**ՀՀ կենտրոնական բանկի այցելուների կենտրոն (ԱԿ)**, ՀՀ Կենտրոնական բանկի գործունեությանը, դրամավարկային քաղաքականությանը, Հայաստանի դրամաշրջանառության պատմությանը, դրամանիշերի պատմությանը նվիրված կենտրոն, ինտերակտիվ թանգարան Երևանում։

Պատմություն
-----------

Այցելուների կենտրոնի ստեղծման հայեցակարգը ՀՀ կենտրոնական բանկի խորհուրդը հաստատել է 2007 թվականի դեկտեմբերին։ Փաստաթղթի մշակման համար ուսումնասիրվել է Մեծ Բրիտանիայի, Նիդերլանդների, Բելգիայի, Գերմանիայի, Չեխիայի, Ֆինլանդիայի, Լատվիայի կենտրոնական բանկերի նմանատիպ կառույցների ստեղծման փորձը, ինչպես նաև հաշվի են առնվել Հայաստանի առանձնահատկությունները։ 2008-2011 թվականներին իրականացվել է կենտրոնական բանկի շենքի պատմական հատվածի վերակառուցումը, ներկայացվող նյութերի (պատմության, ԿԲ գործառույթները) վիզուալիզացում, ստեղծվել են մուլտիմեդիային գործիքները (տեսաֆիլմեր, տեսահոլովակներ, խաղեր)։ 
Այցելուների կենտրոնը բացվել է 2011 թվականի սեպտեմբերի 20-ին։ Կենտրոնը տարեկան ունենում է 7,5 հազար այցելու, որը կհասնի տարեկան 10.000 այցելուի։

Շենք
----

Հայաստանի Հանրապետության Կենտրոնական բանկի շենքը
Կենտրոնը տեղակայված է 20-րդ դարի 1930-ական թվականներին կառուցված ԽՍՀՄ պետբանկի Հայաստանի մասնաճյուղի պատմական շենքում։ Զբաղեցնում է երկու հարկ՝ 500 քմ տարածքով։

Կառուցվածք, ցուցադրություն
--------------------------

Ցուցադրությունում ներկայացված են 24 ստատիկ վահանակներ, 2 ինտերակտիվ գոտիներ` դրամանիշերի ստուգման լաբորատորիա, բանկոմատ, 2 մուլտիմեդիա խաղեր, ազգային դրամի պատմության մասին տեսաֆիլմ, Կենտրոնական բանկի պատմության և գործունեության մասին 2 տեսաֆիլմ, գների կայունությունը և ֆինանսական համակարգի գործունեությունը բացատրող մուլտֆիլմեր, ինչպես նաև թեմատիկ տեսահոլովակներ։ Էքսկուրսիաներն իրականացվում են հայերեն, ռուսերեն և անգլերեն, ցուցադրությունը երկլեզու է` հայերեն և անգլերեն։

Հայաստանի դրամաշրջանառության պատմությունը
1994 թ. մինչ օրս ԿԲ թողարկած ոսկյա եվ արծաթյա հուշադրամները՝ դրանք շուրջ 250-ն են
1. Հայաստանի դրամաշրջանառության պատմություն

* Նախադրամային շրջան
* մ. թ. ա. III-I դդ. առաջին հայկական մետաղադրամներ, Ծոփք և Կոմագենե
* մ. թ. ա. I դ. – I դ. Տիգրան Մեծի (մ. թ. ա. 95-55 թթ.) արծաթյա և պղնձյա դրամները, Արտաշեսյանների հարստություն
* I-VII դդ.՝ Արշակունիների հարստություն, Հռոմեական, Պարթևական, Սասանյան տիրակալների մետաղադրամներ
* VIII – XIII դդ. Արաբական խալիֆայություն, Դվին, վրացի արքաների մետաղադրամները
* Բյուզանդիա, Բագրատունիների հարստություն (IX- XI դդ.), Կյորիկե արքայի առաջին հայատառ գրառումներով պղնձյա մետաղադրամը
* Կիլիկյան Հայաստան XI – XIV դդ.
* Մոնղոլալան տիրապետության ժամանակաշրջան (XIII- XIV դդ.), Անի
* XV-XVIII դդ. Հայաստանը բաժանված է Պարսկաստանի և Թուրքիայի միջև (XV-XVIII դդ.)
* XIX դ. սկիզբ մինչև 1917 թ. Ռուսական կայսրություն, 1893 թվականին Էրիվանում բացվել է Ռուսաստանի կայսրության պետական բանկի մասնաճյուղը
* 1917-1918 թթ.՝ Անդրկովկասյան սեյմի բոներ, հայերեն գրառումներով առաջին թղթադրամները
* 1918-1920 թթ.՝ Հայաստանի առաջին Հանրապետության ռուբլիները
* 1921-1922 թթ.՝ Խորհրդային Հայաստան
* 1923-1924 թթ.՝ Անդրկովկասյան Ֆեդերատիվ միություն
* 1924-1991 (1993) թթ.՝ ԽՍՀՄ
* 1993 թ. նոյեմբերի 22-ին շրջանառության մեջ է դրվել ազգային արժույթը՝ դրամը / լուման

2. ԿԲ հիմնական գործառույթները

* Գների կայունության ապահովում (դրամավարկային քաղաքականություն, վերաֆինանսավորման /ռեպո տոկոսադրույք)
* Գների կայունության ապահովում (սպառողական զամբյուղ)
* Ֆինանսական համակարգի կայունության ապահովում
* Ֆինանսական համակարգ և վերահսկողություն. աջակից կառույցներ՝ Ֆինանսական համակարգի հաշտարար, ԱՔՌԱ վարկային բյուրո, Ֆինանսական դիտարկումների կենտրոն, Ավանդների հատուցումը երաշխավորող հիմնադրամ
* Վճարահաշվարկային համակարգի զարգացում
* Արտաքին պահուստների կառավարում

3. Հայաստանի Հանրապետության արժույթի թողարկում  

4. Դրամանիշերի/թղթադրամների ստեղծման գործընթաց

* Ներկայացված են ՀՀ ԿԲ կողմից թողարկված բոլոր հուշադրամները և հուշամեդալները

5. Դրամի պաշտպանական հատկանիշներ   

6. Կեղծարարությունը հանցանք է   

7. Խաղային գոտի ՝ feedback ստանալու համար   

8. Կինոսրահ (25 նստատեղ)   

9. Գրադարան   

Այցելուների կենտրոնի գրադարանային ֆոնդը կազմում է մոտ 4000 գիրք հայերեն, ռուսերեն, անգլերեն։ Գրադարանը նախատեսված է ոչ միայն Կենտրոնական բանկի աշխատակիցների, այլև տնտեսագիտական բուհերի ուսանողների և դասախոսների համար։ Նախատեսված է գրադարանի անդամակցությունը էլեկտրոնային գրադարաններին։  

10. Վաճառասրահ

Դրամի հուշարձանը ՀՀ ԿԲ դիմաց

Նպատակ և խնդիրներ
-----------------

Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնական բանկի Այցելուների կենտրոնի ստեղծման նպատակն է տարաբնույթ կրթական գործիքների՝ ստատիկ, թեմատիկ և ինտերակտիվ ցուցադրությունների միջոցով բարձրացնել հանրային իրազեկվածությունը ՀՀ կենտրոնական բանկի գործունեության և դերի վերաբերյալ։ Կենտրոնի հիմնական թիրախը բարձր դասարանների աշակերտներն են և ուսանողները, որոնց համար օրական երկու անդամ կազմակերպվում են այցելություններ՝ 30-35 հոգանոց խմբերով։ Կենտրոն են այցելում նաև քաղաքացիներ, որոնք հետաքրքրված են դրամանիշերի պատմությամբ, Կենտրոնական բանկի գործունեությամբ, դրամավարկային քաղաքականությամբ։

Միջոցառումներ
-------------

Այցելուների կենտրոնը տարեկան 1-2 արտագնա ցուցահանդեսներ է կազմակերպում ՀՀ մարզերում, իրականացնում է հատուկ վերապատրաստման ծրագրեր դպրոցների ուսուցիչների համար, ունի հատուկ ծրագիր ՀՀ պաշտպանության նախարարության ուսումնական հաստատությունների սաների, կուրսանտների, սպայական անձնակազմի համար, համագործակցում է Ֆինանսական հաշտարարի գրասենյակի, ԿԲ Ֆինանսական համակարգի ծառայություններից օգտվողների իրավունքների պաշտպանության և ֆինանսական կրթման կենտրոնի հետ, Ավանդների երաշխավորման հիմնադրամի հետ։

Պատկերասրահ
-----------

* Հայաստանի դրամաշրջանառության պատմությունըՀայաստանի դրամաշրջանառության պատմությունը
* Դրամի պաշտպանական հատկանիշներըԴրամի պաշտպանական հատկանիշները
* Վճարահաշվարկային համակարգի զարգացումՎճարահաշվարկային համակարգի զարգացում
* Խաղային գոտի՝ feedback ստանալու համարԽաղային գոտի՝ feedback ստանալու համար
* ԳրադարանԳրադարան
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Mediamax. "Տարածաշրջանում եզակի`ԿԲ այցելուների կենտրոնը. մաս 1-ին". *banks.am*. Retrieved 2017 թ․ փետրվարի 6.
2. ↑  Mediamax. "Հայկական փողի անցած ուղին՝ ԿԲ այցելուների կենտրոնում. մաս 2-րդ". *banks.am*. Retrieved 2017 թ․ փետրվարի 6.
3. ↑  "Կենտրոնական բանկի այցելուների կենտրոնը և «Գիտելիք հանուն զարգացման» կենտրոնը միանում են Թանգարանների միջազգային օրվան նվիրված համաեվրոպական միջոցառումներին". *Առավոտ - Նորություններ Հայաստանից*. Retrieved 2017 թ․ փետրվարի 6.
4. ↑  "«Թանգարանային գիշեր» Կենտրոնական բանկի այցելուների կենտրոնում".

Արտաքին հղումներ
----------------

* ՀՀ կենտրոնական բանկի այցելուների կենտրոնի պաշտոնական կայք էջ Archived 2015-04-28 at the Wayback Machine.
* ՀՀ ԿԲ պաշտոնական կայք էջ

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Հայաստանի դրամական միավորները |
| --- |
|  |
| ՀՀ Կենտրոնական բանկ | Հայկական դրամ • Լումա • Հուշադրամներ • «Նոյյան տապան» մետաղադրամներ • Դրամի գրանշան | ՀՀ զինանշանը |
|  |
| Պատմական արժույթներ | Հայկական ռուբլի • Խորհրդային ռուբլի |
|  |
| Դրամաշրջանառությունը Հայաստանում • Արցախյան դրամ • Դրամի հուշարձան |

 |

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **ՀՀ կենտրոնական բանկի այցելուների կենտրոն** կատեգորիայում։ |