recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Լեմպուա Շոր** (ռուս.՝ Лемпуа-Шор), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Խալմերյու գետի աջ ափից 5կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 11 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետն է մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03020200112103000019379
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103001937
* Ավազանի կոդը — 03.02.02.001
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության։ Լեմպուա Շոր". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ օգոստոսի 10. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 24.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ГВР |

 |
**Շանհայի ֆոնդային բորսա** (չինարեն՝ 上海证券交易所), մայրցամաքային Չինաստանի խոշորագույն առևտրային հրապարակ, Ասիայի առաջավոր ֆոնդային բորսաներից մեկը։ Հիմնվել է 1990 թվականին։ Ոչ առևտրային կազմակերպություն է՝ Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության Արժեթղթերի կոմիսիայի ղեկավարությամբ։

Բորսան մտնում է Ասիայի և Օվկիանիայի ֆոնդային բորսաների ֆեդերացիայի կազմի մեջ։

Բորսայում վաճառվող բաժնետոմսերը երկու տիպի են. А և В: А՝ յուանով վաճառվող բաժնետոմսեր։ B–բաժնետոմսերը ստեղծվել են 90-ականների կեսերին միայն ոչ ռեզիդենտների համար և նոմինացված են ԱՄՆ դոլարներով։ Արտասահմանցիները կարող են վաճառել В տիպի բաժնետոմսերը առանց սահմանափակումների, իսկ А տիպի բաժնետոմսերը մինչև 2014 թվականի հոկտեմբերը արտասահմանցիներից կարող էին գնել միայն խոշոր ինստիտուցիոնալ ներդրողները, որոնք «որակավորված ինստիտուցիոնալ արտասահմանյան ներդրողի» արտոնագիր էին ստացել, և կարող էին գործել միայն իրենց հատկացված քվոտաների շրջանակներում։ 2014 թվականի հոկտեմբերից սկսած՝ Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության կառավարությունը թույլատրեց ավելի քան 500 խոշորագույն ընկերությունների արտասահմանցի ներդրողներին Հոնկոնգում բրոքերների միջոցով վաճառել իրենց բաժնետոմսերը։

Ֆոնդային ինդեքսներ
------------------

Հիմնական ֆոնդային ինդեքսը SSE Composite-ն է, որը արտահայտում է բորսայի բոլոր ընկերությունների իրադրությունը։

SSE 50՝ 50 «երկնագույն քարտերի» բաժնետոմսերի ինդեքս։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Market Identifier Code — ed. size: 1242
2. ↑   Ասիայի և Օվկիանիայի ֆոնդային բորսաների ֆեդերացիայի պաշտոնական կայք
3. ↑  "Ասիայի և Օվկիանիայի այլ խոշորագույն բորսաներ". Արխիվացված է the original 2015 թ․ օգոստոսի 22-ին. Retrieved 2016 թ․ մայիսի 21.
4. ↑  *Վլադիմիր Յուժակով* Չինաստանի բացում. ինչու է Պեկինը թույլ տալիս իր շուկա արտասահմանցիների մուտքը // Forbes.ru

Արտաքին հղումներ
----------------

* Բորսայի պաշտոնական կայքը
**Շանկլիշ** (արաբ․՝ شنكليش‎‎), պանիր, որը բնորոշ է Լևանտի և Սիրիայի խոհանոցներին։ Այս գնդաձև պանիրները պատրաստում են կովի և ոչխարի կաթից։ Պատված են չոր ծիթրոնով կամ պղպեղով։ Յուրահատուկ համի համար այն անվանում են «սիրիական ռոկֆոր» (الروكفور الشامي *Ալ ռուկաֆուր աշ Շամի*)։ Ինչքան հնեցված են պանիրները, այնքան սուր է համը և կարծր կազմությունը։

Տարբերակներ
-----------

Շանկլիշը սովորաբար շփոթում են ավելի փափուկ տեսակի պանրով, որն անվանում են սուրկե (سوركي)․ վերջինս ավելի փափուկ է և թարմ, իսկ շանկլիշն առավել ուժեղ համ ունի։ Սուրկեն բնորոշ է Տարտուսին, Իսքենդերունին, իսկ շանկլիշը Հոմսին, Համային և այլն։

Կախված համեմունքներից, որոնցով պատում են պանիրը, այն ունենում է տարբեր համեր։

Ջաիֆուրա՝ աղցան շանկլիշից

Պատրաստում
----------

Պանիրը հիմնականում պատրաստում են գարնանը և մարինացնելով պահում մինչև ձմեռ։ Շանկլիշ ստանալու համար իրար են խառնում լաբնեն (لبنة) (քամած մածուն) և թարմ քամած կիտրոնի հյութը։ Եռացնելուց առանձնանում է մակարդը, որը հավաքվում է այնքան ժամանակ, մինչև մնում է մաքուր հեղուկը։

Ստացված մակարդից գնդաձև պանրագլուխներ են պատրաստում՝ մոտավորապես 6 սմ տրամագծով։ Պանիրը պատում են ծիթրոնով կամ զաթարով, կամ էլ Հալեպի պղպեղով և չորացնում են արևին։ Հետո հերմետիկ փակվող տոպրակներում պահվում է որոշ ժամանակ, մինչև որ պահպանման համար պահվում է յուղի մեջ։

Օգտագործում
-----------

Շանկլիշը արաբական շատ ճաշատեսակների համար ծառայում է որպես բաղադրիչ․ դրոնց անվանում են մեզե (ակրատ)։ Շ

Ամենատարածված ուտեստներից է ջաիֆուրան՝ աղցան, որը պատրաստում են շանկլիշից, պոմիդորից, սոխից և ձիթապտղի յուղից։ Շանկլիշը նաև մանր կտրատում են և մատուցում ձվածեղի հետ կամ արաբական հացի՝ վարունգով, անանուխով և ձիթապտղի յուղով։ Շանկլիշը հրամցնում են որպես ակրատ անիսոնի օղու հետ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  زهرة محمد. "الشنكليش السوري .. طقوس تراثية في التحضير من جيل لجيل". *سوريات* (in արաբերեն). Արխիվացված է the original 2021 թ․ նոյեմբերի 2-ին. Retrieved 2021 թ․ նոյեմբերի 2. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  *Aglaia Kremezi, Penny De Los Santos* Mediterranean Vegetarian Feasts. — Abrams, 2014-10-07. — 448 с. — ISBN 978-1-61312-711-7 "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2021 թ․ նոյեմբերի 2-ին. Retrieved 2023 թ․ սեպտեմբերի 2.
3. ↑  *Julie Ann Sageer, Leah Bhabha* Julie Taboulie's Lebanese Kitchen: Authentic Recipes for Fresh and Flavorful Mediterranean Home Cooking. — St. Martin's Publishing Group, 2017-06-06. — 310 с. — ISBN 978-1-250-09494-0 "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2021 թ․ նոյեմբերի 2-ին. Retrieved 2023 թ․ սեպտեմբերի 2.
4. ↑  ""الشنكليش أو السوركي أو الشعيفورة".. مونة المطبخ الشعبي السوري". Արխիվացված է the original 2021 թ․ հուլիսի 29-ին. Retrieved 2022 թ․ մարտի 7. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Շանկլիշ** կատեգորիայում։ |
**Շոկոլադով կաթ** (ռուս.՝ Шоколадное молоко), շոկոլադով ու կաթով պատրաստվող ըմպելիքի տեսակ, որն ունի կակաոյի անուշաբույր համ։ Այն ստանում են կովի, այծի կամ այլ կաթի հետ շոկոլադի օշարակ կամ կակաոի փոշի խառնելով։ Պատրաստվել է Հանս Սլոանի կողմից 1680-ական թվականին։

Շոկոլադով կաթը կարելի է պատրաստել ինչպես գործարանային, այնպես էլ տնային պայմաններում։ Պատրաստման համար կարող են օգտագործել կակաոյի փոշի, շոկոլադի օշարակ, կամ հալված շոկոլադ ու շաքար։ Հաճախ էլ ավելացնում են այլ բաղադրիչներ՝ օսլա, վանիլին, կամ (ինչպես ժամանակակից արտադրության մեջ) տարբեր արհեստական համեմունքներ։ Շոկոլադով կաթը սովորաբար խմում են սառը վիճակում, երբ այն սկսում է տաքանալ, բուրում է սուրճի նման։.

Չնայած կակաոյով այս ըմպելիքի հայտնի լինելուն և այն փաստին, որ ըստ որոշ հետազոտողների, այն դրական ազդեցություն է ունենում օրգանիզմի վերականգման համար ֆիզիկական ծանրաբեռվածությունից հետո, այլ հետազոտողներ այն վնասակար են համարում՝ շաքարի բարձր պարունակության պատճառով։ Դրա հաճախակի օգտագործումը կապում են ճարպակալման հավանականության հետ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "About Hans Sloane". Արխիվացված է the original 2013 թ․ դեկտեմբերի 27-ին. Retrieved 2020 թ․ օգոստոսի 26.
2. ↑  «Milk as an effective post-exercise rehydration drink», Cambridge Journal of Nutrition, 26 April 2007
3. ↑  "Rudd Center for policy and obesity". Արխիվացված է the original 2015 թ․ փետրվարի 9-ին. Retrieved 2020 թ․ օգոստոսի 26.
4. ↑  "Chocolate Milk Debate Rages On | Rodale News". Արխիվացված է the original 2010 թ․ օգոստոսի 15-ին. Retrieved 2012 թ․ սեպտեմբերի 11.

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Շոկոլադով կաթ** կատեգորիայում։ |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լենինի հուշարձան (այլ կիրառումներ)

**Լենինի հուշարձան** (ռուս.՝ Памятник Ленину), հուշարձան Ղրիմի Յալթա քաղաքում, որը նվիրված է ռուս հեղափոխական, 1917 թվականի Հոկտեմբերյան հեղափոխության կազմակերպիչ, բոլշևիկյան կուսակցության հիմնադիր և առաջնորդ, խորհրդային քաղաքական գործիչ (Խորժողկոմի` ՌԽՖՍՀ կառավարության առաջին նախագահ, ԽՍՀՄ հիմնադրման գլխավոր նախաձեռնողներից), կոմունիզմի գաղափարների տեսաբան, համաշխարհային կոմունիստական շարժման առաջնորդ Վլադիմիր Ուլյանովին (Լենին)։ Գտնվում է քաղաքի նույնանուն առափում և հրապարակում։ Երիտասարդների հանդիպման սիրված վայր է։

Նկարագրություն
--------------

Խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո քաղաքի գլխավոր առափը վերանվանվել է Լենինի անվան առափնյա փողոց։ Այն ասֆալտապատվել է, տնկվել են դեկորատիվ բույսեր, հովհարաձև արմավենիներ։ Այն բանից հետո, երբ փողոցը փակվեց տրանսպորտային միջոցների համար, այն դարձավ բուլվար։ 1920-ական թվականներին խորհրդային իշխանության օրոք առափնյա փողոցի պուրակում տեղադրվեց Յալթայում Լենինի առաջին հուշարձաններից մեկը։ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին հուշարձանն ապամոնտաժվել է և այլևս չի հայտնաբերվել։

Յալթայի հուշարձանը համարվում է աշխարհում եղածներից ամենանշանակալի և արժեքավորներից մեկը։ Լենինի բրոնզե արձանը կանգնած է կարմիր մարմարից պատրաստված հսկայական պատվանդանի վրա։ Հուշարձանը վեր է խոյանում Լենինի անվան առափնյա փողոցի հրապարակի կենտրոնում։ Հուշարձանի հանդիսավոր բացումը տեղի է ունեցել 1954 թվականի հունվարին։ Հուշարձանի հեղինակներն են ուկրաինացի քանդակագործ, ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիր Պ. Պ. Յացինան և ճարտարապետ Ա. Ս. Ֆոմինը։ Սա Ղրիմում Լենինին նվիրված միակ հուշարձանն է, որն ունի ազգային նշանակության հուշարձանի կարգավիճակ։

Պատկերասրահ
-----------

* Լենինի հուշարձանը 1977 թվականի լուսանկարումԼենինի հուշարձանը 1977 թվականի լուսանկարում
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Первый Ялтинский «ЛЕНИН»". Արխիվացված է the original 2015 թ․ հուլիսի 23-ին. Retrieved 2019 թ․ հունվարի 17. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  "Фото памятников Ялты".
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լենինի հուշարձան (այլ կիրառումներ)

**Լենինի հուշարձան** (ռուս.՝ Памятник Ленину), հուշարձան Մոսկվայի Տվերսկայա հրապարակում, Ռուսաստանի սոցիալական-քաղաքական պատմության պետական արխիվի շենքի մոտի պուրակում։ Նվիրված է Վլադիմիր Լենինին, տեղադրվել է 1940 թվականին։ Հուշարձանի հեղինակներն են քանդակագործ Սերգեյ Մերկուրովը և ճարտարապետ Իսիդոր Ֆրանցուզը։ Հուշարձանն ունի մշակութային ժառանգության դաշնային նշանակության օբյեկտի կարգավիճակ։

Նկարագրություն
--------------

Վ. Ի. Լենինի քանդակը պատրաստված է կարմիր գրանիտից։ Այն տեղադրվել է մուգ մոխրագույն գրանիտի բլոկներից պատրաստված պատվանդանի վրա։ Լենինը պատկերված է նստած և առաջ թեքված։ Տպավորություն է ստեղծվում, որ նա ուշադիր լսում է իր զրուցակցին։ Ձախ ձեռքով, որով նոթատետր է բռնում, Լենինը հենվել է ծնկին։ Մատիտով աջ ձեռքը բազկաթոռի թիկնակի հետևում է։ Արվեստագետ Դ. Սոբոլևսկու պնդմամբ՝ *«քանդակային կերպարի պլաստիկ արտահայտությունը շատ լավ ներդաշնակում է Իլյիչի հոգեբանորեն կենդանի և վառ նկարագրի հետ»*։

Հուշարձանի տեղադրման վայրն ընտրվել է ոչ պատահականորեն։ Լենինը բազմիցս ելույթ է ունեցել Տվերսկայա (այն ժամանակ՝ Խորհրդային) հրապարակում Մոսխորհրդի (այժմ՝ Մոսկվայի քաղաքապետարան) շենքի պատշգամբից, ինչի մասին հիշեցնում է հուշատախտակը։ Հուշարձանը տեղադրվել է ՀամԿԿ(Բ) կենտկոմին կից Վ. Ի. Լենինի ինստիտուտի (այժմ՝ Ռուսաստանի սոցիալական-քաղաքական պատմության պետական արխիվ) շենքի դիմաց։

Նախքան հուշարձանի տեղադրումը, Վ. Ի. Լենինի քանդակը ցուցադրվել է 1939 թվականի Համաշխարհային ցուցահանդեսում Նյու Յորքում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  *Кожевников Р. Ф.* Памятники В. И. Ленину // Скульптурные памятники Москвы. — М.: Московский рабочий, 1983.
2. ↑  "Памятник В. И. Ленину, 1940 г. ск. С. Д. Меркуров, арх. И. А. Француз, гранит". Արխիվացված է the original 2018 թ․ հուլիսի 8-ին. Retrieved 2018 թ․ մայիսի 15. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. 1 2  *Соболевский Н. Д.* Скульптурные памятники и монументы в Москве. — М.: Московский рабочий, 1947. — С. 13.
**Ուլան Բատորի բնական պատմության թանգարան** (մոնղ.՝ Монголын байгалийн түүхийн музей, նաև **Բնագիտության թանգարան** կամ **Բնության թանգարան**), Մոնղոլիայի պետական թանգարաններից մեկը։ Գտնվում է Մոնղոլիայի մայրաքաղաքում՝ Ուլան Բատորում։

Թանգարանի հավաքածու
-------------------

Թանգարանի հավաքածուները սկսել են ստեղծվել 1924 թվականին։ Ժամանակակից շենքը, որն ունի 40 սրահ, կառուցվել է ամպիր ոճով, թանգարանը այստեղ է տեղափոխվել 1954 թվականից։ Թանգարանի մուտքը զարդարում են երկու քարե առյուծներ, որոնք հսկել են Բոգդո գեգենի պալատի մուտքը։ Չնայած ցուցանմուշների սակավությանը, ամեն տարի թանգարան այցելում է ավելի քան 50 հազար մարդ։ Թանգարանում կա ավելի քան 12 հազար ցուցանմուշ, այդ թվում՝ դինոզավրերի մնացորդներ, նրանց քարացած ձվերը, այնպիսի կենդանիների խրտվիլակներ, ինչպիսիք են ձյունահովազը կամ անապատային մազալայ արջը, անհետացած մամոնտների կմախքները։ Թանգարանի ամենահայտնի ցուցանմուշը տիրանոզավրի լիաչափ 3-մետրանոց կմախքն է (որի լուսանկարումն այցելուներին արգելված է), ինչպես նաև դիպլոդոկը։ Շուրջ 65 մլն տարի առաջ ապրած երկու կենդանիներին 20-րդ դարի 40-ական թվականներին խորհրդային գիտնականները հայտնաբերել են Գոբի անապատում։ Էքսկուրսիաները հասանելի են նաև ռուսերենով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Музей естественной истории (музей истории природы) в Улан-Баторе; фото № 3314128, фотограф Юлия Батурина. Фотобанк Лори — Продажа фотографий, иллюстраций и изображений, видео …
2. ↑  Путеводитель по Улан-Батору и пригороду (дополнения приветствуются!) — Страница 2
3. ↑  Life After Dinosaurs — YouTube
4. ↑  Улан-Батор, Монголия: все об Улан-Баторе от «Тонкостей туризма»
5. ↑  "Музей естествознания. Палеонтологический музей. Музей Динозавров". Արխիվացված է the original 2013 թ․ սեպտեմբերի 22-ին. Retrieved 2013 թ․ սեպտեմբերի 21.
**Իլյա Արբատով** (իսկական անուն-ազգանունը՝ **Եղիա Յաղուբյան**, մարտի 6 (18), 1894, Թիֆլիս, Ռուսական կայսրություն - սեպտեմբերի 29, 1967(1967-09-29), Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), բալետմայստեր, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1967), հայ ազգային բալետի հիմնադիրներից։

Կենսագրություն
--------------

Իլյա Արբատովը 1916-1921 թթ. Թիֆլիսում սովորել է Պերինիի բալետի ստուդիայում, աշակերտել ռուս հանրաճանաչ բալետմայստեր Միխայիլ Մորդկինին։

Թատերական աշխատանք
------------------

1922–1926 թթ. եղել է Բաթումի թատրոնի պարող, 1926–1938 թվականներին՝ նաև բալետմայստեր Թբիլիսիի, Տաշքենդի, Խարկովի, Բաքվի, Կազանի և այլ քաղաքների օպերայի և բալետի թատրոններում։ Այդ տարիներին բեմադրել է Պյոտր Չայկովսկու «Կարապի լիճը», Լեո Դելիբի «Կոպելիա», Նիկոլայ Ռիմսկի-Կորսակովի «Շեհերազադե» և այլ բալետներ։ Այդ ընթացքում նաև մի շարք արտիստների է ուսուցանում և դասավանդում, օրինակ՝ Օրդոյան եղբայրներին։

1938–1958 թթ. ընդմիջումներով, եղել է Երևանի Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի պետական թատրոնի գլխավոր բալետմայստերը։ Այս թատրոնում Արբատովը ստեղծել է մի շարք բարձրարվեստ բեմադրություններ՝ Արամ Խաչատրյանի «Երջանկություն», Բորիս Ասաֆևի «Բախչիսարայի շատրվանը», Ռեյնգոլդ Գլիերի «Պղնձե հեծյալը», Գրիգոր Եղիազարյանի «Սևան», Էդգար Հովհաննիսյանի «Մարմար», Ալեքսանդր Սպենդիարյանի «Խանդութ» և այլ բալետներ։ Ալեքսանդր Սպենդիարյանի «Ալմաստ», Արմեն Տիգրանյանի «Անուշ» և այլ օպերաներում բեմադրել է պարային տեսարանները։

Արբատովը՝ որպես մենապարող, ստեղծել է մի շարք ցայտուն կերպարներ, որոնցից ուշագրավ են Գիրեյը («Բախչիսարայի շատրվանը»), Լի Շանֆուն և Պետրոս I-ը ( Գլիերի «Կարմիր կակաչ» և «Պղնձե հեծյալը»), Գաբոն («Երջանկություն»), Մաթոն («Սևան»)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1974. — հատոր 1. — էջ 705.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8  Ով ով է. հայեր (հայ.) / Հ. Այվազյան — Երևան: Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 2005. — հատոր 1.
3. ↑  "Արբատով Իլյա". Արխիվացված է the original 2015 թ․ մայիսի 15-ին. Retrieved 2015 թ․ մարտի 6. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ · AV Production |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 17465 · LCCN: n97871886 · VIAF: 73158242 · WorldCat VIAF: 73158242 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 705)։*  |
**Լենինի հուշարձաններ** (ռուս.՝ Памятники Ленину), հուշարձաններ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլինի շրջանի և Կրասնոսուլինսկի քաղաքային շրջանի վարչական կենտրոն Կրասնի Սուլին քաղաքում, որոնք նվիրված են խորհրդային քաղաքական և պետական գործիչ, համաշխարհային պատմության մեջ առաջին սոցիալիստական պետության հիմնադիր Վլադիմիր Լենինին։

Պատմություն
-----------

* 

Խորհրդային իշխանության տարիներին Խորհրդայիմ Միության բազմաթիվ քաղաքներում տեղադրվել են Վ. Լենինի հուշարձաններ։ Նրանց մի մասը ճանաչվել է մշակութային ժառանգության օբյեկտ։ Կրասնի Սուլին քաղաքում տեղադրվել է մի քանի հուշարձան։

### Լենինի հուշարձանը կենտրոնական հրապարակում

Քաղաքի կենտրոնական հրապարակում, որը կոչվում է Վ. Ի. Լենինի անունով, 1934 թվականի նոյեմբերին, Հոկտեմբերյան հեղափոխության տարեդարձի կապակցությամբ տեղադրվել է Վ. Լենինի՝ քաղաքում առաջին հուշարձանը։ Այն կառուցվել է Սուլինի մետալուրգիական գործարանի նախկին տնօրեն (1934-1939) Իվան Գրիգորևիչ Սոլովյովի նախաձեռնությամբ։ Հուշարձանը տեղադրվել էր Կրասնի Սուլինի շրջանի վարչակազմի և Երիտասարդական կենտրոնի շենքերի միջև։ Հուշարձանի քանդակը տեղադրվել էր չորսմետրանոց երկաթբետոնե պատվանդանի վրա և պատկերում էր պրոլետարական առաջնորդին աշխատավորների առջև զրահապատ մեքենայի վրայից ելույթ ունենալիս։ Հուշարձանի հիմքը երեսպատված էր մոխրագույն և վարդագույն գրանիտով։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, 1942 թվականին, հուշարձանը պայթեցվել է գերմանացիների կողմից։ 1945 թվականին այն վերականգնվել է և 1966 թվականին տեղափոխվել Սուլինի մետալուրգիական գործարանի տարածք։ Տեղափոխված հուշարձանի փոխարեն պատրաստվել է նորը։

Լենինի նոր հուշարձանը բացվել է 1967 թվականին՝ քաղաքի կենտրոնական հրապարակի այն տեղում, որտեղ կանգնած էր նախկին հուշարձանը։ Հուշարձանը պատրաստվել է խորհրդային քանդակագործ-մոնումենտալիստ Իսահակ Դավիդովիչ Բրոդսկու նախագծով։ Լենինը պատկերված է մոխրագույն սալիկներով երեսպատված պատվանդանի վրա, աջ ձեռքով նա պահում է իր բաճկոնի դարձածալը, իսկ ձախ ձեռքին թղթի գլանակ է։

Հուշարձանի մոտակայքում տեղի են ունենում քաղաքի բնակիչների ցույցերն ու հանրահավաքները։

### Լենինի հուշարձանը Նեսվետայ-ՊՇԷԿ ավանում

Վ. Լենինի երկրորդ հուշարձանը կառուցվել և տեղադրվել է 1956 թվականին Նեսվետայ-ՊՇԷԿ ավանում՝ էներգետիկների մշակույթի պալատի մոտ։ Հուշարձանը կառուցվել է երկաթբետոնից և գիպսից։ Հուշարձանի չափսերը. պատվանդանի բարձրությունը՝ 2,5 մ, քանդակի բարձրությունը՝ 1,8 մետր։

### Լենինի հուշարձանը մետաղական կոնստրուկցիաների գործարանի տարածքում

1975 թվականին, ֆաշիստական Գերմանիայի նկատմամբ խորհրդային ժողովրդի տարած հաղթանակի 30-ամյակի կապակցությամբ, տեղադրվել է Լենինի հուշարձանը մետաղական կոնստրուկցիաների գործարանի տարածքում։ Քանդակը պատրաստվել է գիպսից ու երկաթբետոնից և կանգնած է քարե պատվանդանի վրա, որը երեսպատված է գրանիտով։ Հուշարձանը տեղադրվել է գործարանի վարչության շենքի դիմաց։ Պատվանդանի չափսերը՝ 1,2 մ × 1,2 մ։ Քանդակի բարձրությունը 2 մ է։ Լենինը պատկերված է վերարկուով կանգնած, ձախ ձեռքը ծալված է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Сулину – 210. Хроника событий". Արխիվացված է the original 2017 թ․ սեպտեմբերի 6-ին. Retrieved 2019 թ․ մարտի 7.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Памятники Ленину
* Памятники Ленину. Земля Сулинская.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Շոլոխովի փողոց (այլ կիրառումներ)

**Շոլոխովի պողոտա** (ռուս.՝ Проспект Шолохова), պողոտա ՌուսաստանիԴոնի Ռոստով քաղաքում, որն անցնում է քաղաքի Պրոլետարսկի և Պերվոմայսկի շրջաններով։ Երկարությամբ երկրորդ փողոցն է Դոնի Ռոստովում։

Աշխարհագրություն
----------------

Սկսվում է Էներգետիկների հրապարակում (Տեատրալնի պողոտայի հետ հատման վայրում) և ավարտվում Ակսայսկի պողոտայի հետ հատումով, որը դուրս է գալիս դաշնային Մ-4 «Դոն» մայրուղի։ Շոլոխովի պողոտայի երկարությունը 7,8 կիլոմետր է։ Ելքը դեպի դաշնային մայրուղի պայմանավորում է պողոտայի տրանսպորտային ծանրաբեռնվածությունը, ըստ որի` դեպի քաղաքի կենտրոն շարժվում է ավտոտրանսպորտի մեծ հոսք Մ-4 «Դոն» մայրուղուց։ Մասնավորապես, նրանով են անցնում բոլոր միջքաղաքային ավտոբուսային երթուղիները Ռոստովի մարզի հյուսիսից, որոնք անցնում են մինչև պողոտայի սկիզբը և հետո թեքվում դեպի Կրասնոարմեյսկայա փողոց։ Պողոտայով շարժվում են ավտոմոբիլային տրանսպորտը և տրոլեյբուսներ («Օլիմպ-2» մարզադաշտից մինչև օդանավակայան)։

Անվանում
--------

1984 թվականի հուլիսի 3-ին ի կատարումն ԽՄԿԿ կենտկոմի և ԽՍՀՄ նախարարների խորհրդի որոշման Դոնի Ռոստովում հավերժացվել է խորհրդային մեծանուն գրող Միխայիլ Ալեքսանդրովիչ Շոլոխովի անունը, և Օկտյաբրսկայա փողոցը վերանվանվել է Շոլոխովի պողոտա։

Օբյեկտներ պողոտայում
--------------------

Օդանավակայանի շենքը
«Օլիմպ-2» մարզադաշտի տեսարանը Շոլոխովի պողոտայից, 2007 թվական
* Ռոստովի օդանավակայան
* Հին ավտոկայան (ներկայումս հիմնականում օգտագործվում է մերձքաղաքային հաղորդակցության համար)
* Պողոտայի երկայնքով գտնվում են քաղաքի` տարածքով ամենամեծ զբոսայգիներից մեկը` Նիկոլայ Օստրովսկու անվան զբոսայգին, ինչպես նաև Օդագնացների զբոսայգին` 1942-1943 թվականներին Ռոստովի երկնքի պաշտպանների հուշարձանով (կառուցված է պողոտայի կողքին)
* Շոլոխովի պողոտա, 158 հասցեում է գտնվում Եսենինի անվան քաղաքային գրադարանը, որը հիմնադրվել է 1949 թվականին
* Ակսայսկի պողոտայի հետ խաչմերուկի մոտ գտնվում է «Լենտա» հիպերմարկետը
* Շոլոխովի պողոտայում է գտնվում Ռոստովի գլխավոր ֆուտբոլային մարզադաշտը` «Օլիմպ-2»-ը
* 14-րդ գիծ փողոցի հետ հատման վայրում գտնվում է Հայկական գերեզմանատունը
* Սելմաշ պողոտայի հետ հատման վայրում գտնվում է Հոկտեմբերյան հրապարակը, որտեղ կազմակերպված է օղակաձև երթևեկություն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Старый Ростов". Արխիվացված է the original 2020 թ․ փետրվարի 17-ին. Retrieved 2021 թ․ մարտի 17.
2. 1 2  Литературные улицы Ростова
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Աղաջանյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Շահրաման Արամայիսի Աղաջանյան** (17 մայիսի, 1961, Քարագլուխ, Ասկերանի շրջան - 12 հունիսի, 1992, Ասկերանի շրջան), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Շահրաման Աղաջանյանը ծնվել է 1961 թ. մայիսի 17-ին Ասկերանի շրջանի Քարագլուխ գյուղում։ Տեղում ութամյա կրթություն ստանալուց հետո ընտանիքով տեղափոխվել է Ասկերան ավան, որտեղ էլ ավարտել է միջնակարգ դպրոցը։ Ծառայել է Խորհրդային բանակում։ Զորացրվելուց հետո վերադարձել է Ասկերան և աշխատել որպես ավտովարորդ։ 1990 թ. կամավորագրվել է ինքնապաշտպանական ջոկատներից մեկին և մասնակցել մի շարք մարտերի։ Զոհվել է 1992 թ. հունիսի 12-ին Ասկերան-Սառնաղբյուր ճակատային գծում։ Հետմահու պարգևատրվել է «Արիության համար» մեդալով։ Ամուսնացած էր, ունի երկու երեխա։ Հանգչում է Ասկերանի գերեզմանատանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Շահրաման Աղաջանյանը Արցախյան պատերազմի թանգարանի կայքում". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 5-ին. Retrieved 2014 թ․ փետրվարի 25.
**Նունե Հովհաննեսի Բադալյան** (հուլիսի 17, 1963(1963-07-17), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ օպերային երգչուհի (սոպրանո)։ ՀՀ վաստակավոր արտիստ (2014)։

Երգիչ Հովհաննես Բադալյանի դուստրն է, դաշնակահար Անահիտ Բադալյանի քույրը։

Կենսագրություն
--------------

Նունե Բադալյանը ծնվել է Երևանում։ 1989 թվականին ավարտել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի վոկալ բաժինը, իսկ 1992 թվականին՝ ասպիրանտուրան։

1996 թվականին Սանկտ-Պետերբուրգում մասնակցել է Ռիմսկի-Կորսակովի անվան միջազգային մրցույթին, որտեղ արժանացել է դիպլոմի և նույն թվականին առաջին մենահամերգն է ունեցել Մոսկվայում` Ռախմանինովի անվան համերգասրահում։

1999 թվականից՝ Հայաստանի Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի թատրոնի երգչուհի։ 2001 թվականին 2 անգամ մենահամերգ է ունեցել Լոնդոնի Սբ․ Ջոն Սմիթ Սքվերում։

2002 թվականին Ֆրանսիայի Կայն սյուղ Մեղ քաղաքում կատարել է Միքաելլայի դերերգը «Կարմեն» օպերայից։

2003 թվականին Հայաստանի օպերային թատրոնի հետ միասին Մոսկվայի Մեծ թատրոնում կատարել է Ադալջիզայի դերերգը Բելլինիի «Նորմա» օպերայից։

Մենահամերգներ է ունեցել Պարսկաստանում, Վրաստանում, Միացյալ Արաբական էմիրություններում, Լոնդոնում, Սան Ֆրանցիսկոյում, Ֆրեզնոյում, Ժնևում, Աթենքում, Սալոնիկում, Համբուրգում, Նյու Յորքում, Բոստոնում, Վաշինգտոնում,Լոս Անջելեսում, Սան Դիեգոյում, ինչպես նաև Կիպրոսում, Լիբանանում։

Դերերգեր
--------

| Հեղինակ | Օպերա | Դեր |
| --- | --- | --- |
| Ժորժ Բիզե | Կարմեն | Միքաելլա |
| Վինչենցո Բելլինի | Նորմա | Ադալջիզա |
| Ջուզեպպե Վերդի | Տրավիատա | Վիոլետա |
| Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտ | Կախարդական սրինգ | Պամինա |
| Պյոտր Չայկովսկի | Իոլանտա | Իոլանտա |
| Արմեն Տիգրանյան | Անուշ | Անուշ |
| Ջակոմո Պուչինի | Մադամ Բատերֆլայ | Չիո-Չիո-Սան |
| Ջակոմո Պուչինի | Il Tabarro | Ջիորջետտա |
| Յոհաննես Բրամս | Գերմանական ռեքվիեմ |  |
| Գեորգ Ֆրիդրիխ Հենդել | Մեսայա |  |
| Յոհան Շտրաուս | Վերջին չորս երգերը |  |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "ՀՀ Նախագահի հրամանագրերը". 23.05.2014.
2. 1 2 3 4 5 6  "Նունե Բադալյան". *avproduction.am*. Արխիվացված է the original 2021 թ․ մայիսի 3-ին. Retrieved 2019 թ․ հուլիսի 17. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
**Իվանովոյի տիկնիկային թատրոն**, տիկնիկային թատրոն Իվանովո քաղաքում, գտնվում է քաղաքի կենտրոնում, Պուշկինի հրապարակի վրա, մշակույթի պալատի շենքում։

Պատմություն
-----------

Իվանովոյի տիկնիկային թատրոնը ստեղծվել է 1935 թվականի փետրվարի 8-ին, որպես Պատանի հանդիսատեսի թատրոնի մասնաճյուղ։ Հիմնադրվել է Տիկնիկագործների առաջին համառուսական կուրսերի շրջանավարտ Եկատերինա Պիրոգովայի կողմից։ 1940 թվականին թատերախումբը դարձել է ինքնուրույն թատրոն։
Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին Իվանովոյի տիկնիկային թատրոնում արդյունավետ կերպով աշխատում էր Ե. Ս. Դեմենին։ 1951 թվականին թատրոնի գլխավոր ռեժիսորն է դարձել Բ. Կ. Պաշկովը։ 1970-ական թվականներին թատրոնի ռեժիսորն է դարձել Մ. Ի. Վրավցովան, ով ձգտում էր ներկայացումներ ստեղծել ամենափոքր հանդիսատեսի համար։
1980-1995 թվականներին թատրոնը ղեկավարել է Ռուսաստանի մշակույթի վաստակավոր գործիչ Ե. Գ. Դերիմովան։ Թատրոնը սկսել է բեմադրել մյուզիքլներ («Խրճիթ», «Առեղծվածային գետաձին» ֆոլկ-օպերաները), ֆոլկ բեմադրություններ («12 ամիս», «Որսորդը մինչև հեքիաթը») և էպոս («Ռուսական հողի իշխանը»)։ Թատրոնն ուներ մանկական ստուդիա։
1996 թվականին թատրոնի գեղարվեստական ղեկավարն է դարձել Ռուսաստանի վաստակավոր արտիստ Ե. Է. Իվանովան։ Թատրոնի խաղացանկում սկսել են հայտնվել ներկայացումներ ամենատարբեր տարիքի մարդկանց համար, սկսած ամենափոքրերից («Հեքիաթ-հանելուկ») մինչև հասուն տարիքի հանդիսատես («Գրիմ եղբայրների հեքիաթը», «Խաղում ենք ասպետ», «Չայկովսյկու մանկական ալբոմը»)։

«Մրջնաբույն» տիկնիկային թատրոնների փառատոն
------------------------------------------

1995 թվականից թատրոնը կազմակերպում է «Մրջնաբույն» տիկնիկային թատրոնների միջազգային փառատոնը։ Փառատոնն անց է կազվում երկու տարին մեկ անգամ, 1995 թվականից։ Փառատոնին տարբեր տարիների մասնակցել են թատրոններ Չեխիայից, Լիտվայից, Բելառուսից, Ուկրաինայից, Մոսկվայից, Սանկտ-Պետերբուրգից, Յարոսլավլից, Ուֆայից, Կուրսկից, Չեբոկսարիից, Օրենբուրգից, Մուրմանսկից և Ռուսաստանի այլ քաղաքներից։

Թատերախումբ
-----------

Թատերախմբում կա 16 դերասան, ովքեր Յարովսլավի թատերական ինստիտուտի և Սանկտ Պետերբուրգի թատերական արվեստի պետական ակադեմիայի շրջանավարտներ։ Հինգ դերասաններ Ռուսաստանի վաստակավոր արտիստներ են։
Ռուսաստանի վաստակոր արտիստներ.

* Ելենա Էնգելսովնա Իվանովա, գեղ. ղեկավար
* Վլադիմիր Վլադիմիրովիչ Կուզնեցով
* Բորիս Բորիսովիչ Նովիկով
* Ալեքսանդր Սերդիտով
* Թամարա Կլեվցովսկայա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Ивановский театр кукол. История". Արխիվացված է the original 2015 թ․ ապրիլի 14-ին. Retrieved 2017 թ․ դեկտեմբերի 19. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  "Ивановский театр кукол. Фестиваль «Муравейник»". Արխիվացված է the original 2015 թ․ ապրիլի 14-ին. Retrieved 2017 թ․ դեկտեմբերի 19. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Թատրոնի պաշտոնական կայք
* Իվանովոյի թատերական կենտրոն։ Իվանովոյի տիկնիկային թատրոն Archived 2015-04-26 at the Wayback Machine.
**Իհարկե, Ամերիկա**, 2009 թվականին ռեժիսորներ Պիտեր Յան Սմիթի և Նինո Փուրցխվանիձեի նկարահանած ֆիլմ։

2010 թվականին ֆիլմը ներկայացվել է «Ոսկե ծիրան» միջազգային կինոփառատոնի «Ֆիլմեր առանց սահմանների» ծրագրում։

Սյուժե
------

2000 թվականին 50-ամյա Քեթևանը որոշել է թողնել հարազատ Թբիլիսին ու մեկնել Արևմուտք։ Մուտքի իրավունք չստանալով՝ նա օդանավի տոմս է գնել դեպի Մեքսիկա և մաքսանենգների օգնությամբ, Ռիո Գրանդեի պղտոր ջրերում լողալով ու Էլ Պասոյի կոյուղին սողեսող անցնելով, ապօրինաբար մուտք է գործել ԱՄՆ։ Թունելի մյուս ծայրին սահմանապահ ոստիկանությունն սպասում էր նրան։ Քեթևանին ձերբակալում են։ Փաստաբանը՝ քույր Մառլենը, տանուլ է տվել Քեթևանին ապաստան տրամադրելու գործը, և նույնիսկ ամերիկացի ամուսնուն՝ Ջոնին չի հաջողվել օրինականացնել կնոջ բնակությունը «ազատության երկրում»։ Քեթևանը փորձառու թատերական ռեժիսոր է։ Նա իր պատմությունը վերածում է դրամայի և որպես մոնո-ներկայացում՝ բեմադրում վրացի բարեկամների համար։ Թատրոնում Քեթևանը վերագտնում է իր ազատությունը, իսկ «Ինչպես սիրեցի Էլ Պասոյի կոյուղին» ներկայացումը պատկերում է նրա ամերիկյան արկածն ու վկայում սերը հեռավոր ամուսնու հանդեպ. «Սիրո՞ւմ ես ինձ, Ջոն»։

Դերեր
-----

* Քեթևան Խարշիլաձեն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Of Course to America !". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 4-ին. Retrieved 2015 թ․ հոկտեմբերի 26.
2. ↑  «Իհարկե, Ամերիկա» ֆիլմը «Ոսկե Ծիրան»ի «Ֆիլմեր առանց սահմանների»-ում(չաշխատող հղում)
ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեան 2008 թվականը հայտարարել է **Լեզուների միջազգային տարի**՝ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի բանաձևին համապատասխան։ Բանաձևում վերահաստատվել է նաև ՄԱԿ-ի վեբ-կայքի 6 պաշտոնական լեզուների միջև լիակատար հավասարության հասնելու անհրաժեշտությունը։

Տարվա հիմնական խնդիրներն են լեզվաբանական բազմազանության խնդիրների հասցեագրումը (մշակութային բազմազանության համատեքստում), բոլոր լեզուների նկատմամբ պատշաճ ուշադրությունը, ինչպես նաև բազմալեզվությունը։ Բանաձևում արծարծվել են նաև ՄԱԿ-ում ծագած լեզվական հարցերը։

2008 թվականի փետրվարի 21-ին՝ Մայրենի լեզվի միջազգային օրը, ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն ձեռնամուխ եղավ տարվա խնդիրների կատարման համակարգմանը։

Բացի ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կողմից անցկացվող պաշտոնական միջոցառումներից, տարբեր ազգային, ակադեմիական և ոչ կառավարական կազմակերպություններ ներկայացրել են տարբեր միջոցառումներ, վեբ-էջերի տեղադրում և տարվա խնդիրների պահպանում։ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կայքում անհատներն ու կազմակերպությունները տեղադրել են նման նախագծերի ցանկ։

Տես նաև
-------

* Բնիկ ժողովուրդների լեզուների միջազգային տարի (2019)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Crystal. David. 2007. «What do we do with an International Year of Languages?» Paper to Unescocat, Barcelona, European Day of Languages, 26 September 2007 Archived 2008-02-16 at the Wayback Machine.
2. ↑  "UNESCO, "Message from Mr Koïchiro Matsuura, Director-General of UNESCO, on the celebration of 2008, International Year of Languages, "Date Added: 2007-11-05 9:44 am; Updated: 2007-12-19 2:40 pm". Արխիվացված է the original 2008 թ․ օգոստոսի 15-ին. Retrieved 2007 թ․ դեկտեմբերի 31.

Արտաքին հղումներ
----------------

* UNESCO gateway page: «2008, International Year of Languages — Languages matter!»
* U.N. gateway page: «International Year of Languages»
* ICVWiki page on «World Network for Linguistic Diversity» (Maaya) which includes a calendar of events for IYL
* Support for International Year of Languages 2008
«**Շուրջպար**» (ռուս.՝ Хоровод), ռուսական ավանգարդի հայտնի ներկայացուցիչ Նատալյա Գոնչարովայի կտավը։

Պատմություն
-----------

Կտավը վերաբերում է Նատալյա Գոնչարովայի այն ստեղծագործական ժամանակաշրջանին, որը նշանավորվել է էքսպրեսիոնիստական պրիմիտիվիզմից հեռանալու և Ռուսաստանի ժողովրդական արվեստին դիմելու կոչով։ Այն պատկանել է Նատալյա Գոնչարովայի և Միխայիլ Լարիոնովի ընտանիքին, որի Ֆրանսիա արտագաղթելուց հետո տեղափոխվել է Սերպուխովի պատմության և արվեստի թանգարան։ Մինչ օրս նկարը գտնվում է լավ վիճակում, առկա են վերականգնման հետքեր և կտավի հետնամասում կա 5 կարկատան։

Նկարագիր
--------

Կտավում պատկերված է գյուղական կյանքից մի տեսարան` վեց կին ձեռք ձեռքի բռնած գտնվում են շրջանագծի մեջ։ Կանայք պատկերված են գյուղացիական հագուստով, նրանց դեմքերն ու կազմվածքները մեկնաբանվում են ընդհանրացված եղանակով։ Կտավի հետին պլանում խրճիթներ են երևում, նկարի ձախ կողմում ծառի բուն է։ Ստեղծագործությունը վերաբերվում է ժողովրդական թեմաների լուծման ծրագրային շրջաններից մեկին` ներծծված է «ամբողջականության» գաղափարով, որը ճանապարհ բացեց դեպի տարբեր ավանդույթներ ազատորեն օգտագործելով, համաշխարհային գեղարվեստական մշակույթի փոխառությունները և նոր մեկնաբանությունները։ Արվեստի քննադատները նշում են այս ստեղծագործության մեջ հեղինակի կողմից ձեռք է բերվել «պատկերների մեկնաբանման մոնումենտալ հանդիսավորության զգացում», իսկական դեկորատիվություն և գեղարվեստական ձևի ներքին արտահայտչականություն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Картины «Письмо» и «Хоровод» Серпуховского музея продолжают свое мировое турне". *Серпуховский историко-художественный музей* (in ռուսերեն). 2020 թ․ փետրվարի 7. Արխիվացված է the original 2021 թ․ փետրվարի 26-ին. Retrieved 2020 թ․ դեկտեմբերի 8.
2. 1 2  "Хоровод". Музеи России. 1999. Retrieved 2010 թ․ դեկտեմբերի 4.
3. ↑  
*В. А. Садков, Л. Г. Москалева.* Западноевропейская живопись XVI-XX веков // Серпуховский историко-художественный музей. Русская и западноевропейская живопись. — Тула: Издательство «Власта», 2005. — С. 10-11. — 144 с. — ISBN 5-900998-20-7
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Աբրահամյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Նունե Վլադիմիրի Աբրահամյան** (հուլիսի 30, 1966(1966-07-30), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հունվարի 31, 1994(1994-01-31), Քարվաճառ, Շահումյանի շրջան, Արցախ), նետաձգության Հայաստանի բազմակի չեմպիոնուհի, արցախյան պատերազմի մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Նունե Աբրահամյանը ծնվել է 1966 թվականին Երևան քաղաքում։ 1990 թվականին ավարտել է Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտի նետաձգության բաժինը։ Եղել է Հայաստանի բազմակի չեմպիոն, ռեկորդակիր, հավաքականի անդամ։ 1988 թվականին անդամագրվել է Կարմիր խաչին և օգնել երկրաշարժից տուժածներին։ Հետագայում ընդգրկվել է «Արծիվ-24» գումարտակի կազմում և մասնակցել Առաջաձորի, Դրմբոնի, Հաթերք, Սարսանգի ջրամբարի, Աղդամի, Ֆիզուլիի (Հորադիզ), Կուբաթլուի, Զանգելանի, Քելբաջարի պաշտպանական և ազատագրման մարտական գործողություններին։

Զոհվել է Յանշակ գյուղի մոտակայքում, 1994 թվականի հունվարի 31-ին՝ մարտական գործողությունների ընթացքում վիրավոր ազատամարտիկներին բուժօգնություն ցույց տալու ժամանակ։ Թաղված է Եռաբլուր պանթեոնում։

Հետմահու արժանացել է Արիության մեդալի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Ո՞վ է Եռաբլուրում՝ հայ քաջորդիների կողքին հանգչող, գեղեցկադեմ այս աղջիկը․ Պատմություն, որից փշաքաղվում ես․․․". *info24.am*. Արխիվացված է the original 2017 թ․ օգոստոսի 11-ին. Retrieved 2019 թ․ մարտի 12. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  "DocumentView". *www.arlis.am*. Retrieved 2019 թ․ մարտի 12.

Աղբյուրներ
----------

* Ղարաբաղյան ազատագրական պատերազմ հանրագիտարան
«Իմ անցյալի դիմանկարը», ռեժիսոր Ֆիլիպ Պողոսյանի կողմից, 2017 թվականին նկարահանած հոգեբանական դրամա, մելոդրամա է։ Գլխավոր դերակատարներն են՝ Ֆիլիպ Պողոսյանը, ով ինքն է մարմնավորել Դավիթի կերպարը, Թամարա Գևորգյանը, ով կերտել է Մարիայի կերպարը և Անահիտի դերում՝ Գայանե Մարտիրոսյանը։

### Սյուժե

Ֆիլմի պատմությունը մի նկարչի մասին է, ով կանանց հետ ծանոթանալու և նրանց հետ հարաբերություններ ունենալու հետ կապված խնդիրներ չունի։ Նա պարբերաբար շփվում է տարբեր կանանց հետ, նրանց հետ անգամ սեռական կապեր է ունենում, բայց չի սիրում։ Իր կյանքում միայն մեկ անգամ է հերոսը սիրում, ում հետ չի կարողանում բանեցնել իր ունակությունները, նրա հետ շփումը հերոսի համար դառնում է խիստ դժվար, որն էլ ամբողջությամբ փոխում է իր կյանքը։ Ֆիլմում ներկայացված է հերոսի ապրումները, նրա հոգեբանական ներքին խնդիրները, որոնք գալիս են դեռ մանկուց։

### Ֆիլմի մասին

Ֆիլմի սյուժեն իրական է, այն մի մարդու մասին է, ով երկար ժամանակ կուտակելով համապատասխան գումար, ի վերջո դիմել է ռեժիսոր Ֆիլիպ Պողոսյանին, ու խնդրել նկարել իր կյանքի պատմությունը։ Ի դեպ` նա ստանձնել է նաեւ ֆիլմի պրոդյուսերի աշխատանքն ու հետեւել է նկարահանման ողջ ընթացքին։ Ֆիլմում իրական հերոսի պատմությունը գեղարվեստականացվել է։ Ի դեպ` ֆիլմում պահպանվել են իրական մարդկանց անունները և դա միտումնավոր են արել։

Ֆիլմում ներկայացված է հերոսի հիշողությունները, անցյալն ու ներկան, իսկ վերջաբանում հատվում են դրանք, որի արդյունքը բերում է անսպասելի վերջաբանի։

Երբ ռեժիսորը այնքան էր շփվել Դավիթի հետ, որ լիովին արդեն ճանաչում էր նրան, նրա միմիկաները, ժեստերը, մտածողությունը, վերաբերմունքը տարբեր հարցեր ինհասկացել էր, որ ինքը լովին պատրաստ է մարմնավորել Դավիթի կերպարը։

### Դերերում

Ֆիլիպ Պողոսյան- *Դավիթ*

Թամարա Գևորգյան- *Մարիա*

Գայանե Մարտիրոսյան- *Անահիտ*

Դավիթ Հակոբյան- *Դավիթի հայրը*

Արման Նավասարդյան- *Դավիթի եղբայրը*

Հասմիկ Տեր-Կարապետյան- *Դավիթի մայրը*

Սերգեյ Թովմասյան- *Անահիտի հայրը*

Նարինե Գրիգորյան- *Անահիտի մայրը*

Արմեն Բարսեղյան- *ռեժիսոր*

Գևորգ Միրզոյան- *Ռոբերտ*

Անի Միսակյան- *Տաթև*

Ինա Կարապետյան- *Դավիթի եղբոր կինը*

### Նկարահանող խումբ

* Ռեժիսոր՝ Ֆիլիպ Պողոսյան
* Սցենարի հեղինակներ՝ Ֆիլիպ Պողոսյան, Դավիթ Կիրակոսյան
* Պրոդյուսեր՝ Դավիթ Կիրակոսյան
* Օպերատոր՝ Վարդան Հարությունյան
* Նկարիչ՝ Լուկաշ Մեդոյան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "«Իմ անցյալի դիմանկարը». հայկական նոր մելոդրամա` իրական հիմքով - Life Panorama". *life.panorama.am* (in անգլերեն). Արխիվացված է the original 2017 թ․ օգոստոսի 15-ին. Retrieved 2017 թ․ սեպտեմբերի 19. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

1. Archived 2017-08-15 at the Wayback Machine.
2. 
3. 
4. 

* + Պաշտոնական էջ
	+
**Նորֆոլկ** (անգլ.՝ Norfolk), քաղաք-նավահանգիստ Չեսապիսկյան ծովածոցում, ԱՄՆ-ի Վիրջինիա նահանգի հարավ- արևելյան մասում։ Նորֆոլկում տեղակայված է Ատլանտյան օվկիանոսում գտնվող, ԱՄՆ-ի ամենամեծ ռազմա-ծովային բազան:Բնակչությունը կազմում է 238 832 բնակիչ (2006 թվականի դրությամբ)։

Պատմություն
-----------

Հիմնադրվել է 1682 թվականին։ Անկախության պատերազմի ժամանակ եղել է բրիտանական նահանգապետի շտաբը։ Այրվել է ապստամբների կողմից։ Գաղութային շրջանից պահպանվել է միայն գնդակոծված պատերով եկեղեցին։

Բրիտանիայի հետ առևտրի սահմանափակումը, հաճախակի հրդեհները և այլ նավահանգիստների մրցակցությունը սահմանափակեցին Նորֆոլկի զարգացումը մինչև 1870 թվական, երբ այստեղ միացան մի քանի կարևոր երկաթգծեր։

Համաշխարհային պատերազմների ժամանակ Նորֆոլկում կառուցված է մեծ արդյունաբերական-տրանպորտային կոմպլեքս, որը ծառայում է ԱՄՆ-ի Ատլանտյան նավատորմին։ Այստեղ է գտնվում ռազմա-ծովային բազա ԱՄՆ-ի Ռազմածովային ուժեր։

Արդյունաբերություն
------------------

Նորֆոլկի 50 խոշորագույն գործատուները։

| № п/п | Գործատու |
| --- | --- |
| 1 | ԱՄՆ պաշտպանության նախարարություն |
| 2 | Sentara առողջապահություն |
| 3 | Նորֆոլկ քաղաքի հանրային դպրոցներ |
| 4 | Նորֆոլկ քաղաք |
| 5 | Old Dominion University[en] |
| 6 | Թագավորների դուստրերի մանկական հիվանդանոց |
| 7 | Նորսիպկո |
| 8 | Eastern Virginia Medical School[en] |
| 9 | Norfolk State University[en] |
| 10 | ԱՄՆ նավատորմի փոխանակում |

Տրանսպորտ
---------

2011 թվականի օգոստոսի 19-ին քաղաքում բացվեց արագնթաց տրամվայ «The Tide» համակարգը։

Տեսարժան վայրեր
---------------

Այստեղ է գտնվում Մեմորիալ Մակարտուրան, որում տաղվել է գեներալ Դուգլաս Մակարտուրը։

1994 թվականի հունիսին բացվել է ծովային թանգարան «Nauticus»:

Քույր քաղաքներ
--------------

Ճապոնիա Կիտակյուսյու (Ճապոնիա) (1963)
Գերմանիա Վիլհելմսհաֆեն (Գերմանիա) (1976)
Միացյալ Թագավորություն Ներֆոլկ (Միացյալ Թագավորություն) (1986)
Ֆրանսիա Տուլոն (Ֆրանսիա) (1989)
Ռուսաստան Կալինինգրադ (Ռուսաստան) (1992)
Կանադա Գալիֆակս(Կանադա) (2006)
Ֆիլիպիններ Կագայան-դե-Օրո (Ֆիլիպիններ) (2008)
Հնդկաստան Կոչին (Հնդկաստան) (2010)
Գանա Տեմա (Գանա) (2010)
Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն Նինբո (Չինաստան) (2012)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  2020 թվականի ԱՄՆ մարդահամար / United States Census Bureau
2. ↑
3. ↑  ""Norfolk City Community Profile" 2012 (стр. 21)" (PDF). Արխիվացված է the original (PDF) 2016 թ․ հունվարի 21-ին. Retrieved 2019 թ․ սեպտեմբերի 22. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  "Морской музей «Наутикус»". Արխիվացված է the original 2014 թ․ մայիսի 7-ին. Retrieved 2019 թ․ սեպտեմբերի 22. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Вид на Норфолк из Портсмута
Вид на Норфолк из Портсмута



|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · Open Directory Project |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Սիտինի ռազմական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4252545-7 · ISNI: 0000000403910333 · LCCN: n79128945 · VIAF: 153554752 · WorldCat VIAF: 153554752 |

 |
**Իվան Ազդարով** (ռուս.՝ Иван Михайлович Аздаров), (մայիսի 10, 1916 թվական, Մադան - հունիսի 3, 1993, Երևան), ԽՍՀՄ ծանրամարտիկ, ԽՍՀՄ առաջնությունների հնգակի մրցանակակիր (1944, 1946–1949), Եվրոպայի չեմպիոն (1947), ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1948)։

Կենսագրություն
--------------

Իվան Ազդարովը (Ազդարիդիսը) ծնվել է 1916 թվականի մայիսի 10-ին Մադանում (հիմա կազմում է Ալավերդի քաղաքի մաս), հույների ընտանիքում, որոնց նախնիները այս շրջան են գաղթել 18-րդ դարում՝ պղնձի հանքերում աշխատելու համար։ Ծանրամարտով սկսել է զբաղվել Երևանում՝ Գրիգոր Սիմոնյանի մոտ։ 1944-1949 թվականների ընթացքում 5 անգամ դարձել է ԽՍՀՄ առաջնությունների մրցանակակիր։ 1947 թվականին ԽՍՀՄ ծանրամարտիկների համար դեբյուտային՝ Հելսինկիի Եվրոպայի առաջնությանը, եռամարտում 10 կգ գերազանցելով իր թիմակից Ալեքսանդր Դոնսկուն, շահեց ոսկե մեդալը։ Այդպիսով, նա պատմության մեջ դարձավ ԽՍՀՄ առաջին ծանրամարտիկը, ով նվաճեց Եվրոպայի չեմպիոնի կոչումը։

Սպորտային կարիերայի ավարտից հետո նա 1953 թվականից Սպարտակ ընկերությունում սկսեց զբաղվել մարզչական գործունեությամբ։ Մահացել է 1993 թվականի հունիսի 3-ին։ Թաղված է Երևանի Սովետաշենի գերեզմանոցում։

Ընտանիք
-------

Միխայիլ (Միշա) Ազդարովը (ծնվել է 1945 թվականին), որդին, քաղաքացիական ավիացիայի և առաջին դասի օդաչու։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Որոշ աղբյուրներում Ազդարովի մահվան տարեթիվը սխալմաբ նշվում է 1998 թվականը
2. 1 2  "Երեք ակ, Ծղրիդը և առաջին դասի օդաչուն". 2013 թ․ հոկտեմբերի 25. Արխիվացված from the original on 2014 թ․ հունիսի 10.
3. ↑  Բարձունքում

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պրոֆիլը Chidlovski.net կայքում (անգլ.)
**Իվետտ Գոնդա** (ապրիլի 28, 1986(1986-04-28), Յասբերենի, Յաս-Նադկուն-Սոլնոկ, Հունգարիա), հունգարաբնակ կանադացի թեքվոնդոիստ։ Կանադա է տեղափոխվել 4 տարեկան հասակում։ 1995 թվականից մինչև 2013 թվականի կեսը Գոնդան պրոֆեսիոնալ կերպով հանդես է եկել Կանադայի դրոշի ներքո, հետագայում որոշել է պայքարել իր հայրենի երկրի Հունգարիայի համար։ Չնայած նրան, որ Իվետտը ներկայումս մրցում է Հունգարիայի դրոշի ներքո, նա դեռ շարունակում է մարզվել և ապրել Կանադայում։

Կարիերա
-------

Նա սկսել է թաեքվոնդոյով զբաղվել 1995 թվականից։ Նա դարձել է երկրորդ կանադուհին, որը 2004 թվականին եղել է օլիմպիական հավաքականում։ Նա հինգերորդ տեղն Է զբաղեցրել 2003 թվականի աշխարհի առաջնությունում մինչև 47 կգ քաշային կարգում։

### 2008 թվականի ամառային Օլիմպիական խաղեր

Գոնդան Կանադայի օլիմպիական թեքվանդոյի թիմի երեք անդամներից էր ամառային Օլիմպիական խաղերում Կարին Սերժերիի և Սեբաստիան Միշոյի հետ։

2008 թվականի օգոստոսի 20-ին Գոնդան մրցել է Հաննա Զայցին Շվեդիայից Պեկինի Օլիմպիական խաղերում իր առաջին մենամարտում և պարտվել է 2:0 հաշվով։ Հանդիպման արդյունքը անմիջապես վիճաբանություններ է առաջացրել, քանի որ Գոնդան բազմաթիվ հարվածներ է հասցրել, որոնցով նա կարող էր 2 միավոր ստանալ, եթե նա ընդունվեր մրցավարների կողմից։ Գոնդայի գլխավոր մարզիչ Շին Ուուկ Լիմը բողոքել է խաղի ընթացքում և դրանից հետո, սակայն անտեսվել է դատավորների կողմից։

### Կարիերայի շարունակությունը

Գոնդան 2011 թվականի Համաամերիկյան խաղերի մասնակից է, որտեղ ոսկե մեդալ է նվաճել այս մրցաշարում։

### Մրցանակներ

* Ճանաչվել է 2002 թվականի պատանեկան ազգային առաջնության և 2006 թվականի Ազգային ավագ առաջնության ամենաարժեքավոր խաղացողը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  The Canadian Press (2008 թ․ օգոստոսի 20). "Taekwondo medal hopeful Gonda eliminated". TSN.ca. Արխիվացված է the original 2011 թ․ մայիսի 22-ին. Retrieved 2008 թ․ օգոստոսի 20. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Archived 2008-08-22 at the Wayback Machine.
* Պեկինի օլիմպիական խաղերի պաշտոնական կայք

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Olympic Channel · Taekwondo Data · Կանադայի օլիմպիական կոմիտե · ՄՕԿ |

 |
Շուպֆնուդել՝ թթու կաղամբով
Աղանդեր «մերկ Մարիելա»
**Շուպֆնուդել** (գերմ.՝ Schupfnudel ՝ «գլորված արիշտա», ինչպես նաև գերմ.՝ Fingernudel՝ «մատնաձև արիշտա»), հարավգերմանական և ավստրիական ուտեստ, որը նման է իտալական նյոկիին և հայտնի է տարբեր տարածաշրջանային տարբերակներով։ Հատկապես հայտնի է Բադենի և Շվաբիայի խոհանոցներում։ Շուպֆնուդելը պատրաստվում է տարեկանի և ցորենի ալյուրից կամ կարտոֆիլով ու ձվով և գրտնակվում է ձեռքով։ Նրանք երկարավուն ձև ունեն՝ սուր ծայրերով։ Շուպֆնուդելը մի քանի րոպե եփում են աղաջրում, ապա տապակում։ Եփած շուպֆնուդելը տապակվում է թավայի մեջ թթու կաղամբով և ապխտած բեկոնով և մատուցվում որպես անկախ ուտեստ կամ կողմնակի ճաշատեսակ, կան նաև աղանդերի տարբերակներ, որոնք մատուցում են կակաչի սերմերով կամ շաքարավազով և դարչինով, որը կոչվում է «մերկ Մարիելա» (գերմ.՝ Nackete Mariele):

Զարգացում
---------

Ալյուրի շուպֆնուդելը հայտնի են եղել որպես երեսնամյա պատերազմի ժամանակ լենդսկնեխտների սնունդ։ Զինվորներն իրենց ամենօրյա ալյուրի և ջրից պատրաստել են երկար արիշտա։ Այն բանից հետո, երբ 17-րդ դարում կարտոֆիլը ներմուծվել է Գերմանիա և մշակվել Գերմանիայում, բաղադրատոմսը փոփոխվել է և ի հայտ են եկել տարբեր բաղադրատոմսեր՝ ըստ տարբեր շրջանների։

Մատուցում
---------

Այս կերակուրները մատուցվում են տարբեր ձևերով՝ համեմելով եղեսպակի կարագով կամ թթու կաղամբով կամ քաղցր կակաչի սերմերով, շաքարավազով և դարչինով։ Բոլոր դեպքերում անհրաժեշտ է, որ մյուս բաղադրիչների համը համեմատաբար նուրբ զգացվի արիշտայի մեջ։ Շուպֆնուդելը կարելի է մատուցել կամ որպես կողմնակի ճաշատեսակ, կամ որպես հիմնական ուտեստ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  nudelstation.de: Шупфнудели своими руками Archived 2021-05-11 at the Wayback Machine.(գերմ.)
2. ↑  «Нагая Мариэла». Рецепт Archived 2021-09-01 at the Wayback Machine.(գերմ.)
3. ↑  "Deutsche Welle: О нежной любви немцев к картофелю". Արխիվացված from the original on 2021 թ․ սեպտեմբերի 1. Retrieved 2022 թ․ մարտի 8.

Գրականություն
-------------

* *Erhard Gorys.* Schupfnudeln // Das neue Küchenlexikon. Von Aachener Printen bis Zwischenrippenstück. — München: Deutscher Taschenbuch Verlag, 1997. — S. 486. — 599 S. — ISBN 3-423-36008-9.
* *Charles Sinclair.* Schupfnudeln // Dictionary of Food: International Food and Cooking Terms from A to Z. — Second Edition. — London: A & C Black, 2004. — P. 516. — 632 p. — ISBN 978-1-4081-0218-3.

Արտաքին հղումներ
----------------

* deutsche-delikatessen.de: ՇուպֆնուդելArchived 2021-03-01 at the Wayback Machine.(գերմ.)
* Տապակած շուպֆնուդելների բաղադրատոմսերArchived 2020-02-19 at the Wayback Machine.(գերմ.)
**Շուշան Շահենի Ստեփանյան** (օգոստոսի 8, 1988(1988-08-08), Հադրութ, ԼՂԻՄ, ԽՍՀՄ), Հայաստանի Հանրապետության Պաշտպանության նախարարության մամուլի նախկին քարտուղար, հայ լրագրող, մայոր։

Կենսագրություն
--------------

Շուշան Ստեփանյանը ծնվել է 1988 թվականի օգոստոսի 8-ին, Արցախի Հանրապետության Հադրութ քաղաքում։ 1995 թվականից սովորել է Հադրութի Միքայել Մանվելյանի անվան միջնակարգ դպրոցում։ 2005 թվականին գերազանց ավարտել է դպրոցը և ընդունվել Երևանի պետական համալսարանի ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետը, որը 2009 թվականին նույնպես ավարտել է գերազանց առաջադիմությամբ։

Որպես հետաքննող լրագրող, 2007-ից 2009 թվականներին աշխատել է «Հետք» էլեկտրոնային պարբերականում։ 2009 թվականին ընդունվել է պայմանագրային զինվորական ծառայության՝ որպես Հայաստանի Հանրապետության Պաշտպանության նախարարության «Հայ զինվոր» թերթի ռազմաքաղաքական տեղեկատվության և զինծառայողների գաղափարախոսական բաժանմունքի թղթակից։ 2013 թվականին դարձել է նույն թերթի խմբագրության մշակույթի և հասարակայնության կապերի բաժանմունքի թղթակից, իսկ 2015-ից 2016 թվականներին՝ զորքերի առօրյա գործունեության լուսաբանման բաժնի խմբագիր։ 2017 թվականին Շուշան Ստեփանյանը դարձել է նույն թերթի խմբագրության զորքերի առօրյա գործունեության լուսաբանման բաժնի պետ։ 2018 թվականին նա «Զինուժ Մեդիա» պետական հիմնարկի մամուլի բաժնի թղթակիցն է։

2019 թվականից ծառայության է անցել Հայաստանի Հանրապետության զինված ուժերում։ Նա 2014 թվականին վերապատրաստվել է Գերմանիայի դեմոկրատական Հանրապետության Զինված ուժերի Ինֆորմացիայի և կոմունիկացիայի ակադեմիայում։

Հայրը` Շահեն Ստեփանյանը, Ղարաբաղյան պատերազմի մասնակից է, հետմահու պարգևատրվել է Արցախի Հանրապետության «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշանով։

Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության նախարար Դավիթ Տոնոյանի հրամանով Շուշան Ստեփանյանը նշանակվել էր Հայաստանի Հանրապետության Պաշտպանության նախարարության մամուլի քարտուղար։ 2020թ․ նոյեմբերի 20-ին Ստեփանյանը ֆեյսբուքյան իր էջի միջոցով հայտնել է, որ թողնում է զբաղեցրած պաշտոնը։

Պարգևներ
--------

Շուշան Ստեփանյանը արժանացել է «ՀՀ ԶՈւ 20 տարի», «Ծ.Հ.Ս. Իսակով», «Անբասիր ծառայության համար» 1-ին աստիճանի պատվոգրերի, «Մարշալ Բաղրամյան» մեդալների։

2009 թվականին նա ճանաչվել է European Journalism Centre-ի կողմից կազմակերպված հետաքննական լրագրության ուսումնական մրցույթի հաղթող և վերապատրաստվել Նիդերլանդներում։

Ունի մայորի կոչում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Շուշան Ստեփանյանը թողնում է ՊՆ մամուլի խոսնակի պաշտոնը". *Hetq.am*. Retrieved 2020 թ․ նոյեմբերի 20.
2. ↑  "Շուշան Ստեփանյանը նշանակվել է ՊՆ մամուլի քարտուղար". *Hetq.am*. Retrieved 2020 թ․ մարտի 12.
3. ↑  "Շուշան Ստեփանյանը նշանակվեց ՊՆ մամուլի քարտուղար". Արխիվացված է the original 2021 թ․ հոկտեմբերի 27-ին. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  "ՀՀ ՊՆ մամուլի քարտուղարն առաջին անգամ կին է (ՖՈՏՈ)". *newsarmenia.am*. Retrieved 2020 թ․ մարտի 13.