**Ռիշար Բերի** (Ռիշար Էլի Բենգուիգու) (հուլիսի 31, 1950(1950-07-31)[…], Փարիզի 12-րդ շրջան, Փարիզ), ֆրանսիացի դերասան, ռեժիսոր և սցենարիստ։ 1972 թվականից սկսած հայտնվել է ավելի քան 100 ֆիլմերում։ Նա նկարահանվել է «Ջութակահարը» ֆիլմում, որը մասնակցել է Կաննի կինոփառատոնին։

Անձնական կյանքը
---------------

Նրա ծնողները ալժիրյան ծագում ունեցող ֆրանսիացիներ էին և զբաղվում էին կոմերցիոն գործունեությամբ։ Մանկությունն անցել է փարիզյան արվարձաններից մեկում՝ 10–րդ օկրուգում։ Բոլոն–Բիանկուրեում նրա ծնողներն ունեցել են հագուստի բուտիկ։ 16 տարեկանում Ռիշարը տարվում է թատրոնով, միանում է սիրողական դերասաններից կազմված մի թատերախմբի և սկսում է հետաքրքրվել դասական արվեստի ներակայցուցիչներով՝ Ժան Ռասին, Պիեռ Կոռնեյլ, Մոլիեր, Պիեռ Բոմարշե։ 1969 թ. նա հաղթահարում է մրցույթը և ընդունվում է Դրամատիկ արվեստի բարձրագույն ազգային կոնսերվատորիա, որտեղ նրա ուսուցիչներն էին Ժան Լարան Կոշեն և Անտուան Վիտեզը։ Նա ստացել է իր առաջին մրցանակը 1973 թ. մինչ Կոմեդի Ֆրանսեզ տեղափոխվելը, իսկ 1973–1980 թթ․ նա եղել է Կոմեդի ֆրանսեզ թատրոնի սան։ Նա հարաբերություններ է ունեցել Քեթրին Հիգլի հետ և ունի մի աղջիկ Փիեր Հիգլը։ Ամուսնացել է լուսանկարչուհի և դերասանուհի Ջեսիկա Ֆորդի հետ, որից ունեցել է դուստր՝ դերասանուհի Ժոսեֆինա Բերին, այնուհետև ամուսնալուծվելով Ջեսիկա Ֆորդից 1984 թ. ամուսնանում է դերասանուհի և երգչուհի Ջեյն Մենսոնի հետ, սակայն 1986 թ. ամուսնալուծվում են։ 2009 թվականից հարաբերություններ է ունեցել դերասանուհի Պասկալ Լավինի հետ, և 2014 թ.ն ունեցել է մի աղջիկ։ 2005 թվականին նա իր երիկամներից մեկը նվիրաբերեց իր քրոջը՝ Մարի Բերիին, ով ի ծնե ուներ երիկամների գենետիկ հիվանդություն՝ Ալպորտ սինդրոմ։ Ռիշար Բերին շախմատի սիրահար է ու կոլեկցիոներ, ունի ժամացույցների հավաքածու։ Նրա եղբայրը՝ Ֆիլիպ Բերին քանդակագործ է, իսկ նրա նախկին կինը դերասանուհի Ժոզիան Բալասկոն էր։

Կարիերա
-------

1974 թվականին Ռիշարը իր դեբյուտն է կատարել Կլոդ Պինոտի «Ապտակ» ֆիլմում, նկարահանվելով Լինո Վենտուրայի և Աննի Ժիրարդոյի հետ։ Չորս տարի անց՝ 1978 թվականին Էլի Շուրակին նրան առաջարկում է իր առաջին գլխավոր դերը, որը պետք է կատարեր «Իմ առաջին սերը» ֆիլմում, նկարահանվելով Անուկ Էմեի և Նատալի Բեյի հետ։ Նա նկարահանվել է ռեժիսոր Ալեքսանդր Արկադիի «Հատուցման օրը», «Հատուցման օրը 2», «Մեծ դիմակահանդես», «Սուրբ դաշինք», «Սաշայի համար» և «Վերջին լուսաբացը» ֆիլմերում։ 1992 թվականին նա «Պարադի փողոց 588» ֆիլմում կատարում է գլխավոր դեր՝ Ազատ Զաքարյան/Պիեր Զաքար։ Ռիշարը նկարահանվել է նաև ֆրանսիացի ռեժիսոր Քրիստինե Պասկալի երեք ֆիլմերում՝ «Անբարոյականը», Ամուսնական դավաճանության տեխնիկա և «Փոքրիկ իշխանն ասաց» ֆիլմերում։ Ռիշարի աշխատանքը, որպես լավագույն դերասան առաջադրվել և արժանացել է «Սեզար» կինոմրցանակին, նաև մասնակցել է Մոնրեալի կինոփառատոնին և ստացել մրցանակ լավագույն կատարման համար։ 2001 թ. Ռիշարը, որպես ռեժիսոր Պատրիկ Տիմսիտի հետ նկարահանում է իր առաջին ֆիլմը՝ «Գայթակղելու արվեստը» և Սեսիլ դը Ֆրանսին տալիս է իր առաջին մեծ դերը կինոյում։ Երկու տարի անց՝ 2003 թվականին նա հրավիրում է Սեսիլ դը Ֆրանսին նկարահանվելու իր «Ես կեսարն եմ» ֆիլմում, այդ ֆիլմում նկարահանվում էր նաև նրա դուստր Ժոզեֆինա Բերին։ Այս երկու կատակերգական ֆիլմերից հետո նա նկարահանում է հոգեբանական թրիլեր՝ «Սև արկղ» ֆիլմը, որում գլխավոր դերերը կատարում էին Մարիոն Քոտիարը և Խոսե Գարսիան։ Նույն թվականին նա նկարահանվում է Ֆրանսիս Վեբերի «Անհաջողակը» կատակերգությունում Ժերար Դեպարդիեի և Ժան Ռենոյի հետ միասին։ Ռիշարը նկարահանվել է Ֆրանսիս Վեբերի ֆիլմերից չորսում։ 2010 թ. վարձույթով սկսեց ցուցադրվել Ռիշարի չորրորդ ռեժիսորական աշխատանքը՝ «22 փամփուշտ․ Անմահը», գլխավոր դերերում հանդես են գալիս Ժան Ռենոը, Կադ Մերադը և Ժան–Պիեր Դարուսինը։ Ֆիլմի հիմքում ընկած են իրական դեպքեր։

Ընտանիք
-------

* Կին – Ջեսիկա Ֆորդ – դերասանուհի, ռեժիսոր, լուսանկարչուհի
* Դուստր – Ժոսեֆինա Բերի – դերասանուհի
* Դուստր – Քոլին Բերի
* Եղբայր – Ֆիլիպ Բերի – ժամանակակից արվեստի քանդակագործ
* Զարմուհի – Մարիլու Բերի – դերասանուհի, Ֆիլիպ Բերիի և Ժոզիան Բալասկոյի դուստրը։

Ֆիլմագրություն
--------------

### Դերասան

* 1972 – Ապտակ
* 1974 – Կրկնվող բացակայությունները
* 1978 – Իմ առաջին սերը
* 1982 – Հատուցման օրը
* 1982 – Մի սենյակ քաղաքում
* 1982 – Իրազեկիչը
* 1983 – Նորապսակը
* 1983 – Մեծ դիմակահանդես
* 1984 – Կապվածություն
* 1984 – Անբարոյականը
* 1985 – Հատուկ ոստիկանությունը
* 1986 – Հետևեք իմ հայացքին
* 1986 – Տղակարդը և կինը։ Քսան տարի անց
* 1989 – Սուրբ դաշինք
* 1990 – Սաշայի համար
* 1991 – Իմ կյանքը դժոխք է
* 1991 – Մայրիկ
* 1992 – Պարադի փողոց 588
* 1992 – Հատուցման օրը 2
* 1992 – Փոքրիկ իշխանն ասաց
* 1994 – Ջութակահարը
* 1995 – Խայծը
* 1995 – Ամուսնական դավաճանության տեխնիկա
* 1996 – Նուրբ երկնագույն կամ խաղեր ֆրանսիական ձևով
* 1998 – Սիրո ճիչը
* 1999 – Կվազիմոդո
* 2001 – Օգոստոսի 15
* 2002 – Ա՜խ եթե ես հարուստ լինեի
* 2002 – Վերջին լուսաբացը
* 2003 – Անհաջողակը
* 2003 – Իմ վերևի հարևանը
* 2004 – Ամերիկյան
* 2006 – Փոխարինողը
* 2007 – Ինչպես է քո հայրը
* 2008 – Խաչաձև կրակոցը
* 2008 – Հաճախորդը
* 2008 – Տաղտկալի մարդը
* 2010 – Անմահը
* 2013 – Ձմռան շեմին

### Ռեժիսոր, սցենարիստ

* 2001 – Գայթակղության արվեստը
* 2003 – Ես, կեսարն եմ
* 2005 – Սև արկղ
* 2010 – 22 փամփուշտ․ Անմահը

Մրցանակներ և նոմինացիաներ
-------------------------

* 1992 – Մոնրեալի ֆիլմերի փառատոնի ժամանակ «Փոքրիկ իշխանն ասաց» ֆիլմում նկարահանվելու համար արժանացել է լավագույն դերասան մրցանակին։
* 1993 – Արժանացել է «Սեզար» կինոմրցանակին «Փոքրիկ իշխանն ասաց» ֆիլմում նկարահանվելու համար, որպես լավագույն դերասան։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Internet Movie Database — 1990.
2. 1 2  Discogs — 2000.
3. 1 2 3  MusicBrainz artist ID
4. ↑  Record #107724720 // Միջազգային նույնականացման վիրտուալ նիշք(բազմ․) — [Dublin, Ohio]: OCLC, 2003.
5. ↑  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
6. ↑  "Կանի ֆիլմերի փառատոն։ «Ջութակահարը»". *festival-cannes.com*. Արխիվացված է the original 2014 թ․ դեկտեմբերի 5-ին. Retrieved 29 օգոստոսի 2009թ. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
7. 1 2 3  "Ռիշար Բերի։ Պասկալ Լավին, Մարի Բերի․․․". *Pure Trend*.
8. ↑  Interview de Frédéric Taddéi dans *Regarde les hommes changer* sur Europe 1, le 21 mars 2010.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Դանիական ազգային ֆիլմագրություն · Discogs · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · MusicBrainz · Rotten Tomatoes |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 11013099 · BNE: XX1602973 · BNF: 13891444s · CONOR: 37756515 · GND: 140729836 · ISNI: 0000000121467193 · LCCN: no97019835 · NDL: 00964656 · NKC: xx0151970 · NLP: a0000001870355 · NTA: 119249812 · SUDOC: 077447158 · VIAF: 107724720 · WorldCat VIAF: 107724720 |

 |

 |