաուլեն է, այն նաև մոտ է նզեմային (նզիմա)։

Անյինի բարբառներն են` սանվին, ինդենին, բինին, բոնան, մորոնուն, ջուաբլինը, անոն, աբեն, բարաբոն և ալանգուան։ *Մորոֆոն*, որը խոսողների մեկ քառորդի բարբառն է, կարող է դասակարգվել որպես առանձին լեզու։ Կոտ դ'Իվուարում կան մոտ 610,000 ագնի լեզվի լեզվակիրներ՝ 10,000-ից 100,000 լեզուն օգտագործողների հետ։ Գանայում կան անյիի 250,000 խոսողներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հ. Զ. Պետրոսյան, Ս. Ա. Գալստյան, Թ. Ա. Ղարագյուլյան, Լեզվաբանական բառարան (խմբ. Էդ. Բ. Աղայան), Երևան, «Հայկական ՍՍՀ Գիտությունների Ակադեմիայի հրատարակչություն», 1975, էջ 1։


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 11978831q · LCCN: sh85005843 · SUDOC: 027831167 |

 |
**Երևանցոց**, հայկական նախկին թաղամաս Գանձակ քաղաքում՝ Գանձակ գետի ձախ ափին։

Նորաշեն հայաբնակ թաղամասի հետ հանդիսանում էր հիմնականում թուրքաբնակ թաղերով շրջապատված Գանձակի 2 թաղամասերից մեկը։ Երևանցոց թաղամասում է գտնվել Սուրբ Գևորգ եկեղեցին, քաղաքային ժողովարանը, բարձրակարգ հյուրանոցները, ամենալավ խանութները և այլն։ Այստեղ են գտնվել քաղաքի ընդարձակ, բարձկարգ և մաքուր փողոցները ի տարբերություն թուրքական թաղամասերի, որի փողոցները անշուք և անբարեկարգ էին։

Հայ-թուրքական ընդհարումներ (1905-1906)
--------------------------------------

1905-1906 թվականների Գանձակում ևս տեղի են ունեցել հայ-թուրքական ընդհարումները, որի հետևանքով Երևանցոց թաղամասն ամբողջությամբ ավերվել է։

Արցախյան պատերազմ
-----------------

Արցախյան պատերազմով պայմանավորված՝ 1989 թվականից ինչպես Ադրբեջանական ԽՍՀ-ի այլ բնակավայրերի, այնպես էլ Գանձակի հայազգի բնակչությունը բռնագաղթել է Հայկական ԽՍՀ և ԽՍՀՄ այլ երկրներ։ Ներկայում հայկական թաղամասում բնակվում են թուրքեր

Երևանցոց թաղամասում են կազմակերպվել 1988 թվականի նոյեմբերի 21-ից դեկտեմբերի 10-ը տեղի ունեցած Գանձակի հայ բնակչության ինքնապաշտպանական զինված գործողություններն ընդդեմ ադրբեջանական միլիցիայի, հասարակական ջարդարարական խմբերի, հանցավոր տարրերի դեմ, որոնք ցանկացել են սպանեն, բռնաբարեն, ավերեն ու թալանեն հայերին ու հայկական թաղամասերը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Ե. Լալայեան (1899)։ «Գանձակի գաւառ»։ *Ազգագրական հանդէս*: 297 (չաշխատող հղում)
2. 1 2 3 4 5  RAA գիտական ուսումնասիրություններ(չաշխատող հղում)
, Գիրք Զ։ Հյուսիսային Արցախ, Սամվել Կարապետյան, ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն» հրատարակչություն, Երևան 2004թ. ISBN 5-8080-0566-3 (հայ.) Archived 2019-04-01 at the Wayback Machine. (անգլ.) Archived 2021-01-12 at the Wayback Machine.
3. 1 2  Ղարաբաղյան ազատագրական պատերազմ 1988-1994 թթ.» հանրագիտարան, Երևան, 2004 թ.։
4. ↑  Գ. Ներսիսյան, Լ. Վարդապետով, «Գանձակ. նախնիների կանչ», Երևան, 2003 թ․:
5. ↑  Գ. Ներսիսյան, Լ. Վարդապետով, «Գանձակ հուշեր», Երևան, 2003 թ․
**Հայաստանի Հանրապետության շքանշաններ**, Հայաստանի Հանրապետության պետական պարգևների տեսակ։ Հիմնադրվել են 1994 թ. «Պետական պարգևների մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքով (ուժը կորցրել է 2014 թ. օգոստոսի 9-ին), վերասահմանվել են 2014 թ. «Պետական պարգևների և պատվավոր կոչումների մասին» ՀՀ օրենքով։ Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 55-րդ հոդվածի 16-րդ կետի, Հայաստանի Հանրապետության շքանշաններով պարգևատրում է Հայաստանի Հանրապետության Նախագահը` դրանց վերաբերյալ հրապարակելով հրամանագրեր։

Հայաստանի Հանրապետության շքանշանները հիմնվում են օրենքով` Հայաստանի Հանրապետությանը, հասարակությանը մատուցած ակնառու և բացառիկ ծառայությունները նշելու համար։

Հայաստանի Հանրապետության շքանշաններ
-----------------------------------

| Հայրենիքի շքանշան |
| --- |
|  |
|  |

| Փառքի շքանշան | Տիգրան Մեծի շքանշան | «Մարտական խաչ» I աստիճանի շքանշան |
| --- | --- | --- |
|  |  |  |
|  |  |  |
|

  


| «Մարտական խաչ» II աստիճանի շքանշան | Սուրբ Վարդան Մամիկոնյանի շքանշան | Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի շքանշան | Պատվո շքանշան |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|

| «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի շքանշան | «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի շքանշան | Բարեկամության շքանշան |
| --- | --- | --- |
|  |  |  |
|  |  |  |
|

Կարդացե՛ք նաև
-------------

* Հայաստանի Առաջին Հանրապետության պետական պարգևները
* Հայաստանի Հանրապետության մեդալներ
«Carl's Jr.»-ում մատուցվող բեկոնային չիզբուրգեր
**«Կարլս Ջունիոր»** (անգլ.՝ Carl's Jr.), ամերիկյան արագ սննդի ռեստորանների անդրազգային ցանց։ Ունի շուրջ 1500 արագ սննդի կետեր, որոնք տեղակայված են Միացյալ Նահանգներում, Կանադայում, Բրազիլիայում, Դոմինիկյան Հանրապետությունում, Պուերտո Ռիկոյում, Մալայզիայում, Դանիայում, Կոստա Ռիկայում, Նոր Զելանդիայում, Սինգապուրում, Վիետնամում, Թայլանդում, Էկվադորում, Պանամայում, Ինդոնեզիայում, Թուրքիայում, Մեծ Բրիտանիայում, Բահամյան Կղզիներում, Մեքսիկայում և Ռուսաստանում։

Հիմնադրվել է 1941 թվականին Կարլ Կարչերի կողմից։ Հիմնադրման պահին Կարչերը Լոս Անջելեսում ուներ հոթ դոգի մատուցման մի քանի կետեր։ 1945 թվականին Կարչերը Կալիֆոռնիայի Անահայմ քաղաքում արագ սննդի առանձին կետ է բացում, որն անվանում է «Carl’s Drive-In Barbeque»։ 1956 թվականին Կարչերը բացում է «Carl’s Jr.»-ի առաջին երկու ռեստորանները։ Ցանցի առանձնահատկությունն է դառնում սննդի արագ սպասարկումը և այցեքարտային պատկերանիշը, որում պատկերված է դեղին գույնի ժպտացող աստղ։

«Hardee's» ցանցի հետ հանդիսանում է «CKE Restaurants» ընկերության ստորաբաժանումը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «CKE Restaurants, Inc», ֆինանսական հաշվետվություն, 2013

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
**Լեղապիգմենտներ**, ներկող նյութեր, որոնք պարունակվում են լեղու, աննշան քանակությամբ նաև արյան և հյուսվածքների մեջ։ Գոյանում են հեմոգլոբինի քայքայումից, ողնաշարավոր կենդանիների և մարդու լյարդի, փայծաղի, ոսկրածուծի մակրոֆագերում։

Կարևոր լեղապիգմենտներից են՝ բիլիվերդինը, բիլիռուբինը, ուրոբիլինը։  

Բիլիվերդինը՝ {\displaystyle C\_{33}H\_{34}O\_{8}N\_{4}}, կանաչ բյուրեղներ են, մոլ. զանգվածը՝ 522,67, հայտնաբերվել է նաև որոշ անողնաշարավորների (որդեր, խեցգետնանմաններ, միջատներ) օրգանիզմում։ Բիլիվերդինի վերականգնումից առաջանում է բիլիռուբին՝ {\displaystyle C\_{33}H\_{36}O\_{6}N\_{4}}, մոլ. զանգվածը՝ 584,68, դարչնագույն բյուրեղներ են։ Լեղածորանների խցանման դեպքում դժվարանում է լեղու անցումը դեպի 12-մատնյա աղիք, և բիլիռուբինի խտությունն արյան մեջ բարձրանում է, անցնում մեզի մեջ։ Այդ պատճառով բիլիռուբինի որոշումն արյան և մեզի մեջ ունի ախտորոշիչ նշանակություն։  

Ուրոբիլինը դեղին գույնի նյութ է, ստացվում է ուրոբիլինոգենից՝ լույսի և օդի ազդեցությամբ։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 533)։*  |
**Տատյաններ**. 18-20-րդ դարերում Թուրքիայում պետական, հայ ազգային հասարակական գործիչների, նշանավոր մտավորականների տոհմ Կոստանդնուպոլսում։ Ուսումնասիրողները Սուլթան Մահմուդի գահակալության շրջանն անվանել են «Տատյան դար»։ Տատյանները նյութական միջոցներ են տրամադրել Վենետիկի Մխիթարյաններին, ազդեցիկ դեր խաղացել Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքի կրոն, և մշակութային կյանքում։ Տատյանների ամառանոցում ստորագրվել է Սան Ստեֆանոյի ռուս-թուրքական պայմանագիրը (1878)։

Մահտեսի Առաքել-Տատյան
---------------------

Նրանց նախահայրը՝ արհեստավոր Մահտեսի Առաքել-Տատը (Տատյան) (1753-1812) Կոստանդնուպոլիս է գաղթել Ակն գավառի Ապուչեխ գյուղից։ 1795 թվականին ստացել է ամիրայի կոչում և նշանակվել սուլթանական Թուրքիայի արքունի վառոդապետ։ Այնուհետև, շուրջ 75 տարի Տատյանների շառավիղները ղեկավարել են Թուրքիայի զինագործարանները, թղթի արտադրությունը, բանակի հանդերձավորումը։

Տատյան Սիմեոն ամիրա
-------------------

Տատյան Սիմեոն ամիրան (1786-1832) 1826 թվականին նշանակվել է արքունի վառոդապետ, նույն թվին իր միջոցներով կառուցել տվել Այաստեֆանոյի հայոց եկեղեցին։ 1832 թվականին արքունի վառոդապետ կարգված Պողոսբեյ Տատյանը (1800-1863) նյութական օգնություն է ցույց տվել Հ․ Սվաճյանին, Հ․ Պարոնյանին։

Հովհաննես բեյ Տատյան
--------------------

Հովհաննես բեյ Տատյանը (1789- 1869) 1842 թվականին ստանձնել է արքունի վառոդապետի պաշտոնը, 1844 թվականին կառուցել Մաքրիգյուղի հայկական եկեղեցին։

Ներսես բեյ Տատյան
-----------------

Ներսես բեյ Տատյանը (1825-1872) եղել է առաջնակարգ ճարտարապետ, Պաչյանների հետ բազմաթիվ շենքեր կառուցել Կոստանդնուպոլսում։

Առաքել բեյ Տատյան
-----------------

Առաքել բեյ Տատյանի (1820-1886) օրոք, Թուրքիայում ռազմական մինիստրության ստեղծմամբ, վերացվել է վառոդապետության պաշտոնը։

Մկրտիչ բեյ Տատյան
-----------------

Մկրտիչ բեյ Տատյանը (1844-1911) եղել է բազմակողմանի զարգացած մտավորական, տիրապետել եվրոպական մի շարք լեզուների, թղթակցել ֆրանսիական կենտրոնական թերթերին։

Հարություն փաշա և Տիրան բեյ Տատյաններ
-------------------------------------

Բարձրաստիճան պաշտոնյաներ Հարություն փաշա Տատյանը (1830-1901) և Տիրան բեյ Տատյանն էական ազդեցություն են ունեցել թուրք արքունիքում։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 603)։*  |
**Անդրանիկ Մարգարյանի կիսանդրի**, գտնվում է Երևանի կենտրոնում՝ Անդրանիկ Մարգարյանի անվան Երևանի թիվ 29 ավագ դպրոցի բակում։

Հեղինակ
-------

* Ճարտարապետ՝ Ալբերտ Սոխիկյան

Պատմություն
-----------

2013 թվականի սեպտեմբերի 2-ին՝ Երևանի թիվ 29 ավագ դպրոցի բակում տեղադրվեց ազգային-պետական գործիչ, 2000-2007 թթ. Հայաստանի վարչապետ Անդրանիկ Մարգարյանի կիսանդրին։

Կիսանդրու բացման արարողությանը մասնակցել են ՀՀ Ազգային ժողովի փոխնախագահ Էդուարդ Շարմազանովը, ՀՀ կրթության և գիտության նախարար Արմեն Աշոտյանը, ՀՀ քաղաքաշինության նախարար Սամվել Թադևոսյանը, կիսանդրու ստեղծման աջակից բարերարներ Կառլեն և Սառա Եսայանները, պաշտոնատար այլ անձինք, բազմաթիվ երևանցիներ։  
Հանդիսավոր բացման պատիվը վերապահվել է Երևանի քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանին և կիսանդրու հեղինակ՝ ճարտարապետ Ալբերտ Սոխիկյանին։

Պատկերասրահ
-----------

* Անդրանիկ Մարգարյանի կիսանդրին նրա անունը կրող Երևանի թիվ 29 ավագ դպրոցի բակումԱնդրանիկ Մարգարյանի կիսանդրին նրա անունը կրող Երևանի թիվ 29 ավագ դպրոցի բակում
* Անդրանիկ Մարգարյանի անվան Երևանի թիվ 29 ավագ դպրոցի բակԱնդրանիկ Մարգարյանի անվան Երևանի թիվ 29 ավագ դպրոցի բակ
* Անդրանիկ Մարգարյանի անվան Երևանի թիվ 29 ավագ դպրոցԱնդրանիկ Մարգարյանի անվան Երևանի թիվ 29 ավագ դպրոց

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  ՀՀ երջանկահիշատակ վարչապետ Անդրանիկ Մարգարյանի անունը կրող դպրոցը նոր ուսումնական տարին դիմավորում է հիմնանորոգված
2. ↑  Անդրանիկ Մարգարյանի անունը կրող դպրոցը նոր ուսումնական տարին դիմավորում է հիմնանորոգված
«Անդրանիկ Մարգարյան» քաղաքական դպրոցը Հայաստանի Հանրապետական կուսակցության հիմնադրած ուսումնական հաստատությունն է։ Դպրոցի տնօրենն է Հայկ Մամիջանյանը։

Ընդունելություն
---------------

Դպրոցի ընդունելությանը մասնակցելու իրավունք ունեն 20-ից 40 տարեկան, բուհերի շրջանավարտ կամ ուսանող անձինք՝ անկախ կուսակցական պատկանելությունից։ Ընդունելությունն անցնում է մրցութային կարգով՝ երեք փուլերով. դիմումների փաթեթի ուսումնասիրություն, գրավոր քննություն և հարցազրույց։ Ուսման տևողությունն է 4 ամիս։ Դասընթացները անցկացվում են Հայաստանի Հանրապետական կուսակցության կենտրոնական գրասենյակում (ՀՀ, ք. Երևան, Մելիք-Ադամյան, 2)` շաբաթական երկու օր՝ ժամը 18.30-ից մինչև 21.00։ Դպրոցում ուսումնառությունն անվճար է։

Պատմություն
-----------

Համաձայն ՀՀԿ խոսնակ Էդուարդ Շարմազանովի դպրոցի հիմնադրման մասին որոշումը կայացվել է 2016 թվականի մարտի 24-ին՝ Հայաստանի Հանրապետական կուսակցության Գործադիր մարմնի նիստի ժամանակ Դպրոցը անվանակոչվել է ի հիշատակ հայ հասարակական-քաղաքական գործիչ, ՀՀ վարչապետ (2000-2007), ՀՀԿ նախագահ Անդրանիկ Մարգարյանի։

Դասախոսական կազմ
----------------

Դպրոցում դասախոսում են քաղաքական գործիչներ, փորձագետներ, ակադեմիկոսներ, Հայաստանում դիվանագիտական առաքելություն իրականացնող մասնագետներ։

Տես նաև
-------

* ՀՀ ԱԳՆ դիվանագիտական դպրոց
* ՀՀ դատական դպրոց

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Անդրանիկ Մարգարյան» քաղաքական դպրոց
2. ↑  ՀՀԿ-ն Անդրանիկ Մարգարյանի անունը կրող քաղաքական դպրոց կհիմնի
3. ↑  Նախագահը հյուրընկալվել է Անդրանիկ Մարգարյան քաղաքական դպրոցում