**Գեորգի Միխայլովիչ Գրեչկո** (ռուս.՝ Георгий Михайлович Гречко, մայիսի 25, 1931(1931-05-25), Լենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - ապրիլի 8, 2017(2017-04-08), Մոսկվա, Ռուսաստան), խորհրդային տիեզերագնաց-օդաչու, Խորհրդային Միության կրկնակի հերոս (1975, 1978), տեխնիկական գիտությունների թեկնածու (1967)։

Կենսագրություն
--------------

### Վաղ տարիներ

Գեորգի Գրեչկոն ծնվել է 1931 թվականի մայիսի 25-ին Լենինգրադում (այժմ՝ Սանկտ Պետերբուրգ), աշխատավորի ընտանիքում։ Մայրը ծնունդով Բելառուսիայի Չաշնիկի քաղաքից էր։ 1955 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է Լենինգրադի մեխանիկական համալսարանը։ 1966 թվականից եղել է ԽՍՀՄ տիեզերագնացների ջոկատում։

### Տիեզերական թռիչքներ

1975 թվականի հունվարի 11-ին Ալեքսեյ Գուբարևի հետ, որպես բորտինժեներ, թռիչք է կատարել դեպի տիեզերք՝ «Սոյուզ-17» փոխադրական տիեզերանավով։ 1975 թվականի հունվարի 12-ին տիեզերանավը կցվել է «Սալյուտ-4» ուղեծրային գիտակայանին (երկրամերձ ուղեծրում էր 1974 թվականի դեկտեմբերի 26-ից), և թռիչքը շարունակվել է «Սալյուտ-4» ուղեծրակայանով։ Թռիչքի տևողությունը կազմել է 29 օր, 13 ժամ, 20 րոպե։ 1975 թվականի փետրվարի 9-ին, «Սոյուզ-17» փոխադրական տիեզերանավի և «Սալյուտ-4» կայանի տարակցումից հետո, անձնակազմը վայրէջք է կատարել «Սոյուզ-17» տիեզերանավով։

1977 թվականի դեկտեմբերի 10-ից 1978 թվականի մարտի 16-ը Յուրի Ռոմանենկոյի հետ, որպես բորտինժեներ, թռիչք է կատարել տիեզերք՝ «Սոյուզ-26» տիեզերանավով և «Սոյուզ-6» ուղեծրային գիտակայանով։ 9 օր, 10 ժամ տևած թռիչքի ընթացքում ուղեծրային գիտակայանին է կցվում «Սոյուզ-27» տիեզերանավը (անձնակազմ՝ Վլադիմիր Ջանիբեկով, Օլեգ Մակարով), «Պրոգրես-1» փոխադրական տիեզերանավը և «Սոյուզ-28» տիեզերանավը (անձնակազմ՝ Ալեքսեյ Գուբարև, Վլադիմիր Ռեմեկ)։ Վերադարձել է «Սոյուզ-27» տիեզերանավով։ Շնորհվել է Չեխոսլովական ԽՍՀ հերոսի կոչում։

1985 թվականի սեպտեմբերի 17-սեպտեմբերի 26-ը Գրեչկոն, որպես բորտինժեներ, հրամանատար Վլադիմիր Վասյուտինի և տիեզերագնաց-հետազոտող Ալեքսանդր Վոլկովի հետ երրորդ անգամ թռիչք է կատարում տիեզերք՝ «Սոյուզ Տ-14» տիեզերանավով և «Սալյուտ-7» ուղեծրային գիտակայանով։ «Սալյուտ-7»-«Սոյուզ Տ-13»-«Սոյուզ Տ-14» ուղեծրային համալիրում աշխատանքն իրականացնելուց հետո Երկիր է վերադառնում Վլադիմիր Ջանիբեկովի հետ՝ «Սոյուզ Տ-13» տիեզերանավով։ Կատարելով այդ թռիչքը 54 տարեկան հասակում, նա 13 տարի շարունակ համարվում էր ԽՍՀՄ/Ռուսաստանի ամենատարեց մարդը, ով եղել է տիեզերքում (1955 թվականին այդ ձեռքբերումը կրկնեց Գենադի Ստրեկալովը, իսկ 1998 թվականին՝ անցավ Վալերի Ռյումինը)։

### Այլ գործունեություն

Ավտոսպորտի վարպետ, ունի պարաշյուտային սպորտի առաջին կարգ (64 ցատկ), սավառնարվեստի և հրաձգության երկրորդ կարգ, ինքնաթիռային սպորտի երրորդ կարգ։

1977-1990 թվականներին «Այս ֆանտաստիկ աշխարհը» հեռուստածրագրի հաղորդավար։

Ռեժիսոր Պավել Արսենովի «Մանուշակագույն գունդ» (1987) ֆիլմի գլխավոր խորհրդական, եղել է նաև ռեժիսոր Բորիս Իվչենկոյի «Երկվորյակների համաստեղության տակ» ֆիլմի (1979) խորհրդականը։

Նկարահանվել է «Не послать ли нам... гонца?» (1998) ֆիլմում՝ իր դերում։

2005 թվականի հունիսի 28-ին հասարակության 50 այլ ներկայացուցիչների հետ ստորագրել է «ЮКОС» նավթային ընկերության նախկին ղեկավարներին պատասխանատվության ենթարկելուն ուղղված նամակը։

Գրքեր
-----

* «Земля — наш дом во Вселенной» (Г. М. Гречко, А. И. Мелуа, А. Б. Пешков, Н. П. Селиванов, 1983, Стройиздат)
* «В кадре — планета» (Г. М. Гречко, А. И. Мелуа, 1984, Советская Россия)
* «Старт в неизвестность» (Г. М. Гречко, 1989, Правда)
* «Космонавт № 34. От лучины до пришельцев» (Г. М. Гречко, 2013, ОЛМА Медиа Групп)
* «С. П. Королёв. Энциклопедия жизни и творчества» - под редакцией В. А. Лопота, РКК "Энергия" им. С. П. Королёва, 2014 г. ISBN 978-5-906674-04-3

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Гречко Георгий Михайлович // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
2. 1 2  MAK (польск.)
3. 1 2 3 4  Умер космонавт Георгий Гречко — TASS.
4. ↑  Биография на astronaut.ru
5. ↑  Обращение деятелей культуры, науки, представителей общественности в связи с приговором, вынесенным бывшим руководителям НК *ЮКОС*

Արտաքին հղումներ
----------------

* Георгий Михайлович Гречко
* Видео-интервью Гречко о фантастике Archived 2012-01-06 at the Wayback Machine.
* Георгий Гречко в передаче «Школа злословия»
* Официальный сайт администрации г. Байконур. Почётные граждане города.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Երկրի հերոսներ · Internet Movie Database · Find A Grave · Rodovid |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 1051679109 · GTAA: 104445 · ISNI: 0000000069800218 · LCCN: n84035302 · NTA: 128955945 · NUKAT: n2016085355 · SUDOC: 243836872 · VIAF: 286215437 · WorldCat VIAF: 286215437 |

 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 210)։*  |