**Մինա Կեշվար Կամալ** (պարս.՝ مینا کشور کمال‎, առավել հայտնի է որպես **Մինա**, փետրվարի 27, 1956(1956-02-27), Քաբուլ - փետրվարի 4, 1987(1987-02-04), Կվետտա, Պակիստան), աֆղանցի ֆեմինիստ, կանանց իրավունքների մարտիկ և Աֆղանստանի կանանց հեղափոխական ասոցիացիայի հիմնադիր, սպանվել է 1987 թվականին։

Կենսագրություն
--------------

1977 թվականին լինելով Քաբուլի համալսարանի ուսանող` հիմնել է «Աֆղանստանի կանանց հեղափոխական ասոցիացիան», որի խնդիրն էր պայքարել հանուն հավասարության և կանանց կրթության իրավունքի, իսկ հայտարարված նպատակն էր` «խոսելու իրավունք տալ ճնշված և խոսելու իրավունքից զրկված աֆղանցի կանանց»։ 1979 թվականին ընկերությունը դուրս է եկել ընդդեմ Աֆղանստանի կառավարության, որն իր կարծիքով ԽՍՀՄ-ի կողմից ղեկավարվող խամաճիկ էր։ 1981 թվականին թողարկել է երկլեզու ֆեմինիստական *Payam-e-Zan* («Կնոջ ուղերձը») ամսագիրը։ Նաև հիմնել է Watan Schools-ը` փախստական երեխաների և նրանց մայրիկների օգնության համար, որը բժշկական օգնություն էր ցուցաբերում և գործնական հմտություններ ուսուցանում։

1981 թվականին ֆրանսիական կառավարության հրավերով Մինան ներկայացնում է Աֆղանական դիմադրության շարժումը Ֆրանսիայի սոցիալիստական համագումարում։ Խորհրդային պատվիրակությունը Բորիս Պոնոմարյովի գլխավորությամբ լքում է դահլիճը, երբ մասնակիցները ոգևորված ողջունում են Մինային, որը ձեռքը բարձրացրել էր հաղթական ժեստով։

2006 թվականի նոյեմբերի 13-ին «Time» ամսագիրը հատուկ թողարկմամբ Մինային ընդգրկել էր «60 ասիացի հերոսների» շարքում` գրելով. «Չնայած նրան, որ Մինան 30 տարեկան էր, երբ մահացավ, նա գիտելիքի ուժի հիման վրա հասցրել է սերմանել աֆղանական շարժման սերմերը կանանց իրավունքների համար»։


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Աֆղանցի կանայք նման են քնած առյուծների, երբ արթնանան, նրանք կարող են հիանալի դեր խաղալ ցանկացած սոցիալական հեղաշրջման ժամանակ։ |  |

Մահ
---

Սպանվել է Կվետտայում (Պակիստան), 1987 թվականի փետրվարի 4-ին։ Մարդասպանի ինքնությունը պարզաբանվում է, սակայն լրատվամիջոցների կարծիքով դրանք կա՛մ Պետական տեղեկատվության ծառայության, կամ աֆղանական հատուկ ծառայության, կամ էլ` արմատականների, մոջահեդների առաջնորդ Գուլբեդին Հեկմատիյարի գաղտնի գործակալներն են.

Կամալը ամուսնացած էր Աֆղանստանի ազատագրման կազմակերպության մաոիստների առաջնորդ Ֆաիզ Ահմադի հետ, որը նույնպես սպանվել է Հակմատիյարի գործակալների կողմից 1986 թվականի նոյեմբերի 12-ին։ Նրանք ունեցել են երեք երեխա, որոնց գտնվելու վայրը մինչև օրս հայտնի չէ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Afghan feminists fighting from under the burqa
2. ↑  پیام زن، نشریه جمعیت انقلابی زنان افغانستان — راوا
3. ↑  "Brave Women in a War-Torn World: RAWA and Afghanistan". Արխիվացված է the original 2020 թ․ ապրիլի 7-ին. Retrieved 2011 թ․ հունիսի 13. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  Biography of Martyred Meena, RAWA’s founding leader
5. ↑  TIME Magazine | 60 Years of Asian Heroes: Meena
6. ↑  BBC News | SOUTH ASIA | Afghan activist’s killers hanged
7. ↑  Brodsky, 2003, էջ 54
8. ↑  Gulbuddin Hekmatyar, CIA Op and Homicidal Thug Archived 2011-07-10 at the Wayback Machine.
9. ↑  Models and Realities of Afghan Womanhood: A Retrospective and Prospects Archived 2012-03-13 at the Wayback Machine.

Գրականություն
-------------

1. *Melody Ermachild Chavis* Meena — Heroine of Afghanistan. — New York: St. Martin's Press, 2003. — ISBN 0-312-30689-X
2. *Brodsky, Anne E.* With all our strength : the Revolutionary Association of the Women of Afghanistan. — New York: Routledge, 2003.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կենսագրությունը RAWA կայքում
* Meena, an inspiration (Time Magazine, November 13, 2006)
* Լուսանկարներ
* Մինա Կամալի «ես երբեք չեմ վերադառնա» բանաստեղծության ամբողջական բնօրինակ տեքստը