**Էլլի Յաննես** (շվեդերեն՝ Elly Maria Jannes, նոյեմբերի 15, 1907(1907-11-15), Brevens bruk - փետրվարի 11, 2006(2006-02-11), Ստոկհոլմ, Շվեդիա), շվեդ գրող, լրագրող։

Կենսագրություն
--------------

Էլլի Յաննեսը ծնվել է Էրեբրո քաղաքում 1907 թվականին։ Նրա ծնողներն էին Յան Պետերսոնը և Աննա Լանդստրյոմը։ Դրանից հետո Էլլին վերցրեց իր հոր անունը որպես ազգանուն։ Էլլիի մանկությունն անցել է *Brevens bruk*-ի պողպատաձուլական գործարանների և մետալուրգների շրջապատում, որոնք խորը հետք են թողել նրա հոգու մեջ, և նա իր ստեղծագործություններում բազմիցս անդրադարձել է նրանց կերպարներին։

1934 թվականին Էլլին ստացավ Ստոկհոլմի համալսարանի մաթեմատիկական և բնական գիտությունների ֆակուլտետի փիլիսոփայության մագիստրոսի աստիճան։ Դեռևս ուսանելու տարիներին նա սկսեց գրել իր առաջին հոդվածները մշակույթի մասին։ Նա հաղթեց «*Idun*» ամսագրի մրցույթում, այնուհետև աշխատեց այնտեղ մինչև 1935 թվականը։ Նա տպագրվել է նաև այլ պարբերականներում, օրինակ՝ *Tidevarvet* կանանց ամսագրում։ Էլլին մասնակցել է նաև այդ օրերին տարածում ստացած հակաալկոհոլային շարժմանը, այդ մասին հոդվածներ գրել *Polstjärnan, Reformatorn* ամսագրերում։ Բայց նրա գրեթե ամբողջ կյանքը կապված էր *Vi* ամսագրի հետ, որտեղ նա աշխատել է 1936 թվականից մինչև 1969 թվականը, թոշակի անցնելը։ Ամսագրի համար նա գրել է մեծ թվով ռեպորտաժներ ինչպես Շվեդիայից, այնպես էլ այլ երկրներից 20-րդ դարի կեսերին, այդ ամսագիրը շատ տարածված էր Շվեդիայում։ Էլլին իրեն դրսևորել է նաև որպես գրող, 1942 թվականին լույս է տեսնում նրա առաջին գիրքը՝ *Renarna visar vägen* («Եղնիկները ցույց են տալիս ճանապարհը»), նրա միակ գեղարվեստական ստեղծագործությունը ՝ Detta är mitt enda liv («Սա է իմ միակ կյանքը», 1944) նախապաշարմունքների դեմ աղջկա պայքարի մասին ընթերցվել է ռադիոյով։ 1945 թվականին Էլլիին շնորհվեց *Svenska Dagbladet* թերթի մրցանակը։ Երկրորդ աշխարհամարտի ավարտից անմիջապես հետո Էլլին մեկնում է ռմբակոծված Եվրոպայի տարածքներ և հրապարակում իր տպավորությունները հետպատերազմյան Եվրոպայի դաժան իրողությունների մասին, ինչպես նաև կատարում լուսանկարներ։ Նա նաև երկար ուղևորություն է կատարում դեպի Ասիա (Թուրքիա, Իրան և Իրաք) և այդ տպավորությունները հրապարակում *Österland* վավերագրական գրքում։ Նրա մի շարք հրապարակումներ նվիրված են եղել Լապլանդիային և այնտեղ ապրող մարդկանց մշակույթին, այդ մասին նրա ամենահայտնի գրքերից մեկը՝ *Elle Kari*-ին է (1951)։ Այդ գիրքը թարգմանվել է անգլերեն, գերմաներեն, ֆիններեն և սկանդինավյան լեզուներով։ Մարոկկոյում ճանապարհորդելուց հետո նա տպագրեց *Solnedgångens land* (Արևի երկիր, 1953) գիրքը։ 1955 թվականին լույս տեսավ նրա հիշողությունների գիրքը *Ett år med Kari* (Մեկ տարի Կարիի հետ), որտեղ նա պատմում է իր փոքրիկ դստեր կյանքի մասին։

*Vi* ամսագրից հեռանալուց հետո Էլլին շարունակում էր ճանապարհորդել և նկարագրել իր հուշերը գրքերում։ Նա իր դստեր հետ գրել է Människor i Tanzania (Մարդիկ Տանզանիայում, 1974) և *Möten i Moçambique* (Հանդիպումներ Մոզամբիկում, 1976) գրքերը։

Էլլի Յանեսը մահացել է 2006 թվականին, Ստոկհոլմում։

Անձնական կյանք
--------------

Էլլի Յանեսը ամուսնացել էր Սվանտե Հյոեբերգի հետ և ուներ մեկ դուստր` Էլլե-Կարի Հյոեբերգը։

Մատենագիտություն
----------------

* Renarna visar vägen (1942)
* Detta är mitt enda liv (1944)
* Människor därute (1946)
* Österland (1949)
* Vandrande by (1950)
* Elle Kari (1951)
* Solnedgångens land (1953)
* Öknen skall glädjas (1954)
* Ett år med Kari (1955)
* På väg till Ujamaa (1972)
* Människor i Tanzania (1974)
* Möten i Moçambique (1976)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Askers kyrkoarkiv, Födelse- och dopböcker, SE/ULA/10025/C/11 (1895-1908), bildid: 00163335\_00236
2. 1 2 3 4  Շվեդիայի բնակչության 1910 թվականի մարդահամար (շվեդերեն) — Riksarkivet.
3. ↑  "Elly Jannes Höjeberg har avlidit".
4. ↑  Dvorit Shargal (2014): Where is Elle Kari and what happened to Noriko-san? DVD

Արտաքին հղումներ
----------------

* Jannes, Elly at Libris

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 90529671 · GND: 1031747508 · ISNI: 0000 0000 6317 9256 · LCCN: no2006065954 · NKC: jo2016905614 · NLA: 35242609 · NTA: 135756987 · LIBRIS: 191460 · SUDOC: 181760584 · VIAF: 275818227 · WorldCat VIAF: 275818227 |

 |

 |