**Աննա Յուրևնա Ուշենինա** (ուկրաիներեն՝ Анна Юріївна Ушеніна, օգոստոսի 30, 1985(1985-08-30), Խարկով, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ուկրաինացի շախմատիստուհի, գրոսմայստեր (2012), կանանց գրոսմայստեր (2003)։ 14-րդ և ուկրաինացի առաջին աշխարհի չեմպիոնուհին (2012 թվականի դեկտեմբերի 1-ից մինչև 2013 թվականի սեպտեմբերի 20-ը)։ 2013 թվականին Ուկրաինայի հավաքականի կազմում (երկրորդ խաղատախտակ) դարձել է Աստանայում կայացած թիմային առաջնության հաղթող։ 2006 թվականին Ուկրաինայի հավաքականի կազմում (պահեստային խաղատախտակ) Թուրինի շախմատային օլիմպիադայի հաղթող։

Ավարտել է Խարկովի ֆիզիկական կուլտուրայի պետական ակադեմիան։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Խարկովում 1985 թվականի օգոստոսի 30-ին։ Մայրը սովորեցրել է շախմատ խաղալ 7 տարեկանում։ 1997 թվականին Կիևում հաղթել է մինչև 12 տարեկան աղջիկների Ուկրաինայի առաջնությունում։ 1998 և 1999 թվականներին հաղթել է Ուկրաինայի մինչև 14 տարեկան աղջիկների առաջնությունում։ 2000-2002 թվականներին շախմատով էր զբաղվում Խարկովի օլիմպիական հերթափոխի դպրոցում։ Այդ ընթացքում նրա մարզիչն էր միջազգային վարպետ Արտյոմ Ցեպոտանը։ 2000-2002 թվականներին հաղթել է Ուկրաինայի մինչև 20 տարեկան աղջիկների առաջնությունում։

2002 թվականին Ուկրաինայի ազգային թիմի հետ Ուշենինան նվաճում է ոսկե մեդալներ Եվրոպայի մինչև 18 տարեկան աղջիկների առաջնությունում։ Բացի դրանից ստանում է արծաթե մեդալ առաջին խաղատախտակի վրա՝ վաստակելով 4½ միավոր 6-ից։

2003 թվականին ստանում է կանանց գրոսմայստերի կոչում։

2005 թվականին Ալուշտայում հաղթում է Ուկրաինայի կանանց առաջնությունում։ Եվրոպայի կանանց առաջնությունում (Պլովդիվ) զբաղեցնում է 3-րդ տեղը։

2006 թվականին Թուրինի օլիմպիադայում խաղում էր պահեստային խաղատախտակի վրա։ Այդ մրցաշարում թիմը նվաճել է ոսկե մեդալ։

2007 թվականի Եվրոպայի թիմային առաջնությունում (Հերակլիոն) Ուկրաինայի կանանց հավաքականի կազմում, երրորդ խաղատախտակի առջև, նվաճում է ոսկե մեդալ՝ 7 հնարավորից վաստակելով 5 միավոր։

2007 թվականին Եկատերինբուրգում կայացած աշխարհի թիմային առաջնությունում Աննան (6½ 9-ից), ինչպես նաև թիմը, նվաճեցին արծաթե մեդալներ։ Այստեղ նա ստացավ տղամարդկանց միջազգային վարպետի կոչում։

2008 թվականի Դրեզդենի օլիմպիադայում թիմի հետ զբաղեցրեց 2-րդ տեղը (երրորդ խաղատախտակ)։

40-րդ համաշխարհային օլիմպիադայում (2012 թվականի օգոստոսի 27-ից մինչև սեպտեմբերի 9-ը, Ստամբուլ) Աննա Ուշենինան զբաղեցնում է 3-րդ տեղը՝ իր խաղատախտակի վրա 10 հնարավորից վաստակելով 7 միավոր (առանց պարտության) և զգալի ներդրում ունենալով թիմի ընդհանուր արդյունքի գործում։

2012 թվականին Խանտի Մանսիյսկում կայացած կանանց աշխարհի առաջնությունում նվաճել է շախմատային գահը՝ եզրափակչում թայ-բրեյքում հաղթելով բուլղարուհի Անտոանետա Ստեֆանովային (2:2, 1½:½)։ Այս մրցաշարի արդյունքերով Աննային շնորհել են տղամարդկանց գրոսմայստերի կոչում։

Աստանայում (Ղազախստան), աշխարհի թիմային 4-րդ առաջնությունում (2013 թվականի մարտի 2-13) Աննա Ուշենինան դարձավ հաղթող Ուկրաինայի կանանց հավաքականի կազմում, ինչպես նաև զբաղեցրեց 2-րդ տեղը 2-րդ խաղատախտակի վրա՝ 8 հնարավորից վաստակելով 6 միավոր։

Նույն թվականի ապրիլի 2-ին Կիևում խաղացել է առաջադեմ շախմատի առաջին պարտիան Ուկրաինայում։ Ելենա Բոյցունի հետ խաղացած նրա պարտիան ավարտվել է ոչ-ոքի։

Ուկրաինայի հավաքականի կազմում դարձել է Եվրոպայի թիմային առաջնության հաղթող։ Մրցաշարն անցկացվում էր Վարշավայում 2013 թվականի նոյեմբերի 7-17-ին։ Աննա նվաճել է բրոնզե մեդալը 2-րդ խաղատախտակի վրա՝ 8-ից 6,5 արդյունքով։

Վարկանիշի փոփոխության գծապատկեր
-------------------------------

**Էլոյի վարկանիշի փոփոխություններ**| 
 |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  OlimpBase
2. ↑  Анна Ушеніна: Білявкою я стала безпосередньо перед першістю світу // Віталій МОХНАЧ, Україна молода, Номер 184 за 07.12.2012(ուկր.)
3. 1 2 3 4  "Anna Ushenina" (in անգլերեն). // Chessgames Biography, chessgames.com. Արխիվացված է the original 2012 թ․ դեկտեմբերի 8-ին. Retrieved 2012 թ․ դեկտեմբերի 7. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. 1 2  "Українка Ганна Ушеніна стала чемпіонкою світу з шахів серед жінок. Пресс-релиз" (in ուկրաիներեն). // Ուկրաինայի շախմատային ֆեդերացիա. Արխիվացված է the original 2012 թ․ դեկտեմբերի 8-ին. Retrieved 2012 թ․ դեկտեմբերի 7. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
5. ↑  "Թագուհին հաղթել է նոկաուտով թայ-բրեյքում։". Коммерсантъ. 3 դեկտեմբեր 2012 թվական.
6. ↑  "Աննա Ուշենինայի անձնական քարտը ՖԻԴԵ-ի կայքում։".
7. ↑  Ուկրաինայի պատմության մեջ առաջադեմ շախմատի առաջին մրցամարտը:
8. ↑  Էլոյի վարկանիշը ՖԻԴԵ ցանկերից։ Աղբյուրներ՝ fide.com, benoni.de, olimpbase.org
9. ↑  *Տեխնիկական խնդիրների պատճառով աղյուսակը ժամանակավորապես չի աշխատում։*

Արտաքին հղումներ
----------------

* Աննա Ուշենինայի անձնական քարտը ՖԻԴԵ-ի կայքում (անգլ.)
* Աննա Ուշենինայի պարտիաները (անգլ.)
* Աննա Ուշենինայի անձնական քարտը 365chess.com կայքում

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | 365chess · Chess DB · Chess Games · Chess Tempo · ՖԻԴԵ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |

 |

  


|   Շախմատի աշխարհի չեմպիոնուհիներ |
| --- |
| Վերա Մենչիկ (1927-1944) | Լյուդմիլա Ռուդենկո (1950-1953) | Ելիզավետա Բիկովա (1953-1956, 1958-1962) | Օլգա Ռուբցովա (1956-1958) | Նոնա Գափրինդաշվիլի (1962-1978) | Մայա Չիբուրդանիձե (1978-1991) | Սե Ցզյուն (1991-1996, 1999-2001) | Ժուժա Պոլգար (1996-1999) | Չժու Չեն (2001-2004) | Անտոանետա Ստեֆանովա (2004-2006) | Սյույ Յուհուա (2006-2008) | Ալեքսանդրա Կոստենյուկ (2008-2010) | Հոու Յիֆան (2010-2012, 2013-2015, 2016-2017) | Աննա Ուշենինա (2012-2013) | Մարիա Մուզիչուկ (2015-2016) | Թան Չժունյի (2017-2018) | Ցզյու Վենցզյուն (2018-ից)  |