**Սուրբ Վարդան եկեղեցի**, կրոնական կառույց Արագածոտնի մարզի Վերին Սասնաշեն գյուղում։

Անվանում
--------

Եկեղեցին անվանվել է «Սուրբ Վարդան»՝ ի հիշատակ Վարդան Մամիկոնյանի։

Պատմություն
-----------

Կառուցվել է 2018-2019 թվականների ընթացքում՝ Ռուսաստանի Դաշնության Արմավիրի հայկական համայնքի խորհրդի անդամ, Արմավիր քաղաքի պատվավոր բարերար Ալեքսանդր Սարկիսյանի ջանքերով և միջոցներով։

Սուրբ Վարդան եկեղեցին օծվել է Արագածոտնի թեմի առաջնորդ տեր Մկրտիչ եպիսկոպոս Պռոշյանի ձեռամբ՝ 2019 թվականի նոյեմբերի 12-ին։ Հիմնարկեքը իրականացվել է 2018 թվականի մայիսին։

Սուրբ Վարդանը Վերին Սասնաշեն գյուղի միակ եկեղեցին է։ Վերին Սասնաշենցիները մինչև եկեղեցու կառուցումը մկրտության, պսակի արարողության, մոմովառության կամ պատարագի համար գնացել են մոտակա բնակավայրերի կամ Թալին քաղաքի եկեղեցիներ։ Եկեղեցու կառուցման ժամանակ Ալեքսանդր Սարկիսյանի ջանքերով Մշո Սուրբ Առաքելոց վանքի ավերակներից քարեր են բերվել և տեղադրվել եկեղեցու հիմքերում և ճակատային մասում։ Սուրբ Վարդան եկեղեցու դուռը Մշո Սուրբ Առաքելոց վանքի Երևանի պատմության թանգարանում պահվող յուրօրինակ դռան կրկնօրինակն է։

Եկեղեցու օծման արարողությունը նշվել է մեծ շուքով, որին ներկա են գտնվել Ռուսաստանի հայերի միության Արմավիր մասնաճյուղի ղեկավար Գրիգորի Կարապետյանը, խորհրդի անդամներ, մարզի համայնքների ղեկավարներ, Ռուսաստանից ու Հայաստանի տարբեր քաղաքներից ժամանած պատվավոր հյուրեր։ Եկեղեցու հոգևոր հովիվն է Տեր Թադե քահանա Թախմազյանը։

Եկեղեցու անմիջապես հարևանությամբ Ալեքսանդր Սարկիսյանի կողմից Մեծ եղեռնի զոհերի հիշատակին մեծ խաչ է տեղադրվել։ Եկեղեցու տարածքում է գտնվում նաև Սասնա Բերդի թանգարան-թոնրատունը, որը համալրված է ավանդական Սասնա գյուղական տան բազմաթիվ նմուշներով և որտեղ կարելի է ծանոթանալ Մուշ-Սասունի կենցաղավարման ավանդույթներին։ Եկեղեցուն հարում է նաև 1901 թվականին Մշո Սուրբ Առաքելոց վանքի պարիսպների վրա թուրքական կանոնավոր զորամասերի և քրդական ավազակային հորդաների դեմ քաջաբար մարտնչած 37 հայդուկների անվանական եղևնիներով պուրակը։ Հայդուկներից մեկը Մշո դաշտի՝ Մամիկոնեից առասպելական երկրի Ալվառինջ գյուղից Վարդան Տեր-Սարգսյանն է, նույն ինքը Ալվառինջու Վարդանը։ Նա Զորավար Անդրանիկի և հայդուկապետ Գևորգ Չաուշի զինվոր լինելուց բացի Սեյդո Պողոսի ու Աստուրի ընկերն է։ Ալվառինջու Վարդանը նաև Ալեքսանդր Սարկիսյանի հորեղբայրն է։

Սբ․ Վարդան եկեղեցու կառուցող Ալեքսանդր Սարկիսյանի նախնիները մշեցիներ են, որոնք գաղթելով Արևմտյան Հայաստանից՝ եկել և բնակություն են հաստատել Վերին Սասնաշենում։ Ալեքսանդր Սարկիսյանը նպատակադրվել է շարունակել Մշո Սուրբ Առաքելոց վանքի տարեգրությունը, որը կառուցվել է 4-րդ դարում, Արևմտյան Հայաստանի պատմական Տարոն գավառում։

Պատկերասրահ
-----------

* Սուրբ Վարդան եկեղեցին, Սուրբ Խաչը և Սասնա ԲերդըՍուրբ Վարդան եկեղեցին, Սուրբ Խաչը և Սասնա Բերդը
* Սասնա տնակ-թանգարանըՍասնա տնակ-թանգարանը
* ԳութանԳութան
* 37 հերոս հայդուկների հիշատակի եղևնիների պուրակը37 հերոս հայդուկների հիշատակի եղևնիների պուրակը
* Սուրբ Վարդան եկեղեցի և Սուրբ Խաչ տանող դարպասներՍուրբ Վարդան եկեղեցի և Սուրբ Խաչ տանող դարպասներ
* Սուրբ Վարդան եկեղեցին և Սուրբ Խաչը մայրամուտինՍուրբ Վարդան եկեղեցին և Սուրբ Խաչը մայրամուտին
* Սասնա տնակՍասնա տնակ
* Սասնա խնոցիՍասնա խնոցի

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Սբ․ Վարդան եկեղեցի | Տուրեր Հայաստանում և Արտերկրում»։ *Պատմական Հետք - Տուրեր Հայաստանում և Արտերկրում* (hy-AM)։ Վերցված է 2021 թ․ հոկտեմբերի 3
2. ↑   (hy-AM) *Վերին Սասնաշեն գյուղում օծվեց Սուրբ Վարդան նորակառույց եկեղեցին*, վերցված է 2021-10-18
3. 1 2 3  «Վերին Սասնաշեն համայնքում կայացավ Սուրբ Վարդան եկեղեցու օծման արարողությունը - Արագածոտնի մարզպետարան»։ *aragatsotn.mtad.am*։ Վերցված է 2021 թ․ հոկտեմբերի 18