**Բիլի Բոբ Թորնթոն** (անգլ.՝ Billy Bob Thornton, օգոստոսի 4, 1955(1955-08-04)[…], Hot Springs, Արկանզաս, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասան, սցենարիստ, ռեժիսոր և երգիչ։ Առավել հայտնի է դարձել «Սրված սայր» (1996) դրամայի թողարկումից հետո, որի համար գրված սցենարից հետո Հոնրնտոնը արժանացել էր «Օսկար» մրցանակի։

Կենսագրություն
--------------

Բիլի Բոբ Թորնթոնը ծնվել է 1955 թվականի օգոստոսի 4-ին ԱՄՆ-ի Արկանզաս նահանգի Հոթ Սփրինգս քաղաքում։

Նրա հայրը՝ Ուիլլի Ռեյ Թորնթոն, պատմություն էր դասավանդում համալսարանում և համատեղության կարգով աշխատում էր որպես բասկետբոլի մարզիչ։ Մայրը՝ Վիրջինիա Ֆոլկները, պայծառատես էր։ Ընտանիքում, բացի Բիլի Բոբից, կային ևս երեք տղաներ՝ Ջիմի Դոն, Ջիմ Բին և Ջոն Դևիդ։ Մանուկ հասակում Բիլի Բոբը շատ ժամանակ էր անցկացնում իր պապիկի՝ Օտիս Թորնթոնի հետ, ով անտառապահ էր աշխատում և ապրում էր անտառի մեջ գտնվող տնակում։

Դպրոցական տարիքում նա ցանկանում էր դառնալ երաժիշտ և հարվածային գործիքների վրա էր նվագում Stone Cold Fever խմբում։ Այնուհետև երգչի կարիերա է սկսել Tres Hombres խմբում։

### Դերասանական կարիերա

Թորնթոնը էկրանին իր առաջին դերը խաղացել է 1986 թվականին, «Ռինոյից հարավ» ֆիլմում, որտեղ նա խաղում էր փոքրիկ դեր։ Այնուհետև նա հայտնվել է խանութի վաճառողի էպիզոդիկ դերում 1987 թվականի «Լուսանկարիչ» ֆիլմում։ Եվս մեկ վաղ դերերից է եղել մասնակցությունը CBS-ի «Աֆրիկայի սիրտը» սիթկոմին։ Նրա չարագործի դերը 1992 թվականին թողարկված «Մեկ սխալ քայլ» ֆիլմում, որում նա հանդես է եկել որպես համահեղինակ, նրա վրա քննադատների ուշադրությունն է բևեռում։ Նա նաև մի քանի փոքրիկ դերեր է ունեցել 1990-ական թվականներին, «Անպարկեշտ առաջարկ», «Մահացու վտանգի մեջ», «Արյան համար վճարում են արյունով» և «Թումսթոուն» ֆիլմերում։ 1996 թվականին նա «Սրված սայր» անկախ ֆիլմի համար սցենար է գրել և ինքն անձամբ նկարահանվել ֆիլմում։ Ֆիլմը, որը իրենից ներկայացնում է «Որոշ մարդին այն անվանում են Սրված սայր» կարճամետրաժ ֆիլմի ընդլայնված տարբերակը, ներկայացնում է մտավոր հետամնաց մարդու պատմություն, ով բանտում փակվել է դաժան և առաջին հայացքից անհասկանալի սպանության համար։

«Սրված սայր» ֆիլմը միջազգային ճանաչման է արժանանում։ Թորնթոնի սցենարը նրան բերում է «Օսկար»՝ «Լավագույն հարմարեցված սցենար» անվանակարգում, ինչպես նաև ԱՄՆ կինոդերասանների գիլդիայի մրցանակ և «Էդգարդի մրցանակ», միևնույն ժամանակ նա անվանակարգվում է «Օսկար» և ԱՄՆ կինոդերասանների գիլդիայի մրցանակների որպես «Լավագույն դերասան»։ 1998 թվականին Թորնթոնը Ջեյմս Կարվիլի դերն է խաղում Ռիչարդ Ջեմոնսի «Հիմնական գույներ» ֆիլմում։ 2000 թվականին Թորնթոնը «Ձիեր, ձիեր» գրքի հիման վրա նկարահանում է համանուն ֆիլմ։

2000 թվականին Թորնթոնը հայտնվել է Թրևիս Տրիտի «Modern Day Bonnie and Clyde» երգի տեսահոլովակում։ Տեսահոլովակում նրա կերպարը մամուլի կողմից նկարագրվում է որպես «դաջվածքներով մարդկության մարդ»։ «Սրված սայր» ֆիլմի հաջողությունց հետո նա հայտնվել է մի քանի ֆիլմերի գլխավոր դերերում, այդ թվում 1998 թվականին թողարկված «Արմագեդոն» և «Հասարակ ծրագիր» ֆիլմերում, վերջինիս համար նա անվանակարգվում է «Օսկար» մրցանակի, որպես «Երկրորդ պլանի լավագույն դերասան»։ 2001 թվականին նա նկարահանել է «Հայրիկը և ուրիշները» ֆիլմը, միաժամանակ նկարահանվելով գլխավոր դերերում երեք հոլիվուդյան ֆիլմերում՝ «Սատանաների պարահանդես», «Բանդիտներ» և «Մարդ, ով չի եղել», որի համար նա արժանանում է բազմաթիվ մրցանակների։

2003 թվականին Թորնթոնը խաղացել է չար Սանտայի դերը «Վատ Սանտա» սև կատակերգությունում, որը մեծ հաջողությունների հասնում վարձույթում և Թորնթոնին ներկայացնում որպես առաջատար կատակերգական դերասան։ Նույն թվականին նա կերպարանավորում է անբարո ԱՄՆ նախագահի բրիտանական «Իրական սեր» ռոմանտիկ կատակերգությունում։ Նա հայտարպարել է, որ «Վատ Սանտա»-ից հետո հանդիսատեսը «սիրում է դիտել, թե ինչպես է նա խաղում այդպիսի տղաների»։

2004 թվականին Թորնթոնը Դեյվիդ կրոկետի դերն է խաղացել «Ֆորտ Ալամո» ֆիլմում։ Նույն թվականին՝ 2004 թվականի հոկտեմբերի 7-ին, նա աստղի է արժանանում Հոլիվուդյան փառքի ծառուղիում։ 2006 թվականին նա հայտնվել է «Չարագործների դպրոց» կատակերգական ֆիլմում։ Ֆիլմում նա նկարահանվել է բժիշկ Պիի դերում, որը գրվել էր հատուկ նրա համար։ Ավելի ուշ ֆիլմերը իրենց մեջ են ներառում 2007 թվականի «Աստղագնաց Ֆարմեր» և «Պարոն Վուդկոկ» կատակերգությունը, որում նա խաղացել է ֆիզկուլտուրայի սադիստ ուսուցչի։ 2008 թվականի սեպտեմբերին նա նկարահանվել է «Կարթիկին» մարտաֆիլմում։

2014 թվականին Թորնթոնը նկարահանվել է մարդասպան Լորն Մալվոյի դերում FX-ի «Ֆարգո» մինի սերիալում, հիմնված 1996 թվականի նույնանուն ֆիլմի վրա, որի համար նա արժանանում է «Ոսկե Գլոբուս» մրցանակի, որպես «լավագույն դերասան մինի սերիալում»։

2014 թվականի հոկտեմբերի 30-ին թողարկվում է «Մեծ պայթյունի տեսությունը» սիթկոմը, որտեղ նա խաղացել է մեծահասակ ուռուցքաբանի, ով անհանգստանում է յուրաքանչյուր կնոջ համար, ով դիպչում է իրեն։

Բացի հաջողակ դերասանական գործունեության, Թորնթոնը հայտնի է նաև որպես քանթրի երաժշտության թեժ երկրպագու։ Թորնթոնը ակտիվորեն համերգներ է տալիս և նրա ելույթները մեծ հաջողություն են վայելում։

Անձնական կյանք
--------------

Կիսաքաղց երիտասարդությունը խաթարել է նրա առողջությունը՝ մի քանի անգամ նա ստիպված է եղել բուժել սիրտը։ Այդ պատճառով նա դարձել է իպոխոնդրիկ և այժմ տարառում է մի փունջ ֆոբիաներով։

Թորնթոնի առավել հայտնի ֆոբիան թռիչքներից վախի ֆոբիան է։ Ամենայուրօրինակը՝ վախը անտիկվար, հնամյա կահույթի հանդեպ։ Թորնթոնի մարմնի վրա նվազագույնը 6 դաջվածք կա, առավելապես ձեռքերի վրա։

Դերասանի երակներում հոսում է հոր իռլանդական նախնիների արյունը, ինչպես նաև մոր կողմից հնդկացիական և իտալական նախնիների արյուն։

Թորնթոնը ամուսնացած է եղել վեց անգամ, ընդ որում առաջին հինգ ամուսնությունները ավարտվել են ամուսնալուծությամբ և այդ ամուսնություններից նա ունի չորս երեխա՝ երեք կանանցից։ 1978-ից մինչ 1980 թվականները նա ամուսնացած է եղել Մելիսա Լի Գատլինի հետ, ում հետ համատեղ կյանքի ընթացքում ծնվել է դուստր՝ Ամանդա։ 1986 թվականին Թորնթոնը ամուսնանում է Տոնի Լոուրենսի հետ, սակայն հաջորդ տարի նրանք բաժանվում են և ամուսնալուծվում 1988 թվականին։ 1990-ից մինչ 1992 թվականները նա ամուսնացած է եղել դերասանուհի Սինդի Ուիլյամսի հետ։ 1993 թվականին Թորնթոնը ամուսնացել է «Playboy» ամսագրի մոդել Պետրա Դոն Չերնյակի հետ, որից ունեցել է երկու որդի՝ Հարի Ջեյմս և Ուիլյամ։ ամուսնությունն ավարտվում է 1997 թվականին՝ Չերնյակի կողմից Թորնթոնին ամուսնական բռնության մեջ մեղադրելու պատճառով։

Թորնթոնը նշանադրված է եղել դերասանուհի Լորա Դերնի հետ, ում հետ հարաբերություններ ուներ 1997-ից մինչ 1999 թվականները, սակայն 2000 թվականին նա ամուսնանում է դերասանուհի Անջելինա Ջոլիի հետ, ում հետ նա նկարահանվել էր «Կառավարելով թռիչքները» (1999) ֆիլմում և ով նրանից երիտասարդ էր 20 տարով։ Ամուսնությունը հայտնի էր նրանով, որ նրանք վզներին կրում էին միմյանց արյան կաթիլով փոքրիկ սրվակներ։ Հետագայում Թորնթոնը պարզաբանում է, որ «սրվակները իրականում փոքրիկ մեդալիոն էին, որոնցից յուրաքանչյուրը պարունակում էր արյան ընդամենը մեկ կաթիլ»։ Թորնթոնը և Ջոլին 2002 թվականի մարտին հայտարարում են Կամբոջային երեխայի որդեգրման մասին, սակայն հետագայում պարզվում է, որ Ջոլին երեքային որդեգրել է որպես միայնակ-մայր։ Նրանք բաժանվում են 2002 թվականի հունիսին և ամուսնալուծվում հաջորդ տարի։

2003 թվականից Հորնտոնը հարաբերություններ ունի դիմահարդարպ Կոնի Էնգլանդի հետ, ում հետ նրանք ունեն համատեղ դուստր՝Բելլա։ Զույգն ապրում է Լոս Անջելեսում։ Չնայած նրան, որ Թորնթոնը ասել է, որ, ամենայն հավանականությամբ, այլևս չի ամուսնանա, քանի որ ամուսնությունը ի համար «չի աշխատում», նրա ներկայացուցիչները հաստատում են, որ Թորնթոնը և Էնգլանդը ամուսնացել են 2014 թվականի հոկտեմբերի 22-ին, Լոս Անջելեսում։

Նախասիրություններ
-----------------

Թորնթոնը եվրոպական ֆուտբոլի մեծ երկրպագու է։ նա երկրպագում է անգլիական «Լիվերպուլ» ակումբին։ Աշխարհի բոլոր քաղաքներից ամենաշատը սիրում է Փարիզը։ Նա նույնիսկ սեփական պենտհաուս ունի ֆրանսիական մայրաքաղաքում։

Աստղի սիրալի նորաձև իրը «Հյուսթոն կոլտ» կովբոյական գլխարկն է։ Հնարավորության դեպքում նա ձգտում է հագնել այն իր ֆիլմերում։ Դերասանի հայրենի քաղաքի քաղաքապետը որոշել է անմահացնել իրենց հանրահայտ հայրենակցի անունը տարվա օրերից մեկը «Բիլի Բոբ Թորնթոնի օր» հայտարարելու միջոցով։

2001 թվականին դերասանը հաղթահարում է իր բազմաթիվ վատ սովորություններից մեկը՝ ծխելու սովորությունը (բացառությամբ «Վատ Սանտա», «Փամփուշտից արագ» և «Ֆարգո», որտեղ նա ծխում է)։

Ֆիլմագրություն
--------------

### Ռեժիսոր

* 2012 - Ջեյն Մենսֆիլդի մեքենան / *Jayne Mansfield’s Car*
* 2001 - Հայրիկը և ուրիշները / *Daddy and Them*
* 2000 - Անսանձ սրտեր / *All the Pretty Horses*
* 1996 - Սրված սայրեր / *Sling Blade*

### Դերասան

* 2016 - Վատ Սանտա 2 / *Bad Santa 2* — Ուիլլի Ստոուքս
* 2015 - Միջավայր / *Entourage* — Լարսեն Մակկրեդլ
* 2014 - Մեծ պայթյունի տեսությունը / *The Big Bang Theory* — բժիշկ Լորվիս
* 2014 - Կատ Բենկ / *Cut Bank*
* 2014- Լոնդոնյան դաշտեր / *London Fields* — Սամսոն Յանգ
* 2014 - Դատավորը / *The Judge* — Դուայթ Դիկհեմ
* 2014 - Ֆարգո / *Fargo* — Լորն Մալվո
* 2013- Արյունալի մեքենա / *Red Machine*
* 2013 - Պարկլենդ / *Parkland* — Ֆորեսթ Սորելս
* 2012 - Ջեյն Մենսֆիլդի մեքենան / *Jayne Mansfield’s Car*
* 2012 - Չարագործնեը Բեյթաունից / *The Baytown Outlaws*
* 2011 - Կոշկավոր կատուն (մուլտֆիլմ) / *Puss in boot*
* 2010 - Փամփուշտից արագ / *Faster*
* 2009 - Հաջողության բույրը / *The Smell of Success*
* 2008 - Կարթիկին / *Eagle eye* — Թոմ Մորգան
* 2008 - Տեղեկատուները / *Informers/*
* 2007 - Աստղագնաց Ֆարմեր / *Astronaut Farmer/*
* 2007 - Պարոն Վուդկոկ / *Mr. Woodcock/*
* 2007 - Peace Like a River
* 2006 - Չարագործների դպրոց / *School for Scoundrels/*
* 2005 - Սառցե բերք / *Ice Harvest/*
* 2005 - Վատ նորություններ, արջեր / *Bad News Bears/* — Մորիս Բատերմեյկեր
* 2004 - Ֆորտ Ալամո / *The Alamo/* — Դեյվիդ Կրոկետ
* 2004 - Բյուրեղ / *Chrystal/*
* 2004 - Փառքի ճաճանչներում / *Friday Night Lights/*
* 2003 - Վատ Սանտա / *Bad Santa* — Ուիլի Ստոուկս
* 2003 - Թեթևամտություն / *Levity/*
* 2003 - Իրական սեր / *Love Actually/*
* 2003 - Անտանելի դաժանություն / *Intolerable Cruelty/*
* 2002 - Մեղանչում / *Levity/*
* 2002 - Արթնանալով Ռինոյում / *Waking Up in Reno/*
* 2002 - Տարբերանիշ / *Badge/*
* 2002 - Սատանաների պարահանդես / *Monster’s Ball/*
* 2001 - Բանդիտները / *Bandits/*
* 2001 - Մարդ, ով չի եղել / *Man Who Wasn’t There/*
* 2001 - Հայրիկը և ուրիշները / *Daddy and Them*
* 2000 - Վերջին իրական կովբոյները / *Last Real Cowboys*
* 2000 - Դրախտից հարավ, դժոխքից արևմուտք / *South of Heaven, West of Hell/*
* 1999 - Կառավարելով թռիչքները / *Pushing Tin/*
* 1998 - Այրվիր Հոլիվուդ, այրվիր / *Alan Smithee Film: Burn Hollywood Burn/*
* 1998 - Տնական / *Homegrown/*
* 1998 - Հասարակ ծրագիր / *Simple Plan/*
* 1998 - Հիմնական գույներ / *Primary Colors/*
* 1998 - Արմագեդոն / *Armageddon/* — Դեն Տրումեն, NASA-ի տնօրեն
* 1997 - Առաքյալ / *Apostle/*
* 1997 - Արքայադուստր Մոնոնոկե / *Mononoke-hime/*
* 1997 - Շրջադարձ / *U Turn/*
* 1997 - Հրանոթ, մեքենա, շիկահեր / *Gun, a Car, a Blonde/*
* 1996 - Մի շրջվիր / *Don’t Look Back/*
* 1996 - Սրված սայրեր / *Sling Blade/*
* 1996 - Հաղթողը / *Winner/*
* 1995 - Երջանիկ աստղեր Հենրիետայի վրա / *Stars Fell on Henrietta/*
* 1995 - Ննջեցյալը / *Dead Man/*
* 1995 - Out There
* 1994 - Խառնաշփոթ / *Floundering/*
* 1994 - Some Folks Call It a Sling Blade
* 1994 - Մահացու վտանգներ / *On Deadly Ground/*
* 1993 - Թումսթոուն / *Tombstone/*
* 1993 - Մարդասպան բռնցքամարտ / *Killing Box*
* 1993 - Անիպարկեշտ առաջարկ / *Indecent Proposal/*
* 1993 - Արյան համար վճարում են արյունով / *Blood in Blood out/*
* 1993 - Առջևում միայն անախորժություններ են / *Trouble Bound/*
* 1993 - Ապրել և աշխատել Տիեզերքում / *Living and Working in Space: The Countdown Has Begun*
* 1992 - Մեկ սխալ քայլ / *One False Move/*
* 1991 - Տղաների համար / *For the Boys/*
* 1989 - Բոլորին նավակողից դուրս / *Going Overboard/*
* 1989 - Չոպեր Չիկսը Զոմբիթաունում / *Chopper Chicks in Zombietown*
* 1988 - Ռինոյից հարավ / *South of Reno/*
* 1988 - Կրկես / *Circus/*
* 1987 - Արյան որսորդը / *Hunter's Blood*

### Սցենարիստ

* 2001 - Քողարկազգեստ / *Camouflage/*
* 2001 - Հայրիկը և ուրիշները / *Daddy and Them*
* 2000 - Նվեր / *Gift/*
* 1996- Մի շրջվիր / *Don’t Look Back/*
* 1996 - Family Thing
* 1996- Սրված սայրեր / *Sling Blade/*
* 1994 - Some Folks Call It a Sling Blade
* 1992- Մեկ սխալ քայլ / *One False Move/*

Մրցանակներ և անվանակարգումներ
-----------------------------

Հիմնական հոդված՝ Բիլի Բոբ Թորնթոնի մրցանակներ և անվանակարգումներ
* «Օսկար» մրցանակ, որպես «Լավագույն հարմարեցված սցենար», «Սրված սայրեր» ֆիլմի համար 1997 թվականին։
* «Ոսկե Գլոբուս» մրցանակ, որպես «Լավագույն դերասան մինի սերիալում», «Ֆարգո» սերիալում 2015 թվականին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Encyclopædia Britannica
2. 1 2  Discogs — 2000.
3. 1 2  GeneaStar
4. 1 2  *Pas L. v.* Genealogics — 2003.
5. 1 2  «Billy Bob Thornton». *Inside the Actors Studio*. Season 8. Սերիա 18. August 18, 2002.
6. 1 2 3 4  «Billy Bob Hollywood's go-to guy». JAM! Showbiz. Վերցված է 2006 թ․ սեպտեմբերի 24-ին.
7. ↑  Поющие голливудские знаменитости на сайте KinoKiller.com
8. ↑  Castro, Peter (1997 թ․ ապրիլի 28). «Sling This: Mrs. Billy Bob Thornton Angrily Seeks a Divorce». *People*. **47** (16). Արխիվացված օրիգինալից 2011 թ․ հուլիսի 6-ին. Վերցված է 2011 թ․ հուլիսի 6-ին.
9. ↑  Hinckley, David. Billy Bob Thornton accused of stalking former sister-in-law. *New York Daily News*. May 21, 2008. Retrieved March 28, 2011. (չաշխատող հղում)
10. ↑  «What I've Learned: Billy Bob Thornton». Արխիվացված է օրիգինալից 2007 թ․ մարտի 29-ին. Վերցված է 2016 թ․ հունիսի 27-ին.
11. ↑  Smolowee, Jill. Marriage, Interrupted. *People*. August 5, 2002. Retrieved March 2, 2011.
12. ↑  Stein, Ruthe. Billy Bob Thornton Likes Staying Put. "San Francisco Chronicle". April 26, 2009. Retrieved March 2, 2011.
13. ↑  «Thornton swears off marriage». *ShowbizSpy*. 2008 թ․ հուլիսի 21. Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ հուլիսի 6-ին. Վերցված է 2011 թ․ հուլիսի 6-ին.
14. ↑  *The Billy Bob Tapes: A Cave Full of Ghosts* B.B. Thornton. 2012. Virgin Digital
15. ↑  «Billy Bob Thornton Weds Long-Time Girlfriend Connie Angland – in October!». People. 2015 թ․ փետրվարի 21. Վերցված է 2015 թ․ փետրվարի 21-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
* Բիլի Բոբ Թորնթոնը AllMovie կայքում
* Բիլի Բոբ Թորնթոնը AllMusic կայքում
* Բիլի Բոբ Թորնթոնը Discogs կայքում
* Բիլի Բոբ Թորնթոնը Internet Movie Database կայքում
* Բիլի Բոբ Թորնթոնը TCM Movie Database կայքում

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Բիլի Բոբ Թորնթոն» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Spotify · Յանդեքս երաժշտություն |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · Allmusic · AlloCiné · ČSFD · Դանիական ազգային ֆիլմագրություն · Discogs · Filmportal · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · MusicBrainz · Rotten Tomatoes · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական · Notable Names Database |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 98079481 · BNE: XX1266032 · BNF: 14013178v, 15035039q · CiNii: DA13928579 · CONOR: 6735715 · GND: 115796339 · GTAA: 161046 · ISNI: 0000000120961536 · LCCN: n96086136 · NDL: 00843802 · NKC: pna2005280871 · NLA: 41790075 · NLP: a0000002686348 · NTA: 168503352 · NUKAT: n2009077279 · SUDOC: 067639763 · VIAF: 54344355 · ULAN: 500333514 · WorldCat VIAF: 54344355 |

 |

 |