recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Հայա Ռաշիդ ալ-Խալիֆա** (արաբ․՝ هيا راشد آل خليفة‎‎, հոկտեմբերի 18, 1952(1952-10-18)), Բահրեյնից իրավաբան և դիվանագետ։ 1999-2004 թվականներին լինելով Ֆրանսիայի դեսպան, Բահրեյնում եղել է առաջին կին դեսպանը։ Բահրեյնում նա առաջին կանանցից մեկն էր, ով սովորել է իրավագիտություն, և երրորդ կինը, ով նախագահել է ՄԱԿ-ի Գլխավոր Ասամբլեայում։

Իրավական կարիերա
----------------

Հայան 1974 թվականին Քուվեյթի համալսարանում ստացել է իրավագիտության բակալավրի աստիճան։ Ալեքսանդրիայի համալսարանում (Եգիպտոս) 1986 թվականին նա ստացել է Քաղաքացիական իրավունքների դիպլոմ, իսկ Ային Շամսի համալսարանում (1988, Եգիպտոս) ձեռք է բերել համեմատական իրավունքի դիպլոմ։

Լուլվա ալ Ավադհիի հետ նա այն երկու կանանցից մեկն էր, ով Բահրեյնում 1979 թվականին ընդունվելով իրավաբան, զբաղվել է իրավաբանական պրակտիկայով։ Նկարահանել է «Հայա Ռաշիդ ալ-Խալիֆա» իրավագիտական ֆիլմը։ 1997 թվականից 1999 թվականը նա եղել է Միջազգային իրավաբանների ասոցացիայի կին փոխնախագահը։ Նա Բաահրեյնի թագավորական դատարանի իրավական խորհրդատուն է։

Դիվանագիտական կարիերա
---------------------

Հայան 2006 թվականի սեպտեմբերի 12-ից մինչև 2007 թվականի սեպտեմբերի 17-ը եղել է ՄԱԿ-ի Գլխավոր Ասամբլեայի 61-րդ նստաշրջանի նախագահը։ Նա երրորդ կինն է ով, զբաղեցրել է այս պաշտոնը (Վիջայա Լաքշմի Պանդիտից և Էնջի Ելիզաբեթ Բրուկսից հետո)։ 1969 թվականին դարձել է առաջին կին նախագահը։ Եղել է նաև առաջին մուսուլման նախագահը։

1999 թվականից 2004 թվականը եղել է Ֆրանսիայում Բահրեյնի դեսպան։ 1999 թվականին ընտրվելով Ֆրանսիայի դեսպան,Բահրեյնում դարձել է առաջին կին դեսպանը։ Նա նաև հանդիսանում է Միավորված ազգերի Կրթության, գիտության և մշակույթի կազմակերպության (ՅՈՒՆԵՍԿՕ) մշտական պատվիրակ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Munzinger Personen (գերմ.)
2. ↑  UN News 8 June 2006
3. ↑  Official biography  Archived 2010-07-29 at the Wayback Machine.
4. ↑  UN News Centre 17 September 2007

Արտաքին հղումներ
----------------

* "Outgoing General Assembly president urges more dialogue among civilizations," UN News Centre, September 17, 2007.
* Election of the President of the United Nations General Assembly Archived 2006-06-24 at the Wayback Machine. *United Nations*
* "Bahraini woman diplomat to become UN General Assembly Prez". Press Trust of India. *Hindustan Times*. June 8, 2006. Archived September 30, 2007, at the Wayback Machine.
* "A date 'to remember with pride'". Habib Toumi. Gulf News. June 8, 2006. Archived January 24, 2013, at Archive.is
* "Bahraini woman becomes UN General Assembly president". Zee News. June 8, 2006.
* *UN General Assembly to be headed by its third-ever woman president*, UN.org, June 8, 2006.
* *Lawyer vows to strengthen UN*(չաշխատող հղում)
, *Daily Telegraph* (Australia), July 5, 2006
* Haya Rashed Al Khalifa Law Firm Archived 2012-02-04 at the Wayback Machine.
**Քառակուսի մետր** (**մ²**, **m²**, **քառ. մ**) մակերեսի չափման միավոր է Միավորների միջազգային համակարգում (ՄԻ), ինչպես նաև ՄՏՍ և MKGSS համակարգերում։ Որպես մակերեսի չափման միավոր սովորաբար վերցնում են 1 մետր կողմ ունեցող քառակուսի (1 մ²)։

Կապը մակերեսի այլ միավորների հետ
--------------------------------

1 մետր կողմով քառակուսի
1 քառակուսի մետրը հավասար է.

* 0.000001 քառակուսի կիլոմետր (կմ²)
* 0.0001 հա (հա)
* 0.01 ար (ար)
* 100 քառակուսի դեցիմետր (դմ²)
* 10,000 քառակուսի սանտիմետր (սմ²)
* 1.195990 քառակուսի յարդ (յարդ²)
* 10.76391 քառակուսի ֆուտ (ֆտ²)
* 1,550.003 քառակուսի դյույմ (դյույմ²)

Սանտյար
-------

Քառակուսի մետր միավորի փոխարեն երբեմն օգտագործվում է ցենտրիար (ֆր. Centiare, ca), որը ներառված չէ միավորների միջազգային համակարգում (ՄԻ)։ Ռուսաստանում սանտյարը գործնականում չի կիրառվում, որպես մակերեսի չափման միավոր օգտագործում են քառակուսի մետրը։ Սանտյարը որպես մակերեսի չափման միավոր օգտագործվում է Կամերունում և Իտալիայի ցամաքային գործակալությունում` հողամասի մակերեսը ցույց տալու կամ տարածքի մոտ նշելու համար։

Տես նաև
-------

* Տասնորդական նախածանցներ
* Ակր
* Ար
* Հեկտար
* Մետր
* Կիլոմետր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Деньгуб В. М. Смирнов В. Г.* Единицы величин. Словарь-справочник. — М.: Издательство стандартов, 1990. — С. 58—59. — 240 с. — ISBN 5-7050-0118-5
2. ↑  «Единицы измерения площади земельных участков»։ *Земельный вопрос*
3. ↑  «сантиар»։ *stopudov.info*
**Քաջքար**, *Խաչեքար, Խաչքար, Խաչքար-թափալարի, Կաշքար, Կաջքար, Վարշամաբեկ, Վարշամակ, Վարշամբեգ, Վարշամբեկ, Վարչամբեգ, Վարսամբեկ, Վարչամբեգ, Վարսամբեկ, Վարսամբեկ Կաչգար, Վարսամբեկ Կաչկար, Վարսամպիկ, Վերշեմբեկ, Վերչենիկ, Վերջենիկ, Վերջնբակ, Քարքար, Քաջկար, Քաջքարա լեռ*, լեռնագագաթ Պոնտական լեռնահամակարգում, Խաղտյաց (Պարխարյան) լեռներում, Խոտըջրի շրջանում։

Համանուն լեռը, որը Խաղտյաց լեռների ամենաբարձր գագաթն է (3706 մ), գտնվում է Համշեն ավանից մոտ 16 կմ արևելք, Սպեր գյուղաքաղաքից 23 կմ հյուսիս։ Սրա վրա է գտնվում Խաչքար վանքը, իսկ լեռնագագաթից ոչ հեռու, մի բլրի վրա կա Սուրբ Սարգիս մատուռ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հակոբյան Թ. Խ. Մելիք-Բախշյան Ստ. Տ. Բարսեղյան Հ. Խ. Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան, հ. 5 [-] (խմբ. Մանուկյան Լ. Գ.), Երևան, «Երևանի Համալսարանի Հրատարակչություն», 2001, էջ 303 — 916 էջ։


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ կատալոնական |

 |
Բաբուր արքան պառկած է պարտեզում
**Մեծ մողոլներ**, Հնդկաստանի տիրակալների դինաստիա 1526–1858 թվականներին։ Օգտվելով Հյուսիսային Հնդկաստանի քաղաքական անկայուն վիճակից՝ Քաբուլի կառավարիչ Բաբուրը ներխուժեց Հյուսիսային Հնդկաստան և հիմնեց Մեծ մողոլների կայսրությունը։ «Մողոլներ» անվանումն առաջացել է Հյուսիսային Հնդկաստանի և Միջին Ասիայի մուսուլմաններին հնդիկների տված «մուղալ» անունից։ «Մեծ մողոլներ» անվանել են 17–րդ դարի եվրոպացի ճանապարհորդները։ 17-րդ դարում Մեծ մողոլների պետությունն իր մեջ ընդգրկել է ամբողջ Հնդկաստանը (բացի ծայր հարավից), այժմյան Աֆղանստանի տարածքի արևելյան մասը, Փենջաբը։ Հզորության գագաթնակետին է հասել Շահ Ջահանի օրոք։ Աուրենգզեբի մահից (1707) հետո սկսվել է երկպառակտչական պայքար, պետությունը տրոհվել է։ Թուլացել է Մեծ մողոլների ազդեցությունը ենթակա մարզերում։ 18-րդ դարի կեսին Մեծ մողոլները փաստորեն տիրել են միայն Դելիին և նրա շրջակայքը։ 18-րդ դարի վերջին Մեծ մողոլները դարձել են Հյուսիսային Հնդկաստանի խոշոր ֆեոդալների դրածոները։ 1803 թվականին Բրիտանական արևելահնդկական ընկերությունը զավթել է Դելին։ Մեծ մողոլները ձևականորեն համարվել են Հնդկաստանի կառավարիչներ մինչև 1858 թվականը, երբ անգլիական գաղութային իշխանությունները վերացրին դինաստիան։

Մեծ մողոլների դինաստիայի ներկայացուցիչները
------------------------------------------

| Արքա | Կառավարման տարեթիվ |
| --- | --- |
| Բաբուր | (1526—1530) |
| Հումայուն | (1530—1539, 1555—1556) |
| Աքբար | (1556—1605) |
| Ջահանգիր | (1605—1627) |
| Շահ Ջահան | (1627—1658) |
| Աուրենգզեբ | (1658—1707) |
| Բահադուր Շահ | (1707—1712) |
| Ջահանդար Շահ | (1712— 1713) |
| Ֆառուկ Սիյար | (1713—1719) |
| Մուհամմեդ Շահ | (1719—1748) |
| Ահմեդ Շահ | (1748—1754) |
| Ալամգիր II | (1754—1759) |
| Շահ Ալամ II | (1759—1806) |
| Աքբար II | (1806-1837) |
| Բահադուր Շահ II | (1837-1858) |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Կրուգոսվետ · Մեծ ռուսական |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 437)։*  |
**Սպիրիդոն Պրոսալենտիս**(հուն․՝ Σπυρίδων Προσαλέντης, 1830, Կերկիրա, Corfu Regional Unit, Հոնիական կղզիներ, Հունաստան - 1895, Աթենք, Հունաստան), XIX դարի հույն նկարիչ։

Կենսագրություն
--------------

Դմիտրիոս Գալանոսի նկարը
Սպիրիդոն Պրոսալենտիսը ծնվել է Կերկիրա կղզում 1830 թ.-ին։ Նա սերում է բուզանդական ազնվական ընտանիքից, որը իր ապաստանն էր գտել վենետիկյան հսկողության կղզիներում, Կոնստանտինոպոլի անկումից հետո։ Նրա հայրը Պավլոս Պրոսալենտիսը, եղել է քանդակագործ և ստեղծել է առաջին արվեստի դպրոցը ժամանակակից Հունաստանի պատմության մեջ։ Որդիները՝ Էմիլիոս Պրոսալենտիս, Պրոսալենտիս Պավլոս/կրտսեր/, նույնպես դարձել են հայտնի նկարիչներ։ Առաջին գեղանկարչության դասերը ստացել է կղզու արվեստի դպրոցում՝ հիմնադրված և ղեկավարված հոր կողմից։ Կրթությունը ավարտել է Վենետիկում, անգլ.՝ Accademia di Belle Arti di Venezia։ 1865 թ.-ին Սպիրիդոն Պրոսալենտիսը վերադարձել է Հունաստան և նշանակվել Աթենքի արվեստի դպրոցի գեղանկարչության ուսուցիչ։ Անհասկանալի պատճառներով 1866 թ.-ին նա թողել է իր բաժնի աշխատանքը և վերադարձել Վենետիկ, որտեղ պարգևատրվել է քաղաքի Միջազգային ցուցահանդեսի ժամանակ։ 1870 թ.-ին Պրոսալենտիսը վերադարաձել է Հունաստան Գեորգա 1-ին թագավորի հրավերով և հիմնավորվել Աթենքում՝ իր վրա վերցնելով թագավորական պալատի մատուռի գեղանկարչությունը։ 6 տարի անց, 1876 թ.-ին, երբ շահագործման է հանձնվել Արվեստի դպրոցի գեղանկարչության երկրորդ բաժնը, նա նորից նշանակվել է պրոֆեսոր և մնացել է այդ պաշտոնում մինչև իր մահը։

Պրոսալենտիսը հիմնականում եղել է դիմանկարիչ։

Դմիտրի Իսպիլանտի
Լինելով թագավորական պալատի և Արվեստի դպրոցի ապագա սիրելին, պատվերով նա կատարել է մի շարք հայտնի դիմանկարներ գիտության և մշակույթի բնագավառներից, ինչպես նաև հույն հեղափոխական հերոսների, Աթենքի համալսարանի, Նավատորմական և Պատերազմական գերատեսչությունների համար։ Նրա հետաքրքրությունը Հունական հեղափոխական անձերի նկատմամբ գալիս է դեռ ուսանողական տարիներից, երբ 1858 թ.-ին նա ստեղծեց Անդրեասա Զաիմիսայի դիմանկարը։ 1870 թ.-ին Հունաստան վերադառնալով նա ստացել է երկրորդ աստիճանի «Ոսկե» մրցանակ, «Օլիմպիա»-յի երկրորդ ցուցահանդեսում, Դիմիտրիսա Կալլերգիսայի դիմանկարի համար։ Անկախության պատերազմի դիմանկարների ցանկին են պատկանում Յարտակոսա, Ֆռենկա Գաստինկսա և այլն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Artnet — 1998.
2. 1 2 3 4  RKDartists (նիդերլ.)
3. ↑
4. ↑
5. ↑  Προσαλέντης Σπυρίδων – Prosalentis Spyridon [1839-1895] | paletaart – Χρώμα & Φώς
6. ↑  Σπυρίδων Προσαλέντης | Αργολικη Αρχειακη Βιβλιοθηκη Ιστοριασ Και Πολιτισμου
7. ↑  Φράνκ Άμπνεϋ-Αστιγξ: Ο θεμελιωτής της μηχανοκίνητης Ελληνικής ναυτικής ισχύος κατά την επανάσταση του 1821 - Θέματα Ελληνικής Ιστορίας

Արտաքին հղումներ
----------------

* Σπυρίδων Προσαλέντης | Αργολικη Αρχειακη Βιβλιοθηκη Ιστοριασ Και Πολιτισμου
* Greek Migration to Europe (15th-19th c.)
* National gallery Archived 2013-12-27 at the Wayback Machine.
**Լևոն Արսենի Վարդանյանց** (սեպտեմբերի 16 (28), 1893, Կրասնոդար, Ռուսական կայսրություն - մայիսի 18, 1971(1971-05-18), Լենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ խորհրդային երկրաբան։ Երկրաբանահանքաբանական գիտությունների դոկտոր (1939), պրոֆեսոր (1940)։ Հայաստանի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության Գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ (1945)։

Կենսագրություն
--------------

Լևոն Արսենի Վարդանյանցը 1918 թվականին ավարտել է Դոնի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի լեռնային ֆակուլտետը (Նովոչերկասկ)։ 1921-1923 թվականներին աշխատել է Հարավ-արևելք մարզային վարչությունում (Կրասնոդար), ապա դասավանդել Դոնի պոլիտեխնիկական ինստիտուտում։

1927-1931 թվականներին աշխատել է Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն երկրբ. կոմիտեում, 1932-1936 թվականներին՝ Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն Գիտությունների ակադեմիա սեյսմոլոգիական ինստիտուտում, 1936 թվականից՝ ՀԵԻ-ում (Լենինգրադ)։ Հայրենական Մեծ պատերազմի (1941-1945) տարիներին աշխատել է Հյուսիսային Կովկասի, այնուհետև Ուզբեկստանի երկրաբանական վարչություններում։ Ուսումնասիրել է Անդրբայկալի, Վրաստանի, Հայաստանի, Թուրքիայի օգտակար հանածոների հանքավայրերի երկրբ․. կառուցվածքը։

Վարդանյանցը հեղինակ է բազմաթիվ գիտական աշխատությունների, որոնք նվիրված են Կովկասի, Միջին Ասիայի և Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն եվրոպական մասի երկրաբանությանը, ինչպես նաև բյուրեղաօպտիկայի, միներալոգիայի, պետրոլոգիայի տեսական հարցերի մշակմանը։ Վարդանյանցի հետազոտություններում պարզորոշ ուրվագծվում են երեք հիմնական ուղղություններ, ա. Կովկասի երկրաբանություն, բ. ֆեոդորովյան մեթոդի տեսություն, գ. Արևելա-Եվրոպական պլատֆորմի բյուրեղային հիմքի պետրոլոգիա։

Վարդանյանցը կազմել է Կովկասի յուրօրինակ տեկտոնական քարտեզը, ամփոփել այդ ռեգիոնի սեյսմատեկտոնիկան, մանրամասն ուսումնասիրել նրա գեոմորֆոլոգիան և չորրորդական երկրաբանությունը։ Վարդանյանցի ղեկավարությամբ ստեղծվել են ԱրևելաԵվրոպական պլատֆորմի հիմքի առաջին երկրորդ քարտեզները, որոնք քննարկվել են Երկրաբանական միջազգային կոնգրեսի XXI նստաշրջանում (1960, Կոպենհագեն)։

* Պարգևատրվել է Լենինի և Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշաններով։

Երկեր
-----

* Сейсмотектоника Кавказа, М-Л, 1935.
* О происхождении озера Севана, Е. 1948.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ՀՀ ԳԱԱ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | SUDOC: 232632022 · VIAF: 770154260461024480007 · WorldCat VIAF: 770154260461024480007 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 324)։*  |
«**Քրիստոսն անապատում**», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից՝ գրված 1892 թվականին։

Պատմություն
-----------

Հովհաննես Թումանյանն այս բանաստեղծությունը գրել է 1892 թվականի հունվարի 18-ին։

Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդի № 25-ում պահվում է մեկ ինքնագիր, որը հանվել է «Մուրճ» ամսագրի արխիվից, թվագրված՝ «92, հունվար 18»։ Նույն տեղում, № 1355-ում պահվում է Բաքվում՝ 1908 թվականին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծությունների գրքի հեղինակի սեփական օրինակը, որտեղ Թումանյանը կատարել է մեկ ուղղում։

Առաջին անգամ տպագրվել է 1892 թվականին՝«Մուրճ» ամսագրի № 3-ում (էջ 414), այնուհետև՝ Մոսկվայում՝ 1892 թվականին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծությունների երկրորդ հատորում (էջ 118), ապա՝ Երևանում՝ 1940-1959 թվականներին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության երկրորդ հատորում (էջ 33)։

Տպագրվել է Բաքվում՝ 1908 թվականին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծությունների գրքի Թումանյանի ուղղած բնագրից։

Իր ոգով Թումանյանի այս բանաստեղծությունը այնքան հարազատ է ռուս գեղանկարիչ Ի․ Ն․ Կրամսկոյի «Քրիստոսն անապատում» նկարին, որ տեղիք է տվել թյուրիմացության, թե իբր ստեղծվել է Կրամսկոյի նկարի ազդեցությամբ։

Թումանյանն այս ոտանավորը գրելուց 14 օր հետո, առաջին անգամ տեսնելով Կրամսկոյի նկարը, զարմանքով նկատել է նմանությունը և հետագայի ուսումնասիրողներին թյուրիմացությունից զերծ պահելու համար, Թումանյանի ընտանիքի արխիվում պահվող պատառիկներից մեկում թողել է գրառում։

Տես նաև
-------

* Քրիստոսն անապատում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  Թումանյան Հովհաննես (1988)։ *Երկերի լիակատար ժողովածու*։ Երևան: Հայկական ՍՍՀ ԳԱ հրատարակչություն։ էջ 573

Վիքիդարանի պատկերանիշըՎիքիդարանի պատկերանիշը Վիքիդարանում կան նյութեր այս թեմայով՝  
**Քրիստոսն անապատում (բանաստեղծություն)**

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Հովհաննես Թումանյան |
| --- |
|  |
| Պոեմներ | Ալեք  • Անուշ  • Դեպի անհունը  • Թմկաբերդի առումը  • Լոռեցի Սաքոն  • Հազարան Բըլբուլ  • Հառաչանք  • Հին կռիվը  • Մարոն  • Մեհրի  • Մերժած օրենք  • Պոետն ու Մուսան  • Սասունցի Դավիթ |  |
|  |
| Հեքիաթներ | Անխելք մարդը  • Չախչախ թագավորը  • Ծիտը  • Ուլիկը  • Սուտասանը  • Ճամփորդները  • Կացին ախպեր  • Խոսող ձուկը  • Խելոքն ու հիմարը  • Ոսկու կարասը  • Տերն ու ծառան  • Պոչատ աղվես  • Անհաղթ աքլորը  • Սուտլիկ որսկանը  • Բարեկենդանը  • Եդեմական ծաղիկը  • Անբան Հուռին  • Քեֆ անողի քեֆը չի պակասի  • Քաջ Նազար  • Կիկոսի մահը  • Ձախորդ Փանոսը  • Մարդակերի աղջիկն ու խորհրդավոր վարպետը  • Աստղերից իջած կինը  • Որոտ թագավորը  • Անգին քարը  • Կախարդի քսակը  • Ոսկի բանալին  • |
|  |
| Պատմվածքներ | Սովի ժամանակից  • Քաջերի կյանքից  • Աղքատի պատիվը  • Լեռների հովիվը  • Գիքորը  • Երկաթուղու շինությունը  • Եղջերուի մահը  • Արջաորս  • Խորհրդավոր ծերունին  • Գաբո բիձու շերամապահությունը  • Երկու հայր  • Խրիմյան Հայրիկի օրերից մինը  • Մայրը  • Ահմադը  • Գրազը  • Եղջերուն  • Քեռի Խեչանը  • Նեսոյի քարաբաղնիսը  • Ուրախ գիշեր  • Ալլահից ղրկված  • Գելը • Ծղրիդը  • Շունը  • Իմ ընկեր Նեսոն |

 |
**Բեկանկուր** (ֆր.՝ Bécancour), քաղաք Կանադայի Քվեբեկ նահանգում։ Համարվում է Բեկանկուրի տեղական ինքնակառավարման մարմնի ղեկավարի նստավայրը։ Աշխարհագրորեն տեղակայված է Սուրբ Լավրենտիոս գետի հարավային ափին՝ համանուն վտակի հովտում, Տրուա Ռիվիեր քաղաքի շրջակայքում։

Աշխարհագրական մեծ հայտնագործությունների սկզբնահատվածում Բեկանկուրին եղել է աբենակի հնդկացիական ցեղային միավորման կենտրոնը։

Պատմություն
-----------

Քաղաքի ներկայիս անվանումը կապված է Նոր Ֆրանսիայի կառավարության օրոք ազդեցիկ դեր ունեցող ազնվականներից մեկի անվան հետ։

Առաջին ֆրանսիացիներն այստեղ հաստատվել են 1758 թվականին։ Դրանք ակադացիներն էին, որոնք բրիտանական իշխանությունների կողմից աքսորվել էին Մյու Բրաունսվիկի նահանգ։

Բնակչություն
------------

Ըստ Կանադայի ազգային վիճակագրական ծառայության հաշվետվության՝ Բեկանկուր քաղաքի բնակչությունը կազմում է 11 134 մարդ։

Հիմնական բնակիչները կանադացիներն են։ Բեկանկուրը տեղակայված է Կանադայի ֆրանսիական Քվեբեկ նահանգում, հետևաբար՝ քաղաքի բնակչության ճնշող մեծամասնությունը ֆրանսախոս է (97,7 %)։ Անգլերեն խոսում են միայն բնակիչների 0,7 %-ը։

Բեկանկուրի բնակչությունը հիմնականում դավանում է կաթոլիկություն։

Տես նաև
-------

* Քվեբեկ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Կանադայի ազգային վիճակագրական ծառայություն, մարդահամար, 2006(չաշխատող հղում)


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Կանադական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 15108943q · LCCN: n79073449 · VIAF: 139315061 · WorldCat VIAF: 139315061 |

 |
**Յոհաննես Բարբարուս** (էստ․՝ Johannes Barbarus, իսկական անունը՝ **Յոհաննես Վարես**, էստ․՝ Johannes Vares, 12 հունվարի, 1890, Կիիսա, Պեռստի, Վիլյանդիմաա – 29 նոյեմբերի, 1946, Տալլին, Էստոնական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), էստոնացի բանաստեղծ, գրող, քաղաքական գործիչ։

Կենսագրություն
--------------

Յոհաննես Բարբարուսն ավարտել է Պեռնովե քաղաքի գիմնազիան, 1910-1914 թթ. սովորել է Կիևի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին՝ 1915-1918 թվականներին, ծառայել է որպես զինվորական բժիշկ։ 1918-1920 թթ. Կոնստանտին Պյատսի կողմից ղեկավարվող ժամանակավոր կառավարության կողմից մասնակցել է Էստոնիայի անկախության պատերազմին, պարգևատրվել է Ազատության խաչ շքանշանով, սակայն հրաժարվել է ընդունել այն։

1920-1930-ական թվականներին որպես բժիշկ աշխատել է Պյառնու քաղաքում։ Գրական գործունեությունն սկսել է 1910-ական թթ. վերջերին- 1920-ականների սկզբներին։ Ստեղծագործել է *Յոհաննես Բարբարուս* կեղծանունով և անդամակցել է Սիուրու գրական խմբակին։

1940 թվականի հունիսի 21-օգոստոսի 25-ը Բարբարուսը ղեկավարել է էստոնական կառավարությունը, իսկ Էստոնիայի՝ ԽՍՀՄ-ին միանալուց հետո՝ 1940 թ. օգոստոսի 25-ից մինչև մահ, եղել է Էստոնական ԽՍՀ գերագույն խորհրդի նախագահության ղեկավար։ 1940 թվականի սեպտեմբերից Յոհաննես Բարբարուսն Էստոնաշիայի կոմունիստական կուսակցության անդամ է։ Գերմանական գաղութացման տարիներին՝ 1941—1944 թթ. էվակուացված էր։ Հայրենիք է վերադարձել գերմանացիների վտարումից հետո։

1946 թվականի նոյեմբերի 29-ին՝ առավոտյան 11.40, Յոհաննես Բարբարուսը մահացած է գտնվել իր բնակարանում՝ լողասենյակում։ Ենթադրվում է, որ նա ինքնասպան է եղել ատրճանակի միջոցով։

Ստեղծագործություններ
--------------------

* «Մորգանի քողը» (1918)
* «Եռանկյունի» (1921)
* «Հանգուցալուծում» (1934)
* «Ռազմաճակատային ճամփաներին» (1944)
* «Քայլ առ քայլ դեպի Հաղթանակ» (1945)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2  Eesti biograafiline andmebaas ISIK (эст.)
3. ↑  Ալեքսանդր Կալուս։ «Վարես -Բարբարուսն ինքնասպան է եղել»


|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | MusicBrainz |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 90352402 · BNF: 16175943k · GND: 119296470 · ISNI: 0000 0000 7992 7706 · LCCN: n85040890 · LNB: 000149714 · NLP: A25347858 · VIAF: 42644990 · WorldCat VIAF: 42644990 |

 |

 |
**Իսմայիլ Յուսուֆ օղլի Դաղստանլի** (ադրբ.՝ İsmayıl Yusif oğlu Hacıyev Dağıstanlı, փետրվարի 26, 1907, գյուղ Զառլի, Ադրբեջանի ԽՍՀ Կախի շրջան - մարտի 31, 1980, Բաքու), ադրբեջանցի խորհրդային դերասան։ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1973)։ ԽՄԿԿ անդամ 1940 թվականից։

Գործունեությունը
----------------

1930 թվականին ավարտել է Բաքվի թատերական տեխնիկումը։ 1927 թվականից աշխատել է Բաքվի Մ․ Ազիզբեկովի անվան թատրոնում, 1932 թվականին՝ Դաղստանի ԻԽՍՀ-ում, մասնակցել Դաղստանի դրամատիկական թատրոնի կազմակերպմանը։ 1936-1937 թվականներին եղել է Երևանի ադրբեջանական թատրոնի դերասան, խաղացել Օթելլո (Վիլյամ Շեքսպիրի «Օթելլո»), Գիժ Դանիել, Ռուստամ (Շիրվանզադեի «Չար ոգի», «Նամուս») են։ 1938 թվականից վերադարձել է Բաքվի Ազիզբեկովի անվան թատրոն։ Դերերից են՝ Գորխմազ, Յաշար (Ջ․ Ջաբարլիի «Հրո հարսը», «Յաշար»), Կոշկին (Տրենյովի «Լյուբով Ցարովայա»), Նեզնամով (Ա․ Օաորովսկու «Անմեղ մեղավորներ»)։ Դաղիստանլին ստեղծել է Վլադիմիր Լենինի (Կապլերի և Զլատոգորովայի «Լենին»), Ս․ Մ․ Կիրովի (Մամեդխանլիի «Արևելքի առավոտը», ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1948) կերպարները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  İ.Y.Dağıstanlıya (Hacıyevə) SSRİ xalq artisti fəxri adı verilməsi haqqında SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 11 iyul 1974-cü il tarixli **Fərmanı** - **anl.az**


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 271)։*  |
**Պողոս Հիսլարյան** (1887, Կ. Պոլիս - 1915), հայ բժիշկ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1887 թվականին Կ. Պոլսում։ Նախնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրի թաղային վարժարաններից մեկում։ 1912 թվականին ավարտել է Կ. Պոլսի Օսմանյան կայսերական բժշկական վարժարանը։ 1912 թվականից բժիշկ է աշխատել, ամուսնացել, տուն-տեղ դրել։

1914 թվականի ամռանը՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմն սկսվելուն պես, բոլոր հայ բժիշկների հետ միասին զորակոչվել է օսմանյան բանակ և զինվորական բժիշկ ծառայելու համար Կարին ուղարկվել։

1915 թվականի գարնանն սկսել են հայերի ձերբակալությունները, բանտարկություններն ու տեղահանությունը։ Հազարավոր հայ ընտանիքների թվում բժշկի ընտանիքը ևս տարագրվել է դեպի Դեյր-էլ-Զորի անապատները։ Պողոս Հիսարլյանը, տեղեկանալով իր ընտանիքի տարագրության մասին, դիմումներ է գրել զինվորական հրամանատարությանը և Կարինից Սեբաստիա մեկնելու թույլտվություն ստացել՝ իր ընտանիքը փրկելու համար։ Սակայն 1915 թվականի գարնանը, Կարինից Սեբաստիա մեկնել ու ճանապարհին, Խարբերդի և Երզնկայի միջև, Մամախաթունի մոտերքը զինվորական համազգեստով բժիշկը սրախողխող է արվել թուրք զինվորների ձեռքով՝ 28 տարեկանում։

Գրականություն
-------------

* Հայ բժշկութեան տուած զոհերը, ցուցակագրուած վաւերական փաստերով, Ստամբուլ, 1919։
* Մեզպուրեան Արթօ, Հայ եւ ծագումով հայ բժիշկներ. Այբուբենական համառօտ անուանացանկ (16881940), Իսթանպուլ, 1940։
* Կարոյեան Գասպար, Մեծ Եղեռնի նահատակ հայ բժիշկները (անոնց պատգամները), Պոսթոն, 1957։
* Յուշամատեան Մեծ Եղեռնի (1915-1965), պատրաստեց Գերսամ Ահարոնեան, Պէյրութ, 1965։
* Թէոդիկ, Յուշարձան նահատակ մտաւորականութեան, Բ. տպագրութիւն, Երեւան, ապրիլ 24, 1985։
* ՀՑԹԻՖ, ֆ-49, ծ-229, պ-14։

Աղբյուրներ
----------

* Հարություն Մինասյան, Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայի Հանրապետությունում բռնաճնշումների և ցեղասպանության ենթարկված հայ բժիշկներ, Երևան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։
**Կարաս**, մ. թ. ա. 10-9-րդ դարերում Դվինում հայտնաբերված կարաս, որը ներառված է Հայաստանի պատմության թանգարանի հավաքածուում 2121-276 համարի ներքո։

Նկարագրություն
--------------

Կարասի գնդաձև իրանը բոլորված է հորիզոնական չորս շարքով։ Վերին գոտին հարդարված է աստղային երկիրնքը խորհրդանշող շրջաններով, ցուլերի ծեփածո երեք գլուխներով ու ունկանման երեք ելուստներով։ Երկրորդ գոտու վրա վազող այծեր են, որոնց հետևում է շունը։

Կենդանիները, կարծես, ճախրում են օդում՝ շրջապատված արևային ու աստեղային նշաններով, որով ընդգծվում են նրանց պատկանելությունը երկնային ոլորտին։ Ստորին երկու գոտիների վրա մեկական գալարվող օձերի ռելիեֆ պետկերներ են, շուրջը՝ արևային նշաններ։

Անոթի զարդահարդարման մեջ սիմվոլների նման զուգակցությունը՝ ցուլեր, այծեր, օձեր, շներ, աստեղային և արևային նշաններ, առկա են Հայաստանի մ. թ. ա III-II հազարամյակների պաշտամունքային հուշարձաններում (ժայռապատկերներ, կավանոթներ, բրոնզե գոտիներ, դաշույներ և այլ)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հայացք բրոնզե դարից, Ալբոմ-կատալոգ, Հայաստանի պատմության թանգարան, 2016, 160 էջ։ A Glance from the Bronze Age. Yerevan, History Museum of Armenia, 2016, 160 pages.

Աղբյուրներ
----------

* Հայացք բրոնզե դարից, Ալբոմ-կատալոգ, Հայաստանի պատմության թանգարան, 2010։
* Հասմիկ Իսրայելյան - Պաշտամունքն ու հավատալիքները ուշ բրոնզեդարյան Հայաստանում, Երևան, 1973։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակի նյութը տրամադրված է* Հայաստանի պատմության թանգարանի կողմից **ԳԼԱՄ** ծրագրի շրջանակներում։ *GLAMGLAM* |
**Պողոս Առաքյալի նամակը Հռոմեացիներին** (գրաբար` Թուղթ առ Հռոմեացիս), Հռոմի քրիստոնեական համայնքին Պողոս առաքյալի կողմից գրված նամակ, որը զետեղված է Աստվածաշունչ մատյանի Նոր Կտակարանի մեջ` կազմելով նրա վեցերորդ գիրքը։ Հաճախ անվանվում է նաև Պողոսի Ավետարան։

Նամակի հեղինակը
---------------

Աստվածաբանների ինչպես նաև ժամանակակից ուսումնասիրողների ճնշող մեծամասնությունը ընդունում է, որ այն իրապես պատկանում է Պողոս առաքյալի գրչին։

Գրության թվականը
----------------

Գրվել է շուրջ 55-57 թթ.։

Նամակի բովանդակությունը
-----------------------

Այն Նոր Կտակարանում զետեղված Պողոսի անունով հասած նամակներից ամենաերկարն է և կարևորագույն նշանակություն է ունեցել քրիստոնեական աստվածաբանական համակարգի ձևավորման համար։ Քրիստոսի հարությունից մի քանի տարի անց քրիստոնեությունն արդեն սկսել էր արմատավորվել Հռոմում։ Պողոսը, որ Աստծուց էր ստացել հեթանոսների մեջ քարոզելու առաքելությունը, ուզում էր գնալ նաև Հռոմ և մինչև Իսպանիա։ Այս նամակով, կարելի է ասել, Պողոսը հող է նախապատրաստում Հռոմ այցելության համար։ Նամակի հիմնական նպատակն է՝ բացահայտել հավատի և շնորհի դերը քրիստոնյա մարդու կյանքում, ինչպես նաև հաշտեցնել Հռոմում գտնվող քրիստոնեական երկու խմբավորումներին՝ հրեա քրիստոնյաներին և հեթանոսությունից դարձի եկածներին, որոնք էլ հենց նամակի հասցեատերերն են։ Հռոմի եկեղեցուն ուղղած ողջույնի խոսքից և հավատացյալների համար աղոթելուց հետո Պողոսն իր նպատակը հստակորեն հայտնում է նամակի սկզբում՝ ասելով. «Աստված մարդկանց արդար է համարում իրենց հավատով, որպեսզի հավատան, ինչպես որ գրված է. "Արդարն իր հավատով է փրկվելու"» (1։17)։ Ամբողջ մարդկությունը՝ հրեա, թե հեթանոս, պետք է արդարանա Աստծու առաջ, որովհետև բոլորն էլ գտնվում են մեղքի իշխանության տակ։ Աստծու համար արդար ենք համարվում Հիսուս Քրիստոսի հանդեպ մեր ունեցած հավատով։ Պողոսն այնուհետև նկարագրում է նոր կյանքը, որ մարդը ձեռք է բերում Քրիստոսին միանալով։ Հավատացյալն Աստծու հետ խաղաղություն է ունենում և մեղքի ու մահվան իշխանությունից ազատագրվում Աստծու Հոգու շնորհիվ։ 5-8-րդ գլուխներում Պողոսը բացատրում է Աստծու Օրենքի նպատակը և Աստծու Հոգու զորությունը հավատացյալի կյանքում։ Առաքյալը քննում է այն հարցը, թե հրեաներն ու հեթանոսները ի՛նչ տեղ են գրավում Աստծու ծրագրի մեջ։ Նա եզրակացնում է, որ հրեաների կողմից Քրիստոսի մերժվելն Աստծու ծրագրի մի մասն էր կազմում, որպեսզի Հիսուս Քրիստոսի միջոցով ամբողջ մարդկությունն արժանի լիներ Աստծու շնորհին։ Պողոսը հավատում է, որ հրեաները մշտապես չեն մերժելու Հիսուսին, և կգա մի ժամանակ, երբ կընդունեն նրան։ Եվ, վերջապես, Պողոսը գրում է, թե ինչպիսին պիտի լինի քրիստոնյայի կյանքը՝ հիմնված սիրո սկզբունքի վրա։ Առաքյալը քննում է զանազան հարցեր, ինչպես՝ Աստծու պաշտամունքը և ծառայությունը, քրիստոնյաների պարտավորությունները պետության և իրար նկատմամբ, ինչպես նաև խղճի վերաբերյալ այլ հարցեր։
Նամակն ավարտվում է անձնական պատգամներով և գոհաբանական խոսքերով։

Նամակի կառուցվածքը
------------------

* Նախաբան և հիմնական մտածում (1.1-17)
* Մարդու փրկության կարիքը (1.18-3.20)
* Աստծու փրկության ծրագիրը (3.21-4.25)
* Նոր կյանք Քրիստոսով (5.1-8.39)
* Իսրայելի ժողովուրդն Աստծու ծրագրի մեջ (9.1-11.36)
* Քրիստոնեական կենցաղ (12.1-15.13)
* Եզրակացություն և բարևներ (15.14-16.27)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Թուղթ առ Հռոմեացիս աշխարհաբար արևելահայերեն թարգմանությամբ
* Սարկավագագիրք
Ուիլյամ Բուգրոյի «Նիմփաներն ու սատիրը» կտավը
**Սատիրներ** (հունարեն, σάτνροι), պտղաբերության հովանի ոգիներ հին հունական դիցաբանության մեջ։

Սիլենների հետ մարմնավորել են բնության տարերային ուժերը և կազմել Դիոնիսոսի (Բաքոս) շքախումբը։ Սատիրները ներկայացվում են ամբարիշտ, կռվարար, պագշոտ, սիրատենչ, լպիրշ ու գինեմոլ, նիմփաներին (հավերժահարսներ) ու մենադներին (բաքոսուհիներ) հետապնդող։ Պատկերվել են գազանակերպ, կիսամարդ, բրդոտ, մորուքավոր, այծի կամ ձիու կճղակներով, ձիու պոչով ու ականջներով, մարդու իրանով ու գլխով։ Այսպես կոչված, անտիկ սատիրային թատերգություններում (օրինակ, Եվրիպիդեսի «Կիկլոպը», Սոֆոկլեսի «Հետապնդիչը») Սատիրների խմբի մասնակցությունը եղել է պարտադիր։

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (օնլայն) · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Դասական հնությունների իրական բառարան · Կրուգոսվետ · Մեծ նորվեգական · Մեծ ռուսական · Treccani · Universalis |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 11990977s · SUDOC: 077114418 · VIAF: 9485159477655227990005 · WorldCat VIAF: 9485159477655227990005 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 208)։*  |
**Կույսի աշտարակ** (Լեանդրայի աշտարակ, Քըզ քուլեսի, թուրքերեն՝ Kız Kulesi), տեղակայված է Ստամբուլի ասիական հատվածում՝ Յուսքյուդար թաղամասում։ Աշտարակը տեղակայված է Բոսֆորի նեղուցում։ Կույսի աշտարակը Ստամբուլի այցեքարտերից մեկն է։ Աշտարակը պատկերել է Հովհաննես Այվազովսկին՝ իր «Կոստանդնուպոլսի Լեանդրայի աշտարակը» կտավում։

Առաջին հիշատակումները կապված են ոչ թե բուն աշտարակի, այլ ժայռոտ կղզու, որի վրա կառուցվել է աշտարակը։ Համաձայն լեգենդի, մ.թ.ա. 411 թվականին միմյանց դեմ պատերազմում էին Սպարտան և Աթենքը։ Ոսկեղջյուրի բնակիչները կիսվեցին երկու մասի։ Բոսֆորի նեղուցից արևմուտք ապրողները անցան Սպարտայի կողմը, իսկ արևելքը՝ Աթենքի։ Արդյունքում Աթենքը հաղթանակ տարավ, սակայն Ոսկեղջյուրի բնակիչների նկատմամբ էական գործողություններ չիրականացրեց։ Աթենքը որոշեց Բոսֆորի նեղուցը վերցնել իր ձեռքը, և անցավճար պահանջել բոլոր նավերից, որոնք անցնում էին նեղուցով։ Համաձայն լեգենդի, կղզյակի վրա հսկիչ կետ կառուցել է տվել հույն զորավար Ալքիբիադեսը, ի վերահսկողություն նեղուցով անցնող պարսկական նավերի։ Սակայն լեգենդում հստակ նշված է թե կղզու վրա այդ ժամանակ աշտարակ եղել է, թե ոչ։

Գոյություն ունի աշտարակի կառուցման թուրքական լեգենդը։ Օսմանյան սուլթաններից մեկը շատ էր սիրում դստերը։ Մի օր պալատական գուշակը կանխատեսեց, որ սուլթանի աղջիկը մահանալու է, երբ նա կդառնա 18 տարեկան։ Սուլթանը հրամայեց, որ մինչև 18 տարեկանը լռանալը նրա դստեր, պետք է կառուցվի Բոսֆորի նեղուցում մի աշտարակ։ Աշտարակի կառուցումից հետո, սուլթանը իր աղջկան փակում է այնտեղ։ 18 տարեկան դառնալու օրը սուլթանը իր աղջկան է ուղարկում մրգերով մի զամբյուղ։ Զամբյուղի մեջ գտնվող օձը կծում է աղջկան, և նա մահանում է։ Գոյություն ունի նաև լեգենդի երկրորդ վարկածը, համաձայն որի աղջիկը փրկվում է։ Թույնը ծծելով ետ է քաշում հարևան երկրի նրան սիրող շեհզադեն (արքայազնը)։ Այստեղից էլ գալիս է անվանումը՝ «Կույսի աշտարակ»։

Զբոսաշրջիկների համար աշտարակը բացելու համար, 1999 թվականին այստեղ սկսվեց կապիտալ վերանորոգում։ Ներկայումս աշտարակում գործում են բար, ռեստորան, սրճարան, սպորտային հարթակ և հուշաիրերի խանութ։ Կղզի կարելի հասնել նավով, որը կես ժամը մեկ գալիս է կամ Ստամբուլի ասիական հատվածից՝ Յուսքյուդար թաղամասից, կամ էլ եվրոպական հատվածից՝ Բեյօղլու կամ Բեշիկթաշ թաղամասերից։

Պատկերասրահ
-----------

* Աշտարակը 10 լիրաանոց թղթադրամի վրա (1966—1981)Աշտարակը 10 լիրաանոց թղթադրամի վրա (1966—1981)
* Հովհաննես Այվազովսկի «Լեանդրի աշտարակի տեսարանը Կոստանդնուպոլսում»Հովհաննես Այվազովսկի «Լեանդրի աշտարակի տեսարանը Կոստանդնուպոլսում»

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք էջ
* Ստամբուլի կույսի աշտարակը Յանքեդս Պանորամայում
**Բարձրօկտանային վառելանյութեր**, բենզիններ, որ օգտագործվում են մեծ սեղմմամբ և մակափչմամբ աշխատող ներքին այրման կարբյուրատորային շարժիչներում։ Պարունակում են օլեֆիններ, իզոալկաններ, արոմատիկ ածխաջրածիններ և փոքր մոլեկուլային զանգվածով ցիկլոպարաֆիններ։ Կայուն են դետոնացիայի նկատմամբ և ապահովում են համաչափ այրումը շարժիչում։ Կայունությունը բնորոշվում է օկտանային թվով և բենզինի տեսակայնությամբ (տեսակայնությունը ցույց է տալիս, թե ինչ հզորություն է զարգացրել տվյալ վառելանյութով աշխատող շարժիչը իզոօկտանով աշխատող շարժիչի էտալոնային հզորության նկատմամբ)։ Ինքնաթիռային լավագույն բենզինների օկտանային թիվը 98–100 է, ավտոմեքենայինը՝ 98 («էքստրա»)։ Սովորաբար օգտագործվում են 76 և 93 օկտանային թիվ ունեցող ավտոբենզինները։ Բարձրօկտանային վառելանյութերը պարունակում են հակադետոնատոր՝ տետրաէթիլկապար Pb(C2H5)4 (ՏԷԿ), որը ավելացվում է «էթիլային հեղուկի» (էթիլբրոմիդի և ՏԷԿ–ի խառնուրդ) ձևով։ Արտամղման գազերում թունավոր նյութերի պարունակությունը փոքրացնելու նպատակով կարևոր է ՏԷԿ չպարունակող բարձրօկտանային վառելանյութի ստացումը։ Բարձրօկտանային վառելանյութերը պատրաստում են կրեկինգի բենզինին խառնելով արոմատացված բենզին և պոլիմերբենզին կամ ալկիլատ։ Վերջիններիս պարունակությունը պայմանավորում է բենզինի կայունությունը դետոնացիայի նկատմամբ, ցնդելիությունը, այրման ջերմությունը, խտությունը։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 331)։*  |
**Գշտաադ** (Gstaad), գյուղ Բեռնի կանտոնում (Շվեյցարիա), այն մտնում է Զանեն կոմունայի քաղաքային սահմանի մեջ։

Աշխարհագրություն
----------------

Գշտաադը տեղակայված է չորս լեռնային շրջանների սահմանին, Բեռնի Օբերլանդի և Վո կանտոնայի սահմանին։ Այն հեռու է Բեռնից 80 կիլոմետր, իսկ Ժնևից 120 կիլոմետր։

Գշտաադը և Զանենը կապված են երկրի մյուս շրջանների հետ երկաթգծով, որն անցնում է Ցվայզիմմենով և Մոնտրյոյով։ Գշտաադի կենտրոնական մասը, ասպես կոչված Պրոմենադը, 1997 թվականից ավտոմեքենաների երթևեկության համար փակ է։

Սուրբ Նիկողայոսի եկեղեցին Գշտաադում

Պատմություն
-----------

10-րդ դարում տարածքները, որտեղ գտնվում է Գշտաադը, պատկանում էր Բուրգունդյան թագավորությանը։ 11-րդ դարից սկսած մինչև 1555 թվականը այդ տարածքները պատկանել են Գրեյհերց գրաֆներին, որոնցից առաջինը 11-րդ դարի երկրորդ կեսին ծնված Վիլհելմ 1-ինն է։ 1246 թվականին Գրեյհերցները դարձան Սավոյների վասալները և այդ կարգավիճակում մնացին մինչև 1546 թվականը։ Տարածաշրջանի ծաղկման ժամանակաշրջանը 15-րդ դարն է, բայց 1500 թվականից սկսած Գրաֆությունը սկսեց ֆինանսական խնդիրներ ունենալ, որի հետևանքով սկսեցին տարածքները մաս-մաս վաճառել, իսկ 1554 թվականին Գրեյհերցները սնանկ հայտարարվեցին։ Զանենի շրջակայքի հողատարածքները անցան Բեռնի տիրապետության տակ։

Զբոսաշրջություն
---------------

Զբոսաշրջությունը Գշտաադում սկիզբ է առել 1577 թվականից, երբ այնտեղ կառուցվեց առաջին հյուրանոցը։ Ներկայիս գործող հյուրանոցներից խոշորագույնը՝ «Գշտաադ Փելեսը» բացվել է 1913 թվականին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Гштад в «Атласе туриста»(չաշխատող հղում)
2. ↑  Гштад-Отдых и туризм
3. ↑  Gstaad Palace - Gstaad

Արտաքին հղումներ
----------------

* Գշտաադ գյուղի պաշտոնական կայք (գերմ.) (անգլ.) (ֆր.)
* Archived 2016-09-04 at the Wayback Machine.
* Գշտաադը՝ որպես լեռնադահուկային տուրիզմի կենտրոն (ռուս.)
* Գշտաադի խորհրդանիշ համարվող «Գշտաադ Փելես» հյուրանոցի վեբկայք(անգլ.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (օնլայն) · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Շվեյցարական կենսագրական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4196690-9 · LCCN: n83052330 · SUDOC: 258610565 · VIAF: 126146628 · WorldCat VIAF: 126146628 |

 |
**Կայնոզոյի դարաշրջան** կամ **կայնոզոյ** (հունարեն՝ καινός (kainos) - նոր և ζωή (zoe) - կյանք), երկրակեղևի շերտագրական սանդղակի ամենավերին խումբը և երկրագնդի պատմության՝ դրան համապատասխանող նորագույն դարաշրջանը։

Անվանումն առաջարկել է անգլիացի երկրաբան Զ. Ֆիլիպսը 1841 թվականին։ Բաժանվում է պալեոգենի, նեոգենի և անթրոպոգենի (չորրորդական) ժամանակաշրջանների։ Ընդհանուր տևողությունը մոտ 60-70 միլիոն տարի է, որից պալեոգենին ընկնում է 40-45, նեոգենին ՝ 20-25, իսկ անթրոպոգենին՝ 0, 6-1, 7-ից մինչև 3, 5 միլիոն տարի։

Կայնոզոյի դարաշրջանում ձևավորվում են ժամանակակից մայր ցամաքներն ու օվկիանոսները։ Դարաշրջանի սկզբում ավարտվում է տակավին մեզոզոյում սկսված հարավային Գոնդվանա մայրցամաքային զանգվածի մասնատումը, և իրենց այժմյան տեսքն են ստանում Հարավային Ամերիկայի, Աֆրիկայի, Հնդկաստանի, Ավստրալիայի և Անտարկտիդայի մայրցամաքային բեկորները։ Դրանց միջև ձևավորվում են Ատլանտյան և Հնդկական օվկիանոսները։

Ուժգին լեռնակազմական գործընթացներ են կատարվում Խաղաղօվկիանոսյան գեոսինկլինալային գոտում (Կամչատկա-Կուրիլյան աղեղ, Ֆիլիպիններ և այլն)։ Առաջանում են ցամաքային և օվկիանոսային տիպի ռիֆտային զոնաներ։

Կայնոզոյի դարաշրջանի տեկտոնական շարժումները բնականաբար ուղեկցվում են հզոր հրաբխականությամբ։

Կայնոզոյի կարևոր ֆիզիկաաշխարհագրական գործընթացներից են մայրցամաքային սառցապատումները, որոնք 3-4 անգամ (ընդմիջումներով) տեղի են ունեցել Հյուսիսային կիսագնդում։

Կայնոզոյի դարաշրջանում առաջացել է այժմ գոյություն ունեցող ծածկասերմ բույսերի զգալի մասը, իսկ կենդանական աշխարհում (ցամաքում) գերակշռել են կաթնասուններն ու թռչունները։ Ծովային ֆաունայի կազմում իշխել են փափկամորթները, ծովային ոզնիները։

Կայնոզոյի ապարները հիմնականում հրաբխային և նստվածքային ծագում ունեն։ Օգտակար հանածոներից նստվածքային շերտախմբերը պարունակում են նավթ և գազ (Մերձավոր ու Միջին Արևելք, Նախակովկաս), գորշ ածուխ, մանգան (ճիաթուր, Նիկոպոլ)։ Ինտրուզիվ զանգվածների հետ կապված են բազմամետաղների, ոսկու, պղնձի, մոլիբդենի հանքավայրեր (Միջերկրածովային և Խաղաղօվկիանոսյան գոտիներ)։ Կայնոզոյի դարաշրջանի ապարները լայնորեն տարածված են Հայաստանում (Փամբակի, Բազումի, Զանգեզուրի, Շիրակի, Արագածի, Գեղամա, Վարդենիսի լեռնաշղթաներ)։

Կայնոզոյան ինտրուզիաների հետ է առնչված հանրապետության մետաղային օգտակար հանածոների մեծ մասը (Քաջարան, Ագարակ, Փամբակ, Զոդ)։

Հայտնի են գործնականորեն անսպառ շինանյութերի (բազալտ, տուֆ, պեմզա, գրանիտ, օբսիդիան) և աղի հանքավայրերը։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 223)։*  |
**Քաջբերունիներ** (գրաբ.՝ **Քաջբերունեաց ցեղ**), հայկական նախարարական տոհմ Մեծ Հայքում՝ Արշակունիների կառավարման ժամանակ, Մարզպանական Հայաստանում և Արմինիա կուսակալությունում։ Ըստ Զորանամակի եղել են Հարավային զորավարության մեջ և ունեցել 100 զինվոր։ Քաջբերունիների ժառանգական հայրենիքը Տուրուբերան նահանգի Աղիովիտ (ուշ ժամանակների Քաջբերունիք) գավառն էր։

Պատմություն
-----------

Քաջբերունիների նախարարական տոհմը Մեծ Հայքի արունիքում՝ Գահնամակում, ըստ Սահակ Պարթևի զբաղեցնում էր 57-րդ բարձը։ Ըստ Եղիշե պատմիչի և Ղազար Փարպեցու, Քաջբերունիներից՝ Ներսեհ Քաջբերունին մասնակցել է Վարդանանց պատերազմին և եղել է սպարապետ Վարդան Մամիկոնյանի զինակիցը, որտեղ եղել է Երկրորդ զորամասի հրամանատար՝ Խորեն Խորխոռունու նիզակակիցը և իր 7 տոհմակիցներով զոհվել Ավարայրի ճակատամարտում 451 թվականի մայիսի 26-ին։ 9-րդ դարում Քաջբերունիների տիրույթները հայտնվել էին Վասպուրականում, որի պատճառով, նրանք կախյալ վիճակում էին գտնվում Վասպուրականում իրենց տիրույթները ընդարձակած Արծրունիներից։ 852-855 թվականներին, Բուղայի արշավանքների ժամանակ՝ 851 թվականին, Գրիգոր Քաջբերունին մասնակցել է զորավար Մուսեի դեմ պատերազմին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  «Եղիշեի Վարդանանց պատմությունը», թարգմ. և ծանոթ.՝ Ե. Տեր-Մինասյանի, Երևան, 1958, Գլուխ Ե, էջ 91, 106, 108.
2. 1 2  «Հայկական սովետական հանրագիտարան», Հատոր Բ, էջ 663-664.
3. 1 2  «Հայ Ժողովրդի Պատմության Քրեստոմատիա», հատոր 1, էջ 546, 549, 551, 615, 618.
4. 1 2  «Հայ Ժողովրդի պատմություն», Հատոր Բ, Երևան, 1984, հատոր 2, էջ 172․
5. 1 2  «Հայոց անձնանունների բառարան», Հրաչյա Աճառյան, Երևան, 1944, Հատոր 4, Ցուցակ 1, Էջ 31, 465.

Տես նաև
-------

* Գահնամակ
**Վասիլի Եֆիմովիչ Սոլոմինի և Վ. Բ. Սմոլինի տուն** (թաթ.՝ Соломин-Смолин йорты), առանձնատուն Կազանի պատմական կենտրոնում։ Անվանումը ստացել է շինության հիմնական տերերի` Կազանի հասարակական բանկի կառավարիչ, երկրորդ գիլդիայի վաճառական Վասիլի Եֆիմովիչ Սոլոմինի և Վ. Բ. Սմոլինի անունից։ Բացի այդ երբեմն կոչվում է «Ուսուցչի տուն»։ Տունը զբաղեցնում է անկյունային դիրք` գտնվելով Բաումանի 62 և Աստղադիտական 9 հասցեներում։ Ունի տեղական նշանակության պատմական և մշակութային հուշարձանի կարգավիճակ (շնորհվել է Կազանի քաղաքային վարչակազմի 03.02.1997 № 138 որոշմամբ): 2009 թվականին նորից ընդգրկվել է մշակութային ժառանգության օբյեկտների ցանկի մեջ, բայց արդեն «Վ. Ե. և Վ. Բ. Սմոլինների տուն» անվամբ (հավանաբար սխալմամբ)։

Պատմություն
-----------

Սոլոմին-Սմոլինի տան ընդհանուր տեսքը Բաումանի փողոցից
Ներկայումս գոյություն ունեցող շենքի հիմքում ընկած է 1857 թվականին Մեծ Պրոլոմնի (ներկայիս` Բաումանի) փողոցում կառուցված տնատիրությունը։ 1861 թվականին Վ. Ե. Սոլոմինը շենքում բացում է քաղցրաբլիթի արտադրություն, որը 1874 թվականին զգալիորեն ընդլայնվում է և դառնում ամենախոշորը Կազանում։ 1886 թվականին այստեղ վարպետի ղեկավարության ներքո աշխատում էին 17 բանվորներ և 4 աշակերտներ, իսկ տարեկան շրջանառությունը հասնում էր 27000 ռուբլու։ 1873 թվականին ճարտարապետ Վ. Պ. Ալեքսանդրովի կողմից շենքը վերակառուցվում է և ընդգրկվում ներկայիս Աստղագիտական փողոցի տնատիրության մեջ։ Այնուհետև այստեղ տեղակայվում են Օստերմանի խանութները և «Ուրանիա» կինեմատոգրաֆը (1908 թ)։ Ճարտարապետ Ֆ. Ռ. Ամլոնգը, ով շենքում ուներ «ժամանակակից ճարտարապետություն», շինարարական գրասենյակ, 1913 թվականին ստեղծում է թատերական մասնավոր ձեռնարկու-տիկնիկագործ Վ. Վ. Օբրազցովայի «Chat noir» («Սև կատու») մանրաերկի թատրոնը։ Մինչև վերջերս շենքի կենտրոնում կանգնեցված էր դեկորատիվ վրան։ 1918 թվականից այն կոչվում էր «Նոր կյանք» բանվորական ակումբ, 1940-ական թթ.` ընկեր Զինովևի ակումբ, այնուհետև` Մ. Գորկու անվան մշակույթի ակումբ։ 2001 թվականին «Կազանի պատմական կենտրոնի պահպանության» դաշնային նպատակային ծրագրի շրջանակներում այստեղ է տեղափոխվում կրթության աշխատողների տունը (Ուսուցչի տուն), որը նախկինում գտնվում էր Արհմիությունների փողոցի վրա գտնվող Սինագոգի շենքում։

Ճարտարապետություն
-----------------

Էկլեկտիկայի ոճով կառուցված անկյունային երկհարկանի տան ճակատային մասը նայում էր դեպի Բաումանի փողոցի կողմը, ուներ ազնվականական բարոկկո ոճի քիվեր և պատշգամբ մուտքի վրա։ Աստղադիտական փողոցի կողմը նայող ճակատային մասն ուներ քառանկյուն հարթ որմնասյուներ և ճաղաշարային պատ (ատտիկա)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Список памятников истории и культуры г. Казани(չաշխատող հղում)
 (файл Microsoft Excel, 160КБ)
2. ↑  Постановление от 10.06.2009 № 384 «О перечне объектов культурного наследия (памятников истории и культуры) местного (муниципального) значения, расположенных на территории г. Казани Республики Татарстан»(չաշխատող հղում)
 (файл Microsoft Word, 89,5КБ)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Фотография дома Archived 2016-11-03 at the Wayback Machine.
* Фасад по ул. Баумана
**Բողոքի գործողություններ Իջևանում**, զանգվածային բողոքի գործողություններ Հայաստանի Տավուշի մարզի Իջևան քաղաքում, որոնք զուգորդվել են ոստիկանության հետ բախումներով։ Ցույցերը սկսվել են 2019 թվականի հուլիսի 16-ին, երբ Իջևան քաղաքի և հարակից բնակավայրի բնակիչները Իջևանի տարածքում փակել են դեպի Վրաստան տանող միջպետական ավտոճանապարհը, որը բանակցություններից հետո բացվել էր։

Հուլիսի 17-ի երեկոյան ոստիկանության կողմից ավտոճանապարհը բացելու փորձ է ձեռնարկվել, ինչից հետո բախումներ են սկսվել ցուցարարների և ոստիկանության միջև, որի հետևանքով տարբեր տվյալներով մինչև 25 ոստիկան է վիրավորվել։ Դեպքից անմիջապես հետո Իջևան են մեկնել Հայաստանի ոստիկանապետ Վալերիյ Օսիպյանը, ոստիկանական մեծաթիվ ուժեր։ Բանակցություններից հետո որոշ ժամանակ անց ցուցարարները բացել են ճանապարհը։ Նույն օրը Իջևան է ժամանել նաև ՀՀ ԱԱԾ պետ Արթուր Վանեցյանը։

Հուլիսի 17-ի լույս 18-ի գիշերը ոստիկանությունը ձերբակալություններ է սկսել, որոնք, ըստ որոշ տվյալների, ուղեկցվել են քաղաքացիների նկատմամբ բռնությունների կիրառումով։ Բռնությունների մասին լուրերը հերքել է ոստիկանապետ Վ.Օսիպյանը։

Հուլիսի 18-ին Իջևանում մի խումբ քաղաքացիներ որոշ ժամանակով կրկին փակել են ավտոճանապարհը, որը ոստիկանության ուժերի միջամտությունից հետո կրկին բացվել է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Բախում ցուցարարների և ոստիկանության միջև. կան վիրավորներ» (արխիվացված)։
2. ↑  «Իջևան է ժամանել ԱԱԾ տնօրենը» (արխիվացված)։
3. ↑  «Բացառում եմ, որ ոստիկանության գործողությունները զուգորդվեն բռնությամբ. Վալերիյ Օսիպյան» Archived 2019-07-18 at the Wayback Machine. (արխիվացված)։
4. ↑  «Իջևանում քաղաքացիները բողոքի ակցիա են իրականացրել. այնտեղ էր նաև ոստիկանապետը» Archived 2019-07-18 at the Wayback Machine. (արխիվացված)։
5. ↑  «Իջևանում ցուցարարները կրկին փողոց են փակել» (արխիվացված)։
Նոթատետր
**Նոթատետր** (անգլ.՝ block-notes: block բառից, որ նշանակում է միացում, խումբ և notes բառից, որ նշանակում է գրառումներ, նշումներ), փոքրիկ տետր կամ գրառումների գրքույկ առանձնացվող թերթերով, որոնք սովորաբար ամրացված են լինում վերևի մասից՝ ամրակներով կամ մետաղական պարույրով։ Նոթատետրերի թերթերը լինում են A5, A6, A7 ձևաչափի։ Նոթատետրը սովորաբար ունենում է կազմ, տիտղոսաթերթ և հիմնական մաս (թերթեր)։

Սովորաբար կազմի համար օգտագործվում է խիտ թուղթ (250—300 գ/մ²) հարթ կամ ֆակտուրային մակերևույթով, սակայն օգտագործում են նաև դիզայնի թուղթ, ինչպես նաև ձեռքով դեկորներ արված։ Նվիրելու համար նախատեսված տարբերակը ունենում է կազմի հատուկ դիզայն և կիրառում։ Նոթատետրի հիմնական մասի թերթերն ավելի բարակ են՝ 80գ/մ²։

Նոթատետրերն իրարից տարբերվում են թերթերի ամրացման ձևերով։ Նրանք կարող են ամրացված լինել կազմին և տիտղոսաթերթին զսպանակով՝ առանց կարի։

Տես նաև
-------

* Տետր
* Թուղթ

Գրականություն
-------------

* «Блок бумажный»։ *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)*։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907

Արտաքին հղումներ
----------------

* 9 причин завести блокнот
**Միխաս**  (իսպ.՝ Mijas), մունիցիպալիտետ և քաղաք Իսպանիայում։ Մտնում է Մալագա պրոնվիցիայի մեջ՝ Անդալուսիա ինքնավար համայնքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Կոստա դել Սոլ Օքսիդենտալ շրջանում։ Նրա տարածքը գրավում է 148 կմ², իսկ բնակչությունը կազմում է 76 362 մարդ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն։ Վարչական կենտրոնից գտնվում է 30 կմ հեռավորության վրա։

Միխասի բնակչության զգալի մասը օտարերկրացիներ են, հիմնականում՝ բրիտանացիներ։

Քաղաքը գտնվում է համանուն լեռան լանջերին։ Իսպանիայի մայրաքաղաք Մադրիդից գտնվում է 565 կմ հեռավորության վրա։ Անդալուսիա պրովինցիայի մայրաքաղաք Մալագայից գտնվում է 30 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք։ Միխասին արևմուտքից սահմանակից է Մարբելիա քաղաքը և Օխեն մունիցիպալիտետը, հյուսիսից՝ Կոինը, Ալաուրին էլ Գրանդեը, Ալաուրին դե լա Տոռեը, արևելքից՝ Բենալմադենան և Ֆրենխիրոլը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Միխասի մասին տվյալներ

Արտաքին հղում
-------------

* Պաշտոնական կայք

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · Open Directory Project |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ կատալոնական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 11963872w · GND: 4207271-2 · LCCN: n85254292 · VIAF: 141213405, 243497642 · WorldCat VIAF: 141213405, 243497642 |

 |
**Ահմեդիե մզկիթ** (թուրքերեն՝ Ahmediye Camii) հայտնի է նաև որպես **Քեֆչե Դեդե մզկիթ** (թուրքերեն՝ Kefçe Dede Camii), գործող մզկիթ Ստամբուլի Յուսքյուդար շրջանի Ահմեդիե թաղամասում։ Գտնվում է քաղաքի ասիական հատվածում։

Մզկիթը կառուցվել է ճարտարապետ Մեհմեդ Թահիր աղայի կողմից՝ օսմանյան ճարտարապետական ոճով։ Կառուցումը սկսվել է 1721 թվականին և տևել մոտ մեկ տարի։ Մզկիթը երկու անգամ վերանորոգվել է (1861 և 1885 թվականներին) և ամբողջությամբ վերականգնվել 1965 թվականին։

Սկզբնական շրջանում մզկիթը հանդիսացել է որպես մեկ կառույց։ Ավելի ուշ մզկիթի մոտ կառուցվել է գերեզմանատուն և կանգնեցվել լրացուցիչ շինություններ՝ իմարեթ, շատրվան, մեքթեբ, մեդրեսե և գրադարան։ Մինչ 2008 թվականը թաղամասը, որտեղ գտնվում էր մզկիթը, կոչվել է «Քեֆչե Դեդե»։ Այստեղից էլ ի հայտ է եկել մզկիթի երկրորդ անվանումը։

Արտաքին հղումներ
----------------

* İstanbul Kültür Envanteri-Ahmediye Camii Archived 2012-01-13 at the Wayback Machine.
* Üsküdar Belediyesi-Ahmediye Camii(չաշխատող հղում)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: no2019029450 · VIAF: 981155191919482440006 · WorldCat VIAF: 981155191919482440006 |

 |