**Միխայիլ Կորակաս** (իսկական անուն՝ **Միխալիս Կարուզոս**, հուն․՝ Μιχάλης Καρούζος, 1797, Pompia, Faistos Municipality, Heraklion Regional Unit, Կրետեի շրջան, Հունաստան - սեպտեմբերի 7 (19), 1882, Մեսարա, Հունաստան), 19-րդ դարի հույն հեղափոխական և ռազմական առաջնորդ։

Կենսագրություն
--------------

Միխայիլ Կարուզոսը ծնվել է 1797 թվականին Պոմպիա Մեսարայում։ *Կորակաս* (Ագռավ) մականունը, որը հետագայում դարձել է ազգանուն, թուրքերը տվել են հորը՝ օսմանցիների նկատմամբ ցուցաբերած ագրեսիվության պատճառով։ Միխայիլի մանկության տարիների մասին գրեթե ոչ մի տվյալ չկա, բացի նրանից, որ նա աշխույժ և տաքարյուն էր։ 18 տարեկանում Միխայիլը մահակով սպանել է ազնիվ և ռազմաշունչ թուրք ագու Ալիկոյին, որի հոտը արածում էր։ Դրվագը նկարագրում է ժողովրդական բանաստեղծ Վենետիկոսը։ Զինված թուրքի զենքով՝ Միխայիլը գնաց սարեր։ Այս դրվագով սկսվում է նրա կլեֆտական կյանքը։

Հունական հեղափոխություն
-----------------------

1821 թվականի Հունական հեղափոխության բռնկմամբ Կրետեում առաջին ռազմական բախումները տեղի են ունեցել կղզու հարավ-արևմուտքում՝ Սֆակիայում։ Այստեղ նշվել են Միխայիլ Կորակասի առաջին գործողությունները նախկին մուսուլման և ծպտյալ-քրիստոնեական Կուրմուլիների հրամանատարությամբ՝ ընդդեմ Մուստաֆա փաշայի զորքերի։ Այն առաջացել է Սֆակիայում։ Ապստամբությունը կլանել է ամբողջ Կրետեն։ Միխայիլ Կորակասը վերադարձել է իր դաշտային Մեսարա, որտեղ ստեղծել է 45 հոգանոց ջոկատ։ Միխայիլ Կորակասի՝ թուրքերի հետ մարտերից բացի, պատմաբանները նշում են 39 կանանց ազատ արձակումը, որոնք նախատեսվում էր վաճառել ստրկության և գերեվարվել մուսուլմանական հեծելազորների կողմից Պետրոկեֆալի, Կուսե և Ֆաներոմենի գյուղերում։

1826 թվականին Միխայիլ Կորակասը վիրավորվել է Մալաքսի ճակատամարտում և փախել Հունաստանի մայրցամաք։ Նույն տարում Կորակասը մասնակցել է Աթենքի մերձակա մարտերին՝ Կարայիսկակիսի հրամանատարությամբ։

1827 թվականին Միխայիլ Կորակասը տեղափոխվել է Կարպաթոս կղզի, որտեղ զինել է 3 փոքր նավ։ Այս նավերի վրա և 69 կրետացիների անձնակազմով, ինչպես նաև Կարպաթոսի և Կասոս կղզու բնակիչներով, Կորակասը արշավանքներ է իրականացրել թուրքերի և եգիպտացիների դեմ Կրետական և Լիբիական ծովերի ջրերում։

Վերադառնալով Կրետե՝ նա շարունակել է կռվել հայրենի կղզում մինչև 1828 թվականը։ Այնուհետև նա նորից տեղափոխվել է Կարպաթոս, ապա՝ Նաքսոս կղզի և Պելոպոնես։

Այստեղ մասնակցել է պատերազմի վերջին մարտերին և ստացել կանոնավոր բանակի կապիտանի կոչում։ Քանի որ Կրետեն դուրս է մնացել վերածնված հունական պետության սահմաններից, Կորակասը մնացել է Հունական թագավորությունում և հողամաս ստացել Նաֆպլիո քաղաքից։

Կրետական ապստամբություններ
--------------------------

Նկարիչ Պախիս Խարալամբոս։ *Արկադի վանք՝ 1866*
1834 թվականին Միխայիլ Կորակասը թողել է Հունաստանի թագավորությունը և վերադարձել Կրետե։ Մասնակցել է Կրետական 1841 և 1858 թվականների հեղափոխություններին։

1866-1869 թվականների Կրետեի ապստամբության ժամանակ հռչակվել է Արևելյան 125 թեմերի հրամանատար։ 70-ամյա Կորակասը հարգանք, սեր և անսահմանափակ վստահություն էր ներշնչում իր մարտիկներին, որոնք նրան անվանում էին «Հայր»։ Ի. Զիմվրակակիսի և Պ. Կորոնեոսի հետ Կորակասը ղեկավարել է ցրված ապստամբ ուժերը։

Երբ սկսվել է ռուս-թուրքական պատերազմը (1877-1878), կրետացիները կրկին զենք են վերցրել։ Միխայիլ Կորակասն այդ ժամանակ 81 տարեկան էր։ Չնայած տարիքին՝ Միխայիլ Կորակասը գլխավորում էր պայքարը Հերակլիոնի շրջանում։ Եվրոպական տերությունների միջամտությունից հետո Կրետեն ստացել է մի շարք արտոնություններ, և կրետացիները զենքը վայր են դրել մի քանի տարի։

Վերջին տարիներ
--------------

Իր կյանքի ընթացքում կրետական վերջին ընդվզման ավարտից հետո Կորակասը վերադարձել է Աթենք։ Այստեղ նա Գեորգիոս I-ի կողմից պարգևատրվել է Փյունիկ շքանշանով։

Նրան թոշակ և հող են տվել։ Չնայած դրան, մի քանի տարի անց Միխայիլ Կորակասը կրկին հրաժարվել է ամեն ինչից և վերադարձել Կրետե՝ իր գյուղը, որտեղ էլ մահացել է 1882 թվականի սեպտեմբերի 28-ին՝ 85 տարեկանում։

Նրա գերեզմանը գտնվում է Պոմպիա գյուղի հրապարակում՝ Սուրբ Գեորգի եկեղեցու հարևանությամբ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Douglas Dakin, The Unification of Greece 1770—1923, p.174, ISBN 960-250-150-2
2. ↑  Home
3. ↑  Εφημερίδα «Πατρίς», Φθινόπωρο του 1882: Ο θάνατος του Μ. Κόρακα και ο λόγος του Α. Μιχελιδάκη, 4-10-2010. ανάκτηση 14-4-2013.