**Կաչաղակը կախաղանին** (հոլ.՝ De ekster op de galg), Պիտեր Բրեյգել Ավագի նկարը։ Ստեղծվել է 1658 թվականին, նկարված է յուղաներկով փայտի վրա։ Պահպանվում է Դարմշտադտի` Հեսսենի երկրամասի թանգարանում։

Նկարագրություն
--------------

Նկարի կենտրոնական մասը զբաղեցնում է կախաղանը։ Այն կտավը բաժանում է երկու մասերի` ավելի «բաց» աջ հատվածի և «փակ» երկրորդ հատվածի։ Կախաղանին կաչաղակ է նստել։ Թռչունը խորհրդանշում է շատախոսությունը, որ հանգեցնում է չարախոսության և դավաճանության։ Կախաղանի ստորին մասում պարող գյուղացիների կերպարը հավանաբար ակնարկ է ֆլամանդական ասացվածքին. «Կախաղան տանող ճանապարհն անցնում է ուրախ մարգագետիններով»։ Կտավը Բրեյգել Ավագի (1525-1569) ուշ շրջանի գործերից է. նկարվել է նկարչի մահից մեկ տարի առաջ։ Նկարիչը բարձր է գնահատել իր աշխատանքը` այն ժառանգություն թողնելով կնոջը` Մեյկեն Կուկին։ Բանահյուսության թեմային Բրեյգելը ավելի վաղ շրջանում էլ էր անդրադարձել։ Այդ գործերից առավել հայտնի է «Ֆլամանդական ասացվածքներ» նկարը։

Բրեյգելի աշխատանքներին բնորոշ է վերևից պատկերելու սովորույթը։ Այդ տեսանկյունից նայելիս դիտողը կատարվածի անուղղակի մասնակիցն է դառնում։ Բնապատկերը ներկայացնում է գործողությունների կատարման առանձնահատկության ողջ աշխարհայացքը. պարող գյուղացիների անհոգությունը հակադրվում է հսկայական կախաղանին, որը նրանք կարծես չեն էլ նկատում։ Ամենայն հավանականությամբ, միջնադարի մարդու գիտակցության համար հակադրությունն այդքան էլ արտասովոր չէր։ Շատ հաճախ մահավճիռն իրականացնելու գործիքը` կախաղանը, տեղադրվում էր մարդաշատ վայրերում բոլորին ի տես։ Այդ պատճառով կախաղանին առընթեր ուրախությունը դաժան իրականություն կարող էր լինել։

Կախաղանը իր տեսքով նման է անհնարին պատկերի։

Բնանկարը կտավում դեկորատիվ, բայց իմաստավորված դեր ունի. դա մի ամբողջ աշխարհայացքի արտացոլումն է։ Բրեյգելը այդ աշխարհայացքում պահպանում է սրբապատկերների ավանդույթը, որտեղ բնապատկերի ֆոնին կատարվող իրադարձությունները տիեզերական հնչեղություն են ստանում։

Կտավի համատեքստ
---------------

Ժամանակակիցների կողմից կախաղանն ընկալվում էր որպես պայքար այլախոհների դեմ։ Բրեյգելը քսան տարեկան էր, երբ Ամստերդամում և այլ քաղաքներում անաբապտիստների այրումը զանգվածային բնույթ է ստանում։ Երբ քառասուն տարեկան էր, Բրյուսել է մտնում հերցոգ Ֆեռնանդո Ալբայի բանակը։ Հետագա տարիներին Ալբան կատաղի մոլուցքով ոչնչացնում է հերետիկոսներին. մի քանի հազար նիդերլանդցիներ մահվան դատավճռի են արժանանում։ Կախաղանը սպասում էր քարոզիչներին, որոնք զանգվածների մեջ տարածում էին նոր հավատը` բողոքականությունը։ Ալբայի ահաբեկչությունը իրականացվում էր մատնությունների, ասեկոսեների հիման վրա։ Այդ հանգամանքը հաշվի առնելով` կաչաղակի` որպես շատախոս թռչնի կերպարը պատահական չէ կտավում։

Դրվագներ կտավից
---------------

* ԿաչաղակըԿաչաղակը
* ՔաղաքըՔաղաքը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Early Netherlandish painting, Volume 4 of Collections of the National Gallery of Art Systematic Catalogue, Cambridge University Press, 1986, ISBN 0894680935, p.32
2. ↑  The Last Flowering of the Middle Ages, Baron Joseph Van Der Elst, Kessinger Publishing, 2005, ISBN 1-4191-3806-5, p.114
3. ↑  Painting life: the art of Pieter Bruegel, the Elder, Robert L. Bonn, 2006, ISBN 1-884092-12-8, p.106

Գրականություն
-------------

* *Ս. Լ. Լվով* Պիտեր Բրեյգել Ավագ — Հրատարակչություն։ ТЕРРА, 1998.
* *Ա. Յու. Կորոլյովա* XV—XVII դարերի Նիդերլանդների մեծ նկարիչները — М.: «ՕԼՄԱ-ՊՐԵՍՍ կրթություն», 2005.
* artclassic.edu.ru Արխիվացված 2015-01-05 Wayback Machine

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Պիտեր Բրեյգել Ավագի նկարներ |
| --- |
|  |
| Նկարներ |  Բարեկենդանի ու պասի պայքարը (1559)  • Ֆլամանդական ասացվածքներ (1559)  • Մանկական խաղեր (1560)  • Անմիտ Գրետան (1560)  • Մահվան հաղթարշավ (1562)  • Սավուղի ինքնասպանությունը (1562)  • Բաբելոնի աշտարակը (1563)  • Որսորդները ձյան վրա (1565)  • Նախրի վերադարձը (1565)  • Հունձք (1565)  • Սուրբ Մարտինի տոնի գինին  • Ամպամած օր (1565)  • Մանուկների կոտորած  • Հարսանեկան պար (1566)  • Բեթղեհեմի մարդահամար (1566)  • Գյուղական պար (1568)  • Գյուղական հարսանիք (1568)  • Ծույլերի երկիրը (1567)  • Կույրերը (1568)  • Մարդատյացը (1568)  • Կաչաղակը կախաղանին (1568)  |  |
|  |
| Կրկնօրինակում |  Իկարոսի անկումը (1558)  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Կաչաղակը կախաղանին (կտավ)» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4576223-5 |

 |