**Հալեպի ազգային թանգարան** (արաբ․՝ متحف حلب الوطني‎‎), Սիրիայի Հալեպ քաղաքի ամենամեծ թանգարանը, որը հիմնադրվել է 1931 թվականին։ Այն գտնվում է հյուսիսային քաղաքի սրտում՝ Բարոն փողոցում, հայտնի Բարոն հյուրանոցի հարևանությամբ և Բաբ ալ-Ֆարաջ հրապարակի և Ժամացույցի աշտարակի մոտ։ Թանգարանի ցուցադրությունների մեծ մասը նվիրված է Սիրիայի հնագիտությանը, իսկ գտածոների մեծ մասը գալիս է երկրի հյուսիսային մասի հնագիտական հուշարձաններից։

Պատմություն
-----------

1931 թվականին Սիրիայի իշխանությունների որոշմամբ Օսմանյան փոքրիկ պալատը նշանակվել է Հալեպի Ազգային թանգարան։ Երեք տասնամյակ անց շենքը չափազանց փոքր է դարձել՝ ցուցադրված իրերի աճող քանակն ընդունելու համար։ Ուստի, 1966 թվականին որոշվել է քանդել հին պալատական շենքը և այն փոխարինել ավելի մեծ, ժամանակակից կառույցով։ Նոր շենքի շինարարությունը սկսվել է այն բանից հետո, երբ հարավսլավացի ճարտարապետներ Զդրավկո Բրեգովացի և Վյենչեսլավ Ռիխտերի նախագծային առաջարկը ստացել է առաջին մրցանակը իրենց մրցույթի համար։

2016 թվականի հուլիսին թանգարանը խոցվել է ապստամբ ուժերի կողմից արձակված բազմաթիվ հրթիռներով և ականանետներով։ Դա մեծ վնաս է հասցրել շենքի տանիքին և կառուցվածքին։ Հավաքածուի մեծ մասն արդեն տարհանվել էր, սակայն մտահոգություններ էին արտահայտվել այն իրերի վերաբերյալ, որոնք հնարավոր չէր տեղափոխել։

Հավաքածու
---------

Թանգարանում ցուցադրված են պատմական բոլոր ժամանակաշրջանների իրերը։ Այնուամենայնիվ, թանգարանի ամենամեծ բաժինները նվիրված են երկաթի դարաշրջանին և իսլամական ժամանակաշրջանին։ Թանգարանի մուտքը տաճարային դարպաս է, կանանց սֆինքսով, երկաթի դարի Թել Խալաֆ բնակավայրից (Մ.թ.ա. 9-րդ դար)։

### Առաջին հարկ

Առաջին հարկը բաղկացած է երկու բաժիններից՝ Նախապատմական մշակույթի բաժինը և Հին սիրիական քաղաքակրթությունների բաժինը։
Առաջին բաժինը մեծ դահլիճ է, որը պարունակում է մարդկային իրերի ու գործիքների բազմաթիվ նմուշներ, որոնք հայտնաբերվել են քարե դարից Հալեպի, Այն Դարա և Էբլա շրջաններում։ Այն նաև պարունակում է մարդկային ամենահին քաղաքակիրթ ապաստարանը (մ.թ.ա. 8500 թվական), որը բերվել է Մուրեյբեթից։

Երկրորդ բաժինը բաժանված է սրահների խմբի՝ աշխարհագրորեն դասակարգված ըստ սիրիական շրջանների և նվիրված Սիրիայի հնագույն քաղաքակրթություններին։ Սրահներում ցուցադրված են Համայից և Ուգարիտից բրոնզեդարյան բազմաթիվ առարկաներ, Մարի արձաններ և սեպագիր արձանագրություններ, ինչպես նաև Մաքս Մալովանի կողմից հայտնաբերված առարկաներ Թել Բրաքում։ Ալ Ջազիրա շրջանի և Եփրատի շրջանի հնագիտական վայրերից հայտնաբերվել են երկաթի դարաշրջանի նյութեր և ասորական ոճով արձաններ։

Այս բաժնի հիմնական սրահներն են.

* Ալ Ջազիրա Հիլզի սրահ
* Մարիի սրահ
* Համա շրջանի սրահ
* Ուգարիտի սրահ
* Թել Հալաֆի սրահ
* Արսլան Թաշի սրահ
* Թել Ահմարի սրահ
* Հնագույն արձանների և սեպագիր գրերի սրահ.
* Էբլայի սրահ

### Երկրորդ հարկ

Թանգարանի վերին հարկը ներառում է երեք բաժին.

* *Դասական մնացորդների բաժին*, ցուցադրվում են հունական, հելլենիստական, հռոմեական և բյուզանդական ժամանակաշրջանների մի շարք առարկաներ, ինչպիսիք են մետաղադրամները, խճանկարային ապակյա իրերը և խեցեղենը։
* *Արաբա-իսլամական պատմության բաժին*, այս բաժինը պարունակում է արաբական մի քանի մետաղադրամներ, ձեռագրեր, խեցեղեն և 12-րդ դարի իսլամական դամբարան և աստրոլաբ։
* *Ժամանակակից արվեստի բաժին,* Նվիրված է Հալեպի և Սիրիայի այլ քաղաքների ժամանակակից արվեստագետներին։ Այն պարունակում է հին Հալեպ քաղաքի մանրակերտը և վեցերորդ դարի խճանկարը։

### Բակ

Թանգարանի ներքին բակում են գտնվում հին խեթերի և հռոմեական առասպելական կերպարների բազալտե հսկայական արձանները և 3-րդ դարի խճանկարային մեծ կերպարը։ Արտաքին բակում ցուցադրված են ասորական, արամեական, բյուզանդական և արաբական քաղաքակրթությունների հուշարձաններ։

Պատկերասրահ
-----------

* Արձաններ թանգարանի բակումԱրձաններ թանգարանի բակում
* Պատմական արձան ՄարիիցՊատմական արձան Մարիից
* Մարիի արձանները Հալեպի թանգարանումՄարիի արձանները Հալեպի թանգարանում
* Թանգարանի ներսումԹանգարանի ներսում
* Մելքարտ ստելՄելքարտ ստել
* Արձաններ թանգարանի մուտքի մոտԱրձաններ թանգարանի մուտքի մոտ
* Տարհունզաս, Տարհիուս կամ Թեշուբ, նեոխեթական փոթորկի աստված*Տարհունզաս*, *Տարհիուս* կամ *Թեշուբ*, նեոխեթական փոթորկի աստված

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Martina Munivrana, Vesna Meštrić (ed): Richter - Rebel With a Wision, Zagreb, 2017. p. 90
2. ↑  "UNESCO Director-General deplores heavy damages at the National Museum of Aleppo | United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization".
3. ↑  The National Museum of Aleppo under heavy shelling
4. ↑  "Cultural Heritage Initiatives".
5. ↑  "Syria gate: Aleppo Museum". Syriagate.com. Արխիվացված է the original 2009 թ․ մայիսի 26-ին. Retrieved 2009 թ․ օգոստոսի 12.
6. ↑  "Aleppo.us: Aleppo Museum". Aleppo.us. Արխիվացված է the original 2021 թ․ փետրվարի 28-ին. Retrieved 2012 թ․ հուլիսի 13.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Հալեպի ազգային թանգարանի վերաբերյալ տեղեկություններ, այդ թվում՝ լուսանկարներ livejournal.com Мир музея ալիքում։(ռուս.)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | CiNii: DA07273395 · ISNI: 0000000122937126 · LCCN: nr87000350 · NKC: kn20101230001 · VIAF: 144678415 · WorldCat VIAF: 144678415 |

 |