**Արքայազն Ռանդիան** (երբեմն սխալմամբ անվանվել է **Ռարդիոն** կամ **Ռանդիոն**, հոկտեմբերի 12, 1871(1871-10-12), Demerara - դեկտեմբերի 19, 1934(1934-12-19), Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ունեցել է նաև **Օձաձև մարդ**, **Մարդկային իրան**, **Մարդ-թրթուր** և տարբեր այլ կեղծանուններ, գայանական ծագմամբ ամերիկացի դերասան՝ տետրա-ամելիա համախտանիշով, որը 1900-ականների սկզբի շրջիկ կրկեսների հայտնի դերասան էր, առավել հայտնի իր՝ շուրթերով ծխախոտ վառելու ունակությամբ։ Ասում են, որ նրան 1889 թվականին, 18 տարեկան հասակում ԱՄՆ է բերել շոումեն Ֆ․ Տ․ Բարնումը և 45 տարի շարունակ նա եղել է Քոնի կղզու կառնավալի և կրկեսի դերասան։ Արքայազն Ռանդիանը նկարահանվել է 1932 թվականի «Տձևներ» կինոնկարում․ նրա միակ կինոնկարը, որում լուցկիով ծխախոտ է վառում։

Անձնական կյանք
--------------

Ռանդիանը (որի իսկական անունն անհայտ է) ծնվել է առանց ձեռքերի և ոտքերի՝ Բրիտանական Գվիանայի Դամերարա նահանգում։ Նա հինդու էր և գիտեր հինդի, անգլերեն, ֆրանսերեն և գերմաներեն։ Ըստ 1917 թվականի ապրիլի 14-ի ճամփորդական տվյալների՝ նա բնակվում էր ԱՄՆ-ի Վիրջինյան կղզիների Սուրբ Թոմաս նահանգի Շարլոտտա Ամալիա քաղաքում։ Իր կնոջ հետ, որը հայտնի էր արքայադուստր Սառա անունով (1872 թվականին ծնված հինդու կին), ունեցել է երեք աղջիկ և մեկ տղա։ Նրանց երեխաներն էին՝ Մարի Ռանդիանը (ծնված 1893 թվականին), Ռիչարդ Ռնդիանը (ծնված 1901 թվականին), Էլիզաբեթ Ռանդիանը (ծնված 1904 թվականին), և Վիլհելմինա Ռանդիանը (ծնված 1904 թվականին)։ 1920-ական թվականներին նա աշխատում էր «Krause Amusement» ընկերությունում և ապրում էր Նյու Ջերսի նահանգի Պլեյնֆիլդ քաղաքում։ Նա և իր կինը մինչև Ռանդիանի մահն ապրել են Նյու Ջերսի նահանգի Պետերսոն քաղաքի 174 Վոթեր փողոցում։

Առօրյա
------

Իր դերակատարումների ժամանակ Ռանդիանը կրում էր բրդյա հագուստ, որը նրա մարմնին տալիս էր թրթուրի, օձի կամ կարտոֆիլի տեսք և բեմի վրա տեղաշարժվում էր իր ազդրերի ու ուսերի արագ շարժումներով։ Նրա ամենահայտնի կատարումը միայն շուրթերով ծխախոտ վառելն ու գլորելն էր, բայց նա նաև ունակ էր նկարել և գրել, շրթունքներով խոզանակ կամ ստիլոս պահել և ինքնուրույն սափրվել՝ ապահովության համար օգտագործելով փայտե բլոկով ածելի։ Իր համարներում օգտագործված բոլոր նյութերը պահում էր փայտե տուփի մեջ, որը ինքն էր պատրաստել, ներկել ու կողպել։

Նրա ծխախոտը վառելու կարողությունը ցուցադրվել է Մետրո-Գոլդուին-Մայերի «Տձևներ» ֆիլմում։

Մահ
---

Ռանդիանը մահացել է 1934 թվականի դեկտեմբերի 19-ին երեկոյան ժամը 7:00-ին՝ 63 տարեկան հասակում, սրտի կաթվածից՝ Նյու Յորքի 14-րդ փողոցի Սեմ Վագների թանգարանում իր վերջին ելույթից անմիջապես հետո։

Հանրաճանաչ մշակույթում
----------------------

Արքայազն Ռանդիանը հիշատակվում է Թոմ Ուեյթսի «Lucky Day*» (Overture)* երգում, որը ներառված է վերջինիս «*The Black Rider»* ալբոմում և կրկեսի դերասանների մասին է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Internet Movie Database — 1990.
2. ↑  «Prince Randian». *Freaks of Nature*. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ փետրվարի 16-ին. Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 26-ին.
3. ↑  List of Alien Passengers for the United States, S.S. Motor Schooner "Creole", from St. Thomas, 1 November 1915.
4. ↑  Frederick, Drimmer (1973). *Very Special People*. Bantam Books. էջ 103. ISBN 0-8065-1253-9.
5. ↑  «Արխիվացված պատճենը». Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ հուլիսի 19-ին. Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 26-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Արքայազն Ռանդիան (անգլ.) *Internet Movie Database* կայքում
* Video clip "Prince Randian Lights a Smoke"

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · WikiTree |

 |