**Իվան Զվորիկինի տուն** (ռուս.՝ Дом Ивана Зворыкина, **Զասլավսկայայի տուն**, ռուս.՝ Дом Заславской), շենք Դոնի Ռոստովում, որը գտնվում է Պուշկինի փողոցի և Սեմաշկոյի նրբանցքի խաչմերուկում։ Կառուցվել է 1914 թվականին ճարտարապետ Վասիլի Պոպովի նախագծով։ Մինչև 1917 թվականի հեղափոխությունը տանն ապրել է Ռոստովի քաղաքագլուխ, գեներալ-մայոր Իվան Նիկոլաևիչ Զվորիկինը։ 1923-1926 թվականներին տանն ապրել է խորհրդային թատերագիր Վլադիմիր Կիրշոնը։ Շենքն ունի մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտի կարգավիճակ։

Պատմություն
-----------

Շենքը կառուցվել է 1914 թվականին ճարտարապետ Վասիլի Պոպովի նախագծով։ Տանը տեղակայված էին Դոնի Ռոստովի քաղաքային վարչությունը և քաղաքագլուխ Իվան Զվորիկինի բնակարանը։ Խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո տունն ազգայնացվեց։ Այնտեղ տեղակայվեցին տարբեր գրասենյակներ, հիմնարկություններ, բնակարաններ և խորկուսդպրոցի հանրակացարանը։ Սկզբնական դեկորի մի մասը կորսվեց։

1923-1926 թվականներին տանն ապրել է խորհրդային թատերագիր Վլադիմիր Կիրշոնը։ Նրա կոմունալ բնակարանի համարը 10-ն էր, պատուհանները նայում էին դեպի բակ։ Նրա կինը՝ Ռիտա Կոռն-Կիրշոնը, հիշում էր. «*Փոքր, մաքուր, միշտ խնամված սենյակում կային գրասեղան, երկու աթոռ, մահճակալ։ Սեղանին գրքերի կույտ էր, թարմ ամսագրեր*»։

2000-ական թվականներին տան երկրորդ հարկը զբաղեցրել է Ռոստովի մարզի նահանգապետ Վլադիմիր Չուբը։ Այնտեղ նա բնակվում էր իր ընտանիքի հետ։ Շենքը վերանորոգվել է, և այնտեղ տեղադրվել է նոր իտալական վերելակ։

Ճարտարապետություն
-----------------

Եռահարկ շենքը զբաղեցնում է թաղամասի անկյունային հատվածը, նրա գլխավոր ճակատները դուրս են գալիս դեպի Պուշկինի փողոց և Սեմաշկոյի նրբանցք։ Տունը կառուցվել է մոդեռն ոճով գոթիկայի տարրերով։ Ճակատների միասնական ճարտարապետագեղարվեստական նկարագիրը որոշում են լուսամուտատեղերի ձևերը, էրկերները և ելուստավորումները։ Ցոկոլային հարկը երեսպատված է կոպտատաշ քարով։ Գոթիկայի տարրերից շենքի ձևավորման մեջ առկա են երեքքառորդային սյուներով ծոփորները, առաջին հարկի պատուհանների վերևում` դեկորատիվ ծաղկամանները։ Շենքի ճակատները պսակված են սլաքաձև խորշերով ատտիկոսներով։ Շքամուտքն ունի սլաքաձև կամարի տեսք։ Շենքի անկյունն ընդգծվում է վեցանկյուն էրկերով, երկրորդ հարկի մակարդակում` եզրակալված պատշգամբով և փոքր աշտարակներով պսակված գմբեթով։ Սկզբնապես աշտարակի քիվապատին տեղակայված էին ասպետների ֆիգուրներ (ապամոնտաժվել են 1960-ական թվականներին)։

Իվան Զվորիկինի տան հատակագիծն ունի բարդ կառուցվածք։ Այն բաժանված է առանձին մուտքերով երկու հատվածի` Պուշկինի փողոցի և Սեմաշկոյի նրբանցքի կողմից։ Յուրաքանչյուր հատվածում առկա են երկբազուկ սանդուղք և վերելակ։ Աստիճանասրահի շուրջ գտնվում են բնակարանները։

Հուշատախտակներ
--------------

1962 թվականին շենքի ճակատին փակցվել է հուշատախտակ հետևյալ տեքստով.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Այս տանը 1923-1926 թվականներին ապրել և աշխատել է խորհրդային հայտնի թատերագիր Վլադիմիր Միխայլովիչ Կիրշոնը` Ռոստովի գրողների կազմակերպության հիմնադիրներից մեկը։ |  |

Երկրորդ հուշատախտակը, որը տեղադրվել է 1997 թվականին, նվիրված է բանահավաք Ֆեոդոր Տումիլևիչին։ Տախտակին գրված է.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Այս տանը (1932-1964) ապրել է Դոնում հայտնի բանահավաք, գիտնական, գրող Տումիլևիչ Ֆեոդոր Վիկտորովիչը |  |

Հիշատակում գրականության մեջ
---------------------------

Իվան Զվորիկինի տունը հիշատակվում է ռոստովցի բանաստեղծ Սերգեյ Կորոլյովի ստեղծագործությունում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  *Волошинова Л. Ф.* Пушкинская улица. — Ростов-на-Дону: «Донской издательский дом», 2000. — С. 57—64. — (Серия "Судьбы улиц, площадей, зодчих"). — ISBN 5-87688-250-X
2. 1 2 3  Мария Бондаренко (2008 թ․ ապրիլի 21). "Жив еще Ростов купеческий". Независимая газета. Retrieved 2013 թ․ հոկտեմբերի 18.
3. 1 2 3 4 5  *Шулепова Э. А.* Дом, в котором с 1923 по 1926 г. жил и работал драматург В. М. Киршон // Материалы свода памятников истории и культуры РСФСР. Ростовская область.. — М.: Изд-во НИИ культуры, 1990.
4. ↑  "Ростов-на-Дону (объекты культурного наследия регионального значения)". Официальный портал Правительства Ростовской области. Retrieved 2013 թ․ հոկտեմբերի 18.
5. 1 2  В три уровня. — газета «Первое сентября», 2001. — № 77.
6. ↑  "Избушка для губернатора". газета «Южный репортёр». Արխիվացված է the original 2013 թ․ հոկտեմբերի 19-ին. Retrieved 2013 թ․ հոկտեմբերի 18. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)