**Էլբֆիլհարմոնիա** (գերմ.՝ Elbphilharmonie), համերգասրահ Համբուրգում՝ տեղակայված Էլբայի Գրասբրոոկ կղզու վրա։ Աշխարհի ամենամեծ և լավ ակուստիկա ունեցող համերգասրահներից մեկն է։

Նոր ապակեպատ կառույցը, որը հիշեցնում է առագաստ, ծովի ալիք կամ քվարցի բյուրեղ, կառուցվել է հին շենքի վերնամասում (Kaispeicher A, կառուցված 1963 թվականին)։ Շենքը գտնվում է պատմական Շպայխերշտադտի մոտ և նախագծվել է Herzog & de Meuron ճարտարապետական ընկերության կողմից։ Այն, 108 մ բարձրությամբ, համարվում է Համբուրգի ամենաբարձր բնակելի շենքը։

Էլբֆիլհարմոնիան պաշտոնապես բացվել է 2017 թվականի հունվարի 11-ին Հյուսիսային Գերմանիայի ռադիոսիմֆոնիկ նվագարանի համերգով և լուսային շոուով։

Պատմություն
-----------

2007 թվականի ապրիլի 2-ին Kaispeicher A-ում դրվեց համերգասրահի առաջին քարը՝ Համբուրգի այդ ժամանակվա քաղաքապետ Օլե ֆոն Բոյստի, Hochtief ընկերության գործադիր տնօրեն Հեններ Մահլշտադտի, Hochtief-ի նախագծի համակարգող Հարտմուտ Վագների, Համբուրգի մշակույթի նախարար Կարին ֆոն Վելկի և ճարտարապետ Պիեռ դե Մորոնի ներկայությամբ։

2007 թվականին նախատեսվում էր համերգասրահի շինարարությունն ավարտել 2010 թվականին, որի ծախսը պետք է կազմեր 241 մլն եվրո։ 2008 թվականի նոյեմբերին նախնական պայմանագրում փոփոխություններ մտցվեցին, և նախագծի արժեքը կազմեց 450 մլն եվրո։ 2012 թվականի օգոստոսին ծախսերը վերահաշվարկվեցին և գերազանցեցին 500 մլն եվրոն, որը պետք է փակեր նաև տանիքի ծախսը։ Շինարարությունը պաշտոնապես ավարտվեց 2016 թվականի հոկտեմբերի 31-ին, որի վերջնական ծախսը կազմեց 787 մլն եվրո։

Էլբֆիլհարմոնիա (հուլիս, 2015)
Առաջին փորձնական համերգն Էլբֆիլհարմոնիայում տրվեց 2016 թվականի նոյեմբերի 25-ին։ Պաշտոնական բացումը տեղի ունեցավ 2017 թվականի հունվարի 11-ին Հյուսիսային Գերմանիայի ռադիոսիմֆոնիկ նվագարանի համերգով՝ Տոմաս Հենգելբրոկի ղեկավարությամբ։ Առաջին երաժշտական կատարումը «Pan»-ն էր Բենջամեն Բրիտտենի «Օվիդիուսի 6 մետամորֆոզներ»-ից։

Շենք
----

Շենքը նախագծվել է որպես մշակութային և բնակելի համալիր։ Նախկինում պահեստ հանդիսացող Kaispeicher A-ի 1966 թվականի աղյուսե ճակատը պահպանվեց շենքի հիմքում։ Սրա վրա հենվում է ապակեպատ արտաքին հարդարանքը և ալիքաձև տանիքը։ Մոտ 1000 ապակյա լուսամուտ է դրված։ Շենքն ունի 26 հարկ, որից առաջին 8 հարկը գտնվում է աղյուսե ճակատային մասում։ Արևմտյան հատվածում այն հասնում է իր ամենաբարձր կետին՝ 108 մ։ Շենքի մակերեսը 120 000 մ² է։ Կոր շարժասանդուղքը արևելյան կողմում գտնվող գլխավոր մուտքը կապում է աղյուսե հատվածի վերնամասի՝ 8-րդ հարկի հետ։ Այստեղ է գտնվում նաև Պլազան, որը բաց է հանրության առջև։ Այնտեղից տեսարան է բացվում դեպի Համբուրգ և Էլբա։ Պլազայից երևում է նաև համերգասրահի նախասրահը։

Էլբֆիլհարմոնիան ունի 3 համերգային դահլիճ։ Մեծ համերգասրահը կարող է տեղավորել 2100 այցելու, որտեղ կատարողները համերգասրահի կենտրոնում են՝ շրջապատված հանդիսականներով։ Ակուստիկան նախագծվել է Յասուհիսա Տոյոտայի կողմից, որը տեղադրել է մոտ 10000 գիպսակարտոնե սալիկ՝ ձայնային ալիքները ցրելու համար։ Մեծ համերգասրահում 69 ռեգիստրով երգեհոն է տեղադրված, որը պատրաստել է Klais Orgelbau ընկերությունը։ Մենահամերգային սրահը նախատեսված է մենահամերգների, կամերային և ջազային համերգների համար․ այն կարող է տեղավորել է 550 հանդիսատես։ Բացի այս, այստեղ է գտնվում նաև Kaistudio-ն, որը տեղավորում է 170 այցելու և նախատեսված է ուսումնական միջոցառումներ կազմակերպելու համար։

Շենքի ծայր արևելյան հատվածը վարձակալել է Westin-ն իր Westin Hamburg Hotel հյուրանոցի համար, որի բացումը տեղի է ունեցել 2016 թվականի նոյեմբերի 4-ին։ Հյուրանոցն առաջարկում է 244 սենյակ, որոնք տեղակայված են 9-20-րդ հարկերում։ 8-րդ հարկում գտնվող նախասրահ կարելի է մուտք գործել Պլազայից։ Համերգասրահի արևմտյան հատվածում գտնվող վերին հարկերում տեղակայված է 45 շքեղ բնակարան։ Համալիրում կա նաև կոնֆերանս սրահներ, ռեստորաններ, բարեր և սպա։ 433 ավտոմեքենայի համար նախատեսված ավտոկայանատեղին ևս համալիրի մասն է կազմում։

Քննադատություն
--------------

Նախագիծը քննադատվել է իր բյուջեն գերազանցելու համար։ Այնուամենայնիվ, շինարարության ավարտից հետո Der Spiegel ամսագիրը վերլուծության արդյունքում հայտարարեց, որ բյուջեի գերազանցումը համեմատաբար «համեստ» է՝ համեմատած այլ միջազգային մեգանախագծերի։

Հասարակական տրանսպորտ
---------------------

Ամենամոտ երկաթուղային կայանը Baumwall-ն է՝ 450 մ հեռավորության վրա։ Մոտակա ավտոբուսի կանգառը Am Kaiserkai-ն է՝ 150 մ հեռավորության վրա։

Պատկերասրահ
-----------

Էլբֆիլհարմոնիան Ալտշտադտի տանիքից, 2011
* Համբուրգը 1882 թվականինՀամբուրգը 1882 թվականին
* Kaiserpeicher, կառուցված 1875 թվականին, ավերված 1963 թվականինKaiserpeicher, կառուցված 1875 թվականին, ավերված 1963 թվականին
* Kaispeicher A՝ նախագծված 2005 թվականին ճարտարապետ Վերներ Կալմորգենի կողմից (կառուցված 1963 թվականին)Kaispeicher A՝ նախագծված 2005 թվականին ճարտարապետ Վերներ Կալմորգենի կողմից (կառուցված 1963 թվականին)
* Էլբֆիլհարմոնիայի մանրաքանդակըԷլբֆիլհարմոնիայի մանրաքանդակը
* Էլբֆիլհարմոնիայի շինարարությունը, դեկտեմբեր, 2009Էլբֆիլհարմոնիայի շինարարությունը, դեկտեմբեր, 2009
* Տեսարան թռիչքի բարձրությունից, սեպտեմբեր, 2010Տեսարան թռիչքի բարձրությունից, սեպտեմբեր, 2010
* Էլբֆիլհարմոնիայի շինարարությունը, հուլիս, 2013Էլբֆիլհարմոնիայի շինարարությունը, հուլիս, 2013
* Ճակատային հատված, փետրվար, 2015Ճակատային հատված, փետրվար, 2015
* Տեսարան նավահանգստից, հուլիս, 2015Տեսարան նավահանգստից, հուլիս, 2015
* Տեսքն առջևից, օգոստոս, 2016Տեսքն առջևից, օգոստոս, 2016
* Գուստավ Ադոլֆի եկեղեցին և Էլբֆիլհարմոնիան, հունիս, 2016Գուստավ Ադոլֆի եկեղեցին և Էլբֆիլհարմոնիան, հունիս, 2016
* Ավարտված շինարարությունը, հոկտեմբերի 31, 2016Ավարտված շինարարությունը, հոկտեմբերի 31, 2016

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Staff (2007-04-05), *River Tunes: Elbe Philharmonic Hall by Herzog & de Meuron*, ArchNewsNow, վերցված է 2008-08-23
2. ↑   *Waterfront Living and Working: Hamburg's HafenCity*, Goethe-Institut, May 2008, վերցված է 2008-08-23
3. 1 2 3 4  "230 - Elbphilharmonie Hamburg". Herzog & de Meuron. 2016. Retrieved 2017 թ․ հունվարի 13.
4. ↑  "Elbphilharmonie Opening: NDR Elbphilharmonie Orchester". Official Website. Արխիվացված է the original 2017 թ․ հունվարի 13-ին. Retrieved 2017 թ․ հունվարի 11. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
5. ↑  "Finally, a Debut for the Elbphilharmonie Hall in Hamburg". New York Times. Retrieved 2017 թ․ հունվարի 11.
6. ↑  "Germans cheer new landmark as Hamburg concert hall opens". Reuters. Retrieved 2017 թ․ հունվարի 11.
7. ↑  "Start für Entkernung der Elbphilharmonie" (in գերմաներեն). Die Welt. 2007 թ․ օգոստոսի 5. Retrieved 2008 թ․ հոկտեմբերի 13.
8. ↑  "Hamburgs Wahrzeichen wird gebaut" (in գերմաներեն). Die Welt. 2007 թ․ ապրիլի 7. Retrieved 2008 թ․ հոկտեմբերի 13.
9. ↑  «Preis des Prestigeprojekts steigt weiter» (գերմաներեն), *Hamburger Abendblatt*, 2008-11-27, վերցված է 2009-03-12
10. ↑  Opening concert for Elphi on 11/12 January 2017 Archived 3 November 2016 at the Wayback Machine. web.de
11. ↑  Hillers, Holger (2016 թ․ դեկտեմբերի 6). "Geht rein und hört selbst!". *abendblatt.de*. Hamburger Abendblatt. Retrieved 2016 թ․ դեկտեմբերի 12. Als einer von rund 1400 Zuschauern hatte ich das große Glück, beim ersten öffentlichen (Test-)Konzert im großen Saal der Elbphilharmonie am 25.11. dabei gewesen zu sein. Der Hamburger Sängerin Miu und ihrer neunköpfigen Band gebührte die Ehre, als erste Künstlerin vor Publikum die Elbphi ihrer musikalischen Jungfräulichkeit zu berauben.
12. 1 2  "Eröffnung der Elbphilharmonie "Ein Juwel der Kulturnation Deutschland"" (in German). Der Spiegel. 2017 թ․ հունվարի 11. Retrieved 2017 թ․ հունվարի 11.`{{cite news}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
13. 1 2 3  Elbphilharmonie - The Building
14. ↑  "Starwood Hotels & Resorts". Արխիվացված է the original 2017 թ․ փետրվարի 26-ին. Retrieved 2017 թ․ հունվարի 12. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
15. ↑  Schwarz, Reinhard (2010 թ․ մայիսի 31). "Elbphilharmonie mit Dissonanzen" (in German). Neues Deutschland. Retrieved 2017 թ․ հունվարի 12.`{{cite news}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
16. ↑  Maak, Niklas (2015 թ․ փետրվարի 14). "Der grosse Eisberg über der Stadt" (in German). Frankfurter Allgemeine Zeitung. Retrieved 2017 թ․ հունվարի 12.`{{cite news}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
17. ↑  "Fast schon bescheiden" (in German). Der Spiegel. 2017 թ․ հունվարի 11. Retrieved 2017 թ․ հունվարի 12.`{{cite news}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)

Արտաքին հղումներ
----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Էլբֆիլհարմոնիա Վիքիպահեստում |

* Պաշտոնական կայք
* Picture of the Elbe Philharmonic Hall Archived 2014-08-12 at the Wayback Machine.