Այս հոդվածը Տրինիդադ և Տոբագոյի քաղաքի մասին է։  Այլ գործածությունների համար այցելեք Սան Ֆեռնանդո (Կադիս)։

**Սան Ֆեռնանդո** (անգլ.՝ San Fernando), նավահանգստային քաղաք Տրինիդադ կղզու և Տրինիդադի և Տոբագոյի Հանրապետության արևմտյան ափին։ Սան Ֆեռնանդոն համարվում է Տրինիդադ և Տոբագոյի ամենահայտնի և Չագուանասից հետո երկրորդ ամենամեծ քաղաքը հանրապետությունում։ **Սանդոն** (քաղաքն անվանում են նաև այս կերպ) զբաղեցնում է 19 կմ² տարածք։ Հյուսիսում քաղաքը սահմանափակված է Գուարակարա գետով, հարավում՝ Օրոպուշ գետով, արևելքում՝ Սըր Սոլոմոն Հոչոյի մայրուղով, իսկ արևմուտքում՝ Պարիա ծոցով։ Նախկին թաղամասը քաղաքային կորպորացիայի կարգավիճակ է ստացել 1988 թվականի նոյեմբերի 18-ին։ Սան Ֆեռնանդոյի կարգախոսն է․ ««Sanitas Fortis»-Առողջ միջավայրում մենք ուժ կգտնենք»։ Սան Ֆեռնանդոն համարվում է Տրինիդադ և Տոբագոյի արդյունաբերական մայրաքաղաքը, քանի որ հենց այստեղ են գտնվում տնտեսության զարգացման համար կարևոր մի շարք գործարաններ, որոնցից են Պուենտ-ա-Պիեր նավթավերամշակման գործարանը, մետալուրգիական և ալյումինի մշակման գործարաններ, ինչպիսիք են Քոուվայում Փոինթ-Լիզասը, Փոինթ-Ֆորտինը և Լա Բրեան։

Պատմություն
-----------

Առաջին անգամ ապագա Սան Ֆեռնանդո քաղաքը հիշատակվել է 1595 թվականին, երբ Սըր Ուոլթեր Ռելին մտել է Պարիա ծովածոց՝ էլդորադոն որոնելու համար։ Այնտեղ կար մի բնակավայր, որտեղ հնդկացիներ էին բնակեցվել։ 1687 թվականին ժամանած կապուցինները փորձել են այդ հնդկացիներին քրիստոնյա դարձնել։ 1784 թվականին ժամանել է Տրինիդադի նահանգապետ Խոսե Մարիա Չակոնը (իսպ.՝ José María Chacón), հողը բաժանել է նորաբնակների միջև, ապա սկսել է ակտիվորեն զարգացնել տարածաշրջանը։ 1792 թվականին նա հայտարարել է, որ բնակավայրը փոքր քաղաք է (անգլ.՝ town) և քաղաքն անվանակոչել է ի պատիվ Իսպանիայի Կառլ 4-րդ Ֆեռնանդո թագավորի որդու՝ Ֆերդինանդ VII-ի պատվին, որը կառավարել է հոր հրաժարականից հետո։

Քաղաքը զարգացել է որպես տիպիկ իսպանական գաղութային քաղաք՝ կենտրոնական հրապարակ, զբոսայգի, «Կառավարության տուն» (իսպ.՝ Casa Real), բանտ, եկեղեցի։

1818 թվականին քաղաքն ավերվել է հանկարծահաս հրդեհի պատճառով, սակայն մինչև 1846 թվականը կառուցվել են ժամանակակից սահմանները։ 1853 թվականին դարձել է բորո, իսկ քաղաք՝ 1989 թվականի նոյեմբերի 18-ին։

Աշխարհագրություն
----------------

Արևմուտքից քաղաքի ափերը ողողում է Կարիբյան ծովի Պարիա ծոցը։ Հյուսիս-արևմուտքում սահմանակից է Պուենտ-ա-Պիեր քաղաքին։ Քաղաքի հյուսիսային սահմանով հոսում է Գուարակարա գետը։ Արևելքում ձգվում են Կենտրոնական լեռնաշղթայի բլուրները։ Ըստ էության, քաղաքը գտնվում է երկու բլուրների՝ Սան Ֆերնանդո Հիլլի (նախկինում հայտնի էր Նապարիմա Հիլլ անունով) և Ալեքսանդր Հիլլի լանջերին։ Քաղաքի արևելյան սահմանը ձևավորում է Սըր Սոլոմոն Հոչո անունով մայրուղին։ Քաղաքից հարավ հոսում է Սիպերո գետը։

55 կմ դեպի հյուսիս գտնվում է երկրի մայրաքաղաքը՝ Պորտ-օֆ-Սփեյնը։

### Կլիման

Սան Ֆերնանդյում մեծ տարածություններ Է զբաղեցնում հասարակածային մուսոնային կլիման, որին բնորոշ են խոնավ սեզոնը, որը ձգվում է մայիսից մինչև հունվար, և չոր սեզոնը, որը տևում է փետրվարից մինչև ապրիլ։

Տնտեսություն
------------

Քաղաքը առևտրի կենտրոն է Տրինիդադ կղզու հարավային հատվածում։ Տնտեսությունը հիմնված է 1300-ական թվականների սկզբին հայտնաբերված նավթի հարուստ հանքավայրերի վրա։ Սան Ֆեռնանդո քաղաքին սահմանակից Պուենտ-ա-Պիեր քաղաքում գտնվում է երկրի խոշորագույն նավթավերամշակման գործարանը, ինչպես նաև արագ աճող արդյունաբերական գոտին, նավթաքիմիական և պողպատե գործարանները, ժամանակակից կոնտեյներային նավահանգիստը։ Քաղաքի շուրջը տեղակայված են հեղուկացված բնական գազի արտադրության մի քանի գործարաններ։

Բնակչություն
------------

2011 թվականի հունվարի 9-ի մարդահամարի տվյալներով քաղաքում ապրում է 48 838 մարդ, որոնցից 23 791-ը տղամարդ է, 25 047-ը՝ կին։

### Նախորդ մարդահամարներ

* 1946 թվականի ապրիլի 9 - 28 842 մարդ
* 1970 թվականի ապրիլի 7 - 36 879 մարդ
* 1987 թվական - մոտ 33 հազար մարդ
* 2000 թվականի մայիսի 15 - 55 419 մարդ

Վարչական բաժանումներ
--------------------

Քաղաքը բաժանված է 21 համայնքի, որոնցից 20-ը քաղաքային են (անգլ.՝ urban community) իսկ 1-ը՝ կիսաքաղաքային։

### Համայնքների ցանկ

| Վարչական միավոր | Բնօրինակ անվանում | Տեսակ | Բնակչությունը, ըստ 2000 թվականի, մարդ | Բնակչությունը, ըստ 2011 թվականի, մարդ | Տարածքը, կմ² | Միջին խտություն, մարդ/կմ² | Ծանոթագրություն |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Բրոդվեյ | *Broadway* | քաղաքային | 519 | 441 |  |  |  |
| Սիթի-Փրոփեր | *City Proper* | քաղաքային | 1 350 | 1 933 |  |  |  |
| Կոկոլեյա գյուղ | *Cocoyea Village* | քաղաքային | 4 769 | 4 427 |  |  |  |
| Էմբակադերե | *Embacadere* | քաղաքային | 1 349 | 1 536 |  |  |  |
| Գրին-Ակրես | *Green Acres* | քաղաքային | 1 016 | 709 |  |  |  |
| Գալֆ-Վյու | *Gulf View* | քաղաքային | 2 966 | 2 576 |  |  |  |
| Արևելյան Լես Էֆորթս | *Les Efforts East* | քաղաքային | 1 093 | 845 |  |  |  |
| Արևմտյան Լես Էֆորթս | *Les Efforts West* | քաղաքային | 2 032 | 1 587 |  |  |  |
| Ցածր Հիլլ-Սայդ | *Lower Hill Side* | քաղաքային | 1 920 | 1 089 |  |  |  |
| Մարաբելլա | *Marabella* | քաղաքային | 10 317 | 9 81 |  |  |  |
| Մարաջ Լանդս | *Maraj Lands* | քաղաքային | 1 170 | 972 |  |  |  |
| Մոն Րեփոս | *Mon Repos* | քաղաքային | 1 981 | 1 920 |  |  |  |
| Նավետ գյուղ | *Navet Village* | քաղաքային | 335 | 239 |  |  |  |
| Փարադայզ | *Paradise* | քաղաքային | 1 916 | 1 582 |  |  |  |
| Փլեզանտվիլ | *Pleasantville* | քաղաքային | 5 201 | 6 717 |  |  |  |
| Սուրբ Ջոզեֆի գյուղ | *St. Joseph Villag*e | քաղաքային | 1 754 | 1 751 |  |  |  |
| Տարուբա | *Tarouba* | քաղաքային | 1 263 | 2 583 |  |  |  |
| Յունիոն Պարկ | *Union Park* | քաղաքային | 2 193 | 2 698 |  |  |  |
| Յունիոն գյուղ | *Union Village* | կիսաքաղաքային | 506 | 509 |  |  |  |
| Վիկտորիա գյուղ | *Victoria Village* | քաղաքային | 468 | 427 |  |  |  |
| Վիստաբելա | *Vistabella* | քաղաքային | 4 666 | 4 442 |  |  |  |

Քաղաքային ենթակառուցվածքներ
---------------------------

* Մենի Ռամջոնի անվան մարզադաշտ՝ տասը հազար մարդ տարողությամբ
* «Սքիներ Պարկ» մարզադաշտ՝ հինգ հազար մարդ տարողությամբ
* Հեծանվահրապարակ՝ «Սքիներ Պարկ»-ի բաց երկնքի տակ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Government of the Republic of Trinidad and Tobago: San Fernando Արխիվացված 2020-07-23 Wayback Machine (անգլ.)
2. 1 2 3  Britannica: San Fernando (անգլ.)
3. ↑  «Trinidad and Tobago (Climate Data > Historical)». The World Bank Group. Վերցված է 2019 թ․ ապրիլի 27-ին.
4. ↑  Regions of Trinidad and Tobago (անգլ.)
5. ↑  San Fernando. Urban Community in Trinidad and Tobago Central Statistical Office, Trinidad and Tobago

Արտաքին հղումներ
----------------

 San Fernando travel guide from Wikivoyage

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սան Ֆեռնանդո (Տրինիդադ և Տոբագո)» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: n82067456 · VIAF: 131370383 · WorldCat VIAF: 131370383 |

 |