**Գուստավ Մորցինեկ** (լեհ.՝ Gustaw Morcinek, օգոստոսի 25, 1891(1891-08-25) կամ օգոստոսի 28, 1891(1891-08-28), Կարվինա - դեկտեմբերի 20, 1963(1963-12-20)[…], Կրակով, Կրակովի վոեվոդություն, Լեհաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն), լեհ գրող։ 1952-1977 թվականներին Լեհաստանի Հանրապետության Սեյմի անդամ։ Համարվում է Սիլեզիայի գլխավոր գրողներից մեկը։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1891 թվականին Կարվինայում՝ աղքատ ընտանիքում, եղել է չորս եղբայրներից ու քույրերից փոքրը։ 1892 թվականին, հոր մահից հետո, մայրը միայնակ է հոգ տանել ընտանիքի մասին։ Ավգուստինը 16 տարեկանից սկսել է աշխատել ածխահանքում։ Երբ եղել է 19 տարեկան, հանքափորները գումար են հավաքել նրա կրթության համար, և Մորցինեկը սկսել է հաճախել Բելսկո Բյալա քաղաքի վարժարանը, որն ավարտել է 1914 թվականին։ Նույն թվականին զորակոչվել է ավստրո-հունգարական բանակ, իսկ 1918 թվականից հետո որոշ ժամանակ ծառայել է լեհական բանակում։ 1920 թվականին, երբ Թեշինյան Սիլեզիան բաժանվել է Լեհաստանի և Չեխոսլովակիայի միջև, նրա ծննդավայր Կարվինան անցել է Չեխոսլովակիայի կազմի մեջ։ Մորչինեկը եղել է եհամետ ակտիվիստ, ուստի որոշել է մնալ Լեհաստանում։ 1920-1930-ական թվականներին Սկոչովում աշխատել է որպես ուսուցիչ։

### Միջպատերազմյան ժամանակաշրջան

Միջպատերազմյան շրջանում Մորչինեկը մեծ թվով հոդվածներ տպագրեց սիլեզիական տարբեր թերթերում։ Իր ամենանշանակալից ստեղծագործությունները գրել է 1920-ականների վերջին և 1930-ականների սկզբին՝ դառնալով միջսպատերազմյան ժամանակաշրջանի միակ հայտնի սիլեզիական լեհախոս արձակագիրը։ 

Նրա աշխատանքների թեմաները հիմնականում կենտրոնացած են ածխի արդյունահանման և Սիլեզիայի տեղական պատմության թեմաների վրա։ Մորչինեկը իրատեսորեն ցույց է տալիս հանքափորների աշխատանքն ու կյանքը և շեշտում լեհ բանվորների ազգային ճնշման դասակարգային բնույթը։ 1936-1939 թվականներին Մորչինեկն ապրել է արտերկրում՝ Արևմտյան Եվրոպայում։ 

### Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ

Վերադարձել է Լեհաստան Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի բռնկումից անմիջապես առաջ։ Ձերբակալվել է Գեստապոյի կողմից 1939 թվականի սեպտեմբերի 6-ին։ Սկզբնապես, բանտարկվել է Սիլեզիայից լեհ մտավորականության այլ ներկայացուցիչների հետ միասին։ Գուստավը անցկացրել է ամբողջ պատերազմը գերմանական համակենտրոնացման ճամբարներում։ Ձերբակալման ենթադրյալ պատճառը պատերազմից առաջ նրա «հակագերմանական գործունեությունն» էր և այն փաստը, որ նա իր վեպերից մեկում (*«Wyrąbany chodnik»*) շանը անվանել է«Բիսմարկ»։ 

### Պատերազմից հետո

Ազատ արձակման պահից մինչև 1946 թվականի նոյեմբերը, Մորցինեկն ապրել է Ֆրանսիայում, Իտալիայում և Բելգիայում և համագործակցել է լեհական գաղթական մամուլի հետ։ Հետո վերադարձել է Սիլեզիա և բնակություն հաստատել Կատովիցեում։ Նրան ակտիվորեն աջակցել են երկրի նոր իշխանությունները։ Մորիցնեկը վերսկսել է իր գրական կարիերան և իր աշխատանքում շարունակել կենտրոնանալ Սիլեզիայի խնդիրների վրա։ 

Նրա շատ գրքեր թարգմանվել և հրատարակվել են արտերկրում։ 

Գուստավ Մորցինեկը մահացել է Լեյկեմիայից 1963 թվականի դեկտեմբերի 20-ին Կրակովում և հետագայում թաղվել Ցեշինի համայնքային գերեզմանատանը։

Աշխատանքներ
-----------

### Նովելներ և նովելների ժողովածուներ

* *Noc listopadowa* (1927)
* *W kwietniową noc* (1928)
* *Zgaszony płomyk* (1928)
* *O te świętą ziemeczkę* (1929)
* *Serce za tamą* (1929)
* *Cisza* (1930)
* *Miód w sercu* (1930)
* *Chleb na kamieniu* (1931)
* *Na bieda-szybie* (1932)
* *Sześć dni* (1932)
* *Dzieje węgla* (1933)
* *Kataryniarz* (1933)
* *W zadymionym słońcu* (1933)
* *Uśmiech na drodze* (1935)
* *Gołębie na dachu* (1936)
* *Po kamienistej drodze* (1936)
* *W najmłodszym lesie* (1937)
* *Maszerowa* (1938)
* *Miasteczko nad rzeką* (1938)
* *Królewski dług* (1939)

### Պատմվածքների ժողովածուներ

* *Byli dwaj bracia* (1930)
* *Wyrąbany chodnik* (1931–32)
* *Inżynier Szeruda* (1937)
* *Wyorane kamienie* (1939)
* *Dziewczyna z Pól Elizejskich* (1946)
* *Listy z mojego Rzymu* (1946)
* *Wróżbita* (1946)
* *Dwie korony* (1948)
* *Zagubione klucze* (1948)
* *Pod gongiem* (1949)
* *Pokład Joanny* (1951)
* *W Nysie na rynku* (1952)
* *Odkryte skarby* (1953)
* *Ondraszek* (1953)
* *W Wiergulowej dziedzinie* (1953)
* *Viktoria* (1954)
* *Wskrzeszenie Herminy* (1956)
* *Z mojej ziemi (publicystyka)* (1956)
* *Judasz u Monte Sicuro* (1957)
* *Czarna Julka* (1959)
* *Siedem zegarków kopidoła Joachima Rybki* (1960)
* *Opowieści o ludziach z pociągu* (1963)
* *Górniczy zakon* (1964)

### Հեքիաթների ժողովածուներ

* *Jak górnik Bulandra diabła oszukał* (1961)
* *Przedziwne śląskie powiarki* (1961)
* *Przedziwna historia o zbójniku Ondraszku* (1963)

### Գիրք երեխաների համար

* *Narodziny serca* (1932)
* *Gwiazdy w studni* (1933)
* *Łysek z pokladu Idy* (1933)
* *Ludzie są dobrzy* (1935)
* *Miasteczko nad rzeką* (1938)

### Այլ աշխատանքներ

* *Śląsk* (1933)
* *Listy spod morwy* (1945)
* *Listy spod morwy* (1946)
* *Zabłąkane ptaki*
* *Urodzaj ludzi*
* *Ziemia cieszyńska*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4  Czech National Authority Database
3. 1 2 3 4  Առցանց լեհական կենսագրական բառարան (польск.)
4. 1 2  Կերպարվեստի արխիվ — 2003.
5. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #118986902 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
6. ↑  Hierowski 1947, 97.
7. ↑  Hierowski 1947, 81.
8. ↑  Hierowski 1947, 193.
9. ↑  Hierowski 1947, 79-80.


|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | International Music Score Library Project |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 110778835 · CiNii: DA1472223X · CONOR: 119599459 · GND: 118986902 · ISNI: 0000000109018416 · LCCN: n84036136 · NKC: ola200201970 · NTA: 075063328 · NUKAT: n94001402 · PTBNP: 190377 · SUDOC: 151304610 · VIAF: 54140498 · WorldCat VIAF: 54140498 |

 |

 |