recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Աղվեսն ու Ագռավը, հայկական ժողովրդական հեքիաթ։

Սյուժե
------

Աղվեսն ուզում էր ագռավին բռնել, բայց չէր ստացվում։ Ձևացնում է, թե սատկած է, ագռավն էլ մտածելով, որ սատկած է, մոտենում է։ Աղվեսը ցատկում է և բռնում ագռավին։ Ագռավը նրան աղերսում է, որ իրեն խորովի և ուտի, միայն թե իրեն ժայռից չգլորի, որովհետև իր պապը այդ ժայռից է գլորվել ու կտոր-կտոր եղել։ Աղվեսը դա լսելուն պես ագռավին ժայռից ցած է գլորում։ Ագռավն էլ թռչում գնում է։ Նա մի ուրիշ ժայռի ծայրից աղվեսին կանչում է. «Հիմար աղվես, ա՛յ, այդպես քեզ կխաբեմ»։

Մեկնաբանություն
---------------

Հեքիաթը պատմում է երկու խորամանկ կենդանիների մասին։ Իր խորամանկությամբ հայտնի աղվեսը խաբեությամբ բռնում է ագռավին, սակայն չէր կարող մտածել, որ ագռավն իրենից էլ խելացի կլինի։ Այս հեքիաթում ավելի խորամանկը հաղթում է խորամանկին։

Կերպարն այլ ստեղծագործություններում
-----------------------------------

Աղվեսի ու ագռավի խորամանկ կերպարները տարածված են տարբեր ժողովուրդների հեքիաթներում։ Հայ գրականության մեջ նրանք Աթաբեկ Խնկոյանի «Աղվեսն ու ագռավը» հայտնի առակի հերոսներն են։ Նույն առակը վերամշակել է նաև ռուս առակագիր Իվան Կռիլովը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Արտ. Նազինյան, Հայ ժողովրդական հեքիաթներ, Երևան, 2004, էջ 248
2. ↑  Ագռավն ու աղվեսը (Աթաբեկ Խնկոյան)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Աղվեսն ու ագռավը(չաշխատող հղում)
**Գևորգ Նիկողայոսի Փիրումյան** (1881, հոկտեմբերի 6 (հոկտեմբերի 18), Թիֆլիս - 1954, նոյեմբերի 10, Թբիլիս), հայ դերասան։ Վրացական ՍՍՀ ժողովրդական արտիստ (1947)։

Կենսագրություն
--------------

Սովորել է Ներսիսյան դպրոցում։ Բեմական գործունեությունն սկսել է 1898 թվականին, Թիֆլիսում, 1898-1899 թվականին խաղացել է «Ավճալյան լսարան»-ի, 1901 թվականին՝ Հավլաբարի, 1902 թվականին՝ Մուրաշկոյի, 1909 թվականին՝ Զուբալովի ժողովրդական տան, ժողովրդական թատրոններում, 1910-1915 թվականներին՝ Հայոց դրամատիկական ընկերության թատերախմբում։ Կազմակերպել և ղեկավարել է հայ-վրացական դրամատիկական (1904-1908) և արևելյան օպերետի (1915-1918) թատերախմբերը։ Փիրումյանը եղել է Թիֆլիսի Հայպետդրամայի հիմնադիրներից (1921), ուր աշխատել է մինչև կյանքի վերջը։ Հանդես է եկել (նաև վրացերեն) դրամատիկ, և բնութագրական դերերով։

Դերեր
-----

* Կակուլի, Զիմզիմով, Գիժ Մոզի, Մասիսյանց, Իսայի՝ Սունղուկյանի «Պեպո», «Քանդած օջախ», «խաթաբալա»
* Սուրեն, Սաղաթել, Հայրապետ՝ Շիրվանզադեի «Պատվի համար», «Նամուս»
* Օգսեն՝ Պարոնյանի «Պաղտասար աղբար»
* Շմագա՝ Ալեքսանդր Օստրվսկու «Անմեղ մեղավորներ»
* Լուկա՝ Գորկու «Հատակում»
* Բեսո՝ Յուժին-Սումբատովի «Դավաճանություն»

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
**Աղվեսի արկածները** (ռուս.՝ Похождения лиса), ռուսական մուլտֆիլմ, որը նկարահանվել է 2009 թվակակին, «Օդաչու» ստուդիայում։ Ռեժիսոր Անդրեյ Կուզնեցովը նկարահանել է այն ըստ էվենկական համանուն ժողովրդական հեքիաթի։

Մուլտֆիլմը մտնում է «Гора самоцветов» շարքի մեջ։ Մուլտֆիլմի սկզբում երևում են հետևյալ բառերը. «Մենք ապրում ենք Ռուսաստանում, էվենկիա»։

Սյուժե
------

Այս պատմությունը տեղի է ունեցել հին ժամանակներում, երբ հավատում էին, թե ամբողջ աշխարհը տեղավորվում է եղջերուի մեջքին։ Աղվեսն իրեն շատ խորամանկ էր կարծում և անընդհատ փորձում էր ինչ-որ բան հորինել ու չաշխատել։ Նա մեղրի հետևից ծառ է բարձրանում, իսկ մեղուները հարձակվում են աղվեսի վրա։ Աղվեսն ընկնում է եղնիկի վրա։ Աղվեսի կինը նրան ուղարկում է փայտի։ Նա ալարում է փայտը քարշ տալ և որոշում է ուրիշի շնասայլակով իջեցնել փայտը։ Գնում է ձուկ բռնելու և ընկնում է սառույցի տակ։ Այնտեղ նա շաման է ձևանում և գողանում է մայր ձկան ոսկե պոչը։ Ձկները այս ամենը պատմում են բուին և արջին, վերջիններս աղվեսի պարկի մեջ սառույցի կտոր են դնում, իսկ մայր ձկան պոչը վերադարձնում նրան։ Աղվեսը ձկան փոխարեն կնոջ համար սառույց է բերում։ Այս ժամանակներից շատ տարիներ են անցել, իսկ աղվեսը նույն ծույլն է մնացել։

Փառատոներ և պարգևներ
--------------------

2009` «Ոսկե ձկնիկ» միջազգային անիմացիոն մանկական փառատոն, Լավագույն ռեժիսորական աշխատանք մրցանակ։

Ծանոթագրություն
---------------

1. ↑  Названы лауреаты «Золотой рыбки-2009» 10.09.2009

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Աղվեսի արկածները» մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում
* «Աղվեսի արկածները» «Հայրենական կինոյի հանրագիտարան» կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · Animator.ru |

 |
|  |
| --- |
| **Կանաչավուն դեղնաթիթեռ** |
| Կանաչավուն դեղնաթիթեռԿանաչավուն դեղնաթիթեռ |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Կենդանիներ (Animalia) |
| **Տիպ/Բաժին** | Հոդվածոտանիներ (Arthropoda) |
| **Ենթատիպ** | Վեցոտանիներ (Hexapoda) |
| **Դաս** | Միջատներ (Insecta) |
| **Կարգ** | Թիթեռներ (Lepidoptera) |
| **Ընտանիք** | Ճերմակաթիթեռներ (Pieridae) |
| **Ցեղ** | **Colias** |
| **Տեսակ** | **Կանաչավուն դեղնաթիթեռ** *(C. chlorocoma)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Colias chlorocoma***Christoph, 1888 |

**Կանաչավուն դեղնաթիթեռ** (լատ.՝ Colias chlorocoma), ճերմակաթիթեռների ընտանիքին պատկանող միջատ։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն
--------------

Միջին չափի թիթեռ է։ Արուների թևերի ընդհանուր գուներանգը դեղին է, տարբեր պոպուլյացիաներում` կիտրոնագույնից մինչև նարնջագույն, առջևի թևի երկարությունը 25-30 մմ է։ էգերը սպիտակ են, երբեմն՝ դեղնավուն երանգով, 30-37 մմ առջևի թևի երկարությամբ, հետին թևերի արտաքին եզրը և առջևի թևերի դիսկալ պուտը սև են, հետին թևերինը՝ դեղնանարնջագույն։ Ստորին մակերեսի հիմնական գույնը դեղնականաչ է։

Տարածվածություն
---------------

Տարածված է Թուրքիայում, Իրանում և Անդրկովկասում։ Մեծ տարածում ունի կենտրոնական Հայաստանում, հայտնի է «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոցից, Արարատի (Լուսաշող և Ուրցալանջ գյուղերի շրջակայք) և Վայոց ձորի (Գնիշիկ, Խաչիկ, Մարտիրոս, Խնձորուտ գյուղերում) մարզերից։

Էկոլոգիա
--------

Կանաչավուն դեղնաթիթեռն ապրում են ծովի մակարդակից 1600-2400 մ բարձրությունների վրա՝ տրագանտներում և տափաստաններում։

Մայիսի վերջից մինչև հուլիսի սկիզբը տալիս են մեկ սերունդ։ Զարգանում են բույսի վրա։ Ձմեռում են, ենթադրաբար, չորրորդ հասակի թրթուրները։

Պահպանություն
-------------

Հազվագյուտ տեսակ է։ Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով գնահատվում է որպես խոցելի տեսակ։

Թվաքանակը բավականաչափ բարձր է` զգալի տատանումներով տարբեր տարիներին։

Վտանգման հիմնական գործոններն են արոտավայրերի տրագականտային ֆորմացիաների խաթարումը, տափաստանների հերկումը։

Պահպանվում է «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոցում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Ծատուրյան Թամարա, Գևորգյան Մարգարիտա (2014)։ Պողոսյան Ա․, Զաքարյան Ն․, eds.։ *Հայաստանի վայրի դեղաբույսեր* (հայերեն)։ Երևան: Լուսակն։ էջ 315։ ISBN 9789939834689  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · IRMNG |

 |
Ջեյմս Գրեյվս համբուրում է բրոնզե օլիմպիական մեդալը (Սիդնեյ -2000)
**Բրոնզե մեդալ**, օգտագործվում է որպես պարգև։

Սովորաբար տրվում է այն մարզիկներին, որոնք գրավել են երրորդ տեղ ցանկացած մրցույթում կամ էլ ցուցաբերել են մրցանակային որևէ ցուցանիշ։ Առաջին և երկրորդ տեղեր հաղթողները սովորաբար համապատասխանաբար պարգևատրվում են ոսկե և արծաթե մեդալներով։

Պատմություն
-----------

Մրցանակի այս տեսակն ի սկզբանե առաջացել է ռազմական գործողությունների ժամանակ դեռ միջնադարում, ժամանակի ընթացքում բրոնզե մեդալը նշանավորվեց ոչ մարտական գործողությունների համար։ Ռազմական ոլորտում կոնկրետացվեց պարգևը (օրինակ՝ Բրոնզե մեդալ «Քաջության համար», Բրոնզե մեդալ «Փառքի դաշտում» և այլն)։

Բրոնզե դպրոցական մեդալ (Իտալիա)
Ընդհանուր առմամբ բրոնզը առավել տարածված մետաղ է, այն օգտագործվում է բարձր որակի մեդալներ պատրաստելու համար, այդ թվում նաև՝ արվեստի բնագավառում։ Հազվադեպ դեպքերում, օրինակ՝ Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրները պարգևատրվում են ոսկե մեդալով, որն ի տարբերություն նույնանուն պարգևներից, իրականում պատրաստվում է ոսկուց։ Դպրոցական մեդալը, որպես գերազանցության նշան, տրվում է Ռուսաստանի Դաշնության և նախկին ՍՍՀՄ-ի միջնակարգ դպրոցներն ավարտած շրջանավարտներին։ Այն չի պատրաստվում ոսկուց կամ արծաթից; բրոնզե դպրոցական մեդալները Ռուսաստանում ներկա պահին գոյություն չունեն, չնայած որոշ երկրներում (օրինակ՝ Իտալիայում) նույնպես պարգևներ գոյություն ունեն։

Որոշ մարզաձևերից մի շարք մրցաշարերում, օրինակ բռնցքամարտում, ձյուդոյում, տեկվանդոյում և ըմբշամարտում, խաղարկվում է երկու կոմպլեկտ բրոնզե պարգև և յուրաքանչյուր կիսաեզրափակչի մասնակից երաշխավորված է դառնալ հաղթող։

Օլիմպիական խաղեր
----------------

Հիմնական հոդված՝ Օլիմպիական մեդալ
Անտիկ օլիմպիական խաղերի մրցումների գլխավոր օլիմպիական պարգևը եղել է մեդալը, այն հաստատվել է միայն 1896 թվականի Օլիմպիական խաղերի ժամանակ։ Սակայն այն ժամանակ հաղթողների մեդալը արծաթից էր, անկախ գրաված տեղից։ Ոսկե, արծաթե և բրոնզե մեդալների հանձնման սովորույթը՝ առաջին երեք տեղերի համար կազմակերպիչները սահմանեցին սկսած 1904 թվականի Օլիմպիական խաղերից, այնուհետև լայն տարածում գտավ շատ ուրիշ մարզական միջոցառումներում։

Գրականություն
-------------

* *Косарева А. В.* Искусство медали: Книга для учителя. — 2-е изд. доп и перераб. — М.: Просвещение. 1982. — 127 с. илюстрациями.
* *Фенглер Х. Гироу Г. Унгер В.* Словарь нумизмата: Перевод с немецкого — М.: Радио и связь, 1982. — 328 с.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Օլիմպիական մեդալների դիզայնը
**Փոխազդեցություն ֆիզիկայում**, մարմինների կամ մասնիկների (ատոմներ, մոլեկուլներ, ատոմային միջուկներ, տարրական մասնիկներ, քվարկներ) փոխներգործությունը, որը հանգեցնում է դրանց շարժման վիճակի և կառուցվածքի փոփոխությանը։

Դասական մեխանիկա և էլեկտրամագնիսականություն
-------------------------------------------

Դասական մեխանիկայում մարմինների փոխազդեցությունը քանակապես բնութագրվում է ուժով կամ պոտենցիալ Էներգիայով։ Էլեկտրամագնիսական երևույթների հետազոտումը և էլեկտրամագնիսական դաշտի հայտնագործումը (Մ․ Ֆարադեյ, Ջ․ Մաքսվել) ստիպել են հրաժարվել դասական մեխանիկայում իշխող հեռազդեցության այն գաղափարից, ըստ որի՝ մարմինների փոխազդեցությունը տեղի է ունենում դատարկ տարածության մեջ, ակնթարթորեն։ Էլեկտրամագնիսական դաշտը, որն ստեղծվում է Էլեկտրական լիցք ունեցող ցանկացած մարմնի կամ մասնիկի միջոցով և իր հերթին ազդում յուրաքանչյուր լիցքավորված մարմնի և մասնիկի վրա, էլեկտրամագնիսական փոխազդեցությունների նյութական փոխանցիչ Է։ Ապացուցվել Է, որ Էլեկտրամագնիսական դաշտի տարածման արագությունը վերջավոր է և հավասար է լույսի արագությանը վակուումում (300000 կմ/վրկ)։ Էլեկտրամագնիսական դաշտի տարածման արագության վերջավոր լինելու հանգամանքի շնորհիվ հաստատվել է մոտազդեցության պատկերացումը, որը հետագայում վերագրվել է նաև մյուս փոխազդեցություններին։

Դաշտի քվանտային տեսություն
--------------------------

Դաշտի քվանտային տեսությունն էապես զարգացրել է փոխազդեցություն հասկացությունը։ Դաշտի քվանտային բնույթի համաձայն, յուրաքանչյուր դաշտի համապատասխանում են որոշակի մասնիկներ՝ տվյալ դաշտի քվանտները։ Այսպես, լիցքավորված մասնիկներն առաքում և կլանում են ֆոտոններ, որոնք և կազմում են մասնիկները շրջապատող Էլեկտրամագնիսական դաշտը։ Երբ լիցքավորված մասնիկները ֆոտոններ են փոխանակում, նրանց միջև առաջանում է Էլեկտրամագնիսական փոխազդեցությունը։ Այս դեպքում ֆոտոններն են հենց, որ հանդես են գալիս որպես Էլեկտրամագնիսական փոխազդեցության կրողներ։

Տես նաև
-------

* Հիմնարար փոխազդեցություններ

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
**Փոխակերպման տրամաբանություն**, տրամաբանական գիտություն, որը մշակում է ուսմունք (կանոնների համակարգ) մտքի բացահայտ ձևերի (կառուցվածքների) հիման վրա համապատասխան ոչ–բացահայտ ձևեր (կառուցվածքներ) հայտնաբերելու մասին։ Այդ խնդիրը կարևոր է ինչպես բուն տրամաբանական գիտության, լեզվի տրամաբանական տեսության զարգացման, այնպես էլ գիտության ստույգ լեզվի մշակման, հարակից մի շարք գիտությունների հրատապ հարցերի լուծման համար։ Մտքի բացահայտ ձևը մտքի այն ձևն է, որն անմիջականորեն արտահայտված է լեզվական տվյալ միավորով, առանց որևէ փոխակերպման, իսկ ոչ–բացահայտն անմիջականորեն արտահայտված չէ դիտարկվող լեզվական միավորով, բայց հնարավոր է այն բացահայտել (բխեցնել) մտքի տվյալ բացահայտ ձևն արտահայտող լեզվական միավորից, առաջին հերթին, համապատասխան ենթատեքստերի և համատեքստերի միջոցով։

Մտքի ենթատեքստային և համատեքստային ձևերը
----------------------------------------

Համապատասխանաբար տարբերակվում են մտքի ենթատեքստային և համատեքստային ձևերը։ Մտքի ենթատեքստային ձևը բխեցվում է մտքի բացահայտ ձևն արտահայտող լեզվական միավորից՝ հետազոտողի մեկնաբանման միջոցով, իսկ մտքի համատեքստային ձևը հայտնաբերվում է համապատասխան բացահայտ ձևի լեցվական միջավայրի օգնությամբ։

Մտքի ձևերի փոխակերպական վերլուծության շնորհիվ հաջողվել է հաղթահարել ձևական տրամաբանության պատմության մեջ հայտնի մի շարք դժվարություններ․ դրական և ժխտական հասկացությունների փոխհարաբերության էության, հասկացության բաժանման որոշ տարատեսակների օրինականության, դատողության բացահայտ ձևերի և գոյության դատողության փոխհարաբերության, ժխտական դատողության և ժխտված պրեդիկատ ունեցող դատողության փոխհարաբերության, դատողության քանակի որոշման չափանիշի, դատողությունում տերմինների բաշխվածության, տրամաբանական շաղկապների լեզվական արտահայտչամիջոցների, առանձնացնող դատողությունների բացահայտ և ոչ–բացահայտ ձևերի, հարցական նախադասության և դատողության փոխհարաբերության, անմիջական մտահանգումների տեսության, հարաբերության մտահանգման բնույթի, սիլլոգիզմի տեսության հարցերը և այլն։ Փոխակերպման տրամաբանության հեղինակն է ՀԽՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս Գևորգ Աբելի Բրուտյանը։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
«Խիզախության համար» մեդալը ուղղանկյուն կախիչով  
(17.10.1938 թ. - 19.06.1943 թ.)
**«Խիզախության համար» մեդալ** — ԽՍՀՄ պետական պարգև։ Հիմնադրվել է 1938 թ. հոկտեմբերի 17-ին, ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի նախագահության ««Խիզախության համար» մեդալի, ստեղծման կարգը» հրամանագրով։ Ըստ կանոնակարգի «Խիզախության համար» մեդալով պարգևատրվում են այն անձինք, ովքեր Սոցիալիստական հայրենիքի պաշտպանության և զինվորական պարտքը կատարելու ընթացքում աչքի են ընկել անձնական քաջությամբ և արիությամբ։

Շքանշանով պարգևատրվողները
-------------------------

«Խիզախության համար» մեդալով պարգևատրվում են Կարմիր բանակի, Ռազմա-Ծովային նավատորմի, սահմանապահ և ներքին զորքերի զինվորները, և ԽՍՀՄ-ի այլ քաղաքացիները»։ ԽՍՀՄ-ի պարգևատրման համակարգում «Խիզախության համար» մեդալը համարվում է բարձրագույն պարգև։

Նկարագրություն
--------------

«Խիզախության համար» մեդալ-ը արծաթագույն է, շրջանաձև, տրամագիծը՝ 37 մմ, երկու կողմից բարձրացված եզրերով։ Մեդալի երեսի կողմում պատկերված է վերևի մասում՝երեք թռչող ինքնաթիռ, ինքնաթիռների տակ երկու տող արձանագրություն՝ «Խիզախության համար», տառերի մեջ կարմիր էմալ է, այդ գրության տակ պատկերված է հրասայլ. Մեդալի ներքևի մասում գրված է «ԽՍՀՄ»` նույնպես ծածկված կարմիր էմալով։ Դարձերեսին մեդալի համարն է։ Մեդալը մետաղե օղակի միջոցով ամրացվում է հնգաթև մետաղե թիթեղյա շերտաձողին, որի հակառակ երեսն ունի մեդալը հագուստին ամրացնելու հարմարանք։ Նրա վրա ձգված է մետաքսե մոխրագույն ժապավեն երկու երկայնական կապույտ գծերով։ ժապավենի լայնությունը 24 մմ է, գծերինը` 2 մմ։ «Խիզախության համար» մեդալի առաջին տարբերակը ամրացվում էր ուղղանկյուն մետաղե թիթեղյա շերտաձողի միջոցով, որի վրա ձգված էր կարմիր ժապավեն։ Համաձայն Գերագույն խորհրդի նախագահության 1941 թ. հուլիսի 7 որոշման, «Խիզախության համար» մեդալը պարգևատրվողի մահից հետո վերադարձվում էր ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի նախագահություն։ Մեդալի Վկայականը կարող էր մնալ պարգևատրվածի ընտանիքում (Գերագույն խորհրդի նախագահության 1943 թ. հուլիսի 13 հրամանագրով)։

Աղբյուրներ
----------

ՀՍՀ Հատոր 7, էջ 374, «ՄԵԴԱԼՆԵՐ ԽՍՀՄ»
Երեք տարի կոմպոզիտոր Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտը սարյակ է պահել։ Սարյակի մասին առաջին անգամ հիշատակվում է Մոցարտի ծախսերի գրքում, որտեղ կոմպոզիտորը նշում է, որ գնել է այն 1784 թվականի մայիսի 27-ին։

*Սարյակիկ։ 34 կրեյցեր:*

Սովորական սարյակ, *Sturnus vulgaris*
*Դա հիանալի՜ էր*։
Գրքում գրի առնված երաժշտությունը մոտ է նրա՝ դաշնամուրի և նվագախմբի համար գրված №17 սոլ մաժոր կոնցերտի երրորդ մասի նախաբանի թեմային։ Կոնցերտը Մոցարտն ավարտել է մի քանի շաբաթ առաջ՝ ապրիլի 12-ին։ Մոցարտը, ըստ երևույթին, սովորեցրել է թռչունին երգել այդ երաժշտությունը կենդանիների խանութում, կամ այնտեղ, որտեղ ավելի ուշ գնել է նրան։ Դատելով Մոցարտի գրառումից՝ սարյակը սխալ էր դնում ֆերմատան առաջին ամբողջական տակտում և սոլի փոխարեն՝ երգում էր սոլ դիեզ հաջորդ տակտում։ Մոցարտը, ըստ երևույթին, չէր կատակում, երբ կատարում էր գրառումը, որովհետև սարյակները, ինչպես հայտնի է, մեծ հնարավորություններ ունեն վոկալային նմանակման հարցում։

Թռչունը՝ որպես տնային կենդանի, ապրել է նրա տանը երեք տարվա ընթացքում և մահացել 1787 թվականի հունիսի 4-ին։ Մոցարտը նրան թաղել է իր տան հետնաբակում և գրել հիշատակի բանաստեղծություն։ Օտտո Դոյչն անվանում է այդ բանաստեղծությունը «լուրջ-կոմիկական»։ Այնուամենայնիվ, սարյակները սերտորեն շփվում են իրենց տերերի հետ՝ հաճախ մտերմանալով նրանց։ Այսպիսով՝ Մոցարտի՝ թախծի արտահայտումը կարող էր լիովին անկեղծ լինել։

Նշումներ
--------

1. ↑  Մոցարտի ձայնագրության օրիգինալ տարբերակը գերմաներենում "Vogel Stahrl 34 Kr. ... Das war schön!" է։ "Schön" առավել հաճախ թարգմանվում է որպես «գեղեցիկ»։ Մեկ այլ թարգմանիչ Archived 2007-09-17 at the Wayback Machine. այն գրում է որպես «Դա հիանալի էր»
2. ↑  Պրեմիերայի օրը հայտնի չէ։ Մոցարտի ուսուցչուհին՝ Բարբարան Փլոյերը, համերգ է ունեցել հունիսի 13-ին, սակայն հնարավոր է, որ դա չէ եղել պրեմիերայի օրը։ Քիչ հավանական է, որ Մոցարտը սպասել է երկու ամիս համերգ ունենալու համար։

Աղբյուրներ
----------

* Deutsch, Otto Erich (1965) *Mozart: A Documentary Biography*. Stanford, CA: Stanford University Press.
* Lorenz, Michael (2006) "New And Old Documents Concerning Mozart's Pupils Barbara Ployer And Josepha Auernhammer", *Eighteenth-Century Music* 3/2, (Cambridge University Press).
* West, Meredith J. and Andrew King (1990) "Mozart's Starling". *American Scientist*, March-April issue. Discussion in depth from an ornithological point of view, as well as the text of Mozart's obituary poem. Posted on the Internet:  Archived 2014-06-30 at the Wayback Machine..
**Կորել է Պետյա աքաղաղը** (ռուս.՝ Пропал Петя-петушок), խորհրդային կարճամետրաժ նկարված մուլտֆիլմ այն մասին, թե ինչ վտանգավոր է չլսող լինելը։

Սյուժե
------

Գլխավոր հերոսը փոքրիկ և շատ հետաքրքրասեր ճուտիկ Պետյան է։ Նրան այնքան էր հետաքրքրում շրջակա աշխարհը, որ նա հաճախ էր իր մայրիկ-հավիկից և քույրիկ-ճուտիկներից հեռանում։ Մի անգամ նա այնքան է տարվում մի գեղեցիկ թիթեռնիկին հետապնդելով, որ ամբողջովին մենակ է մնում խիտ, մութ անտառում։ Հավիկը, տեսնելով, որ իր ճուտիկներից մեկը պակասում է, մյուսներին թողնում է պատասխանատու բադիկի հսկողության տակ, իսկ ինքը գնում է որոնելու կորածին։ Անտառի միջով թռչող ագռավը նախ տեսնում է ճուտիկին` դաշտում, այնուհետև հավին, որը հուսահատորեն փորձում էր գտնել նրան։ Պատահաբար հիմար թռչունը պատմում է այս մասին խորամանկ աղվեսին։ Շիկակարմիր գիշատիչը շատ ուրախանում է և անմիջապես շտապում է անտառ` նախ ճուտիկին, այնուհետև` մայրիկ-հավիկին գտնելու և ուտելու համար։ Մինչ աղվեսը և հավն ամբողջ անտառում փնտրում էին ճուտիկին, նա ինքնուրույն քայլում էր արահետով և տխրում էր։ Ամենից շատ նա ուզում էր տուն վերադառնալ` մոր և քույրերի մոտ։ Բայց նա գաղափար չուներ, թե ուր գնա, որպեսզի դուրս գար մութ անտառից։ Բարեբախտաբար, փոքրիկ աքաղաղի ճանապարհին երկու ընկերներ են հանդիպում` ուրախ գորտն և ուշիմ մուկը։ Նրանք օգնում են, որ նա թաքնվի նենգ աղվեսի հետապնդումից։ Գորտը ճուտիկին իր մեջքի վրա տեղափոխում է անտառային գետակի մյուս կողմը, իսկ մկնիկը սոված աղվեսին քշում է բարձր, ծակող սուլոցով։ Այնուհետև ընկերները ճուտիկին պաշտպանում են անձրևից մկնիկի բնի մեջ, և այնտեղ նա սպասում է իր մայրիկին։ Հավը նախատում է հետաքրքրասեր փոքրիկին անհնազանդության համար և պատվիրում է այլևս այդպես չանել։ Դրանից հետո մայրն ու որդին ապահով կերպով հասնում են այն տունը, որտեղ հայրիկ աքաղաղը և հավերը սպասում էին նրանց։

Նկարահանող խումբ
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ռեժիսոր | Վլադիմիր Արբեկով |
| Սցենարի հեղինակ | Վլադիմիր Սուտեև |
| Բեմադրող նկարիչներ | Գելի Արկադև, Ե. Գոլոլոբովա |
| Նկարիչներ | Նիկոլայ Միտրոխին, Պյոտոր Կորոբաև, Գ. Բիրյուկով |
| Անիմատորներ | Օլեգ Սաֆրոնով, Հովսեփ Կուրոյան, Օլգա Օռլովա, Ֆյոդոր Ելդինով, Վլադիմիր Շևչենկո, Ալեքսանդր Պանով |
| Օպերատոր | Միխայիլ Դրույան |
| Կոմպոզիտոր | Վ. Դավիդենկո |
| Հնչյունային ռեժիսոր | Բորիս Ֆիլչիկով |
| Խմբագիր | Պյոտոր Ֆրոլով |
| Մոնտաժող | Գ. Սմիրնովա |
| Տնօրեն | Լիլիանա Մոնախովա |
| Դերերը հնչյունավորել են | Իրինա Բորդուկովա` Պետյա աքաղաղ, Եֆիմ Կացիրով` Աքլոր, Ալեքսանդր Սոլովյով` գորտ, Մարիա Վինոգրադովա` ագռավ, Նատալյա Գուրզո` Աղվես, Լյուդմիլա Գնիլովա` մուկ, Լյուբով Սոկոլովա` Հավիկ |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Венжер Н. Я. Капков С. В.* Animator.ru (ռուս.) — 2000.
2. ↑  DEFA film database
3. ↑  «Կորել է Պետյա աքաղաղը» մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում

Գրականություն
-------------

* *Титова Т.* Пропал Петя-петушок. — Яблоко, 2013. — (Мультсказка). — ISBN 978-5-94707-096-5 , 5-947070-021-9. Художник Арбеков В.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Մուլտֆիլմը ivi.ru կայքում
* Մուլտֆիլմը youtube.com կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · Animator.ru |

 |
«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի շքանշանի վկայական

Շքանշանով պարգևատրվողները
-------------------------

«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի շքանշանով պարգևատրվում են Հայաստանի Հանրապետության զինված ուժերի և այլ զորքերի զինծառայողները, պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների ծառայողները և դրանց պաշտոնատար անձինք, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիները և ազգությամբ հայ՝ Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի չհանդիսացող անձինք։

Շքանշանի նկարագրությունը
------------------------

Շքանշանի նկարագրությունը և նմուշը, դրա վկայականի նմուշը, մեդալի շերտաձողիկի նկարագրությունը և նմուշը հաստատում է Հայաստանի Հանրապետության Նախագահը։ 2014 թ. սեպտեմբերի 16-ի հրամանագրով սահմանվել է, որ «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի շքանշանը պատրաստված է 925 հարգի արծաթի համաձուլվածքից, որի չափերն են՝ 65մմX65մմ։ Ունի ութակողմ ճառագայթաձև բազմանկյան տեսք, որի բոլոր ճառագայթները դեպի կենտրոն ուռուցիկ են։ Պատկերի ուղիղ կենտրոնում ոսկեգույն խաչ է, որի չորս թևերը պատված են մուգ կարմիր արծնով։

Խաչի կենտրոնի կլոր հարթակի վրա պատկերված է Հայաստանի Հանրապետության ոսկեգույն զինանշանը։ Զինանշանը եզերված է դափնեպսակով, որը բոլորված է ոսկեգույն ուռուցիկ տառերով գրված «ՀԱՅՐԵՆԻՔԻՆ ՄԱՏՈՒՑԱԾ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՀԱՄԱՐ» բառերով։ Շքանշանի ոսկեգույն պատկերները պատված են 99.9 հարգի ոսկով։

Շքանշանը դարձերեսի կողմից համարակալված է։

Շքանշանի շերտաձողիկը պատրաստված է մետաղյա թերթիկից, որի չափերն են՝ 25 մմ x 10 մմ։ Շերտաձողիկի ժապավենը մուգ կարմիր է։

Պարգևատրման վիճակագրությունը
----------------------------

2015 թ. հունվարի 1-ի դրությամբ շքանշանով պարգևատրվել է 4 անձ, որոնցից 1-ը՝ հետմահու։

4 պարգևատրվածներից 3-ը՝ ՀՀ, 1-ը՝ Ռուսաստան Ռուսաստանի Դաշնության քաղաքացիներ են։ 4 պարգևատրվածներն էլ տղամարդ են։

Պարգևատրվածների դասակարգումն է ըստ գործունեության ոլորտների՝

* գործարարներ - 4։

Ըստ տարեթվերի պարգևատրվել են.

* 2014 թ. - 3,
* 2015 թ. - 1 անձ։

«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի շքանշանի ասպետներ
----------------------------------------------------------------------------

Հիմնական հոդված՝ **«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի շքանշանի ասպետների ցանկ**

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՊԵՏԱԿԱՆ ՊԱՐԳԵՎՆԵՐԻ ԵՎ ՊԱՏՎԱՎՈՐ ԿՈՉՈՒՄՆԵՐԻ ՄԱUԻՆ
2. ↑  ՑԱՆԿ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՊԵՏԱԿԱՆ ՊԱՐԳԵՎՆԵՐՈՎ ՊԱՐԳԵՎԱՏՐԵԼՈՒ ԵՎ ՊԱՏՎԱՎՈՐ ԿՈՉՈՒՄՆԵՐ ՇՆՈՐՀԵԼՈՒ ՄԻՋՆՈՐԴՈՒԹՅՈՒՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՆԵԼՈՒ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅՈՒՆ ՈՒՆԵՑՈՂ ՊԱՇՏՈՆԱՏԱՐ ԱՆՁԱՆՑ
**Երիտասարդական կազմակերպությունների կոմիտե (ԵԿԿ)**

Ստեղծվել է 1957 թվականին։ Ղեկավար մարմինը պլենումն Է, գործադիրը՝ նախագահությունը։ Միավորում է հանրապետության երիտասարդության հասարակական, արհմիութենական, մարզա՜կան, մշակութային և այլ կազմակերպություններ։

Նպաստում է երիտասարդության ինտերնացիոնալ դաստիարակությանը, մասնակցում միջազգային երիտասարդական միջոցառումներին։ Մշտական կապի մեջ է արտասահմանյան ավելի քան 100 (այդ թվում սփյուռքահայ) կազմակերպությունների հետ, նրանց ծանոթացնում է ՀԽՍՀ կյանքին։ Սփյուռքի հայկական կազմակերպությունների հրավերով գաղթավայրեր է ուղարկում պատվիրակություններ, կազմակերպում գրականության, մշակույթի և գիտության գործիչների, գեղարվեստական կոլեկտիվների այցելություններ։

Օգնում է սփյուռքահայ երիտասարդությանը բարձրագույն կրթություն ստանալու Հայաստանի բուհերում։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 590)։*  |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Երիտասարդ Հայաստան (այլ կիրառումներ)

«**Երիտասարդ Հայաստան»**, հայրենասիրական կազմակերպություն։ Ստեղծվել է Թիֆլիսում, 1889-ին։ հիմնադիրներն էին Պետերբուրգում ու Մոսկվայում կրթված հայ առաջավոր երիտասարդներ Հ. Արղությանը, Տ. Ստեփանյանը, Տ. Օքոնյանը, Մ. Շաթիրյանը, Ա. Թադևոսյանը, Հ. Քոչարյանը, ժ. Ադամյանը, Ս. Մաւտինյանը, Ս. Զավարյանը և ուրիշներ, որոնք, գալով Կովկաս, փորձում էին համախմբել ուժերը Արևմտյան Հայաստանն ազատագրելու նպատակով։ Նրանք զենքի էին վարժեցնում Թիֆլիսում ապրող արևմտահայ մշակներին, սուրհանդակների (Բագրատ վարդապետ Թավաքալյան, Բարսեղ Մելիք-Գրիգորյան և ուրիշներ) միջոցով կապ պահպանում արևմտյան Հայաստանի գործիչների հետ։ «Երիտասարդ Հայաստանը» 1890-ի սկզբին, «երկիրն» ուսումնասիրելու նպատակով, արևմտյան Հայաստան է ուղարկել Հ. Արղությանին, Մ. Մարգարյանին, Ա. Բարխուդարյանին և ուրիշներ, որոնք ուխտավորների անվան տակ անցել են Տարոն, հանդիպել նշանավոր գործիչներ Արաբոյի, Ներսես վարդապետ Խարախանյանի հետ։ «Երիտասարդ Հայաստան»-ի անդամները սերտ կապերի մեջ էին Ք. Միքայելյանի, Ա. Դաստակյանի հետ, որոնք գործում էին Նարոդնիկ, կազմակերպության մեջ։ 1890-ին, երբ նախապատրաստվում էր Ս. Կուկունյանի արշավանքը, Ք. Միքայելյանը վերջնականապես միացել է «Երիտասարդ Հայաստան»-ին, ժողովներ գումարել, մշակել հայ հեղափոխականների ուժերը մեկ միասնական կուսակցության մեջ միավորելու ծրագիրը։ 1890-ի օգոստոսին նման կուսակցության՝ ՀՀԴ-ի ստեղծումից հետո «Երիտասարդ Հայաստանը» ամբողջովին մտել է նրա մեջ և լուծարվել։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Փամբակ (այլ կիրառումներ)

**Փամբակի լեռներ** , *Բամբակ, Պամբակի լեռնաշղթա, Պամբի լեռնաշղթա, Պամբուգ, Սպիտակի լեռնաշղթա, Փամբակ, Փամփակի լեռնաշղթա*, լեռնաշղթա Հայաստանի Շիրակի, Լոռու, Արագածոտնի, Կոտայքի, Տավուշի և Գեղարքունիքի մարզերում։ Ձգվում է Շիրակի սարահարթի հյուսիսարևելյան եզրից մինչև Սևանի թերակղզի՝ 100 կմ-ից ավելի։ Լայնությունը մինչև 16 կմ է։ Նրանց միջև կան շատ գյուղեր։

Ամենաբարձր գագաթը Թեժլեռն է՝ 3101 մ բարձրությամբ, որը գտնվում է լեռնաշղթայի կենտրոնական հատվածում։ Բարձր գագաթներից է նաև Մայմեխը՝ 3094 մ։ Ունի ծալքաբեկորային ծագում։ Կենտրոնական հատվածից դեպի հարավ-արևելք է տարածվում Ծաղկունյաց լեռնաշղթան։ Լեռնաշղթայի արևմտյան հատվածում հարաբերական բարձրությունները ավելի փոքր են, միջլեռնային գոգավորությունները ավելի լայն։ Այստեղ է տեղադրված Փամբակի լեռնանցքը։ Լանջերը միջին թեքության են ու շատ կտրատված են։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հայաստանի Հանրապետության Ֆիզիկաաշխարհագրական օբյեկտների համառոտ տեղեկատու-բառարան, Երևան, «Գեոդեզիայի և քարտեզագրության կենտրոն ՊՈԱԿ», 2007, էջ 126 — 150 էջ։
2. ↑  Հակոբյան Թ. Խ. Մելիք-Բախշյան Ստ. Տ. Բարսեղյան Հ. Խ. Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան, հ. 5 [-] (խմբ. Մանուկյան Լ. Գ.), Երևան, «Երևանի Համալսարանի Հրատարակչություն», 2001, էջ 226 — 916 էջ։


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Մեծ սովետական (1 հրտ.) · Մեծ սովետական (1 հրտ.) · Նոր |

 |
**Ալեքսանդրա Ռուբենի Մանուկյան** (օգոստոսի 2, 1976(1976-08-02), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ գեղանկարիչ-գրաֆիկ։

ՀՀ վաստակավոր նկարիչ Ռուբեն Մանուկյանի դուստրն է։

Կենսագրություն
--------------

1978-1982 թվականներին սովորել է Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանում, 1985-1990 թվականներին՝ Խաչատուր Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի գեղարվեստի բաժնում, 1992-1994 թվականներին՝ Լոս Անջելեսի առևտրա-տեխնիկական քոլեջի դիզայնի բաժնում, 2002-2004 թվականներին՝ Կալիֆոռնիայի համալսարանի գրաֆիկական դիզայնի բաժնում։ 2012 թվականից դասավանդում է Գլենդելի «Ալեքսանդրա Մանուկյան արտ ստուդիայում»։

Գործերին բնորոշ են աբստրակտ և իրապաշտական ընկալումների օրգանական միահյուսումը («Ալեքսանդրա», 1997, «Կապույտ դիմակ», 1998, «Առլեկին», 1998)։

Ցուցահանդեսներ է ունեցել Սանտա Մոնիկայում, Սիդնեյում, Դեթրոյթում, Նյու Յորքում, Լոս Անջելեսում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2007*

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ալեքսանդրա Մանուկյանի պաշտոնական կայքը
* Alexandra Manukyan Archived 2015-03-24 at the Wayback Machine.
**Մարդու և քաղաքացու իրավունքների դեկլարացիա**, Ֆրանսիական հեղափոխության ծրագրային փաստաթուղթ, որը հռչակեց նրա հիմնական սկզբունքները՝ ժողովրդական գերիշխանության և մարդու անկապտելի բնական իրավունքները։ Ընդունվել է 1789 թվականի օգոստոսի 26-ին, Սահմանադիր ժողովում։ Դեկլարացիան (պարունակում էր 17 հոդված) ազդարարում էր, որ մարդու բնական և անկապտելի իրավունքներն են ազատությունը, սեփականությունը, անվտանգությունը և դիմադրություն ճնշմանը, օրենքի առաջ բոլոր քաղաքացիների հավասարությունը, անձի խղճի, խոսքի ազատությունը, հարկերի հավասարաչափ բաշխումը բոլոր քաղաքացիների միջև։ Դեկլարացիան ֆեոդալական բացարձակ միապետական կարգերի դեմ պայքարի դրոշ դարձավ ոչ միայն Ֆրանսիայում, այլն ուրիշ երկրներում։ Սակայն խոշոր բուրժուազիան դեկլարացիայի դեմոկրատական սկզբունքների մեջ մտցրեց սեփական դասակարգային սահմանափակ բովանդակությունը, որն արտահայտվեց 1791 թվականի սահմանադրությամբ նախատեսված ընտրական ցենզով, ֆրանսիական գաղութներում ստրկության պահպանմամբ։ Դեկլարացիայի դեմոկրատական սկզբունքները մասնակիորեն իրականացվեցին միապետության տապալումից (1792 թվականի օգոստոսի 10), հանրապետության հռչակումից (1792 թվականի սեպտեմբեր 22) հետո և մասնավորապես յակոբինյան դիկտատուրայի (1793 թվականի հունիսի 2-1794 թվականի հուլիսի 27/28) ժամանակ։ 1793 թվականին ընդունված մարդու և քաղաքացու իրավունքների դեկլարացիան ավելի դեմոկրատական էր (ավելացվել էին հանրագրերի, ժողովների իրավունքի, ժողովրդի իրավունքները խախտող կառավարության դեմ ապստամբելու իրավունքի են հոդվածները)։ Չնայած այդ ամենին երկրում պահպանվում էր բանվորների ու բատրակների սոցիալական իրավազրկությունը։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 309)։*  |
**Նին Իչժոու** (չինարեն՝ 宁艺卓, անգլ.՝ Ning Yizhuo, կորեերեն՝ 닝이줘, հոկտեմբերի 23, 2002(2002-10-23), Հարբին, Չինաստան, առավել հայտնի է որպես **Նինին**), չինացի երգչուհի։ Հանդիսանում է հարավկորեական Aespa գըրլ բենդի անդամ, որտեղ զբաղեցնում է գլխավոր վոկալիստի և մակնեի դիրքերը։

Կյանք և կարիերա
---------------

### Վաղ կյանք և կարիերայի սկիզբ

Ծնվել է Չինաստանի Հեյլունցզյան նահանգի Հարբին քաղաքում։ Մանուկ հասակում նա բազմաթիվ անգամներ մասնակցել է տաղանդների շոուների և ցուցադրել է իր վոկալային տվյալները։ Նա հզոր ձայն ունի և շնորհիվ դրա հրավիրվում է SM Entertainment։ 2016 թվականին մեկնում է Հարավային Կորեա։

### 2020-ներկա։ Դեբյուտը Aespa-ում

2016 թվականի սեպտեմբերի 19-ին ներկայացվում է որպես SM Entertainment լեյբլի նոր թրեյնի, որտեղ չորս տարի պրակտիկա է անցնում։ 2020 թվականի հոկտեմբերի 29-ին ներկայացվում է որպես լեյբլի նոր գըրլ բենդի՝ Aespa-ի երրորդ անդամ։ Նույն թվականի նոյեմբերի 17-ին դեբյուտ է կատարում «Black Mamba» թվային սինգլով։

Սկավառակագրություն
------------------

Հիմնական հոդված՝ Aespa § Սկավառակագրություն

Ֆիլմագրություն
--------------

### Ժամանցային շոուներ

| Տարեթիվ | Հեռուստաալիք | Շոու | Նշումներ |
| --- | --- | --- | --- |
| 2015 | HunanTV | *Let's Sing Kids 3* | Մասնակից |
| 2016 | ՅուԹյուբ | MY SMIT | Մասնակից |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
**Ցատկ,** մարզական, պայմանականորեն տարբերակվում են․ 

* մարզաձևի հիմքը, բովանդակությունը հանդիսացող,
* որպես ինքնուրույն վարժություն որոշակի մարզաձևում։
* որպես վարժության տարր որևէ մարզաձևում (գեղարվեստական մարմնամարզություն, գեղասահք, որոշ խաղեր և այլն)։

Պարաշյուտային սպորտում ցատկերը բաժանվում են 3 հիմնական խմբերի․ ճշգրիտ վայրէջքով, պարաշյուտը հապաղումով բացելով և համակցվածքներ։ Բատուտի վրա ցատկերը շրջադարձով և շրջապտույտով բարձր ոստյուններ են։ Տրամպլինից ցատկ դահուկներով։

Օլիմպիական խաղերի ծրագրում է 1924 թվականից, աշխարհի 1-ին առաջնությունն անցկացվել է 1925 թվականին, ԽՍՀՄ-ինը՝ 1926 թվականին։ Գնահատվում են ցատկի հեռավորությունն ու ոճը (գեղեցկությունը և կատարման ճշգրտությունը)։

Թեթևաթլետիկական ցատկը մրցումներում ընդգրկված է 19-րդ դարի 60-ական թվականներից։ Օլիմպիական խաղերի ծրագրում է 1896 թվականից։ Բարձրացատկը, հեռացատկը և ձողացատկը տղամարդկանց թեթևաթլետիկական տասնամարտի, առաջին երկուսը՝ կանանց հնգամարտի ծրագրերում և այլն։ Համամիութենական ՊԱՊ ֆիզկուլտուրային համալիրում ընդգրկված են բարձրացատկն ու հեռացատկը։ Սպորտային մարմնամարզության մեջ ցատկերը լինում են պարզ կամ առանց հենարանի և հենարանով՝ մարմնամարզական գործիքների օգնությամբ։ Մարմնամարզական նժույգի վրայով ցատկը մարմնամարզության բազմամարտի ծրագրում է։ Օլիմպիական խաղերում ընդգրկված է 1896 թվականից։ Գեղարվեստական մարմնամարզության մեջ ցատկը վարժությունների հիմնական տարրերից է։ Տարբերակվում են ուղղելով, կծկված, փակ, բաց, երեսնիվայր, արտակորված և այլ ցատկեր։ Ակրոբատիկայում ցատկերը լինում են գլորումներով, գլուխկոնծիներով, կիսաշրջադարձերով, շրջադարձերով և սալտո։ Գեղասահքում ցատկը կամավոր ծրագրի առավել բարդ բաժինն է։ Անդրաձիգ ցատկը գեղասահքի տարածված տարրերից է։ Բարդ ցատկերը կատարվում են առանց պտույտներ կամ 1-4 պտույտներով։ Ջրային դահուկներով տրամպլինից ցատկը ջրադահուկային եռամարտի տարրերից է։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
**Անաստասիա Վոլոչկովա** (ռուս.՝ Анастасия Юрьевна Волочкова, հունվարի 20, 1976(1976-01-20), Լենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս բալետի պարուհի և հասարակական գործիչ։ Սերժ Լաֆարի անվան միջազգային մրցույթի դափնեկիր է, «Benois de la Danse»–ի (2002 թ.) և «Золотой лев»–ի (2009 թ.) մրցանակակիր

Կենսագրություն
--------------

Անաստասիան ծնվել է 1976 թվականի հունվարի 20–ին՝ Խորհրդային միության 1983 թվականի չեմպիոն, թեթև ատլետիկայի սպորտ դպրոցի մարզիչ Յուրի Ֆյոդորովիչի և Սանկտ–Պետերբուրգի էքսկուրսավար Թամարա Վլադիմիրովնայի ընտանիքում։ Ինչպես տեղեկացնում է Վոլոչկովան, հինգ տարեկանից նա երազում էր դառնալ բալետի պարուհի այն օրվանից, երբ մայրը տարավ դիտելու Մարդուկ-Ջարդուկը բալետը Մարինյան թատրոնում։

Եղել է Սանկտ Պետերբուրգի ռուսական բալետի ակադեմիայի շրջանավարտ, հայտնի մանկավարժ Նատալյա Դուդինսկոյի աշակերտուհի։ 1994 թվականին երկրորդ կուրսում սկսել է իր կարիերիան առաջատար բալետի պարուհի Մարինյան թատրոնում։ Կատարել է գլխավոր համարներ հետևյալ բալետներում՝ Ժիզել, Ռայմոնդա և «Հազարան Բլբուլ»։ 1988 թ-ին հրավեր է ստացել Վլադիր Վասիլեվնայի անվան Մեծ թատրոնում հանդես գալու և ներկայացրց Царевны-Лебедь բալետի պարը, նոր անվամբ այս պարը կոչվում է Կարապի լիճ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑

Արտաքին հղումներ
----------------

* Անաստասիա Վոլոչկովան քաղաքապետի հրավերով ապրիլին գալու է Երևան

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | ՎԿ · ԿենդանիՄատյան · Օդնոկլասնիկի · Ֆեյսբուք · Ֆեյսբուք · Տելեգրամ · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Apple Music · Deezer · Ինստագրամ · Spotify · ՏիկՏոկ · Յանդեքս երաժշտություն · ՅուԹյուբ (ռուս.) |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Լենտապեդիա · ՌԻԱ տեղեկանք |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 140835008 · VIAF: 107815437 · WorldCat VIAF: 107815437 |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Խաչեն (այլ կիրառումներ)
**Խաչեն**, գավառ Մեծ Հայքի Արցախ նահանգում (1979 թվականի ԼՂԻՄ-ում)։ 9-13-րդ դարերում Խաչենի անունով է կոչվել ամբողջ Արցախ նահանգը, երբ նրա նախարարական իշխանական տան հիմնական նստավայր էր դարձել Խաչենի բերդը։ Կոստանդին Ծիրանածինի վկայությամբ (X դար), բյուզանդական արքունիքը գրագրություն է վարել Խաչենի իշխանի հետ՝ այն դիտելով որպես Հայաստանի վարչական միավոր։ Մինչև 12-13-րդ դարերը գրաված տարածքով համապատասխանում էր Արցախին։ Սելջուկ-թուրքերի, ապա մոնղոլների նվաճումների ժամանակ Մուխանք գավառի (Մուղանի դաշտ) մեծ մասն անցավ Գանձակում բնակված քրդական Շադդադյան ամիրայությանն ու նրա ժառանգորդներին։ Խաչենը զբաղեցնում էր Արցախի լեռնային ու նախալեռնային մասերը՝ առանց Մյուս Հաբանդ գավառի հարավային կեսի, որին տիրում էր Արցախի Առանշահիկ իշխանական հարստության Դիզակի (Աբու-Մուսեի ժառանգներից սերված) ճյուղը։

Խաչենի նահանգի սահմաններն անցնում էին արևմուտքում Սևանա լճի արևելյան ափերով (ընդգրկելով Սոդք և Գեղամա գավառները), հարավ-արևմուտքում՝ Դարաբաղյան լեռնաշղթայի հարավային լանջերով և Աղավնո (Հագարի) գետի հոսանքով, հյուսիսում՝ Մռավ սարի հյուսիսային լանջերով, իսկ արևելքում ընդգրկում էին Մուխանքի արևմտյան մասը։

12-րդ դարի 2-րդ կեսին Խաչենի իշխանությունը բաժանված էր երեք ճյուղի, որոնցից յուրաքանչյուրի զբաղեցրած տարածքն ստացել էր իր հատուկ անունը. 

1. **Ներքին Խաչեն** (խոխանաբերդցիների իշխանության տիրույթները՝ Մեծիրանք, Բերդաձոր գավառները, Մյուս Հաբանդի հյուսիսային մասը),
2. **Կենտրոնական Խաչեն** կամ **Հաթերք** (Մեծ Կուանք կամ Մեծ Կվենք գավառի մեծ մասը, Փառիսոսն ու Կողթը),
3. **Վերին Խաչեն** կամ **Ծար**, որն ընդգրկում էր Սևանի արևելյան ափերը և Թարթառ (Տրտու) գետի ավազանը՝ Գեղամա, Սոդք և Ծար գավառները։

Ուշ միջնադարյան աղբյուրներում Խաչեն անվան տակ հասկացվում էր հիմնականում Խաչենի մելիքության բռնած տարածքը Խաչենագետի ավազանում, քանի որ նախկին նահանգի տարբեր մասերը, 16-րդ դարի սկզբից սկսած, զբաղեցնում էին Գյուլիստանի, Ջրաբերդի, Ծարի, Սողքի, Վարանդայի մելիքությունները։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 25)։*  |
ՌեզիստորՆշանակումը էլեկտրական շղթայում, վերևում՝ փոփոխական, ներքևում՝ հաստատուն դիմադրություններով ռեզիստորներ
**Ռեզիստոր** (անգլ.՝ resistor, լատ.՝ resistere դիմադրել), էլեկտրական շղթայի կառուցվածքային տարր (ավարտուն շինվածքի տեսքով), որի հիմնական ֆունկցիոնալ դերը հոսանքը և լարումը կարգավորելն է՝ շղթայում հոսանքին որոշակի (նոմինալ) դիմադրություն ցույց տալու ճանապարհով։ Ռադիոէլեկտրոնային սարքավորումներում ռեզիստորները հաճախ կազմում են բոլոր դետալների կեսից ավելին (մինչև 80%)։ Որոշ ռեզիստորներ կիրառում են ջերմաստիճանը չափելու համար (այդպիսի ռեզիստորներում խիստ արտահայտված է ջերմաստիճանից դիմադրության կախվածությունը) կամ որպես դիմադրություններ (որպես էտալոնային դիմադրություն՝ չափ)։ Արդյունաբերության թողարկած ռեզիստորները տարբերվում են դիմադրության արժեքով, դիմադրության նոմինալ արժեքների թույլատրելի շեղումով (0,25-25%) և ցրվող հզորությամբ (0,01-150 վտ)։

Ռեզիստորի դիմադրությունը նշված է լինում նրա իրանի վրա կամ թվային արտահայտությամբ կամ կոդավորված ձևով։ Կախված նյութից, որից պատրաստված է ռեզիստորի հոսանքահաղորդ մասը, տարբերում են մետաղական, ածխային, խեցեղեն և այլ ռեզիստորներ։ Փոշուց, խոնավությունից և արտաքին մեխանիկական վնասվածքներից պաշտպանելու համար դրանք ծածկում են ապակե էմալով կամ որևէ այլ կարծր նյութով։ Գոյություն ունեն ինչպես հաստատուն, այնպես էլ փոփոխական դիմադրություններով ռեզիստորներ։

Ռեոստատների գործողությունը հիմնված է հաղորդչի դիմադրության՝ հաղորդչի երկարությունից ունեցած կախվածության վրա։ Ռեոստատների կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս փոխել այն տեղամասի երկարությունը, որով հոսանք է անցնում։ Այդ երկարության մեծացման դեպքում ռեոստատի դիմադրությունն աճում է, փոքրացման դեպքում՝ նվազում։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
**Էտրուրիայի թագավորություն** (իտալերեն՝ Regno di Etruria), պետություն Իտալիայում, որը գոյություն է ունեցել 1801-1807 թվականներին Տոսկանայի տարածքի մեծ մասի վրա։ Նրա անունը ծագել է Հին Էտրուրիայից։

Պետությունը ձևավորվել է 1801 թվականի մարտի 21-ին կնքված Արանխուեսի պայմանագրով։ Բուրբոնների Պարմայում իշխող ճյուղին փոխհատուցվեց 1796 թվականին Նապոլեոն Բոնապարտի կողմից գրավված տարածքներն Իտալիայի հյուսիսում։ Պարմայի դուքս Ֆերդինանդի այդ տարածքների նկատմամբ հավակնություններից հրաժարվելու դիմաց նրա որդի Լյուդովիկոսը ստացավ Էտրուրիայի թագավորի գահը, որը ձևավորվել էր Տոսկանայի Մեծ դքսության հողերի վրա։ Տոսկանայի Մեծ դուքս Ֆերդինանդ III տապալվեց, իսկ որպես փոխհատուցում ստացավ Զալցբուրգի արքեպիսկոպոսից առգրավված հողերը։

Առաջին արքա Լյուդովիկոս I մահացավ 1803 թվականին և գահն անցավ նրա որդուն` Կառլ Լյուդովիկոսին (Լյուդովիկոս II անվամբ)։ Նրա մայր Մարիա Լուիզան դարձավ ռեգենտ։ 1807 Նապոլեոնն իր եղբայր Լյուսիենին Ալեկսանդրա Բեշամից բաժանելու և Մարիա Լուիզայի հետ ամուսնացնելու` այդպիսով նաև եղբորը գահին բարձրացնելու անհաջող փորձից հետո Էտրուրիայի թագավորությունը միացրեց Ֆրանսիային` նրա տեղում ձևավորելով երեք նոր դեպարտամենտներ։

Լյուդովիկոս II և նրա մորը խոստացվեց Պորտուգալիայի հյուսիսում նոր ձևավորվող Հյուսիսային Լուզիտանիայի թագավորության գահը, սակայն 1808 թվականին Իսպանիայի Բուրբոնների և Նապոլեոնի միջև հարաբերությունների խզումից հետո այս թագավորության ձևավորման ծրագիրը մնաց անկատար։

Նապոլեոնի պարտությունից հետո` 1814 թվականին Տոսկանան վերադարձվեց նախկին Մեծ Դուքսին։ 1815 թվականին Տոսկանայի առանձնացվեց Լուկկայի դքսությունը։ Այն մինչև 1847 թվականին Պարմայում իրենց իշխանությունը վերականգնելը կառավարում էին Պարմայի Բուրբոնները։ 

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բժինև (այլ կիրառումներ)

**Բժինև** (վրաց.՝ ბჟინევი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Խարագաուլի շրջանում։ Գյուղում գտնվող սուրբ Գեորգի եկեղեցին թվագրվում է 12-րդ դարին։

Դիրք
----

Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 820 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Խարագաուլից հեռու է 7 կմ։

Բնություն
---------

Ունի խոնավ կլիմա՝ չափավոր ցուրտ ձմեռներով և շոգ ամառներով։ Տեղումների քանակը մոտավորապես 1800 մմ է։ Ունի ինչպես կավային, այնպես էլ անտառային գորշ հողեր։ Գյուղի շրջակայքում շատ են անտառները։ Տարածված են շագանակենին, հաճարենին, բոխին, կաղնի, թխկի, ակացիան, ընկուզենին, կեռասի ու մասուրի տեսակներ, ալոճենի, հոնի և այլն։ Գյուղին հարող գետը վարարում է գարնանը։

Անտառներում բնակվում են շնագայլ, աղվես, գայլ, կզաքիս, այծյամ, եղջերու, գորշ արջ, լուսան, փորսուղներ, նապաստակներ, սկյուռեր, թռչուններից տարածված են՝ փայտփորիկ, բազե, ագռավ, ճնճղուկ, վայրի աղավնիներ և այլն։

Բնակչություն
------------

Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 49 մարդ, մեծամասնությունը՝ վրացիներ են։

Տրանսպորտ
---------

Գյուղը շրջկենտրոն Խարագաուլի հետ կապված է ավտոխճուղով։ Տարածքով է անցնում Թբիլիսի-Բաթում երկաթուղին։

Ամենամոտ օդանավակայանը գտնվում է Քութայիս քաղաքում։

Տնտեսություն
------------

Բժինև գյուղում զբաղվում են օգտակար հանածոների արտահանմամբ։ Հանդիպում են սպիտակ, սև և կարմիր մարմարի պարագաներ, ինչպես նաև ասբեստի հանքաքար և կրաքար։

Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, մասնավորապես՝ խոզաբուծությամբ ու մեղվաբուծությամբ։ Տարածված է խաղողագործությունը և այգեգործությունը, բանջարանոցային կուլտուրաների մշակումը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014»։ საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური։ ნოემბერი 2014։ Վերցված է 7 ნოემბერი, 2016  (վրաց.)
**Բժշկական ապահովագրություն** (այլ կերպ՝ **առողջության ապահովագրություն**), կյանքի (երկարաժամկետ) և ոչ կյանքի (ընդհանուր) ապահովագրության տեսակ, նախատեսված ապահովագրված անձանց բժշկական ծառայությունների մատուցման ֆինանսավորման համար։

Կյանքի ապահովագրության գծով բժշկական ապահովագրության իրականացումն այլ կերպ կոչվում է նաև *անընդհատ բժշկական ապահովագրություն*, որը տրամադրվում է ավելի մեծ ծավալի ապահովագրական ծածկույթ։

Բժշկական ապահովագրությունն իրականացվում է ինչպես կորպորատիվ, այնպես էլ անհատական սկզբունքով։ Կորպորատիվ բժշկական ապահովագրության դեպքում ապահովադրի դեպքում հանդես են գալիս այն ձեռնարկությունները, որոնք ապահովագրական ընկերության հետ պայմանագիր են կնքում իրենց աշխատակիցների, ինչպես նաև այլ անձանց (աշխատողների ընտանիքների անդամների, թոշակառուների) օգտին։ Անհատական ապահովագրության դեպքում, որպես կանոն, ապահովադիր են հանդիսանում այն քաղաքացիները, ովքեր սեփական միջոցների հաշվին պայմանագիր են կնքում ապահովագրական ընկերության հետ իրենց և/կամ այլ անձանց (հարազատների) համար։ Պայմանագրեր չեն կնքվում այն անձանց հետ, ովքեր հանդիսանում են 1-ին կամ 2-րդ կարգի հաշմանդամներ կամ հոսպիտալացված են։

Հայաստանի Հանրապետությունում բժշկական ապահովագրության ներդրումն ուղղված է բժշկական օգնության որակի և մատչելիության բարձրացմանը։

**Բժշկական ապահովագրությունը`**

* Ձևավորում է բժշկական ծախսերը ապահովող կայուն և թափանցիկ ֆոնդ,
* Տնտեսում է բժշկական ծախսերի կառավարման հետ կապված ռեսուրսները,
* Ապահովում է աշխատողների սոցիալական կարիքների բավարարումը,
* Նպաստում է աշխատանքի արդյունավետության և աշխատողների շահագրգռվածության բարձրացմանը։

**Ինչ՞ խնդիրներ կլուծի բժշկական ապահովագրությունը՝**

* Որակյալ բժշկական օգնություն ստանալու վստահության բացակայության խնդիրը՝ հատկապես հրատապ դեպքերում,
* Անհրաժեշտ ծառայությունների որակի և ծավալի կառավարման անհնարինության խնդիրը,
* Բժշկական ծառայությունների սրընթաց գնաճի խնդիրը, որը ոչ մի կերպ չի համապատասխանում եկամուտների աճին,
* Անձի վաղվա օրվա նկատմամբ անհանգստությունները՝ ապահովելով առավելագույն վստահություն և հնարավորություն պահպանելու սեփական անկախությունն ու կյանքի որակը։

Գրականություն
-------------

* Կիրակոսյան, Կարեն (2011). *«Ապահովագրական գործ»*, Երևան, «Կռունկ», ISBN 978-9939-9008-7-2

Արտաքին հղումներ
----------------

* Բժշկական ապահովագրություն Archived 2014-02-14 at the Wayback Machine.
**Ջոն Անդրանիկի Գևորգյան** (դեկտեմբերի 27, 1937(1937-12-27), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ երաժիշտ, թավջութակահար, մանկավարժ, ՀՀ վաստակավոր արտիստ։

Կենսագրություն
--------------

Ջոն Գևորգյանը ծնվել է Երևանում, 1937 թվականի դեկտեմբերի 27-ին։

1955 թվականին ավարտել է Երևանի Չայկովսկու անվան երաժշտական դպրոցը (դասատու՝ Ալեքսանդր Չաուշյան), 1960 թվականին՝ Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիան, 1964 թվականին՝ ասպիրանտուրան (1964, ղեկ.՝ Լ. Գրիգորյան)։

1961-1968 թվականներին եղել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիա եռյակի, 1971-1978 թվականներին՝ քառյակի թավջութակահար, 1969-1974 թվականներին՝ ՀԽՍՀ հեռուստառադիոյի սիմֆոնիկ, 1976-1991 թվականներին՝ Ա. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի նվագախմբերի կոնցերտմայստեր։ 1965-1969 թվականներին աշխատել է Սիրիայում, 1974–76 թվականին՝ Կուբայում։ 1964-1991 թվականին դասավանդել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում, 1988 թվականին ստացել է պրոֆեսորի կոչում։

Ջոն Գևորգյանը 1991 թվականից ապրում է ԱՄՆ-ի Բյորկ քաղաքում, դասավանդում իր ստուդիայում։ 1995-2010 թվականին (տարբեր տարիների) եղել է Վաշինգտոնի, Ֆերֆաքսի, Առլինգտոնի, Ալեքսանդրիայի սիմֆոնիկ նվագախմբերի կոնցերտմայստեր, միաժամանակ՝ Վիրջինիայի և Ֆերֆաքսի երաժշտական ստուդիաների դասատու։

2008 թվականից հանդիսանում է Ֆերֆաքսի «Ջոն Գևորգյան» երաժշտական ստուդիայի ղեկավար (նաև հիմադիրը)։

Կազմել և խմբագրել է «Հայ կոմպոզիտորների դաշնամուրային տրիոների ժողովածուն» (ռուսերեն, 1987)։

Մրցանակներ
----------

Երիտասարդ կատարողների այսրկովկասյան մրցույթի 1-ին մրցանակակիր է (1960, Բաքու), պարգևատրվել է բազմաթիվ պատվավոր նշաններով ինչպես Հայաստանից, այնպես էլ այլ երկրներից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Геворкян Джон Алекс Андраникович
2. ↑  Геворкян Джон Алекс Андраникович
3. ↑  Ջոն Գևորգյան


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ երաժշտության հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |