recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ալեքսանդր Նիկոլայի Առաքելյան** (1923, Խնածախ, Հայաստան - 1987), հայ մանկավարժ։ ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցիչ (1965):

Կենսագրություն
--------------

Ալեքսանդր Առաքելյանը ծնվել է 1923 թվականին Գորիսի շրջանի Խնածախ գյուղում։ 1941 թվականին ավարտել է Գորիսի մանկավարժական ուսումնարանը և ուսուցչական գործունեություն ծավալել հայրենի գյուղում։ 1942 թվականին զորակոչվել է գործող բանակ։ Հյուսիսային Կովկասի ազատագրման մարտերին մասնակցել է 89-րդ հայկական հրաձգային դիվիզիայի 390-րդ գնդի կազմում։ Մասնակցել է Մոզդոկի, Մոլգոբեկի, Նալչիկի մատույցներում մղված մարտերին։ 1943 թվականին ծանր վիրավորվել է և, որպես պատերազմի հաշմանդամ, զորացրվել բանակից։

1943-1947 թվականներին սովորել և ավարտել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի պատմության ֆակուլտետը։ Երկար տարիներ կատարել է մանկավարժական, դաստիարակչական աշխատանքներ։ Եղել է Գորիսի №2 միջնակարգ դպրոցի ուսմասվար, ՀԿԿ շրջկոմի պրոպագանդայի և ագիտացիայի բաժնի վարիչ, 1957-1983 թվականներին վարել է շրջանային ժողկրթբաժվարի պաշտոնը։ Կյանքի վերջին տարիներին եղել է Գորիսի շրջսովետի գործկոմի սոցապ բաժնի վարիչ։

Մարտական և աշխատանքային աչքի ընկնող ծառայությունների համար Առաքելյանը պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով, «Մարտական ծառայությունների համար», Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար, «Աշխատանքի վետերան» և այլ մեդալներով ու պատվոգրերով։ 1965 թվականին Առաքելյանին շնորհվել է հանրապետության վաստակավոր ուսուցչի կոչում։

Ալեքսանդր Առաքելյանը մահացել է 1987 թվականին։

Մրցանակներ և պարգևներ
---------------------

* Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան
* «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալ
* «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալակիր
* «Աշխատանքի վետերան» մեդալ
* ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցիչ (1965)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Հայաստանի ուսուցիչները Մեծ հայրենականում։ 3 գիրք։ Հարությունյան, Աշոտ Հովսեփի, Մելքումյան, Հայկազ Ստեփանի, Սուքիասյան, Աղվան Ղազարի։ Երևան, «Լույս», 1987:
**Վասիլի Կարասյով** (ռուս.՝ Василий Николаевич Карасев, ապրիլի 14, 1971(1971-04-14), Լենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս նախկին պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ ու մարզիչ։ Եղել է Սանկտ Պետերբուրգի «Զենիթ» բասկետբոլային թիմի գլխավոր մարզիչը։

Մասնագիտական խաղային կարիերա
----------------------------

Մի քանի տարվա ընթացքում Կարասյովը եղել է Ռուսաստանի սուպերլիգայի «ԲԿՄԱ Մոսկվա» բասկետբոլային ակումբի մեկնարկային խաղարկողը Եվրալիգայում։ Այդ թիմի կազմում դուրս է եկել 1996 թվականի Եվրալիգայի քառորդ եզրափակիչ։ 1997, 1998 և 1999 թվականներին ընտրվել է ՖԻԲԱ Եվրոպայի ամենամյա ՖԻԲԱ եվրոաստղերի ցուցադրական խաղերում։ Համարվել է 1990-ական թվականների լավագույն եվրոպական խաղարկողներից մեկը։

Խաղային կարիերա Ազգային հավաքականի կազմում
------------------------------------------

Կարասյովը 1993 թվականից մինչև 2003 թվականն ընկած ժամանակահատվածում Ռուսաստանի տղամարդկանց բասկետբոլի ազգային հավաքականի մեկնարկային խաղարկողն է եղել։ Այդ հավաքականի կազմում նվաճել է Եվրագավաթի երկու մեդալ՝ 1993 թվականին արծաթե մեդալ և 1997 թվականին՝ բրոնզե մեդալ։ Նվաճել է նաև բասկետբոլի աշխարհի առաջնության երկու արծաթե մեդալ 1994 և 1998 թվականներին։

1998 թվականի ՖԻԲԱ-ի Աշխարհի առաջնությունում արժանացել է լավագույն հինգ խաղացողներին տրվող մրցանակին։

Մարզչական կարիերա
-----------------

Պրոֆեսիոնալ բասկետբոլ խաղալը թողնելուց հետո Կարասյովը սկսել է աշխատել որպես բասկետբոլի մարզիչ։ Դարձել է «Տրիումֆ Լյուբերցի» թիմի գլխավոր մարզիչը, որը հետագայում՝ 2012 թվականին անվանափոխվել է Սանկտ Պետերբուրգի «Զենիթի»։

Անձնական կյանք
--------------

Վասիլին Ռուսաստանի բասկետբոլի ազգային հավաքականի ավագ խաղացող Սերգեյ Կարասյովի հայրն է, որը հանդես է եկել նաև «Կանտոն Չարջ», «Կլիվլենդ Կավալիերս», Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի անդամ «Բրուքլին Նեթս» պրոֆեսիոնալ բասկետբոլային ակումբների կազմում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «archive.fiba.com: Players». *archive.fiba.com*. Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 28-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* FIBA Player Profile
* FIBA Europe Player Profile
* Euroleague.net Player Profile
* EuroCup Coaching Profile

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Վասիլի Կարասյով» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Basketball-Reference.com (Եվրոպա) · DraftExpress · Eurobasket.com (խաղացող) · Eurobasket.com (մարզիչ) · EuroLeague (խաղացող) · RealGM · Միացյալ լիգա ՎՏԲ · ՌՆՖ · ՖԻԲԱ |

 |
**Մեծ ջրվեժներ**, ջրվեժների և սահանքների շարք Պոտոմակ գետի վրա։ Գտնվում է Մոնտգոմերի շրջանի, Մերիլենդն և Ֆերֆակս շրջանի Վիրջինիայի սահմանին։ Մեծ ջրվեժ պարկը կառավարվում է ազգային պարկի ծառայության կողմից, որը գտնվում է Վիրջինայի հարավային ափերին, իսկ Չիզապիկ ու Օհայո պարկը գտնվում է գետի հյուսիսային ափերին՝ Մերիլենդում։ Պոտոմակը և ջրվեժները ամբողջովին Մերիլենդի տարածքում, և՛ նահանգի և՛ վարչաշրջանի սահմանները գտնվում են ափի հարավային մասում։

Տեսարժան վայրեր կան և՛ Մերիլենդի, և՛ Վիրջինայի կողմից։ Բիլլի Գոթ արահետը Բեը կղզու վրա հասանելի է Մերիլենդից, որից երևում է Մեծ ջրվեժը, ինչպես նաև Օլմստեդ կղզուց։ Վիրջինայի կողմում կան տեսարժան վայրեր։

Մեծ ջրվեժների տարածքը հայտնի է բացօթյա միջոցառումների համար, ինչպիսիք են նավարկությունը, ռաֆտինգը, ժայռամագլցումը և արշավները։

Պատմություն
-----------

35000 տարի առաջ Պոտոմակ գետը հոսելով ձևավորում է Մեծ ջրվեժները։

Պոտոմակի հոսքը էապես դանդաղում է, երբ հոսելով հատում է ջրվեժը և անցնում Մեթեր կիրճի միջով։ Հորդառատ անձրևներն ու ձյունը գետի ջրհավաք ավազանում առաջացնում են ջրհեղեղներ, որոնք հարվածում են ժայռերին և նույնիսկ սպառնում են հարակից պարկի զբոսաշրջային կենտրոնին։

Ջրհեղեղից առաջացած ժայռերն ու գետի կիրճերը փոխակերպված ապարներ են։

Մուլտիմեդիա
-----------

* Մեծ ջրվեժի համայնապատկերը ՎիրջինայիցՄեծ ջրվեժի համայնապատկերը Վիրջինայից
* Մեծ ջրվեժի համայնապատկերը ՄերիլենդիցՄեծ ջրվեժի համայնապատկերը Մերիլենդից

Պոտոմակ գետի Մեծ ջրվեժը Վիրջինայի և Մերիլենդի միջև Միացյալ Նահանգներում։ Հունվարի 1, 2014

Ջրանցքներ
---------

Մեծ ջրվեժի շուրջ ձեռնարկվում են ջրանցքների կառուցման տարբեր փորձեր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Great Falls of the Potomac : Image of the Day». NASA. 2004 թ․ հուլիսի 29. Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ սեպտեմբերի 22-ին. Վերցված է 2010 թ․ օգոստոսի 17-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Great Falls Visitor Center official site
* Great Falls Park official site
* Great Falls rages and roars in Potomac flood (photos and video) - Washington Post (17 May 2014)
* Great Falls Timeline by NPS

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Պոտոմակի մեծ ջրվեժներ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: sh87005231 · VIAF: 315144249 · WorldCat VIAF: 315144249 |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Աբեղյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Սուրեն Մանուկի Աբեղյան** (ապրիլի 5, 1911(1911-04-05), Երևան, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - հունիսի 2, 1996(1996-06-02), Սան Ֆրանցիսկո, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), հայ թատերագիր, դերասան։

Եղել է Մանուկ Աբեղյանի որդին, Մհեր Աբեղյանի եղբայրը։

Կենսագրություն
--------------

1931 թվականին ավարտել է Երևանի Սունդուկյանի անվան թատրոնի ստուդիան։ 1929-1941 թվականներին եղել է նույն թատրոնի դերասան։ Մասնակցել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«Հայրենական մեծ պատերազմ»*, 1941-1945) գործողություններին։ 1942 թվականին գերի է ընկել և տարվել Գերմանիա։ 1949 թվականին հաստատվել է ԱՄՆ-ում։ 1954 թվականին Լոս Անջելեսում կազմակերպել է «Նորք» թատերախումբը։

1954-1962 թվականներին թատերախմբի ուժերով բեմադրել է Գաբրիել Սունդուկյանի «Խաթաբալա», «Պեպո», Ալեքսանդր Շիրվանզադեի «Պատվի համար», «Չար ոգի», Հակոբ Պարոնյանի «Պաղտասար աղբար» և այլ պիեսներ։ Գրել է նաև թատերգություններ՝ «Համբերդի ծաղրածուն» (1988), «Ֆէդայիններ կամ կապոյտ զնգուն հուլունքներ», «Խավարման գիշեր» (1988)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Ով ով է։ Հայեր» հանրագիտարան, հատոր առաջին, գլխ. խմբ. Հովհ. Այվազյան, հայկական հանրագիտարան հրատ. Երևան, 2007, էջ 13։
2. ↑  «Սուրեն Աբեղյանի կենսագրությունը avproduction.am կայքում». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 5-ին. Վերցված է 2018 թ․ փետրվարի 18-ին.
3. ↑  Աբեղյան, Սուրեն Մանուկի (1988). *Համբերդի ծաղրածուն։ Թատերգութիւն երեք գործողութեամբ*. Լոս Անճելըս: տպագրություն Շիրակ.
4. ↑  Աբեղյան, Սուրեն Մանուկի (1996). Բախչինյան, Հենրիկ Գրիգորի (ed.). *Խաւարման գիշեր։ Բան գրուած ընթերցանութեան կամ ասմունքող գուսանների համար։ Թատերգություն երեք գործողությամբ*. Գրականության և արվեստի թանգարան. Երևան: ԳԱԹ հրատարակություն.
**Պոգրի սաֆարի** (ֆր.՝ Safari de Peaugres), կենդանաբանական այգի և զվարճանքների կենտրոն, որը գտնվում է Ֆրանսիայի Հանրապետության Օվերն Ռոն Ալպեր երկրամասի Արդեշի դեպարտամենտի Պոգր փոքրիկ բնակավայրում։ Համարվում է Արդեշի դեպարտամենտի ամենազբոսաշրջային օբյեկտներից մեկը, որի ընդհանուր տարածքը կազմում է շուրջ 80 հեկտար։

Հիմնադրվել է 1974 թվականին՝ ֆրանսիացի ձեռնարկատեր և ներդրող Պաու դե Լա Պանուսի կողմից։ Ներկայումս այն հանդիսանում է պետության սեփականությունը։ Կենդանաբանական այգին համալրված է շուրջ 120 տեսակի 800 կենդանիներով, այդ թվում՝ կաթնասուններով (ծովային ևս), վայրի թռչուններով, սողուններով, երկկենցաղներով և ձկներով։ Պոգրի սաֆարին կենդանաբանական այգիների և ակվարիումների համաշխարհային և եվրոպական ասոցիացիաների անդամ է և համապատասխանում է բոլոր միջազգային չափանիշներին։

Տես նաև
-------

* Զբոսաշրջությունը Ֆրանսիայում

Պատկերասրահ
-----------

**Այգու կենսաբազմազանություն**
* Վեցզոտանի զրահակիր (Euphractus sexcinctus)՝ Հարավային Ամերիկայի բնաշխարհիկՎեցզոտանի զրահակիր *(Euphractus sexcinctus)*՝ Հարավային Ամերիկայի բնաշխարհիկ
* Սովորական փոկ` (Phoca vitulina)՝ տարածված են Հյուսիսային Սառուցյալ օվկիանոսի ջրերումՍովորական փոկ` *(Phoca vitulina)*՝ տարածված են Հյուսիսային Սառուցյալ օվկիանոսի ջրերում
* Բորենի (Hyaenidae)` տարածված է Աֆրիկայում և ԱսիայումԲորենի *(Hyaenidae)*` տարածված է Աֆրիկայում և Ասիայում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Պոգրի սաֆարին արդեն քառասուն տարեկան է». Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ հունիսի 18-ին. Վերցված է 2018 թ․ հուլիսի 2-ին.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Պոգրի սաֆարի» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | ՅուԹյուբ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 139776406 · WorldCat VIAF: 139776406 |

 |
**Անդրանիկ Մելքոնի Պետրոսյանց** (մայիսի 8, 1906(1906-05-08), Վլադիկավկազ, Ռուսական կայսրություն և Վլադիվոստոկ, Ռուսական կայսրություն - հոկտեմբերի 3, 2005(2005-10-03), Մոսկվա, Ռուսաստան), հայ խորհրդային գիտնական և պետական գործիչ։ Պահեստի գեներալ-մայոր (1944), ՀԽՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս (1982), սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1962 թվական)։ ԽՄԿԿ անդամ 1932 թվականից։

Կենսագրություն
--------------

1933 թվականին ավարտել է Ուրալի մեխանիկամեքենաշինական ինստիտուտը (Սվերդլովսկ)։ 1933 թվական - 1939 թվականին աշխատել է Սվերդլովսկի Օրջոնիկիձեի անվան ծանր մեքենաշինության գործարանում։ 1939 թվականին եղել է ծանր մեքենաշինության ժողկոմատի կոլեգիայի անդամ, 1940 թվականին՝ ծանր մեքենաշինության ժողկոմի տեղակալ։ 1941 թվականի հունվարին նշանակվել է հաստոցաշինական և գործիքաշինական արդյունաբերության ժողկոմի առաջին տեղակալ, 1941 թվականի հունիսին՝ տանկային արդյունաբերության ժողկոմի տեղակալ։ 1943 թ.-ից աշխատել է ՍՍՀՄ պաշտպանության պետական կոմիտեում։ 1947 թվականին նշանակվել է ԽՍՀՄ ժողկոմխորհին առընթեր գլխավոր վարչության պետի տեղակալ, իսկ 1955 թվականին՝ ԽՍՀՄ միջին մեքենաշինության մինիստրի տեղակալ։ 1962 թվականից ԽՍՀՄ ատոմային էներգիայի օգտագործման պետական կոմիտեի նախագահն է։ Գիտական աշխատանքները վերաբերում են ԱԷԿ-ի ջերմաէներգետիկական սարքավորումների օպտիմալացման, խաղաղ նպատակներով ատոմային էներգիայի օգտագործման, ատոմային էլեկտրակայանների շրջակայքում ճառագայթային իրադրության ուսումնասիրման հարցերին։ Ատոմային տեխնիկայի և գիտության ժամանակակից պրոբլեմներին նվիրված Պետրոսյանցի գրքերից մի քանիսը թարգմանվել և հրատարակվել են արտասահմանյան երկրներում (ԱՄՆ, Ֆրանսիա, Ճապոնիա, Անգլիա)։

ԽՍՀՄ պետական մրցանակ (1949 թ.)։

Պարգևներ
--------

Պարգևատրվել է Լենինի 5, Հոկտեմբերյան հեղափոխության, Աշխատանքային կարմիր դրոշի, Կուտուզովի առաջին աստիճանի, Կարմիր աստղի 2, «Պատվո նշան» շքանշաններով և մեդալներով։ Ընտրվել է Գրենոբլի համալսարանի (Ֆրանսիա) պատվավոր դոկտոր (1974 թ.) և Շվեդիայի ինժեներական գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամ (1977 թ.)։

Աշխատություններ
---------------

### Գրքեր

* Современные проблемы атомной науки и техники в СССР. - Москва, Атомиздат, 1972, 350 с
* Современные проблемы атомной науки и техники в СССР․- Москва, Атомиздат, 1976, 432 с․

### Մամուլ

* Հոդվածների մատենագիտություն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Չեխիայի ազգային գրադարանի կատալոգ
2. ↑  «ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիայի իսկական անդամներ». Վերցված է 2023 թ․ հունիսի 16-ին.
3. ↑  «ՀՀ ԳԱԱ հիմնարար գիտական գրադարանի էլ․ քարտարան- Անդրանիկ Պետրոսյանց». Վերցված է 2023 թ․ հունիսի 16-ին.
4. ↑  «ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոսների կենսամատենագիտություններ». Վերցված է 2023 թ․ հունիսի 8-ին.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ՀՀ ԳԱԱ · Երկրի հերոսներ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 8747 · ISNI: 0000000109804150 · NKC: mzk20241212026 · NUKAT: n99024905 · VIAF: 64587215 · WorldCat VIAF: 64587215 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
Շամպայնի լողավազան
**Վայոտապու** կամ **Վայ Օ Տապու** (Wai-O-Tapu, մաորիերեն՝ «Սուրբ ջրեր»), Նոր Զելանդիայի Տաուպո հրաբխային գոտում գտնվող երկրաջերմային աղբյուրներով բարձր ակտիվությամբ տարածք Օկատաինա հրաբխային կենտրոնի հարավային ծայրում՝ Ռեպորոա Կալդերայից անմիջապես հյուսիս։ Այն գտնվում է Ռոտորուայից 27 կիլոմետր հարավ։

Երկրի ընդերքում գտնվող երկրաջերմային կտրուկ պայմանների պատճառով այս տարածքում կան շատ տաք աղբյուրներ, որոնք հայտնի են իրենց գունագեղ տեսքով, լրացնելով Լեդի Նոքս Գեյզերի, «Շամպայնի լողավազան»ը, Արտիստի ներկապնակը, Primrose Terrace ը և եռացող ցեխավազանները։ Հիմնականում դրանք կարելի է տեսնել ոտքով քայլելով, և ինչպես նաև վճարովի և խնամքով ընտրված փորձառու ծառայությունների միջոցով՝ բնական տաք աղբյուրների մոտ հայտնվելով։ Երկրաջերմային տարածքն ընդգրկում է 18 քառակուսի կիլոմետր : Մինչ եվրոպական օկուպացիան, այդ տարածքում բնակվում էր Նգատի Վհաոա ցեղը, որը սերում է արավա վակա (կանոեով տեղափոխված) ցեղից։

Հինավուրց ժամանակներից Վայ Օ Տապու տարածքը հայտնի էր զբոսաշրջիկների շրջանում։ 1931 թվականից ի վեր տարածքը պաշտպանված էր, բայց մասամբ մնում էր գեղատեսիլ արգելոց։ Այն գործում է Վայ Օ Տապու «Ջերմային հրաշքների վայր» անվամբ։ Այս վայրի բիզնեսը գնվել է 2012 թվականին Te Arawa Group Holdings- ի կողմից՝ տեղական մաորի բիզնես տոհմի, Sewell / Leinhardt ընտանիքից, որը ղեկավարում էր այն նախորդ 30 տարիներին։

Նոր Զելանդիայի Պետական մայրուղի 38-ը սկսվում է Վայ Օ Տապուից։ Այն անցնում է Կայնգարոայի անտառով, Մուրուպար քաղաքով, ապա որպես լեռների միջով փակված ճանապարհ շարունակում Թե Ուրեվերա լեռներով ձգվել Վայկարեմոանա լճի երկայնքով դեպի Ուայրոա՝ Հավկե ծոցի սահման։

Պատկերասրահ
-----------

* Վայ օ Տապու լճի կրկնօրինակըՎայ օ Տապու լճի կրկնօրինակը
* Վայ օ Տապուի կենտրոնական լողավազաններՎայ օ Տապուի կենտրոնական լողավազաններ
* Նագակորո լճի ջրվեժը ՎայոտապուումՆագակորո լճի ջրվեժը Վայոտապուում
* Նագակորո լիճը ՎայոտապուումՆագակորո լիճը Վայոտապուում
* Արտիստի ներկապնակըԱրտիստի ներկապնակը
* Վայոտապու Արտիստի ներկապնակը, «Շամպայնի լողավազանը» Նոր ԶելանդիայումՎայոտապու Արտիստի ներկապնակը, «Շամպայնի լողավազանը» Նոր Զելանդիայում
* Լիճը դեղնել է ծծմբիցԼիճը դեղնել է ծծմբից

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «Waiotapu Thermal track». Department of Conservation. Վերցված է 2012 թ․ դեկտեմբերի 27-ին.
2. ↑  «Guide to New Zealand Geothermal Attractions at Waiotapu». *USAVE*. Վերցված է 2015 թ․ մայիսի 13-ին.
3. ↑  «Waiotapu». Waikato Regional Council. Վերցված է 2012 թ․ դեկտեմբերի 27-ին.
4. ↑  «Waiotapu Thermal Wonderland, New Zealands most colourful geothermal area». waiotapu.co.nz. Վերցված է 2014 թ․ փետրվարի 4-ին.
5. ↑  Macfarlane, Kristin (2012 թ․ նոյեմբերի 3). «Te Arawa buys major thermal tourism park». *The Daily Post*. Վերցված է 2012 թ․ դեկտեմբերի 27-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Wai-O-Tapu Thermal Wonderland website
* Wai-O-Tapu images and movies Արխիվացված 2014-01-31 Wayback Machine (requires QuickTime)


|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Վայոտապու» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |

 |
**Վալենտինոյի ամրոց** (իտալ.՝ Castello del Valentino), պատմական կառույց Իտալիայի Թուրին քաղաքի հյուսիս-արևմուտքում։ Ամրոցը գտնվում է Պարկո դել Վալենտինո հանրային զբոսայգու տարածքում։ Ամրոցում տեղակայված է Թուրինի պոլիտեխնիկական համալսարանի ճարտարապետության ֆակուլտետը։ Այն Սավոյների արքայական պալատներից մեկն է և 1997 թվականին ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում։

Պատմություն
-----------

Հնագույն ամրոցը գնում է Սավոյների արքայատոհմի դուքս Էմանուել Ֆիլիբերտը՝ Անդրեա Պալադիոյի խորհրդով։ «Վալենտինո» անունը, որն առաջին անգամ հիշատակվել է 1275 թվականին ծագել է Ս. Վալենտինի անունից, որի մասունքները երկրպագվում էին մոտակա եկեղեցում։
Ներկայիս ամրոցի շենքը այդ տեսքն է ստացել շնորհիվ արքայադուստր Քրիստինա Ֆրանսիացու, (1606–1663) դուքս Վիկտոր Ամադեո I Սավոյացու կնոջ, որն ամրոցում բնակվել է 1630 թվականից։ Ճարտարապետ Կարլո դի Կաստելամոնտեն էականորեն վերանորոգել է ամրոցը իր որդու՝ Ամեդեոյի օգնությամբ։ աշխատանքները սկսվել են մոտավորապես 1633 թվականին և շարունակվել մինչև 1660 թվականը։ Ամրոցն ունի պայտաձև հատակագիծ, չորս ուղղանկյունաձև աշտարակներով, յուրաքաքանչյուրը մի անկյունում և մարմարե սալահատակով լայն, ներքին բակ։ Վերին կեղծ հարկերի առաստաղները կառուցված են բացառապես «տրանսալպինո» ֆրանսիական ոճով։ Ամրոցը մեծ մասամբ կրում է բարոկկո ոճին յուրահատուկ հատկանիշներ։ Ճակատամասին պատկերված է Սավոյների մեծամասշտաբ զինանշանը։
19-րդ դարի սկզբներին ամրոցում փոքրածավալ փոփոխություններ արվեցին, այս անգամ ևս 17-րդ դարի կահույքի մեծ մասը փոխարինվեց ֆրանսիականով։ Հաջորդ կես դարի ընթացքում ամրոցը հիմնականում անտեսվեց և հայտնվեց աղետալի վիճակում։ 1860 թվականին, երբ որոշվեց այնտեղ տեղավորել Թուրինի համալսարանի ինժեներական ֆակուլտետը, ամրոցում վերանորոգման աշխատանքներ կատարվեցին և գործի դրվեցին դրա պահպանմանն ուղղված քայլեր։ Այսօր այն Թուրինի Պոլիտեխնիկական Համալսարանի ճարտարապետության ֆակուլտետի կենտրոնական շենքն է։
Ամրոցի շրջակայքում պահպանվել է Թուրինի պատմական բուսաբանական այգին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  dati.beniculturali.it — 2014.
2. 1 2  Indagine sui musei e le istituzioni similari — 2022.
3. ↑  Indagine sui musei e le istituzioni similari — 2024.
4. 1 2  archINFORM (գերմ.) — 1994.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Վալենտինոյի ամրոց» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4593265-7 · LCCN: sh00005323 · SUDOC: 174903952 · VIAF: 246961666 · WorldCat VIAF: 246961666 |

 |
**Վյորինգսֆոսսեն**, (նորվ.՝ Vøringsfossen), ջրվեժ Նորվեգիայում։ Տեղակայված է Հորդալան մարզի Էյդֆյորդ քաղաքի մոտ՝ Օսլո-Բերգեն ավտոճանապարհի վրա։

Ջրվեժը գտնվում է Բյորեու գետի վրա. ընդհանուր բարձրությունը 182 մետր է, որից գահավիժող ջրային զանգվածինը՝ 163 մ։ Հանդիսանում է Նորվեգիայի՝ թվով 83-րդ բարձր ջրվեժը։ Նորվեգիայի ամենահայտնի ջրվեժներից է, որը տեսնելու համար այստեղ գալիս են հազարավոր զբոսաշրջիկներ։

Անվանումը ծագում է նորվեգերեն vyrða (հարգել) և foss (ջրվեժ) բառերից։

Պատմություն
-----------

Ջրվեժը մինչ 1821 թվականը հայտնի չի եղել լայն շրջաններին։ 1821 թվականին պրոֆեսոր Քրիստոֆեր Հանստեենը, ով այդ ժամանակ մեկնում էր Հարդանգերվիդդա՝ աստղագիտական ուսումնասիրությունների, ճանապարհին տեսնում է այն։ Ջրվեժի բարձրությունը պրոֆեսորը չափում է հետևյալ կերպ. վերից գահավիժող ջրային զանգվածը ազատ անկման արագացմամբ բազմապատկում է ժամանակին, որը պահում է սեփական գրպանի ժամացույցով և ստանում 280 մ։ 1893 թվականին այն չափվում է ևս մեկ անգամ, և ստանում են 163 մ։

1880 թվականին Օլա Գարենը որոշում է կառուցել մի հյուրանոց՝ ջրվեժի մոտ։ Միակ ճանապարհը այնտեղ հասնելու համար 1500 աստիճան հաղթահարելն էր։ Աստիճանաշղթան կառուցվել էր 1872 թվականին՝ անգլիացի զբոսաշրջիկների համար։ 1891 թվականին կառուցվում է նոր ճանապարհ, որն ուներ թունելներ, և նույն տարում բացվում է Ֆոսլի հյուրանոցը՝ Ֆրեդերիկ Լունդի գծագրի համաձայն։ Շինանյութերը բերվել էին մոտակա Էյդֆյորդ քաղաքից՝ ձիերի ու վագոնների միջոցով։

Էներգետիկ նշանակություն
-----------------------

Բյորեու փոքր գետը, որի վրա տեղակայված է ջրվեժը, ունի ջրաէլեկտրակայանի համար նախատեսված պատնեշ՝ Վյորինգսֆոսսեն ջրվեժից վեր՝ Սիսենդալեն հովտում։ Ջրի բարձրությունը գետում կարգավորվում է այդ պատնեշի միջոցով, որի հոսքը հասցվում է նվազագույնի ամռանը՝ 12 մ³/վ։ Այդ իսկ պատճառով ջրվեժը չունի այն տեսքը, որը կարող է հրապուրել զբոսաշրջիկներին։

Տես նաև
-------

* Ջրվեժների ցանկ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Visit Norway. "Vøringsfossen Waterfall". Visit Norway.com. Retrieved 4 August 2012.
2. ↑  Roos, Constance (1997). Walking in Norway. Cicerone Press Limited. p. 46. ISBN 185-284-230-X.
3. ↑  Destinosjon Eidfjord. "Fossli Hotel Արխիվացված 2016-04-01 Wayback Machine". Hardangerfjord.com. Retrieved 4 August 2012.

Արտաքին հղումներ
----------------

* \* Վյորինգսֆոսսեն ջրվեժը հունիս ամսին YouTube
* Վյորինգսֆոսսեն Արխիվացված 2020-10-23 Wayback Machine պաշտոնական կայք

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Վյորինգսֆոսսեն» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |

 |
**Քեթրին Մաեր** (անգլ.՝  Katherine Maher, ապրիլի 18, 1983(1983-04-18), Ուիլթոն), Վիքիմեդիա Հիմնադրամի գործադիր տնօրեն։ Պաշտոնը զբաղեցնում է 2016 թվականի հունիսի 23-ից։ Աշխատել է նաև Համաշխարհային բանկում, ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ում, եղել է AccessNow.org-ի շահերի պաշտպանության տնօրեն։

Կենսագրություն
--------------

2002-2003 թվականներին սովորել է Կահիրեի ամերիկյան համալսարանի արաբերեն լեզվի ինստիտուտում, 2003-2005 թվականներին բակալավրի աստիճան է ստացել Նյու Յորքի արվեստի և գիտության քոլեջում։

Կարիերա
-------

Վիքիմանիա 2016 համաժողովի ժամանակ
2016 թվականի մարտ ամսից Քեթրինը եղել է Վիքիմեդիա հիմնադրամի գործադիր տնօրենի պաշտոնակատար։ Պաշտոնում նշանակվել է նույն թվականի հունիսին։ Նախկինում աշխատել է Համաշխարհային բանկում, ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ում, եղել է AccessNow.org-ի շահերի պաշտպանության տնօրեն։

Համաշխարհային բանկում Մաերը եղել է տեխնոլոգիաների միջազգային զարգացման և ժողովրդավարացման գծով խորհրդատու, աշխատել է ՏՀՏ հաշվետվողականության և կառավարման բնագավառում՝ կենտրոնանալով բջջային հեռախոսների և այլ տեխնոլոգիաների ծառայությունների հեշտացման, ինստիտուցիոնալ բարեփոխումների վրա, մասնավորապես Մերձավոր Արևելքում և Աֆրիկայում։ Համաշխարհային բանկի հրատարակած «Information and Communications for Development: Maximizing Mobile» (2012) զեկույցի «Making Government Mobile» գլխի համահեղինակն է։

Մաերը Վիքիմեդիա հիմնադրամի թիմին միացել է 2014 թվականից՝ որպես հեռահաղորդակցման գծով տնօրեն։ 2016 թվականին Լայլա Տրետիկովի հրաժարականից հետո դարձել է Վիքիմեդիա Հիմնադրամի ժամանակավոր գորրծադիր տնօրենը։ Գործադիր տնօրենի պաշտոնում նշանակվելու մասին Ջիմի Ուելսը հայտարարել է Էզինո Լարիոյում ընթացող Վիքիմանիա 2016 համաժողովի պաշտոնական բացման ժամանակ 2016 թվականի հունիսի 24-ին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  «Foundation Board appoints Katherine Maher as Executive Director – Wikimedia Blog». Վերցված է 2016 թ․ սեպտեմբերի 5-ին.
4. ↑  «Katherine Maher - Youth for Technology Foundation» (ամերիկյան անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 13-ին. Վերցված է 2016 թ․ հունիսի 29-ին.
5. ↑  Wamda (2012 թ․ հոկտեմբերի 9). «Resisting Internet Censorship: Katherine Maher of Access at SHARE Beirut» (video). Վերցված է 2016 թ․ ապրիլի 11-ին.
6. ↑  Siddhartha Raja and Samia Melhem with Matthew Cruse, Joshua Goldstein, Katherine Maher, Michael Minges, and Priya Surya (2012). "Making Government Mobile". Information and Communications for Development: Maximizing Mobile (PDF). Washington D.C.: World Bank. pp. 87–102.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Katherine Maher, Executive Director, Wikimedia Foundation at Meta-Wiki

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Քեթրին Մաեր» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | LinkedIn · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |

 |
**Նեյսմիթի անվան բասկետբոլի փառքի սրահ** (անգլ.՝ Naismith Memorial Basketball Hall of Fame), բասկետբոլի հայրենիք Սփրինգֆիլդում (Մասաչուսեթս, ԱՄՆ) գտնվող համալիր։ Իր անվանումը ստացել է ի պատիվ բասկետբոլի հիմնադիր Ջեյմս Նեյսմիթի։

Սրահը ստեղծված է եղել 1959 թվականին, հանրության համար բացվել է 1968 թվականի փետրվարի 17-ին։ Փառքի սրահի անդամ կարող են հռչակվել բասկետբոլի զարգացման գործում մեծ ներդրում ունեցող մարզիկներ, մարզիչներ, ֆունկցիոներներ և այլ անձինք։ Ի տարբերություն ամերիկյան այլ Փառքի սրահների, օրինակ ամերիկյան ֆուտբոլի և բեյսբոլի սրահների, բասկետբոլային սրահի անդամ կարող են դառնալ ոչ միայն ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստները, այլ նաև սիրահարները և այլերկրացիները։ Փառքի սրահում կարող են կանայք ներկայացված լինել նաև (օրինակ, կանանց բասկետբոլի ստեղծող Սենդա Բերենսոնը)։ 1992 թվականի մայիսի 11-ին Փառքի սրահի անդամ է հռչակվել նաև խորհրդային պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ Սերգեյ Բելովը։ Բացի առանձին անձանցից՝ Փառքի սրահ են ընդունված նաև վեց թիմ։ 1985 թվականին Փառքի սրահը տեղափոխվել է Կոնեկտիկուտ գետի արևելյան ափ, իսկ 2002 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Փառքի սրահը տեղափոխվել է իր պատմության մեջ երրորդ շենքը։ 7400 մ² տարածքով համալիրը արժեցել է 45 ԱՄՆ դոլար։

Փառքի սրահի նոր անդամների ծիսակատարությունը ամենամյա բնույթ ունի, չնայած այն փաստին, որ 1968 և 2007 թվականներին սրահ ոչ ոք չի ընդունվել։ 2011 թվականի դրությամբ փառքի սրահում կա 305 մարդ (այդ թվում նաև Ջոն Վուդենը, Լեննի Ուիլքենսը, Բիլ Շերմանը ընդունվել են երկու անգամ. որպես խաղացողներ և մարզիչներ) և 8 թիմ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Naismith Memorial Basketball Hall of Fame announces seven members of the class of 2007». Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ դեկտեմբերի 24-ին. Վերցված է 2012 թ․ հունվարի 24-ին.
2. ↑  «Year By Year Enshrinees into the Naismith Memorial Basketball Hall of Fame». Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ փետրվարի 16-ին. Վերցված է 2012 թ․ հունվարի 24-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայքը (անգլ.)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Բասկետբոլի փառքի սրահ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 000000040370170X · LCCN: n93010622 · VIAF: 147894778 · WorldCat VIAF: 147894778 |

 |
**Բաթումի պետական ծովային համալսարան** (վրաց.՝ ბათუმის სახელმწიფო საზღვაო აკადემია), միջազգային մակարդակի բարձրագույն ուսումնական հաստատություն և ծովային ակադեմիա, որը գտնվում է Վրաստանի Բաթում քաղաքում։

Հաստատության հիմնական գործառույթը առևտրային նավատորմի և ծովային տրանսպորտի ենթակառուցվածքների ոլորտում որակյալ մասնագետների պատրաստումն է։ Բաթումի պետական ծովային ակադեմիայի գործունեությունը համաձայնեցված է Վրաստանի օրենսդրության և համապատասխան միջազգային կոնվենցիայի հետ։

Պատմություն
-----------

Բաթումի ծովային տեխնիկական համալսարանը բացվել է 1929 թվականի մարտի 5-ին։ ԽՍՀՄ պաշտպանության կոմիտեի որոշմամբ 1944 թվականի մարտի 5-ին ուսումնական հաստատությունը ստացավ Բաթումի ծովային ինստիտուտ անվանումը։ Ինստիտուտը կարևոր դեր է խաղացել ոչ միայն Վրացական ԽՍՀ-ում, այլև ամբողջ Խորհրդային Միության տարածքում ծովային գործունեության զարգացման մեջ։ Ինստիտուտը պատրաստել է շուրջ 5000 որակյալ մասնագետներ։ Ծովային ակադեմիայի շրջանավարտները շարունակում են աշխատել աշխարհի տարբեր ծայրերի օվկիանոսային նավերում։

Բաթումի ծովային համալսարանը ստեղծվել է 1992 թվականին՝ անկախ Վրաստանի կառավարության որոշմամբ՝ ԽՍՀՄ փլուզումից հետո։ 2004 թվականին կրթական համակարգում տեղի ունեցած լուրջ բարեփոխումներից հետո ստացել է պետական համալսարանի կարգավիճակ։

Ակադեմիայի ամենանշանավոր շրջանավարտներից է Անատոլի Կաճարավան։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո ակադեմիայի երբեմնի սանը սկսել է դասավանդել այստեղ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Բիլ լիազորագրերի խորհուրդ» (PDF). Կրթական որակի բարձրացման կենտրոն. 2016 թ․ ապրիլի 7. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2016 թ․ մարտի 4-ին. Վերցված է 2017 թ․ մայիսի 28-ին.
2. ↑  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Բաթումի պետական ծովային համալսարան» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2802082475 |

 |

|  |
| --- |
| 
  **Վրաստան**   **Եվրոպա**
 |
**Պիտերմարիցբուրգ** (Pietermaritzburg,umGungundlovu), քաղաք Հարավաֆրիկյան Հանրապետությունում, ԿվաԶուլու-Նատալ նահանգի կենտրոնը և նրա երկրորդ ամենամեծ քաղաքը։ 1991 թվականի մարդահամարի տվյալներով քաղաքի բնակչությունը կազմել է 228 549 մարդ, այժմ այն ​​գնահատվում է 350-ից մինչև 500 հազար մարդ։ Քաղաքի տարածքը կազմում է 649 կմ²։

Քաղաքում է գտնվում 1910 թվականին հիմնադրված Կվազուլու-Նատալի համալսարանի կամպուսներից մեկը (մինչև 2004 թվականը կոչվում էր Նատալի համալսարան)։ Քաղաքի հարավային հատվածի բոլոր շենքերը կառուցված են աղյուսից։

Պատմություն
-----------

Պիտերմարիցբուրգի քաղաքապետարան,կառուցվել է 1893 թվականին
Գանդիի հուշարձան
քաղաք Պիտերմարիցբուրգ
Հիմնադրվել է բուրսաների կողմից 1838 թվականին, ի պատիվ բուրերի առաջնորդներ Պիտեր Ռեթիֆի և Գերհարդ Մարիցի, բնակավայրն ստացել է Պիտերմարիցբուրգ անվանումը։ Այս առաջնորդներն առաջին անգամ եկել են այս տարածք և առաջարկել են փախստական բուրերին բնակություն հաստատել տարածքում։ Հետագայում Պիտեր Ռեթիֆը և Գերհարդ Մարիցը սպանվել են զուլուների կողմից։ Մինչ այդ այս տարածքն անվանում էին «փղերի տարածք»։ Այժմ փղերի տարածք անվանում են այն մարզը, որտեղ գտնվում է Պիտերմարիցբուրգ քաղաքը։ Երկար ժամանակ Պիտերմարիցբուրգը Նատալիայի Հանրապետության մայրաքաղաքն է եղել։ 1843 թվականին Մեծ Բրիտանիայի կողմից բռնագրավվել է Նատալայի Հանրապետությունը, և դարձել Նատալիա գաղութի կենտրոնը։ 1994 թվականին քաղաքը դարձել է ԿվաԶուլու-Նատալ նահանգի կենտրոնը։

Քաղաքը հայտնի է նրանով, որ երիտասարդ տարիներին Մահաթմա Գանդին եղել է այստեղ։ Պիտերմարիցբուրգում նրան ստիպեցել են լքել գնացքը, քանի որ նա հրաժարվել է առաջին կարգի վագոնից երրորդ կարգի վագոն տեղափոխվել այն պատճառով, որ եվրոպացի ուղևորի համար առաջին կարգի վագոնում տեղ չկար (չնայած Գանդին գնել էր առաջին կարգի վագոնի տոմս)։ Այս միջադեպը պատճառ հանդիսացել այն բանի, որ Գանդին սկսել է պայքարել Հարավային Աֆրիկայում հնդկացիների նկատմամբ բացահայտ իրականացվող խտրականության դեմ։ Այժմ քաղաքի կենտրոնում վեր է խոյանում մեծ առաջնորդ Մահաթմա Գանդիի հուշարձանը։

Բնակչություն
------------

Ըստ 2011 թվականի տվյալների՝ քաղաքի բնակչության 57,0%-ի համար առաջին լեզուն զուլուն է, 28,9%-ի համար՝ անգլերենը, 4,2%-ի համար՝ աֆրիկանս, 3,5%-ի համար՝ կոսա (լեզու), 6,3%-ի համար՝ այլ լեզուներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  South African Post Office
2. 1 2
3. ↑  «History of the University of KwaZulu-Natal». Արխիվացված է օրիգինալից 2006-09-19-ին. Վերցված է 2024-03-26-ին.
4. ↑  Путеводитель Le Petit Futé, 2007, էջ 143
5. ↑  The arms were depicted on a colour poster issued by the *Cape Times* in 1910.
6. ↑  The arms were depicted on a cigarette card issued in 1931.
7. ↑  Natal *Official Gazette* 2317 (9 November 1950).
8. ↑  «Питермарицбург». Արխիվացված օրիգինալից 2013 թ․ սեպտեմբերի 27-ին. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 17-ին.
**Ստելլա Գետց** (նորվ.՝ Stella Getz, հոկտեմբերի 10, 1976(1976-10-10), Տրոնհեյմ, Նորվեգիա), նորվեգացի երգչուհի, որը հանդես է գալիս եվրոդենս ժանրում։

Կենսագրություն և կարիերա
------------------------

Ստելլան ծնվել է 1976 թվականի հոկտեմբերի 10-ին նորվեգական Թրոնհեյմ քաղաքում։ Ռասսայով մուլատ է։ Մայրը նորվեգուհի է, իսկ հայրը՝ նիգերիացի։ 16 տարեկան հասակում հաղթել է Օսլոյում անցկացված տաղանդների մրցույթին։ Երաժշտական աշխարհում սկսել է հանդես գալ 1990-ական թվականներից։ Հենց այդ տարներին էլ ձայնագրել է իր սինգլների մեծամասնությունը, ինչպես նաև մեկ ամբողջական երաժշտական ալբոմ։ Ստելլայի ամենահայտնի հիթը «Friends» կոմպոզիցիան է, որը երկար ժամանակ առաջատար դիրքեր է զբաղեցրել չարթերում։

Երգչուհին հյուրախաղերով մեկնել է աշխարհի տարբեր երկրներ՝ համատեղ ներկայանալով Դոկտոր Ալբանի և 2 Unlimited-ի հետ։

2007 թվականից երգչուհին չի զբաղվում երաժշտությամբ։ Ներկայումս զբաղվում է լրագրությամբ։

Սկավառակագրություն
------------------

### Ալբոմներ

* 1994: *Forbidden Dreams*

### Սինգլներ

* 1993: *Friends*
* 1994: *Dr. Love*
* 1994: *Yeah Yeah*
* 1994: *All in All*
* 1995: *Get a Grip*
* 1996: *Ta-Di-Di-Boom*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Det var deilig å bli voksen - Husker du Stella Getz?». Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ սեպտեմբերի 27-ին. Վերցված է 2018 թ․ մարտի 1-ին.
2. ↑
3. ↑
4. 1 2
5. ↑
6. 1 2

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ստելլա Գետց(անգլ.) Allmusic կայքում
* Biografie bei Taurus Press
* stellagetz.no Stella Getz' nettsted Արխիվացված 2011-01-14 Wayback Machine

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Յանդեքս երաժշտություն |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Allmusic · Discogs · MusicBrainz |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 134867971 · ISNI: 0000000057394734 · VIAF: 79825699 · WorldCat VIAF: 79825699 |

 |
**Լիմոնի**, **լիմոնի նարնջի**, դեղձենու հայկական սորտ, որը ստեղծվել է ժողավրդական ընտրասերման ճանապարհով: Տարածված է ՀՀ դեղձենու մշակության բոլոր գոտիներում:

Նկարագրություն
--------------

Ծառը միջին և ուժեղ աճեցողության է, կլորվուն կամ որոշ չափով վեր ձգված պսակով: Պտուղը՝ միջին մեծության և խոշոր (մինչև 225 գ, միջինը՝ 175 գ), բնորոշ ձևը՝ մեծամասամբ գնդաձև, տափակ կամ կլորավուն գագաթով, կան կլոններ, որոնք ունեն էլիպսաձև կամ լայնձվաձև պտուղներ: Մաշկը՝ միջին հաստության, թույլ թավապատ, ամբողջովին ոսկեգույն (կիտրոնագույն), արևահայաց պտուղները շատ փոքր մասով՝ թույլ զոլավոր կարմրությամբ: Պտղամիսը՝ ոսկեգույն, միջին ամրության, կռճիկային, հյութալի, հաճելի քաղցրաթթվաշ համով, ուժեղ արտահայտված բուրմունքով: Պտղամիսը կորիզի շուրջը բոլորովին կարմրություն չունի: Պտուղների հասունացումը՝ սեպտեմբերի 2-րդ տասնօրյակում: Բերքատվությունը՝ 250–300 ց/հա: Միջին ցրտադիմացկուն է: Պտուղներն օգտագործվում են թարմ և վերամշակված (կոմպոտ):

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Գյուղատնտեսական հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Ցյուրիխի կենտրոնական գրադարան** (գերմ.՝ Zentralbibliothek Zürich), Ցյուրիխ քաղաքի և Ցյուրիխի համալսարանի գլխավոր գրադարանը, որը տեղակայված է քաղաքի պատմական մասում գտնվող Ցյուրիխի Predigerkloster-ում (Ցյուրիխի չորս գլխավոր եկեղեցիներից մեկը)։ 7 միլիոն նմուշներով հանդերձ համարվում է Շվեյցարիայի ամենամեծ գրադարաններից մեկը։ Որպես համալսարանական գրադարան հավաքում է համալսարանում դասավանդվող առարկաների վերաբերյալ հետազոտական գրականություն՝ շեշտադրելով հումանիտար և հասարակական գիտությունները։

Պատմություն
-----------

Գրադարանը հիմնվել է 1914 թվականին կանտոնային և քաղաքային գրադարանների միավորման արդյունքում։ Ստեղծման պատմությունը կապված է Grossmünster միաբանության *Stiftsbibliothek*-ի հետ, առաջին անգամ հիշատակվել է 1259 թվականին։ Միաբանության գրադարանի հավաքածուի մեծ մասը կորել է Շվեյցարիայի բարեփոխումների ժամանակ, հատկապես 1525 թվականի սեպտեմբերի 14-ի գրքերի այրման պատահարի ժամանակ՝ նվազեցնելով գրքերի ընդհանուր քանակը և այն հասցնելով 470 միավորի։ 1532 թվականից Կոնրադ Պելիկանը (1478-1556) սկսել է *Stiftsbibliothek*-ի վերականգնման ծրագիրը, մասնավորապես գնելով Ուլրիխ Ցվինգլիի մասնավոր գրադարանը, և 1551 թվականին գրադարանի հավաքածուն հասնում է 770 միավորի։ Քաղաքային գրադարանն ստեղծվել է 1634 թվականին և միայն Ցյուրիխի քաղաքացիների համար հասանելիության քաղաքականությունը հանգեցրել է տարաձայնությունների, որի արդյունքում 1835 թվականին ստեղծվել է կանտոնալ գրադարանը, որը կազմված է եղել *Stiftsbibliothek* 3,500 միավոր և 14,000 անուն գրքերից, Համալսարանական գրադարանի (1833 թվականից) 340 կտոր և *Gymnasiumsbibliothek* (1827 թվականից) 1.700 կտոր գրքերից։

Մշակութային ժառանգություն
-------------------------

Predigerkirche և *Musikabteilung* (բառացիորեն՝ երաժշտական բաժին) ընդգրկված են Շվեյցարիայի ազգային և տարածաշրջանային կարևորության մշակութային արժեքների ցանկում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Swiss GLAM Inventory, 16 September 2016 — 2016.
2. ↑
3. ↑  «A-Objekte KGS-Inventar». Schweizerische Eidgenossenschaft, Amt für Bevölkerungsschutz. 2009. Արխիվացված է օրիգինալից 2010 թ․ հունիսի 28-ին. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 25-ին.
4. ↑  «Musikabteilung» (German). Zentralbibliothek Zürich. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 25-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Գրադարանի կայքը
* Գլխավոր հանրային գրացուցակներ (NEBIS) Արխիվացված 2019-08-16 Wayback Machine

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ցյուրիխի կենտրոնական գրադարան» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1012546-2 · ISNI: 000000012308337X · LCCN: n50064102 · NKC: ko2003195565, ko2003195566 · VIAF: 138960171 · WorldCat VIAF: 138960171 |

 |
| **՞**Ասիական շերտավոր սկյուռ |
| --- |
| Ասիական շերտավոր սկյուռ  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Կենդանիներ |
|
|
|
|
|
| Տիպ | Քորդավորներ |
|
|
|
|
|
| Դաս | Կաթնասուններ |
|
|
|
| Կարգ | Կրծողներ |
|
|
|
| Ընտանիք | Սկյուռանմաններ |
|
|
|
|
|
|
| Տեսակ | **Շերտավոր սկյուռ** |
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Tamias sibiricus  Laxmann, 1769 |
|  Հատուկ պահպանություն |
| 
Քիչ մտահոգող տեսակIUCN 3.1 *Least Concern* : 21360 |
|  Արեալ |
| պատկեր |
| 

| ԴասակարգումըՎիքիցեղերում | Պատկերների որոնումՎիքիպահեստում | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Ասիական շերտավոր սկյուռ** կամ **սիբիրյան բուրունդուկ** (լատին․՝ Tamias sibiricus), կրծողների կարգի սկյուռանմանների ընտանիքին պատկանող կաթնասուն։

Մեծ քանակությամբ տարածված են Ռուսաստանի Դաշնությունում, սակայն կան նաև պոպուլյացիաներ, որոնք բնակվում են նաև Եվրասիայի տարբեր մասերում՝ Չինաստանում, Կորեայում, Ճապոնիայում և այլուր։

Վարժեցված է նաև Արևմտյան Եվրոպայի մի շարք երկրների կենսապայմաններին։

Տարածվածություն
---------------

Ասիական շերտավոր սկյուռը տարածված է միայն Եվրասիայում, մեծ մասամբ՝ Ռուսաստանի Դաշնության տարբեր աշխարհագրական լայնություններում, Մոնղոլիայի հյուսիսում, Չինաստանի արևելքում և հյուսիսում և Հյուսիսային Ճապոնիայում։

Բացի այդ՝ ասիական շերտավոր սկյուռներն ապրում են նաև Ղազախստանում, Հարավային և Հյուսիսային Կորեայում՝ Կորեա թերակղզում։

Բացի հիմնական ասիական տարածքներից, այս կրծողները վարժեցված են նաև Արևմտյան Եվրոպայի մի շարք երկրների կլիմային։

Վերջիններս բնակվում են Բելգիայի, Ֆրանսիայի, Շվեյցարիայի, Գերմանիայի, Իտալիայի, Նիդերլանդների և Ավստրիայի ազգային պարկերում և արգելոցներում, ինչպես նաև կենդանաբանական այգիներում։

Նկարագրություն
--------------

Շերտավոր սկյուռները փոքր չափի կենդանիներ են՝ ավելի փոքր, քան սովորական սկյուռը։ Մարմինն ունի համաչափ կառուցվածք։ Մարմնի երկարությունը կազմում է 12-17 սմ, իսկ պոչինը՝ 7-12 սմ։

Ասիական շերտավոր սկյուռներն կշռում են 80-111 գրամ։ Ետին ոտքերն ավելի երկար են, քան առջևինները։ Մարմինն արտաքինից պատված է մազածածկույթով։

Ասիական շերտավոր սկյուռն ունի երփներանգ գունավորում։ Հիմնական գույնը շագանակագույնն է, սակայն որոշներն ունեն կարմրավուն մազածածկ։ Մարմնի վրա կան սև երկայնական շերտեր։ Պոչը մոխրագույն է։ Բուրդը կարճ է և ենթակա է սեզոնային փոփոխությունների;

Ականջները փոքր են և բավականին վատ զարգացած։ Ունեն վատ տեսողություն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ռեշետնիկով Յու. Կոտլյար Ա. Ն. Ռասս Տ. Ս. Շատունովսկի Մ. Ի. Կենդանիների անունների հնգալեզու բառարան։ «Կաթնասուններ». լատիներեն, ռուսերեն, անգլերեն, գերմաներեն, ֆրանսերեն

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիցեղերն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ասիական շերտավոր սկյուռ» հոդվածին։ |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ասիական շերտավոր սկյուռ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2780714817 |

 |
**Տիմատի** (ռուս.` Тиму́р Ильда́рович Юну́сов, օգոստոսի 15, 1983(1983-08-15), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուս ռեփեր, պրոդյուսեր, ձեռնարկատեր և դերասան։ Թաթարստանի վաստակավոր արտիստ։ Համագործակցել է մի շարք արտասահմանյան երաժիշտ-ռեփերների հետ, որոնցից են Սնուփ Դոգը, Բաստա Ռայմսը, Դիդին, Էքսզիբիթը, Մարիո Ուայնենսը, Ֆեթ Ջոը, Իվը, Քրեյգ Դեյվիդը, Թիմբալենդը և Ֆլո Ռայդան։

2012 թվականին լույս է տեսել Տիմատիի առաջին լիակատար ալբոմը` «SWAGG»-ը։ Նույն թվականին լույս է տեսել «ДавайДосвидания» տեսահոլովակը, որը Youtube.com կայքում հավաքել է ավելի քան 38 միլիոն դիտում։

Կենսագրություն
--------------

Տիմատին ունի թաթարական և հրեական արմատներ։ Թիմուր Յունուսովը ծնվել է 1983 թվականի օգոստոսի 15-ին Մոսկվայում, առավել հայտնի է որպես Տիմատի, ռուս երգիչ, երաժշտական պրոդյուսեր, դերասան և ձեռնարկատեր, Աստղերի ֆաբրիկայի մասնակից։ Չեչնիայի Հանրապետության վաստակավոր արտիստ (2014)։ Նա համագործակցել է այնպիսի ամերիկյան արվեստագետների, ինչպիսիք են Snoop Dogg, Բաստա Ռայմսը, Դիդին և նրա Diddy խումբը – Dirty Money, Xzibit, Մարիո Ուայնեսը, Fat Joe, Իվը, Քրեյգ Դեյվիդը և Flo Rida:

«Welcome to St. Tropez (DJ Antoine Remix)» երգի «Welcome to St. Tropez» տարբերակը տեղ է գտել ռուսական, եվրոպական չարտերներում, YouTubeում ունեցել է 150 միլիոն դիտում։

2012 թվականի հունիսին թողարկվել է Տիմատիի առաջին անգլալեզու ալբոմը՝ «SWAGG»-ը։ Նույն ամսում թողարկվել է Տիմատիի «ДавайДосвидания» տեսահոլովակը այնպիսի ռեփերների հետ միասին, ինչպիսիք են L'One, ST, Nel, Jenee, 5 Պլյուխը և Միշա Կրուպինը։ Այս սինգլը YouTube-ում դիտվել է ավելի քան 38 միլիոն անգամ (2017 թվականի հոկտեմբեր)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #1025099990 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
2. ↑  «О компании | Официальный сайт продюсерского центра Black Star inc». Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ հունվարի 1-ին. Վերցված է 2017 թ․ մարտի 23-ին.
3. ↑  Тимати № 1 в Европе!
4. ↑  Dj Antoine vs Timati feat. Kalenna - Welcome to St. Tropez (DJ Antoine vs Mad Mark Remix) - YouTube
5. ↑  Album «SWAGG»

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայքը
* Russian Rap on the Riviera
* Gazeta.kz Արխիվացված 2012-04-09 Wayback Machine

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Տիմատի» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | ՎԿ · ՎԿ · Ֆեյսբուք · Ֆեյսբուք · MySpace · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ · Last.fm · Spotify · ՏիկՏոկ · Յանդեքս երաժշտություն · ՅուԹյուբ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Discogs · Discogs · Discogs · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · MusicBrainz |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1025099990 · ISNI: 000000040770692X · LCCN: no2018054008 · VIAF: 258911500 · WorldCat VIAF: 258911500 |

 |
**Տերուելի տաճար** (իսպ.՝ Catedral de Santa María de Teruel), կաթոլիկ եկեղեցի Իսպանիայում՝ Արագոնի Տերուել քաղաքում։ Հայտնի է որպես Սանտա Մարիա եկեղեցի։ Հանդիսանում է մուդեխար ճարտարապետության լավագույն օրինակներից մեկը։ Քաղաքի և Սարագոսա նահանգի մյուս եկեղեցիների հետ միասին 1986 թվականից ի վեր ընդգրկված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում՝ որպես Արագոնի մուդեխար ճարտարապետության հուշարձան։

Պատմություն
-----------

Տաճարի աշտարակ
Արագոնիայի թագավոր Ալֆոնսո II-ը պատվիրել է կառուցել Սանտա Մարիա եկեղեցին, ռոմանական ճարտարապետական ոճով։ 13-րդ դարում մորիսկի ճարտարապետ Ջուզաֆը (Juzaff) վերակառուցեց տաճարը, կատարելագործեց նավը և երկու ենթակողմերը, և տվեց նրանց Մուդեխառ ճարտարապետության տեսք։ Զանգակատան կառուցումը ավարտվել է 1257 թվականին։ Ռոմանական աբսիդները 14-րդ դարում փոխարինվեցին գոթական-մուդեխառ ճարտարապետության ոճով։

1538 թվականին Մարտին դե Մոնտալբանը կառուցեց նավի հատվածի գմբեթը։ Գմբեթն ունի ութանկյունային պլան, արտաքին մասում՝ պլատերեսկո ձևավորմամբ կառուցված պատուհաններով։ 1587 թվականին Տերուելի թեմի ստեղծմամբ, եկեղեցին ստացավ տաճարի դեր և վերաօծվեց։

Տաճարի ճակատի կառուցումը ավարտվել է 1909 թվականին, որը կառուցվել է նեո-մուդեխառ ոճով։

Ակնարկ
------

Տաճարի զանգակատունը Իսպանիայի միակ լավագույն պահպանված աշտարակն է, որ կառուցված է մուդեխառ ճարտարապետության ոճով։ Այն քառակուսի է և ունի երեք հարկ, զարդարված է ազուլեժու սալիկներով և կերամիկական ապակիներով։ Վերին մասում կա 18-րդ դարի ութանկյունաձև լապտեր։

Նավի առաստաղը զարդարված է [[Կեսոն (ճարտարապետություն)|կեսոններով, ինչպես նաև պատմական, կրոնական, մարդկանց և կենդանիների գոթական պատկերներով։

Տաճարը նշանավոր է նաև նրանով, որ բարձր խորանը կառուցված է Արագոնյան վերածննդի ճարտարապետության ոճով։

Պատկերասրահ
-----------

* Կեսոն ճարտարապետության ոճով կառուցված նավԿեսոն ճարտարապետության ոճով կառուցված նավ
* Ճեմելիք և եկեղեցիՃեմելիք և եկեղեցի
* Տերուելի տաճարՏերուելի տաճար

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Description and images of the cathedral
* Page with virtual visit and photos Արխիվացված 2014-10-06 Wayback Machine

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Տերուելի տաճար» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 157928118 · GND: 7692648-5 · LCCN: n82211179 · SUDOC: 128215887 · VIAF: 132553550 · WorldCat VIAF: 132553550 |

 |
**Հյու Ջոն ՄաքԴոնալդ** (անգլ.՝ Hugh McDonald, դեկտեմբերի 28, 1950(1950-12-28), Ֆիլադելֆիա, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ), ամերիկացի երաժիշտ, ներկայիս Bon Jovi-ի բասիստ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1951 թվականի դեկտեմբերի 28-ին Ֆիլադելֆիայում։ Նա սկսել է բաս կիթառ նվագել, երբ դեռահաս էր, նվագել է սիրած երգերի հետ միաժամանակ։ Փոլ ՄաքՔարթնին ոգեշնչեց նրան լրջորեն զբաղվել երաժշտությամբ։ Այնուհետև ծնողների խորհրդով նա սկսեց դասեր քաղել։ Առաջին ալբոմը, որտեղ նա բաս էր նվագում, «Deirdre Wilson Tabac» էր, և դա 1970 թվականին էր։ 1973-ում Հյուին ծանոթացրեցին Սթիվ Գուդմենի հետ։ Մաք Դոնալդը խաղացել է Goodman-ի մի քանի ալբոմներում և շարունակում է աշխատել նրա հետ, մինչև 1984՝ իր մահվան օրը։

Հետո Հյուին ծանոթացրեցին կիթառահար Դևիդ Բրոմբերգի հետ, որի խմբին նա միացավ և նրանք մեկնեցին շրջագայության։ 1980 թվականին տեղափոխվել է Քեմբրիջից, որտեղ նա ապրել է վեց տարի է, Նյու Յորք։ Նա սկսել է աշխատել Power Station ստուդիայում, որը պատկանում է Թոնի Բոնջիովիին, Ջոն Բոն Ջովիի զարմիկը։ Այնտեղ նրան խնդրել են բաս խաղալ Bon Jovi-ի «She don’t know me» դեմոներից մեկում։ Դրանից կարճ ժամանակ անց նա մասնակցել է «Runaway» ձայնագրությանը՝ որպես ստուդիական երաժիշտներից մեկը։ Հյուին վարձել են բաս խաղալ «Slippery When Wet» և, ընդհանուր առմամբ, դրանից հետո նա խաղացել է յուրաքանչյուր Bon Jovi ալբոմում, բայց միշտ մնացել է ստվերում։ Նա շարունակում էր աշխատել այլ երաժիշտների հետ, ինչպիսիք են Մայքլ Բոլթոնը, Շերը, Էլիս Կուպերը, Մերի մաք Քեսլինը։

Bon Jovi-ի հետ նրա հարաբերությունները ձեռք է բերել այլ բնույթ, երբ «պաշտոնական» բասիստ Ալեք Ջոն Սաչը ազատվել է աշխատանքից 1994 թվականին։ Հյուին խնդրել են խմբի հետ խաղալ Սուրբ Ծննդյան ներկայացման և հեռուստատեսային շոուների ժամանակ։ Դրանից հետո, նա գնաց Bon Jovi-ի հետ համաշխարհային շրջագայության։ Այնուամենայնիվ, Ջոնը չէր ուզում փոխարինել Ալեքին որպես խմբի անդամ, այնպես որ Հյուի պաշտոնը անորոշ էր դարձել։

Արդյունքում նա ճանաչում է ստացել «These days» ալբոմի ձայնագրությունից հետո և սկսել է նվագել Bon Jovi-ի բոլոր ելույթներում, բայց այդպես էլ մնացել է խմբի ոչ պաշտոնական անդամը, որը հեռու է մնում հարցազրույցներից, լուսանկարներից և ալբոմների շապիկներից։

1997 թվականին Հյուն նվագում էր Ջոն Բոն Ջովիի «Destination anywhere» սոլո ալբոմում և նրա հետ ելույթ ունենում շրջագայության ժամանակ։ 1998 թվականի վերջում Հյուն միացել Southside Johnny-ին և The Asbury Jukes-ին։ Մեկ տարվա համերգային գործունեությունից հետո, նա վերադարձել է վերամիավորված Bon Jovi-ին։

Մինչև վերջերս նա համարվում էր խմբի «ոչ պաշտոնական» անդամը, թեև ամբողջ աշխարհի երկրպագուները նրան համարում էին Bon Jovi-ից։ Եվ միայն 2016 թվականի վերջին ալբոմի ձայնագրման ժամանակ ՄաքԴոնալդը ընդունվեց պաշտոնական կազմ։

Հյուն 1996 թվականին ամուսնացել է Նենսիի հետ, նրանք երեխաներ չունեն։ Այժմ պաշտոնապես մեկն է, բայց նա ունի ընկերուհու Կելլի անունով։

2018 թվականին ՄաքԴոնալդը ընդգրկվել է Ռոքնռոլի փառքի սրահ, որպես Bon Jovi-ի անդամ։

Խմբի հետ նրա աշխատանքը բերել է նրան 1995 թվականին Metal Edge Readers' Choice Award-ի «լավագույն բասիստ» մրցանակը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Montreux Jazz Festival Database
2. ↑  «Bon Jovi». *Rock & Roll Hall of Fame* (անգլերեն). Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 17-ին.
3. ↑  Metal Edge, June 1996