Լույսի սպեկտրը NaCl-ի բյուրեղացանցում,  
 F-կենտրոնավ
**Լույսի կլանում**, նյութի միջով անցնելիս լույսի ինտենսիվության նվազում, պայմանավորված է նյութի հետ լույսի փոխազդեցության պրոցեսներով։ Լույսի կլանումը տարբեր նյութերում տարբեր է։ Լույսի կլանումը կարող է առաջ բերել՝

* նյութի տաքացում,
* իոնացում, ատոմների կամ
* մոլեկուլների գրգռում,

սրանք լուսաքիմիական պրոցեսներ են, այսինքն՝ կլանման հետևանքով լուսային էներգիան կարող է փոխակերպվել էներգիայի այլ տեսակների կամ վերածվել սպեկտրային այլ բաղադրություն ունեցող երկրորդային ճառագայթման էներգիայի։ Լույսի կլանումը հիմնականում պայմանավորված է նյութերի ատոմների և մոլեկուլների կազմով։ 

Արտանետումների սպեկտրը երկաթ
Լույսի կլանումը չպետք է նույնացնել լույսի ցրման հետ, որի դեպքում նույնպես տեղի է ունենում լույսի ինտենսիվության նվազում, սակայն այն չի ուղեկցվում վերոհիշյալ պրոցեսներով։ Լոիյսի կլանումը ուսումնասիրել է նաև Ֆրանգոֆերը 1814-1815 թվականներին։ Կլանման հետևանքով լույսի ինտենսիվության նվազումը նկարագրվում է Բուգեր-Լամբերտ-Բերի օրենքով։

Լույսի կլանման երևույթ
----------------------

Լույսի կլանումը նկատվում է Հաբլ տիեզերական աստղադիտարանից
Լույսի կլանման երևույթը բնութագրող հիմնական մեծությունը կլանման գործակիցն է, որը կախված է լույսի հաճախականությունից, այդ կախումն արտահայտվում է կլանման սպեկտրով։ Միատոմ նոսր գազերի կլանման սպեկտրը բնորոշվում է կլանման կտրուկ գծերով, որոնց լայնությունը հաճախ հասնում է անգստրեմի հարյուրերորդական մասերի։ Այդ գծերը համապատասխանում են ատոմի էլեկտրոնների սեփական տատանումների հաճախականություններին։

##### Բազմատոմ գազերի կլանման սպեկտր

Բազմատոմ գազերի կլանման սպեկտրը շատ ավելի բարդ է. առանձին գծերի փոխարեն դիտվում են մեծ թվով խիտ դասավորված գծերի խմբեր (այսպես կոչված շերտավոր սպեկտր)։ 

##### Պինդ մարմինների և հեղուկների կլանման սպեկտրներ

Պինդ մարմինների և հեղուկների կլանման սպեկտրները տալիս են կլանման լայն շերտեր։ Սպեկտրի տեսանելի մասում կլանման ընտրողունակությամբ (սելեկտիվություն) է պայմանավորված մարմինների գույնը։ Լույսի կլանման երևույթն օգտագործվում է նյութի կառուցվածքի ուսումնասիրման, նյութերի քիմիական վերլուծության (կլանման սպեկտրային վերլուծություն) համար։

Տես նաև
-------

* Կլանում (օպտիկա)
* Ջրի կլանում
* Ալիքների կլանում
* Ձայնի կլանում

Արտաքին հղումներ
----------------

* Արեգակի լույսի կլանում
* Տեսանելի լույսի կլանման մոդելը Archived 2016-11-01 at the Wayback Machine.
* Plot Absorption Intensity for many molecules in HITRAN database Archived 2022-04-11 at the Wayback Machine.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Ельяшевич М. А.* Спектры оптические // Физическая энциклопедия / Гл. ред. А. М. Прохоров. — М.: Большая Российская энциклопедия, 1994. — Т. 4. Пойнтинга—Робертсона эффект — Стримеры. — С. 628-629. — 704 с. — 40 000 экз. — ISBN 5-85270-087-8
2. ↑  Modern Spectroscopy (Paperback)
by J. Michael Hollas ISBN 978-0-470-84416-8
3. ↑  Symmetry and Spectroscopy: An Introduction to Vibrational and Electronic Spectroscopy (Paperback)
by Daniel C. Harris, Michael D. Bertolucci ISBN 978-0-486-66144-5
4. ↑  Spectra of Atoms and Molecules by Peter F. Bernath ISBN 978-0-19-517759-6


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 472)։*  |