Ակի և աղած ձուկ՝ Ճամայկայի ազգային ուտեստ ակի մրգից և աղած ձուկից
**Ճամայկայի խոհանոց**, Ճամայկայի խոհանոցը ներառում է խոհարարական տեխնիկայի, համերի և համեմունքների խառնուրդ, որոնք բերվել են կղզում բնակեցված ամերիկացի հնդկացիների, աֆրիկացիների, իռլանդացիների, բրիտանացիների, ֆրանսիացիների, պորտուգալացիների, իսպանացիների, հնդկացիների, չինացիների և մերձավորարևելցիների կողմից։ Ճամայկայի խոհանոցը հարստացել է արևադարձային Հարավարևելյան Ասիայից կղզի բերված գյուղատնտեսական մշակաբույսերով և ապրանքներով։ Տեղական խոհանոցն ունի նաև ծովամթերքի, արևադարձային մրգերի և մսամթերքի լայն ընտրանի։ Ճամայկայի որոշ ճաշատեսակներ այլ երկրներից կղզի բերված տարբերակներ են։ Դրանք հաճախ փոփոխվում են՝ ներառելով տեղական արտադրանքը և համեմունքները։ Մյուսները նոր են կամ խառը և զարգացած են տեղում։ Ճամայկայի հայտնի ճաշատեսակները ներառում են այծով կարի, տապակած պելմենիներ, ինչպես նաև աքի և աղած ձուկ։ Հայտնի են ճամայկայական կարկանդակներ կամ կարկանդակներ, տարբեր խմորեղեն, հաց և խմիչքներ։

Ճամայկայի խոհանոցը տարածվեց արտագաղթողների հետ, հատկապես 20-րդ դարում, կղզուց այլ երկրներ, քանի որ ճամայկացիները տնտեսական հնարավորություններ էին փնտրում այլ երկրներում։

Պատմություն
-----------

Կոկոսի հացով փաթաթված ճամայկայական թխվածքաբլիթ
### Խոհանոցի զարգացում

Աֆրիկյան խոհանոցը կղզում զարգացել է Աֆրիկայից ստրուկների հոսքի արդյունքում։ Սա, օրինակ, կալլալան է, որն առաջացել է անգոլական calulu ուտեստից։ Ճամայկայի ամենահայտնի ճաշատեսակի՝ ակիի պտուղը կղզի են բերել նաև Արևմտյան Աֆրիկայի ժողովուրդները։ Իսպանացիները, ովքեր առաջին անգամ կղզի են ժամանել եվրոպացիներից, նպաստել են իսպանացի հրեաների կողմից ներմուծված ձկներից պատրաստված քացախային էսկովիչի (escovitch) (իսպանական էսկաբեչե) ուտեստների հայտնվելուն։ Ավելի ուշ կլոռնուոլական ավանդույթները ազդեցին մսով և համեմունքներով լցոնված մսով և համեմունքներով մսով լցոնված ճամայկայի պանրի առաջացման վրա, որը հայտնի տեղական արագ սնունդ էր։

Չինական և արևելյան հնդկական խոհանոցն ավելի մեծ ազդեցություն թողեց վարձակալված բանվորների միջոցով, ովքեր փոխարինեցին ստրուկներին ազատվելուց հետո։ Դրանց շնորհիվ կղզում հայտնվել են ռոտի տորթեր և այծի մսով կարի։ Աղած ձողաձուկը ներմուծվել է 1500-ականներին ինկվիզիցիայից փախած պորտուգալացի հրեաների կողմից և այժմ օգտագործվում է ազգային կերակրատեսակում՝ ակի և աղած ձուկ, բայց ձուկը նաև ստրկացված աֆրիկացիների հիմնական բաղադրիչն էր՝ որպես հասանելի սպիտակուց։

### Ճամայկայի խոհանոց և ռաստաֆարի

Ճամայկայի խոհանոցը ներառում է ռաստաֆարյան ազդեցությունները։ Ռաստաֆարացիները բուսակերական մոտեցում են ցուցաբերում ճաշ պատրաստելու, կերակուր պատրաստելու և ուտելու նկատմամբ, և նրանք շատ յուրահատուկ բուսական ուտեստներ են տրամադրել ճամայկայի խոհանոցին։ Միևնույն ժամանակ ռաստաֆարին խոզի միս չի ուտում, բայց խոզի միսը շատ սիրված ուտեստ է Ճամայկայում։

Հանրաճանաչ ուտեստներ
--------------------

Ճամայկայի նախաճաշը ներառում է ակի և աղած ձուկ՝ համեմված կալալուով, խաշած կանաչ բանանով և տապակած տորտիլաներով կամ պելմենիներով։ Ամենատարածված միսը հավի միսն է։ Որպես կողմնակի ճաշատեսակ սովորաբար մատուցվում է բրինձ կամ լոբի։

Ճամայկայում միս պատրաստելու ավանդական ձևը այրումն է։ Միսը քսում են չոր կամ մարինացվում տաք համեմունքների խառնուրդով, այնուհետև դանդաղ եփում են ածուխի վրա։ Ենթադրվում է, որ այն հորինել են փախած ստրուկները, ովքեր անտառում միս էին բուժում կամ ծխում, և որպեսզի ծուխը չերևա, նրանք դա անում էին փոսում կամ օջախը ծածկում արմավենու տերևներով։ Այսօր Ճամայկայում դրա համար օգտագործվում են տակառներ։

Աղանդեր և քաղցրավենիք
---------------------

Մանգոն և թթու պաղպաղակը երկու հայտնի աղանդեր են։ Ճամայկայի պաղպաղակը գալիս է տարբեր համային տեսականիով, այդ թվում՝ գրեյպենուտ, ռոմ, չամիչ և վիշապի ստաուտ։ Այլ հայտնի աղանդերներից են քաղցր կարտոֆիլի պուդինգը, եգիպտացորենի պուդինգը, կիսավա տորտիլլան, կոկոսի գիզադան, կոկոսի քերիչով տորթը, տոտո, բանանի բլիթներ, կոկոսի կաթիլներ, բանանի տարտ և գոյաբադա։

Tie A Leaf կամ dukanu-ն օսլայից (սովորաբար եգիպտացորենի ալյուրից կամ կասավայից) պատրաստված կերակուր է կոկոսի կաթով, այնուհետև փաթաթում և կապում են բանանի տերևի մեջ նախքան եփելը։

Աշհամ՝ չորացրած եգիպտացորենը աղում և խառնում են շագանակագույն շաքարի հետ։

Թամարինդի գնդիկները քաղցրավենիք են, որոնք պատրաստվում են շագանակագույն շաքարավազով գլորված մրգի կպչուն միջուկից և վերածվում են կլոր քաղցր և թթու գնդիկների։ Պատրաստվում է նաև կծու տարբերակ՝ կծու պղպեղի հավելումով։

Bustamante Backbone-ը առաջին վարչապետ Ալեքսանդր Բուստամանտեի անունով կոնֆետ է։

Ճամայկայի սնունդը արտասահմանում
-------------------------------

Խորոված հավ
Ճամայկայի խոհանոցը հասանելի է ամբողջ Հյուսիսային Ամերիկայում, Մեծ Բրիտանիայում և այլ վայրերում, որտեղ ճամայկայի զգալի բնակչություն կա։ Միացյալ Նահանգներում մեծ թվով ռեստորաններ տեղակայված են Նյու Յորքի, Ատլանտայի, Ֆորտ Լոդերդեյլի, Վաշինգտոնի, Ֆիլադելֆիայի և այլ մետրոպոլիայի շրջաններում։ Կանադայում ճամայկայական ռեստորանները կարելի է գտնել Տորոնտոյի մետրոպոլիայի տարածքում, ինչպես նաև Վանկուվերում, Մոնրեալում և Օտտավայում։ Ճամայկայի խոհանոցը ներառված է նաև Darden Restaurants-ին պատկանող ամերիկյան Bahama Breeze ռեստորանների ցանցի ճաշացանկում։ Golden Krust Caribbean Bakery & Grill-ը մոտավորապես 120 արտոնագրված ռեստորաններից բաղկացած ցանց է Միացյալ Նահանգներում։ Այս ռեստորաններում վաճառվում են ճամայկայական բլիթներ, բլիթներ, հացեր և այլ հայտնի ճամայկայական ուտեստներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Байки о Ямайке. Поленов В. 2017
2. ↑  Deborah S. Hartz Authentic Jamaican breakfast Aug 1, 1991 Ocala Star-Banner page 44
3. ↑  Гиззада — кокосовое печенье с Ямайки

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կաղապար:Commons category-inline
* clixlr8.com(չաշխատող հղում)
 — A Recipe Guide On How To Bake Jamaican Sweet Potato Pudding By Elaine A. Ayre
* Ямайка: книга для путешественников. Муллингс В. 2021