**Կոաուիլա** (իսպ.՝ Coahuila, (Իսպաներեն արտասանություն՝ [koaˈwila ðe saɾaˈɣosa]), պաշտոնական անվանումը՝ **Կոաուիլա դե Սարագոսայի ազատ և ինքնիշխան նահանգ** (իսպ.՝ Estado Libre y Soberano de Coahuila de Zaragoza), Մեքսիկայի 31 նահանգներից մեկն է, Դաշնային օկրուգի հետ միասին համալրում են Մեքսիկայի վարչական կազմը։

Տվյալներ
--------

Նահանգը գտնվում է հյուսիսարևելյան Մեքսիկայում և սահմանակից է ԱՄՆ-ին։

Կոաուիլան սահմանակից է արևելքում Նուևո Լեոնին, հարավում՝ Սակատեկասին և Սան Լուիսին, արևմուտքում՝ Դուրանգոյին և Չիուաուային։ Հյուսիսում Կոաուիլան ունի 512 կմ ձգվող սահման Միացյալ Նահանգների հետ, հարակից է Տեխասին։ Զբաղեցնում է 151563 կմ տարածք և համարվում է երրորդ ամենամեծ նահանգը երկրում։ Ունի 38 համայնքներ։ 2010 թվականին բնակչությունը կազմել է 2,748,391 մարդ։

Մայրաքաղաքը, ինչպես նաև ամենամեծ քաղաքը Սալտիլյոն է, երկրորդ մեծ քաղաքը՝ Տորեոնը։ Կոաուիլա նահանգում են գտնվում Մոնկլովա (նահանգի նախկին մայրաքաղաքը), Պիեդրաս Նեգրաս և Ակունյա քաղաքները։

Պատմություն
-----------

Իսպանացիները նվաճեցին Մեքսիկայի հյուսային հատվածը ացտեկների մայրաքաղաքը նվաճելուց մի քանի տասնամյակ հետո։ Հետախուզական աշխատանքները հետաձգվեցին, քանի որ կլիման հյուսիսային էր և խիստ և ոսկի չկար այդ տարածքում։ Իսպանական առաջին գաղութաբնակեցումը այժմ Կոաուիլա կոչվող տարածքում եղել է 1577 թվականին Տրինիդադի հանքավայրերում։ Սալտիդոն բնակեցվեց 1586 թվականին և կազմեց Նոր Իսպանիա շրջանի մաս։

Կոաուիլան և Տեխասը դարձավ նորաստեղծ անկախ Մեքսիկայի միացյալ նահանգների ընտրական նահանգը՝ համաձայն 1824 թվականի Մեքսիկայի սահմանադրության, և ներառում էր Տեխասը, Կոաուիլան և Նուևո Լեոնը։ Նույն թվականին Նուևո Լեոնն առանձնացավ, իսկ Տեխասը նահանգի մաս կազմեց մինչև 1835 թվականը, երբ անջատվեց նահանգից Տեխասի հանրապետություն ձևավորելու համար։ Մոնկլովան 1833-1835 թվականները եղել է նահանգի մայրաքաղաքը։

1840 թվականին Կոաուիլան դարձավ կարճ ժամանակ գոյատևած Ռիո Գրանդե հանրապետության անդամ։

1856 թվականի փետրվարի 19-ին Սանտիագո Վիդաուրին միավորեց Կոաուիլան իր Նուևո Լեոն նահանգին, սակայն 1868 թվականին այն վերականգնեց իր առանձին նահանգի կարգավիճակը։

Մեքսիկական հեղափոխության ժամանակ Ֆրանցիսկո Վիլան հարձակվեց Տորեոն քաղաքի վրա։

2004 թվականի ապրիլի 4-ին սահմանակից Պիեդրաս Նեգրաս քաղաքում տեղի ունեցավ ջրհեղեղ։ Մահացավ 30 մարդ և շուրջ 4000 մարդ զրկվեց տնից։ 2007 թվականին Կոաուիլան Մեքսիկայոմ դարձավ առաջին նահանգը, որն ընդունեց միասեռականների ամուսնությունը(Pacto Civil de Solidaridad):

Կոաուիլայի բուսական և կենդանական աշխարհ
---------------------------------------



|  |
| --- |
| **Կոաուիլայի բուսական և կենդանական աշխարհ** |
|  |  |  |  |  |
| Ursus americanus | Felis concolor | Tamiasciurus | Cynomys ludovicianus | Aquila chrysaetos |
|  |  |  |  |  |
| Meleagris gallopavo | Crotalus molossus | Antilocapra americana | Odocoileus virginianus | Didelphis virginiana |
|
|  |  |  |  |  |
| Acer saccharinum | Opuntia ficus-indica | Echinocactus grusonii | Cylindropuntia imbricata | Pinus ponderosa |
|

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «ENOE». Վերցված է 2012 թ․ օգոստոսի 24-ին.
2. ↑  «Resumen». Cuentame INEGI. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ ապրիլի 19-ին. Վերցված է 2013 թ․ փետրվարի 12-ին.
3. ↑  «Relieve». Cuentame INEGI. Արխիվացված է օրիգինալից 2010 թ․ դեկտեմբերի 13-ին. Վերցված է 2010 թ․ հոկտեմբերի 20-ին.
4. ↑  «"Mexican state moves to allow same-sex unions", *Advocate News*, Gay.com, January 11, 2007». Արխիվացված է օրիգինալից 2007 թ․ հունվարի 14-ին. Վերցված է 2021 թ․ հունվարի 28-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* (Իսպաներեն) Coahuila State Government
* (անգլերեն) Coahuila State Government

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · Open Directory Project |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX452425 · BNF: 12003185n · CiNii: DA05039579 · GND: 4229880-5 · LCCN: n81035576 · VIAF: 158283144 · WorldCat VIAF: 158283144 |

 |

 |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Մեքսիկա Մեքսիկայի վարչական բաժանում |
| --- |
|  |
| Դաշնային օկրուգ  • Ագուասկալիենտես  • Գեռերո  • Գուանախուատո  • Դուրանգո  • Իդալգո  • Խալիսկո  • Կամպեչե  • Կերետարո  • Կինտանա Ռոո  • Կոաուիլա  • Կոլիմա  • Հարավային Ստորին Կալիֆոռնիա  • Մեխիկո  • Միչոական  • Մորելոս  • Յուկատան  • Նայարիտ  • Նուևո Լեոն  • Չիուաուա  • Չիապաս  • Պուեբլա  • Սակատեկաս  • Սան Լուիս  • Սինալոա  • Սոնորա  • Ստորին Կալիֆոռնիա  • Վերակրուս  • Տաբասկո  • Տամաուլիպաս  • Տլասկալա  • Օախակա |

 |