**Լիոնի գեղարվեստի թանգարան** (ֆր.՝ Musée des Beaux-Arts de Lyon), գեղարվեստի թանգարան Լիոնում։ Գտնվում է բենեդիկտինների նախկին եկեղեցում։ Թանգարանի հավաքածուն ներկայացված է 70 պատկերասրահներում։ Այն ներառում է նկարչական և կիրառական-դեկորատիվ արվեստի ստեղծագործություններ և տարբեր դարաշրջանի մետաղադրամներ, սկսած Հին Եգիպտոսից մինչ 20-րդ դարը։ Եվրոպայի և Ֆրանսիայի ամենակարևոր թանգարաններից է։

Պատմություն
-----------

Մինչև 1792 թվականը թանգարանի շենքը եղել է եկեղեցի։ Լյուդովիկոս 14-րդը 17-րդ դարում ֆինանսավորեց եկեղեցու վերականգնման աշխատանքները, որից հետո եկեղեցին ձեռք բերեց բարրոկային առանձնահատկություններ։ Ֆրանսիական հեղափոխության ժամանակ եկեղեցին լուծարված էր, իսկ նրա տեղում կառուցված էր առևտրի և արվեստի Պալատ (ֆր.՝ Palais du Commerce et des Arts), որտեղ ներկայացված էին արվեստի ստեղծագործություններ։ Ժամանակի ընթացքում թանգարանը համալրվեց հնագիտական և բնագիտական ցուցանմուշներով։ 1805 թվականին թանգարանում հիմնվեց նկարչության դպրոց։ 1860 թվականին շենքը վերածվեց թանգարանի, որի տեսքը պահպանվում է մինչ օրս։ 1988-1998 թվականների ընթացքում կատարվեցին վերականգնման մեծ աշխատանքներ։

Հավաքածու
---------

### Գեղանկարչություն

Թանգարանի հավաքածուում ներկայացված են եվրոպական գեղանկարչության տարբեր դարաշրջաններ՝ սկսած 15-րդ դարից մինչև մեր օրեր։ Հավաքածուն ընդգրկում է ավեի քան 2000 նկար, որից 700-ը ներկայացված են հասարակությանը։

Իտալական գեղանկարչության մեջ ներկայացված են այնպիսի վարպետների ստեղծագործություններ, ինչպիսիք են՝ Նիկոլո դի Պետրեն, Լորենցո Կոստան, Տինտորետտոն, Կանալետոն, Սալվադոր Ռոզան, Լուկա Ջորջանոն, Գվերչինոն։

Ֆրանսիական գեղանկաչությունը ներկայացնում են Սիմոն Վուեն, Նիկոլա Պուսսեն, Շարլ Լեբրեն, Ֆրանսուա Բուշեն, Էստաշ Լեսյուերը։

Իսպանական գեղանկարչությունը ներկայացնում են Էլ Գրեկոյի, Անտոնիո դը Պերեդայի, Խոսե դը Րիբերայի կտավները։

Գերմանական և հոլանդական գեղանկարչությունը ներկայացնում են Ռեմբրանտը,Պիտեր Պաուլ Ռուբենսը, Սալոմոն վան Րեյսդալը։

Թանգարանը գեղանկարչության հարուստ հավաքածու ունի նաև շնորհիվ Ժակլին Դելյուբակի նվիրաբերած ստեղծագործությունների։ 20-րդ դարի նկարիչներից արժե նշել Պիկասոյի, Ժորժ Բրաքի, Ֆերնան Լեժեյի, Անրի Մատիսի, Ֆրանսիս Բելկոնի, Մարկ Շագալի անունները։

* Լորենցո Կոստա, Քրիստոսի ծնունդը, 1490 թ.Լորենցո Կոստա, Քրիստոսի ծնունդը, 1490 թ.
* Տինտորետտո, Դանայա, 1570 թ.Տինտորետտո, Դանայա, 1570 թ.
* Պաոլո Վորոնեզե, Վիրսավիայի լոգանքը, 1575 թ.Պաոլո Վորոնեզե, Վիրսավիայի լոգանքը, 1575 թ.
* Վինչեցո Կամպի, Պանրի համտեսը, 1580 թ.Վինչեցո Կամպի, Պանրի համտեսը, 1580 թ.
* Ռեմբրանտ, Սուրբ Ստեփանոսի քարերով ծեծկռտուքը, 1625 թ.Ռեմբրանտ, Սուրբ Ստեփանոսի քարերով ծեծկռտուքը, 1625 թ.
* Սիմոն Վուե, Խաչելություն, (1636-1637)Սիմոն Վուե, Խաչելություն, (1636-1637)
* Ֆրանցիսկո դը Սիրբարան,Սուրբ Ֆրանցիսկոս, 1645 թ.Ֆրանցիսկո դը Սիրբարան,Սուրբ Ֆրանցիսկոս, 1645 թ.

### Քանդակագործություն

Ճարտարապետության բաժինը իր հավաքածուի մեջ ներառում է միջնադարից մինչև 20-րդ դարի մոտ 1300 քանդակ։ Հատկապես առանձնացված են երկու հավաքածու.

* Միջնադարյան և Վերածննդի ճարտարապետություն,
* 19-րդ դարից մինչև 20-րդ դարի սկզբի ճարտարապետություն։

Թանգարանում կարելի է հանդիպել իտալական վարպետների՝ Անդրեա Վերոկոյի, Դոնատելլոյի, Միքելանջելոյի քանդակների։ Ֆրանսիական քանդակագործությունը ներկայացնում են Օգյուստ Ռոդենի, Ֆրանսուա Պոմպոն, Անրի Լորանի, Արմանի, Պաբլո Պիկասոյի, Ամադեո Մոդիլիանիի ստեղծագործությունները։

### Հին եգիպտական արվեստ

Հին եգիպտական արվեստը համարվում է հնագույն արվեստի այցեքարտը։ 1895 թվականին Լուվրի թանգարանը Լիոնի թանգարանին նվիրաբերեց հին եգիպտական արվեստի նմուշներ։ Հավաքածուն զգալիորեն ընդլայնվեց նաև եգիպտագետ Վիկտոր Լորի ընտանիքի բազմաթիվ նվերների միջոցով։

Եգիպտական էքսպողիցիան զբաղեցնում է 9 սրահ։

  

* Թագավորության Միջին դարաշրջանի փարավոնԹագավորության Միջին դարաշրջանի փարավոն
* Ասյուտա քաղաքի փայտե նավակի օրինակ, 12-րդ դինատիայի շրջանԱսյուտա քաղաքի փայտե նավակի օրինակ, 12-րդ դինատիայի շրջան
* XXX դինաստիայի թագավոր, հավանաբար Նեկտանեբ 2-րդXXX դինաստիայի թագավոր, հավանաբար Նեկտանեբ 2-րդ

### Դեկորատիվ-կիրառական արվեստ

Դեկորատիվ կիրառական արվեստը ներայանում է միջադարյան և ժամանակակից 550 նմուշներով, որոնց մեջ կան բազմաթիվ գլուխգործոցներ։

1917 թվականից սկսած թանգարանում պահվում են Չինական, Ճապոնական, Կորեական կերամիկայի արժեքավոր նմուշներ։

Ներկայացված են նաև մոդեռնի ոճով ստեղծված կերամիկական նմուշներ, որոնցում զգալիորեն նկատվում է ճապոնական ազդեցությունը։

  

* Մարտիրոսական մահ Թոմաս բեկետի, Լիմոզե էմալ, 1210թ.Մարտիրոսական մահ Թոմաս բեկետի, Լիմոզե էմալ, 1210թ.
* Քրիստոսի կյանքից տեսարաններ, գրատախտակ փղոսկրից, 14-րդ դ.Քրիստոսի կյանքից տեսարաններ, գրատախտակ փղոսկրից, 14-րդ դ.
* Այյուբիդների դարաշրջանի վազ, (1171-1250), ԵգիպտոսԱյյուբիդների դարաշրջանի վազ, (1171-1250), Եգիպտոս
* Սպասք,  իզնիկյան կերամիկա, Թուրքիա, 1530-1540 թթ.Սպասք, իզնիկյան կերամիկա, Թուրքիա, 1530-1540 թթ.

### Դրամագիտական հավաքածու

Դրամագիտական հավաքածուն Ֆրանսիայում ամենահարուստ հավաքածուն է Ֆրանսիական ազգային գրադարանի մեդալների բաժնից հետո։

### Գրաֆիկայի հավաքածու

Գրաֆիկայի բաժնում ներկայացված են նկարների, էստամպների, փորագրությունների բազմաթիվ նմոշներ։ Այս հավաքածուն ներառում է 7500 ստեծագործություն, որից 5800-ը՝ նկար է, 1700-ը՝ էստամպ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Muséofile (ֆր.) — ministère de la Culture.
2. ↑  Le Journal des arts (ֆր.) — 1994. — Iss. 457. — ISSN 1245-1495; 2116-6382; 2492-5845
3. ↑  «Официальный сайт музея». Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ նոյեմբերի 18-ին. Վերցված է 2019 թ․ հունիսի 12-ին.

Գրականություն
-------------

Թանգարանը հրատարակում է իր թերթը՝ «Cahiers du musée des Beaux-Arts de Lyon», որը նախկինում անվանվել է «Bulletin des musées lyonnais» и «Bulletin des musées et monuments Lyonnais».

* Всё о музеях мира / И.И. Мосин. — СПб: СЗКЭО "Кристалл", 2007. — С. 71. — 176 с. — ISBN 978-5-9603-0069-8
* Dominique Brachlianoff, Decourcy E. McIntosh:*The Real and the Spiritual: Nineteenth-Century French Drawings from the Musee Des Beaux-Arts De Lyon*. Frick Art Museum, 1992. ISBN 1-881403-00-9

Արտաքին հղումներ
----------------

* Официальная страница музея — Musée des Beaux-Arts Lyon mby-lyon.fr
* Официальная страница портала культуры города Лиона Արխիվացված 2014-09-21 Wayback Machine

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ · ՅուԹյուբ |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BAV: ADV10193925 · BIBSYS: 90778670 · BNE: XX89679 · BNF: 118649669 · CiNii: DA03051278 · GND: 2065672-5 · ISNI: 0000000121580276 · LCCN: n50046715 · NKC: olak2007365906 · NLA: 35592243 · NUKAT: n2007047380 · SUDOC: 026393948 · VIAF: 130848397 · WorldCat VIAF: 130848397 |

 |

 |