*Հուդայի համբույրը և Հիսուսի ձերբակալությունը* նկարիչ՝ Կարավաջո, 1602 թվական
**Հիսուսի ձերբակալություն**, առանցքային իրադարձություն քրիստոնեության մեջ, որը հիշատակվում է կանոնական գրականության մեջ։ Հիսուսը, որին քրիստոնյաները համարում են Աստծու որդին, ձերբակալվել է Սինեդրիոնի պահակախումբի կողմից Գեթսեմանի այգում։ Իրադարձությունը տեղի է ունեցել Վերջին ընթրիքից քիչ անց (որի ընթացքում Հիսուսը տվել է իր վերջին քարոզը) և Հուդայի համբույրից անմիջապես առաջ, որը ավանդաբար համարվում է դավաճանական գործողություն, քանի որ Հուդան Հիսուսին ձերբակալելու գործարք էր կնքել քահանայապետների հետ։ Ձերբակալության արդյունքում, ըստ Ավետարանի, Հիսուսը ենթարկվում է խաչելության։

Ձերբակալության անմիջապես հետո Սինեդրիոնի առջև տեղի ունեցավ դատավարություն, որի ընթացքում Հիսուսը դատապարտվում է մահվան, իսկ հաջորդ առավոտ նրան հանձնել են Պիղատոսին։ Քրիստոնեական աստվածաբանության մեջ Վերջին ընթրիքից մինչև Հիսուսի խաչելություն և հարություն ընկած ժամանակահատվածը համարվում է Հիսուսի չարչարանքներ։

Նոր կտակարանում բոլոր 4 ավետարաններն էլ ավարտվում են Հիսուսի ձերբակալության, դատավարության, խաչելության, հուղարկավորության և հարության երկար պատմություններով։ Յուրաքանչյուր ավետարանում Հիսուսի կյանքի այս 5 իրադարձությունները ավելի լուսաբանված են քան նրա կյանքի այլ ժամանակահատվածներ։ Գիտնականները նշում են, որ կարդացողը այս իրադարձությունների ժամանակ կատարվող դեպքերի մասին ստանում են ժամ առ ժամ նկարագրություն։

Աստվածաշնչյան պատմություն
-------------------------

Տե՛ս նաև՝ Հուդայի համբույր
*Քրիստոեսի ձերբակալությունը*, նկարիչ՝ Ֆրա Անջելիկո, մոտ 1440 թվական
Ըստ կանոնական ավետարանի՝ Վերջին ընթրիքից հետո Հիսուսը և նրա առաքյալները գնում են Գեթսեմանի այգի, որը գտնվում էր Կեդրոնի հովտում։ Գիտնականները կարծում են, որ այն եղել է ձիթենիների պուրակ։ Հայտնվելով այնտեղ՝ Հիսուսը թողել է խումբը, որպեսզի աղոթի մենակության մեջ։

Ըստ Սինոպտիկ ավետարանների՝ Հիսուսը Աստծուն խնդրել է վերցնել «բեռը» իր վրայից և թույլ տալ իրենց չանցնել այն իրադարձությունների միջով, որոնք իրեն սպասվում էին՝ վերջին որոշում կայացնելը թողնելով Աստծուն։ Ղուկասի ավետարանը հաղորդում է, որ հրեշտակ է հայտնվել և գոտեպնդել Հիսուսին, որը դրանից հետո վերադարձել է իր առաքյալների մոտ։ Սինոպտիկ ավետարանները հաղորդում են, որ Հիսուսի հետ այնտեղ գտնվող երեք առաքյալները քնով են տարվել, ինչի պատճառով Հիսուսը քննադատել է նրանց այն բանի համար, որ նրանք չեն կարող արթուն մնալ նույնիսկ մեկ ժամ՝ առաջարկելով նրանց աղոթել, որպեսզի խուսափեն քնելու գայթակղությունից։

Այդ պահին Հուդան համբուրում է Հիսուսին․ դա նախապես պայմանավորված նշան էր նրանց համար, ովքեր ուղեկցում էին Հուդային, որպեսզի նրանք հասկանան, թե որ մեկն է Հիսուսը։ Հայտնի է, որ սպաները ձերբակալել են Հիսուսին, թեև Հիսուսի աշակերտներից մեկը ցանկացել է կանգնեցնել նրանց՝ հանելով իր սուրը և կտրելով Հիսուսին ձերբակալողներից մեկի ականջը։ Հովհաննեսի ավետարանը հաղորդում է, որ Սիմոն Պետրոսն է կտրել Մալքոսի՝ Իսրայելի քահանայապետ Կայիափանի ծառայի ականջը։ Ղուկասն ավելացնում է, որ Հիսուսը բուժել է այդ վերքը։ Հովհաննեսը, Մատթեոսը և Ղուկասը պնդում են, որ Հիսուսը քննադատել է բռնի գործողությունները՝ ասելով՝ «Սուրդ տե՛ղը դիր, որովհետև բոլոր սուր վերցնողները սրով կկորչեն»։

Նկարում պատկերված է մերկ երիտասարդը, որի մասին հիշատակում է միայն Մարկոսը, նկարիչ՝ Անտոնիո Ալլեգրի դա Կոռեջո, մոտ 1522 թվական
Հովհաննեսի ավետարանում նկարագրված դեպքերը տարբերվում են մնացածից․ միայն նրա ավետարանում է գրված, որ հռոմեացի զինվորներն օգնել են իրականացնել ձերբակալությունը։ Հուդան առաջնորդում էր ձերբակալողներին, սակայն ոչ թե Հուդան է մատնացույց արել նրան, այլ հենց Հիսուսը, «իմանալով այն բոլոր բաները, որ պատահելու էին իրեն», հարցնում է նրանց, թե ում են փնտրում։ Երբ նրանք պատասխանում են «Հիսուս Նազովրեցուն», նա պատասպանում է. «Ես եմ», ինչից հետո զինվորները հետ-հետ են գնում և ընկնում գետնին։

Միայն Հիսուսի ձերբակալության ամենավաղ տարբերակում՝ Մարկոսի ավետարանում (14:51-52), կա մի մերկ երիտասարդի մասին հիշատակություն։

Արվեստում
---------

* «Մաեստայից», նկարիչ՝ Դուչչո, 1308-1311թվականներ*«Մաեստայից»*, նկարիչ՝ Դուչչո, 1308-1311թվականներ
* նկարիչ՝ Դիրկ Բաուտս, մոտ 1450-1460 թվականներնկարիչ՝ Դիրկ Բաուտս, մոտ 1450-1460 թվականներ
* «Քրիստոսի ձերբակալությունը», նկարիչ՝ Ջերարդ Դոուֆետ, մոտ 1620 թվական*«Քրիստոսի ձերբակալությունը»,* նկարիչ՝ Ջերարդ Դոուֆետ, մոտ 1620 թվական
* Բրուքլինի թանգարան, Մալքոսի ականջը (L'oreille de Malchus)Բրուքլինի թանգարան, *Մալքոսի ականջը* (*L'oreille de Malchus*)
* Պետրոսի՝ Մալքոսին հարվածելը (մոտ 1520, Musée des Beaux-Arts de Dijon)Պետրոսի՝ Մալքոսին հարվածելը (մոտ 1520, Musée des Beaux-Arts de Dijon)

Տես նաև
-------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Հիսուսի ձերբակալություն Վիքիպահեստում |

* Հիսուս
* Քրիստոնեություն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Bible Gateway passage: Matthew 26:14-16 - New International Version»։ *Bible Gateway*
2. ↑  «Bible Gateway passage: Mark 15 - New International Version»։ *Bible Gateway*
3. ↑  Powell, Mark A. *Introducing the New Testament*. Baker Academic, 2009. 978-0-8010-2868-7
4. ↑  *The Synoptics: Matthew, Mark, Luke* by Ján Majerník, Joseph Ponessa, Laurie Watson Manhardt 2005 1-931018-31-6 page 169
5. 1 2 3 4 5 6 7  *The Bible Knowledge Commentary: New Testament* edited by John F. Walvoord, Roy B. Zuck 1983 978-0-88207-812-0 pages 83-85
6. 1 2 3 4 5  *The Bible Knowledge Background Commentary: Matthew-Luke, Volume 1* by Craig A. Evans 2003 0-7814-3868-3 page 487-500
7. ↑  Մաթեոս, 26․52

Աղբյուրներ
----------

* Brown, Raymond E. *An Introduction to the New Testament* Doubleday 1997 0-385-24767-2
* Brown, Raymond E. et al. *The New Jerome Biblical Commentary* Prentice Hall 1990 0-13-614934-0
* Kilgallen, John J. *A Brief Commentary on the Gospel of Mark* Paulist Press 1989 0-8091-3059-9
* Miller, Robert J. Editor *The Complete Gospels* Polebridge Press 1994 0-06-065587-9