**Շիտաո** (չինարեն՝ 石涛, ներկայիս անունը՝ *Չժու Ժոցզի* չինարեն՝ 朱若极, վանական անունը՝ *Դաոցզի*, չինարեն՝ 道濟, 1642[…] կամ 1630, Գույլին, Գուանսի-Չժոունի ինքնավար շրջան, Չինաստան - 1707[…], Yangzhou, Չինաստան), Ցին դինաստիայի չինացի նկարիչ, վայելչագրող, գեղագիր, նկարչության տեսաբան։ Նրա կեղծանունը բառացիորեն նշանակում է «քարացած ալիք»։

Կենսագրություն
--------------

Շիտաոն ազնվական ընտանիքից էր, որոնք մահացել են 1644 թվականի ներքին սպանդի ժամանակ։ Կենդանի մնացած ծառան երեխային ուղարկել է բուդդայական վանք։ 1651 թվականին Շիտաոն լքել է վանքը և մի ծառայի ուղեկցությամբ ճանապարհ ընկել։ Ապրել է Ուհանում, Խունան պրովինցիայում, Անհոյ պրովինցիայում, Նանկինում, Յանչժոուում։ 1690 թվականին գնացել է Պեկին, որտեղ փորձել է գտնել մի մեծահարուստ հովանավորի։ Անհաջող որոնումներից հետո հիասթափվել է բուդդիզմից։ 1693 թվականին ընդունել է դաոսականությունը և վերադարձել Յանչժոու, որտեղ մինչև իր մահը ապրել է քաղաքից դուրս գտնվող պարզ տնակում։

Աչքի է ընկել արտառոց կյանքով և արվեստով։ Երկար տարիներ ընկերություն է արել Չժու Դայի հետ։ Նամակագրական կապեր էր հաստատում նրա հետ՝ փոխանակելով թղթագլանններ։ Երբեմն նրանք միմյանց անավարտ աշխատանքներ էին ուղարկում․ մեկը սկսում էր, մյուսը՝ ավարտում։

Ստեղծագործություններ
--------------------

Շիտաոն բարձր է գնահատել Նի Ցզանի և մի շարք այլ նախորդների ստեղծագործությունը, սակայն միտումնավոր շարժվում էր իր նորարարական ճանապարհով։ Խորապես ընդունելով զեն-բուդդիզմի և դաոսականության սկզբունքները՝ մի շարք գործերում նա հասել է ավանդական նկարչության և պատկերման սահմաններին, այդպիսիք է նրա «Տասը հազար տձև կետ» ստեղծագործությունը, որը հիշեցնում է Ջեքսոն Պոլլոքի ստեղծագործությունը։ 

«Զրույցներ դառը դդմի վանական նկարչության մասին» տրակտատում Շիտաոն մշակել է «մեկ տողով» ոչ դատողական գրելու սկզբունքը, որում նա տեսնում է արվեստի կվինտէսենցիան։

Պահպանվել է նրա «Ինքնադիմանկար` բամբուկով և սոճով» ստեղծագործությունը։

Ֆիլմագրություն
--------------

* «Վրձնի մեկ շարժում» (*Ցզինտին լեռներն աշնանը*), Ալեն Ժոբերի ֆիլմը «Պալիտրա» շարքից (Ֆրանսիա, 2000)

Պատկերասրահ
-----------

* Տաս հազար տգեղ կետեր*Տաս հազար տգեղ կետեր*
* Ծաղկող ծիրանի ափ*Ծաղկող ծիրանի ափ*
* Ցզինխուա գետի հուշը*Ցզինխուա գետի հուշը*
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Լոտոսի լճակի վրայով*Լոտոսի լճակի վրայով*
* Լյու լեռնային ջրվեժ*Լյու լեռնային ջրվեժ*
* Ցզինտին լեռները աշնանը Գիմեի թանգարանի հավաքածու*Ցզինտին լեռները աշնանը* Գիմեի թանգարանի հավաքածու

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Czech National Authority Database
2. 1 2 3 4  RKDartists (նիդերլ.)
3. 1 2 3 4  Union List of Artist Names
4. 1 2  Վիկտորիայի ազգային պատկերասրահ — 1861.
5. 1 2
6. 1 2  Artcyclopedia
7. ↑  Hay 2001, էջեր. 1, 84
8. ↑  *Shitao - l'unique trait de pinceau*, dans *Images d'Orient*, Collections Palettes, Éditions Montparnasse

Գրականություն
-------------

* Завадская, Евгения Владимировна «Беседы о живописи» Ши-Тао. М.: Наука, 1978
* Cheng F. Vide et plein: le langage pictural chinois. Paris: Éditions du Seuil, 1979
* Cheng F. Shitao 1642—1707: la saveur du monde. Paris: Phébus, 1998

Արտաքին հղումներ
----------------

* Առցանց աշխատանքներ

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| CBDB: 0438086 · GND: 118753924 · ISNI: 0000000058134504 · LCCN: n79077514 · NKC: jn19981002190 · NUKAT: n2010134505 · LIBRIS: 299976 · SUDOC: 027136892 · VIAF: 37435130, 96607803, 61144814313623573565 · ULAN: 500125620 · WorldCat VIAF: 37435130, 96607803, 61144814313623573565 |

 |

 |