**Մարմարաշեն**, ունեցել է նաև Ախամզալու, Աղհամզալու, Արմզալու, Լուկաշին, Մարմարիկ անվանումները։ Գյուղ Արարատի մարզում, Մասիս քաղաքից 6 կմ հարավ-արևելք։ Մարզկենտրոնից գտնվում է 20 կմ հեռավորության վրա։ Մարմարաշեն է վերանվանվել 1967 թվականին։

Կլիմա
-----

Գյուղը գտնվում է Արարատյան դաշտում, ծովի մակարդակից տեղադրված է 855 մ բարձրության վրա։ Կլիման չոր, խիստ ցամաքային է։ Ձմեռները սկսվում են դեկտեմբերի կեսերին, հունվարյան միջին ջերմաստիճանը տատանվում է -3-ից -5 °C։ Ամառը տևական է՝ մայիսից մինչև հոկտեմբեր, օդի միջին ամսական ջերմությունը հասնում է 24-ից 26 °C, իսկ առավելագույնը՝ 42 °C։ Հաճախ լինում են խորշակներ, որոնք զգալի վնաս են հասցնում գյուղատնտեսությանը։ Մթնոլորտային տարեկան տեղումների քանակը 250-300 մմ է։ Բնական լանդշաֆտները կիսաանապատային են, որոնք ոռոգման ընթացքում վեր են ածվել կուլտուրոռոգելի լանդշաֆտի։ Ագրոկլիմայական տեսակետից համայնքն ընկած է բացարձակ ոռոգման գոտում։

Բնակչություն
------------

Բնակիչների նախնիները եկել են Պարսկահայաստանից՝ Խոյ և Սալմաստ գավառներից 1828-1829 թվականներին։ Նախկինում գյուղը ուներ խառը բնակչություն, իսկ այժմ բնակչության ազգային կազմը դարձել է միատարր։ Ըստ 2005 թ. ազգային վիճակագրական ծառայության տվյալների գյուղի բնակչության թիվը կազմել է 3260 մարդ։ Սեռային կազմում տղամարդիկ կազմում են 49%, կանայք՝ 51%։ Բնակչության մեջ մինչաշխատունակ տարիքի բնակիչները կազմում են 28%, աշխատունակները՝ 63%, հետաշխատունակները ` 9%։ Գյուղն ունի առկա 1003 տնտեսություն։

Մարմարաշենի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Տարի | 1897 | 1926 | 1939 | 1959 | 1979 | 1989 | 2001 | 2011 |
| Բնակիչ | 793 | 658 | 671 | 416 | 2349 | 2911 | 3112 | 2871 |
|

Տնտեսություն
------------

Համայնքի տնտեսության մասնագիտացման ճյուղը գյուղատնտեսությունն է, համախառն բերքի մեծ մասը տալիս է բուսաբուծությունը։ Գյուղատնտեսական նշանակության հողերը կազմում են շուրջ 496 հա։ Համայնքի հողերի հիմնական մասն օգտագործվում են որպես վարելահողեր՝ զբաղեցնելով մոտ 340 հա։ Ունի պտղատու և խաղողի այգիներ, համապատասխան կազմելով 23 հա և 14 հա։ Զբաղվում են այգեգործությամբ, խաղողագործությամբ, դաշտավարությամբ, բանջարաբուծությամբ։ Մշակում են ջերմասեր բանջարաբոստանային կուլտուրաներ։ Զբաղվում են կաթնամսատու անասնապահությամբ, թռչնաբուծությամբ։

Արդյունաբերություն չունի։

Պատմամշակութային կառույցներ
---------------------------

Գյուղում գործում է Սուրբ Գևորգ եկեղեցին։

Հասարակական կառույցներ
----------------------

Ունի դպրոց, մանկապարտեզ, գրադարան, բուժկետ, կապի հանգույց։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Արարատի մարզպետարան Արխիվացված 2012-04-13 Wayback Machine

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. 1 2  2011 թ Հայաստանի մարդահամարի արդյունքները
3. ↑  «Հայաստանի հանրապետության բնակավայրերի բառարան, էջ 134» (PDF). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2014 թ․ սեպտեմբերի 12-ին. Վերցված է 2015 Մարտի 27-ին.
4. ↑  «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան», հտ 5, էջ 769

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Արարատի մարզ |
| --- |
|  |
| Քաղաքներ | **Արտաշատ** • Արարատ • Մասիս • Վեդի |  |
|  |
| Գյուղեր | Աբովյան • Ազատաշեն • Ազատավան • Այգավան • Այգեզարդ • Այգեպատ • Այգեստան • Այնթապ • Ավշար • Արալեզ • Արարատ • Արաքսավան • Արբաթ • Արգավանդ • Արմաշ • Արևաբույր • Արևշատ • Բաղրամյան • Բարձրաշեն • Բերդիկ • Բերքանուշ • Բյուրավան • Բուրաստան • Գեղանիստ • Գետազատ • Գետափնյա • Գինեվետ • Գոռավան • Դալար • Դաշտավան • Դաշտաքար • Դարակերտ • Դարբնիկ • Դեղձուտ • Դիմիտրով • Դիտակ • Դվին • Եղեգնավան • Երասխ • Տիգրանաշեն • Զանգակատուն • Զորակ • Լանջազատ • Լանջանիստ • Լանջառ • Լուսաշող • Լուսառատ • Խաչփառ • Կանաչուտ • Հայանիստ • Հնաբերդ • Հովտաշատ • Հովտաշեն • Ղուկասավան • Մասիս • Մարմարաշեն • Մխչյան • Մրգանուշ • Մրգավան • Մրգավետ • Նարեկ • Նիզամի • Նշավան • Նոյակերտ • Նորաբաց • Նորամարգ • Նորաշեն • Նոր Խարբերդ • Նոր կյանք • Նոր Կյուրին • Նոր ուղի • Շահումյան • Շաղափ • Ոսկետափ • Ոստան • Պարույր Սևակ • Ջրահովիտ • Ջրաշեն • Ռանչպար • Սայաթ-Նովա • Սիս • Սիսավան • Սիփանիկ • Սուրենավան • Վանաշեն • Վարդաշատ • Վարդաշեն • Վերին Արտաշատ • Վերին Դվին • Տափերական • Ուրցալանջ • Ուրցաձոր • Փոքր Վեդի • Քաղցրաշեն |
|  |
| Խոշորացված համայնքներ | Ուրցաձոր |

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մարմարաշեն» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Արմենիապեդիա |

 |