recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Ենգիբարյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Ամիկ Ավետի Ենգիբարյան** (ռուս.՝ Амик Аветович Енгибарян, 1901 - 1948), խորհրդահայ ավիոկոնստրուկտոր, էլեկտրասարքավորումների մասնագետ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1901 թվականին Երևանում։ 1917 թվականին ավարտել է Երևանի դասական գիմնազիան, իսկ 1923 թվականին՝ Բաումանի անվան Մոսկվայի պետական տեխնիկական համալսարանը։ 1923 թվականից, որպես ավիացիոն էլեկտրասարքավորումների կոնստրուկտոր աշխատել է Ժուկովսկու անվան կենտրոնական աերոհիդրոդինամիկական ինստիտուտում։ 1930-ական թվականների սկզբին վերապատրաստվել է Գերմանիայում, Անգլիայում և ԱՄՆ-ում։ 1937 թվականին եղել է ԽՍՀՄ պաշտպանական արդյունաբերության ժողկոմի 6-րդ վարչության պետը։
1937 թվականի նոյեմբերի 22-ին ձերբակալվել է։ Նրան մեղադրանք են ներկայացրել Սիգիզմունդ Լևանևսկիի ինքնաթիռի վրա ահաբեկչական հարձակում նախապատրաստելու համար և դատապարտել են 10 տարի։

1940 թվականի մայիսի 25 -ին ԽՍՀՄ նախագահի հրամանով համաներում է ստացել և ազատ արձակվել աշխատանքային ճամբարից։

1941 թվականի փետրվարից աշխատանքի է անցել № 266 գործարանում։ Նույն թվականի նոյեմբերից եղել է այդ գործարանի բաժնի վարիչը և գլխավոր կոնստրուկտորը։ 1945 թվականին նշանակվել է № 25 գործարանի գլխավոր կոնստրուկտորը և առաջին տնօրենը։

Մասնակցել է Անդրեյ Տուպոլևի ստեղծած ԱՆՏ-4, ԱՆՏ-14, ԱՆՏ-26, ԱՆՏ-28, ՏԲ-5, ՏՈւ-103 ինքնաթիռների փորձարկումներին։

Մահացել է 1948 թվականին սրտամկանի ինֆարկտից։

Պարգևներ և մրցանակներ
---------------------

* Ստալինյան մրցանակ 3-րդ կարգ-օդանավի սպառազինման նոր դիզայնը զարգացնելու համար։
* Կենտգործկոմի պատվոգիր
* «Պատվո նշան» շքանշան
* «Կարմիր աստղի» շքանշան (1943)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Из истории эвакуации и работы завода им. И.И. Лепсе в годы войны". Արխիվացված է the original 2017 թ․ հուլիսի 24-ին. Retrieved 2017 թ․ հուլիսի 20. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Саркисян А. Е. Армяне-военные ученые, конструкторы, производственники и испытатели XX века. Ер.2005, с.208-214
* Черток Борис Евсеевич. РАКЕТЫ И ЛЮДИ. Фили — Подлипки — Тюратам
* М. Б. Саукке «Неизвестный Туполев».
* Енгибарян Амик Аветович
* 
* Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.
**Ալիխան Իմամխան օկլի Սամադով** (ադրբ.՝ Əlixan İmamxan oğlu Səmədov, ապրիլի 27, 1964(1964-04-27), Սումգայիթ, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ադրբեջանցի երաժիշտ, բալաբանով ժողովրդական երգերի կատարող։ Ադրբեջանի Հանրապետության ժողովրդական արտիստ (2018):

Կենսագրություն
--------------

Ալիխան Սամեդովը ծնվել է 1964 թվականին Սումգայիթում, երաժշտի ընտանիքում։ Նախնական կրթությունը ստացել է Սումգայիթում (1971-1979)։ Նա ուսումը շարունակել է Սամեդ Վուրգունի անվան երաժշտական դպրոցում և Նարիման Նարիմանովի անվան երաժշտական դպրոցում։ 1986 թվականին ընդունվել է Ադրբեջանի պետական մանկավարժական ինստիտուտ։ Ավարտել է 1990 թվականին։

1993 թվականից ապրում է Թուրքիայում։ Հանտիսանում է Կադիկոյի ժողովրդական բանահյուսության կենտրոնի երաժշտական ղեկավարը։ Համերգային ծրագրերով հանդես է եկել Գերմանիայում, Ֆրանսիայում, Ժապոնիայում, Իսպանիայում, Սինգապուրում, Մակեդոնիայում, Կոսովոյում, Ռումինիայում, Հունաստանում և Բուլղարիայում։ Ալիխան Սամեդովի ստեղծագործական երգացանկում օգտագործվել են ժողովրդական երգեր, ադրբեջանցի կոմպոզիտորներ Թոֆիկ Կուլիևի և Ալեքպեր Թաղիևի հանրաճանաչ երգեր։

2018 թվականի մայիսի 27-ին նրան շնորհվել է Ադրբեջանի ժողովրդական արտիստի պատվավոր կոչում։

Պարգևներ և կոչումներ
--------------------

* Folk Dances — The Best Music, Ստամբուլ, 1993։
* The Best Music & The Best Musician, Լեհաստան, 1996։
* Թուրքական «Միլլիյեթ» թերթի հատուկ մրցանակ, Ստամբուլ, 1997։
* Mine Akça, Ստամբուլ, 2004։
* Երաժշտական ստեղծագործության համար ՝ «Յաշամ մյուզիկ» հիմնադրամ, Ստամբուլ, 2005։
* Ակադեմիկոս Յուսիֆ Մամեդալիևի անվան մեդալ, Ադրբեջան, 2007։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ալիխան Սամադով
2. ↑  "Биография". Արխիվացված է the original 2021 թ․ օգոստոսի 26-ին. Retrieved 2021 թ․ օգոստոսի 26.
3. ↑  "Azərbaycan Respublikasının mədəniyyət xadimlərinə fəxri adların verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı"*president.az*

Աղբյուրներ
----------

* Nidel, Richard (2005). World music: the basics. Psychology Press. pp. 214–. ISBN 9780415968003. Retrieved 2 May 2011. "ALIHAN SAMEDOV. Clarinet, balaban, zurna and sax player now residing in Turkey. Balaban."
**Վորոշիլկինի տուն** (ռուս.՝ Дом Ворошилкина), մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության ճարտարապետական հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքում։ Կառուցվել է XIX դարի առաջին կեսում, Շմիդտի փողոց, 21 հասցեով։

Պատմություն
-----------

1830 թվականին Տագանրոգի Շմիդտի, 21 փողոցում II գիլդիայի վաճառական Տիմոֆեյ Միխայլովիչ Վորոշիլկինը կառուցել է երկհարկանի առանձնատուն։ Հայտնի է, որ 1874 թվականի հունվարի 1-ին նա հիմնել է «Տագանրոգի գործարանային արդյունաբերության ընկերակցությունը»։ Շմիդտի փողոցի առանձնատունը վաճառականի ժառանգների ունեցվածքն էր մինչև 1915 թվականը։ Այնուհետև այնտեղ սկսել է գործել Յանովիչի գիմնազիան, որը հետագայում դարձել է Աշխատանքային № 1 դպրոց։

1992 թվականի թիվ 301 որոշմամբ օբյեկտը վերցված է պետական պահպանության ներքո, քանի որ ճանաչվել է ճարտարապետական հուշարձան։

Նկարագրություն
--------------

Երբեմնի շինության՝ ցցված կիսասյուներով քարե դարպասի մնացորդները
Շենքը կառուցված է վաղ անսյուն ռուսական գավառական կլասիցիզմի ոճով։ Պատուհանները պատրաստված են էկլեկտիզմի ոճով. բնորոշ հատկանիշներն են աղեղնաձև կամարով դարպասը և դռնակների երկու կողմերում տեղադրված կիսասյուները։ Կոպտատաշ քարերը գտնվում են առաջին հարկի միջպատուհանային տարածությունում։ Պատուհանների տակ տեղադրված են շարվածքի տարրեր` կողպեքային քարեր։ Ատամնիկները զարդարում են պսակող քիվը։ Վաճառականի տան տարածքում պահպանվել են երբեմնի շինության՝ ցցված կիսասյուներով քարե դարպասի մնացորդները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Жилой дом//Объекты культурного наследия". Արխիվացված է the original 2017 թ․ մարտի 12-ին. Retrieved 2017 թ․ մարտի 25. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. 1 2 3  Энциклопедия Таганрога
**Ամինատա Սավադոգո** (հունվարի 9, 1993(1993-01-09), Ռիգա, Լատվիա), հայտնի որպես հենց **Ամինատա**, լատվիացի երգչուհի և երգահան, որը ներկայացրել է Լատվիան Եվրատեսիլ 2015 երգի մրցույթում "Love Injected" (Ներարկված սեր) երգով։ Նա նաև փորձել է ներկայացնել Լատվիան Եվրատեսիլ 2014 երգի մրցույթում, սակայն զբաղեցրել է 6-րդ հորիզոնականը։

Կյանք և կարիերա
---------------

Ամինատան ծնվել է 1993 թվականի հունվարի 9-ին Լատվիայի մայրաքաղաք Ռիգայում` լատվիական և ռուսական ծագում ունեցող մոր և ծագումով Բուրկինա Ֆասոյից հոր ընտանիքում։ Երգչուհին իրեն ավելի շատ համարում է լատվիացի։ Ներկայումս նա Լատվիայի տնտեսագիտական համալսարանի ուսանողուհի է։ Նա դեռևս 15 տարեկանից սկսել է մասնակցել զանազան հայտնի մրցույթների Լատվիայում։ Նա հիմնականում մեծ ճանաչում է ձեռք բերել, երբ ներկայացել է Եվրատեսիլ 2014 երգի մրցույթի լատվիական նախընտրական փուլին "I Can Breathe" (Ես կարող եմ շնչել) երգով և զբաղեցրել 6-րդ հորիզոնականը։ Այնուհետև Ամինատան հաղթել է լատվիական *Jaunā talantu fabrika* մրցույթում։ 2015 թվականին Սավադոգոն մասնակցել է *Supernova 2015*-ին՝ Եվրատեսիլ 2015 երգի մրցույթի լատվիական նախընտրական փուլին իր "Love Injected" (Ներարկված սեր) երգով։ Երգչուհին քվեարկության շնորհիվ անցել է երկու նախընտրական փուլերը և փետրվարի 22-ին հայտարատվել հաղթող։

Սինգլներ
--------

* "I Can Breathe" (Ես կարող եմ շնչել)
* "Leave My Love Bleeding" (Թող իմ սերը արյունահոսելով)
* "Love Injected" (Ներարկված սեր)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Discogs — 2000.
2. ↑
3. ↑
4. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2015 թ․ մայիսի 2-ին. Retrieved 2015 թ․ մարտի 11. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
5. ↑

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Discogs · Internet Movie Database · MusicBrainz |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1293282863 · VIAF: 6495160546929410240006 · WorldCat VIAF: 6495160546929410240006 |

 |
**Վիտալի Անդրևիչ Լոգվինենկո** (ուկրաիներեն՝ Іван Ле, հունվարի 28, 1928(1928-01-28), Նովոուկրաինկայի շրջան, Ուկրաինա - սեպտեմբերի 15, 1990(1990-09-15), Կիև, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ուկրաինացի խորհրդային գրող, սցենարիստ։ Ուկրաինայի գրողների միության անդամ (1958)։ Գոլովկոյի անվան գրականության մրցանակի դափնեկիր (1982)։

Կենսագրություն
--------------

Վիտալի Լոգվինենկոն ծնվել է Կիրովոգրադի մարզի Դիչեսկուլովո գյուղում։ Հայրենական պատերազմի տարիներին կամավոր մեկնել է ռազմաճակատ, մասնակցել է Բեռլինի գրոհին։

1946-1947 թվականներին եղել է ռազմածովային ուսումնարանի կուրսանտ, 1948-1956 թվականներին աշխատել է Կիրովոգրադի մարզի Սևծովյան նավատորմում։ 1949 թվականին ավարտել է ռազմածովային ավիացիայի դպրոցը։ 1951-1953 թվականներին սովորել է Մոսկվայի օտար լեզուների ռազմական ինստիտուտում (այժմ՝ ՌԴ պաշտպանության նախարարության ռազմական համալսարան)։ Եղել է Ուկրաինայի գրողների միության Օդեսայի կազմակերպության ղեկավար, 1962-1963 թվականներին՝ «Маяк» (Օդեսա) հրատարակչության գլխավոր խմբագիրը, 1973-1975 թվականներին՝ երիտասարդ գրողների գծով Ուկրաինայի գրողների միության պատասխանատու քարտուղար։

Մահացել է Կիևում, թաղված է Բայկովո գերեզմանատանը։

Ստեղծագործություններ
--------------------

Առանձին հրատարակություններով լույս են տեսել Լոգվինենկոյի վեպերի, վիպակների, նովելների ու պատմվածքների ժողովածուները, որոնցից հայտնի են՝ «Սև ծովում» (1958), «Սևաստոպոլյան կակաչ» (1959), «Աղջկա-խոտը» (1969), «Վաղեմի վերքեր» (1961), «Համատեղություն» (1963), «Պսակադրություն» (1965), «Ռուբիկոն» (1966)։

* Чорні бушлати
* Важка вода
* Холодна вись
* Мертвий якір
* Літа молодії
* Вінчання

Պարգևներ, մրցանակներ
--------------------

* Հայրենական պատերազմի I աստիճանի շքանշան
* Հայրենական պատերազմի II աստիճանի շքանշան
* «Պատվո նշան» շքանշան

Գրականություն
-------------

* Літературний енциклопедичний словник. Т. З. К. 1995. — С.223

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Подвиг народа". Արխիվացված է the original 2012 թ․ մարտի 13-ին. Retrieved 2016 թ․ ապրիլի 13. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  Ուկրաինական պատմվածքներ, «Սովետական գրող» հրատարակչություն, Երևան, 1977

Արտաքին հղումներ
----------------

* Վիտալի Անդրեևիչ Լոգվինենկո Archived 2016-03-05 at the Wayback Machine.
**«Ալպիական վարդ» հյուրանոց** (ռուս.՝ Гостиница «Альпийская роза»), պատմական շենք Մոսկվայի կենտրոնում (Պուշեչնայա փողոց տուն 4, շ. 1): Կառուցվել է 1901-1902 թթ. ճարտարապետ Անատոլի Ալեքսանդրովիչ Օստրոգրադսկու նախագծով, մոդեռն ոճով։ Շենքն ունի մշակութային օբյեկտի կարգավիճակ։ Ներկայումս այն զբաղեցնում է Պետկրկեսը։

Պատմություն
-----------

18-րդ դարի վերջում ներկայիս Պուշեչնայա փողոցի 4-րդ տան տեղում կառուցվել է երկհարկանի քարե շինություն։ 1821 թվականին տան սեփականատերն է «Ալեքսանդր Սեմենի տպարանը»։ Ավելի ուշ շենքում տեղակայվել է «Ս. Պ. Յակովլևի տպարանը», Գարդների և Մալցևի սպասքի խանութը և բյուրեղյա իրերի գործարանը։ 1870-ական թվականներին շենքում բացվել է «Ալպիական վարդի տակ» ռեստորանը, որը հետագայում անվանվեց «Ալպիական վարդ» (գերմ.՝ «Alpenrose»):

1880-ական թվականներին, երբ շենքը պատկանում էր իշխանուհի Օ. Ա. Տուրկեստանովա-Արգամակովայինին, սեփականությունը բաժանվել է 2 մասի։ 1901-1902 թվականներին սեփականության ձախ կողմի պահպանված պատերի կողքին կառուցվել է նոր քառահարկ «Ալպիական վարդ» հյուրանոցը՝ ճարտարապետ Անատոլի Օստրոգրադսկու նախագծով (այժմ՝ տուն 4, շենք 1)։ 1911-1912 թթ. կառույցի աջ մասի հենքի վրա ինժեներ Պավել Պավլովիչ Վիսնևսկու նախագծով և Ալեքսանդր Ալեքսանդրովիչ Վեսնինի մասնակցությամբ կառուցվել է «Ալպիական վարդ» ռեստորանը (այժմ՝ տուն 4, շենք 2)։

Ճարտարապետություն
-----------------

«Ալպիական վարդ» ռեստորանը դասվում է վաղ մոդեռնիստական կառույցների թվին։ Քառահարկ շենքի ճակտոնը պատված է ուղղահայաց որմնասյուներով և երեսապատված է բաց մոխրագույն կերամիկական սալիկներով։ Առաջին հարկում մեծ պատուհաններ են, որոնք նախատեսված են խանութների ցուցափեղկերի համար։ Երկրորդից չորրորդ հարկի պատուհանները երկմասանի են։ Պատուհանագոգերը և իմպոստները զարդարված են ծեփածո համաձուլվածքներով։ Ֆասադայի ծեփածո ձևավորումը համապատասխանում է հյուրանոցի անվանը և արտացոլում է ալպիական գույների բազմազանությունը. չորրորդ հարկի պատուհանների միջև կակաչներ և հիրիկներ են, երկրորդ և երրորդ հարկերի միջև ներդաշնակ կակաչներ, անցման կամարի տակ ծաղկաշղթայով պատանի է։ Առավել հատկանշական է երրորդ և չորրորդ հարկերի միջև ծեփածո ֆրիզը, որտեղ պատկերված է նայադների լոգանքը։ Պահպանվել են պատշգամբների և տանիքների թուջե բնօրինակ ցանկապատերը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Москва: Архитектурный путеводитель / И. Л. Бусева-Давыдова, М. В. Нащокина, М. И. Астафьева-Длугач. — М.: Стройиздат, 1997. — С. 130. — 512 с. — ISBN 5-274-01624-3
2. ↑  Доходный дом с рестораном «Альпийская роза» Archived 2018-07-07 at the Wayback Machine. // data.mos.ru
3. ↑  "Распоряжение от 24 апреля 2014 года N 432 «О согласии с заключением (актом) государственной историко-культурной экспертизы»" (PDF). Департамент культурного наследия города Москвы. Արխիվացված է the original (PDF) 2018 թ․ փետրվարի 4-ին. Retrieved 2018 թ․ փետրվարի 4. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. 1 2 3  Дом учителя // liveinmsk.ru
**Այսեդորա Դունկանի սոսի** (**Սոսի Յալթայի առափնյա փողոցում**, ռուս.՝ Платан Айседоры Дункан, Платан на ялтинской Набережной), ծառ, Ղրիմի Յալթա քաղաքի տեսարժանություններից մեկը։ Գտնվում է Լենինի անվան առափնյա փողոցում, «Օրեանդա» հյուրանոցի հարևանությամբ։ Ըստ մասնագետների գնահատականների՝ այս սոսին ավելի քան 170 տարեկան է։

Պատմություն
-----------

Տեղական առասպելների համաձայն՝ Յալթայի տեսարժանություններից մեկը այս սոսին դարձել է, երբ ամերիկացի հայտնի պարուհի Այսեդորա Դունկանը, բանաստեղծ Սերգեյ Եսենինի ուղեկցությամբ, 1923 թվականին այցելել էր Ղրիմ և հիացել ծառով։ Հայտնի զույգը հաճախ է զբոսնել առափով։ Սակայն դա լինել չէր կարող այն պատճառով, որ Եսենինը Յալթա է այցելել 1914 թվականին, իսկ Դունկանը՝ 1920-ականներին։ Այսեդորան առողջարանից բազմաթիվ նամակներ է գրել Եսենինին՝ խնդրելով գալ Յալթա, սակայն նա այդպես էլ չի կարողացել գալ։

Քաղաքում ոմանք պատմում են, որ Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ այս ծառից են կախել պարտիզաններին և կարմիրբանակայիններին։ Սակայն դա ճիշտ չէ։ Նրանց կախել են մեկ այլ ծառից, որը չի պահպանվել և աճել է առափի սկզբնամասում, որտեղ կանգնած է Լենինի հուշարձանը։ Ըստ վետերանների հուշերի՝ այս ծառի մոտ տեղի է ունեցել մեկ այլ դեպք։ Երբ գերմանացիները գրավել են Յալթան, նրանք հեծանիվներով եկել են առափ՝ ծովում լողալու։ Հեծանիվները թողել են սոսու կողքին, այնտեղ, որտեղ աստիճանները տանում են դեպի ստորին լողափ։ Տեղի երեխաներն առևանգել են դրանք։ 12-14 տարեկան տղաներին բռնել և գնդակահարել են։

2004 թվականին, առափնյա փողոցի վերակառուցման ժամանակ, բարեկարգվել է սոսու շրջակայքը, իսկ 2011 թվականին այնտեղ տեղադրվել է «սիրահարների» նստարան։

Ղրիմի՝ Ուկրաինայի ենթակայության տակ եղած ժամանակ սոսին Ուկրաինայի հնագույն և նշանակալի ծառերի ցանկում էր։

Ծառի նկարագրություն
-------------------

Յալթայի առափնյա փողոցի ծառը արևելյան սոսի է կամ չինարի։ Նրա բունը երեք գրկաչափ է (5,55 մ), բարձրությունը՝ 31 մ, խիտ գնդաձև սաղարթի տրամագիծը՝ 27 մ։ Ըստ մասնագետների գնահատականների՝ այս սոսին ավելի քան 170 տարեկան է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Տվյալ աշխարհագրական օբյեկտը տեղայակված է Ղրիմի թերակղզում, որի մեծ մասը տարածքային վեճի առարկա է Ռուսաստանի և Ուկրաինայի միջև։ Համաձայն Ռուսաստանի վարչատարածքային բաժանման՝ թերակղզում տեղակայված են ՌԴ Ղրիմի Հանրապետության սուբյեկտները և դաշնային նշանակություն ունեցող Սևաստոպոլ քաղաքը։ Համաձայն Ուկրաինայի վարչատարածքային բաժանման՝ Ղրիմում գտնվում են Ուկրաինայի կազմի մեջ մտնող Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետությունը և հատուկ կարգավիճակ ունեցող Սևաստոպոլ քաղաքը։
2. 1 2 3  "Платан Айседоры Дункан". Արխիվացված է the original 2019 թ․ հունվարի 14-ին. Retrieved 2019 թ․ հունվարի 22.
3. 1 2 3 4 5 6 7  "Платан на ялтинской Набережной".
**Այստեղ նույնպես կան վագրեր** (անգլ.՝ Here There Be Tygers), կարճ պատմվածք, որը գրվել է Սթիվեն Քինգի կողմից։ Այն առաջին անգամ տպագրվել է 1968 թվականին Ubris ամսագրի գարնանային համարում, իսկ 1985 թվականին տեղ է գտել Քինգի «Կմախքների անձնակազմ» ժողովածուում։ Այս պատմությունը չափազանց կարճ է և պատմում է մի տղայի մասին, ով հավատում էր, որ իր դպրոցի լոգարանում վագր է թաքնվում։
Պատմվածքի վերնագիրը նման է «Այստեղ կլինեն վիշապներ» արտահայտությանը, որն օգտագործվում է քարտեզներ կազմելիս՝ տվյալ տեղանքի կենդանիների մասին զգուշացնելու համար։ Քինգը կրկին այս արտահայտությունը օգտագործել է իր մեկ այլ պատմվածքում։
Ինչպես հեղինակը նշել է, սա նրա առաջին պատմվածքներից մեկն է, որը նա գրել է, երբ դեռ սովորում էր ավագ դպրոցում։

Սյուժե
------

Չարլզը սովորում էր երրորդ դասարանում։ Նա լոգարան գնալու կարիք ուներ, սակայն նրա ուսուցչուհի տիկին Բըրդը նրան դուրս էր թողնում՝ միայն անհարմար իրավիճակում դնելուց հետո։ Մտնելով սանհանգույց՝ նա տեսնում է գետնին պառկած վագրին։ Նա կանգնում է դռան մոտ, սակայն սարսափում է ներս մտնել։ Քիչ ավելի ուշ, իր դասընկերներից Քենի Գրիֆինը գնում է այնտեղ, որ Չարլզին դասարան կանչի։ Այդժամ Չարլզը սկսում է արտասվել, իսկ Քենին նրան հանգստացնում է և ասում, որ ինքն է այդ չար կատակի հեղինակը։ Չարլզը վազում է դուրս և, երբ դժվարությամբ ստիպում է ինքն իրեն ետ գնալ, տեսնում է, որ Քենիի վերնաշապիկի մի հատված վագրի մագիլներում է։ Այնուհետև տիկին Բըրդը գտնում է իր երկու աշակերտներին։ Չարլզը գնում է դասարան և շարունակում է կարդալ «Ճանապարհներ ամենուր» գիրքը։ Պատմվածքն ավարտվում է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Here There Be Tygers". *Horrorking.com*. Արխիվացված է the original 2012 թ․ փետրվարի 5-ին. Retrieved 2018 թ․ օգոստոսի 20. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
**Ամիրաբադի հատուկ տնտեսական գոտի և նավահանգիստ** (պարսկերե՝ منطقه ویژه اقتصادی و بندر امیرآباد), Կասպից ծովի խոշորագույն նավահանգիստը։ Ընկած է Կասպիցի հարավային ափին՝ Բեհշահր գավառի հյուսիսային մասում՝ Բիանկալե թերակղզու և կենսոլորտային արգելոցի հարևանությամբ, Մազանդարան նահանգի վարչական կենտրոն Սարի քաղաքից 51 կիլոմետր դեպի հյուսիս-արևելք։ Մեծ թափով զարգացող նավահանգիստը նախատեսված է ընդլայնել երեք փուլով։ 2022 թվականի օգոստոսի դրությամբ ավարտի է հասցվել առաջին փուլը, և արդեն իսկ հիմա նավահանգիստն իր մեծությամբ ու կարևորությամբ համարվում է չորրորդը Իրանում։ Ունի յոթուկես միլիոն տոննա ընդհանուր տարողությամբ 15 նավամատույց, կապված է իրանական երկաթուղուն, որի միջոցով ելք ունի դեպի միջերկրածովյան շուկաներ, օգտվում է Հյուսիս-Հարավ միջազգային տարանցիկ միջանցքից, որի ոսկե օղակն է համարվում։ 1060 հեկտար ընդհանուր մակերեսով նավահանգիստը խոշորագույնն է Հյուսիսային Իրանում։

Հակիրճ տեղեկատվություն
----------------------

* Բեռների պահեստարանների ընդհանուր մակերեսը - 6,5 հեկտար
* Նավահանգստի ընդհանուր տարածքը - 1060 հեկտար
* Տարեկան տարողունակությունը - 7,5 միլիոն տոննա
* Նավամատույցների թիվը - 15, 2600 մետր ընդհանուր երկարությամբ
* Երկաթուղային ներքին ցանցի ընդհանուր երկարությունը - 25 կմ
* Բեռների պահեստավորման գոտու ընդհանուր մակերեսը - 200 հեկտար

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  "Export from Amirabad port up by 35% - Mehr News Agency".
3. ↑  "Amirabad Port Projects on Fast Track". 2017 թ․ ապրիլի 12.
4. ↑  "Amirabad Port". Արխիվացված է the original 2021 թ․ նոյեմբերի 29-ին. Retrieved 2022 թ․ սեպտեմբերի 18. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Amirabad Port Special Economic ZoneArchived 2012-11-07 at the Wayback Machine. (պարս.)
**Ալմալու** (ադրբ.՝ Almalı, Ալմալի, նախկին անվանումը՝ **Խնձորուտ**), գյուղ Ադրբեջանի Հանրապետության Դաշկեսանի շրջանում, շրջկենտրոն Քարհատից 15 կմ հարավ-արևելք, Գանձակ գետի ձախակողմյան հարավահայաց ձորալանջին, ծովի մակերևույթից 1280-1420 մ բարձրության վրա։

Պատմություն
-----------

Հայտնի է, որ գյուղը, ի սկզբանե, եղել է հայկական, սակայն 18-րդ դարի 2-րդ կեսին զրկվել է հայազգի բնակչությունից։ 19-րդ դարի վերջերին, լինելով լքված բնակավայր, բնակեցվել է թուրք անասնապահ ցեղերով։

Գյուղի պատմական հայկական անունը մոռացության է մատնվել։ Թուրքերի կողմից բնակավայրին տրված «Ալմալու» անվանումը հայերեն թարգմանած նշանակում է Խնձորուտ, որն էլ ամենայն հավանականությամբ եղել է գյուղի հայկական անվանումը։

Ալմալուի տարածքում եղել են բազմաթիվ հայկական հուշարձաններ, որոնք ժամանակի ընթացքում ոչնչացվել են թուրքերի կողմից։ Հուշարձանագետ Սամվել Կարապետյանը, ով հետազոտական աշխատանքի նպատակով մեկնել էր Գարդման, իր գրքում նշել է, որ Ալմալուի հայկական գերեզմանոցի խաչքարերն ու տապանաքարերը թուրքերի կողմից իրենց տները կառուցելու ժամանակ օգտագործվել են որպես շինանյութ։ 1986 թվականին Ս. Կարապետյանի կողմից այդպիսի մի խաչքար է հայտնաբերվել ազգությամբ թուրք Գադիմ Մամեդովի՝ 1927 թվականին կառուցած տան պատի հիմքում։ Խաչքարի չափերն էին 100 x 40 x 15 սմ։

Բնակչություն
------------

Գյուղի հայկական բնակչության մասին քանակական տեղեկություններ հայտնի չեն։ 1914 թվականին բնակավայրն ունեցել է 35 թուրք բնակիչ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. 1 2 3 4 5  Սամվել Կարապետյան (2004). *Հյուսիսային Արցախ* (PDF). Երևան: Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող կազմակերպություն. p. 138. ISBN 5-8080-0566-3. Արխիվացված է the original (PDF) 2021 թ․ հունվարի 23-ին. Retrieved 2017 թ․ մայիսի 2. `{{cite book}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  "Кавказский календарь на 1915 г.", Тифлис, 1914, с. 87.
**Ամստերդամ-Հռենոս ջրանցք** (հոլ.՝ Amsterdam-Rijnkanaal),ջրանցք Նիդեռլանդներում, որը Ամստերդամը կապում է Հռենոսի հիմնական նավարկելի ճանապարհին։ Ջրանցքը հանդիսանում է կարևոր նավարկելի զարկերակ Ամստերդամ նավահանգստի և Գերմանիայի Ռուր շրջանի միջև, ինչպես նաև օգտագործվում է երկրի արևմտյան հատվածը ջրային ռեսուրսներով ապահովելու համար։

Ուղի
----

Ամստերդամ-Հռենոս ջրանցքի քարտեզ
Ամստերդամյան Էյ նավահանգստից Բրյուկելեն քաղաք ջրանցքը գնում է դեպի հարավ, այնուհետև թեքվում է դեպի հարավ-արևմուտք և անցնում Ուտրեխտ քաղաքով։ Դրանից հետո ջրանցքը միանում է Մերվեդե ջրանցքին, Վեյկ-բեյ-Դյուրստեդե քաղաքի մոտ խաչվում է Լեկ գետի, այնուհետև Լինգե գետի հետ և Թիլ քաղաքից ոչ հեռու մոտենում է Վաալ գետ ին։ Ջրանցքի լայնությունը 100-ից 120 մետր է, խորությունը՝ մինչև 6 մետր։

Պատմություն
-----------

Երբ 1892 թվականին կառուցված Մերվեդե ջրանցքը (Ամստերդամից՝ Գորինխեմ) այլևս չէր բավարարում ավելացվող բեռնափոխադրումների ծավալների պահանջներին, որոշվում է կառուցել նոր ջրանցք։ Դիտարկվում է երեք նախագիծ, որոնցից 1930 թվականին ընտրվում է Ա․ Մյուսսերտի նախագիծը։ Համապատասխան օրենքը ընդունվում է 1931 թվականին, սակայն իրագործումը հետաձգվում է Երկրորդ Համաշխարհային Պատերազմի պատճառով։ Ամստերդամի և Ուտրեխտի միջև գոյություն ունեցող ջրային ուղին լայնացվում է, իսկ ջրանցքի հարավային հատվածը նորից է փորվում։

Ջրանցքի բացումը տեղի է ունեցել 1952 թվականի մայիսի 21-ին, 1965-1981 թվականներն ջրանցքը կատարելագործվել է։

Շլյուզներ
---------

* Շլյուզներ արքայադուստր Մարիի (Ռավենսվայ)
* Շլյուզներ արքայադուստր Իռենի (Վեյկ-բեյ-Դյուրստեդե)
* Շլյուզներ արքայազն Բեռնարդի (Թիլ)

Կամուրջներ
----------

Արքայադուստր Մարիի շլյուզԱմստերդամում ջրանցքի տակով է անցնում Պիտ Հեյն (Piet Heintunne) թունելը, բացի այդ ջրանցքի վրա կառուցվել են շատ կամուրջներ, դրանց թվում՝

* Ամստերդամսեբրյուգ (Amsterdamsebrug)
* Կամուրջ A1 մայրուղի
* Դե Մերնբյուրգ (De Meernbrug)
* Հոգեվեյդեբրյուգ (Hogeweidebrug)
* Կամուրջ արքայազն Կլաուսի (Prins Clausbrug)
* Կամուրջ մայրուղի A27
* Կամուրջ մայրուղի A15

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑

Արտաքին հղումներ
----------------

* "Amsterdam-Rijnkanaal" (in հոլանդերեն). Արխիվացված է the original 2008 թ․ դեկտեմբերի 9-ին.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վոյ Վոժ (այլ կիրառումներ)

**Վոյ Վոժ** (ռուս.՝ Вой-Вож), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Չոբյու գետի աջ ափին՝ 60 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 12 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է սկսած ակունքից մինչև Սիկտիվկար քաղաք, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03020200112103000017276
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103001727
* Ավազանի կոդը — 03.02.02.001
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության:Վոյ Վոժ". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ հուլիսի 26. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 14.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ГВР |

 |
**Անագրամա, Շրջագրում** (հունարեն՝ αναγράμμαμματισμος - «տառերի տեղափոխում»), գրական հնարանք, տվյալ բառի հնչյունների կրկնություն, վերադասավորություն ուրիշ կամ էլ մի շարք բառերի մեջ՝ մի բառից ուրիշ նոր բառ ստեղծելու նպատակով։

Կրոնական հին տեքստերում հաճախ էին դիմում այս միջոցին՝ քողարկելու չասված աստվածության անունը։ Նոր ժամանակներում *շրջագրումը* պոետական հնարանքի տեսակ է, որը կիրառվում է տարբեր նպատակներով՝ կեղծանուններ ստեղծելու, ասելիքը թաքցնելու համար (Խարիտոն Մակենտին - պոետ Անտիոխ Կանտեմիր, Լենին - Նինել)։

Անագրամ թվեր
------------

* Փոխադարձ անագրամ թվեր են լեհ կոմպոզիտոր Կարոլ Կուրպինսկու ծննդյան և մահվան տարեթվերը (1785-1857)։

Գիտության մեջ
-------------

18-19-րդ դարում բնախույզների շրջանում ընդունված էր ծածկագրել իրենց հայտնագործությունները անագրամայի տեսքով, որը երկու նպատակ ուներ. թաքցնել վարկածը մինչև դրա վերջնական ատուգումը և հաստատել բացահայտման հեղինակ լինելը, երբ այն կվավերացվեր։ Այսպես, Գալիլեո Գալիլեյը ծածկագրել էր լատիներեն «Altissimun planetam tergeminum observavi» արտահայտությունը («Գերագույն մոլորակին եռակի զննեց») հետևյալ կերպ՝ «Smaismrmielmepoetaleu mibuvnenugttaviras», որտեղ ամրագրում էր Սատուրնի արբանյակների հայտնագործումը։ Հետաքրքիր է, որ նույն հայտնագործությունն ավելի ուշ Հյուգենսը ևս ծածկագրել էր անագրամայով «Շրջապատված է օղակով՝ բարակ, հարթ, ոչ մի տեղ չհպվող, արեգակնածիրին թեքված»՝ ճշտելով, որ Գալիլեյը տեսել է ոչ թե արբանյակներ, այլ Սատուրնի օղակների մասեր։

Տես նաև
-------

* Ամբողջագիր
* Դյուրադարձուկ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Մելս Սանթոյան (2009). *Գրականագիտական բառարան*. Երևան: «Վան Արյան». p. 150.
2. ↑  "Научная Сеть >> Открытие Гюйгенсом «Луны» у Сатурна". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 6-ին. Retrieved 2017 թ․ ապրիլի 3. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  открытие фаз Венеры Галилеем
4. ↑  mirslovarei.com/content\_psy/anagramma-36717.html
5. ↑  «Этюды об ученых», Ярослав Голованов | Readr — читатель двадцать первого века

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 358)։*  |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վոյ Վոժ (այլ կիրառումներ)

**Վոյ Վոժ** (ռուս.՝ Вой-Вож), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Կուշվոժ գետի աջ ափին՝ 4 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 28 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050300112103000074390
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103007439
* Ավազանի կոդը — 03.05.03.001
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության:Վոյ Վոժ". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ հուլիսի 26. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 14.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · ГВР |

 |
Ուարաս քաղաքի շուկայից գնված ախի կանաչ սոուսը, Պերու
**Ախի** (իսպ.՝ ají), կծու թանձրուկ, որի հիմքում ընկած է համանուն պղպեղի տեսակը (*Capsicum baccatum*)․ բաղադրության մեջ մտնում են լոլիկներ, գինձ, սոխ և ջուր։

Բաղադրատոմսեր
-------------

Ինկերի ժամանակաշրջանից սկսած (այն անվանում էին *ուչու*) ախին պատրաստում են Անդրիական երկրներում, ինչպիսին են Բոլիվիան, Կոլումբիան և Պերուն։

Բաղադրատոմսը բավականին փոփոխվում է կախված հեղինակից և տարածաշրջանից և նախասիրություններից։ Կոլումբիայում և Էկվադորում ավանդաբար սնունդը կծու չէ, դրա համար ախին կարելի է ավելացնել գրեթե բոլոր ուտեստի վրա բույր և կծվություն ավելացնելու համար։ Հիմնականում այն ավելացնում են այնիպիսի ուտելիքների մեջ, ինչպիսին են մսային հակակոչուները և չուգչուկարասը, ապուրը, չորիսոն կամ էմպանադան։

Չիլիում կա նման տեսակ, որը հայտնի է որպես ախի չիլենո («չիլիական ախի»), որը պարունակում է լրացուցիչ բաղադրամաս, կիտրոնի հյութ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Culinary History of Peru". Cultural Expeditions, Inc. Արխիվացված է the original 2008 թ․ մայիսի 9-ին. Retrieved 2008 թ․ հուլիսի 21. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  *Matsuhisa, Nobuyuki* Nobu: The Cookbook. — Tokyo: Kodansha, 2001. — С. 79. — ISBN 978-4-7700-2533-3
3. ↑  *McCausland-Gallo, Patricia* Secrets of Colombian Cooking. — New York: Hippocrene Books, 2004. — С. 158. — ISBN 978-0-7818-1025-8
4. ↑  *Kijac, Maria Baez* The South American Table: The Flavor and Soul of Authentic Home Cooking from Patagonia to Rio de Janeiro, with 450 Recipes. — Boston, MA: The Quarto Group, 2003. — С. 263. — ISBN 978-1-55832-249-3
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վոյ Վոժ (այլ կիրառումներ)

**Վոյ Վոժ** (ռուս.՝ Вой-Вож), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Փոքր Կովժա գետի ձախ ափին՝ 27 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 72 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050100212103000063542
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103006354
* Ավազանի կոդը — 03.05.01.002
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության:Վոյ Վոժ". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ հուլիսի 26. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 13.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · ГВР |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վոյ Վոժ (այլ կիրառումներ)

**Վոյ Վոժ** (ռուս.՝ Вой-Вож), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Լյոկ Լիսա գետի ձախ ափին՝ 24 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 15 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050300112103000077490
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103007749
* Ավազանի կոդը — 03.05.03.001
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության:Վոյ Վոժ". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ հուլիսի 26. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 14.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ГВР |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վոյ Վոժ (այլ կիրառումներ)

**Վոյ Վոժ** (ռուս.՝ Вой-Вож), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Լոպյու գետի աջ ափին՝ 58 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 38 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է սկսած ակունքից մինչև Սիկտիվկար քաղաք, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03020200112103000016989
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103001698
* Ավազանի կոդը — 03.02.02.001
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության:Վոյ Վոժ". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ հուլիսի 26. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 14.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ГВР |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վոյ Վոժ (այլ կիրառումներ)

**Վոյ Վոժ** (ռուս.՝ Вой-Вож), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Իջիդ Սունայոլ գետի աջ ափին՝ 35 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 15 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050100212103000064280
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103006428
* Ավազանի կոդը — 03.05.01.002
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության:Վոյ Վոժ". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ հուլիսի 26. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 14.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ГВР |

 |
**Վիոնա Իլեգեմս** (հոլ.՝ **Viona Ielegems**, փետրվարի 5, 1982(1982-02-05), Վիլրեյք, Անտվերպեն, Ֆլանդրիա, Բելգիա), բելգիական ծագմամբ լուսանկարիչ, զգեստների նկարիչ և ոսկերիչ։ Նախ և առաջ հայտնի է իր երևակայական լուսանկարներով։

Կենսագրություն
--------------

Ավարտելով Անտվերպենի գեղարվեստական դպրոցը` Վիոնան որոշել է գնալ հոր հետքերով, որը լուսանկարչության տեխնիկա էր դասավանդում և դարձել էր լուսանկարիչ։ Իր աշխատանքի համար նա նախառաֆայելյան, մոդեռն արվեստի և պատմական զգեստների ստեղծագործություններից ոգեշնչում էր վերցնում։ Բոլոր զգեստները և զարդարանքները իր լուսանկարների աշխատանքի համար նա ինքնուրույն էր պատրաստում։

Նրա աշխատանքներից են Վիլե Վալոյի, Էմիլի Օտեմնի, Qntal և sToa խմբերի լուսանկարները։ Իր կարիերայի սկզբում Վիոնան շատ անգամ է ինքն է բնորդ եղել, ավելի ուշ իր աշխատանքների համար նա սկսել է օգտվել մոդելների ծառայություններից։

Առաջին անգամ իր աշխատանքներով մասնակցել է հոր լուսանկարների ցուցահանդեսին։ 2006 թվականին նրա լուսանկարները ցուցադրվել են Լյուքսեմբուրգի *Gallerie Lucien Schweitzer* պատկերասրահում։

Վիոնան եղել է Elf Fantasy Fair զգեստավորված փառատոնի մասնակից, որը անց է կացվել Հար ամրոցում` Ուտրեխտից մի քանի կիլոմետր հեռավորության վրա։ 2007 թվականից սկսած նա անց է կացրել Անտվերպենում, Gala Nocturna զգեստավորված տոնախմբության Սուրբ Ավգուստի գոթական եկեղեցում։ Նաև իր ամուսնու` Դիրկ Ստենդաերտի հետ միասին (գերմ.՝ Dirk Standaert), իր անունով, Մագդեբուրգի Heinrichshorst ամրոցում, նա տարին մի քանի անգամ անցկացրել է զգեստավորված «վամպիրների պարահանդեսը» (ֆր.՝ Danse Macabre ball), որտեղ հրավիրված էին բոլոր ցանկացողները։

2015 թվականին որոշել է *Eli and the Eye of Dral* ֆիլմի թողարկումը, որի համար Վիոնան աշխատել է որպես զգեստների նկարիչ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Photographers’ Identities Catalog
2. ↑  Հանդիպում է նաև պակաս ճշգրիտ «**Ելեգեմս**» տարբերակը։
3. 1 2 3  Benjamin Mack (2012 թ․ հունիսի 13). "The Photographer and the White Lady" (in անգլերեն). GALO Magazine.
4. ↑  Een sprookjeswereld vol magie // Новостной портал *Ad.nl*, 17 апреля 2008.(նիդեր.)
5. ↑  Vanessa (2013 թ․ ապրիլի 8). "30.03.2013. Gala Nocturna – The pope's daughter, Antwerp" (in անգլերեն). undergrounded.de — das Underground Metal Webzine!]. Արխիվացված է the original 2014 թ․ հուլիսի 14-ին. Retrieved 2014 թ․ հունիսի 9. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
6. ↑  Benjamin Mack (2012 թ․ հոկտեմբերի 31). "The vampires next door" (in անգլերեն). Deutsche Welle. Retrieved 2014 թ․ հունիսի 9.
7. ↑  Benjamin Mack (2012 թ․ հոկտեմբերի 29). "In The Woods, a High Fashion Affair" (in անգլերեն). GALO Magazine.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Официальный сайт Вионы Илегемс Archived 2015-11-08 at the Wayback Machine.(անգլ.)
* Surrender to the Fantasy — Viona-Art. Интервью с Вионой Илегемс.(անգլ.)
**Ակաուան էկոլոգիական կայան** (պորտ.՝ Estação Ecológica Acauã, պետական շահագործմամբ էկոլոգիական կայան Բրազիլիայի Մինաս Ժերայս
նահանգում։ Այն խստորեն պահպանվող տարածք է և փակ է հանրության համար, բացառությամբ հետազոտական և բնապահպանական կրթության։

Տեղագրություն
-------------

Արգելոցը գտնվում է Սերրադո բիոմում և զբաղեցնում է 5,196 հա Լեմի դու Պրադու ու Տուրմալինա մունիցիպալիտետներում։ Ստեղծվել է 1974 թվականի սեպտեմբերի 23-ին, իսկ փոփոխության ենթարկվել է 1994 թվականի սեպտեմբերի 27-ին և 1994 թվականի դեկտեմբերի 30-ին։ Տեղակայված է Մինաս Ժերայս նահանգի Ժեկիտինիոնիայի հովտում։

Շրջակա միջավայր
---------------

Բուսականությունը խիտ սերրադո է, որը անցում է կատարել դեպի Ատլանտյան անտառի։ Բուսական աշխարհը բաղկացած է միջինից մեծ բույսերից։ Կենդանական աշխարհը ներառում է արմադիլ, բաշավոր գայլ, սովորական ագուտի, պակա, մշկախոզ, ուժեղ կնգղավոր կապիկ, լայնադունչ կոկորդիլոս։ Հայտնաբերվել է թռչունների ավելի քան 190 տեսակ։

2013 թվականի ապրիլին Մինաս Ժերայսի հանրային նախարարությունը և արդարադատության վարչությունը մեղադրեցին, որ պետական անտառտնտեսության ինստիտուտը չի կատարում բնապահպանական օրենսդրությունը։ Կային լուրջ խնդիրներ, ինչպիսիք են կառավարման ծրագրի, ֆիզիկական կառուցվածքների և անձնակազմի բացակայությունը, ինչպես նաև հողատիրության հետ կապված խնդիրներ Մատա դու Ակաուան ու Մատա դու Աուսենտես էկոլոգիական կայանների և Բիրիբիրի, Ալտո Կարիրի, Ռիու Պրետու ու Սեռա Նեգրա պետական պարկերի հետ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2021 թ․ սեպտեմբերի 5-ին. Retrieved 2021 թ․ սեպտեմբերի 5. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑
3. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2021 թ․ սեպտեմբերի 5-ին. Retrieved 2021 թ․ սեպտեմբերի 5. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2021 թ․ սեպտեմբերի 5-ին. Retrieved 2021 թ․ սեպտեմբերի 5. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Աղբյուրներ
----------

* «Estação Ecológica Acauã» (portuguese), *Ambiente Brasil*, վերցված է 2016-04-27
* (portuguese) *Estação Ecológica de Acauã*, IEF, արխիվացված  օրիգինալից 2016-04-28-ին, վերցված է 2016-04-27
* (portuguese) *IEF realiza Dia de Campo na Estação Ecológica Acauã*, IEF, արխիվացված  օրիգինալից 2016-04-28-ին, վերցված է 2016-04-27
* (portuguese) *MPMG cobra na Justiça a estruturação de unidades de conservação e proteção ambiental do estado*, MPMG, 2013-10-04, արխիվացված  օրիգինալից 2016-05-14-ին, վերցված է 2016-04-28
**Ալպիական տաքսանման որսաշուն**, շների փոքր ցեղատեսակ է, որը ունի Ավստրիական ծագում։ Ալպիական տաքսանման որսաշունը մեծանում է սովորելով հետևել վիրավոր եղնիկների, աղվեսների, վարազների և նապաստակների։ Նրանք նաև շատ արդյունավետ են, որովհետև կարող են հետևել հետքերին նույնիսկ եթե արդեն սառն են։ Ալպիական տաքսանման որսաշները շատ ամրակազմ և ուժեղ են և ասվում է, որ նրանց ծագման երկիրը Ավստրիան է։

Նկարագրություն
--------------

### Տեսքը

Այս փոքր շները ունեն կարճ ոտքեր և երկար մարմին։ Նրանց բուրդը խիտ և կարճ է, բայց սահուն, բացի պոչից և վզից։ Կլոր աչքերը ունեն վառ արտահայտություն։ Լինելով ամրակազմ և ուժեղ, Ալպիական տաքսանման որսաշները շատ առողջ են և ունեն մեծ ոսկրային կառուցվածք։

Մրցույթներում նախընտրված գույները մուգ կարմիրն է նրանց մեջ լինելով կամ չլինելով բարակ սև մազի թելիկներ։ Նաև շներին թուլատրվում է մրցույթին մասնակցել, եթե լինեն սև և ունենան կարմիր-շագանակագույն գծանշումներ նրանց գլխի, կրծքավանդակի, ոտքերին և պոչերին։ Ըստ Ամերիկյան հազվադեպ ցեղատեսակների ասոցիացիային, նրանք նաև պետք է ունենան սպիտակ աստղ կրծքավանդակի վրա։ Շներին իդեալական բարձրությունը 37-38 սմ է։ Այս շների մրցույթի ժամանակ նախընտրվում են ուժեղ ոտքերով, սև եղունգներով, ամուր ոտքերի մատներով և ուժեղ արանձգական մաշկով և օրորվելով քայլող շներ։ Նաև նրանց բուրդը պետք է լինի շատ խիտ։

Ալպիական տաքսանման որսաշունը կշռում է 15-18 կգ և կանգնած ժամանակ բարձրությունը լինում է 34-42 սմ։

### Բնավորությունը

Արդյունավետ է և կարողանում է հետևել վիրավոր եղնիկներին և կարողանում է աշխատել նույնսիկ ամենադաժան վայրերում և բարձր բարձրությունների վրա։ Նա շատ լավ ուղեկից է և որովհետև հիմնականում որսորդ է, ապա հիմնականում պահվում է որսորդների մոտ։ Նա ունի անվախ, բարեկամական և խելացի բնավորություն։ Ալպիական տաքսանման որսաշների մեծամասնությունը շատ լավ է երեխաների, շների և այլ ընտանի կենդանիների հետ։

Պատմություն
-----------

Ալպիական տաքսանման որսաշունը ի հայտ են եկել 19-րդ դարի կեսերից։ 1880-ական թվականներին Ալպիական տաքսանման որսաշուն որսի է գնացել Թուրքիա և Եգիպտոս Հաբսբուրգի Ռուդոլֆ իշխանի հետ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2010 թ․ նոյեմբերի 16-ին. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 1.
**Այլին Խաչատուրյան** (հուլիսի 20, 1978(1978-07-20), Բեյրութ, Լիբանան), լիբանանահայ ռոք-երգչուհի է։

Կենսագրություն
--------------

Այլին Խաչատուրյանը ծնվել է 1978 թվականին Բեյրութում, արվեստագետների ընտանիքում։ Սովորել է Բեյրութի Հռիփսիմյանց հայկական վարժարանում, տեղափոխվելով Կանադա‘ Մոնրեալի Սուրբ Յակոբ վարժարանում, այնուհետև վերադառնում Լիբանան, այնտեղ սովորում Լիբանանի Հայ Ճեմարանում, ավարտում Լիբանանի Moderne ուսումնարանը, ապա երկու տարի շարունակում է է Ս. Ժոզէֆ համալսարանի Կինոյի բաժնում։ Այնուհետև մեկնում Փարիզ, ուր մնում է 5 տարի ու հաճախում հայկական հին երգերի գործնական դասերին, դրան զուգահեռ՝ Սորբոնի համալսարանի Կինեմատոգրաֆի բաժինը, ստանում է «մշակութային միջոցառումների կազմակերպում» մասնագիտությունը։
Այլինը 18 տարեկան հասակում արժանանում է Սելին Դիոն մրցանակին։ Հինգ տարի ի վեր համերգներով ելույթներ է ունենում լիբանանահայ դաշնակահար Գի Մանուկյանի հետ։ 19 տարեկանում ձայնագրում է իր առաջին երգը (Լամմա) արաբական ջազ ոճով, ապա Լիբանանից Դուբայ տեղափոխվելով՝ աշխատում է իր առաջին ձայնասկավառակի վրա, որն ավարտին է հասնում է 2008 թվականին և անվանվում Միտան (Իմ տուն)։ Ալբոմը 2009–ին«Armenian Music Awards» մրցանակաբաշխության ժամանակ շահեց «Լավագույն ռոք-ալբոմ» մրցանակը։

Սկավառակագրություն
------------------

* 1997 - Լամմա (սինգլ)
* 2005 - Աբակա (սինգլ)
* 2008 - Միտան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  ՀարցազրույցԴար 21(հայ.)
2. ↑  Նայիրի Մկրտիչեան Տաղլեան (2011 հունվար 26). "Հայ ռոքի իշխանուհին՝ Այլին Խաչատուրեան". Արխիվացված է the original 2011 թ․ հուլիսի 3-ին. Retrieved 2011 մարտ 09. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  "2009 Armenian Music Awards". 2009 դեկտեմբեր 13. Արխիվացված է the original 2011 թ․ սեպտեմբերի 13-ին. Retrieved 2011 մարտ 09. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  Լիանա Աղաջանյան (2009 դեկտեմբեր 15). "Armenian Music Awards Play to Full Crowd". Արխիվացված է the original 2011 թ․ հուլիսի 3-ին. Retrieved 2011 մարտ 09. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Այլին Խաչատուրյանի պաշտոնական կայք
* Այլին Խաչատուրյանը MySpace ցանցում
* Այլին Խաչատուրյանը Twitter ցանցում
Բջիջը անաֆազի ժամանակ
**Անաֆազը** (հուն․՝ *ἀνά* (վերին) և *φάσις* (փուլ) բառերից), կորիզավորների կորիզակիսման փուլ։ Անաֆազի փուլը հաջորդում է Միտոզի մետաֆազ փուլին, իսկ անաֆազին փոխարինում է թելոֆազը։

Անաֆազում շարունակվում է օրգանական նյութերի սինթեզը, որը սկզբնավորվում է դեռևս կորիզակիսման նախապատրաստական փուլում՝ ինտերֆազում։

Անաֆազի ժամանակ յուրաքանչյուր կիսման նախապատրաստվող բջջում քրոմոսոմների քրոմատիդները առանձնանում են բջջի ցենտրոմերների հատվածում և երկու երկու քրոմատիդները անջատվելով բջջից ստեղծելով երկու ինքնուրույն դուստր քրոմատիտների :

Իլիկի՝ ցենտրոմերներին միացած թելիկները քրոմոսոմների վերածված քրոմատիդներին ձգում են դեպի բևեռներ, որի արդյունքում նույնանուն բևեռները իրար վանում են՝ առաջացնելով վանողական ուժեր։

Անաֆազի ընթացքում քրոմատիդները տարամիտվում են դեպի բջջի բևեռները։

Տես նաև
-------

* Միտոզ
* Թելոֆազ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "The Cell Cycle". Kimball's Biology Pages. Արխիվացված է the original 2012 թ․ նոյեմբերի 19-ին. Retrieved 2012 թ․ դեկտեմբերի 9. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  Hickson, Gilles R X; Arnaud Echard; Patrick H O'Farrell (2006). "Rho-kinase Controls Cell Shape Changes during Cytokinesis". *National Center for Biotechnology Information*. **16** (4): 359–70. doi:10.1016/j.cub.2005.12.043. PMC 1525334. PMID 16488869.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · MESH ID |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 53420372 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 377)։*  |
**Այծի հուշարձան** (ռուս.՝ Памятник козе), այծին նվիրված միակ հուշարձանը Ռուսաստանում։ Գտնվում է Ուրյուպինսկ քաղաքում։ Տեղադրվել է 2000 թվականին։

Պատմություն
-----------

Հուշարձանը Ռուսաստանի Ուրյուպինսկ քաղաքում պատահական չի հայտնվել։ Տեղադրվել է քաղաքի 382-ամյա տարելիցի կապակցությամբ։ Այս քաղաքում բուծվում է ավելի քան 120000 այծ, որոնց մորթուց հյուսում և գործում են գլխաշորեր, գուլպաներ, մորթին օգտագործում են տրիկոտաժի պատրաստման համար։ Այծի մորթուց ստացված արտադրանքը Ուրյուպինսկի բնակիչներից շատերի համար եկամտի միակ աղբյուրն է։ Մորթու այս տեսակը բնորոշ է Վոլգոգրադի մարզի այծերին։

Հուշարձանը պատրաստված է գրանիտից, քաշը մոտ քսան տոննա է։

Քանի որ 2003 թվականը չինական օրացույցով այծի տարի է եղել, այծի հուշարձանը դարձել է ուխտատեղի Մոսկվա-Վոլգոգրադ դաշնային մայրուղով երթևեկողների համար։ Նրանց մեծ մասը կանգ էր առնում, լուսանկարվում հուշարձանի մոտ, որ տարին հաջողություն բերի։

Քաղաքի գլխավոր հրապարակում կազմակերպվում է Այծի օր ամենամյա տոնը, որի ընթացքում որպես մրցանակներ հանձնվում են տեղական տեքստիլ գործարանի արտադրանքից, որոնք կրում են «Մոսկվա-Փարիզ-Ուրյուպինսկ», «Ամն ինչ կթողնեմ, կգնամ Ուրյուպինսկ» և այլ գովազդային կարգախոսներ։ Քաղաքում տեղադրվել է նաև «Ձեռագործություն» բրոնզե քանդակային կոմպոզիցիան, որը հավերժացնում է Ուրյուպինսկի վարպետ-մորթեգործներին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Памятник козе - 2RF.ru". Արխիվացված է the original 2018 թ․ հունիսի 19-ին. Retrieved 2018 թ․ հունիսի 15. `{{cite news}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  "Памятник козе в Урюпинске". *vetert.ru* (in անգլերեն). Retrieved 2018 թ․ հունիսի 15.
3. ↑  "Памятник козе в Урюпинске (Россия - Юг, Волгоградская область) — вОтпуск.ру". *Votpusk.ru*. Retrieved 2018 թ․ հունիսի 15.
**Ալտա-ֆյորդ** (նորվ.՝ Altafjorden), ֆյորդ (հողի մեջ խորապես խրված ժայռոտ ափեր), որը գտնվում է Նորվեգիայի Ֆինմարք վարչատարածքային միավորի Ալտա քաղաքի մոտ։ Միանում է Նորվեգական ծովին։

Ֆյորդի երկարությունը 38 կմ է։ Հանդիսանում է Ալտաէլվ գետի գետաբերանը։

### Նախապատմական ժամանակաշրջան

1972թ.-ին ֆյորդի ժայռերին հայտնաբերվեցին ժայռապատկերներ, որոնք ստացան Ալտեի ժայռապատկերներ անվանումը։ Ընդհանուր առմամբ հայտնաբերվել է շուրջ 3000 ժայռապատկեր 15 կմ հատվածի վրա։ Այս տարածքը դարձել է թանգարան բաց երկնքի տակ և 1985թ.-ին ընդգրկվել ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում՝ դառնալով Նորվեգիայի միակ նախապատմական ժամանակաշրջանի հուշարձանը, որը ընդգրկված է այդ ցուցակում։

### Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Ալտա-ֆյորդի կողային վտակում՝ Կո-ֆյորդում տեղակայվել է ֆաշիստա-գերմանական զորքերի ռազմածովային բազա, որտեղ 1942—1944 թթ.ներին տեղակայվել է Տիրպեց գծանավը։ Ներկայումս տվյալ վայրում գտնվում է Տիրպեցի գծանավի թանգարանը (նորվ.՝ Tirpitz Museum Alta).

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Henriksen, Petter, ed. (2007). "Altafjorden". Store norske leksikon (in Norwegian). Oslo: Kunnskapsforlaget. Retrieved 4 August 2009.
2. ↑  Henriksen, Petter, ed. (2007). "Altaelva". Store norske leksikon (նորվեգերեն). Oslo: Kunnskapsforlaget. Retrieved 4 August 2009.
3. ↑  "Տիրպեց գծանավի թանգարանի կայք։". Արխիվացված է the original 2014 թ․ հուլիսի 14-ին. Retrieved 2016 թ․ նոյեմբերի 14. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  Solberg, Bergljot (2007). "Alta-ristningene". In Henriksen, Petter. Store norske leksikon (in Norwegian). Oslo: Kunnskapsforlaget. Retrieved 6 August 2009.