**Մարիանա Իսկանդեր** (/ˌmæriˈænə ɪˈskændər/, արաբ․՝ ماريانا إسكندر‎‎, սեպտեմբերի 1, 1975(1975-09-01), Կահիրե, Եգիպտոս), Եգիպտոսում ծնված ամերիկացի սոցիալական ձեռնարկատեր և իրավաբան։ 2022 թվականին կդառնա Վիքիմեդիա հիմնադրամի գլխավոր գործադիր տնօրենը։ Իսկանդերը *Harambee Youth Employment Accelerator*-ի գլխավոր գործադիր տնօրենն է և *Planned Parenthood Federation of America*-ի նախկին գլխավոր գործադիր տնօրենը Նյու Յորքում։

Վաղ կյանք և կրթություն
----------------------

Մարիանա Իսկանդերը ծնվել է Եգիպտոսի Կահիրե քաղաքում, որտեղ նա ապրել է մինչև չորս տարեկանում ընտանիքի հետ ԱՄՆ արտագաղթելը։ Նրա ընտանիքը հաստատվել է Տեխասի Ռաունդ Ռոք քաղաքում։ Իսկանդերը 1997 թվականին ավարտել է Ռայսի համալսարանը սոցիոլոգիայի գիտական աստիճանով (բակալավր)` նախքան 1999 թվականին Օքսֆորդի համալսարանի մագիստրոսի կոչում ստանալը՝ որպես Հռոդոսի կրթաթոշակառու, որտեղ նա հիմնադրել է Հռոդոսի կանանց ասոցիացիան։ 2003 թվականին ավարտել է Եյլի իրավունքի դպրոցը։

Գործունեություն
---------------

Օքսֆորդն ավարտելուց հետո Իսկանդերն սկսել է իր կարիերան ՄակՔինզի ընկերությունում` որպես թղթակից անդամ։ Եյլի իրավունքի դպրոցն ավարտելուց հետո Իսկանդերն աշխատակցել է Դայան Պ. Վուդին Չիկագոյի Յոթերորդ շրջանի վերաքննիչ դատարանում։ Այնուհետև նա ծառայել է որպես Ռայսի համալսարանի նախագահ Դեյվիդ Լիբրոնի խորհրդական։ Երկու տարի անց Իսկանդերը թողել է իր աշխատանքը Ռայսում՝ ստանձնելով Նյու Յորքի *Planned Parenthood Federation of America*-ի գլխավոր օպերացիոն տնօրենի պաշտոնը։ Նա նաև աշխատել է ռազմավարության խորհրդատու W. L. Gore & Associates-ում, ինչպես նաև իրավաբան Նյու Յորքի *Cravath, Swaine & Moore* և Հյուսթոնի *Vinson & Elkins* ընկերություններում։

*Planned Parenthood*-ում աշխատելուց հետո Իսկանդերը 2012 թվականին սկսել է աշխատել Հարավային Աֆրիկայի *Harambee Youth Employment Accelerator* կազմակերպությունում՝ որպես գլխավոր գործադիր տնօրեն մինչև 2013 թվականին նրա գլխավոր գործադիր տնօրեն (CEO) դառնալը (նրա ներկայիս պաշտոնը)։ *Harambee*-ն կենտրոնացած է գործատուներին առաջին անգամ աշխատող աշխատողների հետ կապելու վրա՝ երիտասարդների գործազրկությունը նվազեցնելու և աշխատանքի պահպանումը մեծացնելու համար։ Իսկանդերը ցանկանում է, որ գործատուները դիտեն առաջին անգամ աշխատողներին աշխատանքի ընդունելն ու պահելը ոչ թե որպես բարեգործություն, այլ որպես տաղանդ։ Հեշտությամբ փոխատեղելի աշխատողների մեծ խումբ ստեղծելով և ապացուցելով, որ երիտասարդները կարող են հաջողությամբ աշխատել այս մեթոդով՝ *Harambee*-ն կարողացել է մեծացնել նրանց ջանքերն ու արդյունավետությունը։ Նրա՝ գլխավոր գործադիր տնօրեն լինելու ընթացքում շահույթ չհետապնդող կազմակերպությունը 2019 թվականի հունիսի դրությամբ 100.000 երիտասարդ աշխատողների կապել է աշխատանքի հնարավորությունների հետ` համագործակցելով 500 բիզնեսի հետ։

2021 թվականի սեպտեմբերի 14-ին Իսկանդերը նշանակվել է Վիքիմեդիա Հիմնադրամի նոր գլխավոր գործադիր տնօրեն։ Նա գործի է անցնելու 2022 թվականի հունվարի 5-ին։ Նա հարցազրույցներում նշել է, որ իշխանության գալուց հետո իր առաջնահերթությունները Վիքիպեդիայի կամավոր գրողների և խմբագիրների դիվերսիֆիկացումն է և Վիքիմեդիայի Հիմնադրամի՝ տեղեկատվության հասանելիության քարոզչության առաքելության խթանումը։

Ճանաչում
--------

Իսկանդերը եղել է մի շարք մրցանակների և կրթաթոշակների դափնեկիր, ներառյալ՝ Սքոլ մրցանակ սոցիալական ձեռնարկատիրության համար և Եյլի իրավունքի դպրոցի շրջանավարտների մրցանակ։ 2002 թվականին նրան շնորհվել է Փոլ և Դեյզի Սորոսի կրթաթոշակ նոր ամերիկացիների համար, որը տրվում է ներգաղթյալներին կամ ներգաղթյալների երեխաներին, «որոնք պատրաստ են նշանակալի ներդրում ունենալ ԱՄՆ հասարակության, մշակույթի կամ իրենց ակադեմիական ոլորտում»։ Նրան շնորհվել է Ռոդսի կրթաթոշակ և Հարի Ս. Թրումենի կրթաթոշակ։ Նա նաև 2006 թվականին Ասպեն ինստիտուտի Հենրի Քրաունի կրթաթոշակառուների և նրանց Ասպենի համաշխարհային առաջնորդների ցանցի անդամ է եղել։ Harambee Youth *Employment Accelerator*-ը և նրա ղեկավարությունը արժանացել են մրցանակների և ֆինանսավորման այնպիսի կազմակերպությունների կողմից, ինչպիսիք են Սքոլ հիմնադրամը և ԱՄՆ Միջազգային զարգացման գործակալությունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2 3
3. 1 2 3 4 5
4. ↑
5. ↑
6. ↑  *Maryana Iskander, Harambee Youth Employment Accelerator*. Devex. 2019 թ․ հունիսի 18.
7. ↑  *Who's who Among Students in American Universities and Colleges*. Vol. 62. Randall Publishing Company. 1996. էջ 714.
8. 1 2 3 4 5 6  «Maryana F. Iskander, 2001». *Paul & Daisy Soros Fellowships for New Americans*. P'unk Ave. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ փետրվարի 25-ին. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 25-ին.
9. ↑  «About Our Team». *Harambee*. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ սեպտեմբերի 26-ին. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 26-ին.
10. ↑  «Conscious Companies awards applauds 2019 finalists». *IOL*. Independent Media and affiliated companies. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ փետրվարի 26-ին. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 26-ին.
11. ↑  «Harambee, Youth Employment Accelerator, winner in NGO's category». *Mail & Guardian*. Mail & Guardian Online. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ փետրվարի 26-ին. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 26-ին.
12. ↑  «Youth-owned township businesses complain of market access barriers». *IOL*. Independent Media and affiliated. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ փետրվարի 26-ին. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 26-ին.
13. ↑  Lima, Cristiano (2021 թ․ սեպտեմբերի 14). «Wikimedia taps leader of South African nonprofit as its next CEO». *Washington Post* (ամերիկյան անգլերեն). ISSN 0190-8286. Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ սեպտեմբերի 14-ին. Վերցված է 2021 թ․ սեպտեմբերի 14-ին.
14. ↑  «Wikipedia parent's new CEO wants to make it more global». *The Seattle Times* (ամերիկյան անգլերեն). 2021 թ․ սեպտեմբերի 27. Վերցված է 2021 թ․ հոկտեմբերի 8-ին.
15. ↑  Edwards, Caryn. «Yale honours CEO of South African youth employment accelerator». *The South African*. Blue Sky Publications Ltd. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ օգոստոսի 30-ին. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 26-ին.
16. ↑  «Maryana Iskander». *University of Arkansas Clinton School of Public Service Speaker Series*. Clinton School. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ փետրվարի 26-ին. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 26-ին.
17. ↑  «Maryana Iskander». *AGLN*. The Aspen Institute. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ փետրվարի 25-ին. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 25-ին.
18. ↑  «Skoll Awardees». *Skoll Foundation*. Skoll Foundation. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ մարտի 13-ին. Վերցված է 2020 թ․ մարտի 18-ին.
19. ↑  «USAID ANNOUNCES $18.4 MILLION IN SUPPORT OF CUTTING EDGE INNOVATIONS». *USAID*. USAID. Արխիվացված օրիգինալից 2019 թ․ նոյեմբերի 23-ին. Վերցված է 2020 թ․ մարտի 18-ին.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մարիանա Իսկանդեր» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · LinkedIn · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |

 |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Վիքիմեդիա Հիմնադրամի նախագծեր |
| --- |
|  |
| Վիքիգրքեր Վիքիգրքեր  · Վիքիպահեստ Վիքիպահեստ · Վիքիլուրեր Վիքիլուրեր  · Վիքիպեդիա Վիքիպեդիա  · Վիքիքաղվածք Վիքիքաղվածք Վիքիցեղեր Վիքիցեղեր  Վիքիդարան Վիքիդարան  · Վիքիլսարան Վիքիլսարան  · Վիքիբառարան Վիքիբառարան  · Մետա-Վիքի Մետա Վիքի  · Վիքիշտեմարան Վիքիտվյալներ  · ՄեդիաՎիքի ՄեդիաՎիքի  · Վիքիճամփորդ Վիքիճամփորդ |

 |