**Ռուզվելտի փողոց** (ռուս.՝ Улица Рузвельта), փողոց Ղրիմի Յալթա քաղաքում։ Անվանվել է ի պատիվ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների նախագահ Ֆրանկլին Դելանո Ռուզվելտի։ Յալթայի հնագույն փողոցներից մեկն է, որը նախկինում կոչվել է Բուլվարնայա։

Նկարագրություն
--------------

Ռուզվելտի փողոցը, որը գտնվում է Յալթա քաղաքի կենտրոնում, ընդամենը մոտ 200 մետր երկարությամբ կարճ փողոց է, որը դեմ է առնում առափին։ Այդ փողոցում են գտնվում Յալթայի առևտրային նավահանգիստը և քաղաքի հնագույն հյուրանոցը՝ «Բրիստոլը»։

Անվանում
--------

Փողոցը նախկինում կոչվել է Բուլվարնայա։ 1960 թվականին Ուկրաինական ԽՍՀ նախարարների խորհրդի որոշմամբ, ի նշանավորումն ԱՄՆ-ի նախագահ Ֆրանկլին Ռուզվելտի 1945 թվականին Յալթայում գտնվելու և հաշվի առնելով Խորհրդային Միության և ԱՄՆ-ի միջև բարեկամական հարաբերությանների զարգացման գործում նրա ունեցած դերը, Բուլվարնայան վերանվանվեց Ֆրանկլին Դ. Ռուզվելտի փողոց։

Պատմություն
-----------

Յալթայի Հին քաղաքի առաջին փողոցներից մեկը կոչվում է Ֆ. Ռուզվելտի փողոց (Բուլվարնայա)։ Քաղաքի հնագույն փողոցը ժամանակին եղել է նաև Յալթայի գլխավոր և միակ համեմատաբար բարեկարգ մայրուղին։

19-րդ դարի երկրորդ կեսին Բուլվարնայան խորհրդանշականորեն անվանում էին Յալթայի Նևսկի պողոտա։ Նրա երկարությունը մոտ 200 մ է։ Այն Պոչտովայա փողոցի (այժմ՝ Սվերդլովի փողոց) շարունակությունն է։ Բուլվարնայա փողոցն այն ժամանակվա փոքրիկ Յալթայում մոտ 4 տասնամյակ զբաղեցրել է գլխավոր դիրք։ Փողոցը հայտնվել է շնորհիվ Յալթայի նավահանգստի։ Նախկինում փողոցը կոչվել է Նաբերեժնայա, Պրիբրեժնայա (1855), Բուլվարնայա (1874)։

Փողոցի ճարտարապետական կառուցվածքը տարբերվում էր մոդեռն ոճի մի շարք նորաձև հյուրանոցներով և որակյալ տներով։ Փողոցի առաջին երկհարկանի շենքը 1830-ական թվականներին ճարտարապետ Կ. Էշլիմանի կառուցած մաքսատունն էր (Սվերդլովի փողոցի անկյունում)։ 19-րդ դարի առաջին կեսին պատերազմի ժամանակ ավերված թուրքական մզկիթի տարածքում մաքսատուն կառուցելու համար գեներալ-նահանգապետ Մ. Ս. Վորոնցովը հայտարարել էր մրցույթ-սակարկություն, որում հաղթել էր երկրորդ գիլդիայի վաճառական Ֆ. Ֆ. Մեդվեդևը։ 1980-ական թվականների սկզբին խարխլվածության պատճառով մաքսատան շենքն ապամոնտաժվեց։ Մինչ այդ շենքում գտնվում էր նավահանգստի գրասենյակը։

«Բրիստոլ» հյուրանոցի մուտքը
Ֆ. Ռուզվելտի փողոցում են գտնվում քաղաքի առաջին տները, որոնք պատկանել են կայսերական ընտանիքի անդամներին, իշխաններ Վորոնցովներին, Տրուբեցկոյներին, Վորոպաևներին, Վոլկովներին, ազնվականներ Գրիպիոտիներին և Պլատիներին, առևտրական Սոբեսին։ Մինչև 1875 թվականի ապրիլի 23-ը «Բրիստոլ» հյուրանոցը (նախկինում «Տավրիդա» հյուրանոց, ապա՝ արական գիմնազիա, 1892 թվականից՝ «Բրիստոլ» հյուրանոց) պատկանել է կայսերական ընտանիքի անդամներին և օգտագործվել որպես Յալթա հանգստանալու ժամանածների հյուրատուն։

1930-ական թվականներին Ռուսաստանի նախկին նավագնացության հին շենքերի տեղում ճարտարապետ Զ. Վ. Պերեմիլովսկու նախագծով կառուցվում է ծովային կայարանի շենքը։ 1950-ական թվականներին, առողջարանային քաղաքի վերականգնման ժամանակ, պատերազմի հետևանքով ավերված կայարանի շենքը վերականգնվում է ճարտարապետ Պ. Ի. Բրոննիկովի նախագծով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Տվյալ աշխարհագրական օբյեկտը տեղայակված է Ղրիմի թերակղզում, որի մեծ մասը տարածքային վեճի առարկա է Ռուսաստանի և Ուկրաինայի միջև։ Համաձայն Ռուսաստանի վարչատարածքային բաժանման՝ թերակղզում տեղակայված են ՌԴ Ղրիմի Հանրապետության սուբյեկտները և դաշնային նշանակություն ունեցող Սևաստոպոլ քաղաքը։ Համաձայն Ուկրաինայի վարչատարածքային բաժանման՝ Ղրիմում գտնվում են Ուկրաինայի կազմի մեջ մտնող Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետությունը և հատուկ կարգավիճակ ունեցող Սևաստոպոլ քաղաքը։
2. 1 2 3 4 5 6 7 8  «ул. Рузвельта в Ялте»։ Վերցված է 2019 Փետրվար 19