**Լյուդովիտ Ֆուլա** (սլովակ.՝ Ľudovít Fulla, ապրիլի 27, 1902(1902-04-27), փետրվարի 27, 1902(1902-02-27) կամ 1902, Ռուժոմբերոկ, Ժիլինայի շրջան - ապրիլի 21, 1980(1980-04-21)[…], Բրատիսլավա, Սլովակիայի Սոցիալիստական Հանրապետություն, Չեխոսլովակիայի Սոցիալիստական Հանրապետություն), սլովակ գեղանկարիչ, պատկերազարդող, գրաֆիկ, բեմանկարիչ, մանկավարժ։ Պրոֆեսոր։ Չեխոսլովակիայի Սոցիալիստական Հանրապետության ժողովրդական նկարիչ (1963)։

20-րդ դարի սլովակյան մշակույթի ակնառու գործիչներից է։

Կենսագրություն
--------------

Խճանկար Լյուդովիտ Ֆուլայի թանգարանում
Ֆուլան ընտանիքում հինգ քույրերի միակ եղբայրն էր։ 1922-1927 թվականներին սովորել է Պրահայի Գեղարվեստա-արդյունաբերական դպրոցում։ 1929-1939 թվականներին դասավանդել է Բրատիսլավայի Արվեստի և արհեստների դպրոցում, ներկայացրել է առաջադեմ գաղափարներ, որոնք մոտ էին գերմանական Բաուհաուզին։

«Երգեր և աշխատանք» ստեղծագործության համար 1937 թվականին Փարիզի Համաշխարհային ցուցահանդեսում արժանացել է գրան պրիի։ 1949-1952 թվականներին եղել է Բրատիսլավայի Գեղարվեստի նորաստեղծ ակադեմիայի մոնումենտալ-դեկորատիվ գեղանկարչության բաժնի ղեկավարը, որը թողել է քաղաքական դրդապատճառներով։

1956-1962 թվականներին ապրել է Ժիլինա քաղաքում, որտեղ հիմնել է անհատական պատկերասրահ։ Նա նվիրվել է գեղանկարչությանը, գրաֆիկային, նկարչությանը, բեմանկարչությանը և գրքի պատկերազարդումներին։

Զգալի ներդրում է ունեցել Սլովակիայի մոդեռնիզմի կայացման գործում։ Նա ստեղծագործաբար մերժել է ֆովիզմի և ժողովրդական լուբոկի առանձին հնարքներ։

Նրա անհատական ոճը բնութագրվում է հատուկ «բանաստեղծական պատկերավորմամբ», որը հիմնված է բանական և հուզական տարրերի, վառ գույների, ժողովրդական արվեստի, արևելյան սլավոնական պատկերագրության և մոդեռնիզմի աշխարհի սինթեզի վրա։

1920-ական թվականներին Ֆուլան ոգեշնչվել է Պրահայի մոդեռնից։ Իր աշխատանքներում կիրառել է Վասիլի Կանդինսկու, Մարկ Շագալի, Պաբլո Պիկասոյի և Պաուլ Կլեեի ստեղծագործական սկզբունքները։

Նա և իր ընկեր Միկուլաշ Գալանդան Սլովակիայի մոդեռնիստների մանիֆեստի հեղինակներն են։

Ֆուլայի աշխատանքները («Սլովակ աղջիկ», «Փուչիկներ», «Սլովակյան Մադոննա», «Գյուղական հարսանիք» և այլն) առանձնանում են պատկերավոր կառուցվածքի վիպական ընդհանրությամբ, կոլորիտի դեկորատիվ կառուցվածքով։

Ֆուլան հայտնի է նաև որպես գեղանկարիչ-մոնումենտալիստ (Կլիժսկ-Հրադիշտ քաղաքում գտնվող կոստյոլի (լեհական կաթոլիկ եկեղեցի) որմնանկարներ, 1932-1934) և գրքի պատկերազարդող։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #118694235 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8  Չեխիայի ազգային գրադարանի կատալոգ
3. 1 2  Կերպարվեստի արխիվ — 2003.
4. 1 2  Ludovit Fulla — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7
5. 1 2  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
6. ↑  Čestný titul národní umělec (չեխերեն) — 2015.
7. ↑  «8. Balancing 'Absolute Painting' and Reality: Ľudovít Fulla and the Paradoxes of Slovak Modernism | Katarína Bajcurová». *The Courtauld Institute of Art* (ամերիկյան անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ հունվարի 19-ին. Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 6-ին.
8. ↑  «Ľudovít Fulla, Birdland - Nitrianska galéria» (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ հուլիսի 6-ին. Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 6-ին.
9. ↑  «Ľudovít Fulla». *sng.sk* (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ հունվարի 19-ին. Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 6-ին.
10. ↑  a.s, Petit Press (2012 թ․ հունիսի 4). «Slovak Modernism – or the best of what the SNG has». *spectator.sme.sk* (անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 6-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ľudovít Fulla(չեխ.)
* Ľudovít Fulla — život a dielo(սլովակ.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ČSFD · RKDartists |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուս |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX1401859 · BNF: 11903728w · GND: 118694235 · ISNI: 0000000081323290 · LCCN: n84154800 · NKC: jn19990209198 · NLP: a0000001090775 · NTA: 073742031 · NUKAT: n2006106696 · SUDOC: 155747533 · VIAF: 54147859 · ULAN: 500016263 · WorldCat VIAF: 54147859 |

 |

 |