Միայնակ Ջորջը, 2007 թվականի լուսանկար
**Միայնակ Ջորջ** (իսպ.՝ Solitario Jorge; անգլ.՝ Lonesome George, մոտ 1910, Pinta Island, Էկվադոր - հունիսի 24, 2012(2012-06-24), Պուերտո-Այորա), գալապագոսյան կրիայի արու, համարվում է աբինգդոնյան կրիայի միակ և վերջին ներկայացուցիչը (*լատին․՝ Geochelone nigra* ssp. *abingdoni*): Ջորջը Գալապագոսյան կղզիների բնության պահպանության խորհրդանիշն է։

Ջորջը գտնվել է 1972 թվականին հունգար գիտնական Յ. Վագվյոլդիի կողմից Պինտա կղզում (փոքրիկ կղզի կղզեխմբի հյուսիսում, անվանում են նաև Աբինգդոն)։ Անվանվել է ի պատիվ ամերիկացի դերասան Ջորջ Գոբելի (անգլ.՝ George Gobel): Տեսականորեն այս տիպի կրիաները կարող են պահպանել իրենց բեղնունակությունը նաև 200 տարեկանում։ Ջորջի սատկելուց հետո Աբինգդոնյան կրիայի տեսակը համարվում է անհետացած։

Ջորջը պահվում էր Սանտա-Կրուս կղզում Դարվինյան հետազոտական կենտրոնի կողմից։

Մի ամբողջ տասնամյան կենդանաբանները փորձել են Ջորջից սերունդ ստանալ, բայց ապարդյուն։ Որոշ ժամանակ գիտնականները ենթադրում էին, որ Ջորջը ընդհանրապես ունակ չի բեղմնավորման, սակայն դա այդպես չէր։ 2007 թվականի մայիսին 2000 կրիաների գենետիկական ուսումնասիրություններից հետո ի հայտ է եկել արու, որը գենետիկորեն նման է եղել Ջորջին, հիբրիդ հանդիսանալավ և հայրական կողմից ազգակից լինենով Ջորջին, դրանից հետո սերնդի շարունակման հույս է հայտնվել։ Բեղմնավորումը տեղի ունեցավ, սակայն պարզվեց ձվի սաղմը անկենսունակ էր։

Երբեմն Ջորջին անվանում են *աշխարհի ամենահայտնի ամուրին*։

Միայնակ Ջորջին է նվիրված Հենրի Նիկոլսի «Միայնակ Ջորջը. աշխարհի ամենահայտնի կրիայի կյանքն ու սերը» գիտա-ճանաչողական գիրքը (անգլ.՝ Lonesome George: The Life and Loves of world's most famous tortoise):

2012 թվականի հունիսի 24-ին այդ յուրօրինակ սողունի մարմինն առանց կյանքի նշանների գտավ արգելավայրի վերակացու, 40 տարի կրիային խնամող Ֆաուստո Լյերենոն. Одинокий Джордж скончался в возрасте около 100 лет: Կրիան այդպես էլ սերունդ չտվեց։ Դա նշանակում է տվյալ տեսակի անհետացում։ Բացահայտումից հետո կրիային բալզամապատեցին և որպես ցուցանմուշ դրվեց տեղի թանգարանում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. 1 2
3. ↑  "Последний доживший до наших дней самец галапагосской черепахи рискует не оставить потомства". newsru.com. 2008 թ․ նոյեմբերի 12. Արխիվացված է the original 2012 թ․ հունիսի 25-ին. Retrieved 2012 թ․ հունիսի 25. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  "Ученые теряют подвид гигантских черепах: последний известный представитель - импотент". newsru.com. 2007 թ․ հուլիսի 4. Արխիվացված է the original 2012 թ․ հունիսի 25-ին. Retrieved 2012 թ․ հունիսի 25. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
5. 1 2  "Умер символ Галапагосских островов Одинокий Джордж - последняя в своем роде черепаха". newsru.com. 2012 թ․ հունիսի 25. Արխիվացված է the original 2012 թ․ հունիսի 25-ին. Retrieved 2012 թ․ հունիսի 25. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
6. ↑  *John Tierney* A Lonesome Tortoise, and a Search for a Mate. — The New York Times, 8 мая 2007.
7. ↑  *Henry Nicholls* Lonesome George. — Palgrave Macmillan, 2007. — 256 с. — ISBN 978-0-330-45011-9
8. 1 2 3  "На Галапагосских островах скончалась последняя в мире гигантская черепаха Пинто". rbc.ru. 2012 թ․ հունիսի 25. Արխիվացված է the original 2012 թ․ հունիսի 25-ին. Retrieved 2012 թ․ հունիսի 25. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
9. ↑  "Умерла последняя гигантская галапагосская черепаха". *Lenta.ru*. 2012 թ․ հունիսի 25. Արխիվացված է the original 2012 թ․ հունիսի 25-ին. Retrieved 2012 թ․ հունիսի 25. `{{cite news}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Աղբյուրներ
----------

* 
* (անգլ.)