Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ջայապուրա (այլ կիրառումներ)

**Ջայապուրա** (ինդոն.՝ Jayapura), քաղաք Ինդոնեզիայում, որը գտնվում է Նոր Գվինեա կղզու հյուսիսային ափին։ Վարչական կենտրոնը Պապուան է։ 2010 թվականի տվյալներով` բնակչությունը կազմում է 261 հազար մարդ։

Տեղակայված է Հումբոլդտ ծովածոցի ափին (ինդոն.՝ Yos Sudarso):

Պատմություն
-----------

Ջայապուրա։ Տեսարանը քաղաքի կենտրոնից
1910–1962 թվականներից քաղաքը կոչվել է Հոլանդիա (հոլ.՝ Hollandia) և Հոլանդական արևելահնդկական ընկերության կազմի մեջ գտնվող նույնանուն շրջանի մայրաքաղաքն է եղել։

1942 թվականին այն, ինչպես նաև Հոլանդական արևելահնդկական ընկերության մեծ մասը, գրավվել է Ճապոնիայի զինված ուժերի կողմից։

1944 թվականին այն ազատագրվել է դաշնակիցների ուժերով, իսկ 1945 թվականին վերականգնվել նիդերլանդական վարչակազմը։

1949 թվականին, երբ հոլանդացիները կորցրել են իրենց արևելահնդկական հիմնական ունեցվածքը, քաղաքը դարձել է Նիդերլանդական Նոր Գվինեայի վարչական կենտրոնը։

1962 թվականին՝ Արևմտյան Նոր Գվինեայի ՄԱԿ-ի ժամանակավոր վարչակազմին հանձնելուց հետո, քաղաքին շնորհվել է ինդոնեզական Կոտա Բարու անվանումը (ինդոն.՝ Kota Baru, բառացի՝ «*Նոր քաղաք*»)։

Այդ տարածքում Ինդոնեզիայի ինքնիշխանության հաստատումից հետո, քաղաքը վերանվանվել է *Սուկարնոպուրու* (ինդոն.՝ Sukarnopura, բառացի՝ «*Սուկարնոգրադ*»)՝ այդ ժամանակաշրջանում Ինդոնեզիայի նախագահի պաշտոնը զբաղեցնող Սուկարնոյի պատվին։

1968 թվականին քաղաքը վերանվանվել է՝ ստանալով նախկին *Ջայապուրա* անունը (ինդոն.՝ Jayapura, բառացի՝ «*Փառապանծ քաղաք*», «*Հաղթանակի քաղաք*»)։

1969 թվականին՝ Ինդոնեզիայի իշխանության կողմից Նոր Գվինեայի արևմտյան մասին տրամադրելուց հետո, գավառը դարձել է նրա վարչական կենտրոնը։

2003 թվականին՝ գավառի բաժանումից հետո, պահպանել է իր կարգավիճակը՝ որպես Պապուա գավառի կառավարական կենտրոն։

Տրանսպարանտ՝ ուղենշված Պորթ Նումբայում, Ջայապուրայի անվանափոխության կողմնակիցների կողմից՝ քաղաքի հարյուրամյակին
2000–ական թվականների և 2010 թվականի սկզբներին, պապուական ազգային շարժման ակտիվացման հոսանքի հետ, գավառում, ի օգուտ քաղաքի հերթական անվանափոխության, անցել է նրա՝ հարյուրամյակին զուգադիպած պապուական ընկերությունը՝ նշելով 2010 թվականի մարտի 7–ը։

Հասարակության ներկայացուցիչների հետ անց են կացվել քաղաքային և գավառական իշխանությունների հանդիպումների շարք, որի ընթացքում անվան նոր, առավել հայտնի տարբերակներից ճանաչվել է *Փորթ Նումբայը (ինդոն.՝ Port-Numbay)*, մասնավորապես՝ 110 հասարակական պատվիրակների բացարձակ մեծամասնությունը, ովքեր մասնակցել են 2010 թվականի փետրվարին տեղի ունեցած քաղաքապետի և քաղաքային օրենսդիր խորհրդի նախագահի հետ հանդիպմանը և արտահայտվել հօգուտ նրա։

Վերանվանման հրապարակման հարցը ազգային ԶԼՄ–ների կողմից լայն արձագանք է ստացել, սակայն վերջնարդյունքում գործնական մշակում չի ստացել․ քաղաքը պահպանել է Ջայապուրա անվանումը։

Միևնույն ժամանակ, Փորթ Նումբայ անունը պաշտոնապես օգտագործվում է պապուան բնակչության կողմից և որոշակի տարածում է ստացել Ինդոնեզիայի սահմաններից դուրս։

Քույր քաղաքներ
--------------

* Կոստա Ռիկա Կոստա Ռիկա Սան Խոսե, Կոստա Ռիկա
* Ֆիլիպիններ Ֆիլիպիններ Պուերտո Պրինսեսա, Ֆիլիպիններ
* Մալայզիա Մալայզիա Թավաու, Մալայզիա
* Թաիլանդ Թաիլանդ Սոնգղլա, Թաիլանդ

Հայտնի բնիկներ և բնակիչներ
--------------------------

* Էրոլ Իբա (ծնված՝ 1979 թվականին)՝ Ինդոնեզիայի հավաքականի ֆուտբոլիստ, 2006—2009 թվականներին Ինդոնեզիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի խաղացող։
* Ֆրենս Կաիսեպո (1921–1979 թվականներ)՝ Ինդոնեզիայի պետական և քաղաքական գործիչ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  Ինդոնեզիայի ներքին գործերի նախարարի 2022 թվականի թիվ 050-145 հրամանագիրը
2. ↑  The Master Book of Indonesian Territory Data 2015 (ինդոն.)
3. ↑  Peta Sebaran Penduduk Indonesia: Sensus Penduduk 2010. — Jakarta : Badan Pusat Statistik, 2010. — ISBN 978-979‐064‐269‐0.(ինդ.)
4. ↑  Холландия // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред.  А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
5. 1 2  «Kota Jayapura Akan Ganti Nama Lagi» (ինդոնեզերեն). Tempo — Электронная версия журнала «Темпо»). 9 февраля 2010 года. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ մայիսի 27-ին. Վերցված է 2013 թ․ մայիսի 27-ին.
6. ↑  «Wajar Nama Jayapura Menjadi Port Numbay» (ինդոնեզերեն). Kompas — Электронная версия журнала «Компас»). 2 февраля 2010 года. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ մայիսի 27-ին. Վերցված է 2013 թ․ մայիսի 27-ին.
7. ↑  «Daftar Kabupaten» (ինդոնեզերեն). Pemerintah Provinsi Papua — Список округов и городских муниципалитетов провинции Папуа на официальном сайте администрации провинции. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ մայիսի 27-ին. Վերցված է 2013 թ․ մայիսի 27-ին.
8. ↑  «Walikota Jayapura sesalkan tentara PNG tembak WNI» (ինդոնեզերեն). Antara — Официальный сайт индонезийского государственного информационного агентства «Антара»). 13 мая 2013 года. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ մայիսի 27-ին. Վերցված է 2013 թ․ մայիսի 27-ին.
9. ↑  «Port Numbay Photo News : Papuan Caling for Referendum in West Papua» (ինդոնեզերեն). Infopapua — ). 2 сентября 2010 года. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ մայիսի 27-ին. Վերցված է 2013 թ․ մայիսի 27-ին.