recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Զուրաբ Ադեիշվիլի** (վրաց.՝ ზურაბ ადეიშვილი, 1972, հուլիսի 27, Վրացական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն), վրացական և ուկրաինական պետական գործիչ, իրավաբան։ Համարվում է Միխեիլ Սաակաշվիլու ամենամոտ դաշնակիցը և գլխավոր խորհրդատուն։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1972 թվականի հուլիսի 27-ին` Վրացական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունում։ 1994 թվականին ավարտել է Իվանե Ջավախիշվիլու անվան Թբիլիսիի պետական համալսարանը, իսկ 1999 թվականին` Գրոնինգենի թագավորական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։

1996-1998 թվականներին եղել է Վրաստանի խորհրդարանի անդամ։ 1998-1999 թվականներին աշխատել է իրավաբան` մասնավոր իրավաբանական ընկերություններում։ 1999 թվականի եղել է իրավաբանական կրթական ասոցիացիայի գործադիր տնօրեն։

1999-2003 թվականներին եղել է Վրաստանի իշխող «Միասնական ազգային շարժում» քաղաքական կուսակցության անդամ։ 2002 թվականից եղել է Միացյալ ազգային շարժման ակտիվ անդամներից մեկը։

Վարդերի հեղափոխությունից հետո պետության գլուխ անցավ Միխեիլ Սաակաշվիլին, իսկ Զուրաբ Ադեիշվիլին դարձավ արդարադատության նախարար։

2004 թվականին նշանակվել է անվտանգության պետական նախարար։ 2008 թվականի հունվար-հոկտեմբեր ամիսներին եղել է Վրաստանի նախագահի աշխատակազմի ղեկավարը։ 2008-2012 թվականներին կրկին ստանձնել է արդարադատության նախարարի պաշտոնը։

2012 թվականի հոկտեմբերի 1-ին Միխեիլ Սաակաշվիլին գահընկեց արվեց և Զուրաբ Ադեիշվիլին և շատ այլ քաղաքական գործիչներ լքեցին Վրաստանի տարածքը։ Կոնկրետ Զուրաբը հաստատվեց Ուկրաինայում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Զուրաբ Ադեիշվիլի կառավարություն
2. ↑  «Իշխանափոխությունը Վրաստանում» (PDF). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2014 թ․ փետրվարի 23-ին. Վերցված է 2015 թ․ հոկտեմբերի 2-ին.
3. ↑  Զուրաբ Ադեիշվիլիի մասին
4. ↑  Միխեիլ Սաակաշվիլիի կառավարությունը Վրաստանում – Վարդերի հեղափոխությունը Վրաստանում
5. ↑  Wheatley, Jonathan (2005), *Georgia from National Awakening to Rose Revolution*, pp. 117, 147. Ashgate Publishing, Ltd. ISBN 0-7546-4503-7
**Հակոբ Պողոսի Հարությունյան (Արտենյան)** (դեկտեմբերի 11, 1888(1888-12-11), Խաստուր - 1943), հայ փիլիսոփա, երաժշտագետ, մանկավարժ, գրականագետ, լեզվաբան։ Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտոր (1919)։

Կենսագրություն
--------------

Հակոբ Հարությունյանը ծնվել է 1888 թվականին Ալաշկերտի գավառի Խաստուր գյուղում։ 1901-1910 թվականներին սովորել է Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանում, աշակերտել է Կոմիտասին, 1912-1919 թվականներին՝ Բեռլինի, Լայպցիգի, Ցյուրիխի համալսարաններում։ 1910-1912 թվականներին աշխատել է Թավրիզի հայկական դպրոցում։ 1927-1940 թվականներին դասավանդել է Երևանի պետական համալսարանում, 1928-1932 թվականներին միաժամանակ՝ Երևանի պետական մանկավարժական ինստիտուտում։ 1935-1937 թվականներին եղել է Արմֆանի արվեստի բաժնի վարիչ։ Անհիմն բռնադատվել է (1941), մահացել դեռևս չպարզված հանգամանքներում 1943 թվականին։

Ստեղծագործություններ
--------------------

Հեղինակ է «Կանտի իմացաբանությունը» (1910-1911 թվականներ, Էջմիածին «Արարատ»), «Զարգացման գաղափարի վերլուծությունը» (1919, գերմաներեն), «Մկրտիչ Պեշիկթաշլյան» (1912, «Արարատ»), «Լեզվի մասին» (1934), «Մանյակ» (ժողովրդական երգերի ժողովածու, 1958) աշխատությունների, թարգմանել է Հեգելի «Դասախոսություններ էսթետիկայի մասին» գիրքը (1939), Գյոթեի բանաստեղծությունների ընտրանին (1946) և այլն։

### Երկեր

* Կանտի իմացաբանությունը, աշխատություն, Էջմիածին «Արարարտ», 1910-1911։
* Զարգացման գաղափարի վերլուծությունը, աշխատություն, 1919։
* Մկրտիչ Պեշիկթաշյան, աշխատություն, «Արարարատ», 1912։
* Լեզվի մասին, աշխատություն, 1934։
* Մանյակ, ժողովրդական երգերի ժողովածու, 1958։

### Թարգմանություններ

* Հեգելի «Դասախոսություններ էսթետիկայի մասին», 1939։
* Գյոթեի բանաստեղծությունների ընտրանին, 1946։

Գրականություն
-------------

* Սահակյան Ս. Հակոբ Հարությունյան, Երևան, 1985։
* Ղուկասյան Վ. Հակոբ Հարությունյան, Երևան, 1999։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005*.
3. ↑  «Կոհա առցանց քարտարան, Հարությունյան Հակոբ». *haygirk.nla.am*. Վերցված է 2017 թ․ հունվարի 17-ին.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ · AV Production |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 7998 · GND: 105106497X · LCCN: no2009198164 · VIAF: 103562747 · WorldCat VIAF: 103562747 |

 |
**Նորայր Սարգսյան** (հունվարի 1, 1936(1936-01-01), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - հունվարի 18, 1995(1995-01-18), Երևան, Հայաստան), հայ բեմադրիչ։ ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1976)։

Կենսագրություն
--------------

Նորայր Սարգսյանը ծնվել է 1936 թվականին Երևանում։ Որպես դերասան 9 տարեկան հասակից հանդես է եկել Երևանի Պատանի հանդիսատեսի թատրոնում։ Սովորել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի ռեժիսորական ֆակուլտետում (Վարդան Աճեմյանի արվեստանոց)։ Ուսմանը զուգահեռ շարունակել է աշխատել թատրոնում, որտեղ բեմադրել է Ազատ Շահինյանի «Իմ սիրելի փոքրիկը», Ե. Շվարցի «Սովորական հրաշք», Ֆոնվիզինի «Տհասը» (ՀԽՍՀ Պետական մրցանակ) և այլն։

Բեմադրություններ
----------------

Հայաստանի թատրոններում բեմադրել է ավելի քան 40 ներկայացումներ։ 1968 թվականից եղել է Երևանի դրամատիկական թատրոնի ստեղծման ակունքներում և Հրաչյա Ղափլանյանի հետ միասին բեմադրել է մի շարք ներկայացումներ` Գևորգ Արշակյանի «Այս աշխարհի փոքրերը», Գ. Յախշանի «Եղբայրները», Պերճ Զեյթունցյանի «Ամենատխուր մարդը» (ՀԽՍՀ Պետական մրցանակ) և այլն։ Եղել է Հայաստանի կառավարական համերգների բեմադրիչը։

### Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոն

Պիեսներ է բեմադրել նաև Երևանի Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնում`

* Ա.Արբուզովի «Դաժան խաղեր»
* Գ.Սունդուկյանի «Քանդած օջախ»
* Աբդուլինի «13-րդ նախագահը»

### Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի պետական թատրոն

* Երևանի Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնում բեմադրել է`
* Տիգրան Չուխաճյանի «Արշակ Երկրորդ»
* Ստեփան Ջրբաշյանի «Գիքոր»
* Պյոտր Չայկովսկու «Իոլանտա»
* Պուչինիի «Բոհեմա»
* Վերդիի «Տրուբադուր»

Պարգևներ
--------

* ՀԽՍՀ Պետական մրցանակ
* ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ, 1976

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Baghdasaryan, Aram. «AV Production - Նորայր Սարգսյան». *avproduction.am*. Արխիվացված է օրիգինալից 2023 թ․ մարտի 12-ին. Վերցված է 2017 թ․ հունվարի 1-ին.
2. ↑  ««ԹԱՏՐՈՆԸ ԲԱՐԴ ՕՐԳԱՆԻԶՄ Է»». *Առավոտ - Նորություններ Հայաստանից*. Վերցված է 2017 թ․ հունվարի 1-ին.
3. ↑  «Չկայացած տապալում». *Առավոտ - Նորություններ Հայաստանից*. Վերցված է 2017 թ․ հունվարի 1-ին.
Սարան Ալեքսանդրյանի և նրա կնոջ՝ Մադլեն Նովարինայի գերեզմանը Պեր Լաշեզի աճյունասափորանոցային դիակիզարանում *(վերևի շարքում՝ աջից չորրորդը)*
**Սարան Ալեքսանդրյան** (ֆր.՝ Sarane Alexandrian, հունիսի 15, 1927(1927-06-15), Բաղդադ, Mandatory Iraq - սեպտեմբերի 11, 2009(2009-09-11), Իվրի սյուր Սեն), ֆրանսահայ փիլիսոփա, էսսեիստ և արվեստաբան։

Վաղ կյանք
---------

Ալեքսանդրյանը ծնվել է ֆրանսիացի մորից և հայ հորից՝ Վարդան Ալեքսանդրյանից, որը բժիշկ-ստոմատոլոգ էր Ֆեյսալ I թագավորի արքունիքում։ Վեց տարեկանում նրան ուղարկել են Փարիզ՝ մնալու մորական տատիկի մոտ։

Գրական կարիերա
--------------

Ալեքսանդրյանի մերձեցումը դադաիզմին և սյուրռեալիզմին կայացել է 1943 թվականի ամռանը, երբ 16 տարեկանում նա հանդիպել է Բեռլինի դադաիստական խմբի առանցքային կերպարներից մեկին՝ Ռաուլ Հաուսմանին, որը որպես փախստական ապրում էր Լիմոժի մոտ գտնվող Պեյրա-լը-Շատո բնակավայրում։ 1947 թվականից նա ծառայել է որպես Անդրե Բրետոնի վերջին քարտուղար և դարձել է սյուրռեալիստական ուղղվածության կարևոր դեմքերից մեկը։

Ալեքսանդրյանը Նիցշեի *«Զվարթ գիտություն»* ( *Die fröhliche Wissenschaft* ) գրքում ներկայացված փիլիսոփայության ջատագովն էր։ Նա ղեկավարում էր *Supérieur Inconnu* ամսագիրը (վերնագիր, որը տրամադրել է Բրետոնը), որը մեծարում էր չորս արժեքներ, որոնք կիսում են սյուրռեալիստները և Ալեքսանդրյանը՝ երազանքները, սերը, գիտելիքը և հեղափոխությունը։ Քեթրին Միլեթը ամսագրի նշանավոր հեղինակներից էր։

Ալեքսանդրյանը Վիկտոր Բրաուների ընկերն էր, Շառլ Ֆուրիեի երկրպագուն և Մատա Հարիի ջերմեռանդ պաշտպանը։

Մահացել է 2009 թվականի սեպտեմբերի 11-ին։ Թաղված է Պեր Լաշեզի աճյունասափորանոցային դիակիզարանում, պատի մեջ։

Անձնական կյանք
--------------

Ալեքսանդրյանը 1959 թվականին ամուսնացել էր Մադլեն Նովարինայի հետ, որը մահացել է 1991 թվականին։

Աշխատություններ
---------------

Ալեքսանդրյանն ավելի քան 40 գրքի հեղինակ է։ Նրա ամենահայտնի գործերն են.

* *André Breton par lui-même* (*Անդրե Բրետոնն իր իսկ խոսքերով*), 1971
* *Hans Bellmer (Հանս Բելմեր)*, 1971
* *Les Libérateurs de l'amour* (*Սիրո ազատագրողները*), 1977
* *Surrealist Art (Սյուրռեալիստական արվեստ)*, 1985 (Thames & Hudson World of Art)
* *Max Ernst* *(Մաքս Էռնստ)*, 1986
* *Histoire de la littérature érotique* (*Էրոտիկ գրականության պատմություն*), 1989
* *LJUBA*, Փարիզ, Cercle d'Art, 2003

Գրականություն
-------------

* Gallimard (1974). *Dans le Surréalisme et le rêve*, p. 246-9. Paris. Հեղինակը նախ քննարկում է Բրետոնի երազանքը, ապա առաջարկում վերլուծություն։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Sarane Alexandrian

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2
3. 1 2 3  Sarane Alexandrian: French art historian, poet and right-hand man to André Breton, The Independent obituary by Marcus Williamson

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX1153336 · BNF: 118884084 · GND: 122771877 · ICCU: CFIV046524 · ISNI: 0000000120266138 · LCCN: n79129109 · NKC: ola2004212112 · NLG: 61493 · NTA: 06917525X · NUKAT: n01201002 · PTBNP: 579 · LIBRIS: 34896 · SUDOC: 026681595 · VIAF: 59070463, 1070158792805839040002 · WorldCat VIAF: 59070463, 1070158792805839040002 |

 |

 |
**Էլիոթ Ռիչարդսոն** (անգլ.՝ Elliot Lee Richardson, հուլիսի 20, 1920(1920-07-20), Բոստոն, ԱՄՆ - դեկտեմբերի 31, 1999(1999-12-31), Բոստոն, ԱՄՆ), ամերիկացի պետական գործիչ, պաշտպանության նախարար (1973) և ԱՄՆ առևտրի նախարար (1976-1977)։

Կենսագրություն
--------------

Էլիոթ Ռիչարդսոնը ծնվել է 1920 թվականի հուլիսի 20-ին, Բոստոնում, Մասաչուսեթս։ Ավարտել է Հարվարդի համալսարանը բակալավրի աստիճանով։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակից, ծառայությունն ավարտել է ավագ լեյտենանտի կոչումով։

1947 թվականին ավարտել է Հարվարդի համալսարանի իրավաբանական դպրոցը (Harvard Law School):

Պետական ծառայությունն սկսել է երկրորդ շրջանային վերաքննիչ դատարանի համակարգում, իսկ այնուհետև՝ ԱՄՆ բարձրագույն դատարանում։

1959-ից 1961 թվականներին եղել է Մասաչուսեթս նահանգի դատախազ։

1965-ից 1967 թվականներին եղել է Մասաչուսեթսի փոխնահանագապետ։

1967-ից 1969 թվականներին եղել է Մասաչուսեթս նահանգի գլխավոր դատախազ։

1969-ից 1970 թվականներին եղել է պետքարտուղարի տեղակալ։

1970-ից 1973 թվականներին եղել է ԱՄՆ առողջապահության, կրթության և սոցիալական ապահովության նախարար։

1973 թվականի հունվարից մինչև մայիսը եղել է ԱՄՆ պաշտպանության նախարար։

1973 թվականի մայիսից մինչև հոկտեմբերը զբաղեցրել է ԱՄՆ պետքարտուղարի պաշտոնը։

1975-ից 1976 թվականներին եղել է Մեծ Բրիտանիայի դեսպան։

1976-ից 1977 թվականներին զբաղեցրել է ԱՄՆ առևտրի նախարարի պաշտոնը։

1984 թվականին հանրապետական կուսակցությունից Մասաչուսեթս նահանգից առաջադրվել է ԱՄՆ սենատ, սակայն հաջողության չի հասել։

1980-ականներին վերջին և 1990-ականների սկզբին համագործակցել է մի շարք հայտնի ամերիկական իրավաբանական ընկերությունների հետ։

1998 թվականին արժանացել է նախագահական Ազատության մեդալին։

Էլիոթ Ռիչարդսոնը մահացել է 1999 թվականի դեկտեմբերի 31-ին, Բոստոնում՝ 79 տարեկան հասակում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  GeneaStar
2. 1 2 3 4  Munzinger Personen (գերմ.)
3. ↑  *Pas L. v.* Genealogics — 2003.
4. ↑  «Ancestry of Dick Cheney (b. 1941)». *www.wargs.com*. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 18-ին. Վերցված է 2012 թ․ հունվարի 28-ին.
5. ↑  Lewis, Neil A. (2000 թ․ հունվարի 1). «Elliot Richardson Dies at 79; Stood Up to Nixon and Resigned In 'Saturday Night Massacre'». *The New York Times*. Վերցված է 2017 թ․ փետրվարի 15-ին. `{{cite news}}`: Unknown parameter `|archive-.url=` ignored (օգնություն)CS1 սպաս․ url-status (link)

Արտաքին հղումներ
----------------

* 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Find A Grave · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | American National Biography · Notable Names Database |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 129305235 · GTAA: 145942, 145941 · ISNI: 0000000084118655 · LCCN: n50044922 · NTA: 072694114 · NUKAT: n2013189301 · SUDOC: 079895050 · VIAF: 114803850 · WorldCat VIAF: 114803850 |

 |

 |
**Անժելա Թադևոսի Շահնաբաթյան** (դեկտեմբերի 5, 1925(1925-12-05), Օշական, Էջմիածնի գավառ, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - դեկտեմբերի 15, 2008(2008-12-15), Երևան, Հայաստան), հայ պարուհի։ ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1959)։

Կենսագրություն
--------------

Անժելա Շահնաբաթյանը ծնվել է Օշական գյուղում։ Նրա կատարողական վարպետությունը ձևավորվել է Թաթուլ Ալթունյանի, Իլյա Արբատովի և Էդվարդ Մանուկյանի ղեկավարությամբ։ 1941-1970 թվականներին եղել է Հայկական ժողովրդական երգի-պարի համույթի, 1970-1978 թվականներին` Հայֆիլհարմոնիայի առաջատար մենապարուհի։ Շահնաբաթյանի պարարվեստն առանձնացել է հայկական ժողովրդական պարի պլաստիկ, յուրօրինակ մարմնավորմամբ, ազգային վառ շեշտվածությամբ։ Կատարել է «Ուզունդարա», «Նազելի», «Նազպար», «Նաիրի» և այլ պարեր։ Ելույթ է ունեցել աշխարհի ավելի քան 30 երկրներում։

1980-1985 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։

Պարգևներ
--------

* ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ, 1959,
* Երիտասարդության և ուսանողների համաշխարհային 6-րդ փառատոնի դափնեկիր, Մոսկվա, 1957։

Հիշատակ
-------

Անժելա Շահնաբաթյանի անունով է կոչվում Օշականի Մշակույթի պալատի ժողովրդական պարերի համույթը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Baghdasaryan, Aram. «AV Production - Անժելա Շահնաբաթյան». *avproduction.am*. Արխիվացված է օրիգինալից 2022 թ․ հունվարի 28-ին. Վերցված է 2016 թ․ դեկտեմբերի 5-ին.
2. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2007*.
**Մարիա Միխայլովնա Շատելեն** (ռուս.՝ Мария Михайловна Шателен, հուլիսի 14, 1895(1895-07-14), Mukhrovani, Թիֆլիսի նահանգ - փետրվարի 23, 1977(1977-02-23), Լենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ՌՍՖՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ, երեք պատերազմի մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1895 թվականին։ Հայրը՝ Միխայել Շատելենը եղել է Սանկտ Պետերբուրգի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի հիմնադիր և ղեկավար, ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ, Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս, Ստալինյան մրցանակի դափնեկիր, մայրը՝ Մարիա Ալեքսանդրովան եղել է ռուս դրամատուրգ, Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից-անդամ Ալեքսանդր Օստրովսկու ավագ դուստրը։

Մարիա Շատելենը 1911 թվականին ավարտել է Սանկտ Պետերբուրգի Լ.Տագանցևայի մասնավոր գիմնազիան, մեկ տարի դասախոսություններ է անցել Փարիզի Սորբոնում։ Վերադարձել է Սանկտ Պետերբուրգ և Բեստուժևի կանանց դասընթացներում ուսումնասիրել իրավաբանություն։

1917 թվականին աշխատել է Պետրոգրադի պարենի վարչությունում, 1922 թվականից՝ միջազգային էլեկտրատեխնիկական կոմիտեում, եղել է «Էլեկտրիչեստվո» ամսագրի գլխավոր քարտուղար, հետագայում աշխատանքի է անցել «Գլավեներգոյի» Լենինգրադի մասնաճյուղում։

1930-ական թվականներին եղել է Լենինգրադի էլեկտրական արդյունաբերության ձեռնարկությունների տնտեսագետ։

Մասնակցել է Խորհրդա-ֆիննական և Հայրենական մեծ պատերազմներին, եղել է բուժքույր, մասնակցել է Կուրսկի ճակատամարտին։ Պատերազմն ավարտել է Ավստրիայում՝ ավագ լեյտենանտի կոչումով։

1954 թվականին ավարտել է Լենինգրադի մշակույթի պետական ինստիտուտը։ Աշխատանքային գործունեության վերջին տարիներին աշխատել է ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի կենսաբանական ինստիտուտի գրադարանում։

Զբաղվել է Ալեքսանդր Օստրովսկու հիշատակը հավեժացնող գործունեությամբ։

Մահացել է 1977 թվականին, թաղվել է Օստրովսկիների ընտանեկան գերեզմանատանը։

Պարգևներ
--------

* Կարմիր աստղի շքանշան
* ԽՍՀՄ շքանշաններ
* ՌՍՖՍՀ մշակույթի վաստակավոր աշխատող

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  «Шателен, Мария Михайловна внучка драматурга А.Н. Островского. Письма к А.А. Белорукову. «Ведь я-то – кинешемец…»». *kostromka.ru*. Վերցված է 2020 թ․ սեպտեմբերի 17-ին.
3. ↑  «Щелыково: Мария Шателен». *www.shelykovo.ru*. Վերցված է 2020 թ․ սեպտեմբերի 17-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Внучка Мария(չաշխատող հղում)
* Письма к М.М. Шателен (1968–1969)
**Ալֆրեդո Բալդոմիր** (իսպ.՝ Alfredo Baldomir Ferrari, օգոստոսի 27, 1884(1884-08-27), Պայսանդու, Ուրուգվայ - փետրվարի 24, 1948(1948-02-24), Մոնտեվիդեո, Ուրուգվայ), ուրուգվայցի ռազմական և քաղաքական գործիչ, ճարտարապետ, Ուրուգվայի նախագահ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1884 թվականին Պայսանդուում, նրա ծնողներն էին Ֆրանսիսկո Բալդոմիրն ու Էուխենիա Ֆերարին։ Նա բանակ է գնացել 1900 թվականին և ուսումնասիրել ճարտարապետություն և ինժեներական գործ։ Նա նախագծել է բազմաթիվ հայտնի շենքեր Ուրուգվայում, ի վերջո ղեկավարել է բանակային կորպուսի ինժեներներին և աշխատել է որպես պրոֆեսոր։

1905 թվականին սկսել է ռազմական կարիերան։ Լինելով Մոնտեվիդեոյի ոստիկանության պետ՝ 1933 թվականին պաշտպանել Է նախագահ Գաբրիել Տերայի կողմից իրականացված հեղաշրջումը, որի արդյունքում լուծարվել է խորհրդարանը, և եկել է ուրուգվայական պատմության շրջանը, որը հայտնի է որպես «Տերայի դիկտատուրա»։ Նոր կառավարությունում Բալդոմիրը զբաղեցրել է պաշտպանության նախարարի պաշտոնը, 1935 թվականին ստացել է գեներալի կոչում։

1938 թվականի նախագահական ընտրություններին, որոնք անցկացվել են 1934 թվականի Սահմանադրությանը համապատասխան, թույլ չեն տվել մասնակցել «բատլիզմի» հետևորդներին և Անկախ ազգային կուսակցության ներկայացուցիչներին, այդ ֆոնի վրա հեշտությամբ հաղթել է Ալֆրեդո Բալդոմիրը։ Չնայած ֆաշիստական Գերմանիայի և Իտալիայի հետ երկրի սերտ կապերին՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկսվելուց հետո նա սկսել է հեռու մնալ նրանցից (մասնավորապես, Լա Պլատայի մարտից հետո 1939 թվականի դեկտեմբերի 13-ին նա թույլ չտվեց գերմանական ծանր հածանավին՝ «Ծովակալ Գրաֆ Շպեեին», Մոնտեվիդեոյում մնալ միջազգային իրավունքով սահմանված եռօրյա ժամկետից ավելի երկար, ինչը թույլ չտվեց վերանորոգել նավը, և այն ստիպված ջրասույզ արվեց չեզոք ջրերում)։

1942 թվականի փետրվարի 21-ին, իր նախագահական ժամկետի ավարտից ոչ շատ առաջ, Բալդոմիրն արեց այն, ինչ մամուլն անվանեց «լավ հեղաշրջում». նա երկրում արտակարգ դրություն մտցրեց, երկարաձգեց իր նախագահական ժամկետը և ընդունեց նոր Սահմանադրություն, որտեղ վերականգնվեցին 1934 թվականի Սահմանադրությամբ վերացված ժողովրդավարական դրույթները։ Այդ ժամանակ էլ խզվել են դիվանագիտական հարաբերությունները Գերմանիայի և Իտալիայի հետ։ Բալդոմիրի ռեժիմը սկսել են անվանել «դիկտաբլանդա» (իսպանական բառերի համադրություն, որոնք նշանակում են «դիկտատուրա» և «փափուկ»)։

1943 թվականին անցկացվել են նոր Սահմանադրությանը համապատասխան ընտրություններ, որտեղ հաղթել է Խուան Խոսե դե Ամեսագան։

Հեռանալով նախագահի պաշտոնից՝ Ալֆրեդո Բալդոմիրը 1943-1946 թվականներին գլխավորել է Ուրուգվայի Արևելյան Հանրապետության բանկը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2
3. ↑  *Matikkala A.* Suomen Valkoisen Ruusun ja Suomen Leijonan ritarikunnat (фин.) — Helsinki: Edita, 2017. — P. 497. — ISBN 978-951-37-7005-1
4. ↑  Diego Aboal and Gabriel Oddone. «Reglas versus Discrecionalidad: La Política Monetaria en Uruguay entre 1920 y 2000» (PDF). *Banco Central del Uruguay*.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Կրուգոսվետ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 12245119h · ISNI: 0000000030732932 · LCCN: n88159435 · VIAF: 26158831 · WorldCat VIAF: 26158831 |

 |
**Աշոտ Սուրենի Կարապետյան** (հունվարի 6, 1957(1957-01-06), Ջրառատ, Ախտայի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - դեկտեմբերի 25, 2021(2021-12-25)), ազատամարտիկ, Հայոց ազգային բանակի Հրազդանի ջոկատի հիմնադիր-հրամանատար։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1957 թվականի հունվարի 6-ին՝ Հրազդանի շրջանի Ջրառատ-Ռնդամալ գյուղում (այժմ՝ Ջրառատ թաղամաս)։

Սովորել է Ավ․ Իսահակյանի անվան թիվ 9 միջնակարգ դպրոցում։ Դպրոցական տարիներին զբաղվել է ակրոբատիկա և բռնցքամարտ մարզաձևերով։

1975-1977 թվականներին զորակոչվել է Խորհրդային բանակ, ծառայել է Նովոսիբիրսկ քաղաքում։

1978 թվականին անցել է աշխատանքի Հրազդանմաշ գործարանում որպես խառատ։

Ամուսնացած է, ունի երեք զավակ։

Մարտական ուղի
-------------

Հայոց ազգային բանակի Հրազդանի ջոկատի հիմնադիր-հրամանատար։

1989 թվականից մասնակցել է Հայաստանի սահմանամերձ Վայքի, Արարատի, Նոյեմբերյանի և Վարդենիսի շրջանների ինքնապաշտպանական մարտերին։

1990 թվականի սեպտեմբերից ԼՂԻՄ-ի ինքնապաշտպանական ջոկատների կազմում մասնակցել է Արցախի տարածքային ամբողջականության համար մղված մարտական գործողություններին։

Մասնավորապես՝ Շահումյանի շրջանի Էրքեջ գյուղի, Գետաշենի ենթաշրջանի, Ստեփանակերտի Կրկժան թաղամասի, Փառուղ գյուղի, Ասկերանի շրջանի Մալիբեյլու և Ղուշչուլար գյուղերի, Մարտակերտի շրջանի Գյուլաթաղ և Ջանյաթաղ գյուղերի ինքնապաշտպանական մարտերին։

Ակտիվորեն մասնակցել է Շուշիի ազատագրմանը՝ թշնամու կողմից Լաչին-Զառիսլու-Շուշի ուղղությամբ հարձակման կասեցման և հետ շպրտման մարտական գործողությանը։

Մասնակցել է նաև Մարտակերտի շրջանի Կարմիրավան-Ջրաբերդ-դաշտ․կայան Մարտակերտ տեղամասի պահպանությանը։

Պարգևատրվել է «Շուշիի ազատագրման համար», «Մարտական ծառայություն», «Մայրական երախտագիտություն» մեդալներով, «ՀՀ Զինված Ուժեր 20 տարի» հոբելյանական մեդալով, և «1992-1994 թվականների մարտական գործողությունների մասնակից» կրծքանշանով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Նվիրյալները. Աշոտ Կարապետյան». *www.1tv.am*. Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 31-ին.
**Ռալֆ Հեգնաուեր** (գերմ.՝ Ralph Hegnauer, սեպտեմբերի 22, 1910(1910-09-22), Արաու, Շվեյցարիա - նոյեմբերի 17, 1997(1997-11-17), Ցյուրիխ, Շվեյցարիա), խաղաղության համար պայքարող շվեյցարացի ակտիվիստ։

Կենսագրություն
--------------

Ռալֆ Հեգնաուերը ծնվել է 1910 թվականին, Արաուում, արդյունաբերող Ռուդոլֆ Հեգնաուերի ընտանիքում։ Նախքան Խաղաղության կողմնակիցների շարժմանը միանալն Արգենտինայում աշխատել է բանկում։ Տեղեկանալով Միջազգային քաղաքացիական ծառայության մասին՝ 1937-1939 թվականներին մասնակցել է *Ayuda Suiza* խմբի աշխատանքներին՝ մարդասիրական օգնության գործողություններ, որոնք Միջազգային քաղաքացիական ծառայությունն իրականացրել է Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ։ Իր ապագա կնոջը՝ Իդա Հեգնաուերին (*Idy Häberling*), հանդիպել է այդ խմբում։

1944 թվականից Հեգնաուերը եղել է Միջազգային քաղաքացիական ծառայության Շվեյցարիայի մասնաճյուղի քարտուղարը և օգնել է դրա գերմանական և ֆրանսիական մասնաճյուղերի հիմնադրմանն ու զարգացմանը։ Եվրոպայի տարբեր մասերում կազմակերպել է կամավորական ճամբարներ։ Նա նաև ակտիվ գործունեություն է ծավալել Եվրոպայից դուրս մարդասիրական օգնության և խաղաղության ակտիվիզմի ոլորտում։ Ռալֆ և Իդա Հեգնաուրները 1948 և 1949 թվականներին քվակերական Ամերիկյան ընկերների ծառայության կոմիտե կազմակերպության համար Պաղեստինի Գազայի հատվածում աջակցել են ՄԱԿ-ի Փախստականների հարցերով գերագույն հանձնակատարի գրասենյակի աշխատանքներին։ 1950-1954 թվականներին սատարել են Հնդկաստանում և Պակիստանում Միջազգային քաղաքացիական ծառայության միջոցով կամավորական աշխատանքների իրականացմանը։ Ռալֆը Լիբանանում մասնակցել է կամավորական նախագծերի իրականացմանը, սակայն հակապատերազմական համոզմունքների պատճառով նրան խնդրել են լքել երկիրը։

1952 թվականին Ռալֆ Հեգնաուերը դարձել է Միջազգային քաղաքացիական ծառայության քարտուղարը (Դորոթի Աբբոտի *(Dorothy (Abott) Guiborat*) հետ համատեղ)։ 1972 թվականին այդ պաշտոնում Ռալֆին փոխարինել է Թեդի ֆոն Ֆելենբերգը։ 1975 թվականից մինչև իր կյանքի վերջը Ռալֆը ստեղծել և ղեկավարել է Միջազգային քաղաքացիական ծառայության արխիվները Լա Շո դը Ֆոնում։

Կենդանության օրոք գրել է մի քանի հոդվածներ, էսսեներ և գրքերի գլուխներ փախստականներին օգնության աշխատանքի, ոչ բռնության և հակամիլիտարիզմի վերաբերյալ։

Մահացել է 1997 թվականին, Ցյուրիխում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4
2. 1 2 3  «Hegnauer, Ralph». *hls-dhs-dss.ch* (գերմաներեն). Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 30-ին.
3. 1 2 3 4  «Ralph Hegnauer - Archives of Service Civil International». *archives.sci.ngo*. Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 30-ին.
4. ↑  «Katalog der Deutschen Nationalbibliothek». *portal.dnb.de*. Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 30-ին.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Շվեյցարական կենսագրական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 124749283 · VIAF: 42779672 · WorldCat VIAF: 42779672 |

 |
**Սյուզան Հայհուրստ** (անգլ.՝ Susan Hayhurst, դեկտեմբերի 25, 1820(1820-12-25), Միդլթաուն Քաղաք, Բաքս շրջան, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ - օգոստոսի 7, 1909(1909-08-07), Ֆիլադելֆիա, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ), ամերիկացի բժիշկ, դեղագործ և մանկավարժ, առաջին կինն Միացյալ Նահանգներում որը ստացել է դեղագործի աստիճան։

Կենսագրություն
--------------

Սյուզան Հայհուրստը ծնվել է Փենսիլվանիա նահանգի Միդլթաուն քաղաքում, քվակերներ Թոմասի և Մարտա Հայհուրստ ընտանիքում։ Հաճախել է դպրոց Ուիլմինգթոն քաղաքում և մաթեմատիկայից եղել է գերազանց։ Երիտասարդ տարիքից, աշխատել է որպես ուսուցիչ Բաքս շրջանի դպրոցներում։ Հետաքրքրվելով քիմիայի և ֆիզիոլոգիայի բնագավառում՝ ընդունվել է Փենսիլվանիայի Կանանց բժշկական քոլեջ և 1857 թվականին ավարտել։

Եղել է Ֆիլադելֆիայի Ընկերների կենտրոնական դպրոցի տնօրեն՝ 1857-1867 թվականներին, և որոշ ժամանակ ղեկավարել է իր սեփական դպրոցը։ ԱՄՆ-ում քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ եղել է Փենսիլվանիայի օգնության ասոցիացիայի մատակարարման կոմիտեի նախագահրը։

1876 թվականին Հայհուրստը դարձել է Ֆիլադելֆիայի Կանանց հիվանդանոցի դեղագործական բաժանմունքի վարիչը։ Իր գիտելիքները ընդլայնելու համար սկսել է հաճախել դասախոսությունների Ֆիլադելֆիայի դեղագործական քոլեջում։ Թեև նախկինում բժիշկ Կլարա Մարշալը մասնակցել էր այդ դասերին, սակայն քոլեջում հազվադեպ են ընդունել կանանց, Սյուզանը եղել է 150 հոգուց բաղկացած դասի միակ կինը։ Քոլեջի վարչակազմը, որևէ դիմադրություն ցույց չի տվել և նրան 1883 թվականին, 63 տարեկան հասակում շնորհել են դեղագործի դիպլոմ։

Հեյհուրստը 33 տարի աշխատել է կանանց հիվանդանոցի դեղագործական բաժանմունքում։ Ղեկավարել դեղերի գնումն ու արտադրությունը, օգնել է միսիոներներին արտասահմանյան երկրներում և եղել է 65 կին դեղագործների ուսուցիչը։

Սյուզան Հայհուրստը մահացել է Ֆիլադելֆիայում 1909 թվականի օգոստոսի 7-ին։ Ֆիլադելֆիայի դեղագործական քոլեջը 1910 թվականի նոյեմբերի 15-ին իր պատվին հիշատակի արարողություն է անց կացրել։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Base biographique (ֆր.)
2. 1 2 3  «Susan Hayhurst». *American Journal of Pharmacy*. Philadelphia College of Pharmacy and Science. **83**: 32–39. 1911. Վերցված է 2016 թ․ նոյեմբերի 29-ին.
3. 1 2  «Susan Hayhurst, pioneer female pharmacist, circa 1889». *ExplorePAhistory.com*. Վերցված է 2016 թ․ նոյեմբերի 29-ին.
4. 1 2  «First Woman Graduate Pharmacist Dead». *The Pharmaceutical Era*. Vol. 42. D. O. Haynes & Company. 1909 թ․ օգոստոսի 12. էջ 186. Վերցված է 2016 թ․ նոյեմբերի 29-ին – via Google Books.
5. ↑  «Class News». *Alumni Report*. Philadelphia College of Pharmacy Alumni Association. **34**: 68. 1897. Վերցված է 2016 թ․ նոյեմբերի 29-ին.
6. ↑  «Susan Hayhurst, pioneer female pharmacist, circa 1889». *ExplorePAhistory.com*. Վերցված է 2016 թ․ նոյեմբերի 29-ին.
7. ↑  Henderson, Metta Lou; Worthen, Dennis B. (2002 թ․ մարտի 8). *American Women Pharmacists: Contributions to the Profession*. CRC Press. էջ 10. ISBN 9780789010926. Վերցված է 2016 թ․ նոյեմբերի 29-ին – via Google Books.
**Մա Լին** (չինարեն՝ 马琳, փետրվարի 19, 1980(1980-02-19), Շենյան, Չինաստան), սեղանի թենիսի չինացի խաղացող, օլիմպիական եռակի չեմպիոն, աշխարհի բազմակի չեմպիոն և աշխարհի գավաթակիր։ Պատմության մեջ ամենատիտղոսակիր թենիսիստներից մեկն է։

Սպորտային կարիերա
-----------------

Մա Լինը սկսել է սեղանի թենիսով զբաղվել 6 տարեկանից, 1992 թվականին ներգրավվել է տեղական թիմի կազմում, 1994 թվականին՝ 14 տարեկանում, ընգրկվել է Չինաստանի հավաքականում։ 1999 թվականին դարձել է աշխարհի առաջնության արծաթե մրցանակակիր։ 2000 թվականին Մա Լինը նվաճել է աշխարհի գավաթը։ 2004 թվականին զույգային խաղաձևով դարձել է օլիմպիական չեմպիոն, իսկ 2008 թվականին նվաճել է օլիմպիական ոսկե մեդալ՝ ամենավարկանշային մենախաղում։

Մա Լինը իր կարիերայի ընթացքում նվաճել է բարձրագույն բազմաթիվ մրցանակներ, բայց ոչ մի անգամ մենախաղերում չի կարողացել դառնալ աշխարհի չեմպիոն։ Մա Լինը մեդալ է նվաճել աշխարհի տասնչորս առաջնություններում, մենախաղերում երեք անգամ եղել է արծաթե մրցանակակիր և երկու անգամ բրոնզե մեդալակիր։

2012/2013 մրցաշրջանում հանդես է եկել «УГМК Верхняя Пышма» ռուսական ակումբում։

### Խաղի ոճը

Մա Լինը գրոհող ոճի խաղացող է, մականը ասիական ձևով է պահում։ Աշխարհում բարձրագույն մակարդակի խաղացողներից մեկն է, որն սկսել է օգտագործել մականի հետևի կողմը՝ ասիական բռնելաձևով՝ թոփ սպինի ուժեղ բեքհենդի հարվածի համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ма Лин подписал контракт с российским клубом настольного тенниса — УГМК(չաշխատող հղում)
2. ↑  «Reverse penhold backhand | TableTennisCoaching.com». www.tabletenniscoaching.com. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ մարտի 6-ին. Վերցված է 2019 թ․ մարտի 6-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Профайл спортсмена на сайте databaseOlympics.com (անգլ.)
* Официальная статистика Ма Линь на сайте ITTF (անգլ.)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ITTF · Olympic Channel |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Munzinger |

 |
**Ռագնար Կվամ կրտսեր** (նորվ.՝ Ragnar Kvam jr. սեպտեմբերի 23, 1942(1942-09-23), Kvinesdal Municipality, Վեստ-Ագդեր), նորվեգացի լրագրող և գրող։

Կենսագրություն
--------------

Օսլոյի համալսարանն ավարտելուց հետո ստացել է պատմաբանի աստիճան և ընդունվել է աշխատելու «Դագբլադետ» թերթում՝ որպես միջազգային տեսաբան։ Հրատարակել է մի շարք գրքեր 1970-ական թվականներին, որոնք նվիրված էին Եվրոպական տնտեսական ընկերության և Նորվեգիայի տնտեսական ու ժողովրդագրական խնդիրներին։ 1987 թվականին կատարել է շուրջերկրյա ճանապարհորդություն, որը տևել է մինչև 1997 թվականը, որի արդյունքում թողարկել է մի քանի գիրք և երեք ֆիլմ։ Ճանապարհորդության վերջին փուլն իրականացրել է կնոջ՝ լրագրող Սիդսել Վոլդի (ծնվել է 1959 թվականին) հետ, որից մեկ որդի ունի։

Շուրջերկրյա ճանապարհորդությունից վերադառնալով՝ անդրադարձել է կենսագրական ժանրին։ 1997 թվականին լույս է ընծայել Յալմար Յուհանսենի կենսագրությունը «Երրորդ մարդ» վերնագրով, որում անձնական նամակների և օրագրերի հիման վրա ցույց է տվել, որ բևեռային հետախուզության մեջ ներդրումներով նա չի զիջում Նանսենին և Ամունդսենին, որոնց սկզբում ենթակա էր նա։ Հաջորդ՝ «Պատիժ» գրքում Կվամը ներկայացրել է կոմպոզիտոր Ուլե Բուլի եղբոր՝ նկարիչ Քնուդ Բուլի կենսագրությունը, որին Մեծ Բրիտանիայում մեղադրում են կեղծ դրամներ պատրաստելու մեջ և տաժանակրության ուղարկում Ավստրալիա։ 2000 թվականի «Մեծ քառյակ» գրքում Կվամը համեմատել է չորս մեծ բևեռախույզներին՝ Նանսենին, Ամունդսենին, Սկոտին և Շեքլտոնին։

2005 թվականին հրատարակել է Թուր Հեյերդալի երեք հատորանոց մանրամասն կենսագրությունը։ Ավարտին է հասցրել 2013 թվականին, առաջին երկու հատորները նաև թարգմանվել են ռուսերեն։ Կվամի մնացած աշխատաքները դեռևս չեն թարգմանվել։

Աշխատություններ
---------------

* *Den billige arbeidskraften*. Fremmedarbeidere i Norge og EEC — Pax 1971.
* *DNA mot splittelse*. Da venstrefløyen ble ekskludert og SF stiftet — Cappelen 1973
* *De farlige jobbene* (Medforfatter Fritz Nilsen) — Pax 1975
* *Oppbrudd*. Beretningen om en lang sjøreise med Northern Quest — Scanbok 1990
* *Havet har meg nå* — Scanbok 1992
* *Jakten* — (Medforfatter Ola Thune) — Gyldendal 1993
* *En sjøreise til Sibir* — Gyldendal 1996
* *Den tredje mann. Beretningen om Hjalmar Johansen* — Gyldendal 1997
* *Straffen* — Gyldendal 1999
* *De fire store* — Gyldendal 2000
* *I hodet på en seiler* — Gyldendal 2001
* *Thor Heyerdahl .Mannen og havet*. Bind I. — (2005)
* *Thor Heyerdahl. Mannen og verden* Bind II — (2008)
* *Intet er så rommelig som havet* Illustrert av Didrik Hvoslef-Eide (2009)
* *Thor Heyerdahl. Mannen og mytene* Bind III — (2013)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Alfsen, Glenny. «Knud Bull». In Helle, Knut (ed.). *Norsk biografisk leksikon* (Norwegian). Oslo: Kunnskapsforlaget. Վերցված է 2015 թ․ հունվարի 21-ին.`{{cite encyclopedia}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Գրողի կայքը

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 90608878 · GND: 121307093 · LCCN: n97054617 · NKC: jx20070719007 · LIBRIS: 249557 · SUDOC: 031475876 · VIAF: 57466758 · WorldCat VIAF: 57466758 |

 |

 |
**Մինու Մոհրազ** (պարս.՝ مينو محرز, հունվարի 19, 1946(1946-01-19), Թեհրան, Իրան), իրանցի բժիշկ, հետազոտող և ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀի մասնագետ։ Թեհրանի բժշկական գիտությունների համալսարանի Վարակիչ հիվանդությունների պրոֆեսոր և ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի իրանական կենտրոնի ղեկավարը։

Կենսագրություն
--------------

Մոհրազը ծնվել է 1946 թվականի հունվարի 19-ին Իրանի Թեհրան քաղաքում։ 1970 թվականին ավարտել է Թեհրանի բժշկական դպրոցի հանրային առողջապահության ոլորտում ուսումը և 1973 թվականին մասնագիտացել է վարակիչ հիվանդությունների բնագավառում։ Նույն թվականին դարձել է Թեհրանի բժշկական գիտությունների համալսարանի վարակիչ հիվանդությունների պրոֆեսոր։

Մահրազը Իրանում ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի համայնքի անունից բուռն քարոզչություն է իրականացնում, լոբբինգ է անում քաղաքական գործիչներին և հոգևորականներին՝ հիվանդության վերաբերյալ իրազեկման արշավներին աջակցելու համար։ 2001 թվականին Մոհրազին հրավիրել են հարցազրույցի Իրանի Իսլամական Հանրապետության Ձայնում՝ սեռական վարքի և ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի վերաբերյալ տեղեկացվածություն տարածելու համար։ Սակայն նրա նախապայմանն այն էր, որ նրա ելույթը չպետք է գրաքննության ենթարկվի։ Իր ելույթի ժամանակ Մոհրազը ուղիղ եթերում օգտագործել է «պահպանակ» բառը, չնայած այն հանգամանքին, որ այդ բառն արգելված է ԶԼՄ-ներում։

2007 թվականին Մոհրազը համարվել է ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի ոլորտում Իրանի գլխավոր բժշկական փորձագետը։

Իրանում COVID-19 համավարակի ընթացքում Մինուն նշանակվել է կորոնավիրուսների դեմ պայքարի հանձնաժողովի անդամ։ Մարտի 14-ին իրանական ԶԼՄ-ները հայտնում էին, որ Մոհրազը վարակվել է SARS-CoV-2ով։

Հետազոտություն
--------------

Մինու Մոհրազը պարզել է, որ իրանական բանտերում շատ հաճախ տղամարդ կալանավորները սեքսով են զբաղվում այլ տղամարդ կալանավորների հետ, ինչը զգալիորեն մեծացնում է ՄԻԱՎ-ի փոխանցման վտանգը։ Մոհրազի ղեկավարությամբ Իրանի ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի հետազոտական կենտրոնը մշակել է իմունոմոդուլացնող դեղամիջոց (IMOD), որը բաղկացած է յոթ իրանական դեղաբույսերից, ՄԻԱՎ-ով վարակված հիվանդների մոտ որպես օժանդակ դեղամիջոց օգտագործելու համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «50 Iranian Women you Should Know: Minoo Mohraz». IranWire. 2015 թ․ սեպտեմբերի 23. Վերցված է 2018 թ․ հուլիսի 9-ին.
2. ↑  «Iranian Women you Should Know: Minoo Mohraz». *IranWire | خانه* (անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 25-ին.
3. ↑  Macfarquhar, Neil (Ապրիլի 4 2002). «Condom as a Problem Word: Iran Grapples With a Surge in AIDS». *The New York Times*. Վերցված է Հուլիսի 14 2018-ին.
4. ↑  «Iran: Member of committee to combat Coronavirus tests positive for the virus». *Al Arabiya English* (անգլերեն). 2020 թ․ մարտի 14. Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 25-ին.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000138004494 |

 |
**Գորտնուկներ**, մաշկի վիրուսային հիվանդություն։ Հաճախ հիվանդանում են երեխաները և երիտասարդները։ Հարուցիչը փոխանցվում է հիվանդների և տնային գործածության իրերի հետ անմիջական շփումից վնասված մաշկի միջով։ Հիվանդությանը կարող են նպաստել մաշկի չնչին վնասվածքները, քրտնոտությունը և այլն։ Լինում են սովորական տափակ, ներբանային։ Գորտնուկները սովորաբար անհետանում են մեկ ամսվա ընթացքում, բայց կարող են մնալ տարիներ և կրկնվել։

Տեսակ
-----

Գորտնուկներին դասակարգում են կախված ձևից, վարակման վայրից, պատճառ հանդիսացող պապիլոմավիրուսներից։

### Սովորական գորտնուկներ

Սովորական գորտնուկներ պինդ, մոխրագույն կամ մաշկագույն վերնամաշկային հանգուցիկներ են (հաճախ մի քանի հատ)՝ 3-10 մմ տրամագծով, անհարթ մակերեսով։ Որպես կանոն՝ լինում են ձեռքերի դրսային մակերևույթին և մատներին։

### Տափակ գորտնուկներ

Տափակ գորտնուկներ (պատանեկան) հանգուցիկներ են (սովորաբար մի քանի հատ)՝ 0,5-3 մմ տրամագծով, հաճախ՝ կլորավուն, մաշկագույն կամ դեղնադարչնագույն, հարթ մակերեսով։ Հիմնականում լինում են դեմքին, ձեռքերի դրսային մակերևույթին, հազվադեպ՝ նախաբազուկներին։

### Ներբանային գորտնուկներ

Ներբանային գորտնուկներն առաջանում են կոշիկի առավել ճնշող տեղերում։ Դրանք կոշտուկներ հիշեցնող (տարբերվում են եղջերային կուտակումների տակ կարմրավուն պտկիկային գերաճով) գորշավուն, ցավոտ գոյացություններ են, որոնք հաճախ դժվարացնում են քայլելը։

Բուժում
-------

Բուժումը նշանակում է բժիշկը։ Ինքնաբուժումը, հատկապես այրող միջոցներով (թթվով և հիմքով) կարող է առաջացնել շրջակա հյուսվածքների բորբոքում, թարախակալում, սպիներ, չնայած որ համաձայն հետազոտությունների օրինակ սալիցիլաթթվով գորտնուկի մշակումն ավելի արդյունավետ է, քան պլացեբոն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Warts Types, Causes, Symptoms, Treatments, Prevention». Webmd.com. 2010 թ․ սեպտեմբերի 2. Վերցված է 2013 թ․ մայիսի 17-ին.
2. ↑  Warts. National institutes of Health.
3. ↑  Anderson, Keith,; Keith, Jeff; Novak, Patricia D. (2005). *Mosby's Medical, Nursing & Allied Health Dictionary* (5th ed.). C.V. Mosby. ISBN 978-0-323-03736-5. `{{cite book}}`: Unknown parameter `|coauthors=` ignored (`|author=` suggested) (օգնություն)CS1 սպաս․ բազմաթիվ անուններ: authors list (link) CS1 սպաս․ հավելյալ կետադրություն (link)
4. ↑  «MedlinePlus: Warts». 2010.
5. ↑  Kwok CS, Gibbs S, Bennett C, Holland R, Abbott R (2012 թ․ սեպտեմբերի 12). Gibbs, Sam (ed.). «Topical treatments for cutaneous warts». *The Cochrane database of systematic reviews*. **9**: CD001781. doi:10.1002/14651858.CD001781.pub3. PMID 22972052.`{{cite journal}}`: CS1 սպաս․ բազմաթիվ անուններ: authors list (link)

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է* *Հանրամատչելի բժշկական հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 182)։*  |
Franjo Tahy - nadgrobna ploča
**Ֆրանյո Տահի**  (խորվ.՝ *Franjo Tahy*, 1526, *անհայտ* - 1573, *անհայտ*), հունգարական ծագումով խորվաթ ազնվական Տահի տոհմից, թագավորի խորհրդական։

Կենսագրություն
--------------

Ֆրանոն պատկանում էր Տախիների մեծ ընտանիքին, որը հունգարական ծագում ուներ և սեփականություն ձեռք բերեց Սլավոնիայում արդեն 15-րդ դարի երկրորդ կեսին։ Նրա հայրը՝ Յանոշ Տախին, 1524-1525 թվականներին խորվաթ-սլավոնական արգելքի տակ էր։ Ֆրանոն տասը տարեկան էր, երբ հայրը մահացավ։ Երիտասարդ տարիքից մասնակցել է թուրքերի հետ մարտերին։ Նա ղեկավարում էր կայսերական բանակը Հունգարիայի թագավորության հարավում։ Նա դարձավ թագավոր Ֆերդինանդ I-ի և Հունգարիայի թագավորական հեծանվորդի խորհրդականը։ Իր ռազմական նվաճումների շնորհիվ նա հզոր աջակցություն ուներ Հաբսբուրգների կողմից և կապված էր նաև Խորվաթիայի հզոր ընտանիքների հետ։ Նրա կինը Ելենա Զրինին էր՝ կայսերական բանակի հրամանատար Միկլոշ Զրինիի քույրը։ 16-րդ դարի կեսերին թուրքերը գրավեցին Հունգարիայի և Սլավոնիայի Թախի կալվածքները։ 1564 թվականին նա Բաթորիի ընտանիքից գնեց Ստուբիցայի կալվածքի կեսը։ Այս կալվածքում հողային վեճերի պատճառով նա բախվեց Հենինգ ընտանիքի, կալվածքի մյուս կեսի սեփականատերերի և գյուղացիների հետ, ովքեր խնդրեցին Տաքսին լքել կալվածքը։ Ֆրանյոն հրաժարվում էր լքել կալվածքը և վատ էր վարվում իր գյուղացիների հետ։ Նրա գործողություններով տեղի են ունեցել երեք գյուղացիական ապստամբություններ (1567–1568, 1571–1572 և 1573 թվականներ)։ Ապստամբությունը ճնշելու ժամանակ Տաքսին ծանր հիվանդացավ, բայց այնուամենայնիվ շարունակեց հալածել գյուղացիներին։ Այդ պահին նա պատվիրեց իր համար տապանաքար, որն այսօր պահվում է Օրշիչ ամրոցի 1573 թվականի գյուղացիական ապստամբության թանգարանում։ 1573 թվականին Ֆրանոն Տաքսին մահացավ և թաղվեց Դոնյա Ստուբիցայի Սուրբ Երրորդություն եկեղեցում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Չեխիայի ազգային գրադարանի կատալոգ
2. ↑  «Franjo Tahy de Tahvár et Tarkő | Visit Zagorje» (անգլերեն). www.visitzagorje.hr. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հունիսի 18-ին. Վերցված է 2018 թ․ սեպտեմբերի 23-ին.
3. ↑  «Tahi, Franjo | Hrvatska enciklopedija». www.enciklopedija.hr. Վերցված է 2018 թ․ սեպտեմբերի 23-ին.
4. ↑  «Anno Domini 1573 (1975) - IMDb». Վերցված է 2022 թ․ մայիսի 17-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Franjo Tahy — kupac Stubičkog Golubovca 1564. godine Archived 2021-04-11 at the Wayback Machine.
**Էմիլի Ջենաուեր** (անգլ.՝ Emily Genauer, հուլիսի 19, 1911(1911-07-19) - օգոստոսի 23, 2002(2002-08-23)), ամերիկացի արվեստաբան Նյու Յորքում, աշխատել է «*New York World*,» և «Newsday» լրագրերի համար։ Նա 1974 թվականին արժանացել է «Պուլիտցերյան» մրցանակի։

Ժամանակակից արվեստի չեմպիոն
---------------------------

Նա ծնվել է Ստատեն Այլենդում 1911 թվականին։ Հայրը սիրողական քանդակագործ էր։ Հանթերի քոլեջում և Կոլումբիայի համալսարանի լրագրության բաժնում սովորելուց հետո նա սկսել է աշխատել որպես գրող` «*New York World*» թերթի համար. այստեղ նա 1930-ականներին ի վերջո քննադատի որակավորում ստացավ։ Ֆրեդերիկ Գաշի հետ ամուսնանալուց հետո նա պահեց իր օրիորդական անունը որպես թալիսման։

Նա կարևոր դեր էր խաղում ժամանակակից նկարչին` ինչպիսիք են Մարկ Շագալը, Դիեգո Ռիվերան և Պաբլո Պիկասոն, իր ընթերցողներին ներկայացնելու գործում։ Նա 1949 թվականին թողեց թերթը (որն արդեն ստացել էր «*New York World-Telegram*» անվանումը)՝ Սառը պատերազմի ժամանակ, երբ Համաշխարհային Տելեգրամի նախագահ Ռոյ Ու. Հաուարդը դժգոհեց, որ այն նպաստում է անհաջողակ նկարիչների առաջընթացին։ Ջենաուերը միացավ Նյու Յորքի Հերալդ Տրիբունային, որտեղ նա 1967 թվականից ի վեր աշխատեց որպես արվեստաբան։ Այնուհետև նա գնաց աշխատելու «Newsday»-ի համար։

Ջենաուերը նաև գրքեր է գրել և 1966 թվականից 1970 թվականներին աշխատել հումանիտար գիտությունների ազգային խորհրդում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Կերպարվեստի արխիվ — 2003.
2. ↑  «Emily Genauer, Art Critic, Dies at Ninety-one». *www.artforum.com*.
3. ↑  «Emily Genauer, 91; Art Critic Awarded Pulitzer Prize in 1974». *Los Angeles Times*. 2002 թ․ օգոստոսի 27.
4. ↑  Worth, Robert F. (2002 թ․ օգոստոսի 25). «Emily Genauer, Author, Art Critic». *New York Times*. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ հունվարի 3-ին. Վերցված է 2014 թ․ հունվարի 3-ին.
Խարիսխ մետաղական շղթայով
**Խարիսխ**, հիմնականում մետաղյա կառուցվածք, որը նախատեսված է նավերի ծովային հոսանքների կամ քամու պատճառով տեղաշարժումը կանխելու համար, ապահովելով նավի կապը ծովի հատակի հետ։ Սովորաբար իրենից ներկայացնում է ծանր մետաղյա կառուցվածք, որն ունի հատակի հետ առավել լավ կպչունության համար թևեր, կամ այլ ելուստներ։

Խարիսխները կարող են լինել ժամանակավոր կամ հիմնական։ Հիմնական խարիսխները օգտագործվում են նավարկման միջոցների հիմնական կառանման համար, և այսպիսի խարիսխների հեռացման համար հիմնականում անհրաժեշտ է լինում մասնագիտական միջամտություն։ Ժամանակավոր խորիսխները տեղակայվում են նավարկման միջոցների վրա, և օգտագործվում են կայանման ապահովման համար, սովորաբար ամեն նավարկման միջոց ունենում է մի քանի խարիսխներ, որոնք կարող են տարբերվել կառուցվածքով և չափերով։

Խարիսխը ապահվում է հպումը հատակի հետ, կամ կառչելով անհարթություններից, կամ իր զանգվածի հաշվին։

Հետաքրքիր փատեր
---------------

Գիտահետազոտական «Վիտյազ» նավին է պատկանում խարսխման առավելագույն խորության ռեկորդը, այն տեղի է ունեցել 1959 թվականին, խարիսխը իջեցվել է 9 600 մ խորության վրա։

Աշխարհում ամենածանր խորիսխները տեղադրված են «Բալդեր» տիպի նավերի վրա և ունեն 40 տոննա զանգված։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Васильев, В. Н. Топалов В. П. (1982). *Справочник молодого моряка*. Киев, Одесса: Виша школа. Головное издательство. էջ 74. `{{cite book}}`: More than one of `|pages=` and `|page=` specified (օգնություն); Unknown parameter `|part=` ignored (օգնություն)CS1 սպաս․ բազմաթիվ անուններ: authors list (link)
2. ↑  Ամերիկյան ատոմային ավիակիր «Կառլ Վինսոն»(չաշխատող հղում)
**Միրզա Յուսուֆ Ներսեսով** (ի ծնե՝ **Հովսեփ Ներսիսյանց**, ռուս.՝ Мирза Юсиф Нерсесов), հայ պատմաբան, թարգմանիչ և գրող, «Ճշմարտացի պատմություն» (պարսկերեն՝ «Թարիխ-ի Սաֆի») աշխատության հեղինակ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1798 թվականին, Հադրութում՝ դարբնի ընտանիքում։ 1804-1813 թվականների ռուս-պարսկական պատերազմի ժամանակ Հադրութի ազնվական ընտանիքներից մի քանի դեռահասների հետ միասին ղաջարական զորքերի կողմից տարվել է Պարսկաստան։ Այնտեղ ընդունել է մահմեդականություն, ստացել Յուսուֆ անունը և ուղարկվել Թավրիզ՝ ուսման նպատակով։ Սովորել է պարսկերեն և արաբերեն, ստացել «միրզայի» պատվական տիտղոսը և նշանակվել Ղարադաղի տիրակալ Ամիր խան Դավալու-Ղաջարի քարտուղար (վերջինս հետագայում սպանվել է 1826-1828 թվականների ռուս-պարսկական պատերազմում)։ Թավրիզում ամուսնացել է ադրբեջանուհու հետ։

Ռուս-պարսկական պատերազմի ավարտից հետո վերադարձել է Արցախ, Շուշիում պարսկերեն է դասավանդել։ Վերադարձել է քրիստնյա հավատքի և մկրտվել Արցախի թեմի առաջնորդ Բաղդասար արքեպիսկոպոս Հասան-Ջալալյանի կողմից։ Բաժանվել է ադրբեջանցի կնոջից և ամուսնացել Շողակաթ անվամբ արցախցի մի հայուհու հետ։ Սկզբում Միրզա Յուսիֆը գրում էր «Ագարսկի» կեղծանվան տակ, իսկ ավելի ուշ շրջանում ստորագրել է «Ղարաբաղի», իսկ ռուսերեն՝ «Շուշինսկի» անուններով։

Դաղստանում Գրիգոլ Օրբելիանիի ծառայության մեջ է անցել իբրև թարգմանիչ, վերջինիս համար արաբերեն նամակագրություն է վարել իմամ Շամիլի և կովկասյան այլ առաջնորդների հետ։ 1856 թվականին ավարտել է իր «Վագիֆի և իր մյուս ժամանակակիցների բանաստեղծությունների ժողովածու» գիրքը, որը բաղկացած էր Մոլլա Փանահ Վագիֆի, Գասիմ բեյ Զաքիրի և Արցախի այլ բանաստեղծների քերթվածքներից։ Միաժամանակ պատրաստել է «Դերբենդի պատմություն» («Դերբենդ-նամահ») երկը ռուսական բանանի սպա՝ ոմն Հակոբ Լազարյանցի պատվերով։ Դաղստանում երեք տարվա ծառայությունից հետո Միրզա Յուսիֆը վերադարձել է Շուշի, որտեղ և մահացել է 1864 թվականին։

Միրզա Յուսուֆի ամենահայտնի աշխատությունն է «Ճշմարտացի պատմությունը» («Թարիխ-ի Սաֆի»), որը նա ավարտել է 1855 թվականին։ Միայն մեկ ձեռագրով մեզ հասած այս գիրքը հիմնականում անդրադառնում է Արցախի պատմությանը, Արցախի մելիքություններին և Կովկասում ռուսական տիրապետության հաստատմանը։ Այս գիրքը պարսկերենից ադրբեջաներեն է թարգմանվել 1991 թվականին, իսկ հայերեն՝ 2000 թվականին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Seyidzadeh, A.A. (1942). «Mirza Yusuf Nersesov (Shushinski)». *News of the Azerbaijan Branch of the USSR Academy of Sciences* (ռուսերեն) (9): 12.
2. 1 2 3  Կոստիկյան, Քրիստինե (2017). *ՑՈՒՑԱԿ ՄԱՏԵՆԱԴԱՐԱՆԻ ՊԱՐՍԿԵՐԵՆ ՁԵՌԱԳՐԵՐԻ* (PDF). Երևան. էջ 8.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ location missing publisher (link)
3. ↑  Brands, H. W. (2012 թ․ ապրիլի 24). «Ḏh̲ākir». *Encyclopaedia of Islam, Second Edition* (անգլերեն).
4. ↑  Axundov, Nazim, ed. (2006). *Qarabağnamälär*. Bakı: Şärq-Qärb. ISBN 9952-34-068-0. OCLC 417606151.
5. ↑  Ներսեսով, Միրզա Յուսուֆ; Կոստիկյան, Ք․ Պ․ (2000). *Ճշմարտացի պատմություն*. Երևան: Զանգակ-97. ISBN 978-99930-2-137-7. OCLC 48851546.

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Ճշմարիտ պատմության» ամբողջական տեքստի անգլերեն տարբերակը
**Դան Ջորդան** (անգլ.՝ Jourdan Dunn, օգոստոսի 3, 1990(1990-08-03), Լոնդոն, Միացյալ Թագավորություն)՝ բրիտանացի մոդել։

2006 թվականին Primark հանրախանութում շրջելիս աչքի է ընկել մոդելային գործակալներին։ Որոշ ժամանակ անց կնքել է պայմանագիր Storm Model Management ընկերության հետ։

Տարբեր ժամանակներում նա մասնակցել է շոուների. Alberta Ferretti, Alexander Wang, Anna Sui, Bottega Veneta, Burberry Prorsum, Carolina Herrera, Christian Dior, Derek Lam, Dolce & Gabbana, Emanuel Ungaro, Emilio Pucci, Etro, Giambattista Valli, Gucci, Hakaan, Hugo by Hugo Boss, Iceberg, J.Mendel, Jason Wu, Jean Paul Gaultier, John Galliano, Kanye West, Louis Vuitton, Marc by Marc Jacobs, Marc Jacobs, Marchesa, Michael Kors, Missoni, Moschino, Mugler, Nina Ricci, Oscar De La Renta, Paco Rabanne, Prabal Gurung, Proenza Schouler, Ralph Lauren, Rodarte, Tommy Hilfiger, Tory Burch, Valentino, Versace և այլն։
2012 թվականից մասնակցում է «Victoria’s Secret» ընկերության հաշվետու շոուին։

Ունի մեկ որդի՝ Ռայլին (ծնվել է 2009 թվականին դեկտեմբերի 8-ին)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  The Fashion Model Directory (FMD) — 1998.
2. ↑  «Jourdan Dunn gives birth to a boy (Vogue.com UK)». Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ հունիսի 11-ին. Վերցված է 2016 թ․ նոյեմբերի 19-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Fashion Model Directory֊ի պրոֆիլը (անգլ.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ |

 |