**Էրվին Զադոր** (հունգ.՝ Zádor Ervin, 7 հունիսի, 1935, Բուդապեշտ, Հունգարիա – 28 ապրիլի, 2012, Լինդեն, Կալիֆոռնիա նահանգ, ԱՄՆ), հունգարացի ջրագնդորդ և լողի մարզիչ ԱՄՆ-ում, Մելբուրնում կայացած Ամառային Օլիմպիական խաղերի չեմպիոն (1956)։ Հունգարիայի հավաքականի կազմում մասնակցել է 1956 թվականի Օլիմպիական խաղերի կիսաեզրափակչում տեղի ունեցած ԽՍՀՄ հավաքականի հետ խաղին, որ հայտնի է «Արյուն ջրում» (Արյուն ջրավազանում) անունով։

Կենսագրություն
--------------

Էրվին Զադորը ծնվել է 1935 թվականի հունիսի 7-ին Բուդապեշտում։ 1945 թվականին՝ 11 տարեկան հասակում, հետևելով եղբոր օրինակին, սկսել է զբաղվել լողով, սակայն 15 տարեկանում վթարի հետևանքով վնասվածքի պատճառով սկսել է խաղալ ջրագնդակ։

21 տարեկանում Էրվին Զադորն ընդգրկվել է Հունգարիայի ազգային հավաքականում, որի կազմում մասնակցել է 1956 թվականի Օլիմպիական խաղերի՝ ԽՍՀՄ հավաքականի դեմ անցկացված կիսաեզրափակչին, որտեղ հունգարացիները հաղթել են 4։0 հաշվով։ Պայմանավորված այն հանգամանքով, որ խաղն անցկացվել է ԽՍՀՄ զորքերի՝ Հունգարիա մտցվելուց հետո, այն եղել է չափազանց լարված։ ԽՍՀՄ հավաքականի անդամ Վալենտին Պրոկոպովը Զադորի հետ խոսքակռվից հետո բռունցքով խփել է հունգարացուն՝ պատռելով նրա աջ աչքի վերևի կաշին, ինչի հետևանքով եղել է ուժեղ արյունահոսություն։ Չնայած դրան՝ հունգարացի մարզիկը շարունակել է խաղը՝ իր հետևից թողնելով արյունոտ հետք ջրավազանում։ Հանդիսատեսը բողոք է բարձրացրել ԽՍՀՄ հավաքականի դեմ, և խաղի ավարտից մեկ րոպե առաջ ԽՍՀՄ հավաքականը որակազրկվել է։ Եզրափակչում հունգարացիները հաղթել են Հարավսլավիայի հավաքականին 2:1 հաշվով և դարձել Օլիմպիական խաղերի չեմպիոն։

Օլիմպիական խաղերի ավարտից հետո Հունգարիայի ազգային հավաքականի անդամներից մի մասը, այդ թվում նաև Էրվին Զադորը, քաղաքական ապաստան են խնդրել Արևմուտքում։ Էրվին Զադորը եղել է այդ մարզիկներից միակը, որ հետագայում երբեք չի վերադարձել հայրենիք։ ԱՄՆ-ում նա աշխատել է որպես լողի մարզիչ։ Պատանեկան տարիներին նրա մոտ մարզվել Մարկ Սպիտցը, ով հետագայում դարձել է Օլիմպիական խաղերի իննակի չեմպիոն։

2006 թվականին թողարկվել է Քոլին Ք․ Գրեյի «Ազատության մոլուցք» ֆիլմը՝ նվիրված Հունգարիայի հավաքականի ելույթին Մելբուրնի Օլիմպիական խաղերում։ Նույն թվականին Էրվին Զադորը հրաժարվել է մեկնել Բուդապեշտ՝ մասնակցելու Հունգարական հեղափոխության 50-ամյակին նվիրված միջոցառումներին։ Իր մերժումը նա պատճառաբանել է նրանով, թե չի ուզում մրցանակ ստանալ այն կառավարությունից, որի անդամ են այնպիսի անձինք, ովքեր մինչև 1989 թվականը եղել են ակտիվ կոմունիստներ։

Էրվին Զադորը մահացել է 2012 թվականի ապրիլի 28-ին ԱՄՆ Կալիֆոռնիա նահանգի Լինդեն քաղաքում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Elhunyt Zádor Ervin olimpiai bajnok vízilabdázó (հունգ.)
2. ↑  "Elhunyt Zádor Ervin olimpiai bajnok vízilabdázó". Retrieved 2012 թ․ ապրիլի 30.
3. ↑  "Elhunyt Zádor Ervin". Արխիվացված է the original 2016 թ․ նոյեմբերի 26-ին. Retrieved 2012 թ․ ապրիլի 30. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  "Famed swimming coach Zador dies". Retrieved 2016 թ․ հոկտեմբերի 27.
5. ↑  Radio Free Europe: Hungary: New Film Revisits 1956 Water-Polo Showdown Retrieved 13 September 2006

Արտաքին հղումներ
----------------

* Էրվին Զադոր Archived 2012-10-05 at the Wayback Machine. - օլիմպիական վիճակագրությունը Sports-Reference.com կայքում (ռուս.)
* Elhunyt Zádor Ervin olimpiai bajnok vízilabdázó — 30 ապրիլի, 2012 (հունգարերեն)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Olympic Channel · ՄՕԿ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 000000008555386X · LCCN: no2010146110 · VIAF: 123587560 · WorldCat VIAF: 123587560 |

 |