recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Արսեն Շավկատովիչ Աբլյամետով** (ուկրաիներեն՝ Арсен Шавкатович Абляметов, Ղրիմի թաթարերեն՝ Arsen Şavkat oğlu Ablâmetov, օգոստոսի 10, 1984(1984-08-10)), ուկրաինացի ֆուտբոլիստ, «ՏՍԿ» ակումբի կիսապաշտպան։

Կենսագրություն
--------------

### Ակումբային կարիերա

Սիմֆերոպոլի «Տավրիա» ակումբի սանն է։ 2004 թվականի ամռանը տեղափոխվել է ակումբի հիմնական կազմ։ Հիմնական կազմում անցկացրել է մեկ խաղ՝ 2004 թվականի հոկտեմբերի 4-ին դնեպրոպատովսկի «Դնեպր» ակումբի հետ (3:1)։ Աբլյամետովը փոխարինման դուրս եկավ 72-րդ րոպեին Դենիսա Սմիրնովայի փոխարեն։ 2005 թվականի ամռանը վարձավճարով տեղափոխվել է «Յալոսու»։ Ակումբում մասնակցել է 13 խաղի և խփել է 1 գոլ՝ «Իլիչյովցույի» դեմ խաղի ավելացված ժամանակում (0:1)։ Գավաթում Արսենը անցկացրել է 3 խաղ հիմնական կազմում։ 2006-07 մրցաշրջանի առաջին կեսում վարձավճարով տեղափոխվել է «Խիմիկ»։

2007 թվականի փետրվարին տեղափոխվել է «Կրիմտեպլիցուա» ակումբ, կնքելով 2-ամյա պայմանագիր։ Ակումբում նորամուտը նշել է 2007 թվականի մարտի 20-ին կիևի «ԲԿՄԱ»-ի դեմ արտագնա խաղում (0:1)։ Արսենը փոխարինման դուրս եկավ 76-րդ րոպեին Վիտալիյա Սարանչուկովի փոխարեն։

2015 թվականի ամռանը դարձավ «ՏՍԿ» ակումբի խաղացող։ Երբ Ղրիմը միացավ Ռուսաստանին, ստացավ Ռուսաստանի քաղաքացիություն։

Աբլյամետովը խաղացել է Ղրիմի թաթարների հավաքականում։ Այդ հավաքականի կազմում, որի գլխավոր մարզիչն էր Ռուստեմ Բեկիրովը մասնակցել է ELF Cup առաջնությանը։ Այդ առաջնությունը անցկացվում է NF-Board-ի մասնակից երկրների համար։ Իրենց խմբում Ղրիմի թաթարները զբաղեցրեցին 2-րդ հորիզոնականը։ Կիսաեզրափակչում ավելացրած ժամանակում հաղթել է ՖԻՖԱ-ի անդամ Ղրղզստանի (3:2)։ Խաղի 94-րդ րոպեին Աբլյամետովը 11 մետրանոցից գոլ խփեց։ Եզրափակչում Ղրիմի թաթարները պարտվեցին Հյուսիսային Կիպրոսին (3:1) հաշվով։

Անձնական կյանք
--------------

Նրա մեծ եղբայրը Մուստաֆան նույնպես պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ է։ Նա խաղացել է կիևի ԲԿՄԱ-ում, հայկական «Սևաստոպլի» և «Տիտանի» կազմում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Transfermarkt.com(բազմ․) — 2000.
2. ↑  Чемпионат Украины 2004/05 - Высшая лига. Результаты игр
3. ↑  Кубок Украины 2005/06
4. ↑  СК «Таврия». Александру Шутову предоставлен статус свободного агента
5. ↑  «Крымтеплица» обнародовала фамилии новых игроков
6. ↑  Первая лига. ЦСКА - «Крымтеплица» 0:1. Сплошная беготня
7. ↑  Определены кандидаты в сборную крымских татар

Արտաքին հղումներ
----------------

* Профиль на официальном сайте ФК «Крымтеплица»(չաշխատող հղում)
 (ռուս.)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | FootballDatabase.eu · FootballFacts.ru · Soccerway · Transfermarkt (խաղացող) · Ղրիմի ֆուտբոլային միություն · ՈւՖԱ |

 |
**Ռուդիկ Մակարյան** (հուլիսի 30, 2004(2004-07-30), Ալաթուման, Ախալքալաքի շրջան, Սամցխե-Ջավախեթի մարզ, Վրաստան), Ռուսաստանը ներկայացնող վրացահայ շախմատիստ, միջազգային վարպետ (2019)։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Վրաստանում, Սամցխե-Ջավախքի Ալաթուման գյուղում։ Նրա ընտանիքը հետագայում տեղափոխվել է Հայաստան, սակայն մեկ տարի անց նրանք հաստատվել են Մոսկվայում։ Ռուդիկը շախմատ խաղալ սովորել է չորս տարեկան հասակում։ Տասը տարեկան հասակում նա առաջին անգամ հաղթել է Մոսկվայի Մ10 տարիքային խմբի շախմատի պատանեկան առաջնությունում։ Այս հաջողությունը նա կրկնել է ևս հինգ անգամ տարբեր տարիքային խմբերում։

2019 թվականին նա հաղթել է Մ16 տարիքային խմբում շախմատի աշխարհի երիտասարդական առաջնությունում։ 2020 թվականին նա ճանաչվել է Ռուսաստանի պատանիների առաջնության Մ20 տարիքային խմբի լավագույն շախմատիստ։

2021 թվականին նա մասնակցել է ՖԻԴԵ-ի աշխարհի գավաթի խաղարկությանը, որտեղ 1-ին փուլում ½-1½ հաշվով պարտվել է լեհ գրոսմայստեր Կացպեր Պիորունին։

2022 թվականի նոյեմբերին Անթալիայում հաղթել է շախմատի Եվրոպայի պատանեկան առաջնությունում Մ18 տարիքային խմբում։

Մրցաշարերում ունեցած հաջողությունների համար ՖԻԴԵ-ն 2019 թվականին նրան շնորհել է միջազգային վարպետի կոչում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2  Юноша из села Алатуман покорил шахматный олимп России
3. ↑  *FIDE* FIDE Standard Ratings as of 30 April 2019 — 2019.
4. ↑  Юноша из села Алатуман покорил шахматный олимп России
5. ↑  Praggnanandhaa and Polina dominate World Youth 2019
6. ↑  Rudik Makarian Wins Russian Junior Championship
7. ↑  «Tournament tree — FIDE World Cup 2021». `{{cite web}}`: `|archive-url=` requires `|archive-date=` (օգնություն)
8. ↑  European Youth Chess Championship 2022 - Open 18

Արտաքին հղումներ
----------------

* անձնական քարտ ՖԻԴԵ կայքում
* Ռուդիկ Մակարյան շախմատիստի էջն ու խաղերը Chessgames.com կայքում
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Կարապետյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Կառլեն Վլադիմիրի Կարապետյան** (սեպտեմբերի 21, 1938(1938-09-21), Ախալքալաք, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ նկարիչ, Վրաստանի վաստակավոր նկարիչ։

Կենսագրություն
--------------

Կառլեն Վլադիմիրի (Կարոյի) Կարապետյանը ծնվել է Ախալքալաքում 1938 թվականի սեպտեմբերի 21-ին աշխատավորի ընտանիքում։ Փոքր հասակից զրկվել է ծնողներից. նրան մեծացրել և դաստիարակել է տատը։ Սովորել և ավարտել է Ախալքալաքի Հովհաննես Թումանյանի հայկական միջնակարգ դպրոցը (1961)։

1962 թվականին ընդունվել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական մանկավարժական ինստիտուտի նորաստեղծ գեղագիտական ֆակուլտետի նկարչական բաժինը, որտեղ դասավանդում էին ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչներ՝ Հովհաննես Զարդարյանը, Ղուկաս Չուբարյանը, Էդուարդ Իսաբեկյանը, Հմայակ Ավետիսյանը և Արտաշես Հովսեփյանը։

1968 թվականին վերադարձել է Ախալքալաք և աշխատանքի անցել հայկական միջնակարգ և ռուսաց դպրոցներում, որպես նկարչության և գծագրության ուսուցիչ։ Նույն թվականին հայկական դպրոցում ստեղծել է նկարչական խմբակ, որտեղ ընդգրկվել են մոտ 10 տաղանդավոր աշակերտներ։ Խմբակի շնորհիվ սաներից շատերը դարձել են ճանաչված արվեստագետներ՝ Սմբատ և Ռաֆիկ Մկրտչյաններ (քանդակագործներ), Ալբերտ Գոգորյան, Մնացական Ղալաչյան, Սամվել Նահատակյան (գեղանկարիչներ), Սուսաննա Ավետիսյան (ճարտարապետ) և կինոռեժիսոր Հարություն Խաչատրյանը։

1985 թվականին մասնակցել է Երևանի նկարիչների տանը բացված «Պատմության քառուղիներով» ցուցահանդեսին։ Նրա «Հայոց վիշտը անհուն մի ծով» կտավն արժանացել է մեծ գնահաականի և դարձել նկարիչների միության սեփականությունը։ 1990 թվականին մեծ դժվարությամբ հիմնադրել է Ախալքալաքի գեղարվեստի դպրոցը և այն դարձրել ամենաճանաչված դպրոցը ողջ Վրաստանում։ Վրաստանի մշակույթի նախարարությունը 2010 թվականին նրան շնորհել է Վաստակավոր նկարչի կոչում։ Կառլեն Կարապետյանի անունը ներառված է Հայաստանի համառոտ հանրագիտարանի երկրորդ հատորում, Իոսյանի «Սամցխե-Ջավախքի նշանավոր հայորդիները» գրքում և Ալբերտ Փարսատանանի «Հայը» գրքում։

Ցուցահանդեսներ
--------------

1994 թվականին Կարապետյանի նախաձեռնությամբ Երևանի նկարիչների տանը բացվեցլ է Ջավախքի նկարիչների անդրանիկ ցուցահանդեսը։ Նրա նախաձեռնությամբ կազմակերպվել են բազմաթիվ ցուցահանդեսներ Երևանում, Չարենցավանում, Գյումրիում, Թբիլիսիում, Բորժոմիում և Ախալցիխեում։ 2002 թվականին Կարապտյանի ստեղծագործական աշխատանքներն երկու ամիս ցուցադրվել են ԱՄՆ-ում և Կանադայում։ 2004 թվականին Կառլեն Կարապետյանի նախաձեռնությամբ տեղի է ունեցել Ջավախքի նկարիչների հերթական ցուցահանդեսը։ Նույն թվականին նկարիչների միությունը ներկայացրել է 12 ժամանակակից նկարիչների աշխատանքները ԱՄՆ-ում, այդ թվում՝ Կառլեն Կարապետյանի։

Պարգևներ
--------

* Վրաստանի վաստակավոր նկարիչ, 2010
* Արծաթե հուշամեդալ հայ արվեստը տարածելու և զարգացնելու համար 2004
* ՀՀ սփյուռքի նախարարության «Արշիլ Գորկի» շքանշան, 2014

Մեջբերումներ Կառլեն Կարապետյանից
--------------------------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Շատերն ինձ ասում են, որ իմ նկարներում պատկերված մարդը տխուր է. իրականում ես նկարում եմ այն, ինչ զգում եմ։ |  |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Baghdasaryan, Aram. «AV Production - Կառլեն Կարապետյան». *avproduction.am*. Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ հունվարի 25-ին. Վերցված է 2016 թ․ սեպտեմբերի 21-ին.
Sungurlu Mosque
**Սունգուրլու** (թուրքերեն՝ Sungurlu), ներկայումս քաղաքային շրջան Թուքիայի Չորումի նահանգում։ Տեղակայված է Չորում քաղաքից 72կմ հարավ-արևելք։ Քաղաքային շրջանի մակերեսը 2․557 կմ քառ․ է, ծովի մակարդակից բարձրությունը 780մ է։ Կլիման ցամաքային է՝ ամռանը շոգ և չորային, ձմռանը՝ ցուրտ և ձնառատ։ Տարեկան տեղումների քանակը 438,1 մմ է։

Պատմություն
-----------

Նախկինում Սունգուրլուն գյուղական բնակավայր էր Օսմանյան Կայսրության Սեբաստիայի Նահանգի Յոզգաթի գավառում, Յոզգաթ քաղաքից մոտ 57 կմ հս-արմ, Յոզգաթ-Չորում ճանապարհին։ 1872-73 թթ․ գյունղ ուներ 310 տուն հայ, 250 տուն թուրք և 30 տուն հույն բնակիչ։ 20-րդ դարի սկզբներին հայերը 1275 շունչ էին։ Զբաղվում էին արհեստներով, աոևտրով և երկրագործությամբ։ Արհեստներից զարգացած էին դարբնությունն ու դերձակությունը։ Գյուղի եկեղեցին կոչվում էր սբ․ Աստվածածին։ Հայկական Հայկազյան վարժարանը 19-րդ դ վերջերին ուներ 200 աշակերտ։ Հայերը կոտորվել կամ տեղահանվել են 1915 թ․ Մեծ Եղեռնի ժամանակ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Sungurlu». *corum.ktb.gov.tr* (թուրքերեն). Վերցված է 2020 թ․ ապրիլի 8-ին. `{{cite web}}`: `|archive-url=` requires `|archive-date=` (օգնություն)
2. ↑  «Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան, Թ.Խ. Հակոբյան, Ստ.Տ. Մելիք-Բախշյան, Հ.Խ. Բարսեղյան». *www.nayiri.com*. Վերցված է 2020 թ․ ապրիլի 8-ին.
Մյուզլե և մետաղաթիթեղ
Խցան, մետաղաթիթեղ և մյուզլե
Մյուզլեի մետաղաթիթեղների հավաքածու
**Մյուզլե** (ֆր.՝ Muselet, museler-ից` «դնչկալ հագնել»), մետաղալարե սանձիկ, որը պահում է փրփրուն և թշշան գինիների խցանը։

Որպեսզի շամպայնի շիշը փակող խցանը դիմանա գազի ճնշմանը և խցանը ինքնաբերաբար դուրս չթռչի, վերևից խցանին ագուցվում է մյուզլե` մետաղալարե հատուկ սանձիկ, որը խցանը ֆիքսում է շշի բերանին։ Մյուզլեն պատրաստվում է 0,7-1,0 մմ հաստությամբ ցածրածխածնային պողպատե ցինկապատ կամ արծնապատ մետաղալարից։ Մյուզլեն ագուցում են խցանին և ամրացնում շշերի բերանի եզրապսակի տակ կիսամեխանիկական մեքենաներով, կիսաավտոմատներով կամ ավտոմատներով։ Երբեմն ավելի լավ ամրացնելու համար մյուզլեն ագուցելուց առաջ խցանի վրա դնում են լրացուցիչ մետաղաթիթեղ։

Պատմություն
-----------

Կա ավանդություն, համաձայն որի` առաջին անգամ մյուզլե պատրաստվել է այն մետաղալարից, որը իր հին իրանակալից քաշել-պոկել է տիկին Կլիկոն` շամպայնի իր տեսակի` «Այրի Կլիկոյի» խցանը ամրացնելու համար։ Ամենայն հավանականությամբ, սա առասպել է, քանի որ ի սկզբանե մյուզլեները պատրաստվել են պարանից։ Մետաղալարից մյուզլեի գյուտի արտոնագիրը 1844 թվականին ստացել է Ադոլֆ Ժաքսոնը։

Մյուզլեն այսօր
--------------

Ներկայում մետաղալարի երկարությունը կարող է տատանվել 50-ից 60 սմ-ի սահմաններում` կախված պատրաստման տեխնոլոգիայից։ Ընդ որում, առանձին դեպքերում կարող է օգտագործվել տարբեր երկարության երկու մետաղալար (մեկը մոտ 40 սմ երկարությամբ` խցանը պարուրող «թագանման» մասի համար, մյուսը` մոտ 20 սմ երկարությամբ, շշի բերանը պարուրող ոլորված հատվածի համար)։ Մյուզլեն հանելու համար բավական է մետաղալարի վեց կիսապտույտ։

Ժամանակակից մյուզլեները պատրաստվում են մեխանիկական եղանակով։ Մյուզլեները դարձել են ավելի անձնավորված. մետաղաթիթեղների վրա նշվում են արտադրողի ապրանքանշանը և անվանումը։ Կախված արտադրողից` դրանք կարող են տարբերվել գույնով և չափով, ինչը դարձել է հավաքորդների կողմից հետաքրքրության պատճառ։ Թողարկում են հատուկ կատալոգներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Muselet» (անգլերեն). Champagne J Dumangin fils. Վերցված է 2012 թ․ մայիսի 19-ին.
2. ↑  «Энциклопедия виноградарства: в 3-х томах.»/Гл. ред. А. И. Тимуш; ред. коллегия А. С. Субботович и др. Кишинев: Гл. ред. Молд. Сов. Энциклопедии, 1986.
3. ↑  «Champagne and the mystery of the 6 turns of the muselet». *Champagne and Security* (անգլերեն). WordPress. Վերցված է 2014 թ․ ապրիլի 10-ին.
4. ↑  «Bottle Closure Machinery» (անգլերեն). Camex s.a.s. Italy. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ մայիսի 1-ին. Վերցված է 2012 թ․ մայիսի 19-ին.
5. ↑  «Répertoire de Plaques de Muselets de Champagne» (անգլերեն). Philatelie 72. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ հոկտեմբերի 25-ին. Վերցված է 2014 թ․ հոկտեմբերի 17-ին.
**ՍոլարՍիթի** ամերիկյան ընկերություն, որը մասնագիտացած է արևային էներգիայի ծառայություններում և կենտրոնակայանը գտնվում է Կալիֆոռնիայի Սան Մատեո շրջանում։

ՍոլարՍիթին տեղադրում է բնակելի և առևտրային արևային վահանակներ ԱՄՆ-ի տարածքում։ Այն նաև տրամադրել է այլ էներգետիկ ծառայություններ։ 2016 թվականինին ընկերությունը միաձուլվել է Տեսլայի հետ և ներկայումս Տեսլայի միջոցով առաջարկում է էներգակիրների պահպանման ծառայություններ, այդ թվում` ներկառուցված պահեստային սպասարկման ծառայություններ, որոնցից է Տեսլայի Powerwall-ը։ Ընկերությունը, Պանասոնիկի հետ համագործակցելով, վարձակալում է Նյու Յորքի Բուֆֆալո քաղաքի նորակառույց գործարանը, որտեղ արտադրում է Տեսլայի արևային տանիքները։

Պատմություն
-----------

ՍոլարՍիթին հիմնադրվել է 2006 թվականին, եղբայրներ Պետրոսի և Լինդոն Ռիվի կողմից, նրանց հորեղբոր տղայի` Իլոն Մասկի խորհուրդով, որը ընկերության նախագահն է և օգնել է որպեսզի ընկերությունը սկսի գործել։ 2009 թվականին տեղադրվեցին 440 մեգավատտ հզորությամբ արևային վահանակներ։

2013 թվականին, ըստ GTM Research-ի, ՍոլարՍիթին ԱՄՆ-ում առաջատար բնակելի արևային վահանակների տեղադրիչ էր։ Ամերիկյան Solar Power World ամսագիրը ՍոլարՍիթիին համարեց արևային վահանակներ տեղադրող 2-րդ ընկերություն ԱՄՆ-ում։ ՍոլարՍիթին Paramount Solar-ից գնել է Paramount Equity-ն 120 մլն ԱՄՆ դոլարով 2013 թվականին։ 2014 թվականին ՍոլարՍիթին տեղադրել է վահանակներ, որոնք արտադրում են 6,200 ՄՎտ էներգիա 2015 թվականին ՍոլարՍիթին տեղադրել է 870 ՄՎտ արևային էլեկտրաէներգիա, մոտավորապես 28% չօգտագործված արևային տեղադրմումը ԱՄՆ-ում այդ տարի։ approximately 28% of non-utility solar installation in the U.S. that year.

* Ավտոմեքենաներ ՍոլարՍիթիի սկզբնական լոգոյովԱվտոմեքենաներ ՍոլարՍիթիի սկզբնական լոգոյով
* ՍոլարՍիթիի մեքենա այժմյան ՍոլարՍիթիի լոգոյովՍոլարՍիթիի մեքենա այժմյան ՍոլարՍիթիի լոգոյով

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑  Solarcity Արխիվացված 2013-08-22 Wayback Machine *Time Magazine*, April 17, 2008.
5. ↑  Newsmaker: Elon Musk on rockets, sports cars and solar power, *news.cnet.com*, Michael Kanellos, February 15, 2008.
6. 1 2 3  «Solar Industry Data; Solar Industry Breaks 20 GW Barrier - Grows 34% Over 2013». *SEAI Research & Resources*. Solar Energy Industries Association. 2015. Վերցված է 2015 թ․ հունիսի 29-ին.
7. ↑  Sweet, Cassandra; Tracy, Ryan (2013 թ․ մայիսի 6). «Solar Installer Sues for U.S. Grant Funds». *Wall Street Journal*. Վերցված է 2013 թ․ օգոստոսի 11-ին.
8. ↑  Is the SolarCity Model the Only Way to Scale Residential Solar?, *greentechmedia.com*, Nicole Litvak, March 31, 2014.
9. ↑  «2013 Top 250 Solar Contractors». *Solar Power World*. Վերցված է 2015 թ․ ապրիլի 19-ին.
10. ↑  «SolarCity Completes Acquisition Of Paramount Solar». 2013 թ․ սեպտեմբերի 11. Վերցված է 2016 թ․ նոյեմբերի 17-ին.
11. ↑  «SolarCity 2015 Impact Report» (PDF). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2017-01-03-ին. Վերցված է 2017-09-02-ին.
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Նազարյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Տիգրան Հակոբջանի Նազարյան** (սեպտեմբերի 29, 1858(1858-09-29), Շուշի, Շամախիի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - սեպտեմբերի 14, 1926(1926-09-14), Թիֆլիս, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ խմբագիր, հրատարակիչ, հասարակական գործիչ։

Կենսագրություն
--------------

Տիգրան Նազարյանը ծնվել է 1858 թվականին Արցախի Շուշի քաղաքում։ Սովորել է Շուշիի Գալուստ Փափազյանի մասնավոր դպրոցում։ 1879 թվականին Շուշիում հիմնել է հրատարակչական գրասենյակ։
1881 թվականին տեղափոխվել է Թիֆլիս, որտեղ հրատարակել է «Աղբյուր» մանկապատանեկան ամսագիրը, «Տարազ» շաբաթաթերթը` հավելվածներով, «Կովկասի առավոտ» (1907) և այլ թերթեր, գրքեր, օրացույցներ, տարեցույցներ, ժողովածուներ, պիեսների («Ճըպատըդ քոլադ կտրի», 1887, «Արոզա», 1913), ակնարկների, հրապարակախոսական հոդվածների հեղինակ է։

1907 թվականին գրականագետների, արվեստագետների և խաղաղության միջազգային ընկերակցության Լիսաբոնում կազմակերպված ցուցահանդեսում ներկայացրել է 5-րդ դարի հայ պատմիչների հրատարակված գործերը, ընտրվել այդ կազմակերպության պատվավոր անդամ։ 1915 թվականին Թիֆլիսում բացել է «Հրատապ սփոփանք մայր հայաստանցիներին» որբախնամ ապաստանը, «Վասպուրական դպրոց» մանկապարտեզը։ 1919 թվականին մեկնել է Եվրոպա, որտեղ թղթակցել է «Ապագա» (Փարիզ) և այլ թերթերի, հրատարակել «Թիքա» գրական երկերի ժողովածուն (Լայպցիգ, 1922)։ 1925 թվականին վերադարձել է հայրենիք, Ղարաբաղի վերաշինության նպատակով կազմակերպել Ղարաբաղի օգնության կոմիտե։

Երկեր
-----

* Խօսք և գործ, Թիֆլիս, 1914։

Գրականություն
-------------

* Նազարյան Ս. Տիգրան Նազարյանի կյանքը և գործունեությունը, «Տեղեկագիր ՀՍՍՀ ԳԱ, հաս. գիտ.», 1965, №3:
* Տիգրան Նազարյանի նամակները Կոստանդին Մելիք-Շահնազարյանին, ԼՀԳ, 1991, №4:

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  Հայկական սովետական հանրագիտարան, հատոր 8 (հայ.) — հատոր 8. — էջ 143—144.
2. ↑  «Վիեննայի մենաստանի մամուլի շտեմարան- ԱՂԲԻՒՐ». Վերցված է 2022 թ․ դեկտեմբերի 13-ին.
3. 1 2  Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2007։
4. ↑  «Վիեննայի մենաստանի մամուլի շտեմարան- ՏԱՐԱԶ». Վերցված է 2023 թ․ հունվարի 17-ին.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիդարանն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Տիգրան Նազարյան» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 9503 · LCCN: nb2006013007 · VIAF: 4454341 · WorldCat VIAF: 4454341 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 143)։*  |
**Արտեմի Ռալյո Լոմբարտե** (իսպ.՝ Artemi Rallo Lombarte, օգոստոսի 9, 1965(1965-08-09), Կաստելյոն դե լա Պլանա, Վալենսիա, Իսպանիա), իսպանացի պետական և քաղաքական գործիչ, Իսպանիայի 11-րդ և 12-րդ գումարման պատգամավորական ժողովի անդամ։

Կենսագրություն
--------------

Արտեմի Ռալյո Լոմբարտեն ծնվել է 1965 թվականի օգոստոսի 9-ին Կաստելյոն դե լա Պլանայում։ 1988 թվականին ավարտել է իրավաբանական կրթությունը, իսկ 1990 թվականին դարձել է Վալենսիայի համալսարանի ասպիրանտ։ Դրանից հետո կրթությունը շարունակել է Ֆրանսիայում և Իտալիայում՝ սովորելով Ստրասբուրգի համալսարանի մարդու իրավունքների միջազգային ինստիտուտում, Հռոմի համալսարանի տեսության ֆակուլտետում, ինչպես նաև Սորբոնի համալսարանում։

1984-1987 թվականներին, որպես զինծառայող աշխատել է Վալենսիայի երիտասարդական սոցիալիստական կուսակցությունում։ Միաժամանակ եղել է նաև Վալենսիայի սոցիալիստական կուսակցության քարտուղարը։ Այս կուսակցության շարքերում էլ 1987 և 1995 թվականներին մասնակցել է Վալենսիայի տարածաշրջանային ընտրություններին։ Արդյունքում՝ դարձել է ներքին գործերի հանձնաժողովի քարտուղար և տեղական ինքնակառավարման և առողջապահական մարմինների սպառողական հարցերի հանձնաժողովի փոխնախագահ (1987-1991)։ Ղեկավարել է Վալենսիայի համայնքային խորհուրդը 1985-1987 թվականներին։

1995 թվականի ընտրությունների ձախողումից հետո շարունակել է իր ակադեմիական գործունեությունը։ 1993-1998 թվականներին՝ Կաստելյոն դե լա Պլանա քաղաքի Խայմե I-ի անվան համալսարանի հանրային իրավունքի բաժնի տնօրեն։ 2004-2007 թվականներին եղել է Իսպանիայի արդարադատության նախարարության իրավագիտության կենտրոնի գլխավոր տնօրենը։ 2007-2001 թվականներին՝ Իսպանիայի տվյալների պաշտպանության գործակալության տնօրենը։ Ներկայումս հանդիսանում է Խայմե I-ի համալսարանի սահմանադրական իրավունքի պրոֆեսոր։

2015-2016 թվականների ընդհանուր ընտրությունների արդյունքում դարձել է Իսպանիայի Թագավորության խորհրդարանի՝ կորտեսի պատգամավոր։

Աշխատություն
------------

* Օրենսդրական նախաձեռնությունը տարածաշրջանային օրենքում (իսպ.՝ La iniciativa legislativa en el derecho autonómico, 1993 թվական)
* Սահմանադրություն և ընտրական երաշխիքներ (իսպ.՝ Garantías electorales y Constitución, 1997 թվական)
* Բազմակարծություն և սահմանադրություն (իսպ.՝ Pluralismo informativo y constitución, 2000 թվական)
* Սահմանադրության անկախ վարչակազմերը (իսպ.՝ La constitucionalidad de las administraciones independientes, 2002 թվական)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Ficha del Congreso de los Diputados». Consultado el 4 de julio de 2017.
2. ↑  «Currículum a la Fundació Fide». *FIDE* (իսպաներեն). Վերցված է 2017 թ․ հուլիսի 22-ին.
3. ↑  «Corts Valencianes - Fitxa del diputat/ada». *www.cortsvalencianes.es* (Valencian). Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ մարտի 23-ին. Վերցված է 2017 թ․ հուլիսի 22-ին.
4. ↑  «Corts Valencianes - Fitxa del diputat/ada». *www.cortsvalencianes.es* (Valencian). Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ մարտի 23-ին. Վերցված է 2017 թ․ հուլիսի 22-ին.
5. ↑  «Noticia del nombramiento» (PDF). Consultado el 4 de julio de 2017.
6. ↑  «Horari de classes». al web de la Universitat Jaume I, consultado el 3 de junio de 2015.(չաշխատող հղում)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Artículos de Artemi Rallo Lombarte en El País

|  |
| --- |
| 
  **Իսպանիա**   **Կենսագրություն**
 |
**Ալբերտ Քաջազի Զարացյան** (հուլիսի 22, 1937(1937-07-22), Թալին, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ վնասվածքաբան-օրթոպեդ, ռազմադաշտային վիրաբույժ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1990), պրոֆեսոր (1991):

Կենսագրություն
--------------

Ալբերտ Զարացյանը ծնվել է 1937 թվականի հուլիսի 22-ին, Թալինում։ 1961 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ 1971 թվականին աշխատել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի վնասվածքաբանության, օրթոպեդիայի և ռազմադաշտային վիրաբուժության ամբիոնում։ 1991 թվականին եղել է ԵԲԻ վնասվածքաբանության, օրթոպեդիայի և ռազմադաշտային վիրաբուժության ամբիոնի վարիչ, 1986-2007 թվականներին ղեկավարել է Երևանի թիվ 8 հիվանդանոց Վնասվածքաբանության և օրթոպեդիայի կլինիկան, 1989-1995 թվականներին՝ ԵԲԻ բուժման ֆակուլտետի ավագ կուրսերի դեկան, 1992-2007 թվականներին՝ Երևանի պետական բժշկական համալսարանի Վնասվածքաբանության և օրթոպեդիայի ամբիոնի վարիչ, 1995 թվականին՝ Հայաստանի վնասվածքաբանների և օրթոպեդների միության նախագահ և Վիրաբուժության օրթոպեդիայի և վնասվածքաբանության միջազգային կազմակերպության ազգային պատվիրակ և քարտուղար։ 2007 թվականից` ԵՊԲՀ վնասվածքաբանության և օրթոպեդիայի ամբիոնի պրոֆեսոր։ 2007 թվականից ղեկավարում է «Շենգավիթ» բժշկական կենտրոնի Օրթոպեդիկ վիրաբուժության բաժանմունքի ծառայությունը։

Աշխատանքները վերաբերում են միջհոդային ոսկրամիացումից հետո հոդաճառի հետ վնասվածքային վերականգնման, ածխածնի կառուցվածքներով ոսկրասինթեզի, քլորոպրենային թունավորումների հետևանքով մեռուկացած ոսկրային հյուսվածքի վերականգնման, ոսկրակոշտուկի առաջացման ընթացքում ոսկրածուծի դերի ուսումնասիրությանը։ Համահեղինակ է «Ռազմադաշտային վիրաբուժություն» (2000) դասագրքի։

Անդամակցություն
---------------

* Փարիզի «Արարատ» միջազգային ակադեմիայի թղթակից անդամ (1995)։

Երկեր
-----

* Ռազմադաշտային վիրաբուժություն։ Դասագիրք բժշկական բուհերի ուսանողների և բժիշկների համար, Զարացյան Ալբերտ Քաջազի, Գրիգորյան Ռոլանդ Անաստասի, Երևանի պետական բժշկական համալսարան Մ. Հերացու անվան, Երևան, «Նաիրի», 2000։
* Применение утлеродных конструкций при остеосинтезе, Ереван, 1991:

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005, էջ 387։
3. ↑  *www.ysmu.am*. Վերցված է 2019 թ․ հունիսի 24-ին. `{{cite web}}`: Missing or empty `|title=` (օգնություն)
4. ↑  Զարացյան, Ալբերտ Քաջազի (2000). *Ռազմադաշտային վիրաբուժություն։ Դասագիրք բժշկական բուհերի ուսանողների և բժիշկների համար*. Նաիրի. ISBN 9785550011928.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |

 |
**Ռենարս Կաուպերս** (լատիշ․՝ Renārs Kaupers, սեպտեմբերի 1, 1974(1974-09-01), Ելգավա, Լատվիական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), լատվիացի երգիչ, Brainstorm (Prāta Vētra) լատվիական ռոք խմբի առաջնորդ և վոկալիստ։

Կենսագրություն
--------------

Ռենարս Կաուպերսը ծնվել է 1974 թվականի սեպտեմբերի 1-ին Ելգավայում Իզիդորա և Մուդիտե Կաուպերսների ընտանքիում։

Կաուպերսը 1974 թվականին ավարտել է Լատվիական համալսարանի ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետը բակալավրի աստիճանով։

2000 թվականին Brainstorm-ը «My Star» երգով զբաղեցրել է 3-րդ հորիզոնականը Եվրատեսիլ երգի մրցույթում։ 2003 թվականին Կաուպերսը նախորդ փառատոնի հաղթող Մարիա Նաումովայի հետ եղել է Ռիգայում կազմակերպված Եվրատեսիլի հաղորդավար, իսկ 2005 թվականին վարել է Congratulations հեռուստաշոուն, որ նվիրված էր Եվրատեսիլի հիսունամյակին։

Կաուպերսը նկարահանվել է ֆիլմում։ 2000 թվականին նա նկարահանվել է Յանիսա Սթրեյչայի «Հին կառավարման առեղծվածը» ֆիլմի գլխավոր դերում։

2005 թվականին Կաուպերսը պարգևատրվել է էստոնական Սպիտակ աստղի շքանշանով։ 2008 թվականին նա ստացել է լատվիական Երեք աստղի շքանշանով։

Բազմիցս եղել է ՈՒՀԱ «Голосящий КиВиН» փառատոնի ժյուրիի անդամ (2003,2004,2005,2006,2009)

2007 թվականի ձմռանը Եվգենի Գրիշկովեցի և «Бигуди» խմբի հետ ձայնագրել է «На заре» երգի քավեր տարբերակը։

### Անձնական կյանք

Ամուսնացել է 1995 թվականին ոճաբան Ագնեսե Կաուպերսի հետ։ Ունի 3 երեխա՝ երկվորյակներ Էդգարսը և Էմիլսան (ծնվել են 1995 թվականի սեպտեմբերի 8-ին) և Ահարոնսը (ծնվել է 2011 թվականի հուլիսի 13-ին)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Ирина Виноградова* Счастливый мальчик Ренарс Кауперс // *Cosmopolitan Россия*. — 2006. — В. Октябрь 2006.
2. ↑  Renārs Kaupers, Valgetähe V klassi teenetemärk, serial 1922
3. ↑  «Informācija par valsts apbalvojumu saņēmējiem 4.maijā» (լատվիերեն). Latvijas Valsts prezidenta kanceleja. 30 апреля 2008. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 13-ին. Վերցված է 2009 թ․ նոյեմբերի 24-ին.
4. ↑  Ar Triju Zvaigžņu ordeni apbalvoto personu reģistrs apbalvošanas secībā, sākot no 2004. gada 1.oktobra Արխիվացված 2013-05-12 Wayback Machine(լատ.)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ռենարս Կաուպերս» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Discogs · Internet Movie Database · MusicBrainz |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1098433106 · ISNI: 0000000057925902 · LNB: 000036092 · NKC: js20060908028 · VIAF: 84253762 · WorldCat VIAF: 84253762 |

 |
**«Անմեղ զոհերին, բարեգութ սրտերին» հուշարձան**, 1988 թվականի Սպիտակի երկրաշարժի զոհերին նվիրված հուշարձան Հայաստանի Հանրապետության Շիրակի մարզկենտրոն Գյումրի քաղաքի Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցու բակում։

Նկարագրություն
--------------

Հուշարձանը նվիրված է 1988 թվականի երկրաշարժի զոհերի հիշատակին։ Տեղադրվել է 2008 թվականի դեկտեմբերի 7-ին` երկրաշարժի 20-րդ տարելիցի օրը, Գյումրիի Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցու բակում։ Հուշարձանի քանդակագործն է Ֆրիդ Սողոյանը իր երկու որդիների՝ Վահեի ու Միքայելի հետ։

Ի սկզբանե քանդակը բուրգի տեսք է ունեցել․ ամենաներքևում փլատակ է, որից զինվորը, բանվորը, հրշեջը, փրկարար շունը և մյուսները դուրս են բերում տուժածին։ Ամենավերևում փրկված մայր Հայաստանն է, որը գրկել է երեխային։ Հուշարձանը խորհրդանշում է միասնությամբ ուժեղ լինելը։

Պատմություն
-----------

2006 թվականին Ֆրիդ Սողոյանը հուշարձանի էսքիզը ներկայացրել է իր 70-ամյակի կապակցությամբ Մոսկվայում տեղի ունեցած հոբելյանական ցուցահանդեսին։ Ցուցահանդեսին ներկա էր ռուս քաղաքական գործիչ Նիկոլայ Ռիժկովը, ով Սպիտակի երկրաշարժից հետո զբաղվել էր աղետի գոտում տարբեր կազմակերպչական աշխատանքներով։ Նա այնքան է ոգևորվում, որ առաջարկում է աղետի 20-րդ տարելիցին նման հուշարձան կանգնեցնել Հայաստանում։

Ստեղծվում է հոգաբարձուների խորհուրդ, որի կազմում էին անձամբ Ռիժկովը, Մոսկվայի առաջադեմ հայերը՝ ԽՍՀՄ վաստակավոր մարզիկ Նիկիտա Սիմոնյանը, Ռուսաստանի և Նոր Նախիջևանի հայոց թեմի առաջնորդ Եզրաս արքեպիսկոպոսը, պետական գործիչ, երկրաբան Գրիգոր Գաբրիելյանցը և ուրիշներ։ Հուշարձանի ստեղծման աշխատանքները սկսվում են Մոսկվայի գեղարվեստա-արտադրական կոմբինատում, որտեղ հուշարձանը բրոնզապատվում է և ռուսական ռազմական օդանավով տեղափոխվում Գյումրի։ Հուշարձանի տեղադրման վայրը այն ժամանակվա քաղաքապետին առաջարկել է Ֆրիդ Սողոյանը։

Հուշարձանի բացմանը ներկա էին Հայաստանի նախագահը և օտարերկրյա բազմաթիվ հյուրեր։

Հեղինակներ
----------

* Քանդակագործ` Ֆրիդ Սողոյան, Միքայել Սողոյան, Վահե Սողոյան

Պատկերասրահ
-----------

* Հուշարձանը՝ եկեղեցու ֆոնին։Հուշարձանը՝ եկեղեցու ֆոնին։
* Հուշարձանը և եկեղեցին։Հուշարձանը և եկեղեցին։
* Ֆրիդ Սողոյանի և նրա որդիների «ստորագրությունը» հուշարձանի հարավային հատվածում։Ֆրիդ Սողոյանի և նրա որդիների «ստորագրությունը» հուշարձանի հարավային հատվածում։
* Հուշարձանը՝ ձյան փաթիլների ներքո։Հուշարձանը՝ ձյան փաթիլների ներքո։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7  Անտոնյան, Անի (2022 թ․ դեկտեմբերի 7). «Քարի հիշողությունը․ ինչպե՞ս ստեղծվեց երկրաշարժին նվիրված հուշարձանը Գյումրիում (լուսանկարներ)». 911 Արտակարգ թերթ. Վերցված է 2022 թ․ դեկտեմբերի 7-ին. `{{cite web}}`: More than one of `|author=` and `|last=` specified (օգնություն)
2. ↑  «Ֆրիդ Սողոյան». Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ ապրիլի 18-ին. Վերցված է 2015 թ․ հունվարի 26-ին.
3. ↑  Գյումրիում տեղադրվել է նոր հուշարձան

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Անմեղ զոհերին, բարեգութ սրտերին (հուշարձան, Գյումրի)** կատեգորիայում։ |
**A320-ի վթար Կարաչիի մերձակայքում** խոշոր ավիավթար, որը տեղի է ունեցել 2020 թվականի մայիսի 22-ին։ Airbus A320-214 «Պակիստանի միջազգային ավիաուղիներ»-ին (PIA) պատկանող ինքնաթիռը իրականացնում էր չվերթ` Լահորից դեպի Կարաչի։ Սակայն օդանավը բնակելի տարածքում ՝ Կարաչիի օդանավակայանում երկրորդ վայրէջքի ժամանակ հրդեհվել է։ Վթարը տեղի է ունեցել այն բանից հետո, երբ Կարաչիի ԱԹՍ-ն կորցրել է կապը ինքնաթիռի հետ։ Ինքնաթիռում 99 մարդուց (91 ուղևոր և անձնակազմի 8 անդամ)ընդամենը 2-ն են փրկվել, 8 մարդ վիրավորվեց (նրանցից 1-ը մահացավ մայիսի 31-ին):

Ինքնաթիռ
--------

Airbus A320-214 ինքնաթիռը արտադրվել է 2004 թվականին (առաջին չվերթը իրականացրել է նույն թվականի օգոստոսի 17-ին)։ Սեպտեմբերի 17-ին ինքնաթիռը գնվել է China Eastern Airlines-ի կողմից և ստացել է կողային համար` B-6017: 2014 թվականի հոկտեմբերի 30-ին ինքնաթիռը գնվեց Pakistan International Airlines-ի կողմից։

Մինչ ինքնաթիռի կործանումը օդանավը իրականացրել է ավելի քան 25 886 չվերթ, և օդում է գտնվել ավելի քան 47 124 ժամ։

Ուղևորներ և անձնակազմի անդամներ
-------------------------------

```
- Օդանավի հրամանատար - Սաջադ Ղուլ
- Երկրորդ հրամանատար - Ուսման Ազամ
```

Օդանավի տնակում աշխատում էին 6 թռիչքային սպասավորներ։

| Քաղաքացիություն | Ուղևորներ | Անձնակազմի անդամներ | Ընդամենը |
| --- | --- | --- | --- |
|
| Պակիստան Պակիստան | 90 | 8 | 98 |
| Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ | 1 | 0 | 1 |
| **Ընդհանուր** | **91** | **8** | **99** |

Ինքնաթիռում գտնվող ուղևորների թվում էր նաև պակիստանցի նորաձևության դերասանուհի Զառա Աբիդը։

Հետաքննություն
--------------

Վթարից մի քանի ժամ անց հայտնաբերվեց վթարի ենթարկված ինքնաթիռի թռիչքի առաջին ռեկորդակիրը (սև արկղ)։

Մայիսի 24-ին Կարաչիի օդանավակայանի մերձակայքում «Airbus A320» ինքնաթիռի վթարի պատճառների ուսումնասիրման հատուկ հանձնաժողովը երեք ամսվա ընթացքում կավարտի իր հետաքննությունը, հայտարարել է Պակիստանի ավիացիոն նախարարը։

Նախարարի խոսքով՝ զոհվածների ընտանիքները կստանան փոխհատուցում մոտ 6 հազար ԱՄՆ դոլարի չափով։

Տես նաև
-------

* Катастрофа A320 под Мухарраком

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  Mandhro, Sameer (2020 թ․ մայիսի 23). «Zara Abid not on the current list of crash survivors: Health Department». The Express Tribune. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 23-ին.
3. ↑  «Найден чёрный ящик с упавшего в Пакистане самолёта». *Lenta.RU* (ռուսերեն). 2020 թ․ մայիսի 22. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 23-ին.
4. ↑  «Расследование крушения Airbus A320 в Пакистане займет 3 месяца» (ռուսերեն). www.kommersant.ru. 2020 թ․ մայիսի 24. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 24-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Описание катастрофы на Aviation Safety Network
**Պվետո**, (ֆր.՝ Pweto), քաղաք Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետության հարավ-արևելքում, Կատանգա նահանգում։

Պատմություն
-----------

Պվետոն 2000 թվականի դեկտեմբերին Կոնգոյի երկրորդ պատերազմի ժամանակ վճռական պայքարի ժամանակ եղել է պայքարի հիմնական կենտրոն, որը ստիպել է վիճող կողմերին մեծ ջանքեր ներդրել խաղաղության հասնելու համար։ Պատերազմի ընթացքում քաղաքի ենթակառուցվածքը և հարակից շրջանները գրեթե ամբողջությամբ ավերվեցին։

Աշխարհագրություն
----------------

Պվեդո քաղաքը գտնվում է Մվերու լճի հյուսիսային ծայրամասում, Զամբիայի սահմանին, ծովի մակարդակից 951 մ բարձրության վրա։ Լուվուա գետը սկիզբ է առնում Մվերու լճից՝ Պվետոյից դեպի արևմուտք և հոսում է դեպի հյուսիս, ընդհուպ մինչև Անկորո քաղաքի մոտ գտնվող Լուալաբա գետը։ Պվետոյից դեպի արևմուտք ձգվում է Միտումբա լեռնաշղթան, որը բաժանում է Մվերու գետը Կոնգո գետի ավազանից։ Լուվուան միակ գետն է, որը բաժանում է այդ լեռնաշղթան։ Քաղաքից դեպի արևելք և հյուսիս ընկած հատվածում ձգվում է բերրի հարթավայր։

Քաղաքի տարեկան միջին ջերմաստիճանը կազմում է 23 °C: Տարեկան տեղումների քանակը կազմում է 1080 մմ։ Ամենաանձրևոտ ամիսը դեկտեմբերն է, ամենաշոգ ամիսը հոկտեմբերն է, օրվա ջերմաստիճանը հասնում է մինչև 30 °C, ամենազով ամիսը հուլիսն է, այդ ամսվա միջին ջերմաստիճանը կազմում է 20 °C:

Բնակչություն
------------

2012 թվականի մարդահամարի տվյալներով քաղաքի բնակչությունը կազմում է 26 070 մարդ։

Տնտեսություն և տրանսպորտ
------------------------

Քաղաքի տնտեսության հիմքը ձկնորսությունն է։ Կարևոր դեր ունի գյուղատնտեսությունը։

Պվետոյում կա օդանավակայան, որը գտնվում է քաղաքի արևմուտքում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «"Katanga: largest cities and towns and statistics of their population"». Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ փետրվարի 10-ին. Վերցված է 2013 թ․ փետրվարի 10-ին.
2. ↑  «Pweto, Congo (Dem. Republic of The)-(Zaire) Page» (անգլերեն). Fallingrain Global Gazetteer. Վերցված է 2014 թ․ հունվարի 22-ին.
3. ↑  R. H. Hughes, J. S. Hughes (1992). *A directory of African wetlands*. IUCN. էջեր 538–541. ISBN 2-88032-949-3.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Fotos aus Pweto Արխիվացված 2016-03-04 Wayback Machine

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
**Վերմոնտի հանրապետություն** (անգլ.՝ Vermont Republic), ժամանակակից պատմագրության մեջ Վերմոնտի պատմության մի փուլ, որն ընդգրկում է 1777 թվականին Բրիտանիայիից անկախանալու հայտարարությունից մինչև 1791 թվականին ԱՄՆ֊ին՝ որպես 14֊րդ նահանգ միանալու ժամանակաշրջանը։ Առաջացել է Նյու Յորք և Նյու Հեմփշիր, նաև Քվեբեկ նահանգների միջև գտնվող վիճելի տարածքներից։

Վերմոնտի սահմանադրությունը, որն ընդունվել է 1777 թվականին, Հյուսիսային Ամերիկայի բնակավայրերի առաջին գրավոր սահմանադրություններից է։ Այդ սահմանադրությունն աշխարհում առաջիններից էր, որը տղամարդկանց՝ համընդհանուր ընտրության իրավունք տվեց, արգելեց ստրկությունը և երաշխավորեց հանրակրթական դպրոցների պետական ֆինանսավորումը։ Այն գործել է 1777-1791 թվականներին։

Վերմոնտի Հանրապետության մետաղադրամներ, այսպես կոչված՝ անգլ.՝ Vermont coppers.
Չնայած որ Վերմոնտը սեփական արժույթ ուներ, գործող փոստային համակարգ և պետականության նշաններ, սակայն պատմական փաստաթղթերում Վերմոնտի Հանրապետություն սահմանում չի հանդիպում, այլ միայն Վերմոնտ նահանգ։ Ի տարբերություն Տեխասի Հանրապետության և Կալիֆոռնիայի Հանրապետության, որոնց ղեկավարները նախագահներ էին, Վերմոնտում վարչակազմի ղեկավարին նահանգապետ էին անվանում (1778-1789, 1790-1791, Թոմաս Չիտենդեն, 1789-1790 ֊ Մոզես Ռոբինսոն), իսկ 1971 թվականին՝ նաև գեներալ-կապիտան էին անվանում։ 2003թվականից նահանգում գոյություն ունի Վերմոնտի Երկրորդ Հանրապետություն շարժումը, որը ցանկանում է խաղաղ կերպով վերադարձնել Վերմոնտի Հանրապետության անկախությունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «The Old Constitution House State Historic Site» (անգլերեն). Vermont State Historic Sites. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ մարտի 11-ին. Վերցված է 2013 թ․ մարտի 17-ին.
**Կազանի հազարամյակի թանգարան** (թաթ.՝ Казан меңъеллыгы музее), թանգարան Կազանում։ Գտնվում է «Կազան» ազգային մշակութային կենտրոնի շենքում, որը ստեղծվել է Վ. Ի. Լենինի անվան կենտրոնական թանգարանի Կազանի մասնաճյուղի հիման վրա և բացվել է 1992 թվականի սեպտեմբերի 16-ին։

2005 թվականի օգոստոսի 25-ին, Կազանի 1000-ամյակի նախօրեին, բացվել է նոր ցուցահանդես։ Թանգարանը գտնվում է «Կազան» ազգային մշակութային կենտրոնի շենքում և հանդիսանում է Կազանի ազգային մշակույթի կենտրոնի ազգային թանգարանի կառուցվածքային ստորաբաժանում։

Ցուցադրություն
--------------

Թանգարանը բաղկացած է երեք դահլիճից 2,6 հազար մետր2 տարածքով և ներառում է ավելի քան 400 մետր² տարածք։

Թանգարանի առաջին սրահը նվիրված է Կազանի հնագույն պատմությանը։ Ցուցահանդեսը վերաբերում է առաջին հազարամյակից մինչև 15-րդ դար։ Իսկական ցուցանմուշներից բացի, ցուցահանդեսում ներկայացված են կորած հուշարձանների վերստեղծված տարբերակներ, այդ թվում՝

* Կազանի դարպասներ`քաղաքային դարպասներ, անկախության նախկին խորհրդանիշը
* Քաղաքի բանալի (ստեղծվել է Կամա-վոլգյան Բուլղարիայի բանալիների համանմանությամբ)

Կան նաև բացառիկ ցուցանմուշների օրինակներ, օրինակ, Կազանի գլխարկը (բնօրինակի պատճենը, ոսկու փոխարեն՝ ոսկեզօծ արծաթ)։

հատված թանգարանի ինտերիերից
Երկրորդ սրահը ներառում է 15-րդ դարից մինչև 20-րդ դարը։ Ցուցահանդեսը սկսվում է առևտրատնտեսական կապերով, ներկայացնում քաղաքի հոգևոր մշակույթը, Ռուսաստանում Կազանի քաղաքական կարգավիճակը։ Ցուցահանդեսում առանձին տեղ է զբաղեցնում արխիվային նյութը, որը պատմում է Պետրոս I-ի, Եկատերինա II-ի, Պավել I-ի, Նիկոլայ I-ի Կազանում ապրելու մասին։

Երրորդ սրահը նվիրված է Կազանի 20-րդ դարի պատմությանը և ներկայիս վիճակին։

Թանգարանի մասնաճյուղեր
----------------------

Թանգարանի մասնաճյուղը գտնվում է Կազանի ռատուշայում, որտեղ ցուցադրվում են Կազանում տեղական ինքնակառավարման զարգացման պատմության մասին արխիվային նյութեր։

Տես նաև
-------

* «Կազան» ազգային մշակութային կենտրոն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Музейный комплекс НКЦ «Казань­­»». Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ մայիսի 5-ին. Վերցված է 2018 թ․ մայիսի 18-ին. `{{cite web}}`: soft hyphen character in `|title=` at position 30 (օգնություն)
**Դունջերսկի ընտանիքի ամրոց** (սերբ.՝ Дворац Дунђерски), Հարավային Բաչկա օկրուգում, Չելարևո բնակավայրում (նախկին Չիբ) գտնվող կառույց: Ամրոցը այդ բնակավայրի ամենամեծ տեսարժան վայրն է եղել մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը։ Մինչև 1946 թվականն ամրոցը պատկանել է Դունջերսկի ընտանիքին, երբ այն նրանցից խլվել է։ Ըստ բռնագրավված գույքի գույքագրման՝ ընտանիքը չի պահանջել վերադարձնել այս ամրոցը։ Լազար Դունջերսկիի որդին՝ Գեդեոնը, ցանկացել է ամրոցը ժողովրդին նվիրել արվեստի բոլոր գործերով: Ճարտարապետական նշանակություն ունեցող այս կառույցը վերածվել է թանգարանի 1968 թվականին և պատկանել է Վոևոդինայի թանգարանին։

Պատմություն
-----------

Ամրոցային համալիրը կալվածքի տարածքում ստեղծվել է 18-րդ դարի երկրորդ կեսին։ Ավելի փոքր ամրոցը կառուցել է Մերֆի Լիպոտը 18-19-րդ դարերի սահմանագծում և այնտեղ ապրել է ազնվական Նիկոլա Բեզերեդին իր ընտանիքի հետ։ Բեզերդին որոշել է կառուցել նոր Մեծ ամրոց, որը կառուցվել է 1834-1837 թվականներին, անհայտ վիեննացի ճարտարապետի նախագծով։ Չնայած շենքն ինքնին ամրոց է հռչակվել, այն ծառայել է բացառապես որպես ամառանոց Նիկոլա Բեզերեդիի համար, ով տներ ուներ Վիեննայում և Բուդապեշտում: Այնուհետև համալիրը վաճառվել է Լազար Դունջերսկիին 1882 թվականին։

19-րդ դարի վերջից մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմը եղել է այդ դարաշրջանի ականավոր և նշանակալի քաղաքական և մշակութային գործիչների հավաքատեղին։ Ի թիվս այլոց, ամրոց են այցելել Նիկոլա Տեսլան, Պայա Յովանովիչը, Ստևան Տոդորովիչը և Լազա Կոստիչը, ով ի պատիվ Լենկա Դունջերսկայի գեղեցիկ սիրային երգ է գրել՝ «Santa Maria della Salute»: Ալեքսանդր I Կարագեորգիևիչը նույնպես մի որոշ ժամանակ մնացել է ամրոցում:

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո՝ 1947 ովականից մինչև 1952 թվականի կեսերը ամրոցի շենքը պատկանել է Հարավսլավիայի Դաշնային Հանրապետության կառավարության այն ժամանակվա նախագահությանը: Այդ ժամանակ նախագահ Յոսիպ Բրոզ Տիտոն ժամանակ առ ժամանակ մնացել է այդ շենքում։ Ամրոցը բացառիկ նշանակության մշակութային հուշարձան է։ Մասնաճյուղը դարձել է նախկին Հարավսլավիայի ոճի կահույքի յուրահատուկ թանգարան, որը հայտնի է որպես Վոևոդինայի թանգարան:

Նկարագրություն
--------------

Օբյեկտը գտնվում է ընդարձակ զբոսայգում: Իրենից ներկայացնում է ցոկոլային շինություն՝ ուղղանկյուն հիմքով, մի շարք հարթ պրոֆիլային ձեղնահարկային պատուհաններով, որոնք հենվում են որմապարույկ (Волюта) ծաղկապատվանդաններին, իսկ ներքևում՝ զարդաճաղերի շարքերով: Արևելյան կողմում կա կլասիցիզմի ոճով սյունասրահ՝ սանդուղքով, որը հենվում է չորս դորիական սյուներին, նկարազարդ քանդակամաս տիմպանով, սանդուղքով և մեքենաների մուտքի համար թեթև թեքահարթակներով: Ամրոցի ճակատային մասը նախագծված է դիմացի լայն սանդուղքով։ Նույն ձևով են ձևավորվում նաև կողային ճակատները։ Տանիքը չորս կողմից պատված է *բիբր* կղմինդրներով (գերմաներեն` *Biber*, կուղբ բառից, կուղբի պոչի նմանությունով պայմանավորված)` եզրերին պղնձե թիթեղից պատրաստված դեկորատիվ տարրերով։ Ամրոցի շրջակա այգին արժեքավոր է իր հազվագյուտ բուսականության առկայությամբ:

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 

1. ↑  Дворац породице Дунђерски, Челарево Туристичка организација Србије
2. ↑  КОМПЛЕКС ДВОРЦА ДУНЂЕРСКИ У ЧЕЛАРЕВУ, Покрајински завод за заштиту споменика културе
**Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի**, Հայ Առաքելական եկեղեցուն պատկանող եկեղեցի Արցախի Հանրապետության Ասկերանի շրջանի Ակնաղբյուր գյուղի կենտրոնում։ Գյուղը ներկայումս բռնազավթված է Ադրբեջանի կողմից: 

Եկեղեցին ներառված է Ակնաղբյուրի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։

Պատմություն
-----------

Եկեղեցու մասին պատմական տեղեկություններ հայտնի չեն: Մակար Բարխուդարյանը իր «Արցախ» աշխատությունում նկարագրելով Ակնաղբյուր գյուղը, նշում է «եկեղեցին Սուրբ Աստուածածին, քարուկիր, բայց վտանգուած…»։ Շահեն Մկրտչյանն իր «Լեռնային Ղարաբաղի պատմաճարտարապետական հուշարձանները» մեծածավալ աշխատությունում եկեղեցին միայն հիշատակում է։

Ճարտարապետություն
-----------------

Եկեղեցին ուղղանկյուն հատակագծով, եռանավ կառույց է։ Փայտյա առաստաղը, որից մի փոքր մասն է պահպանվել, հենված է պատին կից քարե սյուների և կենտրոնական գերան-սյուների վրա, որը նման է Արարատյան դաշտի 19-րդ դարերի եկեղեցիներին։ Նկատի ունենալով այս հանգամանքը և հարավային շքամուտքի ճարտարապետական լուծումը, ենթադրվում է, որ այն կառուցվել է 18-րդ դարի վերջերին կամ 19-րդ դարի սկզբներին։ Եկեղեցին կառուցված է տեղական սպիտակ կրաքարով: Պատերը շարված են սրբատաշ և կոպտատաշ մեծ ու փոքր քարերով: Սրբատաշ քարից են մուտքերը և դրանց բարավորները, եկեղեցու անկյունային հատվածները, ինչպես նաև փոքր չափի պատուհանները: Եկեղեցին ունեցել է երկու մուտք՝ արևմտյան և հարավային: Արևմտյան մուտքը հետագայում փակվել է՝ վերածվելով պատուհանի: Արևելյան կողմում եկեղեցին ունի երեք պատուհան:

Գերեզմանոց
----------

Եկեղեցու շուրջը գտնվում է գյուղի հին գերեզմանատունը, որի տապանաքարերը թվագրվում են՝ գլխավորապես 18-20-րդ դարերով

Վիճակը պատերազմից հետո
----------------------

Եկեղեցին Արցախյան պատերազմների ժամանակ չի տուժել: Նախքան 2020 թվականի 44-օրյա պատերազմը, այն արդեն խիստ վթարային վիճակում է եղել: Պատերին առկա էին մեծ ճաքեր և փլուզումներ: Խորհրդային տարիներին մասնակի վնասված եկեղեցին վերակառուցվել և օգտագործվել էր տնտեսական նպատակներով: Փակվել էր արևմտյան մուտքը, վերածվելով մեծ պատուհանի, իսկ քանդված թաղի փոխարեն կառուցվել է փայտե ծածկ՝ կենտրոնում փայտե սյուներով, որոնք ուղղակի դրվել են սալահատակին:

2020 թվականի պատերազմից և գյուղի բռնազավթումից հետո եկեղեցու մասին տեղեկությունները մնում են անհայտ:

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20  «Ակնաղբյուր գյուղի սբ․ Աստվածածին եկեղեցին». *news.am*. 2022 թ․ մայիսի 29. Վերցված է 2024 թ․ ապրիլի 12-ին.
2. ↑  եպ. Մակար Բարխուդարյանց, Արցախ, Բագու, 1895 — 95, էջեր 95։
3. ↑  Շահեն Մկրտչյան, Լեռնային Ղարաբաղի պատմաճարտարապետական հուշարձանները, Երևան, 1985 — 207, էջեր 207։
4. ↑  Հակոբ Ղահրամանյան, Տեղեկատու Արցախի Հանրապետության վարչատարածքային միավորների սոցիալ-տնտեսական բնութագրերի, Երևան, 2015 — 30, էջեր 30։
**Թուրքիայի ձայն** (թուրքերեն՝ Türkiye'nin Sesi Radyosu), թուրքական պետական ռադիոյի միջազգային ծառայություն, որը հեռարձակվում է կարճալիք համակարգով` Turksat 3A արբանյակով և համացանցով։

Պատմություն
-----------

Թուրքական առաջին միջազգային ռադիոհեռարձակումը իրականացվել է 1937 թվականի հունվարի 8-ին` Ankara Radio Corporation-ի միջոցով։ Հեռարձակման հիմնական նպատակը հանդիսանում էր` նպաստել Հաթայի կոնֆլիկտի լուծման գործընթացին։ Այն իրականացվում էր արաբերեն և հիմնականում ներկայացվում էր այն ժամանակվա Թուրքիայի վարչապետ Իսմեթ Ինյոնյուի ելույթները։ Թուրքիայից մշտական 24 ժամյա հեռարձակումը սկսվեց միայն 1938 թվականի հոկտեմբերի 28-ից։

Այսօր Թուրքիայի ձայնը ներքին հեռարձակումը իրականացնում է Թուրքիայի պետական ռադիոհեռուստատեսության TRT ալիքի միջոցով։

Ընթացիկ հեռարձակում
-------------------

Թուրքիայի ձայնի թուրքական ծառայությունը նախատեսված է արտասահմանում բնակվող թուրքերի համար և հիմնականում կենտրոնանում է կրթական, մշակութային, երաժշտական և տեղեկատվական ռադիոհաղորդումների վրա։

Հեռարձակումը սկսվում է մուղամի դաշնամուրային տարբերակով` *hicaz*-ով։

Բացի թուրքերենից, Թուրքիայի ձայնը հեռարձակվում է 30 լեզուներով` ընդհանուր 58 ժամ տևողությամբ շաբաթվա ընթացքում։ Հաղորդումները հեռարձակվում են հետևյալ լեզուներով` ադրբեջաներեն, ալբաներեն, անգլերեն, արաբերեն, հայերեն, բուլղարերեն, բոսնիերեն, հունգարերեն, հունարեն, վրացերեն, իսպաներեն, իտալերեն, ղազախերեն, ղրղզերեն, չինարեն, մակեդոներեն, գերմաներեն, պարսկերեն, ռումիներեն, ռուսերեն, սերբերեն, թաթարերեն, թուրքմեներեն, ուզբեկերեն, ույղուրերեն, ֆրանսերեն, խորվաթերեն, ինչպես նաև դարի, փուշթու և ուրդու լեզուներով։

Տես նաև
-------

* TRT

Ծանոթագրություն
---------------

1. ↑  *www.trt.net.tr*. Վերցված է 2021 թ․ մայիսի 7-ին. `{{cite web}}`: Missing or empty `|title=` (օգնություն)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Թուրքիայի ձայնի հայկական ծառայություն (հայ.)
* Թուրքիայի ձայնի ռուսական ծառայություն (ռուս.)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | ՅուԹյուբ |

 |
**Շիլլերի հուշարձան** (գերմ.՝ Schiller-Denkmal), գերմանիացի բանաստեղծ, փիլիսոփա և դրամատուրգ Ֆրիդրիխ Շիլլերին նվիրված հուշարձան, որը գտնվում է Կալինինգրադ քաղաքում (մինչև 1945 թվականը՝ Քյոնիգսբերգում)։

Պատմություն
-----------

Բրոնզե հուշարձանը ստեղծվել է 1910 թվականին գերմանացի քանդակագործ, Քյոնիգսբերգի գեղարվեստի ակադեմիայի քանդակագործության ամբիոնի դասախոս Ստանիսլավ Կաուերը։ Շիլլերի հուշարձանից բացի, Կաուերը ստեղծել է քաղաքի մի շարք այլ հուշարձաններ` «Նիմֆա», «Մայրը և երեխան» քանդակները, «Պուտտի» շատրվանը, Ոստիկանության նախագահության շենքի ճակատի բարձրաքանդակները և այլն։

Հուշարձանի բացումը 1910 թվականին
Հայտնի չէ, թե ինչ պատճառով է Քյոնիգսբերգում կանգնեցվել է Ֆրիդրիխ Շիլլերին նվիրված հուշարձան, որը չի ապրել այդ քաղաքում։ Վարկածներից մեկի համաձայն՝ հուշարձանի բացումը համընկնել է Քյոնիգսբերգի քաղաքային թատրոնի 100-ամյակի հետ (գերմ.՝ Stadttheater Königsberg), որը բացվել է 1810 թվականին Շիլլերի «Վիլհելմ Տելլ» ստեղծագործությամբ։

1934 թվականին քաղաքի թատրոնի մոտ տեղադրված հուշարձանը տեղափոխվել է Նոր թատրոնի (գերմ.՝ Neues Schauspielhaus) դիմացի զբոսապուրակ։

Հուշարձանը վնասվել է 1944 թվականի օդային հարձակումների ժամանակ, սակայն փրկվել է 1945 թվականին Քյոնիգսբերգի օպերացիայի ժամանակ։ Լեգենդի համաձայն՝ հարձակման ժամանակ հուշարձանի վրա ռուսերենով գրված է եղել. «Մի կրակեք։ Սա մերն է»։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո 1950-ական թվականների կեսերին հուշարձանը վերականգնվել է։ Պատվանդանի վրա ավելացվել է ռուսերենի մակագրությունը, ինչպես նաև Շիլլերի կյանքի տարիները։

Ներկա վիճակ
-----------

2017 թվականից ի վեր Շիլլերի հուշարձանը հանդիսանում է ՌԴ մոնումենտալ արվեստի հուշարձան և պաշտպանվում է պետության կողմից։ Հուշարձանը գտնվում է Թատերական հրապարակում (Միր պողոտա), Կալինինգրադի մարզային դրամատիկական թատրոնի շենքից ոչ հեռու (Նոր թատրոնի նախկին շենքը)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Памятник Фридриху Шиллеру, путеводитель по Калининграду и Калининградской области» (ռուսերեն). konigsberg.ru. Արխիվացված է օրիգինալից 2017-02-14-ին. Վերցված է 2017 թ․ փետրվարի 13-ին.
2. ↑  Manfred Höhne. «Denkmäler - Ostpreussen» (գերմաներեն). www.ostpreussen.net. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ փետրվարի 14-ին. Վերցված է 2017 թ․ փետրվարի 13-ին.
3. ↑  «Памятник Фридриху Шиллеру в Калининграде». *culture.ru* (ռուսերեն). Վերցված է 2017 թ․ փետրվարի 13-ին.
4. ↑  «Памятник Фридриху Шиллеру - Калининград». www.prussia39.ru. Վերցված է 2017 թ․ փետրվարի 13-ին.
5. ↑  «Памятники истории и культуры (объекты культурного наследия) народов Российской Федерации». old.kulturnoe-nasledie.ru. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ փետրվարի 13-ին. Վերցված է 2017 թ․ փետրվարի 13-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Описание памятника на портале Prussia39
* Описание памятника на konigsberg.ru Արխիվացված 2017-02-14 Wayback Machine
* Описание памятника на портале «КУЛЬТУРА.РФ»
**Իոսիպ Հորվաթ** (խորվ.՝ Josip Horvat Međimurec, փետրվարի 18, 1904(1904-02-18), Չակովեց, Խորվաթիա - հունիսի 2, 1945(1945-06-02), Զագրեբ, Խորվաթիայի ֆեդերատիվ հանրապետություն), խորվաթ նկարիչ։

Կենսագրություն
--------------

Հորվաթը ծնվել է Չակովեցում՝ Դրագուտինա և Մարիա Հորվաթների ընտանիքում։ Նախնական դպրոց հաճախել է Չակովեցում, իսկ տարրական դպրոցը՝ Նադկանիժայում, Պեշտում։ Այնուհետև ընդունվել է Վիեննայի գեղարվեստի ակադեմիա 1917-1923-ական թվականներին։

Նա սկսել է աշխատել Զագրեբում 1924 թվականին, Անտուն Ուլրիչի հովանու ներքո, և աշխատել է այստեղ մինչ իր մահը, շատ կարճ՝ մինչև Երկրորդ Համաշխարհային Պատերազմը։ Խորվաթիայի Անկախ Հանրապետության իշխանության հետ համագործակցելու մեջ մեղադրվելու պատճառով Հուգասլավիայի պարտիզանների կողմից մահապատժի է ենթարկվել առանց դատավարության։

1945 թվականի օգոստոսի 7-ին Ադրիա Մարուովիչը վկայություն տվեց Իոսիպ Հորվաթի հումանիտար աշխատանքի մասին, բայց շատ ուշ էր, քանի որ նա արդեն սպանվել էր։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Hrvatski biografski leksikon (хорв.) — 1983.
2. ↑  . `{{cite web}}`: Missing or empty `|title=` (օգնություն)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Josip Horvat Međimurec, author of monumental scenes from the Croatian history, concealed and forgotten academic painter (video) ՅուԹյուբում
* Overview of some of the Horvat's paintings
* Horvat - one of the most famous Croatian patriotic painters Արխիվացված 2018-01-10 Wayback Machine

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Իոսիպ Հորվաթ» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 305857640 · WorldCat VIAF: 305857640 |

 |