**Կարամայ** (ույղ. قاراماي, Қарамай, չին. պարզ. 克拉玛依, փինյին *Kèlāmǎyī*), քաղաքային շրջան ՉԺՀ-ի Սինծիան ինքնավար շրջանում։ Գտնվում է Ուրումչիից 320 կմ հյուսիս-արևմուտք։ *Կարամայ* անվանումը առաջացել էույղուրերեն լեզվից, և նշանակում է *սև յուղ* (մազութ)։

Պատմություն
-----------

1955 թվականի հոկտեմբերի 29-ին այդ կողմերում նավթ հայտնաբերվեց, որը ՉԺՀ-ի ստեղծման օրվանից ի վեր նավթի ամենամեծ պաշարն է։ 1957 թվականի հունվարի 24-ին Սինցզյան-Ույղուրական ինքնավար շրջանի ժողովրդական ներկայացուցիչների ասամբլեայի14-րդ նստաշրջանը որոշում կայացրեց ստեղծել նոր բնակավայր, իսկ 1958-ի մայիսի 29-ին ՉԺՀ Պետխորհրդի հրամանագրով ստեղծվեց Կարամայ քաղաքային գավառը։

1975 թվականին ստեղծվեց Կույտուն քաղաքային գավառը, որը հանվեց Կարամայի անմիջական ենթակայության տակից և հանձնվեց Իլի-Ղազախական ինքնավար շրջանի կառավարությանը։ Արդյունքում Կարամայի տարածքը բաժանվեց երկու մասի։

1982 թվականի փետրվարի 16-ին ինքնավար շրջանի ժողովրդական կառավարությունը որոշում կայացրեց Կարամայը վերածել քաղաքային շրջանի՝ բաժանելով այն 4 շրջանի։ 1984 թվականի օգոստոսի 17-ին Կարամայը դուրս է բերվել Չուգուչակի շրջանի և Իլի-Ղազախական ինքնավար շրջանի ենթակայության տակից և տեղափոխվել ինքնավար մարզի կառավարության ուղղակի ենթակայության տակ. միևնույն ժամանակ թաղամասերի բաժանումը հանվեց, և Կարամայը կրկին վերածվեց քաղաքային գավառի։ 1990 թվականի օգոստոսի 8-ին Կարամայի կարգավիճակը կրկին բարձրացվեց` փոխվելով քաղաքային շրջանի։

Բնակչություն
------------

2015 թվականի դրությամբ բնակչությունն այստեղ կազմում է 460 000 մարդ։ Բնակչության 75%-ը կազմում են հաները (չինացիները), մնացածը` ույղուրները, ղազախները, մոնղոլները, հուեյցզուները։ Բնակչության խտությունը 1 քառակուսի կիլոմետրի վրա 50,6 մարդ է։ 2015 թվականի մարդահամարի տվյալներով բնակչության թիվը կազմում է 401,468 մարդ։

Վարչատարածքային բաժանում
------------------------

Կարամայ քաղաքային շրջանը բաժանվում է 4 շրջանի, որոնցից մեկը համարվում է էքսկլավ. 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | # | Կարգավիճակ | Անվանում | Հիերոգլիֆներ | Փինյին | Ույղուրերեն 
(արաբական գիր) | Ույղուրերեն 
(լատինատառ) | Բնակչություն
(2003) | Տարածք
(կմ²) | Բնակչության խտություն
(մարդ/կմ²) |
| 1 | Շրջան | Կարամայ | 克拉玛依区 | Kèlāmǎyī qū | قاراماي رايونى | Qaramay Rayoni | 150 000 | 3833 | 39 |
| 2 | Շրջան | Մայտագ
(Դուշանցզի) | 独山子区 | Dúshānzǐ qū | مايتاغ رايونى | Maytagh Rayoni | 50 000 | 400 | 125 |
| 3 | Շրջան | Ջերեբուլակ
(Բայցզյանտան) | 白碱滩区 | Báijiǎntān qū | جەرەنبۇلاق رايونى | Jerenbulaq Rayoni | 50 000 | 1272 | 39 |
| 4 | Շրջան | Ուրխո | 乌尔禾区 | Wū'ěrhé qū | ئورقۇ رايونى | Orqu Rayoni | 10 000 | 2229 | 4 |

Տնտեսություն
------------

1955 թվականին քաղաքի մերձակայքում հայտնաբերվեց Չինաստանի նավթի ամենամեծ պաշարներից մեկը։ Այդ ժամանակից ի վեր քաղաքը զարգանում է որպես նավթի արդյունահանման և վերամշակման կենտրոն։

Տրանսպորտ
---------

* Գոդաո 217

Կլիմա
-----

Քաղաքում լինում են չոր և տաք ամառներ։ Տարեկան ջերմաստիճանը տատանվում է -25-ից 40 °C սահմաններում։

1994 թվականի ողբերգություն
--------------------------

1994 թվականի դեկտեմբերի 8-ին կինոթատրոնում բռնկված հրդեհի պատճառով մահացավ 323 մարդ, այդ թվում` 288 դպրոցահասակ երեխա։ Այն դարձավ ժամանակակից Չինաստանի պատմության ամենամեծ ողբերգություններից մեկը։ 2009 թվականին այդ դեպքերի հիման վրա նկարահանվեց «Կարամայ» փաստագրական ֆիլմը։

Քույր քաղաքներ
--------------

* Ռուսաստան Օկտյաբրսկի, Ռուսաստան
* Ղազախստան Ակտաու, Ղազախստան
* Ռուսաստան Իսկիտիմ, Ռուսաստան
* Ղազախստան Ակտոբե, Ղազախստան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  National Database of Laws and Regulations — 2021.
2. ↑  «KÈLĀMĂYĪ SHÌ (Prefecture-level City, Xīnjiāng Wéiwú'ĕr Zìzhìqū) Population». *City Population*.
3. ↑  «Karamay: Bulletin for the economical and social development in 2015». Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ փետրվարի 6-ին. Վերցված է 2016 թ․ ապրիլի 18-ին.