recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Հոկոն I Բարի** (նորվ.` Håkon Adalsteinsfostre, 918 կամ մոտ 920, Հորդալան, Նորվեգիա - 961, Ֆիտյարի ճակատամարտ, Նորվեգիա), Նորվեգիայի երրորդ արքան (934/35 թ.-ից)։

Հարալդ I Գեղահերի կրտսեր որդին էր, Էիրիկ Արյունարբու Սեկիրայի արյունակից եղբայրը։

Կենսագրություն
--------------

Հոկոնը մեծացել է Անգլիայի թագավոր Էտելստանի հովանավորության ներքո, ինչը հանդիսանում էր Հոկոնի հոր հետ կնքված խաղաղության դաշնագրի մի մասը։ Անգլիայի արքան Հոկոնին մեծացրել է քրիստոնեական հոգեբանությամբ (հավանաբար նրան ուսման է ուղարկել Գլաստոբերիի (Ուեսեքս) աբբայություն), կնքել է, իսկ երբ նրանց հասնում է Հարալդի մահվան լուրը, Էտելստանը Հոկոնին տրամադրում է նավեր և զորք` իրեն թագավոր հայտարարած Էիրիկ Արյունարբու Սեկիրայի դեմ արշավանքի համար։ Նորվեգիա հասնելով` Հոկոնի կողմն են անցնում մեծաթիվ հայտնի մարդիկ, ում Հոկոնը խոստանում է թեթևացնել իր հոր կողմից մտցված ժառանգական սեփականության համար նախատեսված հարկային բեռը։

Գահընկեց արված Էիրիկը փախնում է Բրիտանական կղզիներ որտեղ և սպանվում է։ Նրա որդիները, դաշնակցելով Դանիայի հետ, մի քանի անգամ հարձակվում են Նորվեգիայի վրա, սակայն պարտություն են կրում Հոկոնի կողմից։ Հոկոնը դաշինք է կնքում Հլադիր, Մյորե, Ռումսդալիր յարլերի հետ, ինչի արդյունքում նա ճանաչվում է կոնունգ։ Հոկոնի փարեփոխումների արդյունքում լեյդանգը (ռազմա-ծովային ուժեր) վերածվում է մշտական նավատորմի։

Ձախողվում են քրիստոնեությունը որպես պետական կրոն դարձնելու փորձերը։ Նորվեգիայում առաջին տաճարների կառուցումը հարուցում է նորվեգացի ազնվականների դժգոհությունը, ինչին Հոկոնը չէր կարող դիմագրավել։ Ֆիտյարի ճակատամարտում (961 թ.), որի ժամանակ վերջնականապես պարտության են մտնվում Էիրիկի որդիները, Հոկոնը մահացու վիրավորվում է։ 
Եղբայրասպան պատերազմից հետո գահը ժառանգում է Էիրիկի երրորդ որդին` Հարալդ II Գորշ Մաշկը։ Սակայն նորվեգացիները նրան չէին ընդունում և մի քանի տարի անց հոժարակամ ընդունում են Նորվեգիայում ափ իջած դանիացիներին` Հարալդ I Կապտատամի գլխավորությամբ, որի հովանավորության ներքո էլ Նորվեգիան սկսեց կառավարել Հոկոն II Ահեղ յարլը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Չեխիայի ազգային գրադարանի կատալոգ

Գրականություն
-------------

* *Агишев С. Ю.* Теодорик Монах и его «История о древних норвежских королях». М. 2013. С. 456.
* *Снорри Стурлусон.* Круг земной. М. 1980.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | The Peerage · WikiTree · WeRelate · Rodovid |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Մեծ սովետական (1 հրտ.) · Notable Names Database |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BIBSYS: 96011188 · GND: 1189621622 · NKC: mzk20221151677 · SUDOC: 152038116 · VIAF: 69145970233232251796 · WorldCat VIAF: 69145970233232251796 |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արթուր Հովհաննիսյան (այլ կիրառումներ)

**Արթուր Հովհաննեսի Հովհաննիսյան** (հունվարի 30, 1949(1949-01-30), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ մաթեմատիկոս։ Ֆիզմաթ գիտությունների դոկտոր (1992)։

Կենսագրություն
--------------

Արթուր Հովհաննիսյանը ծնվել է 1949 թվականին Լենինականում։ 1971 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1971-1974 թվականներին սովորել է ԵՊՀ ֆիզիկայի ֆակուլտետի ասպիրանտուրայում։ 1975 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական թեզ՝ «Կոշիի խնդրի կոռեկտությունը թույլ հիպերբոլական տիպի հավասարումների համար» թեմայով, 1992 թվականին՝ դոկտորական թեզ՝ «Հյուգենսի սկզբունքը և Կոշիի սինգուլյար խնդիրը» թեմայով։ 1974 թվականից դասավանդել է Երևանի պետական համալսարանում, 1974-1993 թվականներին եղել է ասիստենտ, դոցենտ, 1993-1999 թվականներին պրոֆեսոր։ 1999-2001 թվականներին եղել է Ռուս-հայկական (Սլավոնական) պետական համալսարանի պրոռեկտոր, 2002 թվականից՝ ԵՊՀ Բարձրագույն մաթեմատիկայի ամբիոնի վարիչ։

Աշխատանքները վերաբերում են մասնակի ածանցյալներով հիպերբոլային տիպի հավասարումներին։ Համահեղինակ է սովորական դիֆերենցիալ և մաթեմատիկական ֆիզիկայի հավասարումների դասագրքերի և խնդրագրքի։

Անդամակցություն
---------------

* Ամերիկյան մաթեմատիկական ընկերություն (ԱՄՄ)
* Հայկական մաթեմատիկական միություն (ՀՄՄ)

Երկեր
-----

* Մաթեմատիկական ֆիզիկա, 2-րդ հրատարակություն, Երևան, 1988։
* Սովորական դիֆերենցիալ հավասարումներ, Երևան, 1988։
* Սովորական դիֆերենցիալ հավասարումներ, Երևան, 2002։
* Սովորական դիֆերենցյալ հավասարումներ, դասագիրք, 2002։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005*.
3. ↑  «Արթուր Հովհաննեսի Հովհաննիսյան». *ysu.am* (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ փետրվարի 16-ին. Վերցված է 2017 թ․ հունվարի 30-ին.
4. ↑  ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի hիմնարար գիտական գրադարան

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 12074 |

 |
**Մարեն Էլիզաբեթ Բանգ** (նորվ.՝ Maren Elisabeth Bang, 1797, Kongsvinger Municipality, Հեդմարկ, Նորվեգիա - հուլիսի 3, 1884(1884-07-03), Օսլո, Նորվեգիա), խոհարարական գրքերի և տնային տնտեսության ուղեցույցների նորվեգացի հեղինակ։ 1831 թվականին նորվեգերեն տպագրված առաջին խոհարարական գրքի՝ «Huusholdnings-Bog, indrettet efter den almindelige Brug i norske Huusholdninger» հեղինակն է։ Նրա վաղ ստեղծագործություններն եղել են անանուն։ 1942 թվականից գրքերը հրատարակել է իր անունով։

Կենսագրություն
--------------

Մարեն Էլիզաբեթ Բանգը ծնվել է Հանս Արնտ Պուլսենի (1768-1809) և Սարա Էլիզաբեթ Բերգստրյոմի (1770-1845) ընտանիքում։ Մանկությունն անցել է Նորվեգիայի հարավ-արևմուտքում։ 1817 թվականին ամուսնացել է լեյտենանտ Լորից Քրիստիան Սթին Բանգի հետ, ով Քրիստիանիայում (այժմ՝ Օսլո) նորվեգական բանկում աշխատելիս յուրացման համար ազատազրկվել է 1829-1839 թվականներին։ Ամուսնու բանտարկության տարիներին Մարեն Բանգն ապրուստը վաստակել է մթերք վաճառելով կա՛մ տանից, կա՛մ առաքելով։ Նա բոլոր բաղադրատոմսերը գրառել է իր 1831 թվականին առաջին անգամ տպագրված «Huusholdnings-Bog, indrettet efter den almindelige Brug i norske Huusholdninger» (Տնային տնտեսության ուղեցույց. պատրաստված է համաձայն նորվեգական տնային տնտեսության նորմալ պրակտիկայի) գրքում, որը վերահրատարակվել է 1834 և 1838 թվականներին։ Նրա բաղադրատոմսերի ընտրանին հրատարակվել է 1835 թվականին՝ «Den Norske Kokkepige» (Նորվեգացի խոհարարուհին)։

Հետագայում լույս են տեսել «Huusholdningsbog for Almuen» (Ընդհանուր օգտագործման տնային տնտեսություն), «Slagtebog» (Charcuterie), «Almindelig Syltebog» (Պահածոյացում և մարինացում), «Nyttige Huusraad» (Տնային տնտեսության օգտակար խորհուրդներ), «Bagebog» (Թխվածքներ) և «Praktisk Farve-Bog for Almuen» (Ներկելու գործնական մեթոդներ) գրքերը։

1849 թվականին զույգը տեղափոխվել է Քրիստիանիա, որտեղ լեյտենանտ Բանգն ունեցել է ռեստորան։ 1862 թվականին ամուսնու մահից հետո Մարեն Բանգը վերսկսել է գրել, վերանայել է իր վաղ աշխատանքները և հրատարակել «Vinbog» (Գինիների գիրք) և «Raad og Veiledning for Landmanden» (Խորհրդատվություն և ուղեցույց գյուղական բնակչության համար)։

Կյանքի վերջին տարիները Բանգն անց է կացրել Քրիստիանիայում, որտեղ մահացել է 1884 թվականի հուլիսի 3-ին սուր գաստրոէնտերիտից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Store norske leksikon(նորվ.) — 1978. — ISSN 2464-1480
2. ↑  «Maren Elisabeth Bang» (Norwegian). Store norske leksikon. Վերցված է 2016 թ․ նոյեմբերի 19-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
3. 1 2 3 4 5  «Maren Elisabeth Bang» (Norwegian). Norsk biografisk leksikon. Վերցված է 2016 թ․ նոյեմբերի 19-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
4. ↑  «Noen virkelig gamle kokebøker». *Bodils lille blogg*. 2013 թ․ ապրիլի 3. Վերցված է 2016 թ․ նոյեմբերի 22-ին.
**Գրիգոր Ալեքսանդրի** **Բաղրամյան** (հունիսի 29, 1915(1915-06-29), Շուշի, Ելիզավետպոլի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն), հայ խորհրդային ինժեներ–հիդրոտեխնիկ։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1972 թվական)։ ՀԽՍՀ վաստակավոր իռիգատոր (1963):

Կենսագրություն
--------------

Ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը (1939 թվականին)։ 1954 թվականից ՀԽՍՀ մելիորացիայի և ջրային տնտեսության նախարար։ ՀԿԿ ԿԿ անդամ (1960 թվականից)։ Աշխատությունները վերաբերում են ՀԽՍՀ հիդրոտեխնիկական կառույցների, հողերի մելիորացիայի, ջրային ռեսուրսների (այդ թվում ստորերկրյա ջրերի) օգտագործման, իռիգացիայի ու գյուղատնտային պատմության տարբեր հարցերին։ ՀԽՍՀ 4-րդ, 6-րդ, 7-րդ, 8-րդ գումարումների Գերագույն խորհրդի դեպուտատ։

Մշակել է ստորերկրյա ջրերի օգտագործման համար հիդրոտեխնիկական կառույցների հաշվարկի, գյուղատնտեսական բույսերի ոռոգման նորմաների արդյունավետ ընտրության մաթեմատիկական նոր մեթոդներ։ Տեխնիկական հաշվարկմամբ հիմնավորել է Սևանա լճի մակարդակի բարձրացման անհրաժեշտությունը և առաջարկել այն իրականացնելու կոնկրետ միջոցառումներ։

Պարգևներ
--------

Պարգևատրվել է Լենինի, Հոկտեմբերյան հեղափոխության, Աշխատանքային կարմիր դրոշի, լեհական «Քաջերի խաչ» շքանշաններով։

Երկեր
-----

* Սևանի անցյալը, ներկան և ապագան, Երևան, Հայաստան, 1971։
* Ջրային տնտեսության վիճակը և զարգացման հեռանկարները Հայկական ՍՍՌ-ում, Երևան, Հայպետհրատ, 1962։
* Քիմիական արդյունաբերության զարգացումը Սովետական Հայաստանում, Երևան, Պետական գիտա-տեխնիկական հրատարակչություն, 1960։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  «Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարանի գրադարան քարտարան › Փնտրման արդյունքներ for 'au:Բաղրամյան, Գրիգոր Ալեքսանդրի,'». *www.koha.anau.am*. Վերցված է 2017 թ․ հունվարի 29-ին.(չաշխատող հղում)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 258)։*  |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Աբրահամյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Հենրիկ Մուշեղի Աբրահամյան** (հուլիսի 15, 1937(1937-07-15), Ղափանի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հոկտեմբերի 27, 1999(1999-10-27)), հայ պատմաբան, պատմական գիտությունների դոկտոր (1995), պրոֆեսոր (2000):

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1937 թվականի հուլիսի 15–ին Կապանի շրջանի Փուխրուտ գյուղում։ 1955 թվականին ավարտել է Ղափանի թիվ 1 միջնակարգ դպրոցը։ 1958–1963 թվականներին սովորել և ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի Պատմության ֆակուլտետը։ 1964–1965 թվականներին աշխատել է Ղափանի շրջանում որպես Շրջկոմի առաջին քարտուղար։ 1968 թվականին ընդունվել է ԵՊՀ Պատմության ֆակուլտետի ասպիրանտուրա։ 1969–1973 թվականներին աշխատել է ԵՊՀ ԽՄԿԿ Պատմության ամբիոնի ասիստենտ, 1973-1978 թվականներին ` ավագ դասախոս, 1978–1991 թվականներին` ամբիոնի դոցենտ։ 1973 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն «Հայաստանի Կոմկուսի գործունեությունը բանվոր դասակարգի կուլտուր-տեխնիկական մակարդակի բարձրացման ուղղությամբ» թեմայով։ 1991–2000 թվականներին Հենրիկ Աբրահամյանը եղել է Հայաստանում նոր ձևավորված ԵՊՀ Պատմության ֆակուլտետի Հայաստանի հարակից երկրների պատմության ամբիոնի դոցենտ։ 1994–2000 թվականներին միաժամանակ եղել է ԵՊՀ Պատմության ֆակուլտետի դեկանի տեղակալ։ 1995 թվականին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն։ 1995–1996 թվականներին եղել է ԵՊՀ Պատմության ֆակուլտետի դեկանի պաշտոնակատար։ 2000–2007 թվականներին եղել է ԵՊՀ Պատմության ֆակուլտետի Հայաստանի հարակից երկրների պատմության ամբիոնի վարիչ։ 2007 թվականից որպես պրոֆեսոր աշխատում է ԵՊՀ Պատմության ֆակուլտետի Հայաստանի հարակից երկրների պատմության ամբիոնում։ Հենրիկ Աբրահամյանը մասնակցել է մի շարք հանրապետական և միջազգային գիտաժողովների և հանդես եկել զեկուցումներով (Սվերդլովս), 1984 թվական, Երևան, 1998 թվական, 2003 թվական)։ Հեղինակ է 3 մենագրության, 1 ուսումնական ձեռնարկի, մի շարք բրոշյուրների, ուսումնական ծրագրերի և 40–ից ավելի գիտական հոդվածների։ 2007 թվականին Հենրիկ Աբրահամյանը պարգևատրվել է ԵՊՀ ոսկե հուշամեդալով։

Երկեր
-----

* Հայաստանի Կոմկուսի գործունեությունը բանվոր դասակարգի կուլտուր-տեխնիկական մակարդակի բարձրացման ուղղությամբ, Երևան, 1975:
* Հայաստանի Կոմկուսի գործունեության քննական վերլուծությունը բանվոր դասակարգի կուլտուր-տեխնիկական մակարդակի և ստեղծագործական ակտիվության բարձրացման ուղղությամբ, Երևան, 1990:
* Ժողովրդավարությունը և քաղաքական կուսակցությունները, Երևան, 2009, 112 էջ
* Խորհրդային և հետխորհրդային հասարակությունը 1945-2011 թվականներին, Երևան, 2011, 122 էջ

Գրականություն
-------------

* Երևանի պետական համալսարանի 90-ամյա պատմության ֆակուլտետը, խմբ. Էդիկ Մինասյան, Երևան, ԵՊՀ, 2009, էջ 177։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  www.historyofarmenia.am
3. ↑  www.historyofarmenia.am, Abrahamyan

Արտաքին հղումներ
----------------

* Հենրիկ Աբրահամյան Archived 2015-09-30 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ · AV Production |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 8996 · GND: 142993492 · LCCN: n2011078078 · VIAF: 160885822, 203753526 · WorldCat VIAF: 160885822, 203753526 |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Էդվարդ Ավետիսյան (այլ կիրառումներ)
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Ավետիսյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Էդվարդ Խորենի Ավետիսյան** (հուլիսի 23, 1937(1937-07-23), ԱՄՆ), հայազգի բարերար, Ամերիկայի հայ ավետարանչական ընկերակցության հոգաբարձուների (ԱՀԱԸ) խորհրդի անդամ, «Խորեն և Շուշանիկ Ավետիսյան» դպրոցի հիմնադիր, երաժիշտ։

Կենսագրություն
--------------

Էդվարդ Ավետիսյանը ծնվել է 1937 թվականին ԱՄՆ-ի Ռոդ Այլենդ նահանգի Փոթակետ քաղաքում։ Էդվարդի ծնողներն Արևմտյան Հայաստանի Խարբերդ քաղաքից էին և ցեղասպանությունից հետո տեղափոխվել են ԱՄՆ։ Ընտանիքում եղել են չորս երեխա՝ Փարամազը, Զվարթը, Էդվարդը և Պողոսը։ Մայրը օգնում էր գտնել Հայոց ցեղասպանությունից կորցրած մարդկանց հարազատներին, օգնում էր նրանց աշխատանք գտնելու հարցում, գրում էր բանաստեղծություններ, որոնք պարբերաբար հրատարակվում էին հայկական մամուլում։ Էդվարդի հայրը մահանում է 1952 թվականի ապրիլի 19-ին։ Էդվարդն այդ ժամանակ տասնչորս տարեկան էր։ 1955 թվականին Էդվարդը ընդունվում է քոլեջ։ Քոլեջն ավարտելուց հետո հանդես է եկել սիմֆոնիկ նվագախմբերի, բալետի և օպերայի երաժիշտների հետ, նվագել է կլառնետ Boston Pops նվագախմբում։ Հանդես է եկել նաև Հայաստանի պետական ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի, Հայաստանի ռադիոյի և հեռուստատեսության նվագախմբի, Հայաստանի ազգային կամերային նվագախմբի հետ։ Էդվարդ Ավետիսյանը տաս տարի շարունակ դասավանդել է նաև Բոստոնի համալսարանում։ Բարելավելով իր ֆինանսական վիճակը՝ Ավետիսյանը զբաղվել է բարեգործությամբ։ 1999 թվականին Էդվարդ Ավետիսյանի միջոցներով Երևանում կառուցվում է «Խորեն և Շուշանիկ Ավետիսյան» դպրոցը,որը կրում է նրա ծնողների անունը։ 2014 թվականի հոկտեմբերի 8-ին Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանը հայապահպանության գործում ներդրած նշանակալի ավանդի համար Էդվարդ Ավետիսյանին պարգևատրել է «Մովսես Խորենացի» մեդալով։ 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Դպրոցը ծննդյան օրվա նվեր էր մայրիկիս։ Հայրս մահացավ 1952 թվականին, երբ ես ընդամենը 14 տարեկան էի։ Մեր ընտանիքի ամբողջ հոգսը մորս ուսերին էր։ Դպրոցը կառուցվել է մորս ու հորս պատվին։ Մենք ցանկանում ենք, որպեսզի մեր աշակերտները ստանան լավագույն կրթությունը, որ կարող ենք տալ նրանց։ Ցանկանում ենք ոգեշնչել նրանց։ Երեխաները չեն վճարում իրենց կրթության համար։ Նրանք կարող են նույն կերպ կրթությունը շարունակել Հայաստանի Ամերիկյան համալսարանում։ Էդվարդ Ավետիսյան։ |  |

Էդվարդ Ավետիսյանի առաջարկով կառուցվել է Հայաստանի Ամերիկյան համալսարանի նոր մասնաշենքը, և եղբոր՝ Փարամազ Ավետիսյանի մահից հետո այն անվանակոչվել է նրա պատվին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Avedisian School». *Ավետիսյան դպրոց*. Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 31-ին.
2. ↑  ««ՀԱՅ ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆ» կրթական հիմնադրամի «ԽՈՐԵՆ և ՇՈՒՇԱՆԻԿ ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ ԴՊՐՈՑ և ՀԱՄԱՅՆՔԱՅԻՆ ԿԵՆՏՐՈՆ» կրթօջախի նորակառույց համալիրի պաշտոնական բացման արարողություն». *Ավետիսյան դպրոց*. 2014 թ․ հոկտեմբերի 8. Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 31-ին.
3. ↑  «Միանանք հանուն բնության պահպանման». *ImYerevan.com*. Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 31-ին.(չաշխատող հղում)
**Ջոն Քերնքրոս** (անգլ.՝ John Cairncross; հուլիսի 25, 1913(1913-07-25), Lesmahagow - հոկտեմբերի 8, 1995(1995-10-08), Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ բրիտանական հետախուզության սպա, ով աշխատել է նաև խորհրդային հետախուզության համար։ Մինչև 1990 թվականը համարվում էր «Քեմբրիջյան հնգյակի» հավանական հինգերորդ անդամը, մինչև նրա ինքնությունը չբացահայտեց խորհրդային փախստակ Օլեգ Գորդիևսկին, ով ԽՍՀՄ-ից փախել էր Մեծ Բրիտանիա։

Ավարտելով Քեմբրիջի համալսարանը՝ Քերնքրոսը աշխատանքի է անցել Միացյալ Թագավորության արտաքին գործերի նախարարությունում։ 1937 թվականին անցել է Մեծ Բրիտանիայի կոմունիստական կուսակցության շարքերը։ 1942 թվականին ծառայության է անցել Միացյալ Թագավորության գաղտնի հետախուզական ծառայությունում, որտեղ մուտք է ունեցել դեպի գաղտնագրման և գաղտնազերծման տեխնիկաները։ Աշխատելով գաղտնի Բլեթչլի պարկ ռադիոհետախուզական կենտրոնում, նա ստացված տեղեկությունները փոխանցել է ԽՍՀՄ-ին։

Օլեգ Գորդիևսկին նշում է․ «Շոտլանդացի Ջոն Քերնքրոսը եղել է հակահետախուզությունում և ունեցել է որսված գերմանական հաղորդագրությունների բազմաթիվ տվյալներ։ Եվ չնայած անգլիացիները իրենք տրամադրում էին Խորհրդային Միությանը ռազմական տեղեկատվությունը, սակայն ինֆորմացիայի մի մասը նրանք չէին տրամադրում։ Այդ գործն իր վրա էր վերցրել Քերնքրոսը և որսման բաժնում աշխատող Լեո Լոնգը, ով հավաքագրվել էր Քերնքրոսի կողմից»։

Բրիտանական հետախուզության կարծիքով, հենց այն տվյալները, որոնք փոխանցել էր Քերնքրոսը Մոսկվային՝ ատոմային զենքի ոլորտում ամերիկյան և բրիտանական հետազոտությունների մասին, ընկած են եղել խորհրդային միջուկային ծրագրի հիմքում։

Այն բանից հետո, երբ 1951 թվականին MI5-ի հակահետախուզությունը ներկայացրեց հանցանշանները, Քերնքրոսը խոստովանեց, որ աշխատել է Խորհրդային Միության համար։ Այդուհանդերձ, նա քրեական պատիժ չի ստացել, ինչի արդյունքում հանրության լայն զանգվածները մեղադրեցին կառավարությանը՝ նշելով, որ կառավարությունը գաղտնի մասնակցություն է ունեցել տվյալների փոխանցման գործընթացին։ «Քեմբրիջյան հնգյակի» հինգերորդ անդամի ինքնությունը մնաց անապացույց մինչև 1990 թվականը, երբ ՊԱԿ-ի փախստակ Գորդիևսկին հայտարարեց, որ այդ մարդը եղել է Ջոն Քերնքրոսը։

Իր խոստովանությունից հետո՝ Քերնքրոսը տեղափոխվել է Հռոմ, որտեղ, մինչև թոշակի անցնելը, աշխատել է ՄԱԿ-ի պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպությունում։ Այնուհետև տեղափոխվել է Ֆրանսիայի հարավ, որտեղ էլ մահացել է 1995 թվականին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #119356546 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
3. ↑  «Джон Кернкросс». Служба внешней разведки Российской Федерации. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ փետրվարի 21-ին. Վերցված է 2010 թ․ օգոստոսի 8-ին.
4. ↑  Штирлиц(չաշխատող հղում)
5. ↑  The Cambridge spy ring // *Би-би-си*. — BBC News, 13 сентября 1999.

| Քեմբրիջյան հնգյակ |
| --- |
| Քիմ Ֆիլբի •
Դոնալդ Մաքլեյն •
Գայ Բյորջես •
Էնթոնի Բլանտ •
Ջոն Քերնքրոս |
**Ռոզա Դուբովսկի** (ծննդյան անունը՝ **Ռոզա Չանկովսկի**, մոտ 1885, Ռուսական կայսրություն - 1972, Բուենոս Այրես, Արգենտինա), Ռուսական կայսրությունում ծնված ֆեմինիստ, ակտիվիստ, անարխիստ։ Ներգրավված է եղել Արգենտինայի տարածաշրջանային աշխատանքային ֆեդերացիայում (FORA):

Հիմնադրել է Էմմա Գոլդման գրադարանը։

Կենսագրություն
--------------

Ռոզա Չանկովսկին ծնվել է Ցարական Ռուսաստանում հրեական ընտանիքում։ 1905 թվականին Ռոզայի ամուսինը՝ Ալֆրեդ Դուբովսկին, ներգրավված էր զանգվածային անկարգություններում, որոնք հանգեցրեցին 1905 թվականին ռուսական հեղափոխությանը։ Ռոզան նույնպես ներգրավվել է անարխիստական շարժման մեջ։ Ամուսնական զույգը Ռուսաստանից փախել է Թուրքիա, այնտեղից՝ Ռոզան մեկնել է Ֆրանսիա, ամուսինը՝ Բուենոս Այրես։ 1907 թվականին Ռոսարիոյում նրանք կրկին միավորվել են։ Ռոզա Դուբովսկին եղել է գլխարկ պատրաստող, ամուսինն աշխատել է երկաթուղում։ Ռոզան Արգենտինայում հարել է կանանց ռազմատենչ անարխիստական շարժմանը։ Հիմնադրել է Էմմա Գոլդման գրադարանը, որը մասնագիտացել է կանանց հիմնահարցերով։ 1930 թվականին Արգենտինայում պետական հեղաշրջման ժամանակ Դուբովսկին ամուսնու և վեց երեխաների հետ փախել է Բուենոս Այրես, որտեղ ամուսինը մահացել է 1934 թվականին։ Դուբովսկին սկսել է աշխատել պաստառագործության ոլորտում։ Նա անդամագրվել է Արգենտինայի տարածաշրջանային աշխատանքային ֆեդերացիային։ Նրա դուստրը՝ Սառան, նույնպես ներգրավված է եղել կանանց անարխիստական շարժման մեջ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «El Historiador :: Biografías :: Mujeres Anarquistas». *www.elhistoriador.com.ar*. Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ օգոստոսի 24-ին. Վերցված է 2016 թ․ նոյեմբերի 12-ին.
2. ↑  Deutsch, Sandra McGee (2009 թ․ մարտի 1). «Argentina: Jewish Women». Jewish Women's Archive. Վերցված է 2016 թ․ սեպտեմբերի 23-ին.
3. ↑  «Dubovsky, Rosa (18?-1972) nee Chanovsky». *libcom.org*. Վերցված է 2016 թ․ սեպտեմբերի 23-ին.
4. ↑  Bellucci, Mabel (1994). «Anarquismo y feminismo. El movimiento de mujeres anarquistas con sus logros y desafíos hacia principios de siglo». Todo es Historia. abril (321): 66-67.
5. ↑  Mendes, 2014, էջ 234

Մատենագիտություն
----------------

* Mendes, P. (2014-05-20). Jews and the Left: The Rise and Fall of a Political Alliance. Springer. ISBN 978-1-137-00830-5.
**Ռուջերո Սետիմո** (իտալ.՝ Ruggero Settimo, մայիսի 19, 1778(1778-05-19), Պալերմո, Իտալիայի թագավորություն - մայիսի 2, 1863(1863-05-02), Վալետա, Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն), իտալացի դիվանագետ, քաղաքական գործիչ և հայրենասեր ակտիվիստ Սիցիլիայից։ Եղել է Սիցիլիայի նավատորմի ծովակալ։ Բրիտանական նավատորմի հետ միասին Միջերկրական ծովում կռվել է Ֆրանսիայի դեմ՝ Նապոլեոնի կառավարության տարիներին։ Ռուջերո Սետիմոն ետ գրավեց ֆրանսիացիներից Մալթա կղզին և կազմակերպեց Նեապոլի մոտակա Գետա քաղաքի պաշտպանությունը։ 1811 թվականին Սետիմոն ստիպված էր առողջական խնդիրների պատճառով թոշակի անցնել։ 1812 թվականին նա արքայազն Կաստելնովոյի սիցիլիական կառավարության անդամ էր հանդիսանում, որպես առևտրային նավատորմի նախարար։ 1820-1821 թվականներին նա անդամակցել է հեղափոխական խունտային, իսկ 1848 թվականին, որպես սիցիլիական Սենատի նախագահ Սետիմոն նշանակվում է Սիցիլիայի թագավորության կառավարության ղեկավար և շարունակում պաշտոնավարել մինչև 1849 թվականը։
Նրա տոհմական ազգանունը՝ Սետիմո, որն իտալերեն նշանակում է «յոթերորդ», ծագել է Պիզայից (Տոսկանա)։ Ընտանիքն ամուսնությամբ ժառանգել է Կալվելո տոհմի ազգանունը (մոտավորապես 1468 թվականին) և տիրացել Սիցիլիայի ամենամեծ կալվածքներից մեկին։ Հոր՝ Տրայան Սետիմ Ավերտայի հետ մեկտեղ ստացել է Ֆիտալիայի կառավարչի ավատը։ Այդ ավատը ստեղծվել էր 1130 թվականին, Սիցիլիայի թագավոր Ռոջեր II-ի կողմից։ Թագավորը դա շնորհել էր այն կնոջ ամուսնուն, որը դայակություն էր արել իրեն և իր եղբորը՝ Սիմոնին։

Կյանք
-----

Ռուջերո Սետիմոն ծնվել է Պալերմոյում։ Նա Սիցիլիայի 1848 թվականի անկախության հեղափոխության գլխավոր դերակատարներից էր, որից հետո հաջողությամբ կառավարում էր անկախ Սիցիլիան, որը 16 ամիս փոխարինեց Բուրբոնների երկու Սիցիլիաներին։ Հենց որ ապստամբությունը ճնշվեց երկու Սիցիլիաների թագավոր Ֆերդինանդ II-ի բանակի կողմից, նա փախավ Մալթա, որտեղ, աքսորյալի կարգավիճակով ապրեց հետագա 12 տարիներին։ 1860 և 1861 թվականների Իտալիայի միավորման շարժման հաջողությունից հետո Ռուջերո Սետիմոն դարձավ Իտալիայի թագավորության նոր ստեղծված խորհրդարանի Սենատի նախագահ և պաշտոնավարեց մինչև իր մահը։

Տես նաև
-------

* Ռիսորջիմենտո
* Ջուզեպպե Մացցինի

Գրականություն
-------------

* Սանտի Կորենտի (2002) «Սիցիլիայի համառոտ պատմություն», Մոնրեալ, (ֆրանսերեն)
* Ջուզեպե Չիանո (2004) «Սիցիլիա, Սիցիլիա, Սիցիլիա» Edizione Anteprima, Պալերմո (իտալերեն)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  *Granata S. A.* Dizionario Biografico degli Italiani (իտալ.) — 2018. — Vol. 92.
2. ↑
**Լևոն Հրաչյայի Ներսիսյան** (դեկտեմբերի 24, 1931(1931-12-24), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - նոյեմբերի 27, 1999(1999-11-27), Երևան, Հայաստան), հայ գրականագետ, գեղագետ, դերասան։

Դերասան Հրաչյա Ներսիսյանի որդին։

Կենսագրություն
--------------

Լևոն Ներսիսյանը ծնվել է Երևանում։ Նախ սովորել է Երևանի թիվ 8, ապա՝ թիվ 20 դպրոցում, որն ավարտել է 1949 թվականին։ 1954 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրության ֆակուլտետի ռոմանագերմանական բաժինը, 1954-1957 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի ասպիրանտուրայում։

1954-1957 թվականներին եղել է «Հայֆիլմ» կինոստուդիայի ավագ խմբագիր, 1959 թվականին՝ ՀԽՍՀ ԳԱ Արվեստի ինստիտուտի գիտաշխատող, 1957 թվականից` ԵՊՀ դասախոս, 1992 թվականից` դոցենտ։ Ներսիսյանի ուսումնասիրությունների ոլորտներն էին անտիկ (մասնավորապես հին հունական պոեզիան և դրաման) և XX դարի ֆրանսիական գրականությունը («աբսուրդի» թատրոն, ֆրանսիական վեպ, սյուրռեալիստական պոեզիա)։ Դասախոսություններն աչքի են ընկել բանավոր խոսքի արտիստական վարպետությամբ։

Ֆիլմեր
------

 Լևոն Ներսիսյանի հուշատախտակը Երևանի Մաշտոցի պողոտայի թիվ 39 շենքի պատին
Նկարահանվել է կինոյում։

* «Երկունք»
* «Ապրիլ»
* «Վերածնունդ»

Պարգևներ
--------

* Մովսես Խորենացու մեդալ, 1994 թ.

Հիշատակ
-------

Երևանի Մաշտոցի պողոտայի թիվ 39 շենքի պատին փակցված է Լևոն Ներսիսյանի հուշատախտակը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4
2. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2007*.
3. ↑  «Լևոն Հրաչյայի Ներսիսյան». *www.ysu.am*. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ դեկտեմբերի 2-ին. Վերցված է 2016 թ․ դեկտեմբերի 24-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Լևոն Ներ­սիս­յան | օբ­յեկ­տիվ գրա­կա­նու­թյան անհ­նա­րի­նու­թյան մա­սին Archived 2017-03-31 at the Wayback Machine.
* Հակոբ Մովսես | Մեր մեջի բանավոր Բան-ա-վորը (Լևոն Ներսիսյան)
* Լևոն Ներսիսյան-75

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ · AV Production |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 7044 |

 |
**Նիկոլայ Սերգեյի Ջաղինյան** (հոկտեմբերի 4, 1881(1881-10-04), Կողբ, Հայաստան - դեկտեմբերի 22, 1942(1942-12-22), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ խորհրդային ինժեներ-տեխնոլոգ։

Կենսագրություն
--------------

1908 թվականին ավարտել է Զարկովի տեխնոլոգիական ինստիտուտը։ 1922 թվականին Կողբում Ջաղինյանի ղեկավարությամբ կառուցվել է ՀԷԿ։ 1931-1936 թվականներին եղել է «Հայշինտրեստ»-ի կառավարչի տեղակալ և գլխավոր ինժեներ, 1936-1940 թվականներին՝ Կառուցվածքների ԳՀԻ-ի (այժմ Շինարարության և ճարտարապետության ինստիտուտ) տնօրենի տեղակալ և գիտնական ղեկավար, դասախոսել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտում։

1940 թվականից աշխատել է Մոսկվայում սկզբում որպես շինանյութերի արդյունաբերության ձեռնարկությունների նախագիծ «Սոյուզստրոմպրոյեկտ» հա մամիութենական տրեստի կառավարիչի տեղակալ և գլխավոր ինժեներ, այնուհետև 4 նույն տրեստի Մոսկվայի բաժանմունքի տնօրեն։ Ջաղինյանն առաջադրել և արտադրության մեջ արմատավորել է հորանաձև վառարանում կիրը, պտտվող վառարանում գիպսը բովելու նոր եղանակներ, ստեղծել արհեստական քարերի արտադրության ավտոմատ (այդ աշխատանքների համար ստացել է հեղինակային վկայականներ)։

Զբաղվել է ՀԽՍՀ բնակարանային շինարարություն ինդուստրացման հարցերով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «AV Production - Նիկոլայ Ջաղինյան». *avproduction.am*. Արխիվացված է օրիգինալից 2022 թ․ հունվարի 23-ին. Վերցված է 2018 թ․ հոկտեմբերի 4-ին.

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
**Սավա Հենցիյա** (ռումիներեն՝ Sava Henția, փետրվարի 1, 1848(1848-02-01), Սեբեշել, Հունգարիայի թագավորություն, Տրանսլեյտանիա, Ավստրո-Հունգարիա - փետրվարի 21, 1904(1904-02-21), Սեբեշել, Հունգարիայի թագավորություն, Տրանսլեյտանիա, Ավստրո-Հունգարիա), ռումինացի նկարիչ, գեղազարդիչ և նկարազարդող։

Կենսագրություն
--------------

Սավա Հենցիյան ծնվել է քահանայի բազմազավակ ընտանիքում։ 1862 թվականին դպրոցն ավարտելուց հետո, նա դարձավ հորեղբոր աշակերտը, որը նրան սովորեցրել էր նկարներ մշակել։ Հաջորդ տարի Սավան հիվանդացավ որովայնային տիֆով, իսկ խինինը, որը օգտագործվում էր բուժման նպատակով, վնասեց նրա լսողությունը։

Լուսանկարների հետ աշխատանքը օգնեց նրան շարունակել իր կարիերան արվեստում։ 1865 թվականից մինչև 1870 թվականը Գեորգե Տատարեսկու և Թեոդոր Ամանոմի հետ սովորել է Բուխարեստի արվեստի ազգային համալսարանում։ Այնուհետև նա կարողացավ ստանալ կրթաթոշակ և մեկնել է Փարիզ, որտեղ ընդունվեց Գեղարվեստի ակադեմիա և աշխատանքի տեղավորվեց հեղինակավոր Ալեքսանդր Կաբանելի արհեստանոցում։ 1873 թվականին նա վերադառնում է Բուխարեստ և Ելենա Դոամնա մանկատանը դասախոսում է նկարչություն և գեղագրություն։

Չորս տարի անց, դոկտոր Կորոլյա Դավիլիի առաջարկությամբ, նա ծառայության է անցնում բանակի բժշկական կորպուսում, մասնակցել է ռուս-թուրքական պատերազմին (անկախության համար պատերազմին)։ Այդ ընթացում ստեղծել է բազմաթիվ տեսարանների էսքիզներ, որոնց հիման վրա ավելի ուշ նա ստեղծել է ակվարելներ։ Նրա «Կալաֆատայի հրետանային մարտկոցը» նկարը 1977 թվականին էր պատկերված էր ռումինական փոստային նամականիշին։

Պատերազմից հետո նա աշխատել է որպես ուսուցիչ, և գրքերի նկարազարդող և գեղազարդիչ։ 1901-1902 թվականներին նա այլ նկարիչների հետ միասին մասնակցել է Բրեբուեյի վանքի որմնանկարների և զոհասեղանի որմնանկարի վերականգնմանը։ Չերնիկայի վանքում նա նկարել է  նրա հիմնադիրների դիմանկարները։

Նրա Սեբեշեյի տունը ճանաչվել է որպես պատմական հուշարձան։ Ոչ պատշաճ խնամքի պատճառով 2001 թվականին տանիքը փլուզվել է։ Ավելի ուշ տունը փլուզվեց և նրանից մնաց միայն առջևի պատը ու հիմքը։ Դրանից հետո տունը հուշարձանների ցանկից դուրս եկավ։ Նկարչին ի պատիվ Բուխարեստում փողոցներից մեկը կրում է նրա անունը։

Պատկերասրահ
-----------

* Եղբայրները (1882)Եղբայրները (1882)
* Աղավնիներով աղջիկը (1875)Աղավնիներով աղջիկը (1875)
* Հոգեմայրը (1890)Հոգեմայրը (1890)
* Գնչուհու դիմանկարը (1881)Գնչուհու դիմանկարը (1881)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Brief biography Archived 2017-03-05 at the Wayback Machine. @ the Sebeș website.
2. 1 2  Iulia Ramona Dan. «Noi contribuții la cunoașterea vieții șl activității pictorului Sava Henția (1848-1904) (New contributions to our knowledge of the life and work of Sava Henția), with photographs».
3. ↑  «Romania 1 Leu stamp». *stampdata.com*.
4. ↑  «S-a mai pierdut o casă memorială», *Evenimentul Zilei*, 1 decembrie 2005, Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ մայիսի 31-ին, Վերցված է 19 ianuarie 2017-ին

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Discogs · RKDartists |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 129047945 · ISNI: 0000000117019160 · LCCN: n83224724 · NLG: 96585 · NUKAT: n2017004694 · VIAF: 121806496 · WorldCat VIAF: 121806496 |

 |

 |
**Թուդոր Պանցիրու** (ռում.՝ *Tudor Panțiru*, ծնվել է 1951 թվականի հոկտեմբերի 26-ին Մոլդովական ԽՍՀ Դոնդյուշենի շրջանի Բարաբոյ գյուղում), անվանի իրավաբան, քաղաքական գործիչ, 2013 թվականից՝ Մոլդովայի Հանրապետության Սահմանադրական դատարանի նախագահ

Թուդոր Պանցիրուն ծնվել է 1951 թվականի հոկտեմբերի 26-ին Մոլդովական ԽՍՀ Դոնդյուշենի շրջանի Բարաբոյ գյուղում։ Բարձրագույն իրավաբանական կրթությունն ստացել է Քիշնևի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում։ 1977-1980 թվականներին եղել է Մոլդավական ԽՍՀ փաստաբանների կոլեգիայի անդամ, 1980-1987 թվականներին աշխատել է որպես դատավոր, 1987-1990 թվականներին՝ Քիշնևի Ֆրունզեի շրջանի դատարանի նախագահ։ Բացի այդ, 1988-1990 թթ. եղել է Մոլդովայի դատավորների գնահատման, աշխատանքի ընդունման և պաշտոնում առաջխաղացման հանձնաժողովի նախագահ։

1990 թվականին ընտրվել է Մոլդովայի խորհրդարանի պատգամավոր, 1990-1992 թթ. ղեկավարել խորհրդարանի օրենքի և իրավունքի մշտական հանձնաժողովը։ 1992-1996 թվականներին Մոլդովայի Հանրապետության մշտական ներկայացուցիչ դեսպանն էր Միավորված ազգերի կազմակերպությունում։ 1996 թվականի հունիսից մինչև 2001 թվականի նոյեմբեր ամիսը աշխատել է որպես միջազգային դատավոր Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանում (Ստրասբուրգում)։

2002 թվականի հունիսին նշանակվել է Բոսնիայի և Հերցեգովինայի Սահմանադրական դատարանի դատավոր, 2003 թվականի մայիսից մինչև 2006 թվականի հունիս ամիսը եղել այդ դատարանի փոխնախագահը։ 2002 թվականի ապրիլից նրան միաժամանակ վստահվել է Կոսովոյի Գերագույն դատարանի միջազգային դատավորի, իսկ 2005 թվականի ապրիլից՝ այդ դատարանի հատուկ պալատի միջազգային դատավորի ու նախագահի պարտականությունների կատարումը։

2008 թվականի նոյեմբերին ընտրվել է Ռումինիայի խորհրդարանի ստորին պալատի պատգամավոր, հրաժարական տվել Կոսովոյի Գերագույն դատարանում զբաղեցրած պաշտոնից և դեկտեմբերի կեսերից անցել իր պատգամավորական պարտականությունների կատարմանը։

2013 թվականին դարձել է Մոլդովայի Հանրապետության Սահմանադրական դատարանի դատավոր, 2017 թվականի մայիսի 12-ին ընտրվել այդ դատարանի նախագահ։ Հեղինակել է իրավաբանական թեմաներով բազմաթիվ հոդվածներ, որոնք հիմնականում հրատարակվել են Քիշնևում լույս տեսնող «Legae și Viața» և «Avocatul Poporului» ամսագրերում։ Նրա աշխատություններից ևս մեկը՝ «Փախստականների իրավունքների պաշտպանությունը Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանում» խորագրով, տպագրվել է «Փախստականների գործերի օրենսդրական վարույթը միջազգային օրենսդիր հաստատություններում» ժողովածուում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Constitutional judges
2. ↑  The Constitutional Court of Moldova Has Elected Its President. constcourt.md

Արտաքին հղումներ
----------------

* Constitutional Court of Bosnia and Herzegovina Archived 2007-05-27 at the Wayback Machine.
* Profile at the Romanian Chamber of Deputies site Archived 2022-01-01 at the Wayback Machine.
B-2 Spirit took-ի դիզայնը Հել մարգարյանինն է
**Հել Մարգարյան** (անգլ.՝ Hal Markarian, 1929-2012), հայազգի ամերիկացի ավիակոնստրուկտոր, հայտնի է որպես B-2 Stealth Bomber ռմբարկուի նախնական գաղափար մշակող։ Նրա էսքիզները հիմք են ծառայել ժամանակակից B-2 Spiri ռմբարկուի ստեղծման համար։ B-2 Spirit-ը ներառել է Մարգարյանի դիզայինի մեծ մասը, և արդարացրել է այն նպատակները, որոնք ժամանակին առաջադրել է ավիակոնստրուկտորը։

B-2 Stealth Bomber-ի դիզայն
---------------------------

B-2 Stealth Bomber-ի ստեղծման համար մասնագետների մեծ խումբ է հավաքվել։ Հել Մարգարյանը նշանակվել է Stealth ռմբակոցչի ստեղծման նախնական նախագծի ղեկավար

Ինքնաթիռի առաջին էսքիզները Մարգարյաը արել է 1979 թվականին։ Դա Stealth ռմբարկուի ստեղծման համար առաջարկվող և քննության ներկայացված երկու կառուցվածքներից մեկն էր։ Մարգարյանի առաջարկած ինքնաթիռի արտաքին տեսքը շատ նման էր երեք տասնամյակ առաջ՝ 1947 թվականին Northrop Grumman ընկերության նախագծած YB-49 ինքնաթիռին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «Хел Маркарян создал для США самый дорогой бомбардировщик в мире». rusarminfo.ru. Վերցված է 2016 թ․ նոյեմբերի 26-ին.
2. ↑  Sweetman, Bill (1999). *Inside the stealth bomber*. Zenith Imprint. ISBN 1610606892. Վերցված է 2013 թ․ ապրիլի 26-ին.
3. ↑  «Northrop B-2A Spirit». Joe Baugher. 2001 թ․ հոկտեմբերի 16. Վերցված է 2013 թ․ ապրիլի 26-ին.
4. ↑  Norris, Guy (1991 թ․ հունիս). «B-2's Changing Shape» (PDF). *Flight International*. Վերցված է 2013 թ․ ապրիլի 26-ին.
5. ↑  «B-2 Spirit History». Air Attack. Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ հոկտեմբերի 11-ին. Վերցված է 2013 թ․ ապրիլի 26-ին.
**Էլզա Այնշտայն** (գերմ.՝ Elsa Einstein, հունվարի 18, 1876(1876-01-18), Hechingen - դեկտեմբերի 20, 1936(1936-12-20), Փրինսթոն, Մերսեր շրջան, Նյու Ջերսի, ԱՄՆ), Ալբերտ Այնշտայնի զարմուհին և երկրորդ կինը։ Ի ծնե Էլզայի ազգանունը Այնշտայն է եղել, բայց փոխել է այն իր առաջին ամուսնու՝ Մաքս Լուենթալի ազգանվամբ, իսկ երբ 1919 թվականին ամուսնացել է Ալբերտի հետ, վերականգնել է այն։

Կենսագրություն
--------------

Էլզան՝ Ռուդոլֆ Այնշտայինի դուստրը, ծնվել է 1876 թվականին Հեխինգենում։ Նա երկու քույրեր ուներ՝ Պաոլան (1878–1955) և Հերմինեն (1872–1942)։ Ռուդոլֆը կտորեղենի արտադրությամբ էր զբաղվում Հեխինգենում։ Մյունխեն կատարած ընտանեկան մշտական այցլելությունների ընթացքում նա հաճախ խաղում էր իր զարմիկ Ալբերտի հետ։ Իր Շվաբական ակցենտով նա Ալբերտին կոչում էր «Ալբերտլ»։
Նրանց ճանապարհները բաժանվեցին, երբ 1894 թվականին Ալբերտը լքեց Գերմանիան՝ հետևելու իր ընտանիքին դեպի Միլան։

Ամուսնական կյանքը
-----------------

1896 թվականին Էլզան ամուսնացավ կտորեղենի վաճառքով զբաղվող Մաքս Լուենթալի հետ (1864–1914), ով Բեռլինից էր։ Նրանք երեք երեխա ունեցան՝ Իլսը, Մարգոթը և մի որդի, ով մահացել է ծնվելուց կարճ ժամանակ անց 1903 թվականին։ Նրանք միասին ապրել են Հեխիգենում։ 1902 Մաքս Լուենթալը աշխատանքի անցավ Բեռլինում։ Նա բաժանվեց Մաքսից 1908 թվականի մայիսի 11-ին և իր երկու դստրերի հետ տեղափոխվեց Հաբերլենդտրաս իր ծնողների բննակարանից մի հարկ վերև ապրելու Բեռլինում։

Էլզա Այնշտայնը ամուսնու՝ Ալբերտ Այնշտայնի հետ
Նա հարաբերություններ սկսեց իր զարմիկ Ալբերտ Այնշտային հետ 1912 թվականին, երբ Ալբերտը դեռևս ամուսնացած էր իր առաջին կնոջ՝ ֆիզիկոս Միլևա Մարիչի հետ։ Ալբերտը Մաիչից վերջնականապես բաժանվեց 1919 թվականի փետրվարի 4-ին և ամուսնացավ Էլզայի հետ 1919 թվականի հունիսի 2-ին։
Էլզայի և Ալբերտի մայրերը քույրեր էին, իսկ նրանց հայրերը՝ զարմիկներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4  Collective Biographies of Women
3. 1 2 3 4  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #116425741 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
4. 1 2 3 4  Highfield 1993, էջ. 146 harvnb error: no target: CITEREFHighfield1993 (help)
5. 1 2 3  «Short life history: Elsa Einstein». Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ օգոստոսի 3-ին. Վերցված է 2016 թ․ նոյեմբերի 12-ին.
6. ↑  Highfield 1993, էջ. 147 harvnb error: no target: CITEREFHighfield1993 (help)
7. ↑

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | WikiTree · Rodovid |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 166903163 · GND: 116425741 · ISNI: 0000000046111321 · LCCN: no97035877 · NLP: a0000003712455 · VIAF: 31600989 · WorldCat VIAF: 31600989 |

 |

 |
**Մուշեղ Յուրիկի Մկրտչյան** (1970, սեպտեմբերի 17, գ. Քարահունջ (այժմ՝ Սյունիքի մարզում) - 1992 մարտ 16, Լալազարի կամրջի մոտ (այժմ՝ Սյունիքի մարզում), արցախյան պատերազմին մասնակցած ազատամարտիկ։

Կենսագրական տվյալներ
--------------------

Մուշեղ Մկրտչյանը ծնվել է 1970 թվականի սեպտեմբերի 17-ին ՀԽՍՀ Գորիսի շրջանի Քարահունջ գյուղում։ 1977-1985 թվականներին սովորել է Քարահունջի՝ նախկինում հեղափոխական Եգոր Սևյանի անվան միջնակարգ դպրոցում։ 1985-1987 թվականներին սովորել է Գորիսի պրոֆտեխուսումնարանում։ 1988 թվականին դեկտեմբերին զորակոչվել է Խորհրդային բանակ և ծառայել Դուշանբեում՝ որպես կալանավորների հսկիչ։ 1990 թվականին զորացրվել է և վերադարձել հայրենի գյուղ՝ Քարահունջ։ 1991 թվականին կամավորագրվել է հայ ազգային ազատագրական շարժմանը։ 1992 թվականի մարտի 16-ին, Կուբաթլուի շրջանի սահմանին՝ Լալազարի կամրջի մոտ, մարտական առաջադրանք կատարելու ժամանակ, մարտական իր ընկերների՝ Կարեն Բաղդասարյան, Արայիկ Մկրտչյան, Կարեն Մինասյան, որոնք բոլորն էլ զոհվում են, Մուշեղը, արդեն ոտքից վիրավոր, որպեսզի գերի չընկնի ազերիներին, քաշում է նռնակի օղակը և նետվում ազերիների վրա։ Միայն ութ օր հետո ազերիները համաձայնվում են տալ տղաների դիերը։ 1992 թվականի մարտի 25-ին հայրենի Քարահունջ գյուղում Մուշեղին հողին են հանձնում։ Հետմահու պարգևատրվել է «Արիության» շքանշանով։

Հիշատակի հավերժացում
--------------------

2014 թվականի դեկտեմբերին մոսկվայաբնակ մորաքրոջ որդին՝ Գևորգ Արզումանյանը, ի պատիվ Մուշեղի ու նրա ընկերների, սպիտակ Խաչարձան է կանգնեցում Լալազարի կամուրջ կոչվող այդ նույն տարածքում։

Աղբյուրներ
----------

* «Գորիսի հանրագիտարան» Էդիկ Զոհրաբյան, Համլետ Միրզոյան։2008։
**Ջոննի Քանուկ** (անգլ.՝ Johnny Canuck), կոմիքսների մտացածին հերոս, որն անձնավորում է կանադայաբնակ անտառահատի։ Առաջին անգամ հանրայնացվել է 1869 թվականին և հետագայում օգտագործվել որպես Նացիստական Գերմանիայի կողմից սանձազերծված Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի խորհրդանշական (ինչ-որ չափով նաև կիսածաղրական) հերոս։ Ի սկզբանե Ջոննին ներկայացված է եղել որպես Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներն անձնավորող քեռի Սեմի կրտսեր եղբայրը։ Աշխարհամարտի տարիներին այս հանգամանքը բազմիցս շահարկվում է քաղաքական նկատառումներով։

Ժամանակակից իրականության մեջ հայտնի է որպես Կանադա պետության անձնավորում։ 1970 թվականին կանադական պրոֆեսիոնալ «Վանկուվեր Քենաքս» հոկեյի ակումբը Ջոննի Քանուկի կերպարն օգտագործել է սեփական մարզակումբի պատկերանիշում։

Կերպարի ծագում և սիմվոլիզմ
--------------------------

Ջոննի Քանուկի կերպարն առաջին անգամ կոմիքսներում հայտնվել է 1869 թվականին, որտեղ վերջինս ներկայացվել է որպես քեռի Սեմի և Ջոն Բուլի կրտսեր եղբայր (նրանցից առաջինը անձնավորում է Միացյալ Նահանգները, իսկ երկրորդը՝ Մեծ Բրիտանիան)։ Կոմիքսում Ջոննին ներկայացված էր որպես յուրահատուկ խորամանկությամբ առողջ մտածողությամբ օժտված գյուղացի, ագարակատեր և անտառահատ։ Նրա այս հատկության վառ ապացույցն է իր եղբայրների հարձակումներին դիմակայելու պատրաստակամությունը։ Ջոննիի մասնակցությամբ կոմիքսները թողարկվել են շուրջ 30 տարի և դադարեցվել 20-րդ դարի սկզբին։

Նրա կերպարի բովանդակությունն ու խորհրդանշականությունը շրջադարձայնորեն փոխվում է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մեկնարկից հետո։ Առաջին իսկ տարիներին Ջոննի Քանուկը հայտնվում է բազմաթիվ կանադական կոմիքս-պարբերականների շապիկներին՝ որպես կանադական պետականության մարմնավորում։ Այս տարիներին Ջոննին ներկայացվում է որպես ռազմաճակատ մեկնելու պատրաստակամություն ունեցող կանադացի պատանի, որը թեև իր երիտարդ տարիքին պատրաստ է զորավիգ լինել իր եղբայրներին (ցույց է տալիս Կանադայի զինակցությունը հակաֆաշիստական կոալիցիայում կռվող Մեծ Բրիտանիային և ԱՄՆ-ին)։

Շուտով Ջոննին դուրս է մղվում կոմիքսի սցենարից, սակայն չի կորցնում իր հայտնիությունը։ Նրա շուրջ հյուսվում են պատմություններ, գրվում գրքեր։ 1995 թվականին առաջին անգամ Կանադայում տպագրվում են Ջոննի Քանուկի պատկերով փոստային նամականիշներ։ Ներկայումս պատանի հերոսը համարվում է Կանադա պետության անձնավորված կերպարը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Ջոննի Քանուկի պատմությունը». Վանկուվեր, Կանադա. Վերցված է 2010 թ․ մարտի 25-ին.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Կանադական |

 |
**Շաքե Վարթենիսյան** (1931, Բեյրութ, Լիբանան), հայ երգչուհի (սոպրանո)։

Կյանք և կարիերա
---------------

Շաքե Վարթենիսյանը ծնվել է 1931 թվականին՝ Բեյրութում։ Ձայնը մշակել է Բեյրութում, երգել հայկական երգչախմբերում։ Կրթությունը շարունակել է ԱՄՆ-ում, ավարտել Բալթիմորի Փիբոդի ինստիտուտը՝ այդ ընթացքում շահելով տասնմեկ մրցանակ։ Որպես կամերային երգչուհի երկարատև համերգային շրջագայություն է կատարել ԱՄՆ-ի քաղաքներում, մի քանի տարի հրավիրվել նաև «Մետրոպոլիտեն օպերա», Միլանի «Լա Սկալա»՝ առաջնակարգ դերերգեր կատարելու։ 1958 թվականին Սպոլետայի (Իտալիա) միջազգային փառատոնում մրցանակ է շահել Լեդի Մակբեթի դերերգի կատարումով (Վերդիի «Մակբեթ»), նույն դերերգով բազմիցս հանդես եկել Տ. Գոբիի հետ։ 1963 թվականին արժանացել է Վերդիի անվան ոսկե շքանշանի։ Նույն թվականին Ֆրանսիայի Էքս-ան-Պրովանս քաղաքի միջազգային փառատոնում երգել է Մոցարտի «Դոն Ժուան» օպերայում։ 1968 թվականին մենահամերգներով հանդես է եկել Բեյրութում։ Վարթենիսյանին անվանել են «Լիբանանի սոխակ»։

Օպերային դերակատարումներով և համերգներով եղել է ԱՄՆ-ում, Իտալիայում, Իսպանիայում, Ֆրանսիայում, Հոլանդիայում, Պորտուգալիայում, Մերձավոր Արևելքի երկրներում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2007*.

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
**Շատրիյոս Ռագանա** (լիտ.՝ Šatrijos Ragana, «Վհուկը Շատրիա լեռից», իրական անվանումը՝ Մարիա Պյաչկաուսկայտեի, լիտ.՝ Marija Pečkauskaitė, մարտի 8, 1877(1877-03-08), Medingėnai, Rietavas Municipality, Լիտվա - հուլիսի 24, 1930(1930-07-24), Židikai, Mažeikiai District Municipality, Լիտվա), լիտվացի գրող, լիտվացիների ազգային վերածննդի կողմնակից, մանկավարժ և թարգմանչուհի։

Կենսագրություն
--------------

Մարիա Պեչկաուսկայտեն ծնվել է 1877 թվականի մարտի 8-ին, Մեդինգենայ կալվածքում[lt] (Mėdingėnų dvaras) (այժմ Ռետավայի ինքնավարություն)։ Ծնողները՝ Ստանիսլավան և Անուպուրաս Պեչկաուսկասները կրթված ազնվականներ էին։ Նա կրթությունն ստացել է տանը։ Վարշավայում ուսաումնասիրել է մեղվապահութուն առարկան։ 1905—1907 թվականներին Շվեյցարիայում ունկնդրել է էթիկայի դասընթացներին, իսկ Ցյուրիխի և Ֆրիբուրի համալսարաններում՝ մանկավարժության դասընթացներին։

Գրողի շիրիմը գտնվում է Մաժեյկի շրջանի Ժիդիկայ ավանում։

Ստեղծագործություն
-----------------

Սկսել է տպագրվել 1895 թվականից։ Նրան հանրաճանաչություն են բերում 1903 թվականի «Վիկտուտե» (*„Viktutė"*) պատմվածքը, 1906 թվականի «Վինցաս Ստոնիս» (*„Vincas Stonis"*) պատմվածքը և 1922 թվականին «Սկայտիմայ» ամսագրում հրապարակված «Հին կալվածքում» (*„Sename dvare"*) պատմվածքը՝ գրված Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ «Վիկտուտե» պատմվածքը գրված է օրագրի ձևով և սկիզբ դրեց լիտվական լիրիկա-հոգեբանական արձակագրության զարգացմանը։

Շատրիյոս Ռագանան եղել է XX դարի սկզբի ամենահայտնի հեղինակներից մեկը։ Նրա պատմվածքները թարգմանվել են ռուսերեն և այլ լեզուներով։

Հիշողության հավերժացում
-----------------------

Այժմ Ժիդիկայի դպրոցը կրում է Մարի Պյաչկաուսկայտեի անունը, ինչպես նաև Ժիդիկայում կա նրա տուն-թանգարանը։ ՈՒժվենտիսի ազգագրական թանգարանում (գյուղ Գիրնիկայ, շրջան Կելմե, գավառ Շյաուլյայ) երկու ցուցադրություններից մեկը նվիրված է գրողին, որը 1887 թվականից մինչև 1898 թվականը ապրել է այժմյան թանգարանի շենքում։ 1985 թվականին Մաժեյկյայ քաղաքում դրվեց նրա հուշարձանը, որը Յոնաս Մյաշկյալյավիչյուսի աշխատանքն է։ Գրականագետ Յանին Ժեկայտեի կողմից 1984 թվականին հրատարակվում է մենագրություն նվիրված Շատրիյոս Ռագանային, իսկ 1986 թվականին հրապարակվում են Շատրիյոս Ռագանայի նամակները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
2. 1 2 3 4  LIMIS (լիտ.)
3. 1 2 3 4 5 6  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
4. 1 2  Identifiants et Référentiels (ֆր.) — ABES, 2011.
5. 1 2  Литовская литература\\Онлайн Энциклопедия «Кругосвет»
6. ↑  Могила Шатриёс Раганы
7. ↑  *Залаторюс А.* Литература начала XX Века // История литовской литературы / Под ред. Й. Ланкутиса. — Вильнюс: Вага, 1977. — С. 196—199. — 957 с. — 5000 экз.
8. ↑  Филиалы этнографического музея Кельме, Шяуляй Archived 2014-11-09 at the Wayback Machine.(չաշխատող հղում)
9. ↑  Janina Žėkaitė. Šatrijos Ragana. Vilnius, 1984.
**Քուդսի Դուրսուն օղլի Օսմանով** (ադրբ.՝ Qüdsi Dursun oğlu Osmanov, փետրվարի 16, 1966(1966-02-16), Նոյեմբերյանի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ) ադրբեջանցի դիվանագետ, Ռումինիայում Ադրբեջանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան։

Կենսագրություն
--------------

Քուդսի Դուրսուն օղլի Օսմանովը ծնվել է 1966 թվականին, Հայաստանի ԽՍՀ-ի Նոյեմբերյանի շրջանում։

Ավարտել է Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի Ջրային կոմունիկացիաների, Իրավաբանության և Միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետը (քաղաքական գիտությունների թեկնածու, դիսերտացիան «Ադրբեջանա-ռուսական հարաբերությունները 20-րդ դարի վերջին և 21-րդ դարի սկզբին՝ համաշխարհային քաղաքականության կոնտեքստում» թեմայով)։

1984—1987 թվականներին ծառայել է սովետական բանակում (ԽՍՀՄ-ի Ռազմածովային նավատորմ, ավագ ենթասպա)։

1997—2004 թվականներին Սանկտ Պետերբուրգում եղել է պատվավոր հյուպատոս։ 2004 թվականի դեկտեմբերի 16-ին Ադրբեջանի նախագահի կողմից վերոնշյալ քաղաքում նշանակվել է գլխավոր հյուպատոս, իսկ 2013 թվականի ապրիլի 18-ին՝ դեսպանի տեղակալ

Ունի Արտակարգ և լիազոր դեսպանորդի առաջին աստիճանի դիվանագիտական կարգ։

Ամուսնացած է, երեք երեխաների հայր է։

Գործունեություն
---------------

Օսմանովի շնորհիվ Ռուսաստանի Դաշնության և Ադրբեջանի Հանրապետության միջև ընդլայնվել են երկկողմ դիվանագիտական, տնտեսական, առևտրային, մշակութային և գիտա-տնտեսական հարաբերություններ։

Պարգևներ և մրցանակներ
---------------------

Պատվոգիր՝ ԽՍՀՄ ռազմածովային ուժերում մարտական բարձր ցուցանիշների և քաղաքական պատրաստականության համար Ռազմածովային ուժերի գլխավոր հրամանատար Վլադիմիր Նիկոլաևիչի կողմից։

Պատվոգիր՝ Սանկտ Պետերբուրգի քաղաքապետ Գեորգի Պոլտաբչենկոյի կողմից՝ «Սանկտ Պետերբուրգի և Ադրբեջանի Հանրապետության միջև երկշահավետ համագործակցությանը անձնպես նպաստելու համար»։

Պարգևատրվել է ռուս նշանավոր դիվանագետ Ա.Մ. Գորչակովի անվան արծաթե մեդալով, ինչպես նաև «Ռուսական նավատորմի 300 տարին», «Խաղաղ օվկիանոսյան նավատորմի 275 տարին» մեդալներով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Бывший генконсул Гудси Османов назначен на новую должность». 2013 թ․ ապրիլի 20. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ ապրիլի 24-ին. Վերցված է 2016 թ․ օգոստոսի 13-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Османов Гудси Дурсун оглы