**Մայրը** (ռուս.՝ Мать), Մաքսիմ Գորկու վիպակը, որը գրվել է 1906 թվականին ԱՄՆ ճանապարհորդության ժամանակ։ 
Վիպակում արտացոլվում են աստվածաբանության գաղափարները, գրական բողոքականությունը։ Գորկին օգտագործել է աստվածաշնչյան կերպարները, համեմատում է հերոսներին մեկ հրեշտակների , ապա առաքյալների հետ, իսկ գլխավոր հերոսին համեմատում է Քրիստոսի հետ։ Սակայն պատվիրանները խիստ վերանայվում են հերոսների կողմից, և ի վերջո վիպակի պատճառով Գորկու դեմ քրեական գործ է հարուցվում սրբապղծության մեղադրանքով։ Լենինը, ծանոթանալով վիպակի ձեռագրին, նշել է իր արդիականությունը։ Ստեղծագործությունը թարգմանվել է բազմաթիվ լեզուներով։

Սյուժե
------

Վսևոլոդ Պուդովկինի ֆիլմից կադր (1926)
Գործողությունը տեղի է ունենում Ռուսաստանում XX դարի սկզբին, ներկայացվում է գործարանի աշխատանքային միջավայրը։ Փականագործի այրի Պիլագեյա Նիլովնայի որդին Պավել Վլասովը հանկարծ սկսում է կարդալ արգելված գրքեր, որոնք բերում էր քաղաքից և իր մոտ հավաքում ընկերներին։ Ֆաբրիկայում հայտնվում են թռուցիկներ աշխատակիցների վիճակի մասին, և Պավելի մայրը հպարտանում է իր որդու գործունեությամբ, սակայն վախենում է նրա համար։ Տունը խուզարկում են, սակայն ոչինչ չեն գտնում։ Պավելի ընկերներից մեկին՝ Պավելին ձերբակալում են։ Գործարանում աշխատավարձը նվազեցնում են և Պավելը փորձում է բողոքարկել, սակայն աշխատակիցները չեն գնում նրա հետևից։ Արդյունքում նա նույնպես ձերբակալվում է, ինչպես և շատ այլ մարդիկ։ Պելագեյա Նեիլովնան սկսում է ինքն առաքել թռուցիկները։

Պավելը և Անդրեյը դուրս են գալիս բանտից, ստեղծում են ժամանակավոր հանձնաժողով, որը շուտով ցրվում է և նրանց կրկին ձերբակալում են։ Պելագեյա Նիլովնան շարունակում է իր քարոզչական աշխատանքը, որը նրան դուր է գալիս, տեսնվում է որդու հետ, փորձում է կազմակերպել նրա փախուստը, սակայն Պավելը հրաժարվում է։ 
Դատը անցնում է, որի արդյունքում բոլոր ամբաստանյալներին ուղարկում են աքսորավայրեր։ Ընդհատակյա գործիչները որոշում են Պավելի խոսքը տպել, և Պելագեյա Նիլովնան որոշում է թռուցիկները տանել ուրիշ քաղաք։

Կայարանում նա տեսնում մի ծանոթ մարդու, հիշում է, որ նրան հանդիպել է դատարանում և հասկանում է, որ ամեն ինչ բացահայտվել է։ 
Այդ մարդը նրան մեղադրում է գողության մեջ, իսկ նա վրդովմունքով պատասխանում է, որ տանում է քաղաքականներից մեկի՝ իր տղայի խոսքը, փորձում է մարդկանց թռուցիկներ բաժանել, սակայն ժանդարմները բռնում են նրան և թույլ չեն տալիս խոսել։

### Գլխավոր հերոսի նախատիպը

Պավել Վլասովի նախատիպը եղել է Պյոտր Զալոմովը (մայիսի 3, 1877, Նիժնի Նովգորոդ - մարտի 28, 1955)՝ Ռուսաստանի հեղափոխական շարժման ակտիվ մասնակից։

### Երաժշտության մեջ

1957 թվականին Տիխոն Խրենիկովը գրում է չորս գործողությամբ օպերա «Մայրը» վիպակի հիման վրա։ Այդ նույն թվականին օպերայի պրեմիերան տեղի ունեցավ Մեծ թատրոնում։

Էկրանավորումներ
---------------

Վեպն առնվազն երեք անգամ էկրանավորվել է.

* Մայրը՝ 1926 թվական, ռեժիսոր Վսևոլոդ Պուդովկին, ըստ Նատան Զարխիի սցենարի
* Մայրը՝ 1955 թվական, ռեժիսոր Մարկ Դոնսկոյ,  ըստ Նիկոլայ Կովարսկու և Մարկ Դոնսկոյի սցենարի
* Մայրը՝ 1989 թվական, ռեժիսոր և սցենարի հեղինակ Գլեբ Պանֆիլով

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Released date
2. 1 2  "ГОРЬКИЙ" (in ռուսերեն). Православная энциклопедия. Արխիվացված է the original 2012 թ․ սեպտեմբերի 19-ին. Retrieved 2012 թ․ ապրիլի 25. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  Горький Максим — статья из Большой советской энциклопедии
4. ↑  *Мусский И. А.* Мать. — М.: Вече, 2005. — 476 с. — (Сто великих отечественных кинофильмов). — ISBN 978-5-9533-0863-2
5. ↑  Мать(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Մաքսիմ Գորկի |
| --- |
|  |
| Ստեղծագործություններ | Մաքսիմ Գորկու մատենագրություն |  |
|  |
| Վեպեր | *Ֆոմա Գորդեև* (1899) • *Մայրը* (1906) • *Արտամանովների գործը* (1927) •*Կլիմ Սամգինի կյանքը* (1925—1936) |
|  |
| Վիպակներ | *Թշվառական Պավելը* (1894) • *Երեքով* (1900) • *Անպետք մարդու կյանքը* (1908) • *Խոստովանություն* (1908) • *Ամառ* (1909) |
|  |
| Պատմվածքներ | *Մակար Չուդրա* (1892) • *Պառավ Իզերգիլը* (1894) • *Չելկաշ* (1895) • *Քսանվեց տղամարդ և մեկ աղջիկ* (1899) • *Հեքիաթ Իտալիայի մասին* (1911—1913) • *Ըստ Ռուսիո* (1923) |
|  |
| Պիեսներ | *Քաղքենիները* (1901) • *Վերջերս* (1902) • *Հովեկները* (1904) • *Արևի երեխաները* (1905) • *Թշնամիներ* (1906) • *Վասա Ժելեզնովա* (1910) • *Ծերունի* (1910) • *Եգոր Բուլիչովը և ուրիշներ* (1931) |
|  |
| Բալլադներ | *Բալլադ կոմսուհի Էլլեն դե Կուրսիի մասին*(1896) |
|  |
| Պոեզիա | *Բազեի երգը* (1899) •*Մրրկահավի երգը* (1901) |
|  |
| Ինքնակենսագրական վիպակներ |  *Մանկություն* • *Մարդկանց մեջ*  • *Իմ համալսարանները* |
|  |
| Հոդվածներ | Մաքսիմ Գորկու անվան գրական ինստիտուտ • Սրեդա • Զնանիյե |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 144503635 · GND: 4209493-8 · NLA: 35135954 · NLP: a0000001922310 · SUDOC: 081406673 · VIAF: 313377716 · WorldCat VIAF: 313377716 |

 |

 |