**Ալեքս Լա Գումա** (անգլ.՝ Alex La Guma,փետրվարի 20, 1925(1925-02-20)[…], Քեյփթաուն, ՀԱՀ - հոկտեմբերի 11, 1985(1985-10-11), Հավանա, Կուբա), հարավաֆրիկացի գրող և հասարակական գործիչ, կոմունիստ և երկրի գունավոր բնակչության իրավունքների համար պայքարող Ջեյմս Լա Գումայի որդին։

Կենսագրություն
--------------

Մայրն աշխատել է ծխախոտի գործարանում։ Եղել է Կապի գաղութի (յավանկայի) խորհրդարանի շենքի գունավոր ծառայի և Շոտլանդիայից ներգաղթած ատաղձագործի դուստրը։ Հայրը քաղաքական և հասարակական գործունեության պատճառով հազվադեպ էր տանը լինում, և Ալեքսին դաստիարակում էր մայրը, որը, թոռան խոսքերով, նման էր՝ «գունավոր թագուհի Վիկտորիային»։ Սակայն հոր գաղափարներն ազդել են որդու վրա. տանը կախված էր Վ. Ի. Լենինի դիմանկարը, որը նկարագրված է «Հյուրասենյակի դիմանկարը» պատմվածքում։ Այն բազմիցս հրատարակվել է ռուսերեն։

Յոթ տարեկանում գնացել է Տրաֆալգարյան դպրոց (նկարագրված է «Մշուշների սեզոնի ավարտին» վիպակում)։ Հետաքրքրվել է Ալեքսանդր Դյումայի, Վալտեր Սքոթի, Ֆենիմոր Կուպերի, Ռոբերտ Լուիս Սթիվենսոնի, Ջեկ Լոնդոնի, Մարկ Տվենի, Արթուր Կոնան Դոյլի գրքերով։ Հարավաֆրիկացի գրողն իր հերոսներից մեկին հետաքրքրել է «Սպիտակ ջոկատ» վեպով։ Նրա վրա մեծ ազդեցություն է ունեցել Մաքսիմ Գորկին։ 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Ինձ՝ Հարավային Աֆրիկայի նման երկրում ապրող մարդու համար, որտեղ մենք բախվում ենք ռասիզմի, տնտեսական շահագործման, սոցիալական անհավասարության, ամենախորը հուսահատության և դաժանության բոլոր վատագույն դրսևորումներին, Գորկու գաղափարները լույսի շող էին, որը ցրում էր շահագործող հասարակության թանձր խավարը։- Ալեքս Լա Գումայի «Ինչ եմ սովորել Գորկուց» հոդվածից։ |  |

1945 թվականին ավարտել է մասնագիտական-տեխնիկական ուսումնարանը և սկսել աշխատել մետաղական արկղերի արտադրության գործարանում, սակայն աշխատանքից ազատվել է գործադուլին մասնակցելու համար։ 1947 թվականին միացել է Երիտասարդ կոմունիստների լիգային, 1948 թվականին՝ Հարավաֆրիկյան Միության կոմունիստական կուսակցությանը։ Իր առաջին պատմվածքը հրատարակել է 1957 թվականին։ 1960 թվականին դարձել է «New Age» հակառասիստական ամսագրի խմբագիրներից մեկը։

Ալեքսը, ինչպես և հայրը, Հարավային Աֆրիկայի Գունավոր բնակչության կոնգրեսի առաջնորդներից մեկն էր, որն ապարտհեյդի դեմ պայքարելու համար իշխանությունների կողմից բազմիցս հետապնդումների և ձերբակալությունների է ենթարկվել․ նրա ստեղծագործությունները արգելվում էր տպագրել։ 1966 թվականին կյանքի սպառնալիքի պատճառով ստիպված է եղել լքել ՀԱՀ-ն և կյանքի մնացած մասն անցկացրել է աքսորում. մինչև 1979 թվականը ընտանիքի հետ ապրել է Լոնդոնում, վերջին տարիներն անցկացրել է Կուբայում, որտեղ հանդես է եկել որպես Աֆրիկյան ազգային կոնգրեսի ներկայացուցիչ։ Այցելել է Խորհրդային Միություն, ծանոթ է եղել Անատոլի Սոֆրոնովի, Մաքսիմ Տանկի և Անուար Ալիմժանովի հետ։ 1969 թվականին գրականության ոլորտում ստացել է «Լոտոս» մրցանակը։ 1973 թվականին ընտրվել է Ասիայի և Աֆրիկայի երկրների գրողների ասոցիացիայի գլխավոր քարտուղարի տեղակալ։

Մահացել է սրտամկանի ինֆարկտից։

Ալեքս Լա Գուման մարոկկացի ռեժիսոր Բեն Բարկիի «Ամոկ» ֆիլմի հերոսն է։

Ստեղծագործութուն
----------------

Նրա ստեղծագործական ժառանգությունը ներառում է պատմվածքներ և վիպակներ, որոնցից առավել հայտնի է «Թափառումներ գիշերով» (1962, ռուսերեն թարգմանութունը՝ 1964), որը նվիրված է սոցիալապես վատ վիճակում գտնվող մարդկանց կյանքին, որոնք փորձում են փախչել ճնշումների և ռասիզմի աշխարհից։ Թարգմանվել է նաև լեհերեն, հունգարերեն։
Լայն ժողովրդականություն է վայելում նաև «Քարե երկիր» վիպակը, որը հրատարակվել է ԳԴՀ-ում, Հունգարիայում, Լեհաստանում, Շվեդիայում, Բրազիլիայում։

Տես նաև
-------

* Ալան Պեյտոն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Ла Гума Алекс // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
2. 1 2 3 4  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
3. 1 2 3 4  Babelio (ֆր.) — 2007.
4. 1 2  Munzinger Personen (գերմ.)
5. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #118568701 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.

Գրականություն
-------------

* Ла Гума Алекс // Куна — Ломами. — М. : Советская энциклопедия, 1973. — (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред.  А. М. Прохоров ; 1969—1978, т. 14).

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կենսագրություն(անգլ.)
* Հոդված Բրիտանիկա հանրագիտարանում

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Մեծ նորվեգական · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 12014322r · GND: 118568701 · ISNI: 0000000097265136 · LCCN: n50041745 · NKC: xx0005766 · NTA: 068735898 · NUKAT: n98701681 · PTBNP: 58842 · LIBRIS: 69471 · SUDOC: 028273354 · VIAF: 97982075 · WorldCat VIAF: 97982075 |

 |

 |