*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Ավագյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Արամ Ավագյան** (ապրիլի 23, 1926(1926-04-23), Նյու Յորք շրջան, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ - հունվարի 17, 1987(1987-01-17), Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկահայ կինոմոնտաժող և ռեժիսոր։ Նրա լավագույն ֆիլմերից են *«Ջազ ամառային օրով»* (1959) և *«Ճանապարհի վերջը»* (1970) ինդի ֆիլմը։

Կենսագրություն
--------------

### Վաղ կյանք

Արամ Ավագյանը ծնվել է 1926 թվականին Նյու Յորքի Մանհեթեն շրջանում։ Նրա ծնողները հայեր են եղել, որոնք ապրել են Իրանում և Խորհրդային Վրսատանում։

Ավագյանը ավարտել է Հորաս Մանի դպրոցը և Եյլի համալսարանը։ Ավարտելուց հետո ծառայել է Խաղաղ օվկիանոսի ռազմանավում։

Ծառայությունը ավարտելուց հետո գնացել է Ֆրանսիա, որտեղ սովորել է Փարիզի համալսարանում։ Այստեղ նա եղել է երիտասարդների խիստ նեղ ընկերների խմբում, որոնք Փարիզի 1950-ականների ամերիկյան շարժման սահմանողներն են եղել։ Խմբի անդամներն էին Թերրի Սաուզենը, Վիլյամ Սթայրոնը, Ջոն Մարկվանդը և Ջորջ Փլիմփթոնը։

### Ընտանիք

Ավագյանը ամուսնացել է դերասանուհի և գրող Դորոթի Թրիստանի հետ, որոնց ամուսնությունը տևել է տասնհինգ տարի՝ մինչև 1972 թվական։ Նրանք ունեցել են երկու երեխա՝ Ալեքսանդրա Ավագյան և Թրիստոն Ավագյան։ Իր կյանքի վերջին երկու տարիների ընթացքում նրա ուղեկցորդուհին եղել է բալետի պարուհի Ալեգրա Կենտը։

Կարիերա
-------

1953 թվականին Ավագյանը վերադարձել է Միացյալ նահանգներ և վավերագրական մոնտաժ է սովորել Գիեն Միլիի մոտ։ Ազատ ժամանակ Ավագյանը լուսանկարել է իր եղբոր՝ ջազային երաժիշտ Ջորջ Ավագյանի ստուդիայում աշխատելու գործընթացը։ 1955-1958 թվականներին Ավագյանը մոնտաժել է Էդուարդ Մարոուի *«See It Now»* ծրագիրը։ *«Դուլոզի ունայնությունը»* գրքում Ջեք Քերուակը Չարլիի կերպարը ստեղծել է Ավագյանի նմանությամբ։

1958 թվականին Բերթ Շթերնի հետ համատեղ նկարահանել է *Newport Jazz* երաժշտական փառատոնը։ Արդյունքում ստացել է *«Ջազ ամառային օրով»* (1959) վավերագրական ֆիլմը (մոնտաժողը նույնպես Ավագյանն է եղել), որը համարվում է «երաժշտական փառատոնի առաջին գեղարվեստական վավերագրական ֆիլմ»։ Նրա մոնտաժած ֆիլմերից են նաև *«Գիշերվա աղջիկը»-*ը (*Girl of the Night*), Ռոբերտ Ֆրանկի *«O.K. End Here»* (1960), Արթուր Փենի *«Հրաշք գործողը»* (1962), *«Միքի մեկ»* (1965), Ռոբերտ Ռոզենի *«Լիլիթ»* (1964)։ *«Միքի մեկ»*-ում Ավագյանը Ուորեն Բիթիին տանջող անմարմին կերպարի ձայնային դերակատարն է։

### *Ճանապարհի վերջը*

Ավագյանը *«Ճանապարհի վերջը»* (1970) ֆիլմի ռեժիսորն է, որի համար նա արժանացել է *Locarno International* կինոփառատոնի «Ոսկե ընձառյուծ» մրցանակին։ 1969 թվականին նոյեմբերի յոթին *LIFE* ամսագիրը իր 9 էջանոց հոդվածում լուսաբանել է ֆիլմը։ Ֆիլմի մասին հարցազրույցներ են վերցրել *Playboy* և *Esquire* ամսագրերը։ Ռոջեր Գրինսպանը ֆիլմի մասին գրել է *The New York Times*-ում։ Գլխավոր դերերում են Ջեյմս Էռլ Ջոնսը, Դորոտի Թրիստանը, Սթեյսի Քիչը և Հարիս Յուլինը։ Ֆիլմում Ավագյանը խաղում է տանտերին, խոզուկին և հեռախոսով խոսող հոգեբույժի ձայնը։ Երաժշտությունը նույնպես եղել է Ավագյանի վերահսկողության ներքո։ Ավագյանի վաղեմի ընկեր Թերրի Սաուզենը եղել է ֆիլմի համապրոդյուսերը և Ավագյանի ու Դեն ՄաքԳուայերի հետ գրել է ֆիլմի սցենարը։ Ֆիլմի դերասաններից շատերը շարունակել են իրենց նշանավոր կինոդերասանների կարիերան։ Ֆիլմը արժանացել է կինոռեժիսոր Սթիվեն Սոդերբերգի հավանությանը։

### Այլ աշխատանքներ

Ավագյանը աշխատել է նաև Ֆրենսիս Ֆորդ Կոպպոլայի «*Դու այժմ մեծ տղա ես»* (1966) ֆիլմի վրա։ Այս ֆիլմի շնորհիվ Ավագյանը իր վրա է սևեռել Ֆրենսիս Ֆորդ Կոպպոլայի ուշադրությունը և դարձել է «Կնքահայրը» ֆիլմի գլխավոր մոնտաժողը։ Սակայն նրանց միջև առաջացան խնդիրներ, երբ ստացան այնպիսի տեղեկություններ, որ Ավագյանը միտումնավոր սաբոտաժ է անում և վատաբանում է Կոպպոլային՝ ցանկանալով զբաղեցնել նրա պաշտոնը։ *Paramount Pictures*-ի տնօրենի օգնական Ջեք Բալարդը կողմ էր, որ Ավագյանը զբաղեցնի Կոպպոլայի տեղը, սակայն ստուդիայի տնօրեն Ռոբերտ Էվանսը մինչև վերջ աջակցել է Կոպպոլային և աշխատանքից հեռացրել է Ավագյանին։

Ավագյանը *«Ոստիկաններ և ավազակներ»* (1973), *«One Night Stands»* և *«11 Harrowhouse»* (1974) ֆիլմերի ռեժիսորն է։

1983-1986 թվականներին Ավագյանը եղել է Փերչեյզի Նյու Յորքի պետական համալսարանի կինոյի ֆակուլտետի նախագահը։

Ֆիլմագրություն (ամենահայտնի աշխատանքներ)
----------------------------------------

### Որպես մոնտաժող

* *Ջազ ամառային օրով* (1959)
* *Գիշերվա աղջիկը* (1960)
* *Հրաշք գործողը* (1962)
* *Լիլիթ* (1964)
* *Միքի մեկ* (1965)
* *Դու այժմ մեծ տղա ես* (1966)
* *Կատակերգուները* (1967)
* *Հաջորդ տղամարդը* (1976)
* *Honeysuckle Rose* (1980)

### Որպես ռեժիսոր

* *Ջազ ամառային օրով* (1959)
* *Lad, A Dog* (1962)
* *One Night Stands* (1967) (վավերագրական)
* *Ճանապարհի վերջը* (1970)
* *Ոստիկաններ և ավազակներ* (1973)
* *11 Harrowhouse* (1974)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3  Jeremy Gerard (1987-01-22)։ «Aram Avakian, 60, Director and Editor of Films and TV»։ *The New York Times*
3. 1 2 3 4 5  «Aram A. Avakian dies at 60, film editor and educator»։ *Syracuse Herald Journal (AP article)*։ 1987-01-23
4. ↑  Locarno International Film Festival site Archived 2009-07-19 at the Wayback Machine.
5. 1 2  «The making of The Godfather»։ *theweek.com* (անգլերեն)։ 2011-07-15։ Վերցված է 2020-08-08
6. ↑  Phillips Gene D. (2004)։ *Godfather: The Intimate Francis Ford Coppola*։ University Press of Kentucky։ էջեր 100։ ISBN 0813123046
7. ↑  Sragow Michael (16 March 1997)։ *The Making of "The Godfather"*։ *The New Yorker* (en-us)։ Վերցված է 2020-08-08

Արտաքին հղումներ
----------------

* Aram Avakian Website
* Aram Avakian Internet Movie Database կայքում