**Շտորա-1** կամ **օպտիկական-էլեկտրոնային հակաքայլերի համալիր** ( ռուս.՝ комплекс оптико-электронного противодействия - КОЭП), էլեկտրաօպտիկական ակտիվ պաշտպանության համալիր է հակատանկային կառավարվող հրթիռներից պաշտպանելու համար՝ կիսաավտոմատ հրամանատարության ղեկավարման համակարգով կամ կարգավորվող հրետանային զինամթերքով։

Այն ընդունվել է ԽՍՀՄ զինված ուժերրի սպառազինություն 1989 թվականին։ Տեղադրում են 2S31, ՀՄՄ-3Մ, Տ-72, Տ-80, Տ-90 (Ռուսաստան); Տ-84 (Ուկրաինա); Մ-84 (Սերբիա) զրահամեքենաների վրա։

Նկարագիր
--------

Նախատեսված է խափանելու հակատանկային արկերի (PTS, ATGM) լազերային ուղղորդման համակարգերի և լազերային հեռաչափերի աշխատանքը։

Պաշտպանում է՝

* հակատանկային կառավարվող հրթիռներից (ՀԿՀ), օգտագործելով լազերային թիրախային լուսավորություն.
* լազերային հեռաչափով կրակի կառավարման համակարգով հրետանային զենքերից;
* հակատանկային կառավարվող հրթիռներից ՝ կիսաավտոմատ հրամանատարության ղեկավարման համակարգով։

Համակարգը բաղկացած է չորս հիմնական բաղադրիչներից։

* 4 սենսոր լազերային ճառագայթման հայտնաբերման համար, 0,65 ... 1,6 մկմ տիրույթ;
* հակատանկային կառավարվող հրթիռների արկերի կառավարման ալիքի ( ՀԿՀ (ՀԿՀԱ) հայտնաբերման սենսոր;
* ինֆրակարմիր երկու լուսարձակ (ОТШУ-1-7 լապտերների տեղադրում, տեղակայված են տանկային պտուտահաստոցի թմբուկի երկու կողմերում), եղանակի կայանի ցուցիչ;
* ծխային նռնականետեր (12 միավոր)։
* մոդուլատոր МТШУ-1-7
* լուսատու OTSHU-1-7
* զտիչ FTSHU-1-7

Երբ համակարգը միացված է, թմբուկի պտուտահաստոցի վրա տեղադրված լուսարձակները արձակում են մոդուլացված ճառագայթում օպտիկական և ինֆրակարմիր տիրույթում, և 2-2,5 կմ հեռավորության վրա ճնշվում են ՀԿՀ ուղղորդման համակարգերի օպտիկաէլեկտրոնային համակարգները։ Համակարգները այս լուսարձակներից ստանում են կեղծ ազդանշաններ, և հրթիռը ստանում է սխալ հրամաններ՝ ինչի արդյունքում կամ բախվում է գետնին, կամ թռչում է թիրախի կողքով։

Կիրառման արդյունավետություն
---------------------------

Հրթիռների ղեկավարման ձախողման հավանականությունը (հնացած համալիրների դեպքում, ինչպիսիք են Milan, HOT, TOW առաջին մոդիֆիկացիայի, «Մալյուտկա», «Ֆագոտ», «Ֆալանգա», «Կոնկուրս» և այլն) մոտավորապես 0.8-0.9 է։

Օգտագործում
-----------

Համացանցում տեղեկատվություն է հայտնվել, որ Սիրիայի զինված հակամարտության ընթացքում Շտորա-1 օպտիկական-էլեկտրոնային հակաքայլերի համալիրի օգտագործման մասին։ Իբր Ռուսաստանը անհայտ թվով համալիրներ է մատակարարել սիրիական բանակին։ Կարծիք կա, որ Ռուսաստանը՝ ի պատասխան Սաուդյան Արաբիայի Սիրիայի հակակառավարական ստորաբաժանումներին ՀՏՀԿ TOW մատակարարելու, T-90-ներ է փոխանցել Սիրիային կառավարությանը

### Անալոգներ

Սիրիայի կառավարության T-72, T-55, հետեւակի մարտական մեքենաների և այլ զրահամեքենաների վրա, սիրիացի մասնագետները «թռչնաբույներ» են դնում՝ Շտորա-1-ին նման բայց ինքնագործ օպտիկական-էլեկտրոնային ճնշման համակարգեր։ Նրանք Շտորա-1-ից տարբերվում են նրանով, որ տեղադրված են աշտարակի վերին մասում և աշխատում են շրջապտույտով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Shtora-1 EOCMDAS". Fofanov.armor.kiev.ua. Retrieved 2010 թ․ սեպտեմբերի 10. (անգլ.)
2. ↑  *The Billion Dollar Spy: A True Story of Cold War Espionage and Betrayal*, David E. Hoffman, location 3142, Kindle edition. (անգլ.)
3. ↑  Модернизация танк Т-72 Archived 2013-05-02 at the Wayback Machine. // Ուրալվագ գործարան (ռուս.)
4. ↑  Комплекс защиты от высокоточного оружия «Штора-1» Archived 2010-01-26 at the Wayback Machine. (ռուս.)
5. 1 2  Т90 в Сирии: «Экипаж танка был слабо подготовлен» // մարտ 2016 (ռուս.)
6. ↑  "РОССИЙСКИЙ КОМПЛЕКС "ШТОРА" ОТКЛОНЯЕТ ПРОТИВОТАНКОВУЮ РАКЕТУ". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 11-ին. Retrieved 2020 թ․ հոկտեմբերի 28.