recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Տոլմայի փառատոնը Մուսալեռում, 2015
**Տոլմայի փառատոն,** ազգային խոհանոցի ամենամյա համահայկական փառատոն։

Պատմություն
-----------

Փառատոնը հիմնադրվել և առաջին անգամ անցկացվել է 2011 թվականին «Հայ խոհարարական ավանդույթների զարգացման և պահպանման հասարակական կազմակերպության» կողմից։ Փառատոնի նպատակն է ապահովել հայկական ավանդական ուտեստի՝ տոլմայի ժողովրդականացումն ու հայկական մշակույթի՝ հայկական խոհանոցի ոչ նյութական արժեքների ամրապնդումը։

Նկատի ունենալով այն, որ տոլմայի փառատոնի անցկացումը համընկնում է «Ոսկե ծիրան» փառատոնի անցկացման հետ, ինչպես նաև կինոփառատոնի հյուրերի ներկայությունը ազգային խոհանոցի փառատոնին, կարելի է հանդիպել այն պնդմանը, որ առաջինն անցկացվում է Երևանի կինոփառատոնի շրջանակներում։ 2011 թվականին՝ փառատոնի ժամանակ, Հայաստանի 20 լավագույն խոհարարներ պայքարում էին հնագույն ուտեստի ամենայուրօրինակ տարբերակ ճանաչվելու համար։ Ներկայացվեցին տոլմայի բազմաթիվ տարբերակներ, որոնք պատրաստված էին ինչպես հին բաղադրատոմսերով, այնպես էլ նոր։ Կինոքննադատ Օլգա Շերվուդը, ներկա գտնվելով 2011 թվականին, փառատոնում հայտարարեց.

> 
> ««Ոսկե ծիրան» ես ամեն տարի գալիս եմ, սա իմ սիրելի փառատոնն է։ Բայց այս տոնին մեզ առաջին անգամ բերեցին։ Սա հրաշալի է, այստեղ շատ հետաքրքիր է։ Ես երբեք չեմ կերել հավով, ձկով տոլմա»
> 
> 
> 

2012 թվականին փառատոնին մասնակցեց 20 տաղավար՝ յուրաքանչյուրում երեք - չորս մարդ։ Փառատոնի ժյուրիի և այցելուների դատին իրենց տոլման ներկայացրեցին խոհարարներ և մասնավոր անձինք։ Վերջում փառատոնի ժյուրին որոշեց, թե ով է պատրաստել լավագույն տոլմա և հաղթողին հանձնեցին կավե գավաթը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Кари Амирханян (=). "В Армении стартовал второй Фестиваль толмы". Кулинарные новости. Արխիվացված from the original on 2012 թ․ հոկտեմբերի 7. Retrieved 2012 թ․ օգոստոսի 1.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ հավելյալ կետադրություն (link)
2. ↑  Екатерина Визгалова (2012 թ․ հուլիսի 8). "9-ый МКФ "Золотой Абрикос" в Армении. Открытие". Кино-Театр.Ру. Արխիվացված from the original on 2012 թ․ հոկտեմբերի 7. Retrieved 2012 թ․ օգոստոսի 1.
3. ↑  "В Армавирской области Армении прошел фестиваль толмы". МТРК «Мир». Արխիվացված է the original 2012 թ․ օգոստոսի 5-ին. Retrieved 2012 թ․ օգոստոսի 1.
4. ↑  "Пройдет фестиваль долмы". n-idea.am. 2012 թ․ հուլիսի 7. Արխիվացված from the original on 2012 թ․ հոկտեմբերի 7. Retrieved 2012 թ․ օգոստոսի 1.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Տոլմայի փառատոն 2022
* Տոլմայի փառատոն 2017
**Ալի բեկ Հուսեյնզադեի անվան Ադրբեջանի պետական մշակույթի և արվեստի համալսարան** (ադրբ.՝ Əli bəy Hüseynzadə adına Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universiteti ), բարձրագույն ուսումնական հաստատություն, գործող Ադրբեջանի Հանրապետության կրթության նախարարության ներքո։

Պատմություն
-----------

V Բաքվի միջազգային գրքի ցուցահանդեսում
1923 թվականին ստեղծվել է Բաքվի թատերական տեխնիկում։ 1945 թվականին տեխնիկումի հիմքի վրա ստեղծվեց թատերական ինստիտուտ։ Առաջին ֆակուլտետներն են՝ դերասանական արվեստ, թատերագիտություն և ռեժիսուրա։ 1954 թվականին, ինստիտուտը վերանվանվել է ժողովրդական արտիստ Միրզաղա Ալիևի անունով։ 1959 թվականին ինստիտուտում բացեց երկու նոր ֆակուլտետ. մշակութային լուսավորություն և դեկորատիվ կիրառական արվեստ:1968 թվականին բարձրագույն դպրոցը դարձավ Ադրբեջանի պետական արվեստի ինստիտուտ։ 1981-1991 թվականներին այստեղ բացվեց մի շարք նոր ֆակուլտետներ. գեղանկարչություն, գրաֆիկա, քանդակագործություն, դիզայն, կինոռեժիսուրա, կինոգիտություն, թանգարանգիտություն, ինտերիեր, մանածագործություն և այլ ֆակուլտետներ։ 1991 թվականին ուսումնական հաստատությունը վերանվանվել է Ադրբեջանի պետական արվեստի համալսարան։ Իսկ 1993 թվականին վերանվանվել է Ադրբեջանի պետական մշակույթի և արվեստի պետական համալսարան։ 1991 թվականին համալսարանի մասնաճյուղը հիմնադրվել է Ղուբայի շրջանում։ 1997 թվականին ստեղծվել է օտարերկրյա դիմորդների նախապատրաստական բաժին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Ադրբեջանի պետական մշակույթի և արվեստի համալսարան". Արխիվացված է the original 2019 թ․ հունվարի 2-ին. Retrieved 2018 թ․ դեկտեմբերի 24. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  Ադրբեջանի պետական մշակույթի և արվեստի համալսարանի պաշտոնական կայքէջ
3. ↑  Azerbaijan State Culture and Art University

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Բաքվի բարձրագույն ուսումնական հաստատություններ |
| --- |
|  |
| 
Ադրբեջանի ճարտարապետության և շինարարության համալսարան • Ադրբեջանի մշակույթի և արվեստի պետական համալսարան • Ադրբեջանի պետական մանկավարժական համալսարան • Բաքվի պետական համալսարան • Բաքվի երաժշտական ակադեմիա |

 |
**Ադրբեջանի պետական թատերական թանգարան** (ադրբ.՝ Azərbaycan dövlət teatr muzeyi), Ադրբեջանական թատրոնի թանգարան․ Ջաֆար Ջաբարլիի անվան Ադրբեջանի պետական թատրոնի թանգարանն Ադրբեջանում առաջին թանգարանն է, նվիրված Ադրբեջանի թատրոնի պատմությանը։ Հիմնադրվել է 1934 թվականին և այժմ գտնվում է Ադրբեջանի մայրաքաղաք Բաքվում։

Պատմություն
-----------

Թանգարանը հիմնադրվել է 1934 թվականին։ Թանգարանի հիմնադիրն ու առաջին տնօրենը Աղա Քերիմ Շարիֆովն էր։ Թանգարանը գտնվում է Թանգարանային կենտրոնի շենքում։ Սկզբում թանգարանը գտնվում էր Ադրբեջանի դրամատիկական թատրոնի շենքում։
1934 թ. Նոյեմբերի 25-ին տեղի ունեցավ թանգարանի բացումը։ Բացման արարողությանը ներկա էին հայտնի նկարիչ Բյուլ-բյուլը, Շովկաթ Շեքեթ Մամեդովան և Հուսեյգունու Սարաբսկին։ 1935 թվականին թանգարանը անունով է կոչվել Ջաֆար Ջաբարլին։
1963 թվականին Ադրբեջանի պետական թատրոնի թանգարանը վերացվեց։
1968 թվականին Ադրբեջանի Հանրապետության Կառավարությունը որոշում է ընդունել ստեղծել Ադրբեջանի պետական թատրոնի թանգարան։
1991 թ. ամենանշանավոր էր Ադրբեջանի պետական թատրոնի թանգարանի պատմության մեջ։ Մասնաճյուղը Մոսկվայի թանգարանը Լենինի անվան տեղափոխվել է Ադրբեջանի Հանրապետության Մշակույթի և Զբոսաշրջության նախարարություն, որտեղ ստեղծվել է թանգարանային կենտրոն։ Այս կերպ, ստեղծվել է ադրբեջանական թատրոնի պատմության հարուստ ցուցադրություն։

Ցուցահանդես
-----------

Թանգարանի հավաքածուն պարունակում է 135.000 ցուցանմուշ։ Թանգարանի հավաքածուն բաղկացած է տարբեր ցուցանմուշներից, ռեժիսորի, դերասանների և դրամատուրգների ձեռագրերից, լուսանկարներից և նեգատիվներից։ Թանգարանը ունի հավաքածու, որն արտացոլում է Ադրբեջանի թատրոնի պատմությունը։ Այցողները կարող են տեսնել առաջին թատերական ներկայացման պաստառը, որը ելույթ ունեցավ Միրզա Ֆաթալի Ախունդովի «Լենքորանի խանության վեզիրը» (1873) կոմեդիայի հիման վրա, ինչպես նաև պրեմիերան, արևելքում առաջին օպերան «Լեյլի և Մեջնուն»-ի։

Տես նաև
-------

* Բաքվի ժամանակակից արվեստի թանգարան
* Ադրբեջանի պատմության թանգարան (Բաքու)
* Նիզամի Գյանջևիի անվան ադրբեջանական գրականության թանգարան
* Ադրբեջանի արվեստի ազգային թանգարան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Ադրբեջանի Պետական Թատրոնի Թանգարան". Արխիվացված է the original 2017 թ․ հունիսի 19-ին. Retrieved 2017 թ․ հոկտեմբերի 5.
2. ↑  Թանգարանի պատմությունը
**Տնտեսագետ**, տնտեսության բնագավառի մասնագետ, տնտեսագիտական հարցերի փորձագետ։ Տնտեսագետ անվանում են ինչպես գիտնականներին (այսինքն տնտեսագիտության մասնագետներին), այնպես էլ մարդկանց, որոնք աշխատում են հետազոտության, ծրագրավորման և տնտեսական գործունեության ղեկավարությունում։

Ինչպես նաև տնտեսագետ անվանում են այն մարդուն, ով գրում է հոդվածներ և տնտեսագիտական քաղաքականության տարբեր նյութեր։

Կազմակերպություններում տնտեսագետները մասնակցում են բյուջեի պլանավորման և մշակման հարցում, կատարում է բյուջեի իրականացման հսկողություն, ինչպես նաև պարբերական և կառավարման հաշվետվության նախապատրաստում և ձևավորում։ Այս մասնագիտության ներկայացուցիչների պարտավորությունները կայանում են ընկերության ֆինանսա-տնտեսական գործունեության պլանավորման և տնտեսագիտական ուղեկցման մեջ։

Հայտնի տնտեսագետներ
-------------------

Ադամ Սմիթ
Բեն Բերնանկե
Վաղ տնտեսագետների կարելի է հանդիպել արդեն Հին Հունաստանում։ Այսպես Արիստոտելը (մ.թ.ա. 384-322) սկզբում գիտական շարադրություն «Տոպիկա»-ում, հետո «Քաղաքականություն»-ում անդրադառնում է մարդու արտադրական գործընթացի հարցին։ Քսենոփոնը (մ.թ.ա. 431-355) իր «Տնտեսագիտություն» աշխատությունում ներկայացնում է Աթենքի տնտեսագիտությունը։ Սակայն ասիացի գիտնականների համաձայն՝ «աշխարհի առաջին տնտեսագետը» եղել է Հնդկաստանի պատմության մեջ հայտնի բրահմանը՝ Չանակյան (մ.թ.ա. 350-275)՝ կայսր Չանդրագուպտայի խորհրդականը։

Լուսավորության դարաշրջանի առաջին նշանավոր տնտեսագետ-տեսաբաններից էր իռլանդացի տնտեսագետ Ռիչարդ Կանտալիոնը (1680-1734)։ Բայց արդի տնտեսագիտության նախահայրը շոտլանդացի տեսաբան Ադամ Սմիթն է (1723-1790)։ Վերջինս, Դավիթ Ռիկարդոն (1772-1823) և Թոմաս Մալթուսը (1711-1776) դասվում են քաղաքատնտեսության կլասիկները։ Այդ դարաշրջանի ուրիշ տնտեսագետներից կարելի է առանձնացնել Ջոն Ստյուարտ Միլին (1806-1873), Ժան Բատիստ Սեյին (1767-1832), Կառլ Մարքսին (1818-1883)։

20-րդ դարում տնտեսագիտության թեորեմը զարգացել է հիմնականում ավստրիացիր Օյգեն Բյոմ-Բավերկի (1851-1914) և Կառլ Մենգերի (1840-1921), արդի մակրոէկոնեմիկայի թեորեմի հիմնադիր Ջոն Մեյնարդ Քեյնսի (1883-1946), ամերիկացիներ Իրվինգ Ֆիշերի, Ջեյմս Թոբինի, Միլթոն Ֆրիդմենի շնորհիվ։

21-րդ դարի առավել հայտնի տնտեսագետներից կարելի է նշել 2008 թվականին տնտեսագիտության բնագավառում Նոբելյան մրցանակ ստացած Փոլ Քրուգմանին, Համաշխարհային բանկի նախկին տնտեսագետ և նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Ջոզեֆ Ստիգլիցին, Դաշնային պահուստների համակարգի ղեկավար Բեն Բերնանկեին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2010 թ․ հոկտեմբերի 15-ին. Retrieved 2017 թ․ սեպտեմբերի 13.
2. ↑

Տես նաև
-------

* Տնտեսագիտության բնագավառում Նոբելյան մրցանակ

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ կատալոնական · Մեծ կատալոնական · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Մեծ սովետական (1 հրտ.) |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 11931937j · GND: 4066533-1, 4270482-0 · LCCN: sh85040878 · NDL: 00565441 · NKC: ph119838, ph257198 |

 |
**Ցուլն Օսունայից** (իսպ.՝ Toro de Osuna), մ. թ. ա. 5-րդ դարի վերջի կրաքարե իբերիական քանդակ, որը գտնվում է Մադրիդի ազգային հնագիտական թանգարանում` 38416 համարի ներքո։

Նկարագրություն
--------------

Ցուլի պատկերով քանդակը հայտնաբերվել է իբերիական Օսունա քաղաքի (Սևիլյա, Իսպանիա) հնագիտական վայրում։ Սպիտակ քարից փորագրված ցուլը (հավանաբար ստեղծվել է Տուրդետանի արհեստանոցում), եղել է թաղման ծիսակարգի հուշարձան։ Ըստ հավատալիքների այն ունեցել է պաշտպանիչ ուժ։

### Չափերը

Քանդակն ունի 64 սմ բարձրություն, 108 սմ երկարություն, 42.50 սմ լայնություն։

Գրականություն
-------------

* Chapa, T. "La escultura zoomorfa ibérica en piedra", Madrid 1980, pp. 633–636.
* Engel, A. y Paris, P. "Une fortesse ibérique à Osuna (Fouilles de 1903)", en Nouvelles Archives des Missions Scientifiques et Littéraires XIII, 1904, pp. 357–487.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Toro de Osuna
2. ↑  "Entradas Toros Osuna (Sevilla)". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 4-ին. Retrieved 2015 թ․ դեկտեմբերի 18.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ayuntamiento de Osuna
**Ադրբեջանա-էստոնական հարաբերություններ** (ադրբ.՝ Azərbaycan–Estoniya münasibətləri, էստ․՝ Aserbaidžaani-Eesti suhted), դիվանագիտական հարաբերությունները Ադրբեջանի և Էստոնիայի Հանրապետությունների միջև։

Երկու պետությունների միջև դիվանագիտական հարաբերությունները հաստատվել են 1996 թվականին։ Ադրբեջանն ունի իր դիվանագիտական ներկայացուցչությունը Տալլինում, իսկ Էստոնիայի շահերն Ադրբեջանում ներկայացնում է Անկարայում Էստոնիայի դեսպանությունը։ Ե՛վ Էստոնիան, և՛ Ադրբեջանը Եվրոպայի անվտանգության և համագործակցության կազմակերպության և Միավորված Ազգերի կազմակերպության անդամներ են։ Նախկինում եղել են Ռուսական կայսրության և ապա վերջինիս ժառանգորդ հանդիսացող Խորհրդային Միության մաս։

Ադրբեջանական Հանրապետությունը, ինչպես և Հայաստանն ու Վրաստանը, հանդիսանում են Էստոնիայի ռազմաքաղաքական դաշնակիցը Հարավկովկասյան տարածաշրջանում։ Էստոնիայի տարածքում ապրում են ավելի քան 2 հազար ադրբեջանցիներ։

Միջպետական հարաբերություններ
----------------------------

Էստոնիայի կառավարության առաջին այցն Ադրբեջան տեղի է ունեցել 1996 թվականին, երբ Էստոնիայի արտաքին գործերի նախարար Սիյմ Կալլասն աշխատանքային այց կատարեց դեպի Բաքու, որտեղ երկու երկրների միջև կնքվեցին բազմաթիվ համաձայնագրեր։ 2000 թվականին Ադրբեջանի ազգային ժողովում հիմնադրվել է ադրբեջանա-էստոնական միջխորհրդարանական աշխատանքային խումբ։

Էստոնիան աջակցում է Ադրբեջանի անդամակցությանը Եվրոպական Միությանը և եվրոատլանտյան կառույցներին։ Էստոնիայի նախագահ Թոոմաս Հենդրիկ Իլվեսը 2009 և 2010 թվականներին ևս աշխատանքային այցեր է կատարել դեպի Բաքու։ Պատասխան դրա՝ Ադրբեջանական Հանրապետության նախագահ Իլհամ Ալիևը ևս աշխատանքային այցով մեկնել է Տալլին։

Ադրբեջանը քննարկում է Էստոնիայի հետ վիզային ռեժիմի վերացումը, իսկ Էստոնիան շահագրգռված է զարգացնել պաշտոնական Բաքվի հետ համագործակցությունը ՆԱՏՕ-ի խաղաղապահ առաքելությունների շրջանակներում։ Ադրբեջանական կողմը նպատակ ունի երկու երկրների միջև քաղաքական երկխոսությունը զարգացնել ամենաբարձր մակարդակի։

Տես նաև
-------

* Հայ-ադրբեջանական հարաբերություններ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Azərbaycan Respublikasının Milli Məclis qərarı". Արխիվացված է the original 2012 թ․ ապրիլի 24-ին. Retrieved 2017 թ․ մայիսի 22.
2. ↑  "Estonian-Azerbaijani foreign relations". Արխիվացված է the original 2011 թ․ օգոստոսի 5-ին. Retrieved 2022 թ․ հունվարի 2.
3. ↑  Azerbaijani President Ilham Aliyev is on state visit to Estonia
4. ↑  Elmar Mamedyarov: «Azerbaijan is ready to cancel visa regime with Estonia»

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |

 |

|  |
| --- |
| 
  **Ադրբեջան**   **Էստոնիա**
 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հովհաննես Թումանյանի տուն-թանգարան (այլ կիրառումներ)

**Հովհաննես Թումանյանի տուն-թանգարան**, ամենայն հայոց բանաստեղծ Հովհաննես Թումանյանի հայրական տունը՝ Լոռու մարզի Դսեղ գյուղում տուն-թանգարանի է վերածվել 1939 թվականին՝ Թումանյանի ծննդյան 70-ամյակի առթիվ։

Պատմություն
-----------

1869 թվականի փետրվարի 19-ին այս տանն է ծնվել Ամենայն հայոց բանաստեղծ Հովհաննես Թումանյանը։ Այստեղ է անցկացրել մանկությունն ու պատանեկությունը։ 1879-1883 թվականներին սովորել է Ջալալօղլու (այժմ՝ Ստեփանավան) երկսեռ դպրոցում, ապա մեկնել է Թիֆլիս՝ ուսանելու Ներսիսյան դպրոցում (1883-1886 թվականներ)։ Տունը 19-րդ դարի 60-ական թվականներին կառուցել է բանաստեղծի հայրը՝ գյուղի քահանա տեր Թադևոսը։

Տուն-թանգարանի շենքը վերանորոգված է սփյուռքահայ Գունտագճյան և Պուճիկյան ամուսինների նյութական օժանդակությամբ, 2002 թվականին՝ «Հայաստան» հիմնադրամի միջոցով։ Նորացված է նաև ցուցադրությունը։

Ցուցադրություն
--------------

Քանդակագործ` Այծեմնիկ Ուրարտու, 1953
Թանգարանում պահպանվում են մեծ գրողի կյանքն ու գործը ներկայացնող մոտ 300 մեծարժեք ցուցանմուշներ։ Բակում տեղադրված է գրողի կիսանդրին (հեղինակ՝ Այծեմնիկ Ուրարտու, 1953) և կառուցված է մատուռ (1994), որտեղ ամփոփված է բանաստեղծի սիրտը։ Թանգարանը երկհարկանի է, բաղկացած վեց սենյակից։

##### Առաջին հարկ

Առաջին հարկում են գտնվում հացատունը, մեծ օթախը և երկու ցուցասրահ։ Վերջին երկուսում ներկայացված ցուցանմուշները պատմում են Թումանյանի տոհմաբանության, ծնողների, Թիֆլիսում և Ջալալօղլիում ուսումնառության տարիների, գրողի գրական-հասարակական գործունեության մասին։

##### Երկրորդ հարկ

Երկրորդ հարկում գտնվող երկու սրահում ցուցադրված են բանաստեղծի մահճակալը, գրասեղանը, հագուստը և անձնական իրեր։

Մատուռ, որտեղ ամփոփված է բանաստեղծի սիրտը
Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի, քահանա Տեր Թադևոս` բանաստեղծի հայրը

Միջոցառումներ
-------------

Թումանյանին վերաբերող հիշարժան տարեթվերի և զանազան այլ առիթներով թանգարանում կազմակերպվում են խոշոր հանդիսություններ և ամենամյա թումանյանական օրեր։

Հասցե
-----

Թանգարանը գտնվում է բարձրադիր գյուղական բնակավայրում՝ Լոռու մարզի Դսեղ գյուղում։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.
2. ↑  Դսեղում գտնվող Թումանյանի տուն-թանգարանը տարեկան 10 հազար այցելու է ունենում

Արտաքին հղումներ
----------------

* Հովհաննես Թումանյանի տուն-թանգարանը Դսեղում Archived 2022-11-13 at the Wayback Machine.
* Հովհաննես Թումանյանի տուն-թանգարանը Դսեղում
* Հովհաննես Թումանյանի տուն-թանգարան - դասարան․ամ Archived 2019-04-07 at the Wayback Machine.
**Ադրբեջանի գեղարվեստի պետական ակադեմիա** (ադրբ.՝ Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Akademiyası), բարձրագույն ուսումնական հաստատություն, գործող Ադրբեջանի Հանրապետության կրթության նախարարության ներքո։ Հասարակական-մշակութային հաստատություն, կերպարվեստի, դեկորացիայի, դիզայնի և գեղարվեստական կրթության բնագավառներում Ադրբեջանի Հանրապետության կրթության նախարարության գործընկերը։

Պատմություն
-----------

Ադրբեջանի գեղարվեստի պետական ակադեմիան ստեղծվել է 2002 թվականին Ադրբեջանի հանրապետության նախագահի հրամանագրով։ Ադրբեջանի գեղարվեստի ակադեմիան ստեղծագործական, գիտական կազմակերպություն է, որի գործունեության հիմնական ասպեկտներից մեկը կրթությունն է։ Աշխատանքներ են տարվում պահպանելու և զարգացնելու ակադեմիական դպրոցի հայրենական ավանդույթները, գեղարվեստական կրթության կազմակերպումն ու կատարելագործումն է, համաշխարհային ճանաչման արժանացած ռուսական մշակույթի գեղարվեստական մեծագույն արժեքների պահպանումն ու զարգացումը։

Ադրբեջանի գեղարվեստի պետական ակադեմիան սերտորեն համագործակցում է Թուրքիայի և Իրանի Իսլամական Հանրապետության համապատասխան կառույցների հետ։

Այստեղ գործում է 102 պրոֆեսոր։ Ներկայում ավելի քան 800 ուսանողներ են սովորում Ադրբեջանի գեղարվեստի պետական ակադեմիայում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  "Ակադեմիայի պաշտոնական կայքը". Արխիվացված է the original 2022 թ․ հոկտեմբերի 4-ին. Retrieved 2018 թ․ դեկտեմբերի 25. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  Азербайджанская государственная академия художеств
4. ↑  Ադրբեջանի գեղարվեստի պետական ակադեմիա
**Տնավարության և խոհարարության դպրոցի շենքը** (ռուս.՝ Здание школы домоводства и кулинарии) գտնվում է ՌԴ Դոնի Ռոստով քաղաքի Սեմաշկոյի և Դումսկի նրբանցքների անկյունում։ Կառուցվել է 1901 թվականին՝ ռոստովցի ճարտարապետ Գրիգորի Վասիլևի նախագծով։ Շենքն ունի մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտի կարգավիճակ։

Պատմություն
-----------

Դպրոցի շենքը XX դարի սկզբին
1898 թվականին ռոստովցի վաճառական և «սպիրտի-օղու արքա» Նիկոլայ Իլյիչ Տոկարևը իր միջոցներով բացել է խոհարարական արվեստի և տնավարության գործնական դպրոց։ Սկզբնական շրջանում այն գործել է Տոկարևի կանանց ուսումնարանի շենքի երկրորդ հարկում։ 1901 թվականին Տոկարևի միջոցներով և ճարտարապետ Գրիգորի Վասիլևի նախագծով դպրոցի համար կառուցվեց նոր շենք Նիլոլաևսկի նրբանցքում (այժմ` Սեմաշկոյի նրբանցք)։ Այս շենքը վաճառականը նվիրաբերեց քաղաքին։

Խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո շենքում տեղակայվեց ճաշարան։ 1990-ական թվականներին շենքը սեփականաշնորհվեց, և այնտեղ բացվեց «Թերեզա» սրճարանը։ 2009 թվականին շենքը ձեռք է բերել «Ginza Project» հոլդինգը և այնտեղ բացել «Մշակույթի պուրակ» ռեստորան-ակումբը։ Նոր սեփականատերը փոխել է շենքի օրիգինալ գույները` տալով մոխրագույն երանգներ։

Ճարտարապետություն
-----------------

Կարմիր աղյուսից ճակատով երկհարկանի շենքը կառուցված է էկլեկտիզմի ոգով. նրա ձևավորման մեջ համատեղվում են տարբեր ճարտարապետական ոճերի տարրեր։ Շենքի մետաղյա տանիքը բնորոշ է մոդեռնին։ Լուսամուտատեղերը ելուստավորումներով և կողպեքային քարերով ձևավորելը կլասիցիզմի բնութագիր է։ Մայոլիկային ներդիրները փոխառնված են հին ռուսական ճարտարապետությունից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Любовь Феоктистовна Волошинова. "Городской архитектор начала XX века — Григорий Николаевич Васильев". Донской временник. Retrieved 2013 թ․ նոյեմբերի 23.
2. ↑  "Ростов-на-Дону (объекты культурного наследия регионального значения)". Официальный портал Правительства Ростовской области. Retrieved 2013 թ․ սեպտեմբերի 23.
3. 1 2 3  "Здание Школы домоводства и кулинарии". voopiik-don.ru. 2012 թ․ օգոստոսի 1. Retrieved 2013 թ․ նոյեմբերի 23.
4. 1 2  *Кукушин B. C.* Эклектика // История архитектуры Нижнего Дона и Приазовья. — Ростов-на-Дону: ГинГО, 1995. — 275 с. — ISBN 5-88616-027-2
5. ↑  "О ресторане Park Культуры". ginzaproject.ru. Արխիվացված է the original 2013 թ․ սեպտեմբերի 28-ին. Retrieved 2013 թ․ նոյեմբերի 23. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
Քերիչ
**Քերիչ**, խոհանոցային պարագա` մթերքները մանրացնելու համար (օրինակ` պանիր, բանջարեղեն և այլն)։

Քերիչի մակերևույթը սովորաբար ունենում է բազմաթիվ անցքեր նրանց հարող ատամիկներով։ Ատամիկները կտրիչի դեր են կատարում, իսկ անցքերի միջով անցնում է մանրացված մթերքը։ Տարբեր չափերով մանրացման համար քերիչներն ունենում են տարբեր չափերի ատամիկներով մի քանի մակերեսներ։ Քերիչների մի քանի տեսակներ բացվածքներ չեն ունենում։ Կան նաև ուղղանկյունաձև կտրիչով և ուղղանկյուն բացվածքով քերիչների տեսակներ։ Քերիչի սկզբունքները նույնն են, ինչ բանջարեղենի կտրիչները  
 Բթացած քերիչները կարելի է սրել համապատասխան նրբախարտոցով։

Պատմություն
-----------

Պանրի քերիչը ստեղծել է Ֆրանսուա Բոուլիերի կողմից 1540 թվականին՝ չնայած կարծում էին, որ այն չի կարող օգտագործվել։

Տարբերակներ
-----------

Կան նաև պարուրաձև կտրտող քերիչներ, որոնք օգտագործվում են արշտա պատրաստելու ժամանակ կամ մթերքները ժապավենաձև կտրտելու համար։

Հետաքրքիր փաստեր
----------------

Քերիչով հաճախ մանրացնում են տնտեսական օճառը, երբ լվանում են սպիտակեղենը։ Դա անում են օճառը ջրում ավելի արագ լուծելու համար

Պատկերասրահ
-----------

* ՄանրաքերիչՄանրաքերիչ
* Կիտրոնի քերիչԿիտրոնի քերիչ
* Ընկույզի քերիչԸնկույզի քերիչ
* Տարբեր տեսակի քերիչներՏարբեր տեսակի քերիչներ
* Սխտոր կամ կոճապղպեղ քերիչՍխտոր կամ կոճապղպեղ քերիչ
* Առանց անցքերի քերիչԱռանց անցքերի քերիչ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Hill, Kathleen Thompson (Fall 2011). "A Grate Look". *Culture Cheese Magazine*. Retrieved 2013 թ․ հունվարի 1.(չաշխատող հղում)
2. ↑  "Экологическое чистящее средство для мытья посуды и уборки своими руками". Արխիվացված է the original 2016 թ․ օգոստոսի 10-ին. Retrieved 2016 թ․ սեպտեմբերի 25.

Գրականություն
-------------

* Тёрка-шинковка // *Краткая энциклопедия домашнего хозяйства*. — М.: Государственное Научное издательство «Большая Советская энциклопедия», 1959.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական |

 |
**Տրունովի առանձնատուն** (ռուս.՝ Особняк Трунова), մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտ Ռուսաստանի Դաշնության Դոնի Ռոստով քաղաքում։ Տան ժամանակակից հասցեն՝ Տեմեռնիցկայա փողոց, 13։

Պատմություն
-----------

1880-ական թվականներին այն հողային տարածքը, որտեղ այժմ տեղակայված է Ռոստովի տեսարժանիքներից մեկը՝ Տրունովի առանձնատունը, ունեցել է այլ հասցե՝ Տեմեռնիցկայա փողոց, 33։ Հողամասի և այնտեղ կառուցված շինությունների սեփականատերը եղել է Երեմեյ Այվազովը, որը Նոր Նախիջևանում զբաղվել է գինու առևտրով։ 1888 թվականից գույքը դարձել է քաղքենի Գեորգի Տրունովի սեփականությունը։ Ըստ պատմական տվյալների՝ 19-րդ դարի վերջին - 20-րդ դարի սկզբին տնատիրությունն արդեն նշվում էր այլ հասցեով՝ Տեմեռնիցկայա փողոց, 37։

Մոտավորապես այդ ժամանակ հայտնվել է առանձնատունը։ Այս տնատիրության բակում հնարավոր է եղած լինի թիթեղի երկհարկանի արհեստանոց՝ Գեորգի Տրունովի եկամտի աղբյուրներից մեկը։ 1907 թվականին կալվածքը դարձել է նրա եղբոր՝ Իվան Վասիլևիչ Տրունովի սեփականությունը։ Մի քանի տարի անց նա գրավադրել է գույքը Ռոստովի քաղաքային հասարակական բանկում՝ 2,5 հազար ռուբլու չափով վարկ ստանալու նպատակով։

1914 թվականի ամռան սկզբին Տրունովի առանձնատան սեփականատեր է դարձել Եվդոկիա Ռուդուխինան՝ տունը գնելով 5000 ռուբլով։ Եվդոկիա Ռուդուխինան Դոնի մարզի Չերկասկի շրջանի Ակսայսկայա ստանիցայի կազակի կին էր։ Շենքի մակերեսը եղել է 32,25 սաժեն։

1920-ական թվականներին շենքն ազգայնացվել է։ Սեփականատիրուհուն ստիպել են տեղափոխվել Մոսկովյան փողոց, որտեղ նա բնակարան էր վարձակալում։ Չնայած գույքը վերադարձնելու բազմաթիվ խնդրանքներին, նրան մերժել են։

21-րդ դարում այս շենքում փաստաբանների աշխատասենյակներ են։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Перечень объектов культурного наследия регионального значения г. Ростова-на-Дону
2. ↑  "Дом на Темерницкой: драма выселенной хозяйки". Արխիվացված է the original 2017 թ․ փետրվարի 28-ին. Retrieved 2017 թ․ օգոստոսի 17. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
**«Ադեմա» - «Ստադ Օլիմպիկ լ'Էմիռն» ֆուտբոլային հանդիպումը** ռեկորդային է մեկ խաղում խփած գոլերի քանակով, որը գրանցված է Գինեսի ռեկորդների գրքում։ Այն խաղացվել է 2002 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Մադագասկարի «Ադեմա» - «Ստադ Օլիմպիկ լ'Էմիռն» (ՍՕԷ) թիմերի միջև։ 149 գոլերով խաղը գերազանցել է նախորդ ռեկորդը՝ 36-0, որը գրանցվել էր 1885 թվականին կայացած խաղում։

Խաղի տեսություն
---------------

2002 թվականին Մադագասկարի առաջնության եզրափակիչ փուլի մրցակարգը շրջանաձև էր՝ չորս լավագույն թիմերի մասնակցությամբ։ Ավարտից մեկ տուր առաջ մրցավար Ռազաֆինտսալաման, վերջին րոպեին նշանակելով 11-մետրանոց հարված, մայրաքաղաքի «Ստադ Օլիմպիկ լ'Էմիռնին» (ՍՕԷ) զրկել էր ոսկե մեդալ նվաճելու հնարավորությունից։ Վերջին խաղում, որտեղ նեղացած թիմին արդեն չեմպիոնի կարգավիճակով դիմակայում էր տեղի «Ադեման», ՍՕԷ-ի մարզիչ Ռատսարազական խաղացողներին հրահանգ է տվել առավելագույն քանակությամբ գոլեր խփել սեփական դարպասը։ Արդյունքում «Ադեման», որի խաղացողները տեղում կանգնած հետևում էին տեղի ունեցող իրադարձություններին, դարձավ վարպետների թիմերի խաղում գրանցված ամենամեծ հաղթանակի հեղինակը համաշխարհային ֆուտբոլի պատմության մեջ։ Աննախադեպ էր նաև «արագագործությունը»՝ միջինը յուրաքանչյուր 36 վայրկյանը մեկ գնդակը հայտնվում էր ՍՕԷ-ի դարպասում։

Արդյունքում ՍՕԷ-ի մարզիչ Զակա Բեն, ինչպես նաև թիմի չորս խաղացողներ, այդ թվում՝ Մադագասկարի ազգային հավաքականի ավագ Մամիսոա Ռազաֆինդրակոտոն որակազրկվեցին երեք տարով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Ни любви, ни тоски, ни жалости». Самые невероятные разгромы в истории футбола
2. ↑  "Футбольный матч профессиональных команд закончился со счетом 31:0". Արխիվացված է the original 2012 թ․ նոյեմբերի 1-ին. Retrieved 2012 թ․ դեկտեմբերի 18. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Մադագասկարի 2002-2003 մրցաշրջանի առաջնության արդյունքների աղյուսակ(անգլերեն) )
* Kempson, Russell (2002 թ․ նոյեմբերի 2). "Coach settles scores as his team notch 149 own goals". *The Times*. London: News International Limited. Retrieved 2009 թ․ ապրիլի 5. (անգլ.)
* "Madagascan champions win 149-0". *The Guardian*. Guardian News and Media Limited. 2002 թ․ նոյեմբերի 1. Retrieved 2012 թ․ դեկտեմբերի 18. (անգլ.)
* "149-0 scoreline sets new record". *BBC Sport*. 2002 թ․ նոյեմբերի 1. Retrieved 20129-12-18. (անգլ.)
* 149 Eigentore aus Protest (գերմ.)
* Harte Strafen für Eigentor-Weltrekordler(գերմ.))
**Տիրոջ Պայծառակերպության եկեղեցի** (ֆիններեն՝ Kajaanin Kristuksen kirkastumisen kirkko), Ֆինլանդիայի ուղղափառ եկեղեցու Օուլուի թեմի տաճար, որը գտնվում է Կայաանի քաղաքում։

Պատմություն
-----------

Տիրոջ Պայծառակերպությանը նվիրված ուղղափառ տաճարը Կայաանիում կառուցվել է 1959 թվականին ճարտարապետ Իլմարի Ահոնենի նախագծով։ Եկեղեցու ներքին հարդարումը կատարվել է բյուզանդական տաճարների ավանդույթով, որմնանկարները ծածկում են պատերը հատակից մինչև գմբեթ։ Եկեղեցին որմնանկարներով զարդարելու վրա ավելի քան 17 տարի՝ 1987-2005 թվականներին, աշխատել են Ֆինլանդիայում ամենահայտնի սրբանկարիչ Պետրոս Սասակին և կիպրոսցի Ալկիվիադիս Կեպոլիսը (Alkiviadis Kepolas): Այս եկեղեցին երբեմն կոչվում է «Բյուզանդական մարգարիտ» և համարվում է Ֆինլանդիայի ամենագեղեցիկ եկեղեցիներից մեկը։

Տաճարի ծուխը միակն է Կայնուու նահանգում և կազմում է Օուլուի թեմի Կայաանիի առանձին ծուխ։ Ծխի փոխանորդ եպիսկոպոսը և միաժամանակ վանքի վանահայրը Յուրկի Պենտտոնենն է։

2009 թվականի դրությամբ Կայաանիի ուղղափառ համայնքն ուներ մոտ 1850 անդամ։ 2017 թվականի դրությամբ՝ ուղղափառ համայնքի թվաքանակը նվազել է մինչև 1576 մարդ։ Սա պայմանավորված է Ֆինլանդիայի ռուսալեզու բնակչության աստիճանական վերաբնակեցմամբ դեպի երկրի հարավ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  NLS Geographic Names Register — National Land Survey of Finland.
2. 1 2 3  built heritage register
3. ↑
4. ↑  Kajaanin keskustan kirkot(ֆին.)
5. ↑  Marjakangas, Terhi: 17 vuotta ja kaksi taiteilijaa – Kajaanin ortodoksikirkko on taideharvinaisuus: "Mykistävä ja upea". *Yle uutiset* 13.2.2017
6. ↑  "Tietoja seurakunnasta". Արխիվացված է the original 2011 թ․ հունիսի 11-ին. Retrieved 2019 թ․ հուլիսի 30.
7. ↑  Kirkon väestötilasto 2017
**Ազագային հանրապետական բանակ** (իտալ.՝ Esercito Nazionale Repubblicano), Իտալիայի սոցիալական հանրապետության զինված ուժերը 1943-1945 թվականներին։ Վերջիններս Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ մարտնչում էին առանցիկ ուժերի դեմ։

Նոր ձևավորված իտալական կառավարությունը դաշինք կնքեց դաշնակիցների բանակի հետ, որից հետո՝ 1943 թվականի հուլիսի 25-ին, Մուսոլինի ձերբակալվեց։ Այդ իրադարձությունների արդյունքում Իտալիան պատերազմ հայտարարեց Գերմանիային և դուրս եկավ առանցիկ դաշինքից։ 1943 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Մուսոլինին բանտից ազատ արձակվեց գերմանացի դեսանտ Օտո Սկորցենիի կողմից և հեռացավ Իտալիայի հյուսիս, որտեղ գերմանական զորքերի կողմից կառավարվող տարածքում, նա հայտարարեց «Իտալիական սոցիալական հանրապետության» ստեղծման մասին։ Հոկտեմբերին այդ նույն կառավարության կողմից հայտարարվեց նոր բանակի ստեղծման մասին։ Բանակի հետակետը դարձավ չորս դիվիզիա, որոնք նախապատրստված էին գերմանիայի բանակի օգնությամբ։ Հենակետի ստեղծումից հետո սկսեցին կառուցվել տարբեր մասեր և միացություններ։ Բանակի ընդհանուր թիվը կազմում էր 800 հազար զինվոր։

1944 թվականի մասիսի 6-ից մինչև 1945 թվականի մայիսի 3-ի Իտալական սոցիալական հանրապետության զինված ուժերի դրոշը:
Բանակից բացի ստեղծվեց նաև «ազգային գվարդիա» և «սև բրիգադաներ»։ Այդ խմբերը բանակի նման հիմնականում ճակատամարտում էին ընդդեմ իտալական դիմադրության։ Տանկային մասերը շատ քիչ էին։ Բանակը հիմնականում օգտվում էր ժանգոտած զենքերով, որի պատճառով նրանք չէին կարողանում հավասար ճակատամրտել դաշնակիցների ուժերի դեմ։ 1944 թվականի դեկտեմբերի վերջին, բանակը գերմանական զորքերի հետ միասին մասնակցում էր հանկարծակի հաջող «Ձմեռային կարկուտ» օպերացիայում։

Իտալական սոցիալական հանրապետության անկումից հետո բանակը դադարեց իր գոյությունը։

Տես նաև
-------

* Իտալիան Երկրորդ համաշխարհային պատերզամի ժամանակ
* Իտալիական սոցիալական հանրապետություն
* Դուչե

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Политические солдаты Дуче | Национальное Возрождение России
2. ↑  In 2010, the *Ufficio dell'Albo d'Oro* recorded 13,021 RSI soldiers killed; however, the *Ufficio dell'Albo d'Oro* excludes from its lists of the fallen the individuals who committed war crimes. In the context of the RSI, where numerous war crimes were committed in the anti-partisan warfare, and many individuals were therefore involved in such crimes (especially GNR and Black Brigades personnel), this influences negatively the casualty count, under a statistical point of view. The "RSI Historical Foundation" (*Fondazione RSI Istituto Storico*) has drafted a list that lists the names of some 35,000 RSI military personnel killed in action or executed during and immediately after World War II (including the "revenge killings" that occurred at the end of the hostilities and in their immediate aftermath).
3. ↑  "Итальянские танковые войска во 2-й Мировой войне". Արխիվացված է the original 2012 թ․ մարտի 15-ին. Retrieved 2018 թ․ մայիսի 14. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
**«Տրոիցկի ամրոցի երրորդ բաստիոն» հուշարձան** (ռուս.՝ Памятник «Третий бастион Троицкой крепости»), հուշակոթող, որը 2015 թվականին տեղադրվել է Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքի Պետրոսի փողոց, 15 հասցեում։ Որպես հուշարձանի տեղադրման վայր ընտրվել է այն տարածքը, որտեղ նախկինում գտնվել է Տրոիցկի ամրոցը։

Նկարագրություն
--------------

Հուշարձանի բացումը տեղի է ունեցել 2015 թվականի մայիսի 15-ին։ Հուշարձանը տեղադրվել է այն տարածքում, որտեղ նախկինում գտնվել է Տրոիցկի ամրոցի երրորդ բաստիոնը, որի պատվին էլ անվանվել է հուշակոթողը։ Հիմնական կոմպոզիցիոն տարրը` թնդանոթը, տեղադրված է ամրոցի պատի դրվագի մոտ։ Թնդանոթի փողի ուղղությունը ընտրված է ոչ պատահականորեն. ըստ հեղինակի մտահղացման` այն ծովային նավահանգիստը պաշտպանում է թշնամիներից, որոնք կարող էին հարձակվել տափաստանների կողմից։ Պատի դրվագը տեղադրվել է քարտեզագրական տվյալների հիման վրա այն վայրում, որտեղ գտնվել է «հողապատնեշի մարտի պատը»։

Պատը կառուցելու համար օգտագործվել են նյութեր, որոնք ստացվել են քաղաքի պատմական մասը վերակառուցելու ժամանակ։ «Տրոիցկի ամրոցի երրորդ բաստիոն» հուշարձանի ստեղծման գաղափարը և ֆինանսավորումը պատկանում է «Տագանրոգ պատմական» հիմնադրամի մասնակիցներին։ «Տագանրոգ պատմական» հիմնադրամի հիմնադիրը նշում է, որ ապագայում հնարավոր է ևս 13 հուշարձանի տեղադրում, որոնք կարող են օգնել նշելու Տրոիցկի ամրոցի սահմանները։

Տագանրոգի գործարարները օգնել են «Տրոիցկի ամրոցի երրորդ բաստիոն» հուշարձանի ստեղծմանը։ Օգնությունը եղել է ոչ միայն ֆինանսական. ոմանք տրամադրել են հուշարձանը պատրաստելու համար անհրաժեշտ նյութեր, ուրիշներն էլ պատրաստել են նրա որոշ մասերը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  *Собств. корр.* В Таганроге открыт памятник «3-й бастион Троицкой крепости» // tagancity.ru. — 2015. — 15 мая.
2. 1 2  "На Третьем бастионе". Արխիվացված է the original 2017 թ․ ապրիլի 4-ին. Retrieved 2017 թ․ հուլիսի 5. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
**Ազատության համաշխարհային օր** (չինարեն՝ 世界自由日), Չինաստանի Հանրապետության հիշարժան ամսաթիվ, որը նշվում է հունվարի 23-ին։ Նշվում է 1954 թվականից՝ Կորեական պատերազմի թայվանյան ռազմագերիների՝ հայրենիք վերադառնալու և ազատագրման առիթով։ Ամեն տարի նշվում է Ազատության և ժողովրդավարության համաշխարհային լիգայի կողմից։

Նախապատմություն և հիմնում
-------------------------

Կորեական պատերազմում հակակոմունիստական ընդդիմության կողմից մասնակցում էին ավելի քան 30 հազար թայվանյան չինացիներ (ըստ կարգավիճակի՝ նրանք համարժեք էին «ժողովրդական կամավորներին» ՉԺՀ)։ Նրանցից 14 հազարը գերի է վերցվել հյուսիսկորեական զորքերի կողմից։ Պատերազմի ավարտից հետո ստորագրված համաձայնության հիման վրա նրանք վերադարձել են Թայվան։ Հանդիսավոր հանդիպումը կայացավ 1954 թվականի հունվարի 23-ին Ցզիլունում։

Նշելու ժամանակակից ձևը
----------------------

1990 թվականին WACL-ը վերանվանվեց Ազատության և ժողովրդավարության համաշխարհային լիգայի (*WLFD*): Հակակոմունիստական հակամարտության ապաակտիվացումը և Չինաստանի հանրապետության և ՉԺՀ միջև հարաբերությունների բարելավումը դրդեցին ստեղծելու *Ազատության համաշխարհային օրը*։ Ամեն տարի անցկացվում են տոնական միջոցառումներ՝ Գոմինդանի և WLFD-ի պաշտոնական դեմքերի մասնակցությամբ։ Այդ ժամանակ նաև պաշտոնապես վառում են *Ազատության ջահը*։

2016 թվականի հունվարի 23-ի միջոցառմանը մասնակցել են Չինաստանի հանրապետության նախագահ Մա Ինցզյուն և WLFD նախագահ Ժաո Ինցին։ Մա Ինցզյուն խոսել է Թայվանի՝ ժողովրդավարական սկզբունքների հաստատմաբ և ցամաքային Չինաստանի հետ ընկերական հարաբերությունների ամրապնդման նվաճումների մասին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "WLFD kicks off 2009 World Freedom Day celebrations". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 3-ին. Retrieved 2022 թ․ հունվարի 19.
2. ↑  Ազատության լիգայի կես դարը
3. ↑  世界自由日慶祝大會 圓山大飯店舉行
4. ↑  總統出席「2016年世界自由日慶祝大會暨世盟中華民國總會第59次會員代表大會」
«**Голубой вагон**», երգ Չեբուրաշկայի և կոկորդիլոս Գենայի արկածների մասին պատմող խորհրդային մուլտֆիլմից («Շապոկլյակ»)։ Ստեղծագործության հեղինակներն են խորհրդային կոմպոզիտոր Վլադիմիր Շաինսկին և բանաստեղծ, դրամատուրգ, հեռուստահաղորդավար ու սցենարիստ Էդուարդ Ուսպենսկին («Կոկորդիլոս Գենան և նրա ընկերները» հեքիաթի հեղինակը)։

Պատմություն
-----------

Գենայի և Չեբուրաշկայի արկածների մասին պատմող մուլտֆիլմը դարձել է Վլադիմիր Շաինսկու նորամուտը մուլտիպլիկացիայում։ Էդուարդ Ուսպենսկին երգը գրելու ժամանակ բավականին հայտնի էր, նա մեծ ուշադրություն էր դարձնում տեքստին և շատ էր աշխատում դրա վրա՝ հատուկ խնամքով վերահսկելով մուլտֆիլմի նկարահանման փուլերը։

Թեև կոկորդիլոս Գենային տվյալ մուլտֆիլմում հնչյունավորել է Վասիլի Լիվանովը, երգը կատարել է Վլադիմիր Ֆերապոնտովը, որը նաև հնչյունավորել է մուլտֆիլմի մնացած բոլոր հերոսներին (բացառությամբ Շապոկլյակի և երեխաների)։

### Բովանդակություն և տեքստ

Մոսկվայի մետրոպոլիտենի գնացք՝ նվիրված «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիայի 80-ամյակին
Չնայած բավականին դրական և կենսահաստատ տեքստին՝ երգի գործիքային բաղադրիչը արձագանքում է Ֆերպոնտովի վոկալին, որն ամբողջ աշխատանքին տալիս է հեռացող հաճելի պահերի նկատմամբ թեթև տխրության նոտաներ։ Ընթացիկ օրը ևս մեկ տարով երկարացնելու ցանկության մասին տողը հստակ արտահայտում է հեղինակի ափսոսանքը կյանքի անցողիկ լինելու համար։ Ստեղծագործությունը սովորեցնում է անցյալը թողնել անցյալում և ապագայում հավատալ միայն լավագույնին։

Այդ տարիներին Խորհրդային Միության շատ զվարճանքի պուրակներում մանկական երկաթուղիների վագոնները ներկված էին երկնագույն։ Դրանից բացի 1980-ական թվականներին «Մոսկվա-Ռոստով» և «Իրկուտսկ-Մոսկվա» գնացքի վագոնները ներկվում էին կապույտ՝ կարմիր շերտով, իսկ երկնագույն ներկում էին «Մոսկվա-Կիև» և «Մոսկվա-Մինսկ» ֆիրմային գնացքները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  "Голубой вагон". Արխիվացված է the original 2021 թ․ սեպտեմբերի 30-ին. Retrieved 2020 թ․ դեկտեմբերի 9. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  "Владимир Шаинский. Любимые песни «Голубой вагон», «Облака, белогривые лошадки», «На дальней станции сойду» и многие другие". Արխիվացված է the original 2021 թ․ սեպտեմբերի 30-ին. Retrieved 2020 թ․ դեկտեմբերի 9. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  "Как создавались песни к мультфильмам про Чебурашку? Памяти Владимира Шаинского. Автор: Сергей Курий". Արխիվացված է the original 2021 թ․ սեպտեմբերի 30-ին. Retrieved 2020 թ․ դեկտեմբերի 9. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Երգի տեքստը և պատմությունը (ռուս.)
* Nirvana (Неформальная Игра) - Aneurysm (Голубой вагон) кавер на русском
«**Хочешь?**», Զեմֆիրայի երկրորդ սինգլը «Прости меня моя любовь» ձայնասկավառակից՝ թողարկված 2000 թվականի հուլիսի 17-ին։ Երգչուհու արվեստի ամենաճանաչված երգերից մեկն է։

Երգի մասին
----------

Երգը Զեմֆիրայի կարիերայի ամենահաջողվածներից մեկն է։ Ավելի ուշ երգը ներառվել է Լյուդմիլա Գուրչենկոյի երգացանկի մեջ։ Ինքը՝ դերասանուհին, ասում էր.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Զեմֆիրան, իմ խորին համոզմամբ, կատարելապես հանճարեղ աղջիկ է։ Դա նրան տրված է Աստծուց։ Երբ մի անգամ ինձ առաջարկեցին կատարել նրա „Хочешь, я убью соседей?" երգը, ես հազվագյուտ հաճույք ստացա իրական, անկեղծ տաղանդին մոտենալուց»։ |  |

Գուրչենկոն 2011 թվականին այս երգի հիման վրա տեսահոլովակ է թողարկել։ Տեսահոլովակի ռեժիսորը դարձել է Կատյա Ցարիկը։ Դա ժողովրդական դերասանուհու վերջին աշխատանքն էր։

Երգի բառերը գրական վերլուծության են ենթարկել «ЖЗ» ամսագրում։ Մասիմո Մաուրիցիոն իր «Զեմֆիրայի „Хочешь?"-ը որպես հիպերտեքստ։ Ազատ մտածմունքներ» գրառման մեջ խոսում է երգի՝ որպես գրականության և երաժշտարվեստի սինթեզի մասին։ Հեղինակը երգը տանում է ռուսական պոեզիայի ХХ դար՝ Իգոր Սևերյանինի, Ալեքսանդր Բլոկի, Վալերի Բրյուսովի, Վլադիմիր Մայակովսկու, ինչպես նաև Պուշկինի ժամանակաշրջան. «…կյանքի նկատմամբ պարտության ճանաչումը, ճակատագիրն ուղղելու անհնարինությունը և դրանով սիրելի մարդու հետ բաժանումից խուսափումը կապվում է բանաստեղծի կյանքի ևճակատագրի հետ, առաջին հերթին՝ 1900-ական թվականների երկրորդ կեսի Ա. Բլոկի գոյություն չունեցող գեղեցկության փնտրտուքների հետ։

2013 թվականին Ֆիլիպ Կիրկորովը երգը կատարել է իր համերգներին, որոնց ընթացքում հայտնվել է Լյուդմիլա Գուրչենկոյի հոլոգրաֆիկ պատկերը։

Տեսահոլովակ
-----------

Երգի տեսահոլովակը նկարահանվել է 2000 թվականի հունիսի սկզբին ռեժիսոր Պավել Վլադիմիրսկու կողմից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "«ВРЕМЯ Z», հասարակության ինտելեկտուալ խավի ամսագիր". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 4-ին. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 18.
2. ↑  Ամսագրային սրահ | Զնամյա, 2008 N8 | Է. Մորոզ — «Աբզաց» (Մոսկվա)
3. ↑  Մարիա Ֆուգենֆիրովա։ (2013 թ․ փետրվարի 21). "Կիրկորով. 101 կիլոգրամ նրբություն (վիդեո)". ՆԳՍ.ՌԵԼԱՔՍ Նովոսիբիրսկ. Արխիվացված from the original on 2013 թ․ մարտի 14. Retrieved 2013 թ․ փետրվարի 21.
**Ԥ**, բաղաձայն տառ ընդլայնված Կյուրեղագրում։ Հազվադեպ օգտագործվում է աբխազական այբուբենում, որտեղ արտասանվում է հետևյալ կերպ՝ [pʰ]: Աբխազական այբուբենում նաև օգտագործվում է այս տառի արտասանությանը նման մեկ այլ տառ, դա՝ Ҧ-ն (արտասանվում է նույն կերպ՝ [pʰ]):

Այս տառը մեծ տարածում ունի ռուսական համացանցային մշակույթում, որպես ցենզուրայից դուրս բառ։

Ժամանակակից ռուսական համացանցային մշակույթում
---------------------------------------------

«Հայտնի» տառը
Նկարում նշված նշանը, որը տարածում է գտել 2008 թվականից հետո և որի հեղինակը համարվում է ռուս գրող և հաղորդավար Լեոնիդ Կագանովը՝ շատ նման լինելով Ҧ տառին, ստացել է նաև «ПЦ» անվանումը։ Սակայն այս սիմվոլը կրող շապիկները վաճառվել են դեռևս 2005 թվականին։ 

> 
> 
> «ПЦ» սիմվոլով շապիկները վաճառվել են դեռևս 2005 թվականից։ Դրանք կարող եք պատվիրել ոչ միայն Սանկտ Պետերբուրգում, այլ նաև ամբողջ ՌԴ-ի տարածքում։ Իմ կարծիքով 2005 թվականից ի վեր վաճառված կլինի մոտավորապես 500 այդպիսի շապիկ։
> 
> 
> ***-Օլեսյա Պոգրեբնյակ, Megastuff.ru-ի փոխտնօրեն, 2008 թվական***
> 
> 
>

Կոդավորում
----------

|  |  |
| --- | --- |
| Տառ | Յունիկոդ |
| Մեծատառ | U+0524 |
| Փոքրատառ | U+0525 |

Տես նաև
-------

* Աբխազերեն
* Յունիկոդ
* Կյուրեղագիր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Proposal to encode two Cyrillic characters for Abkhaz" (PDF). 2008 թ․ մայիսի 10.
2. ↑  "ПЦ: Двойная буквочка, или Первый русский иероглиф :: Частный Корреспондент". *Частный Корреспондент*. Արխիվացված է the original 2018 թ․ հունվարի 8-ին. Retrieved 2018 թ․ հունվարի 13.

Արտաքին հղումներ
----------------

* «ПЦ» տառը «Компьютерра» ամսագրում Archived 2011-11-01 at the Wayback Machine.
* «Новая Газета» | 26.12.2008 № 50 թողարկում | «ПЦ»-ն որպես տերմին Archived 2011-08-23 at the Wayback Machine.
* Придет ли Владивостоку «ПЦ»? | «Ежедневные Новости Владивостока» թերթ Archived 2017-07-08 at the Wayback Machine.
**Տրայկո Վելյանոսկի** (մակեդոներեն՝ Трајко Вељаноски, ծնվել է՝ 2 նոյեմբերի, 1962, Սկոպյե, Մակեդոնիա), մակեդոնացի քաղաքական գործիչ։ Մակեդոնիայի Հանրապետության Ազգային ժողովի նախագահ 2008 թվականից։

Կենսագրություն
--------------

Տրայկո Վելյանոսկին ծնվել է 1962 թվականի նոյեմբերի 2-ին Սկոպյե քաղաքում։ Ավարտել է Սկոպյեի համալսարանի Յուստինիանոս I-ի անվան իրավաբանության ֆակուլտետը 1988 թվականին։

1988 թվականից մինչ 1999 թվականն աշխատել է որպես փաստաբան։ 1999-2001 թվականներին որպես քարտուղարի տեղակալ աշխատել է Մակեդոնայի արդարադատության նախարարությունում։ 2001 թվականից մինչ 2002 թվականը եղել է արդարադատության նախարարի տեղակալ։ 2003-2006 թվականներին նորից աշխատել է որպես փաստաբան։

2006 թվականի հուլիսին տեղի ունեցած նախագահական ընտրությունների ժամանակ ընտրվել է Մակեդոնիայի ազգային ժողովի անդամ ՄՆՀԿ-ԴԿՀՄԱՄ (Մակեդոնիայի ներքին հեղափոխական կազմակերպություն-Դեմոկրատական կուսակցություն հանուն Մակեդոնիայի ազգային միասնության, մակեդոներեն՝ Внатрешна Македонска Револуционерна Организација - Демократска Партија за Македонско Национално Единство) կուսակցության կողմից։ Հաջորդ ընտրությունների ժամանակ՝ 2008 թվականի հունիսին, կրկին ընտրվում է Ազգային ժողովի անդամ։ Առաջին նստաշրջանի ընթացքում՝ 2008 թվականի հունիսի 21-ին, ընտրվել է Մակեդոնիայի Հանրապետության Ազգային ժողովի նախագահ։

Ընտանիք
-------

Տրայկո Վելյանոսկին ամուսնացած է, ունի մեկ որդի և մեկ դուստր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Biography of Trajko Veljanovski". Արխիվացված է the original 2011 թ․ մարտի 9-ին. Retrieved 2011 թ․ ապրիլի 23.
2. ↑  "Biography of Trajko Veljanoski". Արխիվացված է the original 2011 թ․ մարտի 9-ին. Retrieved 2011 թ․ ապրիլի 23.
**Տինգիր**, քաղաք Մարրոկոյի արևելքում։ Մտնում է Սուս-Մասա-Դրաա շրջանի Տինգիր նահանգի մեջ։ Նահանգը 2009 թվականին առանձնացել է Ուարզահաթ և Էյր Ռաշիդիա նահանգներից։

Բնակչություն
------------

Բնակչությունը 2004 թվականին կազմել է 36 391 մարդ։ 1994-2004 թվականներին բնակչության թվի միջին աճը եղել է 1,9%։

Աշխարագրություն
---------------

Տինգիրը գտնվում է Տոդրայի հովտում, Տոջայի կիրճում։ Տեղանքն իրենից ներկայացնում է 30 կիլոմետր երկարությամբ և 4 կիլոմետր լայնությամբ օազիս։ Կլիման չորային է, տեղումներ հիմնականում լինում են աշնանն ու ձմռանը։ 

Քաղաքի տեսարանը

Կրթություն
----------

Տինգիրում գործում է 15 բարձրագույն ուսումնական հաստատություն։

Տնտեսություն
------------

Տինգիրում տնտեսապես ակտիվ բնակչության մասնաբաժինը կազմում է ընդամենը 28,1% (10209 մարդ)։ Դա պայմանավորված է բնակչության երիտասարդ խավի արտագաղթի բարձր մակարդակով։ Տնտեսապես ակտիվ բնակչության շրջանում տղամարդկանց թիվը կազմում է 47,2%։ Կանանց թիվն ընդամենը 9,5% է, ինչը պայմանավորված է արևելյան երկրների ավանդական 

Քաղաքի կավե շինություններ
ապրելակերպով, որտեղ կանանց դերը հիմնականում ընտանեկան հոգսերով զբաղվելն է։ Մարդկանց մեծ մասն աշխատում է այնպիսի ոլորտներում, ինչպիսիք են շինարարությունը, կառավարումը, առևտուրը և 

Տինգիրի ծայրամասում գտնվող արմավենու պուրակ
արդյունաբերությունը` ներառյալ տնայնագործությունը։ Ավելի քիչ աշխատողներ կան հանքարդյունաբերության, գյուղատնտեսության և ծառայությունների ոլորտում։

Գյուղատնտեսության ոլորտում մեծամասամբ տարածված են այնպիսի մշակաբույսեր, ինչպիսիք են լոբազգիներն ու հացահատիկային բույսերը։ Քիչ քանակությամբ աճեցնում են եգիպտացորեն, կարտոֆիլ և լոլիկ։ Գյուղատնտեսական տեխնիկայի առկայությունը քիչ է, հիմնականում գյուղատնտեսական բոլոր աշխատանքները կատարվում են արորի և բրիչի օգնությամբ։ ինչ վերաբերՈւմ է անասնապահությանը, տեղի բնակչությունը բուծում է ոչխարներ, կովեր և ձիեր։

Քաղաքը համարվում է զբոսաշրջության կենտրոն, ինչն առաջին հերթին պայմանավորված է բնության տեսարժան վայրերով։ Արդյունաբերության մեջ գերակշռում է շինանյութերի և մեխանիկական սարքավորումների արտադրությունը, օրինակ, հյուսնի աշխատանքը։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք Archived 2018-03-10 at the Wayback Machine. Տինգիրի քաղաքային համայնք (արաբ.)(ֆր.)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  2014 Moroccan census / High Commission for Planning
2. ↑
3. ↑  "Ville de Tinghir" (in ֆրանսերեն). Municipalité de Tinghir. Արխիվացված է the original 2014 թ․ հուլիսի 8-ին. Retrieved 2012 թ․ դեկտեմբերի 12.
4. ↑  "Analyse Démographique" (in ֆրանսերեն). Municipalité de Tinghir. Արխիվացված from the original on 2013 թ․ հունվարի 18. Retrieved 2012 թ․ դեկտեմբերի 12.
5. ↑  "Universités" (in ֆրանսերեն). Municipalité de Tinghir. Արխիվացված from the original on 2013 թ․ հունվարի 18. Retrieved 2012 թ․ դեկտեմբերի 12.
6. ↑  "Diagnostic Economique" (in ֆրանսերեն). Municipalité de Tinghir. Արխիվացված from the original on 2013 թ․ հունվարի 18. Retrieved 2012 թ․ դեկտեմբերի 12.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
**Տիրանայի գյուղատնտեսական համալսարան** (ալբ․՝ Universiteti Bujqësor i Tiranës), հանրային համալսարան Ալբանիայի մայրաքաղաք Տիրանայում, որն առաջարկում է ագրոնոմիական, անասնաբուժական, անտառային տնտեսության, էկոլոգիայի, ագրոբիզնեսի և նմանատիպ առարկաների ուսուցում։

Պատմություն
-----------

Տիրանայի գյուղատնտեսական համալսարանը ստեղծվել է 1951 թվականին։ Ի սկզբանե կոչվել է «Գյուղատնտեսության բարձրագույն ինստիտուտ» (ալբ․՝ Instituti i Lartë Bujqësor): Ներկայիս անվանումը ստացել է 1991 թվականին։

Համալսարանն Ալբանիայում հանդիսանում է գյուղատնտեսության և սննդի բնագավառներում բակալավրիատում և մագիստրատուրայում ուսումնասիրությունների, գիտական հետազոտությունների ուսուցման եզակի կենտրոն (ագրոնոմիական, այգեգործություն և բույսերի պաշտպանություն, ագրոբիզնես, էկոնոմիկա և ագրարային քաղաքականություն, ագրո-միջավայրի էկոլոգիա, ագրո-սննդի տեխնոլոգիա, անասնաբուծություն և բիզնես, ջրային պաշարների և ձկնաբուծություն կառավարում, անտառային տնտեսություն, ճարտարագիտություն, անասնաբուժություն և այլն։

Ամեն տարի համալսարանն ունենում է 15000 նոր ուսանողներ։ Ակադեմիական անձնակազմը բաղկացած է 55 պրոֆեսորներից, 48 դոցենտներից, 55 գիտությունների դոկտորներից, 13 մանկավարժ-դասախոսներից և 64 ասիստենտներից։

Ֆակուլտետներ, բաժիններ
----------------------

Համալսարանում գործում են հետևյալ ֆակուլտետները՝

* Գյուղատնտեսության և շրջակա միջավայրի ֆակուլտետ (Fakulteti i Bujqësisë dhe Mjedisit)
* Էկոնոմիկայի և ագրոբիզնեսի Ֆակուլտետ (Fakulteti i Ekonomisë dhe Agrobiznesit)
* Անտառագիտության Ֆակուլտետ (Fakulteti i Shkencave Pyjore)
* Անասնաբուժական Ֆակուլտետ (Fakulteti i Mjekësisë Veterinare)
* Կենսատեխնոլոգիայի և սննդի ֆակուլտետ (Fakulteti i Bioteknologjisë dhe Ushqimit)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2016 թ․ սեպտեմբերի 16-ին. Retrieved 2017 թ․ մարտի 29.

Արտաքին հղումներ
----------------

Պաշտոնական կայք

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 000000009011751X · LCCN: n2002104989 · Microsoft: 10017102 · VIAF: 131544194 · WorldCat VIAF: 131544194 |

 |