**Փոփոխական հոսանք,** Էլեկտրական հոսանքն է, որը ժամանակի ընթացքում փոփոխվում է մեծությամբ և ուղղությամբ կամ, հատուկ դեպքերում, կարող է փոփոխվել մեծությամբ՝ հաստատուն պահելով ուղղությունը։

Փոփոխական հոսանքի ընդհանուր հասկացություններ
--------------------------------------------

Քանի որ փոփոխական հոսանքը ընդհանուր առմամբ փոփոխվում է էլեկտրական շղթայում ոչ միայն մեծությամբ, այլ նաև ուղղությամբ, համարվում է, որ այդ հոսանքի ուղղություններից մեկը հարաբերական բացասական է, իսկ մյուսը՝ հարաբերական դրական։
Փոփոխական հոսանքի մեծությունը տվյալ ժամանակում կոչվում է փոփոխական հոսանքի ակնթարթային արժեք։
Ամենամեծ ակնթարթային արժեքը կոչվում է հոսանքի ամպլիտուդ {\displaystyle I\_{m}} ։

Պարբերական փոփոխական հոսանք
---------------------------

Պարբերական փոփոխական հոսանքն այնպիսի էլեկտրական հոսանք է, որը հավասար պարբերությունների ընթացքում կրկնում է փոփոխությունների մեկ ամբողջական ցիկլ՝ վերադառնալով իր սկզբնական արժեքին։
{\displaystyle T} ժամանակը, որի ընթացքում փոփոխական պարբերական հոսանքը կատարում է փոփոխման լրիվ ցիկլ՝ վերադառնալով իր սկզբնական արժեքին կամ մեծությանը, կոչվում է փոփոխական հոսանքի պարբերություն։

Պարբերության հակառակ մեծությունը կոչվում է փոփոխական հոսանքի հաճախականություն։

{\displaystyle f={\frac {1}{T}}},
որտեղ
{\displaystyle f} — Փոփոխական հոսանքի հաճախականություն,
{\displaystyle T} — Փոփոխական հոսանքի պարբերություն ։
Միավորների ՄՀ–ում հաճախականությունը չափվում է 1/Վրկ չափման միավորով։

Փոփոխական սինուսոիդային հոսանք
------------------------------

ըՓոփոխական սինուսոիդային հոսանք կոչվում է այն հոսանքը, որը ժամանակի ընթացքում փոփոխվում է սինուսոիդային ներդաշնակ օրենքով։ Այդպիսի հոսանքը պարզագույն տիպի հոսանք է, որը չենք կարող ավելի պարզեցնել։

Այս հոսանքը բնորոշվում է հետևյալ բանաձևով՝

{\displaystyle i=I\_{m}\sin \omega t}

որտեղ
{\displaystyle I\_{m}} — սինուսոիդային հոսանքի ամպլիտուդ,

{\displaystyle \omega t} — սինուսոիդային հոսանքի փուլ,

{\displaystyle \omega } — անկյունային հաճախություն,

{\displaystyle t} – ժամանակ։

Իսկ {\displaystyle \omega =2\pi f={\frac {2\pi }{T}}}

որտեղ՝
{\displaystyle f} — սինուսոիդային հոսանքի հաճախականություն,

{\displaystyle T} — սինուսոիդային հոսանքի պարբերություն։

{\displaystyle i=I\_{m}\sin \omega t} բանաձևը ցույց է տալիս այն դեպքը, երբ սինուսոիդային հոսանքի փոփոխությունը սկսվում է {\displaystyle t=0} պահից, սակայն այն կարող է սկսվել ոչ զրո պահից։ Այդ դեպքում փոփոխական հոսանքի ակնթարթային արժեքը կընդունի հետևյալ տեսքը՝

{\displaystyle i=I\_{m}\sin(\omega t+\psi )}, որտեղ

{\displaystyle (\omega t+\psi )} — տատանման փուլ;

{\displaystyle \psi } — անկյուն, որը կոչվում է սկզբնական փուլ։

Եթե {\displaystyle i=I\_{m}\sin(\omega t+\psi )} բանաձևում ընդունենք {\displaystyle t=0}, ապա կունենանք՝

{\displaystyle \omega t=0}, {\displaystyle \omega t+\psi =\psi } и {\displaystyle i\_{t=0}=I\_{m}\sin \psi }.

Սինուսոիդային հոսանքի երկու փոփոխականներ փուլով համընկնում են, եթե նրանք ունենում են հավասար փուլեր, և հետևաբար միաժամանակ են հասնում իրենց զրոյական կամ միևնույն նշանի իրենց առավելագույն արժեքներին։

Սինուսոիդային հոսանքի երկու փոփոխականներ իրենց փուլերով շեղված են միմյանց հանդեպ, եթե նրանք ունենում են տարբեր փուլեր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  
*Д. Г. Максимов* Курс электротехники. — Издание третье, переработанное. — Москва: Военное издательство Министерства обороны Союза ССР, 1958. — С. 298. — 786 с.