**Հարդեգ,** քաղաք Ստորին Ավստրիայի Հոլլաբրուն նահանգում։ Այն գտնվում է Վալդվիերտելի շրջանում՝ Դիե գետի ափին, Չեխիայի հետ սահմանի վրա։ Դիեի հովիտը գտնվում է Տայատալ ազգային պարկի և Չեխիայի ափին գտնվող Պոդիջի ազգային պարկի հարևանությամբ։

1975 թվականից համայնքը բաղկացած է Հարդեգից, Ֆելինգից, Հեֆուրտից, Մալլերսբախից, Մերկերսդորֆից, Նիդերֆլադնիցից, Պլեիսինգից, Ռիեգերսբուրգից, Ումլաֆից (բնակեցված չէ, ամբողջությամբ տեղակայված է Տայատալ ազգային պարկում և բաղկացած է ընդամենը 12 ձկնորսական տնակներից) և Ուաշբախ քաղաքից։ Հարդեգը հաճախ անվանում են «Ավստրիայի ամենափոքր քաղաք». պատմական պատճառներով այն ունի քաղաքի կարգավիճակ (գերմ.՝ Stadtrecht), բայց Հարդեգը միայն 78 բնակիչ ունի։

Պատմություն
-----------

Հարդեգ ամրոցի մասին առաջին անգամ հիշատակվել է 1145 թվականին Արևելյան Մարկայի մարտերի ժամանակ, այն գրավվել է Գրոգսմայնի կոմսերի կողմից մոտ 1187 թվականին։ Հարդեգն առաջին անգամ որպես քաղաք ճանաչվել է 1290 թվականին։ Գտնվելով Բոհեմիայի թագավորության սահմանին՝ տարածքը ավերվել է 1425 թվականի Հուսյան հեղափոխական շարժման ժամանակ։ 1483 թվականին Հարդեգը հանձնվել է Ավստրիայի Հաբսբուրգների էրցհերցոգությանը։

Կայսր Մաքսիմիլիան I-ը Հարդեգը հանձնել է Պրուչենկի ազնվական ընտանիքի իր նախարարներին և 1499 թվականին նրանց դարձրել Հարդեգի կոմսեր։ Երկու տարի անց կոմս Ուլրիխը Մյունստերբերգի դքսներից գնել է Բոհեմական Կլադսկո շրջանը։ Երեսնամյա պատերազմից հետո ամրոցը քանդվել է, իսկ Խեվենհյուլլեր տոհմի կողմից վերակառուցվել 19-րդ դարի վերջին՝ ըստ Կառլ Գանգոլֆ Կայսերի նախագծերի։ 

Դիեի կամուրջ
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո մինչև 1989 թվականի հեղափոխությունները, Հարդեգը մեկուսացված էր։ Միակ կապը Չեխիայի հետ 1874 թվականին կառուցված կամուրջն էր, որը գտնվում է Դիեի վրայով դեպի հարևան Čížov գյուղ (Horní Břečkov քաղաքապետարանի մաս) Մորավիայում։

Տնտեսություն և ենթակառուցվածքներ
--------------------------------

Քաղաքի հեռավոր իրավիճակը նույնպես պատճառ է դարձել բնակիչների թվի նվազման համար։ Միակ դրական տնտեսական գործոնը տուրիզմն է։ Պաշտոնապես երբևէ գրանցված ամենաբարձր բնակչության թիվը եղել է 1890 թվականին՝ ընդհանուր առմամբ 3 209 մարդ։ Այդ ժամանակվանից ի վեր, բացառությամբ 1939-1951 թվականները, բնակիչների թիվը նվազել է։ Սա բնորոշ է Հոլաբրուն թաղամասին, որը 1980 թվականից ի վեր բնակչության թվի աճ չի ունեցել։

2001 թվականին կար 56 ոչ գյուղատնտեսական ձեռնարկություն, 1999 թվականի տվյալներով՝ 108 գյուղացիական և անտառային տնտեսություն։ 2001 թվականին տնտեսապես ակտիվ անձանց թիվը 597 էր, զբաղվածության գործակիցը՝ 40,8%: Ռիգերսբուրգում կա ածխի նախկին հանքավայր, գործում է Ավստրիայի սադափե մարգարիտների արտադրություն։ Մալլերսբախում և Նիդերֆլադնիցում արդյունահանվում է կաոլինիտ։

Ծխական եկեղեցի և տաղավար
Հարդեգ քաղաքը և ամրոցը ձմռանը, տեսարան Դիե գետի չեխական կողմից
1990 թվականի ապրիլի 12-ին բացվել է Հարդեգից Սիչով դեպի Դիե կամրջի սահմանային անցակետը, որը տարվա ընթացքում միշտ բաց է հետիոտների, հեծանվորդների և դահուկորդների համար սկսած 2006 թվականի մայիսի 9-ից։ Հուլիսին հետիոտների և հեծանվորդների համար բացվել է Ֆելինգից դեպի Podmyče անցակետը։ Եվրոպական միության Շենգեն գոտու ընդլայնումից հետո այժմ սահմանը կարող է հատվել ցանկացած վայրում, ցանկացած պահի, և պաշտոնական անցակետերը հնացած են։

Քաղաքականություն
----------------

2010 թվականի դրությամբ Ավստրիական ժողովրդական կուսակցության (PVP) ներկայացուցիչ Հերիբերտ Դոներբաուերը քաղաքի քաղաքապետն է։ Խորհուրդը բաղկացած է 19 տեղերից, որոնք բաժանված են հետևյալ կերպ. 2010 թվականի մարտի 14-ի ընտրություններից հետո՝ Ավստրիական ժողովրդական կուսակցություն՝ 15, Ավստրիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցություն՝ 4:

Տեսարժան վայրեր
---------------

* Retzerland դդմի ամենամյա փառատոն
* Նախկին կախաղանի աղյուսե սյուներ Նիդերֆլադնիցի և Օբերեցբախի միջև
* Հարդեգ ամրոց
* Ռիեգերսբուրգ ամրոց
* Մերկերսդորֆի մոտակայքում գտնվող Քաջա ամրոցի ավերակներ
* Տայատալ ազգային պարկ

Նշանավոր մարդիկ
---------------

* Ֆրեդի Քուին (ծնված 1931թվականին Նիդերֆլադնիցիայում), երգիչ և երաժիշտ

### Պատվավոր քաղաքացիներ

* Էրվին Պրոլլ Ստորին Ավստրիայի նահանգապետ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Einwohnerzahl 1.1.2018 nach Gemeinden mit Status, Gebietsstand 1.1.2018 — Statistics Austria.
2. ↑  «LH Pröll zur Öffnung neuer Grenzübergänge nach Tschechien (Gov. Pröll on the opening of new border checkpoints to the Czech Republic)» (German). Government of Lower Austria. Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ հուլիսի 24-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
3. ↑  «Nationalpark Thayatal offiziell eröffnet» (German). Government of Lower Austria. Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ հուլիսի 24-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Հարդեգ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4023417-4 · NKC: ge1156124 · VIAF: 235013356 · WorldCat VIAF: 235013356 |

 |