**Միլիոն տարի՝ մեր թվարկությունից առաջ** (անգլ.՝ One Million Years B.C.), 1966 թվականին ռեժիսոր Դոն Չեֆֆիի կողմից նկարահանված գեղարվեստական կինոնկար, որը 1940 թվականին նկարահանված համանուն ամերիկյան ֆիլմի ռեմեյքն է։

Սյուժե
------

Ֆիլմի գործողություններն ընթանում են մտացածին նախապատմական ժամանակաշրջանում։ Քարանձավային մարդիկ դինոզավրերի և այլ ֆանտաստիկ արարածների հետ միասին գոյատևում են միևնույն աշխարհում։ Ֆիլմի գլխավոր հերոսը՝ Տումակը, վտարվում է իր հարազատ Ժայռերի ցեղախմբից, քանի որ կռվել էր հոր հետ՝ որսամիսը կիսելու պատճառով։ Նա սկսում է թափառել և հսկայական մողեսի հարձակումից խուսափելով թաքնվում է քարանձավում, որտեղ բնակվում էին խոշոր մարդանման կապիկներ, սակայն շուտով լքում է քարանձավը և նկատում, որ գտնվում է հրաբխային խառնարանից ոչ հեռու։ Տեսնելով հսկայական հնգամատ հետքեր և քայլելով դրանց ուղղությամբ, նա հանդիպում է բրոնտոզավրի և հսկայական սարդի, որի արդյունքում անչափ վախենում է։

Բազում օրեր անապատով թափառելուց հետո, նա ուժասպառ է լինում, սակայն նրան փրկում են իրեն անծանոթ ցեղի շիկահեր մարտիկներ։ Վերջիններս կարողանում են քշել մոտակայքում հայտնված արխելոնին (հսկա ծովային կրիա)։ Նոր ցեղակիցները առավել քաղաքակիրթ էին և խոսում էին առավել կատարելագործված ու վարժ լեզվով, ուտում էին ափսեներից, կատարում թաղման ծիսակարգ, նկարում ժայռապատկերներ և խեցիներից նուրբ զարդեր պատրաստում։ Սակայն նրանք վախենում էին վայրի կենդանիներից։ Տումակը սպանելով նրանց վրա հարձակված ալոզավրին, կարողանում է նրանց օգնել՝ վախն հաղթահարելու։ Ի վերջո նա մտերմանում է Լոանա անունով աղջկա հետ։

Մի օր Տումակը փորձում է գողանալ ցեղախմբի մարտիկներից մեկի նիզակը, սակայն բռնվում է և Լոանայի հետ միասին վտարվում ցեղախմբից։ Նրանք ստիպված էին թափառել՝ անընդհատ փրկություն փնտրելով նախապատմական շատ վտանգավոր կենդանիներից։ Մի անգամ, փրկվելով տրիցերատոպսի և ցերատոզավրի կատաղի կռվից, նրանք գերեվարվում են Ժայռերի ցեղախմբի կողմից։ Այնտեղ Լոանան բախվում է Ժայռերի թխահեր ցեղախմբի աղջիկներից մեկի՝ Նուպոնդիի հետ և կռվում հաղթում նրան, որից հետո իրավունք է ձեռք բերում՝ մնալ սիրելի տղամարդու կողքին։

Լոանան ցեղախմբի մարդկանց սովորեցնում է զվարճանալ, սակայն գետում լողանալիս, նրան ճանկում է պտերանդոնը և տանում իր բույնը՝ փորձելով կերակրել իր ձագերին։ Այդ ժամանակ պտերանդոնի վրա հարձակվում է հսկայական ռամֆորինխուսը և Լոանան ընկնում է ծովը։ Տումակը չի կարողանում նրան գտնել և կարծում է, որ Լոանան մահացել է։ Սակայն Լոանային գտնում են իր ցեղախմբի անդամները։

Ֆիլմի վերջում երկու ցեղախմբերը՝ թխահերներն ու շիկահերները ընդհարվում են, սակայն այն ընդհատվում է հրաբխի ժայթքման պատճառով, որն ի վերջո վերածվում է ավերիչ երկրաշարժի։ Արդյունքում մարդկանց մի մասը զոհվում է, իսկ մի փոքր մասին հաջողվում է փրկվել։

Դերասանական կազմ
----------------

| Դերակատար | Կերպար |
| --- | --- |
| Ռաքել Ուելչ | Լոանա |
| Ջոն Ռիչարդսոն | Տումակ |
| Պերսի Հերբերտ | Սաքանա |
| Ռոբերտ Բրաուն | Ախոբա |
| Մարտին Բեսուիկ | Նուպոնդի |
| Լիզա Թոմաս | Սուրա |

Նկարահանող խումբ
----------------

| Կինոգործիչ | Ներդրումը |
| --- | --- |
| Դոն Չեֆֆի | ռեժիսոր |
| Մայքլ Կարերաս | պրոդյուսեր |
| Մայքլ Կարերաս | սցենարիստ |
| Ուիլքի Կուպեր | օպերատոր |
| Մարիո Նասիմբենե | կոմպոզիտոր |

Հետաքրքիր փաստեր
----------------

* Դինոզավրերի մակետներն ստեղծվել են Չարլզ Նայթի նկարների հիման վրա։
* Կինոնկարի հատուկ էֆեկտներն ստեղծել է Ռեյ Հարիհաուզենը։
* Ի սկզբանե Լոանայի դերում նկարահանվելու առաջարկ էր ստացել Ուրսուլա Անդրեսը։
* Ֆիլմը նկարահանվել է Կանարյան կղզիներում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9
3. ↑
4. 1 2
5. ↑  Smith, Gary A. (1991). *Epic Films: Casts, Credits and Commentary on over 250 Historical Spectacle Movies*. Mcfarland & Co. էջ 162. ISBN 978-0899505671. Վերցված է February 2013-ին.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · FilmAffinity · Internet Movie Database · Rotten Tomatoes · AFI լիամետրաժ ֆիլմերի կատալոգ |

 |