**Սիգուրդ Էվենսմու** (նորվ.՝ Sigurd Evensmo, փետրվարի 14, 1912(1912-02-14), Համար, Հեդմարկ, Նորվեգիա - հոկտեմբերի 17, 1978(1978-10-17), Օսլո, Նորվեգիա), նորվեգացի արձակագիր, դրամատուրգ, սցենարիստ, լրագրող, քննադատ և հրապարակախոս։

Կենսագրություն
--------------

Սիգուրդ Էվենսմուն ծնվել է 1912 թվականի փետրվարի 14-ին նորվեգական Համար քաղաքում։ Հայրը երկաթուղային համակարգի ծառայող էր։ Դպրոցն ավարտելուց հետո ապագա արձակագիրը ընդունվում է Օսլոյի համալսարան։ Հընթացս համալսարանում սովորելուն, Սիգուրդ Էվենսմուն մասնակցում է ուսանողական սոցիալ-դեմոկրատական և կոմունիստական շարժմանը Նորվեգիայում։ Համագործակցել է *«Mot Dag»* տեղական ամսագրի հետ, հետո դառնում է Նորվեգական բանվորական կուսակցության ակտիվիստ։

1930 թվականին Սիգուրդ Էվենսմուն զբաղվում է լրագրողական գործով։ Համագործակցել է մի շարք լրագրերի և ամսագրերի հետ, որոնք հիմնականում բանվոր դասակարգին էին վերաբերում. այդ ամսագրերից են ըստ մասնավորի՝ *«Arbeiderbladet»* և *«Fremtiden»*:

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկսվելու ժամանակ դառնում է հետևողական հակաֆաշիստ և հումանիստ։ Ֆաշիստական Գերմանիայի կողմից Նորվեգիայի օկուպացիայի ժամանակ Սիգուրդ Էվենսմուն մասնակցում է Դիմադրության շարժմանը։ Այդ ընթացքում նրա ջանքերով լույս է ընծայվում «Bulletin» («Բյուլետեններ») լրագիրը։ 1942 թվականին Սիգուրդ Էվենսմուն ձերբակալվում և ազատազրկվում է քսաներկու ամսով ու ուղարկվում համակենտրոնացման ճամբար։

Պատերազմի ավարտից հետո իրեն լիովին նվիրում է գրականությանն ու լրագրությանը։ 1953 թ.-ից 1959 թվականներին *«Orientaring»* թերթի գլխավոր խմբագիրն ու հրատարակիչն էր։

1952 թվականից մինչև 1975 թվականը Սիգուրդ Էվենսմուն Նորվեգիայի կինեմատոգրաֆիայում աշխատեց որպես գրաքննիչ։

Սիգուրդ Էվենսմուն իր մահկանացուն կնքեց վաթսունվեց տարեկան հասակում՝ 1978 թվականի հոկտեմբերի 17-ին մայրաքաղաք Օսլոյում։

Ստեղծագործական կյանք
--------------------

Սիգուրդ Էվենսմուն դրամատիկ ստեղծագործությունների ու արձակ շարքի հեղինակ է։ Գրել է նաև մեծ թվով սցենարներ ֆիլմերի համար, ինչպես նաև կինեմատոգրաֆիային նվիրված հոդվածներ։

Որպես դրամատուրգ նրա դեբյուտը տեղի է ունեցել 1934 թվականին «Կոնֆլիկտ» («Konflikt») պիեսով։

1945 թվականին ռազմական գործողությունների տպավորությունների ներքո գրում է «Փախստականներ» («Englandsfarere», 1945) վեպը, որը համարվում է Նորվեգիայի Դիմադրության շարժմանը նվիրված լավագույն ստեղծագործություններից մեկը։ Վեպը նվիրված է տարբեր դասակարգի մարդկանց ճակատագրին։

Սիգուրդ Էվենսմուի «Սահման» («Grenseland», 1947), «Չղջիկներ» («Flaggermusene», 1949) և «Դեպի տուն» («Hjemover», 1951) եռագրությունը Նորվեգիայի 1930-1940-ական թվականների սոցիալական պատմությանը նվիրված յուրօրինակ ստեղծագործությունների շարք է։ Եռագրությունում գրողը ներկայացնում է միջազգային նորությունները. այս եռագրության շնորհիվ նրան շնորհում են Նորվեգական քննադատների ասոցիացիայի մրցանակ։ Ավելի ուշ, այս գրքերի մոտիվներով նկարահանվում է հեռուստասերիալ։

Սիգուրդ Էվենսմուն համարվում է առաջին նորվեգացի գիտաֆանտաստիկ հակառազմական «Զրոյական տարվա հանելուկը» («Gåten fra år null», 1957) գրքի հեղինակը։ Այստեղ ներկայացում են այն դեպքերը, երբ Երկիրը ենթարկվել է միջուկային աղետի։ «Աֆրիկացիները» («Afrikaneren», 1965) սցենարով գրողը պայքարել է ռասայական խտրականության դեմ։ Դրանից հետո գրողը թղթին է հանձնել էլի գիտաֆանտաստիկ վեպեր, այդ թվում՝ «Femten døgn med Gordona» և "Miraklet på Blinder"n:

1967 թվականին Սիգուրդ Էվենսմուն հրապարակել է «Մեծ տիվոլներ։ Նորվեգիայի կինոն 7 տարիների ընթացքում» («Det store tivoli. Film og kino i Norge gjennom 70 år») գիրքը՝ առաջին գիրքը, որը վերաբերում էր նորվեգական կինեմատոգրաֆիայի պատմությանը։

«Խոշտանգումները ֆիլմերում» («Vold i filmene», 1969) գրքում հեղինակը պայքարում է սարսափ ֆիլմերի դեմ։

Ա. Բրիհմանի հետ համատեղ լույս ընծայեցին «Նորվեգացի գրողները Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում» («Norske forfattere i krig og fred», 1968) գիրքը։

Ընտիր ստեղծագործություններ
--------------------------

### Արձակ

* 1945 *Englandsfarere*, novel
* 1946 *Oppbrudd etter midnatt*, novel
* 1947 *Grenseland*, novel
* 1949 *Flaggermusene*, novel
* 1951 *Hjemover*, novel
* 1954 *Glassveggen*, collection of stories
* 1955 *Trollspeilet: streiftokt i film*
* 1956 *Østenfor vest og vestenfor øst: Jugoslavia under Tito*
* 1956 *Gåten fra år null*, novel
* 1962 *Femten døgn med Gordona*, novel
* 1964 *Feider og finter*
* 1966 *Miraklet på Blindern*, novel
* 1967 *Det store tivoli: film og kino i Norge gjennom 70 år*
* 1969 *Vold i filmene: ett års kinoprogrammer i Norge og noen perspektiver*
* 1970 *Observasjoner*, essay collection
* 1971 *Den nakne sannheten: sex i filmene*
* 1974 *Gyldendal og gyldendøler*
* 1976 *Inn i din tid*
* 1978 *Ut i kulda*

### Դրամաներ

* 1934 *Konflikt*
* 1952 *Fredsprisen* (радиоспектакль)
* 1981 *Stengetid*

Պարգևներ և մրցանակներ
---------------------

* 1951 — Նորվեգացի քննադատների ասոցիացիայի մրցանակ
* 1976 — *Gyldendals legat* գրական մրցանակ
* 1977 — Հյուսիսային խորհրդի գրական պարգև

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2  Эвенсму Сигурд // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
3. ↑
4. ↑  По другим данным до ареста бежал в Англию, вернулся на родину после освобождения Норвегии от фашистов.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Evensmo, Sigurd (նորվ.)
* Digitaliserte bøker av Evensmo hos Nasjonalbiblioteket.
* NRK: Lydfil med Sigurd Evensmo
* SNL – «Sigurd Evensmo»
* Politiske taler av Sigurd Evensmo, virksommeord.uib.no

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սիգուրդ Էվենսմու» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Դանիական ազգային ֆիլմագրություն · Internet Movie Database |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 90081900 · BNF: 121724192 · CONOR: 7301987 · GND: 140508686 · ISNI: 0000000109188175 · LCCN: n78092045 · LNB: 000119035 · NKC: ola2002161290 · NTA: 072637366 · NUKAT: n97083241 · SUDOC: 030273102 · VIAF: 79071104 · WorldCat VIAF: 79071104 |

 |

 |