**Արման Գոթիե** (ֆր.՝ Armand Gautier, 1837-1920, սեպտեմբերի 23, 1837(1837-09-23)[…], Նարբոն - հուլիսի 27, 1920(1920-07-27), Կանն), ֆրանսիացի քիմիկոս, Փարիզի բժշկական համալսարանում՝ օրգանական և բժշկական քիմիայի պրոֆեսոր։

Կենսագրություն
--------------

Արման Գոթիեն ծնվել է 1837 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Նարբոն քաղաքում։ 1862 թվականին Մոնպելիեի համալսարանն ավարտելուց հետո Գոթիեն ընդունվում է Փարիզի բժշկական համալսարան «agrégés»-ի թվում (1869)։

1879 թվականից Գոթիեն Փարիզի բժշկական ակադեմիայի անդամ էր, իսկ հետագայում դարձավ նրա ղեկավարը։

Նրա բազմաթիվ քիմիական աշխատանքներից հրապարակված են «Compt. rend.», «Ann. de Ch.», «Bull. de la Soc. Ch. de Paris», «Dictionnaire des sciences de Bouillet» աշխատանքները, որոնք կապված են նրա գիտական գործունեության սկզբին։ Կարելի է տեսնել, որ հիգիենիկ և քիմիական հետազոտությունների հետ մեկտեղ («Études sur les eaux potables» Մոնպելիե, 1862) նրան հետաքրքրում էր նաև ֆերմենտացման գործընթացների քիմիական կողմը («Études sur les fermentations proprement dites», Փարիզ, 1869), ինչպես նաև տարբեր օրգանական, ամինոածանցյալներ(«Sur les nitriles des acides gros et les carbylaminés», 1869)։

Հետագայում Գոթիեն հստակ ընդգծում է գրքի անվանումը («Chimie appliquée à la physiologie, à la pathologie et à l’hygiène»), որը նա գրել էր 1874 թվականին։ Գոթիեի հետազոտությունները, որոնք վերաբերում էին տարբեր օրգանական նյութերին, որոնք առաջանում էին, երբ որ քայքայվում էին կենդանի հյուսվածքները (հուշեր, որոնք կարդացվեցին Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայում 1882 թվականին) երևան բերեցին այսպես կոչված պտոամիններին և դրանց թունավոր հատկությունները։

1884 թվականին Գոթիեն սինթեզեց քսանտինը, որը պատկանում էր ալկոլոիդների, թեոբրոմիդների, կոֆեինների և թեինների դասին, որոնք թեյի և սուրճի ակտիվ բաղադրիչներն են։

Որպես քիմիկ-հիգիենիստ Գոթիեն ակտիվ պայքարում էր օրեցօր աճող սննդի կեղծարարության դեմ («De la coloration artificielle des vins», 1876; «La Sophistication des vins», 1877; «Le cuivre et le plomb dans l’alimentation et l’industrie», 1883)։

Արման Գոթիեն մահացել է 1920 թվականի հուլիսի 27-ին Կաննում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2  Base Léonore (ֆր.) — ministère de la Culture.
3. 1 2  *Amigo J.* Sciences de la vie et la terre — Publications de l'olivier, 2017. — Vol. 3. — 915 p. — ISBN 978-2-908866-50-6
4. 1 2  Base biographique (ֆր.)
5. ↑  Notice de personne "Gautier, Armand (1837-1920)" | BnF Catalogue général - Bibliothèque nationale de France
6. 1 2 3  Яковлев В. А. (1890–1907)։ «Готье, Арман»։ *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)*։ Սանկտ Պետերբուրգ

Գրականություն
-------------

* Winfried Pötsch u.a. Lexikon bedeutender Chemiker, Harri Deutsch, 1989.
* *Josette Fournier*, «Armand Gautier», dans Laurence Lestel, Itinéraires de chimistes 150 ans de chimie en France, Sofedis, 3 décembre 2012.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BAV: ADV10063329 · BIBSYS: 90577770 · BNC: a11824785 · BNE: XX1168534 · BNF: 124594113 · GND: 117678139 · ISNI: 0000 0001 0796 4871 · LCCN: n91064278 · NLA: 35550565 · NLG: 221555 · NLP: A20507094 · NTA: 067527043 · NUKAT: n2011147015 · PTBNP: 866677 · SUDOC: 033759847 · VIAF: 2569011 · WorldCat VIAF: 2569011 |

 |

 |