**Իվանովոյի քարանձավային եկեղեցիներ**, (բուլղար․՝ Ивановски скални църкви, *Ivanovski skalni tsarkvi*) ժայռաքանդակ եկեղեցիների, տաճարների և վանքերի խումբ, որոնք կառուցված են ժայռերի վրա և ամբողջությամբ տարբերվում են Բուլղարիայի այլ վանական համալիրներից։ Գտնվում է Իվանովո գյուղի մոտ, Ռուսե քաղաքից 20 կմ հարավ։ Ռուսենսկի լոմ գետի քարե ափերից 32 մետր բարձրության վրա։ Համալիրը հայտնի է իր գեղեցիկ և լավ պահպանված Միջնադարյան ֆրեսկոներով․ Եկեղեցիները գտնվում են Ռուսենսկի լոմի ազգային պարկում։

Պատմություն
-----------

Իվանովոյի ժայռերը եկեղեցական համալիրի շուրջը
Քարանձավները սկսել են բնակեցվել վանականների կողմից 1220-ականներին, երբ այն հայտնաբերվել է Բուլղարիայի պատրիարք Յոհակիմ I-ի կողմից, 17-րդ դարի մոտ, երբ նրանք քանդակեցին առաստաղները, եկեղեցիներն ու տաճարները պինդ քարերից։ Ամենաեռուն ժամանակերում համալիրի եկեղեցիների քանակը 40-ից ավել է եղել, մինչդեռ այլ կառույցներինը՝ 300-ից ավելի, որոնցից շատերը չեն պահպանվել այսօր։

Բուլղարական երկրորդ կայսրության ղեկավարները՝ Իվան Ալեքսանդրը և Իվան Ասեն II-ը, հաճախակիորեն նվիրատվություններ են կատարել համալիրին։ Նրանց դիմանկարները պատկերված են եկեղեցիների պատերին։ Այլ հովանավորներ կային Տերնովո մայրաքաղաքի ազնվականներից և մոտակայքում գտնվող միջնադրյան Չեռնովո քաղաքից, որի հետ 13-րդ և 14-րդ դարերում համալիրը ուներ շատ ուժեղ կապեր։ Այն 14-րդ դարից մինչև Օսմանյան կայսրության կառավարման սկզբնական տարիները եղել է բուլղարական հողերի հեսխիզմի կենտրոնը, բայց Օսմանյան տիրապետության ընթացքում աստիճանաբար զիջել է իր դիրքերը։

1979 թվականին Իվանովոյի քարանձավային եկեղեցիները ընդգրկվել են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում։

Պահպանված ժառանգություն
-----------------------

Վանական համալիրը հանրահռչակվել է 13-րդ և 14-րդ դարերի որմնանկարների շնորհիվ, որոնք պահպանված են համալիրի եկեղեցիներից 5-ում։ Ֆրեսկոները բուլղարական միջնադարյան արվեստի հրաշալի օրինակներից են։ Վանական համալիրի կազմում ներառվում են Սուրբ Միքայել Հրեշտակապետի տաճարը, մկրտարանը, Գոսպոդեվ Դոլի տաճարը, Թեոդորի տաճարը և գլխավոր եկեղեցին՝ 14-րդ դարի որմնանկարներով, որը հետագայում համարվել է Իվանովոյի ամենահայտնի տեսարժան վայրը և Պալեոլոգոսների արվեստի ամենաներկայացուցչական օրինակներից մեկը։ Համալիրի տարածքում պահպանվել են հնադարյան արձանագրություններ, ներառյալ վանական Իվո Գրամատիկի հայտնի շեղաձև արձանագրությունները, որոնք փորագրվել են 1308-1309 թվականներին։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 14-րդ դարի Իվան Ալեքսանդր արքայի որմնանկար14-րդ դարի Իվան Ալեքսանդր արքայի որմնանկար

Աճյուններ
---------

* Գևորգ I արքա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Rock-Hewn Churches of Ivanovo(անգլ.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Rock-Hewn Churches of Ivanovo at whc.unesco.org
* Velmans, Tania. Les Fresques d'Ivanovo et la peinture byzantine à la fin du Moyen Âge. - Journal des savants. 1965, N°1. pp. 358-412

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Համաշխարհային ժառանգություն Բուլղարիայում |
| --- |
|  |
| 
* Բոյանայի եկեղեցի
* Մադարացի ձիավոր
* Նասեբար
* Պիրին ազգային պարկ
* Հաճարենու կուսական անտառներ Կարպատներում և Եվրոպայի այլ տարածքներում1
* Ռիլայի վանական համալիր
* Իվանովոյի քարանձավային եկեղեցիներ
* Սրեբարնա բնական արգելոց
* Կազանլիկի դամբարան
* Սվեշտարիի դամբարան

 | Flag of BulgariaFlag of Bulgaria |
|  |
| 1 Ալբանիայի, Ավստրիայի, Բելգիայի, Խորվաթիայի, Գերմանիայի, Իտալիայի, Ռումինիայի, Սլովակիայի, Սլովենիայի, Իսպանիայի և Ուկրաինայի հետ |

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Իվանովոյի քարանձավային եկեղեցիներ» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 234822600 · WorldCat VIAF: 234822600 |

 |