recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Սիրքեջի երկաթուղային կայարան
**Սիրքեջի** (թուրքերեն՝ Sirkeci), արվարձան Ստամբուլի Ֆաթիհ շրջանի Էմինյոնյու թաղամասում։ Արվարձանը գտնվում է քաղաքի եվրոպական հատվածում։ Արվարձանի ափերը հյուսիսում ողողում են Ոսկեղջյուրի ջրերը, արևմուտքում սահմանակից է Բահչեքափը թաղամասին, արևելքում՝ Թոփքափը ամրոցի հարակից տարածքներին, իսկ հարավում՝ Չաղալօղլու թաղամասին։ Սիրքեջիում է գտնվում համանուն կայարանը, երբեմնի Արևելյան ճեպընթացի կայարաններից մեկը, որն իրար էր կապում Եվրոպան և Միջին Արևելքը։

Արվարձան-թաղամասում հիմնականում առկա են առևտրային և տուրիստական հաստատություններ։ Այստեղ գործում են փոքր խանութներ, արհեստանոցներ, փոքր հյուրանոցներ, թուրքական ավանդական ռեստորաններ, թուրքալեզու ու օտարալեզու գրախանութներ և զբոսաշրջային գրասենյակներ։

Բյուզանդական ժամանակաշրջանում այս տարածքը կոչվել է «Ֆոսֆորիոն» (հին հունարեն՝ Φωσφόριον)։

Տրանսպորտ
---------

Լինելով Արևելյան ճեպընթացի հիմնական կայարաններից մեկը՝ Սիրքեջին մնում է Ստամբուլի տրանսպորտային գլխավոր հանգույցներից մեկը, որն իրար է միավորում քաղաքի տրամվայի, երկաթուղային և ջրային տրանսպորտի ցանցերը։ Թուրքական երկաթուղու Սիրքեջի կայարանը համարվում է քաղաքի եվրոպական հատվածի տրանսպորտային գլխավոր կետը, որն ապահովում է ծովային երկու խոշոր ուղղություններ հունական Սալոնիկ և ռումինական Բուխարեստ։ Բացի այդ, համարվում է Հալքալը վերգետնյա երկաթուղային համակարգի կայարաններից մեկը, որն անցնում է Մարմարա ծովի ափով։ Բոսֆորի նեղուցի տակով կառուցված Մարմարայ երկաթուղային թունելը, որն իրար է կապում քաղաքի եվրոպական և ասիական տրանսպորտային ցանցերը, նույնպես սպասարկում է Սիրքեջի արվարձանը։

* Սիրքեջիի Մարմարայ կայարանի սրահներից մեկըՍիրքեջիի Մարմարայ կայարանի սրահներից մեկը
* Սիրքեջիի Մարմարայ կայարանի սրահներից մեկըՍիրքեջիի Մարմարայ կայարանի սրահներից մեկը
* Սիրքեջիի Մարմարայ կայարանի սրահներից մեկըՍիրքեջիի Մարմարայ կայարանի սրահներից մեկը
* Սիրքեջիի Մարմարայ կայարանի սրահներից մեկըՍիրքեջիի Մարմարայ կայարանի սրահներից մեկը
* Սիրքեջիի Մարմարայ կայարանի սրահներից մեկըՍիրքեջիի Մարմարայ կայարանի սրահներից մեկը
* Նավ Սիրքեջիի Մարմարայ կայարանի սրահներից մեկումՆավ Սիրքեջիի Մարմարայ կայարանի սրահներից մեկում

Կեցություն
----------

Թաղամասում բազմաթիվ հյուրանոցների բացումից հետո, Սիրքեջին դարձել է պատմական Սարայբուրնու թաղամասի զբոսաշրջային կարևոր կենտրոններից մեկը։ Գտնվելով Բեյօղլու թաղամասի և Սուլթանահմեդի միջև՝ Սիրքեջին ապահովում է քաղաքի զբոսաշրջիկների կեցության հարցը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Sirkeci, Istanbul»։ *www.greecetravel.com*։ Վերցված է 2019-03-17
2. ↑  «Sirkeci District, Istanbul, Turkey»։ *turkeytravelplanner.com*։ Վերցված է 2019-03-17

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
**Շերիլ Դենիզ Սվուփս** (անգլ.՝ Sheryl Denise Swoopes, մարտի 25, 1971(1971-03-25), Brownfield, Տեխաս, ԱՄՆ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստուհի, ԱՄՆ-ի հավաքականի կազմում եռակի օլիմպիական չեմպիոն (1996, 2000 և 2004)։ Քառակի չեմպիոն է ՎՆԲԱՆ «Հյուսթոն Կոմետսի» կազմում։ 1993 թվականին դարձել է ուսանողական սպորտի ազգային ասոցիացիայի (NCAA) չեմպիոն «Տեխաս տեկ Լեդի Ռայդերս»-ի կազմում, ինչպես նաև ճանաչվել է բասկետբոլի այս մրցաշարի ամենանշանավոր խաղացող։ Բասկետբոլի փառքի սրահի անդամ է 2016 թվականից։

Վաղ հաջողություն
----------------

Շերիլ Սվուփսը ծնվել է Տեխասի Բրաունֆիլդ քաղաքում։ Նրա մայրը՝ Լուիզա Սվուփսը մեծացրել է նրան և երկու եղբայրներին առանց ամուսնու։ Շերիլը վաղ է սկսել բասկետբոլ խաղալ իր ավագ եղբայրների հետ։ Երեխաների համար տեղական լիգայի մրցումներին նա մասնակցել է յոթ տարեկանից։

Մասնագիտական կարիերա
--------------------

Շերիլ Սվուփսը 11 մրցաշրջանների ընթացքում եղել է «Հյուսթոն Կոմետսի» լավագույն խաղացողը, չորս անգամ դարձել է կանանց NBA-ի չեմպիոն։ Լիզա Լեսլիի և Լորեն Ջեքսոնի հետ երեք բասկետբոլիստուհիներից մեկն է, որոնք երեք անգամ ճանաչվել են ասոցիացիայի ամենաարժեքավոր խաղացող։

2003 թվականին ՈՒԳՄԿ-ի կազմում դարձել է ՖԻԲԱ-ի աշխարհի գավաթի բրոնզե մեդալակիր։

2004/05 մրցաշրջանում նա խաղացել է սամարական VBM-SSAU ակումբում և դարձել Ռուսաստանի չեմպիոն։

11 մրցաշրջանից հետո «Հյուսթոն Կոմետսի» կազմում 2008 թվականի մարտին պայմանագիր է կնքել «Սիեթլ Շտորմի» հետ, որը լքել էր 2009 թվականի փետրվարին։ 2016 թվականին ընդգրկվել է Բասկետբոլի փառքի սրահում։

2005 թվականին հայտարարել է, որ լեսբուհի է՝ դառնալով կանանց բասկետբոլում քամինգ աութ կատարած առաջին կանանցից մեկը։ 1995-99 թվականներին ամուսնացած է եղել դպրոցական ընկերոջ հետ, որից 1997 թվականին լույս աշխարհ է բերել որդուն՝ Ջորդան Էրիկ Ջեքսոնին։ Այժմ ապրում է մեկ այլ նախկին բասկետբոլիստուհի Ալիսա Սքոթի հետ և նրա հետ միասին դաստիարակում է որդուն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Internet Movie Database — 1990.
2. 1 2  *Augustyn A.* Encyclopædia Britannica
3. 1 2 3  The International Who's Who of Women 2006 — Routledge, 2005. — ISBN 978-1-85743-325-8
4. ↑
5. ↑  «Sheryl Swoopes Hall of Famers»։ *hoophall.com* (անգլերեն)։ Basketball Hall of Fame։ Վերցված է 2016-10-19
6. ↑  Liz Robbins (Oct. 27, 2005)։ «Swoopes Says She Is Gay, and Exhales»։ New York Times։ Վերցված է 2016-02-10

Արտաքին հղումներ
----------------

* Официальный сайт Шерил Свупс(անգլ.)
* Профайл на сайте женской НБА(անգլ.)
* Статистика на сайте Basketball-Reference.com Archived 2018-09-13 at the Wayback Machine.(անգլ.)
* Биография Шерил Свупс на сайте сборной США(անգլ.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Basketball-Reference.com (խաղացող) · Basketball-Reference.com (Եվրոպա) · Eurobasket.com (խաղացող) · Eurobasket.com (մարզիչ) · Sports-Reference.com (մարզիչ) · ՖԻԲԱ · Internet Movie Database · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Notable Names Database |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1147240787 · ISNI: 0000000043015270 · LCCN: n96086384 · VIAF: 18951571 · WorldCat VIAF: 18951571 |

 |
Ռիթվելդի հոդերի սխեմատիկ պատկերը: Երեք դետալները ներկայացված են հիմնական գույներով՝ կարմիր, կապույտ և դեղին, որտեղ դեղին դետալը ուղղահայաց է դեպի էկրանը: Ներդրովի բութակների տեղադրությունները ցուցադրվում են մոխրագույնով; Դեղին դետալը կապույտին միացնող ներդրովի բութակը երրորդն է և վերջինը:
**Ռիթվելդի հանգույց**, նաև կոչվում է **դեկարտյան հանգույց,** կահույքի արտադրության մեջ, Դեկարտի կորդինատների հարթության մեջ գտնվող դետալների միացման տեսակ։

Նկարագրություն
--------------

Ռիթվելդի հանգույցը երեք հարթության մեջ գտնվող երեք դետալների միացման տեսակ է։ Այն Գերիտ Ռիթվելդի նախագծած Կարմիր և Կապույտ Աթոռի նշանավոր հատկանիշն է։ Գերիտ Ռիթվելդի նախագծած կահույքի մեջ այս հանգույցներից շատերը կցված էին սոսնձված փայտե ներդնովի բութակներով։ Առաջին երկու միացումները կատարվել են սոսընձվող հարթությունների ներսից՝ անցքը փորելով 1 մմ ավելի խորը, քան ներդրովի բութակի երկարությունը, բայց երրորդ կապը կատարվել է արտաքինից՝ ավելի երկար ներդրովի բութակով՝ թողնելով շրջանաձև հետք, որը պետք էր ներկել։

Պատմություն
-----------

Ռիթվելդի հանգույցները անքակտելիորեն կապված են 20-րդ դարի սկզբի հոլանդական գեղարվեստական շարժման հետ, որը կոչվում էր Դե ստիլ (որի անդամ էր Գերիտ Ռիթվելդը), շարժում, որի նպատակները ներառում էին վերջնական պարզություն և աբստրակցիա։ Սա հանգեցրեց նրան, որ շարժման եռաչափ աշխատանքները ունեն ընդգծված ուղղահայաց և հորիզոնական գծեր, որոնք տեղակայված են չհատվող հարթություններում, դրանով իսկ թույլ տալով յուրաքանչյուր տարրի գոյություն ունենալ անկախ մյուս տարրերից և դետալին տալով տեսողականորեն չմշակված և պարզ տեսք։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Соединение Ритвельда»։ *dzen.ru*
2. ↑  «How to recognize an original (vintage) Rietveld chair?»։ *rietveldoriginals.com* (հոլանդերեն)։ Վերցված է 2023 թ․ դեկտեմբերի 27
3. 1 2  Drijver, Niemeijer (2001)։ *How to construct Rietveld furniture*։ Art Books International Limited։ էջ 15։ ISBN 9789068682809
4. 1 2  Reviewwww.woodreview.com.au Wood։ «How to Make the (Not) Red Blue Chair»։ *Instructables* (անգլերեն)։ Վերցված է 2023 թ․ դեկտեմբերի 27
**Սամվել Կիմի Շուքուրյան** (օգոստոսի 18, 1950(1950-08-18), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հաշվողական տեխնիկայի և տեղեկագիտության բնագավառի գիտնական։ Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր (1990), պրոֆեսոր (1993), Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոս (1996)։

Հայաստանի գիտության վաստակավոր գործիչ Կիմ Շուքուրյանի որդին է, Հայաստանի վաստակավոր բժիշկ Արթուր Շուքուրյանի եղբայրը։

Կենսագրություն
--------------

1972 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ 1972-1993 թվականներին աշխատել է Երևանի մաթեմատիկական մեքենաների ինստիտուտում, 1977 թվականից, միաժամանակ, Երևանի պետական համալսարանում, 1993-2007 թվականներին` ալգորիթմական լեզուների ամբիոնի վարիչ, 2007 թվականից` տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կրթական և հետազոտական կենտրոնի գիտական ղեկավար և տեղեկատվական համակարգերի ամբիոնի վարիչ, 1997 թվականից աշխատում է ամերիկյան բարձր տեխնոլոգիաների ընկերությունների պատվերներով, 2000-2011 թվականներին` Virage Logic Corporation-ի ներդրած թեսթավորման և վերանորոգման ծրագրի տնօրեն, 2011 թվականից` Synopsys, Inc-ի ներդրած թեսթավորման և վերանորոգման բաժնի ավագ կառավարիչ։

Գործունեություն
---------------

Շուքուրյանը զարգացրել է ծրագրերում ոչ էական անցումների օպերատորների և չվերասերված օպերատորների տեսությունը, ստացել այդ հիմնախնդիրների ճշգրիտ լուծումը ծրագրերի լայն դասի համար, առաջադրել հաշվողական համակարգերի միկրոծրագրային հարմարեցման սկզբունքներ, կառուցել տեսություն, որի ալգորիթմների և մեթոդների հիմքում ընկած են ցածր մակարդակի զուգահեռացումը, ազատ ցիկլերի և պրոցեսորի ներքին պաշարների օգտագործումը։ Մշակել է նոր մոտեցումներ և արդյունավետ ալգորիթմներ էլեկտրոնային սարքերի և համակարգերի թեսթավորման և վերանորոգման վերաբերյալ։ Առաջարկել է բաշխված միջավայրերում պրոցեսների նախագծման, ձևափոխման և ստուգման ալգորիթմներ։

Պարգևներ
--------

* ՀՀ պետական մրցանակ 2013 («Թեստային լուծումներ նանոչափական բյուրեղի վրա տեղավորված համակարգերի համար. ալգորիթմներ, մեթոդներ և թեստային ներկառուցվածք» աշխատանքի համար)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2007*
2. ↑  ՀՀ ԳԱԱ իսկական անդամներ (Ակադեմկոսներ) Սամվել Կիմի Շուքուրյան
3. ↑  Martin-Vide Carlos, Dediu Adrian Horia, Fernau Henning (2010 թ․ մայիսի 10)։ *Language and Automata Theory and Applications: 4th International Conference, LATA 2010, Trier, Germany, May 24-28, 2010, Proceedings* (անգլերեն)։ Springer Science & Business Media։ ISBN 9783642130885
4. ↑  ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 2013 ԹՎԱԿԱՆԻ ՊԵՏԱԿԱՆ ՄՐՑԱՆԱԿՆԵՐ ՇՆՈՐՀԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ՀՀ ԳԱԱ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |

 |
**Պաուլինո Ռիվերո Բաուտե** (իսպ.՝ Paulino Rivero Baute, փետրվարի 11, 1952(1952-02-11), El Sauzal, Տեներիֆե, Սանտա Կրուս դե Տեներիֆե, Կանարյան կղզիներ, Իսպանիա), իսպանացի քաղաքական գործիչ և ուսուցիչ։ Կանարյան կոալիցիայի անդամ՝ Կանարյան կղզիների ինքնավար համայնքի նախկին նախագահը։

Կենսագրություն
--------------

Նախքան քաղաքականության մեջ իր կարիերան, Ռիվերոն եղել է տարրական դպրոցի ուսուցիչ, իր դիպլոմը ստացել է Լա Լագունայի համալսարանից։ 1979 թվականի տարածաշրջանային ընտրություններում, առաջին նման ընտրություններում՝ 1978 թվականի իսպանական Սահմանադրությանը համապատասխան, Ռիվերոն ընտրվել է որպես Էլ-Սոզալի քաղաքապետ, պաշտոն, որը զբաղեցրել է մինչև 1997 թվականը։ Ռիվերոն սկզբնապես ներկայացրել Է Դեմոկրատական կենտրոնի միությունը, սակայն 1983 թվականին անցել է անկախ Թիներֆենի խմբավորմանը, մի խումբ, որը, ի վերջո, ձևավորել է Կանարյան կոալիցիայի մի մասը։

Ռիվերոն նաև եղել է Կաբիլդո Դե Տեներիֆեի անդամ, նախքան 1996 թվականին ազգային քաղաքականություն անցնելը։ 1996 թվականի համընդհանուր ընտրություններում Ռիվերոն ընտրվել է պատգամավորների կոնգրես՝ որպես Սանտա Կրուս դե Տեներիֆե ընտրատարածքի ներկայացուցիչ, հետագայում վերընտրվել է 2000 և 2004 թվականների համընդհանուր ընտրություններում։ Գլխավորել է Մադրիդում գնացքների պայթյունների հետաքննության խորհրդարանական հանձնաժողովը 2004 թվականին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «Paulino Rivero Baute - President of the Canary Islands»։ typicallyspanish.com։ 28 April 2008։ Արխիվացված է օրիգինալից 10 April 2010-ին։ Վերցված է 1 April 2010
2. ↑  «Presidencia del Gobierno» (Spanish)։ gobiernodecanarias.org։ 2 February 2010։ Արխիվացված է օրիգինալից 10 July 2010-ին։ Վերցված է 1 April 2010
3. 1 2 3  «ELMUNDO.ES | SUPLEMENTOS | MAGAZINE 334 | Paulino Rivero»։ *www.elmundo.es*։ Վերցված է 2020-10-02
4. ↑  «Probe opens into Madrid attacks»։ *BBC News*։ 16 June 2004։ Վերցված է 1 April 2010
**Շերլոկ Հոլմսի թանգարան** (անգլ.՝ The Sherlock Holmes Museum), սըր Արթուր Կոնան Դոյլի կողմից ստեղծված գրական կերպարի՝ լեգենդար հետախույզ Շերլոկ Հոլմսի տուն-թանգարանը Լոնդոնում։

Համաձայն Արթուր Կոնան Դոյլի ստեղծագործության՝ Շերլոկ Հոլմսը և նրա ընկեր դոկտոր Վաթսոնը 1881-ից 1904 թվականների ընթացքում ապրում էին Բեյքեր սթրիթ 221b հասցեում (221b, Baker street)։ Գրքի գրման ժամանակ նման հասցե Լոնդոնում գոյություն չուներ։ Հետագայում Բեյքեր սթրիթի դեպի հյուսիս ընդլայնման արդյունքում (այնտեղ, որտեղ 19-րդ դարի վերջին գտնվում էր Upper Baker Street (Վերին բեյքեր սթրիթ) փողոցը) պարզվեց, որ այդ համարը հայտնվել է Abbey National շինարարական ընկերության կառուցմանը հանձնարարված համար 215-229 տների ցանկում։ Այդ իսկ պատճառով երկար տարիներ Abbey National ընկերությունը ստիպված ուներ հատուկ քարտուղարություն՝ նամակներին պատասխանելու և այլ թղթակցությունների վարման համար, որոնք մշտապես գալիս էին Բեյքեր սթրիթ 221b հասցեին Շերլոկ Հոլմսի անունով։

Պատմություն
-----------

Թանգարանը հիմնադրել է հայազգի Գրեյս Այդինյանցը։ 1990 թվականին նա վաճառել է իր տունը և գումարի մեծ մասը ներդրել թանգարանը հիմնելու համար։ Նա նույնիսկ դատարանով իրավունք է ստացել շենքի վրա դնելու վեպից հայտնի 221B Baker Street հասցեն, չնայած այն հանգամանքին, որ շենքը նախկինում ուներ 239 Baker Street հասցեն:

Տների համարակալումը Բեյքեր սթրիթ փողոցում 1890 և 2010 թ.

Պատկերասրահ
-----------

* Թանգարանի ներսը
* Շերլոկ Հոլմսի հյուրասենյակըՇերլոկ Հոլմսի հյուրասենյակը
* Շերլոկ Հոլմսի սենյակի սեղանի սպասքըՇերլոկ Հոլմսի սենյակի սեղանի սպասքը
* Շերլոկի աշխատասենյակըՇերլոկի աշխատասենյակը
* Դոկտոր Վաթսոնի սենյակըԴոկտոր Վաթսոնի սենյակը
* 19-րդ դարի վերջի տպագրական մեքենա19-րդ դարի վերջի տպագրական մեքենա
* Դոկտոր Վաթսոնի սենյակը, գրքերԴոկտոր Վաթսոնի սենյակը, գրքեր
* ԼոգարանԼոգարան
* Միսիս Հադսոնի սենյակը, բուխարիՄիսիս Հադսոնի սենյակը, բուխարի
* Դոկտոր Վաթսոնի սենյակը, լվացարանԴոկտոր Վաթսոնի սենյակը, լվացարան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Thomas Bruce Wheeler (2003)։ *Finding Sherlock's London: Travel Guide to Over 200 Sites in London*։ iUniverse։ ISBN 0-595-28114-1
2. ↑  «Sherlock Holmes 101»։ *Washington Post*։ 2004 թ․ հունվարի 11
3. ↑  Tonkin Sam (2015 թ․ դեկտեմբերի 1)։ «Founder of Sherlock Holmes museum dies amid 'poisonous' family feud»։ *Mail Online*։ Վերցված է 2023 թ․ փետրվարի 8
4. ↑  «Grace Aidiniantz»։ *HeraldScotland* (անգլերեն)։ Վերցված է 2023 թ․ փետրվարի 8

Արտաքին հղումներ
----------------

* The Sherlock Holmes Museum (անգլ.)
* The Sherlock Holmes Museum, 221b Baker St, London

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Արմենիապեդիա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | NKC: ko20211110431 |

 |
**Սխրանք հանուն կյանքի** (ռուս.՝ Подвиг во имя жизни), Սոչի քաղաքի հիվանդանոցի բժշկական անձնակազմին նվիրված ճարտարապետական հուշահամալիր, որը 1941-1945 թվականների Հայրենական պատերազմի ընթացքում ավելի քան կես միլիոն վիրավորների է ոտքի կանգնեցրել։ Գտնվում է Ռուսաստանի Կրասնոդարի երկրամասի Սոչի քաղաքի Կենտրոնական շրջանում՝ Կուրորտային պողոտայի սկզբում, «Ռիվիերա» այգու հիմնական մուտքի հարևանությամբ։

Պատմություն
-----------

Հուշարձանը սկսել են կառուցել 1974 թվականին, թեև այն բացվել է ավելի քան 20 տարի անց`1995 թվականի մայիսի 8-ին` Հայրենական մեծ պատերազմում հաղթանակի 50-ամյակի կապակցությամբ։ Հուշարձանն իրենից ներկայացնում է պողպատե կամար, որի ներքևի մասում բժիշկների, բուժքույրերի և վիրավորների մարմարե և գրանիտե ֆիգուրներ են։ Հիվանդանոցներում մահացած զինվորների Հին գերեզմանատան հուղարկավորության տեղում այլ հեղինակներ կառուցել են Զավոկզալնի հուշահամալիրը։

Հեղինակներ
----------

Հուշարձանի հեղինակներն են մոսկվացի քանդակագործ Դանիիլ Ռյաբիչևը և Սոչիից ճարտարապետ Յուրի Լվովը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Памятник «Подвиг во имя жизни», Память самоотверженному труду Сочинских медиков(չաշխատող հղում)
2. ↑  «Памятник «Подвиг во имя жизни» до сих пор ожидает своего завершения»։ *Архитектура Сочи* (ru-RU)։ 2012 թ․ մայիսի 23։ Վերցված է 2018 թ․ ապրիլի 14
**Պապին Պողոսյան** (հունվարի 2, 1952(1952-01-02), Գեղհովիտ, Մարտունու շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ երգիչ։

Կենսագրություն
--------------

Պապին Պողոսյանը ծնվել է ՀԽՍՀ Մարտունու շրջանի Գեղհովիտ գյուղում։
15 տարեկան հասակում մասնակցել է Սայաթ-Նովայի անվան երգի մրցույթին և արժանացել ոսկե մեդալի, ապա ձայնագրվել հայ մեծատաղանդ ռեժիսոր Սերգեյ Փարաջանովի «Նռան գույնը» ֆիլմում։ 1970-ական թվականներին սովորել է Երևանի Առնո Բաբաջանյանի անվան երաժշտական ուսումնարանի վոկալ-դասական բաժնում։ 1978 թվականից աշխատել է Հայաստանի ռադիոյի և հեռուստատեսության Արամ Մերանգուլյանի անվան ժողովրդական գործիքների անսամբլում` որպես մեներգիչ։ Անսամբլի հետ ունեցած ավելի քան 100 ձայնագրությունները պահպանվում են Հայաստանի ռադիոյի ոսկե ֆոնդում։ Համագործակցել է Բոստոնի «Երևան» երգչախմբի և Հայաստանի Ռադիոյի սիմֆոնիկ-էստրադային ջազ նվագախմբի հետ։

1991 թվականին Մոսկվայում թողարկել է «Հավատքի երգ» ձայնասկավառակը։ Հայաստանի անկախացումից հետո, հայ երգը ներկայացրել է Միացյալ Ազգերի Կազմակերպությունում։ Արցախի պատերազմի տարիներին մի շարք բարեգործական համերգներ է ունեցել՝ օգնելու ազատամարտիկների ընտանիքներին։ 1995 թվականին առանձնացել է Մերանգուլյանի անվան նվագախմբից և ստեղծել ու ղեկավարում է «Վերածնունդ» ժողովրդական էստրադային անսամբլը։ Արժանացել է բազմաթիվ պետական պարգևների ու պատվոգրերի։ 1997 թվականին և 2001 թվականին Մոսկվայում արժանացել է «Ոսկե սկավառակ» մրցանակի։ Հանդիսացել է հայ գուսանների և կոմպոզիտորների երգերի առաջին կատարողը։ Եղել է Երևանի «Մշակույթ» համալսարանի մշակույթի բաժնի դեկանը։ Հյուրախաղերով եղել է աշխարհի բազմաթիվ երկրներում։ Թողարկել է ավելի քան 10 ձայնասկավառակ, նկարահանել է մի շարք տեսահոլովակներ, որոնցից է «Երևանի սիրուն աղջիկ»-ը։ 2006 թվականից բնակվում է ԱՄՆ-ի Լոս Անջելես քաղաքում, որտեղ 2011 թվականին նկարահանել է «Ասա ընկեր» տեսահոլովակը։

Սկավառակագրություն
------------------

### Ձայնասկավառակներ

* Եղնիկի պես (1994)
* Հայացքդ երկնային (1998)
* Գանձազար (2000)
* Բախտս սերն է քո (2002)
* Տարիներ հետո (2006)

### Երգացանկ

* Ալվան վարդ
* Անջիգյար
* Արարատյան դաշտի
* Դու օրորա
* Եկեք պարենք
* Երևանի սիրուն աղջիկ
* Հայ աղջիկ
* Հայացքդ երկնային
* Հայաստանի գյոզալները
* Ջահել չես մնա պայքարի աղջիկ
* Կարաբալա
* Կուզես լինեմ
* Մայրիկիս
* Պոպուրի
* Քո ծննդյան տոնին
* Սիրո երգ
* Տարիներ հետո
* Տույ-տույ

Պարգևներ, մրցանակներ
--------------------

* Հայաստանի Հանրապետության մշակույթի նախարարության Ոսկե մեդալ, 2016

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  «ՀՀ մշակույթի նախարարության պարգևներ - ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՄՇԱԿՈՒՅԹԻ ՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆ»։ *mincult.am*։ Վերցված է 2017 թ․ հունվարի 19

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պապին Պողոսյան
* Պապին Պողոսյան Archived 2023-03-22 at the Wayback Machine.
**Ռիշար Դեմբո** (ֆր.՝ Richard Dembo, մայիսի 24, 1948(1948-05-24), Փարիզ - նոյեմբերի 11, 2004(2004-11-11)[…], Փարիզ), ֆրանսիացի կինոռեժիսոր։

Կենսագրություն
--------------

Ռիշարդ Դեմբոն ծնվել է 1948 թվականի մայիսի 24-ին Փարիզում՝ հրեական ընտանիքում։ Նրա ծնողները եղել են Արևելյան Եվրոպայից։ 1964 թվականին փիլիսոփայության բակալավրի աստիճան ստանալուց հետո Ռիշար Դեմբոն աշխատել է ռեժիսորներ Ժան Շմիդտի, Անդրե Տեշինեի և Պիեռ Պրևերի մոտ որպես ընթերակա։

Ռիշար Դեմբոյին համաշխարհային ճանաչում է բերել նրա առաջնաելույթային «Փղի անկյունագիծ» լիամետրաժ ռեժիսորական աշխատանքը։ 1985 թվականին ֆիլմը ստացել է «Օսկար» մրցանակ՝ «օտար լեզվով լավագույն ֆիլմի համար» անվանակարգում, «Սեզար» մրցանակ՝ լավագույն դեբյուտային կինոնկարի համար և Լուի Դելլյուկ մրցանակ։

1993 թվականին Ռիշար Դեմբոն բեմադրել է իր երկրորդ «Հրեշտակի բնազդ» ֆիլմը։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ռազմական օդաչուների ճակատագրի մասին այս պատմության մեջ գլխավոր դերերը կատարել են Լամբեր Վիլսոնը, Ֆրանսուա Կլյուզեն և Ժան Լուի Տրենտինյանը

Ռիչարդ Դեմբոյի երրորդ և վերջին «Նինայի տունը» ֆիլմը, որի գլխավոր դերակատարն Անես Ժաուին էր, էկրան է բարձրացել 2005 թվականին՝ ռեժիսորի մահից հետո (2004 թվականի նոյեմբերի 11-ին, Փարիզում)։

Ռիշար Դեմբոն թաղված է Իսրայելում։

Ծանոթագրություն
---------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4  Internet Movie Database — 1990.
3. 1 2  Babelio (ֆր.) — 2007.
4. 1 2
5. ↑
6. ↑  «The 57th Academy Awards (1985) Nominees and Winners»։ *oscars.org*։ Վերցված է 2013-10-30

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ռիշար Դեմբո Internet Movie Database կայքում

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Filmportal · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 122941017 · CONOR: 134224227 · GND: 141391960 · ISNI: 0000000078322326 · LCCN: no95006619 · SUDOC: 031790798 · VIAF: 29598054 · WorldCat VIAF: 29598054 |

 |

 |
«**Ռեդգոնթլետ**» (անգլ.՝ **Redgauntlet**. A Tale of the Eighteenth Century), Վալտեր Սքոթի հեղինակած պատմական վեպ, հրապարակված 1824 թ. անգլ.՝ Constable and Co հրատարակչությունում։ Վեպի գործողությունները կատարվում են 1765 թ. Դամֆրիսում (Շոտլանդիա)։ «Ռեդգոնգլեդ»-ը ավարտվեց Սքոթին հատուկ սովորական արագությամբ։ Ենթադրվում է՝ գրողն առաջին հատորի վրա սկսել է աշխատել 1823-1824 թվականների Սուրբ ծննդյան տոներին։ Առաջին հատորն ավարտվեց մարտին 21-ին, իսկ վերջին էջերը հրատարակման է հանձնվել հունիսին։ Սքոթի կենսագիր Գ. Լոքարտը գրում է, որ հեղինակը ցանկացել է գիրքն անվանել անգլ.՝ Herris կամ անգլ.՝ Herris հերոսներից մեկի անունով, սակայն հրատարակիչները՝ Արչիբալդ Կոնստեբլը և Ջեյմս Բալանթայնը համոզել են փոխել անունը, դարձնել «Ռեդգոնթլետ»։ Թեպետ այսօր վեպը համարվում է գրողի «Ուևըրլի» շարքի լավագույն գործերից մեկը, այնուամենայնիվ իր ժամանակակիցների կողմից արժանացել է սառը ընդունելության։ «Literary Gazette»-ը հրապարակեց դրական կարծիք, այլ պարբերականներին, ինչպիսիք են «Edinburgh Magazine»-ը և «Monthly Review»-ը, դուր չէր եկել ծիծաղելի առօրեականությունը և նամակային ոճը, իսկ «Examiner»-ը և «London Magazine»-ը «Ռեդգոնգլեդ»ը ենթարկեցին լուրջ քննադատության՝ հայտարարելով, որ այժմ Սքոթն աշխատում է բացառապես հանուն փողի։

Սյուժե
------

Վեպի գլխավոր կերպարը երիտասարդ մարդ է՝ Դարսի Լատիմեր անվամբ։ Վեպի սկզբում Ռեդդգոնթլետը գողանում է նրա գրքերը և տեղափոխում Դամֆրիսում գտնվող մի գյուղ, որտեղ գտնվում են նաև յակոբինականության հայտնի ներկայացուցիչներ, այդ թվում նաև Չարլզ Էդուարդ Ստյուարտ արքան։ Պարզվում է, որ Դարսին Ռոնգոնգլեդի զարմիկն է, Ռեդգոնգլեդը մտադրվում է նոր ապստամբություն բարձրացնել յակոբինների դեմ և Դարսիին առաջարկում է միանալ իրեն։

Ադապտացիա
---------

* 1959 — բրիտանական հեռուստատեսային փոքր սերիալ՝ բաղկացած 6 սերիայից, գլխավոր դերում՝ Թոմ Ֆլեմինգ։
* 1970 — բրիտանական հեռուստատեսային փոքր սերիալ՝ գլխավոր դերում Ջեկ Վուդսոն։
* 2014 — մասերից բաղկացած սերիալ The Great Scott BBC Radio 4.։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  «Redgauntlet» (անգլերեն)։ Edinburgh University Library։ Վերցված է 2014-09-13
2. ↑  *J.G. Lockhart*. Memoirs of the Life of Sir Walter Scott, Bart. (1837-38)
3. ↑  «The Great Scott : Redgauntlet»։ *BBC Radio 4*։ 19 июля 2014 года

Արտաքին հղումներ
----------------

* *Redgauntlet* Գուտենբերգ նախագծի կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ստեղծագործությունների տեքստ | Գուտենբերգ նախագիծ |

 |
**Սյաո** (չինարեն ավանդ. 簫, հեշտ. 箫 , պինին: *xiāo*), չինական ավանդական երաժշտական փողային փայտե գործիք, հնդկեղեգից պատրաստված ներքին ծայրը փակ երկայնակի ֆլեյտա։ Օգտագործվում է, որպես սոլո և անսամբլային գործիք։

Անվանում
--------

Կինը սյաո է նվագում (Չինաստան, 19-րդ դարի սկիզբ)
Սյաո անվանումն ունի բնաձայնական ծագում և մինչև Տան դինաստիայի ժամանակները (7-10-րդ դդ) դասվում էր պայսյաո բազմափող ֆլեյտային, իսկ ցանկացած միափող ֆլեյտաները կոչվում էին դի։ 12-րդ դարում լայնակի ֆլեյտաների տարածման հետ մեկտեղ առաջացավ ժամանակակից բաժանումը բազմափող ֆլեյտայի պայսյաոյի վրա, լայնակի՝ դի և երկայնակի՝ սյո։

Պատմություն
-----------

Երաժիշտը սյաո է նվագում (Հան դինաստիա 1-3-րդ դդ)
Չինական երկայնակի ֆլեյտայի պատմությունը դեռևս հստակ աղբյուրներ չունի։ Այսպես, կան կարծիքներ, որ դա աշխարհի հնագույն երաժշտական գործիքներից մեկն է և որ ոսկրից պատրաստված առաջին սյաոն մոտ 7000 տարեկան է։ Մեկ այլ վկայության համաձայն առաջին սյաոն ի հայտ եկավ միայն Հան դինաստիայի ժամանակ (Մ.թ.ա. 3-րդ դ — Մ.թ. 3-րդ դ)։

Մ.թ.ա. 14-րդ դարի գուշակման քարերի վրա հիշատակվում են այնպիսի ֆլեյտաներ, ինչպես յան և գուան, մ.թ.ա. 3-2-րդ դդ չինական դասական գրականության մեջ (ինչպես, օրինակ «Չժոուի ծեսերը») հիշատակվում են դին և գուանը։

Տան դինաստիայի ժամանակաշրջանում տարածված էր ուղղահայաց ֆլեյտա չիբա գուան (կամ պարզապես չիբա)։ Չիբան հետզհետե դադարեցին հիշատակել և հայտնի դարձավ դունսյաո (սյաոյի տարատեսակներից մեկը)։

Մեր օրեր հասան չիբայի առանձին օրինակներ, քիչ սյաո 16-17-րդ դդ և բավականին մեծաթիվ սյաո 19-րդ դարից։

Նկարագրություն
--------------

Եթե հին ժամանակներում սյաոն կարող էին պատրաստել ոչ միայն հնդկեղեգից, այլ նաև ճենապակուց, ապա հիմա այն հիմնականում պատրաստվում է հնդկեղեգից։ Ֆլեյտայի վերևի հատվածում դեպի ներս թեքված անցք է արվում, որտեղ և կատարողը ուղղում է օդը։ Ի սկզբանե սյաոն միայն 4 մատների անցք ուներ, ավելի ուշ դրանց ավելացան ևս 2՝ 5 տեղակայված են դիմերեսին, իսկ 1՝ բութ մատի համար՝ կողքին։

Սյաոյի երկարությունը կարող է տարբեր լինել և տատանվել 50-75 սմ և ավելի։

Սյաոյի դիապազոնը սովորաբար 2 օկտավա է՝ d′—e‴:

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  «Xiao» (անգլերեն)։ Encyclopædia Britannica։ Վերցված է 2016-06-04 (չաշխատող հղում)
2. 1 2 3 4 5 6  Alan R. Thrasher։ «Xiao» (անգլերեն)։ Grove Music Online։ Վերցված է 2016-06-04
3. ↑  *Zhao Yin, Cai Xinzhi* Snapshots of Chinese Culture. — Transaction Publishers, 2014. — 246 p. — ISBN 9781626430037
4. ↑  *Anne Margaret Wright, Anita Croy* Art and Architecture. — 2. — Routledge, 2016. — 80 p. — ISBN 9781317478607

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |

 |
**Սյու Ճոնլին** (չինարեն ավանդ. 許仲琳, հեշտ. 许仲琳  1567 - 1619 կամ 1620) չինացի վիպասան էր, ով ապրել է Մին դինաստիայի ժամանակ։ Նա առավել հայտնի է որպես 16-րդ դարի «Աստվածների ներդրում կիսառասպելական վեպի հեղինակ (չինարեն՝ 封神演義): Նա ծնվել է Ինթիեն պրեֆեկտուրայում, ներկայիս Նանծինում։

Նրա կյանքի պատմությունն անհայտ է։ «Աստվածների ներդրում»-ի բնօրինակը պահվում է «Մեծ քարտուղարության ճապոնական գրադարանում», տպագրվել է Շու Զայանի կողմից մոտ Լոնցին և Վանլի տարիներին:։ Գրքի երկրորդ հատվածում գրված է «Խմբագրվել է Չժոն լեռան հին հանգստացող Սյու Ճոնլինի կողմից»։" Հավանաբար այստեղից է առաջացել նրա հնարավոր կեղծանունը «Ժոնշան Յիսու» (鍾山逸叟), որը բառացի նշանակում է «անհոգ ծերունին, որն ապրում է Ճոն սարում»։ Ոմանք ասում են, որ Սյուն վեպը գրել է իր դստեր օժիտի համար։

Վերջերս գիտնականները կարծում են, որ «Աստվածների սիրավեպը» գրվել է դաոսական քահանա Լու Սիկսինի կողմից, և որ Սյու Ճոնլինը կարող էր լինել խմբագիր, ով վերագրանցել է գիրքը, փոփոխել սյուժեն և կրկին հրատարակել այն։

Տես նաև
-------

* Չինական գրականություն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Mozina David J. (2021)։ *Knotting the banner : ritual and relationship in Daoist practice*։ Honolulu։ էջ 148։ ISBN 978-0-8248-8670-7։ OCLC 1252423432
2. 1 2  Yuming Luo (2011 թ․ հունվարի 1)։ «Drama and Fiction of the Ming Dynasty»։ *A Concise History of Chinese Literature* (անգլերեն)։ Brill։ ISBN 978-90-04-20367-9։ doi:10.1163/9789004203679\_019
3. ↑  *中國文學* (անգլերեն)։ Foreign Languages Press։ 1983։ էջ 71
4. ↑  清·无名氏《传奇汇考》卷七"《顺天时》传奇解题"云："《封神传》系元时道士陆长庚所作，未知的否。"张政烺在《〈封神演义〉漫谈》一文中，据此认为陆西星是《封神演义》作者。
**Շիշ, բաժակ, պատառաքաղ** (ֆր.՝ Bouteille, Verre et Fourchette), Պաբլո Պիկասոյի ստեղծագործությունը, որը նա նկարել է 1912 թվականին։ Նկարն օվալաձև է և դրված է ուղղանկյուն շրջանակի մեջ։ Պահվում է Քլիվլենդի գեղարվեստի թանգարանում։ Չափսերը` 72 × 52,7 սմ։ Չափսերը շրջանակում`92,4 × 75,9 × 8,3 սմ։

Կուբիստական աբստրակտ կոմպոզիցիայում, որը կազմված է բազմաթիվ ուղղանկյուն հարթություններից, ցիլինդրներից, գծերից ու աղեղներից, կարելի է գտնել միանգամայն ճանաչելի առարկաներ։ Կտավի վերին հատվածում պատկերված է շրջված թերթ, որի վրա երևում են բառերի հատվածներ` EAN и ARIS, ինչը, հնարավոր է, փարիզյան անարխիստական «L'Intransigeant» թերթի հղումն է և խոսում է Պիկասոյի քաղաքական նախընտրությունների մասին։ Շիշը կտավի վրա առկա ամենախոշոր պատկերն է։ Այն բաժանված է խառնված ուղղանկյուն հարթությունների։ Դրա վերին մասում լավ պատկերված է շշի կոկորդիկը` գինու խցանով։ Լույսն ու ստվերը շշին կլոր ձև են տալիս։ Դրանից ներքև, բարակ ցիլինդրից, երկու եռանկյուններից ու օվալից ձևավորվում է ապակե բաժակը։ Պատառաքաղը, հավանաբար, գտնվում է կտավի ներքևի աջ անկյունում։ Դրա ատամիկների վրա ստվեր է գցում մեծ սպիտակ զուգահեռակողմ քառանկյունին։ Ավելի ներքև կարելի է տեսնել պատառաքաղի շագանակագույն բռնակը, որն ունի փոքրի եռանկյունու տեսք։ Կտավի ներկապնակը, որը սահմանափակվում է շագանակագույն, մոխրագույն, սև ու սպիտակ գույներով, ընդգծում է երանգային հակադրությունները։ Հատվող կորացված գծերն ու ուղղանկյուն հարթություններն ուժեղացնում են տարածական ընկալումներն ու ստեղծում են խորության պատրանք։

Նկարը դարձել է Քլիվլենդի գեղարվեստի թանգարանի հավաքածուի մասը 1972 թվականին, ըստ Լեոնարդ Կոլտոն Խաննա կրտսերի կտակի։ Վերջինս բարեգործ և կոլեկցիոներ է Քլիվլենդից, որը մահից հետո թանգարանին է թողել 33 միլիոն դոլար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3
2. ↑
3. 1 2 3  «Pablo Picasso. Bottle, Glass, Fork»։ СlevelandАrt։ Վերցված է 2020 թ․ մարտի 7
4. ↑  «HANNA, LEONARD C. JR.»։ Case Western Reserve University։ Վերցված է 2020 թ․ մարտի 7
Տե՛ս նաև՝ Սյունիք (այլ կիրառումներ)

**Սյունիքի օդակայանը** Հայաստանի հարավային օդակայանն է։ Այն գտնվում է Կապանից ոչ հեռու, այն նաև հայտնի է որպես **Կապանի օդակայան**։

Հայտնի է, որ օդակայանը նույնիսկ ԽՍՀՄ-ի ժամանակ կիրառվում էր ներքին ավիացիայում։

Վերականգնում
------------

Օդակայանի մասին շատ տեղեկություն չկա, սակայն այն մեր օրերում հանրությանը ներկայացրեց «Կապանի օդանավակայանի վերակառուցումը մեկնարկեց» տեսահոլովակը։ 27 տարի անց Երևան - Կապան առաջին չվերթը իրականացավ 2017 թվականի հունիսի 8-ին։ Piper M500 օդանավի վայրէջքի պահին օդակայանում են գտնվել Հայաստանի Սյունիքի մարզպետ Վահե Հակոբյանը, Քաղավիացիայի վարչության ներկայացուցիչները, ինչպես նաև ուժային կառույցների մի շարք պատասխանատուներ։ Փորձնական վայրէջքն իրականացվել է օդանավակայանի վիճակը գնահատելու, առկա թերությունները շտկելու նպատակով։ Տվյալ պահին ընդանում են շինարարական աշխատանքներ և նշվում է, որ արդեն մեկնարկել է օդանավակայանի մասնաշենքի կառուցման շինարարական աշխատանքները։ Բացումը նախատեսվում է 2018 թվականին։ Օդակայանը սպասարկելու է ներքին չվերթները։

Ամեն երկուշաբթի և ամեն ուրբաթ չվերթներ են իրականացվում Երևանից Սյունիք և հակառակ ուղղությամբ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ասք Կապանի օդակայանի մասին
2. ↑  «Կապանի օդանավակայանի վերակառուցումը մեկնարկեց (ֆլեշմոբ)»
3. ↑  «Կապանի օդանավակայանում փորձնական վայրէջք կատարած առաջին օդանավի ուղևորը մարզպետն է եղել (Տեսանյութ, լուսանկարներ) - Այսօր՝ թարմ լուրեր Հայաստանից»։ *www.aysor.am*։ Վերցված է 2017-09-14
4. ↑  «Սյունիքում մեկնարկել են օդանավակայանի կառուցման աշխատանքները»։ *www.panorama.am*։ Վերցված է 2017-09-14

Արտաքին հղումներ
----------------

* Հայաստանի Քաղաքացիական Ավիացիայի Գլխավոր Վարչություն

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Հայաստանի օդակայաններ |
| --- |
|  |
| Միջազգային | Զվարթնոց միջազգային օդանավակայան  • Շիրակ օդանավակայան |
|  |
| Ռազմական | Էրեբունի օդանավակայան |
|  |
| Տեղական | Բերդի  • Կապանի |
|  |
| ― Հայաստանի օդանավակայանների ցանկ ― |

 |
**Սոլոն Իրվինգ Բայլի** (անգլ.՝ Solon Irving Bailey, դեկտեմբերի 29, 1854(1854-12-29), Լիսբոն, Գրաֆտոն շրջան, Նյու Հեմփշիր, ԱՄՆ - հունիսի 5, 1931(1931-06-05), Բոստոն, ԱՄՆ), ամերիկացի աստղագետ, աշխատել է Հարվարդի համալսարանում։

Աշխատանքի է անցել Հարվարդի համալսարանում 1887 թվականին։ Ստացել է այնտեղ մագիստրոսի կոչում 1888 թվականին, ի հավելումն ավելի վաղ ստացած մագիստրոսի կոչման Բոստոնի համալսարանից։

Երբ աստղադիտարանը ստացավ ֆինանսավորում նոր Բոյդենի աստղագիտական կայանի հիմնման համար, Բայլին հիմնական դեր ունեցավ Արեկիպոում (Պերու) կայանի տեղի ընտրության մեջ, և 1892-ից 1919 թվականները ղեկավարեց այն։ Նա նաև առաջիններից էր, ով սկսել է օդերևութաբանական հետազոտություններ կատարել Պերուում։ Ավելի լավ եղանակային պայմաններով պայմանավորված Բոյդենի աստղագիտական կայանի Հարավային Աֆրիկա 1927 թվականին տեղափոխումից հետո այն վերանվանվեց Բոյդենի աստղադիտարան։

Բայլին հիմնականում զբաղվել է հարավային երկնակամարում առկա փոփոխական աստղերի հետազոտություններով։ Նա նաև մեծ ճշտությամբ չափել է (433) Էրոսի լույսի կորը 1903 թվականի առճակատման ժամանակ։ Բայլին աշխատել է որպես փոխարինող տնօրեն Հարվարդի աստղադիտարանում 1919-ից 1921 թվականներին, Էդվարդ Պիկերինգի մահից հետո և մինչ Հարլոու Շեյփլիի նշանակումը։ Նրա ենթակայության տակ է աշխատել Հենրիետա Լևիտը։

Բայլին մահացել է 1931 թվականի հունիսի 6-ին սրտի հիվանդությունից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Biographical Database of Southern African Science — 2002.
2. ↑  Hockey Thomas (2009)։ *The Biographical Encyclopedia of Astronomers*։ Springer Publishing։ ISBN 978-0-387-31022-0։ Վերցված է օգոստոսի 22, 2012
3. ↑  Johnson, George (2005)։ *Miss Leavitt's Stars: The Untold Story of the Woman Who Discovered How to Measure the Universe*։ New York: W.W. Norton & Company։ էջ 28։ ISBN 0-393-05128-5
4. ↑  Dr. Solon I. Bailey, Astronomer, Dead, *The New York Times*

Արտաքին հղումներ
----------------

* National Academy of Sciences Biographical Memoir (անգլ.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Zentralblatt MATH database |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | American National Biography |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 117560235 · LCCN: n86865693 · NTA: 133038718 · NUKAT: n2016175975 · SUDOC: 171422422 · VIAF: 47543059 · WorldCat VIAF: 47543059 |

 |

 |
**Սատկած կատվի օգտագործման 101 եղանակ** (անգլ.՝ 101 Uses for a Dead Cat), Սայմոն Բոնդի (1947-2011) ծաղրանկարների ժողովածուն սև հումորի ժանրում։ Հրատարակության կարգախոսն է․ «Անհիշելի ժամանակներից մարդկանց հետապնդում է մի հարց․ Ի՞նչ կանեիք դուք սատկած կատվի հետ»։ Ժողովածուն բաղկացած է սատկած կատուների մարմինների ծաղրանկարային ուրվանկարերից, որոնք օգտագործում են տարբեր նպատակներով, այդ թվում նաև որպես նավակի խարիսխ, մատիտի սրիչ և գինու շշերի հենարան։

Հրապարակում
-----------

Ժողովածուի առաջին հրատարակությունը լույս է տեսել 1981 թվականին որպես «Սատկած կատուներին օգտագործելու հազար ու մի միջոց» (անգլ.՝ A Hundred and One Uses of a Dead Cat)։ Գրքի ընդհանուր տպաքանակը կազմում է 2 միլիոն օրինակ և վաճառքի է հանվել 20 երկրում։ Դրա հիման վրա տպագրվել է երկու շարունակություն՝ «Սատկած կատուներին օգտագործելու ևս 101 միջոց» (անգլ.՝ 101 More Uses of a Dead Cat) և «Սատկած կատուների օգտագործումը պատմության մեջ» (անգլ.՝ Uses of a Dead Cat in History), ինչպես նաև նմանատիպ պատկերներով տարբեր օրացույցներ և «Կատվի վրեժը. մեռած մարդկանց օգտագործելու ավելի քան 101 եղանակ» (անգլ.՝ The Cat's Revenge — More Than 101 Uses for Dead People) աշխատությունը։ 2006 թվականին «Սատկած կատուներին օգտագործելու հազար ու մի միջոցի» 25-րդ հոբելյանական հրատարակությունը տպագրվել է նոր նախաբանով։

Կարծիքներ
---------

1981 թվականի դեկտեմբերի 7-ին՝ վաճառքի հանվելուց 27 օր անց, գիրքը հայտնվել է Նյու Յորք Թայմսի բեսթսելլերների ցանկում։

Ըստ St. Petersburg Independent-ի՝ գրքի հաջողությունը մաս է դարձել ժողովրդական մշակույթում «կատուների հանդեպ խենթության» (անգլ.՝ cat craze), օրինակ՝ այդ թեմատիկայով են Ջիմ Դևիսի ծաղրանկարները Գարֆիլդ կատվի մասին և Էնդրյու Լլոյդի «Կատուներ» մյուզիքլը։

Time ամսագիրը գրքի հեղինակ և նկարիչ Սայմոն Բոնդին անվանել է «աիլուրոֆոբիայի Չարլզ Ադամս»։ Ինքը՝ Բոնդը, ստացել է զայրալից նամակներ, որոնցում մեղադրվել է անպարկեշտության և սադիզմի մեջ։

American opinion-ը նշում է, թե այն մարդը, որ կարդում է այս գիրքը «ժամանակ առ ժամանակ պատրաստվում է զզվելիի և սարսափի»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  OCLC — 1967.
2. ↑  The Comics Reporter, Simon Bond, 1947-2011
3. ↑  *Mark Bryant* Simon Bond: Cartoonist and illustrator best known for his book ‘101 Uses of a Dead Cat’ // Independent, 26 July 2011
4. 1 2  101 Uses for a Dead Cat. In Cartoonstock. Archived 2010-11-08 at the Wayback Machine.
5. 1 2  Living: A Comeuppance for Cats Archived 2013-05-21 at the Wayback Machine.// Time. 21 September 1981.
6. ↑  Hinckley David (օգոստոսի 2, 1981)։ «Light Feet: The Surge of Cat Books Is What the Veterinarian Ordered For America»։ *St. Petersburg Independent*։ էջեր 2–B։ Վերցված է հունիսի 9, 2010
7. ↑  American opinion. Vol. 25. Robert Welch, Inc.. 1982. p. 64.
**Սոկոլնիչեսկի հրդեհադիտանոց** (ռուս.՝ Сокольническая пожарная каланча), տեսարժան շինություն Մոսկվայում, քաղաքում պահպանված մինչհեղափոխական եզակի հրդեհադիտանոցներից մեկը։ Այն գտնվում է Արևելյան վարչական օկրուգի Սոկոլնիկի շրջանում, Ռուսակովսկի փողոցի թիվ 26 հասցեում։

Պատմություն
-----------

1804 թվականին Ալեքսանդր I-ը հրամանագիր է ստորագրում երկրում հրդեհադիտանոցների կառուցման վերաբերյալ։ 1863 թվականի օգոստոսին Մոսկվայի բնակիչների երկար խնդրանքներից հետո դուման թույլատրում է այստեղ կառուցել հրդեհադիտանոց։ Շուրջ 18 տարի բնակչությունը միջոցներ էր հավաքագրում շինարարության համար, որն էլ կազմեց 20 հազար ռուբլի։ Հրդեհադիտանոցի կառուցման նախագծի համար մրցույթ հայտարարվեց, որտեղ հաղթեց Գերմանիայում սովորող Մաքսիմ Գեպպեները։ 1881 թվականին սկսվեց աշտարակի կառուցումը, որն ավարտվեց 1884 թվականին։ Ժամանակին այն քաղաքի ամենաբարձր շինությունն էր և երկրորդ տեսադիտարկման աշտարակը, առաջինը Սուխարևսկում էր։ Հրդեհի մարման աշտարակները ընթանում էին հետևյալ կերպ, վերնասրահում հերթապահում էին ժամապահները, որոնք որոշում էին հրդեհի ուժգնությունը և տեղանքը, այնուհետև 3 րոպե նախապատրաստվում էր հրշեջների խումբը և ձիերով մեկնում դեպքի վայր։ Հրդեհադիտանոցի աշխատակիցները բնակվում էին այդ շենքում, նրանց օրական աշխատավարձը կազմում էր 7 կոպեկ։ Հրդեհաշիջման նպատակով օգտագործում էին 30 ձիեր և 2 տակառ ջուր։ 

1910 թվականին Սոկոլնիչեսկի հրդեհադիտանոցում հայտնվեց առաջին մեքենան։ Վ. Գիլյարովսկին իր գրքում պատմում է այլ ստորաբաժանումներում հրդեհի ազդարարման համակարգի մասին։ Շինությունում ցերեկը կախված էին գնդեր, իսկ գիշերը լամպեր։ Հրդեհի դեպքում հնչում էր զանգը և եթե մեկ գունդ էր կախված, Քաղաքային մասն էր, երկու գունդ՝ Տվերյան մասը, երեքը՝ Մյասնիցկի, չորսը՝ Պյատնիցկի։ Երբ կախված էր լինում կարմիր դրոշ կամ կարմիր լամպ, դա նշանակում էր «սպառնալից հրդեհ և բոլոր ստորաբաժանումների հավաք»։ Այս կարգը գործեց մինչև 1917 թվականը, այնուհետև մտցվեց հեռախոսային կապը։ 1930-ական թվականներից հրդեհադիտանոցների շինարարությունը դադարեցվեց։ 1999 թվականին հրդեհադիտանոցը վերակառուցեցին, այնուհետև այստեղ տեղակայվեց Արևելյան վարչական օկրուգի Հրշեջ ծառայության գլխավոր վարչությունը և № 12 Հրշեջ մասը։

Ճարտարապետություն
-----------------

Ճարտարապետ` Մ. Կ. Գեպպեներ։ Նյութը` կարմիր աղյուս։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Распоряжение Правительства Москвы № 2535-РП от 20.12.2004
2. 1 2 3  «Сокольническая пожарная каланча» (ռուսերեն)։ Վերցված է 2015-05-11
**Սարա Նորդենսթամ** (փետրվարի 28, 1983(1983-02-28), Lycksele, Վեստերբոտեն, Շվեդիա), նորվեգացի լողորդ, 2012 թվականի Եվրոպայի չեմպիոն՝ 200 մետր հեռացատկում։ Եվրոպայի ռեկորդակիր 200 մետր ցատկում (2008 թվականի փետրվարի 2-ին)։ Առաջին նորվեգացի լողորդը, ում հաջողվեց նվաճել բրոնզե մեդալ (2008 թվականի Պեկինի օլիմպիական խաղերում)։

Կենսագրություն
--------------

Սառա Մարիա Էվելինա Նորդենսթամը ծնվել է 1983 թվականի օգոստոսի 22-ին Շվեդիայի Լյուքսելե քաղաքում։ 10 տարեկանում նա իր ծնողների հետ  տեղափոխվեց Նորվեգիա՝ Օսլո։ 2004 թվականին նա ստացավ Նորվեգիայի քաղաքացիություն։ Դալլասի Հարավային մեթոդական համալսարանում սովորել է մարքեթինգ և գովազդ, որն ավարտելուց հետո ստացել է բակալավրի աստիճան։

Կարիերա
-------

Նա միջազգային ասպարեզում ելույթ ունեցավ 2004 թվականին։ Իսկ 2008 և 2012 թվականների օլիմպիական խաղերում հանդես է եկել Նորվեգիայի ազգային հավաքականի կազմում։ Մասնակցել է նաև Եվրոպայի առաջնությանը ՝2010 և 2012 թվականներին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Langbane Cup: Sara Nordenstam Breaks 24-Year-Old Norwegian Record
2. ↑  Norway heads into the 2013-2014 season without its most recent international medalists
3. ↑  Olympic Watch 2012: Mustangs compete in London
4. ↑  Sara Nordenstam
5. ↑  Goll Svein։ «Nordenstam wins Bronze medal»։ Aftenposten։ Վերցված է 2008-08-22

Արտաքին հղումներ
----------------

* Սարա Նորդենսթամ Archived 2012-08-12 at the Wayback Machine.- օլիմպիական կարգավիճակը՝ Sports-Reference.com կայքում
* Սարա Նորդենսթամ Թվիթթերում
* Սարա Նորդենսթամ Իստագրամում

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Swimrankings.net · Internet Movie Database |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |

 |
***Ռեյնջեր-5***, (անգլ.՝ Ranger-5), ԱՄՆ ՆԱՍԱ-ի Ռեյնջեր ծրագրի շրջանակներում իրականացված առաքելություն, որով նախատեսվում էր հարվածել Լուսնի մակերևույթին, և հարվածի պահից 10 վայրկյան առաջ ուղարկել մակերևույթի լուսանկարներ, ինչպես նաև կոշտ վայրէջի միջոցով հասցնել մակերևույթ սեյսմոգրաֆ։ Արձակվել է 1962 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Քանավերալ տիեզերակայանից, Ատլաս ԼՎ-3 Աջենա-Բ կրող հրթիռով։

Չպարզված անսարքության պատճառով կայանը դադարեց ստանալ սնուցում և դադրեցրեց աշխատել։ Այն անցավ Լուսնից 725 կմ հեռավորության վրա։

Կայանի կառուցվածք
-----------------

«Ռեյնջեր-5» կայանը առուցվել էր նոր Բլոկ II հիմքի վրա, այն ուներ 3,1 մետր բարձրություն, բաղկացած էր 635 մմ տրամագծով հարվածող մասից, որը ծածկված էր փայտով, արգելակող շարժիչներից, ինչպես նաև 1,5 մետր չափերով վեցանկյուն հիմքից։ Արեգակնային վահանակների երկու թևերը ունեին 5,2 մետր երկարությունը և ամրացված էին հիմքին։ Հիմքի ներքևի մասում տեղադրված էր մեծ հզորության ուղղորդված ալեհավաք։

Թռիչք
-----

*«Ռեյնջեր-5»* կայանը արձակվել է 1962 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Քանավերալ տիեզերակայանից, Ատլաս ԼՎ-3 Աջենա-Բ կրող հրթիռով։ Ոչ շատ անց այն պահից երբ կայանը սկսեց թռիչքը դեպի Լուսին, գրանցվեց կայանի համակարգչային համակարգի բարձր ջերմաստիճան, քիչ անց արևային մարտկոցներից հոսանքը դադարեց։ Պարզ դարձավ, որ կարճ միացումը անջատել է մարտկոցները և կայանը ունի ընդամենը մի քանի ժամվա աշխատանքի պաշար։ ՌՇԼ-ի մասնագետները փորձեցին արագ աշխատեցնել հիմնական շարժիչը ուղղելով կայանը դեպի Լուսին։ Շարժիչն աշխատացվեց, սակայն մարտկոցների պաշարն ավարտվեց մինչ շարժիչների կանգը, և հնարավոր չեղավ վերջնականապես ճշգրտել հետագիծը։ Արդյունքում կայանը անցավ Լուսնի մակերևույթից 725 կմ հեռավորության վրա։

Կայանը հասցրեց ուղարկել ընդամենը 4 ժամվա գամմա փորձի արդյունքներ, մնացած ծրագիրը չիրականացվեց։

Տես նաև
-------

* Լունա ծրագիր
* Սերվեյոր ծրագիր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  NASA։ «Ranger 5»։ *NASA*։ Վերցված է 2023 թ․ հունիսի 2
2. ↑  «Ranger 5»։ NASA's Solar System Exploration website։ Վերցված է 2022 թ․ դեկտեմբերի 1

Արտաքին հղումներ
----------------

* Lunar impact: A history of Project Ranger (PDF) 1977
**Պատրիկ Լին** (չին․՝ 林敬雄), Բրիտանական Հոնկոնգ), Հոնկոնգի կինեմատոգրաֆիստն է և նախագծային նկարիչը, ով աշխատում է Փիքսար ստուդիայի համար։ Նա «Սուպեր ընտանիք»-ի (2004), «Վեր»-ի (2009), «Գլուխկոտրուկ»-ի (2015) և «Խաղալիքների պատմություն 4»-ի (2019) օպերատոր-բեմադրիչն է։

Կենսագրություն
--------------

Լինը ծնվել և մեծացել է Բրիտանական Հոնկոնգում, որտեղ նա հաճախել է Սուրբ Պողոսի համակրթական քոլեջ։ Նա 15 տարեկան հասակում տեղափոխվել է Կանադա, իսկ ավելի ուշ տեղափոխվել է Սան Ֆրանցիսկո սովորելու Կալիֆոռնիայի Արվեստի քոլեջում, որտեղ նա ստանում է Գեղարվեստի բակալավրի կոչում։

Կարիերա
-------

«Ջեյմսը և հսկա դեղձը» ֆիլմում Լինը առաջին աշխատանքային փորձն արել է որպես օգնական տեսախցիկի և լուսարձակման ոլորտում։ Հետագայում «Խաբեբայություն», «Թրումանի շոուն», «Իքս մարդիկ» ֆիլմերում նա աշխատել է որպես շարժման վերահսկող լուսանկարիչ։ Նա նաև աշխատել է որպես տեղամասային մենեջեր Հոնկոնգի Ռադիո Հեռուստատեսության համար նպաստելով ընկերության նկարահանմանը Միացյալ Նահանգներում։ Լինը «Ֆլիկայի արկածները»(1998) մուլտֆիլմում առաջին անգամ որպես նախագծային նկարիչ աշխատել է Փիքսար ընկերությունում սկսած 1997թվականի սեպտեմբերից։ Նա եղել է «Սուպեր ընտանիքը» (2004), «Վեր» (2009) մուլտֆիլմերի կինեմատոգրաֆիստը,իսկ «Հրեշների կորպորացիա» (2001) և «Ռատատույ»(2007) ֆիլմերի նախագծային նկարիչը։ Նա որպես նախագծային նկարիչ ներդրում է ունեցել «Խիզախ արքայադուստրը»(2012) և «Հրեշների համալսարանը»(2013) անիմացիոն ֆիլմերում։ 2015-ին Լինը եղել է Փիքսար ստուդիայի «Գլուխկոտրուկ» մուլտֆիլմի կինեմատոգրաֆիստը։ Ամելի ուշ «Բարի դինոզավր»(2015) համակարգչա-անիմացիոն ֆիլմում եղել է նախագծային նկարիչ իսկ «Խաղալիքների պատմությունը 4»(2019) 3D կատակերգական մուլտֆիլմում որպես օպերատոր-բեմադրիչ։ Այսպիսով,նա աշխատել է Փիքսար ստուդիայի ավելի քան քսան նախագծերի վրա ներառյալ գեղարվեստական և կարճամետրաժ ֆիլմերը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  «林敬雄自爆似「阿驚」»։ *Oriental Daily News*։ 2015 թ․ հուլիսի 17։ Վերցված է 2019 թ․ հոկտեմբերի 29
3. 1 2  Poon Alessio (2015 թ․ հուլիսի 18)։ «Patrick Lin and his 18-year journey at Pixar»։ *EJ Insight*։ Վերցված է 2019 թ․ հոկտեմբերի 5
4. 1 2 3  «Public Lecture by Patrick Lin - Director of Photography, Pixar Animation Studios»։ Hong Kong Polytechnic University։ Վերցված է 2019 թ․ հոկտեմբերի 5
5. 1 2  «How this CCA film major landed his Pixar dream job»։ California College of the Arts։ Վերցված է 2019 թ․ հոկտեմբերի 5
6. ↑  Barraclough Leo (2015 թ․ նոյեմբերի 21)։ «Camerimage: Pixar's Patrick Lin on the Cinematography of 'Inside Out'»։ *Variety*։ Վերցված է 2019 թ․ հոկտեմբերի 5
7. ↑  Nemiroff Perri (2015 թ․ հունիսի 28)։ «INSIDE OUT: Patrick Lin Explains What it Means to DOP an Animated Movie»։ *Collider*։ Վերցված է 2019 թ․ հոկտեմբերի 5

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · LinkedIn |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | CONOR: 74509923 · LCCN: no2009090270 · NUKAT: n2016138765 · SUDOC: 241640954 · VIAF: 90535704 · WorldCat VIAF: 90535704 |

 |
**«Ցատկախաղ»** (իսպ.՝ Rayuela), արգենտինացի գրող Խուլիո Կորտասարի փորձնական վեպը, որը գրվել է 1963 թվականին։ Այն համարվում է գրողի ամենահայտնի ստեղծագործությունը և պոստմոդեռնիստական գրականության նշանավոր օրինակը։

Վեպի կառուցվածք
---------------

Վեպն ունի անսովոր կառուցվածք։ Ըստ գրողի նախաբանի՝ գիրքը միանգամից պարունակում է «շատ գրքեր», սակայն Կորտասարն առաջարկում է ընթերցման երկու տեխնիկա՝ սովորական, որը ներառում է վեպի առաջին երկու մասերը՝ «Մյուս կողմից» և «Այս կողմից», և որոնցում ավարտվում է հիմնական սյուժեն, ինչպես նաև կարդալ ըստ հատուկ սխեմայի, ըստ որի՝ պետք է կարդալ նաև «Այլ կողմերից» մասի գլուխները։ Այն կարգը, որով պետք է կարդալ գիրքը, սահմանվում է հեղինակի կողմից, դրան կարելի է հետևել յուրաքանչյուր գլխի վերջում սխեմայի կամ ցուցիչների միջոցով։ Սխեմայում կան վեպի բոլոր գլուխները, բացի նախավերջինից՝ 55-րդից։

Վեպի հերոս
----------

Վեպի գլխավոր հերոսը՝ Օրասիո Օլիվեյրան, անձնատուր է լինում իր գոյության խնդիրների և շրջապատող աշխարհի հետ բարդ հարաբերությունների մասին մտորումներին։ Նրա մտորումների կատալիզատորը ծանոթների՝ Փարիզից Մագ անունով սիրեցյալի, ինտելեկտուալների փարիզյան «Ակումբի» և արգենտինացի ընկերներ Տրևելերի և Տալիտայի հետ շփումն է։

Հայերեն թարգմանություն
----------------------

Ալիս Տեր-Ղևոնդյանի թարգմանությամբ գիրքը հայերեն լույս է տեսել 2018 թվականին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Julio Silva y Julio Cortázar dos fraternos combatientes (իսպ.) — 1917.
2. ↑  Freebase տվյալների վերբեռնում — Google.
3. ↑  «Ցատկախաղ | Zangak Bookstore»։ *zangakbookstore.am* (հայերեն)։ Վերցված է 2024-02-17  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)
4. ↑  Хулио Кортасар, Владимир Агеев (26 сент. 2016 г.)։ «Игра в классики (спектакль)»։ *Эпигон-театр*։ Grigoriy Ushkuynik։ Վերցված է 2017-09-26
5. ↑  «Կորտասարի «Ցատկախաղը»՝ հայերենով»

Արտաքին հղումներ
----------------

* Վեպը «Лаборатория Фантастики» կայքում
* «Ցատկախաղ» («Էպիգոն թատրոնի» ներկայացում, ռեժիսոր՝ Վլադիմիր Ագեև, դերերում՝ Մագա-Լուսիա՝ Իրինա Գրինևա, Օրասիո՝ Վլադիմիր Ագեև, Օսիպ՝ Սերգեյ Գերասին, հեղինակ՝ Անդրեյ Զվյագինցև)
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Վարդանյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Սողոմոն Վահանի Վարդանյան** (մարտի 18, 1903(1903-03-18), Կարին, Էրզրումի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն - 1970, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ճարտարապետ, ճարտարապետության պատմաբան։ Ճարտարապետության թեկնածու։ Հայաստանի ճարտարապետների միության անդամ (1937):

Կենսագրություն
--------------

Սողոմոն Վարդանյանը ծնվել է 1903 թվականին Էրզրումում։ 1936 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ 1937-1970 թվականներին աշխատել է Հայպետնախագիծ ինստիտուտում։

Ստեղծագործություններ
--------------------

Վարդանյանի նախագծերով (համահեղինակների հետ) կառուցվել են`

* Սակավահարկ բնակելի տներ Ալավերդիում, Աշտարակում, Ձորագէսում։
* Հացաբուլկեղենի բնակելի տուն Երևանում
* Օճառ գործարանի հրշեջ դեպոն Երևանում

Կազմել է Հայաստանում կառուցվելիք բաղնիքների տիպային նախագծեր, չափագրել ժողովրդական բնակելի տներ Աշտարակում, Վարդենիսում, Մարտունիում։

Երկեր
-----

Հրատարակել է «Հայկական ժողովրդական բնակելի տների ճարտարապետություն» գիրքը (1959)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Члены союза»։ *uaa.am* (ռուսերեն)։ Վերցված է 2017-06-27 (չաշխատող հղում)
2. 1 2  Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2007.