recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Երևանցի կնոջ 19-րդ դարավերջի հարսանեկան զգեստ**, Երևան քաղաքի պատմության թանգարանում ցուցադրվող 19-րդ դարավերջի երևանցի աղջիկների հարսանեկան հագուստ։

Նկարագիր
--------

Հարսի հագուստը իրենից ներկայացնում է մետաքսյա փղոսկրագույն ծաղկանախշերով կտորից զգեստ կրկնակի թևերով։ Հարսնացուն հետը կրել է փղոսկրագույն բուսանախշ կրծկալ և գոտի-գոգնոց,սպիտակ ժանեկազարդ գլխաշոր-քող,սպիտակ գուլպաներ և ասեղնագործ ոտնամաններ։

Երևանյան հարսանեկան հագուստ
---------------------------

Հարսանեկան հագուստը, ունենալով ծիսական  նշանային գործառույթ, միաժամանակ ունի գեղագիտական դեր։ 19-րդ  դարի վերջերիրն Երևանում հարսանեկան հագուստը  կաթնագույն, ծաղկանախշ կտորից կրկնակի թևերով  զգեստ էր, որի տակից հարսը կրել է բուսանախշ լանջակալ, զգեստի վրայից՝ գոտի-գոգնոց, գլխին՝ դրամներով ճակատնոց, վրայից՝ քող, ոտքերին սպիտակ գուլպաներ և ասեղնագործ ոտնամաններ։ Հարսանիքից մի քանի օր առաջ սկսում  էին հարսի ու փեսայի համար նոր հագուստ կարել:Ընդունված ավանդույթի համաձայն հարսի զգեստը տղայի կողմն էր կարում՝ դա վերածելով իսկական արարողության։ Հավաքվում էին բարեկամ կանայք և փեսայի մոր հյուրասիրությունից հետո, նրանցից մի քանիսը վերցնելով սկեսուրի կապած  չոր մրգերով կամ շաքարի կտորներով թաշկինակը,  գնում էին հարսնացուի տուն։ Այստեղ նույնպես հյուրասիրվելով, վերցնում էին հարսի չափերը /գունավոր թելերով/ և վերադառնում էին։ Սկսվում էր զգեստը կարելու արարողությունը։ Սակայն դերձակի մկրատը չէր կտրում մինչև սկեսուրը նրան մի լավ նվեր չէր տալիս, որից հետո վերջինս ձևում էր կտորը, իսկ  բարեկամ կանայք կարում էին։ Պատրաստի հագուստը քահանայի օրհնելուց հետո երգ ու պարով տանում էին խնամու տուն։

### Հարսնացուի քող

Հարսնացուի քողը մաքրության, ամոթխածության խորհրդանիշն էր։ Հարսի քողը բարձրացվում էր  առագաստ մտնելու պահին, այն յուրովի սահման էր աղջկա ու կնոջ միջև, որը միայն փեսացուն կարող էր խախտել՝ բարձրացնելով այն։

Քողը հարսնացուին  պահում էր  չար աչքից, այն նորահարսը կրում է  քառասունքի ողջ ընթացքում։

### Գոտի-գոգնոց

Գոտին մի մոգական շրջանակ էր, որը կրողին պահպանում էր  ամեն տեսակ չար աչքից ու փորձությունից։ Ամուսնանալուց հետո կանայք պարտադիր կրել են գոտի-գոգնոց։ Գոտի-գոգնոցի վրա  ոսկե թելով (տրեզ) զարդանախշված է կենաց ծառը, որը խորհրդանշում է պտղաբերություն։

Հարսի հագուստի կրծքավանդակի զարդանախշը կոչվում է թակարդ։ Թակարդ է կոչվում քանի-որ նորահարսը հետո պետք դառնա կերակրող մայր, որպեսզի չար աչքը թակարդի մեջ խճճվի ու կերակրող մորը աչքով չտա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Սերիկ Դավթյան,Հայկական ասեղնագործություն
2. ↑  Պողոսյան Սվետլանա (2006թ.)։ *Երևան։ Հոդվածների ժողովածու՝ նվիրված Երևանի պատմության խնդիրներին*։ Երևան: Զանգակ։ էջեր 171–177։ ISBN 99941-2-052-2
3. ↑  Հայկական տարազ,Հեղինե Փափազյան
| **՞**Թիակապոչ գեկոն |
| --- |
| Թիակապոչ գեկոն  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Կենդանիներ |
|
|
|
|
|
| Տիպ | Քորդավորներ |
|
|
|
|
|
| Դաս | Սողուններ |
|
|
|
| Կարգ | Թեփուկավորներ |
| Ենթակարգ | Մողեսներ |
|
|
| Ընտանիք | Գեկոններ |
|
|
|
|
|
|
| Տեսակ | **թիակապոչ գեկոն** |
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Ptychozoon kuhli Stejneger, 1902

 |
| 

| ԴասակարգումըՎիքիցեղերում | Պատկերների որոնումՎիքիպահեստում | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Հնդկա-մալայզիական թիակապոչ գեկոն** կամ պարզապես **թիակապոչ գեկկոն** (լատին․՝ Ptychozoon kuhli), մողեսակերպերի կարգի գեկոնների ընտանիքին պատկանող սողուն։

Տարածվածություն
---------------

Տարածված են միայն Ասիա աշխարհամասում։ Ապրում են հիմնականում Հնդկաստանում և Մալայզիայում (որտեղից էլ գալիս է թիակապոչ գեկկոնի անվանումը), սակայն որոշ պոպուլյացիաներ բնակվում են նաև Թաիլանդի տարածքում։

Նկարագրություն
--------------

Թիակապոչ գեկոնի մարմնի ամբողջ երկայնքով, ինչպես նաև մատների արանքում ձգվում է մաշկային թաղանթ։ Այն պոչի վրա առաջացնում է կլորավոր բլթակներ, որոնցով էլ նա տարբերվում է մյուս մողեսակերպերից։

Պոչի վրայի այդ ծալքերը գեկոնին հնարավորություն են տալիս սավառնել մի ծառից մյուսը։ Մաշկի գույնը կախված է շրջակա միջավայրից։ Դրա միջոցով նա կարողանում է դառնալ աննկատելի և պաշտպանվել արտաքին միջավայրի վնասակար ազդեցություններից։

Թիաոտ գեկկոնի ոտքերը կարճ են, իսկ մատները ունեն կառչող հատկություն։ Պոչը հաստ է, իսկ ծայրը լայնացած է։ Մարմնի երկարությունը հասնում է 20 սմ-ի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ռ.Ս. Ղազարյան, Գիրք Սողուններ, Կենդանիների անունների հայերեն-ռուսերեն-լատիներեն կարգաբանական բառարան, Երևան, «Փյունիկ»
2. ↑  Հ․Ջ․ Գրիգորյան, Ողնաշարավորներ, Հայերեն կենդանաբանական տերմինաբանություն (վերլուծություն և սկզբունքներ) (խմբ. Հ․Գ․ Խաչատրյան), «ՀՀ ԳԱԱ Գիտություն հրատարակչություն», 2008, էջ 180 — 264 էջ. — 300 հատ, ISBN 978-5-8080-0723-9։


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · IRMNG · ITIS TSN |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2780676499 |

 |
**Թիկունք**,

1. Լայն առումով՝ պատերազմող երկրի ամբողջ տարածքը (բնակչությամբ և տնտեսական պաշարներով)՝ առանց ռազմական գործողությունների գոտու, նեղ առումով՝ զորամասերի, ստորաբաժանումների և զինվորական հիմնարկների այն ամբողջությունը (Զինված Ուժեր), որը պատերազմի և խաղաղ պայմաններում զորքին ապահովում է նյութական, փոխադրական, տեխնիկական, ճարտարագիտա-օդանավակայանային, բժշկական, առևտրակենցաղային, ֆինանսական և այլ միջոցներով։
2. Զորաշարքի, մարտակարգի զորքերի օպերատիվ դասավորության թիկունքային՝ ճակատայինի հակառակ կողմը։

Ղարաբաղյան պատերազմի սկզբնական փուլում կամավորական ջոկատների և ԻՊՈՒ ստորաբաժանումների նյութական, փոխադրական և տեխնիկական ապահովումը, օդային ճանապարհով Արցախի համար առաջին անհրաժեշտության բեռներ հասցնելն իրականացվել է Հայաստանի Հանրապետություն և ԼՂԻՄ շրջափակման, հակառակորդի մշտական նշանոցի տակ։ Ստեփանակերտի օդանավակայանի ազատագրումից և Լաչինի մարդասիրական միջանցքի բացումից հետո թիկունքային ծառայության կազմավորման համար ստեղծվել են նպաստավոր պայմաններ։ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության բարեգործական, հայրենակցական և հասարակական այլ կազմակերպությունների հիմքի վրա 1992 թվականին ձևավորվել է թիկունքային ծառայությունը։ ԼՂՀ ԻՊԿ նախագահի (Սերժ Սարգսյան) 1992 թվականի օգոստոսի 14-ի հրամանագրով ՊՇ-ների ստեղծումից և Զինված Ուժերի կազմակերպականհաստիքային նոր կառուցվածքի հաստատումից հետո վերակառուցվել է նաև թիկունքային ծառայությունը։ Ատեղծվել են նյութական ապահովման ստորաբաժանումներ, կենտրոնացվել առանձին գործող հասարակական կազմակերպությունների աշխատանքները։ Ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերի ժամանակ, ըստ անհրաժեշտության, թիկունքային ծառայության խնդիրները փոփոխվել են կենտրոնում և տեղերում։ 1993 թվականի ձմռանը և 1994 թվականի սկզբներին. հակառակորդի լայնածավալ հարձակումների ժամանակ, հաստատվել է նյութատեխնիկական ապահովման նոր համակարգ՝ վերևից ներքև, որով բարձրացել է ծառայության անձնակազմի օպերատիվությունն ու պատասխանատվությունը։

ԼՂՀ-ում թիկունքային ծառայության զարգացմանը գործուն մասնակցություն են ունեցել Ա. Ալեքսանյանը, Բ. Սահակյանը. Ա. Աբգարյանը, Վ. Ծատղանը, Ա. Նաջարյանը և ուրիշներ։

Զինադադարի հաստատումից հետո թիկունքային ծառայությունը զբաղվում է զինծառայողների կենցաղի, սննղի. հագուստի, անձնական հիգիենայի մշտական վերահսկողության Ա բարելավման խնդիրներով։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակը վերցված է* *Հայաստան հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 187)։*  |
**Լակոնիա** (հուն․՝ Λακωνία), նոմոս Հունաստանում, որը գտնվում է Պելոպոնեսի հարավային մասում։ Ափերը ողողում են Մեսինակոս և Լակոնիկոս ծովածոցերի ջրերով։ Լակոնիայում են գտնվում երկու խոշոր լեռնաշղթաներ, որոնց մեջտեղում էլ գտնվում է նոմոսը․ Տայգետը, Պելոպոնեսի ամենաբարձր Մարմարոկաստրո ⟨2228 մետր⟩ և Պարնոնը։ Նրանց միջև հոսում է Լակոնիայի գլխավոր գետը՝ Էվրոտը, և տեղակայված է մայրաքաղաք Սպարտան։ Հյուսիսոմ սահմանակցում է Արկադիա նոմոսի հետ, արևմուտքում՝ Մեսենիայի հետ։ Նոմոսին է պատկանում Էլաֆոնիսոս կղզին։

Պատմություն
-----------

**Լակոնիկա**՝ Հին Հունաստանի պատմական մարզ։ Հյուսիսում սահմանակցում է Արկադիա նոմոսին, արևմուտքում՝ Մեսենիային։

Հնում՝ մինչև մ․թ․ա․ 2-րդ հազարամյակի կեսերը, բնակեցված էր լելեգներով։ Հետո տեղաբնիկները դուրս էին մղվել աքայացիների կողմից, իսկ ավելի ուշ՝ մ․թ․ա․ 1-ին հազարամյակում՝ դորիացիների կողմից, որոնք Լակոնիկայում հիմնել են Սպարտա քաղաք-պետությունը։ Լակոնիկայի բնակիչներին ⟨սպարտացիներին⟩ հատուկ է հակիրճ շարադրանքը և սակավախոսությունը՝ լակոնիկ ոճը։

Մ․թ․ա․ 1-ին դարում Լակոնիկայի տարածքը մտավ Հռոմեական նահանգ Աքադի կազմի մեջ։ Ժամանակակից Հունաստանում Լակոնիկայի տարածքում գտնվում է Լակոնիա նոմոսը։

Բնակչություն
------------

Լակոնիայի ոստիկանությունում, համաձայն մարդահամարի արդյունքների, որը անց է կացվել Հունական վիճակագրական ծառայության կողմից 2011 թվականին, բնակչության թիվը կազմել է 89 600 բնակիչ, որոնցից 46 030-ը՝ տղամարդ, և 43 570-ը՝ կին։ Այստեղից հետևում է, որ բնակչության խտությունը կազմում է 24,64 մարդ/կմ։ Հարկ է նշել, որ 2001 թվականի մարդահամարի տվյալներով՝ բնակչության թիվը կազմում էր 99 637 բնակիչ։

Ամենաշատ բնակչությամբ մունիցպալիտետը Սպարտան է. բնակչության թիվը 35 600 բնակիչ է, որոնցից 18 040-ը տղամարդիկ են, իսկ 17 560-ը՝ կանայք, բնակչության խտությունը կազմում է 30,12 մարդ/կմ²։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Соломон Яковлевич Лурье, Эдуард Давидович Фролов|* История Греции: Курс лекций. — Издательствово Санкт-Петербургского университета, 1993. — С. 35 — 674 с.
2. ↑  РСКД/Laconica
3. ↑  Σε 89.600 ανέρχεται ο πληθυσμός του νομού Λακωνίας (греч. *Население лаконии 89 600*)(չաշխատող հղում)
 Notos Press, 2011 год


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 476)։*  |
**Թիֆլիսի հայոց երաժշտական ընկերություն**, գործել է 1912-1921 թվականներին Թիֆլիսում, ընդգրկել է «Երաժշտական լիգայի» անդամներին և այլ երաժիշտների։ Նպատակը եղել է հայկական միջավայրում արևմտյան երաժշտարվեստը տարածելը, հայկական երգն ու երաժշտությունը հավաքելը, ներդաշնակելն ու զարգացնելը։

Պատմություն
-----------

Վարչության կազմում ընտրվել են Հովհաննես Սպենդիարյանը, Նիկոլայ Դոլուխանյանը, Սպիրիդոն Մելիքյանը, Գիսակ Վրույրը և ուրիշներ։ Նախագահներ են եղել Հովհաննես Սպենդիարյանը (1912 թվականից), Հովսեփ Տեր-Դավթյանը (1914 թվականից), Սպիրիդոն Մելիքյանը (1917 թվականից)։

Ընկերությունը կազմակերպել է մրցույթներ, հայ կոմպոզիտորների ստեղծագործական երեկոներ, գիտական արշավախմբեր՝ Հայաստանի շրջաններում ժողովրդական երգեր ձայնագրելու համար։ Այդ երգերն առաջին անգամ ձայնագրվել են ֆոնոգրամի գլանների վրա, որոնք հետագայում վերծանել և նոտագրել է Ս. Մելիքյանը և հրատարակել «Ժողովրդական երգեր» ժողովածուում (հ. 1, «Շիրակի երգեր», 1917)։

Հայ գրերի գյուտի 1500-ամյակի և տպագրության 400-ամյակի առթիվ տպագրել է Ս. Մելիքյանի «Յունական ազդեցութիւնը հայ երաժշտութեան տեսականի վերայ» (1914) աշխատությունը։

1916 թվականին կազմակերպել է Ա. Սպենդիարյանի հեղինակային համերգը, 1918 թվականին հիմնադրել է երաժշտական դպրոց (ճեմարան)։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ երաժշտության հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Գյոգջա**, շլորենու վրացական սորտ, որը ստեղծվել է ժողովրդական ընտրասերման ճանապարհով։ Մշակվում է հիմնականում Արարատյան դաշտավայրում և նրա նախալեռնային գոտում։

Նկարագրություն
--------------

Ծառն ուժեղաճ է, կլորավուն, խիտ պսակով։ Պտղաբերությունը տնկման 3-4-րդ տարուց։ Պտուղը՝ միջին մեծության՝ 20-30 գ, տափակ, կլորավուն, գագաթը տափակ է, թեթևակի հատած։ Մաշկը՝ բարակ, պինդ, պտղամսից չանջատվող, դեղնականաչավուն, մոմային փառի թույլ շերտով։ Պտղամիսը՝ կորիզից չանջատվող, միջին ամրության, դեղնականաչավուն, հյութալի, քաղցր, կորիզի մոտ՝ թթու, թույլ բուրմունքով, շատ համեղ։ Պտուղների հասունանում են հուլիսի 2-րդ կեսին։ Բերքատվությունը՝ 25 տ/հա և ավելի։ Լավագույն փոշոտիչը դեղին շլորն է։ Դիմացկուն է սնկային հիվանդությունների, ցրտի և երաշտի նկատմամբ։ Պտուղներն արժեքավոր են թարմ և խակ վիճակում օգտագործելու համար։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Գյուղատնտեսական հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Զարդապատկեր**, գրքի ձևավորման մեջ, ռիթմիկ դասավորված տարրերից կազմված նախշ (զարդանկար, զարդ, դրվագազարդ)։

Պատմություն
-----------

Զարդապատկերները նպաստում են գրքի կառուցվածքը գեղարվեստորեն ամբողջովին և ավարտուն դարձնելուն։ 

Գրքային Զարդապատկերների հնագույն նմուշները պահպանվել են 6-րդ դարից («Էջմիածնի Աւետարան», 989, «Վեհափառի Աւետարան», 10-րդ դար, «Մողնու Աւետարան», 11-րդ դար)։ 

Զարդապատկերով ընդգծում և առանձնացնում են գրքի տարբեր հատվածների սկիզբն ու վերջը՝ յուրատեսակ դադար ստեղծելով տեքստի ընթերցանության ժամանակ։ 

Տարբերում են գունավոր ու անգույն, բնական կամ ոճավորված զարդապատկերներ։ Հայկական ձեռագրերին բնորոշ է սկզբնաէջերի, վերջնաէջերի խորանների, գլուխների, վերնագրերի, սկզբնատառերի և լուսանցքների զարդանկարումը։ 

Հայ իրականության մեջ Զարդապատկերի ամենախոշոր վարպետը Թորոս Ռոսլինն է, որի ստեղծագործություններում նկատելի է ընդունված հնարքներից շեղվելու և աստվածաշնչյան թեմաների հետ աշխարհիկ տարրերի (որսի տեսարաններ, կենդանիների պատկերներ) ներմուծման միտումը։ 

Մանրանկարներում պահպանվել են նաև մի շարք պատմական անձանց դիմանկարներ, երկրաչափական, բուսական, կենդանական, տիեզերական մարմինների և ոճավորված այլ Զարդապատկերներ։ Տարածված են վարդյակի տարատեսակները, կենաց ծառի, նռան, խաղողի ողկույզի, արծվի, վիշապի, եզան և այլ կենդանիների պատկերներ։ 

Ժամանակակից Զարդապատկերները կատարվում են նորագույն գեղագիտական ընկալումերին համապատասխան։ 

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ գրատպություն և գրքարվեստ» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Գյուղատնտեսական կենդանիների արտակազմվածք**, կենդանիների մարմնակազմի արտաքին ձևերը, լայն առումով՝ արտաքնատեսքով կենդանիների տնտեսական հատկանիշների գնահատման ուսմունք։ Նպատակն է որոշել կենդանու մարմնակառուցվածքի տիպը, ցեղայնությունը, մթերատվության ուղղության աստիճանը։ Կենդանիներին ըստ արտակազմվածքի գնահատելիս հաշվի է առնվում, որ մթերատվության չափը պայմանավորված է անատոմիական, ֆիզիոլոգիական, նյարդահումորալ, մարմնակառուցվածքային առանձնահատկություններով և այլ գործոններով։

Ուսմունքի ձևավորում
-------------------

Կենդանիների արտակազմվածքի մասին ուսմունքը ձևավորվել է 18-րդ դարում, իսկ «արտակազմվածք» («էքստերիեր») եզրն անասնաբուծական գրականության մեջ առաջին անգամ կիրառել է ֆրանսացի գիտնական Կ. Բուրժելը (1768 թվականին)։ Արտակազմվածքի մասին ուսմունքի զարգացման գործում կարևոր ներդրում ունեն գերմանացի գիտնական Գ. Նատուուսը, ռուս և խորհրդային գիտնականներ Մ. Խ. Պրիդորոգինը, Վ. Ի. Վսեվոլոդովը, Ի. Ի. Ռավիչը, Պ. Ն. Կուլեշովը, Ե. Ֆ. Լիսկունը և ուրիշներ։

Արտակազմվածքի ձևեր
------------------

Գոյություն ունեն արտակազմվածքով գնահատելու նկարագրական (աչքաչափային), կետային չափագրման և լուսանկարման եղանակներ։ Մթերատվության տարբեր ուղղության կենդանիներին բնորոշ են արտակազմվածքի տարբեր ձևեր։ Օրինակ՝ մսատու խոշոր եղջերավոր կենդանիների մարմնի ձևը մոտ է զուգահեռանիստի, իրանը խորն է և լայն, վերջույթները կարճ ու լայն դրվածքով են, մկանունքը՝ լավ զարգացած։ Գլուխը և պարանոցը՝ կարճ, հաստ, մեջքը և գոտկատեղը՝ հավասար, լայն ու մսոտ, գավակը՝ լայն ու ընդգծված մկանունքով, մաշկը՝ փուխր։ Կաթնատու տավարի իրանը կոնաձևն է, առավել զարգացած է գավակի հատվածը։ Գլուխը և պարանոցը՝ երկար, կուրծքը խորը, երկար, բայց ոչ լայն․ մեջքը և գոտկատեղը՝ ուղիղ, մաշկը՝ նուրբ և առաձգական։ Կուրծը մեծ է ու բաժակաձև, հիմքում՝ լայն։ Կենդանիներին արտակազմվածքով գնահատելու տարբեր հարցեր կան ընդգրկված հայկական մատենագիտական աղբյուրներում, ձիաբուծական ձեռագիր գրվածքներում, 11-12-րդ և 18-21-րդ դարերի հայ գիտնականների (Ս. Երեմյան, Ն. Տաղավայան և ուրիշներ) աշխատություններում։ Հայաստանում արտակազմվածքի հարցերը գիտականորեն լուսաբանվել են Ալ. Թամամշյանի, Ս. Կարապետյանի, Ա. Ռուխկյանի, Վ. Ոսկանյանի և ուրիշների աշխատություններում՝ ընդունելով այն որպես ձևի ու ֆունկցիայի (արտակազմվածքի և մթերատվության) փոխադարձ կապի արդյունք։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Գյուղատնտեսական հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Թոբի Ֆինն Ռեգբո** (անգլ.՝ **Toby Finn Regbo**, հոկտեմբերի 18, 1991(1991-10-18), Լոնդոն, Միացյալ Թագավորություն), անգլիացի դերասան, երաժիշտ; Հանդես է եկել կինոյում, հեռուստատեսությունում, թատրոնում։Նա հայտնի է իր դերով որպես երիտասարդ Նեմո Ոչ ոք «Պարոն Ոչ ոք» գիտաֆանտաստիկ դրամայում, որպես ֆրանսիացի Ֆրանցիսկ Երկրորդ՝ CW-ի «Գահակալություն» սերիալում, Էթելրեդ՝ BBC Two և Netflix «Վերջին թագավորություն» սերիալներում, Թոմազո Պերուցցի՝ «Մեդիչի. Ֆլորենցիայի վարպետները»և Ջեք Բլեքֆրիսը Վհուկների բացահայտման մասին։

Կենսագրություն
--------------

Թոբի Ռեգբոն ծնվել է 1991 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Համմերսմիտում (Լոնդոն, Անգլիա) սովորական ընտանիքում։ Նրա հայրը նորվեգացի է։ Ռեգբոն հնարած անուն է, որը ընտրվել է հոր նախնիների կողմից, որպեսզի փոխեն նորվեգիական Հանսոն անունը։ Նրա մայրը ծնվել և մեծացել է Լոնդոնում։ Սովորել է Արևմտյան Լոնդոնի Latymer Upper School-ում։ Նրա դերասանական հմտությունը դրսևորվել է դպրոցական ներկայացումից հետո։

Կարիերա
-------

Իր կարիերան Թոբին սկսել է 2006 թվականից փոքր դերում, նկարահանվելով «Թագավորական Շարպ նետաձգի փորձությունը» ֆիլմում։ 2007 թվականին նա խաղացել է դեռահաս Չադ Թերների դերը մանկական ֆանտաստիկ ֆիլմի էպիզոդներից մեկում։ 2 տարի հետո նա ստացել է առաջին դերը «մեծ» էկրանում՝ զինվորական մելոդրամա, որի ռեժիսորն է եղել Սթիվեն Պոլյակովը։ Նրա խոշոր դերը դա դերն է գիտա-ֆանտաստիկ դրամայում՝ «Պարոն ոչմեկ» (ֆիլմ, 2009), որի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2009 թվականի սեպտեմբերի 12-ին։ Այստեղ նա խաղացել է Նեմո Ոչմեկի դերը պատանեկության տարիներին։ Տոբին խաղացել է Ալբուս Դամբլդորի դերում «Հարի Փոթերը և Մահվան պարգևները» ֆիլմի 2 մասերում։ 2012 թվականին նա խաղացել է «Գանձերի կղզին» ֆիլմում, գլխավոր հերոսի դերում։ 2013 թվականից խաղում է գլխավոր դերերից մեկում (Ֆրանցիսկ 2-րդ) «Թագավորությունը» ամերիկյան հեռուստասերիալում։

Ֆիլմագրություն
--------------

| Թվական | Անուն(անգլերեն) | Դեր |
| --- | --- | --- |
| 2006 | Sharpe's Challenge | Էնսին |
| 2007 | M.I.High | Չեդ Թոռներ |
| 2009 | Mr. Nobody | Նեմո(15 տ.) |
| 2009 | Glorious 39 | Մայքլ |
| 2010 | Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 1 | Ալբուս Դամբլդոր (պատանի) |
| 2011 | Kiss & Cry | հեքիաթասաց |
| 2011 | One Day | Սեմուել Քոուլ |
| 2011 | Someday This Pain Will Be Useful to You | Ջեյմս Սվեք |
| 2012 | Treasure Island | Ջիմ Հոկինս |
| 2012 | The Town | Հարրի |
| 2013 | uwantme2killhim? | Ջոն |
| 2013 | Heart of Nowhere | Լյուկ |
| 2013-2015 | Reign | Ֆրանցիսկ 2-րդ |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Filmportal · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1061641686 · ISNI: 0000000403520802 · LCCN: no2013043685 · VIAF: 300215774 · WorldCat VIAF: 300215774 |

 |
**Թոմաս, Լանկաստերի 2-րդ կոմս** (անգլ.՝ Thomas, Earl of Leicester and Lancaster. մոտ 1278 - մարտի 22, 1322(1322-03-22), Պոնտեֆրակտ, Wakefield, Արևմտյան Յորքշիր, Միացյալ Թագավորություն), անգլիացի ազնվական։ Պլանտագենետների հարստության անդամ, եղել է իր առաջին զարմիկի՝ Անգլիայի թագավոր Էդուարդ II-ի դեմ դուրս եկած բարոնների առաջնորդներից մեկը։

Կյանք
-----

Թոմասը Էդմունդ Կուզիկի և Բլանշե Արտուայի ավագ որդին է։ Էդմունդը Անգլիայի թագավոր Հենրի III-ի որդին է։

Նրա ամուսնությունը Ալիս դը Լասիի հետ անհաջող էր։ Նրանք միասին երեխա չունեցան, չնայած Թոմասը արտամուսնական կապերից ունեցավ երկու որդի՝ Ջոն և Թոմաս անուններով։ 1317 թվականին Ալիսը զրկվեց իր հորական Կանֆորդից և Դորսեթից Սուրեի կոմս Ջոն Վարենի ասպետ Ռիչարդ դը Մարտինի կողմից։ Այս միջադեպը բերեց բախման Սուրեի և Լանկեստերի միջև, և Լանկեստերը նվաճեց Սուրեի երկու ամրոց։ Դրանից հետո միջամտեց Էդուարդ թագավորը և երկու կոմսերը հաշտվեցին։

Թոմասը շարունակում էր պահել երկու հզոր կոմսություններ Լինքոլնը և Սելիսբերին։ Սա նախատեսված էր նրա ամուսնության պայմանագրով։ Իր աներոջ մահից հետո կոմսություններն անցնում էին նրան և ոչ նրա կնոջը։

Դառնալով չափահաս, նա դարձավ Լանկշիրի շերիֆ, սակայն մյուս տասը տարին անցկացրեց Էդուարդի I-ի հետ Շոլտանդիայի մարտերում՝ թողնելով ներքին գործերը իր օգնականներին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Gran Enciclopèdia Catalana (կատ.) — Grup Enciclopèdia, 1968.
2. 1 2  *Lundy D. R.* The Peerage
3. ↑  Maddicott, 2008
4. ↑  Warner Kathryn (2018)։ *Blood Roses* (1st ed.)։ Stroud, Gloucestershire: The History Press։ էջ 120


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | The Peerage · WikiTree · WeRelate |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Մեծ կատալոնական · Օքսֆորդի կենսագրական · Dictionary of National Biography |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BAV: ADV12566310 · NKC: jx20090904008 · VIAF: 290413155 · WorldCat VIAF: 290413155 |

 |
**Գյուղատնտեսության զարգացման միջազգային հիմնադրամ** (ԳԶՄՀ, անգլերեն ՝ IFAD), Միավորված ազգերի կազմակերպությունի ասոցացված կազմակերպություն, հիմնադրվել է 1976-ին:Կենտրոնակայանը՝ Հռոմում։

Նկարագրություն
--------------

Հիմնման նպատակը լրացուցիչ միջոցներ հայթայթելը և դրանք զարգացող երկրներին կամ միջկառավարական կազմակերպություններին զեղչով հատկացումն է, գյուղական բնակչության շրջանում աղքատության դեմ պայքարը։ Անդամակցում է 168 պետություն։ Միջոցները գոյանում են անդամ և այլ պետությունների ու կազմակերպությունների կամավոր ներդրումներից։ Հայաստանի Հանրապետությունը Գյուղատնտեսության զարգացման միջազգային հիմնադրամնին անդամակցում է 1993-ից և գտնվում է C (զարգացող) երկրների ցանկում:1995-ից սկսած Գյուղատնտեսության զարգացման միջազգային հիմնադրամն Հայաստանի Հանրապետությունում իրականացրել է ավելի քան 64 մլն ԱՄՆ դոլար ընդհանուր արժեքով 5 ծրագիր՝ ուղղված գյուղատնտեսական տարածքների զարգացմանը:Ներկայում (2014) Գյուղատնտեսության զարգացման միջազգային հիմնադրամն ֆինանսական աջակցություն է ցուցաբերում Հայաստանի Հանրապետությունում իրականացվող «Գյուղական կարողությունների ստեղծում» (2011–16) և «Շուկայավարման հնարավորություններ ֆերմերներին» (2008–13) ծրագրերին, որոնց ընդհանուր նպատակը աղքատության նվազեցումն է Հայաստանի գյուղական բնակավայրերում։ Ծրագրերի շրջանակներում առաջիկա տարիներին նախատեսվում է Վայոց ձորի, Տավուշի և Արագածոտնի մարզերում հիմնել 700 հա պտղատու այգի՝ ժամանակակից մեթոդներով մշակման հնարավորություններով։ Նշված մարզերում արդիականացվելու են նաև ենթակառուցվածքները։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Գյուղատնտեսական հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Զեպ Հիլց** (գերմ.՝ Sepp Hilz, հոկտեմբերի 22, 1906(1906-10-22), Բադ Այբլինգ, Վերին Բավարիա, Բավարիա, Գերմանական կայսրություն - սեպտեմբերի 30, 1967(1967-09-30), Willing, Բադ Այբլինգ, Վերին Բավարիա, Բավարիա, Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետություն), գերմանացի նկարիչ-ռեալիստ։

Կյանք և գործունեություն
-----------------------

Զեպ Հիլցը ծնվել է նկարչի ընտանիքում։ Ռոզենհայմում կերպարվեստ է ուսումնասիրել, առաջին հերթին` հին վարպետների նկարելու տեխնիկան։ 1927-1927-ական թվականներին շարունակել է նկարչություն սովորել Մյունխենի կիրառական արվեստի դպրոցում և գրաֆիկայի մասնավոր դպրոցում։ Այնուհետև նկարիչը վերադարձել է Բադ Այբլինգ։ 1930 թվականին Հիլցի նկարները նկատվել են արվեստի քննադատների կողմից։

Նկարիչը հաջողությունների է հասել Գերմանիայում ազգային-սոցիալիստների կառավարման ժամանակ։ Գյուղացիների կյանքից և աշխատանքից վերցրած նրա «Գյուղական աշխատանքները» կուսակցության վերադասի կարծիքով արտացոլում էին գերմանացիների ազգային ոգին։ Զեպ Հիլցը Ադոլֆ Հիտլերի սիրելի նկարիչներից մեկն էր, վերջինս 1938 թվականին 10 000 մարկով գնել է Հիլցի «Աշխատանքից հետո» կտավը։ 1939 թվականին պետության կողմից 1 000 000 մարկ նվեր է ստացել հողատարածք գնելու, տուն և արվեստանոց կառուցելու համար։ 1938-1944-ական թվականների ընթացքում Հիլցը 22 նկար է ցուցադրել ազգային արվեստի ցուցադրություններում։ 1943 թվականին նա արժանացել է արվեստի պրոֆեսոր կոչմանը, այնուհետև ազատվել է զինվորական ծառայությունից։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո նկարիչը հիմնականում զբաղվել է վնասված կտավների վերականգնմամբ, սեփական նկարները որպես կանոն ստեղծում էր կրոնական թեմաներով։ Հետպատերազմյան Գերմանիայում առաջացած դժվարությունների հետևանքով, 1956 թվականին Զեպ Հիլցը դադարել է զբաղվել կերպարվեստով։

Ընտրյալ աշխատանքներ
-------------------

* Գյուղացիական Վեներա (1939),
* Ունայնություն (1940),
* Կարմիր վզնոց (1942),
* Գյուղացիական եռագրություն (1941),
* Եղանակի կախարդը (1942),
* Աշնան կախարդանքը (1943),
* Վալպուրգյան գիշեր (1942),
* Ուշ աշուն (1939),
* Նամակ ռազմաճակատից (1940),
* Երկու կին (1946)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #1042737991 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.

Գրականություն
-------------

* *Davidson M. G.* Kunst in Deutschland : 1933—1945. — T. 1—2. — Tübingen, 1989—1994.
* *Schoenmetzler Ch. Schoenmetzler K-J.* Kunst und Künstler in Bad-Aibling : Ein Bayerischer Bilderbogen. — Bad-Aibling, 2004.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1042737991 · ISNI: 0000000082757859 · NKC: xx0044142 · VIAF: 85579836 · ULAN: 500171389 · WorldCat VIAF: 85579836 |

 |
Գյումրու տրիկոտաժի ֆաբրիկայի շենքը Անկախության հրապարակում
**Գյումրու տրիկոտաժի ֆաբրիկա**, խորհրդային և մասնակիորեն՝ հետխորհրդային թեթև արդյունաբերության ձեռնարկություն ՀՀ Շիրակի մարզկենտրոն Գյումրիում (նախկինում՝ Լենինական)։

Հիմնադրվել է 1958 թվականին՝ առանձնացվելով գուլպա-տրիկոտաժի ֆաբրիկայից։ Այդ շրջանում ունեցել է գործող և կարող տեղամասեր։ 1965 թվականին և 1977 թվականին Գյումրու տրիկոտաժի ֆաբրիկան վերակառուցվել է։ Շարք են մտել հենքագործվածքային, ներկման-վերամշակման, գործող և կարող նոր արտադրամասեր և լաբորատորիաներ, մեքենահաշվային կայան։

1977 թվականի դրությամբ Ֆաբրիկան թողարկել է 12 միլիոն հատ տրիկոտաժե սպիտակեղեն՝ 16 միլիոն ԽՍՀՄ ռուբլի արժողությամբ։ Արտադրանքի 9 տեսակներ ունեցել են որակի պետական նշան։

1980 թվականի դրությամբ Գյումրու տրիկոտաժի ֆաբրիկայի արտադրանքի զգալի մասն իրացվում էր Խորհրդային Միության տարբեր շրջաններում, առաքվում էր Մոնղոլիա։ Ֆաբրիկայի մի քանի տասնյակ տրիկոտաժագործներ պարգևատրվել են ԽՍՀՄ շքանշաններով և մեդալներով։

Գյումրու տրիկոտաժի ֆաբրիկաի օգնությամբ ստեղծվել են Սպիտակի (1965 թվականից) և Արթիկի (1970 թվականից) տրիկոտաժի ֆաբրիկաները։

2013 թվականի դրությամբ գործարանը գործում է։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 556)։*  |
| **՞**Եղեգնակատու |
| --- |
|  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Կենդանիներ |
|
|
|
|
|
| Տիպ | Քորդավորներ |
|
|
|
|
|
| Դաս | Կաթնասուններ |
|
|
|
| Կարգ | Գիշատիչներ |
|
|
|
| Ընտանիք | Կատվազգիներ |
|
|
|
| Ցեղ | Կատուներ |
|
|
| Տեսակ | **Եղեգնակատու** |
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| *Felis chaus* |
|  Հատուկ պահպանություն |
| 
Վտանգված տեսակIUCN 3.1 *Endangered* : ??? |
|  Բնապահպանական կարգավիճակը |
| 
Քիչ վտանգված

 |
|  Արեալ |
| պատկեր |
|   Տարածվածությունը |
| 

| ԴասակարգումըՎիքիցեղերում | ՊատկերներՎիքիպահեստում | ITIS**183802**NCBI**61376**

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Եղեգնակատու** (լատին․՝ *Felis chaus*), կատվազգիների ընտանիքի գիշատիչ կաթնասուն կենդանի։

Հայաստանում տարածված է Արարատի, Արմավիրի մարզերում (Արաքս գետի հովտում), հանդիպում է նաև Սյունիքի, Վայոց ձորի, Գեղարքունիքի և այլ մարզերում։

Բույնը կառուցում են թփուտներում, չոր ճյուղերի մեջ կամ գետնի վրա, երբեմն զբաղեցնում է տարբեր կենդանիների հին բները։

Մարմնի երկարությունը 57-90 սմ է, պոչինը՝ 21-31 սմ, կենդանի զանգվածը՝ մինչև 12 կգ։ Վայրի կատուներից ամենամեծն է։ Մարմնի վերին մասը դեղնադարչնամոխրոգույն է, բերանի շուրջը, ծնոտի ու կոկորդի շրջանը՝ սպիտակավուն։ Ականջների հետևը շիկավուն է, ծայրերը՝ սև, վրձնաձև մազափնջով։ Ոտքերը երար են։ Սնվում է ջրլող թռչուններով, կրծողներով, նապաստակներով, սողուններով և այլ մանր ողնաշարավորներով, երբեմն՝ կուղբերով, նաև քիչ քանակությամբ բուսական կերով։

Ունի լավ զարգացած լսողություն, տեսողություն և հոտառություն։

Հղիությունը տևում է 60 օր։ Ունենում է մինչև 6 ձագ, որոնք կաթով կերակրվում են 2 ամիս, ամռան վերջին հեռանում են մորից։ Մազափոխվում է տարին 2 անգամ՝ փետրվար-ապրիլին և սեպտեմբեր-նոյեմբերին։ Ակտիվ գործում է գիշերը, տաք եղանակներին՝ նաև ցերեկը։

Մորթին սակավարժեք է։ Մեծ վնաս է հասցնում ջրլող թռչուններին։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Եղեգնակատու - Երևանի կենդանաբանական այգի

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 501)։*  |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուս · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN |

 |
**Թոնի Վիտեն** (հոլ.՝ Tone Wieten), հոլանդացի մարզիկ (թիավար), աշխարհի չեմպիոն, Օլիմպիական խաղերի չեմպիոն (2020) և բրոնզե մեդալակիր (2016), ինչպես նաև աշխարհի գավաթակիր։

Կենսագրություն
--------------

Թոնի Վիտենը ծնվել է 1994 թվականի մարտի 17-ին Ամստերդամում (Հյուսիսային Հոլանդիա)։ Պրոֆեսիոնալ կարիերան որպես թիավարող սկսել է 2004 թվականին։ Մարզվում է Ամստերդամի *RVWillem III* թիավարության ակումբում։ Այդ ակումբ նրան տարել է մայրը, երբ նա տասը տարեկան էր։

Միջազգային մակարդակի առաջին մրցումը, որին մասնակցել է Վիտենը, եղել է 2013 թվականի ակադեմիական թիավարության աշխարհի գավաթի խաղարկությունը Լինցում (2013 UNDER 23 WORLD ROWING CHAMPIONSHIPS): Ութնյակի կազմում 06:00.670 արդյունքով նրա թիմը գրավել է 5-րդ տեղը, որտեղ պարգևատրման գոտուց նրանց հետ են մղել Ավստրալիայի (05:56.350 - 4-րդ տեղ) և Իտալիայի (05:56.150 - 3-րդ տեղ) թիմերը։

Առաջին մրցումները, որոնց ընթացքում Վիտենը նվաճել է իր առաջին մեդալը, եղել է Սիդնեյում 2014 թվականի ակադեմիական թիավարության աշխարհի գավաթի I էտապը (2014 WORLD rowing CUP I): Հոլանդացի թիավարների ութնյակի կազմում, 05։ 37.760 արդյունքով, նրա թիմը գրավել է երկրորդ տեղը՝ ոսկե մեդալը զիջելով ավստրալիացիների թիմին (05:35.580):

Վիտենը բրոնզե մեդալ է նվաճել թիավարության աշխարհի 2015 թվականի առաջնությունում, որն անցկացվել է Ֆրանսիայի Էքբելետ լե Լաք քաղաքում։ Վիտենը հոլանդական ութնյակի կազմում զբաղեցրել է երրորդ տեղը 05:38.090 հաշվով։

Ռիո դե Ժանեյրոյում կայացած 2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի ժամանակ Վիտենը նվաճել է առաջին օլիմպիական մեդալը։ Հոլանդացի թիավարների ութնյակը 05։ 31.590 արդյունքով զիջել է առաջնությունում Գերմանիայի (05:30.960, 2-րդ տեղ) և Մեծ Բրիտանիայի (05:29.630, 1-րդ տեղ) թիմերին։ Մեկնարկային գոտեմարտում հոլանդացի մարզիկները եղել են հինգերորդը և իրենց արդյունքը բարելավել են մեկ հորիզոնականով 1000 մ-ից հետո։ 1500 մետրից հետո առաջ անցնելով Նոր Զելանդիայի թիմին՝ նրանք եղել են երրորդը մինչև եզրագիծը։

2020 թվականի Օլիմպիական խաղերում Թոնի Վիտենը Հոլանդիայի թիմի կազմում նվաճել է ոսկե մեդալ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Tone Wieten
2. 1 2  Tone Wieten
3. ↑  «Tone Wieten»։ roeien.nl։ 2015
4. ↑  «(BM8+) U23 Men's Eight - Final»։ *STARTLISTS & RESULTS*։ WORLDROWING.COM։ 2013
5. ↑  «(M8+) Men's Eight - Final»։ *STARTLISTS & RESULTS*։ WORLDROWING.COM։ 2014
6. ↑  «Rowing - 2015 World Championships - Results Men»։ *Rowing*։ The-sports.org։ 2015
7. ↑  «Rowing: Men's Eight»։ *RIO 2016*։ BBC։ 2016


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր · Թվիթթեր |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | FISA · Olympic Channel · ՄՕԿ |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պատշգամբ (այլ կիրառումներ)

**Պատշգամբ** (ֆր.՝ Le Balcon), նկար, որը նկարվել է 1868-1869 թվականներին ֆրանսիացի նկարիչ Էդուարդ Մանեի (Édouard Manet, 1832-1883) կողմից։ Պատկանում է Փարիզի Օրսեի թանգարանին։ Նկարի չափսերն են 170×124.5։ Գրականության մեջ օգտագործվում է նաև նկարի անվանման «Պատշգամբում» տարբերակը։

Պատմություն
-----------

1868 թվականին Մանեն ծանոթանում է նկարչուհի Բերտա Մորիզոի հետ։ Նույն տարվա սեպտեմբերին նկարչուհին սկսեց ծառայել որպես բնորդուհի ապագա «Պատշգամբ» նկարի համար։ Նկարը ընդունվել է փարիզյան սալոնի ժյուրիի կողմից և ցուցադրվել է Փարիզյան սալոնում 1869 թվականի մայիսին։ Նրա հետ ցուցադրվել է Մանեի մեկ այլ նկար «Նախաճաշը արվեստանոցում»։ Բերտա Մորիզոն, այցելելով ցուցահանդեսը և տեսնելով նկարները, իր տպավորություններով կիսվել է նամակում, որ գրել է քրոջը՝ Էդմեին։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Նրա նկարները, ինչպես միշտ ստեղծում են վայրի կամ նույնիսկ փոքր-ինչ անհաս պտղի տպավորություն, բայց ես չեմ կարող ասել, որ դրանք ինձ դուր չեն գալիս։ «Պատշգամբում» ես ստացվել եմ ավելի շուտ տարօրինակ, քան տգեղ, կարծես հետաքրքրասերների մոտ տարածվել է « Ճակատագրական կին» նկարագիրը |  |

1884 թվականից նկարը գտնվել է ֆրանսիացի նկարիչ-մարշալ Գյուստավ Կայբոտի (Gustave Caillebotte) անհատական հավաքածուի մեջ։ Նրա մահից հետո, 1896 թվականին նկարը փոխանցվեց և համարվեց պետական սեփականություն, իսկ 1896 թվականին այն փոխանցվել է Լյուքսեմբուրգյան այգու ցուցասրահ։ 1929 թվականին այն գտնվում էր Լուվրի հավաքածուի մեջ, իսկ 1947 թվականին փոխանցվել է Ժե դե Պոմ (ֆր.՝ Jeu de Paume) ցուցասրահին։ 1986 թվականին նկարը փոխադրվել է Օրսեի թանգարան, որտեղ և գտնվում է մինչ այսօր։

Նկարագրում
----------

Նկարում պատկերված է տեսարան պատշգամբում, որը ցանկապատված է կանաչ ցանկապատով։ Պատշգամբում գտնվում են երկու սպիտակաթույր զգեստներով կանայք, որոնցից մեկը նստած է (նկարչուհի Բերտա Մորիզո), իսկ մյուսը կանգնած է (ջութակահարուհի Ֆաննի Կլաուս)։ Նրանց ետևում կանգնած է հանդիսավոր հագնված տղամարդ (նկարիչ Անտուան Գիեմեն), իսկ հետին պլանի մթության մեջ կարելի է տարբերել Լեոն Կոելը Լենխովին, Մանեի խորթ որդուն։
Ենթադրվում է, որ « Պատշգամբ» նկարի սյուժեն և կոմպոզիցիան ներշնչվել են «Մախին պատշգամբում» նկարից (1808-1814), որի հեղինակն է եղել Ֆրանսիսկո Գոյան՝ Մանեի սիրելի նկարիչներից մեկը։ Պատշգամբ նկարի պատկերման պատրաստությունների ժամանակ Մանեն նաև նկարել է «Օրիորդ Կլաուսի դիմանկարը» (1868), որտեղ Ֆաննի Կլաուսը ներկայանում է պատշգամբում նստած։

Մախին պատշգամբում, Ֆրանսիսկո Գոյա
Օրիորդ Կլաուսի դիմանկարը, Էդուարդ Մանե

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
 **Էդուարդ Մանեի նկարներ** |
| --- |
|  |
| 
* Օգյուստ և Էժեն Մանեները, նկարչի ծնողները (1860)
* Իսպանացի կիթառահար (1860)
* Լոլան Վալենսիայից (1862)
* Նախաճաշ խոտի վրա (1863)
* Օլիմպիա (1863)
* Էմիլ Զոլայի դիմանկարը (1868)
* Լեոն Լեենհոֆի դիմանկարը (1868)
* Պատշգամբ (1868–1869)
* Երկաթգիծ (1873)
* Նավակում (1874)
* Սալորօղի (1877)
* Տիկին Գիյեմեի դիմանկարը (1880)
* Ճագար (1881)
* Բար Ֆոլի Բերժերում (1882)
* Ջերմոցում (նկար)

 |  |

 |


1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13  JocondeLab — 2014.
2. ↑
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Եղվարդ (այլ կիրառումներ)

**Եղվարդ**, հնավայր ՀԽՍՀ Նաիրիի շրջանում, Եղվարդ քաղաքատիպ–ավանի արևմտյան կողմում։ Կաթողիկե մեծ եկեղեցուց մոտ 1 կմ հեռավորությամբ։ Այստեղ կա մի հին քրիստոնեական ընդարձակ գերեզմանատուն, որտեղ գտնվել են 10-15–րդ դարերի քանդակազարդ գերեզմանաքարեր և պարզ տապանագրեր։ Գերեզմանոցի հարավային կողմում կա մի մատուռանման շինություն, նման է ուրարտական ժամանակների շենքերին։ Գերեզմանոցի հարավային կողմում կա մի մատուռանման շինություն՝ կիկլոպյան քարերով։ Վերջինս, որ շինված է հսկա որձաքարերից, նման է ուրարտական ժամանակների շենքերին։ Ըստ Թ․ Թորմանյանի, հեթանոսական ժամանակներում կառուցված այդ շենքը լրացվելով մի խորանով՝ վերածվել էր մատուռի, որը մի ժամանակ ուխտատեղի էր շրջակա գյուղացիների համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հակոբյան Թ. Խ. Մելիք-Բախշյան Ստ. Տ. Բարսեղյան Հ. Խ. Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան, հ. 2 [Դ-Կ] (խմբ. Մանուկյան Լ. Գ.), Երևան, «Երևանի Համալսարանի Հրատարակչություն», 1986, էջ 192 — 992 էջ։
**Լավագույն մոտավորություն**, մոտավորությունների տեսության կարևոր հասկացություն։ Եթե հարթության փակ, սահմանափակ, կապակցված E բազմության վրա որոշված f անընդհատ ֆունկցիան անալիտիկ է E-ի ներքին կետերի {\displaystyle E^{0}}

բազմությունում, ապա այն հնարավոր է հավասարաչափ մոտարկել բազմանդամներով։ Լավագույն մոտավորության խնդիրը մոտավորության արագությունը որոշելն է՝ կախված բազմանդամների աստիճանից, այսինքն՝ 



p

n

(
f
,
E
)
=
 
i
n
f

max

z
∈
E

|

f
(
z
)
−
p
(
z
)

|

.

{\displaystyle p\_{n}(f,E)=\ inf\max \_{z\in E}|f(z)-p(z)|\,.}

{\displaystyle p_{n}(f,E)=\ inf\max _{z\in E}|f(z)-p(z)|\,.} մեծությունը վերևից և ներքևից գնահատելն է, որտեղ ներքին կոպարը {\displaystyle (\inf )} դիտարկվում է n–ից ոչ բարձր աստիճանի բազմանդամների դասում։ Ըստ վերը նշվածի՝ {\displaystyle p\_{n}(f,E)\to 0}, երբ {\displaystyle n\to \infty }: {\displaystyle p\_{n}(f,E)} զրոյին ձգտելու արագությունը կախված է {\displaystyle f(z)} ֆունկցիայի վարքից և E բազմության հատկություններից։ Մոտավորության արագության վրա հիմնականում ազդում են {\displaystyle f(z)} անընդհատության մոդուլը և ողորկությունը, ինչպես նաև E բազմության «ցրվածությունը»։ Լավագույն մոտավորության տեսության մեջ քննարկվում են նաև «հակադարձ խնդիրներ», որտեղ ուսումնասիրվում են {\displaystyle f(z)}-ի հատկությունները՝ կախված {\displaystyle p\_{n}(f,E)}-ի զրոյի ձգտելու արագությունից։ Լավագույն մոտավորության խնդիրները դիտարկվում են նաև ռացիոնալ ֆունկցիաների դասում։ Լավագույն մոտավորության արագությունը ազատ բևեռներով ռացիոնալ ֆունկցիաների դասում էապես ավելի մեծ է, քան բազմանդամների դասում։ 

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 491)։*  |
|  |
| --- |
| **Եղրևանի հունգարական** |
| Եղրևանի հունգարականԵղրևանի հունգարական |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Ենթատիպ** | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
| **Կարգ** | Խուլեղինջածաղկավորներ (Lamiales) |
| **Ընտանիք** | Ձիթենազգիներ (Oleaceae) |
| **Տրիբա** | *Oleeae* |
| **Ենթատրիբա** | *Ligustrinae* |
| **Ցեղ** | Եղրևանի *(Syringa)* |
| **Տեսակ** | **Եղրևանի հունգարական** *(S. josikaea)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Syringa josikaea***Rchb. |
|
| **Կարգավիճակ** |
| **Հատուկ պահպանության կարգավիճակ՝**   Վտանգված տեսակ |

**Եղրևանի հունգարական** (լատին․՝ Տ. josikaea Jacg. f.), Ձիթազգիներ ընտանիքի, Եղրևանի ցեղի բույս։

Նկարագրություն
--------------

Թուփ է' մինչև 5 մ բարձրությամբ, ուղղաձիգ, դարչնամոխրագույն ճյուղերով։ Երիտասարդ ընձյուղները մուգ կանաչ են, միամյաները' թավոտ, մոխրակարմրավուն։ Բողբոջները քառանկյուն են, սրածայր, կարմրագորշավուն, մինչև 1 սմ երկարությամբ։ Տերևները լայն էլիպսաձև են, երկարավուն էլիպսաձև, երբեմն' ձվաձև, 5—14 սմ երկարությամբ, 2,5—8,5 սմ լայնությամբ, սրածայր, սեպաձև կամ կլորավուն հիմքով, թարթիչաեզր, վերևի կողմից' մուգ կանաչ, մերկ, փայլուն, ներքևի կողմից' կապտավուն, մերկ փողրակավոր, ծիրանամանուշակագույն տերևակոթուններով և ծաղկակոթուններով։ Ծաղկաբույլերը գագաթնային են, միայնակ, 10—22 սմ երկարությամբ, ուղղաձիգ, լայն բրգաձև։ Ծաղիկները բաց կապտակարմրավուն են, բուրումնավետ։ Բաժակը զանգակաձև է, աղվամազապատ, կարճ, սուր ատամիկներով։ Պսակի խողովակը ձագարաձև է' 1 —1,5 սմ երկարությամբ։ Պսակաթերթիկները ձվաձև են։ Տուփիկը գլանաձև է, սրածայր, մերկ։ Սերմերը կարմրագորշավուն են, նեղ թևիկներով։ Ծաղկում է մայիս-հունիս ամիսներին (սովորական եղրևանուց 5—1 2 օր հետո)։ Ծաղկումը տևում է 1 0—25 օր։ Պտղաբերում է հուլիս-օգոստոսին։ Չափազանց ցրտադիմացկուն և երաշտադիմացկուն է, մեծ քանակությամբ արմատային մացառներ է տալիս։ Առատ է ծաղկում։

Տարածվածություն
---------------

Տարածված է Կարպատներում, Տրանսիլվանիայում, գետահովիտներում և լեռների արևոտ լանջերում, ծ. մ. 500—700 մ բարձրությունների վրա։

Լայնորեն տարածված է Հայաստանում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հարությունյան Լ․ Վ․, Հարությունյան Ս․ Լ․, Հայաստանի դենդրոֆլորան, հ. 2, Երևան, «Լույս հրատարակչություն», 1985, էջ 248։


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2780942338 |

 |
|  |
| --- |
| **Եղևնի արծաթագույն** |
| Եղևնի արծաթագույնԵղևնի արծաթագույն |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Դաս** | *Pinopsida* |
| **Կարգ** | Ասեղնատերևավորներ (Pinales) |
| **Ընտանիք** | Սոճազգիներ (Pinaceae) |
| **Ենթաընտանիք** | *Piceoideae* |
| **Ցեղ** | Եղևնի *(Picea)* |
| **Վերնատեսակ** | 'Picea' |
| **Տեսակ** | **Եղևնի արծաթագույն** *(P. pungens)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Picea pungens***Engelm. 1879 |
|
| **Տարածվածություն և պահպանություն** |
| **Հատուկ պահպանության կարգավիճակ՝**   Քիչ մտահոգող տեսակՏաքսոնի տարածվածությունը Տաքսոնի տարածվածությունը |

**Եղևնի կեռիկավոր**  (լատին․՝ *Picea pungens*), չափազանց գեղազարդ, 20-30 մ բարձրությամբ, բրգանման պսակով մշտադալար ծառ է։ Հայրենիքը Հյուսիսային Ամերիկան է։

Կենսաբանական նկարագիր
---------------------

Գեղեցիկ, մշտադալար, փշատերև հզոր ծառ է, մինչև 50 մ բարձրությամբ և 100-120 սմ բնի տրամագծով։ Սաղարթը գեղեցիկ բրգաձև է։ Բնի և բազմամյա ճյուղերի կեղևը մոխրագույն է։ 
Ասեղնատերևները քառակողմ են, կոշտ, սուր, 2-3 սմ երկարությամբ, աչքի են ընկնում կապտկանաչավուն կամ արծաթավուն գունավորմամբ։ Կոները գլանաձև են, գեղազարդ, ունեն 5-10 սմ երկարություն։ Կեռիկավոր եղևնին ցրտադիմացկուն է, խոնավասեր, հաջողությամբ դիմանում է օդի չորությանը և ամառային բարձր ջերմաստիճանին, հողի նկատմամբ քիչ պահանջկոտ է, լավ է դիմանում քաղաքային փոշուն, վնասակար գազերին և ուժեղ քամիներին։

Լավ է տանում ժամանակավոր երաշտը։ Կարող է աճել աղքատ, հողերում, միայն թե այս դեպքում աճը խիստ դանդաղում է։ Ստվերատար է, բայց լավ Է աճում նաև առատ լուսավորվածության պայմաններում։

Բազմացում
---------

Հաջողությամբ բազմանում է սերմերով և կտրոններով, հատկապես խոնավ շրջաններում։ Մեր հանրապետության գրեթե բոլոր շրջաններում հաջողությամբ կլիմայավարժվել է և ունի լայն կիրառություն կանաչապատման մեջ։

Կիրառում
--------

Կեռիկավոր եղևնին ունի բազմաթիվ պարտիզային ձևեր՝ արծաթափայլ, Էնգելմանի, կարճահասակ, կապտավուն, դեղնավուն, որոնք սաղարթի ձևի ու գույների բազմազանությամբ կարող են զարդարել ցանկացած կանաչ տնկարկ։ Կեռիկավոր եղևնին և նրա պարտիզային ձևերը խորհուրդ է տրվում օգտագործել սոլիտերներում, խմբերում և փողոցային տնկարկներում։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
*

Գրականություն
-------------

* Ժ. Հ. Վարդանյան, Ծառագիտություն, Հայկական գյուղատնտեսական ակադեմիա, Երևան, 2005

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Լ․ Վ․ Հարությունյան,Քո շրջապատի ծառերը, 1983, 64 էջ


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | UNII |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4435789-8 · LCCN: sh2006003883 · NKC: ph694873 |

 |
Եմելյան Պուգաչով
**Պուգաչովի ապստամբություն** (ռուս.՝ *Восстание Пугачёва*) գյուղացիական ապստամբություն Ռուսաստանում ճորտատիրական կարգերի դեմ։ Ապստամբության պատճառներն Էին ֆեոդալական շահագործման ուժեղացումը, Յաիկի կազակության արտոնությունների սահմանափակումը, գաղութատիրական ճնշումը Ուրալի և Պովոլժիեի ոչ ռուս ժողովուրդների նկատմամբ։ Ապստամբությունը սկսվել է անդրվոլգյան տափաստաններում։ Դոնի կազակ Եմելյան Պուգաչովը 1773 թվականի սեպտեմբերի 17-ին, հրովարտակով իրեն հայտարարեց Պյոտր III կայսր և արտոնություններ շնորհեց Յաիկի կազակներին, թաթարներին, կալմիկներին։ Պուգաչովի կողմնակիցներն ու օգնականներն Էին կազակներ Օվչիննիկովը, Չիկան (Զարուբին), Շիգաևը, ճորտ գյուղացիներ Բելոբորոդովը, Խլոպուշան, բաշկիր Սալավատ Յուլանը և այլք։ 

Սկզբնական շրջանում ապստամբները պաշարեցին Օրենբուրգը (հոկտեմբերի 5), գրավեցին Չելյաբինսկը (1774 թվականի փետրվար)։ Ջոկատները ղեկավարելու համար ստեղծվեց ռազմական կոլեգիա։ Ապստամբները վերացին ցարական վարչությունը և մտցրին կազակային ինքնավարություն։ Նրանց ձեռքին Էր Ուրալի գործարանների երեք քառորդը։ Այնուամենայնիվ, պատժիչ զորքերը Տատիշչևայի (Օրենբուրգի մարզ, 1774 թվականի մարտի 22-ին) Ուֆայի (մարտի 24-ին) մոտ պարտությանմատնեցին ապստամբներին։ 

Ապրիլի 1-ին Կարգալայի մոտ պարտվելուց հետո Պուգաչովը ետ քաշվեց դեպի Ուրալյան լեռներ։ Կազմելով նոր ջոկատներ, նա գրավեց Մագնիտնայա և Տրոիցկի ամրոցները, բայց պարտվելով՝ կրկին ապաստան գտավ Ուրալյան լեռներում, ապա շարժվեց Պովոլժիե։ Հուլիսի 12-ին գրավեց Կազանը (բացառությամբ բերդի), սակայն պարտություն կրեց կառավարական զորքերից և անցավ Վոլգայի աջ ափը։ 1774 թվականի հուլիսի 18-ի հրովարտակով ազատություն շնորհեց գյուղացիներին, ազատեց հարկերից։ Շարժումն այդ ժամանակ նոր վերելք է ապրեց՝ սպառնալով Ռուսական կայսրության կենտրոնական շրջաններին։ Թեև ստեղծվել Էին պայմաններ Մոսկվայի վրա հարձակվելու համար, Պուգաչովը շարժվեց հարավ, դեպի Դոն՝ հույս ունենալով համալրել ջոկատները Դոնի կազակներից։ Ապստամբները գրավեցին մի շարք բնակավայրեր, սակայն Ցարիցինը գրավել չհաջողվեց։ 

1774 թվականի օգոստոսի 25-ին վճռական ճակատամարտում ապստամբ ուժերը ջախջախվեցին։ Պուգաչովը փախավ անդրվոլգյան տափաստանները, սակայն բռնվեց կազակային ավագանու դավաճանությամբ և 1775 թվականի հունվարի 10-ին Մոսկվայում մահապատժի ենթարկվեց։ Շատ վայրերում ապստամբները շարունակեցին պայքարը։ 

Մինչև 1774 թվականի նոյեմբերը Բաշկիրիայում գործում Էր Սալավատ Յուլաևը։ Ստորին Պովոլժիեում ապստամբությունը ճնշվեց 1775 թվականի ամռանը, իսկ Օրենբուրգի նահանգում կառավարության հետապնդումները շարունակվեցին մինչև 1775 թվականի կեսերը։

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Կրուգոսվետ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: sh85125794 · NDL: 00569183 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 129)։*  |
Գազաէլեկտրական եռակցում
**Եռակցում**, տեղային հալման կամ համատեղ դեֆորմացման ճանապարհով կարծր մարմինների չերկատվող միացման տեխնոլոգիական պրոցես։ Եռակցման հետևանքով միացվող մարմինների ատոմների (մոլեկուլների) միջև առաջանում են ամուր կապեր։ Սովորաբար եռակցմամբ միացնում են մետաղները, սակավ՝ ապակին, պլաստմասսաները և այլ նյութևր։ Եռակցումը կատարվում է 2 եղանակով՝ 

* հալմամբ (աղեղային, գազային եռակցում, գազաէլեկտրական, թերմիտային և այլն),
* ճնշմամբ (գազամամլային, դարբնոցային և այլն)։

Բացի այդ, մետաղների եռակցումը կատարվում է ըստ հալման համար անհրաժեշտ էներգիայի տեսակի (էլեկտրական, գազային, ատոմաջրածնային, թերմիտային), պաշտպանական և լեգիրման մետալուրգիական միջոցներով (պաշտպանական գազերում ֆլյուսի տակ, կայունացնող ու գազախարամ առաջացնող և լեգիրող պատվածքներով էլեկտրոդներով), աղեղային եռակցման համար օգտագործվող էլեկտրոդներով՝ հալվող և չհալվող (ածխե, վոլֆրամե), ըստ կիրառվող գազերի (ացետիլենաթթվածնային, ջրածնաթթվածնային և այլն)։

Եռակցման միացումներից առավել տարածված են կցվանքային միացումը (Եռակցման շինվածքների ճակատամասերով), եզրածածկով միացումը (եռակցվող մակերևույթները մի փոքր իրար ծածկում են), ծայրեծայր միացումը (մի մասի ճակատամասը եռակցվում է մյուսի կողմնային մակերևույթին), անկյունային միացումը (շինվածքների մասերը միմյանց նկատմամբ դրվում են անկյան տակ) ևն։ Ստեղծվում են եռակցման նոր ձևեր՝ եռակցում շփմամբ, հելիոեռակցում պայթյունով, վակուումում ճնշմամբ և էլեկտրոնային ճառագայթով։

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Եռակցում** կատեգորիայում։ |


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 519)։*  |
**Գոհար Գարեգինի Աթոյան** (ապրիլի 24, 1957(1957-04-24), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հուլիսի 25, 2000(2000-07-25), Երևան, Հայաստան), կրկեսի հայ դերասանուհի, առաջին հայ կին աճպարարը։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Երևանում 1957 թվականի ապրիլի 24-ին։ Սովորել է Երևանի Մ.Գորկու անվան թիվ 4 դպրոցում։ Այն ավարտելուց հետո մեկնել է Մոսկվա, որտեղ ընդունվել է Մ.Ն.Ռումյանցևի անվան էստրադա-կրկեսային արվեստի ուսումնարան։ Աշխատել է Հայհամերգում։ Հովհաննես Յաղջյանի ղեկավարած «Փարվանա» համերգախմբի (երգ, ասմունք, կրկեսային համարներ) կազմում հյուրախաղերով շրջել ԽՍՀՄ-ի տարբեր քաղաքներում՝ հանդես գալով աճպարարական համարներով։

Մամուլում
---------

«Երեկոյան Երևան» օրաթերթն 1982 թվականի սեպտեմբերի 16-ի համարում անդրադառձել է Գոհար Աթոյանի ելույթներին.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | ...երիտասարդ աճպարար Գոհար Աթոյանի փայլուն ելույթները անտարբեր չեն թողնում ոչ փոքր, ոչ տարեց հանդիսատեսին։ Հայ կրկեսի պատմության մեջ առաջին կին աճպարարի «կախարդական» ձեռքերը հրաշքներ են գործում, ամեն անգամ հիացմունք առաջացնելով։ |  |

Պատկերասրահ
-----------

* Գոհար Աթոյան՝ առաջին հայ կին աճպարարԳոհար Աթոյան՝ առաջին հայ կին աճպարար
* Գոհար Աթոյանը «Փարվանա» համերգախմբի կազմումԳոհար Աթոյանը «Փարվանա» համերգախմբի կազմում
* Գոհար Աթոյանը «Փարվանա»` համերգախմբի մասնակիցԳոհար Աթոյանը «Փարվանա»` համերգախմբի մասնակից

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  «Փարոս» համերգախմբի ելույթները։ Արամ Գաբրիելյան - «Երեկոյան Երևան», 1982, սեպտ. 16