recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Մեսրոպ Բ Մութաֆյան** (ավազանի անունը՝ Մինաս-Վարդան, հունիսի 16, 1956(1956-06-16), Ստամբուլ, Թուրքիա - մարտի 8, 2019(2019-03-08), Ստամբուլ, Թուրքիա), Պոլսո Հայոց Պատրիարք 1998-2012 թվականներ։ Տեղապահության շրջան՝ 2010 պատրիարքի առողջական վիճակի պատճառով։

Կենսագրություն
--------------

Մեսրոպ արքեպիսկոպոս Մութաֆյանը ծնվել է 1956 թվականին Ստամբուլում։ Նախնական կրթությունը ստացել է Ստամբուլի Եսայան Վարժարանում։ 1968 թվականին նա ընդունվել է Ստամբուլի Անգլիկան վարժարանը և 1973 թվականին ավարտել այն։ 1973-1975 թվականներին սովորել է Շտուտգարտի Ամերիկյան քոլեջի գեղարվեստի և պատմության ֆակուլտետում։ 1975-1979 թվականներին ուսումը շարունակել է ԱՄՆ-ի Թենեսի նահանգի Մեմփիսի պետական համալսարանում` հետևելով փիլիսոփայության դասընթացներին։ Մասնակցելով Թենեսի նահանգի Էփիսքըփըլ (Անգլիկան) թեմի քահանաների համար հատուկ աստվածաբանության և եկեղեցագիտության դասընթացներին։ 1977 թվականին Բերայի Սուրբ Երրորդություն եկեղեցում ձեռնադրվել է սարկավագ։ Նույն թվականին Բերայի Սուրբ Երրորդություն եկեղեցում ձեռնադրվել է կուսակրոն քահանա `վերանվանվելով Մեսրոպ աբեղա։ 1979-1982 թվականներին սովորել է Երուսաղեմի համալսարանում՝ ուսանելով սուրբգրային հնագիտություն, միաժամանակ դասավանդել Երուսաղեմի Ժառանգավորաց վարժարանում` Հին Կտակարանի ներածություն և անգլերեն։ 1982 թվականին Երուսաղեմում ստանձնել է մագիստրոսի գիտական աստիճան։ Այնուհետև վերադարձել է Ստամբուլ և աշխատանքի անցել Պոլսո հայոց պատրիարքությունում|Պոլսո հայոց պատրիարքարանում՝ որպես քարտուղար։ 1983 թվականին պաշտպանել է վարդապետական թեզ «Սուրբ Գիրք և ավանդություն» թեմայով։ 1986 թվականին պաշտպանել է ծայրագույն վարդապետական թեզ և ստացել ծայրագույն վարդապետության աստիճան։ 1988-1989 թվականներին սովորել է Հռոմի Ս. Թովմա Աքիվինացու անվան համալսարանում, և 1990 թվականին նշանակվել Պոլսո պատրիարքարանի կրոնական ժողովների ատենապետ։ 1990 թվականին նշանակվել է Միջեկեղեցական հարաբերությունների պատրիարքական փոխանորդ։ 1998 թվականի հոկտեմբերի 14-ին Պատգամավորական ժողովի կողմից ընտրվել է Կ. Պոլսի հայոց պատրիարք։ 2003 թվականին Վաշինգտոնի Սենտ Մերի համալսարանի կողմից արժանանցել է պատվավոր դոկտորի կոչման։

2008 թվականին Մեսրոպ արքեպիսկոպոս Մութաֆյանը կորցրել է հիշողությունը և տառապել անբուժելի հիվանդությամբ։ Այդ վիճակում նա հիվանդանոցում մնացել է 11 տարի և մահացել 2019 թվականի մարտի 8-ին։

Մեսրոպ արքեպիսկոպոս Մութաֆյանի մահվան կապակցությամբ Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը ցավակցել է Պոլսո Հայոց պատրիարքի փոխանորդ Արամ Աթեշյանին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  LLC, VIP Studio. «Մահացել է Պոլսո հայոց պատրիարքը». *www.arevelk.am* (անգլերեն). Վերցված է 2019 թ․ մարտի 8-ին.
2. ↑  «Էրդողանը ցավակցել է Մեսրոպ արքեպիսկոպոս Մութաֆյանի մահվան կապակցությամբ». *www.tert.am*. Արխիվացված է օրիգինալից 2022 թ․ փետրվարի 11-ին. Վերցված է 2019 թ․ մարտի 8-ին.

Աղբյուրներ
----------

* Պատրիարք Մեսրոպ արքեպիսկոպոս Մութաֆյան
* Պոլսո պատրիարքները՝ զոհ և մեղադրյալ(չաշխատող հղում)
* Mutafyan Diagnosed with Early Alzheimer

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Արմենիապեդիա · Արմենիապեդիա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: no2017012958 · VIAF: 3297148632972930630003 · WorldCat VIAF: 3297148632972930630003 |

 |
**Յոաննա Ժուբր** (լեհ.՝ Joanna Żubr, 24 մայիսի, 1782, Բերդիչև - 9 հուլիսի, 1852, Վելյուն), Վարշավայի հերցոգության բանակի սերժանտ, Նապոլեոնյան պատերազմների մասնակից և Virtuti Militari խաչի առաջին կին ասպետը։

Կենսագրություն
--------------

Յոաննա Ժուբրը ծնվել է 1782 թվականի մայիսի 24-ին Բարդիչևում։ 1808 թվականին Վարշավայի հերցոգության ձևավորումից հետո Յոհաննա Ժուբրն իր ամուսնու՝ Մացեյ Ժուբրի հետ այնտեղ է տեղափոխվել Արևելյան Գալիցիայից, որ պատկանում էր Ավստրիային։ Մացեյ Ժուբրը զորակոչվել է բանակ, և Յոաննա Ժուբրը գաղտնի գնացել է նրա հետևից։ Վերջինս գրանցվել է 2-րդ հետևակային գնդում (2-րդ գումարտակ, 4-րդ վաշտ)՝ թաքցնելով իր կինն լինելն ու կրելով տղամարդու համազգեստ։

Յոաննա Ժուբրը մասնակցել է Վարշավայի հերցոգության՝ Ավստրիայի դեմ մղած պատերազմին։ 1809 թվականի մայիսի 19-ին տեղի է ունեցել նրա մարտական մկրտությունը. նա մասնակցել է Զամոսցի մոտ տեղի ունեցած մարտին։ Մարտական գործողությունների ժամանակ Յոաննա Ժուբրը, գլխավորելով մի խումբ զինվորների, գաղտնի ներթափանցել է Լվիվսկա բրամայի մոտ գտնվող ամրոց և գրավել թշնամու հրետանին։ Իր ցուցաբերած արիության համար Յոաննա Ժուբրը հերցոգ Յուզեֆ Պոնյատովսկուց ստացել է Virtuti Militari արծաթե խաչ (այդ ժամանակ Յոաննա Ժուբրը եղել է 27 տարեկան)՝ դառնալով առաջին լեհուհին, որ արժանացել է ռազմական բարձրագույն պարգևին։

Յոհաննա Ժուբրը Յան Դոմբրովսկու 17-րդ հետևակային դիվիզիայից տեղափոխվել է 17-րդ հետևակային գունդ։ Մասնակցել է 1812 թվականի ռուսական գործողությանը։ Այն բանից հետո, երբ Նապոլեոնը հեռացել է Մոսկվայից և սկսել է նահանջել, Յոաննա Ժուբրը կտրվել է իր զորամասից և ստիպված է եղել ինքնուրույն հեռանալ Ռուսաստանից։ 1813 թվականին, երբ Կրակովը գրավվել է, Յոաննա Ժուբրը Սաքսոնիայում միացել է լեհական ջոկատներին և մինչև Ֆոնտենբլոյի հաշտության պայմանագրի կնքումը կռվել է ֆրանսիական բանակի շարքերում։ Իր կյանքի ընթացքում Յոաննա Ժուբրը մասնակցել է 17 մարտի։

Պատերազմից հետո Յոաննա Ժուբրն իր ամուսնու հետ վերադարձել է Լեհաստան և բնակվել Վելյունում՝ չընդունելով ո՛չ ավստրիական, ո՛չ ռուսական հպատակություն։ Յոաննա Ժուբրը մահացել է 1852 թվականի հուլիսի 9-ին ժանտախտից։

Յոաննա Ժուբրը հիշատակվում է Վացլավ Գոնսյորովսկու «Փոթորիկ» վիպակում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Այլ տվյալներով՝ 1770 թվականին։
2. ↑  Joanna Żubr. «Opis życia Joanny Żubr, byłey w Woysku Polskim sierżantem, a teraz retretowaney w stopniu Podporucznika Własną Ręcznie Spisany d. 1 Maia 1828» (PDF) (լեհերեն). zubrowie.historia-rodzinna.pl. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2015 թ․ դեկտեմբերի 8-ին. Վերցված է 2016 թ․ մայիսի 10-ին.
3. ↑  «Joanna Żubr - akt zgonu 71/1852» (լեհերեն). zubrowie.historia-rodzinna.pl. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 15-ին. Վերցված է 2016 թ․ մայիսի 10-ին.
4. 1 2 3  De Agostini Polska, *Ordery i odznaczenia*, s.14.
5. ↑  M. Kukiel, *Dzieje oręża...*, s.393.

Գրականություն
-------------

* *Bielecki Robert* Encyklopedia wojen napoleońskich. — Warszawa: Trio, 2002. — ISBN 83-85660-75-5
* *Kukiel Marian* Dzieje oręża polskiego w epoce napoleońskiej 1795-1815. — Poznań, 1996isbn=83-86600-51-9.
* Ordery i odznaczenia nr. 1. — Wydawnictwo De Agostini Polska Sp. z o.o.. — ISBN 978-83-248-2723-7
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սերգեյ Սարգսյան (այլ կիրառումներ)

**Սերգեյ Սարգսյան** (ապրիլի 7, 1982(1982-04-07), Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ հաղորդավար, զավեշտաբան։ Ներկայումս աշխատում է Արմնյուզ լրատվական հեռուստաալիքում, որպես Արմքոմեդի երգիծական հաղորդման հաղորդավար։

Կենսագրություն
--------------

Սերգեյ Սարգսյանը ծնվել է 1982 թվականի ապրիլի 7-ին Թբիլիսիում։ 1990 թվականին եկել է Հայաստան։ 1993-1995 թվականներին բնակվել է Ռուսաստանում, որից հետո կրկին վերադարձել է Հայաստան։ 1998 թվականին Երևանում ավարտել է թիվ 71 դպրոցը, ապա 1998-2003 թվականներին սովորել է Բրյուսովի անվան լեզվաբանական համալսարանի ֆրանսերեն և անգլերեն լեզուների բաժնում։ Ավարտելով ասպիրանտուրան՝ 2006 թվականին ստացել է բանասիրական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։ 2006-2011 թվականներին դասավանդել է նույն համալսարանում։ 2003-2004 թվականներին աշխատել է որպես թարգմանիչ ընտրական համակարգերի միջազգային հիմնադրամում, 2004-2007 թվականներին՝ ազգային ժողովրդավարության ինստիտուտում՝ որպես քաղաքական մշակույթի ծրագրի համակարգող, իսկ արդեն 2011-2012 թվականներին աշխատանքի է անցել «Սիվիլնեթ» ինտերնետային հեռուստաընկերությունում՝ որպես հաղորդավար։ 2012 թվականից աշխատում է «Արմնյուզ» լրատվական հեռուստաալիքում և վարում է երգիծական Արմքոմեդի հաղորդումը։

ArmComedy (ԱրմՔոմեդի) հաղորդավարներ Սերգեյ Սարգսյանն (աջ կողմում) և Նարեկ Մարգարյանը (ձախ կողմում) «Հայակ 2014» մրցանակաբաշխության ժամանակ կինոռեժիսոր Սերժ Ավետիքյանի հետ։

Աշխատությունները
----------------

Հիմնական հոդված՝ Վարդագույն քաղաքի գույնը
2009 թվականին լույս է տեսել Սարգսյանի *«Վարդագույն քաղաքի գույնը»* գիրքը։

Աղբյուրներ
----------

1. ↑  «Արմքոմեդի – Armnews հեռուստաընկերություն» (ամերիկյան անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ հունիսի 6-ին. Վերցված է 2020 թ․ հունիսի 6-ին.
2. ↑  «Սերգեյ Սարգսյանի մասին AV Production կայքում». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 5-ին. Վերցված է 2018 թ․ փետրվարի 18-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Սերգեյի մասին Archived 2016-03-05 at the Wayback Machine.
**Դանիել Շարիչ** (սերբ.՝ *Данијел Шарић / Danijel Šarić*, հուլիսի 27, 1977(1977-07-27), Դոբոյ, Բոսնիա և Հերցեգովինա), սերբական ծագմամբ կատարցի հանդբոլիստ, իսպանական «Բարսելոնա» ակումբի և Կատարի հավաքականի դարբասապահ։

Գործունեություն
---------------

### Ակումբային

Դանիել Շարիչը Բանյա Լուկայի «Բորաց» ակումբի սան է։ Այնուհետև 2 տարի անցկացրել է Բելգրադի «Ցրվենա Զվևզդա» ակումբում, որտեղ բարելավում է մակարդակը։ 1999 թվականին Շարիչը դարձել է Բաչկա Պալանկայի «Սինտելոն» ակումբի խաղացող, որտեղ ևս մնացել է 2 տարի։ Մայրաքաղաքային ակումբի կազմում Շարիչը երկու անգամ դարձել է երկրի չեմպիոն և երկու անգամ էլ նվաճել է ազգային գավաթը։ Երկրի ևս մեկ գավաթ նա նվաճել է նաև «Սինտելոնի» կազմում։

2003 թվականին Շարիչը տեղափոխվել է Իսպանիա, որտեղ նրա առաջին ակումբը եղավ Սանտանդերի «Տեկա Կանտաբրիան» ակումբը։ Հետագայում խաղացել է «Ալկոբենդաս», «Ադեմար Լեոն» և «Պորտլենդ Սան Անտոնիո» ակումբներում, մինչև 2009-ին կտեղափոխվեր «Բարսելոնա»։ Կատալոնական ակումբի կազմում նա չորս անգամ դարձել է Իսպանիայի չեմպիոն, նվաճել է բազմաթիվ ազգային գավաթներ, նաև երկու անգամ՝ 2010/11 և 2014/15 մրցաշրջաններում Հանդբոլի չեմպիոնների գավաթի մրցանակակիր է։

### Հավաքականի կազմում

Սերբիայի և Չեռնոգորիայի հավաքանի կազմում Շարիչն անցկացրել է 50 հանդիպում, 2006 թվականի Եվրոպայի առաջնության ժամանակ եղել է պահուստային դարպասպահ։ Ավելի ուշ նա կարճ ժամանակ պաշտպանել է Բոսնիայի և Հերցեգովինայի հավաքականի դարպասը՝ կազմում անցկացնելով 7 հանդիպում։

2014 թվականի վերջին Շարիչը դարձել է Կատարի հանդբոլի հավաքականի խաղացող։ Թիմի կազմում, որտեղ նրա հետ կային բալկանյան ծագմամբ այլ խաղացողներ ևս, նա նվաճեց 2015 թվականի Աշխարհի առաջնության արծաթե մեդալ, որն անցկացվում էր Կատարում։ Շարիչը առաջնության լավագույն դարպասապահների ցանկում 5-րդն էր։

Նվաճումներ
----------

### Ակումբ

Ցրվենա Զվևզդա
* Սերբիայի առաջին լիգա (2006–07, 2007–08)
* Սերբիայի գավաթ (2006–07, 2007–08)

Սինտելոն
* Սերբիայի գավաթ

Բարսելոնա
* Եվրոպայի չեմպիոնների լիգա (2010–11,2014-2015)
* Իսպանիայի լիգա (2010–11, 2011–12, 2012–13, 2013–14)
* Լիգայի գավաթ (2009–10, 2011–12, 2012–13, 2013–14)
* Իսպանիայի սուպերգավաթ (2008–09, 2009–10, 2012–13, 2013–14)
* Իսպանիայի գավաթ (2009–10, 2013–14)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  «Daniel Saric». Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ դեկտեմբերի 13-ին. Վերցված է 2016 թ․ ապրիլի 5-ին.
3. ↑  Gegner Kader FC Barcelona 2009/2010
4. ↑  «Ֆրանսիան՝ աշխարհի չեմպիոն» — handball.motorsich.com. Վերցված է 2016 թ․ ապրիլի 5-ին.(չաշխատող հղում)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Խաղացողի անձնագիր (անգլ.)
* Խաղացողի անձնագիրը «Բարսելոնայի» կայքէջում Archived 2015-12-13 at the Wayback Machine. (անգլ.)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Եվրոհանդբոլ |

 |
**Սպիտակ ջոկատ** (անգլ.՝ The White Company), Արթուր Կոնան Դոյլի պատմական վեպը։ Առաջին անգամ հրատարակվել է 1891 թվականին, հրատարակիչ՝ Սմիթ Էլդեր, մինչ այդ շարունակաբար տպագրվել է «Քորնհիլ» ամսագրում։

Բովանդակություն
---------------

Գլխավոր հերոսի մասին և անգլիական աղեղնաձիգների պատմող վեպի գործողությունները տեղի են ունենում 14-րդ դարում (1366-1367) Անգլիայում, Ֆրանսիայում և Իսպանիայում՝ Հարյուրամյա պատերազմի բովում։ Սյուժեի կենտրոնում Էդվարդ Սև Արքայազնի Պիրենեյան արշավանքն է, որն ավարտվեց 1367 թվականի ապրիլի 3-ի Նախերայի ճակատամարտով, որը, սակայն, ընդամենը հիշատակվում է վեպում։ Հեղինակը մանրամասն նկարագրում է անգլիական աղեղնաձիգի և յոմենի կերպարը՝ վճռական դեր տալով նրան ֆրանսիացիների դեմ անգլիացիների տարած հաղթանակում։

Նկարագրվում է նաև ժամանակի ասպետականությունը` ընթերցողին տեղափոխելով անկման դարաշրջան, երբ վառոդը և արկերը անպիտան են դարձնում ասպետների զրահները։ Սպառիչ և վառ գրված է հերարդիկայի մասին, բնության, ասպետական օրենքների, ծովային և ցամաքային մարտերի, մրցաշարերի և իրական սիրո մասին։ Այս ամենը ոչ միայն վեպին մեծ ճանաչում է բերել, այլև հարուցել է պատմաբանների խանդավառությունը։

«Սպիտակ ջոկատում» պատմվող իրադարձություններին նախորդում է Կոնան Դոյլի մեկ այլ գրքի՝ «Սըր Նայջել»-ի պատումը։

Վեպի 29-րդ գլուխն ավարտվում է ֆրանսիացի հայտնի ասպետ և Հարյուրամյա պատերազմում զորահրամանատար Բերտրան դյու Գեկլենի կնոջ՝ լեդի Տիֆեն Ռանկելի «մարգարեությամբ»։ Լեդի Տիֆոնը նկարագրում է քրիստոնեական Արևմուտքի ապագա զարգացման գեղեցիկ պատկերը՝ սկսած աշխարհագրական մեծ հայտնագործություններից մինչև Ֆրանսիայի հեգեմոնիան։ Մարգարեությունը պատմում է հզորացող Մեծ Բրիտանիայի մասին, որը կստեղծի համաշխարհային գաղութային կայսրություն, այնուհետև նրա գերիշխանությունը կանցնի նախկին գաղութ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներին։

Հրատարակություններ
------------------

ԽՍՀՄ-ում վեպը երկար ժամանակ չի հրատարակվել (Միացյալ Նահանգները մեծարող վերոհիշյալ մարգարեության պատճառով), և միայն 1968 թվականին ներառվեց Արթուր Կոնան Դոյլի 8 հատորանոց ժողովածուի կազմում։ Միայն 1992 թվականին «Լենիզդատ» հրատարակչությունը առաջին անգամ այն լույս ընծայեց առանձին գրքով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «www.booksandwriters.co.uk». Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ մարտի 28-ին. Վերցված է 2015 թ․ հունիսի 26-ին.

Աղբյուրներ
----------

* Սպիտակ ջոկատը գուտենբերգ նախագծում (անգլերեն)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ստեղծագործությունների տեքստ | Գուտենբերգ նախագիծ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |

 |
**Բերնարդ Կինվի** (անգլ.՝ Bernard Kinvi), կաթոլիկ քահանա, մարդասեր։

Կենսագրություն
--------------

Բերնարդ Կինվին ծնվել է Տոգոյի Լոմե քաղաքում։ 19 տարեկանում դարձել է հոգևորական։ Բռնությունների ու հիվանդության հետևանքով կորցրել է հորն ու չորս քույրերին և հեռացել է հայրենի քաղաքից, տեղափոխվել Կենտրոնաաֆրիկյան Հանրապետություն։

Որպես կաթոլիկ առաքելություն՝ հայր Բերնարդ Կինվին ղեկավարում է Կենտրոնական Աֆրիկայի հյուսիսարևմտյան Բոսսեմտելե քաղաքի հիվանդանոցը։ 2013 թվականի դաժան բռնարարքների ժամանակ Հայր Կինվին փրկել է հարյուրավոր պաշարված մուսուլմանների և նրանց ապաստան է տվել կաթոլիկ եկեղեցում։ Բոսսեմտելեում տեղի ունեցած կատաղի հարձակումների ժամանակ սպանվել են բազմաթիվ մուսուլմաններ։ Բերնարդ Կինվին օրերով փնտրել է ողջ մնացածներին, որոնցից շատերը երեխաներ են եղել, ապաստարան ու բժշկական օգնություն է տրամադրել հակամարտության կողմերի տուժածներին՝ հետապնդումից ու մահից փրկելով հարյուրավոր մարդկանց։

Human Rights Watch-ը պարգևատրել է հայր Բերնար Կինվին Կենտրոնաաֆրիկյան Հանրապետությունում քաղաքացիների նկատմամբ ցուցաբերած քաջության ու հոգատարության համար։

2016 թվականի մարտին առաջադրվել է «Ավրորա» մարդասիրական համաշխարհային մրցանակի համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հայտնի են «Ավրորա» մրցանակի չորս հավակնորդները
2. ↑  Finalists Picked for New Prize Created in Memory of Armenian Genocide

Արտաքին հղումներ
----------------

* Հումանիտար ճգնաժամերի առաջին գծում (հայր Բերնար Կինվի, հարց ու պատասխան)
* Act of faith: the Catholic priest who puts his life on the line to save Muslims in Central African Republic
**Պողոս Հովհաննեսի Արապյան** (1742, Ապուչեխ, Ակն - 1835, Կոստանդնուպոլիս), հայ տպագրիչ և գրաձուլիչ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Ակնի գավառակի Ապուչեխ գյուղում։ Պատանի հասակից տեղափոխվել է Կ. Պոլիս, ուր 70 տարի աշխատել է տպագրության ասպարեզում՝ դառնալով Թուրքիայում ժամանակին ամենաճանաչված տպագրիչը։ Աշակերտել է հորը` տպագրիչ Հովհաննես Ածատուրեանին, սերտել և ուսումնասիրել է ժամանակի տպագրական գործը։ Կատարելագործելով և լրացնելով հոր ստեղծած հայերեն տառաձևերը և զարգացնելով տպագրական աշխատանքի ոլորտում ունեցած կարողությունները՝ Պողոս Արապյանը ձեռնարկել է նաև վրացական և թուրքական տպագրության հիմք դարձած առաջին տառաձուլվածքների ստեղծումը։

Նշանակվել է արքունի տպարանի տեսուչ։ Աշխատել է «*Հովհաննես և Հակոբ*» տպարանում (1766-1769)։ 1777 թվականին հոր հետ բացել է «*Հովհաննես և Պողոս*» տպարանը, իսկ 1820 թվականին հիմնել է նոր տպարան իր անունով։ Արապյանի մահից հետո տպագրական գործը մինչև 1853 շարունակել են որդիները։ Արապյանների տպարանում լույս է տեսել շուրջ 150 անուն գիրք և պարբերական։ Արապյան փորագրել և ձուլել է հայերեն տարբեր տպատառեր, ստեղծել է թուրքերենի «*նեսիհ*» և «*թալիգ*» տառատեսակները (նրա անունով կոչվում են «*Արապ օղլու*»)։ 1770 թվականին վրաց Հերակլ թագավորի հրավերով եղել է Թիֆլիսում, պատրաստել վրացական տպատառեր, սարքավորել տպարանը և տպագրել վրացերեն գրքեր, ապա այցելել է Էջմիածին և օգնել Հայաստանի նորաստեղծ առաջին տպարանի կատարելագործմանը։

Արապյան մահացել է Կ. Պոլսում։ Թաղված է Օրթաքյոյի գերեզմանատանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1974.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8  Ով ով է. հայեր (հայ.) / Հ. Այվազյան — Երևան: Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 2005. — հատոր 1. — էջ 153.
3. ↑  «Genocide Museum | The Armenian Genocide Museum-institute». *www.genocide-museum.am*. Վերցված է 2019 թ․ մայիսի 27-ին.

Գրականություն
-------------

* Բաբայան Ա. Հայկական գիրք և գրատպություն, Երևան, 1956։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 688)։*  |
**Հերմինե Դանիելի Ռազգրատլյան** (պարտիզանական կեղծանունը՝ **Սաշկա,** մայիսի 15, 1926, Սոֆիա - հունիսի 10, 1944, Լյուտյակովսկի Բաիր), բուլղարահայ պարտիզանուհի, Բուլղարիայում հակաֆաշիստական շարժման մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Հերմինե Ռազգրատլյանը (Սաշկան) ծնվել է 1926 թվականի մայիսի 15-ին Բուլղարիայի մայրաքաղաք Սոֆիայում՝ բուլղարահայ ուսուցչի ընտանիքում։ Նախնական կրթությունը ստացել է Բուլղարիայում։

Ամուսնացել է պարտիզանական ջոկատի առաջին գումարտակի հրամանատար Ստոմեն Կոստովի (Լենկո) հետ։

Հերմինեն մահացել է 1944 թվականի ապրիլի 10-ին, Բուլղարիայի Լյուտակովսկի Բաիրում։

Գործունեություն
---------------

Բուլղարիայի բանվորական երիտասարդական միության անդամ 1942 թվականից։ 1942 թվականից ծավալում է ընդհատակյա կոմերիտական գործունեություն, 1943 թվականին անդամագրվում է Թոդոր Ժիվկովի և Դոբրի Ջուրովի ղեկավարած «Չավդար» պարտիզանական ջոկատին։ Մասնակցել է բազմաթիվ մարտերի, եղել է գնդացրային անձնակազմի ավագ, սակայն Նեգուշովո գյուղում մատնությամբ ընկնում է թշնամու ձեռքը։ Երկար խոշտանգումներից հետո ֆաշիստները կիսամեռ Ռազգրատլյանին թաղել են գերեզմանում։

Բուլղարները Սաշկայի մասին
-------------------------

Բուլղար ժողովուրդը բարձր է գնահատել Սաշկայի գործունեությունը։ Նրա մասին ն գովեստի խոսքեր են ասել հետագայում Բուլղարիայի Ժողովրդական Հանրապետության պաշտպանության նախարար Դոբրի Ջուրովը, Սաշկայի զինակից Վասիլ Լակովը։

Նրա մարտական ընկեր և պոետ Վեսելին Անդրեևը գրում է «Սաշկա» բանաստեղծությունը, որը զետեղված է Բուլղարիայի դպրոցներում դասավանդվող քրեստոմատիայում։ Նրա մասին վիպակ է հրատարակում գրող Ստեփան Կուրտիկյանը, որը լույս է տեսնում հայերեն և ռուսերեն։

Սոֆիայից ոչ հեռու՝ «Չավդար» պարտիզանական ջոկատի թանգարանում, դրված է բուլղար քանդակագործ Դուգանովի ստեղծած Սաշկայի կիսանդրին։

Պարտիզանական շարժման շարքերում
------------------------------

Երկրորդ աշխարհամարտի տարիներին ֆաշիզմի դեմ ծավալած պայքարում մեծ դեր են ունենում թիկունքում մարտնչող պարտիզանները։ Գործել են մի քանի ջոկատներ, որոնց կազմում մեծ էր հայերի թիվը։ Նրանք միայն անհրաժեշտ տեղեկություններ էին տալիս թշնամու զորքի և զինտեխնիկայի գտնվելու վայրերի, զորաշարժերի մասին, հարձակումների միջոցով պայթեցնում էին զինտեխնիկայով բեռնավորված գնացքներ, ավտոմեքենաներ, զրահամեքենաներ։ Պարտիզան Սաշկայի (Հերմինե Ռազգրադլյան) անունը հայտնի էր ամբողջ Բուլղարիայում։ Ավելի քանի 2 տարի հերոսաբար պայքարել է զավթիչների դեմ։ Նա աչքի է ընկել բազմաթիվ համարձակ սխրագործություններով։

Հիշողություն
------------

Գյումրու փողոցներից մեկը կրում է Հերմինե Ռազգրատլյանի անունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ԳԻՏԱԿԱՆ ՀԱՆԴԵՍ ԹԻՎ 6(11)
3. 1 2 3  «ԷԴԻԿ ԳԱՐԵԳԻՆԻ ՄԻՆԱՍՅԱՆ ՀԱՅ ՀԵՐՈՍՈՒՀԻ ԿԱՆԱՅՔ» (PDF). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2021 թ․ հուլիսի 10-ին. Վերցված է 2021 թ․ հունիսի 28-ին.

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Գեղամյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Զուբեյդա Սենիկի Գեղամյան** (հունիսի 25, 1937(1937-06-25), Սարիբաշիյուրդ, Արարատի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - դեկտեմբերի 8, 2020(2020-12-08), Վանաշեն, Արարատի մարզ, Հայաստան), մշակութային, հասարակական գործիչ։

Գրող, գրականագետ Հովիկ Չարխչյանի մայրն է։

Կենսագրություն
--------------

Զուբեյդա Գեղամյանը ծնվել է 1937 թվականին, Արարատի շրջանի Այգավան գյուղում։ Նախնական կրթությունը ստացել է Այգավանի 7-ամյա, ապա՝ Ավշարի միջնակարգ դպրոցներում։ Սովորել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտի անասնաբուժական ֆակուլտետում։ 1954-1955 թվականներին աշխատել է Այգավանի կոլտնտեսությունում, 1956-1958 թվականներին` Այգավանի 7-ամյա դպրոցում։ 1958 թվականին ընտրվել է ՀԼԿԵՄ Վեդու շրջկոմի երկրորդ, 1961 թվականին՝ առաջին քարտուղար և այդ պաշտոնում աշխատել մինչև 1963 թվականը։ 1963-1965 թվականներին աշխատել է ՀԿԿ Արտաշատի շրջկոմում որպես հրահանգիչ, 1961 թվականից ԽՄԿԿ անդամ, 1965 թվականի հունվար-նոյեմբեր ժամանակահատվածում՝ ՀԼԿԵՄ Արարատի շրջկոմի առաջին քարտուղար։ 1965 թվականի նոյեմբերից մինչև 1966 թվականի հոկտեմբեր ամիսն աշխատել է «Արարատ» թերթի խմբագրությունում՝ որպես գյուղատնտեսական բաժնի վարիչ։ 1966-1972 թվականներին աշխատել է Արարատի շրջանային խորհրդի գործադիր կոմիտեի մշակույթի բաժնի բարիչ, 1973-1975 թվականներին` շրջխորհրդի գործկոմի կազմ-հրահանգչական բաժնի վարիչ։ 1969-1975 թվականներին միաժամանակ վարել է շրջխորհրդի գործկոմի նախագահի տեղակալի պաշտոնը։ 1975-1976 թվականներին աշխատել է մթերումների և որակի Արարատի շրջանային տեսչությունում` որպես պետական տեսուչ։ 1976 թվականից եղել է Արարատի շրջխորհրդի գործկոմի մշակույթի բաժնի վարիչ։

Բազմիցս ընտրվել է ՀԿԿ Արարատի շրջկոմի անդամ, եղել է ՀԼԿԵՄ Կենտկոմի անդամության թեկնածու, ՀԿԿ շրջկոմի բյուրոյի անդամության թեկնածու, մի քանի գումարումների շրջանային խորհրդի պատգամավոր, կանանց շրջանային խորհրդի նախագահ, կանանց հանրապետական խորհրդի, «Մայրություն» հանրապետական ֆոնդի նախագահության անդամ, մշակույթի աշխատողների արհմիության, պատմության ու մշակույթի հուշարձանների պահպանման ընկերությունների հանրապետական խորհուրդների անդամ։

Մրցանակներ
----------

* ՀԽՍՀ գերագույն խորհրդի պատվոգիր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Արարատ թերթ, N 10 (28) 17/05/1997*.
2. ↑  *Արարատ թերթ, N 7-8 (366-367) 26/04/2010*.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Մարոն և իր մանկապարտեզը
Հավի մսով կորդոն բլյու՝ բրյուսելական կաղամբով
**«Կորդոն բլյու»** (ֆր.՝ cordon bleu [kɔʁdɔ̃ˈblø] — «կապույտ ժապավեն»), պանրով և ազդրապուխտի միջուկով սուխարու մեջ թաթախած հորթի մսի շնիցել, ենթադրաբար բաղադրատոմսը պատկանում է շվեյցարական խոհանոցին։ Ճաշատեսակի անվան ծագման հետ կապված կա մի քանի վարկած։ Հնարավոր է՝ կորդոն բլյու շնիցելը Ֆրանսիայի խոհարարական մրցույթներից մեկի հաղթողն է եղել։ Հնարավոր է՝ շնիցելը նախկինում փաթաթել են կապույտ ժապավենով։ Մեկ այլ վարկածի համաձայն՝ Լյուդովիկոս XV-ը Սուրբ Լյուդովիկոսի շքանշան (որը կապույտ ժապավենի վրա էր ամրացված) է հանձնել խոհարարուհի Մարի Ժաննա Դյուբարին, և մինչ այժմ այդ անվանմամբ կատակով պարգևատրում են բոլոր լավ խոհարարներին և ուտեստները։ Չորրորդ վարկածի համաձայն՝ բազելյան հարուստ ընտանիքներից մեկի խոհարարին կորդոն բլյուի ստեղծման գործում ոգեշնչել են դրսում խաղացող աղջնակներ վարսերի մեջ երևացող կապույտ ժապավենները։

Կորդոն բլյուի պատրաստման համար երկու բարակ շնիցելների միջև կամ մեկ ավելի հաստ շնիցելի մեջմ որն ունի կտրված փոքր գրպանիկ, դրվում է մեկ շերտ պանիր (էմենտալ, գրյուեր կամ ռակլետ) և ոչ յուղոտ եփված կամ հում ապխտած ազդրապուխտ։ Ծայրերն ամրացվում են փայտե ձողիկներով։ Հետո շնիցելը թաթախվում է ալյուրի, ձվի և սուխարու մեջ ու տապակվում հալած յուղի մեջ։ Հորթի մսի փոխարեն նաև կիրառվում է խոզի և հավի միս, ինչպես նաև մատղաշ հնդկահավի միս։

Տես նաև
-------

* Ֆլամենկին
* Կիևյան կոտլետ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Наталья Шинкарёва, Надежда Бондаренко* Кордон блю // Кулинарная энциклопедия / Ольга Ивенская. — Litres, 2017. — Т. 14.

Գրականություն
-------------

* *Наталья Шинкарёва, Надежда Бондаренко* Кордон блю // Кулинарная энциклопедия / Ольга Ивенская. — Litres, 2017. — Т. 14.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Chicken Cordon Bleu / Food Timeline(անգլ.)
**Սմբատ Անուշավանի Նասիբյան** (ծնվ. մարտի 26 1965 թ.), գործարար-տնտեսագետ։

Կենսագրություն
--------------

Սմբատ Նասիբյանը ծնվել է 1965 թվականի մարտի 26-ին Երևանում։

Ավարտել է Հ.Պարոնյանի անվան թիվ 59 միջնակարգ դպրոցը։

1982-1987 թթ. սովորել է Երեւանի պետական ժողովրդական տնտեսության համալսարանում։

1985-1988 թթ. աշխատել է հայկական ԽՍՀ տրանսպորտի նախարարությանը կից կառավարման ավտոմատացման համակարգերի ինստիտուտում՝ որպես ավագ տնտեսագետ։

1988-1991 թթ. աշխատել է «Промстройбанк» ընկերության հայկական մասնաճյուղում՝ որպես ավագ տնտեսագետ։

1991-1993 թթ. աշխատել է «Промстройбанк » ընկերության Հայաստանի «Քիմիկ» մասնաճյուղի կառավարիչի տեղակալ։

1992-1994 թթ. համատեղության կարգով հանդիսացել է Հայաստանի Հանրապետության Գերագույն խորհրդի ֆինանսաբյուջետային հանձնաժողովի փորձագետ։
1993 թ. ՀՀ դրամաշրջանառության կարգավորման հանձնաժողովի աշխատանքային խմբի անդամ։

1993-1994 թթ.՝ «Արդշինբանկ» ՓԲԸ ժամանակավոր վարչակազմի ղեկավար։ ՀՀ նախագահի հրամանագրի համաձայն ՀՀ Կենտրոնական Բանկի խորհրդի անդամ։

1994-2007 թթ.՝ «Կոնվերսբանկ» ՓԲԸ ընկերության հիմնադիր, բաժնետեր և խորհրդի նախագահ։

1999 թ. Հայաստանի բանկերի միության կողմից ճանաչվել է լավագույն բանկիր։

2005-2006 թթ.՝ «Հայփոստ» ընկերության կառավարումը իրականացնող «Conversinvest» ընկերության սեփականատեր։

2001 թվականից մինչ օրս հանդիսանում է «Ուլիս» ՓԲԸ խորհրդի նախագահ։

2009 թ. հանդիսանում է «LusanGMBH» ընկերության հիմնադիր բաժնետեր։

2014 թվականից հանդիսանում է լյուքսեմբուրգյան «AMGMS.a.r.l.» ընկերության բաժնետեր։

Ընտանիք
-------

Ամուսնացած է, ունի երեք երեխա։

Կին՝ Նասիբյան Օլգա

Երեխաները՝ Նասիբյան Միքայել, Նասիբյան Լուսինե, Նասիբյան Աննա

Քույր՝ Նասիբյան Թամարա

Հայր՝ Նասիբյան Անուշավան

Մայր՝ Ավագյան Սոֆիյա

Աղբյուրներ
----------

* Սմբատ Նասիբյանի մասին 168 կայքում
* Սմբատ Նասիբյանի մասին aravot կայքում
* Սմբատ Նասիբյանի մասին hayojax կայքում
* Սմբատ Նասիբյանի մասին a1plus կայքում
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Վարդանյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*
 Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գագիկ Վարդանյան (այլ կիրառումներ)

**Գագիկ Հովհաննեսի Վարդանյան** (դեկտեմբերի 3, 1962(1962-12-03), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), երաժիշտ, մանկավարժ, գրող։

Կենսագրություն
--------------

Գագիկ Հովհաննեսի Վարդանյանը ծնվել է 1962 թվականին, Լենինականում։ Միջնակարգ կրթությունն ստացել է Գյումրիի թիվ 28 դպրոցում։ Հանդես է եկել որպես ակորդեոնահար, նվագել է Գյումրու տարբեր ինքնագործ ժողգործիքների համույթներում, ղեկավարել է Շիրակի մարզի Հովունի գյուղի, Գյումրու «Ընտանիք» կենտրոնի «Կիլիկիա» մանկական ազգագրական երգի համույթը, «Արագած» մարզամշակութային պալատի, թիվ 35 և 41 դպրոցների երգչախմբերը։ 1997 թվականին նրա նախաձեռնությամբ կազմակերպվել են «Մայրություն և գեղեցկություն - 97», «Շիրակի շնորհալիներ - 98», դպրոցական ինքնուս երաժիշտ – կատարողների մրցույթ - փառատոներ, որոնցում իրենց կատարմամբ աչքի ընկած երեխաները տեղ են գտել նրա «Շիրակի շնորհալիները» վերնագիրը կրող 4 գրքերում։

Գրքեր
-----

Գագիկ Վարդանյանի նախաձեռնությամբ տպագրվել է համահեղինակային «Անցյալը չի լռում...» գրքի 3 հատորները`

* «Գարունը սիրուց է ծնվել», «Հայրենյաց կանչեր», «Սիրով ու նվիրումով» ժողովածուները։

Լույս են տեսել Գագիկ Վարդանյանի հետևյալ գրքերը՝

* «Կենտրոնական պաշտպանը»
* «Ալիկ Գյունաշյան»
* «Գթության մայրը»
* «Շիրակի առողջապահության պատմությունը»
* «Կես դար արտադրությունում»
* «Հումորի հայրաքաղաք` Գյումրի»
* «Հումորի մայրաքաղաք` Գյումրի»
* «Հիսուն տարի բեմում»
* «Դուդուկն է երգում Գյումրիում»
* «Գյումրի» և «Շիրակ աշխարհ» գրքերի տասնութ հատորներ
* «Տուն շինող Վարդան»
* «Գյումրի. քաղաքը և մարդիկ» /էջ 401 – 409/ համահեղինակ
* 75 գարուն հաղթանակից հետո
* «Հոգուս պարտքն է՝ կառուցել»
* «Հայրենիքի անմնացորդ նվիրյալները»

Մրցանակներ
----------

Արժանացել է «Ամադեուս-93» «Շիրակ - 94», «Իմ անկախ Հայաստանը 5 տարեկան է» և այլ մրցույթ - փառատոների բազում մրցանակների՝ պարգևատրվելով արծաթե գավաթով, դիպլոմներով և հուշանվերներով։ Գագիկ Վարդանյանը պարգևատրվել է նաև Սևյանի անվան երգի – պարի համույթի 50-ամյակի և Հովհաննես Թումանյանի հոբելյանական ոսկե հուշամեդալով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Սարի պես բանցր Գյումրին» և նրա հումորի լեգենդները
2. ↑  «Երկրաշարժից մեկուկես ամիս անց Գյումրիում առաջին տան հիմնաքարը դրեց». Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ մարտի 16-ին. Վերցված է 2015 թ․ մարտի 20-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ծիծաղում են Գյումրեցիները Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ֆուրմանովի փողոց (այլ կիրառումներ)

**Ֆուրմանովի փողոց** (ռուս.՝ Улица Фурманова), փողոց Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլինի շրջանի և Կրասնոսուլինսկի քաղաքային շրջանի վարչական կենտրոն Կրասնի Սուլին քաղաքի Գոռնյացկի միկրոշրջանում։ Անվանվել է ռուս խորհրդային գրող Դմիտրի Անդրեևիչ Ֆուրմանովի պատվին։ Սկիզբ է առնում Վորոշիլովի և Կուլտուրայի փողոցների հանգույցից և ավարտվում Հոկտեմբերի 50-ամյակի փողոցում։ Երկարությունը 1300 մետր է։

Նկարագրություն
--------------

Կրասնի Սուլին քաղաքի Ֆուրմանովի փողոցը գտնվում է Գոռնյացկի միկրոշրջանում։ Այն սկսվում է Վորոշիլովի և Կուլտուրայի փողոցների հանգույցից, հատում է Բրատսկայա, Պարկովայա, Պավլովի, Չկալովի փողոցները և ավարտվում Հոկտեմբերի 50-ամյակի փողոցի հետ հատվելով։ Փողոցի երկարությունը 1300 մետր է։

Ֆուրմանովի փողոցի փոստային դասիչն է՝ 346356։

Փողոցն անվանվել է ռուս խորհրդային գրող, «Չապաև» (1923, հայ հրտ. 1951) և «Խռովություն» (1925, հայ․ հրտ․ 1934) վեպերի հեղինակ Դմիտրի Անդրեևիչ Ֆուրմանովի պատվին։

Զբոսայգին 1976 թվականին, տեսք վերևից
Ֆուրմանովի փողոցի սկզբնամասում (թիվ 9) գտնվում է «Կրասնի բումեր» թերթի խմբագրությունը (ռուս.՝ «Красный бумер»)։ Փողոցի սկզբնամասի աջ կողմում Անդրեյ Սուլինի անվան զբոսայգին է։ Անդրեյ Սուլինի անվան մշակույթի և հանգստի զբոսայգու պատմությունը սկսվում է 1969 թվականից։ Այդ ժամանակ Կրասնի Սուլինի աշխատավորների պատգամավորների քաղաքային խորհրդի գործադիր կոմիտեն 1969 թվականի հուլիսի 22-ին ընդունեց ««Մետալուրգ» մարզադաշտի շրջանում գտնվող կանաչ գոտու բարեկարգման և այնտեղ մշակույթի ու հանգստի քաղաքային զբոսայգի կառուցելու մասին» թիվ 317 որոշումը։ 1976 թվականին այգում արդեն աշխատում էր «Զելյոնի» 700-տեղանոց կինոթատրոնը, տեղադրված են եղել 7 ատրակցիոններ։ Քաղաքի հպարտությունը դարձել էր դիտանիվը։

Զբոսայգու կանաչապատումը տեղի է ունեցել պարբերաբար, տնկվել է ավելի քան 600 ծառ՝ եղևնիներ, սոճիներ, շագանակենիներ, արոսենիներ և թխենիներ։ Բացի այդ, զբոսայգում տեղադրվել է երկու առևտրային տաղավար։ Զբոսայգում միշտ հնչել է երաժշտություն, տեղի են ունեցել տոնակատարություններ, մրցույթներ և խաղեր։ 2017 թվականի մարտին սկսվել է 40 տարի ծառայած «Դիտանիվի» ապամոնտաժումը։

Չկալովի և Ֆուրմանովի փողոցներով պարփակված հատվածում տեղակայված է Կրասնի Սուլինի և Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլինի շրջանի կենտրոնական շրջանային հիվանդանոցը (հասցեն՝ Ֆուրմանովի փողոց, 32)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Зеленый театр - Смородина». smorodina.com. Վերցված է 2017 թ․ ապրիլի 27-ին.
2. ↑  Красный Сулин. В Красном Сулине начался демонтаж 40-летнего «Колеса обозрения» Archived 2017-03-28 at the Wayback Machine. 27 марта 2017
3. ↑  «Муниципальное бюджетное учреждение здравоохранения "Районная больница" г. Красного Сулина и Красносулинского района Ростовской области».

Աղբյուրներ
----------

* Улица Фурманова в Красном Сулине
* Подробная карта Улица Фурманова, город Красный Сулин со спутника с номерами домов, индекс и маршруты, Яндекс, Гугл карты

Արտաքին հղումներ
----------------

* *Алексеева Татьяна*. В парке Андрея Сулина зазеленело «Дерево дружбы» Archived 2017-04-27 at the Wayback Machine. // Красносулинский вестник, 01.10.2009, № 78 (23160), с. 3
* *Мякинченко В. Я.*Сулин и Сулинцы словарь и справочник. — Красный Сулин: Сулинполиграфсервис, 2002.-с.180. — ISBN 5-98754-003-9
**Բելվուարի բերդ** (ֆր.՝ Belvoir, եբրայերեն՝ כוכב הירדן‎ *Կոհավ ա Յարդեն*), Հիվանդախնամների միաբանության ամրոց, որը գտնվում է Նաֆտալիի բարձրավանդակում, Գալիլեայի ծովից 20 կմ դեպի հարավ հեռավորության վրա, գտնվում է 500 մետր Հորդանան գետի հովտից բարձր դիրքում։ Սկզբում եղել է ֆրանսիական ազնվական Վելոսայի ֆեոդալական կալվածք, ով ապրել է Տիվերիադում։

Վելոսը այս տարածքը վաճառեց Հիվանդախնամների միաբանությանը 1168 թվականին, որոնք էլ այստեղ բերդ կառուցեցին։ Ամրությունը մնացած բերդերից տարբերվում է իր սիմետրիականությամբ, ուղղանկյունաձև պատերով, ամրապնդվել է անկյունային քառակուսի աշտարակներով և կողմերով, ներքուստ շրջապատված է չորս անկյունային աշտարակների հետ քառակուսի բնակարններով և մեկ՝ արևմտյան մասում գտնվող աշտարակով։ Ներքուստ կամարները այնպիսի ամրություն ունեն, որ նույնիսկ ծանր պաշարմանը կարող են դիմանալ։

Բելվուարի ամրության դիմաց դրված էր մեկ եզակի նպատակ՝ լինել մուսուլմանների ճանապարհի հիմնական խոչընդոտը, եթե հանկարծ նրանք հարձակվեին Երուսաղեմի թագավորության վրա արևելքից։ 1180 թվականին նա դիմացել է մուսուլմանների հարձակմանը։ 1182 թվականին այստեղ Երուսաղեմի արքա Բալդուին IV-ի և Եգիպտոսի սուլթան Սալահ ալ-Դինի միջև ճակատամարտ տեղի ունեցավ։

Բերդի պատմություն
-----------------

1188 թվականին Սալահ ալ-Դինը պաշարում է բերդը, որի կայազորը 1189 թվականի հունվարի 5-ին հանձնվում է։ 1220 թվականին Դամասկոսի ղեկավարը ոչնչացնում է ամրոցը։

1966 թվականին բերդի տարածքում տեղի են ունենում հնագիտական հետազոտություններ։ 1994 թվականին բերդի մոտակայքում ստեղծվում է քանդակներով զբոսայգի։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
*

Աղբյուրներ
----------

* Մետաքսի ճանապարհ։ Իսրայելի պատմություն(չաշխատող հղում)
* Բելվուարի բերդը Իսրայելի արտաքին գործերի նախարարության պաշտոնական էջում (անգլ.)
* Բերդի նկարները
* Крепость Бельвуар на проекте «Замки Мира» (рус.)

Գրականություն
-------------

* Браун Р. По следам крестоносцев: Путеводитель по замкам Израиля. — Модиин: Издательство Евгения Озерова, 2010, 180 էջ, ISBN 978-965-91407-1-8

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 7706541-4 · VIAF: 316747244 · WorldCat VIAF: 316747244 |

 |
**Նիկոլ Բրիկ** (ֆր.՝ Nicole Bricq, հունիսի 10, 1947(1947-06-10)[…], Լա Ռոշֆուկո - օգոստոսի 7, 2017(2017-08-07), Պուատիե), ֆրանսիացի քաղաքական և պետական գործիչ, նախարար Ժան-Մարկ Էրոյի երկու կառավարություններում (2012-2014 թվականներին)։

Կենսագրություն
--------------

1970 թվականին ավարտել է Բորդո IV համալսարանը՝ ստանալով մասնավոր իրավունքի դիպլոմ։

1980 թվականին անդամակցել է Սոցիալիստական կուսակցությանը, 1983-1989 թվականներին եղել է Իլ դը Ֆրանսի շրջանային խորհրդի պատգամավոր։ Եղել է Ժան Պիեռ Շևենմանի աշխատակցուհին, ավելի ուշ՝ Սեգոլեն Ռուայալի աշխատակցուհին։

1997-2002 թվականներին Ֆրանսիայի Ազգային ժողովի պատգամավոր, Սեն Է և Մարնայի դեպարտամենտի 6-րդ օկրուգից։

2001-2006 թվականներինն եղել է Մո քաղաքի մունիցիպալ խորհրդի անդամ։

2004 թվականին նա Սեն Է և Մարնայի դեպարտամենտի կողմից ընտրվել է Ֆրանսիայի Սենատում։

2012-ին մտել է Էրոյի առաջին կառավարություն՝ ստանալով բնապահպանության, կայուն զարգացման և էներգետիկայի նախարարի պորտֆելը։

2012 թվականի հունիսի 21-ին Էրոյի երկրորդ կառավարությունում զբաղեցրել է արտաքին առևտրի նախարարի պաշտոնը։

2014 թվականի մարտի 31-ին ձևավորվել է Մանուել Վալսի կառավարությունը, որում Բրիկը չի ընդգրկվել։

2014 թվականի մայիսի 3-ին վերադարձել է Սենատ, որի անդամությունը ժամանակավորապես ընդհատվել է կառավարությունում աշխատելու ժամանակահատվածի համար։

2017 թվականին քննադատաբար է արտահայտվել Սոցիալիստական կուսակցության կողմից կազմակերպված «ձախերի բաց նախնական ընտրություն» մասին և հայտարարել նախագահական ընտրություններում Էմանուել Մակրոնի թեկնածությանն աջակցելու մասին, ինչպես նաև հավանություն է տվել լիբերալ «Մակրոնի օրենքին» (Loi pour la croissance, l 'activité et l' égalité des chances économiques):

2017 թվականի օգոստոսի 5-ի երեկոյան, գտնվելով արձակուրդում, վայր է ընկել աստիճաններից և տեղափոխվել Պուատիեյի հիվանդանոց, որտեղ մահացել է օգոստոսի 6-ի առավոտյան։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2  Sycomore (ֆր.) / Assemblée nationale
3. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
4. 1 2 3 4 5 6 7  Fichier des personnes décédées
5. 1 2  Who's Who in France (ֆր.) — Paris: 1953. — ISSN 0083-9531; 2275-0908
6. 1 2
7. ↑  «Nicole Bricq - Parti socialiste» (ֆրանսերեն). Le Point. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ հուլիսի 2-ին. Վերցված է 2017 թ․ մայիսի 11-ին.
8. ↑  Faustine Léo et R.C. (2017 թ․ հունվարի 17). «Nicole Bricq et Philippe Sainsard marchent avec Emmanuel Macron» (ֆրանսերեն). Le Parisien. Վերցված է 2017 թ․ մայիսի 11-ին.
9. ↑  «La sénatrice et ex-ministre Nicole Bricq meurt à la suite d'un accident» (ֆրանսերեն). Le Figaro. 2017 թ․ օգոստոսի 6. Վերցված է 2017 թ․ օգոստոսի 6-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Mme Nicole Bricq» (ֆրանսերեն). Ֆրանսիայի Սենատ. Վերցված է 2017 թ․ մայիսի 10-ին.
* «Mme Nicole Bricq» (ֆրանսերեն). Ֆրանսիայի Ազգային ժողով. Վերցված է 2017 թ․ մայիսի 11-ին.
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Թամրազյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Արտուշ Արամի Թամրազյան** (1947, փետրվարի 6, Հաղարծին), հայ երկրաֆիզիկոս։ Երկրաբանական գիտությունների դոկտոր (2002)։

Կենսագրություն
--------------

1970 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1970 թվականից եղել է ՀՀ ԳԱԱ Երկրաֆիզիկայի և ինժեներային սեյսմաբանության ինստիտուտի ինժեներ, կրտսեր գիտաշխատող, ավագ գիտաշխատող, 1990-1996 թվականներին՝ ՀՀ ԳԱԱ Երկրաֆիզիկայի և ինժեներային սեյսմաբանության ինստիտուտի գիտական քարտուղար, 1996 թվականից՝ ՀՀ ԳԱԱ Երկրաֆիզիկայի և ինժեներային սեյսմաբանության ինստիտուտի գիտական հարցերի գծով փոխտնօրեն։

Ղեկավարում է ՀՀ ԳԱԱ Երկրաֆիզիկայի և ինժեներային սեյսմաբանության ինստիտուտի Երկրաֆիզիկայի բաժինը, որը զբաղվում է հանրապետության համար հրատապ էներգետիկ ռեսուրսների, հանրապետության հանքարդյունաբերության համար հեռանկարային տարածքների որոնման և հետախուզման հարցերի խնդիրներով։

Աշխատանքները վերաբերում են միջուկային երկրաֆիզիկայի մեթոդների տեսական և մեթոդական հարցերի մշակմանը։

Երկեր
-----

* Рентгенорадиометрический метод опробования гетерогенных руд, Ереван, 1986.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Արտուշ Թամրազյան, Երկրաբանական գիտությունների դոկտոր
2. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005*.
3. ↑  Рентгенорадиометрический метод опробования гетерогенных руд(չաշխատող հղում)
**Հռիփսիմե Կարապետի Սրապյան** (դեկտեմբերի 28, 1928(1928-12-28), Բուրգաս, Բուլղարիա - ապրիլի 10, 2013(2013-04-10), Երևան, Հայաստան), հայ մանկավարժ, լեզվաբան, իտալերենի մասնագետ։ Պրոֆեսոր։

ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ Մամիկոն Մանուկյանի կինը։

Կենսագրություն
--------------

Հռիփսիմե Սրապյանը ծնվել է 1928 թվականին Բուլղարիայի Բուրգաս քաղաքում Կարապետ և Մանիկ Սրապյանների ընտանիքում։ 1946 թվականին ծնողների հետ հայրենադարձել է։ Սովորել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի դերասանական բաժնում։ Ավարտելուց հետո որպես դերասանուհի աշխատել է Սունդուկյանի անվան ակադեմիական թատրոնում։

Մանկավարժական գործունեություն
-----------------------------

1961-2004 թվականներին մանկավարժական գործունեություն է ծավալել Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում, որպես իտալերեն լեզվի սկսնակ դասախոս (1961), 2004 թվականին թոշակավորվել է նույն բուհից որպես պրոֆեսոր։ 1962-2003 թվականներին միաժամանակ իտալերեն է դասավանդել Երևանի պետական համալսարանում, եղել է Ռոմանա-գերմանական ֆակուլտետի իտալերենի դասախոս, դոցենտ, իտալերենի ամբիոնի վարիչ։

Հեղինակ է 13 գիտական աշխատությունների, որոնց թվում խիստ արժեքավոր է հայերենով իտալերենի առաջին դասագիրքը։

Մանկավարժական գործունեության ընթացքում աշխատանք է ծավալել իտալերենի դասախոսներ և թարգմանիչներ պատրաստելու գործում, կազմակերպել է իտալացի դասական ու ժամանակակից դրամատուրգների պիեսներից հատվածների բեմադրություններ, որտեղ խոսքով, երգ-երաժշտությամբ հանդես են եկել վերոհիշյալ հաստատությունների ուսանողները։

Պարգևներ, մրցանակներ
--------------------

Cavaliere dell'Ordine della Stella d'Italia

Պարգևատրվել է բազմաթիվ պատվոգրերով, այդ թվում ԵՊՀ-ի 80-ամյակի կապակցությամբ բարեխիղճ և երկարատև աշխատանքի համար պարգևատրումը, ԵՊՀ-ի ռոմանա-գերմանական բանասիրության ֆակուլտետի 10-ամյակի կապակցությամբ մանկավարժական և կրթական բեղմնավոր աշխատանքի համար պարգևատրումը և այլն։

Հայաստանում իտալերենի խթանման և հսկայական ներդրումների համար 2002 թվականին Իտալիայի կառավարությունը՝ որպես Հայաստանում Իտալերենի հիմնադիր, նրան պարգևատրել է հատուկ շքանշանով, շնորհելով նաև Իտալիայի պատվավոր քաղաքացու բարձր կոչումը։ Շքանշանը հանձնել է Հայաստանում Իտալիայի արտակարգ և լիազոր դեսպան Պարոն Տրաբալցան։

Երկեր
-----

* Իտալերենի դասագիրք - 1974։
* Տնային ընթերցանության ձեռնարկ - 1978։
* Մեթոդական ուղեցույց - 1979։
* Իտալերեն-Հայերեն բառարան -1982։
* Իտալերենի դասագիրք - 1985։
* Լրագրային տեքստերի ձեռնարկ - 1987։
* Օտար լեզվի ուսուցման մի քանի հարց - հոդված - 1989։
* Քերականական վարժությունների ձեռնարկ - 1991։
* Լեզվագիտական բառարան-Իտալերեն - Հայերեն լեզվաբանական տերմինների բառարան, Խմբագրություն/իտալո-ֆրանկո-հայկական զրուցարանի իտալական մասը - 1989։
* Թարգմանություններ իտալերենից հայերեն, հեղինակներ՝ Ջանի Ռոդարի, Ալբերտո Մորավիա, Սերաո Մատիլդա և այլն - 1965 թվական, 1984 թվական։
* Երկրագիտության ձեռնարկ - 2000-2001 թվականներ։
* Իտալերեն - Հայերեն համառոտ բառարան (12000 բառ)- 2002-2003 թվականներ։

Գրականություն
-------------

* Վարսիկ Գրիգորյան, «Մամիկոն Մանուկյան» մենագրություն, Երևան, 2007։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի հիմնարար գիտական գրադարան
2. ↑  Իտալերենի հայ պրոֆեսորը ստացել է Իտալիայի մեդալ
**Քրիստիան Անդրանիկի Թյութունջյան** (Թյութունջյան դը Վարդավան, 1965, հունվարի 27, Փարիզ, Ֆրանսիա), եգիպտագետ, հնէաբուսաբան։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (1994)։

Կենսագրություն
--------------

Քրիստիան Թյութունջյանը ծնվել է Փարիզում։ 1988 թվականին ավարտել է Լոնդոնի համալսարանական քոլեջը։ 1988 թվականին Լոնդոնի թագավորական բուսաբանական այգու պահեստներում հայտնաբերել է Թութանհամոնի դամբարանի բուսահնէաբանական մեծաքանակ նյութ (որը բերել էր Հովարդ Քարտերը, և ժամանակի ընթացքում այն մոռացության էր մատնվել)։ 1989 թվականից Կահիրեի թանգարանում ուսումնասիրել է Թութանհամոնի դամբարանի բուսահնէաբանական նյութը։ 1995 թվականին ղեկավարել է Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության եգիպտական մումիայի փաթեթազերծման և հետազոտության ծրագիրը։

2006 թվականից բնակվում է Հայաստանում։ Երևանի պետական համալսարանում նրա նախաձեռնությամբ հիմնվել է Եգիպտագիտության կենտրոն, որը համագործակցում է տարբեր համալսարանների եգիպտագիտության կենտրոնների հետ, ծրագիր է մշակում Արիզոնայի և Օքսֆորդի համալսարանների հետ։ Հիմնադրման օրվանից Եգիպտագիտության կենտրոնում պարոն դը Վարդավանին հաջողվել է ստանալ եգիպտական կապույտ կոչվող գույնը, որը ստանում են աշխարհի միայն մի քանի լաբորատորիաներում։

Թյութունջյանի հետազոտության արդյունքում դամբարանի բուսատեսակների թիվը 12-ից դարձել է 145, որոնցից մի քանիսի հայտնաբերումը կարևոր նշանակություն ունի համաշխարհային սննդի պատմության համար։

Մրցանակներ
----------

«Արդյունավետ գիտաշխատող-2013» մրցույթի հաղթող

Երկեր
-----

* Հին Եգիպտոսի բուսական նյութերի օրենսգիրքը, անգլերեն, 1997 թ.:
* Քեմբրիջի սննդի համաշխարհային պատմությունը, անգլերեն, 2000 թ.:

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հայաստանում զարգանում է եգիպտագիտությունը
2. ↑  Եգիպտոսի պատվիրակությունը Հայաստանում Եգիպտոսի մշակույթի օրերի շրջանակներում այցելեց նաեւ Մայր բուհ
3. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005*.
4. ↑  Հայտնի են Գիտության պետական կոմիտեի հայտարարած «Արդյունավետ գիտաշխատող-2013» մրցույթի հաղթողների անունները
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արցախ

**Արցախ** (**Լեռնային Ղարաբաղ**), պատմական տարածաշրջան Հարավային Կովկասում, որն ընկած է Դաշտային Արցախի և Սյունիքի միջև և զբաղեցնում է Փոքր Կովկասի հարավարևելյան լեռնաշղթան։ Տարածաշրջանը հիմնականում անտառածածկ է և լեռնային։ Տարածաշրջանի մեծ մասն զբաղեցնում է *փաստացի* անկախ Արցախի Հանրապետությունը։

Անվան ստուգաբանություն
----------------------

«Ղարաբաղ» տեղանունը հստակ ստուգաբանություն չունի։ Ըստ մեկ ստուգաբանության՝ թարգմանվում է որպես՝ *«Սև այգի»*։ Ըստ երկրորդ ստուգաբանության՝ «բաղ» արմատով բազմաթիվ տեղանուններ գոյություն ունեին Սյունիքում, Արցախում, Գանձակում և այլուր։ Եվ «Ղարաբաղը» «Բաղաբերդ» տեղանվան պարզ ու սովորական թարգմանությունն է։ «Ղարաբաղի» առաջին՝ «ղարա» մասը հայերեն «բերդ» բառի թարգմանությունն է՝ լ-ր հնչյունափոխությամբ։ Ինչպես օրինակ, Կալա-կարա՝ Կալա, Կալաքենդ (Բերդաշեն), իսկ պաշտոնական փաստաթղթերում՝ Կարաքենդ։ Տեղանվան երկրորդ՝ «բաղ» մասը օտար նվաճողների կողմից չի թարգմանվել։ Այսպիսով՝ Ղարաբաղը Բաղաբերդ տեղանվան քմահաճ թարգմանությունն է։

Հաճախ Լեռնային Ղարաբաղ տերմինն օգտագործվում է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունը (Արցախի Հանրապետությունը) նշելու համար, թեև նրա տարածքը աշխարհագրորեն միայն մասամբ է համընկնում Լեռնային Ղարաբաղի հետ։

Բնակչություն
------------

1989 թվականին Լեռնային Ղարաբաղի, այսինքն ԼՂԻՄ և Շահումյանի շրջանի բնակչությունը կազմում էր 192 հազար մարդ, որոնցից 76% հայեր, 23% ադրբեջանցիներ, մնացած մասը կազմում էին ռուսները և քրդերը։

Պատկերասրահ
-----------

* Պատմական Արցախի տարածքը Մեծ ՀայքումՊատմական Արցախի տարածքը Մեծ Հայքում
* Խամսայի հինգ մելիքություններըԽամսայի հինգ մելիքությունները
* Խորհրդային Ադրբեջանի կողմից ստեղծված Քուրդիստանի շրջանը (Կարմիր Քուրդիստան) և Լեռնային Ղարաբաղը, 1930 թԽորհրդային Ադրբեջանի կողմից ստեղծված Քուրդիստանի շրջանը (Կարմիր Քուրդիստան) և Լեռնային Ղարաբաղը, 1930 թ
* Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզը (ԼՂԻՄ) 1923 -1991 թվականներինԼեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզը (ԼՂԻՄ) 1923 -1991 թվականներին
* Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունը (Արցախի Հանրապետությունը) 1994 - 2020 թվականներինԼեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունը (Արցախի Հանրապետությունը) 1994 - 2020 թվականներին
* Արցախի Հանրապետության քարտեզը ՝ 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբԱրցախի Հանրապետության քարտեզը ՝ 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ

Տես նաև
-------

* Արցախի Հանրապետություն
* Արցախ նահանգ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Robert H. Hewsen, *Armenia: a Historical Atlas.* University of Chicago Press, 2001, pp. 119–120.
2. ↑  Լևոն Հարությունյան, Նշխարներ Արցախի բանահյուսության
3. ↑  «Президент Нагорного Карабаха подписал ряд законов». *ИА REGNUM* (ռուսերեն). Վերցված է 2022 թ․ ապրիլի 14-ին.
**Ջուսթինե Կասա-Վուբու** (ֆր.՝ Justine Kasa-Vubu, ապրիլի 14, 1951(1951-04-14), Կինշասա, Կինշասա), կոնգոեցի քաղաքական գործիչ, Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետության շարժումների նախագահ։ Նա Բելգիայում Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետության դեսպանն է։

Կենսագրություն
--------------

Ջուսթինե Կասա-Վուբուն ծնվել է 1951 թվականի ապրիլի 24-ին, Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետության մայրաքաղաք Կինշասա քաղաքում։

Ջուսթինեն Կոնգոյի առաջին նախագահի՝ Ժոզեֆ Կասա-Վուբուի դուստրն է։ Նա 2006 թվականին Կոնգոյում նախագահի ընտրություններում ուներ իր թեկնածությունը, որի առաջին փուլում նա ձեռք է բերել միայն 0'44 % ձայն։ 1991 թվականին նա միացավ Դեմոկրատական միությանը և Էթիեն Թշիսեկեդիի Սոցիալական աճին՝ Ջոզեֆ Մոբութուի դեմ հիմնական ընդդիմադիր կուսակցությանը։

### Երիտասարդություն

Ջուսթինե Կասա-Վուբուն ինը տարեկան էի, երբ նրա հայրը դարձավ Կոնգոյի առաջին նախագահը։ 1969 թվականից, իր հոր մահից հետո, նա գնաց իր ընտանիքի մոտ Ալժիր, որից հետո էլ Շվեյցարիա, որտեղ նա վերջացրել է իր ուսումը։ Բելգիայում նա ստացավ լիցենցիատի աստիճան (դոկտորից ցածր գիտական աստիճան)։ Լուվենի կաթոլիկ համալսարանը ավարտել է բացարձակ գերազանցությամբ։

### Աշխատանք

Նա աշխատել էր Ժնևում ՄԱԿ-ի գերագույն հանձնակատարի գրասենյակի փախստականների բաժնում։ Նա վերադարձավ Բելգիա՝ շարունակելու իր աշխատանքը բնական աղետների ուսումնասիրությունների համաճարակաբանության կենտրոնում և Աֆրիկայի ուսումնասիրությունների կենտրոնի՝ Բրյուսելի անվճար համալսարանում։

Աշխատանքներ
-----------

* *Joseph Kasa-Vubu mon père : de la naissance d’une conscience nationale à l’indépendance*, Bruxelles, s.n. 1985.
* *Kasa-Vubu et le Congo indépendant* (1960-1969), Bruxelles, LeCri, 1997. ISBN 9782871061854
* *Douze mois chez Kabila*, Bruxelles, Le Cri, 1999. ISBN 9782871062097
* *Sommes-nous décolonisés?*, Paris-Bruxelles, Castells – Labor, 2000. ISBN 9782912587381

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Turner, Thomas (2007 թ․ հունիսի 15). *The Congo Wars: Conflict, Myth and Reality*. Zed Books. ISBN 9781842776896.
2. ↑  Prunier, Gerard (2011 թ․ ապրիլի 2). *Africas World War: Congo, the Rwandan Genocide, and the Making of a Continental Catastrophe*. Oxford University Press. ISBN 9780199705832.
3. ↑  Kisangani, Emizet Francois; Bobb, Scott F. (2009 թ․ հոկտեմբերի 1). *Historical Dictionary of the Democratic Republic of the Congo*. Scarecrow Press. ISBN 9780810863255.

Արտաքին հղումներ
----------------

* 
* Archived 2012-03-18 at the Wayback Machine.
*