**Հյուսիսարևելյան Գրենլանդական ազգային պարկ** (գրենլանդ․՝ Kalaallit Nunaanni nuna eqqissisimatitaq, դան․՝ Grønlands Nationalpark), միակ ազգային պարկը Գրենլանդիայում։ Ինչպես նաև սա ամենահյուսիսային և ամենամեծ ազգային պարկն է աշխարհում։ Մակերեսը 972 000 կմ² է։ Գերազանցում է 163 երկրի տարածքը (առանձին)։ Զբաղեցնում է Արևմտյան Գրենլանդիայի հյուսիսային, Հյուսիսային Գրենլանդիայի արևելյան և Արևելյան Գրենլանդիայի տարածքների մասը՝ ներառյալ Գրենլանդիայի հյուսիսային և հյուսիսարևելյան ափերը։

Պատմություն
-----------

Պարկը հիմնադրվել է 1974 թվականի մայիսի 22-ին և ներկայիս տեսքը ձեռք է բերել 1988 թվականին։ 1977 թվականին ստացել է միջազգային կենսոլորտի արգելոցի կարգավիճակ։ Ընդգրկված չէ ոչ մի մունիցիպալիտետում և գտնվում է գրենլանդական բնության և շրջակա միջավայրի վարչության կառավարության տակ։

Բնակչություն
------------

Պարկում մշտական բնակչությունը բացակայում է, սակայն այստեղ բնակվում է գիտական կայանների և ռազմական բազաների աշխատակիցները։ 1986 թվականին մշտապես բնակվում էր 40 մարդ, ովքեր զբաղվում էին երկրաբանական մշակման լիկվիդացիայով։ Սակայն շուտով այդ մարդիկ լքեցին տարածքը։ Վերջին ժամանակներում պարկի տարածքում ձմեռում է 27 մարդ՝ 100 շներով։

* Դանեբորգ — «Սիրիուս» պարեկախմբի 12 աշխատակից։ Պարեկում են պարկը։
* Դանմարսկհավն — մետեոկայանի 8 աշխատակից։
* Նորդ կայան — ռազմական բազայի 5 աշխատակից։
* Մեստերսվիգ — ռազմական պահակակետի 2 աշխատակից։
* Верхний Лагерь — գիտական կայանի 4 աշխատակից՝ գրենլանդական սառցային վահանի կենտրոնում։

Այստեղ հայտնի է մարդու ժամանակավոր բնակության մոտավորապես 400 վայր։ Ամռանը գիտական անձնակազմի թվաքանակն աճում է։ ZERO (Զակենբերգի էկոլոգիական հետազոտություն 74°28′11″ հս․. լ. 20°34′15″ ամ. ե.HGЯOL) հետազոտական կայանը կարող է ընդունել 20 գիտնական։

Կենդանական աշխարհ
-----------------

Պարկի տարածքում է ապրում 5-15 հազար խոյացուլ (աշխարհի պոպուլյացիայի 40%-ը)։ Ափամերձ տարածքներում կարելի է հանդիպել բազմաթիվ սպիտակ արջեր և ծովափղեր։ Ի թիվս այլ կաթնասունների՝ կան նաև բևեռաղվեսներ, հյուսիսային եղջերուներ, լեմինգներ և արկտիտական սպիտակամորթ նապաստակներ։ Հյուսիսային եղջերուն և գայլը պարկում անհետացել են 1900-1934 թվականներին։ Հանդիպում են նաև փոկերի, կետերի տարբեր տեսակներ։

Թռչուններից կան բևեռային սուզահավ, սագերի բազմապիսի տեսակներ, տունդրայական չիլ կաքավ, բևեռային բու, բևեռային բազե, ագռավներ։

Բուսական աշխարհ
---------------

Պարկի բուսական աշխարհը բավականին աղքատիկ է։ Հիմնականում ներկայացված են քարաքոսներ և մամուռներ։ Ծաղկավոր բույսերից հանդիպում են գաճաճ ուռենին և կեչին։

Պատկերասարահ
------------

* 
* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «The National Park». Greenland.com. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ դեկտեմբերի 15-ին. Վերցված է 2013 թ․ հունիսի 18-ին.
2. ↑  Statistics Greenland, *Greenland in Figures, 2009*
3. ↑  «The Sirius Patrol — Destination East Greenland — www.eastgreenland.com». Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ ապրիլի 21-ին. Վերցված է 2015 թ․ ապրիլի 27-ին.
4. ↑  NOAA Research
5. ↑  WWF page

Արտաքին հղումներ
----------------

* Main park webpage Արխիվացված 2006-04-22 Wayback Machine
* Image gallery
* UN website on park Արխիվացված 2007-03-11 Wayback Machine
* ZERO — Zackenberg Ecological Research Operations
* WWF Wildworld Ecoregion NA1112

|  |  |
| --- | --- |
| Գրենլանդիայի վարչական բաժանում |  |
| մունիցիպալիտետներՔաասուիտսուպ • Քեքատա • Կույալեք • Սերմերսոոք
չներառված տարածքներԱվիաբազա Տուլե • Գրենլանդական ազգային պարկ |

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Հյուսիսարևելյան Գրենլանդական ազգային պարկ** կատեգորիայում։ |