«**Սեմյոն Դեժնյով**» (ռուս.՝ «Семён Дежнёв»), խորհրդային ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Նիկոլայ Գուսարովը։ Էկրան է բարձրացել 1983 թվականին։ Պատմա-կենսագրական ֆիլմ է, որը պատմում է 17-րդ դարի ռուս ճանապարհորդ, նոր սիբիրյան հողերի հայտնաբերող Սեմյոն Դեժնյովի մասին։

Սյուժե
------

17-րդ դարի սկիզբ, Վելիկի Ուստյուգը։ Սեմյոն Դեժնյովը սիրահարվում է հարուստ վաճառականի դստերը՝ Ավդոտյային, բայց փեսան աղքատ է։ Աղջկա հայրը պայման է դնում. Դեժնյովը պետք է գնա Սիբիր ու հարստանա և միայն այդ ժամանակ ամուսնանալու համաձայնություն կստանա։ Դեժնյովը համաձայնվում է և մեկնում Սիբիր։ Չնայած նրան, որ նա դիմանում է փորձությանը, բայց Ավդոտյայի մոտ չի վերադառնում։ Նա գտնում է նեղուց «տաք ծովից սառը ծով»․ Կոլիմայի գետաբերանից նա հասնում Է մինչև Խաղաղ օվկիանոս և հայտնաբերում է նեղուց մայրցամաքների միջև։

Ֆիլմն սկսվում և ավարտվում է Ալեքսեյ Միխայլովիչ ցարի համար Դեժնյովի խնդրագրի ընթերցմամբ, որտեղ նա խնդրում է ցարին ողորմալ իրեն․ «Ողորմած պարոն, կարգադրիր ինձ օրինական աշխատավարձ տալ անցած բոլոր տարիների համար, որպեսզի ես՝ քո ճորտը, կաբալային պարտքերում չսպանվեմ, վերջիվերջո չկորչեմ, և շարունակեմ քեզ ծառայել, ինչպես նաև չմոռանամ «իմ ընկերներին»։

Դերերում
--------

* Ալեքսեյ Բուլդակով – *Սեմյոն Դեժնյով*
* Լեոնիդ Նևեդոմսկի – *Միխայլո Ստադուխին*
* Վիկտոր Գրիգորյուկ – *Գերասիմ Անկուդինով*
* Օլեգ Կորչիկով – *Ֆեդոտ Պոպով*
* Մարգարիտա Բորիսովա – *Աբակայադա*
* Իվան Կրասկո – *վաճառական Գուսելնիկով*
* Օլգա Սիրինա – *Օվդոտիցա*
* Նիկոլայ Գուսարով – *Տիմոշկա*
* Ստեպան Եմելյանով – *Ատամայ*
* Գենադի Յուխտին – *Կոտկին*
* Բոլոտ Բեյշենալիև – *Սախեյ*
* Ալիսա Վինոգրադովա – *էպիզոդ*
* Լյուդմիլա Մակարովա – *էպիզոդ*
* Յուրի Նովոխիժին – *էպիզոդ*

Նկարահանման խումբ
-----------------

* Ռեժիսոր՝ Նիկոլայ Գուսարով
* Սցենարիստ՝ Յարոսլավ Ֆիլիպով
* Օպերատոր՝ Վլադիմիր Մակերանեց
* Կոմպոզիտոր՝ Ալեքսեյ Մուրավլյով

Ստեղծում և քննադատություն
-------------------------

Ն. Գուսարովը իր խնդիրը տեսել է ռուս առաջամարտիկների մասին պատմելու մեջ, որոնց անունները, նրա կարծիքով, հանդիսատեսին ավելի քիչ են հայտնի, քան Կոլումբոսի անունը։ Իր հերոսի գլխավոր հատկանիշները Գուսարովը համարում էր բարությունն ու արդարության զգացումը։ Նա հրաժարվել է ցածրարվեստից ու հեքիաթից և նկարահանվել է հոգեբանական դրամայի ոճով, կոշտ ձևով, որպեսզի ցույց տա հերոսին հաղթահարած դժվարությունները։

Ֆիլմի նկարահանումները տեղի են ունեցել Սվերդլովսկում, Մագադանում, Պսկովում, Չուկոտկայում։ Հատուկ նկարահանումների համար Չուսովայա գետի վրա ամրոց է կառուցվել, իսկ Սոլոմբալյան նավաշինարանի բանվորները երկու առագաստանավ են կառուցել։

Կինոքննադատ Վ. Կիչինը գովել է ֆիլմի հեղինակներին պատմական արժանահավատության, պատմական կերպարների շուրջ նրբանկատորեն մշակված կենցաղային մանրամասների համար։ Քննադատը, մի կողմից, ողջունել է ֆիլմում պատմության առասպելականացման և ռոմանտիզացիայի բացակայությունը, մյուս կողմից հանդիմանել է հեղինակներին նրա համար, որ նրանց չի բավականացրել ազատությունը նյութի հետ վարվելու մեջ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Уральский режиссер, давший Алексею Булдакову первую главную роль: «Я сомневался, брать его или нет»
2. ↑  Умер Алексей Булдаков
3. ↑  Настоящий генерал. Чем запомнился Алексей Булдаков
4. ↑  Семен Дежнев (1984) Full Cast & Crew
5. 1 2 3  Кичин, 1983, էջ 4
6. 1 2  Кичин, 1983, էջ 5
7. 1 2  Кичин, 1984, էջ 5

Գրականություն
-------------

* *Джулай Л. Н.* На дорогах истории // *Искусство кино*. — 1986. — № 6. — С. 31—39.
* *Кичин В. С.* Легенда и история // *Советская культура*. — 1984. — № 40. — С. 5.
* *Кичин В. С.* «Семён Дежнёв» // *Советский экран*. — 1983. — № 22. — С. 4—5.
* *Шемякин А. М.* Дежнёв со товарищи // *Советский экран*. — 1984. — № 10. — С. 9—10.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ČSFD · Internet Movie Database |

 |