**Մալավաթ Պուրնա** (տելուգու՝ మాలవత్ పూర్ణ, անգլ.՝ Malavath Purna հունիսի 10, 2000(2000-06-10), Q16316299?, Sirkonda, Nizamabad district, Անդհրա-Պրադեշ, Հնդկաստան  կամ Malavath Poorna;), հնդիկ լեռնագնաց, Ջոմոլունգմայի գագաթը բարձրացած ամենաերիտասարդ աղջիկը։ Ջոմոլունգմայի գագաթն է բարձրացել 2014 թվականի մայիսի 25–ին, այդ ժամանակ եղել է 13 տարեկան և 11 ամսական։

Կենսագրություն
--------------

Մալավաթ Պուրնան ծնվել է 2000 թվականի հունիսի 10–ին՝ Պակալա գյուղում (Հնդկաստան, Նիզամաբադ, Տելանգանա (այլ տվյալներով՝ Կալիվերի (*Kaliveri*) կամ Տադվաի *Tadwai*), տեխսիլ  նիզամադադի շրջան Տելանգանա նահանգ, Հնդկաստան։

Հայրը՝ Դևիդաս Մալավաթ (*Devidas Malavth*), մայրը՝ Լակշմի (*Laxmi*) (կամ Լակշմի Մալավաթ (*Lakshmi Malavath*)), ծնողները Կալիվերի գյուղում վարձու գյուղատնտեսական աշխատանքներ կատարողներ են,։ Մալավաթ Պուրնան ունի մեծ եղբայր, որը 2014 թվականին ավարտել է պոլիտեխնիկական կրթությունը։ Ընտանիքը պատկանում է «Lambada clan (ST)» ցեղախմբին ։

2010 թվականից  սովորել է սոցիալական ուղղություն ունեցող գիշերօթիկ դպրոց Գուրուկուլ Պատաշալայում (*Gurukul Patashala*)  որը գտնվում է Անդհրա–Պրադեշ նահանգում (անգլ.՝ Andhra Pradesh Social Welfare Residential School), և տեղակայված է Թավդաի գյուղում (*Thadwai*), հետո՝ հիմալայան ալպինիզմի Ջանգջիլյան համալսարանում (անգլ.՝ Darjeeling Himalayan Mountaineering Institute)։ Նույն հաստատություններում սովորել է նաև լեռնագնացության նրա գործընկեր 17-ամյա Սադխանապալլի Անանդ Կումարը։

Ջոմոլունգմա բարձրանալը
----------------------

Մալավաթ Պուրնան և Անանդ Կումարը ընտրվել են 2013 թվականին լեռնագնացության գիշերօթիկ դպրոցի արշավախմբի ղեկավարության կողմից նահանգում անցկացվող ծրագրի շրջանակներում, որի նպատակն էր օգնել առավել աղքատ ընտանիքների և հեռավոր գյուղերի երեխաներին ուսում ստանալու։ Անդխրա–Պրադեշ նահանգի բոլոր 299 գիշերօթիկ դպրոցներից ընտրել են ամենատաղանդավոր 108 սովորողների, և ուղարկել են նրանց (Տելանգանա) նահանգ՝ Բխոնգիր գյուղ ուսուցման հատուկ կուրս անցնելու համար|en|Bhongir, Telangana|Bhongir ։ Հետո այդ 108 սովորողներից թեստի արդյունքներով ընտրել են 20 լավագույների, որոնց ուղարկել են հիմալայան ալպինիզմի Դարջիլինգյան համալսարան՝ լեռնագնացության պատրաստվածություն անցնելու համար,այն անց է կացվել 2013 թվականի հոկտեմբերի 26–ից նոյեմբերի 16–ը։ Մալավաթ Պուրնան այնտեղ լավագույներից մեկն է եղել, ստացել է ամենաբարձր՝ («A» grade) միավորը՝ Կանչենջանգա բարձրանալու համար և վերջնականապես ընտրվել է Ջոմոլունգմա բարձրացող արշավախմբի կազմում։

2014 թվականի ապրիլի 4–ին Մալավաթ Պուրնան և Անանդ Կումարը Կատմանդուից մեկնել են դեպի Ջոմոլունգմա։ Արշավը տևել է 52 օր։ Ապրիլի 18–ին նրանց վերելքի ճանապարհին տեղի է ունեցել Ջոմոլունգմա բարձրանալու պատմության ամենախոշոր աղետներից մեկը․ (2014) թվականի Ջոմոլունգմայի ձնահոսքը, որի պատճառով մահացել է 16 մարդ, ևս 9–ը տուժվել են։ Ուղեկցորդները գործադուլ են հայտարարել, շատ լեռնագնացներ որոշել են հրաժարվել լեռ բարձրանալուց, սակայն Պուրնան և Անանդը չեն վնասվել և , անկախ ամեն ինչից, որոշել են բարձրանալ մինչև սարի գագաթը։

Մայիսի 25–ին՝ Նեպալի ժամանակով ժամը 5:55–ին Պուրնան և Անանդը հասել են Ջոմոլունգմայի գագաթ։

Բարձրանալուց հետո
-----------------

Տելանգանա նահանգի վարչապետ Կ. Չանդրասեկար Ռաօն (ռուս.՝ K. Chandrasekhar Rao) Մալավաթ Պուրնային և Անանդ Կումարին յուրաքանչյուրին 2,5 միլիոն հնդկական ռուփի դրամական պարգևատրում է արել ։ Այդքան պարգևավճար է ստացել նաև մարզիչ Շեկար Բաբուն*B. Shekhar Babu*, որը նախապատրաստել է նրանց լեռնագնացության համար։

Մալավաթ Պուրնան և Անանդ Կումարը ստացել են նաև հինգ հեկտար (nobr|2,025 հա) գյուղատնտեսական հող՝ անվճար արտեզյան հորով և էլեկտրացանցին միացված, ինչպես նաև առաջին տարվա համար կապիտալ ներդրումով։

Պուրնայի ծնողները *The Times of India* թերթին տված հարցազրույցում ասել են։

Մենք այնքան երջանիկ ենք, որ մեր աղջիկը համաշխարհային ռեկորդ է սահմանել։ Մենք գիտենք, որ նա հեռու կգնա։ Նրա մոտ փայլուն է ստացվում ոչ միայն սովորելն, այլ նաև արկածները։

Նրա եղբայրը՝ Նարեշը (*Naresh*) հայտնել է, որ նույնպես ցանկանում է բարձրանալ Ջոմոլունգմա և երբևէ կանի դա։

Տես նաև
-------

* Ռոմերո Ջորդան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  «13-year-old Purna becomes youngest girl to scale Everest» (անգլերեն). The Times of India. 2014 թ․ մայիսի 26. Վերցված է 2015 թ․ հունվարի 9-ին.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8  «About M. Poorna Swaero». *Champions* (անգլերեն). Operation Everest. 2014. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ նոյեմբերի 20-ին. Վերցված է 2015 թ․ հունվարի 9-ին.
3. 1 2 3 4  Menon, Amarnath K (2014 թ․ մայիսի 25). «A record-breaker at just 13: Meet the Indian girl who is the youngest female ever to scale Everest». *Mail Online India* (անգլերեն). Daily Mail. Վերցված է 2015 թ․ հունվարի 9-ին.
4. 1 2 3 4 5 6 7  Singh, Archana. «Malavath Purna» (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ հունիսի 1-ին. Վերցված է 2019 թ․ հունվարի 10-ին.
5. 1 2 3  «CM K Chandrasekhar Rao announces reward for Malavath Poorna and Sadhanapalli Anand Kumar». *Deccan Chronicle* (անգլերեն). 2014 թ․ հունիսի 15. Վերցված է 2015 թ․ հունվարի 9-ին.