**Հեյզել Դալսի Մայներ** (անգլ.՝ Hazel Dulcie Miner, ապրիլի 11, 1904(1904-04-11), Սենգեր, Oliver County, Հյուսիսային Դակոտա, ԱՄՆ - մարտի 16, 1920(1920-03-16), Սենթըր, Oliver County), ամերիկացի աշակերտուհի, մահացել է ձնաբքի ժամանակ 11-ամյա եղբորը և 9-ամյա քրոջը փրկելու ժամանակ։

Կենսագրություն
--------------

### Մանկություն

Հեյզել Դալսի Մայները ծնվել է 1904 թվականի ապրիլի 11-ին ԱՄՆ-ի Սենջերե քաղաքում, Ուիլյամ և Բլանշ Մայներների ընտանիքում։ Ուներ ավագ քույր (Զելդա) և կրտսեր քույր և եղբայրներ (Էմեթ, Մարդիտ և Հորվարդ)։ Փաստաթղթերի գրանցողը, որի աղջկա հետ մանուկ ժամանակ խաղացել էր Հեյզելը, նրան նկարագրել է որպես «լուռ աղջնակ»։

Մայները Էմեթի և Մարդիտի հետ սովորել է մեկ սենյականոց դպրոցում։ 1920 թվականին նա յոթերորդ դասարանի աշակերտուհի էր։ Հետագայում նա պլանավորում էր շարունակել կրթությունը Բիսմարկ քաղաքի միջնակարգ դպրոցում։

Մահ
---

Հեյզել Միների հուշարձանը տեղադրվել է 1936 թվականին Լ․ Բ․ Հանահի կողմից։
1920 թվականի մարտի 15-ին մեկ սենյականոց դպրոցի աշակարտներին դասերից ազատեցին սովորականից շուտ, որպեսզի նրանք մինչև փոթորկի սկսվելը կարողանան հասնել տուն։ Մայներները տուն էին գնում ձիու վրա ինքնուրույն, սակայն վատ եղանակի պատճառով նրանց ուսուցիչը թույլ չտվեց գնալ միայնակ։ Ուիլյալ Մայները եկավ դպրոց, որպեսզի ուղեկցի երեխաներին տուն։ Նա ձիուն է կապում սահնակները, որի վրա նստած էին երեխաները, և գնում է դպրոցի ցախանոց։ Հեյզելը չի կարողանում պահել ձիուն, և կենդանին փախչում է սահնակների հետ միասին։

Ուիլյամ Մայներին չի հաջողվում գտնել երեխաներին, և վերադառնում է տուն և ձևավորում որոնողական խումբ։ Քաղաքի բնակիչներն էլ սկսում են որոնումները՝ միևնույն ժամանակ ծանոթներին և հարազատներին կանչելով օգնության։

Չնայած այն հանգամանքին, որ Հեյզելը ծանոթ էր ճանապարհին, նա տեսանելիությանը խանգարող ձյան պատճառով հեշտությամբ կորում է։ Նրա հագին կար վերարկու, գլխարկ, ձեռնոցներ և կոշիկներ, սակայն դրանք ամբողջովին չէին պաշտպանում ցրտից։ Մայները շատ էր մրսել։ Ինչպես ավելի ուշ հիշում է նրա եղբայրը, աղջիկն ասում էր, որ «նրա կոշիկները լի են ջրով»։ Շուտով նա վատ տեսանելիության պատճառով կորցնում է ճանապարհը, սակայն շարունակում է վարել սահնակը։

Որոշ ժամանակ անց սահնակները, բախվելով անհայտ խոչընդոտների, շրջվում են։ Մայներները չեն կարողանում դրանք վերադարձնել ուղղահայաց դիրքի, նույնիսկ համատեղ ջանքերով։ Այդ ժամանակ Հեյզելը որոշում է սահնակներն օգտագործել որպես ապաստարան։ Նրանք ունեին երեք վերմակ․ երկուսով ծածկում է եղբորն ու քրոջը, մյուսով ծածկվում է ինքը։ Հեյզելը Էմեթին և Միրդիթին պատմում է զանազան պատմություններ, կատարում է «America the Beautiful» երգը և կարդում է «Հայր Մերը», որպեսզի նրանք չքնեն։ Նա նրանցից չքնելու խոստում է վերցնում։ Մայներներն ամբողջ գիշեր շների հաչոց են լսում, սակայն ոչ ոք նրանց չի մոտենում։

Երեսուն տղամարդուց բաղկացած որոնողական խումբը երեխաներին փնտրում է ամբողջ գիշեր, սակայն նրանք հայտնաբերվում են միայն առավոտյան՝ անհետացումից 25 ժամ հետո։ Ըստ խմբի անդամների հիշողությունների՝ Հեյզելը պառկած էր քրոջ և եղբոր կողքին։ Նա իրենից հանել էր վերարկուն և դրանով ծածկել քրոջն ու եղբորը։ Երկու երեխան էլ կենդանի են մնացել։

Երեք երեխաներին տանում են քաղաքի բնակիչներից մեկի տուն։ Այստեղ Հեյզելին բժշկական օգնություն են ցուցաբերել, բայց, չնայած դրան, մի քանի ժամ անց աղջիկը մահանում է։ Բլանշ Մայները հետագայում պատմել է, որ Հեյզելն նրան երազում երևացել և ասել է․ «Ես մրսում էի, մայրիկ, բայց արդեն չեմ մրսում»։ Մայների հուղարկավորման ժամանակ նախարարը մեջբերել է հատվածներ Հովհաննեսի Ավետարանից։

Հիշատակ
-------

Հեյզել Մայների պատմության հայտնիություն ձեռք բերելուց հետո նա դարձավ ազգային հերոսուհի․

* Ի պատիվ Մայների՝ նախատեսվում էր կառուցել մանկատուն կամ հիվանդանոց, բայց, հավաքված գումարով կառուցվել է հուշահամալիր,
* 1936 թվականին Օլիվեր շրջանի դատարանի դիմաց կանգնեցվեց Հեյզելի գրանիտե արձանը,
* 1952 թվականին նկարիչ Էլմեր Հալվերսթոնը նկարել է Հեյզել Մայներին պատկերող երկու նկար։ Դրանք տպագրվել են Ford Times թերթում, 1953 թվականի փետրվարին,
* Ամերիկացի ֆոլք երաժիշտ Չակ Սաչին Հեյզելին է նվիրել իր «The Story of Hazel Miner» երգը,
* Հյուսիսային Դակոտայի որոշ դպրոցների ուսումնական ծրագրերում մտնում է Հեյզելի պատմության ուսումնասիրությունը։

Տես նաև
-------

* Ռեյչըլ Բեքվիս

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Theobald P.* Call school: rural education in the Midwest to 1918. — Southern Illinois University Press, 1995. — P. 104. — 264 p. — ISBN 0809318598
2. ↑  *Gavett J. L.* North Dakota: Counties - Towns & People, Part III. — Watchmaker Publishing, 2010. — P. 261. — 432 p.
3. 1 2 3 4 5 6  *Robertson J.* Stranger, Read It!(անգլ.) // *Ford Times*. — 1953. — С. 24-27.
4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  *Gullickson L.* Hazel Miner, Angel of the Prairies. — Center (N.D.) Republican, 2002.
5. ↑  Lost in Blizzard: The children of William Miner Lost in Storm on Way From School(անգլ.) // *The Center (N.D.) Republican*. — 1920.
6. ↑  *Henke W. A.; Albers E. C.* The Legacy of North Dakota’s Country Schools. — North Dakota: North Dakota Humanities Council, 1997. — P. 265. — 320 p. — ISBN 0965457923
7. ↑  Wheeler, 2002, էջ 129
8. ↑  Nemenoff B. «Halvorson, Elmer Halfdon». *North Dakota Council on the Arts Online Artist Archive*. Արխիվացված օրիգինալից 2006 թ․ մայիսի 6-ին. Վերցված է 10.07.2012-ին.
9. ↑  *Suchy C.* The Story of Hazel Miner(անգլ.) // *Dakota Breezes*. — 1991.
10. ↑  State Historical Society of North Dakota. «Unit 7: Set 5: Floods & Blizzards - Hazel Miner». *The Primary Sources in North Dakota: Introduction*. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ սեպտեմբերի 28-ին. Վերցված է 2010 թ․ ապրիլի 24-ին.

Գրականություն
-------------

* *Wheeler J.* Everyday Heroes: Inspiring Stories of Ordinary People Who Made a Difference (Forged in the Fire). — WaterBrook Press, 2002. — 256 p. — ISBN 1578563224
* *Covey S. R.* Everyday Greatness: Inspiration for a Meaningful Life. — Thomas Nelson, 2009. — 464 p. — ISBN 0785289593

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | WikiTree |

 |