**Լեոնիդ Ռուբենի Ազգալդյան** (նոյեմբերի 22, 1942, Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հունիսի 21, 1992, Տոնաշեն, Մարտակերտի շրջան, Արցախ), հայ ֆիզիկոս, ռազմական գործիչ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից, Արցախի հերոս։

Կենսագրական տեղեկություններ
---------------------------

Ծնվել է 1942 թվականին Թիֆլիսում, Կամոյից տեղափոխված Ռուբեն Ազգալդյանի ընտանիքում։ 1947-1959 թվականներին սովորել է Երևանի Ա. Մռավյանի անվան դպրոցում։ 1960 թվականին ընդունվել է Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետ, որտեղից հետագայում տեղափոխվել է Երևանի պետական համալսարանի համապատասխան ֆակուլտետը և այն փայլուն ավարտել է ռադիոֆիզիկա մասնագիտությամբ։

Աշխատել է ժողովրդական տնտեսության տարբեր բնագավառներում, զբաղվել է պլանավորման մեթոդաբանությամբ և կառավարման համակարգերի ավտոմատացման խնդիրներով, գիտական ուսումնասիրությունների ավտոմատացված համակարգերի հարցերով։ Տարբեր ժամանակաշրջաններում զբաղեցրել է Պետպլանի հաշվողական կենտրոնում, Լազերային տեխնիկայի գիտաարտադրական միավորումում, «էներգիա» գիտաարտադրական միավորումում և Ատոմային էլեկտրակայանների համամիութենական գիտահետազոտական ինստիտուտի Երևանի մասնաճյուղի համակարգային ծրագրավորման և հաշվողական տեխնիկայի գծով բաժնի վարիչի պաշտոններ։

Արցախյան ազատամարտ
------------------

Հիմնական հոդվածներ՝ Արցախյան շարժում և Արցախյան ազատամարտ
Արցախյան շարժման սկզբնավորման օրից Լեոնիդ Ազգալդյանը, որպես ռազմական առաջատար գործիչ, ակտիվորեն մասնակցել է հայ ազգային-ազատագրական պայքարին։ 1990 թվականի փետրվարից վարել է «Անկախության բանակ» ռազմաքաղաքական կառույցի հրամանատարությունը։ Նա կազմակերպել և ղեկավարել է Խորհրդային Հայաստանի մի շարք շրջանների և հատկապես Վարդենիսի շրջանի ինքնապաշտպանական մարտերը, անձամբ մասնակցել բազմաթիվ ազատագրական մարտերի, այդ թվում՝ Նռնաձորի առաջին գրոհին, իսկ մայիսի 27-ի կայարանի և Սովետաշենի արյունալի սադրանքից հետո ծրագրել և իրականացրել է խորհրդային պատժիչ զորքերի Երևան ներթափանցման փորձի կանխումը։

### Ազատագրական բանակ

Հիմնական հոդված՝ Ազատագրական բանակ (կամավորական ջոկատ)
Ազգալդյանը հետագայում իր ճակատագիրն ամբողջությամբ կապել է Արցախի ազատամարտի հետ՝ սկզբում գործելով Շահումյանի, այնուհետև՝ Մարտակերտի շրջաններում։ 1991 թվականի հունիսին Հովսեփ Հովսեփյանի հետ նա ստեղծել է «Ազատագրական բանակ» ռազմական կազմակերպությունը, որի գլխավոր հրամանատարը մնաց մինչև իր կյանքի վերջը։ Թեկուզ միայն Հայաստան-Արցախ-Սփյուռք ճիգերի համադրման իմաստով այդ կազմակերպությունը նոր որակ էր հայ ժողովրդի գոյամարտին ծառայագրված շարժումների շղթայում։

1992 թվականի հունիսի 21-ին Մարտակերտի շրջանում՝ Տոնաշեն գյուղի մոտ թշնամու դավադիր կրակոցների զոհ դարձավ։

Հիշատակ
-------

Հետմահու պարգևատրվել է Արցախի Հանրապետության և Հայաստանի Հանրապետության «Մարտական խաչ» առաջին աստիճանի շքանշաններով։

2002 թվականի դեկտեմբերի 11-ին Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայի և Մովսես Խորենացու փողոցի խաչմերուկում կանգնեցվել է Լեոնիդ Ազգալդյանին նվիրված հուշարձան։

2019 թվականի ապրիլին կազմակերպվել էր ստորագրահավաք Լեոնիդ Ազգալդյանին ազգային հերոսի կոչում շնորհելու նպատակով։ 2019 թվականի օգոստոսի 31-ին Արցախի Հանրապետության անկախության 28-րդ տարեդարձի կապակցությամբ Արցախյան ազատամարտի ընթացքում իրականացրած ռազմական գործունեության համար Լեոնիդ Ազգալդյանին հետմահու շնորհվեց Արցախի հերոս կոչում և «Ոսկե արծիվ» շքանշան։

Պատկերասրահ
-----------

* Լեոնիդ Ազգալդյանի դիմանկարը (գծապատկեր)Լեոնիդ Ազգալդյանի դիմանկարը (գծապատկեր)
* Լեոնիդ Ազգալդյանի կիսանդրին ԵրևանումԼեոնիդ Ազգալդյանի կիսանդրին Երևանում

Տես նաև
-------

* Լեոնիդ Ազգալդյանի կիսանդրի (Երևան)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. 1 2  «Լեոնիդ Ազգալդյանը և Վլադիմիր Բալայանը հետմահու արժանացան Արցախի հերոս կոչմանը». Պանորամա. 2019 թ օգոստոստի 31. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ օգոստոսի 31-ին. Վերցված է 2019 թ օգոստոստի 31-ին.
3. ↑  Կենսագրություն
4. ↑  «AN ESSAY ON THE PSYCHOLOGY OF THE ARMENIAN FIGHTERS OF ARTSAKH WAR (1988 – 1994)» (PDF). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2011 թ․ հուլիսի 26-ին. Վերցված է 2007 թ․ դեկտեմբերի 1-ին.
5. ↑  DVahagn. «ԼԵՈՆԻԴ ԱԶԳԱԼԴՅԱՆ – idiscoverarmenia». Արխիվացված է օրիգինալից 2022 թ․ ապրիլի 13-ին. Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 12-ին.
6. ↑  «Լեոնիդ Ազգալդյանին շնորհել ազգային հերոսի կոչում. ստորագրահավաք». *araratnews.am*. 12/04/2019. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ ապրիլի 22-ին. Վերցված է 12/04/2019-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Լեոնիդ Ազգալդյան - Երկրապահ
* Լեոնիդ Ազգալդյանին նվիրված կայք
* Լեոնիդ Ազգալդյան. «Սա՛ Հայաստան է և վերջ, ո՛չ ոք իրավունք չունի սա վաճառքի դնել»

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
«Արցախի հերոս» բարձրագույն կոչում ստացած անձինք  |
| --- |
|  |
| Արցախի  ազգային  հերոսներ | Սամվել Բաբայան  • Վազգեն Սարգսյան  • Բեկոր Աշոտ  • Մոնթե Մելքոնյան  • Սեյրան Օհանյան  • Ռոբերտ Քոչարյան  • Քրիստափոր Իվանյան  • Մանվել Գրիգորյան  • Սամվել Կարապետյան  • Սերժ Սարգսյան  • Պետրոս Ղևոնդյան  • Մովսես Հակոբյան  • Վիտալի Բալասանյան  • Գեորգի Գասպարյան  • Յուրի Պողոսյան  • Վահագն Վարդևանյան  • Զորի Բալայան  • Արշավիր Ղարամյան  • Արկադի Ղուկասյան  • Արկադի Տեր-Թադևոսյան  • Պարգև արքեպիսկոպոս Մարտիրոսյան  • Շահեն Մեղրյան  • Ժաննա Գալստյան  • Արթուր Աղաբեկյան  • Ռոբերտ Աբաջյան  • Լեոնիդ Ազգալդյան  • Վլադիմիր Բալայան  • Կարեն Ջալավյան  • Էդգար Մարկոսյան  • Սերգեյ Շաքարյան  • Արմեն Կնյազյան  • Արմենակ Ուրֆանյան  • Արթուր Մկրտչյան  • Ադամ Սահակյան  • Դավիթ Գրիգորյան  • Յուրա Ալավերդյան  • Դավիթ Ղազարյան  • Ալեքսանդր Հարությունյան  • Մենուա Հովհաննիսյան  • Արարատ Մելքումյան  • Ջալալ Հարությունյան  • Ռուստամ Գասպարյան  • Կարեն Շաքարյան  • Հունան Հայրումյան  • Հակոբ Հարությունյան  • Իգոր Մուրադյան  • Վիգեն Շիրինյան  • Նարեկ Հովհաննիսյան  • Դավիթ Առուշանյան  • Սամվել Ղազարյան  • Ալեն Մարգարյան  • Արթուր Աղասյան  • Վարդան Ավետիսյան  • Արթուր Ալեքսանյան  • Սամվել Գևորգյան  • Ալբերտ Հովհաննիսյան |
|  |
| Պորտալ:Արցախ |

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Լեոնիդ Ազգալդյան» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 17157 · ISNI: 0000000418380814 · LCCN: n2013050708 · VIAF: 305193883 · WorldCat VIAF: 305193883 |

 |