Արյունոտ Կեսար
**Կեսար** (անգլ.՝ Caesar) կամ **Արյունոտ Կեսար** (անգլ.՝ Bloody Caesar), կանադական ալկոհոլային կոկտեյլ, որը սովորաբար պարունակում է օղի և կեսարային միքս (անգլ.՝ caesar mix): Հիմնական տարբերությունը «Արյունոտ Մերիից» կակղամորթային հյութի առկայությունն է։ Կոկտեյլը կարելի է համեմատել նաև Միչելադայի հետ, որը պարունակում է նույն բաղադրիչները, բայց օղու փոխարեն օգտագործվում է գարեջուր։

Կոկտեյլը հորինվել է Կալգարիում (Ալբերտա) 1969 թվականին, Ուոլթեր Շելի կողմից՝ քաղաքում նոր իտալական ռեստորանի բացմումը նշելու կապակցությամբ։ «Կեսարը» արագ հայտնի դարձավ Կանադայում, որտեղ տարեկան օգտագործվում է այդ կոկտեյլի 350 մլն բաժին։ Այս ըմպելիքը բազմաթիվ փոփոխությունների հիմք դարձավ, որոնք հանգեցրին նոր կոկտեյլների ստեղծման։

Ստեղծման պատմություն
--------------------

«Կեսարը» առաջին անգամ պատրաստվել է 1969 թվականին «Owl's Nest, բարի մենեջեր Ուոլթեր Շելի կողմից՝ «Calgary Inn» հյուրանոցում։ Նա խառնում էր օղին լոլիկի հյութի, կակղամորթային հյութի, վուսթերշիրյան սոուսի և այլ համեմունքների հետ։ Արդյունքում նա ստեղծեց յուրօրինակ խմիչք՝ թունդ համով՝ նման «Արյունոտ Մերիին»։

Շելի ասելով՝ կոկտեյլի պատրաստմանը նրան ոգոշնչել է իտալական խոհանոցը. նա պատմել է, որ Վենետիկում մատուցում են alle vongole սպագետտի, որի բաղադրությունում կա լոլիկի և կակղամորթների հյութ, որոնք ստեղծում են «նեկտար», որն էլ Շելը խառնել է մյուս բաղադրիչների հետ։

Շելի թոռնուհու խոսքերով՝ նրա իտալական արմատները «ստիպել են» նրան ըմպելիքն անվանել «Կեսար»։ Երկար անվանումը՝ «Արյունոտ Կեսար»-ը, հորինվել է «Արյունոտ Մերիի» հետ նմանությունը ընդգծելու նպատակով։ 3 ամսվա ընթացքում Ուոլրթերը կատարելագործել է ըմպելիքը՝ մատուցելով այն իր հաճախորդներին և նրանց արձագանքները հավաքագրելով։ Մի անգլիացի, որը մշտական հաճախորդ էր, մի անգամ ասել է. «Ուոլթեր, սա շատ լավ «Արյունոտ Կեսար» է»։

Հայտնիություն
-------------

«Կեսարը» ըմպելիքների ցանկում ընդգրկվելուց հետո 5 տարվա ընթացքում դարձավ ամենահայտնի կոկտեյլը Կալգարիում։ Այն շատ հայտնի է Արևմտյան և Արևելյան Կանադայում։ 2009 թվականին՝ կոկտեյլի 40-ամյակին, ստորագրահավաք է կատարվել, որի նպատակն էր Կեսարը ճանաչել «ազգային խմիչք»։ Կալգարիի քաղաքապետ Դեյվ Բրոնկոնիեն նշեց խմիչքի տարելիցը և 2009 թվականի մայիսի 13-ը հայտարարեց «Կեսարի» օր։

«Կեսարը» առաջին անգամ պատրաստվել է այն ժամանակ, երբ ամերիկական «Mott's» ընկերությունը սկսեց հատուկ խմիչքի վաճառք՝ տոմատի սոուսի, համեմունքների և կակղամորթների հյութի խառնուրդ, որն ստացավ Կլամատո անվանումը (անգլերեն անգլ.՝ clam՝ «կակղամորթ» և անգլ.՝ tomato՝ «լոլիկ» բառերից)։ Սկզբում Կլամատոյի վաճառքը շատ քիչ էր՝ ընդամենը 500 տուփ 1970 թվականի ընթացքում, բայց «Կեսարի» ստեղծումից հետո Կլամատոյի վաճառքները բարձրացան, քանի որ այդ հյութը հանդիսանում է ըմպելիքի հիմնական բաղադրիչներից մեկը։ Կլամատոյի 70%-ը վաճառվում է հենց Արևմտյան Կանադայում։ Ենթադրաբար, տարեկան օգտագործվում է 350 մլն բաժնից ավել «Կեսար»։

Միացյալ Նահանգներում «Կեսարը» հասանելի է ԱՄՆ-ի և Կանադայի սահմանին տեղակայված բարերում։ Այլ տեղերում բարմենները հիմնականում առաջարկում են «Արյունոտ Մերի»։ Եվրոպայում խմիչքը կարելի է ձեռք բերել կանադացիների հավաքատեղերում։ Չնայած բոլոր մարքեթինգային ջանքերին՝ խմիչքը հայտնի չէ երկրների մեծամասնությունում։ Լոլիկի և կակղամորթների հյութի արտադրողները ենթադրեցին, որ որոշ մարդկանց մոտ կոկտեյլում պարունակվող կակղամորթները կարող են զզվանք առաջացնել։ Օրինակ՝ Միացյալ Նահանգների սպառողները խուսափում են, որ խմիչքում պահանջվածից շատ կակղամորթ կլինի։

«Կեսարը» հայտնի է նաև որպես զարթխումի դեմ միջոց, սակայն այս տեսակետը կասկածի տակ է դրված։ 1985 թվականին Տորոնտոյի համալսարանում կատարված հետազոտությունը ցույց տվեց, որ «Կեսարի» օգտագործումը ասպիրին ընդունելիս կարող է մարդու ստամոքսը պաշտպանել ասպիրինի բացասական ազդեցությունից։

Պատրաստում
----------

«Կեսարը» պատրաստվում է «մեկ-երկու֊երեք֊չորս» կանոնով. բաղադրատոմսը պահանջում է 1-1½ ունցիա օղի, 2 դեշ (8-10 կաթիլ) կծու սոուս, 3 դեշ աղ և պղպեղ, 4 դեշ վուսթերշիրյան սոուս և 4-6 ունցիա Կլամատո․ մատուցվում է սառույցով։ Կոկտեյլը պատրաստվում է «ռոլլինգ» սկզբունքով՝ բոլոր բաղադրիչները երկու խառնուրդային գավաթի միջոցով խառնելով։ Գավաթներից մեկի մեջ լցվում են բոլոր բաղադրիչները՝ նշված հերթականությամբ, այնուհետև ստացված խառնուրդը լցվում է մյուս գավաթի մեջ և հակառակը մի քանի անգամ։ Դրանից հետո կոկտեյլը լցվում է հայբոլի մեջ, որի ծայրերը զարդարված են նեխուրի աղով կամ աղի և պղպեղի խառնուրդով։ Կոկտեյլի զարդարանքն է նեխուրի ցողունը և լայմի կտորը։ «Կեսարի» առանձնահատկությունն այն է, որ կոկտեյլը կարելի է խառնել նախօրոք և մինչև օգտագործելը պահել երկար ժամանակ։

Որպես հավելում հաճախ հանդես է գալիս Տաբասկո սոուսը։ Օղին կարող է փոխարինվել ջինով, տեկիլայով, ռոմով, սակայն Կլամատոն փոխարինել չի կարելի։ Կոկտեյլը, որի օղին փոխարինված է գարեջրով, կոչվում է «Կարմիր աչք», իսկ ընդհանրապես առանց ալկոհոլինը՝ «Կեսար-կույս» կամ «Կույս Կեսար»։

«Mott's»-ը կազմակերպում է «Քաղաքի լավագույն Կեսար» ամենամյա մրցույթ Կակղամորթների միջազգային փառատոնի շրջանակներում՝ Էդուարդ արքայազնի կղզում, որտեղ 2009 թվականին ներկայացվեց «Կեսարը»՝ թխկու օշարակով և բեկոնով օղիով։

Նշումներ
--------

1. ↑  Կեսարային միքս կամ Կեսարային խառնուրդ՝ տոմատի սոուսի և կակղամորթային հյութի խառնուրդ։ Այլ կերպ անվանվում է Կլամատո

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Harrington, Paul; Moorhead, Laura (1998). *Cocktail: The Drinks Bible for the 21st Century*. Viking Penguin. pp. 68–69. ISBN 0-670-88022-1.
2. 1 2 3 4  Naccarato, Michael (1994 թ․ մայիսի 11). "Bloody Caesar Canada's cocktail It was invented 25 years ago in Calgary and 'took off like a rocket'". *Toronto Star*. p. C3.
3. 1 2  "Calgary's Bloody Caesar hailed as nation's favourite cocktail". Canadian Broadcasting Corporation. 2009 թ․ մայիսի 13. Արխիվացված է the original 2016 թ․ դեկտեմբերի 29-ին. Retrieved 2011 թ․ մարտի 18.
4. ↑  Haeseker, Fred (1974 թ․ դեկտեմբերի 31). "Alberta drinkers take whisky first, vodka second". *Calgary Herald*. p. 26. Retrieved 2011 թ․ մարտի 18.
5. ↑  Doody, Kelly (2009 թ․ մայիսի 14). "Page Six". *Calgary Sun*. p. 6.
6. ↑  Lazarus, George (1978 թ․ հունիսի 30). "Clamato and vodka: 'the best bloody drink in town'". *Chicago Tribune*. p. E9.
7. ↑  Lau, Andree (2009 թ․ մայիսի 14). "Hail Caesar!". Canadian Broadcasting Corporation. Արխիվացված է the original 2013 թ․ ապրիլի 24-ին. Retrieved 2011 թ․ մարտի 19.
8. 1 2 3  Remington, Robert (2009 թ․ մայիսի 13). "Spicy beverage still causing a stir". *Calgary Herald*. p. A1, A6.
9. ↑  Byrne, Ciara (2009 թ․ մարտի 12). "A Caesar celebration: Saucy Canadian cocktail hits the big 4-0". *Fort Frances Times*. Արխիվացված է the original 2011 թ․ օգոստոսի 16-ին. Retrieved 2011 թ․ մարտի 26. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadurl=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
10. ↑  Thompson, Stephanie (1998 թ․ հունվարի 19). "Brand builders: juicing Clamato sales - Motts USA does marketing research to boost Clamato sales". *Brandweek*. CBS Business Network. Retrieved 2011 թ․ մարտի 26.
11. ↑  "Bloody good hangover cure". *Toronto Star*. 2004 թ․ ապրիլի 10. p. H13.
12. ↑  Haggarty, Elizabeth (2011 թ․ հունվարի 18). "The two most effective ingredients to treat a hangover". *Toronto Star*. Retrieved 2011 թ․ մարտի 26.
13. ↑  "Take two drinks..." *Windsor Star*. 1985 թ․ հոկտեմբերի 23. Retrieved 2011 թ․ մարտի 26.
14. ↑  Graveland, Bill (2009 թ․ մայիսի 14). "We stand on guard -- for our favourite cocktail". *Winnipeg Free Press*. p. A2. Retrieved 2011 թ․ մարտի 18.
15. ↑  "Alcohol and nutrition". Government of Ontario. Retrieved 2011 թ․ մարտի 20.
16. ↑  "Caesar School". Toronto Institute of Bartending. Արխիվացված է the original 2011 թ․ մարտի 16-ին. Retrieved 2011 թ․ մարտի 26. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadurl=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
17. ↑  "Mott's Clamato Best Caesar in Town Contest". Prince Edward Island International Shellfish Festival. Արխիվացված է the original 2012 թ․ մարտի 21-ին. Retrieved 2011 թ․ մարտի 20. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadurl=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)