**Ֆրիդա Հեմփել** (հունիսի 26, 1885(1885-06-26)[…], Լայպցիգ, Սաքսոնիայի թագավորություն, Գերմանական ռայխ - հոկտեմբերի 7, 1955(1955-10-07)[…], Բեռլին, Արևելյան Գերմանիա), գերմանացի օպերային սոպրանո, որը համերգներով հանդես է եկել Եվրոպայում և Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Գերմանիայի Լայպցիգ քաղաքում, նախ սովորել Լայպցիգի երաժշտության և թատրոնի համալսարանում, ապա նաև Բեռլինի Շտերնի անվան կոնսերվատորիայում, որտեղ ուսանել է Սելմա Նիքլաս-Քեմփներին։ Առաջին անգամ հանդես է եկել Վիոլետտայի, գիշերային թագուհու և Ռոսինայի դերերգերով Վրոցլավ քաղաքում։ 1905 թվականին Շվերին քաղաքում հանդես է եկել դեբյուտով և այնտեղ անցել աշխատանքի հաջորդ երկու տարվա ընթացքում՝ կատարելով Գիլդայի, Լեոնորայի և Վոգլինդեի դերերգերը։

Հասել է այնպիսի հաջողության, որ կայզեր Վիլհելմ II-ը խնդրանքով դիմել է Շվերին քաղաքի իշխանություններին, որպեսզի վերջիններս սոպրանոյին թույլ տան երգել Բեռլինում։ Այստեղ իր դեբյուտը կատարել է 1907 թվականին Օտտո Նիկոլայիի «Վինձորի ուրախ կանայք» օպերայից տիկին Ֆլութի դերակաատարմամբ։ Բեռլինի արքայական օպերայում երգել է 1907 - 1912 թվականներին, որտեղ կատարել է նաև Լյուչիայի, Մարգարիտ Վալուայի և Մարիի դերեգերը։

### Միջազգային կարիերա

1907 թվականին հանդես է եկել Լոնդոնի Կովենտ գարդեն արքունական թատրոնում որպես Բաստիենա, Էվա և Էլզա, ինչպես նաև կրկին անգամ որպես տիկին Ֆլութ․ գլխավոր դերերը կատարում էին Մելբան ու Սելմա Կուրցը։

1912 թվականին դեբյուտով հանդես է եկել Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն օպերայում «Հուգենոտներ» օպերայից Մարգարիտ Վալուայի դերերգով, որից հետո մինչև 1920-ական թվականները կանոնավորապես երգել այնտեղ։ Նյու Յորքում ու Բեռլինում առաջինն է կատարել «Վարդի ասպետը» օպերայից Մարշալինի դերը, որը Լոնդոնում ներկայացրել է 1913 թվականին։ 1913 թվականին Մետրոպոլիտենում «Պարահանդես-դիմակահանդես» օպերայում հանդես է եկել Էնրիկո Կարուզոյի, Էմմի Դեստինի, Մարգարետ Մաթցենաուերի և Պասկուալե Ամատոյի հետ, ինչպես նաև 1916 թվականին «Ֆիգարոյի ամուսնությունը» օպերայում Մաթցենաուերի, Ջերալդինա Ֆարրարի ու Անտոնիո Սկոտիի հետ։ 1947 թվականին այնտեղ ներկայացվել է նրա «Գնդի դուստրը» օպերայի դերակատարումը։ Ունեցել է լայն դրամատիկ դիապազոն ու հանդես եկել Ռոսինայից ու գիշերային թագուհուց մինչև Վագների Էվա ու Վեբերի Էվրիանթ։

Ֆրիդա Հեմփելի դիմանկարը Էնրիկո Կարուզոյի՝ 1909 թվականին նկարած ծաղրանկարների շարքից, Գենտի համալսարանի գրադարան
### Մենահամերգներ

1919 թվականից հետո իրեն նվիրել է համերգային մենահամերգների և Մետրոպոլիտեն օպերայից հեռացել է հանկարծակի՝ տեղ բացելով Ամելիտա Գալլի-Կուրչիի համար։ Համերգային բեմահարթակներում ստեղծել է իր երկրորդ կարիերան՝ փայլուն կերպով կատարելով Մոցարտի, Շուբերտի, Շումանի, Բրամսի և Վոլֆի ստեղծագործությունները։ Համբավ է ձեռք բերել նաև իր մենահամերգներով, որոնց ներկայանում էր 19-րդ դարի հանրահայտ սպրանո Ջեննի Լինդի նման հագնված։

Մահ
---

Վախճանվել է Բեռլինում 1955 թվականին։

Ձայնագրություններ
-----------------

Գերմնիայում սկսել է ձայնագրվել 1906 թվականին *Odeon Records* ընկերության հետ, որից հետո ձայնագրվել է Անգլիայում *Gramophone Company* (HMV) և *Victor Talking Machine Company*, ինչպես նաև ԱՄՆ-ում *Edison Records* ձայնագրման ընկերություններում։ Ձայնագրությունների մեծ մասը ձայնային մշակումներով է արված։

Դասավանդում
-----------

Ուսանողների թվում էր ամերիկացի վոկալի ուսուցիչ և բելկանտո մասնագետ Կոռնելիուս Լ․ Ռեյդը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4  FemBio տվյալների շտեմարան (գերմ.)
3. 1 2 3 4  Discogs — 2000.
4. 1 2 3 4  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #118710281 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.

Աղբյուրներ
----------

* A. Eaglefield-Hull, *A Dictionary of Modern Music and Musicians* (Dent, London 1924).
* G. Kobbé, *The Complete Opera Book* (Putnam, London 1935 printing).
* H. Rosenthal and J. Warrack, *The Concise Oxford Dictionary of Opera* (OUP, London 1974 printing).
* M. Scott, *The Record of Singing Volume I* (Duckworth, London 1977).

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Յանդեքս երաժշտություն |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Discogs · MusicBrainz · Find A Grave |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX4817838 · BNF: 14414012k · GND: 118710281 · ISNI: 0000000117478113 · LCCN: n82139118 · NLP: a0000002488229 · SUDOC: 244055815 · VIAF: 17437634 · WorldCat VIAF: 17437634 |

 |

 |