recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Տեսանելի աստղային մեծություն**(**m**), երկնային մարմնի պայծառության չափը (այդ մարմնի տված լուսավորությունը) երկրային դիտորդի տեսանկյունից։ Սովորաբար օգտագործում են այն մեծությունը, որ կունենար լուսատուն, եթե մթնոլորտը բացակայեր։ Որքան պայծառ է մարմինը, այնքան փոքր է նրա աստղային մեծությունը։

«Տեսանելի» բառը հուշում է, որ այդ մեծությունը տեսանելի է Երկրից, այդ նշումը պետք է, որպեսզի կարողանանք տարբերել «բացարձակ» մեծությունից։ Այն ի նկատի չունի տեսանելի տիրույթը։ Ինֆրակարմիր կամ որոշ այլ միջակայքերում չափվող արժեքները նույնպես կոչվում են տեսանելի։ Տեսանելի միջակայքում չափված արժեքը կոչվում է տեսողական(վիզուալ)։

Աստղային երկնքում, տեսանելի տիրույթի ամենածպայծառ աստղը Սիրիուսն է, իսկ ինֆրակարմիր J-տիրույթում[en] ՝ Բետելգեյզեն է։

Պատմություն
-----------

| Անզեն աչքով 
տեսանելի | Տեսանելի
մեծություն | Վեգայի նկատմամբ 
պայծառություն | Այդ մեծությունից մեծ 
աստղերի քանակը |
| --- | --- | --- | --- |
| Այո | −1,0 | 250 % | 1 |
| 0,0 | 100 % | 4 |
| 1,0 | 40 % | 15 |
| 2,0 | 16 % | 48 |
| 3,0 | 6,3 % | 171 |
| 4,0 | 2,5 % | 513 |
| 5,0 | 1,0 % | 1 602 |
| 6,0 | 0,40 % | 4 800 |
| 6,5 | 0,25 % | 9 096 |
| Ոչ | 7,0 | 0,16 % | 14 000 |
| 8,0 | 0,063 % | 42 000 |
| 9,0 | 0,025 % | 121 000 |
| 10,0 | 0,010 % | 340 000 |

Աստղային մեծությունների ժամանակակից սանդղակը ծագել է Հին Հունաստանում։ Այն առաջարկել է մ.թ.ա. II դարում Հիպարքոսը ՝ աստղերը բաժանելով անզեն աչքով տեսանելի վեց մեծության խմբերի։ Նա անվանել է ամենապայծառ աստղերը առաջին մեծության աստղեր (Symbol support vote.svg), իսկ ամենաթույլերը` վեցերորդ մեծության աստղեր (Symbol support vote.svg): Ժամանակակից աստղագիտությունը չի սահմանափակվում վեց խմբերով կամ միայն տեսանելի լույսով։ Շատ պայծառ օբյեկտները բացասական մեծություն ունեն։

Հաշվարկ
-------

Երկու աստղերի տեսանելի մեծությունը որոշվում է՝

{\displaystyle m\_{1}-m\_{2}=-2{,}5\,\mathrm {lg} \left({\frac {L\_{1}}{L\_{2}}}\right)}
որտեղ m — երը մարմինների աստղային մեծություններն են, L —ը՝ դրանց լուսավորությունը ։

Այսպիսով, աստղային 5 մեծությունների տարբերությանը համապատասխանում է լուսավորությունների մեծությունների հարաբերությունը, որը հավասար է 100, իսկ 1 աստղային մեծության տարբերությունը՝ 2,512։

### Օրինակներ

Լիալուսնի տեսանելի աստղային մեծությունը հավասար է 12,7, Արեգակի տեսանելի աստղային մեծությունը՝ 26,7.

Աստղային մեծությունների տարբերությունը՝

{\displaystyle m\_{1}-m\_{2}=(-12,7)-(-26,7)=14,0}
Լուսավորությունների տարբերությունը՝

{\displaystyle L\_{2}/L\_{1}=2,512^{m\_{1}-m\_{2}}=2,512^{14,0}\approx 400~000}
Այսպիսով՝ Արեգակը լիալուսնից պայծառ է մոտավորապես 400 000 անգամ։

Ծանոթագրություն
---------------

1. ↑  Сурдин В. Г.։ «Звёздная величина»։ *Глоссарий Astronet.ru*։ Արխիվացված է օրիգինալից 2010 թ․ նոյեմբերի 28-ին։ Վերցված է 2015 թ․ փետրվարի 28
2. ↑  «Vmag<6.5»։ SIMBAD Astronomical Database։ Վերցված է 2010 թ․ հունիսի 25
3. ↑  «Magnitude»։ National Solar Observatory—Sacramento Peak։ Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ փետրվարի 6-ին։ Վերցված է 2006 թ․ օգոստոսի 23
4. ↑  «Каталог ярких звёзд»

Արտաքին հղումներ
----------------

* *The astronomical magnitude scale* (International Comet Quarterly)
**Հաղթանակի հուշարձան**,հայտնի է նաև որպես Անհայտ զինվորի հուշարձան, տեղադրված է Ստեփանակերտում։ Այն հուշահամալիրի մաս է, հավերժացնում է Հայրենական մեծ պատերազմում և այլ զինված հակամարտություններում զոհված ղարաբաղցիների հիշատակը։

Պատմություն
-----------

1988 թվականի արցախյան ցույցեր
Հուշահամալիրը ստեղծվել է 1945 թվականին գրանիտե սյան կառուցմամբ` ի հիշատակ Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ զոհված մարդկանց, Ադրբեջանի կազմում գտնվող Լեռնային Ղարաբաղի բնակիչներին։ 
Սյան բարձրությունը 21 մ է։ Զանգվածային գերեզմանի հակառակ բլրի վրա թաղված են պատերազմում զոհվածների մնացորդները։ Համալիրը ներառում է նաև յոթ հոսքերից բաղկացած մի շատրվան՝ կառուցված հայկական ավանդական ճարտարապետության ոճով։ Գրանիտային պատվանդանը հիմք է՝ հայերի անուններով և դիմանկարներով։ Նրանք Հայրենական մեծ պատերազմին մասնակցած Խորհրդային Միության հերոսներն են։

1945-1990 թվականներին հուշարձանը պատկանել է Ադրբեջանի ԽՍՀ ենթակայության տակ գտնվող Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզի ղեկավարությանը։ 1991 թվականից ի վեր ԼՂՀ ղեկավարությունը փաստորեն վերահսկում է հուշարձանը։ Համալիրի նորագույն մասը գերեզմանոցն է, որտեղ թաղված են Ղարաբաղյան պատերազմի ընթացքում զոհված ԼՂՀ զինծառայողները։

Ամեն տարի՝ հաղթանակի օրը, Հայրենական մեծ պատերազմի, ինչպես նաև աֆղանական պատերազմի վետերանները հավաքվում են հուշարձանի մոտ։ 
Փետրվարի 15-ին ծաղիկներ են դրվում հուշարձանին՝ ի հիշատակ Աֆղանստանի պատերազմի 228 մասնակիցների, որոնցից 7-ը մահացել էին։

Պատկերասրահ
-----------

* Հուշարձան, տանկ` Т-72-ի տեսքով, մտնում է համալիրի մեջՀուշարձան, տանկ` Т-72-ի տեսքով, մտնում է համալիրի մեջ
* Հուշարձան «Մենք, մեր սարերը»Հուշարձան «Մենք, մեր սարերը»
* Հաղթանակի հուշարձանի համայնապատկերային տեսքըՀաղթանակի հուշարձանի համայնապատկերային տեսքը
* Հայոց ցեղասպանության զոհերի հուշարձանՀայոց ցեղասպանության զոհերի հուշարձան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Карабахские "афганцы" отмечают свой праздник (ռուս.)
2. ↑  «Memorial Complex in Stepanakert, Artsakh»։ www.armenian-genocide.org։ Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 19
3. ↑  Boris Kester։ «Stepanakert Memorial Complex» (անգլերեն)։ www.traveladventures.org։ Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 19
4. ↑  Союз ветеранов Афганской войны Арцаха отмечает очередную дату вывода советских войск из Афганистана (ռուս.)
5. ↑  Глава 12. Шуша. Последняя цитадель (ռուս.)
**Օպերա** (ֆր.՝ gâteau opéra), ֆրանսիական տորթ։ Պատրաստված է նշային բիսկվիթի շերտերից(ֆրանսերենում հայտնի է որպես *Joconde*)՝ ներծծված սուրճի օշարակով, գանաշի միջուկով և սուրճի (կամ *Grand Marnier* լիկյորի) կրեմով և ծածակված է շոկոլադե գլազուրով

Ըստ «*Larousse gastronomique*» գաստրոնոմիական հանրագիտարանի՝ «*Opéra gâteau*-ն մանրացված նուշ և սուրճ պարունակող բիսկվիթ է՝ շոկոլադե միջուկով և գլազուրով»։

Ծագում
------

Տորթը մասսայականացվել է ֆրանսիական pâtisserie *Դալլոո* տան կողմից, բայց նրա հստակ ծագումն անհայտ է։ Դրա ստեղծման հավակնորդներից մեկը Սիրիաք Գավիլլոնն է, ով այն ստեղծել է 1952 թվականին Լա-Մազոնե Դալլոոյում, որտեղ էլ այն անվանվել է «Օպերա» (ֆր.՝ L’ Opera)՝ ի պատիվ Ֆրանսիական ազգային օպերայի։

Ֆրանսիացի խոհարար, հրուշակագործ Գաստոն Լենոտրը (1920 - 2009 թթ.) ևս հայտարարել է, որ ինքն է պատիվ ունեցել 1960 թվականին ստեղծելու այդ աղանդերը, չնայած *Լե-Գաուլուա*յի 1899 թվականի գովազդն առաջարկում է "*gâteau opéra*":

Իսկ մեկ այլ վարկածի համաձայն՝ տորթն ստեղծվել է ֆրանսիացի հրուշակագործ Լուի Կլիշիի կողմից և ներկայացվել է 1906 թվականին՝ Փարիզի ցուցահանդեսի ժամանակ։ «Օպերա»-ն Կլիշիի հրուշակարանի ֆիրմային աղանդերն էր։

Տես նաև
-------

* Տիրամիսու
* Տորթ
* Հացաբուլկեղեն
* Հրուշակեղեն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Larousse Gastronomique*
2. ↑  *Grand Larousse Gastronomique*։ Larousse։ 2007, cited in French Wikipedia article.
3. ↑  «L'Opéra» (ֆրանսերեն)։ Dalloyau։ Վերցված է ապրիլի 9, 2016
4. ↑  «Dalloyau au Moulin-Rouge, la fête des sens» (fr-FR)։ Madame Figaro։ Վերցված է 2016-01-05
5. ↑  Jean-Claude Ribaut (հունվարի 10, 2009)։ «Gaston Lenôtre»։ *Le Monde*։ էջ 21։ «Gaston Lenôtre avait revendiqué l’invention du gâteau « opéra » (biscuit et ganache au chocolat parfumé au café). Rendons à César... Le père de l’« opéra » est Cyriaque Gavillon de la maison Dalloyau. [Gaston Lenôtre has laid claim to the invention of the 'opera' cake (biscuit and ganache flavoured with chocolate coffee). Render unto Caesar ... The father of the 'opera' is Cyriaque Gavillon of maison Dalloyau. ]»
6. ↑  «Pâttiserie du Grand-Hôtel, 1 rue Auber. Spécialités : Gâteau Grand-Hôtel, Gâteau Opéra, Plum-cakes. Salon reservé au Five-Oclock Tea»։ *Le Gaulois*։ մարտի 18, 1899։ էջ 3

Արտաքին հղումներ
----------------

«Օպերա» տորթի բաղադրատոմսը(չաշխատող հղում)
**Օսլոյի գերմանական դպրոց** (գերմ.՝ Deutsche Schule Oslo), միջազգային գերմանալեզու դպրոց, որը գտնվում է Նորվեգիայի մայրաքաղաք Օսլոյում։

Համարվում է Նորվեգիայի գլխավոր միջազգային ուսումնական հաստատություններից մեկը և տարածաշրջանի խոորագույն գերմանական դպրոցներից մեկը։

Պատմություն
-----------

Օսլոյի գերմանական դպրոցը բացվել է 1980 թվականին։ Այն նախատեսված էր Գերմանիայի գերմանական բողոքական համայնքի կրթության հարցերի լուծման համար։

Ունի միջնակարգ դպրոցի կարգավիճակ։ Բացի գորմաներեն լեզվից, դպրոցում դասավանդվում է նաև նորվեգերեն, ֆրանսերեն և անգլերեն։ Դպրոցը ներկայումս կրում է գերմանա-նորվեգական հայտնի գրող Մաքս Տաուի անունը, ով ժամանել է Նորվեգիա 1938 թվականին։

Գերմանական դպրոցին կից գործում է նաև մանկապարտեզ, ինչպես նաև տարրական և ավագ դպրոցներ։ Չնայած նրան, որ Օսլոյի գերմանական դպրցը մասնավոր է այն ստանում է Նորվեգիայի և Գերմանիայի համապատասխան նախարարությունների ֆինանսական հովանավորությունը։

Ըստ 2010 թվականի տվյալների՝ դպրոցն ունի 222 աշակերտ և 75 մանկապարտեզի սան։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  Lorenz Einhart (2005)։ «Max Tau»։ in Helle Knut։ *Norsk biografisk leksikon* (Norwegian)։ Oslo: Kunnskapsforlaget։ Վերցված է ապրիլի 2, 2011
3. 1 2  Tvedt Knut A. ed. (2010)։ «Deutsche Schule Oslo - Max Tau»։ *Oslo byleksikon* (Norwegian) (5th ed.)։ Oslo: Kunnskapsforlaget։ էջ 136։ ISBN 978-82-573-1760-7

Արտաքին հղումներ
----------------

* Օսլոյի գերմանական դպրոցի պաշտոնական կայք

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք  |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ  |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 148450441 · WorldCat VIAF: 148450441 |

 |

|  |
| --- |
| 
  **Նորվեգիա**   **Գերմանիա**
 |
**Տետրացինի,** ամերիկյան ուտեստ, որը պատրաստվում է խորանարդաձև կտրտված թռչնամսից կամ ծովամթերքից և գինով կամ խերեսով համեմված կարագի (կամ սերուցքի) ու պանրի սոուսի մեջ պատրաստված սնկից։ Մատուցվում է տաք վիճակում, լինգվինետեի, սպագետտիի, լապշայի կամ մակարոնեղենի այլ տեսակների վրա, մաղադանոսով զարդարված, երբեմն՝ մանրացված պաքսիմատ, նուշ, պահածոյացված տապակած սոխ կամ պանիր (կամ բոլորը միասին) վրան լցված։ Տետրացինին կարելի է պատրաստել որպես շագանակագույն դարձրած լապշայով կերակրատեսակ․ տնային պայմաններում պատրաստելու համար գոյություն ունեն դյուրին բաղադրատոմսեր սնկով ապուրի կամ այլ տեսակի ապուրների օգտագործմամբ։

Կերակրատեսակն անվանվել է ի պատիվ իտալացի օպերային երգչուհի Լուիզա Տետրացինիի։

Ստեղծվել է մոտավորապես 1908–1910 թվականներին Սան Ֆրանցիսկոյի Փելես Հյուրանոցի գլխավոր խոհարար Էռնեստ Արբոգասթի կողմից․ երգչուհին երկար ժամանակ բնակվել է այդ հյուրանոցում։ Այլ աղբյուրներ կերակրատեսակի ստեղծումը վերագրում են Նյու Յորքի Նիքերբոքեր հյուրանոցին։ «Good Housekeeping» ամսագրում կերակրատեսակին վերաբերող առաջին տեղեկությունը տպագրվել է 1908 թվականի հոկտեմբերին, որտեղ ասվում էր, որ ընթերցողները կարող են սերուցքային սոուսում եփած հնդկահավով, սպագետտիով, քերած պանրով, շերտատաված սնկով ու պաքսիմատի կտորներով կերակրատեսակը համտեսել «Քառասուներկուերորդ փողոցի ռեստորանում»։

Հավով տետրացինին պատրաստվել է հանրահայտ խոհարար Լուիս Պաքվետի կողմից։

Ճաշատեսակի համար համընդհանուր ստանդարտ գոյություն չունի․ տարբեր բաղադրատոմսերում տարբեր բաղադրամասեր կարող են բացակայել կամ փոխարինվել ուրիշներով, օրինակ՝ ընկույզի, փշրանքների կամ պանրի այլ տեսակներով։ Անունը երբեմն ընդլայնվում է՝ բացատրելու համար օգտագործված մսատեսակը, օրինակ՝ հավամսով տետրացինի կամ թյուննոսով տետրացինի։

Տես նաև
-------

* Մարդկանց պատվին անվանակոչված ուտեստներ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Amanda Gold (May 31, 2009)։ «Bay Area stars freshening up 5 classic dishes»։ *The San Francisco Chronicle*։ Վերցված է August 15, 2016
2. ↑  Niosi Andrea (December 2004)։ «Chicken Tetrazzini»։ *Foodreference*։ Վերցված է September 6, 2012
3. ↑  Peters, Erica J. *San Francisco: A Food Biography.* New York: Rowman & Littlefield, 2013, p. 177. "The 'restaurant on Forty-second' may refer to the Knickerbocker Hotel, then located on 42nd Street and Broadway."
4. ↑  Peters, Erica J. *San Francisco: A Food Biography.* New York: Rowman & Littlefield, 2013, p. 177.
5. ↑  «Gold Medal to Louis Paquet for Spanish Pastry»։ *The New York Times*։ November 14, 1920։ Վերցված է September 6, 2012
6. ↑  Barry Popik (February 13, 2009)։ «Tetrazzini (Chicken Tetrazzini; Turkey Tetrazzini; Spaghetti Tetrazzini)»։ *The Big Apple*։ Վերցված է September 6, 2012

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Տետրացինի (ուտեստ)** կատեգորիայում։ |
**Քանդված օջախ**, նկարիչ Կարապետ Ադամյանի՝ հայ կյանքը արտացոլող լավագույն գործերից է, որով
նկարիչն իր հայրենասիրական զգացմունքն է դրսևորել՝ թեմա ընտրելով թուրքական բռնակալության տակ տնքացող հայ ժողովրդի՝ դարեր շարունակ կրած տառապանքներից մի հուզիչ դրվագ։ «Քանդված օջախ» վերնագրված պատկերներում հարազատ տան ավերակների առաջ ներկայացված է ամուսնուն կորցրած հայուհին երեք դեռատի զավակների հետ։

Նկարագրություն
--------------

Կոտորածից հրաշքով փրկված մի որբացած ընտանիք՝ մայրը իր մանկահասակ երեք երեխաների հետ, վերադարձել է իր բնակավայրը՝ գտնելով տունը հիմնահատակ ավերված։ Երբեմնի շեն տնից մնացել էր պատի մի ավերված հատված՝ օջախի բացվածքով, գետնին թափված քարեր և մի քանի տախտակի կտորներ։

Սիրտ կեղեքող պատկեր է ներկայացնում այդ ամայացած շրջապատում հայտնված մոր և երեխաների վիճակը։ Մայրը նստել էր գետնին՝ անելանելի կացության մեջ, ծանր մղձավանջային հոգեվիճակում։ Նա գոգում պահել էր միակ ունեցվածքը՝ մի փոքրիկ կապոց, և անորոշ հայացքը հառել էր փլատակներին։ Երեխաները, իրար ձեռք բռնած, կանգնած էին մտամոլոր։ Մոր հայացքը այնքան բազմախոս էր, կիսախոնարհված կեցվացքը այնքան գթաշարժ, որ մարդ ակամայից մասնակից էր դառնում նրա տվայտանքներին, նրա տառապալի մտատանջումներին և ալեկոծ ներաշխարհին։

Մոր գեղեցիկ հայկական համակրելի տիպարը մարդկանց գութն էր շարժում այդ անօթևան հեզահամբույր կնոջ հանդեպ։ Անհոգ ժամանցը տխուր ապրումներով փոխած երեխաների դրությունը նույնպես սրտաճմլիկ էր։ Նրանք, գլխիկոր կանգնած, նայում էին տան տեղը գոյացած դատարկությանը՝ հավանաբար չգիտակցելով անտուն մարդու կացությունը։ Մարդը համակվում է անզուսպ ցասումով՝ ընդդեմ խիղճը կորցրած ավերիչների, քանի որ բարբարոսական արարքներ էին կատարել խաղաղ, աշխատասեր, անզեն ու անօգնական հայ ժողովրդի նկատմամբ։ Մոր և երեխաների պատճառաբանված կեցվածքները և հոգեբանական արտահայտությունները վերարտադրված են ռեալիստական ճշմարտացիությամբ։

Ադամյանը ստեղծել է այնպիսի կենդանի իրադրություն, որ դիպվածը մարդու աչքի առաջ վերակենդանանում է որպես հենց նոր կատարված իրողություն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Էջ:Հայկական Հարց Հանրագիտարան (Armenian Question Encyclopedia).djvu/310 — Վիքիդարան»։ *hy.wikisource.org*։ Վերցված է 2019-02-26
2. ↑  Եղիշե Մարտիկյան, Հայկական կերպարվեստի պատմություն, Երևան, 1987
**Տոմաշ Սեմոնյակ** (լեհ.՝ Tomasz Siemoniak, հուլիսի 2, 1967(1967-07-02), Վալբժիխ, Լեհաստան), լեհ պետական և քաղաքական գործիչ։ Լեհաստանի ազգային պաշտպանության նախարար (2011-2015) և Լեհաստանի փոխվարչապետ 2014 թվականի սեպտեմբերից մինչև 2015 թվականի նոյեմբեր։

Կրթություն
----------

Ավարտել է Վարշավայի տնտեսագիտության դպրոցի արտաքին առևտրի ֆակուլտետը, եղել է Դույսբուրգի համալսարանի կրթաթոշակառու։

Գործունեություն
---------------

Դեռ ուսման ընթացքում եղել է ուսանողների անկախ միության անդամ, Վարշավայի տնտեսագիտության դպրոցում ուսանողական կառույցի ղեկավար։ 1990-ական թվականներին հաջորդաբար անդամակցել է Լիբերալ-դեմոկրատական կոնգրեսին (KLD) և «Ազատության ունիային», այնուհետև՝ «Քաղաքացիական պլատֆորմ» կուսակցությանը։

1994-1996 թվականներին աշխատել է լեհական հեռուստատեսությունում, այդ թվում՝ որպես 1-ին ծրագրի տնօրեն։

1997 թվականին համակարգել է ԶԼՄ-ների աշխատանքը հասարակական գործերի ինստիտուտում։

1998-2000 թվականներին զբաղեցրել է ազգային պաշտպանության նախարարության մամուլի և տեղեկատվության դեպարտամենտի տնօրենի, այնուհետև՝ 2002 թվականին լեհական մամուլի գործակալության ղեկավարի տեղակալի պաշտոնը։

2000 թվականի դեկտեմբերից մինչև 2002 թվականի հունիս եղել է Վարշավայի փոխնախագահ։

2002-2006 թվականներին աշխատել է լեհական ռադիոյում։

2007 թվականին եղել է Մազովեցյան վոևոդության փոխխոսնակ։

2007 թվականի նոյեմբերի 26-ին նշանակվել է ներքին գործերի նախարարության պետական քարտուղար։

2011 թվականի օգոստոսի 2-ին նշանակվել է Դոնալդ Տուսկի առաջին կառավարությունում պաշտպանության նախարարի պաշտոնում։

2011 թվականի նոյեմբերի 18-ին զբաղեցրել է նույն պաշտոնը Տուսկի նոր կաբինետում։

2014 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Եվա Կոպաչի ղեկավարած կառավարությունում նշանակվել է փոխվարչապետ և պաշտպանության նախարար։

Ընտանիք
-------

Ամուսնացած է, ունի որդի և դուստր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «Minister of National Defence»։ *Ministry of National Defence*։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունիսի 10-ին։ Վերցված է 2012 թ․ սեպտեմբերի 8  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն); `|df=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Լեհաստանի ազգային պաշտպանության նախարարության պաշտոնական կայք

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 308699130 · WorldCat VIAF: 308699130 |

 |
**Սիրո Բարոնի** (անգլ.՝ Siro Baroni, 1678, Մանտովա, Մանտուա, Լոմբարդիա - դեկտեմբերի 31, 1746(1746-12-31)), վաղ բարոկկոյի շրջանի իտալացի նկարիչ, հիմնական գործունեությունը ծավալել է Մանտովայում։

Կենսագրություն
--------------

Ծնված լինելով Մանտովայում` նա ապրել է 18-րդ դարում և հավանական է, որ գործունեություն է ծավալել միայն իր հայրենի քաղաքում։ Նրա կեսագրությունից քիչ է հայտնի, և նրա աշխատանքներից շատերը ոչնչացել են անցած դարի սկզբում։ Սուրբ Ամբրոջիո եկեղեցու աղոթատեղիում գոյություն է ունեցել նրա «Քրիստոսը երևում է մարդկանց» աշխատանքը, որը ոչնչացել է տաճարի ավերման ընթացքում 18-րդ դարի վերջին։ Ըստ հնագույն աղբյուրների` Մանտովայի Սանտ Անդրեա բազիլիկ եկեղեցում էր գտնվում Բարոնիի «Օրհնված աստվածամայրը ծաղկանոցում» վահանակը, ինչպես նաև` «Սրբեր Քրիստինոն և Քրիստիանոն» նկարը Սուրբ Կամիլո դե Լերիզ եկեղեցում, որոնցից այսօր հետք չի պահպանվել։

Անհայտ է մնում Մանդովայի Սուրբ Մանդևին եկեղեցում գոյություն ունեցած հնագույն նկարի ճակատագիրը, որը հիշատակվել է հնագույն աղբյուրներում, և ներկայացնում է «Աստվածամայրը երեխայի հետ գահի վրա», «Սուրբ Ջուզեպեն, Սուրբ Լուիջի Գոնցագան և Պահապան հրեշտակը» նկարները։ Պահպանված աշխատանքների մեջ մենք կարող ենք նշել կտավը, որը տեղադրված է Սուրբ Բարնաբա քաղաքային եկեղեցում և պատկերում է «Սուրբ Ջուլիանայի մահը», Քաստելուովոյի եկեղեցում պահվող աշխատանքը, որը պատկերում է «Մադոննային` Սրբեր Անտոնիոյի և Իմերիոյի հետ» և ստորագրված և թվագրված է 1748 թվականին։ Պահպանված աշխատանքներից է Աքուանեգրա սուլ Կիեզե եկեղեցում գտնվող աշխատանքը, որը թվագրված է 1751 թվականով։

Նա 1754 թվականից սկսած եղել է Մանտովայի Գեղարվեստական ակադեմիայի թղթակից-անդամ։ Նա նկարել է Ecce Homo աշխատանքը Սանթ Ամբրոջիո մատուռի համար (որը քանդվել է 1789 թվականին)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Perina Chiara։ «- Dizionario Biografico degli Italiani - Volume 6 (1964)»։ *Treccani*։ Վերցված է 7 March 2018
2. ↑  Memorie biografiche poste in forma di dizionario dei pittori, scultori, architetti, ed incisori Mantovani, by Pasquale Coddè, page 11.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Իտալացիների կենսագրական բառարան |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 224458944 · ULAN: 500202558 · WorldCat VIAF: 224458944 |

 |
**Քանունի Սուլթան Սուլեյման կամուրջ** (թուրքերեն՝ Kanuni Sultan Süleyman Köprüsü), հայտնի է նաև **Բյույուքչեքմեջե կամուրջ** անունով), քարե կամարապատ կամուրջ, որը գտնվում է Թուրքիայի եվրոպական հատվածում, Ստամբուլի Բյույուքչեքմեջե շրջանում։ Կամուրջը Ստամբուլի կենտրոնից գտնվում է 36 կիլոմետր (22 մղոն) դեպի արևմուտք։

Կամուրջը կառուցվել է օսմանյան ժամանակաշրջանում հայազգի ճարտարապետ Միմար Սինանի (1488/1490–1588) կողմից։ Կամուրջը կառուցվել է տարածքով մեծ, սակայն ծանծաղ Բյույուքչեքմեջե լճի բերանին։ Կամրջի կառուցումը սկսվել է 1566 թվականին, իսկ շահագործման հանձնվել 1567 թվականին։ Որոշ աղբյուրներում նշվում է, որ կամրջի կառուցման ժամանակ լճի ջուրը ցամաքացվել է և փոխարենը քարապատվել է շուրջ 40000 խորանարդ մետր տարածք։

Կամուրջը բաղկացած է 28 թռիչքներից և բաժանված է չորս հիմնական հատվածների՝ առաջացնելով երեք փոքր կղզյակներ։ Նախկինում կամուրջը հաղորդակցության լրջագույն գործառույթ է իրականացրել Օսմանյան կայսրության մայրաքաղաքի և արևմտյան վիլայեթների միջև։ Ներկայումս 16-րդ դարում կառուցված կամուրջը շարունակում է պահպանել իր պատմական և խորհրդանշական արժեքը։ 1986-1989 թվականներին կամուրջը վերանորոգվել է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  archINFORM (գերմ.) — 1994.
2. 1 2  «Buyukcekmece Kanuni Sultan Suleyman Koprusu» (Turkish)։ Վերցված է 2015 թ․ հոկտեմբերի 10
3. ↑  արխիվացված

|  |  |
| --- | --- |
|  | Քանունի Սուլթան Սուլեյման կամուրջ (Ստամբուլ) Վիքիպահեստում |
**Ստուպլե վանք** (սերբ.՝ Манастир Ступље), սերբ ուղղափառ եկեղեցու Բանյա Լուկայի թեմի` Միքայել Հրեշտակապետին նվիրված վանք։ Գտնվում է Մանաստիրիցե գետի վրա, Պրնյավոր, Չելինաց և Տեսլիչ համայնքների սահմանակետում։ Պատմականորեն սերտորեն կապված է եղել Լիպլե վանքի հետ։

Պատմություն
-----------

Վանքն առաջին անգամ հիշատակվել է Դոբրուն վանքի գրառումների մեջ, որը թվագրվում է 15-րդ դարի երկրորդ կեսին։ Այդ հիշատակումը պահպանվել է Բելգրադի Ազգային գրադարանում, սակայն ոչնչացվել է 1941 թվականի ապրիլի 6-ին, գերմանական ավիառմբակոծման արդյունքում։ Ժողովրդական զրույցները վանքի կառուցումը վերագրում են թագավոր Ստեֆան Սրագուտինին, սակայն այս լեգենդի գրավոր ապացույցներ չկան։ Առավել հնարավոր է, որ վանական կյանքն այստեղ վերածնվել է 15-րդ դարի կեսերին։

Օրախովիցի սլավոնական վանքում մինչև 1991 թվականը պահպանվել են Ստուպլեում արտագրված բազմաթիվ գրքեր։ Գրչատան գոյությունը վկայում է մեծ միաբանության և զարգացած օթևանի առկայության մասին։ 1696 թվականի Օրախովիցյան տարեգրության մեջ ասվում է նաև Ստուպլեի վանքի ճակատագրի մասին. «Այդ ժամանակներում վանքերից շատերը դատարկվել ու այրվել էին անիծյալ մուսուլմանների խմբերի կողմից... այդ ժամանակ Լիպլեի և Ստուպլեի վանքերն այրվել ու վերջնականապես դատարկվել են»։ Թուրքերի կողմից վանքի ոչնչացումը տեղի է ունեցել 1690 թվականին, Թուրքական մեծ պատերազմի ընթացքում։

Երկար ժամանակ վանքը հայտնի էր միայն ըստ պատմական փաստաթղթերի։ 1994 թվականի մարտին հայտնաբերվել են վանական եկեղեցու, իսկ երեք տարի անց` միաբանության մասնաշենքի և նախկին վանքի այլ շինությունների ավերակները։ Տարածքի ընդհանուր մակերեսը կազմել է մոտ 600 քմ։ Եկեղեցու հիմքը գտնվել է 30 սմ խորությամբ։ Հիմքի երկարությունը արևմտյան պատից մինչև գլխավոր աբսիդը կազմել է ավելի քան 14 մ, նավի լայնությունը` 5 մ, իսկ խորանային աբսիդները` 4.44 մ։

Բանյալուկացի եպիսկոպոս Եֆրեմի նախաձեռնությամբ վանքը վերականգնվել է։ 2008 թվականի նոյեմբերին մենաստանում վերականգնվել է վանական կյանքը, իսկ դրա վերահսկիչ է նշանակվել աբեղա Դանիիլը։ 2018 թվականի դրությամբ վանքում շարունակվում էր նոր մասնաշենքերի շինարարությունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Ljiljana Ševo։ «Manastir Stuplje»։ *zapadnisrbi.com* (սերբերեն)։ Վերցված է 2018 թ․ սեպտեմբերի 21
2. ↑  GORAN ĐURIĆ (2009 թ․ հունվարի 6)։ «Ponovo sija monaško kandilo u Stuplju»։ *Blic.rs* (սերբերեն)։ Վերցված է 2018 թ․ սեպտեմբերի 21
3. ↑  «Manastir Stuplje – Decenija monaškog života (Foto)»։ *Blic.rs* (սերբերեն)։ 2018 թ․ օգոստոսի 15։ Վերցված է 2018 թ․ սեպտեմբերի 21 (չաշխատող հղում)

Գրականություն
-------------

* *Nenad Novaković, Ranko Pavlović* Manastir Stuplje. — Banja Luka: Glas srpski, 1998. — 52 с.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք |

 |
Տորթի նետում
FEMEN խմբի ակտիվիստ Ալեքսանդրա Շևչենկոն 2009 թվականի մարտի 22-ին Կիևում տորթ է նետում Օլես Բուզինայի վրա նրա, իր կարծիքով, սեքսիստական գրքի համար
**Տորթի նետում**, կրեմային տորթի կամ այլ աղանդերի նետում մարդու դեմքի վրա։

Այս գործողությունը սովորաբար հումոր կամ քաղաքական ցույցի ձև է հանդիսանում՝ ընդդեմ որևէ հանրահայտ քաղաքական գործչի, հանրահայտ անձի։ Վերջին դեմքում նպատակը զոհին նվաստացնելը կամ վախեցնելն է առանց նրա նկատմամբ ֆիզիկական բռնություն գործադրելու և վնասելու։ Այդ իսկ պատճառով իրական տորթի փոխարեն հաճախ կիրառվում է թղթե տարա՝ հարած սերուցքով, կամ սափրվելու կրեմով։ Որոշ երկրներում, այդ թվում՝ ԱՄՆ-ում և Կանադայում, տորթի նետում գնահատվում է որպես ծեծ և կարող է ձերբակալման հասցնել։

Որպես հումորային հնարք նման գործողություն առաջին անգամ իրականացվել է Ֆրեդ Կարնոյի կողմից։ Կարծիք կա, որ տորթի նետումը դեմքին ճանաչում է ստացել 1909 թվականին «Պարոն Ֆլիպ» ամերիկյան կատակերգական համր ֆիլմից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «The Art of Pieing. Nothing cuts through the veneer of the powerful like a banana cream» Archived 2006-04-24 at the Wayback Machine.. By Tooker Gomberg. *Now* (Toronto). July 17-23, 2003.
2. ↑  The Edwardian Music Hall Archived 2014-06-03 at the Wayback Machine.
3. ↑  «A Very Brief History of Slapstick»։ *Splat TV*։ 2003։ Վերցված է 2009 թ․ հունվարի 29
**Ստրոկկուր** (իսլ.՝ Strokkur), շատրվանի տիպի գեյզեր, որը գտնվում է Իսլանդիայի Հվիտա գետի կողքին գտնվող երկրաջերմային տարածքում՝ երկրի հարավարևմտյան մասում, Ռեյկյավիկից արևելք։ Այն սովորաբար ժայթքում է ամեն 6-10 րոպեն մեկ։ Նրա սովորական երկարությունը 15-20 մետր է (49-66 ոտնաչափ), չնայած երբեմն այն կարող է ժայթքել մինչև 40 մետր բարձրությամբ (130 ոտնաչափ)։

Գտնվելու վայր
-------------

Ստրոկկուրը պատկանում է Հաուկադալուրի հովտային տարածքին, որտեղ նրա շուրջը գտնվում են բազմազան երկրաջերմային առանձնահատկություններ, ինչպիսիք են ցեխի լողավազանները, ֆումարոլները և այլ գեյզերներ, ինչպիսին է հայտնի Գեյզիր գեյզերը, որը գտնվում է հյուսիսից ընդամենը 50 մետր (160 ոտնաչափ) հեռավորության վրա։

Պատմություն
-----------

Ստրոկկուրը առաջին անգամ հիշատակվել է 1789 թվականին, երկրաշարժից հետո, որն օգնեց ապաշրջափակել գեյզերի խողովակը։ Նրա գործունեությունը տատանվել է ողջ 19-րդ դարի ընթացքում։ 1815 թվականին նրա բարձրությունը գնահատվել է 60 մետր (200 ոտնաչափ)։ Այն շարունակեց ժայթքել մինչև 20-րդ դարի սկիզբը, երբ մեկ այլ երկրաշարժ նորից փակեց գեյզերի խողովակը։ 1963 թվականին Գեյզիր կոմիտեի խորհրդով տեղացիները մաքրեցին խցանված խողովակը ավազանի հատակով, և այդ ժամանակվանից գեյզերը պարբերաբար ժայթքում է։

Զբոսաշրջություն
---------------

Ստրոկկուրը և նրա հարակից տարածքները պարբերաբար գրավում են զբոսաշրջիկներին՝ հույս ունենալով տեսնել գեյզերի ժայթքումը, քանի որ այն եզակի բնական գեյզերներից մեկն է, որը հաճախակի է ժայթքում։

Ժայթքման էվոլուցիա
------------------

Յուրաքանչյուր կադրի միջև տևողությունը մոտավորապես 1/4 վայրկյան է, ընդհանուր առմամբ մոտավորապես երկու վայրկյան։ 

* Ստրոկկուրի ժայթքման տեսագրությունը
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Scheffel Richard L. Wernet Susan J. eds. (1980)։ *Natural Wonders of the World*։ United States of America: Reader's Digest Association, Inc։ էջեր 360։ ISBN 0-89577-087-3
2. 1 2  «Strokkur and Geysir»։ 2014-02-09։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-09-13-ին։ Վերցված է 2017-09-16  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
3. ↑  Luhr James F. (2003)։ *Earth*։ Doring Kindersly։ էջեր 205։ ISBN 1-4053-0018-3

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Strokkur»։ *islandsmyndir.is*։ Արխիվացված է օրիգինալից 2014-07-14-ին  – A picture gallery
* *Information and photos of Strokkur*
* *Eruption of Strokkur* (YouTube)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 7041152140000611100007 · WorldCat VIAF: 7041152140000611100007 |

 |
**Տիբեթյան ժամանակակից արվեստի թանգարան** (հոլ.՝ Museum of Contemporary Tibetan Art), թանգարան Էմմենում, Ռենսենպարկում, Նիդեռլանդների հյուսիս-արևմուտքում, Գերմանիայի սահմանի մոտ։ Այն ցուցադրում է Տիբեթյան ժամանակակից արվեստի մշտական և ժամանակավոր ցուցադրություններ։

Թանգարան
--------

Թանգարանի ցուցանմուշները տարբերվում են պատի և հատակի նկարներից մինչև քանդակներ, թանգաներ, նկարներ և լուսանկարներ։ Թանգարանում ցուցադրվում են տարբեր տիբեթյան արվեստագետների, ինչպես, օրինակ, Սոնամ Դոլմա Բրաուենի, Թենզինգ Ռիգդոլի, Գոնկար Գյաթսոյի և Տուլկու Ջամյանգի աշխատանքները։ Թանգարանում ցուցադրվում են նաև թանգարանի համահիմնադիր Թաշի Նորբուի աշխատանքները։ Նորբուի Քաղաքային Բուդդա արձանի տարբերակներից մեկը ժամանակավորապես ցուցադրվել է Ռեսենպարկում։ Մշտական հավաքածուի կողքին ցուցադրվում են նաև ժամանակավոր ցուցադրություններ։

Թանգարանը կազմակերպում է կրթական միջոցառումներ, դասախոսություններ, վորքշոփեր և ուղիղ միացմամբ նկարչության դասեր։ Թանգարանի առաքելությունն է միավորել արևելյան և արևմտյան գեղագիտությունները։ Առաջին երկու ամիսներին` 2017 թվականի հունիսին և հուլիսին, թանգարանը ունեցել է հինգ հազար այցելու։

Պատկերասրան
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Braden Laura, Oosterman Naomi (2019)։ «World Systems Perspectives and Art: A Case Study of the Museum of Contemporary Tibetan Art in the Netherlands»։ Humboldt-Universität zu Berlin
2. ↑  Stol Jelte, White Traci (մայիսի 7, 2018)։ «Tibetan artist builds Buddha from salvaged wood in Emmen»։ Northern Times
3. ↑  «Emmen Town of Netherlands Hosts Permanent Exhibition on His Holiness the Dalai Lama»։ The Tibet Museum։ Վերցված է հուլիսի 24, 2019
4. ↑  Wangyal Lobsang (հուլիսի 31, 2017)։ «Traditional truths in new language: Interview with Tibetan artist Tashi Norbu»։ Tibet Sun
|  |
| --- |
| **Քարազկեռի կլորատերև** |
| Քարազկեռի կլորատերևՔարազկեռի կլորատերև |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Տիպ/Բաժին** | Անոթավոր բույսեր (Tracheophyta) |
| **Ենթատիպ** | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
| **Կարգ** | Վարդածաղկավորներ (Rosales) |
| **Ընտանիք** | Վարդազգիներ (Rosaceae) |
| **Ենթաընտանիք** | Խնձորայիններ (Maloideae) |
| **Ցեղ** | Քարազկեռի *(Amelanchier)* |
| **Տեսակ** | **Քարազկեռի կլորատերև** *(A. ovalis)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Amelanchier ovalis***Medik. 1793 |

**Քարազկեռի** **կլորատերև** (Amelanchier ovalis), վարդազգիների ընտանիքի խնձորայինների ենթաընտանիքի թուփ է։

Տերևաթափ թուփ է՝ 0,5-3 մետր բարձրությամբ և ուղղաձիգ, ծիրանադարչնագույն կեղևով ծածկված ճյուղերով։ Տերևները ձվաձև են, հակառակ ձվաձև կամ էլիպսաձև, 4 սմ երկարությամբ և 2,5 սմ լայնությամբ։ Ծաղիկները սպիտակ են, 2,6-3,2 սմ տրամագծով, հավաքված 5-8 ծաղիկներից կազմված ողկույզներում։ Պտուղները մանր են, հյութալի, սև գույնի, ծածկված կապտավուն խավով։ Ծաղկում է մայիսին, պտուղները հասունանում են օգոստոսին։

Տարածված է Կովկասում, Ղրիմում, Միջին և Հարավային Եվրոպայում, Փոքր Ասիայում, Հյուսիսային Աֆրիկայում։ Հայաստանի պայմաններում հանդիպում է Սևանի ավազանում, Վայքում, Ախուրյան գետի վերին հոսանքներում, քարքարոտ թեքություններին, թփուտների մեջ, կաղնու անտառներում, անտառի վերին եզրերին՝ մինչև 2000 մետր բարձրությունների վրա։

Պտուղները, որոնք ուտվում են միայն սառնամանիքները խփելուց հետո, մեծ քանակությամբ A և C վիտամիններ են պարունակում։ Տերևները, բողբոջները և ընձյուղները պարունակում են եթերայուղեր և ցիանային գլյուկոզիդներ։ Մեծ հետաքրքրություն է ներկայացնում որպես պատվաստակալ՝ տանձենու և խնձորենու թզուկ սորտերի համար։

Չափազանց ցրտադիմացկուն է. պահանջկոտ չէ հողի նկատմամբ, բավական խոնավասեր է և ստվերատար։ Բնափայտը շատ ծանր է, գեղեցիկ գունավորմամբ։ Օգտագործվում է հուշանվերների և մանր իրեր պատրաստելու համար։ Մեծ հետաքրքրություն է ներկայացնում բարձրլեռնային շրջանների կանաչապատման և անտառապատման համար։

Աղբյուրներ
----------

1. ↑  «Բուսանունների հայերեն-լատիներեն-ռուսերեն-անգլերեն-ֆրանսերեն-գերմաներեն բառարան, Ռուբեն Սերոբի Ղազարյան - քառազկեռի»։ *www.nayiri.com*։ Վերցված է 2022-08-14
2. ↑  Լ. Վ. Հարությունյան (1984)։ *Քո շրջապատի թփերը*։ Երևան: «Սովետական գրող»։ էջ 24
**Տիգրան Մարտիրոսի Թևրիզյան Կրտսեր** (օգոստոսի 4, 1940(1940-08-04), Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), Կալիֆոռնիայի կենտրոնական շրջանի Միացյալ Նահանգների շրջանային դատարանի պաշտոնաթող դատավոր։ 1985 թվականին նա եղել է հայկական ծագում ունեցող Միացյալ Նահանգների առաջին դաշնային դատավորը։ Այժմ նա *JAMS*-ում միջնորդ դատավոր է։

Կրթություն և կարիերա
--------------------

Ծնվել է Կալիֆոռնիա նահանգի Լոս Անջելես քաղաքում։ 1962 թվականին Թևրիզյանը սովորել է Հարավային Կալիֆոռնիայի համալսարանի բնական գիտությունների բակալավրում, իսկ 1965 թվականին սովորել է *USC Gould School of Law* համալսարանում։ USC-ում սովորելուն զուգահեռ նա եղել է *Beta Theta Pi* եղբայրության *Gamma Tau* մասնաճյուղի անդամ։ 1994 թվականին նա ստացել է ամենանշանավոր Օքսֆորդի գավաթը, որը եղբայրութթյան անդամները կարող են երբևէ ստանալ:1965-1966 թվականներին Լոս Անջելեսում Թևրիզյանը եղել է *Arthur Andersen* աուդիտային-հաշվապահական ընկերության հարկային հաշվապահ, իսկ հետո մինչև 1972 թվականը՝ մասնավոր պրակտիկայով։ 1972-1978 թվականներին եղել է Լոս Անջելեսի քաղաքային դատարանի դատավոր։ 1978-1982 թվականներին եղել է Լոս Անջելեսում Կալիֆոռնիայի գերագույն դատարանի դատավոր, որից հետո՝ 1982-1985 թվականներին վերադարձել է իր մասնավոր պրակտիկային, այնուհետև 1985-1986 թվականներին այն շարունակել է Փասադենայում։

Դաշնային դատական ծառայություն
-----------------------------

1985 թվականի նոյեմբերի 7-ին Թևրիզյանը նախահագ Ռոնալդ Ռեյգանի կողմից առաջադրվել է Կալիֆոռնիայի կենտրոնական շրջանային դատարանում, որը ստեղծվել էր *98 Stat. 333.*-ի կողմից։ 1985 թվականի դեկտեմբերի 16-ին նա հաստատվել է ԱՄՆ Սենատի կողմից, իսկ հաջորդ օրը ստացել է իր իրավասությունը։ 2005 թվականի օգոստոսի 5-ին ստացել է սենիորի կարգավիճակ, իսկ 2007 թվականի ապրիլի 19-ին։

Նշանավոր գործեր
---------------

Թևրիզյանը դատապարտել է հանցագործ ձեռներեց Բերրի Մինկովին և 1987 թվականին բանտարկել է նրան։ Նա նաև 2007 թվականին մահապատժի է ենթարկել Յուրիուս Կադամովային և Յուրի Միխելին, որոնք օտարերկրյա քաղաքացիներ էին և ընդհանուր հաշվով սպանել էին հինգ մարդկանց։

Հետդատական գործունեություն
--------------------------

2018 թվականի մարտի դրությամբ Թևրիզյանը *JAMS*-ում միջնորդ դատավոր է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Confirmation hearings on federal appointments : hearings before the Committee on the Judiciary, United States Senate, Ninety-ninth Congress, first session, on confirmation hearings on appointments to the federal judiciary and the Department of Justice. 4.J 89/2:S.hrg.99-141/ pt.2 (1985)
2. ↑  «Cleaner, bilker gets 25 years»։ *Iowa City Press-Citizen*։ 1989 թ․ մարտի 28։ էջ 2։ Վերցված է 2020 թ․ հունիսի 26
3. ↑  «Two men sentenced to death in California reservoir bodies case»։ *Orange County Register*։ 2007 թ․ մարտի 12
4. ↑  «Dickran Tevrizian, JAMS Mediator and Arbitrator»։ *www.jamsadr.com*

Արտաքին հղումներ
----------------

* USC Institute of Armenian Studies Gala Honors Federal Judge

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Արմենիապեդիա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000119802028 · LCCN: no2011073708 · VIAF: 170776370 · WorldCat VIAF: 170776370 |

 |
**Սյուզաննա Բլոխի դիմանկարը** (ֆր.՝ Portrait de Suzanne Bloch), իսպանացի և ֆրանսացի նկարիչ Պաբլո Պիկասոյի նկարը, որը նկարվել է 1904 թվականին, կտավով յուղաներկի վրա, կապույտ շրջանի ավարտին։ Պահվում է Սան Պաուլոյի արվեստի թանգարանում։ Չափերն են` 65 х 54 սմ։

Պատմություն և նկարագրություն
----------------------------

Ռավինյան փողոց, 13, մոտ 1910 թվական

Նկարում պատկերված է օպերայի երգչուհի, Ռիխարդ Վագների ստեղծագործությունները կատարող Սյուզաննա Բլոխը։ Նկարը պատկերվել է Պիկասոյի արվեստանոցում, որը գտնվում էր Մոնմարտրի Ռավինյան փողոցի համար տասներեք տանը։ Դիմանկարը պատկերվել է «կապույտ շրջանին հատուկ» սառը երանգներով։ Սյուզաննայի հագին կապույտ զգեստ է։ Նրա խոշոր մուգ խոպոպները հարդարված են։ Նկարի զուսպ գունային ներկապնակը և վրձնի թեթև շարժումներն դեմքին արտահայտչականություն են տալիս և ուշադրությունը կենտրոնացնում են սև աչքերի վրա։ Լուսաստվերի խաղը դեմքը խոշոր է դարձնում։

Արվեստի հայտնի բրազիլացի պատմաբան Լուիս Մարկեսը Սյուզաննա Բլոխի դիմանկարը անվանել է կապույտ շրջանի վերջին նկարը։ Չնայած բանավիճային որոշ հակադրություններին` ընդհանուր դիրքորոշումն այն է, որ շատ առումներով դիմանկարը բնորոշում է Պիկասոյի կապույտ շրջանի փակումը։

Ի սկզբանե դիմանկարը պատկանել է հենց Սյուզաննա Բլոխին, նրա մահից հետո այն ձեռք է բերվել Մյունխենի Տաննխաուզեր ժամանակակից արվեստի պատկերասրահի կողմից։ Այնուհետև նկարը գտնվել է արքայադուստր Մեհթիլդա Լիխովսկու մասնավոր հավաքածուում, Լոնդոնում, այնուհետև Բիբերների ընտանիքում, Լուգանոյում, Շվեյցարիայում։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ նկարը պահվել է Վաշինգտոնի Արվեստի ազգային պատկերասրահում։ 1947 թվականին այն ձեռք է բերվել բրազիլացի բանկիր Վոլտեր Մորեյրա Սալեսի կողմից և նվիրվել է Սան Պաուլոյի գեղարվեստի թանգարանին։ 2007 թվականի դեկտեմբերին «Սյուզաննա Բլոխի դիմանկարը» Կանդիդու Պորտինարի «Սուրճ հավաքողը» նկարի հետ գողացվել է թանգարանից։ Մի քանի շաբաթ անց նկարները գտնվել են և վերադարձվել թանգարան։ Երեք տղամարդիկ, մեղադրվելով գողության համար, ձերբակալվել են։ Բարեբախտաբար, նկարները չեն վնասվել և լավ են պահպանվել։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑
3. 1 2 3 4 5 6 7
4. ↑  «Pablo Picasso. Retrato de Suzanne Bloch, 1904»։ MUSEU DE ARTE DE SÃO PAULO։ Վերցված է 2019-12-05
5. ↑  «Portrait of Suzanne Bloch»։ Pablopicasso.net։ Վերցված է 2019-12-05
6. ↑  «Stolen Picasso recovered undamaged in Brazil»։ The Guardian.com։ Վերցված է 2019-12-05
**Օրգանական սնունդ**, օրգանական գյուղատնտեսության և համապատասխան հավաստագրման մարմնի չափանիշներով արտադրված սննդամթերք։ Տվյալ սննդատեսակների արտադրությունն ամբողջապես բացառում է ցանկացած տեսակի արհեստական նյութերի (ինչպիսիք են, քիմիական պարարտանյութերը, սինթետիկ թունաքիմիկատները, կոնսերվանտները, գենետիկորեն մոդիֆիկացված օրգանիզմները և այլն), ինչպես նաև վերամշակելիս ճառագայթման օգտագործումը և/կամ սննդային հավելումների ներմուծումը։

Օրգանական գյուղատնտեսության՝ լայնորեն ընդունված գործելակերպերը ձգտում են արդյունավետորեն կառավարել ռեսուրսները, նպաստել էկոլոգիական հավասարակշռությանը և պահպանել կենսաբազմազանությունը։

Ներկայումս բազմաթիվ երկրներում գործում են հավաստագրման (սերտիֆիկացում) համակարգեր։ Ապրանքատեսակը շուկայում «օրգանական» պիտակի տակ վաճառելու համար արտադրողները պարտավորվում են հետևել հավաստագրման մարմինների սահմանած չափանիշներին։ Սույն չափանիշների ենթատեքստում, օրգանական մթերքն արտադրվում է համաձայն պետության, տարածաշրջանային և/կամ միջազգային կազմակերպությունների կողմից սահմանված ստանդարտների։ Օրգանական ապրանքատեսակների արտադրության ստանդարտների և պիտակավորման մեջ սննդի անվտանգության առավել ծանրակշիռ մարմիններից են ԱՄՆ գյուղդեպարտամենտը և Եվրոպական հանձնաժողովը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Ի՞նչ է Նշանակում Օրգանական Սննդամթերք» Archived 2017-02-02 at the Wayback Machine. *organicshop.am*, վերցված է՝ 16 հունվարի, 2017
2. ↑  Health Benefits Of Organic Food
3. ↑
4. ↑  «Organic certification»։ Եվրոպական հանձնաժողով. գյուղատնտեսություն և գյուղի զարգացում։ 2014։ Վերցված է 2017 թ․ հունվարի 19
**Վալերի Միխայլովիչ Բեբուստով (Բեհբութով)** (դեկտեմբերի 6 (18), 1885, Վոլգոգրադ, Սարատովի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - նոյեմբերի 2, 1961(1961-11-02), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), թաղված է Մոսկվայում), խորհրդային ռեժիսոր։ Ծագումով հայ, զորավար Բ․ Բեհբութովի զարմից։ ՌՍՖՍՀ վաստակավոր արտիստ (1934 թ.), Թաթարական ԻՍՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1945 թ.)։

Գործունեություն
---------------

1912–1917 թթ. աշխատել է Մոսկվայի գեղարվեստական թատրոնում։ 1919 թվականին մասնակցել է ՌՍՖՍՀ 1-ին թատրոնի կազմակերպմանը, Վ․ Մեյերխոլդի հետ բեմադրել է․ Վերհառնի «Արշալույսներ»-ը (1920 թվականին), Վ․ Մայակովսկու «Միստերիա–Բուֆֆ»-ը, Հենրիկ Իբսենի «Երիտասարդների միություն»-ը (1921 թվական)։ 1922–1923 թվականներին ղեկավարել է Մոսկվայի «Ռոմանեսկ» թատրոնը, 1924 թվականից՝ դասական Բուֆոնադի (հետագայում երաժշտական կոմեդիայի) թատրոնը, ուր աշխատել է բարեփոխել հին օպերետը։ 1928 թվականին իր թատրոնը հյուրախաղերի է բերել Երևան։ Ներկայացումներ է բեմադրել Մոսկվայի թատրոններում։ Իր ժամանակ աշխույժ հետաքրքրություն է առաջացրել նրա բեմադրած շեքսպիրյան երկերի շարքը՝ «Փոթորիկ», «Տասներկուերորդ գիշեր» և առանձնապես՝ «Համլետ» (Վորոնեժի թատրոն, 1940 թվական, Վիտեբսկի Յա. Կոլասի անվան բելառուսական թատրոն, 1946 թվական և 1955 թվական), իսկ «Լիր արքա»-ի բեմադրությունը Կազանի Գ․ Քամալի անվան թաթարական թատրոնում (1945 թվական) դիտվել է իբրև նոր խոսք սովետական շեքսպիրականի ասպարեզում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «БЕБУТОВ в энциклопедии музыки»։ *www.musenc.ru*։ Վերցված է 2017-05-08

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ սովետական (1 հրտ.) |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 17601 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 350)։*  |
«**Տիրամայրը փոքրիկի հետ**» (իտալ.՝ Madonna col Bambino), իտալացի գեղանկարիչ Ամբրոջո Լորենցետտիի կտավը, որը ստեղծվել է մոտավորապես 1320-1330 ական թվականներին։ Պահվում է Միլանի Բրերա պատկերասրահում (1947 թվականի ընտրանի)։

Նկարագրություն
--------------

Չնայած պահպանման պայմաններին՝ խունացել է Տիրամոր գլխանոցի կապտականաչավուն գույնը,այնուամենայնիվ, կտավը պահպանել է կենդանի իրականության ընկալումը, որը հատուկ է Լորենցետտիի աշխատանքներին և 14-րդ դարի Սիենայի դպրոցին։ Կտավը պատկանում է գեղանկարչի ավելի վաղ շրջանի ստեղծագործություններին՝ արտացոլելով Ջոտտոյի ազդեցությունը, մասնավորապես եռակողմ արձանների ֆիգուրները՝ տեղադրված նրբագեղ ոսկեգույն ֆոնին, կարևորելով անձնային փոխրաբերություններում հոգևորը։ Կտավում պատկերված է Տիրամայրը՝ Հիսուսին գրկած։ Տիրամայրն ունի լուրջ, միևնույն ժամանակ քնքուշ հայացք, ուսերին արձակ, գեղեցիկ գլխանոցն է, միջնադարյան Սիենա քաղաքին հատուկ՝ երկարածամ է։ Տիրամայրը Հիսուսին գրկել է գլխանոցի յասամանագույն մասով։ Ամուր կապկպված փոքրիկը խաղացնում է մատիկները, իսկ Տիրամորն ուղղած հայացքը լի է քնքշությամբ։ Նկարիչը վստահորեն ձգտել է ավելի արտահայտիչ ընդգծել դիմագծերի ստվերային նրբությունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Читать онлайн "Пинакотека Брера" автора Кравченко И. - RuLit - Страница 2»։ *www.rulit.me*։ Վերցված է 2018-08-06
2. ↑  das\_gift (2010-05-26)։ «Амброджио Лоренцетти»։ *Живописный склад monpansie*։ Վերցված է 2018-08-06

Գրականություն
-------------

* «Пинакотека Брера. Милан». Под редакцией Стефано Дзуффи. = Pinacoteca di Brera: Milano. — /Пер. с ит.. — М.: ЗАО «БММ», 2006. — 160 с. — (Великие музеи мира). — 3000 экз. — ISBN 88-370-4344-9
**«Քիմ. մերկ ճշմարտություն»** (անգլ. Kim), գրող, լրագրող Շոն Սմիթի հուշագրությունը սկանդալային աստղ Քիմ Քարդաշյանի մասին։ 2022 թվականին գիրքը հայերեն է թարգմանել և հրատարակել Newmag հրատարակչությունը։ Հայերեն թարգմանության հեղինակը Լիլիթ Գրիգորյանն է։ Գրքի շնորհանդեսը տեղի է ունեցել 2022 թվականի դեկտեմբերի 8-ին։

Բովանդակություն
---------------

Գրքում հեղինակն անդրադառնում է Քիմ Քարդաշյանի կյանքի բոլոր դրվագներին՝ մանրամասն ներկայացնելով աշխարհի ամենահայտնի հայուհու կենսագրությունը, նրա հաղթահարած դժվարություններն ու հաջողության պատմությունը։ Գրքում կան քիչ հայտնի փաստեր։ Հեղինակը պատմում է Քիմի մանկության, պատանեկության, սիրային կյանքի, սկանդալների, ամուսնությունների, շոու բիզնեսի բարձունքները նվաճելու մասին։ Մանրակրկիտ անդրադարձ կա նաև Քիմի հայաստանյան այցին։

Շոն Սմիթը հայտնիների կյանքը հետազոտում է որպես հետաքննող լրագրող և ներկայացնում փաստեր՝ հեռու մնալով ասեկոսեներից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Սմիթ Շոն։ «Քիմ. Մերկ ճշմարտություն»։ *Newmag Publishing House*։ Վերցված է 2023-01-10
2. ↑  «Նա կարողացավ բոլորին համոզել, որ գեղեցիկը փարթամ մարմինն է. լույս է տեսել Քիմ Քարդաշյանի մասին գրքի հայերեն տարբերակը»։ *Armtimes.com*։ Վերցված է 2023-01-12
**Սոլվեյգ Քրիստով** (նորվ.՝ Solveig Beda Christov, ծննդյան անունը՝ Ֆրեդրիքսեն, հոկտեմբերի 29, 1918(1918-10-29), Դրամեն, Նորվեգիա - մայիսի 16, 1984(1984-05-16), Օսլո, Նորվեգիա), նորվեգացի վիպասան, կարճ պատմվածքների հեղինակ, դրամատուրգ։

Կենսագրություն
--------------

Սոլվեյգ Ֆրեդրիքսենը ծնվել է Դրամենում` էլեկտրիկ Ֆրեդրիկ Ադոլֆ Ֆրեդրիքսենի և Սոլվեյգ Հենրիեթ Հենրիքսենի ընտանիքում։ Ամուսնացել է երեք անգամ` Ռոլֆ Նորման Բեքքեի հետ 1941-1946 թվականներին, գործարար Պաալ Թինն Քրիստոֆերսենի հետ 1947-1959 թվականներին և հրատարակիչ Հերալդ Գրիգի հետ 1960 թվականից։ 1949 թվականից օգտագործել է Քրիստով գրական անունը։

Գրական գործունեություն
----------------------

Քրիստովը գրական գործունեությունը սկսել է 1949 թվականին *Det blomstrer langs blindveien* վեպով, որին հաջորդել են *På veiene til og fra* (1951) և *Torso* (1952) վեպերը։ 1950-ական թվականներին գրել է *Syv dager og netter* (1955), *Demningen* (1957) սիրավեպը, *Korsvei i jungelen* (1959) հոգեբանական վեպը։ Քրիստովի *Elskerens hjemkomst* (1961) վեպն անդրադառնում է Էրոտիկ թեմաների։ Քրիստովը հրատարակել է նաև կարճ պատմվածքների ժողովածու՝ *Jegeren og viltet* (1962), ավելի ուշ՝ *I dag er vårt liv* (1974): Նրա *Tilfellet Martin* (1970) և *Knivsliperens dagbok* (1976) վեպերը խելացնորության մասին են։

Քրիստովի *Det hemmelige regnskap* (1957) և *På rødt pass* (1958) պիեսները բեմադրվել են Նորվեգիայի ազգային թատրոնում։ *Veversken* մենախոսությունը 1968 թվականին ներկայացվել է Նորվեգիայի հեռարձակող ընկերության Fjernsynsteatret հեռուստաթատրոնում։ Նորվեգիայի հեռարձակող ընկերությունը ներկայացրել է նրա *To guitarer* և *Terminal* աուդիոպիեսները։ *Sub Rosa* պիեսը 1971 թվականին բեմադրվել է Բերգենի միջազգային փառատոնում։

Մրցանակներ
----------

1962 թվականին արժանացել է Riksmål գրական միավորման մրցանակին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Norsk biografisk leksikon(նորվ.) — Kunnskapsforlaget. — ISSN 2464-1502
2. 1 2 3 4  FemBio տվյալների շտեմարան (գերմ.)
3. ↑
4. ↑  Norsk biografisk leksikon(նորվ.) — Kunnskapsforlaget. — ISSN 2464-1502
5. 1 2 3 4  de Vibe Astrid (2000)։ «Solveig Christov»։ in Helle, Knut։ *Norsk biografisk leksikon* (Norwegian) **2**։ Oslo: Kunnskapsforlaget։ Վերցված է մարտի 29, 2009
6. 1 2  Henriksen, Petter, ed. (2007)։ «Solveig Christov»։ *Store norske leksikon* (Norwegian)։ Oslo: Kunnskapsforlaget։ Վերցված է մարտի 29, 2009
7. ↑  «Språk- og litteraturpriser» (Norwegian)։ Riksmålsforbundet։ Վերցված է մարտի 29, 2009

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 90253927 · BNF: 12422915j · GND: 133729559 · ISNI: 0000000021359902 · LCCN: n79023055 · NTA: 071173358 · NUKAT: n2011053947 · SUDOC: 164826297 · VIAF: 46850515 · WorldCat VIAF: 46850515 |

 |

 |
**Օրհան Գյունդյուզի սպանություն** (թուրքերեն՝ Orhan Gündüz suikastı), թուրք գործարար և դիվանագետ Օրհան Գյունդյուզի սպանությունը, որը տեղի է ունեցել 1982 թվականի մայիսի 4-ին ԱՄՆ Մասաչուսեթս նահանգի Սոմերվիլ քաղաքում։

Հայազգի մարտիկը հարձակվել և սպանել է Թուրքիայի պատվավոր հյուպատոս Օրհան Գյունդյուզին, մինչ նա Սոմերվիլի Յունիոն հրապարակի մոտ երթևեկության պիկ ժամին սպասում էր իր ավտոմեքենային։ Հարձակում գործած անձը դեպքի վայրից փախել է։ «Հայկական ցեղասպանության արդարության մարտիկներ» կազմակերպությունն ստանձնել է հարձակման պատասխանատվությունը։

Սպանությունը տեղի է ունեցել վեց շաբաթ անց այն բանից հետո, երբ Գյունդյուզը նույն տարվա մարտի 22-ին վիրավորվել էր Քեմբրիջ Կենտրոնական հրապարակում գտնվող Topkapi Imports խանութի վրա զինված հարձակման ժամանակ։ Դրանից առաջ «Հայկական ցեղասպանության արդարության մարտիկներ» կազմակերպությունը Գյունդյուզից պահանջել էր կամ հրաժարական տալ պատվավոր հյուպատոսի պաշտոնից կամ էլ նա կսպանվեր։ Topkapi Imports-ի վաճառողները հայտարարել էին, որ ոչ խանութը, և ոչ էլ Գյունդյուզը չէին եղել ոստիկանության պաշտպանության ներքո, չնայած այն հանգամանքին, որ խանութը եղել էր նախորդ հարձակման վայրը։ Այդուհանդերձ, խանութի հարակից հատվածներում եղել է շուրջօրյա ոստիկանական ներկայություն, քանի որ տեղանքը գտնվում էր Քեմբրիջի ոստիկանական բաժանմունքի մոտ՝ մոտ 150 ոտնաչափ (46 մետր) հեռավորության վրա։

Գյունդյուզի սպանությունը բացահայտելու համար տեղական հեռուստաընկերություններն ու լրատվամիջոցները, ականատեսների վկայությունների հիման վրա, պատկերեցին սպանության իրագործման ընթացքը, ինչը կնպաստեր սպանության բացահայտմանը։ Երբ վկան հետագայում սպանվեց, մարդասպանին բռնելու համայնքային բոլոր ջանքերը կանգ առան։ Սոմերվիլի ոստիկանական դեպարտամենտը և Հետաքննությունների դաշնային բյուրոն երբեք չկարողացան բացահայտել և պարզել մարդասպանի ինքնությունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Gunman in jogging suit slays Turkish consul on U.S. street»։ *Eugene Register-Guard*։ Associated Press։ 1982 թ․ մայիսի 5։ էջ 6A։ Վերցված է 2021 թ․ սեպտեմբերի 10
2. ↑  Foreign Affairs, Vol. 61, No. 3, America and the World 1982 (1982) by Janis A. Kreslins. Chronology 1982, pp. 714-744