**Ջոն Քեդբուրի** (անգլ.՝ John Cadbury, օգոստոսի 12, 1801(1801-08-12), Բիրմինգհեմ, Ուորիքշիր, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - մայիսի 11, 1889(1889-05-11), Բիրմինգհեմ, Ուորիքշիր, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն), «Քեդբուրի» անգլիական ընկերության սեփականատեր և հիմնադիր, որը հիմնել է շոկոլադի բիզնես Անգլիայի Բիրմինգհեմ քաղաքում։

Կենսագրություն
--------------

Ջոն Քեդբուրին ծնվել է 1801 թվականի օգոստոսի 12-ին Բիրմինգհեմում, որի ծողներն էին Ռիչարդ Թափր Քեդբուրին և Էլիզաբեթ Հեդը։ Հայրը հարուստ Քվակեր ընտաիքից էր,որը տեղափոխվել էր Անգլիայի արևմտյան մասից։ Ջոնը սովորել է Վորվիքշայրի Հարթշիլի Ժոզեֆ Քրոսֆիլդսի Քվակերական դպրոցում։ 19-րդ դարասկզբին որպես Քվակեր, նա իրավունք չի ունեցել ընդունվել համալսարան, ուստի չի կարողացել հետամուտ լինել մի մասնագիտության, ինչպես բժշկությունն ու իրավունքն էին։

Քվակերները որպես պատմականորեն և բնորոշ խաղաղասերների՝ ռազմական կարիերան նույնպես հարցից դուրս էր։ Այսպիսով, այդ ժամանակ շատ Քվակերերի նման նա իր էներգիան ուղղել է դեպի բիզնեսը և սկսել արշավը կենդանիների դաժանության դեմ՝ ձևավորելով «Կենդանիների Ընկեր» կազմակերպությունը, որը հանդիսացել է «Կենդանիների դաժանության կանխարգելման արքայական կազմակերպության» նախատիպը։ Ընտանիքն ապահովում էր աշխատանքային հնարավորություններն ու լավ աշխատանքային պայմանները իրենց աշխատողների համար։

Միևնույն ժամանակ Քադբրիի արտադրող ձեռնարկությունը բարգավաճել էր։ 1848 թվականին նրա եղբայր Բենջամինը միացել է բիզնեսին և վարձել են մի մեծ գործարան Բրիջ փողոցի վրա։ Երկու տարի անց, 1850 թվականին Քադբրի եղբայրները դուրս են մղվել մանրածախ բիզնեսից, թողնելով այն Ջոնի որդու՝ Ռիչարդ Բորոու Քեդբուրիի ղեկավարության տակ ( Բորոուն եղել է բիրմինգհեմյան առաջատար խանութ մինչև 1960-ական թվականները)։

Քեդբուրին ամուսնացել է երկու անգամ։ Նա ամուսնացել է Պրիսիլա Աննա Դայմոնդի հետ (1799–1828), 1826 թվականին, սակայն երկու տարի անց նա մահանում է։ 1832 թվականին ամուսնանացել է իր երկրորդ կնոջ Կանդիա Բառոուի հետ 1832 (1805–1855) և ունեցել է յոթ երեխա. Ջոն (1834–1866), Ռիչարդ (1835–1899), Մարիա (1838–1908), Ջորջ (1839–1922), Ժոզեֆ (1841–1841), Էդուարդ (1843–1866) և Հենրի (1845–1875)[*փա՞ստ*]:

Բենջամին և Ջոն Քադբրին լուժարել են իրենց ընկերությունը 1860 թվականին։ Ջոնը հեռացել է կնոջ մահվան պատճառով, իսկ նրա որդիներ Ռիչարդը և Ջորջը հաջողության են հասել նրա բիզնեսում։ 1879 թվականին նրանք տեղափոխվել են հյուսիսային Վորեսթերշիր, որտեղ նրանք հիմնադրել են Բորնվիլ գյուղը, որն այժմ Բիրմինգհեմի գլխավոր արվարձաններից մեկն է։

Ընտանիքը հիմնել է է Քեդբուրիի գործարանը, որը մնում է ՄԹ հիմնական արտադրության բիզնեսի վայր։ Մոտ 100 տարի գործարանի տարածքում արգելվել է ոգելից խմիչքների վաճառքը. ալկոհոլ չի վաճառվել գինետներում, բարերում և խանութներում։ Բնակիչները փորձել են պահպանել սա, 2007 թվականի մարտին շահելով դատական հայցը ընդդեմ Բրիտանիայի ամենամեծ «Թեսքո» ինքնասպասարկման խանութների շղթայի հետ, որով վերջինիս արգելելվել է ալկոհոլի վաճառքը այդ տարածքում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  GeneaStar
2. ↑  *Lundy D. R.* The Peerage
3. 1 2  «Ջոն Քեդբուրի». *www.quakersintheworld.org* (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2017 թ. հունիսի 13-ին.
4. ↑  «BBC – Cadbury: The legacy in Birmingham». *news.bbc.co.uk*. Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 13-ին.
5. ↑  *The Annual Monitor For 1856, Obituary of the Members of the Society of Friends in Great Britain and Ireland For the Year 1855**. London: Cash, 1855.*
6. ↑  «The Cadbury Family». *History TV* (անգլերեն). 2017 թ․ ապրիլի 21. Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 13-ին.
7. ↑  Paul Dale (2007 թ․ մարտի 27). «Tesco loses battle of Bournville». *Birmingham Post*. Արխիվացված է օրիգինալից 2010 թ․ օգոստոսի 23-ին. Վերցված է 2011 թ․ փետրվարի 7-ին.
8. ↑  «Council rejects Tesco off-licence». *BBC News*. BBC. 2007 թ․ մարտի 26. Վերցված է 2011 թ․ փետրվարի 7-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Mondelez
* Randall Morck, *A History of Corporate Governance around the World: Family Business Groups – Page 600*, University of Chicago Press, 2005, 0-226-53680-7

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ջոն Քեդբուրի» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | The Peerage · WikiTree · Rodovid |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Օքսֆորդի կենսագրական · Notable Names Database |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: no95024379 · VIAF: 73436442 · WorldCat VIAF: 73436442 |

 |