**Ամերիկյան ժողովրդական արվեստի թանգարան**(անգլ.՝ American Folk Art Museum, կրճատ՝ *AFAM*), ԱՄՆ-ի թանգարաններից մեկը. առաջատար մշակութային հաստատություն է, որը նվիրված է ժողովրդական արվեստի գեղագիտական ընկալմանը և Միացյալ Նահանգների և արտերկրի ժամանակակից ինքնուս նկարիչների ստեղծագործական ինքնադրսևորմանը։ Գտնվում է Նյու Յորքում՝ Մանհեթենում։ Թանգարանի հավաքածուն ներառում է ավելի քան 7000 օբյեկտներ՝ 18-րդ դարից մինչ այսօր։ Իր ցուցահանդեսների, կրթական ծրագրերի և տեղեկատվական-քարոզչական գործունեության թանգարանը ցուցադրում է ստեղծագործական ինքնարտահայտման մարդկանց, որոնց տաղանդները զարգացել են առանց ֆորմալ գեղարվեստական ուսուցման։ 2013 թվականին թանգարանում արձանագրվել է ավելի քան 100 000 այցելուների ռեկորդային հաճախելիություն։ Մուտքը անվճար է։

Պատմություն
-----------

Թանգարանի պատկերանիշ
Թանգարանային խանութ
Ժամանակավոր կանոնադրությունը ստանալուց հետո 1961 թվականին, ժողովրդական արվեստի թանգարանը մշտապես ընդլայնել է իր առաքելությունը և ցուցահանդեսը։ Իր գոյության սկզբում թանգարանը չուներ մշտական հավաքածու և շենք։  Չնայած դժվարություններին, Joseph B. Martinson և Adele Earnest հիմնադիրները և հոգաբարձուները հասկացան, որ ճանաչման համար ամերիկյան ժողովրդական արվեստի համար անհրաժեշտ է նման հաստատություն։

**Վաղ ամերիկյան ժողովրդական արվեստի թանգարան** (*Museum of Early American Folk Arts*, այնսպես այն ի սկզբանե կոչվում էր) անցկացրել է իր առաջին ցուցահանդեսը վարձակալած հրապարակում 49 West 53rd Street 1961 թվականին։ 1966 թվականին, ստանալով մշտական կանոնադրություն, թանգարանը ընդլայնեց իր առաքելությունը։ Ստանալով նոր անվանում՝ **Ամերիկյան ժողովրդական արվեստի թանգարան** (*Museum of American Folk Arts*), ընդլայնել է իր ցուցանմուշների աշխարհագրությունը։ Հիմնադիր և համադրող Herbert W. Hemphill Jr. հետագա զարգացում տվեց թանգարանին։ 1990-ականներին թանգարանը սկսեց ներկայացնել ոչ միայն զուտ ամերիկյան, ինչպես նաև աֆրիկյան և Լատինական ամերիկյան արվեստի գործեր։ Տնօրեն Gerard C. Wertkin հայտարարել է, որ ամերիկյան ժողովրդական արվեստի ընդհանուր ժառանգությունը չպետք է նպաստի էթնիկ շովինիզմին կամ ռասայական բաժանմանը։

Ընդլայնման հետ կապված՝ 1998 թվականին թանգարանում ստեղծվել է ժամանակակից կենտրոն (Contemporary Center)՝ նվիրված 20-րդ և 21-րդ դարերի նկարիչների աշխատանքներին։  2001 թվականին թանգարանում բացվել է ամերիկյան ինքնուս նկարիչ՝ Հենրի Դարջերի ուսումնական կենտրոնը (Henry Darger Study Center)։  Այս տարի թանգարանը ստացել է իր ժամանակակից անունը՝ Ամերիկյան ժողովրդական արվեստի թանգարան (*American Folk Art Museum*)։

Թանգարանը երկար ժամանակ տեղից տեղ է տեղափոխվել և 1989 թվականին գտնվել է Լինքոլնի հրապարակում, 2-ը՝ Լինքոլն կենտրոնի դիմաց։ 2001 թվականին բացվել է թանգարանի նոր վայրը՝ 45 և 47 West 53rd Street երկու շենքերում, որոնք նախագծվել են Tod Williams Billie Tsien Architects ճարտարապետական բյուրոյի միջոցով։ Ավելի ուշ, ֆինանսական դժվարությունների շնորհիվ, թանգարանը վերադարձել է Lincoln հրապարակ, որտեղ այժմ այն գտնվում է։

2013 թվականի դեկտեմբերին ամերիկյան ժողովրդական արվեստի թանգարանը թողարկել է լիովին մատչելի թվային արխիվ՝ Folk Art սեփական ամսագրի՝ նախկինում հայտնի է որպես Clarion, 117 թողարկումներից։ Ամսագիրը լույս է տեսել 1971 թվականից մինչև 2008 թվականը տարեկան միջինը երեք անգամ։

* Թանգարանի որոշ ցուցանմուշներ
* Peaceable Kingdom, Էդվարդ Հիքս*Peaceable Kingdom*,   
Էդվարդ Հիքս
* Flag Gate, հեղինակը անհայտ է*Flag Gate*,  
 հեղինակը անհայտ է
* Bird of Paradise Quilt Top, հեղինակը անհայտ է*Bird of Paradise Quilt Top*,   
հեղինակը անհայտ է
* Girl in Red Dress with Cat and Dog, Էմմի Ֆիլիպս*Girl in Red Dress with Cat and Dog*,  
 Էմմի Ֆիլիպս

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  archINFORM (գերմ.) — 1994.
2. ↑  Музей американского народного искусства (Нью-Йорк)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Официальный сайт музея(անգլ.)
* The Kendrick Academy
* Chastened, Folk Art Museum Puts Down Healthier Roots(անգլ.)
* Американский музей народного искусства под угрозой закрытия Archived 2017-11-07 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ · ՅուԹյուբ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 14583114x · ISNI: 0000000121495936, 0000000121700637 · LCCN: n2001009222, n79107734, n81012094 · NKC: xx0192302, xx0192317 · SUDOC: 069868603 · VIAF: 121868545, 139888969 · WorldCat VIAF: 121868545, 139888969 |

 |

 |