recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**«Kitty Failed»** (հայերեն՝ Սիրալիր կատվիկ), «Թոմ և Ջերի» անիմացիոն մուլտֆիլմի 34-րդ սերիան։ Համարվում է առանձին կարճամետրաժ մուլտֆիլմ։

Էպիզոդը թողարկվել է 1948 թվականին` Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում` «Metro-Goldwyn-Mayer» ընկերության կողմից։

Սյուժե
------

Կարճամետրաժ մուլտֆիլմը սկսվում է նրանով, որ փոքրիկ տնային թռչունը իր վանդակից ականատես է լինում թե ինչպես է Թոմ կատուն ցանկանում ամեն կերպ բռնել փոքրիկ Ջերի մկանը։ Այդ ընթացքում Թոմը կոտրում է տան գույքը, կեղտոտում իրերը և մեծ վնասներ հասցնում։ Ի վերջո Թոմը բռնում է մկանը, որը քողարկվել էր բաժակի մեջ։

Ջերիի սիրտը սկսում է ուժեղ բաբախել։ Այն պահին երբ Թոմը ուզում էր փայտով հարվածել Ջերիին, փոքրիկ թռչնակը իր վանդակի հենարանը անջատում է վանդակից և այն բաց թողում Թոմի գլխին։

Թոմի գլուխը ցնցվում է, իսկ Ջերին փոխչելով մտնում է իր բույնը։ Թոմը թողնում է Ջերիին և ընկնում փոքրիկ թռչնակի հետևից։ Արագության տակ Թոմը չի նկատում դիմացի պատը և հարվածում պատին։

Պատին ամրացված ծաղիկները թափվում են Թոմի գլխին։ Թոմը սթափվում է և արագ բռնում դույլի մեջ թաքնված թռչնին։ Ջերիի օրինակով դեղին թռչնակի սիրտը ևս սկսում է արագ բաբախել։ Ջերին տեսնելով սա շտապում է օգնել թռչնակին, քանի որ վերջինս փրկել էր նրան։ Ջերին և թռչնակը փախչում են։

Նրանք մտնում են Ջերիի բնի մեջ։ Հենց Ջերիի բնի մեջ երկու կենդանիները ծանոթանում են միմյանց հետ, ընկերանում։ Այնուհետև հաջողություն մաղթում միմյանց և թռչունը հեռանում է իր բույնը։

Այդ ժամանակ հայտնվում է Թոմը և կուլ տալիս թռչնակին։ Ջերին կոտրելով Թոմի ատամները, փախցնում է իր նոր ընկերոջը վանդալ կատվի երախից։

Թոմը բարկանում է և հերթական անգամ շարունակվում է Թոմի, Ջերիի և թռչնակի փախուստը։ Ջերին և թռչնակը քողարկվում են վարագույրի հետևում։ Նրանք այդ ընթացքում կերպարանափոխվում են և ընդունում հնդկացու կերպար։ Թոմը չի էլ նկատում որ հագուստների հետևում թաքնված կենդանիները թռչնակը և Ջերին են և բարի ճանապարհ մաղթում նրանց։

Նրանց հեռանալուց որոշ ժամանակ անց Թոմը նկատում է այդ ամենի մասին և վազում նրանց հետևից։ Փոքրիկ կենդանիները փոխչում են։ Ջերին մտնում է սպիտակ արջի մորթուց կարված գորգի տակ։

Նրա հետևից է գնում նաւ Թոմը և Ջերիի միջնորդությամբ Թոմի գլուխը մնում է արջի ատամների տակ։ Հետո Թոմին է մոտենում հրացանով զինված թռչնակը և սպառնում կրակել։

Ջերին նույն ժամանակ մի լապտեր է գցում հատակին և Թոմին թվում է թե նրան կրակեցին։ Ջերին և Թռչնակը երջանիկ պարում են, սակայն հետո տեսնում որ Թոմը նորից հայտնվել է։ Ի վերջո նրանք հիմարեցնում են Թոմին և փախչել։ Բարկացած Թոմը Ջերիին բռնում է և կապում գնացքի գծերի վրա։

Հետո նա նստում է խաղալիք երկաթյա գնացքի վրա և ուղևորվում դեպի Ջերին։ Թռչնակը սարսափահար ծանր գունդը նետում է Ջերիի կողքին և հատակը վերածվում է փոսի։

Թոմը գնացքի գլուխն անցած անցնում է հատակի մեջ։ Լավ ընկերները՝ ընկերասեր թռչնակը և երախտապարտ մուկը դառնում են մտերիմ ընկերներ և ճաճորվում թռչնի տան ճոճանակի վրա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «034. Tom & Jerry - Kitty Foiled (1948) - Video Dailymotion»։ *Dailymotion*։ Վերցված է 2015 թ․ դեկտեմբերի 22

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · FilmAffinity · Internet Movie Database |

 |
**Վարվառա Լեպյոշկինայի քաղաքային դաստակերտ** (ռուս.՝ Городская усадьба Варвары Лепёшкиной), դաստակերտ Մոսկվայում։ Հասցեն՝ Զնամենկա փողոց, տուն 10, շինություն 1։ Մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտ է։

Պատմություն
-----------

Ժառանգական պատվավոր քաղաքացի Վարվառա Յակովլևնա Լեպյոշկինան 1884 թվականին ձեռք է բերել Մ. Պ. Արբուզովայի դաստակերտի հյուսիսային մասը, որտեղ ավելի վաղ այգի էր։ Էլ ավելի վաղ՝ XVIII դարում, Արբուզովայի կալվածքը Լևաշովի կալվածքի մի մասն էր։

Վարվառա Յակովլևնայի պատվերով ճարտարապետ Բորիս Ֆրեյդենբերգը նախագծել է երկհարկանի քարե տուն, որը կառուցվել է 1888-1890 թվականներին։ Շենքի ճակատները կոպտատաշ քարից են և զարդարված են էկլեկտիզմի ոգով։ Դեկորի առավել հետաքրքրական տարր է անկյունային էրկեր-պատշգամբը՝ կողքերին կարիատիդների քանդակներով։ Գլխավոր ճակատին գտնվում է դեպի փողոց դուրս եկող մուտքի թմբուկը, որը սահմանակից է դաստակերտի նախշազարդ մետաղյա ցանկապատին։ Գլխավոր ճակատը դեկորներով զիջում է դեպի այգի դուրս եկող կողային ճակատին։

Դաստակերտի տիրուհու հայրը եղել է վաճառական Յակով Վասիլևիչ Պրոխորովը՝ Երեք Լեռների Պրոխորովյան մանուֆակտուրայի համաղեկավարներից մեկը։ Վարվառա Յակովլևնայի ամուսինը՝ Վասիլի Սեմյոնովիչը, որի հետ հարսանիքը կայացել է 1850-ական թվականներին, 1-ին գիլդիայի վաճառական Սեմյոն Լոգինովիչ Լեպյոշկինի որդին էր։ Ընտանիքը զբաղվել է բարեգործությամբ, 39 տարեկանում ամուսնու մահից հետո Վարվառա Յակովլևնան շարունակել է այդ զբաղմունքը։ Այսպես, 1887 թվականին բացվել է կանանց մասնագիտական ուսումնարան, որն անվանվել է Վարվառա Յակովլևնայի մահացած դստեր անունով (Պյատնիցկայա փողոց, տներ 48 և 50)։ Զնամենկայի առանձնատունը կառուցվել է որդու ամուսնությունից հետո, որին նա թողել էր նախորդ տունը։

1901 թվականին Վարվառա Յակովլևնան մահացել է, այդ ժամանակ նրան արդեն պատկանում էր Արբուզովայի ողջ կալվածքը։ Լեպյոշկինայի որդուց տունը 1910 թվականին ձեռք է բերել «Նիկիտա Պոնիզովկինի որդիներ» Արդյունաբերական-առևտրային ընկերակցության վարչության նախագահ Անդրեյ Անդրեևիչ Պոնիզովկինը։ Ավելի ուշ՝ 1916 թվականին, նա եղբոր հետ հիմնադրել է Մոսկվայի-Վոլգայի-Բաքվի նավթարդյունաբերական ընկերակցությունը։

Խորհրդային իշխանության ժամանակ դաստակերտն ազգայնացվել է։ Սկզբնապես այստեղ գործում էր Կոմունիստական ակադեմիան, ապա՝ Գիտությունների ակադեմիայի պետության և իրավունքի ինստիտուտը։ 1930-ական թվականներին տանն ավելացվել է ևս երկու հարկ։

Պատկերասրահ
-----------

* Երկրորդ հարկի դեկորըԵրկրորդ հարկի դեկորը
* Անկյունային էրկերըԱնկյունային էրկերը
* Կողային ճակատԿողային ճակատ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Постановление Правительства Москвы № 202-ПП от 22.04.2014
2. ↑  «Городская усадьба В.Я.Лепешкиной, 1884 г. архитектор Б.В.Фрейденберг, 1888 г.» (ռուսերեն)։ Департамент культурного наследия города Москвы։ Վերցված է 2015-05-31 (չաշխատող հղում)
3. 1 2 3 4 5  Левина, Ирина։ «Городская усадьба В.Я.Лепешкиной» (ռուսերեն)։ Узнай Москву։ Վերցված է 2015-05-31
4. ↑  Москва: Архитектурный путеводитель, 1997
**Վարդան արքեպիսկոպոս Քեչիչյան** (սեպտեմբերի 13, 1933(1933-09-13), Քեսապ (Քեսաբ), Լաթակիայի գավառ, Լաթակիայի մարզ, Սիրիա - նոյեմբերի 22, 2017(2017-11-22), Լիդո, Վենետիկ, Իտալիա), հայ կաթոլիկ վարդապետ, Մխիթարյան միաբանության անդամ։ Նա ծառայել է որպես Մարդինի հայերի արքեպիսկոպոս և Արևելյան Եվրոպայում հայ կաթոլիկների մի շարք ծիսական կանոնների համահեղինակ 2001 թվականի փետրվարի 17-ից մինչև իր պաշտոնավարման ավարտը՝ 2005 թվականի ապրիլի 2-ը։

Կյանք
-----

Արքեպիսկոպոս Քեչիչյանը ծնվել է Սիրիայի հայկական ընտանիքում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո նա միացել է Վենետիկի Մխիթարյաններին, որտեղ 1956 թվականի օգոստոսի 15-ին ձեռք է բերել կրոնական մասնագիտություն։ Իտալիայի պապական Գրիգորյան համալսարանում (1953-1959) սովորելուց և փիլիսոփայության և աստվածաբանության մասնագետի աստիճան ստանալուց հետո նա քահանա է ձեռնադրվել 1959 թվականի սեպտեմբերի 8-ին։

Ձեռնադրվելուց հետո նա ծառայել է Իտալիայի, Լիբանանի, Ֆրանսիայի, Արգենտինայի և Սիրիայի տարբեր Մխիթարյան հաստատություններում և միևնույն ժամանակ հովվական աշխատանք է կատարել հայ կաթոլիկների համար։ 1997-2000 թվականներին ծառայել է նաև որպես Մխիթարյանների վանահայր։

2001 թվականի փետրվարի 17-ին Վարդապետ Քեչիչյանը առաջադրվել է Հովհաննես Պողոս II պապի կողմից և 2001 թվականի մայիսի 13-ին ձեռնադրվել եպիսկոպոս՝ ձեռամբ Հայ Կաթողիկե եկեղեցու առաջնորդ Ներսես Պետրոս ԺԹ. Թարմունին պատրիարքի։

Արքեպիսկոպոս Քեչիչյանը հրաժարական է տվել՝ չհասնելով սահմանային տարիքի։ Նա մահացել է 2017 թվականի նոյեմբերի 22-ին՝ 84 տարեկան հասակում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Catholic-Hierarchy.org — USA: 1990.
2. 1 2 3  «Archbishop Vartan Kechichian, C.A.M. †»։ *Catholic-Hierarchy.org*։ David M. Cheney։ Վերցված է 8 December 2017
3. 1 2 3  «È morto il vescovo mons. Vartan Kechichian, dei padri Armeni Mechitaristi»։ *genteveneta.it* (Italian)։ Վերցված է 8 December 2017
**«Սիրո կողպեք»**, կախովի կողպեք, որը խորհրդանշորեն իր մեջ մարմնավորում է սիրահարների և երիտասարդների միմյանց հանդեպ ունեցած զգացմունքները և նրանց հավատարմության գրավականն է հանդիսանում։ Սիրո կողպեքները կախում են կամուրջների, փողոցային լապտերների վրա։ Դրանք լինում են մեծ և փոքր, անվանումներով կամ առանց դրանց, տարբեր ձևի և կառուցվածքի։

Սիրո կամուրջներ
---------------

Ենթադրվում է, որ ավանդույթը եկել է Ֆլորենցիայից, որտեղ պատանիներն ու աղջիկները սկսեցին կողպեքներ կախել քանդակագործ Բենվենուտո Չելինիի հուշարձանին, որը գտնվում է հայտնի Պոնտե Վեկյո կամրջի վրա, իսկ բանալիները գցում էին Առնո գետը։ Հռոմում այն տարածվեց շնորհիվ Ֆեդերիկո Մոչիայի երկու հայտնի վեպերի` «Երեք մետր երկնքի մակարդակից վերև» (1992) և «Ես ցանկանում եմ քեզ» (2006), որոնցում հիշատակվում էր այդ մասին։ Սկզբում կողպեքները ամրացնում էին Մուլվիուսի կամրջի վրա փողոցային լապտերների սյանը, սակայն կողպեքների ծանրությունից 2007 թվականին սյունը ընկել էր։ Ֆլորենցիայում, որտեղ կամրջի վրայից տարվա մեջ հավաքում էին մինչև 400 կգ երկաթ, քաղաքապետ Լեոնարդո Դոմենիչին (իտալ.՝ Leonardo Domenici) «սիրո կողպեքներ» կախելու համար տուգանք նշանակեց մինչև 50 եվրո։ 2014 թվականին Փարիզում սիրո կողպեքների ծանրությունից փլվել էր Արվեստների կամրջի ճաղաշարերի մի մասը։

* Սիրո ծառ Լուժկովյան կամրջի վրա, ՄոսկվաՍիրո ծառ Լուժկովյան կամրջի վրա, Մոսկվա
* Սիրո կաղպեքներ ՔյոլնումՍիրո կաղպեքներ Քյոլնում
* Սիրո կողպեքները Զոքանչի կամրջին, ՕդեսաՍիրո կողպեքները Զոքանչի կամրջին, Օդեսա
* Օդեսայում կան նաև սիրո այսպիսի «կապեր»Օդեսայում կան նաև սիրո այսպիսի «կապեր»
* Սիրո կողպեքներ Համբույրի կամրջին, Սանկտ-ՊետերբուրգՍիրո կողպեքներ Համբույրի կամրջին, Սանկտ-Պետերբուրգ
* Մակագրված սիրո կողպեք ԲեռլինումՄակագրված սիրո կողպեք Բեռլինում

Սիրո ծառ
--------

Հիմնական հոդված՝ Սիրո ծառ
Մոսկվայում «սիրո կամուրջ» է հանդիսանում Լուժկովյան կամուրջը, որտեղ կան «սիրո ծառեր»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Фонарь, соединяющий сердца. Замки на мосту Мильвио в Вечном городе — залог вечной любви», Всеволод Гнетий, Независимая газета
2. ↑  Дана Энулеску «Мэр Рима против любовных замков» (2007)
3. ↑  Тяжесть "замков любви" разрушила мост Искусств в Париже (2014)
4. ↑  «'Lovelocks' collapse Paris bridge rail» (անգլերեն)։ BBC։ Վերցված է 2015 թ․ սեպտեմբերի 8
**Վլադիմիր Աստրախանցև** (ուկրաիներեն՝ Владимир Астраханцев, 1960, Խարկով, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ուկրաինացի ջութակահար։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Խարկովում, երաժիշտների ընտանիքում։ Ավարտել է Խակովի հատուկ երաժշտական դպրոց-ինտերնատը, այնուհետև Կիևի պետական կոնսերվատորիան և ասպիրանտուրան (Բոգոդար Կոտորովիչի աշակերտն էր)։ Դասավանդել է Խարկովի արվեստի պետական համալսարանում։ 1984 թվականին հաղթել է Ուկրաինայի ջութակահարների հանրապետական մրցույթում։ Պ. Ի. Չայկովսկու անվան 7-րդ երաժշտական փառատոնի դափնեկիր։

Աստրախանցևի միջազգային կարիերան սկսել է Գերմանիա կատարած հյուրախաղերի ժամանակ, Բեռլինյան ռադիոյի սիմֆոնիկ նվագախմբի հետ, Ռոբերտ Խանելիի ղեկավարությամբ։ Վլադիմիր Աստրախանցևը տարբեր նվագախմբերի հետ հյուրախաղեր է ունեցել Արևելյան և Արևմտյան Եվրոպայում, Սկանդինավիայում, Հեռավոր Արևելքում, Միջին Ասիայում և ԱՄՆ-ում։ Տարիներ շարունակ Մյունխենի կամերային նվագախմբի կոնցերտմեյստերն էր, որի հետ նվագում էր նաև որպես մենակատար։ Ներկայումս Աստրախանցևը Ցյուրիխի սիմֆոնիկ նվակախմբի կոնցերտմեյստերն է, աշխատում է նաև Հարավ-արևմտլյան Գերմանիայի ֆիլարմոնիկ նվագախմբում։

Աստրախանցևի ձայնագրութոյւններում Վիվալդիի, Բախի, Պագանինիի, Փ. Վակսմանի, Ալֆրեդ Շնիտկեի, Առնո Բաբաջանյանի, Միրոսլավ Սկորիկի և 20-րդ դարի այլ կոմպոզիտորների ստեղծագործություններն են։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «WLADIMIR ASTRACHANZEW ( Violine )»։ *www.wladimir-astrachanzew.com*։ Վերցված է 2020-07-21

Արտաքին հղումներ
----------------

* Անձնական կայք
* Վլադիմիր Աստրախանցև։ «Այս վերադարձին սպսել եմ 20 տարի» // kultura.kharkov.ua, 22.02.2008.
* Վլադիմիր Աստրախանցև // kultura.kharkov.ua, 05.12.2010

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 135163676 · VIAF: 80002631 · WorldCat VIAF: 80002631 |

 |
**«Վեդի գետի ավազանի» բրածո ֆաունա**, ջրաերկրաբանական բնության հուշարձան Հայաստանի Հանրապետության Արարատի մարզում։ Այն գտնվում է Ուրցաձոր գյուղից 15 կմ հյուսիս-արևելք, Վեդի գետի ավազանի ձախ ափին, ծովի մակարդակից 1300 մ բարձրության վրա։ Այն գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Բնապահպանության նախարարության բնության պետական հուշարձանների ցանկում։ Բնության պետական հուշարձանների ցանկում ներառվել է 2008 թվականի օգոստոսի 14-ին ընդունված «Հայաստանի Հանրապետության բնության հուշարձանների ցանկը հաստատելու մասին» ՀՀ Կառավարության որոշման համաձայն։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Հայաստանի Հանրապետության բնության հուշարձանների ցանկը հաստատելու մասին»։ *www.arlis.am*։ 14 օգոստոսի 2008 թվական։ Վերցված է 2015-11-30
2. ↑  «Հայաստանի Հանրապետության բնապահպանության նախարարություն, Բնության հուշարձանների ցանկ»։ *www.mnp.am*։ Վերցված է 2015-11-30

Տես նաև
-------

* Հայաստանի բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ
* Բնության պետական հուշարձաններից ցանկը Վիքին սիրում է Երկիրը հուշարձանների ցանկում
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վարդուհի Խաչատրյան (այլ կիրառումներ)

**Վարդուհի Ալբերտի Խաչատրյան** (նոյեմբերի 20, 1971(1971-11-20), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ օպերային երգչուհի (մեցցո-սոպրանո)։

Օպերային երգիչ, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ Ալբերտ Խաչատրյանի դուստրը։

Կենսագրություն
--------------

Վարդուհի Խաչատրյանը ծնվել է 1971 թվականի նոյեմբերի 20-ին, Երևանում, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ Ալբերտ Խաչատրյանի ընտանիքում։ 1986-1990 թվականներին սովորել է Երևանի Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանում (Վլադիմիր Խաչատրյանի դասարան), 1990-1995 թվականներին՝ Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում (Մարիաննա Հարությունյանի դասարան)։ 1995-1997 թվականներին աշակերտել է Գոհար Գասպարյանին։

Առաջնաելույթը կայացել է 1996 թվականին Երևանի Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնում, որտեղ Տիգրան Չուխաճյանի «Արշակ Երկրորդ» օպերայում կատարել է Փառանձեմի դերերգը։ 1997-2004 թվականներին Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնում հանդես է եկել մի շարք օպերաներում` Ժորժ Բիզեի «Կարմեն» (Կարմեն), Պյոտր Չայկովսկու «Պիկովայա դամա» (Պոլինա), Ջուզեպպե Վերդիի «Տրուբադուր» (Ազուչենա), Բելլինիի «Նորմա» (Ադալգիսա), Ջուզեպպե Վերդիի «Աիդա»։ 1999 թվականին Լոս Անջելեսում ներկայացել է Արմեն Տիգրանյանի «Անուշ» օպերայում։

Ելույթ է ունեցել Իսպանիայի «Festival Castell de Peralada», Իտալիայի «Musicastello» և «Festival Euro Mediterraneo», Ֆրանսիայի «Festival Flaneries Musicales d’Eté in Reims» և «Festival d’Ambronay» և այլն, հանդես է եկել Մոնսերատ Կաբալիեի, Խոսե Կուրայի, Անգելա Ջորջուի և այլոց հետ։

2010 թվականին «Վերադարձի» փառատոնի շրջանակներում հանդես է եկել «Օպերային դիմակներ» համերգային ծրագրում։

Ապրում և ստեղծագործում է Շվեյցարիայում։ 2011 թվականին հիմնադրել է «Ավետիս» ասոցիացիան, որը Եվրոպայում տարածում է հայ մշակույթը և ներկայացնում հայ երաժիշտներին։

Մրցանակներ
----------

Մասնակցել է բազմաթիվ միջազգային մրցույթների ու փառատոների, արժանացել միջազգային մրցանակների։

* Մարիա Կալասի անվան միջազգային մրցույթի Գրան Պրի մրցանակ, 2001 թ. Աթենք
* «Արտավազդ» ազգային մրցանակ «Տարվա լավագույն օպերային երգչուհի» անվանակարգում, 2004 թ.

Դերերգեր
--------

| Հեղինակ | Օպերա | Դեր |
| --- | --- | --- |
| Տիգրան Չուխաճյան | «Արշակ Երկրորդ» | Փառանձեմ |
| Ժորժ Բիզե | Կարմեն | Կարմեն |
| Պյոտր Չայկովսկի | Պիկովայա դամա | Պոլինա |
| Ջուզեպպե Վերդի | Տրուբադուր | Ազուչենա |
| Բելլինի | Նորմա | Ադալժիզա |
| Ջուզեպպե Վերդի | Աիդա |  |
| Արմեն Տիգրանյան | Անուշ |  |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Վարդուհի Խաչատրյանի կենսագրությունը avproduction.am կայքում(չաշխատող հղում)
2. ↑  «Հայ երգչուհին՝ Կաբալիեի, իր խենթ Ազուչենայի եւ Հայաստանի մասին»
3. ↑  Հայտնի օպերային երգչուհի Վարդուհի Խաչատրյանը համերգով կբացի «Վերադարձի» փառատոնը Երևանում
4. ↑  «Արդյոք հիշո՞ւմ են իմ բեմական 20-ամյակի մասին»
5. ↑  «ASSOCIATION AVETIS»։ *www.avetis.ch*։ Վերցված է 2018-12-04
6. ↑  Խատիա Բունիաթիշվիլին Ժնեւում Կոմիտաս եւ Բաբաջանյան կկատարի

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
**Վլադիմիր Արեշոնկով** (ուկրաիներեն՝ Володимир Юрійович Арешонков դեկտեմբերի 17, 1957(1957-12-17), Կորոստեն, Ժիտոմիրի մարզ, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ուկրաինացի քաղաքական և հասարակական գործիչ, աշխատել է Ժիտոմիրի մարզում պետական և քաղաքային պատասխանատու պաշտոններում, Ուկրաինայի 8-րդ գումարման ժողովրդական պատգամավոր։ Ռադայում նա Պետրո Պորոշենկոյի դաշինքի անդամ է, Գերագույն ռադայի աշխատանքի կարգավորման և կազմակերպման հանձնաժողովի փոխնախագահ։

Կենսագրություն
--------------

Վլադիմիր Արեշոնկովը ծնվել է 1957 թվականի դեկտեմբերի 17-ին, Ժիտոմիրի մարզի Կորոստեն քաղաքում։ 1981 թվականին ավարտել է Ուժգորոդի պետական համալսարանը։ 2003 թվականին ավարտել է Ուկրաինայի նախագահին առընթեր պետական կառավարման ակադեմիան` մագիստրոսի կոչմամբ։ 2007 թվականին պաշտպանել է իր դիսերտացիան` ստանալով մանկավարժական գիտությունների թեկնածուի կոչում։

2015 թվականին՝ մանկավարժական գիտությունների դոկտոր։

2016 թվականին`Ի. Ֆրանկոյի անվան Ժիտոմիրի պետական համալսարանի հատուկ պատմական առարկաների և իրավագիտության ամբիոնի պրոֆեսոր։

1998-2014 թվականներին աշխատել է Ժիտոմիրի մարզի գործադիր իշխանության և տեղական ինքնակառավարման մարմինների ղեկավար պաշտոններում, ներառյալ կրթության և գիտության վարչության պետը։

1998-2001 թվականներին Կորոստեն քաղաքի գործադիր կոմիտեի ղեկավարի տեղակալ։

2001-2002 թվականներին` Ժիտոմիրի մարզային պետական վարչակազմի էթնիկական հարցերի, միգրացիայի և կրոնի վարչության պետ։

2002-2005 թվականներին` Ժիտոմիրի մարզի պետական կառավարման կրթության և գիտության վարչության պետ։

2005-2009 թվականներին` հետբուհական մանկավարժական կրթության Ժիտոմիրի տարածաշրջանային ինստիտուտի պրոռեկտոր։

2009-2010 թվականներին` Կորոստեն քաղաքի գործադիր կոմիտեի ղեկավարի տեղակալ։

2010 թվականի ապրիլ-նոյեմբեր ամիսներին` Կորոստենի մարզի պետական վարչակազմի ղեկավար։

2010 թվականին նոյեմբերի 17-ից` Ժիտոմիրի տարածաշրջանային խորհրդի ղեկավարի առաջին տեղակալ։

Գերագույն Ռադայի 8-րդ գումարման պատգամավոր է դարձել` միամանդատ թիվ 64 ընտրատարածքում հավաքելով ձայների 41.03%-ը։

2018 թվականի դեկտեմբերի 25-ին ներառվել է Ռուսաստանի պատժամիջոցների ցուցակում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Арешонков В.Ю. - VIII созыв
2. 1 2  Левый берег - Арешонков В.Ю.
3. ↑  Депо 2015
4. ↑  «Что известно о людях, которые попали в новый список санкций РФ»։ *Украинская правда*։ 2018-12-25։ Վերցված է 2018-12-30

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Народний депутат України VIII скликання Арешонков Володимир Юрійович» (ուկրաիներեն)։ Верховна Рада України։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-06-21-ին։ Վերցված է 2016-06-21
* «Арешонков Владимир Юрьевич Народный депутат Верховной Рады VIII созыва»։ LB.ua։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-06-21-ին։ Վերցված է 2016-06-21
* Ростислав Багряный (2015-01-22)։ «Новые лица Верховной Рады: Владимир Арешонков»։ Depo.ua։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-06-21-ին։ Վերցված է 2016-06-21

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Верховна рада · Слово i Дiло |

 |
Հին երկաթուղային կայարանում այժմ գտնվում է Սկոպյե քաղաքի թանգարանը
**Սկոպյե քաղաքի թանգարան** (մակեդոներեն՝ Музеј на Град Скопје, ալբ․՝ Muzeu i Shkupit) մշակութային հաստատություն, որը գտնվում է Հյուսիսային Մակեդոնիայի Սկոպիե քաղաքում։ Հիմնադրվել է 1949 թվականին, այն գտնվում է նախկին երկաթուղային կայարանում, որը մասամբ ավերվել է 1963 թվականի Սկոպիեի երկրաշարժի ժամանակ։ Թանգարանում տեղակայված են մշտական ցուցադրություններ, որոնք ներկայացնում են Սկոպիեի և մասամբ Հյուսիսային Մակեդոնիայի պատմությունը՝ սկսած առաջին գրանցված բնակավայրերից մոտ մ.թ.ա. 3000 թվականից մինչև մեր օրերը։

Պատմություն
-----------

1970 թվականից նրա գլխավոր տարածքը գտնվում է հին երկաթուղային կայարանից հարմարեցված հատվածում, որը մասամբ ավերվել է 1963 թվականի երկրաշարժից։ Համեմատաբար պահպանված շենքի մեկ երրորդը այսօր գործում է որպես թանգարան՝ 4500 մ2 մակերեսով, որից 2000 մ2-ը զբաղեցնում է ցուցադրական տարածքը։

Այդ ժամանակվանից թանգարանը կապում է գործունեությունը Սկոպյե քաղաքի հնագիտության, պատմության, էթնոլոգիայի և արվեստի պատմության ոլորտներում։ Ի լրումն համակարգված հետազոտությունների, հավաքագրման, տեսակավորման, պաշտպանության և պահպանման, թանգարանի անձնակազմը զբաղվում է նաև թանգարանային նյութի մասնագիտական մշակմամբ և գիտական ուսումնասիրությամբ և հանրային ներկայացմամբ ցուցահանդեսների, թեմատիկ նախագծերի միջոցով երկրի ներսում և արտերկրում։

Թանգարանն ունի 21 950 թանգարանային առարկաներից բաղկացած ֆոնդ՝ բաժանված չորս բաժնի՝ հնագիտության, պատմության, էթնոլոգիայի և արվեստի պատմություն։ Թանգարանի ֆոնդը ներառում է մակեդոնական գեղարվեստական լուսանկարչության դոյեն Բլագոյ Դռնկովի 182 նվիրատված լուսանկարի և ճապոնական գրաֆիկայի նվիրատվություն՝ ukiyo-e-ի կողմից։ 1991 թվականին Լյուբոմիր Բելոգասկին Սկոպյեի քաղաքի թանգարանին է հանձնել 159 աշխատանք (հիմնականում ջրաներկ)։ Բացառիկ արժեք ունեցող այս հավաքածուն, որն իր տեսակի մեջ առաջինն է երկրում, պահվում է թանգարանի նորաստեղծ պատկերասրահում, որը կրում է նվիրատուի անունը՝ նրա և նրա ստեղծագործության հիշատակը պահպանելու համար։

Ցուցադրություն թանգարանի ազգաբանական բաժնում
--------------------------------------------

Անցյալի միջով զբոսանքը թանգարանում մշտական ցուցադրություն է, որն ընդգրկում է Սկոպյեի և նրա շրջակայքի նախապատմությունից մինչև 20-րդ դարի սկիզբ ընկած ժամանակահատվածը։ Բաց գրաֆիկական ստուդիան՝ «MAK-GRAF»-ը բացվել է 1994 թվականին և ունի միջազգային բնույթ և հանդիսանում է արվեստագետների և հասարակության միջև կապի պահպանման տարածք, որտեղ գրաֆիկ նկարիչները կարող են ստեղծագործել և ցուցադրել իրենց աշխատանքները։ Սուլա Խանում կա Հին Սկոպյեի շուկայի պատմության մշտական ցուցադրություն, «KPJ»-ի նահանգային կոմիտեի Հիշատակի թանգարան և ապօրինի զենքերի հուշահամալիր թանգարան։

Հին երկաթուղային կայարանի շենքը, որտեղ այժմ գտնվում է թանգարանը, հայտարարվել է Հյուսիսային Մակեդոնիայի նշանակալի մշակութային ժառանգության մի մաս։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Error 404»։ *www.mgs.org.mk*։ Վերցված է 2023 թ․ մայիսի 9

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք

Media related to Museum of the City of Skopje at Wikimedia Commons
**Վարդուհի Վարդգեսի Մինասյան** (մարտի 25, 1969(1969-03-25), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ դիրիժոր, դաշնակահարուհի, կոնցերտմայստեր։

Կենսագրություն
--------------

Վարդուհի Մինասյանը ծնվել է Գյումրիում։ Ավարտել է Գյումրիի երաժշտական ուսումնարանը։ Սովորել և ավարտել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի դաշնամուրային (Ալեքսանդր Յոլչյանի և Ռոզա Թանդիլյանի ղեկավարությամբ), միաժամանակ՝ դիրիժորական բաժինը (Յուրի Դավթյանի դասարան), այնուհետև սովորել է նույն կոնսերվատորիայի ասպիրանտուրայում։ Զուգահեռաբար աշակերտել է Արթուր Ադամյանին (երգեհոն) և պրոֆեսոր Էդվարդ Միրզոյանին (կոմպոզիցիա)։ Ավարտելուց հետո կոնսերվատորիայում աշխատել է որպես դասախոս։ Երկար տարիներ աշխատել է Հայաստանի պետական ֆիլհարմոնիկ նվագախմբում որպես դիրիժորի ասիստենտ, ապա դիրիժոր, նաև դաշնակահար։ Ղեկավարել է Գյումրիի պետական սիմֆոնիկ նվագախումը, Չայկովսկու և Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական դպրոցների (2005-2007) մանկապատանեկան կոլեկտիվները, Երևանի մենակատարների սիմֆոնիկ նվագախումը։ 1997-1998 թվականներին եղել է Երևանի սիմֆոնիկ նվագախմբի դիրիժորի ասիստենտ, 1998 թվականից՝ Հայաստանի պետական ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի (այժմ՝ Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախումբ) դիրիժորի ասիստենտ։ 1998-2015 թվականներին դասավանդել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի կամերային անսամբլի բաժնում, 2015 թվականին ստացել է Երևանի պետական կոնսերվատորիայի դոցենտի գիտական կոչում երաժշտական արվեստ մասնագիտությամբ։ Իբրև դիրիժորի ասիստենտ և դաշնակահար-կոնցերտմայստեր՝ մասնակցել է Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի նախաձեռնած օպերային ներկայացումների համերգային ցուցադրմանը և օրատորիալ գործերի կատարմանը։ Պատրաստել է տարբեր դերերգեր հայազգի և օտարերկրացի օպերային երգիչների հետ։ Որպես դիրիժոր և դաշնակահար, ակտիվ մասնակցություն ունի ՀԱՖՆ Նոր կամերատա (ստեղծվել է 2008 թվականին) անսամբլի գործունեության մեջ։

Անձնական կյանք
--------------

* Ամուսին՝ Հովհաննես Պապիկյան, Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի հոբոյահար։ Ունեն երկու որդի։ Ավագ որդին՝ Վարդան Պապիկյանը, տրոմբոնահար է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Լավ գործ». Հայ կին դիրիժոր. Սա տղամարդու մասնագիտություն է
2. 1 2  «Չերևացող» դիրիժորի աշխատանքի ծանրությունը
3. ↑  «ЖЕНЩИНА-ДИРИЖЕР? ДА!»։ *golosarmenii.am*։ Վերցված է 2018-07-08
**Վլադիմիր Արմենակի Շեկոյան** (փետրվարի 9, 1942(1942-02-09), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ մարէաբան, իմունաբան։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1978), պրոֆեսոր (1982): ՀՀ ԲԳԱ անդամ (2003): ՀՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (2010):

Կենսագրություն
--------------

Վլադիմիր Շեկոյանը ծնվել է 1942 թվականին Երևանում։ 1964 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ 1966 թվականից աշխատում է նույն ԲՈՒՀ-ում, 1979-1982 թվականներին ընտրվել է ինստիտուտի արհկոմիտեի նախագահ, 1986 թվականից ղեկավարում է Երևանի պետական բժշկական համալսարանի մանրէաբանության, իմունաբանության և վիրուսաբանության ամբիոնը, միաժամանակ, 1983-1991 թվականներին եղել է բուժական ֆակուլտետի դեկան, 2002-2011 թվականներին` ՀՊԲՀ պրոռեկտոր։ 1995 թվականից ՀՀ համաճարակաբանների ընկերակցության խորհրդի փոխնախագահն է, պաշտպանական մասնագիտական և մի շարք գիտա­կան հանդեսների խմբագրական խորհուրդ­ների անդամ է։

Շեկոյանի գիտական գործունեությունը նվիրված է նյարդային և իմուն համակարգերի փոխազդեցության դերի ուսումնասիրությանը իմունաբանական պրոցեսներում։ Հիմնավորել է ենթատեսաթմբի կարգավորող ազդեցությունը միակորիզ ֆագոցիտային համակարգի բջիջների և նրանց լիզոսոմային ապարատի ֆունկցիոնալ ակտիվության վրա։ Ուսումնասիրել է նյարդաակտիվ ամինաթթուների (ԳԱԿԹ) ու լիմֆոցիտների փոխազդեցության նշանակությունը ֆիզիոլոգիական և ախտաբանական շարժընթացներում, նաև խառը վերքային վարակների ընթացքի առանձնահատկությունների ախտածնային մեխանիզմները։

Պարգևներ
--------

* ՀՀ Մխիթար Հերացու մեդալ, 2000 թ.
* ՀՀ գիտության վաստակավոր գործիչ, 2010 թ.

Երկեր
-----

Հեղինակ է շուրջ 140 ուսումնագիտական հրապարակումների, այդ թվում՝ մենա­գրու­թյան, երեք դա­սագրքի և մի շարք ուսումնական ձեռնարկների։ 

* «Բժշկական մանրէաբանություն, իմունաբանություն և վիրուսաբանություն» (1991, դասագիրք)
* Регуляция защитных функций организма, Л. 1982.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Բժշկական մանրէաբանության ամբիոն»։ *www.ysmu.am* (am-am)։ Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 28 (չաշխատող հղում)
2. 1 2  Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2007.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 27079 |

 |
**Սյորվոգսվաթն** կամ Լայթիսվաթն (ֆար.՝ Sørvágsvatn / Leitisvatn), լիճ Ֆարերյան կղզիների Վագար կղզու վրա։ Օվկիանոսի և լճի հայելու մակարդակների զգալի տարբերության պատճառով, զբոսաշրջիկների կողմից ստացել է «լիճ օվկիանոսի վրա» ոչ պաշտոնական անունը։ Լճի ջուրը թափվում է օվկիանոս ուղղաձիգ ժայռերի վրայով, ձևավորելով Բյոսդելաֆոսուր ջրվեժը։ Սակայն այն դժվար է տեսնել, քանի որ թաքնված է ափամերձ ժայռերի մեջ։

Աշխարհագրություն
----------------

Բյոսդելաֆոսուր
Դիրքը Վոար կղզու վրա
Սյորվոգսվաթն լիճը գտնվում է Վագար կղզու վրա, ձգվելով 6 կիլոմետր հյուսիսից հարավ։ Լճի խորությունը 59 մետր է, այն ամենախորն է կղզու վրա, ամենալայն հատվածը կազմում է 800 մետր։ Հայելու մակերեսը կազմում է 3,56 կմ², որը գրեթե երեք անգամ մեծ է նույն կղզու վրա գտնվող, մեծությամբ երկրորդը համարվող, Ֆյադլավաթն լճից։ Հարավից լիճը թափվում է Բյոսդելաոա գետ, այնուհետև Բյոսդելաֆոսուր ջրվեժով 32 մետր բարձրությունից թփվում է Ատլանտյան օվկիանոս։ Հյուսիսից հակառակ ափին է գտնվում Վանթսոյրար քաղաքը, որտեղ էլ գտնվում է կղզու միակ ավազոտ լողափը։

Պատմություն
-----------

Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Ֆարերյան կղզիները զավթել էին բրիտանացիները, և լիճը ծառայում էր, որպես օդանավակայան հիդրոինքնաթիռների համար։ Լճի արևմտյան ափին է կառուցվել Վագար օդանավակայանը։

Անուն
-----

Տեղացիների մեջ կա տարաձայնություն կապված լճի անվան հետ։ Լճի արևմուտյան մասում նրան անվանում են Սյորվոգսվաթն, քանի որ գտնվում է ֆար.՝ Sørvágur բնակավայրի մոտ, արևելքում` Լայթիսվաթն ֆար.՝ leiti բնակավայրի անունով։ Չնայած նրան, որ լիճը ավելի մոտ է գտնվում ֆար.՝ Miðvágur բնակավայրին քան ֆար.՝ Sørvágur-ին, Սյորվոգսվաթն է կոչվում հավանաբար նրա համար, որ վերջինս ավելի վաղ է կառուցվել քան ֆար.՝ Miðvágur-ը։ Տեղացիները սովորաբար նրան անվանում են ֆար.՝ vatnið, որը նշանակում է պարզապես լիճ, տարաձայնության տեղիք չտալու համար։

Զբոսաշրջություն
---------------

Տեղացիների նախաձեռնությամբ 2005 թվականից կազմակերպվում են նավակներով Էքսկուրսիաներ։ Կա նաև հնարավորություն ձկնորսության համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Strutner Suzy։ «An Optical Illusion Makes Lake Sørvágsvatn Look Absolutely Trippy»։ *Huffington Post*։ Վերցված է 2016 թ․ մայիսի 30
2. ↑

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · Wikimapia |

 |
**Ցաքուտի եկեղեցի**, Հայ առաքելական եկեղեցի, գտնվում է Սյունիքի մարզում, Տաթև գյուղից դեպի հյուսիս՝ Որոտան գետի ձախ ափին, կառուցվել է 10-րդ դարում։

Պատմություն
-----------

Եկեղեցին կառուցվել է Սյունյաց Հակոբ Ա եպիսկոպոսի կողմից։ Հակոբ Ա եպիսկոպոսը Հովհաննես Դրասխանակերտցի կաթողիկոսի եղբայրն էր, ում կողմից էլ ձեռնադրվել է 918 թվականին։

Ըստ Ստեփան Օրբելյանի տեղեկությունների, Հակոբ Ա եպիսկոպոսը Սյունյաց իշխան Փիլիպեից գնում է դեպի Ձագեձորի Վարարակն կոչված ջուրը, բազմաթիվ չարչարանքների ու մեծ դժբարությամբ հասնում է մինչև Ցաքուտ վայրը` Տաթևի վանքի դիմաց։ Որից հետո այդ տարածքը վերածում է ընդարձակ վարդաստանի ու ծառաստանի, տնկելով բազմաթիվ պտղատու ծառեր և հիմնելով խաղողի այգիներ։ Բլրանման տարածքը հարթացնում է և այդ տեղ կառուցում է եկեղեցի, եկեղեցին գմբեթավոր էր և շատ հարուստ էր որմնանկարներով։ Եպիսկոպոսը թողել է նաև ձեռագիր արձանագրություն, ըստ որի շինարարական աշխատանքներն ավարտվել են 932 թվականին։

Եկեղեցին կառուցվել է սրբատաշ բազալտե քարերով, գմբեթավոր եկեղեցի էր, երկայնական պատերին կից կար երկու զույգ հզոր որմնամույթեր։ Եկեղեցին ուղանկյունա խորան էր, իսկ խորանի հատակը կիսաշրջաձև էր մոտ 30սմ խորություն ուներ։ Ուներ մեկ մուտք արևմտյան կողմից։ Եկեղեցու կամարները և որմնակամարները ունեին պայտաձև տեսք։ Այս եկեղեցու առանձնահատկություններից է իր խորանը, որը եզակի է հայկական հուշարձանների շարքում։ Խորանը ուղղանկյուն և կիսաշրջանաձև զուգակցումով մի ամբողջականություն է։ Ցավոք եկեղեցու գմբեթը, ծածկի թաղերը և արևելյան պատն ավերված են, իսկ եկեղեցու գեղեցիկ որմնանկարներից գրեթե ոչինչ չի պահպանվել։ Տարածքում եղել է նաև ջրանծքը, որի շնորհիվ դարեր շարունակ մարդիկ օգտվել են։ Այժմ եկեղեցու տարածքը նման իր հին ժամանակներին, քարքարոտ և փշերով լի մի տարածք, որտեղից էլ եկել էր անվանումը։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Տաթև գյուղ Archived 2021-07-12 at the Wayback Machine.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «ՑԱՔՈՒՏԻ ԵԿԵՂԵՑԻ»։ *Պատմամշակութային արգելոց-թանգարանների և պատմական միջավայրի պահպանության ծառայության* (am-AM)։ Վերցված է 2021-07-12
**Ցավորիտ** (անվանվել է հայտնաբերման վայրի՝ Տանզանիայում գտնվող Ցավո գետի և «Ցավո» ազգային պարկի անունով), այն մուգ կանաչ, թափանցիկ նռնաքար է։ Առաջին անգամ գտնվել է Աֆրիկայում 1967 թվականին բրիտանացի երկրաբան Կեմպբել Բրիջի կողմից՝ Տանզանիայի հյուսիս–արևմտյան լեռներից։ Հայթայթվում է Տանզանիայում և Քենիայում։ Բավականին թանկարժեք, խորանարդանիստ ակնագործական քար է։

Անվանումը ծագել է Քենիայի ազգային պարկի՝ Ցավո անունից, որի մոտակայքից հայտնաբերվել է։ Երկրաբանական սկզբունքների համաձայն՝ ցավորիտը պատկանում է գրաքարային գղձաքարի տեսակին, որի մարմարե սալիկները հարուստ են քլորական կրածնով։ Ցավորիտը մեծ մասամբ գտնում են այն շերտերում, որտեղ առկա են սկապոլիտ և կվարց։ Ցավորիտի գույնն ու հագեցվածությունը մեծ մասով պայմանավորված են նրա մեջ եղած վանադիումով, սակայն բացառիկ ցավորիտներ իրենց գույնը կարող են ստանալ քրոմից, որը նույնիսկ զմրուխտին կանաչ գույն է հաղորդում։ Զմրուխտագույն առկայծող ցավորիտը հանրությանն է ներկայացրել «Tiffany & Co.»։ ոսկերչական վերազգային կազմակերպությունը։ Այն սովորաբար հայտնաբերվում է կվարցի և սկապոլիտի շերտերում, սկզբում նրան համարել էին դեմանտոիդ, հետո միայն՝ կանաչ նռնաքարի տարատեսակ։

Դեռ միլիոն տարի առաջ, երբ օվկիանոսը ծածկել էր երկիրը, օրգանական շերտերը նստել են օվկիանոսի հատակին՝ այդպիսով կազմավորելով թերթաքարային կավ։ Հետո երկիրը որոշ ժամանակ ենթարկվել է բարձր ճնշման և բարձր ջերմաստիճանի ազդեցության։ Այս բոլոր գործոնները փոխել են երկրի հատակի մետամորֆիկ կառուցվածքը, որի վրա էլ ծնվել են նոր ծագման նյութեր։ Ծովի հատակի շերտերի մշտական փոփոխությունները առաջացրել են այսպիսի անսովոր թանկարժեք քարեր, որոնք ծագումով Արևելյան Աֆրիկայից են։ Ցավորիտի գույնը պայմանավորված է նրանում եղած վանադիումով։ Լեռնային կրկնակորությունները և բարձր ջերմաստիճանը կործանել են ցավորիտի սիրուն բյուրեղների մի մասը։ Բացառիկ դեպքերում կարելի է հանդիպել հինգ կարատից խոշոր ցավորիտ, իսկ խորանարդանիստ ցավորիտներ՝ երկու կարատից փոքր։ Շատ ցավորիտներ այնքան փոքր են, որ դրանք դժվար է գտնել, քանի որ բյուրեղների շերտերը հատկություն ունեն շատ հանկարծակի հայտնվելու և անհետանալու։ Ցավորիտ ստանում են Քենիայից, Տանզանիայից և Գերմանիայից ( Իդար-Օբեյնշտեյն)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Тсаворит (цаворит)»։ *Jewellery Mag* (ru-RU)։ Վերցված է 2018 թ․ նոյեմբերի 2

Արտաքին հղումներ
----------------

* ЦАВОРИТ (ТСАВОРИТ): ОПИСАНИЕ, СВОЙСТВА И ФОТО
**Վելիկանովայի առանձնատուն** (ռուս.՝ Особняк Великановой), շենք Ռուսաստանի Դաշնության Դոնի Ռոստով քաղաքում, որը գտնվում է Սերաֆիմովիչի փողոցում (շենք թիվ 15)։ Կառուցվել է 1884-1890 թվականներին ռոստովցի ճարտարապետներ Նիկոլայ Դորոշենկոյի և Ն. Սոկոլովի նախագծով։ Ներկայումս շենքում գործում է Ռոստովի Միտրոֆան Գրեկովի անվան գեղարվեստի ուսումնարանը։ Վելիկանովայի առանձնատունն ունի մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտի կարգավիճակ։

Պատմություն
-----------

1884-1890 թվականներին ռոստովցի վաճառական Սեմյոն Իվանովիչ Վելիկանովը դստեր` Պելագեայի համար կառուցել է առանձնատուն Կազանսկայա փողոցում (այժմ` Սերաֆիմովիչի փողոց)։ Այս տանը Պելագեան ապրում էր ամուսնու` քաղաքային դումայի իրավասու, լեռնային ինժեներ Մատվեյ Կոզլովի հետ։ Առանձնատունն ունեցել է 28 սենյակ, նկուղներ տարբեր ծառայությունների համար և շատրվան բակում։ Շենքի ճակատները ձևավորված են նեոդասականության ոճով։

Խորհրդային իշխանության օրոք շենքն ազգայնացվել է։ 1921 թվականին այնտեղ տեղակայվեց Ռոստովի Կարլ Մարքսի անվան պետական հանրային գրադարանը (այժմ` Դոնի պետական հանրային գրադարան)։ Լրագրող Բորիս Օլենինը դրա մասին «Մոլոտ» թերթում գրել է հետևյալը. *«Վելիկանովների տոհմի տանը բնակություն են հաստատել հաստափոր կարևոր հատորներ, գրեթե թագավորական հանդերձանքով և բուռն, ծիածանի բոլոր գույներով շողշողացող հեղափոխության առաջին տարիների ամսագրեր...»*։

1994 թվականին գրադարանը տեղափոխվեց նոր շենք Պուշկինի փողոցում, իսկ Վելիկանովայի առանձնատունը տրվեց Ռոստովի Միտրոֆան Գրեկովի անվան գեղարվեստի ուսումնարանին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Есаулов Г. В. Черницына В. А.* Архитектурная летопись Ростова-на-Дону. — 2-е изд.. — Ростов-на-Дону, 2002. — С. 123. — ISBN 5-8456-0489-3
2. ↑  «Ростов-на-Дону (объекты культурного наследия регионального значения)»։ Официальный портал Правительства Ростовской области։ Վերցված է 2013-11-09
3. 1 2  *Швецов С. Д.* На высоком донском берегу: Очерки из прошлого Ростова. — Ростов, 1982. — С. 65—66.
**Սամվել Սուրենի Շահգալդյան** ապրիլի 1, 1951(1951-04-01), Ախտայի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ, Հայաստանի Հանրապետության Ազգային Ժողովի նախկին պատգամավոր։

Կենսագրություն
--------------

Սամվել Շահագլդյանը ծնվել է 1951 թվականի ապրիլի 1-ին Հրազդանի շրջանի Ալափարս գյուղում։ 1987 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ Ստացել է ճարտարագետմեխանիկի որակավորումը։ 1969-1971 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում։ 1972-1977 թվականներին աշխատել է Ալափարսի խորհտնտեսությունում տնտեսագետ, 1977-1988 թվականներին Չարենցավանի դարբնոցամամլիչային գործարանում` տնտեսագետ, արտադրամասի պետ, 1988-1991 թվականններին Ավտոբեռնիչների գործարանում` կուսկոմիտեի քարտուղար, 1991-1993 թվականներիին՝ գլխավոր տնօրենի տեղակալ։ 1993-1996 թվականներին եղել է Չարենցավանի ձուլման սարքավորումների գործարանի տնօրեն, իսկ 1996-1997 թվականներին` գործիքաշինական գործարանի տնօրեն, 1997-1998 թվականներին եղել է «Մորճ» ՓԲԸ խորհրդի նախագահ, իսկ 1999-2003 թվականներին եղել է «Արմավտո» ԲԲԸ գլխավոր տնօրեն։

2003 թվականի մայիսի 25-ին ընտրվել է Ազգային Ժողովի պատգամավոր թիվ 43 ընտրատարածքից։ Մինչև 2006 թվականի մայիսի 22-ը եղել է ՕԵԿ և ՕԵ խմբակցության անդամ։ 2006 թվականի մայիսի 25-ից եղել է «Գործարար» պատգամավորական խմբի անդամ, անկուսակցական։ Եղել է Ազգային Ժողովի սոցիալական, առողջապահության և բնության պահպանության հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։

Անձնական կյանք
--------------

Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Шахгалдян Самвел Суренович — Энциклопедия фонда «Хайазг»»։ *ru.hayazg.info*։ Վերցված է 2021 թ․ մարտի 28
2. ↑  «ԿԸՀ-ը գրանցեց ԱԺ մեծամասնական ընտրակարգով ընտրված 53 պատգամավորի»։ *armenpress.am*։ Վերցված է 2021 թ․ մարտի 28
3. ↑  «National Assembly of Armenia | Official Web Site | parliament.am»։ *www.parliament.am*։ Վերցված է 2021 թ․ մարտի 28

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Հայաստանի Ազգային ժողով |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Արմենիապեդիա |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Պետրոսյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*
 Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սամվել Պետրոսյան (այլ կիրառումներ)

**Սամվել Բարդուղի Պետրոսյան** (հոկտեմբերի 10, 1941(1941-10-10), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - օգոստոսի 19, 2012(2012-08-19), Երևան, Հայաստան), հայ գեղանկարիչ, մանկավարժ։ Հայաստանի նկարիչների միության անդամ (1971)։ ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (2009)։

Կենսագրություն
--------------

Սամվել Պետրոսյանը ծնվել է Երևանում։ 1960 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստի ուսումնարանը, 1961-1966 թվականներին սովորել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտում։ 1970 թվականից դասավանդել է Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանում, 1991-2007 թվականներին եղել է ուսումնարանի տնօրենը։ 1971 թվականից եղել է Հայաստանի նկարիչների միության անդամ, 1987-1991 թվականներին՝ քարտուղարը։

Ստեղծագործություններ
--------------------

Պետրոսյանի բնանկարներին, դիմանկարներին, նատյուրմորտներին, կրոնական, պատմական թեմաներով մոնումենտալ հորինվածքներին բնորոշ են վավերականությունը, խորհրդանշային միջոցները։

* «Արագիլներ», 1992, մասնավոր հավաքածու, Բեյրութ
* «Դեպի երկիր», 2001

Ավետարանական և աշխարհիկ թեմաներով նկարաշարեր է ստեղծել Դեթրոյթի Սուրբ Սարգիս (1977, 15 պատկեր) և ԱՄԷ Շարջա քաղաքի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ (1998, 11 պատկեր) եկեղեցիների համար։

Ցուցահանդեսներ
--------------

Անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել Երևանում (1965), Բեյրութում (1992), Նյու Յորքում (1994) և այլուր։

Պարգևներ
--------

* ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ, 2009

Ընտանիք
-------

* Հայր՝ Բարդուղ Պետրոսյան
* Քույր՝ Ալվարդ Պետրոսյան
* Դուստր՝ Շուշան Պետրոսյան
* Որդի՝ Բարդուղ Պետրոսյան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Mediamax։ «Մահացել է գեղանկարիչ Սամվել Պետրոսյանը` Շուշան Պետրոսյանի հայրը»։ *bravo.am*։ Վերցված է 2016-10-10
2. ↑  Հայկական համառոտ հանրագիտարան, 2003։ հ. 4:
3. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2007*

Արտաքին հղումներ
----------------

* Սամվել Պետրոսյան Archived 2021-04-21 at the Wayback Machine.
Վարձակ, 14-րդ դարի մանրանկար
**Վարձակ**, հելենիստական և միջնադարյան ժամանակաշրջանի հայկական թատրոնի մնջախաղի դերասանուհի, պարուհի և երաժշիտ։ Միջնադարում վարձակ էին անվանում անբարոյական կանանց։

Սկզբնական շրջանում վարձակները եղել են Անահիտ աստվածուհու մեհյանի սպասավորներ, ովքեր մասնակցել են ծիսական արարողություններին։ «Վարձակ» անվան մեջ արմատը «վարձն» է, որը նշանակում է «վճար», հետևաբար ենթադրվում է, որ վարձակ բառն առաջացել է դերասանուհու տրվող վճարներից։

Ամենահայտնի վարձակը, որի անունը պահպանվել է մինչ մեր օրերը Նազենիկն է (II դար)։ Վերջինիս մասին ասել են, որ նա *«երգում է ձեռքերով»*։ Մինչ մեր օրերը պահպանվել են հայկական մանրանկարներ, որոնց վրա պատկերված են այդ դերասանուհիները։

Հայտնի է, որ Աղթամարում հանդես են եկել դերասան-գուսանների և դերասանուհի-վարձակների խմբեր։ Աղթամարի Սուրբ Խաչ եկեղեցու պատերի վրա (X դար) պահպանվել են հայկական դերասանի դիմակների հաղթաքանդակներ։ Ընդորում, դիմակներից մեկը կատակերգակ դերասանի դիմակ է (համապատասխաննում է Մենանդրոսի դրամատուրգիային), մյուսը՝ միմոս գուսանների սատիրիկ դիմակ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Հայերեն օնլայն բառարան - Bararan Online»։ *bararanonline.com*։ Վերցված է 2018 թ․ մայիսի 4

Արտաքին հղումներ
----------------

* Թատերական հանրագիտարան (Հայկական թատրոն)
* Թատերական հանրագիտարան (Վարձակ)
**Ցուկույոմի-նո-Միկոտո** *(ճապ.՝ ツクヨミノミコト, 月読命)*, կամ պարզապես Տսուկույոմի *(ճապ.՝ ツクヨミ, 月読)* կամ Տսուկիյոմի *(ճապ.՝ ツキヨミ)*, ճապոնական դիցաբանության մեջ և Շինտո կրոնում լուսնի աստվածը։

Անվան ծագումնաբանություն
------------------------

«Տսուկույոմի» անունը հին ճապոներեն *«tsuku»* (*ճապ.՝ 月,* լուսին, ամիս*,* ժամանակակից ճապոներենում *tsuki*) և «yomi» (ճապ.՝ 読み, կարդալ, հաշվել) բառերից է առաջացել.: Ըստ մեկ այլ մեկնաբանության նրա անունը *տսուկիյո* (*ճապ.՝ 月夜*, «լուսնային գիշեր») և *մի* (ճապ.՝ 見, նայող, դիտող) բառերի համադրություն է։

Ցուկույոմիի մասին այնքան քիչ բան է հայտնի, որ նույնիսկ նրանց սեռը անհայտ է։ Այնուամենայնիվ, Մանյոշուում (Ճապոնական պոեզիայի ամենահին և հարգված անթոլոգիա) Ցուկույոմի անունը երբեմն թարգմանվում է որպես Ցուկույոմի Օտոկո (ճապ.՝ 月讀壮士, «լուսինը ընթերցող տղամարդ»), նկատի ունենալով, որ նա տղամարդ է։

Ցուկույումիի շուրջ ձևավորված միֆեր
----------------------------------

### Ծնունդ

Ըստ «Կոձիկի» Ցուկույոմին ծնվել է ջրի կաթիլներից, որով Իզանագին լվացել է իր աջ աչքը մեղքերի մաքրման ծիսակատարության ժամանակ։ Նա իր կնոջը՝ Իզանամային հետևելով , հայտնվել էր Յոմիում՝ «Մթության աշխարհում» և նրան հաջողվել էր փրկվել։ Այս պատմության այլընտրանքային տարբերակում Ցուկույոմին ծնվել է մի սպիտակ պղնձից պատրաստած հայելուց, որը Իզանագիի աջ ձեռքին էր։ Ըստ «Նիհոն Սյոկիի» (Ճապոնիայի պատմության երկրորդ ամենահին գիրքը) վարկածի՝ լուսնի աստվածը հայտնվել է ճապոնական կղզիների ձևավորումից անմիջապես հետո և եղել է առաջին կամիներից, որը ծնվել է Իզանագայի և Իզանամայի միության արդյունքում։ Ցուկույոմին «երեք ազննվական երեխաներից» (ճապ.՝ 三貴子, Միհաշիրա-նո-Ուզու-նո-Միկո) մեկն էր, Ամատերասուի (արևի աստվածուհի) և Սուսանոյի (փոթորիկների և ջրային տարերքների աստված) քույրը ։

### Ուկեմոչիի սպանությունը

Մի անգամ Ամատերասուն Ցուկույոմիին ուղարկել էր խնջույքի, որը կազմակերպել էր ուտելիքի աստվածուհի Ուկեմոչին՝ իրեն ներկայացնելու։ Ուկեմոչին կերակուրը իր իսկ բերանից ստեղծեց, ինչը դուր չեկավ Ցուկիյոմիին․ Նա կարծում էր, որ սնունդը պատրաստած էր զզվելի կերպով և այդ իսկ պատճառով նա սպանեց աստվածուհուն։

Շուտով Ամաթերասուն իմացավ, թե ինչ է տեղի ունեցել, և նա այնքան զայրացած էր, որ նա որոշեց այլևս երբեք չտեսնել Ցուկույոմիի դեմքը՝ ընդմիշտ տեղափոխվելով երկնքի մյուս մասը։ Ահա թե ինչու ցերեկն ու գիշերն երբեք միասին չեն լինում։ Սակայն ոմանք ասում են, որ հենց Սուսանոոն է սպանել Ուկեմոչիին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *舍人親王, 太安萬侶* 日本書紀(վեն.) — 日本: 0720.
2. ↑  «ツキヨミノミコト（月読尊）»։ *ブリタニカ国際大百科事典 小項目事典*։ コトバンク։ Վերցված է 2016-09-18
3. 1 2  **1988**, *国語大辞典（新装版）* (Kokugo Dai Jiten, Revised Edition) (in Japanese), Tōkyō: Shogakukan։ Ճապոնիայի պատմության երկրորդ ամենահին գիրքը՝ Նիհոն Սեկին նշում է այս անունը «Ցուկույումի» գրությամբ (*ճապ.՝ 月弓*, «լուսնի աղեղ»), բայց այդ «Yumi»*-ն,* հավանաբար, յոմի արտասանության ձևերից է
4. ↑  c. **759**: *Man'yōshū*, volume 7, poem 1372; in Old Japanese. Text available online here.
5. 1 2  Roberts Jeremy (2010)։ *Japanese Mythology A To Z* (2nd ed.)։ New York: Chelsea House Publishers։ ISBN 978-1-60413-435-3
6. ↑  『日本神話事典』211頁。
**Սոլովեցկի քար** (ռուս.՝ Соловецкий камень), ԽՍՀՄ-ում քաղաքական հալածանքների զոհերի հուշարձան, որը գտնվում է Մոսկվայում՝ Լուբյանսկայա հրապարակում։

Պատմություն
-----------

Խորհրդային բռնաճնշումների զոհերի «Սոլովեցկի քար» հուշարձանը տեղադրվել է Մոսկվայի Պոլիտեխնիկական թանգարանի պուրակում՝ նախկին ՆԳԺԿ-ի շենքի դիմաց, Առաջին Դեմոկրատական Մոսխորհրդի Գործկոմի հրահանգի համաձայն, որն ընտրվել է 1990 թվականի գարնանը։ Հուշարձանի տեղադրման վայրն ընտրվել է այն պատճառով, որ հենց Լուբյանկայում էին ստորագրվում մարդկանց զանգվածային ձերբակալությունների փաստաթղթերը, որոնց մեղադրում էին հայրենիքի դավաճանության և հակակոմունիզմի մեջ։

Հուշարձանի ստեղծմանը մասնակցել են նկարիչ-ճարտարապետ Ս. Սմիրնովը, կոնստրուկտոր Վ. Կորսին և «Մեմորիալ» միության ակտիվիստները։ Դրա տեղադրման համար միջոցներ են հատկացվել Մոսկվայի կառավարության կողմից։

Նախքան հուշարձանի տեղադրումը գրանիտը գտնվել է Տամարին կառանատեղում՝ Սոլովեցկի բնակավայրում, որտեղ 1923-1933 թվականներին եղել է Սոլովեցկի հատուկ նշանակության ճամբար, իսկ 1937-1939 թվականներին՝ Սոլովեցկի հատուկ նշանակության բանտ։ Հուշարձանի համար քարը ընտրել են Միխայիլ Բուտորինը (պատմաբան, լրագրող) և Գենադի Լյաշենկոն (Արխանգելսկի գլխավոր ճարտարապետ)։ Մեծ Սոլովեցկի կղզուց Արխանգելսկ քարը տեղափոխվել է «Սոսնովեց» բեռնատար ջերմանավով, ապա երկաթուղով այն հասցվել է Մոսկվա։

Հուշարձանի բացումը տեղի է ունեցել 1990 թվականի հոկտեմբերի 30-ին, ԽՍՀՄ ՆԳԺԿ-ՄԳԲ-ՊԱԿ շենքի և Ֆելիքս Ձերժինսկու հուշարձանի դիմաց, որն ապամոնտաժվել է 1991 թվականի Օգոստոսյան հեղաշրջման տապալումից հետո։ Հուշարձանի բացմանը ներկա են եղել հազարավոր մարդիկ, իսկ հոկտեմբերի 30-ը առաջին անգամ պաշտոնապես հայտարարվել է որպես ԽՍՀՄ քաղբանտարկյալի օր (ներկայում՝ ԽՍՀՄ-ում քաղաքական ճնշումների զոհերի հիշատակի օր)։ Հուշարձանի բացման արարողության ժամանակ ելույթ են ունեցել նախկին քաղբանտարկյալներ Օլեգ Վոլկովը, Անատոլի Ժիգուլինը, Սերգեյ Կովալյովը։

Պատվանդանի ներքևում գտնվում է գրություն՝ «Այս քարը «Մեմորիալ» միության կողմից բերվել է Սոլովեցկի հատուկ նշանակության ճամբարից և տեղադրվել ի հիշատակ բռնատիրական ռեժիմի զոհերի»։

2008 թվականին հուշարձանը ստացել է տեսարժան վայրի կարգավիճակ։

Մամուլում հաղորդվել է, որ Սոլովեցկի քարը քաղաքական բողոքի արտահայտման ոչ պաշտոնական վայր է։ 2011 թվականին նրա մոտ բողոքի ակցիաներ են անցկացրել «Այլ Ռուսաստանի» և «Համերաշխության» ներկայացուցիչները»։ 2012 թվականի դեկտեմբերին Սոլովեցկի քարի մոտ տեղի է ունեցել ռուսական ընդդիմության «Ազատության երթ» չարտոնված ակցիան։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Соловецкий камень. Напоминание об ужасах прошлого.»։ lifeglobe.net։ Վերցված է 2019 թ․ փետրվարի 20
2. ↑  «Соловецкий камень на Лубянской площади Москвы получил статус достопримечательности»։ ИА REGNUM։ Վերցված է 2019 թ․ փետրվարի 20
3. ↑  «Соловецкий камень на Лубянской площади стал местом для арестов»։ Особая буква։ 2011 թ․ հուլիսի 17։ Վերցված է 2019 թ․ փետրվարի 20
4. ↑  «Стояние у Соловецкого камня: Итоги запрещенной оппозиционной акции»։ РБК։ 2012 թ․ դեկտեմբերի 16։ Վերցված է 2019 թ․ փետրվարի 20

Արտաքին հղումներ
----------------

* Соловецкий камень. Напоминание об ужасах прошлого
* История установки Соловецкого камня на онлайн-выставке «Память в проекте»
**Ցույցեր Իրաքում**, բողոքի գործողություններ, որոնք սկսվել են 2015 թվականի հուլիսի 16-ից։ Ցույցերի հիմնական պատճառը պատգամավորների կողմից կառավարության նոր կազմի ձևավորման համար քվեարկության հետաձգումն էր։

Նախապատմություն
---------------

Իրաքում քաղաքական ճգնաժամը սրվեց կոռուպցիայի աճի ու կառավարության հրաժարականը պահանջելու ֆոնին։

2016 թվականի ապրիլի 13-ին խորհրդարանի պատգամավորները գործադուլ սկսեցին։ Պառակտումը տեղի ունեցավ կառավարության նոր կազմը ընտրելու ժամանակ։ Ցույցերը նախաձեռնվեցին շիական «Ալ-Ահրար» դաշինքի կողմից, որի ղեկավարն է հանդիսանում Մուկտար աս-Սադրը։

Ցույցերի սկիզբ
--------------

2016 թվականի ապրիլի 30-ին շիական առաջնորդ Մուկտադի աս-Սադրան ներխուժեց Իրաքի խորհրդարանի շենք, որտեղ պատգամավորները չկարողացան քվեարկել նոր կառավարության կազմի ձևավորման հարցում, քվորում չլինելու պատճառով (այդ հարցի քննարկումը որոշվեց հետաձգել մինչև մայիսի 3-ը)։ Արդյունքում ցուցարարները ավերեցին նիստերի դահլիճը։ Ցուցարարների ձեռքից տուժեցին պատգամավորներ, որոնց չհաջողվեց փախչել պահեստային ելքով։ Ուշ երեկոյան ցուցարարները լքեցին խորհրդարանի շենքը ու տեղափոխվեցին կառավարության հսկողության տակ գտնվող «կանաչ գոտու» հրապարակներից մեկը։

Բաղդադի ռազմական հրամանատարությունը քաղաքում արտակարգ դրություն հայտարարեց ու զորքերը բերեց մարտական պատրաստվածության աստիճանի։ Փակվեցին իրաքյան մայրաքաղաքից բոլոր ելքերը, իսկ «կանաչ գոտու» տարածքում (այսպես է անվանվում այն թաղամասը, որտեղ գտնվում են կառավարական կառույցները) էվակուացվում են ԱՄՆ-ի ու ուրիշ երկրների դեսպանատները։ Ինչպես նաև փակվեց երկրում ՄԱԿ-ի ներկայացուցչությունը։ Իրաքի անվտանգության ծառայությունը արցունքաբեր գազ ու ռետինե փամփուշտներ կիրառեց ցուցարարների դեմ, իսկ ոստիկանական հատուկ ջոկատներն ու նախագահական գվարդիան թույլ չէին տալիս ցուցարարներին մոտենալց կամրջին, որից մի փոքր հեռու տեղակայված էին ամերիկական դիվանագիտական առաքելության համալիրը։

Մայիսի 1-ին Իրաքի վարչապետ՝ Հայդեր ալ-Աբադին ՆԳՆ-ին հանձնարարեց պատասխանատվության ենթարկել Իրաքի ներկայացուցիչների խորհրդի ու պատգամավորների վրա հարձակում կատարածներին։ Մայրաքաղաքից ելքը կրկին բացվեց։

Իրենց հերթին Սադրեին հավատարիմները մնացին խորհրդարանի մոտ տեղադրված վրաններում ու շրջափակեցին խորհրդարանի շենքը, այնտեղ մարդ չթողնելով։

Մայիսի 2-ի գիշերը ցուցարարները դադարեցրեցին, քանի որ նրանք պետք է ուխտագնացություն կատարեին։ Սակայն, որոշ աղբյուրների հաղորդմամբ, շիական ակտիվիստները մտադիր են վերադառնալ քաղաքի «կանաչ գոտի»։

Տես նաև
-------

* Քաղաքացիական պատերազմ Իրաքում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Unrest intensifies in Iraq as Iranian consulate and oil facility...»։ 2018 թ․ սեպտեմբերի 8։ Վերցված է 2019 թ․ փետրվարի 15 – via www.reuters.com
2. ↑  ТВ: при атаке демонстрантов на парламент Ирака пострадали депутаты
3. ↑  Против протестующих в Багдаде применили резиновые пули
4. ↑  Премьер Ирака поручил наказать демонстрантов, напавших на здание парламента
5. ↑  Премьер Ирака заявил о взятии под контроль ситуации в Багдаде
6. ↑  В Багдаде шиитские активисты приостановили протесты из-за паломничества