**Լեոպոլդ III** (գերմ.՝ Leopold III, նոյեմբերի 1, 1351, Վիեննա, Ավստրիայի դքսություն, Սրբազան Հռոմեական կայսրություն - հուլիսի 9, 1386, Զեմպախ, Լյուցերն, Հին Շվեյցարիայի Համադաշնություն), 1365 թվականից Ավստրիայի դուքսը Հաբսբուրգների տոհմից, Հաբսբուրգների տան Լեոպոլդների տոհմի հիմնադիրը։

Կենսագրություն
--------------

Լեոպոլդ III-ը Ավստրիայի դուքս Ալբրեխտ II-ի և Պֆիրտի կոմս Ուլրիխ III-ի դուստր՝ Յոհաննայի կրտսեր որդին էր։ 1365 թվականին ավագ եղբոր՝ Ռուդոլֆ IV-ի մահից հետո, Լեոպոլդը եղբոր՝ Ալբրեխտ III-ի հետ միասին ժառանգում է Ավստրիայի գահը։

Սկզբում եղբայրները միասին էին կառավարում, ընդ որում Լեոպոլդ III-ը պատասխանատու էր Տիրոլի ղեկավարման համար, սակայն 1379 թվականին նրանց միջև կնքվեց Նոյբերգի պայմանագիրը, որը բաժանեց Հաբսբուրգների ունեցվածքը։ Ալբրեխտ III-ին ըստ էության բաժին ընկավ Ավստրիայի դքսությունը, իսկ Լեոպոլդ III-ին տրվել է Շտիրիան, Կարինթիան, Տիրոլը, Իստրիան, Կարնիոլան և Արևմտյան Ավստրիան։ Դրանով հաստատվեց Ավստրիական միապետության բաժանումը ՝ Ալբերտինայի և Լեոպոլդինի գծերի միջև։

Իր կառավարման մեջ Լեոպոլդ III-ը վարում էր կոշտ ներքին և ագրեսիվ արտաքին քաղաքականություն։ Արդեն 1368 թվականին նրան հաջողվել է միացնել Ֆրայբուրգը քաղաքը, որը կարևոր ամրոց էր և գտնվում էր Գերմանիայի հարավ-արևմտյան Հռենոսի ափին։ 1375 թվականին Լեոպոլդ III-ը դարձավ Ֆորարլբերգի Ֆելդքիրխի կառավարիչը։ Նույն տարում նա պատերազմեց գուգլերների (անգլո-ֆրանսիական վարձկան զինվորներ) հետ, որոնք պահանջում էին Սունդգաուն, Բրեյսգաուն և Ֆերետ Անգերանդ VII դե Կուսիի շրջանը։ Նա ի վերջո ստացավ Բուրենը և Նիդաու քաղաքի մի մասը (մեկ տարի անց Բեռն և Զոլոթուռն կանտոնները զավթեցին այդ տարածքները)։ 1381 թվականին կենտրոնական Շվաբիայում գտնվող Հոհենբերգի մեծ իշխանությունը բռնակցվեց այնտեղ գտնվող Հոհենցոլերնների դինաստիայի անկումից հետո։ Այնուհետև Վենզել IV թագավորի շվաբական ֆեոդները անցել են Լեոպոլդ III-ի վերահսկողության տակ։ Դուքսը միջամտեց Վենետիկի Հանրապետության հետ Տրիեստի պայքարին։ Արդյունքում Ադրիատիկ ծովի ափի կարևոր առևտրային նավահանգիստը դարձավ Ավստրիայի մի մասը։

Լեոպոլդ III-ը նույնպես ձգտում էր վերադարձնել շվեյցարական կանտոնները Հաբսբուրգների վերահսկողության տակ, որոնք տապալեցին Ավստրիայի իշխանությունը 14-րդ դարի սկզբին։ Այնուամենայնիվ, 1386 թվականին նրա արշավանքը դեպի Շվեյցարիա ավարտվեց կատարյալ անհաջողությամբ։ Սեմպախի ճակատամարտում շվեյցարական աշխարհազորայինները լիակատար պարտություն կրեցին Լեոպոլդ III-ի կանոնավոր ասպետական բանակին, իսկ դուքսը սպանվեց։

Ամուսնություն և երեխաներ
------------------------

* Վերդե Վիսկոնտի (1350—1414)՝ Միլանի տիրակալ Բեռնաբո Վիսկոնտիի դուստրը

Երեխաներ`

* Վիլհելմ (1370-1406)՝ Ավստրիայի դուքս
* Վիլհելմ IV (1371-1411)՝ Ավստրիայի դուքս
* Էռնեստ (1377-1424)՝ Ավստրիայի դուքս
* ֆրիդրիխ IV (1382-1439)՝ Ավստրիայի դուքս
* Կատարինա (ծնվ. 1385)՝ Վիեննայի Սանտա Կլարա վանքի մայրապետ

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  Նախորդող Ռուդոլֆ IV |   Ավստրիայի դուքս 1365—1379**Կառավարչակից՝****Ալբրեխտ III** | Հաջորդող**Ալբրեխտ III** |
|   Շտիրիայի դուքս, Կարինթիա,
Տիրոլի և Արևմտյան Ավստրիայի կոմս1365—1386**Կառավարչակից՝****Ալբրեխտ III** (մինչև 1379) | Հաջորդող
**Վիլհելմ** |
|

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  *Lundy D. R.* The Peerage
2. ↑  von Wurzbach, Constantin (1860). "Habsburg, Leopold III. der Gerechte". *Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich*. Vol. 6. Vienna: Kaiserlich-königliche Hof- und Staatsdruckerei. p. 412. Արխիվացված է the original 2017 թ․ հունվարի 4-ին. Retrieved 2022 թ․ հուլիսի 22. `{{cite encyclopedia}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)