**Մարկուս Ռեց** (*Markus Raetz*, հունիսի 6, 1941(1941-06-06)[…], Բեռն, Շվեյցարիա - ապրիլի 14, 2020(2020-04-14), Բեռն, Շվեյցարիա), շվեյցարացի քանդակագործ և կոնցեպտուալ նկարիչ։

Կենսագրություն
--------------

Մարկուս Ռեցը ծնվել է 1941 թվականին Շվեյցարիայի Բեռնին կից Բյուրենե փոքր քաղաքում։ Մեծացել է այնտեղ, ամառային արձակուրդների ժամանակ օգնել է տեղական նկարչին, սովորել է Բեռնում։ Քսանից քսաներկու տարեկան հասակում ուսուցիչ է աշխատել։ Գեղարվեստական կրթություն չի ստացել, բացառությամբ Ամստերդամի Reitveld Academy-ում խածագծման կես տարի ուսումնասիրման։

1966 թվականից սկսել է ցուցադրվել։ Ունեցել է բազմաթիվ ցուցադրություններ թանգարաններում և պատկերասրահներում, այդ թվում նաև Շվեյցարիայի խոշոր թանգարաններում, Ամստերդամի Stedelijk թանգարանում, Գերմանիայի Kolnischer Kunstverein-ում, Լոնդոնի Serpentine Gallery-ում և Նյու Յորքի Նոր թանգարանում։ Ունի ավելի քան 30000 գծանկար

Նա 1977 թվականի Սան Պաուլուի բիենալեում ներկայացրել է Շվեյցարիան։ Ոչ մեկ անգամ մասնակցել է Վենետիկի բիենալեին։ 2009 թվականին մասնակցել է Մոսկվայի բիենալեին։

Ստեղծագործություններ
--------------------

Մարկուս Ռեցի արվեստը իրականության և պատրանքի հետ է կապված։ Օրինակ նա քանդակ է արել, որը պատկերում է Ռենե Մագրիտի նկարած 1929 թվականին նկարած ծխամորճը, որը կոչվում էր «Սա իմ ծխամորճն է» (ֆր.՝ Ceci n’ est pas une pipe)։ Մարկուսը իր ստեղծագործությունը անվանել է «Ոչ ծխամորճ» (ֆր.՝ Nichtpfeife)։ Քանդակի շուրջը պտտվելով կարելի է համոզվել, որ դա թուջի ոլորված կտոր է, որը ծխամորճ չէ, բացառությամբ մի կետի, որտեղից նա ծխամորճի տեսք ունի։

Այլ գործերում տարբեր դիտակետերից նայելուց «Այո»-ն (SI) վերածվում է «Ոչ»-ի (NO), «Ամեն ինչ»-ը (TODO) «Ոչինչ»-ի (NADA)։ Լարերից սարքված ճագարը հայելու մեջ լայնեզր գլխարկով տղամարդ է։

Մարկուս Ռեցը տեսողական բառախաղեր է սիրում, նրա քանդակներն ու նկարները մեկ կերպար են, որոնք փոխվում են մեկ այլի կամ աբստրակտը վերածվում է ճանաչելի կերպարի։ Ռեցը իր աշխատանքը համեմատում է հռոմեացի բանաստեղծ Օվիդիուսի «Կերպարանափոխություններ»-ի (Metamorphoses) հետ, որտեղ կինը վերափոխվում է դափնու ծառի և այստեղ երկու կերպար չէ՝ կին և ծառ, և վերափոխման պահն է ամենահետաքրքիրը։ Շարժումը կա Ռիցի համարյա բոլոր քանդակներում կամ նրանք են շարժվում կամ էլ ստիպում են դիտողին շարժվել իրենց շուրջ։

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Առաջին նկարի ոչը այլ կետից այո է կարդացվում |

Աշխատություններ
---------------

* Raetz, Markus; Anita Haldemann, Kunstmuseum. (2012). *Markus Raetz: Ausstellung im Kunstmuseum Basel, 20.10.2012 - 17.2.2013*. Ostfildern: Hatje Cantz Verlag. ISBN 9783775733847.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  RKDartists (նիդերլ.)
2. 1 2  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.)
3. 1 2  Կերպարվեստի արխիվ — 2003.
4. 1 2
5. 1 2
6. 1 2  Կերպարվեստի արխիվ — 2003.
7. 1 2 3 4  Le Monde (ֆր.) / J. Fenoglio — Paris: Société éditrice du Monde, 1944. — ISSN 0395-2037; 1284-1250; 2262-4694
8. ↑  Ժամանակակից արվեստի թանգարանի առցանց հավաքածու
9. ↑  «THE COLLECTION: Markus Raetz». *MoMa*. the Museum of Modern Art, New York. Վերցված է 2014 թ․ հունվարի 23-ին.
10. ↑  von Burg, Dominique (2012 թ․ դեկտեմբեր). «Markus Raetz - Wenn einzelne Dinge aufeinandertreffen». *Kunstbulletin*. Վերցված է 2014 թ․ հունվարի 23-ին.(չաշխատող հղում)
11. 1 2  «Maler und Zeichner. Druckgrafik, Plastik, Objekt und Installation». sikar։t.ch. Վերցված է 2016 թ․ օգոստոսի 21-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Philadelphia Museum of Art
* Галерея Тейт
* Brooke Alexander Gallery, Нью-Йорк
* ArtNet

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մարկուս Ռեց» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուս |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 122930607 · GND: 118597760 · ISNI: 0000000108031766 · LCCN: n81056832 · NTA: 074687077 · LIBRIS: 320875 · SUDOC: 061658626 · VIAF: 90720512 · ULAN: 500007626 · WorldCat VIAF: 90720512 |

 |

 |