**Հրանտ Մալոյան** կամ **Հրանտ Բեկ** (նոյեմբերի 29, 1896(1896-11-29), Կոստանդնուպոլիս, Օսմանյան կայսրություն - 1978, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), սիրիահայ զինվորական։ Եղել է սիրիական բանակի գեներալ և նշանակվել է Սիրիայում ներքին անվտանգության ուժերի գլխավոր հրամանատար։

Կենսագրություն
--------------

Հրանտ Մալոյանը ծնվել է 1896 թվականի նոյեմբերի 29-ին Ստամբուլում՝ հայկական կաթոլիկ ընտանիքում։ 1905-1907 թվականներին Մալոյանը սովորել է Իտալիայի Վենետիկ քաղաքի Սուրբ Ղազար կղզում։ Այնուհետև հաճախել է Մարիստ եղբայների վարժարան, որը ավարտել է 1912 թվականին։ Մեկ տարի թուրքական դպրոցում սովորելուց հետո ընդունվել է Կոստանդնուպոլսի իրավագիտության քոլեջ, որտեղ սովորել է 1913-1914 թվականներին։ 1916 թվականին ավարտել է Թուրքիայի ռազմական ակադեմիան։

Կարիերա
-------

Հրանտ Մալոյան
Առաջին համաշարհային պատերազմի ընթացքում Մալոյանը զորակոչվել է Օսմանյան կայսրության բանակից և ուղարկվել է Սուեզ, սակայն գրավվել է բրիտանական ուժերի կողմից։ 1918 թվականին գերությունից ազատվելուց հետո Մալոյանը մեկնել է Իրաքի մայրաքաղաք Դամասկոս և դաշնակցել է Ֆեյսալ I-ի հետ։

1920 թվականին նա միացել է ֆրանսիական բանակին և մասնակցել է Ֆրանսիայում հայկական լեգեոն
ի ստեղծմանը։ Տիրապետելով հինգ լեզուների՝ Մալոյանը ժանդարմերիայի թարգմանիչ և հրամանատար է եղել։ Նա մասնակցել է Մարաշի և Ամանոսի կռիվներին։ Իր ունեցած հաջողությունների շնորհիվ 1922 թվականին հանձնարարված սպա է դարձել։

1945 թվականին նշանակվել է Սիրիայի ներքին անվտանգության ուժերի գլխավոր հրամանատար և պաշտոնավարել է մինչև 1949 թվականը։ Նրա նշանակումը ազդարարվել է սիրիական մամուլում։ Ենթադրվում է նաև, որ Մալոյանը Սիրիայում առաջին հայն է, որը զբաեցրել է նման բարձր պաշտոններ։

Մալոյանի պաշտանավարման տարիներին և մինչև 1949 թվականը Սիրիայի ոստիկանական ուժերը կրկնապատկվել են՝ հասնելով 9751-ի։

1946 թվականին սիրիացի կրոնական գործիչ Սալման Մուրշիդը անջատվողական շարժում էր պլանավորում։ Մալոյանը ձերբակալել է նրան, իսկ 1946 թվականին մահապատժի է ենթարկել։

Ներքին անվտանգության ուժերի հրամանատար եղած ժամանակ՝ 1948 թվականին, սկսվել է արաբա-իսրայելյան պատերազմը։ Մալույանը հայտարարել է ռազմական դրություն և պարետային ժամ է սահմանել։ Միաժամանակ նա կանխել և զսպել է հասարակական անկարգությունները։

1949 թվականի օգոստոսին պաշտոնաթող լինելուց հետո Մալոյանը աշխատել է Դամասկոսի Բրիտանական Ավիաուղիներում։ Այնուհետև տեղափոխվել է Միացյալ Նահանգներ և հաստատվել է Կալիֆոռնիայում, որտեղ 1978 թվականին մահացել է։ Մալոյանի հուղարկավորությանը ներկա են եղել բազմաթիվ վետերաններ, քաղաքական գործիչներ, սպաներ և մեծ թվով երկրպագուներ։

Հրանտ Մալոյանը պարգևատրվել է Սիրիայի, Լիբանանի, Եգիպտոսի և Ֆրանսիայի կողմից։

Տես նաև
-------

* Հայերը Սիրիայում
* Արամ Կարամանուկյան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Migliorino Nicola (2007)։ *(Re)constructing Armenia in Lebanon and Syria : ethno-cultural diversity and the state in the aftermath of a refugee crisis*։ Oxford: Berghahn։ էջ 136։ ISBN 978-1845453527
2. 1 2 3 4 5 6  «Սուրիական բանակի հայ զորավարները» (Armenian)։ AADmag։ 9 November 2014։ Արխիվացված է օրիգինալից 2 December 2014-ին։ Վերցված է 4 September 2015  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
3. 1 2 3 4 5  «هرانت بك مالويان» (Arabic)։ Azad Hye
4. 1 2 3 4 5 6 7  Moubayed Sami (2005)։ *Steel & silk : men and women who shaped Syria 1900-2000*։ Seattle, Wash: Cune։ էջեր 71–2։ ISBN 1885942400
5. ↑  Atamian Pierre (1964)։ *Histoire de la Communauté Arménienne Catholique de Damas* (French)։ էջեր 153–7
6. ↑  Moubayed Sami (29 October 2010)։ «Armenians who came to the country after the First World War have assimilated into the society»։ Gulf News