**Led Zeppelin**, համանուն բրիտանական ռոք խմբի դեբյուտային ստուդիական ալբոմը, որ ձայնագրվել է 1968 թվականի հոկտեմբերին լոնդոնյան *Olympic Studios*-ում և թողարկվել *Atlantic Records*-ի կողմից 1969 թվականի հունվարի 12-ին։ Ի սկզբանե ալբոմը բացասական արձագանքների է արժանացել մամուլի կողմից սակայն վաճառքային մեծ հաջողություն է ունեցել և հետևաբար բարձր է գնահատվել ռոք քննադատների կողմից։ Ալբոմի թողարկման օրը` 1969 թվականի հունվարի 12-ին, Kerrang! թերթը իր հատուկ համարում նշել է «ծանր-մետալի ծնունդի» մասին։

Ստեղծման պատմություն
--------------------

1968 թվականին բրիտանական *The Yardbirds* խումբը լուծարվեց։ Կիթառահար Ջիմի Փեյջը պահպանեց խմբի անվան իրավունքը և պայմանագրային պարտականությունները, որոնց մեջ էին մտնում նաև մի քանի համերգներ Սկանդինավիայում։ Խմբի նոր կազմ Փեյջը հրավիրեց վոկալիստ Ռոբերտ Պլանտին, բաս կիթառահար Ջոն Փոլ Ջոնսին և հարվածային գործիքներ նվագող Ջոն Մոնեմին։ 1968 թվականի սեպտեմբերին խումբը հյուրախաղեր ունեցավ Սկանդինավիայում *The New Yardbirds* անունով։ Խումբը կատարում էր ինչպես իրենց կողմից գրված հին երգերը, այնպես էլ նոր երգեր` *«Communication Breakdown», «I Can’t Quit You Baby», «You Shook Me», «Babe I’m Gonna Leave You»* և *«How Many More Times»*:

Անգլիա վերադառնալուց մեկ ամիս հետո` 1968 թվականի հոկտեմբերին, Փեյջը փոխեց խմբի անվանումը *Led Zeppelin* և մնացած երաժիշտների հետ միասին գնաց Olympic Studios` դեբյուտային ալբոմը ձայնագրելու։ 1990 թվականի հարցազրույցի ժամանակ Փեյջը պատմել է, որ ալբոմի ձայնագրման վրա ընդհանուր առմամբ գնացել է 36 ժամ (2 շաբաթվա ընթացքում)։ Նա նշել է, որ այդ թիվը հստակ է այն հաշվարկի հիման վրա, որ ներկայացվել է խմբին։ Աշխատանքի արագ իրականացման պատճառներից մեկն այն էր, որ ձայնագրվող նյութը շատ լավ փորձվել էր սկանդինավյան հյուրախաղերի ժամանակ։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Խումբը գործիքավորման վրա աշխատում էր դեռևս սկանդինավյան տուրերի ժամանակ, և ես հստակ գիտեի, թե ինչպիսի հնչողության էի ձգտում։ Ամեն ինչ անհավանականորեն արագ ստացվեց։- Փեյջ |  |

Բացի այդ, քանի որ խումբը դեռ պայմանագիր չէր կնքել Atlantic Records-ի հետ, Փեյջը և մենեջեր Փիթեր Գրանտը իրենց իսկ գրպանից են վճարել ձայնագրման համար։

*Guitar World*-ի հետ հարցազրույցի ժամանակ Փեյջը նշել է, որ ինքնաֆինանսավորումը ապահովում էր նաև ստեղծագործական ազատություն.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Ինձ կատարյալ ազատություն էր պետք, քանի որ ես գիտեի, թե ինչ էի ուզում անել այդ տղայի հետ։ Հետևաբար ես ֆինանսավորեցի և ամբողջովին ձայնագրեցի ալբոմը դեռևս մինչև մեր Atlantic գնալը... Մենք Atlantic գնացինք սկավառակը արդեն մեր ձեռքին... Atlantic-ի արձագանքը լրիվ դրական էր։- Ջիմի Փեյջ, հարցազրույց Guitar Player-ի համար, 1993 |  |

Ընդհանուր առմամբ խումբը ալբոմի ձայնագրման վրա ծախսել է 1782 ֆունտ ստերլինգ։

Խմբի պատմության մասնագետ Դեյվ Լյուիսը նշել է, որ Beatles-ի առաջին ալբոմի բացառությամբ, որի վրա 12 ժամ է ծախսվել` սա ստուդիայում անցկացրած ժամանակի ամենաէֆեկտիվ օգտագործումն է ռոք երաժշտության ամբողջ պատմության մեջ։ Led Zeppelin-ի դեբյուտային ալբոմը ընդհանուր առմամբ հավաքել է 3.5 միլիոն ֆունտ` դրանով 2.000 անգամ ավելացնելով ներդրված գումարը։

### Ստուդիական աշխատանք

Հենց Fender Telecaster-ով է կատարվել ալբոմի կիթառային հատվածները
Ջիմի Փեյջն ինքն` ձայնագրել ալբոմը որպես պրոդյուսեր, ձայնային ինժեներ է եղել Գլին Ջոնսը, ով նախկինում աշխատել էր The Beatles, The Rolling Stones և The Who խմբերի հետ։ Ալբոմը ձայնագրվել է անալոգային 4-գծանի սարքավորմամբ, ինչը օգնեց պահպանել ձայնի բնականությունը և «տաքությունը»։ Առաջին ալբոմը կարելի է կենդանի համարել, այն հենց այդպիսին էլ եղել է գիիտակցորեն ձայնագրման ժամանակ։ Այնտեղ երգերի մեծ մասը ձայնագրված է կենդանի կատարումներից, սակայն կան նաև արդեն ձայնագրված հատվածներ, որ ավելացվել են երգերին,- ասել է Փեյջը։

Փեյջն օգտագործել է սենյակի բնական տարածությունը ձայնի ծավալայնության ուժեղացման համար։ Նա հեռվացրել է բարձրախոսները հարվածային գործիքներից և ձայնի ուժեղացուցիչներից, իսկ բարձրախոսներից մեկը 20 փունդ հեռվացրել է հարվածային գործիքներից։ Ընդունելով տարածությունը հավասար է խորությանը գաղափարը` Փեյջը դարձավ առաջին պրոդյուսերներից մեկը, ով ձայնագրել է ձայնային տարածությունը` օգտագործելով այն ժամանակահատվածը, երբ ձայնը սենյակի մի ծայրից գնում է դեպի մյուսը։

Ալբոմի «You Shook Me» երգում Փեյջն օգտագործել է հետադարձ արձագանքի տեխնիկան, որբ ձայնի արձագանքը գերակշռում է իրական ձայնին. այդ էֆեկտին նա հասել է` արձագանքը ձայնագրելով որպես առանձին երգ, այնուհետև շրջելով ձայնագրությունը։

Ջիմի Փեյջը Fender Telecaster ստուդիայում օգտագործել է կիթառ, որը նրան նվիրել է Ջեֆ Բեքը 1965 թվականին։ Ավելի ուշ Փեյջը օգտագործել է *Gibson Les Paul* կիթառ։ Ակուստիկ երգերի վրա աշխատելիս նա օգտագործել է *Gibson J-200*, որը վերցրել էր Ջիմ Սալիվանից։

Ալբոմը դարձել է առաջինը, որ թողարկվել է միայն ստերեո-տարբերակով (այն ժամանակ երկու տարբերակներ` մոնո և ստերեո թողարկելը նորմալ էր համարվում)։

Արտաքին տեսք
------------

Led Zeppelin-ի շապիկի վրա պատկերված է *Hindenburg* ապարատի սև-սպիտակ նկարը կրակի բռնկումից մի քանի վայրկյան հետո։ Շապիկի նկարն ընտրել է Փեյջը` ընտրելով նույն տրամաբանությունը, ինչ խմբի անվանումն ունի։ Համաձայն տարբերակներից մեկի` երբ Փեյջը, Ջեֆ Բեքը, Կիտ Մունը և Ջոն Էնթվիսլը քննարկում էին սեփական խումբ հիմնելու գաղափարը, Մունը կատակել է. «այն երևի այնպես կպայթի, ինչպես կապարից օդապարիկը», իսկ Էնթվիսթլը ուղղել է. «ինչպես կապարից դիրիժաբլը»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Kerrang! Issue #1244 A Brief History of Heavy Metal. pp. 42-43
2. ↑  The Rolling Stone Encyclopedia of Rock & Roll (updated). "Led Zeppelin bography". www.rollingstone.com / Simon & Schuster. Արխիվացված է the original 2006 թ․ մայիսի 21-ին. Retrieved 2010 թ․ ապրիլի 1. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|datepublished=` ignored (help); Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help); Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  Erlewine Stephen Thomas. "Led Zeppelin Biography". allmusic.com. Արխիվացված է the original 2011 թ․ օգոստոսի 28-ին. Retrieved 2010 թ․ ապրիլի 1. `{{cite web}}`: Cite has empty unknown parameter: `|datepublished=` (help); Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  Led Zeppelin Profiled radio promo CD, 1990
5. ↑  *Welch, Chris*. Led Zeppelin. — London: Orion Books, 1994. — С. 28, 37. — ISBN 1-85797-930-3
6. ↑  Dave Schulps. "Interview with Jimmy Page". Trouser Press. Արխիվացված է the original 2011 թ․ օգոստոսի 28-ին. Retrieved 2010 թ․ ապրիլի 1. `{{cite web}}`: Cite has empty unknown parameter: `|datepublished=` (help); Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
7. ↑  Lewis, Dave and Pallett, Simon (1997) *Led Zeppelin: The Concert File*, London: Omnibus Press. ISBN 0-7119-5307-4, p. 13.
8. 1 2 3 4 5  Dave Lewis (1994), *The Complete Guide to the Music of Led Zeppelin*, Omnibus Press, Omnibus Press, ISBN 0-7119-3528-9
9. ↑  Guitar World. "Interview with Jimmy Page". www.iem.ac.ru. Արխիվացված է the original 2011 թ․ օգոստոսի 28-ին. Retrieved 2010 թ․ ապրիլի 1. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|datepublished=` ignored (help); Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
10. ↑  Mick Wall (2008), *When Giants Walked the Earth: A Biography Of Led Zeppelin*, London: Orion, p. 52
11. ↑  «I first met Jimmy on Tolworth Broadway, holding a bag of exotic fish…», *Uncut magazine*, январь 2009, p. 42.
12. ↑  Tolinski, Brad; Di Bendetto, Greg 1998. «Light and Shade». *Guitar World*.
13. ↑  Gilmore, Mikal. "The Long Shadow of Led Zeppelin". www.rollingstone.com. Արխիվացված է the original 2007 թ․ նոյեմբերի 11-ին. Retrieved 2010 թ․ ապրիլի 1. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|datepublished=` ignored (help); Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help); Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
14. ↑  Steven Rosen, Modern Guitars. "Jimmy Page Interview". Արխիվացված է the original 2007 թ․ մայիսի 28-ին. Retrieved 2010 թ․ ապրիլի 1. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|datepublished=` ignored (help); Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help); Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Allmusic · Discogs · MusicBrainz |

 |