| **՞**Մոխրագույն քարադր |
| --- |
|   |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Կենդանիներ |
|
|
|
|
|
| Տիպ | Քորդավորներ |
|
|
|
|
|
| Դաս | Թռչուններ |
|
|
|
|
|
|
|
| Ընտանիք | Քարադրներ |
|
|
|
|
|
|
| Տեսակ | Մոխրագույն քարադր |
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Pluvialis squatarola
(Linnaeus, 1758) |
|  Հատուկ պահպանություն |
| 
Քիչ մտահոգող տեսակIUCN 3.1 *Least Concern* : 106003164 |
|  Արեալ |
| պատկեր |
| 

| ԴասակարգումըՎիքիցեղերում | ՊատկերներՎիքիպահեստում | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Մոխրագույն քարադր** (լատին․՝ Pluvialis squatarola)քարադրների ընտանիքին պատկանող թռչուն (*Charadriidae*): Հիմնականում բնադրում են Արկտիկական տունդրայում։

Բնութագիր
---------

Մարմնի երկարությունը հասնում է մինչև 26-29 սմ, իսկ քաշը 170-320 գրամ։ Թևերի երկարությունը 56-63 սմ է։ Զուգավորման սեզոնի ընթացքում տարեց արուի գունավորումը՝ մարմնի ստորին մասը, պարանոցի շրջանը, գլխի և ճակատի շրջանը ՝ սև, մարմնի ներքին մասը ՝ սպիտակ, հետևի կողմը ՝ սև, մարմինը պատված է սպիտակ լայնակի շերտերով։ Էգերի հետևի մասը մի տեսակ դարչնագույն է, իսկ նրա մարմնի ստորին մասում կան սպիտակ նշաններ։ Աշնանը, մոխագույն քարադրերի մարմնի ներքևի մասը սպիտակ է, իսկ վերին մասը ՝ շագանակագույն, ոսկեգույն դեղին կետերով։ Կարճ կտուցը և աչքերը մուգ են, և ոտքերը՝ մոխրագույն։

### Վարք

Մոխրագույն քարադրը արագ անցնում է ՝ միանգամից անսպասելի շարժումներ կատարելով և շուրջը նայելով։ Նա կողոպտում է դաշտը, որը հիմնականում պահում է հողի մակերեսին, ինչպես նաև խոտի կամ մամուռի վրա, որը բաց է պահվում։ Նա ջրի մակերևույթից բռնում է ջրային կենդանիներին, իսկ ձմռանը հավաքում է ցածր մթնոլորտից հետո ջրի ծովախորշերի մեջ մնացած ծովային անողնաշարավորներ։

Նրանց ձայնը այդքան էլ հաճելի չէ և նրանց արձակաց ձայնը այսպիսին է ՝«տուու-լի-տուու-լի» կամ «տյուիլի»։ Նրանց կյանքը տևում է մոտ 18 տարի։

Տարածվածություն
---------------

Մոխրագույն քարադրը միայնակ թռչուն է և բնակվում է հիմնականում Եվրասիայի Արկտիկական տունդրայում ՝ Կանինի թերակղզուց մինչև Չուկոտկա և Հյուսիսային Ամերիկայի տունդրայում։ Նրանց չվելը սկսվում է Կենտրոնական Եվրոպայի ափերից:Հիմնականում ձմեռում են Աֆրիկայում, Հարավային Ասիայում, Ավստրալիայում, Կենտրոնական և Հարավային Ամերիկայում։

Բուծում
-------

Հասունության շրջանը տևում է մոտ երկու տարի։ Երբ որ մայր քարադրը բնադրում է, այդ ժամանակ իր ամբողջ ընտանիքին պահում է բնի տարածքում։ Նրանց բույնը բաց է, գտնվում է չոր տեղում՝ քարաքոսերի մեջ, որը պատրաստված է ծառի ճյուղերից։ Բնի մեջ կա 4 ձու ՝ վարդագույնից մինչև գորշավուն կամ ձիթապտղի գույն և մուգ շագանակագույն բծերով։ Մինչ ձագերի դուրս գալը տևում է 23 օր, էգը հիմնականում նստում է բնի վրա, իսկ արական սեռը ցանկացած բարձունքի վրա հսկում է բույնը։ 5-6 շաբաթվա ընթացքում ձագերը դառնում են անկախ։

Սնուցում
--------

Սնվում են ճիճուներով, խեցգետիններով, գաստրոփոդներով, մոլլուսներով, միջատներով և դրանց թրթուրներով, երբեմն ՝ սերմերով և հատապտուղներով։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* ՏարածվածությունՏարածվածություն
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Կաղապար:Книга:Пятиязычный словарь названий животных. Птицы

Գրականություն
-------------

* Svensson, L.; Grant, P. J.; Mullarney, K.; Zetterström, D.: *Der neue Kosmos-Vogelführer — Alle Arten Europas, Nordafrikas und Vorderasiens.* Franckh-Kosmos Verlags-GmbH & Co. Stuttgart. 1999. ISBN 3-440-07720-9

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ռուսաստանի ողնաշարավոր կենդանիներ։ Մոխրագույն քարադր Archived 2021-10-25 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Տաքսոնոմիա | Avibase · CMS · eBird · EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · Neotropical Birds · IRMNG · ITIS TSN · SeaLifeBase · WoRMS |

 |