recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Միրզոյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*
 Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ալեքսանդր Միրզոյան (այլ կիրառումներ)

**Ալեքսանդր Միրզոյան** (դեկտեմբերի 7, 1984(1984-12-07), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ թավջութակահար։

Կենսագրություն
--------------

Ալեքսանդր Միրզոյանը ծնվել է 1984 թվականի դեկտեմբերի 7-ին Երևանում։ 2002 թվականին ավարտել է Երևանի Պ. Ի. Չայկովսկու անվան երաժշտական դպրոցը, 2007 թվականին՝ Երևանի պետական կոնսերվատորիան (Մեդեա Աբրահամյանի դասարան)։

2007-2008 թվականներին համերգներով հանդես է եկել Իրանում. համագործակցել է Իրանի պետական սիմֆոնիկ նվագախմբի հետ։

2008-2009 թվականներին եղել է «Ալան Հովհաննես» կամերային նվագախմբի, 2009-2010 թվականներին՝ «Libero» լարային քառյակի, 2012 թվականից՝ «Բյութիֆայ Փրոջեքթ» ռոք խմբի թավջութակահար։ 2008 թվականին մասնակցել է Երևանում անցկացված «Շչեդրինի օրեր Հայաստանում» 9-րդ փառատոնին, 2011 թվականին՝ Թեհրանում անցկացված «FADJR» 26-րդ միջազգային երաժշտական փառատոներին։

2012 թվականին թողարկել է «Poem» ձայնասկավառակը, որում ընդգրկել է հայ ժամանակակից կոմպոզիտորների ստեղծագործություններ։ Համերգներով հանդես է եկել Իրանում, Ռուսաստանում, Վրաստանում, Ավստրիայում, Գերմանիայում, Ֆրանսիայում։

Մրցանակներ
----------

* 2011 – «Վերածնունդ» միջազգային մրցույթ-փառատոնի դափնեկիր (Գյումրի),
* 2011 – «Տարվա լավագույն հայ կոմպոզիտորի կատարող» հատուկ մրցանակ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Ալեքսանդր Միրզոյան". Արխիվացված է the original 2023 թ․ հունվարի 26-ին. Retrieved 2023 թ․ հունվարի 27.

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ երաժշտության հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Վինիգար բլրի հողմաղաց** (անգլ.՝ Vinegar Hill Windmill), աշտարակային հողմաղաց Իռլանդիայի Ուեքսֆորդ կոմսությանի Էնիսքորթի քաղաքի Վինիգար բլրի վրա։

Պատմություն
-----------

Վինիգար բլրի հողմաղացը թվագրվում է 1600-1798 թվականների միջև։ Բլրի վրա միայնակ կանգնած փոքրածավալ շրջանաձև, մեկ հարթակով հողմաղաց է եղել։ Այն նստած էր աղյուսով շարված և քարով երեսպատված քարե կառույցի վրա։

1798 թվականի ապստամբության ժամանակ հողմաղացը ապստամբների հրամանատարական կենտրոնն է եղել։ Նրանք հողմաղացի վրա իրենց դրոշն են բարձրացրել։ Երբ ապստամբությունը ճնշվել է, գեներալ Ջերայդ Լեյքը (անգլ.՝ Gerald Lake) 1798 թվականի հուլիսի 21-ին ապստամբների դրոշը փոխարինել է անգլիական արքայական դրոշով։

Ներկա վիճակ
-----------

Մինչև 1840 թվականը ավերակ է եղել, ամենայն հավանականությամբ չի օգտագործվել 1798 թվականի ապստամբության ճնշվելուց հետո։ Հողմաղացը այժմ Իռլանդիայի ազգային հուշարձան է (համար 392), և 1700 կառույցներից մեկն է, որոնց իռլանդական կառավարությունը 2011 թվականին դիտարկել է այս կարգավիճակից զրկելու ենթակա։

Երբ 1960-ական թվականների հողմաղացը անմխիթար վիճակում է հայտնվել, բողոքի ծանուցում են փակցրել նրա պատին՝

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Վինիգար բլրի հողմաղացը 1798 թվականի ապստամբների և բրիտանական թագավորական ուժերի փառահեղ ճակատամարտի թատերաբեմն է եղել։ 1803-ից 1922 թվականներին խնամքով պահպանվել է բրիտանական կառավարության կողմից։ Անկախություն ձեռք բերելուց հետո լքվել է Իռլանդիայի հանրային աշխատանքների գրասենյակի կողմից։ Իռլանդական կառավարության խնամքի տակ միակ պատմական հուշարձանն է Էնիսքորթի տարածքում։ Դրա համար փառք Աստծուն։ |  |

*Բնօրինակ տեքստ* (անգլ.)  

*Vinegar Hill, scene of glorious battle in 1798 between Insurgents and British Crown Forces. Carefully maintained by British Government from 1803 to 1922. Abandoned by the Irish Office of Public Works when freedom obtained. Only historic monument in the care of Irish Government in Enniscorthy area. Thank God for it․*

Հողմաղացը, որպես 1798 թվականի ճակատամարտի մի էպիզոդ, ավելի մեծ՝ Ազգային 1798 թվականի ապստամբության կենտրոնի տարածքի մեջ է մտնում,։

Ծանոթագրություններ
------------------

Ռազմական ճամբարը Վինեգար բլրի հողմաղացի մոտ

1. 1 2 3  "Templeshannon Windmill or Vinegar Hill Windmill, Vinegar Hill, Enniscorthy, County Wexford". *National Inventory of Architectural Heritage*. Retrieved 2015 թ․ հունիսի 10.
2. ↑  "Vinegar Hill". *Look Around Ireland*. Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 4-ին. Retrieved 2015 թ․ հունիսի 10.
3. ↑  "National Monuments of County Wexford" (PDF). *National Monuments Service*. Retrieved 2015 թ․ հունիսի 10.
4. ↑  "Proposal to de-list archaeological and historical sites that post-date 1700". *Irish Archaeology*. Retrieved 2015 թ․ հունիսի 10.
5. ↑  "Concern for future of Vinegar Hill windmill". Wexford People. November 1967. Retrieved 2015 թ․ հունիսի 10.
6. ↑  Medcalf, David (2011 թ․ հոկտեմբերի 25). "The 1.2M plan for Vinegar Hill". Enniscorthy Guardian. Retrieved 2015 թ․ հունիսի 10.

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Վինիգար բլրի հողմաղաց** կատեգորիայում։ |
Ահան կտրվածքում. Հիմնական տեսքը աջից ձախ։
**Ահա** (նաև **ահ-ահ**  ֆր.՝ ha-ha- ից ), զբոսայգիների դիզայնում խրամի ձև է, որի մի կողմը ունի նեցուկային հենապատ և թաքնված է դիտորդի հայացքից։ Այն օգտագործվում է պարտեզում կամ այգում ֆիզիկական տարածությունը սահմանազատելու համար, առանց միջամտելու լանդշաֆտի արտաքին, տեսքի ձևավորմանը։

Ծագում
------

Չիրկի ամրոցը Հյուսիսային Ուելսի Դենբիշիրում
Ահան միահյուսվում է չինական արգելապատնեշը բնության մեջ թաքցնելու լանդշաֆտի գաղափարների հետ, բայց Եվրոպայում նա ծագել է ավելի վաղ, քան եվրոպացիները ծանոթացել են չինական զբոսայգիների արվեստի հետ։ Ահան Չարլզ Բրիջմենի դիզայնի առանձնահատուկ գիծն է, որին Հորաս Ուոլփոլը և Ուիլիամ Քենթը համարել են այս ոճի հիմնադիրը։

Ուոլփոլը սխալմամբ կարծում էր, որ պատնեշի անունը ծագել է մարդկանց զարմացական բացականչություններից, երբ գտնել են նման լուծմամբ արգելապատնեշ։ Նա չգիտեր, որ գյուտը նկարագրել է Դեզալիեր դ՛Արգենվիլը իր «Այգեգործության տեսությունն ու պրակտիկան» (ֆր.՝ La théorie et la pratique du jardinage, 1709) աշխատությունում, որը անգլերեն էր թարգմանել ճարտարապետ Ջոն Ջեյմսը 1712 թվականին։

Այոնի պեղումների ժամանակ 1964-1974 թվականներին Ռիչարդ Ռիսը հայտնաբերել է 18-րդ դարի ահա, որը նպատակ ուներ պաշտպանել աբբայության տարածքները անասուններց։ Դա բացառապես ֆունկցիոնալ կառույց էր, և ոչ մի գեղագիտական նպատակ չի հետապնդել։

* Ահայի օրինակներ
* Ահայի օրինակ ՎերսալիցԱհայի օրինակ Վերսալից
* Ահայի տարբերակ Ավստրալիայի Վիկտորիա նահանգումԱհայի տարբերակ Ավստրալիայի Վիկտորիա նահանգում
* Ահա Հիթոն հոլումԱհա Հիթոն հոլում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Садово-парковый дизайн. Глоссарий. Статья "Аха"". grossary.ru. Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 5-ին. Retrieved 2010 թ․ օգոստոսի 24. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  Fedir Gontsa (2003). "Словарь ландшафтных терминов". scribd. Արխիվացված է the original 2012 թ․ փետրվարի 19-ին. Retrieved 2010 թ․ օգոստոսի 24. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  "Hunterston, Scotland: views of the Ha-Ha wall" (in անգլերեն). virtualhunterston.eu.org. Արխիվացված է the original 2012 թ․ փետրվարի 19-ին. Retrieved 2010 թ․ օգոստոսի 24. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  Первую в Европе попытку согласования с китайским дизайном сделал Уильям Чемберс в своей работе «Трактат о восточном парковом дизайне» (անգլ.՝ A Dissertation on Oriental Gardening
5. ↑  Hamlin, Ann (1987).
**Վյոշենսկայայի կաղնի** (ռուս.՝ Вёшенский дуб), բնության բուսաբանական հուշարձան, որը գտնվում է ՌԴ Ռոստովի մարզի Շոլոխովսկի շրջանի Վյոշենսկայա ստանիցայից 8 կմ դեպի հյուսիս։ Աճում է Շոլոխովսկի անտառտնտեսության տարածքում։ Դասվում է դաշնային նշանակության հատուկ պահպանվող բնական տարածքների շարքին։ Վյոշենսկայայի կաղնին համարվում Հարավային դաշնային օկրուգի ամենահին ծառը։ Ծառը գտնվում է Միխայիլ Շոլոխովի արգելոց-թանգարանի տարածքում։

Պատմություն
-----------

Համաձայն տեղական ավանդույթների՝ կաղնուց 500 քայլ հեռավորության վրա թաղված է թաթարական խանի գանձ։ Սակայն որ կողմում նրան փնտրել, հայտնի չէ։ Նախկինում շատ կազակներ եկել են կաղնու մոտ՝ փորձելով գտնել գանձը։

1952 թվականին ծառին հարվածել է կայծակը, որը վնասել է երկու բներից մեկը։ Այս մասին վկայում են կաղնու վրա մնացած նշանները։

Ըստ անձնագրի՝ ծառը մոտ 400 տարեկան է, սակայն իրականում այն կարող են տնկած լինել նաև ավելի վաղ, քանի որ հետազոտողները կարծում են, որ Իվան Ահեղի ժամանակ ծառն արդեն աճում էր։

2010 թվականի դրությամբ ծառը եղել է բավարար վիճակում, փրկվել է անտառային հրդեհներից։

2011 թվականի ապրիլին տեղեկություն է հայտնվել այն մասին, որ «Ծառերը կենդանի բնության հուշարձաններ են» համառուսաստանյան ծրագրի սերտիֆիկացիոն հանձնաժողովը հավանություն է տվել Ռոստովի մարզի անտառային տնտեսության վարչության առաջարկին կաղնուն հատուկ կարգավիճակ տալու վերաբերյալ։ Այն բանից հետո, երբ մասնագետները կկատարեն ախտորոշում, ծառին կշնորհվի կենդանի բնության հուշարձանի կարգավիճակ։ Դա նշանակում է, որ նրա վրա կտարածվի պետական պաշտպանություն և վերականգնման միջոցների համալիր միջոցառումներ։

Ռոստովի մարզի վարչակազմի 2006 թվականի հոկտեմբերի 19-ի «Ռոստովի մարզի բնության հուշարձանների մասին» թիվ 418 որոշման համաձայն՝ կաղնին, ինչպես նաև նրան հարակից տարածքը մարզային նշանակության բնության հուշարձան են։

Նկարագրություն
--------------

Վյոշենսկայայի կաղնին ամառային կաղնի է։

Ծառի բունը 1,9 մետր բարձրության վրա բաժանվում է երկու մասի և ձևավորում է երկու ինքնուրույն բուն։ Դրանցից առաջինի բարձրությունը 25 մետր է, տրամագիծը՝ 1,4 մետր։ Երկրորդի բարձրությունը 25,2 մետր է, տրամագիծը՝ 1,6 մետր։ Կաղնու շուրջ բնապահպանական տարածքը 150 հեկտար է, իսկ բնապահպանական գոտին հենց բնության հուշարձանի շուրջ 2,5 հեկտար է։ Կաղնին ունի ամուր, թամբարդով բուն և լայն սաղարթ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  Вешенский дуб-великан вошел в число уникальных деревьев России
2. ↑  Вешенский//ООПТ России
3. 1 2  "Вёшенский дуб-великан получил статус памятника живой природы". Արխիվացված է the original 2017 թ․ ապրիլի 3-ին. Retrieved 2017 թ․ օգոստոսի 23. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. 1 2 3  Многовековой дуб станет памятником живой природы Ростовской области
5. ↑  Вешенский дуб вошел в число уникальных деревьев России

Արտաքին հղումներ
----------------

* Легендарный «Вёшенский дуб» Archived 2017-04-03 at the Wayback Machine.
* Памятники природы
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ալեքսանդր Պուշկինի հուշարձան (այլ կիրառումներ)

**Ալեքսանդր Պուշկինի հուշարձան** (ռուս.՝ Памятник Александру Пушкину), հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզիՏագանրոգ քաղաքի Պուշկինի առափում, որը տեղադրվել է 1986 թվականին։ Հուշարձանի քանդակագործն է Ռուսաստանի ժողովրդական նկարիչ Գեորգի Ներոդան, ճարտարապետը` Պյոտր Բոնդարենկոն։

Հուշարձանի նկարագրություն
-------------------------

* *Նյութ`* բրոնզ
* *Քանդակագործ`* Գեորգի Ներոդա
* *Ճարտարապետ`* Պյոտր Բոնդարենկո *(«Սպեցպրոյեկտռեստավրացիա» ինստիտուտ)*

Հուշարձանի պատվանդանը բետոնե է, այն երեսպատված է գրանիտե սալիկներով։ Բանաստեղծը պատկերված է բնական հասակով։

Պատմություն
-----------

Հուշարձանը կառուցվել է ռուս մեծ բանաստեղծ Ալեքսանդր Պուշկինի` 1820 թվականի հունիսին Տագանրոգ կատարած այցի փաստը հավերժացնելու նպատակով։ Ալեքսանդր Պուշկինը եղել է Ռոստովի մարզի Նովոչերկասկ, Ակսայ, Դոնի Ռոստով և Տագանրոգ քաղաքներում։ Տագանրոգում ցերեկը նա զբոսնել է առափում, եղել Դուբկիում, զբոսանավով շրջել է ծովով, իսկ երեկոյան ներկա է եղել իր պատվին տրված ճաշին։ Բանաստեղծը գիշերել է քաղաքագլխի տանը (Հունական փողոց, 40), ինչի մասին վկայում է այդ շենքի պատին փակցված հուշատախտակը։

Ի սկզբանե հուշարձանը տեղադրվել էր դեմքով դեպի Պուշկինյան առափ, նրա առանցքին, Քարե աստիճաններից 10-15 մետր դեպի հյուսիս-արևմուտք։

2002 թվականին Պուշկինյան առափը վերակառուցելու և Տագանրոգի 300-ամյակի հուշարձանը տեղադրելու կապակցությամբ Պուշկինի հուշարձանը տեղափոխվեց 150 մետր դեպի յախտ-ակումբ։ Տեղափոխելու ժամանակ հուշարձանի նախկին ուղղանկյուն պատվանդանը փոխարինեցին կլորով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Киричек М. С.* Памятник Пушкину на Пушкинской набережной // Таганрог. Энциклопедия. — Таганрог: Антон, 2008. — С. 542.
2. 1 2  "Памятник Пушкину в Таганроге". Արխիվացված է the original 2017 թ․ ապրիլի 7-ին. Retrieved 2017 Ապրիլ 8. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  *Киричек М. С.* Музей под открытым небом. — Таганрог: ИП Стадников, 2010. — С. 41.
**Ահաբեկչական գործողություն Սուսում**, տեղի է ունեցել 2015 թվականի հունիսի 26-ին՝ Սուս քաղաքի Էլ Կանտավի ռեկրեացիոն շրջանի «El Mouradi Palm Marina» և «Riu Imperial Marhaba» հյուրանոցների տարածքում։ Լողափի կողմից հյուրանոցի տարածք է ներխուժել զինված ահաբեկիչը և գնդակահարել հյուրանոցի բոլոր հյուրերին։ 39 մարդ զոհվել է, 39-ը՝ վիրավորվել։ Հարձակվողը սպանվել է։

Զոհված զբոսաշրջիկների մեծ մասը բրիտանացիներ են։ Մեծ Բրիտանիայի 30 հպատակներից բացի զոհվել են 2 գերմանացիներ, 3 իռլանդացիներ և Բելգիայի, Պորտուգալիայի և Ռուսաստանի մեկական քաղաքացիներ (Տատյանա Խոմենկոն, նրա դուստր Ելենա Խոմենկոն վիրավորվել են ոտքի շրջանում)։

Հարձակվոը եղել է Սեյֆուդդին Ռեզգին, Սիլյան վիլայեթի 23-ամյա բնիկ, որը Կայրուանի համալսարանի ուսանող էր։ Փորձաքննությունը պարզել է, որ նա ահաբեկչության պահին թմրանյութերի ազդեցության տակ է եղել։ Նրա մոտ հայտնաբերվել է չօգտագործված պայթուցիկ սարք։ Ականատեսները պնդում են, որ կրակոցների ժամանակ հարձակվողը սպանվածներին նկարահանել է տեսախցիկով և ծիծաղել։ Ոստիկանությունը վստահ է, որ ահաբեկիչն ունեցել է օգնականներ, որոնք ուղղակիորեն չեն մասնակցել հրաձգությանը։ Փորձագետները պարզել են, որ բոլոր փամփուշտները արձակվել են մեկ զենքից՝ Կալաշնիկովի ինքնաձիգից։ Ընդհանուր առմամբ, ահաբեկիչը ինքնաձիգի 4 փամփուշտատուփ է ունեցել։ Սպանվել է անվտանգության ծառայությունների հետ փոխհրաձգության ժամանակ։

Թունիսի իշխանությունները ձերբակալել են ահաբեկչությանը մասնակցելու մեջ կասկածվող 12 մարդու, ևս 2-ին որոնում են։

Սուսում հարձակման հետ միաժամանակ նույն օրը տեղի են ունեցել երկու այլ նկատելի ահաբեկչություններ, որոնց պատասխանատվությունը ստանձնել է ԴԱԻՇ-ը՝ հարձակում Ֆրանսիայի գործարանի վրա, ինչպես նաև Քուվեյթում մզկիթի պայթյուն։

Երեք ամիս առաջ Թունիսում տեղի էր ունեցել մեկ այլ խոշոր ահաբեկչություն, որի արդյունքում Բարդոյի ազգային թանգարանում սպանվել էր ավելի քան 20 մարդ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Deadly attack on Tunisia tourist hotel in Sousse resort — The Guardian, 2015.
2. 1 2
3. ↑  Tunisia attack: What we know about the British victims - BBC News
4. ↑  Tunisia attack gunman was high on COCAINE and took pictures during shooting | Daily Mail Online
5. ↑  Tunisia hotel shooting video: Dramatic footage appears to show gunman Seifeddine Rezgui running on Sousse beach Archived 2015-09-25 at the Wayback Machine. - The Independent
6. ↑  "Tunisia attack: Eight 'sleeper cell' suspects held following arrests over Sousse hotel massacre - Middle East - World - The Independent". Արխիվացված է the original 2019 թ․ մայիսի 27-ին. Retrieved 2020 թ․ օգոստոսի 24.
7. ↑  Власти Туниса задержали 12 подозреваемых в причастности к теракту // Lenta.ru
8. ↑  Теракт в Тунисе: первые фотографии с места трагедии
9. ↑  Тройной удар ИГ: теракты во Франции, Тунисе и Кувейте
| **՞**Այտկենի պարկավոր մուկ |
| --- |
|  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Sminthopsis aitkeni

 |
|  Արեալ |
| պատկեր |
| 

| [{{fullurl:wikispecies:{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} ԴասակարգումըՎիքիցեղերում] | uselang=hy}}[{{fullurl:commons:Special:Search/{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} Պատկերների որոնումՎիքիպահեստում] | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Այտկենի պարկավոր մուկ** (լատին․՝ Sminthopsis aitkeni), տեսակ պարկավոր գիշատիչների ընտանիքի փոքրոտանի պարկավոր մկների ցեղից։ Ավստրալիայի էնդեմիկ է։

Տարածում
--------

Տեսակն ապրում է ավստրալիական Հարավային Ավստրալիա նահանգի Կենգուրու կղզում։ Ապրում են առավելապես կղզու հարավային մասում, հանդիպում են Ֆլինդերս-Չեյզի պարկի տարածքում։

Սնվելու միակ միջավայրը նոսր անտառներն են, որոնք գտնվում են ծովի մակարդակից 270 մ բարձրության վրա և ծածկված են նվենիներով։

Արտաքին տեսք
------------

Մարմնի երկարությունը գլխով հանդերձ 80-ից մինչև 90 մմ է, պոչը 90-ից 100 մմ։ Մեծ կենդանին կշռում է 20-ից 25 գ։ Մազածածկույթը կարճ է, թանձր և փափուկ։ Մեջքը մուգ մոխրագույն է։ Որովայնն ավելի վառ գույնի է։ Դունչը ձգված, սրածայր է։ Ականջները մեծ են։ Հետևի թաթերը կարճ են։ Պոչը մարմնից երկար է։ Ի տարբերություն ցեղի այլ ներկայացուցիչների` Այտկենի պարկավոր մկան պոչի վրա բացակայում է ճարպային առանձնացումը։

Կենսակերպ
---------

Վարում է վերգետնյա, միայնակ կենսակերպ։ Ակտիվ են լինում գիշերները։ Ցերեկը անցկացնում են իրենց բներում։ Առավելապես սնվում են միջատներով, ինչպես նաև` փոքր անողնաշարավորներով։

Բազմացումը
----------

Տեսակի էկոլոգիան քիչ է ուսումնասիրվել` խիստ հազվադեպ հանդիպելու պատճառով։ Բազմացումը տևում է սեպտեմբերից հունվար։
Արական սեռի ներկայացուցիչները սատկում են իգական սեռի ներկայացուցիչների բեղմնավորումից կարճ ժամանակ անց։ Իգական սեռի ներկայացուցիչները կարող են ապրել երկրորդ տարին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  [Книга:Полная иллюстрированная энциклопедия. «Млекопитающие». Кн. 2|с=435]
2. 1 2 3 4  Կաղապար:IUCN
3. 1 2  "Kangaroo Island Dunnart (Sminthopsis aitkeni)" (in անգլերեն). australianfauna. Արխիվացված է the original 2006 թ․ օգոստոսի 20-ին. Retrieved 2011 թ․ սեպտեմբերի 13. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  *James R. Turner.* Kangaroo Island Dunnart // Mammals of Australia. — Sofia-Moscow: Pensoft, 2004. — P. 107. — ISBN 954-642-198-7
5. ↑  *Ronald M. Nowak.* Walker's marsupials of the world. — JHU Press, 2005. — P. 102-105. — ISBN 0801882222

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN |

 |
**Անդրե Ալֆոնս Լեֆևիր** (անգլ.՝ André Lefevere, հունիսի 19, 1945(1945-06-19), Բելգիա - մարտի 27, 1996(1996-03-27), Օստին, ԱՄՆ), թարգմանության տեսաբան։ 1964-1968 թվականներին Լեֆևիրը սովորել է Գենտի համալսարանում, այնուհետև 1972 թվականին ստացել է դոկտորի կոչում Էսսեքսի համալսարանում։ Լեֆևիրը Օստինի Տեխասի համալսարանում գերմանագիտության պրոֆեսոր էր։ Հենց այդ ժամանակ էլ մահացել է սուր լեյկոզից։

Գաղափարներ ու ազդեցություն
--------------------------

Անդրեն շատ կարևոր և նշանակալից ներդրում ունեցավ պատմահամեմատական գրականության ուսումնասիրության և թարգմանչական տեսության ոլորտներում։ Հիմք ընդունելով Թել Ավիվի համալսարանի պրոֆեսոր Իթամար էվեն - Զոհարի «Բազմահամակարգության տեսությունը»՝ նա դիտարկեց թարգմանությունը որպես ուսումնասիրվող լեզվի շրջանակներում առկա մշակույթով պայմանավորված գաղափարական և քաղաքական սահամանափակումների վերարտադրության և ընթերցանության վերաշարադրման ձև։ Լեֆևիրը զարգացրեց վերաշարադրման ձևի մասին տեսությունը, ինչը նշանակում է, որ ցանցակացած վերարտադրված տեքստ, որն ունի բնագիր, նպատակ ունի որդեգրել նույն գաղափարները կամ պոետիկան կամ էլ՝ երկուսը միասին։

Գիդեոն Թորիի, Ջեյմս Ս. Հոմսի և ժոզե Լամբերտի հետ միասին, Լեֆևիրին կարելի է համարել այն առաջին գիտնականներից, ովքեր թարգմանության տեսությունը դիտարկեցին որպես առանձին գիտակարգ։ Ըստ Սյուզան Բասնեթի և նրա պատկերացման՝ «ոչ թե բառը կամ տեքստը, այլ մշակույթն է թարգմանության հիմնական միավորը»։ Ըստ թարգմանչական տեսության ամենանշանավոր սինթեզատորից մեկի՝ Էդվին Գենցլերի. «սա թարգմանչական տեսության մեջ շեշտակի առաջընթաց էր. սա հենց այն է, ինչ կոչվում է գիտսկարգի «հասունացում», միջմշակութային և բազմամշակութային աճող միտումներ, ինչը կարելի է անվանել հետգաղութային շրջան։

Հրատարակություններ
------------------

* Պոեզիայի թարգմանություն. 7 ռազմավարություն և 1 գծագիր, Ամստերդամ, Վան Գորսում, 1975
* Գրականության թարգմանություն. Գերմանական ավանդույթ, Ասսեն, Վան Գորսում, 1977
* Գրական գիտելիք. Ասսեն, Վան Գորսում, 1977

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4  Չեխիայի ազգային գրադարանի կատալոգ
3. ↑  CONOR.Sl
4. ↑  Denton, John. "In Memoriam André Lefevere" (PDF). Retrieved 2012 թ․ հունվարի 16.
5. ↑  Denton, John. "In Memoriam André Lefevere" (PDF). Retrieved 2012 թ․ հունվարի 16.
6. ↑  "The Postcolonial Turn in Literary Translation Studies: Theoretical Frameworks Reviewed - by Bo Petterson". Արխիվացված է the original 2016 թ․ հուլիսի 31-ին. Retrieved 2021 թ․ փետրվարի 25.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Memorium and biodata at the University of Texas website Archived 2015-05-14 at the Wayback Machine.
* A brief preview of Translation, Rewriting and Manipulation of Literary Fame at Google Books
* Lefevere on Google Scholar
**Աղաչյորեն** (թուրքերեն՝ Ağaçören), քաղաք և շրջան Թուրքիայի կենտրոնական մասում, Աքսարայի մարզում։ 2012 թվականի տվյալներով քաղաքի բնակչությունը կազմում է 3047 մարդ։ Աղաչյորենի քաղաքապետը Էրքան Յըլմազն է։ Քաղաքը գտնվում է Անատոլիայի կենտրոնական մասում։ Կլիման մայրցամաքային է։ Քաղաքը կարևոր տուրիստական կենտրոն է տարածաշրջանում։ Այստեղ կան մեծ թվաքանակով հանքային աղբյուրներ։ Տարեկան այստեղ մեծ քանակությամբ զբոսաշրջիկներ են գալիս Թուրքիայի մյուս քաղաքներից։

Աշխարհագրական դիրք
------------------

Քաղաքը գտնվում է մարզի հյուսիսային մասում՝ շրջկենտրոն Աքսարայից 50 կիլոմետր դեպի հյուսիս։ Քաղաքը գտնվում է ծովի մակարդակից 1169 մետր բարձրության վրա։

Բնակչություն
------------

Թուրքիայի վիճակագրության ինստիտուտի տվյալներով Աղաչյորենի բնակչությունը 2012 թվականին կազմել է 3047 մարդ, որից տղամարդիկ կազմել են բնակչության 50,5 %-ը, իսկ կանայք՝ 49,5 %-ը։

Տրանսպորտ
---------

Մոտակա օդանավակայանը գտնվում է մոտակա Գյուլշեհիր քաղաքում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Agacoren, Turkey Page" (in անգլերեն). Fallingrain Global Gazetteer. Արխիվացված է the original 2013 թ․ մայիսի 23-ին. Retrieved 2013 թ․ մայիսի 22. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  "Թուրքիայի վիճակագրության ինստիտուտ". Արխիվացված է the original 2014 թ․ նոյեմբերի 29-ին. Retrieved 2016 թ․ մայիսի 8. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Falling Rain Genomics, Inc. "Geographical information on Ağaçören, Turkey". Retrieved 2008 թ․ ապրիլի 2.

* Թուրքիայի մշակույթի և տուրիզմի նախարարություն. "General information on Ağaçören, Aksaray" (in Turkish). Retrieved 2008 թ․ ապրիլի 2.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Աքսարայի մարզպետարանի պաշտոնական էջ
* Aksaray Belediyesi

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
**Անդրե Մաժինո** (փետրվարի 17, 1877(1877-02-17)[…], Փարիզի 9-րդ շրջան, Փարիզ - հունվարի 7, 1932(1932-01-07)[…], Փարիզ), ֆրանսիացի քաղաքական և զինվորական գործիչ։

Կենսագրություն
--------------

Անդրե Մաժինոն ծնվել է 1877 թվականի փետրվարի 17-ին, Փարիզում։ Քսան տարեկան հասակում դարձել է իրավագիտության դոկտոր։ 1910 թվականին ընտրվել է Ֆրանսիայի Ազգային ժողովի պատգամավոր։

Երբ սկսվեց Առաջին համաշխարհային պատերազմը, նա անցավ զինվորական ծառայության և ուղարկվեց Լոթարինգիա։ 1914 թվականին արժանացավ սերժանտի կոչման՝ սառնասրտության և խիզախության համար։ 1914 թվականի նոյեմբերին Վերդենի մատույցներում վիրավորվեց, պարգևատրվեց Ֆրանսիայի բարձրագույն ռազմական պարգևով՝ Զինվորական մեդալով։ Զինվորական անբասիր ծառայության, ռազմական գնահատելի վաստակի համար 1919 թվականի մարտի 12-ին պարգևատրվել է Պատվո լեգեոնի շքանշանով։

Պատերազմի ավարտից հետո վերադարձել է խորհրդարանական աշխատանքի։ 1922 թվականին նշանակվել է ռազմական նախարար՝ Ռայմոն Պուանկարեի ղեկավարած կառավարության կազմում։ Նախաձեռնել է Գերմանիայի հետ սահմանին ռազմական ամրությունների գծի (Մաժինոյի գծի) ստեղծման գործը։ Դրա շինարարությունն սկսվել է 1929 թվականին, շարունակվել մինչև 1934 թվականը։ Այդ ժամանակաշրջանում շինարարության վրա ծախսվել է շուրջ մեկ միլիարդ դոլար։

Մաժինոն այդպես էլ չտեսավ ամրությունների գծի շինարարության ավարտը։ 1931 թվականի դեկտեմբերին նա վարակվեց տիֆով և մեկ ամիս էլ չանցած՝ մահացավ։ Ամրությունների գիծը կոչեցին նրա անունով։ Սակայն ընդամենը մի քանի տարի անց ակնհայտ դարձավ, որ այդ գիծը արդյունավետ չէ։ 1940 թվականին Ֆրանսիայի վրա հարձակված հիտլերյան Գերմանիայի հրասայլերը /տանկերը/ առանց մեծ դժվարության ճեղքեցին-անցան տանկերի համար անհաղթահարելի համարված այդ ամրություները։

1966 թվականի սեպտեմբերին Վերդենում հուշարձան է կանգնեցվել ի պատիվ Մաժինոյի

Անդրե Մաժինոն 1919-1932 թվականներին եղել է Ֆրանսիայի սուսերամարտի ֆեդերացիայի, 1921-1924 թվականներին՝ սուսերամարտի միջազգային ֆեդերացիայի նախագահ։

Տես նաև
-------

* Ֆրանսիայի երրորդ հանրապետություն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2  Sycomore (ֆր.) / Assemblée nationale
3. 1 2  Base Léonore (ֆր.) — ministère de la Culture.
4. 1 2  Encyclopædia Britannica
5. 1 2  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
6. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2011 թ․ հուլիսի 11-ին. Retrieved 2018 թ․ հունիսի 26. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* A biography of Maginot( Archived 2009-10-20 at the Wayback Machine. 2009-10-25)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | MusicBrainz · Find A Grave |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Մեծ սովետական (1 հրտ.) |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 125019857 · GND: 119317664 · ICCU: RMGV088302 · ISNI: 0000000042045611 · LCCN: no96038103 · SUDOC: 034244549 · VIAF: 69034930 · WorldCat VIAF: 69034930 |

 |

 |
**Ան Լինդե** (շվեդ.՝ Ann Christin Linde, դեկտեմբերի 4, 1961(1961-12-04), Հելսինգբորգ, Մալմյոհուս համայնք, Շվեդիա), շվեդ քաղաքական գործիչ, Շվեդիայի Սոցիալ-դեմոկրատական աշխատավորական կուսակցության անդամ, 2019 թվականի սեպտեմբերի 10-ից Շվեդիայի արտգործնախարարը։

Գործունեություն
---------------

2016 թվականի մայիսի 25-ից Լյովենի կառավարության Եվրոպական Միության և առևտրի հարցերով նախարարն է։ Մինչ այդ Լինդեն ներքին գործերի նախարարությունում զբաղեցրել է պետական քարտուղարի պաշտոնը, ինչպես նաև աշխատել է Արդարադատության նախարարությունում՝ պետական քարտուղարի պաշտոնում։ 2013-2014 թվականներին զբաղեցրել Է Բրյուսելում Եվրոպական սոցիալիստների կուսակցության միջազգային դեպարտամենտի ղեկավարի պաշտոնը։ Այդ կազմակերպությունը միավորում է բոլոր սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցությունները ԵՄ-ում։

2000-2013 թվականներին եղել է Շվեդիայի Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության միջազգային քարտուղարը։ Նույն ժամանակահատվածում զբաղեցրել է Ուլոֆ Պալմեի միջազգային կենտրոնի փոխնախագահի պաշտոնը։ 1990-ական թվականների ընթացքում Լինդեն աշխատել է տարբեր պետական հաստատություններում, այդ թվում՝ քաղաքացիական հարցերով նախարարությունում։ Եղել է Եվրամիության հարցերով նախարար Մատս Հելշտրեմի և արտաքին գործերի և պաշտպանության նախարար Բյորն ֆոն Սյուդովի քաղաքական խորհրդականը։

Անձնական կյաք
-------------

1989 թվականին ամուսնացել է Մաթս Էրիկսոնի հետ։ Ունի երկու երեխա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3
2. ↑  "Swedish PM appoints trade minister Linde as new foreign minister". *CNA*. Արխիվացված է the original 2019 թ․ սեպտեմբերի 15-ին. Retrieved 2019 թ․ սեպտեմբերի 10. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  "Ann Linde, S, är ny EU- och handelsminister". *DN.SE*. 2016 թ․ մայիսի 25. Retrieved 2016 թ․ մայիսի 28.
4. ↑  "Statssekreterare blir EU-minister". *VLT*. Արխիվացված է the original 2016 թ․ մայիսի 29-ին. Retrieved 2016 թ․ մայիսի 28. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
5. 1 2  "The 1st Politician of the Year". Արխիվացված է the original 2017 թ․ օգոստոսի 7-ին. Retrieved 2017 թ․ դեկտեմբերի 30. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ան Լինդեն Շվեդիայի կառավարության կայքում

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Ռիկստագ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |

 |
**Անահիտ Խաչատուրի Շահբազյան** (հունիսի 25, 1986(1986-06-25), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), երգչուհի։

Կենսագրություն
--------------

Անահիտ Շահբազյանը ծնվել է 1986 թվականի հունիսի 25-ին, Երևանում։ 2002 թվականին ավարտել է Երևանի Նիկոլայ Գոգոլի անվան թիվ 35 միջնակարգ դպրոցը։ 1994-2000 թվականներին սովորել է Երևանի Տիգրան Չուխաջյանի անվան երաժշտական դպրոցի դաշնամուրային բաժնում։ 2010 թվականին ավարտել է Մովսես Խորենացու անվան համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ 2001-2003 թվականներին սովորել է Հայաստանի Երգի պետական թատրոնին կից դպրոց-ստուդիայում։ 2007 թվականին մասնակցել է «Ընծա» համահայկական երգի փառատոնին և զբաղեցրել 3-րդ տեղը։ Արժանացել է նաև այլ մրցանակների՝ Նարե Բալայանի անվան հատուկ մրցանակ, հատուկ նվեր (երգ և տեսահոլովակ) Շուշան Պետրոսյանի կողմից։ Փառատոնից հետո աշխատել է Հայաստանի Երգի պետական թատրոնում՝ որպես մենակատար։

2008 թվականին մասնակցել է «Բազե» համահայկական երգի փառատոնին, որտեղ արժանացել է Վարդուհի Վարդանյանի ընտանիքի կողմից հատուկ մրցանակի և Գրան Պրի մրցանակի։ 2008 թվականին մասնակցել է «Աշխարհի երգերը» միջազգային երգի փառատոնին և զբաղեցրել 1-ին տեղ՝ ներկայացնելով Հայաստանը։ Մրցույթում մոլդովական ժյուրիի կողմից արժանացել է նաև հատուկ նվերի՝ մոլդովական «Bluze la mare» երգի լավագույն կատարման համար և նվեր է ստացել 2 երգ՝ կոմպոզիտոր Վալենտին Դինգայի կողմից։ 2009 թվականին մասնակցել է «Ընծա» համահայկական երգի փառատոնին զբաղեցնելով 2-րդ տեղը։

2010 թվականին մասնակցել է «Սլավյանսկի բազար» երգի միջազգային մրցույթին՝ զբաղեցնելով 2-րդ տեղը, և կրթության, գիտության ու մշակութային համագործակցության միջկառավարական հիմնադրամի կողմից ստացել դրամական մրցանակ՝ սեփական ձայնասկավառակի ձայնագրման համար։ 2013 թվականին մասնակցել է «Ծովային հանգույց» երգի միջազգային մրցույթին, արժանանալով է Գրան Պրի մրցանակի։

2010 թվականից աշխատում է Հայաստանի պետական ջազային նվագախմբում՝ որպես մեներգչուհի։

Ամուսնացել է 2016 թվականին, Կարեն Զադիրյանի հետ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "AV Production - Անահիտ Շահբազյան". *avproduction.am*. Արխիվացված է the original 2021 թ․ հունիսի 28-ին. Retrieved 2021 թ․ հունիսի 25. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  Այսօր Անահիտ Շահբազյանի հարսանիքն է

Արտաքին հղումներ
----------------

* Անահիտ Շահբազյան - «Մայր Համալսարան» Archived 2021-06-25 at the Wayback Machine.
Ռուսական կայսրությունից ուղարկված նամակ Նյու Յորք Բրեմենով, «Էլբա» նավով, որը խորտակվել 1895 թվականին Լա Մանշում։ Բրեմենում մանուշակագույն կնիքով նշված է, որ խորտակված նավից է գերմ.՝ «Geborgen aus der / Postladung des untergegangenen / Dampfers Elbe. / Postamt 1 Bremen», իսկ վարդագույնով՝ Վճարված է, փոստային նամականիշը կորել ՝է (մաքրվել է ջրով) գերմ.՝ «Frei! Marke abgefallen. / Paid! Stamp lost.»։ Առկա են նաև Նյու Յորքի կնիքները։
**Աղետի փոստ** (անգլ.՝ crash mail, նաև անգլ.՝ wreck mail), ֆիլատելիստական եզր է, որը բնորոշում է օդանավի, դիրիժաբլի, գնացքի վթարից հետո անվնաս մնացած, ծրարով, նամակով, փոստային բացիկով կամ փոքր ծանրոցով ուղարկված նամակագրությունը։

Աղետի փոստը համաշխարհային նամակագրության շատ փոքր մասն է կազմում և դրա պատճառով մեծ պահանջարկ ունի հավաքորդների մոտ և բարձր գին։ Աղետի փոստի նմուշները վերաբերում են ամբողջական և նպատակային իրերին։

 1935 թվականի դեկտեմբերի 31-ին Ալեքսանդրիայի մոտ անգլ.՝ Imperial Airways ընկերության «Քաղաք խարթում» աէրոպլանի անգլ.՝ «City of Khartoum» ավիավթարից մնացած ծառայողական ծրար։ Կնիքի վրա գրված է «Փրկված է «Քաղաք խարթում»-ից անգլ.՝ Imperial Airways

Պատմություն
-----------

Առաջին աղետային նյութ է համարվում 1871-1871 թվականների ֆրանկո-պրուսական պատերազմի ժամանակ գերմանական զորքերով շրջապատված Փարիզից օդապարիկով ուղարկված փոստը։ Օդապարիկը ընկել է։ ԱՄՆ-ում 1918 թվականի սեպտեմբերի 10-ին վթարի է ենթարկվել փոստը տեղափոխող օդանավը։ Երկու դեպքում էլ փոստը չի վնասվել և նամակների վրա հատուկ նշումներ չկան։ Այդ պատճառով հարկավոր է ճշտել, թե տվյալ իրը աղետային փոստի նմու՞շ է, թե ոչ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Российская империя 1895. Письмо из России через Бремен в Нью-Йорк пароходом «Elbe», затонувшим утром 30 января 1895 г. в проливе Ла-Манш Archived 2012-02-15 at the Wayback Machine. (ռուս.)
2. 1 2  "Цельные вещи". *Филателия как искусство*. Филателист.ru. Արխիվացված from the original on 2012 թ․ մարտի 21. Retrieved 2011 թ․ հունիսի 11. (ռուս.)

Գրականություն
-------------

* *Граллерт В. Грушке В.* Филателистический словарь / Сокр. пер. с нем. Ю. М. Соколова и Е. П. Сашенкова. - М.։ Связь, 1977. - 272 с. (ռուս.)
* *Nierinck H. L.* Courrier Recouperé։ Accident d’Avions - Recovered Mail։ Airplane Crashes 1918-1978. - R-Editions, 1979.(ֆր.)(անգլ.)
* *Sanford K. C.* Air Crash Mail of Imperial Airways and Predecessor Airlines.] - The Stuart Rossiter Trust Fund, 2003. - ISBN 0-9530004-6-X.(անգլ.)
* *Vogt R.* Irish Crash Airmail. - 2nd edn. - Rochford։ Irish Airmail Society, Archived 2012-11-08 at the Wayback Machine. 1997.(անգլ.) (Ստուգված է 10 Հունիսի 2011)
**Աղվա** (թուրքերեն՝ Ağva, հաճախ կոչվում է նաև Եշիլչայ), բնակավայր և հանգստավայր Թուրքիայի Ստամբուլի նահանգի Շիլե շրջանում։

Աշխարհագրություն
----------------

Գյոքսու գետը Աղվայում
Եշիլչայ ջրամբարը Աղվայում
Աղվան մերձափնյա բնակավայր-հանգստավայր է Սև ծովի ափին, որը գտնվում է երկու գետերի միջև։ Արևմուտքում գտնվում է Գյոքսու գետն, իսկ արևելքում՝ Եշիլչայը։ Փաստացի, «Աղվա» բառը նշանակում է «գետերի միջև»։ Եշիլչայը հայտնի է Ստամբուլի քաղաքային ջրային համակարգի գլխավոր աղբյուրներից մեկով՝ Եշիլչայի ջրամբարով։

Ստամբուլի կենտրոնից հեռավորությունը կազմում է 97 կիլոմետր (60 մղոն), իսկ Շիլեից՝ 38 կիլոմետր (24 մղոն)։

Պատմություն
-----------

Աղվայի ներկայիս տարածքը նախկինում եղել է Բյութանիայի կազմում։ Օսմանյան կայսրության ժամանակաշրջանում օղուզական ծագմամբ թուրքերը հաստատվել են Աղվայի շրջանում։ Ընդհուպ մինչև 20-րդ դարը Աղվայում եղել է մեծաքանակ հունական համայնք։ Այդուհանդերձ, 1920-ական թվականներին տեղի ունեցած բնակչության փոխանակության արդյունքում, Աղվայում վերաբնակվել են Հունաստանից գաղթած թուրքերը։

Կեցություն
----------

Իր գեղատեսիլ շրջակա միջավայրի պատճառով՝ Աղվան համարվում է Ստամբուլի ամենահայտնի հանգստավայրերից մեկը։ Ի հավելումն 2,5 կիլոմետր (1,6 մղոն) երկարությամբ ձգվող լողափի, Աղվայում կան բազմաթիվ ռեստորաններ և հանգստյան տներ։ Գյոքսու գետը հայտնի է թիավարության և նավակներով արշավներ կազմակերպելու համար։ Այստեղ նկարահանվել են թուրքական բազմաթիվ հեռուստասերիալների տեսարաններ։

Ձմեռային ամիսներին Աղվայի բնակչությունը կազմում է 2500 մարդ, իսկ ամառային ամիսներին այդ թիվը հասնում է մինչև 15 000-ի։ 1992-2009 թվականներին Աղվան եղել է մունիցիպալիտետի կարգավիճակ ունեցող համայնք։ 2009 թվականին Թուրքիայում տեղի ունեցած տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրությունների ժամանակ, բնակչության նվազման պատճառով, այն կորցրել է իր քաղաքատիպ ավանի կարգավիճակը՝ դառնալով Շիլեի շրջանի համայնքներից մեկը։

Տնտեսություն
------------

Ի շնորհիվ առկա բազմաթիվ անտառների՝ 1950-ական թվականներից Աղվան հայտնի է որպես Ստամբուլի փայտածխի հիմնական աղբյուր։ Այսօր զբոսաշրջությունը մեծ դեր ունի Աղվայի զարգացման գործընթացում։ Բացի այդ, հայտնի են նաև Շիլեի ձեռագործ հագուստը և բանջարեղենի ու մրգերի մշակումը։

Տես նաև
-------

* Եշիլչայի ջրամբար

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  "Ağva" (in Turkish). Şile Kaymakamlığı. Արխիվացված է the original 2012 թ․ հոկտեմբերի 12-ին. Retrieved 2012 թ․ սեպտեմբերի 19.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
2. ↑  İstanbul Ajans Medya page (թուրքերեն) Archived 2013-11-22 at the Wayback Machine.
3. ↑  "Ağva guide (թուրքերեն)". Արխիվացված է the original 2012 թ․ հոկտեմբերի 31-ին. Retrieved 2019 թ․ դեկտեմբերի 29. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  Şile mayor's page (թուրքերեն)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
**Անահիտ Եփրեմի Սավայան** (ապրիլի 18, 1944(1944-04-18), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - մայիսի 18, 2013(2013-05-18), Երևան, Հայաստան), հայ նկարչուհի, խեցեգործ։

ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ Եփրեմ Սավայանի դուստրն է, նկարիչ Արմեն Սավայանի քույրը։ Ժամանակակից հայտնի նկարչուհի Մարո Սարգսյանի մայրը։

Կենսագրություն
--------------

1964 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստի ուսումնարանը, 1969 թվականին՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։
1978 թվականից գեղանկարչություն և խեցեգործություն է դասավանդել Երևանի Պուշկինի անվան դպրոցում։ Թեմատիկ-խորհրդանշական բնույթի խեցեգործական աշխատանքներով ձևավորել է Հրազդանի ջրէկի (1971), Երևանի Պուշկինի անվան դպրոցի (1974), «Նաիրի» (1977), «Սևան» (1978) հյուրանոցների, «Ոսկեվազ» սրճարանի (1986) ներսույթները, ստեղծել որմնանկարներ Երևանի թիվ 1 մանկապարտեզում (1974), պաննոներ՝ «Հրազդանմաշ» գործարանի (Հրազդան) առողջարանում (1988) և այլուր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "AV Production - Անահիտ Սավայան". *avproduction.am*. Արխիվացված է the original 2021 թ․ հունիսի 2-ին. Retrieved 2019 թ․ ապրիլի 18. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2007*.
**«Աղվեսը և արջը»** (ռուս.՝ Лиса и медведь), 1975 թվականի մուլտֆիլմ, որը ստեղծել է ռեժիսոր Նատալյա Կոտովշչիկովան (Գոլովանովա)` ռուսական ժողովրդական հեքիաթի հիման վրա։

Սյուժե
------

Արջը ձմռան համար տակառով մեղր էր պահել, բայց նրա մոտ է գալիս աղվեսը և խնդրում մեկ օր ապրել նրա տանը։ Բարի արջը համաձայնվում է։ Գիշերը աղվեսը արթնանում է ու պոչով հարվածում է վառարանին։ Արջը տեղից ցատկում է, իսկ աղվեսը ասում է, որ նրա հետևից են եկել, նա բժշկում է բոլորին, իբր, եկել են կանչում են, քանի որ երեխա է հիվանդացել։ Արջը թողնում է աղվեսին, իսկ աղվեսը թաքուն մի փոքր մեղր է ուտում։ Հաջորդ օրը, արջը իր համար սահնակ է պատրաստում և սահում է ընկած տերեևների վրայով, քանի դեռ չի եկել ձմեռը, իսկ աղվեսը քայլում է արևածաղիկների դաշտում։ Արջը հարցնում է աղվեսին. «Ի՞նչ է երեխայի անունը»։ Աղվեսը պատասխանում է՝ «Վերխուշեչկա»։

Երկրորդ գիշերը աղվեսը նորից ստում է, որ նրա հետևից եկել են, գնում է նկուղ և նորից ուտում է մեղրից։ Հաջորդ օրը, նույնը կրկնվում է, արջը սահում էր բլրից, չնայած դեռ ձմեռ չէր, իսկ աղվեսը քայլում էր արևածաղկի դաշտում։ Արջը կրկին հարցնում է. «Ի՞նչ է երեխայի անունը»։ Աղվեսը պատասխանում է. «Սերյոդոչկա»։

Երրորդ գիշերը նա կրկին ստում է, որ նրա հետևից են եկել, բարձրանում է նկուղ, ուտում է ամբողջ տակառով մեղրը և քնում է տակառի դիմաց։ Առավոտյան արջը չի գտնում աղվեսին տանը և բարձրանում է նկուղ։ Այնտեղ նա տեսնում է աղվեսին, որը քնած էր դատարկ տակառի դիմաց։ «Դե, ի՞նչ կնքահայր։ Ի՞նչ է երեխայի անունը», - հարցնում է արջը։ «Օստատոչեկ», - ասում է քնած աղվեսը՝ արթնանալով և տեսնելով արջին, վեր է թռնում և դուրս ցատնկում պատուհանից։ Խեղճ արջը մոտալուտ ձմռանը մնում է առանց մեղրի։

Ստեղծողներ
----------

|  |  |
| --- | --- |
| *Ռեժիսոր* | Նատալյա Կոտովշչիկովա |
| *Սցենարի* *հեղինակ* | Վլադիմիր Դանիլով |
| *Նկարիչ-դիզայներ* | Մաքս Ժերեբչևսկի |
| *Նկարիչ-անիմատորներ* | Վլադիմիր Արբեկով, Գալինա Բարինովա, Յուրի Մեշերյակով, Օլգա Օռլովա, Լև Ռյաբինին |
| *Օպերատոր* | Բորիս Կոտով |
| *Կոմպոզիտոր* | Բորիս Սավելև |
| *Ձայնային օպերատոր* | Բորիս Ֆիլչիկով |
| *Դերերը կրկնօրինակեցին* | Լյուսյենա Օվչիննիկովա, Ռոման Ֆիլիպով |
| *Մոնտաժող* | Ի. Գերասիմովա |
| *Խմբագիր* | Տատյանա Պապորովա |
| *Նկարների տնօրեն* | Ֆեոդոր Իվանով |
| *Ասիստենտներ* | Ն. Նիկոլայևա, Գ. Անդրեևա, Մ. Պոպովա |

* Ստեղծողները ներկայացված են ըստ մուլտֆիլմերի տիտրերի։

Մրցանակներ
----------

* 1976՝ Երեխաների և երիտասարդների համար Խիխոնի (Իսպանիա) XIV միջազգային կինոփառատոնի մրցանակ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Медведь и лиса - русская народная сказка
2. ↑  "Лиса и медведь на Мультмире". Արխիվացված է the original 2015 թ․ մարտի 19-ին. Retrieved 2018 թ․ նոյեմբերի 14. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  Лиса и медведь - YouTube
4. ↑  Мультфильм лиса и медведь на Аниматор.ру

Գրականություն
-------------

* *Данилов* Лиса и медведь. — М.: Всесоюзное бюро пропаганды киноискусства, 1977. — 20 с. — (Фильм-сказка). Книга по мультфильму.
**Անդրեաս Քաղցածյան** (**Անդրեաս Գոլոդով**, փետրվարի 13, 1809(1809-02-13), Բելոգորսկ, Սիմֆերոպոլի շրջան, Տավրիկյան նահանգ, Ռուսական կայսրություն - օգոստոսի 18, 1856(1856-08-18), Սևաստոպոլ, Տավրիկյան նահանգ, Ռուսական կայսրություն), հայ կոմպոզիտոր։ Ինքնաշխատությամբ սովորել է նվագել ֆլեյտա, դաշնամուր, երգեհոն և այլ երաժշտական գործիքներ։

Կենսագրություն
--------------

Անդրեաս Քաղցածյանը ծնվել է Ղրիմի Ղարասուբազար (այժմ՝ Բելոգորսկ) քաղաքում։ Ինքնաշխատությամբ սովորել է նվագել ֆլեյտա, դաշնամուր, երգեհոն և այլ երաժշտական գործիքներ։ 1842-1844 թվականներին սովորել է Բերդիչև քաղաքում։ Վերադառնալով հայրենի քաղաք, մասնակցել է ինքնագործ թատերական ներկայացումների, գրել երաժշտություն այդ ներկայացումների համար (պատմական ողբերգություններ՝ «Սավուղ», «Տրդատ» և այլն)։ 1852 թվականին փոխադրվել է Սևաստոպոլ և դարձել ծովակալ Պ․ Ս․ Նախիմովի գլխավորած նավատորմի փողային նվագախմբի կապելմայստեր։ Քաղցածյանին են պատկանում փողային նվագախմբի համար գրված «Մինոպյան քայլերգը (տպագրվել է Պետերբուրգում), Չու հաճույս Խարասու-բազարի, քայլերգը (սրանց դաշնամուրային փոխադրությունները տպագրվել են «Բազմավեպում », 1881 թվականին)։ Մյուս ստեղծագործությունները կորել են։ Կարա-Մուրզան իր համերգներում կատարել է նաև Քաղցածյանի երգերից («Չու հաղթանակի», «Պատերազմի նեղ օրերուն», «Առավոտյան երգ», «Զարթիր սիրտ իմ», «Պանծասցին փառոք» և այլն)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "AV Production - Անդրեաս Քաղցածյան". *avproduction.am*. Արխիվացված է the original 2021 թ․ նոյեմբերի 24-ին. Retrieved 2019 թ․ փետրվարի 13.

Արտաքին հղումներ
----------------

* "Հայ նոր գրականության ժամանակագրություն (1801-1850)։ Ս. Շտիկյան։" (PDF).

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
**Վլադիմիր Վիսոցկու թանգարան** (լեհ.՝ Muzeum Włodzimierza Wysockiego), ժողովրդական թանգարան, որը բացվել է Լեհաստանի Կոշալին քաղաքում, էնտուզիաս Մարլենա Զիմնայի կողմից, 1994 թվականի մայիսին՝ իր բնակարանում։ Մարլենայի հավաքածուն ծառայել է որպես հիմք, որը նա սկսել է հավաքել 1984 թվականից, սկզբնական ֆոնդը եղել է 500 ցուցանմուշ։ Ներկայումս թանգարանում հավաքված է ավելի քան 15000 ցուցանմուշ, տարբեր երկրներից։

Թանգարանի ժողովածու
-------------------

Այստեղ են գտնվում բանաստեղծի անձնական իրերը` ինքնագրեր, նկարներ, սևագրեր, նամակներ, լուսանկարներ, եզակի կինոնյութեր, վինիլովային թիթեղիկներ, կոմպակտ-սկավառակներ, DVD-ներ, մեծ գրադարանը, տեսադարանը, Վիսոցկուն նվիրված գեղարվեստական ստեղծագործություններ, պաստառներ, հայտարարությունները, թատերական ծրագրերը, փաստաթղթերը, էքսլիբրիսները, փոստային նամականիշները և նույնիսկ իրեր, որոնք պատրաստված են համապատասխան «Երեք Կ» (առևտուր, կոնյուկտուրա, կիտչ) հայտնի սկզբունքով. մատրյուշկա՝ Վիսոցկի, բանաստեղծի դիմանկարով լուցկու տուփեր, բացիկներ-օրացույցեր և նույնիսկ փաթեթավորման պոլիէթիլային տոպրակներ։

Հավաքածուի մեջ կարևոր տեղ էր զբաղեցնում կիթառը, որով Վիսոցկին 1976 թվականի ապրիլին նվագել է Կասաբլանկայի համերգի ժամանակ։ Այն պահպանել է մարոկկացի լրագրող Հասան էլ Սաեդան, ում Վլադիմիր Սեմյոնովիչը «Երգեր ընձուղտի մասին» ինքնագիր-պարաֆրազ է նվիրել այդ կիթառով.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | 
```
Դեղին, տաք Աֆրիկայում,
Մոռանալով մոսկովյան սառնամանիքը,
Հանկարծ ինչ-որ գծանկարչությունից դուրս
Հանդես եկավ Վիսոցկին։
```
 |  |

Աֆրիկա, Կասաբլանկա, 1976 թվական, ապրիլ, Հասան Վոլոդից ստորագրություն։

Թանգարանի գործունեությունը
--------------------------

Թանգարանի գործունեության թվում են Կոշալինում լեհ աստղերի մասնակցությամբ Վիսոցկու մահվան տարելիցին նվիրված համերգը, ներառյալ՝ Դանիել Օլբրիխսկին, Վիսոցկուն նվիրված վավերագրական ֆիլմերի ամենամյա միջազգային փառատոն, Վիսոցկու աշխարհի լեզուներով թարգմանված բանաստեղծությունների միջազգային նախագիծ (ներկայումս թարգմանվել է 114 բանաստեղծություն և երգ, 157 լեզուներով, 26 երկրներից, 62 բանաստեղծների և թարգմանիչների մասնակցությամբ)։ 2014 թվականի մայիսի 29-ին թանգարանի գոյության 20-ամյակին կից հիմնադրվել է Վլադիմիր Վիսոցկու անվան ինստիտուտը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Виктор Шуткевич. «Кому — Куршевель, а кому — Кошалин». — «Российская газетa», 14 января 2005 г.
2. ↑  "Музей Высоцкого в Кошалине". Արխիվացված է the original 2015 թ․ ապրիլի 2-ին. Retrieved 2015 թ․ փետրվարի 28. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  International Poetic Project: Vysotsky in New Translations

Արտաքին հղումներ
----------------

*
Վոլեյսի հուշարձան
**Հուշարձան** (անգլ.՝ Wallace Monument), 67 մետր բարձրությամբ քառակողմ աշտարակ։ Տեղադրվել է 1869 թվականին Շոտլանդիայի Ստըրլինգ քաղաքին կից բլրի վրա, Շոտլանդիայի ազգային հերոս Վիլիամ Վոլեյսի պատվին։

Հուշարձանը կառուցվել է գոթական ոճով, Էբբի Քրեյգ բլրի վրա, Դանբլիի ճանապարհին, քաղաքից 1, 5 կմ հեռավորության վրա։ Ըստ լեգենդի, հենց այս բլրից է Ստըրլինգի կամրջի ճակատամարտից առաջ Վոլեյսը հետևել անգլիական բանակին, նախքան շոտլանդական զորքերին հարձակման հրաման տալը։

Վոլեյսի արձան
-------------

Հուշարձանի անկյունում կանգնած է Վոլեյսի վիկտորյան արձանի բնօրինակը։ Քանդակագործն է շոտլանդացի Դավիթ Վոթսոն Սթիվենսոնը։

Քաջարի սիրտ արձան
-----------------

**Թոմ եկեղեցու արձան «Ազատություն»**

**Թոմ եկեղեցու արձան «Ազատություն»**
1996 թ.-ին Թոմ եկեղեցում կանգնեցվեց Վոլեյսի արձանը, որը կոչվում է «Ազատություն»։ Արձանի գաղափարը ծնվել էր «Քաջարի սիրտ» ֆիլմի դիտումից հետո. որտեղ դերասան Մել Գիբսոնը մարմնավորում էր Վիլիամ Վոլեյսին։ Եկեղեցին վարձականել է արձանը Սթըլինգի խորհրդից, որը 1997 թվականին տեղադրված է եղել բլուր այցելողների ավտոկանգառում The statue was deeply unpopular, being described as "among the most loathed pieces of public art in Scotland": Բազմաթիվ անգամ արձանը վանդալիզմի է ենթարկվել։ 2008 թվականին նախատեսվել է հեռացնել արձանը, սակայն վերադարձվել է եկեղեցուն, հետո անհաջող փորձ է արվել վաճառել այն աճուրդով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Wallace Monument - Stirling Tourist Attraction - Home".
2. ↑  "Scottish Wars of Independence". *BBC Scotland*. Retrieved 2013 թ․ սեպտեմբերի 4.
3. ↑  "David Watson Stevenson RSA - Mapping the Practice and Profession of Sculpture in Britain and Ireland 1851-1951". Արխիվացված է the original 2023 թ․ մարտի 23-ին. Retrieved 2016 թ․ դեկտեմբերի 10. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. 1 2  Kevin Hurley (2004 թ․ սեպտեմբերի 19). "They may take our lives but they won't take Freedom". *Scotland on Sunday*. Արխիվացված է the original 2009 թ․ նոյեմբերի 1-ին. Retrieved 2009 թ․ հոկտեմբերի 16. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
5. ↑  "They may take our lives but they won't take Freedom". Արխիվացված է the original 2017 թ․ փետրվարի 2-ին. Retrieved 2016 թ․ դեկտեմբերի 10. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
6. ↑  "Wallace statue back with sculptor". BBC News. 2009 թ․ հոկտեմբերի 16. Retrieved 2009 թ․ հոկտեմբերի 16.