**Լոաոզ** (լատին․՝ Loaosis), ֆիլարիատոզների խմբի մակաբուծային հիվանդություն։ Հիվանդությունը տարածված է Արևմտյան և Կենտրոնական Աֆրիկայի արևադարձային անտառներում։ 2009 թվականի դրությամբ լոաոզը էնդեմիկ հիվանդություն է 11 երկրներում։ 

Կենսական ցիկլ

Պատճառագիտություն և համաճարակաբանություն
----------------------------------------

Հիվանդության հարուցիչն է հանդիսանում *Loa loa* կլոր որդը (նեմատոդ). Որդերը բաժանասեռ են։ Սեռահասուն էգերի երկարությունը 50-70 մմ է, արուներինը՝ 25-35 մմ։ Նրանք ունեն մոտ 0,25 մմ հաստություն։ Սեռահասուն մակաբույծները ապրում են ենթամաշկային ճարպային հյուսվածքում, հիվանդությունը պատկանում է ֆիլարիատոզների խմբին։ Էգերը ծնում են կենդանի թրթուրներ՝ միկրոֆիլարիաներ, որոնք գաղթում են թոքերի մազանոթներ, և մի քանի շաբաթ անց սկսում են տեղաշարժվել դեպի ծայրամասային անոթներ։ Ծայրամասային անոթներում միկրոֆիլարիաների առավելագույն թիվը հայտնաբերվում է ցերեկը՝ ժամը 12-ից մինչև 14-ը ընկած ժամանակահատվածում, որի դեպքում մեծանում է փոխանցողների հետ հանդիպման հավանականությունը․ դասվում են ցերեկային պարբերական հելմինթոզների խմբին։ Թրթուրները մարդուն փոխանցվում են միջատների խայթոցից՝ Chrysops ցեղի պիծակներից, որոնք ակտիվ են ցերեկային ժամերին։ Համաձայն 2009 թվականի առկա գնահատականների, լոաոզով վարակվել են մոտ 12-13 միլիոն մարդ։ Լոաոզի փոխանցողները հանդիսանում են *Chrysops* ցեղի պիծակները։

Կլինիկական պատկեր
-----------------

Հիվանդության դրսևորումները տարբեր են էնդեմիկ օջախների բնակիչների և եկվորների մոտ։ Բնիկ բնակչության որոշ մասերում այն ընթանում է ասիմպտոմատիկ՝ միկրոֆիլարիեմիայով։ Այս իրավիճակում ախտորոշումը հաստատվում է միայն շաղղկապենու տակ չափահաս մակաբույծի հայտնաբերումով՝ միգրացիայից հետո։ Հիվանդի մնացած մասի մոտ պարբերաբար զարգանում է ուռուցքային երևույթներ, վերջույթների անոթային այտուց, ինչպես նաև մարմնի այլ մասերի էրիթեմիա։ Կարող են առաջանալ նեֆրոպաթիա, էնցեֆալոպաթիա և ընդլայնված կարդիոմիոպաթիա։ Եկվորների մոտ հաճախ գերակշռում են ալերգիկ ախտանիշները․ ուռուցքները առաջանում են ավելի հաճախ և ընթանում են ավելի ծանր։ Միկրոֆիլարիեմիան հազվադեպ է։ Լաբորատոր նախանշաններ․ էոզինոֆիլիա, ֆիլարիաների հակամարմինների բարձր տոկոսը։ Ենթադրվում է, որ ուռուցքի առաջացման պատճառը ալերգիան է չափահաս մակաբույծների հանդեպ։ Աչքերում մակաբույծների տեղակայման դեպքում կարող է առաջանալ կոնյուկտիվիտ։

Ախտորոշում
----------

Ախտորոշում կատարելու համար անհրաժեշտ է արյան մեջ հայտնաբերել միկրոֆիլարիաներ կամ աչքի կամ ենթամաշկային հյուսվածքներից մեկուսացնել հասունացած հելմինթները։ Ուռուցքի տեղում կատարվում է բիոպսիա։ Եթե մակաբույծները հնարավոր չէ մեկուսացնել, ախտորոշումը կատարվում է անամնեզի, կլինիկայի, լաբորատոր տվյալների հիման վրա, ներառյալ հիպերգամագլոբուլինեմիան, շիճուկի IgE-ի բարձր մակարդակը։

Բուժում
-------

Դիէթիլկարբամազին (8-10 մգ/կգ/օր ներքին 21 օրվա ընթացքում)։ Դեղը ազդում է ինչպես սեռահասուն որդերի, այնպես էլ նրանց թրթուրների վրա։ Անհրաժեշտ է բուժման մի քանի կուրս անցնել։ Մեծ թվով միկրոֆիլարիաների դեպքում բուժումը կարող է ուղեկցվել ալերգիկ դրսևորումների աճով, կողմնակի ռեակցիաներով, ներառյալ ԿՆՀ-ի։ Ծանր ախտահարման դեպքում բուժումը խորհուրդ է տրվում սկսել գլյուկոկորտիկոիդներով (պրեդնիզոլոն, օրական 40-60 մգ, ներքին) և դիէթիլկարբամազինի փոքր քանակներով (0.5 մգ / կգ / օր)։ Դիէթիլկարբամազինի կանխարգելիչ ընդունումը (շաբաթական մեկ անգամ՝ 300 մգ, ներքին) կանխում է վարակը։

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ՀՄԴ-9-ԿՄ · ՀՄԴ-10-ԿՄ · DiseasesDB · eMedicine · eMedicine · KEGG · NCI Thesaurus  |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · MESH ID |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Disease Ontology · Microsoft: 2780895566 |

 |