recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Խոտհարք ՌԴ Տոմսկի շրջանում (Ռուսաստան)
**Խոտհարք**, համատարած խոտածածկով պատված գյուղատնտեսական հողահանդակ, որը կանոնավոր (սիստեմատիկ) կերպով հնձում են խոտի, սենաժի, սիլոսի կամ կանաչ կերի համար։ Լինում են ***ցանովի*** և ***բնական***։ Ցանովի խոտհարքները ստեղծվում են կերային, դաշտային և այլ ցանքաշրջանառություններում կամ ցանքաշրջանառությունից դուրս՝ բազմամյա ու միամյա խոտաբույսերի ցանքի միջոցով։ Խոտհարքի բերքատվությունը բարձրացնելու համար անհրաժեշտ է պարարտացում, ոռոգում, մոլախոտերի ոչնչացում, բազմամյա խոտասերմերի ենթացանք, ինչպես նաև խոտհարքաշրջանառություն։

##### Բնական խոտհարքներ

Բնական խոտհարքներ ծածկված են դաշտավլուկազգի, թիթեռնածաղկավոր և տարախոտային (աղվեսագի, դաշտավլուկ, ցորնուկ, երեքնուկ, եղջերառվույտ, գառնառվույտ, կաթնախոտ, հազարտերևուկ և այլն) բարձրարժեք կերային բույսերով։

##### Ցանովի խոտհարքներ

Ցանովի խոտհարքներ ստեղծվում են միամյա և բազմամյա մոնոկուլտուրաների (որոմ, կորնգան, առվույտ, երեքնուկ, շաբդար և այլն) ցանքի միջոցով։

Բնական կերային հանդակները Հայաստանում կազմում են շուրջ 827954 հա, որից 136510 հա խոտհարքներ են, իսկ 644914 հա արոտավայրեր։ Խոտհարքները շուրջ 5 անգամ պակաս են արոտներից (բնականոն փոխհարաբերությունը պետք է լինի 1։3)։

Ըստ գոտիների՝ բնական խոտհարքները կազմում են անապատային ու կիսանապատային գոտում՝ 7,6, տափաստանայինում՝ 18,7, մարգագետնատափաստանայինում՝ 16,4, հետանտառայինում՝ 13,9, մերձալպյանում՝28,9, ալպյանում՝ 11,8, արտագոտիականում՝ 2,8 %։

Ընդարձակ խոտհարքներ կան Լոռու, Տավուշի, Արագածոտնի, Շիրակի, Գեղարքունիքի մարզերում։

Պատկերասրահ
-----------

* ՄարգագետիններՄարգագետիններ
* 
* 
* 
* 
*

Տես նաև
-------

* Մարգագետիններ

Արտաքին հղումներ
----------------

* Բնական կերհանդակների՝ արոտավայրերի և խոտհարքների կայուն առավարմանն ուղղված ծրագրերի համակարգման հարթակ
* Irish Wild Meadows Website
* Flora locale - information on creating wildflower meadows Archived 2021-04-15 at the Wayback Machine.
* Meadow Planting Archived 2016-03-03 at the Wayback Machine.

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 82)։*  |
**Գերմանական միասնության օր** (գերմ.՝ Tag der Deutschen Einheit), ազգային տոն Գերմանիայում` սկսած 1990 թվականից։ Նշվում է հոկտեմբերի 3-ին` համաձայն Գերմանիայի միավորման պայմանագրի, որով ԳԴՀ-ն մտավ ԳՖՀ-ի կազմի մեջ։ Աշխատանքային օր չէ։

Պատմություն
-----------

Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետությունում նշվել է Գերմանական միասնության օրը, որն ընդունվել է 1954 թվականին՝ ի հիշատակ 1953 թվականի հունիսի 17-ի դեպքերի, երբ Արևելյան Բեռլինում աշխատողների տնտեսական բողոքները վերածվեցին քաղաքական գործադուլի` ընդդեմ ԳԴՀ-ի կառավարության։ 1954-1990 թվականներին տոնը նշվել է հունիսի 17-ին։

1990 թվականին Գերմանիայի վերամիավորումից հետո միասնության տոնը ծրագրվել էր նշել նոյեմբերի 9-ին` Բեռլինի պատի փլուզման օրը։ Սակայն քանի որ այդ օրը կապված էր Գերմանիայի պատմության մութ էջերի հետ, նոր պետությունը տոնը տեղափոխում է հոկտեմբերի 3` գերմանական երկու պետությունների վերջնական միավորման օրը։ Հոկտեմբերի 3 ամսաթիվը նշվեց Գերմանիայի միավորման համաձայնագրի երկրորդ կետում, որը 1990 թվականի օգոստոսի 31-ից ուժի մեջ մտավ` դառնալով Գերմանական միասնության օրը նշելու նոր ամսաթիվ։ (գերմ.՝ Tag der Deutschen Einheit):

Այժմ հոկտեմբերի 3-ը հանդիսանում է Գերմանիայի միակ պետական տոնը, որը նշվում է պետական մակարդակով։ Մնացած բոլոր տոները կարգավորվում են տարածաշրջաններով։

Տես նաև
-------

* Գերմանիայի վերամիավորում

Արտաքին հղումներ
----------------

* Tag der Deutschen Einheit 2014 Niedersächsische Staatskanzlei
* Tag der Deutschen Einheit 2011 Archived 2014-10-06 at the Wayback Machine. Բոն
* Chronik der Mauer chronik-der-mauer.de 1990
**Դոնի Ռոստովի տիեզերագնացության թանգարան** (ռուս.՝ Ростовский музей космонавтики), «Վերտիկալ» գիտակրթական համալիրի ստորաբաժանումներից մեկը։ Գտնվում է Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքում։

Հասցեն՝ Դոնի Ռոստով, Ստաչկայի պողոտա, 231/2։

Նկարագրություն
--------------

Թանգարանը հանդիսավորությամբ բացվել է Դոնի Ռոստով քաղաքում 2009 թվականի սեպտեմբերին։ Բացումը նվիրված է եղել տիեզերական սարքաշինության «Քվանտ» գիտաարտադրական ձեռնարկության հիմնադրման 30-ամյակին։ Թանգարանը ստեղծվել է գլխավոր տնօրեն և գլխավոր կոնստրուկտոր, գիտությունների դոկտոր, ակադեմիկոս և Ռուսաստանի ինժեներական ակադեմիայի փոխնախագահ, ՌԴ վաստակավոր կոնստրուկտոր Վյաչեսլավ Մոտինի նախաձեռնությամբ։ Տիեզերագնացության թանգարանի առաջին էքսկուրսիան անցկացրել է Դոնի բնակիչ, տիեզերագնաց-օդաչու, Ռուսաստանի հերոս Յուրի Ուսաչովը։

Թանգարանի ցուցադրությունում առկա են բազմաթիվ ցուցանմուշներ՝ տիեզերական տեխնիկայի նմուշներ, տիեզերագնացների անձնական իրեր, կոստյումներ, սկաֆանդրներ, արխիվային փաստաթղթեր, տիեզերանավերի կողմնորոշման սարքեր, կապի արբանյակների մանրակերտներ, հրթիռների և մոդուլների նավիգացիոն սարքեր, թեմատիկ լուսանկարներ, գրքեր և տպագրական այլ արտադրանք, դրամներ, նամականիշեր, մրցանակներ, արխիվային փաստաթղթեր և տիեզերանավերի հնարավոր բոլոր տեսակների մանրակերտներ։ Թանգարանի այցելուները կարող են ծանոթանալ օդաչուների սննդամթերքի նմուշներին, դրանք պահպանելու համար նախատեսված թիթեղյա պարկուճներին և պլաստիկ փաթեթներին (ներկայումս հեղուկ մթերքի համար օգտագործում են պլաստիկ տոպրակներ)։

Ընդհանուր առմամբ թանգարանում պահվում է ավելի քան 400 առարկա։

Հատուկ ուշադրության են արժանի «Սոյուզ» տիեզերանավի տարրերը, ինչպես նաև գործիքակազմը, որն օգտագործում են տիեզերագնացները Երկրի ուղեծրում աշխատելիս, և արտակարգ իրավիճակների համար նախատեսված նրանց հանդերձանքը, օրինակ՝ «Ֆորել» սկաֆանդրը։ Այն օգտագործվում է ջրի մեջ չպլանավորված վայրէջք կատարելիս։ Մարդը կարող է նրա մեջ մնալ մինչև 5 օր առանց ցրտահարվելու վտանգի։

Ցուցադրության կենտրոնական դիրքը զբաղեցնում է Միջազգային տիեզերակայանի 15-րդ արշավախմբի այցելության «Սոյուզ ՏՄԱ-10» տիեզերական իջեցվող սարքը։ Այն թանգարանին հանձնվել է «Ռոսկոսմոս» պետական ձեռնարկության կողմից։ Սարքը հետագայում վերականգնվել է և թանգարանի աշխատակիցների կողմից վերափոխվել մարզասարքի, որը թույլ է տալիս մոդելավորել տիեզերանավերի տարբեր մանևրներ։ Սա միակ գործող մոդելն է ՌԴ Հարավային դաշնային տարածաշրջանում։

Բացի թանգարանի ցուցանմուշները դիտելուց, այցելուները կարող են փորձարկել հենասարքը, որում տիեզերագնացները գտնվում են մեկնարկի և վայրէջքի ժամանակ, կատարել երևակայական թռիչք տիեզերք և դիտել վավերագրական ֆիլմ ուղեծրում մարդկանց կյանքի և աշխատանքի մասին։

Թանգարանը զբաղվում է լայն գիտահետազոտական և մշակութային-լուսավորչական գործունեությամբ։ Այնտեղ հաճախ կազմակերպվում են կրթական-ժամանցային միջոցառումներ տիեզերքի հետ կապված թեմաներով։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ростовский музей космонавтики: фото, описание
* Ростовский музей космонавтики
**Նիկոլ Դումանի տուն-թանգարան**, ժողովրդական ճարտարապետության, ազգագրության և գյուղական կենցաղի թանգարան Արցախի Հանրապետության Ասկերանի շրջանի Ծաղկաշատ գյուղում։ Ընդգրկված է Ծաղկաշատի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։

Պատմություն
-----------

Տեղակայված է Ասկերանի շրջանի Ծաղկաշատ գյուղում (Ղշլաղ), Ստեփանակերտ-Գանձասար ավտոմայրուղու 22-րդ կիլոմետրի վրա։ Այն իրենից ներկայացնում է 19-րդ դարի բնակելի շինությունների համալիր, վերականգնվել է բնագրաբնույթ նյութերով։ Հիմնականում դրանք շինարարական տեխնիկայի լավագույն ավանդույթները իրենց մեջ վերցրած, փորագրված փայտյա պատշգամբներով, երկհարկանի տներ են։ Պատշգամբների փայտյա ժանյակները, հմտորեն փորագրությամբ պատված սյուներն ու փայտամածները առանձնանում են իրենց անկրկնելիությամբ։ Ազգագրական թաղամասի տարածքում մանրակրկիտ ճշտությամբ ներկայացված են ղարաբաղցիների 19-րդ դարի կենցաղի ու կյանքի պայմանները։ Ռեալորեն վերականգնված է ինտերերը, կահույքը, տնտեսության և կենցաղի առարկաները, իրական նմուշներ՝ հավաքված շրջակա գյուղերից։

Ազգագրական թանգարանի տարածքում է տեղակայված 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի հայ ժողովրդի ազգային ազատագրական շարժման հերոսներից մեկի՝ Նիկոլ Դումանի (Նիկողայոս Տեր-Հովհաննիսյան) տուն-թանգարանը։ Տուն-թանգարանի դահլիճներից մեկը նվիրված է նրա կյանքին ու գործունեությանը։ Այստեղ ցուցադրվում են քարտեզներ, հայերի ազատագրական շարժումը լուսաբանող գծագրեր, հայրենիքի ֆիդայի պաշտպանների սխրագործությունները։ Առանձին վահանակ է տրամադրված 1905-1906 թվականների Բաքվում հայ-թաթարական ընդհարումներին, երբ ի շնորհիվ Նիկոլ Դումանի բացառիկ ռազմական տաղանդի մի բուռ վատ զինված հայ կամավորականների հաջողվեց պաշտպանել Բաքու քաղաքի հայկական բնակչությանը, ներկայիս Ադրբեջանի մայրաքաղաքի քրիստոնեական մասը կողոպտած ադրբեջանական մոլեռանդ ամբոխի մոլեգին հարձակումներից։

Ցուցադրություն
--------------

Դահլիճում ցուցադրվում է հայ ֆիդայիների օգտագործած 19-րդ դարի զենքի իրական նմուշներ, այլ ռազմական պարագաներ։ Թանգարանի տարածքում վերականգնված է համապատասխան դարաշրջանի տնտեսական կառույցներ։ Հաճախորդները կարող են ոչ միայն տեսնել ավանդական թոնրատունը (հացի փուռ), այլև փորձել իրենց աչքի առջև նոր թխված ավանդական ղարաբաղյան հաց՝ թոնրի հաց և ավանդական մառանում (գինու նկուղ) համտեսել տեղական գինու տեսակներ և թթի օղի։

Գորգա-ջուլհականոցում կարելի է տեսնել թե ինչպես հնագույն տեխնոլոգիայով ժամանակակից ջուլհակագործները գործում են հիանալի ղարաբաղյան գորգեր։

Միջոցառումներ
-------------

Ազգագրական թաղամասի տարածքում հաճախ հայտնի խմբերի կողմից կազմակերպվում է ավանդական և դասական երաժշտությամբ համերգներ։ Կազմակերպվում են նաև Ղարաբաղի գյուղի 19-րդ դարի կայնքն ու կենցաղը ցուցադրող զգեստավորված ազգագրական շոուներ։ Թանգարանը աշխատում է առանց հանգստյան և տոն օրերի։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
**Բերգենի թանգարան** (ամբողջական անվանումը՝ **Բերգենի համալսարանի թանգարան**, նորվ.՝ Universitetsmuseet i Bergen), համալսարանական թանգարան Բերգենում, Նորվեգիա։ Հիմնադրվել է 1825 թվականին նպատակ ունենալով մշակույթի և բնական պատմության բնագավառում ստեղծել խոշոր հավաքածուներ։ Թանգարանը դարձավ քաղաքի ակադեմիական գործունեության հենքը, ավանդույթ, որը շարունակվեց, երբ թանգարանը դարձավ Բերգենի համալսարանի մի մասը։

Բերգենի համալսարանական թանգարանը բաժանված է երկու բաժինների՝ բնական պատմության և մշակութային պատմության հավաքածուներ և հանրային իրազեկում ու ցուցահանդեսներ։ Այն հանդիսանում է նաև թանգարանի այգու խնամակալը (նախկինում՝ բուսաբանական այգի)։

Պատմություն
-----------

Բերգենի համալսարանական թանգարանը հիմնադրվել է 1825 թվականին Ստորտինգի նախագահ Վիլհելմ Ֆրիմեն Կորեն Քրիստիի կողմից։ Գործունեության առաջին տարիներին թանգարանն ուներ բազմաթիվ արվեստի հավաքածուներ, այդ թվում նկարիչ Յուհան Քրիստիան Կլաուսեն Դալի մի շարք աշխատանքներ, մշակութային նմուշներ և արհեստագործական իրեր։ 1931 թվականին թանգարանը Seminarium Fredericianum շենքից տեղափոխվել է Բերգենի մայր տաճարի դպրոցի (katedralskole) մոտ գտնվող Lille Lungegårdsvann նոր շենք։ Սա Նորվեգիայում թանգարանի համար նվիրաբերված առաջին շենքն էր։ Ներկայիս Թանգարանի բնագիտական շենքը նախագծել է Յուհան Հենրիկ Նեբելոնգը։ Շենքի կառուցումն ավարտվել է 1865 թվականին։ Բերգենի թանգարանը տեղափոխվել է այստեղ 1866 թվականի ընթացքում։ Շենքի թևային հատվածներն ավելացվել են 1898 թվականին, բուսաբանական այգին ձևավորվել է 1897-1899 թվականներին։ Մշակութային պատմության բաժինը իր սեփական շենքն ունեցել է 1927 թվականին։ Թանգարանի ընդլայնվող հետազոտական գործունեությունը XIX դարի վերջում ուղղակիորեն հանգեցրեց 1948 թվականին Բերգենի համալսարանի հիմնադրմանը։ Այսօր թանգարանը փակվել է, քանի որ Նորվեգիայի իշխանությունները չեն կարողանում ավարտել թանգարանի վերանորոգման աշխատանքները։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Hartvedt Gunnar Hagen (1994)։ *Bergen Byleksikon*։ Oslo: Kunnskapsforlaget։ էջ 105։ ISBN 82-573-0485-9

Արտաքին հղումներ
----------------

* Universitetsmuseet i Bergen
* The Natural History Collections Archived 2013-07-18 at Archive.is
* University Museum of Bergen (անգլերեն)
* Universitetsmuseet i Bergen blir stengt på ubestemt tid

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000110139389 · LCCN: n80152871 · NKC: nlk20050171793 · VIAF: 142519111 · WorldCat VIAF: 142519111 |

 |
**Բրազիլիայի բանկի մշակութային կենտրոն** (պորտ.՝ Centro Cultural Banco do Brasil, ԲԲՄԿ, CCBB), Banco do Brasilի հովանավորության ներքո գործող մշակութային կազմակերպություն Բրազիլիայում, կենտրոններ ունի Ռիո դե Ժանեյրո, Բրազիլիա, Սան Պաուլո, Բելու Հորիզոնտի քաղաքներում։

Պատմություն
-----------

Բրազիլիայի բանկի մշակութային կենտրոնը գործունեությունն սկսել է 1986 թվականին։ Ռիո դե Ժանեյրոյում բացվել է 1989 թվականին, Բրազիլիայում՝ 2000 թվականին, Սան Պաուլոյում՝ 2001 թվականին և Բելու Հորիզոնտիում՝ 2013 թվականին։ Ռիո դե Ժանեյրոյի, Բրազիլիայի, Սան Պաուլոյի կենտրոններն ընդգրկված են ամենաշատ այցելուներ ունեցող 100 թանգարանների ցանկում։ 2013 թվականին 3 կենտրոնները միասին ունեցել են 4.4 միլիոն այցելու, 2034397 այցելու Ռիո դե Ժանեյրոյում, 1468818 այցելու Բրազիլիայում, 931639 այցելու Սան Պաուլոյում։

ԲԲՄԿ ամենամեծ կենտրոնը գտնվում է Ռիո դե Ժանեյրոյում՝ տեղավորված Ֆրանսիսկո Խոակին Բետենկորտ դա Սիլվայի արտ-դեկո ոճով նախագծած շենքում։ Ռիո դե Ժանեյրոյի կենտրոնին չափերով մոտ է Սան Պաուլոյի կենտրոնը, որը նույն ոճով նախագծել է Իպոլիտո Պույոլը։ Երեք կենտրոններից ամենափոքրը Բրազիլիայի մասնաճյուղն է, որը նախագծել է Ալբա Ռաբելո Կունհան։ Ե՛վ Ռիո դե Ժանեյրոյի, և՛ Սան Պաուլոյի մասնաճյուղերն ունեն թատրոն, կինոդահլիճ, բազմաֆունկցիոնալ պատկերասրահներ։

Պատկերասրահ
-----------

* Բրազիլիայի բանկի մշակութային կենտրոնը Սան ՊաուլոյումԲրազիլիայի բանկի մշակութային կենտրոնը Սան Պաուլոյում
* ԲԲՄԿ՝ ԲրազիլիաԲԲՄԿ՝ Բրազիլիա
* Ռիո դե Ժանեյրոյի ԲԲՄԿ մոդելըՌիո դե Ժանեյրոյի ԲԲՄԿ մոդելը
* Ռիո դե Ժանեյրոյի ԲԲՄԿ ներքին հարդարանքներՌիո դե Ժանեյրոյի ԲԲՄԿ ներքին հարդարանքներ
* ԳմբեթԳմբեթ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Centro Cultural Banco do Brasil Archived 2018-08-29 at the Wayback Machine. Guia da Semana, São Paulo, Brazil. (պորտուգալերեն)
2. 1 2  Top 100 Art Museum Attendance, *The Art Newspaper*, 2014. Retrieved on 15 July 2014.

Արտաքին հղումներ
----------------

* http://culturabancodobrasil.com.br Բրազիլիայի բանկի մշակութային կենտրոն. պաշտոնական կայք

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: nr93044264 · NKC: ko2015853392 · VIAF: 158720383 · WorldCat VIAF: 158720383 |

 |
Բվիկի թրթուրը խորդենու վրա
**Վնասակար օրգանիզմ** — օրգանիզմ, որը վնասում է մարդուն կամ նրա շահերին (հիմնականում գյուղատնտեսությունում)։
Բնական էկոհամակարգերում **վնասակար օրգանիզմ** բնորոշում գոյություն չունի, քանի որ յուրաքանչյուր օրգանիզմ բնական հավասարակշռության գործում ունի իր նշանակությունը, և այս տերմինը կիրառելի է միայն մարդու կողմից վերափոխված համակարգերում՝ ագրոէկոհամակարգերում, քաղաքային (ուրբան) և անթրոպոգեն այլ միջավայրերում։ Մարդու կամքից անկախ ցանկացած օրգանիզմի առկայությունը անթրոպոգեն համակարգերում անցանկալի է։
Այս համակարգերում վնասակար օրգանիզմների դեմ պայքարի միջոցառումների բացակայության դեպքում վերջիններս կարող են զգալի վնաս պատճառել, քանի որ անթրոպոգեն որևէ համակարգում առկա է որոշ օրգանիզմների գոյության կայուն պայմաններ և հաճախ վնասակար օրգանիզմների վնասը պայմանավորվում է մարդու կողմից բուծվող օրգանիզմների կամ ռեսուրսների առկայությամբ։

  

**Վնասակար օրգանիզմ** (բույսերի պաշտպանությունում) — ըստ Կարանտինի եւ բույսերի պաշտպանության մասին Միջազգային կոնվենցիայի, դա կենդանիների կամ հիվանդածին մանրէների ցանկացած տեսակի, ցեղի կամ բույսերի կենսատիպ է, որը կարող է վնասել բույսերին կամ դրանց արտադրանքին (անգլ.: Pest organism). Վնասակար օրգանիզմների դեմ իրականացվում են կարանտին կամ պայքարի միջոցառումներ։

Բույսերի պաշտպանությունում վնասակար օրգանիզմները սովորաբար բաժանվում են բույսերի վնասատուների  (ողնաշարավորներ և անողնաշարավորներ), հիվանդությունների հարուցիչների և մոլախոտերի։
Գյուղատնտեսությանը ամենից շատ վնասում են մոլախոտերը, այնուհետև միջատները, տզերը և միկրոօրգանիզմները (սնկեր, բակտերիաներ, վիրուսներ)։

Վնասակար օրգանիզմների դեմ պայքարում են **ֆիզիկական**, **քիմիական**, **կենսաբանական** և այլ եղանակներով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Miriam-Webster dictionary, accessed 22 August 2012.
2. ↑  Международная конвенция по карантину и защите растений (новый пересмотренный текст, принятый на 29-й сессии Конференции ФАО\*, ноябрь 1997 г.
Անադոլուհիսարը նկարված Բոսֆորի եվրոպական ափից
**Անատոլիական ամրոց (Անադոլուհիսար)** (անգլ.՝ Anadoluhisarı, թուրքերեն՝ Anadolu Hisarı), օսմանյան պալատ, որը գտնվում է Ստամբուլում` Բոսֆորի աջ ափին։ Անադոլուհիսարը համարվում է Ստամբուլի ամենահին թուրքական ճարտարապետական կառույցը։ Պալատից հյուսիս գտնվում է Սուլթան Մեհմեդ Ֆաթիհի կամուրջը։ Անադոլուհիսարի դիմաց` Բոսֆորի հակադիր ափին է գտնվում օսմանյան Ռումելիհիսար ամրոցը։ Անադոլուհիսարը զբաղեցնում է ավելի քան 7,000 մ² տարածք։

Պատմություն
-----------

Անադոլուհիսարը կառուցվել է Բոսֆորի ասիական ափին` Բայազիդ I սուլթանի հրամանով 1393 թվականին։ Բայազիդը այն կառուցել էր տվել հին հունական աստված Ուրանոսի տաճարի տեղում։ Կառուցվել է Կոստանդնուպոլսի գրավումը ապահովելու նպատակով։ Պալատը կառուցվել է Բոսֆորի ամենանեղ մասում, որտեղ նեղուցի լայնությունը կազմում է 660 մետր։ Ավելի ուշ, 1452 թվականին Անադոլուհիսարի դիմաց Բոսֆորի հակադիր ափին կառուցվել է Ռումելիհիսար ամրոցը, ինչից հետո նեղուցը սկսեց ամբողջովին վերահսկվել Օսմանյան կայսրության կողմից։

Անատոլիական ամրոցը կիրառվել է որպես դիտակետ։ Նրա բարձրությունը կազմում է 25 մետր։ Ավելի ուշ ամրոցը վերանորոգվել է Մեհմեդ II սուլթանի կողմից։ Կոստանդնուպոլսի անկումից հետո Անադոլուհիսարը ծառայել է որպես բանտ։

1991— 1993 թվականներին ամրոցը վերանորոգվել և վերականգնվել է։ Այն վեր է ածվել թանգարանի, սակայն լայն շրջանակների համար փակ է։ Պալատի ներսում կա մզկիթ։ Պատմական փաստաթղթերում ամրոցը շատ հաճախ անվանվում է «Güzelce Hisar»: Մեհմեդ II-ը վերանորոգման ժամանակ կառուցել է տվել 2 մետր լայնությամբ պատ պաալտի շուրջը, որը ուներ երեք դիտաշտարակ։ Այնպիսի կառույցներ, ինչպիսիք են ամբարները և բնակելի սենյակները ավելացվել են ավելի ուշ։

Տես նաև
-------

* Կոստանդնուպոլսի անկում
* Կոստանդնուպոլսի պարիսպներ
* Ռումելիհիսար

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ahmet Muhtar Paşa (1902)։ *Feth-i Celil-i Konstantiniye*։ Bedir Press։ էջ 21
2. ↑  Finkel Caroline (2006)։ *Osman's Dream: The History of the Ottoman Empire 1300-1923*։ New York: Basic Books։ էջ 24։ ISBN 978-0-465-02397-4

Արտաքին հղումներ
----------------

* Անադոլուհիսարը WikiMAPIA-ում

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 6138168850956067620009 · WorldCat VIAF: 6138168850956067620009 |

 |
**Բրեդայի քաղաքային թանգարան** (անգլ.՝ Stedelijk Museum Breda, **Պատկերի թանգարան**, անգլ.՝ Museum of the Image, նախկինում հայտնի է եղել որպես **Գրաֆիկական դիզայնի թանգարան**), վիզուալ մշակույթի ազգային թանգարան Նիդերլանդների Բրեդա քաղաքում։ Թանգարանի գործունեությունը կենտրոնացած է ֆիլմի, դիզայնի, լուսանկարչության, նորաձևության, տեսողական արվեստի, ճարտարապետության, գիտության վրա։

2017 թվականի հունվարի 1-ին թանգարանը փակվել է՝ 2017 թվականի գարնանը Բրեդայի թանգարանի հետ միավորվելուց հետո որպես Բրեդայի քաղաքային թանգարան բացվելու միտումով։

Պատմություն
-----------

Նիդերլանդները եղել են բազմաթիվ միջազգայնորեն ճանաչված դիզայներների հանգրվան, այդ թվում՝ Պիետ Զվարթի, Ուիլեմ Սանդբերգի, Ուիմ Քրոուելի, Անտոն Բիկի։ Գրաֆիկական դիզայնի թանգարանը միջազգային հարթակ է կայացած դիզայներների, ինչպես նաև նոր տաղանդների համար։

2008 թվականի հունվարի 1-ին Բեյերդը դարձավ անկախ կազմակերպություն և հայտնի դարձավ որպես Բրեդայի Բեյերդ գրաֆիկական դիզայնի թանգարան։ Թանգարանի պաշտոնական բացումը տեղի ունեցավ 2008 թվականի հունիսի 11-ին։ 2011 թվականի դեկտեմբերի 9-ին թանգարանը վերանվանվեց Պատկերի թանգարան (MOTI): Թանգարանի տնօրենն է նկարիչ-դիզայներ Միկե Ջերիցեն։

Դե Բեյերդը 2012 թվականին
Թանգարանն ունի 1963-1980 թվականների NAGO-ի Տոտալ դիզայնի մասնակի արխիվը։ Գրաֆիկական դիզայնի թանգարանը նաև գիտահետազոտական ինստիտուտ է, ունի խանութ, սրճարան, սրահ։ Թանգարանը հրապարակում է իր սեփական թանգարանային ամսագիրը, ունի կրթական ծրագիր ինչպես ակադեմիական քոլեջների, այնպես էլ տարրական դպրոցների համար։

Շենք
----

Թանգարանը տեղակայված է Բրեդայի ամենահին շենքերից մեկում։ 1246 թվականի արխիվներում այն հիշատակվում է որպես Բրեդայի հյուրատուն, որը օգնություն և ապաստան է տրամադրել ուխտավորներին և օտարներին։ Դե Բեյերդ շենքը գտնվում է դեպի Հերտոգենբոս տանող ճանապարհի ներկառուցված հատվածում։ Դե Բեյերդի մոտ եղել է քաղաքի դարպասը, որը հայտնի է եղել որպես հյուրատան դարպաս։ 1956 թվականին այն դարձել է Դե Բեյերդ մշակույթի կենտրոն։ 1980-2005 թվականներին այն շարունակել է գործել որպես ցուցադրական արվեստի՝ մասնավորապես ժամանակակից արվեստի կենտրոն։ 1966 թվականից շենքն ընդգրկված է ազգային ժառանգությունների (*rijksmonument*) շարքում։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Stedelijk Museum Breda" Stedelijk Museum Breda, Accessed 12 January 2017.
2. ↑  Monumentnummer: 10106(չաշխատող հղում)
, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Retrieved on 12 December 2014.

Արտաքին հղումներ
----------------

* http://www.motimuseum.nl/en/home/4 Բրեդայի քաղաքային թանգարան. պաշտոնական կայք

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |

 |
Մագդեբուրգի կամուրջով ջրանցքների միացման քարտեզը
**Մագդեբուրգի ջրային կամուրջ** (գերմ.՝ Kanalbrücke Magdeburg, ջրային ճանապարհի ամբողջական անվանումը՝ Wasserstraßenkreuz Magdeburg), երկու կարևոր ջրանցքները՝ Էլբա-Հավելը և Միջգերմանականը միավորող ջրային կամուրջ Գերմանիայում, որով իրականացվում է հաղորդակցումը արդյունաբերական շրջանի հետ։

Կամուրջը գտնվում է Մագդեբուրգի կենտրոնից 10 կմ հյուսիս։ Էլբայի աջ ափին, կամրջի մոտ գտնվում է Հոենվարտե բնակավայրը։

կամրջի երկարությունը կազմում է 918 մետր։

Այսպիսի կամրջի կառուցման միտքն առաջին անգամ արտահայտվել է դեռևս 1919 թվականին, իսկ 1938 թվականին պատրաստ էին Ռոտենզե նավամբարձիչը և կամրջասյուները։ Սակայն Առաջին և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմների ժամանակ շինարարությունը հետաձգվեց։ Սառը պատերազմի սկզբում՝ Գերմանիայի բաժանումից հետո ԳԴՀ կառավարությունն անորոշ ժամանակով հետաձգում է շինարարությունը։ Գերմանիայի վերամիավորումից հետո կամրջի կառուցումը նորից է դառնում առաջնային խնդիր։

Շինարարությունն սկսվեց 1997 թվականին և ավարտվեց վեց տարի անց՝ 2003 թվականի հոկտեմբերին։ Նրա վրա ծախսվել է մոտ կես միլիարդ եվրո, 68000 մ³ բետոն և 24000 տ պողպատ։

Կամուրջն այժմ միացնում է Բեռլինի ներքին նավահանգիստը Ռեյնեի նավահանգիստների հետ։ Մինչ կամրջի կառուցումը նավերն ստիպված էին ռոտենզևյան ջրարգելակով, Էլբայով և «Նիգրիպպ» ջրարգելակով կատարել քսան կիլոմետրանոց կեռման։

Բնութագիր
---------

* Ընդհանուր երկարությունը - 928 մ (690 մ ցամաքի վրա, 228 մ՝ ջրի վրա)
* Հունի լայնությունը - 34 մ
* Խորությունը - 4,25 մ
* Առավելագույն սյունամեջը - 106 մ
* Օգտագործված նյութերը - մոտ 68000 մ³ բետոն և 24000 տ պողպատ
* Կառուցումն սկսվել է 1997 թվականին, ավարտվել է 2003 թվականին

Ջրարգելակներ
------------

Էլբա-Հավել ջրանցք նավերի իջեցման համար կառուցվել է երկակի ջրարգելակ։ կամրջի մյուս ծայրին Ռոտենզե նավամբարձիչն օգտագործվում է Միջգերմանական ջրանցք իջնելու համար։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ֆոտոռեպորտաժ Archived 2012-05-21 at the Wayback Machine.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 134635771 · WorldCat VIAF: 134635771 |

 |

1. ↑  archINFORM (գերմ.) — 1994.
Տարբեր տեսակի մազանոթներ
**Մազանոթներ**, կենդանիների և մարդու բոլոր հյուսվածքներով անցնող արյունատար մանրագույն անոթներ, ցանց են առաջացնում հյուսվածքները արյունով մատակարարող զարկերակիկների և արյունը հեռացնող երակիկների միջև։ Մազանոթների պատերով տեղի է ունենում գազերի ու այլ նյութերի փոխանակություն արյան և հյուսվածքների միջև։ Մազանոթների պատերը բաղկացած են 3 շերտից, ներքին՝ էնդոթելային, միջին՝ հիմնային (բազալ), և արտաքին՝ ադվենտիցիալ։ Էնդոթելային շերտի բջիջներում կան փոխանակվող նյութերը փոխադրող միկրոպինոցիտոզային վեզիկուլներ։ Զարկերակային և երակային մազանոթները տարբերվում են իրարից, օրինակ՝ զարկերակային մազանոթների տրամագիծը մինչև 7 մկմ է, էնդոթելային շերտը հարթ է և հզոր, մինչդեռ երակային մազանոթների տրամագիծը սովորաբար 7-12 մկմ է, էնդոթելային շերտը բարակ է՝ ծածկված ցիտոպլազմային ելուստներով և այլն։ Տարբերվում են նաև տարբեր օրգանների մազանոթներ, օրինակ՝ մկանային մազանոթների էնդոթելային շերտը հաստ է, հիմնայինը՝ բարակ, ոսկրածուծի մազանոթները հիմնային շերտ չունեն, լյարդի և փայծաղի մազանոթները ծակոտկեն են և այլն։ Ավշային մազանոթները, ի տարբերություն արյունատար մազանոթների, բաղկացած են միայն էնդոթելային շերտից, թափանցում են համարյա բոլոր օրգանները, դրանցով հյուսվածքներից դուրս են բերվում արյունատար մազանոթները չթափանցող սպիտակուցների կոլոիդային լուծույթները, օտար մասնիկները և բակտերիաները։ Ավիշը միջբջջային ճեղքերից հավաքվում է ավշային մազանոթներում, որոնք միանալով կազմում են ավշային անոթներ։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 131)։*  |


1. ↑  անատոմիայի հիմնարար մոդել
**Չաու-չաու** կամ **Չաու**, (անգլ.՝ chow-chow,  չինարեն հեշտ. 鬆獅犬 , պալլ.: *Սունշի Ցուան, շուն - փամփլիկ առյուծ* պահակային շուն է, լավ ուղեկից և ամենահին ցեղատեսակներից մեկը։

Չաուները պատկանում են շպիցերի խմբին, սակայն կա վարկած, որ նրանք ունեն տիբեթյան դոգի (մաստիֆի) ծագում։

Անվանում
--------

չաու-չաուն 1901 թվականին։
Իր գոյության տարբեր ժամանակաշրջաններում ցեղատեսակն անվանվել է տարբեր ձևերով՝ տիբեթյան մաստիֆ, թաթարական շուն, բարբարոսների շուն, սակայն արդեն հարյուրամյակ է, ինչ նկարնք կոչվում են չաու-չաու։ Կան «չաու-չաուների» ծագման մի քանի վարկածներ՝ նավի վրա գտնվող բեռների փոխադրման տեղի անվանումից՝ «չաու-չաու» մինչև «ուտելի» բառի ժարգոնային ձևց՝ «չաու»։ Սակայն դրանցից միայն երկուսն են ճիշտ։ Մեկում չաու-չաուն իր անունը ստացել է «չու» կոչվող հինավուրց շնից, իսկ մյուսում, ցեղատեսակին իր անվանումը տվել են անգլիացի վաճառականները, ովքեր վաճառում էին արևելյան համեմունքներ և Անգլիայում ապրող բոլոր չինացիներին անվանում էին չաու և չինկ։

Պատմություն
-----------

չաու-չաուին բնորոշ սևակապտավուն լեզուն։
Չաու-չաուն համարվում է շան ամենահին ցեղատեսակներից մեկը, և ԴՆԹ֊ի թեստերը հաստատում են դա։ Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ այն համարվում է ամենահին պրիմիտիվ շներից մեկը, որն էվոլյուցիայի է ենթարկված գայլից և ծագելէ Հյուսիսային Չինասատանում և Մոնղոլիայում։ Չաու-չաուն օգտագործվում է որսի մեջ, ինչպես նաև որպես պահակ։

Չինաստանում չաու-չաուն հայտնի է արդեն ավելի քան երկու հազար տարի։

Մաքրարյուն չաու-չաուները պահպանվում էին բուդդայական մենաստաններում, որտեղ զբաղվում էին նրանց բազմացումով և ունեին շների հատուկ մատյան։ Արյան թարմացումները տեղի էին ունենում բազմացնողների փոխանակության միջոցով՝ մենաստանների միջև։

Չաու-չաուի առաջին նկարագրությունը բերվել է Եվրոպայից՝ իտալացի ճանապարհորդ Մարկո Պոլոյի կողմից, որը երկար ապրել է Տիբեթում։ Չինաստանն արտաքին աշխարհից փակ լինելու պատճառով, հաջորդ անգամ չաու-չաուի մասին հաջորդ տեղեկությունները Եվրոպա են հասնում միայն 1785 թվականին՝ Գիլբերթ Ուայթի գրքից։

Անգլիայում առաջին չաու-չաուները հայտնվեցին 1830֊ական թվականներին։ Այն ժամանակ նրանց վրա ուշադրություն էին դարձնում անգլիացի շնաբույծները, որոնք զբաղվում էին այդ ցեղատեսակի լավացմամբ։ Հպարտ և արքայական չաու-չաուն, որը մենք տեսնում ենք այսօր, չի համապատասխանում հինավուրց չինականին։

Տվյալ պահին ցեղատեսակը համարվում է դեկորատիվ, սակայն իր «հին աշխատանքից» լավ է գլուխ հանում։

Ըստ հետազոտությունների, որը կատարվել է Բրիտանական Կոլումբիայի հալամսարանի գիտնականների կողմից՝ Սթենլի Քորենի գլխավորությամբ, չաու-չաուն ունի սովորելու ընկալման ամենացածր աստիճանը (80 ցեղատեսակից 77֊րդն է)։

1. ↑  Collie or Pug? Study Finds the Genetic Code. New York Times Online. May 21, 2004
**Պետրոս Գիլանենց** (1724, Սպահան, Իրան - 1724, Ռաշթ, Իրան), 18-րդ դարի 20-ական թվականների հայ ժողովրդի ազատագրական պայքարի կազմակերպիչներից։ Սկզբնական կրթությունն ստացել է Նոր Ջուղայի Ամենափրկիչ վանքի դպրանոցում։ Գիլանենցը լավ տիրապետել է մայրենի լեզվին, իմացել է արևելյան և եվրոպական մի քանի լեզուներ։ Վաղ հասակից ներգրավվել է հոր առևտրական գործունեության մեջ, ճանապարհորդել Մերձավոր և Միջին Արևելքում, Ռուսաստանում և Եվրոպայում։ Առևտրական գործերից առավել հետաքրքրվել է ազգային հարցերով։ 1716 թվականին արդեն անձամբ ծանոթացել է Ամստերդամում գործող նշանավոր տպագրիչ Ղուկաս Վանանդեցու հետ, աջակցել նրան՝ հայերեն գրքերի լույսընծայման գործին։ Գիլանենցի ջանքերով ու միջոցներով, Պետրոս Առաջինի պարսկական արշավանքի նախօրյակին Աստրախանում կազմակերպվել է հայկ․ առաջին հեծյալ ջոկատը։ Ձիեր, զենք, ռազմամթերք, հանդերձանք ու սնունդ հայթայթելու համար նա տրամադրել է նյութական միջոցներ։ 1722 թվականի հուլիսին Աստրախանից դեպի Կասպիականի ափերն արշավող ռուս. զորքերի թվում էր նաև հայկ․ հեծյալ ջոկատը՝ Գիլանենցի հրամանատարությամբ։ Օգոստոսի 23-ին, ռուս. առաջապահ զորամասերի հետ այդ ջոկատը մտել է Դերբենդ։ Ռուս. զորքերին անջատ-անջատ համագործակցող հայկ․ երեք ջոկատների հրամանատարներ Գիլանենցի, Այվազ Աբրահամովի և Աղազարդի Խաչիկ Ախիջանենցի միջև 1723 թվականին Ռաշթ քաղաքի մոտ համաձայնություն է կայացվել ուժերը միավորելու մասին, և այդպիսով ձևավորվել է Հայկական Էսկադրոնը։ Այն մինչև իր կյանքի վերջը գլխավորել է Գիլանենցը՝ հաջողությամբ կատարելով ռուս. հրամանատարության մարտական առաջադրանքները։ Արքունիքին ուղարկած իր զեկուցագրերից մեկում գեներալ Վ․ Յա․ Լենաշովը գրել է, որ «Հայ Պյոտր Սերգեևը հավատարիմ ու ջանասեր ծառայությամբ, ունեցած հեծյալներով (որոնց պահում է իր միջոցներով) ինձ մեծ օգնություն է ցույց տալիս», և նրան ներկայացրել է պարգևատրման։ Գիլանենցը թողել է Նոր Ջուղայի բարբառով գրված զեկուցագրերի մի ժողովածու՝ կազմված 133 միավորից, որի մի մասը ուղղված է ռուս. հրամանատարությանը, իսկ մյուսը՝ Մինաս վարդապետ Տիգրանյանին։ Այդ գրությունների մեջ հակառակորդի զինված ուժերի, կոմունիկացիաների վերաբերյալ ուշագրավ տվյալներից բացի, կան արժեքավոր նյութեր Անդրկովկասի, Մերձավոր ու Միջին Արևելքի երկրների ռազմաքաղաքական իրավիճակի, բնակչության կենցաղի, բարքերի մասին, նաև պատմա-ազգագրական բնույթի այլ տեղեկություններ են պարունակում։ Գիլանենցը զոհվել է Ռաշթի համար մղված կռիվներում։

Գրականություն
-------------

* Ժամանակագրություն Պետրոս դի Սարգիս Գիլանենցի, «Կռունկ հայոց աշխարհին»․ 1863, №2—3։ ՛
* Հովհաննիսյան Ա․ Գ․ք Պետրոս դի Սարգիս Գիլանենց, Էջմիածին, 1916։
* Լեո, Երկ․ ժող․, հ․ 3, գիրք 2, Ե․, 1973։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 66)։*  |

1. 1 2
**Մոխա (Մուխա)** (արաբ․՝ المخا‎‎; անգլ.՝ al-Mocha), եմենական նավահանգստային քաղաք է Կարմիր ծովի ափին։ Անվանվել է ի պատիվ «Մոկկա» սուրճի տեսակի։

Տեղակայված է Բաբ էլ-Մանդեբի նեղուցից 74 կմ հյուսիս՝ ընդարձակ նավահանգստով, պաշտպանված է երկու ամրոցներով։ Ունի 14-ից 15 հազար բնակիչ։ Առաջ այստեղից արտահանում էին սուրճի լավագույն տեսակը, հիմա կարևորությունը ընկել է։

Նավահանգիստը և սուրճը
---------------------

Քաղաք-նավահանգիստ Մոխան հայտնի է նրանով, որ Եմենի սուրճի արտահանման հիմնական շուկան ու նավահանգիստն է՝ XV դարից մինչև XVII դար։ Նույնիսկ սուրճի նոր աղբյուրներ հայտնաբերելուց հետո, «Mocha» սուրճի հատիկները (նաև անվանում են Սանանայի կամ «Mocha» Սանանի, այսինքն՝ Սանաայից) շարունակվում են արժևորվել իրենց հատուկ համի շնորհիվ և մնում են այդպիսին մինչև մեր օրեր։

Ճանապարհորդ Ջերոնիմո Լոբոյի անունով, ով 1625 թվականին քայլել է Կարմիր ծովի նավահանգստով, Մոխան նախկինում ուներ «սահմանափակ համբավ և առևտուր», բայց «Արաբական թերակղզում թուրքերի իշխանության գալու հետևանքով այն դարձել է տարածքի գլխավոր քաղաքը, գտնվում էր թուրքական տիրապետության տակ, թեև այդ փաշայի բնակության վայրը չէր, որը գտնվում էր երկու օր հեռավորության վրա դեպի Սանա քաղաքի խորքերը»։ Լոբոն ավելացնում է, որ նրա նշանակությունը որպես նավահանգիստ հաստատվել է Օսմանյան օրենքներով, սահմանված էր, որ բոլոր նավերը, որոնք մուտք էին գործում Կարմիր ծով, պետք է մտնեին «Մոխա» նավահանգիստ և վճարեին իրենց բեռի տուրքը։

Ռեմեդիուս Պրուտսկին (անգլ.՝ Remedius Prutky) Մոխայով անցնելիս 1752 թվականին հայտնաբերել է, որ քաղաքը նման էր «մարգարե Մուհամեդի օթևանատանը, որը նման էր հսկայական բազմաբնակարան բլոկի, կառուցված էր բազմաթիվ առանձին սենյակներից, որտեղ բնակավայր վարձակալվում էր բոլոր անծանոթների համար՝ առանց խտրականության, հաշվի չէին առնում կրոնը կամ ռասան»։ «Նա նաև հայտնաբերել է եվրոպական նավերի նավահանգիստ՝ երեք ֆրանսիական, չորս անգլիական, երկու հոլանդական և մեկ պորտուգալական»։

Պատկերասրահ
-----------

* Մոխան 1900–1910 թթՄոխան 1900–1910 թթ
* ՄզկիթՄզկիթ
* Եվրոպական գործարաններ Մոլայում՝ XVII դարԵվրոպական գործարաններ Մոլայում՝ XVII դար
* XVIII դարի ֆրանսիական ծրագիր՝ Մոխա, Եմեն։ Սոմալիի, հրեական և եվրոպական թաղամասերը գտնվում են միջնաբերդի սահմաններից դուրս։XVIII դարի ֆրանսիական ծրագիր՝ Մոխա, Եմեն։ Սոմալիի, հրեական և եվրոպական թաղամասերը գտնվում են միջնաբերդի սահմաններից դուրս։
* Թուրք նահանգապետի վիլլան, XIX դարի վերջԹուրք նահանգապետի վիլլան, XIX դարի վերջ

Ծանոթագրություն
---------------

1. ↑  Donald M. Lockhart, translator, *The* Itinerário *of Jerónimo Lobo* (London: Hakluyt Society, 1984), p.88
2. ↑  J.H. Arrowsmith-Brown, translator and editor, *Prutky’s Travels to Ethiopia and Other Countries* (London: Hakluyt Society, 1991), pp.363f

Գրականություն
-------------

* «Мокка»։ *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)*։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907
* Густерин П. В. Йеменская Республика и её города. М.։ Международные отношения, 2006.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Dirar Abdel-Daim: *Mokha. The City of the Past and the Future.*
* Population Mongabay.com
**Լլանվայր-Պուլլգուինգիլլ** (վալլ.՝ Llanfair Pwllgwyngyll), գյուղ Ուելսում ՝ Անգլսի կղզում, Մենայ նեղուցի մոտակայքում։ Գյուղի ոչ պաշտոնական, սակայն առավել հայտնի անունն է **Լլանվայրպուլլգուինգիլլգոգերիխուիրնդրոբուլլլլանտիսիլիոգոգոգոխ** (Llan­fair­pwll­gwyn­gyll­go­ge­rych­wyrn­dro­bwll­llan­ty­si­lio­go­go­goch)։ Այն վալլիերեն լեզվից թարգմանվում է այսպես. «Սպիտակ տխլենու ձորակում, փոթորկոտ ջրապտույտի և կարմիր քարանձավին մոտակա Սուրբ Տիսիլիոյի եկեղեցու մոտ գտնվող Սուրբ Մարիամի եկեղեցի»։ Գյուղի անվանումը ամենաերկար տեղանունն է Եվրոպայում, իսկ աշխարհում այն համարվում է երկրորդը։

Ըստ որոշ աղբյուրների, գյուղի անվանումը հնարել է ոմն դերձակ Մենայից՝ 1860-ական թվականներին։ Այն ամբողջությամբ չի համապատասխանում վալլիերեն անվանակազմության կանոններին և հնարվել է բացառապես տուրիստներին գրավելու համար։ Մինչ այդ, գյուղը կոչվել է Լիանվայրպուլլգուինգիլլ, այսինքն՝ «Սպիտակ տխլենու ձորակում գտնվող Սուրբ Մարիամի եկեղեցի»։ Ոչ հեռու գտնվել է «Կարմիր քարանձավի մոտ գտնվող Սուրբ Տիսիլիոյի եկեղեցին» (Llantysilio Gogogoch), իսկ նրանց միջև «Փոթորկոտ հորձանուտը՝ ջրապտույտը» (chwyrn drobwll)։ Վալլիերեն անվանումն ունի 51 հնչյուն և 58 տառ, քանի որ վալլիական այբուբենում մի շարք դիգրաֆներ, օրինակ dd, ll և ch, դիտվում են որպես մեկ տառ։

Գյուղում կա երկաթգծի կայարան, որտեղ առկա է ցուցանակ՝ գյուղի անվանումով։ Այն Ուելսի ամենատեսարժան և առավել լուսանկարվող վայրերից մեկն է։ Տեղի բնակչության շրջանում գյուղը հայտնի է պարզապես որպես Լլանվայր-Պուլլգուինգիլլ (Llanfair Pwllgwyngyll) անունով։ Դա գյուղի պաշտոնական անվանումն է քարտեզներում և ճանապարհային ցուցանակներում։ Հաճախ այն գրվում է Llanfairpwll կամ Llanfair PG:

Գյուղի տարածքում մարդիկ բնակվել են դեռևս նեոլիթյան ժամանակաշրջանից (մթա 4000-2000թթ) և զբաղվել գյուղատնտեսությամբ ու ձկնորսությամբ։ Անգլսի կղզի կարողանում էին հասնել միայն մակույկներով, անցնելով Մենայ նեղուցը։

Այժմ գյուղը բաժանվում է Վերին և Ներքին մասերի։ Վերին մասում հիմնականում հին տներն են և ագարակները, իսկ ներքինում ` խանութներն ու արհեստանոցները։ Լլանվայր-Պուլլգուինգիլլը դարձել է յուրահատուկ առևտրի կենտրոն և իրեն է ձգում տարբեր երկրներից ժամանած զբոսաշրջիկներին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  standard forms of Welsh place-names database — Welsh Language Commissioner.


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · Open Directory Project |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: no2006051599 · VIAF: 125856505 · WorldCat VIAF: 125856505 |

 |
**Մետականոն** (անգլ.՝ Metalaw), «տիեզերքում տարբեր ռասաների միջև հարաբերությունները կարգավորող իրավական կանոնների ամբողջություն»։ Սա արտաերկրային բանականության որոնման հետ կապված տիեզերական իրավունքի գաղափար է։ Գաղափարը Իմանուիլ Կանտի կատեգորիկ իմպերատիվի զարգացումն է, որ պահանջում է հետևյալը. «գործիր համաձայն միայն այնպիսի սկզբունքի, որով առաջնորդվելով՝ դու միաժամանակ ցանկանաս, որ այն դառնա համրնդհանուր օրենք»։

Էնդրյու Հեյլի
-------------

1956 թվականին փաստաբան Էնդրյու Ջ. Հեյլիի կողմից առաջին անգամ ձևակերպված *մետականոն* հասկացոությունը նա օգտագործել է բոլոր բանական էակների, այդ թվում՝ մարդկանց և ենթադրյալ արտաերկրային կյանքի ներկայացուցիչների, նկատմամբ տեսականորեն համընդհանուր կերպով կիրառելի հիմնարար իրավակարգավորումների ենթադրյալ գոյության մասին իր հիպոթեզի նկարագրման համար։ Գրող Ֆրենկ Ջ. Անդերսոնը առաջարկել է լայնացնել հասկացությունը, ընդգրկելով բոլոր բանական էակներին՝ արտաերկրային և երկրային, այդ թվում բոլոր բանական կենդանիներին։

1956 թվականին Հեյլին առաջին անգամ հրապարակել է *«Տիեզերական իրավունք և մետականոն. համընդհանուր հայացք»* (*«Space Law and Metalaw – A Synoptic View»*) հոդվածը, որտեղ Հեյլին առաջին անգամ առաջարկել է այն, ինչը նա անվանել է «Միջաստղային ոսկե կանոն» (Interstellar Golden Rule). վարվիր այլոց հետ այնպես, ինչպես կուզենաս, որ քեզ հետ վարվեն։ Հեյլիի խոսքով, մարդիկ կարող են տարածել արտաերկրային բանականության հետ մեր հնարավոր հարաբերությունների մարդկային իրավունքի միայն մեկ սկզբունք. «բացարձակ հավասարության բացարյակ գաղափար»։ Հեյլին զարգացրել է մետականոնի սեփական հասկացությունը հաջորդող տարբեր հոդվածներում և 1963 թվականին լույս տեսած գրքում։

Արտաքին հղումներ
----------------

* A Brief Introduction to Metalaw, by Adam Chase Korbitz
* Metalaw and SETI
* Metalaw and Interstellar Relations, by R.A. Freitas



1. ↑
2. ↑  Adam Chase Korbitz, The Limits of Metalaw and the Need for Further Elaboration, Paper IAC-10-A4.2.10 Archived 2016-03-03 at the Wayback Machine. presented at the 39th Symposium on the Search for Extraterrestrial Intelligence, 61st International Astronautical Congress, 2010, Prague, Czech Republic
3. ↑  Andrew G. Haley, Space law and Metalaw – A Synoptic View, Harvard Law Record 23 (November 8, 1956)
4. ↑  Andrew G. Haley, Space Law and Government, Appleton Century Crofts, New York, 1963
**Բենտենգ Ֆրեդեբուրգ**  (ինդոն.՝ Benteng Vredeburg), թանգարան-ամրոց, որը պատմական արժեք ունի Ինդոնեզիայի համար, գտնվում է Ջոկյակարտա քաղաքում։

Պատմություն
-----------

1760 թվականին Նիդերլանդների խնդրանքով Ջոկյակարտայի սուլթան Համենգկուբուվոնո Առաջինը սուլթանական պալատի (*կերատոն*) առջև կառուցեց քառակուսի ամրոց։ Շինությունը ձևով կրիա էր հիշեցնում` չորս թաթերով, յուրաքանչյուր անկյունում գտնվում էին պահակային աշտարակները` *Jayawisesa* (հյուսիսարևմտյան անկյուն), *Jayapurusa* (հյուսիսարևելյան անկյուն), *Jayaprakosaning* (հարավարևմտյան անկյուն) և *Jayaprayitna* (հարավարևելյան անկյուն)։ Այնուհետև նիդերլանդացի ճարտարապետ Ֆրանս Խաակի ղեկավարությամբ 1767 թվականին ամրցը ենթարկվեց վերակառուցման, հայտնվեց խրամ, որից հետո ստացավ «Ռուստենբուրգ ամրոց» անվանումը։

Ամրոցի տարածքում
Ամրոցի գլխավոր նշանակությունը սուլթանական պալատի պահպանությունն էր, սակայն այդ շինության դիրքը հնարավորություն էր տալիս հարձակման դեպքում թնդանոթներն ուղղել նաև դեպի սուլթանի պալատ։

1867 թվականին Ջոկյակարտայում տեղի ունեցավ ավերիչ երկրաշարժ, ամրոցը նույնպես վնասներ կրեց, աղետից հետո այն վերակառուցվեց, այնուհետև վերանվանվեց «Ֆրեդեբուրգ ամրոց», որ նշանակում է *աշխարհի ամրոց*։

Թանգարան
--------

1980 թվականի օգոստոսի 9-ին Համենգկուբուվոնո IX սուլթանի հավանությամբ ամրոցը դարձավ տեղեկատվության և ազգային մշակույթի զարգացման կենտրոն։ 1985 թվականի ապրիլից սկսվեց վերանորոգումը ամրոցը թանգարանի վերածելու համար և արդեն 1987 թվականին թանգարանը բաց էր հասարակության համար։ 1992 թվականի նոյեմբերի 23-ին թանգարանը պաշտոնապես ստացավ իր իսկական անվանումը «Ֆրեդեբուրգի թանգարան»։ Բացի շինություններից, որոնք ունեն պատմական արժեք, թանգարանում կա գեղանկարչական ստեղծագործությունների հավաքածու, նաև Ինդոնեզիայի պատմության տրամանկարներ։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  БРЭ/Джокьякарта (город)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Fort Vredeburg Museum Archived 2010-03-04 at the Wayback Machine. (անգլ.)
* Виртуальный музей(չաշխատող հղում)
 (անգլ.)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: n85135842 · VIAF: 141959275 · WorldCat VIAF: 141959275 |

 |
**Մի թող ինձ մենակ** հայ երգչուհի Սիրուշոյի երգը։ 2015 թվականի նոյեմբերի 24-ին թողարկվել է երգի ակուստիկ տարբերակը։ 2016 թվականի հունվարի 29-ին երգչուհին թողարկեց նույն երգի ռոք տարբերակը տեսահոլովակի հետ միասին։

Պատմություն
-----------

**Մի թող ինձ մենակ** երգի երաժշտության և խոսքերի հեղինակը Սիրուշոն է։ Երգը միայնության մասին է։

Երգի Տեսահոլովակ
----------------

Երգի տեսահոլովակը նկարահանվել է Կարեն Դեմիրճյանի անվան Երևանի մետրոպոլիտենում։ Տեսահոլովակի սկզբնամասում Սիրուշոն միայնակ կանգնած է մետրոյի կայարանում, այնուհետև նրան շրջապատում են տասնյակ գլխարկ կրող անցորդներ։

Երգի նշանակությունը
-------------------

**Մի թեղ ինձ մենակ** - Եվ հենց այս դարում, երբ ամեն ինչ ստեղծվեց, որ մարդիկ իրար ավելի մոտ լինեն, մարդը մնաց ավելի մենակ, քան երբևէ...

| Երգի խոսքեր |
| --- |
| 
```
Ինձ տես, ես կամ
Ես իրական եմ ու կանգնած եմ քո
առջև վստահ։
Ինձ պես դու կաս,
Բայց դու դողում ես մոլորված 
չգիտես ինչ անել
Մնալ, թե՞ ինձ կորցնել անդարձ
```

```
Մի՛ թող ինձ մենակ,
Ետ հետո ինձ չես բերելու։
Մի՛ թող ինձ մենակ,
Քեզ է շատ դժվար լինելու,
Հասկացի՛ր այս, դու։
Մի՛ թող ինձ մենակ,
Քո սիրտն է ավելի ցավելու,
Մի՛ թող ինձ մենակ,
Չեմ խնդրել երբեք, բայց հիմա քեզ խնդրում եմ ես,
Մի՛ թող ինձ մենակ 
```
 |

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
**Սլովենիայի ազգային պատկերասրահ** (սլովեն.՝ Narodna galerija), ազգային պատկերասրահ Սլովենիայի մայրաքաղաք Լյուբլյանայում։ Հիմնադրվել է 1918 թվականին, Ավստրո-Հունգարական կայսրության անկումից և Հարավսլավիայի Թագավորության հիմնադրումից հետո։ Ի սկզբանե թանգարանը տեղակայվել է Կրեսիջա պալատում։

Թանգարանի շենքը
---------------

Թանգարանի ներկայիս շենքը կառուցվել է 1896 թվականին Լյուբլյանայի քաղաքապետ Իվան Հրիբարի կառավարման օրոք, ով ցանկանում էր Լյուբլյանան դարձնել բոլոր սլավոնական հողերի մայրաքաղաքը։ Կառույցը նախագծել է չեխ ճարտարապետ Ֆրանտիշեկ Սկարբրոուտը։ Շենքը սկզբում օգտագործվել է որպես Սլավոնական մշակույթի կենտրոն («Նարոդնի դոմ», Narodni dom)։ Գտնվում է Տիվոլի զբոսայգու մոտ և ամբողջական վերանորոգվել է 2013-2016 թվականներին։ 1990-ական թվականներին սլովենացի ճարտարապետ Էդվարդ Ռավիկարը նախագծել է պատկերասրահի հավելյալ մասնաշենքը։ 2001 թվականին կառույցի երկու մասերն իրար կապելու համար ճարտարապետներ Յուրի Սադարի և Բոշտյան Վուգայի նախագծով կառուցվել է ապակե թափանցիկ պատկերասրահ։

Ցուցադրություն
--------------

Պատկերասրահի մշտական հավաքածուում ներկայացված են նմուշներ միջնադարից մինչև 20-րդ դարի սկիզբ։ Շենքի կենտրոնական ապակե պատկերասրահում կարելի է տեսնել բարոկկո ոճի ցայտաղբյուրը, որը այստեղ է տեղափոխվել 2008 թվականի վերանորոգումից հետո։ Թանգարանի հավաքածուն ներառում է սլովենացի ու եվրոպացի արվեստագետների աշխատանքներ։

* Լադիսլաո դե Գաուսը
* Անտոն Աժբե
* Ռենատո Բիռոլի
* Կոռնելիս դե Վալ
* Մարի Էլիզաբեթ Լուիզա Վիժե-Լեբրոն
* Ֆրիդրի Գաուերման
* Ժան Ժուվենե
* Իվան Գրոխառ
* Իվան Զաեց
* Յակոբ Յորդանս
* Իվանա Կոբիլցա
* Ֆիլիպ Մալյավին
* Վալենտին Մետցինգեր
* Յակոբ Պինաս
* Մատեյ Ստերնեն
* Իոսիպ Տոմինց
* Ֆրանս Ֆրանկեն
* Յանեզ Շուբից

Պատկերասրահ
-----------

* Անհայտ հեղինակ, Վլադ Դրակուլա, երբ Պիղատոսը դատում է Հիսուսին (15-րդ դար)Անհայտ հեղինակ, Վլադ Դրակուլա, երբ Պիղատոսը դատում է Հիսուսին (15-րդ դար)
* Պիետրո Լիբերի, «Անտիկ տեսարան» (17-րդ դար)Պիետրո Լիբերի, «Անտիկ տեսարան» (17-րդ դար)
* Իոսիպ Տոմինց, «Ինքնադիմանկար» (1830)Իոսիպ Տոմինց, «Ինքնադիմանկար» (1830)
* Պավել Կյունլ, «Ribji trg in Ljubljana», 1847Պավել Կյունլ, «Ribji trg in Ljubljana», 1847
* Յուրի Շուբից, «Որսից առաջ» (19-րդ դար)Յուրի Շուբից, «Որսից առաջ» (19-րդ դար)
* Իվանա Կոբիլցա, «Ծեր կինը սուրճ է խմում» (Kofetarca), 19-րդ դարԻվանա Կոբիլցա, «Ծեր կինը սուրճ է խմում» (Kofetarca), 19-րդ դար
* Իվան Գրոհաև, «Սերմնացան» (1907)Իվան Գրոհաև, «Սերմնացան» (1907)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Prenova Narodnega doma stare stavbe Narodne galerije
2. ↑  Ազգային պատկերասրահ

Արտաքին հղումներ
----------------


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Սլովենիայի ազգային պատկերասրահ***էջը Վիքիպահեստում |

* Սլովենիայի ազգային պատկերասրահի պաշտոնական կայքը
**Ֆրամի թանգարան** (նորվ.՝ Frammuseet), թանգարան Նորվեգիայի մայրաքաղաք Օսլոյում, որը նվիրված է նորվեգական բևեռային արշավանքին։ Տեղակայված է Բյուգեն թերակղզում՝ Կոն-Տիկի թանգարանի հարևանությամբ։

Պատմություն
-----------

Ֆրամի թանգարանը հիմնադրվել է 1936 թվականի մայիսի 20-ին Կրիստիան Լարսի, Օտտո Սվերդրուպի, Օսկար Վիսթինգի և Սկոտ Հանսեն Սիգուրդի նախաձեռնությամբ։ Այն իրենից ներկայացնում է ապակեպատ վրան և գտնվում է Ֆրամի նավի ետնամասում։ Այդ նավով 1921—1922 թվականներին Ֆրիտյոֆ Նանսենը հումանիտար օգնություն է ուղարկել Պավոլժեի սովահար բնակչությանը Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ։

Թանգարանի գլխավոր ցուցանմուշը «Ֆրամ» նավն է։ Այցելուներին թույլատրվում է բարձրանալ նավի տախտակամած և ներքին սենյակներ։ Ցուցադրվում են նաև արշավանքի ընթացքում ձեռք բերված կենդանիների կմախքներ, այդ թվում՝ սպիտակ արջի և պինգվինների։

Ֆրամի պատմություն
-----------------

Կառուցվել է Ֆրիտյոֆ Նանսենի պատվերով, 1892 թվականին։ Ջրատարողությունը՝ 402 տ։ 1893-1896 թվականներին դրեյֆել է Արկտիկայում՝ Նորսիբիրական կղզիներից դեպի Շպիցբերգենի հյուսիս, սկզբում (մինչև 1895 թ.-ը) Նանսենի, այնուհետև Օտտո Սվերդրուպի ղեկավարությամբ։

1898-1902 թվականներին Սվերդրուպը «Ֆրամ»-ով կատարել է նավարկություն Կանադական կղզեխմբի հյուսիսային մասում, 1910-1912 թվականներին Ռուալ Ամունդսենը «Ֆրամ»-ով նավարկել է դեպի Անտարկտիդա։ «Ֆրամը» տեղակայված է Օսլոյի թանգարան-տաղավարում։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
*

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք Archived 2010-05-02 at the Wayback Machine.
* Թանգարանի մասին հաշվետվություն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *К. Маклаков* Итоги Международного полярного года // *Наука Урала*. —Екатеринбург, 2011, март. — № 5. — С. 6.
2. ↑  Huntford, Roland (1997). Nansen. London: Abacus. p. 750. ISBN 978-0-349-11492-7.


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
**Վինիպեգի պատկերասրահ** (անգլ.՝ Winnipeg Art Gallery (WAG)), 1912 թվականին հիմնադրված (բացվել է 1933 թվականին) հանրային պատկերասրահ Կանադայի Վինիպեգ քաղաքում։ Այն Կանադայի ամենահին քաղաքացիական և երկրի 6-րդ ամենամեծ պատկերասրահն է։ Պատկերասրահը գտնվում է Վինիպեգ քաղաքի սրտում, Մանիտոբայի նահանգային օրենսդիր մարմնի շենքից և Վինիպեգի համալսարանից ընդամենը երկու թաղամաս հեռու։

Պատմություն, հավաքածու
----------------------

Վինիպեգի պատկերասրահ
Պատկերասրահի մշտական հավաքածուն ներառում է մոտ 24000 ստեղծագործություններ, որոնք առնչվում են մասնավորապես Մանիտոբայի և Կանադայի արվեստին։ Հավաքածուն ընդգրկում է մ.թ.ա. 4-րդ դարի հունական քանդակներից մինչև 21-րդ դարի տեսանյութեր և ներառում է ժամանակակից Ինուիտ արվեստի աշխարհի ամենամեծ հանրային հավաքածուն։ Պատմական, ժամանակակից, լուսանկարչական, դեկորատիվ արվեստի և Ինուիտ ստեղծագործությունները ներկայացվում են ամեն տարի ցուցադրվող տարբեր ցուցահանդեսներում։

Վինիպեգի արվեստի պատկերասրահը վայելում է միջազգայնորեն հարգանք, նրա ցուցադրությունները ներկայացվում են Նյու Յորքում, Կարակասում, Բոգոտայում, Բարսելոնայում, Տոկիոյում, Սալոնիկում և Վերոնայում։

Պատկերասրահի բաց վերնասրահի Կլարա Լենդեր գրադարանն աջակցում է աշխատակազմի, անդամների, արվեստի ուսանողների, արվեստագետների և հանրային հետազոտական կարիքները։ Գրադարանում պահվում է ավելի քան 9000 արվեստագետների կենսագրական ֆայլեր (հիմնականում կանադացի), ավելի քան 24000 գրքեր, ինչպես նաև հարյուրավոր արվեստի ամսագրերի և տեղեկատուների բաժանորդագրություններ։ Գրադարանը նախատեսված է միայն տեղում օգտագործման համար։

Պատկերասրահում պարբերաբար կազմակերպվում են շրջայցեր, դասախոսություններ, չափահասների և ընտանեկան այլ ծրագրեր։ ԵStudio Building-ում անցկացվում են արվեստի դասեր։ Ծրագիրը ներառում է տարբեր նյութերով ու ժանրերում ստեղծագործող արվեստագետների, այդ թվում՝ կավ, մուլտֆիլմեր, ջրաներկ և լուսանկարչություն։

Պատկերասրահը տեղափոխվեց իր ներկայիս վայրը 1971 թվականին։ Շենքը նախագծել է կանադացի ճարտարապետ Գուստավո դա Ռոզան։ կանադացի ճարտարապետ Իսադոր (Իսի) Կուպի հետ համատեղ։ Ցուցասրահների հետ միասին հիմնական շենքում կա նվերների խանութ, ռեստորան, այգի տանիքում, հանդիպումների և դասախոսությունների սենյակներ, 325 տեղանոց թատրոնի դահլիճ։

Պատկերասրահ
-----------

* Ջոն Էվերեթ Միլլե, «Կեսօրվա թեյ», 1889Ջոն Էվերեթ Միլլե, «Կեսօրվա թեյ», 1889
* «Մոգերի երկրպագությունը», մոտ. 1525 «Մոգերի երկրպագությունը», մոտ. 1525
* Ուիլյամ Բրիմներ, «Երիտասարդ աղջկա դիմանկար», 1904Ուիլյամ Բրիմներ, «Երիտասարդ աղջկա դիմանկար», 1904
* «Հովվերգություն», մոտ. 1640«Հովվերգություն», մոտ. 1640

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Encyclopedia Canadiana, Grolier of Canada Limited, Toronto-Ottawa-Montreal, 1966, Volume 1, page 219
2. ↑  Winnipeg Art Gallery Archived 2011-09-19 at the Wayback Machine. University of Manitoba, Canada.
3. ↑  Winnipeg Architecture Foundation, Winnipeg Art Gallery
4. ↑  Winnipeg Architecture Foundation (Gustavo Da Roza)
5. ↑  Winnipeg Architecture Foundation (Isadore Coop)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Վինիպեգի պատկերասրահի պաշտոնական կայք

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Վինիպեգի պատկերասրահ** կատեգորիայում։ |