**Էնթոնի Միշել «Թոնի» Ֆադել** (մարտի 22, 1969(1969-03-22), Դետրոյթ, Միչիգան, ԱՄՆ), լիբանանա-ամերիկացի գյուտարար, դիզայներ, ձեռնարկատեր և ներդրող։ Նա 2006 թվականի մարտից մինչև 2008 թվականի նոյեմբեր եղել է «Apple Inc.» ընկերության «iPod» նախագծի ավագ փոխնախագահը։ Էյփլի երաժշտական նվագարկչում ունեցած իր ներդրման շնորհիվ հայտնի է որպես «iPod-ի հայրերից մեկը»։ 2010 թվականի մայիսին նա հիմնել է Nest Labs ընկերությունը, որը հաջորդ տարվա հոկտեմբերին հայտարարեց իր առաջին արտադրանքը՝ Nest Learning Thermostat-ը թողարկելու մասին։ 2014 թվականի հունվարին Google-ը Nest-ը գնեց 3.2 միլիարդ դոլարով։ 2015 թվականի սկիզբից մինչև 2016 թվականի հունիսը նա գլխավորել է Google Glass բաժինը։

Ֆադելը Grosse Pointe հարավային բարձրագույն դպրոցի և Միչիգանի Grosse Pointe Farms դպրոցների շրջանավարտ է։ 1991 թվականին ավարտել է Միչիգանի համալսարանի համակարգչային ինժեներիայի բաժնի բակալավրիատը։

Կենսագրություն
--------------

### Վաղ տարիներ

Միչիգանի համալսարանում սովորելու տարիներին նա եղել է Constructive Instruments ընկերության գլխավոր գործադիր տնօրեն, որը շուկայում մասնագիտացված էր երեխաների համար MediaText, մուլտիմեդիայի ծրագրակազմով։ Քոլեջից հետո Ֆադելը երեք տարի աշխատել է General Magic ընկերությունում, որն անձնական հաղորդակցիչների գիծը զարգացնելու համար աշխատում էր Sony, Philips, Matsushita, Toshiba և էլեկտրոնիկա արտադրող այլ ընկերությունների հետ։ 1992 թվականին սկսելով դիագնոստիկ ինժեներիայից և հասնելով համակարգերի ճարտարապետությանը, նա դարձավ մի շարք տեխնոլոգիաների և սարքերի արտադրության պատասխանատուն, որոնցից էին Sony-ի Magic Link-ը և Motorola-ի Envoy-ը։ Երկուսն էլ հանդիսանում էին Magic Cap հարթակի բաղադրիչները։

Ֆիլիպս
------

1995 թվականին Ֆադելը հրավիրվեց Philips ընկերություն, որտեղ նա համահիմնադրեց «Mobile Computing Group»-ը և զբաղեցրեց գլխավոր գործադիր տնօրենի պաշտոնը։ Նա զարգացրեց Windows CE հիմքով մի շարք ձեռքի ծառայություններ, որոնցից կարևոր են Philips Velo-ն և Nino PDA-ը։ ֆադելը դարձավ «Philips Strategy and Ventures»-ի փոխնախագահը, որտեղ նրա ղեկավարությամբ զարգանում էր Ֆիլիպսի թվային աուդիոյի ռազմավարությունը՝ հիմնված սիլիկոնի և ծրագրային ապահովման ուղղության վրա, ինչպես նաև ներդրումային և բիզնես մոդելները։

1999 թվականի հուլիսին Ֆադելը հիմնեց «Fuse» անվանումն ունեցող իր սեփական ընկերությունը, որն ուղղված էր «Dell of the Consumer Electronics»-ի զարգացմանը։ Սարքերից մեկը, որը Ֆադելն ուներ մտքում, կոշտ սկավառակով երաժշտական նվագարկիչն էր։ Fuse-ը ձախողեց, սակայն Ֆադելը սարքը կյանքի կոչելու աշխատանքերը սկսեց մեկ այլ ընկերությունում։ Թոնին 2000-ին աշխատանքի անցավ RealNetworks, սակայն ընդամենը 6 շաբաթ հետո դուրս եկավ։

Էյփլ
----

Ֆադելը «Էյփլ» ընկերությունում աշխատանքի անցավ 2001 թվականի փետրվարին որպես iPod-ի կապալառու դիզայներ և Էյփլի աուդիո արտադրանքների ռազմավարության նախագծող։ Այդ ժամանակահատվածում նա ստեղծեց iPod-ի հայեցակարգը և նախնական դիզայնը։ Նրան էր հանձնարարված iPod և iSight սարքերի նախագծման վերահսկողությունը։ 2004 թվականին նա հասավ մինչև iPod նախագծման փոխնախագահ։ 2005 թվականի հոկտեմբերի 14-ին հայտարարվեց, որ Ֆադելը կփոխարինի iPod բաժնի ավագ փոխնախագահ Ջոն Ռուբինշտեյնին։ 2008 թվականի նոյեմբերի 3-ին *«The Wall Street Journal»* թերթը հրատարակեց Էյփլից Ֆադելի հեռանալու մասին պատմությունը։

Nest Labs, Inc.
---------------

Կալիֆոռնիայի Տահո լճի մոտ իր էներգո-ադյունավետ տունը կառուցելու ընթացքում Ֆադելը թերմոստատ էր փնտրում և հիասթափվեց շուկայում առկա սարքերի սահմանափակ հնարավորություններից։ Էյփլում իր նախկին գործընկեր Մեթ Ռոջերսի հետ նա որոշեց վերակառուցել ավանդական թերմոստատը։ 2010 թվականի մայիսին Ֆադելը և Ռոջերսը Պալո Ալթոյում հիմնեցին Nest Labs ընկերությունը։ «Nest Labs»-ը կամ «Nest»-ը ընկերություն է, որը նախագծում և արտադրում է կառավարվող տվիչներ, Wi-Fi հնարավորությամբ ծրագրավորվող թերմոստատներ։

Սպառողական էլեկտրոնիկայի ոլորտում ունեցած 20-ից ավել տարիների ընթացքում Թոնին հեղինակել է ավելի քան 300 արտոնագրված արտադրանք։ 2012 թվականին նա ստացավ «Ալվա» մրցանակը «մեծ գյուտերի շարքի համար»։ 2013 թվականին «Բիզնեսը ներսից» լրատվական կայքը նրան ճանաչեց տեխնոլոգիաների 75 դիզայներներից, «Fast Company»-ն՝ 100 և CNBC-ն Թոփ 50 ամենանորարարական մարդկանցից մեկը։

2015 թվականի հունվարին նա աշխատանքի անցավ Գուգլ ընկերությունում՝ օգնելով Google Glass-ի դիզայի կառավարմանը։ Ֆադելը Nest-ից հեռանալու մասին հայտնեց 2016 թվականի հունիսի 3-ին։

Մրցանակներ և ճանաչումներ
------------------------

* (2012) «Ալվա» մրցանակ, "The Next Great Serial Inventor"
* (2012) Vanity Fair, Next Establishment list
* (2013) Բիզնեսը ներսից, Տեխնոլոգիայի Թոփ 75 դիզայներներ
* (2013) Fast Company, 100 ամենաստեղծագործ մարդիկ
* (2013) CNBC, Թոփ 50 ամենաստեղծագործ մարդիկ
* (2013) Fortune, Trailblazers: Բիզնեսը փոխողղ 11 մարդիկ
* (2014) Fortune, Աշխարհի 25 էկո-նորարարներ
* (2014) TIME Magazine, Աշխարհի 100 ամենաազդեցիկ մարդիկ
* (2014) CNN, CNN 10: Մտածողներ
* (2017) Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտում համաշխարհային ներդրման համար Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի մրցանակ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2  Դավոս 2014 մասնակիցների ցանկ
3. 1 2  Artists + Artworks
4. ↑  Krazit, Tom (2008 թ․ նոյեմբերի 3). «Report: Tony Fadell, iPod chief, to leave Apple post». CNET News. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ նոյեմբերի 6-ին. Վերցված է 2017 թ․ նոյեմբերի 16-ին.
5. ↑  Kelion, Leo (2012 թ․ նոյեմբերի 29). «Tony Fadell: From iPod father to thermostat start-up». *BBC News*.
6. ↑  Winkler, Rolfe (2014 թ․ հունվարի 13). «Google to Buy Nest Labs for $3.2 Billion». Wall Street Journal.
7. ↑  «Alumni Profile – Michigan Engineer». University of Michigan. Արխիվացված է օրիգինալից 2004 թ․ հոկտեմբերի 11-ին. Վերցված է 2017 թ․ նոյեմբերի 16-ին.
8. 1 2  Pamela Kruger; Katharine Mieszkowski (September 1998). «Stop the Fight». *Fast Company*.
9. ↑  «Profile». *Strategic News Service*. Արխիվացված է օրիգինալից 2006 թ․ մարտի 13-ին. Վերցված է 2017 թ․ նոյեմբերի 16-ին.
10. 1 2 3  John Markoff (2004 թ․ ապրիլի 25). «Oh, Yeah, He Also Sells Computers». *New York Times*.
11. ↑  «Alumni Profile». *Michigan Engineer*. University of Michigan. Արխիվացված է օրիգինալից 2004 թ․ հոկտեմբերի 11-ին. Վերցված է 2017 թ․ նոյեմբերի 16-ին.
12. ↑  Apple Computer, Inc. (2005 թ․ հոկտեմբերի 14). «Tim Cook Named COO of Apple». Apple.com. Վերցված է 2010 թ․ օգոստոսի 8-ին.
13. ↑  «Key Apple Executive to Depart». *The Wall Street Journal*. 2008 թ․ նոյեմբերի 4.
14. ↑  «The podfather, part III». The Economist. 2013 թ․ մարտի 9. Վերցված է 2013 թ․ մայիսի 20-ին.
15. ↑  «NY Times, Ex-Apple Leaders Push the Humble Thermostat Into the Digital Age». *The New York Times*. 2011 թ․ հոկտեմբերի 25. Վերցված է 2013 թ․ մարտի 14-ին.
16. 1 2  Glei, Jocelyn. «The 2012 Alva Award + Inventor Tony Fadell on the Creative Process». 99u. Վերցված է 2013 թ․ մայիսի 20-ին.
17. 1 2  Chafkin, Matt; Kafka, Peter; Koblin, John; Koblin, John; Buckley, Cat; Deligter, Jack (2012 թ․ սեպտեմբերի 7). «The Next Establishment». Vanity Fair. Վերցված է 2013 թ․ մայիսի 20-ին.
18. 1 2  Dickey, Megan (2013 թ․ մայիսի 7). «The Design 75: The Best Designers in Technology». Business Insider. Վերցված է 2013 թ․ մայիսի 20-ին.
19. 1 2  «The 100 Most Creative People In Business». Fast Company. Վերցված է 2013 թ․ մայիսի 20-ին.
20. 1 2  «CNBC Disruptor 50». CNBC. 2013 թ․ մայիսի 18. Վերցված է 2013 թ․ մայիսի 20-ին.
21. ↑
22. ↑
23. ↑
24. ↑
25. ↑  «TIME 100 Most Influential». TIME. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ դեկտեմբերի 18-ին. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 22-ին.
26. ↑  «CNN 10: Thinkers». CNN. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ սեպտեմբերի 30-ին. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 22-ին.
27. ↑  Թոնի Ֆադելը ստացավ ՀՀ նախագահի մրցանակը

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 1653286949848 · GND: 1271919745 · ISNI: 000000041730828X · LCCN: n2013042559 · NTA: 438286529 · NUKAT: n2018147540 · SUDOC: 264810821 · VIAF: 305128635 · WorldCat VIAF: 305128635 |

 |

 |