**Նիկոլայ Ազարև** (ռուս.՝ Николай Николаевич Азарьев, սեպտեմբերի 26, 1865(1865-09-26) - 1933), ռուս ռազմական գործիչ, գեներալ-մայոր, 4-րդ Թուրքեստանյան հրաձգային դիվիզիայի հրամանատար։

Կենսագրություն
--------------

Նիկոլայ Ազարևը ծնվել է 1865 թվականի սեպտեմբերի 26-ին, ուղղափառ է, գնդապետ Նիկոլայ Պետրովիչ Ազարևի որդին։
Կրթությունը ստացել է Պետրովսկի Պոլտավյան կադետական կորպուսում, որն ավարտել է 1883 թվականի օգոստոսի 25-ին և որպես յունկեր ծառայել բանակային հետևակում։ Այնուհետև Ազարևը ավարտել է 3-րդ Ալեքսանդրովյան ռազմական ուսումնարանը և 1884 թվականին ստանալով պոդպորուչիկի կոչում` գործուղվել 7-րդ հրաձգային գումարտակ։ Այս գումարտակում Ազարևը հաջորդաբար ստացել է պորուչիկի (1888 թվականի օգոստոսի 14 ), շտաբս-կապիտանի (1890 թվականի փետրվարի 26), կապիտանի (1898 թվականի մարտի 15) կոչումներ և շուրջ տասը տարի զբաղեցրել վաշտի հրամանատարի պաշտոնը։ 1900-1901 թվականներին Ազարևը մարտնչել է Չինաստանում կռփամարտիկների դեմ և գերազանց ծառայության համար 1901 թվականին պարգևատրվել է սուրբ Ստանիսլավի 3-րդ աստիճանի սրերով ու ժապավենով և սուրբ Աննայի 3-րդ աստիճանի սրերով ու ժապավենով շքանշաններով, 1902 թվականի փետրվարի 26-ին ստանալով փոխգնդապետի կոչում։

Դրանից հետո Ազարևը մասնակցել է ռուս-ճապոնական պատերազմին և 1905 թվականին ճապոնացիների դեմ մարտական հաջողությունների համար պարգևատրվել է սուրբ Ստանիսլավի 2-րդ աստիճանի սրերով ու ժապավենով և սուրբ Աննայի 2-րդ աստիճանի սրերով ու ժապավենով և սուրբ Վլադիմիրի 4-րդ աստիճանի սրերով ու ժապավենով շքանշաններով և 1906 թվականին ստացել գնդապետի կոչում։

1907 թվականի օգոստոսին Ազարևը եղել է 10-րդ Արևելասիբիրական հրաձգային գնդի հրամանատար, նույն թվականի դեկտեմբերի 4-ին նշանակվել է 5-րդ Անդրկասպիական հրաձգային գնդի հրամանատար, 1910 թվականի հուլիսի 24-ին եղել է 14-րդ Թուրքեստանյան հրաձգային գնդի հրամանատար, նույն տարում ստացել սուրբ Վլադիմիրի 3-րդ աստիճանի շքանշան։ Որպես այս գնդի հրամանատար` Ազարևը Կովկասյան ռազմաճակատում մարտնչել է թուրքերի դեմ։ Սարիղամիշի տակ մղվող մարտերում հաջողությունների համար 1915 թվականի հունվարի 5-ին ստացել է գեներալ-մայորի կոչում և 1915 թվականի մայիսի 20-ից նշանակվել 4-րդ Թուրքեստանյան հրաձգային դիվիզիայի հրամանատար։ Ալաշկերտի օպերացիայում հաջողության համար 1916 թվականի հունվարին պարգևատրվել է Գեորգիևյան զենքով, իսկ Էրզրումյան մարտերում, որտեղ Ազարևը գեներալ Չապլիգինի և Անդրիևսկու ջոկատների հետ համատեղ ջախջախում է թուրքական բանակի 10-րդ բանակային կորպուսը, Գերագույնի 1916 թվականի հունիսի 10-ի հրամանով պարգևատրվել է սուրբ Գեորգիի 4-րդ աստիճանի շքանշանով։ 1917 թվականին Ազարևը դեռևս շարունակում էր ղեկավարել 4-րդ Թուրքեստանյան հրաձգային դիվիզիան։

Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո Նիկոլայ Ազարևի ճակատագիրն անհայտ է։

### Ընտանիք

* Հայր` Ազարև Նիկոլայ Պետրովիչ, գնդապետ
* Եղբայրներ`
	+ Ազարև Ալեքսանդր Նիկոլաևիչ, գնդապետ
	+ Ազարև Վիկտոր Նիկոլաևիչ, գնդապետ
	+ Ազարև Միտրոֆան Նիկոլաևիչ, գեներալ-մայոր
* Կին` Աննա.
* Որդի` Նիկոլայ

Պարգևներ
--------

* Սուրբ Ստանիսլավի 3-րդ աստիճանի շքանշան սրերով և ժապավենով (1901)
* Սուրբ Աննայի 3-րդ աստիճանի շքանշան սրերով և ժապավենով (1901)
* Սուրբ Ստանիսլավի 2-րդ աստիճանի շքանշան սրերով (1905)
* Սուրբ Աննայի 2-րդ աստիճանի շքանշան սրերով (1905)
* Սուրբ Վլադիմիրի 4-րդ աստիճանի շքանշան սրերով և ժապավենով (1905)
* Սուրբ Վլադիմիրի 3-րդ աստիճանի շքանշան (1910)
* Գեորգիևյան զենք (17.01.1916)
* Սուրբ Գեորգիի 4-րդ աստիճանի շքանշան (10.06.1916)

Գրականություն
-------------

* Военный орден святого великомученика и победоносца Георгия. Биобиблиографический справочник. М. 2004
* Волков С. В. Генералитет Российской империи. Энциклопедический словарь генералов и адмиралов от Петра I до Николая II. Том I. А-К. М. 2009
* Залесский К. А. Кто был кто в Первой мировой войне. М. 2003
* Список полковникам по старшинству. Составлен по 1 марта 1914 г. СПб. 1914

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  В литературе иногда встречается ошибочное утверждение, что Азарьев в 1907 году командовал 168-м пехотным Миргородским полком, однако это противоречит официальным данным из его послужного списка.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Азарьев, Николай Николаевич (генерал) на сайте «Русская армия в Великой войне»
* *Александр Азарьев*. Предводитель дворян Archived 2014-12-25 at the Wayback Machine.
* *Корсун Н.* Эрзерумская операция. - М.։ Воениздат НКО СССР, 1938.
* Азарьев Николай Николаевич, генерал-майор