recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Հերբերտ Ցիմերման** (հուլիսի 1, 1954(1954-07-01), Engers, Նոյվիդ, Ռայնլանդ Պֆալց, Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետություն)նա գերմանացի նախկին ֆուտբոլիստ է, ով հանդես է եկել հարձակվողի կամ պաշտպանի դիրքում։

Ակումբային կարիերա
------------------

Հաջողակ հարձակվող, Զիմերմանը ստորագրվեց Մյունխենի «Բավարիայի» կողմից, ինչպես նաև հանդես եկավ որպես կենտրոնական պաշտպան «Քյոլնում», այն ակումբում, որտեղ նա տեղափոխվեց «Բավարիայի» կազմում բավարար Խաղեր չանցկացնելուց հետո։ Իր նոր ակումբում վնասվածքների հետ կապված խնդիրները նրան ստիպեցին հանդես գալ որպես պաշտպան, և այդ դիրքում հաջող ելույթները թույլ չտվեցին նրան հրաժարվել իր նոր դերից։ Այն բանից հետո, երբ Զիմերմանը պարզապես Մյունխենի «Բավարիայի» կազմում էր, որը 1973 և 1974 թվականներին նվաճեց Բունդեսլիգան, ինչպես նաև 1974 թվականին Եվրոպայի գավաթը, Նա կարևոր դեր խաղաց 1977 և 1983 թվականներին Գերմանիայի առաջնությունում Քյոլնի հաղթանակների մեջ։

1978-ին նա և իր ակումբը նույնիսկ նվաճեցին Գերմանիայի առաջնությունը և Բունդեսլիգայի տիտղոսը (երկու անգամ), ինչը նրա ամենամեծ նվաճումն էր որպես ակումբային մակարդակի կանոնավոր առաջնության խաղացող։ Իր կարիերայի վերջին տարիներին Ցիմերմանը, ում խանգարում էին վնասվածքները, մասնակցել է Բունդեսլիգայի 204 հանդիպման (22 գոլ)։

Միջազգային կարիերա
------------------

Որպես պաշտպան՝ Նա իր նորամուտը նշեց Արևմտյան Գերմանիայի կազմում 1976 թվականի հոկտեմբերին Ուելսի հետ ընկերական խաղում։ Ազգային հավաքականում նրա կարիերան իր գագաթնակետին էր 1978 և 1979 թվականներին, երբ նա անցկացրեց իր 14 հանդիպումների ճնշող մեծամասնությունը։ 1979 թվականին նա նույնիսկ հայտնվեց ցանցում ՝ կարևոր գոլեր խփելով 1980 թվականի Եվրոպայի առաջնության ընտրական խաղերում Ուելսի և Թուրքիայի դեմ։ Այդ գոլերի շնորհիվ նա հրավիրվել է իր երկրի հավաքական, որը հաղթել է 1980 թվականի Եվրոպայի առաջնությունում՝ չիմանալով, որ Թուրքիայի դեմ նշված ընտրական հանդիպումը կլինի իր վերջին հանդիպումը հավաքականում։ Իտալիայում նա վնասվածքի պատճառով չի ներգրավվել։ Երկու տարի առաջ՝ 1978 թ.-ին, Նա Արգենտինայում կայացած Աշխարհի գավաթի խաղարկության Արևմտյան Գերմանիայի հավաքականի կազմում էր, խաղաց Լեհաստանի դեմ և վնասվածքի պատճառով դուրս մնաց երկրորդ խաղակեսում Իտալիայի հետ զրոյական ոչ-ոքի խաղաց Բուենոս Այրեսի «մոնումենտալ Անտոնիո Վեսպուչիո Լիբերթի» մարզադաշտում։

Ծանոթագրութըուններ
------------------

1. 1 2  Discogs — 2000.
2. ↑  «Herbert Zimmermann» (գերմաներեն). fussballdaten.de. Վերցված է 2010 թ․ փետրվարի 12-ին.
3. ↑  Arnhold, Matthias (2021 թ․ ապրիլի 22). «Herbert Zimmermann - Matches and Goals in Bundesliga». RSSSF.com. Վերցված է 2021 թ․ ապրիլի 27-ին.
4. ↑  Arnhold, Matthias (2021 թ․ ապրիլի 22). «Herbert Zimmermann - International Appearances». RSSSF.com. Վերցված է 2021 թ․ ապրիլի 27-ին.
5. ↑  Վիճակագրություն *FIFA*-ի կայքում(անգլ.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ֆուտբոլիստի էջը *worldfootball.net* կայքում(անգլ.)
**Ռոբերտո Ռոզատո** (իտալ.՝ Roberto Rosato, օգոստոսի 18, 1943(1943-08-18), Կիերի, Թուրին, Պիեմոնտ, Իտալիա - հունիսի 20, 2010(2010-06-20), Կիերի, Թուրին, Պիեմոնտ, Իտալիա),  իտալացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան։ Համարվում էր կատենաչիոյի բնորոշ ներկայացուցիչը և իր ժամանակի լավագույն իտալացի պաշտպաններից մեկը։

Իր կարիերայի ընթացքում խաղացել է Իտալիայի 4 տարբեր ֆուտբոլային ակումբներում։ Մարզական կարիերան սկսել է 1960 թվականին Թուրինում՝ Ա Սերիայում։ Արդեն հաջորդ՝ 1961/62 մրցաշրջանում նա տեղ ստացավ հիմնական կազմում, իսկ մեկ տարի անց «Տորինոյի» հետ նվաճեց Իտալիայի Գավաթը։

1966 թվականին տեղափոխվել է «Միլան», որի կազմում խաղալով հասել է առավելագույն հաջողությունների։ Առաջին իսկ մրցաշրջանում դարձել Է Իտալիայի չեմպիոն և գավաթակիր։ Հաջորդ տարի թիմի կազմում նվաճել է եվրոպական չեմպիոնների գավաթը և Միջմայրցամաքային գավաթը։

1968 թվականին իր երկրի ազգային հավաքականի կազմում հաղթել է Եվրոպայի առաջնությունում, 1970 թվականին դարձել է Մեքսիկայում կայացած աշխարհի առաջնության արծաթե մեդալակիր։

1972 և 1973 թվականներին կրկին նվաճել Է Իտալիայի Գավաթը, 1973/74 մրցաշրջանում տեղափոխվել է «Ջենոա», 1979 թվականին ավարտել է կարիերան Valle d ' Aosta Calcio ակումբի կազմում։

Մահացել է 2010 թվականի հունիսի 20-ին՝ երկարատև հիվանդությունից հետո։ Նրա մահից հետո Իտալիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականը խաղադաշտ դուրս եկավ սև թևկապներով՝ ի հիշատակ լեգենդար ֆուտբոլիստի։ Այդ օրը նրանք խաղացին Նոր Զելանդիայի թիմի դեմ 2010 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության շրջանակներում.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  FBref.com(բազմ․)
2. 1 2
3. ↑  «"A.C. Milan Hall of Fame: Roberto Rosato"». *acmilan.com* (անգլերեն). 2015 թ․ ապրիլի 2. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հունվարի 8-ին. Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 15-ին.
4. 1 2  «"Addio al grande Rosato Fece volare Milan e Italia"». *gazzetta.it* (իտալերեն). La Gazzetta dello Sport. 2010 թ․ հունիսի 20. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ նոյեմբերի 24-ին. Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 15-ին.
5. ↑  «"Roberto Rosato"». *magliarossonera.it* (իտալերեն). 2016 թ․ դեկտեմբերի 21. Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ սեպտեմբերի 28-ին. Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 15-ին.
6. ↑  «Italy to honor Rosato against New Zealand». *Usatoday.Com* (անգլերեն). 2015 թ․ հուլիսի 18. Արխիվացված օրիգինալից 2011 թ․ դեկտեմբերի 29-ին. Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 16-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Italy to honor Rosato against New Zealand(անգլ.)
Շվեյցարական «Villars» լաստանավը
Բազելի նավահանգիստ
Ռեյն նավն անցնում է Բազելով
**Շվեյցարիայի առևտրային ծովային նավատորմ,** դեպի ծով ելք չունեցող երկրի աշխարհում ամենամեծ առևտրային նավատորմըՇվեյցարիայինն է։ Այն արտասովոր կերպով ունի քաղաքացիական նավարկության երկարատև ավանդույթ, ինչպես իր լճերում և գետերում, այնպես էլ բաց ծովերում։

Պատմություն
-----------

Շվեյցարիայի առևտրային նավատորմը հիմնադրվել է 1941 թվականին՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին՝ Շվեյցարիային հիմնական ապրանքներ մատակարարելու նպատակով։

Շվեյցարիայի ներքին նավարկություն
--------------------------------

Բազելի Հռենոսի նավահանգիստը միացնում է Շվեյցարիան Ռոտերդամի նավահանգստին և, հետևաբար, ծովային առևտրային ցանցին։ Շվեյցարիայի արդյունաբերությունը և առևտուրը հենվում են այս կապի վրա, որը դարեր շարունակ շահագործվել է շվեյցարական Ռայնի բեռնատարների կողմից, ապրանքների ներմուծման և արտահանման զգալի մասի համար։ Շվեյցարական լճերը, հատկապես Կոնստանցա, Մաջորե լիճը և Ժնևի լիճը, աշխարհի ամենաինտենսիվ նավարկվող լճերից են՝ հիմնականում հանգստի և զբոսաշրջային նպատակներով։

Շվեյցարական բաց ծովային նավատորմ
--------------------------------

Առաջին նավերը գնվել և շահագործվել են կառավարության կողմից՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ կարևոր ռեսուրսների մատակարարումն ապահովելու նպատակով։ Պատերազմից հետո ի հայտ եկավ մասնավոր առևտրային նավատորմ, որը մասամբ ֆինանսավորվել է կառավարության կողմից, որը վճարում էր նավատորմի շահագործման համար մինչև 1953 թվականը, այդ թվում Migros Genossenschaftsbund Adele բեռնատար նավի համար, որը 1952 թվականի հուլիսի 15-ին Համբուրգում անվանակոչվել է Գոթլիբի կնոջ՝ Ադել Դութվեյլերի պատվին։ Նրա քույր Սունամելյա նավը շահագործման հանձնվեց մի քանի ամիս անց։
2010 թվականին 37 նավերից բաղկացած նավատորմը, որը կազմված էր զանգվածային փոխադրողներից, կոնտեյներային նավերից, բազմաֆունկցիոնալ բեռնատարներից և տանկերներից կրում էր Շվեյցարիայի դրոշը։ նանվատորմը ուներ մեկ միլիոն տոննա ընդհանուր քաշ և շահագործվում էր վեց նավագնացային ընկերությունների կողմից։ 2022 թվականին նավատորմի նավերի թիվը կրճատվել էր մինչև 14 նավ՝ 2016 թվականի 49-ի համեմատ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Jaberg, Samuel (2016 թ․ հունիսի 3). «Swiss Merchant Navy Celebrates 75th Anniversary». *Swissinfo*. Վերցված է 2016 թ․ հունիսի 3-ին.
2. ↑  «Euses Schiff» (PDF) (German). Brückenbauer. 1952 թ․ հուլիսի 25. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2016 թ․ մարտի 4-ին. Վերցված է 2015 թ․ հոկտեմբերի 10-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
3. ↑  Commercial ships on the Swiss Maritime Navigation Office website
4. ↑  Grivat, Olivier (2023 թ․ ապրիլի 29). «Switzerland rescues its merchant fleet». *Swissinfo*. Վերցված է 2023 թ․ մայիսի 6-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Swiss flags at sea
* Schweizer See- & Rheinschifffahrt (German)
* Swiss Maritime Navigation Office Accessed 15 February 2011.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Շվեյցարիայի առևտրային ծովային նավատորմ» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Շվեյցարական կենսագրական |

 |
**Ռիստո Ռադունովիչ** (չեռնոգորերեն Ристо Радуновић / Risto Radunović, մայիսի 4, 1992(1992-05-04), Պոդգորիցա, Չեռնոգորիա), չեռնոգորիացի ֆուտբոլիստ, ռումինական «Ստյաուա» ակումբի և Չեռնոգորիայի հավաքականի պաշտպան։

Ակումբային կարիերա
------------------

#### Բուդուչնոստ

Ռադունովիչը մայրաքաղաքի «Կոմ» ակումբի շրջանավարտ է։ Պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է Բուդուչնոստում։ 2010/2011 մրցաշրջանը Ռադունովիչի համար դեբյուտն էր Մեծ լիգայում։ Արդեն կես տարի անց՝ 2011 թվականի հունիսի 30-ին, մասնակցել է Եվրոպայի լիգայի 2010/11 որակավորման խաղերին։

#### Բորաց

Չեռնոգորիայում խաղալով 4 մրցաշրջան` Ռիստոն պայմանագիր է կնքում սերբական «Բորաց»-ի հետ, որը միայն կարողացել է դուրս գալ Առաջին լիգայից Մեծ լիգա։ Բայց նա երկար չի մնում այնտեղ` խաղալով 5 խաղ և վերադառնում է իր հարազատ «Բուդուչնոստ»։

#### Աստրա

2017 թվականի հուլիսի 13-ին Ռադունովիչը երեք տարվա պայմանագիր է կնքում ռումինական «Աստրա» ակումբի հետ։

Միջազգային կարիերա
------------------

2018 թվականի հոկտեմբերի 14-ին Ազգերի լիգայի խաղում Լիտվայի հավաքականի դեմ Ռադունովիչը դեբյուտ է կատարել Չեռնոգորիայի հավաքականի կազմում։

Վիճակագրություն
---------------

### Ակումբային

### Հավաքական

| Հավաքական | Տարի | Խաղեր | Գոլեր |
| --- | --- | --- | --- |
| Չեռնոգորիա Չեռնոգորիա | 2018 | 1 | 0 |
| 2019 | 4 | 0 |
| Ընդհանուր | 5 | 0 |

**Ռադունովիչի հանդիպումները Չեռնոգորիայի հավաքականի կազմում**

| № | Ամսաթիվ | Հակառակորդ | Հաշիվ | Գոլեր | Պասեր | Քարտեր | Րոպեներ | Մրցաշար |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 2018 թվականի հոկտեմբեր 14 | Լիտվա Լիտվա | 4:1 | — | — | — | 3' | Ազգերի լիգա (C լիգա, խումբ 4) |
| 2 | 2019 թվականի հունիսի 10 | Չեխիա Չեխիա | 0:3 | — | — | — | 90' | ՉԵ-2020-ի ընտրություն (A խումբ) |

**Ընդհանուր․ անցկացված հանդիպումներ՝ 2, խփած գոլեր՝ 0, հաղթանակներ՝ 1, ոչ-ոքիներ՝ 0, պարտություններ՝ 1։**

Ձեռքբերումներ
-------------

**«Բուդուչնոստ»**

* Չեռնոգորիայի Չեմպիոնատի հաղթող (2) ՝ 2011/12, 2016/17
* Չեռնոգորիայի գավաթի հաղթող՝ 2012/13

**«Աստրա»**

* Ռումինիայի գավաթի ֆինալիստ՝ 2018/19

**«Սյաուա»**

* Ռումինիայի չեմօիոնատի արծաթե մեդալակիր (2)՝ 2020/21,2021/22
* Ռումինիայի Սուպերգավաթի ֆինալիստ՝ 2020

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Transfermarkt.com(բազմ․) — 2000.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ռիստո Ռադունովիչ» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AS.com · eu-football.info (խաղացող) · FootballDatabase.eu · FootballFacts.ru · National Football Teams.com · Soccerbase (խաղացող) · Soccerway · Sportbox.ru · playmarkerstats.com (խաղացող) · Transfermarkt (խաղացող) · worldfootball.net (խաղացող) · ՈւԵՖԱ · ՖԻՖԱ |

 |
Ճիշտ մատ

շախմատային տերմին, թեմաԽմբագրել Wikidata| Ենթակատեգորիա | Մաքուր մատ, Խնայողական մատԽմբագրել Wikidata |
| Մասն է | • շախմատային տերմինաբանություն • շախմատային խնդիրԽմբագրել Wikidata |

**Ճիշտ մատ (պատ)**, շախմատային պարտիայում կամ խնդիրներում մատի (պատի տարատեսակ, որը միաժամանակ և՛ մաքուր մատ է, և՛ խնայողական, այսինքն՝ նրա ժամանակ ներգրավված են գրոհող կողմի բոլոր խաղաքարերը (բացի արքայից և զինվորներից), իսկ գրոհի ենթարկված արքայի շուրջը բոլոր դաշտերը կա՛մ մրցակցի խաղաքարերի գրոհի տակ են ուղիղ մեկ անգամ, կա՛մ զբաղված են սեփական խաղաքարերով և զինվորներով։ Որպես միակ բացառություն թույլատրվում է սեփական արքայի հարևան դաշտերից մեկում գտնվող կապակցված խաղաքարով ճիշտ մատը (պատը) *(տե՛ս ներքևում):* Կրկնակի շախի դեպքում թույլատրվում է արքայի դաշտի վրա կրկնակի հարձակում։

Գրոհի ենթարկվող արքայի գույնի կապակցված խաղաքարով ճիշտ մատի (պատի) դեպքում այդ խաղաքարը հնարավորություն ունի խոչընդոտելու շախին (պատին) կապի բացակայության դեպքում։ Եթե այդպիսի հնարավորություն չկա, մատը (պատը) համարվում է *ոչ խնայողական*։ Այն դեպքում, երբ կապված խաղաքարը գտնվում է սեփական արքայի հարևան դաշտերից մեկում, նրա զբաղեցրած դաշտը չի գրոհվում ուրիշ ոչ մի խաղաքարով, բացի կապողից։ Այլապես մատը համարվում է *ոչ մաքուր*։

Ճիշտ մատերը (պատերը) չափազանց հազվադեպ են գործնական շախմատում (թեև, օրինակ, միայնակ արքայի դեմ արքայով և նավակով վերջնախաղը կարող է ավարտվել միայն ճիշտ մատով), սակայն զգալի ավանդ են ներդնում շախմատային խնդիրների և էտյուդների գեղեցկության մեջ, քանի որ համարվում են գեղարվեստական։

Ճիշտ մատը հանդիպում է VIII—IX դարերի արաբական մանսուբներում, միջնադարյան տարբեր խնդիրներում և շախմատային ժողովածուներում։

Օրինակներ
---------

Ճիշտ մատի օրինակ

**•** - վերահսկում է սպիտակ թագուհին  

**×** - վերահսկում է սպիտակ փիղը  

ο - վերահսկում է սև արքան գրոհող ձին  

d5 դաշտը խլում է սև ձին

 Կապակցված սև փղով ճիշտ մատ

Տես նաև
-------

* Մատ (շախմատ)
* Մաքուր մատ
* Խնայողական մատ
* Կատարյալ մատ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Շախմատային եզրերի բառարան. ճիշտ մատ
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Շամքորի ճակատամարտ (այլ կիրառումներ)

**Շամքորի ճակատամարտ**, ռազմական բախում հայ-վրացական զորքերի և Գանձակի ամիրայության միջև, որը տեղի է 1195 թվականին։ Հայ-վրացական միացյալ բանակը 1195 թվականին սկսում է ազտագրել հայոց տիրույթները։ Ռազմական գործողությունները ղեկավարվում էին հայ իշխանների՝ Զաքարյանների կողմից, որոնք վրաց արքունիքում մեծ կշիռ ունեին։ 1195 թվականին Գանձակ և Շամքոր քաղաքների միջև տեղի է ունենում ճակատամարտ, որտեղ հայ-վրացական ուժերը հաղթանակ են տոնում հակառակորդի նկատմամբ։

Նախապատմություն
---------------

Վրացական արքունիքում սկսել էին մեծ դիրք գրավել հայ իշխանները, որոնք սելջուկ-թյուրքերի արշավանքների ժամանակ արտագաղթել էին Վրաստան։ Սարգիս Զաքարյանը առաջինն էր, որը կարևոր պաշտոն ստացավ վրաց արքունիքում՝ ամիրսպասալար, որը վրաց զորքերի գերգույն հրամանատարն էր։ Նրա որդիներից Զաքարեն ժառանցել հոր պաշտոնը, իսկ Իվանեն դարձավ աթաբեկ, որի պարտականությունն էր թագաժառանգների դաստիարակումը։ 1195 թվականին սկսվում է հայ-վրացական ուժերի կողմից Հայաստանի ազատագրումը․ այդ գործողության հրամանատարներն էին Զաքարե և Իվանե Զաքարյանները։

Ճակատամարտ
----------

Առաջին ճակատամարտը տեղի է ունենում Շամքոր և Գանձակ քաղաքների միջև, որը ավարտվում է հայ-վրացական բանակի հաղթանակով։ Հետապնդելով հակառակորդին՝ դաշնակից զորքերը կարողանում են գրավել մեծաթիվ ավար։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Բերեցին նվեր, ընծա ու գանձ անթիվ, մարդիկ (տիրակալ-ազնաուրից մինչև ծառա) 12.000, հովազ` 40, ձի՝ 20.000, ջորի՝ 7.000, ուղտ՝ 15.000: Ո՞վ կարող էր հաշվել այդ դրոշները, բազում ամանեղենը, ոսկին ու կտորեղենը։- «Թագակիրների պատմությունն ու գովաμանությունը», էջ 411-412 |  |

Բացի հակառակորդին հետպնդելը, հայ-վրացական ուժերը կարողանում են նաև հարձակումներ հասցնել տարածաշրջանի կարևոր քաղաք-ամրոցներին և գրոհով գրավել դրանք։ Այդ ռազմավարությունը հայտնի է *ճառագայթաձև* անվամբ։ Վահրամ Զաքարյանին և նրա որդուն՝ Զաքարեին հաջողվում է ազատագրել Շամքոր քաղաքը, որը կցվում է իրենց տիորւյթներին։ Այդ տիրույթների կենտրոնը Գագն էր, որտեղ էլ հետագայում հիմնադրվում է Վահրամյանների իշխանությունը։

Տես նաև
-------

* Զաքարյանների իշխանապետություն
* Զաքարյաններ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *«Մեր հաղթանակները», հատոր Գ*. Երևան: «Նորավանք» հրատարակչություն. 2011. էջեր 58–63.
**Ջեյսոն Բրայանթ Ակուն** (անգլ.՝ Jason Bryant Acuña; մայիսի 16, 1973(1973-05-16), Պիզա, Տոսկանա, Իտալիա), ամերիկացի դերասան կասկադյոր, հայտնի է որպես Wee-Man։ «Տարօրինակ մարդիկ» հեռուստաշոուի հիմնական մասնակիցներից։ Չնայած իր ցածր հասակին՝ 1,23 մետր, Ջեյսոնը կրում է պրոֆեսիոնալ սքեյթբորդիստի կոչում։

Կենսագրություն
--------------

Ջեյսոն Բրայնթ Ակունը ծնվել է 1973 թվականի մայիսի 16-ին, Իտալիայի Պիզա քաղաքում։ Մեծացել է Տորանսե քաղաքում (Կալիֆոռնիա), և հենց նույն քաղաքում ավարտել դպրոցը։

Ջեյսոնը աշխատել է Big Brother ամսագրում։ Շնորհիվ իր սքեյթբորդ քշելու ունակությամբ, Ակունը արժանացել է Ջեֆ Տրեմեյնի ուշադրությանը, ով միքիչ ուշ հրավիրել է նրան նկարվելու իր ամսագրում։ Այդ ամենից հետո Ակունը հրավիրվել է «Տարօրինակ մարդիկ» հեռուստաշոու։

Մասնակցություն «Տարօրինակ մարդիկ» շոուում
-----------------------------------------

### Առաջին եթերաշրջան

Առաջին սերիայում Ջեյսոնը հրավեր է ստացել նկարվելու «Oompa Loompa» տեսահոլովակում։ Տեսահոլովակում նա սքեյթ էր քշում ամբողջ քաղաքում, զարմացնելով և վախեցնելով մարդկանց։ Այդ համարը դարձավ նրա հայտնի դերերից մեկը, որը նրան հաջողվեց խաղալ։ Ջեյսոնը հաճախ հայտնվում էր Պերեստո Լեյսի դուետներում։ Օրինակ կարող է հանդիսանալ 3-րդ սերիան, որտեղ Ջեյսոնը փախնում է պրոդյուսեր Պրեստոնից։ 8-րդ սերիայում նա Ջոն Նոկսվիլի հետ միասին մասնակցեց «Agressive sledding» էպիզոդին, որտեղ նրանք հագել էին Եղնիկի և Սանայի զգեստներ։

### Երկրորդ եթերաշրջան

Առաջին սերիայում Ջեյսոնը մասնակցել է «Human red carpet» էպիզոդում, որտեղ կատարել է արքայի դերը։ Այդ նույն սերիայում, նա քշել է մինի-հեծանիվ Պեստոնի հետ միասին։

Ֆիլմագրություն
--------------

* «Տարօրինակ մարդիկ» (2000-2002)
* «Տարօրինակ մարդիկ» (2002)
* «Սքեյթբորդիստներ» (2003)
* «Հիմարներ» (2006)
* «Հիմարներ 2,5» (2007)
* «Հիմարներ 3D» (2010)
* «Հիմարներ 3,5» (2011)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Internet Movie Database — 1990.
2. 1 2  Discogs — 2000.
3. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #138142564 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
4. ↑  Jackass 2.5 (Video 2007) - IMDb(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Ջեյսոն 'Wee Man' Ակուն»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ջեյսոն Ակուն» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Discogs · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · MusicBrainz |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Notable Names Database |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| CONOR: 229464163 · GND: 138142564 · ISNI: 000000004450763X · LCCN: no2003110481 · NUKAT: n2016200723 · VIAF: 63707486 · WorldCat VIAF: 63707486 |

 |

 |
**Իվան Դավթի Վեքիլյան (Վեքիլով)**. (նոյեմբերի 24, 1894(1894-11-24) - հունիսի 16, 1953(1953-06-16))։

Կյանքը և գործունեությունը
-------------------------

ՍՄԿԿ անդամ 1945 թվականից։ Ավարտել է Թիֆլիսի կադետական կորպուսը (1912), Պետրոգրադի հրետանային ուսումնարանը (1914), Մոսկվայի բարձրագույն հրետանային դպրոցը (1925), ԽՍՀՄ զինված ուժերի Գլխավոր շտաբին կից Կ․ Ե․ Վորոշիլովի անվան ոազմային ակադեմիան (1952)։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, որպես հրետանային մարտկոցի հրամանատար, մասնակցել է 1914- 1915 թվականների Սարիղամիշի օպերացիային։

Իվան Վեքիլյանի ծննդավայրը (Կրասնիե Կոլողցի)
1925-1930 թվականներին եղել է Հայկական լեռնահրաձգային դիվիզիայի գնդի հրամանատար, այնուհետև՝ Հյուսիսային Կովկասի զինվորական օկրուգի շտաբի հրետանային ծառայության պետի տեղակալ։ 1939-1940 թվականներին մասնակցել է խորհրդաֆիննական պատերազմին, եղել Մաններհայմի գիծը ճեղքողների շարքում։ Հայրենական պատերազմի սկզբին մեկնել է ռազմաճակատ, 1942 թվականի հունվարի 10-ին ստացել գեներալ-մայորի կոչում, նշանակվել հարավարևմտյան ուղղության հրետանու պետի, այնուհետև՝ Կարմիր բանակի հրետանու շտաբի պետի տեղակալ, մասնակցել Օդեսայի պաշտպանությանը և Ստալինգրադի ճակատամարտին։ 1943 թվականի հունիսին նշանակվել է Կարմիր բանակի հրետանու մարտական պատրաստության վարչության պետ, մասնակցել Սևաստոպոլի, Բոբրույսկի, Լյուբլինի, հունգար, մի շարք քաղաքների ազատագրմանը, Յաշ-Քիշնևի օպերացիային, Վերին Սիլեզիայի և Բեռլինի գրավմանը։ Կյանքի վերջին տարիներին դասավանդել է Կ․ Ե․ Վորոշիլովի անվան բարձրագույն ռազմային ակադեմիայում։ Պարգևատրվել է Կարմիր դրոշի 3, Սուվորովի 2-րդ աստիճանի, Կուտուզովի 2-րդ աստիճանի, Բոգդան Խյմելնիցկու 1-ին աստիճանի, Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի, Կարմիր աստղի շքանշաններով։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 422)։*  |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրեն Աղբալյան (այլ կիրառումներ)

**Սուրեն Մեխակի Աղբալյան** (1922, Շուլավեր, Բորչալուի գավառ, Վրացական Սոցիալիստական Խորհրդային Հանրապետություն), հայ մանկավարժ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«Հայրենական մեծ պատերազմ»*, 1941-1945) մասնակից։ ԽՄԿԿ անդամ (1944):

Կենսագրություն
--------------

Սուրեն Աղբալյանը ծնվել է 1922 թվականին Վրացական ԽՍՀ Շուլավեր գյուղում։

1941 թվականին դպրոցը նոր ավարտած Սուրենը կամավոր մեկնել է կարմիր բանակ։ Մարտական ծառայություններն անցել է 89-րդ հայկական հրաձգային դիվիզիայի 400-րդ գնդում, որի կազմում մասնակցել է Հյուսիսային Կովկասի պաշտպանությանը, այնուհետև՝ ազատագրմանը։ 1943 թվականին վիրավորվել է, ապաքինվելուց հետո մասնակցել է Նովոռոսիյսկի ազատագրման համար մղված մարտերին։ Թշնամու դեմ մարտնչել է Դոնբասում, ուր երկրորդ անգամ է վիրավորվել, պարգևատրվել է «Արիության համար» մեդալով։ Մարտերով անցել է Դնեպրը, Դնեստրը։ Դնեստրն անցնելու նախօրյակին, 1944 թվականին, ընդունվել է կոմունիստական կուսակցության շարքերը։ Եղբայրական Մոլդավիայի ազատագրման օրերին նա ավագ լեյտենանտ էր, դասակի, ապա՝ վաշտի հրամանատար։ Յաշ-Քիշինևյան օպերացիայի հաջող ավարտումից հետո պարգևատրվել է Կարմիր աստղի շքանշանով։ Սուրենը հերոսաբար կռվել է Լեհաստանի ազատագրման, Վարշավայում մղված փողոցային մարտերում։

1945 թվականին, բանակից զորացրվելուց հետո, Աղբալյանն ընդունվել է Երևանի պետական համալսարանի աշխարհագրության ֆակուլտետը։ Համալսարանն ավարտելուց հետո գործուղվել է Ալավերդի քաղաքը։ Շուրջ երեսուն տարի մանկավարժական աշխատանք է կատարել այդ քաղաքի դպրոցներում։

Պարգևներ
--------

* «Արիության համար» մեդալ
* Կարմիր աստղի շքանշան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Հայաստանի ուսուցիչները մեծ հայրենականում (Ա. Հ. Հարությունյան, Լ. Ս. Մելքումյան, Ա. Ղ. Սուքիասայան), «Լույս» հրատարակչություն, Երևան, 1982:
**Գևին Լիզերվուդ** (հունիսի 7, 1995(1995-06-07), Մաուի, Մաուի շրջան, Հավայի, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասան։

2017 թվականին նկարահանվել է «Ջրային ոստիկանություն։ Հատուկ ջոկատ» հեռուստասերիալում, իսկ հետո դերակատարում է ստացել «Մեծահասակները» հեռուստասերիալում, իսկ 2018 թվականի սկսել է նկարահանվել «Չար կատակ» հեռուստասերիալում (2018-2020)։ Հայտնություն է ձեռք բերել նկարահանվելով Նեթֆլիքսի *«Սաբրինայի սարսափազդու արկածները»* հեռուստասերիալում՝ կատարելով Նիկոլաս Սքրեթչի դերը (2018-2020)։

Կենսագրություն
--------------

Գևին Լիզերվուդը ծնվել է 1994 թվական իհունիսի 7-ին Հավայիի Մաուի քաղաքում և ունի իռլանդական արմատներ, ունի նաև անգլիական, իսպանական և հունական, ինչպես նաև ամերիկյան ծագում։

Մեծացել է Կալիֆոռնիայում, իսկ հետո 18 տարեկան հասակում տեղափոխվել է Օրեգոն։ Նա իր քրոջ՝ պարուհի Քլոյե Լիզերվուդի հետ ապրում է նույն նահանգում։ Իր մոր երկրորդ ամուսնությունից հետո նա ունի խորթ քույր՝ Սոֆիա Բալցերը։

*Elle* ամսագրին տված հարցազրույցի ժամանակ նա պատմում է, որ երբ չի նկարահանվում *Սաբրինայի սարսափազդու արկածները* հեռուստասերիալում, նա վերադառնում է տուն և այնտեղ զբաղվում է հողագործությամբ և մոշ է աճեցնում։

Ֆիլմագրություն
--------------

### Կինո

#### Կարճամետրաժ

| Տարի | Ֆիլմ | Դեր |
| --- | --- | --- |
| 2018 | Ջոն Ջոնը վիրուսակիր է | Ջոն Ջոն |
| 2018 | Հնդկահավի պատրաստում Գևին Լիզերվուդի հետ | Գևին Լիզերվուդ |
| 2018 | Երբ մենք երիտասարդ էինք | Մեթ |
| 2019 | Վաշինգտոն և գինի | Նիկո |
| 2020 | #ԵրբԱյսօրնԱվարտվի | Նիք |

### Հեռուստատեսություն

#### Հեռուստասերիալներ

| Տարի | Հեռուստասերիալ | Դեր |
| --- | --- | --- |
| 2017 | Ջրային ոստիկանություն։ Հատուկ ջոկատ | Դեյզիի որդին |
| 2018 | Ժամանման ժամ | Ազնիվ մարդ |
| 2018 | Մեծացածները | Փիթ |
| 2018 | Իմ մահացած նախկինը | Բրայս |
| 2018-2020 | Չար կատակ | Ջեյսոն |
| 2018-2020 | Սաբրինայի սարսափազդու արկածները | Նիկոլաս Սքրեթչ |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Guthrie, Susannah. «Sorry Noah Centineo, The Internet's New Netflix Boyfriend Is Gavin Leatherwood». *elle.com.au* (անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ հունվարի 4-ին.
2. 1 2  «Gavin Leatherwood». *imdb.com*. Վերցված է 2020 թ․ հունվարի 4-ին.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · MusicBrainz |

 |
**Վասիլի Իվանովիչ Շտերնբերգ** (ռուս.՝ Васи́лий Ива́нович Ште́рнберг, փետրվարի 12, 1818(1818-02-12), Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն - սեպտեմբերի 8, 1845(1845-09-08), Հռոմ, Պապական մարզ), գեղանկարիչ, ժանրիստ և բնանկարիչ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1818 թվականի փետրվարի 12-ին, Սանկտ Պետերբուրգում, պաշտոնյայի ընտանիքում։ Նախ ազատ ունկնդիր է եղել Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիայում, իսկ արդեն 1835 թվականին պաշտոնապես դարձել է ակադեմիայի անդամ։ Նրա գեղանկարչության ուսուցիչը եղել է Մաքսիմ Վորոբյովը։ Բացի բնանկարներից, Շտերնբերգը զբաղվել է նաև կենցաղային գեղանկարչությամբ, հենց ակադեմիայում հաստատվելու օրերից նա նկարել է ծաղրանկարներ, որոնց շնորհիվ մեծ ուշադրության է արժանացել իր ուսուցիչների և ընկերների կողմից ակադեմիայում։ Ամառային արձակուրդները նա անց է կացրել Կաչանովկայում, իր մեկենաս Գ. Ս. Տարնովսկու կալվածքում։
Այդ ճանապարհորդությունների արդյունքում նա նկարել է կտավներ` նկարված ջրաներկով և մատիտով։ Այդպիսի նկարների թվում է 1837 թվականին ջրանկարած «Տոնավաճառ Իչնե քաղաքում» կտավը, որի համար ակադեմիայում Շտերնբերգին շնորհվել է փոքրիկ ոսկե մեդալ, նկարը ձեռք է բերել Նիկոլայ I թագավորը իր կնոջ ալբոմի համար։ 1837 թվականին «Զատկի նվիրաբերություն Փոքրիկ Ռուսաստանում» նկարի համար նա արժանացավ մեծ ոսկե մեդալի և XIV դասարանի ուսուցչի կոչմանը։ 1840 թվականին նա Կոմս Պեռովսկու փորձագիտական խմբի հետ ճանապարհորդել է Օրենբուրգից մինչև Խիվա, այնուհետև ուղարկվել է Իտալիա, որպես ակադեմիայի թոշակառու։ Բնակություն հաստատելով Հռոմում, նա ջանասիրաբար շարունակում է աշխատել։ Շտերնբերգը մահացել է 1845 թվականի սեպտեմբերի 8-ին` ապրելով ընդամենը 27 տարի։

Աշխատանքներ
-----------

* «Տոնավաճառ Իչնե քաղաքում»
* «Զատկի նվիրաբերություն Փոքրիկ Ռուսաստանում» (1838)
* «Կողպեքներով խաղ Գ. Ս. Տանովսկու հողատարածքում»
* «Գ. Ս. Տանովսկու հողատարածքը Կաչանովկայում» (1837)
* «Հողմաղացը տափաստանում»
* «Հովիվը» (1836-38)
* «Պանդոկ Փոքրիկ Ռուսաստանում» (1837)
* «Կիևի մոտ գտնվող Վլադովսկու վանքը»
* «Անցնելով Դնեպրով` Կիևի մոտով» (1837),
* «Տեսարանը Կիևում»
* «Տեսարան Պոդոլից Կիևում» (1837)
* «Իտալուհիները լճակի մոտ»
* «Սովորական իտալացին» (այս երկու կտավներն էլ գտնվում են գեղարվեստական ակադեմիայի թանգարանում)
* «Թղթախաղ խաղացող իտալացի գյուղացիներ»
* «Երիտասարդ իտալացու գլխի էտյուդ»
* «Ծեր իտալացու գլխի էտյուդ»
* «Նեմի լիճը»
* «Ալբանոի հարևանությամբ»
* «Տերևների էտյուդ»

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Штернберг, Василий Иванович». *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)*. Սանկտ Պետերբուրգ. 1890–1907.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ location missing publisher (link)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Վասիլի Շտերնբերգ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Ռուսական կենսագրական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 1046164963947424300009 · WorldCat VIAF: 1046164963947424300009 |

 |
**Ջամիլ Միրյուսիֆ օկլի Մուֆիդզադե** (ադրբ.՝ Cəmil Miryusif oğlu Müfidzadə, փետրվարի 24, 1934(1934-02-24), Օրդուբադի շրջան, Նախիջևանի Ինքնավար Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - դեկտեմբերի 20, 2019(2019-12-20), Բաքու, Ադրբեջան), ադրբեջանցի նկարիչ, Ադրբեջանի Հանրապետության ժողովրդական նկարիչ (2002):

Կենսագրություն
--------------

Ջամիլ Մուֆիդզադեն ծնվել է 1934 թվականի փետրվարի 24-ին Օրդուբադում։ Իր առաջին մասնագիտական կրթությունը նա ստացել է 1948-1955 թվականներին ՝ Ազիմ Ազիմզադեի անվան Բաքվի գեղարվեստի դպրոցում։ Ավելի ուշ նկարիչը 1955-1956 թվականներին ավարտել է Ուկրաինայի Կիևի արվեստի միջնակարգ դպրոցը, իսկ 1959-1962 թվականներին ՝ Խարկովի արվեստի պետական ինստիտուտի «Գրաֆիկա» ֆակուլտետը։

Ջամիլ Մուֆիդզադեն մի քանի տարի ղեկավարել է Ադրբեջանի արվեստի պետական ակադեմիան։ Նա միևնույն ժամանակ հեղինակ է «Օֆորտ» դասագրքի։ Նկարչի «Մայրենի դաշտեր» փորագրությունների շարքը ցուցադրվել է 1959 թվականին Մոսկվայում կազմակերպված ադրբեջանական գրականության և արվեստի ցուցահանդեսում։ 1961 թվականին մասնակցել է III համամիութենական ցուցահանդեսին (Մոսկվա)։ Նրա չորս աշխատանքները ցուցադրվել են 1967 թվականին Բաքվի հանրապետական ցուցահանդեսում `«Ադրբեջանի հնագույն ճարտարապետական հուշարձաններ» անունով։

Ջամիլ Մուֆիդզադեի անհատական ցուցահանդեսները կազմակերպվել են Լեհաստանում (1972), Ադրբեջանում (1977, 1985, 1986, 1994, 2006, 2009), Ռուսաստանում (1977), Իրանում (1992, 2003), Ֆրանսիայում (1991) և Թուրքիայում (1998)։

Ջամիլ Մուֆիդզադեի աշխատանքները ցուցադրվում են Ադրբեջանի արվեստի պետական թանգարանում, Ադրբեջանի արվեստի պետական պատկերասրահում, Արևելյան արվեստի պետական թանգարանում (Մոսկվա), Մաքսիմ Գորկու տուն-թանգարանում (Մոսկվա), Փ. Լյուդվիգի թանգարանում (Գերմանիա), Ուլանբատարի արվեստի թանգարանում (Մոնղոլիա), Ֆրանսիա և այլ երկրների մասնավոր հավաքածուներում։

Նկարիչը մահացել է 2019 թվականի դեկտեմբերի 20-ին Բաքվում։

Մրցանակներ
----------

* Ադրբեջանական ԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ - 1982,
* Ադրբեջանի Հանրապետության ժողովրդական նկարիչ - 2002։

Աղբյուրներ
----------

* Əliyev, Z. Cizgilərə hopan ömür: [Xalq rəssamı, görkəmli qrafika ustası, professor Cəmil Müfidzadə haqqında] //Respublika.- 2014.- 12 mart.- S.7.
* Abdullayeva, S. Cəmil Müfidzadənin "Cizgilərə hopan ömür" sərgisi açılıb: [Vəcihə Səmədov adına sərgi salonunda Azərbaycanın Xalq rəssamı, görkəmli qrafika ustasının, eyniadlı sərgisinin açılışı haqqında] //525-ci qəzet.- 2014.- 13 mart.- S.7.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ջամիլ Մուֆիդզադե
2. ↑  մահացել է Ջամիլ Մուֆիդզադե
3. ↑  "Respublika təsviri sənət xadimlərinə Azərbaycan SSR fəxri adları verilməsi haqqında Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 1 dekаbr 1982-ci il tarixli Fərmanı"
4. ↑  «"Təsviri sənət xadimlərinə Azərbaycan Respublikası fəxri adlarının verilməsi haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI PREZİDENTİNİN FƏRMANI"». Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ փետրվարի 19-ին. Վերցված է 2021 թ․ ապրիլի 15-ին.
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Մարգարյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Պարթև Համբարձումի Մարգարյան** (սեպտեմբերի 20, 1898(1898-09-20), Էվջիլար, Սուրմալուի գավառ, Երևանի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - մարտի 16, 1980(1980-03-16), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ բժիշկ, մանկաբարձ-գինեկոլոգ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1952), պրոֆեսոր (1953), ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1960)։ ԽՄԿԿ անդամ 1941 թվականից։

Կենսագրություն
--------------

1927 թվականին ավարտել է Երևանի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ 1929-1950 թվականներին եղել է բժշկական ինստիտուտի մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի ամբիոնի ասիստենտ, ապա՝ դոցենտ։ 1937 թվականին Երևանում կազմակերպել է և ղեկավարել (մինչև 1950 թվականը) քաղաքային ծննդատունը, միաժամանակ եղել է բժշկական ինստիտուտի բուժական ֆակուլտետի դեկան (1939-1943 թթ.), ՀԽՍՀ առժողկոմի առաջին տեղակալ (1943-1945 թթ.)։

1949-1973 թվականներին մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի ԳՀԻ-ի տնօրեն (1973 թվականից՝ գիտական խորհրդատու), միաժամանակ՝ 1954 թվականից բժշկական ինստիտուտի սանհիգիենային, մանկաբուժության (1954-1963 թթ.) և բժիշկների կատարելագործման (1958-1962 թթ.) ֆակուլտետների մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի ամբիոնի վարիչ։

1981 թվականին Մարգարյանի անունով է կոչվել Երևանի թիվ 3 կլինիկական ծննդատունը։

Աշխատություններ
---------------

Մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի ինստիտուտ
Մարգարյանի գիտական աշխատանքները հիմնականում վերաբերում են հղիության և մալարիայի, սեռական օրգանների չարորակ նորագոյացությունների, մեռածածնության, մայրական և մանկական մահացության, Հայաստանի արդյունաբերական ձեռնարկություններում աշխատող կանանց աշխատանքի հիգիենայի և պրոֆեսիոնալ ախտաբանության ու բնակչության մանկաբարձագինեկոլոգիական օգնության կազմակերպման հարցերին։

Հեղինակ է «Մանկաբարձություն» (1960) և «Գինեկոլոգիայի դասագիրք» (1966) ձեռնարկների։

Եղել է Հայաստանի մանկաբարձ-գինեկոլոգների գիտական ընկերության վարչության նախագահ, ՀԽՍՀ առողջապահության նախարարության գլխավոր մանկաբարձ-գինեկոլոգը, ծննդօգնության և գինեկոլոգիական օգնության խորհրդի նախագահ, ԽՍՀՄ և ՌԽՖՍՀ առողջապահության նախարարության ծննդօգնության և գինեկոլոգիական օգնության խորհրդի անդամ։

Պարգևներ
--------

Պարգևատրվել է Լենինի շքանշանով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) — Երևան: 1981. — հատոր 7. — էջ 303.
2. ↑  ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Հիմնարար գիտական գրադարան

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիդարանն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Պարթև Մարգարյան» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 8964 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 303)։*  |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բախտ (այլ կիրառումներ)
**Բախտ**, ոգի հայ դիցաբանության մեջ։ Բախտը որոշում է մարդու ճակատագիրը, ծննդյան օրից (Գրողը գրանցում է այն)։

Հունական դիցաբանությունը ներկայացնում էր մարդկանց բախտի վերահսկումը երեք աստվածուհիների կողմից. **Կլոթո** (մանող), որը մանում էր կյանքի թելը, **Լաքեսիս** (վիճակ բաժանող), որը որոշում էր կյանքի երկարությունը, և **Ատրոպոս** (անթեքելի), որը կտրում էր կյանքը, երբ ժամանակը լրանում էր։ Նմանատիպ եռյակ գոյություն ուներ հռոմեական աստվածությունների մեջ։

Բախտը երբեմն պատկերվում է ալեհեր ծերունու տեսքով, որը նստած է կամ երկնքում, կամ բարձր սարին։ Նար կողմից որոշված ճակատագիրը, գրանցվում է Գրողի կողմից հատուկ գրքերում և գրվում մարդկանց ճակատին։ Բախտը նաև համարվում է երջանկություն պարգևող։ Որպեսզի հեռացած Բախտը նորից հետ գա, Հին Հայաստանում հին տարվա ավարտին կամ նոր տարվա սկզբին կատարվում էին հատուկ ծիսակատարություններ՝ աղջիկները նստում էին կրակխառնիչների վրա և թռչկոտում. պառավները դուրս էին գալիս տնից, մահակներով հարվածում գետնին ու հատուկ կախարդություններով խնդրում Բախտից վերադառնալ իրենց տուն։

Բախտին իր գործառույթներով կարելի է նմանեցնել հին հռոմեական Ֆորտունա աստվածուհուն։

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Հայկական դիցաբանություն |
| --- |
|  |
| Սրբազանվայրեր | 
Արագած •
Արարատ •
Նեմրութ •
Պորտաքար •
Քարահունջ
 |  |
|  |
| Հավատալիքներև ծեսեր | 
Տոներ
(Բարեկենդան •
Նավասարդ •
Վարդավառ)
Բագին •
Մատաղ •
Սոսյաց անտառ
 |
|  |
| Գլխավոր աստվածներ | 
Անահիտ •
Անգեղ •
Ամանոր •
Աստղիկ •
Արա Գեղեցիկ •
Արամազդ •
Արեգ •
Բարշամին •
Գիսանե •
Դեմետր •
Լուսինե•
Ծովինար •
Հայկ •
Միհր •
Նանե •
Սպանդարամետ •
Տիր •
Վահագն •
Վանատուր •
 |
|  |
| Այլ աստվածներ,աստվածություններ և ոգիներ | 
Աժդահակ •
Ալ •
Արալեզ •
Բախտ •
Գիշերամայրեր •
Գրող •
Դև •
Ժուկ ու ժամանակ •
Նար •
Նուրին •
Տորք Անգեղ •
Վիշապ •
Քաջքեր
 |
|  |
| Հերոսներև նահապետեր | 
Ամասիա •
Արա Գեղեցիկ •
Արամանյակ •
Արամայիս •
Զարմայր •
Գեղամ •
Հայկ Նահապետ •
Հարմա
 |
|  |
| Տաճարներ | 
Աշճիշատ •
Արամազդի դպիրի դիվանը •
Արմավիր •
Բագառիճ •
Բագարան •
Գառնի •
Երիզա •
Թորդան •
Կուառս •
Յոթնփորակյան բագինք
 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 240)։*  |
Լեհաստանն ու Լիտվան 1387 թվականին
**Կրևյան Ունիա**, Լիտվական մեծ իշխանության և Լեհաստանի միջև դինաստիական միության վերաբերյալ համաձայնագիր, ըստ որի, լիտվական մեծ իշխան Յագայլոն ամուսնանալով լեհ թագուհի Յադվիգայի հետ, հայտարարվում էր լեհ թագավոր։ Ստորագրվել է օգոստոսի 14-ին, Կրևո դղյակում (այստեղից էլ՝ անվանումը)։ Յագայլոն պարտավորվել է ընդունել կաթոլիկություն իր բոլոր հպատակների հետ միասին, Լեհաստանին միացնել Լիտվիայի մեծ իշխանության հողերը և օգնել վերադարձնելու Լեհաստանի կորցրած հողերը։ Կրևյան Ունիան նպաստեց լիտվացի, լեհ, ռուս, բելառուս, ուկրաինացի ժողովուրդների միավորմանը Տևտոնական օրդենի դեմ պայքարում։ Միաժամանակ Կրևյան Ունիան համապատասխանում էր լեհ ֆեոդալների (որոնք ձգտում էին զավթել Լիտվայի մեծ իշխանության մեջ մտնող ուկրաինական, բելառուսական և ռուսական հողերը), ինչպես նաև լիտվական իշխանների շահերին, որոնք հույս ունեին Լեհաստանի օգնությամբ շարունակել ռուսական հողերի զավթումը։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 685)։*  |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պարսկական արշավանք (այլ կիրառումներ)
**Պարսկական արշավանք** 1796, ռուսական զորքերի արշավանքը Ղաջարական Պարսկաստանի մերձկասպյան տիրույթները (գեներալ-պորուչիկ Վ․ Ա․ Զուբովի գլխավորությամբ), նպատակն էր իրագործել 18-րդ դարի 80-ական թվականներին ռուսական կառավարության մշակած ծրագրերը, որից մեկն էլ Հարավային Կովկասում հայկական պետականության վերականգնումն էր։

Արշավանքի անմիջական առիթը Աղա-Մահմեդ խան Ղաջարի 1795 թվականի արշավանքն էր Հարավային Կովկաս և Թիֆլիսի գրավումն ու ավերումը (սեպտեմբերի 12)։ Գեորգիևսկի պայմանագրով Վրաստանի նկատմամբ ստանձնած պարտավորությունների համաձայն, 1796 թվականի ապրիլին ռուսական Կասպիական 13 հազարանոց կորպուսը շարժվեց դեպի Պարսկաստանի մերձկասպյան տիրույթները։

Մայիսի 10-ին գրոհով վերցվեց Դերբենտը, հունիսի 15-ին առանց մարտերի՝ Բաքուն և Ղուբան։ Նոյեմբերին ռուսական զորքերը հասան Կուրի և Արաքսի խառնարանին։ Արշավանքի ժամանակ ռուսական զորքերին ուղեկցում էր Հովսեփ արքեպիսկոպոս Արղությանը, որը մեծ ծառայություններ մատուցեց ռուսական հրամանատարությանը՝ տեղական մանր տիրակալների հետ հարաբերությունները կարգավորելու, ռուսական զորքերի մատակարարումը ապահովելու գործում և այլն։ Եկատերինա II-ի մահից (1796 թվականի նոյեմբեր) հետո Պավել I -ը փոխեց ռուսական արտաքին քաղաքականությունը։ 1796 թվականի դեկտեմբերին ռուսական զորքերը ետ կանչվեցին Հարավային Կովկասից և ձեռք բերված հաջողությունները ի չիք դարձան։

Տես նաև
-------

* Գեորգիևսկի պայմանագիր 1783
* Ռուսաստանի պատերազմների ցանկ

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 9, էջ 208)։*  |
**Ավելյանեդա** (իսպ.՝ Avellaneda), քաղաք Արգենտինայում, Բուենոս Այրես պրովինցիայում։ Մտնում է Բուենոս Այրես Ագլոմերացիայի կազմում։ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով քաղաքում ապրում է 342677 բնակիչ։

Պատմություն
-----------

Նիկոլաս Ավելյանեդայի հուշարձանը Ալսինա հրապարակում
Շրջանի զարգացման պատմությունը սերտորեն կապված է 1620 թվականին Բուենոս Այրեսի հիմնադրման հետ։ 1731 թվականին Ավելյանեդայի ժամանակակից նավահանգստի տարածքում կային մի քանի շինություններ և տնակներ։ Ավանը կոչվում էր Պուերտո դել Րիաչուելո՝ Րիաչուելո գետի անվանումից և առանձնացնում էր ներկայիս քաղաքը երկրի մայրաքաղաքից։
1784 թվականին Բուենոս Այրեսից դեպի արևելք ընկած տարածքները վարչական առումով բաժանված էին Սան Վիսենտե, Մագդալենա և Կիլմես համայնքների միջև։
Վերջինիս արդեն պատկանում էին ժամանակակից Ավելյանեդայի տարածքները։ 1817 թվականին այստեղ կառուցվեց առաջին մատուռը։
1852 թվականի ապրիլի 7ին վարչական կառավարության կողմից պաշտոնապես կազմավորվեց Բարրակաս ալ Սուր գյուղը։ Քաղաքի կոչում այն ստացավ 1895 թվականի Հոկտեմբերի 23ին։ 1904 թվականի հունվարի 11ին Բարրակաս ալ Սուրը անվանափոխվեց ի պատիվ Արգենտինայի 8-րդ նախագահ Նիկոլաս Ավելյանեդայի։

Տնտեսություն
------------

Իր աշխարհագրական դիրքի և նավահանգստի կարգավիճակի շնորհիվ 1930ական թվականներից ի վեր քաղաքը բավական զարգացել է։ Քաղաքը կապված է երկրի մայրաքաղաքին հիմնականում Րիաչուելո գետի վրա կառուցված կամուրջներով։ Ավելյանեդան նաև համարվում է երկրի երկաթուղային խոշոր կենտրոններից մեկը։
1960 ական թվականներից ի վեր բնակչության թիվը գրեթե չի փոխվել․ Հիմնական մասը կազմում են սննդային արտադրության, տեքստիլ գործարանների, մետաղագործական արտադրությունների և մեծածախ շուկաներում աշխատողները։

Կրթություն, մշակույթ և սպորտ
----------------------------

Ավելյանեդայում կա 5 թատրոն (որոնց թվում է ազգային մակարդակով հայտնի Ռոմա թատրոնը (իսպ.՝ Teatro Roma) և 7 ինստիտուտ։
Ավելյանեդան Արգենտինայի կարևոր ֆուտբոլային կենտրոններից մեկն է։ Այստեղ են տեղակայված արգենտինական 2` «Ինդեպենդենտե» և «Ռասինգ » գրանդ ակումբները։ Նրանց մարզադաշտերը ՝ Կորդերո և Խուան Դոմինգո Պերոն գտնվում են իրարից մի քանի հարյուր մետր հեռավորության վրա։ Քաղաքի արվարձանում՝ Սարանդիում է գտնվում Արգենտինայի էլիտար ակումբներից ևս մեկը՝ «Արսենալը» (իսպ.՝ Arsenal de Sarandí)։

Պատկերասրահ
-----------

* Երկաթուղային թանգարանըԵրկաթուղային թանգարանը
* Նիկոլաս Ավելյանեդա կամուրջըՆիկոլաս Ավելյանեդա կամուրջը
* Ավելյանեդայի նավամատույցներըԱվելյանեդայի նավամատույցները
* «Ինդեպենդենտե»-ին պատկանող Լիբերտադորես դե Ամերիկա (Կորդերո) մարզադաշտը«Ինդեպենդենտե»-ին պատկանող Լիբերտադորես դե Ամերիկա (Կորդերո) մարզադաշտը
* «Ռասինգ»-ին պատկանող Խուան Դոմինգո Պերոն մարզադաշտը«Ռասինգ»-ին պատկանող Խուան Դոմինգո Պերոն մարզադաշտը

Արտաքին հղումներ
----------------

* Վարչական կենտրոնի կայքը Արխիվացված 2006-10-14 Wayback Machine
**Մայքլ Էնդրյու Հոլիկ** (անգլ.՝ *Michael Andrew Hollick*, օգոստոսի 5, 1973(1973-08-05), Բրուքլին, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասան։ Առավելապես հայտնի է «Grand Theft Auto IV» համակարգչային խաղում Նիկո Բելիկի կերպարը հնչյունավորելու և որպես ֆիզիկական մոդել ծառայելու համար։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1973 թվականի օգոստոսի 5-ին՝ Նյու Յորքի Բրուքլին թաղամասում։

Ավարտել է Կարնեգի Մելոն համալսարանի կերպարվեստի բակալավրիատը։

Օֆֆ-Բրոդվեյում խաղացել է «Դե Լա Գարդա», «Ֆուերզա Բրուտա», իսկ Բրոդվեյում՝ «Տարզան» և «Ջամփերներ» թատերական ներկայացումներում։ Էպիզոդիկ դերակատարումներ է ունեցել «Օրենք և կարգուկանոն», «Հավայի 5-0», «Օրենք և կարգուկանոն. հանցավոր մտադրություն», «Օրենք և կարգուկանոն. հատուկ զոհերի բաժին» և «Սեքսը մեծ քաղաքում» հեռուստասերիալներում։ Ներկայումս «Առյուծ արքան» մյուզիքլի լասվեգասյան ներկայացումներում մարմնավորում է Սկարի դերը։

«Grand Theft Auto IV» համակարգչային խաղում հնչյունավորել է գլխավոր խաղացող պրոտագոնիստ Նիկո Բելիկին, ինչպես նաև ծառայել որպես կերպարի ստեղծման նախատիպ։ Հետագայում Հոլիկը պնդում էր, որ չափազանց քիչ էր վարձատրվել կատարած աշխատանքի դիմաց․ այն դեպքում, երբ խաղի վաճառքից ստացված ընդհանուր հասույթը 600 000 000 ԱՄՆ դոլար էր, Հոլիկն ընդամենը ստացել էր 100 000 դոլար հոնորար։

Ամուսնացած է դերասանուհի Անջելա Ցայի հետ, ունի երկու զավակ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Search results for Michael Hollick in Brooklyn, NY». Intellus.com. Վերցված է 2017 թ․ հուլիսի 12-ին.
2. 1 2  «A Video Game Star and His Less-Than-Stellar Pay». NYTimes.com. Վերցված է 2017 թ․ հուլիսի 12-ին.
3. ↑  «Niko's voice earned about from GTA IV». Joystiq.com. Վերցված է 2017 թ․ հուլիսի 12-ին.
4. ↑  Վասանթ Սրիդհարան (2008 թ․ մայիսի 21). «Grand Theft Auto IV Voice: I've Been Robbed! (TTWO)». Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ դեկտեմբերի 1-ին. Վերցված է 2017 թ․ հուլիսի 12-ին.
5. ↑  «Unexpected birth of 'Lion King' actor's son is drama to the Max». LasVegasSun.com. Վերցված է 2017 թ․ հուլիսի 12-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք (արխիվացված)(անգլ.)
* Էջը IMDb.com կայքում(անգլ.)
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Ղազարյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Հակոբ Ստեփանի Ղազարյան** (հուլիսի 22, 1928(1928-07-22), Աբուլ, Ախալքալաքի շրջան, Սամցխե-Ջավախեթի մարզ, Վրաստան), հայ անասնաբույժ, անասնաբուժական գիտությունների դոկտոր (1989), պրոֆեսոր (1998)։

Կենսագրություն
--------------

Հակոբ Ղազարյանը ծնվել է 1928 թվականի հունիսի 22-ին Աբուլ գյուղում (Վրաստանի Ախալքալաքի շրջան)։ 1953 թվականին ավարտել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտը։ 1973-1989 թվականներին աշխատել է նույն ինստիտուտի համաճարակաբանության ամբիոնում, 1976-1979 թվականներին՝ միաժամանակ, եղել է ուսումնափորձնական տնտեսության տնօրեն, 1979-2002 թվականներին՝ ՀԳԱ զուգորդված իմունացման լաբորատորիայի վարիչ, 1998 թվականից՝ պրոֆեսոր, 2003 թվականից՝ «Կյանքի աղբյուր» ՍՊԸ-ի տնօրեն։

Աշխատանքները վերաբերում են խոշոր եղջերավոր կենդանիների սիբիրախտ, բրուցելոզ, լեպտոսպիրոզ և պաստերելոզ հիվանդությունների դեմ անջատ, համալիր և զուգորդված եղանակներով պատվաստման խնդիրներին։

Ստեղծել է «Լակտոբակտերին–6» թթվակաթնային պատրաստուկը, որն ունի բուժկանխարգելիչ հատկություններ և փոխարինում է մայրական կաթին։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Գյուղատնտեսական հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Նուևա Չիկագո** (իսպ.՝ Club Atlético Nueva Chicago), արգենտինական ֆուտբոլային ակումբ, որը ներկայացնում է Մատադերոս շրջանը։ Այն գտնվում է Բուենոս Այրեսի արևմտյան մասում։ Ակումբը ներկայումս խաղում է Նասիոնալի «Իքզեմփլ Բի»-ում՝ Արգենտինայի երկրորդ կարգի լիգայի առաջնությունում։

Ֆուտբոլից բացի «Նուևա Չիկագո» մարզական ակումբը ներառում է բասկետբոլի, բռնցքամարտի, խոտի հոկեյի, հանդբոլի, ֆուտզալի, վոլեյբոլի և անվաչմուշկի բաժիններ։

Պատմություն
-----------

Ակումբը հիմնադրվել է 1911 թվականի հուլիսի 1-ին 15-30 տարեկան մի խումբ երիտասարդների կողմից՝ «Los Unidos de Nueva Chicago» անվանումով։ Թիմի անունը տրվել է Մատադերոսի ասոցիացիայի կողմից, որը սպանդանոցային տարածք է, ամերիկյան Չիկագո քաղաքի հետ։ Այն մականունով ստացել է «Միացյալ Նահանգների մսի մայրաքաղաք» անվանումը։

2014 թվականի դրությամբ Նուևա Չիկագոն վեց մրցաշրջան է անցկացրել Պրիմիերայում՝ Արգենտինայի բարձրագույն ֆուտբոլային լիգայում՝ 1982/83, 2001-2004 և 2006/07 թվականներին։ 2014 թվականի վերջում Նուևա Չիկագոն վերադարձել է Պրիմիերա։ Սակայն նրան չի հաջողվել մնալ էլիտայում և 2016 թվականից հանդես է գալիս Նասիոնալի «Իքզեմփլ Բի»-ում։

Ձեռքբերումներ
-------------

* Արգենտինա Արգենտինայի փոխչեմպիոն սիրողական մրցաշրջանում (1925)
* Արգենտինա Արգենտինայի փոխչեմպիոն սիրողական և պրոֆեսիոնալ խառը առաջնությունում (1933)
* Արգենտինայի երկրորդ դիվիզիոնի չեմպիոն
	+ Արգենտինա Պրիմիերա-Բ (1930)
	+ Արգենտինա Երկրորդ դիվիզիոն (1981)
	+ Արգենտինա Նասիոնալ Պրիմիերա (2006)
* Երրորդ դիվիզիոնի չեմպիոն
	+ Արգենտինա Պրիմիերա-Ս (1940)
	+ Արգենտինա Մետրոպոլիտանայի Պրեմիերա (2013/14)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Argentina Second Level 1930». *www.rsssf.com*. Վերցված է 2021 թ․ նոյեմբերի 26-ին.
2. 1 2  Clarín.com (2002 թ․ ապրիլի 13). «La noche en que Chicago le hizo 5 goles a Boca». *Clarín* (իսպաներեն). Վերցված է 2021 թ․ նոյեմբերի 26-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական էջ(իսպ.)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Նուևա Չիկագո (ֆուտբոլային ակումբ)» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ · ՅուԹյուբ |

 |

,
**Իգոր Լևոնի Ներսեսով** (հունվարի 24, 1920(1920-01-24), Բաքու, Ադրբեջանի Ժողովրդավարական Հանրապետություն - 1995), խորհրդային սեյսմոլոգ, ՀԽՍՀ ԳԱ թղթակից անդամ 1982։

Կենսագրություն
--------------

1943 թվականին ավարտել է Մոսկվայի համալսարանը, 1949-1970 թվականներին աշխատել է ԽՍՀՄ ԳԱ Երկրի ֆիզիկայի ինստիտուտում, որպես ռեգիոնալ սեյսմիկության և երկրաշարժերի կանխատեսման լաբորատորիայի վարիչ, կոմպլեքսային սեյսմոլոգիական արշավախմբի պետ, 1955 թվականից՝ Տաջիկական սեյսմոլոգիական արշավախմբի պետ։ ԽՍՀՄ ԳԱ սեյսմոլոգիայի և սեյսմակայուն շինարարության միջգերատեսչային խորհրդի նախագահի տեղակալ 1973 թվականից և ՀԽՍՀ ԳԱ վերգետնյա տիեզերական երկրաֆիզիկական սեյսմականխատեսումային համակարգի ստեղծման հատուկ կոնստրուկտորային բյուրոյի տնօրենի տեղակալ (1982 թվականից)։ Ներսեսովի գիտական աշխատանքները վերաբերում են Երկրի կեղևի և վերին թիկնոցի կառուցվածքի ուսումնասիրման և երկրաշարժերի կանխատեսման նոր մեթոդների մշակմանն ու սեյսմաշրջանացման խնդիրների լուծմանը։

Պարգևներ
--------

* Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան
* «Պատվո նշան» շքանշան

Ծանոթագրություններ
------------------


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 257)։*  |