Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հայկ Ազատյան (այլ կիրառումներ)
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Ազատյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Հայկ Նահապետի Ազատյան** (սեպտեմբերի 25, 1881(1881-09-25) կամ 19-րդ դար, Վանաձոր - նոյեմբերի 13, 1964(1964-11-13) կամ ապրիլի 1, 1937(1937-04-01), Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ և Կահիրե, Եգիպտոս), հայ տնտեսագետ, հասարակական գործիչ, պրոֆեսոր (1928), ՀԽՍՀ ԳԱ թղթակից անդամ (1956)։ ՀԽՍՀ և ՎԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ։

Կենսագրություն
--------------

Հայկ Ազատյանը ծնվել է Մեծ Ղարաքիլիսա քաղաքում (այժմ՝ Վանաձո]), ուսուցչի ընտանիքում։ Նախնական կրթությունը ստացել է Կիրովականի ծխական դպրոցում, ապա սովորել է Թիֆլիսի ռեալական ուսումնարանում։ 1903 թվականին Ազատյանն ընդունվել է 1903-1905 թվականներին ուսանել է Բեռնի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետում, Փարիզի և Բեռլինի հասարակագիտական դասընթացներում։ Սակայն 1905 թվականի ռուսական առաջին ռևոլյուցիայի շրջանում թողել է համալսարանը, վերադարձել Թիֆլիս։ Թաղված է Երևանում։

Գործունեություն
---------------

Հայկ Ազատյանի հուշատախտակը Երևանում
1905 թվականին մտել է ՌՍԴԲԿ շարքերը։ 1908-1911 թվականներին գործել է Բաքվի մենշևիկյան կազմակերպությունում։ 1913 թվականին բանտարկվել է հեղափոխական գործունեության համար։

1915-1917 թվականներին աշխատակցել է «Պայքար» թերթին։ Եղել է ՀԱՄԽ-ի առաջին նախագահը, ՀԿԿ ԿԿ քարտուղար (1921), ՀԽՍՀ Կենտգործկոմի նախագահի տեղակալ (1924-1928), ՀամԳԳԱ փոխնախագահ (1930) և Անդրկովկասյան մասնաճյուղի տնօրեն (1931-1934)։

1919-1920 թվականներին նա աշխատել է Թիֆլիսի արհմիություններում և դասախոսություններ է կարդացել մարքսիստական քաղաքատնտեսության հարցերի շուրջ Թիֆլիսի ժողովրդական համալսարանում։ 1922 թվականից յոթ տարի անընդհատ ընտրվել է Հայաստանի Կենտրոնական գործադիր կոմիտեի նախագահի տեղակալ, եղել է Հայաստանի կոմպարտիայի Կենտկոմի անդամ։ 1930 թվականի փետրվարից Հայկ Ազատյանը փոխադրվել է Մոսկվա և աշխատել իբրև Լենինի անվան գյուղատնտեսական ակադեմիայի վիցե-պրեղիդենտ։ 1931 թվականին նա գալիս է Թբիլիսի և մինչև 1934 թվականին աշխատել է որպես ՎԱՍԽՆԻԼ-ի անդրկովկասյան բաժանմունքի տնօրեն։ 1934 թվականից Ազատյանը որպես պրոֆեսոր դասախոսել ՝ Թբիլիսիի բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում։ 1956 թվականին Հայկ Ազայանն ընտրվել է Հայկական ՍՍՌ գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ։

Աշխատություններ
---------------

Հայկ Ազատյանի գրչին են պատկանում տասնյակ գիտական աշխատություններ։ Աշխատությունները վերաբերում են սոցիալական շինարարության, գյուղատնտեսության կոոպերացման և աշխատավարձի տեսության հարցերին։

Հայկ Ազատյանի գրական ու գիտական ժառանգությունը, բացի Մարքսի և Էնգելսի մի շարք երկերի թարգմանություններից, 200-ից ավելի մենագրություններ են և հոդվածներ։

Երկեր
-----

* ԽՍՀՄ տնտեսական զարգացումը և գյուղատնտեսական կոոպերացիան, Երևան, 1926։
* Ազատյան Հ. Ն. Աշխատավարձի խնդիրները, Երևան, 1929։

Աղբյուրներ
----------

* Արտո Եղիազարյան «Հայկ Ազատյան», պատմաբանասիրական հանդես № 1, 1964, էջ 270-271

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեքստեր Վիքիդարանում

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1974.
2. ↑  Կենսագրական հանարագիտարան, Ե. 2009, էջ 61-62։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 98)։*  |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի նախնական տարբերակը կամ նրա մասը վերցված է* Հայկական համառոտ հանրագիտարանից*, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |

 |