**Նիլսինա Նիլսեն** (դան․՝ Nielsine Nielsen, հունիսի 10, 1850(1850-06-10), Սվեննբորգ, Սվենբորգ, Հարավային Դանիա տարածաշրջան, Դանիա - հոկտեմբերի 8, 1916(1916-10-08), Կոպենհագեն, Դանիա), առաջին կին գիտնականն ու բժիշկը Դանիայում։ 1885 թվականին ավարտել է համալսարանը, իսկ 1889 թվականին հիմնադրել է իր սեփական բժշկական հաստատությունը և աշխատել որպես բժիշկ։ Նիլսենը նաև ակտիվորեն մասնակցել է գենդերային հավասարության համար շարժմանը՝ աշխատելով Դանիայի կանանց ընկերությունում։

Վաղ կենսագրություն
------------------

Նիլսինա Նիլսենը ծնվել է 1850 թվականի հունիսի 10-ին, Սվեննբորգում, որտեղ անցկացրել է իր մանկությունը, ունևոր նավի սեփականատեր Լարս Նիլսենի (1808-1886) և Կարեն Յենսենի (1811-1882) ընտանիքում։ Երեխա ժամանակ նրա եղբայրն ու քույրը մահացել են որովայնային տիֆից, ինչն էլ որոշ չափով ազդել է բժշկության հանդեպ նրա հետաքրքրության վրա։

Կարիերա
-------

1868 թվականին մանկավարժական կրթություն է ստացել Կոպենհագենի Ֆրյոկրներնի Վիլլեմոես-Քվիստգորդսի ինստիտուտում և մի քանի տարի աշխատել գավառում որպես տնային դաստիարակչուհի։ 1874 թվականին նամակագրական կապ է հաստատել շվեդ բժշկուհի Շարլոտա Յուլենի հետ, ով նրան խորհուրդ է տվել դիմել դանիացի խորհրդարանական Կ.Է.Ֆենգերին, ով աջակցում էր կանանց իրավունքների համար պայքարին, այդ թվում` օգնում էր առաջին դանիացի հեռագրական օպերատոր Մաթիլդա Ֆիբիգերին։ Ֆենգերը համալսարանում բժշկություն սովորելու նրա դիմումն ուղարկել է կրթության նախարարություն։ 1875 թվականին թագավորական հրամանագրով ընդունվել է օրենսդրություն, որը թույլ է տվել կանանց օգտվել համալսարանական կրթությունից։ 1877 թվականին Նիլսենը, Յոհաննա Գլիրուպի հետ միասին, ընդունվել են Դանիայի համալսարան` դառնալով առաջին երկու ուսանողուհիները։ Դանիայի կանանց ընկերությունը նրան մի փոքր նպաստ է տրամադրել, որպեսզի կարողանա սովորել։ 1885 թվականին Նիլսենը ստացել է թերապևետ բժշկի դիպլոմ։

Նիլսենը Կոպենհագենում իրեն դրսևորել է որպես գործնական բժիշկ։ Նիլսենը նախատեսել էր մասնագիտանալ գինեկոլոգիայի ոլորտում, բայց այդ ժամանակների միակ դանիացի գինեկոլոգ Ֆ. Հովիցը չի ընդունել նրան։ Այնուամենայնիվ, 1906 թվականին նա նշանակվել է սեռական ճանապարհով փոխանցվող հիվանդությունների գծով համայնքային մասնագետ և զբաղվել է մարմնավաճառների իրավունքների պաշտպանությամբ։ Նիլսինա Նիլսենը ակտիվորեն ներգրավվել է կանանց շարժման մեջ` որպես Դանիայի կանանց ընկերության անդամ։ Քննադատելով այս կազմակերպության չափազանց զգույշ քաղաքականությունը՝ նա միացել է կանանց ավելի արմատական խմբերին։ 1893-1898 թվականներին Նիլսենը եղել է Կանանց սուֆրաժիստական ասոցիացիայի նախագահը (*Kvindevalgretsforeningen*): 1904 թվականին նա Լուիզա Նյորլունդի, Բիրգիտ Բերգ Նիլսենի և Ալվիլդա Հարբու Հոֆի հետ միասին դարձել են Լիբերալ կուսակցության առաջին կին անդամները։ 1907 թվականին նա դարձել է կանանց ընտրական իրավունքի ազգային ասոցիացիայի (*Landsforbundet for Kvinders Valgret*) համահիմնադիրներից մեկը։

Ճանաչում
--------

Նիլսինա Նիլսենի պատվին է անվանակոչվել դեպի Ռիգսհոսպիտալետ գնացող ճանապարհը, որը Դանիայի ամենամեծ հիվանդանոցներից մեկն է և Կոպենհագենի ամենաբարձր մասնագիտացված հիվանդանոցը։

Գրականություն
-------------

* *Windsor, Laura Lynn* Women in medicine: an encyclopedia. — ABC-CLIO, 2002. — ISBN 9781576073933

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Dansk Biografisk Lexikon (դան.)
2. 1 2 3 4 5 6 7  Dansk Biografisk Leksikon, 3. udgave (դան.) — 3 — 1984.
3. ↑  gravsted.dk (դան.)
4. 1 2  «Nielsine Nielsen». *Den Store Danske* (դանիերեն). Gyldendal. Վերցված է 2020 թ․ ապրիլի 17-ին.
5. ↑  «Nielsine Nielsen». *Dansk Kvindebiografisk Leksikon*. 2003 թ․ մայիսի 15. Վերցված է 2020 թ․ ապրիլի 17-ին.
6. ↑  Larsen, Klaus. «Riget får landets første Nielsine Nielsens Vej [Rigshospitalet gets the first Nielsine Nielsens road in the country]». *Ugeskriftet.dk*. Ugeskriftet for Læger. Վերցված է 2020 թ․ ապրիլի 17-ին.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | gravsted.dk |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1196898979 · ISNI: 0000000025596518 · LCCN: n85083748 · NTA: 196772869 · VIAF: 70357165 · WorldCat VIAF: 70357165 |

 |