recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
***Աղոթող միանձնուհին*** (շվեդ. *Knäböjande nunna*, «Ծնկած միանձնուհին»), շվեդ նկարիչ Մարտին վան Մեյտենսի 1731 թվականի երփնագիր է, որն այժմ գտնվում է Ստոկհոլմի Ազգային թանգարանում։ Այն պղնձի վրա նկարված կրկնակի նկար է, որի մի կողմում պատկերված է աղոթող միանձնուհի, իսկ հետևի մասում՝ էրոտիկ պատկեր է։

Նկարագրություն
--------------

Նկարում պատկերված է երիտասարդ միանձնուհի, որ ծնկադիր աղոթարանի վրա աղոթում է։ Աղոթարանի վրա կարմիր ծածկոց կա և բաց աղոթագիրք։ Միանձնուհին շրջվել է դեպի ձախ և ժպտում է։ Ճաղերի հետևից երիտասարդ կնոջը դիտում է տարեց միանձնուհի։

Նկարի իմաստը իսկապես հասկանալու համար հարկավոր է տեսնել նկարի հակառակ երեսը։ Դարձերեսին երևում է նույն միանձնուհին ետևից, բայց նրա սքեմը բարձրացված է գոտուց վեր՝ դիտողին ցույց տալով նրա հետույքը, որն այս դեպքում համապատասխանում է դիմերեսի վրա ներկա պառավին. պատրանք, և ակնհայտ կրոնականությունը խավարվում է կոնկրետ զգայականությամբ, որն ուժեղացնում է այս կնոջ մարմնի մարմնականությունը։

Մեյթենսը նկարը ստեղծել է Ավստրիայի Մարիա Թերեզայի Վիեննայի արքունիք տեղափոխվելուց անմիջապես առաջ։ Կայսրուհու արքունիքում նա երբեք նման հակասական գործեր չի ստեղծել (քանի որ Մարիա Թերեզային դուր չեն եկել իր պալատներում առկա մերկ առասպելական կերպարները և ծածկել է տվել դրանք, ըստ հնարավորության), այլ ավելի շուտ դիմանկարներ կամ պալատական կյանքի տեսարաններ։ Հետևաբար, այս նկարը մի տեսակ *եզակի* է նկարչի կարիերայում, որը, հավանաբար, լինելով համոզված բողոքական, պարզապես նպատակ է ունեցել ծաղրել կաթոլիկությունը։

Եթե նկատի ունենանք ժամանակի սովորույթները, ապա այս նկարը բեմադրում է եռակի օրինազանցություն՝ լինելով գայթակղության տեսարան երկու կանանց միջև (լեսբիական կապ), կրոնավոր կանանց միջև կամ երիտասարդ կնոջ և տարեց կնոջ միջև, որի դիտակետը երկրորդ պատկերում համընկնում է հանդիսատեսինի հետ։ Նկարը նաև սկանդինավյան «ծածկված նկարների» մասին վկայություն է, որոնք լայնորեն տարածված էին 18-րդ դարում, հատկապես Ֆրանսիայի թագավորությունում՝ սրանք կտավներ էին, որոնք մի կողմից ցույց էին տալիս սովորական և անմեղ պատկեր, որն իրականում ծածկում էր նկարի հակառակ երեսի չարաճճի պատկերը։ Նման մոտեցում կար Ֆրանսուա Բուշեի որոշ կամ Ֆրանցիսկո Գոյայի երկու՝ «Հագնված մախա» և «Մերկ մախա» կտավներում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5
2. ↑
3. ↑
4. 1 2  «Nationalmuseum - Kneeling Nun» (անգլերեն).
5. 1 2 3  Stollberg-Rilinger, Barbara (2022 թ․ հունվարի 18). *Maria Theresa: The Habsburg Empress in Her Time* (անգլերեն). Princeton University Press. ISBN 978-0-691-21985-1.
6. ↑  «Dietro il quadro, il lato nascosto dell'arte» (իտալերեն). 2015 թ․ դեկտեմբերի 19.
7. ↑  Byer, Silvia Giovanardi; Cecchini, Fabiana (2017 թ․ մայիսի 11). *Representations of Female Identity in Italy: From Neoclassism to the 21st Century* (անգլերեն). Cambridge Scholars Publishing. էջեր 58–59. ISBN 978-1-4438-9272-8.
8. 1 2 3  «Les variantes habillé-déshabillé (version moins chaste) - - Variantes Boucher Dali Goya Ingres Renoir Wiertz - - artifexinopere» (ֆրանսերեն).
9. 1 2  «Monja arrodillada - Martin van Meytens» (իսպաներեն).

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDimages |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Գրիգոր Նարեկացի եկեղեցի (այլ կիրառումներ)
**Ղադոլարի Սուրբ Գրիգոր Նարեկացի եկեղեցի**,Հայ Առաքելական եկեղեցի, գտնվում է Վրաստանի Ախալքալաքի մունիցիպալիտետում, վարչական կենտրոն Ախալքալաքից ուղիղ գծով 20 կմ հյուսիս, ծովի մակերևույթից 1780-1830 մետր բարձրության վրա, հայաբնակ Ղադոլար գյուղում
, կառուցվել է 19-րդ դարում։

Սուրբ Գրիգոր Նարեկացի եկեղեցու մասին շատ տեղեկություններ չկան, եկեղեցին կառուցվել է 1868 թվականին։ Եկեղեցին բազիլիկ քարաշեն կառույց է, նրա աջ և ձախ կողմերում կան 3-ական պատուհանների, ունի նաև զանգակատուն մուտքի վերևի մասում՝ տանիքի վրա։ Եկեղեցու չափերն են. (17.35 x 10.18) մետր։

Եկեղեցին տուժել է 1899 թվականի դեկտեմբերի 19-ի երկրաշարից և 1903 թվականին եկեղեցին եղել է կիսաքանդ վիճակում, որի պատճառով էլ գյուղի գավառը ընդգրկվել է եկեղեցի չունեցող գավառների ցանկում, սակայն հետագայում վերանորոգվել է, այժմ եկեղեցին կանգուն է։

Եկեղեցու բարավորին կա արձանագրություն․

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Յ(Ե)Կ(Ե)Ղ(ԵՑ)ԻՆ ՂԱՏՈԼԱՐ / 1868 ՇԻՆԵՑ(Ա)Ի ԱՅՍ ԵԿԷՂԵՑԻՍ ԱՆՎԱ(ՆԵԱ)Ց ԳՐԻԳՈՐ Ս(ՈՒՐ)Բ ՆԱ(Ր)ԵԿ(Ա)ՑԻ |  |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  User, Super. «Ղադոլար - Սուրբ Գրիգոր Նարեկացի». *armenianchurch.ge*. Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 1-ին. `{{cite web}}`: `|last2=` has generic name (օգնություն); Missing `|author1=` (օգնություն)
2. ↑  «ՂՍբ. Գրիգոր Նարեկացի եկեղեցի». Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ օգոստոսի 1-ին. Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 1-ին.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վոյ Վոժ (այլ կիրառումներ)

**Վոյ Վոժ** (ռուս.՝ Вой-Вож), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Էնտյուշյու գետի աջ ափին՝ 8 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 20 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050100212103000064389
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103006438
* Ավազանի կոդը — 03.05.01.002
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության:Վոյ Վոժ». Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ հուլիսի 26-ին. Վերցված է 2015 թ․ հուլիսի 14-ին.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ГВР |

 |
**Ջիվան Մամբրեի Շմավոնյան** (հունվարի 1, 1918(1918-01-01), Արգել, Հայաստան - ապրիլի 30, 1982(1982-04-30), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ աղեստամոքսաբան, կուրորտաբան։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1968), պրոֆեսոր (1969), Հայաստանի Գաստրոէնտերոլոգների գիտական ընկերության հիմնադիր-նախագահ (1972-1982)։

Կենսագրություն
--------------

Ջիվան Շմավոնյանը ծնվել է 1918 թվականին Կոտայքի մարզի Արգել գյուղում։ 1941 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ 1949-1951 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ առողջապահության նախարարության 4-րդ գլխավոր բուժական վարչության գլխավոր բժիշկ, 1959-1961 թվականներին` Հայաստանի Սանատորակուրորտային գլխավոր վարչության պետ, 1962-1963 թվականներին` Աշխատանքի հիգիենայի և պրոֆեսիոնալ հիվանդությունների գիտահետազոտական ինստիտուտի տնօրեն, Կուրորտաբանության և ֆիզիոթերապիայի գիտահետազոտական ինստիտուտի առողջարանների կազմակերպման բաժնի, 1962-1964 թվականներին` ստամոքսաաղիքաբանության բաժանմունքի, 1964-1982 թվականներին` Խ․Աբովյանի անվան Հայկական պետական մանկավարժական ինստիտուտի բժշկագիտության և քաղաքացիական պաշտպանության ամբիոնի վարիչ։ Ուսումնասիրել է ստամոքսաղիքային համակարգի վրա «Հանքավան» և «Սևան» հանքային ջրերի բուժիչ ազդեցությունը։

Իր ողջ էությամբ լինելով կուրորտաբան-աղեստամոքսաբան (գաստրոէնտերոլոգ)՝ նա երազում էր իր մասնագիտության գծով գիտական ընկերություն ստեղծելու մասին։ Եվ 1972 թվականին Ջիվան Շմավոնյանի գործուն ջանքերը պսակվեցին հաջողությամբ․ նա հիմնադրեց Հայաստանի Գաստրոէնտերոլոգների գիտական ընկերությունը, միաձայն ընտրվեց դրա նախագահ և այն գլխավորեց մինչև իր կյանքի վերջը։

Մահացել է 1982 թվականին Երևանում։ Թաղված է Շահումյանի գերեզմանատանը։

Հիշատակ
-------

1986 թվականին հիմնադրված Հանքավանի առողջարաններից մեկը 1997 թվականին կոչվել է պրոֆեսոր Ջիվան Շմավոնյանի անունով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2007։
2. ↑  «The memorial of Shmavonyan Jivan (Ջիվան Շմավոնյան Մամբրեի) buried at Yerevan's Shahumyan cemetery». *hush.am* (անգլերեն). Վերցված է 2017 թ․ հուլիսի 3-ին.
3. ↑  LLC, Spyur. «ՀԱՆՔԱՎԱՆԻ Ջ.ՇՄԱՎՈՆՅԱՆԻ ԱՆՎԱՆ ԱՌՈՂՋԱՐԱՆ • ՀԱՅԱՍՏԱՆ (ԵՐԵՎԱՆ) • ՍՓՅՈՒՌ». *spyur.am*. Վերցված է 2017 թ․ հուլիսի 3-ին.(չաշխատող հղում)
**Վիկտոր Թորն** (հունվարի 31, 1844(1844-01-31), Էշ-սյուր-Ալզետ, Լյուքսեմբուրգ - սեպտեմբերի 15, 1930(1930-09-15), Լյուքսեմբուրգ, Լյուքսեմբուրգ), լյուքսեմբուրգցի քաղաքական գործիչ, Լյուքսեմբուրգի 11-րդ վարչապետ, ով պաշտոնավարել է մոտ մեկ տարի` 1916 թվականի փետրվարի 24-ից մինչև 1917 թվականի հունիսի 19-ը։

1885 թվականից մինչև 1888 թվականները եղել է Լյուքսեմբուրգի պետական խորհրդի անդամ։

1888 թվականից մինչև 1892 թվականները եղել է Էյչենի նախարարության հանրային աշխատանքների գլխավոր տնօրեն (նախարար)։

1915 թվականին եղել է Մոնենաստի նախարարության արդարադատության և հանրային աշխատանքների նախարար։

Վիկտոր Թորնը ձևավորել էր նոր կառավարություն, որտեղ ներկայացված էին երեք խոշոր կուսակցություններ։ Հիմնական խնդիրն էր երկրի մատակարարման խնդիրների բարելավումը, որն ավելի էր դժվարանում պատերազմի պատճառով։ Կառավարությունն սննդամթերքը ներմուծում էր բարձր գներով, որի արդյունքում զարգացավ սև շուկան և բերեց բնակչության շրջանում բողոքների աճի։ 1917 թվականին Կարմիր հողեր տարածաշրջանում տեղի ունեցավ գործադուլ, որը ճնշվեց գերմանական բանակի կողմից։

1917 թվականի հունիսի 19-ից մինչև իր մահը, Թորնը մնաց Պետական խորհրդի նախագահ։ 1921-1927 թվականներին եղել է Միջնորդ դատարանի մշտական պալատի մշտական անդամ, որը գտնվում էր Հաագայում։

Մահացել է 1930 թվականին Լյուքսեմբուրգում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Thewes, Guy (2011). *Les gouvernements du Gand-Duché de Luxembourg depuis 1848* (PDF) (French). Luxembourg City: Service Information et Presse. էջեր 68–71. ISBN 978-2-87999-212-9. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2016 թ․ մարտի 3-ին. Վերցված է 2015 թ․ դեկտեմբերի 28-ին.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | WikiTree |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1071828037 · VIAF: 316388981 · WorldCat VIAF: 316388981 |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Մարտիրոսյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Արմեն Մարտիրոսյան** (դեկտեմբերի 7, 1996(1996-12-07), Գանձակ, Գեղարքունիքի մարզ, Հայաստան - մայիսի 11, 2016(2016-05-11), Թալիշ, Մարտակերտի շրջան, Արցախ), ապրիլյան քառօրյա պատերազմի մասնակից հայկական կողմից, պայմանագրային զինծառայող, հետախույզ։

Կենսագրություն
--------------

Արմեն Մարտիրոսյանը ծնվել է 1996 թվականի դեկտեմբերի 27-ին, Գեղարքունիքի մարզի Գանձակ գյուղում։ Սովորել է Գանձակ գյուղի թիվ 1 միջնակարգ դպրոցում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո 2011 թվականին ընդունվել է Գավառի երաժշտական քոլեջը։ Երաժշտական կրթությունից բացի Արմենը զբաղվում էր Արևելյան մարզաձևով։ Արմենը տանը փոքրն էր, ունի երեք քույր։ Տանը՝ Արմենին նվիրված անկյունը իր դաշնամուրի վրա են պատրաստել ։ Իսկ դպրոցում Ռազմագիտության դասասենյակ և փառքի անկյուն է բացվել Արմենի ներկայությունը պահելու և սերունդներին դաստիարակելու համար։ 2015 թվականին զորակոչվել է բանակ։ Ծառայում էր Մարտակերտի շրջանի Մատաղիս գյուղում, այնուհետև տեղափոխել է Թալիշ գյուղ , որպես ավագ հետախույզ-գնդացրորդ  :

Մարտական գործողություններ
-------------------------

Մայիսի 10-ին ադրբեջանական կողմը լայնածավալ ռազմական գործողություններ է սկսում սահմանագծում։ Արմենը իրականացնում է հետախույզի բարդ ու պատասխանատու աշխատանքը, վիրավորվում, սակայն իսկույն վերադառնում է առաջնագիծ և աչքի ընկնում խիզախությամբ։ Սակայն, ԼՂՀ ՊԲ հյուսիսային ուղղությամբ տեղակայված Թալիշի զորամասերից մեկի պահպանության տեղամասում մայիսի 11-ին, ժամը 20:00-ի սահմանաններում մահացու հրազենային վիրավորում է ստանում ։

Պարգևներ
--------

* ԼՂՀ Նախագահի կողմից Մարտական ծառայության մեդալ
* ՀՀ Նախագահի կողմից «Արիություն» մեդալ
* ՀՀ «Ղարաբաղյան պատերազմի վետերաններ» մեդալ
* ՀԿ-ի «Հայրենիքի պաշտպանության համար» մեդալ

Հուղարկավորություն
------------------

Հոգեհանգիստը տեղի է ունեցել 2016 թվականի մայիսի 12-ին ժամը 18:00-ին, իսկ հուղարկավորությունը՝ 2016 թվականի մայիսի 13-ին, ժամը 13:30-ին Գանձակ գյուղի եկեղեցում ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հերոս Արմեն Մարտիրոսյանը
2. ↑  «Արմեն Հրայրի Մարտիրոսյան». Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ մայիսի 7-ին. Վերցված է 2017 թ․ հուլիսի 3-ին.
3. ↑  Հորն ասել ենք, որ վիրավորվել է՝ գալիս է. զոհված զինծառայողը Գանձակ գյուղից էր (ֆոտո)
4. ↑  Մարտական դիրքում զոհված զինծառայողը զինվորական կարգով հուղարկավորվեց հայրենի գյուղում(չաշխատող հղում)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Դիսկուրս. Արմեն Մարտիրոսյան, Մհեր Շահգելդյան
* Մարտական դիրքում զոհված զինծառայողը զինվորական կարգով հուղարկավորվեց հայրենի գյուղում
* Գանձակը հրաժեշտ տվեց իր հերոս-զինծառայողին (ֆոտոշարք)
**«Սիրո գավաթ»** (անգլ.՝ The Loving Cup), անգլիացի նկարչի` Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտի կողմից 1867 թվականին ստեղծված յուղաներկ նկար։ Այժմ ստեղծագործությունը գտնվում է Տոկիոյի Արևմտյան արվեստի ազգային թանգարանում։

Համաձայն անգլիական միջնադարյան ավանդույթի՝ սիրո գավաթը շնորհվել է դատական մրցումներին մասնակցելու համար, այդ թվում նաև կանանց, ովքեր ստացել են «Սիրո և գեղեցկության թագուհի» կոչում»։ Սիրո բաժակը կոչվում էր աման, որից ավանդույթի համաձայն, մտերիմներն ու ընկերներն խմում էին իրենց հերթին։

Մեկ այլ վարկածի համաձայն՝ «սիրո գավաթը» խորհրդանշում էր հաշտություն և վստահություն, քանի որ խմողը ստիպված էր մի ձեռքով պահել բաժակը, և այդպիսով չէր կարող զենք վերցնել։ Նկարը պատկերում է մի գեղեցիկ երիտասարդ կնոջ` մտածկոտ տխուր արտահայտությամբ, հաստ շագանակագույն մազերով, կարմիր զգեստ հագած, ոսկե գավաթը շրթունքներին։ Շրջանակի վրա փորագրված է ֆրանսերեն (ֆր.՝ *Խաղաղ գիշեր և ուրախալից գիշեր/ Հիանալի սիրո ասպետ*), թերևս խոսքը բաժակաճառ է իր սիրեկանի փառքին ուղղված, որ ռազմի դաշտ էր մեկնել։ Նկարի ֆոնի վրա ժանյակով կտոր է, չորս բրոնզե ափսե` սյուժեներով, որոնց թվում է Ադամ ու Եվան, Հուսեն և Հիսուս Նավին, որոնք վերադառնում են Ավետյաց երկրից` խաղողի փնջով։

Աղջկա ետևի փորագրությունում պատկերված են բաղեղի տերևներ` որպես հավատարմության խորհրդանիշ 
։

Նկարի համար նախատեսված մոդելն էր Ալեքսա Ուայլդինգը։ Նույն տարում ավելի ուշ, Ռոսսեթին ստեղծում է ստեղծագործության ջրաներկ վերարտադրություն, որտեղ ներկայացվել է մեկ այլ մոդել` Էլեն Սմիթը
։

Նկարը գնվել է կոլեկցիոներ Ֆրեդերիկ Լեյլանդի կողմից 
։

Որոշ ժամանակ համարվում էր, որ նկարը անհայտացել է
։ Որոշ մարդիկ կարծում էին, որ նկարը կորել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Այժմ նկարը գտնվում է Տոկիոյի Արևմտյան արվեստի ազգային թանգարանում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3
2. 1 2 3 4 5  «The Loving Cup». *Rossetti Archive* (անգլերեն). Վերցված է 2016 թ․ հոկտեմբերի 31-ին.
3. 1 2 3 4  «The Loving Cup» (անգլերեն). The National Museum of Western Art. Վերցված է 2016 թ․ հոկտեմբերի 31-ին.
**Օսիպ Վիլների եկամտաբեր տուն** (ռուս.՝ Доходный дом Осипа Вильнера), շենք Մոսկվայում։ Հասցեն՝ Ստարայա Բասմաննայա փողոց, տուն 12, շինություն 1։ Մշակութային ժառանգության հայտնաբերված օբյեկտ է (գրանցման համարը՝ 7734419000)։

Պատմություն
-----------

Մինչև 1872 թվականը կալվածքը պատկանել է դեղագործ Ֆ. Ֆ. Շտոկֆիշին, այնուհետև այն ձեռք է բերել Ռաուզերի կաթսայագործարանը։ Գործարանի փակվելուց հետո 1902 թվականին հողամասը գնել է ինժեներ Օսիպ Օսիպովիչ Վիլները՝ եկամտաբեր տուն կառուցելու նպատակով։ Շենքի նախագիծը կատարել է ճարտարապետ Ն. Ի. Ժերիխովը։ Շինարարությունն իրականացվել է 1904 թվականին։

Հինգհարկանի տունը կառուցվել է վիեննական մոդեռնի ոճով։ Գլխավոր ճակատին առանձնանում են երկու էրկերները, որոնք ձգվում են երկրորդից մինչև չորրորդ հարկ։ Էրկերներում բացված են մեծ պատուհաններ, էրկերների ատտիկոսները թաղված են ձեղնահարկում։ Երկրորդ հարկի երկայնքով ձգվում է ցանկապատի նախշազարդ կոփածո մետաղյա ճաղերով պատշգամբը։ Տան մեծաքանակ և բազմազան ծեփածո դեկորը ներառում է մոսկովյան մոդեռնի ճարտարապետների շրջանում ժողովրդականություն վայելող բազմաթիվ տարրեր՝ մի քանի տեսակի կանանց դիմակներ, ճահճային ջրաշուշաններ, շագանակի տերևներ, դափնու ճյուղեր, ռոկայլի շրջանակներ և սոխազգի բույսեր։ Շենքի պատուհանները զարդարված են երեսկալներով, ընդ որում՝ յուրաքանչյուր հարկում դրանք տարբեր են։

Խորհրդային իշխանության տարիներին առաջին հարկում բացվել է մթերային «ֆիննական խանութ», որը կահավորված էր արտասահմանյան սուպերմարկետի սկզբունքով։ 1970-ականներին տանը բնակվել է մարզական մեկնաբան Նիկոլայ Նիկոլաևիչ Օզերովը։ 2008 թվականից տունը պատկանում է «Առաջին բեռնատար ընկերություն» ԲԲԸ-ին։ Տան ներքին դասավորությունը խիստ փոխվել է, սակայն 2009-2010 թվականների վերականգնման ժամանակ ճակատը բերվել է պատմական տեսքի՝ ըստ պահպանված գծագրերի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Протокол секции № 1 «Историко-культурная экспертиза объектов» ИКЭС при МКН № 1/12 от 16.04.2008
2. ↑  «Доходный дом О.О.Вильнера».
3. ↑  «Доходный дом О.О.Вильнера, 1903 г. арх. Н.И.Жерихов» (ռուսերեն). Департамент культурного наследия города Москвы. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ մարտի 16-ին. Վերցված է 2017 թ․ մարտի 15-ին.
4. 1 2 3  Левина, Ирина. «Доходный дом О.О.Вильнера» (ռուսերեն). Узнай Москву. Վերցված է 2015 թ․ հուլիսի 29-ին.
**Քաղաքական հիփ հոփ** (անգլ.՝ Political hip hop) հիփ հոփ երաժշտության ենթաժանր է, որն առաջացել է 1980-ականներին, որպեսզի ռեփ ոճի երաժշտության օգնությամբ քաղաքական և/կամ սոցիալական գործողությունների կոչի, կամ, նաև, սոցիալական ակտիվություն ձևի։ Public Enemy-ն առաջին գերակշռող քաղաքական հիփ հոփ խումբն էր, որը ոգեշնչված էր 1970-ականների քաղաքական բեմի գլխավոր ներկայացուցիչներից, ինչպիսիք են The Last Poets-ը և երաժիշտ Գիլ Սքոթ-Հերոնը։ Սա նպաստեց բնակչության ցածր խավերի ներկայացուցիչների սոցիալական արտահայտման նոր տեսակի ձևավորմանը, որպեսզի նրանք կարողանան բարձրաձայնել տեղի ունեցող ճնշումների, անարդարության և իշխանությունների կողմից սոցիալական աջակցության բացակայության մասին։ Քաղաքական հիփ հոփը ռեփ երաժշտության գործիք է քաղաքական ուղերձներ փոխանցելու համար, գործողություն/ սոցիալական փոփոխություն ներշնչելու կամ ունկնդրին որոշակի աշխարհայացքի մեջ համոզելու համար։ Պետք է հաշվի առնել, որ ենթաժանրում չկա համընդհանուր քաղաքական գաղափարախոսություն` գոյություն ունեն բազմաթիվ տեսակետներ, որոնք տատանվում են մարքսիզմից մինչև հինգ տոկոսանոց ազգի (Five Percent Nation) արժեքներ։

Գիտակցված հիփ հոփ
-----------------

**Գիտակցված հիփ-հոփ** կամ **սոցիալապես գիտակցված հիփ-հոփ** (անգլ.՝ Conscious hip hop), հիփ հոփ երաժշտության ենթաժանր է, որը մարտահրավեր է նետում գերիշխող մշակութային, քաղաքական, փիլիսոփայական և տնտեսական համաձայնությանը և/կամ սոցիալական խնդիրների և հակամարտությունների մեկնաբանություններին։ Գիտակցված հիփ հոփը պարտադիր չէ, որ բացահայտ քաղաքական լինի, բայց «գիտակից հիփ հոփ» և «քաղաքական հիփ հոփ» տերմինները երբեմն օգտագործվում են փոխադարձաբար։ Գիտակցված հիփ-հոփը սկսեց զարգանալ 1980-ականներին՝ ընդհանուր հիփ հոփի հետ մեկտեղ։ Ազգային գիտակցված ռեփ տերմինը օգտագործվել է ուժեղ քաղաքական ուղերձներով և թեմաներով հիփ հոփ երաժշտությունը ավելի կոնկրետ նկարագրելու նպատակով։ Գիտակցված հիփ հոփ թեմաները ներառում են աֆրոցենտրիզմը, կրոնը, հակակրանքը հանցագործության և բռնության հանդեպ, մշակույթը, տնտեսագիտությունը կամ սովորական քաղաքացիների պայքարի պատկերները։ Գիտակցված հիփ հոփը հաճախ ձգտում է բարձրացնել սոցիալական խնդիրների մասին իրազեկությունը՝ թողնելով ունկնդիրներին հնարավորություն իրենց սեփական կարծիքը ձևավորելու, այլ ոչ թե ագրեսիվորեն պաշտպանել որոշակի գաղափարներ և պահանջել գործողություններ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Political Rap. Allmusic. Accessed July 2, 2008.
2. ↑  Rhythm, rhyme and reason: hip hop expressivity as political discourse",
3. ↑  «Political Rap: The Music of Oppositional Resistance»,
4. 1 2  Adaso, Henry. «What is Conscious Hip Hop?». *About.com*. About.com. Արխիվացված օրիգինալից 2015 թ․ հոկտեմբերի 8-ին. Վերցված է 2015 թ․ նոյեմբերի 14-ին.

Գրականություն
-------------

* Bogdanov, Vladimir; Woodstra, Chris; Erlewine, Stephen Thomas; Bush, John (2003). *The Definitive Guide to Rap & Hip-Hop*. Backbeat Books, 0-87930-759-5.
* Yfantis, Vasileios (2019). *Hip-Hop Goes Science: Volume I*. Independently published, 1692601121.
**Multi Theft Auto** կրճատ (***MTA***) կամ (հայերեն՜ Բազմա Գող Ավտո կրճատ ԲԳԱ), բազմակառավարելի խաղի մոդիֆիկացիա է Rockstar North խաղերի Microsoft Windows տարբերակի համար՝ Grand Theft Auto III, Grand Theft Auto: Vice City և Grand Theft Auto: San Andreas, որն ավելացնում է առցանց բազմախաղացող ֆունկցիոնալությունը։ Grand Theft Auto: San Andreas-ի համար ռեժիմը նաև ծառայում է որպես Rockstar-ի մեկնաբանության ածանցյալ RenderWare-ի շարժիչ։

Պատմություն
-----------

### Նախապատմություն

Grand Theft Auto III-ի թողարկումը՝ քննադատների կողմից ճանաչված Sandbox ոճի էքշն-արկածային համակարգչային և տեսախաղ, որը մշակվել է DMA Design-ի (այժմ՝ Rockstar North) կողմից, ներկայացնում է Grand Theft Auto (GTA) շարքի առաջին 3D անվանումը։ Չնայած իր հաջողությանը, դա առաջին Grand Theft Auto խաղն էր, որը թողարկվեց առանց ցանցային բազմախաղացող խաղային հնարավորությունների, որոնք առկա էին ավելի վաղ վերնագրերում, ինչը թույլ էր տալիս խաղացողներին միանալ համակարգչային ցանցի միջոցով և խաղ խաղալ ուրիշների հետ։

Multi Theft Auto-ի առաջին տարբերակը, որը կոչվում է *Grand Theft Auto III. Alternative Multiplayer*, փորձեց լրացնել այս բացը` ընդլայնելով արդեն գոյություն ունեցող խաբեության գործիքը ֆունկցիոնալությամբ, որը թույլ էր տալիս խաղը խաղալ երկու խաղացողների մրցավազքի շատ կոպիտ ձևով։ Համակարգչային ցանց՝ զուտ որպես հայեցակարգի ապացույց , որը նման է այն բանին, թե ինչպես էր այժմ չգործող XBAND ծառայությունը՝ շահարկելով խաղի հիշողությունը՝ առցանց բազմախաղացող ֆունկցիոնալությունը ավելացնելու համար։ Multi Theft Auto-ի ավելի նոր տարբերակները՝ ավելի ու ավելի լավ խաղախաղով և այլ բարելավումներով, թողարկվել են խաղի մանիպուլյացիայի նույն հայեցակարգի հիման վրա՝ մշակողների փոքր թիմի կողմից։

Հետնորդ Grand Theft Auto: Vice City-ի ներդրմամբ պարզ դարձավ, որ համակարգչային խաղի այս վերնագրում բացակայում է նաև ցանցային խաղի որևէ ձև։ Multi Theft Auto ծրագրակազմը հետագայում ընդլայնվեց՝ ներառելով այս վերնագրի աջակցությունը և, ի վերջո, իր ամբողջ ուշադրությունը տեղափոխեց դեպի այս անվանումը և նոր ծրագրային շրջանակի գաղափարը, որը կոչվում էր Կապույտ ։ Քանի որ սկզբնական հայեցակարգը (խաղի մանիպուլյացիա հիշողության միջոցով) հակված էր աշխատանքի և կայունության հետ կապված տարբեր խնդիրների, որոնք հաճախ հանգեցնում էին հավելվածի խափանումների, այս նոր շրջանակը ստեղծվեց որպես իրավահաջորդ և դրեց ապագա Multi Theft Auto ծրագրակազմի հիմքը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  mtasa-blue network members
2. ↑  «Release 1.5.9 · multitheftauto/Mtasa-blue». *GitHub*.
3. 1 2  Liles, Jordan (2006 թ․ մայիսի 1). «Becoming a Fully-Realized GTA Fanatic». *IGN*. էջ 3. Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ հուլիսի 11-ին. Վերցված է 2009 թ․ դեկտեմբերի 2-ին.
4. ↑  Liles, Jordan (2004 թ․ սեպտեմբերի 3). «"MTA Blue" Details». *gamespy.com*. IGN. Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ հուլիսի 11-ին. Վերցված է 2009 թ․ դեկտեմբերի 2-ին.
5. ↑  «Multi Theft Auto - San Andreas Goes Open-Source». *Slashdot*. 2008 թ․ նոյեմբերի 24. Վերցված է 2008 թ․ նոյեմբերի 24-ին.
**Գլխատուն** կամ Ղարադամ, ճարտարապետական կառույց, գտնվում է Դիզափայտի արևմտյան գոգավորություններից մեկում փռված Քարինգ-Արփագյադուկ լեռնային փոքրիկ գյուղի վերին մասում՝ երկու նեղ կածանների միջև։

Նկարագրություն
--------------

Համակառույցի հիմնական շենքը՝ գլխատուն-ղարադամը կառուցվել է 19-րդ դարի երկրորդ կեսին։ Հատակագիծը քառանկյունաձև է՝ 7.8x7.5: Ամբողջ ծածկը քառակուսի հիմքերով հորիզոնական գերաններից կազմված յուրօրինակ գմբեթի տեսք ունի։ Ղարադամի համար հատկանշական է կիսագետնափոր ծավալը և ամբողջական բաց ճակատը, որի ենթամասերը գրեթե ամբողջությամբ խորացված են գետնի մեջ։ Ճակատային պատի արևմտյան անկյունի մոտ գտնվում է դուռը, որը շարված է կոպտատաշ քարից։ Համակառույցի առաջ դուրս փորված հողը կազմում է հարթակ։ Առջևի պատի վրայից ցած իջնելով երևում են կտուրի ծայրերը, որոնք գլխատան շուրջ ստեղծում են հովնոց։ Տաք եղանակներին այն ծառայել է որպես ցերեկային կացարան և խոհանոց։

Գլխատան ներսի 4 անկյուններից մոտ երկու մետր հեռավորության վրա կաղնու փայտից հզոր սյուներ են բարձրանում, որոնց տրամագիծը մեկ մետրից ավել է։

Վերին մասում բրգաձև և նեղացնող սյուները հորիզոնական դիրքով կրում են երեք հարկով շարված կաղնի գերաններ՝ «հրհորումներ»։ Երդիկը գտնվում է բուրգի կենտրոնում՝ սենյակի հատակից վեց մետր բարձրության վրա, որի չափը մոտավորապես մեկ քառակուսի մետր է։ Ուղիղ երդիկի տակ տեղադրված է գլխաքարից կառուցված քառակող օջախը։ Եռաշերտ գերանների վրա կաղնու կոճղեր են շարված կամ ինչպես տեղացիներն են անվանում՝ «լոփաներ», որոնց վրա չփտող մախի կամ ցախավելի մատղաշ սյուներ են շարված, որոնք էլ ծածկված են գարու ծղոտի հաստ շերտերով։ Որից հետո կավի շերտն է։ Որպեսզի ջուրը ներս չհոսի, դրա համար հողաշերտը կտուրթակիներով խտացվել և ամրացվել է։ Ժամանակի ընթացքում առաջացած ճեղքերը կավե նոր շերտով են ամրացվել, որից հետո տանիքի հաստությունը հասել է մինչև 1,5 մետրի։ Գյուղի համարյա բոլոր բնակարանները գրեթե նման են ղարադամին, բայց մի տարբերությամբ, որ սենյակները համեմատաբար փոքր են, իսկ կտուրները՝ հարթ։ Դրա հետևանքով հորիզոնական գերանները պատերի վրա են հենվում, երթիկների փոխարեն ճակատային պատում բացված են երկուական լայն պատուհաններ, ջեռուցումը կատարվում է թիթեղից պատրաստված վառարանի միջոցով, իսկ սրահում՝ բուխարիկի միջոցով։ Կան լայն բացվածքով սյունաշար սրահներ։

Բնակարանների հատակն ու ետնապատն ամբողջությամբ, կողքի պատերը մասամբ ղարադամի են նման, իսկ ճակատային լուսամուտները, առաստաղն ու սենյակների հարդարանքը, ընդարձակ պատշգամբը ոչնչով չեն տարբերովում նորատիպ բնակարաններից։

Փոքրիկ գյուղի բնակարանները պատկանում են ժողովրդական բնակարանների այն հազվագյուտ տեսակներին, որոնց բնորոշ է ղարադամից նորատիպ բնակարաններին անցնելու միջանցիկ շրջանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Մկրտչյան, Շ․ Մ․ (1985). *Լեռնային Ղարաբաղի պատմաճարտարապետական հուշարձաններ*. Երևան: «Հայաստան». էջեր 123–124. ISBN 4902020000. `{{cite book}}`: Check `|isbn=` value: checksum (օգնություն)
**Բնակարան-ստուդիան** սովորաբար փոքր բնակարան է, առանց ներքին միջնապատերի, որտեղ խոհանոցը, հյուրասենյակը և ննջասենյակը գտնվում են մեկ սենյակում։ 20-րդ դարի սկզբին ստուդիաները փոքր բնակելի տարածքներ էին նվազագույն կահույքով և երբեմն հատակին ընդհանուր սանհանգույցով։

Այսօր բնակարան-ստուդիաները ներկայացված են անշարժ գույքի տարբեր հատվածներում։ Էկոնոմ դասում դրանք փոքր տարածքի բնակարաններ են։ Կան նաև մեծ տարածքի բնակարան-ստուդիաները էլիտար շենքերում։

Տարբեր երկրներում
-----------------

### Արգենտինա

Արգենտինայում մեկ սենյականոց բնակարանը կոչվում է monoambiente (իսպաներեն՝ mono-ն մեկ է, իսկ ambiente-ը՝ սենյակ)։

### Գերմանիա

Գերմանիայում մեկ սենյականոց բնակարանն ավանդաբար կոչվում է Garçonnière (ֆրանսերեն garçon-ից, որը նշանակում է տղա, երիտասարդ կամ ամուրի) կամ Einzimmerwohnung («Ein» նշանակում է մեկ, «Zimmer»՝ սենյակ, իսկ «Wohnung»՝ բնակարան է)։

### Հոնգկոնգ

Հոնկոնգում ստուդիան մոտ 10 քմ մակերեսով մինի-բնակարան է, գումարած լոգարան և խոհանոց։ Բնակելի տարածքի նվազագույն չափը ավտոկայանատեղիի չափն է։

### Կանադա

Կանադայում ստուդիան կոչվում է bachelor (ամուրի բնակարան)։

### Պորտուգալիա

Պորտուգալիայում բնակարաններ-ստուդիաները ունեն T0 (T-Zero) նշանագրում, 0 թիվը նշանակում է, որ բնակարանում անկախ ննջասենյակներ չկան։

### Շվեդիա

Շվեդիայում բնակարաններ-ստուդիաները կոչվում են etta, «միավոր»։ Նրանց մակերեսը սովորաբար կազմում է 20-ից 40 մ²։

### ԱՄՆ

Միացյալ Նահանգներում ստուդիայի միջին չափը 46–56 մ² է։

### Ճապոնիա

Ճապոնիայում մոտ 10 մ² տարածք ունեցող բնակարան-ստուդիաները կոչվում են wan rūmu manshon (մեկ սենյականոց առանձնատուն)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Monoambiente». *monoambiente.com.ar*. Արխիվացված է օրիգինալից 2022 թ․ հունվարի 4-ին. Վերցված է 2022 թ․ հունվարի 7-ին.
2. ↑  «Недвижимость в Германии: стоит ли покупать, цены, лучшие регионы!». *egrp.ru*. Վերցված է 2022 թ․ հունվարի 7-ին.
3. ↑  «Жизнь в Гонконге - Дорогая недвижимость, отсутствие личного пространства и тайфуны». *journal.tinkoff.ru*. Վերցված է 2022 թ․ հունվարի 7-ին.
4. ↑  «迷你71呎開放式單位= 1個標準車位 點放傢俬好？». *topick.hket.com*. Վերցված է 2022 թ․ հունվարի 7-ին.
5. ↑  «Buying property in Portugal as a foreigner». *wise.com*. Վերցված է 2022 թ․ հունվարի 7-ին.
6. ↑  «Ett = One (1) & A; Etta = One-room flat». *gothenburg-400.com*. Վերցված է 2022 թ․ հունվարի 7-ին.
7. ↑  «The Truth About Apartment Square Footage». *hotspotrentals.com*. Վերցված է 2022 թ․ հունվարի 7-ին.
8. ↑  «Жильё в Японии (современные и традиционные дома)». *miuki.info*. Վերցված է 2022 թ․ հունվարի 7-ին.
**Ջեք Ադլեր** (անգլ.՝ Jack Adler, հուլիսի 1, 1917(1917-07-01), Նյու Յորք շրջան, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ - սեպտեմբերի 18, 2011(2011-09-18), Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), կոմիքսների շապիկների ամերիկացի նկարիչ և DC Comics ընկերության գունանկարիչ։ 1946-1981 թվականներին եղել է ընկերության հաստիքային աշխատողներից, իր կարիերայի գագաթնակետին զբաղեցրել է արտադրության փոխնախագահի պաշտոնը։

Կրթություն
----------

Ջեք Ադլերը ավարտել է Նյու Յորքի Արվեստի և դիզայնի բարձրագույն դպրոցը։

Նա նաև Բրուքլինի քոլեջի շրջանավարտ է։

Կարիերա
-------

Ջեքի առաջին կոմիքսային աշխատանքը համարվում է «Funny Folks»-ի երկրորդ թողարկումը, որը թողարկվել է DC Comics-ի կողմից, 1946 թվականի հունիսին։ 1947 թվականին նա ընդունվել է աշխատանքի DC Comics-ում` որպես հաստիքային գունանկարի և նկարիչ, մինչև 1960 թվականը աշխատել է այդ պաշտոնում։ Հաջորդ 15 տարիները նա զբաղեցնում էր արտադրության մենեջերի օգնականի պաշտոնը։ 1975 թվականից մինչև 1981 թվականին DC-ից աշխատանքից հեռացվելը  Ադլերն աշխատել է որպես արտադրության փոխնախագահ։

1971 թվականին Ջեք Ադլերը ստացել է Shazam Award մրցանակը` «Լավագույն գունանկարիչ» անվանակարգում։

Կոմիքսների արծաթե դարաշրջանում «Sea Devils», «Կանաչ լապտեր» և «G.I. Combat» շարքերի բազմաթիվ թողարկումներ հրապարակվել են Ադլերի հեղինակային շապիկներով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  Kirk Kimball. «Gaspar Saladino — The Natural» (անգլերեն). Dial B for Blog. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ հունվարի 26-ին. Վերցված է 2012 թ․ դեկտեմբերի 28-ին.
3. 1 2  Jerry Bails. «Who's Who of American Comic Books, 1928–1999» (անգլերեն). bailsprojects.com. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ հունվարի 26-ին. Վերցված է 2012 թ․ դեկտեմբերի 28-ին.
4. ↑  
Jack Adler Retires, Dick Giordano Promoted(անգլ.) // *The Comics Journal* : журнал. — 1981. — № 67. — С. 15. — ISSN 0194-7869.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Джек Адлер Archived 2012-11-03 at the Wayback Machine. на сайте comicbookDB
* Mike Gold (21.09.2011). «Jack Adler: Tribute To A Comics Original» (անգլերեն). comicmix. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ հունվարի 26-ին. Վերցված է 2012 թ․ դեկտեմբերի 28-ին.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: n2015035022 · VIAF: 316390585 · WorldCat VIAF: 316390585 |

 |
«Խոտհունձ»: Նկարիչ՝ Նիկոլայ Սերգեև
**Խոտհունձ,** անասնապահության համար խոտը հնձելու գործընթաց։ Մեկ այլ կիրառմամբ` տեղ (մարգագետին), որը նախատեսված է խոտհունձի համար։

Խոտհունձը սկսվում է տարվա որոշ եղանակներին, ընտրվում է լավ ժամանակը, երբ խոտը հասնում է պահանջվող բարձրության և քաշի։

Չորացման մեթոդներ
-----------------

Տրակտորին կից մեխանիկական հնձիչ մեքենա
Խոտը ձեռքերի կամ մանգաղի միջոցով պետք է միացնել իրար։ Ձեռքի քաղի մեթոդները և նախնական չորացմումը՝ փռված կամ հավաքված վիճակում։

Խոշոր տնտեսություններում խոտհունձի համար օգտագործվում են մեքենայացված մեթոդներ, այդ հատուկ սարքը կցորդիչով մեքենա է։

Խոտհունձի փուլեր
----------------

Խոտի դեզ
Նախապատրաստական գործընթացը պահեստավորման համար ներառում է՝ խոտի հնձման, չորացման (արևի և քամու ազդեցությամբ) և մամլելու գործընթացները (հարմար դարձնելու և տեղ խնայելու համար)։ Խոտհունձը պետք է արվի առավոտյան ժամերին` 8-ից մինչև 9-ը, որի բարձրությունը պետք է լինի 4-6 սմ։ Կանաչ խոտը պարունակում է զգալի քանակությամբ ջուր։ Չորացման ընթացքը համեմատաբար դանդաղ է ընթանում։ Չոր և հովտային մարգագետինների խոտերը կարող են 5-6 ժամ հետո հավաքել, իսկ ողողվող մարգագետիններում` 10-12 ժամ հետո։

Տես նաև
-------

* Դեզ
* Գերանդի
* Բարդոց

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ефремова Т. Ф. Новый словарь русского языка. Толково-словообразовательный. – М.: Русский язык, 2000
2. ↑  Правильная заготовка сена
3. ↑  «О сенокосе (косьба)». Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հունվարի 29-ին. Վերցված է 2018 թ․ մարտի 27-ին.
4. ↑  Технология заготовки сена

Վիքիբառարան

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ընթերցե՛ք **«խոտհունձ»** բառի բացատրությունը Հայերեն Վիքիբառարանում։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |

 |
**Մարդն առաջին անգամ ոտք դրեց Անտարկտիդա**, 1819-1821թթ. ռուսական արշավախումբը «Միրնի» և «Վոստոկ» նավերով և Ֆադեյ Բելինսհաուզենի ու Միխայիլ Լազարևի գլխավորությամբ պտտվեց անհայտ մայրցամաքի շուրջը և, 1820թ.-ի հունվարի 23-ին առաջին անգամ մոտենալով Անտարկտիդայի ափերին, ոտք դրեց մայրցամաքի վրա։ Այդ օրը մտել է պատմության մեջ որպես Անտարկտիդայի բացահայտման տարեթիվ։

Մարդն առաջին անգամ ոտք դրեց Անտարկտիդա
Անտարկտիդայի մակերեսը կազմում է շուրջ 14 մլն. կմ²։ Անտարկտիդան համարվում է ամենացուրտ, ամենաչոր մայրցամաքը՝ ամենաուժեղ քամիներով։ Անտարկտիդան համարվում է անապատ, քանի որ առափնյա խորությունը տարեկան ավելանում է ընդամենը 200 միլիմետրով, որը տարածքի համեմատ նվազ է։

Անտարկտիդան աշխարհի քարտեզին
Այստեղ գոյատևում են միայն ցրտակայուն օրգանիզմներ, որոնց թվում են բազմաթիվ բույսերի և կենդանիների տեսակներ (պինգվիններ, ծովահորթեր և այլն), բակտերիաներ, սնկեր, բույսեր և պրոտիստաներ։ Նմանատիպ բուսականությունը բնորոշ է տունդրային։

Անտարկտիկայի ափին մոտ

Հայտնաբերում
------------

Անտարկտիդան բավական ուշ է հայտնաբերվել։ 1772թ. անգլիացի Ջ.Կուկի արշավախումբը շարժվեց հարավ, մոտեցավ Անտարկտիդային, բայց չնկատեց այն։

Ջեյմս Կուկի կազմած քարտեզը
Սառույցները ճեղքել հնարավոր չէր և վերադառնալուց հայտարարեց, որ հարավային մայրցամաք գոյություն չունի, իսկ եթե լինի էլ, ապա դա հնարավոր է միայն բուն բևեռի մոտերքում, որին հասնելը նավարկության համար անմատչելի է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Antarctica». *The World Factbook*. `{{cite web}}`: Missing or empty `|url=` (օգնություն)
Corsair\_Dominator\_Platinum\_2x4GB,\_1866MHz
սնուցման բլոկ
**Corsair Components, Inc.**, խաղային համակարգչային սարքավորումների և պերեֆերիայի ամերիկյան արտադրող, գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Կալիֆոռնիայի Ֆրեմոնտ քաղաքում։

Ընկերությունը գրանցվել է Կալիֆոռնիայում 1994 թվականի հունվարից, նորից գրանցվել է Վաշինգտոնում 2007 թվականին։ 2010 թվականի հունվարին ընկերությունը կրկին գրանցվել է Դելավերում, ինչպես Corsair Components, Inc: Ընկերությունը մշակում և վաճառում է ապրանքների լայն տեսականի համակարգիչների համար, ներառյալ գերարագ DRAM մոդուլներ, ATX ձևաչափի սնուցման համակարգեր, USB ֆլեշ կրիչներ, օպերատիվ հիշողություններ, խաղային պերեֆերիյա, համակարգչային իրաններ, կոշտամարմին կուտակիչներ (SSD) և դինամիկներ։

Բացի ֆրեմոնտի գլխավոր գործարանից, Corsair-ը տիրապետում է, մթերքների հավաքման փորձարկման և փաթեթավորման գործարանների Թաոյենում և Թայվանում, բաշխման կենտրոնների, վաճառքի և մարքեթինգի գրասենյակների Ասիայում, ԱՄՆ-ում և Եվրոպայում։

Պատմություն
-----------

1994 թվականին Էնդի Փոլը, Դոն Լիբերմանն ու Ջոն Բիկլին հիմնել են Corsair Microsystems ընկերությունը. Ի սկզբանե Corsair-ը ծրագրում էր 2 մակարդակի քեշ, որոնք կոչվում են Cache on a stick կամ COAST մոդուլներ։ Այն բանից հետո, երբ Intel ընկերությունը ներառել է L2 քեշ Pentium Pro միկրոպրոցեսորային շարգում Corsair առաջին հերթին կենտրոոնացել է սերվերային շուկայում DRAM մոդուլների թողարկման վրա։ 2002 թվականին Corsair-ը սկսել է արտադրել DRAM մոդուլներ, հատուկ էնտուզիազիստների համար, ովքեր օգտագործել են նրանց արագացման համար։ Այդ ժամանակից ի վեր Corsair-ը շարունակել է թողարկել հիշողության մոդուլներ, ինչպես նաև այլ մասեր PC-ի համար։

Արտադրանքը
----------

Ընկերությունն արտադրում է.

* DRAM եւ DIMM հիշողության մոդուլներ սեղանադիր համակարգիչների և նոթբուքերի համար։
* USB ֆլեշ-կրիչներ
* ATX և SFX ձևաչափի Սնուցման բլոկներ
* Իրաններ PC-ի համար
* Հովացուցիչներ և հեղուկային հովացման համակարգեր պրոցեսորների, հիշողության և իրանների համար
* Կոշտամարմին կրիչներ
* Խաղային ականջակալներ
* Մեխանիկական խաղային ստեղնաշարեր
* Խաղային համակարգչային մկնիկներ
* Աուդիոհամակարգեր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  CORSAIR to Acquire Elgato Gaming — Corsair Gaming, 2018.
2. ↑
3. ↑
4. ↑  Corsair, Form S-1/A, Filing Date May 28, 2010. secdatabase.com. Проверено 28 марта 2013.
5. ↑  Corsair, Form S-1, Filing Date Apr 23, 2010. secdatabase.com. Проверено 28 марта 2013.
6. ↑  Corsair Products. Проверено 26 декабря 2014.
7. ↑  Corsair. Contact. Проверено 26 декабря 2014.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայքը
Ռումելիայի քարտեզը 1801 թվականին  

**Ռումելիա** (թուրքերեն՝ Rumeli Rumeli՝ երկիր (el) ռումների (rum), հուն․՝ Ρούμελη), Բալկանների պատմական անվանումը։ Անվանման հիմքը Բյուզանդիայի արաբերեն անվանումն է՝ Ռում (Հռոմ), այսինքն Արևելյան Հռոմեական կայսրություն:

Սկզբնականում Ռումելիա էին անվանում Օսմանյան կայսրության եվրոպական տիրապետությունը, որի մեջ էր մտնում Թրակիան և Մակեդոնիայի մի հատվածը, ի տարբերություն Անատոլիայի ասիական տիրապետության։

Ռումելիայի փոխանորդն ու բանակի հրամանատարությունն անվանվում էր բեյլերբեյ (բեյլերբեգ), որի աթոռանիստն էր Էդիրնեն, հետո Սոֆիան։ 1836 թվականին տեղափոխվեց Մոնաստիր (Բիտոլու)։ Տարածարշջանը գտնվում էր արևմտամակեդոնյան և ալբանական հողերի հարևանությամբ։ Նահանգի «Ռումելիա» անվանումն անհետացավ 1864 թվականի բարեփոխումներից հետո։

1878 թվականին Բեռլինի կոնգրեսի որոշմամբ ձևավորվեց Արևելյան Ռումելիայի ինքնավար մարզը՝ Օսմանյան կայսրության տիրապետության ներքո։ Այդ հողերը, ըստ Սան Ստեֆանոյի պայմանագրի, պետք է անցնեին Բուլղարիային, բայց Բեռլինի կոնգրեսի որոշմամբ այլ որոշում կայացվեց։ Թեև այն գտնվում էր անձամբ սուլթանի ռազմական և քաղաքական տիրապետության ներքո, սակայն ղեկավարումը իրականացվում էր քրիստոնյա գեներալների կողմից, որոնց նշանակում էր սուլթանը։ 1885 թվականի հեղափոխությունից հետո տարածքը փաստացի անցավ Բուլղարիայի իշխանության տիրապետությանը իսկ 1908 թվականին՝ վերջնական բռնակցվեց։

Այսօր այդ տարածքները Բուլղարիայի հարավարևելյան հատվածում են (խոշորագույն քաղաքը Պլովդիվն է)։

Ներկայումս երբեմն Ռումելիա են անվանում Թուրքիայի եվրոպական հատվածը՝ Արևելյան Թրակիան։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Encyclopædia Britannica – Rumelia at Encyclopædia Britannica.com
2. ↑  Verena Knaus; Gail Warrander (2010). *Kosovo*. Bradt Travel Guides. էջ 11. ISBN 1841623318.

Արտաքին հղումներ
----------------

* 
* 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 12403714g · GND: 4050949-7 · VIAF: 247634869 · WorldCat VIAF: 247634869 |

 |
**Իմպիչմենթ դաշինք**, քաղաքական կուսակցություն Հայաստանում։

Պատմություն
-----------

2007 Հայաստանի խորհրդարանական ընտրություններից հետո կուսակցությունը մանդատ չի ստացել՝ ստանալով համաժողովրդական ձայների ընդամենը 1,29%-ը։ Միության ղեկավարը եղել է Նիկոլ Փաշինյանը։ Խորհրդարանական ընտրություններում դաշինքի ցուցակը գլխավորել է Նիկոլ Փաշինյանը, երկրորդ համարը եղել է Պահպանողական կուսակցության առաջնորդ Միքայել Հայրապետյանը, երրորդը՝ «Ժողովրդավարական հայրենիք» կուսակցության առաջնորդ Պետրոս Մակեյանը։ Խորհրդարանական ընտրություններում «Իմպիչմենթ»-ը զբաղեցրել է 12-րդ տեղը՝ հավաքելով ձայների 1,29% -ը (ավելի քան 17 հազար ընտրող)։ Նիկոլ Փաշինյանը կեղծված որակել է ընտրությունների արդյունքները և պահանջել նոր ընտրություններ նշանակել։ Միության հիմնական նպատակը եղել է նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի իմփիչմենթը։ Կուսակցությունը պաշտոնապես լուծարվել է 2008 թվականին՝ ՀՀ նախագահական ընտրություններում Լևոն Տեր-Պետրոսյանի առաջադրումից հետո, և կուսակցության անդամները որոշել են միավորվել Լևոն Տեր-Պետրոսյանի գլխավորած Հայ ազգային կոնգրես կուսակցության հետ։

Տես նաև
-------

* Հայաստանի պետական կառավարման համակարգ
* Քաղաքացիական պայմանագիր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «ՍՏԵՂԾՎՈՒՄ Է «ԻՄՊԻՉՄԵՆՏ» ԴԱՇԻՆՔ». *A1Plus*. 2023 թ․ սեպտեմբերի 17. Վերցված է 2023 թ․ սեպտեմբերի 17-ին.
2. ↑  «Who Is Nikol Pashinyan, The Armenian Protest Leader?». *en.hromadske.ua*. May 2018. Վերցված է 2022 թ․ հունիսի 24-ին.
3. ↑  БУТЫЛКИ «ДВИНУЛИСЬ» НА ПРОСПЕКТ БАГРАМЯНА
4. ↑  Оппозиционный блок «Импичмент» представил в ЦИК Армении пропорциональный список
5. ↑  «Оппозиционный «Импичмент» требует назначить новые выборы в Армении». Արխիվացված օրիգինալից 2018 թ․ ապրիլի 23-ին. Վերցված է 2018 թ․ ապրիլի 23-ին.
6. ↑  ռ/կ, Ազատություն (2009 թ․ ապրիլի 2). «Impeachment Row Disrupts Armenian Parliament Session». *«Ազատ Եվրոպա/Ազատություն» ռադիոկայան*. Վերցված է 2022 թ․ հունիսի 24-ին.
**Գանձակի պատմության թանգարան** (ադրբ.՝ Gəncə Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi), ադրբեջանական պատմության թանգարան։ Հիմնադրվել է 1924 թվականին և այժմ գտնվում է Ադրբեջանի քաղաք Գանձակում։ Ներկայումս թանգարանում պահպանվում են ավելի քան 30.000 ցուցանմուշներ։

Պատմություն
-----------

Ադրբեջանի պատմության թանգարանը զբաղեցնում է 1000 քմ տարածք, որից 800-ը տրամադրված է գիտական ցուցադրություններին։ Թանգարանում ցուցադրված են հոգևոր և նյութական մշակույթին, ինչպես նաև քաղաքական պատմությանը, արվեստին և Գանձակի քաղաքական կյանքը բնութագրող թանգարանային նմուշներ և հնագիտական իրեր։

Թանգարանը հիմնադրվել է 1924 թվականին։ Առաջին տարիներին թանգարանը բաղկացած էր 2 բաժիններից `պատմություն և գյուղատնտեսություն։ Թանգարանում ունեցել է ավելի քան 500 ցուցանմուշ։ 1954 թվականին թանգարանը տեղափոխվել է Գանձակի Ազիզբեկովի 260 հասցեում գտնվող շենք։ 1972 թվականին թանգարանը տեղափոխվել է Զիադխանովի շենք, որտեղ այն ներկայումս գտնվում է։

Թանգարանի հավաքածուն
--------------------

Ներկայումս թանգարանը ունի ավելի քան 30.000 ցուցանմուշ։ Թանգարանի հավաքածուն նվիրված է հին ժամանակներում ներկայիս Գանձակի տարածքում բնակված հին ցեղերի պատմությունից մինչև մերօրյա Գանձակին։ Թանգարանի նմուշները բազմաբնույթ են՝ պատմական, ազգագրական, հնագիտական, բուսաբանական, կենդանաբանական, կիրառական, հետազոտական և այլն։ Կան որոշ բաժիններ, որոնք առանձին նվիրված են ադրբեջանական արվեստին։

Պատկերասրահ
-----------

* Թանգարանի ցուցասրահԹանգարանի ցուցասրահ
* ԽաչքարԽաչքար
* Միջնադարյան սափորՄիջնադարյան սափոր
* Սեֆյանների ժամանակաշրջանի պարսկական մետաղադրամներՍեֆյանների ժամանակաշրջանի պարսկական մետաղադրամներ
* Թյուրքական քոչվորական ցեղերին բնորոշ կացարանԹյուրքական քոչվորական ցեղերին բնորոշ կացարան
* Հնագույն կախազարդ Խաչաղբյուր գյուղիցՀնագույն կախազարդ Խաչաղբյուր գյուղից
* Թանգարանային նմուշներԹանգարանային նմուշներ

Տես նաև
-------

* Ադրբեջանի արվեստի ազգային թանգարան
* Ադրբեջանի պատմության թանգարան (Բաքու)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Gəncə Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ օգոստոսի 28-ին. Վերցված է 2015 թ․ նոյեմբերի 18-ին.
2. ↑  «Գանձակի մասին». Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ օգոստոսի 30-ին. Վերցված է 2018 թ․ սեպտեմբերի 8-ին.
3. ↑  «Նիզամի Գյանջավիի անվան Գանձակի պատմության թանգարան». Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ սեպտեմբերի 10-ին. Վերցված է 2018 թ․ սեպտեմբերի 8-ին.
4. ↑  Encyclopedia İranica
5. ↑  Гулиев Ф. Храм истории. Гянджинский историко-краеведческий музей // Азербайджанские известия. — 5 ноября 2014. — С. 3.
ՀՊՃՀ-ի **Մեքենաշինության ֆակուլտետը** հիմնադրվել է 1944 թ.-ին որպես մեխանիկական ֆակուլտետ, որը 1961 թ. վերանվանվեց մեխանիկա-մեքենաշինական։ Ֆակուլտետն ունի 3 ամբիոն՝ մեքենաշինական արտադրության տեխնոլոգիաներ և սարքավորումներ, մեքենաշինության ավտոմատացման և համալիր մեքենայացման, մեքենաշինական արտադրության էկոնոմիկայի, կազմակերպման և կառավարման, որտեղ դասավանդում են 9 պրոֆեսոր, 20 դոցենտ, 16 ավագ դասախոս և ասիստենտ։

Ընդհանուր տեղեկատվություն
-------------------------

Գործունեության տարիների ընթացքում ֆակուլտետը ղեկավարել են՝

* Ռուբեն Ախշարումովը (1944-46, 1955-1959),
* Արտեմ Գազարովը (1946-1955),
* Կարլեն Սարգսյանը (1959-1960),
* Ռաֆայել Սաղաթելյանը (1960-1988),
* Ռազմիկ Ջավախյանը (1988-1995),
* Մինաս Ֆահրադյանը (1995-2001),
* Ռուբեն Շատվորյանը (2001-2006),
* 2006 թ.-ից ֆակուլտետի դեկանն է դոցենտ Արմեն Արշակյանը։

  

Ֆակուլտետի 45 դասախոսներից 32-ը (71%) ունեն գիտական աստիճաններ։ Ֆակուլտետում կրթական 4 ծրագրերի 4 մասնագիտությունների գծով սովորում են 535 ուսանող, 60 մագիստրանտ, 10 ասպիրանտ։
Ֆակուլտետի գիտահետազոտական աշխատանքների հիմնական ուղղություններն են՝ տաշեղագոյացման, էլեկտրաէրոզիոն, գերձայնային և այլ եղանակներով նյութերի մշակման արդյունավետ տեխնոլոգիական գործընթացներ, մետաղների և քարերի մշակման բարձր արտադրողական սարքավորումներ և գործիքներ, տեխնոլոգիական գործընթացների ավտոմատացում, ռոբոտատեխնիկական համակարգերի հետազոտում և ստեղծում, մեքենաշինական ձեռնարկությունների գործարար և ռազմավարական պլանավորում, նորամուծությունների և ֆունկցիոնալ կառավարման արդյունավետ համակարգի հետազոտում և ստեղծում։

Արտաքին հղումներ
----------------

Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարանի կայք էջը Archived 2011-10-04 at the Wayback Machine.
**Ալավա** կամ **Արաբա** (իսպ.՝ Álava), պաշտոնապես՝ Արաբա/Ալավա, պրովինցիա Իսպանիայում և Բասկերի Երկրի պատմական տարածքի մի մաս։
Նրա մայրաքաղաքը Վիտորիան է, որը նաև ինքնավար համայնքների քաղաքական կառույցների հիմնական նստավայրն է։ Նրան հյուսիսում սահմանակից են Բիսկայա և Գիպուսկոա պրովինցիաները, որոնք մտնում են Բասկոնիա երկրի կազմի մեջ, հարավից՝ Լա Ռիոխա համայնքը, արևմուտքից՝ Բուրգոս պրովինցիան (Կաստիլիա և Լեոն), իսկ արևելքից Նավառա համայնքը։ Տրևինո անկլավը Բուրգոս պրովինցիայի մի մասն է, շրջապատված է Ալավյան տարածքով, սակայն պատկանում է Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքներին, ոչ Ալավային։

Նա երեք պրովինցիաներից ամենամեծը Բասկերի ինքնավար համայնքում է, 2963 քառ․ կմ, այնուամենայնիվ ամենափոքր բնակավայրն ունի 322,557 բնակչություն (2012 թվականի տվյալներով)։

Ստուգաբանություն
----------------

Կառուցվել է Հռոմի Ալբա մեծ առանձնատան շուրջը, Աստուրիկա ճանապարհի վրա, անվան հետ կա վիճաբանություն։ Այնուամենայնիվ, ըստ *Euskaltzaindia* Բասկերի լեզվաբանական համալսարանի, անունն առաջին անգամ հայտնաբերվել է 8-րդ դարի մուսուլմանական քրոնիկներում՝ որպես Ալավա դաշտավայր։

Ֆիզիկական աշխարհագրություն
--------------------------

Ալավան ներքին տարածք է և հիմնականում առանձնահատուկ է անցումային կլիմայով, խոնավ՝ Ատլանտյան հյուսիսային պրովինցիաներում ու տաք և չոր՝ Էբրո գետի հյուսիսային հողերում։ Ըստ ռելիեֆի և լանդշաֆտի, տարածքը բաժանված է հինգ հիմնական գոտիների․

* Գորբեա լեռան ստորոտներ
* Հովիտներ
* Դաշտեր
* Ալվայան լեռներ
* Խաղողագործության շրջաններ
* Այալա

Ի տարբերություն Բիսկայա և Գիպուսկոա պրովինցիաների, Ալավայի ջրերը լցվում են Էբրո գետի մեջ, և ապա Միջերկրական ծով երկու ջրային ուղղություններով՝ Զադոռա և Բայազ գետերով։ Ի հավելում Զադոռա ջրամբարը հավաքում է մեծ քանակությամբ ջուր և մատակարարում է ոչ միայն մայրաքաղաքին , այլև նաև Բասկյան մեծ ու փոքր քաղաքներին ինչպիսին է Բիլբաոն։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Población por provincias, edad (grupos quinquenales), Españoles/Extranjeros, Sexo y Año — National Statistics Institute, 1856.
2. ↑  Ley 19/2011, de 5 de julio, por la que pasan a denominarse oficialmente "Araba/Álava", "Gipuzkoa" y "Bizkaia" las demarcaciones provinciales llamadas anteriormente "Álava", "Guipúzcoa" y "Vizcaya"
3. ↑  Ley 1/1980 de Sede de las Instituciones de la Comunidad Autónoma del País Vasco

Արտաքին հղումներ
----------------

* GGatholic ecclesiastical history
* «Алава». *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)*. Սանկտ Պետերբուրգ. 1890–1907.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ location missing publisher (link)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Մեծ կատալոնական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 11960768n · GND: 4079679-6 · LCCN: n98015527 · NKC: ge518482 · VIAF: 4007160364976763680007 · WorldCat VIAF: 4007160364976763680007 |

 |