**Ադիոպիցո** (անգլ.՝ "Ցտեսություն Պիցո"), հիմնարար շարժում, որը հիմնադրվել է Սիցիլիայում՝ բիզնեսի և սպառողների համայնք կառուցելու համար, որոնք հրաժարվել են վճարել «պիցո»՝ «Մաֆիայի» շորթման փող։ Այն հասարակության կողմից խղճի խթանման ներքո սպառողների շարժում է՝ արդար առևտրի նման։ Խումբը, որը ղեկավարվել է մի սերնդի կողմից, որի պատանեկությունը բնութագրվել է հակամաֆիայի դատավորների, լրագրողների և գործարարների սպանություններով, գործում է Պալերմոյի և Կատանիայի մայրաքաղաքային տարածքներում, որոնք ավանդաբար մաֆիայի ամրոցներն են։

Պատմություն
-----------

2004 թվականին Ադիոպիցոն սկսել է հինգ շրջանավարտներով, ովքեր ցանկացել են Պալերմոյում բար բացել։ Գիտակցելով, որ իրենց կխնդրեն մաֆիայի տասանորդ վճարել, նրանք որոշել են փոխարենը կազմակերպել պիցոյի դեմ։ Հիասթափված լինելով մաֆիայի խեղդող տեղական տնտեսությունից և քաղաքական կյանքից՝ նրանք պատել են քաղաքը պիտակներով, որոնք նախատեսված են եղել նմանելու մահախոսական հայտարարությունների տեսքին, և որի վրա գրված էր. «Պիցոն վճարող մի ամբողջ ժողովուրդ անարժան ժողովուրդ է»։ Նրանք ցույցեր են կազմակերպել` հագնելով Ադիոպիցոյի լոգոյի սև շապիկներ, կոտրված շրջան, որի մեջտեղում X էր, միջանկյալ ու սպառողական քննադատ բառեր («կրիտիկական սպառում»)։

2007 թվականին ասոցիացիան 210 առևտրականների և ձեռներեցների անդամ էր և ավելի քան 9000 սպառողներ պարտավորվում էին գնել միայն «առանց պիցոյի» ցուցակին պատկանող խանութներից։ Պալերմոյի ոստիկանությունը և ոստիկանապետը համաձայնել են զուսպ ուշադրություն դարձնել անդամների խանութները։ Ադիոպիցոն ծրագրեր է կազմակերպել ավելի քան 90 դպրոցներում և կրթական համալսարաններում՝ դատախազների և ոստիկանության մասնակցությամբ։ 2006 թվականի մայիսին նրանք կազմակերպել են «առանց պիցոյի» փառատոն` Պալերմոյի գլխավոր հրապարակներից մեկում։ Ադիոպիցոն ամբողջ աշխարհի վերնագրերն արտադրել է, երբ գործարկել է Պալերմոյի *Punto Pizzofree* առանց պիցոյի սուպերմարկետը, որը բացվել է 2008 թվականի մարտին։

2008 թվականին` քննիչների գնահատականների համաձայն, մաֆիան Պալերմոյի շրջանի խանութներից և ձեռնարկություններից ամեն տարի շորթել է ավելի քան 160 միլիոն եվրո, իսկ Սիցիլիա կղզին ընդհանուր առմամբ վճարել է այդ ցուցանիշի տասնապատիկը։ Սիցիլիայի բիզնեսի շուրջ 80 տոկոսը պիցո է վճարել։ Ըստ Պալերմոյի համալսարանի` պիցոն միջինում ամսական 457 եվրո է (640 դոլար) մանրածախ առևտրի համար և 578 եվրո՝ հյուրանոցների և ռեստորանների համար, սակայն շինարարական ընկերություններին խնդրում են ամսական վճարել ավելի քան 2,000 եվրո՝ համաձայն *Il Sole 24 Ore* տնտեսական օրաթերթի։

Հովանավորության գումար վճարելուց առաջինը հրաժարվել է գործարար Լիբերո Գրասին` «Պալերմոյից»։ 1991 թվականի հունվարին նա բաց նամակ է գրել *Giornale di Sicilia* տեղական թերթին։ Հրապարակված առաջին էջը հասցեագրված է եղել անանուն «Հարգելի շորթող»-ին։ Այն աղմուկ է բարձրացրել, և հազիվ վեց ամիս անց` 1991 թվականի օգոստոսի 29-ին, Գրասին սպանվել է մաֆիայի կողմից։

2006 թվականին հիմնադրվել է Ադիոպիցո Կատանիան, որի նպատակները նման են եղել Ադիոպիցո Պալերմոյի նպատակներին։ Ադիոպիցո Կատանիան աշխատել է պայքարել մաֆիայի դեմ՝ խանութների տերերին հուսալքելով վճարել պիցո, մարդկանց կրթել և մարտահրավեր նետել մշակութային նորմերին։

2012 թվականի հոկտեմբերի 30-ին Եվրոպական խորհրդարանի Կազմակերպված հանցավորության, կոռուպցիայի և փողերի լվացման հատուկ հանձնաժողովի (CRIM) պատվիրակությունը Ադիոպիցո Կատանիային հրավիրել է զեկույց ներկայացնել իր գործունեության մասին, որպեսզի ընդգծի կազմակերպված հանցավորության դեմ միջազգային համագործակցության կարևորությունը։

Ադիոպիցո ճանապարհորդություն
---------------------------

Ադիոպիցո ճանապարհորդությունը Ադիոպիցոյի նախագիծ է, որը կենտրոնանում է բազմաթիվ հանգստացողների շրջանում իրազեկության բարձրացման վրա, որոնք ամեն տարի մեկնում են Սիցիլիա` օգնելով ճանապարհորդներին գտնել «առանց պիցոյի» հյուրանոցներ, ռեստորաններ, խանութներ և այլն։ Բացի այդ, նրանք վարում են հակամաֆիական շրջագայություններ` դպրոցների, համալսարանների և այլ շահագրգիռ կողմերի համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Mafia-free supermarket defies mob extortion Archived 2008-04-11 at the Wayback Machine. The Daily Telegraph, March 8, 2008
2. 1 2  To the Mafia's horror, pizzo-free shop opens Palermo doors Archived 2008-03-14 at the Wayback Machine. AFP, March 8, 2008
3. ↑  Sicilians grow defiant of Mafia, BBC News, April 11, 2008
4. ↑  We won't pay you protection, traders tell Mafia Archived 2017-10-20 at the Wayback Machine. *The Daily Telegraph*, April 28, 2006
5. ↑  Gross David M. (2014)։ *99 Tactics of Successful Tax Resistance Campaigns*։ Picket Line Press։ էջեր 190–91։ ISBN 978-1-4905-7274-1
6. ↑  One Hundred Defiant Shopkeepers Say "We Don’t Pay Protection Money", Corriere della Sera, May 5, 2006
7. ↑  Gross David M. (2014)։ *99 Tactics of Successful Tax Resistance Campaigns*։ Picket Line Press։ էջ 141։ ISBN 978-1-4905-7274-1
8. ↑  Sicilian Mafia Reeling from Police and Business Actions Archived February 19, 2011, at the Wayback Machine. US Embassy Cable, December 6, 2007
9. ↑  Shopkeepers revolt against Sicilian Mafia, *The Observer*, March 9, 2008
10. ↑  Italy's biggest business: the Mafia Archived 2008-04-26 at the Wayback Machine. *The Daily Telegraph*, October 24, 2007
11. ↑  A Bullet For a Businessman, *Business Week*, November 4, 1991
12. ↑  Addiopizzo Catania
13. ↑  Report on the activity of "Addiopizzo Catania", by Addiopizzo Catania to the Special Committee on Organised Crime, Corruption and Money Laundering (CRIM), October 30, 2012
14. ↑  Addiopizzo Travel

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ադիոպիցոյի կայքէջ
* Ադիոպիցո ճանապարհորդության կայքէջ
* Ադիոպիցո Կատանիայի անգլերեն կայք Archived 2020-11-24 at the Wayback Machine.
* Ազգային պաշտոնական հոդված