**Վեկշնյայ** (լիտ.՝  Viekšniai), քաղաք Լիտվայի Թելշյայ գավառի Մաժեյք շրջանում։ Վեկշնսկ ստարոստվայի վարչական կենտրոնը։ Բնակչությունը՝ 2 183 մարդ (2010 թվական)։

Աշխարհագրություն
----------------

Գտնվում է Վենտա գետի ափին՝ Մաժեկյայ քաղաքից 17 կմ դեպի հարավ-արևելք։ Երկաթուղային կայարանը Շյաուլյայ-Լիեպայա գծի վրա է։

Պատմություն
-----------

Առաջին անգամ հիշատակվել է 1253 թվականին։ Քաղաքի իրավունքներ ստացել է 1725 թվականին։ 1634 թվականին Վեկշնյայում կառուցվել է փայտե կոստյոլ։ 1656 թվականին Վեկշնյայն ամբողջովին ավերվել է շվեդների կողմից։ 1795 թվականին՝ Լեհաստանի երրորդ բաժանման ժամանակ, մտել է Ռուսական կայսրության կազմի մեջ։ Մինչև 1842 թվականը եղել է Վիլեն նահանգի Շավել գավառի կազմում։ 1843 թվականին քաղաքը փոխանցվել է նորաստեղծ Կովենի նահանգին։ 1853 թվականին կառուցվել է աղյուսե կոստյոլ։ Վեկշնյայը զգալիորեն աճել է 1871-1873 թվականներին՝ Լիբավո-Ռոմեն (Լիբավա (այժմ՝ Լիեպայա), Ռոմնի) երկաթուղային կայարանի շինարարության ժամանակ։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ օկուպացվել է գերմանական բանակի կողմից։ Մինչև 1917 թվականը կրել է Վեկշնի անվանումը։

1918-1940 թվականներին գտնվել է Լիտվայի կազմում։ 1940-1991 թվականներին եղել է Լիտվական ԽՍՀ–ի կազմում։ 1958 թվականից քաղաքատիպ ավան է եղել Լիտվական ԽՍՀ Ակմյանի շրջանում։

1991 թվականից Լիտվայի կազմում է։ 1995 թվականին կրկին ստացել է քաղաքի իրավունքներ։ Համանուն ստարոստվայի վարչական կենտրոնն է։ 1998 թվականին ստացել է զինանշան և դրոշ։

Բնակչություն
------------

Մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը բնակչության զգալի մասը կազմել են հրեաները (1897 թվականին նրանք կազմել են քաղաքի բնակչության 56 %-ը)։ Գործել է Սինագոգ։ 1941 թվականի օգոստոսի 4-ին Վեկշնյայի բոլոր հրեաները ուղարկվել են Մաժեկյայ և այնտեղ գնդակահարվել են։ 1990 թվականին մահապատժի վայրում՝ քաղաքի հին հրեական գերեզմանատանը, կանգնեցվել է հուշարձան։

| Վեկշնյայի բնակչության դինամիկան |
| --- |
| Տարի
  | 1897
  | 1970
  | 1979
  | 1989
  | 2001
  | 2010
  |
| Բնակիչ
  | 2 951
  | 2 730
  | 2 781
  | 2 410
  | 2 270
  | 2 183
  |
|

Տնտեսություն
------------

Խորհրդային ժամանակաշրջանում եղել է սալիկիի և կերամիկական իրերի արտադրություն։

Տեսարժան վայրեր
---------------

1875 թվականին կանգնեցվել է Ռադոնեժի Սուրբ Սերգի տաճարը։ 1944 թվականին տաճարի շենքը խիստ տուժել է։ 1947 թվականին տաճարը վերակառուցվել է։

* Դեղագործության թանգարան։

* 
* 
* 
* 

* Լիտվայի ավիացիոն ռահվիրա Ալեքսանդր Գրիշկևիչուսի հուշահամալիր (բացվել է 1981 թվականին)
* Խորհրդային զինվորների գերեզմանատուն

Սուրբ Հովհաննես Մկրտչի կոստյոլ
Ռադոնեժի Սուրբ Սերգի տաճար

Հայտնի բնակիչներ
----------------

Միկոլաս Բիրժիշկա՝ Լիտվայի գրականության և մշակույթի պատմաբան, հասարակական և քաղաքական գործիչ։

Քաղաքի զինանշան
---------------

1998 թվականի օգոստոսի 4-ին Վեկշնյայը ստացել է զինանշան, որը եղել է 1792 թվականի զինանշանի կրկնությունը։ Ստացել է նաև դրոշ, որը հիմնված է եղել այդ զինանշանի վրա (հեղինակ՝ Ռոլանդաս Ռիմկունաս)։

* 
* 
* Ջրաղացի շենքՋրաղացի շենք
* Վիտովտ Մեծի հուշարձանՎիտովտ Մեծի հուշարձան
* Պրոֆեսորներ Միկոլաս Բիրժիշկայի, Վացլովասի և Վիկտոր Բիրժիշկայի հուշարձանՊրոֆեսորներ Միկոլաս Բիրժիշկայի, Վացլովասի և Վիկտոր Բիրժիշկայի հուշարձան
* 
* Հին հրեական գերեզմանոցՀին հրեական գերեզմանոց
* Ամբարտակ Վենտա գետի վրա՝ ձկնանցման սարքովԱմբարտակ Վենտա գետի վրա՝ ձկնանցման սարքով

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Resident population by city / town at the beginning of the year — State Data Agency of Lithuania, 2023.
2. 1 2 3 4  "Сайт Векшнского староства". Արխիվացված է the original 2011 թ․ հունվարի 1-ին. Retrieved 2021 թ․ դեկտեմբերի 21.
3. 1 2 3  Российская Еврейская Энциклопедия. ВЕКШНЯЙ
4. 1 2  *Векшняй* հոդվածը Սովետական մեծ հանրագիտարանում
5. ↑  "Литовская Епархия". Արխիվացված է the original 2007 թ․ նոյեմբերի 10-ին. Retrieved 2011 թ․ հունվարի 1. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
6. ↑  Museums of Lithuania (англ.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հրեական Բրոքհաուսի և Եփրոնի |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1048057690 · VIAF: 306372738 · WorldCat VIAF: 306372738 |

 |