**Զանգվածային սպանություն հյուսիսային Իրաքի Սեմմել գյուղում** (ներկայում՝ քաղաք) ( ասորերեն. ܦܪܡܬܐ ܕܣܡܠܐ Premta d-Simele ) 1933 թ. Իրաքում բազմաթիվ ջարդերից մեկն էր ։ Իրաքի Դոհուք նահանգում սպանվել է 3000 ասորի- քրիստոնյաներ ։

Պատմություն
-----------

1925 թ.դեկտեմբերի 26-ին Ազգերի լիգան Հաքյարիի մարզը հանձնում է Թուրքիային, իսկ Մոսուլը՝ Իրաքին՝ ի չիք դարձնելով ասորական ինքնավարության հույսերը ։ Այսպիսով, ասորիների վրա տնտեսական և այլ կարգի ճնշումներ գործադրելով՝ վերջիններիս պարտադրեցին լքել իրենց պապենական հողերը ։ 1925 թ. դեկտեմբերի 16-ին տխրահռչակ որոշումը ստիպեց ասորիներին Իրաքում ապրել Բրիտանական հովանու ներքո ։ Կյանքն այստեղ անտանելի էր ։ Ասորիները պահանջում էին վերադարձի երաշխիքներ ։ Սակայն անգլիացիները նպատակ չունեին իրենց ձեռքերից բաց թողնել ասորի զինվորիներին և բանվորներին : Նրանց սիրաշահելու համար անգլիացիները Մոսուլի վիլայեթում տարածեցին « Ասորական թագավորություն » ստեղծման վարկածը ։ Այս կերպ նրանք ցանկանում էին զրկել Ֆրանսիային Մոսուլի վիլայեթի նկատմամբ հավակնություններից և ասորիներին պահել իրենց ճամբարում ։ Այսպիսով, Մոսուլի նավթի շուրջը բորբոքվում է պայքար, որը տևում է 8 տարուց քիչ ավել և ավարտվում անգլիացիների հաղթանակով ։ Այդ հաղթանակը ձեռք բերելու մեջ ևս անկասկած կարևորագույն դեր խաղաց ասորական հարցը ։ Կարևոր է նաև նշել, որ ի շնորհիվ ռազմաշունչ ասորիների ջանքերի, որոնք վճռականորեն պաշտպանում էին Իրաքի սահմանները, թուրքերին չհաջողվեց ռազմական ճանապարհով գրավել հյուսիսային Իրաքը ։ Սակայն ամբողջ խնդիրը կայանում է նրանում, որ այդ բոլորից իրենք ասորիները չշահեցին ։

1932 թ. Իրաքում բրիտանական « հովանավորչության » ժամկետը լրանալուց հետո 70 հազար ասորիներ խնդրանքով դիմեցին իրենց բնակավայրերում հողակտորներ ստանալու համար ։ Սակայն Բաղդադը թշնամաբար ընդունեց այդ բնական ու համեստ պահանջը և ուժեղացրեց իր բռնաճնշումները ։ Իսկ անգլիացիները, որոնք այլևս ասորիների ծառայությունների կարիքը չունեին, լքեցին նրանց, այդ ժողովրդի ճակատագիրը թողնելով բախտի քմահաճույքին ։ Ավելին, երես թեքելով իրենց նախկին դաշնակիցներից, անգլիացիները նրանց մատնեցին Իրաքի հետադիմության ձեռքը, որը չհապաղեց հաշվեհարդար տեսնել ասորիների հետ՝ կազմակերպելով նրանց ջարդերը ։

1933 թ. հուլիսի 18-ին Մար-Շիմունը Իրաքում համարվեց անցանկալի անձնավորություն և ստիպված եղավ մեկնել Կիպրոս ։ Այստեղ նա իր ձայնը բարձրացրեց բրիտանական անտարբերության դեմ ։ 

Հյուսիսային Իրաքի ասորական գյուղեր, որտեղ իրականացվել է 1933 թ. ջարդերը
Ըստ Ռ. Ստաֆֆորդի, որն Իրաքի արտաքին գործերի նախարարության նախկին վարչական տեսուչն էր՝ 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Ասորական հարցն ինքնին քաղաքական հարց է |  |

1933 թ. օգոստոսի վերջին, երբ 1000 ասորիներ փորձում էին Սիրիա՝ ֆրանսիական հովանավորչության գոտի տեղափոխել իրենց ընտանիքները, Տիգրիս գետի ափին Իրաքի իշխանությունները զենք գործադրեցին նրանց նկատմամբ ։ Ասորիները պատասխան քայլերի դիմեցին և հաջողությամբ անցան Սիրիա ։ Իրաքյան բանակը այս պարտության վրեժը լուծեց ասորական գյուղերի խաղաղ բնակչությունից ։ Միայն Սեմմել ասորաբնակ գյուղում զոհվում է երեք հազար մարդ ։ Սեմմելի եկեղեցում հայտնաբերվում են ողջակիզված երեխաների բազմաթիվ դիակներ ։ Պետք է նկատել, որ այս ջարդերին Իրաքյան կառավարությունը ոչնչով չխոչընդոտեց։ Ավելին ջարդերի կազմակերպիչը ստացավ գեներալի կոչում ։ Իրաքի կառավարության զինված գործողություններն իրականացվել են մինչև օգոստոսի 16-ը ։ Հարձակումների մասին հաղորդագրությունները շարունակում էին ժամանել մինչև ամսվա վերջ։ Այս դեպքերի մասին վկայող իրաքյան արխիվները փակվեցին թագավոր Ֆայսալ I-ի մահից հետո ։

1933 թ. ողբերգական դեպքերը պատճառ հանդիսացան, որ ասորիները ցրվեն աշխարհով մեկ. սկզբում սահմանակից երկիրներ, ապա Եվրոպա, Ամերիկա և Ավստրալիա ։

Հետևանքները
-----------

Ասորական միջազգային լրատվական գործակալությունների 73 էջանոց զեկույցի համաձայն, որը հրապարակվել է 2007 թ-ի ամռանը, 2003 թ. Իրաքում աճել են կոտորածները, էթնիկ զտումները և խտրականությունը :

2008 թ. հունվարի 6-ին ռմբակոծվեցին հինգ ասորական եկեղեցիներ, մեկ հայկական եկեղեցի և Բաղդադում ու Մոսուլում գտնվող վանքերը Երկու օր անց, հունվարի 8-ին, ևս երկու եկեղեցի ռմբակոծվեց : Իրաքյան պատերազմի սկսվելուց ի վեր, ռմբակոծվել է առնվազն 46 եկեղեցիներ և վանքեր .

Օգոստոսի 7-ը, որը գրված է սիրիական լեզվով՝ բազում ասորական կազմակերպությունների խորհրդանիշ է ։ Ասորիները պաշտոնապես օգոստոսի 7-ը անվանում են Նահատակների Օր, կամ Սգո Օր ։

Church Of Martyrs — եկեղեցի Սեմմելում, ի հիշատակ 1933 թ. կոտորածների

Հղումներ
--------

Տես նաև՝
--------

Ասորիների ցեղասպանություն

Հաքյարիի 1843 թ. և 1846 թ. ասորիների ջարդերը

Ասորիների հետապնդումը «Իսլամական պետության» կողմից

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Stafford R.S. The tragedy of the Assyrians, London, 1935, p.119
2. ↑  Խոսրոևա, Անահիտ (2004). *Մերձավոր և Միջին Արևելքի երկրներ և ժողովուրդներ XXIII Ասորիներն Առաջին Համաշխարհային պատերազմից հետո*. Հովհաննիսյան Ն.Հ. ISBN 99930-2-947-5.
3. ↑  «Assyrian International News Agency» (PDF).
4. ↑  Bandow Doug (July 2, 2007) ,, Thrown to the Lions "Spectator org. Archived from the original on July 5, 2007
5. ↑  Lattimer Mark (2006-10-06) ,, In 20 years there will be more Christians in Iraq "The Guardian London Retrived (2010- 04-25)
6. ↑  . `{{cite web}}`: Missing or empty `|title=` (օգնություն)
7. ↑  «Churches, monastery bombed in Iraq: Police». Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ հունվարի 10-ին.
8. ↑  «Car bombings target churches in north Iraq». Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հուլիսի 24-ին.
9. ↑  «Church Bombings in Iraq Since 2004».