*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Կյուրճյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:*

**Մելքոն Կյուրճյան (Հրանտ)** (1859, Հավավ, Օսմանյան կայսրություն - 1915, Անկարա, Օսմանյան կայսրություն), հայ գրող, հրապարակախոս։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Արևմտյան Հայաստանի Բալու քաղաքի Հավավ գյուղում։ Փոքր հասակից տեղափոխվել է Կ. Պոլիս, սովորել Սկյութարի ճեմարանում, ապա նույն թաղամասի Ս. Խաչ վարժարանում. ավարտելուց հետո որպես ուսուցիչ աշխատել է Պոլսի հայկական դպրոցներում։ 1890-1896 թթ. եղել է Կենտրոնական վարժարանի հայոց լեզվի ու գրականության դասատու, աշակերտներին գաղտնի դասավանդելով նաև հայ ժողովրդի պատմություն։ 1896 թվականի քաղաքական դեպքերից հետո մեկնել է Բուլղարիա, Վառնայում բաց արել Արծրունյան դպրոցը՝ ի հիշատակ Գրիգոր Արծրունու։ 1898 թվականին վերադարձել է Պոլիս, սակայն շուտով ձերբակալվել է և աքսորվել Կաստեմունի, որտեղ մնացել է մինչև 1908 թվականը՝ Օսմանյան սահմանադրությունը։

Գրական ասպարեզ է մտել 1883 թվականին, աշխատակցելով պոլսահայ մամուլին, սակայն որպես գրող հայտնի է դարձել 1888 թվականին, երբ Արփիար Արփիարյանի առաջարկովգրել է իր «Պանդուխտի կյանքեն» գրական ակնարկները, որոնք մաս-մաս տպգրվել են «Մասիս» շաբաթաթերթում։ Այդ տարիներին աշխատակցել է նաև «Արևելք» և «Հայրենիք» օրաթերթին։ Հետագայում, Կաստեմունիի աքսորավայրում, գրել է «Ճախճախուտքի մեջ. երկու առանցքի վրա» վեպը, որն անստորագիր սկսել է տպագրել Պոլսի «Սուրհանդակ» թերթում, սակայն, հազիվ 18 համարում լույս տեսած, գրաքննությունն իմացել է հեղինակի ով լինելը և արգելել, բռնագրավել 350 էջանոց վեպը և ոչնչացրել։

Աքսորավայրից պայքարել է նաև լեզվապայքարին՝ «Թղթակից ի Պոնտոս» ծածկանունով հոդվածներ տպագրել «Բյուզանդիոն» թերթում։

Օսմանյան սահմանադրությունից հետո շարունակել է մանկավարժական և գրական աշխատանքը։ Աշխատկցել է պոլսահայ թերթերի ու հանդեսների, նաև Թիֆլիսի «Մշակին», Զմյուռնիայի «Հայ գրականություն» հանդեսին։

Օգտագործել է Շահեն, Ավո և այլ ծածկանուններ։ Նրա «Պանդուխտի կյանքեն» ակնարկները առանձին գրքով լույս են տեսել Փարիզում, 1931 թվականին։ Առանձին գրքով հրատարակած մյուս աշխատություններն են «Գրաբար լեզու» (դասագիրք, Կ. Պոլիս, 1913) և «Մեսրոպ և Սահակ» (1913)։

Երկեր
-----

* Գրաբար լեզու։ Միջին ընթացք, Կ. Պոլիս, 1913, 160 էջ։
* Կործանւող յեկեղեցի, Թիֆլիս, 1926, 32 էջ։
* Ամբողջական երկեր, հատ. Ա, Փարիզ, 1931, 220 էջ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — 1974. — հատոր 5. — էջ 494.
2. 1 2 3 4 5 6  Հայկական համառոտ հանրագիտարան (հայ.) — 1990. — հատոր 2.
3. ↑  Գառնիկ Ստեփանյան (1981)։ *Կենսագրական բառարան, հատոր Բ*։ Երևան: «Սովետական գրող»։ էջ 113-114


|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ստեղծագործությունների տեքստ | Հայ մատենագրութեան թուանշային գրադարան |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| ՀԳՀԳ: 4464 · BNF: 15574760x · ISNI: 0000000037689316 · LCCN: n2003068811 · SUDOC: 136685226 · VIAF: 19997903 · WorldCat VIAF: 19997903 |

 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 494)։*  |

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Եղեռնազոհ անձինք |
| --- |
|  |
| Եղեռնազոհ անձինք | Մխիթար Աբրոյան • Լևոն Աղաբաբյան • Գեղամ Բարսեղյան • Սմբատ Բյուրատ • Հովհաննես Գազանճյան • Պետրոս Գալֆայան • Գուշակյան Գեղամ • Գրիգոր Եսայան • Երուխան • Զարդարյան Ռուբեն • Ներսես Զաքարյան • Գրիգոր Զոհրապ • Միհրան Թապագյան • Հակոբ Թերզյան • Թլկատինցի • Գրիգոր Թորոսյան • Գառնիկ Թուղլաճյան • Արիս Իսրայելյան • Լևոն Լարենց • Գարեգին Խաժակ • Թովմաս Կետիկյան • Մելքոն Կյուրճյան • Գարեգին Կոզիկյան • Համբարձում Համբարձումյան • Արտաշես Հարությունյան • Խաչատուր Մալումյան • Սարգիս Մինասյան • Բարսեղ Շահպազ • Տիգրան Չյոկյուրյան • Մառի Պեյլերյան • Ժագ Սայապալյան • Ստեփաննոս Սարըյան • Սիամանթո • Ռուբեն Սևակ • Դանիել Վարուժան • Տիգրան Օտյան |

 |