**Մելիքսեթ Խաչիյան** (ծնվել է 1970-ի հուլիսի 6-ին, Բաքվում), հայ շախմատիստ, գրոսմայստեր (2006), այժմ ներկայացնում է ԱՄՆ-ը, ԱՄՆ-ի կանանց հավաքականի մարզիչն է։

Կենսագրություն
--------------

Մելիքսեթ Խաչիյանը ծնվել է 1970-ին, Բաքվում։ Շախմատ սկսել է խաղալ ութ տարեկանում։ Երկու տարի անց հաղթել է Բաքվի պատանեկան առաջնությունում՝ լրացնելով առաջին կարգ։ 12 տարեկանում դարձել է ԽՍՀՄ վարպետության թեկնածու։ Եվս վեց տարի անց նա ստացել է վարպետի կոչում։ Մանկական տարիներին՝ 1983-1984 թթ.-ին, նրան շախմատի դասեր է տվել աշխարհի 9-րդ չեմպիոն Տիգրան Պետրոսյանը։ Նրան մարզել են նաև անվանի մարզիչներ Ալեքսանդր Նիկիտինը և Ալեքսանդր Շաքարովը, որոնք հայտնի են աշխարհի 13-րդ չեմպիոն Գարի Կասպարովի հետ աշխատանքով։ 1995 թ.-ին նա ստացել է միջազգային վարպետի կոչում։ Գրոսմայստերի կոչում ստացել է 2006 թ.-ին՝ ԱՄՆ մշտական բնակության տեղափոխվելուց հետո։

Հայաստանի երկրորդ հավաքականի կազմում մասնակցել է 1996 թ.-ին Երևանում կայացած համաշխարհային օլիմպիադային, որտեղ երկրորդ խաղատախտակի վրա 8 հնարավորից վաստակել է 3½ միավոր։ 1997 թ.-ին Լյուցեռնում (Շվեյցարիա) մասնակցել է նաև աշխարհի թիմային առաջնությանը, որտեղ եղել է երկրորդ պահեստային խաղացողը (2 հնարավորից՝ 1 միավոր)՝ արժանանալով թիմային բրոնզե մեդալի։

Շախմատիստի կարիերային զուգահեռ 1990 թ.-ից Մելիքսեթ Խաչիյանը սկսել է ծավալել նաև մարզչական գործունեություն։ 1991-1997 թթ.-ին նա եղել է Հայաստանի շախմատի այսօրվա առաջատար Լևոն Արոնյանի առաջին մարզիչը։ Այդ տարիներին Լևոնը երրորդ կարգային շախմատիստից դարձավ միջազգային վարպետ։ 1995 թ.-ին Արոնյանը, հաղթելով ֆրանսիացի Էթիեն Բաքրոյին, դարձավ պատանիների աշխարհի չեմպիոն։ Դա Մելիքսեթ Խաչիյանի մարզչական կարիերայի ընթացքում մեծագույն նվաճումն է։ Բացի Արոնյանից Խաչիյանի ևս երեք աշակերտ՝ Էլմիրա Սկրիպչենկո-Աղաբաբյանը, Էլինա Դանիելյանը և Սթիվեն Ցիրկը, դարձել են տարբեր տարիքային խմբերի աշխարհի չեմպիոն։ 1995 թ.-ին արժանացել է Հայաստանի Հանրապետության վաստակավոր մարզչի կոչմանը։ Նույն թվականին նրան շնորհվել է նաև Մոլդովայի Հանրապետության վաստակավոր մարզչի կոչմումը։

1998 թ.-ին նա բացել է շախմատի փորձարարական դպրոց, որի ամենահայտնի շրջանավարտներից է Հայաստանի ուժեղագույն գրոսմայստերներից մեկը՝ Տիգրան Լ. Պետրոսյանը։ Նա այսօր էլ համացանցի օգնությամբ խորհուրդներ է ստանում Մելիքսեթ Խաչիյանից։

2001 թ.-ին Խաչիյանը մշտական բնակության է տեղափոխվել ԱՄն։ Այնտեղ նա մասնակցել է մի շարք հեղինակավոր մրցաշարերի և դարձել հաղթող։

Այժմ նա ԱՄՆ-ում մարզում է մի շարք տաղանդավոր պատանի շախմատիստների, որոնց թվում է խոստումնալից Սամվել Սևյանը։

2010 թ.-ից մինչ օրս Մելիքսեթ Խաչիյանը ԱՄՆ-ի կանանց հավաքականի մարզիչն է։

Մելիքսեթ Խաչիյանը ընտանիքի հետ ապրում է Գլենդեյլում (Կալիֆոռնիա)։ Նրա հետ են բնակվում հայրը՝ Զավենը, կինը՝ Լադան, որդին՝ Դավիթը։

Վարկանիշի փոփոխության գրաֆիկ
----------------------------

**Էլոյի վարկանիշի փոփոխություններ**| 
 |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  OlimpBase
2. ↑  "Մելիքսեթ Խաչիյանի էջը Սենտ Լուիսի շախմատային ակումբի կայքում". Արխիվացված է the original 2011 թ․ հուլիսի 27-ին. Retrieved 2013 թ․ մարտի 21. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  Մելիքսեթ Խաչիյանի ելույթները համաշխարհային օլիմպիադաներում
4. ↑  Մելիքսեթ Խաչիյանի ելույթները աշխարհի առաջնություններում
5. ↑  Լևոն Արոնյանի մամուլի ասուլիսը
6. ↑  "Մելիքսեթ Խաչիյանի ինքնակենսագրությունը". Արխիվացված է the original 2013 թ․ մարտի 20-ին. Retrieved 2013 թ․ մարտի 21. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
7. ↑  Մելիքսեթ Խաչիյանը՝ շախմատի ԱՄՆ-ի բաց առաջնության հաղթող
8. ↑  Էլոյի վարկանիշը ՖԻԴԵ ցանկերից։ Աղբյուրներ՝ fide.com, benoni.de, olimpbase.org
9. ↑  *Տեխնիկական խնդիրների պատճառով աղյուսակը ժամանակավորապես չի աշխատում։*

Աղբյուրներ
----------

* Մելիքսեթ Խաչիյանի անձնական քարտը ՖԻԴԵ-ի կայքում (անգլ.)
* Մելիքսեթ Խաչիյանի խաղացած պարտիաներից
* Մելիքսեթ Խաչիյանի պաշտոնական կայքը

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | 365chess · Chess DB · Chess Games · Chess Tempo · ՖԻԴԵ |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
{{{2}}} Հայաստանի գրոսմայստերներ |
| --- |
|  |
| Այժմ ապրողներ | Ռ. Աղասարյան | Զ. Անդրիասյան | Գ. Արզումանյան | Լ. Բաբուջյան | Վ. Բաղդասարյան | Հ. Գաբուզյան | Ս. Գալդունց | Ա. Գրիգորյան | Կ. Գրիգորյան | Է. Դանիելյան | Ս. Լպուտյան | Ա. Հակոբյան | Հ. Հայրապետյան | Գ. Հարությունյան | Տ. Հարությունյան | Ռ. Հովհաննիսյան | Մ. Ղարիբյան | Դ. Մարկոսյան | Հ. Մարտիրոսյան | Հ. Մելքումյան | Արա Մինասյան | Արտ. Մինասյան | Ա. Միքայելյան | Կ. Մովսիսյան | Ս. Մովսիսյան | Տ. Նալբանդյան | Ա. Չիբուխչյան | Ա. Պետրոսյան | Դ. Պետրոսյան | Մ. Պետրոսյան | Տ. Պետրոսյան | Գ. Սարգսյան | Շ. Սարգսյան | Ն. Սեֆերյան | Հ. Սիմոնյան | Ռ. Վահանյան | Ս. Տեր-Սահակյան | Ա. Փաշիկյան | Տ. Քոթանջյան | Է. Օհանյան |
|  |
| Նախկինում ելույթ ունեցած | Լ. Արոնյան | Մ. Խաչիյան | Վար. Հակոբյան | Վլ. Հակոբյան | Տ. Ղարամյան | Վ. Միրումյան |
|  |
| Մահացածներ | Ա. Անաստասյան (1964—2016) | Կ. Ասրյան (1980—2008) | Հ. Դանիելյան (1974—2016) | Ա. Եղիազարյան (1970—2020) |

 |