recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Դևիդ Հիլի** (անգլ.՝ David B. Healy, դեկտեմբերի 22, 1936(1936-12-22), Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ - հունիսի 6, 2011(2011-06-06), Sierra Vista, Կոչիս շրջան, Արիզոնա, ԱՄՆ), ամերիկացի աստղագետ և աստերոիդների հայտնաբերող։ Աշխատել է Ջանկ Բոնդի աստղադիտարանում։ Հայտնի է իր ներդրումով Բարնհամի երկնային ձեռնարկի ստեղծման մեջ։ Նա աշխատել է Նյու Յորքի ավտոմոբիլային արդյունաբերությունում, իսկ դրանից հետո՝ որպես բրոքեր։ Թոշակի անցնելով՝ տեղափոխվել է Արիզոնա։ Նրա հետաքրքրությունների շրջանակում են եղել աստղագիտությունը և մոլորակների հայտնաբերումը։ Նյու Յորքում ապրելիս Հիլին երկար տարիներ անդամակցել է Լոնգ Այլենդի աստղագիտական միությանը։ Տեղափոխվելով Արիզոնայի Սիերա Վիստա քաղաք՝ դարձել է Հուաչուա աստղագիտական ակումբի անդամ։

Հիլին հայտնի է իր նորարական աշխատանքով՝ աստղալուսանկարչության ասպարեզում (մասնավորապես սառեցման և էմուլսիաների օգտագործման համար), բացի դրանից, առաջատար աստղագիտական հրատարակումներում նա կատարել է բազմաթիվ հրապարակումներ։ Հիլին հիմնել է Ջանք Բոնդ աստղադիտարանը Արիզոնայում։ Աստղադիտարանում տեղադրվել է 32 դյույմանոց Կրետյենի ռեֆլեկտոր աստղադիտակ, որը կիրառվել է աստերոիդների աստղաչափության համար։ Այս աստղադիտակով են կատարվել ավելին քան 500 հայտնաբերումներ։

Դևիդ Հիլիին է վերագրվում 213 աստերոիդների հայտնաբերումը, որոնցից 3-ը նա կատարել է այլ աստղագետների հետ համատեղ։ Այն բանից հետո, երբ 2008 թվականին մահացավ աստղադիտարանի գլխավոր աստղագետը, Ջեֆրի Մեդկիֆը, Հիլին սկսեց զբաղվել էկզոմոլորակների որոնմամբ։

1999 թվականի սեպտեմբերի 4-ին Մայք Քոլինզի և Մ. Ուայթի կողմից հայտնաբերված աստերոիդը անվանվել է Դևիդ Հիլիի պատվին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  JPL Small-Body Database Browser 66479 Healy (1999 RQ33)
2. ↑  David Healy - astrophotographer
3. ↑  «Minor Planet Discoverers». Փոքր մոլորակների կենտրոն. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ մարտի 14-ին. Վերցված է 2019 թ․ հունվարի 6-ին.
4. ↑  IAU. «66479 Հիլի աստերոիդի անվանումը». `{{cite web}}`: Unknown parameter `|access date=` ignored (`|access-date=` suggested) (օգնություն)

Արտաքին հղումներ
----------------
**Կոնգուր** (ույգ.՝ قوڭۇر تاغ, «դարչնագույն լեռ», չինարեն՝ 公格尔山, Gōnggé'ěr Shān, մոնղ.՝ Хонгор Таг), լեռնային զանգված չինական Պամիրա մասում, որը գտնվում է Սինցզյան-Ույգուրական ինքնավար շրջանի տարածքում։ Վերին Կոնգուր (7649 մետր), Կոնգուրտյուբե (7530 մետր), Մուզթագ-Աթա (7546 մետր), Կոնգուրզմուզթագ լեռնաշղթայի բարձր գագաթները։

Կոնգուրը գտնվում է Մուզթագ-Աթա լեռների հյուսիսում և Կարակել լճի հյուսիս-արևելքում։ Մինչև 1900 թվականը այն եվրոպացիների համար բաց չի եղել։ Հետագայում կառուցվել է Կարակորումի խճուղին, որը կապել է Չինաստանը և Պակիստանը միմյանց, այդ պատճառով Կոնգուրը դարձել է ավելի մատչելի։ 1981 թվականի հուլիսի 5-ին Քրիս Բոնինգտոնի ղեկավարությամբ բրիտանական արշավախումբը կատարել է իր առաջին ճանապարհորդությունը դեպի Կոնգուր ։ 1956 թվականին Ե. Ա. Բելեցկովի գլխավորությամբ խորհրդա-չինական արշավախումը նվաճել է Կոնգուրտյուբեն։ Գագաթների միջև եղած հեռավորությունը կազմել է 10 կիլոմետր։ 
Լեռների վերին մասը ծածկված է սառույցով։ Կունգուրի հյուսիսային լանջը սնուցում է կենտրոնական և արևելյան Կարայալյակ սառցադաշտի մասնաճյուղը։ Կոնգուրի հարավային լանջին է թափվում Չիմգեն սառցադաշտի կենտրոնական ճյուղը, իսկ արևելյան կողմից սնուցում է ստանում հյուսիսային մասնաճյուղը։ Կարայալյակի և Չիմգենի երկարությունը կազմում է համապատասխանաբար 18,3 կմ և 21,3 կմ, սակայն ունեն նաև առավել ցածր լեզուներ (2750 և 3080 մ)։ Երկու սառցադաշտերն ունեն ընդլայնված արոտավայրեր։ Այդ արոտավայրերում բավականին հաճախ հանդիպում են յուրդ հովիվները։
Կոնգուրի լանջերը առավելապես մերկ են, ստորին գոտում, հյուսիսում և hյուսիս-արևելքում գրեթե կա բուսականություն։ Հիմնականում աճում է լեռնային գիհ և չիչխան։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *CHRISTIAN BONINGTON* THE BRITISH KONGUR EXPEDITION TO CHINA // *The Himalayan Journal*  / Harish Kapadia. — 1982. — Vol. 38.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Конгур в Энциклопедии живых приключений
* А. Лебедев. Конгур. История горы и не только русская…
* А. Лебедев. Видеофильм «Бросок на Конгур», 2007
* Mountain.ru
* Peakware.com Archived 2016-03-05 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 119912146 · GND: 4223653-8 · VIAF: 248153198, 8720148269829805230001 · WorldCat VIAF: 248153198, 8720148269829805230001 |

 |
**Լյուդմիլա Ժուրավլյովա** (ռուս.՝ Людмила Васильевна Журавлёва, մայիսի 22, 1946(1946-05-22), Կոզմոդեմյանսկ, Մարիական ինքնավար խորհրդային սոցիալիստական հանրապետության, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), սովետական աստղագետ, աշխատել է Ղրիմյան աստղաֆիզիկական աստղադիտարանում։ Նրա պատվին է անվանվել (26087) Ժուրավլյովա աստերոիդը։

Հայտնաբերումներ
---------------

1972-ից 1992 թվականները անձամբ հայտնաբերել է 200 փոքր մոլորակ և 13 այլ աստղագետների հետ համատեղ։ Աստերոիդների հայտնաբերողների վարկանիշային ցանկում գրավում է 57-րդ տեղը 1423 աստղագետների մեջ։

Նրա կողմից հայտնաբերված փոքր մոլորակներից են (1858) Լոբաչևսկի, (1859) Կովալևսկայա, (1909) Ալյոխին, (1959) Կարբիշև, (2188) Օրլյոնոկ, (2374) Վլադվիսոցկի, (2562) Շալյապին, (2576) Եսենին, (2720) Պյոտր Պերվիյ, (2740) Ցոյ, (3108) Լյուբով, (3214) Մակարենկո, (3260) Վիզբոր, (9838) Ֆալզ-Ֆեյն և այլն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  IAU. «26087 Ժուրավլյովա աստերոիդի անվանումը». `{{cite web}}`: Unknown parameter `|access date=` ignored (`|access-date=` suggested) (օգնություն)
2. ↑  «Minor Planet Discoverers». Փոքր մոլորակների կենտրոն. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ մարտի 14-ին. Վերցված է 2019 թ․ հունվարի 6-ին.
3. ↑  Minor Planet Discoverers

Արտաքին հղումներ
----------------
**Էներգետիկների շենք**, բնակելի շենք, տեղական նշանակության պատմամշակութային հուշարձան Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանում՝ Մոսկովյան փողոցում։ Ներառված է Կենտրոն վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։ Գտնվում է Մարտիրոս Սարյանի անվան պուրակի հետնամասում։

Պատմություն
-----------

Երևանի Մոսկովյան 31 հասցեում գտնվող շենքի տեղում 1900-ական թվականներին եղել են 1-2 հարկանի խրճիթներ։ 1950-ական թվականներին շենքը կառուցվել է Գյումուշ ՀԷԿ-ի աշխատակիցների համար։ Այն հայտնի է դարձել «Տղամարդիկ» ֆիլմի նկարահանումից հետո։

Շենքն ունի 13 մուտք, կառուցվել է փուլ առ փուլ. առաջին մասը` 5 մուտքերով, շահագործման է հանձնվել 1953 թվականին։ Ունի վեց հարկ։

Էներգետիկներից բացի շենքում բնակվել են նաև զինվորականներ, այդ թվում գեներալ Հայկ Մարտիրոսյանը։ Հայտնի բնակիչներից են եղել Թաթուլ Ալթունյանը, Ջոն Կիրակոսյանը, ատոմակայանի գլխավոր ինժեներ Արշալույս Մելիքսեթյանը, Էմիլ Գաբրիելյանը։

Շենքի դիմաց գործում է «Կոզիրյոկ» («Հռիփսիմե») սրճարանը, դիմացի անկյունում գործել է «Լյուքս» վարսավիրանոցը։ Դալաններից մեկի վերևում գործել է մանկապարտեզ, շենքի տարածքում գործել և գործում են «Հեքիաթ» մանկական սրճարանը, «Հայաստանի Զրուցակից» շաբաթաթերթը, Ջորջ Բայրոնի անվան գրադարանը և այլն։

«Տղամարդիկ ֆիլմի» նկարահանումներ
--------------------------------

Տղամարդիկ արձանախումբ
«Տղամարդիկ» ֆիլմի նկարահանումների համար Էդմոնդ Քյոսայանն ընտրել է քաղաքի կենտրոնում գտնվող, մեծ պատշգամբներներով Մոսկովյան 31 շենք։ Շենքի գտնվելու վայրը հարմար էր նաև այն առումով, որ ֆիլմի հերոսները տաքսու վարորդներ էին ու հարևանությամբ տաքսիների հայտնի կանգառ կար։ Շենքը նկարահանվել է միայն դրսից՝ բոլոր բնակարանային տեսարանները նկարահանվել են կահավորած պավիլյոնում։ Բժիշկի տան համար գնվել է արաբական կահույք, որն օգտագործվել է նաև այլ ֆիլմերում։ Խմբակային տեսարաններին մասնակցել են շենքի բնակիչները։

Տեսարանները նկարահանվել են երրորդ շքամուտքի բնակարաններից մեկի պատշգամբում, նույն շքամուտքում նկարվել են նաև Ֆրունզիկի՝ Քալաշյանների դռները շփոթելու և փախչելու կադրերը։ Պատշգամբից թռչելու կադրերը նկարվել են նախկին «Ջրերի խանութի» շենքի երկրորդ հարկի պատշգամբում։ Հատակին փռել են սպորտային մատեր, որոնց վրա «տղամարդիկ» պետք է «վայրէջք» կատարեին։

Շենքի դիմաց գտնվող Սարյան պուրակի անկյունում է գտնվում Տղամարդիկ արձանախումբ։

Պատկերասրահ
-----------

### Հուշատախտակներ շենքի պատին

* Հայկ Մարտիրոսյանի հուշատախտակըՀայկ Մարտիրոսյանի հուշատախտակը
* Ջոն Կիրակոսյանի հուշատախտակըՋոն Կիրակոսյանի հուշատախտակը
* Վազրիկ Սեկոյանի հուշատախտակըՎազրիկ Սեկոյանի հուշատախտակը
* Լեոնիդ Հուրունցի հուշատախտակըԼեոնիդ Հուրունցի հուշատախտակը
* Թաթուլ Ալթունյանին և Գեղամ Հարությունյանին նվիրված հուշատախտակներԹաթուլ Ալթունյանին և Գեղամ Հարությունյանին նվիրված հուշատախտակներ

### Շենքի լուսանկարներ

* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.
2. ↑  Հայաստանի Հանրապետության Երևան քաղաքի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցուցակը հաստատելու մասին ՀՀ կառավարության որոշում
3. 1 2 3 4 5  «Էներգետիկների» կամ «Տղամարդկանց» շենքը` կենդանի պատմություն
4. ↑  «Տղամարդկանց» դերը «Էներգետիկների շենքի» ճանաչման հարցում կներկայացնի «Երևան. XX դար»-ը
**Յանա Տիխա** (չեխ․՝ Jana Tichá, մայիսի 6, 1965(1965-05-06), Չեսկե Բուդյովիցե, Չեխոսլովակիա), չեխ աստղագետ, աստերոիդների հայտնաբերող, աշխատում է Կլետի աստղադիտարանում որպես տնօրեն։ 1995-ից 2001 թվականները համատեղ ամուսնու, Միլոշ Տիխիի, հետ հայտնաբերել է 104 աստերոիդ, որոնցից 5-ը հայտնաբերել է միանձնյա։

В 1987 թվականին ավարտել է Պրահայի տնտեսագիտական համալսարանը։ 1992 թվականից մինչ այսօր ղեկավարում է Կլետի աստղադիտարանը։ Հիմնականում զբաղվում է աստերոիդների և գիսաստղերի հետազոտություններով, հիմնական ուշադրությունը դարձնելով մերձերկրյա մարմինների վրա։ Նաև զբաղվում է տրանսնեպտունային մարմինների և կենտավրոսների հետազոտություններով։ Նրա ղեկավարման տարիներին աստղադիտարանի աստերոիդների որոնման ծրագիրը համալրվեց ԼԿՍ-խցիկով և նոր համակարգիչներով։

Յանա Տիխան հանդիսանում է Միջազգային աստղագիտական միության «Փոքր մոլորակների անվանումների կոմիտեի» նախագահ, այս կոմիտեն է հաստատում աստերոիդների համար առաջարկվող անվանումները։ Բացի իր հիմնական գործունեությունը ակտիվորեն զբաղվում է Չեխիայում աստղագիտության հանրայնացումով, և հանդիսանում է աստերոիդների և գիսաստղերի մասին չեխական վեբ կայքերի հեղինակ։

Նրա պատվին է անվանվել (5757) Տիխա աստերոիդը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Չեխիայի ազգային գրադարանի կատալոգ
2. ↑
3. ↑  «Minor Planet Discoverers» (անգլերեն). Փոքր մոլորակների կենտրոն. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ մարտի 14-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունվարի 1-ին.
4. ↑  IAU. «5757 Տիխա աստերոիդի անվանումը». Վերցված է 6 հունվար 2019-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Յանա Տիխա - Կլետի աստղադիտարանի տնօրեն (անգլ.)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | NKC: jx20080707025 · VIAF: 84417864 · WorldCat VIAF: 84417864 |

 |
Մինոտավրոս
**Դիրկա**, (հին հունարեն՝ Δίρκη) հին հունական առասպելաբանության մեջ արքա Ֆիվ Լիկի կինը, Անտիոպայի տալը, Ախելոյայի աղջիկը կամ Իսմենի աղջիկը, կամ Գելիոսի։

Զևսից հղիանալով`Անտիոպան ամոթով փախավ Սիկիոն,Կիֆերոն լեռան վրա թողնելով իր երեխաներին`Ամֆիոնային և Զեֆային, որնց հետո վերցրեց հովիվը։

Անտիոպայի ամուսինը` Նիկտեյը, չկարողանալով գտնել իր փախած կնոջը, խնդրում է իր եղբորը` Լիկին փնտրել նրան։ Լիկը, գտնելով Անտիոպային, բերեց նրան ստրուկի կարգավիճակով իր կնոջ`Դիրկայի համա։ Դիրկան դաժան էր վերաբերվում Անտիոպային։ Ամֆիոնը վերջում դարձավ մեծ երգիչ և երգահան, քանի որ ինքը Հերմեսն էր սովորեցրել նրան նավագել և նվիրել էր ոսկյա քնար։ Զեֆը դարձավ որսորդ և հովիվ։ Այն բնից հետո, երբ նրանք մեծացան, Անտիոպան փախավ Դիրկայից իր որդիների մոտ։ Դիրկան,բռնելով նրան այնտեղ,հրամայեց Ամֆիոնային և Զեֆային կապել Անտիոպային վայրի ցուլի պոզերից։ Սակայն հովիվը, որ ինչ-որ ժամանակ վերցրել էր երեխաներին Կիֆերոնում, պատմեց նրանց իրենց ծագման մասին, և վերջիններս մոր փոխարեն կապեցին ցուլի կոտոշներից Դիրկային,որն էլ նրան անփառունակ մահ բերեց։

Դիրկայի մահը
Զեֆը և Ամֆիոնը կապեցին նրան ցուլից  և երբ նա վախճանվեց, գցեցին նրա դին Դիրկա ։ Այստեղից էլ` Դիրկա գետը:Կամ էլ նրանք սպանեցին նրան քարերով ։ Աստվածներից ամենաշատը Դիրկան կարդում էր Դիոնիսին,և վերջինս զայրացավ Անտիոպայի վրա։ Ըստ Եվրիպիդեսի` Դիրկան եղել է քրմուհի և անց էր կացնում Դիոնիսի տոնակատարություններ:Նրա մարմնից աստծո կամքով ակունք բացվեց :Եվրիպիդեսի ողբերգության գործող դեմքը Անտիոպա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Мифы народов мира. М. 1991-92. В 2 т. Т. 1. С. 384
2. ↑  Еврипид. Вакханки 520
3. ↑  Фульгенций. Мифологии II 7
4. ↑  Овидий. Ибис 535—536
5. ↑  Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека III 5, 5
6. ↑  Павсаний. Описание Эллады IX 25, 3
7. ↑  Николай Дамасский. История, фр. 7 Якоби
8. ↑  Павсаний. Описание Эллады IX 17, 6
9. ↑  Гигин. Мифы 7; 8

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 15893947z · GND: 121732916 · SUDOC: 238373045 · VIAF: 37781843, 316445990, 28157413026016050316 · WorldCat VIAF: 37781843, 316445990, 28157413026016050316 |

 |
Ինֆրակարմիր ճառագայթներով ղեկաղարվող Վելիանթ կրիան, որը վաճառվում էր 1983-2011 թվականներին
**Կրիաներն** ուսուցողական ռոբոտների դաս են, որոնք նախագծվել են ուշ 1940-ականներին (հիմնականում Վիլիամ Գրեյ Վալթերի ավագությամբ) և օգտագործվել է ինֆորմատիկայի և մեքենաշինության մեջ` ուսումնական նպատակներով։ Այս սարքերն ավանդաբար կառուցվում էին գետնին կպած, մոտավորապես կիսագնդաձև (երբեմն թափանցիկ) պատյանով և փոքր շրջադարձային շառավղով տեղաշարժման հնարավորությունով։ Այդ ռոբոտներն ունեին սենսորներ, որոնք օգնում էին խուսափել խոչընդոտներից և, եթե ռոբոտը ճիշտ էր կառուցված, հնարավորություն ուներ իր շրջակայքը ճիշտ ընկալելու։ Կրիա ռոբորներն առկա են վաճառքի և շատ տարածված են սիրողական ռոբոտավարների շրջանակում։

Կրիա ռոբոտները սերտ փոխկապակցված էին Սեյմուր Փեյփերթի աշխատանքի և [Լոգո ծրագրավորման լեզվի` 1980 ականներին համակարգչային կրթության մեջ ընդհանուր օգտագործման հետ։ Կրիաները նախագծվել էին, որպեսզի օգտագործվեն Լոգո ծրագրավորման լեզուն օգտագործող համակարգերի հետ, և հաճախ թողարկվում էին գրչային մեխանիզմով, ինչը ծրագրավորողին թույլ էր տալիս ստեղծել դիզայն թղթի մեծ կտորի վրա։ Լոգո-յով աշխատող օրիգինալ կրիան, որը ստեղծել էր Փոլ Վեքսելբլաթը` BBN-ում, կոչվում էր Իրվինգ և առաջին անգամ ցուցադրվել է Մասաչուսեթս նահանգի Լեքսինգթոն քաղաքի Մազի միջնակարգ դպրոցում։ Իրվինգը ուներ հարվածային սենսորներ և կարող էր տալ ձայնային արձագանք զանգակի միջոցով։ Լոգո ծրագրավորման լեզվով աշխատող ռոբոտ կրիայի զարգացումը հանգեցրեց այն բանին, որ կրիական գրաֆիկայով աշխատող ծրագրերում որպես նշորդ սկսեցին օգտագործել կրիան։

Տես նաև
-------

* Լոգո (ծրագրավորման լեզու)
* Կրիական գրաֆիկա
* KTurtle
* Սեյմուր Փեյփերթ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  LOGO Frequently asked Questions (FAQ): What was the genesis of Logo? University of Hamburg, archived March 10 2009 from the original
| **՞**Եթովպիական գենետ |
| --- |
|   |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Կենդանիներ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Genetta abyssinica
(Rüppell, 1836) |
|  Հատուկ պահպանություն |
| 
Տվյալների անբավարարությունIUCN *Data Deficient* : ??? |
|  Արեալ |
| պատկեր |
|   Տարածվածություն |
| 

| ԴասակարգումըՎիքիցեղերում | Պատկերների որոնումՎիքիպահեստում | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Եթովպիական գենետ** (լատ․ Genetta abyssinica), վիվերների (մշկաբեշկների) ընտանիքի գիշատիչ կենդանի։

Մարմնի երկարությունը 40,8-43 սանտիմետր է, պոչի երկարությունը 38-40,3 սանտիմետր, մարմնի զանգվածը 1,3-ից մինչև 2 կիլոգրամ է։ Մորթին կարճ է և փափուկ։ Մորթու երանգը սպիտակամարմնագույն-ից մինչև դեղնավուն գույնի է, որովայնը բաց մոխրագույն է։ Այս կենդանիների գույնը, որոնք բնակվում են հարթավայրերում, բաց է քան այն կենդանիներինը, որոնք ապրում են լեռնային տարածքներում։ Մեջքի վրային պուտերը հինգ գծերի են նման։ Ծոծրակի վրայի պուտերը նման են երկու մուգ գծերի։ Պոչի հատվածում կան 7-9-ը բաց օղականման պուտեր, ընդհատվում են մուգ օղականման պուտերով, պոչի ծայրը սև է։ Առաջին և ետևի վերջույթները բաց մոխրագույն մուգ պուտերով են։

Տեսակն անհավասարաչափ տարածված է Եթովպիայում, Սոմալիի Էրիթրեի, Ջիբուտիի հյուսիսային մասերում և Սուդանի հարավ արևելյան հատվածում։ Կենդանիների դիտարկում են Եթովպիայի ժայռերում ծովի մակարդակից 3750 բարձրության մետրի վրա։ Հանդիպում է բարձր և էկոլոգիական միջավայրի լայն տիրույթում, մերձափնյա հարթավայրերի և չոր հարթավայրերից դեպի բարձրադիր անապատային տարածքներ և աֆրիկյան ալպյան մարգագետնիններ։

Վարում է գիշերային միայնակ կենսակերպ։ Սնվում է փոքր ողնաշարավորներով, հիմնականում կրծողներով, ինչպես նաև միջատներով ու մրգերով։

Նրանց կյանքի հանդեպ սպառնալիքնեը պարզ չեն, սակայն կենսամիջավայրի կորուստը և խոշոր եղջերավոր անասունների արածեցման ճնշումը, պարզ է, որ համարվում են սպառնալիքներ։ Եթովպիայում կա միայն երեք ազգային պարկ, հավանաբար պահպանում են եթովպիական գենետների քանակը շատացնելու համար։ Այդ ազգային պարկերն են` Յանգուդի-Ջասսան (անգլ. Yangudi-Rassa), Ավաշը և Սիմենը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  P. Jennings, G. Veron: *Family Viverridae (Civets, Genet and Oyans).* In: Don E. Wilson, Russell A. Mittermeier (Hrsg.): *Handbook of the Mammals of the World. Volume 1: Carnivores.* Lynx Edicions, 2009, ISBN 978-84-96553-49-1, (S. 215).
2. 1 2  IUCN|8994|Genetta abyssinica

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Տաքսոնի նույնացուցիչներ |
| --- |
|  |
| *Genetta abyssinica* | 
* Վիքիցեղեր: Genetta abyssinica
* ADW: Genetta\_abyssinica
* BOLD: 969313
* EoL: 328093
* GBIF: 5219361
* iNaturalist: 41592
* IRMNG: 11307517
* ITIS: 621989
* IUCN: 8994
* MSW: 14000386
* NCBI: 2136167

 |
|  |
| *Viverra abyssinica* | 
* GBIF: 9842137
* ZooBank: 61D0D84D-70AC-4155-8507-3F4E6DFB35AB

 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN |

 |
**Սեյձի Ուեդա** (ճապ.՝ 上田 清二, 1952, Կուշիրո, Հոկայդո, Ճապոնիա), ճապոնացի աստղագետ, աստերոիդների հայտնաբերող։ Բնակվում է Հոկկայդո պրեֆեկտուրայի Կուշիրո քաղաքում։ Աստղագիտությամբ հետաքրքրվել է դպրոցում, ապա ակտիվորեն խաղացել է հոկեյ։ Կենսաթոշակի անցնելով վերստին սկսել է զբաղվել աստղագիտությամբ։
1987-ից 2000 թվականները, համատեղ մեկ այլ ճապոնացի աստղագետ Հիրոսի Կանեդայի հետ հայտնաբերել է 705 նոր աստերոիդ։ 2011 թվականի տվյալներով հայտնաբերված աստերոիդների քանակով նա 8-րդն է աստերոիդների հայտնաբերող աստղագետների միջև, և 19-րդն է հաշվի առնելով նաև աստերոիդների հայտնաբերման ծրագրերը։

Ուեդան ունի բժշկության դոկտորի կոչում, որը ստացել է Ստենֆորդի համալսարանում և հանդիսանում է Ճապոնիայի առաջատար գիտնականներից մեկը։

Նրա պատվին է անվանվել (4676) Ուեդասեյձի աստերոիդը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Minor Planet Discoverers». Փոքր մոլորակների կենտրոն. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ մարտի 14-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունվարի 1-ին.
2. ↑  «Minor Planet Discoverers». Փոքր մոլորակների կենտրոն. 2010 թ․ հունվարի 30. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ օգոստոսի 15-ին. Վերցված է 2011 թ․ հուլիսի 28-ին.
3. ↑  Overall Design of JASMINE Archived 2011-07-26 at the Wayback Machine.(անգլ.)
4. ↑  IAU. «4676 Ուեդասեյձի աստերոիդի անվանումը». Վերցված է 21 ապրիլ 2012-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ResearcherID |

 |
**Ջոզեֆ Բրեդի** (անգլ.՝ Joseph L. Brady, - ԱՄՆ), ամերիկացի աստղագետ, աշխատել է Մաունթ Վիլսոնի աստղադիտարանում։

Հանդիսացել է ուղեծրերի հաշվարկի համար համակարգիչների կիրառման պիոներներից մեկը։ Մասնավորապես, երկար տարիներ զբաղվել է Հալեյի գիսաստղի ուղեծրի պարամետրերի ճշգրտելով, վերջապես ստանալով մոդել, որը կարողացավ բացատրել պատմական դիտարկումները սկսած մ.թ.ա. 2647 թվականից, և կանխագուշակել 1986 թվականին սպասվող պերիհելիի գտնվելու վայրը, որը արդյունքում ունեցավ ընդամենը մի քանի անկյունային վայրկյանի ճշտություն։

Իր հաշվարկներում Բրեդին ցույց տվեց գիսաստղի վրա ազդող հավելյալ ուժի առկայությունը, բացի Արեգակի և ինը մոլորակների ձգողության ուժերի ազդեցությունից (այն ժամանակ Պլուտոնը համարվում էր մոլորակ), որը, նրա կարծիքով, կարող էր կապված լինել X մոլորակի հետ։

Փոքր մոլորակների կենտրոնի տվյալներով Բրեդին հայտնաբերւել է (2739) Տագուասիպա աստերոիդը, 1952 թվականի հոկտեմբերի 17-ին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Joseph L. Brady, *Halley's Comet: 1986 A.D. to 2647 B.C.*, 1º dicembre 1976, Journal of British astronomical Associations, 1982, 92, 5
2. ↑  Joseph L. Brady, *The Effect of a Trans-Plutonian Planet on Halley's Comet* - 19 novembre 1971 - Astronomical Society of Pacific 84, April 1972, 314.
3. ↑  IAU Փոքր մոլորակների կենտրոն (ed.). «Աստերոիդների հայտնաբերողների այբբենական ցանկ». Վերցված է 28 դեկտեմբերի 2012-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Intervista a Joseph Brady. (անգլ.)
**Չառլզ Ջուելզ** (անգլ.՝ Charles W. Juels, 1944, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ - հունվարի 21, 2009(2009-01-21)), ամերիկացի աստղագետ, աշխատել է Ֆոնտան Հիլզ և Տենագրա-II աստղադիտարաններում։ 1999-ից 2003 թվականները հայտնաբերել է 468 աստերոիդ, որոնցից 150-ը հայտնաբերել է համատեղ Պաուլո Օլվորսեմի հետ։ Բացի դրանից հայտնաբերել է երկու գիսաստղեր. C/2005 N1 Ջուելզ-Օլվորսեմ և C/2002 Y1, որոնք հայտնաբերվել են համապատասխանաբար 2003 և 2006 թվականներին ԼԿՍ-խցիկով։

Չառլզ Ջուելզ ծնվել է Նյու Յորքում, սակայն ապրել է Օհայո նահանգի Ցինցինատի քաղաքում, որտեղ 1969 թվականին ավարտել է Ցինցինատիի բժշկական համալսարանը, հոգեբանի մասնագիտությամբ, ստանալով մագիստրոսի կոչում։

Նրա պատվին է անվանվել (20135) Ջուելզ աստերոիդը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  «Minor Planet Discoverers». Փոքր մոլորակների կենտրոն. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ մարտի 14-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունվարի 1-ին.
3. ↑  IAU. «20135 Ջուելզ աստերոիդի անվանումը». Վերցված է 21 ապրիլ 2012-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* 2003 Comet Awards Announced (անգլ.)
* Restore Guest Book for Dr. Charles W. Juels (անգլ.)
**Պաուլ Կոմբա‏‎** (իտալ.՝ Paul G. Comba, մարտի 6, 1926(1926-03-06), Թունիս, Ֆրանսիա - ապրիլի 5, 2017(2017-04-05)), ամերիկացի աստղագետ, իտալական ծագումով, աստերոիդների հայտնաբերող։ Աշխատել է Պրեսկոտի աստղադիտարանում, Արիզոնա նահանգում։ 1995-ից 2003 թվականները հայտնաբերել է 635 աստերոիդ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1926 թվականին Իտալիայում, ապա 1946 թվականին տեղափոխվել է Միացյալ Նահանգներ, և 20 տարեկան հասակում ընդունվել է Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտ, որտեղ 1951 թվականին ստացել է փիլիսոփայության դոկտորի կոչում մաթեմատիկայի բնագավառում։ Ինստիտուտի ավարտելուց հետո դասավանդել է Հավայան համալսարանում մինչև 1960 թվականը, երբ նա ընդունվել է IBM ընկերություն, որպես ծրագրային ապահովման նախագծող։

2003 թվականին նա ստացել է Լեսլի Ս. Պելտիեյի մրցանակ աստղագիտության բնագավառում։ Կոմբան հանդիսանում է «Աստերոիդների դիտարկման ձեռնարկ ակումբի» («Astronomical League's Asteroid Club Observing Guide») կազմակերպիչ, ինչպես նաև հանդիսանում է «Պրեսկոտի աստղագիտական ակումբի» անդամ։

Նրա պատվին է անվանվել (7636) Կոմբա‏‎ աստերոիդը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  American Men and Women of Science — Gale. — ISSN 0000-1287
2. 1 2  Obituary: Paul G. Comba
3. ↑  «Minor Planet Discoverers». Փոքր մոլորակների կենտրոն. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ մարտի 14-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունվարի 1-ին.
4. ↑  Background Pieces(անգլ.)
5. ↑  The Astronomical League(անգլ.)
6. ↑  IAU. «7636 Կոմբա‏‎ աստերոիդի անվանումը». Վերցված է 21 ապրիլ 2012-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Mathematics Genealogy Project · Zentralblatt MATH database · Scopus |

 |

* Comba multiplication(անգլ.)
**Տիրի Պաուելս** (հոլ.՝ Thierry Pauwels, հուլիսի 22, 1957(1957-07-22), Գենտ, Բելգիա), բելգիացի աստղագետ, աստերոիդների հայտնաբերող։ Աշխատում է Բելգիայի թագավորական աստղադիտարանում։ 1996 թվականից 2009 թվականները հայտնաբերել է 118 աստերոիդ, որոնցից տասը հայտնաբերել է այլ աստղագետների հետ համատեղ։

Տիրի Պաուելսը ծնվել է 1957 թվականի հուլիսի 22-ին։ Միջնակարգ դպրոցը ավարտելուց հետո 1975 թվականից 1979 թվականները ուսանել է մաթեմատիկա Գենտի համալսարանում։ 1979 թվականից 1984 թվականները եղել է Գիտական հետազոտությունների ազգային հիմնադրամի պրակտիկանտ և կամավոր աշխատել է Գենտի համալսարանում։ 1984 թվականից սկսել է աշխատել որպես Բելգիայի թագավորական աստղադիտարանում, սկզբում որպես քարտուղար, ավելի ուշ օգնական, աշխատանքների կազմակերպիչ, և վերջապես բաժնի վարիչ։

2005 թվականից սկսած ակտիվորեն մասնակցել է Gaia տիեզերական աստղադիտակից ստացված տվյալների մշակման ծրագրային ապահովման ստեղծմանը։ Բացի դա Տիրի Պաուելսը հեղինակել է բազմաթիվ հոդվածներ Թագավորական աստղադիտարանի տարեկան հրապարակումներում։

Նրա պատվին է անվանվել (12761) Պաուեկս աստերոիդը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Thierry Pauwels IAU». *IAU Membership*. International Astronomical Union. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ սեպտեմբերի 7-ին. Վերցված է 03.01.2012-ին.
2. ↑  «Minor Planet Discoverers». Փոքր մոլորակների կենտրոն. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ մարտի 14-ին. Վերցված է 2019 թ․ հունվարի 6-ին.
3. ↑  IAU. «12761 Պաուեկս աստերոիդի անվանումը». `{{cite web}}`: Unknown parameter `|access date=` ignored (`|access-date=` suggested) (օգնություն)

Արտաքին հղումներ
----------------

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Zentralblatt MATH database |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 76640075 · WorldCat VIAF: 76640075 |

 |
**Խոսիր ամուսնուդ պես։ Հարսանիք** (թուրքերեն՝ Kocan Kadar Konuş: Diriliş), 2015 թվականին նկարահանված թուրքական ռոմանտիկ կոմեդիա, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են թուրք հայտնի դերասաններ Մուրատ Յըլդըրըմը և Եզգի Մոլան։ Ֆիլմը Խոսիր ամուսնուդ պես ռոմանտիկ կոմեդիայի շարունակությունն է։ Ֆիլմի ռեժիսորը և սցենարի գլխավոր հեղինակը Քըվանչ Բարույոնյուն է։ Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել Ստամբուլում 2016 թվականի հունվարի 1-ին։

Սցենար
------

Ֆիլմի երկրորդ մասը շարունակվում է այն պահից, որտեղ ավարտվել էր առաջին մասը։ Վերելակում տեղի ունեցած վթարից հետո, Սինանը և Էֆսունը կոտրվածքներով տեղափոխվում են հիվանդանոց։ Կարծես թե ամեն ինչ լավ էր ընթանում էր սիրահար զույգերի համար, սակայն հանկարծակի Ստամբուլ է ժամանում Սինանի տատը, ով առաջին հայացքից այնքան էլ չի հավանում Էֆսունին։ Էֆսունը ստիպված է լինում ցույց տալի իր մեծ սկեսրոջը, թե ինչպիսին է ինքը իրականում։ Ֆիլմն ավարտվում է Սինանի և Էֆսունի գաղտնի հարսանիքով, որին ներկա է լինում միայն Մեհմեդը։

Դերասաններ
----------

* Եզգի Մոլա - Էֆսուն
* Մուրատ Յըլդըրըմ - Սինան
* Նևրա Սերեզլի - Փեյքեր
* Գյուլենայ Կալկան - Գյոնյուլ
* Էբրու Չյունդուբեյօղլու - Նուր
* Էդա Էջե - Ջերեն
* Բեգյում Յոներ - Մերվե
* Գյուլ Արըչը - Տուգչե
* Մուհամմեդ Ուզուներ - Յազար
* Իսմայիլ Ինչեկարա - Օկտայ
* Ջեմ Քըլըչ - Թիմուր
* Էնիս Արըքան - Մեհմեդ
* Բուրակ Թոփալօղլու - Ալփդիրեք
* Էֆեջան Սենօլսուն - Մուրատ
* Լեյլա Էրդողան - Բուրջու

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  Internet Movie Database — 1990.
3. 1 2  Internet Movie Database — 1990.
4. 1 2 3  ČSFD (չեխերեն) — 2001.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AlloCiné · ČSFD · FilmAffinity · Internet Movie Database |

 |
**Ֆրեյմուտ Բորնգեն** (գերմ.՝ Freimut Börngen, հոկտեմբերի 17, 1930(1930-10-17), Հալլե, Մերսբուրգ վարչական շրջան, Սաքսոնիա, Պրուսիայի ազատ պետություն, Վայմարյան Հանրապետություն - հունիսի 19, 2021(2021-06-19), Իսերշտեդտ, Ենա, Թուրինգիա, Գերմանիա), գերմանացի աստղագետ, աստերոիդների հայտնաբերող, աշխատում է Կառլ Շվարցշիլդի աստղադիտարանում։ 1961-ից 1995 թվականները համատեղ այլ գերմանացի աստղագետների հետ հայտնաբերել է ընդհանուր առմամբ 537 աստերոիդ, դրանցից 302-ը նա հայտնաբերել է միանձնյա։

Բորնգենը նաև զբաղվել է գալակտիկաների հետազոտություններով։ 1995 թվականին թոշակի է անցել, սակայն շարունակում է կամավոր աշխատել աստղադիտարանում։ Աստերոիդների որոնումով նա զբաղվում էր ազատ ժամանակ, քանի որ ԳԴՀ-ում փոքր մարմիններով զբաղվելը հետազոտությունների ղեկավարների համար համարվում էր ոչ բավարար պատվաբեր։ ԳԴՀ-ի ռեժիմի ժամանակներում Բորնգենը աստերոիդների անվանումներ առաջարկելիս սահմանափակվում էր քաղաքականապես չեզոք անվանումներով, այսպես օրինակ, Թյուրինգիա, կամ օգտագործում էր գերմանացի կոմպոզիտորների անուններով, օրինակ՝ (2424) Տաուտենբուրգ կամ (3941) Հայդն։ Գերմանիայի միավորումից հետո նա ընտրում էր պատմական, գիտական կամ աշխարհագրական անվանումներ, իսկ երբեմն սիրող-աստղագետների անուններ։

Ֆրեյմուտ Բորնգենի պատվին է անվանվել (3859) Բորնգեն աստերոիդը։ 2006 թվականին նա պարգևատրվել է նաև «Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4
2. ↑  «Minor Planet Discoverers». Փոքր մոլորակների կենտրոն. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ մարտի 14-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունվարի 1-ին.
3. ↑  IAU. «3859 Բորնգեն աստերոիդի անվանումը». `{{cite web}}`: Unknown parameter `|access date=` ignored (`|access-date=` suggested) (օգնություն)

Արտաքին հղումներ
----------------

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Scopus |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1079361944 · VIAF: 57111307 · WorldCat VIAF: 57111307 |

 |
**Նավասարդյան խաղեր**, Հին Հայաստանում տարեմուտի՝ Նավասարդի տոնակատարության ժամանակ կազմակերպվող մարզական մրցումներ էին։ Նավասարդը հին հայկական տոմարի առաջին ամիսն է և հաջորդել է տարվա վերջին՝ Ավելյաց կոչվող տոնական 5 օրերին։ Նրա առաջին օրը համապատասխանել է օգոստոսի 11-ին։

Նավասարդի առաջին օրերին կազմակերպվել են ամենաբազմամարդ՝ «համաշխարհական» տոնահանդեսներ։ Ուխտավորները, ժողովուրդը, զորքը, արքունիքը, իշխանական տները, հոգևորականությունը հանդիսավոր երթերով խմբվել են Տարոն և Բագրևանդ գավառների սահմանագլխին՝ սրբազան Արածանի գետի և Նպատ լեռան շուրջը, ինչպես նաև վերջինիս ստորոտին գտնվող Բագավան հեթանոսական տաճարում՝ տոնելու Նոյ նախահոր և Ջրհեղեղի, Արամազդ աստվածահոր, Անահիտ դիցամոր նվիրական հիշատակները։ Տոնահանդեսներն ուղեկցվել են զոհաբերություններով, խրախճանքներով, որսորդական զվարճություններով։ Այդ օրերին էին կազմակերպվում նաև Նավասարդյան խաղերը, որոնք սովորաբար տևում էին մի ամբողջ շաբաթ. մարզիկները մրցում էին վազքից, հեռացատկից, սրամարտից, ըմբշամարտից, կռփամարտից, նիզականետումից, գնդակախաղից, ձիարշավից և այլ մարզաձևերից, որոնք ուղեկցվում էին երգերով ու պարերով։ Սփյուռքահայ բարեգործական և հայրենակցական կազմակերպություններն արդեն ավելի քան հինգ տասնամյակ է, ինչ անցկացնում են նոր Նավասարդյան խաղեր, որոնց նպատակն է ազգայինի զարթոնքն ու ավանդույթների պահպանումը, երիտասարդության ռազմահայրենասիրական դաստիարակությունը և ազգային միասնության գաղափարախոսության արմատավորումը։ Այդ նպատակին են ծառայում նաև 1999 թ-ից Հայաստանում անցկացվող Համահայկական խաղերը։

Գրականություն
-------------

* Դպրոցական Մեծ Հանրագիտարան, գիրք 1, հատոր 2, էջ 223-224

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Դպրոցական Մեծ Հանրագիտարան, գիրք 1, հատոր 2, էջ 223-224

|  |
| --- |
| 
  **Սպորտ**   **Հայաստան**
 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 190)։*  |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Դանիելյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Մարատ Դանիելյան** (մարտի 6, 1984(1984-03-06), Ստեփանակերտ, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - ապրիլի 21, 2015(2015-04-21), Թալիշ, Թարթառի շրջան, Ադրբեջան), ապրիլյան քառօրյա պատերազմի հերոս։

Կենսագրություն
--------------

Մարատ Ռաֆայելի Դանիելյանը ծնվել է 1984 թվականի մարտի 6-ին, Արցախի մայրաքաղաք՝ Ստեփանակերտ քաղաքում։ 1991-2002 թվականներին սովորել է Ստեփանակերտի Խաչատուր Աբովյանի անվան թիվ 1 միջնակարգ դպրոցում։ 2002-2004 թվականներին ծառայել է ԼՂՀ-ի ՊԲ-ում։ 2006 թվականին ավարտել է Արցախի պետական համալսարանի Ֆիզկուլտուրայի բաժինը։ 2014 թվականից աշխատել է ԼՂՀ տուրիզմի վարչության պատմական միջավայրի պահպանության պետական ծառայության ոչ առևտրային կազմակերպությունում, որպես տնտեսվար։ 2015 թվականի հունիսի 17–ից զբաղեցրել է «Հունոտի կիրճ» պետական բնապատմական արգելոցի վարիչի պաշտոնը։ Մարտական դիրքերը ամուր պահելու նպատակով ԼՂՀ նախագահի հրամանագրով Մարատ Դանիելյանը հետմահու պարգևատրվել է Մարտական ծառայության մեդալով ։

Մարտական գործողություններ
-------------------------

Ապրիլի 21-ին Թալիշում ադրբեջանական կողմը լայնածավալ ռազմական գործողություններ է սկսում սահմանագծում։ Ադրբեջանի ձեռնարկված նախահարձակ գործողության հետևանքով Մարատ Դանիելյանը մահացու հրազենային վիրավորում է ստացել թիկունքից ։

Մրցանակներ
----------

* Մարտական ծառայության մեդալ

Հուղարկավորություն
------------------

Հոգեհանգիստը տեղի է ունեցել 2016 թվականի ապրիլի 22-ին ժամը 17:00-ին, իսկ հուղարկավորությունը՝ 2016 թվականի ապրիլի 23-ին, ժամը 13:00-ին Շուշիի՝ Սուրբ Ամենափրկիչ Ղազանչեցոց Եկեղեցում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Մարատ Ռաֆայելի Դանիելյան. ապրիլյան պատերազմի նահատակ կամավորը
2. ↑  Հերոս Մարատ Դանիելյանը

Արտաքին հղումներ
----------------

* ՄԱՐԱՏ ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
* ՄԵՐ ՀԵՐՈՍ ՏՂԱՆԵՐԸ
**Ջոն Փիթեր Պետրուչի** (անգլ.՝ John Peter Petrucci; հուլիս 12 1967, Քինգզ-Պարկ, Լոնգ Այլենդ, Նյու Յորք, ԱՄՆ) — ամերիկացի վիրտուոզ-կիթառահար, ամերիկական պրոգ. մետալ Dream Theater խմբի հիմնադիրներից և մշտական անդամներից մեկն է, նաև մասնակցում է Liquid Tension Experiment խմբում։ Նա համարվում է մեր ժամանակի լավագույն կիթառահարներից մեկը[*փա՞ստ*]:

Կենսագրություն
--------------

Ութ տարեկանում առաջին անգամ կիթառը վերցրեց ձեռքը, իսկ 12-ում՝ հրավիրվեց իր ընկեր Քևին Մուռի խումբ, ով ավելի ուշ դառնում է Dream Theater- ի ստեղնաշարային գործիքներ առաջին նվագողը։ Ինքնուրույն սովորել է նվագել էլեկտրական կիթառի վրա, վերցնելով հատվածներ Սթիվ Մորսի, Սթիվ Հաույի, Սթիվ Վայի, Սթիվի Ռեյ Վոնի, Էլ Դի Մոելի, Ալեքս Լայֆսոնի և Կաղապար:Ալլեն Խոլդսվորտի.

Դպրոցն ավարտելուց հետո իր մանկության ընկերոջ՝ Ջոն Մայանգի հետ ընդունվեց Բոստոնի Բերքլիի երաժշտական քոլեջ, որտեղ նրանք հանդիպեցին թմբկահար Մայք Պարտնոին։ Հրավիրելով Քևին Մուռին, Պետրուչիին, Մայանգը (բաս-կիթառահար) և Պարտնոյը հիմնեցին Majesty խումբը, որը շուտով անվանվեց Dream Theater: Մեծապես Ջոն Պետրուչիի և նրա հմտության շնորհիվ խումբը հասավ հաջողության։

Ճանաչում
--------

2001 թվականից սկսած Ernie Ball Music Man կազմակերպությունը թողարկում են *John Petrucci* անվանական կիթառներ.

2007 թվականին Total Guitar ամսագրում նշված է որպես «տարվա կիթառահար»։ 2010 թվականին Guitar Player ամսագրում ճանաչվեց «մետալ ուղղությունով լավագույն կիթառահար».

Սկավառակագրություն
------------------

* Necronomicon (Game OST) (1995) (գրել է միայն նախաբանը և վերջաբանը)
* An Evening with John Petrucci and Jordan Rudess (2004)
* Suspended Animation (2005)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #139182136 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
2. ↑  Music Man Ջոն Պետրուչիի անվանական կիթառները |կիթառիզմ RU

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք էջ

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Apple Music · Deezer · Ինստագրամ · Last.fm · Spotify · Յանդեքս երաժշտություն · ՅուԹյուբ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Allmusic · Discogs · Մետալում հանրագիտարան · Մետալում հանրագիտարան · Internet Movie Database · MusicBrainz · Rate Your Music · Rotten Tomatoes |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական · Notable Names Database |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 10974542f · GND: 139182136 · ISNI: 0000000071035068 · LCCN: no2006097697 · NKC: js20011212029 · NTA: 138671818 · VIAF: 61537472 · WorldCat VIAF: 61537472 |

 |

 |
**Օպերացիա «Ռենտիր»** (գերմ.՝ Operation Renntier - «հյուսիսային եղջերու»)՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ գերմանական գործողություն, որի ընթացքում ֆաշիստական «Նորվեգիա» բանակը ներխուժել է Պետսամո շրջանը նիկելի հանքերը գրավելու և բոլոր ուղղություններով ֆինական զորքերի հետ պաշտպանություն իրականացնելու մտադրությամբ։

Նկարագրություն
--------------

Գործողության պլանավորումը սկսվեց 1940 թվականի օգոստոսի 13-ին, գերմանացիների կողմից Նորվեգիայի օկուպացումից անմիջապես հետո և ավարտվեց նույն տարվա հոկտեմբերին։ Ծրագիրը ենթադրում էր, որ ֆաշիստական բանակի երկու ստորաբաժանումները՝ «Նորվեգիա» կզբաղեցնեն ֆինական Պետսամո տարածաշրջանը և կկանխեն Խորհրդային Միության կողմից ռազմավարական կարևոր նշանակաություն ունեցող գերմանական արդյունաբերական հանքահորերի գրավումը։

Գործողությունը իրականացվել է որպես Բարբարոսա ռազմական գործողության մի մաս։ Սկսվել է 1941 թվականի հունիսի 22-ին, ընթացել է հաջողությամբ. գերմանիական 2-րդ լեռնահրաձգային դիվիզիան տարածք են զբաղեցրել Լիինախամարիի շուրջ, իսկ 3-րդ լեռնահրաձգային դիվիզիան գրավել է Լուոստարին, ինչպես նաև գրավել է Պետսամոյում Խորհրդային Միության հյուպատոսության անձնակազմը։

Ծրագրի իրականացումը շարունակվել է «Պլատֆինկուս» (գերմ.՝ Platinfuchs - «պլատինե աղվես») գործողությամբ, որը ենթադրում էր այդ երկու ստորաբաժանումների հարձակումը Մուրմանսկի վրա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Сутулин П.* Финляндия: жертва или агрессор (часть 2) // Загадочная Отечественная война — Военно-исторический сборник. — М.: «Яуза» — ЭКСМО, 2008.
2. ↑  *Mann, Chris M. & Jörgensen, Christer* Hitlers Arctic War. — Hersham, UK: Ian Allan Publishing Ltd, 2002. — ISBN 0711028990
3. ↑  Приложение 6. Директива по стратегическому сосредоточению и развёртыванию войск (план «Барбаросса») // 1941 год - уроки и выводы. — М.: Воениздат, 1992.
**Ապոլոնիա Իլիրիական** (հին հունարեն՝ Ἀπολλωνία), հին հունական խոշոր նավահանգիստ Իլլիրիայում, որը հիմնվել է մ.թ.ա. 588 թվականին Կորինթոսից և Կերկիրայից  եկած գաղթականների կողմից՝ իլլիրիական տավլանտիև ցեղի երկրում՝ Վյոսա գետի աջ ափին նրա՝ Ադրիատիկ ծովը թափվելուց 10 կմ-ի վրա։ Տեղակայված լինելով Էգնատիական ճանապարհի (լատին․՝ Via Egnatia) արևմտյան վերջավորությունում, այն միաժամանակ և′ ամրոց էր, և′ առևտրային քաղաք։ Արիստոտելը նրան բերում էր որպես օլիգարխիկ ռեժիմի օրինակ. հույն նորաբնակների ժառանգները պահում էին իրենց ձեռքում գաղութների կառավարումը, որոնք բնակեցված էին մեծ մասամբ իլլիրացիներով։ Ապոլոնիան հատում էր իր սեփական մետաղադրամը և արտերկրում վաճառում էր իլլիրական ստրուկներին։ Անտիկ ժամանակաշրջանի ավարտին Ապոլոնիան դատարկվել է տարածքի ճահճացման պատճառով, իսկ բնակիչները տեղափոխվել են հարևան Վլյորա քաղաք։ Քրիստոնեության առաջին դարերում քաղաքը եղել է համանուն թեմի կենտրոնը։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, երբ Ալբանիան նվաճվեց ավստրիացիների կողմից, սկսվեցին առաջին հնագիտական հետազոտությունները, պատերազմի ավարտին դրանք շարունակեց Լ. Ռեյի ֆրանսիական արշավախումբը։ Ապոլոնիայի տեղում հայտնաբերվել են մ.թ.ա.VI դարի տաճարի և թատրոնի մնացորդներ, սալահատկված փողոցներ և խճանկարային հատակներ, գտածոների մեծ մասը ցուցադրված է Տիրանայում։

Ապոլոնիայի պատվին է անվանակոչվել 358 Ապոլոնիա աստերոիդը՝ հայտնագործված 1893 թվականին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  **Lua error in package.lua at line 80: module 'Module:Footnotes/anchor\_id\_list' not found.**
2. ↑  **Lua error in package.lua at line 80: module 'Module:Footnotes/anchor\_id\_list' not found.**; **Lua error in package.lua at line 80: module 'Module:Footnotes/anchor\_id\_list' not found.**.

Գրականություն
-------------

Բլավատսկի Վ. Դ. և Իսլյամի Ս. «Ապոլոնիայի պեղումները և Օրիկան 1958 թ. » «Սովետական հնագիտություն», № 4, 1959։

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Դասական հնությունների իրական բառարան |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: sh90002019 |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արթուր Առուշանյան (այլ կիրառումներ)

**Արթուր Առուշանյան** (հոկտեմբերի 1, 1969(1969-10-01), Քարին տակ - հոկտեմբերի 29, 1994(1994-10-29), Քարին տակ, Շուշիի շրջան, Ադրբեջան), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Արթուր Առուշանյանը ծնվել է 1969 թ. հոկտեմբերի 1-ին Շուշիի շրջանի Քարինտակ գյուղում։ Ավարտել է տեղի միջնակարգ դպրոցը։ Այնուհետև ուսումը շարունակել է Երևանի գյուղատնտեսական ինստիտուտի անասնաբուժական ֆակուլտետում։ Մեկ տարի ծառայել է Խորհրդային բանակում, Ուկրաինայում։ Զորացրվելուց հետո աշխատել է Շուշիում որպես լաբորանտ։ Շարժման սկզբից կամավորագրվել է գյուղի ինքնապաշտպանական ջոկատում, ապա տեղափոխվել է Շուշիի գունդ։ Ակտիվորեն մասնակցել է Քարինտակի, Շուշիի, Լաչինի, Հադրութի, Մարտակերտի մարտական գործողություններին։ Մահացել է 1994 թ. հոկտեմբերի 29-ին Քարինտակում։ Հետմահու պարգևատրվել է ԼՂՀ «Արիության համար» և «Շուշիի ազատագրման համար» մեդալներով։ Ամուսնացած չէր։ Հանգչում է գյուղի գերեզմանատանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Արթուր Առուշանյանը Արցախյան պատերազմի թանգարանի կայքում(չաշխատող հղում)
**Նարեկ Պողոսյան** (ապրիլի 7, 1988 թվական, Լիճք, Մարտունի, ՀԽՍՀ), հայ երգիչ։ Իր գործունեությունը ծավալում է ժողովրդական երգի բնագավառում։ «Ժողովրդական երգիչ» նախագծի առաջին եթերաշրջանի եզրափակչում զբաղեցրել է երկրորդ հորիզոնականը։

Կենսագրություն
--------------

Նարեկ Պողոսյանը ծնվել է 1988 թվականի ապրիլի 7-ին նախկին ՀԽՍՀ Մարտունու շրջանի Լիճք գյուղում, ինժեներ-տնտեսագետի ընտանիքում։ 1994-2004 թվականներին սովորել է Լիճքի միջնակարգ դպրոցում։ Դպրոցական տարիքի նախասիրություններից մեկն ստեղծագործություններ գրելն է եղել։ 2002-2004 թվականներին ուսանել է Երևանի՝ Ջիվանու անվան աշուղական դպրոցում՝ ժողովրդական երգիչ Թովմաս Պողոսյանի ղեկավարությամբ։ 2004 թվականին ընդունվել է Երևանի պետական համալսարանի տնտեսագիտության ֆակուլտետ։ 2008 թվականին գերազանցության կարմիր դիպլոմով ավարտել է բակալավրիատը՝ ուսումը շարունակելով նույն ֆակուլտետի «Մաթեմատիկական մոդելավորում» ամբիոնի մագիստրատուրայում, որն ավարտել է 2010 թվականին՝ ստանալով մագիստրոսի գիտական աստիճան։

Գործունեություն
---------------

2007 թվականի գարնանը «Շանթ» հեռուստաընկերությունը մեկնարկեց նոր նախագիծ՝ «Ժողովրդական երգիչ» անվանմամբ, որին մասնակցել է նաև Նարեկ Պողոսյանը։ Հաղթահարելով նախընտրական փուլերը (որոնց մասնակցում էին 14 երգիչ-երգչուհիներ)՝ հասավ եզրափակիչ փուլ։ Յուրաքանչյուր շաբաթ ստանալով բարձր գնահատականներ ու դրվատանքի խոսքեր ժյուրիի անդամների կողմից և հավաքելով բավարար քանակությամբ SMS հաղորդագրություններ հանդիսատեսի կողմից՝ հասավ եզրափակիչ փուլ և զբաղեցրեց 2-րդ հորիզոնականը։ 2008 թվականից մինչ օրս համերգային ծրագրերով շրջագայում է սփյուռքի տարբեր հայաշատ համայնքներում, մասնավորապես՝ ԱՄՆ-ում, Ռուսաստանում, Վրաստանում, Թուրքիայում, Բուլղարիայում, Իրանում։ «Ժողովրդական երգիչ» նախագծի ավարտից հետո մասնակցում է բազմաթիվ այլ ծրագրերի։

Բացի երգչի կարիերայից, Նարեկ Պողոսյանը նաև հաջողություններ է գրանցել մյուս մասնագիտության ոլորտում. 2010-2013 թվականներին աշխատել է «Օրանժ Արմենիա» ընկերության ֆինանսների բաժնում՝ որպես գնման մասնագետ։

Ընտանիք
-------

Հայրը 1997 թվականից մեկնում է ՌԴ՝ արտագնա աշխատանքի։ Մայրը մաթեմատիկայի ուսուցչուհի է Լիճքի միջնակարգ դպրոցում։
Ամուսնացել է 2012 թվականին։ Կինը՝ Լյուդմիլա Մարտիրոսյանը, արմատներով Ջավախքից է։ Նարեկը և Լյուդմիլան ունեն 1 դուստր (ծնվ.՝ 2014 թվականին)՝ Սոֆի Պողոսյանը, և 1 որդի (ծնվ.՝ 2017 թվականին)՝ Մոնթե Պողոսյանը։

Երգեր
-----

* «Սերս վանքում Տաթևի»
* «Հայ աղջիկ»
* «Իմ անուշիկ յար»
* «Մայրիկիս»
* «Ով դու գուսան»
* «Խնամխոսներ»
* «Երեքնուկ»
* «Երբ խանդում ես ինձ»
* «Իմ սիրուհի»
* «Սերդ անուշ»
* «Մաճկալ ես»

Տեսահոլովակներ
--------------

* «Սիրո կանչ»
* «Խոսե՛ք, Հայաստանի լեռներ»
* «Հայաստան»

Տես նաև
-------

* «Ժողովրդական երգիչ» նախագիծ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑  //hayojax.am/en/videos/mig/armenian/19816/narek-poghosyan---siro-kanch.html

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Ժողովրդական երգիչ» արխիվ
* Հովիկ(չաշխատող հղում)
* Առաջին մենահամերգ
* «Սիրո կանչ տեսահոլովակի պրեմիերան»
* «Շանթ» հեռուստաընկերությունում
**Էմիլիո Կովաչիչ** (հունվարի 11, 1968(1968-01-11), Զադար, Խորվաթիայի Սոցիալիստական Հանրապետություն, ՀՍՖՀ), խորվաթ պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ։ 2,08 մ հասակով բասկետբոլիստը արագ հակադարձման հմտություններով և պատշաճ պաշտպանողական ունակություններով կենտրոնական խաղացող էր, որը երկար տարիներ խաղացել է Եվրալիգայում։

Ուսանողական կարիերա
-------------------

Կովաչիչը համալսարանական բասկետբոլ է խաղացել Արիզոնա նահանգի Ֆինիքս քաղաքի «Grand Canyon Antelopes» և Կալիֆոռնիայի Լա Միրադա քաղաքի «Բիոլայի արծիվներ» թիմերի կազմում։ Խաղացել է նաև Ուսանողական սպորտաձևերի ազգային ասոցիացիայի առաջին դիվիզիոնի Արիզոնայի պետական համալսարանը ներկայացնող «Arizona State Sun Devils» թիմում։

Մասնագիտական կարիերա
--------------------

Մասնագիտական կարիերայի ընթացքում խաղացել է Զադար քաղաքի «Զադար», Զագրեբի «Ժրինևակ», Բոլոնյայի «Ֆորտիտուդո Բոլոնիա», Լյուբլյանայի «Օլիմպիա» և Զագրեբի «Ցիբոնա» թիմերի կազմում։ Ճանաչվել է 1997–98 մրցաշրջանի Կրեշիմիր Չոսիչի գավաթի (Խորվաթիայի գավաթ) ամենաարժեքավոր խաղացող, երբ դեռ «Զադարի» անդամ էր։ 2001 թվականին ճանաչվել է Սլովենիայի բասկետբոլի գավաթի առաջնության եզրափակչի ամենաարժեքավոր խաղացող։

Ազգային հավաքականի կարիերա
--------------------------

Կովաչիչը Խորվաթիայի տղամարդկանց հավաքականի ավագ խմբի կանոնավոր անդամ էր։ 1993 թվականի Եվրոպայի բասկետբոլի առաջնությանը դրա կազմում նվաճել է բրոնզե մեդալ, խաղացել է նաև 1997 և 2001 թվականների Եվրոպայի բասկետբոլի առաջնություններում։

Հետխաղային կարիերա
------------------

2013 թվականի հունիսին որպես միջազգային խորհրդատու հրավիրվել է Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) «Ֆինիքս Սանս» բասկետբոլային ակումբ։ Հինգ մրցաշրջանից հետո ազատվել է զբաղեցրած պաշտոնից 2018 թվականի հոկտեմբերի 8-ին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  College Basketball at Sports-Reference.com
2. ↑  Eurobasket.lt Archived 2013-01-12 at Archive.is Emilio Kovačić
3. ↑  Worries Tinge Success for Biola's Kovacic Mitch Polin, LA Times, Feb 26, 1991
4. ↑  Colorado 81, Wyoming 77-Shaun Vandiver scored 24 points... , Chicago Tribune, December 01, 1989
5. ↑  College Hoops From A To Z, Skip Myslenski, Chicago Tribune, Jan 10, 1990
6. ↑  NBACRO Archived 2012-04-15 at the Wayback Machine. Podcast: S Emiliom Kovačićem otkrivali NBA tajne (in Croatian)
7. ↑
8. ↑

Արտաքին հղումներ
----------------

* Fibaeurope.com Profile
* Euroleague.net Profile
**Միշանկա** (բելառուս․՝ Мыша́нка, Міша), գետ Բելառուսի Բրեստի մարզում, Շչարայի (Նեման ավազանի) աջ վտակը։

Նկարագրություն
--------------

Գետի երկարությունը 109 կմ է, ավազանի մակերեսը` 930 քառ․ կմ։ Գետաբերանի մոտ ջրի միջին արտանետումը 4900 մ³/վ է։ Ջրի մակերևույթի միջին թեքվածությունը 0.7 % է ։

Այն սառչում է դեկտեմբերի կեսերին, իսկ մարտի կեսերին սառույցը հալվում է։ Վայրը հիմնականում սեղանակերպ է` 500-800 մ լայնությամբ, իսկ ջրի պատնեշը երկկողմանի է, ունի 400-600 մ լայնություն։ Օգորոդնիկ գյուղից դեպի Նովայա Միշ գյուղ (16 կմ) կառուցված է ստերգետնյա ճանապարհ, որի միջոցով ջուրը հոսում է ուղիղ, իսկ մնացած մասերում ճանապարհը շատ ոլորուն է։ Այդ թունելի լայնությունը 10-12 մ է, ներքևում տեղ-տեղ հասնում է մինչև 40 մ  ։

Ջրագրություն
------------

Գետը սկիզբ է առնում Նովոգրուդյան բարձրության լանջերից, Բարանովիչյան շրջանի Բույնովիչ գյուղի մոտից ։ Ծովի մակարդակից բարձրությունը ավելի քան 196․1 մ է։ Հոսում է Միշանկա ջրամբարի միջով՝ Բարանովիչի  քաղաքի տարածքով։ Գետն անցնում է Բարանովիչի հարթավայրով, լցվում է Շչարա գետը, Իվացևիչ շրջանի Սելեց գյուղից 1 կմ դեպի հարավ։

Հիմնական վտակներն են Մուտվիցան (ձախից) և Մոլոտովկան՝ (աջից)։ Գետը մելիորացվում է։

Հետաքրքիր փաստեր
----------------

Բելառուս գրող Յան Չեչոտը այս գետի մասին հիշատակել է իր «Միշանկա» բալլադում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  Блакітная кніга Беларусі / Рэдкал.: Н. А. Дзiсько i iнш. — Мн.: БелЭн, 1994. — С. 255. — 415 с.(բելառուս.)
2. ↑  Ян Чачот — «Мышанка» Белорусская литература

Գրականություն
-------------

* Ресурс поверхностны вод СССР. Описание рек и озёр и расчёт основной характеристики их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1-2. — Л. 1971.
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл. / Белсате; Редкол .: И. П. Шамякин (гл.ред.) И др. — М .: Белсате, 1986. — 599 с. 40 л. ил.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |