**Սթելս** (stealth հայերեն՛ «անտեսանելի, գաղտագող կամգաղտնիություն»), համակարգչային խաղերի ժանր է, որտեղ խաղացողը պետք է խուսափի հակառակորդների կողմից խաղի կերպարի հայտնաբերումից կամ թաքնված կերպով վերացնի դրանք՝ առանց ուշադրություն հրավիրելու իր վրա։ Այս խաղերում աննկատ մնալու համար խաղարկվող կերպարը պետք է թաքնվի թշնամիներից, օգտագործի դիմակներ և չաղմկացնի։ Շատ խաղեր խաղացողին հնարավորություն են տալիս բացահայտորեն հարձակվել թշնամիների վրա կամ պահպանել ցածր պրոֆիլը. այնուամենայնիվ, խաղերի մեծ մասը խաղացողին պարգևատրում է հնարավորինս շատ գաղտագողի պահպանման համար։ Ժանրի խաղերում օգտագործվում են լրտեսության, հակաահաբեկչության և հանցագործության դրդապատճառներ։ Գլխավոր հերոսները կարող են լինել հատուկ նշանակության ջոկատի աշխատակիցներ, լրտեսներ, գողեր, նինձյաներ, մարդասպաններ։ Որոշ խաղեր համատեղում են գաղտագողի տարրերը այլ ժանրերի խաղերի հետ, ինչպիսիք են առաջին դեմքով հրաձիգները և նույնիսկ հարթակները։

Արդեն որոշ վաղ խաղեր ունեն գաղտնի կողմնակալություն, այդ թվում՝ Manbiki Shounen (1979), Lupine III (1980), 005 (1981), Castle Wolfenstein (1981), Saboteur! (1985), Infiltrator (1986), Metal Gear (1987), Metal Gear 2: Solid Snake (1990): Ժանրը հանրաճանաչություն ձեռք բերեց 1998 թվականին, երբ Metal Gear Solid-ը, Tenchu: Stealth Assassins, Thief: The Dark Project-ը հասան մեծ հաջողությունների։ Tenchu-ն ժանրի առաջին 3D խաղն էր։ Մի քանի ամիս անց թողարկված Metal Gear Solid-ը մինչ այժմ անհասկանալի Metal Gear շարքը վերածեց բարձր գնահատված և շահավետ ֆրանշիզայի, որը կհետևի բազմաթիվ շարունակությունների։ Thief: The Dark Project-ը առաջին գաղտագողի խաղն էր PC-ի համար [աղբյուրը նշված չէ 90 օր]։ Այս խաղերին հաջորդեցին մյուսները՝ Hitman-ը և Splinter Cell-ը։ Հետագայում խաղերը հնարավորություն ունեն ընտրելու գաղտագողի մարտավարության, բացահայտ հարձակման կամ այս երկուսի համակցության միջև։

Սահմանում
---------

Ի տարբերություն մարտախաղերի մեծամասնության, գաղտագողի խաղերը սովորաբար պահանջում են խուսափել թշնամու հայտնաբերումից։ Ժամանակակից գաղտագողի խաղերի խաղի հիմնական տարրերն են թշնամու հետ բախումներից խուսափելու տարբեր եղանակներ, առավելագույն անսխալության ստեղծումը, ինչպես նաև ստվերից թշնամիների վրա հարձակվելիս անակնկալի էֆեկտը։ Այս խաղերում սովորական բանն այն է, որ առաջադրանքները կատարելն է՝ առանց թշնամու ուշադրությունը գրավելու, ինչը որոշ քննադատներ նկարագրում են որպես «ուրվական»։ Թեև գաղտագողի կարող է լինել որոշ խաղերում հաղթելու միակ միջոցը, խաղերի մեծ մասը հիմնականում նպատակին հասնելու այլ եղանակներ և ոճեր ունի։ Խաղացողները կարող են թաքնվել առարկաների հետևում կամ թաքնվել ստվերումref name="IE2007"/>, և երբ նրանք հանդիպում են թշնամու, նրանք կարող են կա՛մ հարձակվել նրանց վրա, կա՛մ աննկատ անցնել նրանց կողքով։ Եթե խաղացողը հայտնաբերվում է թշնամու կողմից, սովորաբար պահանջվում է որոշ ժամանակ թաքնվել, մինչև թշնամիները դադարեցնեն որոնումը։ Այսպիսով, պլանավորումը և փորձն ու սխալը դառնում են կարևոր։ Այնուամենայնիվ, որոշ գաղտագողի խաղեր կարևորում են ձեռնամարտի վարպետությունը, որն օգտակար է դառնում, եթե կերպարը հայտնաբերվի թշնամու կողմից։ Որոշ խաղերում խաղացողը կարող է ընտրել թշնամիներին սպանելու կամ պարզապես նրանց ապշեցնելու միջև։ Եթե «ուրվականը» կամընտիր է կամ բավարար չափով չի ներդրվում խաղում, խաղացողները դեռ կարող են փորձել խուսափել մարտերից բարոյական նկատառումներով կամ ցուցադրել իրենց հմտությունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  *Scott Beattie* IE2007: Proceedings of the Fourth Australasian Conference on Interactive Entertainment. — RMIT University, 2007.
2. ↑  Sid Shuman։ «Net Ten: The 10 Most Important Modern Shooters (page 1)»։ games.net։ Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ հուլիսի 16-ին։ Վերցված է 2009 թ․ մարտի 16  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
3. 1 2 3  Burford GB (2014 թ․ հուլիսի 30)։ «Dishonored's Party Level Rewrote The Rules Of Stealth Games»։ *Kotaku*
4. ↑  Tassi Paul (2015 թ․ ապրիլի 16)։ «'Deus Ex: Mankind Divided' Will Fix Human Revolution's Boss Problem»։ *Forbes*
5. 1 2 3  Charles Herold (2004 թ․ հունիսի 24)։ «GAME THEORY; First Use Your Brain, Then Unleash Your Brawn»։ New York Times
6. 1 2  Dale Nardozzi (2004 թ․ հունիսի 1)։ «Thief: Deadly Shadows Review (Xbox)»։ Team Xbox։ Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ փետրվարի 27-ին։ Վերցված է 2009 թ․ մարտի 16  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
7. ↑  Greg Kasavin (2003 թ․ ապրիլի 4)։ «Tom Clancy's Splinter Cell (PlayStation 2)»։ CNET։ Վերցված է 2009 թ․ մարտի 16
8. ↑  Clive Thompson (2004 թ․ հուլիսի 9)։ «Hide and Go Sneak»։ Slate Magazine։ Վերցված է 2010 թ․ սեպտեմբերի 25