recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ալեքսանդր Ֆեոդորովիչ Պոպով** (ռուս.՝ Александр Фёдорович Попов, հունիսի 22 (հուլիսի 5), 1906, հունիսի 22, 1906(1906-06-22) կամ հունիսի 9 (22), 1906, Դոնի Ռոստով, Դոնի զորքի մարզ, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբերի 27, 1978(1978-12-27), Լենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային գրող և սցենարիստ, Սանկտ Պետերբուրգում լույս տեսնող «Նևա» ամսագրի գլխավոր խմբագիրը 1964-1978 թվականներին։ Երրորդ աստիճանի Ստալինյան մրցանակի դափնեկիր (1950)։

Կենսագրություն
--------------

Ա. Ֆ. Պոպովը ծնվել է 1906 թվականի հունիսի 9-ին (22), Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքում։ Ավարտել է Լենինգրադի արվեստագիտության բարձրագույն պետական դասընթացները։ Աշխատել է «Լենֆիլմ» կինոստուդիայում՝ կինոռեժիսոր Նիկոլայ Իվանովիչ Լեբեդևի հետ համագործակցությամբ։

Հայրենական մեծ պատերազմի սկսվելուց հետո՝ 1941 թվականի հուլիսին, նա ինքնակամ անցել է խորհրդային բանակի շարքերը։ Մարտնչել է Լենինգրադի ռազմաճակատում առանձին դահուկային գումարտակի շտաբի պետի պաշտոնում։ Պատերազմի տարիներին ստացել է կոնտուզիա։ Բուժվելուց հետո ուղարկվել է Անդրկովկասյան ռազմաճակատ՝ «Բանվորագյուղացիական կարմիր բանակի մարտիկ» թերթ, որտեղ ծառայել է որպես բաժնի պետի տեղակալ։ Պատերազմն ավարտել է կապիտանի կոչումով։

Ֆիլմագրություն
--------------

* 1949՝ «Բարի՜ նավարկություն»
* 1958՝ «Անդրեյկա»
* 1961՝ «Աղջնակ, որի հետ ես ընկերություն էի անում»

Պարգևներ և մրցանակներ
---------------------

* Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան (18.07.1966)
* «Խիզախության համար» մեդալ (27.02.1943)
* այլ մեդալներ
* Երրորդ աստիճանի Ստալինյան մրցանակ (1950)՝ «Բարի՜ նավարկություն» ֆիլմի սցենարի համար (1949)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  Литераторы Санкт-Петербурга. ХХ век (ռուս.) / под ред. О. В. Богданова
2. 1 2 3 4  «Попов, Александр Фёдорович (писатель)».
3. ↑  Наградной лист на сайте «Подвиг народа»

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 302417521 · WorldCat VIAF: 302417521 |

 |
**Անուշավան Ռաֆայելի Հասան-Ջալալով** (ապրիլի 23, 1947(1947-04-23), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ծագումով հայ խորհրդային մարզիկ, ակադեմիական թիավարության ԽՍՀՄ բազմակի չեմպիոն, Եվրոպայի առաջնության (1971), աշխարհի առաջնության (1974, 1975) և Օլիմպիական խաղերի (1976) մրցանակակիր։ ԽՍՀՄ միջազգային կարգի սպորտի վարպետ։ Ռուսաստանի թիավարության ֆեդերացիայի նախագահ (1992-1996)։

Կենսագրություն
--------------

Անուշավան Հասան-Ջալալովը ծնվել է 1947 թվականի ապրիլի 23-ին Լենինականում, զինվորականի ընտանիքում։ Երկու ամիս անց նրա ընտանիքը տեղափոխվել է Լենինգրադ, որտեղ 1963 թվականին նա «Վոդնիկ» մարզական ընկերությունում սկսել է զբաղվել ակադեմիական թիավարությամբ։ Նա մասնագիտացել է առանց ղեկորդի քառյակների և ղեկորդով քառյակների դասերում։ 1971-1978 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ հավաքականի անդամ, դարձել միջազգային ռեգատների, Եվրոպայի և աշխարհի առաջնությունների բազմակի մրցանակակիր։ 1976 թվականին Ռաուլ Առնեմանի, Վալերի Դոլինինի և Նիկոլայ Կուզնեցովի հետ առանց ղեկորդի քառյակ դասում նվաճել է Մոնրեալի օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալը։

1978 թվականին Անուշավան Հասան-Ջալալովն ավարտել է մարզական կարիերան և անցել մարզչական գործունեության «Բանակի մարզական ակումբ» (ԲՄԱ) ընկերությունում։ 1984 թվականին նշանակվել է ՌԽՖՍՀ ակադեմիական թիավարության հավաքականի գլխավոր մարզիչ։ 1992 թվականից մինչև 1996 թվականը ղեկավարել է Ռուսաստանի ակադեմիական թիավարության ֆեդերացիան։ 1996 թվականից ապրում է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում, որտեղ ստեղծել է RowingRu.com կայքը, որը լուսաբանում է Ռուսաստանում ակադեմիական թիավարության զարգացման խնդիրները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Anushavan Gassan-Djalalov
2. 1 2 3  Anusiavan Gasan-Djalalov
3. 1 2 3  Anushavan Gassan-Dzhalilov
4. ↑  Гасан-Джалалов Анушаван Рафаэлович. Гребля академическая
5. ↑  «Президенты ФГР». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 9-ին. Վերցված է 2020 թ․ հունվարի 23-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Անուշավան Հասան-Ջալալովի ստեղծած RowingRu.com կայքը
* С мечтой о Гюмри
* Անուշավան Հասան-Ջալալով – օլիմպիական վիճակագրությունը *Sports-Reference.com* կայքում (անգլ.)
* Անուշավան Հասան-Ջալալովի էջը(չաշխատող հղում)
 FISA կայքում (անգլ.) (1)
* Անուշավան Հասան-Ջալալովի էջը FISA կայքում (անգլ.) (2)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | FISA · FISA |

 |
**Արիստակես Սեդրակյան (Մելիք-Առաքելյան)** (օգոստոսի 23, 1845(1845-08-23), Վանքատեղ - նոյեմբերի 10, 1906(1906-11-10), Վաղարշապատ, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն), հայ բանասեր, պատմաբան, եկեղեցական գործիչ, թարգմանիչ, Էջմիածնի միաբանության անդամ։ 1882 թվականից՝ եպիսկոպոս։

Կենսագրություն
--------------

Արիստակես Մելիք-Առաքելյանը 1869-1882 թվականներին եղել է Երնջակի Սուրբ Կարապետ, Էջմիածնի Սուրբ Գայանե եկեղեցիների վանահայր, 1867-1906 թվականներին՝ Տաթևի, Արցախի, Վրաստանի, Իմերեթիայի և Աստրախանի հայոց թեմերի առաջնորդ, 1874-76 թվականներին դասավանդել է Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանում, 1891-1993 թվականներին եղել է տեսուչ։

Աշխատություններ
---------------

Հետազոտել ու նկարագրել է հայոց պատմության ու մշակույթի հիշատակարաններ («Հնութիւնք հայրենեաց ի գաւառին Երնջակու», 1872), հավաքել է հայկական բանահյուսության նմուշներ («Քնար մշեցւոց եւ վանեցւոց», 1874), քննության է առել 19-րդ դարի 1-ին կեսի հայագիտության և լուսավորչական շարժման պատմության («Հարութիւն Արարատեանի կեղծիքը», 1894, «Յովհաննէս եպիսկոպոս Շահխաթունեանցի կենսագրութիւնը», 1898) և հայոց եկեղեցու պատմության ու դավանաբանության («Հայասաանեայց եկեղեցու պատկերահարգութիւնը», մաս 1, 1904, «Ամուսնական խնդիրներ», 1891, «Քահանայական խնդիր», 1900) հարցեր։

Թողել է անտիպ հիշատակարաններ, որոնք կարևոր սկզբնաղբյուր են ժամանակի հայ հասարակական, քաղաքական ու մշակութային կյանքի ուսումնասիրության համար։

Հայերեն է թարգմանել Ավգուստ Հաքստհաուզենի «Անդրկովկաս» (1872) ուղեգրության՝ Հայաստանին վերաբերող մասերը և Ջոն Դրեպերի «Եվրոպայի մտավոր զարգացման պատմությունը» (1880) աշխատությունը՝ կցելով ուշագրավ ծանոթագրություններ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Այվազյան, Հովհաննես, ed. (2003). *Հայկական համառոտ հանրագիտարան*. Vol. Հատոր 4. Երևան: Հայկական Հանրագիտարան հրատարակչություն. էջեր 393–394. ISBN 5-89700-019-0.
2. ↑  «ՄԱՅՐ ԱԹՈՌ ՍՈՒՐԲ ԷՋՄԻԱԾԻՆ «Վաչե և Թամար Մանուկյան» Մատենադարան. Results of search for 'au:"Սեդրակյան Արիստակես"'». *koha.etchmiadzinlibrary.am*. Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ հունիսի 4-ին. Վերցված է 2021 թ․ հունիսի 4-ին.

Գրականություն
-------------

* Տեր-Մինասյան Ե. Արիստակէս արքեպիսկոպոս Սեդրակեան, «Արարատ», 1907, №1։
* Րաֆֆի, Գրականության մասին, Ե. 1958, էջ 43-49։

Արտաքին հղումներ
----------------

* ԱՐԻՍՏԱԿԵՍ ԵՊԻՍԿՈՊՈՍ ՍԵԴՐԱԿՅԱՆ (ՄԵԼԻՔ-ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ). կենսագրություն

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի նախնական տարբերակը կամ նրա մասը վերցված է* Հայկական համառոտ հանրագիտարանից*, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուսի և Եփրոնի |

 |
**Սեն** (ֆր.՝ Île de Sein, բրետոներեն՝ Enez Sun), կղզի Բրետանում, գտնվում է Պուենտ-դյու-Րա-ից արևմուտք։ Կղզու վրա է գտնվում Ֆինիստեր դեպարտամենտի Իլ-դե-Սեն կոմունան։

Պատմություն
-----------

Կղզին բնակեցված է եղել նախապատմական ժամանակներից և հանդիսացել է Բրետանիի դրուիդների վերջին թաքստոցը։

Գեներալ Շառլ դե Գոլի «հունիսի 18-ի կոչերը» օրինակելի կատարման համար կղզու կոմունան պարգևատրվել է Ազատագրման շքանշանով։ Զինակոչի գիշերը կղզու բոլոր զինապատրաստված տղամարդիկ իրենց ձկնորսական նավակների վրա լողացին դեպի Ազատ Ֆրանսիայի զորքերը։ Նրանք կազմում էին ռազմածովային ուժերի մեկ չորրորդ մասը (*Forces Navales Françaises libres*), որը դե Գոլիի մոտ հարց առաջացրեց, թե արդյո՞ք ֆրանսիացիների մեկ չորրորդ մասը ապրում է Սեն կղզում։

Կղզու խութում տեղակայված է Առ-Մեն փարոսը։

Լեգենդ
------

Համաձայն Բրետանական լեգենդի, Իլ դե Սինում ժամանակին գտնվում էր մի վանք, բնակեցված մի խումբ կուսակրոն վանականներով, որոնք կոչվում էին Գալիզենններ։ Ասում են, որ նրանք հնարավորություն են ունեցել կանխատեսել ապագան, հանդարտեցնել քամիները և տարբեր կենդանիների տեսք ստանալ։

Տես նաև
-------

* Բրետան
* Սեն Լուի կղզի
* Ֆրանսիա

Պատկերասրահ
-----------

* Տեսարան դեպի կղզու արևմտյան հատվածՏեսարան դեպի կղզու արևմտյան հատված
* Քամուց պաշտպանող պատերՔամուց պաշտպանող պատեր
* Բուսականությունը ժայռերի վրաԲուսականությունը ժայռերի վրա
* Հնագույն վեհարձաններըՀնագույն վեհարձանները
* ՓարոսՓարոս

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  [http: //www.oxfordreference.com/view/10.1093 /oi/authority.20110803095841445 «Gallizenae - Օքսֆորդի տեղեկանք»]. `{{cite web}}`: Check `|url=` value (օգնություն); Unknown parameter `|կայք=` ignored (օգնություն)

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Site de la mairie de l'île de Sein» (ֆրանսերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2013 թ․ փետրվարի 16-ին. Վերցված է 2013 թ․ փետրվարի 13-ին.
* «Ile de Sein» (ֆրանսերեն). Audierne.info. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ փետրվարի 16-ին. Վերցված է 2013 թ․ փետրվարի 13-ին.

  


|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սեն (կղզի)» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Դասական հնությունների իրական բառարան |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 11946323m · VIAF: 315133145 · WorldCat VIAF: 315133145 |

 |
**Անահիտ Հովակիմի Միրզաբեկյան**  (հոկտեմբերի 31, 1899(1899-10-31), Բնունիս, Զանգեզուրի գավառ, Ելիզավետպոլի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հունիսի 2, 1983(1983-06-02), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ խորհրդային մանրէաբան, բժշկական գիտությունների դոկտոր (1966), պրոֆեսոր (1967), ՀԽՍՀ վաստակավոր բժիշկ։

1929 թվականին ավարտել է Երևանի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ 1930 թվականից աշխատել է սանիտարա-հիգիենայի ԴՀԻ-ում, 1936 թվականից՝ նույն ինստիտուտի բակտերիոլոգիական պատրաստուկների (ծաղիկի, կատաղության, որովայնային տիֆի վակցինաներ) բաժնի, 1938-1969 թվականներին՝ մանրէաբանության լաբորատորիայի վարիչ։ 1936 թվականից միաժամանակ աշխատել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի մանրէաբանության ամբիոնում։ Միրզաբեկյանի աշխատանքները վերաբերում են ՀԽՍՀ-ում վարակիչ հիվանդությունների տարածվածության, պատճառագիտության, համաճարակային առանձնահատկությունների, ընթացքի, տարածման ուղիների, հարուցիչների կենսաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը, ժանտախտի և խոլերայի ախտորոշմանն ու բուժմանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) — Երևան: 1981. — հատոր 7. — էջ 616.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | hush.am |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 616)։*  |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Ալեքսանյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Ալեքսան Զավենի Ալեքսանյան** (հունվարի 26, 1949(1949-01-26), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ուռուցքաբան-վիրաբույժ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1996), պրոֆեսոր (1996)։

Կենսագրություն
--------------

Ալեքսան Ալեքսանյանը ծնվել է 1949 թվականին Լենինականում։ 1972 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ 1986-1988 թվականներին` Բժշկական ռադիոլոգիայի գիտահետազոտական կլինիկայի ղեկավար,1992-2001 թվականներին՝ Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտի ուռուցքաբանության ամբիոնի պրոֆեսոր, 2002 թվականից` Ուռուցքաբանության գիտական կենտրոնի պրոկտոլոգիայի բաժանմունքի վարիչ, 2014-2015 թվականներին՝ Կովրով քաղաքի Առաջին բժշկական կլինիկական կենտրոնի ուռուցքաբան, 2014 թվականից դեկտեմբերից միաժամանակ՝ Մոսկվայի բժիշկների կատարելագործման ինստիտուտի ուռուցքաբանության ամբիոնի պրոֆեսոր։

Աշխատանքները վերաբերում են չարորակ նորագոյացությունների ախտորոշման և համալիր բուժման (նախավիրահատական ճառագայթաբուժման կիրառմամբ), տեղային և ընդհանուր ճառագայթային ախտահարումների կանխարգելման և բուժման հարցերին։ Հեղինակ է շուրջ 85 գիտական աշխատությունների և մեկ մենագրության։

Երկեր
-----

* «Комбинированное и комплексное лечение местнораспростра-ненного рака прямой кишки» (1987)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005*.
3. ↑  «Хирургия. Врачи-хирурги. Медицинский центр им. Святослава Федорова | FedorovMedCenter.ru» (ռուսերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ ապրիլի 5-ին. Վերցված է 2017 թ․ հունվարի 26-ին.

Գրականություն
-------------

* Айриян А. П. Армянские учёные-медики. Ер. 1998 - 276 с. ISBN 99930-1-001-7.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 17193 |

 |
**Տրինիդադ ֆոն Շոլց Հերմենսդորֆ** (իսպ.՝ Trinidad von Scholtz Hermensdorff, 1867, Մալագա, Իսպանիա - ապրիլի 28, 1937, Վիեննա, Ավստրիա), իսպանացի բարեգործ, կոլեկցիոներ և ազնվական, ով կրում էր Պարսենտի 2-րդ հերցոգուհի տիտղոսը։ Առաջին կանանցից էր, ով 1927 թվականին Իսպանիայի խորհրդարանում պատգամավորական մանդատ ստացավ։

Կենսագրություն
--------------

Տրինիդադ ֆոն Շոլց Հերմենսդորֆը ծնվել է 1867 թվականին Իսպանիայի Մալագա քաղաքում։ Բելվիս դե լաս Նավասի 1-ին մարկիզ Էնրիկե Գիլյերմո Շոլց-Հերմենսդորֆ ի Կարավակայի և Մարիա Մատիլդե ֆոն Բեար ի Գրունդի դուստրն է։ Ամուսնացել է մեքսիկացի դիվանագետ Մանուել դե Իտուրբե ի դել Վիլյարի հետ։ 1904 թվականին այրիանալով՝ ամուսնացել է Պարսենտի 9-րդ կոմս և 1-ին հերցոգ, Կոնտամինայի 10-րդ կոմս Ֆերնանդո դե լա Սերդա ի Կարվախալ Գանդ ի Կերալտի հետ։

Մեծապես հրապուրվել է արվեստով, Ռոնդայի, Ռեյ Մորոյի, Մադրիդի, Գուադալկասարի իր բնակարաներում արվեստի կարևոր գործերից հավաքածուներ ուներ․ այդ բնակարաններում ինտելեկտուալ երեկույթներ էր կազմակերպում ընկերների համար։

Հիմնադրել է Արվեստի ընկերների իսպանական միությունը՝ իսպանական ժողովրդական արհեստն առաջ տանելու, ցուցահանդեսներ կազմակերպելու, թանգարաններին նվիրատվություններով ապահովելու նպատակով։ Նրան հաջողվեց համագործակցել այնպիսի անձանց հետ, ինչպիսիք էին Էդուարդո Դատոն, նկարիչ Մորենո Կարբոներոն, պատմաբան Մենենդես Պելայոն։ Միության ցուցահանդեսները մեծ հաջողություն ունեին։ Դրանք նպաստեցին հախճապակու արտադրությանը․ ծաղկեցին Տալավերայի, Ֆախալաուսայի և Մանիսեսի գործարանները։ Կահույքի հարցում նրան հաջողվեց մարդկանց մոտ ձևավորված ֆրանսիական ճաշակը հնարավորինս փոխարինել իսպանականով։ Հատկապես նշանակալի էր 1925 թվականի Պատմական տարազների ցուցահանդեսը, որի հիման վրա հետագայում Մադրիդում ստեղծվեց Տարազների թանգարան։

Պրիմո դե Ռիվերայի բռնապետության ժամանակ Ազգային խորհրդակցական ասամբլեայի անդամ էր։

Ռոնդայում ստեղծեց «Centro Benéfico Docente de Ronda» կենտրոնը, որը արվեստի և արհեստների դպրոց էր, որտեղ հավաքվում էին տարբեր վարպետներ իսպանական հին գործվածքեղենը տարածելու նպատակով։

Մահացել է 1937 թվականի ապրիլի 28-ին Վիեննայի Իմպերիալ հյուրանոցում։

Շքանշաններ
----------

* Մարիա Լուիզա թագուհու շքանշան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Lundy D. R.* The Peerage
2. 1 2  Trinidad von Scholtz Hermensdorff – Duquesa de Parcent
3. ↑  Díaz Fernández, 2005

Գրականություն
-------------

* Paloma Díaz Fernández (2005). «La dictadura de Primo de Rivera. Una oportunidad para la mujer» (PDF). *Espacio, tiempo y forma. Serie V, Historia contemporánea*. Universidad Nacional de Educación a Distancia. **17**: 175–190. ISSN 1130-0124.
* Juan Carlos Monterde García (2010). «Algunos aspectos sobre el voto femenino en la II República Española: debates parlamentarios». *Anuario de la Facultad de Derecho*. Universidad de Extremadura: 261–277. ISSN 0213-988X. `{{cite journal}}`: Unknown parameter `|Issue=` ignored (`|issue=` suggested) (օգնություն)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Տրինիդադ ֆոն Շոլց Հերմենսդորֆը՝ Պարսենտի հերցոգուհին
Վերտողային տեքստ

 Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արմեն Նազարյան (այլ կիրառումներ)
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Նազարյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Արմեն Լյուդվիգի Նազարյան** (մարտի 9, 1974(1974-03-09), Մասիս, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ նախկին հունահռոմեական ոճի ըմբշամարտիկ, Եվրոպայի վեցակի (1994, 1995, 1998, 1999, 2002, 2003 թթ.), աշխարհի եռակի (2002, 2003, 2005 թթ.) և օլիմպիական խաղերի կրկնակի (1996, 2000 թթ.) չեմպիոն, սպորտի վաստակավոր վարպետ, ՖԻԼԱ-ի փառքի սրահի անդամ։

Համարվում է անկախ Հայաստանի առաջին օլիմպիական ոսկե մեդալակիրը, ով 1996 թ. Ատլանտայի ամառային օլիմպիական խաղերում ներկայացնելով Հայաստանի Հանրապետությունը, նվաճում է ոսկե մեդալ` հունահռոմեական ըմբշամարտի տղամարդկանց մինչև 52 կգ քաշային կարգում։

Դրանից հետո Նազարյանը տեղափոխվում է Բուլղարիա և այնտեղ 1997 թ. ստանում քաղաքացիություն։ Հանդես գալով Բուլղարիայի դրոշի ներքո, Նազարյանը կարողանում է կրկին օլիմպիական ոսկե մեդալակիր դառնալ Սիդնեյի 2000 թ. օլիմպիական խաղերում։

Ունի նաև մեկ օլիմպիական բրոնզե մեդալ (Աթենք 2004 թ.)։

Ըմբշամարտի միջազգային ֆեդերացիան՝ ՖԻԼԱ-ն, Արմեն Նազարյանին երկու անգամ (1996 և 2003 թվականներին) հռչակել է «Տարվա լավագույն ըմբիշ»։

2015 թ. սեպտեմբերի 24-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով պարգևատրվել է Երախտագիտության մեդալով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  Ա. Լ. ՆԱԶԱՐՅԱՆԻՆ ԵՐԱԽՏԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ՄԵԴԱԼՈՎ ՊԱՐԳԵՎԱՏՐԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

Արտաքին հղումներ
----------------

* ՖԻԼԱ-ի փառքի սրահի էջը Արխիվացված 2009-04-13 Wayback Machine
* Պաշտոնական կայք

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Արմեն Նազարյան (ըմբշամարտիկ)» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Olympic Channel · Միասնական պայքարի աշխարհ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Արմենիապեդիա · Հայազգ |

 |
**Ֆեյա Բալաբինայի տուն** (ռուս.՝ Дом Феи Балабиной), շենք Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքում։ Հասցեն՝ Շահումյան փողոց, 58։ Տունը մշակութային ժառանգության բացահայտված օբյեկտ է (գրանցման համար` 6130402000, հրաման` № 191, 2004 թվականի դեկտեմբերի 29)։

Պատմություն և նկարագրություն
----------------------------

Շահումյան փողոցի թիվ 58 տանը ծնվել և մինչև 1924 թվականն ապրել է ռուսական բալետի նշանավոր պարուհի Ֆեյա (Ֆեոնա) Իվանովնա Բալաբինան։ Էկլեկտիզմի ոճով տունը կառուցվել է XIX դարի վերջին։

1890-ական թվականների կեսերին այն ժամանակ Դմիտրիևսկայա փողոց, 68-70 հասցեի տնատիրությունը ձեռք է բերել Կոպել Աբելևիչ (Նիկոլայ Իվանովիչ) Վոլովը։ Նա Դոնի Ռոստով էր տեղափոխվել 1882 թվականին և զբաղվում էր հյուրանոցային բիզնեսով։ 1897 թվականին նա եռահարկ տուն կառուցելու թույլտվություն է ստանում, որի շինարարության ավարտից հետո այնտեղ սկսում է գործել հյուրանոց։ Ըստ աղբյուրների` XX դարի սկզբին այն կոչվել է «Մարսել»։ Այդ ժամանակ տնատիրությունը պատկանել է Սառա և Ելենա Վոլովներին։ Սառան Կոպել Վոլովի կինն էր, իսկ Ելենան, հավանաբար, հարսը։

1910 թվականից տան տեր է դարձել Դարիուշ Անտոնովիչ Յուզեֆովիչը։ Նոր տերը շենքում չի ապրել, սակայն հյուրանոցը վերանվանել է «Բրիստոլ»։ Նույն թվականին տեղի է ունեցել նշանավոր իրադարձություն` այս տանը ծնվել է հետագայում անվանի պարուհի Ֆեոնա Իվանովնա Բալաբինան։ 15 տարեկանում նա վերցրել է հնչեղ «Ֆեյա» («Փերի») կեղծանունը և տեղափոխվել Լենինգրադ։

1920 թվականից հետո տունը ստացել է համայնքային բնակատեղի կարգավիճակ, վերապրել է երկու պատերազմ։

Այն տանը, որտեղ ծնվել և մինչև Լենինգրադ մեկնելն ապրել է Ֆեյա Բալաբինան, փակցված է եղել հուշատախտակ.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Այստեղ ապրել է բալետի նշանավոր պարուհի Ֆեյա Իվանովնա Բալաբինան։ |  |

Տունն այժմ գտնվում է գրեթե կիսաքանդ վիճակում, և նրա հետագա ճակատագիրն անորոշ է։ Հուշատախտակը պատից հանված է և նրա գտնվելու վայրն անհայտ է։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* Պատի դրվագՊատի դրվագ
* Ճակատի դրվագՃակատի դրվագ
* Մետաղական ճաղավանդակի դրվագՄետաղական ճաղավանդակի դրվագ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Перечень выявленных объектов культурного наследия г. Ростова-на-Дону
2. 1 2 3  Старый Ростов, который мы теряем. Дом Волова: «Марсель», «Бристоль» и Фея
3. ↑  «Шаумяна 58. Дом Ф.И.Балабиной». Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ նոյեմբերի 23-ին. Վերցված է 2018 թ․ նոյեմբերի 2-ին.
4. ↑  Фея Ивановна БАЛАБИНА

Գրականություն
-------------

* Вера Волошинова. Ростов-на-Дону: дом, где родилась Фея Балабина//газета «Молот». — 21.10.2011. №№ 153-154 — с. 6.

Արտաքին հղումներ
----------------

* [ РОСТОВСКУЮ ПЛИСЕЦКУЮ ЗВАЛИ ФЕЕЙ]
* Фея Ивановна Балабина
* Чьи имена появятся на ростовском "Проспекте звезд"?
* Донские краеведы предлагают пересмотреть отношение к мемориальным доскам
2016 թվականի սեպտեմբերի 17-ին պայթյուն է տեղի ունեցել Նյու Յորքում և Նյու Ջերսի նահանգում՝ մի քանի ժամ տարբերությամբ։ Նյու Յորքում տուժածների թիվը կազմել է 29, իսկ Նյու Ջերսիում տուժածներ չեն եղել։ Սեպտեմբերի 19-ին պայթյունի գործով ձերբակալվել է Աֆղանստանից սերված Ահմադ Խան Ռահամին։ 2018 թվականի փետրվարի 13-ին Ռահամին դատապարտվել է պարտադիր ցմահ ազատազրկման՝ առանց վաղաժամկետ ազատման իրավունքի։

Պայթյուն Նյու Յորքում
---------------------

Կասկածյալը աֆղանստանցի Ահմադ Խան Ռահամին է
Նյու Յորքում պայթյունը հնչել է շաբաթ օրը՝ սեպտեմբերի 17-ի երեկոյան Մանհեթենի Չելսիի շրջանում, որտեղ միշտ մարդաշատ է։ Պայթյունը տեղի է ունեցել քաղաքի արևմտյան մասում՝ 6-րդ և 7-րդ ավենյուների միջև 23-րդ փողոցում։ Տուժել է 29 մարդ, որոնցից մեկը լուրջ վնասվածքներ է ստացել։

Պայթյուն Նյու Ջերսիում
----------------------

Նյու Յորքի պատահարից մի քանի ժամ առաջ, տեղական ժամանակով առավոտյան ժամը 9:30-ին զանգվածային վազքի մայրուղու վրա պայթյուն է տեղի ունեցել, որը նախատեսված էր առավոտյան 9-ին Նյու Ջերսիի նահանգի Սիսայդ Պարկ քաղաքում, որը գտնվում է Նյու Յորքից ոչ հեռու։ Պայթյունից հետո մրցավազքը չեղյալ է հայտարարվել։ Երկաթե խողովակից պատրաստված ինքնաշեն ռումբը պայթել է աղբամանի մեջ։

Տես նաև
-------

* Ահաբեկչություններ Բրյուսելում (մարտի 22, 2016)
* Զանգվածային սպանություն Օռլանդոյում
* Ահաբեկչություն Ստամբուլում (դեկտեմբեր, 2016)
* Պայթյուն Ստամբուլում (2016)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Крупные теракты в США в 2013-2017 годах» (ռուսերեն). РИА Новости. 20171101T0319+0300Z. Վերցված է 2019 թ․ սեպտեմբերի 22-ին.
2. ↑  «Власти назвали терактами взрывы в Нью-Йорке и Нью-Джерси». lenta.ru. Վերցված է 2019 թ․ սեպտեմբերի 22-ին.
3. ↑  «Полиция задержала подозреваемого во взрывах в Нью-Йорке и Нью-Джерси». lenta.ru. Վերցված է 2019 թ․ սեպտեմբերի 22-ին.
4. ↑  «Взрывы в Нью-Йорке и Нью-Джерси: 29 раненых» (ռուսերեն). РИА Новости. 20160918T0944+0300Z. Վերցված է 2019 թ․ սեպտեմբերի 22-ին.
**Մարիա և Յուրգիս Շլյապյալիսների տուն-թանգարան** (լիտ.՝ Marijos ir Jurgio Šlapelių namas-muziejus), հուշահամալիր թանգարան Վիլնյուսի Պիլես 40 հասցեում (լիտ.՝ Pilies g. 40)՝ նվիրված լիտվական մշակույթի գործիչներ, ամուսիններ Մարիա Շլապյալենեին և Յուրգիս Շլապյալիսին։

Պատմություն
-----------

Թանգարանը պատկանում է քաղաքային ինքնավարությանը և տեղակայված է 17-րդ դարի ճարտարապետական հուշարձան համարվող շենքում։ Տունը 1926 թվականին ձեռք են բերել հասարակական գործիչներ Շլյապյալիս ամուսինները, որոնք պրոպագանդում էին Վիլնոյում լիտվական լեզուն և լիտվական գրականությունը և Դոմինիկոնու փողոցի վրա ունեին գրախանութ։ Շենքի վրա տեղադրված է լիտվերեն լեզվով մակագրությմբ հուշատախտակ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո շենքն ազգայնացվել և վերակառուցվել է որպես բազմաբնակարան շենք։ Մարիա Շլապյալենեին պատկանող բնակարանում և նկուղում պահվում էր շուրջ 5—6 հազար գիրք և այլ հրատարակություններ։ Բնակարանի սեփականատիրոջ հետ մինչև իր մահը՝ 1977 թվականը, հաղորդակցվում և նրա հավաքածուից օգտվում էին մատենագետները, պատմաբանները և թատերագետները։

«Այս տանն ապրել են լիտվական լեզվի և գրքի հովանավորներ Մարիա Շլապյալենեն 1926-1977 թվականներին և Յուրգիս Շլապյալիսը 1926-1941 թվականներին»
Լիտվայի անկախության վերականգնումից հետո ԱՄՆ-ում բնակվող Շլյապյալիսների դուստրը՝ Գրաժուտե Շլապյալիտե-Սիրուտենեն 1996 թվականին վերականգնեց ծնողների տան նկատմամբ սեփականության իրավունքը։ Կատարելով մոր կամքը, նա նվիրաբերեց բնակարանը Վիլնյուսի քաղաքապետարանին, պայմանով, որ այնտեղ կազմակերպվի Մարիա և Յորգիս Շլապյալիսների տուն-թանգարան։ Թանգարանը բացվեց նույն տարում տան վերանորոգումից հետո։ Թանգարանի ստեղծման համար հիմք հանդիսացան Գրաժուտե Շլապյալիտե – Սիրուտենի ընտանեկան իրերը, գրքերը, փաստաթղթերը և պատկերագրական նյութերը։

Տուն-թանգարանը հիմնադրվել է 1991 թվականին։ 1994 թվականին բացվել է ցուցահանդես, որտեղ ներկայացված էր ամուսինների կյանքն ու գործունեությունը, Վիլենյան մարզի 19-րդ դարի երկրորդ կեսից մինչև 1940 թվականը ընկած ժամանակաշրջանի կյանքը։

Ցուցադրություններ
-----------------

Թանգարանի հավաքածուում ընդգրկված են գրադարանը, արխիվը, դրամագիտական և դրոշմանիշերի հավաքածուները և Շլյապյալիսների անձնական իրերը։ Ցուցասրահում և Շլյապյալիսների հյուրասենյակում (15-րդ դարի նկուղում), ցուցահանդեսներից բացի անցկացվում են երեկոներ, համերգներ, դասախոսություններ, գրքերի շնորհանդեսներ և նմանատիպ այլ միջոցառումներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Istorija» (լիտվերեն). Marijos ir Jurgio Šlapelių namas-muziejus. 2016. Վերցված է 2016 թ․ դեկտեմբերի 11-ին.
2. ↑  «Marija and Jurgis Šlapeliai House-Museum» (անգլերեն). Vilnius Tourist Information Centre. 2016. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ օգոստոսի 17-ին. Վերցված է 2016 թ․ դեկտեմբերի 11-ին.

Գրականություն
-------------

* Tomas Venclova. Wilno. Przewodnik. Wydanie czwarte. Vilnius: R. Paknio leidykla, 2006. ISBN 9986-830-47-8. S. 94.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Дом-музей Марии Шлапелене и Юргиса Шлапялиса Արխիվացված 2018-10-23 Wayback Machine
* Marija and Jurgis Slapelis House and Museum

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մարիա և Յուրգիս Շլապյալիսների տուն-թանգարան» հոդվածին։ |
**Buta Airways**, ադրբեջանական բյուջետային ավիաընկերություն, «Ադրբեջանական ավիաուղիներ» ՓԲԸ-ի կազմում գտնվող կառուցվածքային ստորաբաժանում, տեղակայված է Բաքվի Հեյդար Ալիևի անվան օդանավակայանում։

Պատմություն
-----------

2016 թվականի դեկտեմբերին «Ադրբեջանական ավիաուղիներ» ՓԲԸ-ի (AZAL) վարչության նիստում որոշում է կայացվել Ադրբեջանում սեփական ցածրաբյուջետային փոխադրող ստեղծելու մասին։

2017 թվականի հունիսի 2-ին հանրությանը ներկայացվեց ավիաընկերության լոգոն և լիվրեյը։ Buta Airways-ի լոգոտիպն իր մեջ միավորում է Սիմուրգ դիցաբանական սրբազան թռչունի խորհրդանիշը, որը ներկայացված է ադրբեջանական բուտայի զարդանախշի տեսքով։

Նավատորմ
--------

Buta Airways Embraer 190 ինքնաթիռը թռչում է Կիևի օդանավակայանում
2018 թվականին ընկերության ավիապարկում առկա է բրազիլական արտադրության Embraer 190 ութ ինքնաթիռ։

Ուղղություններ
--------------

2019 թվականի դեկտեմբերի դրությամբ ավիաընկերությունը Բաքվից ուղիղ չվերթներ է իրականացնում դեպի հետևյալ քաղաքներ։

* Ալանիա
* Անկարան
* Ստամբուլ (Սաբիհա Գյոքչենի անվան միջազգային օդանավակայան)
* Իզմիր
* Կիև («Բորիսպոլ»)
* Լվով
* Մոսկվա («Վնուկովո»)
* Միներալնիե Վոդի
* Սանկտ-Պետերբուրգ
* Կազան
* Սոֆիա
* Թբիլիսի
* Թեհրան
* Բաթումի
* Օդեսա
* Խարկով
* Աստրախան
* Ուֆա
* Էդ-Դամմամ
* Էր-Ռիադ

Իրականացվում են նաև ուղիղ չվերթներ Գյանջայից դեպի Մոսկվա («Վնուկովո» օդանավակայան)։

Ավիատոմսեր
----------

Buta Airways-ի ավիատոմսերի արժեքը սկսվում է 29 եվրոյից՝ մեկ ուղղությամբ թռչելու համար։  Սակայն ամենաէժան սակագինը՝ «բյուջետ»-ը, չի ներառում ձեռքի ուղեբեռը։ Ավիաընկերությունը առաջարկում է նաև ավելի բարձր սակագներ «Ստանդարտ» և «Սուպեր», որոնք ներառում են լրացուցիչ ընտրանքներ.

Նշումներ
--------

1. ↑  «Астрахань» (ռուսերեն). Buta Airways. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ հունվարի 17-ին. Վերցված է 2019 թ․ հունվարի 17-ին.
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Մելքոնյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Սյուզաննա Մելքոնյան** (նոյեմբերի 10, 1980(1980-11-10), Երևան, Հայաստան), հայ օպերային երգչուհի (սոպրանո)։

Կենսագրություն
--------------

Սյուզաննա Մելքոնյանը ծնվել է Երևանում։ 1987-1997 թվականներին սովորել է Երևանի թիվ 17 վոկալ միջնակարգ մասնագիտացված երաժշտական դպրոցում, այնուհետև՝ 1997-2002 թվականներին՝ Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի վոկալ բաժնում։ 2005 թվականից՝ Ա․ Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի մեներգչուհի։

2011 թվականից համագործակցում է նաև Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի հետ՝ Չայկովսկու «Եվգենի Օնեգին» օպերայում կատարելով Տատյանայի դերերգը, հանդես գալով նաև Մոցարտի `«Ռեքվիեմ» և Հալաջյանի՝ «Մեսսա» օպերաներում։

2012-2014 թվականներին աշխատել է Վոլգոգրադի երաժշտական թատրոնում` Վերդիի «Տրավիատա» օպերայում կատարելով Վիոլետտայի դերերգը։

Դերերգեր
--------

| Հեղինակ | Օպերա | Դեր |
| --- | --- | --- |
| Արմեն Տիգրանյան | Անուշ | Անուշ |
| Ջուզեպպե Վերդի | Տրավիատա | Վիոլետտա |
| Պյոտր Չայկովսկի | Եվգենի Օնեգին | Տատյանա |
| Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտ | Կախարդական սրինգ | Պամինա, Գիշերային թագուհի |
| Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտ | Դոն Ժուան | Ցերլինա |
| Ժորժ Բիզե | Կարմեն | Միքայելլա |
| Ջակոմո Պուչինի | Մադամ Բատերֆլայ | Բաթերֆլայ |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  «Սյուզաննա Մելքոնյան». *opera.am*. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ մարտի 16-ին. Վերցված է 2018 թ․ հունվարի 4-ին.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հեղինե Հովհաննիսյան (այլ կիրառումներ)

**Հեղինե (Ջեմմա) Մարգարի Հովհաննիսյան** (ծնվ.՝ 1947, մարտի 10, գ. Փոքր Վեդի, ՀԽՍՀ, այժմ՝ Հայաստանի Արարատի մարզում), ազատամարտիկ։ Հայաստանի բանակի ավագ լեյտենանտ (1993)։

Մարտական ուղի
-------------

1988-1994 թվականներին առանձին կամ 5-րդ կամավորական բրիգադի (վաշտի հրամանատար) կազմում մասնակցել է Հայաստանի Արարատի (Տիգրանաշեն, Երասխ) և Արցախի Հանրապետության Մարտակերտի (Գետավան, Վաղուհաս. Մաղավուզ, Հակոբ Կամարի և այլն), Ֆիզուլիի (Հորադիզ) շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։ Հակոբ Կամարի գյուղի համար մղվող մարտերի ժամանակ, երբ սպառվել է զինամթերքը, Հովհաննիսյանը դուրս է եկել խրամատից՝ սկսել երգել ու պարել՝ շեղելով հակառակորդի ուշադրությունը, մինչև մոտակա դիրքերից ջոկատին զինամթերք է հասցվել։

Երեք անգամ վիրավորվել է, ապաքինվել և վերադարձել մարտադաշտ։

2013 թ. Հայաստանի Նախագահի հրամանագրով պարգևատրվել է Մարտական ծառայության մեդալով։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Ղարաբաղյան ազատագրական պատերազմ (1988—1994) հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո ։*  |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  ««Ես երգելով եմ կռվել». Ջեմմա (Հեղինե Հովհաննիսյան)». *Hayern Aysor*. 2016 թ․ մայիսի 9. Վերցված է 2019 թ․ փետրվարի 19-ին.
2. ↑  Հայաստանի Հանրապետության շքանշանով և մեդալներով պարգևատրելու մասին
1. Համարակալած ցանկի տարր

Պահպանվող գոտի Լոս Լագոս շրջանում
**Վալդիվյան անտառ,** Հարավային Ամերիկայի էկոտարածաշրջանում նեոտրոպիկի մաս կազմող, անձրևային, խառը տիպի անտառներ։ Անվանումն առաջացել է Վալդիվիա քաղաքի անունից։

Բնութագիր
---------

Վալդիվյան անտառները գտնվում են Արևմտյան Պատագոնիայի կենտրոնում՝ գերազանցապես Չիլիի տարածքում, մի փոքր մասն էլ Արգենտինայում։ Սահմանակից էկոտարածաշրջաններն են Մագելանյան անտառները, Պատագոնիական անապատը, չիլիական մակվիստը (մշտադալար թփուտներով ու խոտատարածքներով ձևավորվող էկոգոտի) և Հարավային Անդերի տափաստանները։ Մոտավոր հաշվարկներով այդ անտառները զբաղեցնում են 250-300 հազար քառակուսի կիլոմետր ընդհանուր մակերես՝ գերազանցելով Մեծ Բրիտանիայի տարածքին։

Տեղադրությունը. հարավային լայնության 40 աստիճանի շրջանը՝ Անդյան լեռների լանջերին (մինչև 1200-2200 մետր բարձրություններում) և Չիլոե կղզին։

Կլիման խոնավ է. տեղումներ լինում են տարվա բոլոր եղանակներին և տարեկան կտրվածքով կազմում են 1500-3000 միլիմետր։ Միջին ջերմաստիճանը ամռանը 12-15 աստիճան է, ձմռանը՝ 6-8 աստիճան, իսկ լեռնային շրջաններում ավելի սառն է։

Վալդիվյան անտառները մշտադալար են, սակայն դրանցում հանդիպում են նաև տերևաթափվող բույսեր։ Հիմնական բուսազանգվածը կազմում են փշատերև ծառատեսակներն ու պտերը։ Դրանց շատ տեսակներ էնդեմիկ են և հանդիպում են միայն Վալդիվյան անտառներում։

Տարածաշրջանի բուսական աշխարհի տիպական ներկայացուցիչներն են ֆիցռոյան, էքստոքսիկոնը, լապաժերիան, մագելանյան մայտենուսը, կեղծ պանաքսի ու նոտոֆագուսի մի շարք տեսակներ, Eucryphia cordifolia-ն, Caldcluvia paniculata-ն, Weinmannia trichosperma-ն, Podocarpus nubigenus-ը, չիլիական արաուկարիան:Կենդանական աշխարհի ներկայացուցիչներից են ռելիկտային համարվող չիլոեյան փշախոզը, աշխարհի ամենափոքր եղնիկը՝ պուդուն, չիլիական կոդկոդ կատուն։ Քսաներորդ դարում Վալդիվյան անտառների պայմաններին հարմարեցվել և այս վայրերում բազմացել ու տարածվել են վարազները։

Չիլիում և Արգենտինայում վալդիվյան անտառների տարածքում ստեղծվել են շուրջ քսան ազգային պարկեր ու պահպանվող գոտիներ;

Տես նաև
-------

* Մագելանյան անտառներ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Di Castri F di & E. Hajek 1976. «Bioclimatología de Chile»

Արտաքին հղումներ
----------------

* Explore the Valdivian Coastal Reserve Արխիվացված 2011-01-20 Wayback Machine
* Valdivian temperate rain forests/Juan Fernandez Islands (World Wildlife Fund)
* Research at Chiloé Rain Forest
* Flora species from Valdivian rain forests Արխիվացված 2020-08-01 Wayback Machine

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Valdivian temperate rain forest** կատեգորիայում։ |
**Գասբեկի ամրոց** (հոլ.՝ Kasteel van Gaasbeek), գտնվում է Լեննիկ կոմունայում, Բրյուսելից հարավ-արևմուտք (բելգիական Ֆլամանդական Բրաբանտ նահանգում)։ Ամրոցին կից գտնվում է արհեստական լճերի կասկադը, բնական այգիներ։

Պատմություն
-----------

Գասբեկի ամրոցը առաջին անգամ կառուցել են մոտավորապես 1236 թվականին, Գոտֆրիդ Լուվենսկու կողմից, Ֆլանդրիա և Էնո հարևաններից պաշտպանվելու նպատակով։ Մինչև Ֆրանսիակաան հեղափոխությունը ամրոցը հանդիսանում էր Գասբեկ կոմսերի տոհմական տունը։ Կոմսերից մեկը բրյուսելյան բնակչությանը տրամադրեց իր դեմ, ինչի հետևանքով 1388 թվականին քաղաքացիները քանդեցին ամրոցը։ 16-րդ դարի սկզբին Գորն կոմսերը ամրոցի փլատակների վրա հիմնեցին նոր ամրոց. 16-րդ դարի կեսերին այն պատկանում էր կոմս Էգմոնտին։ 1695 թվականին Պֆալցի համար մղվող պատերազմի ժամանակ, ամրոցը կողոպտվեց ֆրանսիական բանակի կողմից։

1887-1889-ական թվականներին ամրոցը վերակառուցվեց ճարտարապետ Շառլ Ալբերի կողմից, ստանալով ներկայիս տեսքը։ 1921 թվականին մարկիզ Վիսկոնտին, ամրոցի վերջին տիրուհին այն փոխանցեց Բելգիա պետությանը, 1924 թվականին այնտեղ թանգարան բացեցին, իսկ 1980 թվականին ամրոցը անցավ Ֆլամանադալեզու համայնքին։

Հավաքածու
---------

Հավաքածուի հիմնական մաս են կազմում 15-16-րդ դարերի իրեր՝ մարկիզ Վիսկոնտիի հավաքածուից, ինչը ամրոցում ստեղծում է Վերածննդյնան դարաշրջանի մթնոլորտ։ 2004 թվականի ապրիլին բացվեց թանգարանային նոր թև, որտեղ ի թիվս այլ իրերի ցուցադրվում է Վիսկոնտիի յուրահատուկ սանհանգույցը, 19-րդ դարի երկրորդ կեսին վերագրվող իրերով, պարբերաբար անցկացվում է Guerlain բույրերի դեգուստացիա, վերջինս հանդիսանում է թանգարանի հովանավորը։ Թանգարանի արխիվում պահվում է 13-17-րդ դարերին պահտկանող փաստաթղթեր։

Ամրոցի թանգարանը և այգին այցելուների համար բաց են ապրիլի 1-ից մինչև նոյեմբերի 4-ը։ Այգին հասանելի է այցելուների համար միայն կազմակերպված խմբերով զոբոսավարի ուղեկցությամբ։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3
2. ↑  «Castelo de Gaasbeek» (ֆրանսերեն). data.bnf.fr. Վերցված է 19 de dezembro de 2019-ին.
3. ↑  «Kasteel van Gaasbeek - meest romantisch kasteel van Vlaanderen». *www.kasteelvangaasbeek.be*. Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 19-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Գասբեկի ամրոց» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ · ՅուԹյուբ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX96082 · BNF: 121591661 · GND: 5045918-1 · ISNI: 0000000121926724 · LCCN: n2013053770 · SUDOC: 236619438 · VIAF: 156834882 · ULAN: 500305818 · WorldCat VIAF: 156834882 |

 |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Զաքարյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Վահե Սամվելի Զաքարյան** (հոկտեմբերի 12, 1995(1995-10-12), Հրազդան, Հրազդանի շրջան - ապրիլի 2, 2016(2016-04-02), Ջրական, Ադրբեջան), Հայաստանի զինված ուժերի և Արցախի Պաշտպանության բանակի զինծառայող, շարքային։

Կենսագրություն
--------------

Վահե Զաքարյանը ծնվել է 1995 թվականի հոկտեմբերի 12-ին Կոտայքի մարզի Հրազդան քաղաքում՝ Սամվել Զաքարյանի ընտանիքում։ Ունի երկու քույր, իսկ ինքը տան միակ արու զավակն էր։ 2002 թվականին ընդունվել է տեղի հիմնական դպրոց և ավարտել 2012 թվականին։ Նույն թվականին ընդունվել է Հրազդանի 10-րդ ավագ դպրոցը։ Սովորել է կենսաքիմիկական հոսքում։ Դպրոցն ավարտել է 2014 թվականին։ Ընտանիքով տեղափոխվել են Ռուսաստանի Դաշնություն, սակայն Վահեն 13 տարեկան էր, երբ որոշեց թողնել Մոսկվայի հանգիստ կյանքը և վերադարձավ Հայաստան։ Վահեն 11 տարեկանից զբաղվել է սպորտով՝ կարատեով և արևելյան մարտարվեստով։ Բազում հաղթանակներ և մեդալներ ունի, բազմաթիվ միջազգային մրցույթների հաղթող է։ Հայաստանում մասնակցել է բազմաթիվ մրցույթների։ Հայաստանի հանրապետության երկակի չեմպիոն է, ունի երկու սև գոտի։ Աշխարհի մրցույթներին մասնակցելու հրավեր էր ստացել․ մասնակցել է Լեհաստանում կայացած մրցմանը, իսկ Չեխիայում կայանալիք մրցմանը չի հասցրել մասնակցել։ 2014 թվականին ընդունվել է ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտը։

Զինվորական ծառայություն
-----------------------

2014 թվականին 2014/1 զորակոչով զորակոչվել է հայոց բանակ, ծառայության անցնելով Հոկտեմբերյանում։ 6-ամսյա ուսումնական փուլն անցնելուց հետո, որպես տանկի նշանառու-օպերատոր, տեղափոխվել է ԼՂՀ՝ Ջեբրաիլ։ Վահեի տունդարձին մնացել էր 111 օր։ 2016 թվականի ապրիլի 2-ին Վահեն իր տանկով հասավ մինչև հակառակորդի դիրքերը և խոցվեց։ Վահեն զոհվեց՝ բաց տարածքում կռիվ տալով։

Հուղարկավորություն
------------------

Վահեի հոգեհանգիստը տեղի է ունեցել 2016 թվականի ապրիլի 8-ին Ջրառատ թաղամասի եկեղեցում, իսկ հուղարկավորությունը՝ 2016 թվականի ապրիլի 9-ին։

Հիշատակ
-------

Հերոսի սխրանքին պատասխան հարազատ դպրոցում փառքի անկյուն է բացվել, որտեղ խնամքով տեղավորված է զինածառայողի լուսանկարները։ Նրանց տան բակում օգոստոսի 12-ին տեղադրվել է հուշաքար և ցայտաղբյուր՝ Հրազդանի քաղաքապետ Արամ Դանիելյանի մասնակցությամբ։

Պարգևատրումներ
--------------

Հետմահու Հայաստանի և Արցախի նախագահների կողմից պարգևատրվել է «Արիության» և «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» մեդալներով։

Տես նաև
-------

* Քառօրյա պատերազմ
* Քառօրյա պատերազմում զոհվածների ցանկ

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ցավում ենք և հպարտանում. Վահե Զաքարյան
* «Ծնողներ կան, որ գոնե տեսել են իրենց երեխեքին, թեկուզ իրենց երեխեքի դին հողին են հանձնել, բայց մենք դա էլ չենք տեսել…». ասում է զոհված Վահե Զաքարյանի հայրը
* Մեր հերոսները Վահե Զաքարյան
* Ապրելու ապրիլ 30.09.16 Վահե Զաքարյան
* Վահե Սամվելի Զաքարյան Արխիվացված 2017-04-16 Wayback Machine
**Մատիտի դերվենթյան թանգարան**, տեղակայված է Անգլիայի հյուսիս-արևմուտքում գտնվող Կեսվիկ քաղաքում։

Պատմություն
-----------

Թանգարանը բացվել է 1981 թվականին։ Այս թանգարանում պահվում է աշխարհի ամենամեծ գունավոր մատիտներից մեկը, որն ստեղծվել է թանգարանի տեխնիկական տնօրեն Բարբարա Մյուրեյի մտահղացման հիման վրա։ Դեղին մատիտը, որի երկարությունը 7,91 մետր է, զանգվածը՝ 446,36 կգ, վերջնական տեսքի է բերվել 2001 թվականի մայիսի 28-ին։

Կեսվիկում մատիտի առաջին գործարանը բացվել է 1832 թվականին։ Երկրորդ՝ այժմյան գործարանը, 1920-ական թվականներին է հիմնվել, իսկ բացումը տեղի է ունեցել 1950 թվականին (փակվել է 2007 թվականին, երբ գործարանի ղեկավարն արտադրությունը տեղափոխեց Վորկինգտոն։

Ներկայում թանգարանի այցելուների տարեկան թիվը կազմում է 80 000 մարդ՝ աշխարհի բոլոր ծայրերից։ Թանգարանը հատկապես մեծ հայտնիություն ունի Յորքշիր դքսության բնակիչների շրջանում, քանի որ 1930-ական թվականներին տեղական տնտեսության զարգացումը մեծապես կախված էր մատիտի արտադրությունից։ 2012 թվականին թանգարանը որպես դեկորացիա է ծառայել *«Раз! Два! Три! Умри!»* ֆիլմի համար։

Դեսմոնդ փոթորիկ
---------------

2015 թվականի դեկտեմբերին թանգարանը և նրա ցուցադրանմուշները մեծապես տուժել են ջրհեղեղից, երբ Գրետա գետը Դեսմոնդ փոթորկի պատճառով դուրս եկավ ափերից։ Չնայած հազվագյուտ հավաքածուներից մեկը ոչնչացվեց, այնուամենայնիվ, բազմաթիվ ցուցադրանմուշներ փրկվեցին։

Թանգարանը վերաբացվեց 2017 թվականի հունիսի 15-ին, իսկ *Countryfile* ծրագրում ցուցադրվեց, թե ինչպես է Ջոն Քրեյվենը վերաբացման արարողության ժամանակ կտրում կարմիր ժապավենը։

Պատկերասրահ
-----------

* Կեսվիկի մատիտի թանգարանի նոր տեսքըԿեսվիկի մատիտի թանգարանի նոր տեսքը
* Աշխարհի ամենամեծ մատիտի գրածայրըԱշխարհի ամենամեծ մատիտի գրածայրը
* Լեյքլենդի մատիտները՝ Մատիտի թանգարանումԼեյքլենդի մատիտները՝ Մատիտի թանգարանում

Տես նաև
-------

* Գունավոր մատիտ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  Mapping Museums — 2016.
3. ↑  «Popular Cumbrian pencil museum to reopen» (անգլերեն). ITV News. 2017 թ․ հունիսի 15. Վերցված է 2019 թ․ ապրիլի 15-ին.
4. ↑  derwentart.com(անգլ.)
5. ↑  «The UK's oddest days out». *BBC News Magazine* (բրիտանական անգլերեն). 2013 թ․ սեպտեմբերի 15. Վերցված է 2019 թ․ ապրիլի 15-ին.
6. ↑  «End of an era at pencil factory». *BBC News* (բրիտանական անգլերեն). 2007 թ․ հունիսի 5. Վերցված է 2019 թ․ ապրիլի 15-ին.
7. ↑  «Movie review: Sightseers, Hitchcock meets Leigh in grisly, giggly» (անգլերեն). The Independent. 2012 թ․ նոյեմբերի 29. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ դեկտեմբերի 14-ին. Վերցված է 2019 թ․ ապրիլի 15-ին.
8. 1 2  «Popular Cumbrian pencil museum to reopen». *ITV News* (անգլերեն). Վերցված է 2019 թ․ հուլիսի 2-ին.
9. ↑  John Craven will officially reopen Keswick's pencil museum // *News & Star*. — 2017.
10. ↑  «John Craven will officially reopen Keswick's pencil museum». *News and Star* (անգլերեն). Վերցված է 2019 թ․ հուլիսի 2-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Մատիտի թանգարանի պաշտոնական վեբկայք

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մատիտի թանգարան» հոդվածին։ |
**«Օլաֆը և սառցե արկածները»** (անգլ.՝ Olaf's Frozen Adventure), 2017 թվականի ամերիկյան համակարգչային անիմացիոն կարճամետրաժ ֆիլմ, նկարահանված ռեժիսորներ՝ Քևին Դիթերսի և Սթիվի Վերմերսի կողմից։ Գլխավոր կերպարներին հնչյունավորել են՝ Ջոշ Գադը, Քրիստեն Բելը, Իդինա Մենզելը և Ջոնաթան Գրոֆը։ Ֆիլմը կհայտնվի ԱՄՆ-ի էկրաններին 2017 թվականի նոյեմբերի 22-ին Փիքսարի «Կոկոյի գաղտնիքը» մուլտֆիլմի պրեմիերայից առաջ։

Սյուժե
------

Տոների նախօրյակին Էլզան Աննային հայտնում է այն մասին, որ նրանց ծնողների մահից սկսած վերացել են ավանդական տոները։ Ցանականալով մխիթարել քույրերին, Օլաֆը և Սվենը որոշում են ուղևորվել դեպի անհավանական արկածներ և մինչ տոների սկիզբը գտնել հիանալի ավանդույթ քույրերի համար։

Դերերը հնչյունավորել են
-----------------------

* Ջոշ Գադ - Օլաֆ
* Քրիստեն Բել - Աննա
* Իդինա Մենզել - Էլզա
* Ջոնաթան Գրոֆ - Քրիստոֆ

Արտադրություն
-------------

Ռեժիսորներ՝ Քևին Դիթերսի և Սթիվի Վերմերսի կողմից նկարահանված կարճամետրաժ ֆիլմ, որը ի սկզբանե հայտարարվել է 2016 թվականի փետրվարին ABC հեռուստատեսության համար։ 2016 թվականին ABC հեռուստատեսությունում «*The Making of Frozen: Return to Arendelle*» փաստագրական ֆիլմի ցուցադրման ժամանակ, ցուցադրվել է նաև կարճամետրաժ ֆիլմի անվանումը և հայտարարվել է, որ այնտեղ կներկայացվեն նոր օրիգինալ երգեր, գրված Էլիսա Սամսելի և Քեյթ Անդերսոնի կողմից։ 2017 թվականի հունիսին հայտարարվել է, որ կարճամետրաժ ֆիլմը թողարկվելու է Pixar-ի «Կոկոյի գաղտնիքը» մուլտֆիլմի հետ մեկտեղ։ Գլխավոր կերպարներին կրկին հյնչյունավորել են՝ Ջոշ Գադը, Քրիստեն Բելը, Իդինա Մենզելը և Ջոնաթան Գրոֆը։ Պատմությունը շարժվում է Օլաֆի հետ, որը փորձում է գտնել լավագույն տոնական ավանդույթները Էլզայի, Աննայի և Քրիստոֆի համար։

Ռելիզ
-----

«Օլաֆը և սառցե արկածները» կհայտնվի էկրաններին 2017 թվականի նոյեմբերի 22-ին Pixar-ի «Կոկոյի գաղտնիքը» մուլտֆիլմից առաջ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  «ABC to Air FROZEN Holiday Special in 2017; Idina Menzel, Kristen Bell & Josh Gad to Return!» (անգլերեն). Broadway world. 2016 թ․ փետրվարի 9. Վերցված է 2016 թ․ փետրվարի 9-ին.
4. 1 2  Perry, Spencer (2017 թ․ հունիսի 13). «Olaf's Frozen Adventure Trailer Returns to the World of Frozen». *ComingSoon.net* (անգլերեն). Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 13-ին.
5. 1 2  Snetiker, Marc (2017 թ․ հունիսի 13). «Q&A: John Lasseter Debuts New 'Frozen' First Look». *Entertainment Weekly* (անգլերեն). Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 13-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Օլաֆը և սառցե արկածները»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AlloCiné · Internet Movie Database · Rotten Tomatoes |

 |
Կոկոս (Քիլինգ) կղզիների գտնվելու վայրը 12°07′ հվ. լ. 96°54′ ավ. ե.HGЯOL Հնդկական օվկիանոսում
**Նավապետ Ուիլյամ Քիլինգ** (անգլ.՝ William Keeling, 1578 - 1620, Ուայթ կղզի, Հարավարևելյան Անգլիա, Անգլիա), Արևելյան Հնդկաստանի ընկերության անդամ, բրիտանացի ծովային նավապետ էր։ Նա հրամայեց Սուսաննային երկրորդ Արևելյան Հնդկաստանի ընկերության նավարկության ժամանակ 1604 թվականին։ Այս ճանապարհորդության ընթացքում նրա անձնակազմը կրճատվեց մինչև տասնչորս մարդ, և նավերից մեկը անհետացավ։ Երրորդ ճանապարհորդության ժամանակ նա հրամայեց Կարմիր վիշապին և Հեկտորին 1607 թվականին։ Այս ճանապարհորդության ընթացքում նա հանդիպեց 1608 թվականին Սիամյան Այութայա Թագավորության դեսպանին Բանտամում՝ Ճավայի արևմտյան ծայրում։ Նա հայտնաբերեց Կոկոս (Քիլինգ) կղզիները 1609 թվականին, երբ նա տուն էր գնում Բանդայից Անգլիա։

Իր վերադարձին Ջեյմս I թագավորը Քիլինգին նշանակեց պալատի փեսա, և մ.թ. 1618 թվականին նրան կոչում են Ուայթ կղզում գտնվող Կաուս ամրոցի նավապետ, որտեղ նա մահացել է 1620 թվականին։

Պահպանվել է Քիլինգի օրագրից մի հատված, որտեղ նա, իբր, մանրամասնում է իր անձնակազմի նավը Շեքսպիրի Համլետի (Սիեռա Լեոնեի ափերի մոտ, 1607թ. սեպտեմբերի 5-ին և Սոկոտրա, 1608թ. մարտի 31-ին) և Ռիչարդ II-ի (Սիերա Լեոնե, 160թ. սեպտեմբերի 30-ին) ներկայացումները)։ Հայտնաբերումից հետո որոշ ժամանակ բեկորը կասկածվում էր կեղծ լինելու մեջ, բայց հետագայում այն ընդհանուր առմամբ ընդունվեց որպես իսկական, թեև վերջերս ուսումնասիրությունները վերադարձան այն տեսակետին, որ դա գրեթե անկասկած կեղծիք է Ջոն Փեյն Քոլիերի կողմից։

Ուիլյամ Քիլինգի նկարված հուշահամալիրը Սուրբ Մարիամ եկեղեցում, Քերիսբրուք, Ուայթ կղզի

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Store norske leksikon(նորվ.) — 1978. — ISSN 2464-1480
2. 1 2  CERL Thesaurus — Consortium of European Research Libraries.

Արտաքին հղումներ
----------------

* The Diary Junction Blog

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական · Օքսֆորդի կենսագրական · Dictionary of National Biography |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 143873040 · ISNI: 000000011636582X · LCCN: n82073934 · NTA: 072117621 · VIAF: 266727818 · WorldCat VIAF: 266727818 |

 |
**Քյոշկ ամրոց**, գտնվում է Վայոց ձորի մարզի Եղեգիս և Մոզան գետերի միջև գտնվող քարաժայռերով պատած բլրի մոտ։

Քյոշկ ամրոցը գոյություն է ունեցել մ.թ.ա. 2-1 հազարամյակներում, այն եղել է անառիկ բերդ։ Այս ամրոցը համարվում է Սյունյաց աշխարհի հնագույն շինություններից մեկը։ Տեղացիները ամրոցի շրջակայքից հայտնաբերել են բազմաթիվ իրեր, ինչպես կենցաղային անյպել էլ մարտական նշանակություն ունեցող։ Քյոշկ ամրոցը, որը կառուցված է եռաշարք պարիսպներով, կանգուն է մինչև այսօր։

Ըստ պատմիչ Ստեփանոս Օրբելյանի՝ Վարդանանց նահատակությունից հետո նրա հետ մի քանի գունդ նահանջում են դեպի «յամուր աշխարհն Արցախայ»։ Պատմիչը նաև ասում է՝ «Հասնելով Վայոց ձորի գավառի մեջտեղը, Եղեգիս և Մոզան գետերի միջև գտնվող քարաժայռերով պատած բլրի («Քյոշկ» ամրոց) մոտ, տեղի ամրության պատճառով մեծ արյունահեղություն արեցին»։

461 թվականին Գյուտ Արահեզացի կաթողիկոսի պատվերով ամրոցին կից կառուցվում է Վարդանանց գեղակերտ եկեղեցին, որի նպատակն է պատվով պահել Վարդանանց հիշատակի անունը։ Եկեղեցին կառուցված է սրբատաշ քարերով, երկգմբեթ և սյունազարդ վե Եթե նատնով։
17-րդ դարում եկեղեցու խոնարհումից հետո, այդ նույն եկեղեցու տեղում կառուցվում է մեկ այլ եկեղեցի՝ Սուրբ Սարգիս եկեղեցի։ Եկեղեցու բակում հայտնաբերվել է Վարդանանց եկեղեցու հիմքի հատվ ծներից։
Սուրբ Սարգիս եկեղեցու պատին կա ագուցված խաչքար։ Խաչքարներ և տապանաքարեր կան նաև եկեղեցու բակում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.
2. ↑  «ԵՂԵԳՆԱՁՈՐԸ ԵՎ ՆՐԱ ՊԱՏՄԱԿԱՆ ՀՈՒՇԱՐՁԱՆՆԵՐԸ». *Պատմամշակութային արգելոց-թանգարանների և պատմական միջավայրի պահպանության ծառայության* (ամհարերեն). Վերցված է 2021 թ․ հուլիսի 9-ին.
**Samsung Galaxy Note 7**՝ սմարթֆոն-թաբլեթ, Սամսունգ ընկերության արտադրանք, աշխատում է Անդրոիդ օպերացիոն համակարգով։ Ներկայացվել է 2016 թվականի օգոստոսի 2, պաշտոնապես հայտարարվել է 2016 թվականի օգոստոսի 19, որպես Galaxy Note 5 հաջորդող։ Galaxy Note 7 իր նախորդ մոդելի կատարելագործված տարբերակն է։ Չնայած այն հանգամանքին, որ սմարթֆոնը Galaxy Note սերիայի վեցերորդ հեռախոսն է՝ անվանվել է յոթերորդ։ Ընկերությունը գնացել է այդ քայլին, որպեսզի սպառողները համեմատություն չդնեն ընկերության առաջատարի Samsung Galaxy S7 և Note 7 միջև։ Սմարթֆոնը ստացել է խոնավապաշտպանության և ջրադիմացկության սերտիֆիկատ։

Տեղեկագիր նախազգուշացում, Galaxy Note 7 օգտագործումն ավտոբուսներում և շինություններում արգելելու մասին (Orlando ԱՄՆ)

  

Galaxy Note 7 թերություների պատճառով ստեղծված իրավիճակը շատ անհանգստացրեց բնապահպաններին, որովհետև Samsung չէր հայտարարել իր պլաները կապված սմարթֆոնի անվտանգ վերամշակման հարցում։ Եթե սմարթֆոնները դեն նետվեին կստացվեր 730 տոննա տեխնոլոգիական աղբ։ Դա թույլ չտալու համար բնապահպանները խնդրագիր են ուղղել Samsung Electronics, խնդրելով սմարթֆոնները դեն նետելու փոխարեն դրանք վերամշակեն։

Ծրագրային ապահովումը
--------------------

Samsung Galaxy Note 7 աշխատում է Android օպերացիոն համակարգի 6.0.1 Marshmallow տարբերակով, Grace UX ինտերֆեյսով։ Հնարավորություն ունի Android թարմացնել մինչև Android 7.0 Nougat տարբերակը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Samsung Galaxy Note 7 arrives August 19th with curved display, iris scanner» (անգլերեն). The Verge. Վերցված է 2016 թ․ հոկտեմբերի 18-ին.
2. ↑  Dan Seifert. «Samsung will announce the Galaxy Note 7 on August 2nd» (անգլերեն). The Verge. Վերցված է 2016 թ․ հոկտեմբերի 18-ին.
3. ↑  «Окажутся ли 4,3 миллиона новых смартфонов Samsung на свалке?». *Гринпис России*. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ նոյեմբերի 21-ին. Վերցված է 2016 թ․ նոյեմբերի 21-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Обзор Samsung Galaxy Note 7: самый мощный смартфон Samsung. hi-tech.mail.ru (18 августа 2016)