**Վերա Կարալի** (ռուս.՝ Вера Алексеевна Каралли, հուլիսի 27 (օգոստոսի 8), 1889, Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն - նոյեմբերի 16, 1972(1972-11-16), Բադեն, Ստորին Ավստրիա, Ավստրիա), ռուսական բալետի պարուհի, համր կինոյի դերասանուհի, բալետի մանկավարժ։ Արտագաղթելով Ռուսաստանից աշխատել է Եվրոպայում։

Կենսագրություն
--------------

Վերա Կարալին ծնվել է  1889 թվականի հուլիսի 27-ին Մոսկվայում արտիստի ընտանիքում։ Հայրը՝ գավառական անտրեպրենյոր էր, Կարալի Տորցովի անվան Յարոսլավի թատրոնի ռեժիսոր, մայրը՝ Օ. Կարալին, դրամատիկական թատրոնի դերասանուհի էր (ի ծնե՝ Կրուշենկովա)։ 1906 թվականին ավարտել է թատերական ուսումնարանը՝  Ալեքսանդր Գորսկու ղեկավարությամբ։

1909 թվականին, ինչպես նաև 1919 և1920 թվականներին շրջագայել է արտասահմանում՝ լինելով Սերգեյ Դյագիլևի «Ռուսական բալետի» կազմում։ Որպես մենակատար հանդես է եկել Մեծ թատրոնում, այդ թվում՝ «Փարավոնի դուստրը», «Կյանքը թագավորի համար», «Կարապի լիճ», «Սալամբո» բալետային ներկայացումներում և այլն։ Հաճախ պարել է Միխայիլ Մորդկինի հետ։ 1914 թվականին Կարալին առաջին անգամ նկարահանվեց կինոյում՝  Պետրոս Չարդինինի «Դու հիշում ես արդյո՞ք» դրամայում, որտեղ նրա գործընկերներն էին, ինքը՝ Չարդինին և Իվան Մոզժուխինը։ Շուտով դառնում է առաջին ռուս կինոաստղերից մեկը, 1915 թվականին թողարկելով ութ նկար։ Հիմնականում դերասանուհին նկարահանվել է Չարդինինի մոտ և ռուսական կինեմատոգրաֆիայի ևս մեկ պիոներ՝ Եվգենի Բաուերի մոտ։

1917 թվականի հեղափոխությունից հետո Կարալին ներգաղթել է, ապրել է Լիտվայում, որտեղ Կաունասում դասավանդել է պարի արվեստ, աշխատել է Ռումինիայում, նկարահանվել է Ֆրանսիայում և Ավստրիայում։ Ի վերջո, նա հաստատվում է Վիեննայում, որտեղ բալետային հմտության դասեր է տվել։ Վերա Կարալին մահացել է Ավստրիայի Բադեն քաղաքում 1972 թվականի նոյեմբերի 16-ին,  ութսուն երեք տարեկան հասակում։

Դիմում է ներկայացրել՝ խնդրելով վերադառնալ հայրենիք, 1972 թվականի նոյեմբերի 1-ին ստացել է խորհրդային անձնագիր, սակայն երկու շաբաթ անց մահանում է։

* «Կարապի լիճ»՝ Օդետա Օդիլիա
* «Բայադերուհի»՝ *Նիկիա*
* «Դոն Կիխոտ»՝ *Կիտրի*
* «Ռայմոնդա»՝ Ռայմոնդա
* «Փարավոնի դուստրը» ՝ Ասպիչիա
* *«*Ապարդյուն նախազգուշություն»՝ *Լիզա*
* «Ժիզել» *Ժիզել*

*Մեռնող կարապ*

Ռասպուտինի մահը
---------------

Կարալին եղել է մեծ իշխան Դմիտրի Պավլովիչի սիրուհին և, ինչպես արդեն հաղորդվել է, թաքցրել է 1916 թվականի Ռասպուտինի սպանության մանրամասները։ Նա այդ գիշեր Ֆելիքս Յուսուպովի պալատում երկու կանանցից մեկն էր։ Սպանության հանցակիցները երբեք և ոչ ոքի չեն պատմել այդ կանանց մասին։

Ֆիլմագրություն
--------------

| Տարի | Հայերեն | Բնագրի լեզվով | Դեր |
| --- | --- | --- | --- |
| 1921 | Կանացի վրեժ | Die Rache einer Frau | *Վերա Կարոլի* |
| 1919 | Սեպտեմբերի 11-ի գիշերը | La Nuit du 11 septembre | *?* |
| 1918 | Երազանք և կյանք | - | *Նատաշա Բրոբովա* |
| 1917 | Ահազանգ | - | *?* |
| Մեռնող կարապը | - | *Համր պարուհի Գիզելա* |
| Փարիզի արքա | - | *?* |
| 1916 | Հատուցում | - | *Մաշա Բելսկայա, երկրորդ դերը՝ լեդի Գերմիոն* |
| Ծեր ըմբիշի անգղը | - | *Քրիստա՝ խաղողագործի դուստրը* |
| 1915 | Վիշապային պայմանագիր | - | Տնօրենի դուստրը |
| Հավերժական գիշերվա երջանկությունը | - | Լիլիա Պլեսկովա |
| Պետական խորհրդականի սերը | - | *Պարուհի Լոլան* |
| Այրված թևեր | - | *?* |
| Մեղքի ստվերներ | - | *?* |
| Նատաշա Ռոստովա | - | Նատաշա Ռոստովա |
| Պատերազմ և խաղաղություն | - | *?* |
| Մահից հետո | - | *Զոյա Կադմինա* |
| 1914 | Քրիզանթեմներ | - | *Վերա Նեվոլինա* |
| Չարաճճի | - | *Լյուբչկա* |
| Դու հիշո՞ւմ ես արդյոք | - | *Ելենա Պիլսկայա* |

Գեղարվեստական կենսագրություն
----------------------------

2009 թվականին հրատարակվել է Գենադի Կագանի կողմից գրված Վերա Կարալի գեղարվեստական կենսագրությունը։ Հաստատապես դերասանուհու  կյանքի հայտնի փաստերը այս հրատարակությունում զուգորդվում են պատմական իրականությունից, հեղինակը բավական մանրամասն ներկայացնում է ժամանակագրությունը և միջոցառումների հաջորդականությունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. ↑  Andros on Ballet Archived 2007-03-15 at the Wayback Machine.(անգլ.)
3. ↑  *Радзинский Э.* The Rasputin File. - Doubleday, 2000. - Pp. 476-477.
4. ↑  *Каган, Геннадий* Вера Каралли - легенда русского балета. — СПб.: Амфора, 2009. — С. 432. — ISBN 978-5-367-01044-2

Արտաքին հղումներ
----------------

* Դերասանուհու լուսանկարները
* Կենսագրական տեղեկություն
* *Վլադիմիր Կրեմեն* Վերա Կարալի՝ «Այդ նամակը ես ձեռնոցներով եմ գրել…» Archived 2018-02-26 at the Wayback Machine.: Վավերագրական ֆիլմ «Կղզիներ» շարքից (Ռուսաստան, Կուլտուրա հեռուստաալիքը, 2010)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ČSFD · Internet Movie Database |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ ռուսական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 14844021v · GND: 136472559 · ISNI: 0000 0000 7844 7532 · LCCN: nr2004003762 · LNB: 000201545 · NKC: js2010576496 · SUDOC: 142503142 · VIAF: 64274402 · WorldCat VIAF: 64274402 |

 |

 |