recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ագաթա Քրիստիի հուշահամալիր** (անգլ.՝ Agatha Christie Memorial), գրող, դրամատուրգ Ագաթա Քրիստիին նվիրված հուշահամալիր Լոնդոնում, Մեծ Բրիտանիա՝ Քրենբուրն և Գրեյթ Նյուփորթ փողոցների խաչմերուկում, Քովենթ Գարդենի հարևանությամբ։ Տեղակայված է Լոնդոնի թատերական թաղամասի սրտում։ Այս վայրն ընտրվել է թատրոնում Ագաթա Քրիստիի արած ներդրումների համար. նրա «Թակարդ» քրեական-դետեկտիվ պիեսն աշխարհի ամենաշատ ներկայացված պիեսն է, և Քրիստին առաջին կին դրամատուրգն էր, որի երեք պիեսները միաժամանակ ցուցադրվել են Լոնդոնի Վեստ Էնդում։

Հուշարձանն ունի գրքի տեսք, որի կենտրոնում պատկերված է Ագաթա Քրիստիի դիմաքանդակը։ 2,4 մետր բարձրությամբ հուշարձանը պատրաստված է բրոնզից։ Այն լուսավորվում է ինչպես ներքևի, այնպես էլ ներսի հատվածներից։ Հուշարձանի դիմացի մասում փորագրված է։ Հուշարձանի հեղինակը քանդակագործ Բեն Թվիսթոն-Դեյվիսն է։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | ԱգաթաՔրիստի 1890-1976 |  |

1994 թվականից ի վեր հուշարձանի ստեղծման գաղափարը մշակել և իրականացրել է Ագաթա Քրիստիի թոռը՝ Մեթյու Պրիչարդը, «Թակարդ» պիեսի բեմադրիչ Սթիվեն Վելի-Քոենի հետ։ Վեսթմինսթերի քաղաքային խորհուրդը պաշտոնական համաձայնություն է տվել և առաջարկություններ արել հուշահամալիրի շինարարության վերաբերյալ։ Ըստ քանդակագործ Թվիսթոն-Դեյվիսի՝ սա Քրիստիին նվիրված առաջին հուշարձանն է Լոնդոնում, թեև Քրիստիի կիսանդրին արդեն տեղադրվել էր Անգլիայի Դևոն թագավորության Տորկի քաղաքում։ Հուշարձանը բացվել է 2012 թվականի նոյեմբերի 25-ին՝ «Թակարդ» պիեսի 60-ամյակի կապակցությամբ։

Հուշահամալիրի վրա անգլերենով զետեղվել են Քրիստիի ամենահայտնի գրքերի և պիեսների վերնագրերը, ինչպես նաև այն լեզուներով, որոնցով թարգմանվել են նրա ստեղծագործությունները։ Վերնագրերը մրցույթի միջոցով ընտրել են Քրիստիի երկրպագուները։ Գրառումների մանրամասները կարելի է տեսնել պաշտոնական կայքում։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Flood, Alison (2012 թ․ օգոստոսի 10). "Agatha Christie memorial to be erected". *The Guardian* (in բրիտանական անգլերեն). ISSN 0261-3077. Retrieved 2017 թ․ ապրիլի 10.
2. 1 2 3 4 5 6  "Agatha Christie Memorial". *www.agathachristiememorial.co.uk* (in անգլերեն). Արխիվացված է the original 2018 թ․ դեկտեմբերի 28-ին. Retrieved 2017 թ․ ապրիլի 10.
3. ↑  "Agatha Christie Memorial – Cranbourn Street, London, UK". Waymarking.com. Retrieved 2014 թ․ սեպտեմբերի 18.
4. ↑  "After Rodin". *BEN TWISTON DAVIES* (in ամերիկյան անգլերեն). Retrieved 2017 թ․ ապրիլի 10.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
* West End to get Agatha Christie memorial (8 August 2012), BBC
* Agatha Christie memorial to be erected by Alison Flood (10 August 2012), *The Guardian*

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Ագաթա Քրիստիի հուշահամալիր** կատեգորիայում։ |
**Տեղ արևի տակ**, 1975 թվականին Հայֆիլմ կինոստուդիայում նկարահանված հայկական ֆիլմ։

Սյուժե
------

Ուսուցչուհի Անուշ Ստեպանովնան և նրա որդին՝ Արտաշեսը, շան չորս ձագի տեր են դառնում։ Շնիկներից մեկը կրկեսի արտիստ է դառնում, երկրորդը՝ հովվի օգնական։ Երրորդին սահմանապահներն են վերցնում։ Միայն չորրորդին է, որ թեթևամտության և անհոգության համար կյանքը խիստ պատժում է։

Տեքստի հեղինակ՝ Վ. Վոյտեցկի, կարդում են Սոս Սարգսյանը (հայկական տարբերակ), Զինովի Գերդտը (ռուսական տարբերակ)։

Կենդանիների հետ աշխատել են Ն. Ստեպչենկոն, Վ. Օլխովիկովան, Մ. Պոստելնիկովան։

Դերերում
--------

* Անուշ Ստեպանովնա – Վ. Թամրազյան
* Արտաշես – Վիգեն Չալդրանյան
* հովիվ – Ա. Մարության
* ծաղրածու – Աղասի Բաբայան

### Դրվագներում

Արտյուշա Գյոդակյան, Արմեն Խոստիկյան, Մ. Կարապետյան, Ա. Տկաչենկո, Ս. Շահինյան, Կ. Մարտիրոսյան, Ռ. Մարտիրոսյան, Տ. Մնացականյան, Ս. Հովսեփյան։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Ֆիլմը arm-cinema.am կայքում". Արխիվացված է the original 2014 թ․ հունիսի 23-ին. Retrieved 2015 թ․ հունվարի 27. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
**Տոյբա (Տոսյա) Ալտման** (լեհ.՝ Tosia Altman, օգոստոսի 24, 1918(1918-08-24), Վլոցլավեկ, Վլոցլավսկյան նեղուց, Վարշավայի նահանգ, Warsaw general-governorate, Ռուսական կայսրություն - մայիսի 26, 1943(1943-05-26), Վարշավայի գետտո, Վարշավա, Գեներալ-նահանգապետություն, Նացիստական Գերմանիա), Վարշավյան գետտոյի ապստամբության մասնակից, Մոդեխայ Անելևիչի զինակցուհին, Հրեական մարտական կազմակերպության մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Տոյբա (Տոսյա) Ալտմանը ծնվել է 1919 թվականի օգոստոսի 24-ին Լիպնոյում։ Նրա ծնողները եղել են Գուտկինդի (Գուստավ) և Մանի Ալտմանը։ Հայրը ժամագործ է եղել և իր փոքրիկ խանութն է ունեցել Վլոցլավեկում։ 11 տարեկան հասկանում Տոյբան դարձել է «Հա շոմեր հա ցաիր» երիտասարդկան սոցիալիստական սիոնիստական կազմակերպության անդամ։

Հրեական ստորգետնյա կազմակերպությունում նա աշխատել է որպես սուրհանդակ, Վարշավայի գետտոյի սահմաններում կապեր է հաստատել հրեական դիմադրողական խմբերի հետ, տարածել է արգելված տեղեկատվական և քարոզչական նյութեր։ Այնուհետև գետտոյի տարածքում մասնակցել է զենքի մաքսանենգությանը։

1943 թվականի հունվարի 18-ին, երբ իր զինակիցների խումբը բացահայտվել է նացիստների կողմից, նրան հաջողվել է փրկվել։ Տոյբան տեղափոխվել է Միլոյ 18 փողոցում գտնվող բունկեր։ Նա եղել է մայիսի 8-ի ճակատամարտում սակավաթիվ փրկվածներից մեկը։ Հենց այդ ժամանակ էլ սպանվել է Մորդեխայ Անելևիչը։ Տոյբայը ստացել է գլխի և ոտքի վնասվածքներ և գազի թունավորում։ Մայիսի 10-ին նա 70 հոգուց բաղկացած խմբով լքել է գետտոն՝ կոյուղու միջով։ Մայիսի 24-ին հրդեհ է բռնկվել այն ցելյուլոիդի գործարանում, որտեղ թաքնվել է Տոյբան։ Նա ստացել է ծանր այրվածքներ և ստիպված բացել է դուռը։ Դրանից հետո Լեհաստանի ոստիկանությունը բռնել է նրան և տեղափոխել գեստապո։ Անհրաժեշտ բժշկական օգնություն չստանալուց հետո, 2 օր անց նա մահացել է այրվածքների պատճառով։

2001 թվականի «Ապսատմբություն» հեռուստատեսային կինոնկարում նրա դերը խաղացել է Լիլի Սոբոսկին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2  Faceted Application of Subject Terminology
3. 1 2  *English Wikipedia community* Wikipedia — 2001.
4. ↑  "История Варшавского гетто".
5. 1 2  "Чтение книги (Варшавского гетто больше не существует). Валентин Алексеев. Страница #23". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 4-ին. Retrieved 2013 թ․ ապրիլի 19. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
6. ↑  "Товия Божиковский, СРЕДИ ПАДАЮЩИХ СТЕН".

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ziva Shalev, Tosia Altman, Jewish Women Encyclopedia

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 14592314f · ISNI: 0000000107765637 · LCCN: no93028930 · VIAF: 5743022 · WorldCat VIAF: 5743022 |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Վարդանյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Ալբերտ Հրաչի Վարդանյան** (մարտի 18, 1954(1954-03-18), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ քանդակագործ, ՀՀ վաստակավոր նկարիչ (2013)։

Կենսագրություն
--------------

1973-1979 թվականներին սովորել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտում։ Հայաստանի նկարիչների միության և ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի պլաստիկ արվեստների կազմակերպության անդամ է։

Ստեղծագործություններ
--------------------

Խաղաղության ձոն` Պուլսար (հուշարձան, Գերմանիա)
Վարդանյանի արվեստը լի է էթնիկ-տեղային ավանդույթներով, կրում է ազգային ակունքների դրոշմը, գենետիկ մտածողությունը, քանդակներն արված են մոդեռն ոճով, ինչը դիտողին հնարավորություն է տալիս ազատ լինելու իր ընկալման մեջ։

* «Տուրք առ Աստված»
* «Մասնատում»
* «Պուլսարը»

2006 թվականին Գերմանիայի Բոխում քաղաքում՝ լյութերական եկեղեցու դիմաց տեղադրվել է «Խաղաղության ձոն. Պուլսար» հուշարձանը։ Այդ կապակցությամբ Ալբերտ Վարդանյանը պարգևատրվել է ՀՀ մշակույթի նախարարության պատվոգրով։   

Վարդանյանը մասնակցել է հանրապետական, համամիութենական, միջազգային ցուցահանդեսների, արժանացել է մրցանակների, պատվոգրերի։ Նրա աշխատանքները գտնվում են ԱՄՆ-ում, Ֆրանսիայում, Գերմանիայում, Դանիայում, Լեհաստանում, Հոլանդիայում, Էստոնիայում, Վրաստանում, Ռուսաստանում, Կանադայում, Բրազիլիայում, Բելգիայում։ Տեղադրված ստեղծագործություններ ունի Հելմում (Լեհաստան), Օլբուրգում (Դանիա), Գյումրիում, Սպիտակում, Բոխումում (Գերմանիա)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հայաստանի Հանրապետության պատվավոր կոչումներ շնորհելու մասին
2. ↑  Ալբերտ Վարդանյան, քանդակագործ
3. ↑  Ա. Վարդանյանի «Պուլսար» քանդակը տեղադրվել է Գերմանիայի Բոխում քաղաքում(չաշխատող հղում)
4. ↑  ՔԱՆԴԱԿԱԳՈՐԾ ԱԼԲԵՐՏ ՎԱՐԴԱՆՅԱՆԸ ՊԱՐԳԵՎԱՏՐՎԵԼ Է ՀՀ ՄՇԱԿՈՒՅԹԻ ՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅԱՆ ՊԱՏՎՈԳՐՈՎ
5. ↑  "Ալբերտ Վարդանյան". Արխիվացված է the original 2015 թ․ փետրվարի 13-ին. Retrieved 2014 թ․ փետրվարի 18.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ալբերտ Վարդանյան, Մասունք Archived 2015-02-13 at the Wayback Machine.
* Հարցազրույց ՀՀ վաստակավոր նկարիչ, քանդակագործ Ալբերտ Վարդանյանի հետ

 Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են  ***Ալբերտ Վարդանյան*** հոդվածին
Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Ալբերտ Վարդանյան** կատեգորիայում։ |
**Տետչո Սուեհիրո** (ճապ.՝ 末広 鐵腸), մարտի 15, 1849(1849-03-15), Ուվաջիմա, Էհիմե (պրեֆեկտուրա), Ճապոնիա - փետրվարի 5, 1896(1896-02-05) կամ 1896, Ճապոնիա, ի ծնե՝ **Յուջիրո Սուեհիրո** (ճապ.՝ 末広 雄次郎), ճապոնացի քաղաքական գործիչ, արձակագիր և լրագրող։ Նա Ազատության և ժողովրդական իրավունքների շարժման կողմնակիցն էր։

Ծնվել է սամուրայների տոհմում ներկայիս Էհիմե պրեֆեկտուրայի տարածքում, նա ընտանիքի երկրորդ որդին էր։ Նրա հայրը՝ Թեյսուկեն, հաշվապահ էր։ Նա ավարտեց տեղի սամուրայների դպրոցը և դարձավ ուսուցիչ 1869 թվականին։ Այնուհետև նա տեղափոխվեց Տոկիո և վեց տարի աշխատեց Ֆինանսների նախարարությունում, նախքան թերթի բիզնեսին անցնելը։ Նա երկու անգամ բանտարկվել է ազատ մամուլի գործող օրենքները վիճարկելու համար և մեծ դեր է ունեցել առաջին ազգային քաղաքական կուսակցության ստեղծման գործում։ Նա գրել է քաղաքական, նախա-գիտաֆանտաստիկ վեպ «Սետչուբայ» («Սալորը ծաղկում է ձյան մեջ», 1886 թ.): Նրա գրքերից ստացված եկամուտը թույլ տվեց նրան ճանապարհորդել Միացյալ Նահանգներ և Եվրոպա 1888 թվականին, այդ ժամանակ նա դարձավ ֆիլիպինցի քարոզիչ և հայրենասեր Խոսե Ռիզալի ժամանակավոր ուղեկիցը։ Հետագայում նա կճանաչի Ռիզալի ազդեցությունը մեկ այլ վեպում՝ «Nanyo no daiharan» (Մեծ ալիքը հարավային ծովերում)։

1890 թվականին նա ընտրվեց առաջին համապետական ընտրություններում, սակայն հետագայում հեռացվեց Լիբերալ կուսակցությունից դուրս գալու պատճառով։ Սուեհիրոն մահացավ 1896 թվականին լեզվի քաղցկեղից և թաղվեց Էհիմեում։

Հիմնական աշխատանքներ
--------------------

* *Setchūbai* (*Սալորի ծաղիկներ ձյան մեջ*, 1886)
* *Kakan'ō* (*Երգող թռչունները ծաղիկների մեջ*, 1889)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  *Pan-Asianism in modern Japanese history*. Saaler, Sven, 1968-, Koschmann, J. Victor. London: Routledge. 2006. ISBN 9781134193806. OCLC 1100434229.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ այլ (link)
3. ↑  Antony Best; Oliviero Frattolillo (2015 թ․ հոկտեմբերի 5). *Japan and the Great War*. Springer. pp. 87–. ISBN 978-1-137-54674-6.
4. 1 2  "Biography of Tetchō Suehiro". *japan Literature Enacademic*. Արխիվացված է the original 2019 թ․ օգոստոսի 15-ին. Retrieved 2019 թ․ օգոստոսի 15. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
5. ↑  Saniel, Josefa (1964). "Jose Rizal and Suehiro Tetcho: Filipino and Japanese Political Novelists" (PDF). *Asian Studies*. **2** (3): 353–371. Retrieved 2020 թ․ նոյեմբերի 30.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 16777022n · GND: 1209725487 · ISNI: 000000008249397X · LCCN: n88091707 · NDL: 00107051 · SUDOC: 114356882 · VIAF: 63093796 · WorldCat VIAF: 63093796 |

 |

 |
**Ագիլ Ալիրզա օկլի Ալիև** (ադրբ.՝ Aqil Əlirza oğlu Əliyev, դեկտեմբերի 10, 1926(1926-12-10), Նախիջևան, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - մարտի 7, 2006(2006-03-07), Բաքու, Ադրբեջան), ադրբեջանցի գիտնական, տնտեսական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։

Կենսագրություն
--------------

Ագիլ Ալիևը ծնվել է 1926 թվականի դեկտեմբերի 10-ին Նախիջևան քաղաքում։ Միջնակարգ դպրոցը Նախիջևանում ավարտելուց հետո 1946 թվականին ընդունվել է Բաքվի պետական համալսարան, որն ավարտել է 1951 թվականին։ Այնուհետև, մինչև 1953 թվականը, աշխատել է որպես Ադրբեջանի գիտությունների ակադեմիայի պատմության ինստիտուտի գիտաշխատող։ 1953 թվականի մայիսին սկսել է աշխատել Ադրբեջանի բժշկական ինստիտուտի քաղաքական տնտեսության բաժնում։

1970 թվականին ստացել է տնտեսական գիտությունների թեկնածուի կոչում, 1973 թվականին՝ դոցենտի, 1979 թվականին՝ պրոֆեսորի կոչում։ 1983 թվականից տնտեսագիտության դոկտոր է։

Պրոֆեսոր Ալիևը գիտության զարգացման մատուցած ծառայությունների համար 1982 թվականին արժանացել է գիտության վաստակավոր գործչի պատվավոր կոչման և պարգևատրվել է մի շարք շքանշաններով և մեդալներով։ Հեղինակ է ավելի քան 130 գիտական աշխատանքների, այդ թվում՝ 19 մենագրության և գրքի։ 2001 թվականի հունիսին ընտրվել է Ադրբեջանի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի թղթակից անդամ։

Նա մահացել է 2006 թվականի մարտի 7-ին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Ագիլ Ալիրզա օկլի Ալիև". Արխիվացված է the original 2020 թ․ սեպտեմբերի 1-ին. Retrieved 2020 թ․ օգոստոսի 27. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  AQİL ƏLİRZA OĞLU ƏLİYEV
3. ↑  "e-qanun.az". Արխիվացված է the original 2020 թ․ սեպտեմբերի 1-ին. Retrieved 2020 թ․ օգոստոսի 27. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
Ցիտրուսային ցուկատի խորանարդիկներ
**Ցուկատ**, ըստ որոշ ենթադրությունների՝ «ցուկատ» բառն առաջացել է լատիներեն *succidus* բառից, սակայն ըստ մի շարք այլ կարծիքների՝ այն բխվում է եբրայերեն «սուկկա» (סוכה) բառից, ինչը եբրայական տոնակատարության ժամանակ օգտագործվող փայտե ժամանակավոր խրճիթ է։ Շաքարի օշարակում եփված, հետագայում չորացված, շաքարալյուրով պատված և շաքարի օշարակով ջնարակված մրգային զանգված։ Ցուկատների համար որպես հումք են ծառայում թարմ պտուղ-հատապտուղները, ինչպես նաև չստերիլիզացված մուրաբաները։

Արտադրության համար կիրառվում են հետևյալ հաջորդական քայլերը՝ հումքի նախապատրաստում, օշարակի պատրաստում, եփում, օշարակից պտուղների անջատում, շաքարալյուրի ցանում կամ օշարակով ջնարակում, չորացում և տարայավորում։

Առավել լայն տարածում ունեն արմավի, արքայախնձորի, կոճապղպեղի, բալի և ձմերուկի (կեղևի) ցուկատները։

Արտաքինից պտուղները պետք է լինեն ձևով և չափերով միանման և իրար չկպած։ Ըստ չափի և ձևի շեղումները թույլատրելի են 3-5 %-ի սահմաններում։

Ֆիզիկա-քիմիական ցուցանիշներ
---------------------------

* Չոր նյութերի պարունակություն (%)
	+ Ըստ ռեֆրակտոմետրի (%, ոչ պակաս)` 83
	+ Ընղհանուր շաքարների պարունակություն (%)` 75
	+ Ընդհանուր թթվություն (ըստ խնձորաթթվի, %)` 0,2 - 1,0
* Պտուղներից անջատված շաքարի քանակ (%, մինչև 1 կգ տարաներ)` 5

Տես նաև
-------

* Մուրաբա
* Ջեմ
* Պովիդլո

Գրականություն
-------------

* *«Պահածոյացման տեխնոլոգիա»*, Ժ. Գ. Աղաջանյան, խմբ. Ա. Ա. Ֆահրադյան. - Երևան։ «ՀՊԱՀ», 2011, Մաս 1 - 405 էջ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Das lateinische Sprachmaterial im Wortschatze der Deutschen»
2. ↑  «Ապրանքային արտադրատեսակների, արտադրության և տեխնիկական տերմինների բառարան, Փիթեր Լանդ Սիմոնս»
3. ↑  Answers.com — Շաքարակալած մրգեր, շաքարակալած ծաղիկներ։ Վերցված՝ 2008-01-06.
4. ↑  "«Isgro Pasticceria»". Արխիվացված է the original 2008 թ․ նոյեմբերի 21-ին. Retrieved 2014 թ․ մայիսի 2.
5. 1 2  «Որակի հիմնական պահանջներր ՕՍՏ 1829–71-ի համաձայն»

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր |

 |
**Ցոյի պատ**, Արբատ փողոցի 37 համար հասցեում գտնվող տան պատը, որը դուրս է գալիս դեպի Մոսկվայի Կրիվոարբատսկի նրբանցք։ Պատը Վիկտոր Ցոյի արվեստի երկրպագուների կողմից ամբողջովին պատված է Կինո Ցոյը կենդանի է և նմանատիպ այլ գրվածքներով, նրա երգերի բառերով, երաժշտի հանդեպ ունեցած սիրո խոստովանություններով։ Պատն իրենից ներկայացնում է հուշարձան, Արբատի խորհրդանիշ և Մոսկվայի տեսարժան վայր։

Պատմություն
-----------

Պատը հայտնվել է 1990 թվականին, երբ ինչ-որ մեկը Վիկտոր Ցոյի մահվան մասին լուրն իմանալուց հետո սև ներկով ու ամբողջ պատի երկայնքով գրել է «Այսօր վախճանվեց Վիկտոր Ցոյը»։ Որպես պատասխան` ինչ-որ մեկը գրել է «Ցոյը կենդանի է»։

Օգոստոսից սկսած պատի մոտ մշտապես հավաքվում էին դեռահասներ։ Այնուհետև հոգեհանգստից 40 օր հետո մարդիկ քչացան, մնացին միայն ամենահամառները։ Հետագայում հայտնվում են նաև այլ գրվածքներ։ Վիկտորի դիմանկարը, որ ցուցադրվել էր նրա հիշատակի աշնանային համերգի ժամանակ, հետագայում փակցվել է պատին։

Ցոյի արվեստի երկրպագուների մոտ մինչ այժմ էլ ընդունված է հատուկ մոխրամանի մեջ թողնել կիսատ ծխած ծխախոտ։ Այնտեղ էլ հենց պլանավորվում էր դնել երաժշտի հուշարձանը` բոբիկ, նստած մոտոցիկլի վրա, սակայն շրջակայքի տների բնակիչների և հենց երկրպագուների ցույցերի պատճառով հուշարձանը չտեղադրվեց։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Նրանք ուղղակի երիտասարդության ամբողջ մաքրությամբ սգում են նրա մահը` երեկոյան հավաքվելով պատի մոտ, օրական տասնյակներ անգամ լսելով նրա երգերը, իրենց սենյակների պատերին նրա նկարները փակցնելով։- Նիկիտա Կրիվցով, «Արդյոք կենդանի՞ է ռոքնռոլը» |  |

2006 թվականին պատը ներկվել է անհայտ մարդկանց կողմից, սակայն արդյունքում «վերականգնվել է» երկրպագուների կողմից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Достопримечательности Старого Арбата
2. ↑  *Bushnell, John* Part IV. Society and social artifacts. Paranoid Graffiti at Execution Wall // Consuming Russia: popular culture, sex, and society since Gorbachev (անգլերեն) / Adele Marie Barker. — 2nd printing. — Durham, N. C.: Duke University press, 2001. — С. 409,410. — 473 с. — ISBN 0-8223-2313-3
3. ↑   // *ЦК ВЛКСМ* Пульс : Журнал. — М.: Молодая гвардия, 1991. — № 1-6. — С. 46,47.
4. ↑  *Кривцов Н.* Жив ли Рок-н-ролл? // *ЦК ВЛКСМ* Перспективы : Журнал. — М.: Изд-во «Перспективы», 1991. — № 6. — С. 89.
5. ↑  "Ցոյի պատը այլև չկա:Ժամանակավորապես". Արխիվացված է the original 2008 թ․ հունիսի 25-ին. Retrieved 2017 թ․ հուլիսի 3.
**Ալբուլա երկաթուղային թանգարան** (գերմ.՝ Bahnmuseum Albula), գտնվում է Շվեյցարիայի Ռետյան երկաթուղու Բերգյուն (Bergün/Bravuogn) երկաթուղային կայարանում՝ անմիջապես Ռետյան երկաթուղու Ալբուլա գծի վրա։ Գործում է 2012 թվականից։ Այն վայր է ընտանիքների և երկաթուղու սիրահարների համար։

Թանգարանում ներկայացված է Ալբուլա երկաթուղու կառուցման պատմությունը՝ ցուցադրելով բազմաթիվ պատմական նախագծեր և ցուցանմուշներ։ Մուլտիմեդիա ցուցադրությամբ ներկայացված են նաև տեղագրական սիմուլյացիաները և թունելային մեթոդները։

Մոդելային ցուցադրություն՝ կառուցման փուլում
Թանգարանի մի հատվածում տեղադրված է Ալբուլա երկաթուղին, որը գործում է O մասշտաբով։ Այն կառուցել է Բերնհարդ Տարնուտցերը, որը ներառում է 1950-ականների և 1960-ականների շենքեր, ուղանցույցներ և թունելներ։

Rhaetian Railway Ge 6/6 I "crocodile" #407 տեղադրված է թանգարանի մուտքի մոտ և այցելուներն այն կարող են օգտագործել զբոսանքի սիմուլյացիայի համար։

Հավաքածու և արխիվ
-----------------

Ալբուլա երկաթուղային թանգարանի արխիվը և հավաքածուն պարունակում են արխիվային արժեքավոր նյութեր, մասնավորապես՝ նվիրված Ռետյան երկաթուղու պատմությանը։

Ցուցադրությունը բաց է հանրության համար և ինտեգրված է թանգարանային շրջագայությանը, սակայն արխիվը հանրությանը հասանելի չէ։

Մշտական ցուցադրություն
----------------------

Թանգարանն այցելուներին ներկայացնում է երկաթուղու սոցիալական, տեխնիկական, տնտեսական և մշակութային նախապատմությունը․ ինչ դժվարություններ են հաղթահարվել, շինարարության ծախսեր, ինչ ազդեցություն է ունեցել երկաթուղին հովտի վրա, ինչպիսին է հովտով գնացք վարելը։

Երեխաների համար նախատեսված է հատուկ էքսկուրսիա, որը ցույց է տալիս նրանց երկաթուղու կառուցումն ու շահագործումը խաղային եղանակով։

Մշտական ցուցադրությունը գտնվում է թանգարանի 1-ին հարկում՝ «Մարդիկ և անցումն Ալպերով» (գերմ.՝ Mensch und Alpenüberquerung), «Գրյունդերցեյթը և հյուրանոցային արդյունաբերությունը» (գերմ.՝ Gründerzeit und Hotellerie), «Երկաթուղու շինարարություն – տեխնոլոգիա և ամենօրյա շինարարական աշխատանքներ» (գերմ.՝ Bahnbau – Technik und Baualltag), «Երկաթուղային ճանապարհորդություն և երկաթուղային գործողություններ» (գերմ.՝ Bahnreisen und Bahnbetrieb) և «Կայունություն և արժեքներ» (գերմ.՝ Nachhaltigkeit und Werte) թեմաներով ցուցադրություններով։ Ռետյան երկաթուղու պատմությունը, երկաթուղու կառուցման հետևանքով առաջացած սոցիալական և տնտեսական փոփոխությունները ներկայացված են հավաքածուի բնօրինակ ցուցանմուշներով և մուլտիմեդիա լուսաբանումներով։

Պատկերասրահ
-----------

* Թանգարանի ցուցասրահները և ցուցանմուշները
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Swiss GLAM Inventory, 16 September 2016 — 2016.
2. ↑  "Bahnmuseum Albula". *museums.ch*. Արխիվացված է the original 2022 թ․ դեկտեմբերի 17-ին. Retrieved 2022 թ․ դեկտեմբերի 17.
3. ↑  "Bahnmuseum Albula". *RhB*.
4. ↑  Sammlung und Archiv
5. ↑  «Willkommen in unserem Bahn-Parcours»․ Dauerausstellung

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Ալբուլա երկաթուղային թանգարան** կատեգորիայում։ |
Ժայռե եկեղեցու ներսի մասը պատշգամբից
**Տեմփեկիաուկիո**, (ֆիններեն՝ Temppeliaukion kirkko, շվեդ.՝ Tempelplatsens kyrka), լութերական եկեղեցի Հելսինկիի հարակից Տուուլուում։ 
Եկեղեցին նախագծվել և կառուցվել է ճարտարապետ եղբայրներ Տիմո Սուոմալանենի և Տիմո Սաումալանենի կողմից և բացվել է 1969 թվականին։ Այն միանգամից կառուցվել է հաստ ժայռի մեջ։ Այն նաև հայտնի է «Ժայռի եկեղեցի» անվանմամբ։

Պատմությունն ու ճարտարապետությունը
----------------------------------

Տեմփելիաուկիոի նախագիծը սկսվել է 1390-ականներին, երբ հողակտորը ընտրվեց շենքի կառուցման համար, և սկսվեց նախագծի մրցույթը։ Հաղթեց Ջ․ Ս Սիրենը՝ երկրորդ նախագածի հեղիանկը հաղթեց։ Բայց այն ընդհատվեց 1939 թվականին Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմի պատճառով։ պաետարզամից հետո՝ 1961 թվականին մեկա այլ մրցույթ եղավ, որի ժամանակ հաղթեց Սումալաինեն եղբայրները։ 
Որոշ տնտեսական պատճառներով առաջարկված նախագծի մասշտաբը փոքրացվեց համարյա նախկին նախագծի չափերին։
Կառուցումը վերջապես սկսվեց 1968 թվականի փետրվարին և ժառե տաճարը ավարտվեց և հանձնվեց օրհնության 1969 թվականի սեպտեմբերին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Temppeliaukio Church in Helsinki", Retrieved 2012-09-05.
2. ↑  "Rock church (Temppeliaukio)". Helsinki parishes. Արխիվացված է the original 2015 թ․ հունվարի 20-ին. Retrieved 2015 թ․ հունվարի 20.
**Տավարի «Վելլինգթոն»** (անգլ.՝ Beef Wellington), տոնական ուտեստ տավարի մսով։ Փաթաթված է շերտավոր խմորի մեջ։ Ֆիլեն սովորաբար թխվում է մեծ կտորով։ Երբեմն ճաշատեսակը պատրաստվում է փոքր կտորներով՝ կարկանդակի տեսքով։ Հյութեղ տեսքի և համի համար օգտագործվում են համեմունքներ, սունկ կամ բանջարեղեն։ Սովորաբար մատուցվում է սոուսով։

Անվանումը
---------

Անվան ծագումը ոչ մի կապ չունի դուքս Վելինգթոնի հետ։ Այն ժամանակ, երբ Վելլինգթոնը հռչակվեց դուքս, խմորի մեջ փաթաթված միսը անգլիական խոհանոցի անբաժանելի մասն էր։ Ֆրանսիական խոհանցում նույնպես կար ֆիլե՝ խմորով փաթաթված։ Կա նաև տարբերակ, որ ուտեստը հորինվել է Նոր Զելանդիայի մայրաքաղաք Վելինգտոնում, այնուամենայնիվ, 19-րդ դարի խոհարարական գրքերում "Վելինգթոնի" միսը չի հիշատակվում։ Լոս Անջելես թայմսը 1903 թվականին հիշատակել է Վելինգթոն ֆիլեի մասին, սակայան որպես ուտեստ, առաջին անգամ հիշատակվել է 1939 թվականին։

«Վելլինգթոն» անվամբ հայտնի են նաև այլ ուտեստներ, որոնք պատրաստվում են ոչխարի, հավի, հնդկահավի մսերից կամ սաղմոնից։

Պատրաստման եղանակը
------------------

Տավարի միսը տապակվում է բոլոր կողմերից բուսական յուղի մեջ, մինչև կեղևի հայտնվելը կամ մի փոքր թխվում է նախապես տաք ջեռոցում։ Միսը իր հերթին փաթաթված է բեկոնի շերտերով, որը էլ ավելի հյութեղ է դարձնում միսը։ Հետո մսի վրա քսվում է դյուքսելը՝ մանրացված սունկը տապակած սխտորով, ապա այդ բոլորը միասին փաթաթվում է շերտավոր խմորի մեջ։ Կարկանդակի վրա ձվի դեղնուց է քվում և տեղափոխվում ջեռոց՝ չափավոր տաքացված և պատրաստվում մինչև կարմրելը։

Ճիշտ պատրաստման դեպքում, այն կտրելու ժամանակ պետք է ունենա վարդագույն երանգ։ Ճաշատեսակի պատրաստման մեջ ամենադժվարը թխելու ճիշտ ժամանակի ընտրությունն է. միսը հեշտ է պահել վառարանում։ Դրա համար էլ ռեալիթի-շոուի հաղորդավար շեֆ-խոհարար Գորդոն Ռամզին մրցույթի համար հաճախ ընտրում է տավարի կամ ոչխարի միս։

Սոուսի համար օգտագործվում է արգանակ, ուրց և այլ համեմունքներ։ Վելլինգթոնը հաճախ մատուցվում է սոուսով և բանջարեղենով։

* Տավարի «Վելլինգթոնը» ամբողջովին տեսքվ։Տավարի «Վելլինգթոնը» ամբողջովին տեսքվ։
* Տավարի «Վելլինգթոնը» սոուսով և շոգոխաշած սալսիֆիով։Տավարի «Վելլինգթոնը» սոուսով և շոգոխաշած սալսիֆիով։
* Տավարի «Վելլինգթոն», պատրաստված հատուկ բաժնով և ծնեբեկով։Տավարի «Վելլինգթոն», պատրաստված հատուկ բաժնով և ծնեբեկով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  *Зимин А.* Пир дюка // *КоммерсантЪ Weekend* : журнал. — 2014. — № 50. — С. 63.
2. ↑  Hyslop, Leah (2013 թ․ օգոստոսի 21). "Potted histories: Beef Wellington". The Telegraph. Retrieved 2016 թ․ դեկտեմբերի 12.
3. ↑  *Оливер Дж.* Индейка Веллингтон // Выбор Джейми. Курица и дичь. — М.: Издательство «Э», 2016. — С. 70. — 96 с. — ISBN 9785-699-82769-5
4. ↑  Говядина «Веллингтон» // *«Лиза. Приятного аппетита»* : журнал. — ИД «Бурда», 2014. — С. 37. — ISSN 1560-5442.
5. ↑  "Говядина Веллингтон". Gordon Ramsey. Արխիվացված է the original 2016 թ․ նոյեմբերի 19-ին. Retrieved 2020 թ․ փետրվարի 17.

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Տավարի «Վելլինգթոն»** կատեգորիայում։ |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ալեքսանդր Փանոսյան (այլ կիրառումներ)

**Ալեքսանդր Գևորգի Փանոսյան** (1859, Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն - հոկտեմբերի 28, 1919(1919-10-28), Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն), հայ բանաստեղծ, դրամատուրգ։

Կենսագրություն
--------------

Ավարտել է ծննդավայրի Նուբար-Շահնազարյան վարժարանը (1872), վարել կրթական-մշակութային գործունեություն։ Գրել է նաև ֆրանսերեն։ Փանոսյանի ռոմանտիկ շնչով գրված բանաստեղծությունները տպագրվել են Կ․ Պոլսի ու Փարիզի ֆրանսիական պարբերականներում։ Մանկական բանաստեղծությունների առաջին՝ «Շողեր ու ցողեր» (1885) ժողովածուով Փանոսյանը արևմտահայ իրականությունում ճանաչվել է իբրև շնորհալի մանկագիր։ 1880-ական թվականներին հանդես է եկել բազմաժանր գործերով (բանաստեղծություն, առակ, երգիծական մանրապատում, գրաքննադատություն, հայ հասարակական կյանքը վերլուծող հոդվածներ), որոնց մի զգալի մասը ամփոփվել է «Այգեկութք» և «Ազատ քնար։ Հայրենաշունչ գրվածքներ» (երկուսն էլ՝ 1908) ժողովածուներում։ Փանոսյանը գրել է նաև կատակերգություններ՝ «Թեկնածուներ» (1901), «Մագնիս» (1909, համահեղինակ՝ Սիպիլ), որոնք քանիցս բեմադրվել են Կ․ Պոլսում։ Ֆրանսերեն է թարգմանել Տիգրան Չուխաճյանի «Զեմիրե» (բեմ․ 1891, Կ․ Պոլիս) օպերայի լիբրետոն, Միքայել Նալբանդյանի «Երգ ազատության», Մկրտիչ Պեշիկթաշլյանի «Հայ քաջորդին», «Մահ քաջորդվույն» բանաստեղծությունները, Պետրոս Դուրյանի, Գրիգոր Զոհրապի, Արշակ Չոպանյանի, Եղիա Տեմիրճիպաշյանի գործերից, որոնք տպագրվել են տարբեր պարբերականներում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  "«Ով ով է։ Հայեր» հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, գլխավոր խմբագիր Հովհաննես Այվազյան, Հայկական հանրագիտարան հրատ.արակչություն, Երևան, 2007։". Արխիվացված է the original 2019 թ․ մայիսի 27-ին. Retrieved 2019 թ․ մայիսի 27. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
**Ամանորյա տոնածառ** (ռուս.՝ Новогодняя ёлка), տոնական միջոցառում երեխաների համար, որն անցկացվել է ԽՍՀՄ-ում, ժամանակակից Ռուսաստանում և հետխորհրդային այլ երկրներում։

Երեխաների համար այս անունով միջոցառումներն սկսել են անցկացվել ՀԱՄԿ(բ)Կ ԿԿ կազմակերպական բյուրոյի անդամության թեկնածու Պավել Պոստիշևի նախաձեռնությամբ` սկսած 1935 թվականից, Սուրբ Ծննդյան միջոցառման փոխարեն (տե՛ս Ամանորը Ռուսաստանում)։

Երկրի գլխավոր տոնածառ
---------------------

ԽՍՀՄ-ի գլխավոր տոնածառը միջոցառում էր, որը 1937 թվականից սկսած անց էր կացվում Միությունների տանը, իսկ 1954 թվականից տեղափոխվել էր Կրեմլ. նախ` Կրեմլի Մեծ պալատ, իսկ հետո` Կրեմլի պետական գումարումների նոր պալատ։ Այս միջոցառման տոմսերը բաժանվում էին դպրոցների գերազանցիկներին, ինչպես նաև` ժամանակի վերնախավի երեխաներին։ Երկրի գլխավոր տոնածառի միջոցառումը հեռարձակվում էր Կենտրոնական հեռուստաընկերությամբ։

Մեծ տոնակատարություններն անց են կացվել սպորտի պալատներում։ Փոքր միջոցառումներ եղել են նաև գործարանների, ֆաբրիկաների մշակույթի տներում, դպրոցներում։

Խորհրդային տարիներին ամանորյա միջոցառումներ կազմակերպում էին պետությունը, կուսակցական կազմակերպությունները, արհմիությունները։ Կախված տոնը հովանավորող կազմակերպության հեղինակությունից` տվյալ միջոցառումն ուներ համապատասխան մասշտաբ, դրանից էին կախված նաև հրավիրվածներին տրվող ամանորյա նվերները։
Մեր օրերում ամանորյա միջոցառումներ կազմակերպում են ինչպես պետական, այնպես էլ տարբեր կոմերցիոն կառույցների միջոցով։

Ձմեռ պապը Կրեմլի տոնակատարությանը
---------------------------------

Ձմեռ պապն ու Ձյունանուշը 2016/2017 թվականների Կրեմլյան ամանորյա միջոցառման ժամանակ
ԽՍՀՄ-ի առաջին ձմեռ պապը դարձել է Միխայիլ Գարկավին` 1937 թվականին։ 1938 թվականից գլխավոր ամանորյա հրաշագործը դարձել է Սերգեյ Պրեոբրաժենսկին։ Այդ դերում նա աշխատել է մոտ 20 տարի։ 60-ական թվականներից ձմեռ պապ է դարձել Ալեքսանդր Խվիլյան։ Խորհրդային Միության վերջին Ձմեռ պապը եղել է Ռոման Ֆիլիպովը (վերջին անգամ` 1992 թվականին)։ Ռուսական առաջին Ձմեռ պապն է դարձել Դմիտրի Նազարովը։ Կրեմլի տոնակատարության այսօրվա Ձմեռ պապըի ինքնությունը հայտնի չէ։ Ոչ պաշտոնական տվյալներով դա դերասան Ստանիսլավ Դուժնիկովն է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  Великолепная пятерка. Лучшие Деды Морозы в истории страны
2. ↑  "Главный Дед мороз приедет сегодня в Москву из Великого Устюга". Արխիվացված է the original 2018 թ․ դեկտեմբերի 30-ին. Retrieved 2018 թ․ դեկտեմբերի 14.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Деды Морозы в истории страны
**Ցարսկոյե Սելոյի պալատական վարչություն** (ռուս.՝ Царскосе́льское дворцо́вое правле́ние), պատմական շենք Պուշկին քաղաքում։ Կառուցվել է 1744 թվականին։ Դաշնային նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտ է։ Գտնվում է Սրեդնյայա փողոցի թիվ 1 և 3 տներում, զբաղեցնում է Լիցեյսկի նրբանցքի և Լեոնտևսկայա փողոցի միջև ընկած հատվածը։

Պատմություն
-----------

Նախքան վարչության շենքի կառուցումը, այս վայրում տեղակայված էին պալատական շինարարական ծառայության շենքերը։ Միահարկ ծառայողական մասնաշենքերի մեծ համալիրը կառուցվել է ավանի երկրորդ գծի երկայնքով, որը հետագայում կոչվել է Սրեդնյայա փողոց, ճարտարապետ Սավվա Չևակինսկու կողմից 1744 թվականին։ Մասնաշենքերը զբաղեցնում էին Պալատի խորհուրդը, Ցարսկոյե Սելոյի արխիվը, ինչպես նաև մարզադահլիճը, սառցադաշտը և այլն։ Լեոնտևսկայա փողոցի կողմից թևաշենքը 1810 թվականին վերակառուցվել է ճարտարապետ Վիլյամ Հեստեի նախագծով, իսկ Լիցեյսկի նրբանցքի կողմից թևաշենքը 1825 թվականին վերակառուցել և կառուցել է Վասիլի Ստասովը։

1914-1917 թվականներին պալատական պարետ գեներալ Վ. Ն. Վոյիկովի հրամանով ճարտարապետ Ս. Ա. Դանինն այս մասնաշենքը (ինչպես նաև Պևչեսկի տուն 5, այժմ`Լիցեյսկի նրբանցք) ընդլայնվել են պարետի և վարչության աշխատակիցների բնակարանները։

1918 թվականին Ցարսկոյե Սելոյի վարչության լիկվիդացիայից հետո նրա արխիվը տեղափոխվել է Ռուսաստանի պետական պատմական արխիվ, իսկ արխիվային և գրասենյակային շենքերում տեղակայվել է քաղաքի գրադարանը։ Շենքի մի մասը մնացել է բնակելի։ Երկար ժամանակ տարածքի մի մասը պատկանել է տպարանին։ Այժմ շենքում տեղակայված են մի շարք կազմակերպություններ։

Ճարտարապետություն
-----------------

Նախնական բարոկկո տեսքը պահպանվել է միայն շենքի միջին մասում։ Լեոնտևսկայա փողոցի կողմում գտնվող թևաշենքը ձեռք է բերել դասական դիզայն՝ վեց սյուներից բաղկացած սյունասրահով։ Դռների վերևում պահպանվել է «1817» ամսաթիվը` Պալատական վարչության Գլխավոր գործադրի գրասենյակի կազմակերպման տարին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Постановление Правительства РФ от 10.07.2001 № 527 о Перечне объектов исторического и культурного наследия Федерального (Общероссийского) значения, находящиеся в г. Санкт-Петербурге.
2. 1 2 3  "Средняя 1, 3. Царскосельское дворцовое правление". *Энциклопедия Царского Села*. Արխիվացված է the original 2018 թ․ հուլիսի 2-ին. Retrieved 2018 թ․ հունիսի 30. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. 1 2  "Царскосельское Дворцовое правление (правая часть)". *citywalls.ru*. Retrieved 2018 թ․ հունիսի 30.

Արտաքին հղումներ
----------------

* "Средняя 1, 3. Царскосельское дворцовое правление". *Энциклопедия Царского Села*. Արխիվացված է the original 2018 թ․ հուլիսի 2-ին. Retrieved 2018 թ․ հունիսի 30. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
* "Царскосельское Дворцовое правление (правая часть)". *citywalls.ru*. Retrieved 2018 թ․ հունիսի 30.
* "Царскосельское Дворцовое правление (левая часть)". *citywalls.ru*. Retrieved 2018 թ․ հունիսի 30.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Տարնոյտայոլ (այլ կիրառումներ)

**Տարնոյտայոլ** (ռուս.՝ Тарнойтаёль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Ձյոլյա Կուրեննի գետի ձախ ափին՝ 8 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 12 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050100212103000063474
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103006347
* Ավազանի կոդը — 03.05.01.002
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության:Տարնոյտայոլ". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ օգոստոսի 10. Retrieved 2015 թ․ օգոստոսի 7.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ГВР |

 |
Տարիքային սահմանափակումների համընդհանուր նշաններ, որոնք հարմար են բովանդակության համար (շարժման նկարներ, հեռուստատեսային հաղորդումներ, տեսախաղեր, ինտերնետային շոուներ և այլն) գնահատման համար
**Տարիքային սահմանափակում**, որոշ երկրների և ընկերությունների օրենսդրություն, որը վերաբերվում է զանգվածային մշակույթին, հիմնականում ֆիլմերին, հեռուստահաղորդումներին և համակարգչային խաղերին, և վարկանիշային համակարգը անմիջականորեն դրա հետ կապված է։

Ֆիլմեր
------

Առավելապես տարիքային ցենզուրային են ենթարկում այն ֆիլմերը, որ պարունակում են բռնության տեսարաններ, ծխախոտ ծխելու տեսարաններ, թմրանյութերի կամ ալկոհոլի օգտագործման տեսարաններ, բաց էրոտիկ բովանդակություն։

Հեռուստատեսություն
------------------

Ռուսական հեռուստաալիքներին, օրինակ, (բացառությամբ մալուխային ալիքների), թույլատրվում է ցուցադրել ծրագրեր և ֆիլմեր 18+ տարիքային սահմանափակումով միայն ժամը 23:00-ից 03:00-ի սահմաններում։ Սահմանափակման նման ձևը կիրառվում է բազմաթիվ Եվրոպական երկրներում։

Երբեմն ուշ գիշերով կամ եթե այդպիսի նյութը հայտնվում է լուրերում, որոշ ալիքներ հեռարձակումից առաջ ցուցադրում են նախազգուշացում՝ «Կադրերը, որոնք մենք հիմա կցուցադրենք, խորհուրդ չի տրվում դիտել երեխաներին, տարեց մարդկանց, հղիներին և հոգեկան շեղումներով մարդկանց»։ Ռուսաստանում նման նախազգուշացումներ կարելի է տեսնել, օրինակ, «Քրեական Ռուսաստանը», «Վավերագրական խուզարկու» և «Հատուկ թղթակից» հաղորդումներից առաջ։

Ռուսաստանում 01.09.2012 թվականից ներդրվել է հեռուստատեսային տարիքային սահմանափակում բոլոր ֆիլմերի և հաղորդումների համար։ Գրաֆիկական մակնշումը «0+», «6+», «12+», «16+», «18+» պետք է հայտնվի եթերում մինչև հաղորդման կամ ֆիլմի սկիզբը նաև գովազդային դադարից հետո և մնա 8 վայրկյան։

Տեսախաղեր
---------

Տեսախաղերը սահմանափակվում են ըստ իրենց բովանդակության։ Փոքր տարիքային ցենզը (6 — 12 տարեկան), որպես կանոն, տրվում է այն խաղերին, որի բովանդակությունը կարող է լինել ոչ պատշաճ ձևով ընկալված մարդկանց կողմից, ով չի հասել այդ տարիքի։ Իսկ արդեն ավելի բարձր ցենզը (16 — 18 տարեկան) տրվում է այն խաղերին, որի մեջ վառ են արտահայտված բռնության և սեռական բովանդակությամբ տեսարաններ։

Տարիքային սահմանափակում Հայաստանում
-----------------------------------

Որպես այդպիսին Հայաստանում օրենքով ընդունված չէ տարիքային սահմանափակումը, սակայն Ռուսաստանից հետո մի քանի ամիս հետո հայաստանյան հեռուստաընկերությունները սկսեցին ցուցադրել տարիքային նշանները ըստ ռուսական ստանդարտի։

Կինոթատրոնները պաստառների վրա, ֆիլմերի նկարագրություններում և բանավոր կերպով զգուշացնում են տարիքային սահմանափակման մասին, երբեմն նաև անձնագիր են պահանջում։

Հայաստանում գոյություն չունի «Կինոյի մասին» օրենք, իսկ «Հեռուստատեսության և ռադիոյի մասին» օրենքը այդպիսի սահմանափակումներ չի նախատեսում։ Հայաստանում տարիքային սահմանափակումը չի գործում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Ъ-Газета - Телевидение станет разнодоступным". Արխիվացված from the original on 2013 թ․ փետրվարի 26. Retrieved 2013 թ․ փետրվարի 24.
**Ալեքսանդր "Սկունդեր" Բողոսյան** (հուլիսի 22, 1937(1937-07-22), Ադիս Աբեբա, Եթովպիա - մայիսի 4, 2003(2003-05-04), Վաշինգտոն, Կոլումբիայի շրջան, ԱՄՆ), հայ եթովպիացի գեղանկարիչ և նկարչության ուսուցիչ։ Իր կյանքի մեծ մասն ապրել և ստեղծագործել է Միացյալ Նահանգներում։

Կենսագրություն
--------------

Ալեքսանդր Բողոսյանը ծնվել է 1937 թվականին Ադիս-Աբեբայում։ Նրա հայրը մեծահարուստ հայ էր, մայրը՝ մեծատոհմիկ եթովպուհի։ Մանուկ հասակից հետաքրքրվում է աֆրիկյան սրբապատկերներով, կենցաղի իրերով ու տեղացիների արտասովոր հագուկապով, որոնք և տեղ են գտնում նրա նկարներում։ Լեհ եթովպագետ Ստանիսլավ Խոյնացկու խորհրդով Բողոսյանն իրեն նվիրում է նկարչությանը։

1954 թվականին նկարիչը Հայլե Սելասիե կայսրի պատվին կազմակերպված պատանի տաղանդների մրցույթում երկրորդ մրցանակի է արժանանում, իսկ արդեն 1955 թ. կառավարության օժանդակությամբ նա մեկնում է Անգլիա, ուր նա ուսանում է երեք տարբեր արվեստի դպրոցներում, սակայն հետագայում մեկնում է Ֆրանսիա։ 1957-1966 թվականներին Փարիզում նա սովորում է Գեղեցիկ արվեստների բարձրագույն դպրոցում և Շումեր ակադեմիայում։ Այստեղ նա հանդիպում է իր ապագա կնոջը և ամուսնանում։

Ֆրանսիայում Բողոսյանը հրապուրվում է Պաուլ Կլեի, Ժորժ Բրակի ու Մաքս Էռնստի արվեստով։ Դեռևս 60-ականներին նա ցանկանում էր միաձուլել աֆրիկյան սրբապատկերային արվեստը ժամանակակից եվրոպական կերպարվեստի ձեռքբերումներին։ 1964 թվականին «Լամբեր» պատկերասրահում կազմակերպվում է նրա անհատական ցուցահանդեսը։ 1966 թվականին նա կնոջ ու դստեր հետ վերադառնում է Ադիս-Աբեբա, ուր 3 տարի դասավանդում է տեղի արվեստի դպրոցում։ 1967 թվականին Սկունդեր Բողոսյանը Գեղեցիկ արվեստների բնագավառում ակնառու հաջողություններ գրանցելու կապակցությամբ արժանանում է Կայսրի մրցանակին։ 1969-2000 թվականներին Բողոսյանը, կերպարվեստ է դասավանդում ԱՄՆ-ում՝ Ատլանտայի և Հարվարդի համալսարաններում։ 2000 թվականին Բողոսյանը վերադառնում է իր ստեղծագործական կյանքին։ Մահացել է 2003 թվականին Նյու-Յորքում։

Պատկերասրահ
-----------

* «Թռչուն № 1»«Թռչուն № 1»
* Շուկա, 1960Շուկա, 1960
* «Անձրևանոց», 1961«Անձրևանոց», 1961
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Seyoum K.* Boghossian, Skunder // *Grove Art Online* / J. Turner — [Oxford, England], Houndmills, Basingstoke, England, New York: OUP, 2018. — ISBN 978-1-884446-05-4 — doi:10.1093/GAO/9781884446054.ARTICLE.T096645
2. 1 2 3 4  Կերպարվեստի արխիվ — 2003.
3. 1 2  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
4. ↑  Ժամանակակից արվեստի թանգարանի առցանց հավաքածու
5. ↑  Legesse, Selamawit (2005). "Skunderism (The Third Annual Blen Art Show)". Blen. Արխիվացված է the original 2012 թ․ մարտի 13-ին. Retrieved 2010 թ․ հոկտեմբերի 16. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Ալեքսանդր Բողոսյան** կատեգորիայում։ |
**Ալեքսանդր Գերցենի հուշարձան** (ռուս.՝ Памятник Александру Герцену), քանդակագործական հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը նվիրված է ռուս հեղափոխական, գրող, փիլիսոփա, հրապարակախոս Ալեքսանդր Գերցենին։ Գտնվում Տվերսկոյ բուլվարում։ Մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտ է։

Նկարագրություն
--------------

Գերցենի հուշարձանը ԽՍՀՄ փոստային ծրարին
Գրող Ալեքսանդր Գերցենի պատկերաքանդակը ձուլված է բրոնզից։ Գրողը պատկերված է ամբողջ հասակով, քանդակը տեղադրված է գրանիտե սև ողորկած ցածր պատվանդանին։ Հուշարձանի հեղինակները Գերցենին պատկերել են փոքր-ինչ լարված, ինչը մատնանշում է նրա հեղափոխական տրամադրվածությունը։ Ձախ ձեռքում նա պահում է «Կոլոկոլ» թերթի շարվածասյուն։ Այդ թերթի թողարկումով Գերցենը զբաղվել է երկար ժամանակ։

Հուշարձանի քանդակագործն է Մ. Օ. Միլբերգերը, ճարտարապետը` Կ. Մ. Սապեգինը։

Հուշարձանը տեղադրված է Տվերսկոյ բուլվարի թիվ 25 շենքի բակում` Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտի հարևանությամբ։ Ինստիտուտի շենքը հայտնի է որպես «Գերցենի տուն»։ Դրանով էլ բացատրվում է հուշարձանի տեղադրման ընտրություն վայրը։ Բանն այն է, որ կալվածքը 19-րդ դարի սկզբին պատկանել է սենատոր Ալեքսանդր Յակովլևին` Ալեքսանդր Գերցենի հարազատ հորեղբորը։ Այս տանը ծնվել է և կյանքի առաջին մի քանի ամիսներն է անցկացրել Ալեքսանդր Յակովլևի արտամուսնական որդին` Ալեքսանդր Գերցենը։ Արդեն մեծ հասակում Ալեքսանդր Իվանովիչը գալիս էր այս տուն` հյուրընկալվելով հորեղբորորդուն։

1959 թվականի հոկտեմբերի վերջին նախկին կալվածքի բակում տեղի է ունեցել Ալեքսանդր Գերցենի հուշարձանի բացումը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Памятник Герцену А.И. 1959 г." Реестр объектов культурного наследия. Արխիվացված է the original 2016 թ․ հոկտեմբերի 21-ին. Retrieved 2016 թ․ հոկտեմբերի 21.
2. 1 2 3 4  "Памятник Герцену". Արխիվացված է the original 2016 թ․ հոկտեմբերի 21-ին. Retrieved 2018 Մարտ 28.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Памятник Герцену Archived 2016-10-21 at the Wayback Machine.
**Ադրբեջանի կրոնի պատմության պետական թանգարան** (ադրբ.՝ Azərbaycan Dövlət Din Tarixi Muzeyi), թանգարան Բաքվում։ Պատկանում է Ադրբեջանի Հանրապետության մշակույթի նախարարությունը։

Պատմություն
-----------

Թանգարանային կենտրոն, որտեղ գտնվում է թանգարանը
1967 թվականին ԽՍՀՄ Նախարարների խորհրդի որոշման համաձայն, ստեղծվել է որպես աթեիզմի պատմության թանգարան։ 1990 թվականի սեպտեմբերի 17-ին, Նախարարների Կառավարության որոշմամբ, թանգարանը վերանվանվել է Պետական կրոնի պատմության թանգարան։ 1993 թվականի հունիսից թանգարանը ժամանակավորապես տեղադրվել է Թանգարանային կենտրոնում։

Ցուցահանդես
-----------

Կրոնի պատմության թանգարանի գիտական հիմնադրամը բաղկացած է արվեստի գործերից, քանդակներից, գրքերից և ձեռագրերից, լուսանկարներից, թերթերից և ամսագրերից, փաստաթղթերից և այլ առարկաներից, որոնք վերաբերում են բուդդիզմին, հուդայականությանը, քրիստոնեությանը և իսլամին։

**Բուդդայականության ցուցանմուշներ**
Բուդդայի հուշարձան

**Հուդայականության ցուցանմուշներ**
Թալմուդի դեպքեր

**Քրիստոնեության ցուցանմուշներ**
Աստվածաշնչի դեպքեր

Կրոնական թեմաներով գրված գեղարվեստական ստեղծագործություններ

**Իսլամի ցուցանմուշներ**
Ղուրանի ձեռագրերը

Ղուրանի դեպքեր

Ադրբեջանցի արվեստագետներից կողմից կրոնական թեմաներով գրված գեղարվեստական ստեղծագործություններ

Նկարներ

Թերթեր

Ամսագրեր

Կրոնի պատմության ու կրոնագիտության հարցերի գիտամեթոդական կենտրոն
----------------------------------------------------------------

Կրոնի պատմության պետական թանգարանը հանդիսանում է Ադրբեջանի մշակույթի նախարարության՝ համաադրբեջանյան գիտամեթոդական կենտրոն, որը կրոնի պատմության ու կրոնագիտության գիտամեթոդական հարցերում օգնում է Ադրբեջանի թանգարաններին, որոնք զբաղվում են կրոնին վերաբերող առարկաների պահպանությամբ և ուսումնասիրությամբ։

Տես նաև
-------

* Ադրբեջանի բժշկության թանգարան
* Ադրբեջանի պատմության թանգարան (Բաքու)
* Ադրբեջանի արվեստի ազգային թանգարան
* Բաքվի ժամանակակից արվեստի թանգարան
* Ադրբեջանի անկախության թանգարան
* Ադրբեջանի Ազգային կրթական թանգարան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ադրբեջանի կրոնի պատմության պետական թանգարան
2. ↑  Ադրբեջանի կրոնի պատմության պետական թանգարան(չաշխատող հղում)
3. ↑  "Азербайджанский Государственный музей истории и религии". Արխիվացված է the original 2017 թ․ օգոստոսի 20-ին. Retrieved 2018 թ․ օգոստոսի 24. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
**Ցախի փողոց**, փողոց Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանում։

Տվյալներ
--------

Սկսվում է Արգիշտիի փողոցից («ՎիվաՍել-ՄՏՍ»-ի գրասենյակի հարևանությամբ) և ավարտվում Երևանի քաղաքապետարանի հետնամասում։

Պատմություն
-----------

Ֆանտազիա բաղնիքը Ցախի մեյդանում։ Հետևում երևում է Կապույտ մզկիթը։
Նախկինում այստեղ գտնվել է Ցախի մեյդանը` Երևանի բերդի փողոցի լայն մասի շենքերով շրջապատված հրապարակը։ *Մեյդան* պարսկերեն նշանակում է հրապարակ։ Այդ հրապարակում էր հավաքվում վառելափայտը` ցախը, որը հենց տեղում կույտերով վաճառվում էր։ Տեղում գտնվել է նաև բաղնիք, որը Ռուսական կայսրության կազմի մեջ գտնվելու տարիներին կոչվել է Ֆանտազիա։

Հետագայում այստեղ կառուցվեց Ցախի փողոցը՝ Կարմիր Բանակի (այժմ՝ Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի) փողոցին զուգահեռ, որն անցնում էր այդ փողոցի №13 և №15 շենքերի հետնամասով։

1960 թվականից հետո հայտնվեց կառուցապատման հետևանքով վերացած փողոցների ցանկում։

2000-ականների սկզբներին նորակառույց ՎիվաՍելի գրասենյակի ու Քաղաքապետարանի շենքի միջնամասում կրկին ձևավորվել է փողոց, որն իր կառուցվածքով մոտ է հին Ցախի փողոցին։

Տես նաև
-------

* Երևանի փողոցների ցանկ
* Երևանի վարչական բաժանում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Երևանի հին թաղերը" (PDF). Արխիվացված (PDF) from the original on 2012 թ․ հունիսի 3. Retrieved 2012 թ․ հունիսի 3.
2. ↑  Адресно-справочная книга города Еревана, Ереван, 1972, с. 585։
3. ↑  Երևան քաղաքի հասցեների տեղեկատու, Երևան, 1983, էջ 543, Ցուցակ Երևան քաղաքում 1960 թվականից հետո կառուցապատման հետևանքով վերացած փողոցների, նրբանցքների, փակուղիների

Աղբյուրներ
----------

* Երևան քաղաքի հասցեների տեղեկատու, Երևան, 1983, էջեր 369-506, Երևան քաղաքի փողոցների անվանումները
* Սերգեյ Ավագյան, Երևանի փողոցները, Երևան, «ՎՄՎ-ՊՐԻՆՏ», 2010 — 272 էջ։
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Տարաս Շևչենկոյի հուշարձան (այլ կիրառումներ)
**Տարաս Շևչենկոյի հուշարձան** (ռուս.՝ Памятник Тарасу Шевченко), հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Շախտի քաղաքում, որը տեղադրվել է ուկրաինացի բանաստեղծ և արձակագիր Տարաս Գրիգորևիչ Շևչենկոյի հիշատակին։

Պատմություն
-----------

1972 թվականին Շախտիի Ալեքսանդովյան զբոսայգու մուտքի մոտ բացվել է Տարաս Շևչենկոյի հուշարձանը, սակայն 1990-ական թվականների սկզբին այն ապամոնտաժվել է, իսկ նրա տեղում հայտնվել է շատրվան։

1972 թվականի մարտի 18-ի տեղական թերթը գրել է արդանի բացման մասին.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | ...Այսօր կանգնեցվեց Տարաս Գրիգորևիչ Շևչենկոյի հուշարձանը։ Լենինյան շրջանի աշխատավորների նախաձեռնությամբ և միջոցներով (շաբաթօրյակներում վաստակած) ստեղծված այս հուշարձանը երկու՝ ռուս և ուկրաինացի ժողովուրդների անքակտելի եղբայրության խորհրդանիշն է։ |  |

Ժամանակակից հուշարձան
---------------------

2011 թվականին շախտեցիների նախաձեռնող խումբը դիմել է քաղաքի վարչակազմին հուշարձանը վերականգնելու խնդրանքով։ Գաղափարը պաշտպանել է քաղաքապետը։ Կիսանդրին կարգի բերելու և այն տեղադրելու բոլոր ֆինանսական հարցերը լուծվել են քաղաքային դումայի պատգամավորների, վարչակազմի և հենց քաղաքացիների միջոցներով։

2012 թվականին բանաստեղծի հուշարձանը վերականգնվել է, սակայն արդեն նոր վայրում՝ երկրագիտական թանգարանի մոտ, որը գտնվում է Շևչենկոյի փողոց, տուն 149 հասցեում։ Տարաս Շևչենկոյի վերականգնված հուշարձանի բացման միջոցառումների ընթացքում Շախտիի քաղաքապետը հանդես է եկել ելույթով։

2014 թվականին Շախտի քաղաքում Շևչենկոյի հուշարձանի մոտ անցկացվել են հանդիսավոր միջոցառումներ՝ նվիրված ուկրաինացի բանաստեղծի 200-ամյակին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  "Шукач | Памятник Т.Г.Шевченко в г.Шахты" (in ռուսերեն). www.shukach.com. Retrieved 2017 թ․ հոկտեմբերի 10.
2. 1 2  "В городе Шахты восстановлен памятник Тарасу Григорьевичу Шевченко". shahti.bezformata.ru. Արխիվացված է the original 2018 թ․ մայիսի 18-ին. Retrieved 2017 թ․ հոկտեմբերի 10. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  "В г. Шахты вспомнят о Тарасе Шевченко". Retrieved 2017 թ․ հոկտեմբերի 10.
**Ալեքսանդր Դավթի Դավիդով** (ի ծնե՝ *Արսեն Դավթի Կարապետյան*, հունվարի 4, 1850(1850-01-04) - հունվարի 20, 1911(1911-01-20), Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն), հայազգի երգիչ (տենոր), օպերետի, էստրադայի արտիստ։

Կենսագրություն
--------------

Սովորել է Մոսկվայի Լազարյան ճեմարանում։ 1869-1871 թվականներին աշխատել է Թիֆլիսի հայկական թատրոնում, 1871-1872 թվականներին՝ Թիֆլիսի իտալական օպերային խմբում, ապա՝ Վլադիկավկազի, Բրյանսկի, Ռոստովի և այլ քաղաքների թատրոններում։ Խաղացել է Մոսկվայի հանրամատչելի թատրոնում (1876 թվականից), ավելի ուշ՝ Մոսկվայի արտիստական խմբակում, գերազանցապես Լենտովսկու բեմադրած օպերետներում (Օֆենբախի «Կապույտ մորուք» և «Երգեցիկ թռչուններ», «Գնչուական երգեր ըստ գործող անձանց»), 1879-1882 թվականին՝ Մոսկվայի Փոքր թատրոնում, 1883 թվականից՝ «Էրմիտաժ» և այլ թատրոններում։ Դավիդովի ելույթը «Գնչուական երգեր ըստ գործող անձանց» երաժիշտ, խճանկարում, ուր կատարել է գնչու Անտիպի դերը, նրան մեծ հռչակ է բերել այնուհետև նա գերազանցապես երգել է էստրադայում՝ որպես գնչուական ռոմանսների հանրահայտ կատարող («Զույգ աշխետ ձիեր», «Հեռացիր», «Լաց եղիր, մի թաքցնիր հեկեկոցդ» և այլն)։ Ելույթներ է ունեցել նաև մելոդեկլամացիայով։ Վերսաովսկու «Ասկոլդի գերեզմանը» օպերայում Տորոպկայի դերերգի լավագույն կատարողն էր։ 1892 թվականին համերգ է տվել Փարիզում։ Դավիդովը սերտորեն կապված է եղել հայ իրականությանը, երգել է հայկական երգեր, 1883 թվականին Պ. Ադամյանին ծանոթացրել է դրամատուրգ Ալեքսանդր Օստրովսկու հետ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Ով ով է. հայեր (կենսագրական հանրագիտարան երկու հատորով)*. Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, Երևան. 2005.
2. ↑  "AV Production - Ալեքսանդր Դավիդով". *avproduction.am*. Արխիվացված է the original 2021 թ․ նոյեմբերի 6-ին. Retrieved 2020 թ․ հունվարի 4. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Գրականություն
-------------

* Давыдов В.Н. Рассказ о прошлом, М. 1962.

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 300)։*  |