**Սյուզան Իկինս** (անգլ.՝ Susan Eakins, լրիվ անուն՝ *Susan Hannah Macdowell Eakins,* սեպտեմբերի 21, 1851(1851-09-21), Ֆիլադելֆիա, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ - դեկտեմբերի 27, 1938(1938-12-27), Ֆիլադելֆիա, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ), ամերիկացի նկարիչ և լուսանկարիչ։

Առաջին նկարչուհին, որը 1879 թվականին արժանացել է Մերի Սմիթի մրցանակի։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1851 թվականի սեպտեմբերի 21-ին Ֆիլադելֆիայում, եղել է ֆիլադելֆիացի փորագրող և լուսանկարիչ Վիլյամ Մակդաուելի ութ երեխաներից հինգերորդը, որը նաև հմուտ նկարիչ էր։ Նա իր երեք որդիներին և հինգ աղջիկներին փոխանցել է Թոմաս Փեյնի գաղափարների նկատմաբ հետաքրքրությունը։ Սյուզանը և նրա քույրը՝ Էլիզաբեթը, վաղ են ցուցաբերել հետաքրքրություն արվեստի նկատմամբ և նրանց հայրը աշխատելու համար նրանց է տրամադրել ձեղնահարկ-ստուդիան։ Արտիստիկ տաղանդներ ունենալուց բացի, աղջիկը եղել է նաև հմուտ դաշնակահարուհի։

Սյուզանը 25 տարեկան էր, երբ ծանոթացել է Թոմաս Իկինսի հետ *Hazeltine Gallery* պատկերասրահում, որտեղ 1876 թվականին ցուցադրվում էր նրա «Գոսի կլինիկա» նկարը։ Ի տարբերություն շատերի՝ նա տպավորված էր վիճարկելի նկարով և որոշում է սովորել Իկինսի մոտ՝ Փենսիլվանիայի գեղարվեստի ակադեմիայում, ուր հաճախել է 6 տարի։ Այդ ժամանակներում Փենսիլվանիայի ակադեմիան համարվում էր ԱՄՆ լավագույն դպրոցը։ Սակայն նախքան Իկինսի մոտ սովորելը, սովորել է Քրիստինա Շուսելեի մոտ։ Նրա քույրը՝ Էլիզաբետը, ևս սովորել է ակադեմիայում 1876 թվականին։ Այլ նակարիչ աշակերտներից էինՄերի Կեսսետը, Սեսիլյա Բոն, էմիլի Սարտենը և Էլիս Սթիվենսը․ նրանք բոլորը ստացել են լավ գեղարվեստական կրթություն։

Սյուզան Իկինսի դիմանկարը՝ Թոմաս Իկինսի աշխատանքը
1884 թվականին Սյուզանը ամուսնացել է Թոմաս Իկինսի հետ, որը այդ պահին Փենսիլվանիայի գեղարվեստի ակադեմիայի տնօրենն էր։ Նկարչուհին իր ժամանակի մեծ մասն անցկացնում էր ամուսնու կարիերային աջակցելով, հյուրերի և ուսանողների ընդունելով, նվիրվածորեն աջակցելով նրան իր դժվարին ժամանակներում, այն դեպքում երբ նույնիսկ Իկինսի ընտանիքի որոշ անդամներ էլ էին հանդես գալիս վերջինիս դեմ։ Երեխաներ չեն ունեցել։

Սյուզան Իկինսը նկարել է ընտանեկան կյանքից դիմանկարներ և տեսարաններ։ 1876-1882 թվականնների միջև ընկած ժամանակահատվածում իր աշխատանքները ցուցադրել է Փենսիլվանիայի գեղարվեստի ակադեմիայում։ Նա և ամուսինը տանը ունեցել են առանձին ստուդիաներ։ Նա նաև ամուսնու հետ կիսել է լուսանկարների նկատմամբ սերը, որը կիրառել է որպես արվեստի գործիք։ 1898 թվականին Սյուզանը դարձել է *Philadelphia Photographic Salon* ցուցահանդեսի մասնակից։ 1905 թվականին ցուցադրվել է Փենսիլվանիայի գեղարվեստի ակադեմիայում։ 1916 թվականին Թոմաս Իկինսի մահից հետո Սյուզանը վերադարձել է գեղանկարչությանը՝ աշխատելով գրեթե ամեն օր։ 1936 թվականին նրա, ամուսնու և քրոջ՝ Էլիզաբեթի աշխատանքները ցուցադրվել են Ֆիլադելֆիայի գեղարվեստի ակումբում (*Philadelphia Art Club*)։

Մահացել է 1938 թվականի դեկտեմբերի 27-ին։ Թաղված է *Woodlands Cemetery* գերեզմանատանը՝ ամուսնու կողքին։

Նրա մահից 35 տարի անց 1973 թվականին կազմակերպվել է Սյուզան Իկինսի աշխատանքների անհատական ցուցահանդեսը Փենսիլվանայի գեղարվեստի ակադեմիայում։ 1976 թվականին նրա աշխատանքները ներառվել են *Nineteenth Century Women Artists* ցուցահանդեսում՝ Ամերիկյան արվեստի Ուիթնի թանգարանում։ 1977 թվականի սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսներին Ռոանոկայում (Վիրջինիա նահանգ), *North Cross School* դպրոցում անցկացվել է Սյուզանի, նրա ամուսնու և քրոջ՝ Էլիզաբեթի կտավների և լուսանկարների ցուցահանդեսը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  SNAC — 2010.
2. 1 2  RKDartists (նիդերլ.)
3. ↑  University of Rochester. Memorial Art Gallery. *Seeing America: Painting and Sculpture from the Collection of the Memorial Art Gallery of the University of Rochester*. University Rochester Press; 1 January 2006. 978-1-58046-246-4. p. 141.
4. ↑  Carol Kort; Liz Sonneborn. *A to Z of American Women in the Visual Arts*. Infobase Publishing; 1 January 2002. 978-1-4381-0791-2. p. 58.
5. ↑  «Cartoons magazine. v.9no.3 1916.»։ *HathiTrust* (անգլերեն)։ Վերցված է 2020-01-25
6. ↑  «Romeo and Juliet — In Clay!» − Film Fun, November 2, 1917, p. 434.
7. ↑  North Cross School. *Thomas Eakins, Susan Macdowell Eakins, Elizabeth Macdowell Kenton: an exhibition of paintings, photographs, and artifacts, Slack Hall, North Cross School, Roanoke, Virginia, 18 September-2 October 1977*. Published for the North Cross School Living Gallery Exhibitions Program by Progress Press; 1977.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Susan Hannah MacDowell Eakins (1851—1938)
* SUSAN MACDOWELL EAKINS
* Into the Light: Susan Macdowell Eakins, more than the artist’s wife

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists · Find A Grave · WikiTree |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000021922021 · LCCN: n78008857 · VIAF: 75102921 · ULAN: 500022847 · WorldCat VIAF: 75102921 |

 |