**Մինաս Գեորգիևիչ Բագդիկով** (օգոստոսի 30, 1936(1936-08-30), Դոնի Ռոստով, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - հոկտեմբերի 3, 2020(2020-10-03)), վիրաբույժ, բժշկական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ, ազգագրագետ։ Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր բժիշկ։ Դոնի գրողների միության անդամ։

Կենսագրություն
--------------

Մինաս Գեորգիևիչ Բագդիկովը ծնվել է 1936 թվականի օգոստոսի 30-ին Դոնի Ռոստով քաղաքում։ Մինաս Բագդիկովը 1959 թվականին ավարտել է Ռոստովի բժշկական ինստիտուտը։ Մինչև 1961 թվականը նա աշխատել է որպես վիրաբույժ Նովոչերկասկ քաղաքում`1-ին քաղաքային հիվանդանոցում։ 1961-1966 թվականներին Մինաս Գեորգիևիչը աշխատել է Դոնի Ռոստով քաղաքում`Կենտրոնական քաղաքային հիվանդանոցում` որպես վիրաբուժական բաժանմունքի օրդինատոր։ Պրոֆեսոր Պ.Մ. Շորլույանի ղեկավարությամբ Մինաս Գեորգիևիչը պաշտպանել է իր թեկնածուական ատենախոսությունը՝ «Ցիգերոլի ազդեցությունը վերքերի բուժման վրա» թեմայով, որը 1967 թվականին լույս է տեսել որպես մենագրություն «Ցիգերոլ» վերնագրով՝ նվիրված Պ. Մ. Շորլույանին։ Մինաս Գեորգիևիչ Բագդիկովը եղել է պրոֆեսոր Պ. Մ. Շորլույանի ուսանողը։

Իր թեկնածուական ատենախոսությունը պաշտպանելուց հետո (1966) աշխատել է Ռոստովի բժշկական ինստիտուտում՝ որպես ընդհանուր վիրաբուժության ամբիոնի ասիստենտ։

1983 թվականից աշխատել է Ռոստովի բժշկական ինստիտուտի վիրաբույժների կատարելագործման ամբիոնիում՝ որպես դոցենտ։ 1991 թվականից Մինաս Գեորգիևիչը Դոնի Ռոստով քաղաքում «Ռոստսելմաշ» ԲԲԸ-ի բժշկական բաժանմունքի վիրաբուժության գլխավոր բժշկի տեղակալն էր։ 2003-2012 թվականներին Մ.Գ.Բագդիկովը զբաղեցնում էր թիվ 2 տարածաշրջանային կլինիկական հիվանդանոցի հաշվապահական և բժշկական վիճակագրության բաժանմունքի վարիչի պաշտոնը։

Մինաս Գեորգիևիչը քաղաքի առողջապահական պրակտիկայում առաջին անգամ ներմուծեց բուժման էնդոսկոպիկ մեթոդներ՝ ԼՕՌ-ի, վիրաբուժական, ուրոլոգիական բաժանմունքներում։

Մինաս Գեորգիևիչ Բագդիկովը վիրաբույժի ձեռքերը մշակելու նոր մեթոդ է առաջարկել մինչև վիրահատությունը, նա առաջարկել է քսուքի բաղադրություն՝ հիմնվելով Ցիգերոլի վրա, վարակված վերքերի բուժման համար։ Ցիգերոլն օգտագործվել է Չեռնոբիլում ստացված առաջին և երկրորդ աստիճանի ճառագայթային այրվածքները բուժելու համար։ Ցիգերոլը սկսել են ձեռք բերել ԱՄՆ-ի, Ճապոնիայի և Ֆրանսիայի կլինիկաները։

Հեղինակ է ավելի քան 100 գիտական աշխատանքների և ուղեցույցների, 4 մենագրությունների։ Երկու մենագրություն նվիրված է Ցիգերոլի ուսումնասիրությանը։

Մ.Գ.Բագդիկովը պատրաստել է բժշկական գիտությունների 8 թեկնածու և մեկ բժշկական գիտությունների դոկտոր։

2017 թվականին Մինաս Գեորգիևիչ Բագդիկովը պարգևատրվել է Ռոստովի մարզի առողջապահության նախարար Տատյանա Յուրևնա Բիկովսկայայի կողմից՝ «Ռոստովի մարզի 80 տարի» հուշամեդալով։

### Հրապարակախոսական գործունեություն

1990 թվականից Մինաս Գեորգիևիչը զբաղվում էր հրապարակախոսական գործունեությամբ, տեղական պատմության թեմաների վերաբերյալ գրքերի հեղինակ է, տպագրվել է տեղական թերթերում, «Հարավային աստղ» և «Կովչեգ» ամսագրերում, այս ամսագրերի խմբագրական կազմի անդամ էր, ռադիոյով և հեռուստատեսությամբ խոսում էր բժշկության և Ռոստով քաղաքի պատմության մասին։ 1991 թվականից լույս է տեսել Մինաս Գեորգիևիչի «Նախիջևանի դիմանկարները» գիրքը, այնուհետև գրել է «Անցյալի դեմքերը», «Նախիջևանյան գտածոներ» և այլ գրքեր։ 2007 թվականին Մ.Գ.Բագդիկովը իր որդիների հետ միասին հրատարակել է «... Եվ տեղ տուր բժշկին» աշխատությունը։ Այս գիրքը նվիրված է Դոնի Ռոստովում և Նախիջևանում բժշկության պատմությանը, որում արտացոլված են լավագույն բժիշկների և գիտնականների անուններն ու կենսագրությունները։ 2016 թվականին, համագործակցելով իր կրտսեր որդու՝ Գեորգիի հետ, Մինաս Գեորգիևիչը հրատարակեց «Մեր հավատը» գիրքը։ 2017 թվականին Մինաս Բագդիկովը և Գեորգի Բագդիկովը գրեցին «Ինչպես Նախիջևանը կառուցվեց» գիրքը։ Այս գիրքը պատմում է Դոնի շրջանի, Ռոստովի և Նախիջևանի պատմության մասին։

#### Ընտանիք

Մինաս Գեորգիևիչ Բագդիկովի հայրը՝ Գեորգի Մինասովիչը խելացի անձնավորություն էր, գրականության, երաժշտության, թատրոնի և արվեստի գիտակ։ Մայրը՝ Սուսաննա Լեոնտևնան իր ամբողջ կյանքը նվիրեց իր ընտանիքին և երեխաներին, նա թոռների համար սիրված տատիկ էր։ Մինաս Գեորգիևիչ Բագդիկովի կինը՝ Գալինա Նիկոլաևնան, երաժիշտ է, ջութակահար, երկար տարիներ դասավանդել է Մ.Ֆ. Գնեսինի անվան մանկական երաժշտական դպրոցում և եղել է այս դպրոցի լարային բաժնի վարիչը։ Գալինա Նիկոլաևնա Բագդիկովան «ԽՍՀՄ մշակույթի նախարարության գերազանց աշխատող», «Համառուսաստանյան երաժշտական ընկերության պատվավոր անդամ» է։ Բագդիկովի թոռը՝ Կարենը, գերազանցությամբ ավարտել է թիվ 14 մարզադահլիճը և հաջողությամբ սովորում է Հարավային դաշնային համալսարանի տնտեսագիտության ֆակուլտետում։

**Բագդիկովների բժշկական տոհմ**

Մինաս Գեորգիևիչ Բագդիկովի զոքանչը` Նադեժդա Գրիգորևնա (Արեկնազան Կրիկորովնա) Քրիստոստուրյանը, իր ողջ կյանքում աշխատել է որպես բժիշկ-թերապևտ։ Չալթր գյուղում Նադեժդա Գրիգորիևնային մինչ օրս հիշում ու սիրում են։ Մինաս Գեորգիևիչի մորաքույրը՝ Սոֆյա Մինասովնա Բագդիկովա-Քարտաշովան, քաղաքում հայտնի մանկաբարձ - գինեկոլոգ էր, երկար տարիներ աշխատել է Դոնի Ռոստովի Պրոլետարսկի շրջանի թիվ 2 ծննդատանը։ Մինաս Գեորգիևիչի կրտսեր եղբայրը՝ Կոնստանտին Գեորգիևիչը, բժիշկ-մանկաբույժ է, աշխատել է Ռոստովի պետական բժշկական համալսարանի մանկական հիվանդությունների ամբիոնում։ Մինաս Գեորգիևիչի զարմիկը՝ Կոնստանտին Կոնստանտինովիչը բժիշկ - թերապևտ է։ Մինաս Բագդիկովի ավագ որդին՝ Տիգրան Մինասովիչ Բագդիկովը, հանդիսանում է էնդոսկոպիստ։ 2013 թվականի հոկտեմբերից Տիգրան Մինասովիչն աշխատում է Դոնի Ռոստով քաղաքի թիվ 9 պոլիկլինիկայում։ Նա տեղական պատմության վերաբերյալ հոդվածների, գրքերի և հրապարակումների, մասնագիտական ուղեցույցների հեղինակ է։ Տիգրան Մինասովիչ Բագդիկովը էկոլոգիայի և կյանքի անվտանգության գիտությունների միջազգային ակադեմիայի լիիրավ անդամ է (ակադեմիկոս)։ Մինաս Գեորիևիչի կրտսեր որդին՝ Գեորգի Մինասովիչ Բագդիկովը, ուրոլոգ է։ 1995 թվականից աշխատում է Մարզային թիվ 2 կլինիկական հիվանդանոցում։ Գեորգի Մինասովիչ Բագդիկովը էկոլոգիայի և կյանքի անվտանգության միջազգային ակադեմիայի լիիրավ անդամ է(ակադեմիկոս), Ռուսաստանի լրագրողների միության և Դոնի գրողների միության անդամ, Դոնի ուրոլոգիական ասոցիացիայի անդամ, պատմամշակութային հուշարձանների պաշտպանության համառուսական ընկերության անդամ։ Գեորգի Մինասովիչը հեղինակ է ավելի քան 50 գրքերի՝ հանրաճանաչ բժշկության, տեղական պատմության, գեղարվեստական գրքերի (պատմվածքների և պատմվածքների ժողովածուներ), ինչպես նաև մասնագիտության մի շարք մենագրությունների վերաբերյալ։

Վաստակ
------

* Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր բժիշկ,
* «Ռոստովի մարզի 80 տարի» հուշամեդալ։

Կազմակերպություններին անդամակցություն
-------------------------------------

* Էկոլոգիայի և կենսագործունեության անվտանգության գիտությունների միջազգային ակադեմիայի իսկական անդամ, ակադեմիկոս,
* Դոնի գրողների միության անդամ։

Նշումներ
--------

1. ↑  «Хирург Партехимеос Макарович Шорлуян: «Портрет учителя». Книга: «Мой путь в профессию» (В. Нефедов) 2010 г.». Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ մայիսի 3-ին. Վերցված է 2020 թ․ դեկտեմբերի 2-ին.
2. ↑  «К 100-летию великого хирурга». Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ մայիսի 17-ին. Վերցված է 2020 թ․ դեկտեմբերի 2-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* ՆԱԽԻՋԵՎԱՆԻ մատենագիր
* Բագդիկովների բժշկական տոհմ Արխիվացված 2019-09-08 Wayback Machine
* Մինաս Բագդիկովի հատուկ կյանքը
* Բագդիկով Մինաս Գեորգիևիչ բժիշկ - վիրաբույժ Արխիվացված 2018-04-26 Wayback Machine
* Բնիկ նախիջևանցի (վիրաբույժ Մինաս Բագդիկով) Արխիվացված 2020-10-26 Wayback Machine
* ԲԱԳԴՅԿՈՎ ՄԻՆԱՍ ԳՐԻԳՈՐԻԵՎԻՉ
* Հարություն Խալիբյան