**Բարբարա Հեփուորտ** (անգլ.՝ Barbara Hepworth; հունվարի 10, 1903(1903-01-10)[…], Ուեյքֆիլդ, Արևմտյան Յորքշիր, Միացյալ Թագավորություն - մայիսի 20, 1975(1975-05-20)[…], Սենթ Այվս, Քորնուոլ, Կոռնուոլ, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), 20-րդ դարի անգլիացի քանդակագործ, աբստրակցիոնիստ։

Կենսագրություն
--------------

Բարբարան ծնվել է 1903 թվականի հունվարի 10-ին, Արևմտյան Յորքշիրի Ուեյքֆիլդ քաղաքում։ Ուսանել է Լիդսում` գեղարվեստի յորքշիրյան դպրոցում, որտեղ ծանոթացել ու մտերմացել է Հենրի Մուրի հետ, այնուհետև ուսումը շարունակել է Լոնդոնի Արվեստների թագավորական քոլեջում (1920—1923): 1931 թվականին ամուսնացել է քանդակագործ Բեն Նիկոլսոնի հետ, և ամուսիններով` երկուսն էլ հարել են *Աբստրակցիա – Ստեղծագործություն* խմբակին։

Բ. Հեփուորտը զոհվել է իր հրդեհված արվեստանոցում, որը վերականգնումից հետո վերածվել է նրա կենսագրության ու ստեղծագործության ցուցադրությանը նվիրված թանգարանի։

Ստեղծագործություններ
--------------------

Բարբարան քանդակել է` քարերն ու փայտանյութը մշակելով լիովին ինքնուրույն կերպով, առանց մոդելներ ու ընդօրինակողներ օգտագործելու։ Ստեղծագործության վաղ շրջանում նա մերձեցել է խորհրդապաշտությանը (սիմվոլիզմին), 1920—1930-ական թվականների սահմանագծին անցում է կատարել մաքուր աբստրակցիային` կրելով, մասնավորապես, Բրանկուզիի ու Նաում Գաբոյի ազդեցությունը։ Նա մշակել է այսպես կոչված` «ողորկ ձևի (ֆորմայի)» սկզբունքը` միաժամանակ պահպանելով իր հորինած կենսաձևային ու բյուրեղային նմուշակերպերի կապը բնական ռիթմերի հետ։
1950-ական թվականներից սկսած` Հեփուորտը շատ է աշխատել բրոնզով։ Ընդ որում` նա այդ նյութն օգտագործել է ծառի կեղևի, արմատների, քարի գեղարվեստորեն վերարտադրման նպատակներով («Ֆիգուր` բնանկարի համար», բրոնզ, բարձրությունը` 261,5, 1960 թ. Բարբարա Հեփուորտի տուն-թանգարան, Սենթ Այվզ, Կորնուոլ. «Ֆորմա-ժայռ (Պորտկուրնո)», բրոնզ, բարձրությունը` 244, 1964 թ. Կորնուոլ կոմսության խորհուրդ, Սենթ Այվզ)։ Հեփուորտի բազմաթիվ ստեղծագործություններ որպես հուշարձաններ` կանգնեցված են Լոնդոնի, Քեմբրիջի, Վիչեսթերի և այլ քաղաքների հրապարակներում ու զբոսայգիներում։ Նա իր տաղանդը դրսևորել է նաև գրքերի նկարազարդման բնագավառում, մասնավորապես` պատկերազարդել է Քեթլին Ռայնի բանաստեղծությունների ժողովածուն։

Հեփուորտի ստեղծագործական վերջին շրջանի աշխատանքների մեջ առանձնանում են հատկապես երկու գործ, որոնցում քանդակագործուհին անդրադարձ է կատարել կրոնական թեմատիկային։ Խոսքը վերաբերում է «Խաչելությանը» (1966 թ.) և «Մարդու ընտանիքը» արձանախմբին (1970 թ.):

Համբավ
------

Բարբարա Հեփուորտը 1959 թվականին արժանացել է Սան Պաուլուի բիենալեի մեծ մրցանակին (գրան պրիի),1968-ին` Սեյնթ Այվզի «Ազատություն» մրցանակի` ի նշան գնահատանքի այդ քաղաքի զարգացման գործում նրա ներդրած ավանդի։ Նրան գիտամանկավարժական բարձր ու պատվավոր կոչումներ են շնորհել Բիրմինգհեմի, Լիդսի, Էքսետերի, Օքսֆորդի, Լոնդոնի, Մանչեստերի համալսարանները։ 1973 թվականին Բարբարա Հեփուորտը ընտրվել է Արվեստների և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի պատվավոր անդամ։

Քանդակագործուհին երկու անգամ` 1958 և 1965 թվականներին արժանացել է բարձրագույն պարգևի` «Բրիտանական կայսրություն» շքանշանի։

1961 թվականին Բարբարա Հեփուորտը պատվեր է ստացել` ստեղծելու մի արձան ի հիշատակ Միավորված ազգերի կազմակերպության երկրորդ գլխավոր քարտուղար Դագ Համմերշյոլդի։ Կին արվեստագետի քանդակած «Միայնակ ֆորմա» հուշարձանը 1964 թվականին տեղադրվել է Նյու Յորքում` ՄԱԿ-ի շենքի առջև, իսկ դրա փոքրացված կրկնօրինակը` լոնդոնյան Բաթերսի պարկում։

Սեյնթ Այվզում գտնվող տուն-թանգարանից զատ` 2011 թվականին անվանի քանդակագործուհուն նվիրված ևս մեկ թանգարան է հիմնվել նրա հայրենի օրրանում` Ուեյքֆիլդ քաղաքում (ճարտարապետ Դեյվիդ Չիփերֆիլդի նախագծով)։

2015 թվականի հունվարին հայտարարվեց, որ բրիտանական Թեյտ պատկերասրահը պատրաստվում է Լոնդոնում կազմակերպելու համբավավոր կին արվեստագետի աշխատանքների ամենամեծ ցուցադրությունը 1968 թվականից ի վեր։ Նախատեսված էր ներկայացնել ավելի քան 70 ամենահայտնի աշխատանքները, ինչպես նաև` մինչ այդ չցուցադրված լուսանկարներ քանդակագործուհու արխիվից։

Պատկերասրահ
-----------

* Մոնոլիտ` Էմպիրեյ, 1953.*Մոնոլիտ` Էմպիրեյ*, 1953.
* Թևավոր ֆիգուր, 1963, Լոնդոն*Թևավոր ֆիգուր*, 1963, Լոնդոն
* Շրջան` ներսի ֆորմայով, 1963,  Kröller-Müller Museum, Օթեռլո, Նիդերլանդներ*Շրջան` ներսի ֆորմայով*, 1963, Kröller-Müller Museum, Օթեռլո, Նիդերլանդներ
* Աքայացի, c. 1963, Օքսֆորդ*Աքայացի*, c. 1963, Օքսֆորդ
* Երկակի կերպ, Սեյնթ Այվզի գիլդիայի սրահ*Երկակի կերպ*, Սեյնթ Այվզի գիլդիայի սրահ
* Միայնակ ֆորմա, Բաթերսի պարկ, Լոնդոն*Միայնակ ֆորմա*, Բաթերսի պարկ, Լոնդոն
* Ժայռի ֆորմա (Պորտկուրնո), 1964, Ֆիլադելֆիա, ԱՄՆ *Ժայռի ֆորմա (Պորտկուրնո)*, 1964, Ֆիլադելֆիա, ԱՄՆ
* Խաչելություն, 1966, Վինչեսթերի տաճարի բակ*Խաչելություն*, 1966, Վինչեսթերի տաճարի բակ
* Երկու ֆորմա, 1969, Սբ. Այվզ.*Երկու ֆորմա*, 1969, Սբ. Այվզ.
* Չորս հրապարակ, 1966, Քեմբրիջի Չերչիլ քոլեջ*Չորս հրապարակ*, 1966, Քեմբրիջի Չերչիլ քոլեջ
* Կորնթոս, 1954–5, Թեյտ պատկերասրահ, Լիվերպուլ*Կորնթոս*, 1954–5, Թեյտ պատկերասրահ, Լիվերպուլ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4  Barbara Hepworth (նիդերլ.)
3. 1 2 3 4  Barbara Hepworth — 2008.
4. 1 2
5. 1 2 3 4
6. 1 2
7. 1 2
8. ↑  Ժամանակակից արվեստի թանգարանի առցանց հավաքածու
9. ↑  «Our gallery». *hepworthwakefield.org*. The Hepworth Wakefield. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ հունվարի 28-ին. Վերցված է 2016 թ․ փետրվարի 11-ին.
10. ↑  Mark Brown. «Tate Britain brings Barbara Hepworth out of the shadows and back in focus». *The Guardian*. Վերցված է 2015 թ․ հունվարի 23-ին.
11. ↑  «Corinthos 1954–5». UK: Tate Gallery. Վերցված է օգոստոսի 5, 2015-ին.

Գրականություն
-------------

* *Read H. E.* A concise history of modern sculpture. —, 1964.
* *Hammacher A. M.* Barbara Hepworth. —, 1987.
* *Hepworth B.* Sculpture // Art in theory, 1900—1990. —, 1999. — P. 374—377.
* Barbara Hepworth centenary / Chris Stephens, Simon Armitage, eds. — : Tate Pub. 2003.
* *Котломанов А. О.* Барбара Хепворт, Dame Barbara // Новый мир искусства. 2003. № 3 (32). — С. 15—17.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
* Բարբարա Հեփուորտ` Թեյտ պատկերասրահի հավաքածուում Արխիվացված 2009-11-18 Wayback Machine
* Բարբարա Հեփուորտի քանդակների վերատպություններ, 1925–1975
* Արխիվացված 2007-10-21 Wayback Machine Բ. Հեփուորտի թանգարանի կայքէջ
* Հեփուորտի թանգարան, Ուեյկֆիլդ

 Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են  ***Բարբարա Հեփուորտ*** հոդվածին

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Բարբարա Հեփուորտ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Discogs · RKDartists · Find A Grave · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Կրուգոսվետ · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Օքսֆորդի կենսագրական · Notable Names Database · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 1606126540679 · BNE: XX1300601 · BNF: 119547959 · CiNii: DA04118895 · CONOR: 17421411 · GND: 118549405 · GTAA: 108977 · ISNI: 0000000109165360 · LCCN: n50035565 · NKC: js20030728003 · NLA: 35690552 · NTA: 070549265 · NUKAT: n2003060227 · PTBNP: 1574548 · LIBRIS: 360009 · SUDOC: 027526488 · VIAF: 74644603 · ULAN: 500010387 · WorldCat VIAF: 74644603 |

 |

 |