**Բրազիլիայի ազգային գրադարան**, (պորտ.՝ Biblioteca Nacional do Brasil), Բրազիլիայի մատենագիտական և վավերագրական ժառանգության գանձարանը, որը գտնվում է Ռիո դե Ժանեյրո քաղաքի Սինելանդիա հրապարակում։

Այն համարվում է Լատինական Ամերիկայի ամենամեծ և աշխարհի 7-րդ ամենամեծ գրադարանը, որի հավաքածուն կազմում է շուրջ 9 միլիոն նմուշ։ Գրադարանում կազմակերպվել են Լատինական Ամերիկայում առաջին գրադարանային գիտական դասընթացները, արդիականացվել են գրադարանայի ծառայությունները, այդ թվում և առցանց տվյալների բազան։

Պատմություն
-----------

Բրազիլիայի ազգային գրադարանի պատմությունն սկսվում է 1755 թվականի նոյեմբերի 1-ից, երբ Լիսաբոնում տեղի է ունենում ահավոր երկրաշարժ։ Այդ ժամանակ արքայական գրադարանը համարվում էր Եվրոպայի ամենակարևոր գրադարաններից մեկը։ Այս անդառնալի կորուստի պատճառով պորտուգալացիները շատ բաներ տեղափոխեցին Բրազիլիա։

Հավաքածուն Բրազիլիա բերվեց 3 փուլով, առաջինը՝ 1810 թվականին, մյուս երկուսը՝ 1811 թվականին։ 60,000 կտոր գրականությունը նախնական տեղավորվեց 3-րդ կարգի հիվանդանոցի վերևի հարկում, Կարմել փողոցի վրա՝ արքայական պալատի հարևանությամբ։ Պայմաններն անբավարար էին և հավաքածուն վտանգված էր։ Ուստի գրադարանի հիմնադրման ամսաթիվ է դիտարկվում 1810 թվականի հոկտեմբերի 29-ը, երբ գահակալ արքայազնը հրովարտակ ստորագրեց, ըստ որի արքայական գրադարանը պետք է հիմնվեր արքայական գանձարանի ֆոնդերից։

1911 թվականին Մանուել Ցիցերո Պերեգրինո դե Սիլվան բոլոր բրազիլական գրադարանների համար սկսեց ազգային կատալոգներ հիմնել։ Նա սկսեց առաջին գիտական դասընթացները Հարավային Ամերիկայում։ Շատ գրադարաններ դեռևս շարունակում են վերապատրաստվել եվրոպական և հյուսիս ամերիկյան համալսարաններում։

Լեգալ դեպոզիտ
-------------

1907 թվականին N 1825 նախագահական հրամանագրով բոլոր հրատարակիչները իրենց յուրաքանչյուր հրատարակությունից մեկ օրինակ ուղարկում էին այն ժամանակ *Bibliotheca Nacional* անունը կրող գրադարն։ 2004 թվականին այս հրամանագիրը ուժը կորցրած ճանաչվեց Կոնգրեսի N 10,994 օրենքով, որը գործում է մինչ օրս և աջակցում է նույն մանտադին՝ նորացված դրույթներով։

Ըստ N 10,994 օրենքի 1-ին հոդվածի՝ լեգալ դեպոզիտի նպատակն է ապահովել ազգային մտավոր արտադրանքի գրանցումը և պահպանումը, թույլատրում է բրազիլական ներկայիս մատենագիտության վերահսկումը, զարգացումը և տարածումը՝ պահպանելով ազգային լեզուն և մշակույթը։

Առանցքային հավաքածուներ
-----------------------

Գրադարանի առանձնահատուկ հավաքածուների մեջ է դասվում Թերեզա Քրիստինա Մարիայի լուսանկարների հավաքածուն, որը պարունակում է 19-րդ դարի 21,742 լուսանկարներ։ Այս լուսանկարները գրադարանին է հանձնել Բրազիլիայի Պեդրո II կայսրը 1891 թվականին։ Այս հավաքածուն ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՈ-ի Աշխարհի հիշողության ցանկում 2003 թվականին՝ իր համաշխարհային կարևորության համար։ Հավաքածուում կան պատկերներ Բրազիլիայի պատմությունից, 19-րդ դարի մարդկանց մասին, կան նաև Մորից Լամբերգի լուսանկարներից։ Լուսանկարներ կան նաև Աֆրիկայից, Հյուսիսային Ամերիկայից և Եվրոպայից։

Պատկերասրահ
-----------

* Բրազիլիայի ազգային գրադարանի լուսանկարը, 1920Բրազիլիայի ազգային գրադարանի լուսանկարը, 1920
* Շենքի ճակատային հատվածըՇենքի ճակատային հատվածը
* Գրադարանը Ռիո դե Ժանեյրոյի քաղաքային թատրոնիցԳրադարանը Ռիո դե Ժանեյրոյի քաղաքային թատրոնից
* ԱստիճանասանդուղքԱստիճանասանդուղք
* Առաստաղի վիտրաժներըԱռաստաղի վիտրաժները
* Մուտքի սրահըՄուտքի սրահը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  National System of Public Libraries
2. ↑  «Fundação Biblioteca Nacional». Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ մարտի 27-ին. Վերցված է 2015 թ․ հոկտեմբերի 11-ին.
3. ↑  Murray, Stuart A. P. "The Library: An Illustrated History." New York, NY: Skyhorse Publishing, 2012, p. 277.
4. ↑  Murray, S. (2009). The library : an illustrated history / Stuart A.P. Murray ; introduction by Donald G. Davis, Jr. ; foreword by Nicholas A. Basbanes. New York, NY : Skyhorse Pub. ; Chicago : ALA Editions, 2009.
5. ↑  Wayne A. Wiegand and and Donald G Davis, Jr. eds, *Encyclopedia of Library History* (1994) pp 86=87
6. ↑  «Decree 1825 of 20 December 1907». Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ հունվարի 6-ին. Վերցված է 2015 թ․ հոկտեմբերի 11-ին.
7. ↑  Law 10,994 of 14 December 2004
8. 1 2  «Old Recife». World Digital Library. Վերցված է 2013 թ․ հունվարի 21-ին.
9. ↑  «The Emperor's collection: foreign and Brazilian photography in the XIX century». UNESCO Memory of the World Programme. 2008 թ․ մայիսի 16. Վերցված է 2012 թ․ դեկտեմբերի 5-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայքը Արխիվացված 2016-09-17 Wayback Machine (պորտուգալերեն)
* Encarta( Արխիվացված 2009-09-01 Wayback Machine 2009-11-01)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Բրազիլիայի ազգային գրադարան» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ կատալոնական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BAV: ADV10289312 · BNC: a10050383 · BNE: XX93278 · BNF: 118714056 · CiNii: DA04383535 · GND: 1003296-4 · ISNI: 0000000122869047 · LCCN: n50052724 · NKC: ko2002148890 · NLA: 36514064 · PTBNP: 3278 · SUDOC: 026471728 · VIAF: 133262876 · ULAN: 500310747 · WorldCat VIAF: 133262876 |

 |

 |