recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ջոնաթան Լաքոտ** (ֆր.՝ Jonathan Lacôte, սեպտեմբերի 15, 1972(1972-09-15), Փարիզ, Փարիզի շրջան), ֆրանսիացի դիվանագետ։ 2017-2021 թվականներին եղել է Հայաստանում Ֆրանսիայի դեսպան։

Կենսագրություն
--------------

Ջոնաթան Լաքոտը նախնական կրթություն ստացել է Բրայթոնում (Միացյալ Թագավորություն), Նանտում և Փարիզում (Կոնդորսե լիցեյ)։ 1993 թվականին ավարտել է Փարիզի Քաղաքական հետազոտությունների ինստիտուտը, 1997 թվականին Արևելյան լեզուների և քաղաքակրթությունների ազգային ինստիտուտից (INALCO) ստացել է հունգարերենի և էստոներենի բակալավրի աստիճան։

Աշխատանքային գործունեություն
----------------------------

Աշխատանքային գործունեությունը սկսել է 1997 թվականին, երբ Ֆրանսիայի արտաքին գործերի նախարարությունից արժանացել է խորհրդականի մրցույթի դափնեկրի կոչման (Արևելքի հարցերով)։ 1998-2001 թվականներին պաշտոնավարել է Եվրամիության ընդհանուր արտաքին և անվտանգության քաղաքականության ծառայությունում (ԱԳՆ, Փարիզ), 2001-2003 թվականներին Բելգրադում եղել է Ֆրանսիայի դեսպանության քաղաքական խորհրդական, 2003-2005 թվականներին՝ Ֆրանսիայի դիվանագիտական առաքելության ղեկավար Պոդգորիցայում, 2005-2007 թվականներին՝ Ֆրանսիայի դեսպանության քաղաքական խորհրդական Բեռլինում, 2007-2010 թվականներին՝ Եվրոպական հարցերի պետքարտուղարի աշխատակազմի խորհրդական, այնուհետև՝ տնօրեն (Փարիզ), 2011-2014 թվականներին՝ Ֆրանսիայի արտաքին գործերի նախարարության կադրերի բաժնի պետի տեղակալ, 2014-2017 թվականներին՝ Անգլիայում Ֆրանսիայի դեսպանության նախարար-խորհրդական (Լոնդոն)։ 2017 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնի հրամանագրով նշանակվել է Հայաստանում Ֆրանսիայի դեսպան։

Տիրապետում է յոթ օտար լեզուների՝ գերմաներեն, անգլերեն, իսպաներեն, էստոներեն, հունգարերեն, ռուսերեն, սերբախորվաթերեն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Who's Who in France (ֆր.) — Paris: 1953. — ISSN 0083-9531; 2275-0908
2. 1 2  Ժոնաթան Լաքոտ, Հայաստանում Ֆրանսիայի դեսպան
3. ↑  Հայաստանում Ֆրանսիայի նոր դեսպանը յոթ լեզու գիտի

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ֆրանկոֆոն Հայաստան. Ժոնաթան Լաքոտ
* Ես ինձ մի քիչ հայ զգացի. Ժոնաթան Լաքոտ
* «Հայաստանը կարող է շատ կարևոր օղակ դառնալ տարածաշրջանում». Ժոնաթան Լաքոտ


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **Նախորդող**Ժան-Ֆրանսուա Շարպանտիե | **Հայաստանում Ֆանսիայի դեսպան Ժոնաթան Լաքոտ**2017, սեպտեմբերի 11 | **Հաջորդող**Անն Լույո |
**Էնն-Մարի Գումբա** (ֆր.՝ Anne-Marie Goumba, հոկտեմբերի 9, 1954(1954-10-09), Ռուանդա), Կենտրոնաաֆրիկյան Հանրապետության Ազգային ժողովի անդամ և Պանաֆրիկյան խորհրդարանի անդամ Կենտրոնաաֆրիկյան Հանրապետությունից։ Կենտրոնաաֆրիկյան Հանրապետության քաղաքական գործիչ Աբել Գումբայի կինը։

Վաղ կյանք
---------

Էնն-Մարի Մբակոնդոն ծնվել է 1954 թվականի հոկտեմբերի 9-ին Ռուանդայի Նիանզա քաղաքում։ Բարձրագույն կրթություն ստացել է Ռուանդայի Սեյվ համայնքի Բարձրագույն նորմալ դպրոցում, այնուհետև տեղափոխվել է Կենտրոնական Աֆրիկայի կաթոլիկ համալսարան։ Հետագայում 1973-1977 թթ. դասավանդել է Բուտարեի բժշկական ֆակուլտետում, որտեղ հանդիպում է Աբել Գումբային, որը դասավանդում էր հանրային առողջության հարցերով։ Հետագայում նրանք ամուսնացել են։

Քաղաքական գործունեություն
-------------------------

Էնն-Մարի Գումբայի ամուսինը եղել է Կենտրոնաաֆրիկյան Հանրապետության երկարատև քաղաքական բարեփոխիչներից, որը հիմնադրել էր այն, ինչն ի վերջո դարձավ Առաջընթացի հայրենասիրական ճակատ կուսակցություն։ Էնն-Մարի Գումբան նույնպես աջակցել է Առաջադիմական հայրենասիրական ճակատ կուսակցությանը և մասնակցել Կենտրոնական Աֆրիկայի 2005 թվականի ընդհանուր ընտրություններին, Բանգիի 5-րդ թաղամասից 37.32-% ձայնով ընտրվել պատգամավոր։ Նույն ընտրություններում ամուսինը կորցրեց իր տեղը։ Կենտրոնաաֆրիկյան Հանրապետության Ազգային Ժողով ընտրվելուց հետո նա ընդգրկվել է Պանաֆրիկյան խորհրդարանում որպես Կենտրոնաաֆրիկյան Հանրապետության ներկայացուցիչ։ 2015 թվականի հունվարին նա բարձր է գնահատել Ռուանդայի խաղաղապահ գործողությունները, ասելով, որ թեև 30 տարի ապրել է Կենտրոնաաֆրիկյան Հանրապետությունում, երբեք չի մոռացել, որ ինքը Ռուանդայից է։ Էնն-Մարի Գումբան կանանց և երեխաների նկատմամբ բռնությունները կանխող Les Flamboyants հասարակական կազմակերպության համակարգողն է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Bradshaw, Richard; Fandos-Rius, Juan (2016). *Historical Dictionary of the Central African Republic*. Lanham, MD: Rowman & Littlefield. էջեր 312–314. ISBN 978-0-81087-991-1.
2. ↑  «Rwandais de Centrafrique : Rapatriés au vu du comportement des RDF». *Rwanda News* (French). 2015 թ․ հունվարի 29. Վերցված է 2016 թ․ նոյեմբերի 1-ին.`{{cite news}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
3. ↑  «PRESU: les travaux connaissent une avancée» (French). Journal de Bangui. 2016 թ․ փետրվարի 25. Վերցված է 2016 թ․ նոյեմբերի 1-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
**Կառլոս Էսկալերաս** (իսպ.՝ Carlos Escaleras Mejía, օգոստոսի 10, 1958(1958-08-10), Տոկոա, Colón Department, Հոնդուրաս - հոկտեմբերի 17, 1997(1997-10-17), Տոկոա, Colón Department, Հոնդուրաս), հոնդուրասցի քաղաքական գործիչ, բնապահպան-ակտիվիստ։

Կենսագրություն
--------------

Կառլոս Էսկալերասը ծնվել է 1958 թվականին Խոսե Անդրես Էսկալերասի և Օֆելյա Մեխիայի ընտանիքում։ 1990-ական թվականներին Կառլոս Էսկալերասը սկսեց համակարգել գործողությունները հայտնի գործարար Միգել Ֆակուսե Բարխումի դեմ, որը ձգտում էր արմավենու յուղի կորզման գործարան ստեղծել Գուապինոլ գետի մոտ, ինչը հսկայական բեռ կլիներ առնվազն հինգ համայնքների, այդ թվում Տոկու թաղամասերի համար։

Բացի այդ, 1997 թվականին 15-րդ հետևակային գումարտակի գնդապետ Ալդարայի դեմ բողոքի ցույցերի արդյունքում կանխվեց Չապագուայի, Ագուա Ամրիլյայի, Հոնդուրաս Ագուանի բնակիչների ջրամատակարարումը։ Նույն տարվա օգոստոսին գնդապետ Ալդարան ահաբեկեց նրան։ Այդ ժամանակաշրջանում Էսկալարեսն առաջադրվել էր որպես Տոկոայի քաղաքապետի թեկնածու Դեմոկրատական միաբանություն կուսակցությունից 1997 թվականի ընտրությունների համար։

Սպանություն
-----------

1997 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Տոկոայի կենտրոնում գտնվող իր ավտոլվացման սրահ գնալիս Էսկալարեսին երկու անգամ կրակել են։

### Հետևանք

Սպանության գործով առաջին կասկածյալների թվում էին Օռլանդո Մարտինեսը, Լուկաս Գարսիա Ալֆարոն և Օսկար Սոսան։ Նրանցից 2002 թվականի հոկտեմբերի 16-ին 17 տարվա ազատազրկման դատապարտվեց միայն Լուաս Գարիսիա Ալֆարոն։ Հաջորդաբար, քրեական հետախուզության գլխավոր վարչությունը (DGIC) Գարսիա Ալֆարոյից երդմամբ հաստատված գրավոր ցուցմունք ստացավ, որտեղ որպես հեղինակ նշեց Սալոմոն Մարտինեսին, Խուան Ռամոն Սալգադոյին, Ալդո Ավգուստո Ալդանայինն և Միգել Ֆակուսեին։

Սակայն դատավոր Ռոխելիո Կլարայի համար, ով տեղյակ էր դեպքից, այս հայտարարությունը գործի համար ոչ մի արժեք չուներ։ Այնուամենայնիվ, Միգել Ֆակուսեին և Իրեն Կաստրոյին մեղադրանք առաջադրվեց, և հետաքննությունը հերքեց նրանց ներգրավվածությունը իրադարձություններին։ 2003 թվականի հոկտեմբերի 14-ին Տոկոայի քաղաքացիական դատարանը նրանց ազատ արձակեց։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Palacios, Marvin (2009 թ․ մայիսի 6). «Mártires de la lucha ambiental». *Defensores en línea*. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ սեպտեմբերի 21-ին. Վերցված է 2013 թ․ սեպտեմբերի 19-ին.
2. ↑  «Organizaciones del Aguán conmemoran 12 aniversario del asesinato del compañero Carlos Escaleras». Honduras Laboral. Վերցված է 2013 թ․ սեպտեմբերի 19-ին.
**Գաբրիել Հովհաննեսի Խանոյան** (1898, Վան, Վանի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն - 1982, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ լուսանկարիչ։

Կենսագրություն
--------------

Գաբրիել Խանոյանը ծնվել է 1898 թվականին Վանում։ Սովորել է Վարագա վանքին կից դպրոցում։ Մինչև 1915 թվականն ապրել է Վանի Այգեստան թաղամասում։ 1915 թվականին մասնակցել է Վանի ինքնապաշտպանությանը։

«Այս բակում 1934-1974 թթ. աշխատել է լուսանկարիչ, արվեստագետ, թատերական փաստավավերագիր Գաբրիել Խանոյանը»
Խանոյանների ընտանիքը գաղթել է Ռուսաստան, որտեղ Գաբրիելը մասնագիտացել է լուսանկարչության մեջ, աշակերտել լուսանկարիչ Բրաուդին։ 1934 թվականին Խանոյանների ընտանիքը հաստատվել է Երևանում։ 1937 թվականին Սպայի տանը բացվել է Խանոյանի լուսանկարչատունը, որի ֆոտոշարքերը համալրել են հայ մշակույթի ականավոր գործիչների դիմանկարները՝ Ավետիք Իսահակյանի, Վահրամ Փափազյանի, Հրաչյա Ներսիսյանի, Ավետ Ավետիսյանի, Դավիթ Մալյանի, Արամ Խաչատրյանի, Հովհաննես Շիրազի, Պարույր Սևակի։ Խանոյանն աշխատել է թատրոնում, եղել է նաև վավերագրական լուսանկարիչ։

Խանոյանի ստեղծած լուսանկարներն ունեն պատմական նշանակություն, քանի որ ներկայացնում են 1930-1970-ական թվականների Խորհրդային Հայաստանի կյանքին առնչվող կարևորագույն դեպքեր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Վահան Քոչար, «Հայ լուսանկարիչներ», Երևան, Հեղինակային հրատարակություն, 2007
2. ↑  «Khanoyan, Gabriel | Armenian Photography Foundation». *lusadaran.org* (անգլերեն). Վերցված է 2017 թ․ փետրվարի 10-ին.
3. ↑  «Ա. Խանոյան. Իսկական լուսանկարիչը իրեն երբեք պրոֆեսիոնալ չի համարում - Այսօր` թարմ լուրեր Հայաստանից». *www.aysor.am* (անգլերեն). Վերցված է 2017 թ․ փետրվարի 10-ին.
4. ↑  «Երևանի պատմությունը` ամենահին լուսանկարչատանը».

Արտաքին հղումներ
----------------

* Գաբրիել Խանոյանի հիշատակը հավերժացնող հուշատախտակի տեղադրման մասին
**Հարություն Արփիարի Ղարագյոզյան** (առավել հայտնի՝ որպես **Կարամելի Հարութ**, մայիսի 1, 1959(1959-05-01), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հոկտեմբերի 7, 2018(2018-10-07), Երևան, Հայաստան), հայ քաղաքական գործիչ, տնտեսագետ, իրավաբան, գործարար։ Եղել է Ազգային ժողովի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ և 4-րդ գումարումների պատգամավոր, ՀՀԿ, ապա ԲՀԿ կուսակցությունների անդամ։

Կենսագրություն
--------------

1986 թվականին ավարտել է Երևանի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտը, 2000 թվականին՝ Երևանի պետական համալսարանը։

Քաղաքական գործունեություն
-------------------------

1990-1995 թվականներին թիվ 4 ընտրատարածքից եղել է Գերագույն Խորհրդի պատգամավոր։ 1995-1999 թվականներին նույն ընտրատարածքից եղել է 2-րդ գումարման ԱԺ պատգամավոր։ 1999-2003 թվականներին թիվ 23 ընտրատարածքից եղել է 3-րդ գումարման ԱԺ պատգամավոր։ 2003 թվականին թիվ 12 ընտրատարածքից ընտրվել է 4-րդ գումարման ԱԺ պատգամավոր։ Եղել է ԱԺ պետական-իրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։

Մահ
---

2018 թվականի հոկտեբերի 6-ին Նորք-Մարաշ վարչական շրջանում սպանվել է ԱԺ նախկին պատգամավոր Կարո Կարապետյանը (Յուվեցի Կարո)։ Սպանության մեջ մեղադրվող Հարություն Ղարագյոզյանի դին մեկ օր հետո հայտնաբերվել է Զովունիում՝ գլխի շրջանում հրազենային վնասվածքով։ Նախնական վարկածով տեղի ունեցածն ինքնասպանություն է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «Հարություն Արփիարի Ղարագյոզյանy Ազգային Ժողովի պաշտոնական կայքում».
2. ↑  ««Յուվեցի Կարո»-ն սպանվել է հացատանը. կա նաև վիրավոր. մանրամասներ». *aravot.am*. 06.10.2018.
3. ↑  «Հայտնաբերվել է նախկին պատգամավոր Կարամելի Հարութի դին՝ գլխի շրջանում հրազենային վնասվածքով». 07/10/2018.
**Վալենտին Չեռնիկով** (ռուս.՝ Валентин Михайлович Черников), (ապրիլի 1, 1937, Երևան - հունվարի 5, 2002, Նիժնի Նովգորոդ), ԽՍՀՄ սուսերամարտիկ, աշխարհի չեմպիոն (1961), սուսերամարտի թիմային մրցույթների Օլիմպիական խաղերի մրցանակակիր (1960)։ ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ (1958)։ Պարգևատրվել է «Աշխատանքային ծառայության համար» մեդալով (1960)։

Կենսագրություն
--------------

Վալենտին Չեռնիկովը ծնվել է 1937 թվականի ապրիլի 1-ին Երևանում։ Սուսերամարտով սկսել է զբաղվել 1953 թվականից՝ Հենրիխ Հարությունյանի մոտ։ Իր մասնագիտացման մեջ ընտրել է սրերով սուսերամարտy։ 1958 թվականին պատանիների շրջանում դարձել է աշխարհի չեմպիոն, ինչպես նաև ԽՍՀՄ գավաթի առաջին խաղարկությանն անձնական հաշվով նույնպես հաղթել է։ 1956-1963 թվականներին ընդգրկվել է ԽՍՀՄ ազգային հավաքականի մեջ։ ԽՍՀՄ կազմում Հռոմի օլիմպիական խաղերին դարձել է մրցանակակիր, իսկ թիմային մրցույթներում՝ աշխարհի չեմպիոն։ 1964 թվականին ավարտել է սպորտային կարիերան։ 
Հետագայում երկար տարիներ՝ Սպարտակ ընկերությունում և Երևանի պատանի հնգամարտիկների դպրոցում զբաղվել է մարզչական գործունեությամբ։ Մասնակցել է աշխարհի կրկնակի չեմպիոն, Օլիմպիական խաղերի մրցանակակիր Աշոտ Կարագյանի և ԽՍՀՄ չեմպիոն Արմեն Նավասարդյանի պատրաստումներին։

1994 թվականին տեղափոխվել է Նիժնի Նովգորոդ, որտեղ անցկացրել է կյանքի վերջին տարիները։ Մահացել է 2002 թվականի հունվարի 5-ին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4
2. 1 2 3
3. ↑  Որոշ աղբյուրներում Չեռնիկովի ծննդավայրը սխալմամբ նշվում է Կիրովական (այժմ Վանաձոր)
4. ↑  Որոշ աղբյուրներում Չեռնիկովի մահվան տարեթիվը սխալմամբ նշվում է 2001

Աղբյուրներ
----------

* *Սեմենով Ի. Յա.* Ռոսները Հայաստանի պատմության մեջ. — Երևան: Լուսաբաց, 2009. — 297 с.
* *Տիշլեր Դ. Ա.* Սուսերամարտ։ հանրագիտարան. — Մոսկվա: Չելովեկ, 2011. — 702 с.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Օլիմպիական վիճակագրությունը Sports-Reference.com կայքում Archived 2012-11-03 at the Wayback Machine.
* Պրոֆիլը Ռուսաստանի սուսերամարտի ֆեդերացիայի կայքում
**Կլարա Բուդա** (ֆր.՝ Klara Buda, մայիսի 13, 1964(1964-05-13), Էլբասան, Elbasan municipality), ֆրանսիական ծագմամբ ալբանացի վիպասան, էսսեիստ, լրագրող։ Ղեկավարել է Ֆրանսիական միջազգային ռադիոյի (RFI) ալբանական բաժինը, աշխատել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ում, BBC-ում։ Հեղինակ է արձակ, պոեզիա, արկածային ստեղծագործությունների և հեռուստապիեսների։

Կենսագրություն
--------------

Կլարա Բուդան ծնվել է Ալբանիայի Էլբասան քաղաքում։ Սորբոնում ուսանել է ժամանակակից գրականություն, այնուհետև Բարձրագույն հետազոտությունների գործնական դպրոցում սովորել է արվեստի պատմություն։ Նախքան Ֆրանսիական միջազգային ռադիոյին միանալը, 1997 թվականին կարիերան սկսել է որպես BBC-ի ազատ լրագրող։ 1998 թվականին աշխատել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի հաղորդակցության բաժնում, սակայն 1999 թվականին վերադարձել է Ֆրանսիական միջազգային ռադիո (RFI) նախ որպես մասնագետ-լրագրող, 2005 թվականից՝ որպես խմբագիր, 2006 թվականից գլխավոր խմբագիր և ղեկավարել է Ֆրանսիական միջազգային ռադիոյի (RFI) ալբանական բաժինը մինչև 2010 թվականը։

2011 թվականին Նյու Յորքում հիմնադրել է հեռուստատեսության և կինոյի արտադրության «Beratinus Media» ընկերությունը, 2013 թվականին՝ Klarabudapost.com առցանց կայքը՝ խթանելով համաշխարհային քաղաքացիական լրագրությունը։ 2013 թվականին Ֆրանկոֆոնիայի միջազգային կազմակերպության կողմից արժանացել է Ֆրանկոֆոնիայի տարվա անձ մրցանակին։ 2014 թվականին ստեղծել և ղեկավարել է «Ալբանիա, ես սիրում եմ քեզ» հեռուստահաղորդումը, որը հայտնի գործիչների դիմանկարով ուսումնասիրում է ավանդական ալբանական ծեսերի և սովորույթների զարգացումը քաղաքական անցումային շրջանի ընթացքում, ինչպես Ալբանիայում, այնպես էլ միջազգային հարթակում։ 2012 թվականին եղել է Ալբանիայի արտաքին գործերի նախարարության արտաքին խորհրդատու, 2015 թվականին ստեղծել է Նյու-Յորք-Ալբանիա մշակութային դիվանագիտության կորպորացիան` նպատակ ունենալով խթանել ալբանական մշակույթը Միացյալ Նահանգներում։

Մատենագիտություն
----------------

* *Kloroform: roman*. Botimet "Dudaj". 2009. ISBN 978-99943-0-139-3.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Thompson, Yann (2012 թ․ հունվարի 11). «Plans sociaux (4/5). Des formations sans lendemain ?». *France TV Info* (French). Վերցված է 2016 թ․ ապրիլի 26-ին.`{{cite news}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
2. ↑  «Parcela e lirisë së Klara Budës». *Lajme.Al* (Albanian). 2016 թ․ հունվարի 21. Վերցված է 2016 թ․ ապրիլի 26-ին.`{{cite news}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
3. ↑  Matoshi, Halil (2010 թ․ սեպտեմբերի 6). «Une génération perdue. Sous anesthésie». *Courier International* (French). Վերցված է 2016 թ․ ապրիլի 26-ին.`{{cite news}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
4. ↑  «Klara Buda présente son roman "Kloroform", le 3 avril». Albania. 2010 թ․ մարտի 27. Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ օգոստոսի 6-ին. Վերցված է 2016 թ․ ապրիլի 27-ին.
5. ↑  «Klara Buda». Viadeo. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մայիսի 12-ին. Վերցված է 2016 թ․ ապրիլի 27-ին.
6. ↑  «Klara Buda». Pen America. Վերցված է 2016 թ․ ապրիլի 27-ին.(չաշխատող հղում)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000079465855 · LCCN: n2010032275 · SUDOC: 198697708 · VIAF: 121081952 · WorldCat VIAF: 121081952 |

 |
**Ժանետ Տիգրանուհի Լազարյան** (1931, Թեհրան, Իրան և Իրան - օգոստոսի 25, 2014(2014-08-25), Իրան), իրանահայ լրագրող, արվեստագետ, «Լազար» արտ-մոդեռն թանգարան ցուցահանդեսի հիմնադիր։

Կենսագրություն
--------------

Ժանետ Տիգրանուհի Լազարյանը ծնվել է 1931 թվականին Թեհրանում, Նախիջևանից գաղթած ընտանիքում։ Տարրական ու միջնակարգ կրթություն է ստացել Սպահանում ու Թեհրանում։ Այնուհետև բարձրագույն կրթությունը շարունակել է Լոնդոնի Թագավորական քոլեջում, որտեղ էլ մասնագիտացել է համաշխարհային արվեստի պատմության մեջ։ 1967 թվականից լույս են տեսել առաջին հոդվածները պարսկական «Ֆերդոսի» ամսագրում՝ գեղանկարչության, երաժշտության ու կինոյի մասին։ Տասը տարի աշխատել է նավթային ընկերությունում՝ միաժամանակ թղթակցել «Էթելաաթ» օրաթերթին։ Այնուհետև աշխատանքի է անցել անգլալեզու «Թեհրան ջոռնըլ» օրաթերթում՝ որպես արվեստի բաժնի վարիչ։ Ժանետ Լազարյանը լուսաբանել է իրանյան հեռուստատեսությամբ ժամանակակից երաժշտական եվրոպական փառատոները։ Ժանետ Լազարյանի միջնորդությամբ լեհ մեծ երաժիշտ Քշիշտոֆ Պենդերեցկին 300 հոգանոց նվագախմբով ժամանել Իրան և հանդես եկել համերգային ծրագրով։ Սերգեյ Փարաջանովի ազատազրկումից հետո, Լազարյանն այդ մասին բարձրաձայնել է տարբեր կինոփառատոներում։ Իր լրագրողական գործունեության ընթացքում Ժանետ Լազարյանը հարցազրույցներ է վարել Վիլյամ Սարոյանի, Քեթի Բերբերյանի, Զուբին Մեթայի, Հերբերտ ֆոն Կարայանի, Արամ Խաչատրյանի, Առնո Բաբաջանյանի, Էմիլի Գիլսի, Պիտեր Բրուկի հետ։ Իրանի իսլամական հեղափոխությունից հետո Լազարյանը որպես ազատ լրագրող թղթակցել է իրանյան «Դոնյաե սոխան», «Բոխարա» և «Թավուս» ամսագրերին, ինչպես նաև «Թեհրան թայմս», «Իրան նյուզ» օրաթերթերին։ 2001 թվականին հայաստանցի և իրանահայ ժամանակակից նկարիչների գործերի ցուցահանդես է կազմակերպել Թեհրանի ժամանակակից արվեստների թանգարանում, իսկ 2004 թվականին՝ Հայաստանի ազգային թանգարանում Իրանի 3 սերնդի նկարիչների գործերի ցուցահանդես։ 2002 թվականին Իրանի նախագահ Մոհամմադ Խաթամիի հիմնած «Քաղաքակրթությունների երկխոսություն» կազմակերպության կողմից հրատարակվեց Ժանետ Լազարյանի պարսկերենով կազմած «Իրանահայոց հանրագիտարան»-ը, որը վերահրատարակվեց 2009 թվականին։ 2012 թվականին ՀՀ Մշակույթի նախարարության ՀՀ-ում Իրանի դեսպանության Մշակույթի կենտրոնի աջակցությամբ հրատարակվեց նույն գրքի հայերեն տարբերակը։ Լազարյանն արժանացել է պետական և ոչ պետական կառույցների շնորհակալագրերի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑
3. ↑

Աղբյուրներ
----------

* 
*
**Կղեմես Սիպիլյան** աշխարհիկ անունը՝ Մկրտիչ (փետրվարի 17, 1824, Կոստանդնուպոլիս —մայիսի 23, 1878, Դիարբեքիր), հայ դրամագետ։ Վիեննայի Մխիթարյան միաբանության անդամ (1842)։

Շրջագայելով Հայաստանի (Էջմիածին, Վան), Անդրկովկասի (Թիֆլիս), Պարսկաստանի (Թեհրան, Սպահան), Փոքր Ասիայի, Միջագետքի, Կիլիկիայի մի շարք վայրերում՝ հավաքել և ուսումնասիրել է հայկական դրամներ, դրամագիտական նյութեր և այլ հնություններ։

Կիլիկյան մետաղադրամ
Սիպիլյանի հիմնական աշխատությունը՝ «Դասավորություն ռուբենյան դրամոց» (1892), որտեղ նա առաջին անգամ մշակել, դասակարգել ու ժամանակագրել է 3 հազար կիլիկյան դրամ, նրա մահից հետո որոշ լրացումներով հրատարակել է Գրիգորիս Վ․ Գալամքյարյանը։ Այն հիմք դարձավ Կիլիկիայի հայկական դրամների վերաբերյալ հետագա ուսումնասիրությունների պաշար։ Դրա հիման վրա հետագայում Ա․ Ա․ Դամալով-Չուրաևը Պետերբուրգում հրապարակեց իր «Ռուբենյան դրամների դասավորությունը» (1923, ռուսերեն) գիրքը։ Կղեմես Սիպիլյանը հեղինակ է նաև դրամագիտական այլ աշխարհագրական և պատմական մի շարք հրապարակումների։

Գրականություն
-------------

Հայ դրամագիւոական հանդես, հ, IV, Լոս Անջելես, 1980։ Հ․ Սարգսյան։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 397)։*  |
**Չառլզ Օսբորն** (անգլ.՝ Charles Osborne, դեկտեմբերի 18, 1894(1894-12-18), Anthon, Ուուդբերի շրջան, Այովա, ԱՄՆ - մայիսի 1, 1991(1991-05-01), Սու Սիթի, Այովա, ԱՄՆ), Այովա նահանգի բնիկներից։ Ամբողջ աշխարհին հայտնի է որպես մարդ, ում զկռտոցի նոպան տևել է 68 տարի։

Ընդգրկվել է Գինեսի ռեկորդների գրքում որպես ամենաերկարատև զկռտոցի նոպա ունեցած մարդ։

Չառլզը սկսել է զկռտալ 1922 թվականին։ Զկռտոցի նոպան սկսվել է այն պահին, երբ նա խոզ էր մորթում։ Այն շարունակվում է հաջորդ 68 տարիների ընթացքում մինչև՝ 1990 թվականը։ Այդ ընթացքում նա զկռտում է շուրջ 430 միլիոն անգամ։ Զկռտոցի բուժումը չի ստացվում, սակայն դա չի խանգարում Օսբորնին վարել սովորական մարդկանց վայել կյանք. նա ամուսնանում է և երեխաներ է ունենում։ Սկզբում Օսբորնի զկռտոցի միջին հաճախությունը կազմում էր րոպեում 40 անգամ, իսկ հետո այդ թիվը արդեն պակասում է, դառնալով՝ 20-25 անգամ։

Զկռտոցը ավարտվում է 96 տարեկան հասակում, իսկ մեկ տարի անց Օսբորնը ստամոքսի խոցային հիվանդության պատճառով Այովա նահանգի Սու-Սիթի քաղաքում գտնվող բժշկական կենտրոնում մահանում է։

Տես Նաև
-------

* Զկռտոց

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Social Security Death Index
2. ↑  BBC News — Longest attack of hiccups
3. ↑  In pictures | Guinness medical record breakers | Longest attack of hiccups. BBC News. Retrieved on 2 June 2013.
4. ↑  «Survivor of 68-Year Hiccup Spell Dies». *Omaha World-Herald* (Sunrise ed.). 1991 թ․ մայիսի 5. էջ 2.B.
5. ↑  Survivor of 68 years Hiccup Spell Dies… Omaha World — Herald, 5 May 1991, Sunrise Edition: 2.B. Retrieved August 30, 2012.

Մատենագրություն
---------------

* *Survivor of 68-Year Hiccup Spell Dies.* Omaha World - Herald, 05 May 1991, Sunrise Edition: 2.B.

Արտաքին հղումներ
----------------

«Աշխարհի ամենաերկարատև զկռտոցը՝ Գինսեսի ռեկորդների գրքով ապացուցված. Չառլզ Օսբորն» BBC News պաշտոնական կայքում
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Բաղդասարյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Միքայել Վաչագանի Բաղդասարյան** (ծնվել է 1935 թվականի մարտի 9-ին ԼՂՀ (նախկինում՝ ԼՂԻՄ) քաղաք Ստեփանակերտ) ԼՂՀ և ՀՀ սպորտի և ֆիզիկական կուլտուրայի վաստակավոր գործիչ։

Կենսագրություն
--------------

Սկզբնական կրթությունն ստացել է Ստեփանակերտի թիվ 2 դպրոցում, որն ավարտել է 1953 թվականին։ Մեկ տարի Ղարմետաքսկոմբինատում աշխատելուց հետո 1954 թվականին ընդունվում է Երևանի ֆիզիկական կուլտուրայի պետական ինստիտուտ՝ մասնագիտությամբ «Ֆիզիկական կուլտուրա»

1958 թվականին ավարտում է ուսումը։

ԼՂԻՄ կառավարության առընթեր սպորտի պետական կոմիտեի հրավերով վերադառնում է հայրենիք և աշխատանքի անցնում Ստեփանակերտի թիվ 1 միջնակարգ դպրոցում, որպես ֆիզիկական կուլտուրայի ուսուցիչ, միևնույն ժամանակ նաև ՄՊՄ դպրոցում, որպես թեթև ատլետիկայի ուսուցիչ։

1967-1971 թվականներին աշխատել է մարզային ժողկրթության բաժնում՝ դպրոցական տեսչի պաշտոնում։

1972 թվականին մինչև 1996 թվականն աշխատել է թիվ 1 միջնակարգ դպրոցում որպես ֆիզկուլտուրայի ավագ ուսուցիչ։

1996-2001 թվականներին աշխատել է սպորտի վարչությունում՝ որպես կազմակերպչական աշխատանքի և մարզական միջոցառումների բաժնի վարիչ։

2001-2007 թվականներին աշխատել է ԱրՊՀ ՆԶ և ՖՊ ամբիոնի վարիչի պաշտոնում։

2007 թվականից՝ դասախոս (դոցենտ)։

Տարբեր թերթերում և ամսագրերում հանդես է եկել Արցախում սպորտի և ֆիզիկական կուլտուրայի զանգվածայնացման ու զարգացման հարցերի շուրջ։

Պարգևներ և կոչումներ
--------------------

Արժանացել է ուսուցիչ- մեթոդիստի, տարվա լավագույն ուսուցչի, տարվա լավագույն մարզչի, 20-րդ դարի լավագույն մանկավարժի, հանրապետական կարգի մրցավարի, ՀՀ ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի վաստակավոր աշխատողի, ԼՂՀ ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի վաստակավոր գործչի կոչումներին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Էջեր Արցախում սպորտի զարգացման պատմությունից /».. `{{cite web}}`: External link in ``|website=`` (օգնություն)
2. ↑  «Նախնական զինվորական պատրաստության և ֆիզիկական դաստիարակության ֆակուլտետ».. `{{cite web}}`: External link in ``|website=`` (օգնություն)(չաշխատող հղում)
3. ↑  «Михаил Багдасарян празднует сегодня свой 80-летний юбилей».. 2015-03-09 20:03:00. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ օգոստոսի 17-ին. `{{cite web}}`: External link in ``|website=`` (օգնություն)
4. ↑  «80th ANNIVERSARY OF MICHAEL BAGHDASARYAN».. `{{cite web}}`: External link in ``|website=`` (օգնություն)(չաշխատող հղում)
**Իգոր Նիկոլայի Բելյաև**, (հուլիսի 22, 1908 - օգոստոսի 7, 1985), խորհրդային բասկետբոլիստ, մարզիչ և դատավոր, սպորտի վաստակավոր գործիչ (1948), համամիութենական կատեգորիայի դատավոր (1938), միջազգային կատեգորիայի դատավոր (1947)։ ԽՍՀՄ չեմպիոն (1924)։

Կարիերա
-------

1923 թվականին սկսել է հանդես գալ Մոսկվայի «Պրոֆինտերն» թիմում։ 1924 թվականին Մոսկվայի հավաքականի կազմում դարձել է ԽՍՀՄ չեմպիոն։ 1925-1934 թվականներին եղել է Մոսկվայի ԲԿՄԱ-ի խաղացող։ 1935-1937 թվականներին խաղացել է Մոսկվայի Սպարտակում։

Մոսկվայի «Սպարտակ» կանանց բասկետբոլի թիմի ավագ մարզիչ, որը 1939 թվականին դարձավ ԽՍՀՄ կանանց առաջնության բրոնզե մրցանակակիր։

Եղել է համամիութենական և եվրոպական մրցումների դատավոր։

1937-1942 թվականներին եղել է Սպարտակի ուսումնասպորտային բաժնի պետի տեղակալ, իսկ 1942-1944 թվականներին՝ Դինամոյի 11-րդ շրջսովետի պատասխանատու քարտուղար։ 1944-1954 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ Մինիստրների խորհրդին կից ֆիզիկական մարմնամարզության և սպորտի կոմիտեի պետական մարզիչը, իսկ 1954-1962 թվականներին՝ ՌԽՖՍՀ սպորտկոմիտեի պետական մարզիչը։

Եղել է Դատավորների համամիութենական կոլեգիայի նախագահը և ԽՍՀՄ բասկետբոլի ֆեդերացիայի նախագահության անդամ։

«Բասկետբոլը ԽՍՀՄ-ում» (1950), «Բասկետբոլի մրցումներ․ կազմակերպում և դատավորություն» (1954), «Բասկետբոլի մրցումների դատավորությունը» (1956) գրքերի համահեղինակ։

Վախճանվել է 1985 թվականի օգոստոսի 7-ին։

Աղբյուրներ
----------

* «Беляев Игорь Николаевич». sport-strana.ru. Վերցված է 2016 թ․ մայիսի 13-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Баскетбол. Справочник / Составители *З. А. Генкин, Е. Р. Яхонтов*. — М.: «Физкультура и спорт», 1983. — С. 185-186. — 224 с.
**Դավիթ Հարությունի Պողոսյան** (դեկտեմբերի 4, 1983(1983-12-04), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ բանաստեղծ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1983 թվականի դեկտեմբերի 4-ին, Երևան քաղաքում։
Դավիթը Մանկական ուղեղային կաթված ունի։ Ստացել է տնային ուսուցում և դպրոցն ավարտել գերազանց գնահատականներով։ Դեռ վաղ հասակում Դավիթ Պողոսյանը հետաքրքրություն է գտել պոեզիայի և գրականության մեջ ու սկսել է գրել բանաստեղծություններ։

Ստեղծագործություններ
--------------------

2000 թվականին լույս է տեսել նրա առաջին գիրքը, որը կոչվում է «Ադամանդյա արցունքներ»։ 
Երկրորդ գիրքը՝ «Իմ Դրաման» հրատարակվել է 2015 թվականին։
Դավիթ Պողոսյանի երրորդ՝ «Ես անցել եմ կամուրջները» գիրքը հրատարակվել է 2017 թ․ օգոստոսի 26-ին։

Գրականություն
-------------

* Երևան, «Արտաշատի ԲԲԸ» տպագրատուն, «Ադամանդյա արցունքներ», 2000 թ․
* Երևան, «Տպարան․ԷյԷմ» տպագրատուն, «Իմ դրաման», 2015 թ․

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Մեզնից մեկը. Դավիթ Պողոսյան
2. ↑  Դավիթ Պողոսյան` տեսաբացիկ
3. ↑  «Արխիվացված պատճենը». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ հուլիսի 8-ին. Վերցված է 2017 թ․ հունվարի 28-ին.
4. ↑  ԵՍ ԱՆՑԵԼ ԵՄ ԿԱՄՈՒՐՋՆԵՐԸ

Արտաքին հղումներ
----------------

* Դավիթ Պողոսյան ը Ֆեյսբուք կայքում։
* պաշտոնական կայք էջ Archived 2021-11-29 at the Wayback Machine.
**Միխայիլ ֆոն դեր Նոննե** (մայիսի 12 (24), 1838, Սանկտ Պետերբուրգի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - ապրիլի 12, 1919(1919-04-12), Բաքու, Ադրբեջանի Ժողովրդավարական Հանրապետություն), Երևանի նահանգային ճարտարապետ և ճարտարագետ, պետական խորհրդական, գնդապետ, քաղաքային խորհրդի դեպուտատ։

Կենսագրություն
--------------

Բնակելի տուն՝ Միխայիլ ֆոն դեր Նոննեի, 1895, Հանրապետության փողոց 30, Ճարտարապետ` Մ. ֆոն դեր Նոննե, 1922-1937 թթ.՝ Հայկական դիվիզիայի շտաբ
Ծնվել է 1838 թվականի մայիսի 12-ին Պետերբուրգի գավառում։ 1854 թվականի հունիսի 4-ին անցել է զինվորական ծառայության՝ շտաբի փոխտեղակալի կոչումով։

1859 թվականի հուլիսի 16-ին ստացել է սպայի կոչում, 1861 թվականի հուլիսի 25-ին՝ տեղակալի կոչում։ Եղել է վաշտի հրամանատար և մասնակցել 1863 թվականի կովկասյան արշավանքին։ 1866 թվականի հուլիսի 14-ին դարձել է փոխկապիտան, 1871 թվականի օգոստոսի 30-ից՝ կապիտան։

1868 թվականին տեղափոխվել է Երևան։ 1884 թվականի հունիսի 20-ին ստացել է ավագ գնդապետի կոչում։ Ծառայել է ինժեներական զորքերում։ 1876-1909 թվականներին՝ Երևանի գլխավոր ճարտարագետ։ 1898 թվականին 4 տարի ժամկետով ընտրվել է Երևանի քաղաքային դումայի իրավասու։ Միևնույն ժամանակ եղել է Երևանի նահանգի՝ բանտարկյալների հոգաբարձության կոմիտեի նախագահ։

Մահ
---

Մահացել է 1919 թվականի ապրիլի 12-ին՝ 81 տարեկան հասակում։ Թաղված է Բաքվի լյուտերանական գերեզմանատանը։

Շինարարական նախագծեր
--------------------

Երևանում մի շարք հասարակական և մասնավոր շինարարական նախագծերի հեղինակ է, այդ թվում՝

* Երևանի բանտ (1800-ական թվականներ) (կանգուն չէ)
* Արական գիմնազիայի շենքի առաջին նախագիծ՝ Աստաֆյան (ներկայումս՝ Աբովյան) փողոցում (1881 թվական)
* Միխայիլ ֆոն դեր Նոննեի եկամտաբեր տները Գուբերնսկայա (ներկայումս՝ Հանրապետության) փողոցում (1895 և 1876 թվականներ)
* Արական գիմնազիայի շենքը՝ Նազարովսկայա (ներկայումս՝ Ամիրյան) փողոցում (1896 թվական)
* Մուրթուզ Ղուլի խանի եկամտաբեր տունը (1900 թվական)
* Շուստովի գործարանի սպիրտի զտման մասնաշենքը (1907 թվական)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Erik Amburger database (գերմ.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Архитекторы
* Фон дер Нонне Николай Августович – полковник, губернский инженер, городской голова (Баку) Archived 2016-12-03 at the Wayback Machine.
* Т. Гумбатова Семья фон дер Нонне
* Michael Avgustovich Ernst von der Nonne
* «Այլ Երևան» նախագիծ
**Վահան Հակոբի Փափազյան** (հունվարի 29, 1957(1957-01-29), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ պետական և քաղաքական գործիչ։ 1993-1996 թվականներին եղել է Հայաստանի արտաքին գործերի նախարար։

Կենսագրություն
--------------

Վահան Փափազյանը ծնվել է 1957 թվականի հունվարի 26-ին Երևանում։

1974-1979 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի արևելագիտության ֆակուլտետը։ 1980- 1991 թվականներին Փափազյանը աշխատել է Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի պատմության ինստիտուտում։ 1991 թվականին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի հրամանով նշանակվել է հանրապետության նախագահի խորհրդականի պաշտոնում։ Այս պաշտոնը զբաղեցրել է մինչև 1992 թվականը։ 1992 թվականին նշանակվել է Ֆրանսիայում Հայաստանի Հանրապետության գործերի հավատարմատարի պաշտոնում, որը զբաղեցրել է մինչև 1993 թվականը։

1993-1996 թվականներին զբաղեցրել է ՀՀ արտաքին գործերի նախարարի պաշտոնը, իսկ արդեն 1997-1998 թվականներին եղել է Ֆրանսիայի Հանրապետությունում Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան։

Վահան Փափազյանն ունի արտակարգ և լիազոր դեսպանի դիվանագիտական աստիճան։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Kutaisyan, Tigran. «Հայաստանի Հանրապետության դիվանագիտական ներկայացուցիչներ». *www.divanaget.am*. Վերցված է 2018 թ․ օգոստոսի 5-ին.
**Էլիզաբեթ Բաուրեր** (նոյեմբերի 27, 1948(1948-11-27), Գրաց, Ավստրիա), ավստրիացի արվեստաբան-հայագետ։

Կենսագրություն
--------------

Մասնագիտական կրթությունն ստացել է Վիեննայի Արևելագիտության ինստիտուտում՝ որակավորվելով որպես հայագետ։ Հայոց լեզուն ուսումնասիրել է Վիեննայում՝ Մխիթարյան միաբանությունում։ Գիտական մամուլում հրատարակել է բազմաթիվ հետազոտություններ հայոց պատմության, ճարտարապետության, երաժշտության և կերպարվեստի վերաբերյալ։ 1972–1973-ական թվականներին Վիեննայի համալսարանի պատմագիտական ֆակուլտետում և «Ուրանիայում» (ժողովրդական բարձրագույն դպրոց) կարդացել է հայոց պատմության և մշակույթի վերաբերյալ դասախոսությունների շարք։ Գիտական աշխատանքների առանցքը Հայաստանի և Միջին Եվրոպայի պատմական ու մշակութային կապերի և փոխազդեցությունների հարցերն են։ Հրատարակել է՝ «Հայ ճարտարապետությունը ներգործում է Եվրոպայի վրա» (1971 թվական), « Ստրժիգովսկին հայտնաբերում է ճարտարապետության հանճարեղ հետազոտող Թորամանյանին» (1972 թվական) հոդվածները, «Հայաստան, պատմությունը և մշակույթը» (1975 թվական) աշխատությունը։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 342)։*  |
**Ջոն Թայթոր,** ինքնակոչ, որի պնդմամբ նա ժամանակի մեջ ճանապարհորդող է։ Նա հայտնվել է ամերիկական ֆորումներում 2000 - 2001 թվականներին և նրա խոսքերով նա ծնվել է 2036 թվականին։ Այդ ժամանակահատվածում նա մարդկությանը պատմեց մի շարք իրադարձությունների մասին (շատերը անհասկանալի էին, իսկ մյուսները՝ ստույգ) սկսած 2004 թվականից։ Պետք է նշել, որ իրադարձություններից շատերը իրականացել են (օրինակ՝ Իրաքյան պատերազմը), սակայն մոտ 35%-ը՝ ոչ։ Չնայած դրան, նրա կողմնակիցները մտածում են, որ իր խոսքերով նա ազդել է պատմության զարգացման վրա, փոխելով ապագան, ինչի հետևանքով ԱՄՆ-ն չտրոհվեց հինգ մասերի, իսկ գերտերություններից շատերը չոչնչացվեցին։

Նա պնդում էր, որ ինքը հատուկ պետական զինվորներից մեկն է, որի նպատակն էր 1970-ականների IBM 5100 համակարգչի անվտանգ տեղափոխումը 2058 թվական։ Համակարգիչը, իր խոսքերով, ընդունակ էր ծրագրային կոդի մշակում անել UNIX համակարգի հիման վրա, անգամ APL և BASIC համակարգերի թողարկումներից առաջ։

Այժմ նրա պատմությունը տարածված է մի շարք ֆորումներում, իսկ 2003 թվականին թողարկվեց գիրք նրա մասին։ Նրա պատմությունը անգամ քննարկվում էր Coast to Coast AM ռադիոշոուում։ Գրքի և թողարկման շնորհիվ, նրա պատմությունը տարածվեց ամբողջ աշխարհում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «The John Titor Story». *johntitor.com*.
2. ↑  Scott, Alwyn (26 Sep 2007). *The nonlinear universe: chaos, emergence, life*. Springer. էջ 121. ISBN 978-3-540-34152-9.
3. ↑  Karl Simanonok (2003 թ․ մայիսի 19). «John Titor Validity Test Based on Prediction of Civil War by 2004–2005». Johntitor.strategicbrains.com. Վերցված է 2010 թ․ սեպտեմբերի 1-ին.
**Պատրիսիա Նորիս** (անգլ.՝ Patricia Norris,մարտի 22, 1931(1931-03-22), Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ - փետրվարի 20, 2015(2015-02-20), Westlake Village, Լոս Անջելես շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի հագուստի դիզայներ և գեղարվեստական ղեկավար, Էմմի մրցանակի դափնեկիր։

Կենսագրություն
--------------

Պատրիսիա Նորիսի առաջին աշխատանքը որպես կոստյումների դիզայներ եղել է «Հանգուցյալ Լիզ» ֆիլմի հանդերձները, (1971)։ 1970-ից 1980-ական թվականներին նա ստեղծել է հագուստներ «Ժպիտ» (1975), «Միայնակ այծեղջյուր» (1977), «Երկնային օրեր» (1978), «Վիկտոր֊Վիկտորիա»(1982) և «Սպիով դեմք» (1983) ֆիլմերի համար։
1980 թվականին առաջին անգամ համագործակցել է ռեժիսոր Դեյվիդ Լինչի հետ և ստեղծել հագուստներ նրա «Մարդ-Փիղ» ֆիլմի համար։ Նրանց հաջորդ համագործակցությունը եղել է «Կապույտ թավիշ» ֆիլմը, որտեղ Նորիսը աշխատել է ոչ միայն որպես զգեստների դիզայներ, այլև արտադրության դիզայներ։ Նորիսը աշխատել է Դեյվիդ Լինչի հետ մինչև 1999 թվականը, նրանց վերջին համատեղ նախագիծը «Պարզ պատմություն» ֆիլմն էր։

Մրցանակներ և անվանակոչություններ
--------------------------------

### Օսկար

* 1979- Հագուստի լավագույն դիզայներ «Երկնային օրեր» ֆիլմի համար
* 1981- Հագուստի լավագույն դիզայներ «Մարդ-Փիղ» ֆիլմի համար
* 1983- Հագուստի լավագույն դիզայներ «Վիկտոր֊Վիկտորիա» ֆիլմի համար
* 1985- Հագուստի լավագույն դիզայներ «2010 թվական, շփման տարի» ֆիլմի համար
* 1989- Հագուստի լավագույն դիզայներ «Մայրամուտ» ֆիլմի համար

### Սատուրն մրցանակաբաշխություն

* 1979- Հագուստի լավագույն դիզայներ «Միայնակ այծեղջյուր» ֆիլմի համար
* 1985- Հագուստի լավագույն դիզայներ «2010 թվական, շփման տարի » ֆիլմի համար

Մրցանակներ
----------

### Էմմի

* 1990- Յուրահատուկ զգեստների ձևավորում «Թվին պիկս» սերիալի համար

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  Internet Movie Database — 1990.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Патриция Норрис (անգլ.) *Internet Movie Database* կայքում
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հրաչիկ Աբգարյան (այլ կիրառումներ)

**Հրաչիկ Ստեփանի Աբգարյան** (մայիսի 23, 1957(1957-05-23), Արագած, Էջմիածնի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ բռնցքամարտիկ, «Վաղարշապատ» մարզակումբի նախագահ։ Էջմիածնի քաղաքապետ (2003-2005), Արցախյան ազատամարտի մասնակից։ Պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտի ինտերնացիոնալ ասոցիացիայի նախագահ (2007 թվականից)։

Կենսագրություն
--------------

Հրաչիկ Աբգարյանը ծնվել է 1957 թվականի մայիսի 23-ին Արագած համայնքում, ծառայողի ընտանիքում։ 1976-1978 թվականներին ծառայել է Խորհրդային բանակում։ 1978-1983 թվականներին սովորել և ավարտել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտը։ 1983 թվականին աշխատել է Ակնալճի կուղբաբուծական տնտեսությունում՝ որպես ինժեներ-անասնաբույժ։ 1991 թվականին հիմնել է Գոռ ՍՊԸ, որն իրականացնում է գյուղմթերքների արտադրություն։ 1988-2000 թվականներին աշխատել է Էջմիածնի մարզադպրոցում և արտադրության տարբեր բնագավառներում։ 1990 թվականից եղել է Արցախյան շարժման ակտիվ մասնակիցներից և Էջմիածնի շրջանի երկրապահ ջոկատի «Արագած» ջոկի հրամանատար, մասնակցել է Երասխի պաշտպանական մարտերին, Լաչինի և մի շարք այլ բնակավայրերի ազատագրմանը։ 1992-1993 թվականներին իր ջոկատով ապահովել է Գորիս-Ղափան ճանապարհի անվտանգությունը։

1996 թվականին ընտրվել է Էջմիածին քաղաքի ավագանու անդամ։ 1997 թվականից Հայաստանի Հանրապետական կուսակցության անդամ է, 2000 թվականից՝ Արմավիրի մարզային կազմակերպության նախագահ։ 2000-2003 թվականներին աշխատել է ՀՀ կառավարության աշխատակազմի գործերի կառավարիչ։ 2003 թվականին ընտրվել է և մինչև 2005 թվականն աշխատել է որպես Էջմիածնի քաղաքապետ։

Մարզական գործունեություն
------------------------

2004 թվականին հիմնել է «Վաղարշապատ» մարզական ակումբը։ 2007 թվականից պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտի ինտերնացիոնալ ասոցիացիայի նախագահն է։ Որպես առաջակարգ բռնցքամարտիկ ունի միջազգային ճանաչում, ԽՍՀՄ գավաթի տիտղոսակիր և ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ է, միջազգային բազմաթիվ մրցաշարերի հաղթող և Հայաստանի բազմակի չեմպիոն է։

Ընտանիք
-------

Ամուսնացած է, ունի երեք որդի։

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Քաղաքական դիմագիծս, կաշիս փոխողներից չեմ ու չեմ էլ եղել» Archived 2017-09-14 at the Wayback Machine.
* Մի մեդալի պատմություն, Հրաչիկ Աբգարյան

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Արմենիապեդիա |

 |
**Սամսոն Աշոտի Դավոյան** (մարտի 1, 1948(1948-03-01), Ախուրյան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ տնտեսագետ։ Տնտեսագիտության դոկտոր (2003), Երևանի պետական և Հայ-ռուսական համալսարանների պրոֆեսոր (2003), ԲՈԿ 015 խորհրդի Նախագահ։

Կրթություն
----------

1955-1965 թթ. սովորել է Լենինականի թիվ 15 միջնակարգ դպրոցում։ 1965 թ. ընդունվել է ԵՊՀ տնտեսագիտության ֆակուլտետի «Տնտեսագիտական կիբեռնետիկա» բաժինը, որտեղից 1967 թ. գործուղվել է  Նովոսիբիրսկի պետական համալսարան` անհատական ծրագրով ուսումը շարունակելու։ 1969 թ. եղել է Մ. Նալբանդյանի անվան թոշակառու։ 1970 թ. գերազանցությամբ ավարտել է համալսարանը և ընդունվել Մոսկվայում ԽՍՀՄ Գիտությունների ակադեմիայի Կենտրոնական տնտեսամաթեմատիկական ինստիտուտի ասպիրանտուրան։

1976 թվականից տնտեսագիտության թեկնածու է, 1980 թվականից` դոցենտ։ 2003 թ. նրան շնորհվել է տնտեսագիտության դոկտորի գիտական աստիճան և պրոֆեսորի գիտական կոչում։

Աշխատանք
--------

Սամսոն Դավոյանը ՀՊՏՀ Գյումրու մասնաճյուղում։
1991-1994 թթ. աշխատել է ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական գույքի տնօրինման և ապապետականացման կոմիտեի նախագահի առաջին տեղակալ, 1994-1995 թթ. վերապատրաստվել է Վիեննայում գործող Համաշխարհային բանկի և Միավորված ազգերի կազմակերպության համատեղ ինստիտուտում, այնուհետև` Պրահայի Կառլի անվան համալսարանում՝ «Շուկայական տնտեսություն և ֆինանսական վերլուծություն» մասնագիտությամբ։

1996-1997 թթ. աշխատել է ՀՀ սեփականաշնորհման և օտարերկրյա ներդրումների նախարարությունում որպես մեթոդական վարչության պետ, 1997-2000 թթ.՝ Կառավարման և տնտեսական բարեփոխումների ինստիտուտի տնօրեն, 2000-2001 թթ.` ՀՀ կառավարության աշխատակազմի տնտեսագիտական վարչության պետ, 2005-2007 թթ.` տնտեսագիտական մասնագիտությունների գծով թեկնածուական և դոկտորական ատենախոսությունների պաշտպանության թիվ 60 մասնագիտական խորհրդի նախագահ։ Եղել է Միավորված ազգերի կազմակերպության և ՀՀ կենտրոնական բանկի փորձագետ։

2000 թվականից Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի Գյումրու մասնաճյուղի տնօրենն է։

2003 թվականից Երևանի պետական և Ռուս-հայկական (Սլավոնական) համալսարանների պրոֆեսոր է։

2019 թվականից ԲՈԿ 015 մասնագիտական խորհրդի նախագահ։

Գիտական գործունեություն
-----------------------

Հեղինակ է 5 մենագրությունների և 100-ից ավելի գիտական հոդվածների։ Հանդիսանում է չորս տասնյակից ավել տնտեսագիտության գծով հայցորդների և ասպիրանտների գիտական ղեկավար։

Մասնակցել է  20-ից ավելի միջազգային գիտաժողովների` Նյու Յորքում, Լոնդոնում, Փարիզում, Վիեննայում, Բանգկոկում, Վենետիկում, Սոֆիայում, Բարսելոնում, Մոսկվայում և այլ քաղաքներում։

Ամուսնացած է, ունի երեք զավակ։

Երկեր
-----

* Պետական սեփականության կառավարում, Երևան, 2003։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  «Սամսոն Աշոտի Դավոյան». *ysu.am* (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ մարտի 29-ին. Վերցված է 2017 թ․ փետրվարի 20-ին.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 11430 |

 |
**Բաբկեն Մելքոնի Մավիսակալյան** (փետրվարի 12, 1910(1910-02-12), Իզմիր, Զմյուռնիայի սանջակ, Այդինի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն - օգոստոսի 15, 1994(1994-08-15), Երևան, Հայաստան), հայ երաժիշտ, լուսանկարիչ։ ԽՍՀՄ ժուռնալիստների միության անդամ (1961)։

Կենսագրություն
--------------

Բաբկեն Մավիսակալյանը ծնվել է 1910 թվականին Իզմիրում։ 1922 թվականին Իզմիրի ջարդերից հետո ընտանիքով գաղթել են Հունաստան, 1925 թվականին հաստատվել Լիոնում, որտեղ Բաբկեն Մավիսակալյանն աշխատանքի է անցել տեքստիլ ֆաբրիկայում։ Դարձել է Հայ օգնության կոմիտեի ակտիվ անդամ,1933 թվականին ընդունվել է Ֆրանսիայի կոմկուսի շարքերը։ 1936 թվականին 1800 ներգաղթողների հետ Ֆրանսիայից «Դինայա» նավով վերադարձել է հայրենիք, ներգրավվել Ցոլակ Վարդազարյանի կազմակերպած երաժշտախմբում որպես ակորդեոնահար և մասնակցել է Մոսկվա կինոթատրոնի բացմանը և շարունակել աշխատել այնտեղ։

Մոսկվա կինոթատրոնի երաժիշտների հետ տեղափոխվել է աշխատելու Արտեմի Այվազյանի 1938 թվականին ստեղծած հայկական պետական ջազային անսամբլում։ 1939 թվականին անսամբլի հետ հանդես է եկել Մոսկվայի Մեծ թատրոնում։ Մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին, հաղթանակը դիմավորել Պրահայում։ 1945 թվականին զորացրվել է և վերադարձել Երևան, նվագել Մոսկվա կինոթատրոնում, «Սևան», «Մոսկվա» ռեստորաններում։

1948-1950 թվականներին Մավիսակալյանը և Ռ. Համբարձումյանը լուսանկարչության դասեր են առել Թորգոմ Բոյաջյանի մոտ։ 1951 թվականին Մավիսակալյանն Արտաշատի հին փոստի շենքում` Մշակույթի տանը կից բացել է իր ֆոտոտաղավարը և սպասարկել Զանգիբասարի և Արտաշատի շրջանները։ 1952 թվականին եղել է Ծաղկաձորի հանգստյան տան, 1953-1956 թվականներին` Սևանի հանգստյան տան, 1956-1959 թվականներին` Մարքսիզմ-Լենինիզմի ինստիտուտի, 1961-1973 թվականներին` Հայաստանի պատմության և Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանների, ապա Հայաստանի պետական պատկերասրահի լուսանկարիչ։

Ցուցահանդեսներ
--------------

Մասնակցել է համամիութենական և հանրապետական ցուցահանդեսներին։

* «Մարդիկ և տարիներ» խորագիրը կրող լուսանկարչական գործերի ցուցահանդես Արվեստի աշխատողի տանը, 1980
* Անհատական ցուցահանդես Մարտիրոս Սարյանի տուն-թանգարանում, 1983

Պարգևներ, մրցանակներ
--------------------

* Հայրենական մեծ պատերազմի 2-րդ կարգի շքանշան
* 15 մեդալներ

Երկեր
-----

* Հայաստանի արդի արվեստի թանգարան, Հենրիկ Իգիթյան |Անդրանիկ Քոչար (լուսանկարիչ) |Բաբկեն Մավիսակալյան (լուսանկարիչ) |Պողոս Պողոսյան (լուսանկարիչ), Երևան։ Տիգրան Մեծ, 1998։
* Երվանդ Քոչար։ Գեղանկար, քանդակ, գրաֆիկա, գեղանկար տարածության մեջ, Հենրիկ Իգիթյան | Անդրանիկ Քոչար (լուսանկարիչ)] | Մավիսակալյան, Բաբկեն (լուսանկարիչ)] | Պողոս Պողոսյան (լուսանկարիչ) |Վահան Քոչար (լուսանկարիչ) | Գրիգոր Ջանիկյան (թարգմանիչ)։ Երևան։ Տիգրան Մեծ, 2000։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Վահան Քոչար, «Հայ լուսանկարիչներ», Երևան, Հեղինակային հրատարակություն, 2007
2. ↑  Իգիթյան, Հենրիկ Սուրենի; Քոչար, Անդրանիկ Մելիքի; Մավիսակալյան, Բաբկեն; Պողոսյան, Պողոս (1998 թ․ հունվարի 1). *Հայաստանի արդի արվեստի թանգարան*. Երևան: Տիգրան Մեծ.(չաշխատող հղում)
3. ↑  Իգիթյան, Հենրիկ Սուրենի; Քոչար, Անդրանիկ Մելիքի; Մավիսակալյան, Բաբկեն; Պողոսյան, Պողոս; Քոչար, Վահան (2000 թ․ հունվարի 1). *Երվանդ Քոչար։ Գեղանկար, քանդակ, գրաֆիկա, գեղանկար տարածության մեջ*. Երևան: Տիգրան Մեծ. ISBN 9993052132.(չաշխատող հղում)
**Մովսես Պողոսի Ջանբազյան** (1945 թվական, Այնճար (Լիբանան) - 2000 թվական, սեպտեմբերի 25, Փարամուս, ԱՄՆ), հայազգի բարերար, Ամերիկայի Հայ Ավետարանչական ընկերակցության (ԱՀԱԸ) գործադիր տնօրեն, Հայ Ավետարանական համաշխարհային խորհրդի նախագահ, «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի տնօրենների խորհրդի հոգաբարձու, Մերձավոր Արևելքի աստվածաբանական ճեմարանի հոգաբարձության անդամ, Հայկազյան համալսարանի խնամակալության անդամ և Պատվավոր դոկտոր։

Կենսագրություն
--------------

Մովսես Ջանբազյանը ծնվել է 1945 թվականին Լիբանանի Այնճար գյուղաքաղաքում, Պողոս և Ագնեսա Ջանբազյանների ընտանիքում։ Սովորել է Այնճարի Հայ Ավետարանական Վարժարանում, այնուհետև 1968 թվականին ավարտել Բեյրութի Հայկազյան համալսարանի արդի եվրոպական պատմության բաժինը և ստացել արվեստի բակալավրի աստիճան, իսկ 1971 թվականին Բեյրութի Մերձավոր Արևելքի Աստվածաբանական դպրոցում ստանում է Քրիստոնեական դաստիարակության մագիստրոսի աստիճան։ Երկու տարի Թրադի (Բեյրութ) Հայ Ավետարանական Ընկերային Ծառայության կենտրոնի հիմնադիր տնօրեն աշխատելուց հետո նա հրավիրվում է Բրազիլիայի Սան Պաուլո քաղաքի Հայ Ավետարանական եկեղեցու հոգևոր հովիվ ու Ուրուգվայի Մոնտեվիդեո քաղաքի Հայ Ավետարանական Առաջին եկեղեցու այցելող հովիվ։ 1978 թվականին Մովսես Ջանբազյանն ամուսնանում է Լուիզա Յումուշակյանի հետ։ Նրանք ունենում են երկու երեխա՝ Վահագն և Անի։ 1980 թվականին Հայ Ավետարանչական ընկերակցության (ԱՀԱԸ) կողմից հրավիրվում է Ամերիկա և նշանակվում Ընկերակցության դաշտի առաջին տնօրեն, իսկ 1987 թվականին՝ Ամերիկայի Հայ Ավետարանչական ընկերակցության գործադիր տնօրեն, միաժամանակ Ընկերակցության գործունեության վերահսկման և ընդհանուր ղեկավարման պատասխանատու։ Նրա պաշտոնավարման ընթացքում ԱՀԱԸ-ի ակտիվները հասել էին 102 միլիոնի։ Սպիտակի երկրաշարժի ժամանակ Ջանբազյանը գլխավորել է ԱՀԱԸ-ի պատվիրակության այցը Հայաստան և ցուցաբերել օգնություն դեղորայքի, սննդի, բժշկական սարքավորումների և հագուստի տեսքով։ Ջանբազյանը նշել է, որ մեր առաջնահերթ նպատակների ու ծրագրերի մեջ այսուհետ Հայաստանը պետք է լինի առաջին տեղում՝ գլխավորը և դառնա մեր ավետարանչական ջանքերի հիմնական առանցքը։ 1991 թվականին, Հայաստանի անկախացումից հետո Մովսես Ջանբազյանի ջանքերով Հայ Ավետարանական Եկեղեցին պաշտոնապես գրանցվել է Երևանում և բացել իր առաջին գրասենյակը։ Դոկտոր Մովսես Ջանբազյանը մահացել է 2000 թվականի սեպտեմբերի 25-ին, 55 տարեկան հասակում։ Մահից մոտ քսան օր անց Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոս Արամ Առաջինը հայրենիքին կատարած իր անհուն զոհողության համար Մովսես Ջանբազյանին հետմահու շնորհեց Մեծի Տանն Կիլիկիո Կաթողիկոսության Ս. Մեսրոպ Մաշտոց շքանշանով։ 2004 թվականի սեպտեմբերի 26-ին Երևանի թիվ 79 դպրոցը անվանակոչվեց Մովսես Ջանբազյանի անվամբ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  «25 տարի Հայաստանում, և շարունակելի…». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ դեկտեմբերի 8-ին. Վերցված է 2022 թ․ մայիսի 22-ին.
3. ↑

Տես նաև
-------

* «Տեսիլքի և առաքելության մարդը» ֆիլմը` նվիրված վեր. դոկտ. Մովսես Ճանպազյանին: ՅուԹուբում
* «Մի հատված վեր. դոկտ. Մովսես Ճանպազյանին նվիրված հուշ-երեկոյից» ՅուԹուբում
**Ռոար Բյորգե Լիլելիեն** (նորվ.՝ Roar Bjørge Lillelien, մարտի 29, 1927(1927-03-29), Slemmestad, Ռյոյկեն, Բուսկերուդ, Նորվեգիա - հոկտեմբերի 26, 1987(1987-10-26), Օսլո, Նորվեգիա), նորվեգացի լրագրող, հաղորդավար և «NRK» հեռուստաընկերության մարզական մեկնաբան։ Նա համարվում է Նորվեգիայի ամենահայտնի մարզական հեռուստամեկնաբաններից մեկը, իր լրագրողական գործունեության ընթացքում լուսաբանել է տարբեր մարզական մրցումներ, այդ ամենով հանդերձ նախընտրությունը տվել է սպորտի ձմեռային ձևերին և ֆուտբոլին։ Մեծ ճանաչում ունի և՛ հեռուստատեսությունում, և՛ ռադիոյում։

Առանձնակի փառքի արժանացել է 1981 թվականի սեպտեմբերի 9-ին, երբ մեկնաբանել է Նորվեգիայի և Անգլիայի հավաքականների միջև ֆուտբոլային հանդիպումը, որն ընթանում էր աշխարհի առաջնության նախընտրական փուլի շրջանակներում Իսպանիայում։ Նորվեգացիները հաղթեցին անգլիացիների համար սենսացիոն 2-1 հաշվով, ինչը Լիլելիենի հիացմունքին էր արժանացել։ Հանդիպումից հետո նա ասաց իր հայտնի մենախոսությունը նորվեգերենի և անգլերենի խառնուրդով, որում թվարկեց Անգլիայի մի շարք քաղաքական գործիչների և հայտարարեց, որ նորվեգացիները հաղթել են նրանց բոլորին՝ ավարտելով իր խոսքը Մարգարետ Թետչերի հասցեին «Մենք ձեր տղաներին դժոխային ծեծ տվեցինք» (անգլ.՝ Your boys took a hell of a beating!) արտահայտությամբ։ Պետք է նշել, որ նախընտրական մրցաշարի 4-րդ եվրոպական խմբում նորվեգացիներն զբաղեցրին վերջին տեղը, իսկ անգլիացիները դարձան երկրորդը հունգարացիներից հետո և ստացան աշխարհի առաջնության ուղեգիր։

Կենսագրություն
--------------

Լիլելիենը 1948 թվականին ընդունվել է Հյուսիսարևմտյան համալսարան և ավարտել է այն «Լրագրություն» մասնագիտացմամբ։ Ծառայելով նորվեգական բանակում՝ նա սկսել աշխատել «Fremtiden» թերթում, բայց շուտով դարձել է NRK-ի աշխատակից։ 1963 թվականին նա սկսել է համագործակցել Հոկոն Բրուսվեենի հետ. Բյորգեն հաղորդումներ է վարել Հոլմենկոլենում ընթացքող դահուկասահքի մասին, իսկ Հոկոնը կանգնում էր ուղեգծի մոտ և ռադիոյով հաղորդում էր մասնակիցների մասին իր տպավորությունները։

Լիլելիենն իր առօրյա կյանքում համեստ և ինքնամփոփ էր, բայց էկրանին նա միանգամից լցվում էր էներգիայով։ Նրա աշխատանքի հիմնական սկզբունքերից մեկն էր այն, որ եթե նույնիսկ մեկնաբանը լուսաբանում է ձանձրալի ֆուտբոլային հանդիպում, ոչ մի կերպ չի կարող անել ձանձրալի ֆուտբոլային հաղորդում. մեկնաբանի պարտքն է մարզական ներկայացման ստեղծումը, որը կարթնացնի և կհրապուրի հեռուստադիտողին։ Լիլելիենին են պատկանում մի շարք արտահայտություններ, որոնք դարձել են թևավոր խոսքեր։

Լիլելիենը մահացել է 1987 թվականին ուռուցքից։ Մինչ իր վերջին օրերը նա աշխատել է Բրուսվեենի հետ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Aftenposten 22 June -85

Գրականություն
-------------

* *Saken er klar!* (1985)
* *VM-boka. Mexico, Maradona og andre høydepunkter*. (1986, with Tor Røste Fossen.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BIBSYS: 90091030 · ISNI: 0000000025558271 · LCCN: n85309263 · VIAF: 67921890 · WorldCat VIAF: 67921890 |

 |