recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**«‎Գնդապետին ոչ ոք չի գրում»**‎ (ռուս.՝ «Полковнику никто не пишет»), բելառուսական «Բի-2» ռոք խմբի երգը։ Երգն ընդգրկվել է «Եղբայր 2» ֆիլմի սաունդթրեքում՝ դառնալով նրա հիմնական թեման։ Երգը զբաղեցրել է հիթ-շքերթների առաջին հորիզոնականները և լայն ճանաչում բերել խմբին։

Պատմություն
-----------

Երգի հիմքում դրվել է Գաբրիել Գարսիա Մարկեսի «Հարյուր տարվա մենություն» և «Գնդապետին ոչ ոք չի գրում» վեպերի հիման վրա գրված տեքստը։ Ելակետային բանաստեղծության հեղինակը Միխայիլ Կարասյովն է՝ Շուրայի հորեղբայրը և «Բի-2» խմբի «ստեղծագործական գուրուն»։ Միխայիլի առաջարկած տեքստը Լյովա Բի-2-ը ամբողջությամբ վերամշակել է՝ թողնելով միայն կրկներգի արտահայտությունը՝ «Գնդապետին ոչ ոք չի գրում, գնդապետին ոչ ոք չի սպասում»։ Արդյունքում ստացվել է Մելբուռնի մասին երգ, որտեղ այդ պահին ապրում էին Շուրան և Լյովան։  

> «*Большие города, пустые поезда*» արտահայտությունն ունի բացարձակապես իրական հիմք․ մենք մի գարնան գնում էինք մետրոյով (իսկ մետրոն այնտեղ ստորգետնյա չէ, այլ վերգետնյա) երեկո էր, արևն արդեն մայր էր մտել, անձրև էր գալիս, վագոնում նստած էին երկու-երեք մարդ, իսկ պատուհանից դուրս բարձրահարկ շենքեր էին․․․ Այս ամբողջ տրամադրությունը ստեղծել է այսպիսի երգ, այսպիսի տեքստ։ Երգը մենակության մասին է․․․ (Շուրա Բի-2)
> 
> 

2000 թվականին ռեժիսոր Ալեքսեյ Բալաբանովը «Եղբայրը 2» ֆիլմի համար սաունդթրեք որոնելիս ունկնդրել է ռուսական ռոք խմբերի ալբոմները, որոնք նրան առաջարկել է Միխայիլ Կոզիրյովը, և Բալաբանովի ուշադրությունը գրավել են այն ժամանակ դեռ քիչ հայտնի «Բի-2» խմբի երգերը։ «Գնդապետին ոչ ոք չի գրում» կոմպոզիցիան հնչել է ֆիլմի ավարտին «Բի-2» խմբի ելույթի ժամանակ։ Երգը թողարկվել է «Եղբայր-2» ֆիլմի սաունդթրեքի կազմում 2000 թվականի օգոստոսի 30-ին, իսկ ավելի վաղ՝ մայիսի 8-ին, ընդգրկվել է խմբի առաջին պաշտոնական ալբոմում՝ «Би-2»։

2000 թվականի հուլիսի 9-ին «Գիշերային VJ» ծրագրում «Գնդապետին ոչ ոք չի գրում» երգը կատարել է «Ագաթա Քրիստի» խումբը։ Դրանից հետո նրանք բազմիցս կատարել են այդ երգը, այդ թվում՝ «Բի-2» խմբի հետ։

Օգտագործումը ֆիլմերում
----------------------

* «Եղբայր 2» (ռեժիսոր Ալեքսեյ Բալաբանով)
* «Քույրերը» (ռեժիսոր Սերգեյ Բոդրով)
* «Զգուշացեք, մոդեռն 2» (ռեժիսորներ Աննա Պարմաս և Անդրեյ Բալաշով)
* «Դեսանտի եղբայրություն»
* «Ընտրությունների օր»
* «Ձյունե թագուհին 2։ Վերասառեցում»
* «Լապենկոյի ներսում» (սերիալ)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "История группы". Արխիվացված է the original 2014 թ․ նոյեմբերի 9-ին. Retrieved 2014 թ․ դեկտեմբերի 2. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  Большую популярность принес коллективу выход фильма «Брат-2». Раздумывая над саундтреком, режиссёр прослушал более 50 альбомов российских музыкантов, и его выбор пал именно на Би-2 // Звуки.ру, 25.05.2006
3. ↑  {{{заглавие}}} // *FUZZ* : Журнал. — 2000. — В. № 9.
4. ↑   // *Афиша Одессы* : Газета. — 2003. — В. № 15.
5. ↑  Агата Кристи - Полковнику никто не пишет (Ночной VJ)

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Գնդապետին ոչ ոք չի գրում» YouTube-ում
* Երգը խմբի պաշտոնական կայքում — bdva.ru
* Լսել երգը Allmusic-ում
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գետամեջ (այլ կիրառումներ)

**Գետամիջո վանք**, (հայտնի նաև՝ **Ծարա վանք**), 1301 թվականին կառուցված հայ առաքելական վանք Արցախի Հանրապետության Շահումյանի շրջանի Ծար գյուղում, որը գտնվել է Տրտու և Ծար գետերի միջև` հրվանդանաձև երկարած լեռնաճյուղի ավարտին։ Եղել է Ծար գյուղի չորս վանքերից մեկը։

1950-ականներին ադրբեջանցիներն հիմնահատակ ավերել են վանքը՝ քանդված քարերով կառուցելով Չրաղ գյուղի դպրոցի շենքը։ Ներկայումս դպրոցի շենքի պատերի մեջ երևում են Գետամիջո վանքի ճարտարապետական բեկորներն ու երեսապատի սրբատաշ արձանագիր քարերը։ Ադրբեջանական դպրոցի մուտքի երկու կողմերում զետեղված են առյուծների պատկերաքանդակները, որոնք ի սկզբանե համանման դիրքում եղել են Գետամիջո վանքի մուտքին։

2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմի արդյունքում նոյեմբերի 25-ին Ծար գյուղը, որտեղ գտնվել է Գետամիջո վանքը, հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Ադրբեջանը քաղաքակրթությունից դուրս, Ծար գյուղի Գետամիջո վանքն ու Չրաղ գյուղի ադրբեջանական դպրոցը". Արխիվացված է the original 2021 թ․ հոկտեմբերի 28-ին. Retrieved 2021 թ․ հունվարի 31. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  Կարապետյան, Սամվել (2017). *ԱԴՐԲԵՋԱՆԸ ՔԱՂԱՔԱԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆԻՑ ԴՈՒՐՍ*. Երևան. pp. 86, 87.
3. ↑  "Արցախը հրապարակել է Ադրբեջանի հսկողության տակ անցած համայնքների և բնակավայրերի ցանկը". *Ազատություն Ռադիոկայան*. 2020 թ․ դեկտեմբերի 10.
**Գլենդորա** (անգլ.՝ Glendora), քաղաք Կալիֆոռնիա նահանգի Լոս Անջելես շրջանում, գտնվում է Լոս Անջելեսից 37 կմ արևելք։ 2000 թվականի մարդահամարի արդյունքում բնակչության թիվը կազմել է 49 415 մարդ։ 2006 թվականի արդյունքներով՝ այդ թիվը հասել է 51 608-ի։ Քաղաքը գտնվում է Սան Գաբրիել հովտում և սահմանակից է Արևմուտքում Ազուսա և արևելքում Սան Դիմաս քաղաքներին։ Գլենդորան ունի իր ոստիկանական ուժերը, իսկ քաղաքի հանցավորության մակարդակը շատ ցածր է։

Պատմություն
-----------

Գլենդորա քաղաքը 1920 թվականին 
Իգնացիո Պալոմարեսը ստացել էր 22,340 ակր (90,4 կմ²) Սան Խոսե Ռանչոյի մրցանակ 1837 թվականին նահանգապետ Խուան Բատիստա Ալվարադոյից։ Ռանչո Սան Խոսեն ներառում էր Պոմոնա, Կլարեմոնտ, Լա Վերն, Սան Դիմաս և Գլենդորա քաղաքների ներկայիս տարածքները։

Սան Գաբրիելի լեռների ստորոտում գտնվող ժամանակակից Գլենդորը հիմնադրվել է 1887 թվականի ապրիլի 1-ին Ջորջ Ուիթկոմբի կողմից (1834-1914), որը Կալիֆոռնիա է ժամանել Իլինոյսից 1880-ականների սկզբին։ Ուիթքոմբը նաև Չիկագոյում և Իլինոյսի Ռոշել *Whitcomb Locomotive Works* ընկերության հիմնադիրն էր։ Նա նաև հորինել է ապագա քաղաքի անունը՝ իր կնոջ՝ Լեադորա Բեննետ Ուիթքոմբի (անգլ.՝ Leadora Bennett Whitcomb) անունը միավորելով «Գլեն» (անգլ.՝ Glen) բառի հետ, որը հայերեն թարգմանաբար նշանակում է «նեղ լեռնային հովիտ»։ Հենց այդ հովտում էր գտնվում Ուիթքոմբի տունը Սան Գաբրիելի ստորոտին։ 1911 թվականի նոյեմբերի 13-ին Գլենդորը ստացել է քաղաքի կարգավիճակ։

Աշխարհագրական դիրք
------------------

Գլենդորա դաունթաունը 2009-ին Կալիֆոռնիայում բնական հրդեհներից ծուխի ֆոնին
Քաղաքի ընդհանուր մակերեսը 49.91 կմ² է (49.58 կմ² ցամաք, 0.33 կմ² ջուր)։ Բնակավայրի կենտրոնի բարձրությունը ծովի մակարդակից 236 մետր է։

Գլենդորան արևմուտքում սահմանակից է Ազուսային, իսկ արևելքում՝ Սան Դիմասին։

Բնակչություն
------------

Ըստ ԱՄՆ-ի 2000 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Գլենդորայի բնակչությունը 49 415 մարդ է, բնակչության խտությունը՝ 996,7 մարդ / կմ²։ Ռասայական կազմում ընդգրկված են՝ 80,3% սպիտակ, 6,2% ասիացի, 1,5% աֆրոամերիկացի, 0,6% բնիկ ամերիկացի, 0,1% Խաղաղօվկիանոսյան կղզիաբնակ, 7,2% այլ ցեղերից։

Տարիքային կառուցվածքը հետևյալն էր. 27.6%՝ մինչև 18 տարեկան, 7.6%՝ 18-24 տարեկան, 29.1%՝ 25-44 տարեկան, 23.2%՝ 45-64 տարեկան, 12.5%՝ 65 տարեկան և ավելի բարձր։ Միջին տարիքը 37 տարին է։ Յուրաքանչյուր 100 կնոջը բաժին է ընկնում 93,2 տղամարդ։ 18 և բարձր տարիքի յուրաքանչյուր 100 կնոջ համար կար 89,6 տղամարդ։

Քույր քաղաքներ
--------------

* Մոոկա
* Մերիդա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  2020 թվականի ԱՄՆ մարդահամար / United States Census Bureau
2. 1 2 3  "Итоги переписи населения США 2000 года". Արխիվացված է the original 2020 թ․ փետրվարի 12-ին. Retrieved 2010 թ․ նոյեմբերի 21. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  *Money* Magazine: Best places to live 2006: Glendora, CA snapshot
4. ↑  "О городе Глендора". Արխիվացված է the original 2010 թ․ նոյեմբերի 16-ին. Retrieved 2021 թ․ սեպտեմբերի 29.
5. ↑  "Демографические данные города Глендора на официальном сайте". Արխիվացված է the original 2010 թ․ նոյեմբերի 16-ին. Retrieved 2021 թ․ սեպտեմբերի 29.
6. ↑  "City of Glendora: About Glendora". Արխիվացված է the original 2012 թ․ մայիսի 5-ին. Retrieved 2010 թ․ նոյեմբերի 21.
**Գլինիշչևսկի նրբանցքի № 6 տուն** (ռուս.՝ Дом № 6 по Глинищевскому переулку), շենք և տեսարժան վայր Մոսկվայում։

Աշխարհագրական դիրք
------------------

Գտնվում է Մոսկվայի Կենտրոնական վարչական շրջանի Տվերսկոյ շրջանում։

Պատմություն
-----------

XVIII դարում տարածքը պատկանում էր Ալեքսանդր Չերկասկուն։

1778 թվականին տունը վաճառվել է Հայրենակալվածքային կոլեգիայի նախագահ Մատվեյ Վասիլևիչ Դմիտրի-Մամոնովին, որի օրոք էլ կառուցվել է մինչև մեր օրերը հասած տունը։

Դրանից հետո տնատեր է դարձել Դ. Ա. Օլսուֆևան։ Նրանից էլ տունն անցել է կոմս գնդապետ, ազգությամբ ֆրանսիացի Լյուդվիկ դը Ժիլիին։

1793 թվականին Ժիլին հայտնվեց այն մարդկանց ցուցակում, որոնք հրաժարվեցին Ֆրանսիական հեղափոխությունից։ Բացի նրանից այնտեղ հայտնվեց Մարի Շալմեն։ Նա, իր հերթին, Ժիլիի հավատարմատար Նիկոլայ Օբերի կինն էր։ Օբերը հետագայում տունը գնեց կոմսից։

1803 թվականին Նիկոլայ Օբերը դարձավ հայտնի մարդ. նա թռավ օդապարիկով, և այդ մասին խոսում էր ամբողջ քաղաքը։

Մարի Օբեր-Շալմեն տան առաջին հարկում ղեկավարում էր արժեքավոր իրերի խանութը։ Ըստ ժամանակակիցների հուշերի` խանութը վայելում էր մեծ ժողովրդականություն։

1804 թվականի դեկտեմբերին խանութի խուզարկության ժամանակ հայտնաբերեց 200000 արգելված առարկա, սակայն մշտական հաճախորդները պաշտպան կանգնեցին Օբերի կնոջը։

1812 թվականին Օբերն արտաքսվեց Մոսկվայից։ Այդ ժամանակ ֆրանսիական բանակը մտել էր Մոսկվա։ Չնայած դրան, Մարին մնաց։

Շենքը չտուժեց հրդեհից, բայց Նապոլեոնի զորքի նահանջի ժամանակ Մարին երեխաների հետ ևս հեռացավ և ճանապարհին մահացավ տիֆից։

Նույն թվականին Մոսկվայի օբեր-ոստիկանապետի գրասենյակը վերցրեց տունը։ Խանութի բոլոր առարկաները վաճառվեցին կամ գողացվեցին պաշտոնյաների կողմից։

1816 թվականի հոկտեմբերին Օբերի որդիները վերադարձրին տունը և այն հանձնեցին վաճառական Իվան Կոպպին, որն այստեղ կազմակերպեց հյուրանոց։ Սկզբում այն կոչվում էր «Սևեր» («Հյուսիս»), այնուհետև` «Անգլիա»։ Այս հյուրանոցում մի քանի անգամ կանգ է առել Ալեքսանդր Պուշկինը։ Այստեղ 1829 թվականի մարտի 29-ին նա վերջին անգամ հանդիպել է Ադամ Միցկևիչի հետ, ինչի մասին վկայում է հուշատախտակը։

1920 թվականին շենքի ձախ մասն այրվել է, հետո այն ապամոնտաժվել է։

Խորհրդային տարիներին շենքը պատկանում էր խորհրդային կանանց կոմիտեին։

XXI դարում այն պատկանում է Ռուսաստանի կանանց միությանը։

Ճարտարապետություն
-----------------

Շենքը պատկանում է կլասիցիզմի դարաշրջանին։

1920 թվականի հրդեհից և ձախ մասի ապամոնտաժումից հետո շենքն անհամաչափ էր, սակայն վերակառուցման ժամանակ ձախ մասը վերականգնվել է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Постановление Совета Министров РСФСР № 1327 от 30.08.1960
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17  "Дом, конец XVIII в. арх. М.Ф.Казаков" (in ռուսերեն). Retrieved 2015 թ․ ապրիլի 8.
3. 1 2  "Дом, конец XVIII в. арх. М.Ф.Казаков". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 4-ին. Retrieved 2015 թ․ ապրիլի 8. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
**Սև սեր** (թուրքերեն՝ Kara Sevda), թուրքական հեռուստասերիալ, որը ցուցադրվել է Star TV-ով։ Հեռուստասերիալի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2015 թվականի հոկտեմբերի 14-ին։ Գլխավոր դերերում հանդես են գալիս Բուրակ Օզչիվիտը և Նեսլիհան Աթագյուլը։ Հեռուստասերիալի ռեժիսորը Հիլալ Սարալն է, իսկ պրոդյուսերը` Կերեմ Չաթայը։ Յուրաքանչյուր սերիան տևում է 1 ժամ 45 րոպեից մինչև 2 ժամ 15 րոպե։ Սև սերը Թուրքիայի ամենադիտվող հեռուստասերիալներից մեկն է։ Այն դիտում են նաև Բալկաններում, հատկապես Հունաստանում և Բուլղարիայում, Հայաստանում, Ռուսաստանում, Ուկրաինայում, Իրան և այլ երկրներում։ Ավելի քան 30 արտասահմանյան ալիք Ay Yapım ընկերությունից գնել է հեռուստասերիալը իրենց երկրում ցուցադրելու իրավունքը։

Սցենար
------

Քեմալը աղքատ ընտանիքի տղա է, ով սովորում է Ստամբուլի համալսարանում։ Մի օր նա ավտոբուսում ծանոթանում է Նիհանի հետ, ով լողալով հարստության մեջ, ցանկանում է մոտիկից ծանոթանալ հասարակ ժողովրդի կյանքին։ Նրանք սիրահարվում են։ Քեմալը չգիտի, որ Նիհանը հարուստ ընտանիքի զավակ է։ Նիհանի մայրը դեմ է լինում աղջկա և Քեմալի հարաբերություններին։ Նա ցանկանում է իր աղջկան ամուսնացնել հարուստ միլիարդատեր Էմիրի հետ, ով խենթի պես սիրահարված է աղջկան։ Քեմալը լքում է Ստամբուլը, մեկնում աշխատելու հանքերում։ Այդ ընթացքում Նիհանը պարտադրաբար ամուսնանում է Էմիրի հետ։ Մի քանի տարի անց Էմիրի գլխավորած կազմակերպությունը նոր պայմանագիր կնքելու առթիվ հանդիպում է նորահայտ մի կազմակերպության ներկայացուցչի հետ, ով նոր է ժամանել Ստամբուլ։ Պարզվում է, որ այդ կազմակերպության գլխավոր տնօրեն է նշանակվել Քեմալը։

### Դերասանական կազմը

* Բուրակ Օզչիվիտ Քեմալ Սոյդերե
* Նեսլիհան Աթագյուլ Նիհան Սեզին
* Քաան Ուրգանջըօղլու Էմիր Կոզջօղլու
* Քյուրսաթ Ալնըաչըք Օնդեր Սեզին
* Օրհան Գյուներ Հուսեյն Սոլդերե
* Նեշե Բայքենթ Վիլդան Սեզին
* Զեյնո Էրաջար Ֆեհիմե Սոյդերե
* Ռյուզգար Աքսոյ Թարըք Սոյդերե
* Բարըշ Ալփայքութ Օզան Սեզին
* Զերին Թեքինդոր Լեյլա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Burak Özçivit'in Düş Bahçesi dizisine büyük şok!". *web.archive.org* (in թուրքերեն). 2020 թ․ հուլիսի 6. Արխիվացված է the original 2020 թ․ հուլիսի 6-ին. Retrieved 2020 թ․ հուլիսի 15.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք (թուրքերեն)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | ՅուԹյուբ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | AlloCiné · Internet Movie Database |

 |
**Սագամիհարա** (ճապ.՝ 相模原市), քաղաք Ճապոնիայում՝ տեղակայված է Կանագավա պրեֆեկտուրայում։

Քաղաքը բաժանվում է երեք շրջանի՝ Միդորի-կու, Տյուո-կու և Մինամի-կու։

Պատմություն
-----------

Քաղաքը հիմնադրվել է 1941 թվականի ապրիլի 29-ին, 2010 թվականի ապրիլի 1-ին, համաձայն կառավարության համապատասխան հրամանագրի, ստացել է քաղաքի կարգավիճակ։

2016 թվականի հուլիսի 26-ին քաղաքում կատարվել է հարձակում հաշմանդամների «Ցուկուի Յամայուրի Էն» պանսիոնատի վրա, ինչի արդյունքում զոհվել է 19 մարդ, իսկ վիրավորվել 40 մարդ։

Աշխարհագրություն
----------------

Սագամիհարան գտնվում է Հոնսյու կղզու կենտրոնական մասում, Տոկիոյից հարավ՝ Դոսի գետի վրա, որն այնուհետ միախառնվում է Սագամի գետին։

Տնտեսություն
------------

1950-ական թվականներին քաղաքում կար զարգացած արդյունաբերություն, որը ներառում էր էլեկտրամեքենաշինության և մեքենաշինության, ինչպես նաև սննդի և տեքստիլ արդյունաբերության ճյուղերը։ Սագամիհարան հետազոտությունների կենտրոն է ատոմային էներգիայի բնագավառում։

Տրանսպորտ
---------

* Կոկուդո 16, ազգային նշանակության ճանապարհ, որը շրջապատում է Տոկիոն։

Կրթություն
----------

Քաղաքում գտնվում է Սագամիի օրիորդաց համալսարանը, Կիտասատոյի բժշկական քոլեջը և Աձաբուի անասնաբուժական քոլեջը։

Քույր քաղաքներ
--------------

Սագամիհարան ունի երեք քույր քաղաքներ։

* Կանադա, Տորոնտո (1998 թվականի հունվարի 1)
* Կանադա, Թրեյլ (1991 թվականի ապրիլի 15)
* {{{2}}}Չինաստան Ուսի (1985 թվականի հոկտեմբերի 6)։

Սիմվոլիկա
---------

Քաղաքի ծաղիկը դրախտավարդն է, ծառը՝ փոշոտ ձելկվան, իսկ թռչունը՝ դաշտային արտույտը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  "相模原市の友好都市" (in ճապոներեն). Sagamihara City. Արխիվացված է the original 2010 թ․ դեկտեմբերի 11-ին. Retrieved 2010 թ․ հուլիսի 12. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  "シンボル" (in ճապոներեն). Sagamihara City. Արխիվացված է the original 2010 թ․ ապրիլի 12-ին. Retrieved 2010 թ․ հուլիսի 12. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
**Սաբեյական լեզու** (ISO 639-3: xsa), երբեմն սխալմամբ նույնացվում են հիմյարիտի հետ`սաբեների հնագույն լեզվի հետ, որը օգտագործվել է մ.թ.ա. առաջին հազարամյակի սկզբից մինչև մ.թ.ա․ 6-րդ դարի երկրորդ կեսը՝ ժամանակակից Եմենի տարածքի զգալի մասում։ Սաբեյական լեզուն՝ որպես հեյարիկ նշանակելը այնքան էլ ճիշտ չէ, քանի որ այն հեյարիացիների մայր լեզուն չէր, որոնք այնուամենայնիվ օգտագործում էին որպես իրենց պաշտոնական լեզու։ Սաբեյական լեզուն պատկանել է աֆրոասիական ընտանիքի սեմական խմբի՝ հին սեմա-քամյան լեզվաընտանիքի լեզուների ենթախմբին։

Օգտագործվել է հարավ-արաբական գիր։

Այս լեզվով ամենահին հայտնի արձանագրությունը թվագրվում էր մ.թ.ա. առաջին հազարամյակի սկզբով։ Ինչպես մյուս սեմական լեզուների մեծ մասում, այնպես էլ սաբեյական գրի մեջ օգտագործվում են միայն բաղաձայնների խորհրդանիշերը (գրավոր)։

Գեեզ լեզուն այլևս չի համարվում սաբեյականի կամ հարավարաբական լեզվի ձև, ինչպես նախկինում էր ենթադրվում, չնայած Եթովպիայի սաբեական գաղութացումն անկասկած հիմք է ստեղծել եթովպիական գրի ստեղծման համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "The Sabaean Language". Արխիվացված է the original 2009 թ․ դեկտեմբերի 25-ին. Retrieved 2019 թ․ հոկտեմբերի 31.
2. 1 2 3  Andrey Korotayev. Ancient Yemen. — Oxford : Oxford University Press, 1995.
3. ↑  Weninger, Stefan "Ge'ez" in *Encyclopaedia Aethiopica: D-Ha*, p.732.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: sh98000731 |

 |
Ութլեզվանի գլյուկոֆոն
260պկս
Առաջին սերնդի գլյուկոֆոնի հնչողությունը (ուռուցիկ ձև, 22սմ տրամագիծ)
**Գլյուկոֆոն** (անգլ.՝ tank drum), հարվածային գործիք, տոնային բազմաթերթ թմբուկ։ Եվրոպայում և Ամերիկայում այն հայտնի է որպես *hapi drum,* *steel tongue drum*, *tank drum* (սկզբում թմբուկը պատրաստել են գազով լցված բալոնից)։ Ունի կարգավորման մի շարք տեսակներ՝ մաժորային, մինորային, ինտեգրալային, պենտատոնային կապեր և տարբեր այլ ռեզոնատորներ։

Գլյուկոֆոնի առաջին տեսահոլովակները հայտնվել են 2005-2007 թվականներին, երբ հարվածային գործիքներ նվագող հայտնի Felle Vega-ն ներկայացրեց առաջին նախատիպը՝ «Tambiro» անվանմամբ։ Դա հասարակ բալոն էր՝ պրոպանով լցված, որի կողքերին առկա էին թերթիկանման կտրվածքներ։ Այնուհետև գործիքը սկսել են պատրաստել բալոնային հաստոցների վրա։

Գործիքը բաղկացած է երկու մասից(ափսեներից), որոնցից մեկի վրա տեղավորված են թմբուկի թերթիկները, իսկ մյուսի վրա ռեզոնատոր ճեղքերը։ Ամեն ափսե կարգավորվում է անհրաժեշտ ձևով՝ մաքուր և հարուստ հնչերանգների հնչողության համար։ Հնարավոր են տարբեր փոփոխություններ՝ հարվածային տարրերի երկրաչափական ձևի փոփոխություն, գործիքի ծավալի և կաղապարի հաստության փոփոխություն։ Գլյուկոֆոնի վրա նոտաները հաճախ դասավորված են այնպես, որ կեղծել անհնար է՝ նոտաների ցանկացած հաջորդականություն հարմոնիկ է հնչում։

Տես նաև
-------

* Հանգ (երաժշտական գործիք)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ольга Сергева (2017 թ․ դեկտեմբերի 15). "Дело Мастера: космические глюкофоны Константина Губина". Живой Волгоград (Интернет Портал). Արխիվացված է the original 2017 թ․ դեկտեմբերի 16-ին. Retrieved 2019 թ․ ապրիլի 20. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Օլգա Ռոժկովա (13.02.2014). "Միջավայր՝ լցված ձայներով". // Մոսկովյան կոմերիտական. Retrieved 2014 թ․ փետրվարի 14.
**Գերդյոլ** (ռուս.՝ Гердьёль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Սեբիս գետի աջ ափից 133 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 10 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետն է մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը
Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝:

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — **03050300112103000077766**

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Государственный водный реестр (2009 թ․ մարտի 29). "Гердьёль". *textual.ru* (in ռուսերեն). Минприроды России. Արխիվացված from the original on 2016 թ․ հուլիսի 31. Retrieved 2018 թ․ դեկտեմբերի 20.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ГВР |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գերդյու (այլ կիրառումներ)

**Գերդյու** (ռուս.՝ Гердъю), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Շչուգոր գետի ձախ ափից 118 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 27 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետն է մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը
Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — **03050100212103000062439**

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Государственный водный реестр (2009 թ․ մարտի 29). "Гердъю". *textual.ru* (in ռուսերեն). Минприроды России. Արխիվացված from the original on 2016 թ․ հուլիսի 31. Retrieved 2018 թ․ դեկտեմբերի 20.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ГВР |

 |
**Ս. Ի. Ռոստովցևի անվան բուսաբանական այգի** (ռուս.՝ Ботанический сад имени С. И. Ростовцева), Կ. Ա. Տիմիրյազևի անվան Մոսկվայի գյուղատնտեսական ակադեմիային կից բուսաբանական այգի Մոսկվայում։ Հիմնադրվել է 1895 թվականին Սեմյոն Ռոստովցևի նախաձեռնությամբ։ Այգու տարածքը կազմում է մոտ 1,2 հեկտար։ Բուսաբանական այգին ընդգրկված է «Պետրովսկո-Ռազումովսկոե» արգելոց-համալիրի կազմում և ունի դաշնային նշանակության հատուկ պահպանվող բնական տարածքի կարգավիճակ։

Պատմություն
-----------

Բուսաբանական այգու հիմնադիր Ս. Ի. Ռոստովցևն այն բաժանել է 3 մասերի՝ սիստեմատիկ, կենսաբանական և փորձարարական։ Սիստեմատիկ բաժնում ուսանողներն ուսումնասիրում էին բույսերի համակարգումը։ Կենսաբանական բաժինը նախատեսված էր հատուկ պայմաններ պահանջող բույսեր աճեցնելու համար։ Փորձարարական բաժնում ուսանողները կարող էին դիտել բույսերի աճը։

Ս. Ի. Ռոստովցևի մահից հետո բուսաբանական այգին ղեկավարել է պրոֆեսոր Նիկոլայ Խուդյակովը, իսկ 1919 թվականից` պրոֆեսոր Վալերի Տալիևը։ 1934 թվականին այգու ղեկավարությունը ստանձնել է պրոֆեսոր Պյոտր Ժուկովսկին։ Նրա օրոք այգու տարածքը գրեթե 5 անգամ ավելացել է, իսկ տեսակների թիվը դարձել է մոտ 3000։ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին այգին մեծ վնասներ է կրել, քանի որ դրա տարածքով է անցել Մոսկվայի պաշտպանական ամրություններից մեկը։ 1953 թվականից մինչև 1985 թվական Բուսաբանության ամբիոնը և բուսաբանական այգին ղեկավարել է պրոֆեսոր Վլադիմիր Խրժանովսկին։

Այժմեականություն
----------------

Ներկայումս բուսաբանական այգու հենքի վրա անցկացվում է ամառային գիտահետազոտական և արտադրական պրակտիկա։ Ուսանողները ուսումնասիրում են բույսերի վերարտադրության, մորֆոգենեզի, ինչպես նաև լանդշաֆտային նախագծման տեխնոլոգիաները։ Պարբերաբար կազմակերպվում են անվճար էքսկուրսիաներ բոլոր այցելուների համար։

Բուսաբանական այգում կան լանդշաֆտային, դեկորատիվ և փորձարարական բաժիններ, ինչպես նաև մոտ 400 մ² տարածք ունեցող ջերմոցային տնտեսություն։ 2012 թվականի տվյալների համաձայն, բուսաբանական այգում կան մոտ բաց բնահողի 600 տեսակներ և ձևեր և մոտ 500 տեսակ փակ բնահողի։ Կան 9 տեսակի բույսեր, որոնք գրացված են Ռուսաստանի Կարմիր գրքում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Ботанический сад им.С.И.Ростовцева". ООПТ России. 2017. Retrieved 2017 թ․ նոյեմբերի 13.
2. 1 2  Ботанический сад открывает сезон бесплатных экскурсий // Комсомольская правда от 25 мая 2018
3. 1 2  "Ботанический сад". РГАУ-МСХА им. К.А. Тимирязева. 2017. Արխիվացված է the original 2018 թ․ հուլիսի 9-ին. Retrieved 2018 թ․ մայիսի 30.
4. ↑  Особо охраняемые природные территории Российской Федерации. Ботанические сады и дендрологические парки. М. 2012. - С. 176.
Սիրտ մատներով
**Սիրտ մատներով**, ժեստ, որով մարդը ցույց է տալիս սրտի խորհրդանիշը՝ օգտագործելով բութ մատը և ցուցամատը։ Ասիայի որոշ երկրներում օգտագործվում է ինչ-որ մեկին ընկերական բարևելու, սիրո կամ երախտագիտության արտահայտման համար։

Ժողովրդականություն
------------------

ժեստը առավել մեծ ժողովրդականություն է ձեռք բերել 2010 թվականին Հարավային Կորեայում։ Հիմնական պատճառները սոցիալական ցանցերի և տեսահոսթինգների զարգացումն է։ Շատ կորեացիներ կարծում են, որ հիմնադիրը Նամ Ու Հյոնն է, որը 2011 թվականից ի վեր ստեղծել և տարածել է մատներով սրտերի սիմվոլիկ արտադրանք, ինչպես նաև ակտիվորեն շնորհակալություն է հայտնել իր երկրպագուներին այդ ժեստով։

Կորեական ալիքի և 2018 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի շնորհիվ ժեստը ժողովրդականություն է ստացել նաև նախ Ասիայի շատ երկրներում, ապա՝ աշխարհի այլ մասերում։

Ծագում
------

Այս պահին ճշգրիտ տեղեկություններ չկան այն մասին, թե ով և երբ է հորինել այս ժեստը։ Համացանցում որոշ հանրային անձինք բանավեճներ են տանում և փորձում են պարզել, թե նրանցից ով է առաջինը երևացել նկարում, որը ցույց է տալիս մատների միջոցով սիրտը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "121214 멜론뮤직어워드 인피니트 남우현 직찍". *네이버 블로그 | 0100\_공백* (in կորեերեն). 2012 թ․ դեկտեմբերի 17. Retrieved 2020 թ․ հունիսի 13.
2. ↑  "US Olympians Try Their Hands at K-Pop's 'Finger Heart.' What's That?". *NBC Bay Area* (in անգլերեն). 2018 թ․ փետրվարի 9. Retrieved 2020 թ․ հունիսի 13.
3. ↑  "양세형VS지드래곤 "손가락 하트 내가 원조" 네티즌 갑론을박 - 매일신문". *archive.md*. 2016 թ․ հոկտեմբերի 22. Արխիվացված է the original 2016 թ․ հոկտեմբերի 22-ին. Retrieved 2020 թ․ հունիսի 13.
4. ↑  "'아는 형님' 민경훈, 우현 애교에 발끈 "손가락 하트 내가 원조" - 스포츠경향 - 生生 스포츠". *archive.md*. 2016 թ․ հոկտեմբերի 22. Արխիվացված է the original 2016 թ․ հոկտեմբերի 22-ին. Retrieved 2020 թ․ հունիսի 13.
**Գրանդի Սերտան Վերեդաս ազգային պարկ** (պորտ.՝ Parque Nacional Grande Sertão Veredas), ազգային պարկ` տեղակայված Մինաս Ժերայս և Բահիա նահանգների սահմանում, Բրազիլիա։

Տեղագրություն
-------------

Պարկը գտնվում է Սերրադո բիոմում։ Ընդգրկում է 230853 հա և կառավարվում է Չիկո Մենդեսի Կենսաբազմազանության պահպանության ինստիտուտի կողմից։ Ստեղծվել է 1989 թվականի ապրիլի 12-ին 97.658 հրամանագրով, որը վերանայվել է 2004 թվականի մայիսի 21-ին։ Ազգային պարկը գտնվում է Ֆորմոզու մունիցիպալիտետում։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 660-900 մետր բարձրության վրա։ Տարեկան տեղումների միջին քանակը 1400 մմ է։ Ջերմաստիճանը տատանվում է 16-ից մինչև 37 °C, իսկ միջինը՝ 23 °C։

Պարկը ներառում է անտառներ, սավաննա, սերրադո և խիտ սերրադո դաշտեր։ Կան ընդարձակ գետակներ, որոնք ձևավորում են լճեր և ավելի մեծ գետեր։ Տարածքն ընդգրկում է լայնատարած ավազաքարային հարթավայրեր՝ ծածկված սավաննայի բուսականությամբ։ Պարկը նաև ներառում է Կարինյանյա գետի վերին ավազանի և նրա վտակների ստորգետնյա հատվածներից շատերը, ինչպիսիք են՝ Իտագուարին, Մատո Գրանդեն ու Կանաբրավան։

Պահպանություն
-------------

Պարկը դասվում է Բնության պահպանության միջազգային միության II կատեգորիային (ազգային պարկ)։ Որպես ազգային պարկ՝ այն ունի հիմնական նպատակներ՝ կապված բնական էկոհամակարգերի պահպանության և գիտական հետազոտությունների զարգացման, բնապահպանական կրթության, ինչպես նաև բացօթյա հանգիստի ու էկոտուրիզմի կազմակերպման համար։ Մասնավորապես, պարկը նպատակ ունի պահպանել Կարինյանյա գետի ավազանը՝ Սան Ֆրանցիսկու գետի կարևոր վտակը, ինչպես նաև պահպանել գետակներն ու լանդշաֆտը, որը նկարագրված է «Սատանան հատուցելու է» վեպում։

Պարկում պահպանվող տեսակներից են բաշավոր գայլը (Chrysocyon brachyurus), յագուարը (Panthera onca), պուման (Puma concolor), օցելոտը (Leopardus pardalis), Leopardus pajeros, հսկա զրահակիրը (Priodontes maximus), ճահճային եղնիկը (Blastocerus dichotomus), մեծ ջրասամույրը (Myrmecophaga tridactyla) և մացառուտի առնետը (Carterodon sulcidens)։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Parque Nacional Grande Sertão Veredas – Chico Mendes". Արխիվացված է the original 2016 թ․ սեպտեմբերի 16-ին. Retrieved 2019 թ․ ապրիլի 14. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Աղբյուրներ
----------

* (portuguese) *Parque Nacional Grande Sertão Veredas*, Chico Mendes Institute for Biodiversity Conservation, արխիվացված  օրիգինալից 2016-03-03-ին, վերցված է 2016-05-01
* (portuguese) *Unidade de Conservação: Parque Nacional Grande Sertão Veredas*, MMA: Ministério do Meio Ambiente, վերցված է 2016-05-01

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Գրանդի Սերտան Վերեդաս ազգային պարկ** կատեգորիայում։ |
**Ռուս-բոտսվանայական հարաբերություններ** (ռուս.՝ Российско-ботсванские отношения), դիվանագիտական հարաբերությունները Ռուսաստանի Դաշնության և Բոտսվանայի Հանրապետության միջև։

Ներկայումս երկու երկրների հարաբերությունները կրում են բարեկամական բնույթ։ Բոտսվանայի համոզմամբ Ռուսաստանը առաջին երկրներից է, որը ամբողջական դիվանագիտական կապեր է հաստատել Բոտսվանայի հետ։

Պատմություն
-----------

### Խորհրդա-բոտսվանայական հարաբերություններ

Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միությունը 1966 թվականին Բոտսվանան ճանաչել է, որպես Մեծ Բրիտանիայից անկախ և ինքնիշխան պետություն։

Երկու պետությունների միջև դիվանագիտական հարաբերությունները հաստատվել են 1970 թվականի մարտի 6-ին, երբ ԽՍՀՄ-ն հավատարմագրել է իր դեսպանին Բոտսվանայում (Նստավայրը՝ Լուսակա, Զամբիա): Չնայած իր արևմտամետ կողմնորոշման՝ Բոտսվանան մասնակցել է 1980 թվականին ԽՍՀՄ մայրաքաղաք Մոսկվայում տեղի ունեցող ամառային օլիմպիական խաղերին և դարձել չեմպիոն։ 1997 թվականի հունվարի 14-ին Բոտսվանայում տեղի են ունեցել ահաբեկչական հարձակումներ և ԽՍՀՄ-ն միանալով ՄԱԿ-ի Անվտանգության Խորհրդի թիվ 403 բանաձևին նշել է, որ դատապարտում է տեղի ունեցածը։

### Երկկողմ հարաբերություններ

Բոտսվանան ճանաչել է Ռուսաստանի Դաշնությունը, որպես ԽՍՀՄ-ի գլխավոր իրավահաջորդ։ Երկու երկրների միջև առևտրատնտեսական համագործակցությունը սահմանված է 1987 թվականին ստորագրված տնտեսական և 1988 թվականին՝ տեխնոլոգիական համաձայնագրերով։ Ռուսաստանի և Բոտսվանայի կառավարությունները ստորագրել են նաև համագործակցությունների ծրագրեր մշակութային, գիտական, առողջապահական և կրթական ոլորտում։

1999 թվականին տեղի է ունեցել ռուս-բոտսվանայական բեղուն համագործակցություն մարդկային ռեսուրսների զարգացման ոլորտում։ Ռուսաստանի կառավարությունը Բոտսվանային նույնիսկ առաջարկել է գումարային օգնություն՝ առանցքային ոլորտներում աշխատուժի կրիտիկական պակասի ցուցանիշը նվազեցնելու համար։ Բոտսվանան այն եզակի պետություններից է, որ Ռուսաստանի Դաշնության քաղաքացիների համար վիզային արտոնագիր չի պահանջում։

Ներկայումս Ռուսաստանն ունի իր դեսպանությունը Գաբորոնեում, իսկ Բոտսվանան Ռուսաստանի հետ իր կապն ապահովում է Շվեդիայի մայրաքաղաք Ստոկհոլմում գտնվող բոտսվանայական դեսպանատան միջոցով։ Մոսկվայում գործում է Բոտսվանայի Հանրապետության պատվո հյուպատոսություն։

Տես նաև
-------

* Ռուս-բենինական հարաբերություններ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Բոտսվանայում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպանություն". *www.botswana.mid.ru*. Արխիվացված է the original 2017 թ․ փետրվարի 2-ին. Retrieved 2017 թ․ մայիսի 29. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  "Բոտսվանայում տիրող քաղաքական իրադրության բնութագիրը". Միջազգային առևտրի դպրոց, Օմսկի պետական համալսարան. Արխիվացված է the original 2008 թ․ փետրվարի 6-ին. Retrieved 2009 թ․ մայիսի 19. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  "Աֆրիկական ինտուիցիա". *Աֆրիկական ինտուիցիա*. Հարավային Աֆրիկայի «Աֆրիկա» համալսարան. **21** (1): 96. 1991. Retrieved 2009 թ․ մայիսի 19.
**Սահմանադրական օրենք**, պետական կարգի հիմունքները կարգավորող օրենք կամ օրենքների ամբողջություն։

Սահմանադրական օրենք եզրի հետ զուգահեռ օգտագործվում են նաև **օրգանական օրենք** կամ **հիմնարար օրենք** եզրերը։

Առանձնահատկություններ
---------------------

Սովորաբար, սահմանադրական օրենքները ընդունման և փոփոխման կարգը տարբերվում է սովորական օրենքները նմանատիպ կարգերից՝ քվեարկությանը ավելի բարձր պահանջներով։ Սահմանադրական օրենքի ընդունման նման կարգը դրանց պահում է սովորական օրենքների հետ համեմատած ավելի կայուն և փոփոխություններին նվազ ենթարկվող։

Պատմություն
-----------

Սահմանադրական օրենք եզրը առաջացել է Ֆրանսիայում և գոյություն ունի ֆրանսիական իրավական համակարգի ազդեցությունը կրած պետություններում։

Հայաստան
--------

Համաձայն Հայաստանի Սահմանադրության 103-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սահմանադրական օրենքներ են համարվում ՀՀ Ազգային Ժողովի կանոնակարգը, ՀՀ ընտրական օրենսգիրքը, ՀՀ դատական օրենսգիրքը, Սահմանադրական դատարանի մասին ՀՀ օրենքը, Հանրաքվեի մասին ՀՀ օրենքը, Կուսակցությունների մասին ՀՀ օրենքը և Մարդու իրավունքների պաշտպանի մասին ՀՀ օրենքը։ ՀՀ Ազգային Ժողովի կողմից այդ օրենքների ընդունման համար անհրաժեշտ են պատգամավորների ընդհանուր թվի ձայների առնվազն երեք հինգերորդ (ի տարբերություն «սովորական» օրենքների, որոնց ընդունման համար անհրաժեշտ քվեարկությանը մասնակցող պատգամավորների ձայների մեծամասնությունը, եթե քվեարկությանը մասնակցել է պատգամավորների ընդհանուր թվի կեսից ավելին)։

Վրաստան
-------

Վրաստանի Սահմանադրությունը սահմանում է պետության խորհրդարանի, պետական խորհրդանիշերի, քաղաքացիության, քաղաքական կուսակցությունների, տեղականա ինքնակառավարման մարմինների լիազորությունների և ընթացակարգի և որոշ այլ հարցերով սահմանադրական (օրգանական) օրենքների ընդունումը։ Վրաստանի կարևոր սահմանադրական օրենք է հանդիսանում Սահմանադրության կողմից անմիջականորեն չնախատեսված Սաակաշվիլի-Բենդուկիձե բարեփոխումների ընթացքում ընդունված Տնտեսական ազատության մասին ակտը։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Mexico
* Colombia Archived 2008-06-11 at the Wayback Machine.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրություն
2. ↑  "Վրաստանի օրգանական օրենք" (PDF). Արխիվացված է the original (PDF) 2016 թ․ օգոստոսի 31-ին. Retrieved 2018 թ․ հունվարի 30.
**Գլուխ ու մրգի զամբյուղ** (իտալ.՝ Testa reversibile con cesto di frutta), Ջուզեպպե Արչիմբոլդոյի (իտալ.՝ Giuseppe Arcimboldo) նկարը այսպես կոչված շրջունների շարքից, որը նա ստեղծել է շուրջ 1590 թվականին։ Նկարվել է յուղաներկով փայտե վահանակի վրա։ Այս ստեղծագործությունը Շվեդիայի աճուրդում հայտնվել է 1999 թվականին։ Հավանաբար, ավելի վաղ նկարը գտնվել էր Ռուդոլֆ Երկրորդի հավաքածուում, բայց այնտեղից գողացել էին շվեդական զորքերը 1648 թվականին՝ Երեսնամյա պատերազմի ժամանակ։ Ներկայում պահվում է French & Company թանգարանում (Նյու Յորք)։ Նկարի չափերը՝ 56 × 42 սմ։

Պատմություն և նկարագրություն
----------------------------

1562 թվականին Արչիմբոլդոն 36 տարեկանում սկսել է աշխատել Վիեննայի Հաբսբուրգների պալատում որպես պալատական դիմանկարիչ։ Նկարիչը մուտք 
է գործել հասարակական միջավայր, որը լի էր մտավորականներով։ Նա շրջապատված էր պալատական բժիշկներով, բուսաբաններով, աստղագուշակներով և ալքիմիկոսներով։ Այն դարձել է պարարտ հող նկարչի ստեղծագործական փորձերի համար։ Արչիմբոլդոն հայտնի է դարձել ծովային էակների, կաթնասունների կամ բույսերի («Տարվա եղանակներ» և «Չորս տարերքներ» շարքեր) միջոցով մարդկանց տարօրինակ դիմանկարներ ստեղծելու իր ունակության շնորհիվ։ Այս հմտությանն ավելացել է նաև «շրջուն» նկարներ («Խոհարար», «Գլուխ և մրգի զամբյուղ», «Այգեպան») ստեղծելու ունակությունը՝ նատյուրմորտներ, որոնք շրջված վիճակում ընկալվում են որպես դիմանկարներ։

«Գլուխ և մրգի զամբյուղ» նկարն Արչիմբոլդոն ստեղծել է անսովոր տեսողական սրամտությամբ։ Ի սկզբանե աշխատանքը թվում է ոչ այլ ինչ, քան շատ ռեալիստական մրգային նատյուրմորտ։ Նկարում պատկերված ՝ հյուսած զամբյուղ, որի մեջ խնամքով դասավորված են հասած խնձորներ, տանձ, խաղողի ողկույզներ և այլ մրգեր։ Հետին պլանում ամբողջ կոմպոզիցիան երանգավորում է բաց գույնի մեծ ափսեն։ Բայց նկարը 180 աստիճանով պտտելու դեպքում դիտողի առաջ հայտնվում է զվարճալի դիմանկար, որն ունի խաղողից փարթամ մազերով և հյուսված գլխարկ։ Նրա դեմքը ամբողջությամբ կազմված է մրգերից. այտերը կազմել են երկու հասուն կարմիր խնձորները, քիթը՝ մեծ տանձ, նուռը հանդես է գալիս կզակի դերում, շուրթերը հասունացած բալեր են, մեկ աչքը պատրաստված է ձիթենուց, իսկ մյուսը՝ շագանակից։ Բաց գույնի ափսեն դարձել է օձիք։

Կտավը ստեղծվել է հատուկ տեսողական պատրանք հրահրելու համար, որը ստիպում է մրգերով զամբյուղը ընկալել որպես տղամարդու դիմանկար։ Սովորաբար մարդը արագ և առանց ջանքերի նույնականացնում է դեմքը։ Տեսողական պատկերի ձևավորումը մարդկային ուղեղի գործունեության անբաժանելի մասն է։ Արչիմբոլդոն հաճախ է օգտագործվել այս տեսակի հոգեբանական հնարք՝ ստեղծելու համար մարդաբանական նատյուրմորտներ.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "ARCIMBOLDO, Giuseppe. Reversible Head with Basket of Fruit". WEB GALLERY of ART. Retrieved 2019 թ․ հոկտեմբերի 25.
2. ↑  "Зрительные иллюзии: психологические механизмы и модели". Московский государственный университет имени М.В.Ломоносова. Факультет психологии. Արխիվացված է the original 2019 թ․ նոյեմբերի 10-ին. Retrieved 2019 թ․ նոյեմբերի 10. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Գլուխ և մրգի զամբյուղ** կատեգորիայում։ |
**Ռոկամադուր** (ֆր.՝ Rocamadour, օքս.՝ Ròc Amador), կոմունա Ֆրանսիայի հարավ-արևմուտքում, Լո դեպարտամենտում։ Փոքրիկ միջնադարյան քաղաքը և նրա սրբավայրերը մեծ ճանաչում ունեն Ֆրանսիայի զբոսաշրջիկների և ուխտագնացների շրջանում։

Կոմունան գտնվում է Կերսի պատմական պրովինցիայի *Վերին Կերսի* կրաքարային սարահարթի կենտրոնում, Ալզու գետից 150 մետր բարձրության վրա։ Ռոկամադուրը մտնում է Տիրամոր ակնածանքի ընդունված վայրերի ցանկում (ֆր.՝ Ville mariale), և արդեն XII դարում նա դարձավ ուխտագնացության վայր հայտնի ու անհայտ բազում քրիստոնյաների համար (ֆր.՝ roumieux). նրանց թվում էին անգլիացի արքա Հենրիխ Երկրորդը, Սիմոն դե Մոնֆորը, Բլանկա Կաստիլյանը՝ պատանի Լյուդովիկոս IX-ի հետ, սուբր Դոմինիկն ու Բեռնարը), որոնք գալիս էին այստեղ խոնարհվելու *սև մադոննայի* և սուրբ Ամադուրի առաջ։

Ռոկամադուրը, լինելով հոգևոր կենտրոն, համարվում է նաև Ֆրանսիայի կարևորագույն զբոսաշրջային կենտրոններից մեկը, որը տարեկան այցելում են գրեթե 1,5 միլիոն զբոսաշրջիկներ. այդ ցուցանիշով Ռոկամադուրը զիջում է Մոն Սեն Միշել կղզուն, Կարկասոն ամրոցին, Էյֆելյան աշտարակին և Վերսալին։

*Միջնադարյան քաղաք* Ռոկամադուրը պահպանել է մի քանի ապրացրած դարպասներ (porte Salmon, porte Cabilière, porte de l’hôpital, porte du figuier)։ Մեծագույն աստիճանը, որով ուխտագնացները նախկինում ծնկադիր բարձրանում էին (ներկայումս նման բան հազվադեպ է պատահում), հրապարակից տանում է սրբավայրերին՝ *բազիլիկե Սեն Սյովերին* (ֆր.՝ basilique Saint-Sauveur), *սուրբ Ամադուրի դամբարանին* (դասարակարգված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանագության օբյեկտների ցանկում), *Sainte-Anne*, *Saint-Blaise*, *Saint-Jean-Baptiste*, *Notre-Dame* (որտեղ գտնվում է սև մադոննայի արձանը) և *Saint-Michel* ժամատներին։ Այդ համալիրի մոտ գտնվում է Տյուլի եպիսկոպոսների պալատը։

Կրոնական կառույցների և ժամատների համալիրից ներքև գտնվող բնակչության կյանքը բոլոր ժամանակներում կախված է եղել ուխտագնացների հոսքից և զբոսաշրջային առևտրից։ Ռոկամադուրի անունն է կրում պանրի մի տեսակ, որը պատրաստվում է այծի կաթից և 1996 թվականին արժանացել է Ֆրանսիայի ազգային որակավորման կենտրոնի մրցանակի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Code officiel géographique
2. ↑  Populations légales 2021 — The National Institute of Statistics and Economic Studies, 2023.
3. ↑  Base officielle des codes postaux — La Poste, 2018.
4. 1 2  *Didier Poux* Rocamadour, haut-lieu de pèlerinage. — Albi: Apa-Poux, 1992.
5. ↑  Բացակայում է որևէ փաստացի հիմք՝ սուրբ Ամադուրին (կամ Ռոկոմադուրի Ամատորին) Օսերի եպիսկոպոս Ամատորի հետ նույնացնելու համար։
6. ↑  "Մոն Սեն Միշել աբբայությունը հանգցնում է իր 1300 մոմերը" (in ֆրանսերեն). actualitte.com կայք. Արխիվացված է the original 2013 թ․ հուլիսի 4-ին. Retrieved 2013 թ․ հունիսի 30. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
7. ↑

Գրականություն
-------------

* *Ernest Rupin* Roc-Amadour - Étude historique et archéologique. — 2001. — 416 p. — ISBN 2843730767
* Современное издание *Le Livre des miracles de Notre-Dame de Rocamadour au XII siècle*, перевод Эдмона Альба, предисловие Режин Перну, Тулуза, 1994 год.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ռոկամադուր կոմունայի պաշտոնական կայքը
* Ռոկամադուրի զբոսաշրջության գրասենյակի կայքը
* Նոտր Դամ սրբավայրի կայքը
**Գրեգուար Մերտենս** (Grégoire Maertens, հունվարի 1, 1924(1924-01-01), Բռյուգե), արևմտաֆլամանդացի էսպերանտիստ։ 1977- 1992 թվականներին եղել է էսպերանտագետների համաշխարհային ասոցիացիայի UEA (Universala Esperanto-Asocio или World Esperanto Association) ղեկավար կազմի անդամ։ 1980- 1986 թվականներին ընտրվել է էսպերանտագետների համաշխարհային ասոցիացիայի նախագահ, իսկ արդեն 1993 թվականից դարձել է ասոցիացիայի պատվավոր անդամ։

Կենսագրություն
--------------

Գրեգուար Մերտենսը ծնվել է Բրյուգգեում, որտեղ և 1940-ական թվականներից դարձել է Էսպերանտոյի համաշխարհային շարժման ակտիվ մասնակից՝ դառնալով Բելգիայի էսպերանտիստների ֆեդերացիայի անդամ։

Մերտենսը սկսել է ուսումնասիրել էսպերանտո 16 տարեկանում։ Իր առաջին քայլերը կատարել է 1940 թվականին բելգիական Բրյուգգեի «խաղաղություն և արդարադատություն» ակումբում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին ակումբը գործել է ստորգետնյա շինությունում։ Պատերազմից հետո շինությունը հանձնվել է ֆլամանդացի և բելգիացի էսպերանտագետներին, որտեղ տեղակայվել են ֆեդերացիայի վարչական բաժինները։ 1960- 2004 թվականներին եղել է կոմիտեի անդամ, իսկ 1977- 1992 թվականներին UEA-ի անդամ։ Նրա աշխատանքը UEA-ում շարունակվել է ընդհուպ մինչև 1986 թվականը, երբ գլխավորել է ասոցիացիան։ Ղեկավարել է ասոցիացիան երկու անգամ։ Երկար ժամանակ եղել է նաև «Հոջլեր 68» միության նախագահ։ Բացի այդ, նա ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Բրյուսելում գտնվող ԵՄ էսպերանտագետների և Էսպերանտոյի եվրոպական միության աշխատանքներին։

Մերտենսը էսպերանտո է դասավանդել Սան Մարինոյի գիտությունների ազգային ակադեմիայում, որտեղ 1992- 1995 թվականներին աշխատել է նաև որպես գանձապահ։

1993 թվականին դարձել է Ասոցիացիայի պատվավոր անդամ, իսկ 2013 թվականին դարձել է «Հոջլեր 68» միության պատվավոր նախագահ։

Գրականություն
-------------

El la historio de la Esperanto-movado. Represo el la revuo ìSPEGULOî, aŭtuno 2008, pp. 134–158.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Gorecka H. Korĵenkov A.* Nia diligenta kolegaro (эспер.): Biografioj de 200 eminentaj esperantistoj — Litova Esperanto-Asocio, Sezonoj, 2018. — ed. size: 500
2. ↑  Esperanto lacks wide support
3. ↑  Esperanto en Antverpeno 1907—2007, p.96
4. ↑  *Eventoj n-ro 0036, 2/auxgusto — '93, retposxta versio*, see paragraph *La nuna situacio* (The current situation)
5. ↑  "reference to *Maertens, Grégoire. 2006.* "(PDF). Արխիվացված է the original (PDF) 2014 թ․ հունվարի 1-ին. Retrieved 2017 թ․ ապրիլի 20. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1081569565 · VIAF: 506156374122907710003 · WorldCat VIAF: 506156374122907710003 |

 |
Ռուբիկի գունդ
**Ռուբիկի գունդ** (Ռուբիկ 360, Ռուբիկի գնդակ, Ռուբիկի ոլորտ), մեխանիկական գլուխկոտրուկ, որը հորինվել է 2009 թվականին ու արտոնագրվել հունգարացի քանդակագործ և ճարտարապետության դասախոս Էռնյո Ռուբիկի կողմից։ Ներկայացվել է 2009 թվականի փետրվարի 5-ին խաղալիքների Նյուրնբերգյան միջազգային տոնավաճառում։ Մեծ Բրիտանիայում գլուխկոտրուկը սկսել է վաճառվել 2009 թվականի հուլիսի 13-ից։

Գլուխկոտրուկն իրենից ներկայացնում է մեկը մյուսի մեջ մտնող, առանցքների վրա պտտվող երեք թափանցիկ ոլորտ։ Կենտրոնական ոլորտի ներսում 6 գունավոր գնդիկներ են։ Ամբողջ նպատակն այն է, որ արտաքին ոլորտում հերթականությամբ դասավորվեն միևնույն գույնի գնդակները։

Ինքը Էռնյո Ռուբիկը հայտարարել է, որ չնայած հանձնարարությունը առաջին հայացքից թվում է հեշտ, լուծումը շատ ու շատ դժվար է, քանի որ խաղի մեջ խառնվում է ձգողության ուժը։

Լոնդոնում կայացած շնորհանդեսի ժամանակ նոր գլուխկոտրուկը իր սրամիտ լուծումներով զարմացրեց մասնագետներին։ Այդ դեպքում, ի տարբերություն խորանարդիկի, գլուխկոտրուկի լուծման համար պահանջվում էին ձեռքի առավել դժվար շարժումներ։

Որպեսզի հավաքվի գլուխկոտրուկը, պահանջվում է դասավորել տարբեր գույնի 6 գնդերը կենտրոնական ոլորտից դեպի արտաքին ոլորտ։ Դրա համար պետք է գնդերը անցնեն միջին ոլորտի միջով, որն ունի երկու անցք։

Տես նաև
-------

* Ռուբիկի խորանարդ
* Ռուբիկի օձ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  William Lee Adams (2009 թ․ հունվարի 28). "The Rubik's Cube: A Puzzling Success". *TIME*. Արխիվացված է the original 2013 թ․ օգոստոսի 26-ին. Retrieved 2009 թ․ փետրվարի 6.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ռուբիկի պաշտոնական կայք Archived 2016-10-19 at the Wayback Machine.
* Ռուբիկի երկրպագուների կայք Archived 2010-11-27 at the Wayback Machine.
* Ռուբիկ 360 տեսաժապավեն
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (այլ կիրառումներ)

**Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի**, Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցի, գտնվում է Հայաստանի Արմավիրի մարզում, Վաղարշապատի տարածաշրջանի Արշալույս գյուղում, կառուցվել է 20-րդ դարում։

Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին կառուցվել է 1907 թվականին Խրիմյան Հայրիկի օրհնությամբ։
Գոյություն ունի պատմականորեն ձևավորված ու սերնդե-սերունդ փոխանցվսծ մի ավանդություն, որի համաձայն Սուրբ Մարիամ Աստվածամոր գդալը գտնվում է եկեղեցու կառուցման տեղում։

Եկեղեցին կառուցում ավարտվել է 1909 թվականին որին հաջօրդել է եկեղեցու օծման արարողությունը։ Եկեղեցին օծվել է Մատթեոս Բ Կոստանդնապոլսեցի Իզմիրլյան Կաթողիկոսի կարգադրությամբ, իսկ օծման արարողությանը մասնակցել են 2 եպիսկոպոս, 3 վարդապետ, 2 քարանա, սարկավագներ և դպիրներ։

1938 թվականին եկեղեցին վնասվել էր երկրաշարժի պատճառով, իսկ խորհրդային անաստվածության տարիներին եկեղեցին վերածվել էր պահեստի, սակայն 1977 թվականին գյուղի բնակիչների նախաձեռնությամբ վերակառուցվեց։
1978 եկեղեցին վերաօծվեց ձեռամբ Տ.Կոմիտաս արքեպիսկոպոս Ստեփանյանի։ 
Ներկայումս եկեղեցին գործում է, իսկ հոգևոր հովիվն է Տ. Հարություն քհն. Քեսաբյանը։

Եկեղեցին Պատմականորեն ձևավորված ու սերնդե-սերունդ փոխանցվող

```
ունի Ավանդության համաձայն, Աստվածամոր գդալը գտնվում է եկեղեցու կառուցման տեղում։
```

Արտաքին հղումներ
----------------

* Էջը Արմավիրի մարզպետարանի կայքում(չաշխատող հղում)
* Համայնքի ղեկավարի Էջը Արմավիրի մարզպետարանի կայքում(չաշխատող հղում)
* Արմավիրի մարզի եկեղեցիների և վանքերի ցանկ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Արշալույսի Ս.Աստվածածին եկեղեցի". *web.archive.org*. 2018 թ․ սեպտեմբերի 5. Արխիվացված է the original 2018 թ․ սեպտեմբերի 5-ին. Retrieved 2021 թ․ օգոստոսի 18.
2. ↑  "DocumentView". *www.arlis.am*. Retrieved 2021 թ․ օգոստոսի 18.
**Լոս Անջելեսի Գրանթ ավագ դպրոց**, (անգլ.՝ Ulysses S. Grant High School), միջնակարգ դպրոց ԱՄՆ Կալիֆորնիայի նահանգի Լոս Անջելես քաղաքի Վալի Գլեն շրջանում, Լոս Անջելես Վալի Կոլեջի հարևանությամբ։

Պատմություն
-----------

Դպրոցը հիմնադրվել է 1959 թվականին։ Այն Լոս Անջելեսի միացյալ դպրոցական շրջանի 2-րդ շրջանի մաս է կազմում։ Դպրոցն սպասարկում է մի քանի շրջաններ, այդ թվում Վելի Գլեն, Շերման Օքսի մեծ մասը, Վան Նույսի և Հյուսիսային Հոլիվուդի որոշ հատվածներ։

Դպրոցի թալիսմանը ուլանն է (լանսեր), դպրոցի գույներն են դարչնագույն, նարնջագույն, սպիտակ, նշանաբանն է. «Այն, ինչ պետք է դառնանք, այժմ կերտում ենք»։

Դպրոցի թերթը կոչվում է *Ուլիսես*՝ ի պատիվ ԱՄՆ 18-րդ նախագահ Ուլիսես Սիմփսոն Գրանթի։ Դպրոցն ունի ավանդույթ. յուրաքանչյուր ապրիլի 1-ի թողարկվում է երգիծական համար, որը կոչվում է "Oddity": Այն ներկայացնում է ծիծաղելի, նաև անհարգալից հոդվածներ, ինչպիսիք են նախորդ համարներում տպագրված՝ ավարտական քննությունները չեղյալ են համարվել, դպրոցը փակվում է, առնետները վխտում են սրճարանում և այլն։

Դպրոցի տարեգիրքը կոչվում է "Shield" (վահան)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Grant High School - Index". *granths.org*. Retrieved 2016 թ․ հունվարի 7.
2. ↑  "Grant High School - Comm/Tech Magnet Center Overview". *magnet.granths.schoolfusion.us*. Արխիվացված է the original 2014 թ․ դեկտեմբերի 11-ին. Retrieved 2016 թ․ հունվարի 7. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ulysses S. Grant High School (անգլերեն)
	+ "2013-14 Տարեշրջանի Դպրոցի Հաշուետուութեան Վիճակացոյցի Տեղեկագրութիւն School Accountability Report Card Report (SARC)"
* Grant Communications Technology Magnet Archived 2014-12-11 at the Wayback Machine.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մաքսիմ Գորկու փողոց (այլ կիրառումներ)

**Գորկու փողոց** (ռուս.՝ Улица Горького), փողոց Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Շախտի քաղաքում։ Անվանվել է պրոլետարական հայտնի գրող Ալեքսեյ Մաքսիմովիչ Գորկու (1868-1936) պատվին։ Սկիզբ է առնում Ֆեդյունինի փողոցից և ավարտվում Կադրովայա փողոցի հետ հատումով։ Երկարությունը 1000 մետր է։

Նկարագրություն
--------------

Շախտի քաղաքի Գորկու փողոցը սկսվում է Ֆեդյունինի փողոցից, հատում Կրասնի Գոռնյակ փողոցը, Գրաժդանսկի, Դեմյոխինի, Մինսկի նրբանցքները և ավարտվում Կադրովայա փողոցի հետ հատումով։ Փողոցում կա համարակալված 92 շինություն։ Փողոցի երկարությունը 1000 մետր է։

Գորկու փողոցի փոստային դասիչներն են՝ 346505 և 346513։

Փողոցն անվանվել է ռուս խորհրդային գրող, սոցիալիստական ռեալիզմ գրական ուղղության հիմնադիր և քաղաքական ակտիվիստ, ԽՍՀՄ գրողների միությունը ստեղծելու նախաձեռնող և նրա վարչության առաջին նախագահ Ալեքսեյ Մաքսիմովիչ Գորկու (Պեշկով, 1868-1936) պատվին։ Գորկին հինգ անգամ ներկայացվել է գրականության Նոբելյան մրցանակի (1918, 1923, երկու անգամ՝ 1928, 1933 թվականներին)։ «Գորկի» (բառացիորեն՝ *դառը*) կեղծանունով առաջին անգամ հանդես է եկել 1892 թվականին, երբ Թիֆլիսի «Կավկազ» (Կովկաս) թերթում տպագրվել է նրա առաջին պատմվածքը` «Մակար Չուդրան»։ Այդ անունն արտացոլում էր նրա աճող զայրույթը ռուսաստանյան կյանքից և դառը ճշմարտությունն ասելու վճռականությունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Союз писателей". Արխիվացված է the original 2019 թ․ ապրիլի 2-ին. Retrieved 2019 Ապրիլ 28. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  *Татьяна Марченко* Русские писатели и Нобелевская Премия (1901-1955): (1901-1955). — Böhlau Verlag Köln Weimar, 2007. — 640 с. — ISBN 9783412140069
3. ↑  "Биография Максима Горького".

Աղբյուրներ
----------

* Улица Горького в Шахтах
* Подробная карта Улица Горького, город Шахты со спутника с номерами домов, индекс и маршруты, Яндекс, Гугл карты

Արտաքին հղումներ
----------------

* Почтовый индекс улица Горького, г. Шахты