**«Գոլֆի գնդակ»** (անգլ.՝ Golf Ball), ամերիկացի նկարիչ Ռոյ Լիխտենշտայնի նկարը՝ ստեղծված 1962 թվականին փոփ արտ ոճով։ Նկարված է յուղաներկով, կտավի վրա։ Պատկերված է «առանձին գունդ՝ նախշավոր, տարբեր ուղղություններ ունեցող կիսաշրջանաձև փոսիկներով»։ Նկարը հաճախ զուգորդվում է Պիտ Մոնդրիանի սև ու սպիտակ աշխատանքների հետ։ «Գոլֆի գնդակ» նկարը ներկայացվել է Լիխտենշտայնի առաջին անհատական ցուցադրության ժամանակ և որոշիչ նշանակություն է ունեցել փոփ արտի նրա վաղ զուգորդումների համար։

Պատմություն
-----------

1962 թվականի փետրվարին Նյու Յորքի Լեո Կաստելլիի պատկերասրահում Ռոյ Լիխտենշտայնի առաջին անհատական ցուցահանդեսի բոլոր տոմսերը վաճառվել էին դեռևս մինչև բացումը։ «Գոլֆի գնդակ» ներկայացվել է նկարչի մյուս նկարների շարքում։ Ավելի ուշ Լիխտենշտայնը ներառել է այն և իր այլ աշխատանքներ՝ 1972 թվականի «Նատյուրմորտ ոսկե ձկնիկով և գոլֆի գնդակի նկարով» (անգլ.՝ Still Life with Goldfish Bowl) և 1979 թվականի «Ձգտում բարոկկոյին» (անգլ.՝ Go for Baroque)։ «Գոլֆի գնդակ» նկարը աբստրակցիոնիզմի և ֆիգուրտիվիզմի համատեղման նորամուծության օրինակ է ծառայում։ Այս նկարում աբստրակցիոնիզմը ի հայտ է գալիս եռաչափության, լուսաստվերի և ռելիեֆի բացառման եղանակով։

Սև ու սպիտակ գույների կիրառումը Լիխտենշտայնի կողմից հավանաբար կրել է 1940-ական և 1950-ական թվականներին Վիլլեմ դե Կունինգի, Ֆրանց Կլայնի և Ռոբերտ Միզերվելի աշխատանքների ազդեցությունը։ Առավել հավանական է, որ «Գոլֆի գնդակը» հղում է Պիտ Մոնդրիանի 1917 թվականի «Կոմպոզիցիա սև ու սպիտակով» (անգլ.՝ Composition in Black and White) նկարին։ Մեկ այլ տարբերակով Լիխտենշտայնի նկարը կարող է հղում ծառայել Մոնդրիանի մեկ այլ աշխատանքի՝ 1915 թվականի «Կոմպոզիցիա № 10» նկարին։ Այդ նկարչի աշխատանքները հաճախ են լրացուցիչ աղբյուր ծառայել Լիխտենշտայնի համար իր աշխատանքներն ստեղծելիս՝ որպես 1960-ական թվականներին գովազդվող երևույթներ։ Ինքը հեղինակը Մոնդրիանին անվանել է ոգեշնչման աղբյուր իր «Պլյուս և մինուս» նկարի համար։

Նկարագրություն
--------------

1962 թվականին Լիխտենշտայնն ստեղծել է մի քանի աշխատանքներ, որոնցում նա պատկերել է «…նախշավոր մակերևույթի կրկնվող օրինաչափություն…»։ «Գոլֆի գնդակ» նկարը գոլֆի գնդակի պատկերումն է Մոնդրիանի սև ու սպիտակ աղեղների շարքի կիրառմամբ, որը նախատեսված է ցուցադրելու առարկայի եռաչափությունը։ Այնուամենայնիվ չեզոք ֆոնը մանիպուլյացիայի է ենթարկում պատկերը և նվազեցնում է ծավալի բնութագրումը՝ զրկելով դիտողին նրա հեռապատկերից։ Այդ կերպ նկարը ներկայանում է որպես «աբստրակտ նշանների ամբողջություն»։ Ինքը Լիխտենշտայնը նկարագրել է իր աշխատանքը որպես «հակաթեզիս նրան, ինչը համարվել է «գեղարվեստական» իմաստ ունեցող իրենում հեռանկարների բացակայության պատճառով»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Lippard, Lucy R.* New York Pop // Pop Art. — third printing. — Greenwood Publishing Group, 1970. — С. 125.
2. ↑  *Tomkins, Calvin* Roy Lichtenstein: Mural With Blue Brushstroke. — Harry N. Abrams, Inc.[en], 1988. — С. 25. — ISBN 0-8109-2356-4
3. ↑  Focus: The Major Artists // Pop Art: A Critical History / Madoff, Steven Henry. — University of California Press[en], 1997. — С. 198. — ISBN 0-520-21018-2
4. ↑  Waldman 1993, *Still Lifes: 1972–76*, pp. 206–7, 216–7
5. 1 2  *Mercurio, Gianni* Roy Lichtenstein: Meditations 0n Art. — SKIRA, 2010. — С. 60. — ISBN 978-88-572-0460-4
6. ↑  *Mercurio, Gianni* Roy Lichtenstein: Meditations 0n Art. — SKIRA, 2010. — С. 61. — ISBN 978-88-572-0460-4
7. 1 2  Waldman 1993, *Cliches into Icons: Early Pop Pictures*, p. 29-31
 "Lichtenstein’s dramatic use of black and white is also a feature of subsequent paintings such as *Golf Ball*, 1962 …
8. ↑  Hendrickson 1993, *The Pictures That Lichtenstein made Famous, or The Pictures that Made Lichtenstein Famous*, pp. 25–26
9. 1 2  *Lichtenstein, Roy* A Review of My Work Since 1961—A Slide Presentation // Roy Lichtenstein: October Files / Bader, Graham. — MIT Press, 2009. — С. 60. — ISBN 978-0-262-51231-2
10. ↑  Hendrickson1993, *The Pictures That Lichtenstein made Famous, or The Pictures that Made Lichtenstein Famous*, p. 46
11. ↑  *Waldman, Diane* Roy Lichtenstein. — The Solomon R. Guggenheim Foundation, 1969. — С. 15.

Գրականություն
-------------

* *Waldman, Diane* Roy Lichtenstein. — Музей Соломона Гуггенхейма, 1993. — ISBN 0892071087
* *Hendrickson, Janis* Roy Lichtenstein. — Benedikt Taschen[en], 1993. — ISBN 3822896330

Արտաքին հղումներ
----------------

* Նկարը Լիխտենշտայնի ֆոնդի կայքում