**Լե Ման** (ֆր.՝ Le Mans [lə mɑ̃], բրետոներեն՝ ar Mañs, լատին․՝ Cenomanum, Suindinum), քաղաք Ֆրանսիայի հյուսիսարևմտյան հատվածում, Սարթ դեպարտամենտում։ Այն դեպարտամենտի կենտրոնն է։ 2005 թվականի տվյալներով քաղաքի բնակչությունը կազմում է 141,4 հազար մարդ։ Արվարձանների հետ միասին Լե Մանը Ֆրանսիայի ամենախոշոր 7 քաղաքներից մեկն է։

Պատմական ակնարկ
---------------

Գալլո-հռոմեական պատերը
Լատինական *Civitas Cenomanorum* անվանումը քաղաքին տվել են նրա հին բնակիչները՝ գալլերը։ Այդ ժամանակներից պահպանվել են գալլո-հռոմեական պատերի մնացորդները, որոնք թվագրվում են մեր թվարկության III դարին։ Այդ պարիսպները որոշակիորեն վերականգնվել են միջնադարում։ Այդ ժամանակներում քաղաքում է բնակվել Լե Մանի առաջին եպիսկոպոս սբ. Հուլիանոսը։ Հենց նրան է նվիրված կիսակառույց Լե Մանի տաճարը, որը պետք է լիներ միջնադարյան Ֆրանսիայի ամենաբարձր տաճարներից մեկը։

Միջնադարում Լե Մանը եղել է Մեն կոմսության մայրաքաղաքը, որը Հենրի II Պլանտագենետի և նրա որդիների օրոք մտել է անգլիական թագավորության կազմի մեջ։ Հարյուրամյա պատերազմի ժամանակ Լե Մանը անցել է ձեռքից ձեռք։

Բնակչություն
------------

|  |
| --- |
| **Լե Մանի բնակչության փոփոխությունները 1800- 2008 թվականներին** |
| 1800 | 1841 | 1876 | 1901 | 1911 | 1926 | 1936 | 1946 | 1954 | 1962 | 1968 | 1975 | 1990 | 1999 | 2008 |
| 18 081 | 25 189 | 50 175 | 63 272 | 69 361 | 72 287 | 84 525 | 100 455 | 111 891 | 132 181 | 143 246 | 152 285 | 145 502 | 146 064 | 143 547 |

Տեսարժան վայրեր
---------------

Լե Մանի գալլո-հռոմեական պատերը
Քաղաքի գլխավոր տեսարժան վայրը համարվում է մինչ օրս կիսակառույց միջնադարյակ Լե Մանի տաճարը, որի հիմքը կառուցվել է ռոմանական ոճով, իսկ վերին մի քանի շերտերը գոթական ոճով։ Տաճարը հայտնի է իր վիտրաժներով։ Հին քաղաքը, որը շրջափակված է գալլո-հռոմեական պատերով, գոթական տաճարներով և վերածննդի դարաշրջանի պալատներով, որը համադրելի չէ շրջակա բետոնե շինություններին։ Քաղաքի հին դարպասների մոտ է գտնվում ցիստերցիանական Լեպո աբբայությունը, որը հիմնադրվել է 1229 թվականին թագուհի Բերենգարիա Նավարացու կողմից։ Վերջինս տեղափոխվել էր Լե Ման ամուսնու՝ Ռիչարդ I Առյուծասրտի մահվանից հետո։ Մինչ օրս պահպանվել է նաև Մեն կոմսերի պալատը։

Հայտնի բնակիչներ
----------------

* Մարկ Դյուվալ (1530 (?)—1581) — ֆրանսիացի նկարիչ և փորագրող,
* Լեոն Բոլլե (1870 – 1913) — գիտնական։ Լե Մանի մարզադաշտը կրում է Բոլլեի անունը,
* Սեբաստյան Բուրդե (ծնվ. 1979 թվականի փետրվարի 28) - ChampCar-ի քառակի չեմպիոն։

Սպորտ
-----

Ավտոսպորտի սիրահարներին Լե Մանը հայտնի է հանրահայտ «Լե Մանի 24 ժամ» ավտոմրցաշարով, որոնք ավանդաբար անց են կացվում «Սարտա» և «Բուգատտի» ավտոճանապարհներին։ Քաղաքում գործում է հին ավտոմեքենաների թանգարանը։ Բացի ավտոմրցաշարերից, 1953 թվականից Լե Մանում անց են կացվում հեծանվասպորտի միջազգային մրցաշարեր։ Ֆրանսիական ֆուտբոլային լիգայում քաղաքը ներկայացնում է Լե Ման ֆուտբոլային ակումբը։

Պատմական իրադարձություն
-----------------------

Ժան Բերո Ռայթ եղբայրների բիպլանի թռիչքը*Անձնական հավաքածու*
1902 թվականի օգոստոսի 8-ին Լե Մանի ձիարշավարանում տեղի են ունեցել Ռայթ եղբայրների առաջին պաշտոնական ցուցադրական թռիչքները։ Թռիչքները մեծ հետաքրքրություն են առաջացրել ինչպես մասնագետների, այնպես էլ բնակչության լայն զանգվածների շրջանում և հիմք հանդիսացել Եվրոպայում Ռայթ եղբայրների հաջողությունների սկսման համար։

Քույր քաղաքներ
--------------

Լե Մանի հետ բարեկամությանը նվիրված ցուցանակ Ռոստովում
* Գերմանիա Պադերբորն, Գերմանիա (1967)
* Միացյալ Թագավորություն Բոլթոն, Մեծ Բրիտանիա (1974)
* Իսպանիա Կինտանար դե լա Օրդեն, Իսպանիա (1980)
* Ռուսաստան Դոնի Ռոստով, Ռուսաստան (1981)
* Արևմտյան Սահարա Հաուզա, Արևմտյան Սահարա (1982)
* Հունաստան Վոլոս, Հունաստան (1983)
* Ճապոնիա Սուձուկա, Ճապոնիա (1990)
* Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն Սյանյան, Չինաստան (2001)

Պատկերասրահ
-----------

* Լե Մանի պալատներից մեկըԼե Մանի պալատներից մեկը
* Գալլո-հռոմեական պատերըԳալլո-հռոմեական պատերը
* Տաճարի ներքին տեքըՏաճարի ներքին տեքը
* Հին քաղաքի փողոցներից մեկըՀին քաղաքի փողոցներից մեկը
* Քաղաքի զինանշանըՔաղաքի զինանշանը
* Բերենգարիա Նավարացու դամբարանըԲերենգարիա Նավարացու դամբարանը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Code officiel géographique
2. ↑
3. ↑
4. ↑  Populations légales 2021 — The National Institute of Statistics and Economic Studies, 2023.
5. 1 2  Base officielle des codes postaux — La Poste, 2018.
6. ↑  Division. United States. USAF Historical (1980)։ *Air Force combat units of World War II : history and insignia*։ Washington: Zenger Pub. Co։ ISBN 0892010924

Արտաքին հղումներ
----------------

* Քաղաքի պաշտոնական կայք էջը(ֆր.)
* Զբոսաշրջային գրասենյակի պաշտոնական կայք էջ(ֆր.)(անգլ.)
* Լե Մանի տեսարժան վայրերի համառոտ նկարագիրը(ռուս.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · INSEE |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (9-րդ) · Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Լարուսի · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Մեծ սովետական (1 հրտ.) · Սիտինի ռազմական · Treccani · Universalis |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 152737369 · GND: 4035301-1 · LCCN: n81033593 · NKC: ge391313 · VIAF: 161413117 · WorldCat VIAF: 161413117 |

 |