**Ուտրոբատա** (թարգմանաբար՝ արգանդ) կամ **Թանգարդիկ-Կայա** հնագույն քարանձավային Թրակիական սրբավայր է, որը թվագրվում է մ.թ.ա. 11-10-րդ դարերով։ Քարանձավը գտնվում է Բուլղարիայի Կարջալիի շրջանում՝ Իլինիսա գյուղի մոտ, Թանգարդիկ-Կայա տրակտում, Կարջալիից մոտ 12 կմ հյուսիս-արևմուտք։

Քարանձավը բնական ծագում ունեցող ժայռի բացվածք է։ Հետագայում լրացուցիչ մշակման է ենթարկվել, որ ընդգծվի կնոջ սեռական օրգանների նմանությունը և խորությունը հասցվել է 22 մետրի։ Որոշ մասնագետները նախընտրում են քարանձավի թուրքերեն անվանումը։ Թանգարդիկ («որոտ») անվանումը կարող է վերաբերել քարանձավի մեջտեղում դասավորված ռեզոնանսային գմբեթի հետևանքով քարանձավի ողջ տարածքում հնչող ցածր տեմբրով հնչյուններին։

Քարանձավի մուտքի բացվածքի բարձրությունը 3 մ է, լայնությունը՝ 2,5 մ, խորությունը՝ մոտ 22 մ։ Քարանձավի վերին մասում անցք կա, որով ամեն օր կեսօրին մոտ մի քանի րոպեով թափանցում է արևի ճառագայթը։

Քարանձավը ձևավորվել է արևելյան Ռոդոպներում գտնվող Իլինիցա լեռնաշղթայի մոտի կարստային զանգվածում։ Ժայռերը կազմված են կավճային կրաքարից, որ ենթարկվել են ենթարկվելով էնդոգեն ուժերի (տեկտոնական շարժումների)։ Ֆիզիկական և քիմիական եղանակային պայմանների պրոցեսները հանգեցրել են մուտքի՝ ընդլայնված տեկտոնական ճեղքվածքի ձևավորմանը։

Հայտնաբերման պատմություն
------------------------

Արգանդի քարանձավը և դրա հինավուրց սուրբ նշանակությունը վաղուց հայտնի էին տեղաբնակներին։ Հնագիտության համար օբյեկտի պաշտոնական բացումը տեղի է ունեցել ուսուցիչ, քարձավագետ Մինչո Գումարովի շնորհիվ, ով Կարջալի քաղաքի Պատմական թանգարանի տնօրեն Պավել Պետկովին պատմել է քարանձավի մասին։ Ինքը՝ Գումարովը, քարանձավի մասին իմացել է 1994 թվականի մարտին, քարանձավի մերձակայքում այծեր արածող տեղացի գյուղացի կանանցից

2002 թվականին Գումարովը հնագետ Նիկոլայ Օվչարովին համոզել է այցելել Նենկովո գյուղի մոտ գտնվող քարանձավը։ Դոցենտ Օվչարովը թերահավատորեն է վերաբերվել, քանի դեռ չի տեսել քարանձավի մուտքի մոտ փորագրված խորշերը, որոնք բնորոշ են Ռոդոպների հնագույն սրբավայրերին։

Նիկոլայ Օվչարովը տեղում կարողացել է դիտարկել այն երևույթը, որը նա մեկնաբանել է որպես մայր աստվածուհու «խորհրդանշական բեղմնավորում» Արևի Աստծո կողմից, երբ ուղիղ ժամը 12:00-ին արևի ճառագայթը հսկա ֆալլուսի տեսքով ներթափանցում է արգանդ։ լույսից և սկսում է սողալ դեպի զոհասեղանը, որը գտնվում է քարանձավի հատակին։ Միայն տարվա որոշակի օր է արևի լույսը հասնում զոհասեղանին։ Երկար պրոեկտումները իրականանում են միայն այն ժամանակ, երբ արևը գտնվում է բացասական անկման մեջ, ինչը տեղի է ունենում ձմեռային սեզոնի ընթացքում Լ

Վայրը մեծ հետաքրքրություն է ներկայացնում զբոսաշրջիկների շրջանում։ Նիկոլայ Օվչարովը և Կարջալիի համայնքը ամեն կերպ հանրահռչակում են քարանձավը․ այդ թվում՝ քարանձավի մոտ պարերով և զոհաբերություններով վերականգնված տպավորիչ ծեսեր են կազմակերպում։

Մշակույթում
-----------

2014 թվականին տեղեկություն է տարածվել, որ Ուտրոբատա քարանձավում քահանա է հայտնվել։ Ինչպես պարզվել է, Կալուգայի բնակիչ Վլադիմիր Օվսյաննիկովը 2012 թվականի ամառվանից պարբերաբար այցելում է քարանձավ, նա նաև պնդում է, որ բուլղարական քարանձավի արտասովոր էներգիայի մասին իր տպավորությունները կիսել է հայտնի էքստրասենս Ջունայի հետ։

Պայծառատեսներն ու էքստրասենսները Արևմտյան Եվրոպայից և Հյուսիսային Ամերիկայից երեխաներ չունեցող զույգերին ուղարկում են քարանձավ բուժվելու. ուղեցույցներն ասում են, որ նրանք քարանձավ են տարել զույգերի ԱՄՆ-ից, Կանադայից և Իտալիայից։ Տեղական համոզմունքների համաձայն, սակայն, քարանձավում գտնվելը, ընդհակառակը, կարող է հանգեցնել անպտղության։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Георги Китов, Диана Димитрова* Земите на България: люлка на тракийската култура. — Унив. изд-во «Св. Климент Охридски», 2003. — 284 с. — ISBN 9789540721491
2. ↑  Проблеми и изследвания на тракийската култура. — Изд-во «Ирита», 2006. — 196 с.
3. 1 2  "Проект Скално-изсечените свети места на Траките и на други палеобалкански и древноанатолийски народи". *rock-cut.thracians.org* (in բուլղարերեն). Արխիվացված from the original on 2018 թ․ դեկտեմբերի 26. Retrieved 2019 թ․ հունվարի 12.
4. 1 2  Анелия Узунова (2016 թ․ նոյեմբերի 1). "Проф. Николай Овчаров: Гласът на Бог звучи от пещерата Утробата". *Retro.bg* (in բուլղարերեն). Արխիվացված from the original on 2018 թ․ դեկտեմբերի 31. Retrieved 2018 թ․ նոյեմբերի 10.
5. ↑  *Асоциация за антропология, етнология и фолклористика «Онгъл»* Годишник на Асоциация «Онгъл».. — Род, 2008. — 356 с. "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2019 թ․ հունվարի 12-ին. Retrieved 2023 թ․ մարտի 28.
6. ↑  "Осем години кърджалиец пази тайната на пещера Утробата". *www.travelguide-bg.com*. Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 6-ին. Retrieved 2019 թ․ հունվարի 12.
7. ↑  "perperikon.bg «Храмът-утроба до с. Ненково»". *www.perperikon.bg* (in բուլղարերեն). Արխիվացված from the original on 2020 թ․ դեկտեմբերի 31. Retrieved 2019 թ․ հունվարի 12.
8. ↑  "trakia-tours.com «The Cave — Womb»". *trakia-tours.com*. Արխիվացված from the original on 2014 թ․ դեկտեմբերի 18. Retrieved 2019 թ․ հունվարի 12. `{{cite web}}`: no-break space character in `|title=` at position 27 (help)
9. ↑  "Паметници на културата в Източните Родопи" (in բուլղարերեն). gabitour.com. Արխիվացված from the original on 2019 թ․ հունվարի 12. Retrieved 2018 թ․ նոյեմբերի 10.
10. ↑  "Утробата събира вакханки и жреци". *БЛИЦ - Новини от България и света* (in բուլղարերեն). Արխիվացված from the original on 2019 թ․ հունվարի 12. Retrieved 2018 թ․ նոյեմբերի 10.
11. 1 2  Любомир Старидолски. "Тайните на Утробата". *Стандарт Нюз*. Արխիվացված from the original on 2018 թ․ դեկտեմբերի 31. Retrieved 2018 թ․ նոյեմբերի 10.
12. ↑  "Община Кърджали. Легенди и поверия". Արխիվացված from the original on 2022 թ․ մարտի 19. Retrieved 2018 թ․ նոյեմբերի 10.