**Մյուրեյ Պերայա** (*անգլ.՝ Murray Perahia, ի սկզբանե՝ Մոյշե Պերայա, անգլ.՝ Moishe Perahia, ապրիլի 19, 1947(1947-04-19), Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ*), սեֆարդյան ծագմամբ ամերիկացի դաշնակահար։

Կենսագրություն
--------------

Մյուրեյ Մոյշե Պերայա (Պերահյա) ծնվել է Բրոնքսում, սալոնիկցի հրեաների ընտանիքում։ Նրա մայրենի լեզուն լադինոն է։ Նրա հայրը ԱՄՆ է գաղթել 1935 թվականին, իսկ ընտանիքի մեծ մասը զոհվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ հրեաների ցեղասպանության հետևանքով։

Սկսել է դաշնամուր նվագել չորս տարեկանից, բայց համակարգված պարապմունքները սկսել է միայն 15 տարեկանում։ 17 տարեկան հասակում ընդունվել է Մաննեսի քոլեջ, որտեղ սովորել է Մեչիսլավ Հորշովսկու մոտ։ Պերայան նաև սովորել է Մարլբորոյի երաժշտական ամառային դպրոցում, Ռուդոլֆ Սյորկինի մոտ։ 1972 թվականին Պերայան հաղթել է Լիդսի դաշնամուրի միջազգային մրցույթում, և նրա հաղթանակն այնքան կանխատեսելի էր, որ ամերիկյան մյուս դաշնակահարները, իմանալով նրա մասնակցության մասին, հետ են վերցրել իրենց հայտերը։ Այդ ժամանակվանից սկսվել է Պերայի փայլուն կարիերան։ Հաջորդ տարի նա արդեն մասնակցել է դասական երաժշտության Օլդբորի փառատոնին, որն անցկացրել են Բենջամեն Բրիտտենը և Փիթեր Փիրսը (հետագայում՝ 1981-1989 թվականներին, Պերայան այս փառատոնի գեղարվեստական ղեկավարներից մեկն է եղել)։ 1975 թվականին Մյուրեյ Պերայան (թավջութակահար Լինն Հարելի հետ) դարձել է նորաբաց մրցանակի առաջին դափնեկիր Էվերի Ֆիշերի՝ ամերիկյան ակադեմիական երաժշտության մեջ ունեցած մեծ ավանդի համար։

Պերայայի սկավառակագրությունում գերակշռում են Մոցարտի, Բախի, Բեթհովենի, Շոպենի, Շումանի, Բրամսի գործերը։ Հատուկ ճանաչում է ձեռք բերել նրա կողմից դաշնամուրի և նվագախմբի համար նախատեսված Մոցարտի բոլոր համերգների ձայնագրությունը, որտեղ Պերայան ոչ միայն մենակատար է եկել, այլ նաև ղեկավարել է անգլիական կամերային նվագախումբը։ Բացի իր մենակատարական գործունեությունից, Պերայան նաև սիրով նվագել է նվագախմբում, մասնավորապես՝ Գվարների քառյակի և Բուդապեշտի քառյակի հետ։

Պերայայն երեք անգամ արժանացել է Գրեմմի մրցանակի. երկու անգամ «Լավագույն գործիքային սոլո» անվանակարգում (1999 թվականին Բախի «անգլիական սյուիտներ» և 2003 թվականին էտյուդա Շոպենի էտյուդներ) և մեկ անգամ «լավագույն կամերային անսամբլ» անվանակարգում (Բելա Բարտոկի՝ Սոնատ երկու դաշնամուրի և հարվածային գործիքների համար (1989), այս դեպքում հանդես է եկել որպես դաշնակահար՝ պերկուսիոնիստներ Էվելին Գլեննիի և Դեյվիդ Կորկհիլի և հայտնի դիրիժոր Գեորգ Շոլթիի հետ)։ Ներկայացվել է Gramophone ամսագրի Փառքի սրահում։ Օքսֆորդի երաժշտության պատվավոր դոկտոր է (2013 թվական)։

2016 թվականին, Sony/Columbia/CBS Records-ում 43 տարի աշխատելուց հետո, Պերայան նոր բացառիկ պայմանագիր է կնքել գերմանական *Deutsche Grammophon* դասական երաժշտության ձայնագրման կազմկակերպության հետ, որտեղ նա առաջին անգամ ձայնագրել է Բախի «Ֆրանսիական սյուիտներ» (*French Suites*) ալբոմը, որի համար 2017 թվականին ընկերության կողմից արժանացել է գործիքավորման մրցանակի։

Եղբայրը՝ Հենրի Պերայան (*անգլ.՝ Herny Perahia*), 1999 թվականից ղեկավարում է Նյու Յորք նահանգի փոխադրումների դեպարտամենտի կամուրջների բաժինը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Encyclopædia Britannica
2. 1 2  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.)
3. 1 2  Munzinger Personen (գերմ.)
4. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #124218296 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
5. ↑
6. ↑
7. ↑  Benjamin Ivry «Murray Perahia: An Eternal Sephardic Jewish Recital»
8. ↑  Noam Ben-Zeev «Expanding the Love of Music»
9. ↑  «Gramophone Hall of Fame» (անգլերեն). Gramophone. Վերցված է 2016 թ․ հունվարի 2-ին.
10. ↑  Encaenia and Honorary degrees 2013 | University of Oxford
11. ↑  «IMG Artists Congratulates Our Gramophone Award Winners – Vasily Petrenko, Murray Perahia and Dame Kiri Te Kanawa». *www.classicalmusicartists.com*. Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 6-ին.
12. ↑  «The White House: Henry Perahia». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ նոյեմբերի 9-ին. Վերցված է 2015 թ․ հոկտեմբերի 30-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք (անգլ.)
* Հարցազրույց Մոսկվայի երաժշտական լրատուին (ռուս.)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մյուրեյ Պերայա» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Apple Music · Spotify |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Allmusic · Discogs · Internet Movie Database · MusicBrainz |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Մեծ նորվեգական · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX1065235 · BNF: 13898355v · GND: 124218296 · GTAA: 141108 · ISNI: 0000000109368205 · LCCN: n81015455 · NKC: xx0026935 · NLP: a0000003055140 · NTA: 070643865 · NUKAT: n2008089002 · LIBRIS: 289142 · SUDOC: 066861756 · VIAF: 112853337 · WorldCat VIAF: 112853337 |

 |

 |