«**Վեներան և Մարսը միավորված են Էրոսով**» (իտալ.՝ *Venere e Marte uniti da Amore*), վերածննդի դարաշրջանի իտալացի նկարիչ Պաոլո Վերոնեզեի կտավ, նկարել է 1570-ական թվականներին՝ կտավի վրա՝ յուղով։ Չափերը կազմում է 205,7-ից 161 սմ։ Այժմ նկարը պահվում է Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն թանգարանում (ԱՄՆ)։

Նկարը գրվել է Սուրբ Հռոմեական կայսրության Ռուդոլֆ II կայսերի պատվերով և եղել է նկարչի պատվիրված երեք դիցաբանական և սիրային աշխատանքներից մեկը։ Մյուս երկուսը այժմ պահվում են Նյու Յորքի Ֆրիկի հավաքածույում. «Առաքինության այլաբանություն և արատ» ինչպես նաև «Իմաստության և ուժի այլաբանություն»։ Մետրոպոլիտեն-թանգարանի Վերոնեզեի նկարը նվիրված է հռոմեական սիրո աստվածուհի՝ Վեներային և ռազմի Աստված՝ Մարսի ռոմանտիկ հարաբերություններին, նկարագրված՝ Օվիդիուսի «Մետամորֆազներում»։

Նկարագրություն
--------------

Երկու սիրահարների հանդիպումը տեղի է ունենում հովվերգական, խաղաղարար մթնոլորտում։ Ձախ կողմում կանգնած է մերկ աստվածուհին, որը ձախ ձեռքով գրկում է իր առջև զենք ու զրահով նստած Մարսի մեջքը։ Վեներայի աջ ձեռքը հենված է կրծքի վրա, որից կաթ է հոսում, ինչն ընդգծում է նրա կանացիությունը։ Աջ կողմում գտնվում է պատերազմի աստվածի մարտական ձին, որը ընտելացվում է էրոսներից մեկով։ Նրա ուրվագիծը հիմնված է անտիկ հեծյալ հուշարձանների մոդելների վրա։ Կենդանու ընդգծված մկանները արտահայտում են նրա ուժը, իսկ թեքված գլուխը և հանգիստ աչքերը մեղմացնում են նրա կերպարը։ Երկու փոքրիկները ծառայում են որպես բանալի՝ աշխատանքը հասկանալու համար։ Ձին զարդարող առաջին նորածինը խորհրդանշում է հնազանդությունը Մարս աստծո սիրային ցանկություններին։ Երկրորդ փոքրիկը, որը կապկպում է Վեներայի ոտքը, խորհրդանշում է հավերժական սիրո և ներդաշնակության սիրահարների միությունը խաղաղ ժամանակներում։ Վեներայի կրծքի կաթը խորհրդանշում է աշխարհի հարստությունը, որը մարդկության համար աղբյուր է։ Նկարչի ստորագրությունը կարելի է գտնել քարե հիմքի վրա. «PAVLUS VERONENSIS F»։

Մեկնաբանություն
---------------

Վերոնեզեն պահպանել է կոմպոզիցիայի հավասարակշռությունը։ Յուրաքանչյուր կերպար ունի իր սեփական տարածքը, որը չի խախտվել պատահական տարրերով։ Նկարիչը նկարի վրա աշխատելիս բազմիցս վերաներկել է կտավը։ «Art Criticism from a Laboratory» գրքում Ալան Բերոուսի կողմից նկարագրված ռենտգեն հետազոտությունը ցույց է տվել, որ Վեներայի մարմնի գտնվելու վայրը այլ է եղել և այն հավանաբար ծածկված է եղել ներքևից ձգվող զարդարանքով։ Անմեղ քերովբենը սկզբնական տարբերակում չի եղել։ Անհասկանալի է, թե ինչու է Վերոնեզեն այդ փոփոխությունները կատարել։ Վեներան կատարել էր բոլորովին այլ տոնով, ավելի քան՝ կեղծ բարեպաշտության, իսկ էրոսների բացակայությունը բեմին հաղորդել Է երկու սիրահարների հանդիպման ավելի ցածր էրոտիկ իմաստ։ Նկարչի կատարած փոքր փոփոխություններն աշխատանքին հոգևորության և մաքրության նոր չափ են հաղորդել։

Պրովենանս
---------

1621 թվականին կազմվել է Ռուդոլֆ II-ի Պրահայի Գրադի հավաքածու ստեղծագործությունների կատալոգ։ Դարերի ընթացքում նկարը բազմիցս փոխել է սեփականատերերին՝ տեղաշարժվելով ամբողջ Եվրոպայում։ Նա գտնվել է Գաբսբուրգի Ֆերդինանդ III-ի տիրապետության տակ, իսկ 1648 թվականին շվեդների Պրահա ներխուժումից հետո հայտնվել է Շվեդիայի թագուհի Քրիստինայի հավաքածուի մեջ, որը նրան իր հետ տարել է հռոմեական աքսոր։ Այնուհետև, կտավն անցել է Վերմեսկալկայի ընտանիքին պատկանող սեփականությանը, իսկ հետո հայտնվել է Փարիզի Հայտնի Օռլեանյան հավաքածուում։ 1792 թվականին Վերոնեզեի կտավը դարձել է Էդուարդ դե Վալկյեի հավաքածուի մի մասը Բրյուսելում, սակայն 1798 թվականին վերադարձել է Փարիզ, իսկ հետո մեկնել Լոնդոն։ Անգլիական մի քանի սեփականատերերի փոփոխությունից հետո 1910 թվականին աշխատանքը վաճառվել է Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն թանգարանին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑
3. ↑
4. ↑  «Paolo Veronese (Paolo Caliari) | Mars and Venus United by Love | The Met». *The Metropolitan Museum of Art, i.e. The Met Museum*. Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 26-ին.
5. ↑  Allan Burroughs, *Alan Criticism from a Laboratory*, Little Brown, Boston 1938, s.93-94, za. H. Rachlin
6. ↑  H. Rachlin *Skandale, wandale i niezwykłe opowieści o wielkich dziełach sztuki* s.55

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Վեներան և Մարսը (նկար, Վերոնեզե)» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |

 |