**«Մարդատյացը»** (հոլ.՝ De ekster op de galg), Պիտեր Բրեյգել Ավագի նկարը։ Նկարվել է 1568 թվականին, տեմպերայով կտավի վրա։ Պահվում է Նեապոլի Կապոդիմոնտե ազգային պատկերասրահում։

Նկարագրություն
--------------

Նկարչի վերջին կտավներից մեկն է, նկարել է մահվանից մեկ տարի առաջ։ Սրանում, ինչպես և նրա շատ այլ ստեղծագործություններում, Բրեյգելը խորհում է մարդկային արատների և մարդկային կյանքի անցողիկ լինելու մասին։ Կտավում պատկերված է երիտասարդ չար թզուկ, որը գողանում է մռայլ ծերունու դրամապանակը։ Թզուկի վերևի հատվածում խաչ կա, որը արատավոր աշխարհի խորհրդանշական պատկերն է։ Դեմքին կնգուղ քաշած վանական-ճգնավորը զբաղեցնում է գերիշխող դիրք։ Ձեռքի դաստակները դարձված են աղոթքի ժեստի ձևով՝ դիտմամբ ընգծելու համար այս անձի բարեպաշտ լինելը։ Սակայն պարզվում է, որ աստվածայնությունը կեղծավոր է․ քահանայական հագուստի ներքևում երևում է սրտի տեսք ունեցող և ամուր փաթաթված կարմիր դրամապանակը։ Հնարավոր է, որ այստեղ Բրեյգելը հենվում է այն խրատական ասացվածքի վրա, թե «Որտեղ դրամապանակը, այնտեղ էլ սիրտը»։

Աշխարհի նենգությունը խորհրդանշում է ոչ միայն թզուկ-գողը, այլ նաև երեք սխտոր-թակարդները, որոնք դրված են մարդատյացի քայլուղուն։ Վանականի երկերեսանի կերպարը ակնարկում է, որ նկարը պարունակում է ծաղր հոգևորականների հասցեին։ Մռայլ վանականը հակադրվում է հովիվի հետ, որը իր հոտն է պաշտպանում ետին պլանում։ Հին կտակարանից եկած ավանդույթի համաձայն հովիվի կերպարանքով այլաբանորեն պատկերվում է Քրիստոսը։

### Արտահայտություն

Կտավը շրջանակի մեջ, Կապոդիմոնտե ազգային պատկերասրահ։
Նկարի ստորին հատվածում գրված նիդերլանդերեն արտահայտությունը թարգմանվում է որպես՝ «Քանի որ աշխարհն այսքան նենգ է, ես քայլում եմ սգի զգեստով»։ Տառերը գրվել են կողմնակի ձեռքով, և հնարավոր է, ավելի ուշ, սակայն համարվում է, որ այս արձանագրության իմաստը համընկնում է նրա հետ, ինչ ցանկացել է ցույց տալ նկարիչը։

> Om dat de werelt is soe ongetru / Daer om gha ic in den ru․  
> («Քանի որ աշխարհն այսքան նենգ է, ես քայլում եմ սգի զգեստով»)։
> 
> 

### Շրջանաձևություն

Նկարի կլոր ձևը խորհրդանշական չէ Բրեյգելին։ Եթե դատենք ըստ մեզ հասած աշխատանքների՝ նա այն օգտագործել է ընդամենը երկու անգամ՝ 1558 թվականին «Ֆլամանդական ասացվածքներ» նկարի նախապատրաստական աշխատանքների և 10 տարի անց այս աշխատանքի ժամանակ։ Այստեղ նա վերադառնում է նաև մոռացված տեխնիկային՝ յուղաներկ փայտի վրա և տեմպերա կտավի վրա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5
2. ↑  Cf. Pietro Allegretti, *Brueghel*, Skira (2003), ISBN 0-00-001088-X (իտալերեն)
3. ↑  Richardson, 2011, էջ 152

Գրականություն
-------------

* Orenstein, Nadine M. ed. (2001). *Pieter Bruegel the Elder: Drawings and Prints*. The Metropolitan Museum of Art. ISBN 9780870999901. `{{cite book}}`: `|first=` has generic name (օգնություն)CS1 սպաս․ բազմաթիվ անուններ: authors list (link) (see index)
* Львов С. Л. Питер Брейгель Старший — Издательство: ТЕРРА, 1998.
* Гершензон-Чегодаева Н. М. Брейгель.— М. 1983.
* Orenstein, Nadine M. ed. (2001). *Pieter Bruegel the Elder: Drawings and Prints*. The Metropolitan Museum of Art. ISBN 9780870999901. `{{cite book}}`: `|first=` has generic name (օգնություն); External link in ``|title=`` (օգնություն)CS1 սպաս․ բազմաթիվ անուններ: authors list (link)
* Pietro Allegretti, *Brueghel*, Skira, Milano 2003. ISBN 00-0001-088-X

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Պիտեր Բրեյգել Ավագի նկարներ |
| --- |
|  |
| Նկարներ |  Բարեկենդանի ու պասի պայքարը (1559)  • Ֆլամանդական ասացվածքներ (1559)  • Մանկական խաղեր (1560)  • Անմիտ Գրետան (1560)  • Մահվան հաղթարշավ (1562)  • Սավուղի ինքնասպանությունը (1562)  • Բաբելոնի աշտարակը (1563)  • Որսորդները ձյան վրա (1565)  • Նախրի վերադարձը (1565)  • Հունձք (1565)  • Սուրբ Մարտինի տոնի գինին  • Ամպամած օր (1565)  • Մանուկների կոտորած  • Հարսանեկան պար (1566)  • Բեթղեհեմի մարդահամար (1566)  • Գյուղական պար (1568)  • Գյուղական հարսանիք (1568)  • Ծույլերի երկիրը (1567)  • Կույրերը (1568)  • Մարդատյացը (1568)  • Կաչաղակը կախաղանին (1568)  |  |
|  |
| Կրկնօրինակում |  Իկարոսի անկումը (1558)  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մարդատյացը (նկար)» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDimages |

 |