**Իրաքի կենտրոնական բանկ** (արաբ.՝ البنك المركزي العراقي), ազգային արժույթի թողարկման համար պատասխանատու Իրաքի Կենտրոնական բանկը։

Պատմություն
-----------

1931-1950 թվականներին Իրաքի կենտրոնական բանկի գործառույթները մասնակի կատարում էր Լոնդոնում գտնվող Իրաքի արժույթի խորհուրդը։ Խորհուրդն զբաղվում էր իրաքյան դինարի թողարկմամբ և ապահովում էր նրա կայունությունը։

Իրաքի Ազգային բանկը հիմնադրվել է 1947 թվականին։ 1949 թվականին Իրաքի արժույթի հանձնաժողովը դադարեց կատարել իր գործառույթները, բայց Մեծ Բրիտանիայի բանկերը շարունակում էին շատ ուժեղ ազդեցություն ունենալ Իրաքի տնտեսության և բանկային ոլորտի վրա։

1956 թվականին Իրաքի Ազգային բանկն ստացավ կենտրոնական բանկի կարգավիճակ։ Դրամահաշվարկային համակարգի և ազգային արժույթի թողարկման ամբողջ պատասխանատվությունն սկսեց կրել Իրաքի կենտրոնական բանկը։ Բանկն սկսեց կատարել այնպիսի ֆունկցիաներ, ինչպիսին են.

* արժութային և դրամավարկային քաղաքականության իրականացում,
* բանկային վերահսկողության իրականացում,
* ազգային արժույթի թողարկում
* դրամավարկային համակարգի արդյունավետ գործունեության ապահովում,
* պետական գործունեության ֆինանսավորում և վարկավորում։

2003 թվականի սեպտեմբերի 19-ին ընդունվեց օրենք բանկային համակարգի մասին։

2003 թվականի հոկտեմբերի 15-ից մինչև 2004 թվականի հունվարի 15-ը թողարկվեցին իրաքյան դինարներ և անցկացվեց հին թղթադրամների փոխարինում նորերով։

Իրաքի կենտրոնական բանկը ժամանակակից կարգավիճակը ստացել է 2004 թվականի մարտի 6-ին կենտրոնական բանկի մասին օրենքի ընդունմամբ։

Իրաքի կենտրոնական բանկի շենքի նախագիծը մշակվել է Dissing+Weitling դանիական ճարտարապետական ընկերության կողմից։ Կենտրոնական բանկն ունի 4 մասնաճյուղ այնպիսի քաղաքներոմ, ինչպիսիք են Բասրան, Մոսուլը, Էրբիլը, Սուլեյմանիան։

Իրավունքներ և պարտականություններ
--------------------------------

Իրաքի կենտրոնական բանկի իրավունքները և պարտականությունները սահմանվում են 2004 թվականի մարտի 6-ին ընդունված «Կենտրոնական բանկի մասին» օրենքով։

**Հիմնական իրավունքներ և պարտականություններ**.

* արժութային և դրամավարկային քաղաքականության իրականացում,
* բանկային վերահսկողության իրականացում,
* դրամային և ֆինանսական բաժինների կառավարման իրականացում,
* ազգային արժույթի գնողունակության և գների կայունության պաշտպանություն,
* դրամավարկային համակարգի արդյունավետ գործունեության ապահովում,
* համագործակցություն այլ երկրների ազգային բանկերի հետ։

Բանկի կողոպուտ
--------------

2003 թվականի մարտին Իրաքի պատերազմը սկսվելուց մի քանի օր առաջ Իրաքի կենտրոնական բանկը կողոպտվեց։ Գողացան մոտ 1 միլիարդ դոլար, սա համաշխարհային պատմության մեջ ամենախոշոր կողոպուտն է։

ԱՄՆ պետդեպարտամենտը հաստատում է, որ փողերը գողացել են Սադամ Հուսեյնի կարգադրությամբ։ Այնուամենայնիվ, հաշվի առնելով այն փաստը, որ Սադամը երկրի բացարձակ տիրակալն էր, կարելի է այս միջադեպն անվանել օրենսդրությունը չխախտելով բանկից գումարի հանում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  archINFORM (գերմ.) — 1994.
2. ↑  История Центрального банка Ирака
3. ↑  Central Bank of Iraq
4. ↑  largest bank heist
5. ↑  «Крупнейшее в истории ограбление банка: информация подтверждена». Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ հոկտեմբերի 7-ին. Վերցված է 2019 թ․ հունվարի 9-ին.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Իրաքի կենտրոնական բանկ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |

 |