**«Վաղ ձյուն»** (ռուս.՝ «Ранний снег»), ռուս նկարիչ Վասիլի Պոլենովի (1844-1927) նկարը, որ ստեղծվել է 1891 թվականին։ Ներկայում Տրետյակովյան պատկերասրահի հավաքածուի մաս է (ինվ. Ж-1217): Նկարի չափերը՝ 48 × 85 սմ։

Պատմություն և նկարագրություն
----------------------------

Բնանկարի էսքիզը Վասիլի Պոլենովը նկարել է 1890 թվականին Օկայի ափին գտնվող Բյոխովո գյուղում, երբ սեպտեմբերին տեղացել է վաղ ձյուն։ Դա տեղի է ունեցել հարևան Բորոկ կալվածք տեղափոխվելուց առաջ, որը հետագայում կոչվել է Պոլենովո։

Նկարի կոմպոզիցիան մանրամասն մտածվել է նկարչի կողմից։ Առջևի պլանում դեռևս տերևաթափ չեղած ծառեր են, որոնց ետևում դեպի հեռուն է ձգվում գետի ժապավենը։ Հորիզոնից վեր մոխրաերկնագույն, ամպերով պատված երկիքն է։ Ստույգ և նրբորեն մշակված են ծառերի տերևների դետալները։

Նկարչի որդու՝ Դմիտրի Պոլենովի վկայության համաձայն՝ 1891 թվականին Վասիլի Պոլենովն ստեղծել է «Վաղ ձյուն» նկարի ութ պատճեն։ Ըստ որոշ տվյալների՝ Տրետյակովյան պատկերասրահին պատկանած նկարը 1955 թվականին նվիրվել է «Կոմեդի Ֆրանսեզ» ֆրանսիական թատրոնի պատվիրակությանը (հնարավոր է՝ Խրուշչովի անձնական հրահանգով): Այդ նկարի մեկ այլ հեղինակային պատճեն, որը նախկինում պատկանել է Ալեքսեյ Պետրովիչ Լանգովոյին, 1989 թվականին փոխանցվել է Տրետյակովյան պատկերասրահին հավաքորդ Գրիգորի Պավլովիչ Բելյակովի կողմից՝ «Գ․ Բելյակովի ընծան ի հիշատակ որդու՝ գիտնական, մանկավարժ Բորիս Գրիգորևիչ Բելյակովի (1936-1989)»։

Եվս մեկ նկար («Վաղ ձյուն։ Բյոխովո» (ռուս.՝ «Ранний снег. Бёхово»), 1891) գտնվել է Ֆեոդոր Տերեշչենկոյի հավաքածուում, որը հետագայում դարձել է Կիևի ռուսական արվեստի թանգարանի հավաքածուի մաս։ Նույն խորագրով մեկ այլ նկար գտնվում է Յարոսլավլի պատկերասրահում։

Արձագանքներ
-----------

Արվեստագետ Էլեոնորա Պաստոնը Վասիլի Պոլենովի արվեստին նվիրված իր մենագրության մեջ գրել է․

> 
> 
> Բնության կյանքի նկատմամբ նկարչի հատուկ նրբազգացությունը, բեկումնային պահերին նրա վիճակի հազիվ նշմարելի փոփոխությունը ցանկությունը երևում են 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի նրա բնանկարներում և լիովին արտահայտվել են «Վաղ ձյուն» նկարում (1891)։ Ըստ Պոլենովի խոսքերի՝ նա տեսել է «իր արվեստանոցի պատուհանից 1890 թվականին․ ձյունը տեղացել է բոլորովին անսպասելի, երբ անտառը դեռ չէր նետել իր աշնանային հագուստը և դեռ իսկական «ոսկե աշուն» էր»։ 
> 
> 
> 
> *Բնօրինակ տեքստ* (ռուս.)  
> 
> *Особенная чуткость художника к жизни природы, желание запечатлеть едва уловимую изменчивость её состояния в переломные моменты дали себя знать в его пейзажах конца XIX — начала XX века и в полной мере проявились в картине «Ранний снег» (1891). По словам Поленова, он увидел «из окна своей мастерской в 1890 году: снег выпал совершенно неожиданно, когда лес еще не сбросил свой осенний убор и была еще настоящая «золотая осень».* 
> 
> 
> 
>

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Государственная Третьяковская галерея — каталог собрания / Я. В. Брук, Л. И. Иовлева. — Москва: Красная площадь, 2006. — Т. 4: Живопись второй половины XIX века, книга 2, Н—Я. — С. 125. — 560 с. — ISBN 5-900743-22-5
2. ↑  "Василий Дмитриевич Поленов — Ранний снег (1891)" (HTML). rodon.org. Արխիվացված from the original on 2012 թ․ հոկտեմբերի 29. Retrieved 20.08.2012.
3. ↑  "Поленов Василий Дмитриевич — Ранний снег, 1891" (HTML). www.art-catalog.ru. Retrieved 20.08.2012.
4. ↑  М.И. Копшицер. "Поленов (глава пятая)" (HTML). www.tphv-history.ru. Արխիվացված from the original on 2012 թ․ հոկտեմբերի 29. Retrieved 20.08.2012.
5. 1 2  Элеонора Пастон. "Монография о творчестве Василия Поленова (часть 6)" (HTML). Сайт о Василии Дмитриевиче Поленове — vasily-polenov.ru. Արխիվացված from the original on 2012 թ․ հոկտեմբերի 29. Retrieved 20.08.2012.
6. 1 2  Ирина Кулешова. "Произведения В.Д. Поленова в Ярославском художественном музее. Проблемы атрибуции" (HTML). Ярославский художественный музей — artmuseum.yar.ru. Արխիվացված from the original on 2012 թ․ հոկտեմբերի 29. Retrieved 20.08.2012.
7. ↑  Виктор Леонидов. "Кастальский ключ" (HTML). Наше наследие — www.nasledie-rus.ru. Retrieved 20.08.2012.
8. 1 2  Виктор Леонидов. "Нерастраченный "Ранний снег" — История одной картины" (HTML). www.russkie.org. Արխիվացված from the original on 2012 թ․ հոկտեմբերի 29. Retrieved 20.08.2012.
9. ↑  "Что останется после нас? — Интервью с Н.Н. Грамолиной-Поленовой" (HTML). tv.km.ru. Արխիվացված from the original on 2012 թ․ հոկտեմբերի 29. Retrieved 20.08.2012.
10. ↑  "Семья Терещенко". www.kmrm.com.ua. Արխիվացված է the original (HTML) 2012 թ․ հոկտեմբերի 29-ին. Retrieved 06.10.2012.