**Լասարո Գալդիանո** (իսպ.՝ José Lázaro Galdiano, հունվարի 30, 1862(1862-01-30), Բեյրե - դեկտեմբերի 1, 1947(1947-12-01), Մադրիդ, Իսպանիա), իսպանացի ֆինանսիստ, լրագրող, հրատարակիչ, հավաքորդ, ով մինչև կյանքի վերջն ունեցել է Իսպանիայում ամենամեծ և ամենակարևոր արվեստի հավաքածուն։ 1940 թվականին 19-րդ դարի Իսպանիայի պատմության մեջ նա համարվել է մշակույթի ամենամեծ հովանավորներից։ Մահվան պահին նրա հավաքածուում ընդգրկված է եղել 12,600 նմուշ։

Կենսագրություն
--------------

Լասարոն ծնվել է Նավառա ինքնավար համայնքի Բեյրե քաղաքում։ Սևիլյայում և Մադրիդում ուսանել է իրավունք և փիլիսոփայություն։ 1883 թվականին պաշտոն է զբաղեցրել Բարսելոնայում տեղակայված Իսպանիայի բանկում, սակայն արվեստի և լրագրության հանդեպ նրա ձիրքը նրան ուղղորդեց այլ ուղղությամբ։ Լինելով Էմիլյա Պարդո Բասանի ընկերը՝ նա հնարավորություն է ունեցել ծանոթանալու իր ժամանակների իսպանացի մտավորականներին։ 1889 թվականին Մարսելինո Մենենդես ի Պելայոի և այլ իսպանացի առաջատար քննադատների հետ նա հիմնել է *España Moderna* («Ժամանակակից Իսպանիա») գրախոսականը, որին հաջորդել է *Revista Internacional* («Միջազգային ամսագիր»), որն անդրադարձել է իսպանացի, ֆրանսիացի, անգլիացի ու գերմանացի հեղինակների։

1903 թվականին նա ամուսնացել է հմայիչ արգենտինուհի Պաուլա Ֆլորիդոյի հետ (մահացել է 1931 թվականին), ով եղել է ամուսնու համախոհը և նրա խոշոր ձեռքբերումների խորհրդատուն։ Ամուսնուն ուղեկցել է նրա դեպի Եվրոպա, Աֆրիկա, Հյուսիսային և Հարավային Ամերիկաներ արվեստի նոր գործեր ձեռք բերելու նպատակով կատարված հաճախակի այցելությունների ժամանակ։

Լասարոն եղել է Ateneo de Madrid մասնավոր մշակութային հաստատության անդամ և Մադրիդի Պրադո թանգարանի հոգաբարձուների խորհրդի անդամ։ 1921 թվականին նա ընտրվել է Արվեստի պատմության միջազգային կոնգրեսի նախագահ։ Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ նա գտնվել է աքսորում, սկզբում Փարիզում, այնուհետև Նյու Յորքում, որտեղ էլ նա շարունակում է հավաքել արվեստի գործեր։ Կոնֆլիկտի հանգուցալուծումից հետո նա վերադառնում է Մադրիդ։

Լասարո Գալդիանոյի թանգարան
--------------------------

Հիմնական հոդված՝ Լասարո Գալդիանոյի թանգարան
Մինչև Լասարոյի մահը Մադրիդի Կալե Սեռանո փողոցում գտնվող նրա առանձնատունը եղել է նրա հավաքածուների թանգարանը։ Լասարոյի ամուսնության տարում՝ 1903 թվականին նեո-ռենեսանս ոճով կառուցված շենքը բաց է հանրության առջև և ներառում է Հիերոնիմոս Բոսխի, Դիեգո Վելասկեսի, Ֆրանցիսկո Գոյայի, Էլ Գրեկոյի և Ֆրանսիսկո Սուրբարանի ստեղծագործություններից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Gran Enciclopèdia Catalana (կատ.) — Grup Enciclopèdia, 1968.
2. 1 2 3 4  Diccionario biográfico español (իսպ.) — Real Academia de la Historia, 2011.
3. 1 2  *Vela C.* Lázaro Galdiano, José // *Grove Art Online* / J. Turner — [Oxford, England], Houndmills, Basingstoke, England, New York: OUP, 2017. — ISBN 978-1-884446-05-4 — doi:10.1093/GAO/9781884446054.ARTICLE.T049739
4. 1 2 3  Cook, 326
5. 1 2  Hilton, 319
6. ↑  "I Centenario Fundación Lázaro Galdiano(չաշխատող հղում)
". imserso.esó Retrieved on 21 February, 2010. (PDF)
7. ↑  Andrew Ferren (May 2011), In Madrid, Disparate Art Collections Collide, *New York Times*
8. ↑  "Art from all periods of history Արխիվացված 2012-02-22 Wayback Machine". Instituto de Turismo de España. Retrieved on 21 February, 2010.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Cook, Walter W. S. "Jose Lázaro y Galdiano (1862-1947)". *College Art Journal*, Volume 7, No. 4, Summer 1948. 326-330
* Hilton, Ronald. "". *Hispania*, Volume 23, No. 4, December 1940. 319-325

Արտաքին հղումներ
----------------

* Լասարո Գալդիանո հիմնադրամի պաշտոնական կայքը

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Լասարո Գալդիանո» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ կատալոնական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNC: a1068931x · BNE: XX1133794 · BNF: 13164126x · GND: 122820029 · ISNI: 0000000120957588 · LCCN: no92005235 · NKC: jn20031021004 · NTA: 190402725 · NUKAT: n2016166965 · SUDOC: 034699627 · VIAF: 23033415 · ULAN: 500321186 · WorldCat VIAF: 23033415 |

 |

 |