recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Մելանի Ռենե** (սեպտեմբերի 1, 1990(1990-09-01), Ժնև, Շվեյցարիա), մավրիտական ծագումով շվեյցարացի երգահան, երգչուհի է, ով այս տարի ներկայացնելու է Շվեյցարիան Եվրատեսիլ 2015 երգի մրցույթում իր "Time to Shine" (Շողալու ժամանակն է) երգով։

Կյանքը և կարիերան
-----------------

Մելանի Ռենեն ծնվել է 1990 թ.-ի սեպտեմբերի 1-ին Շվեյցարիայի Ժնև քաղաքում երաժիշտների ընտանիքում։ Դեռ վաղ հասակից նա ուներ երաժշտական հակում և 7 տարեկանից սկսել է անել իր առաջին երաժշտական քայլերը՝ հանդես գալով տարբեր հարթակներում։ 9 տարեկանից նա արդեն դաշնամուրի նվագածությամբ երգում էր իր առաջին երգերը։

2003-2009 թվականների ընթացքում Մելանին սովորում է Շվեյցարիայի Նյոն քաղաքի երաժշտական դպրոցներից մեկում։ Երիտասարդ արտիստը այստեղ սովորում է երգահանություն, բեմականացում և այլն։ Մասնակցում է երգի, պարի, դաշնամուրի, թատերական դասերի։ Նա նաև մասնակցում է ֆրանսիացի հայտնի երգահան Քլաուդ Լեմեսլի անցկացրած դասերին։

2008 թ.-ին Մելանին Ռումինիայի Բրասով քաղաքում մասնակցում է միջազգային *"le Cerf d’Or"* (Ոսկե եղնիկ) փառատոնին։ Նույն տարի նա հրավեր է ստանում մասնակցել փառատոնի 40-րդ ամյակին։ 2009 թ.-ի փետրվարին Էլիան Դամբղեի հետ միասին երգչուհին մասնակցում է *"Y’a pas l’feu au lac"* (Լճում հրդեհ չկա) միջազգային մրցույթին, որտեղ ներկայացնում է Շառլ Ազնավուրի հեղինակավոր երգերը։ 2009 թ.-ի մայիսին Մելանին ներկայացնում է Շվեյցարիան հեղինակավոր "Ջորջ Գրեգորի" միջազգային փառատոնին և զբաղեցնում է 1-ին տեղը իր "Il chante aves les anges" (Նա երգում է հրեշտակների հետ) երգով։ Այս նույն երգով նա 2010 թ.-ի մայիսին հյուրընկալվում է ռումինական հեռուստաալիքի կողմից։

2010 թ.-ի սեպտեմբերին նա ուղևորվում է Մեծ Բրիտանիա և սկսում է սովորել հանրաճանաչ ACM (Ժամանակակից երգի ակադեմիա)-յում, այստեղ նա բարելավում է իր բեմական կեցվածքը, երաժշտական տեխնիկան և ճաշակը։ Ուսման ընթացքում նա հիմնում է իր սեփական բենդը (*French Konnection*, որը հետագայում վերանվանվում է *The Motherfunkers* և համատեղ հանդես են գալիս տարբեր ակումբներում։

2012 թ.-ի նա շարունակում է իր ուսումը մեկ այլ բրիտանական հանրաճանաչ BIMM (Ժամանակակից երգի Բրինգթոնի) համալսարան։ Իր ոգևորվածության և տաղանդի շնորհիվ նա դառնում է *Project Lumière* խմբի անդամ։ Մելանին իր ուսման ընթացքում աշխատում է նաև մի շարք այլ բենդերի հետ՝ հանդես գալով և՛ որպես բեք-վոկալիստուհի, և՛ որպես մեներգչուհի։

2015 թ.-ին նա մասնակցում է Եվրատեսիլ 2015 երգի մրցույթի շվեյցարական նախընտրական փուլին։ Հունվարի 31-ին նա հայտարարվում է որպես հաղթող և իրավունք է ստանում ներկայացնելու Շվեյցարիան Վիեննայում կայանալիք Եվրատեսիլ 2015 երգի մրցույթում իր "Time to Shine" (Շողալու ժամանակն է) երգով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Discogs — 2000.
2. ↑
3. 1 2  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2015 թ․ փետրվարի 1-ին. Retrieved 2015 թ․ փետրվարի 1. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Discogs · MusicBrainz |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 688163707031229422413 · WorldCat VIAF: 688163707031229422413 |

 |
**Հենրիկ Մուշեղի Սարգսյան** (ապրիլի 22, 1942(1942-04-22), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ մեքենագետ, ինժեներ-մեխանիկ։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1992), պրոֆեսոր (1994): Հայաստանի գյուղատնտեսական գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ (1996):

Կենսագրություն
--------------

Հենրիկ Սարգսյանը ծնվել է 1942 թվականին Երևանում։ 1949-1959 թվականներին սովորել և ավարտել է Երևանի N 76 միջնակարգ դպրոցը։ 1964 թվականին ավարտել է Հայաստանի գյուղատնտեսական ինստիտուտի գյուղմեքենայացման ֆակուլտետը՝ ստանալով ինժեներ-մեխանիկի որակավորում։ 1979-1981 թվականներին եղել է Կուբայի գյուղատնտեսական բարձրագույն ակադեմիայի, 1981-1988 թվականներին՝ Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտի դասախոս, 1989-1997 թվականներին՝ ճարտարագիտության ֆակուլտետի դեկան, միաժամանակ՝ կենսագործունեության անվտանգության ամբիոնի վարիչ, 1997 թվականից՝ Հայկական պետական ագրարային համալսարանի շարունակական ուսուցման, վերապատրաստման և ռազմավարական պլանավորման կենտրոնի տնօրեն-պրոռեկտոր։ 1996 թվականից Միջազգային բնապահպանության և կենսագործունեության անվտանգության ակադեմիայի անդամ է, 1997 թվականից՝ Հայաստանի ճարտարագիտական ակադեմիայի անդամ։ 2012 թվականից Ռուսաստանի Կ. Ա. Տիմիրյազևի անվան ագրարային համալսարանի և Մոսկվայի Կ. Ի. Սկրյաբինի անվան անասնաբուժական բժշկագիտության և կենսատեխնոլոգիայի պետական ակադեմիայի երևանյան մասնաճյուղի տնօրենն է

Աշխատանքները վերաբերում են կենսահամակարգերի կառուցվածքի սկզբունքների օգտագործմամբ գյուղատնտեսական մեքենաների կառուցատարրերի կատարելագործման խնդիրներին։ Բացահայտել է արտաքին միջավայրի մեխանիկական բեռնվածությունների ներգործության բնույթը բույսերի կառուցվածքի վրա։

Համահեղինակ է «Աշխատանքի պաշտպանություն» (1985), «Կենսագործունեության անվտանգության գործնական և լաբորատոր աշխատանքներ» (2001) և «Արտադրական սանիտարիա» (2002) ուսումնական ձեռնարկների։ Հեղինակ է շուրջ 105 գիտական հոդվածների։

Պարգևներ, մրցանակներ
--------------------

* ԽՍՀՄ կառավարական պատվոգիր
* Մ. Լոմոնոսովի անվան մեդալ (Միջազգային ակադեմիայի կողմից)
* Չեխիայի, Ռուսաստանի և ԱՊՀ այլ երկրների ագրարային բուհերի ոսկե հուշամեդալներ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2007*.
2. ↑  "Սարգսյան Հենրիկ Մուշեղի". *persons.anau.am* (in ամերիկյան անգլերեն). Retrieved 2017 թ․ հունվարի 22.
3. ↑  Administrator. "Սարգսյան Հենրիկ Մուշեղի". *anau.am*. Արխիվացված է the original 2016 թ․ օգոստոսի 27-ին. Retrieved 2017 թ․ հունվարի 22.
4. ↑  "Կոհա առցանց քարտարան, Սարգսյան, Հենրիկ Մուշեղի". *haygirk.nla.am*. Retrieved 2017 թ․ հունվարի 22.

Աղբյուրներ
----------

* Հայկական համառոտ հանրագիտարան, 2003։ հ. 4:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 7348, 27902 |

 |
**Հենրիկ Գասպարյանի անվան շախմատի օլիմպիական մարզադպրոց**, **Հենրիկ Գասպարյանի անվան շախմատի և շաշկու օլիմպիական մանկապատանեկան մարզադպրոց**, շախմատի դպրոց Երևանի Կենտրոն վարչական համայնքում։ Հիմնադրվել է 1960 թվականին։

Պատմություն
-----------

Հայաստանում պատանի շախմատիստների առաջին շախմատի դպրոցը (այսօր՝ Հենրիկ Գասպարյանի անվան շախմատի և շաշկու օլիմպիական մանկապատանեկան մարզադպրոցը) հիմնադրվել է 1960 թվականին։ Շախմատի դպրոցի ստեղծման նախադրյալներ դարձան Խորհրդային Միության և միջազգային ասպարեզներում հանրահայտ շախմատիստներ Տիգրան Պետրոսյանի և Հենրիկ Կասպարյանի հաջողությունները։ Դպրոցի հիմքի առաջին քարը դրել է Տիգրան Պետրոսյանը։

Խորհրդային Միության ժամանակաշրջանում դպրոցն ունեցել է 36 մասնաճյուղ Հայաստանի բոլոր քաղաքներում և շրջկենտրոններում։ 2000 թվականին դպրոցը միացել է շախմատի մեկ այլ դպրոցի, որը գործում էր 1982 թվականից Հայաստանի սպորտի նախարարության հովանու ներքո։ Միավորված դպրոցը ստացել է Հենրիկ Գասպարյանի անունը։

Տնօրեններ
---------

Դպրոցի առաջին տնօրենն է եղել Լորիս Քալաշյանը, որին հետագայում փոխարինել են Հակոբ Մոկացյանը, Հովիկ Խալիկյանը, Ադոլֆ Դեմիրխանյանը, Արմեն Նիկողոսյանը և Վլադիմիր Հայրապետյանը։

Դպրոցի սաները
-------------

Դպրոցի սաներից են եղել Ռաֆայել Վահանյանը, եղբայրներ Կարեն և Լևոն Գրիգորյանները, Արշակ Պետրոսյանը, Սմբատ Լպուտյանը, Արտաշես Մինասյանը, Աշոտ Անաստասյանը, Կարեն Մովսիսյանը, Վլադիմիր Հակոբյանը, Լևոն Արոնյանը, Տիգրան Նալբանդյանը, Կարեն Ասրյանը, Տիգրան Լևոնի Պետրոսյանը, Վարուժան Հակոբյանը, Արման Փաշիկյանը, Զավեն Անդրիասյանը, Ավետիք Գրիգորյանը, Հրանտ Մելքումյանը, Էլինա Դանիելյանը, Լիլիթ Մկրտչյանը, Նելլի Աղինյանը, Լիլիթ Գալոյանը և այլք։

Դպրոցի մարզիչները
-----------------

Դպրոցի մարզիչ-մանկավարժներ են եղել էտյուդների արքա Հենրիկ Կասպարյանը, շախմատի վարպետներ Օլեգ Դեմենտևը, Ռոբերտ Բունիաթյանը, Ալբերտ Հարությունովը և այլք։

Դպրոցում դասավանդում են Վլադիմիր Հայրապետյանը, Գագիկ Սարգսյանը, Արարատ Սանթրյանը, Աշխեն Սանոյանը, Տիգրան Ա. Պետրոսյանը, Տիգրան Պողոսյանը և այլք։ Դպրոցի գործունեությանն աջակցում է ՀՀ նախագահ, ՀՀ շախմատի ֆեդերացիայի նախագահ Սերժ Սարգսյանը։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Հենրիկ Գասպարյանի անվան շախմատի և շաշկու օլիմպիական մանկապատանեկան մարզադպրոց". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 4-ին. Retrieved 2015 թ․ փետրվարի 27. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Աղբյուրներ
----------

* Դպրոցի պաշտոնական կայքը Archived 2014-12-24 at the Wayback Machine.
**Հեդալի ստավկիրկա** կամ **Հեդալի հիմնակմախքային եկեղեցի** (նորվ.՝ Heddal stavkirke), ներկայումս պահպանված հիմնակմախքային եկեղեցիներից ամենամեծը։ Կառուցման հստակ տարեթիվը հայտնի չէ, համենայն դեպս եկեղեցին կառուցվել է 13-րդ դարասկզբին։ Եկեղեցում պահպանվել են ռունական մակագրություններ, որոնք հաղորդում են, որ 1242 թվականին եկեղեցին օծվել է կույս Մարիամի անունով։

Մինչ 1537 թվականը եկեղեցին կաթոլիկական էր, ներկայումս այն լյութերական է։ Ժամերգությունները կատարվում են շաբաթը մեկ, կիրակի օրերին։ Սակայն այցելուների համար մուտքն ազատ է ամեն օր։

Ճարտարապետություն
-----------------

Շինարարության ժամանակ օգտագործվել է բարձրորակ փայտ, այնպես որ եկեղեցու շենքը մինչև այժմ էլ պարունակում է 13-րդ դարում շինարարության փայտի մեկ երրորդը։ Արտաքինից եկեղեցին պատված է կուպրով, որը պարբերաբար թարմացվում է։ Վերջինս կատարում են փորձառու ալպինիստները։

Եկեղեցին բազմիցս վերակառուցվել և վերանորոգվել է։ Վերջին խոշոր հիմնանորոգումը եղել է 1952-1954 թվականներին, երբ տաճարին վերադարձրին որքան հնարավոր է նախնական տեսքը։ Ներքին հարդարանը նույնպես բազմիցս փոփոխվել է։ Խորանը ստեղծվել է 1667 թվականին անհայտ նկարչի կողմից, որմնանկարները կատարվել են 1668 թվականին, մասամբ բաց են 1300 թվականի որմնանկարները։

Մինչ 1850 թվականը եկեղեցին ուներ զանգեր, հետագայում դրանք տեղափոխվեցին հատուկ ստեղծված զանգակատուն։ Պահպանված ամենահին զանգն արտադրվել է 1647 թվականին, Ամստերդամում։

Լեգենդ
------

Հեդալի ստավկիրկա 1890-1900 թվականներին։
Հեդալի ստավկիրկայի ներքին հարդարանքը։
Գոյություն ունի հայտնի մի լեգենդ, որի համաձայն, Հեդալի եկեղեցին կառուցել են տեղի 5 արհեստավարժ ֆերմեր 3 օրվա ընթացքում։

Լեգենդի ևս մեկ տարբերակ պատմում է, որ մի օր տեղի ֆերմերը հանդիպել է մի օտակարանի․ ով համաձայնել է 3 օրվա ընթացքում Հեդալում կառուցել նոր եկեցեցի։ Ֆերմերը պետք է կա՛մ վճարեր իր հոգով, կա՛մ կառուցողին երկնքից բերեր արևն ու լուսինը, կա՛մ կռահեր օտարականի անունը։ Երրորդ տարբերակը ֆերմերին ավելի պարզ թվաց, և իսկապես, փորձելով պարզել օտարի անունը նա թափառեց շրջակայքում, և լսեց կնոջ գեղեցիկ մի երգ, որտեղ օտարականին Ֆինն (Finn) էին կոչում․ 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | I morgen kommer Finn og bringer oss maanen
der han kommer forgaar sol og kristenblod
lokker barna til sang og spel
men nå mine små, sov stille og vel․ |  |

Արդյունքում, Ֆիննը, ով պարզվեց՝ տրոլ է, ստիպված եղավ ընտանիքով տեղափոխվել հեռու, որովհետև տանել չէր կարողանում զանգերի ձայնը։ Ասում են, որ հենց այդ տրոլն է կառուցել նաև Նիդարոսի տաճարը, Ավալդսնեսում Սուրբ Օլեֆի եկեղեցին և Լունդի մայր տաճարը։

Տես նաև
-------

* Ուրնեսի ստավկիրկա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Ставкирка в Хеддале (Heddal Stave Church, Heddal stavkirke) /Норвегия". *www.worlds.ru*. Արխիվացված է the original 2014 թ․ օգոստոսի 15-ին. Retrieved 2015 թ․ նոյեմբերի 26. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Նորվեգական ստավկիրկա եկեղեցիների մասին։ (անգլերեն)

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Հեդալի ստավկիրկա** կատեգորիայում։ |
**Հել Էներջի**, հունգարական *Hell Energy LTD* ընկերության էներգետիկ ըմպելիք։

Պատմություն
-----------

Ընկերությունը հիմնադրվել է 2006 թվականին և նույն տարում սկսել է իր խմիչքների արտադրությունը և վաճառքը։ Երեք տարվա ընթացքում *Hell Energy LTD* ընկերությունը դարձել է Հունգարիայի շուկայի առաջատարը։ Ապրանքանիշի ճանաչվածության հարցում կարևոր դերակատարություն է ունեցել Ֆորմուլա 1-ի թիմ *Williams* -ի հետ հովանավորչական համաձայնությունը։ Մինչև 2015 թվականը խմիչքը դարձել է շուկայի առաջատարը այնպիսի երկրներում, ինչպիսիք են Ռումինիան, Բուլղարիան, Սլովակիան, Կիպրոսն ու Ադրբեջանը, այն մատչելի է նաև աշխարհի ավելի քան 40 երկրներում։ Ընկերության գլխամասային գրասենյակները գտնվում է Հունգարիայում, Ռումինիայում, Մեծ Բրիտանիայում, Ռուսաստանում և Կիպրոսում։

*Hell Energy LTD* ընկերությունը *Avalon Park* -ի՝ Միշկոլցում զվարճանքի համալիր և սպա կենտրոն ունեցող հանգստավայրի ստեղծողն ու սեփականատերն է։

Խմիչքը ներկայացվել է խոշորագույն եվրոպական սննդամթերքի ցուցահանդեսներում, այդ թվում՝ Քյոլնում, Փարիզում և Մոսկվայի համաշխարհային սննդի ցուցահանդեսում։ 2008 թվականին արժանացել է «Լավագույն նորություն» մրցանակին և «Լավագույն էներգետիկ ըմպելիք» մրցանակին։

Գործարան
--------

Ընկերության գործարանը կառուցվել է 2011 թվականին [[Սիկսո]յ]ում։ Այն ունի երկու գիծ օրական 2 մլն բանկա լցնելու համար արտադրող հզորությամբ։ Գոյություն ունի նաև լաբորատորիա խմիչքի շարունակական մոնիտորինգի և վերլուծության բնութագրերի համար։ Գործարանն ունի ամենաբարձր անվտանգության հավաստագիրը՝ *FSSC22000*: 2012 թվականին նա Դյուսելդորֆում արտադրողների հանդիսության ժամանակ ճանաչվել է Եվրոպայում լավագույն երեք գործարաններից մեկը։ Գործարանը կարող է արտադրել մինչև 500 միլիոն շիշ և ունի ավտոմատ լոգիստիկ կենտրոն՝ 6,000 մ2 տարածքով։ 2011 թվականից սկսվում է նաև արտահանման համար արտադրությունը։

Բաղադրություն
-------------

Կոֆեինի պարունակությունը մեկ բանկայում կազմում է 80 մգ 250 մլ-ի համար, որը համարժեք է մեկ բաժակ սուրճին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "The HELL won the MagyarBrands award this year again - Trademagazin". *Trademagazin* (in ամերիկյան անգլերեն). 2015 թ․ նոյեմբերի 17. Retrieved 2018 թ․ ապրիլի 8.
2. ↑  "Energy for the energy drink". *www.abb.com* (in անգլերեն). Retrieved 2018 թ․ ապրիլի 8.
3. ↑  "Awards". *avalonpark.hu* (in անգլերեն). Արխիվացված է the original 2019 թ․ մարտի 30-ին. Retrieved 2018 թ․ ապրիլի 8. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
**Հեմ** (անգլ.՝ Ham; օգոստոս 1956, Կամերուն - հունվարի 19, 1983(1983-01-19), North Carolina Zoo, Asheboro, Հյուսիսային Կարոլինա, ԱՄՆ), առաջին տիեզերագնաց շիմպանզեն։

Տիեզերական թռիչք
----------------

1960 թվականի դեկտեմբերին Հեմ սովորական շիմպանզեն վարժվում էր կատարել հասարակ առաջադրանքներ՝ արձագանքել լույսին և ձայնին։

Նշանավոր «ձեռքսեղմում»․ Հեմը փրկարարական նավի հրամանատարի հետ տախտակամածի վրա ցնցումից հետո
1961 թվականի հունվարի 31-ին Հեմը տեղավորվել է «Մերկուրի-Ռեդստոն 2» (անգլ.՝ Mercury-Redstone 2) տիեզերանավում և Կանավերալի հրվանդանի տիեզերակայանից թռել է տիեզերք։ Դա ենթաուղեծրային թռիչք էր։ Տիեզերանավը հասել է 157 մղոն (253 կմ) բարձրության։ Թռիչքը տևել է 16 րոպե 39 վայրկյան։ Թռիչքի հեռվությունը 422 մղոն էր (679 կմ)։ Թեև նավի խցիկում իջել էր օդի ճնշումը, Հեմը չի տուժել դրանից, քանի որ կրում էր սկաֆանդր։

Թռիչքի ընթացքում Հեմը ի պատասխան կապույտ գույնի կայծի, պետք է հինգ վայրկյանից ոչ ուշ տեղաշարժեր լծակը։ Եթե նա չաներ այդ, ներբանների հատվածում Էլեկտրական հոսանք կստանար։ Հեմը կատարել է իր առաջադրանքը։ Հեմը հաստատել է, որ տիեզերքում նա կարող է կատարել իր առաջադրանքներն այնպես, ինչպես Երկրի վրա։

«Մերկուրի» նավը Հեմի հետ նավակողի վրա ջրէջք է կատարել Ատլանտյան օվկիանոս և բարձրացվել փրկարարական նավ։

Հեմի թռիչքը դեպի տիեզերք նախավերջին փորձն էր ամերիկացի տիեզերագնացի առաջին ենթաուղեծրային թռիչքից առաջ։ Շիմպանզեներից վերջինը թռել է Էնոսը։

Ուշ տարիներ
-----------

Համի գերեզմանը Ալամոգորդոյի (Նյու Մեքսիկո) տիեզերագնացության պատմության թանգարանի տարածքում
Տիեզերական թռիչքից հետո Հեմը 17 տարի ապրել է Վաշինգտոնի Սմիտսոնովսկյան, իսկ այնուհետև Հյուսիսային Կարոլինայի կենդանաբանական այգիներում։ Նա պարբերաբար հայտնվել է հեռուստատեսությունում և նկարահանվել մի գեղարվեստական ֆիլմում։ Հեմը մահացել է 1983 թվականի հունվարի 19-ին՝ 26 տարեկանում։

Հեմի փոխարինող շիմպանզեն Միննին էր, միակ էգը, որին մարզել էին տիեզերական թռիչքի համար։ «Մերկուրի» ծրագրի ավարտից հետո Միննին մասնակցել է ռազմաօդային ուժերի հետախուզություններին։ Իր կյանքի ընթացքում Միննին ինը ձագ է ունեցել։ Միննին տիեզերական ծրագրին մասնակցած բոլոր շիմպանզեներից երկար է ապրել։ Նա մահացել է 1998 թվականի մարտի 14-ին 41 տաեկանում։ Միննին թաղված է Հեմի կողքին, փառքի Միջազգային տիեզերական սրահի (International Space Hall of Fame) տարածքում՝ Ալամոգորդոյում (Նյու Մեքսիկո)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "NASA Project Mercury Mission MR-2". *science.ksc.nasa.gov*. Արխիվացված է the original 2020 թ․ օգոստոսի 7-ին. Retrieved 2020 թ․ մայիսի 10. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  "Ham the astrochimp: hero or victim?". *The Guardian*. 2013 թ․ դեկտեմբերի 16.

Արտաքին հղումներ
----------------

* NASA Description of mission(անգլ.)
* Mercury Redstone 2 ծրագիր Archived 2000-09-01 at the Wayback Machine.(անգլ.)
* Մի փոքր քայլ. շիմպանզեի թռիչքի պատմությունը դեպի տիեզերք (տեսանյութ)(անգլ.)
**Հարպեր** (անգլ.՝ Harper, Liberia), քաղաք Լիբերիայի ծայր հարավում։

Ընդհանուր տեղեկատվություն
-------------------------

Քաղաքը գտնվում է երկրի հարավարևելյան մասում, Պալմաս հրվանդանի (անգլ.՝ Cape Palmas) վրա։ Համարվում է Մերիլենդ կոմսության վարչական կենտրոնը։ Բացարձակ բարձրությունը ծովի մակարդակից 59 մետր է։

Քաղաքն իր անվանումը ստացել է ամերիկյան քաղաքական գործիչ և գաղութային հասարակության անդամ Ռոբերտ Գուդլո Հարպերի պատվին։ Մինչ Լիբերիայի առաջին քաղաքացիական պատերազմը Հարպերը եղել է կարևոր տնտեսական և վարչական կենտրոն։ Այժմ քաղաքը աստիճանաբար վերականգնվում է, այստեղ է գտնվում Թաբմեն համալսարանը (անգլ.՝ Tubman University)՝ երկրի պետական համալսարաններից մեկը։ Մերձափնյա ջրերում առկա են ձկան մեծ պաշարներ։

Բնակչություն
------------

2013 թվականի տվյալներով բնակչությունը կազմում է 19 690 մարդ։ 
*Քաղաքի բնակչության աճի դինամիկան ըստ տարեթվերի.*

| 1988 | 2008 | 2013 |
| --- | --- | --- |
| 18 000 | 17 837 | 19 690 |

Հայտնի մարդիկ
-------------

Քաղաքում է ծնվել Լիբերիան 1944-1971 թվականներին կառավարած նախագահ Ուիլյամ Տաբմենը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Harper, Liberia Page" (in անգլերեն). Fallingrain Global Gazetteer. Արխիվացված from the original on 2013 թ․ մարտի 13. Retrieved 2013 թ․ փետրվարի 20.
2. ↑  "Harper" (in անգլերեն). World Gazetteer. Արխիվացված է the original 2013 թ․ մարտի 13-ին. Retrieved 2013 թ․ փետրվարի 18.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 12251891d · GND: 7727015-0 · LCCN: n2016057493 · VIAF: 237519163 · WorldCat VIAF: 237519163 |

 |
**Մաի Շարոենպուրա** (թաի.՝ ใหม่ เจริญปุระ, հունվարի 5, 1969(1969-01-05), Բանգկոկ, Թաիլանդ), հայտնի է նաև Մաի Սիրիուիմոլ (թաի.՝ ใหม่ สิริวิมล) նախկին բեմական անունով, թաիլանդցի երգչուհի և դերասանուհի։

Կենսագրություն
--------------

### Վաղ կյանք

Ծնվել է Թայլանդում, Բանգկոկում։ Թայլանդացի դերասան Սուրին Շարոենպուրայի (բեմական անունը` Ռաջ Ռոնափոփ) և Վինի Սոնտիկուլի չորս դուստրերից մեկն է։ Նա ունի երեք քույր` Վենիկ Ուայթը, Վիպավի Մագուայրը և խորթ քույր, դերասանուհի Ինտիրա Յարոենփուրան։ Մաին կրթություն է ստացել Անգլիայում՝ Ֆարինգթոնի դպրոցում։

### Երաժշտական կարիերա

Որպես երգչուհի 1989 թվականից սկսած Շարոենպուրան թողարկել է տասնյակ ալբոմներ, երաժշտական տեսահոլովակներ և ելույթ ունեցել բազմաթիվ համերգների ժամանակ։

2007 թվականին Շարոենպուրան Մանչեստրում ելույթ է ունեցել Թաիլանդի նախկին վարչապետ Թաքսին Շինավատրայի կազմակերպած համերգին, որով վերջինս նշում էր Մանչեսթեր Սիթի ֆուտբոլային ակումբը ձեռք բերելը։

Թողարկել է հետևյալ ալբոմները.

* 1-ին ไม้ม้วน (1989, 2532)
* 2-րդ ไม้ขีดไฟ (1990, 2533)
* 3-րդ ความลับสุดขอบฟ้า (1992, 2535)
* 4-րդ ผีเสื้อกับพายุ (1994, 2537)
* 5-րդ ชีวิตใหม่ (1997, 2540)
* 6-րդ แผลงฤทธิ์ (1998, 2541)
* 7-րդ คนเดียวในหัวใจ (2002, 2545)
* 8-րդ Always ใหม่เสมอ (2006, 2549)

### Դերասանական կարիերա

Սկսած 1980-ական թվականներից` Շարոենպուրան հանդես է եկել Թայլանդի տարբեր հեռուստաալիքներում և ֆիլմերում։
Որպես դերասանուհի, նրա առավել հայտնի դերը Փրինգի կերպարն է Կհոն Րերնգ Մուանգ ֆիլմում(թաի.՝ นน .ริงเมือง): Նա միջազգային ճանաչում է ստացել 2001 թվականին՝ ռեժիսոր Չատրիչալերմ Յուկոլի «Սուրիոտայի լեգենդը» ֆիլմում չարագործ Լեդի Սրիսուդաչանի կերպարի համար. ֆիլմ ԱՄՆ-ում թողարկվել 2003 թվականին։
2010 թվականին Շարոենպուրան հայտնվել է «Մահացիր բռնի մահով» սարսափ ֆիլմի կինոալմանախում` Աքարա Ամարտթայակուլի և Սուպաքսորն Հայմոնգկոլի հետ միասին։

Նրա մյուս ֆիլմերից են «Հիշողությունը» և «Մսաղացը»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Internet Movie Database — 1990.
2. 1 2  ČSFD (չեխերեն) — 2001.
3. 1 2  Freebase տվյալների վերբեռնում — Google.
4. ↑  "Thai fever hits City". *The Nation (Thailand)*. 2007 թ․ օգոստոսի 6. Արխիվացված է the original 2007 թ․ օգոստոսի 24-ին. Retrieved 2007 թ․ օգոստոսի 7. `{{cite news}}`: Unknown parameter `|deadurl=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
5. ↑  "'27ปีของใหม่เจริญปุระ'". *www.komchadluek.net* (in թայերեն). 2011 թ․ օգոստոսի 22. Retrieved 2018 թ․ նոյեմբերի 4.
6. ↑  Thai Horror Anthology Wants You To 'Die a Violent Death'. Bloody-disgusting.com. March 9, 2010. Retrieved on 2012-06-23.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ČSFD · Internet Movie Database |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: no2015035794 · VIAF: 315534179 · WorldCat VIAF: 315534179 |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Արզումանյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Հարություն Սևակի Արզումանյան** (նոյեմբերի 1, 1971(1971-11-01), Երևան, Հայկական ԽՍՀ), հայ դիրիժոր։ Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի պրոֆեսոր։ Գրականագետ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Սևակ Արզումանյանի որդին է։

Կենսագրություն
--------------

Հարություն Արզումանյանը ծնվել է 1971 թվականին Երևանում։ Սովորել է որպես ջութակահար, այնուհետև իբրև դիրիժոր։ 1998-2000 թվականներին եղել է Էմին Խաչատուրյանի օգնականը, այնուհետև կատարելագործել է վարպետությունը Կոնրադ ֆոն Աբելի և Դոմինիկ Ռուիցի մոտ (Ֆրանսիա, Գերմանիա)։

2000 թվականից՝ Ա. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի դիրիժոր։ Ղեկավարել է մի քանի տասնյակ ներկայացումներ՝ «Աիդա», «Տրուբադուր», «Տրավիատա», «Ալեկո», «Դավիթ Բեկ», «Ալմաստ», «Արշակ Բ», «Դոն Ժուան» և այլն։

«Նոր անուններ», «Վերադարձի», «Ազգային պատկերասրահ» միջազգային փառատոնների դիրիժորն է։

Ա. Սպենդիարյանի անվան երաժշտական մասնագիտական դպրոցի նվագախմբի հիմնադիր ու գեղարվեստական ղեկավար։

Հյուրախաղերով շրջագայել է Գերմանիայում, Իտալիայում, Բուլղարիայում, Լատվիայում, Լեհաստանում, Ուկրաինայում, Ռուսաստանում, Վրաստանում, Խորվաթիայում, Թաիլանդում և այլուր։

Մրցանակներ և պարգևներ
---------------------

* Դիրիժորների համահայկական մրցույթի հաղթող, գլխավոր մրցանակակիր (1999)
* Լեհաստանի Գ. Ֆիտելբերգի անվան դիրիժորների 7-րդ միջազգային մրցույթի երրորդ մրցանակակիր (2003)
* Վ. Ժորդանիայի անվան դիրիժորների 5-րդ միջազգային մրցույթի հաղթող, «Նվագախմբի մրցանակ» և «Հանդիսատեսի համակրանք մրցանակի» դափնեկիր (2005)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  "Հարություն Արզումանյան". *opera.am* (in ամհարերեն). Արխիվացված է the original 2017 թ․ հուլիսի 4-ին. Retrieved 2018 թ․ հունվարի 5. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Արմենիապեդիա · AV Production |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մաքսիմ Գորկու հուշարձան (այլ կիրառումներ)

**Մաքսիմ Գորկու հուշարձան** (ռուս.՝ Памятник Максиму Горькому), հուշարձան Ղրիմի Յալթա քաղաքի Յուրի Գագարինի անվան ծովամերձ զբոսայգու մուտքի մոտ։ Կանգնեցվել է 1956 թվականին ռուս գրող Ալեքսեյ Մաքսիմովիչ Գորկու (Մաքսիմ Գորկի) պատվին։

Հուշարձան
---------

Յալթայի «Օրեանդա» հյուրանոցի հետնամասում սկսվում է Յուրի Գագարինի անվան ծովամերձ զբոսայգին։ Նրա մուտքի դիմաց կանգնած է Ա. Մ. Գորկու հուշարձանը։ Հեղինակային խումբը ստեղծել է երիտասարդ Գորկու հիշվող կերպար։

Բրոնզե քանդակը պատկերում է շեղօձիք վերնաշապիկով և լայնեզր գլխարկով Գորկուն, որը կանգնած է դիորիտե պատվանդանին։

Դեպի հուշարձանը տանող կածանի սկզբում, դիորիտե քարաբեկորի վրա, փորագրված են գրողի խոսքերը, որոնք, ասես, ուղղված են քայլողին. 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Իմ ուրախությունն ու հպարտությունը նոր ռուս մարդն է, նոր պետության կառուցողը։ Ընկե՛ր։ Իմացի՛ր և հավատա՛, որ դու երկրի վրա ամենաանհրաժեշտ մարդն ես։ Անելով քո փոքր գործը՝ դու սկսել ես ստեղծել իսկապես նոր աշխարհ։- Մ. Գորկի |  |

Հուշարձանի բացումը տեղի է ունեցել 1956 թվականի ապրիլի 30-ին՝ գրողի մահվան 20-րդ տարելիցի նախօրեին։ Մոսկվայից ժամանել է գրողի կինը՝ Եկատերինա Պավլովնա Պեշկովան, ներկա են եղել բազմաթիվ գրողներ, տեղի բնակիչներ, որոնք հանդիպել էին Ա. Մ. Գորկու հետ։

Պատմություն
-----------

Առաջին անգամ Ալեքսեյ Մաքսիմովիչ Գորկին Ղրիմ այցելել է 1891 թվականին՝ Ռուսաստանում ոտքով զբոսնելու ժամանակ։ Հետագայում նա հաճախ է եկել Հարավային ափ, հանգստացել Յալթայում, Միսխորում, Ֆորոսի մոտ՝ «Տեսելի» ամառանոցում։ Վերջին անգամ Գորկին «Տեսելիում» եղել է 1936 թվականին՝ մահից որոշ ժամանակ առաջ։

Խորհրդանշական է, որ Յալթայում տեղադրված առաջին հուշարձաններից էին Չեխովի և Գորկու քանդակները, որանք գտնվում են գրեթե հարևանությամբ։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* Հուշարձանի տեսքը հետևիցՀուշարձանի տեսքը հետևից

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  "Памятник А. М. Горькому".
2. 1 2  "Памятник Горькому в Ялте". Արխիվացված է the original 2016 թ․ դեկտեմբերի 8-ին. Retrieved 2019 թ․ հունվարի 18.
**Հարութ Գառնիկի Մնացականյան** (հուլիսի 27, 1992, Ավետարանոց, Արցախի Հանրապետություն), Արցախի Հանրապետության պետական գործիչ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1992 թվականի հուլիսի 27–ին Արցախի Հանրապետության Ասկերանի շրջանի Ավետարանոց գյուղում։

### Կրթություն

2009-2017 թվականներին Հ․Մնացականյանը սովորել է Արցախի պետական համալսարանում «քաղաքագիտություն» մասնագիտությամբ։

### Քաղաքական գործունեություն

Հ․Մնացականյանը 2017 թվականի հունիսի 5-ին նշանակվել է Արցախի Հանրապետության նախագահի աշխատակազմի ղեկավարի օգնականի պաշտոնում։ 4 ամիս անց՝ սեպտեմբերի 26-ին, նշանակվել է Արցախի Հանրապետության Շահումյանի շրջանի վարչակազմի ղեկավարի պաշտոնում։ Լրագրողի հետ հարցազրույցում նա իր ղեկավարման շրջանի լավագույն ձեռքբերումներ է նշել շրջանում գետերի վրա հիդրոէլեկտրակայանների կառուցումն ու ջրերի գործարանի շինարարությունը։

Ընտանիք
-------

Հ․Մնացականյանը ամուսնացել է, ունի 1 զավակ։

Պարգևներ
--------

2016 թվականին Արցախի Հանրապետության նախագահի կողմից պարգևատրվել է «Մարտական ծառայություն» մեդալով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  "Հարութ Գառնիկի Մնացականյանի կենսագրական տվյալները Արցախի Հանրապետության կառավարության կայքում։". Արխիվացված է the original 2018 թ․ փետրվարի 8-ին. Retrieved 2018 թ․ փետրվարի 5.
2. 1 2  Երիտասարդ պաշտոնյաները սահմաններ չեն ճանաչում. Շահումյանի շրջանի վարչակազմի ղեկավար։
**Մաքսիմ Ալեքսեևիչ Ակիմով** (մարտի 1, 1970(1970-03-01), Մալոյարոսլավեց, Կալուգայի մարզ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս քաղաքական գործիչ, 2018 թվականի մայիսի 18-ից Ռուսաստանի Դաշնության վարչապետի տեղակալ՝ փոխվարչապետ։ 2018 թվականից «Ռուսական երկաթուղիներ» ՍՊԸ-ի տնօրենների խորհրդի նախագահ։

Ռուսաստանի Դաշնության պետական ապարատի ղեկավարի առաջին տեղակալ (2013—2018), 2007 թվականի հուլիսից մինչև 2012 թվականի մայիս եղել է Կալուգայի մարզի նահանգապետը։ 2004-2007 թվականներին եղել է Կալուգա քաղաքի քաղաքապետը։ Ռուսաստանի Դաշնության I դասի պետական խորհրդատու (2016)։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1970 թվականի մարտի 1-ին, Մալոյարոսլավլեց քաղաքում՝ Ալեքսեյ Ակիմովի ընտանիքում։

1993 թվականին ավարտել է Կալուգայի՝ Կ. Է. Ցիալկովսկու անվան պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետը։ Համալսարանն ավարտելուց հետո՝ երկու տարի, միջնակարգ դպրոցում աշխատել է որպես ուսուցիչ։

1994-1996 թվականներին ղեկավարել է «Ֆայնարտ-աուդիտ» կազմակերպությունը։ Այնուհետև ղեկավարել է Կալուգայի մարզի արժեթղթերի շուկան։ 1998-2001 թվականներին եղել է Կալուգայի մարզի կառավարության էկոնոմիկայի և արդյունաբերության դեպարտամենտի տնօրենը։

2004 թվականից զբաղեցրել է Կալուգայի մարզի Տնտեսական զարգացման նախարարի պաշտոնը։ 2004 թվականի մայիսից աշխատանքի է անցել Կալուգա քաղաքի համայնքապետարանում՝ որպես առաջին փոխքաղաքապետ։ Կալուգայի նախկին քաղաքգլխի՝ Վալերի Իվանովի հրաժարականից հետո՝ հենց նույն տարում, նա զբաղեցրեց Իվանովի տեղը՝ ստանձնելով վերջինիս լիազորությունները։ 2004 թվականի նոյեմբերի 14-ին ընտրվել է Կալուգայի քաղաքապետ՝ ստանալով 34,63 % ձայն։

2007 թվականի մայիսից նշանակվել է Կալուգայի նահանգապետ Անատոլի Արտամոնովի տեղակալ (2011 թվականից զբաղեցնում է առաջին տեղակալի պաշտոնը)։ Զբաղեցրել է Կալուգայի մարզի Բադմինտոնի ֆեդերացիայի նախագահի պաշտոնը։

2012 թվականի մայիսի 22-ին նշանակվել է Ռուսաստանի Դաշնության պետական ապարատի ղեկավարի տեղակալ։ Մեկ տարի անց զբաղեցնում է առաջին տեղակալի պաշտոնը։ 2016 թվականի հունիսի 30-ից ընդգրկվում է Ռուսաստանի Դաշնության նախագահին կից ռազմավարական զարգացման և առաջնային ծրագրերի խորհրդի կազմի մեջ։

2013 թվականին Ակիմովը հավակնում էր Ռուսաստանի Դաշնության տնտեսական զարգացման նախարարի պաշտոնին։ 2016 թվականի նոյեմբերի 15-ին՝ Ալեքսեյ Ուլյուկաևի հեռացումից հետո, զանգվածային լրատվության միջոցներում ինֆորմացիա հայտնվեց այն մասին, որ թափուր մնացած պաշտոնի հավակնորդներից մեկը Մաքսիմ Ակիմովն է (մյուս հավակնորդները Քսենյա Յուդաևան և Անդրեյ Բելոուսովն էին)։ 2017 թվականի սեպտեմբերին Ակիմովը դիտարկվում էր որպես Նիժնի Նովգորոդի մարզի նահանգապետի թեկնածու։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Персона ТАСС
2. 1 2  "Акимов, Максим Алексеевич Первый заместитель руководителя Аппарата правительства РФ - Персона ТАСС". *ТАСС* (in ռուսերեն). Retrieved 2017 թ․ դեկտեմբերի 16.
3. ↑  "Максим Акимов назначен первым заместителем руководителя аппарата правительства РФ". *Информационный портал "Kaluga24.tv"* (in ռուսերեն). 23 мая 2013 года. Արխիվացված է the original 2021 թ․ մարտի 1-ին. Retrieved 2017 թ․ դեկտեմբերի 16.
4. ↑  Акимов, Белоусов и Юдаева в шорт-листе на пост главы Минэкономразвития
5. ↑  Новым губернатором Нижегородской области может стать Максим Акимов
Մարցի Ամենափրկիչ խաչքար (Ճքնըվերի խաչ)
**Մարցի Ամենափրկիչ խաչքար (Ճքնըվերի խաչ)**, միջնադարյան պատմաճարտարապետական արժեքավոր հուշարձան։

Աշխարհագրություն
----------------

Գտնվում է Մարց գյուղից 4-5 կմ արևելք ՝ Ճգնավորի թալա վայրում, խուլ անտառի մեջ, երբեմնի միջնադարյան գերեզմանոցի տարածքում։ Հայ նշանավոր պատմաբան Լեոն, լինելով այս վայրում, գրել է, որ ‹‹տեղը շատ նմանություն ունի Ղարաբաղի Թթուջրին և կարող է դառնալ առաջնակարգ կլիմայական կայարան (բուժարան)››:

«Ճգնավորի քար» գյուղատեղիում առկա է արձանագրություններով հարուստ 5 խաչքար՝ շարված մի գծի վրա։ Բուն խաչարձանը, որ կոչվում է Ամենափրկիչ, կանգնեցվել է Հայոց ՉԼԴ (1285) թվականին, Հաղպատավանքի առաջնորդ, Զաքարյանների քրոջ՝ Դոփի թոռ տեր Յոհանեսի հայրապետության օրոք, Թոմա քահանայի և նրա եղբայր Տիրացուի կողմից։ Խաչքարը կանգնեցված է սրբատաշ բարձր, եռաստիճան պատվանդանի (խարսխի) վրա՝ ճակատով դեպի արևմուտք։ Այն դեղնակարմրավուն ֆելզիտից է, կարևորվում է իր պատկերագրական հարստությամբ, քանդակագործական արվեստով, տարբեր արտահայտչամիջոցների վարպետ ու ներդաշն միահյուսմամբ, հանդիսանալով հայ քանդակագործական արվեստի բարձրարժեք նմուշ։ Թիկունքին արված արձանագրության համաձայն այն տեղադրվել է այստեղ թաղված հանգուցյալների հոգիների փրկության համար։

Խաչքարի նկարագրություն
----------------------

Մարցի Ամենափրկիչը հատկանշական է խաչելության լիակատար տեսարանով։ Հիսուսը խաչի վրա պատկերված է մերկ։ Նրա աջ կողմում պատկերված է Հիսուսի աջը համբուրող Մարիամ Աստվածածինը, ձախ կողմում՝ խաչի հորիզոնական թևի տակ, Հովհաննեսն է։ Նույնպես աջ կողմում՝ Աստվածածնից ցած, պատկերված է Հովսեփ Արիմաթացին։ Հիսուսի ոտքերից ներքև՝ Նիկոդիմոսն է, ով ունելիով դուրս է քաշում Տիրոջ ոտքի գամը։

Խաչքարի վերևում՝ աջից, պատկերված է արեգակ, ձախից լուսին (դրված արծվի և ցլի պատկերների վրա)։ Խաչի տակ պատկերված է Ադամի գանգը՝ իբրև հոգևոր դրախտի խորհրդանիշ, որի վրա հառնում է Խաչեցյալը՝ իբրև հոգևոր դրախտ կամ Կենաց ծառ։ Ողջ պատկերը բովանդակում է քրիստոնեության հիմնական գաղափարը՝ Հիսուս Քրիստոսի փրկագործությունը։

Այս խաչքարը կերտել է միջնադարյան նշանավոր քարգործ վարպետ Վարհամը (Վահրամ)։ Մարցի Ամենափրկիչ խաչքարի հետ հորինվածքային նմանություն ունեն Ջղինգյոլ կոչվող հնավայրից Էջմիածին փոխադրված Ամենափրկիչ խաչքարը (1273), ինչպես նաև Դսեղի (1281) և Հաղպատի (1273) Ամենափրկիչ խաչքարերը։

Տես նաև
-------

* Մարցի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Լոռու մարզ)
* Ամենափրկիչ խաչքար (Հաղպատ)
* Ամենափրկիչ խաչքար (Մայր Աթոռ)
* Հայրապետի և Հրէպէկայի խաչքար (Սևանավանք)
* Ովանես իրիցի խաչքար (Դարի գլուխ, Գավառ)

Գրականություն
-------------

Ռուդիկ Ափիցարյան «Մարց», Երևան «Ասողիկ» 2015

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԼՈՌՈՒ ՄԱՐԶԻ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ՄՇԱԿՈՒՅԹԻ ԱՆՇԱՐԺ ՀՈՒՇԱՐՁԱՆՆԵՐԻ ՊԵՏԱԿԱՆ ՑՈՒՑԱԿԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ
2. ↑  Լեո, Երկերի ժողովածու, 1985, հ․8,էջ 447-448
3. ↑  "12-13 –րդ դդ․ Խաչքարերի կրոնական և աշխարհիկ թեմաներով պատկերաքանդակները". Արխիվացված է the original 2020 թ․ նոյեմբերի 26-ին. Retrieved 2020 թ․ հուլիսի 29. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Մարցի Ամենափրկիչ խաչքար (Ճքնըվերի խաչ)** կատեգորիայում։ |
**Մադոննա դել Պոնտեի բազիլիկա (Լանչանո)** (իտալ.՝ Basilica della Madonna del Ponte), հռոմեական կաթոլիկ եկեղեցական համալիր իտալական Լանչանո քաղաքում, Կյետի նահանգում, Աբրուցցո շրջանում, Իտալիայում։

Պատմություն
-----------

Այս հիանալի տաճարի յուրահատկությունն այն է, որ այն Հին Հռոմի ժամանակներում կառուցած եռակամար կամրջի վրա է կառուցված։ Կառուցվել է կայսր Դիոկղետիանոսի հրամանով։

Եկեղեցին Աստվածամոր պատվին է անվանվել Լանչանոյի բնակիչների կողմից 1389 թվականին։ Սկզբում այն կոչվել է Կամրջի Սուրբ Կույս Մարիամի օրատորիա, իսկ այնուհետ Սանտա Մարիա դե լե Գրացիե։

Բազիլիկայի անվանումը եկել է այստեղ գտնվող «Աստվածածինը նորածինը գրկին» արձանից, որը գտնվել է 1088 թվականին կամրջի կամարներից մեկի տակից, երբ կատարվում էր վերականգնում, քանի որ երկրաշարժից այն բավականին տուժել էր։ Դրանից հետո արձանը կոչվեց Կամրջի Տիրամայր կամ Մադոննա դել Պոնտե։ Արձանը VIII դարի բյուզանդական սրբապատկերներից մեկի կրկնօրինակն է։ Կարծիք կա, որ այն կամրջի տակ են պահել՝ զգուշանալով սրբապատկերների գողերից։

Եկեղեցին կառուցվել է XIV դարում։ Իսկ արդեն XVII դարում Տոմազո Սոտարդոն, որը Միլանից էր, կառուցում է զանգակատունը։ 1785 թվականին սկսվեցին ներքին ճարտարապետական տարածքի հարստացման աշխատանքները։

XVIII դարում եկեղեցին ամբողջությամբ վերակառուցվել է ինժեներ-կոնստրուկտոր Էուջենիո Միկիտելիի կողմից։ Ճակատի բարեկարգման աշխատանքները, որոնք սկսվել էին 1819 թվականին մինչև վերջ ավարտին չհասան։

1942 և 1943 թվականներին բազիլիկան ենթարկվել է ռեստավրացիայի։

Ներքին տեսք
-----------

Ներքին տեսքը
Բազիլիկայի ներքին տեսքը իրենից ներկայացնում է յուրօրինակ մի նավ՝ շրջանակված կորնթոսյան որմնասյուներով ու խոյակներով, որոնք պահում են կամարակապը։ Խորանը նեոկլասիցիզմի ոճով է կառուցվածև զարդարված է նկարներով։ Երեք խորշերում էլ գտնվում է Սրբություն սրբոցը։ Խորանի ներքին մասում էլ հենց գտնվում է հայտնի արձանը՝ Մադոննա դել Պոնտեն։

Ճակատն ունի ցուցադրական մի հատված, որը սյունազարդ ճեմուղի է իրենից ներկայացնում։ Պատերը երեսապատված են աղյուսներով։

Զանգակատունը եռահարկ է և գլխավոր շինությունից հեռու է գտնվում։

Բազիլիկայի ներսում, աջ կողմում, գտնվում է Սանտիսիմո Սակռամենտոյի ժամատունը, որը զարդարված է նեապոլցի նկարիչ Ջաչինտո Դիանոյի վրձնին պատկանող որմնանկարներով։

1985 թվականի երկրաշարժից հետո բազիլիկայում կատարվել է նորոգում՝ եկեղեցական կանոնները հաշվի առնելով։ Նոր խորանը օծվել է 1996 թվականին։

Պատկերասրահ
-----------

* ԵկեղեցինԵկեղեցին
* Եկեղեցու ընդհանուր տեսքըԵկեղեցու ընդհանուր տեսքը
* Բազիլիկայի խորանըԲազիլիկայի խորանը
* Տեսքը կողքիցՏեսքը կողքից
* ԶանգակատունըԶանգակատունը
* Եկեղեցին և հարակից լեռներըԵկեղեցին և հարակից լեռները

Արտաքին հղում
-------------

* Լանչանոյի եկեղեցական համալիրի պատմությունը (իտալ.)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  dati.beniculturali.it — 2014.
2. ↑  Storia della cattedrale
3. ↑  "Chiesa di Santa Maria del Ponte". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 5-ին. Retrieved 2015 թ․ նոյեմբերի 21. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4678613-2 · VIAF: 237461465 · WorldCat VIAF: 237461465 |

 |
**Հարավաֆրիկյան Հանրապետության ազգային կենդանաբանական այգի** (առավել հայտնի է, որպես՝ **Պրետորիայի կենդանաբանական այգի**, անգլ.՝ National Zoological Gardens of South Africa), կենդանաբանական այգի, որը գտնվում է Հարավաֆրիկյան Հանրապետության մայրաքաղաք Պրետորիայում։

Հանդիսանում է *Հարավաֆրիկյան Հանրապետության ազգային կենդանաբանական այգին*՝ հիմնադրված հոլանդացի բժիշկ Յան Վիլհելմ Գուննինգի կողմից։

Պատմություն
-----------

Կենդանաբանական այգու պատմությունը սկսվել է 1895 թվականից։ 1899 թվականին՝ Երկրորդ Անգլո-բուրական պատերազմների ընթացքում ձեռք է բերել *կենդանաբանական այգու կարգավիճակ*։

1916 թվականին ստացել է ազգային կենդանաբանական այգու տիտղոսը՝ Հարավային Աֆրիկայի դոմինիոնի կազմում։

Կենդանատեսակներ
---------------

Կարմրագլուխ պրիմատները Պրետորիայի կենդանաբանական այգում
Կենդանաբանական այգու մուտքի հարևանությամբ՝ սկզբի հատվածում, գտնվում է աղավնատուն, ինչպես նաև շիմպանզեների, ջրլող թռչունների և լեմուրների համար նախատեսված ճաղավանդակներ։

Կենդանաբանական այգու կենտրոնական ընդարձակ հատվածում տեղակայված է Աֆրիկայի սավաննաներից բերված կենդանիների ցուցադրությունը, այդ թվում հարավաֆրիկյան ընձառյուծերի, սև ռնգեղջյուրների, ընձուղտների, փղերի, պրժևալսկու ձիերի։ Դրանց հարևանությամբ գտնվում են նաև Հարավային Ամերիկայի կենդանատեսակների ճաղավանդակները։

Հարավաֆրիկյան ազգային կենդանաբանական այգում ապրում են նաև էնդեմիկ կենդանիներ՝ վարի լեմուր, փոքր պանդա, պուդու, փոքրիկ պրիմատներ, կենգուրու, էմու ջայլամ և այլն։

Կենդանաբանական այգու ծայրամասային հատվածում՝ սարալանջի հյուսիսային մասում, գտնվում են վեց խոշոր ճաղավանդակներ, նախատեսված առյուծների, կարմիր գայլերի, բենգալյան վագրերի, բարբարի այծերի և աֆրիկյան զեբրերի համար։

Այգում գործում է նաև աքվարիում։

| Խումբ | Տեսակներ | Կենդանիներ |
| --- | --- | --- |
| Կաթնասուններ | 209 | 3117 |
| Թռչուններ | 202 | 1358 |
| Ձկներ | 190 | 3871 |
| Անողնաշարավորներ | 4 | 388 |
| Սողուններ | 93 | 309 |
| Երկկենցաղներ | 7 | 44 |
| **Ընդհանուր** | **705** | **9087** |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Versluis, Jeanne-Marié (2012 թ․ հունվարի 4). "Reuse-vyeboom op kampioen-lys". *Beeld*. Արխիվացված է the original 2015 թ․ ապրիլի 9-ին. Retrieved 2013 թ․ հունվարի 9. `{{cite news}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  H. T. Montague Bell, C. Arthur Lane, British Association for the Advancement of Science, Meeting, South African Association for the Advancement of Science (1905). *A Guide to the Transvaal*. Bartholomew & Lawlor. p. 21. Retrieved 2010 թ․ հունվարի 5.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ բազմաթիվ անուններ: authors list (link)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
* 360 degree Virtual Tour of the Pretoria Zoo Archived 2016-04-17 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000476383968 · LCCN: no95031113 · VIAF: 125390045 · WorldCat VIAF: 125390045 |

 |
**Հարություն Մինասի Մինասյան** (նոյեմբերի 15, 1954(1954-11-15), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային և ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։ ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ։

Սկսել է խաղալ Երևանի «Արարատի» դուբլում 1972 թվականին։ 1974-1979 թվականներին ԽՍՀՄ առաջնությունում ակումբի կազմում անցկացրել է 51 հանդիպում, խփել 4 գոլ։ 1976 թվականի գարնանային առաջնության արծաթե մեդալակիր։ 1976 թվականի ԽՍՀՄ Գավաթի կիսաեզրափակչի մասնակից, հաղթական գոլ է խփել «Դնեպրի» դարպասը (2:1)։

Այնուհետև բնակվել է Ֆրանսիայում, խաղացել «Մարսել» (1980-1981), «Սեն դյու» (1981-1982, 1983-1988), «Լիմոժ», «Օբան» (1989-1995) ակումբներում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "КЛИСФ. МИНАСЯН Арутюн Минасович". Արխիվացված from the original on 2020 թ․ փետրվարի 17. Retrieved 2020 թ․ սեպտեմբերի 20.
2. ↑  "OM1899 tout sur l'OM". Արխիվացված from the original on 2021 թ․ հունիսի 19. Retrieved 2020 թ․ սեպտեմբերի 20.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | FootballFacts.ru |

 |
**«Հարավային դարպաս» մատուռ** (ռուս.՝ Часовня «Южные врата»), ճարտարապետական շինություն, որը նախատեսվում է կառուցել Դոնի Ռոստովի առափին։ Մատուռի հիմնաքարը դրվել է 2016 թվականի ամռանը՝ քաղաքային փառատոնի ընթացքում։

Պատմություն
-----------

Դոնի Ռոստովի առափին «Հարավային դարպաս» մատուռի շինարարության համար պետք է փոփոխություններ կատարվեն կոնցեսիոն պայմանագիրում, որը կնքվել է 2013 թվականին 32 տարի ժամկետով։ Մատուռ կառուցելու են տաղավարի փոխարեն։ Ավելի վաղ ենթադրվում էր, որ առափին պետք է կառուցվեր հինգ սրճարան և վերակառուցվեին գոյություն ունեցող մարդատար նավամատույցները, իսկ Սոբորնի նրբանցքի և Գազետնի նրբանցքի միջև պետք է կառուցվեր ցուցահանդեսային տաղավար, որի մակերեսը պետք է լիներ 750 քառակուսի մետրից ոչ պակաս։

2015 թվականի հուլիսին տեղեկություն տարածվեց այն մասին, որ Ռոստովի առափում կկառուցվի հուշամատուռ, որը կկոչվի «Հարավային դարպաս»։ Այն պետք է դառնա հետիոտնային գոտու վերակառուցման վերջնական փուլը, որը տեղակայվելու է Սոբորնի նրբանցքից ընդհուպ մինչև առափ։

2015 թվականին հայտնի դարձավ, որ մատուռը պետք է կառուցվի փոփոխված տեսքով։ Պետք է փոխարինվի երեսպատման նյութը։

Մատուռի հիմնաքարը դրվել է 2016 թվականի հուլիսին՝ Դոն գետի փառատոնի ընթացքում։ Շինարարությամբ կզբաղվի «Դոնսկոյ պրիչալ» ՍՊԸ-ն սեփական միջոցներով։ 2016 թվականին մատուռի նախագիծը համաձայնեցվել է Ռուս Ուղղափառ եկեղեցու հետ։

Նախատեսվող օբյեկտի երկարությունը պետք է լինի 6 մետրից, լայնությունը՝ 6 մետրից, բարձրությունը՝ 14 մետրից ոչ ավելի։ Հյուսիս-հարավ և արևմուտք-արևելք ուղղություններով անցումները պետք է լինեն միջանցիկ։ «Հարավային դարպաս» մատուռի նախագծի ճարտարապետը կլինի Ռոստովի գլխավոր ճարտարապետ Յուրի Դվոռնիկովը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  "Часовня «Южные врата» на набережной появится вместо выставочного павильона". Արխիվացված է the original 2017 թ․ նոյեմբերի 19-ին. Retrieved 2017 թ․ հուլիսի 31.
2. ↑  "Часовня «Южные врата России» появится на набережной Ростова, но в изменённом виде". Արխիվացված է the original 2017 թ․ նոյեմբերի 3-ին. Retrieved 2017 թ․ հուլիսի 31.
3. ↑  "Часовня «Южные врата России» украсит набережную Ростова-на-Дону". Արխիվացված է the original 2017 թ․ օգոստոսի 22-ին. Retrieved 2017 թ․ հուլիսի 31.
**«Հաստլիկն ու նիհարը»** (ռուս.՝ Толстый и тонкий), Անտոն Պավլովիչ Չեխովի հումորային պատմվածքը` գրված 1883 թվականին։ Առաջին անգամ հրապարակվել է 1883 թվականի հոկտեմբերի 1-ին Օսկոլկի հումորային ամսագրում։

Ստեղծման պատմություն
--------------------

«Հաստլիկն ու նիհարը» պատմվածքի սյուժեն նախնական խմբագրմամբ հիմնված է եղել անեկդոտի վրա, իսկ գործող անձանց միջև հակամարտությունը պատահականորեն է առաջացել, «նիհար»-ի ակամա սխալ քայլի պատճառով։

1886 թվականի խմբագրումը տեքստային առումով մոտ էր 1883 թվականի խմբագրմանը, որոշակի փոխությունները էականորեն փոխել են պատմության իմաստը։ Հեռացվել է ծառայողական ենթակայության շարժառիթը. «Նիհարը» այժմ սողում էր «հաստլիկի» դիմաց առանց որևէ գործնական պահանջի՝ «ըստ ռեֆլեքսի»։ Պատմվածքը ստացավ ավելի մեծ երգիծական կտրուկություն և ընդհանրություն։

Գործող անձիք
------------

Գլխավոր հերոսներ
* Միշա՝ Հաստլիկ
* Պորֆիրի՝ Նիհար

Երկրորդական հերոսներ
* Լուիզա՝ Պորֆիրիի կինը
* Նաֆանաիլ՝ Պորֆիրիի որդին

Սյուժե
------

Նիկոլաևսկայա երկաթուղային կայարանում հանդիպեցին երկու հին ընկերներ։ Նրանցից մեկը «հաստլիկ» էր, մյուսը՝ «նիհար»։ Նիհար ընկերը՝ Պորֆիրին, կնոջ՝ Լուիզայի և որդու՝ Նաֆանաիլի հետ նոր է դուրս եկել գնացքից։ Հաստլիկ ընկերը՝ Միշան, ճանաչելով նիհարին, անմիջապես ողջունեց նրան։ Ընկերները զրույցի բռնվեցին։

Մշակույթում
-----------

Տագանրոգ, 2014
* 1955 թվականին պատմվածքի հիման վրա նկարահանվել է ֆիլմ։
* 2011 թվականի մայիսի 13-ին Տագանրոգում Չեխովների կրպակ թանգարանի առջև տեղադրվել է պատմվածքի հերոսների արձանը (քանդակագործ՝ Դավիթ Բեգալով)։
* 2013 թվականին պատմվածքի հերոսների հուշարձանը տեղադրվել է Յուժնո Սախալինսկում, Սախալինի միջազգային թատերական կենտրոնի այգում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Чехов А.П. Толстый и тонкий
2. ↑  "Толстый и тонкий (фильм, 1955) — RuData.ru". Արխիվացված է the original 2011 թ․ մարտի 23-ին. Retrieved 2017 թ․ սեպտեմբերի 30.
3. ↑  *Сазонова Е.* Так рождаются легенды // Таганрогская правда. - 2011. - 17 мая.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Библиотека Комарова
* (фото скульптурной группы в г. Таганроге)
**Ճարպամոմ** (դան․՝ Tællelyset), Հանս Քրիստիան Անդերսենի հեքիաթներից։ Պատմությունը գրվել է 1820-ական թվականներին։ Ձեռագրում պահպանվել է շուրջ 700 բառ, այն հայտնաբերվել է 2012 թվականի հոկտեմբերին։ Հետազոտողները լիովին համաձայն են, որ Անդերսենի ստեղծագորությունը զիջում է ավելի ուշ գրված հեքիաթներին։ Ձեռագրում երևում է Բունկեֆլոդի նվիրվածությունը մի ամուրի քահանային, ով ժամանակին երիտասարդ Անդերսենի բարերարն է եղել։ Մի փորձագետի խոսքերով, հեքիաթներն ավելի բարաոյախոսական և բարոյախրատական են, այնտեղ չի պակասում նուրբ հումորը ինչը հատուկ է Անդերսենին։ Չի բացառվում, որ Անդերսենն այդ միջոցով փորձում էր տեղեկացնել իր գտնվելու վայրի մասին ամուրի քահանային, որը ժամանակին վճարել էր իր կրթության վարձը։

Սյուժե
------

Հեքիաթը պատմում է ճարպամոմի մասին, որի ծնողները ոչխարը և անոթն էին։ Մոմը չի կարողանում գտնել իր տեղը կյանքում, որը միշտ նա հուսահատվում էր։ Պատահական նա հանդիպում է կրակին, որը վառում է նրա և իր հարազատների մեջ ուրախության կրակը։

Ստեղծման պատմությունը
---------------------

Ձեռագրերը գտնվել են 2012 թվականի վեջին, Ֆյուն կղզու` Մանկական պետական արխիվի բաժնում ճամպրուկի մեջ, որը պատկանել է Պլամ ընտանիքին։ Փաստաթուղթը հայտնաբերվել է ամուսնացած զույգի կողմից, որոնք իրականացրել են անձնական ուսումնասիրություն իրենց ընտանիքի պատմության մասին։ Նրանք ոչ մի ուշադրություն չէին դարձրել դրան, քանի որ կարծում էին, որ այն չի օգնի ուսումնասիրությանը։ Հետագայում արխիվի պահակը և պատմաբան-հետազոտողը՝ Էսբեն Բրեիջը փաստաթղթի վրա նկատեցին ստորագրություն և հասկացան, որ ձեռագիրը հայտնի գրողի գրչին է պատկանել։ Ձեռագրի իսկությունը հաստատվել է 2012 թվականի դեկտեմբերին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Local historian finds Hans Christian Andersen's first fairy tale". Արխիվացված from the original on 2013 թ․ հունվարի 18. Retrieved 2017 թ․ հունիսի 30.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Полный текст сказки на датском языке
«**Մալապագայի պատերին**» (իտալ.՝ Le mura di Malapaga, ֆր.՝ Au-delà des grilles), իտալոֆրանսական արտադրության դրամատիկական ֆիլմ, որը լույս է տեսել 1949 թվականին։ Ֆիլմը նկարահանվել է ֆրանսիացի ռեժիսոր Ռենե Կլեմանի կողմից։ Սցենարի հեղինակներն են Չեզարե Ձավատինին, Սուզո Չեկի դ՛Ամիկոն և Ալֆրեդո Գուարինին։

Ֆիլմի պրոդյուսեր դառնում է սցենարի համահեղինակ Ալֆրեդո Գուարինին, իսկ գլխավոր դերերում նկարահանվել են ֆրանսիացի դերասան Ժան Գաբենը և իտալուհի Իզա Միրանդան։

Սյուժե
------

Գլխավոր հերոս Պյեռը ժամանում է Ֆրանսիայից Ջենովա, որտեղ ցամաք է իջնում ատամնացավի պատճառով, որպեսզի այցելի ատամնաբույժին։ Ինչ-որ ավազակ փոխում է նրա մոտ եղած ֆրանկ կեղծ լիրաներով, իսկ մնացած գումարը գողանում է։

Պյեռը գնում է բժշկի և միայն այնտեղ է հասկանում, թե ինչ է տեղի ունեցել իր հետ։ Ատամնաբույժը նրան անվճար օգնություն է ցուցաբերում։ Ճանապարհը դեպի ատամնաբուժարան նրան հուշում է Չիկինան, որը նրան առաջարկում է մնալ ռեստորանում, որտեղ որպես մատուցողուհի է աշխատում Մարթան՝ Չիկինիի մայրը։ Գլխավոր հերոսը գումար չունի վճարելու համար։ Պյեռի և Մարթայի միջև առաջանում է սիրային մթնոլորտ։ Արդյունքում անկեղծության ազդեցության ներքո հերոսը խոստովանում է, որ սպանություն է կատարել և թաքնվում է արդարադատությունից։

Դերասաններ
----------

* Ժան Գաբեն — *Պյեռ Արինյոն*
* Իզա Միրանդա — *Մարտա Մանֆրետինի*

Մրցանակներ
----------

«Մալապագայի պատերին» պատկերը բարձր գնահատականի է արժանացել։ 1950 թվականին այն գրավել է Օսկար մրցանակը լավագույն օտարալեզու ֆիլմի համար։ 1949 թվականին ֆիլմի ռեժիսոր Ռենե Կլեմանը և գլխավոր հերոսի դերակատար Իզա Միրանդան արժանանանում են Կաննի կինոփառատոնի մրցանակներին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2 3 4 5 6 7
3. ↑
4. 1 2 3 4 5
5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
6. 1 2 3 4 5 6 7
7. 1 2 3  ČSFD (չեխերեն) — 2001.
8. ↑  "Festival de Cannes: The Walls of Malapaga". *festival-cannes.com*. Արխիվացված է the original 2014 թ․ հոկտեմբերի 22-ին. Retrieved 2009 թ․ հունվարի 9. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · FilmAffinity · Internet Movie Database · Rotten Tomatoes |

 |