**Աննա Մարիա Կատարինա «Կատա» Դալստրյոմ** (շվեդ.՝ Kata Dalström, ի ծնե՝ **Կարլբերգ**, *Carlberg*, դեկտեմբերի 18, 1858(1858-12-18), Դալհեմսի ծխական համայնք, ոչ էլ առնետ պարզապես, Շվեդիա - դեկտեմբերի 11, 1923(1923-12-11), Ստոկհոլմ քաղաք, Փոխմարզպետի պաշտոն, Շվեդիա), շվեդ սոցիալիստ և գրող, հայտնի է որպես Շվեդիայում «սոցիալիստական բանվորական շարժման մայր»։

Կենսագրություն
--------------

Կ. Դալստրյոմը Կոմունիստական ինտերնացիոնալի երկրորդ կոնգրեսում (1920): Դիմանկարը՝ Իսահակ Բրոդսկու
Կատա Դալստրյոմը ծնվել է 1858 թվականի դեկտեմբերի 18-ին հարուստ պրոֆեսորի ընտանիքում։ Նրա հայացքները ձևավորվել են Էլլեն Կեյի և Կնուտ Վիկսելլի մտավոր շրջանում, որոնք տանում էին նախ ազատականությանը, իսկ այնուհետև սոցիալիզմին։ 1870-1880-ական թվականներին ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Շվեդիայում արմատական բուրժուական կանանց շարժմանը։ Զբաղվել է սոցիալական աշխատանքով, երեխաներին և երիտասարդ մայրերին օգնություն ցուցաբերելով, ինչպես նաև մշակույթի պատմությամբ։

1894-1917 թվականներին եղել է Շվեդիայի սոցիալ-դեմոկրատական աշխատանքային կուսակցության ակտիվիստ։ Համագործակցել է «Socialdemokraten», «Stormklockan» և «Politiken» սոցիալիստական հրատարակչությունների հետ։ Մասնակցել է կուսակցության համագումարներին 1897 թվականին Ստոկհոլմում, 1900 թվականին Մալմյոյում և 1902 թվականին նորից Ստոկհոլմում։ 1900-1905 թվականներին եղել է Շվեդիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության (ՇՍԴԿ) գործկոմի անդամ՝ դառնալով շվեդական կուսակցությունների ղեկավարությանը մասնակցած առաջին կինը։ 1910 թվականին Կոպենհագենում կայացած Սոցիալիստական միջազգային կոնգրեսում եղել է շվեդական պատվիրակության անդամ։

1898 թվականից մասնակցել է արհմիութենական աշխատանքներին։ 1902 թվականից ներառված է եղել համաշվեդական գործադուլային կոմիտեի կազմում, ներգրավվել է 1905, 1908 և 1911 թվականների խոշոր գործադուլների կազմակերպմանը։ Համարվել է Շվեդիայի բանվորական շարժման ամենաուժեղ և հանրաճանաչ ագիտատորներից մեկը։ Հանդես է եկել Շվեդիայի և Նորվեգիայի միացյալ թագավորության դադարեցման և Շվեդիայից Նորվեգիայի անկախացման օգտին։

Չնայած Կատա Դալստրյոմը, լինելով անարխիզմի հակառակորդ, սատարել է Կարլ Բրանտինգին ընդդեմ Հինկե Բերգեգրենի, բայց միշտ պատկանել է սոցիալ-դեմոկրատների ձախ թևին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ միացել է Ցիմերվալդի ձախերին։

1917 թվականին միացել է Շվեդիայի կոմունիստական կուսակցությանը։ Կատա Դալստրյոմը մասնակցել է Կոմինտերնի 2-րդ կոնգրեսի աշխատանքներին (Մոսկվա, 1920)։ Այնուամենայնիվ, նա անհանգստացած էր ԽՍՀՄ-ում աճող հակաժողովրդավարական տենդենցներից և Ցետ Հյոգլունդի հետ հեռացել է կոմունիստական կուսակցությունից՝ մնալով բավականին արմատական ձախ դիրքերում։

Կոմունիստական կուսակցության հետ անհամաձայնության պատճառների թվում էր նաև կրոնական հարցը. որպես տոլստոյականության և քրիստոնեական կոմունիզմի կողմնակից՝ Դալստրյոմը սոցիալիստական գաղափարները գտել է միանգամայն համատեղելի քրիստոնեական վարդապետության հետ և պաշտպանել է վերադարձը «սկզբնական քրիստոնեությանը» («Կոմունիստը կարո՞ղ է լինել քրիստոնյա» հարցին նա պատասխանել է. «Իսկ կապիտալիստը կարո՞ղ է քրիստոնյա լինել»): Իր կյանքի վերջում նա իրեն հայտարարել է բուդդիստ։

Դալստրյոմը գրել է մի շարք աշխատանքներ Շվեդիայի բանվոր դասակարգի դրության մասին, գեղարվեստական ստեղծագործություններ, աշխատանքներ սկանդինավյան դիցաբանության և լեգենդների վերաբերյալ, ինչպես նաև շվեդերեն է թարգմանել Կարլ Մարքսի որոշ աշխատանքներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  Anna Maria Katarina (Kata) Dalström (շվեդերեն) — 1917.
2. 1 2 3 4 5 6  Anna Maria Katarina (Kata) Dalström 1858-12-18 — 1923-12-11 Författare, agitator
3. ↑  Dalström, ANNA MARIA KATARINA — Svenskagravar.se.
4. ↑  Sten nr 196 – Kata Dahlström
5. ↑  LIBRIS — 2018.
6. 1 2 3 4  Anna Maria Katarina (Kata) Dalström, Svenskt biografiskt lexikon, hämtad 2015-11-17.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Illustrations for Nordiska Gudasagor berättelse för Ungdomen, published in serial form in Ungdomsvännen: Vols. 12-13, 1907-08.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական · Շվեդական կենսագրական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 4065829 · GND: 118889761 · ISNI: 0000000120999841 · LCCN: nr97016321 · NTA: 135633958 · LIBRIS: 183307 · SUDOC: 083731679 · VIAF: 25400730 · WorldCat VIAF: 25400730 |

 |

 |