**Սանտյագո դե Կոմպոստելայի երկաթուղային աղետ**, երկաթուղային աղետ, որ տեղի է ունեցել իսպանական Գալիցիա ինքնավար համայնքում 2013 թվականի հուլիսի 24-ին` տեղի ժամանակով 20:41-ին:

Աղետ
----

*Alvia* (Մադրիդ — Ֆեռոլ) ճեպընթաց գնացքը մոտենում էր Սանտյագո դե Կոմպոստելա կայարանին և նրանից ընդամենը 3-4 կմ հեռավորության վրա էր գտնվում, երբ գնացքի ութ վագոններ դուրս են եկել երկաթգծից և շրջվել։ Դրանից հետո նրանցից մի քանիսում հրդեհ է բռնկվել։ Գնացքում գտնվող 222 ուղևորներից 79 մարդ մահացել է, 140-ը` ստացել տարբեր աստիճանի վնասվածքներ։ Վիրավորների թվում եղել են տարբեր երկրների քաղաքացիներ, այդ թվում` 5 ամերիկացի և 1 բրիտանացի։

Հետաքննություն
--------------

Գնացքի բոլոր վագոնները գծերից հանվել են վերամբարձ կռունկների օգնությամբ և ուղարկվել փորձաքննության։ Իսպանիայի երկաթուղիների ազգային ցանցի (RENFE) նախագահի խոսքերով շարժակազմը տեխնիկական թերություններ չի ունեցել, ավելին, հուլիսի 24-ի առավոտյան գնացքն անցել է տեխնիկական հերթական զննություն, և նրա վիճակը ճանաչվել է գերազանց։

Նախնական արդյունքներով այս աղետի պատճառը եղել է արագության գրեթե կրկնակի գերազանցումը ճանապարհի թեք հատվածում (200 մ/ժ արագություն` 80 կմ/ժ թույլատրելի արագության դեպքում)։ Այս թեք հատվածն առաջինն է մոտ 80 կիլոմետրանոց ուղիղ հատվածից հետո, որտեղ թույլատրելի արագությունը 200 կմ/ժ է։ Արագընթաց հատվածը համապատասխանեցված է Գնացքների շարժման կառավարման եվրոպական համակարգին (անգլ.՝ European Train Control System, կրճատ` ETCS), սակայն դրանով դանդաղընթաց գնացքների շարժման պատճառով սահմանվել էր ազդանշանային ավելի հին համակարգ` *ASFA*: *ASFA* համակարգի գնացքի արագության բարձրացման դեպքում նախ ազդանշան պետք է գա մեքենավարի խցից, որից հետո գնացքն ավտոմատ ձևով կանգ է առնում, եթե խախտումը շարունակվում է։

Աղետի ենթարկված գնացքի մեքենավարը` 52-ամյա Ֆրանցիսկո Խոսե Գարսոն Ամոն, ով վթարից հետո միայն թեթև վնասվածքներ էր ստացել, ընկերությունում 30-ամյա աշխատանքային փորձ ուներ, և մեկ տարուց ավելի էր, որ գնացք էր վարում այդ ուղղությամբ։ Հետաքննության արդյունքում պարզվել է, որ նա նախկինում էլ է չարաշահել արագությունն այդ հատվածում, նույնիսկ այդ հանգամանքը վկայող լուսանկարներ է հրապարակել սոցցանցերում. Против машиниста было возбуждено уголовное дело: Մեքենավարի դեմ դատական գործ է հարուցվել. նա ընդունել է, որ վթարի պահին ընթացել է 190 կմ/ժ արագությամբ, իսկ ավտոմատ ինքնագրի տվյալները հաստատել են այդ փաստը, информация с бортового самописца подтверждает его слова:

Հետևանքներ
----------

Վերլուծաբանների խոսքերով այս աղետը խոշորագույնն է եղել Իսպանիայում վերջին 40 տարիների ընթացքում։ Երկրում հայտարարվել է եռօրյա, իսկ Գալիցիայում` յոթօրյա սուգ։ Իսպանիայի թագավոր Խուան Կառլոս I-ը գնացել է համալսարանական քաղաքի հիվանդանոցներ` տեսնելու աղետը վերապրածներին, ու այցելել զոհվածների հարազատներին։ Աղետի հենց հաջորդ օրը այդ վայր է այցելել Իսպանիայի վարչապետ Մարիանո Ռախոյը։

Պատահարը տեղի է ունեցել Սանտյագո դե Կոմպոստելայի քրիստոնեական ամենամյա փառատոնի նախօրեին։ Բոլոր միջոցառումները, որոնք ծրագրված էին հուլիսի 25-ին, հետաձգվել են։ Տեղի լրագրող Ֆրանցիսկո Կամինոյի խոսքերով ամբողջ շրջանը ցնցված էր, քանի որ այս խաղաղ տեղում երբևէ տեղի չէին ունեցել կարևոր կամ ողբերգական իրադարձություններ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  "Dozens die as Spanish train derails in Galicia". BBC News. 2013 թ․ հուլիսի 25. Արխիվացված է the original 2013 թ․ սեպտեմբերի 5-ին. Retrieved 2013 թ․ հուլիսի 25.
2. ↑  Spain train crash: Driver faces investigation на сайте *bbc.co.uk*, 25 июля 2013
3. ↑  77 muertos y más de 140 heridos al descarrilar un tren de pasajeros en Santiago (25 июля, 9:36)
4. ↑  Un gran exceso de velocidad al tomar una curva, posible causa del accidente на сайте *politica.elpais.com*, 24 июля 2013
5. ↑  "Машинист разбившегося в Испании поезда и раньше лихачил на роковом повороте". *НТВ.Ru*. 2013 թ․ հուլիսի 25. Արխիվացված է the original 2013 թ․ հուլիսի 26-ին. Retrieved 2013 թ․ հուլիսի 26. `{{cite web}}`: Cite has empty unknown parameter: `|dead-url=` (help)
6. 1 2  Машинист разбившегося поезда хвастался превышением скорости в соцсетях на сайте *vesti.ru*, 26 июля 2013
7. ↑  Уголовное дело заведено на машиниста поезда, сошедшего с рельсов в Испании на сайте *rosbalt.ru*, 25 июля 2013
8. ↑  Черный ящик подтверждает, что поезд двигался со скоростью 190 км/ч на сайте *lavozdegalicia.es*, 25 июля 2013
9. ↑  В Испании объявят трехдневный траур по жертвам железнодорожной аварии на сайте *izvestia.ru*, 25 июля 2013
10. ↑  Семидневный траур объявлен в испанской Галисии после ЧП с поездом на сайте *ria.ru*, 25 июля 2013
11. ↑  Очевидец трагедии в Испании: поезд мчался как будто на меня

Արտաքին հղումներ
----------------

* Գնացքի վթարի տեսահոլովակը *youtube*-ում

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Սանտյագո դե Կոմպոստելայի երկաթուղային աղետ** կատեգորիայում։ |