**Ղաուրմա** (վրաց.՝ ყაურმა), գյուղ Վրաստանի Սամցխե-Ջավախեթի մարզի Նինոծմինդայի մունիցիպալիտետում։

Տեղադրություն
-------------

Գյուղը գտնվում է Ախալքալաքից ուղիղ գծով 11 կմ հարավ-արևելք, շրջկենտրոն Նինոծմինդաից 6,5 կմ հյուսիս, Փարվանա գետի երկու ափերին, ծովի մակարդակից 1835-1860 մ բարձրության վրա։ Հին թաղը գետի աջ կողմում է։

Պատմություն
-----------

Ընդամենը 3 տուն բնակիչ ունեցող 12.000 ակչե հարկվող գյուղը 1595 թվականին հիշվում է Ղաուրմեք անվանաձևով։ Հայտնի է նաև, որ բնակչության բռնի մահմեդականացումից հետո` 1705-1706 թվականներին` տանուտեր Մուստաֆայի օրոք, Ղաուրմայից հարկվել է 7,000 ակչե։ 

1880-ական թվականներին գյուղի կալվածատերն էր Մանուկ Բայբուրդցյանցը։

Երկրորդ աշխարհամարտին Ղաուրմայից մասնակցել են 76 հոգի, նրանցից 38-ը չեն վերադարձել։

Բնակչություն
------------

Ուշագրավ է, որ ղաուրմացիների նախնիները սերում էին ոչ թե Կարոն գավառից, այլ, ինչպես վկայում են տեղացիները, կարսի Գյարք գյուղից։

Բնակավայրի բնակչությունը ըստ տարեթվերի| Տարեթիվ | տուն | արական | իգական | ընդհանուր |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1853 | - | 42 | 35 | 77 |
| 1863 | - | 72 | 58 | 130 |
| 1873 | - | 91 | 79 | 170 |
| 1883 | - | 122 | 100 | 222 |
| 1893 | - | 165 | 123 | 288 |
| 1902 | - | 215 | 146 | 361 |
| 1916 | - | 251 | 216 | 467 |
| 1918 | 64 | 257 | 245 | 502 |
| 1921 | - | 170 | 160 | 330 |
| 1926 | 68 | - | - | 382 |
| 1975 | 146 | - | - | 797 |
| 1987 | 122 | - | - | 586 |
| 1988 | 143 | - | - | 780 |

Սբ. Աստվածածին եկեղեցի
----------------------

Եկեղեցին գտնվում է գյուղամիջում։ Ի սկզբանե եղել է հունածես և, ըստ ամենայնի, 12-ից 13-րդ դարերի կառույց է, բայց 1850-ական թվականներին օծվել է հայոց եկեղեցու ծեսով, Սբ. Աստվածածին անվամբ և սկսել գործել իբրև ծխական եկեղեցի։

Համակ սրբատաշ քարից միանավ շինություն է (արտաքին չափերն են՝ 9,05 x 5,42 մ), որի միակ մուտքը բացված է հարավային ճակատից։ Հյուսիսային պատի մեջ պահպանվում է մկրտարանի ավազանը։ Եկեղեցու արտաքին հարդարանքից առաձնապես ուշագրավ են լուսամուտների քանդակազարդ շրջանակները։ Որմերին պահպանվել են վրաց մեսրոպատառ արձանգրություններ։

Կամուրջ
-------

Գյուղի երկու թաղերն իրար միացած է Փարվանա գետի վրա ձգված ԺԸ-ԺԹ դարերով թվագրվող հնգաթռիչք կամուրջի միջոցով։ Ըստ Ն. Բերձենիշվիլու վկայությունը, մինչև 1893 թվականին կամրջի ճակատին ագուցված է եղել վրացերեն շինարարական արձանագրությամբ մի քար, որն իբր հուշարձանի նորոգման ժամանակ փոխարինվել է հայերենով։ Վերջինս 1933 թվականից նույնպես տեղում չի եղել։

Գյուղի շրջակայքում եղել է հին բնակավայր, որը թվագրվում է վաղ միջնադարին և որի գոյության մասին վկայում է գյուղին հարակից բերդասարում գտնվող հնադարյան համանուն բերդը։ Բերդի մասին մի շարք ավանդապատումներ և վարկածներ կան։ Վարկածներից մեկի համաձայն այն կիկլոպյան ամրոց է։ Բերդն ունի նաև ստորգետնյա ճանապարհ։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Ղաուրմացիներ
------------

* Խաժակ Եփրիկյան

Տես նաև
-------

* Սամցխե-Ջավախք
* Նինոծմինդայի մունիցիպալիտետ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014»։ საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური։ ნოემბერი 2014։ Վերցված է 26 ივლისი 2016
2. ↑
3. ↑

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Նինոծմինդայի շրջան |
| --- |
|  |
| Վարչական կենտրոն | ք. Նինոծմինդա |  |
|  |
| Գյուղեր | Ասփարա • Գանձա • Գորելովկա • Դիլիֆ • Եֆրեմովկա • Թորիա • Ժդանովական • Խոջաբեկ • Կաթնատու • Հեշտիա • Ղաուրմա • Ղուլալիս • Մամզարա • Մեծ Արագյալ • Մեծ Գոնդուրա • Մեծ Խանչալի • Նոր Խուլգումո • Ջիգրաշեն • Ռոդիոնովկա • Սամեբա • Սաթխա • Սպասովկա • Վլադիմիրովկա • Տամբովկա • Ուչմանա • Փոքր Արքալի • Փոքր Գոնդուրա • Փոքր Խանչալի • Փոքր Խորենիա • Փոկա • Հեշտիա • Օրլովկա • Օրոջալար |
|  |
| Պորտալ:Վրաստան |

 |