**Այշե Աֆեթ Ինան** կամ **Աֆեթինան** (թուրքերեն՝ Ayşe Afet İnan, նոյեմբերի 29, 1908(1908-11-29), Սալոնիկի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն - հունիսի 8, 1985(1985-06-08), Անկարա, Թուրքիա), թուրք պատմաբան և սոցիոլոգ։ Մուսթաֆա Քեմալ Աթաթուրքի որդեգրած ութ աղջիկներից մեկն էր։

Կենսագրություն
--------------

Աֆեթ Ինանը ծնվել է Իսմայիլ Հակկի Բեյի և *Շևզանե հանըմի* ընտանիքում՝ 1908 թվականին, Քեսենդիրի շրջանում (Պոլյորոզ, ներկայիս՝ Կասանդրա), Սալոնիկի Վիլայեթում։

Ընթացող Բալկանյան պատերազմների պատճառով նա և նրա ընտանիքը արտագաթել են Ադապազար։ 1913 թվականի մարտի 4-ին սկսել է հաճախել Ադապազարի միջնակարգ դպրոց։ Ապա նրանք տեղափոխվել են Անկարա, Միհալիչչիկ, Կարաոգլան, Բիգա։ Նրա մայրը` Շևզանե հանըմը, մահացել է տուբերկուլյոզից` 1915 թվականի մայիսի 15-ին։ Քանի որ նրա հայրն ամուսնանում է մի երտասարդ աղջկա հետ, Այշեն որոշում է դառնալ ուսուցչուհի և իր աշխատած գումարով առանձին ապրել։ Բիգայում գտնվելու ժամանակ հորից և նրա երկրորդ կնոջից ծնվում է նրա փոքր քույրը՝ Նազիհեն։ 1920 թվականին նա ավարտել է իր վեցամյա տարրական կրթությունը։ 1921 թվականին նրանք բնակություն են հաստատում Ալանյայում։ 1922 թվականին Էլմալիում ստանում է ուսուցչի որակավորում և նշանակվում է Էլմալի աղջիկների համար նախատեսված դպրոցի տնօրենի պաշտոնին։ 1925 թվականին ավարտել է Բուրսայի կանանց համար նախատեսված մանկավարժական քոլեջը և Իզմիրի միջնակարգ դպրոցում աշխատել է որպես ուսուցիչ։ Նույն տարվա հոկտեմբերին Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքի Իզմիր կատարած այցի ժամանակ նրանք հանդիպել են։

Ձախից աջ. Ռուկիե (Էրկին), Սաբիհա (Գյոքչեն), Աֆեթ (Ինան) և Զեհրա Այլին՝ Մ. Ք. Աթաթուրքի որդեգրած դուստրերը:
Ապա 1925 թվականին Մուսթաֆան Աֆեթին ուղարկում է Լոզան, Շվեյցարիա՝ ֆրանսերեն սովորելու նպատակով։ 1927 թվականին Թուրքիա վերադառնալուց հետո նա ընդունվում է Ստամբուլի Նոտր Դամ դե Սիոն ֆրանսիական լիցեյը։ Լիցեյն ավարտելուց հետո նա նշանակվում է միջնակարգ դպրոցի պատմության ուսուցչուհու պաշտոնին։ 1935 թվականին Աֆեթ Ինանը դարձյալ մեկնում է Շվեյցարիա և 1936 թվականից մինչև 1938 թվականը սովորում է Ժնևի համալսարանում։ 1939 թվականին՝ ուսումն ավարտելուց հետո, նա սոցիոլոգիայի ոլորտում ստանում է դոկտորի կոչում։ 1950 թվականին դառնում է Անկարայի համալսարանի պրոֆեսոր։

Նա եղել է Թուրքական պատմական ընկերության համահիմնադիրն ու ղեկավար անդամը։

Ինանը մահացել է 1985 թվականի հունիսի 8-ին Անկարայում՝ թողնելով իր ամուսնուն և զավակներին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. ↑  Identifiants et Référentiels (ֆր.) — ABES, 2011.
3. ↑  CONOR.Sl
4. ↑  Arı İnan, *Profesör Doktor Afet İnan*, Remzi Kitabevi, 2005, 978-975-14-1065-8, p. 16. (թուրքերեն)
5. ↑  Arı İnan, *Profesör Doktor Afet İnan*, p. 23.
6. ↑  İpek Çalışlar, *Latife Hanım*, ISBN Doğan Kitap, 2006, 978-975-293-478-8, p. 384. (թուրքերեն)

Մատենագրություն
---------------

* *Medeni bilgiler ve M. Kemal Atatürk'ün el yazıları*, Ankara, Türk Tarih Kurumu, 1969
* *Atatürk'ten yazdıklarım*, Ankara, 1969
* *Recherches Sur les Caractéres Anthropologiques des Population de la Turquie*, Genève, 1939
* *Türk Amirali Piri Reis'in Hayatı ve Eserleri*
* *L'émancipation de la Femme Turque*
* *Eski Mısır Tarih ve Medeniyeti*, 1956 (History of the Ancient Egypt)
* Biography Archived 2020-08-11 at the Wayback Machine. (թուրքերեն)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 1077858 · BNF: 12055409w · CiNii: DA04383488 · CONOR: 232289635 · GND: 13180460X · ISNI: 0000000108550224 · LCCN: n79091928 · NKC: mzk2013799282 · NTA: 06961346X · NUKAT: n02204568 · PTBNP: 252981 · SUDOC: 028791509 · VIAF: 268208762 · WorldCat VIAF: 268208762 |

 |

 |