recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Անհատ ձեռներեց**, ֆիզիկական անձ, որն իր անունից որպես զբաղմունք կանոնավոր կերպով իրականացնում է տնտեսական գործունեություն, մատուցում է ծառայություններ և կատարում աշխատանքներ։ Նա պետական լիազորված մարմիններից ստանում է համապատասխան ձեռնարկատիրական գործունեությամբ զբաղվելու իրավունք և իր ձեռնարկատիրական գործունեությունն իրականացնում է դրա հիման վրա, որը միաժամանակ հանդիսանում է նրա գրանցման փաստաթուղթը։ Օրենսդրությամբ սահմանված կարգով որպես անհատ ձեռներեց գրանցված չլինելը և համապատասխան վկայական չունենալը վերջինիս չի ազատում իր կնքած գործարքների համար գույքային և անձնական ոչ գույքային պարտավորությունների կատարումից ու պատասխանատվությունից։ Օրենսդրությամբ սահմանված տնտեսական գործունեության առանձին տեսակներով անհատ ձեռներեցը կարող է զբաղվել միայն հատուկ թույլտվության (լիցենզիայի) հիման վրա։

Անհատ ձեռնարկատերն իրավունք ունի՝

ա) օրենքով նախատեսված դեպքերում հիմնադրել առևտրային կազմակերպություն կամ դառնալ նրա մասնակիցը.

բ) ունենալ առևտրային ներկայացուցչություններ.

գ) լինել հավատարմագրային կառավարիչ.

դ) այլ անհատ ձեռնարկատերերի կամ առևտրային կազմակերպությունների հետ պայմանագրի համաձայն իրականացնել համատեղ գործունեություն.

ե) ունենալ կնիք, դրոշմակնիք և բանկում հաշվարկային հաշիվ.

զ) ունենալ վարձու աշխատողներ.

է) ունենալ օրենսդրությամբ սահմանված այլ իրավունքներ։

Անհատ ձեռներեցի հաշվառումը
--------------------------

Անհատ ձեռներեց գրանցում կարելի է անել ինչպես անձամբ, այնպես էլ ներկայացուցչի միջոցով՝ լիազորագրի հիման վրա։

Ցանկալի է գրանցումը կատարել մասնագիտացված անձի կողմից, որը հնարավորություն կտա անհրաժեշտ իրավաբանական խորհրդատվություն ստանալու կապված ձեռնարկատիրոջ իրավական կարգավիճակի վերաբերյալ, այնպես էլ խուսափելու հնարավոր խնդիրներից և ժամանակի կորուստից։ Ստորև ներկայացվում է ԱՁ կարգավիճակի և գրանցման վերաբերյալ հաճախ տրվող հարցերի պատասխանները։

Ձեռնարկատիրական գործունեությամբ զբաղվելու ամենատարածված ձևերից մեկը անձի՝ որպես անհատ ձեռնարկատեր հաշվառվելն է, մյուսը ընկերության՝ հիմնականում ՍՊԸ կամ ԲԸ գրանցումն է։ Երկուսն էլ ունեն իրենց առավելություններն ու թերությունները։

Աղբյուրներ
----------

* Մ Չոբանյան «Բիզնեսի համառոտ բառարան», 1992 թ
*
**Գեորգի II** (վրաց.՝ გიორგი II), Աբխազիայի արքա 916-960 թվականներին։

Գեորգին Կոստանդին III արքայի որդին էր, սերում էր Անոսիդների տոհմից։ Իր կառավարման տարիները բնութագրվում են որպես մշակութային զարթոնքի, քաղաքական ու ռազմական հզորության ժամանակներ։

Նվաճումներ
----------

Գեորգին շարունակում է տարածքային ընդարձակման քաղաքականությունը և նվաճում է կենտրոնական Վրաստանի (Քարթլի-Իբերիայի թագավորության) որոշ գավառներ։ Իր դիրքերը աբխազական ազնվականության շրջանում ամրապնդելու համար իր որդուն՝ Կոստանդինին, նշանակում է Քարթլիի փոխարքա (էրիսթավի)։ Վերջինս, սակայն, որոշ ժամանակ անց՝ 920 թվականին, ապստամբում է հոր դեմ։ Գեորգին մտնում է Քարթլի և պաշարում է Ուփլիսցիխե (վրաց.՝ უფლისციხე՝ «տիրակալի բերդ») ամրոցը։ Այն գրավելուց հետո կուրացնում է Կոստանդինին։

Գեորգի II-ը իր մյուս որդուն՝ Լևոնին, նշանակում է Քարթլիի էրիսթավի։ Արքան շարունակում է արշավանքը Կախեթի վրացական իշխանության դեմ, որտեղի տիրակալ Կյուրիկեն նույնպես հավակնում էր Քարթլիի տարածքներին։ Կյուրիկե իշխանը ձերբակալվում է, և ազատ արձակվում միայն այն ժամանակ, երբ ընդունում է Գեորգի արքայի գերիշխանությունը։

Իր գերիշխանությունը Քարթլիում ամրապնդելու նպատակով իր դստերը՝ Գուրանդուխտին, կնության է տալիս Տայքի կյուրոպաղատության իշխան Գուրգեն Բագրատունուն։ Շուտով Կյուրիկե Կախեթցին հարձակվում է Քարթլիի վրա։ Գեորգին Լևոնի գլխավորությամբ մեծաքանակ զորք է ուղարկում Քարթլի։ Արշավանքի ընթացքում Գեորգին մահանում է, և Լևոնը հաշտություն է կնքում Կյուրիկեի հետ։

Գործունեություն
---------------

Չքոնդիդի տաճար
Գեորգի II-ը հայտնի է նաև ուղղափառ քրիստոնեության տարածմամբ։ Նրա աջակցությամբ քրիստոնեությունը հռչակվում է Ալանիայի պետական պաշտոնական կրոն։ Արքան կառուցում է բազմաթիվ եկեղեցիներ, որոնցից հայտնի են Չքոնդիդի տաճարը (Մարթվիլի) Սամգրելոյում (Մեգրելիա)։

Տես նաև
-------

* Աբխազիայի արքաների ցանկ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Cyrille Toumanoff, Les dynasties de la Caucasie chrétienne de l'AntIIquIIté jusqu'au XIXe siècle : Tables généalogiques et chronologiques, Rome,‎ 1990



|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Նախորդող**Կոստանդին III 898-916** | **Աբխազիայի արքաԳեորգի II**916-960 | Հաջորդող**Լևոն III 960-969** |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Rodovid · Rodovid |

 |
**Ջոզեֆին Լենգֆորդ** (անգլ.՝ Josephine Langford, օգոստոսի 18, 1997(1997-08-18), Պերթ, Ավստրալիա), ավստրալիացի դերասանուհի, որը մեծ ճանաչում է ստացել «Հետո» ֆիլմում Թեսա Յանգ դերից հետո։

Գործունեություն
---------------

2013 թվականին Ջոզեֆինը *«Sex Ed»* կարճամետրաժ ֆիլմում խաղացել է ուսանողուհու դեր, 2014 թվականին կարճամետրաժ *«Gypsy Blood»* սարսափ ֆիլմում կատարել է Ռենե Արմսթրոնգի դերը։ 2017 թվականին մասնակցել է «Զարկերակ» սաի-ֆաի դրամայի նկարահանումներին։

Դերասանուհու համար շրջադարձային է դարձել «Վախեցիր քո ցանկություններից» ամերիկյան սարսափ ֆիլմի Դարսի Չապմանի դերը։ Ֆիլմում նրա խաղընկերը Ջոյ Լին Քինգն էր։ 2017 թվականին Ջոզեֆինին կարելի էր տեսնել «Գայլերի փոս» սերիալում։

2018 թվականի հուլիսին «Deadline» հրատարակությունը հայտարարել է, որ Ջոզեֆին Լենգֆորդը կկատարի գլխավոր դեր «Հետո» ֆիլմում, որը Աննա Թոդդի համանուն վեպի էկրանավորումն է։ Ջոզեֆինը դրա վերաբերյալ ասել է հետևյալը. «Ես շատ հուզված եմ, քանի որ կազմում եմ «Հետո»-ի մի մասը և հնարավորություն ունեմ մարմնավորելու Թեսային»։

Ֆիլմի աշխատանքներն ավարտվել են 2018 թվականի օգոստոսի 25-ին։ Միացյալ Նահանգներում ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2019 թվականի ապրիլի 12-ին, Ռուսաստանում՝ ապրիլի 18-ին։

Մրցանակներ և անվանակարգեր
-------------------------

| Տարի | Աշխատանք | Մրցանակ | Անվանակարգ | Արդյունք |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2019 | Հետո | «Teen Choice Awards» | «Դրամայի լավագույն դերասանուհի» | Հաղթանակ |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Josephine Langford Set To Star As Tessa In ‘After,’ Movie Adaptation Of Anna Todd’s YA Phenom Novels
2. ↑  После, 2019


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Դանիական ազգային ֆիլմագրություն · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · Rotten Tomatoes |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 1606126540975 · BNE: XX6091531 · BNF: 17849275z · ISNI: 0000 0004 8006 5559 · LCCN: no2020065229 · NKC: xx0259145 · NTA: 423081292 · VIAF: 53156495398817561172 · WorldCat VIAF: 53156495398817561172 |

 |

 |
**Ոսկերչությունը և ակնագործությունը** Հայաստանում հազարամյակների պատմություն ունեն։ Ոլորտն արդյունաբերական հիմքերի վրա է դրվել 1950-ական թթ-ին։ 1951 թվականին հիմնադրվել է Երևանի ոսկերչական գործարանը, որը 1980-ական թվականներին ուներ 1300 աշխատատեղ և տարեկան խորհրդային շուկա էր արտահանում 6000 կգ ոսկերչական արտադրանք։ 1973 թվականին Նոր Հաճն քաղաքի «Սապֆիր» արտադրական միավորման կազմում բացվել է ադամանդի մշակման արտադրամաս, որը դարձել էր ԽՍՀՄ-ում ադամանդ մշակող 7 խոշոր գործարաններից մեկը՝ տարեկան 50 միլիոն արտադրողականությամբ (1986)։ ԽՍՀՄ-ի փլուզումից հետո ոլորտի ընկերությունների մասնավորեցման հետևանքով հանրապետություն են մուտք գործել բելգիական, իսրայելական, շվեյցարական, հանրահայտ ընկերություններ։

Ներկայումս ոլորտում գործում են մոտ երկուսուկես տասնյակ ընկերություններ, ինչպես նաև բազմաթիվ անհատ ոսկերիչներ։ Հայտնի ընկերություններ են Երևանի ոսկերչական (2000 աշխատող), «Սապֆիր» (520 աշխատող) գործարանները, «Լորի» (420), «Շողակն» (408), Հայկական ադամանդագործ. (350 աշխատող) ընկերությունները։ 2009 թվականին Հայաստանում արտադրվել են 49573 կարատ ադամանդ, որը 50,9 %-ով կամ 51372 կարատով պակաս է 2008 թվականի նույն ցուցանիշից (100945 կարատ), 733,8 կգ ոսկերչական արտադրանք (2008թվականին՝ 593 կգ)։ 1998 թվականին հիմնվել է Հայ ոսկերիչների միջազգային ընկերակցությունը, որի հիմնական նպատակը ոսկերչական արդյունաբերության զարգացումն է հանրապետությունում՝ ողջ աշխարհի հայ ոսկերիչների օգնությամբ, իսկ հեռահար նպատակը՝ ՀՀ-ում թանկարժեք իրերի առևտրի տարածաշրջանային կենտրոն հիմնադրելը։ Ընկերակցությունն ունի տարածաշրջանային ներկայացուցչություններ ԱՄՆ արևելյան և արևմտյան ափերին, Եվրոպայում, Մերձավոր Արևելքում և Հայաստանում։


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակը վերցված է* *Հայաստան հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |
**Շտաբ** (գերմ.՝ Stab), զորքերը կառավարելու հիմնական մարմին։ Լինում են՝

* համազորային,
* զորատեսակների և
* զինված ուժերի տեսակների շտաբներ։

Շտաբի խնդիրները
---------------

Շտաբի կարևոր խնդիրներն են՝

1. զորքերի և ղեկավարող մարմինների մշտական մարտական պատրաստության ապահովումը,
2. իրադրության վերաբերյալ տվյալների հավաքումը, ուսումնասիրումը, մշակումն ու գնահատումը,
3. օպերատիվ-տակտիկական հաշվարկների և առաջարկությունների զեկույցը հրամանատարին (մարտական գործողության պլանավորման ու ռազմական, գործողությունների ժամանակ որոշումներ կայացնելու համար),
4. մարտական գործողության (ճակատամարտի) պլանավորումը,
5. զորքերի կառավարման, փոխհամագործակցության ու բազմակողմանի ապահովվածության կազմակերպումը,
6. զորքերի անձնակազմի առօրյա կյանքի, կենցաղի, ուսուցման և դաստիարակության կանոնարկումը, ամուր կարգապահության, զինակարգի և կազմակերպվածության ապահովումը։

Շտաբի աշխատանքը
---------------

Շտաբը իր աշխատանքը կատարում է գլխավոր հրամանատարի (հրամանատարի) որոշումների և վերադաս շտաբի կարգադրությունների հիման վրա։ Շտաբի աշխատանքը ղեկավարում է շտաբի պետը, որը հրամանատարի 1-ին տեղակալն է և նրա անունից իրավունք ունի կարգադրություններ անել ենթակա զորքերին։

##### Շտաբի ստեղծումը

19-րդ դարի սկզբին Ռուսաստանում ստեղծվեցին Գլխավոր շտաբ, բանակների և կորպուսների, հետագայում՝ նաև դիվիզիաների շտաբներ։ 19-րդ դարի վերջին - 20-րդ դարի սկզբին շատ երկրների բանակներում շտաբները ունեցել են մշտական հաստիքներ, հստակորեն որոշվել են դրանց անձնակազմի ֆունկցիաները։ Զորքերը կառավարելու համար օգտագործվել են տեխնիկական միջոցներ (հեռախոս, հեռագիր, ռադիո)։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին (1914-1918) ռուս, բանակում ստեղծվեցին ռազմաճակատների շտաբներ, իսկ Գերմանիայի, Ֆրանսիայի և Մեծ Բրիտանիայի բանակներում՝ բանակային խմբերի շտաբներ։ Առաջին և երկրորդ համաշխարհային պատերազմների միջև ընկած ժամանակաշրջանում ձևավորվել են ժամանակակից շտաբների կառուցվածքի հիմքերը։ Շտաբների գործունեությունը հետագա զարգացում է ապրել երկրորդ համաշխարհային պատերազմի (1939-1945) տարիներին։ Կարմիր բանակում զորամիավորումների շտաբները կազմված էին օպերատիվ, հետախուզական և այլ վարչություններից (բաժիններից)։ Կային նաև զորատեսակների շտաբներ։

Շտաբի կառուցվածք
----------------

Պատերազմից հետո ԽՍՀՄ Զինված ուժերում կազմավորվել է շտաբների հետևյալ ընդհանուր կառուցվածքը՝

* ԽՍՀՄ Զինված ուժերի Գլխավոր շտաբ,
* զինված ուժերի տեսակների գլխավոր շտաբներ,
* զինված ուժերի թիկունքի շտաբ, քաղաքացիական պաշտպանության շտաբ,
* զորատեսակների և հատուկ զորքերի հրամանատարների շտաբներ։

Շտաբներ կան նաև զորամիավորումներում, զորամասերում և այլն։ Նմանօրինակ շտաբներ կան նաև օտարերկրյա պետությունների զինված ուժերում։ ՆԱՏՕ-ի Միացյալ զինված ուժերում ստեղծվել է միացյալ շտաբ, իսկ Վարշավայի պայմանագրի մասնակից երկրների Միացյալ զինված ուժերում՝ այդ պետությունների Միացյալ զինված ուժերի շտաբ։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 576)։*  |
**Ժորժ Շիհադե** (արաբ․՝ جورج شحادة‎‎, նոյեմբերի 2, 1905(1905-11-02), Ալեքսանդրիա, Եգիպտոս - հունվարի 17, 1989(1989-01-17), Փարիզ), լիբանանյան ծագմամբ ֆրանսիացի բանաստեղծ և դրամատուրգ։ Գրել է ֆրանսերեն լեզվով (ֆրանկոֆոն)։ Համարվում է ֆրանկոֆոնիայի ամենահայտնի և ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից և թատերագիրներից։ Ապրել է Փարիզում` սյուրռեալիստների հետ։ Նրան բարձր են գնահատել ֆրանսիացի մեծ բանաստեղծները։

Կենսագրություն
--------------

Ժորժ Շիհադեն ծնվել է 1905 թվականին Ալեքսանդրիայում (Եգիպտոս), լիբանանցի ուղղափառ ընտանիքում, որոնք ներգաղթել են Եգիպտոս։ 1920 թվականին, նրա հայրը վերադարձել է Լիբանան գործի մեջ անհաջողությունների պատճառով։ Նա համալսարանում ուսանել է իրավաբանություն, ապա Բեյրութի գրականության ավագ դպրոցում աշխատել է որպես ընդհանուր քարտուղար հետո Ֆրանսիայի դեսպանատան մեջ, որպես տեխնիկական խորհրդատու։ 
Չնայած Ժորժ Շիհադեն տիրապետում էր արաբերենին, սակայն նրա բոլոր գրությունները ֆրանսերենով։ 20-ական թվականների կեսից սկսել էր թողարկել իր բանաստեղծական աշխատանքներից։ 1933 թվականին, Ֆրանսիայում ծանոթացել է մեծ բանաստեղծների, որոնցից են՝ Սան Ժոն Բիրսը, Մաքս Ժակոբը, Ժուլ Սիիրֆիիլ և այլն։

Նրան հետևեց 1951 թվականի հաջողության փուլ, որը ձեռք բերեց իր թատերական աշխատանքների միջոցով, որոնք գրել է պատերազմից առաջ։ 1969 թվականին վերադարձել է Բեյրութ, սակայն Լիբանանը թողել է 1977 թվականին քաղաքացիական պատերազմի պատճառով։ 1986 թվականին ֆրանսիական ակադեմիան նրան պարգևատրել է ֆրանկոֆոնիան մեծ մրցանակ։ Շհադեհը մահացել է 1989 թվականին Փարիզում։

Ասում են, որ նա ունի մեծ թվով չթողարկված աշխատանքներ՝ պիեսներ, բանաստեղծություններ, նամակներ։

Նշանավոր բանաստեղծություններ
----------------------------

* «Կայծ» Բանաստեղծական ժողովածուն 1928 թվականին
* Բոեզիայից յոթ հատորներ ճանաչված էր՝ Poésies I – VII, թողարկվեց 1938 և 1949 թվականների

Պիեսներ
-------

* «Միստր Բոել» 1951 թվականին
* «Առածների երեկո» 1954 թվականին
* «Ֆասկոյի պատմությունը» 1960 թվականին
* «Մանուշակ ծաղիկները» 1960 թվականին

Աղբյուրներ
----------

* Georges Schehadé ou le Théâtre des Mille et une nuits
* Un poète toujours vivant
* Photo

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  filmportal.de — 2005.
2. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Discogs · Filmportal · Internet Movie Database |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX1450568 · BNF: 11923933f · GND: 118913441 · ISNI: 0000 0001 2130 6920 · LCCN: n50021624 · NKC: xx0157415 · NTA: 074494589 · NUKAT: n2005105367 · PTBNP: 188264 · LIBRIS: 334825 · SUDOC: 027125718 · VIAF: 45100730 · WorldCat VIAF: 45100730 |

 |

 |
**Ջոզեֆ Սմիթ** կրտսեր (դեկտեմբերի 23, 1805(1805-12-23)[…], Sharon, Ուինդսոր շրջան (Վերմոնտ), Վերմոնտ, ԱՄՆ - հունիսի 27, 1844(1844-06-27)[…], Carthage, Իլինոյս, ԱՄՆ), ամերիկյան կրոնական գործիչ, Հիսուս Քրիստոսի վերջին օրերի սրբերի եկեղեցու հիմնադիր և առաջին նախագահ (1830-1844 թթ.), վերջին օրերի սրբերի շարժման հիմնադիր։ Քսանչորս տարեկանում հրատարակել է Մորմոնի գիրքը։ 1830 թ. ապրիլի 6-ին նա իր ընկերների հետ միասին պաշտոնապես կազմակերպեց Եկեղեցին Ֆայեթում, Նյու-Յորք։ Իր ղեկավարության օրոք Եկեղեցու անդամությունն աճել է 6-ից մինչև 26 000։

Կենսագրություն
--------------

Ջոզեֆ Սմիթը ծնվել է 1805 թ. դեկտեմբերի 23-ին Շերոն գավառում, Վերմոնտ, Ջոզեֆ և Լյուսի Մակ Սմիթների ընտանիքում։ Ծնվելով աղքատ գյուղական ընտանիքում, նա 11 երեխաներից հինգերորդն էր, որոնցից ինը ողջ մնաց։ Քանի որ իր ընտանիքը չէր կարող իրեն թույլ տալ շքեղ հանրային կրթություն, Ջոզեֆը ստացավ միայն երեքամյա դպրոցական կրթություն։ 
Ջոզեֆ Սմիթն ամուսնացավ Էմմա Հեյլի հետ 1827 թ. հունվարի 18-ին։ Իրենց 17 տարվա ամուսնության ընթացքում նրանք ունեցան 11 զավակ, որոնցից երկուսը որդեգրել էին։
Ծնված լինելով գյուղում, Ջոզեֆն աշխատել է որպես խմբագիր, ազատ ձեռներեց և գործարար։ Եկեղեցու կազմավորման սկզբնական տարիներին Ջոզեֆը կազմակերպեց միջազգային միսիոներական ծրագիրը և հիմնեց մեր ժամանակների կանանց ամենամեծ կազմակերպություններից մեկն աշխարհում։ 
Քանի որ Սրբերի կրոնական և քաղաքացիական իրավունքները որպես Ամերիկայի քաղաքացիներ ոտնահարվում էին, չնայած ֆեդերալ կառավարությանը ուղղված նրանց բազմակի դիմում-բողոքներին, Եկեղեցու ղեկավարները 1844 թ. հունվարին Ջոզեֆ Սմիթին հայտարարեցին որպես Միացյալ Նահանգների Նախագահի թեկնածու։ Մայիսին Ջոզեֆը պաշտոնապես առաջադրվեց Իլինոյսի Նավուի լիագումարի կողմից։ Նրա քաղաքական հենքը հանդիսանում էր հալածանքների դեպքում պետական միջամտություն՝ կրոնական և քաղաքացիական իրավունքները պաշտպանելու նպատակով։ Այդ նույն տարվա հունիսին Ջոզեֆը և նրա եղբայրը սպանվեցին ամբոխի կողմից, որը ընդհատեց Ջոզեֆի քաղաքական առաջախաղացումը։

Առաջին տեսիք
------------

Կրոնական վերածննդի ժամանակահատվածում Նյու Յորք նահանգում տիրող խառնաշփոթի մեջ, որտեղ նա ապրում էր 1820 թ. 14-ամյա Ջոզեֆը Նոր Կտակարանում կարդաց մի հատված և գնաց անտառ աղոթելու։ Նա գրում է, որ Աստված և Հիսուս Քրիստոսը հայտնվեցին իրեն։ «Իմ գլխավերևում ես տեսա արևի պայծառությունը գերազանցող լույսի մի սյուն,- գրել է նա,- որն աստիճանաբար իջնում էր ցած, մինչև որ ընկավ ինձ վրա»։ Այդ լույսի մեջ նա տեսավ երկու անձնավորություն։ Նրանցից մեկը խոսեց դիմելով Ջոզեֆին անունով, և ասաց՝ մատնացույց անելով մյուսին. «Սա է Իմ Սիրելի Որդին։ Լսի՛ր Նրան»։ Եկեղեցու անդամներն այդ փորձառությունն անվանում են «Առաջին Տեսիլք»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4  Babelio (ֆր.) — 2007.
3. 1 2 3 4  Mormon Literature & Creative Arts
4. 1 2 3
5. 1 2  Nauvoo, Illinois
6. ↑  *Library of Congress* Library of Congress Name Authority File
7. ↑  *Smith J.* The Joseph Smith Papers — 2008.
8. ↑  FamilySearch Family Tree — 2009.
**ՀՀ կապ**, մինչև 19-րդ դարի կեսը Հայաստանում կապի միակ միջոցը փոստն էր։ 1867 թվականին ստեղծվել է փոստային պարբերականների կապ՝ Թիֆլիս, Աղստաֆա, Դիլիջան, Ելենովկա (Սևան), Երևան, Նախիջևան, Ջուլֆա, Օրդուբադ գլխավոր փոստուղով։ Ավելի ուշ դրանից ճյուղավորվել են Դիլիջան Ղարաքիլիսա (Վանաձոր), Համամլու (Սպիտակ)-Ալեքսանդրապոլ և Ելենովկա, Նոր Բայազետ (Գավառ) փոստուղիները։ Այդ տարիներին Արևելյան Հայաստանի տարածքում գործել են 11 փոստային ձեռնարկություններ։ Հայաստանում առաջին անգամ կապի էլեկտրական միջոցները կիրառվել են 1864 կապի սարքավորումներից, երբ սկսել են գործել Թիֆլիս-Դիլիջան մոնտաժման աշխատանքները, Դիլիջան-Երևան-Նախիջևան, ապա՝ Թիֆլիսում իրականացվում են գրեթե Թիֆլիս-Ալեքսանդրապոլ հեռագրության գծերը։ Ողջ հանրապետությունում 1913 թվականին գործել են կապի 26 փոստահեռագրական հիմնարկություններ, որոնցից միայն տասնհինգն ունեին հեռագրական կապ։ Այդ հիմնարկությունները եղել են վարչական կենտրոններում և հիմնականում ծառայել են Ռուսական Կայսրություն ռազմավարչական նպատակներին։ 1913 թվականին Երևանում շարք է մտել առաջին հեռախոսակայանը (200 համար), որից օգտվել է 71 բաժանորդ։ 1914 թվականին ստեղծվել են Ալեքսանդրապոլ-Երևան և Ալեքսանդրապոլ-Կարս առաջին միջքաղաքային հեռախոսագծերը։ Կապի այղ համակարգը Հայաստանում պահպանվել է մինչև 1920 թվականը։ Խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո երկրում սկսվել է կապի նոր հիմնարկությունների կառուցումը։ 1921 թվականին այդ նպատակով ՌԽՖՍՀ-ն ՀԽՍՀ-ին հատկացրել է 1 միլիոն ռուբլի(ոսկի)։ Սկսվել է փոստային դրոշմանիշների թողարկումը, որոնք շրջանառության մեջ են մնացել մինչև 1923 թվականը։ 1925 թվականին գործել է Երևան-Մոսկվա առաջին հեռագրության կապը, իսկ հետագայում՝ Երևանի ու հանրապետության 25 կիրառություններից մեկը շրջանների միջև դաշտային պայմաններում 1935 թվականին հանրապետության հեռակա կապի ապահովումն է։ Գրությունն անջատվել է փոստահեռագրությունից և դարձել կապի ինքնուրույն բնագավառ։ Կապի միջոցների զարգացման նոր փուլ է սկսվել հետպատերազմյան տարիներին։ Ավտոմատ հեռախոսային կայանների նոր տեխնիկայի հիման վրա ընդարձակվել և կատարելագործվել են երկրի քաղաքների ու շրջկենտրոնների հեռախոսացանցերը։ 1960 թվականին առաջին քայլերն են արվել փոստի ավտոմատացման և մեքենայացման ուղղությամբ, կազմակերպվել է փոստի քաղաքային ծառայությունը։ 1971 թվականին կապի բնագավառում առաջին անգամ սպասարկման ծառայության հաշվարկներն ավտոմատացնելու համար կիրառվել է ԷՀՄ։ 1980-ական թվականներին կատարելագործվել են կապի տեխնիկական միջոցները, կառուցվել են կապի բազմաթիվ բաժանմունքներ, հեռախոսային և լարային ռադիոհաղորդումների ցանցեր, միջքաղաքային ավտոմատ ու կիսաավտոմատ կայաններ և այլն։ Անկախացումից հետո ՀՀ կապի համակարգում տեղի են ունեցել արմատ, վերափոխումներ։ Աշխարհում էլեկտրոնային հաղորդակցության ոլորտի արագ առաջընթացի պայմաններում ՀՀ-ում մատուցվում են արդի տեխնիկական և տեխնոլոգիական լուծումների կիրառմամբ կապի նոր բազմաբնույթ ծառայություններ։ 

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է* *«Հայկական հարց» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |
**Սևամորթ կինը երեխայի հետ** (անգլ.՝ Black Woman with Child), մոտավորապես 1650 թվականին հոլանդացի նկարիչ Ալբերտ Էքհաութի ստեղծած ամբողջ հասակով դիմանկար։ Ընդգրկված է Դանիայի ազգային պատկերասրահի հավաքածուում։

Նկարագրություն
--------------

Նկարի բնորդն անանուն է, քանի որ ստեղծագործության նպատակը ոչ թե երեխայի հետ կնոջ բնույթը նկարագրելն է, այլ էթնիկ Նոր Աշխարհի տեսակը։ 2006 թվականին նկարը ներկայացվել է «Ալբերտ Էքհաութ. Գաղութային հոլանդական Բրազիլիայի պալատական նկարիչ» գրքի շապիկին, այնուհետև Ամստերդամում ներկայացվել է «Սևը գեղեցիկ է. Rubens tot Dumas» ցուցահանդեսի ժամանակ։ Էքհաութը այն վեց արվեստագետներից մեկն էր, որոնց Յոհան Մորից Նասաու Զիգենցին հրավիրել էր Բրազիլիա՝ վավերագրելու այնտեղի կյանքը։ Վեց նկարիչներից այսօր հայտնի են միայն Ֆրանս Պոստը և Գեորգ Մակգրաֆը։ Արշավախմբի կազմում որպես բնագետ ընդգրկված բժիշկ Վիլեմ Պիսոն Գեորգ Մակգրաֆի հետ գրել և 1648 թվականին հրատարակել է «*Historia Naturalis Brasiliae*» գիրքը։

Կնոջ ձեռքի աֆրիկյան բակոնգո ոճով հյուսված զամբյուղում արևադարձային բրազիլական պտուղներ են, գլխին՝ աֆրիկյան բակոնգո գլխարկ, սակայն կրում է եվրոպական զարդեր և լանջագոտում ունի եվրոպական ծխամորճ։ Ձեռքը դրել է որդու գլխին, որի մաշկն ավելի բաց գույն ունի, ինչը խոսում է այն մասին, որ մաշկի գույնը կարող է փոխվել և դառնալ ավելի մուգ։ Նրա հետևի լանդշաֆտային տեսարանում, հավանաբար, Մորիստադ նավահանգիստն է (այժմ՝ Ռեսիֆի)։

Կտավն այն 24 նկարներից մեկն է, որ Յոհան Մորից Նասաու Զիգենցին 1678 թվականին տվել է Դանիայի թագավոր Ֆրեդերիկ III-ին։ Իր հարաբերակից նկարի հետ միասին մի քանի անգամ կրկնօրինակվել է։

Պատկերասրահ
-----------

* Էջ Զախարիաս Վագենաերի «Thier Buch»-ից, 1641Էջ Զախարիաս Վագենաերի «*Thier Buch*»-ից, 1641
* Նիզակներով, թրով, ասեգայով աֆրիկացու հարաբերակից նկարըՆիզակներով, թրով, ասեգայով աֆրիկացու հարաբերակից նկարը
* Էջ «Historia Naturalis Brasiliae»-ից, 1648Էջ «*Historia Naturalis Brasiliae*»-ից, 1648
* Քեյփ Լոպեսի բնակիչները, Պիտեր դե Մարեեսի համար պատկերազարդել է Յոհան Թեոդոր դե Բրայը, 1602Քեյփ Լոպեսի բնակիչները, Պիտեր դե Մարեեսի համար պատկերազարդել է Յոհան Թեոդոր դե Բրայը, 1602

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  RKDimages (նիդերլ.)
3. ↑  Visions of Savage Paradise: Albert Eckhout, Court Painter in Colonial Dutch Brazil, by Rebecca Parker Brienen, 2006 9789053569474
4. ↑  2018 blogpost by exhibition curator Esther Schreuder about this painting and the work done by Albert Eckhout for John Maurice, Prince of Nassau-Siegen.
5. 1 2 3  *Black is beautiful: Rubens tot Dumas*, catalog nr. 47, exhibition & catalog in Nieuwe Kerk Amsterdam, 2008
6. ↑  Albert Eckhout, Series of eight figures, by Dr. Rachel Zimmerman, Khan Academy

Արտաքին հղումներ
----------------

* *Black is beautiful: Rubens tot Dumas*, cat. nr. 47, exhibition & catalog in Nieuwe Kerk Amsterdam, 2008

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDimages |

 |
**Մարշալ Գ. Կ. Ժուկովի փողոց** (ռուս.՝ Улица Маршала Г. К. Жукова), փողոց Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլինի շրջանի և Կրասնոսուլինսկի քաղաքային շրջանի վարչական կենտրոն Կրասնի Սուլին քաղաքում։ Անվանվել է խորհրդային զորավար, Խորհրդային Միության մարշալ, Խորհրդային Միության քառակի հերոս Գեորգի Կոստանտինովիչ Ժուկովի (1896-1874) պատվին։ Սկիզբ է առնում Պոչտովայա փողոցից և ավարտվում Գնիլուշա գետի մոտ։ Երկարությունը 350 մետր է։

Նկարագրություն
--------------

Կրասնի Սուլին քաղաքի Մարշալ Ժուկովի փողոցը սկսվում է Պոչտովայա փողոցից և ավարտվում Գնիլուշա գետի մոտ։ Կարճ փողոց է. երկարությունն ընդամենը 350 մետր է։ Փողոցում կա համարակալված 11 շինություն. ձախ կողմում (կենտ համարներ)` 7 շինություն, աջ կողմում (զույգ համարներ)` 4։

Մարշալ Ժուկովի փողոցի փոստային դասիչն է՝ 346352։

Փողոցն անվանվել է խորհրդային զորավար, Խորհրդային Միության մարշալ, Խորհրդային Միության քառակի հերոս, Մոնղոլիայի Ժողովրդական Հանրապետության հերոս Գեորգի Կոստանտինովիչ Ժուկովի (1896-1874) պատվին։ Գերագույն գլխավոր հրամանատարության հանձնարարությամբ 1945 թվականի մայիսի 8-ին Ժուկովն ընդունել է ֆաշիստական Գերմանիայի կապիտուլյացիան։ Պատերազմից հետո եղել է Գերմանիայի խորհրդային զորախմբերի զորահրամանատար և խորհրդային կառավարչության գլխավոր պետ, Օդեսայի և Ուրալի ռազմական օկրուգների հրամանատար, ԽՍՀՄ պաշտպանության նախարարի 1-ին տեղակալ, իսկ 1955 -1957 թվականներին` նախարար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Հայկական Սովետական Հանրագիտարան, հատոր 4, էջեր 301-302»

Աղբյուրներ
----------

* Улица Маршала Жукова в Красном Сулине
* Подробная карта Улица Маршала Жукова, город Красный Сулин со спутника с номерами домов, индекс и маршруты, Яндекс, Гугл карты

Արտաքին հղումներ
----------------

* г. Красный Сулин, улица Маршала Жукова Archived 2019-04-03 at the Wayback Machine.
**Քալֆա** (թուրքերենից թարգմանաբար նշանակում է սկսնակ, ղեկավարի օգնական), պաշտոն Օսմանյան կայսրությունում, որոնք աշխատել են արքունական պալատում, հիմնականում հարեմի սպասարկման հատվածում։ Հարեմի նորեկ աղջիկները պետք է շատ աշխատեին և ունենային հովանավորներ, որպեսզի ստանային քալֆայի պաշտոնը։ Քալֆայի պաշտոնը Ուստայի (*պարոն*) պաշտոնից եղել է մեկ աստիճան ցածր։ Վերջինս համարվում էր հարեմի վարչական կառավարիչը։ Ուստա և քալֆա տերմինները պատկանում են Օսմանյան գիլդիայի կազմակերպության և այլ հիերարխիկ կառավարման կառուցվածք ունեցող կազմակերպությունների տերմինաբանությանը։ Պաշտոնապես ստրուկները կամ նաժիշտները, կախված իրենց կարգավիճակից, կարող էին ունենալ որոշակի հեղինակություն և ազդել այլոց գործողությունների վրա։ Քալֆաները հարգանքի արժանի կանայք էինք հարեմի ավելի ցածր պաշտոններ և կարգավիճակ ունեցող անձանց, հատկապես աղջիկների համար, երբեմն նաև՝ սուլթանական ընտանիքի։

Հայտնի քալֆաներ
---------------

### Պատմական

Օսմանյան կայսրության հայտնի քալֆաների թվում են.

* Ջևրի քալֆա, ստրկուհի, որն իր ողջ կյանքը ծառայել է սուլթան Մահմուդ II-ին։ Նա պարգևատրվել է իր խիզախության և հավատարմության համար ու ստացել *հազինեդար ուստա* կոչումը, որը հարեմի գլխավոր գանձապահն էր, իսկ հարեմի կառավարման հիերարխիայում զբաղեցնում էր երկրորդ հորիզոնականը։
* Էվանիս քալֆա, 19-րդ դարի կին ճարտարապետ, որը ներգրավված է եղել Դոլմաբահչե պալատի կառուցման գործընթացում։
* Ֆիլիզթեն քալֆա, քալֆա, որն աշխատել է Մուրադ V-ի արքունիքում։
* Գևհերիզ քալֆա, քալֆա, որն աշխատել է Մուրադ V-ի արքունիքում։

Բազմաթիվ սուլթանների կանայք, մինչ ամուսնությունը, եղել են քալֆաներ։

### Հորինված

* Նիգար քալֆա, հորինված կերպար թուրքական հայտնի «Հոյակապ դար» հեռուստասերիալում, որի դերը մարմնավորել է թուրքական ծագմամբ մակեդոնացի դերասանուհի Ֆիլիզ Ահմեդը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *The Concubine, the Princess, and the Teacher: Voices from the Ottoman Harem*։ University of Texas Press։ 2010։ ISBN 978-0-292-78335-5
**«Ժորժ Սարգիսյան»** *թատերախումբ*, ստեղծվել է 1984 թվականին Համազգային մշակութային միության նախաձեռնությամբ՝ ի հիշատակ լիբանանահայ դերասան, ռեժիսոր, մշակութային գործիչ Ժորժ Սարգիսյանի։ Հիմնադիր և գեղարվեստական ղեկավար՝ Գալուստ Ճանսզյան։ Նպատակն է հայ մշակույթի և հայոց լեզվի պահպանումն ու զարգացումը Արգենտինայի հայ գաղութում։ 1990 թ-ից ներկայացումները տրվում են զուգահեռ թարգմանությամբ (իսպաներեն)։ Թատերախումբն ակտիվ մասնակցում է գաղութում կազմակերպվող ազգային բոլոր կարևոր միջոցառումներին։ Բեմադրություններից են Մուշեղ Իշխանի «Մեռնիլը որքան դժվար է» (1985), «Կիփկիո արքան» (1988), Պերճ Զեյթունցյանի «Մեծ լռություն» (1990), Վիլյամ Սարոյանի «Երջանիկ ծնունդ» (1991) և այլն։ Թատերախմբում են Սարգիս Մուշյանը, Էտկարատո Գևորգյանը, Հերմինե Ճանսգյանը և ուրիշներ։ Թատրոնը հյուրախաղերով հանդես է եկել Ուրուգվայում, Երևանում (1999)։
Կաղապար:Արգենտինա-անավարտ

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակը վերցված է* *Հայաստան հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |
**Ջերմաառաձգականություն**, մարմնի՝ սկզբնական ջերմաստիճանի բավականաչափ դանդաղ վերականգնման դեպքում, նախկին ծավալն ու ձևը վերականգնելու հատկություն։ Նախնական վիճակը լիովին վերականգնվում է այն դեպքում, երբ ջերմային դեֆորմացիաներից առաջացած ջերմային լարումները որոշակի սահմանից չեն անցնում։

Տեսություն
----------

Ջերմաառանձգականության տեսությունը, որն առաձգականության տեսության բաժինն է, ջերմահաղորդականության և դասական առաձգականության տեսությունների միասնություն է։ 
Դրա հիմքում ընկած է հետևյալ վարկածը. իզոտրոպ մարմնի տարրական ծավալի հավասարաչափ տաքացումը նրանում լարումներ չի առաջացնում և ուղեկցվում է միայն նրա ջերմային հարաբերական ընդարձակումով, ընդ որում անկյունային դեֆորմացիաները բացակայում են, իսկ երեք փոխուղղահայաց ուղղություններով առաջացող հարաբերական երկարացումները միմյանց հավասար են։

Ջերմային գծային ընդարձակման գլխավոր ուղղությունների և կոորդինատային առանցքների միմյանց հետ համընկնելու դեպքում այդ վարկածը ընդհանրացվում է օրթոտրոպ նյութերի (առաձգական սիմետրիայի երեք հարթություն ունեցող) համար։ Օրթոտրոպ մարմնից կոորդինատային մակերևույթներով անջատված տարրական ծավալի հավասարաչափ տաքացումը նրանում լարումներ չի առաջացնում և ուղեկցվում է միայն ջերմային ազատ ընդարձակումով, ըստ որում տարրական ծավափ նիստերի սահքի դեֆորմացիաները բացակայում են, իսկ երեք փոխուղղահայաց կողերի ջերմային հարաբերական երկարացումները կարող են միմյանց հավասար չլինել։

Ի տարբերություն ջերմաառանձգականության դասական տեսության, *ջերմաառանձգականության կապակցված տեսության* մեջ հաշվի են առնում դեֆորմացիաների (լարումների) և ջերմային դաշտերի փոխադարձ ազդեցությունը։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
Անջարի բերդաքաղաքի ավերակները
**Քալքիս**, Անջարի պատմական բերդը, որը ի տարբերություն լիբանանյան այլ ճարտարապետական հուշարձանների ուրույն է իր կառուցվածքով։

Պատմություն
-----------

Քալքիս բերդաքաղաքի ավերակները գտնվում են Անջարի հյուսիսարևելյան կողմում, որտեղ 1939 թվականին հաստատվեցին մուսալեռցիները։

Մարկոս Անտոնիոսը Քալքիսը նվիրում է Կլեոպատրային, ով իր հերթին դա փոխանցում է Հերովդեսի թոռներին։

5-րդ դարում այն գրավում են Օմայատները և այն վերածում բարգավաճ բերդաքաղաքի, պարսպապատում են, կառուցում պալատ, մզկիթ, դատարան, բաղնիք, հարեմ և այլն։

Բերդաքաղաքն ուներ 600 խանութ և դարձել էր առևտրական քարավանների հանդիպման վայրը։
Հիշամ իշխանն ապստամբում է Օմայանների դեմ և 744 թվականին բերդաքաղաքի մոտ մեծ ճակատամարտ է տեղի ունենում և բերդաքաղաքը կործանվում է։ Բերդաքաղաքը դարերով մնում է լքված (հավանական է, որ խաչակիրները գրավում և մասնակի վերանորոգում են այն)։ Բերդաքաղաքն ունի 350 X 385 մետր տարածություն և խաչաձև հատակագիծ՝ չորս դարպասներով՝ դեպի երկրի հիմնական չորս ուղղություններ։

Անջարի բերդի ավերակները

Բերդաքաղաքը 1900-ական թթ.
-------------------------

1953 թվականին ռուս հնագետ Սեմսոնի ղեկավարութեամբ սկսվում են հնագիտական պեղումներ։ Վերակառուցման աշխատանքները ղեկավարում է հայազգի պրոֆեսոր Հարություն Գալայանը։ Պեղումները դադարեցվում են Լիբանանում քաղաքացիական պատերազմի պատճառով։

1974 և 1991 թթ. բերդում Լիբանանյան պետության կողմից կազմակերպվում են փառատոներ, որին մասնակցում է նաև Անջարի հայությունը։

Բերդը դարձել է Լիբանանի հնագիտական կենտրոններից մեկը, բաց է զբոսաշրջիկների համար, ունի իր պահակները, հուշանվերների խանութներ և զբոսավարներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Անջարի պատմական բերդը(չաշխատող հղում)
**Գյուլթեքին Հաջիբեյլի** (ադրբ.՝ Gültəkin Hacıbəyli, հոկտեմբերի 13, 1973(1973-10-13), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ադրբեջանցի իրավաբան, լեզվաբան, գիտնական և քաղաքական գործիչ։ Ադրբեջանական Հանրապետության Միլլի Մեջլիսի երկրորդ և երրորդ գումարման պատգամավոր։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1973 թվականին Բաքվում։ Ավարտել է Բաքվի պետական համալսարանի արևելագիտության և իրավունքի ֆակուլտետը։

Տիրապետում է անգլերենին, ֆրանսերենին, ռուսերենին, արաբերենին, պարսկերենին։

1995-1997 թվականներին դասավանդել է Բաքվի պետական համալսարանի արաբական բանասիրության ամբիոնում։ 1996-2002 թվականներին դասավանդել է անգլերեն և իրավունք Արևմտյան համալսարանում։ 2002 թվականից աշխատում է Բաքվի պետական համալսարանի միջազգային իրավունքի ամբիոնում։ Բանասիրական գիտությունների թեկնածու է։

Ընտրվել է Ադրբեջանական Հանրապետության Միլլի Մեջլիսի երկրորդ և երրորդ գումարման պատգամավոր։ Այդ ընթացքում եղել է Միջազգային հարաբերությունների և միջխորհրդարանական կապերի հանձնաժողովի նախագահ և Եվրոպայի խորհրդի Խորհրդարանական վեհաժողովում Ադրբեջանի ազգային պատվիրակության անդամ։

Ընտանիք
-------

Ունի մեկ երեխա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  İtmiş Gültəkinin nağılı: xəyanət, yalan, şər...
**Single Top 100**, հոլանդական երեք պաշտոնական հիթ-շքերթներից մեկը, մյուս երկուսն են Dutch Top 40 և Mega Top 50: Հիմնվում է սինգլների վաճառքների և պաշտոնական ներբեռնումների տվյալների վրա։

Հիթ-շքերթը հիմնվել է 1969 թվականի մայիսի 23-ին և անվանվում էր *Hilversum 3 Top 30*: Այն հեռարձակվում էր VPRO և NOS հեռուստակայանների եթերում։ 1978 թվականից հորիզոնականնրի քանակը ավելացվեց մինչև 50-ը, իսկ 1987 թվականից մինչ 100։ *Mega Top 100* անվանումը հիթ-շքերթը ստացել է 1997 թվականին։

Չարթի անվանումները
* 1969—1974: **Hilversum 3 Top 30** (1971 թվականի ապրիլի 2-ից՝ **Daverende 30**)
* 1974—1993: **Nationale Hitparade**
	+ 1974—1978 թոփ 30
	+ 1978—1987 թոփ 50
	+ 1987—1989 **Nationale Hitparade Top 100**
	+ 1989—1993 **Nationale Top 100**
* 1993—1997: **Mega Top 50**
* 1997—2004: **Mega Top 100**
* 2004 — մինչ այժմ։ **Mega Single Top 100**

Չարթում առաջին անգամ առաջին հորիզոնականը զբաղեցրած երգն էր Middle of the Road խմբի *Soley soley* կատարումը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Hung Steffen։ «Dutch Charts - dutchcharts.nl»։ *www.dutchcharts.nl*
2. 1 2  *Mega Charts — Jubileum Editie*. Ed Hoogeveen, Kosmos-Z&K Uitgevers, 2004. ISBN 90-215-4020-7

Արտաքին հղումներ
----------------

* DutchCharts.nl — Պաշտոնական կայք (նիդեր.)
**Վանկաշեշտական ոտանավոր** (սիլաբոտոնիկական) (հունարեն՝ συλλαβή` վանկ և τόνος` շեշտ), տաղաչափական հիմնական համակարգերից մեկը։ Ի տարբերություն վանկական ոտանավորի, վանկաշեշտական ոտանավորի ռիթմը պայմանավորում են ոչ միայն վանկերի հավասար քանակը, այլև շեշտերի կանոնավոր դասավորությունը, ընդ որում, երկրորդ պայմանն ավելի կարևոր է. բանաստեղծն այնպես է ընտրում բառերը, որպեսզի շեշտերն իրար հաջորդեն որոշակի կայուն դասավորությամբ։ Հակառակ դեպքում, եթե անգամ տողերում վանկերի քանակը հավասար լինի, ռիթմ չի առաջանա։ Հենց այդ պատճառով էլ գոյանում են շեշտված և անշեշտ վանկերի համանման խմբեր, որոնք կոչվում են բանաստեղծական ոտքեր։ Յուրաքանչյուր ոտքի մեջ մտնում են մեկ շեշտված և մեկ կամ ավելի անշեշտ վանկեր։ Ըստ այդմ, գոյանում են երկվանկ ոտքեր (յամբ, քորեյ), եռավանկ ոտքեր՝ ստեղն, քողաղոտ, անապեստ։

Բանաստեղծական ոտքի հասկացությունը և ոտքի տեսակների անունները գալիս են անտիկ տաղաչափությունից, որտեղ ոտքը կազմվում էր արտասանությամբ երկար և կարճ վանկերից։ Վանկաշեշտական ոտանավորում արտասանությամբ երկար վանկի տեղը գրավել է շեշտված վանկը, իսկ կարճի տեղը՝ անշեշտ վանկը։

Վանկաշեշտական ոտանավորը բնորոշ է այն լեզուներին (անգլերեն, գերմաներեն), որոնցում բառաշեշտը կայուն տեղ չունի և չափածո խոսքում շատ հաճախ իմաստակերտ նշանակություն է ստանում։ Այս համակարգն առավել համապատասխանում է ռուսաց լեզվին և 18-րդ դարի կեսերից լայն տարածում ստացավ ռուսական պոեզիայում (Պուշկին, Լերմոնտով, Եսենին, Տվարդովսկի և այլն)։

Վանկաշեշտական սկզբունքով բանաստեղծություններ գրվել են նաև հայերենում. *յամբական բանաստեղծություններ*, որոնց մեջ շեշտերը դրվում են զույգ վանկերի վրա, և *անապեստյան բանաստեղծություններ*, որոնցում շեշտը դրվում է տողի բոլոր երրորդ վանկերի վրա։ Սակայն հայ պոեզիային առավել բնորոշ է ոչ թե շեշտերի կանոնավոր դասավորությունը, այլ վանկերի հավասար թիվը տողերում և կիսատողերում, այսինքն՝ վանկական ոտանավորը։

Տես նաև
-------

* Տաղաչափություն
* Անտիկ տաղաչափություն
* Տաղաչափական համակարգեր
* Ռիթմ
* Բանաստեղծական ոտք
* Վանկական ոտանավոր
* Համաշեշտ ոտանավոր
* Չափական ոտանավոր
* Յամբ
* Անապեստ
* Քորեյ
* Քողաղոտ

Աղբյուրներ
----------

* Էդ. Ջրբաշյան, Հ. Մախչանյան, Գրականագիտական բառարան, էջ 289
|  |
| --- |
| **Ջրընկալ օլիմպիական** |
| Ջրընկալ օլիմպիականՋրընկալ օլիմպիական |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Վերնաբաժին** | Բարձրակարգ բույսեր (Embryophyta) |
| **Տիպ/Բաժին** | Անոթավոր բույսեր (Tracheophyta) |
| **Ենթատիպ** | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
| **Կարգ** | Գորտնուկածաղկավորներ (Ranunculales) |
| **Ընտանիք** | Գորտնուկազգիներ (Ranunculaceae) |
| **Ցեղ** | Արծվամագիլ *(Aquilegia)* |
| **Տեսակ** | **Ջրընկալ օլիմպիական** *(A. olympica)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Aquilegia olympica***Boiss. 1841 |

**Ջրընկալ օլիմպիական** (լատ.՝ Aquilegia Olimpica), Հրանունկազգիների ընտանիքին պատկանող բազմամյա ծաղկաբույս է։

Տարածում
--------

Հիմանականում հանդիպում է Հայկական ՍՍՀ-ի հյուսիսարևելյան շրջաններում, վերին անտառային, ինչպես նաև Ստեփանավանի, Սպիտակի և Իջևանի տարածքների մերձալպյան գոտիներում։

Կառուցվածք
----------

Զարգացած է արմատային համակարգը, հողում խորանում է մինչև 60 սմ։ Բարձրությունը հասնում է 35-40 սմ-ի։
Տերևները՝ կապտականաչավուն են, կտրտված և շատ գեղեցիկ։Ունի յուրահատուկ դուրեկան բուրմունք։ Պսակը՝ երկնագույն, պսակաթերթիկները սպիտակ են կենտրոնում մինչև 7 սմ տրամագծով։ Ծաղկման շրջանում մեկ բույսի վրա բացվում է մինչև 25-30 ծաղիկ։ Բազմանումը կատարվում հիմնականում սերմերով նաև թփի բաժանման միջոցով։ Ցանքը կատարում են աշնանը կամ վաղ գարնանը։ Ծաղկել սկսում է ցանքի հաջորդ տարվանից, ավելի առատորեն ծաղկում է կյանքի երրորդ տարում։ Սվերասեր, չափավոր խոնավասեր բույս է, պահանջում է սննդանյութերով հարուստ ստրուկտուրային հողեր։

Նշանակություն
-------------

Մեծ է նաև ջրընկալի բուժիչ նշանակությունը։ Դեռևս վաղ ժամանականերից օգտագործվել է ժողովրդական բժշկության մեջ, որպես հակալնդախտային՝ ցավազրկիչ։ Իր մեջ պարունակում է նաև ալկալոինդներ։

Օգտագործում
-----------

Հիմնականում օգտագործվում է լանդշաֆտային ոճի ծաղկադեկորատիվ ձևավորումներում, մեծ մասամբ ստվերում գտնվող կոմպոզիցիաներում հատկապես քարապարտեզներում, ալպինարիաներում։ Ծաղիկները օգտագործվում են ծաղկափնջերում և ծաղկային վերադաշնակումներում։ Բազմացման համար սերմերը կարելի է հավաքել անմիջապես բնությունից։

Գրականություն
-------------

* Լ․ Վ․ Հարությունյան «Քո շրջապատի ծաղիկները»
* Флора СССР. В 30 т. / Гл. ред. акад. В. Л. Комаров; Ред. тома Б. К. Шишкин. — М.—Л.: Изд-во АН СССР, 1937

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Տաքսոնինույնացուցիչներ | 
* Վիքիցեղեր: Aquilegia olympica
* EoL: 2880045
* EPPO: AQIOL
* GBIF: 3930093
* GRIN: 3758
* iNaturalist: 509402
* IPNI: 708973-1
* MoBotPF: 286248
* NBN: NBNSYS0200001804
* NCBI: 349364
* Plant List: kew-2644925
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:708973-1
* Tropicos: 27102327

 |

 |
| **՞**Ավստրալիական ճահճային առնետ |
| --- |
|  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Rattus lutreolus

 |
|  Հատուկ պահպանություն |
| 
Քիչ մտահոգող տեսակIUCN 3.1 *Least Concern* : ??? |
| 

| [{{fullurl:wikispecies:{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} ԴասակարգումըՎիքիցեղերում] | uselang=hy}}[{{fullurl:commons:Special:Search/{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} Պատկերների որոնումՎիքիպահեստում] | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Ավստրալիական ճահճային առնետ** (լատ.՝ Rattus lutreolus), կրծողների տեսակ մկների ընտանիքից։ Ավստրալիայի Էնդեմիկ է։

Նկարագրություն
--------------

Մարմնի երկարությունը 122-ից 197 մմ է, պոչի երկարությունը` 56-ից 147 մմ, միջին քաշը` 115 գ։ Մորթու գույնը և մարմնի վերին մասը մոխրա-դարչնագույնից մուգ-մոխրագույն է, իսկ ստորին մասը վառ է, դարշնագույնից մինչև սպիտակ գույն։ Մեջքի որոշ մազեր ունեն ոսկեգույն ավարտներ։ Ավստրալիական ճահճային առնետը ունի փոքրիկ ականջներ, որոնք առավելապես թաքնված են մորթու մեջ։ Նրանք ունեն թեփուկավոր` պոչ հազվադեպ մազերով։

Տարածում
--------

Տեսակը տարածված է Ֆրեյզեր կղզուց հարավ-արևելք և Կենգուրու կղզուց հարավ։ Այն նաև տարածված է Թասմանիայում և Բասսա նեղուցի կղզիներում, դրա մեկուսացած պոպուլյացիա կա Քվինսլենդ նահանգի հյուսիս-արևմուտքում, Ատերտոն և Պալումա բարձրավանդակների միջև։ Հանդիպում է ծովի մակարդակից 1600 մ բարձրության վրա։ Մեծապես կապված է ավստրալիական մայրցամաքի ջրա-ճահճային հանդավարների հետ, բայց Թասմանիայում գրավում է բնակման լայն ընդգրկում, ներառյալ լեռնային շրջաններ, խոնավ անտառներ, չափավոր խոնավ ճահիճներ և անտառներ։ Հաճախ հանդիպում են բոշխազգիների տեսակների մոտակայքում։

Կենսակերպ
---------

Կենդանիները հիմնականում սնվում են տերևներով և բույսերի ընձյուղներով` իրենց սսնդակարգն ավելացնելով սերմերով, բերքով և միջատներով։ Ավելի հազվադեպ ուտում են արմատներ և ստորգետնյա սնկեր։ Իգականները կարող են ծննդաբերել տարին մի քանի անգամ և հանել 3-ից 5 ձագ, որոնք կշռում են 5 գ։ Երեք ամսական հասակում էգը սեռահասուն է դառնում։ Նրանք ապրում են 1-ից 2,4 տարի։ Տեսակի պոպուլյացիայի թիվն էականորեն նվազում է, որը կապված է Եվրոպայից ներգաղթածների պատճառով բնակության տեղը կորցնելու հետ։ Մերձափնյա գոտու զարգացումը կարող է հանգեցնել տեղական որոշ անկման։ Տեսակը հանդիպում է մի քանի բնապաշտպանական տարածքներում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Cindy Felcher: Australian swamp rat im Animal Diversity Web der University of Michigan Museum of Zoology.


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN |

 |
**Ֆրոնդա** (ֆր.՝ Fronde; բառացի՝ *պարսատիկ*), հասարակական շարժում բացարձակ միապետության դեմ Ֆրանսիայում, 1648-1653 թվականներին։

Մասնակցել են տարբեր նպատակներ հետապնդող հասարակական զանազան խավեր։ Պատճառներն էին հարկային ճնշման ուժեղացումը և քայքայիչ Երեսնամյա պատերազմը՝ 1618-1648 թվականներին։ Ջուլիո Մազարինիի կառավարության հարկային քաղաքականությունը առաջ էր բերել Փարիզի պառլամենտի և նրա հետ կապված բուրժուական շրջանակների ընդդիմությունը։ Պառլամենտը ժամանակավորապես դաշնակցել էր ժողովրդական հակաֆեոդալական ուժերի հետ և պահանջել ռեֆորմներ։

1648 թվականի օգոստոսի 26-27-ին Փարիզում սկսվում է զանգվածային զինված ապստամբություն, սակայն Փարիզի բուրժուազիան և պառլամենտի որոշ անդամներ, վախենալով ժողովրդական շարժման վերելքից, բանակցությունների մեջ են մտնում արքունիքի հետ։ 1649 թվականի մարտին ավարտվել է «պառլամենտական ֆրանդան», սակայն ժողովրդական հուզումները շարունակվել են։

1650 թվականի սկզբից ընդդիմությունը գլխավորել են արքունիքի հետադիմական շրջանակները («արքայազների ֆրոնդա»), որոնց նպատակն էր կառավարության վրա ճնշում գործադրելով ստանալ ձեռնտու պաշտոններ, թոշակներ և այլն։ 1651 թվականին Մազարինին հարկադրված հրաժարական է տվել և հեռացել երկրից, սակայն շուտով վարձկան զորքերով վերադարձել է Ֆրանսիա։ 1652 թվականի վերջին Մազարինին նվերներով և զիջումներով հաշտության է մղել ֆրոնդայի ազնվատոհմ գործիչներին, իսկ 1653 թվականի կեսին ճնշել ֆրոնդայի ամենաարմատական կենտրոնը՝ Բորդոյում։

Ֆրոնդայի պարտությունը հանգեցրել է ֆեոդալական հետադիմության ուժեղացմանը գյուղում և նպաստել Լյուդովիկոս XIV-ի անսահմանափակ իշխանության հաստատմանը։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |

Վիքիբառարան

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ընթերցե՛ք **«ֆրոնդա»** բառի բացատրությունը Հայերեն Վիքիբառարանում։ |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գավառ (այլ կիրառումներ)
**Գավառ**, վարչատարածքային բաժանման միավոր է՝ ընդունված տարբեր երկրներում և պետություններում։

Վարչատարածքային բաժանում
------------------------

Տարբեր երկրներ ունեն վարչատարածքային բաժանման իրենց սկզբունքները սակայն միջազգային պրակտիկայում ընդունված է տարբեր երկրների վարչատարածքային միավորներն անվանել տեղական լեզվով հնչող բառերով, Օրինակ «օկրուգ»՝ Ռուսաստան, «քաունթի/կոմսություն»՝ Մեծ Բրիտանիա, «վիլայեթ»՝ Թուրքիա, «մարզ»՝ Հայաստան։

Արևմտյան հայաստանում, որը գտնվում էր Օսմանական Թուրքիայի կազմում, օգտագործվում էր «գավառակ» եզրը որպես վարչատարածքային միավոր։

Առաջին աստիճանի միավորներ
-------------------------

Մարզ կամ այս բառի թարգմանաբար օգտագործվող տարբերակներով են անվանվում հետևյալ երկրների վարչատարածքային միավորները։

| Պետության անվանում | Աշխարհամաս | Մարզի անվանում | Բնօրինակ լեզվով | Մարզերի ցուցակ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Ալբանիա Ալբանիա | Եվրոպա | կարկ | ալբ․՝ qark | Ալբանիայի գավառներ |

Երկրորդ աստիճանի միավորներ
--------------------------

Հետևյալ պետություններում գավառները պետության կազմի մեջ չեն մտնում ուղղակիորեն, այլ հանդիսանում են ավելի մեծ միավորների՝ մարզերի կամ նահանգների մասերը։

| Պետության անվանում | Աշխարհամաս | Գավառի անվանում | Բնօրինակ լեզվով | Գավառների ցուցակ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Բելգիա Բելգիա | Եվրոպա | պրովինս | հոլ.՝ provincie | Բելգիայի գավառներ |
| Սիրիա Սիրիա | Ասիա | մինտակա | արաբ․՝ منطقة‎‎ | Սիրիայի գավառներ |
| Իտալիա Իտալիա | Եվրոպա | պրովինս | իտալերեն՝ provincia | Իտալիայի գավառներ |

Գավառի կարգավիճակով այլ միավորներ
---------------------------------

Մի քանի պետությունների վարչական միավորներ չեն կոչվում մարզեր, բայց դրանք ունեն գավառի կարգավիճակ։ Դրանք են՝

| Պետության անվանում | Աշխարհամաս | Նահանգի անվանում | Բնօրինակ լեզվով | Ցուցակ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Հայաստան Հայաստան | Ասիա | մարզ | հայերեն՝ մարզ | Հայաստանի մարզեր |

Տես նաև
-------

* Երկրամաս
* Նահանգ
* Մարզ
* Շրջան
* Համայնք

Վիքիբառարան

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ընթերցե՛ք **«գավառ»** բառի բացատրությունը Հայերեն Վիքիբառարանում։ |
**Սրսկիչ մեքենաներ**, հեղուկ թունաքիմիկատներով բույսերի սրսկումն իրագործող գյուղատնտեսական մեքենաներ կամ ապարատներ։ Սրսկիչ մեքենաներն օգտագործում են նաև շենքերի ախտահանման ժամանակ։

Սրսկիչ մեքենաների տեսակները
---------------------------

Ըստ նշանակման, փոշիացնող սարքի և աշխատանքի ժամանակ տեղափոխման եղանակի՝ տարբերում են համապատասխանաբար դաշտային մշակաբույսերի, խաղողի և պտղատու այգիների մշակման, հիդրավլիկական, քամհարային և աերոզոլային, տրակտորային (կախովի և կցովի), թիկնափոկային (շալակի), ձիաքարշային և ավիացիոն սրսկիչներ։

*Հիդրավլիկական սրսկիչներում* հեղուկը ճնշման տակ մղվում է ծայրապանակները, մանրանում և այդտեղից արտանետվում մշակվող օբյեկտի վրա։

*Քամհարային սրսկիչ մեքենաներում* թունաքիմիկատը փոշիացնող ծայրապանակներով մշակվող օբյեկտի վրա է արտանետվում օդի հոսքի օգնությամբ։ Սրսկիչ մեքենաների հիմնական հանգույցները և մեխանիզմներն են՝ խառնիչով հեղուկամանը (ռեզերվուար), ճնշում ստեղծող պոմպը, օդափոխիչը (քամհարային սրսկիչ մեքենաներում), փողրակը կամ մետաղաձողը, ճնշման կարգավորիչը, փոշիացնող ծայրապանակները, լցավորման արտարկիչը։ Հեղուկի ծախսի չափը հսկվում է ճնշաչափով։ Տրակտորային սրսկիչների աշխատանքային օրգանները գործի են դրվում տրակտորի լիսեռի, թիկնափոկայինը՝ ձեռքի աշխատանքի, ավիացիոնը՝ ինքնաթիռի վրա տեղադրված քամհարի օգնությամբ։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 168)։*  |
**Օբզոր** (բուլղար․՝ Обзор), առողջարանային քաղաք Բուլղարիայի հարավարևելյան հատվածում։ Գտնվում է Բուլղարիայի սևծովյան ափին։ Վարչականորեն մտնում է Բուրգասի մարզի Նեսեբիրի համայնքի կազմի մեջ։

Ըստ 2012 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 1980 մարդ։

Քաղաքի օրն ամեն տարի նշվում է հունիսի 24-ին՝ Սուրբ Հովհաննես Մկրտչի տոնին։

Պատմություն
-----------

Օբզոր քաղաքն ունի շուրջ 3 հազար տարվա պատմություն։ Այստեղ հաստատված առաջին ազգերից էին թրակիացիները։ Հին հույները մ․թ․ա․ 1-ին հազարամյակում հիմնել են Հելիոպոլիս բնակավայրը, որը թարգմանաբար նշանակում է *«Արևի քաղաք»*։

Մեր թվարկության 1-ին դարում քաղաքը գրավել են հռոմեացիները։ Դրանից հետո այստեղ կառուցվել է գերագույն աստված Յուպիտերի արձանը և քաղաքը սկսել է կոչվել *Թեոպոլիս*, որն էլ իր հերթին թարգմանաբար նշանակում է «Աստծո քաղաք»։ Հռոմեական տաճարի մնացորդները մինչ օրս պահվում են քաղաքի կենտրոնում։

395 թվականին Հռոմեական կայսրության մասնատումից հետո քաղաքը դարձել է Արևելյան Հռոմեական կայսրության՝ Բյուզանդիայի կայսրերի ամառային նստավայրը։ Ավելի ուշ այստեղ կառուցվել է միջնադարյան ամրոց։

Օսմանյան զավթիչների կողմից Բուլղարիայի գրավումից հետո քաղաքը կորցրել է իր հեղինակը և վերածվել շարքային գյուղի, որին տրվել է Գոզեն անունը (թուրքերեն լեզվով նշանակում է «ակնարկ»)։

Անկախ Բուլղարիայի պայմաններում 1936 թվականին վերադարձվել է բնակավայրի հին անվանումը, իսկ 1984 թվականի սեպտեմբերի 9-ին Օբզորը վերստին ստացել է քաղաքի կարգավիճակ։

Զբոսաշրջություն
---------------

1934 թվականից սկսած Օբզորը դառնում է առողջարանային քաղաք։ Առողջարանը բուժական ազդեցություն կարող է ունենալ բրոնխիալ ասթմայով և այլ բրոնխային հիվանդություններով տառապող անձանց համար։ Այս հանգամանքը պայմանավորված է նպաստավոր աշխարհագրական դիրքով։ Այն գտնվում է Սև ծովի ափին՝ Ստարա Պլանինայի լեռների հարևանությամբ։

Առողձարանի շրջակա հատվածն ամբողջովին անտառածածկ է։ Քաղաքից 1,5 կմ հեռավորության վրա գտնվում են բուժիչ հանքային աղբյուրներ։ Օբզորի ծովափը գտնվում է 8 կմ հեռավորության վրա։

Քաղաքն ունի զարգացած զբոսաշրջային ենթակառուցվածքներ․ 2003-2005 թվականներին այստեղ կառուցվել են մի շարք հյուրանոցային համալիրներ, որոնցից նշանավոր են «Хелиос бийч»-ն և «Хелиос бей»-ը։ Կան նաև մեծ թվով փոքրիկ ընտանեկան հանգստի համար նախատեսված հյուրանոցներ, ինչպիսիե են «Морски бряг»-ն, «Джембо»-ն և«Аянов»-ն։

Տես նաև
-------

* Բուլղարիայի քաղաքների ցանկ
* Բուլղարիայի սևծովյան ափ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Բնակչության պաշտոնական վիճակագրության տվյալներ (բուլղ.)
2. ↑  «Морски бряг»՝ Օբզորի առաջատար հանգստի տներն ու հյուրանոցները


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · GeoNames |

 |