**Յուլիուս Գուստավ Նոյբրոններ** (գերմ.՝ Julius Gustav Neubronner, փետրվարի 8, 1852(1852-02-08), Kronberg im Taunus, Վերին Տաունուս, Դարմշտադտի վարչական շրջան, Հեսսեն, Գերմանիա - ապրիլի 17, 1932(1932-04-17), Kronberg im Taunus, Վերին Տաունուս, Դարմշտադտի վարչական շրջան, Հեսսեն, Գերմանիա), գերմանացի դեղագործ, գյուտարար, ընկերության հիմնադիր, սիրողական լուսանկարչության ու կինոյի պիոներ։ Սերել է Կրոնբերգի դեղագործների տոհմից։ Աղավնային լուսանկարչության գյուտարարն է։ Եղել է առաջին կինոսիրողներից մեկը Գերմանիայում, հիմնադրել է կպչուն ժապավենի արտադրության գործարան։

Կենսագրություն
--------------

Յուլիուս Նոյբրոնները ծնվել է 1852 թվականի փետրվարի 8-ին Կրոնբերգում։ Հայրը պապը՝ Քրիստիան Նոյբրոնները, 1808 թվականին հիմնադրել է դեղատուն։ 1844 թվականին դեղատունն անցել է նրա որդուն՝ Գեորգ Վիլհելմ Նոյբրոններին (1813-1894), ով Յուլիուս Նոյբրոնների հայրն էր ու նկարիչ Անտոն Բրյուգերի վաղեմի ընկերը։ 1848 թվականի հեղափոխության ժամանակ Գեորգ Վիլհելմ Նոյբրոնները ղեկավարել է տեղի ոստիկանությունը։ Գեորգ Վիլհելմ Նոյբրոնների կինը՝ Յուլիուսի մայրը, ծագում էր դերասանների Լոու տոհմից։ Նրա քույրն է եղել հայտնի է երգչուհի Սոֆի Լոուն։

Պատանեկան տարիքից Յուլիուս Նոյբրոնները եղել է սիրողական մակարդակի մոլի լուսանկարիչ։ 1865 թվականին նա գտել է Տալբոտի համակարգի լուսանկարչական ապարատ, որ իր հայրն էր պատրաստել լուսանկարի գյուտից հետո։ Հին ֆոտոխցիկով արված փորձերն անհաջող են անցել, և Յուլիուս Նոյբրոններն իր ընկերոջ հետ ապառիկով գաղտնի գնել է նոր ֆոտոապարատ։

Յուլիուս Նոյբրոնները նախնական կրթությունն ստացել է տանն իր երկու քույրերի հետ միասին։ 1864 թվականին նա մեկնել է Մայնի Ֆրանկֆուրտ՝ իր կնքահայր Յուլիուս Լոուի մոտ (ով ուներ քիմիայի լաբորատորիա) և ընդունվել գիմնազիա։ Երեք տարի անց նա տեղափոխվել է Վայլբուրգ, որտեղ ստացել է միջնակարգ կրթության հավաստագիր։ Իր հոր դեղատանը մեկ տարի սովորելուց հետո Յուլիուս Նոյբրոններն ընդունվել է Թագավորական ռեալական գիմնազիա Վիսբադենում։ 1873 թվականին նա Բեռլինում ավարտել է իր ուսումը որպես դեղագործի օգնական, ապա երեք տարի պրակտիկա անցել Բենդորֆի, Ֆրանկֆուրտի, Հաննովերշ Մյունդենի ու Նյոնի դեղատներում։ Նյոնում նա ծանոթացել է ստերեոսկոպիային։

1876 թվականից Յուլիուս Նոյբրոններն ուսումնասիրել է դեղագիտություն Գիսենում։ 1877 թվականին քննությունները հանձնելուց հետո նա 1878 թվականին սովորել է քիմիա Բեռլինում, ապա Հայդելբերգի համալսարանում, որտեղ ստացել է դոկտորի գիտական աստիճան 1879 թվականին։

Դեղատուն և ֆաբրիկա
------------------

*Streitkirche* Կրոնբերգում
1886 թվականին Յուլիուս Նոյբրոններն իր ձեռքն է վերցրել հոր դեղատան (Կրոնբերգ) ղեկավարությունը։ 1887 թվականին նա ձեռք է բերել պատմական մի շենք, որ հայտնի է որպես «վիճելի եկեղեցի» (գերմ.՝ «Streitkirche»): Այն կառուցվել է որպես կաթոլիկական եկեղեցի բողոքական Կրոնբերգում, սակայն կոնֆլիկտի պատճառով եկեղեցին այդպես էլ չի բացվել։ Հետագայում այդ շենքն օգտագործվել է որպես հյուրանոց։ Անհրաժեշտ վերակառուցումից հետո Նոյբրոնների ընտանիքն ու դեղատունը նոր շենք են տեղափոխվել 1891 թվականին։

1888 թվականին (երեք կայսրերի տարի)՝ Ֆրիդրիխ III կայսեր մահից հետո, նրա այրին՝ Վիկտորյա թագուհին, Կրոնբերգի մոտակայքում իր համար կառուցել է «*Friedrichshof*» ամրոցը։ Այդ ժամանակ Յուլիուս Նոյբրոններին շնորհվել է պալատական դեղագործի կոչում։

Յուլիուսի հայրը՝ Գեորգ Վիլհելմ Նոյբրոնները, օգտագործում էր աղավնային փոստը՝ որպես դեղերն արագ տեղ հասցնելու միջոց, սակայն ավելի ուշ դադարեցրել է այդ պրակտիկան, երբ հարևան գյուղերում բացվել են դեղատներ։ Ներշնչված թերթում տպագրված հոդվածով, որում 1902 թվականին պատմվում էր մի դեղագործի նման պրակտիկան Բոստոնում, Յուլիուս Նոյբրոնները վերականգնել ու նույնիսկ ընդլայնել է հոր ծավալած գործունեությունը։ Փոստային աղավնիների միջոցով նա ստանում էր մինչև 75 գրամ քաշ ունեցող քիմիական նյութեր Ֆրանկֆուրտում գտնվող մատակարարից և դեղեր հասցնում «*Falkenstein*» առողջարան, որ գտնվում էր Քյոնիգշտայնից ոչ հեռու։ 1907-1909 թվականներին այդ հայտնի առողջարանը, որ հիմնադրվել էր 1876 թվականին, դարձվել է հանգստյան տուն սպաների համար։

1903 թվականից մինչև 1920 թվականը Նոյբրոնները նկարահանել է մի քանի սիրողական կինոֆիլմեր, որոնք 1994 և 1996 թվականներին վերականգնվել են կինոյի գերմանական թանգարանի (գերմ.՝ «Deutsches Filmmuseum») կողմից և հետագայում հրապարակվել Յութուբում։ Ապակե լուսանկարների սոսնձման աշխատատար գործընթացը Յուլիուս Նոյբրոններին ոգեշնչել է ստեղծել թղթե կպչուն ժապավեն, որը նա արտոնագրել է։ Այդ ժապավենի արտադրման ու վաճառահանման համար Նոյբրոնները 1905 թվականին հիմնադրել է «*Fabrik für Trockenklebematerial*»-ը, որը ներկայում կոչվում է «*Neubronner GmbH & Co. KG*» և ունի շուրջ 80 աշխատող։

Աղավնային լուսանկարչություն
---------------------------

Հիմնական հոդված՝ Աղավնային լուսանկարչություն
Կրոնբերգի քաղաքային թանգարանի ցուցանմուշ
1908 թվականի դեկտեմբերին Նոյբրոններն արտոնագրել է իր գյուտը՝ «Տեսարանները վերևից նկարելու եղանակ ու միջոցներ», այսինքն՝ լուսանկարում աղավնու կրծքին ամրացված փոքրիկ ֆոտոապարատի միջոցով։ Նոյբրոններն արժանացել է մեծ ճանաչման՝ հասարակությանը ներկայացնելով իր գյուտը Դրեզդենում, Ֆրանկֆուրտում ու Փարիզում անցկացված միջազգային ցուցահանդեսներում 1909-1911 թվականներին։ Դրեզդենում ցուցահանդեսին ներկա անձինք կարող էին տեսնել ֆոտոապարատներ կրող աղավնիների ժամանումը, իսկ նեգատիվներն անմիջապես երևակվում էին, ու տպագրվում բացիկներ, որոնք կարելի էր գնել։ 1910-1911 թվականներին Նոյբրոնները Փարիզի ավիաշոուի ժամանակ արժանացել է երկու ոսկե մեդալների իր մեթոդի ու լուսանկարների համար։ Նոյբրոնների գյուտն օգտագործվել է օդային հետախուզություն կատարելու համար Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ և դրանից հետո, սակայն պատվավոր դիպլոմից ու հանրագիտարաններում իր անունը հիշատակելուց բացի այն գյուտարարին բերել է միայն ծախսեր։

Ընտանիք
-------

1886 թվականին Յուլիուս Նոյբրոններն ամուսնացել է Շառլոտա Շտեբելի (գերմ.՝ Charlotte Stiebel, 1865-1924) հետ, ում հայրը՝ Ֆրից Շտեբելը (գերմ.՝ Fritz Stiebel, 1824-1902), եղել է հայտնի բժիշկ Ֆրանկֆուրտում։ Նրա մորական պապը՝ Ժակ Ռեյսը (1807-1887), եղել է մեկենաս, Կրոնբերգի պատվավոր քաղաքացի և Կրոնբերգի երկաթուղային միության (գերմ.՝ Cronberger Eisenbahn-Gesellschaft) հիմնադիրը։

Յուլիուս Նոյբրոններն իր հոր նման հովանավորել է Կրոնբերգի նկարիչների միությունը, որ հայտնի է որպես «*Kronberger Malerkolonie*», և որի թանգարանը ներկայում գտնվում է նրա տան առաջին հարկում։ 1907 թվականին Յուլիուս Նոյբրոններ դարձել է Զենկենբերգի բնությունն ուսումնասիրողների միության անդամ։

1932 թվականին Յուլիուս Նոյբրոնների մահվանից հետո դեղատունը ղեկավարել է Նոյբրոններների ևս երկու սերունդ։ Սկզբում դեղատունը պատկանել է Յուլիուս Նոյբրոնների որդուն՝ Վիլհելմին, որը հեղինակել է գիրք այսշտոկի մասին և զբաղվել է տարբեր մարզաձևերով։ Վիլհելմի մահից հետո դեղատունն անցել է նրա որդուն՝ Կուրտ Հայնց Նոյբրոններին, սակայն 1995 թվականին վերջինս վաճառել է դեղատունը։

Կպչուն ժապավենի գործարանն անցել է Յուլիուս Նոյբրոնների կրտսեր որդուն՝ Կարլ Նոյբրոններին (13 հունվարի, 1896 – 19 նոյեմբերի, 1997), ով ղեկավարել է այն 70 տարի։ 1957 թվականին նա պարգևատրվել է Գերմանիային մատուցած ծառայությունների համար խաչով (1-ին դաս)։ 1966 թվականին նա գործարանի աշխատողներին դարձրել է ստացված շահույթի մի մասի համասեփականատեր։ Կար Նոյբրոնները հայտնի է նաև իր փորձարկումներով ավիամոդելավորման բնագավառում։ Տասնվեց տարեկան հասակում նա մշակել է հրթիռապլան «Raketoplan», նախագծել է հրթիռներ ու ինքնաթիռի գերծայնային մոդելներ։ Ավիամոդելավորողների ազգային ակումբը սահմանել է Կարլ Նոյբրոնների անվան ամենամյա մրցանակ։ 1984 թվականին նրան շնորհվել է Կրոնբերգի պատվավոր քաղաքացու կոչում։ Կարլ Նոյբրոնները հիմնադրել է սպորտի աջակցման հիմնադրամ Կրոնբերգում։ Իր կնոջ՝ Էրիկայի հետ միասին նա 1997 թվականի ապրիլին ստեղծել է Էրիկա և Կարլ Նոյբրոններների սոցիալական աջակցության հիմնադրամը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  filmportal.de — 2005.
2. 1 2 3 4  Կերպարվեստի արխիվ — 2003.
3. 1 2 3 4  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #121573397 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
4. ↑  Deutsches Biographisches Archiv. Georg Hirth: Hirth's Parlaments-Almanach. Fünfte Ausgabe. 1867, S. 79.
5. ↑  Anton Burger 1824—1905: Ausstellung in der Streitkirche Kronberg, kronberger-maler.de.
6. ↑  Märzrevolution in Kronberg 1848 Archived 2010-04-13 at the Wayback Machine. kronberg.de.
7. 1 2 3 4 5 6 7 8  Hans Jürgen Schultz: *Apotheker, Erfinder und Fabrikant: Hofapotheker Dr. phil. Julius Neubronner (1852—1932)*. In: Gernot Schäfer und Rüdiger Fiedler (Hrsg.): *125 Jahre Gießener Burschenschaft Frankonia 1872—1997*. Selbstverlag der Gießener Burschenschaft Frankonia, Gießen 1997. S. 101-104.
8. 1 2 3 4 5 6  Neubronner, Julius (1920), *55 Jahre Liebhaberphotograph*.
9. 1 2  *Verzeichniß der Mitglieder des acad.naturw. Vereins zu Giessen*, Nr. 46.
10. ↑  Die Kronberger Streitkirche Archived 2007-06-30 at Archive.is, hr-online.de.
11. ↑  Chronik Archived 2011-01-22 at the Wayback Machine. hofapothekekronberg.de.
12. ↑  *Einblicke in das Leben der Kaiserin,* Kronberger Bote 14/2001.
13. ↑  *Kempinski Hotel Falkenstein feiert kaiserliches Jubiläum*, Kronberger Bote 6/2009.
14. ↑  Schobert, Walter (November 1996), *Early amateur films by Julius Neubronner: restored Archived 2013-01-21 at the Wayback Machine.*, Journal of Film Preservation 53, S. 47-48.
15. ↑  Filme von Neubronner. filmarchives-online.de.
16. ↑  Firmengeschichte der Neubronner GmbH & Co. KG. neubronner.com.
17. ↑  Brons, Franziska (2006b), «Bilder im Fluge: Julius Neubronners Brieftaubenfotografie» (german), *Fotogeschichte* **26** (100): 17–36
18. ↑  Otto Winckelmann: Fritz Stiebel: Ratschläge für praktische Ärzte. Archived 2011-07-19 at the Wayback Machine. Hessisches Ärzteblatt 2/2002. S. 108.
19. ↑  Teutonia und Alemannia. Archived 2010-04-28 at the Wayback Machine. www.kronberg.de.
20. ↑  *Magistratsmitglieder gedachten Ehrenbürger Carl Neubronner*, Kronberger Bote 3/2006.  
*Jacques Reiss Archived 2009-08-31 at the Wayback Machine.* kronberg.de.
21. 1 2  *Stadt gedachte Geburtstag Neubronners,* Kronberger Bote 3/2004.
22. ↑  Ausstellungseröffnung in der Streitkirche. kronberger-maler.de.
23. ↑  Direktion der Senckenbergischen Naturforschenden Gesellschaft: Bericht der Senckenbergischen Naturforschenden Gesellschaft in Frankfurt am Main 1908.
24. 1 2  Kronberger Bote
25. ↑  "Verpackungsrundschau 12/97" (PDF). Արխիվացված է the original (PDF) 2010 թ․ օգոստոսի 7-ին. Retrieved 2017 թ․ սեպտեմբերի 17. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
26. ↑  100 Jahre Carl Neubronner Archived 2015-06-10 at the Wayback Machine. RAMOG.
27. ↑  "Ehrenbürger der Stadt Kronberg im Taunus". Արխիվացված է the original 2010 թ․ հունվարի 16-ին. Retrieved 2017 թ․ սեպտեմբերի 17. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* "Dr Julius Neubronner's Miniature Pigeon Camera". // publicdomainreview.org. Արխիվացված է the original 2012 թ․ մայիսի 16-ին. Retrieved 2012 թ․ ապրիլի 1. `{{cite web}}`: Cite has empty unknown parameter: `|datepublished=` (help); Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
* "Յուլիուս Նոյբրոնները կախարդում է". // youtube.com. Retrieved 2012 թ․ ապրիլի 8. `{{cite web}}`: Cite has empty unknown parameter: `|datepublished=` (help)
* "Յուլիուս Նոյբրոնները թոռների ու շան հետ". // youtube.com. Retrieved 2012 թ․ ապրիլի 8. `{{cite web}}`: Cite has empty unknown parameter: `|datepublished=` (help)
* "Նոյբրոնների ընտանիքը զբոսանքի ժամանակ". // youtube.com. Retrieved 2012 թ․ ապրիլի 8. `{{cite web}}`: Cite has empty unknown parameter: `|datepublished=` (help)