recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Եղիշե (այլ կիրառումներ)

**Սուրբ Եղիշե եկեղեցի**, Մեծ Բրիտանիայում Հայ առաքելական եկեղեցու ամենամեծ տաճարը։ Գտնվում է Լոնդոնի Հարավային Քենսինգտոն բնակավայրում, Քրենլի Գարդենսի փողոցի դիմաց։ Եկեղեցին 1867 թվականին կառուցել է ճարտարապետ և շինարար Չարլզ Ջեյմս Ֆրիքը՝ որպես **Սուրբ Պետրոսի անգլիկան եկեղեցի**։ Ջեյմս Ֆրիքի այրին բնակություն է հաստատել այս փողոցի տներից մեկում, որը դարձել է Քենսինգտոնի ծխական եկեղեցին (Սուրբ Պետրոս)։

1972 թվականի դեկտեմբին քաղաքային խորհրդի հրամանով Սուրբ Պետրոսը դադարել է գործել՝ շենքը Հայ առաքելական եկեղեցուն վարձակալությամբ հանձնելու մտադրությամբ։ Անգլիկան եկեղեցու ծառայությունները դադարել են մատուցել 1973 թվականի հունվարից։

1998 թվականին այս եկեղեցին գնել է հայ բարերար Վաչե Մանուկյանը։ Երեք տարի անց Սուրբ Պետրոս եկեղեցին վերանվանվել և կոչվել է Սուրբ Եղիշե։ Օծվել է Ամենայն հայոց կաթողիկոս Գարեգին Բ-ի կողմից։

Մեծ Բրիտանիայում գործում են նաև Սուրբ Սարգիս ու Ավետարանական եկեղեցին (Լոնդոնում) և Սուրբ երրորդության եկեղեցին (Մանչեսթերում)։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Catalogue of papers of this church: 1856-1975". National Archives.
2. ↑  "Սուրբ Եղիշե եկեղեցի". Արխիվացված է the original 2013 թ․ սեպտեմբերի 18-ին. Retrieved 2019 թ․ նոյեմբերի 29. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  Ինչպես Լոնդոնի եկեղեցին հայկական դարձավ, և ինչ կապ ունի Երևանի պատվավոր քաղաքացին

Արտաքին հղումներ
----------------

* Photos of the church on Flickr
* Specification of the four-manual Willis/Walker organ(չաշխատող հղում)

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Սուրբ Եղիշե եկեղեցի (Լոնդոն)** կատեգորիայում։ |
**Բայ Յուն,** ծնվել է 1991 թ.- ի սեպտեմբերի 7-ին, իգական սեռի Մեծ պանդա է, որը գտնվում է Սան Դիեգո կենդանաբանական այգում։ Բայ Յունը Չինաստանի Վոլոնգ Մեծ Պանդա հետազոտական կենտրոնի առաջին հաջող ծննունդն էր։ 1996 թ.-ի սեպտեմբերից մինչև 2019 թ.-ի մայիս Բայ Յուն ապրում էր Սան Դիեգո կենդանաբանական այգում։ 2012 թ.-ին ծնվեց Բայ Յունի վեցերորդ ձագը, որը Սան Դիեգոյի կենդանաբանական այգի ժամանելուց հետո համարվում էր առավել պահպանված պանդաներից, որոնք ծնվել են Չինաստանի սահմաններից դուրս բուծման հաստատություններում։ 2019 թ.-ի մայիսին Բայ Յունը իր վեցերորդ ձագի հետ վերադարձավ Չինաստան, քանի որ պանդաների 23 տարվա պահպանման վարկը ավարտվել էր Չինաստանի և «Սան Դիեգո» կենդանաբանական այգու միջև։

Պատմություն
-----------

Բայ Յունի մայրը՝ Դոնգ Դոնգը, ապրում էր վայրի բնության մեջ և 2011 թ.-ին՝ Բայ Յունի մահվան ժամանակ գտնվում էր Գուանչժոուի Պանյու Սիանգջիանգ վայրի կենդանական աշխարհում։ Բայ Յունի հայրը՝ Պան Պանը, ով նաև Թիան Թիանի հայրն էր, ապրում էր Զունիում։
1999 թ.-ի գարնանը, Բայ Յունը արհեստականորեն բեղմնավորվեց Շի Շի պանդայի հետ։ 1999 թ.-ի օգոստոսի 21-ին, Բայ Յունի առաջին ձագը ծնվեց՝ Հուա Մեյը, ով առաջին Մեծ Պանդան է, ծնվել է Միացյալ Նահանգներում և ապրել է մինչև չափահասություն։
Բայ Յունն ունի ևս հինգ ձագ՝ Մեյ Շենգ (2003), Սու Լին (2005), Զեն Զեն (2007), Յուն Զի (2009), և Սաո Լիվու (2012), բոլորը բնական զուգավորման միջոցով։ Բայ Յունը և այս ձագերի հայրը՝ Գաո Գաոն, համարվում են ամենահաջողակ պանդաների ծնողները անազատության մեջ։ 2012 թ.-ին Սաո Լիվու պանդայի ծնվելուն պես, Բայ Յունը դարձավ երկրորդ ամենահին պանդան։

23 տարի իր հայրենի երկրից հեռու գտնվելով, Բայ Յունը և իր որդին՝ Սաո Լիվուն, ապահով վերադարձան Չինաստան, Դուջիանգյան՝ Չինաստանի Մեծ Պանդա հետազոտական կենտրոն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Meet the Pandas". San Diego Zoo. Արխիվացված է the original 2013 թ․ դեկտեմբերի 3-ին. Retrieved 2020 թ․ հունիսի 20. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  "Dong Dong died". www.giantpanda.com. 2011 թ․ հունիսի 4. Retrieved 2011 թ․ հունիսի 13.
3. ↑  "Farewell to Panda Dong Dong". San Diego Zoo. 2011 թ․ հունիսի 13. Արխիվացված է the original 2011 թ․ հունիսի 16-ին. Retrieved 2011 թ․ հունիսի 13.
4. ↑  "San Diego's Panda 'Supercouple' Keeping Sparks Alive". FOXNews.com. 2007 թ․ նոյեմբերի 23.
5. ↑  "San Diego Zoo's giant panda couple enjoy mating success". Oakland Tribune. 2007 թ․ նոյեմբերի 24. Արխիվացված է the original 2012 թ․ հոկտեմբերի 23-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* San Diego Zoo Panda Cam
**Արմեն Խոջոյան** (հուլիսի 7, 1959(1959-07-07), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ գեղանկարիչ։

Կենսագրություն
--------------

Արմեն Խոջոյանը ծնվել է 1959 թվականի հուլիսի 7-ին, Երևանում։ Մասնագիտական կրթությունը ստացել է Երևանի գեղարվեստաթատերական ինստիտուտում։ 1985 թվականից Լիտվայում, Հայաստանում, Ռուսաստանում, Սիրիայում, Ֆրանսիայում, Շվեյցարիայում և այլ երկրներում մասնակցել է հանրապետական և միջազգային բազմաթիվ ցուցահանդեսների։ 1990 թվականին անհատական ցուցահանդես է ունեցել Լոս Անջելես, 1997 թվականին՝ Երևանում, 2001 թվականին՝ Փարիզում։

Արմեն Խոջոյանի աշխատանքները գտնվում են մասնավոր հավաքածուներում, ինչպես նաև մի շարք երկրների պատկերասրահների մշտական ցուցադրությունում։ 1999 թվականից հանդիսանում է Հայաստանի նկարիչների միության և ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի նկարիչների միջազգային ասոցիացիայի անդամ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "AV Production - Արմեն Խոջոյան". *avproduction.am*. Արխիվացված է the original 2021 թ․ հուլիսի 11-ին. Retrieved 2021 թ․ հուլիսի 7.
2. ↑  "Արվեստասերներին ներկայացվեցին Արմեն Խոջոյանի կոլաժներն ու քանդակները". *armenpress.am*. Retrieved 2021 թ․ հուլիսի 7.
3. ↑  LLC, Helix Consulting. "«Ամեն օր սկսվում է իր գույնով»… Արմեն Խոջոյան (լուսանկարներ)". *www.panorama.am* (in անգլերեն). Retrieved 2021 թ․ հուլիսի 7.

Արտաքին հղումներ
----------------

* ԱՐՄԵՆ ԽՈՋՈՅԱՆ, ՎԱՐԴԱՆ ՖԵՐԵՇԵԹՅԱՆ
* Արմեն Խոջոյանի անհատական ցուցահանդես
**Սուրեշ Օբերոյ** (հինդի՝ सुरेश ओबेरॉय, անգլ.՝ Suresh Oberoi, դեկտեմբերի 17, 1946(1946-12-17), Կվետտա, Բելուջիստան, Բրիտանական Հնդկաստան, Բրիտանական կայսրություն) հնդիկ դերասան։ Հնդկաստանի ազգային կինոմրցանակի դափնեկի էր` երկրորդ պլանի լավագույն դերասան անվանակարգում։

Կենսագրություն
--------------

Սուրեշը ծնվել է 1946 թվականի դեկտեմբերի 17-ին, Կվետտա քաղաքում, (Բրիտանական Հնդկաստան, Բելուջիստան), փանջաբցի բիզնեսմեն Անանդ Սարուպ Ուբերոյի և նրա կնոջ` Կարտար Դևիի ընտանիքում։ Հնդկաստանի բաժանվելու տարին նրա ընտանիքը` չորս եղբայրների և քույրերի հետ տեղափոխվել է Հնդկաստան, իսկ հետո հաստատվել է Հայդարաբադ նահանջում, որտեղ հիմնել է դեղատների ցանց։ Սուրեշը հաճախել է Հայդարաբադի Սուրբ Գևորգի անվան միջնակարգ դպրոց և ակտիվորեն սպորտով է զբաղվել։ Եղել է թենիսի և լողի չեմպիոն, ավելի ուշ` որպես բոսկաուտ արժանացել է նախագահական մրցանակի։ Հոր մահից հետո, դպրոցը նոր ավարտած, նա իր եղբայրների հետ շարունակել է ղեկավարել ընտանեկան գործը։ Ազատորեն խոսում է հինդի, ուրդու, անգլերեն, տելուգու և թամիլերեն։

1970-ականններին դերասանական արվեստի հանդեպ հետաքրքրության և լավ ձայն ունենալու շնորհիվ նա մասնակցել է ռադիոշոուների և ներկայացման, որոնք նրան մղել են ընդունվելու Պունայում Հնդկաստանի Կինոյի և հեռուստատեսության ինստիտուտ։

Մումբայում առաջին տարիներին ռադիոհաղորդավարի նրա փորձը, հանրության կողմից նրա լավ ընդունված ձայնը և ծանոթությունները գովազդային գործակալությունում նրան օգնել են ընտրվել Charminar ծխախոտի և Lifebuoy օճառի գովազդում նկարահանվելու համար` դարձնելով նրան 1970-ականներին ամենահայտնի մոդելներից մեկը։ 1978 թվականի վերջում նա առաջին անգամ խաղացել է Ek Baar Phir ֆիլմում, որը կոմերցիոն հաջողություն չի ունեցել։ 1980 թվականին Սուրեշը մասնակցել է «Որբը» ֆիլմի նկարահանմանը, որը շատ հայտնի է դարձել և նրան առաջադրում է բերել Filmfare Award-ում` երկրորդ պլանի լավագույն դերասան անվանակարգում։ Արդյունքում մինչև 2000-ականների սկիզբ դերասանը հայտնվել է տարեկան մոտավորապես չորսից հինգ ֆիլմերում։

Անձնական կյանք
--------------

Մինչև ինստիտուտ ընդունվելը նա ծանոթացել է Յաշոտհարայի հետ, որը ծնունդով Թամիլ Նադու նահանգից էր և պատկանում էր Պալեյկոտար Պատտակարար ընտանիքին։ Նրանք ամուսնացել են 1974 թվականի օգոստոսի 1-ին։ Ամուսիններն ունեն երկու երեխա. որդին` Վիվեկը, նույնպես դերասան է, իսկ դուստրը` Մեգնուն, ծնվել է մի քանի տարի ավելի ուշ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Vivek Oberoi makes his dad's birthday special". *Mid-Day* (in անգլերեն). Oneindia Entertainment. 2010 թ․ դեկտեմբերի 17. Արխիվացված է the original 2012 թ․ հոկտեմբերի 22-ին. Retrieved 2019 թ․ հոկտեմբերի 26.
2. ↑  "Suresh Oberoi, ek baar phir..." *Times of India*.
3. ↑  "Biography of Suresh Oberoi" (in անգլերեն). Gomolo. Արխիվացված է the original 2012 թ․ օգոստոսի 1-ին.
4. ↑  Vivek Oberoi surprises fans by speaking several languages. Zeenews.india.com (2010-10-04). Retrieved on 2012-07-02.
5. ↑  History of theeran — THEERAN CHINNAMALAI GOWNDER

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 16688337s · GND: 1233890166 · ISNI: 000000040997803X · VIAF: 304349244 · WorldCat VIAF: 304349244 |

 |
**Սուրբ Անանիա առաքյալի մատուռ**, Հայ Առաքելական եկեղեցու մատուռ Երևանում։ Գտնվում է Սուրբ Զորավոր Աստվածածին եկեղեցու անմիջական հարևանությամբ՝ զբաղեցնելով եկեղեցու մուտքի արևմտյան տարածքը։ Այստեղ է գործել միջնադարյան Անանիա առաքյալի անապատի դպրոցը։

Պատմություն
-----------

Հիմնականում, մատուռը եղել է 9-13-րդ դարերում բարձրացած քարաշեն կառույց։ Այն հիմնվել է Անանիա առաքյալի գերեզմանին վրա։ Այս դամբարանը համարվում է Սուրբ Անանիա առաքյալին վերաբերող ամենանշանավոր սրբավայրը։

Ըստ պատմական աղբյուրների, 16-րդ դարի վերջում խուսափելով Աղվանից կաթողիկոս Մելքիսեթ Արաշեցու հալածանքներից, Մովսես Սյունեցի վարդապետն Գանձասարից եկել էր Երևան՝ Կարին տեղափոխվելու և այնտեղ քարոզչական գործունեությամբ զբաղվելու նպատակով։ Սակայն, նա Երևանում ծանոթացել էր Ամիրգունա խանի հետ և օգտվելով նրա բարյացակամ վերաբերմունքից՝ ապաստանել Անանիա առաքյալի մատուռի շրջակայքում, որտեղ և 17-րդ դ. սկզբին վանք է հիմնել։ Մովսեսը կառուցել է եկեղեցի, ժամատուն, առաջնորդարան և միաբանների համար խցեր։ Ամբողջ տարածքը պարսպապատել և վանական դպրոց է հիմնել։ Ծաղկուն ու լայն գործունեություն ծավալող վանքի համբավն այդ տարիներին հայտնի էր անգամ Հայաստանի սահմաններից դուրս։

Բացի Անանիա առաքյալի մատուռից՝ հիշյալ բոլոր կառույցները փայտակերտ էին և հրո ճարակ դարձան 1635-36 թթ. թուրք-պարսկական պատերազմների ընթացքում։ Ըստ դեպքերի ականատես Առաքել Դավրիժեցու, այդ կառույցները վերստին քարից կառուցեց Փիլիպոս կաթողիկոսը (1632-55 թթ.)։ 1679 թ. երկրաշարժն ավերակների վերածեց վանքն ու կից բոլոր կառույցները։

Այնուամենայնիվ, նույն տարածքում վեր խոյացած ներկայիս Սուրբ Զորավոր Աստվածածին եկեղեցին կառուցվել է 1693 թվականին՝ Խոջա-Փանոսի նվիրատվությամբ։

Պատկերասրահ
-----------

* Սուրբ Անանիա մատուռի մուտքըՍուրբ Անանիա մատուռի մուտքը
* Սուրբ Անանիա առաքյալի մատուռըՍուրբ Անանիա առաքյալի մատուռը
* Սուրբ Անանիա առաքյալի մատուռը և Սուրբ Զորավոր Աստվածածին եկեղեցինՍուրբ Անանիա առաքյալի մատուռը և Սուրբ Զորավոր Աստվածածին եկեղեցին

Տես նաև
-------

* Երևանի եկեղեցիների ցանկ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Սուրբ Զորավոր եկեղեցի". Արխիվացված է the original 2016 թ․ սեպտեմբերի 6-ին. Retrieved 2016 թ․ հունվարի 14. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  Սուրբ Զորավոր Աստվածածին եկեղեցի
**Բաբիոգուրսկի ազգային պարկ**, կամ **Բաբյոգուրսկի ազգային պարկ** (լեհ.՝ Babiogórski Park Narodowy), ազգային պարկ, որ գտնվում է Լեհաստանի հարավում՝ Սլովակիայի հետ սահմանին։

Աշխարհագրություն
----------------

Այգու տարածքը կազմում է 33,92 կմ2, որից 31,98 կմ2 զբաղեցնում են անտառները, իսկ 0,12 կմ2՝ ներքին ջրերը։ Ներառում է Արևմտյան Բեսկիդների լեռնազանգվածի ամենաբարձր գագաթ հանդիսացող Բաբյա լեռան հյուսիսային լանջը և հարավային լանջի մի մասը (1725 մ)՝

Պատմություն
-----------

1933 թվականին ազգային պարկի ներկայիս տարածքում ստեղծվել է արգելոց, որը 1954 թվականի հոկտեմբերի 30-ին հայտարարվել է ազգային պարկ։ 1976 թվականից ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն ընդգրկվել է կենսոլորտային արգելոցների ցանկում «Մարդը և կենսոլորտը» ծրագրի շրջանակներում։ 2001 թվականին կենսոլորտային արգելոցի տարածքն ընդլայնվել է։

Ֆլորա և ֆաունա
--------------

Այգու տարածքում հանդիպում են թռչունների 105 տեսակներ, ինչպես նաև կաթնասունների այնպիսի տեսակներ, ինչպիսիք են՝ գորշ արջեր, գայլեր, աղվեսներ, կզաքիսներ, վարազներ, լուսաններ և այլն։ Այգում աճում է մոտ 500 տեսակի անոթային բույսեր և մոտ 200 տեսակի մամուռներ, քարաքոսեր, ջրիմուռներ և այլն։ Կան ծառերի այնպիսի տեսակներ, ինչպիսիք են՝ հաճարենի անտառային, սովորական եղևնի, եղևնի սպիտակ, լեռնային սոճի, արոսի սովորական և այլն։

Պատկերասրահ
-----------

* Բաբիոգուրսկի պարկի քարտեզըԲաբիոգուրսկի պարկի քարտեզը
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3
2. ↑  Польша // Атлас мира / сост. и подгот. к изд. ПКО «Картография» в 1999 г. ; отв. ред.: Т. Г. Новикова, Т. М. Воробьёва. — 3-е изд. стер. отпеч. в 2002 г. с диапоз. 1999 г. — М. : Роскартография, 2002. — С. 92—93. — ISBN 5-85120-055-3.
3. ↑  Бескиды // «Банкетная кампания» 1904 — Большой Иргиз. — М. : Большая российская энциклопедия, 2005. — С. 412. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 3). — ISBN 5-85270-331-1.
4. ↑  "Dz. U. z 1955 r. Nr 4, poz. 25". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 6-ին. Retrieved 2012 թ․ օգոստոսի 1. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ազգային պարկի պաշտոնական կայքը (Լեհերեն)(անգլերեն)
Սրիչ
**Սրիչ**, մատիտները սրելու հեշտ հարմարանք։ Գոյություն ունեն տարբեր կառուցվածքով սրիչներ՝ սկսած ձեռքի սրիչից, որը կարող է տեղավորվել գրպանում կամ գրչատուփում, վերջացրած մեծ չափերի սրիչներով (մեխանիկական և էլեկտրոնային), որոնք տեղադրվում են գրասենյակներում սեղանների վրա։ Վերջիններս միշտ ունենում են ինչ-որ հատուկ մաս մատիտի տաշեղները պահելու համար (լինում են նաև որոշ գրպանի սրիչների վրա)։ Սրիչները օգտագործելիս կատարվում է առաջ գնացող կամ պտտող շարժումներ։ 

Սեղանի սրիչ

Պատմություն
-----------

Սրիչ գլոբուսի տեսքով
Մինչ սրիչների հայտնագործումը մատիտները սրում էին դանակով։ Մատիտների սրիչները այդ խնդիրը կատարեցին ավելի հեշտ և ավելի հավասարաչափ։ Մատիտների հատուկ տեսակներ կան, ինչպես օրինակ ատաղձագործական մատիտը, սովորաբար սրում են դանակով, քանի որ ունեն հարթ ձև։

Ֆրանսիացի մաթեմատիկոս Բեռնարդ Լասսիմոնը 1838 թվականին մատիտների սրիչի համար ստացել է առաջին արտոնագիրը (French patent № 2444). Առաջին ամերիկական մատիտների սրիչը արտոնագրվել է Ուոլտեր Էդվարդ Ֆոստերի կողմից 1855 թվականին։. Գրասենյակների համար էլեկտրոնային մատիտների սրիչները ստեղծվել են 1917 թվականին։.

Ժամանակակից սրիչներն ունեն գույների և ձևերի լայն ասպեկտ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  "Handheld Pencil Sharpeners". Արխիվացված է the original 2011 թ․ հուլիսի 18-ին. Retrieved 2016 թ․ օգոստոսի 1.
3. ↑  Նկարները նայել сайте музея раннего офиса, որտեղ ցույց է տրվում արդյունաբերության մեջ օգտագործվող ավելի վաղ շրջանի էլեկտրոնային սրիչներ։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 7533388-0 |

 |
**Նուրի Բայրամով** (թուրքմ.՝ Nury Baýramow, հունվարի 30, 1933(1933-01-30), Մերվի շրջան, Թուրքմենական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - 1993), թուրքմեն բանաստեղծ, գրող։ Բանասիրական գիտությունների թեկնածու։

Կենսագրություն
--------------

Նուրի Բայրամովը ծնվել է հովվի ընտանիքում։ Աուլում եղել է տարրական դասարանների ուսուցիչ։ 1957 թվականին ավարտել է Թուրքմենստանի Մահթումկուլիի անվան պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ 1957 թվականից եղել է «Мыдам тайяр» հանրապետական պիոներական թերթի գրականության և արվեստի խմբագրության բաժնի վարիչը, 1964 թվականից՝ Թուրքմենստանի ԽՍՀ Հրատարակչության պետական կոմիտեի գլխավոր խմբագիր։ 1965 թվականին ընդունվել է ԽՄԿԿ շարքերը։ 1966 թվականից եղել է «Мыдам тайяр» թերթի և «Պիոներ» ամսագրի խմբագիրը, 1969 թվականից ղեկավարել է «Թուրքմենստան» հրատարակչության խմբագրությունը։

Տագրվել է 1948 թվականից։ Հեղինակ է բանաստեղծությունների և պոեմների («Սպասիր ինձ», «Որդիական տուրք», «Հայրենիքի սահմանները», «Հրաշք անապատում»), պատմվածքների, ակնարկների, կարճ պատմվածքների։ Երեխաների համար գրած բանաստեղծությունների առաջին գիրքը լույս է տեսել 1958 թվականին։ Հետագա տարիներին հանդես է եկել շուրջ 2 տասնյակ չափածո և արձակ գրքերով, որոնցից մի քանիսը լույս են տեսել ռուսերեն, մոլդավերեն, տաջիկերեն։ Թուրքմեներեն է թարգմանել է Ալեքսանդր Պուշկինին, Միխայիլ Լերմոնտովին։

Մրցանակ
-------

* Թուրքմենստանի Լենինյան կոմերիտմիության մրցույթի դափնեկիր

Հիշատակ
-------

Աշխաբադում Բայրամովի անունով փողոց կա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Электронные каталоги Российской национальной библиотеки". *www.nlr.ru*. Retrieved 2017 թ․ ապրիլի 21.
2. ↑  Արևը միշտ մեզ հետ է, Պատմվածքներ, Դպրոցական միջին և բարձր տարիքի համար։ Երևան, Սովետական գրող, 1981։

Արտաքին հղումներ
----------------

* "Байрамов, Нуры". ЦентрАзия. Արխիվացված from the original on 2013 թ․ ապրիլի 17. Retrieved 2013 թ․ ապրիլի 7.
**Բախտիդա** կամ Էլ **Համդանիա** կամ **Կարակոշ** (արաբ․՝ بغديدا‎‎, ասորերեն՝ *ܒܓܕܝܕܐ*), քաղաք Իրաքի հյուսիսում, գտնվում է մուխավազների տարածքում։ Էլ-Համդանիա նահանգի վարչական կենտրոնն է։

Աշխարհագրական դիրքը
-------------------

Քաղաքը գտնվում է նահանգապետարանի արևմտյան մասում՝ Տիգրիս և Մեծ Զաբ գետերի միջև, ծովի մակարդակից 273 մետր բարձրության վրա։  
Բախդիդան գտնվում է մոտ 14 կիլոմետր հարավ-արևելք (ESE) Մոսուլից՝ նահանգի վարչական կենտրոնից և 330 կիլոմետր հյուսիս-հյուսիս-արևմուտք երկրի մայրաքաղաքից՝ Բաղդադից։

Բնակչություն
------------

Համաձայն ամենավերջին՝ 1965 թվականի Պաշտոնական մարդահամարի՝  բնակչությունը կազմում էր 7410 մարդ։

Բնակչության թիվը ըստ տարիների։

| 1965 | 2012 |
| --- | --- |
| 7 410 | 32 459 |

Էթնիկական կազմի մեջ գերակշռում են ասորիները, դավանականում՝ քրիստոնյաները։

Պատմություն
-----------

Քաղաքը հայտնի է հին ժամանակներից և ենթադրաբար համապատասխանում է հնագույն ասորական Ռասին քաղաքին (*Rasin*): Բնակչությունը, որը սկսել է քրիստոնեություն դավանել համեմատաբար վաղ, և ի սկզբանե հարել էՆեստորական ճյուղին սկսած 7-րդ դարից և մեծ մասամբ արդեն դավանել է Սիրիական Ուղղափառություն։ XI դարում երկրի հարավային շրջաններից քրիստոնյաները, որոնք ստիպված էին լքել իրենց տները չափազանց մեծ հարկերի պատճառով, սկսել են ժամանել քաղաք։  
Հետագա XIII և XIV դար դարերում քաղաքը և նրա շրջակայքը գրոհել են քրդերը և մոնղոլները, իսկ 1743 քաղաքը թալանվել է Նադիր շահի զորքերի կողմից։  
1580-ին տեղի հոգևորականության որոշ ներկայացուցիչներ սկսել են կապեր հաստատել հռոմեական կուրիայի հետ, իսկ 19-րդ դարում սիրիական կաթոլիկները կազմում էին քաղաքային բնակչության զգալի մասը։ 2014 թվականի օգոստոսի սկզբին քաղաքը գրավել է Իսլամական պետությունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Када-эль-Хамдания, Кара-Кош, Каракош, Кара-Куш, Каракуш,
2. 1 2  Физико-географические данные(անգլ.)
3. 1 2  World Gazetteer(անգլ.)
4. ↑  расчётное
5. ↑  Сайт города Бахдида
6. ↑  "«Bakhdida» на сайте Chaldeansonline.org". Արխիվացված է the original 2009 թ․ փետրվարի 4-ին. Retrieved 2012 թ․ օգոստոսի 24. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
7. ↑  Lenta.ru
**Արչետրիի աստղադիտարան** (իտալ.՝ Osservatorio Astrofisico di Arcetri), աստղաֆիզիկական աստղադիտարան է, որը գտնվում է Իտալիայի Ֆլորենցիա քաղաքի ծայրամասում գտնվող Արչետրի լեռնոտ տարածքում։ Հիմնվել է 1807 թվականին։ գտնվում է 1631-1642 թվականների Գալիլեո Գալիլեյի տան՝ Վիլլա Իլ Ջոյելլոյի հարևանությամբ։ Աստղադիտարանի աշխատակիցներն իրականացնում են տեսական և դիտողական աստղագիտություն, ինչպես նաև աստղագիտական գործիքների նախագծում և կառուցում։

Աստղադիտարանի պատմություն
-------------------------

Աստղադիտարանը ստեղծվել է 18-րդ դարի կեսերին Բնական պատմության և ֆիզիկայի թանգարանի շենքում։ 1807 թվականին թանգարանում բացվել են վերապատրաստման, այդ թվում՝ աստղագիտության դասընթացներ։ Նույն թվականին սկսվել են առաջին աստղագիտական դիտարկումները։ 1864 թվականին Դոնատին առաջարկել է աստղադիտարանը տեղափոխել դիտումների համար ավելի բարենպաստ վայր (որտեղ չկա լույս և գետնի ցնցումներ ձիերից)։ Տեղ է ընտրվել Արչետրի բլրի վրա՝ «Ջոյելլո» վիլլայից ոչ հեռու։ 1869 թվականին սկսվեցին նոր աստղադիտարանի կառուցման աշխատանքները։ Նոր աստղադիտարանի պաշտոնական բացումը տեղի է ունեցել 1872 թվականի հոկտեմբերի 27-ին։ 1921 թվականից աստղադիտարանը ստացել է «Աստղաֆիզիկական» անվանումը։ 1924 թվականին կառուցվել է 25 մետր բարձրությամբ արևային աշտարակ՝ հագեցած սպեկտրոգրաֆով և 4 մետր կիզակետային երկարությամբ սպեկտրոհելիոգրաֆով։

Աստղադիտարանի ղեկավարներ
------------------------

* 1807-1829 - Դոմենիկո Դե Վեկի,
* 1829-1831 - Ժան Լուի Պոնս - գիսաստղ հայտնաբերող,
* 1831-1859 - Ջովանի Բատիստա Ամիչի,
* 1859-1873 - Ջովանի Բատիստա Դոնատի,
* 1873-1889 - պաշտոնը թափուր է եղել, Վիլհելմ Թեմպլը աշխատել է որպես օգնական մինչև իր մահը՝ 1889 թվականը,
* 1894-1921 - Անտոնիո Աբետտի,
* 1921-1953 - Ջորջիո Աբետտի,,
* 1953-1978 - Գուլիելմո Ռիգինի,
* 1978-ից առ այսօր – դոկտ. Ֆրանչեսկո Պալա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. 1 2   The Historical Archive of the Arcetri Astrophysical
Observatory: Antonio and Giorgio Abetti Archive
3. ↑  In Memoriam: Guglielmo Righini (1908—1978)
4. ↑  "Direttore: Dr. Francesco Palla". Արխիվացված է the original 2011 թ․ մայիսի 19-ին. Retrieved 2010 թ․ նոյեմբերի 8. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 16146401w · GND: 1053063-0 · ICCU: VEAV456661 · ISNI: 0000000091764495 · LCCN: n85152297 · Microsoft: 2799986158 · SUDOC: 174180918 · VIAF: 134327714 · WorldCat VIAF: 134327714 |

 |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Գևորգ եկեղեցի (այլ կիրառումներ)

**Սուրբ Գևորգ եկեղեցի**, Հայ Առաքելական եկեղեցի Արարատի մարզի Կանաչուտ գյուղում։ Ընդգրկված է Կանաչուտի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։

Պատմություն
-----------

Գտնվում է Կանաչուտ գյուղի մեջ։ Կառուցվել է 1908 թվականին։ Ուղղանկյուն հատակագծով, արևելքից արևմուտք ձգված, երկթեք տանիքով կառույց է։ Արևելյան կողմում ավագ խորանն է՝ կից ավանդատներով։ Ունի երկու մուտք՝ արևմտյան և հարավային ճակատներում։ Կառույցի անկյունները հարդարված են կիսասյուներով։ Եկեղեցու հարավային պատին ագուցված է 12-13-րդ դարերի խաչքար։ Կառուցված է տեղական գորշ տուֆով։ Եկեղեցին չի գործել 1937 թվականից։

Հիմնովին վերակառուցվել է 2007 թվականին, տեղաբնակ ՀՀ ոստիկանության պետ (2008-2011 թվականներ) Ալիկ Սարգսյանի հովանավորությամբ։ 2007 թվականի ապրիլի 14-ին Նավասարդ սրբազանը վերաօծել է Կանաչուտ գյուղի վերակառուցված Սուրբ Գևորգ եկեղեցին։ Վերակառուցման հեղինակը ճարտարապետ Հակոբ Բաբախանյանն է։ Եկեղեցու արևմտյան պատին զետեղված է արձանագրություն եկեղեցու վերակառուցման մասին։

Գրականություն
-------------

* Ներսիսյան Խ. Դավթյան Ն. Կանաչուտ, Երևան, 2009։
* Հակոբյան Ս. Արարատի մարզ, Երևան, 2010։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.
2. ↑  "Սուրբ Գևորգ եկեղեցի, Արարատի մարզ, գյուղ Կանաչուտ". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 5-ին. Retrieved 2014 թ․ նոյեմբերի 1. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Սուրբ Գևորգ եկեղեցի (Կանաչուտ)** կատեգորիայում։ |
**Ալֆրեդո Յաբրան** (իսպ.՝ Alfredo Yabrán, նոյեմբերի 1, 1944(1944-11-01), Larroque, Entre Ríos, Էնտրե Ռիոս, Արգենտինա - մայիսի 20, 1998(1998-05-20), Aldea San Antonio, Gualeguaychú Department, Էնտրե Ռիոս, Արգենտինա), արգենտինացի հայտնի ձեռնարկատեր, արդյունաբերող, միլիարդատեր։

Կենսագրություն
--------------

Յաբրանը սերում է արաբ գաղթականների ընտանիքից։ Երիտասարդ տարիներին աշխատել է որպես հացթուխի օգնական, փողոցներում պաղպաղակ, գրենական պիտույքներ և հին համակարգիչներ է վաճառել։ 1976 թվականին, երբ երկրում իշխանությունը վերցրեց ռազմական խունտան, նա աշխատանքի ընդունվեց մասնավոր անվտանգության ընկերությունում։ 1980-ականների վերջին Յաբրանը ուներ մի քանի առաջատար մասնավոր անվտանգության գործակալություններ, հողատարածքներ, հյուրանոցային ցանցեր և պետական բլանշետներով ընկերություն, որը նույնիսկ դատարկ անձնագրեր էր տպում։ 90-ականների կեսերին նրա կարողությունը գնահատվում էր երեք միլիարդ դոլար։ 1994 թվականին էկոնոմիկայի նախարար Դոմինգո Կավալոն, ելույթ ունենալով խորհրդարանում, Յաբրանին անվանեց մաֆիայի ղեկավար։

Մահ
---

1998 թվականին դատավորը ձերբակալության օրդեր է տվել մի գործարարի՝ լուսանկարիչ Խոսե Լուիս Կաբեզասի սպանության մեղադրանքով։ 1998 թվականի մայիսի 20-ին 53-ամյա Յաբրանը ռուսական արտադրության Սան Իգնասիո *Բայկալ* որսորդական հրացանով զուգարանում կրակել է ինքն իր վրա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Página/12 :: Economía :: Exxel Group vendió Argencard, la última joya de su antiguo imperio". *www.pagina12.com.ar* (in իսպաներեն). Retrieved 2022 թ․ հունվարի 22.
2. ↑  "Неснимаемый миллиардер". *www.kommersant.ru* (in ռուսերեն). 1998 թ․ հունիսի 9. Retrieved 2022 թ․ հունվարի 22.
3. ↑  "Время новостей: N°117, 04 июля 2002". *www.vremya.ru*. Retrieved 2022 թ․ հունվարի 22.
4. ↑  "Afirman que Menem recibió una mansión de Yabrán - Diario Los Andes". *web.archive.org*. 2012 թ․ մայիսի 8. Արխիվացված է the original 2012 թ․ մայիսի 8-ին. Retrieved 2022 թ․ հունվարի 22. `{{cite web}}`: Cite has empty unknown parameter: `|dead-url=` (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* *The New York Times: A Grim Argentine Melodrama* (Published: May 21, 1998)(անգլ.)
* *The Rise and fall of Yabrán*(անգլ.)
**«Արենի 1» կոշիկ** կամ **5500-ամյա կաշվե ոտնաման**, 5500 տարեկան կաշվե կոշիկ, որը գտնվել է 2008 թվականին գերազանց վիճակում՝ Հայաստանի Հանրապետության Վայոց ձորի մարզի Արենի-1կամ Թռչունների քարանձավում։ Այն կաշվում թաքցրած մեկ մաս ունեցող կոշիկ է, որը մի քանի հարյուր տարի ավելի հին է, քան «Ötzi the Iceman»-ը և կաշվե կոշիկի ամենահին մասն է աշխարհում՝ հայտնաբերված հնագետների կողմից։ Կոշիկը թվագրվում է Ք.Ա. 4000-2600 տարի առաջ ընկած ժամանակահատվածին։ Հայտնաբերվել է միջազգային թիմի կողմից՝ Բորիս Գասպարյանի գլխավորությամբ ՀՀ ԳԱԱ հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի, Իռլանդիայի համալսարանի ներկայացուցիչների, UCLA-ի դասախոս Գրիգոր Արեշյանի կողմից։

Հայտնաբերումը
-------------

Հայ ասպիրանտ Դիանա Զարդարյանը հայտնաբերել է կաշվե կոշիկը պեղումների ընթացքում՝ Հայաստանի հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի, ԱՄՆ-ի և Իռլանդիայի հնագետների թիմի հետ։ Կոշիկը հայտնաբերվել է մակերեսային հիմքի ներքևում, շրջված, կրով պատված շերտով, որը 45 սմ խորություն և 44-48 սմ լայնություն ուներ։ Շրջակայքում հայտնաբերվել են նաև այծի և եղջերուի եղջյուրներ։ Նույն տարածքում հայտնաբերվել է նաև գինի պատրաստելու ամենահին գործիքը։

Թիմի հայտնաբերումները հրապարակվեցին 2010 թվականի հունիսի 9-ին՝ «Plos One» ամսագրում։

Արենի 1 կոշիկը պահվում է Հայաստանի պատմության թանգարանում։

Ժայռը, որում հայտնաբերվել է Արենի 1-ը

Հետազոտություններ
-----------------

Կոշիկը պահպանվել է Թռչունների քարանձավի զով և չոր պայմանների շնորհիվ։ Լայն պահեստի պարունակությունը հայտնաբերվել է նույն քարանձավում, որոնցից շատերը լավ պահպանված ցորեն, գարի և ծիրանի կտեր էին։ Կոշիկը պարունակում էր խոտ, և հնագետները համոզված չէին, որ այն օգտագործվել է ոտքը տաք պահելու համար։ Գլխավոր հնագետը՝ Ռոն Փինհասին չէր կարողանում որոշել, թե ում է պատկանում կոշիկը՝ տղամարդու՞, թե՞ կնոջ։ Նա նշել է, որ այդ դարաշրջանում կոշիկը կարող էր պատկանել և տղամարդու։ Կոշիկի թելերը նույնպես պահպանված էին շատ լավ։

Մեծ նմանություններ կան մանուֆակտուրային տեխնիկայի և մեկ մասով կաշվե կոշիկների միջև՝ հայտնաբերված Եվրոպայի տարածքում։ Ըստ Փինհասիի՝ Արենի 1 կոշիկը նման է իռլանդական կոշիկների՝ 1950-ական թվականներին օգտագործվող։ Կոշիկները նման են Բալկանների ազգային կոշիկներին՝ դեռ օգտագործվող և հայտնի որպես Օպանկ։

Տես նաև
-------

* Արենի-1 քարանձավային համալիր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Կանադայի ազգային հրապարակում
2. ↑  Azatutyun.am-ի հրապարակումը
3. ↑  "Armenianow.com-ի հրապարակումը". Արխիվացված է the original 2010 թ․ հոկտեմբերի 23-ին. Retrieved 2014 թ․ օգոստոսի 19.
4. ↑  "5500 - ԱՄՅԱ ԿԱՇՎԵ ՈՏՆԱՄԱՆ". *www.historymuseum.am* (in ամհարերեն). Retrieved 2017 թ․ հուլիսի 7.(չաշխատող հղում)

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Արենի 1 կոշիկ** կատեգորիայում։ |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Գևորգ եկեղեցի (այլ կիրառումներ)

**Սուրբ Գևորգ եկեղեցի**, Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցի, գտնվում է Հայաստանի Արմավիրի մարզի Այգեշատ գյուղում, կառուցվել է 19-րդ դարի 1854 թվականին, գյուղացիների ջանքերով։

Եկեղեցու առաջին քահանան է եղել Տ. Եփրեմը, որին հաջորդել է Տ. Ղևոնդը, ով եղել է Տ. Եփրեմը որդին։

Ըստ վկայությունների եկեղեցին իր կառուցման օրվանից մինչև խորհրդային տարրները եղել է գործող եկեղեցի և ակտիվորեն կատարել է բոլոր եկեղեցական ծիսակատարությունները, իսկ խորհրդային անաստվածության տարիներին եկեղեցին փակվել է և օգտագործվել է որպես պահեստ։

Ժամանակի ընթացքում եկեղեցին բավական վնասվել էր, և կանգուն էր մնացել միայն պատերը։

2005 թվականին Ռուբեն Ցոլակի Գրիգորյանի աջակցությամբ ով Այգեշատ գյուղի նախկին գյուղացիներից է, եկեղեցին վերակառուցվում է։

2007 թվականին եկեղեցին վերաօծվում է ձեռամբ Տ. Սիոն եպիսկոպոս Ադամյանի։

Եկեղեցին այժմ գործում է, իսկ հոգևոր հովիվն է` Տեր Մաշտոց քհն. Ստեփանյանը։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Էջը Արմավիրի մարզպետարանի կայքում(չաշխատող հղում)
* Համայնքի ղեկավարի Էջը Արմավիրի մարզպետարանի կայքում(չաշխատող հղում)
* Արմավիրի մարզի եկեղեցիների և վանքերի ցանկ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Այգեշատի Սբ. Գևորգ". Արխիվացված է the original 2021 թ․ օգոստոսի 18-ին. Retrieved 2021 թ․ օգոստոսի 19. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
**Բանանալ էկոլոգիական կայան** (պորտ.՝ Estação Ecológica de Bananal), էկոլոգիական կայան Բրազիլիայի Սան Պաուլու նահանգում։

Տեղագրություն
-------------

Բանանալ էկոլոգիական կայանը գտնվում է Սան Պաուլու նահանգի Բանանալ մունիցիպալիտետում։ Ունի 884 հա տարածք։ Այն գտնվում է Սեռա դա Բոկաինայի շրջանում՝ կտրուկ արտահայտված ռելիեֆով։ Բարձրությունները տատանվում են 1200-1900 մետր։ Այն 221,754 հա Բոկաինա Մոզաիկի մի մասն է, որը ստեղծվել է 2006 թվականին։ Այցելուները պետք է թույլտվություն ստանան կայանի ղեկավարությունից, որը որպես խորհրդատու կնշանակի մի աշխատողի։ Կա 300 մետր երկարությամբ արահետ մինչև Սետի Կեդաս ջրվեժի վերջին անկումը, ինչը գեղատեսիլ տեսարժան վայր է։

Շրջակա միջավայր
---------------

Կլիման խոնավ մերձարևադարձային է։ Տարվա մեջ երեք ամիս շոգ է։ Տարեկան տեղումների միջին քանակը 1250-1500 մմ է։ Տարեկան միջին ջերմաստիճանը 20-ից 33 °C է։ Առավելագույն միջին ջերմաստիճանը 36-ից մինչև 38 °C է, իսկ նվազագույն միջին ջերմաստիճանը 0-4 °C է։ Էկոլոգիական կայանն ընդգրկում է Ատլանտյան անտառի մնացուկները։ Բուսականությունը ներառում է մշուշոտ անտառը և խիտ լեռնային ու նախալեռնային անտառը։ Բրոմելների երկու նոր տեսակ հայտնաբերվել է միայն կայանում (*Neoregelia pontuali* և *Wittrockia corallina*)։

Պատմություն
-----------

Բանանալ պետական անտառային արգելոցը ստեղծվել է 1964 թվականի ապրիլի 3-ի 43.193 պետական հրամանագրով՝ անտառը և բուսական ու կենդանական աշխարհը պահպանելու համար։ 1987 թվականի մարտի 12-ին նահանգապետ Անդրե Ֆրանկո Մոնտորոն փոխեց կատեգորիան՝ ստեղծելով Բանանալ էկոլոգիական կայանը։ Կայանը ֆինանսավորվում է Սան Պաուլուի շրջակա միջավայրի քարտուղարության և գերմանական *KfW* բանկի համագործակցությամբ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6
2. ↑
3. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2016 թ․ սեպտեմբերի 23-ին. Retrieved 2021 թ․ մարտի 9. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Աղբյուրներ
----------

* (portuguese) *ESEC de Bananal*, ISA: Instituto Socioambiental, վերցված է 2016-09-22
* (portuguese) *Estação Ecológica de Bananal*, State of São Paulo, արխիվացված  օրիգինալից 2016-09-23-ին, վերցված է 2016-09-22
* (portuguese) *Mosaico de Unidades de Conservação da Bocaina - SP e RJ*, RBMA, արխիվացված  օրիգինալից 2016-10-11-ին, վերցված է 2016-09-22
**Արաբները Բուլղարիայում** (բուլղար․՝ Араби в България, արաբ․՝ العرب في بلغاريا‎‎‎‎), Բուլղարիայում ապրող արաբների ընդհանուր անվանումը։ Բուլղարաբնակ արաբները հիմնականում Արաբական թերակղզու երկրներից են` Լիբանանից, Սիրիայից, Պաղեստինից, Հորդանանից և Իրաքից։ Մի շարք էնիկ խմբեր նաև այստեղ են հաստատվել Հյուսիսային Աֆրիկայի արաբական երկրներից` Եգիպտոսից, Մարոկկոյից, Ալժիրից, Թունիսից և Սուդանից։

Պատմություն
-----------

Բուլղարիայի առաջին արաբներն ունեցել են սիրիական և լիբանանյան ծագում։ Վերջիններս այստեղ հաստատվել են սկսած 1960-ական թվականներին։ Նրանք հիմնականում ժամանել են Բուլղարիա կրթություն ստանալու նպատակով։

Համայնքի ավելի քան քառասունամյա պատմության մեւ Բուլղարիա են գաղթել ավելի քան 11 հազար արաբներ։ Նրանց մեծ մասը ստացել են Բուլղարիայի Հանրապետության քաղաքացիություն, ոմանք հանդես եկել, որպես երկքաղաքացիներ և շատերն էլ շարունակել են մնալ իրենց հայրենի երկրի քաղաքացին։

Ըստ 2004 թվականի տվյալների` Բուլղարիայում բնակվում է 17 հազար արաբ (այս թվի մեջ են ներառվում նաև քրդերի, աֆղանների, բերբերների և այլ ազգերի որոշ խմբեր)։

Վերջին տարիներին մեծացել են արաբական երկրներից Բուլղարիա գաղթած փախստականների թիվը։ Այս թվաքանակի աճին հատկապես նպաստել է Սիրիական ճգնաժամը։ Արաբական թերակղզու բնակիչների մի մասը Բուլղարիայում հաստատվել է հետագայում Արևմտյան Եվրոպա տեղափոխվելու նպատակով։

Տես նաև
-------

* Արաբները Թուրքիայում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ընդհանուր վիճակագրական տվյալներ. "Օտարերկրյացիների թիվը Բուլղարիայում" (PDF). Արխիվացված է the original (PDF) 2008 թ․ դեկտեմբերի 19-ին.
**Բանաս**, գետ Հնդկաստանի արևմտյան Ռաջաստան նահանգում։ Բանասը հանդիսանում է Չամբալ և Յամունա գետերի վտակը, որն էլ իր հերթին միանում է Գանգես գետին։ Բանասը ունի մոտ 512 կմ երկարություն։

"Բանաս" անունը բառացիորեն թարգմանվում է "անտառ-հույս" կամ Վան Կի Աաշա։ Գետը սկիզբ է առնում Վերոն Կամատում, որն էլ իր հերթին գտնվում է Արավալի լեռնաշղթայում, Ռաջաստան շրջանի Կումբալգախ շրջանից 5 կմ հեռավորության վրա։ Այն հոսում է Ռաջաստանի Մևարի շրջանից հյուսիս-արևելք, այնուհետև Հադավաթի միջով նախքան Չամբալը, հոսոմ Սավայ Մադհոպուր շրջանի Ռամեշտա գյուղի մոտով։

Բանասը 45,833կմ² ջուր է հեռացնում ավազանից և ամբողջովին գտնվում է Ռաջաստանում։ Այն հոսում է Արավալիի լեռնաշղթայի արևելյան մասով, իսկ ավազանը ներառում է Աջմերի, Բիլվարայի, Բունդիիի, Չիտորգարխի, Դաուսայի, Ջայպուրի, Պալիի, Ռաջաստանի, Սավայ Մադհոփուրի, Սիրոհի, Տոնքի և Ուդայպուրի շրջանների ամբողջ կամ մի մասը։ Գետի ավազանում կառուցված են 3 քաղաքներ՝ Տոնքը, Նոթդվարան և Ջահազպուրը։ Հիմնական վտակներից է Բերախ գետը և Մենալիի աջ ափերը, Կոթարիի, Խարիի, Դայի, Դել գետերի, Սոհադարա գետի, Մորելի և Կայիսիլի գետի ձախ ափին գտնվող վտակները։

Բանասը սեզոնային գետ է, որը ամռան ընթացքում ցամաքում է, բայց օգտագործվում է ոռոգման համար։ Բիսայպուր-Ջայպուր նախագիծը ավարտվել է 2009 թվականին Ռաջաստանի կառավարության կողմից։ Այն խմելու ջուր է ապահովում Բանասից դեպի Ջայպուր քաղաք։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Rivers - Banas Basin". Department of Water Resources, Government of Rajasthan. Արխիվացված է the original 2013 թ․ մարտի 25-ին. Retrieved 2013 թ․ ապրիլի 7.
2. ↑  "Banas Basin". Department of Water Resources, Government of Rajasthan. Արխիվացված է the original 2013 թ․ ապրիլի 19-ին. Retrieved 2013 թ․ ապրիլի 7.
3. ↑  Jain, S. Sharad Kumar (2007). *Hydrology and water resources of India*. The Netherlands: Springer. pp. 352, 353.
4. ↑  "Banas River". *Encyclopædia Britannica*.
5. ↑  "Banas river water flows into Jaipur". *The Hindu*. 2009 թ․ մարտի 4. Արխիվացված է the original 2014 թ․ մարտի 4-ին. Retrieved 2013 թ․ ապրիլի 7. `{{cite news}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա |

 |
Ստրոգանովյան ուսումնարանի եկամտաբեր տունը
**Ստրոգանովյան ուսումնարանի եկամտաբեր տուն** (ռուս.՝ Доходный дом Строгановского училища), տեսարժանություն Մոսկվայում։ Ճարտարապետական հուշարձան է։

Տունը գտնվում է Կենտրոնական վարչական շրջան, Մյասնիցկայա փողոց, տուն 24/7, շինություն 1, Բասմաննի շրջան հասցեով։

Պատմություն
-----------

1901 թվականին Ստրոգանովյան ուսումնարանին շնորհվել է Կայսերական կոչումը։ Ի պատիվ դրա այն ստացել է Մյասնիցկայա փողոց, տուն 24 հասցեում եկամտաբեր տուն կառուցելու իրավունք։ Տարածքից ստացվող շահույթը հատկացվում էր հիմնադրամին։ 1902 թվականին հայտարարվեց եկամտաբեր տունը կառուցելու նախագծի մրցույթ։ Արդյունքում հաղթեց Ֆեոդոր Շեխտելը։ 1904 թվականին սկսված շինարարությունն ավարտվեց 1906 թվականին։

1910 թվականին տան առաջին հարկում գտնվում էին իր ժամանակի նշանավոր ընկերությունները` «Պուտիլովյան գործարանների ընկերությունը», «Ֆերրեյն ընկերակցությունը», «Ռեմինգտոն» գրամեքենաների ընկերությունը։

1917 թվականի իրադարձություններից հետո տարածքը զբաղեցրեց Էլեկտրատեխնիկական արդյունաբերության գլխավոր վարչությունը։ Հետագայում այդ տանը ստեղծվել է «Ռուսաստանի էլեկտրիֆիկացման լենինյան պլանը»։

XXI դարում տանը չկա բնակելի հատված, և այն ամբողջովին տրված է գրասենյակներին։

Ճարտարապետություն
-----------------

Նախագծի հեղինակն է ճարտարապետ Ֆեոդոր Շեխտելը` Ալեքսանդր Կուզնեցովի մասնակցությամբ։ Սկզբում շենքում եղել է 5 հարկ։ Շենքը սեղանաձև է։ Բակում գտնվել է պուրակ։ Շենքի պատերը երեսպատված են հողի գույնի սալիկներով։ Առաջին երկու հարկերը տրվել էին խանութներին և գրասենյակներին։ Մնացած տարածքը բնակելի էր։

Հայտնի մարդիկ
-------------

Տարբեր ժամանակներում շենքի բնակելի հատվածում ապրել են հետևյալ անվանի անձինք` Իվան Ռերբերգը, Նիկոլայ Կուրդյուկովը, Ագաթանգեղոս Կրիմսկին, Ռուբեն Սիմոնովը, Սերգեյ Օբրազցովի ընտանիքը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Указ Президента Российской Федерации № 176 от 20.02.1995
2. ↑  "Доходный дом Строгановского училища, 1904 г. арх. Шехтель Ф.О." (in ռուսերեն). Retrieved 2015 թ․ ապրիլի 29.(չաշխատող հղում)
3. 1 2 3 4 5 6  "Доходный дом Строгановского училища" (in ռուսերեն). Արխիվացված է the original 2015 թ․ հունվարի 6-ին. Retrieved 2015 թ․ ապրիլի 29. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Գրականություն
-------------

* Сайгина Л. Доходный дом Строгановского училища, журнал «Наука и жизнь», № 9, 2015, стр. 11 — 21
**Սուրբ Վլասի եկեղեցի** (անգլ.՝ Crkva Svetog Blaža), հռոմեական կաթոլիկ եկեղեցի Զագրեբում։

Պատմություն
-----------

Եկեղեցու կառուցման գաղափարով հանդես է եկել քահանա Էդուարդ Սուխինը։ 20-րդ դարի սկզբին հայտարարվել է մրցույթ նոր եկեղեցու լավագույն նախագծի համար։ Մրցույթում հաղթող է ճանաչվել Վիկտոր Կովաչիչի նախագիծը։ Ճարտարապետի համար ոգեշնչման աղբյուր են հանդիսացել վաղ քրիստոնեական կառույցները Ռավեննայում։ Շինարարությունը սկսվել է 1912 թվականին և ավարտվել 1915 թվականին։

Ճարտարապետություն և ինտերիեր
----------------------------

Եկեղեցու հիմքը հունական հավասարածայր խաչի տեսք ունի և պսակված է 18 մ տրամագծով երկաթբետոնե գմբեթով։ 1932 թվականին ստեղծվել է մարմարե խորանը։ Խորանի վրա խոյանում են չորս սյուներ՝ զարդարված բարձրաքանդակներով, որոնք ավարտվում են բուրգի տեսքով։ Ամպհովանու վրա պատկերված են խորվաթական սրբեր, իսկ կամարներին Մաղաքիա մարգարեի գրքի խոսքերն են. «Եվ արևելքից մինչև արևմուտք իմ անունը կլինի ժողովուրդների մեջ, և ամենուր կխնկեն իմ անունը»։

Եկեղեցու ներսում կա մատուռ՝ նվիրված Թերեզ Լիզյոացուն, որտեղ խորանում պահվում է նրա՝ Միրկո Ռաչկայի հեղինակած կերպարանքը։

Գմբեթի ներսի մասում կա խճանկար, որը պատկերում է Սուրբ Հոգուն՝ աղավնու տեսքով։ Եզրային խորանները նվիրված են Աստվածամորը և և Հիսուսի սուրբ սրտին։ Նարտեքսում գտնվում է Իվո Կերդիչի հեղինակած մարմարե բարձրաքանդակը, որ պատկերում է սուրբ Անտոնիո Պադովացուն։

Եկեղեցում կա «Խորվաթական ծնունդ» տիկնիկարկղը, որը 1916 թվականին պատրաստել է Վոյտա Բրանիշը։ Այն վերանորոգվել է 1969 թվականին։ Կերպարների հագին խորվաթական ազգային հագուստ է։ Տիկնիկարկղը պահվում է փայտե մեծ պահարանում, որն ամբողջ տարին փակ է՝ բացի Ծննդյան տոնի շրջանից։

Սուրբ Վլասի եկեղեցու երգեհոնը պատրաստվել է 1911 թվականին. ունի մեկ մանուալ և ոտնակ՝ 11 ռեգիստրներով։ 2003 թվականին երգեհոնն ամբողջովին վերանորոգվել է։

2017 թվականի հունիսի 17-ից եկեղեցում ձևավորվել է թանգարան։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Župa". *Župa sv. Blaža* (in խորվաթերեն).
2. 1 2  Vinko Paić (16.08.2017). "Muzej crkve sv. Blaža". *HRT Magazin* (in խորվաթերեն).
3. ↑  "U crkvi sv. Blaža su najstarije zagrebačke jaslice". *Laudato* (in խորվաթերեն). 08.01.2014. Արխիվացված է the original 2014 թ․ դեկտեմբերի 26-ին. Retrieved 2020 թ․ մայիսի 10. `{{cite news}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Սուրբ Վլասի եկեղեցի (Զագրեբ)** կատեգորիայում։ |
**Արսեն Սարգսյան** (դեկտեմբերի 13, 1984(1984-12-13), Կիրովական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ թեթևատլետ, մասնագիտացված է հեռացատկ սպորտաձևում։ Հայաստանի բազմակի չեմպիոն։ 2012 թվականի օլիմպիական խաղերի մասնակից։ Միջազգային կարգի սպորտի վարպետ։

Կենսագրություն
--------------

Արսեն Սարգսյանը ծնվել է 1984 թվականի դեկտեմբերի 13-ին՝ Վանաձոր քաղաքում։ Հեռացատկով սկսել է զբաղվել 2000 թվականից։ Հայաստանը ներկայացրել է Եվրոպայի և աշխահի առաջնություններում։ 2010 թվականին դարձել է Ռոբերտ Էմմիյանի մրցաշարի անվան բրոնզե մրցանակակիր։ 2012 թվականին Մոսկվայի բաց առաջնությունում ՑՍԿԱ-ի հրապարակում երկրորդ տեղ է զբաղեցրել՝ 7.79 մետր արդյունքով։ Նույն թվականին՝ 8.20 մետր արդյունքով դարձել է Հայաստանի չեմպիոն։ Բացի առաջնությունում հաղթելուց, նա 10 սմ լրացուցիչ արդյունքով Օլիմպիական խաղերի մասնակցության որակավորման արդյունք է գրանցել։ Լոնդոնում Օլիմպիական խաղերի ժամանակ անհաջող ելույթ է ունեցել։ Սարգսյանը 7.62 մ արդյունքով չի կարողացել դուրս գալ եզրափակիչ, զբաղեցրել է 26-րդ տեղը։

Նվաճումներ
----------

* 2010 թվական — Ռոբերտ Էմմիյանի անվան մրցաշարի բրոնզե մրցանակակիր
* 2012 թվական — Մոսկվա քաղաքի բաց առաջնության արծաթե մրցանակակիր
* 2012 թվական — Հայաստանի չեմպիոն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  World Athletics Database
2. ↑  Լոնդոն-2012. Հայ օլիմպիականները. Արսեն Սարգսյան
3. ↑  "Олимпиада-2012. Легкая атлетика. Саргсян и Пахлеванян не пробились в финал". armfootball.com. 2012 թ․ օգոստոսի 4. Արխիվացված from the original on 2012 թ․ հոկտեմբերի 7. Retrieved 2012 թ․ օգոստոսի 4.
**Սուրբ Աստվածածնի Ավետման տաճար** (生神女福音大聖堂), Ճապոնիայի ուղղափառ եկեղեցու Կիոտոյի և Արևմտյան Ճապոնիայի թեմի առաջնորդանիստ տաճարը, որը գտնվում է Ճապոնիայի Կիոտո քաղաքում։

Պատմություն
-----------

1880 թվականին Կիոտոյում ձեռք է բերվել հողատարածք, որի վրա եղել է փայտե տուն։ Ավելի ուշ գնվեցին տաճարի աջ կողմում և ձախ կողմում գտնվող երկու լրացուցիչ հողատարծքներ։ Տներից մեկը նախատեսված է եղել քահանայի համար, երկրորդը՝ կատեխիզատորի, մյուս երկուսը՝ իգական դպրոցի համար։

1901 թվականին տաճարի կառուցումն ավարտվել է. հիմքը և նախասրահը կառուցվել են գրանիտից, իսկ պատերը՝ փայտից, տանիքը պատվել ծ է պղնձով։ Մոսկվայից նվրատու Վ. Դուդիշկինի կողմից պատվիրվել է պատկերակալ (վարպետ Եպանեշնիկով)։ Ռուսաստանից տեղափոխման ժամանակ սրբապատկերների ստացած վնասվածքները շտկվել են ճապոնացի սրբանկարիչ Իրինա Յամասիտայի կողմից։

Տաճարի օծումը կատարվել է 1903 թվականի ապրիլի 27-ին՝ Սուրբ Զատիկից հետո չորրորդ կիրակի օրը, եպիսկոպոս Նիկոլայի (Կասատկինի) կողմից։ Ապրիլի 26-ին գրանիտե փոքր սեղանի մեջ եպիսկոպոսի կողմից դրվել են սուրբ նահատակ Մարդարիի մասունքները։ Օծման արարողությունը կատարվել է ճապոներեն լեզվով։ Տաճարի առաջին քահանան եղել է Կիևի հոգևոր ակադեմիայի շրջանավարտ քահանա Սիմեոն Միին։

2000 թվականի մայիսի 16-ին տաճար են այցելել պատրիարք Ալեքսի 2-րդը և ռուսական պատվիրակության անդամները։ Ինչպես ավելի ուշ ասել էր պատրիարքը, «մենք չէինք ճանաչի Ճապոնիան, եթե չլինեինք նրա հնագույն մայրաքաղաքում»։

2010 թվականի դրությամբ, ըստ սարկավագ Նիկոլայի (Օնո).

> Կիոտոյի Ավետման տաճարի ծխականների մեծ մասը երրորդ, չորրորդ և նույնիսկ հինգերորդ սերնդի ուղղափառ ընտանիքներից են։ Տաճարի երգչախումբը նույնպես կազմված է ծխականներից։ Ամիսը մեկ անգամ տեղի են ունենում երգավարժություններ։ Տաճարին կից գործում են ծխական խորհուրդը և քույրությունը, թողարկվում է թերթ... Տաճար են այցելում և ռուս ծխականներ, և այլ ուղղափառ երկրներից արտասահմանցի ուսանողներ։ Երբեմն գալիս են նաև ոչ ուղղափառ ճապոնացիներ, այդ թվում՝ երիտասարդներ։ Նրանց մեծ մասը պարզապես հետաքրքրված է Ճապոնիայի պատմական կենտրոնի կենտրոնում գտնվող անսովոր ճարտարապետությամբ, սակայն նրանցից ոմանք սկսում են պարբերաբար եկեղեցի գալ և մկրտվում են։ Մոտավորապես տարին մեկ անգամ էքսկուրսիայի են գալիս բողոքական համալսարանի ուսանողները
> 
> 

:

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Русский патриарх в Стране восходящего солнца - Рублев. Ищите и обрящете". Արխիվացված է the original 2016 թ․ հունիսի 9-ին. Retrieved 2019 թ․ մայիսի 30. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  Монах из рода самураев / Православие.Ru

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 251206376 · WorldCat VIAF: 251206376 |

 |
**Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Տաթևի վանք)**, Տաթև վանական համալիրի երեք եկեղեցիներից մեկը։ 1087 թվականին համալիրի պաշտպանական համակարգի հյուսիս-արևմտյան անկյունում, մուտքի և դամբարանի ծածկերի վրա, իբրև երկրորդ հարկ կառուցվել է Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին։

Պատմություն
-----------

Գրիգոր եպիսկոպոսը (1058-1116) վանքի «Մեծ դարպաս» կոչված գլխավոր մուտքն արևմտյան կողմից տեղափոխում է արևելյան կողմ։ Այս նոր կամարակապ դարպասի վրա եպիսկոպոսը 1087 թվականին կառուցում է Սուրբ Աստվածածին երկհարկանի դամբարան-եկեղեցին։ Սյունյաց ճարտարապետական դպրոցի հուշարձանների շարքում յուրահատուկ տեղ են գրավում երկհարկանի դամբարան-եկեղեցիները։ Սյունիքում հայտնաբերված է համանման երեք հուշարձան, ընդ որում բոլոր դեպքերում պահպանված է կոմպոզիցիոն միևնույն սկզբունքը. առաջին հարկի դամբարանի վրա բարձրանում է երկրորդ հարկի մատուռ-եկեղեցին։ Բոլոր երեք դամբարան-եկեղեցիները, (Եղեգնաձորի շրջանում գտնվող Ցաղացքարի վանքը, Վահանավանքը և Տաթևի վանքը), խիստ կերպով տարբերվում են միմյանցից և ունեն միանգամայն տարբեր հատակագծային և տարածական լուծումներ։ Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու առաջին հարկը հիմնականում նախատեսվել է որպես դամբարան նշանավոր իշխանների և հոգևորականների համար, իսկ բուն եկեղեցին, որտեղ բարձրանում են քարե աստիճաններով, երկրորդ հարկում է (գմբեթավոր, առանց խորանի փոքրիկ մի եկեղեցի)։

Գրիգոր եպիսկոպոսի կառուցած Սուրբ Աստվածածին եկեղեցիով ամբողջացել է։

1931 թվականի ապրիլի 27-ին ութ բալանոց երկրաշարժի հետևանքով Տաթև վանական համալիրը հիմնովին վերածվում է ավերակների, իսկ 1968 թվականին՝ քանդվել նոր սեյսմիկ ցնցումներից։ 1970-ական թվականներից սկսվել է համալիրի շինարարական աշխատանքները, ավարտվել են Սուրբ Աստվածածին և Սուրբ Գրիգոր եկեղեցիների

Կառուցվածք
----------

Եկեղեցու կառուցվածքի ճարտարապետական ձևերը նման են X-XI դարերում ընդունված մոտիվներին, և ուշագրավ է, որ մի շարք զարդաձևեր համարյա նույնությամբ վերցված են Առաքելոց գլխավոր եկեղեցուց։ Այսպես, օրինակ` արևելյան լուսամուտի երեսակալը գրեթե նույնությամբ կրկնում է այն զարդաձևերը, որոնք այնքան լայն օգտագործում են գտել գլխավոր եկեղեցում (ոճավորված տերևներ, նշաձև զարդամոտիվներ և այլն)։ Ուշագրավ է նաև եկեղեցու ութանիստ, նուրբ որմնասյուներով ձևավորված թմբուկը, և բացառված չէ, որ այստեղ ևս իրենց դրսևորումն են գտել Առաքելոց եկեղեցու թմբուկի ձևերը։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Հայկական Հանրագիտարան". *encyclopedia.am*. Retrieved 2020 թ․ օգոստոսի 13.
2. ↑  "Տաթևի վանք". *matyan.am*. Արխիվացված է the original 2021 թ․ հունվարի 23-ին. Retrieved 2020 թ․ օգոստոսի 13. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  "Տ. ՎԱՉԵ ԱԲԵՂԱ ՄԿՐՏՉՅԱՆ ՏԱԹԵՒ ՎԱՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐԻ ԵԿԵՂԵՑԻՆԵՐԻ ՀԻՄՆՈՒՄԸ" (PDF). Արխիվացված է the original (PDF) 2018 թ․ ապրիլի 17-ին. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  "Տաթևի վանքի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի". *yerevancard.com*. Retrieved 2020 թ․ օգոստոսի 13.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Տաթևի վանք, Հայկական Սովետական հանրագիտարան
* Տաթևի վանք, Հայկական Սովետական հանրագիտարան
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (այլ կիրառումներ)

**Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի**, Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցի, գտնվում է Հայաստանի Արմավիրի մարզի Սարդարապատ գյուղում, կառուցվել է 19-րդ դարում։

Սարդարապատի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցիու կառուցումը սկսվել է 1865 թվականին գյուղի բնակիչների նախաձեռնությամբ, որը ավարտվել է 1882 թվականին։

Եկեղեցին բազիլիկ տիպի կառույց է, կառուցված է տուֆ տեսակի քարից նրա չափսերն են (33 x 17) մետր։ Եկեղեցու ներսում կա թաքստոցներ, որոնք գտնվում են խորանի վերևի մասում։

Այդ թաքստոցում է մնացել Հովհաննես Բաղրամյանը երբ վիրավորվել է հերոսամարտում։ 

Ըստ ավանդությունների այդ թաքստոցում Հովհաննես Բաղրամյանը երբ վիրավորվել է նրան բուժել են գյուղի տատիկները։ 

Կան տեղեկություններ որի համաձայն եկեղեցու կառուցման համար բերված գերանները եղել են Արևմտյան Հայաստանից` Սարիղամիշից։

Գյուղացիների հիշատակումների համաձայն Խրիմյան Հայրիկը այս եկեղեցում պատարագ է մատուցել։

Խորհրդային անաստվածության տարիներին եկեղեցին գործել է մինչև 1937 թվականը, որից հետո փակվել է և վերածվել է պահեստի։

Եկեղեցին վերանորոգվել է Նահապետ Գևորգյանի նյութական աջակցությամբ, իսկ 2010 թվականին նոյեմբերի 1-ին եկեղեցին վերաօծվել է Ն.Ս.Օ.Տ.Տ Գարեգին Բ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի ձեռամբ։

Ն.Ս.Օ.Տ.Տ Գարեգին Բ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը շնորհել է ԳևորգյաններինՀայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու «Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» բարձրագույն շքանշան։

Եկեղեցին այժմ գործում է, իսկ հոգևոր հովիվն է Տ. Սարգիս քհն. Խլղաթյանը։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Էջը Արմավիրի մարզպետարանի կայքում(չաշխատող հղում)
* Համայնքի ղեկավարի Էջը Արմավիրի մարզպետարանի կայքում(չաշխատող հղում)
* Արմավիրի մարզի եկեղեցիների և վանքերի ցանկ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.
2. ↑  "Սարդարապատի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի". *web.archive.org*. 2021 թ․ օգոստոսի 18. Արխիվացված է the original 2021 թ․ օգոստոսի 18-ին. Retrieved 2021 թ․ օգոստոսի 20. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)