**Տերեսա Անդրես Սամորա** (իսպ.՝ Teresa Andrés Zamora, 1907, Վիլյալբա դե լոս Ալկորես, Վալյադոլիդ, Կաստիլիա և Լեոն, Իսպանիա - հուլիսի 5, 1946(1946-07-05), Փարիզ, Սենա, Ֆրանսիա), իսպանացի գրադարանավար։ Ղեկավարել է զանգվածային մշակույթի գրադարանային բաժինը։ Եղել է Վալենսիայի հանրային ուսուցման նախարարության պատվիրակ, ռազմատենչ կոմունիստ, ֆեմինիստ, հանրապետական և արհմիության անդամ։ Երկու անգամ աքսորվել է, առաջինը Բելգիայում, այնուհետև` Ֆրանսիայում, որտեղ ներգրավված է եղել քաղաքականության մեջ։

Կենսագրություն
--------------

Տերեսա Անդրես Սամորան ծնվել է Վիլյալբա դե լոս Ալկորեսում։ Մանկությունն անցել է Պալենսիայի գավառի Կրեսիո Սևիկո դե լա Տոռեում, որտեղ ծնվել են նրա չորս եղբայրները (Տրոադիո Ֆելիքս, Դիոնիսիո, Մարիանո և Վիկտորիանո) և քույրը (Իսաբել)։

Ցուցաբերելով բարձր առաջադիմություն` բակալավրի աստիճան ստացել է Պալենսիայում, որտեղ ապրել է տատիկի վարձած բնակարանում։ 1923-1927 թվականներին սովորել է Վալյադոլիդի համալսարանի փիլիսոփայության և արվեստի բաժնում` միաժամանակ ուսանելով նաև հավելյալ առարկա` մանկավարժություն։ 1928 թվականին դոկտորական թեզի վրա աշխատելու պատրվակով տեղափոխվել է Մադրիդի Կանանց կրթության կենտրոն (Residencia de Señoritas)։

1928-1929 և 1930-1931 թվականների ուսումնառության տարիներին Մադրիդի ինստիտուտ-դպրոցում (Instituto-Escuela) դասավանդել է աշխարհագրություն։ Այստեղ Անդրեսը իրազեկվել է կանանց իրավունքների պայքարի մասին։ 1928-1929 թվականներին Կլարա Կամպոամորը համաժողովի ժամանակ հանդես է եկել «Ինչպես պետք է ստեղծել կնոջ իրավունքը» զեկույցով։ 1928 թվականին Տերեսա Անդրեսը Մադրիդում մասնակցել է համալսարանական կանանց միջազգային համագումարին։

Զանգվածային մշակույթի գրադարան
Կանանց կրթության կենտրոնում բնակվելու տարիներին Տերեսա Անդրեսն ակտիվ կերպով մասնակցել է հաստատության գործունեությանը, այդ թվում Անդալուսիայում կազմակերպել է արվեստի ցուցադրություն, համագործակցել է Պատմական հետազոտությունների կենտրոնի հետ։ 1933-1934 թվականներին Անդրեսը Էնկարնասիոն Կոբրե Էռերոյի հետ ելույթներով հանդես է եկել չորս համաժողովներում, որոնց որոշ աշխատանքներ օգտագործվել է իր դոկտորական ատենախոսությունում։ Դոկտորական ատենախոսությունը շարունակել է Էմիլի Գոմես Նադալի ղեկավարությամբ, ով հետագայում դարձել է նրա ամուսինը։

1931 թվականի քննություններից հետո Տերեսա Անդրեսը դարձել է Լեոնի հնագիտական թանգարանի տնօրենը։ Նույն թվականին նշանակվել է Ազգային պալատի արխիվի տնօրեն, և նրան է հանձնարարվել կազմակերպել և պահպանել պալատի ֆոնդերը։ Հետազոտությունների ընդլայնման խորհուրդը 1932 թվականին նրան շնորհել է տասնմեկամսյա կրթաթոշակ Գերմանիայում։ Բեռլինի համալսարանի արվեստի պատմության ինստիտուտում մասնակցել է միջնադարյան հնագիտության, 14-րդ դարի Գերմանիայի քանդակագործության և միջնադարյան գեղանկարչության դասընթացներին։ Աշխատել է նաև տարբեր գրադարաններում ու թանգարաններում։ Իսպանիա է վերադարձել 1933 թվականի սեպտեմբերին և շարունակել աշխատել դոկտորական ատենախոսության վրա ("La rejería en España", Գոմես Մորենոյի ղեկավարությամբ)։

1935 թվականին Տերեսա Անդրեսը ստացել է ևս երկու կրթաթոշակ, որոնցից մեկը պատմական հետազոտությունների կենտրոնի հնագիտության բաժնից` Կունեկայի, Վալենսիա, Բարսելոնա և Սարագուայի տաճարներում ուսումնասիրություն կատարելու ուղևորության համար։ Մյուս կրթաթոշակը ստացել է 1936 թվականին։

1946 թվականի հուլիսի 5-ին Փարիզում մահացել է լեյկեմիայից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  BNE authority file
2. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
3. ↑
4. ↑  *Moscardó C. E.* Paiporta, un refugi segur, 1936-1939 La Colònia Rusia (կատ.) — Paiporta: Ajuntament de Paiporta, 2021. — P. 89. — ISBN 978-84-124127-1-0
5. ↑  Calvo, Blanca (2005). «Teresa Andrés, bibliotecaria en guerra. Viaje en busca de un tesoro: Teresa Andrés Zamoraa» (PDF) (Spanish) (145). Eduacación y Biblioteca. Վերցված է 2016 թ․ ապրիլի 1-ին. `{{cite journal}}`: Cite journal requires `|journal=` (օգնություն)CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
6. 1 2  Salaberria, Ramón; Calvo, Blanca; Girón, Alicia. «Donde nunca llega el sol. Reconstrucción arqueológica de Teresa Andrés, bibliotecaria comunista» (Spanish). Վերցված է 2016 թ․ մարտի 30-ին. `{{cite journal}}`: Cite journal requires `|journal=` (օգնություն)CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
7. ↑  Poveda Sanz, María. «Mujeres y segunda enseñanza en Madrid (1931 – 1939) El personal docente femenino en los institutos de bachillerato». *Doctoral thesis*. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ ապրիլի 2-ին. Վերցված է 2016 թ․ ապրիլի 1-ին.
8. ↑  Romà Seguí i, Francès (2010). «Teresa Andrés Zamora (1907-1946):el compromiso social y político como arma de cultura» (Spanish). **1**. MEI. Վերցված է 2016 թ․ մարտի 30-ին. `{{cite journal}}`: Cite journal requires `|journal=` (օգնություն)CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX5372959 · BNF: 16923799h · GND: 1064885837 · ISNI: 0000000430681812 · SUDOC: 177088184 · VIAF: 307509132 · WorldCat VIAF: 307509132 |

 |

 |