recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
արաբական արևելք՝ Արաբական թերակղզի և Բարեբեր մահիկ
**Մակ-Մահոն - Հուսեյն համաձայնագիր**, համաձայնագիր Հիջազի շերիֆ Հուսեյնի և Եգիպտոսում գտնվող Մեծ Բրիտանիայի կոմիսիոներ Հենրի Մակ-Մահոնի միջև, որը ձևավորվել էր Առաջին աշխարհամարտի ընթացքում՝ նամակագրության միջոցով։

Առաջին աշխարհամարտից հետո Մերձավոր Արևելքի երկրներում գերիշխող ազդեցություն գրավեց Անգլիան, որը Ազգերի Լիգայից ստացավ մանդատ Պաղեստինի, Անդրհորդանանի և Իրաքի նկատմամբ։ Անգլիական զորքերը արդեն 19-րդ դարում գրավել էին Եգիպտոսը։ Եգիպտական Սուդանը, Օմանը և Քուվեյթը բրիտանական պրոտեկտորիատի տակ էին գտնվում 19-րդ դարում։ Սիրիայի և Լիբանանի նկատմամբ մանդատը տրվեց Ֆրանսիային։ Մնացած եվրոպական երկրները և ԱՄՆ-ն, որոնք ոչ մի դեր չունեին Մերձավոր Արևելքի վճռական ճանապարհների հարցում, ձգտում էին թուլացնել Անգլիայի աճող ազդեցությունը այս տարածաշրջանում։

Էմիր Ֆեյսալը՝ Փարիզի խաղաղության վեհաժողովում
1916 թվականի մայիսի 9-16-ը Լոնդոնում անգլիացի դիվանագետ Մարկ Սայքսը և ֆրանսիացի դիվանագետ Ֆրանսուա Ժորժ-Պիկոն կնքում են Օսմանյան կայսրության մաս կազմող արաբական տարածքների բաժանման անգլո-ֆրանսիական գաղտնի համաձայնագիր։ Հարավային Միջագետքը Բաղդադով և Ներքին Միջագետքով տրվում էին Անգլիային, իսկ Մուսուլի վիլայեթը Սիրիայի և Լիբանանի հետ մեկտեղ՝ Ֆրանսիային։ Պաղեստինյան հողերը, առանց Հայֆայի և Աքքայի նավահանգիստների, անցնում էին Մեծ Բրիտանիայի հսկողության տակ։ Անգլիայի և Ֆրանսիայի հսկողության տակ էին անցնում նաև Արաբական թերակղզու թագավորությունը՝ Հիջազ, Նեջդ, Շամմար, Ասիր և Եմեն։

Պատերազմում հաղթանակ տարվեց, Օսմանյան կայսրությունը անկում ապրեց, ստեղծվեց արաբական պետություն։ Հնարավորություն ստեղծվեց ստեղծել արաբական համադաշնություն և նույնիսկ նոր կայսրություն։ Լոուրենսի ռազմական առաջադրանքը հաջողությամբ ավարտվեց։ Մնում էր միայն քաղաքական խնդիրը, սակայն Լուրենսը ոչ մի ցանկություն չուներ խառնվելու այս խնդրի լուծմանը, նա միայն ցանկանում էր հասնել արաբների համար հնարավորության տրմանը անելու այն, ինչ նրանք ցանկանում են։

Այսպիսով 1917-1918 թվականների ընթացքում Օսմանյան կայսրության մերձավորարևելյան տիրույթները զբաղեցրեցին դաշնակիցները։ Առաջին աշխարհամարտից հետո Սիրիան և Լիբանանը անցան Ֆրանսիայի մանդատի տակ, Պաղեստինը, Իրաքը և Հորդանանը՝ Մեծ Բրիտանիայի, Արաբական թերակղզու արևմուտքում՝ անգլիացիների աջակցությամբ (Լոուրենս Արաբիացի), կազմավորվեց անկախ պետություն՝ Հիջազ, Ասիր և Եմեն։ Հետագայում Հիջազը և Ասիրը մտան Սաուդյան Արաբիայի կազմի մեջ։

Տես նաև
-------

* Ֆեյսալ-Վեյցման համաձայնագիր
* Բալֆուրի հռչակագիր (1917)

Գրականություն
-------------

* Քաղաքաիրավական հարաբերությունները երկու համաշխարհային պատերազմների միջև (1918-1939)․ Արաբական աշխարհ
Մարդու առավել խոշոր արյունատար անոթների սխեման
**Անոթային համակարգ**, օրգանիզմում առկա անոթների ամբողջությունը։ Անոթներն ունեն տոնուսավորում։ Արյան անոթների տոնուսը և նրանց ադապտացիոն փոփոխություններն օրգանիզմի փոփոխվող պահանջների հանդեպ ունեն կարևոր նշանակություն արյան շրջանառության գործընթացում։ Անոթային տոնուսը պայմանավորում է նաև զարկերակային ճնշումը։ Վերջինս պայմանավորված է 2 գործոնով՝

* արյան քանակով, որը միավոր ժամանակամիջոցում սիրտը մղում է զարկերակներ
* դիմադրողականությամբ, որն առաջանում է արյան հոսքի ժամանակ անոթների պատերի կողմից։

Արյունատար անոթները միանման չեն դրանք բաժանվում են 4 խմբի՝

* կոմպենսատոր
* ռեզիստիվ
* նյութութափոխանակության պրոցեսներն ապահովող
* տարողական։

Կոմպենսատոր անոթներ
-------------------

Կոմպենսատոր անոթները աորտան և էլաստիկ բնույթի անոթներն են։ Այս անոթների հիմնական ֆունկցիան այն է, որ սրտից հրոցանման արյան հոսքը դարձնում է համաչափ։

Ռեզիստիվ անոթներ
----------------

Ռեզիստիվ կամ դիմադրողական անոթներ, դրանց թվին են պատկանում արտերիոլները և վելուլները, որոնք տեղակայված են անոթային ցանցի նախամազանոթային և հետմազանոթային հատվածում։ Արյան հոսքի նկատմամբ այս անոթների դիմադրողականությունը պայմանավորված է դրանց կառուցվածքային առանձնահատկություններով, որոնք մշտապես գտնվում են տոնուսի մեջ և կարող են այլ ազդակների ազդեցությամբ ակտիվորեն փոխել լուսանցքի մեծությունը։

Նյութութափոխանակության պրոցեսներն ապահովող անոթներ
--------------------------------------------------

Այդ անոթների մակարդակի շրջանում է տեղի ունենում երկկողմանի նյութափոխանակութուն՝ արյան և հյուսվածքային հեղուկի միջև։

Տարողական անոթներ
-----------------

Տարողական անոթները հիմնականում փոքր երակներն են։ Արյան հիմնական զանգվածը՝ 75–80% տեղակայված ն այդ անոթներում։

Նշված անոթներն իրենց կառուցվածային առանձնահատկութնուններով պայմանավորում են օրգանիզմի այս կամ այն հիվանդության հանդեպ նախատրամադրվածությունը։
Էլաստիկ անոթներում զարգանում են աթերոսկլերոտիկ խանգարումներ, ռեզիստիվ անոթներում հանդիպում են հիպերթենզիվ և հիպոթենզիվ վիճակների առաջացման օղակներ, իսկ նյութափոխանակութան պրոցեսն ապահովող անոթներում զարգանում են անոթի պատի թափանցելիության խանգարումներ։

Գրականություն
-------------

Ս. Հ. Խաչատրյան– Պաթոլոգիական ֆիզիոլոգիա, Երևան, 2003, 570
**Անոթալայնանք**, անևրիզմ, արյունատար անոթի կամ սրտի խոռոչի տեղային լայնացումը՝ պատի ձգման և այտուցման հետևանքով։ Անևրիզմ կարող է լինել սրտամկանի ինֆարկտի, աթերոսկլերոզի, սիֆիլիսի և այլ հիվանդությունների բարդություն կամ վիրավորումների արդյունք՝ վնասվածքային անևրիզմ։ Անևրիզմի (առավելապես գլխուղեղի անոթների) ձևավորմանը նպաստում են նաև անոթային պատի բնածին արատները։

Տեսակներ
--------

Ըստ անևրիզմի տեղադրման՝ տարբերում են զարկերակային, երակային և զարկերակաերակային (վերջին դեպքում զարկերակն ու երակը հաղորդակցվում են նեղ խողովակով), ըստ ձևի՝ ավելի հաճախ հանդիպում են իլիկաձև և պարկաձև անևրիզմներ։ Աորտայի անևրիզմով ավելի հաճախ տառապում են աթերոսկլերոզով հիվանդ տղամարդիկ, իսկ սրտի անևրիզմ հիմնականում սրտամկանի ինֆարկտի բարդություն է և սովորաբար լինում է ձախ փորոքի պատում։

Ախտանիշներ
----------

Անևրիզմի դրսևորումները պայմանավորված են դրա տեղադրությամբ, չափերով և այլ գործոններով։ Հաճախ հիվանդությունը երկար ժամանակ ընթանում է հիվանդի համար աննկատ (անախտանշան)։ Անևրիզմ կարող է պատճառ լինել հյուսվածքների արյունամատակարարման խանգարման, որոնք սնուցվում են ախտահարված անոթով։ Մեծ չափերի դեպքում անևրիզմ ճնշում է մոտակա օրգանները և հյուսվածքները։ Հաճախ խանգարվում է սրտի գործունեությունը և որքան անևրիզմ մոտ է գտնվում սրտին, այնքան խանգարումն ավելի վաղ է առաջանում։ Երբեմն անևրիզմ կարող է պատռվել և պատճառ դառնալ ուժեղ արյունահոսության։

Բուժում
-------

Անևրիզմով հիվանդները պետք է գտնվեն բժշկի հսկողության տակ։ Հատուկ ցուցումներով կատարվում է վիրահատական միջամտություն։ Արդի վիրաբուժության նվաճումները հնարավորություն են տալիս հաջողությամբ վիրահատել։

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ՀՄԴ-9 · ՀՄԴ-10 · DiseasesDB · MedlinePlus · NCI Thesaurus  |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա (օնլայն) · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Կրուգոսվետ · Հանրագիտարանային բառապաշար · Մեծ ռուսական · MESH ID |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX555959 · BNF: 11981676n · GND: 4131419-0 · LCCN: sh85004986 · Microsoft: 2776098176, 2910608029 · NDL: 00561683 |

 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է* *Հանրամատչելի բժշկական հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |
**Ճանապարհ դեպի Գողգոթա** (իտալերեն՝ Cristo portacroce), Վերածննդի դարաշրջանի իտալացի մեծ նկարիչ Տիցիանի նկարը։ Արվել է մոտավորապես 1565 թվականին։

Պատմական ակնարկ
---------------

Տիցիանի ժամանակակիցների շրջանում «Ճանապարհ դեպի Գողգոթա»-ի սյուժեին անդրադարձել են Արևմտյան Եվրոպայի տարբեր վարպետներ, որոնց թվում են

* Ալբրեխտ Դյուրերը
* Պիտեր Բրեյգել Ավագը
* Տինտորետտոն։

Նրանք բոլորը կոմպոզիցիան հագեցրել են մանրամասնություններով ու դետալներով, որպեսզի առավել լիարժեքորեն վերստեղծեն դեպի մահապատժի վայր Քրիստոսի ճանապարհի ողբերգականությունը՝ ունենալով ծանր բեռ ուսերի վրա։ Պիտեր Բրեյգել Ավագի համար մանրամասնությունների քանակն այնքան զգալի էր, որ վարպետը համարձակվել էր ստեղծել համայնապատկերային բնանկար՝ կարծես վախենալով բաց թողնել աստվածաշնչյան պատումի դրվագներից որևէ մեկը։

Բոլորովին այլ ճանապարհով է գնացել Տիցիանը՝ սեփական կոմպոզիցիան ստեղծելու համար։ Մի փոքր ուղղանկյուն կտորի վրա միայն երկու պատկեր կա՝ Քրիստոսը և Հովսեփ Արիմաթացին։ Նկարիչը լռելյայն անդրադարձ է կատարել հանդիսատեսի երևակայությանը և սյուժեի նրա իմացությանը, ինչն էլ հենց լրացնում է անհրաժեշտ բոլոր մանրամասները։ Զարմանք է առաջացնում փայտե պարապետը՝ ցածրիկ եզրապատը, որը պատկերված է նկարի ներքևում։ Հանդիսատեսն ասես գտնվում է տանը, որտեղից դիտում է ողբերգական հայտնի ճանապարհով ընթացքը։

Պրովենանս
---------

Կտավը գնվել է Տիցիանի տնից 1581 թվականին Բարբարիգո ընտանիքի կողմից։ Այն ներկայումս գտնվում է Էրմիտաժում, որտեղ բերվել էր 1850 թվականին «Բարբարիգո» հավաքածուից։ Կտավը Պրադոյի թանգարանում պահվող հեղինակի կողմից ստորագրված կոմպոզիցիայի կրկնությունն է։

Տես նաև
-------

* Քվատրոչենտո
* Վերածնունդ
* Տինտորետտո
* Վենետիկի գեղարվեստի դպրոց

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2 3 4 5 6
3. ↑  «Описание картины Тициана Вечеллио «Несение креста»»։ 03.01.2016
4. ↑  «Несение креста»


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDimages |

 |
Նախաբան կամ ոգու կանչով
=======================

Գիրքը ներկայացնում է Սիսիան քաղաքում տեղակայված թիվ 60913 զորամասի կազմավորման ու անցած մարտական ուղու մի ժամանակահատվածի համառոտ պատմությունը։ Զորամասի առաջին հրամանատար, մարտական խաչի երկրորդ աստիճանի շքանշանակիր, գնդապետ Հովիկ Ազոյանի և ազգային-ազատագրական պայքարի Սիսական աշխարհի կամավոր մարտիրոսների հիշատակին նվիրված այս գիրքը ընդգրկում է զորամասի կազմավորմաը նախորդած և հայոց բանակաշինության առաջին և երկրորդ փուլերը կազմող 1988-1994 թթ և դրան հաջորդած երրորդ փուլի՝ 1994-2004 թթ. տասնամյա տարեգրության համառոտ բովանդակությունը։

Ու եկավ ժամը վերածնության։ Դարասկզբին ծնունդ առած բարդույթն իր տեղը պետք է զիջեր «հաղթանակած ազգ» կենսակերպին։ Հարատևման մշտական խնդիրը երկրորդ հազարամյակի եզրափակիչ փուլում ազգովի պետք է լուծվեր, որպեսզի հետո՝ մեր նորօրյա դյուցազներգության կերտող Սպարապետը գոչեր՝ «21-րդ դարը մերն է լինելու»։ Բազում դարերի ծանր մղձավանջից պետք է ազատագրվեր հայոց հավաքական ոգին և կենաց ու մահու պայքարում մարտիրոսների արյամբ ու հաղթամակած բազուկներով կերտվեր Ազատ, Անկախ Հայաստանն իր Եռագույնով, իր խորախորհուրդ Զինանշանով։ Նպատակն այստեղ այլևս անջնջելի պատմություն դարձած ամեն քայլափոխի մահվան հետ կռիվ տված անպարտելի սյունեցիների ջերմ ու անմնացորդ հայրենասիրությամբ կերտված մարտական ուղու մեխանիկական շարադրանքը չէ։ Գլխավոր նպատակը եղել և կմնա հայրենիքի դժվարին փորցության ժամին հավատարմության ուխտավորներին փոխարինելու ելնող յուրաքանճյուր նոր սերնդի ռազմահայրենասիրական դաստիարակության բավականին պատասխանատու գործընթացին օժանդակելը, պատմության անքակտելի փորձով հիմնավորված դասերը, որպես հոգևոր-մշակութային արժեքներ, ճիշտ ու նպատակասլաց կերպով յուրաքանչյուր զինծառայողի մարտական պատրաստականության բարձրացման ու բարոյակամային հատկանիշների ամրապնդման հետ շաղկապելը։ Հավատն ու վստահությունը սեփական ուժերով, մարտիրոսվելով հանդերձ, Ազատ ու Անկախ համայն հայության Հայրենիքի կերտմանը եղել և մնում է զինծառայողների ռազմահայրենասիրական դաստիարակության, ապրելու և պայքարելու կարողության, բարոյական օրինակելի նկարագրի ճիշը ձևավորման գլխավոր առանցքը, ինչը կերտողների մասին էլ հենց պատմվում է սույն գրքի էջերում։

Ծնունդը՝ մարտադաշտում
---------------------

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Մարատ Բաղդասարյան, Աննվաճ երկրի վահանը, Երևան-2010*
**Յուլիուս Շիլլեր** (գերմ.՝ Julius Schiller, 1580, Աուգսբուրգ, Բավարիա - 1627, Աուգսբուրգ, Բավարիա), գերմանացի փաստաբան, աստղագետ, զբաղվել է երկնային քարտեզագրությամբ։

Կենսագրություն
--------------

Կյանքի վերջին տարում Շիլլերը Յոհան Բայերի օգնությամբ հրատարակեց աստղային երկնքի քարտեզը (Coelum Stellatum Christianum): Այս աշխատանքը փորձ էր «Քրիստոնեական աստղային երկնքի ատլասը» ավարտելու ուղղությամբ։ Չնայած նրան, որ Շիլլերի ատլասը հիմնված էր Բայերի «Ուրանոմետրիա» ատլասի վրա, այն իրենից ներկայացնում էր ավանդական դասական համաստեղությունների արմատական մաս, քանի որ նրա նպատակն էր մաքրել երկինքը հեթանոսության հետքերից, համաստեղությունների փոփոխություններով, աստվածաշնչյան կերպարներ ներկայացնելով։

Շիլլերի ատլասի Կենդանակերպի համաստեղությունները փոխարինվել են Տասներկու առաքյալներով, հյուսիսային կողմի կենդանակերպի համաստեղությունները՝ Նոր կտակարանի նկարներով, իսկ հարավային կողմինը՝ Հին կտակարանի նկարներով։ Այսպես՝ Կասիոպեան անվանափոխվել էր Մարիա Մագդալենայի, Հերկուլեսը՝ Երեք մոգերի, Կենտավրոսը բաժանվեց Աբրահամի և Իսահակի, իսկ սկզբնական Արգոնավ մեծ համաստեղությունը, բաժանված՝ այժմյան Ողնուց, Նավախել և Առագաստի բնականաբար վերափոխվեց Նոյյան Տապանի։

Մոլորակները, Արեգակը և Լուսինը ևս փոխարինվել էին բիբլիական պատկերներով։ Չնայած այն ժամանակների եկեղեցիների ահռելի ազդեցությանը, նոր անունները ճանաչում չստացան։
Նրա անունով են կոչել խառնարան Լուսնի վրա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #12869968X // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
2. 1 2  Czech National Authority Database


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական · Allgemeine Deutsche Biographie |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 12869968X · ISNI: 0000 0000 7871 0863 · NKC: mzk2009533024 · NTA: 128446684 · VIAF: 50286653 · WorldCat VIAF: 50286653 |

 |
**Տարաքնություն** (լատ.՝ somnus - քուն) քնի խանգարման տեսակ են, որոնք ներառում են ոչ նորմալ շարժումները, վարքը, հույզերը, ընկալումները և երազները քուն մտնելու, քնի, քնի փուլերի արանքներում կամ արթնանալու ընթացքում։

Տեսակներ
========

Գիշերային մղձավանջներ
---------------------

Հիմնական հոդված՝ Մղջավանջ
Վառ երազներ են, որոնք կարող են առաջացնել վախ, սարսափ կամ անհանգստություն։ Սովորաբար մղձավանջից հետո մարդը կտրուկ արթնանում է և կարող է մանրամասն նկարագրել երազի բովանդակությունը։ Մղձավանջից հետո հաճախ դժվար է կրկին քուն մտնել։ Մղձավանջի պատճառները տարբեր են․ հիվանդություններ, անհանգստություն, հարազատ մարդու կորուստ, բժշկական դեղերի ընդունման հետևանք։

Գիշերային վախեր
---------------

Քնի խանգարում, որը բնութագրվում է ուժեղ վախի զգացումով կտրուկ արթնացմամբ։ Մարդը նստում է անկողնում կամ վեր է թռնում, գոռում է, թափ տալիս ձեռքերը, քայլում է սենյակում կամ տանը։ Աչքերը լայն բացած են, մեծանում է սրտի կծկումների հաճախականությունը, քրտնարտադրությունը, մարդը դողում է։ Նոպան կարող է տևել մեկից մի քանի րոպե։ Այդ վիճակում գտնվող մարդու հետ խոսել դժվար է, քանի որ նա չի գիտակցում ուրիշների ներկայությունը։ Որոշ ժամանակ անց մարդը կրկին քուն է մտնում և, որպես կանոն, հաջորդ առավոտ ոչինչ չի հիշում։ Գիշերային վախերը առաջանում են քուն մտնելուց հետո մեկից չորս ժամ հետո, երբ գերակայում է քնի խորը փուլը։

Քնի խանգարում ունեցող մարդիկ կարող են վնասել իրենք իրենց կամ ուրիշներին, քանի որ կարող են ակամա կտրուկ շարժումներ անել ոտքերով և ձեռքերով։ Գիշերային վախեր 3-5 տարեկանում առկա են երեխաների 5%֊ի մոտ։

Սուր հուզական լարվածությունը և/կամ ալկոհոլի չարաշահումը բարձրացնում է գիշերային վախերի առաջացումը մեծահասակների մոտ։

Լուսնոտություն
--------------

Կտուրին նստած լուսնոտի քանդակ
Հիմնական հոդված՝ Էպիլեպսիա
Քնի խանգարում է, որն առաջանում է այն ժամանակ, երբ ԿՆՀ-ի արգելակումը քնած ժամանակ չի տարածվում շարժողական ֆունկցիաներն ապահովող գլխուղեղի հատվածների վրա։ Լուսնոտության նոպան սկսվում է դանդաղ քնի խոր փուլից ոչ լրիվ արթնացման ժամանակ։ Լուսնոտի աչքերը սովորաբար բաց են։ Նա քնած ժամանակ խոսում է, նստում անկողնում կամ ավելի արտահայտված դեպքերում վեր է կենում անկողնուց, քայլում աննպատակ կամ երազի ազդեցությամբ, երբեմն կատարում բարդ համակարգված գործողություններ և առավոտյան այդ մասին աղոտ է հիշում կամ բոլորովին չի հիշում։

Մշուշված գիտակցությամբ արթնացում
--------------------------------

Առաջանում է քնից արթնանալու պահին կամ անմիջապես արթնանալուց հետո։ Հիմնական ախտանիշներն են․ դանդաղեցված խոսքը, խառը մտածողությունը, հիշողության խանգարումները, հարցերի և խնդրանքների նկատմամբ ոչ հստակ պատասխանները։

Խոսքը անկապ է, շարահյուսորեն չձևակերպված։ Առկա են շարժողական գրգռվածություն, ապակողմնորոշում տեղի և ժամանակի մեջ։ Տևում է մի քանի րոպեից մինչև մի քանի ժամ։ Սեփական վիճակի մասին հիշողությունը առավոտյան պահպանվում է։

Մեծահասակների մոտ հազվադեպ արձանագրվում են ոչ ադեկվատ վարքային ռեակցիաներ՝ արգեսիա կամ չարացածություն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  EuroLab. медицинский портал Нарушение сна: Парасомния
2. ↑  DOCTORS.am Լուսնոտություն Archived 2013-05-20 at the Wayback Machine.
3. ↑  Здоровый сон. Расстройство неполного пробуждения со спутанным сознанием
**Ակնասար**, *Ուշթափալար*, լեռնագագաթ Հայաստանի Գեղարքունիքի և Կոտայքի մարզերի սահմանին, Գեղամա լեռնաշղթայում, Ծաղկաշեն գյուղից 9.5 կմ արևմուտք, Ակնալիճ գյուղից 1 կմ հյուսիս-արևելք։ Ունի 3264 մ բարձրություն (1980-ականների հաշվարկով՝ 3258 մ), ամենաբարձր Եռաթմբերի խմբում։

Ակնասարն իրենից ներկայացնում է հրաբխային երկգագաթ լեռ և հանդիսանում է Գեղամա լեռների կենտրոնական մասում գտնվող գագաթներից՝ ամենաբարձրը Եռաթմբերի խմբում։ Լեռան լանջերը ծածկված են մերձալպյան և ալպյան բազմազան բուսականությամբ։

Լեռան հարևանությամբ՝ 3030 մ բարձրության վրա է գտնվում Ակնա լիճը, որն ունի 0,5 կմ² մակերես։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հայաստանի Հանրապետության Ֆիզիկաաշխարհագրական օբյեկտների համառոտ տեղեկատու-բառարան, Երևան, «Գեոդեզիայի և քարտեզագրության կենտրոն ՊՈԱԿ», 2007, էջ 7 — 150 էջ։
2. ↑  Հակոբյան Թ. Խ. Մելիք-Բախշյան Ստ. Տ. Բարսեղյան Հ. Խ. Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան, հ. 1 [Ա-Գ] (խմբ. Մանուկյան Լ. Գ.), Երևան, «Երևանի Համալսարանի Հրատարակչություն», 1986, էջ 139 — 992 էջ։
Կրոնական երկրպագության արտաքին սովորույթները դրսևորվում է կրոնական ծեսերի տեսքով։ Այս իմաստով **պաշտամունքը** բառացի նշանակում է "ուշադրություն", որը դրսևորում են աստվածների նկատմամբ։ Հունական հերոսների պաշտամունքների կոնտեքստում Կարլա Անտոնաչչիոն գրում է, "Պաշտամունք եզրը բնորոշում է կոնկրետ առարկաների հետ կապված ծիսական վարքագիծ տարածական և ժամանակային կորդինատորների շրջանակում։ Ծիսակատարությունները կարող են ներառել աղոթքներ, զոհաբերություններ, մրցույթներ, հուշարձանների կառուցում և այլն"[1]: Պաշտամունքը ինքնին դրսևորվում է ծեսի և արարողության մեջ։ Պաշտամունքը կատարվել և կատարվում է տաճարներում, սրբավայրերում, եկեղեցիներում։

Պաշտամունքը Քրիստոնեության մեջ
------------------------------

Հռոմեական կաթոլիկության մեջ պաշտամունքը տեխնիկական տերմին է, որը կիրառվում է նվիրվածության կամ երկրպագության դեպքում, կոնկրետ սրբի հանդեպ։ Կաթոլիկները և արևելյան ուղղափառները հսկայական տարբերություն են դնում պաշտամունքի (latria), որը կատարվում է միայն Աստծու համար, և դուլիայի միջև, որը սրբերին խոնարհվելու արարողությունն է (օրինակ Քրիստոսի մայր Մարիամը)։

Կրոնական երկրպագության արտաքին սովորույթներ
-------------------------------------------

Նման սովորույթներից են ծեսերը, արարողությունները, պատարագները, որոնց ընթացքում խոսում են կամ երգում և կատարվում են, ավելի հաճախ, անձնական զոհաբերություններ։ Պաշտամունքի դրսևորման այլ տեսակներ են մասունքների պահպանումը կամ պատկերների ստեղծումը, ինչպիսիք են սրբապատկերները կամ եռաչափ պատկերները, վայրերի սրբացումը։ Վայրերի սրբացումը կարող է արտահայտվել սրբավայրերի, տաճարների, եկեղեցիների կառուցումով։ Նման վայրերը հաճախ ուխտագնացությունների կենտրոն են հանդիսանում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Antonaccio, "Contesting the Past: Hero Cult, Tomb Cult, and Epic in Early Greece", *American Journal of Archaeology* **98**.3 (July 1994: 389-410) p. 398.
Մոսկվայի դիզայնի թանգարանի պատկերանիշերը։
**Մոսկվայի դիզայնի թանգարան** (ռուս.՝ Московский музей дизайна), 2012 թվականի մայիսին Մոսկվայում հիմնված մասնավոր մշակութային կազմակերպություն։

Թանգարանի պատմությունը
----------------------

Թանգարանի բացումը կատարվել է 2012 թվականի նոյեմբերի 29-ին «Մանեժ» Կենտրոնական ցուցադրական դահլիճում (ռուս.՝ ЦВЗ «Манеж») «50-80-ականների խորհրդային դիզայնը» ցուցահանդեսով։ Թանգարանը հիմնվել է մի խումբ արվեստագետների, դիզայներների, լրագրողների, ճարտարապետների ջանքերով։ Հիմնական նպատակը՝ ռուսական դիզայնի զարգացումy, լուսավորական աշխատանքը մշակույթի վիզուալ ճյուղերում և միջազգային համագործակցությունը։

Հետաքրքիր փաստեր
----------------

* Մոսկվայի դիզայնի թանգարանի ֆիրմային ոճը մշակել են LAVA Amsterdam ստուդիայի հոլանդացի դիզայներները։
* Նախապես թանգարանի նյութերը պետք է ցուցադրվեին հատուկ ավտոբուսում, բայց Մոսկվայի մշակույթի դեպարտամենտը 2012 թվականի հուլիսին «Մանեժ» Կենտրոնական ցուցադրական դահլիճի վերնահարկում 500 մ² տարածք տրամադրեց թանգարանին՝ մշտական ցուցադրության համար։

Ավտոբուսի գաղափարը մնաց, որպես շարժական ցուցադրական տարածք՝ այլևս թանգարան գնալ պետք չէ, թանգարանը կգա քո մոտ կոնցեպցիայով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Մոսկվայի դիզայնի թանգարանի պաշտոնական կայքը
2. 1 2 3  *Гринкруг О.* Директор музея дизайна: все начиналось с овощного ларька // ՐԻԱ Նովոստի. սեպտեմբերի 17, 2012. (ռուս.)
3. ↑  *Jim Lewis* New Kids On the Bloc // The New York Times Style Magazine. — 2012, հոկտեմբերի 30 (ռուս.)
**«Յուլիսկա» մարզադաշտ** (չեխ․՝ Stadion Juliska), ֆուտբոլի և աթլետիկայի մարզադաշտ Պրահայում, «Դուկլա» ֆուտբոլային ակումբի տնային ասպարեզը։ Մարզադաշտը, որը բացվել է 1960 թվականին, պատկանում է չեխական բանակին։ Նախկինում մարզադաշտի տարողությունը հասնում էր 29 հազար հանդիսականի, այժմ այն 8150 հանդիսական է։

Պատմություն
-----------

Մարզադաշտը պաշտոնապես բացվել է 1960 թվականի ամռանը։ Շուտով ստացել է «Յուլիսկա» անվանումը՝ ելնելով այն բանից, որ մարզադաշտի գլխավոր մուտքը գտնվում է Նա Յուլիսցե փողոցում։ Մարզադաշտի բացման հանդիպումը տեղի է ունեցել 1960 թվականի հուլիսի 10-ին. «Դուկլան» հյուրընկալել է ավստրիական «Վիներ Շպորտ Կլուբին» և հաղթել 2-1 հաշվով։ Եվրագավաթային առաջին հանդիպումը տեղի է ունեցել 1961 թվականի սեպտեմբերի 13-ին, երբ Գավաթակիրների գավաթի խաղարկությունում «Դուկլան» 2-1 հաշվով հաղթել է բուլղարական ԲԿՄԱ-ին։ Հանդիպմանը ներկա է եղել 14 հազար հանդիսական, իսկ խաղում աչքի են ընկել Ռուդոլֆ Կուչերան և Ֆրանտիշեկ Շաֆրանեկը։

1975 թվականին վերակառուցվել է գլխավոր տրիբունան։ Մարզադաշտի տարողությունն ավելացել է՝ հասնելով 29000 նստատեղի։ Հաջորդ վերակառուցումը սկսվել է 2011 թվականին՝ բարձրագույն լիգայում մրցելու արտոնագիր ստանալու համար։ Փայտե նստարաններն ամբողջությամբ փոխարինվել են պլաստմասսայե աթոռներով, որից հետո մարզադաշտի տարողությունը նվազել է՝ հասնելով 4590 նստատեղի։ Հաջորդ վերակառուցումը տեղի է ունեցել 2012 թվականին, երբ նոր նստատեղերի և պլաստիկ նստարանների ավելացման շնորհիվ հնարավոր է դարձել մարզադաշտի տարողությունը հասցնել 8150 նստատեղի։

Պատկերասրահ
-----------

* Մարզադաշտի ընդհանուր տեսքըՄարզադաշտի ընդհանուր տեսքը
* Մարզադաշտի արևմտյան տրիբունանՄարզադաշտի արևմտյան տրիբունան
* Մարզադաշտի վազքուղին և արևելյան տրիբունանՄարզադաշտի վազքուղին և արևելյան տրիբունան
* Չեխիայի բոլոր ժամանակների լավագույն ֆուտբոլիստներից մեկի՝ Ոսկե գնդակի դափնեկիր Յոզեֆ Մասոպուստի հուշարձանը մարզադաշտի տարածքումՉեխիայի բոլոր ժամանակների լավագույն ֆուտբոլիստներից մեկի՝ Ոսկե գնդակի դափնեկիր Յոզեֆ Մասոպուստի հուշարձանը մարզադաշտի տարածքում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  «STADION JULISKA» (չեխերեն)։ fkdukla.cz

Արտաքին հղումներ
----------------

* Մարզադաշտի պատմությունը «Դուկլայի» պաշտոնական կայքում(չեխ.)
* *Մարզադաշտի լուսանկարները* Fotbalovestadiony.cz կայքում (չեխ.)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | StadiumDB |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կրուպսկայայի փողոց (այլ կիրառումներ)

**Կրուպսկայայի փողոց** (ռուս.՝ Улица Крупской), փողոց Ղրիմի Յալթա քաղաքի 10-րդ միկրոշրջանում։ Անվանվել է ռուս խորհրդային պետական և կուսակցական գործիչ, Վլադիմիր Լենինի կնոջ` Նադեժդա Կոնստանտինովնա Կրուպսկայայի (1869-1939) պատվին։ Սկիզբ է առնում Նախիմովի նրբանցքի թիվ 12 տան մոտից և ավարտվում Տիմիրյազևի փողոցի հետ հատումով։ Երկարությունը 540 մետր է։

Նկարագրություն
--------------

Յալթա քաղաքի Կրուպսկայայի փողոցը գտնվում է 10-րդ միկրոշրջանում։ Այն սկսվում է Նախիմովի նրբանցքի թիվ 12 տան մոտից, հատում Գրիգորևի փողոցը, Ֆուրմանի փողոցը, Մայոր Սավելևի փողոցը և ավարտվում Տիմիրյազևի փողոցի հետ հատումով։ Փողոցում կա համարակալված 51 շինություն։ Երկարությունը 540 մետր է։

Կրուպսկայայի փողոցի փոստային դասիչն է՝ 298637։

Փողոցն անվանվել է ռուս խորհրդային պետական և կուսակցական գործիչ, մանկավարժական գիտությունների դոկտոր, ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի պատվավոր անդամ, Վլադիմիր Իլյիչ Լենինի կնոջ` Նադեժդա Կոնստանտինովնա Կրուպսկայայի (1869-1939) պատվին։ 1918 թվականին նա ընտրվել է Հասարակական գիտությունների սոցիալիստական ակադեմիայի անդամ։ 1920 թվականի նոյեմբերից եղել է լուսժողկոմատին կից գլխքաղլուսի նախագահ, 1929 թվականից՝ ՌԽՖՍՀ լուսժողկոմի տեղակալ։ Լենինի և կուսակցության, ժողովրդական կրթության հարցերի ու կոմունիստական դաստիարակության մասին աշխատությունների հեղինակ է։ Աճյունն ամփոփված է Կրեմլի պատի մեջ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Տվյալ աշխարհագրական օբյեկտը տեղայակված է Ղրիմի թերակղզում, որի մեծ մասը տարածքային վեճի առարկա է Ռուսաստանի և Ուկրաինայի միջև։ Համաձայն Ռուսաստանի վարչատարածքային բաժանման՝ թերակղզում տեղակայված են ՌԴ Ղրիմի Հանրապետության սուբյեկտները և դաշնային նշանակություն ունեցող Սևաստոպոլ քաղաքը։ Համաձայն Ուկրաինայի վարչատարածքային բաժանման՝ Ղրիմում գտնվում են Ուկրաինայի կազմի մեջ մտնող Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետությունը և հատուկ կարգավիճակ ունեցող Սևաստոպոլ քաղաքը։
2. ↑  «Հայկական Սովետական Հանրագիտարան, հ. 5, էջ 701»։ Վերցված է 2019 Ապրիլ 4

Աղբյուրներ
----------

* Улица Крупской в Ялте
* Подробная карта улица Крупской, город Ялта со спутника с номерами домов, индекс и маршруты, Яндекс, Гугл карта

Արտաքին հղումներ
----------------

* г. Ялта, улица Крупской Archived 2019-04-18 at the Wayback Machine.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կրուպսկայայի փողոց (այլ կիրառումներ)

**Կրուպսկայայի փողոց** (ռուս.՝ Улица Крупской), փողոց Ռուսաստանի Դաշնության Դոնի Ռոստով քաղաքի Լենինյան շրջանում։ Անվանվել է ռուս խորհրդային պետական և կուսակցական գործիչ, Վլադիմիր Լենինի կնոջ` Նադեժդա Կոնստանտինովնա Կրուպսկայայի (1869-1939) պատվին։ Սկիզբ է առնում ՄՕՊՐ-ի փողոցից և ավարտվում Միչուրինի հրապարակում։ Երկարությունը 1200 մետր է։

Նկարագրություն
--------------

Դոնի Ռոստով քաղաքի Կրուպսկայայի փողոցը սկսվում է ՄՕՊՐ-ի փողոցից, հատում Շմիդտի, 2-րդ, 4-րդ, 6-րդ Կոլցևայա փողոցները, Ֆեստիվալնայա, Օսիպենկոյի փողոցները և ավարտվում Միչուրինի հրապարակում։ Երկարությունը 1200 մետր է։ Փողոցում կա համարակալված 118 շինություն։

Կրուպսկայայի փողոցի փոստային դասիչներն են՝ 344004, 344033, 344058։

Փողոցն անվանվել է ռուս խորհրդային պետական և կուսակցական գործիչ, մանկավարժական գիտությունների դոկտոր, ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի պատվավոր անդամ, Վլադիմիր Իլյիչ Լենինի կնոջ` Նադեժդա Կոնստանտինովնա Կրուպսկայայի (1869-1939) պատվին։ 1918 թվականին նա ընտրվել է Հասարակական գիտությունների սոցիալիստական ակադեմիայի անդամ։ 1920 թվականի նոյեմբերից եղել է լուսժողկոմատին կից գլխքաղլուսի նախագահ, 1929 թվականից՝ ՌԽՖՍՀ լուսժողկոմի տեղակալ։ Լենինի և կուսակցության, ժողովրդական կրթության հարցերի ու կոմունիստական դաստիարակության մասին աշխատությունների հեղինակ է։ Աճյունն ամփոփված է Կրեմլի պատի մեջ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Հայկական Սովետական Հանրագիտարան, հ. 5, էջ 701»։ Վերցված է 2019 Մայիսի 3

Աղբյուրներ
----------

* Улица Крупской в Ростове-на-Дону
* Подробная карта Улица Крупской, город Ростов-на-Дону со спутника с номерами домов, индекс и маршруты, Яндекс, Гугл карты

Արտաքին հղումներ
----------------

* Почтовый индекс Улица Крупской, г. Ростов-на-Дону
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կրուպսկայայի փողոց (այլ կիրառումներ)

**Կրուպսկայայի փողոց** (ռուս.՝ Улица Крупской), փողոց Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլինի շրջանի և Կրասնոսուլինսկի քաղաքային շրջանի վարչական կենտրոն Կրասնի Սուլին քաղաքում։ Անվանվել է ռուս խորհրդային պետական և կուսակցական գործիչ, Վլադիմիր Լենինի կնոջ` Նադեժդա Կոնստանտինովնա Կրուպսկայայի (1869-1939) պատվին։ Սկիզբ է առնում Կրոնշտադտի փողոցից և ավարտվում Օմսկի նրբանցքի հետ հատումով։ Երկարությունը 800 մետր է։

Նկարագրություն
--------------

Կրասնի Սուլին քաղաքի Կրուպսկայայի փողոցը սկսվում է Կրոնշտադտի փողոցից, հատում է Ռոզա Լյուքսեմբուրգի և Կարլ Լիբկնեխտի, կրկին Կրոնշտադտի փողոցները և ավարտվում Օմսկի նրբանցքի հետ հատումով։ Փողոցի երկարությունը 800 մետր է։ Փողոցում կա համարակալված 36 շինություն. ձախ կողմում (կենտ համարներ)՝ 28 շենք, իսկ աջ կողմում (զույգ համարներ)՝ 8 շենք։

Կրուպսկայայի փողոցի փոստային դասիչն է՝ 346359։

Փողոցն անվանվել է ռուս խորհրդային պետական և կուսակցական գործիչ, մանկավարժական գիտությունների դոկտոր, ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի պատվավոր անդամ, Վլադիմիր Իլյիչ Լենինի կնոջ` Նադեժդա Կոնստանտինովնա Կրուպսկայայի (1869-1939) պատվին։ 1918 թվականին նա ընտրվել է Հասարակական գիտությունների սոցիալիստական ակադեմիայի անդամ։ 1920 թվականի նոյեմբերից եղել է լուսժողկոմատին կից գլխքաղլուսի նախագահ, 1929 թվականից՝ ՌԽՖՍՀ լուսժողկոմի տեղակալ։ Լենինի և կուսակցության, ժողովրդական կրթության հարցերի ու կոմունիստական դաստիարակության մասին աշխատությունների հեղինակ է։ Աճյունն ամփոփված է Կրեմլի պատի մեջ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Հայկական Սովետական Հանրագիտարան, հ. 5, էջ 701»։ Վերցված է 2019 Ապրիլ 4

Աղբյուրներ
----------

* Улица Крупской в Красном Сулине
* Подробная карта улица Крупской, город Красный Сулин со спутника с номерами домов, индекс и маршруты, Яндекс, Гугл карты

Արտաքին հղումներ
----------------

* г. Красный Сулин, улица Крупской Archived 2019-04-04 at the Wayback Machine.
**Հիվանդությունների բնական օջախայնություն**, որոշ վարակիչ հիվանդություններ առանձնահատուկ են նրանով, որ դրանց հարուցիչները գոյություն ունեն բնության որոշակի տարածքում՝ մարդկանցից կամ ընտանի կենդանիներից անկախ, և մակաբուծում են վայրի կենդանիների օրգանիզմներում։ Նման հիվանդություններն ընդունված է անվանել բնական օջախային, իսկ տարածքը, որտեղ հանդիպում են դրանց հարուցիչները, բնական օջախներ։ Բնական օջախները սովորաբար պահպանվում են երկար ժամանակ։

Վարակում
--------

Բնական օջախային հիվանդությունների հարուցիչները շղթայական են, անընդհատ շրջանառում են վայրի կենդանիների (հաճախ՝ կրծողների և թռչունների) միջև։ Կենդանիներից կենդանիներին և կենդանիներից մարդուն դրանք փոխանցվում են միջատների, հիմնականում տզերի, որոշ հիվանդությունների դեպքում, նաև ջրի, սննդի միջոցով։ Մարդը կամ ընտանի կենդանիները բնական օջախային հիվանդություններով կարող են վարակվել՝ պատահմամբ բնական օջախ ընկնելով։ Մարդկանց բնական օջախային հիվանդությունների շարքին են դասվում (ըստ Ե. Պավլովսկու, ով առաջինն է մշակել և առաջ քաշել (1938 թվական) բնական օջախայնության վերաբերյալ ուսմունքը) ժանտախտը, տուլարեմիան, տզային և մոծակային գլխուղեղի բորբոքումը, լեպտոսպիրոզը, արյունահոսական տենդը, մաշկային լեյշմանիոզը, տզային բծավոր տիֆը և այլն։ Գոյություն ունեն նաև ընտանի կենդանիների որոշ հիվանդությունների (կատաղություն, դաբաղ, տրիխինելոզ, էխինոկոկոզ և այլն) բնական օջախներ։

Կանխարգելում
------------

Մարդու և ընտանի կենդանիների բնական օջախային հիվանդությունների կանխարգելման առավել արդյունավետ միջոց է վարակի աղբյուր հանդիսացող արյունածուծ փոխանցողների և կրծողների ոչնչացումը, ինչպես նաև ակտիվ իմունացումը, օրինակ՝ ժանտախտի, տուլարեմիայի, գլխուղեղի բորբոքման դեմ։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է* *Հանրամատչելի բժշկական հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 6, էջ 426)։*  |
**Ստանիսլավսկու փողոց** (ռուս.՝ Улица Станиславского), Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքի հիմնական փողոցներից մեկը։

Տեղակայված է քաղաքի կենտրոնում և նրա հնագույն փողոցներից մեկն է։ Այն սկսվում է Դոնի 5-րդ կորպուսի հրապարակում և ավարտվում Թատերական պողոտայի հետ խաչմերուկում՝ հատելով քաղաքի 23 փողոց։ Ստանիսլավսկու փողոցում անցկացված է տրամվայի գիծ։

Փողոցն անվանվել է ռուս մեծանուն դերասան, ռեժիսոր, թատրոնի ռեֆորմիստ, ռեալիզմի ներկայացուցիչ Կոնստանտին Սերգեևիչ Ստանիսլավսկու (1863-1938) անունով։

Պատմություն
-----------

19-րդ դարի սկզբում սա քաղաքի կենտրոնական փողոցն էր։ Սկզբում այն կոչվում էր Պոչտովայա փողոց։ Սա ամենաաշխույժ երկայնական փողոցներից մեկն էր, որտեղ գտնվում էր առաջին քաղաքային փոստային կայանը։ Ուղևորների և այլ մարդկանց կուտակումները, բազմաթիվ փոստային և ուղևորատար կառքերը, ինչպես նաև ծածկասահնակերը փողոցին յուրահատուկ գունեղություն էին հաղորդում։ Հետագայում փողոցը կոչվել է Ստարոպոչտովայա, իսկ 1938 թվականին անվանվել է ռուս մեծանուն դերասան, ռեժիսոր Կոնստանտին Սերգեևիչ Ստանիսլավսկու (1863-1938) անունով։

2017 թվականին սկսվել և 2018 թվականին ավարտվել է Ստանիսլավսկու փողոցի լայնածավալ վերակառուցումը։

Պատկերասրահ
-----------

* Ստանիսլավսկու փողոց
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Старые названия ростовских улиц
2. ↑  Тайны ростовских улиц(չաշխատող հղում)
3. ↑  Битва за улицу Станиславского в Ростове вышла на финишную прямую

Արտաքին հղումներ
----------------

* Улица Станиславского в Ростове-на-Дону
* КОНСТАНТИН СТАНИСЛАВСКИЙ, ВЕЛИКИЙ РЕЖИССЕР И АКТЕР
* Большой фоторепортаж реконструкции ул. Станиславского в Ростове Archived 2018-08-13 at the Wayback Machine.
**Քաղաքական արդիականացում**, քաղաքական համակարգի փոխակերպում անցում ավանդականից ժամանակակից հասարակության։ Ծագելով 20-րդ դարի 50-60-ական թվականների որպես ազատագրված երկրների նկատմամբ արևմուտքի քաղաքականության աւպարացման միջոց, քաղաքական արդիականացման հայեցակարգը վերջին հաշվով վերաճեց քադաքակրթման գլոբալ գործընթացի հիմնավորման ընդհանուր մոդելի, որի էությունն ավանդականից ժամանակակից հասարակության անցման բնույթի և ուղղությունների նկարագրումն է։

Այդ անցումը գիտատեխնիկական առաջընթացի, սոցիալ կառուցվածքային. նորմատիվային ու արժեքային համակարգերի փոխակերպման արդյունք է։ Արդիականացման գործընթացում պայմանականորեն առանձնացվում է երկու փուլ։ Առաջին փուլում' 1950-1960-ական թվականներ, այն ընկալվում էր որպես արևմտյան րարարական ինստիտուտների (կենտրոնացված պետություն խորհրդարան, բազմակուսակցական համակարգ, համընդհանուր ընտրություններ, իշխանությունների տարանջատում) և արժեքների (քաղաքական ազատություն, անհատապաշտություն և այլն) կույր ընդօրինակում։ Այս փուլում արդիականացումը ընկալվում է որպես 

1. գարգացող երկրների ժոդովրդավարացում (ըստ արևմտյան մոդելի),
2. «երրորդ աշխարհի» պետությունների սոցիալտնտեսական աճի պայման և հետևանք,
3. Արևմտյան Եվրոպայի ու Հյուսիսային Ամերիկայի պետությունների հետ համագործակցության և շփման արդյունք։ Երկրորդ փայում' 1970-ական թվականների, արդիականացման ուղղափառ տեսությունները քննադատվեցին, իսկ հետագայում վերաիմաստավորվեցին։

Նախ կասկածի ենթարկվեց գծային էվոլյուցիայի փուլերի խիստ հաջորդականությունը։ Երկրորդ, քննադատության օբյեկտ դարձավ արդիականացման էթնոկենտրոն արևմտականացման մոդելը. դրանց համընդգրկուն փնելու հավակնությունը։ Ըստ այս մոդելի, բոլոր պետությունները շարժվում են միևնույն ուղղությամբ' տարասեռ, տարակազմ ինստիտուտներից դեպի իշխանության համածին, միևնույն ինստիտուտները։

Արդիականացում քաղաքական բնութագրվում է. 

1. ազգային մակարդակում՜ պետական իշխանությունների աճող ամրապնդմամբ ու կենտրոնացմամբ, ավանդական տոհմացեղային կապերի թողացմամբ,
2. բադ. ինստիտուտների տարբերակմամբ ու մասնագիտացմամբ,
3. զանգվածների քաղ. ակտիվության բարձրացմամբ։

Արդիականացման հարցում գոյություն ունի երկու հիմնական մոտեցում՝ պահպանողական և ազատական։ Պահպա­նողականները շեշտում են կենտրոնացված ինստիտուտների օգնությամբ քաղաքական կարգուկանոնի հաստատման անհրաժեշտությունը, իսկ ազատականները' իշխանության կրողների վրամշտական ազդեցություն ունենալու հնարավորությունը։

Արդիականացումը կարող է բախվել միշարք արգելքների։ Դրանցից են. ազգայնամոլական քաղաքականությունը, տեխնոկրատիզմի ու պոպուլիզմի ծայրահեղությունները ավանդական քաղաքական կուլտուրայի պայմաններում ժամանակակից քաղաքական արժեքների մակերեսային ընդունումը և այլն։

Աղբյուրներ
----------

* Հայկական Սովետական Հանրագիտարան, հատոր 1-12, 1974-1986 թթ, Երևան
* Է․ Աղայան «Արդի հայերենի բացատրական բառարան», հատոր 1-2, 1976 թ, Երևան
* А․ Б. Барихин "Большой юридический словарь", 2002 թ, Москва
**Տերմինաբանական կոմիտե**, լեզվի տերմինաշինությունը նորմավորող, տերմինների կազմության, փոխառության ընթացքը կանոնավորող գիտական մարմին։ Ազգային լեզուների տերմինաշինության աշխատանքները գլխավորելու նպատակով ԽՍՀՄ միութենական և ինքնավար հանրապետություններում 1920-1930-ական թվականներին ստեղծվել են տերմինաբանական հանձնաժողովներ (խորհուրդներ, կոմիտեներ)։ Իր գործունեությամբ դրանցից ամենաբեղմնավորն ու ճանաչվածը 1933 թվականից առ այսօր ԽՍՀՄ ԳԱ կազմում գործող տեխնիկական տերմինաբանական կոմիտեն է։ ՀԽՍՀ-ում 1920-ական թվականներին տերմինաշինությունը ղեկավարվել է լուսժողկոմատի կողմից։ 1933 թվականին վերջինիս կազմում ստեղծվել է տերմինաբանական խորհուրդ, հետագայում՝ տերմինաբանական կոմիտե, որը 1955 թվականից գործում է ՀԽՍՀ Մինիստրների խորհրդին առընթեր։ Տերմինաբանական կոմիտեի կազմը (նախագահ, տեղակալ, գիտքարտուղար, անդամներ) հաստատում է Մինիստրների խորհուրդը։ Նրա կազմի մեջ մտնում են լեզվաբաններ, տարբեր գիտություններ ներկայացնող գիտնականներ։ Ըստ իր կանոնադրական իրավունքի՝ «Տերմինաբանական կոմիտեն հայոց լեզվի գործող նորմաներին և սկզբունքներին համապատասխան քննարկում և լուծում է հայերենի ուղղագրության, կետադրության, նոր տերմինների և ուղղախոսության վիճելի հարցերը, ընտրություն է կատարում մասնագիտական և տերմինաբանական բառարաններում և առհասարակ լեզվում գոյություն ունեցող զուգահեռ տերմինների ու բառերի միջև, քննարկում այդ առթիվ եղած անհատական ու կոլեկտիվ առաջարկները և ընդունում համապատասխան որոշում․․․» ։ Տերմինաբանական կոմիտեն կոորդինացնում, ամփոփում է մինիստրությունների և ԳԱ-ի կազմում գործող ճյուղային (մաթեմատիկական, լեզվաբանական, բժշկական, գիտատեխնիկական և այլն) տերմինաբանական հանձնաժողովների աշխատանքը։ Տերմինաբանական կոմիտեի որոշումները պարտադիր են ԽՍՀՄ-ում հայերեն գրող և հրատարակող բոլոր անձանց, հիմնարկների ու հաստատությունների համար։ Տերմինաբանական կոմիտեի որոշումները պարբերաբար հրատարակվում են մամուլում և առանձին ուղեցույց տեղեկատուներում։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 676)։*  |
**ExpressBus**, ֆիննական ավտոբուսային ցանց, որն իրականացնում է միջազգային և միջքաղաքային փոխադրումներ։

Այս բրենդի տակ միավորված են 23 ավտոբուսային ընկերություններ, որոնք երթուղիներ են իրականացնում Ֆինլանդիայի ողջ տարածքում, ավտոբուսների ընդհանուր քանակը մոտ 300 է։

Բացի ուղևորափոխադրումներից շատ ուղղություններով կատարվում են նաև բեռների փոխադրումներ։

Հելսինկիի կենտրոնից ամեն օր կատարվում են 700 հեռավոր ուղևորություններ։

Ֆինլանդիա-Ռուսաստան ընկերության ավտոբուսային երթերը կատարվում են Սանկտ Պետերբուրգից ամեն օր առավոտյան և երեկոյան։ Ճանապահհին ըստ պահանջի կանգառներ են կատարվում Վիբորգում, Հելսինկիի օդանավակայանի մոտ և մի քանի ֆիննական քաղաքներում։ Ճանապարհի տևողությունը 7-8 ժամ է։

Ավտոբուսները Սանկտ Պետերբուրգից ուղևորվում են նաև Ֆինլանդիայի այնպիսի քաղաքներ, ինչպիսիք են Լապեենռանտա, Տուրկու և Յուվյասկյուլյա։

Ֆինլանդիայում երկրորդ խոշոր ավտոբուսային ընկերությունն է «Oy Matkahuolto Ab»-ը, որին պատկանում են երկրի խոշոր ավտոկայանների ցանցը։

|  |  |  |  |
| ExpressBus ավտոբուսը Հելսինկի քաղաքում
  | ExpressBus ավտոբուսը Յուվյասկյուլյա քաղաքում
  | ExpressBus ավտոբուսը Միկկելի քաղաքում
  | ExpressBus ավտոբուսը Հելսինկի քաղաքում
  |

Արտաքին հղումներ
----------------

Сайт ExpressBus на русском языке Archived 2014-08-01 at the Wayback Machine.
**Հայկ Հովհաննեսի Յազմաջյան** (30 հունվարի, 1898, Կոստանդնուպոլիս- 12 փետրվարի, 1975, Երևան), հայ բժիշկ, հոգեբույժ, մանկավարժ, գիտնական, ազգային և հասարակական գործիչ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1898 թվականի հունվարի 30-ին Կոստանդնուպոլսում։ Տարրական կրթությունն ստացել է Վառնայում, միջնակարգը՝ Կ. Պոլ­սում։ Բժշկական բարձրագույն կրթությունն ստացել է Կ. Պոլ­սի (1918-1922) և Փա­րի­զի (1923-1925) համալսարաններում։ Մասնագիտացել է հոգեբուժություն մեջ։ 1927 թվականին Փարիզի համալսարանում արժանացել է բժշկության դոկտորի կոչման։ Փարիզում զբաղվել է բժշկական, գիտական, հասարակական և ազգային գործունեությամբ, եղել Փարիզի Հայ բժշկական միության եռանդուն անդամներից։

1936 թվականին, ուղեկցելով Կոմիտասի աճյունը, հայրենադարձվել է Խորհրդային Հայաստան։ 1936-1975 թվականներին Երևանի հանրապետական հոգեբուժական կլինիկական դիսպանսերում հոգեբույժ է աշխատել։ Համատեղությամբ աշխատել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտի հոգեբուժության ամբիոնում, որպես ասիստենտ, ինչպես նաև Երևանի պետական համալսարանում, որպես իրավաբանական ֆակուլտետի դատական հոգեբուժության դասախոս։ 1944-1946 թվականներին եղել է Հայկական ՍՍՌ Գիտությունների ակադեմիայի բժշկության և կենսաբանության պատմության սեկտորի գիտաշխատող և քարտուղարը։ Եղել է խորաթափանց գիտնական, փորձառու կլինիցիստ, հմուտ մանկավարժ, ազնվագույն անձնավորություն։

1954 թվականին պաշտպանել է գիտական թեզ՝ «Հո­գե­բու­ժա­կան հա­յացք­նե­րը Հայաստանում հնա­գույն ժա­մա­նակ­նե­րից մին­չև 11-րդ դար» թեմայով և արժանացել բժշկական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճանին։ Կլինիկական հոգեբուժության և հոգեբուժության պատմության վերաբերյալ ավելի քան 40 տպագրված և անտիպ հոդվածների հեղինակ է։ Լինելով բազմակողմանի զարգացած անձնավորություն՝ եղել է նաև արվեստի մեծ սիրահար։ Պաշտել է Կոմիտասին, Մե­ծա­րեն­ցին, անչափ սիրել ֆրանսիական մշակույթը։ Ունի ֆրանսերեն և հայերեն գրած անտիպ բանաստեղծությունների տետրակ և «Օրա­գիր»։ Հայկական ՍՍՀ վաստակավոր բժշկի կոչման է արժանացել (1966), մեդալներով ու պատվոգրերով պարգևատրվել։

Մահացել է 1975 թվականի փետրվարի 12-ին Երևանում։

Աղբյուր
-------

* Հարություն Մինասյան, Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայի Հանրապետությունում բռնաճնշումների և ցեղասպանության ենթարկված հայ բժիշկներ, Երևան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հայկ Մարտիրոսյան (այլ կիրառումներ)
**Հայկ Արմանի Մարտիրոսյան** (ապրիլի 18, 1972(1972-04-18), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ երգիչ (բաս)։ Տիգրան Մարտիրոսյանի եղբայրն է։

Կենսագրություն
--------------

Հայկ Մարտիրոսյանը ծնվել է 1972 թվականի ապրիլի 18-ին Երևանում։ Սովորել է Երևանի պետական կոնսերվատորիայում, որ ավարտել է 1993 թվականին։ 1996 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Գնեսինների անվան երաժշտական ակադեմիան։ 1994-1996 թվականներին եղել է Մոսկվայի «Նոր օպերա» թատրոնի, 1996 թվականից՝ Մեծ թատրոնի մեներգիչ։ Գլխավոր դերերգերով հանդես է գալիս Ջ. Վերդիի «Տրուբադուր», «Սիմոն Բոկկանեգրա», «Մակբեթ», Ջ. Պուչչինիի «Նորմա», «Տուրանդոտ», Գ. Դոնիցետտիի «Մարի Ստյուարտ», Պ. Ի. Չայկովսկու «Իոլանտա», «Եվգենի Օնեգին», Մ. Պ. Մուսոգորսկու «Բորիս Գոդունով», «Խովանշչինա», Ա. Պ. Բորոդինի «Իշխան Իգոր», Ն. Ա. Ռիմսկի-Կորսակովի «Ձյունանուշիկը», Տ. Չուխաճյանի «Արշակ Երկրորդ» և այլ օպերաներում։

Հյուրախաղերով շրջագայել է բազմաթիվ երկրներում։

Մրցանակներ
----------

* 1995 – Իսպանիայի միջազգային մրցույթի 2-րդ և հատուկ մրցանակներ (Բարսելոն),
* 2000 – Ե. Օբրազցովայի անվան միջազգային մրցույթի 1-ին մրցանակ,
* 2000 – Վ. Գերգիևի միջազգային մրցույթի հատուկ մրցանակ (Ս. Պետերբուրգ),
* 2000 – Սոնյա թագուհու անվան միջազգային մրցույթի 3-րդ մրցանակ (Օսլո)։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Айк Мартиросян: «Мне хотелось бы петь снова и снова»

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ երաժշտության հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
«**Ճանապարհորդություն ի Մեծն Հայաստան**» («Ճանապարհորդութիւն ի Մեծն Հայաստան»), Սարգիս արք. Ջալալյանցի ուղեգրության ժանրին պատկանող երկ, որը արժեքավոր և հարուստ նյութեր է պարունակում հայկական վանքերի պատմության, տեղադրության, ինչպես նաև հայ ազգագրության վերաբերյալ։

Հրատարակություն և թարգմանություն
--------------------------------

Սարգիս արք. Ջալալյանցի «Ճանապարհորդութիւն ի Մեծն Հայաստան» ուղեգրությունը բաղկացած է երկու մասից։ Առաջին մասը հրատարակվել է 1842 թվականին Թիֆլիսում, իսկ երկրորդ մասը՝ 1858 թվականին։

2016 թվականին մեկ հատորով լույս է տեսել սույն աշխատության արևելահայերեն թարգմանությունը՝ Սամվել Գրիգորյանի աշխատասիրությամբ։

Գիտական նշանակություն
---------------------

Չնայած նրան, որ սույն աշխատասիրությունը գրվել և լույս է տեսել ավելի քան մեկուկես դար առաջ, սակայն ինչպես նշում է պատմաբան **Համլետ Դավթյանը**.- *Սույն աշխատությունն այսօր էլ կարող է ծառայել եւ օգտակար լինել, քանզի պահպանում է իր գիտական, ճանաչողական, դաստիարակչական եւ քաղաքական նշանակությունը*։

Դա պայմանավորված է նաև նրանով, որ 20-րդ դարասկզբից Թուրքիայի և Ադրբեջանի վարած հայկական ճարտարապետական հուշարձանների հետևողական ոչնչացման քաղաքականության հետևանքով՝ բազմաթիվ հայկական վանքերից և եկեղեցիներից անգամ հետք չի մնացել (Մեծ Հայքի Արցախ, Ուտիք, Փայտակարան, Գարդմանք աշխարհներ), և միայն «Ճանապարհորդություն ի Մեծն Հայաստան» ուղեգրության շնորհիվ է, որ կարելի է հայկական ոչնչացված որոշ վանքերի տեղագրության, պատմության, նրանց շուրջ հյուսված ժողովրդական ավանդությունների վերաբերյալ տեղեկություններ ստանալ։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Տեր Սարգիս արքեպիսկոպոս Ջալալյանցի «Ճանապարհորդություն ի Մեծն Հայաստան» երկհատոր ուղեգրությունը, բացի ի Մեծն Հայաստան ճանապարհորդություն լինելուց, նաև ճանապարհորդություն է հայ մարդու հոգու ու մտքի ներքին աշխարհով և այս առումով այն երկու ուղղվածություն ունի, մեկը` խորագրային, որ ընթերցողի ուղևորությունն է Երկիր Հայրենիով, և մյուսը` Հայաստան երկրի ուղևորությունն է հայ մարդու հոգու լեռնաշխարհով։- Սամուէլ Գրիգորեան |  |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  **Սարգիս վրդ. Ջալալեանց**, Ճանապարհորդություն ի Մեծն Հայաստան, Մաս Ա, Տփղիս, 1842։
2. ↑  **Սարգիս արք. Ջալալեանց**, Ճանապարհորդություն ի Մեծն Հայաստան, Մաս Բ, Տփղիս, 1858։
3. ↑  **Սարգիս արք. Ջալալյանց**, Ճանապարհորդություն ի Մեծն Հայաստան,Մաս Ա և Բ, աշխ. Սամվել Գրիգորյանի, Երևան, 2016։
4. ↑  **Սարգիս արք. Ջալալյանց**, Ճանապարհորդություն ի Մեծն Հայաստան, Երևան, 2016, էջ 19։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Սարգիս արք. Ջալալյանց, Ճանապարհորդություն ի Մեծն Հայաստան, Երևան, 2016 (PDF տարբերակ)
**Տուն ամպերի մեջ** (անգլ.՝ House in the Clouds), ջրաճնշումային աշտարակ «կապրիզ» ոճով, կառուցվել է 1923 թվականին Տորպենեսս[en] գյուղում, Սուֆոլկ կայսրություն, Անգլիա։ Աշտարակը միացվել էր տեղի հողմաղացին[en], որը կառուցվել էր դեռևս 1803 թվականին, իսկ գյուղ տեղափոխվել էր այդ նույն 1923 թվականին։ Աշտարակի ճարտարապետ էր հանդես գալիս լոնդոնյան *Braithwaite Engineering Company* ընկերությունը։

Այժմ ջրի տարողության փոխարեն աշտարակի գագաթին գտնվում է «բնակելի տուն» յակոբինյան[en] և թյուդորյան ոճերով այնպես, որ տպավորություն է ստեղծվում կարծես այն լողում է ծառերի վրայով։

Ի սկզբանե ջրի տարողության ծավալը կազմել է 230 000 լիտր, սակայն 1943 թվականին, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, շինությունը վնասվել էր։ Շուտով աշտարակը վերանորոգեցին, սակայն ջրի տարողության ծավալը կրճատվեց մինչև 140 000 լիտր։

1977 թվականին գյուղում ջրագիծ անցկացրին և «Տուն ամպերի մեջ» -ը դադարեց կատարել իր ուղղակի գործառույթը։ 1979 թվականին ջրի տարողության համար նախատեսված մասը հեռացվեց և աշտարակը վերածվեց հյուրանոցի, որն ունի 5 ննջարան, երեք լոգարան, հյուրասենյակ, լվացքի մեքենա, միկրոալիքային վառարան, սառնարան, հեռուստացույց, սեղանի թենիս, անց է կացվել գազամուղ։ Ամբողջ շինությունն ունի 5 հարկ, վերև բարձրանում են 68 աստիճան ունեցող սանդուղքով, շինության բարձրությունը կազմում է մոտ 21 մետր։ Աշտարակի առջև կա գոլֆի դաշտ։

1995 թվականի հունվարի 26-ին «Տուն ամպերի մեջ» -ը մտել է հատուկ ճարտարապետական կամ պատմական հետաքրքրություն ներկայացնող շինությունների ցանկի մեջ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  House in the Clouds (անգլ.) на сайте *uniqhotels.com*
2. ↑  *Алекс Тёрнбулл.* House in the Clouds (անգլ.) на сайте *googlesightseeing.com*, 3 августа 2007
3. ↑  House in the Clouds (անգլ.) на сайте *atlasobscura.com*
4. ↑  House in the Clouds (անգլ.) на сайте *historicengland.org.uk*

Արտաքին հղումներ
----------------

* Официальный сайт башни (անգլ.)
	+ История башни (անգլ.) на её официальном сайте
* 14 Unique Water Towers From Around the World — 1. House in the Clouds, UK (անգլ.) на сайте *theworldgeography.com*, октябрь 2012
* «Дом в облаках» (ռուս.) на сайте *novate.ru*

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Տուն ամպերի մեջ** կատեգորիայում։ |
**Ուշգուլի** (վրաց.՝ უშგული), սվանական համայնք Վրաստանի Մեստիայի մունիցիպալիտետի Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզում։

Ուշգուլին բաղկացած է չորս գյուղերից՝

 Ժիբիանի (վրաց.՝ ჟიბიანი) ծովի մակարդակից բարձր է 2100 մետր  

 Չվիբիանի (վրաց.՝ ჩვიბიანი)  

 Չաժաշի (վրաց.՝ ჩაჟაში)  

 Մուրկմելի (վրաց.՝ მურყმელი)  

 Lamjurishi (վրաց.՝ ლამჯურიში)

Ուշգուլիի Վերին Սվանեթի գյուղերի կառույցների մի մասը համարվում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ժառանգություն։

Ծովի մակարդակից բարձրությունը կազմում է 2410 մետր։

Տեղակայված է Կովկասի ամենաբարձր գագաթներից մեկի՝ Շխարայի ստորոտին։ Տարածաշրջանում բնակվում է 70 ընտանիք (շուրջ 200 մարդ), գործում է փոքրիկ դպրոց։ Տարվա 6 ամիսների ընթացքում տարածքը ձյունածածկ է, և դեպի Մեստիա ճանապարհն անանցանելի է։

Գյուղերում կարելի է հանդիպել տիպիկ սվանեթական պաշտպանական աշտարակներ։ Ուշգուլի մատուռը (12-րդ դար) գտնվում է գյուղի մոտակա բարձունքի վրա։

Միխայիլ Կալատոզովի Աղ Սվանեթիին վավերագրական ֆիլմը նկարվել է Ուշգուլիում։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Svaneti and Its Inhabitants, Roland Topchishvili
2. ↑  World Heritage List - Upper Svaneti, 1993-10-28

Արտաքին հղումներ
----------------


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Ուշգուլի***էջը Վիքիպահեստում |

* Ուշգուլի համայնքի նկարագրությունը
* Սվանեթի ոչ պաշտոնական կայքը

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
ՅՈւՆԵՍԿՕ Համաշխարհային ժառանգություն Վրաստանում Վրաստան |
| --- |
|  |
| Օբյեկտներ | Սվետիցխովելի  · Ջվարի · Ուշգուլի (Վերին Սվանեթ) · Գելաթի վանք | ՅՈւՆԵՍԿՕ |
|  |
| Թեկնածուներ | Ալավերդի  · Անանուր  · Դավիթ Գարեջայի վանքային համալիր  · Դմանիս · Գրեմի  · Կվետերա  · Թուշեթիա  · Նիկործմինդա  · Հին Թբիլիսի  · Սամթավիս  · Շատալի  · Ուփլիսցիխե  · Վան  · Վարձիա  · Խերթվիսի բերդ |
|  |
| **Պորտալ:Վրաստան** |

 |