recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Էդիկ Զոհրաբյան (այլ կիրառումներ)
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Զոհրաբյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*
**Էդուարդ Լենդրուշի Զոհրաբյան** (հունվարի 15, 1957(1957-01-15), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), պատմաբան, պատմական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1957 թվականի մարտի 3-ին Երևանում։ 1975 թ. ավարտել է Երևանի թիվ 39 միջնակարգ դպրոցը։ 1975-1980 թթ. ուսանել է Երևանի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետում։ 1976-1978 թթ. միաժամանակ ուսանել է նաև ԵՊՀ Հասարակական մասնագիտությունների ֆակուլտետը՝ Իրավագիտություն մասնագիտությամբ, որն ավարտել է գերազանցությամբ։ 1979-1980 թթ. եղել է ԵՊՀ Պատմության ֆակուլտետի Խորհրդի անդամ։ 1981-1983 թթ. եղել է ԵՊՀ Պատմության ֆակուլտետի դեկանի օգնական։ 1983-1988 թթ. ուսանել է ԵՊՀ Պատմության ֆակուլտետի ասպիրանտուրայում «ԽՄԿԿ Պատմություն» մասնագիտությամբ։ 1986-1990 թթ. աշխատել է Հայաստանի Լենինյան Կոմունիստական Երիտասարդական միությունում, ապա՝ Հայաստանի կոմունիստական կուսակցության Կենտրոնական կոմիտեում։ Միաժամանակ դասավանդել է Երևանի պետական համալսարանի տարբեր ֆակուլտետներում։ 1990 թվականից աշխատանքի է անցել ԵՊՀ Պատմության ֆակուլտետի Հայաստանի հարակից երկրների պատմության ամբիոնում՝ 1990-2005 թթ. որպես ասիստենտ, 2005 թվականից՝ դոցենտ։ 2000 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն «Գիտության զարգացումը Հայաստանում 1960-1980-ական թվականներին» թեմայով։ 2002-2004 թթ. եղել է Հայաստանում Ֆրանսիական համալսարանի ռեկտոր։

Գիտական հետազոտությունների շրջանակը
-----------------------------------

Դասավանդում է Հայոց պատմություն, Վրաստանի և Ադրբեջանի պատմություն։ Գիտական հետազոտությունների ոլորտում են գիտության կազմակերպման, ՀՀ Սոցիալական նոր կառուցվածքի ձևավորման, Հայոց ցեղասպանության, Վրաստանի և Ադրբեջանի պատմության մի շարք հիմնախնդիրներ։ Ավելի քան երեք տասնյակ գիտական հոդվմեկ մենագրաւթյան, ոծների, ուսումնական ծրագրերի և ուսումնամեթոդական ձեռնարկի հեղինակ է։

Երկեր
-----

* Էդուարդ Լենդրուշի Զոհրաբյան, Գիտության զարգացումը Հայաստանում 1960-1980-ական թվականներին, Երևան, Երևան, 2016, 380 էջ։
* Էդուարդ Լենդրուշի Զոհրաբյան, Վրաստանի և Ադրբեջանի պատմություն | Դասընթացի ծրագիր, Երևան, 2008։
* Էդուարդ Լենդրուշի Զոհրաբյան, Հայաստանի Հանրապետության փոխհարաբերությունները Վրաստանի և Ադրբեջանի հետ 1918-1921 թթ. | Հատուկ կուրսի ծրագիր, Երևան, 2004։

Գրականություն
-------------

* Երևանի պետական համալսարանի 90-ամյա պատմության ֆակուլտետը, խմբ. Էդիկ Գ. Մինասյան, Երևան, 2009, էջ 208։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «ԵՊՀ - Yerevan State University». *ysu.am* (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 5-ին. Վերցված է 2017 թ․ մարտի 15-ին.

*

Արտաքին հղումներ
----------------

* Էդիկ Լենդրուշի Զոհրաբյան Archived 2018-04-23 at the Wayback Machine.
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Մարտիրոսյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Աշոտ Նավասարդի Մարտիրոսյան** (հուլիսի 21, 1946(1946-07-21), Տեղ, Գորիսի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - նոյեմբերի 26, 2020(2020-11-26)), ֆիզիկա-մաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, Գորիսի պետական համալսարանի ինֆորմատիկայի ամբիոնի պրոֆեսոր, Ռուսաստանի բնական գիտությունների ակադեմիայի իսկական անդամ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1946 թվականին, Գորիսի շրջանի Տեղ գյուղում։ Ավարտել է ծննդավայրի միջնակարգ դպրոցը և Երևանի պետական համալսարանի մեխանիկամաթեմատիկական ֆակուլտետը (1970), Երևանի մանկավարժական ինստիտուտի ասպիրանտուրան (1977)։ Որպես ասիստենտ աշխատել է Գորիսի մանկավարժական ինստիտուտի մաթեմատիկայի ամբիոնում։ 1978 թվականին թեկնածուի գիտական աստիճան է ստացել, պաշտպանելով «Առաձգականության տեսության մի քանի ոչ ստացիոնար եզրային խնդիրների լուծումը» թեզը։

1992 թվականից ղեկավարել է ՀՊՃՀ Գորիսի կրթահամալիրի ֆիզմաթ ամբիոնը։

Մանկավարժական գործունեությանը և երիտասարդ գիտական կադրերի պատրաստման աշխատանքներին զուգահեռ զբաղվել է նաև առաձգականության տեսության և կիրառական մեխանիկայի գիտական հետազոտություններով։

50-ից ավելի գիտական հոդվածների հեղինակ է, որոնք տպագրվել են Խորհրդային Հայաստանի և արտասահմանյան թերթերում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  ԽՈՍՔ ՀԻՇԱՏԱԿԻ
2. 1 2 3
3. ↑  ПОСТРОЕНИЕ ФУНДАМЕНТАЛЬНОГО РЕШЕНИЯ ДЛЯ ЛИНЕЙНОЙ ГИПЕРБОЛИЧЕСКОЙ СИСТЕМЫ УРАВНЕНИЙ С ПОСТОЯННЫМИ КОЭФФИЦИЕНТАМИ(չաշխատող հղում)
4. ↑  МАРТИРОСЯН АШОТ НАВАСАРДОВИЧ.
5. ↑  Мартиросян Ашот Навасардович

Արտաքին հղումներ
----------------

* Математические исследования нестационарных линейных граничных задач для сплошных сред : Учебник для студ. физ. и мех.-мат. спец. вузов / А.Н. Мартиросян(չաշխատող հղում)
**Լուսինե Լևոնի Աբգարյան** (մարտի 4, 1971(1971-03-04), Բերդ, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), իրավաբան, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի դատավոր։

Կենսագրություն
--------------

Լուսինե Աբգարյանը ծնվել է 1971 թվականի մարտի 4-ին՝ Տավուշի մարզի Բերդ քաղաքում։ 1996 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։

1999-2007 թվականներին եղել է Հայաստանի Հանրապետության վճռաբեկ դատարանի քրեական և զինվորական գործերի պալատի դատավորի օգնական։ Այնուհետև, մինչև 2008 թվականը որպես դատավորի խորհրդական աշխատել է Հայաստանի Հանրապետության Վճռաբեկ դատարանում։ 2008-2009 թվականներին եղել է Հայաստանի Հանրապետության վճռաբեկ դատարանի աշխատակազմի իրավական փորձաքննությունների վարչության ավագ մասնագետ, որից հետո, մինչև 2014 թվականը աշխատել է 
Հայաստանի Հանրապետության վճռաբեկ դատարանի դատավորի ավագ օգնական։ Նույն թվականին ավարտել է Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության ակադեմիան և Հայաստանի Հանրապետության նախագահի դեկտեմբերի 24-ի հրամանագրով նշանակվել Լոռու մարզի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավոր։

2018 թվականի Հայաստանի Հանրապետության նախագահի հոկտեմբերի 24-ի հրամանագրով նշանակվել է ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի դատավոր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «ԲԱՐՁՐԱԳՈՒՅՆ ԴԱՏԱԿԱՆ ԽՈՐՀՐԴԻ ՆԱԽԱԳԱՀԸ ՆԵՐԿԱՅԱՑՐԵԼ Է ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԻ ՆՈՐԱՆՇԱՆԱԿ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐԻՆ». *court.am*. Արխիվացված է օրիգինալից 2022 թ․ հուլիսի 31-ին. Վերցված է 2020 թ․ հունվարի 9-ին.
2. ↑  ՆԱԽԱԳԱՀԻ ՀՐԱՄԱՆԱԳԻՐԸ ԼՈՒՍԻՆԵ ԱԲԳԱՐՅԱՆԻՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԻ ԴԱՏԱՎՈՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ
3. ↑  «ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԲԱՐՁՐԱԳՈՒՅՆ ԴԱՏԱԿԱՆ ԽՈՐՀՈՒՐԴ» (PDF). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2022 թ․ հուլիսի 30-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* ԼՈՒՍԻՆԵ ԼԵՎՈՆԻ ԱԲԳԱՐՅԱՆ
**Հայկազ Հովհաննիսյան** (1958, Վաղարշապատ, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ պատմաբան, պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1958 թվականի հունվարի 1-ին Էջմիածնի շրջանի Գայ գյուղում։ 1975 թ. ոսկե մեդալով ավարտել է գյուղի միջնակարգ դպրոցը։ 1975–1979 թվականներին ուսանել է Երևանի պետական մանկավարժական համալսարանի Պատմության ֆակուլտետում, որն ավարտել է գերազանցության դիպլոմով։ 1979–1985 թվականներին աշխատել է Էջմիածնի շրջանի Բաղրամյան գյուղի միջնակարգ դպրոցում որպես պատմության ուսուցիչ։ 1985–1988 թվականներին ուսումը շարունակել է Երևանի պետական մանկավարժական համալսարանի ասպիրանտուրայում։ 1989 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն։ 1989 թվականից որպես դասախոս աշխատանքի է անցել Հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի Պատմության ֆակուլտետում սկզբում ԽՍՀՄ, ապա՝ Հայոց պատմության ամբիոններում։ 1999 թվականին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն «Հայագիտությունը Ռուսաստանում XIX դարում» թեմայով։ 2000 թվականից դասախոսում է ԵՊՀ Պատմության ֆակուլտետի Հայոց պատմության ամբիոնում նախ որպես դոցենտ, այնուհետև՝ պրոֆեսոր։ 2006–2008 թվականներին եղել է ԵՊՀ գիտական վարչության հումանիտար գիտությունների բաժնի պետ, գիտա-կազմակերպչական բաժնի վարիչ։ Չորս մենագրությունների և շուրջ 50 գիտական հոդվածների հեղինակ է։ Գիտական հետազոտությունների հիմնական ոլորտը Հայ-ռուսական հարաբերություններն են։

Երկեր
-----

* Հայոց պատմության հիմնահարցերը 19-րդ դարի ռուսական մամուլի հրապարակումներում, Երևան, 1999, 88 էջ։
* Հայագիտությունը Ռուսաստանում (Պատմագիտություն, XIX դար), Երևան, 2004, 504 էջ։
* Ինչպես գրել ավարտական և կուրսային աշխատանք պատմությունից (մեթոդական հանձնարարականներ), Երևան, 2007, 46 էջ։
* Ինչպես գրել գիտական աշխատանք պատմությունից (մեթոդական հանձնարարականներ), Երևան, 2014, 64 էջ։
* Սուրմալու (1828-1921 թթ.), Երևան, 2015, 524 էջ։

Գրականություն
-------------

* Երևանի պետական համալսարանի 90-ամյա պատմության ֆակուլտետը, խմբ. Էդիկ Գ. Մինասյան, Երևան, 2009, էջ 232։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Հայկազ Հովհաննիսյան Archived 2016-05-02 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ · AV Production |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 17981737v · GND: 1017329117 · ISNI: 000000002255171X · LCCN: n00048195 · SUDOC: 271230673 · VIAF: 20917026 · WorldCat VIAF: 20917026 |

 |

 |
**Պոմարե II** (1782, Տահիտի, Ֆրանսիական Պոլինեզիա, Ֆրանսիա - դեկտեմբերի 7, 1821(1821-12-07), Moorea, Moorea-Maiao, Ֆրանսիական Պոլինեզիա, Ֆրանսիա), Տահիտիի արքան Պոմարե տոհմից։ Թագավորել է 1803-1821 թվականներին։ Նա իր իշխանության ներքո միավորեց Ընկերության կղզիները, գրավեց նաև Տուամոտու կղզիների արևմտյան մասը և Տուբուայ կղզիները։

կենսագրություն
--------------

Պոմարե II-ը ծնվել է 1782 թվականին, Պոմարե I-ի որդին։ Դարձավ Պոմարե տոհմի առաջին անդամը, որը լիակատար վերահսկողություն հաստատեց Թաիթի կղզու վրա, հիմնականում այն շնորհիվ Լոնդոնի միսիոներների ընկերության քրիստոնյա միսիոների, ովքեր կղզի էին իջել 1797 թվականի։ Չնայած առաջին տարիներին միսիոներների կրոնական գործունեությունը շատ հաջող չէր (կղզու բնակիչները նրանց մեղադրում էին օտարերկրացիների բերած հիվանդությունների մեծ քանակի մահվան մեջ), այնուամենայնիվ, դա արգելված չէր։ Հետևաբար, միսիոներները, ինչպես եվրոպացի առևտրականները, օգնեցին Պոմար II-ին իր իշխանությունը պահպանելու հարցում։ Երբ 1808 թվականին թագավորի իշխանությանը սպառնաց, և նա ստիպված փախավ Մուրեա կղզի, նրան ուղեկցում էր միսիոներ Հենրի Քնոտը։ Միայն 1811 թվականին եվրոպացի վաճառականների օգնությամբ Պոմարեին հաջողվեց առանց որևէ դիմադրության վերականգնել վերահսկողությունը Թահիթիի ամբողջ կղզում։ 1812 թվականին նա ընդունեց քրիստոնեություն (պաշտոնապես մկրտվեց 1819 թվականին), իսկ 1815 թվականին եվրոպական հրազենի շնորհիվ նա հաղթեց Ֆեի-Պին։ Քրիստոնյա դառնալուց հետո Պոմարեն արգելեց կղզում հեթանոսական աստվածների պաշտամունքը և հրամայեց ոչնչացնել տեղի մարային։ Բացի այդ, նա հրապարակեց մի շարք օրենքներ, որոնք արգելում են բազմակնությունը, մարդկային զոհաբերությունները և մանկասպանությունը։

1821 թվականին մահացավ ալկոհոլիզմից՝ գահը փոխանցելով Պոմարե III-ին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *В. Д. Аракин.* Таитянский язык. — М.: 1981, 80 с.
2. 1 2 3  книга
 |автор = Brij V. Lal, Kate Fortune.
 |заглавие = The Pacific Islands: an encyclopedia
 |издательство = University of Hawaii Press
 |год = 2000
 |страниц = 664
 |страницы = 142
 |isbn = 082482265X
3. 1 2  книга
 |автор = Notre Dame.
 |заглавие = The great century: France, 1800-1900
 |издательство = Taylor & Francis
 |год = 1959
 |страницы = 203
4. ↑  книга
 |автор = Victoria S. Lockwood.
 |заглавие = Tahitian transformation: gender and capitalist development in a rural society
 |издательство = Lynne Rienner Publishers
 |год = 1993
 |страниц = 180
 |страницы = 24
 |isbn = 155587391X
5. ↑  книга
 |автор = Victoria S. Lockwood.
 |заглавие = Tahitian transformation: gender and capitalist development in a rural society
 |издательство = Lynne Rienner Publishers
 |год = 1993
 |страниц = 180
 |страницы = 25
 |isbn = 155587391X

Արտաքին հղումներ
----------------

* *Colin Newbury.* Te Hau Pahu Rahi. — 1967. — Т. 76. — № 4. — С. 477—514.
**Արմեն Խաչատուրի Մելիքբեկյան** (մայիսի 10, 1980(1980-05-10), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), լրագրող, գրաքննադատ, բանասիրական գիտությունների թեկնածու, 2019 թվականի դեկտեմբերի 23-ին ընտրվել է Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի նախագահ։

Կենսագրություն
--------------

Արմեն Մելիքբեկյանը ծնվել է Երևանում 1980 թվականի մայիսի 10-ին։ 1997-2002 թվականներին սովորել է Երևանի Վալերի Բրյուսովի անվան պետական լեզվահասարակագիտական համալսարանում, որից հետո՝ 2002-2005 թվականներին ուսումը շարունակել է նույն համալսարանի ասպիրանտուրայում։ Ասպիրանտուրան ավարտելուց հետո մինչև 2010 թվականը արտասահմանյան գրականություն է դասավանդել Երևանի Վալերի Բրյուսովի անվան պետական լեզվահասարակագիտական համալսարանում։

1999-2000 թվականներին եղել է Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերության «Սպորտ» ստուդիայի թղթակից, 2001-2002 թվականներին՝ «Dailyfootball.com» » կայք-էջի խմբագիր, այնուհետև՝ 2001-2002 թվականներին եղել է «Footballtoday.ru» կայք-էջի գլխավոր խմբագիր։ Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերությունում մարզական մեկնաբան և վերլուծաբան է աշխատել 2003-2013 թվականներին։ Նույն պաշտոնը զբաղեցրել է «Արմենիա» հեռուստաընկերությունում՝ 2013-2016 թվականներին։ Եղել է tert.am կայքի համահիմնադիր և համակարգող։ 2005-2008 թվականներին զբաղեցրել է Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի գործադիր տնօրենի տեղակալի պաշտոնը։

2019 թվականի դեկտեմբերի 23-ին ընտրվել է Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի նախագահ։

2023 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Մելիքբեկյանը վերընտրվել է նույն պաշտոնում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «:: ԵՐԵՎԱՆԻ ՄԱՄՈՒԼԻ ԱԿՈՒՄԲ ::ՄԵԼԻՔԲԵԿՅԱՆ Արմեն | YPC» (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2019 թ․ դեկտեմբերի 23-ին.
2. ↑  «Նախարարներ, փոխնախարար, քաղաքական գործիչները. ՀՖՖ գործկոմի անդամների թեկնածուները».
3. ↑  «Արմեն Մելիքբեկյանն ընտրվեց Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի նախագահ».
4. ↑  ՀՀ ֆուտբոլի ֆեդերացիայի նախագահ է ընտրվել Արմեն Մելիքբեկյանը
5. ↑  «Արմեն Մելիքբեկյանը վերընտրվել է ՀՖՖ նախագահի պաշտոնում». *Հայաստանի Հանրային Ռադիո*. Վերցված է 2023 թ․ դեկտեմբերի 23-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Արմեն Մելիքբեկյանի լուսանկարը sport.news.am
**Եգոր Առուստամյան (Մենակ)**, (1882, գյուղ Քռասնի, Վարանդա գավառ, Արցախ - 1903, Բասեն), հայ ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ։

Կենսագրություն
--------------

Եգոր Առուստամյանը ծնվել է 1882 թվականին, Արցախի Վարանդայի գավառի Քռասնի գյուղում։ 1900 թվականին ավարտել է Շուշիի Թեմական դպրոցը։ 1900 թվականից քարոզչական աշխատանք է տարել Բաքվի հայ բանվորների շրջանում։ 1902 թվականից տեղափոխվել է Կարս և սկզբում զբաղվել քարոզչական-նախապատրաստական աշխատանքներով։ ՀՅԴ «Ջրաբերդ» կենտրոնական կոմիտեն նախ նրան հանձնարարել է շրջիկ-քարոզիչի գործը Կարսի մարզի գյուղերում և գավառներում, որը նա կատարել է մեծ հաջողությամբ։ 1902 թվականի աշնանը նա ՀՅԴ Կարսի կենտրոնական կոմիտեի հանձնարարությամբ ծպտված անցել է Բասեն՝ պատրաստելու այնտեղից դեպի Սասուն զենքի ու զինամթերքի փոխադրման ճանապարհը, որի շրջանակներում նա երբեմն անցել է Խնուս, իսկ մի քանի անգամ էլ հասել մինչև Սասուն, այնուհետև կրկին վերադարձել Բասեն։

Երկրում Մենակը դիմավորել է զենք փոխադրող խմբերին և օգնել նրանց իրենց գործը անվտանգ կատարելու։ 1903 թվականի սեպտեմբերին Մենակը զոհվել է թուրքական գերակշիռ ուժերի դեմ մղված կռվում, երբ փորձել է օգնության հասնել Օննիկ Նևրուզի (Հովհաննես Նևրուզյան) զինախմբին։ Նա գրել է բանաստեղծություններ։ Նրան է նվիրված Ավետիք Իսահակյանի՝ Մենակի (Ե. Առուստամյան) նվիրական ստվերին բանաստեղծությունը։

Աղբյուրներ
----------

* Ով ով է (Հայեր։ Կենսագրական հանրագիտարան), 2 հատորով, հատ. 1, Երևան, 2005։
* Նիւթեր Հ. Յ. Դաշնակցութեան պատմութեան համար, Ե. հատ. խմբ. Եր. Փամպուքեանի, Պէյրութ, 2007։
* Ռուբէն, Հայ յեղափոխականի մը յիշատակները, Ա. Գ. հատ. Երևան, 1990։
* Թաշճեան Վ. Իշխանը (Վանայ Իշխանի կեանքն ու գործունէութիւնը), Երեւան, 1994։
* Սեպուհ, Դրուագներ Սասունի կռիւներէն. դէպի Սասուն, Կ. Պօլիս, 1910։
**Մարի-Ռոջեր Բայլոա**, ամսագրի կամերունցի խմբագիր, հեռուստաշոուի վարող, լրագրող, կինոռեժիսոր ու համայնքանպաստ տարբեր նախաձեռնությունների նախագահ։ Ապրում է Ֆրանսիայում, որտեղից հեռուստատեսային թոք-շոու է վարում։ Ֆրանսիայում արժանացել է «Արվեստների ու գրականության շքանշանի»։ Որպես լրագրող իր աշխատանքի համար ստացել է Պերսի Քոբոզայի անվան մրցանակ։ Տիկնոջն է պատկանում Africa-international.info ինտերնետային կայքը։

Վաղ կյանք
---------

Բայլոան Գերման Ցալա Մեկոնգոյի դուստրն է, որը 1957 թվականին դարձել է Կամերունի առաջին պետքարտուղարը քաղծառայության գծով։ Ուսանել է Փարիզի Paris-IV համալսարանում, որտեղ ավարտել է գերմանագիտության բաժինը։

Կարիերա
-------

1991 թվականին Բյլոան դարձել է «Africa International» ամսագրի խմբագիրը, որը հիմնադրվել էր 1958 թվականին և կենտրոնացած էր քաղաքականության, տնտեսական նորությունների ու մշակույթի վրա, երբ Բայլոան անցել է աշխատանքի։ 

Հետագայում Մարի-Ռոջեր Բայլոան միացել է Jeune Afrique պանաֆրիկյան թեմատիկ ամսագրին, որը նախկինում արգելված է եղել մի քանի Հյուսիսաֆրիկյան (արաբական) երկրներում։

1997 թվականին ամերիկյան «Սևամորթ լրգրողների ազգային ասոցիացիայի» կողմից Բայլոան արժանացել է «Տարվա լրագրող» կոչմանը և մրցանակն ստացել անձամբ Բիլ Քլինթոնի կողմից։

2001 թվականին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կողմից ճանաչվել է «Գերազանցության կին» (անգլ.՝ woman of excellence)։

Հեռուստաալիքի հիմնադրում
------------------------

2018 թվականի հոկտեմբերի 15-ին տիկին Բայլոան հայտարարել է, որ գործարկելու է նոր հեռուստաալիք, որը կոչվում էր MRB TV (չշփոթել ամերիկյան MRB Productions կինոարտադրող ընկերության հետ) և հանդիսանում էր կաբելային ու արբանյակային հեռուստաալիք։

Անձնական տեղեկություն
---------------------

Տիրապետում է տարբեր լեզուների, այդ թվում՝ իսպաներեն, անգլերեն, ֆրանսերեն ու գերմաներեն։ Բնակվում է Փարիզում, Բեռլինում և Կամերունի մայրաքաղաք Յաունդեում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4
2. 1 2
3. ↑
4. ↑

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | LinkedIn · Թվիթթեր |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000391271537 · NSK: 000579093 · NTA: 191006831 · VIAF: 285111431 · WorldCat VIAF: 285111431 |

 |
**Կարեն Պայքարի Դուրգարյան** (մարտի 14, 1969(1969-03-14), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ դիրիժոր, ՀՀ վաստակավոր արտիստ (2006)։

Կենսագրություն
--------------

1996 թվականին ավարտել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիան։ 1997 թվականից ուսումը շարունակել է Սանկտ Պետերբուրգի կոնսերվատորիայում՝ պրոֆեսոր Մուսինի դասարանում։ 1995 թվականից եղել է Հայաստանի պետական ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի ասիստենտ, սիմֆոնիկ նվագախմբի պատասխանատու դիրիժոր, 1997 թվականին՝ Երևանի Կամերային երաժշտական թատրոնի երաժշտական ղեկավար և դիրիժոր։ 1997 թվականին հանդես է եկել Մեծ Բրիտանիայի Ալդենբուրգ քաղաքում տեղի ունեցող փառատոնում։ 2001 թվականին դարձել է Երևանի Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի գլխավոր դիրիժորը։

2001-2002 թվականներին բեմադրել է Բիզեի «Կարմեն» և Բելինիի «Նորմա» օպերաները, որոնք 2003 թվականին բեմադրել է նաև Մոսկվայի Մեծ թատրոնում։ 2002-2003 թվականներին Գ. Ռոժդեստվենսկու հետ համատեղ Իտալիայի Թուրին քաղաքում բեմադրել է Չայկովսկու «Օպրիչնիկ» օպերան և 5 համերգով հանդես է եկել Կալիարիում։ Հյուրախաղերով հանդես է եկել Հունաստանում, Պորտուգալիայում, Իտալիայում, Լիբանանում, ԱՄԷ-ում, Քուվեյթում, Շվեյցարիայում, ԱՄՆ-ում, Ֆրանսիայում, Ճապոնիայում և այլուր։ 2000 թվականին աշխատել է արաբական հայտնի երգչուհի Ֆայրուզի հետ, ում հետ 2000-2001 թվականներին և 2003 թվականին մասնակցել է Բեյրութի փառատոներին։ 2005 թվականին Ստամբուլի կենտրոնում ներկայացրել է Արամ Խաչատրյանի «Գայանե» բալետը։ 2006 թվականին ղեկավարել է Սանկտ Պետերբուրգի Ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը և բացել է 11-րդ միջազգային երաժշտական Օլիմպոս փառատոնը։ 2008 թվականին Դամասկոսի արաբական մշակութային փառատոնի ժամանակ հանդես է եկել միջազգային նվագախմբի և երգչախմբի նվագակցությամբ։

2015 թվականի դեկտեմբերի 17-ին ազատվել է Երևանի Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի գլխավոր դիրիժորի և երաժշտական ղեկավարի պաշտոնից՝ հաստիքի կրճատման կապակցությամբ։

Պարգևներ
--------

* Մովսես Խորենացու մեդալ (2009)։
* ՀՀ վարչապետի հուշամեդալ (2013)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Կարեն Դուրգարյանի կենսագրությունը AV Production կայքում». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 5-ին. Վերցված է 2018 թ․ փետրվարի 18-ին.
2. ↑  Հայաստանի Հանրապետության շքանշանով և մեդալով պարգևատրելու մասին

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կարեն Դուրգարյանի կենսագրությունը Մարինինյան թատրոնի կայքում
* Կարեն Դուրգարյանի մասին artistsmanagement.com կայքում Archived 2014-12-26 at the Wayback Machine.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 17814 |

 |
**Արաթուն Սթիվեն** (1861 - մայիսի 14, 1927(1927-05-14)), Հնդկաստանում բնակվող հայ հյուրանոցատեր, կառուցապատող և անշարժ գույքի սեփականատեր։ Ի թիվս այլ ունեցվածքների, նա եղել է Կալկաթայի «Էմփայեր» թատրոնի և «Գրանդ հոթել»-ի սեփականատերը։

Արաթուն Սթիվենը ծնվել է 1861 թվականին Իրանում։ Սպահանից Կալկաթա է տեղափոխվել 19-րդ դարի սկզբին։ Սկսել է փողոցներում սայլակից ոսկերչական իրեր վաճառել։ Ավելի ուշ բացել ոսկերչական և հնաոճ իրերի խանութ Չոուրինգի փողոցի (անգլ.՝ Chowringhee Road) 18 տանը և «Ռոյալ» թատրոնը (անգլ.՝ Theater Royale) նրա հարևանությամբ։ 1911 թվականին նա գնել է տիկին Էննի Մոնկի հրդեհված տունը և կառուցել«Գրանդ հոթել»-ը։ Սթիվենը Կալկաթայում այլ սեփականություններ էլ է ունեցել, որոնցից շատերն այժմ ժառանգությամբ անցել են իր սերունդներին, դրանց թվում են Քուինզ Մենսիոնը (անգլ.՝ Queens Mansion), Սթիվեն Քորթը (անգլ.՝ Stephen Court), Սթիվեն Հաուսը (անգլ.՝ Stephen House) և «Էմփայեր» թատրոնը։ Քուինզ Մենսիոնում այժմ Կալկաթայի հայկական ակումբն է։ Արաթուն Սթիվենը նաև կառուցել է և աշխատեցրել Դարջիլինգի «Էվերեստ» հյուրանոցը։ Սթիվենը մահացել 1927 թվականի մայիսի 14-ին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Denby, Elaine (2004 թ․ ապրիլ). *Grand Hotels: Reality and Illusion*. Reaktion. էջեր 197–198. ISBN 9781861891211.
2. ↑  Karkaria, Bachi (2010 թ․ մարտի 28). «500 tea-pots, 1 cockroach: A Good Average». *The Times of India*.
3. ↑  «Արխիվացված պատճենը». Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ հունիսի 29-ին. Վերցված է 2021 թ․ փետրվարի 8-ին.
4. ↑  «Արխիվացված պատճենը». Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ հունիսի 29-ին. Վերցված է 2021 թ․ փետրվարի 8-ին.
5. ↑  «Արխիվացված պատճենը». Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ հունիսի 29-ին. Վերցված է 2021 թ․ փետրվարի 8-ին.
**Յուսիֆ Աբդուլլա օղլի Վելիև** (ադրբ.՝ Yusif Abdulla oğlu Vəliyev, մարտի 22, 1917(1917-03-22), Դերբենդ, Դաղստանի մարզ, Ռուսական կայսրություն - մարտի 18, 1980(1980-03-18), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ), ազգությամբ ադրբեջանցի խորհրդային դերասան, Ադրբեջանական ԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1960), Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1979), դրամատիկական և հոգեբանական դերերի կատարող դերասան։

Կենսագրություն
--------------

Յուսիֆ Վելիև
Յուսիֆ Վելիևը ծնվել է 1917 թվականի մարտի 22-ին Դերբենտում։ 1933-1936 թվականներին սովորել է Բաքվի թատերական տեխնիկումում։ Ուսանողական տարիներին նա ելույթ է ունեցել Ազգային դրամատիկական թատրոնում։ Քոլեջն ավարտելուց հետո նրան ուղարկեցին աշխատանքի Միրզա Ալեքպեր Սաբիրի անվան Նուխա (այժմ ՝Շեքի) պետական դրամատիկական թատրոնում։

Նա այստեղ աշխատել է որպես դերասան, մինչև թատրոնը փակվել է, այսինքն ՝մինչև 1949 թվականը։ Ժամանելով Բաքու 1949 թվականի գարնանը, Յուսիֆ Վելիևը կարճ ժամանակ աշխատել է որպես դերասան Ռուսական Դրամատիկական թատրոնում։ 1949 թվականի վերջից մինչև կյանքի վերջը աշխատել է Երիտասարդ հանդիսատեսի թատրոնում։

Յուսիֆ Աբդուլլա օկլի Վալիևին շնորհվել է Ադրբեջանի Հանրապետության վաստակավոր արտիստի պատվավոր կոչում 1960 թվականի մայիսի 24-ին, իսկ ժողովրդական արտիստը ՝1979 թվականի փետրվարի 9-ին։

Ստեղծագործություններ
--------------------

Ֆիլմագրություն
--------------

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Его чудесный мир искусства // Mədəniyyət : газета. — 30 марта 2011. — S. 11.
2. ↑  ЮСИФ ВЕЛИЕВ
3. ↑  Вәлијев Јусиф Абдулла оғлу / Под ред. Дж. Кулиева. — Азербайджанская советская энциклопедия: Главная редакция Азербайджанской советской энциклопедии, 1987. — Т. X. — С. 591.
**Նիկիտա Չանդակ** (նեպալ.՝ निकिता चाण्डक्,սեպտեմբերի 5, 1995(1995-09-05), Urlabari Municipality, Morang District, Kosi Zone, Արևելյան շրջան (Նեպալ), Նեպալ), նեպալցի մոդել, գեղեցկության մրցույթի տիտղոսակիր։ Նվաճել է «Միս Նեպալ 2017» տիտղոսը։ Նիկիտան նվաճել է նաև «Միս հայտնի ընտրություն» և «Միս ինքնավստահ» մրցանակները։ Ներկայացրել է Նեպալը Չինաստանի Սանյա քաղաքում անցկացվող «Միս աշխարհ 2017» մրցույթի ընթացքում։

Վաղ կյանք
---------

Նիկիտա Չանդակը բնիկ Ուրլաբարցի է։ Նա ծնվել է 1995 թվականի սեպտեմբերի 5-ին Անիլ և Սուշմա Չանդակների ընտանիքում։ Պատկանում է Մարվարի ցեղին և կրում է վերջինիս մշակույթը և ավանդույթները։ Վաղ տարիքում եղել է ինտրովերտ։ Դպրոցական տարիներին ցուցաբերել է լավ վարքագիծ, հետևել բոլոր կանոններին, ինչի արդյունքում դարձել է իր ուսուցչի ամենասիրելի աշակերտը։

Կրթություն
----------

Չանդակը ավարտել է Պաշուպատի միջնակարգ դպրոցը, այնուհետև՝ Գոթանի LK Singhania կրթական կենտրոնի ավագ դպրոցը։ Չանդակը սովորում է նաև Հնդկաստանի JD նորարական տեխնոլոգիաների ինստիտուտի նորարակական հաղորդակցության բաժնում։

Կարիերա
-------

Միս Նեպալ 2016 մրցանակակիր Աշմի Շրեսթան իր ֆեյսբուքյան էջում գրել է, որ Չանդակը գերազանցել է իր երևակայությունը, երբ հանդես է եկել TGIF նորաձևության շաբաթում։

**Տոնահանդես**

Չանդակն իր առաջին տիտղոսը նվաճել է 20 տարեկանում, երբ 2017 թվականին հաղթել է «Միսս Նեպալ 2017» մրցույթում։ «Միս աշխարհ 2017»-ում նա առաջին Միս Նեպալն էր, ով տեղ գտավ *Top Model* մրցույթում՝ ընդգրկվելով լավագույն 30 մոդելների ցանկում։ Եղել է մուլտիմեդիա մրցանակի 2-րդ մրցանակակիր։ Ընդգրկվել է «Ժողովրդի ընտրություն» մրցանակաբաշխության տասնյակում։ Իր նախաձեռնած «Նպատակային գեղեցկություն» նախագծում ընդգրկվել է լավագույն 20-յակի մեջ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Nikita Chandak Biography». Lumbini Media.
2. ↑  «Nikita Chandak Crowned Miss Nepal 2017». The Kathmandu Post. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ հոկտեմբերի 8-ին. Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 2-ին.
3. ↑
4. ↑  "निकिता चन्दक भइन मिस नेपाल वर्ल्ड २०१७" SancharNepal.com. Retrieved 3 June 2017.
5. ↑  «Nikita Chandak Biography». BioFamous.
6. 1 2  «Nikita Chandak Biography- Miss Nepal World 2017». *www.inheadline.com*. 2017 թ․ հունիսի 4. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ օգոստոսի 14-ին. Վերցված է 2017 թ․ հուլիսի 16-ին.

| Պարգևներ և ձեռքբերումներ |
| --- |
| Նախորդող՝**Ասմի Շրեցա(Նեպալ)** | **Միս Նեպալ Միս աշխարհ**2017 | Հաջորդող՝**Շրինխալա Խատիվադա** |
**Նեդելյա Պետկովա** (բուլղար․՝ Неделя Петкова Караиванова, օգոստոսի 13, 1826(1826-08-13), Սոպոտ, Պլովդիվի մարզ, Բուլղարիա - հունվարի 1, 1894(1894-01-01), Սոֆիա, Բուլղարիա), բուլղարացի հեղափոխական և մանկավարժ, Բուլղարիայի և Մակեդոնիայի կրթության առաջամարտիկ։

Կենսագրություն
--------------

Նեդելյա Պետկովա ծնվել է 1826 թվականի օգոստոսի 13-ին Սոպոտ քաղաքում։ 19 տարեկանում ամուսնացել է հեղափոխական Վասիլ Լևսկու ազգականի՝ առևտրական Պետկո Կարաիվանովի հետ, որն ավելի ուշ մահացել է խոլերայից։ Նայդեն Գերովի առաջարկությամբ դարձել է ուսուցիչ Սոֆիայի աղջիկների նորաբաց դպրոցում (1858-1861), որտեղ աշխատում էր Սավոյ Ֆիլարետովի հետ։ Հետագայում շարունակել է դասավանդել երեխաներին, աշխատել է որպես ուսուցիչ Սամոկովում (1862-1864), Կյուստենդիլում (1864-1865), Պրիլեպում (1865-1866), Օխրիդում (1868-1869), Վելեսում (1870-1871)։

Պրիլեպում 1865 թվականի հուլիսի 1-ին նշանակվել է ուսուցչուհի աղջիկների դպրոցում, իսկ դպրոցը տեղակայվել է եկեղեցու հարևանությամբ գտնվող առևտրական տանը։ Առաջին անգամ քաղաքում կազմակերպել է Սուրբ Կյուրեղ և Մեֆոդիայի օրվա տոնակատարությունը։

Վելեսում միացել է տեղի հեղափոխական կոմիտեին։ Ռազլովի ապստամբության առաջնորդ Դիմիտար Բերովսկին հանձնարարել է Պետկովային և նրա դստերը, նաև ուսուցիչ Ստանիսլավա Կարայվանովային, ստեղծել ապագա ապստամբության դրոշը։ Պաստառը եղել է կարմիր, որի վրա պատկերված է եղել դեղին առյուծ։ Վահանակի վրա գրված են եղել «Македония» և «Станете да ви освободя» գրությունները։ Ապստամբությունից անմիջապես առաջ դրանք բացահայտվել են, բայց հաջողվել է ստեղծված դրոշը փոխանցել հեղափոխականներին, և հենց այդ դրոշի ներքո տեղի է ունեցել ընդվզումը։

Ապստամբության նախապատրաստմանն իր մասնակցությունը բացահայտելուց հետո արտաքսվել է քաղաքից, և Զոգրաֆի վանքի աջակցությամբ ուղարկվել է Սալոնիկի ուսուցչուհի աշխատելու։ Հունաստանում մասնակցել է օսմաններից անկախության համար տեղի բնակչության պայքարին, ստեղծել է կանանց և բարեգործական ընկերություններ, օգնել է բուլղարացի աղջիկներին Ռուսաստան սովորելու համար, այդ պատճառով տեղափոխվել է Մոսկվա։

Բուլղարիայի ազատագրումից հետո՝ 1878 թվականից, ապրել է Կուստենդիլում, իսկ 1879 թվականին՝ տեղափոխվել Սոֆիա։  1883 թվականին տեղափոխվել է Ռակիտովո՝ շարունակելով աշխատել որպես ուսուցիչ։

Մահացել է Սոֆիայում 1894 թվականի հունվարի 1-ին։

Անտարկտիկայի Լիվինգսթոն կղզում գտնվող Բաբա Նեդելյա հրվանդանը անվանակոչվել է Պետկովայի անունով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Faceted Application of Subject Terminology
2. ↑  «Коя е Неделя Петкова». nu-sopot.com. Վերցված է 2020 թ․ ապրիլի 18-ին.
3. ↑  Салгънджиев, С. Лични дела и спомени по възраждането на солунските и серски българи или 12-годишна жестока неравна борба с гръцката пропаганда. Пловдив, 1906, с. 39, 45 сл.
4. ↑  Bulgarian historical review. — Publishing House of the Bulgarian Academy of Sciences, 1977. — 546 с.
5. ↑  SCAR Composite Gazetteer of Antarctica: Nedelya Point.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 118865455 · ISNI: 0000000026115085 · LCCN: n88055128 · VIAF: 10643473 · WorldCat VIAF: 10643473 |

 |
**Ելենա Ասաքի** (մոլդ.՝ Елена Асаки, ռումիներեն՝ Elena Asachi, ծննդյան անունն է «Էլեոնոր Թայբեր», գերմ.՝ Eleonora Teyber, հոկտեմբերի 30, 1789(1789-10-30), Վիեննա, Հաբսբուրգի միապետություն - մայիսի 9, 1877(1877-05-09), Յասի, Ռումինիա), Մոլդովա-ռումինացի երգչուհի, դաշնակահարուհի և կոմպոզիտոր։ Կոմպոզիտոր Անտոն Թայբերի դուստրը, գրող Գեորգե Ասաքիի կինը (1827 թվականից), կոմպոզիտոր և դիրիժոր Ֆրանց Թայբերի զարմուհին։

Կենսագրություն
--------------

Ելենա Թայբերը ծնվել է Վիեննայում 1789 թվականին։ Սկզբում երաժշտություն է սովորել հոր մոտ Դրեզդենում։ Հետագայում սովորել է Վիեննայում օպերային երգիչ Դոմենիկո Դոնզելիի մոտ։ Ուսումն ավարտելուց հետո դարձել է Յասիի կոնսերվատորիայի պրոֆեսոր, որտեղ 1827-1863 թվականներին հայտնի էր որպես դաշնակահար և կոմպոզիտոր։ 1827 թվականին ամուսնացել է Գեորգե Ասաքիի հետ, ում հետ համագործակցել է երգի և թատերական գործունեության մեջ։ Ամուսնու հետ նա նպաստել է Մոլդովական Իշխանության առաջին երաժշտական ինստիտուտի ստեղծմանը` Ֆիլհարմոնիկ դրամատիկական կոնսերվատորիայի (1836)։

Մահացել է Յասիում 1877 թվականին։

Աշխատանքներ
-----------

* *Fete pastoral des bergers moldaves* (հովվական վոդևիլ) 1834;
* *Contrabantul* (Մաքսանենգ) (կատակերգություն-վոդևիլ) 1837;
* *Tiganii* (Գնչուներ) (Վոդևիլ երգերով) 1856.

Աղբյուրներ
----------

* *Чайковский Г.* Первая певица // Знаменитые певцы Молдавии. — Кишинёв, 1975. — С. 9—11.
* *Агин М. С.* Вокально-энциклопедический словарь. — М. 1991—1994.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Երաժշտություն (ֆր.)
2. ↑  *Julie Anne Sadie, Rhian Samuel* The Norton/Grove Dictionary of Women Composers. — W. W. Norton & Company, 1994. — 604 с. — ISBN 9780393034875
**Պաուլինա Մուստերս** (հոլ.՝ Pauline Musters, փետրվարի 26, 1876(1876-02-26), Ossendrecht - մարտի 1, 1895(1895-03-01), Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), Նիդերլանդների քաղաքացի, որը 23 դյույմ (58 սանտիմետր) հասակ է ունեցել, գրանցվել է Գինեսի ռեկորդների գրքում՝ որպես մարդկության պատմության ընթացքում ամենացածրահասակ կինը, որի մասին հավաստի տեղեկություններ կան։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Նիդերլանդների Հյուսիսային Բրաբանտ նահանգի Օսսենդրեխտ գյուղում 1876 թվականի փետրվարի 26-ին։ Ունեցել է երկու եղբայր և վեց քույր։ Ծնվելու ժամանակ նրա հասակը կազմում էր մոտ 12 դյույմ (30,5 սանտիմետր), այսինքն՝ հետագա կյանքի ընթացքում այն աճել է ավելի քիչ, քան կրկնակի։ Մարմնի քաշը երեք տարեկանում չի գերազանցել 9 ֆունտը, այսինքն՝ 1.36 կիլոգրամ։

Նա հանրության առջև հայտնվել է շատ վաղ տարիքից և շուտով սկսել է ելույթ ունենալ՝ պարեր և ակրոբատիկայի արվեստ սովորելով։ 19-րդ դարի վերջին եվրոպական հասարակությունում նա որոշակի ճանաչում է ունեցել *«Արքայադուստր Պոլին»* բեմական կեղծանվամբ և ելույթ է ունեցել նաև գերմանական կայզերի և Նիդերլանդների թագուհի Էմմայի առջև։ Նրան նկարագրել են որպես քաղաքավարի, հանգիստ ու նուրբ կին։

Իր կարիերայի ընթացքում նա հյուրախաղերով այցելել է Բելգիա, Ֆրանսիա, Գերմանիա և Անգլիա, իսկ 1894 թվականին՝ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ։ Նույն տարում նա Նյու Յորքի Պրոկտորի թատրոնում առաջնելութել է ամանորյա տոների ժամանակ։ Երկու ամիս անց՝ 1895 թվականի փետրվարի 15ին, նա մահացել է 18 տարեկանում թոքաբորբի և մենինգիտի համադրության պատճառով։ Մահվան պահին կշռել է 3,86 կգ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Shortest woman ever». *Guinness World Records*. Վերցված է 2018 թ․ օգոստոսի 31-ին.
2. ↑  "Un Népalais de 72 ans, homme le plus petit au monde jamais répertorié", AFP, 26 février 2012
3. ↑  (անգլերեն) "Shortest woman ever", site Guiness des Records

Գրականություն
-------------

* *Guinness Book of Records 2005* ISBN 0-85112-192-6

Արտաքին հղումներ
----------------

* TheHumanMarvels.com: *Pauline Musters, the Little Princess*

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | BPN: 63270447 · VIAF: 316446892 · WorldCat VIAF: 316446892 |

 |
**Գաբրիելլե Պոսաններ** (գերմ.՝ Gabriele Possanner, հունվարի 27, 1860(1860-01-27), Բուդա, Ավստրիական կայսրություն - մարտի 14, 1940(1940-03-14), Վիեննա, Նացիստական Գերմանիա), ավստրիացի բժիշկ, Ավստրիայում բժշկությամբ զբաղված առաջին կինը։

Կենսագրություն
--------------

Գաբրիելլեն ծնվել է 1860 թվականի հունվարի 27-ին։ Հայրը եղել է ավստրիացի իրավաբան Բենժամին Պոսանները, որը աշխատանքի բերումով շատ է ճանապարհորդել, այդ պատճառով էլ նախքան 20 տարին լրանալը Գաբրիելլեն հասցրել էր ապրել ութ տարբեր քաղաքներում։ 1880 թվականի հոկտեմբերին նա պաշտոն է ստացել Վիեննայի Կայսերական գանձատանը։ Ընտանիքը վերջնականապես հաստատվել է այդ քաղաքում։

Այնուհետև Պոսանները տեղափոխվել է Բոսնիա և Հերցեգովինա, որտեղ աշխատել է որպես հասարակական բժիշկ, և որտեղ մուսուլման կանայք հրաժարվում էին այցելել տղամարդ բժիշկներին։ 1894 թվականին ստացել է Ցյուրիխի համալսարանի բժշկական դիպլոմ, սակայն միայն 1897 թվականին է կարողացել բանավոր քննություն հանձնել Վիեննայի հանձնաժողովի մոտ, ինչն էլ նրան օգնել է պաշտոնապես բժշկությամբ զբաղվել Ավստրիայի մայրաքաղաքում։ Այդպիսով՝ 1897 թվականին նա դարձել է առաջին կինը, որը բժշկական կրթության դիպլոմով ավարտել է Վիեննայի համալսարանը։ Դրանից հետո նա եղել է Ավստրո-Հունգարիայի հիվանդանոցների միակ կին բժիշկը մինչև 1903 թվականը։

Հիշատակ
-------

1960 թվականին Հիտցինգի (Վիեննա) փողոցներից մեկն անվանվել է ի պատիվ Գաբրիելլե Պոսանների։ 2004 թվականին Վիեննայի տասներորդ շրջանի այգին կոչվել է նրա անունով։ Վիեննայի 21-րդ շրջանում գտնվում է Գաբրիելլե Պոսանների անվան միջգիտաճյուղային հետազոտությունների ինստիտուտը։

1997 թվականին սահմանվել է Գաբրիելլե Պոսանների անվան պետական մրցանակ, որը շնորհվում է ֆեմինիզմի ոլորտում կատարած հետազոտությունների համար։ Մրցանակը տրվում է երկու տարին մեկ Գիտության և հետազոտությունների դաշնային նախարարության կողմից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  [Gabriele Possanner von Ehrenthal Frauen in Bewegung 1848–1938] (գերմ.) — Österreichische Nationalbibliothek, 2006.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8  *Gadzinski A.* KALLIOPE Austria (գերմ.): Frauen in Gesellschaft, Kultur und Wissenschaft — Wien: Bundesministerium für Europa, Integration und Äußeres, 2015. — S. 203. — ISBN 978-3-9503655-5-9
3. ↑  *Buffalo Medical Journal*. 1896.
4. ↑  «Gabriele Possanner von Ehrenthal». *www.deutschlandmed.de*. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ մարտի 24-ին. Վերցված է 2018 թ․ ապրիլի 17-ին.
5. ↑  Geocaching. «Geocaching - The Official Global GPS Cache Hunt Site» (անգլերեն). Վերցված է 2018 թ․ ապրիլի 17-ին.
6. ↑  «Women Students». *www.univie.ac.at*. Վերցված է 2018 թ․ ապրիլի 17-ին.
7. ↑  «Bundesministerium für Bildung, Wissenschaft und Forschung: Bundesministerium für Bildung, Wissenschaft und Forschung». *bmbwf.gv.at* (գերմաներեն). Վերցված է 2018 թ․ ապրիլի 17-ին.

Աղբյուրներ
----------

* Possanner von Ehrenthal Gabriele Freiin, by M. Jantsch, in «Austrian Biographical Encyclopedia 1815—1950» (OBL). Volume 8, Austrian Academy of Sciences, Vienna, 1983, ISBN 3-7001-0187-2, pg. 222

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 139231498 · ISNI: 0000000071078076 · VIAF: 100523243 · WorldCat VIAF: 100523243 |

 |
**Վարվառա Ալեքսանդրովնա Բուտյագինա** (ռուս.՝ Варвара Александровна Бутягина, դեկտեմբերի 7, 1900(1900-12-07), Ելեց, Օրյոլի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - մայիսի 24, 1987(1987-05-24), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուս խորհրդային բանաստեղծուհի և կինոսցենարիստ, սրբագրիչ։

Կենսագրություն
--------------

Վարվառա Բուտյագինան ծնվել է Ելեցում երդվյալ հավատարմատար Ալեքսանդր Պավլովիչ Բուտյագինի և նրա կնոջ Վարվառա Մելիտովնայի ընտանիքում [2]: 1907 թվականին սովորել է Մոսկվայում, Ս. Արսենևայի կանանց գիմնազիայում, այնուհետև Մոսկվայի համալսարանի պատմաբանասիրական ֆակուլտետում և Բարձրագույն գեղարվեստագրականական ինստիտուտում (Բրյուսովի գրականության ինստիտուտ): Բանաստեղծություններ սկսելէ գրել 9 տարեկանից։ Ավելի ուշ մտել է «Նեոկլասիկների» գրական խմբակ։ Մասնակցել է Գրողների միության Համառուսաստանյան մրցույթին (7 դեկտեմբերի 1920 թվական) և «Մեր օրերի պոեզիան» գրական երեկոյին (29 նոյեմբերի 1925 թվական)։
Հրատարակել է բանաստեղծությունների երկու ժողովածու՝

* Հրանունկներ (Պետրոգրադ, 1921, Անատոլի Լունաչարսկու նախաբանով)
* Առագաստներ (Մոսկվա, 1926)

Բանաստեղծությունները առանձնանում են քնարականությամբ, սիրային և առեղծվածային ապրումներով, բնության նուրբ նկարագրություններով։ Առանձին դեպքերում նկատելի են Ալեքսանդր Բլոկի և Աննա Ախմատովայի ազդեցությունը։

1925 թվականին Վարվառա Բուտյագինան ամուսնանում է ճարտարապետ Վիկտոր Պետրովիչ Խոդատաևի հետ, անոսնությունից ունեցել է երկու որդի՝ Յուրին (ծնվ. 1928) և Կիրիլը (ծնվ.՝ 1932): 1920-ական թվականների վերջերից նա գործնականում դադարել է տպագրվել (վերջին բանաստեղծությունը հրատարակվել է 1932 թվականին), ինչի հետևանքով լուրեր տարածվեցին բանաստեղծուհու տիֆից մահանալու մասին։ Ինչպես պարզաբանում է բանաստեղծուհու որդին Կիրիլ Խոդատաևը, Վարվառա Ալեքսանդրովնան դադարել է հանդես գալ որպես բանաստեղծուհի, քանի որ «չի գրանցվել Պրոլետկուլտում նրա այսրոպեական պահանջների հրատապությամբ»։

Պոեզիայից հեռանալուց հետո Վարվառա Բուտյագինան երկար տարիներ աշխատել է «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայում և «Կոմսոմոլսկայա պրավդա» թերթում՝ որպես սրբագրիչ։

Մահացել է 1987 թվականին և թաղված է Մոսկվայի Դանիլովսկոե գերեզմատանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Измалкова Н.* Елецкие корни поэтессы Варвары Бутягиной Archived 2020-02-28 at the Wayback Machine.
2. ↑  «Бутягина Варвара Александровна (1900—1987)». Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ դեկտեմբերի 2-ին. Վերցված է 2019 թ․ օգոստոսի 19-ին.
3. ↑  Высший литературно-художественный институт (ВЛХИ)(չաշխատող հղում)
4. ↑  «ДЕКЛАРАЦИЯ НЕОКЛАССИКОВ». Արխիվացված է օրիգինալից 2006 թ․ հունվարի 13-ին. Վերցված է 2019 թ․ օգոստոսի 19-ին.

Աղբյուրներ
----------

* Варвара Бутягина на сайте Поэзия Московского университета: от Ломоносова и до…
* Биография Варвары Бутягиной в разделе Женская поэзия(չաշխատող հղում)
 сайта Натальи Лайдинен
* Рецензия П. Ярового на сборник В. Бутягиной «Лютики»
**Վարուժան Գևորգի Օլքինյան** (հոկտեմբերի 22, 1947(1947-10-22), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ հաղորդավար, մեկնաբան, ՀՀ վաստակավոր լրագրող (2006)։

Կենսագրություն
--------------

Վարուժան Օլքինյանը ծնվել է 1947 թվականի հոկտեմբերի 22-ին, Երևանում։ 1971 թվականից աշխատել է Հայաստանի Ազգային ռադիոյում, հեռուստաընկերությունում։ 1970-ականների սկզբին 2 տարի աշխատել է «Արմենպրես» լրատվական գործակալությունում։ Հայաստանի Հանրային ռադիոյով վարում է «Ռադիոլուր» լրատական ծրագիրը։ Դասավանդում է Խաչատուր Աբովյանի անվան մանկավարժական համալսարանի Հեռուստառադիոլրագրության ամբիոնում։ 2013 թվականին Վարուժան Օլքինյանի մասնակցությամբ ստեղծվել է Գրիգոր Նարեկացու «Մատյան ողբերգության» պոեմի աուդիոտարբերակը՝ ձայնասկավառակի տեսքով։

Պարգևներ
--------

* ՀՀ վաստակավոր լրագրող, 2006

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «ՀՊՄՀ, Հեռուստառադիոլրագրության ամբիոն». Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ օգոստոսի 17-ին. Վերցված է 2015 թ․ փետրվարի 22-ին.
2. ↑  «Նարեկը» Վարուժան Օլքինյանի մեկնաբանությամբ

Արտաքին հղումներ
----------------

* Վարուժան Օլքինյանի կենսագրությունը AV Production կայքում Archived 2022-01-23 at the Wayback Machine.
**Անա Սելիա Մոտա** (1935, Արգենտինա), արգենտինա-ամերիկացի խտացված նյութի ֆիզիկոս՝ մասնագիտացած գերսառը ջերմաստիճանի երևույթների, ներառյալ գերհեղուկների և գերհաղորդիչների վրա։ Շվեյցարիայի Ցյուրիխի տեխնոլոգիական բարձրագույն դպրոցի պատվավոր պրոֆեսոր։

Կրթություն և կարիերա
--------------------

Մոտան ծնվել է 1935 թվականին Արգենտինայում։ Նա ԱՄՆ քաղաքացի է։ Ֆիզիկա է ուսանել Արգենտինայի Բալսեյրո ինստիտուտում, որտեղ 1960 թվականին ստացել է արտոնագիր և դարձել Ջոն Ք. Ուիթլիի դոկտորանտը։ Նրա հետ կատարած հետազոտությունները վերաբերում են հեղուկ Հելիում-3-ի ջերմունակությանը։

1967 թվականին՝ դոկտորի կոչում ստանալուց հետո, ութ տարի աշխատել է Սան Դիեգոյի կալիֆոռնիական համալսարանի ֆիզիկայի ամբիոնում և մաքուր և Կիրառական ֆիզիկական գիտությունների ինստիտուտում, այնուհետև ևս հինգ տարի՝ Քյոլնի համալսարանում, նախքան 1980 թվականին Ցյուրիխի տեխնիկական բարձրագույն դպրոցին միանալը, որտեղ եղել է Պինդ վիճակի ֆիզիկայի լաբորատորիայի ավագ գիտաշխատող, պրոֆեսոր և ցածր ջերմաստիճանի ֆիզիկայի հետազոտական խմբի տնօրեն։

Ճանաչում
--------

Մոտան դարձել է Ամերիկյան ֆիզիկական հասարակության (APS) անդամ 1994 թվականին՝ APS-ի խտացված նյութի ֆիզիկայի ամբիոնի կողմից «գերհոսունության և գերհաղորդականության վրա ծայրահեղ ցածր ջերմաստիճաններում աշխատանքի համար» առաջադրվելուց հետո։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Prof. em. Dr. Ana Celia Mota*, ETH Zürich Department of Physics, Վերցված է 2022 թ․ հոկտեմբերի 14-ին
2. ↑  *Biographisches Dossier Ana Celia Mota (1935-) amerikanische Staatsbürgerin; \* Argentinien; wissenschaftliche Adjunktin und Titular-Professorin für Festkörperphysik an der ETH*, ETH Zurich library, Վերցված է 2022 թ․ հոկտեմբերի 14-ին
3. 1 2  de la Cruz, Francisco (2013), «Visión personal de una historia compartida: Investigación a bajas temperaturas en Bariloche» (PDF), *Ciencia e Investigación Reseñas*, Asociación Argentina para el Progreso de las Ciencias, vol. 1, no. 1, էջեր 41–56, Վերցված է 2022 թ․ հոկտեմբերի 14-ին; see pp. 43, 45
4. ↑  John C. Wheatley — Biographical Memoirs of the National Academy of Sciences
5. ↑  Vilches, Oscar E. (2015), "John Wheatley and his first dilution refrigerators" (PDF), Fifty Years of Dilution Refrigerators, University of Manchester
6. ↑  "Fellows nominated in 1994 by the Division of Condensed Matter Physics", APS Fellows archive, American Physical Society
**Ռոբերտ Բագրատի Մոբիլի** (օգոստոսի 20, 1954(1954-08-20), Նիժ, Գաբալայի շրջան, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), Աղվանից եկեղեցու հոգևոր առաջնորդ, երկրաբան։

Կենսագրություն
--------------

Ռոբերտ Մոբիլին ծնվել է 1954 թվականի օգոստոսի 20-ին Ադրբեջանական ԽՍՀ-ի ուդիաբնակ Նիջ գյուղում։ 1971 թվականին ավարտել է Նիջի միջնակարգ դպրոցը։ 1980 թվականին ավարտել է Բաքվի պետական համալսարանի Աշխարհագրության և երկրաբանության ֆակուլտետը։ Նա ազգությամբ ուտի է։ 
Նա Աղվանից եկեղեցու ակտիվ ղեկավարներից է։ Վարժ տիրապետում է Ուտիերենին, Ադրբեջաներենին և ռուսերենին։
50-ից ավել գիտական աշխատանքների հեղինակ է։

Հայտնի է հակահայ հայացքներով։
2020 թվականի դեկտեմբերի 6-ին Ռոբերտ Մոբիլին, որպես քահանա, մի խումբ ուտիների հետ այցելել է Դադիվանք համամատեղ պատարագ կատարել՝ նշելով որ Դադիվանքը մաքուր ուտիական վանք է և այտնեղ չկա ոչ մի հայկական հետք։ Ապա նրանք Դադիվանքի եկեղեցում պատարագ են մատուցել ի հիշատակ Հայ-ադրբեջանական պատերազմում զոհված ադրբեջանցի շահիդների՝ իսլամի համար նահատակվածների համար։

Պարգևներ
--------

2014 թվականին օգոստոսի 27-ին արժանացել է Ադրբեջանի փառքի շքանշանին։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Robert Mobili, Bakı Dövlət Universiteti Archived 2021-09-23 at the Wayback Machine.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Robert Mobili: "Vandalism is Armenian state strategy"». *Report News Agency* (անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ դեկտեմբերի 17-ին.
2. ↑  «Udi held a prayer service in Khudavend». *www.turan.az*. Վերցված է 2020 թ․ դեկտեմբերի 17-ին.
3. ↑  «R.B. Mobilinin "Şöhrət" ordeni ilə təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı». *president.az* (ադրբեջաներեն). president.az. 27 avqust 2014, 18:10. Վերցված է 2014 թ․ սեպտեմբերի 10-ին.
**Եզնիկ արքեպիսկոպոս Գալբաքչյան** (նաև՝ *Գալ­փաք­ճյան, Գալ­թակ­չյան*, 1860, Կոստանդնուպոլիս - 1915), հայ եկեղեցական գործիչ, արքեպիսկոպոս։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1860 թվականին Կ. Պոլ­սի Կադըգյուղ թաղամասում։ Ավարտել է Կ. Պոլսի Կալաթասերայի
«Մեք­թեբ-ի Սուլ­թա­նիե» բարձրագույն վարժարանն ու Կ. Պոլսի Օսմանյան կայսերական բժշկական վարժարանը։ Եղել է հին արմաշական։

1886 (1896) թվականին վարդապետ է ձեռնադրվել։ Պաշտոնավարել է զանազան գավառներում և Կ. Պոլսի թաղերում։ Եղել է Արմաշի դպրեվանքի փոխտեսուչը։ 1912 թվականին ձեռնադրվել է եպիսկոպոս և պաշտոնավարել Բալուի թեմում։ Արքության պատվին է արժանացել։ Եղել է Բալուի, Արղընի և Չնգուշի հոգևոր առաջնորդի փոխանորդը, ապա՝ առաջնորդը։ Նրա հովվության տակ 54 եկեղեցի և 4 վանք է գտնվել։ 1915 թվականին Բալուի իր հոտի հետ աքսորվել է և նահատակվել 55 տարեկանում։

Գրականություն
-------------

* Թէոդիկ, Յուշարձան ապրիլ 11-ի, Կ. Պօլիս, 1919։
* Պոտուրեան Մկրտիչ, Հայ հանրագիտակ, Պուքրէշ, 1940։
* Կռայեան Մեսրոպ, Բալու, Անթիլիաս, 1965։
* Թէոդիկ, Յուշարձան նահատակ մտաւորականութեան, Բ. տպագրութիւն, Երեւան, ապրիլ 24, 1985։
* Յարման Արսեն, Հայերը օսմանյան առողջապահության ծառայության մեջ և պատմություն սուրբ Փրկիչ հայոց հիվանդանոցի (թուրքերեն), Ստամբուլ, 2001։

Աղբյուրներ
----------

* Հարություն Մինասյան, Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայի Հանրապետությունում բռնաճնշումների և ցեղասպանության ենթարկված հայ բժիշկներ, Երևան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։
**Եվգենիա Սակերդոտե դե Լուստիգ** (իսպ.՝ Eugenia Sacerdote de Lustig, նոյեմբերի 9, 1910(1910-11-09), Թուրին, Իտալիա - նոյեմբերի 27, 2011(2011-11-27), Բուենոս Այրես, Արգենտինա), Իտալիայում ծնված արգենտինացի բժիշկ։ Առաջինն է եղել Արգենտինայում, որ փորձարկել է պոլիոմիելիտի պատվաստանյութը։ Հրատարակել է ավելի քան 180 աշխատություն։

Վաղ կյանք և կրթություն
----------------------

Եվգենիա Սակերդոտե դե Լուստիգը ծնվել է Թուրինում 1910 թվականի նոյեմբերի 9-ին։ 1929 թվականին որոշել է իր զարմիկի՝ Ռիտա Լևի-Մոնտալչինիի հետ միասին Իտալիայում բժշկություն ուսումնասիրել։

Կարիերա
-------

Եվգենիա Սակերդոտե դե Լուստիգը եղել է Թուրինի համալսարանի պրոֆեսոր Ջուզեպպե Լևիի օգնականը։ Ֆաշիզմի վերելքով կորցրել է աշխատանքը, քանի որ հրեա էր։ 1939 թվականին նրա ամուսնու գործատուները կազմակերպել են նրանց արտագաղթը դստեր հետ Արգենտինա։ Արգենտինայում նրա որակավորումը թույլ է տվել նրան հետազոտություններ կատարել, բայց ոչ դասավանդել։ Դարձել Է Բուենոս Այրեսի համալսարանի հյուսվածաբանության ամբիոնի վարիչ։ Եվգենիան մշակել է In vitro-ի կենդանի բջիջները, որը թույլ է տալիս ուսումնասիրել տարբեր տեսակի վիրուսներ և ուռուցքներ։

Երբ սկսվել է պոլիոմիելիտի համաճարակը, Սակարդոտե դե Լուստիգը Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության կողմից ուղարկվել է Միացյալ Նահանգներ՝ պրոֆեսոր Ջոնաս Սոլկի աշխատանքի մասին տեղեկանալու համար։ Վերադառնալով Արգենտինա՝ հրապարակավ պատվաստել է իրեն և իր երեխաներին, որպեսզի բնակչությանը համոզի պոլիոմիելիտի պատվաստանյութի օգուտների մասին։

2010 թվականին արժանացել է Ռեբեկա Գերշմանի մրցանակին՝ հայտնի հետազոտական աշխատանքի համար։

Նրա գիտական հրապարակումներից ավելի քան 180-ը առկա են Անխել Հ. Ռոֆոյի անվան ուռուցքաբանության ինստիտուտի, Մալբրանի ինստիտուտի և Ազգային գիտատեխնիկական հետազոտությունների խորհրդի արխիվներում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Scienza a due voci — 1999.
2. ↑  «A los 101 años, murió la doctora Sacerdote de Lustig». *Diario La Nación*. Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ սեպտեմբերի 1-ին. Վերցված է 2011 թ․ նոյեմբերի 29-ին.
3. 1 2 3 4  "A los 101 años, murió la doctora Sacerdote de Lustig" Archived 2020-09-01 at the Wayback Machine. *La Nación*, 29 November 2011.
4. ↑  Sandra McGee Deutsch (2010 թ․ հունիսի 22). *Crossing Borders, Claiming a Nation: A History of Argentine Jewish Women, 1880–1955*. Duke University Press. էջեր 85–. ISBN 0-8223-9260-7.
5. ↑  «Se conocieron los ganadores de los premios Houssay y Rebeca Gerschman 2010». *www.ctys.com.ar* (իսպաներեն). Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 20-ին.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ICCU: TO1V000632 · ISNI: 0000000383408361 · LCCN: nr96033819 · VIAF: 268631489 · WorldCat VIAF: 268631489 |

 |