**Facade** (ֆր. façade - ֆասադ, հայ. երբեմն, անգլ. facade), համակարգչային խաղ է Procedural Arts անկախ ստուդիայից՝ արկածի և սիմուլյացիայի ժանրերում։ Façade-ում խաղացողը ստանձնում է Թրիփի և Գրեյսի ընտանիքի հին ընկերոջ դերը։ Խաղի հիմնական առանձնահատկությունը հերոսների շատ զարգացած արհեստական ինտելեկտն է։

Խաղը (կամ «ինտերակտիվ դրամա», ինչպես նկարագրում են հենց մշակողները) թողարկվել է 2005 թվականի հուլիսի 5-ին անվճար խաղալու կարգավիճակով։ Հետագայում այն բազմիցս թարմացվել է՝ սցենարի աննշան թերությունները, շտկվել են արհեստական ինտելեկտը, կրճատվել է սկավառակի պահանջվող տարածքը և այլն։

Սյուժե
------

Façade-ում սյուժեն ուղիղ գիծ չունի, փոխարենը կան միանգամից մի քանի սցենար և երեք տեսակի վերջավորություններ (զույգը կազմում է, զույգը վերջապես կոտրվում է, քեզ վռնդում են)։ Կերպարները արձագանքում են խաղացողի յուրաքանչյուր գործողությանը, նույնիսկ բնակարանի շուրջը կատարվող պարզ շարժմանը կամ նրանց հայացքի ուղղությանը։ Նոր խաղի մեկնարկից հետո խաղացողը հայտնվում է Թրիփ և Գրեյս ընտանիքի տան միջանցքում, պարզ լսելի են հերոսների բուռն վեճն ու ճիչերը։ Խաղացողը թակում է տունը, որից հետո սկանդալն ընդհատվում է, իսկ դուռը բացում է Թրիփը, մինչդեռ նա իրեն այնպես է պահում, կարծես ոչինչ չի եղել և փորձում է զսպել էմոցիաները։ Գլխավոր հերոսի նպատակն է հաշտեցնել ամուսնական զույգին, ովքեր երկար ժամանակ ապրել են երջանիկ, մինչև լուրջ սկանդալ տեղի ունեցավ, կամ, ընդհակառակը, վիճաբանել նրանց հետ։

Խաղի ընթացքը
------------

Խաղի ընթացքը հիշեցնում է ստանդարտ առաջին դեմքի որոնումներ։ Խաղացողը շրջում է բնակարանով, կարող է վերցնել և նետել որոշ իրեր, հերոսների ուշադրությունը հրավիրել ինչ-որ բանի վրա, կատարել որոշ գործողություններ NPC-ի վրա (բարեկամական թեթև հարված, հարված, համբույր շուրթերին)։ Թրիփն ու Գրեյսը` խաղի գլխավոր հերոսները, բացարձակապես դուրս են խաղացողի վերահսկողությունից, երբեմն նրանք իրենք են փորձում վերահսկել խաղացողին (օրինակ, Գրեյսը խնդրում է նրան վիճաբանել իր կողմը)։ Շնորհիվ շատ ակտիվ խաղի հերոսների՝ խաղի ընթացքը հիմնված է երկխոսությունների վրա, ավելին, պետք է միանգամից երկու հերոսների հետ խոսել, և եթե նրանցից մեկի մասին շատ վատ բան ասես, նա կփորձի խաղացողին դուրս հանել բնակարանից։ Հատկապես, դիտողությունները պետք է տրվեն հրամանի տողի միջոցով, այսինքն՝ շարադրել և ստեղնաշարի վրա մուտքագրել այն նախադասությունները, որոնք խաղացողը կխոսի։

Քանի որ խաղն ընթանում է առանց դադարների, խաղը երբեմն կխաղա բազմաթիվ միզանսցեներից մեկը։ Հաջորդ խաղում տեսարանը կարող է արդեն տարբերվել, իսկ հետո սցենարը կտրուկ կփոխվի։

Հասարակության արձագանքը
-----------------------

* The New York Times-ի արվեստի բաժինն ասում էր՝ «Սա վիդեոխաղերի ապագան է»։
* 2006 թվականին Façade-ը ստացել է ժյուրիի գլխավոր մրցանակը Slamdance Independent Games փառատոնում; խաղը նախկինում եղել է 2004 թվականի IGF-ի եզրափակիչ փուլի մասնակիցների թվում։ Նա ցուցադրվել է մի շարք միջազգային արվեստի շոուներում, ներառյալ ISEA 2004-ը Game/Play 2006-ով, և ցուցադրվել է Atlantic Monthly (նոյեմբեր 2006) և Games for Windows։ The Official Magazine (մայիս 2007) ։
* Գրախոսական ռուսալեզու AG.ru կայքը խաղին տվել է բարձր գնահատական՝ 80% (այդպիսով այն ավելացնելով «Ոսկե պանթեոնին»՝ հիմնավորելով. խաղն ու փոխանցումների վրա ծախսված րոպեները լրիվ անհամաչափ են։ Միևնույն ժամանակ, Façade-ը չի կարելի համարել լուրջ իրադարձություն։ Այն կարելի է ընկալել որպես օրիգինալ փորձ, դիզայներական անխոնջ մտքի թռիչք։ Եվ, իհարկե, որպես արժանի հիշատակում հետևելու»։ Բացի այդ, սյունակագիր Իգոր Արտյոմովը նշել է արհեստական ինտելեկտը, վիրտուալ կերպարների մարդասիրությունը և զրույցի վարման ձևը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Façade в базе игр GEO сайта AG.ru
2. ↑  Статья «Redefining the Power of the Gamer» Archived 2010-09-20 at the Wayback Machine. газеты The New York Times в архиве сайта разработчиков.
3. ↑  «Sex, Lies and Videogames», Jonathan Rauch, *The Atlantic Monthly*, Ноябрь 2006
4. ↑  «Type What You Feel» Archived 2009-08-19 at the Wayback Machine. Evan Shamoon, *Games for Windows: The Official Magazine*, Май 2007