**Մակեդոնիայի պայքարի թանգարան**, գտնվում է Հունաստանում, Արևմտյան Մակեդոնիայի Կոզանի նոմում։ Բնութագրվում է որպես «թանգարան բաց երկնքի տակ», ինչն այն առանձնացնում է Մակեդոնիայի համար պայքարի մյուս թանգարաններից։ Այն տեղակայված է 7 հա տարածության վրա։ Նվիրված է մակեդոնացիների պայքարին` մինչև Մակեդոնիայի ազատագրումը և դրա վերամիավորումը Հունաստանի հետ 1912-13 թվականներին։

Թանգարան
--------

Թանգարանը հիմնադրվել է 1989 թվականին, «Կոզանի գրականության և արվեստի համայնքի» կողմից, ի նշանավորումն 1878 թվականի փետրվարի ապստամբության, որը տեղի է ունեցել շրջանում Պիերիայի ապստամբությանը զուգահեռ` Սան Ստեֆանոյի պայմանագիրը Մակեդոնիայի հանդեպ կիրառելու առթիվ։ Թանգարանը հիմնադրվել է քարանձավում, Խրոմիո գյուղից ոչ հեռու, որտեղ 1878 թվականին հայտարարվել էր դիմադրության մասին։

Դիմադրության վերջնանպատակն էր բացառել Մակեդոնիայի` Բուլղարիայի մաս դառնալու հնարավորությունը, ինչպես նաև, պայքարի նպատակն էր օսմանյան տիրապետությունից ազատագրումն ու Մակեդոնիայի` հունական պետության հետ վերամիավորումը։

1878 թվականի փետրվարի 18-ին Վուրինո սարի վրա ձևավորվել է «Մակեդոնիայի ժամանակավոր կառավարությունը» (Կոզանի և Կաստորիա նոմեր, Արևմտյան Մակեդոնիա)։ Կառավարությունը ղեկավարում էին Յոհանես Գովենտարոսը Կոզանից, Լիատիս Իոսիֆն ու Անաստասիոս Պիխեոնը Օխրիդից։ Իր հայտարարության մեջ կառավարությունն «աստծո և մարդկանց առաջ հայտարարել է Ալեքսանդր Մակեդոնացու հայրենիքի վերամիավորումը մայր Հունաստանի հետ»։
Ռազմական գործողություններն այստեղ ծավալվել են և չնայած Աթենքի հետ կապի բացակայությանը, հաջողությամբ են պսակվել ապստամբների համար մինչև 1878 թվականի օգոստոս։ Հարձակման են ենթարկվել թուրքական ռազմական կայաններ Կոզանիում, Կաստորիայում, Պրեսպա լճի մոտ, Պիսոդերիում, Ֆլորինում, Մոնաստիրում (այժմ` Բիտոլա),
:

Դումպիոտիսը շարունակել է պարտիզանական պայքարը Գրեվենա նոմի շրջանում մինչև 1878 թվականի ապրիլի 19-ը։ Խոստեվասը, Կալոգիրուն, Զարկադասը և այլ ռազմական հրամանատարներ շարունակել են ռազմական գործողությունները Օլիմպոսի վրա նաև հաշտությունից հետո, և արդեն չունենալով ո՛չ նյութական, ո՛չ բարոյական աջակցություն հունական կառավարությունից` հեռացել են Ֆեսալիա։

Մակեդոնիայի համար պայքարը մեծ մասշտաբների է հասել 20-րդ դարի սկզբին, մինչև Մակեդոնիայի ազատագրումը 1912-13 թվականներին։ Մարտիկների մասունքները ցուցադրված են թանգարանի ներքին սրահներում։ Մակեդոնիան Հունաստանի հետ վերամիավորելու համար պայքարած 21 մակեդոնացիների կիսանդրիները, ընկած հերոսների հուշարձանը, ինչպես նաև` Փիլիպոս II Մակեդոնացու, Ալեքսանդր Մակեդոնացու, Արիստոտելի և այլ հայտնի մակեդոնացիների կիսանդրիներ ցուցադրված են բաց երկնքի տակ։

Թանգարանի տարածքում է գտնվում նաև Ագիոս Նիկոլաոսի վերականգված եկեղեցին` հիանալի որմնանկարներով, մարմարե փորագրություններով և հունական պատմության էպիգրամներով։ Թանգարանը նաև մեծ նշանակություն ունի Մակեդոնիայի պայքարի պատմության մեջ, քանի որ հենց այստեղ է 1878 թվականին օրհնվել դիմադրության զենքը։

Պատկերասրահ
-----------

* Ալեքսանդր Մակեդոնացու, Արիստոտելի և Փիլիպոս Մակեդոնացու կիսանդրիներըԱլեքսանդր Մակեդոնացու, Արիստոտելի և Փիլիպոս Մակեդոնացու կիսանդրիները
* Թանգարանի ներքին տեսքըԹանգարանի ներքին տեսքը
* Բարսեղ Ա Մակեդոնացին, բյուզանդական Մակեդոնական դինաստիայի հիմնադիրըԲարսեղ Ա Մակեդոնացին, բյուզանդական Մակեդոնական դինաստիայի հիմնադիրը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Δήμος Κοζάνης - Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα". Արխիվացված է the original 2019 թ․ փետրվարի 5-ին. Retrieved 2021 թ․ օգոստոսի 10. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  "Letters and Arts Association". Արխիվացված է the original 2021 թ․ հունվարի 25-ին. Retrieved 2021 թ․ օգոստոսի 10. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  "Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα". Արխիվացված է the original 2016 թ․ հուլիսի 29-ին. Retrieved 2013 թ․ մայիսի 11. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  [Κωνσταντίνος Α. Βακαλόπουλος,Επίτομη Ιστορία της Μακεδονίας, Εκδόσεις αδελφών Κυριακίδη,Θεσσαλονίκη 1988,σελ.162]
5. ↑  [Douglas Dakin,The Unification of Greece 1770—1923,page 204,ISBN960-250-150-2]
6. ↑  [Κωνσταντίνος Α. Βακαλόπουλος,Επίτομη Ιστορία της Μακεδονίας, Εκδόσεις αδελφών Κυριακίδη,Θεσσαλονίκη 1988,σελ.163]
7. ↑  www.xromio.gr - Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα(չաշխատող հղում)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Site of the Historical – Folklore and Natural History Museum of Kozani (Greece) ( Archived 2009-12-24 at the Wayback Machine.)
* Museums of Macedonia web site