Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կոստանյան (այլ կիրառումներ)

**Ամալյա Կոստանյան** (մարտի 10, 1960(1960-03-10), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - սեպտեմբերի 30, 2010(2010-09-30), Երևան, Հայաստան), կենսաֆիզիկոս, գիտնական, կենսաբանական գիտությունների թեկնածու։

Կենսագրություն
--------------

Ամալյա Կոստանյանը ծնվել է 1960 թվականի մարտի 10-ին, Երևանում։ 1981 թվականին ավարտել է ԵՊՀ-ը` ստանալով կենսաֆիզիկոսի մասնագիտություն, 1990 թվականին ԵՊՀ-ից ստացել է կենսաբանական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։ 1984-1996 թվականներին աշխատել է Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Մոլեկուլյար կենսաբանության ինստիտուտում։ 1996 թվականին ավարտել է Հայաստանի ամերիկյան համալսարանը` ստանալով քաղաքագիտության և միջազգային հարաբերությունների մագիստրոսի կոչում։ Ներգրավված է եղել ԱՄՆ Միջազգային Զարգացման Գործակալության, Միավորված ազգերի կազմակերպության, ՏԱՍԻՍ-ի ծրագրերի իրականացման մեջ, ինչպես նաև հետազոտական աշխատանք է կատարել ՀԱՀ-ում։ 1998 թվականին ԱՄՆ Տեղեկատվական գործակալության Էդմունդ Մասքի մրցանակին արժանանալով` սովորել է ԱՄՆ Դյուքի համալսարանի Թերի Սանֆորդի անվան քաղաքական հետազոտությունների դպրոցում, որտեղ 2000 թվականին ստացել է Միջազգային զարգացման քաղաքականության մագիստրոսի կոչում։

Գործունեություն
---------------

2000 թվականի հուլիսին Ամալյա Կոստանյանը հիմնադրել է «Տարածաշրջանային զարգացման կենտրոն» հասարակական կազմակերպությունը։ 2001 թվականի հոկտեմբերին կազմակերպությունը հավատարմագրվել է «Թրանսփարենսի Ինթերնեշնլ» (ԹԻ) համաշխարհային հակակոռուպցիոն շարժման կողմից որպես ազգային մասնաճյուղ։ 2008 թվականի փետրվարին կազմակերպությունը վերագրանցվել է որպես Թրանսփարենսի Ինթերնեշնլ հակակոռուպցիոն կենտրոն (ԹԻՀԿ)։ ԹԻՀԿ-ը ՄԱԿ-ի կոռուպցիայի դեմ կոնվենցիայի կոալիցիայի անդամ է 2008 թվականից ի վեր։
Ամալյա Կոստանյանը եղել է ԹԻՀԿ նախագահ մինչև հանկարծամահ լինելը` 2010 թվականի սեպտեմբերին։

Էդմունդ Մասքի ծրագրի 10-ամյակին նվիրված միջոցառմանը ԱՄՆ Պետական դեպարտամենտը Ամալյա Կոստանյանին շնորհել է Հայաստանից Մասքի ծրագրին մասնակցած առավել աչքի ընկած շրջանավարտի կոչում` «Կովկասյան տարածաշրջանում ՀԿ-ների զարգացման» գործում իր ներդրումն ունենալու մեջ (2002)։

2008 թվականից Ամալյա Կոստանյանը եղել է Բաց հասարակության հիմնադրամներ-Հայաստան կազմակերպության խորհրդի նախագահ և Հայաստանի հելսինկյան կոմիտեի խորհրդի անդամ։ Գործընկերների բնութագրմամբ եղել է լավ առաջնորդ և աջակից, մարդու իրավունքների խիզախ պաշտպան, ում ոգին, բարձր ինտելեկտը, հումորը և էներգիան նրանց ոգեշնչել ու առաջնորդել է դժվարին պահերին։

Ամալյա Կոստանյանը իր ներդրումն է ունեցել Հայաստանին վերաբերող մի շարք զեկույցներում։

Նա ԹԻՀԿ-ի կողմից հրապարակված 17 գրքերի հեղինակ ու համահեղինակ է։

Մահացել է 2010 թվականի սեպտեմբերի 30-ին, Երևանում։

Հիշատակ
-------

* 2010 թվականի նոյեմբերի 7-9 Բանգկոկում տեղի ունեցած Թրանսփարենսի Ինթերնեշնլի տարեկան ընդհանուր ժողովը որոշել է «սահմանել Ամալյա Կոստանյանի անվան մրցանակ, որը շնորհվելու է ԹԻ հակակոռուպցիոն շարժման գերազանց գործունեության համար»։
* Ամալյա Կոստանյանը հետմահու արժանացել է ԱՄՆ դեսպանության «Խիզախ կին» մրցանակին` հաշվետու և թափանցիկ կառավարման խթանմանը, կոռուպցիայի դեմ պայքարին և քաղաքացիական հասարակության ներգրավվածության ամրապնդմանն ուղղված իր տասնամյա գործունեության համար։
* ԹԻՀԿ-ն և Բաց հասարակության հիմնադրամներ-Հայաստան կազմակերպությունը սահմանել են Ամալյա Կոստանյանի անվան ամենամյա մրցանակ, որը շնորհվելու է Հայաստանում հակակոռուպցիոն գործունեության մեջ նշանակալի դերակատարում ունեցող և/կամ սկզբունքային, ազնիվ ու անշահախնդիր քաղաքացիական ակտիվություն ցուցաբերած անձանց/գործիչներին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Մահացել է «Թրանսփարենսի ինթերնեշնլ» հակակոռուպցիոն կենտրոնի ղեկավար Ամալյա Կոստանյանը». *«Ազատ Եվրոպա/Ազատություն» ռադիոկայան*. Վերցված է 2021 թ․ մարտի 14-ին.
2. 1 2 3 4 5 6 7  Ամալյա Կոստանյան, ԹԻՀԿ հիմնադիր նախագահ
3. ↑  «Transparency International mourns loss of Amalia Kostanyan, Chair of…». *Transparency.org* (անգլերեն). Վերցված է 2021 թ․ մարտի 14-ին.
4. ↑  Ecolur. «Ամալյա Կոստանյանի անվան 2018 թ-ի մրցանակը շնորհվեց «Ռեստարտ» ուսանողական նախաձեռնությանը և Ամուլսարի պահապաններին - Ecolur». *www.ecolur.org* (անգլերեն). Վերցված է 2021 թ․ մարտի 14-ին.