recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Լեհաստանի սահմանադրություն** (լեհ.՝ Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej), ընդունվել է 1997 թվականի ապրիլի 2-ին՝ Ազգային ժողովի կողմից՝ կոմունիստական բռնատիրության հետևանքների վերացման ու սոցիալական արդարության սկզբունքների ներդրման նպատակով։ 1997 թվականի մայիսի 25-ին կայացած ազգային հանրաքվեով հավանության արժանացած տեքստը իրավակիրառության մեջ մտավ նույն տարվա հոկտեմբերի 17-ին։

#### 1997 թվականի այժմյան սահմանադրություն

1952 թվականի Լեհաստանի ժողովրդական հանրապետության սահմանադրությունից հետո միակուսակցական համակարգից դեպի բազմակուսակցական համակարգին, ինչպես նաև սոցիալիզմից ազատ տնտեսական շուկայական հարաբերություններին անցնելու կոնսեսուսի կարիք առաջացավ։ Լեհաստանի քաղաքական անցյալն արտացոլվեց նոր սահմանադրության նախաբանում, որում ամրագրված է.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Հիշելով Առաջին ու Երկրորդ հանրապետությունների ավանդույթները,

Ապագա սերունդներին մեր հազարամյա ժառանգությունը կտակելու պարտավորվածությամբ,
Մեր հայրենիքում մարդու իրավունքների ու հիմնարար ազատությունների ոտնահարման ժամանակների դառն փորձառությունները չմոռանալով։ |  |

Շատ հոդվածներ ակնհայտորեն վերաբերում էին նախորդ կառավարությունների սխալների ուղղմանը։

#### Պատմական սահմանադրություններ

Առաջին տեղում հիշատակվում է Լեհաստանի թագավորության ու Լեհա-լիտվական համագործակցության 1374 թվականի սեպտեմբերի 17-ին՝ Լուի Անդեգավինի կողմից Կոշիցեին տրված գլխավոր Առավելությունը՝ Լեհաստանի գահն իր դստերը՝ Յադվիգային փոխանցելու նպատակով։ Կոշիցեի Առավելությամբ Լեհաստանի թագավորը վերացրեց բոլոր հարկերը՝ բացի ազնվականության (լեհ.՝ szlachta ) հարկից։
Պատմական համատեքստում հիշատակվում է նաեւ 1590 թվականի Սեյմի սահմանադրությունը։ Գրեթե երկու հարյուրամյակ անց՝ 1768 թվականին, Կարդինալների օրենքը կարեւոր քայլ հանդիսացավ Լեհական իրավունքի համակարգման ուղղությամբ։

1791 թվականի մայիսի 3-ի Մայիսյան սահմանադրությունն իր բնույթով Եվրոպայում առաջինը համարվեց։ Այն կարգավորեց Լեհա-լիտվական դաշնային համագործակցության երկարատև քաղաքական ազդեցությունը, քաղաքական հավասարություն մտցրեց քաղաքաբնակների ու ազնվականների միջև,իսկ գյուղաբնակներին կառավարության պաշտպանության ներքո առավ։

Լեհաստանի երկրորդ հանրապետության գոյության ընթացքում՝ 1919-39 թվականներին, Լեհաստանն ուներ երեք սահմանադրություն՝ 1919 թվականի Փոքր, 1921 թվականի Մարտյան ու 1935 թվականի Ապրիլյան սահմանադրությունները
Մինչդեռ, Լեհաստանի ժողովրդական հանրապետության գոյության ընթացքում՝ 1945-89 թվականներին, Ազգային ազատագրության Լեհական կոմիտեի ընդունած Մանիֆեստը դատապարտեց 1935 թվականի Ապրիլյան սահմանադրությունն՝ այն որակելով անօրինական ու ֆաշիստական։ Իսկ մինչ նոր սահամանադրության ընդունումը՝ 1947 թվականի Փոքր սահմանադրությունը, կիրառվեց 1921 թվականի Մարտյան սահմանադրությունը, որը հինգ տարի անց փոխարինվեց 1952 թվականի Լեհաստանի ժողովրդական հանրապետության սահմանադրությամբ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
**Մագդալենա Սիբելլա Սաքսոնացի** (գերմ.՝ Magdalena Sibylla von Sachsen, դեկտեմբերի 23, 1617(1617-12-23), Դրեզդեն, Սրբազան Հռոմեական կայսրություն - հունվարի 6, 1668(1668-01-06), Altenburg, Սրբազան Հռոմեական կայսրություն), Սաքսոնիայի արքայադուստր, ամուսնության ժամանակ Դանիայի և Նորվեգիայի կրոնպրինցեսուհի, ինչպես նաև Սաքսոն-Ալտենբուրգիայի դքսուհի։

Կենսագրություն
--------------

Մագդալենա Սիբելլա Սաքսոնացին ծնվել է Դրեզդենում, և Հովհաննես Գևորգ I-ի երրորդ ողջ մնացած դուստրն է և վեցերորդ ողջ մնացած երեխան։ Նրա մայրն է Մագդալենա Սիբելլա Պրուսսացին։ Նրա հինգ ավագ եղբայրենը և քույրերն էին՝ Սոֆիա Էլիանոր Սաքսոնացին, Մարիա Ելիզավետա Սաքսոնացին, Հովհաննես Գևորգ II-րդը, Օգոստոսը և Քրիստիանը, և միակ փոքր եղբայրն էր Մորիցը։

1634 թվականին Կոպենահագենում սաքսոնյան արքայադուստրը ամուսնացավ Դանիայի արքայազն Քրիստիան Դանիացու և Նորվեգացու հետ։

Զույգը ապրում էր Ֆալստերի վրա գտնվող Նայքյոփինգ ամրոցում։ Նա իրեն դրսևորում էր որպես խոհեմ արքայադուստր։ Նա նվիրատվություններ էր կատարում եկեղեցուն և հոգևորականներին, և գովաբանություն է ստացել դրա համար։ Նա նաև գրեց աղոթագիրք։ Նրա ամուսինը մահացել է Սաքսոնիա ուղևորություն կատարելու ճանապարհին և ամուսնության ընթացքում նրանք երեխաներ չունեցան։ Ի վերջո, նրա ամուսնու եղբայր Ֆրեդերիկ III-րդը գահ բարձրացավ։

Երբ նա դարձավ այրի, 1647 թվականին նրան հանձնվեց Լոլլանդը և Ֆալստերինը, որպես նրա ֆեոդ։ Նա տեղափոխվեց Դանիայի իր հարավային տիրույթներ։
1651 թվականին նա նշանվեց Սաքսոն-Ալտենբուրգի դուքս Ֆրիդրիխ Վիլհելմ II-ի հետ, և 1652 թվականի հոկտեմբերի 11-ին նա ամուսնացավ վերջինիս հետ Դրեզդենում։ Հաջորդ տարի, 1653 թվականին նա կորցրեց Դանիայում իր տիրույթները։ 
Երկրորդ ամուսնությունում նա ունեցվա երեք երեխա՝

* Քրիստիան (1654—1663), Սաքսոն-Ալտենբուրգի գահաժառանգ արքայորդի ,
* Յոհաննա Մագդալենա (1656—1686), ամուսնացածէ եղել Սաքսոն-Վեյսենֆելի դուքս Յոհանն Ադոլֆ I-ի (1649—1697) հետ,
* Ֆրիդրիխ Վիլհելմ III-րդ (1657—1672), վերջին ներկայացուցիչը Սաքսոն-Ալտենբուրգյան տոհմի։

1662 թվականին նա այցելեց Դանիա արքայադուստր Աննա Սոֆիա Դանիացու նշանդրեքին մասնակցելու համար, Յոհանն Գևորգ III-ի հետ։
Նա մահացավ 1668 թվականի հունվարի 6-ին և թաղված է Ալտենբուրգում։

Ծանոթագրություններ
------------------

* Nordisk familjebok / 1800-talsutgåvan. 9. Kristendomen - Lloyd Կաղապար:Sv icon
* Dansk biografisk Lexikon / XI. Bind. Maar - Müllner Կաղապար:Da icon
*

Գրականություն
-------------

* Mara R. Wade: *Triumphus Nuptialis Danicus. German Court Culture and Denmark. The Great Wedding of 1634.* Wiesbaden: Harrassowitz 1996. (Wolfenbütteler Arbeiten zur Barockforschung 27). ISBN 3-447-03899-3
* Helen Watanabe O’Kelly: *Das Damenringrennen — eine sächsische Erfindung?* In: *Sachsen und die Wettiner. Chancen und Realitäten* (Sondernummer der Dresdner Hefte). Dresden 1990.

Արտաքին հղումներ
----------------

* 



1. 1 2 3 4 5  *Lundy D. R.* The Peerage
2. 1 2 3 4  Dansk Biografisk Lexikon (դան.)
3. 1 2 3 4  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #119450658 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
**Միկելե Պերնիոլա** (սեպտեմբերի 6, 1998(1998-09-06), Պալաջանո, Տարանտո, Ապուլիա, Իտալիա) իտալացի երգիչ է, ով ներկայացրել է Սան Մարինոն Մանկական Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթում "O-o-O Sole Intorno a Me" (O-o-O արևը շրջապատում է ինձ) երգով։ Նա նաև ներկայացնելու է Սան Մարինոն Եվրատեսիլ 2015 երգի մրցույթում Անիտա Սիմոնչինիի հետ միասին։

Կյանքը և կարիերան
-----------------

Միկելեն ծնվել է 1998 թվականի սեպտեմբերի 6-ին Պալաջիանոյում, որը փոքր քաղաք է Իտալիայի Տարանտո մարզում, որտեղ նա ապրում է իր ծնողների և երկու քույրերի հետ։ Քույրերից մեկը՝ Ռաֆաելլան The Peppermints խմբի հետ ներկայացրել է Սան Մարինոն Մանկական Եվրատեսիլ 2014 երգի մրցույթում։ Պերնիոլան երաժշտության նկատմամբ հետաքրքրություն էր ցուցաբերում դեռ վաղ հասակից, բայց նա սկսել է երգել 9 տարեկանից։

2012 թվականի դեկտեմբերին Պերնիոլան հաղթեց Իտալական *Ti lascio una canzone* հանրահայտ մրցույթում և սկսեց ճանաչում ձեռք բերել։ Նա հայտնի դարձավ ոչ միայն Իտալիայում այլ նաև Մեծ Բրիտանիայում և Չինաստանում։

Չնայած Մանկական Եվրատեսիլի կանոնների համաձայն մասնակիցը երկիրը կարող է ներկայացնել միայն այն դեպքում, երբ ունի տվյալ երկրի քաղաքացիություն կամ ապրել է տվյալ երկրում ոչ քիչ քան 2 տարի, ԵՀՄ-ն հատուկ հնարավորություն տվեց Սան Մարինոն ներկայացնող մասնակիցներին ունենալ կա՛մ իտալական, կամ սանմարինական քաղաքացիություն։ Միկելեն ընտրվեց որպես Սան Մարինոյի ներկայացուցիչ և հնարավորություն ստացավ ներկայացնել այս երկիրը Մանկական Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթում իր "O-o-O Sole Intorno a Me" (O-o-O արևը շրջապատում է ինձ) երգով, որը հավաքեց 42 միավոր և զբաղեցրեց 10-րդ հորիզոնականը 12 մասնակիցների մեջ։

Սանմարինական հեռարձակող SMRTV-ին 2014 թվականի նոյեմբերի 27-ին հայտնեց, որ երկիրը Եվրատեսիլ 2015 երգի մրցույթում ներկայացնելու են Միկելե Պերնիոլան և Անիտա Սիմոնչինին, ով The Peppermints խմբի հետ ներկայացրել է Սան Մարինոն Մանկական Եվրատեսիլ 2014 երգի մրցույթում։

Ծանոթագրություններ
------------------



1. 1 2  Discogs — 2000.
2. ↑
3. ↑
**Ռուլետ,** ալյուրով ուտեստ՝ խմորից թխած, որը լցոնվում է քաղցր կամ ոչ քաղցր լցոնումներով։ Բիսկվիտի խմորից պատրաստված ռուլետը՝ կրեմով կամ մրգային լցոնումով հանդիսանում է Ռուսաստանում տարածված քաղցրավենիք՝ արդյունաբերական ծավալներով արտադրվող։

Բիսկվիտային ռուլետ
------------------

Ռուլետը, ինչպես թվում է ծագել է կենտրոնական Եվրոպայում, հավանական է՝ Ավստրիայում (ոչ Շվեյցարիայից, ինչպես կարելի է մտածել)։ «swiss roll» անվանումը ֆիքսվել է 1870-ական թվականների անգլիական խոհարարական գրքերում, այդ ժամանակ էլ ուտեստը վերջնականապես մտնում է անգլիական խոհանոց։

Ռուլետը կարելի է պատել շոկոլադե գլազուրով կամ ցանել շաքարի փոշի։ Տարատեսակ լցոնումները, բացի նշվաշներից, իրենցնից ներկայացնում են թարմ մրգերի և հատապտուղների կտորներ, դուլսե դե լեչե, խտացրած կաթ, շոկոլադ, հարած սերուցք, մուրաբա և այլն։ Ռուլետը կարելի է նաև զարդարել մրգի կտորներով, հատապտուղներով կամ խյուսով։

Ռուլետի պահպանման ժամկետը կազմում է 2-ից մինչև 7 օր, եթե պատրաստված է առանց կոնսվերանտների կիրառման։ Կոնսերվանտներով պատրաստված (սորբինաթթվի աղ, սննդամթերքի սպիրտ) ռուլետը պահպանվում է մինչև 6 ամիս։

Ներկայումս բիսկվիտային ռուլետը հանդիսանում է տարածված ուտեստ, որի տարբեր տեսակներ կարելի է ձեռք բերել սրճարաններում կամ շատ երկրների սուպերմարկետներում։

Ռուլետի այլ տեսակներ.

* Սլավոնական (կակաչով)
* Գերմանական և ավստրիական *շտրուդել*
* Ֆրանսիական *Սուրբ Ծննդյան գերան:*

Տես նաև
-------

Վերտուտա

Շտրուդել

Պատկասրահ
---------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Похлёбкин, 2015, Рулеты
2.

Գրականություն
-------------

* *Похлёбкин В.В.* Рулеты. Рулады // Кулинарный словарь. — М.: Э, 2015. — С. 314—315. — 456 с.
* *Кенгис Р.П.* Домашнее приготовление тортов, пирожных, печенья, пряников, пирогов. — М.: Лёгкая и пищевая промышленность, 1982. — 240 с.
* *Кузнецова Л.С. Сиданова М.Ю.* Технология приготовления рулетов бисквитных // Технология приготовления мучных кондитерских изделий. — М.: Мастерство, 2002. — С. 148—154. — 320 с.
**Օմար Հաճճո** (մարտ 31, 1931-մարտ 4, 2015), սիրիացի դերասան։ Ծնվել է Սիրիայում՝ Հալեպում: Ռեժիսոր Ալլայս Հաճճոյի հայրն է, ով Սիրիայի արվեստագետների միության հիմնադիրներից է։ Սիրիայի արվեստագիտական շարժման հիմնադիրներից է՝ Հալեպի և ժողովրդի թատրոններից սկսած դեպի արվեստագետների ասոցիացիայի հիմնադրումը։ Արվեստագետների ասոցիացիայում երկու տարի եղել է քարտուղար և ներդրումային գրասենյակի նախագահ։

Կարիերան
--------

Հալեպի թատրոններում զբաղվել է թատերական գործունեությամբ, ապա 1956 թվականին ստեղծել է իր առաջին թատերական խումբը՝ «Ազգային արվեստը», որը ներկայացրեց բազմաթիվ թատերական ներկայացումներ։ Հաճճոն ներդրում է ունեցել ազգային թատրոնի և սիրիական հեռուստատեսության հիմնադրման մեջ։ Ներկայացրել են շատ ցուցադրություններ, որոնք տեղական և տարածաշրջանային հաջողություններ են ունեցել։ Այդ ցուցադրություններում մասնակցել են նաև մի շարք հռչակավոր սիրիացի արվեստագետներ։

Գործերը
-------

### Թատրոնում

* Անձրև ստեղծողը
* Կենացդ երկիր
* Օտարությունը

### Կինոյում

* Սահմանները
* Սեր և կարատե
* Սիրում գողը
* Աղվեսը
* Հաշվետվությունը

### Հեռուստատեսությունում

* Լույսի բիծ
* Այդ օրերը
* Իմ սիրտը ձեր հետ է
* Շնորհավոր
* Արդարության դեմքը
* Ես և մորաքույրս՝ Ամինան
* Սպասումը
* Տները գաղտնիքներ են
* Շուտով կվերադառնանք
* Փախստականը
**Հարուստները զվարճանում են**, վիպակ, Մուրացանի՝ 1884 թվանանին գրված ստեղծագործություն։

Տպագրման պատմություն
--------------------

«Հարուստները զվարճանում են» վիպակը ներկայցնում է մեծահարուստների ցուցադրանքին ու նկրտումներին զոհ գնացող միամիտ ու պարզ մարդկանց ճակատագրերը։ Վիպակը տպագրվել է «Նոր դար»-ում 1884 թվականին։

Սյուժե
------

«Հարուստները զվարճանում են» պատմվածքի գլխավոր հերոսը՝ Հեղինեն, աղքատ արհեստավորի դուստր է. նա գավառից քաղաք է գալիս և աշխատանքի անցնում կարի մի արհեստանոցում։ Այդ գեղեցիկ աղջկան սիրո խոստումներով հրապուրում է հարուստ ու բարետես Սամվել Փուլշատյանը/Փողշատյան/: Նա կենակցում է աղջկա հետ, իսկ հետո հեռանում՝ նրան թողնելով բախտի քմահաճույքին՝ դրժելով իր հավաստիացումները նրա հետ ամուսնանալու մասին։ Պատմվածքում հեղինակն ընդգծում է, որ նման սրիկայության դեմ անզոր են ոչ միայն խաբված աղջկա աղաչանքն ու արցունքը, այլև հասարակական օրենքն ու արդարադատությունը։ Իրեն պատուհասված չարիքից հուսահատված Հեղինեն անպատիվ ապրելուց գերադասում է ինքնասպանություն գործել՝ նետվելով քաղաքի միջով անցնող Քուռ գետի ջրերի մեջ։

Գաղափարական բովանդակություն
---------------------------

Հարուստները զվարճանալ են ուզում․ իրենք են իրավունքի և օրենքի տերերը, իրենք էլ բարոյականություն են տնօրինում ըստ իրենց կամքի։ Նրանք նաև բարոյագիտություն են ստեղծում, սրբագործում «պատվի» արժեքը, որպեսզի մեղադրեն բարոյազրկվածին՝ ծածկելով իրենց «պատիվը» անհատական իրավունքի պատրվակով։ Ազգային բարոյականությանն սպառնացող միակ չարիքը չէր այս․ այն, ինչ չի հանգչում ավանդական կենցաղի, չափավոր կեցության և զուսպ առաքինության վրա, ինքնին ենթադրում էր քամահրանք դեպի ազգային հոգեբանությունը։ Քաղաքային կյանքի անմարդկային խառնաշփոթի մեջ հնարավոր չի լինում տարբերել զոհը զրպարտողից, առաքինությունը անբարոյականությունից։ Մուրացանը չէր ընդունում հեղափոխական վերաշրջումը, նա ազգային գոյակցության հիմքը համարում էր եկեղեցին, ընտանիքը, ազգային ավանդույթներն ու սովորությունները։ Ազգային միասնության ավանդական կյանքի գաղափարներն որոշակի ուղղորդում են տվել նրա ստեղծագործությանը՝ դրան հաղորդելով բացահայտ միտումնավորություն։ Գեղարվեստական պատկերացումներ են այստեղ ստացել ստորին խավը, ապա՝ վերնախավը։ «Հարուստները զվարճանում են» վիպակում ռոմանտիկական հեգնանքի դատափետումների է ենթարկվում հայ ապազգայնացնող վերնախավին, ամենասուր տագնապներով վերապրում բարքերի այլափոխությունն ու բարոյական արժեքների կորուստը։

Ծանոթագրություններ
------------------


1. ↑  Սաֆարյան Վազգեն (2021)։ *Գրողի և կերպարի անհատականությունը*։ Երևան: ԵՊՀ։ էջեր 82։
2. ↑  *Մուրացան, Երկերի ժողովածու, Հատոր առաջին*։ Երևան: Հայաստան։ 1975։ էջեր 299–363։
3. ↑  *Հայ նոր գրականության պատմություն, Հատոր չորրորդ*։ Երևան: Հայկական ՍՍՀ ԳԱ։ 1972։ էջեր 136։
4. ↑  Սաֆարյան Վազգեն (2021)։ *Գրողի և կերպարի անհատականությունը*։ Երևան: ԵՊՀ։ էջեր 85։
5. ↑  Սաֆարյան Վազգեն (2021)։ *Գրողի և կերպարի անհատականությունը*։ Երևան: ԵՊՀ։ էջեր 81–82։
6. ↑  Ա․ Տերտերյան (1971)։ *Մուրացան*։ Երևան: ԵՊՀ։ էջեր 171։
**Վելես Բլանկոյի ամրոց** (իսպ. Castillo de Vélez-Blanco), ամրոց է Վելես-Բլանկոյի մունիցիպալիտետում, Ալմերիայի շրջան, Անդալուզիայի ինքնավար մարզ, Իսպանիա։

Երբ Պեդրո Ֆախարդոն նշանակվեց Վելես-Բլանկոյի մարկիզ, անմիջապես սկսեց նոր կառույցի շինարարական աշխատանքները՝հին, արաբական միջնաբերդի հիմքի վրա։ Այն մարդկային ցեղի հնագույն բնակավայրերից մեկն է, որտեղ հայտնավերվել են հռոմեական մետաղադրամներ ու բազմաթիվ շինությունների մնացորդներ։

1931 թվականի՝ Իսպանիայի Ազգային Գեղարվեստական գանձարանի հրամանագրով գրանցվել է Պատմական Ժառանգության հուշարձանների ցանկում։

Պատմություն
-----------

Ավերված ամրոցի հիմքի վրա շինարարական աշխատանքները սկսկել են 1506 թվականին։ Կառուցումն ավարտվել է 1515 թվականին։ Կառուցումից հետո ամրոցն ուներ գոթական ճարտարապետական ոճ, սակայն Վերածննդի ժամանակաշրջանում այն ձևափոխվել է և խորհրդանշել նոր ժամանակների մշակույթը։ Այսպիսի ձևափոխությունը, գոթական կառույցից անցումը քրիստոնեական ամրոց- պալատի, ժամանակի ազնվականների կողմից հումանիստական առաջընթացի հստակ օրինակ է։

Ամրոցը կազմված է երկու տարբեր կառույցներից, որոնցից մեկը հիմնական ամրոցն է՝վեցանկյուն տեսքով, իսկ երկրորդը՝ուղղղանկյուն կառույց է։ Երկու շինությունները միացված են կամարներով։

Ամրոցը Ֆախարդոյին է պատկանել մինչև 16-րդ դարի վերջը։ 19-րդ դարում՝ ֆրանսիական օկուպացիայի տարիներին ամրոցը անկում է ապրել։ Վերականգնվել է 20-րդ դարի երկրորդ կեսին, վերակառուցվել են նաև ամրոցի աշտարակները։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

* patio from the castle of vélez blanco, 01.JPG
* Decreto del Ministerio de Instrucción Pública y Bellas Artes publicado en la Gaceta de Madrid n.º 155 de 4 de junio de 1931, disponible en línea en: [1].
* ICONOGRAFÍA DE LOS "TRIUNFOS" DE HÉRCULES EN LOS FRISOS DE VÉLEZ BLANCO. Ramón Corzo Sánchez

1. ↑  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.
2. 1 2  Անդալուսիայի մշակութային ժառանգության թվային ուղեցույց (իսպ.)
3. ↑  GeoNames — 2005.
|  |
| --- |
| **Օշան սոդակիր** |
| Օշան սոդակիրՕշան սոդակիր |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Ենթատիպ** | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
| **Կարգ** | Մեխակածաղկավորներ (Caryophyllales) |
| **Ընտանիք** | Հավակատարազգիներ (Amaranthaceae) |
| **Ենթաընտանիք** | *Salsoloideae* |
| **Տրիբա** | *Salsoleae* |
| **Ցեղ** | Օշան *(Salsola)* |
| **Տեսակ** | **Օշան սոդակիր** *(S. soda)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Salsola soda***L. 1753 |

**Օշան սոդակիր** (լատին․՝ Salsola soda), թելուկազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն
--------------

10-70 սմ բարձրությամբ միամյա, սուկուլենտ, մերկ բույս է։ Ծաղիկները ծաղկաբույլերում հեռացած են միմյանցից, միայնակ են կամ 3-ական։ Ծաղկակիցների երկարությունը 12-15 մմ է, վերևում ունի կռճիկանման խոզան, իսկ հիմքում՝ լայն-ձվաձև տեսք։ Պտուղների տրամագիծը 3-6 մմ է, բաժականման են, կարծես թե հատված գագաթով։

Տարածվածություն
---------------

Հայաստանում հանդիպում է միայն Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում (Երասխահուն, Երասխ):Տարածված է նաև Նախակովկասում, Դաղստանում, Արևելյան Անդրկովկասում, Կենտրոնական և Հարավային Եվրոպայում, Փոքր և Արևելյան Ասիայում, Հյուսիսային Աֆրիկայում։

Էկոլոգիա
--------

Աճում է ստորին լեռնային գոտում` ծովի մակարդակից 700-800 մ բարձրությունների վրա, աղակալված հողերում, առավելապես խոնավ աղուտներում։ Ծաղկում է հունիսից մինչև օգոստոս (սեպտեմբեր), պտղաբերում՝ սեպտեմբեր-հոկտեմբերին։

Պահպանություն
-------------

Վտանգված տեսակ է։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանություն չի իրականացվում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*։ Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն։ 2010։ ISBN 978-99941-2-420-6


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN · WoRMS |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2775856213 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Տաքսոնինույնացուցիչներ | 
* APDB: 131833
* Calflora: 7295
* Cal-IPC: salsola-soda
* EoL: 485330
* EPPO: SASSO
* EUNIS: 168053
* FNA: 200006933
* FoC: 200006933
* FoIO: SALSOD
* GBIF: 3083956
* GRIN: 32815
* iNaturalist: 78960
* IPA: 18769
* IPNI: 167079-1
* IRMNG: 10593794
* ISC: 116868
* ITIS: 504989
* NBN: NBNSYS0200003059
* NCBI: 355939
* Plant List: kew-2481437
* PLANTS: SASO3
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:167079-1
* Tropicos: 7200650
* uBio: 4959733
* WoI: 1564
* WoRMS: 1432713

 |

 |
**Օտրոկովիցե** ([ˈotrokovɪtsɛ]; գերմ.՝ Otrokowitz), Չեխիայի Զլին շրջանի երկրորդ ամենամեծ քաղաքը։ Տեղակայված է Մորավիա կոչվող լեռնային տարածքում՝ Զլին շրջանից 10կմ դեպի արևմուտք Մորավա, Դրեվնիցե և Մոժարա գետերի միախառնվելու վայրում։

Քաղաքը կապված է «Bata Shoes» ընկերության հետ, որին պատկանում են բազմաթիվ տեղական արդյունաբերություններ, ներառյալ կոշիկի մեծ գործարանը, որը ստեղծեց իր սկզբնական հարստությունը:

Տրանսպորտ
---------

Տրանսպորտի պայմանական եղանակներից բացի, Օտրոկովիցեն նաև ունի մասնավոր օդանավակայան և նավամատույց Բատա նավարկելի ջրանցքում։

### Երկաթուղի

Օտրոկովիցեն Պրահայի երկաթգծի գլխավոր կանգառն է, որտեղով գնացքն անցնում է շատ արագ և երեք ժամը մեկ: Գնացքները Զլինով գնում են դեպի արևելք և Սթեյր Մեստոով դեպի հարավ:

### Խճուղի

55 ճանապարհները քաղաքը կապում են Չեխիայի գլխավոր մայրուղուն։ Դեպի Պրահա ճանապարհի տևողությունը մոտավորապես 2 ժամ 40 րոպե է, իսկ դեպի Բռնոն 50 րոպե։

### Ավտոբուս

Քաղաքն ունի ավտոբուսի կանոնավոր սպասարկում, որը կապում է հիմնական վայրերը քաղաքին։ Տրոլեյբուսի գիծը կապում է Օտրոկովիցեն Զլինի հետ։

### Ճանապարհաներ

Նոր ճանապարհը, որը հարմար է նաև չմշկասահքի համար կառուցվել է 2014թ․ և ձգվում է Դրեվնիցե գետից դեպի Զլին։

Առևտուր
-------

Քաղաքը չունի հիմնական կենտրոն, փոխարենն ունի բազմաթիվ վաճառասրահներ և այլ բիզնեսներ մի քանի ոլորտներում։ 2014 թվականին քաղաքի հարավային մասում բացվեց խոշոր հիպերմարկետ: Այս տարածքը դարձել է առևտրային կենտրոն, ներառյալ զբաղվում է ընտանի կենդանիների, խաղալիքների և էլեկտրական իրերի վաճառք:

Արդյունաբերություն
------------------

Բարումն Օտրոկովիցեում ունի արտադրական հաստատություն, որը աշխատանք է ապահովում քաղաքի բնակչության մեծ մասի համար։ Մեկ ուրիշ կարևոր արտադրական հաստատություն է Տոման, որտեղ տեղակայված են տարբեր արդյունաբերությունների տարբեր ընկերություննր, ներառյալ Զլին ավիաընկերությունը, որը գործում է Բարամ գործարանի հարևանությամբ գտնվող օդանավակայանից:

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Չեխիայի տարածքային նույնականացման, հասցեների և անշարժ գույքի (ՌՈՒՅԱՆ) ​​գրանցամատյան
2. ↑  набор данных ISÚI — Czech Office of Surveying and Cadastre.
3. ↑  *Český statistický úřad* Počet obyvatel v obcích – k 1. 1. 2023 (չեխերեն) — Praha: ČSÚ, 2023.
4. ↑  Չեխիայի տարածքային նույնականացման, հասցեների և անշարժ գույքի (ՌՈՒՅԱՆ) ​​գրանցամատյան


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | NKC: ge130351, ge668443 · VIAF: 155643402 · WorldCat VIAF: 155643402 |

 |
| **՞**Օրնիթոզուխիա |
| --- |
| Օրնիթոզուխիա  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Կենդանիներ |
|
|
|
|
|
| Տիպ | Քորդավորներ |
|
|
|
|
|
| Դաս | Սողուններ |
|
| Ինֆրադաս | Արխոզավրայիններ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Տեսակ | **Օրնիթոզուխիա** |
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Ornithosuchus longidens (Huxley, 1877)

 |
| 

| ԴասակարգումըՎիքիցեղերում | Պատկերների որոնումՎիքիպահեստում | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Օրնիթոզուխիա** կամ **թռչնամողես** (լատին․՝ Ornithosuchus longidens), անհետացած սողունի տեսակ, տրիասի դարաշրջանի դինոզավր։

Առանձնացվում է նրանով, որ համարվում է ժամանակակից թռչունների նախահայրը։

Տարածվածություն
---------------

Օրնիթոզուխա կոչվող դինոզավրերը, ինչպես մյուս արխոզավրերը, ապրել են հեռավոր տրիասի ժամանակաշրջանում (Երկրի երկրաբանական պատմության մեզոզոյան դարաշրջանի առաջին ժամանակաշրջանին)։

Որոշ գիտնականներ պնդում են, որ օրնիթոզուխիաները կամ թռչնամողեսները ապրել են դեռևս պերմի ժամանակաշրջանում` մեզանից մոտ 240 մլն տարի առաջ։

Այս հսկայական մողեսները ապրել են հիմնականում ներկայիս Արգենտինայի և Չիլիի տարածքում՝ Լատինական Ամերիկայում։ Արգենտինայի տարածքում հայտնաբերվել են դինոզավրերի մնացորդներ։

Նկարագրություն
--------------

Ունեցել է ոչ մեծ մարմին, որը պատված է եղել կլորավուն թեփուկներով։ Ունեցել է իր կարգի բոլոր դինոզավրերին բնորոշ բավականին երկար պոչ։

Քայլելու նպատակով թռչնամողեսը օգտագործել է հետևի վերջույթները։ Առջևի վերջույթները շատ փոքր են։ Ներկայումս, բացի այս սողուններից՝ թռչունների անցումային այլ ձև չի գտնվել։

Հարկավոր է իմանալ, որ օրնիթոզուխիան բրածո մողես է, այլ ոչ թե բրածո թռչուն՝ արքեոպտերիքսների և արքեօնիսի նման։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հ․Ջ․ Գրիգորյան, *Ողնաշարավորներ*, Հայերեն կենդանաբանական տերմինաբանություն (վերլուծություն և սկզբունքներ) (խմբ. Հ․Գ․ Խաչատրյան), «ՀՀ ԳԱԱ Գիտություն հրատարակչություն», 2008, էջ 231 — 264 էջ. — 300 հատ, ISBN 978-5-8080-0723-9։


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · IRMNG |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2780204066 |

 |
**Ֆեոդոր Պոլետաևի հուշարձան** (ռուս.՝ Памятник Полетаеву), խորհրդային զինվոր, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում Իտալական դիմադրության շարժման մասնակից, Խորհրդային Միության հերոս, Իտալիայի ազգային հերոս Ֆեոդոր Պոլետաևին նվիրված հուշարձան Մոսկվայում: Բացվել է 1998 թվականի մայիսի 7-ին՝ Հաղթանակի օրվա նախօրեին: Հուշարձանի քանդակագործն է Վ. Վ. Գլեբովը: Գտնվում է Մոսկվայում, Եսենինի բուլվարի և Ֆեոդոր Պոլետաևի փողոցի հատման վայրում:

Պատմություն
-----------

Ֆեոդոր Պոլետաևը (1909-1945) եղել է խորհրդային զինվոր, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում Իտալական դիմադրության շարժման մասնակից, Խորհրդային Միության հերոս, Իտալիայի ազգային հերոս: Իտալիայում հայտնի է եղել Ֆեոդոր Պոէտան պարտիզանական մականունով:

Ֆեոդոր Պոլետաևի հուշարձանը Մոսկվայում բացվել է 1998 թվականին: Այն իրենից ներկայացնում է հերոսի գրանիտե կիսանդրի: Հուշարձանի հեղինակն է քանդակագործ Վ. Վ. Գլեբով-Վադբոլսկին: Կիսանդրին տեղադրված է բարձր գլանաձև պատվանդանի վրա: Կիսանդրու առջևի հատվածում փորագրված է «Ֆյոդոր Պոլետաև»: Հուշարձանի կողքին երկու սյուների վրա տեղադրված է գրանիտե հուշատախտակ, որի վրա մակագրված է՝

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Պոլտարև Ֆեոդոր Անդրիանովիչ, 1909-1945, Խորհրդային Միության հերոս, խորհրդային բանակի գվարդիայի շարքային, Իտալիայում դիմադրության շարժման մասնակից, մահացել է Իտալիայում՝ փրկելով ընկերների կյանքը: |  |

Տեխնիկական տվյալներ
-------------------

Հուշարձանը և պատվանդանը պատրաստված են գրանիտից: Հարակից տարածքը ծածկված է աղյուսներով:

Գրականություն
-------------

* Памятники монументального искусства Москвы: справ. изд. / Департамент культурного наследия г. Москвы. - М.: ООО «Милк Эдженси», 2016. - 404 с.: с. 224. ISBN 978-5-9907078-1-8.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Памятник Ф. Полетаеву в Москве

Արտաքին հղումներ
----------------

* Памятник Есенину на Есенинском бульваре в Москве
* Памятник Есенину(չաշխատող հղում)
* Памятник Есенину в Москве
**«Ֆուտբոլային աստղեր»** (ռուս.՝ «Футбольные звёзды»), խորհրդային նկարված մուլտֆիլմ, որը նկարահանվել է 1974 թվականին, ռեժիսոր և մուլտիպլիկատոր Բորիս Դյոժկինի կողմից:

Սյուժե
------

Մի երիտասարդ մարզիկ գալիս է մարզադաշտ, որտեղ արդեն ֆուտբոլային հանդիպում է ընթանում երկու հայտնի թիմերի՝ «Աստղածաղկի» և «Կակաչի» միջև: Հանդիպման ընթացքում խաղացող թիմերից մեկի` «Աստղածաղկի» ֆուտբոլիստներն անընդհատ գոլ են խփւմ և բառացիորեն «ոչնչացնում են» «Կակաչին»: 4:0 հաշվի ժամանակ «Կակաչին» հակագրոհի ժամանակ հաջողվում է խփել, այսպես ասած, «հեղինակության գոլը», որից հետո գնդակը նորից թռչում է դեպի «Կակաչի» «բազմաչարչար» դարպասը, և խաղը ավարտվում է 10:1 հաշվով: Ուժեղ տպավորության տակ երիտասարդ մարզիկն առաջարկում է մարզել «Կակաչը»: Նոր մարզչի ղեկավարությամբ անցկացվում են ամենօրյա մարզումներ: «Կակաչը» հասնում է Գավաթի եզրափակիչ և ծանրագույն պայքարում 6:5 հաշվով դժվարին հաղթանակ է տանում «Թրաշուշանի» նկատմամբ:

Նկարահանող խումբ
----------------

* Ռեժիսոր` Բորիս Դյոժկին
* Սցենարի հեղինակներ` Ալեքսանդ Կումմա, Բորիս Դյոժկին
* Բեմադրող նկարիչներ` Բորիս Դյոժկին, Վլադիմիր Սոբոլյով
* Կոմպոզիտոր` Կարեն Խաչատրյան
* Մուլտիպլիկատորներ` Բորիս Դյոժկին, Սերգեյ Դյոժկին, Վլադիմիր Կրումին
* Օպերատոր` Բորիս Կոտով
* Հնչյունային օպերատոր` Բորիս Ֆիլչիկով
* Նկարիչներ՝ Մստիսլավ Կուպրաչ, Պիտեր Կորոբաև, Սերգեյ Մարակասով
* Մոնտաժող՝ Լյուբով Գեորգիևա
* Օգնականներ՝ Օ. Վոլոդինա, Մ. Պոպովա, Լ. Կրուտովսկայա
* Նկարահանող խմբի տնօրեն՝ Ֆյոդոր Իվանով

Սպորտային մեկնաբան Վլադիմիր Պերետուրինը մեկնաբանում է ֆուտբոլային հանդիպումները:

Վիդեոթողարկում
--------------

Մուլտֆիլմը DVD և MPEG-4 ձևաչափերով բազմիցս վերաթողարկվել է «Ֆուտբոլի, հոկեյի և ... մասին» մուլտֆիլմերի հավաքածուի մեջ (դիստրիբյուտոր` «Close-up»):

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Կադրեր մուլտֆիլմից

Գրականություն
-------------

* *Александр Кумма, Борис Дёжкин* Футбольные звёзды. — М.: Всесоюзное бюро пропаганды киноискусства, 1988. — 20 с. — (Фильм-сказка).

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · Animator.ru |

 |
Հանրային նշանակության հաղորդագրությունը հաճախ հաղորդողից ստացողին է հասնում զանգվածային լրատվության միջոցների միջնորդությամբ։ Սակայն ոչ միշտ է հնարավոր, որ այն գլխավոր միտքը, որը ցանկալի է հասցնել լսարանին, իրականում հասնում է առանց աղավաղման։ Չնայած մի քանի մտքեր լսարանը, այնուամենայնիվ, ընդունում է առանց աղճատման։ Տեղեկատվության *դիտավորյալ աղճատումը* մեդիայում ընդունված է անվանել **ֆրեյմինգի ազդեցություն**։ Մարդիկ, ստանալով հատուկ «մշակված» հաղորդագրությունը, կրում են այն ազդեցությունը, որը «մշակվել» է նրանց համար։ Այսինքն` եթե անգամ պարտությունը ներկայացվում է որպես հաղթանակ, ապա մարդիկ այն ընկալում են որպես հաղթանակ` մոռանալով դրա իրական իմաստը։

Հոգեբանության մեջ բավականին լայն տարածում ունի այն գաղափարը, որ մարդիկ հակված չեն ռիսկեր փնտրել այն տեղեկատվության մեջ, որը ներկայացվում է դրական քողի ներքո, մինչդեռ բացասական ներկայացված տեղեկատվությունը բավականին ռիսկային գործոն է պարունակում մարդկանց համար։ Հաղթանակը կամ պարտությունը ներկայացվում է որպես ինչ-որ իրադարձության կամ գործողության արդյունք (օրինակ, մարդու մահը կարող է մեծ փրկություն որակվել կամ ներկայացվել որպես կորուստ` կախված հաղորդագրություն փոխանցողի մտադրությունից)։ Ֆրեյմինգի ազդեցության ամենից բացասական կողմն այն է, որ հաճախ մարդկանց ներկայացվում է «մեդալի միայն մեկ կողմը», իսկ մյուս կողմի մասին ոչինչ չի ասվում։

Տեսությունը հնարավորություն է տալիս հասարակական զարգացումները հնարավորինս կառավարելի դարձնել, ձևավորել ցանկալի հանրային կարծիք։ Մեծ դերակատարում ունեն հատկապես *հասարակական կարծիքի լիդերները*, ովքեր առաջինն են ուշադրություն դարձնում հաղորդագրությանը։ Նրանք վերլուծում են այն, հետո նոր փոխանցում իրենց ընկերներին ու ծանոթներին։ Ներկայումս կան հասարակական կարծիքի պաշտոնական առաջնորդներ (օրինակ, ընտրված պաշտոնյաները, ընկերությունների կառավարիչները), բայց կան նաև ոչ ֆորմալ առաջնորդներ։ Լրատվական միջոցները հաճախ ամենից հայտնի ոչ ֆորմալ առաջնորդներն են։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Plous 1993
2. ↑  Tversky & Kahneman 1981
3. ↑  Clark 2009
«Կապույտ» էսթելադա
«Կարմիր» էսթելադա
**Էսթելադա** (**ասթալայդա**) (կատ.՝ Estelada) կատալոնական հողերի և Կատալոնիայի ոչ պաշտոնական դրոշը։ Հանդիսանում է Կատալոնիայի անկախության պայքարի խորհրդանիշ։

Առաջացել է որպես ավանդական կատալոնական դրոշի (կատ.՝ Senyera) և աստղի միաձուլումից։ Աստղը գտնվում է եռանկյան մեջ, իսկ վերջինս տեղակայված է դրոշի ձախ կողմում։ Սա կոչվում է կապույտ Էսթելադա։ 
Համաձայն Կատալոնիայի Հանրապետության ժամանակավոր սահմանադրության երրորդ հոդվածի՝ ընդունված և հաստատված Կատալոնիայի սահմանադիր ժողովի քննարկումների ընթացքում, որը հրավիրվել էր 1928 թվականին Կուբայում, եկան այն եզրահանգման, որ Կատալոնիայի պետական դրոշը պետք է կազմված լինի 4 կարմիր գծերից,որոնք պետք է պատկերված լինեն դեղի ֆոնի վրա։ Ձախ անկյունում պետք է լինի կապույտ եռանկյուն, որի մեջ պետք է պատկերված լիներ սպիտակ աստղը։ Պետական դրոշի այս ձևը ստեղծվեց Կոբայի դրոշի նմանությամբ։ Կատալոնացիները հակված էին վերցնել հենց Կուբայի դրոշը, քանի որ նրանց շատ էր ոգևորել կուբացիների ազատագրական հաջող շարժումը, ինչպես նաև Անկախության համար մղած հաջող պատերազմները։ Նշենք, որ Կուբայի ազատագրական շարժումը նույնպես բավականին երկար է տևել՝ 1902-1959 թվականներին։ Կուբացիները գրեթե 60 տարի պայքարել են նրա համար, որ իրենց պետությունը միջազգային ճանաչում ստանա։

1960-ական թվականներին ստեղծվեց Կատալոնական հողերի ազատագրման համար պայքարող սոցիալիստական կուսակցությունը (կատ.՝ Partit Socialista d’Alliberament Nacional dels Països Catalans)։ Կուսակցությունը առաջնորդվում էր մարքսիզմի գաղափարներով, և հենց այդ պատճառով կապույտ գույնը փոխվեց կարմիրով և առաջացավ կարմիր էսթալադան։

Տես նաև
-------

* Էսթրելեյրա
* Էսթրալադա Արագոնիա
* Էսթրալադա Վալենսիա

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Կատալոնիա Կատալոնիան ըստ թեմաների |
| --- |
|  |
| Քաղաքականություն | Կառավարություն  • Քաղաքական ուժեր  • Կատալոնիզմ  • Կատալոնիայի անկախացման համար շարժում |  |
|  |
| Խորհրդանիշներ | Զինանշան  • Դրոշ  • Հիմն  • Կատալոնիայի ավանակ |
|  |
| Տնտեսություն | Տրանսպորտ  • Զբոսաշրջություն |
|  |
| Աշխարհագրություն | Մայրաքաղաք  • Քաղաքներ  • Գետեր  • Լեռներ  • Բնակչություն (կատալոններ) |
|  |
| Շրջաններ | Բարսելոնա (Մայրաքաղաք • Բարսելոնայի քաղաքներ • շրջաններ • մունիցիպալիտետ) • Լեյդա (Մայրաքաղաք • Տառագոնա (Մայրաքաղաք • քաղաքներ • Տառագոնայի շրջաններ • Ժիրոնա (Մայրաքաղաք • քաղաքներ • շրջաններ |
|  |
| Մշակույթ | Լեզուներ (կատալոներեն)  • Կրոն  • Կրթություն  •Գրականություն  • Երաժշտություն (երգչախումբ • նվագախումբ)  •Կինեմատոգրաֆ • Ճարտարապետություն  • Սպորտ (Օլիմպիադա • Բարսելոնա (ֆուտբոլային ակումբ)  • Տոներ  • Խոհանոց |
|  |
| Պատմություն •Գիտություն |

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | **Այս էջում կա կորեերեն տեքստ։** Առանց արևելաասիական լեզուների գրերի օժանդակ ծրագրի՝ դուք կարող եք կորեերեն պայմանանշանների փոխարեն տեսնել հարցականներ կամ այլ նշաններ։ |

***Կարմիր կոշիկներ*** (կորեերեն՝ 분홍신), 2005 թվականի հարավկորեական սարսափ ֆիլմ, որի սցենարիստը և ռեժիսորը Կիմ Յոն Գյուն է։ Կիմ Յոն Գյունն ոգեշնչվել էր Հանս Քրիստիան Անդերսենի նույնանուն հեքիաթից։

Սյուժե
------

Սոն Ջեն (Կիմ Հյե Սու) հեռանում է իր դավաճան ամուսին Սոն Ջունից (Լի Ըլ) և տեղափոխվում է հին բնակարան իր դստեր՝ Տե Սուի հետ (Պակ Յոն Ահ)։ Սոն Ջեի տուն վերադառնալու ժամանակ նա վերցնում է վարդագույն կոշիկներ, որոնք նա գտել էր մետրոյում, բայց դրանք անիծված էին։ Նրա մոլուցքը աճում է և նա սկսում է տեսնել առեղծվածային և սարսափելի տեսիլքներ։ Նույնիսկ Տե Սուն և Սոն Ջեի ընկերներից մեկը՝ Կիմ Մի Հին (Գո Սո Հի) սկսում են կռվել այդ անիծված կոշիկների համար։ Շուտով Մի Հին մահանում է կոշիկները վերցնելու պատճառով, ապա այդ կոշիկները վերադառնում են Տե Սուի մոտ։

Իր նոր ընկեր Ին Չոլի (Կիմ Սոն Սու) օգնությամբ, Սոն Ջեն փորձում է իմանալ կոշիկների անեծքի հետ կապված ճշմարտությունը, մինչև իր և Տե Սուի սպանվելը։ Նա իմանում է, որ կոշիկների տերը, անիշել էր դրանք, որ ով վերցնի այդ կոշիկները, նա կմահանա։ Սոն Ջեի տան նկողում ապրում է մի ծեր կին, ով պատմում է այդ կոշիկների տիրոջ մասին։ Այդ կնոջը իր սիրեցյալն էր նվիրել դրանք, Կորեայում Ճապոնիայի գերիշխանության ժամանակաշրջանում։

Դերասանական կազմ
----------------

* Կիմ Հյե Սու - Սոն Ջե
* Կիմ Սոն Սու - Ին Չոլ
* Պակ Յոն Ահ - Տե Սու
* Գո Սո Հի - Կիմ Մի Հի
* Լի Էոլ - Սոն Ջուն

Մրցանակներ և անվանակարգումներ
-----------------------------

2006 Grand Bell Awards
* Անվակարգում - Լավագույն դերասանուհի - Կիմ Հյե Սու

2007 Korean Film Awards
* Անվակարգում - Լավագույն դերասանուհի - Կիմ Հյե Սու
* Անվակարգում - Լավագույն գեղարվեստական ռեժիսորական աշխատանք - Ջանգ Պակ և Իմ Հյոն Տե

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑

Արտաքին հղումներ
----------------

* http://www.theredshoes.co.kr/ Կարմիր կոշիկներ. պաշտոնական կայք  (ջնջված կայք)
* Կարմիր կոշիկներ(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
* *The Red Shoes* Movie Review Archived 2010-05-21 at the Wayback Machine.
**Արշակ**, Արշակունիների տոհմի իշխան, ապրել է չորրորդ դարի երկրորդ կեսին և հինգերորդ դարի առաջին կեսին։

Ըստ ժամանակակից ծագումնաբանությունների՝ Արշակը Խոսրով Դ-ի և Զրվանդուխտի որդին էր, Տիգրան եղբայրը։ Արշակի հայրը՝ Խոսրով Դ թագավորը, եղել է Արշակունիների արքայատոհմի թագավոր, ով առաջին հայ միապետն էր, որ ծառայել է որպես Արևելյան Հայաստանի պատվիրատու թագավոր Սասանյանների օրոք, կառավարել է 387 թվականից մինչև 389 թվականը։ Մայրը՝ Զրվանդուխտը,Սասանյանների արքայատոհմի արքայադուստր էր, Շապուհ III-ի քույրը, կառավարել է 383-388 թվականներին։

Արշակն անվանվել է ի պատիվ իր հանգուցյալ ազգականի՝ Արշակ Գ-ի, ով հռոմեացիներին ծառայած Հայաստանի վերջին թագավորն էր։ Նա կոչվել է նաև իր պարթև, պոնտացի և հայ նախնիների պատվին, ովքեր կառավարել են որպես թագավոր և կրել այդ անունը։ Արշակի ծննդյան թիվը հայտնի չէ, ծնվել է իր հոր թագավորության օրոք, մեծացել Արևելյան Հայաստանում։ Հայտնի չէ՝ նա ընդունել է քրիստոնեությունը թե զրադաշտականությունը։

389 թվականին Սասանյանների տոհմի թագավոր Բահրամ IV-ը գահընկեց է արել Խոսրով Դ-ին և բանտարկել Տիզբոնում։ Խոսրով Դ-ն չէր արդարացնում Բահրամ IV-ի հույսերը, Խոսրովին համարում էր չափազանց համարձակ և ինքնավստահ, քանի որ Խոսրովը առանց Սասանյանների թագավորների հետ խորհրդակցելու կայացնում էր տարբեր որոշումներ։ 389 թվականին, որպես պատվիրատու թագավոր Բահրամ IV-ը Խոսրով Դ-ի փոխարեն նշանակել է իր եղբորը՝ Վռամշապուհին։ Այս ամենից հետո, Զրվանդուխտի,Արշակի և Տիգրանի մասին ոչինչ հայտնի չէ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Toumanoff, *Manual genealogy and chronology for the Christian Caucasus (Armenia, Georgia, Albania)*, p.76
2. 1 2  Faustus of Byzantium, *History of the Armenians*, Book VI, Chapter 1
3. ↑  Kurkjian, *A History of Armenia*, p.108
4. ↑  Hovannisian, *The Armenian People From Ancient to Modern Times, Volume I: The Dynastic Periods: From Antiquity to the Fourteenth Century*, p.85

Աղբյուրներ
----------

* Faustus of Byzantium, History of the Armenians, 5th century
* C. Toumanoff, Manual genealogy and chronology for the Christian Caucasus (Armenia, Georgia, Albania), ED. Aquila, Rome, 1976
* R.G. Hovannisian, The Armenian People from Ancient to Modern Times, Volume 1: The Dynastic Periods: From Antiquity to the Fourteenth Century, Palgrave Macmillan, 2004
* V.M. Kurkjian, A History of Armenia, Indo-European Publishing, 2008
**«Եվրոպայի ժողովուրդնե՛ր, պաշտպանեք ձեր սուրբ բարիքները»** ( տարբերակներ՝ **«Եվրոպայի ժողովուրդնե՛ր, պաշտպանեք ձեր սուրբ իրավունքները»**, **«Դեղին սպառնալիք»**, **«Դեղին վտանգ»**, (գերմ.՝ Völker Europas, wahr(e)t Eure heiligsten Güter), գերմանացի նկարիչ, պատմական գեղանկարչության վարպետ Գերման Կնակֆուսի նկարը։ Ստեղծվել է 1895 թվականին՝ կայզեր Վիլհելմ II-ի էսքիզներով։ Գերմանացի կայսրը նկարը նվիրել է Նիկոլայ II ցարի զարմիկին։ Բնօրինակը պահվում է Լիվադական պալատի բաղնիքում։

Նկարի վրա՝ քրիստոնեական խաչի լույսի տակ, պատկերված է գերմանացիների սուրբ պաշտպան Միքայել Հրեշտակապետը, որը շրջապատված է զինված կանանց խմբով՝ Եվրոպայի ժողովուրդների վալկիրիաների կերպարով։ Հրեշտակապետը աջ ձեռքի կրակե թրով կանանց ցույց է տալիս մութ և ամպրոպաբեր ամպը՝ եվրոպական հողերի վրա կախված։ Պաշտպանված լինելով չինական վիշապների կողմից՝ գահին նստած է Բուդդան։ Դրա տակ ասիական հորդաները ձգտում են մշակությաին Եվրոպային։ Կանանց խմբի գլուխն է Գերմանիան՝ սրով և վահանով, նրա ուսին վստահաբար հենված է Ռուսաստանը՝ նիզակով։ Քիչ հեռու Ֆրանսիան, ձեռքը դնելով աչքերին, ուշադրությամբ նայում է մոտեցող մթությանը։ Նրանց հետևում Բրիտանիայի ձեռքը բռնած Ավստրիան է, իսկ նրանց միջև՝ Իտալիան։ Ամենավերջին կերպարը չի նույնականացվել։

Այս այլաբանական ստեղծագործությամբ կայզեր Վիլհելմ II-ը ցանկանում էր Եվրոպայի քրիստոնեական աշխարհին կոչ անել «դեղին վտանգի» և անաստված բուդդայականության դեմ համատեղ պայքարի։ Շուտով՝ ճապոնա-չինական պատերազմի ավարտից հետո, նա այս նկարը նվիրեց ռուս ցարին՝ արևելյան վերահսկողությունը իր վերահսկողության տակ պահելու խնդրանքով։ Կից նամակով Վիլհելմ II-ը հիցնում էր Նկիոլայ II-ին Ռուսաստանի մեծ դերի մասին։ Նիկոլայ II-ին այնքան է դուր գալիս նվերը, որ կայզերը հաճույքով նշել է. «Այսպիսով, աշխատեց, շատ ուրախացնող է»։ Նկարի կրկնօրինակները Վիլհելմ II-ը ուղարկել էր պետական բազմաթիվ գործիչների և նշանավոև այլ անձանց։ Նկարը լայնորեն տարածվեց ռուսական մամուլում և դրա հետևանքով ռուս-ճապոնական պատերազմի ժամանակ դարձավ հայտնի դրդապատճառ, որպեսզի պատկերվի բացիկների վրա։ Մի քանի տարի անց 1900 թվականի հուլիսի 27-ին կայզերն ասաց այսպես ասված «հոննական խոսքը»` արևելաասիական էքսպեդիցիոն կորպուսը մղելով դեպի Իհեթունյան ապստամբությանը։

Կնակֆուսի նկարից ոգեշնչված Վիլհելմ II-ի կոչը հիշատակում է Կարլ Հաուսոֆերը՝ իր աշխարհաքաղաքական աշխատություններում, որը թույլ տվեց Ադոլֆ Հիտլերի կենսագիր Իոհամ Ֆեստին այս նկարով իր փաստագրական ֆիլմում ակներևաբար ցույց տալ ֆյուրերի և իր ժամանակակիցների աշխարհայացքները իր՝ 1977 թվականին նկարահանված «Հիտլեր։ Կարիերան» (գերմ.՝ Hitler – Eine Karriere) վավերագրական ֆիլմում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Asmut Brückmann: *Die europäische Expansion. Kolonialismus und Imperialismus 1492–1918*, Reihe Tempora Historisch-politische Weltkunde, Klett, Stuttgart u. a. 1999, S. 79

Գրականություն
-------------

* «Мегаполис-Континент» № 44 (304), октябрь 1996
* Хаусхофер К. О геополитике: Работы разных лет. — М.: Мысль, 2001. — С. 371—418.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Терентьев А. А. Методы анализа визуального материала в рамках курсов истории и обществознания: пример иконологического анализа картины Германа Кнакфуса «Гроза с Востока» Archived 2021-05-20 at the Wayback Machine.
* «Петербургский коллекционер»: «Жёлтая опасность»
**Երանյակ**, Արշակունիների արքայատոհմի արքայադուստր, ապրել է չորրորդ դարում։

Հայրը հռոմեական թագավոր Տիրանն էր՝ ղեկավարել է 339-350 թվականներին, Արշակ Բ-ի քույրն էր։ Երանյակի մասին քիչ տեղեկություններ կան։

Տիրանը այնպես էր կազմակերպել, որ իր դուստրն ամուսնանա Տրդատ արքայազնի հետ։ Տրդատը Սեմբատուհու որդին էր, նրա մայրական կողմի պապը Մեծ Սեմբատն էր։ Բնավորությամբ Տրդատը քաջ ու համարձակ էր, սակայն կարճահասակ էր և ուներ խղճուկ տեսք։

Նրանց ամուսնության արդյունքում Երանյակը դարձավ Բագրատունիների արքայատոհմի ազգականն, իսկ Տրդատը՝ Արշակունիների։ Չնայած իրենց թագավորական և արիստոկրատական ծագմանը՝ ունեցան դժբախտ ամուսնական կյանք։

Երանյակն ատում էր Տրդատին։ Նա արհամարհանքով էր վերաբերվում ամուսնուն և բողոքում էր, որ իր կոչումով կինը ստիպված է եղել համատեղ ապրել տհաճ դեմքով և անփառունակ ծագումով տղամարդու հետ։ Տրդատը մի օր այնքան է բարկանում, որ ծեծում է կնոջը, կտրում մազերը և դուրս վռնդնում առանձնատնից։ Այդ դեպքից հետո, Տրդատը լքում է Հայաստանն ու մեկնում Մարաստան։ Սյունիք հասնելուց հետո, Տրդատը իմանում է աներոջ մահվան մասին և մնում այնտեղ։ Այս ամենից հետո, քիչ տեղեկություն է հայտնի Երանյակի և Տրդատի մասին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Kurkjian, V.M. *A History of Armenia*, Indo-European Publishing, 2008, p.262
***Կիպրոսն ընդդեմ Թուրքիայի* (IV)** (2001) (No. 25781/94), 1994 թվականին Կիպրոսի կողմից Թուրքիայի դեմ հարուցված և 2001 թվականին Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի Մեծ պալատի կողմից ըստ էության քննված գործ։ Սա վերաբերում է 1974 թվականին Կիպրոս թուրքական ներխուժումից հետո Հյուսիսային Կիպրոսում ստեղծված իրավիճակին և միջերկրածովյան կղզու փաստացի բաժանմանը։

Վճիռ
----

Ինչ վերաբերում է հաշվետվողականությանը, ապա դատարանը տասնվեց դեմ ձայնով որոշում կայացրեց՝ վկայակոչելով «Լոիզիդուն ընդդեմ Թուրքիայի» գործով նախկինում իր կայացրած նախադեպային որոշումը, որ ներկայացված փաստերը ենթակա են Թուրքիայի իրավազորության և, հետևաբար, ենթադրում են Թուրքիայի պատասխանատվությունը։

Գործի էության վերաբերյալ դատարանը վճիռ է կայացրել ձայների տարբեր բաժանմամբ (շատ դեպքերում միաձայն, կամ 16 կողմ, 1 դեմ ձայներով)։

* Թուրքիայի կողմից Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի 14 խախտում է կատարվել։
	+ Անհետ կորած կիպրոսցի հույներին և նրանց հարազատներին վերաբերող 3-րդ և 5-րդ հոդվածների խախտումներ,
	+ Տեղահանված հույն կիպրացիների բնակարաններին և սեփականությանը վերաբերող 8-րդ, 13-րդ և P1-1-րդ հոդվածների խախտումներ,
	+ Հոդվածների խախտումներ 3, 8, 9, 10, 13, P1-1 և P1-2 Հյուսիսային Կիպրոսի Կարպաս շրջանում կիպրացի հույների կենսապայմաններին վերաբերող;
	+ Հյուսիսային Կիպրոսում բնակվող թուրք կիպրացիների իրավունքների վերաբերյալ 6-րդ հոդվածի խախտում;
* Բողոքների մի մասի նկատմամբ խախտումներ չեն եղել, այդ թվում ՝ 4-րդ, 11-րդ և 14-րդ հոդվածներին համապատասխան ներկայացված բոլոր բողոքները, և որոշ բողոքներ քննելու անհրաժեշտություն չի եղել, այդ թվում ՝ P1-3 հոդվածով։

Հնարավոր փոխհատուցման մասին որոշման ընդունումը հետաձգվել է, և այդ հարցի վերաբերյալ որոշումը կայացվել է 2014 թվականի մայիսի 12-ին ՝ Թուրքիային պարտավորեցնելով Կիպրոսին վճարել 90 000 000 եվրո։

Առանձին Կարծիքներ
-----------------

Դատավորներ Պալմը (Շվեդիա), Կոստան (Ֆրանսիա), Յունգվիրտը (Չեխիա), Պանտիրուն (Մոլդովա), Լևիտսը (Լատվիա), Կովլերը (Ռուսաստան), Ֆուադը (Թուրքիա) և Մարկուս Հելմոնսը (Կիպրոս) մասամբ հատուկ կարծիք են հայտնել որոշման վերաբերյալ։

15 դատավորներ արդար փոխհատուցման որոշման վերաբերյալ հայտնել են հինգ համընկնող կամ չհամաձայնող կարծիքներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  judgement on compensation (2014)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Press release
* Judgment on the merits of the case (2001)
**Մարիա Կառոլինա Վոլֆ** (ի ծնե՝ Բենդա, գերմ.՝ Maria Carolina Benda, 1742, Պոտսդամ, Պրուսիայի թագավորություն - օգոստոսի 2, 1820(1820-08-02), Վայմար, Գերմանական միություն), գերմանացի դաշնակարուհի, օպերային երգչուհի, կոմպոզիտոր, դերասանուհի։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է բոհեմական երաժիշտ Ֆրանտիշեկ Բենդայի ընտանիքում, որը ծառայել է որպես առաջին ջութակահար ու կոմպոզիտոր Պրուսիայի թագավոր Ֆրիդրիխ Երկրորդ թագավորի արքունիքում։ Մորաքույրը՝ Աննա Ֆրանտիշկա Գատաշը, կամերային երգչուհի էր, իսկ հորեղբայրը՝ դիրիժոր Իրժի Անտոնին Բենդան։ Նրանք ծառայել են Գոթայի դքսի բակում։ Մարիա Կարոլինա Վոլֆը դաշնամուր նվագել և երգել սովորել է հորից։

1758 թվականին՝ մոր մահից հետո, նա հոգացել է տան մասին։ 1761 թվականին հոր հետ համերգային շրջագայության է մեկնել Գոթա, Վայմար և Ռուդոլշտադտ քաղաքներ, որի ընթացքում հայրը նորից ամուսնացել է Սաքսե-Վայմար-Էյզենախի դքսուհի Աննա Ամալիայի՝ Բրունսվիկի դքսուհու հետ։ Վայմարի դատարանում Մարիա Կարոլինան հանդիպել և ծանոթացել է կոնցերտմայստեր, դիրիժոր, դաշնակահար և կոմպոզիտոր Էռնստ Վիլհելմ Վոլֆի հետ։Վերջինս նաև դքսուհու դաշնամուրի ուսուցիչն էր։ Մարիա Կարոլինան դարձել է պալատական երգչուհի։ Նրանք պարբերաբար հանդիպում էին դքսուհու կողմից կազմակերպվող ամենշաբաթյա համերգներին։ Երկու տարի անց՝ 1770 թվականի օգոստոսի 28-ին, զույգն ամուսնացել է։ Հարսանիքի բոլոր ծախսերը հոգացել է Աննա Ամալիան, քանի որ ցանկանում էր երկու երաժշտական գործիչներին պահել Վայմարում։

1775 թվականին Աննա Ամալիան դքսության կառավարումը հանձնել է որդուն՝ Չարլզ Օգյուստին։ Էռնստ Վիլհելմ Վուլֆը շարունակել է լինել պալատական դիրիժոր, իսկ Մարիան՝ պալատական երգչուհի։ Վայմարի արքունիքում 1776 թվականին ստեղծված «Liebhabertheater» օպերային թատրոնի նկատմամբ հետաքրքրություն է առաջացել Գյոթեի կողմից։

Մարիա Վոլֆը հանդես է եկել ներկայացումներում՝ որպես դերասանուհի և երգչուհի, իսկ ամուսինը նրա համար գրել է արիաներ։ Դրանք տպագրվել են «Der Teutsche Merkur» ամսագրում և «Mildheimischen Liederbuch» ժողովածուում։

Էռնեստ Վիլհելմ Վոլֆի հետ ունեցել է մի քանի համերգային ճանապարհորդություն Բեռլինում, որտեղ Ֆրիդրիխ Երկրորդը Վոլֆին առաջարկել է Կարլ Ֆիլիպ Էմանուել Բախի հեռանալուց հետո Պրուսիայի արքունիքում առաջացած թափուր պաշտոնը, բայց Վոլֆը կնոջ պնդմամբ մերժել է առաջարկը։

Մարիա Վոլֆի ամուսինը մահացել է 1792 թվականին, և նա շարունակել է ապրել Վայմարում մինչև իր մահը՝ 1820 թվականի օգոստոսի 2-ը։

Հիմնական աշխատություններ
------------------------

* *К розе*. В: *Der Teutsche Merkur .* 1779, 3-րդ քառորդ
* *Роза*. В: *Der Teutsche Merkur .* 1779, 4-րդ կվարտալ
* *«Солнце садится ярче».* В: *Der Teutsche Merkur* 1785, 4-րդ քառորդ
* *Сон бедного Сушена: «Мне приснилось, как будто это было в полночь ...»* (տեքստի հեղինակ՝ Գոտֆրիդ Ավգուստ Բյուրգեր). В: Фридрих Карл фон Эрлах (Hrsg.)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Երաժշտություն (ֆր.)
2. 1 2  RISM: Répertoire international des sources musicales — 1952.
3. 1 2

Գրականություն
-------------

* Lorenz, Franz: Die Musikerfamilie Benda. Franz Benda und seine Nachkommen. Berlin 1967, S. 81-85.(գերմ.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Maria Carolina Benda (verh. Wolf)(գերմ.)
Մեծ Հայքը Տիգրան Մեծ թագավորի կարճատև կայսրության սահմաններում (մ.թ.ա. մոտ 80 թ.)
**Մեծ Հայք** (հայերեն՝ Մեծ Հայք), կոչվում է Հայկական նահանգը, որն առաջացել է Հայկական լեռնաշխարհում Արտաշես Ա թագավորի օրոք՝ Ք․ա. 2-րդ դարի վերջին։ Այս տերմինը հիմնականում օգտագործվում էր ժամանակակից հայ և օտարազգի հեղինակների կողմից՝ մատնանշելու տասնհինգ գավառները, որոնք կազմում էին հայկական թագավորությունները անտիկ, ուշ անտիկ և միջնադարյան ժամանակաշրջաններում։

Տարածք
------

Թեև նրա սահմանները երբեք հստակ սահմանված չէին, Մեծ Հայքը սովորաբար վերագրվում էր Եփրատ գետից դեպի արևմուտք սկսվող ցամաքային հատվածին, Արցախի շրջանին և ներկայիս Ադրբեջանի և արևելքում՝ Իրանական Ադրբեջանի մասերին, Վրաստանի հյուսիսային մասին, որը կլորացնում է Միջագետքի հյուսիսային մասը։

Հռոմեացիներն այն լատիներեն անվանում էին *Armenia Maior*, իսկ հույները այն անվանում էին *Armenia Megale* (Ἀρμενία Μεγάλη)՝ տարբերելու Փոքր Հայքից (*Pok'r Hayk′*, լատիներեն՝ *Armenia Minor*)։ Հետագայում այն պիտի օգտագործվեր այն միջնադարյան թագավորության համար, որը հաստատվել էր Կիլիկիայում, որը երբեմն անվանում էին Փոքր Հայք (չշփոթել Փոքր Հայքի հետ)։

Քարտեզներ
---------

|  |
| --- |
| Maps of Greater Armenia |
| 

|  |
| --- |
| Արմինիա կուսակալությունը՝ մ․թ․ 9-րդ դարումԱրմինիա կուսակալությունը՝ մ․թ․ 9-րդ դարում
 |
| Արմինիա կուսակալությունը՝ մ․թ․ 9-րդ դարում
  |

|  |
| --- |
| Armenia in Ptolemy's CosmographiaՀայաստանը, ինչպես պատկերված է Պտղոմեոսի Տիեզերագրությունում
 |
| Հայաստանը, ինչպես պատկերված է Պտղոմեոսի Տիեզերագրությունում
  |

|  |
| --- |
| Armenia, Mesopotamia, Babylonia and Assyria with Adjacent Regions, Karl von Spruner, published in 1865Հայաստանը, Միջագետքը, Բաբելոնը և Ասորեստանը հարակից շրջաններով, Կարլ ֆոն Սպրուներ, հրատարակված 1865 թ.
 |
| Հայաստանը, Միջագետքը, Բաբելոնը և Ասորեստանը հարակից շրջաններով, Կարլ ֆոն Սպրուներ, հրատարակված 1865 թ.
  |

 |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Hewsen, Robert H. "The Geography of Armenia," in *The Armenian People from Ancient to Modern Times*, vol. 1: *The Dynastic Periods: From Antiquity to the Fourteenth Century*, ed. Richard G. Hovannisian. (New York: St. Martin's Press, 1997), p. 15.
2. ↑  (hy) Yeremyan, Suren. "Mets Hayk'," Armenian Soviet Encyclopedia, vol. 7, pp. 434-36.

Հետագա ընթերցանություն
----------------------

* Adontz, Nicholas. *Armenia in the Period of Justinian: The Political Conditions Based on the Naxarar System*, trans. Nina Garsoïan (Lisbon: Calouste Gulbenkian Foundation, 1970).
* Hewsen, Robert H. *Armenia: A Historical Atlas* (Chicago: Chicago University Press, 2001).

Տես նաև
-------

* Արմենիա (այլ կիրառումներ)