Շտեֆանսպլաց
**Շտաֆանսպլաց** (գերմ.՝ Stephansplatz, «Ստեփանոսի հրապարակ»), հրապարակ, որ գտնվում է Վիեննայի Ներքին քաղաքի կենտրոնում։ Հրապարակում է գտնվում Սուրբ Ստեփանոսի մայր տաճարը, որը Ավստրիայի մայրաքաղաքի գլխավոր խորհրդանիշերից է։ Շտեֆանսպլացը Վիեննայից դուրս եկող ավտոճանապարհների զրոյական կիլոմետրն է։ Հրապարակը փայլուն օրինակ է այն բանի, թե ինչպես կարող են ճարտարապետական հին և նոր ոճերը ներդաշնակորեն զուգադրվել։

Պատմություն
-----------

Հրապարակի պատմությունը սերտորեն առնչվում է տաճարի պատմությանը, որի առաջին շինությունը կառուցվել է 1137-1147 թվականներին։ Մինչև 1200 թվականը տաճարը գտնվել է Վիեննայի սահմաններից դուրս։ Քաղաքի` դեպի արևելք ընդարձակման հետ 13-րդ դարում տաճարի շուրջ սկսվել է հրապարակը ձևավորող շինությունների կառուցումը։ 15-րդ դարի սկզբից Շտեֆանսպլացը քաղաքի գլխավոր հրապարակն է։ Մինչև 1732 թվականը հրապարակի տարածքում եղել է գերեզմանոց։ Այնտեղ գտնվել է Սուրբ Մագթաղինեի կապելլան (die Magdalenskapelle), որ ոչնչացել է 1781 թվականի հրդեհից։ Կապելլայի տակ եղել է Սուրբ Վիրգիլիոս (die Virgilkapelle) ստորգետնյա կապելլան, որ բացահայտվել է 1973 թվականին՝ մետրոյի շինարարության ժամանակ։ Սուրբ Վիրգիլիոսի կապելլայի ուրվապատկերը խճանկարով պատկերված է հրապարակում` տաճարից արևելք։

19-րդ դարի վերջին հրապարակը և շրջակա կառույցները վերակառուցվել են, կառուցվել են մի շարք նոր շինություններ։ Դրա արդյունքում Շտեֆանսպլացը միացել է Շտոկ իմ Այզեն հրապարակին, որ ելք ունի Կերնտներշտրասե և Գրաբեն փողոցներ։

1945 թվականին հրապարակը և տաճարը խիստ տուժել են ռմբակոծություններից։

1978 թվականին հրապարակի տակ բացվել է մետրոյի №1 գծի համանուն կայարանը, իսկ 1991 թվականին՝ 3-րդ գծի կայարանը։

1990 թվականին հրապարակի արևմտյան մասում` *Philipp Haas & Söhne* ընկերության շենքի տեղում, կառուցվել է Հաասի տունը (Haas-Haus), որ խիստ առանձնանում է պատմական շենքերի ֆոնին։

Հրապարակը զբոսաշրջիկների շրջանում մեծ հեղինակություն վայելող վայր է Վիեննայում։ Բացի հյուսիսարևելյան կողմից` այն բացառապես հետիոտնային է, որտեղ ելք ունեն տաճարը, մետրոյի կայարանը, մի քանի խանութներ ու սրճարաններ։ Արևելյան անկյունում կա ֆիակրաների կայարան և ստորգետնյա ավտոկայանատեղի։

Հետաքրքիր փաստեր
----------------

1994 թվականին հրապարակում կայացել են «Կոմիսար Ռեքս» հեռուստասերիալի դրվագների նկարահանումներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Haas-Haus". Glass Steel and Stone. Retrieved September 30, 2006.
2. ↑  "Virgilkapelle". Wien Museum. Archived from the original on April 27, 2006. Retrieved September 30, 2006.
3. ↑  Earlier still, until the 18th century, Stock-im-Eisen-Platz was the Alt-Roßmarkt or Old Horsemarket; Gustav Adolph Schimmer, Das alte Wien. Darstellung der alten Plätze und merkwürdigsten jetzt grösstentheils verschwundenen Gebäude Wien's nach den seltensten gleichzeitigen Originalen. Mit einem erlauternden Texte aus den bewahrtesten Geschichtsquellen, volume 8 Vienna: Zamarski, 1855, p. 14.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Շտեֆանսպլացի 360°-ի համայնապատկեր Archived 2017-08-22 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4449606-0 · VIAF: 241199724 · WorldCat VIAF: 241199724 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Վիեննայի տեսարժան վայրեր |
| --- |
|  |
| Քաղաք | Ներքին քաղաք • Ռինգշտրասե • Գրաբեն  • Կոլմարկտ • Քերնտներշտրասե • Շտեֆանսպլաց • Կարլսպլաց • Ամ-Հոֆ |
|  |
| Պալատներ և կալվածքներ | Բելվեդեր • Շյոնբրուն • Հոֆբուրգ • Լիխտենշտայնների պալատ |
|  |
| Հասարակական շինություններ | Հունդերտվասերի տուն • Դանուբյան աշտարակ • Վիեննայի պետական օպերա • Կուրսալոն |
|  |
| Թանգարաններ և հուշարձաններ | Վիեննայի գեղարվեստի ակադեմիա • Ալբերտինա պատկերասրահ • Բելվեդեր պատկերասրահ • Լեոպոլդ թանգարան • Բնագիտության պատմության թանգարան • Արվեստի պատմության թանգարան • Վիեննայի ռազմապատմական թանգարան • Զիգմունդ Ֆրոյդի թանգարան • Մոցարտի տուն |
|  |
| Վանքեր և տաճարներ | Սուրբ Ստեփանոսի մայր տաճար • Կապուցիներկիրխե • Կարլսկիրխե • Վոթիվկիրխե |
|  |
| Զբոսայգիներ, այգիներ | Վիեննայի համալսարանի բուսաբանական այգի • Պրատեր • Շյոնբրունի կենդանաբանական այգի • Դոնաուինզել |

 |