«**Ավատար**» (անգլ.՝ Avatar), Ջեյմս Քեմերոնի ֆիլմաշարը գիտաֆանտաստիկ ֆիլմերի նախատեսվող շարք է, որն արտադրվում է Lightstorm Entertainment-ի և տեղայնացվում է 20th Century Studios-ի կողմից։

Առաջին՝ «Ավատար» ֆիլմը թողարկվել է 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ին և դարձել է բոլոր ժամանակների երկրորդ ամենաշահութաբեր ֆիլմը։ Պլանավորված շարքի մասին հայտարարվել է 20th Century Fox-ի կողմից 2009 թվականի դեկտեմբերի 11-ին՝ «Ավատար» ֆիլմի՝ կինոթատրոններում թողարկվելուց մեկ շաբաթ առաջ։ 20th Century Fox-ը հաստատել է 2010 թվականի հունվարի 15-ին ֆիլմաշարի թողարկումը։ Սիքվելները դեռևս միայն աշխատանքային անվանումներ ունեն և թողարկմանը մոտ դրանք ենթադրաբար այլ անվանումներ կստանան։

Ինչպես և բնօրինակ ֆիլմը, չորս պլանավորված սիքվելներն ունեն «լիովին ինկապսուլյացված» ինքնավար սյուժեներ, որոնք «գալիս են իրենց սեփական եզրակացություններին»։ Բոլոր չորս ֆիլմերը ունեն ընդհանուր պատմագիծ, որը կապում է դրանց, և պահպանում է Սալի ընտանիքը սյուժեի կենտրոնում։ Ջեյմս Քեմերոնը նկարագրել է սիքվելները որպես առաջին ֆիլմի «բոլոր թեմաների, կերպարների և հոգևոր տրամադրությունների բնական շարունակություն»։

Ֆիլմեր
------

| Ֆիլմ | Թողարկման ամսաթիվ
(ԱՄՆ) | Ռեժիսոր | Սցենարիստ(ներ) | Պրոդյուսերներ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Ավատար* | Դեկտեմբերի 18, 2009 (2009-12-18) | Ջեյմս Քեմերոն | Ջեյմս Քեմերոն | Ջեյմս Քեմերոն և Ջոն Լանդաու |
| *Ավատար 2* | Դեկտեմբերի 17, 2021 (2021-12-17) | Ջեյմս Քեմերոն և Ջոշ Ֆրիդման |
| *Ավատար 3* | Դեկտեմբերի 22, 2023 (2023-12-22) | Ջեյմս Քեմերոն, Ռիք Ջաֆա և Ամանդա Սիլվեր |
| *Ավատար 4* | Դեկտեմբերի 19, 2025 (2025-12-19) | Ջեյմս Քեմերոն և Շեյն Սալեռնո |
| *Ավատար 5* | Դեկտեմբերի 17, 2027 (2027-12-17) | Ջեյմս Քեմերոն |

### «Ավատար» (2009)

Հիմնական հոդված՝ Ավատար (ֆիլմ, 2009)
Սյուժեն նվիրված է Պանդորայում՝ Պոլիֆեմի բնակեցված Լուսնի վրա տեղի ունեցող էպիկական հակամարտությանը։ Պոլիֆեմը երեք գազային հսկաներից մեկն է, որոնք պտտվում են Ալֆա Ցենտավրա A-յի շուրջ։ Պանդորայի վրա մարդկային գաղութարարները և խելամիտ մարդանման՝ Նա'վի բնիկները, պատերազմ են սկսում մոլորակի ռեսուրսների և դրա հետագա գոյության համար։ Ֆիլմի անվանումը վերաբերում է հեռավորության վրա կառավարվող, գենետիկորեն մշակված Նա'վի մարդկային մարմիններին, որոնք օգտագործվում են ֆիլմի մարդկային կերպարների կողմից՝ բնիկների հետ փոխազդեցության համար։

### «Ավատար 2» (2021)

Հիմնական հոդված՝ Ավատար 2
Քիչ բան է հայտնի երկրորդ ֆիլմի սյուժեի մասին, սակայն հայտնի է, որ ֆիլմի գործողությունը տեղի է ունենալու առաջին ֆիլմից մի քանի տարի անց և ուսումնասիրելու է Պանդորայի օվկիանոսները։ Ֆիլմն ի սկզբանե նախատեսվել է թողարկել 2014 թվականի դեկտեմբերին, սակայն այն հետաձգվել է մի քանի անգամ և ներկայումս պլանավորվում է 2021 թվականի դեկտեմբերի 17-ի վրա։ Արտադրությունը սկսվել է 2017 թվականի օգոստոսին։ Այն ավարտվել է 2018 թվականի հոկտեմբերին։

### «Ավատար 3» (2023)

Հիմնական հոդված՝ Ավատար 3
Երրորդ ֆիլմը հետևելու է երկրորդին։ Այն նախատեսվում է թողարկել 2023 թվականի դեկտեմբերի 22-ին։ 2010 թվականի կեսերին անցկացված հարցազրույցները ենթադրել են, որ երրորդ ֆիլմն ավելի շատ է բացահայտելու Ալֆա Ցենտավրայի համակարգի մասին, սակայն սցենարը չի ավարտվել մինչև 2015 թվականի վերջ, այնպես որ այն կարող էր փոխվել։ Թեև նախատեսվում են ևս երկու սիքվելներ, նրանց թողարկումը կախված է երկրորդ և երրորդ ֆիլմերի հաջողությունից։

### «Ավատար 4» (2025)

Հիմնական հոդված՝ Ավատար 4
Չորրդր ֆիլմը նախատեսվում է 2025 թվականի դեկտեմբերի 19-ի վրա։ Դրա համահեղինակն է լինելու Շեյն Սալեռնոն։

### «Ավատար 5» (2027)

Հիմնական հոդված՝ Ավատար 5
Հայտարարվել է նաև հինգերորդ ֆիլմի մասին, որը նախատեսվում է թողարկել 2027 թվականի դեկտեմբերի 17-ին։

Լրացուցիչ անձնակազմ և արտադրության մանրամասներ
----------------------------------------------

| Ֆիլմ | Երգահան | Օպերատոր | Խմբագիրներ | Կինոընկերություն | Տեղայնացնող | Տևողություն |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| *Ավատար* | Ջեյմս Հորներ | Մաուրո Ֆիորե | Սթիվեն Ռիվկին և Ջեյմս Քեմերոն | Lightstorm Entertainment | 20th Century Studios | 2 ժամ 42 րոպե (ընդլայնված՝ 2 ժամ. 58 րոպե) |
| *Ավատար 2* | Սայմոն Ֆրանգլեն | Ռասել Քարփենթեր | Դևիդ Բրեններ, Ջեյմս Քեմերոն, Ջոն Ռեֆուա և Սթիվեն Ռիվկին | ԿԱՈՒ |
| *Ավատար 3* | ԿԱՈՒ |

Հիմնական դերասանական կազմ
-------------------------

| Դերասան | *«Ավատար»*(2009) | *«Ավատար 2»*(2021) | *«Ավատար 3»*(2023) |
| --- | --- | --- | --- |
| Լազ Ալոնսո | YesY |  |  |
| Թրինիթի Բլիս |  | YesY | YesY |
| Ունա Չապլին |  | YesY | YesY |
| Ջեմեյն Քլեմենթ |  | YesY | YesY |
| Բրենդեն Քոուել |  | YesY | YesY |
| Քլիֆ Քուրտիս |  | YesY | YesY |
| Բրիթեն Դալթոն |  | YesY | YesY |
| Էդի Ֆալկո |  | YesY | YesY |
| Ջեյմի Ֆլեթերս |  | YesY | YesY |
| Մեթ Ջերալդ | YesY | YesY | YesY |
| Սթիվեն Լենգ | YesY | YesY | YesY |
| Ջոել Դևիդ Մուր | YesY | YesY | YesY |
| ՍիՍիԷյջ Փաունդեր | YesY | YesY | YesY |
| Դիլիփ Ռաո | YesY | YesY | YesY |
| Ջիովանի Ռիբիզի | YesY | YesY | YesY |
| Զոյի Սալդանա | YesY | YesY | YesY |
| Ուես Սթյուդի | YesY |  |  |
| Դևիդ Թյուլիս |  |  | YesY |
| Սիգուրնի Ուիվեր | YesY | YesY | YesY |
| Քեյթ Ուինսլեթ |  | YesY |  |
| Սեմ Ուորթինգտոն | YesY | YesY | YesY |
| Միշել Եո |  | YesY | YesY |

Ընդունելություն
---------------

Առաջին ֆիլմը թողարկվել է կինոթատրոններում 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ին։ 2009 թվականի դեկտեմբերի 27-ի դրությամբ ֆիլմի բյուջեն պաշտոնապես կազմում էր 237 միլիոն դոլար, իսկ մարքեթինգը գնահատվում էր 150 միլիոն դոլար։ Սակայն, այն 2,789,769,794 դոլար է հավաքել և ներկայումս բոլոր ժամանակների երկրորդ ամենաշահութաբեր ֆիլմն է։ «Ավատար»-ի հաջողության ֆոնին դրան վերաբերվող տարբեր ապրանք է թողարկել, ներառյալ տեսախաղերի շարքը, ուղեցույցները և հավաքածուների համար այլ առարկաներ։ Ֆիլմը մի շարք մրցանակների և քննադատների կողմից լավ ընդունելության է արժանացել։

### Շահույթի ցուցանիշներ

| Ֆիլմ | Թողարկման ամսաթիվ | Box office gross | Box office ranking | Բյուջե (միլիոն) | Ծանոթագրություն |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Հյուսիսային Ամերիկա | Այկ տարածաշրջաններ | Ամբողջ աշխարհում | Ամբողջ ժամանակ Հյուսիսային Ամերիկայում | Ամբողջ ժամանակ աշխարհում |
| *«Ավատար 1»* | Դեկտեմբերի 18, 2009 | $760,507,625 | $2,029,172,169 | $2,789,679,794 | #3 | #2 | $237 |  |
| *«Ավատար 2»* | Դեկտեմբերի 17, 2021 | ԿԱՈՒ | ԿԱՈՒ | ԿԱՈՒ | ԿԱՈՒ | ԿԱՈՒ | $250 |  |
| *«Ավատար 3»* | Դեկտեմբերի 22, 2023 | ԿԱՈՒ | ԿԱՈՒ | ԿԱՈՒ | ԿԱՈՒ | ԿԱՈՒ | $250 |  |
| *«Ավատար 4»* | Դեկտեմբերի 19, 2025 | ԿԱՈՒ | ԿԱՈՒ | ԿԱՈՒ | ԿԱՈՒ | ԿԱՈՒ | $250 |  |
| *«Ավատար 5»* | Դեկտեմբերի 17, 2027 | ԿԱՈՒ | ԿԱՈՒ | ԿԱՈՒ | ԿԱՈՒ | ԿԱՈՒ | $250 |  |
| Ընդհանուր | $7008760507625000000♠760,507,625 | $7009202917216900000♠2,029,172,169 | $7009278967979400000♠2,789,679,794 |  |  | $7009123700000000000♠1,237,000,000 |  |

### Քննադատական արձագանք

| Ֆիլմ | Rotten Tomatoes | Metacritic | CinemaScore |
| --- | --- | --- | --- |
| *Ավատար* | 82% (316 ակնարկներ) | 83 (35 ակնարկներ) | A |

### Մրցանակներ և պարգևներ

Հիմնական հոդված՝ Ավատար ֆիլմի մրցանակներ և պարգևներ

«Ավատար» ֆիլմաշարը Օսկար մրցանակաբաշխությունում| Անվանակարգ |
| --- |
| «Ավատար» |
| **Ֆիլմ** | Առաջադրված
 |
| **Ռեժիսոր** | Առաջադրված
 |
| **Գեղարվեստական տնօրեն** | Հաղթանակ |
| **Օպերատոր** | Հաղթանակ |
| **Մոնտաժ** | Առաջադրված
 |
| **Բնօրինակ սցենար** | Առաջադրված
 |
| **Ձայնային մոնտաժ** | Առաջադրված
 |
| **Ձայնային միքսինգ** | Առաջադրված
 |
| **Տեսողական էֆեկտներ** | Հաղթանակ |

Կոմիքսներ
---------

2017 թվականի մայիսի 6-ին Dark Horse Comics-ը հրապարակել է «FCBD 2017: James Cameron's Avatar/ Briggs Land» Անվճար կոմիքսների օրվա (անգլ.՝ Free Comic Book Day) կոմիքսը, որն իր մեջ ներառել է «Եղբայրներ» (անգլ.՝ Brothers) անվանմամբ կարճ պատմություն, որի գործողությունը տեղի է ունենում «Ավատար»-ի աշխարհում։ 2019 թվականի հունվարից օգոստոս Dark Horse-ը հրապարակել է «Avatar: Tsu'tey's Path» անվանմամբ վեց կոմիքսներից բաղկացած մինի շարք։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Zoe Saldana Has Wrapped Filming, And Other Details About Avatar 2 And 3». 2018 թ․ հունիսի 13.
2. ↑  «Avatar». Box Office Mojo. Վերցված է 2018 թ․ նոյեմբերի 4-ին.
3. 1 2 3 4  Chris Cabin (2017 թ․ սեպտեմբերի 30). «The 'Avatar' Sequels "Will Be the Most Expensive Movies of All Time," According to Fox». *Collider*. Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 3-ին.
4. ↑  «Franchises - Avatar at the Box Office». Box Office Mojo. Վերցված է 2018 թ․ նոյեմբերի 4-ին.
5. ↑  «CinemaScore». CinemaScore. Վերցված է 2018 թ․ նոյեմբերի 4-ին.
6. ↑  «Avatar Oscar Nominations and wins». *Oscars.com*. Academy of Motion Pictures Arts and Sciences. Վերցված է 2020 թ․ ապրիլի 7-ին.
7. ↑  «FREE COMIC BOOK DAY 2017: JAMES CAMERON'S AVATAR/ BRIGGS LAND». *Dark Horse Comics*. Dark Horse Comics. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 28-ին.
8. 1 2 3  «AVATAR: TSU'TEY'S PATH TPB». *Dark Horse Comics*. Dark Horse Comics. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 28-ին.
9. ↑  «AVATAR: TSU'TEY'S PATH #1». *Dark Horse Comics*. Dark Horse Comics. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 28-ին.
10. ↑  «AVATAR: TSU'TEY'S PATH #2». *Dark Horse Comics*. Dark Horse Comics. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 28-ին.
11. ↑  «AVATAR: TSU'TEY'S PATH #3». *Dark Horse Comics*. Dark Horse Comics. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 28-ին.
12. ↑  «AVATAR: TSU'TEY'S PATH #4». *Dark Horse Comics*. Dark Horse Comics. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 28-ին.
13. ↑  «AVATAR: TSU'TEY'S PATH #5». *Dark Horse Comics*. Dark Horse Comics. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 28-ին.
14. ↑  «AVATAR: TSU'TEY'S PATH #6». *Dark Horse Comics*. Dark Horse Comics. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 28-ին.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ավատար (ֆիլմաշար)» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք (անգլ.) · Թվիթթեր (անգլ.) |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ (անգլ.) · ՅուԹյուբ (անգլ.) |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | MusicBrainz · Internet Speculative Fiction Database |

 |