**Կարոլյուս Դյուրան** (իսկական անունը` Շառլ Էմիլ Օգույսթ Դյուրան, ֆր.՝ Carolus-Duran, Charles Emile Auguste Durant, հուլիսի 4, 1837(1837-07-04)[…], Լիլ - փետրվարի 17, 1917(1917-02-17), Փարիզի 14-րդ շրջան, Փարիզ, Ֆրանսիա), ֆրանսիացի նկարիչ, ակադեմիական դպրոցի ներկայացուցիչ։

Կյանքը և ստեղծագործունեությունը
-------------------------------

Կարոլյուս Դյուրանը նկարել սովորել է իր հայրենի քաղաքում`Լիլում, այստեղ նա ստացել է քաղաքային կրթաթոշակ, որով շուրջ երկու տարի նա ապրել և սովորել է Փարիզում։ Փարիզում վերցրել է *Կարոլյուս Դյուրան* կեղծանունը, որով էլ մինչև կյանքի վերջը ստորագրել է իր աշխատանքների տակ։ Սովորելու սկզբնական շրջանում Կարոլյուս Դյուրանը կրկնօրինակել է Լուվրի նկարները, և հատկապես Լեոնարդո դա Վինչիի աշխատանքները, այս ամենին զուգընթաց սկսում է նկարել հեղինակային կտավներ։ 1860 թվականին երիտասարդ նկարիչը Վիկեր մրցույթում ստանում է մրցանակ։ 1861 թվականին նա մեկնում է սովորելու Իտալիայում, ապրում է Հռոմում, Վենետիկում, մի քանի շաբաթ մնում Պոմպեյում, իսկ 1866 թվականին վերադառնում է Փարիզ։ 1861 թվականից 1866 թվականն ընկած ժամանակահատվածում Կարոլյուս Դյուրանը ստեղծել է բազմաթիվ նկարներ, որոնցում պատկերված են իտալական առօրյայի տեսարաններ։

1866 թվականին նկարչին մեծ հաջողություն է բերում «*Մարդասպան*» կտավը, որը գնվել է Լիլի իշխանությունների կողմից։ Այդ կտավի համար Կարոլյուս Դյուրանը այնքան գումար է վաստակել, որ այն հերիքել է նրան 1867-1868 թվականներին մեկնել Իսպանիա սովորելու համար, այս ժամանակահատվածում նա հատկապես հետաքրքրվել է Դիեգո Վելասկեսի ստեղծագործունեությամբ։ Ֆրանսիա վերադառնալուց հետո Կարոլյուս Դյուրանը ամուսնանում է նկարչուհի Պոլինա Մարիա Կրուազետի հետ, բացում է մեծ նկարչական սրահ և ընդունում է աշակերտներ։ XIX դարի 60-ական թվականների վերջից նկարիչը հայտնի էր որպես դիմանկարիչ՝ ամենաճանաչված և ամենապահանջված նկարիչը Փարիզում։ Իր աշխատանքներում նա չի շողոքորթում հաճախորդներին, չի հետևում կեցվածքի նրբագեղությանը, այլ կարևորում է մարդկային բնույթի համապատասխանությունը։ 1869 թվականին բարեկամություն է սկսվում Կառոլյուս Դյուրանի և նկարիչներ Էդուարդ Մանեի և Զախարիա Աստրուկի միջև։

Մոտավորապես 1875 թվականին նկարիչը անդրադառնում է պատմական և ժանրային նկարչությանը և դիմում Պիտեր Պաուլ Ռուբենսի և Պաոլո Վերոնեզեի ստեղծագործունեություններին։ Ստանում և իրականացնում է պետական պատվերներ, օրինակ Լուվրի դահլիճներում առաստաղի նկարազարդումը՝ «Մարիա Մեդիչիի հաղթանակը» (1878)։ 1879 թվականին Կառոլյուս Դյուրանը ստանում է Փարիզյան Սալոնի պատվո մեդալ։ 1890 թվականին իր կնոջ և մի քանի նկարիչների հետ միասին ստեղծել է «Կերպարվեստի ազգային միությունը»։ 1900 թվականին ընտրվել է Ֆրանսիական ակադեմիայի պատվավոր նախագահ։ 1904 թվականին Կառոլյուս Դյուրանը արժանացել է Պատվո լեգեոնի շքանշանի Մեծ սպայի կոչման։ 1905 թվականին ընտրվել է Հռոմի Ֆրանսիական ակադեմիայի տնօրեն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Emile Auguste Carolus-Duran (նիդերլ.)
2. 1 2  Carolus-Duran // *Benezit Dictionary of Artists* — OUP, 2018. — ISBN 978-0-19-977378-7 — doi:10.1093/BENZ/9780199773787.ARTICLE.B00032484
3. 1 2  Internet Speculative Fiction Database — 1995.
4. 1 2  Կերպարվեստի արխիվ — 2003.
5. 1 2
6. ↑  RKDartists (նիդերլ.)
7. ↑  Benezit Dictionary of Artists — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7
8. ↑

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կենսագրություն և ստեղծագործություններ

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Speculative Fiction Database · RKDartists · WikiTree · Rodovid |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX1505642 · BNF: 14066446t · GND: 116457775 · ISNI: 0000 0001 1556 6099 · LCCN: n87896143 · NLP: a0000003660627 · NTA: 256388687 · NUKAT: n2017047632 · PTBNP: 1795624 · SUDOC: 070459002 · VIAF: 34662644 · ULAN: 500115346 · WorldCat VIAF: 34662644 |

 |

 |