**Action role-playing game** հաճախ կրճատված գործողություն RPG կամ ARPG (հայերեն՛ Գործողությունների դերային խաղ կամ ԳԴԽ), վիդեոխաղերի ենթաժանր է, որը միավորում է ինչպես գործողության խաղի, այնպես էլ դերային ժանրի հիմնական տարրերը։

Սահմանում
---------

Խաղերը շեշտը դնում են իրական ժամանակում մարտերի վրա, որտեղ խաղացողը անմիջականորեն վերահսկում է կերպարները՝ ի տարբերություն շրջադարձային կամ մենյուի վրա հիմնված մարտերի, միաժամանակ կենտրոնանալով կերպարների վիճակագրության վրա՝ որոշելու հարաբերական ուժն ու կարողությունները։ Այս խաղերը հաճախ օգտագործում են էքշն խաղերի մարտական համակարգեր, որոնք նման են հաքերային խաղերին կամ հրաձիգ խաղերին։ Էքշն դերային խաղերը կարող են նաև ներառել էքշն-արկածային խաղեր, որոնք ներառում են առաքելության համակարգ և դերային խաղերի մեխանիզմներ կամ MMORPG-ներ իրական ժամանակի մարտական համակարգերով։

Պատմություն
-----------

### 1970-ական թվականներ և 1980-ականների սկիզբ

Allgame-ը թվարկեց հետևյալ խաղերը, որոնք թողարկվել են մինչև 1984 թվականը, որպես մարտական RPG-ներ. Temple of Apshai (1979) և դրա շարունակությունը Gateway to Apshai (1983), Բուրգի տակ Apple II-ի համար (1980), Bokosuka: Պատերազմներ (1983), և Ֆարգոալի սուրը (1983)։ Ջերեմի Փերիշը USgamer-ից պնդում էր, որ Adventure-ը (1980 թ.) գործողությունների RPG էր։ Bill Loguidice-ը և Matt Barton-ը պնդում էին, որ Intellivision խաղերը Advanced Dungeons & Dragons (1982) և Treasure of Tarmin (1983) մարտական RPG-ներ էին։ TouchArcade-ից Շոն Մուսգրեյվը նշում է, որ Adventure-ում բացակայում են RPG մեխանիզմները, ինչպիսիք են փորձառության միավորները և կերպարների մշտական աճը, և պնդում է, որ Gateway to Apshai-ն «ամենավաղ խաղն է, որը ես հարմարավետ կզգայի, երբ կոչում էի գործողություն-RPG», բայց նշում է, որ «այն չի համապատասխանում։ մեր ժամանակակից ժանրային դասակարգման մեջ, թեև ավելի մոտ էր, քան նույն թվականին թողարկված Bokosuka Wars-ը։

Jeremy Parish-ը 1UP.com-ից պնդում է, որ ճապոնացի ծրագրավորողները ստեղծել են նոր բրենդ էքշն դերային խաղի; այս նոր ճապոնական խաղերը համատեղում էին դերախաղի ժանրը արկադային ոճի գործողությունների և էքշն-արկածային տարրերի հետ։[9] TouchArcade-ից Շոն Մուսգրեյվը նույնպես ժանրի արմատներն է բերում դեպի Ճապոնիա՝ նշելով, որ «այն ժամանակի արևմտյան խաղերի արդյունաբերությունը միտում ուներ էքշն խաղերին և RPG-ներին վերաբերվելու որպես առանձին իրեր առանձին ժողովրդագրության համար»:[8]

Ջերեմի Փերիշը պնդում է, որ մարտական RPG-ները Ճապոնիայում տարածվել են Դրուագայի աշտարակի կողմից[9]: Այն թողարկվել է արկադների համար 1984թ.-ի հունիսին և նախատեսված էր որպես «Pac-Man-ի ֆանտաստիկ տարբերակ՝ լուծելու հանելուկներ, հրեշներ՝ կռվելու և թաքնված գանձ՝ գտնելու համար»:[8] Դրա հաջողությունը Ճապոնիայում ոգեշնչեց Dragon Slayer (1984)[9] և Hydlide (1984) զարգացումը[8]: Dragon Slayer, Hydlide and Courageous Perseus (1984) «մրցում են դիրքի համար որպես ժանրի նախադեպ», ըստ Ջոն Շեպանիակի, և շարունակական մրցակցություն էր զարգանում Վիշապասպանի և Հիդլայդի շարքերի միջև տարիների ընթացքում[10]: Դրուագայի աշտարակը, Վիշապ սպանողը և Հիդլայդը ազդեցիկ էին Ճապոնիայում, որտեղ նրանք ազդեցին ավելի ուշ գործողությունների RPG-ների վրա, ինչպիսիք են Ys-ը, ինչպես նաև The Legend of Zelda-ն:[11]: 38 [12]

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Temple of Apshai". *AllGame*. Արխիվացված է the original 2014 թ․ հունվարի 1-ին.
2. ↑  "Gateway to Apshai". *AllGame*. Արխիվացված է the original 2014 թ․ հունվարի 1-ին.
3. ↑  "Beneath the Pyramids". *AllGame*. Արխիվացված է the original 2014 թ․ հունվարի 1-ին.
4. ↑  "Bokosuka Wars". *AllGame*. Արխիվացված է the original 2014 թ․ հունվարի 1-ին.
5. ↑  "Sword of Fargoal". *AllGame*. Արխիվացված է the original 2014 թ․ հունվարի 1-ին.
6. ↑  Jeremy Parish (2014). "Montezuma's Revenge, an Atari Quest to Make Adventure Proud". *USGamer*. Արխիվացված է the original 2022 թ․ հուլիսի 29-ին. Retrieved 2017 թ․ հոկտեմբերի 18. By borrowing from Atari's action RPG, Utopia created a platformer classic. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
7. ↑  Musgrave, Shaun (2017 թ․ հուլիսի 13). "RPG Reload Glossary: The Origins of Action-RPGs". *TouchArcade*.