**Ֆեոդորովի անվան երկրաբանական թանգարան** (ռուս.՝ Фёдоровский геологический музей), 1894 թվականին Տուրինսկի հանքերում (այժմ՝ Սվերդլովսկի մարզի Կրասնոտուրիսկ քաղաք) ռուս հանքաբան և երկրաբան Եվգրաֆ Ստեպանովիչ Ֆեոդորովի կողմից հիմնադրված թանգարան։ 1894-1899 թվականներին Եվգրաֆ Ստեպանովիչ Ֆեոդորովը ղեկավարել է Միջին և Հյուսիսային Ուրալում երկրաբանական հետազոտությունները։ Թանգարանում ներկայացված են այդ ուսումնասիրությունների արդյունքները, ինչպես նաև տարածաշրջանի հանքաբանությունը և տեղեկատվություն Ֆեոդորովի մասին։

Ֆեոդորովի անվան երկրաբանական թանգարանը ընդգրկված է «Կրասնատուրինի գավառագիտական թանգարան» քաղաքային հաստատության կազմում։

Պատմություն
-----------

Երկրաբանական թանգարանը զբաղեցնում է 1882 թվականին կառուցված երկհարկանի քարե շենքի մաս։ Սկզբում շենքում տեղակայված է եղել Հանքարդյունաբերական դպրոցը։

Եվգրաֆ Ֆեոդորովը 1894 թվականի մայիսին եկել է Տուրինսկի հանքավայր որպես Բոգոսլովսկի լեռնային շրջանի երկրաբանական հետախուզության ղեկավար։ Բացի այդ, նա դասավանդել է մարզային հանքարդյունաբերական քոլեջում, որը բացվել էր 1884 թվականին։ Երկրաբանական թանգարանը, որտեղ հավաքվել են մոտ 80000 հանքային ապարներ, հիմնադրվել է դպրոցի լաբորատորիայում։

Թանգարանի ստեղծմամբ Ֆեոդորովը կարևորում էր, որ «այնտեղ հավաքվեն շրջանի երկրաբանական կառուցվածքի բոլոր նյութերը, հետազոտական աշխատանքների արդյունքները՝ հաշվետվությունները, նշումները, կեռներ և շլիֆները։ Այլ կերպ ասած, դա կլինի երկրաբանական շտաբ ... »: 1898 թվականին թանգարանը բացվեց այցելուների համար, սակայն դեռ երկար տարիներ գործնական բնույթ ուներ։

Ֆեոդորովի երկրաբանական թանգարանում գոյություն ունեցած հանքապարների և քարտեզների նմուշների շնորհիվ 1930-ականների սկզբին երկրաբան Նիկոլայ Կարժավինը, գրեթե առանց թանգարանից հեռանալու, հայտնաբերեց «Կարմիր գլխարկ» բոքսիտի հանքավայրը։

Խորհրդային շրջանում ֆեոդորովի անվան թանգարանը ստացել է պաշտոնական կարգավիճակ, իսկ 1979 թվականին թանգարանում վերականգնել է գիտնականի անձնական կաբինետը։

Թանգարանի ստեղծումից ի վեր պահպանվել են ցուցասեղաններ, գրասեղաններ, պահարաններ, գրադարաններ, գրաֆիկական ֆաստաթղթերի պահարաններ, որոնք ինքնին ցուցանմուշներ են։

Ցուցադրություն
--------------

Թանգարանի դահլիճներում ներկայացված են ուրալյան փայլաքարերի, բյուրեղների, հազվագյուտ և անսովոր ձևի և համադրության հանքանյութեր, որոնք բնորոշ են տարածաշրջանի օգտակար հանածոներին, հանքանյութերի կավաքածուն համալրում են կիսաթանկարժեք քարերը։ Թանգարանային ցուցադրության զգալի հատվածը զբաղեցնում են հնէաբանական գտածոները, տվյալ տարածքում հայտնաբերված բուսական և կենդանական աշխարհի հանածոները։

Թանգարանի հավաքածուում են գտնվում ավելի քան 180 հազար առարկաներ, այդ թվում, 117 հազար օրինակ հավաքածուի նմուշներ, 62 հազար հղկուկներ 3 հազար թերթքարտեզագրական նյութեր, 4,5 հազար գրքեր, ամսագրեր և բրոշյուրներ։ Այստեղ են գտնվում հանքանյութերի և լեռնային ապարների տարածաշրջանի ծավալով ամենամեծ հավաքածուն։

Ֆյոդրովյան թանգարանի ֆոնդերում պահպանվել են Ե. Ս. Ֆյոդրովի և նրա համախոհների կողմից օգտագործված բազմաթիվ բնօրինակ առարկաներ և նյութեր, մանրադիտակներ, ֆոտոխցիկներ, Ֆյոդորովի ունիվերսալ սեղանիկներ, անալիտիկ և տեխնիկական կշեռքներ, կողմնացույցեր, գեոդեզիական և երկրաբանական գործիքներ, հղկող մեքենաներ, քիմիական սպասք, գծագրական պարագաներ։

Թանգարանի հարակից տարածքում է գտնվում Լեռնային հանքարդյունաբերության թանգարանը, որտեղ գտնվում են ընդերքի երկրահետախուզաբանական իսկական սարքավորումներ և գործիքներ։

Պատկերասրահ
-----------

* Հանքանյութերի հավաքածուՀանքանյութերի հավաքածու
* Ֆեոդորովի սեղանիկՖեոդորովի սեղանիկ
* 
* Թանգարանի ցուցանմուշներԹանգարանի ցուցանմուշներ
* ՑիտրինՑիտրին

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Фёдоровский геологический музей
2. ↑  Фёдоровский геологический музей в Краснотурьинске
3. 1 2  *Клюшник, Л. К.* Коллекции Фёдоровского геологического музея : Материалы научно-практической конференции, посвященной 150-летию Евграфа Степановича Фёдорова. — Краснотурьинск, 2004. — С. 13—15.
4. ↑  *Гунгер Ю.В.* Ископаемая фауна и флора в Фёдоровском геологическом музее // *Краснотурьинск* : Материалы научно-практической конференции, посвященной 150-летию Евграфа Степановича Фёдорова.. — 2004. — С. 19—20.
5. ↑  "Путеводитель по Свердловской области. Фёдоровский геологический музей, г. Краснотурьинск". Արխիվացված է the original 2017 թ․ նոյեմբերի 7-ին. Retrieved 2018 թ․ մարտի 25.
6. ↑  Фёдоровский геологический музей. Краснотурьинск, Сев. Урал, Россия

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Ֆեոդորովի անվան երկրաբանական թանգարան** կատեգորիայում։ |