**Քթուլհու** (անգլ.՝ Cthulhu), հորինված տիեզերական էակ, որը ստեղծել է Հովարդ Ֆիլիպս Լավքրաֆտը և առաջին անգամ նկարագրել` իր «Քթուլհուի կանչը» կարճ պատմվածքում («Weird Tales», 1928 թվական)։ Լավքրաֆտը Քթուլհուին պատկերում է որպես հսկա մի տիեզերական արարած, որը պաշտամունքի առարկա է։ Քթուլհուն մասամբ ութոտանի է, մասամբ՝ մարդ և մասմաբ՝ վիշապ։ Քթուլհիի անունով է անվանվել Լավքրաֆտից ոգեշնչված էակների պանթեոնը՝ Քթուլհու Միֆոսը։

Ծագումնաբանություն
------------------

Չնայած բառը հորինել է Լավքրաֆթը 1926 թվականին, այն ենթադրաբար ծագել է հին հունարեն «քթոնիկ» բառից, որը նշանակում է «այլմոլորակային», որի մասին խոսում է նաև Լավքրաֆտը իր «Առնետները պատերին» պատմվածքի ավարտին (1923)։

Քթուլհուն նաև անվանվել է այլ ձևերով և նկարագրվում է Հսկա, Մեռած կամ Զարհուրելի մակդիրներով։

Նկարագրություն
--------------

«Քթուլհուի կանչը» պատմվածքի մեջ Լավքրաֆտը Քթուլհուին նկարագրում է որպես «դև՝ աղոտ մարդկային կերպարանքով, ութոտանու գլխով և շատ շոշափուկներով դեմքով, թեփուկավոր, ռետինանման մարմնով, առջևի և հետին վերջույթների հսկայական ճանկերով և երկար ու նեղ թևերով»։ Քթուլհուն նկարագրվել է որպես հսկա ութոտանու, մարդու և վիշապի խառնուրդ, հարյուրավոր մետր հասակով, մարդանման ձեռքերով և ոտքերով իսկ մեջքին՝ մնացորդային թևերով։ Քթուլհուի գլուխը պատկերվել է որպես համարյա հսկայական ութոտանի՝ բերանի շուրջը անհայտ քանակի շոշափուկներով։

Հրատարակման պատմություն
-----------------------

Լավքրաֆտի առաջին կարճ պատմվածքը «Քթուլհուի կանչը» հրատարակվել է «*Weird Tales»*-ում 1928 թվականին, որտեղ Քթուլհուն ներկայացված է որպես չարակամ էակ։ Բանտարկված Քթուլհուն մարդկության մեծամասնության մոտ տագնապ է առաջացնում, իսկ շատ քչերի մոտ այն դառնում է պաշտամունքի առարկա (Նոր Զելանդիա, Գրենլանդիա, Լուիզիանա և Չինական լեռներ)։ Կարճ պատմվածքում նշվում է, որ Քթուլհուն վերջիվերջո կվերադառնա, չնայած որ հիմա թակարդում է։ Նրան պաշտողները երգում են. «*Ph'nglui mglw'nafh Cthulhu R'lyeh wgah'nagl fhtagn«* («Իր Ռլյեհի տանը մահացած Քթուլհուն քնած սպասում է»)։

Լավքրաֆտը հետագայում կազմում է Քթուլհուի ծագումնաբանությունը («Ընտրյալ նամակներ») և դարձնում այն իր գրականության կենտրոնական կերպարը։ «Դունվիչի սարսափը» պատվածքը (1928) վերաբերում է Քթուլհուին, իսկ «Խավարում շշնջացողը» (1930) պատմվածքում նշվում է, որ կերպարներից մեկը գիտի Քթուլհուի ծագումը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Lovecraft, H. P. (1967). *Selected Letters of H. P. Lovecraft IV (1932–1934)*. Sauk City, Wisconsin: Arkham House. "Letter 617". ISBN 0-87054-035-1. `{{cite book}}`: Unknown parameter `|nopp=` ignored (`|no-pp=` suggested) (help)
2. ↑  Callaghan, Gavin (2013). *H. P. Lovecraft's Dark Arcadia: The Satire, Symbology and Contradiction*. McFarland. p. 192. ISBN 1476602395.
3. ↑  Harms, "Cthulhu," "PanCthulhu," *The Encyclopedia Cthulhiana*, p. 64.
4. 1 2 3  Wikisource:The Call of Cthulhu
5. ↑  Angell, George Gammell (1982). Price, Robert M. (ed.). "Cthulhu Elsewhere in Lovecraft". *Crypt of Cthulhu #9*. **2** (1). ISSN 1077-8179.
6. ↑  Wikisource:The Dunwich Horror
7. ↑  Wikisource:The Whisperer in Darkness

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AniDB · Giant Bomb |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 140298754 · LCCN: no2017024148 · NLP: a0000003694597 · SUDOC: 160417724 · VIAF: 280755291, 2058151112564937180002, 43148874709149622928, 103829945 · WorldCat VIAF: 280755291, 2058151112564937180002, 43148874709149622928, 103829945 |

 |