Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ
**Ծակուռի**, գյուղ Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանում։ Այն տեղաբաշխված է հանրապետության հարավարևելյան մասում։ Հադրութ շրջկենտրոնից գտնվում է 13 կմ հեռավորության վրա, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից` 57 կմ հեռավորության վրա։

Աշխարհագրություն
----------------

Համայնքը հարթավայրային է, ունի 307,4 հա տարածք, որից 241,68 հա գյուղատնտեսական նշանակության, 32,9 հա անտառային հողեր։ Համայնքի տարածքում առկա են թվով 2 աղբյուրներ` «Ակնեն» և «Ներսես»։

### Հայ-ադրբեջանական պատերազմ (2020)

Հիմնական հոդված՝ Հայ-ադրբեջանական պատերազմ (2020)
2020 թվականի հայ-ադրբեջանական պատերազմի հետևանքով գյուղը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո։

Բնակչություն
------------

Ծակուռի համայնքի բնակչության թվաքանակը կազմում է 109 մարդ, կա 28 տնտեսություն։

Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Տարի | 2008 | 2009 | 2010 |
| Բնակիչ | 104 | 104 | 101 |
|

Տնտեսություն
------------

Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ` անասնապահությամբ և հողագործությամբ։

Օգտակար հանածոներ
-----------------

Համայնքում առկա են իսլանդական շպատի հանքային պաշարներ։

Պատմամշակութային հուշարձաններ
-----------------------------

Գյուղի ամենա կարևոր և կրոնային հուշարձանը ՝ նախկին վանքային համալիր "Ծաղկավանքն" է (XII դար), որից միայն "Սուրբ Աստվածածին" եկեղեցին է պահպանվել։ Ըստ ամենահին խաչքարի նա 1198 թվականից է և տարբերվում է իր կլոր պորտալով (դռնով)։ Եկեղեցին Արցախի միջնադարյա ճարտարապետական ու մշակույթի գլուխ֊գործոցն է և նա մտել է Շ. Մկրտչյանի հանրագիտական գործի մեջ, որը վերաբերվում է Արցախի պատմամշակույթային հուշարձաններին։

Մյուս պատմական հուշարձանները ներառում են նաև գերեզմանոցը (XVII – XIX դարերից), աղբյուրը (XIX դ.) , խաչքարը (XVII դ.) և նաև Պտքաթաղ վանքի ավերակները (1670 թ.)։

Ծակուռիի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու վերանորոգման նպատակով մի խումբ բարեգործներ 2010 թվականին նախաձեռնել են նվիրատվությունների հանգանակություն։ Եկեղեցու վերակառուցումը Արցախի Հանրապետության աշխատանքի, սոցիալական հարցերի և վերաբնակեցման նախարարության կողմից որակվել է որպես բարեգործական ծրագիր։ Այդ նախագիծը ստացել է Հայ Առաքելական Եկեղեցու Արցախի թեմի առաջնորդ Պարգև արքեպիսկոպոս Մարտիրոսյանի օրհնությունը։
Շինարարական աշխատանքները սկսվել են 2019 թվականի մայիսին։ Եկեղեցու վերականգնման արտաքին աշխատանքների ընթացքի ու որակի վերահսկողությունը կատարվում է ԱՀ մշակույթի, երիտասարդության հարցերի և զբոսաշրջության նախարարության պետական տեխնիկական վերահսկողության ծառայության կողմից։ Եկեղեցու ներքին հարդարման աշխատանքների ֆինանսավորման նպատակով նախաձեռնվել է Քրաուդֆանդինգ։

Սբ. Աստվածածին եկեղեցին XII դ. Ծակուռի գյուղում

Հասարարակական կառույցներ
------------------------

Համայնքում գործում են գյուղապետարան, մշակույթի տուն, բուժկետ, Մարիամաձորի մաջնակարգ դպրոցի Ծակուռու մասնաճյուղ, որտեղ սովորում են 4 աշակերտներ։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Արցախի հյուսիս-հարավ մայրուղին (անգ:) North-South Highway Archived 2019-10-30 at the Wayback Machine.
* Արցախի "Ճանապարհ Թրեյլ" (անգ:) Janapartrail Archived 2019-10-30 at the Wayback Machine.
* Առկա և մշտական բնակչութունն ըստ վարչատարածքայն և սեռի, ԱՀ ազգային վիճակագրական ծառայություն, 2005. Աղյուսակ 1.1, էջ 51։ Առկա է։  Archived 2011-02-14 at the Wayback Machine.
* Հակոբ Ղահրամանյան, ՏԵՂԵԿԱՏՈւ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության վարչատարածքային միավորների սոցիալ-տնտեսական բնութագրերի, Երևան, Ճարտարագետ, 2015 թ. 978-9939-72-184-2, էջ 119. Առկա է։
* Շ.Մ.Մկրտչյան , Լեռնային Ղարաբաղի պատմական և ճարտարապետական հուշարձանները, Երևան, Պարբերական, 1989 թ. էջ 96, 5540004027, 9785540004022 (ռուս:)
* Ծակուրի եկեղեցու վերակառուցում. (անգ:) , (ռուս:) հետևեք։  , www.gofundme.com/tsakuri-church-reconstruction(չաշխատող հղում)
* Տ.Պարգև արքեպիսկոպոս Մարտիրոսյան
* Աշխատանքի, սոցիալական հարցերի և վերաբնակեցման նախարարություն
* Մշակույթի, երիտասարդության հարցերի և զբոսաշրջության նախարարություն  Archived 2019-10-30 at the Wayback Machine.
* Արցախի հանրային հեռուստատեսության անդրադարձը , ,
* Բլոգեր և լուսանկարիչ Ալբերտ Ոսկանյանի անդրադարձը (ռուս:) ,

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Արցախի տարածքները համարվում են օկուպացված Ադրբեջանի կողմից. ԱՀ ԱԺ հայտարարությունը, *(արխիվացված 05․04․2021թ․)*
2. ↑  «Արցախը հրապարակել է Ադրբեջանի հսկողության տակ անցած համայնքների և բնակավայրերի ցանկը». *Ազատություն Ռադիոկայան*. 2020 թ․ դեկտեմբերի 10.
3. ↑  «Հրապարակվել է Արցախի՝ Ադրբեջանի հսկողության տակ անցած համայնքների և բնակավայրերի ցանկը»։
4. ↑  «Հրապարակվել է Արցախի՝ Ադրբեջանի հսկողության տակ անցած համայնքների և բնակավայրերի ցանկը», (արխիվացված)։
5. ↑  «Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն. Բնակչություն ըստ համայնքների». Վերցված է 2021 Մայիսի 1-ին.
6. ↑  Ղահրամանյան, Հակոբ (2015). *Տեղեկաատու Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության վարչատարածքային միավորների սոցիալ-տնտեսական բնութագրերի*. Երևան. էջ 119.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
ԼՂՀ Հադրութի շրջան |
| --- |
|  |
| Վարչական կենտրոն՝ **Հադրութ** |
|  |
| Գյուղեր | Ազոխ • Ակնաղբյուր • Այգեստան • Արաքսավան • Արևշատ • Առաջամուղ • Առաքել • Արփագետիկ • Բանաձոր • Դրախտիկ • Թաղասեռ • Թաղուտ • Խանձաձոր • Խծաբերդ • Ծակուռի • Ծաղկավանք • Ծամձոր • Կարմրակուճ • Կարմրաքար • Հադրութ • Հակակու • Հայկավան • Հարթաշեն • Հին Թաղեր • Հողեր • Ձորագյուղ • Մարիամաձոր • Մեծ Թաղեր • Մելիքաշեն • Մոխրենես • Նորաշեն • Պետրոսաշեն • Պլեթանց • Ջրաբերդ • Ջրակուս • Սարալանջ • Սարինշեն • Սպիտակաշեն • Վանք • Վաղավեր • Վարդաշատ • Տյաք • Տող • Տումի • Ուխտաձոր • Ցոր • Քյուրաթաղ • Քարագլուխ | Հադրութի շրջանը ԼՂՀ քարտեզին |
|  |
| Լքված և ավերակ գյուղեր | 
* Թեզխարաբ

 |

 |