**Սթիվ Չեն** (օգոստոսի 18, 1978(1978-08-18), Թայբեյ, Չինաստանի Հանրապետություն), թայվանցի-ամերիկացի ինտերնետ-ձեռներեց, որը ՅուԹյուբի համահիմնադիրներից և տեխնիկական մասով նախկին տնօրենն է։ AVOS ծրագրային ընկերությունը (անգլ.՝ AVOS Systems, Inc) համահիմնադրելուց և MixBit տեսանյութերի փոխանակման հավելվածը ստեղծելուց հետո, նա միացել է Գուգլի վենչուրային ընկերությանը (անգլ.՝ Google Ventures) 2014 թվականին։

Կյանքի վաղ շրջան և կրթություն
-----------------------------

Չենը ծնվել է Թայպեյում, Թայվանի մայրաքաղաքում։ Երբ նա յոթ տարեկան էր, ընտանիքի հետ գաղթել են Միացյալ Նահանգներ և բնակություն հաստատել Իլինոյս նահանգի Պրոսպեկտ Հայթս քաղաքում։ Նա հաճախել է Ռիվեր Թրեյլսի միջնակարգ դպրոցը Մաունթ Պրոսպեկտում և Ջոն Հերսիի ավագ դպրոցը Արլինգթոն Հեյթսում։ Ավագ դպրոցի վերջին երեք տարիները անցկացրել է Իլինոյսի մաթեմատիկայի և գիտության ակադեմիայում Իլինոյս նահանգի Ավրորա քաղաքում։ Ուրբանա-Շամպեյնի Իլինոյսի համալսարանում ուսումնասիրել է համակարգչային գիտություն։

Բիզնես կարիերա
--------------

Չենը (մեջտեղում) ՅուԹյուբի համահիմնադիր Չադ Հերլիի հետ 2007թվականի All Things Digital համաժողովում
Չենը ՓեյՓալի (անգլ.՝ PayPal) աշխատակից էր, երբ առաջին անգամ հանդիպեց Չադ Հերլիին և Ջավեդ Քարիմին։ Նա նախկինում նաև աշխատել է Ֆեյսբուքում (անգլ.՝ Facebook), թեև մի քանի ամիս անց հեռացել է ՅուԹյուբը բացելու համար։

2005 թվականին Չադ Հերլին, Ջավեդ Քարիմը և Սթիվ Չենը հիմնեցին ՅուԹյուբը։ Չենը տեխնիկական մասով գլխավոր տնօրենն էր։ 2006 թվականի հունիսին Չենը հայտնվեց Business 2.0 ամսագրի կողմից առանձնավված «Ներկայումս կարևորագույն 50 մարդիկ» ցանկում։

2006 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Չենը և Հերլին վաճառեցին ՅուԹյուբը Գուգլին 1,65 միլիարդ դոլարով։ Վաճառքի շրջանակներում Չենը ստացել է Գուգլի 625,366 բաժնետոմս և հավելյալ 68,721-ը՝ հավատարմագրմամբ։ 2021 թվականի սեպտեմբերի դրությամբ Գուգլի բաժնետոմսերը գնահատվում են գրեթե 1,77 միլիարդ դոլար։

Նա և Հերլին հիմնեցին AVOS ծրագրային ընկերությունը, որը ձեռք բերեց Յահու համացանցային կորպորացի Delicious ծրագրի կողմիցից։

2011 թվականի մայիսի 15-ին Չենը հայտնվեց Ասիայի գիտնականներ ամսագրի (անգլ.՝ Asian Scientist Magazine)՝ 15 օրինակելի ասիացի գիտնականների ցանկում։

Չենը 2016 թվականին Վիջայ Կարունամուրտիի հետ միասին ստեղծել է Nom.com սննդի ուղիղ հեռարձակման ցանցը։ 2017 թվականին Nom.com-ը փակվեց, որի թվիթերյան լրահոսը փոխվեց անձնականի, իսկ ֆեյսբուքյան հաշիվը չի օգտագործվել 2017 թվականի մարտից սկսած։

Մրցանակներ
----------

Չենը ճանաչվել է Իլինոյսի Լինքոլնի ակադեմիայի դափնեկիր, իսկ 2018 թվականին Իլինոյսի նահանգապետի կողմից պարգևատրվել է Լինքոլնի շքանշանով (նահանգի բարձրագույն պարգև)։

Անձնական կյանք
--------------

2009-ին Չենն ամուսնացավ Պարկ Ջի-Հյունի հետ՝ այժմ Ջեյմի Չենն, ով կորեական Գուգլ ընկերության ապրանքի առաջմղման մասնագետն է։ Նրանք այժմ ապրում են Թայպեյում՝ իրենց երկու երեխաների հետ։ Որդիներից մեկը ծնվել է 2010 թվականի հուլիսին։ Չեն ընտանիքը Սան Ֆրանցիսկոյի Ասիական արվեստի թանգարանի հիմնական աջակիցներն է, որտեղ Ջեյմին հոգաբարձու է նշանակվել 2012 թվականի հուլիսին։ 2019 թվականի օգոստոսից Չենը վերադարձել է Թայվան և այդ ժամանակվանից ընտանիքով ապրում է այնտեղ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  «YouTube Founders Launch New Video-Sharing App MixBit». *PC Magazine*.
3. ↑  Crook, Jordan (2014 թ․ հունիսի 6). «YouTube Co-Founders Split As Hurley Spins Out MixBit And Chen Joins Google Ventures». *TechCrunch*. Վերցված է 2020 թ․ հունվարի 30-ին.
4. ↑  «Steve Chen Archives > The Immigrant Learning Center».
5. ↑  Rowell, Rebecca (2011 թ․ հունվարի 1). *YouTube: The Company and Its Founders* (անգլերեն). ABDO. ISBN 978-1-61714-813-2.
6. ↑  «Steve Chen Profile | University of Illinois 150 Years». *uofi150.news-gazette.com* (անգլերեն). Վերցված է 2019 թ․ հոկտեմբերի 4-ին.
7. ↑  Heath, Alex; Shontell, Alyson (2012 թ․ փետրվարի 1). «Facebook's First 20 Employees: Where Are They Now?». *Business Insider*. Վերցված է 2012 թ․ ապրիլի 10-ին.
8. ↑  Staff, Business 2.0 (2006 թ․ հունիսի 21). «The 50 people who matter now». *CNN*. `{{cite news}}`: `|first=` has generic name (օգնություն)CS1 սպաս․ թվային անուններ: authors list (link)
9. ↑  Helft, Miguel (2007 թ․ փետրվարի 7). «YouTube's Payoff: Hundreds of Millions for the Founders». *The New York Times*.
10. ↑  «The Ultimate List Of 15 Asian Scientists To Watch – Steve Chen». *AsianScientist.com*. 2011 թ․ մայիսի 15. Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 6-ին.
11. ↑  Lunden, Ingrid (2016 թ․ մարտի 9). «Nom.com, a foodie-focused live video network from YouTube's Steve Chen, launches with $4.7M». *TechCrunch* (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2018 թ․ ապրիլի 24-ին.
12. ↑  O'Brien, Chris (2018 թ․ ապրիլի 18). «YouTube cofounder Steve Chen's foodie livestream network Nom.com has shut down». *VentureBeat* (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2018 թ․ ապրիլի 24-ին.
13. ↑  «2018 Laureates Announced». *The Lincoln Academy of Illinois*. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ հուլիսի 23-ին. Վերցված է 2018 թ․ մայիսի 31-ին.
14. ↑  «YouTube Founder Married Korean Woman». *The Chosunilbo*. 2012 թ․ հունվարի 19. Վերցված է 2020 թ․ հունվարի 30-ին.
15. ↑  «Asian Art Museum». *www.asianart.org*. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ հունիսի 27-ին. Վերցված է 2023 թ․ ապրիլի 2-ին.
16. ↑  «Asian Art Museum Appoints Seven New Trustees» (PDF).(չաշխատող հղում)
17. ↑  Bryan Chou (2019 թ․ նոյեմբերի 14). «Youtube Co-founder Steve Chen: "It's great time for Taiwan to step up."». *International Entrepreneur Initiative Taiwan: IEIT*. Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ հունիսի 7-ին. Վերցված է 2021 թ․ հունիսի 7-ին.
18. ↑  Akito Tanaka (2021 թ․ մայիսի 21). «YouTube co-founder Steve Chen bets on Taiwan for next startup». *Nikkei Asia*. Վերցված է 2021 թ․ հունիսի 7-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Սթիվ Չեն Վիքիպահեստում |

* Steve Chen's YouTube profile
* Steve Chen, the local boy that created YouTube– Taipei Times, October 8, 2006