**Լեհաստանի օկուպացիա Նացիստական Գերմանիայի և ԽՍՀՄ կողմից**, տեղի է ունեցել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի (1939–1945) ընթացքում, մեկնարկել է 1939 թվականի սեպտեմբերին՝ դեպի Լեհաստան կազմակերպված գերմանա-խորհրդային արշավանքով, և պաշտոնապես եզրափակվել 1945 թվականի մայիսին՝ Երրորդ ռայխի հանդեպ դաշնակից ուժերի տարած հաղթանակով։

Օկուպացիայի ողջ ընթացքում Լեհաստանի տարածքը բաժանված էր նացիստական Գերմանիայի (արևմուտքից) և Խորհրդային Միության (արևելքից) միջև։ 1941 թվականի ամռանը, չնայած երկու տարի առաջ Չհարձակման պայմանագիր (*«Մոլոտով–Ռիբենտրոպ դաշնագիր»*) կնքելուն, Գերմանիան լայնամասշտաբ հարձակում սկսեց նախկին դաշնակից Խորհրդային Միության դեմ («Բարբարոսա» գործողություն) և ներխուժեց Լեհաստանի արևելյան տարածքներ, որոնք անցել էին ԽՍՀՄ հսկողության տակ։ Հետագայում, խորհրդային Կարմիր բանակին հաջողվեց ֆաշիստական ուժերին դուրս մղել ԽՍՀՄ գրավյալ տարածքներից և անցնել Լեհաստանի վերագրավմանը։

«Բարբարոսա» գործողությունից առաջ, Գերմանիան և ԽՍՀՄ-ը միասին էին համակարգում Լեհաստանին վերաբերող իրենց քաղաքականությունը, որն առավել ակնհայտորեն արտահայտվում էր տերությունների երկու ուժային կառույցների՝ Գեստապոյի և Ներքին գործերի ժողովրդական կոմիսարիատի (ՆԿՎԴ) չորս համաժողովներում, որտեղ օկուպացիոն ուժերը քննարկում էին լեհական դիմադրության շարժումը ճնշելու իրենց ծրագրերը։

1939-1945 թվականների օկուպացիոն ռեժիմների ընթացքում Լեհաստանում զոհվեց շուրջ 6 միլիոն քաղաքացի, որը երկրի այն ժամանակվա բնակչության 21,4%-ն էր։ Զոհերի կեսն ազգությամբ լեհեր էին, իսկ մյուս կեսը՝ հրեաներ։

Զոհերի ավելի քան 90%-ը քաղաքացիական էր, քանի որ քաղաքացիական անձանց մեծամասնությունը միտումնավոր թիրախավորվում էր գերմանական և խորհրդային ուժերի կողմից սանձազերծված տարբեր գործողություններում։ Ընդհանուր առմամբ, 1939–1945 թվականներին Լեհաստանի նախապատերազմյան տարածքի գրավման ժամանակ, ֆաշիստական ուժերը սպանեցին 5 470 000 – 5 670 000 քաղաքացու, այդ թվում՝ 3 000 000 հրեաների։ Նյուրնբերգյան դատավարության ժամանակ, զանգվածային սպանությունները որակվեցին որպես դիտավորյալ և համակարգված ցեղասպանություն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակագրություն» (PDF). Միավորված ազգերի կազմակերպություն, Հոլոքոստի թանգարան. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2018 թ․ դեկտեմբերի 22-ին. Վերցված է 2021 թ․ ապրիլի 9-ին.
2. ↑  Judith Olsak-Glass (1999 թ․ հունվար). «Review of Piotrowski's *Poland's Holocaust*». Sarmatian Review. ««Չար մտքերի այս հանդիպման արդյունքում այսքան միլիոնավոր անմեղ հրեա, սլավոնական և եվրոպական այլ ժողովուրդների կրած վերջնական սարսափը անջնջելի բիծ է արևմտյան քաղաքակրթության պատմության և ամբողջականության վրա՝ իր բոլոր հումանիտար հավակնություններով»։» `{{cite journal}}`: Cite journal requires `|journal=` (օգնություն)
3. ↑  "Terminal horror suffered by so many millions of innocent Jewish, Slavic, and other European peoples as a result of this meeting of evil minds is an indelible stain on the history and integrity of Western civilization, with all of its humanitarian pretensions" (Note: "this meeting" refers to the most famous third (Zakopane) conference).  
Conquest, Robert (1991). "Stalin: Breaker of Nations". New York, N.Y.: Viking. 0-670-84089-0
4. ↑  Routledge Handbook of Ethnic Conflict *Genocide* James Hughes, edited by Karl Cordell, Stefan Wolff page 123, 2011

Արտաքին հղումներ
----------------

* Լեհաստանում Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի զոհերի կենսագրական աղբյուրների հետազոտական ուղեցույց(անգլ.)