Մուսանգ
**Կոպի լուվակ** կամ **կոպի լյուվակ** (ինդոն.՝ kopi luwak), սուրճի տեսակ, որն արտադրվում է մուսանգներին սուրճի հատիկները կերակրելով և դրանք նրանց արտաթորանքից զատելով։ Այս սուրճն արդյունաբերական ծավալներով արտադրվում է Ինդոնեզիայում, Ֆիլիպիններում (որտեղ կոչվում է նաև «Կապե Ալամիդ»), Հարավային Հնդկաստանում և Վիետնամում (վիետ․՝ Cà phê chồn [չոն սուրճ])։ Կոպի լուվակն աշխարհի ամենաթանկ սուրճերից մեկն է․ նրա մեկ կիլոգրամն արժե մոտ 550 եվրո/700 դոլար։

Արտադրության առանձնահատկություններ
----------------------------------

Սուրճի հատիկները մուսանգի արտաթորանքում
Կոպի լուվակ սուրճի հատիկների արտադրության գործընթացը հետևյալն է․ մուսանգները (*Paradoxurus hermaphroditus*, վիվերների ընտանիքի կենդանի) ուտում են սրճենու հասած պտուղները (սուրճի բալեր), մարսում են սուրճի հատիկները շրջապատող միջուկը և արտաթորում սուրճի հատիկները, որոնք այնուհետև հավաքում են մարդիկ, լվանում և չորացնում արևի տակ։

Կոպի լուվակի յուրահատուկ համը բացատրվում է թթվային և ֆերմենտային ազդեցության համադրությամբ։ Մուսանգների ստամոքսաղիքային համակարգով պտուղների անցնելու ժամանակ նրանց ստամոքսահյութը և մարսողական ֆերմենտները թափանցում են պտուղի էնդոկարպի միջով և քայքայում պահուստային սպիտակուցները։ Այս ազդեցության արդյունքում պեպտիդային շղթաները կրճատվում են, ինչը հանգեցնում է ամինաթթվային բաղադրության փոփոխության և ազդում սուրճի հատիկների բույրի վրա։ Բովելու ընթացքում հատիկների սպիտակուցները ենթարկվում են Մայարի ռեակցիային։ Հատիկների վրա կարող են ազդել նաև ստամոքսաղիքային համակարգի բակտերիաները և մուսանգի գեղձերի անջատումները, որոնց կազմի մեջ կա ցիբետին։ Քանի որ համարվում է, որ մուսանգն ընտրում է սուրճի միայն ամենահասած և համեղ պտուղները, դա կարող է նվազեցնել վերջնական արտադրանքի դառնությունը ածիկացման գործընթացի հաշվին։ Կաթնասունների մարսողական համակարգի միջով անցնում է նաև որոշ այլ էլիտար ապրանքանիշերի (օրինակ՝ «Սև փղոսկր») սուրճը։

Համարվում է, որ մուսանգներն ընտրում են սուրճի միայն ամենահասած և համեղ բալերը, իսկ այս սուրճի արտադրությունը չի գերազանցում տարեկան մի քանի հարյուր կիլոգրամը։ Այնուամենայնիվ, ներկայում սուրճի այս տեսակը հաճախ արտադրվում է արդյունաբերական մասշտաբներով հատուկ ֆերմաներում։ Նման ֆերմաներում կենդանիներին պահում են վանդակներում և զրկում են ճյուղերով ազատ տեղաշարժվելու և սուրճի լավագույն պտուղները փնտրելու հնարավորությունից։ Ակնհայտ է, որ անազատության մեջ մուսանգները, որոնք նաև գիշատիչներ են, չեն կարողանում ընտրել ամենահասած պտուղները և ստիպված են ուտել այն, ինչ նրանց տալիս է աշխատակազմը։ Ֆերմաների պայմաններում մուսանգների սննդակարգը տարբերվում է բնականից, ինչը կարող է ազդել նաև ըմպելիքի համի վրա։ Բացի այդ, մշակվել են սուրճին ցիբետինով արհեստական բույր հաղորդելու մեթոդներ։

Պատկերասրահ
-----------

* Մուսանգը սրճենու ճյուղերի վրա պտուղներն ուտելիսՄուսանգը սրճենու ճյուղերի վրա պտուղներն ուտելիս
* Կոպի լուվակի հատիկները չորանում են արևի տակԿոպի լուվակի հատիկները չորանում են արևի տակ
* Փաթեթավորված կոպի լուվակըՓաթեթավորված կոպի լուվակը

Տես նաև
-------

* Սև փղոսկրի սուրճ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Много творчества ради пары глотков: самый дорогой кофе в мире | РИА Новости". Արխիվացված from the original on 2016 թ․ փետրվարի 16. Retrieved 2016 թ․ փետրվարի 11.
2. ↑  «Կոպի» բառը մալայերենի ինդոնեզական բարբառով նշանակում է «սուրճ», իսկ «լուվակ» բառը մուսանգի տեղի անվանումն է
3. ↑  "Кофе Лювак во Вьетнаме". tt.guru. Արխիվացված from the original on 2019 թ․ դեկտեմբերի 13. Retrieved 2019 թ․ հունիսի 5.
4. ↑  Cà phê chồn(վիետ.) // *Wikipedia tiếng Việt*. — 2017-05-17.
5. ↑  "Экскременты животных делают кофе самым дорогим в мире". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ նոյեմբերի 11. Retrieved 2012 թ․ դեկտեմբերի 12.
6. ↑  "Coffee at a price difficult to digest — Los Angeles Times". Արխիվացված from the original on 2008 թ․ ապրիլի 24. Retrieved 2008 թ․ մայիսի 4. `{{cite web}}`: no-break space character in `|title=` at position 38 (help)
7. ↑  "YouTube — Extreme Coffee — Sumatra". Արխիվացված from the original on 2016 թ․ մարտի 5. Retrieved 2017 թ․ հոկտեմբերի 2. `{{cite web}}`: no-break space character in `|title=` at position 8 (help)
8. ↑  "Гурманы или живодёры? Как делают самый дорогой кофе мира". Русская служба Би-би-си. 2013 թ․ սեպտեմբերի 17. Արխիվացված from the original on 2013 թ․ սեպտեմբերի 19. Retrieved 2013 թ․ սեպտեմբերի 17.
9. ↑  "Kopi Luwak coffee FAQ's | Real Kopi Luwak". Արխիվացված է the original 2012 թ․ նոյեմբերի 22-ին. Retrieved 2012 թ․ դեկտեմբերի 12.

Արտաքին հղումներ
----------------

* "Гурманы или живодеры? Как делают самый дорогой кофе мира". Русская служба Би-би-си. 2013 թ․ սեպտեմբերի 17. Retrieved 2013 թ․ սեպտեմբերի 17.