Էլեկտրական կիթառի սահանք: Ստորև բերված են կարգավորելի պտուտակներ՝ մեկից մինչև վեցը՝ պտուտակահանով սանդղակը տեղադրելու համար
**Մենզուրա** (լատին․՝ *mensura* - չափ), երաժշտական գործիքների հնչաղբյուրի չափման մեծությունները որոշելու հաշվետվյալները։ Հիմնականում լարային գործիքների մենզուրային չափանիշները վերաբերում են տրամագծին, երկարությանը և լարերի ձգվածությանը, փողայիններինը՝ հատվածքին, օդանցքի տրամագծին ու երկարությանը, լեզվակավորներինը՝ լեզվակի լայնությանը և երկարությանը։

Լարային կսմիթավոր և աղեղնավոր երաժշտական գործիքներում մենզուրա է կոչվում սովորաբար լարի երկարության աշխատանքային մասը (վերին շեմիկի և տակդիրի (նաև հենարան կամ լարակալ) առանցքի միջև), լարային հարվածային և ստեղնաշարային հարվածային գործիքներում, բացի վերը նշվածներից, նաև մուրճիկի հարվածի գծի (լարի գրգռման) տեղը։ Փողային գործիքներում մենզուրա է կոչվում փողանցքի միջին դիապազոնի և նրա երկարության հարաբերակցությունը (այստեղից էլ՝ լայն, միջին և նեղ մենզուրա)։

Մենզուրային են վերաբերում նաև լարերի դասավորությունը՝ դաշնամուրի կամ ռոյալի իրանի (հնչարկղի) կամ նվագակոթի (գրիֆի) լայնությամբ, փողային գործիքների կողանցքերի պատերի և լարային գործիքների լադերի տեղաբաշխումը։

Լարային գործիքներ
-----------------

Ջութակի ամենահայտնի վարպետներից երկուսը՝ Անտոնիո Ստրադիվարին (1644-1737) և Ջուզեպե Գվարների դել Ջեզուն (1698-1744), իրենց ջութակների համար օգտագործել են 330 մմ երկարությամբ բաց լար, որն արդեն հաստատվել էր նախորդ սերնդի՝ Ջեյքոբ Շտայների (մոտ 1617-1683) կողմից։ Հետագայում ջութակ արտադրողները հետևել են այդ չափին։

Ինչպես ջութակի, այնպես էլ դասական կիթառի լարի չափը ստանդարտացվել է իր ամենահայտնի արտադրողի աշխատանքի շնորհիվ։ Անտոնիո դե Տորեսը (1817-1892) օգտագործել է 650 մմ երկարությամբ լար, իսկ ավելի ուշ շրջանի արտադրողները հետևել են այդ օրինակին։ Այնուամենայնիվ, 20-րդ դարի կեսերից վարպետները, որոնք ձգտում էին մեծացնել ծավալը, անցել են 660 մմ չափի, որն այժմ ստանդարտ է առաջատար արտադրողների համար, ինչպիսին է Ramirez-ը։

Էլեկտրական կիթառի ամենատարածված մենզուրան 25,5 դյույմ է (647,7 մմ), ինչպես Fender ընկերության գործիքների վրա, որը հիմք է ընդունել դասական (ակուստիկ) կիթառների մենզուրայի արժեքը, և 24,75" (628,7 մմ), ինչպես Gibson Les Paul-ի դեպքում։ Բաս կիթառի ստանդարտ մեզուրան 34" է (863,6 մմ)։ Կան նաև բաս կիթառներ՝ բաց լարերի ավելի փոքր և ավելի մեծ երկարությամբ, ինչպես նաև Dingwall-ի «ծուռ» մեզուրայով. գործիքի ձևավորումն այնպիսին է, որ հաստ լարերի երկարությունն ավելի մեծ է, քան բարակ լարերինը։ Սա թույլ է տալիս ավելի հարուստ և խորը երանգ հաղորդել ցածր բասի նոտաներին և հասնել յուրաքանչյուր լարի ավելի ճշգրիտ տեմպերացմանը։

Այլ գործիքներ
-------------

* Մանդոլին – 36 սմ
* Մանդոլա – 51 սմ
* Սոպրանո ուկուլելե – 35 սմ
* Տենոր ուկուլելե – 43 սմ
* Բարիտոն ուկուլելե – 51 սմ
* Կոնտրաբաս ուկուլելե – 50,8–53,3 սմ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «U-Bass Information Page»։ *Road Toad Music*։ Վերցված է 2021 թ․ ապրիլի 21։ «The original Mahogany U-Bass was based on the Road Toad Big Bufo Bass.»
2. ↑  Liebman Jon (2015 թ․ հունվարի 7)։ «The Story Behind the Kala U-BASS»։ *For Bass Players Only*։ Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ փետրվարի 25-ին։ Վերցված է 2021 թ․ ապրիլի 21  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)

Գրականություն
-------------

* "Lutherie Info – Measuring Scale Length of Stringed Instruments" by R.M. Mottola, on the Liutaio Mottola Lutherie Information Website.
* "Fender's 3/4 Scale Guitars", a two-part article by Tim Pershing in *20th Century Guitar* magazine, December 1996 and January 1997.
* Мензура // Музыкальная энциклопедия. — М.: Советская энциклопедия, 1976. — Т. 3. — С. 544. — 1104 с.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Instrument plans index gives some scale lengths.
* scale lengths - discussion of the effect of scale length.
* Bass guitar buying guide discusses scale length.
* Vintage guitars with dimensions.
* Listing of some orchestral basses giving both body and scale lengths.
* Real Guitar Solo
* Road Toad Music's UBass Page

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Ռիմանի երաժշտական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4169439-9 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ երաժշտության հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |