**Կոնստանտին Յոհան Ֆրանց Կրետիուս** (գերմ.՝ *Konstantin Johann Franz Cretius*. հունվարի 6, 1814(1814-01-06), Բժեգ, Լեհաստան - հուլիսի 26, 1901(1901-07-26), Բեռլին, Գերմանական կայսրություն), 19-րդ դարի գերմանացի նկարիչ, ռոմանտիզմի ուղղության ներկայացուցիչ, Բեռլինի արվեստների ակադեմիայի իսկական անդամ, պրոֆեսոր։

Կենսագրություն
--------------

Կոնստանտին Կրետիուսը ծնվել է 1814 թվականի հունվարի 6-ին Պրուսական թագավորության Բժեգ քաղաքում, որը ներկայումս գտնվում է Լեհաստանի Հանրապետության կազմում։ Մանուկ հասակում ծանր հիվանդության պատճառով գամված լինելով անկողնուն՝ զբաղվել է նկարներ անելով, գծապատկերներ ներկելով, ինչն էլ նրա մեջ հակում ու սեր է արթնացրել կերպարվեստի նկատմամբ։

1833 թվականին ընդունվել է Բեռլինի արվեստների ակադեմիա, աշակերտել Կարլ Վիլհելմ Վախին։ 1836 թվականին ցուցահանդեսում ներկայացրել է «Ասպետն ու իր սիրած աղջիկը» և «Ռիչարդ Առյուծասիրտը» աշխատանքները։

1838 թվականին արժանացել է Պրուսիայի գեղարվեստի ակադեմիայի մեծ մրցանակին և այդ նույն տարվա սեպտեմբերին մեկնել ճամփորդելու Հարավային Եվրոպայում։ Ռոմանտիկ մի շարք կտավներ ստեղծելով՝ Իտալիայում փորձառություն ձեռք բերելու համար կրթաթոշակ է ստացել և Բրյուսել ու Փարիզ այցելելուց հետո մեկնել Պալերմո։ Եղել է նաև Հռոմում, որտեղ 1842 թվականին ժանրային մի շարք գեղեցիկ նկարներ է ստեղծել։

Հայրենիք վերադառնալով՝ հեղինակել է պատմական, ժանրային, կրոնական թեմաներով բազմաթիվ աշխատանքներ, պատկերազարդել է Սիլեզիայի մի քանի եկեղեցիների խորանները։

1846 թվականին Ֆրիդրիխ Վիլհելմ IV թագավորը նրան ուղարկել է Կոստանդնուպոլիս՝ սուլթան Աբդուլ Մեջիդ I-ի պալատը՝ վերջինիս դիմանկարն ստեղծելու։ Սուլթանն այդ աշխատանքի համար նկարչին պարգևատրել է օսմանյան կայսրության Փառքի շքանշանով։

Կոնստանտին Կրետիուսը եղել է Բեռլինի արվեստների համալսարանի պրոֆեսոր։

Նրա զավակներից Ռիխարդ ֆոն Կրետիուսը դարձել է պրուսական բանակի գեներալ-լեյտենանտ, ստացել ազնվականական տիտղոս՝ այն ժառանգաբար իր սերունդներին փոխանցելու իրավունքով։

Պատկերասրահ
-----------

* Երիտասարդ գեղջկուհիԵրիտասարդ գեղջկուհի
* Աբդուլ Մեջիդ I-ի դիմանկարըԱբդուլ Մեջիդ I-ի դիմանկարը
* Ֆրիդրիխ Վիլհելմ I թագավորը Բեռլինում դիմավորում է Զալցբուրգից վտարվածներինՖրիդրիխ Վիլհելմ I թագավորը Բեռլինում դիմավորում է Զալցբուրգից վտարվածներին
* Հունական ընտանիք՝ ճանապարհին հանգիստ առնելիւսՀունական ընտանիք՝ ճանապարհին հանգիստ առնելիւս

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Konstantin Johann Franz Cretius (նիդերլ.)
2. 1 2 3 4  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #117664545 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
3. 1 2  Union List of Artist Names — 2017.
4. ↑  Union List of Artist Names, 2017
5. ↑  Meyers Konversations-Lexikon, 4. Auflage von 1888 bis 1890
6. ↑  Meyers Konversations-Lexikon, 4. Auflage von 1888 bis 1890
7. ↑  Gothaisches genealogisches Taschenbuch der briefadeligen Häuser(1907).Erster Jahrgang,S.122

Գրականություն
-------------

* Stéphanie Baumewerd: *Cretius, Constantin Johann Franz.* In: *Savoy, Bénédicte und Nerlich.* France (Hg.): *Pariser Lehrjahre. Ein Lexikon zur Ausbildung deutscher Maler in der französischen Hauptstadt.* Band 1: *1793-1843*, Berlin/Boston 2013, S. 48–50.
* *Gothaischer Hofkalender|Gothaisches Genealogisches Taschenbuch der Briefadeligen Häuser. 1907.* Erster Jahrgang, Justus Perthes, Gotha 1906, S. 122.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Работы К. Кретиуса
* Константин Кретиус

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 117664545 · ISNI: 0000000078588853 · LCCN: no2020027247 · VIAF: 96167200 · ULAN: 500069819 · WorldCat VIAF: 96167200 |

 |