**Հաննա Մաթիլդա Վինգե** (ծննդյամբ՝ Տենգելին, շվեդ.՝ Hanna Mathilda Winge-Tengelin, դեկտեմբերի 4, 1838(1838-12-04), Göteborgs Kristine församling, Գյոթեբորգ համայնք, Gothenburg and Bohus County, Շվեդիա - մարտի 9, 1896(1896-03-09), Գյոթեբորգ), շվեդ նկարչուհի, գեղանկարիչ և տեքստիլ գեղանկարչության վարպետ։

Կենսագրություն
--------------

Հաննան ծնվել է գեղարվեստական կռման վարպետ Յուհան Տիմոֆեուս Տենգելինի և նրա կնոջ՝ Աննա Մարի Գուլտմանի ընտանիքում։ 1859 թվականից սովորել է Յոհան Յուլիուս Ռինգդալի գեղարվեստի արվեստանոցում, 1864-1867 թվականներին՝ Շվեդիայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայում, որտեղ նրա դաստիարակը եղել է ակադեմիայի պրոֆեսոր Յոհան Քրիստոֆֆեր Բոկլունդը։ Նա Ակադեմիայի առաջին կին ուսանողներից մեկն էր։ Մինչև 1864 թվականը ակադեմիա էին ընդունվում բացառապես տղամարդիկ։ 1867 թվականին Հաննան ամուսնացել է նկարիչ Մորտեն Էսկիլ Վինգեի հետ։ Ուսանել է Գերմանիայում և Իտալիայում։

Գեղանկարչության մեջ Տենգելին-Վինգի ստեղծագործության ուղղությունը ժանրային նկարչություն էր, նա պատկերել է մի քանի գեղեցիկ տեսարաններ շվեդական ժողովրդական կենցաղից։ Ստեղծել է շվեդական ծովախորշի ջրաներկով և մատիտով բնանկարների տպավորիչ հավաքածու։

Ի լրումն կերպարվեստի՝ Թենգելին Վինգեն նշանակալի ներդրում է ունեցել շվեդական տեքստիլի ազգային դիզայնի մեջ։ Նա խորանի հանդերձանքի դիզայներ էր, այդ թվում` 1882 թվականին ստեղծված շվեդական Լութերական եկեղեցու Ուփսալայի մայր տաճարի համար։

1874 թվականին Թենգելին-Վինեն դարձավ «Արհեստավոր ընկերներ» *Handarbetets vänner* ասոցիացիայի համահիմնադիրը, և երկար տարիներ նրա գեղարվեստական ղեկավարն էր և առաջատար ուժը։ Կազմակերպությունը խնդիր էր դրել վերականգնել և աջակցել ազգային տնայնագործական ավանդույթները տեքստիլ և տնայնագործական այլ արհեստների բնագավառում։ Ասոցիացիան ոչ միայն արհեստավորների միություն էր, այլև կանանց կազմակերպություն։ «Արհեստավոր ընկերներ»-ի մյուս համահիմնադիրները շվեդ կանանց իրավունքների ակտիվիստներ Սոֆի Ադլերսպարեն ու Մոլլի Ռոթլիբն էին։

Հաննա Մաթիլդա Տենգելին Վինգի ստեղծագործությունները ցուցադրվում են Շվեդիայի ազգային թանգարանում, Հյուսիսային երկրների թանգարանում, Նորչյոպինգի թանգարանում և Լինչոպինգի Օստերյոտլանդյան թանգարանում։

Պատկերասրահ
-----------

|  |
| --- |
| «Ցանց են գործում», կտավ, յուղաներկ, 1870
«Մոր և մանուկների տեսարան», կտավ, յուղաներկ, 1872 |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Benezit Dictionary of Artists — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7
2. 1 2 3 4  Göteborgs Kristine församlings kyrkoarkiv, Födelse- och dopböcker, förda av den tyske kyrkoherden, SE/GLA/13187/C I/7 (1819-1860), bildid: C0040915\_00260, sida 505
3. ↑  *А. С—в* Винге (ռուս.) // *Энциклопедический словарь* — СПб.: Брокгауз — Ефрон, 1892. — Т. VI. — С. 404.
4. ↑  G. Nordensvan. «Johan Christoffer Boklund». Svenskt biografiskt lexikon. Վերցված է 2019 թ․ մարտի 1-ին.
5. ↑  ЭСБЕ:Винге, Мартен-Эскиль
6. ↑  Sigrid Leijonhufvud. «K Sophie Adlersparre (f. Leijonhuvud)». Svenskt biografiskt lexikon. Վերցված է 2019 թ․ մարտի 1-ին.
7. ↑  «Handarbetets Vänner». Drängahuset. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ հոկտեմբերի 30-ին. Վերցված է 2019 թ․ մարտի 1-ին.
8. ↑  «Drakestilen som nasjonalsymbol». NRK. Վերցված է 2019 թ․ մարտի 1-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Hemslöjdsrörelsen
* Lexikonettamanda.se:Hanna Mathilda Winge-Tengelin

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Հաննա Մաթիլդա Վինգե» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LIBRIS: 203652 · VIAF: 76288439 · WorldCat VIAF: 76288439 |

 |