**Գորկու անվան մշակույթի և հանգստի զբոսայգի** (ռուս.՝ Парк культуры и отдыха имени Горького), քաղաքային զբոսայգի Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքում։ Գտնվում է Պետրոսի փողոցում։

Հաստատության պաշտոնական անվանումն է «Մշակութային-ժամանցային գործունեության կենտրոն» համայնքային ինքնավար հաստատություն։

Աշխարհագրություն
----------------

Այսօրվա դրությամբ Գորկու անվան մշակույթի և հանգստի զբոսայգին գտնվում է Պետրոսի, Սոցիալիստիչեսկայա փողոցներով, Բոլշայա Սադովայա նրբանցքով, Կանատնայա փողոցով և Մալայա Սադովայա նրբանցքով սահմանափակված տարածքում։

Պատմություն
-----------

1806 թվականի ապրիլի 2-ին (14-ին) Տագանրոգի քաղաքագլուխ բարոն Բ. Կամպենհաուզենի ներկայացմամբ քաղաքում Դեղատնային այգի ստեղծելու թույլտվություն է ստացվել։ Նույն թվականի հունիսի 30-ին Ռոստովի նահանգի հողաչափ, ինժեներ Շարժինսկին ներկայացրել է այգու հատակագիծը, որի մի մասը հատկացվում էր դեղատնային տնկարկներին, մյուսը` պտղատու և դեկորատիվ ծառերին և խաղողի վազերին։ Ամռանն ու աշնանը կատարվել են հողային աշխատանքներ, որոնց համար օգտագործվել են բանտարկյալները։ Նախագծվել են տնկարկներ, մի քանի ծառուղիներ և կածաններ, փորվել են հորեր, կառուցվել շինություններ պահակների և գործիքները պահելու համար, տնկվել են առաջին բույսերը։

Անտոն Չեխովը 1887 թվականին քրոջն ուղղված նամակում այգու մասին գրել է. *«Եղա այգում։ Երաժշտություն էր հնչում։ Այգին հոյակապ է։ Շրջանը լի էր մարդկանցով»։* Այգու մասին Չեխովը գրել է նաև իր մի քանի ստեղծագործություններում։

1909 թվականին այգու ծառերն ամբողջությամբ հատվել են և տնկվել են նորերը։

1934 թվականին այգին դարձել է զբոսայգի և կոչվել Ալեքսեյ Գորկու անունով։

Զբոսայգին մի քանի անգամ արժանացել է «Մշակույթի և հանգստի լավագույն զբոսայգի» կոչմանը։

2008 թվականին ընդունվել է «Դոնպրոյեկտռեստավրացիա» կազմակերպության մշակած «Զբոսայգու վերակառուցման և բարեկարգման ծրագիրը», որը ի թիվս այլի, ներառում էր նաև այգու ներսում անվաչմուշկային հրապարակի կառուցումը։

2012 թվականի հոկտեմբերին Գորկու զբոսայգում հյուրախաղերով հանդես է եկել Վորոնեժի օվկիանարիումի շարժական դելֆինարիումը։

2014 թվականի հուլիսին զբոսայգու վարչակազմը զոդել է զբոսայգու` դեպի Կանատնայա փողոցը դուրս եկող դռնակը։ Այդ որոշումը հիմնավորվում է հարակից շրջանների բնակիչների պահվածքով, որոնք աղբ էին թափում զբոսայգու տարածքում։

Շախմատի տաղավար
---------------

Առաջին անգամ շախմատի-շաշկու տաղավարը այգում սկսել է գործել 1928 թվականի մայիսին. այն զբաղեցնում էր 1927 թվականին կառուցված մեկհարկանի ընթերցատաղավարի դարավանդներից մեկը։ 1992 թվականին տաղավարը վերակառուցվել է և դարձել սրճարան։ 2012 թվականին շենքը վերակառուցվել է և օգոստոսի 4-ին մեծ հանդիսավորությամբ կրկին բացվել որպես շախմատի տաղավար։ Բացման արարողությանը ներկա են եղել Ռուսաստանի փոխվարչապետ Արկադի Դվորկովիչը և Ռոստովի մարզի նահանգապետ Վասիլի Գոլուբևը։ Բացման արարողությանը Վ. Գոլուբևը հանդես է եկել նույն թվականի աշնանը տաղավարում մարզպետի գավաթի մրցաշար կազմակերպելու առաջարկով։

Շախմատի տաղավարում վերանորոգումից հետո անցկացվում են նաև նկարչական և լուսանկարչական ցուցահանդեսներ։

Պատկերասրահ
-----------

* Գորկու զբոսայգու պատմական նկարԳորկու զբոսայգու պատմական նկար
* Գորկու զբոսայգու անկյուններից մեկը, 1936 թվականԳորկու զբոսայգու անկյուններից մեկը, 1936 թվական
* Գորկու զբոսայգի (գլխավոր մուտքը)Գորկու զբոսայգի (գլխավոր մուտքը)
* Մաքսիմ Գորկու հուշարձանըՄաքսիմ Գորկու հուշարձանը
* Վ. Լիտվինովի հուշարձանըՎ. Լիտվինովի հուշարձանը
* Հավերժական կրակՀավերժական կրակ
* Արևային ժամացույցԱրևային ժամացույց
* «Եգիպտական բուրգ» քանդակը«Եգիպտական բուրգ» քանդակը
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Գրականություն
-------------

* Энциклопедия Таганрога, 2-е изд. Таганрог, 2003
* История города Таганрога, П. П. Филевский, Москва, 1898
* Чеховские места в Таганроге. Путеводитель. Таганрог, 2004

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Киричек М.С.* Два века таганрогского парка. — Таганрог: Лукоморье, 2006. — 128 с.
2. 1 2 3  Яснова К. Завари потихоньку калитку... // Таганрогская правда. — 2014. — 11 июля. — С. 3.
3. 1 2  *Вовк Е.* Новая жизнь старого парка(չաշխատող հղում)
 // Таганрогская правда. — 2012. — 26 окт.
4. 1 2 3 4  *Булейко А.* История таганрогских шахмат продолжается... // Таганрогская правда. — 2012. — 10 авг.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Официальный сайт Парка культуры и отдыха им. Горького Archived 2021-01-25 at the Wayback Machine.
* Виртуальный тур по Парку культуры и отдыха им. Горького Archived 2017-05-10 at the Wayback Machine.
* Городской парк культуры и отдыха им. А. М. Горького Archived 2010-04-28 at the Wayback Machine.