recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Տաբեռնասի ամրոց** (իսպ.՝ Castillo de Tabernas), ավերված ամրոց ամրոց Իսպանիայի Անդալուզիա ինքնավար համայնքի Ալմերիա պրովինցիայի Տաբեռնաս մունիցիպալիտետում։ Կառուցվել է 11-րդ դարում՝ Արաբական տիրապետության շրջանում։ Կառույցն ունի մավրիտանական ոճ և տեղակայված է բարձրադիր բլրի վրա։ Կանգուն ժաման այն զբաղեցրել է ամբողջ բլուրը, սակայն այժմ պահպանվել է նրա միայն մի մասը։

Պատմություն
-----------

Այն եղել է Ալմերիայի շրջակայքի երկրորդ կարևոր միջնաբերդը և Գրանադայի ամիրայության հետ բազմաթիվ ընդհարումների պատճառ է դարձել։ Ամրոցը պատկանել է Գրանադայի ամիրա Մուհամադ XIII ազ-Զագալին։

Ամրոցը քրիստոնյաներին է հանձնվել 1489 թվականին։ Ալմերիայի պաշարման ժամանակ Կաստիլիայի, Արագոնի, Սիցիլիայի և Նեապոլի թագավորությունների տիրակալներ, ամուսիններ Ֆերդինանդը և Իզաբելան հանգրվանել են Տաբեռնասի ամրոցում։

1522 թվականին արդեն ամրոցը գտնվում էր լքված ու կիսաքանդ վիճակում։ Ըստ որոշ տվյալների Տաբեռնասի ամրոցը հանդիսացել է իսպանական Ալբայի հերցոգների ամառային նստավայրը։

1933 թվականի հունիսի 22-ին ամրոցը գրանցվել է Իսպանիայի Պատմական Ժառանգության հուշարձանների ցուցակում։ Այսօր ամրոցի մուտքն ազատ է այցելուների համար։

Տաբեռնասի ամրոցին հարում է Տաբեռնասի անապատը, որը հանդիսանում է «սպագետի-վեսթերն» ժանրի բազմաթիվ ֆիլմերի նկարահանման վայր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.
2. ↑  Անդալուսիայի մշակութային ժառանգության թվային ուղեցույց (իսպ.)
3. ↑  GeoNames — 2005.
4. ↑  Garvey, Geoff; Ellingham, Mark (2003). *The Rough Guide to Andalucia*. Rough Guides. էջ 608. ISBN 978-1-84353-068-8.
5. ↑  Путеводитель по городам и странам для путешественников: Замок Табернас
6. ↑  Пустыня Табернас - «Дикий Запад» Испании
7. ↑  Дикий Запад Серджио Леоне

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ալմերիապեդիա․ Տաբեռնասի ամրոց; almeriapedia.wikanda.es (իսպ.)
* Տաբեռնասի ամրոցի ավերակները; llave.ru Արխիվացված 2016-06-24 Wayback Machine (ռուս.)
* Պատկերասրահ; advisor.travel (իսպ.)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Տաբեռնասի ամրոց» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNE: XX4898553 · VIAF: 7912169639253296580008 · WorldCat VIAF: 7912169639253296580008 |

 |
**Մեծ Բուդդայի տաճար** կամ **Վաթ Փար Յայի** (թաի.՝ วัดพระใหญ่), արևելյան բուդդայական տաճար Թաիլանդի Կո Սամուի կղզում։

Վաթ Փար Յային Բուդդայականության կրոնի սուրբ Բուդդայի պատկերով 12 մետրանոց ոսկյա արձան է, որը տեսանելի է կղզու բոլոր բարձր կետերից։

Ունենալով ավելի քան կեսդարյա պատմություն, Մեծ Բուդդայի տաճարը և Բուդդայի արձանը համարվում են Կո Սամոյի հիմնական զբոսաշրջային տեսարժանությունը և կղզու ուղենիշը։

Բուդդայի արձան
--------------

Մեծ Բուդդայի արձանը Թաիլանդում
Մեծ Բուդդայի հարևանությամբ գտնվում է Բուդդայի ևս մեկ՝ ավելի փոքր արձան, իսկ արձանի թիկունքում կա նաև զանգերի հավաքածու։

Տաճարի ունի անիմիզմի դիզայներական տարրեր և կառուցված է բրահմինիզմի և բուդդայական ճարտարապետական ոճերի համադրությամբ։ Ինչպես Թաիլանդի մյուս բուդդայական տաճարները, այնպես էլ Վաթ Փար Յային շրջապատված է աստիճաններով։

Մեծ Բուդդայի տաճարի հարևանությամբ գործում են վաճառակետեր, որտեղ վաճառվում են Թաիլանդը ներկայացնող զբոսաշրջային իրեր և բուդդայական թալիսմաններ։

Այդտեղ գործում են նաև ռեստորանների և խանութների համալիր, որը հայտնի է Մեծ Բուդդայի ափ անունով։

Տես նաև
-------

* Բուդդայականություն
* Բամիանական Բուդդաների արձաններ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  «Մեծ Բուդդայի արձանը Կո Սամուի կղզում». *կայք*. Ասիա. Վերցված է 2013 թ․ հուլիսի 31-ին.
2. ↑  
«Արձաններ. Մեծ Բուդդայի արձան». *www.kohsamui.com*. kohsamui.com.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մեծ Բուդդայի տաճար» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
«**Սատուրնը որդուն հոշոտելիս**» (իսպ.՝ Saturno devorando a un hijo), նիդերլանդացի (ֆլամանդացի) գեղանկարիչ, բարոկկոյի արվեստի հիմնադիրներից, դիվանագետ և կոլեկցիոներ Պիտեր Պաուլ Ռուբենսի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1636-1638 թվականներին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 182,5 × 87 սմ։

Այսօր «Սատուրնը որդուն հոշոտելիս» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Պրադո թանգարանում (Մադրիդ, Իսպանիա)։

Պատմություն
-----------

«Սատուրնը որդուն հոշոտելիս» ստեղծագործությունը Իսպանիայի թագավոր Ֆիլիպ IV-ը պատվիրել է հեղինակին Տորրե դե լա Պարադայի՝ որսորդական տան համար։ Այսօր կտավը Պրադոյի թանգարանում է գտնվում։

Նկարագիր
--------

Ստեղծագործությունում ակնհայտ է Միքելանջելոյի ազդեցությունը հեղինակի՝ Ռուբենսի վրա, որն ազդվել է դեպի Իտալիա կատարած ճանապարհորդության ժամանակ։ Կտավի վերևի մասում պատկերված երեք աստղերը Սատուրն մոլորակն է, որը նկարագրել է Գալիլեո Գալիլեյը՝ նկարը ստեղծելուց մի քանի տարի առաջ։ Կենտրոնական աստղը՝ բուն մոլորակն է, իսկ մնացած երկուսը՝ Գալիլեյի կողմից նկարագրված նույն հարթության վրա գտնվող աստղերը։ Իրականում դրանք Սատուրնի այն Սատուրնի օղակն է։

Ավանդական մեկնաբանության համաձայն՝ նկարում պատկերված էր Կռոնոսը, որը վախենում էր իր զավակների կողմից տապալվել, դրա համար էլ խժռում է բոլորին։ Ի տարբերություն հունական դիցաբանության դասական սյուժեին, որտեղ խելագար Կռոնոսը կուլ է տալիս իր բարուրված երեխաներին, այստեղ խելագար Կռոնոսը պատառոտում նրանց մարմինները։

Նկարից ազդվել է նաև Գոյան՝ ստեղծելով նույնանուն կտավը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6
2. 1 2  Inv. Fernando VII, Palacio Nuevo, 1814-1818 — 1814.
3. ↑
4. ↑  «Նկարը թանգարանի կայքում».

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Սատուրնը որդուն հոշոտելիս» ստեղծագործությունը

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սատուրնը որդուն հոշոտելիս (նկար, Ռուբենս)» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDimages |

 |
Սեգորբեի

**Սեգորբեի տաճար** (իսպ.՝ Catedral de la Asunción de la Virgen), կաթոլիկ եկեղեցի Իսպանիայի Կաստելյոն պրովինցիայի Սեգորբե քաղաքում։ Տաճարը Սեգորբա-Կաստելյոնի թեմի եկեղեցական աթոռն է։ Տաճարը 1985 թվականին ստացել է փոքր բազիլիկի կոչում։

Պատմություն
-----------

Քաղաքի պարսպի դիմաց գտնվող եկեղեցին, որ մի ժամանակ մզկիթ է եղել, ամբողջապես վերակառուցվել է 1246 թվականին, վալենսիական գոթական ոճով և այնպես, որ այնտեղ արաբական ճարտարապետության հետք չի մնացել։ Այս 13-րդ դարի կառույցից մնացել են միայն արևմտյան ճակատի որոշ հատվածներ, մի քանի մատուռի կամարներ, պատեր, Սանտա Բարբարայի աշտարակը, զանգակատունը և վանքը։ Տաճարը օծվել է 1534 թվականի մայիսի 7-ին և ունի միայն մեկ խաչաթև նավ։ Վերջինս չունի տրանսեպտ և գմբեթ, բայց հենարանների միջև տեղակայված են մատուռներ։ Տաճարը կամրջով կապված է հին եպիսկոպոսական պալատի հետ։

Զանգակատունն իր խոշոր տեսքով և քառակուսի պլանով սովորաբար հիշեցնում է ռոմանական ոճ։ Տաճարը կանգնած է 36 մետր բարձրության վրա։ 
Գոթական վանքն ունի տրապիզոնաձև պլան և երկու հարկ․ ցածր հարկ այն է, որ կառուցվել է է 14-15-րդ դարերում, իսկ մյուսը՝ 15-րդ և 16-րդ դարի սկզբներին։ Գլխավոր ճակատը թվագրվում է 1665 թվականին։

16-րդ դարում պրեսբիտերիումը վերանորոգվեց Վերածննդի ոճով։ 1530 թվականին ավելացվել է նաև բարձր խորանը, որը նախագծել է Վիսենտե Խուան Մասիպը։ Եկեղեցին Լուիս Պլանեսի կողմից ձևավորվել է ֆրեսկոներով։

Եկեղեցին վերանորոգվել է 1791-1795 թվականներին նեոդասական ոճով, որի արդյունքում գոթական կառուցվածքը գրեթե վերացել է։ Եկեղեցու նավը երկարարեցվել է, և ավելացվել են նոր խորաններ։

Թանգարան
--------

Տաճարի թանգարանը պարունակում է տեղական և արտասահմանյան արվեստագետների մի շարք արվեստի գործեր, որոնք պատկանում են միջազգային գոթական ոճին, 15-րդ դարի ֆլամանդական նկարչությանը, 16-րդ դարի Վալենսիայի դպրոցին։ Ներկայացված նկարիչներից են *Jaume Mateu*, Վիսենտե Խուան Մասիպը և նրա որդին՝ Խուանը, ինչպես նաև իտալացի Դոնատելլոն։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.
2. ↑
3. ↑  Gran Enciclopèdia Catalana (կատ.) — Grup Enciclopèdia, 1968. — Vol. 21. — P. 295.
4. ↑  "Catedral de la Asunción de la Virgen". Retrieved 16 May 2011.
5. 1 2  Villanueva 1804, p. 17
6. ↑  Ruiz Amado, Ramon (1913). "Segorbe". In Herbermann, Charles. Catholic Encyclopedia. New York: Robert Appleton Company.
7. 1 2  Villanueva 1804, p. 19

Արտաքին հղումներ
----------------

* Official website Արխիվացված 2020-02-03 Wayback Machine (Իսպաներեն)
* Història de la construcció Արխիվացված 2010-02-11 Wayback Machine Pàgina Oficial de la Catedral de Sogorb. (Իսպաներեն)
* 
* Descripció del monument Արխիվացված 2008-12-05 Wayback Machine La Llum de les imatges. (Իսպաներեն)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սեգորբեի տաճար» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ կատալոնական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 7685535-1 · LCCN: n2008013838 · VIAF: 136267913, 243909781 · WorldCat VIAF: 136267913, 243909781 |

 |
**Սառա Թոնիգ** (գերմ.՝ Sarah Thonig, փետրվարի 16, 1992(1992-02-16), Մյունխեն, Գերմանիա), կինոյի և թատրոնի գերմանացի դերասանուհի, պարուհի։

Կենսագրություն
--------------

Սառա Թոնիգը ծնվել է 1992 թվականին Մյունխենում։ Առաջին անգամ խաղացել է դպրոցական թատրոնում, այնուհետև մասնակցել է Դախաուի քաղաքի սիրողական թատրոնի ներկայացումներին, հաճախել է դրամատիկական տարբեր սեմինարների։ Սիրողական թատրոնի բնագավառում աշխատել է հաշմանդամների թատերական նախագծում, 2008-2010 թվականներին Դախաուի թատրոնում հանդես է եկել տարբեր ներկայացումներում։ 2011 թվականին հաճախել է Schauspiel München-ի Ամառային թատերական ակադեմիայի տեխնիկական քոլեջ, 2015 թվականին լուսանկարչական և դերասանական դասերի է մասնակցել գերմանացի դերասանուհի Թերեսա Հարդերի մոտ։ Abitur վկայագիրն ստանալուց հետո Թոնիգը 2011-2014 թվականներին եղել է Մյունխենի Residenz թատրոնի անդամ, որտեղ մասնակցել է խոսքի վարպետության, շարժման, պարի դասընթացների։ Թատրոնում խաղացել է երկու գլխավոր դեր։ Անդամակցել է նաև «Frühlingserwachen - Live almost, die young»-ին։ 2003 թվականին սկսել է դերասանկան կարիերան, 2012 թվականից խաղացել է տարբեր հեռուստաֆիլմերում ու սերիալներում։ Ազատ ժամանակ զբաղվում է չիրլիդինգով։

Ֆիլմագրություն
--------------

### Հեռուստասերիալներ

* Salzburger Land (2014)
* Heiraten macht mich nervös (2005)
* Dahoam is Dahoam (2012)
* Lebenslänglich Mord (2012)
* Hotel 13 (2014)
* Aktenzeichen XY … ungelöst (2014)
* Alles was zählt (2014, Susi Carstens)
* Sturm der Liebe (2015, Becky McPherson)
* Der Alte (2015)
* Die Rosenheim-Cops (2015)
* Wilsberg (2017)

Թատերական ներկայացումներ
------------------------

* Katzelmacher, 2012
* DNA, 2013
* Frühlingserwachen – Live fast, die young, 2014

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Internet Movie Database — 1990.
2. 1 2  filmportal.de — 2005.
3. ↑  Interview about *Hotel 13* (in German)
4. 1 2  Sarah Thonig Profil und Vita bei Schauspielervideos.de
5. 1 2  «ROSENHEIM-COPS: Sarah Thonig (23) wirbelt als Cheerleaderin]». Bild. 2015 թ․ հոկտեմբերի 28. Վերցված է 2017 թ․ մարտի 9-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Official website Արխիվացված 2017-03-02 Wayback Machine
* Սառա Թոնիգ (անգլ.) *Internet Movie Database* կայքում
* Sarah Thonig at her agency CMA-Actors Արխիվացված 2017-03-14 Wayback Machine

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ČSFD · Filmportal · Internet Movie Database |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1073991385 · LCCN: no2019138653 · VIAF: 316876070 · WorldCat VIAF: 316876070 |

 |
**Սանտուերիի ամրոց** (իսպ.՝ Castillo de Santueri), պաշտպանական կառույց Իսպանիային պատկանող Մալյորկա կղզում (Բալեարյան կղզիներ)՝ Ֆելանիչ քաղաքում։ Տեղակայված է ժայռի գագաթին՝ ծովի մակարդակից 475 մետր բարձրության վրա։

Պատմություն
-----------

Ներկայիս ամրոցը կառուցվել է 14-րդ դարում, սակայն դրանից առաջ այդ տարածքում դեռ Հին Հռոմի ժամանակներից եղել է ամրաշինություն, որի ռազմավարական հարմար դիրքը թույլ է տվել վերահսկել ծովածոցերն ու ծովախորշերը։ Մավրերն իրենց ներդրում են ունեցել ամրոցի վերակառուցման գործում 8-13-րդ դարերում, երբ իշխել են թերակղզում։ Երբ 1231 թվականին Խայմե I թագավորն իր զորքով ներխուժել է Մայորկա, Սանտուերիի ամրոցը մավրերի համար ծառայել է որպես ապաստարան և պաշարվել է քրիստոնյաների կողմից։ Երբ վերջիններս հասկացել են, որ ամրոցն անառիկ է, դիմել են խորամանկության. նրանք կազմակերպել են խնջույք՝ երաժշտությամբ ու պարերով։ Այդպիսով շեղելով մավրերի ուշադրությունը՝ քրիստոնյաներն ամրոցի վրա հարձակվել են հակառակ կողմից։ Մի քանի մավրերի հաջողվել է փախչել ու թաքնվել քարայրում։ Քրիստոնյաները ենթադրել են, թե նրանք շուտով կմեռնեն սովից, սակայն մավրերին հաջողվել է կենդանի մնալ, քանի որ քարանձավի արևմտյան կողմում ելք կար դեպի ծովը, որտեղ նրանք ձուկ են որսացել և փրկվել սովամահ լինելուց։

Ամրոցի պատերը, որ վերակառուցվել են 1348 թվականին, ունեցել են 370 հրակնատներ։ Պահպանվել են ամրոցի տարբեր կողմերում տեղակայված երեք քառանկյուն աշտարակներ և մեկ շրջանաձև աշտարակ, որ հայտնի է որպես Խոնարհման աշտարակ։

1811 թվականին Սանտուերիի ամրոցը դարձել է մասնավոր սեփականություն։ Նրա պատերի ներսում պահպանվել են մատուռը, ալրաղացը և բանջարեղեն ու միրգ աճեցնելու համար նախատեսված հանավարները։ 1993 թվականի նոյեմբերի 30-ին ամրոցը հայտարարվել է Իսպանիայի մշակութային ժառանգության օբյեկտ և ստացել է RI-51-0008421 գրանցման համարը։ Ներկայում այն այցելությունների համար փակ է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.
2. ↑  *Bauzà P. A. S.* Gran Enciclopèdia de Mallorca (կատ.) — Promomallorca Edicions. — ISBN 84-86617-02-2
3. ↑  «castell de Santueri». *enciclopedia.cat*. Վերցված է 18 սեպտեմբերի, 2016-ին.
4. 1 2 3 4  «Замок Сантуэри: фото, описание». *votpusk.ru*. Վերցված է 18 սեպտեմբերի, 2016-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
* Սանտուերիի ամրոց. Google Maps

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սանտուերիի ամրոց» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ կատալոնական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 316732742 · WorldCat VIAF: 316732742 |

 |
**Սանտա Կատալինայի ամրոց** (իսպ.՝ Castillo de Santa Catalina), գտնվում է Սանտա Կատալինա բլրի վրա, որտեղից տեսարան է բացվում դեպի իսպանական Խաեն քաղաքը։ Այն այժմ պարադորի (շքեղ հյուրանոցի) մեկ մասնաշենքն է կազմում։

1931 թվականին ամրոցն ընդգրկվել է Իսպանիայի մշակութային ժառանգությունների ցանկում (իսպ.՝ Bien de Interés Cultural):

Պատմություն
-----------

Ամրոցը հիմնվել է 8-րդ դարում և կրել Մուրիշ անունը։ Իսկ ավելի ուշ՝ 13-րդ դարում գրավել է արաբ թագավոր Մուհամմադ իբն ալ-Ահմարը՝ Նասըրյան արքայատոհմից, ով կառուցել է նաև Ալ-Համբրա ամրոցը։ Ավելի վաղ, այն վայրում, ուր այժմ գտնվում է շքեղ պարադորը, գտնվում էր, այսպես կոչված, Հաննիբալի աշտարակը, որից որոշ հետքեր են պահպանվել։ 1246 թվականին, պաշարումից հետո Խաեն քաղաք գրավեց Ֆերդինանտ III Կաստիլիացի թագավորը (1217-1252 թթ.), ինչից հետո նա սկսեց ամրոցի ձևափոխումը, բլրի արևելյան ծայրին կառուցելով մի շինություն, որ հայտնի դարձավ Նոր Ամրոց անվամբ։ Սակայն շինարարական աշխատանքներն ընթացան Ալֆոնսո X և Ֆերդինանտ IV թագավորների օրոք։ Ամրոցն ուներ հինգ փոքր և մեկ գլխավոր աշտարակ (դոնժոն), որոնցից մեկում էլ գտնվում էր Սրբուհի Կատալինայի (Կատրին Ալեքսանդրացու) մատուռը։ Ամենավերջինը կառուցված շինություններից էր դոնժոնը, որը վեր խոյացավ Կաստիլիայի կոնեստաբլ Միգել Լուկաս դե Իրանցոյի ջանքերով։ Շինարարներն օգտագործեցին հին ամրոցի որոշ աշտարակներ ու հիմքերը, իսկ մնացածւ կամ քանդեցին, կամ տեղափոխեցին։ 1965 թվականին պարադորի (հյուրանոցի) կառուցման աշխատանքները պատճառ հանդիսացան Հին Ամրոցի քիչ թե շատ պահպանված հատվածների քանդման։ Այդ հնագույն շինության այսօր պահպանվող մնացորդները զբաղեցնում են բլրի արևմտյան ծայրը։
17-րդ դարում կատարվում էին ավելի վաղ կառուցված շինությունների նորոգումներ՝ նոր ոճով, և Սանտա Կատալինայի ամրոցն էլ անմասն չմնաց։ 19-րդ դարասկզբին Նապոլեոնյան զորքերն այստեղ կառուցեցին զինապահեստ, ախոռներ, ռազմական հիվանդանոց, վարչական շենքեր և հրետանային հարթակ։

Բլրի գագաթին կա մի հսկայական խաչ, որն, ըստ ավանդության, կանգնեցրել է Ֆերդինանտ III-ը։ Խաչի ստորին հատվածում ժայռի վրա փորագրված է բանաստեղծ Ալմենդրոս Ագիլարի «Ձոն Խաչին» սոնետը։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* Ամրոցի խաչըԱմրոցի խաչը
* Ամրոցի խաչի վրա փորագրված Ալմենդրոս Ագիլարի «Ձոն Խաչին» սոնետըԱմրոցի խաչի վրա փորագրված Ալմենդրոս Ագիլարի «Ձոն Խաչին» սոնետը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.
2. 1 2 3  Անդալուսիայի մշակութային ժառանգության թվային ուղեցույց (իսպ.)

Գրականություն
-------------

* Juan Eslava Galán (1999). *Los Castillos de Jaén*. Armilla: Ediciones Osuna. ISBN 84-89717-41-9.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սանտա Կատալինայի ամրոց» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNE: XX109543 · GND: 1087485991 · VIAF: 316732674 · WorldCat VIAF: 316732674 |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Պետրոսյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*
 Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աշոտ Պետրոսյան (այլ կիրառումներ)

**Աշոտ Սեդրակի Պետրոսյան** (ապրիլի 28, 1956(1956-04-28), Մեծավան, Կալինինոյի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ՀՀ բանակի գեներալ-մայոր (1995)։

Կենսագրություն
--------------

Աշոտ Պետրոսյանը ծնվել է 1956 թվականին Շահնազար գյուղում (այժմ՝ ՀՀ Լոռու մարզի Մեծավան գյուղ)։ 1963-1973 թվականներին ընդունվել և ավարտել է Մեծավանի միջնակարգ դպրոցը։ 1979 թվականին ավարտել է Նովոսիբիրսկի բարձրագույն ռազմաքաղաքական ուսումնարանը, 1989 թվականին՝ Մոսկվայի Վ. Ի. Լենինի անվան ռազմաքաղաքական ակադեմիան։ 1979-1991 թվականներին ծառայել է Հունգարիայում տեղակայված ԽՍՀՄ զորախմբում,Հեռավորարևելյան, Անդրկովկասյան ռազմական օկրուգներում։ 1990-1991 թվականներին եղել է Երևանի մայրաքաղաքային գնդի հրամանատարի տեղակալ։ 1991-1992 թվականներին՝ «Հատուկ գնդի», 1992-1993 թվականներին՝ դեսանտագրոհային գնդի, բրիգադի հրամանատար, 1993-1995 թվականներին՝ ՀՀ պաշտպանության նախարարի տեղակալ. 1995-1996 թվականներին՝ գլխավոր շտաբի պետի տեղակալ. 1996-1997 թվականներին՝ ռազմական ուսումնարանի (ապա՝ ինստիտուտի) պետ, 1999-2001 թվականներին՝ «Հայփոստի» գործադիր տնօրեն, 2001 թվականից՝ ՀՀ առևտրի և տնտեսական զարգացման նախարարության աշխատանքների անվտանգ կատարման և լեռնային հսկողության վարչության պետ, 2008 թվականի մայիսի 15-ից՝ ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարարության «Տեխնիկական անվտանգության ազգային կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի տնօրեն։

1991-1994 թվականներին մասնակցել է ՀՀ Նոյեմբերյանի, Տավուշի, Գորիսի, Կապանի, Մեղրիի և ԼՂՀ Շահումյանի, Լաչինի (հարավային սահմաններ) շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին, ինչպես նաև ՀՀ բանակաշինությանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2007*.

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Ղարաբաղյան ազատագրական պատերազմ (1988—1994) հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո ։*  |
**Բագրատ Իսահակի Առուշանյան** (փետրվարի 27, 1903(1903-02-27), Վերիշեն, Զանգեզուրի գավառ, Ելիզավետպոլի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հոկտեմբերի 19, 1994(1994-10-19), Մոսկվա, Ռուսաստան), խորհրդային բանակի գեներալ-լեյտենանտ (1945 թվականից)։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է փետրվարի 27-ին, Հին Գորիս (այժմ՝ Գորիսի շրջանի Վերիշեն) գյուղում։ Սովետական բանակում ծառայել է 1923 թվականից։ 1926 թվականին ավարտել է Երևանի Առուշանյան-Մյասնիկյանի անվան հայկական միացյալ ռազմական դպրոցը և ծառայության անցել Հայկական լեռնահրաձգային դիվիզիայում 1926–1932 թվականներին։ 1936 թվականին ավարտել է Ֆրունզեի անվան ռազմական ակադեմիան։ Մասնակցել է սպիտակ ֆինների դեմ մղված մարտերին 1939–1940 թվականներին։ Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ Հարավ–Արևմտյաև ռազմաճակատում եղել է 12-րդ բանակի շտաբի պետ, ապա՝ նույն ռազմաճակատի հրամանատարի տեղակալ (թիկունքի գծով)։ 1941 թվականի հոկտեմբերին նշանակվել է 56-րդ բանակի շտաբի պետ և մասնակցել Դոնի Ռոստովի ազատագրմանը։ 1943 թվականին տեղափոխվել է 1-ին Մերձբալթյաև ռազմաճակատ։ 1944 թվականի հունիսից եղել է 11-րդ գվարդիական կորպուսի հրամանատար։ Առուշանյանի զորամիավորումները հերոսական կռիվներ են եղել Բելառուսիայի, Մերձբալթիկայի ազատագրման համար, մասնակցել են Արևելյան Պրուսիայի մարտերին։ Առուշանյանը պարգևատրվել է Լենինի, Կարմիր դրոշի՝ 3, Սուվորովի և Կուտուզովի II աստիճանի շքանշաններով։ Ետպատերազմյան տարիներին ավարտել է զինված ուժերի Գլխավոր շտաբի Կ. Վորոշիլովի անվան ռազմական, ակադեմիան 1948 թվականին, ապա դասախոսել է ռազմական ակադեմիաներում։ Գրել է ռազմագիտական և ռազմապատմական հոդվածներ։ ԽՄԿԿ անդամ 1931 թվականից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1974.
2. ↑  Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան։ Հատոր Ա, Երևան 2005

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 17355 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 551)։*  |
**Սանտա Մարիա դե լա Դեֆենսիոն** (իսպ.՝ El Puerto de Santa María)՝ վանքը գտնվում է Խերես դե լա Ֆրոնտերայում (Կադիս, Իսպանիա)։ XV դարում ուշ գոթական ոճով կառուցված այս վանքը Կադիսի ամենաարժեքավոր ու նշանավոր կառույցներից է : Շինության ստեղծումը նախաձեռնել է Ալվարո Օբերտոս դե Վալետոն` խերեսցի մի ասպետ, որն այդ ժամանակ զբաղվում էր թագավոր Ալֆոնսո X-ի գլխավորությամբ 1264 թվականին արաբներից ետ գրաված տարածքների պաշտպանությամբ ու հսկողությամբ։

Պատմություն
-----------

1475 թվականին Օբերտոն տեղափոխվում է Գուադալետե գետի մերձակա տարածք` որոշելով այդտեղ Սուրբ Մարիամին (Սանտա Մարիային) նվիրված սրբավայր կառուցել։ XVII դարի վերջում եկեղեցին արդեն իր նախնական տեսքը ստացել էր, սակայն վերջնական ծրագիրը դեռ իրագործված չէր։

Հետագայում 1667 թվականին ավարտվում է եկեղեցու ճակատային մասի կառուցումը` արդեն բարոկկո ոճով :

1810 թվականին եկեղեցին զգալի վնասներ է կրում` կապված ֆրանսիական նվաճումների հետ։ Ֆրանսիական զորքի մոտենալը ստիպում է Սանտա Մարիա դե լա Դեֆենսիոնի վանականներին լքել եկեղեցին։ Վերադառնալուց հետո վերջիններս այն հայտնաբերում են գրեթե ավերված ու թալանված վիճակում։ Հետագայում, իհարկե, մենաստանը վերականգվել է ու այժմ հատուկ վերահսկողության տակ է գտնվում : Այս վանքում հայտնաբերված արվեստի արժեքավոր գործերի շարքում պետք է ընդգծել ոսկեդարի իսպանացի հայտնի գեղանկարիչ Ֆրանսիսկո դե Սուրբարանի կտավները, որոնք այժմ պահվում են Կադիսի տարբեր թանգարաններում։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  de la Torre, Fernando (2009 թ․ դեկտեմբերի 10). «La gran iglesia de El Puerto de Santa María». *El Mundo* (Spanish). Վերցված է 2013 թ․ փետրվարի 7-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
2. ↑  Luque, Francisco Gonzalez (2010 թ․ ապրիլի 2). «La Puerta del Sol de la Prioral». *Diario de Cádiz* (Spanish). Վերցված է 2013 թ․ փետրվարի 7-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
3. ↑  Luque, Francisco Gonzalez (2011 թ․ ապրիլի 12). «La Pasión en el Retablo de Benavides». *Diario de Cádiz* (Spanish). Վերցված է 2013 թ․ փետրվարի 7-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
4. ↑  «Grand Priory Church - El Puerto de Santa María». *The Michelin Green Guide*. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 4-ին. Վերցված է 2013 թ․ փետրվարի 7-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Iglesia Mayor Prioral Արխիվացված 2006-05-10 Wayback Machine en Spain.info
* Cadizpedia

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սանտա Մարիա դե լա Դեֆենսիոն» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 7577604-2 · VIAF: 247867234 · WorldCat VIAF: 247867234 |

 |
**Վելեսի համայնք** (մակեդոներեն՝ Општина Велес), երկրորդ մակարդակի վարչատարածքային միավոր Մակեդոնիայի Հանրապետության կենտրոնական հատվածում։ Վարչականորեն մտնում է Վարդարյան ստատիստիկ շրջանի կազմի մեջ։

Վարչական կենտրոնը համարվում է Վելես քաղաքը, որը նաև համայնքի խոշորագույն քաղաքն է։

Աշխարհագրություն
----------------

Վելեսի համայնքը տեղակայված է Բալկանյան թերակղզու վրա՝ Մակեդոնիայի Հանրապետության կենտրոնական հատվածում։ Զբաղեցնում է 427,45 կմ² տարածք։

Վարչական կենտրոնը Վելեսն է։ Հյուսիս-արևմուտքում սահմանակցում է Պետրովեցի, հյուսիս-արևելքում՝ Սվետի-Նիկոլեի, արևելքում՝ Լոզովոյի, հարավ-արևելքում՝ Գրադսկոյի, հարավ-արևմուտքում՝ Չաշկայի, իսկ արևմուտքում՝ Զելենկիովոյի համայնքներին։

Խոշորագույն քաղաք Վելեսից բացի վարչական միավորի կազմի մեջ մտնում են նաև 29 գյուղական բնակավայրեր։

Բնակչություն
------------

Ըստ 2002 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է 55 108 մարդ։ Նույն թվականի մարդահամարի տվյալներով բնակչության ազգային կազմը հետևյալն էր՝

* մակեդոնացիներ` 84,86 %
* բոսնիացիներ՝ 4,37 %
* ալբանացիներ` 4,17 %;
* թուրքեր` 3,13 %
* գնչուներ` 1,45 %
* սերբեր` 0,98 %
* առումիններ` 0,62 %
* այլ՝ 0,42 %

Տես նաև
-------

* Մակեդոնիայի Հանրապետության վարչական բաժանում
* Վարդարյան շրջան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Մակեդոնիայի Հանրապետության համայնքներ». *www.statoids.com*. Վերցված է 2017 թ․ մայիսի 27-ին.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Վելեսի համայնք» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000405039545 |

 |
**Նիկոլայ Ադամի Ղորղանյան** (1878, Թիֆլիս, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - փետրվարի 18, 1921(1921-02-18), Երևան, Հայկական ԽՍՀ (կացնահար սպանվել է Երևանի բանտում բոլշևիկների հրամանով թուրք մսագործի ձեռքով, թաղված է Սունդուկյանի թատրոնի զբոսայգու եղբայրական գերեզմանում)), հայ ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ։ Հայաստանի Առաջին Հանրապետության բանակի դերակալ գեներալ (26.03.1919)։

Ռուսական բանակի հեծելազորային գեներալ մայոր Ադամ Սողոմոնի Կորգանովի որդին։

Կենսագրություն
--------------

Նիկոլայ Ադամի Ղորղանյանը ծնվել է Թիֆլիսում։ Ավարտել է Միխայելովո-Վորոնեժյան կադետական կորպուսը, Նիկոլաևյան հեծելազորային ուսումնարանը, սպայական հեծելազորային դպրոցը։ Մասնակցել է առաջին համաշխարհային պատերազմին, արժանացել է գնդապետի կոչման, եղել է Արխանգելոգրադյան հեծյալ գնդի հրամանատար։ 1917 թվականին եկել է Հայաստան և ծառայության անցել Հայկական կորպուսում։ Մասնակցելով Ղարաքիլիսայի ճակատամարտին` 4 օր պահել է ռազմաճակատի կենտրոնական հատվածը։ 1918 թվականի օգոստոսի 9-ին նշանակվել է Ապարանի հեծելազորային միացյալ գնդի հրամանատար, 1919 թվականի մարտի 26-ին՝ ռազմական նախարարության հանձնարարությունների գծով գեներալի պաշտոնակատար (դերակալ գեներալ), 1920 թվականի սկզբին՝ Վաղարշապատի կայազորի պետ։ 1918-1920 թվականներին մասնակցել է Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանությանը։

1921 թվականին, հավատալով բոլշևիկների խոստմանը, չի հեռացել Հայաստանից։ Սակայն ձերբակալվել է և զոհ է գնացել կարմիր նենգությանը` բոլշևիկների հրամանով կացնահար սպանվել է Երևանի բանտում։

* Գյումրիում Ղորղանյանի տան պատին փակցված է հուշատախտակ։
* Գյումրու նախկին Սվերդլովի փողոցն անվանակոչվել է Ղորղանյանի անունով։

Պատկերասրահ
-----------

* Խաչքար Երևանի բանտում բոլշևիկների կողմից կացնահարվածներ՝ Խմբապետ Համազասպի, Նիկոլայ Ղորղանյանի, Հրանտ Տեր-Մարգարյանի, Երանոս Թարվերդյանի և Լևոն Ենգիբարյանի հիշատակինԽաչքար Երևանի բանտում բոլշևիկների կողմից կացնահարվածներ՝ Խմբապետ Համազասպի, Նիկոլայ Ղորղանյանի, Հրանտ Տեր-Մարգարյանի, Երանոս Թարվերդյանի և Լևոն Ենգիբարյանի հիշատակին
* Խաչքար-հուշարձանի ստորին հատվածըԽաչքար-հուշարձանի ստորին հատվածը
* Հուշատախտակ Գյումրիում, այն տան պատին, որտեղ ապրել է Նիկոլայ ՂորղանյանըՀուշատախտակ Գյումրիում, այն տան պատին, որտեղ ապրել է Նիկոլայ Ղորղանյանը

Գրականություն
-------------

* Տիգրան Հայազն, Գարեգին Ղազարյան։ 1000 հայազգի գեներալներ, ծովակալներ.-Ե.Հեղինակային հրատարակություն, 2009, էջ 434։ ISBN 978-9939-53-105-2
* Ներսիսյան Աիդա։ Գնդապետ Նիկոլայ Ղորղանյան։ [Հայ ազնվական տոհմերից մեկի՝ Ղորղանյանների հակիրճ պատմությունը]։ Երևան, 2002։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Նիկոլայ Ղորղանյան
**Ֆոնսեկա** (իսպ.՝ Golfo de Fonseca), նեղուց Խաղաղ օվկիանոսի արևելյան մասում, ողողում է Սալվադորի, Հոնդուրասի և Նիկարագուայի ափերը։

Անվան ծագում
------------

Ֆոնսեկա նեղուցը հայտնագործվել է 1522 թվականին իսպանացի կոնկիստադոր Խիլ Գոնսալես դե Ավիլոյի կողմից և կոչվել է իր խնամակալ, Քրիստափոր Կոլոմբոսի երդվյալ թշնամի, արքեպիսկոպոս Խուան Ֆոնսեկայի պատվին։

Ընդհանուր տեղեկություններ
-------------------------

Նեղուցի տարածքը կազմում է 3200 կմ², երկարությունը՝ 74 կմ, լայնությունը մուտքի մոտ՝ 35 կմ, առավելագույն խորությունը՝ 27 մ։ Մակընթացությունը կեսօրյա է, դրա մեծությունը մինչև 4,4 մետր է։ Ափագծի երկարությունը կազմում է 261 կմ, որից 185 կմ գտնվում է Հոնդուրասում, 40 կմ՝ Նիկարագուայում, և 29 կմ՝ Սալվադորում։

Նեղուցի ափերին տեղաբաշխված են մի շարք քաղաքներ` 
Սալվադորում՝ Լա-Ունիոն  

Հոնդուրասում՝ Սան Լորենսոն, Պուերտո-Գրանդեն, Ամապալան  
 
Նիկարագուայում՝ Պուերտո-Մորասան, Էլ Կարմենը

Խոշոր կղզիներն են՝ Էլ-Տիգրեն, Սակատ-Գրանդեն, Մեանգուերան, Մեանգուերիտան, Կոնչագուիտան։ Նեղուցը գտնվում է ակտիվ սեյսմիկ գոտում, նրա կղզիներում և ափերին հաճախ երկրաշարժեր են լինում։ Նեղուցի մուտքի մոտ՝ ափի երկու կողմերում գտնվում են կենտրոնաամերիկյան հրաբխային համակարգի մեջ մտնող Կոնչագուա և Կոնսիգուինա հրաբուխները։

Նեղուցը երկար ժամանակ նրան հարող երեք պետությունների տարածքային վեճերի պատճառ էր և միայն 1992 թվականին, Միջազգային դատարանի որոշմամբ հաջողվեց հաշտության հասնել։ Մեանգուերա, Մեանգուերիտա, Կոնչագուիտա կղզիների նկատմամբ հսկողության իրավունքը ստացավ Սալվադորը, Էլ-Տիգրե և Սակատ-Գրանդե կղզիները հասան Հոնդուրասին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  РИА Новости Экология «В заливе Фонсека за сутки зафиксировано 691 землетрясение»

Արտաքին հղումներ
----------------

* UNESCO
* *Land, Island and Maritime Frontier Dispute (El Salvador/Honduras: Nicaragua intervening)* Արխիվացված 2014-03-05 Wayback Machine, International Court of Justice case registry
* *Application for Revision of the Judgment of 11 September 1992 in the Case concerning the Land, Island and Maritime Frontier Dispute (El Salvador/Honduras: Nicaragua intervening) (El Salvador v. Honduras)* Արխիվացված 16 Նոյեմբեր 2014 Wayback Machine, International Court of Justice case registry

Աղբյուրներ
----------

* Фонсека (залив) — статья из Большой советской энциклопедии.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ֆոնսեկա (նեղուց)» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · GeoNames · GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 315526219 · WorldCat VIAF: 315526219 |

 |
**Մաուրից Էշերի թանգարան** (հոլ.՝ Escher in Het Paleis, որը բառացի թարգմանած նշանակում է «Էշերը ցուցադրման պալատում»), նիդերլանդացի նշանավոր նկարիչ, գրաֆիկական հանրահայտ աշխատանքների հեղինակ Մաուրից Էշերի կյանքի և ստեղծագործության արտացոլմանն ու լուսաբանմանը նվիրված մշակութային օջախ Նիդերլանդներում՝ Հաագա քաղաքում։ Գտնվում է 18-րդ դարում կառուցված Լանգե Վորհաուտ պալատում (*Lange Voorhout Paleis*), որն ավելի քան երեսուն տարի մայր թագուհի Էմմայի համար ծառայել է որպես ձմեռային բնակարան ու նստավայր։ Թանգարանը բացվել է 2002 թվականի նոյեմբերի 16-ին։ Նրա հավաքածուում ներառված են նկարչի առավել հայտնի գրաֆիկական աշխատանքները։

Առաջին հարկում ներկայացված են նրա վաղ շրջանի գործերը, վիմագրության (լիտոգրաֆիայի) բնագավառում կատարած փորձերը, երկրաչափական սյուժեներով առաջին աշխատանքները։ Երկրորդ հարկում ցուցադրված են նկարչի առավել հսայտնի ստեղծագործությունները, դրանց համար նրա արած ճեպանկարները, էսքիզները։ Այստեղ նաև փաստավավերագրական կինոնկար է ցուցադրվում արվեստագետի կյանքի ու գործունեության մասին։ Երրորդ հարկը ծառայում է զվարճանքի և ուսումնական նպատակների։ Այստեղ կազմակերպվում են խաղեր, անցկացվում թեստային մրցույթներ Մաուրից Էշերի և այլ արվեստագետների կյանքի ու ստեղծագործության մասին։ Թանգարանի այցելուների հատուկ ուշադրությանն են արժանանում էլեկտրական յուրօրինակ ջահերը, որոնք Մաուրից Էշերի ստեղծագործությունների մոտիվներով պատրաստել է ռոտերդամցի նկարիչ
Հանս վան Բենտեմը։

2015 թվականին զանգվածային որոշ լրատվամիջոցներում հրապարակումներ եղան, որ թանգարանում ցուցադրված աշխատանքներից շատերը ոչ թե բնօրինակներ են, այլ կրկնօրինակումներ, որոնք իրականացվել են սկանավորման եղանակով և հենց այնպիսի թղթի վրա, ինչպիսին սովորաբար գործածել է վարպետը։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Տես նաև
-------

* Մաուրից Կոռնելիս Էշեր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Escher in het Paleis». Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ դեկտեմբերի 4-ին. Վերցված է 2008 թ․ սեպտեմբերի 25-ին.
2. ↑  Voon, Claire (25 September 2015), «Expert Says M.C. Escher Museum Is Full of Replicas», *Hyperallergic*.
3. ↑  *Escher museum under fire for displaying copies of the artist's work*, Canadian Broadcasting Corporation, 25 September 2015.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Թանգարանի պաշտոնական կայքէջը

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մաուրից Էշերի թանգարան» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: no2014013627 · VIAF: 307458087 · WorldCat VIAF: 307458087 |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սան Միգելի ամրոց (այլ կիրառումներ)

**Սան Միգելի ամրոց** (իսպ.՝ Castillo de San Miguel), պաշտպանական կառույց Իսպանիայի հարավում՝ Անդալուզիա ինքնավար համայնքի Գրանադա պրովինցիայի Ալմունյեկար քաղաքում։ Տեղակայված է քաղաքի հին պարիսպների ներսում՝ Սան Միգել Սերո լեռան վրա։

1993 թվականի հունիսի 22-ին Սան Միգելի ամրոցը հայտարարվել է մշակութային հուշարձան և ստացել է RI-51-0007730 գրանցման համարը։

Պատմություն
-----------

Ներկայիս ամրոցի տարածքում առաջին ամրաշինությունները կառուցվել են մ.թ.ա. 1-ին դարում փյունիկեցիների ու հին հռոմեացիների կողմից։ Սակայն միայն Իսպանիայի՝ մավրերի տիրապետության տակ գտնվելու ընթացքում (8-րդ դար) է Ալմունյեկարի բերդը դարձել անառիկ ամրոց, որ ունեցել է 40 աշտարակներ ու երեք մեծ դարպասներ։ Մավրերը քաղաքում կառուցել են բազմաթիվ տներ ու ճանապարհներ, զարգացրել են ձկնորսությունը և նրանց շնորհիվ քաղաքում տարածվել է եղեգի մշակումը։ Ալմունյեկարի ամրոցը նրանք դարձրել են իրենց հենարանն այդ տարածաշրջանում, իսկ Գրանադայում Նասրիդների իշխանության ժամանակ (13-րդ դար) ամրոցն օգտագործվել է որպես ծովափնյա նստավայր։ 1489 թվականին ամրոցը գրավվել է քրիստոնյաների կողմից. արաբների պարտության ու Ալմունյեկարի հանձնման առթիվ խաչ է տեղադրվել Պենյոն դել Սանտո լեռան վրա՝ հին նավահանգստի մուտքի մոտ։ Քրիստոնյաները վերակառուցել են Ալմունյեկարի ամրոցը, ամրացրել այն ու կոչել Միքայել հրեշտակապետի պատվին։

19-րդ դարի սկզբին բրիտանական զորքերը, փորձելով ազատագրելով Ալմունյեկար քաղաքը նապոլեոնյան բանակից, գնդակոծել են քաղաքն ու Սան Միգելի ամրոցը՝ հասցնելով մեծ վնաս և ավերելով ամրոցի ներքին բազմաթիվ շինություններ։ Այն բանից հետ, երբ ֆրանսիացիները հանձնվել են, բրիտանացիերը ցանկացել են ամբողջովին ավերել ամրոցը, սակայն դա նրանց չի հաջողվել, քանի որ մինչ այդ նրանց բերած վառոդը թրջվել էր։ Սակայն դրանից հետո Սան Միգելի ամրոցն այլևս ռազմական նպատակներով չի օգտագործվել։ 1830 թվականին՝ Ալմունյեկարում խոլերայի համաճարակից հետո, ամրոցում տեղավորվել է քաղաքային գերեզմանատունը, որ գործել է մինչև 1986 թվականը։ Հետագայում ամրոցում անցկացվել են վերակառուցման աշխատանքներ։

Ներկայում պահպանվել են լայն խրամն ու Կաստիլո դե Սան Միգել ախով կամուրջը, ինչպես նաև հրակնատներ ունեցող ատամնաշարավոր պատերը։ Իսկ ներսում կառուցված գլխավոր աշտարակը՝ դոնժոնը, քանդվել է։ Ամրոցի ներսում՝ 18-րդ դարում նեոկլասիցիզմի ոճով կառուցված տաղվարում, գործում է ոչ մեծ թանգարան, որտեղ ցուցադրվում են հնագիտական իրեր, օրինակ՝ թնդանոթներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.
2. 1 2 3  Անդալուսիայի մշակութային ժառանգության թվային ուղեցույց (իսպ.)
3. 1 2 3  «Սան Միգել ամրոց». *votpusk.ru*. Վերցված է 21 սեպտեմբերի, 2016-ին. (ռուս.)
4. ↑  «San Miguel Castle and Archaeological Museum». Almuñécar Today. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հունվարի 8-ին. Վերցված է 6 հունվարի, 2014-ին.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սան Միգելի ամրոց (Ալմունիեկար)» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
Սալոնիկի սպիտակ աշտարակը
**Սալոնիկի Սպիտակ աշտարակ** (հուն․՝ Λευκός Πύργος), ճարտարապետական հուշարձան և թանգարան, որը գտնվում է Հունաստանի Սալոնիկ քաղաքում :

Չնայած նրան, որ աշտարակը կոչվում է *«սպիտակ»*, այն ունի գոմեշի կաշվի գույն։ Սպիտակ աշտարակը գտնվում է Սալոնիկի Հաղթանակի փողոցի վրա՝ Եգեյան ծովի Թերմայկոս ծոցի վրա։ Աշտարակի ներսում գործում է բյուզանդական թանգարան։ Սպիտակ աշտարակը համարվում է Սալոնիկի գլխավոր տեսարժան վայրերից մեկը։ Աշտարակից ոչ հեռու գտնվում է «Մակեդոնիա Պալաս» հյուրանոցը։

Սալոնիկի Սպիտակ աշտարակը թուրքերի կողմից կառուցվել է, որպես պաշտպանական ամրություն։ Սկզբնական շրջանում այն եղել է տխրահռչակ բանտ և մի վայր, որտեղ կատարվել են զանգվածային մահապատիժներ։ Այն բանից հետո, երբ Սալոնիկն անցավ Հունաստանի տիրապետության տակ *«արյունոտ աշտարակը»* կոչվեց «սպիտակ աշտարակ»։ Ներկայումս այն համարվում է քաղաքի գլխավոր խորհրդանիշը, որը խորհրդանշում է Մակեդոնիա երկրամասի ինքնիշխանությունը։

Պատմություն
-----------

Աշտարակը կառուցվել է այն բանից հետո, երբ օսմանյան թուրքերը 1430 թվականին գրավեցին Սալոնիկ քաղաքը։ Մեզ հայտնի է, որ աշտարակի շինարարակն աշխատանքներն ընթացել են Մուրադ II սուլթանի կառավարման տարիներին։

1912 թվականին օսմաներեն լեզվով գրված արձանագրության մեջ նշվում է, որ շինարարական աշխատանքներն ընթացել են 1535-1536 թվականներին։

Պատմաբան Ֆրանց Բաբինգերը նշում է, որ աշտարակը կառուցվել է օսմանյան մեծանուն ճարտարապետ Սինանի կողմից, ով հայտնի է շատ ամրությունների նախագծմամբ։ Նա նախագծել է հատկապես ալբանական Վլորա նավահանգստում նմանատիպ աշտարակների հատակագծեր։

Մեկ այլ աղբյուրում նշվում է, որ հնարավոր է, թե Սպիտակ աշտարակը կառուցվել է 12-րդ դարում՝ բյուզանդացիների կողմից։ Տարբեր ժամանակներում աշտարակը օսմանցիների համար ծառայել է որպես բերդ, զորանոց և բանտ։ 1826 թվականին սուլթան Մահմուդ II-ի հրամանագրով հարյուրավոր բանտարկյալներ մահվան են դատապարտվել և սպանվել հենց այստեղ։

Այն ստացել է «արյունոտ աշտարակ» կամ «կարմիր աշտարակ» անվանումը։ Դարեր շարունակ աշտարակը Սալոնիկի պատերի մաս էր կազմում։ Այն առանձնացավ այն բանից հետո, երբ 1918 թվականին Բալկանյան առաջին պատերազմի հետևանքով այն քանդվեց։

Այդ պահից հետո աշտարակը ձեռք է բերել ներկայիս անվանումը։ 1913 թվականի մարտին աշտարակի մոտակայքում սպանվել է Հունաստանի թագավոր Գեորգի I-ը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Smith, Helena (1992 թ․ հունվարի 31). «Gamble of the Macedonia Gambit». *The Guardian*. Guardian Newspapers. էջ 23.
2. ↑  Karakasidou, Anastasia; R Brian Ferguson (2003). *The State, Identity and Violence*. Routledge. էջ 202. ISBN 0-415-27412-5.
3. ↑  Borza, Eugene N.; Titchener, Frances B.; Moorton Jr. Richard F. (1999). *The Eye Expanded: Life and the Arts in Greco-Roman Antiquity*. University of California Press. էջ 256. ISBN 0-520-21029-8.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սպիտակ աշտարակ (Սալոնիկ)» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1076934366 · LCCN: sh2016000274 · NLG: 61563 · VIAF: 144823938 · ULAN: 500309591 · WorldCat VIAF: 144823938 |

 |

|  |
| --- |
| 
  **Հունաստան**   **Պատմություն**   **Ճարտարապետություն**
 |
Սալոնիկի նավահանգիստը քաղաքի համայնապատկերի ֆոնին
**Սալոնիկի նավահանգիստ** (հունարեն՝ Λιμάνι της Θεσσαλονίκης), Հունաստանի և Եգեյան ծովի խոշորագույն նավահանգիստներից մեկը, որը տարեկան կատարում է շուրջ 16 միլիոն տոննա ծավալով ծովային բեռնափոխադրումներ։ Որպես ազատ տնտեսական գոտի՝ Սալոնիկի նավահանգիստը հանդիսանում է միջանցիկ գոտի Բալկանների և Հարավային Եվրոպայի միջև։

Սալոնիկի նավահանգիստը երկրորդ խոշորագույն ծովային նավամատույցն է Հունաստանում։ Այսպիսով՝ Հունաստանի խոշորագույն նավահանգիստը շարունակում է մնալ Աթենքին հարակից Պիրեյոսի նավահանգիստը։

Վիճակագրություն
---------------

2007 թվականին Սալոնիկի նավահանգսի կատարած բեռնափոխադրումների ընդհանուր ծավալը կազմում է 14,373,245 տոննա։ Այս ցուցանիշը Սալոնիկի նավահանգիստը դարձնում է երկրորդ խոշորագույն ծովային նավահանգիստն ամբողջ Հունաստանում։

**2007-2008 թվականների վիճակագրություն**| Տարի | 2007 | 2008 |
| --- | --- | --- |
| ցեմենտ | 871,936 | 810,311 |
| Հեղուկ նավաբեռ | 7,618,622 | 7,347,922 |
| Չոր նավաբեռ | 7,740,920 | 6,215,012 |
| Անոթներ | 408,212 | 222,824 |
| **Ընդհանուր** | **16,231,478** | **14,373,245** |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Սալոնիկի նավահանգիստը վերածվել է ազատ տնտեսական գոտու» (PDF). *hradf.com*. Հունական Հանրապետության ակտիվների զարգացման հիմնադրամ. 2014 թ․ ապրիլի 14. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2015 թ․ մայիսի 9-ին. Վերցված է 2016 թ․ ապրիլի 9-ին.
2. ↑  Սալոնիկի նավահանգստի բեռնափոխադրումների ծավալային բաժինը Արխիվացված 2019-06-16 Wayback Machine, լրատվություն և մամուլ, նորություններ Հունաստանից
3. ↑  Սալոնիկի նավահանգստի կատարած բեռնափոխադրումների վիճակագրությունը

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սալոնիկի նավահանգիստ» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |

|  |
| --- |
| 
  **Հունաստան**   **Եվրոպա**   **Եվրոպական միություն**
 |
**Ռուդոլֆ Ցվետկո** (սլովեներեն՝ *Rudolf Cvetko*. նոյեմբերի 17, 1880(1880-11-17) կամ 1880, Կրան, Կրայնա դքսություն, Ավստրո-Հունգարիա - դեկտեմբերի 15, 1977(1977-12-15) կամ 1977, Լյուբլյանա, Սլովենիայի Սոցիալիստական Հանրապետություն, ՀՍՖՀ), սլովենիացի նախկին սուսերամարտիկ, ով հաջողությամբ մասնակցել է 1912 թվականին Շվեդիայի մայրաքաղաք Ստոկհոլմում անցկացված ամառային օլիմպիական խաղերին։ Նա դարձել է օլիմպիական խաղերին մասնակցելու իրավունք ստացած և օլիմպիական մեդալ նվաճած առաջին սլովենիացի մարզիկը։ Օլիմպիադայում հանդես է եկել Ավստրիայի թրասուսերակիրների թիմում և նրա կազմում արժանացել արծաթե մեդալի (առաջին տեղը գրավել և ոսկե մեդալով պարգևատրվել են հունգարացի մարզիկները)։

Կենսագրություն
--------------

Ռուդոլֆը ծնվել է Սենոժեչե քաղաքում, սլովենիացի ոստիկան Յանեզ Ցվետկոյի ընտանիքում։ Մանուկ հասակում ընտանիքով տեղափոխվել է Լյուբլյանա, որտեղ էլ նա ավարտել է տարրական դպրոցը։ Միջնակարգն ավարտել է Տրիեստում, այնուհետև 13 տարի ծառայել Զագրեբում տեղակայված 16-րդ հունգարական (խորվաթական) հետևակային գնդում, արժանացել լեյտենանտի զինվորական կոչման։ 1904 թվականից սկսել է զբաղվել մարզական սուսերամարտով, 1905 թվականին դարձել սուսերամարտի հրահանգիչ, 1908 թվականին՝ մարզաձևի հիմնական մարզիչ։ 1912 թվականին մասնակցել է օլիմպիական խաղերին։ Բանակից զորացրվելուց հետո դասավանդել է Գորիցայի պետական դպրոցում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկզբից դարձյալ զորակոչվել է, աչքի ընկել մարտերում, ստացել կապիտանի կոչում, պարգևատրվել «Մարտական ծառայությունների համար» բրոնզե մեդալով։

Առաջին աշխարհամարտից հետո ծառայության է անցել ոստիկանությունում, որտեղ 1926 թվականին արդեն գնդապետի կոչում ուներ։ Թոշակի է անցել, ղեկավարել «Իլլիրիա» մարզական ակումբի սուսերամարտի բաժինը։ Երկրորդ համաշխարհայինից հետո երիտասարդ մարզիկներ է պատրաստել «Տաբոր» մարզական ակումբում, միաժամանակ աշխատել Սլովենիայի սուսերամարտի միությունում։ Բացի այդ, Լյուբլյանայում գործող թատերական արվեստների ակադեմիայում և ֆիզիկական կուլտուրայի ինստիտուտում աշխատել է որպես սուսերամարտի հրահանգիչ։ Բեղմնավոր աշխատանքի համար արժանացել է բազմաթիվ պարգևների։

2012 թվականին Ռուդոլֆ Ցվետկոյին, հետմահու, պավավոր անկյուն են հատկացրել սլովենական սպորտի հերոսների սրահում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  Չեխիայի ազգային գրադարանի կատալոգ
2. ↑  «Rudolf Cvetko». *Olympedia*. Վերցված է 2021 թ․ մայիսի 16-ին.
3. ↑  «Rudolf Cvetko Olympic Results». *sports-reference.com*. Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ ապրիլի 22-ին. Վերցված է 2010 թ․ ապրիլի 5-ին.

Գրականություն
-------------

* Enciklopedija Slovenije, s.v. »Cvetko, Rudolf«
* Rudolf Cvetko : zbornik, ur. Tomaž Pavlin, Pomembne osebnosti slovenskega športa, ur. Rajko Šugman (Ljubljana, 2002).

Արտաքին հղումներ
----------------

* + Rudolf Cvetko Olympic medals and stats
* Профиль на сайте Databaseolympics.com (անգլ.)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ռուդոլֆ Ցվետկո» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | CONOR: 31793251 · NKC: js20211111455 · VIAF: 77154440097135341322 · WorldCat VIAF: 77154440097135341322 |

 |
**Սուսեդգրադ** (խորվ.՝ *Susedgrad*), միջնադարյան բերդ, որի ավերակները պահպանվել են Խորվաթիայի մայրաքաղաք Զագրեբի մերձակայքում։ Համարվում է Խորվաթիայի Հանրապետության պատմա-մշակութային ժառանգության օբյեկտ և ենթակա է պետական պահպանության։

Պատմություն
-----------

Բերդը կառուցվել է ռազմավարական տեսակետից կարևոր վայրում՝ Մեդվեդնիցա սարի հարավարևմտյան լանջին, Մեդվեդգրադ և Սամբոր քաղաքների մոտ։ Հնագիտական պեղումների արդյունքում բերդի տարածքում հայտնաբերվել է զինվորի դամբան՝ երկաթե թրով և այն գոտուց կախելու համար նախատեսված բրոնզե կանթով։

Պատմական փաստաթղթերում Սուսեդգրադն առաջին անգամ հիշատակվել է 1316 թվականին, հունգարա-խորվաթական թագավորության միապետ Կարլ Ռոբերտի ընծայագրում, որով բերդը նվիրվել է ֆեոդալներից մեկին։ Հետագայում բերդի տերերն են դարձել ազնվականական տարբեր տոհմերի ներկայացուցիչներ, որոնցից առավել հայտնին Ֆրանյո Տահին էր։

1530 թվականին թուրքերի ներխուժման վտանգի պատճառով բերդը վերակառուցվել է, ավելի ամրացվել։ 1573 թվականին հայտնվել է գյուղացիական ապստամբության կենտրոնում։ XVII դարում հրդեհի ճարակ դառնալու պատճառով լքվել է, ժամանակի ընթացքում վերածվել ավերակների։ Ռազմավարական նշանակությունը կորցնելու պատճառով հետագայում չի վերականգնվել։

XX դարի 30-ական թվականներին մշակվել է բերդը վերակառուցելու և այն իր շրջակայքով զբոսաշրջային գոտու վերածելու նախագիծ, բայց այդ նախագիծը չի իրականացվել։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Ministarstvo kulture Republike Hrvatske - KULTURNA BAŠTINA - Registar kulturnih dobara». www.min-kulture.hr. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ սեպտեմբերի 23-ին. Վերցված է 2018 թ․ սեպտեմբերի 23-ին.
2. ↑  Zagreb, Stari grad Susedgrad u Podsusedu, Oznaka dobra: RZG-0086-1969. pristupljeno 11. rujna 2014.
3. ↑
4. ↑  «Susedgrad» (խորվաթերեն). www.medvednica.info. Վերցված է 2018 թ․ սեպտեմբերի 23-ին.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սուսեդգրադ» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | NKC: ge1144031 · VIAF: 239190908 · WorldCat VIAF: 239190908 |

 |
**Ֆելիքս ֆոն Բոթմեր** (գերմ.՝ Felix von Bothmer, դեկտեմբերի 10, 1852(1852-12-10), Մյունխեն, Բավարիա - մարտի 18, 1937(1937-03-18), Մյունխեն, Նացիստական Գերմանիա), գերմանացի ռազմական գործիչ, գեներալ, Հարավային բանակի հրամանատար (1915-1917)։

Կենսագրություն
--------------

Ֆելիքս ֆոն Բոթմերը ծնվել է 1852 թվականի դեկտեմբերի 10-ին Մյունխենում` գերմանացի գեներալ կոմս Մաքս ֆոն Բոտմերի և նրա կնոջ Լաուրա ֆոն Ռեյխերտի ընտանիքում։ 1871 թվականին մտել է բավարական բանակ և հետագա քառասուն տարվա ընթացքում ծառայել բավարական ռազմական նախարարությունում ու բավարական գլխավոր շտաբում, 3 տարի ծառայել է Բեռլինում, Գլխավոր շտաբում, 1910 թվականից եղել է հետևակի գեներալ։ 1914 թվականի նոյեմբերի 30-ին նշանակվել է 6-րդ բավարական պահուստային դիվիզիայի հրամանատար, 1915 թվականի մարտի 22-ին` 2-րդ բավարական պահուստային կորպուսի հրամանատար (1915 թվականի մայիսից վերանվանվել է Բոտմերի կորպուս), որը պաշտպանում էր Կարպատյան լեռների ոլորանները, ռուսական բանակի հարձակումներից։ Շուտով նշանակվել է Հարավային բանակի հրամանատար և մարտերի ընթացքում 1915 թվականի փետրվարի 5-ից մինչև ապրիլի 9-ը գրավել է Ջվինուվ լեռնաշղթան։ 1915 թվականի հուլիսի 7-ից մինչև 1917 թվականը եղել է Հարավային բանակի հրամանատար։ 1917 թվականի հուլիսին ետ է մղել ռուսական բանակի հարձակումը, գեներալ Բրուսիլովի գլխավորությամբ։ 1917 թվականին նշանակվել է 19-րդ բանակի հրամանատար Լոթարինգիայում։ 1918 թվականի ապրիլին կոչումը բարձրացել է մինչև գեներալ-գնդապետ։ Ավելի ուշ 1918 թվականի նոյեմբերից մինչև դեկտեմբեր աշխատել է որպես խորհրդական բավարական ռազմական նախարարությունում։ Պաշտոնաթող է եղել 1918 թվականին, մահացել է Մյունխենում 1937 թվականի մարտի 18-ին։ .

Գրականություն
-------------

* Залесский К. А. Кто был кто в Первой мировой войне. — М.: АСТ; Астрель, 2003. — 896 с. — 5000 экз. — ISBN 5-17-019670-9 (ACT); ISBN 5-271-06895-1 (Астрель).

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #116267542 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Биография Феликса фон Ботмера на сайте «Хронос»
* Биография

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ֆելիքս ֆոն Բոթմեր» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Treccani |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 160589175 · GND: 116267542 · ISNI: 0000000021381552 · NLP: a0000002514683 · NUKAT: n2016175990 · VIAF: 47509391 · WorldCat VIAF: 47509391 |

 |

 |