**Ժոդինո** (բելառուս․՝ Жодзіна), մարզային պատկանելությունը՝ Մինսկի մարզին՝ Բելոռուսիայի Հանրապետությանը։
Ժոդինոն քաղաք է 1963 թվականից, նախկինում կոչվել է Ժոդին.:

Բնակչությունը 64 559 մարդ (2018 թվական)։ Քաղաքը տեղակայված է Մինսկից 54 կմ հյուսիս-արևելք ուղղությամբ՝ Մոսկվա-Բրեստ երկաթգծի ուղղությամբ և հավասարաչափ հեռավորություն ունի (մոտ 650 կմ) Մոսկվայից, Կիևից և Վարշավայից։

Քաղաքի տարածքի մակերեսը 23,21 կմ² է։ Ժոդինոն տեղավորված է Պլիսա և Ժոդինկա գետերի վրա։

Պատմություն
-----------

Մեստեչկոն հիմնադրվել է Պլիսի՝ Բերեզինի վտակի ափին 1643 թվականին Բոգուսլավ Ռադզիվիլի կողմից, սկզբում ստացել է Բոգուսլավ անունը։

1688 թվականին այն հիշատակվում է որպես Սլոբոդա գյուղ։ Անունը կարելի է մեկնաբանել որպես «բնակավայր ժոդա կամ ժոդին գետի ափին», որը գոյություն ուներ ավելի վաղ։ Գետի անվանումը ծագում է ֆինո-ուգրական աշխարհագրական տերմիններից («zhued», «zhuod», «անտառում ցածրադիր տեղ»)։

1963 թվականի մարտի 7-ից տարածաշրջանային ենթակայության քաղաք է։

Քաղաքի զինանշան
---------------

Ժոդինոյի զինանշանն ընդունվել է 1998 թվականի սեպտեմբերի 22-ին։ Հանրապետության զինանշանի մատրիցան՝ 1998 թվականի հոկտեմբերի 14-ին № 28:

Զինանշան «Խողովակներ»
Վարժսկիի գեղեցիկ դաշտում կանգնած է արծաթե կանացի կերպար` Տուբայի զինանշանով։ Զինանշանը «Խողովակներ» է, արծաթե վահան՝ Աստվածածնի
ձեռքում՝ երեք սև խողովակներով, որոնք ճառագայթում էին կենտրոնից դեպի վահանի եզրերը լեհական ազնիվ զինանշանով «Շեփորներ» (բևեռ, Տրեբի, արտասանվում է «Թրոմբի»)՝ պատկանելով շատ մագնատների ընտանիքների՝ Ռեչ Պոսպոլիտայի, Ռադձիվիլիների։ Աստվածածնը շատ տարածված է կաթոլիկական պաշտամունքում։ Կույսի պատկերը հանդիպում է նաև Բելառուսի այլ զինանշանների վրա՝ այդ թվում նաև Մինսկում։

Բնակչություն
------------


| 1959 | 1970 | 1979 | 1989 | 2006 | 2018 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 6600 | 22 100 | 33 926 | 53 744 | 60 883 | 64 559 |

### Ազգային կազմ

| Ազգային կազմը ըստ 2009 թվականի մարդահամարի |
| --- |
| Ընդամենը (2009) | Բելոռուսներ | Ռուսներ | Ուկրաինացիներ | Լեհեր | Ադրբեջանցիներ |
| 61 724 | 54 149 | 87,73 % | 4968 | 8,05 % | 741 | 1,2 % | 217 | 0,35 % | 85 | 0,14 % |
| Գնչուներ | Թաթարներ | Հայեր | հրեաներ | Լիտվացիներ | հրեաներ |
| 55 | 0,09 % | 47 | 0,08 % | 46 | 0,07 % | 26 | 0,04 % | 16 | 0,03 % |

Ըստ 1979 թվականի մարդահամարի, 26 781 բելառուս (78,9%), 5,592 ռուս (16,5%), 789 ուկրաինացի (2,3%), 183 լեհ (0,5%), 106 հրեա (0, 3%), 507 այլ ազգությունների ներկայացուցիչ կա։

### Տարիքային խմբեր

Ժոդինոյում Մինսկի մարզի այլ քաղաքների համեմատ աշխատունակ տարիքի բնակչության մեծ չափ կա (2018-ին 59,4%)։ Ավելին՝ 59,5%, միայն Ֆանիպոլում։

Ծնելիություն և մահացություն
---------------------------

Ժոդինոյում տարեկան ծնվում է 750-900 երեխա։ Ծնելիության մակարդակը (2017 թվականին 1000 բնակչի հաշվով 11,9) մի փոքր ավելի բարձր է, քան Մինսկի մարզի միջին ցուցանիշը։ Մահացության մակարդակը զգալիորեն ցածր է Մինսկի մարզի միջին ցուցանիշից։

Քաղաքում բնակչության տարեկան բնական աճը
200-400 մարդու։

Ծնելիության ցուցանիշով քաղաքը Կոբրինի հետ բաժանում է 5-6-րդ տեղը 50 հազարից ավելի բնակչություն ունեցող 23 քաղաքների մեջ, մահացության ցուցանիշով` 20-21-րդը Մինսկի հետ, բնակչության բնական աճի / անկման առումով` 4-րդը։

Ամուսնություն և ամուսնալուծություն
----------------------------------

Ժոդինոյում տարեկան 470-700 ամուսնություն է կնքվում (2017-ին `508 ամուսնություն), 1000 մարդու հաշվով ամուսնությունների թիվը (2017-ին` 7,9) ավելի բարձր է, քան Մինսկի մարզի միջին ցուցանիշը։ Ամուսնալուծությունների մակարդակը (2017 թ. 3,9) նույնպես բարձր է Մինսկի մարզի միջին ցուցանիշից 
.

### Բնակչության միգրացիա

2017 թվականին այլ շրջաններից Ժոդինո է եկել 47 մարդով ավելի, քան դուրս է գնացել քաղաքից
:

Տնտեսություն
------------

Բելառուսի ավտոմոբիլային գործարանն արտադրում է հզոր BelAZ հանքարդյունաբերական ինքնաթափ բեռնատարներ 30-ից 450 տոննա տարողունակությամբ։ Ավտոմեքենաների գործարանում աշխատում է 9 հազար մարդ։

Ժոդինոյում կա տրիկոտաժի գործարան «Սվիտանակ», ծանր դրոշման դարբնոցային գործարան, «Էներգոկոնստրուկցիաներ» գործարան, Ժոդինոյի հացաբուլկեղեն, «ilmax» շինարարական խառնուրդների արտադրության գործարան, «RupTur» բիլիարդի սեղանների արտադրություն, սանտեխնիկա «Belux», ներքնակներ «Zhodinsky ներքնակներ»։

2009-ին արդյունաբերական ձեռնարկություններն արտադրել են 1,386 միլիարդ ռուբլու ապրանքներ։

Ապրանքների, աշխատանքների, ծառայությունների վաճառքից ստացված հասույթը կազմել է 2017 թ
:

Կրթություն, գիտություն, մշակույթ
--------------------------------

Քաղաքում կա 7 դպրոց, 2 մարզադահլիճ, 1 մասնագիտական լիցեյ, երաժշտական դպրոց, արվեստի դպրոց և Ժոդինոյի պոլիտեխնիկական քոլեջ։ Կա սառցադաշտ, մարզահամալիր, քաղաքային լողավազան։

ժոդինոյում գործում են Բելառուսի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի երկու գիտական և գործնական կենտրոններ՝ անասնաբուծության ՍՊԿ և գյուղատնտեսության ՍՊԿ, որոնք ունեն ասպիրանտուրա։

Լրատվամիջոց
-----------

Քաղաքում լույս են տեսնում երեք թերթեր։ Դրանք են (հիմնադիր՝ Ժոդինսկի քաղաքի գործադիր կոմիտե), «Ժոդինսկիե վեստին», աշխատում է «Ոլորտ» քաղաքային հեռուստաալիքը։

Սպորտ
-----

Տեղական Տորպեդո-Բելա ֆուտբոլային ակումբը գտնվում է « Տորպեդո » մարզադաշտում և խաղում է Մեծ լիգաում։

Եղբայր քաղաքներ
---------------

* Ուկրաինա Շոստկա, Ուկրաինա
* Ուկրաինա Կրիվոյ Ռոգ, Ուկրաինա
* Ռուսաստան Միտիշչի, Ռուսաստան
* Ռուսաստան Ժելեզնոգորսկ, Ռուսաստան
* Ռուսաստան Վերին Պիշա, Ռուսաստան
* Ֆրանսիա Վենիսյո, Ֆրանսիա
* Լիտվա Ուկմերգե, Լիտվա
* Հայաստան Քաջարան, Հայաստան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Минская область в цифрах. — Կաղապար:Мн.: Национальный статистический комитет Республики Беларусь, 2018. — С. 49.
2. ↑  Численность населения на 1 января 2018 г. и среднегодовая численность населения за 2017 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и посёлков городского типа
3. ↑  Результаты переписи 2009 года Архивировано 23 мая 2012 года
4. ↑  «Смалявіччына ў перыяд феадалізму». Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ մարտի 5-ին. Վերցված է 2007 թ․ հոկտեմբերի 21-ին.
5. ↑  *Рогалеў А. Ф.* Назвы Бацькаўшчыны (тапанімія Беларусі). — Гомель: Барк, 2008. — С. 67, 68. — 400 экз. — ISBN 978-985-6763-40-6
6. ↑  Анискевич Г. (2010 թ․ սեպտեմբերի 25). «С чего начиналось Жодино? Краткий экскурс в историю» (ռուսերեն). Жодзiнскiя навiны. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հուլիսի 18-ին. Վերցված է 2020 թ․ հունվարի 17-ին.
7. ↑  2009. Բելառուսի Հանրապետության ազգային կազմը. 3-րդ հատոր Արխիվացված 2019-02-18 Wayback Machine. — Կաղապար:Мн. 2011 — С. 106—127.
8. ↑  Численность, пол, возраст, состояние в браке и размер семей, уровень образования, национальный состав, источники средств существования населения Минской области и районов. — : Статистическое управление Минской области, 1980. — С. 86.
9. ↑  Минская область в цифрах. — : Национальный статистический комитет Республики Беларусь, 2018. — С. 49.
10. ↑  Минская область в цифрах. — : Национальный статистический комитет Республики Беларусь, 2018. — С.
11. ↑  Минская область в цифрах. — : Национальный статистический комитет Республики Беларусь, 2018. — С. 57
12. ↑  Минская область в цифрах. — Национальный статистический комитет Республики Беларусь, 2018. — С. 58
13. ↑  Демографический ежегодник Республики Беларусь. — Национальный статистический комитет Республики Беларусь, 2018. — С. 157—174
14. ↑  Минская область в цифрах. — : Национальный статистический комитет Республики Беларусь, 2018. — С. 74-77
15. ↑  Минская область в цифрах. — : Национальный статистический комитет Республики Беларусь, 2018. — С. 88.
16. ↑  Регионы Республики Беларусь. — Т. 1. — : Национальный статистический комитет Республики Беларусь, 2018. — С. 636—637.
17. ↑  У Верхней Пышмы появился город-побратим в республике Беларусь

Արտաքին հղումներ
----------------

* Репортаж от onliner