**Ջեյմս Դան** (անգլ.՝ James Dunn, նոյեմբերի 2, 1901(1901-11-02), Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ - սեպտեմբերի 3, 1967(1967-09-03), Սանտա Մոնիկա, Լոս Անջելես շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասան, «Օսկար» մրցանակի դափնեկիր։

Կենսագրություն
--------------

Ջեյմս Դանը ծնվել է Նյու Յորքում՝ բորսայի աշխատակցի ընտանիքում Ուոլ Սթրիթից։ Նրա ծնողների նախնիները եղել են ներգաղթյալներ Իռլանդիայից։ Շոու բիզնեսում կարիերան սկսել է վոդևիլներում ելույթ ունենալով, իսկ 1920-ական թվականների վերջին «Astoria studios» ստուդիայում կայացել է նրա առաջնաելույթը կինոյում։

1931 թվականին Դանը «Fox» ստուդիայի հետ պայմանագիր է կապել, որում հաջորդող մի քանի տարիների ընթացքում հայտնվել է 22 կինոնկարներում։ Նրա առաջին նշանակալի դերն է դարձել «Վատ աղջնակ» ֆիլմում (1931) խաղացած Էդի Քոլինզի դերը, ինչից հետո նա հաջողությամբ է դրսևորել իրեն «Հասարակական աղջիկ» (1932, Պեգի Շենոնի հետ) և «Ողջու՜յն, քույրի՛կ» (1933, Բութս Մելորիի հետ) կինոնկարներում։ 1934 թվականին Ջեյմս Դանը Շիռլի Թեմպլի հետ միանգամից նկարահանվել է չորս կինոնկարներում՝ «Բրավո, փոքրիկ», «Աջակցում են և խրախուսում», «Սրտին փոխարինող», «Վառ աչքեր»։ Սակայն այս դերերը չեն նպաստել նրա կինոկարիերայի զարգացմանը, իսկ 1930-ական թվականների վերջին ալկոհոլի հետ կապված խնդիրները զգալիորեն նվազեցրել են լավ դերեր ստանալու հեռանկարները։

Այս ֆոնի վրա նրա համար մեծ իրադարձություն է դարձել 1946 թվականի հաղթանակն Ամերիկյան կինոակադեմիայի մրցանակների հանձնման արարողության ժամանակ, երբ «Ծառն աճում է Բրուքլինում» ֆիլմում խաղացած գլխավոր հերոսուհու հոր՝ անգործ ալկոհոլիկի դերի համար Ջեյմս Դանն արժանացել է «Օսկար» մրցանակի երկրորդական պլանի լավագույն դերասան անվանակարգում։ Այնուամենայնիվ, նրա հաջողությունը երկար չի տևել, և 1950-ական թվականների սկզբին դերասանը բավարարվել է փոքրիկ դերերով հեռուստատեսությունում, ունեցել է ֆինանսական դժվարություններ և կրկին խնդիրներ ալկոհոլի հետ։ Նրա կարիերայում վերջին նշանակալի դերն է դարձել «Այս մեծ կյանքը» սերիալում խաղացած Իռլ Մորգանի դերը, որի մեջ նկարահանվել է 1954-1956 թվականներին։

Ջեյմս Դանն ամուսնացած է եղել երեք անգամ։ Էդնա Օ’Լիրի հետ նրա առաջին ամուսնությունն ավարտվել է ամուսնալուծությամբ:, իր երկրորդ կնոջից՝ Ֆրենսիս Գիֆորդից, բաժանվել է 1942 թվականին, իսկ երրորդի՝ Էդնա Ռաշի հետ մնացել է մինչև մահը (ստամոքսի վիրահատությունից հետո առաջացած բարդությունների պատճառով)՝ 1967 թվականի սեպտեմբերը։

Կինոյում և հեռուստատեսությունում ունեցած ներդրման համար նշված է Հոլիվուդյան փառքի ծառուղու երկու աստղերի վրա։

Մրցանակներ
----------

* «Օսկար» 1946՝ «Երկրորդական պլանի լավագույն դերասան» («Ծառն աճում է Բրուքլինում»)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2  *Agence bibliographique de l'enseignement supérieur (France)* Système universitaire de documentation (ֆր.) — Montpellier: ABES, 2001.
3. 1 2  Կոնգրեսի գրադարան — 1800.
4. 1 2 3  *James Dunn*. Allocine.co.uk.
5. ↑  *Great Character Actors* Արխիվացված 2006-06-15 Wayback Machine. Doug Macauley.com.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ջեյմս Դան» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Internet Broadway Database · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · Rotten Tomatoes · Find A Grave · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Notable Names Database |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX1714087 · BNF: 14173806b · GND: 140842314 · ICCU: UBOV063920 · ISNI: 0000000077314797 · LCCN: n78029777 · NKC: xx0157579 · SUDOC: 113149670 · VIAF: 14982568 · WorldCat VIAF: 14982568 |

 |

 |