**Հոլոքոստը Գերմանիայում**,Գերմանիայում նացիստների կողմից հրեաների սիստեմատիկ հետապնդումները և ոչնչացումը 1933 թվականից մինչև 1945 թվականը, որը նացիստների և նրանց դաշնակիցների ընդհանուր քաղաքականության մի մասն էր։

1933 թվականից մինչև 1939 թվականին առաջին փուլով հրեաներին խտրական վերաբերմունք էին ցույց տալիս, թալանում և դրդում էին Գերմանիայից գաղթել։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկզբից հետո հրեաներին աքսորում էին գետտո և համակենտրոնացման ճամբար, որտեղ զանգվածային ջարդեր էին կատարում։ Աշխարհամարտի ավարտին Գերմանիայում ողջ է մնացել ավելի քիչ 10 հազար հրեա։

Նախապայմաններ
-------------

Ռասայական հակասեմականությունն առաջացել է է XIX դարի կեսերին պանգերմանացիների մոտ։ Վերջինս կապված է եղել Եվրոպայի բոլոր գերմանախոս ժողովուրդների համար ընդհանուր պետության ստեղծման մտահղացման հետ։ Դա մեկնաբանվել է, որպես երկու աշխարհայացքների կենսաբանական պայքար, որոնք կրել են երկու ռասաներ՝ «արիական» և «սեմիտական»։ Լրացուցիչ հիմք են ծառայել նաև Հուլիոս Լանգբերգի և Պաուլա Լեգարդի «մշակութապեսեմիզմ» հոսքի ականավոր ներկայացուցիչների մտահղացումները։ 1920-ական թվականներին հակասեմականության հիմնական գաղափարախոսություն կրողները եղել են գերմանական գրողները, գիտնականները և լրագրողները։ Այդ գաղափարների լայն պրոպագանդայի շնորհիվ, դրանք դարձել են նորաձևություն գերմանական հանրության մեջ։

Հակասեմականությունը եղել է Նացիոնալ-սոցիալիստական գերմանական բանվորական կուսակցության հիմնական գաղափարախոսական դիրքերը։ Նացիստները համարում էին, որ հրեաների և գերմանացիների համատեղ գոյությունը անհնար է։ Նրանց ծրագիրը նկարագրվել է Ադոլֆ Հիտլերի «Իմ պայքարը» և Ալֆրեդ Ռոզենբերգի «20-րդ դարի առասպելը»։

Նացիստների իշխանության գալը
---------------------------

Ռայխսթագի ընտրությունների ժամանակ 1930 թվականին նացիստական կուսակցությունը ստացել է 6,4 մլն ձայն և 107 մանդատ պառլամենտում։ Սկսվեցին հրեաների հանդեպ հալածումները։

1932 թվականի ընտրությունների ժամանակ նացիստները ստացել են ամբողջի 37 % ձայն և այլ կուսակցությունների օգնությամբ երկրում ստացել են իշխանություն։ 1933 թվականի հունվարի 30-ին նացիոնալ-սոցիալիստական կուսակցության առաջնորդը՝ Ադոլֆ Հիտլերը նշանակվել է Գերմանիայի ռայխսկանցլեր։ 1933 թվականի մարտի սկզբին բացիստները ստացել են 44 % ձայն, սակայն այնուհետև արգելվել է կուսակցությունների մի շարք և արդեն նոյեմբերին նրանք ստացան 92 % ձայն։

Հոլոքոստի մասին հիշատակ
-----------------------

Հուշարձան Բեռլինում Եվրոպայում ոչնչացված հրեաների հիշատակին
Գերմանիան 1998 թվականից Հոլոքոստի հավերժացման և ուսումնասիրման համագործակցության միջազգային կազմակերպության անդամ է։ Գերմանիայի կառավարությունը և հանրությունը հասկանում են այդ իրադարձությունների պատասխանատվության մասշտաբը։ Գերմանիան մեծ ներդրում ունի այդ իրադարձությունների հիշատակը պահելու համար։ Հոլոքոստի թեման մտցրած է դպրոցական կրթության պարտադիր դասերից մեկը տարբեր առարկաներում պատմությունից մինչև գերմանական գրականության, կրոնի, էթիկայի և այլ առարկաներում։

Զոհերին փոխհատուցում
--------------------

Գերմանիան տալիս է տարբեր դրամական վճարումներ հոլոքոստի զոհերին։ Վճարումները կատարվում են փոխհատուցման օրենքով, ինչպես նաև հատուկ ծրագրերի և ֆոնդերի շրջանակներում։ Դրանից բացի, 1952 թվականին ստորագրվել է Գերմանիայի և Իսրայելի փոխհարաբերությունների մասին համաձայնություն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Михман, 2001, էջ 71
2. ↑  Эттингер, 2001, էջ 541
3. 1 2 3  Эттингер, 2001, էջ 542
4. ↑  "ku'damm-pogrom" (in գերմաներեն). kudamm31.com. Արխիվացված է the original 2012 թ․ սեպտեմբերի 12-ին. Retrieved 2012 թ․ օգոստոսի 13. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
5. ↑  "Holocaust Education, Remembrance, and Research in Germany" (in անգլերեն). Task Force for International Cooperation on Holocaust Education, Remembrance and Research. Արխիվացված է the original 2012 թ․ հոկտեմբերի 3-ին. Retrieved 2012 թ․ օգոստոսի 22. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Լրացուցիչ գրականություն
-----------------------

* *Михман Д.* Катастрофа европейского еврейства. — 1. — Тель-Авив: Открытый университет Израиля, 2001. — Т. 1. — ISBN 965-06-0233-X
* *Дан Михман.* Катастрофа европейского еврейства. — 1. — Тель-Авив: Открытый университет Израиля, 2001. — Т. 2. — ISBN 965-06-0233-X
* *Эттингер Ш.* Часть шестая. Новейший период. Глава шестая. Приход нацистов к власти в Германии и геноцид европейского еврейства в годы Второй мировой войны // История еврейского народа. — Иерусалим: Библиотека «Алия», 2001. — С. 541-560. — 687 с. — 3000 экз. — ISBN 5-93273-050-1

Արտաքին հղումներ
----------------

* "German Jewish Refugees, 1933-1939" (in անգլերեն). United States Holocaust Memorial Museum. Արխիվացված է the original 2012 թ․ մայիսի 18-ին. Retrieved 2012 թ․ փետրվարի 12. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
* "Anti-Jewish Legislation in Prewar Germany" (in անգլերեն). United States Holocaust Memorial Museum. Արխիվացված է the original 2012 թ․ մայիսի 18-ին. Retrieved 2012 թ․ փետրվարի 12. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
* "German Jews during the Holocaust, 1939-1945" (in անգլերեն). United States Holocaust Memorial Museum. Արխիվացված է the original 2012 թ․ մայիսի 18-ին. Retrieved 2012 թ․ փետրվարի 12. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
* "The Deportation of Austrian and German Jews" (in անգլերեն). jewishvirtuallibrary.org. Արխիվացված է the original 2012 թ․ մայիսի 18-ին. Retrieved 2012 թ․ փետրվարի 12. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
* "Lenta.ru: В мире: В Лондоне найден уникальный документ о депортации евреев". lenta.ru. Արխիվացված է the original 2012 թ․ մայիսի 27-ին. Retrieved 2012 թ․ մայիսի 11. `{{cite web}}`: Cite has empty unknown parameter: `|datepublished=` (help); Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Համառոտ հրեական |

 |