**Մաթիաս (Մաթիաս) Էնար** (անգլ.՝ Mathias Énard, հունվարի 11, 1972(1972-01-11)[…], Նյոր, Դյու-Սևր, Ֆրանսիա), ֆրանսիացի գրող, թարգմանիչ, հրատարակիչ։

Կենսագրություն
--------------

Մաթյաս Էնարը բարձրագույն կրթություն է ստացել Լուվրի դպրոցում որպես ժամանակակից արվեստի գիտակ, ապա արևելյան լեզուների և քաղաքակրթությունների ազգային ինստիտուտում։ Լսել է Բրիջիթ Սիմոն-Համիդի պարսկերեն լեզվի դասախոսությունները։ 2000 թվականին, երկար ժամանակ Մերձավոր Արևելքում գտնվելուց հետո, նա տեղափոխվել է Բարսելոնա և համագործակցել այնտեղ մի քանի մշակութային ամսագրերի հետ։ Թարգմանել է երկու գիրք՝ պարսկերենից և արաբերենից։ Մասնակցել է Փարիզում «Inculte» ամսագրի խմբագրական կոլեգիայի աշխատանքներին։ 2010 թվականից Մաթյաս Էնարը արաբերեն է դասավանդել Բարսելոնայի ինքնավար համալսարանում։

2003 թվականին լույս է տեսել առաջին վեպը՝ «Կրակոցի կատարելությունը»։ Ստեղծագործության գործողությունները տեղի են ունենում քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ։ Երկիրը չի նշվում, բայց կարող է լինել Լիբանանը։ Գլխավոր հերոսը մահով տարված դիպուկահար է։ Նա իր մասին ասում է. Կաղապար. Մեջբերման սկիզբը ես ինքս չգիտեի, թե ով եմ ես ՝ կրակող, թե թիրախ:

*Բնօրինակ տեքստ* (ֆր.)  

*Je ne savais plus si j'étais celui qui tirait ou celui sur lequel on tirait.*

  

Հաջորդ տարի այս ստեղծագործությունը ստացել է Ֆրանկոֆոնիայի հինգ մայրցամաքների մրցանակը, Էդմե Դե Լարոշֆուկոյի մրցանակը և նշվել է առաջին վեպի փառատոնում։

2005-2006 թվականներին Մաթյաս Էնարը Հռոմի Ֆրանսիական ակադեմիայի կրթաթոշակառու էր։

2005-2006 թվականներին Մատյաս Էնարը Հռոմի Ֆրանսիական ակադեմիայի գիտաշխատող էր։

«Ակտ Սուդ» հրատարակչությունում 2008 թվականին նա հրատարակել է իսրայելա-պաղեստինյան պատերազմի մասին պատմող «Գոտին» վեպը։ Հեղինակը, իր իսկ խոսքերով, «ցանկանում էր ստեղծել ժամանակակից էպոս»։ Վեպն ունի հետաքրքիր առանձնահատկություն. նրա բոլոր հինգ էջերին շարունակվում է մեկ նախադասություն առաջին դեմքից։ «Գոտին» արժանացել է «Դեկտեմբեր» մրցանակի, «Կանդիդ» մրցանակի և «Լիվր էնթեր» մրցանակի։

2010 թվականին նույն հրատարակչությունը հրատարակել է Էնարի «Պատմիր նրանց մարտերի, թագավորների և փղերի մասին» աշխատությունը։ Խոսքը Պոլսում Միքելանջելոյի կյանքի մասին է, որտեղ նա ժամանել է 1506 թվականի մայիսի 13-ին՝ սուլթան Բայեզիդ Երկրորդի հրավերով։ Պոլիսը ցուցադրվում է որպես հանդուրժող և ամբողջովին եվրոպական քաղաք, որն ընդունել է կաթոլիկ Իսպանիայից վտարված հրեաներին։ Այս աշխատանքը շահել է Գոնկուրի անվան ճեմարանի մրցանակ (2010 թվական), Պուատու-Շարանտ գրքի մրցանակ (2011 թվական), «Լսողների ձայնը» (2011 թվական) ինչպես նաև Պուատու Շարանտեի գրքի և ընթերցանության կենտրոնի մրցանակ։

2011 թվականին Մաթիաս Էնարը  գծագիր Տոմա Մարենի և փիլիսոփա Ժուլյեն Բեզիյենի հետ Փարիզում հիմնել է «Scrawitch» պատկերասրահը, որը կազմակերպում է ժամանակակից նկարիչների էստամպների ցուցահանդեսներ։

2012 թվականին Էնարը հրատարակել է «Փողոցային գողեր» վեպը, որը պատմում է արաբական գարնան ժամանակ Իսպանիայում երիտասարդ մարոկկացու արկածների մասին, երբ այդ երկրում սկսվեցին համազգային բողոքի ակցիաները։ «Փողոցային գողեր»-ով գրողը արձագանքել է այդ իրադարձություններին և տվել իր գնահատականը։

2015 թվականին Մաթիաս Էնարը արժանացել է Գոնկուրի մրցանակի «Կողմնացույց» (ֆր. ՝ Boussole) վեպի համար, որում հեղինակը «փորձում է ազատել Արևելքի ընկալումը արևմտյան կլիշեներից»։

2015 թվականի սեպտեմբերի դրությամբ, Էնարի աշխատանքները հրատարակվել են 22 երկրներում, դրանք թարգմանվել են, մասնավորապես, անգլերեն, դանիերեն, եբրայերեն, իսպաներեն, կատալոներեն, հոլանդերեն, գերմաներեն, խորվաթերեն, չեխերեն և ճապոներեն։

Ստեղծագորությունների էկրանավորում
---------------------------------

2012 թվականին «Վերելք Օրինոկոյի երկայնքով» վեպի հիման վրա ռեժիսոր Մարիոն Լեյնը նկարահանել է «Կապիկը ուսին» ֆիլմը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Discogs — 2000.
2. 1 2  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
3. 1 2  Babelio (ֆր.) — 2007.
4. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #13652236X // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
5. ↑
6. ↑  Обезьяна на плече(չաշխատող հղում)
 на сайте Кинопоиск

Արտաքին հղումներ
----------------

* Մաթիաս Էնարի կենսագրությունը ՌԻԱ Նովոստի կայքում

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Discogs · Internet Movie Database |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուս · Մեծ նորվեգական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 8076879 · BNC: a11549373 · BNE: XX1700143 · BNF: 14483324m · CiNii: DA17427087 · CONOR: 155612515 · GND: 13652236X · ICCU: LO1V350511 · ISNI: 0000000115602459 · LCCN: nr2004009865 · LNB: 000226434 · NDL: 001120548 · NKC: xx0146587 · NLA: 52103443 · NLP: a0000003611386 · NSK: 000591320 · NTA: 314850880 · NUKAT: n2008129718 · PTBNP: 1460543 · SUDOC: 077658558 · VIAF: 12532729 · WorldCat VIAF: 12532729 |

 |

 |