**Լենինի անվան առափնյա փողոց** (ռուս.՝ Набережная имени Ленина), զբոսանքի համար նախատեսված կենտրոնական փողոց Ղրիմի Յալթա քաղաքում, քաղաքի ամենահին փողոցներից մեկը։ Առափնյա փողոցի երկայնքով աճում են արմավենիներ։ Ատրակցիոնները, բարերը, սրճարանները և ռեստորանները փողոցում անընդմեջ շարքերով են։ Ճարտարապետությունում միահյուսված են տարբեր ոճեր, փողոցը սալիկապատված է բազմերանգ կարմիր գրանիտով և բաց մոխրագույն պորֆիրիտով։

Պատմություն
-----------

1837 թվականին բանաստեղծ Վասիլի Ժուկովսկին այնտեղ տեսել է միակ շենքը՝ մաքսատունը։ Մինչև 1886 թվականը առափը սովորական ափամերձ շերտ էր։ Այնուհետև, Ա. Լ. Բերտիե-Դելագարդի և Ն. Մ. Շևցովի նախագծով, այն քիչ բարձրացվել է, ամրացվել քարե բլոկներով և շրջապատվել մետաղյա բազրիքներով, որոնք ստեղծում էին նավակողի պատրանք։ Առափի հիմքը փոթորիկներից պաշտպանելու համար 1961 թվականին այն դարձվեց երկաստիճան։

Տեսարժան վայրեր
---------------

Առափնյա փողոցում են գտնվում գլխավոր փոստատան, միջազգային ծովային ակումբի շենքերը և ատրակցիոնների շինությունները։ Այստեղ է նաև Վլադիմիր Լենինի հուշարձանը։ Առափնյա փողոցի միջնամասից, տեղական ուղևորագծերի շոգենավերի և զբոսանավերի նավանմատույցի մոտ, սկսվում է ճոպանուղին, որը հասնում է մինչև Դարսան բլուր։

Ճոպանուղու ստորին կայարանի մոտ գտնվում է «Տավրիդա» հյուրանոցի շենքը (նախկին «Ռոսիա», Առափնյա փողոց, 13)։ Այն կառուցվել է 1875 թվականին և երկար ժամանակ Յալթայում ամենամեծն ու հարմարավետն էր։ 1876 թվականին հյուրանոցում մոտ երկու ամիս ապրել է ծանր հիվանդ Նիկոլայ Նեկրասովը։ Այստեղ նա ոչ միայն բուժվել է, այլև աշխատել «Ո՞վ է Ռուսիայում լավ ապրում» պոեմի վրա։ Հյուրանոցի հուշատախտակին նշված են զգալի քանակությամբ հայտնի անուններ։ Շենքը հետաքրքրական է իր ճարտարապետությամբ և ճարտարագիտական լուծումներով (վերակառուցվել է 21-րդ դարի սկզբին)։

Քիչ հեռու, «Յուբիլեյնի» համերգասրահի մոտ, գտնվում է ևս մեկ ճարտարապետական հուշարձան՝ Ռոֆֆեի լողարանները։ Հյուրանոցի մուտքի դիմաց էլ տեղադրվել է «Անտոն Չեխովն ու շնիկով տիկինը» խմբաքանդակը։

Առափնյա փողոցի արևմտյան մասում վեր է խոյանում հին հունական նավի տեսքով ձևավորված մի կառույց՝ «Ապելսին» ռեստորանը։ Նրա դիմաց հսկայական գնդաձև սաղարթով աչքի է ընկնում Այսեդորա Դունկանի սոսին, որը, ըստ առասպելի, ավելի քան 170 տարեկան է։

Ամենաարևմտյան մասում առափնյա փողոցը հատում է Ուչան Սու գետը, որի վրա կառուցվել է Նկարիչների միության ցուցասրահը։

2009 թվականի սեպտեմբերի 29-ին տեղի է ունեցել Ռուսաստանի նորանահատակների և խոստովանողների տաճարի պատվին ժամատան օծումը, որը շինարարությունը Յալթայի առափին սկսվել էր դեռևս 2007 թվականին։

Առափնյա փողոցը մշակույթում
--------------------------

Յալթայի առափնյա փողոցը արվեստի և ժողովրդական մշակույթի բազմաթիվ ստեղծագործությունների գործողության վայր է։ Այդ ստեղծագործությունների շարքում ամենահայտնին Անտոն Չեխովի «Շնիկով տիկինը» պատմվածքն է և Սերգեյ Սոլովյովի «Ասսա» ֆիլմը։

Պատկերասրահ
-----------

* Լենինի անվան առափնյա փողոցըԼենինի անվան առափնյա փողոցը
* Առափնյա փողոցը ծովի կողմիցԱռափնյա փողոցը ծովի կողմից
* «Ապելսին» ռեստորանը երեկոյան«Ապելսին» ռեստորանը երեկոյան
* Փողոցն ամռանըՓողոցն ամռանը
* 
* ԺամատունըԺամատունը
* Առափնյա փողոցի արմավենիներըԱռափնյա փողոցի արմավենիները
* «Անտոն Չեխովն ու շնիկով տիկինը» քանդակը«Անտոն Չեխովն ու շնիկով տիկինը» քանդակը
* Երեկոյան ափամերձի վրաԵրեկոյան ափամերձի վրա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Տվյալ աշխարհագրական օբյեկտը տեղայակված է Ղրիմի թերակղզում, որի մեծ մասը տարածքային վեճի առարկա է Ռուսաստանի և Ուկրաինայի միջև։ Համաձայն Ռուսաստանի վարչատարածքային բաժանման՝ թերակղզում տեղակայված են ՌԴ Ղրիմի Հանրապետության սուբյեկտները և դաշնային նշանակություն ունեցող Սևաստոպոլ քաղաքը։ Համաձայն Ուկրաինայի վարչատարածքային բաժանման՝ Ղրիմում գտնվում են Ուկրաինայի կազմի մեջ մտնող Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետությունը և հատուկ կարգավիճակ ունեցող Սևաստոպոլ քաղաքը։
2. 1 2 3 4 5 6 7 8  «Набережная им. Ленина в Ялте»
3. ↑  «Платан на набережной Ялты — путеводитель по отдыху в Крыму»։ jalita.com։ Վերցված է 2016-11-29

Արտաքին հղումներ
----------------

* Веб камера Ялты — вид на набережную
* Виртуальный тур по набережной Ялты
* Фотографии Набережной
* Фотографии ялтинской Набережной
* Фотографии и панорамы набережной в Ялте