**Էլիս Պալմեր** (անգլ.՝ Alice Freeman Palmer, փետրվարի 21, 1855(1855-02-21), Colesville, Բրում շրջան, Նյու Յորք, ԱՄՆ - դեկտեմբերի 6, 1902(1902-12-06), Փարիզ), ամերիկացի լուսավորիչ և մանկավարժ։ Եղել է Ուելսլի քոլեջի նախագահ և նորաստեղծ Չիկագոյի համալսարանի դեկան։

Կենսագրություն
--------------

Պալմերի հիշատակի ինստիտուտ  
կառուցվել է 1922 թվականին
Էլիս Պալմերը ծնվել է 1855 թվականի փետրվարի 21-ին Նյու Յորքի *Քոլեսվիլ* փոքրիկ քաղաքում։ Նրա ծնողները ունևոր ընտանիքից են եղել, ունեցել են տարբեր բիզնեսներ։ Հայրը ֆերմեր է եղել, հետագայում ստանալով բժշկական կրթություն՝ դարձել է բժիշկ։

Էլիսի երիատասարդությունն անցել է Նյու Յորքի *Վինձոր* քաղաքում։ Այստեղ նա հանդիպել է Թոմաս Բարկլայի հետ (անգլ.՝ Thomas Barclay), որը Յեյլի համալսարանի ուսանող էր։ Թոմասն իր ուսման վարձը վճարելու համար դասավանդում էր տեղի քոլեջում և Էլիսի ուսուցիչն էր։ Նրանք մտերմացել են, և Էլիսը ուսանել է Թոմասի մոտ մինչև 1869 թվականը։ 1871 թվականին նա դադարեցրել է Թոմասի հետ հարաբերությունները՝ քոլեջ ընդունվելու նպատակով։ Թեև Էլիսի ընտանիքում ֆինանսական դժվար կացություն էր, այնուամենայնիվ աղջիկը կարողանում է սովորել քոլեջում՝ միաժամանակ կատարելով նրա որոշ վճարովի հանձնարարությունները։

1872 թվականին Էլիսը հաջողությամբ հանձնել է Միչիգանի համալսարանում ընդունելության քննությունները։ Նա մեծ տպավորություն է գործել համալսարանի ղեկավարներից մեկի՝ *James Burrill Angell* վրա, և վերջինս աջակցել է Էլիսին՝ համալսարան ընդունվելու համար։ 1876 թվականին Էլիսը համալսարանի՝ տղաների համեմատ թվով քիչ աղջիկների շարքում, ակտիվ ուսանողուհիներից մեկն է եղել։ Համալսարանն ավարտելուց հետո, 1876-1877 թվականներին նա դասավանդել է Վիսկոնսին նահանգի Լեյք-Ջենիվա քաղաքում, իսկ 1877-1879 թվականներին ղեկավարել է Միչիգանի Սագինո քաղաքի դպրոցը։ 1877 թվականներին հայրը սնանկանկանալուց հետո ամբողջ ընտանիքը Սագինո քաղաքում բնակվել է վարձակալած տանը։

Ուելսլի քոլեջի հիմնադիր Հենրի Դուրանտը (*Henry Fowle Durant)* 1877 թվականին Էլիս Ֆրիմենին առաջարկել է մաթեմատիկա և հունարեն դասավանդել քոլեջում, սակայն Էլիսը հրաժարվել է։ Այնուամենայնիվ, 1879 թվականին նա ընդունել է Պատմության դեպարտամենտը ղեկավարելու առաջարկը և Ուելսլիի ուսանողների սիրելին է դարձել։ 1881 թվականին նա հիմնել է «Համալսարանական շրջանավարտների ասոցիացիան» (*Association of Collegiate Alumnae*, այժմ՝ «Համալսարանական կրթություն ունեցող կանանց ամերիկյան ասոցիացիա» - *American Association of University Women*)։ 1881 թվականի հոկտեմբերին նա նշանակվել է քոլեջի փոխնախագահ, իսկ 1885-1887 և 1889-1890 թվականներին եղել է քոլեջի նախագահ։ Նա եղել է ազգային հեղինակավոր քոլեջի առաջին կին ղեկավարը։ 1882 թվականին Միչիգանի համալսարանի պատվավոր փիլիսոփայի կոչմանն է արժանացել։ 1892 թվականից մինչև 1895 թվականը եղել է Չիկագոյի համալսարանի դեկանը, որը հիմնադրվել էր 1890 թվականին։

Ուելսլիում աշխատելու տարիներին Էլիս Պալմերը ծանոթացել է իր ապագա ամուսնու՝ Ջորջ Հերբերտ Պալմերի հետ, որը դասավանդում էր Հարվարդում։ 1887 թվականին նրանք ամուսնացել են, և շուտով Էլիսը հեռացել է Ուելսլի քոլեջի աշխատանքից և սկսել է երկրի բարձրագույն կրթական հաստատություններում կանանց ուղղված իր հանրային ելույթները։ Ամռան ամիսներին բնակվել է Մասաչուսեթս նահանգի Բոքսֆորդ քաղաքում, ամուսնու տանը, որտեղ ճամփորդում էր շրջակայքում, լուսանկարում էր և կար անում։ Նա գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ, որոնցից որոշները նրա *«Life of Alice Freeman Palmer»* и *«Marriage Cycle»* ժողովածուներում են։

### Մահ

1902 թվականի դեկտեմբերին՝ ուխտավորների հետ Փարիզում եղած ժամանակ, Պալմերը ցավեր է ունեցել։ Դիմել է բժշկի, և պարզվել է, որ նա լյարդի խնդիր ունի, և շտապ վիրահատության կարիք է զգացվում։ Էլիսը համարձակվել է վիրահատվել, բայց 1902 թվականի դեկտեմբերի 6-ին մահացել է, երբ դեռևս հիվանդանոցում էր և վիրահատությունից հետո վերականգնողական շրջանում էր գտնվում։ Մահվան բոթը հայտնել են Ամերիկայում գտնվող նրա ընտանիքին։ Սակայն Էլիսի մարմինը Ամերիկա փոխադրել չի հաջողվել՝ ֆրանսիական կառավարության հետ առաջացած որոշ խնդիրների պատճառով, և նրան դիակիզել են Փարիզում։ Ջորջ Հերբերտ Պալմերը մինչև 1909 թվականը պահպանել է նրա դիափոշին, մինչև Ուելսլիի քոլեջում՝ մատուռի կողքին, տեղադրվել է Էլիսի հուշարձանը, որի քանդակագորը Դանիել Ֆրենչն է։ Այստեղ՝ քոլեջի կոլումբարիայում (անգլ.՝ Wellesley College Columbarium), ամփոփվել է Ամերիկայում նշանավոր տիկնոջ դիափոշին։ 1933 թվականին նրա ամուսնու դիափոշին ամփոփել են Էլիսի Պալմերի կողքին։

Հիշատակություններ
-----------------

* 1920 թվականին Էլիս Պալմերի կիսանդրին տեղադրվել է Մեծ ամերիկացիների փառքի սրահում, քանդակագործ՝ Էվելին Լոնգման
* 1921 թվականին Կալիֆոռնիայի *Whittier College* քոլեջի ուսանողական միություններից մեկն անվանակոչվել է Էլիս Պալմերի անունով
* Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Ամերիկայի «Լիբերտի» տեսակի նավերից մեկն անվանակոչվել է SS Alice F. Palmer՝ ի պատիվ Էլիս Պալմերի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Encyclopædia Britannica
2. 1 2 3 4
3. 1 2 3  American National Biography — 1999.
4. ↑  Find A Grave — 1996.
5. ↑  *College News* June 16, 1909.
6. ↑  Alice Elvira Freeman Palmer (անգլ.)
7. ↑  George Herbert Palmer (անգլ.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Alice Elvira Freeman Palmer (անգլ.)

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Էլիս Պալմեր** կատեգորիայում։ |


|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Էլիս Պալմեր» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Գուտենբերգ նախագիծ · Find A Grave · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · American National Biography |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 119181827 · ISNI: 0000000030482638 · LCCN: n92121370 · NTA: 121940179 · NUKAT: n2017153355 · SUDOC: 134026624 · VIAF: 18025995 · WorldCat VIAF: 18025995 |

 |

 |