**Գրասիլիանու Ռամոս դե Օլիվեյրա** (բրազ.-պորտ.՝ Graciliano Ramos de Oliveira, հոկտեմբերի 27, 1892(1892-10-27)[…], Կեբրանգուլու, Ալագոաս, Բրազիլիա - մարտի 20, 1953(1953-03-20), Ռիո դե Ժանեյրո, Բրազիլիա), բրազիլացի գրող, թարգմանիչ, լրագրող, հուշագիր։

Կենսագրություն
--------------

Գրասիլիանու Ռամոս դե Օլիվեյրան ընտանիքի 16 երեխաներից ավագն էր։ 1927 թվականին ընտրվել է Պալմեյրա-դուզ-Ինդուս-ի քաղաքապետ (1928-1930), սակայն հրաժարական է տվել։ 1936-ին, հակակոմունիստական տեռորի ժամանակ, առանց դատարանի վճռի իր քաղաքական գործունեության համար ձերբակալվել և մոտ 10 ամիս անցկացրել է բանտում (պաշտոնապես 1935-ի Նոյեմբերյան ապստամբությանը մասնակցելու համար, ինչը, սակայն, չապացուցվեց)։ Նա ուրվագծել է բանտարկության իր փորձը «Բանտի հուշերում» (Memórias do cárcere), որը հրատարակվել է հետմահու 4 հատորով (1953 թվական)։ Բրազիլիայի կոմունիստական կուսակցության անդամ 1945 թվականից։

1930-ականների բրազիլական քննադատական ռեալիզմի և հյուսիսային ռեգիոնալիզմի ներկայացուցիչ (*regionalismo nordestin*o, բրազիլական գրական քննադատությունը վերաբերում է մոդեռնիզմի ժամանակաշրջանին), պորտուգալացի գրող Ժոզե Մարիա դի Էսա դի Կեյրոշի և Բրազիլական գրականության ակադեմիայի հիմնադիր Ժոակին Մարիա Մաչադո դե Ասիսի ավանդույթների ժառանգորդը։ Բրազիլական գրականության մեջ մտցրեց սոցիալական հոգեբանությունը։ Չնայած 1930-ականների այսպես կոչված սերնդի գրողներին՝ նա անհատական դիրք է զբաղեցրել իր ժամանակի վիպասանների մեջ (Ռաշել դե Կեյրուշ, Ժորժի Ամադու, Ժոզե Լինս դու Ռեգու)։ Մարտինսը (Վ. Մարտինս) գրողին բնութագրել է որպես տափաստանային գայլի պես առանձին կանգնած հեղինակի (*lobo da estepe*)։

Նա սկսեց գրել իր առաջին վեպը «Կաետես» գավառական քաղաքի մասին 1926 թվականին (ստեղծվել է մինչև 1930 թվականը, հրատարակվել է 1933 թվականին)։ Ճանաչումը բերեց «Սան Բերնարդո» (Ս. Բերնարդո, 1934) վեպը՝ դատապարտելով սեփականության ապականիչ ազդեցությունը մարդու անձի վրա։ Տոսկա (Անգուստիա, 1936) վեպը, որը նշանավորվել է սիմվոլիզմի և նատուրալիզմի ազդեցությամբ, լույս է տեսել բանտից ազատվելուց հետո Խոսե Լինս դու Ռեգոյի և այլ ընկերների օգնությամբ։ Երկրի հյուսիս-արևելքի գյուղացիների ծանր կյանքին է նվիրված «Չորացած կյանքեր» վեպը (Վիդաս Սեկաս, 1938, ռուսերեն թարգմանություն 1961), որը համարվում է գրողի ամենանշանակալի գործերից մեկը և նկարահանվել 1963 թվականին։

Բացի վեպերից, նա հեղինակել է «Անքնություն» պատմվածքների ժողովածուն (Insônia, 1947) և ստեղծագործություններ երեխաների համար։ Նա նաև պորտուգալերեն է թարգմանել Բուքեր Վաշինգտոնի, Ալբեր Կամյուի (Ա Պեստե) և այլ գրողների ստեղծագործությունները։

Խաղաղության շարժման ակտիվ մասնակից։ 1952 թվականին մայիսմեկյան տոներին Մոսկվա այցելելու հրավեր է ստացել, որից հետո երկար ճանապարհորդել է Եվրոպայով։ ԽՍՀՄ և Չեխոսլովակիա կատարած ճանապարհորդության իր տպավորությունները նա նկարագրել է «Ճամփորդություն» գրքում (Վիագեմ, հրատարակվել է հետմահու 1954 թ.)։ Արժանացել է մի քանի գրական մրցանակների (Ուիլյամ Ֆոլքներ հիմնադրամի իբերա-ամերիկյան մրցանակ, 1962, (Բրազիլիա))։ Նա ընտրվել է Բրազիլիայի գրողների ասոցիացիայի նախագահ։

Ստեղծագործություններ
--------------------

* 1933 - «Կետես» (*Caetés*,վեպը գրվել է 1926 թվականից)
* 1934 - «Սան Բերնարդո» (*São Bernardo*, վեպ)
* 1936 - «Կարոտ» (*Angústia*,վեպ)
* 1938 - «Թառամած կյանքեր» (*Vidas Secas*, վեպ)
* 1953 - «Հիշողություններ բանտից», (*Memórias do Cárcere*, հուշագրություն, հետմահու հրատարակություն)
* 1954 - «Ճամփորդություն» (*Viagem*, հուշագրություն, հետմահու հրատարակություն)

Գրականություն
-------------

* Малая советская энциклопедия / Гл. ред. Б. А. Введенский. (Третье издание) — Т. 7 — М.: Большая советская энциклопедия, 1959. — с. 902
* Памяти писателя, «Иностранная литература», 1958, № 6.
* *Тертерян И. А.*, Бразильский роман XX века. — М. 1965.
* *Candido А*. Ficção е Confissão. — Rio de Janeiro, 1956.
* *Pinto R. М*. Graciliano Ramos: Autor e ator. — São Paulo, 1962.
* *Silva H*. Graciliano Ramos. — Rio de Janeiro, 1950

Արտաքին հղումներ
----------------

* Грасильяну Рамус (անգլ.) *Internet Movie Database* կայքում
* Грасильяну Рамус на сайте КиноПоиск

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2  Encyclopædia Britannica
3. 1 2  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
4. 1 2  Internet Movie Database — 1990.
5. 1 2
6. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #11874898X // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 90136406 · BNF: 12052204w · CiNii: DA05260916 · CONOR: 141063779 · GND: 11874898X · ISNI: 0000000121372290 · LCCN: n78090515 · NDL: 01173207 · NKC: jn20000701467 · NLG: 282522 · NTA: 07103644X · NUKAT: n97015932 · PTBNP: 42652 · LIBRIS: 221582 · SUDOC: 028749952 · VIAF: 66485924 · WorldCat VIAF: 66485924 |

 |

 |