**Չինական Ժողովրդական Հանրապետության արագընթաց մայրուղիներ** (չինարեն ավանդ. 中國國家高速公路網, հեշտ. 中国国家高速公路网 , պինին: *Zhōngguó guójiā gāosù gōnglùwǎng*), աշխարհի ամենամեծ ազգային ավտոճանապարհների համակարգ, երկարությունը հասնում է 149,6 հազար կմ (շինարարության ավարտը 2019 թվականին)։ 2011 թվականի վերջին արագընթաց մայրուղիների ընդհանուր երկարությունը կազմել է 84,9 հազար կմ, դրանով իսկ երկարության ցուցանիշով աշխարհում զբաղեցրել է առաջին տեղը։

Պատմություն
-----------

Նախապես Չինաստանը ծրագրել էր կառուցել 35 հազար կմ երկարությամբ ազգային մայրուղիների ցանց։ Շինարարության մեկնարկը տրվել է 1988 թվականին, իսկ ավարտը նախատեսված էր մինչև 2020 թվականը։ 1989 թվականին Չինաստանում կար 147 կմ երկարությանբ մայրուղի, սակայն արդեն 2008 թվականի հունվարի 1-ին ճանապարհների ընդհանուր երկարությունը կազմել է 53 600 կմ (որից շուրջ 8000 կմ կառուցվել է 2007 թվականին)։

Ազգային մայրուղիների համակարգի կառուցման հիմնական նպատակներն էին 12 բարձր մակարդակի մայրուղիներ՝ հինգը միջօրեական ուղղությամբ և յոթը՝ լայնական ուղղությամբ

Ազգային մայրուղիներ ցանցի կառուցման գլխավոր նպատակներն էին 12 բարձրակարգ մայրուղիների կառուցումը՝ հինգը միջօրեական, յոթը՝ աշխարհագրական լայնությունների ուղղությամբ։ Մայրուղիների 70%-ը գերարագ մայրուղիներ էին։ 2005 թվականին ավտոճանապարհների խտությունը կազմել է 19,5 կմ/100կմ²։ 2007 թվականին ավարտվել է նախագծի աշխատանքը։

2011 թվականի վերջին կար ավելի քան 4,1 մլն կմ մայրուղիների ճանապարհ, այդ թվում՝ շուրջ 85 000 կմ գերարագ ճանապարհների։

2017 թվականի վերջին երթևեկության համար բաց ավտոմոբիլային ճանապարհների ընդհանուր երկարությունը գերազանցել է 4770 հազար կմ, այդ թվում՝ 136 հազար կմ արագընթաց ավտոմայրուղիները (2017 թվականի ընթացքում աճել է մոտ 5000 կմ-ով), որոնք կառուցվել են ժամանակակից չափանիշներով, դրանով իսկ արագընթաց ցանցն աշխարհում զբաղեցրել է առաջին տեղը։

2019 թվականի վերջին Չինաստանի արագընթաց մայրուղիների ցանցի ընդհանուր երկարությունը հասել է 149 600 կմ՝ դառնալով աշխարհի ամենաերկար արագնթաց ավտոմայրուղիների խոշորագույն համակարգը և գերազանցել է ամերիկյան միջպետական ավտոմայրուղիների ընդհանուր երկարությունը ( 77 960 կմ ԱՄՆ-ում, 2011 թվական)։

Խոշոր արագընթաց մայրուղիներից մեծ մասին զուգահեռ շահագործվում են նաև հին չինական ազգային մայրուղիների երթուղու հետ։

Վիճակագրություն
---------------

|  |
| --- |
| Մայրցամաքային Չինաստանում արագընթաց մայրուղիների ցանցի կառուցման աճ |
| Տարեթիվ | Հեռավորություն (կմ) |
| 01-01-1988 | 0 |
| 01-01-1989 | 147 |
| 01-01-1990 | 271 |
| 01-01-1991 | 522 |
| 01-01-1992 | 574 |
| 01-01-1993 | 652 |
| 01-01-1994 | 1145 |
| 01-01-1995 | 1603 |
| 01-01-1996 | 2141 |
| 01-01-1997 | 3422 |
| 01-01-1998 | 4771 |
| 01-01-1999 | 8733 |
| 01-01-2000 | 11605 |
| 01-01-2001 | 16314 |
| 01-01-2002 | 19453 |
| 01-01-2003 | 25200 |
| 01-01-2004 | 29800 |
| 01-01-2005 | 34300 |
| 01-01-2006 | 41005 |
| 01-01-2007 | 45339 |
| 01-01-2008 | 53913 |
| 01-01-2009 | 60436 |
| 01-01-2010 | 65065 |
| 01-01-2011 | 74113 |
| 01-01-2012 | 84946 |
| 01-01-2013 | 97355 |
| 01-01-2014 | 104500 |
| 01-01-2015 | 111950 |
| 01-01-2016 | 123000 |
| 01-01-2017 | 131000 |
| 01-01-2018 | 136000 |
| 01-01-2019 | 142500 |
| 01-01-2020 | 149600 |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  2014交通运输发展关键词-2014年12月新闻-中华人民共和国交通运输部 Արխիվացված 2014-12-28 Wayback Machine
2. ↑  Шоссейные дороги 12.2005 // Китайский Информационный центр (ռուս.)
3. ↑  «我国2013年全年新建高速公路8260公里\_网易财经». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ օգոստոսի 21-ին. Վերցված է 2016 թ․ օգոստոսի 20-ին.
4. ↑  National highway target set for year. 2008-01-07 // China Daily
5. ↑  Китай занимает второе место в мире по протяженности скоростных автодорог. 29-12-2010 // Китайский Информационный портал (ռուս.)
6. ↑  «我国高速公路通车里程位居世界第一 骨架网络正加快贯通». 第一财经日报. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ մայիսի 3-ին. Վերցված է 2022 թ․ ապրիլի 26-ին.
7. ↑  Национальное бюро статистика Китая Արխիվացված 2009-03-07 Wayback Machine (անգլ.) (չին.)
8. ↑  交通运输行业晒出2016年度成绩单-交通要闻-中华人民共和国交通运输部