Յանկի դուդլի ծնունդը (անգլ.՝ Birth of Yankee Doodle)։ 1904 թվականի հուլիսի 5-ին այս պատկերը հայտնվել է ամերիկյան *The Tacoma Times* թերթում։ Տղամարդն ու տղան թմբուկ են նվագում, իսկ երկրորդ տղամարդը ֆայֆ է նվագում: Ենթադրաբար դա ինչ-որ բան է ցույց տալիս յանկի դուդլի մասին
**«Յանկի դուդլ»** (անգլ.՝ Yankee Doodle), ԱՄՆ-ում տարածված ազգային երգ։ Ներկայումս ընկալվում է հայրենասիրական ձևով (չնայած ի սկզբանե ստեղծվել է որպես հումորային)։ Հանդիսացել է ԱՄՆ-ի առաջին օրհներգերից մեկը և կարճ ժամանակահատվածով օգտագործվել է ԱՄՆ-ի անկախության պատերազմի տարիներին։ Նաև հանդիսանում է Կոնեկտիկուտ նահանգի օրհներգը։

Երգի պարզագույն մեղեդին, ենթադրվում է, հայտնի էր Անգլիայում Չարլզ I ժամանակ «Nankey-Doodle» վերնագրով և կատարվում էր թագավորական հեծելազորայինների կողմից՝ Կրոմվելին ծաղրելու նպատակով։ 1755 թվականի հունիսին, ֆրանսիացիների հետ գաղութային պատերազմի ժամանակ այդ երգը ճանապարհորդել է անգլիական զորքերի հետ դեպի Հյուսիսային Ամերիկա։ Համարվում է, որ երգի նոր բառերի հեղինակը գնդային բժիշկ Ռիչարդ Շակբերգն է (Richard Shuckburgh), և, որ երգը արտացոլում է բրիտանական սպաների ծաղրանքով վերաբերմունքը հյուսիսային ամերիկացի (տեղացի) նորակոչիկների հանդեպ։ Հետագայում երգի բառերը բազմիցս փոխվել են։

Երգի բառեր
----------

Երգի ամբողջական տեքստը՝ այն տեսքով, որն այժմ հայտնի է

*Fath’r and I went down to camp,*
*Along with Cap’n Goodin',*
*And there we saw the men and boys*
*As thick as hasty puddin'.*

CHORUS:
*Yankee Doodle keep it up,*
*Yankee Doodle dandy,*
*Mind the music and the step,*
*And with the girls be handy.*

*And there we saw a thousand men*
*As rich as Squire David,*
*And what they wasted every day,*
*I wish it could be saved.* *CHORUS*
*The 'lasses they eat it every day,*
*Would keep a house a winter;*
*They have so much, that I’ll be bound,*
*They eat it when they’ve mind ter.*
*CHORUS*
*And there I see a swamping gun*
*Large as a log of maple,*
*Upon a deuced little cart,*
*A load for father’s cattle.*
*CHORUS*
*And every time they shoot it off,*
*It takes a horn of powder,*
*and makes a noise like father’s gun,*
*Only a nation louder.*
*CHORUS*
*I went as nigh to one myself*
*As 'Siah’s inderpinning;*
*And father went as nigh again,*
*I thought the deuce was in him.*
*CHORUS*
*Cousin Simon grew so bold,*
*I thought he would have cocked it;*
*It scared me so I shrinked it off*
*And hung by father’s pocket.*
*CHORUS*
*And Cap’n Davis had a gun,*
*He kind of clapt his hand on’t*
*And stuck a crooked stabbing iron*
*Upon the little end on’t*
*CHORUS*
*And there I see a pumpkin shell*
*As big as mother’s bason,*
*And every time they touched it off*
*They scampered like the nation.*
*CHORUS*
*I see a little barrel too,*
*The heads were made of leather;*
*They knocked on it with little clubs*
*And called the folks together.*
*CHORUS*
*And there was Cap’n Washington,*
*And gentle folks about him;*
*They say he’s grown so 'tarnal proud*
*He will not ride without em'.*
*CHORUS*
*He got him on his meeting clothes,*
*Upon a slapping stallion;*
*He sat the world along in rows,*
*In hundreds and in millions.*
*CHORUS*
*The flaming ribbons in his hat,*
*They looked so tearing fine, ah,*
*I wanted dreadfully to get*
*To give to my Jemima.*
*CHORUS*
*I see another snarl of men*
*A digging graves they told me,*
*So 'tarnal long, so 'tarnal deep,*
*They 'tended they should hold me.*
*CHORUS*
*It scared me so, I hooked it off,*
*Nor stopped, as I remember,*
*Nor turned about till I got home,*
*Locked up in mother’s chamber.*
*CHORUS*
*Gen. George P. Morris*
Անգլերենից հայերեն թարգմանություն՝

*Ես ու հայրս ճամբար գնացինք*
*Գլխապետ Գուդինի հետ միասին,*
*Տեսանք այնտեղ տղամարդ ու տղա*
*Ճարպոտ ինչպես մի յուղոտ շիլա:*

*ԿՐԿՆԵՐԳ՝*
*Յանկի Դո՛ւդլ, առաջ շարժվի՛ր,*
*Դենդի Յանկի Դո՛ւդլ,*
*Շարժուձևիդ, նվագին ուշադիր,*
*Աղջիկներին գոհացրո՛ւ դու:*
*Այնտեղ տեսանք հազար տղամարդ,*
*Սքուեյթ Դևիդի չափ հարուստ,*
*Քամուն տալիս էին օրական այնքան,*
*Ինչքան կերազեի ունենալ ապրուստ:*

*ԿՐԿՆԵՐԳ*
*Օրական նրանց կերածի արժեքը*
*Մի տուն ողջ ձմեռ պահում է,*
*Այդքան ունեն, երդվում եմ, տղերքը,*
*Երբ խելքները փչում է՝ ուտում են:*

*ԿՐԿՆԵՐԳ*
*Այնտեղ տեսա հսկա հրացան,*
*Թխկու ծառի բնի չափ,*
*Քրչոտ ու փոքրիկ սայլին տեսա*
*Հոր նախիրի գոմի աղբ:*
*ԿՐԿՆԵՐԳ*
*Եվ նրանց ամեն կրակոց*
*Մի եղջյուր վառոդ է ծախսում,*
*Հոր հրացան և ողջ ազգի բոց՝*
*Այդքանից ավել աղմուկ է հանում:*
*ԿՐԿՆԵՐԳ*
*Ես մոտեցա ահա մեկին,*
*Պճրաբարո մի աղջկան,*
*Տեսա, որ հայրս է կողքին,*
*Խնդրով է հայրս, կերևա:*
*ԿՐԿՆԵՐԳ*
*Զարմիկ Սիմոնը այնպես ճաղատեց,*
*Այնհայտանում է կարծեցի,*
*Այնպես ուժգին ինձ վախեցրեց,*
*Որ հորս գրպանին կախեցի:*
*ԿՐԿՆԵՐԳ*
*Դևիդ կապիտանը հրացան ուներ,*
*Կարծես ձեռքի հետ ձուլված,*
*Այն կորաձև երկաթ ուներ,*
*Իր փոքր ծայրին ամրացրած:*
*ԿՐԿՆԵՐԳ*
*Դդմի կեղև այնտեղ տեսա՝*
*Մորս հսկա թաշտի պես,*
*Ամեն անգամ ով բզի այն, ձեռք տա՝*
*Ծլկում է, ճիշտ ազգիդ պես:*
*ԿՐԿՆԵՐԳ*
*Նաև կաշվե բռնիչներով*
*Տեսա փոքրիկ տակառ,*
*Զարկվում պստիկ ծեծաններով,*
*Հավաքում մարդկանց իրար:*
*ԿՐԿՆԵՐԳ*
*Կար Վաշինգտոնը՝ կապիտանը,*
*Բարի մարդկանց շրջապատում,*
*Զորեղ փառքին հասած ասպետը,*
*Նա միայնակ տեղ չէր գնում:*
*ԿՐԿՆԵՐԳ*
*Հանդիսավոր հագուստներով,*
*Ցնցող հովատակին հեծած,*
*Աշխարհը դեմը շարքերով,*
*Հարյուր և միլիոն դարձած:*
*ԿՐԿՆԵՐԳ*
*Իր գլխարկի կիզում էին*
*Ժապավենները հրակարմիր,*
*Սաստիկ, անչափ ուզում էի*
*Նման նվեր տալ Ջեմիմայիս։*
*ԿՐԿՆԵՐԳ*
*Մարդկանց գռմռոցն էր լսելի,*
*Գերեզմաններ փորի՛ր, ասացին,*
*Ահռելի երկար, խորը ահռելի,*
*Նրանք պահել ինձ ուզեցին:*
ԿՐԿՆԵՐԳ
*Այնքան ամենը վախեցրեց,*
*Գլխապատառ փախչում էի,*
*Եվ կանգ առա վերջապես ես,*
*Երբ մորս ննջարանում էի:*
ԿՐԿՆԵՐԳ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Gen. George P. Morris — «Original Yankee Words», *The Patriotic Anthology*, Doubleday, Doran & Company, Inc. publishers, 1941. Introduction by Carl Van Doren. Literary Guild of America, Inc. New York N.Y.

Գրականություն
-------------

* «Янки-дудль». *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)*. Սանկտ Պետերբուրգ. 1890–1907.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ location missing publisher (link)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Yankee doodle- ն Արխիվացված 2007-08-12 Wayback Machine
* Ռուսական բանաստեղծություններ ՝ Յանկի Դուդլի շարժառիթով