**Վիլհելմ Բաքհաուս** (գերմ.՝ Wilhelm Backhaus, մարտի 26, 1884(1884-03-26)[…], Լայպցիգ, Սաքսոնիայի թագավորություն, Գերմանական ռայխ - հուլիսի 5, 1969(1969-07-05)[…], Ֆիլլախ, Կարինտիա, Ավստրիա), գերմանացի դաշնակահար։

Կենսագրություն
--------------

Սովորել է Լայպցիգի կոնսերվատորիայում Ալոիս Ռեկենդորֆի (Alois Reckendorf) (դաշնամուր) և Սալոմոն Ջադասսոնի (Salomon Jadassohn) (կոմպոզիցիա) մոտ։ 1898-1899 թվականներին կատարելագործվել է Էժեն դը Ալբերտի (Eugène Francis Charles d'Albert) մոտ, հետագայում ինքնակրթվել է։ 1900-1901 թվականներին ելույթ է ունեցել Մեծ Բրիտանիայում, որտեղ կատարել է Բեթհովենի Չորրորդ կոնցերտը՝ փոխարինելով վատառողջ Ալեքսանդր Զիլոտիին։ 1901 թվականին առաջին անգամ մասնակցել է Լոնդոնյան միջազգային փառատոնին (BBC Proms), որտեղ նվագել է Մենդելսոնի «Առաջին կոնցերտը» և Բրամսի «Վարիացիաներ Պագանինիի թեմայով»։ Բաքհաուսը մեծ հաջողություն է ունեցել 1905 թվականին, երբ Փարիզում արժանացել է Ռուբինշտեյնյան մրցույթում առաջին մրցանակի, ինչը թույլ տվեց նրան սկսել լիարժեք միջազգային համերգային կարիերա։

1912-1913 թվականներին Բաքհաուսը ելույթ է ունեցել ԱՄՆ-ում, որտեղ Վալտեր Դամրոշի ղեկավարությամբ կատարել է Բեթհովենի Հինգերորդ կոնցերտը, և մենահամերգ տվել Քարնեգի հոլում։ 1905 թվականից Բաքհաուսը դասավանդել է Մանչեստրի երաժշտական քոլեջում, 1925-1926 թվականներին՝ Ֆիլադելֆիայի նշանավոր կոնսերվատորիաներից մեկում, սակայն երբևէ իրեն չի համարել լավ ուսուցիչ։ Չնայած այս մեծ հաջողությանը՝ մի քանի տասնամյակ դաշնակահարը ելույթ է ունեցել հիմնականում Եվրոպայում։ 1928 թվականին շրջագայություն է ունեցել ԽՍՀՄ-ում։ 1931 թվականին հիմնավորվել է Շվեցարիայում։ Եվ միայն 1954 թվականին կրկին եղել է ԱՄՆ-ում Բեթհովենի կոնցերտներով, ու նորից հանդիսատեսը ցնծությամբ է ընդունել նրան։

Բաքհաուսը սիրով ձայնագրություններ է արել. դեռևս 1909 թվականին պատմության մեջ առաջին անգամ նա ձայնագրել է նվագախմբի հետ դաշնամուրային կոնցերտի կատարումը (Գրիգի կոնցերտը), իսկ 1928 թվականին՝ Շոպենի բոլոր էտյուդները։ Երկու անգամ ձայնագրել է Բեթhովենի սոնատների ամբողջական ցիկլը. բոլոր սոնատների մոնոձայնագրությունը ստեղծվել է 1950-ական թվականների սկզբին։ Բաքհաուսի վերջին նախագծերից մեկը դարձել է Բեթհովենի սոնատների ցիկլի ամբողջական ստերեոձայնագրությունը 1959-1969 թվականներին՝ բացառությամբ № 29 սոնատի։ Դաշնակահարի երգացանկում կարևոր տեղ են զբաղեցրել նաև Բրամսի ստեղծագործությունները։ Բաքհաուսը համարվում է նրա երաժշտության լավագույն կատարողներից մեկը։

Գրականություն
-------------

* *Коган Г. М.* Бакхауз В. // Музыкальная энциклопедия / под ред. Ю. В. Келдыша. — М.: Советская энциклопедия, Советский композитор, 1973. — Т. 1.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
3. 1 2 3 4  Չեխիայի ազգային գրադարանի կատալոգ
4. 1 2 3  Who's Who in Music: A Biographical Record of Contemporary Musicians — 2 — London, NYC: 1915. — P. 10.
5. 1 2 3 4  Archivio Storico Ricordi — 1808.
6. ↑  *Brooks Shepard, Baker, Nicolas Slonimsky* Baker's Biographical Dictionary of Musicians // *Notes*. — 1959-03. — В. 2. — Т. 16. — С. 239. — ISSN 0027-4380. — doi:10.2307/892723

Արտաքին հղումներ
----------------

* Вильгельм Бакхауз(անգլ.) Allmusic կայքում
* Биография(գերմ.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Allmusic · Discogs · Internet Movie Database · International Music Score Library Project · MusicBrainz |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Մեծ սովետական (1 հրտ.) · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX856452 · BNF: 138910393 · CONOR: 44570723 · GND: 116029579 · GTAA: 259144 · ICCU: RAVV107206 · ISNI: 0000000081438020 · LCCN: n84040845 · NKC: ola2002150631 · NLA: 36052097 · NLP: a0000002488517 · NTA: 073173606 · NUKAT: n2011169710 · VIAF: 64190901 · WorldCat VIAF: 64190901 |

 |

 |