recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ալիզոններ և օդոմանտներ**, ալիզոնների թրակական ցեղերը Փոքր Հայքում։ Ալիզոնների թրակական ցեղերը նախահայերի և խալյուբների հարևաններն են եղել Փոքր Հայքում, քանի որ Հոմերոսի «Իլիականում» նրանք հիշատակվում են որպես տրոյացիների դաշնակիցներ, ապա կարող ենք Փոքր Ասիայում նրանց երևան գալու ժամանակը ևս համարել մ.թ.ա. 2-րդ հազարամյակի երկրորդ կեսը։ Ըստ երևույթին, Փոքր Ասիա գաղթել և ալիզոնների մի մասը միայն, իսկ նրանց հիմանական զանգվածը դեռևս Հերոդոտի օրոք, շարունակել է ապրել վաղեմի տերիտորիակում։ Ալիզոններն ապրում էին ներկայիս Ուկրաինայի տափաստաններում, միլետյան Օլբիա գաղութից հյուսիս, Հելլենա-սկյութներից այն կողմ, Բորիսթեն, Թիրաս և Հիպանիս գետերի միջև։

Նախահոմերյան շրջան
------------------

Դեռևս նախահոմերյան շրջանում ալիզոնները շարժվում են դեպի հարավ և մուտք գործքում Փոքր Աիսա՝ Բյութանիայի տերիտորիան և նրանից արևելք։ Ավելի ուշ նրանց մնացորդները հանդիպում են Մակեդոնիայում, Փոքր Փռյուգիայում, Կիզիկ քաղաքի մոտերքում և այլուր։ Բայց գաղթածների հիմնական մասը ապրում էր խալյուրների և նախահայերի կողքին՝ Պոնտական և Հայկական լեռներում, Հալիս գետի ակունքների շրջանում, որն այդպես է կոչվում իրենց անունով։ Սրանք բոլոր ժամանակի ընթացքում ձուլվում են հայերի մեջ։

Հայկական տեղանունների տվյալներից ելնելով, հավանական է *Odomantes* թրակական ցեղի գոյությունը Հայաստանում։ Ծոփքի մոտ *Odomantis* անունն է կրել մի ամբողջ շրջան։ Օդոմանտները, ըստ Հերոդոտի, ապրում էին Մակեդոնիայում, պոենների կողին, Օրբելոս լեռան ստորոտի մոտ, Ատրիմոնի գետաբերանի շրջանում։ Օդոմանտների մյուս մասն ապրում էր Փոքր Ասիայում, Սինպոի մոտ։

Հայաստանում օդոմանտների բնակությամ բայրիտեղորոշման համար ուղեցույց կարող են լինել նաև Փոքր հայքի երկու գավառի անունները՝ Օրբիսենե և Օրբալիսենե, որ հիշատակում է Պտղոմեոսը։ Այս շրջանները տեղադրվում են, ամենայն հավանականությամբ, Դիվրիգ և Արաբկիր բնակավայրերի միջև։
Կարելի է մատնանշել նաև նի շարք աշխարհագրական անուններ Փոքր Ասիայում և Հայաստանում (օրինակ Caballa Լյուդիայում, Կիլիկիայում և Հայաստանում, Harpasos գետ Կարիայում ու Հայաստանում և այլն)։ Համենայն դեպս տեղանունների և անձնանունների այս զուգորդությունները վկայում են, որ հայերի հնդեվրոպական նախնիները իրոք շարժվել են արևմուտքից արևելք, Փոքր Ասիայի հարավ-արևմտյան կողմից սկսած։

Հայկական լեռնաշխարհում ալիզոնները, օդոմանտները և մյուս ցեղերը ընթացքում ձուլվել են հայերին։

Գրականություն
-------------

Հայ Ժողովրդի Պատմություն էջ 235
**Առևտրային բանկեր** 1991 թվականին ՀՀ տարածքում գործել են 39, 1992 թվականին՝ 51, 1993 թվականին՝ 58 առևտրային բանկեր (ընդհանուր կապիտալը՝ 283 միլիոն դրամ), 62 գրավատուն և 7 ապահովագրական ընկերություններ։ Անդամակցող բանկերի շահերը պաշտպանելու նպատակով 1995 թվականին հիմնվել է Հայաստանի բանկերի ընկերակցությունը (նախագահ՝ Տ. Սարգսյան՝ 1995-1998), որը 1998 թվականին վերածվել է Հայաստանի բանկերի միության։ Կենտրոնական բանկի շենքը Երևանում (1931, մարտ՝ Նիկոլայ Բան) Ներկայումս ՀՀ-ում գործում են 21 առևտրային բանկեր՝ 405 մասնաճյուղերով։ Բանկերի ընդհանուր կապիտալը 318,9 միլիարդ դրամ է, ընդհանուր ակտիվները՝ 1 տրլն 560 միլիարդ դրամ, ընդհանուր պարտավորությունները՝ 1 տրլն 241 միլիարդ դրամ։1

ՀՀ ֆինանս, շուկայում ներառված են նաև 32 վարկային կազմակերպություններ՝ 60 մասնաճյուղերով, 11 ապահովագրական ընկերություններ և 5 ապահովագրական միջնորդներ (բրոքեր), ՀՀ արժեթղթերի շուկայի մասնակիցները՝ 8 ներդրումային ընկերություններ, Հայաստանի կենտրոնական դեպոզիտարիան և «Նասդաք ՕէմԷքս Արմենիա» ԲԲԸ-ն, 116 գրավատուն, 239 արտարժույթի առք ու վաճառք իրականացնող փոխանակման կետեր, արժութային հայ գործառուի գործունեությամբ զբաղվող 2 իրավաբան, անձինք, դրամ, փոխանցումներ իրականացնող 10 ընկերություն, վճարային 6 գործիք, վճարահաշվարկային փաստաթղթերի ընթացարկում (պրոցեսինգ) և հաշվանցում (քլիրինգ) իրականացնող 1 կազմակերպություն, 15 հաշվետու թողարկողներ։ 2011 թվականի սեպտեմբեր 7-ին Երևանում բացվել է Համահայկական բանկը (գլխավոր գործադիր տնօրեն՝ Վահրամ Ներսիսյանը), որը ֆինանսավորելու է համահայկական նշանակության նորարար, նախագծերը, որոնք իրականացնում են համահայկական ցանցի անդամ-մասնակիցներն աշխարհի ցանկացած կետում։ Բանկի հեռահար նպատակը հզոր տեղեկատվական ցանցի վրա հիմնված գործարար կապերի ստեղծումն է։ Համահայկական բանկի կանոնադրական կապիտալը մոտ 100 միլիոն դոլար է, որի 20 %-ը տրամադրել է ՀՀ Կառավարությունը։


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակը վերցված է* *Հայաստան հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |
**ՀՀ ԿԲ Դիլիջանի «Գիտելիք հանուն զարգացման» կենտրոնի գրադարան**, երիտասարդների գիտելիքների և մշակութային կյանքի մակարդակի բարձրացմանը նպաստող, կրթական ծրագրեր իրականացնող գրադարան Տավուշի մարզի Դիլիջան քաղաքում։

Գրադարանի պատմությունը
----------------------

Դիլիջանի «Գիտելիք հանուն զարգացման» կենտրոնը հիմնադրվել է 2013 թվականի հունվարի 26-ին։

Շենքը, որտեղ նախկինում գործել է Դիլիջանի Ղազարոս Աղայանի անվան քաղաքային գրադարանը, 1988 թվականի երկրաշարժից հետո հայտնվել էր վթարային վիճակում։ Տարիներ անց շինությունը վերանորոգվել է և այժմ գործում է որպես ՀՀ ԿԲ «Գիտելիք հանուն զարգացման» կենտրոն, որի երկրորդ հարկում տեղակայված է գրադարանը։ Վերջինս իր գործունեությունը ծավալել է կենտրոնի հիմնադրման օրից։

Գրադարանն ունի երեք սրահ, որոնցից մեկը ծառայում է որպես ընթերցասրահ, մյուսը՝ դիտման սրահ, երրորդն ապահովում է էլեկտրոնային տեղեկատվության հասանելիություն։

Այժմ գրանցված է 1872 ընթերցող։ Մեկ տարվա ընթացքում գրադարան է այցելում միջինը 2500 այցելու։

Գրադարանը համագործակցում է մարզի դպրոցների, կրթամշակութային և համայնքային կենտրոնների հետ։ Կազմակերպվում են միջոցառումներ, կարճաժամկետ և երկարաժամկետ նախագծեր, հայկական տոներին նվիրված հանդիսություններ, անց են կացվում բաց դասեր դպրոցականների և ուսուցիչների մասնակցությամբ, ֆիլմերի դիտումներ, թեմատիկ սահիկահանդեսներ և քննարկումներ։ Հրավիրվում են ՀՀ կենտրոնական բանկի աշխատակիցներ, հայտնի բանախոսներ, տարբեր ոլորտների մասնագետներ, ովքեր դասընթացների, «կլոր սեղան» քննարկումների միջոցով մասնագիտական գիտելիքներ են փոխանցում մարզի բնակիչներին։ Մարզի նախադպրոցական և կրտսեր դասարանների երեխաների համար մշակվել է եռալեզու ընթերցանության նախագիծ, որի նպատակն է ստեղծել սերտ կապ երեխաների և գրքի միջև, ինչպես նաև երեխաների մոտ վաղ տարիքից ձևավորել ընթերցանության մշակույթ։

Գրադարանում հյուրընկալվել են հայ գրող, բանաստեղծ, թարգմանիչ Շանթ Մկրտչյանը, դերասանուհի Մայրանուշ Գրիգորյանը, հոգեբան Հրաչյա Ամիրյանը, արդի հայ արձակագիր Գրիգոր Շաշիկյանը և այլք։

Գրքերի ֆոնդը
------------

Գրադարանային ֆոնդը կազմում է ավելի քան 10 000 գիրք, ամսագրեր, CD սկավառակներ։

Հասցե
-----

ՀՀ ԿԲ Դիլիջանի «Գիտելիք հանուն զարգացման» կենտրոնը տեղակայված է քաղաքի կենտրոնում՝ Մյասնիկյան 63 հասցեում։

Շենքը քառահարկ է, որի մուտքի մոտ տեղակայված են Ղազարոս Աղայանի և Խաչատուր Աբովյանի արձանները։

Պատկերասրահ
-----------

* Ընթերցանությունը զվարճանք էԸնթերցանությունը զվարճանք է
* Գրադարանի հիմնական ընթերցասրահըԳրադարանի հիմնական ընթերցասրահը
* ԸնթերցասրահԸնթերցասրահ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ներկայացնում ենք ԿԲ-ի «Դիլիջան ուսումնահետազոտական կենտրոնը»
| **՞**Հազազ ռուսական |
| --- |
|  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Բույսեր |
|
|
|
|
|
| Տիպ | Ծածկասերմեր |
|
|
|
|
|
| Դաս | Երկշաքիլավորներ |
|
|
|
| Կարգ | Խլածաղկավորներ |
|
|
|
| Ընտանիք | Մորմազգիներ |
|
|
|
| Ցեղ | Հազազ |
|
|
| Տեսակ | Հազազ ռուսական |
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Lycium ruthenicum

 |
| 

| [{{fullurl:wikispecies:{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} ԴասակարգումըՎիքիցեղերում] | uselang=hy}}[{{fullurl:commons:Special:Search/{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} Պատկերների որոնումՎիքիպահեստում] | 

 |
| --- | --- | --- |

 |



**Հազազ ռուսական** (լատ.՝ Lycium ruthenicum), մորմազգիների ընտանիքի, հազազ ցեղի բույս։

Նկարագրություն
--------------

Տերևաթափ թուփ է՝ 0,5-2 մ բարձրությամբ, հանգուցավոր, տարածված, ամուր, մերկ, դեղնասպիտակ, խիստ փշավոր ճյուղերով։ Փշերը ունեն 0,3-2 սմ երկարություն, բարակ են, առանց տերևների։ Տերևների ձևը խիստ բազմազան է։ Դրանք մեծ մասամբ գծանման են, 0,5-3,5 (երբեմն՝ 5) սմ երկարությամբ, 0,7-3 մմ լայնությամբ, կապտականաչ, մսալի, համարյա նստադիր։ Ծաղիկները միայնակ են կամ 2-3-ական հավաքված փնջերում։ Բաժակը նեղ զանգականման է, 2-3 անհավասար բլթակներով, հազվադեպ՝ անհավասար, 5 ատամնանի, 2,5-4,5 մմ երկարությամբ։ Պսակը 0,3-1,3 (երբեմն 1,5) սմ երկարություն ունի, ձագարաձև, սպիտակավուն խողովակով և երկարավուն, 5 (երբեմն՝ 4-6) կտրտված ծռվածքով։ Առէջները անհավասար երկարություն ունեն։ Հատապտուղն ունի 0,4-0,8 սմ տրամագիծ, բազմասերմ է, սև։ Սերմերը երիկամաձև են, անկյունավոր։ Ծաղկում է սեզոնում 2 անգամ՝ ապրիլին և հուլիսին։ Պտուղները հասունանում են հունիս-հոկտեմբեր ամիսներին։

Տարածվածություն
---------------

Տարածված է Կովկասում, Միջին Ասիայում, Իրանում, Մոնղոլիայում, Չինաստանում, Տիբեթում։ Հայաստանի տարածքում հանդիպում է Մեղրիում և Վայքում, աղակալած հողերում, չոր լանջերում, ծովի բարձրությունից 1100 մ բարձրությունների վրա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հարությունյան Լ․ Վ․, Հարությունյան Ս․ Լ․, Հայաստանի դենդրոֆլորան, հ. 2, Երևան, «Լույս հրատարակչություն», 1985, էջ 302։


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · NCBI |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2779945733 |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Չապաևի փողոց (այլ կիրառումներ)

**Չապաևի փողոց** (ռուս.՝ Улица Чапаева), փողոց Սովետսկ քաղաքի հյուսիսարևմտյան մասում, Շպլիտտեր պատմական շրջանում։ Անվանվել է Քաղաքացիական պատերազմի հերոս Վասիլի Չապաևի անունով։

Պատմություն
-----------

Փողոցը կազմավորվել է 15-րդ դարում, Շպլիտտեր ամրոցի մոտ, որը կարելի է գերմանականից թարգմանել որպես ապակու կտոր կամ փուշ։ Ամրոցը հայտնվեց այն ժամանակ, երբ միաբանությունը իր համար հուսալի ուղի ստեղծեց, որի միջոցով կապ կհաստատվեր արտաքին աշխարհի հետ։ Մինչև 1930-ական թվականների կեսը Շպլիտերտրասեն ծածկված էր գետաքարով։ Մոտավորապես 1937 թվականից այն ընդլայնվել է, սալիկապատվել և ժամանակակից տեսք ստացել։ Փողոցի աջ կողմում, ջրաղացի հետևում, եղել են հինգ փայտասղոցման գործարաններ՝ ձևավորելով թաղամասի խոշոր արդյունաբերական մասը։

Տեսարժանություն
---------------

* Անտառանյութի վաճառականի առանձնատուն
* Բրուդերի ցորենի գործարանի ավերակներ (19-րդ դարի սկիզբ)

Փողոցի դիրք
-----------

Փողոցը սկսվում է Նևսկի փողոցի խաչմերուկից և ավարտվում է Ռժևսկոե ավանի անցատեղով։ Փողոցը շարժվում է արևելքից դեպի արևմուտք։ Գետի երկայնքով կա լիճ։ Չապաևի փողոցի տարածքում են գտնվում Առաջին և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմների ժամանակ ռուս և գերմանացի զինվորների անտառային գերեզմանատները։

Հատվող փողոցներ
---------------

* Ռերնայա փողոց
* Գուրևսկայա փողոց
* Հերոսների փողոց
* Չապաևի նրբանցք

Տրանսպորտ
---------

* Ավտոբուսային երթուղի՝ №1, №6

Նշանակալի կառույցներ
--------------------

* Մանկան տուն
* Տարեցների տուն
* Ինֆեկցիոն հիվանդանոց

Պատկերասրահ
-----------

* Լիճ Չապաևի փողոցումԼիճ Չապաևի փողոցում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Улица Чапаева в Советске

Արտաքին հղումներ
----------------

* Чапаева улица на карте Советска
|  |
| --- |
| **Ծվծվուկ ավազուտային** |
|  |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Ենթատիպ** | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
| **Կարգ** | Մեխակածաղկավորներ (Caryophyllales) |
| **Ընտանիք** | Մեխակազգիներ (Caryophyllaceae) |
| **Ենթաընտանիք** | Մեխակայիններ (Caryophylloideae) |
| **Տրիբա** | *Sileneae* |
| **Ցեղ** | Ծվծվուկ *(Silene)* |
| **Տեսակ** | **Ծվծվուկ ավազուտային** *(S. linearis)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Silene linearis***Sweet, 1830 |

**Ծվծվուկ ավազուտային** (լատ.՝ Silene arenosa), մեխակազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն
--------------

Միամյա բույս է, որն ունի 5-25 սմ բարձրություն։ Ցողունները և ծաղկակոթերը բարակ են ու կոշտ։ Պսակաթերթերը սպիտակ են կամ վարդագույն։

Տարածվածություն
---------------

Հայտնի է միայն Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում (Գոռավան, Զվարթնոց)։ Աճում է նաև Նախիջևանում, Հյուսիսային Անատոլիայում և Իրանում։

Էկոլոգիա
--------

Աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ ծովի մակերևույթից 800-900 մ բարձրությունների վրա, ավազային անապատում։ Ծաղկում է մայիս ամսին, պտղակալում՝ մայիս-հունիսին։

Պահպանություն
-------------

Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է, որի տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Հայտնի է երկու փոքր պոպուլացիա, որոնցից մեկը համարյա անհետացել է։ Արեալը խիստ մասնատված է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES–ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պոպուլացիայի մի մասը պահպանվում է «Խոսրովի անտառ» պետական արգելանոցի տարածքում։

Պահպանության գործողություններ չեն իրականացվում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*։ Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն։ 2010։ ISBN 978-99941-2-420-6


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Տաքսոնինույնացուցիչներ | 
* APDB: 134464
* ARKive: silene-linearis
* EoL: 5200203
* FoIO: SILLIN
* GBIF: 5586659
* iNaturalist: 907307
* IPNI: 157681-1
* NCBI: 411989
* Plant List: kew-2488729
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:157681-1
* Tropicos: 100381907
* WoI: 2488

 |

 |

։
**Յալչին Վասիֆ օղլի Ադիգյոզալով** (ադրբ.՝ Yalçın Vasif oğlu Adıgözəlov, նոյեմբերի 4, 1959(1959-11-04), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ադրբեջանցի դիրիժոր, Բաքվի երաժշտական ակադեմիայի պրոֆեսոր, Ադրբեջանի Հանրապետության ժողովրդական արտիստ (14 սեպտեմբեր, 2012);

Կենսագրություն
--------------

Յալչին Ադիգյոզալովը ծնվել է 1959 թվականին Բաքվում։ Նա ադրբեջանցի կոմպոզիտոր Վասիֆ Ադիգյոզալովի որդին է։ Նա ստացել է իր առաջին կրթությունը Բյուլ-բյուլի անվան միջնակարգ դպրոցում։ 1982 թվականին ավարտել է Բաքվի երաժշտական ակադեմիան։ 1983 թվականին ընդունվել է Ն. Ա. Ռիմսկի-Կորսակովի անվան Սանկտ Պետերբուրգի պետական կոնսերվատորիա։ 1984-1989 թվականներին կրթությունն է ստացել Լենինգրադի կոնսերվատորիայում հայտնի դիրիժոր ՛Ի.Ա. Մուսինի դասարանում։ Կոնսերվատորիայի ավարտելուց հետո վերադարձել է Բաքու։ Բաքու վերադառնալուց հետո նա սկսեց գործել որպես դիրիժոր պետական ֆիլհարմոնիայի Ու.Հաջիբեկովի անվան Ադրբեջանի պետական սիմֆոնիկ նվագախմբում։ 1991-1992 թվականներին նա փորձն է անցել Վիեննայի երաժշտական ակադեմիայում։ Յալչին Ադիգյոզալովը 1991 թվականից մինչև 1998 թվականը եղել է Ուզեիր Հաջիբեկովի անվան Ադրբեջանի պետական սիմֆոնիկ նվագախմբի գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր։ 2001 թվականից Ադիգյոզալովը հանդիսանում է Ստամբուլի օպերայի և բալետի թատրոնի դիրիժորը։

1997 թվականից սկսած զբաղվել է մանկավարժական գործունեությամբ։ Բաքվի երաժշտական ակադեմիայի դոցենտն է։ 2000 թվականից Յալչին Ադիգյոզալովը Բաքվի երաժշտական ակադեմիայի պրոֆեսորն է։

2012 թվականի սեպտեմբերի 14-ին արժանացվել է Ադրբեջանի Հանրապետության ժողովրդական արտիստի կոչմանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Յալչին Վասիֆ օղլի Ադիյգոզալով
2. ↑  Բաքվի երաժշտական ակադեմիայի պրոֆեսորը
3. ↑  ВАСИФ АДЫГЁЗАЛОВ
4. ↑  medeniyyet.az
5. ↑  Յալչին Ադիգյոզալով(չաշխատող հղում)
6. ↑  Ադրբեջանի Հանրապետության ժողովրդական արտիստ
**Էսկիմո**, փայտիկի վրա շոկոլադապատ պաղպաղակ։

Ծագում
------

Դանիական ծագում ունեցող ամերիկացի Քրիստիան Քենթ Նելսոնն, ով երեխաների համար քաղցրավենիքի գործարանի սեփականատեր էր, մի անգամ պաղպաղակի բրիկետի վրա գլազուր է լցրել։ Էսկիմոյի նոր խմբաքանակը պատրաստվել է արդեն գործընկերոջ՝ Ռասել Սթովերի հետ։ Նոր արտադրանքն անվանել են «Էսկիմո պայ» (անգլ.՝ Eskimo Pie՝ «էսկիմոսների կարկանդակ»)։ 25 հազար հատ ծավալով առաջին արդյունաբերական խմբաքանակը թողարկվել է 1920 թվականին և արդեն 1921 թվականի հունվարի 24-ին նոր գյուտը ԱՄՆ-ում արտոնագրվել է 1,404,539 համարի տակ։ Այդ ժամանակից ի վեր ԱՄՆ-ում և մի շարք այլ երկրներում հունվարի 24-ին նշում են ոչ պաշտոնական տոն, որն անվանել են էսկիմոյի միջազգային օր։

Էսկիմո պայը շուտով տարածվել է տարբեր երկրներում։ Ֆրանսիայում էսկիմոն վաճառվել է Ռոբերտ Ֆլաերտիի «Նանուկը հյուսիսից» ֆիլմի ցուցադրության ժամանակ, իսկ 1928 թվականին պանրագործ «Gervais» ընկերության հիմնադիր Շառլ Ժերվեն սկսել է փայտիկի վրա գլազուրով պաղպաղակ արտադրել։

ԽՍՀՄ-ում
--------

Էսկիմո պայի վաճառքը ԽՍՀՄ-ում 1935 թվականին
ԽՍՀՄ-ում էսկիմոն հայտնվել է 1935 թվականին։ Որքանով հայտնի է, դա պարենի ժողովրդական կոմիսար Անաստաս Միկոյանի անձնական նախաձեռնությունն էր։ Սերուցքային պաղպաղակի գլանները, ներսում փայտիկով, պատրաստվել են ձեռքի մեքենայով և փաթաթվել թղթի մեջ։ Արդյունաբերական «Էսկիմո-գեներատոր»-ը Մոսկվայի № 8 սառնարանային գործարանում հայտնվել է Հայրենական մեծ պատերազմի ավարտից երկու տարի անց՝ 1947 թվականին։

Արվեստում
---------

Լ. Լագինի «Ծերունի Խոտտաբիչը» գրքում (վերանայվել է 1955-ին) և դրա հիման վրա նկարահանված համանուն ֆիլմում ՝ ԽՍՀՄ-ում հայտնված ջին Գասան Աբդուրահման իբն Հոթաբը, կրկեսի ներկայացումը դիտելիս, ուտում է իրեն շատ դուր եկած էսկիմոյի մեծ քանակ։
«Չեբուրաշկա» մուլտիպլիկացիոն ֆիլմից «Կոկորդիլոս գենայի երգում» (խոսքեր՝ Ալեքսանդր Տիմոֆեևսկու, երաժշտություն՝ Վլադիմիր Շաինսկու), տողեր կան.

* Լ. Լագինի «Ծերունի Խոտտաբիչը» գրքում (1955 թվականի խմբագրությունում) և նրա հիման վրա նկարահանված ջին Գասան Աբդուրահման իբն Խոտտաբիչը գեղարվեստական ֆիլմում, որը հայտնվել է ԽՍՀՄ-ում, կրկեսային ներկայացման դիտման ժամանակ, մեծ քանակությամբ ուտում է իրեն շատ դուր եկած էսկիմոները։
* «Չեբուրաշկա» մուլտիպլիկացիոն ֆիլմից «Կոկորդիլոս գենայի երգում» (խոսքեր՝ Ալեքսանդր Տիմոֆեևսկու, երաժշտություն՝ Վլադիմիր Շաինսկու), տողեր կան.

> 
> 
> …Прилетит вдруг волшебник  
> 
> В голубом вертолёте  
> 
> И бесплатно покажет кино.  
> 
> С Днём рожденья поздравит  
> 
> И, наверно, оставит  
> 
> Мне в подарок пятьсот эскимо….  
> 
>   
> 
> ... Կախարդը հանկարծ կժամանի  
> 
> Կապույտ ուղղաթիռով  
> 
> Եվ անվճար ֆիլմ կցուցադրի։  
> 
> Ծնունդդ կշնորհավորի  
> 
> Եվ, հավանաբար, կթողնի  
> 
> Ինձ նվեր հինգ հարյուր էսկիմո...
> 
>

Տես նաև
-------

Ակուտակ՝ էսկիմոսների պաղպաղակ, որը պատրաստվում է հատապտուղներից, մսից և ճարպայուղից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Определение согласно ГОСТ 31457-2012.
2. ↑  Deti-Online.com. «Песенка Крокодила Гены».

Գրականություն
-------------

* Anne Cooper Funderburg, Chocolate, strawberry, and vanilla: a history of American ice cream, Bowling Green State University Popular Press, 1995, p. 184.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | NKC: ph1082824 |

 |
|  |
| --- |
| **Հազազ անատոլիական** |
|  |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Վերնաբաժին** | Բարձրակարգ բույսեր (Embryophyta) |
| **Տիպ/Բաժին** | Անոթավոր բույսեր (Tracheophyta) |
| **Ենթատիպ** | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
| **Կարգ** | Մորմածաղկավորներ (Solanales) |
| **Ընտանիք** | Մորմազգիներ (Solanaceae) |
| **Ցեղ** | Հազազ *(Lycium)* |
| **Տեսակ** | **Հազազ անատոլիական** *(L. anatolicum)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Lycium anatolicum***A.Baytop & R.R.Mill, 1977 |

**Հազազ անատոլիական** (լատ.՝ Lycium anatolicum), մորմազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն
--------------

1 մ բարձրությամբ, փշոտ՝ կարճացած տերևակալած փշոտ ընձյուղներով և սակավաթիվ չտերևակալած փշերով թուփ է։ Տերևները նեղ էլիպսաձև են։ Պսակի խողովակը ներսում մերկ է, գլանաձև և զգալիորեն բաժակը գերազանցող։ Առէջաթելերը ծածկված են հազվադեպ մազերով։ Պտուղները մուգ գորշակարմիր են։

Տարածվածություն
---------------

Հայաստանում հանդիպում է Զանգեզուրի (Գորիսի շրջակայք) և Մեղրու (Ագարակ, Վահրավար) ֆլորիստիկական շրջաններում։ Տեսակն աճում է նաև Նախիջևանում և Անատոլիայում։

Էկոլոգիա
--------

Աճում է ստորին և միջին լեռնային գոտիներում՝ ծովի մակարդակից 800-1400 մ բարձրությունների վրա, ինչպես նաև չոր քարքարոտ լանջերին, ճանապարհների երկարությամբ և ֆրիգանանման բուսականության մեջ։ Ծաղկում է հունիս-հուլիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հուլիս-օգոստոսին։

Պահպանություն
-------------

Վտանգված տեսակ է։ Հայտնի է 2 պոպուլյացիա։ Տարածման շրջանի մակերեսը 5000 կմ²-ից պակաս է, բնակության շրջանի մակերեսը՝ 500 կմ²-ից պակաս։ Աճում է ինտենսիվ յուրացվող տարածքներում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես հազվագյուտ տեսակ։ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ընդգրկված չէ։

Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում։ Անհրաժեշտ է ստեղծել նոր ԲՀՊՏ Մեղրու շրջանի Ագարակ ավանի շրջակայքում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*։ Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն։ 2010։ ISBN 978-99941-2-420-6


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | GBIF |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Տաքսոնինույնացուցիչներ | 
* Վիքիցեղեր: Lycium anatolicum
* GBIF: 3798460
* IPNI: 816338-1
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:816338-1

 |

 |
**Սննդամթերքի խտանյութեր**, չորացրած բուսական (բանջարեղեն, միրգ, հացահատիկ) և կենդանական (միս, կաթնամթերք, ձուկ) մթերքի խառնուրդներ, որոնց ավելացվում են ճարպեր, շաքար, համեմունքներ։ Օգտագործվում են պատրաստի կերակրատեսակների արագ պատրաստման համար։

Նպատակ
------

Սննդամթերքի խտանյութեր պատրաստում են առաջին (բանջարեղենի, ընդեղենի, կաթնամթերքի ապուրներ), երկրորդ (շիլաներ, բանջարեղենի — մսի ռագու, ձվածեղներ), երրորդ (կիսել, ժելե, կրեմներ), ինչպես նաև մանկական սննդի համար հատուկ (ձավարների եփուկներ) կերակրատեսակներ ստանալու նպատակով։

Պատրաստման ձև
-------------

Սննդամթերքի խտանյութեր պատրաստելիս ձավարները, ընդեղենը, բանջարեղենը ենթարկում են ջերմամշակման (գերեփում, սպիտակեցում, շոգեհարում), ավելի արագ եփվելու համար մասամբ ճզմում են։

Լոլիկի խտանյութ
ժամանակակից տեխնոլոգիական մեթոդները հնարավորություն են տալիս ձավարներից ստանալ սննդամթերքի խտանյութեր, որոնք եփել չեն պահանջում, այլ եռացրած ջուր լցնելուց և մի քանի րոպե պահելուց հետո ձեռք են բերում բնականոն թանձրություն (օրինակ՝ շիլա)։ Սննդամթերքի խտանյութեր թողարկվում են բրիկետավորված (սովորաբար 50—200 գ զանգվածով բրիկետներն ամուր փաթաթվում են խոնավանթափանց նյութերով և թղթով) և սորուն (կշռաբաշխում են պոլիէթիլենով կամ այլ թաղանթանյութով պատված թղթե ծրարներում)։ Սննդամթերքի խտանյութեր են նաև չոր նախաճաշերը, վարսակի և եգիպտացորենի փաթիլները, եգիպտացորենի ձողիկները, տապակած կարտոֆիլը, չոր սոուսները, կեքսերի ալրային խառնուրդները են։

Պահպանում
---------

Սննդամթերքի խտանյութեր կարելի է պահել մինչե 20 °C ջերմաստիճանի և օդի 75% հարաբերական խոնավության պայմաններում։ Տարբեր տեսակների սննդամթերքի խտանյութերի պահպանման ժամկետը 3—12 ամիս է։

Առավելություններ
----------------

Սննդամթերքի խտանյութի առավելություններն են․

1. նվազագույն զանգվածը բարձր կալորիականության դեպքում
2. պահելու և փոխադրելու հարմարավետությունը
3. տնային և հասարակական սննդի մեջ, ինչպես նաև արշավների ժամանակ օգտագործելու հնարավորությունը։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 483)։*  |
**Պատմական երկրաբանություն**, երկրաբանության բնագավառ, ուսումնասիրում է երկրակեղևի և ամբողջությամբ Երկրագնդի պատմությունն ու զարգացման օրինաչափությունները։ Գլխավոր խնդիրներն են՝ Երկրի մակերևույթի և նրա օրգանական աշխարհի վերականգնումը և մեկնաբանումը, ինչպես նաև երկրակեղևի ներքին կառուցվածքի վերափոխումների և դրանց հետ կապված ներծին պրոցեսների պարզաբանումը։ Պատմական երկրաբանությունը հենվում է երկրաբանական առանձին գիտությունների (հնէաբանություն, պետրոգրաֆիա և այլն) եզրակացությունների վրա, սակայն նրա հիմքը կազմում է շերտագրությունը, որը սահմանում է ապարների առաջացման հաջորդականությունը և մշակում երկրաբանական անցյալի ժամանակագրական համակարգը։ Շերտագրության գլխավոր բաժիններից է կենսաշերտագրությունը, որը որպես ապարների հարաբերական հասակի ցուցանիշ օգտագործում է մահացած կենդանիների ու բույսերի մնացորդները և սերտորեն կապված է հնէաբանության հետ։ հարաբերական երկրաժամանակագրությանը զուգահեռ զարգանում է բացարձակ ժամանակագրությունը, որը հնարավորություն է ընձեռում ուղղակի որոշելու ապարների բացարձակ հասակը։ Երկրաբանության ժամանակագրական համակարգի ստեղծումը անհրաժեշտ նախապայման է անցյալ ժամանակներում Երկրի մակերևույթին և ընդերքում տեղի ունեցած բազմաթիվ արտածին ու ներծին պրոցեսների ժամանակագրության վերստեղծման համար։ Այդ պրոցեսների և այն ֆիզիկա-աշխարհագրական միջավայրի վերականգնումը, որտեղ դրանք ընթացել են, ներառյալ ցամաքի ու ծովի բաշխումը, ջրային վազանների խորությունն ու հիդրոլոգիական ռեժիմի առանձնահատկությունները, ռելիեֆը և կլիման, օրգանիզմների և նրանց համակեցությունների տարածումը հանդիսանում են հնէաաշխարհագրության խնդիրները։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 9, էջ 163)։*  |
Սնունդ
Սնունդ
**Սննդականոն**, սննդի ռեժիմ, սննդի օրաբաժնի բաշխումը օրվա ընթացքում։ Կախված է անհատի տարիքից, օրվա ռեժիմից, աշխատանքի բնույթից ու ծանրաբեռնվածությունից, ինչպես նաև սննդի ծավալից, կալորիականությունից, որակական կազմից և այլն։ Սննդականոնը ճիշտ կարևոր սկզբունքներն են․ սննդի ընդունումը որոշակի, կայուն ժամերին, որի դեպքում ստեղծվում է մարսողական համակարգի գործունեության որոշակի ռիթմ և մարսողության պրոցեսների բնականոն ընթացքի համար առավել նպաստավոր պայմաններ։ Կարևոր է նաև միանվագ, մեծ քանակով սնունդ չընդունելը, սնվելու ընդմիջումները 4—5 ժամից չգերազանցելը, որով ապահովվում է մարսողական համակարգի հավասարաչափ ծանրաբեռնվածությունը, մարսողության պրոցեսների բնականոն ընթացքը։ Առավել նպատակահարմար է սնունդն ընդունել օրական 4 անգամ, որի ժամանակ սննդի օրաբաժինն ըստ կալորիականության բաշխվում է հետևյալ ձևով՝ նախաճաշ՝ 25%, ճաշ՝ 35%, ետճաշիկ՝ 15%, ընթրիք՝ 25%։ Մարսողական համակարգը կարիք ունի օրական 8—10 ժամյա հանգստի, ուստի պետք է ընթրել քնելուց 3 ժամ առաջ (ուշ ընթրիքը հյութազատիչ ապարատին զրկում է հանգստից, հանգեցնում մարսողական գեղձերի գերլարվածության և հյուծման)։ Կարևոր է նաև օրվա ընթացքում առանձին սննդամթերքների ճիշտ բաշխումը։ Մպիտակուցներով հարուստ սննդամթերքները (միս, ձուկ և այլն), որոնք գրգռում են նյարդային համակարգ, ակտիվացնում նյութափոխանակությունը, երկար են մնում ստամոքսում ու մեծ չափով դրդում հյութազատությունը, անհրաժեշտ է ընդունել օրվա առաշին կեսին։ Ընթրիքին պետք է օգտագործել առավելապես կաթնա-բանջարեղենային թեթև սնունդ, որը հեշտությամբ է յուրացվում։ ճիշտ Սննդականոնը նպաստում է մարսողական համակարգի բնականոն գործունեությանը և սննդի առավել արդյունավետ յուրացմանը, օրգանիզմի կենսական պրոցեսների ռիթմին համապատասխան անհրաժեշտ սննդանյութերով ապահովմանը, հետևապես առողջության պահպանմանն ու աշխատունակության բարձրացմանը։ Սննդականոնի խախտումները բացասաբար են անդրադառնում օրգանիզմի ընդհանուր վիճակի վրա, նպաստում ստամոքսաբորբերի, ստամոքսի և տասներկումատնյա աղիքի խոցային հիվանդության, հաստ աղիքի քրոնիկական բորբոքումների և այլ հիվանդությունների զարգացմանը։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 482)։*  |
**Արևադարձի կետեր**, Խավարածրի ամենահյուսիսային ու ամենահարավային կետերը։ Ամառային արևադարձի կետում (նշանակվում է b, Այծեղջյուրի համաստեղության նշանով) Արեգակը լինում է հունիսի 22-ին և ունենում է առավելագույն հակում (23°27՛)։ Ձմեռային արևադարձի կետում (նշանակվում է 69, Խեցգետնի համաստեղության նշանով) Արեգակը լինում է դեկտեմբերի 23-ին և ունենում է նվազագույն հակում (-23°27՛)։ Ամառային արևադարձի ժամանակ հյուսիսային կիսագնդում լինում է տարվա ամենաերկար ցերեկը և ամենակարճ գիշերը։ Ձմեռային արևադարձի դեպքում՝ հակառակը։ Առավելագույն ու նվազագույն ցերեկվա ու գիշերվա տևողությունները կախված են տեղի աշխարհագրական լայնությունից։ Հայաստանում դրանց առավելագույն տևողությունը 15 ժ է, իսկ նվազագույնը՝ 9 ժ։

Հունիսի 21-ին, Գրինվիչի ժամանակով առավոտյան 05:04, Արեգակն իր թվացյալ երկնային շարժման ընթացքում անցնում է երկնային հասարակածի նկատմամբ իր ամենաբարձր կետով, ինչն էլ աստղագիտական ամռան սկիզբն է համարվում։ Այդ օրը կոչվում է ամառային արևադարձի օր և դիտվում են տարվա ամենաերկար ցերեկն ու ամենակարճ գիշերը։ Երկրի պտտման առանցքը թեքված է Երկրի` Արեգակի շուրջ պտտման ուղեծրի հարթության նկատմամբ (23°26′), ինչն էլ պայմանավորում է տարվա եղանակների փոփոխությունը։

Տարբերվում են երկու տեսակի արևադարձեր՝ ամառային և ձմեռային։ Երկրի հյուսիսային կիսագնդում ձմեռային արևադարձը ներկայումս տեղի է ունենում դեկտեմբերի 21-ին, իսկ ամառայինը՝ հունիսի 21-ին։ Ամառային արևադարձի ժամանակ, ինչպես նշվեց, դիտվում է ամենաերկար ցերեկն ու ամենակարճ գիշերը, իսկ ձմեռային արևադարձի ժամանակ՝ հակառակը՝ ամենակարճ ցերեկն ու ամենաերկար գիշերը։

Երկրի միջին աշխարհագրական լայնություններում աստղագիտական ամռան և աշնան ընթացքում կեսօրին Արեգակը զենիթից ավելի ու ավելի է ցածր է դիտվելու (ցերեկվա տևողութունը սկսում է նվազել, իսկ գիշերվանը՝ աճել), աշնանային գիշերահավասարի ժամանակ ցերեկն ու գիշերը հավասարվում են, և ձմեռային արևադարձի ժամանակ, գտնվելով հորիզոնի նկատմամբ ամենացածր կետում, Արեգակը կարծես կանգ է առնում, և սկսում է շարժվել հակառակ ուղղությամբ (ցերեկվա տևողութունը սկսում է աճել, իսկ գիշերվանը՝ նվազել) մինչև ամառային արևադարձի ժամանակ կրկին հայտնվում է հորիզոնի նկատմամբ ամենաբարձր կետում։

Հարավային կիսագնդի ձմեռային արևադարձը համընկնում է հյուսիսային կիսագնդի ամառային արևադարձին, իսկ ամառայինը՝ հյուսիսային կիսագնդի ձմեռային արևադարձին։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 25)։*  |
**Ղարաբաղյան օրագիր**, Աշոտ Բեգլարյանի գիրքը Ղարաբաղյան պատերազմի մասին։ «Ղարաբաղյան օրագիր» ժողովածուն գեղարվեստա-վավերագրական հրատարակություն է՝ նախատեսված ընթերցողների լայն շրջանակների համար։

Տվյալներ
--------

Հայ գրող, լրագրող, թարգմանիչ, Արցախյան պատերազմի մասնակից Աշոտ Բեգլարյանի գրքում ընդգրկված են ակնարկներ, հոդվածներ, հարցազրույցներ և էսքիզներ, գրված Լեռնային Ղարաբաղի և Ադրբեջանի միջև ընթացող պատերազմի տարիներին (1992-1994), ինչպես նաև նյութեր, նվիրված հետպատերազմյան տարիների նշանավոր իրադարձություններին և հրատապ հիմնախնդիրներին։ Հեղինակը բարձրացնում է ոչ մարդկային պայմաններում մարդկայինի պահպանման հարցը, շոշափում է սիրո, ընկերության թեման, մարդկանց խաղաղության ձգտումը։

«Ղարաբաղյան օրագիր» գրքի շնորհանդեսը Ռուսական արվեստի թանգարանում, Երևան
Փաստագրական գիրքը լույս է տեսել Ռուսաստանի Դաշնությունում հրապարակվող «Ժամ» ամսագրի գլխավոր խմբագիր Աննա Գիվարգիզյանի նախաձեռնությամբ։ Գիրքը լույս է տեսել Մոսկվայի «Տպարան» հրատարակչությունում։ Նկարիչ՝ Գագիկ Սիրավյան։

Մեջբերումներ
------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Աշոտն այս դեպքում ոչ թե, պարզապես, պատերազմի ականատես է, այլև մասնակից (հայ-ադրբեջանական զինված հակամարտության ընթացքում ծանր վիրավորվել է) և լրագրող, որը պաշտպանված չէ ո՛չ ճակատից, ո՛չ թիկունքից, քանի որ պատերազմական շրջանի մամուլը ճշտի և ստի, թույլատրելիի եւ անթույլատրելիի աբսուրդ-բալանսն է, իսկ հետպատերազմական հայացքը` այս դեպքում հավաքագրած փաստագրական նյութերի օգնությամբ՝ տեղի ունեցածի օբյեկտիվ արձագանքն ու անաչառ գնահատականը։- Աննա Գիվարգիզյան |  |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Աշոտ Բեգլարյանի «Ղարաբաղյան օրագիր» գրքի շնորհանդեսը Մոսկվայում
2. ↑  «ՊԱՏԵՐԱԶՄԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆԻ ՄԱՄՈՒԼԸ ՃՇՏԻ ԵՎ ՍՏԻ, ԹՈՒՅԼԱՏՐԵԼԻԻ ԵՎ ԱՆԹՈՒՅԼԱՏՐԵԼԻԻ ԱԲՍՈՒՐԴ-ԲԱԼԱՆՍՆ Է»

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Карабахский дневник» презентован в Москве
Հնդկական աստիճան Նիենհագեն ոտաբոբիկ զբոսայգում, Գերմանիա։
**Ոտաբոբիկ զբոսայգի**, թեմատիկ այգիներ զգայական ապրումների և բնական լավառողջության համար։ Նրանք մշտականապես պահպանվում են մաքուր տեսքով, որպես ոտաբոբիկ զբասանքների բարենպաստ միջավայր։ Ոտաբոբիկ զբասայգիները սովորաբար ունենում են բազում արկածային կայաններ, ուր այցելուները ըմբոշխնում են հողի տարբեր որակները բոբիկ ոտքերի տակ, բոկոտն անցնում են առվակներով, գետակներով ու ավազաններով, ինչպես նաև զբաղվում են ոտային մարմնամարզությամբ, հավասարակշռության զարգացմամբ և մագլցմամբ։ Այսպիսի այգիներում նաև կարելի է հանդիպել խաղահրապարակներ, լողալու լճակներ և տարբեր սարքավորումներ հոտ առնելու, լսելու, տարբեր գույներ տեսնելու և պահված իրերի գոյության զգացողությունների համար։ Ոտաբոբիկ զբոսայգիներիի մի մասը իրենց անվանում են «**ոտաբոբիկ արահետ**»։

Տեղավայրեր
----------

Վերջին տասը տարիների ընթացքում մի քանի տասնյակ ոտաբոբիկ զբասայգիներ են բացվել Գերմանիայում, Ավստրիայում և Շվեյցարիայում։ Ամենաժողովրդային ոտաբոբիկ այգիներից են Նահ գետի մոտակայքում և Սև Անտառում գտնվող Դոռնստետենի այգիները։

Տուրիստական նշանակություն
-------------------------

Նշված ոտաբոբիկ զբասայգիները կարևոր գործոն են տուրիզմի զարգացման համար՝ յուրաքանչյուրը հյուրընկալելով տարեկան հարյուր հազարավոր այցելուներ։ Ընտանեկան այցելությունների համար բարենպաստ այս այգիները մեծ մասամբ բավականին էժան են կամ անվճար։ Եկամուտը գալիս է մոտակայքում գտնվող ռեստորանների, հյուրանոցների, առողջարանների, կաբելային փոխադրամիջոցների և այլի շահույթների ավելացումից։

Արտաքին հղումներ
----------------


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Ոտաբոբիկ զբոսայգի***էջը Վիքիպահեստում |

* Գերմանիայի ոտաբոբիակ զբոսայգիները
Արտավան Գ-ի դրամը Էկբատանից
**Վոնոն Ա**-ի դրամները՜ Հայաստանում վաղ տեղական կայսերական դրամների տարածման հետ, որ սկսվել էր դեռևս մինչև Արշակունիների թագավորության հաստատումը, խիստ հազվադեպ դիվում է նաև պարթևական դրամների թափանցումը։ Դրանցից նախ և առաջ ներկայանում էն Վոնոն Ա պարթև արքայի իշխանության տարիներին թողարկված ատտիկյան կշռային չափերի արծաթյա և պղնձյա դրամային միավորները, որոնք իրենք պատկերատիպերով որոշակիորեն տարբերվում են մինչև այդ՝ Արտաշեսյանների օրոք, Հայաստանում շրջանառության մեջ եղած պարթևական դրամներից և մոտենում հելլենիստական միապետների դրամներին։

Եթե մինչ այդ պարթև արքաների անձնանունները դրամների վրա չէ ին արձանագէվում, ապա Վոնոն Ա-ի դրամները պատկանում են պարթևական ծագում այն հազվագյուտ դրամների շարքին, որոնց վրա արքայի պատկեր շուրջ նշված են նրա տիտղոսները և անձնանունը։ Պակպանված արծաթյա չորեքդրամյանների վրա բարձրաքանդակ տեսքով դրոշմած է Վոնոնի կիսանդրին, գլուխը զարդարված արքայական ժապավենով, դեմքը մորուքավոր, վարսերը խոշոր փնջերով իջած են ուսին իսկ շուրջը գրված է հունարեն այսինքն «Արքայից-արքա Վոնոն»

Մյուս կողմում պատկերված է կաղբանակի դիցուհին կանգնած, ձեռքին պսակ, ուսին դափնեքյուղ և նրա շուրջ հունատառ արձանագէված է. գրված է հունարեն («Արքայից-արքա Արշակ բարեգործի արդարադատի նշաշավորի հելլենասերի») և այդ բոլորի հետ նաև դրամի թոշարկման տարեթիվը՝ սելևկյան տոմարով հաշված։

Ուշագրավ է, որ դրախմանոցների վրա արքայի դրմանկարի շուրջ նշվում է միայն գրված է հունարեն («Թագավոր Վոնոն»), իսկ հակառակ կողմում պատկերված կաղթանակի կերպարի մոտ՝ գրված է հունարեն կը նշանակէ՝ («Վոնոն, հաղթող Արտաբանի»)։ Հիշյալ տիտղոսաձևը ևս արտասովոր էր պարթևական պատվանունների շարքում և արտացոլում է այդ ժամանակներում Վոնոնի ու նրա ախոյան Արտաբան Գ-ի Միջև եղած պայքարը, որը հիշատակվում է պատմիչները կոշմից։

Աղբյուրներ
----------

* Հայ Ժողովրդի Պատմություն գրքից
* Հեղինակները Աղայան ծ. Պ. Առաքելյան Բ.Ն,
**Լրտեսը կամ Պատմվածք չեզոք տարածքի մասին** (անգլ.՝ The Spy: a Tale of the Neutral Ground), Ջեյմս Ֆենիմոր Կուպերի վեպը, որը լույս է տեսել 1821 թվականին։

Գրքի պատմություն
----------------

Կուպերը սկսել է աշխատել իր նոր վեպի վրա անմիջապես այն բանից հետո, երբ ավարտում է «Նախազգուշություն» վեպը։ Իր կնոջ խորհրդով նա որոշում է գիրք գրել, որի գործողությունները տեղի կունենային Ամերիկայում։

Վեպի գրման աշխատանքները ավարտվում են 1821 թվականի ամռան և աշնան ընթացքում։ Որոշ ժամանակ Կուպերը տարակուսանքի մեջ էր այն հարցի շուրջ, թե ինչպես տալ տեքստը հրատարակողին. նա վստահ չէր այն բանում, որ հասարակությունը, որը կրթվել է անգլիական գրականությամբ, արդյոք կհետաքրքրվի ամերիկյան իրականությունը նկարագրող գրքով։ Այնուամենայնիվ գիրքը դեկտեմբերին լույս է տեսնում։

Սյուժե
------

«Լրտես»֊ի գործողությունները տեղի են ունենում տասնութերորդ դարի վերջին, երբ ամերիկյան գաղութները անկախության պատերազմ էին մղում անգլիական գաղութարարների դեմ; Գլխավոր հերոս Հարվի Բըրչը, համեստ ամերիկացի է, որը իրենց սովորական առևտրական է ձևացնում, սակայն իրականում անգլիական զորքերից զինվորական ինֆորմացիա հավաքող է՝ Մայրցամաքային բանակի համար։ Բացի դրանից, վեպում նկարագրվում են Ուորթընների հարուստ հողատերերը, որոնք դուր են գալիս անգլիացիներին(քանի որ նրանց որդին ՝ Հենրի Ուորթընը, ծառայում էր թագավորական բանակին), սակայն նրանց կրտսեր դուստրը՝ Ֆրենսիսը սիրահարված է Մայրցամաքային բանակի սպա Դանվուդին։ Գրքի վերջում Դանվուդին ամուսնանում է Ֆրենսիսի հետ, իսկ Բըրչը հանդիպում է Վաշինգտոնի հետ և չի ընդունում իրեն հասանելիք մրցանակը։ Նա մահանում է 30 տարի անց՝ անգլիացիների հետ հաջորդ պատերազմի ժամանակ, և կապիտան Դանվուդին (սպայի և Ֆրենսիսի որդին) իմանում է Բըրչի իրական գործունեության մասին։

Ռեակցիա և նշանակություն
-----------------------

Լրտեսն ունեցել է մեծ հաջողություն. առաջին կես տարվա ընթացքում Ամերիկայում տպագրման նպատակով համաձայնեցվել էր արդեն երեք հրատարակչության հետ։ Արդեն երկու ամսից գիրքը լույս է տեսնում Անգլիայում, իսկ հետո սկսում են հայտնվել ֆրանսերեն, գերմաներեն, իսպաներեն, իտալերեն և այլ լեզուներով թարգմանություններ։ Առաջին անգամ ամերիկյան ստեղծագործությունն ունենում է այսպիսի հաջողություն։

Գրախոսները շատ դրական են արտահայտվում են գրքի մասին, ավելացնելով, որ այս հրապարակումը տալիս է հարմար պատասխան այն հարցին, թե արդյոք բավականաչափ հարուստ է ամերիկյան պատմությունը և ամերիկյան մշակույթը այն բանի համար, որ նրանց հիման վրա կարելի լինի զարգացնել պատմական վեպի ժանրը։

Ֆենիմոր Կուպերը դարձել է հայտնի շնորհիվ իր երկրորդ գրքի, որը համարվում է հանրաճանաչ առաջատարն օրիգինալ ամերիկյան գրականություն։ Կյանքի վերջին շրջանում գրողը տեղափոխվում է Նյու Յորք, որպեսզի ապրի մշակութային կյանքի ամենաէական նշանակություն ունեցող վայրում և վերջնականորեն կապում է իր կյանքը գրական աշխատանքին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Цит. по: С.Иванько. Фенимор Купер


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (օնլայն) |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4485178-9 · VIAF: 215005807 · WorldCat VIAF: 215005807 |

 |
**Հրապարակային հանրահավաք** (ռուս.՝ Ми́тинг гла́сности), 1965 թվականի դեկտեմբերի 5-ին Մոսկվայի Պուշկինսկայա հրապարակում այլախոհների և նրանց համակիրների կողմից անցկացված հանրահավաք։ Այն դարձավ հետպատերազմյան ԽՍՀՄ-ում առաջին հանրային զուտ քաղաքական ցույցը։

Հանրահավաքի կազմակերպիչներ և ընթացք
-----------------------------------

Հանրահավաքը կազմակերպել էին մաթեմատիկոս Ալեքսանդր Եսենին-Վոլպինը, ֆիզիկոս Վալերի Նիկոլսկին (1938-1978), նկարիչ Յուրի Տիտովը և նրա կինը՝ Ելենա Ստրոևան։ Դրան մասնակցում էին նաև այլ այլախոհներ (մասնավորապես՝ Յուրի Գալանսկովը, Վլադիմիր Բուկովսկին, Օլեգ Վորոբյովը), ուսանողներ և գրողներ։ Դեկտեմբերի 5-ը պատահականորեն չի ընտրվել, այդ օրը ԽՍՀՄ-ում նշվում էր Խորհրդային Սահմանադրության օրը։ Հանրահավաքի հիմնական կարգախոսը մինչ այդ ձերբակալված Անդրեյ Սինյավսկու և Յուլի Դանիելի առաջիկա դատավարության հրապարակայնության պահանջն էր։ Բողոքի ցույցի մասնակիցները նաև պաստառներ էին բարձրացրել կոչ անելով «հարգել Խորհրդային Սահմանադրությունը»։ Հանրահավաքի ժամանակ «Քաղաքացիական կոչ»-ը, հավաքի կազմակերպիչներին և համակիրներին էր բաժանել Եսենին-Վոլպինի կողմից պատրաստված թռուցիկներ։ Հանրահավաքին մասնակցում էր մոտ 200 մարդ։ Մի քանի րոպե անց հանրահավաքը ցրվեց ՊԱԿ-ի կողմից, ձերբակալվեցին մոտ 20 ցուցարար (Ալեքսանդր Եսենին-Վոլպին, Յուրի Գալանսկով, Ապոլոն Շուխտ և ուրիշներ)։ Նրանց հարցաքննությունը տևեց երկու ժամ, այնուհետև արդյունքում մասնակիցները ազատ արձակվեցին։

Ըստ նրա հիշողությունների, հանրահավաքին մասնակցում էր գրող Վառլամ Շալամովը։ Նա չէր միացել հիմնական խմբին, կանգնել էր որոշակի հեռավորության վրա և մնացել աննկատ ու հասցրել էր ժամանակին հեռանալ։

Հանրահավաքի հետևանքներ
----------------------

Հանրահավաքի որոշ մասնակիցներ (Ալեքսանդր Դրանով, Օլեգ Վորոբյով) ազատվեցին ինստիտուտներից, մնացածը մշակվեցին կուսակցական և կոմերիտական ժողովներում։

Մեկ տարի անց «հրապարակային հանրահավաքի» հիշատակին նվիրված միտինգ էր կազմակերպվել, հետագայում էլ ամեն տարի ցուցարարները շարունակում էին հավաքվել Պուշկինի հուշարձանի մոտ մինչև Սահմանադրության օրը 1977 թվականի հոկտեմբերի 7-ը տեղափոխելը։ 1995 թվականին «Հուշահամալիր»-ը հրատարակեց հանրահավաքի մասնակիցների հուշերի ժողովածուն։ 1965 թվականի դեկտեմբերի 5-ին անցկացված հանրահավաքը նկարագրված է նաև «Նրանք ընտրել են ազատությունը» վավերագրական ֆիլմում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  5 декабря 1965. М. Сост. Зубарев Д. И.2005
2. ↑  А. Есенин-Вольпин «Гражданское обращение» Archived 2005-04-27 at the Wayback Machine.
3. ↑  (Источник: 5 декабря 1985. М. Сост. Зубарев Д. И.2005)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Сборник воспоминаний участников митинга
* Битвы на правовом поле неправового государства
**Սալամին**, (Σαλαμίνα;), կղզի Էգեյան ծովում` Ատտիկայի (Հունաստան) ափերի մոտ։ Հույն–պարսկական պատերազմների ժամանակ` մ․ թ․ ա․ 480 թվականի սեպտեմբերին, այստեղ տեղի է ունեցել ծովամարտ։ Արտեմիսիոն հրվանդանի (Եվբեա կղզի) մոտ տեղի ունեցած ծովամարտում պարսիկների հարձակումը ետ մղելուց հետո հունական նավատորմը (350—380 նավ, գործում Էր Թեմիստոկլեսի մշակած պլանով) ետ է քաշվել Ատտիկայի նեղուց և Ատտիկայի ափի երկարությամբ ընդունել երկգիծ մարտակարգ։ Պարսկական նավատորմը (ավելի քան 800 նավ) Քսերքսես արքայի հրամանատարությամբ դասավորվել է խիտ մարտակարգով (3 գիծ)՝ հունական նավատորմի դիմաց։ Մոտ 200 պարսկական նավեր փակել են նեղուցի ելքերը։ Սեպտեմբերի 28-ի (կամ 27-ի) առավոտյան հունական թեթևաշարժ նավերը հարձակվել են պարսկական նավատորմի աջ թևի վրա և ջախջախել այն։ Պարսիկների խիտ մարտակարգը, խոշոր, դանդաղաշարժ նավերը, որոնք չէին կարողանում մանևրել, հնարավորություն չտվեցին օգտագործել թվական գերակշռությունը։

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Աստվածաշնչյան · Բրիտանիկա (օնլայն) · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Իրանիկա · Մեծ կատալոնական · Մեծ ռուսական · Treccani |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4105212-2 · LCCN: sh90004185 · NKC: ge347528 · VIAF: 315170415, 315131071 · WorldCat VIAF: 315170415, 315131071 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 116)։*  |
Մախաչկալա այգին Յալովայում
**Յալովա** (թուրքերեն՝ Yalova), քաղաք և շրջան Թուրքիայի հյուսիսարևմտյան մասում, Յալովայի մարզկենտրոն։ Բնակչությունը կազմում է 70 858 մարդ, իսկ շրջանում բնակվում է ընդհանուր առմամբ մոտ 190 000 մարդ։ Քաղաքը գտնվում է Մարմարա ծովի ափին։

Պատմություն
-----------

Յալովայի շրջանում առաջին բնակավայրը եղել է դեռևս մեր թվարկությունից առաջ 3-րդ հազարամյակում։ Մ.թ.ա. 2-րդ հազարամյակում տարածքը անցել է խեթերի վերահսկողության ներքո, այնուհետև գրավվել է փռյուգիացիների կողմից։ Հույները այստեղ հիմնադրել են Պիֆիա քաղաքը (հուն․՝ Πυθια): Մ.թ.ա. 74 թվականին Պիֆիան և նրա շրջակայքը անցել է Հռոմեական կայսրության կազմը։

395 թվականին Հռոմեական կայսրության բաժանումից հետո, Յալովայի տարածքը անցել է Բյուզանդական կայսրության կազմը և շարունակել պահպանել Պիֆիա անվանումը։ Պիֆիայի տաք աղբյուրներ հաճախ այցելել են բյուզանդացի կայսրերը։ Ուշ միջնադարում Պիֆիա անվանումը դուրս է գալիս գործածությունից և ի սկսվում է օգտագործվել «Յալովա» անվանումը, որը հավանաբար առաջացել է հունարեն «Յալոս»՝ «ծովափ» բառից։ 1070- 1097 թվականներին քաղաքը եղել է Սելջուկների վերահսկողության ներքո։ 1302 թվականին Յալովան վերջնականապես անցել է Օսմանյան կայսրության կազմը։ Ի դեպ այն առաջին խոշոր բնակավայրերից մեկն էր, որ թուրքերը գրավել էին բյուզանդացիներից։

1912 թվականին Յալովայում բնակվել են 14894 հույներ, 5000 թուրքեր և 1000 հայեր։

Պատկերասրահ
-----------

* Հուշարձան Յալովայում 1999 թվականՀուշարձան Յալովայում 1999 թվական
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  George Sotiriadis, An Ethnological Map Illustrating Hellenism in the Balkan Peninsula and Asia Minor, 1918

Արտաքին հղումներ
----------------

* Քաղաքի պաշտոնական կայք էջը
* Շրջանի պաշտոնական կայք էջը

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր  |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ · ՅուԹյուբ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ կատալոնական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 12082974m · GND: 4523299-4 · LCCN: no94027749 · NKC: ge1100397 |

 |
**Չեռնովի փողոց** (ռուս.՝ Улица Чернова), փողոց Ղրիմի Յալթա քաղաքի 10-րդ միկրոշրջանում։ Անվանվել է մետալուրգիայի, մետաղագիտության, մետաղների ջերմային մշակման բնագավառի ռուս գիտնական Դմիտրի Կոնստանտինովիչ Չեռնովի (1839-1921) պատվին։ Սկիզբ է առնում Կիրովի փողոցից և ավարտվում Գրիգորևի փողոցի հետ հատումով։ Երկարությունը 590 մետր է։

Նկարագրություն
--------------

Յալթա քաղաքի Չեռնովի փողոցը գտնվում է 10-րդ միկրոշրջանում։ Այն սկսվում է Կիրովի փողոցից, հատում Կլուբնի և Չեռնովի նրբանցքները և ավարտվում Գրիգորևի փողոցի հետ հատումով։ Փողոցում կա համարակալված 34 շինություն։ Երկարությունը 590 մետր է։

Մինչև խորհրդային կարգերի հաստատումը փողոցը կոչվել է Կրեստովայա։ Փողոցի սկզբնամասում գտնվում է Ն. Ն. Բատուրինի անվան պուրակը։ Այն կառուցվել է 1970-ական թվականներին ոչնչացված Աուտկայի գերեզմանատան տեղում։ Մինչև օրս այնտեղ հանդիպում են տապանաքարեր։

Չեռնովի փողոցի փոստային դասիչներն են՝ 298609, 298637։

Փողոցն անվանվել է մետալուրգիայի, մետաղագիտության, մետաղների ջերմային մշակման բնագավառի ռուս գիտնական Դմիտրի Կոնստանտինովիչ Չեռնովի (1839-1921) պատվին։ Չեռնովը ժամանակակից մետաղագիտության ռուս մետալուրգների և մետաղագետների խոշոր գիտական դպրոցի հիմնադիրն է։ Ընտրվել է Ռուսական մետալուրգիական ընկերության պատվավոր անդամ, Երկաթի և պողպատի անգլիական ինստիտուտի պատվավոր փոխնախագահ, Լեռնային ինժեներների ամերիկյան ինստիտուտի և ռուսական ու արտասահմանյան այլ գիտական հաստատությունների պատվավոր անդամ։ Մահացել է 1921 թվականին, Յալթայում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Տվյալ աշխարհագրական օբյեկտը տեղայակված է Ղրիմի թերակղզում, որի մեծ մասը տարածքային վեճի առարկա է Ռուսաստանի և Ուկրաինայի միջև։ Համաձայն Ռուսաստանի վարչատարածքային բաժանման՝ թերակղզում տեղակայված են ՌԴ Ղրիմի Հանրապետության սուբյեկտները և դաշնային նշանակություն ունեցող Սևաստոպոլ քաղաքը։ Համաձայն Ուկրաինայի վարչատարածքային բաժանման՝ Ղրիմում գտնվում են Ուկրաինայի կազմի մեջ մտնող Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետությունը և հատուկ կարգավիճակ ունեցող Սևաստոպոլ քաղաքը։
2. 1 2  «Улица Крестовая»
3. ↑  «Հայկական Սովետական Հանրագիտարան, հ. 9, էջ 10»։ Վերցված է 2019 Ապրիլ 23

Աղբյուրներ
----------

* Улица Чернова в Ялте
* Подробная карта улица Чернова, город Ялта со спутника с номерами домов, индекс и маршруты, Яндекс, Гугл карта

Արտաքին հղումներ
----------------

* Почтовый индекс улица Чернова, г. Ялта
Էրին և Ֆիլիպ Ստեդներ
**«Քեռի Ամոսը չի գնում աշխատանքի»** (անգլ.՝ A Sick Day for Amos McGee), մանկական նկարազարդ գիրք, որ ստեղծել են ամերիկացի երկու երիտասարդ հեղինակներ՝ գրող Ֆիլիպ Ստեդը և նրա կինը՝ նկարչուհի Էրին Ստեդը։ Այն դարձել է Ֆիլիպի երկրորդ գիրքը և Էրինի առաջին աշխատանքը որպես նկարազարդող։

Գիրքը արժանացել է հեղինակավոր մրցանակի՝ Կալդեկոտի մեդալի 2011 թվականին։

Սյուժե
------

Ծեր քեռի Ամոսը ամեն օր ավտոբուսով գնում է կենդանաբանական այգի, որտեղ նա շատ գործ ունի. նա շախմատ է խաղում փղի հետ, մրցումով վազում է կրիայի հետ, լուռ նստում է ամաչկոտ պինգվինի մոտ, թաշկինակ է տալիս ռնգեղջյուրին և գիշերն ընթերցում բվի համար, որը վախենում է մթությունից։

Մի անգամ քեռի Ամոսը զգում է, որ հիվանդացել է, դրա համար էլ չի գնում կենդանաբանական այգի։ Կենդանիներն ամբողջ օրը ձանձրանում են, իսկ երեկոյան նույն ավտոբուսով շտապում են նրա տուն։ Նրանք զվարճացնում են քեռի Ամոսին. փիղը նրա հետ խաղում է շախմատ, պինգվինը նստում է նրա կողքին, ռնգեղջյուրը թաշկինակ տալիս, իսկ բուն գիրք է ընթերցում։ Կենդանիները գիշերում են քեռի Ամոսի տանը, իսկ առավոտյան ապաքինված քեռի Ամոսի հետ միասին գնում են կենդանաբանական այգի։

Մրցանակներ
----------

* 2010 – տարվա լավագույն մանկական նկարազարդ գիրք The New York Times-ի վարկածով
* 2011 – Կալդեկոտի մեդալ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  2011 Caldecott Medal and Honor Books
2. ↑  Best Illustrated Children’s Books of 2010

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Дядя Амос не идёт на работу» на сайте издательства «Розовый жираф»
* «Дядя Амос не идёт на работу»: трейлер книги
* «Дядя Амос не идёт на работу»: сюжет на телеканале «Дождь»
* Служащий зоопарка с нежнейшим сердцем (отзыв о книге)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | OCLC |

 |