Աշխարհի քարտեզ Վինկել Տրիպելի պրոյեկցիայով
**Աշխարհի քարտեզ**, Երկիր մոլորակի քարտեզը, որն ընդգրկում է Երկրագնդի ամբողջ մակերեսը։

Աշխարհի քարտեզները հիմնականում լինում են տարբեր տեսակի, որոնցից առավել կիրառելի են ֆիզիկականը և քաղաքականը։ Քաղաքական քարտեզներում ներկայացվում են հասարակական օբյեկտներ, վարչական սահմաններ, բնակավայրեր, տրանսպորտային ցանց և այլն։ Ֆիզիկական քարտեզներում ներկայացվում են բնական օբյեկտները` մակերևույթը, ջրագրական ցանցը և ալյն։ Երկրաբանական քարտեզները ցույց են տալիս ոչ միայն երկրի մակերևույթը, այլ նաև ընդերքի կառուցվածքը, լեռնային ապարների տեղադիրքը, տեկտոնական խզվածքային գծերը և այլն։ Գունային քարտեզներում կիրառվում է գույնի երանգը և նրա ինտենսիվությունը՝ ցույց տալու համար օբյեկտների միջև առկա տնտեսական կամ բնական տարբերությունները։

Պրոյեկցիաներ
------------

Քարտեզների ստեղծման համար կիրառվում են արտապատկերման (պրոյեկցիայի) բազմաթիվ եղանակներ։ Բոլոր պրոյեկցիաներում անխուսափելի են գծերի, հեռավորությունների, անկյունների, օբյետների ձևերի աղավաղումները, և յուրաքնաչյուր պրոյեկցիա ունի իրեն հատուկ աղավաղումների ձևը և չափը։ Ամենից հաճախ կիրառվող պրոյեկցիան համարվում է Մերկատորի պրոյեկցիան, որն ի սկզբանե նախատեսված է եղել ծովային քարտեզների համար։

* Մերկատորի պրեյեկցիա. 82⁰ հարավ 82⁰ հյուսիսՄերկատորի պրեյեկցիա. 82⁰ հարավ 82⁰ հյուսիս
* Մոլվեյդի պրոյեկցիաՄոլվեյդի պրոյեկցիա
* Բևեռային հավասարաանկյուն պրոյեկցիաԲևեռային հավասարաանկյուն պրոյեկցիա
* Գալ-Պետերսի պրոյեկցիաԳալ-Պետերսի պրոյեկցիա
* Ռոբինզոնի պրոյեկցիաՌոբինզոնի պրոյեկցիա

Թեմատիկ քարտեզներ
-----------------

Թեմատիկ քարտեզներում ցույց է տրվում մեկ կամ մի քանի աշխարհագրական տարրեր։ Այս քարտեզները աշխարհի մասշտաբով կարող են ներկայացնել ֆիզիկական, հասարակական, քաղաքական, մշակութային, տնտեսական, սոցիալական, գյուղատնտեսկական պատկերը։

* Կլիմայական քարտեզԿլիմայական քարտեզ
* Քաղաքական քարտեզՔաղաքական քարտեզ
* Ֆիզիկական քարտեզՖիզիկական քարտեզ
* Ածխաթթու գազի արտանետումներն ըստ երկրներիԱծխաթթու գազի արտանետումներն ըստ երկրների
* Կյանքի միջին տևողությունն ըստ երկրներիԿյանքի միջին տևողությունն ըստ երկրների
* Բնակչության միջին խտությունն ըստ երկրներիԲնակչության միջին խտությունն ըստ երկրների
* Տրիասի ժամանակաշրջանի աշխարհի քարտեզՏրիասի ժամանակաշրջանի աշխարհի քարտեզ

Պատմական քարտեզներ
------------------

Առաջին քարտեզները, որոնք պատկերել են ամբողջ երկրագունդը ստեղծվել են երկաթե դարից մինչև Աշխարհագրական մեծ հայտնագործությունները և կատարելագործվել են նորագույն ժամանակաշրջանում ժամանակակից աշխարհագրության կողմից։ Պատմական քարտեզները տեղեկատվություն են տալիս հին ժամանակներում հայտնի աշխարհի մասին, որը հիմնվում է փիլիսոփայության և մշակութի վրա։ Այս ամենը էականորեն տարբերվում է ժամանակակից քարտեզագրությունից։ Այս քարտեզների շնորհիվ գիտնականները փոխանցել են իրենց գիտելիքները ապագա սերունդներին։

* Անաքսիմանդեր. աշխարհի քարտեզ (մ.թ.ա. 610–546 թթ.)Անաքսիմանդեր. աշխարհի քարտեզ (մ.թ.ա. 610–546 թթ.)
* Պոսիդոնիուս (մ.թ.ա. 150–130 թթ.)Պոսիդոնիուս (մ.թ.ա. 150–130 թթ.)
* Մուհամեդ ալ Իդրիսի (1154 թվական). հյուսիսը պատկերված է վերևումՄուհամեդ ալ Իդրիսի (1154 թվական). հյուսիսը պատկերված է վերևում
* Լեոնարդե դա Վինչի (1514 թ.)Լեոնարդե դա Վինչի (1514 թ.)
* Մերկատոր (1569 թ.)Մերկատոր (1569 թ.)
* Վիսքհեր (1652 թ.)Վիսքհեր (1652 թ.)
* Գերարդ վան Սչագեն (1689 թ.)Գերարդ վան Սչագեն (1689 թ.)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  American Cartographic Association's Committee on Map Projections (1988). Choosing a World Map. Falls Church: American Congress on Surveying and Mapping. pp. 1–2.
2. ↑  Thematic Maps Map Collection & Cartographic Information Services Unit. University Library, University of Washington. Accessed 27 Dec 2009.
3. ↑  "History of maps and cartography". emporia.edu.

Գրականություն
-------------

* Edson, Evelyn (2011). The World Map, 1300–1492: The Persistence of Tradition and Transformation. JHU Press. ISBN 1421404303
* Harvey, P. D. A. (2006). The Hereford world map: medieval world maps and their context. British Library. ISBN 0712347607