**Գաբրիելե Պետկևիչայտե Բիտե** (գրական կեղծանունը` **Բիտե**, «մեղու») (լիտ.՝ Gabrielė Petkevičaitė-Bitė), մարտի 18, 1861(1861-03-18), Smilgiai, Պանավեժի կոմսություն, Լիտվա - հունիսի 14, 1943(1943-06-14), Պանևեժիս, Լիտվա), լիտվացի գրող, դրամատուրգ, հրապարակախոս, գրական քննադատ։ Հասարակական-քաղաքական գործիչ, Լիտվայի սահմանադիր սեյմի նախագահ (1920-1922), մանկավարժ։

Կենսագրություն
--------------

Կովնոյի նահանգի ազնվականներից է։ Իոնիշկելիսի հիվանդանոցի տնօրենի դուստրն է։ Ինը տարեկանում կորցրել է մորը, ով մահացել է տիֆից։ Ինքն ու հինգ եղբայրները որբ են մնացել։ Մանկուց Գաբրիելեն հաշմանդամ է եղել (ունեցել է ողնաշարի ծռում)։ Ստացել է տնային կրթություն։ Նրա ուսուցիչներից է եղել Լաուրինաս Իվինսկիսը։ 1878 թվականին կանանց գիմնազիա է ավարտել Ելգավում։ Ավելի ուշ հոր հետ աշխատել է դեղատանն ու ուսումնասիրել է լիտվերեն։ 1890-ական թվականների սկզբին սկսել է զբաղվել մշակութային-հասարակական ու ստեղծագործական գործունեությամբ։ 1893 թվականին նախաձեռնել է «Պայքարող ուսանողների աջակցության համայնքի» ստեղծումը։ 1907 թվականին եղել է լիտվացի կանանց առաջին ժողովի կազմակերպիչներից մեկն ու նախագահը, Լիտվացի կանանց ասոցիացիայի համահիմնադիրներից մեկը (1908)։ 1909 թվականից, հոր մահից հետո ապրել է Վիլնոյում, աշխատել է «Lietuvos žinios» խմբագրությունում։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ վերադարձել է հայրենի եզերք։ Ավարտել է բուժքույրական դասընթացներ, օգնել է հիվանդներին։ Պատերազմի ժամանակ օրագիր է պահել, որը հրապարակվել է 1925 և 1933 թվականներին։ 1919 թվականին սկսել է դասավանդել Պանևեժյան գիմնազիայում։ Եղել է աղջիկների դպրոցական համազգեստի մշակողներից մեկը, որն ընդունվել է ազգային մակարդակով ու գոյություն է ունեցել մինչև 1990-ական թվականների սկիզբ։ Զբաղվել է քաղաքական գործունեությամբ։ Եղել է Լիտվայի քրիստոնյա-դեմոկրատական կուսակցության անդամ։ 1920 թվականին ընտրվել է Լիտվայի սահմանադիր սեյմ, և որպես դրա ամենաավագ անդամ, նախագահել է առաջին սեսիան, որից հետո ընտրվել է նախագահ։ 1924 թվականին առողջական խնդիրների պատճառով հրաժարվել է դասախոսի աշխատանքից։ Այնուհետև հեռացել է հասարակական կյանքից, սակայն շարունակել է գրել։

Ստեղծագործություն
-----------------

Հիմնական ստեղծագործություններից են. «Մանրուքներ» (1905) պատմվածքների ժողովածու, «Վիլկենե» (1894), «Աստծուն ի տես» (1905) պատմվածքներ, «Վաճառված երջանկություն» պիես։ Հանդես է եկել որպես քննադատ` պաշտպանելով ռեալիզմի ուղղությունը լիտվական գրականության մեջ։ «Երկու կանայք» ընդհանուր կեղծանունով գրող Յու. Ժեմայտեի հետ համատեղ գրել է մի քանի սոցիալ-կենցաղային դրամաներ և կատակերգություններ։ Այդ պիեսները ցույց են տվել պայքարը ցարիզմի դեմ, հանուն ժողովրդի լուսավորության։ Դպրոցական երկհատոր դասագրքի հեղինակ է։ Լիտվայում սահմանված է Գ. Պետկևիչայտե Բիտեի անվան մրցանակ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4  FemBio տվյալների շտեմարան (գերմ.)
3. 1 2  Freebase տվյալների վերբեռնում — Google.
4. 1 2
5. ↑
6. ↑

Արտաքին հղումներ
----------------

* Gabrielė Petkevičaitė-Bitė Archived 2018-03-05 at the Wayback Machine.(լիտվ.)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 12750667m · GND: 118866532 · ISNI: 0000000082069925 · LCCN: n95060037 · NLP: a0000003231409 · VIAF: 25400252 · WorldCat VIAF: 25400252 |

 |

 |