**Համահունական սոցիալիստական շարժում** (հուն․՝ Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα - ΠΑ.ΣΟ.Κ.**, ՊԱՍՈԿ**),Հունաստանի քաղաքական կուսակցություն, ձախակենտրոն։

Պատմություն
-----------

Կուսակցությունը հիմնադրվել է 1974 թվականի սեպտեմբերի 3-ին Անդրեաս Պապանդրեուի կողմից և արդեն նոյեմբերին մասնակցել է ընտրություններին։ 1981 թվականի հոկտեմբերին «Փոփոխություն» և «Հունաստան հույների համար» կարգախոսների ներքո կուսակցությունը մասնակցել է խորհրդարանական ընտրություններին՝ հավաքելով ձայների 48 %-ը և առաջին անգամ ստեղծել անկախ կառավարություն։ Անդրեաս Պապանդրեուն դարձավ վարչապետ և այդ պահից ի վեր ղեկավարել է երկիրը (կարճ դադարով) մինչև իր մահը՝ 1996 թվականը։ Նրա ղեկավարությամբ կուսակցությունը բարեփոխումներ է իրականացրել ընտանեկան օրենսդրության և առողջապահության համակարգում։

1984 թվականի մայիսի 10-13-ին տեղի է ունեցել կուսակցության 1-ին համագումարը, նույն տարվա հունիսին ՊԱՍՈԿ-ը հավաքել է ձայների 42 %-ը։

1989 թվականը քաղաքական լարվածության շրջան էր՝ տնտեսական «Կոսկոտայի սկանդալի» և Պապանդրեուի հիվանդության պատճառով։ Այս տարվա ընտրությունները պարտվել են «Նոր ժողովրդավարություն» կուսակցությանը։ Քիչ անց Պապանդրեուն արդարացվել է, և 1993 թվականին կուսակցությունը կրկին հաղթել է ընտրություններում՝ հավաքելով ձայների 47 %-ը։

2004 թվականի ընտրություններում կորցնելով իշխանությունը` կուսակցությունը մնաց երկրի երկու խոշոր քաղաքական ուժերից մեկը։   

2009 թվականի արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններում Համահունական սոցիալիստական շարժումը հավաքել է ձայների 44 %-ը և ստացել մեծամասնություն խորհրդարանում։

2012 թվականի մայիսի 6-ի ընտրություններն ամենավատն էին ՊԱՍՈԿ-ի համար` դրանց մասնակցելու ընթացքում։ Կուսակցությունը կորցրել է ավելի քան երկու միլիոն ձայն (ավելի քան երկու երրորդ) նախորդ ընտրությունների համեմատ և ընտրական մրցավազքում գրավել երրորդ տեղը՝ հավաքելով 13,18 % (նախորդ ամենացածր արդյունքը՝ 13,6%, որն ուներ կուսակցությունը 1974 թվականի նոյեմբերին՝ հիմնադրումից երկու ամիս անց, երբ նոր սկսեց «մտնել» քաղաքականություն)։

2012 թվականի հունիսի 17-ի կրկնված ընտրությունների արդյունքների համաձայն, կուսակցությունը կորցրել է ձայների ևս 1 %-ը (ավելի քան 300 հազար) և, ի վերջո, ստացել 12,28% և 33 տեղ խորհրդարանում։

Գերագույն մարմինը՝ Համագումարն է (*Συνέδριο*), համագումարների միջև՝ Կենտրոնական քաղաքական կոմիտե (*Κεντρική Πολιτική Επιτροπή*), Կենտրոնական քաղաքական կոմիտեի՝ Քաղաքական խորհրդի (*Πολιτικό Συμβούλιο*) հանդիպումների միջև, ավագ պաշտոնյա՝ նախագահ (*Πρόεδρος*), տարածաշրջանային կազմակերպությունների գերագույն մարմիններ՝ տարածաշրջանային համաժողովներ (*Περιφερειακή Συνδιάσκεψη*), տարածաշրջանային համաժողովների միջև՝ շրջխորհուրդներ (*Περιφερειακό Συμβούλιο*), շրջանային խորհուրդների՝ շրջկոմների միջև (*Περιφερειακή Επιτροπή*), պրեֆեկտուրալ կազմակերպությունների գերագույն մարմիններ՝ պրեֆեկտուրային կոմիտեներ (*Νομαρχιακή Επιτροπή*), առաջնային կազմակերպությունների գերագույն մարմիններ՝ կազմակերպությունների ժողովներ (*Συνέλευση της Οργάνωσης*), հանդիպումների միջև` ղեկավարող հանձնաժողովներ (*Συντονιστική Επιτροπή*)։

Կա նաև ՊԱՍՈԿ «Երիտասարդական կուսակցության» երիտասարդական շարժում (հուն․՝ Νεολαία ΠΑΣΟΚ)։

2018 թվականի մարտի 18-ին այն դարձել է «Ժողովրդավարական համաձայնություն» կոալիցիայի անդամ։

Արդյունքներ խորհրդարանական ընտրություններում
--------------------------------------------

| Տարի | Կուսակցության ղեկավար | Ձայների քանակ | Ձայների տոկոս | Խմբակցության պատգամավորների քանակը խորհրդարանում | Դիրք |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1974 | Անդրեաս Պապանդրեու | 666 413 | 13,6 % | 12 | Ընդդիմություն |
| 1977 | Անդրեաս Պապանդրեու | 1 300 025 | 25,3 % | 93 | Ընդդիմություն |
| 1981 | Անդրեաս Պապանդրեու | 2 726 309 | 48,1 % | 172 | Ընդդիմություն |
| 1985 | Անդրեաս Պապանդրեու | 2 916 735 | 45,8 % | 161 | Ընդդիմություն |
| 1989-I | Անդրեաս Պապանդրեու | 2 551 518 | 39,1 % | 125 | Ընդդիմություն |
| 1989-II | Անդրեաս Պապանդրեու | 2 724 334 | 40,7 % | 128 | Լայն կոալիցիա |
| 1990 | Անդրեաս Պապանդրեու | 2 543 042 | 38,6 % | 123 | Ընդդիմություն |
| 1993 | Անդրեաս Պապանդրեու | 3 234 777 | 46,9 % | 170 | Կառավարություն |
| 1996 | Կոստաս Սիմիտիս | 2 813 245 | 41,5 % | 162 | Կառավարություն |
| 2000 | Կոստաս Սիմիտիս | 3 007 596 | 43,8 % | 158 | Կառավարություն |
| 2004 | Գեորգիոս Պապանդրեու | 3 002 531 | 40,6 % | 117 | Ընդդիմություն |
| 2007 | Գեորգիոս Պապանդրեու | 2 727 853 | 38,10 % | 102 | Ընդդիմություն |
| 2009 | Գեորգիոս Պապանդրեու | 3 012 373 | 43,92 % | 160 | Կառավարություն |
| 2012-I | Էվագելոս Վենիզելոս | 831 181 | 13,18 % | 41 | Երրորդ կողմ, ոչ մի կառավարություն չի ձևավորվել |
| 2012-II | Էվագելոս Վենիզելոս | 502 123 | 12,28 % | 33 | Կառավարությունում տեղեր ստացավ Նոր ժողովրդավարության հետ դաշինքում |
| 2015 | Էվագելոս Վենիզելոս | 289 482 | 4,68 % | 13 | Ընդդիմություն |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑

Գրականություն
-------------

* Michalopoulos D. «PASOK and the Eastern Block» // In Greece under Socialism, New Rochelle, New York: Orpheus Publishing Inc. 1988, pp. 339–337.
* Dimitrakopoulos D.G. Passas A. G. The Panhellenic Socialist Movement and European integration: The primacy of the leader // Social democracy and European integration, Taylor & Francis, 2011. pp. 117–156.
* Πανταζόπουλος Ανδρέας, Με τους πολίτες κατά του λαού: Το ΠΑΣΟΚ της νέας εποχής, εκδ. Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα, 2006.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կուսակցության պաշտոնական էջ(հուն.)
* ՊԱՍՈԿ-ի կանոնադրություն Արխիվացված 2015-09-24 Wayback Machine(հուն.)
* Երիտասարդական ՊԱՍՈԿ(հուն.)