**Վալենտին Բորիսովիչ Բուբուկին** (ռուս.՝ Валенти́н Бори́сович Бубу́кин, ), խորհրդային ֆուտբոլիստ, Եվրոպայի գավաթի չեմպիոն (1960), ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1960), ՌՍՖՍՀ վաստակավոր մարզիչ (1990):

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Մոսկվայում։ Մանկուց զբաղվել է ֆուտբոլով, բասկետբոլով, հոկեյով և այլ մարզաձևերով։ 1947 թվականին, տասնչորս տարեկան հասակում, ընդունվել է Մոսկվայի «Կռիլյա Սովետով» ԴՅՈՒՍՇ՝ կենտրոնական հարձակվողի դիրքում։ Պատանեկան թիմում հանդես գալու հենց սկզբից ցուցադրել եմ բարձր արդյունավետություն, նպատակասլացություն արդյունքին։ Մի քանի տարի անց սկսել է հանդես գալ երիտասարդական, իսկ հետո նաև առաջին կազմի կազմում։

1952 թվականին նա միացավ Մոսկվայի ռազմաօդային ուժերի թիմին, հանդես եկավ կրկնօրինակ կազմով: 1953 թվականին հայտնվել է «Լոկոմոտիվում», որի գլխավոր մարզիչն էր Բորիս Արկադևը։ 1957 թվականին Մոսկվայի «Սպարտակի» հետ ԽՍՀՄ Գավաթի եզրափակիչ խաղում Բուբուկինը դարձավ հաղթական գոլի հեղինակ՝ 19-րդ րոպեին գրավելով դարպասը: Կանչվել է ԽՍՀՄ հավաքական։ 1958 թվականին Շվեդիայում կայացած աշխարհի առաջնությունում, որտեղ խորհրդային հավաքականը քառորդ եզրափակչում 0:2 հաշվով պարտվեց տիրուհուն, պահեստայինների նստարանին էր: 1959 թվականին դարձել է ԽՍՀՄ առաջնության արծաթե մեդալակիր։ 1960 թվականին Եվրոպայի գավաթի խաղարկությունում հանդես է եկել որպես հավաքականի հիմնական ձախ ինսայդեր։

1961 թվականին իր նախկին մարզիչ Վսևոլոդ Բոբրովի խնդրանքով տեղափոխվել է ԲԿՄԱ, մասնակցել է 20 հանդիպման, խփել է 3 գնդակ։ Առաջնության ավարտից հետո վերադարձել է «Լոկոմոտիվ» 1962 թվականի ամռանը։ Այդ ժամանակից ի վեր թիմի կազմում անցկացրել է ևս 118 հանդիպում և խփել 31 գնդակ։ Զուգահեռ սովորել է որպես ֆուտբոլային մարզիչ։

Կարիերան ավարտելուց հետո Բուբուկինն աշխատել է խորհրդային այնպիսի թիմերի գլխավոր մարզիչ, ինչպիսիք են Մոսկվայի «Լոկոմոտիվը», Սիմֆերոպոլի «Տավրիան», Լվովի «Կարպատները»: Նաև 1978 թվականին Բուբուկինը Վիետնամի ԲԿՄԱ-ի (Հանոյ) գլխավոր մարզիչն էր։

1997 թվականից մարզել է Ռուսաստանի կառավարության «Ռոսիչ» ֆուտբոլային թիմը։

1996-1999 թվականներին աշխատել է որպես ֆուտբոլային խաղերի տեսուչ: Հանդես է եկել որպես ֆուտբոլային փորձագետ։ Հայտնի դարձան նաև հեծանիվները և անեկդոտներ Բուբուկինից, «ֆուտբոլային ակնարկ» հեռուստածրագրում կար «Բուբուկինի խոհանոցում» խորագիրը։

Մահացել է Մոսկվայում, 2008 թվականի հոկտեմբերի 30-ին, կյանքի 76-րդ տարում։ Թաղված է Վագանկովսկի գերեզմանատանը: Գերեզման Կենտրոնական ծառուղում, աջ կողմում (2 ուս.):

Միջադեպ Ինդոնեզիայում
---------------------

1950-ականների վերջին Բուբուկինը  «Լոկոմոտիվի» հետ ուղևորվեց Ինդոնեզիա, որտեղ տեղի տարբեր թիմերի հետ անցկացվեցին մի շարք ընկերական հանդիպումներ։ Դրանցից մեկում նա ծանր, հորդառատ անձրևից թաց գնդակով հարվածել է տեղի ֆուտբոլիստի գլխին, ինչի պատճառով նա անմիջապես ընկել է սիզամարգի վրա։ Հիվանդանոցում նրա մոտ արձանագրվել է կլինիկական մահ, սակայն հետագայում նա ողջ է մնացել։ Ամբողջ երկրում արագորեն տարածվեց «երկաթե ոտքով» սովետական ֆուտբոլիստի մասին լուրերը, ինչի պատճառով յուրաքանչյուր անցորդ ձգտում էր սեղմել այն՝ պարզելու, թե ինչից է այն պատրաստված: Ավելի ուշ Ինդոնեզիայում հայտնվեց «Բուբուկին» մի ամբողջ ապրանքանիշ, որի տակ արտադրվում էին հիգիենայի պարագաներ՝ ատամի մածուկ, սափրվելու կրեմ և շամպուն:

Մամուլը Բուբուկինի մասին
------------------------

> Եվ այնուամենայնիվ, սպորտի վաստակավոր վարպետ Վալենտին Բուբուկինը սովետական մարմնի օրինակ է, որը հիացմունքով և ինքնամոռաց քրտնաջան աշխատանքով նվիրվում է իր սիրելի զբաղմունքին: Այդ առումով նա լավ օրինակ է երիտասարդ խաղացողների համար:
> 
>

Ձեռքբերումներ
-------------

* Եվրոպայի չեմպիոն: 1960
* ԽՍՀՄ առաջնության արծաթե մեդալակիր: 1959
* ԽՍՀՄ գավաթակիր: 1957
* Վիետնամի չեմպիոն: 1978 (որպես մարզիչ)

### Պարգևներ

* Բարեկամության շքանշան (1997)
* Պատվո շքանշան (2003)
* «Աշխատանքային արիության համար» մեդալ (1960)
* Վիետնամի Սոցիալիստական Հանրապետության ժողովուրդների բարեկամության մեդալ
* Պատվո նշան «Ռուսաստանում օլիմպիական շարժման զարգացման գործում ունեցած վաստակի համար»
* Պատվո նշան «ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի զարգացման գործում ունեցած վաստակի համար»
* Պատվո նշան «պատվավոր երկաթուղի»

Փառքի ծառուղի

Հիշատակ
-------

* Սոչիում Դագոմիսի միկրոշրջանում տնկվել է Վալենտին Բուբուկինի հիշատակի ծառուղին։
* 2009 թվականից aյնտեղ պարբերաբար անցկացվում է Վալենտին Բուբուկինի հուշահամալիրը։
* Նրա անունն անմահացել է «Ռուսական երկաթուղիներ» մարզադաշտի Փառքի ծառուղում։

Մատենագիտություն
----------------

* Բուբուկին Վ.Բ․ կյանքի Մշտադալար դաշտ: մ. 1988: - Ռազմավարություն: — ISBN 5-9234-0026-X, 2003.
* «Նրա կողմից խփված գնդակը և այժմ թռչում է գետնից վեր»: Վալենտին Բուբուկինի հիշատակի ծառը (Կազմող, խմբագիր, համահեղինակ՝ Գագիկ Կարապետյան) - Մ.«սպորտ, մարդ», 2016, 544 էջ, նկարազարդումներ: — ISBN 978-5-906131-92-8

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Байки от Бубукина». Արխիվացված է օրիգինալից 2021-12-12-ին. Վերցված է 2021-12-12-ին. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (օգնություն)
2. ↑  Программка клуба любителей спорта ЦСКА Արխիվացված է Մարտ 23, 2022 Wayback Machine-ի միջոցով: к матчу ЦСКА — «Локомотив» (08.08.1993), с. 13—16 — Анекдоты от Бубукина
3. ↑  Бубукин, 2003, էջ 30
4. ↑  «БУБУКИН Валентин Борисович (1933 – 2008)». *moscow-tombs.ru* (ռուսերեն). Վերցված է 2022-04-07-ին. `{{cite web}}`: Cite has empty unknown parameter: `|1=` (օգնություն)
5. ↑  «Могилы знаменитостей. Бубукин Валентин Борисович (1933-2008)». *www.m-necropol.ru*. Արխիվացված է օրիգինալից 2022-04-07-ին. Վերցված է 2022-04-07-ին. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (օգնություն)
6. ↑  «Профиль на сайте «Сборная России по футболу»». Արխիվացված է օրիգինալից 2017-08-29-ին. Վերցված է 2006-07-31-ին. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (օգնություն)
7. ↑   Արխիվացված է Հուլիս 30, 2013 Wayback Machine-ի միջոցով: Журнал «Футбол» № 23, 1960 год

Արտաքին հղումներ
----------------

* Умер прославленный футболист Валентин Бубукин
* Александр Григорян, «Армянские мотивы Бубукина», газета «Ноев Ковчег» № 01 (83), январь 2004