**Անելյա Տադեուշովնա Կժիվոն** (լեհ.՝ Aniela Krzywoń, մայիսի 27, 1925(1925-05-27), Puzhnyky, Tarnopol Voivodeship, Լեհաստանի Երկրորդ Հանրապետություն - հոկտեմբերի 12, 1943(1943-10-12), Lienina, Horki District, Մոգիլյովի մարզ, Բելառուսական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), լեհական բանակի Տադեուշ Կոստյուշկոյի անվան դիվիզիայի կանանց վաշտի շարքային, ավտոմատավոր, Խորհրդային Միության հերոս։

Կենսագրություն
--------------

Անելյա Կժիվոնը ծնվել է Լեհաստանի Տարնոպոլի վոյեվոդության Բուչացկի գավառի (այժմ` Ուկրաինայի Տերնոպոլի մարզի Մանաստիրսկի շրջան) Սադովոյե գյուղի մոտակայքում գտնվող Պուժնիկի խուտորում`օսադնիկի ընտանիքում։ Դաստիարակվել է հայրենասիրական ավանդույթներով։ Նրա հայրը՝ Տադեուշը, ծառայել է Պիլսուդսկու լեգեոններում, ապա մասնակցել է 1919-1920 թվականների խորհրդա-լեհական պատերազմին։ 1939 թվականին այդ տարածքը մտել է Ուկրաինական ԽՍՀ Տերնոպոլի շրջանի Մոնաստիրիսկի շրջանի մեջ։ 1940 թվականի սկզբին Կժիվոների ընտանիքը լեհական մյուս ընտանիքների հետ միասին նախ արտաքսվել է Իրկուտսկի մարզի Շիտկինսկի շրջանի Յակուտինո ավան, այնուհետև տեղափոխվել Կրասնոյարսկի երկրամասի Կանսկ քաղաք։ Կանսկում Անելյան աշխատել է փայտամշակման ձեռնարկությունում։ 1943 թվականի մայիսի 29-ին նա որպես կամավորական գրանցվել է նոր կազմավորվող Կոստյուշկոյի անվան լեհական դիվիզիայում, ընդունվել է Էմիլի Պլյատերի անվան կանանց 1-ին առանձին գումարտակի ավտոմատավորների 2-րդ վաշտում։

1943 թվականի հոկտեմբերի 12-ին դիվիզիան առաջին մարտն է մղել Բելառուսական ԽՍՀ Մոգիլյովի մարզի Գորեցկի շրջանի Լենինո գյուղի տարածքում։ Նույն օրը Անելյա Կժիվոնին ուղարկել են շտաբային փաստաթղթեր և վիրավոր զինվորներ տեղափոխող մեքենային ուղեկցելու։ Ճանապարհին նրանց վրա հարձակվել են լյուֆտվաֆե ռմբակոծիչները։ Այրվող մեքենայից փրկելով շտաբի փաստաթղթերն ու վիրավոր զինվորներին՝ Անելյա Կժիվոնը մահացել է կրակի ճիրաններում։

1943 թվականի նոյեմբերի 11-ին ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի նախագահության հրամանագրով Անելյա Կժիվոնին շնորհվել է Խորհրդային Միության հերոսի կոչում (հետմահու) գերմանացի զավթիչների դեմ հրամանատարության մարտական առաջադրանքների օրինակելի կատարման և ցուցաբերած խիզախության ու հերոսության համար։

Նրան թաղել են Լենինոյի (Մոգիլյովի մարզ) լեհական ռազմական գերեզմանատանը։

Պարգևներ
--------

* «Ոսկե աստղ»մեդալ
* Լենինի շքանշան
* *Virtuti Militari* V դասի շքանշան

Հիշատակ
-------

* Տերնոպոլի մարզի Մոնաստիրիսկ շրջանի Սադովոյե գյուղում տեղադրված է հերոսուհու կիսանդրին։
* Կիսանդրի է տեղադրված նաև Տերնոպոլի մարզի Մոնաստիրիսկ շրջանի Կորոպեց ավանում։
* Կրասնոյարսկի երկրամասի Կանսկ քաղաքի Փառքի ծառուղում տեղադրված է հերոսուհու կիսանդրին։
* 1985 թվականին կիսանդրի է տեղադրվել նաև Կանսկի փայտամշակման գործարանի դիմաց (քանդակագործ՝ Անատոլի Շևչենկո)։
* Անելյա Կժիվոնի անունով փողոցներ կան Բելսկո Բյալայում, Վարշավայում, Զաբժեում, Զելյոնայա Գուրում, Կանսկում, Կրակովում, Լոձում, Նովա Դեմբում, Սկերնևիցում։

|  |  |
| Անելյա Կժիվոնի հիշատակի մեդալ, դիմերես
  | Անելյա Կժիվոնի հիշատակի մեդալ, ռևերս
  |

Գրականություն
-------------

* *Быстрицкая З.* Анеля Кживонь // Героини: очерки о женщинах — Героях Советского Союза / ред.-сост. Л. Ф. Торопов; предисл. Е. Кононенко. — Вып. 1. — М.: Политиздат, 1969. — 447 с.
* «Подвиг»//Советский Союз, № 4(422) 1985 г.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Память народа
2. ↑  Память народа

Արտաքին հղումներ
----------------

* Անելյա Կժիվոն «Երկրի հերոսներ» կայքում
* От землянки ссыльных к землянке фронтовой.
* Анеля Кживонь.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Երկրի հերոսներ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 118955233 · ISNI: 0000000009797053 · VIAF: 35255958 · WorldCat VIAF: 35255958 |

 |