**Զեմֆիրա Տալգատովնա Ռամազանովա** (ռուս.՝ Земфира Талгатовна Ры Рамаҙанова,թաթ.՝ Земфира Тәлгать кызы Рамазанова, Zemfira Tälğät qızı Ramazanova, բաշկիրերեն՝ Земфира Тәлғәт ҡыҙы Рамаҙанова, օգոստոսի 26, 1976(1976-08-26), Ուֆա, Բաշկիրական Խորհրդային Սոցիալիստական Ինքնավար Մարզ, ԽՍՀՄ), ժամանակակից ռուս երգչուհի, երաժիշտ, բանաստեղծ և կոմպոզիտոր։ Հանդես է գալիս Զեմֆիրա բեմական անունով։ Զեմֆիրան դարձել է ռոք երաժշտության նոր շարժման մարմնավորում Ռուսաստանում, որը լրագրողներն անվանել են «կանացի ռոք»։

1998 թվականի սկզբին Զեմֆիրան իր հայրենի Ուֆայից տեղափոխվել է Մոսկվա, որտեղ էլ «Zемфира» խմբով սկսել են աշխատել խմբի առաջին ստուդիական ալբոմ վրա, որը հրապարակվել է մեկ տարի անց։ 1999 թվականից Զեմֆիրան թողարկել է վեց ստուդիական ալբոմ, և այս փաստը արժանացել է մամուլի և հանրության ուշադրությանը։ Նաև նրա սկավառակագրությունն ներառում է բ-կողմի և երկու կենդանի ալբոմների հավաքածու։ Նրա քնարական որոնումները գտել են իրենց հոգեկան տառապանքների մարմնավորումն ու այսօրվա երիտասարդության որոնումները։ Իր ողջ կարիերայի ընթացքում երգչուհու երգերը (*«Ариведерчи»*, *«Искала»*, *«Трафик»*, *«Прогулка»*, *«Мы разбиваемся»*, *«Без шансов»*) գրավել են ռուսական չարթերի առաջին հորիզոնականը։

Զեմֆիրան դարձել է նաև *«Зелёный театр в Земфире»* (2008) երաժշտական ֆիլմի պրոդյուսերը, որը արժանացել է դրական կարծիքների քննադատների կողմից։ Ռեժիսոր Ռենատա Լիտվինովայի հետ Զեմֆիրան դարձալ է «Последняя сказка Риты» (2012) ֆիլմի համապրոդյուսերը, որի համար գրել է երաժշտություն։ Ֆիլմը մասնակցել է *Օդեսայի երրորդ միջազգային կինոփառատոնի* և *Մոսկվայի 34-րդ միջազգային կինոփառատոնի* մրցութային ծրագրերին։ Նաև գրել է երաժշտություն Ռենատա Լիտվինովայի *«Богиня: как я полюбила»* ֆիլմի համար։ Մի քանի երգեր, «Спасибо» ալբոմից, հնչում են Զեմֆիրա Կրիա Մուրատովայի *«Мелодия для шарманки»* ֆիլմում, իսկ *«Вечное возвращение»* ֆիլմում կադրում բազմիցս հայտնվում է երգչուհու *«Песенки герцога»* համերգային ձայնագրությունը *«Риголетто»* օպերայից։

1999 թվականին՝ այն պահից, երբ Զեմֆիրան հայտնվեց շոու բիզնեսում, ենթարկվեց բազմաթիվ փոփոխությունների՝ արտաքին տեսքի, բեմական վարքի և լրագրողների հետ շփման առումով։ Նրա վարքագիծը հասարակության մեջ հաճախ էպոտաժային էր և դառնում էր մամուլի մերժման պատճառ։

Զեմֆիրան նաև տարբերվում է իր պերֆեկցիոնիզմով աշխատանքի մեջ, երաժշտական պրոդյուսերների հետ կոշտ անհամաձայնություններով։ Այդ իսկ պատճառով նա հաճախ ղեկավարում է իր ալբոմները ինքնուրույն։ Զեմֆիրայի երաժշտական ոճը պատկանում է ռոք և փոփ ռոք ժանրերին։ Նրա երաժշտության մեջ զգացվում է ինչպես կիթառային փոփի, այնպես էլ ջազի և բոսանովա ոճերի ազդեցությունը։

2004 թվականին, ռուսական պատմության 9-րդ դասարանի դասագիրքի «Հոգևոր կյանք» բաժնում ընդգրկվել է հիշատակում Զեմֆիրա մասին, որպես «բոլորովին այլ» երաժշտական երիտասարդական մշակույթի հիմնադիր (հեղինակ նպաստների Մոսկվայի պետական մանկավարժական համալսարանի պրոֆեսոր Ալեքսանդր Դանիլով)։
Զեմֆիրան մեծ ազդեցություն է ունեցել 2000-ականների երիտասարդ խմբերի ստեղծման և առհասարակ մատաղ սերնդի մեջ։ 2010 թվականի նոյեմբերին նրա դեբյուտային ալբոմն ընդգրկվել է *«Աֆիշա»* ամսագրի «Բոլոր ժամանակների 50 լավագույն ռուսական ալբոմներ. երիտասարդ երաժիշտների ընտրություն» ցանկում, որտեղ և զբաղեցրեց հինգերորդ տեղը։ Գնահատական թևավորվել է ռուսական մի քանի երիտասարդ երաժշտական խմբեր հարցման արդյունքում։ Ցանկում է հայտնվել նաև *«Ների՛ր ինձ, իմ սեր» («Прости меня моя любовь»)* ալբոմը (43-րդ տեղ)։ 2012-2014 թվականներին երգչուհին հայտնվել է «Ռուսաստանի հարյուր ամենաազդեցիկ կանայք» ցանկում՝ կազմված *«Эхо Москвы»* ռադիոկայանի, *РИА Новости* և *«Ինտերֆակս»* լրատվական գործակալությունների և *«Огонёк»* ամսագրի կողմից։

Կենսագրություն
--------------

### Մանկությունը և երիտասարդություն

Ծնվել է 1976 թվականի օգոստոսի 26-ին թաթար-բաշկիրական ընտանիքում, Բաշկորտոստանի Ուֆա քաղաքում։ Հայրը՝ Տալգատ Տալխոեվիչ Ռամազանովը, պատմության ուսուցիչ է, մայրը՝ Ֆլորիդա Խալիևնա, բժիշկ։ Զեմֆիրան հաճախել է Ուֆայի № 267 մանկապարտեզը։ 5 տարեկան հասակում մայրը նրան տանում է երաժշտական դպրոց՝ դաշնամուրի դասարան, որտեղ նրան նաև ընդունվել է որպես երգչախմբի մենակատարի։ Այդ ժամանակ էլ կայացել է երգչուհու հեռուստատեսային դեբյուտը։ Նա տեղական հեռուստատեսությամբ սոլո երգել է երգ մարդու մասին՝ «Երկրի վրա ապրում էր մի մարդ,մի ծույլ մարդ...»: 7 տարեկանում գրում է իր առաջին երգը, որը կատարում է մայրիկի համար, նրա աշխատավայրում։

Դեռևս նախադպրոցական տարիներին Զեմֆիրան հիացած էր երաժշտությամբ։ Դպրոցական տարիքում նա սկսում է հետաքրքրվել ռոք-երաժշտությամբ, լսում էր «Black Sabbath», «Nazareth» և «Queen»: Նրա առաջին երգերից մեկը հենց Black Sabbath-ի հանդեպ իր սիրո մասին է։ Դպրոցում նա միաժամանակ մասնակցում էր 7 խմբակների, սակայն հիմնական ուշադրությունը դարձնում էր երաժշտությանը և բասկետբոլին։ Նա ավարտում է երաժշտական դպրոցը գերազանցությամբ, իսկ 1990-ականների սկզբին, չնայած իր ոչ բարձր հասակի (Զեմֆիրայի հասակը՝ 172 սմ) դառնում է Բասկետբոլի Ռուսաստանի կանանց երիտասարդական հավաքականի կապիտանը։ «Ես խաղարկող էի։ Ես ամենափոքրն էի, բայց ամենակարևորը»,- ասել է երգչուհին՝ հավելելով, որ այդ մարզաձևով զբաղվել է երրորդ դասարանից սկսած:Հավաքականի մարզիչ Յուրի Մաքսիմովը հիշում է. «Զեմֆիրան շատ հետաքրքրված էր բասկետբոլով, լավագույն խաղացողն ու թիմի ավագն էր։ 1990-1991 թվականներին մենք հաղթցինք Ռուսաստանի երիտասարդական առաջնությունը և իհարկե, ես մի փոքր վշտացել էի, երբ նա որոշել էր լքել սպորտը։

Դրան զուգահեռ Զեմֆիրան ինքնուրույն սովորում է կիթառ նվագել և կատարում է «Ակվարիում», «Նաուտիլուս», «Կինո» խմբերի ստեղծագործությունները։ Դպրոցն ավարտելուց հետո նա կանգնում է իր համար դժվարին ընտրության առաջ՝ բասկետբոլ թե՞ երաժշտություն։ Զեմֆիրան ընտրում է երաժշտությունը և դիմելով Ուֆայի արվեստների վարժարան ընդունվում է միանգամից 2-րդ կուրս։ Զեմֆիրան ավարտում է վարժարանը կարմիր դիպլոմով, «էսրտադային վոկալ» մասնագիտությամբ։ Վարժարանն ավարտելուց հետո նա սկսում է աշխատել Ուֆայի ռեստորաններում՝ կատարելով երգեր իր համակուրսեցի Վլադ Կոլչինի նվագակցությամբ։ 1 տարի անց Զեմֆիրային հոգնեցրել է այս գործունեությունն ու նա դադարեցրել է իր ելույթները։

### 1996-1997

Զեմֆիրան աշխատում է Ուֆա քաղաքի "Եվրոպա պլյուս" ռադիոկայանում, որպես հնչյունային օպերատոր, ձայնագրելով գովազդային հոլովակներ։ Միաժամանակ նա փորձում է գրել երգեր, Cakewalk ծրագրի օգնությամբ։ Այդ երգերը ավելի ուշ կհայտնվեն իր առաջին ձայնասկավառակում։ Դրանցից են՝ «Снег» (Ձյուն), «Почему» (Ինչու), «Синоптик» (Օդերևութաբան), «Петарды»:

Զեմֆիրայի առաջին գործընկերը բաս-կիթառահար Ռինատ Ահմադիևն է։ Միասին նրանք որոշում են գրել երգերի ծրագրային մինիմում, որով կարելի է հետագայում հանդես գալ տոնակատարությունների ժամանակ, որոնք հաճախ էր կազմակերպում "Եվրոպա պլյուս"-ը։ Ռինատն իր հետ բերում է հարվածային Սերգեյ Սոզինովին և նրանք սկսում են միասին փորձերը, որոնց ընթացքում Զեմֆիրան նվագում է կիթառի և ստեղնաշարայինների վրա։ Ստեղնաշարահար Սերգեյ Միրոլյուբովի հայտնվելուց հետո խմբին պակասում է միայն սոլո-կիթառահարը։ Այդ բացը լրացնում է Վադիմ Սոլովյովը, ով միանում է խմբին համերգներից մեկից հետո և այսպես ստեղծվում է Zեմֆիրա խումբը։

### 1997-1999

Զեմֆիրան պարտքով փող է վերցնում Մոսկվա ուղևորվելու համար, և սկսում է իր խմբի հայտնիության վրա աշխատել։ Նա մոսկովյան մի շարք պրոդյուսերների առաջարկում է իրենց դեմո-երիզը, սակայն կրում անհաջողություններ։ Վերջիվերջո ամենամյա "Մաքսիդրոմ" փառատոնի ժամանակ լրագրողի ձեռքով դեմո-երիզը փոխանցվում է «Մումիյ Տրոլլ» խմբի պրոդյուսեր Լեոնիդ Բուրլակովին, ով էլ որոշում է դիմել ռիսկի և ձայնագրել այն։

Աշխատանքներ
-----------

### Ստուդիային սկավառակներ

* Земфира (Զեմֆիրա) (1999)
* Прости меня, моя любовь (Ներիր ինձ իմ սեր) (2000)
* Четырнадцать недель тишины (Lռության տասնչորս շաբաթ) (2002)
* Вендетта (Վենդետտա) (2005)
* Спасибо - (Շնորհակալություն) (2007)

### Այլ սկավառակներ

* Zемфира&Rammstein (studio works)
* Земфира. LIVE (Զեմֆիրա LIVE) (2006)

### Սինգլներ

* Снег (1999)
* До свидания (2000)
* Траффик (2001)

### Սաունդթրեքներ

* Богиня: как я полюбила (2004) ռեժ. Ռենատա Լիտվինովա

### Տեսահոլովակներ

* «СПИД» («ՁԻԱՀ») (արգելված[*փա՞ստ*])
* «Почему» («Ինչու»)
* «Ариведерчи» («Արվիդերչի»)
* «Искала» («Փնտրել եմ»)
* «Хочешь» («Կուզես»)
* «Прости меня моя любовь» / (П.М.М.Л.) («Ներիր ինձ իմ սեր»)
* «Трафик» («Թրաֆիք»)
* «Бесконечность» («Հավերժություն»)
* «Мачо» («Մաչո»)
* «Прогулка» («Զբոսանք»)
* «Блюз» («Բյլուզ»)
* «Самолёт» («Ինքնաթիռ»)
* «Итоги» («Արդյունքներ»)
* «Мы разбиваемся» («Մենք կործանվում ենք»)

### Ֆիլմեր

* «Կանաչ թատրոն Զեմֆիրայում» («Зелёный театр в Земфире») ռեժ. Ռենատա Լիտվինովա (2008)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Zemfira". Allmusic. Արխիվացված from the original on 2012 թ․ մայիսի 27. Retrieved 21-03-2012.
2. ↑  Русский рок. Малая энциклопедия. — Леан-Антао, 2001. — ISBN 5-85929-068-3
3. ↑  *Александр Алексеев.* Земфира: Я давно не стояла на сцене // *Российская газета*. — 2010. — Т. 198. — № 5277.
4. ↑  ČSFD (չեխերեն) — 2001.
5. 1 2 3  Мила Киян. (25 августа 2011). "Семейный альбом Земфиры - от детсада до наших дней". Կոմսոմոլսկայա պրավդա. Արխիվացված from the original on 2012 թ․ մայիսի 28. Retrieved 22-03-2012.
6. ↑  Земфира: «Кто же жалеет о революциях?» // openspace.ru, 1 апреля 2008.
7. 1 2 3  "OK! Земфира". OK!. Արխիվացված է the original 2012 թ․ մայիսի 28-ին. Retrieved 21-03-2012.
8. 1 2  "Земфира". toppop.ru. Արխիվացված է the original 2012 թ․ մայիսի 28-ին. Retrieved 22-03-2012.

Արտաքին հղումներ
----------------


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Զեմֆիրա***էջը Վիքիպահեստում |

* zemfira.world պաշտոնական կայքը (ռուս.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | ՎԿ · Ֆեյսբուք · Տելեգրամ · Տելեգրամ · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Apple Music · Deezer · Ինստագրամ · Ինստագրամ · Last.fm · SoundCloud · Spotify · Յանդեքս երաժշտություն · ՅուԹյուբ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Allmusic · ČSFD · Discogs · Discogs · Internet Movie Database · MusicBrainz · MusicBrainz |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 123956498 · ISNI: 0000000041183158 · LCCN: no2002025371 · VIAF: 43962990 · WorldCat VIAF: 43962990 |

 |