**Նելի Ժակմար կամ Ժակմար Անդրե** (ֆր.՝ Nélie Jacquemart, Jacquemart-André, հուլիսի 25, 1841(1841-07-25), Փարիզ - մայիսի 14, 1912(1912-05-14), Փարիզ), ֆրանսիացի նկարիչ, արվեստի հավաքորդ և բարեգործ, Փարիզի Ժակմար-Անդրե թանգարանի հիմնադիր։

Կենսագրություն և ստեղծագործություն
----------------------------------

Կոռնելիա Ժակմարը ծնվել է 1841 թվականի հուլիսի 25-ին Փարիզում՝ ոչ հարուստ ընտանիքում։ Վաղ տարիներից նրան հովանավորել է Պամելա դե Վատրին՝ Շալի աբայության հարուստ տիրուհին։ Նրա շնորհիվ Նելին կարողացել է կրթություն ստանալ՝ ընդունվելով Փարիզի կերպարվեստի դպրոց, որտեղ նրա ուսուցչուհին է դարձել Լեոն Կոնեն։

1863 թվականին Նելին առաջնաելույթ է ունեցել Փարիզի սալոնում երկու ժանրային պատկերներով։ Նա նաև նկարել է կրոնական պատկերներ Փարիզի եկեղեցիների համար, սակայն հետզհետե նրա հիմնական մասնագիտությունը դարձել է դիմանկարի ժանրը։ Նկարչուհուց դիմանկարներ են պատվիրել շատ հայտնի մարդիկ, այդ թվում՝ նախագահ Լուի-Ադոլֆ Տիեր։ Նրա որոշ աշխատանքներ ավելի ուշ ցուցադրվելու էին 1878 թվականի համաշխարհային ցուցահանդեսում։

Նելի Ժակմար, Էդուրարդ Անդրեի դիմանկարը, 1872
1872 թվականին Նելին նկարել է բանկիր և հավաքորդ Էդուարդ Անդրեի դիմանկարը։ Ինը տարի անց՝ 1881 թվականին, ամուսնացել է նրա հետ և ամուսնու հետ բնակություն է հաստատել Օսման բուլվարում գտնվող նրա առանձնատանը։ Ամուսնությունից հետո Նելին դադարել է նկարել, սակայն նրա նախաձեռնությամբ զույգը շատ է ճամփորդել, այդ թվում նաև Իտալիա և ձեռք է բերել բազմաթիվ արվեսի գործեր և առաջին հերթին իտալացի գեղանկարիչների աշխատանքներ (Անդրեա Մանտենյա, Ջովաննի Բելլինի, Սանդրո Բոտիչելլի, Վիտտորե Կարպաչչո, Պաոլո Ուչելլո)։ Աստիճանաբար նրանց առանձնատունը վերածվել է թանգարանի, որտեղ յուրաքանչյուր շինությունում ներկայացված էր կոնկրետ ժամանակաշրջանի արվեստ (18-րդ դարի գերակշռությամբ)։

Էդուարդ Անդրեն մահացել է 1894 թվականին՝ իր ողջ ունեցվածքը կտակելով Նելիին։ Ամուսնու մահից հետո նա շարունակել է ճամփորդել՝ հարստացնելով իրենց ընդհանուր հավաքածուն և 1902 թվականին վերադարձել է Ֆրանսիա, որտեղ գնել է Շալի աբբայությունը՝ ամուսնու հետ ձեռք բերած արվեստի առարկաները այնտեղ տեղավորելու համար։

Նելի Ժակմար-Անդրեն մահացել է 1912 թվականին։ Իրեն պատկանող ողջ գույքն ու արվեստի ստեղծագործությունները նա կտակել է Ֆրանսիայի ինստիտուտին՝ պայմանով, որ Փարիզի առանձնատունը և Շալի աբբայությունը կդարձվի հասանելի հանրության լայն շրջանակներին, ինչը և իրագործվել է 1913 թվականին։ Ներկայումս առանձնատանն է գտնվում Ժակմար-Անդրե թանգարանը, իսկ աբբայությունում՝ նրա մասնաճյուղը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4  Nelie Jacquemart (նիդերլ.)
3. 1 2 3 4  Nelie Barbe Hyacinthe Jacquemart — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7
4. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
5. ↑  RKDartists (նիդերլ.)
6. 1 2 3 4 5 6  Le Figaro
7. 1 2  Institut de France
8. 1 2  Dictionnaire universel des contemporains, 1880, էջ 982
9. ↑  «Musée Jacquemart-André» (ֆրանսերեն). Institut de France.
10. ↑  «Chaalis» (ֆրանսերեն). Larousse.

Գրականություն
-------------

* *Gustave Vapereau* Jacquemart (Mlle Nelie) // Dictionnaire universel des contemporains. — Paris, 1880. — P. 982.

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Nélie Jacquemart et Édouard André» (ֆրանսերեն). Institut de France.
* «Nélie Jacquemart-André, collectionneuse et mécène» (ֆրանսերեն). Le Figaro.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Նելի Ժակմար» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists · Rodovid |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 15575433f · GND: 117049743 · ISNI: 0000000079984321 · LCCN: nr94026421 · NTA: 227447379 · NUKAT: n00039126 · SUDOC: 134523113 · VIAF: 59851792 · ULAN: 500030006 · WorldCat VIAF: 59851792 |

 |

 |