recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Հայոց Ցեղասպանության հրապարակ** (եբրայերեն՝ כיכר רצח העם הארמני בחיפה‎), հրապարակ Իսրայելի Հայֆա քաղաքում։ Գտնվում է Բեն Գուրիոն 26ա հասցեում։

Պատմություն
-----------

Հրապարակի բացման և ցուցանակի քողազերծման արարողությունը տեղի է ունեցել 2023 մարտի 20-ին։ Բացմանը ներկա էին Հայֆայի քաղաքապետ Էյնաթ Քալիշ-Ռոտեմը, քաղաքային խորհրդի անդամներ, Իսրայելում Հայաստանի դեսպան Արման Հակոբյանը, Երուսաղեմի Հայոց պատրիարքության ներկայացուցիչները՝ Երուսաղեմի Հայոց Պատրիարքարանից կալվածքների գրասենյակի տնօրեն Տ. Կորյուն վարդապետ Բաղդասարյանը, Դիվանապետ՝ Տ. Աղան աբեղա Գոգչեանը և Հայֆայի հայոց հոգևոր հովիվ Տ. Տիրայր քահանա Հովակիմյանը, Երուսաղեմի Հայ դատի հանձնախումբը, Իսրայելի հայկական համայնքի անդամներ, ինչպես նաև Հայֆայի տարբեր համայնքների ներկայացուցիչներ։

Արձագանք
--------

Հրապարակի բացման կապակցությամբ Իսրայելում Թուրքիայի դեսպան Շաքիր Օսքան Թորունլարը բողոք է հայտնելով, նամակ գրելով Հայֆայի քաղաքապետ Էյնաթ Կալիշ-Ռոտեմին, ասելով, որ նման նախաձեռնությունը կրում է Իսրայելի և Թուրքիայի միջպետական կապերի վատթարացման ներուժ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Իսրայելի Հայֆա քաղաքում Հայոց Ցեղասպանության հրապարակ է բացվել
2. ↑  Turkey’s feathers ruffled by Haifa’s newly unveiled Armenian Genocide Square
Ասքիմ կոմունան Էստֆոլդ ֆյուլքեի քարտեզին
Էստֆոլդ ֆյուլքեն Նորվեգիայի քարտեզին
**Ասքիմ** (նորվ.՝ Askim), կոմունա Նորվեգիայի Էստֆոլդ ֆյուլքեյում։ Կոմունայի վարչական կենտրոնը Ասքիմ քաղաքն է։ Պաշտոնական լեզուն բուկմոլն է։ Զբաղեցնում է 69.14 կմ² տարածք։ Որպես Նորվեգիայի ֆյուլքե՝ ստեղծվել է 1838 թվականի հունվարի 1-ին։

Ասքիմի զինանշանը
----------------

Ասքիմ կոմունայի զինանշանը հաստատվել է 1963 թվականի նոյեմբերի 1-ին և իրենից ներկայացնում է կապույտ գույնով ներկված վահան, ներքևի մասը կլոր, որի վրա վերից վար, աջից ձախ գծված են ոլորավուն երեք գծեր։ Զինանշանի վրայի երեք գծերը խորհրդանշում են կոմունայի տարածքում գտնվող Սոլբերգֆոս, Քուկելռուդֆոս և Վաամաֆոս ջրվեժները։

Բնակչություն
------------

Համաձայն 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Ասքիմ կոմունայում բնակվում է 15,511 մարդ։ Կոմունայի բնակչության քանակը վերջին 60 տարում աճ է գրանցել։

Պատկերասրահ
-----------

* Աքսիմի եկեղեցիԱքսիմի եկեղեցի
* Գլոմա գետԳլոմա գետ
* Ռոմի քարանձավՌոմի քարանձավ
* Աքսիմի երկաթուղային կայարանԱքսիմի երկաթուղային կայարան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Jukvam, Dag (1999). "Historisk oversikt over endringer i kommune- og fylkesinndelingen".(նորվ.)

Աղբյուրներ
----------

* Store norske leksikon.(նորվ.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կոմունայի վիճակագրական տվյալները վերցված Նորվեգիայի վիճվարչությունից: Արխիվացված 2007-10-01 Wayback Machine(նորվ.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 170100509 · WorldCat VIAF: 170100509 |

 |
**Շահին Աբդուլլա օկլի Մուստաֆաև** (ադրբ.՝ Şahin Abdulla oğlu Mustafayev, հունիսի 13, 1965(1965-06-13), Ջուջևան, Նոյեմբերյանի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), Ադրբեջանի պետական գործիչ, Ադրբեջանի Հանրապետության էկոնոմիկայի նախարար (2008-2019), Ադրբեջանի Հարապետության փոխվարչապետ (2019 թվականից), Սակագնային խորհրդի նախագահ, Ադրբեջանի սեղանի թենիսի ֆեդերացիայի նախագահ։

Կենսագրություն
--------------

Շահին Մուստաֆաևը ծնվել է 1965 թվականին Հայաստանի Նոյեմբերյանի շրջանի Ջուջևան գյուղում։ 1989 թվականին ավարտել է Վոզնեսենսկու ֆինանսատնտեսագիտական ինստիտուտի Բաքվի մասնաճյուղը։

1990-1991 թվականներին աշխատել է Բաքվի գլխավոր շինարարական վարչությունում որպես գլխավոր հաշվապահ։ Եղել է 1991-1992 թվականներին գլխավոր հաշվապահ «Սպեկտր» ձեռնարկությունում, 1992-1999 թվականներին ՝ պետական հարկային տեսուչ, պետական հարկային ավագ տեսուչ և բաժնի պետ Պետական հարկային տեսչությունում։

2000-2003 թվականներին եղել է ԱՀ հարկերի նախարարության տնտեսական վերլուծության վարչության պետի տեղակալ, պետ։ 2003-2005 թվականներին եղել է Ադրբեջանի Հանրապետության պետական նավթային ընկերության կենտրոնական հաշվապահության վարչության գլխավոր հաշվապահ։

2006-2008 թվականներին նա աշխատել է որպես ԱՀ հարկերի նախարարի առաջին տեղակալ։ Եղել է 2008-2013 թվականներին ԱՀ տնտեսական զարգացման նախարարը, 2013-2016 թվականներին ՝ ԱՀ էկոնոմիկայի և արդյունաբերության նախարարը։

ԱՀ Նախագահի 2016 թվականի հունվարի 15-ի հրամանագրով նա նշանակվել է ԱՀ էկոնոմիկայի նախարար։ ԱՀ նախագահի 2019 թվականի հոկտեմբերի 23-ի հրամանագրով ՝ նա նշանակվել է ԱՀ փոխվարչապետ։ 2020 թվականին նա պարգևատրվել է Փառքի շքանշանով ՝ Ադրբեջանի Հանրապետության տնտեսական զարգացմանը մատուցած հատուկ ծառայությունների համար։։։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  CABINET OF MINISTERS of the REPUBLIC OF AZERBAIJAN
2. ↑  Ş.A.Mustafayevin "Şöhrət" ordeni ilə təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı
**Արդաբիլ** (արաբ․՝ شهرستان اردبیل‎‎‎‎՝ շահրեսթանե Արդաբիլ), մարզի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր Իրանի Իսլամական Հանրապետության հյուսիսում՝ Արդաբիլի նահանգի կազմում։ Վարչական կենտրոնը Արդաբիլ քաղաքն է։

Մարզն ունի 11 081 կմ² տարածք և 542 930 բնակչություն։ Ունի երկու քաղաք՝ Արդաբիլ և Հիր։

Աշխարհագրություն
----------------

շեյխ Սաֆիի դամբարան
Մարզը գտնվում է Իրանի հյուսիսային մասում՝ Արդաբիլ նահանգի կազմում։ Հյուսիսում և արևմուտքում սահմանակցում է Մեշգինշահրի, արևելքում՝ Նամինի, հարավում՝ Սարեյնի, Նիրի և Կովսարի մարզերի հետ։

Մարզի տարածքը կազմում է 11 081 կմ2 է։ Մարզի կենտրոնը Արդաբիլ քաղաքն է։

Արդաբիլից ոչ հեռու գտնվում է Ատրպատականի ամենաբարձր գագաթը՝ Սավալանը (4811 մ)։

Բնակչություն
------------

Ըստ 2006 թվականին Իրանում անցկացված մարդահամարի՝ մարզի բնակչությունը 542 930 մարդ է, մեծամասնությունը՝ իրանական ադրբեջանցիներ։

Բնակչության ավելի քան 90 տոկոսը ապրում է մարզկենտրոնում։ Հիմնական զբաղմունքը գյուղատնտեսությունն է և առևտուրը։

Վարչական բաժանում
-----------------

Մարզը բաժանված է երկու շրջանների՝ (բնակչության թվականակը ըստ 2006 թվականի Իրանում անցկացված մարդահամարից)։

* Արդաբիլի շրջան (արաբ․՝ بخش مرکزی شهرستان اردبیل‎‎), կենտրոն՝ Արդաբիլ, բնակչություն՝ 502 186 մարդ, 6 գյուղական համայնք և 1 քաղաք
* Հիրի շրջան (արաբ․՝ بخش هیر‎‎‎‎‎), կենտրոն՝ Հիր, բնակչություն՝ 23 547 մարդ, 3 գյուղական համայնք և 1 քաղաք

Պատկերասրահ
-----------

* Նեոր լիճՆեոր լիճ
* Սավալան լեռՍավալան լեռ
* ԱրդաբիլԱրդաբիլ
* Շեյխ Սաֆիի դամբարանՇեյխ Սաֆիի դամբարան

Տես նաև
-------

* Ադրբեջանցիները Իրանում
* Իրանի վարչական բաժանում
* Իրանի մարզեր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  نتایج سرشماری جمعیت به تفکیک تقسیمات کشوری سال 1395
2. ↑  «Census of the Islamic Republic of Iran, 1385 (2006)» (Կաղապար:Fa). amar.org. 2016 թ․ ապրիլի 21.`{{cite news}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Արդաբիլի մարզ** կատեգորիայում։ |

Կաղապար:Իրանի մարզեր

Կաղապար:Արդաբիլի նահանգ
**Ջավախքի բարձրավանդակ**, *Ջավախքի սարահարթ, Ջավախքի լեռնադաշտ, Ախալքալաքի սարահարթ*, Հայկական լեռնաշխարհում, զբաղեցնում է Հայկական հրաբխային բարձրավանդակի հյուսիսային մասը,, գտնվում է Վրաստանում։

Տարածքը մոտ 4500 կմ² է, միջին բարձր.' 1800 մ առավելագույնը' 3301 մ (Մեծ Աբուլ լեռ),, մոտ 65 կմ երկարությամբ։ Ջավախքի բարձրավանդակը ծալքավոր ու հրաբխային լեռների (Սամսարի, Ջավախքի, էրուշեթի), լեռնազանգվածների (Մեծ Աբուլ, Փոքր Աբուլ, Շավնաբադ ևն), սարավանդների (Ախալքալաքի և այլն) ու գոգավորությունների (Ծալկայի ևն) համալիր է։ Տարածվում Է արևմուտքից մինչև Կուրի հովիտը, հյուսիսից՝ Թրիալեթի, արևելքից՝ Սամսարի և Զավախեթի լեռները, հարավում Ախալքալաքի սարավանդի շարունակությունը Աշոցքի սարահարթն Է։

Կազմված է ալեոգենի հրաբխային ապարներից՝ ծածկված լճագետային նստվածքներով։ Ակտիվ երկրաշարժամետ շրջան է։ Կան գորշ ածխի, դիատոմիտի, շինանյութերի, հանքային ջրերի պաշարներ։ Ջավախքի բարձրավանդակը ծածկված է լավային հզոր շերտերով (700 մ)։ Մակերևույթը հարթ է, երբեմն՝ խախտված լավային ծածկույթի ալիքաձև ծալքերով, հրաբխային կոներով ու լեռնագագաթներով (Աբուլ), թույլ թեքված է դեպի արևմուտք և Կուրի հովտի մոտ վերջանում է մինչև 300 մ բարձրության ժայռային ցցվածքներով։

Կլիման չափավոր ցամաքային Է. ամառը՝ կարճատև ու զով, ձմեռը՝ երկարատև ու ցուրտ։ Տարեկան միջին ջերմաստիճանը՝ 3, 5 °C–ից 6 °C (36 °C (Ախալցխա)), հունվարին՝ մինչև -8 °C (նվազագույնը՝ -30 °C, -35 °C)։ Ձնածածկույթը մնում է 6-7 ամիս։ Տարեկան տեղումները հարթավայրերում՝ 550-650 մմ, լեռներում՝ 800- 1000 մմ։

Գլխավոր գետը Փարվանան Է։ Հարուստ Է լճերով՝ Փարվանա, Դուման, Տաբածղուրի, Սաղամո, Խոզափին, Խանչալի և այլն։ Կուրը (բարձրավանդակի սահմաններում առաջացնում է մինչև 500 մ/խոր. կիրճ)

Բազմաթիվ լեռն, լճերից առավել խոշոր են Փարվանան, Մադաթափան, Խանչալին, Խոզափինը ևն։ Բնորոշ է վերընթաց լանդշաֆտային գոտիականությունը. հյուսիս-արևմուտքի և հյուսիսարևելյան մասերում՝ անտառային, սարավանդներում՝ լեռնատափաստանային, եզրային լեռնաշղթաներում՝ լեռնամարգագետնային։

Ախալքալաքի սարավանդը ծածկված Է լեռնային սևահողերով և լեռնամարգագետնային հողերով։ Ունի ցամաքային կլիմա, կարճատև ու զով ամառ, երկարատև ու ցուրտ ձմեռ։ Անտառազուրկ, լեռնային-սևահողային հարթավայր է՝ տափաստանային, մերձալպյան և ալպյան բուսականությամբ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հայաստանի Հանրապետության Ֆիզիկաաշխարհագրական օբյեկտների համառոտ տեղեկատու-բառարան, Երևան, «Գեոդեզիայի և քարտեզագրության կենտրոն ՊՈԱԿ», 2007, էջ 102 — 150 էջ։
2. ↑  Հակոբյան Թ. Խ. Մելիք-Բախշյան Ստ. Տ. Բարսեղյան Հ. Խ. Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան, հ. 1 [Ա-Գ] (խմբ. Մանուկյան Լ. Գ.), Երևան, «Երևանի Համալսարանի Հրատարակչություն», 1986, էջ 111 — 992 էջ։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 198)։*  |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակը վերցված է* *Հայաստանի բնաշխարհ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |
**Կասպիական մարզ** (ռուս.՝ Каспийская область), Ցարական Ռուսաստանի մարզերից մեկը Հարավային Կովկասի արևելյան մասում 1840-1846 թվականներին։ Արևմուտքում սահմանակից էր Վրացա-Իմերեթական նահանգին և հարավից՝ Պարսկաստանին։ Արևելյան ամբողջ սահմանի երկարությամբ Կասպից ծովն է։

Համապատասխանում է ներկայիս Ադրբեջանական հանրապետության արևելյան հատվածին՝ ներառելով Թալիշստանը, Դաղստանի հարավին, Հայաստանի Սյունիքի մարզին ու Արցախի Հանրապետությանը։

Վարչական կենտրոնը Շամախի քաղաքն էր։ Այլ խոշոր քաղաքներ էին Շուշին և Բաքուն։ Նախքան 1840 թվականը Կասպիական մարզի տարածքում գավառի կարգավիճակով պահպանվել էին Հյուսիսային Իրանի հետևյալ խանությունները՝ Բաքվի, Թալիշի, Շամախու, Շիրվանի, Ղուբայի և Ջավադի, Ղարաբաղի։

Պատմություն
-----------

Ռուսաստանի ընդարձակումը դեպի հարավ տեղի է ունեցել Շահական Պարսկաստանի և Սուլթանական Թուրքիայի դեմ պայքարելով։ 1813 թվականին ավարտվեց ռուս-պարսկական առաջին պատերազմը։ Հոկտեմբերի 10-ին Ղարաբաղի Գյուլիստան գյուղում կնքվեց հաշտության պայմանագիր, որով Իրանի շահը ճանաչեց Արևելյան Անդրկովկասի միացումը Ռուսական կայսրությանը։ Այն հաստատվեց, երբ 1828 թվականին ավարտվեց ռուս-պարսկական երկրորդ պատերազմը և փետրվարի 21-ին Թուրքմենչայում կնքվեց նոր պայմանագիր։ 1829 թվականի ռուս-թուրքական պատերազմով ձևավորվեց Անդրկովկասի հիմնական տարածքը, որը շարունակում էր կառավարվել նախկին վարչաքաղաքական միավորների նման։

Անդրկովկասի վարչական բաժանման մասին օրենքը ընդունվել է 1840 թվականին։ Նիկոլայ I Ռոմանով կայսեր հրամանով ամբողջ Անդրկովկասը բաժանվեց վարչատարածքային երկու միավորի. Վրացա-Իմերեթական նահանգ և Կասպիական մարզ։ Դրանով երկրամասը կիսվեց արևմտյան ու արևելյան հատվածների։ Բաքվի նահանգը մտավ դրանցից երկրորդի կազմի մեջ։

Ցարական կարգերն ամրապնդելու նպատակով 1844 թվականին Կովկասում հիմնվում է փոխարքայություն։ Փոխարքա է նշանակվում փորձված պաշտոնյա Ա. Վորոնցովը։ Անդրկովկասում իր հենարանն ամրապնդելու նպատակով ցարական կառավարությունն ուժեղացրեց հողատեր-կալվածատերերի դիրքերը։ 1846 թվականի դեկտեմբերի 6-ի օրենքի համաձայն Անդրկովկասի խաները, բեկերը եւ մելիքները ճանաչվեցին հողի ժառանգական սեփականատերեր։

1846 թվականին, հաշվի առնելով այն, որ երկրամասի կիսումը երկու մասի հաշվի չի առնում տարածաշրջանի ժողովուրդների մշակութային, պատմական, տնտեսական ու քաղաքական առանձնահատկությունները, Նիկոլայ Ռոմանովը նոր հրաման արձակեց, որով Անդրկովկասը ենթարկվեց վարչական բաժանման։ Ձևավորվեցին Թիֆլիսի, Քութայիսի, Դերբենդի ու Շամախու, ավելի ուշ՝ Երևանի նահանգները։

Տես նաև
-------

* Վրացա-Իմերեթական նահանգ

Աղբյուրներ
----------

* Отечественная история. Энциклопедия.- Т. 1. -М. Большая Российская Энциклопедия, 1994
Սյորում կոմունան Ակերսհուս ֆյուլքեի քարտեզին
**Սյորում** (նորվ.՝ Sørum), կոմունա Նորվեգիայի Ակերսհուս ֆյուլքեյում։ Կոմունայի վարչական կենտրոնը Սյորումսան քաղաքն է։ Պաշտոնական լեզուների ընտրության ժամանակ 3 լեզուներից որևէ մեկը չի ընտրել, այսինքն՝ չեզոք է։ Զբաղեցնում է 206.58 կմ² տարածք։

Սյորում կոմունան կազմավորվել է 1838 թվականի հունվարի 1-ին։ Այստեղ է գտնվում 1118 թվականին կառուցված եկեղեցին, որը հանդիսանում է վարչական միավորի տեսարժան վայրերից։

Սյորումի զինանշանը
------------------

Սյորում կոմունայի զինանշանը հաստատվել է 1981 թվականի հունիսի 26-ին և իրենից ներկայացնում է դեղին գույնով ներկված վահան, ներքևի մասը սուր, որի վրա պատկերված է կարմիր գույնի անմոռուկ ծաղիկ։

Բնակչություն
------------

Համաձայն 2007 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Սյորում կոմունայում բնակվում է 14.279 մարդ։ Կոմունայի բնակչության քանակը վերջին 60 տարում աճ է գրանցել։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
*

Աղբյուրներ
----------

* Store norske leksikon. (նորվեգերեն)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կոմունայի վիճակագրական տվյալները վերցված Նորվեգիայի վիճվարչությունից: Արխիվացված 2007-09-30 Wayback Machine (նորվեգերեն)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Befolkningsstatistikk. Befolkningsendringer i Ullensaker. 1951. (նորվեգերեն)
### Մագնիսական ընկալունակության արժեքները որոշ նյութերի համար

| նյութը | t (°С) | ***χ  արժեքը*** |
| ազոտ | 18 | -0.34 |
| ալյումին | 18 | 0.65 |
| արգոն | 18 | -0.48 |
| ջրածին | 18 | -1.98 |
| վոլֆրամ | 16 | 0.28 |
| ոսկի | 18 | -0.15 |
| հելիում | 18 | 0.47 |
| կալիում | 20 | 0.52 |
| կալցիում |  |  |
| Հեղուկ թթվածին |  |  |
| սիլիցիում | 20 | -0.13 |
| մագնեզիում | 18 | 0.55 |
| հեղուկ մագնեզիում | 700 | 0.55 |
| մանգան | 22 | 9.9 |
| մոլիբդեն | 18 | 0.04 |
| նատրիում | 18 | 0.51 |
| անագ | 18 | 0.025 |
| պալլադիում | 18

200
750
1230 | 5.4

4.6
2.6
1.7 |
| սնդիկ | 18 | -0.19 |
| կապար | 16 | -0.11 |
| արծաթ | 16 | -0.20 |
| սպիտակ ֆոսֆոր | 20 | -0.90 |
| ցինկ | 18 | -0.157 |
| հեղուկ ցինկ | 450 | -0.09 |
| լիթիում | 16 | 0.50 |

**Մագնիսական ընկալունակություն-** նյութի մագնիսական մոմենտի (մագնիսացվածության) և մագնիսական դաշտի կապը բնութագրող ֆիզիկական չափազուրկ մեծություն։

{\displaystyle \chi }{\displaystyle ={\frac {J}{H}}}

Մագնիսական ընկալունակությունը դիամագնիտիկայի և պարամագնիտիկայի համար քիչ է և նրա մեծությունը կազմում է {\displaystyle 10^{-4}-10^{-6}} ընդ որում նա պրակտիկորեն կախված չէ մագնիսական սաշտի լարվածությունից։ Ֆերոմագնետիկայում մագնիսական ընկալունակությունը կարող է հասնել շատ մեծ արժեքների մի քանի տասնյակից մինչև հազարների,ընդ որում նկատվում է նրա ուժեղ կախվածությունը դաշտի լարվածությունից։ դրա համար .հարմարավետության համար օգտագործում են դիֆերենցիալ մագնիսական ընկալունակություն,որը հավասար է միավոր ծավալում նյութի լարվածության դաշտի ածանցյալին։ Դաշտի բացակայության դեպքում ֆերոմագնետիկայի մագնիսական ընկալունակությունը 0 ից տարբեր է :Մեծացնելով դաշտի լարվածությունը մեծության զգայունությունը մեծանում է,մինչև չի հասնում մաքսիմում արժեքին,որից հետո նորից փոքրանում է։

Ծավալային մագնիսական ընկալունակությունը հավասար է նյութի միավոր ծավալի I մագնիսացման և մագնիսացնող դաշտի Η լարվածության հարաբերությանը՝ н=I/Η։ Նյութի 1 կգ-ի (կամ 1 գ-ի) մագնիսական ընկալունակությունը կոչվում է տեսակարար, իսկ 1 մոլինը՝ մոլային։ (кц = dl/dH);
Ֆեռոմագնիսի մագնիսական ընկալունակությունը H=0 դեպքում զրո չէ, այլ ունի На արժեքը, որը կոչվում է սկզբնական մագնիսական ընկալունակությու։ Η-ի մեծացմանը զուգընթաց մագնիսական ընկալունակությունը աճում է, հասնում առավելագույն արժեքի, այնուհետև նվազում։ κ (Η) կորի տեսքը պայմանավորված է ֆեռոմագնիսական նյութերի մագնիսացման բարդ մեխանիզմով։ Մագնիսական ընկալունակությունը, իբրև կանոն, կախված է ջերմաստիճանից։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 115)։*  |
**Բուլկիզայի շրջան** (ալբ․՝ Rrethi i Bulqizës), շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչատարածքային միավոր Ալբանիայի Հանրապետությունում։ Գտնվում է երկրի հյուսիսարևմտյան մասում։ Հանդիսանում է Դիբարի գավառի երեք շրջաններից մեկը։

Աշխարհագրական դիրք
------------------

Բուլկիզայի շրջանի տարածքը կազմված է երկու դաշտից, որոնք գտնվում են Դիբարի շրջանից հարավ-արևմուտք՝ Դրին գետին կից։ Արևելյան սահմանը համընկնում է ալբանա-մակեդոնական սահմանի հետ։ Դրին գետի հովտում ալբանական գյուղերից բացի կան նաև մակեդոնաբնակ գյուղեր։ Վերջիններս շատ են Գոլլոբորդա կոչվող տեղանքում։

Շրջանի տարածքը լեռնային է։ Դրին գետից 450 մ հեռավորության վրա կան 2000 մ բարձրության լեռներ։ Բուլկիզան լեռնարդյունաբերական քաղաք է, և այստեղից բացի բնակչությունը հիմնականում ապրում է գետի հովտում։

21-րդ դարի սկզբին տեղի ունեցած վարչաքաղաքական վերջին փոփոխությունից հետո շրջանի մեջ է մտնում նաև Մարտանեշի համայնքը և լեռնարդյունաբերական քաղաք Կրաստան։ Վերջինս գտնվում է Մատի գետի հովտում։

Բնակչություն
------------

Վարչական կենտրոնը Բուլկիզա քաղաքն է։ 2010 թվականի տվյալներով բնակչությունը կազմել է 28 374 մարդ։ Քաղաքն ու շրջակա գյուղերը կազմում են 469 քառ.կմ տարածք։ Բնակչության մեծամասնությունը մուսուլմաններ են՝ բեկթաշիներ։ 5-10 տոկոսը մակեդոնացիներ են։

Տնտեսություն
------------

Միջերկրածովյան լեռնային կլիման նպաստում է գյուղատնտեսության զարգացմանը։ Շրջանի հիմնական բնակչությունը ապրում է 63 գյուղերում և զբաղվում երկրագործությամբ՝ այգեգործությամբ, ձիթենու ու խաղողի արտադրությամբ, իսկ լեռնային շրջաններում զարգացած է անասնապահությունը։ Հայտնի են տեղական կարմրաբուրդ ընտանի այծերը։

Շրջկենտրոն Բուլկիզան, որն իրենից առանձին համայնք է ներկայացնում, ունի սննդի արդյունաբերություն, որոշակի զարգացման վրա է սպասարկման ոլորտը։ Նրանից ոչ հեռու գտնվում է նիկելի հանք՝ ծովի մակարդակից 837 մ բարձրության վրա։

Վարչական բաժանում
-----------------

Բուլկիզայի շրջանը բաղկացած է 8 համայնքներից՝ Բուլկիզա, Բուլկիզա, Զերկան, Գյորիցա, Մարտանեշ, Օստրեն, Շուպենզա, Տրեբիշտ և Ֆուշա-Բուլկիզա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  GeoNames — 2005.
2. ↑  Ալբանիայի մարդահամար, 2010

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Ալբանիա Ալբանիայի վարչական բաժանում |
| --- |
|  |
| 
* Բերատ
* Բուլկիզա
* Գիրոկաստրա
* Գրամշի
* Դելվինա
* Դիբար
* Դրենովա
* Դուրրաս
* Էլբասան
* Լեժա
* Լիբրաժդի
* Լյուշնյա
* Կավայա
* Կոլյոնյա
* Կորչա
* Կրույա
* Կուկես
* Կուչովա
* Կուրբին
* Հաս
* Մալակաստրա
* Մալեսի-Մադի
* Մատի
* Միրդիտա
* Շկոդեր
* Պեկինի
* Պերմետի
* Պոգրադեց
* Պուկա
* Սարանդա
* Սկրապար
* Վլյորա
* Տեպելենա
* Տիրանա
* Տրոպոյա
* Ֆիերի

 |  |
|  |
| Պորտալ:Ալբանիա |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
**Բուհուսլեն** (շվեդ.՝ Bohuslän), Շվեդիայի պատմական շրջան, որը գտնվում է Սկագերակ նեղուցի առափնյայի մոտ։

Մակերեսը՝ 4473 կմ², բնակչության թիվը՝ 282 949 մարդ (2007 թվականի դրությամբ)։

Աշխարհագրություն
----------------

Ընդարձակվում է Նորվեգիայի սահմանից 160 կմ հեռավորության վրա հյուսիսում մինչև Գյոտեբորգը՝ հարավում։ Արևելքում սահմանակցում է Դալսլանդի և Վեստերյոտլանդի հետ։

Պատմություն
-----------

Սվինեսունդի և Գյոտա-Էլվի միջև ընկած առափնյայի հատվածը բավականին ուշ է դարձել վարչատարածքային միավոր։ Համենայնդեպս, վիկինգների դարաշրջանից սկսած նահանգը բաժանված էր երկու մասի և մտնում էր նորվեգական Ռանրիկե շրջանի մեջ հյուսիսում և և Էլվսուսել շրջանի մեջ՝ հարավում։ Սակայն XIII դարից սկսած շրջանները սկսեցին միավորվել։

Բուհուսլենի տնտեսական կյանքը պարբերաբար ակտիվացնում էր նրա ափերի մոտ ծովատառեխի մոտեցումը, ինչը տեղի է ունեցել XIII, XVI և XVIII դարերում։ XIX դարը դարձել է նահանգի բարգավաճման ժամանակաշրջան, այդ ժամանակ բնակչության թիվը զգալիորեն աճել է։ XX դարում առափնյա շրջաններում նույնպես բնակչության աճ է դիտվել։

Տես նաև
-------

* Շվեդիայի նահանգներ
* Վիկինգներ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Folkmängd i landskapen den 31 december 2016 — Statistics Sweden.
2. ↑  Богус-лэн // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб. 1890—1907.
3. ↑  Statistiska centralbyrån

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | **Շվեդիայի նահանգներ** |  |
| Բլեքինգե | Բուհուսլեն | Գոթլանդ | Դալարնա | Դալսլանդ | Եստրիքլանդ | Եմթլանդ | Լափլանդ | Հալանդ | Հելսինգլանդ | Հերյեդալեն | Մեդելփադ | Ներքե | Նորբոթեն | Սկոնե | Սմոլանդ | Սոդերմանլանդ | Վեստերբոթեն | Վեստերյոտլանդ | Վեստմանլանդ | Վերմլանդ | Ուփլանդ | Էլանդ | Օնգերմանլանդ | Օստերյոտլանդ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 12185185z · NKC: ge408837 |

 |
**Ճապոնական գիր**, հիերոգլիֆներից (մոտ 15 հազար) բաղկացած գրային համակարգ, որոնցով նշանակում են մեկ կամ մի քանի համանիշ ձևույթներ և վանկային այբուբենի երկու տարբերակի հիրագանա, կատականա, առաջինը՝ օժանդակ ձևույթների ու նմանաձայնությունների, երկրորդը՝ նորագույն փոխառությունների գրության համար։ Ճապոնական գիրը զուգակցում է գաղափարագրության ու հնչյունագրության սկզբունքները։ Հիերոգլիֆները VI-VII դարերին չինական փոխառություններ են։ Ճապոնական գիրը նախապես գրել են չինարեն, ապա սկսել են նշանակել ճապոներեն բառեր, ձևույթներ։ Յուրաքանչյուր բառ կարող էր գրվել 5-20 ցանկացած համանիշ նշանով։ XII դարին մնացել են համեմատաբար պարզ կտրվածքներով վանկագրերը (կատականա) և դյուրագիծ բոլորգրերը (հիրագանա)։ 1946-ին մամուլում օգտագործվող հիերոգլիֆների թիվը կրճատվելով հասել է 1800-ի, 700-ի գրությունը պարզեցվել է։ Նկատվում է գաղափարագրությունից հնչյունագրության անցնելու միտում։ Բառերը չեն սահմանազատվում։ Գրությունը՝ վերից վար, աջից ձախ, երբեմն նաև՝ ձախից աջ։

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ կատալոնական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4444558-1 · LCCN: sh85069660 · Microsoft: 551154717 · NDL: 00568393 · NKC: ph508975 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 68)։*  |
**Սպլիտսկո Դալմատինսկա** (խորվ.՝ Splitsko-dalmatinska županija), ժուպանիա, որը գտնվում է Խորվաթիայի հարավում՝ Բալկանյան թերակղզու Դալմաթիա պատմական երկրամասում։

Վարչական կենտրոնը և խոշորագույն քաղաքը Սպլիտն է՝ ավելի քան 221,000 մարդ բնակչությամբ։

Սպլիտսկո Դալմատինսկայի ժուպանիան գտնվում է Միջին Դալմաթիայում՝ Ադրիատիկ ծովի ափին՝ Բոսնիա և Հերցեգովինայի հետ ցամաքային սահմանի մոտ։ Բացի ցամաքային տարածքներից, ներառում է նաև բազմաթիվ խոշոր կղզիներ, որոնցից ամենախոշորը Բրաչն է։

Աշխարհագրություն
----------------

Սպլիտսկո Դալմատինսկան տարածքով երկրորդ ամենախոշոր վարչա-տարածքային միավորն է Խորվաթիայում (զբաղեցնում է 4540 կմ² տարածք)։

Ամենաբարձր կետը Սվետի Յուրե լեռնագագաթն է՝ 1762 մետր բարձրությամբ։ Երկրամասի տարածքով անցնում է Ցետինա գետը։

Ափամերձ գոտիներում և կղզիներում կլիման միջերկրածովային է և ամբողջ տարին տաք է։ Ցամաքային տարածքներում, մասնավորապես՝ Բոսնիա և Հերցեգովինայի սահմանամեձ գոտում կլիման բարձր լեռնային է։

Այն բնութագրվում է չոր և տաք ամառներով։ Տարվա ամենատաք ամիսը հուլիսն է, իսկ ամենացուրտը՝ հունվարը։ Միջին ամառային ջերմաստիճանը կազմում է 26 °C սնդիկի սյուն։ Բնութագրական են մեղմ ձմեռները՝ առատ տեղումներով։

Բնակչություն
------------

Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Սպլիտսկո Դալմատինսկայի բնակչությունը կազմում է 463 676 մարդ։

Բնակչության ճնշող մեծամասնությունը խորվաթներն են, որոնք կազմում են ամբողջ ժուպանիայի բնակչության 96 %-ը։

Մյուս խոշոր ազգային փոքրամասնություններն են սերբերը (1,19 %), ալբանացիները (0,19 %), բոսնիացիները (0,19 %), սլովենները (0,19 %) և չեռնոգորցիները (0,13 %)։

Տես նաև
-------

* Խորվաթիայի վարչական բաժանում
* Դալմաթիա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Սպլիտսկո Դալմատինսկայի ժուպանություն». *dalmacija.hr*. Խորվաթիայի Հանրապետություն. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ փետրվարի 21-ին. Վերցված է 2014 թ․ մարտի 29-ին.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Խորվաթիա Խորվաթիայի վարչական բաժանում |
| --- |
|  |
| Մայրցամաքային Խորվաթիա | 
* Բյելովարսկո Բիլոգորսկա
* Բրոդսկո Պոսավսկա
* Վարաժդինսկա
* Վիրովիտիչկո Պոդրավսկա
* Վուկովարսկո Սրիեմսկա
* Մայրաքաղաք Զագրեբ
* Զագրեբաչկա
* Կառլովաչկա
* Կրապինսկո Զագորսկա
* Մեջիմուրսկա
* Մեջիմուրսկա
* Պոժեշկո Սլավոնսկա
* Օսյեչկո Բարանսկա
* Սիսաչկո Մոսլավաչկա

 |  |
|  |
| Ադրիատիկ Խորվաթիա | 
* Դուբրովնիկ Ներետվա
* Զադար
* Իստրիա
* Լիչկո Սենսկա
* Պրիմորսկո Գորանսկա
* Սպլիտսկո Դալմատինսկա
* Շիբենիկ Կնին

 |
|  |
|  Խորվաթիա |

 |

|  |
| --- |
| 
  **Խորվաթիա**   **Եվրոպա**   **Աշխարհագրություն**
 |
Սև արծիվ շքանշան
**Յուրաքանչյուրին իր սեփականը** (լատին․՝ suum cuique, *Սում կուկիվե*) դասական արդարության սկզբունքը։ Նոր պատմության մեջ արտահայտությունը հայտնի դարձավ, արտահայտությունը արված էր գերմանական նացիստերի կողմից, կոնցենտրացիոն Բուխենվալդ մահվան ճամբարի մուտքի վրա (լատ. Jedem das Seine) Ժամանակակից օգտագործումը, հատկապես Գերմանիայում և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի օկուպացված ժամանակ երկրներում արտահայտությունը ընկալվում էր բացասական ստվերում, քանի որ այն ունի կայուն կապ երրորդ ռեյխի հետ։

Պատմություն
-----------

### Հնություն

Թվագրվում հիմք Հին Հունաստանում.Պլատոնը նշում էր «պետության» համար, ասում էր որ արդարություն գոյություն ունի։ «եթե ինչ որ ոք զբաղվում է իր գործով և չի խառնվում ուրիշների գործերին» (հուն.τὸ τὰ αὑτοῦ πράττειν καὶ μὴ πολυπραγμονεῖν δικαιοσύνη ἐστί, to ta autou prattein kai me polypragmonein dikaiosyne esti, IV 433a)։ Յուրաքանչյուր ոք պետք է զբաղվի իր գործով (հասարակության և պետության համար)։ Պլատոնը բացի նրանից որ կարծում էր որ յուրաքանչյուր ոք պետք է ստանա իրենը և նաև չեն կարող զրկվել (օրինակ, իրավունքներից, սեփականությունից)։

Հայտնի արտահայտություն բերել Հռոմեական հռետոր, փիլիսոփա և քաղաքական գործիչ Ցիցերիոնը (106 մ.թ.ա.-43 մ.թ.ա.)

Բացի այդ, արտահայտությունը օգտագործվում էր Ցիցերիոնի կողմից աշխատությունների մեջ «Օրենքների մասին», «պարտականությունների մասին», «բարու և չարի սահմանապակման»։

Հետագայում արտահայտությունը եկել է օգտագործել դուրս իրավական համատեքստում։

Գերմանացի ֆելդեգերի գլխարկի նշան
### Պրուսիա

Որպես կարգախոս Սև արծիվ (հավանաբար այն իմաստով, «յուրաքանչյուրին իրենը իր վաստակածի չափով»), հիմնադրվել է Ֆրեդերիկ I-ի օրոք։

### Կաթոլիկ Վարդապետություն

Իսկ կաթոլիկ վարդապետարանը որը ուներ ուժ է երրորդ ռեյխում, ուներ մեկնաբանության 7-րդ պատվիրանում, պատկերացրեք յուրաքանչյուրին իրենը (լատ. gonn jedem das Seine)

Ճամբարի մուտքի դարպասներ
### Երրորդ ռայխ

1937 թվականին նացիստների կառուցված Բուխենվալդի համակենտրոնացման ճամբարի մոտ Վեյմարից ոչ շատ հեռու գլխավոր մուտքի դարպասի վրա ճամբարում տեղադրված արտահայտությունը «jedem das Seine». Այս արտահայտությունը տիպիկ քարոզչական կարգախոս էր այդ ժամանակաշրջանում, նման կարգախոս էր «Arbeit macht frei» («Աշխատանքը ազատում է»), տեղադրված է մուտքի որոշ նացիստական համակենտրոնացման ճամբարներում, այդ թվում ՝Օսվենցիմի, Դախաու, Գրոսս-Ռոզենե, Զակսենհաուզենի և Թերեզիենշտադեում։
**Բրերա** (իտալ.՝ Brera), թաղամաս Միլանի պատմական կենտրոնում՝ Zone 1 քաղաքային տարածքում։

Պատմություն
-----------

«Բրերա» անունը ծագում է միջնադարյան իտալական «braida» կամ «Brera» բառերից, որոնք իրենց հերթին ծագում են հին լոմբարդյան «brayda» բառից (հաճախ լատինացվում է որպես «praedium»), և նշանակում է ծառերից զուրկ ցամաքային տարածք։ 900 թվականին Բրերա թաղամասը տեղակայված է եղել Միլան քաղաքի պատերից դուրս, և տարածքը դատարկ է պահվել ռազմական պատճառներով։ Բառի հիմքը համընկնում է Հոլանդիայի Բրեդա քաղաքի և անգլերեն "broad" (լայն) բառերի հետ։

Կառույցներ
----------

Բրերա թաղամասում են գտնվում Բրերայի գեղարվեստի ակադեմիան, որի շնորհիվ Բրերան հայտնի է որպես արվեստագետների և բոհեմական միջավայրի շրջան, և երբեմն այն անվանում են «միլանյան Մոնմարտր»։

Եվ ակադեմիան, և Բրերա պատկերասրահը գտնվում են պատմական շենքում՝ Բրերա պալատում։ Այս նույն շենքում են տեղակայված նաև Միլանի բուսաբանական այգին, Աստղադիտարանը, Բրերա գրադարանը։

Բրերայում կան ռեստորաններ, բարեր, գիշերային ակումբներ, հնաոճ իրերի և արվեստի խանութներ, գույնզգույն փողոցային շուկաներ, ինչպես նաև բախտագուշակների տաղավարներ։

1998-2002 թվականներին վիպասան Պաուլո Բրերան, Ֆրանկո և Ֆրանչեսկա Բրերաների հետ միասին հրատարակել է «Բրերա» ամսագիրը՝ նվիրված Բրերա թաղամասին։ Ամսագիրը համագործակցել է մի շարք հայտնի լրագրողների, արվեստաբանների ու գրողների հետ։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Fiori Chiari Արխիվացված 2011-01-01 Wayback Machine (one of the best known streets in Brera)
2. ↑  Lina Sotis, *Corriere della Sera*, 6 November 1998.
3. ↑

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Բրերա (Միլան)** կատեգորիայում։ |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կերեն (այլ կիրառումներ)
Չշփոթել Կերեն (գյուղ, Քաշաթաղի շրջան) հոդվածի հետ։

Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ
**Կերեն**, համայնք Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում։ Ներկայում համայնքի ամբողջ տարածքը գտնվում է Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո և Արցախի Հանրապետության կողմից համարվում է օկուպացված։

Աշխարհագրություն
----------------

Համայնքը տեղաբաշխված է Արցախի Հանրապետության հարավարևմտյան մասում։ Ունի հարթավայրային տեղանք։ Համայնքի սահմաններով է հոսում Ողջի գետը։

Բերձոր շրջկենտրոնից հեռու է 107 կմ, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից` 157 կմ։

Վարչատարածքային բաժանում և համայնքային կյանք
--------------------------------------------

Համաձայն Արցախի Հանրապետության վարչատարածքային բաժանման՝ Կերեն համայնքն իր մեջ ներառում է Կերեն, Գրհամ, Սպիտակաշեն գյուղերը։

Համայնքում գործում էր գյուղապետարան, բուժկետ, միջնակարգ դպրոց։

Համայնքն ապահովված էր էլեկտրաէներգիայով, հասանելի էին բջջային, ինտերնետ կապի միջոցներն ու ռադիոհեռուստատեսությամբ։

Գործում էր ինքնահոս ջրամատակարարման համակարգ, որը սնվում էր 3 ակունքից։ Համայնքի տարածքով էր անցնում «Կերեն» ոռոգման ջրատարը։

2015 թվականի դրությամբ համայնքային ճանապարհները բնահողային էին, խճից և չմշակված այլ նյութերից։

Բնակչություն
------------

Կերեն համայնքի բնակչությունը 2015 թվականի դրությամբ կազմել է 111 մարդ, որոնք կազմել են 46 տուն։ Նույն թվականի դրությամբ Կերեն գյուղում բնակվել է 38 մարդ, որոնք կազմել են 11 տուն։ Գրհամ գյուղում բնակվել է 46 մարդ, որոնք կազմել են 28 տուն։ Սպիտակաշեն գյուղում բնակվել է 27 մարդ, որոնք կազմել են 7 տուն։

Կրթություն
----------

Կերեն համայնքում գործում էր միջնակարգ դպրոց, որտեղ 2015 թվականի դրությամբ սովորում էր 14 աշակերտ։

Տնտեսություն
------------

Համայնքի բնակչությունը հիմնականում զբաղվել է գյուղատնտեսությամբ՝ հողագործությամբ և անասնապահությամբ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Արցախի տարածքները համարվում են օկուպացված Ադրբեջանի կողմից. ԱՀ ԱԺ հայտարարությունը, *(արխիվացված 05․04․2021թ․)*
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  Հակոբ Ղահրամանյան, Տեղեկատու Արցախի Հանրապետության վարչատարածքային միավորների սոցիալ-տնտեսական բնութագրերի, Երևան, Ճարտարագետ, 2015 թ.։
3. ↑  «Արցախի Հանրապետության բնակավայրերի ցանկը հանրապետության Ազգային ժողովի կայքում (Արցախի Հանրապետության օրենքը երկրի վարչատարածքային բաժանման մասին, 25 մարտի 2005 թ. ք.Ստեփանակերտ, ՀՕ-178, ստորագրված նախագահ Ա․Ղուկասյանի կողմից)։». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 4-ին. Վերցված է 2021 թ․ մարտի 14-ին.
4. ↑  Արցախի Հանրապետության այն բնակավայրերի ցանկը, որոնք գտնվում են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո /հրապարակված Արցախի Հանրապետության Տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարության կողմից/, (արխիվացված 05․03․2021թ․)։
5. ↑  «Հրապարակվել է Արցախի՝ Ադրբեջանի հսկողության տակ անցած համայնքների և բնակավայրերի ցանկը»։
6. ↑  «Հրապարակվել է Արցախի՝ Ադրբեջանի հսկողության տակ անցած համայնքների և բնակավայրերի ցանկը», (արխիվացված)։
7. ↑  «Ադրբեջանի վերահսկողության տակ անցած՝ Արցախի համայնքների և բնակավայրերի ցանկը»։
**Խանփաշա Նուրադիլովի անվան Չեչնիայի պետական դրամատիկական թատրոն** (ռուս.՝ Чеченский драматический театр имени Ханпаши Нурадилова), չեչենական ազգային թատրոն Գրոզնիում։

Չեչենների և ինգուշների թատերարվեստի ակունքները հնագույն անցյալում են, որի մասին են վկայում թափառաշրջիկ երաժիշտների երգերն ու ասքերը, հարսանեկան ու թաղման ծեսերը։ Ազգային դրամատուրգիան ստեղծվել է գլխավորապես սիրողական խմբերի մասնակիցների ջանքերով (Ի․ էլդարխանովի «Ծերունու երիտասարդ կինը», Դ․ Շարիպովի «Ալիբեկ-հաջի Զանդակսկի», Զ․ Մալսագովի «Աղջկա առևանգումը», «Վրեժ»)։

Պրոֆեսիոնալ թատերարվեստի զարգացումն սկսվել է Գրոզնու Չեչենական թատրոն-ստուդիայի (1931) ստեղծումով (1933-ից՝ Չեչենական դրամատիկական թատրոն)։ 1933 թվականին Օրջոնիկիձեում բացվել է ինգուշական թատրոն-ստուդիան, որը, 1934 թվականին միավորվելով Չեչենական դրամատիկական թատրոնին, կոչվել է Չեչենա-ինգուշական դրամատիկական թատրոն։

Պրոֆեսիոնալ կադրերը կրթվել են նաև Ռուսթավելու անվան վրացական թատրոնում, Մոսկվայի թատերարվեստի, Լենինգրադի թատրոնի, երաժշտության և կինոյի ինստիտուտներին կից ստուդիաներում, դարձել առաջատար դերասաններ (ՌՍՖՍՀ վաստակավոր արտիստ Ցա․ Զուբայրաև, Չեչենների, ԻԽՍՀ Ժողովորդական և ՌԱՖԱՀ վաստակավոր արտիստ Շ․ Ալիևա, Չեչենիայի, ԻԽՍՀ Ժողովորդական արտիստներ Ա․ Իսաևա, Խ․ Խակիշևա, Ա․ Համիդով, Վ․ Տատան և ուրիշներ)։

Առաջին պրոֆեսիոնալ ռեժիսորներն են՝ Դ․ Բաթուկաևը, Մ․ Աոլցաևը և Ռ․ Խակիշևը։ 1942-ին թատրոնը կոչվել է Խանփաշա Նուրադիլովի անունով։ Թատրոնի առաջընթացում մեծ դեր ունեն ռեժիսորներ Ա․ Տուգանովը, Մ․ Ալիլին, Ա․ ճխարտաշվիլին, Դ․ Բաթուկաևը, Մ․ Մինաևը, Լ․ Դորկայան, կոմպոզիտորներ՝ Դ․ Մեպուռնովը, Ա․ Ալեքսանդրովը, նկարիչներ՝ Մ․ Աաղյանը, Ի․ Դամրեկելին, Մ․ Մագոմաեը և ուրիշներ։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 716)։*  |
**Բարոնովկա** (ռուս.՝ Бароновка), պատմական շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքում։

Աշխարհագրություն
----------------

Բարոնովկա շրջանը տեղակայված էր Բոլշայա Չերեպախա գետի հունի երկայնքով, գետաբերանում։ Տագանրոգի Ժամանակակից տոպոլոգիայով այդ շրջանը պայմանականորեն կարելի է սահմանափակել Ձերժինսկու փողոցի չորս կողմերով («Դուբկի» պուրակ), Տոլբուխինի փողոցով, Մորոզովի փողոցով և Տագանրոգի ծոցի ափով («Տոպոլ» առողջարան, «Պրիազովիե» հյուրանոց)։ Բարոնովկայի մեծ մասը մեր օրերում կլանված է Տագանրոգի մետալուրգիական գործարանի կողմից։

Պատմություն
-----------

Բոլշայա Չերեպախա ձորակի երկու կողմերում, գետաբերանի մոտ, XIX դարի 1-ին քառորդում գտնվել է 1832-1844 թվականներին Տագանրոգի քաղաքագլուխ, բարոն Օտտո Ռոմանովիչ Պֆելիցեր Ֆրանկի կալվածքը։ Քաղաքի ղեկավարի կալվածքի մոտ առաջացել էր մի փոքր գյուղ, որը հետագայում ստացել է «Կարմիր բլուր» անվանումը։ Այս գյուղում 1844 թվականին Տագանրոգի արական գիմնազիայում 1843-1851 թվականներին ծառայած բժշկի ընտանիքում ծնվել է հետագայում հայտնի պերեդվիժնիկ նկարիչ Կոնստանտին Ապոլոնովիչ Սավիցկին։

Ավելի ուշ Ֆրանկովկա անունը ստացած գյուղը վերանվանվել է Բարոնովկա և մտել Տագանրոգ քաղաքի կազմի մեջ։

XX դարում մեծ մասամբ կլանվել է մետալուրգիական գործարանի ընդլայնված տարածքի կողմից։

Ներկայումս Բարոնովկա տեղանունը գրեթե չի օգտագործվում տանգանրոգցիների խոսքում և հայտնի է միայն սակավաթիվ հնաբնակների և գավառագետների։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Назаренко В.* Историческая справка Արխիվացված 2014-05-12 Wayback Machine // ngo-taganrog.ning.com. — 2010. — 14 июня.
2. 1 2 3  *Киричек М. С.* «Родился на Франковке, точнее, на Бароновке…» // Таганрогская правда. — 1995. — 11 февр. — С. 7.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գերտրուդա (այլ կիրառումներ)
**Գերտրուդա գործողություն**, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Երրորդ Ռայխի Թուրքիա ներխուժման նախագիծ։ Չնայած 1941 թվականին Նացիստական Գերմանիան և Թուրքիան ստորագրել են չհարձակման պայմանագիր, Բարբարոսա գործողության մեկնարկից քիչ առաջ Ադոլֆ Հիտլերը վճռական էր տրամադրված Անատալիան գրավելու վերաբերյալ՝ որպես Միացյալ Հայաստանի կառուցման նախագծի մաս։ Ի վերջո, Միացյալ Հայաստանի միջոցով անվտանգ դարձնելով կովկասյան ճակատը, այդպիսով Գերմանիան պատրաստվում էր իր համար երաշխավորել Բաքվի նավթի հասանելիությունը։

Քաղաքական ենթատեքստ
-------------------

Չհարձակման պայմանագրի ստորագրությունը Անկարայում, 1941 հունիսի 18
1939 թվականին Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մեկնարկից հետո Թուրքիայի Հանրապետության նախագահ Իսմեթ Ինյոնյուն վարում էր չեզոքության քաղաքականություն, փորձելով զերծ պահել թուրքական պետությունը հակամարտության մաս կազմելուց։ Թուրքիան հարաբերություններ էր պահպանում բոլոր հակամարտող կողմերի (Առանցքի ուժերի և Հակահիտլերյան խմբավորման) հետ, ինչպես նաև բոլոր կողմերից ձեռք էր բերում ռազմատեխնիկա։

Գործողության նախագծում
----------------------

Ներխուժումը նախատեսված էր 1942 թվականին ավարտին և պետք է ավարտվեր հինգ շաբաթվա ընթացքում։ Ի սկզբանե նախատեսված էր գործողության համար Դանիայից դուրս բերել չորս հետևազորային դիվիզիա և մեկ հրետանային բրիգադ։ Այդ բանակը պետք է հարվածեր Թուրքիային հյուսիսից, գլխավորելով ներխուժումը։ Կրիգսմարինեն Եգեյան ծովի Դոդեկանեսի կղզեխմբի շրջանում տեղակայված յոթ նավով աջակցելու էր բանակի հարձակումը ծովից։

Երկու զորամիվորում հարվածելու էին Մերձավոր Արևելքից, մեկը՝ Սիրիայից և Իրաքից, երկրորդը՝ Հայաստանից (Երևանից)։ Այդպիսով նախատեսվում էր ամբողջությամբ շրջափակել Թուրքիան։ Բաթումում տեղակայվելու էին արիերգարդը և ռմբակոծիչները։

Գործողության չեղարկում
----------------------

Գերմանական լեռնահրաձիգները Կովկասում, զինված Ֆլակ ՀՕՊ համակարգով
Գերտրուդա գործողությունը որպես նախագիծ արժանացել էր դրական գնահատականի, սակայն դրա իրագործումը կախված էր Կովկասում և Արևելաեվրոպական հարթավայրում Գերմանիայի տիրապետության առկայությունից և Արևմուտքի հետ առճակատման բացակայությունից։

Երբ Հիտլերը սկսեց գործողության մեկնարկը, խորհրդային բանակը ջախջախեց և արգելափակեց գերմանացիներին Ստալինգրադի ճակատամարտում, Հյուսիսային Կովկասում, իսկ Ռոմմելի բանակը պարտվեց Էլ Ալամեյնի երկրորդ ճակատամարտում։ Այդպիսով Հիտլերը չեղարկեց Գերտրուդա գործողությունը։

Տես նաև
-------

* Հայկական լեգեոն
* Դրաստամատ Կանայան

Գրականություն
-------------

* Michael Kerrigan, *Les plans secrets de la Seconde Guerre mondiale*, Paris, Acropole, 2011

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Les plans secrets de la Seconde Guerre mondiale*, paratexte, page 96
2. ↑  *Les plans secrets de la Seconde Guerre mondiale*, lignes 16 et 17, page 96
3. ↑  Les plans secrets de la Seconde Guerre mondiale, ligne 61, page 96
4. ↑  Les plans secrets de la Seconde Guerre mondiale, lignes 61 à 71, page 97
5. ↑  Les plans secrets de la Seconde Guerre mondiale, page 97

|  |
| --- |
| 
  **Գերմանիա**   **Թուրքիա**   **Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ**   **Հայաստան**
 |
Սքոնլան կոմունան Թրոմս ֆյուլքեի քարտեզին
**Սքոնլան** (նորվ.՝ Skånland), կոմունա Նորվեգիայի Թրոմս ֆյուլքեյում։ Կոմունայի վարչական կենտրոնը Էվենշեր բնակավայրն է։ Պաշտոնական լեզուն բուկմոլն է։ Զբաղեցնում է 495.02 կմ² տարածք։

Կոմունան ստեղծվել է 1926 թվականի հուլիսի 1-ին, երբ Տրոնդենես մեծ կոմունան բաժանվեց երեք մասի։ 1964 թվականի հունվարի 1-ին հարևան Ասթաֆյորդ կոմունան միացվեց Սքոնլանին։ Անվանումը առաջացել է տարածքում գտնվող հին ֆերմայի անունից։

Սքոնլանի զինանշանը
------------------

Սքոնլան կոմունայի զինանշանը հաստատվել է 1988 թվականին և իրենից ներկայացնում է դեղին գույնով ներկված վահան, ներքևի մասը սուր, որի վրա պատկերված է սև գույնի հորատիչ։ Վերջինս ընտրությունը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ կոմունայի տարածքում երկար տարիներ արտադրում են հորատիչներ։

Բնակչություն
------------

Համաձայն 2007 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Սքոնլան կոմունայում բնակվում է 2862 մարդ։ Կոմունայի բնակչության քանակը վերջին 60 տարում հիմնականում պահպանվել է նույն մակարդակի վրա՝ չհաշված վերջին 15 տարվա փոքր-ինչ նվազումը։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
*

Աղբյուրներ
----------

* Store norske leksikon. (նորվեգերեն)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կոմունայի վիճակագրական տվյալները վերցված Նորվեգիայի վիճվարչությունից: Արխիվացված 2011-05-14 Wayback Machine (նորվեգերեն)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Juvkam D.* Historisk oversikt over endringer i kommune- og fylkesinndelingen — Statistics Norway, 1999. — P. 80. — ISBN 82-537-4684-9 — ISSN 0806-2056
2. 1 2 3  Jukvam, Dag (1999). "Historisk oversikt over endringer i kommune- og fylkesinndelingen". (նորվեգերեն)
Ագդենես համայնքը Սյոր Տրյոնդելագ կոմսության քարտեզին
**Ագդենես** (նորվ.՝ Agdenes), համայնք Նորվեգիայի Սյոր Թրյոնդելագ կոմսությունում։ Վարչական կենտրոնը Լենսվիկ քաղաքն է։ Պաշտոնական լեզուն համարվում է Բուկմոլը։ Զբաղեցնում է 317.65 կմ² տարածք։

Համայնքը ստեղծվել է 1896 թվականի հունվարի 1-ին, երբ այն առանձնացվեց Օռլան համայնքից։ Սկզբնական անվանումը Վարնես (Værnes) էր, իսկ ներկայիս անվանումը ստացել է 1897 թվականի մայիսի 17-ին։ Անվան սկզբնամասի իմաստը հայտնի չէ, իսկ վերջնամասը՝ *nes*, նշանակում է ծոց։

Համայնքի տարածքում ակտիվ գործունեություն է իրականացնում Նորվեգական եկեղեցին, որի ներկայիս առաջնորդը Թոր Սինգսաասն է։

Ագդենեսի զինանշանը
------------------

Ագդենես համայնքի զինանշանը հաստատվել է 1991 թվականի օգոստոսի 30-ին և իրենից ներկայացնում է վահան, ներքևի մասը սուր, որի վրա՝ ներքևում պատկերված է կզաքիսի մորթուց պատրաստված գերալդիկա, իսկ վերևի մասը կարմիր գույնի հատված։

Բնակչություն
------------

Համաձայն 2016 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Ագդենես համայնքում բնակվում է 1758 մարդ։ Վերջին 60 տարում բնակչության թվաքանակի նվազում է գրանցվել։

Տնտեսություն
------------

Ագդենես համայնքի տնտեսության ցուցանիշները երկրի միջին վիճակագրական ցուցանիշներից բարձր են։ Բնակչության մեծ մասն աշխատում է կաթնամթերքի կամ փայտավերամշակման արտադրությունում։

1886 թվականին Ռոս Սելբաքը համայնքի տարածքում հիմնեց ելակի աճեցման դաշտեր, ինչի շնորհիվ ելակը վերջին 100 տարում զգալի տեղ ունի տնտեսության մեջ։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Juvkam D.* Historisk oversikt over endringer i kommune- og fylkesinndelingen — Statistics Norway, 1999. — P. 66. — ISBN 82-537-4684-9 — ISSN 0806-2056
2. 1 2 3  Kristiania, Norge: W. C. Fabritius & sønners bogtrikkeri. (նորվ.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Համայնքի վիճակագրական տվյալները վերցված Նորվեգիայի վիճվարչությունից: Արխիվացված 2011-05-14 Wayback Machine (նորվեգերեն)
**Կիտաա** (Արևմտյան Գրենլանդիա), տարածք (շրջան) Գրենլանդիայում։ Շրջանի պատմական բնակչության մեծ մասը (90%), առաջին հերթին, էսկիմոսներ էին։ Որոշ ժամանակ նրանց միացան վիկինգներն ու դանիացիները։ Դա տեղի ունեցավ համեմատաբար մեղմ կլիմայի պատճառով․ սառցադաշտերը գրեթե ոչ մի տեղ չեն հասնում դեպի ծովը, այլ մնում են կղզու խորքերում։ Ավանները տեղակայված են ֆյորդերի խորքերում, պաշտպանված են Բաֆֆինի ծովի փոթորիկներից, իսկ Լաբրադորյան մեղմ հոսանքը թույլ չի տալիս, որ կղզին սառեցվի։

Շրջանի կենտրոնը երկրի մայրաքաղաք Նուուկն է։ Արևմտյան Գրենլանդիայի տարածքում են տեղակայված գրեթե բոլոր մունիցիպալիտետները՝ բացառությամբ երեքի։ Եվ բոլորը (բացառությամբ երեքի) տեղադրված են Գրենլանդիա կղզու, իսկ երեքը՝ մոտակա կղզիների վրա։ Բնակչության հիմնական զբաղմունքը, ինչպես և ամբողջ Գրենլանդիայում, որսորդությունն ու ձկնորսությունն է։

Վարչական բաժանում
-----------------

(հարավից հյուսիս)

Հարավային մաս․
* Նանորտալիկ
* Նակորտոկ
* Նարսակ
* Իվիտուուտ
* Պաամիուտ

Կենտրոնական մաս․
* Նուուկ
* Մանիիտսոկ
* Սիսիմիուտ
* Կանգաատսիակ
* Աասիաատ
* Կասիգիանգուիտ
* Իլուլիսատ
* Քեքերտարսուակ

Հյուսիսային մաս․
* Ուումանակ
* Ուպերնավիկ
* Հյուսիսարևելյան Գերմանական ազգային պարկ (փոքր հատված, չներառված տարածք)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Berthelsen, Christian et al. (1989) "Kalaallit Nunaat Grønland Atlas"

|  |  |
| --- | --- |
| Գրենլանդիայի վարչական բաժանում |  |
| մունիցիպալիտետներՔաասուիտսուպ • Քեքատա • Կույալեք • Սերմերսոոք
չներառված տարածքներԱվիաբազա Տուլե • Գրենլանդական ազգային պարկ |
Գերդրում կոմունան Ակերսհուս ֆյուլքեի քարտեզին
**Գերդրում** (նորվ.՝ Gjerdrum), կոմունա Նորվեգիայի Ակերսհուս ֆյուլքեյում։ Կոմունայի վարչական կենտրոնը Ասք քաղաքն է։ Պաշտոնական լեզուն բուկմոլն է։ Զբաղեցնում է 83.19 կմ² տարածք։

Գերդրում կոմունան կազմավորվել է 1838 թվականի հունվարի 1-ին։ Սահմանակից է Նանենսթադ, Նիթեդալ, Ուլենսաքեր, Սյորում կոմունաներին։ Կոմունայի անվան սկզբնամասը՝ Gerð, առաջացել է գետի անունից, իսկ vin նշանակում է մարգագետին։ Այստեղ է գտնվում 1118 թվականին կառուցված եկեղեցին, որը հանդիսանում է վարչական միավորի տեսարժան վայրերից։

Գերդրումի զինանշանը
-------------------

Գերդրում կոմունայի զինանշանը հաստատվել է 1993 թվականին և իրենից ներկայացնում է կանաչ գույնով ներկված վահան, ներքևի մասը սուր, որի վրա պատկերված է մոխրագույն գույնի ցանկապատ։

Բնակչություն
------------

Համաձայն 2007 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Գերդրում կոմունայում բնակվում է 5464 մարդ։ Կոմունայի բնակչության քանակը վերջին 60 տարում կրկնակի աճ է գրանցել։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
*

Աղբյուրներ
----------

* Store norske leksikon. (նորվեգերեն)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կոմունայի վիճակագրական տվյալները վերցված Նորվեգիայի վիճվարչությունից: Արխիվացված 2007-10-01 Wayback Machine (նորվեգերեն)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  ROR Data — v1.19 — 2023. — doi:10.5281/ZENODO.7644942
2. 1 2 3  Befolkningsstatistikk. Befolkningsendringer i Ullensaker. 1951. (նորվեգերեն)
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բերգ (այլ կիրառումներ)

Բերգ համայնքը Թրոմս կոմսության քարտեզին
**Բերգ** (նորվ.՝ Berg), համայնք Նորվեգիայի Թրոմս կոմսությունում։ Արևմտյան ափերը ողողվում են Ատլանտյան օվկիանոսի ջրերով։ Համայնքի վարչական կենտրոնը Սկալան գյուղն է։ Պաշտոնական լեզուների ընտրության ժամանակ 3 լեզուներից որևէ մեկը չի ընտրել, այսինքն՝ չեզոք է։ Զբաղեցնում է 294 կմ² տարածք։

Բերգը համայնքի կարգավիճակ է ստացել 1838 թվականի հունվարի 1-ին։ 1902 թվականի հունվարի 1-ին Բերգից առանձնացել է Թորսկեն համայնքը։

Այստեղ են աշխարհում առաջին անգամ աղբը վերամշակել և ստացել էլեկտրաէներգիա։

### Անվանում

Համայնքն իր անվանումը ստացել է *Berg* (լեռ) անունով ֆերմայից։

Բերգի զինանշան
--------------

Բերգ համայնքի զինանշանը իրենից ներկայացնում է սև և դեղին գույնով ներկված վահան, ներքևի մասը սուր։ Գույները այնպես են դասավորված, որ պատկերում են լեռներ, ինչը խորհրդանշում է համայնքի լեռնային ռելիեֆը։ Ընդունվել է 1987 թվականի հոկտեմբերի 2-ին։

Բնակչություն
------------

Համաձայն 2009 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Բերգ համայնքում բնակվում է 942 մարդ։ Համայնքի բնակչության քանակը վերջին 60 տարում նվազում է գրանցել (-14.3 տոկոս)։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Jukvam, Dag (1999). "Historisk oversikt over endringer i kommune- og fylkesinndelingen". (նորվեգերեն)

Աղբյուրներ
----------

* Store norske leksikon. (նորվեգերեն)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Համայնքի վիճակագրական տվյալները վերցված Նորվեգիայի վիճվարչությունից: Արխիվացված 2011-05-14 Wayback Machine (նորվեգերեն)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000405888061 |

 |
**Քեն** (անգլ.՝ Ken), ամերիկյան Mattel ընկերության կողմից ստեղծված խաղալիք, Բարբի տիկնիկի ընկերը։ Թողարկվել է 1961 թվականին (Բարբին՝ 1959 թվականին)։ Նրան անվանել են Ռութ Հենդլերի (Mattel-ի համահիմնադիր) որդու անվամբ։ Ամբողջական անունը՝ Քեն Քարսոն։

Նկարագրություն
--------------

Առաջին տարբերակում (1961 թվական) Քենը մազերի կարճ ոզնի կտրվածքով էր, իսկ հասակը 12 դյույմ էր (30 սմ)։ «U.S. News and World Report» ամսագրի նկարագրությամբ՝ բնօրինակ տարբերակում Քենը եղել է «կարմիր շալվարով նիհար բուսաբան»։

2004 թվականին Քենը դուրս է բերվել տեսականուց, սակայն 2006 թվականին վերադարձվել է՝ պայմանավորված սպառողական պահանջարկով։

Երբ 1990-ական թվականների վերջին Սեյլեմում հիմնադրվել է խաղալիքների ազգային փառքի սրահը, Բարբի տիկնիկն ընդգրկվել է առաջին խմբաքանակում, իսկ Քենը՝ ոչ։ Տեղեկանալով ներառվածների թվում Քենի և Միսթր Կարտոֆիլե գլխի բացակայության մասին՝ մոտակայքում գտնվող Վիլլամետի համալսարանի ուսանողները բողոքի ակցիա են կազմակերպել՝ հագնելով իրենց սիրելի հերոսների հագուստները։ Սակայն հաջորդ խմբաքանակում, որը հայտարարվել է 1999 թվականի նոյեմբերին, Քենը և Միսթր Կարտոֆիլե գլուխը կրկին չեն ընդգրկվել։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Sharon Verbeten* Warman's Barbie Doll Field Guide: Values and Identification. — Krause Publications, 2009. — С. 19—. — ISBN 1-4402-1920-6(չաշխատող հղում)
2. 1 2  *Roger Chapman; James Ciment* Culture Wars: An Encyclopedia of Issues, Viewpoints and Voices. — Routledge, 2015. — С. 46—. — ISBN 978-1-317-47351-0
3. ↑  *Claudia Mitchell; Jacqueline Reid-Walsh* Girl Culture: An Encyclopedia [2 Volumes]: An Encyclopedia. — Greenwood Publishing Group, 2007. — С. 379—. — ISBN 978-0-313-08444-7
4. ↑  U.S. News & World Report. — U.S. News Publishing Corporation, 2001. «The original 1961 Ken was a scrawny nerd in red trunks. Turned 540 in March 13, Barcbie’s boy toy now looks as if he’s popping steroids.»
5. ↑  Vader, J.E. (1999 թ․ նոյեմբերի 1). «Where the Toys Are». VIA Magazine. Արխիվացված է օրիգինալից 2007-12-30/дфтпгшфпу=ут-ին. Վերցված է 2016 թ․ մարտի 22-ին.