**Սադակո Սասակի** (ճապ.՝ 佐々木 禎子, հունվարի 7, 1943(1943-01-07) կամ 1943, Հիրոսիմա, Ճապոնիա - հոկտեմբերի 25, 1955(1955-10-25) կամ 1955, Sendamachi, Naka-ku, Հիրոսիմա, Ճապոնիա և Հիրոսիմա, Ճապոնիա), ճապոնացի աղջիկ, որն ապրում էր Հիրոսիմա քաղաքում։

1945 թվականի օգոստոսի 6-ի Հիրոսիմայի ատոմային ռմբակոծության ժամանակ գտնվել է տանը՝ էպիկենտրոնից մի քանի կիլոմետր հեռավորության վրա։ Մահացել է 10 տարի հետո արյան քաղցկեղից, որը, ամենայն հավանականությամբ, ռադիացիոն ճառագայթման հետևանք էր։

Կենսագրություն
--------------

Սադակո Սասակին մահացել է լեյկեմիայից, որը ստացել էր Հիրոսիմայի ատոմային ռմբակոծման արդյունքում։ Մահացել է 12 տարեկանում։
«Փոքրիկ»-ի պայթեցման ժամանակ երկամյա Սադակոն գտնվում էր տանը՝ էպիկենտրոնից 2 կմ հեռավորության վրա։ Պայթող ալիքը նրան հարվածել է պատուհանից, սակայն աղջիկը կենդանի է մնացել։ 1954 թվականի նոյեմբերին նրա մոտ ի հայտ են գալիս հիվանդության առաջին նշանները՝ վզին և ականջների ետևում ձևավորվում է ուռուցք։

1955 թվականի հունվարին ուռուցք է հայտնվում նաև ոտքերին, իսկ փետրվարի 21-ին լեյկեմիա ախտորոշմամբ տեղափոխվում է հոսպիտալ։ Բժիշկների կարծիքով՝ նրան մնում էր ապրել մեկ տարուց ոչ ավել։

Օգոստոսի 3-ին նրա լավագույն ընկերուհի Չիձուկո Համամոտոն աղջկան ծանոթացնում է մի լեգենդի հետ, ըստ որի, հազար թղթե կռունկ պատրաստող մարդը կարող է ցանկություն պահել, որն անպայման կիրականանա։ Լեգենդը տպավորում է Սադակոյին, և նա, ինչպես և հոսպիտալի շատ հիվանդներ, սկսում են ձեռքի տակ ընկած ցանկացած կտոր թղթից կռունկներ պատրաստել։

Մինչդեռ Սադակոյի առողջական վիճակն էլ ավելի էր վատանում, և 1955 թվականի հոկտեմբերի 25-ին մահանում է։ Համաձայն «Սադակոն և հազար թղթե կռունկեր» գրքի լեգենդի՝ նա կարողացել է պատրաստել ընդամենը 644 կռունկ։ Նրա ընկերներն ավարտել են գործը, և Սադակոն թաղվել է հազար թղթե կռունկների հետ։

Սադակոյին նվիրված ցուցահանդեսի ժամանակ, որը տեղի է ունեցել Հիրոսիմայի Աշխարհի հուշային թանգարանում, հայտարարվել է, որ աղջիկը կարողացել է ավելի քան հազար թղթե կռունկ պատրաստել։

Հուշարձաններ և զբոսայգիներ
--------------------------

Ամեն օր հուշարձանի մոտ են բերվում բազմաթիվ նոր թղթե կռունկեր՝ պատրաստված ամբողջ աշխարհի դպրոցականների կողմից, այն հույսով, որ խաղաղությունը կտիրի ամբողջ աշխարհում։
Սադակո Սասակին միջուկային պատերազմի մերժման խորհրդանիշն է դարձել։

### Հուշարձան Հիրոսիմայում

Հիմնական հոդված՝ Խաղաղության մանկական հուշարձան
Ոգեշնչվելով Սադակոյի և՛ քաջությամբ, և՛ կամքի ուժով՝ ընկերները և համադասարանցիները հրապարակել են նրա նամակները։ Նրանք նախագծել են հուշարձան կառուցել Սադակոյի և ատոմային ռմբակոծության հետևանքով մահացած երեխաների հիշատակին։ Երիտասարդներն այս նախագծի համար միջոցներ են հավաքել ամբողջ Ճապոնիայից։

1959 թվականին Հիրոսիմայի Աշխարհի զբոսայգում կանգնեցվել է Սադակոյի հուշարձանը՝ ձեռքին թղթե կռունկ։ Արձանի պատվանդանի վրա գրված է հետևյալ գրությունը․ *«Սա մեր ողբն է։ Սա մեր աղոթքն է։ Խաղաղություն ամբողջ աշխարհում»*։

### Հուշարձան Սիեթլում

Սադակոյին նվիրված հուշարձան կա նաև ԱՄՆ-ի Սիեթլ քաղաքում։ Բնական բարձրություն ունեցող արձանը պատկերում է Սադակոյին՝ ձեռքին թղթե կռունկ։ Պատվանդանին գրված է․

|  |
| --- |
| 
SADAKO SASAKI
PEACE CHILD
SHE GAVE US THE PAPER CRANE
TO SYMBOLIZE OUR YEARNING FOR
PEACE IN THE WORLD.
 |

*(Սադակո Սասակի։ Աշխարհի զավակ։ Նա մեզ նվիրել է ամբողջ աշխարհի խաղաղության հույսը խորհրդանշող թղթե կռունկը)։*

### Սադակոյի խաղաղության այգին Սանտա Բարբարայում

Սադակոյի խաղաղության այգին (անգլ.՝ Sadako Peace Garden) բացվել է 1995 թվականի օգոստոսի 6-ին՝ Հիրոսիմայի ատոմային ռմբակոծության 50-ամյակին և անվանվել է ի պատիվ Սադակո Սասակիի։ 2002 թվականի հունիսի 30-ին այգին ընդգրկվել է Խաղաղության այգիների ցանցում։

Այգին գտնվում է ԱՄՆ-ի Կալիֆոռնիա նահանգի Սանտա Բարբարա քաղաքի La Casa Maria Retreat Center-ում։ Ստեղծվել է Իզաբել Գրինի և Իրմա Կավատի կողմից՝ որպես մտորումների և ոգեշնչման այգի։

Այգու ներսում կան քարեր, որոնց վրա կռունկներ են փորագրված։

### Թղթե կռունկի հուշարձան

2000 թվականի հոկտեմբերի 26-ին Նոբորի-տյո Պատանեկան համայնքային բարձրագույն դպրոցի ուսանողական ասոցիացիայի կողմից բացվել է թղթե կռունկին նվիրված հուշարձան։ Հուշարձանի պատվանդանին փորագրված են հետևյալ բառերը՝ «Prayers of the paper cranes here» («Թղթե կռունկների աղոթողներն այստեղ են»)։

Սադակոն ստեղծագործության մեջ
----------------------------

Ճապոնացի երեխաները Սադակոյին նվիրված օրը պատրաստել են խորհրդանշական թղթե կռունկները։
Սադակոյի մասին գրվել են մանկական գրքեր, կոմիքսներ, նկարահանվել են ֆիլմեր և մուլտֆիլմեր, գրվել են երաժշտություններ․

* Գրքերից ամենահայտնին՝ Էլեանտոր Քոեր, «Սադակոն և թղթե հազար կռունկն» է, լույս է տեսել 1977 թվականին և հրատարակվել է 18 երկրում։ ԱՄՆ-ում գրքի հիման վրա նկարահանվել է ֆիլմ,
* Սադակո Սասակիի ողբերգական ճակատագիրը հիմք է ծառայել «Բարև, երեխաներ» գեղարվեստական ֆիլմի համար։ Այն նկարվել է 1962 թվականին Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիայի կողմից (ռեժիսոր՝ Մարկ Դոնսկոյ),
* «Ճապոնական կռունկ» երգ (երաժշտությունը՝ Սերաֆիմա Տուլիկովայի, բառերը՝ Վլադիմիր Լազերևի),
* «Թղթե կռունկներ» երգ (երաժշտությունը և բառերը՝ Իրինա Գրիբուլինայի, կատարումը՝ Ռոզա Ռիմբաևայի),
* Երազանքի կատարման համար հազարավոր թղթե կռունկներ պատրաստելու թեման օգտագործվել է «Զրահապատ ուրվականը․ միայնակի համախտանիշ» անիմեի երկրորդ եթերաշրջանում,
* «Մանկական ժամանակ» անիմեում և մանգայում գլխավոր հերոսուհի Ռինը հավաքում է հազարավոր թղթե կռունկներ, որպեսզի նրա մայրը քաղցկեղից չմահանա,
* «Սպլին» խմբի «Дочь Самурая» երգը նվիրված է Սադակո Սասակիին,
* Բանաստեղծ Ռասուլ Գամզատովի «Կռունկներ» բանաստեղծության թեման ընտրվել է գրողի՝ Հիրոսիմայում Սադակո Սասակիի հուշարձանը տեսնելուց հետո,
* Սադակո Սասակին չորս հայտնի աղջիկներից մեկն է, որոնց պատմություններին է նվիրված Յուրի Յակովլևի «Չորս աղջիկների չարչարանքները․ առեղծված» աշխատությունը (Տանյա Սավիչևա, Աննա Ֆրանկ, Սադակո Սասակի, Սամանտա Սմիթ),
* FLIGHT-ի «Խաղաղության կռունկներ» բանաստեղծություն,
* Ալեքսանդր Դերքսենի «Կռունկներ» բանաստեղծություն,
* «Alai Oli» խմբի «Կռունկներ» երգում հազարավոր կռունկներ հիշատակվում են որպես «ցավի դեմ դեղամիջոց»,
* Օլեգ Մեդվեդևի «Կռունկ» երգ,
* Սադակոյի և հազարավոր թղթե կռունկների մասին լեգենդը հիշատակվում է Գ․ Ա․ Զոտովի «Հեքիաթասաց» գրքում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  A Young Girl's Death from the A-bomb---Sadako Sasaki,12 Years of Age — Hiroshima Peace Memorial Museum.
2. 1 2 3 4 5 6  Czech National Authority Database
3. ↑  Radiation Effects Research Foundation (former Atomic Bomb Casualty Commission) "Leukemia risks among atomic-bomb survivors" Archived 2012-03-15 at the Wayback Machine. Accessed 2011-10-30
4. 1 2  "Leukemia risks among atomic-bomb survivors" Archived 2012-03-15 at the Wayback Machine. artículo publicado en el sitio web de la fundación Radiation Effects Research Foundation (antes llamada Atomic Bomb Casualty Commission). Consultado el 25 de octubre de 2015.
5. ↑  SASAKI, Fujiko: "Come back to me again, Sadako". Carta escrita por la madre de Sadako, en 1956. Fujiko Sasaki falleció en 1998, a los 80 años.
6. ↑  Sasaki Fujiko. "Come back to me again, Sadako".

Գրականություն
-------------

* Masahiro Sasaki: *Meine kleine Schwester Sadako.* Übersetzt von Mio Aizawa, Hrsg. von Ingrid und Christian Mitterecker. Verlag ingridundchristian.at, Heiligenbrunn 2014, ISBN 978-3-903019-00-3
* Ingrid und Christian Mitterecker: *Sadakos Plan.* Verlag ingridundchristian.at, Heiligenbrunn 2016, ISBN 978-3-903019-16-4
* Ingrid und Christian Mitterecker: *Die Dankbarkeit des Kranichs. Von Hiroshima bis Fukushima.* Wieser Verlag, Klagenfurt 2011, ISBN 978-3-85129-944-1
* Karl Bruckner: *Sadako will leben* G & G Verlagsgesellschaft, 2005, ISBN 3-7074-0275-4.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Սադակոն և թղթե կռունկները Archived 2013-09-25 at the Wayback Machine. — Լուսանկարներ Հիրոսիմայի խաղաղության հուշային թանգարանի պաշտոնական կայքում։

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Find A Grave · WikiTree |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 90847523 · GND: 119042932 · ISNI: 0000 0000 4684 0276 · LCCN: nr91004639 · NDL: 01078934 · NKC: mzk20231189708 · VIAF: 52490749 · WorldCat VIAF: 52490749 |

 |

 |