Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աբգար (այլ կիրառումներ)

**Աբգար Ե Ուքքամա** (մ.թ.ա. 1-ին դար - 50), Օսրոյենեի թագավոր (մ.թ.ա. 4 - մ.թ. 7, մ.թ. 13-50), Օսրոյենեի Մանու Գ Սափուլ թագավորի որդին, ըստ Մովսես Խորենացու հաջորդել է հորը՝ Արշամ Արշակունուն։ Հայոց թագուհի Ավդե Արշակունու եղբայրը և Հեղինե թագուհու ամուսինը, Աբգար Զ-ի հայրը։ Ըստ ավանդության՝ ընդունել է քրիստոնեություն, դրանով դառնալով 1-ին դարի անդրանիկ քրիստոնյա թագավորը։ Հայ առաքելական եկեղեցու տոնելի սուրբ է։ Ըստ Մովսես Խորենացու «Հայոց պատմության», եղել է Հայոց թագավոր։ Աբգար Ե-ն եղել է Հռոմեական կայսրության դաշնակիցը։

Քրիստոնեության ընդունումը
-------------------------

Մովսես Խորենացին պատմում է, որ Աբգար Ե-ն, «լսելով Փրկչի սքանչելագործությունների համբավը և հավատալով, որ դրանք մարդու զորություններ չեն, այլ Աստծու», իր բանբերների միջոցով թուղթ՝ նամակ-խնդրագիր է ուղարկում Երուսաղեմ՝ Փրկչին, որպեսզի նա գա և բժշկի իրեն, որովհետև նրա մարմինն ապականված էր չարաչար ցավերով՝ բորոտությամբ։ Աբգարը արժանանում է Փրկչի պատասխանին, որտեղ ասվում է, որ Փրկիչը կուղարկի իր աշակերտներից մեկին, որը կգա, «կբժշկի և կյանք կշնորհի քեզ և քեզ հետ եղողներին»։ Փրկչի համբարձվելուց հետո Թովմաս առաքյալը Եդեսիա է ուղարկում Թադեոս առաքյալին, որը բուժում է Աբգարին, քաղաքի բոլոր հիվանդներին ու ախտավորներին, քարոզում Ավետարանը և Եդեսիայի եպիսկոպոս կարգում Ադդե անունով մետաքսագործին, ապա մեկնում, ըստ Մովսես Խորենացու, Աբգարի քեռորդու՝ Հայոց Սանատրուկ թագավորի արքունիք։ Աբգարը դարձի գալով նամակներ (թղթեր) է հղում Հռոմի Տիբերիոս կայսրին, Ասորեստանի Ներսեհ թագավորին, Պարսից Արտաշիր թագավորին, «որպեսզի նրանք ևս ընդունեն Հիսուս Քրիստոսին՝ որպես Աստծո Որդու և Փրկչի»։

Աբգար թագավորը հայկական 100.000-ոց թղթադրամի վրա
Աբգարի մասին եղած առասպելի օբյեկտիվ վերլուծությամբ հաստատված է, որ Եդեսիայի նշանավոր տիրակալը, որ քրիստոնեություն ընդունեց, Աբգար Թ-ն է, ով ապրել է 2-րդ դարի վերջերին, իսկ առասպելը՝ պատմական իրական դեպքը ետ է տարել մինչև մեր թվարկության սկիզբը և վերագրել մեկ այլ արքայի՝ Քրիստոսին ժամանակակից Աբգար Ե-ին։

Տես նաև
-------

* Օսրոյենե


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **Նախորդող**Արշամ Արշակունի | **Օսրոյենեի թագավորԱբգար Ե**մ.թ.ա. 4 - 7, 13 - 50 | **Հաջորդող**Մանու Դ, Մանու Ե |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Իրանիկա հանրագիտարան
2. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #11850018X // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
3. ↑  Մովսես Խորենացի «Հայոց պատմություն»
4. ↑  «Հայ Ժողովրդի Պատմություն», Հ. 1. Խմբ.` Աղայան Է. Բ. Առաքելյան Բ. Ն. Գալոյան Գ. Ա. Երեմյան Ս. Տ. Խաչիկյան Լ. Ս. Հակոբյան Ա. Մ. Հովհաննիսյան Ա. Գ. Ներսիսյան Մ. Գ.: ՀՍՍՀ ԳԱ Պատմության ին-տ. Երևան։ ՀՍՍՀ ԳԱ հրատ. 1971. էջ 607
5. ↑  «Հայաստանը Հուստինիանոսի դարաշրջանում», Նիկողայոս Ադոնց, Երևան, 1987, էջ 385, 560-561.

Աղբյուրներ
----------

* «Հայ Ժողովրդի Պատմություն», Հ. 1. Խմբ.` Աղայան Է. Բ. Առաքելյան Բ. Ն. Գալոյան Գ. Ա. Երեմյան Ս. Տ. Խաչիկյան Լ. Ս. Հակոբյան Ա. Մ. Հովհաննիսյան Ա. Գ. Ներսիսյան Մ. Գ.: ՀՍՍՀ ԳԱ Պատմության ին-տ. Երևան։ ՀՍՍՀ ԳԱ հրատ. 1971. էջ 607

Արտաքին հղումներ
----------------

* Օսրոյենեի արքաները
* Легенда об Авгаре
* Օսրոյենեի թագավորություն

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Rodovid |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Ուղղափառ · Ուղղափառ աստվածաբանական · Catholic (1997—…) |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| ՀԳՀԳ: 18415 · BNF: 13320151p · GND: 11850018X · ISNI: 0000000106770397 · LCCN: n82203088 · LNB: 000183371 · NKC: ola2002112136 · SUDOC: 086237772 · VIAF: 45659357 · WorldCat VIAF: 45659357 |

 |

 |