recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ստենդալի համախտանիշ**, հոգեկան խանգարում, որը բնութագրվում է հաճախակի սրտախփոցով, գլխապտույտով և հալյուցինացիաներով։ Տվյալ սիմպտոմատիկան արտահայտվում է մարդու՝ կերպարվեստի ստեղծագործության ազդեցության տակ գտնվելու ժամանակ, հետևաբար հաճախ համախտանիշն առաջանում է այդ ստեղծագործությունների կենտրոնացման վայրերում՝ թանգարաններում, նկարների պատկերասրահներում։ Ախտանիշներ կարող են առաջացնել ոչ միայն արվեստի նյութերը, այլև բնության չափազանց գեղեցկությունը՝ բնական երևույթներ, կենդանիներ, աներևակայելի գեղեցիկ մարդիկ։

Ծագում
------

Համախտանիշն իր անվանումը ստացել է 19-րդ դարի ֆրանսիացի գրող Ստենդալի անունից, որը համախտանիշը նկարագրել է «Նեապոլ և Ֆլորենցիա. ճանապարհորդություն Միլանից Ռեջո» գրքում, որտեղ պատկերել է 1817 թվականին Ֆլորենցիա կատարած այցի զգացողությունները։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Երբ ես դուրս էի գալիս Սուրբ Խաչի եկեղեցուց, սիրտս սկսեց արագ խփել, ինձ թվաց, որ ցամաքել է կյանքի աղբյուրը, ես քայլում էի՝ վախենալով ընկնել երկրի վրա...

Ես տեսա արվեստի գլուխգործոցներ, որոնք ծնվել են կրքոտ եռանդով. այդ ամենից հետո ամեն ինչ դարձավ անիմաստ, փոքր, սահմանափակ, քանի որ կրքերի քամին դադարում է բարձրացնել առագաստները, որոնք առաջ են մղում մարդկային հոգին, այդ ժամանակ հոգին կրքերից զրկվում է, իսկ դա նշանակում է, որ զրկվում է արատներից և արժանիքներից։ |  |

Ախտանշաններ
-----------

Ֆլորենցիայի համայնապատկեր
Համախտանիշն առաջին անգամ նկարագրվել է 1979 թվականին, իտալացի հոգեբույժ Գրացելլա Մագերինիի կողմից, որը հետազոտել և նկարագրել է Ֆլորենցիա եկած զբոսաշրջիկների շրջանում ավելի քան 100 միանման դեպքեր։ Համանուն գրքում նա հիվանդությունների դեպքերը դասակարգել է ըստ նրանց ծագման.

* Հյուսիսային Ամերիկայից և Ասիայից եկած զբոսաշրջիկները չեն ենթարկվում այդ համախտանիշին, քանի որ այն կապված չէ նրանց մշակույթի հետ,
* Իտալացի զբոսաշրջիկները նույնպես ունեն իմունիտետ, որովհետև նրանք սովոր են նման մթնոլորտին,
* Ի թիվս այս զբոսաշրջիկների՝ այս համախտանիշին առավել նախատրամադրված են դասական կամ կրոնական կրթություն ունեցող միայնակ մարդիկ՝ անկախ նրանց սեռական պատկանելիությունից։

Առաջին անգամ ախտորոշումը դրվել է 1982 թվականին։

Առավել հաճախ տագնապն ի հայտ է գալիս Ֆլորենցիայի՝ Վերածննդի բնօրրան 50 թանգարաններից որևէ մեկում այցի ընթացքում։ Հանկարծ այցելուն տարվում է զգացմունքների խորությամբ, որն արվեստագետը ներդրել է իր ստեղծագործության մեջ։ Ընդ որում, պատկերի տարածքում հայտնվելու ժամանակ նա անբնական սուր է ընկալում բոլոր զգացմունքները։ Համախտանիշի զոհերի ռեակցիաները տարբեր են՝ ընդհուպ մինչև հիստերիա կամ պատկերի ոչնչացման փորձ։ Չնայած համախտանիշի հարաբերական հազվադեպությանը՝ Ֆլորենցիայի թանգարանների պահակներին սովորեցնում են, թե ինչպես պետք է վարվել համախտանիշի զոհերի հետ։

Տերմինը հաճախ օգտագործվում է ռոմանտիզմ ժամանակաշրջանի երաժշտությունը լսողների ռեակցիան նկարագրելու համար։

Տես նաև
-------

* Երուսաղեմի համախտանիշ
* Փարիզյան համախտանիշ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Синдром Стендаля

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ի՞նչ է Ստենդալի համախտանիշը
* Սահմանումը Word Spy definition-ի կողմից Archived 2013-08-10 at the Wayback Machine. (անգլ.)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2776316830 |

 |
**«Ռուսական ձմեռ»**, Նիկիֆոր Ստեփանովիչ Կրիլովի նկարը, որը պատկերել է 1827 թվականին Սանկտ Պետերբուրգի մերձակայքում գտնվող Տոսնա գետի ափի գյուղում։ Նկարը Ռուսաստանի պետական թանգարանի հավաքածուի մի մասն է կազմում։

Նկարագրություն
--------------

Առևտրական-մեկենասի գումարով արվեստագետի համար տուն է կառուցվել գյուղում։ Կրիլովը արվեստանոցի պատուհանից տեսած բնանկարը նկարել է մեկ ամսվա ընթացքում։ Հայացքին ներկայանում է գյուղի ծայրամասերը, բնակիչները զբաղված են ամենօրյա գործով. առաջին պլանում կինը լծակներով միջոցով լի դույլերով ջուր է տանում, նրան ընդառաջ եկող տղամարդը բռնած է ձիու սանձատակից, ջրալծակով կնոջ հետևում պատկերված են երկու այլ կանայք, ովքեր կանգնել են զրուցելու։

Հեռվում անտառ է երևում, իսկ դրա հետևում անծայրածիր հարթավայր։ Շուրջբոլորը սպիտակ ձյուն է, մերկ ծառեր։ Հեղինակը հմտորեն պատկերել է ռուսական ձմեռվա մթնոլորտը։ Նման զարմանալի անկեղծ և պարզ ձմռան բնապատկերը հազվագյուտ երևույթ է 19-րդ դարի առաջին կեսին ռուսական նկարչության մեջ։

Նկարը առաջին անգամ ներկայացվել է Արվեստի ակադեմիայում կայացած ցուցահանդեսում, որտեղ այն ընդունվել է ժամանակակիցների կողմից։

Աղբյուրներ
----------

* Мировое искусство. Русская живопись. — СПб: ООО «СЗКЭО „Кристалл"», 2007. — С. 78. — 192 с, ISBN 5-9603-0064-8։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Крылов Никифор Степанович — Зимний пейзаж. Русская зима (1827)» (HTML)։ www.art-catalog.ru։ Վերցված է 14.10.2012

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Ձմռան բնանկար (Ռուսական ձմեռ)» «Վիրտուալ ռուսական թանգարան» պորտալում
* Ինտերակտիվ տեսարան պատկերասրահում «Ձմռան բնանկար (Ռուսական ձմեռ)» «Վիրտուալ ռուսական թանգարան» պորտալում
**Էլոն Սարաֆյան** (անգլ.՝ Elon Sarafian, Երևան), հայ երգիչ, երգերի հեղինակ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Երևան քաղաքում (ՀԽՍՀ)։ Երաժշտական գործունեությունը սկսել է յոթ տարեկանում։ Դասական երաժշտությունից սկսելով՝ Սարաֆյանը հետագայում հետաքրքրվել է գործիքային ջազ երաժշտությամբ և 13 տարեկանից սկսել գրել երգերի տեքստեր։

Տեղափոխվելով Լոս Անջելես՝ Սարաֆյանը հայտնվել է ամերիկյան մշակութային միջավայրում։ Նա ոչ միայն շարունակել է գրել երգեր, այլև տարբեր ժամանակներում ստեղծել մի քանի երաժշտական խումբ՝ գտնվելով ամերիկյան կատարողների ազդեցության տակ։ Մի քանի տարի անց նա դադարել է զբաղվել երաժշտությամբ, ինչը դարձել է առանցքային իրադարձություն նրա գործունեության համար, քանի որ նա սկսել է աշխատել հայերեն երգեր գրելու և կատարելու ուղղությամբ։ Իր «The Meaning of Life» դեբյուտային ալբոմում Սարաֆյանը ներառել է տարբեր ժանրերի երգեր, որոնք արտացոլում են կյանքի տարբեր իրավիճակներ։ Այդ մոտեցումը նա պահպանել է նաև իր երկրորդ՝ «The Color of my World» ալբոմում։

Իր երկրորդ ալբոմը ստեղծելու համար Սարաֆյանից երկու տարվա հուզական որոնումներ են պահանջվել։ Նրա համոզմամբ՝ իր երգերը յուրահատուկ են և արտացոլում են իր հայ լինելը։ Յուրաքանչյուր ստեղծագործություն ոճային առումով տարբերվում է մյուսներից։

Ինչպես պնդում է ինքը՝ Սաֆարյանը․ 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Ես ընդամենը ուզում եմ իմ երաժշտությունը կապել ունկնդիրների հետ։ Մենք պարտավոր ենք պահպանել հայկական մշակույթը և մեր լեզուն, այստեղից էլ առաջին ալբոմի՝ «The Armenian Language»-ի երգերը, ինչպես նաև «Armenian Girl» և «For Diaspora» երգերը «Temptation» ալբոմից։ Այս երգերը նախ և առաջ ուղղված են մեր երիտասարդությանը, և եթե այս կերպ ես կարողանամ ազդել գոնե մեկ հայ երիտասարդի վրա, ապա ես կատարած կհամարեմ իմ առաջադրանքը։

*Բնօրինակ տեքստ* (անգլ.)  

*I just want to make a connection between my music and the people who listen to it. It is imperative that we preserve the Armenian culture and our language, hence the song The Armenian Language from first album and songs like Armenian Girl and For Diaspora from Temptation. These compositions are targeted mostly towards our youth and if I can influence just one young Armenian, that I have fulfilled my objective.*
 |  |

Սկավառակագրություն
------------------

* 2000 - «The Meaning of Life» (հայերեն՝ Կյանքի իմաստը)
* 2003 - «The Color of My World» (հայերեն՝ Իմ աշխարհի գույնը)
* 2007 - «Temptation» (հայերեն՝ Գայթակղություն)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հարցազրույց Էլոն Սարաֆյանի հետ
2. ↑  Официальный сайт

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Հայ աղջիկ» երգը youtube-ում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · MySpace |

 |
Պացոկի գետը
Րայկոսկի հիդրոէլեկտրակայան
**Պացոկիի հիդրոէլեկտրակայաններ** (Պացոկի ջրաէլեկտրակայաններ), 7 հիդրոէլեկտրակայաններից կազմված կասկադ Նորվեգիայի և Ռուսաստանի սահմանին՝ Պացոկի գետի վրա։

Նկարագրություն
--------------

Պացոկի գետը սկիզբ է առնում Ինարի լճից (Ֆինլանդիա) և իր երկայնքի մեծ մասը հանդիսանում է Նորվեգիայի և Ռուսաստանի միջև սահմանային գետ։ Գետի վրա տեղակայված են ինչպես ռուսական, այնպես էլ նորվեգական հիդրոէլեկտրակայաններ։ Հիդրոէէլեկտրակայանների աշխատանքային գրաֆիկը կարգավորվում է միջազգային պայմանավորվածությունների հիման վրա (1957 թ.-ի դեկտեմբերի 18-ին ԽՍՀՄ-ի և Նորվեգիայի միջև Պացոկի գետի հիդրոէլեկտրակայանները շահագործելու մասին կնքված պայմանագիր, 1959 թ.-ի ապրիլի 29-ին ԽՍՀՄ-ի, Նորվեգիայի և Ֆիլանդիայի միջև Ինարի լճի, նրանից սնվող հիդրոէլեկտրակայանների համատեղ օգտագործման մասին պայմանագիր)։ Ռուսական հիդրոկայանների արտադրած85 % էլեկտրականությունը արտահանվում է, հիմնականում Նորվեգիա։ Հիդրոէլեկտրակայանների հանգույցները աշխատում են ավտոմատ համակարգով։

Պացոկի հիդրոէլեկտրակայանի ռուսական հանգույցները ընդգրկված են «ՏԳԿ-1» ՓԲԸ-ի մեջ և աշխատում է Ռուսաստանյան միասնական էներգոհամակարգից անջատ։

Էլեկտրակասկադը ներառում է հետևյալ հիդրաէլեկտրակայանները՝ Կայտանյան, Յանիսկոսի, Րայկոսկի, Հևասկոսի, Սքուգֆոսի, Մելկեֆոսի և Բորիսգլեբսկյան հիդրոէլեկտրակայանները։

Բոլոր ջրաէլեկտրակայանների ամբողջական հզորությունը 275,9 Մեգավատտ է, միջին տարեկան արտադրանքը կազմում է 1475 միլիոն Կիլովատտ-ժամ։

Համեմատական աղյուսակ
--------------------

| ջրաէլեկտրակայան-ի անվանումը | Շահագործման տարեթիվը | Հզորությունը (ՄՎտ) | Տուրբինների քանակը | Ջրահավաք |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ՀԷԿ-4 Կայտանյան հիդրոէլեկտրակայան | 1959 | 11,2 | 2 | Ինարի լիճ |
| ՀԷԿ-5 Յանիսկոսի հիդրոէլեկտրակայան | 1950 | 30,5 | 3 | Ջրահավաք կայան |
| ՀԷԿ-6 Ռայկոսկի հիդրոէլեկտրակայան | 1955 | 43,2 | 3 | Ջրահավաք կայան |
| ՀԷԿ-7 Հևասկոսի ջրաէլեկտրակայան | 1970 | 47 | 2 | Հեվասկոսի ջրամբար |
| Սկուգֆոսի հիդրոէլեկտրակայան | 1964 | 60 | 2 | Բոսսոյավրե լիճ |
| Մելկեֆոս հիդրոէլեկտրակայան | 1978 | 26 | 1 | Սկունգվատեն լիճ |
| ՀԷԿ-8 Բորիսգլեբսկյան հիդրոէլեկտրակայան | 1964 | 56 | 2 | Ֆոսեվաթեն լիճ |

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պացոկիի հիդրոէլեկտրակայանի կայք Archived 2016-11-01 at the Wayback Machine.
* Պացոկիի հիդրոէլեկտրակայանի մասին տեղեկատվություն
Արջամկան օրը Փանքսաթոնիում 2005 թ. Փենսիլվանիա
Արջամուկ
**Արջամկան օր** (անգլ.՝ Groundhog Day), ավանդական ժողովրդական տոն ԱՄՆ-ում և Կանադայում, տոնվում է ամեն տարվա փետրվարի 2-ին։ Ընդունված է այդ օրը հետևել իր բնից դուրս եկող արջամկանը։ Նրա պահվածքից դատելով կարելի է իմանալ՝ գարունը շուտ կգա, թե ոչ։

Ըստ լեգենդի, եթե օրը ամպամած է, և արջամուկը չի տեսնում իր ստվերը ու հանգիստ դուրս է գալիս բնից, ապա գարունը շուտ է գալու։ Եթե օրը արևոտ է, արջամուկը վախենում է իր ստվերից ու նորից ետ է մտնում, ապա դեռ վեց շաբաթ ձմեռ կլինի։ ԱՄՆ-ում և Կանադայում այս օրը կազմակերպվում են տեղական օդերևութաբան արջամկանը նվիրված տոնախմբություններ, որոնք գրավում են մեծ թվով զբոսաշրջիկների։

Տոնի ծագման պատմությունը
------------------------

Հին Հռոմում փետրվարի 2-ին տոնում էին ոզնու օրը։ Օդերևութաբանական կանխագուշակումը այդ օրը կազմվում էր ձմեռային քնից արթնացած ոզնու պահվածքով, որը տեսնում կամ չէր տեսնում իր ստվերը։ Արևմտյան Եվրոպայի ժողովուրդները այս տոնը պահպանել էին երկար ժամանակ։ Հյուսիսային Գերմանիայում հետևում էին փորսուղի պահվածքին։ Ամերիկայում արջամկան լեգենդի հիշատակումները հանդիպում են XVIII դարում Գերմանիայից գաղթած փենսիլվանական հոլանդացիների պատումներում։ Հյուսիսային Ամերիկայում, որտեղ ոզնիներ և փորսուղներ շատ չկային, ավանդույթը շուռ եկավ արջամկան վրա։ Այս լեգենդի վրա էլ հիմնվեց ավանդույթը, որը զարգացրին Փանքսաթոնիի Արջամկան ակումբի անդամները։ Արջամկան օրը պաշտոնական տոն դարձավ 1886 թ.։

Ըստ Գրիգորյան օրացույցի՝ կաթոլիկ քրիստոնեությունը տոնում է Տեառնընդառաջը և այդ առթիվ ԱՄՆ-ում ժողովրդականություն է վայելում շոտլանդական ասացվածքը՝ *If Candlemas Day is bright and clear, there’ll be two winters in the year* (Տեառն ընդ առաջը լուսավոր է և պարզ, ուրեմն տարվա մեջ երկու ձմեռ կլինի)։

Փենսիլվանիա գաղթած գերմանացիները ասում են՝ Wann die Grundsau ihre Schatte seht, noch sechs Wochen Winter ist was es meent (Եթե արջամուկը տեսնում է իր ստվերը, նշանակում է էլի վեց շաբաթ ձմեռ կլինի)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Ռուսաստանի հիդրոմետկենտրոն - Արջամկան օրը (ռուս.)
2. ↑  ԱՄՆ, տեսարժան վայրեր, եղանակը, ավանդույթներ Archived 2012-08-25 at the Wayback Machine. (ռուս.)


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (օնլայն) |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: sh85057467 |

 |
«Էլչեի առեղծվածը» ձեռագիր, 1709
**Էլչեի առեղծվածը** (իսպ.՝ Misterio de Elche, Իսպաներեն արտասանություն՝ [misˈteɾjo ˈðe ˈeltʃe], անգլերեն` ***Mystery Play of Elche*** կամ **Էլչեի առեղծվածային պիես**, Վալենսիայում` **Misteri d'Elx**), միջնադարյան լիթուրգիական դրամա, որը ներկայացնում է Մարիամ Աստվածածնի մահը, վերափոխումն ու թագադրումը, նշվում է Էլչե քաղաքի Սանտա Մարիա բազիլկում ամեն տարվա օգոստոսի 14-ին և 15-ին։ 2001 թվականին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն այն հռչակել է ոչ նյութական ժառանգություն։

Ծագում
------

Էլչեի դրամայի ստեղծման ժամկետի երկու պատմություններ կան։ Ըստ հնագույն և տարօրինակ պատմության` այն ծագել է 13-րդ դարում և առաջին անգամ առաջարկվել է քաղաքի պատմության հեղինակ Քրիստոբալ Սանցի կողմից։ Երբ նա խոստովանել է, որ չի կարող ապացուցել իր պատմությունը, առաջ է քաշել այն փաստը, որ քաղաքի հնագույն բնակիչներն այն տոնել են 1276 թվականին։ Նա ավելացնում է նաև ևս մեկ հին պատմություն. երբ Արագոնի թագավոր Խայմե I-ը քաղաքը գրավում է, քաղաքի բնակիչների մոտ առաջ է գալիս Առեղծվածային պիեսի գաղափարը այն օրը, երբ քաղաքը հետ են վերցնում մավրերից։ 1717 թվականին Էլչեի գլխավոր հավատարմատար Խոսե Անտոնը կրկնում է այս վերջին գաղափարը, սակայն ավելացնում է առեղծվածային տեսակետ. 1266 թվականի մայիսին Էլչեի ծովափ է ժամանում խորհրդավոր տապանաձև նավակ, որտեղ առկա էր Կույսի վերափոխման պատկերը և Կոնսուետան (գիրքը, որը պարունակում է պիեսի տեքստը, երբեմն` երաժշտությունը)։

Այս պատմությունը պահպանվել է մասամբ ներելու կոմպոզիտոր Օսկար Էսպլայի (1886-1976) հնարավոր սխալը, ով պնդում էր, որ 1924 թվականին ինքը տեսել է 1266 թվականի պիեսը թույլատրող մի նամակ, որը պահպանվել է Էլչեի մունիցիպալ արխիվներում, չնայած այն հանգամանքին, որ այն երբեք չեն տեսել։ Էսպլան իրականացրել է աշխատանքը և որպես կոմպոզիտոր առաջ քաշել պիեսի 13-րդ դարում ծագման տեսությունը։

Այնուամենայնիվ, երբ 19-րդ դարում առաջին պատմաբանները ժամանեցին Էլչե և ուսումնասիրեցին պիեսը, ծագման ամսաթիվը տեղափոխվեց 14-րդ դար և 15-րդ դարի սկիզբ։ Ներկայումս Լա Ֆեստայի շատ գիտնականներ տարբեր տեսանկյուններից` գրական, թատերական, երաժշտական, լեզվաբանական, սրբապատկերային և այլն, այն թվագրում են 15-րդ դարի երկրորդ կեսին, առանց ընդգծելու քաղաքի գոյության նախադեպերը։

Երաժշտություն
-------------

«Կոնսուետե» տերմինը Consuetudine և Ordinatio բառերի համադրություն է և վերաբերում է ձեռագիր պատարագային արարողություններին։ Այդ ձեռագրերը պարունակում են բեմականացումների, երաժշտական նոտաների, բեմական սարքերի թանկարժեք անոտացիաներ, և թվագրվում է 1625 թվական։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  (Իսպաներեն)El misterio de Elche - *UNESCO*
2. ↑  Mystery play of Elche - *UNESCO*

Արտաքին հղումներ
----------------

* La Tramoia Archived 2017-10-03 at the Wayback Machine.
* Tribute to the "Mystery of Elche" by Jordi Savall and La Capella Reial de Catalunya
Սևերիոս Անտիոքացի
**Սևերիոսյաններ,** քրիստոսաբանական վարդապետության հետևորդներ, որի հիմնադիրը Սևերիոս Անտիոքացին է (465–538) հակաքաղկեդոնական պայքարի ամենանշանավոր աստվածաբաններից մեկը։ 512–518 թվականներին եղել է Անտիոքի պատրիարքը։ Բյուզանդական կայսր Հուստինոս Առաջինի (518–527) օրոք, երբ վերսկսվել են հալածանքները Քաղկեդոնի ժողովը մերժողների դեմ, Սևերիոս Անտիոքացին 518 թվականին մի շարք հայտնի եպիսկոպոսների հետ աքսորվել է Ալեքսանդրիա։ Աքսորյալների մեջ էր նաև Հալիկառնասի Հուլիանոս եպիսկոպոսը, որի հետ Սևերիոս Անտիոքացին վեճի է բռնվում Տիրոջ մարմնի անապականության շուրջ։ Ըստ Սևերիոս Անտիոքացու՝ Տիրոջ մարմինն ապականացու է, կամ Հիսուս Քրիստոսը սովորական մարդկանց պես ակամա և հարկադրաբար է կրել մարդկային կրքերը։

Ապականության և անապականության եզրերն այդ վիճաբանության մեջ կիրառվում էին ոչ թե Տիրոջ մարմնի քայքայման կամ ոչ քայքայման իմաստով (բոլորն էլ համաձայն էին, որ Տիրոջ մարմինը ենթակա չէ մեղքի և քայքայման), այլ Փրկչի մարդկային ընդունակության ակամա և կամովի լինելու իմաստով։ Հարցն այն մասին էր, թե որքանով են Քրիստոսին բնորոշ մարդկային, այսպես կոչված անմեղ (անանգոսնելի, անպարսավելի) կրքերը տխրություն, երկյուղ, սով, ծարավ և այլն, որոնք դիտարկվում են որպես մեղքի հետևանքային վիճակներ։ Հայ եկեղեցին կտրականապես մերժել է Սևերիոս Անտիոքացու ապականության ուսմունքը։ 6-8-րդ դարերում ապականության հետևորդների դեմ սուր պայքար է ծավալվել, որը եզրափակվել է 726 թվականի Մանազկերտի եկեղեցական ժողովով։ Ըստ եկեղեցու հայրերի Քրիստոսը մարդկային կրքերը կրում է կամավորապես և ոչ «ի հարկէ», առանց բնության, բռնադատվածության։ Քրիստոսի երկրային կյանքը փրկական տնտեսություն է և զերծ պատահականություններից։ Քրիստոսը մեր փրկության համար կրել է բոլոր մարդկային տկարությունները և ազատորեն անցել մարդկային կրքերի միջով դատապարտելով մեղքը մարմնի մեջ և ազատելով մարդկանց մեղքի իշխանությունից։ Սևերիոս Անտիոքացու գործերը մեծ մասամբ պահպանվել են (125 ճառ, 400 նամակ), հիմնականում ասորերեն թարգմանություններով, սակայն ամբողջությամբ հրատարակված չեն։


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  *Քրիստոնյա Հայաստան հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո:*  |
**Սոնա Այվազի Մակարյան** (նոյեմբերի 26, 1972(1972-11-26), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ երգչուհի, արվեստագիտության թեկնածու (2015):

Կենսագրություն
--------------

Սոնա Մակարյանը ծնվել է 1972 թվականի նոյեմբերի 26-ին Երևանում։ Սովորել է Երևանի պետական կոնսերվատորիայի երգեցողության բաժնում, որն ավարտել է 1997 թվականին (Հովհաննես Բադալյանի դասարան)։ 2013 թվականին ավարտել է «Կատարողական և ստեղծագործական բարձրագույն վարպետության» հայ երգեցողության լրացուցիչ կրթության դասընթացը (ղեկավար՝ Արզաս Ոսկանյան)։

1994-2000 թվականներին երգեցողություն է դասավանդել Գեղագիտության ազգային կենտրոնի դպրոցում, 2000-2003 թվականներին՝ Երևանի № 23 դպրոցում, 2007-2011 թվականներին՝ Պյոտր Չայկովսկու անվան երաժշտական դպրոցում։ 2007 թվականին սկսել է երգեցողություն դասավանդել Բարսեղ Կանաչյանի անվան արվեստի դպրոցում, իսկ 2014 թվականից՝ Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտում։

2015 թվականին Սոնա Մակարյանը դարձել է «Ջնար» ավանդական երաժշտության անսամբլի մեներգչուհի։ Մրցանակների է արժանացել միջազգային (Հայաստան, Ռուսաստան, Վրաստան) և հանրապետական մրցույթներում, մասնակցել է բազմաթիվ միջազգային փառատոների, համերգներով և մենահամերգներով հանդես եկել Հայաստանում և արտերկրում։

Սոնա Մակարյանի ուսումնասիրությունները վերաբերում են հայ երգիչների և դիրիժորների կատարողական արվեստին։ Հեղինակել է «Ամեն ինչ վոկալ արվեստի մասին» (2013) դասագիրքը։

Մրցանակներ
----------

* 1994 – Ա. Իսահակյանի անվ. երիտասարդ կատարողների և ստեղծագործությունների մրցույթ-փառատոնի 1-ին կարգի մրցանակ,
* 1997 – Ա. Իսահակյանի անվ. երիտասարդ կատարողների և ստեղծագործությունների մրցույթ-փառատոնի 2-րդ կարգի մրցանակ։

Մատենագիտություն
----------------

* Հայ ավանդական երաժշտության երախտավորը. թառահար և դիրիժոր Հովիկ Սահակյան, Երևան, 2016, ISBN 9789939691954։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Սոնա Մակարյան
2. ↑  «ՆՈՐ ԳՐՔԵՐ։ Տեղեկատվական ցանկ, 2017»։ էջ 219։ Վերցված է 2022.23.01


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ երաժշտության հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Աճառյանի օրենք**, հնչյունական օրենք, որ հայտնաբերել է հայագետ Հրաչյա Աճառյանը՝ Վանի բարբառի հնչյունական երևույթների քննության ժամանակ։ Օրենքի ձևակերպումը Աճառյանը տվել է «Քննություն Վանի բարբառի» աշխատության մեջ։ Օրենքը փաստում է, որ Վանի բարբառում *ա* ձայնավորը, գտնվելով գրաբարի թրթռուն պայթականից առաջացած խուլի մոտ, դառնում է *ä,* իսկ խուլից առաջացած խուլի մոտ մնում է *ա*։ Օրինակ՝ բան-պäն, բարի-պäրի։ Օրենքը առնչվում է հայերենի հնչյունական համակարգի պատմական զարգացման հարցերին։

Հայ բարբառային միավորներում ձայնեղ բաղաձայններից հետո ձայնավորների քմայնացումը՝ Աճառյանի օրենքը, պատմական հնագույն հնչյունական օրենքներից է, որ մոտավորապես միջին դարերից ի վեր դադարել է գործել։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հ. Զ. Պետրոսյան, Ս. Ա. Գալստյան, Թ. Ա. Ղարագյուլյան, Լեզվաբանական բառարան (խմբ. Էդ. Բ. Աղայան), Երևան, «Հայկական ՍՍՀ Գիտությունների Ակադեմիայի հրատարակչություն», 1975, էջ 8։
2. ↑  Աղաբեկյան Մ. (2010)։ *Սյունիք-Արցախ տարածքի բարբառների պատմական հնչյունաբանություն - Հայերենի բարբառագիտական ատլաս*։ էջ 159
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կարակորում (այլ կիրառումներ)

**Կարակորում** (մոնղ.՝ *Хархорин*, միջնադարում՝ Խարա-Խորին), քաղաք Մոնղոլիայում, Ուվեր-Խանգայան այմակի Խարխորին սոմոնի կենտրոն՛ նախկինում՝ Մոնղոլական կայսրության մայրաքաղաքը 1220-1260 թվականներին։

Պատմություն
-----------

### Հիմնադրում

Քաղաքը Օրխոն գետի վերին ավազանում 1220 թ-ին հիմնադրել է մոնղոլական պետության հիմնադիր Չինգիզ խանը։ Գոյատևել է մինչև 16-րդ դարը։ Կարակորումի վերաբերյալ տեղեկություններ պահպանվել են չինական տարեգրություններում, եվրոպական ճանապարհորդներ Պլանո Կարպինիի, Մարկո Պոլոյի հուշագրություններում, հայ պատմիչների մոտ։ Քաղաքատեղում կատարվել են պեղումներ։ Քաղաքի հարավարևմտյան մասում բացվել են խան Ուգեդեյի պալատի մնացորդները։ Ուսումնասիրվել են քաղաքի առևտրա-արհեստավորական թաղամասերը և այլ շինություններ։

### Հեթում թագավորի այցը Կարակորում

Կիլիկյան Հայաստանի գոյատևումն ապահովելու և մոնղոլ Մանգու խանի հետ խաղաղության, փոխադարձ օգնության պայմանագիր կնքելու նպատակով Հեթում Ա թագավորը 1254 թ-ին այցելել է Կարակորում։ Կարակորում ճանապարհորդության ժամանակ Հեթում արքային ուղեկցել է Խաչենի մեծ իշխան Հասան Ջալալ Դոլան, իր որդի Աթաբեկ-Իվանեի և կնոջ հետ։ 1254 թ-ին գնալուց և 1255 թ-ին վերադառնալուց թագավորը մի քանի ամսով հյուրընկալել է Արարատյան կողմնակալության գահակալ տիրակալ Քուրդ Ա Վաչուտյանի Վարդենիս գյուղի դղյակում։

Գրականություն
-------------

* Տիգրան Պետրոսյանց, Վաչուտյաններ։ Երևան, 2001 թ.։

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (օնլայն) · Բրոքհաուս · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Մեծ ռուսական · Treccani |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | NDL: 00628375 · NKC: ge1126339 · VIAF: 256970625 · WorldCat VIAF: 256970625 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 299)։*  |
**Պարօդոնտոզ**, ալվեոլային թարախահոսություն, հարատամնային հյուսվածքի (պարօդոնտ) ախտահարում, արտահայտվում է ալվեոլային ելուստների առաջընթաց ապաճումով։

Պատճառներ
---------

Պատճառները լրիվ պարզված չեն։ Հաճախ առաջանում է շաքարախտի և ներզատիչ գեղձերի գործունեության այլ խանգարումների, ներքին օրգանների քրոնիկական հիվանդությունների ժամանակ։

Պարօդոնտոզի ընթացքը ծանրանում է ատամների քարերի առկայության և բերանի խոռոչը ոչ մաքուր պահելու դեպքում։ Սկզբնական շրջանում լնդերն արյունահոսում են, թուքը դառնում է մածուցիկ, ատամներն առավոտյան լինում են փառակալված։ Ակտիվ ընթացքի ժամանակ ատամները թափվում են։

Պարօդոնտոզի բարդացած ձևերի դեպքում կլինիկական դրսևորումները բազմազան են․ լնդաբորբ, թարախահոսություն ատամնալնդային գրպանիկներից, բերանի տհաճ հոտ, ատամների ախտաբանական շարժունություն են։

Լնդերի վրա հաճախ առաջանում են թարախակույտեր և խուղակներ, մեծանում են ենթածնոտային ավշահանգույցները։ Բարդացած ձևերը կարող են ուղեկցվել մանրէային ալերգիայով։ Պարօդոնտոզի վաղ ախտորոշման համար կատարում են ռենտգենաբանական և լաբորատոր հետազոտություններ։

Բուժում
-------

Բուժումը․ խիստ անհատական է և կոմպլեքսային, մեթոդների ընտրությունը պայմանավորված է հիվանդության փուլով, բարդության բնույթով և օրգանիզմի ընդհանուր վիճակով։

Կիրառում են տեղային միջոցներ, հեռացնում ատամների քարերը, ֆիզիոթերապևտիկ պրոցեդուրներ, С և В խմբի վիտամիններ, կենսածին խթանիչներ, վիրաբուժական և օրթոպեդիկ միջամտություն, դիետային և առողջարանային բուժում, հոգեկան հանգիստ։

Կանխարգելում
------------

Կանխարգելումը․ կոշտ սննդի օգտագործում, ատամների քարերի ժամանակին հեռացում և ատամների պլոմբում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Никитина Т. В.* Пародонтоз. — М.: Медицина, 1982. — С. 186-190. — 256 с. — (Библиотека практического врача, важнейшие вопросы стоматологии). — 80 000 экз.

Գրականություն
-------------

* Терапевтическая стоматология, Е. В. Боровский и др. Москва. 1998;
* *Никитина Т. В.* Пародонтоз. — М.: Медицина, 1982. — С. 186-190. — 256 с. — (Библиотека практического врача, важнейшие вопросы стоматологии). — 80 000 экз.

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 9, էջ 220)։*  |
Մուհամեդ Աբդիլլեհ Հասան Սայիդի արձանը Մոգադիշոյում
Ժամանակակից **Սոմալիի** տարածքում առաջին բնակավայրերը գոյություն են ունեցել դեռևս հին քարի դարի ժամանակաշրջանում։ Մ․թ․ առաջին դարերում Սոմալիի տարածքում սկսել են առաջանալ բավական խոշոր բնակավայրեր ու քաղաքներ, լայն առևտուր է արվել արաբների, հույների և հնդիկների հետ։

Պատմություն
-----------

VII-VIդդ․ թերակղզում հաստատվել են մեծ թվով արաբներ, որոնք ազդել են Սոմալիի բնակիչների կրոնի, լեզվի և մշակույթի ձևավորման վրա։ XII –XVI դդ․ Սոմալիի տարածքում գոյություն են ունեցել մուսուլմանական սուլթանություններ։ XIX դ․ սկսվել է եվրոպական տերությունների պայքարը Սոմալի թերակղզու համար։ XX դ․ սկզբին թերակղզին բաժանվել է երեք գաղութի՝ Բրիտանական Սոմալիլենդ, Ֆրանսիական Սոմալիի Ափ և Իտալական Սոմալի։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի (1939–1945) ժամանակ Սոմալին ռազմական գործողությունների թատերաբեմ Էր։ Պատերազմից հետո պայքար ծավալվեց Սոմալիի անկախության և միավորման համար։ 1960 թվականի հունիսի 26-ին Բրիտանական Սոմալիլենդը հռչակվեց անկախ։ 1960 թվականին Մոգադիշոյի կենտրոնական հրապարակում, նախկին Բրիտանական Սոմալիլենդը և Իտալական Սոմալին միավորվեցին անկախ Սոմալիի Հանրապետության մեջ, որը նույն թվականին էլ ընդունվեց ՄԱԿ։

Ֆրանսիական Սոմալին 1977 թվականի հունիսին դարձավ անկախ պետություն՝ Ջիբութի։ 1969 թվականին Սոմալիում պետական հեղաշրջմամբ իշխանության գլուխ անցավ Գերագույն հեղափոխական խորհուրդը (ԳՀԽ) Սոմալին հռչակեց Սոմալիի Դեմոկրատական Հանրապետություն (ՍԴՀ)։

1970 թվականին Սոմալիի գաղափարախոսություն հռչակվեց սոցիալիզմը, արտաքին քաղաքականության հիմնական սկզբունքները՝ դրական չեզոքությունը, չմիանալու քաղաքականությունը, հակաիմպերիալիստական, հակառասիստական, հակագաղութատիրական պայքարը։ Իրականացվեցին որոշակի բարեփոխումներ։ ԽՍՀՄ–ի օգնությամբ կառուցվեցին արդյունաբերական ձեռնարկություններ, որոնք դարձան Սոմալիի տնտեսության պետական հատվածի հիմքը։

1977 թվականի հուլիսին Սոմալին, այսպես կոչված Օգադեն շրջանին տիրելու համար հարձակվեց Եթովպիայի դեմ, սկսվեց եթեովպա-սոմալիական պատերազմը։ ԽՍՀՄ-ը չսատարեց Սոմալիի այս որոշումը, և փոխարենը սկսեց աջակցել Եթովպիային։ Ի վերջո պատերազմն ավարտվեց Սոմալիի ջախջախիչ պարտությամբ (1978 թվական)։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
Ռեգբի 15-ի կամ Ռեգբի Յունիոնի խաղադաշտը, որը նաև կարող է անվանվել դաշտ, հանդիսանում է խաղի անցկացման մակերես/տարածք ռեգբիի համար և ունի խոտի ծածկույթ։

Ամբողջ խաղադաշտի չափսերը և գծանշումների մանրամասնումները բերված են Խաղի Օրենքների 1-ին մասից որոնք համաձայնեցված են Ռեգբիի Միջազգային Խորհրդի կողմից։

Խաղադաշտ կոչվում է այն մասը որը գտնվում է կողային եզրագծերի և գոլային գծերի ներսում։

Խաղային տարածք կոչվում է բոլոր կողային սահմանների ներսում գտնվող տարածքը։

Խաղադաշտի ծածկույթը
-------------------

Համաձայն Խաղի Օրենքների պահանջներին, խաղադաշտը պետք է մշտապես լինի ապահով և մասնակիցների համար անվտանգ վիճակում։

Դաշտը պետք է ունենա խոտային ծածկույթ, սակայն կարող է նաև ունենալ ավազե, կավե, ձյան կամ արհեստական խոտածածկ։ Ձյան ծածկի դեպքում պետք է համոզված լինել որ գետնային ծածկույթը նույնպես ապահով է։ Ծածկույթը չպետք է լինի կոշտ նյութերից, ինչպես ասֆալտը կամ բետոնը։

Դաշտի չափսերը
-------------

Ռեգբի 15-ը անց է կացվում 100 մետր երկարությամբ և մինչև 70 մետր լայնությամբ խաղադաշտում։ Ամեն կողմի գոլային տարածքի երկարությունը չպետք է գերազանցի 22 մետր երկարությունը և 70 մետր լայնությունը։

Խաղադաշտը և գոլային տարածքները միասին կազմում են խաղային տարածք։

Ամենաերկար եզրագծերը կոչվում են կողային կամ touch գծեր, իսկ գոլերի ետնամասի գծերը պասիվ գնդակի եզրագծեր։ Խաղը այդ գծերից դուրս, համարվում է խաղից դուրս։

Դաշտը
-----

Դաշտի խաղային տարածքի վերջամասերում գոլային գիծն է որոնց միջև տարածությունը կազմում է 100 մետր։ Հաշվարկային կամ գոլային տարածքը կարող է ունենալ մինչև 22 մետր երկարություն մինչև պասիվ գնդակի եզրային գիծը։

Խաղի մեծ մասը անցնում է կողային (touch) և գոլային գծերից ներս մասում։ 
Գրոհի ժամանակ երբ գնդակով կատարվում է «փորձ»-ի առավելության հասնելու քայլ, դա հաշվի է առնվում երբ գնդակը իջեցվելով հպվում է գոլային գծից գոլային տարածք գտնվող հատվածում։

Երբ գրոհող կողմը փորձում է գնդակը վերադարձնել խաղի մեջ գտնվելով սեփական գոլային տարածքում, այդ տարածքը նույնպես դառնում է խաղային։ Թիմը որն օդից որսում է գնդակը գտնվելով սեփական գոլային տարածքում պետք է վերսկսի խաղը ոտքի հարվածով (drop) որը սովորաբար տալիս է առավելություն հակառակորդ թիմին։

Դաշտի գծանշումներ
-----------------

**Ուղիղ գծեր**

Պասիվ գնդակի եզրային գծերը, 
Գոլային տարածքի և գոլային տարածքի կողային եզրագծերը,
Գոլային գծերը որոնք առանձնացնում են գոլային տարածքները և խաղադաշտը,
22-մետրային գծերը որոնք զուգահեռ են գոլային գծերին,
Կիսադաշտի գիծը որը զուգահեռ է գոլային գծերին,
Խաղադաշտի կողային եզրագծերը

**Կոտրված գծեր**

10-մետրային գծերը որոնք գտնվում են կիսադաշտի գծից 10-ական մետր հեռավորության վրա և զուգահեռ են գոլային գծերին։

5 և 15-մետրային գծերը որոնք գտնվում են ամեն կողային եզրագծից 5 և 15 մետր հեռավորության վրա, զուգահեռ կողային եզրագծերին սակայն 5-ական մետր կարճ մինչև գոլային գծերը ամեն կողմից։

Գոլային ձողերը
--------------

Գոլերը տեղադրված են ամեն կողմի գոլային գծի միջնամասում և բաղկացած են 2 ուղղահայաց ձողերից (առնվազն 3.4 մետր բարձրությունով) որոնք իրար են միացված գետնից 3 մետր բարձրության վրա գտնվող 5.6 մետր երկարությամբ հորիզոնական ձողով։
Անհատական համակարգչով աշխատող մարդու մարմնի դիրքի սոմատոգրաֆիկ պատկեր
**Սոմատոգրաֆիա** (հունարեն՝ soma - մարմին և հունարեն՝ grapho - գրում եմ), տարբեր դիրքերում և կեցվածքներում, մարդու կողմից աշխատանքային գործառույթների կատարման և տարբեր տեխնիկայի ու սարքավորումների հետ մանիպուլյացիաների ժամանակ մարդու մարմնի սխեմատիկ պատկերման կիրառական մեթոդների ամբողջությունը։

Նկարագրություն
--------------

Սոմատոգրաֆիայի հիմնական գործնական խնդիրը դիզայներներին և կոնստրուկտորներին մարդկային կազմվածքի մասին այն տեղեկության հաղորդումն է, որն անհրաժեշտ է աշխատավայրի նախագծման, դրա ձևի, կառուցվածքի և չափերի որոշման համար։ Այս տեղեկատվությունը առանցքային բնույթ ունի աշխատավայրի կազմակերպման, աշխատավայրի օպտիմալացման, աշխատանքային գործունեության անվտանգության ապահովման, տեխնիկայի սպասարկման հարմարավետության և նրա շահագործման հարմարավետության համար[1][2]։

Սոմատոգրաֆիան հենվում է մարդու անատոմիայի և մարդաչափության վրա։ Դրանց հիման վրա այն ստեղծում է ուրվագծային պատկերների համակարգեր, որոնք նեկայացնում են մարդու կմախքի ընդհանուր դիրքը երեք չափումներով՝ այն հանգեցնելեվ այսպես կոչված տեխնիկական կանոնի։ Նման սխեմայի արդյունքը պարզեցված տեսք ունի, սակայն այն պետք է համապատասխանի անատոմիայի բոլոր սկզբունքներին[2]։ Որպես կանոն, սոմատոգրաֆիական պատկերների կառուցման ժամանակ աշխատավայրի գծագրում կառուցվում է մարդու պատկերը մեկ կամ մի քանի բնորոշ դիրքով։ Բացի այդ, գծագիրը կարող է համալրվել մարդկային վերջույթների հասանելիության գոտիների չափումներով և աչքերի համար տեսնելության անկյուններով։ Սովորաբար, այս դեպքում օգտագործվում են 1։5 կամ 1։10 մասշտաբները[1]։

Սոմատոգրաֆիան ակնառու հիմք է ստեղծում իր աշխատավայրում իր ծառայողական պարտականությունները կատարող մարդու պահանջմունքների և գործառույթների գիտական վերլուծության համար[2]։ Աշխատավայրի սոմատոգրաֆիական սխեմային նայելով՝ դժվար չէ հիմնավորված կերպով ընտրել դրա դասավորությունը և չափերը, որոշել կառավարման մարմինների և տեղեկատվության ցուցադրման միջոցների տարածական դիրքը, ինչպես նաև՝ օգտատիրոջ օպտիմալ կեցվածքը[1]։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Душков, Королев, Смирнов, 2005, Соматография
2. 1 2 3  Иоганек, 1969, Выбор соотношений между пропорциями человеческого тела и размерами машины или другого оборудования, էջ 48

Աղբյուրներ
----------

* *Б. Душков Б. А. Королев, Б. Смирнов.* Энциклопедический словарь: Психология труда, управления, инженерная психология и эргономика. — М. : «Академический проект, Деловая книга», 2005. — 848 с.
* *Т. Иоганек и др.* Техническая эстетика и культура изделий машиностроения / О. А. Сидоров. — М. : «Машиностроение», 1969.
| **՞**Սոճի սովորոկան |
| --- |
|   |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Բույսեր |
|
|
|
|
|
| Տիպ | Մերկասերմեր |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Կարգ | Ասեղնատերևավորներ |
|
|
|
| Ընտանիք | Սոճազգիներ |
|
|
|
| Ցեղ | Սոճի |
|
|
| Տեսակ | Սոճի սովորական |
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Pinus silvestris

 |
|  Հատուկ պահպանություն |
| 
Քիչ մտահոգող տեսակIUCN 3.1 *Least Concern* : ??? |
|  |
| պատկեր |
| 

| [{{fullurl:wikispecies:{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} ԴասակարգումըՎիքիցեղերում] | uselang=hy}}[{{fullurl:commons:Special:Search/{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} Պատկերների որոնումՎիքիպահեստում] | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Սոճի սովորական** (լատ.՝ Pinus silvestris), սոճազգիներ ընտանիքի, սոճի ցեղի բույս։

Նկարագրություն
--------------

Խոշոր, մշտադալար ծառեր են՝ ուղիղ, զգալի բարձրության վրա ճյուղերից մաքրված բնով։ Սաղարթը երիտասարդ տարիքում լայն է, բրգաձև, ծեր տարիքում՝ կլորավուն կամ հովանոցաձև։ Փշատերևները կապտականաչավուն են, ծառի վրա պահպանվում են 3 տարի, սովորաբար մի փոքր ոլորված են, 4-7 սմ երկարությամբ և 2 մմ լայնությամբ։

Կոները միայնակ են կամ 2-3-ական, դեպի ցած թեքված կոթուններով, հասունանում են բեղմնավորման երկրորդ տարում, երկարավուն-ձվաձև են, 2,5-7 սմ երկարությամբ և 2-3 սմ լայնությամբ։ Աճում է բավականին ընդարձակ արեալի վրա, Արևմտյան Եվրոպայից մինչև Սիբիր։ Ալպյան լեռներում հասնում է ծովի մակերևույթից 1800 -2100 մ բարձրության։Անցնում է Մուրմանսկից հարավ, իսկ հարավայինը Միջին Ասիայի հյուսիսային մասով։ Անտառներ է կազմում հիմնականում ավազակավային և կավավազային հողերում, ընդ որում հանդիպում է նաև տորֆային և կավային գրունտներում։ Չափազանց լուսասեր է, պահանջկոտ չէ հողի նկատմամբ, հատկապես երիտասարդ տարիքում աչքի է ընկնում արագ աճով։ Լավագույն հողերում առավելագույն աճը նկատվում է 15-20 տարեկան հասակում, իսկ աղքատ հողերում՝ 24 տարեկանում։ 40 -50 տարեկանից սկսում է դանդաղ աճել։ Ապրում է մինչև 300-350 տարի։

Հայաստանի բնակավայրերում ամենատարածված փշատերև ծառատեսակն է։ Երևանի բուսաբանական այգում 42 տարեկան հասակում բարձրությունը հասնում է 14-15 մ, սաղարթի լայնությունը՝ 6-7 մ, բնի տրամագիծը՝ 22-30 սմ։ Ըստ բարձրության՝ տարեկան միջին աճը կազմում է 32-35 սմ։ Պտղաբերում է 10-12 տարեկան հասակում։ Շիվերի աճը սկսվում է ապրիլի առաջին-երկրորդ տասնօրյակում և ավարտվում մայիսի սկզբին։ Ծաղկում է մայիսի կեսերին, կոները բացվում են մարտ-ապրիլ ամիսներին։ Երևանի պայմաններում չորադիմացկուն է։

Տարածվածություն
---------------

Տարածված է Մուրմանսկայում, Միջին Ասիայում, Կովկասում, Սիբիրում։ Հայաստանում հանդիպում է հիմնականում միայն Սոճուտում։

Էկոլոգիա
--------

Էկոլոգիական խումբը՝ XI։ Մշակութային հավանական շրջանները 1-32։ Վանաձորի անտառկուլտուրաներում 25 տարեկան հասակում ունենում է 7-15 մ բարձրություն, 8-22 սմ բնի տրամագծով։ Առատորեն պտղաբերում է և 56 ինքնացան տալիս։ Հայաստանի հյուսիսային շրջաններում տեղական սոճուց ավելի արագ է աճում և աչքի է ընկնում մի շարք առավելություններով։ Հատկապես լավ է աճում «Սոճուտում»։

Կիրառություն
------------

Ունի նաև անտառկուլտուրային մեծ նշանակություն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հարությունյան Լ․ Վ․, Հարությունյան Ս․ Լ․, Հայաստանի դենդրոֆլորան, հ. 1, Երևան, «Լույս հրատարակչություն», 1985, էջ 56։
**Ռեմբրանդի տուն-թանգարան** (հոլ.՝ Museum Het Rembrandthuis), պատմական տուն և պատկերասրահ Ամստերդամում (Նիդերլանդներ)։ Նկարիչ Ռեմբրանդն ապրել և աշխատել է այս տանը 1639 թվականից մինչև 1656 թվականը։ 17-րդ դարի ինտերիերը վերականգնվել է։ Հավաքածուն պարունակում է Ռեմբրանդի` փորանկարներն են և նկարները։ 2014 թվականին թանգարանն ունեցել է 237.383 այցելու։

Ռեմբրանդի տունը
---------------

Տունը գտնվում է Ամստերդամի Յոդենբրեեսթրաթ փողոցում, որտեղ Ռեմբրանդն ապրել է և նկարել մի քանի տարի. այն հեռու չէ այսօրվա քաղաքապետարանի շենքից։ Ռեմբրանդը տունը գնել է 1639 թվականին և ապրել է այնտեղ մինչև 1656 թվականին իր սնանկանալը, երբ նրա ամբողջ ունեցվածքն աճուրդի է հանվել։ Աճուրդի ցանկում են եղել նրա բոլոր վերականգնված իրերը, որոնք այժմ ցուցադրվում են տանը։

Ինտերիեր և հավաքածու
--------------------

Մի քանի տարի առաջ տունը լիովին վերակառուցվել է ներսից` ցույց տալու համար, թե ինչպիսի տեսք է այն ունեցել Ռեմբրանդի օրերին։

Տանը կից կա նաև ժամանակակից շինություն, որտեղ ցուցադրվում են Ռեմբրանդի աշխատանքները, հիմնականում` փորանկարները, ինչպես նաև` իրեր ամբողջ աշխարհում տարածված նրա հավաքածուներից։

* Ննջասենյակ։ 17-րդ դարի մահճակալը Ռեմբրանդինը չէ, սակայն նման է բնօրինակին։Ննջասենյակ։ 17-րդ դարի մահճակալը Ռեմբրանդինը չէ, սակայն նման է բնօրինակին։
* Ռեմբրանդի հավաքածուի սենյակը (վերակառուցված)Ռեմբրանդի հավաքածուի սենյակը (վերակառուցված)

Կառավարչություն
---------------

Մայքլ Հուիջսերը թանգարանի տնօրենն է, իսկ Դեյվիդ դե Վիթը` կուրատորը։ 2008 թվականից սկսած թանգարանն ամեն տարի ունենում է մոտ 200.000 այցելու, իակ 2014 թվականին ունեցել է 237.383 այցելու, որը ռեկորդային ցուցանիշ է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  archINFORM (գերմ.) — 1994.
2. 1 2

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ռեմբրանդի տուն-թանգարան, պաշտոնական կայք

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | ՏիկՏոկ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (օնլայն) |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 90368378 · BNE: XX205621 · BNF: 121667456 · CiNii: DA06704119 · GND: 235207-2 · ISNI: 0000 0001 0946 2664 · LCCN: n85803562 · LNB: 000198880 · NKC: ko20201084154 · NLA: 36000133 · NLG: 295906 · NUKAT: n02058887 · SUDOC: 034768211 · VIAF: 156527943 · ULAN: 500270472, 500305421 · WorldCat VIAF: 156527943 |

 |

 |
**Սաբայոն** (իտալերեն՝ zabaglione, zabaione, ֆր.՝ abayon), առավել հայտնի է իտալական խոհանոցում։

Ավելացնում են հարած ձվի դեղնուցի հետ շաքարի սպիտակ փրփուր, հետո ավելացնում են գինի, համ տալու համար՝ ռոմ և դարչին։ Արդյունքում հարած ջրային լոգանքը ձևավորվում է փրփուրի։ Ծառայել է զարդարված բաժակ շաքարի փոշի կամ թխվածքաբլիթների թուզ։ Լայն իմաստով, Սաբայոն կոչվում է տարբեր աղանդեր, պատրաստվում է փրփուրի հետ, բացի ալկահոլից։

Սաբայոն հեղինակ
---------------

Սաբայոն հեղինակային վերագրվում է իտալական մեծ խոհարար 17-րդ դարի Բարտոլեմեո Սկապպի, ինչպես նաև Սաբայոն ուտեստը մտնում է Կարլ Էմանուելի ուտեստի մեջ։
Սաբայոնը նաև հայտնի է Արգենտինայում, որտեղ հայտնի է որպես sambayón։ Կոլումբիայում աղանդեր հայտնի է որպես sabajón։ Վենեսուելայում, նման աղանդեր խմելը կոչվում է «Ponche de crema»։

Պատկերասրահ
-----------

*

Տես նաև
-------

* Շոդոու
* ԷԳ-ոտքերը
* Ռոմպոպ
* Խորհուրդ (լիկյոր)
* Եգգնոգ
* Կոկիտո
* Պոնցե կրեմ
* Սաբայոն Լինուխ - անվան աղանդեր

Արտաքին հղումներ
----------------

* Кузнецова Е. К. Лучшие рецепты мировой кухни. — М.: ОЛМА-ПРЕСС Инвест, 2004. ISBN 5-94848-158-1. Рецепт сабайона

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
**Դարբնոցադրոշմիչ արտադրություն**, ծանր մեքենաշինության ճյուղ, արտադրում է տարբեր մետաղական շինվածքներ՝ կռմամբ, դրոշմամբ, մամլմամբ։ Դարբնոցադրոշմիչ արտադրության մեթոդները հիմնված են որոշակի պայմաններում նյութերի պլաստիկ ձևափոխության՝ արտաքին ուժերի ազդեցությունից առանց քայքայվելու իրենց ձևը փոխելու հատկության վրա։ Դարբնոցադրոշմիչ արտադրության եղանակներն արժեքավոր են նրանով, որ մշակման ժամանակ նախապատրաստուկները ձևափոխվում են մետաղի վերաբաշխման միջոցով և ոչ թե ավելցուկի հեռացման հաշվին, ինչպես դա կատարվում է մետաղները կտրումով մշակելիս։ Այսպիսով խիստ կրճատվում են մնացուկները, միաժամանակ բարձրանում է նյութի ամրությունը։ Մետաղների ճնշումով մշակումը օգտագործվում է պատասխանատու մեքենամասերի պատրաստման համար։ Օրինակ, ինքնաթիռի մասերի մինչն 80-90%-ը, ավտոմոբիլինը՝ մինչև 85%-ը (ընդհանուր զանգվածի) պատրաստվում են դրոշմումով։ Նայած մշակվող նախապատրաստուկի տեսակին (գլոցուկ, ձուլուկ, թիթեղ և այլն), օգտագործվող սարքավորմանը (մամլիչ, մուրճ), ինչպես նաև կիրառվող տեխնոլոգիային, տարբերում են դարբնոցադրոշմիչ արտադրության հետևյալ տեսակները՝ կռում (մեծ մասամբ տաքացումով), ծավալայիև և թիթեղային դրոշմում (տաք և սառը), մամլում (գլխավորապես, տաքացումով)։

Տես նաև
-------

* Կտրումով մետաղամշակում

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 313)։*  |
**Ֆոն Կրալի թատրոն** (էստ․՝ Von Krahli Teater), դրամատիկական թատրոն Էստոնիայի մայրաքաղաք Տալլինում։ Հիմնադրվել է 1992 թվականին ռեժիսոր Պաետեր Յալակասի ղեկավարած թատերախմբի հիման վրա։

Ֆոն Կրալի թատրոնն Էստոնիայի առաջին մասնավոր թատրոնն է։ 1991 թվականին թատրոնը վերականգնվել է պետության կողմից։ Թատրոնի հիմնադրման ժամանակը պաշտոնապես համարվում է 1992 թվականը, սակայն Պաետեր Յալակասայի թատերախումբը կազմավորվել է դրանից ավելի վաղ։ Թատրոնի շենքը, որտեղ ներկայացումներից բացի կազմակերպվում են նաև համերգներ, գտնվում է Տալլինի Հին քաղաքում՝ Ռատասկաև փողոցում։ Թատրոնի ղեկավարը Պաետեր Յալակասան է (ծնվել է 1961 թվականին)։

2003 թվականից Ֆոն Կրալի թատրոնում գործում է Ֆոն Կրալի ակադեմիան (էստ․՝ Von Krahli Akadeemia), որ կազմակերպում է դասախոսություններ, բանավեճեր, ինչպես նաև հանդիպումներ ռեժիսորների ու դերասանների հետ։

2007 թվականին Ֆոն Կրալի թատրոնը Վիլյանդիի Մշակույթի ակադեմիայի ու Տարտուի համալսարանի հետ միասին հիմնել է դերասանական դպրոց։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Tallinna entsüklopeedia [Encyclopedia of Tallinn]. Volume II (N-Ü)* (Estonian)։ Eesti Entsüklopeediakirjastuse AS։ 2004։ էջ 337

Արտաքին հղումներ
----------------

* Թատրոնի պաշտոնական կայքը (էստոներեն), (անգլ.)
* Von Krahli Teater on Vimeo

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: n2017070025 · VIAF: 2403151172695339210006 · WorldCat VIAF: 2403151172695339210006 |

 |
Կաչապա պատրաստելիս
**Կաչապա** (իսպ.՝ cachapa), ավանդական վենեսուելական ուտեստ, ատրաստվում է եգիպտացորենից։ Կաչապաները պատրաստում են բլիթների նման, թարմ եգիպտացորենի խմորից կամ փաթաթում են չորացրած եգիպտացորենի տերևների և խաշում են (*cachapa de hoja*)։ Կաչապան հիմնականում պատրաստում են թարմ եգիպտացորենից, որն աղում են և խիտ խմոր են ստանում, հետո թխում են 'budare*-ի վրա (կավե կամ մետաղե կլոր սալաքար է), բլիթի նման։ Կաչապան մի փոքր ավելի հաստ և գնդաձև է բլիթներից։*

Կաչապան ուտում են կեսո դե մանոյի հետ (ձեռագործ փափուկ պանիր, նման մոցարելային), ինչպես նաև տապակած խոզի մսի հետ որպես խավարտ։ Կաչապաները կարող են պարունակել որպես լցոն տարբեր տեսակի պանիրներ, կաթնային սերուցք կամ ջեմ։ Օգտագործում են որպես խորտիկ կամ հիմնական ուտեստ՝ կախված չափից։

Կոստա Ռիկայում կաչապաներն ավելի քաղցր են պատրաստում և անվանում են *Chorreadas*:

Բաղադրատոմսը հետևյալն է.

* *3 բաժակ եգիպտացորենի հատիկ (թարմ կամ սառեցված)*
* *1/4 բաժակ եգիպտացորենի ալյուր*
* *1/2 բաժակ քերած մոցառելա պանիր*
* *աղ և պղպեղ*։

Բլենդերի միջոցով պետք է հարել եգիպտացորենի հատիկները, ավելացնել աղ և բիբար։ Ապա պետք է ցանել ալյուր և շարունակել հարել, մինչև ստացվի միասեռ զանգված։ Տաք թավայի մեջ պետք է լցնել բուսական յուղ և գդալով դնել բլիթները։ 3-5 րոպե տապակել երկու կողմից մինչև կարմրի, հետո շաղ տալ մոցառելա և սպասել, մինչև պանիրը հալի։ Ապա բլիթները դնել իրար վրա, փակելով պանիրը, և կաչապան պատրաստ է։
**Ֆոմինս և Կլեյնս** (լատիշերեն՝ *Fomins & Kleins*), 2002 թվականին կազմավորված լատվիական ռոք երաժշտախումբ, որի գլխավոր անդամներ Իվո Ֆոմինսն ու Տոմաս Կլեյնսը հանրապետությունում ճանաչված երաժիշտներ են

Պատմություն
-----------

Երաժշտախումբը կազմավորվել է 2002 թվականին լատվիական Լիեպայա նավահանգստային քաղաքում։ Խմբի գլխավոր անդամներից Տոմասը նախկինում՝ սկսած 1989 թվականից, հանդես էր եկել "*Neptūns*", *Līvi* և քիչ թե շատ ճանաչման արժանացած այլ խմբերի կազմում՝ որպես կիթառահար։ Իսկ Իվոն 1980-ական թվականների վերջերից ջանում էր առաջ տանել իր երաժշտական կարիերան որպես երգիչ։ Նա երրորդ տեղն էր գրավել 1989 թվականին Յուրմալայում կայացած երիտասարդ փոփ երգիչների մրցույթում, միաժամանակ արժանացել էր «Հանդիսականի համակրանք» մրցանակին։ Իսկ այդ մրցույթը, մանավանդ՝ *Liepajas dzintars* երաժշտական փառատոնի դադարեցումից հետո, դիտվում էր որպես Եվրատեսիլի խորհրդային տարբերակ։

Դեռևս համատեղ իրենց նոր երաժշտախումբը կազմավորելու փուլում նրանք խոստովանել են, իրենց վրա խոր ազդեցություն է գործել 1970-1980-ական թվականների անգլիական ու ամերիկյան ռոքը։

Նորաստեղծ խմբի կազմում նրանց առաջին երաժշտական ալբոմը 2003 թվականին թողարկված *Muzikants*-ն էր, որում տեղ գտած նույնանուն երգը դարձավ հիթային, մանավանդ այն բանից հետո, երբ նրանք այդ երգի կատարումով մասնակցեցին Եվրատեսիլին ներկայացնելու նպատակով անցկացված երգի հանրապետական նախընտրական մրցութային փուլին և գրավեցին երկրորդ տեղը։ Հաջորդ տարի , երբ նրանք դարձյալ մասնակցեցին եվրատեսիլյան երգի ընտրության հանրապետական մրցույթին, ճակատագիրն ավել բարեհաճ գտնվեց նրանց նկատմամբ, և նրանք իրենց կատարած *Dziesma par laimi* երգով գրավեցին առաջին տեղն ու իրավունք նվաճեցին Լատվիան ներկայացնելու Եվրատեսիլի եզրափակիչ մրցույթում, որն անցկացվեց Ստամբուլում։ Ցավոք, այստեղ նրանց չհաջողվեց բարձր տեղ գրավել։

Հետագա տարիների ընթացքում երաժշտախումբը համալրվել է նոր, երիտասարդ ու շնորհալի անդամներով, որոնցից են բաս-կիթառահար Էգլիս Մեժը, հարվածային գործիքներ նվագողներ Վալերի Ինուտինն ու Նելյա Բաբայանցը։

Սկավառակագրություն
------------------

* "Muzikants" (Երաժիշտը) - 2003
* "Dzimis Latvijā" (Լատվիայում ծնված) - 2004

Ռադիոսինգլներ
-------------

* "Sniegs" (Ձյուն) - 2002
* "Solījums" (Խոստում) - 2003
* "Muzikants" (Երաժիշտը) - 2003
* "Kur esi tu" (Որտե՝ղ ես դու) - 2003
* "Tālu prom" (Հեռու) - 2003
* "Man vairs nav vienalga" (Հիմա հոգ եմ տանում) - 2004
* "Aizejošās dienas" (Անջատումի օրեր) - 2004
* "Nekas" (Nothing) - 2004
* "Dziesma par laimi" (Երջանկության երգը) - 2004

Տեսաձայնագրություններ
---------------------

* "Solījums" (Խոստում) - 2003
* "Tālu prom" (Հեռու) - 2003
* "Dziesma par laimi" (Երջանկության երգը) - 2004

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑   nošu grāmata «100 dziesmas ar Guntara Rača vārdiem» un CD|site=tvnet.lv|consulté le=25 mars 2018}}.
2. ↑   Dzintaru koncertzālē notiks koncerts ar Guntara Rača dziesmām|site=tvnet.lv|consulté le=25 mars 2018}}.
3. ↑   & Kleins will represent Latvia|site=www.esctoday.com|auteur=ESC Today|date=2004-02-28|consulté le=31 octobre 2014}}.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Fomins & Kleins homepage

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Discogs · MusicBrainz |

 |
**Դուվրի պայմանագիր**, 1670 թվականի հունիսին Դուվրում Անգլիայի թագավոր Կառլ 2-րդի և Ֆրանսիայի թագավոր Լյուդովիկոս 14-րդի ներկայացուցիչների միջև գաղտնի պայմանավորվածություն է։

Բանակցություններ և դրույթներ
----------------------------

Այդ պայմանագրով ավարտվեց անգլո-ֆրանսիական 7 տարվա գաղտնի բանակցությունները, որը վարել է Հենրիետտա Աննան (անգլիական թագավորի քույրը, ֆրանսիական թագավորի հարսը)։ 

Հենրիետտա Աննա, մահացել է Դուվրի պայմանագրի կնքման ամսումՀենրիետտա Աննա
Ֆինանսական և ռազմական օգնության փոխարեն ֆրանսիական թագավոր Չարլզ 2-րդ Ստյուարտը խոստացավ ընդունել կաթոլիկություն և խզել դաշնակցային հարաբերությունները բողոքական տիրությունների, Շվեդիայի և Հոլանդիայի հետ։ Լյուդովիկոս 14-րդը երաշխավորում էր ֆինանսական ազդեցությամբ թուլացնել Չարլզ 2-րդի կախվածությունը ինքնակամ խորհրդարանից, ինչպես նաև Ալբիոն ուղարկել վեց հազար ֆրանսիական զինվոր, այն դեպքում, եթե Կառլ թագավորի հպատակները չցանկանան ինքնակամ վերադառնալ կաթոլիկ հավատքին։

Չարլզ II Ստյուարտ
### Հետևանքներ

Որպեսզի թաքցնեն կրոնի փոփոխության պայմանավորվածությունը, Դուվրի պայմանագրից կես տարի անց Կաբալի կառավարությունը ստորագրեց անգլո-ֆրանսիական պաշտոնական պայմանագիր, փոխօգնության մասին։ 1672 թվականի ապրիլին պայմանագրի կատարման ժսմանակ Անգլիան պատերազմ հայտարարեց Հոլանդիային, այն բանից հետո, երբ Ֆրանսիան նման հայտարարություն արեց.:

Սակայն անգլիացիների համար պատերազմը հաջողությամբ չէր զարգանում, ֆրանսիական սուբսիդիան պարբերականությամբ չէին տարբերվում։ Ներքաղաքական դժվար իրավիճակի հետ միասին այդ հանգամանքը խաչ դրեց Դուվրի պայմանագրի կատարման վրա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Дуврский договор в Британской энциклопедии