**Բեռլինի բուսաբանական այգի** (գերմ.՝ Botanischer Garten und Botanisches Museum Berlin), Եվրոպայի և աշխարհի ամենամեծ և ամենահին բուսաբանական այգիներից մեկը։

Ամբողջական անվանումն է «Բուսաբանական այգի և Բուսաբանական թանգարան Բեռլին-Դալեմ»։ Սա համապարփակ գիտահետազոտական, կրթա-օժանդակ, մշակութային և կրթական հաստատություն է, որը հիմնված է մոտ 43 հեկտար տարածքում գտնվող շուրջ 22 հազար կենդանի բույսերի ընդարձակ հավաքածուի վրա։

Այգու հիմնական հավաքածուն գտնվում է Լիխտերֆելդում ՝ Բեռլինի թաղամասում, որը մտնում է քաղաքի հարավ-արևմուտքում գտնվող Շտեգլից-Զելենդորֆ վարչական շրջանի մեջ։ Անվան մեջ «Դալեմ» բառը ոչ այլ ինչ է, քան պատմական մասունք, որը վերաբերում է թագավորական Դալեմ ֆերմայի տարածքում Բուսաբանական այգու հիմնադրման ժամանակներին։ Այգու ժամանակակից տարածքի արևմտյան սահմանը միաժամանակ Լիխտերֆեդե և Դալեմ շրջանների սահմանն է։

Հսկա բամբուկը մեծ ջերմոցում
Բուսաբանական այգու հիմնական շենքերը նախագծվել և կառուցվել են 1897-1910 թվականներին XIX դարի երկրորդ կեսի և 20-րդ դարի առաջին կեսի գերմանացի խոշոր բուսաբան Ադոլֆ Հայնրիխ Գուստավ Էնգլերի (1844–1930) հսկողությամբ։ Էնգլերի վերջին կամքով նա թաղված է իր ստեղծած այգում։

Հաստատության կառուցվածքը
------------------------

Սկզբում Դալեմի հետազոտական համալիրը կառուցվել էր էկզոտիկ բույսերի համար, որոնք բերվել են գերմանացի գիտնականների կողմից հեռավոր արշավախմբերից, այդ թվում՝ գերմանական գաղութներից։

Որպես իրավաբանական անձ՝ Բեռլինի բուսաբանական այգին ներկայումս հանդիսանում է Բեռլինի ազատ համալսարանի հաստատությունների համակարգի մի մասը և ներառում է Բուսաբանական թանգարանը՝ ամենամեծ հերբարիումով և հիմնավոր գիտական գրադարանով։

Բացի հետազոտական նպատակներով կառուցվածշենքերից, բուսաբանական այգու շենքերի համալիրը ներառում է նաև մի շարք ջերմոցներ։ Ջերմատների և ջերմոցների ընդհանուր մակերեսը կազմում է 6000 մ²։ Դրանցից բացի, մոտ 43 հեկտար տարածքում մշակվում են բաց գրունտային բույսեր՝ ըստ աշխարհագրական ծագման կարգով դասավորված։ Բուսաբանական այգու դենդրարիումը զբաղեցնում է 14 հա տարածք։

Հավաքածու
---------

Մեծ ջերմոցի կառուցումը (1905)
Բեռլինի բուսաբանական այգու ջերմոցներից է, օրինակ՝ կակտուսների տաղավարը։ Լայն ճանաչում ունի գերմ.՝ Victoriahaus ջերմատունը՝ իր լողավազանով և հսկա Ամազոնյան վիկտորիայով (լատին․՝ Victoria amazonica), որի անունով էլ կոչվել է ջերմատունը։ Այգու այցելուների ոչ պակաս ուշադրություն են գրավում խոլորձների և էկզոտիկ Միջատակեր բույսերի հավաքածուները։

Մեծ արևադարձային ջերմոցը (գերմ.՝ Das Große Tropenhaus) իր կառուցման ժամանակ ամենամեծն էր իր տեսակի մեջ աշխարհում։ Այն 25 մ ապակյա և պողպատե կոնստրուկցիա է՝ 30x60մ հիմքով։ Այս ծավալի ողջ ընթացքում (ավելի քան 40 հազար խորանարդ մետր) պահպանվում է 30 °C մշտական ջերմաստիճան և բարձր խոնավություն։ Ի թիվս այլ արևադարձային բույսերի, այս ջերմոցում աճում է հսկա բամբուկ։

Պատկերասրահ
-----------

* Կակտուսի ջերմոցԿակտուսի ջերմոց
* Վիկտորիա ջերմոցըՎիկտորիա ջերմոցը
* Բեռլինի բուսաբանական այգու հատակագիծը 20-րդ դարի սկզբինԲեռլինի բուսաբանական այգու հատակագիծը 20-րդ դարի սկզբին
* Բուսաբանական այգու գլխավոր մուտքըԲուսաբանական այգու գլխավոր մուտքը
* Ամազոնյան ՎիկտորիանԱմազոնյան Վիկտորիան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Global Research Identifier Database — 2015.
2. ↑  Aligned ISNI and Ringgold identifiers for institutions // *zenodo* — 2017. — doi:10.5281/ZENODO.758080
3. ↑  "BGBM: Kurzinfo/Garten". Արխիվացված է the original 2010 թ․ հունիսի 28-ին. Retrieved 2023 թ․ ապրիլի 1. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  "Willkommen im Garten". *Botanischer Garten Berlin* (in գերմաներեն). 2012 թ․ դեկտեմբերի 17. Retrieved 2023 թ․ ապրիլի 1.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 12168484r · CiNii: DA18272532 · GND: 1125722673 · ISNI: 0000000121494765 · LCCN: n80146344 · NKC: ko2003209294, ko2003209292, ko2003209293 · NUKAT: n2008065076 · VIAF: 121581826 · ULAN: 500308095 · WorldCat VIAF: 121581826 |

 |

 |