**Ռուսական քնի փորձ** (անգլ.՝ Russian Sleep Experiment), քաղաքային լեգենդ (քրիփիպաստա), որը պատմում է սովետական գիտնականների կատարած քնի զրկման փորձի մասին, որը իրականացվել է Գուլագի բանտարկյալների վրա և ավարտվել է սարսափելի հետևանքներով։

Ծագում
------

Ըստ Russia Beyond-ի՝ պատմությունը ծագել է մի ֆորումում, որտեղ օգտատերերին խնդրել են ստեղծել «քաղաքային ամենասարսափելի լեգենդը»։ Բազմաթիվ լրատվական կազմակերպություններ, ներառյալ Snopes.com-ը, ուղիղ եթերում հետևել են պատմության ծագմանը մի կայքում, որն այժմ հայտնի է որպես Creepypasta Wiki, որտեղ պաատմությունը տեղադրվել է 2010 թվականի օգոստոսի 10-ին OrangeSoda անունով օգտատիրոջ կողմից, ում իրական անունը անհայտ է։

Այնուամենայնիվ, այնուհետև հայտնաբերվել է սկզբնական պատմության ավելի վաղ աղբյուր, որը հրապարակվել է Rips Domain կայքի անձնական բլոգում 2009 թվականին։ Բլոգերը պնդել է, որ ինքը չի հորինել պատմությունը, այլ եղբայրն է ուղարկել այն էլեկտրոնային փոստով, և նա պարզապես հրապարակել է այն։

Նկարագրություն
--------------

Պատմությունը պատմում է 1940-ական թվականների վերջին սովետական գաղտնի պոլիգոնում կատարված փորձի մասին։ Հինգ բանտարկյալներ, որոնք համարվում էին պետության թշնամիներ, պահվում էին փակ գազային խցիկում, մինչդեռ փորձարկվողներին անընդհատ օդակաթիլային խթանիչ էին ներարկում՝ 15 օր անընդմեջ արթուն պահելու համար:Բանտարկյալներին խոստացել են, որ նրանք ազատ կարձակվեն, եթե 30 օրվա ընթացքում ավարտեն փորձը։ Փորձարկվողներն առաջին 5 օրվա ընթացքում իրենց սովորական են պահել՝ զրուցելով միմյանց հետ և շշնջալով հետազոտողների հետ միակողմանի ապակու միջով, թեև նշվել է, որ նրանց քննարկումները աստիճանաբար ավելի մռայլ երանգ էին ստանում։ 9 օր անց մի սուբյեկտ սկսել է մի քանի ժամ շարունակ անզուսպ բղավել, մինչդեռ մյուսները ոչ մի կերպ չեն արձագանքել նրա բռնկմանը։ Տղամարդն այնքան երկար է բղավել, որ պատռել է ձայնալարերը և արդյունքում կորցրել է խոսելու ունակությունը։ Երբ երկրորդ փորձարկվողն է սկսել բղավել, մյուսները խանգարել են հետազոտողներին ներս նայել՝ պատուհաններին կպցնելով գրքերի պատռված էջեր և սեփական կղանքը։ Անցել է մի քանի օր, որի ընթացքում հետազոտողները չեն կարողացել ներս նայել և սենյակում լիակատար լռություն է տիրել։ Հետազոտողները օգտագործել են ինտերկոմ ստուգելու համար, թե արդյոք փորձարկվողները դեռ կենդանի են, և ստացել են փորձարկվողներից մեկի կարճ պատասխանը՝ արտահայտելով համաձայնություն։

15-րդ օրը հետազոտողները որոշել են անջատել խթանիչ գազը և նորից բացել տեսախցիկը։ Փորձարկողները չէին ցանկանում, որ գազն անջատվի՝ վախենալով, որ փորձարկվողները կքնեն։ Նայելով ներս՝ նրանք պարզեցին, որ կենդանի մնացած չորս սուբյեկտները վերջին օրերի ընթացքում մահացու և ծանր վնասվածքներ են հասցրել իրենց, դաժանորեն անդամահատել և փորել են իրենց, այդ թվում՝ պոկել են միսն ու մկանները, հեռացրել են որովայնի մի քանի ներքին օրգաններ, զբաղվել են ինքնականիբալիզմով, ինչպես նաև երկրորդ առարկայի մարդակերությամբ և թույլ են տվել, որ 10 սմ (4 դյույմ) արյուն և ջուր կուտակվի հատակին՝ երկրորդ առարկայից մարմնի կտորները խցկելով կոյուղու մեջ, ով սենյակի բացվելուց հետո հայտնաբերվել է մահացած հատակին ընկած։ Փորձարկվողները դաժանորեն հրաժարվել են լքել խցիկը և աղաչել են գիտնականներին շարունակել խթանիչի կիրառումը, ինչպես նաև սպանել են մեկ զինվորի և ծանր վիրավորել մյուսին, ով փորձել է հեռացնել նրանց սենյակից։ Այն բանից հետո, երբ ի վերջո հեռացվել են խցիկից, բոլոր փորձարկվողները դրսևորել են ծայրահեղ ուժ, թմրանյութերի և հանգստացնող դեղերի նկատմամբ աննախադեպ դիմադրություն, կենդանի մնալու ունակություն՝ չնայած մահացու վնասվածքներին, և արթուն մնալու և խթանիչ ստանալու հուսահատ ցանկություն։ Պարզվել է նաև, որ եթե փորձարկվողներից որևէ մեկը քներ, նա կմահանար։

Ծանր վնասվածքների որոշակի բուժումից հետո, երեք փորձարկվողները պատրաստ են եղել վերադառնալ խթանիչով գազի խցիկ՝ ռազմական պաշտոնյաների հրամանով (չնայած հետազոտողների կամքին հակառակ), այն դեպքում, երբ EEG մոնիտորները ցույց են տվել ուղեղի մահվան կարճ, կրկնվող պահեր։ Նախքան պալատը փակելը, փորձարկվողներից մեկը քնել է և մահացել, և միակ փորձարկվողը, ով կարող էր խոսել, բղավել է, որ իրեն անմիջապես փակեն խցիկում։ Զինվորական հրամանատարը հրամայել է երեք այլ հետազոտողներին նույնպես փակել սենյակում մնացած երկու փորձարկվողների հետ միասին։ Հետազոտողներից մեկն անմիջապես խլել է ատրճանակը և սպանել հրամանատարին և համր սուբյեկտին՝ կրակելով նրանց գլխին, ինչի հետևանքով մյուս փորձարկվողը դուրս է վազել սենյակից։ Ունենալով միայն մեկ ողջ մնացած փորձարկման առարկա, հետազոտողը բացատրել է, որ թույլ չի տա իրեն փակել հրեշների սենյակում, որոնք այլևս մարդ չեն կարող կոչվել։ Նա հուսահատ հարցրել է, թե ով է սուբյեկտը, ինչին սուբյեկտը ժպտացել և իրեն և այլ ընկած սուբյեկտներին անվանել է բնածին չարիք մարդկային մտքի ներսում, որը զսպվում է քնի գործողությամբ։ Կարճ դադարից հետո հետազոտողը կրակել է բանտարկյալի սրտին, և վերջին շնչով հատակին ընկած սուբյեկտը մրմնջացել է իր վերջին խոսքերը. «ուրեմն... համարյա... ազատ...»։

Խաբեություն
-----------

Պատմությունը մեծ արձագանք է ստացել համացանցում՝ դառնալով ամենահայտնի պատմությունը քրիփիպաստա ժանրում, համացանցի շատ օգտատերեր հայտարարել են դրա իսկության մասին, այս տեսության կողմնակիցները որպես ապացույց ներկայացրել են լուսանկարներ, որոնք իբր արվել են փորձի ժամանակ (մասնավորապես՝ այն եղել է Հելոուինի անիմատրոնիկայի ֆիգուր, որը հայտնի է «սպազմ» անունով), ինչպես նաև կտրած կադրեր «Կեցություն» ցածր բյուջետային սարսափ ֆիլմից։

Դեմիստիֆիկացիա
--------------

Փաստեր, որոնք բացահայտում են քաղաքային լեգենդը․

* Բնօրինակ պատմությունը օգտագործում է չափման միավորներ ֆունտով և դյույմով, ինչը հուշում է, որ պատմությունը գրել է ոչ ռուս, ոչ էլ նույնիսկ եվրոպացի,
* Պատմության մեջ կա ՊԱԿ-ի սպա, չնայած բոլոր գործողությունները տեղի են ունենում 1940-ականների վերջին, մինչդեռ ՊԱԿ-ը հայտնվել է միայն 1953 թվականին,
* Գիտությանը հայտնի չէ այնպիսի գազ, որը կարող է խանգարել մարդուն քնել,
* Օրգանների դուրս բերումը անմիջապես հանգեցնում է մահվան։

Տարբեր կայքերում այս պատմությունը հաճախ աղավաղվում է ռեալիզմ ավելացնելու համար. շատերը փորձում են չհիշատակել ՊԱԿ-ի սպային՝ երբեմն նրան փոխարինելով ՆԿՎԴ սպայով, ինչպես նաև ավելացնում են նախապատմություն՝ բացատրելով այս փորձի նպատակը, մասնավորապես, ամսաթվերն ու մասնակիցներին։ Փորձը կարող է նաև փոխվել, երբեմն ներկայացնում են գերմանացի ռազմագերիներին։ Խմբագիրները նաև երբեմն ավելացնում են անվտանգության տեսախցիկ անցքերի փոխարեն, որոնք ուղեկցվում են ցածր բյուջետային ֆիլմի վերը նշված նկարով։

Ադապտացիա
---------

Ռուսական քնի փորձի ժողովրդականությունը տարիների ընթացքում հանգեցրել է տարբեր ադապտացիաների։ The Russian Sleep Experiment (անգլ. թարգմանաբար՝ «Ռուսական քնի փորձ»), Հոլլի Այսի սարսափ ժանրի հոգեբանական վեպը, որը ներշնչված է օրիգինալ պատմվածքից, լույս է տեսել 2015 թվականին և ներկայումս չի տպագրվում։

Պատմվածքի հիման վրա գրվել է 2019 թվականի պիեսը՝ *Subject UH1317 — When Science Traces a Deadly Turn* (անգլ. թարգմանաբար՝ «Սյուբեկտ UH1317․ երբ գիտությունը հետևում է մահացու շրջադարձի»), հոգեբանական գիտաֆանտաստիկ թրիլլերը։

2018 թվականի սկզբին Իռլանդիայում սկսվել են Ջոն Ֆարելիի հոգեբանական թրիլլերի նկարահանումները՝ հիմնված պատմության վրա։ *The Sleep Experiment* (անգլ. թարգմանաբար՝ «Քնի փորձ») անունով ֆիլմը հանրությանը ներկայացվել է 2021 թվականին։

2019 թվականի հուլիսին սարսափ գրքերի հեղինակ Ջերեմի Բեյթսը հրատարակել է *The Sleep Experiment* (անգլ. թարգմանաբար՝ «Քնի փորձ») վեպը՝ հիմնված բնօրինակ պատմության վրա։

Կատարվել են մի քանի այլ ադապտացիաներ, այդ թվում՝ *The Soviet Sleep Experiment* (անգլ. թարգմանաբար՝ «Սովետական քնի փորձ») պատմվածքի վրա հիմնված ֆիլմը, որի գլխավոր դերակատարը Քրիս Քաթանն է, իսկ ռեժիսորը՝ Բարրի Անդերսոնը։ Նկարահանումները տեղի են ունեցել Մինեսոտա նահանգի Լեյքվիլ քաղաքում 2018 թվականին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Ужасы «русского эксперимента со сном»". *Mysteriesrunsolved.com* (in ռուսերեն). 2020 թ․ մայիսի 18. Արխիվացված from the original on 2022 թ․ հունվարի 19. Retrieved 2022 թ․ հունվարի 19.
2. ↑  Oleg Yegorov (2019 թ․ մարտի 21). "What was the Russian Sleep Experiment?". *Russia Beyond* (in անգլերեն). Արխիվացված from the original on 2020 թ․ նոյեմբերի 12. Retrieved 2022 թ․ հունվարի 19.
3. ↑  David Mikkelson (2013 թ․ օգոստոսի 28). "Was the Russian Sleep Experiment Real?". *Snopes.com* (in անգլերեն). Արխիվացված from the original on 2021 թ․ նոյեմբերի 19. Retrieved 2022 թ․ հունվարի 20.
4. ↑  "Русский эксперимент со сном: разоблачаем самый жуткий фейк о советской науке". *БигПикча* (in ռուսերեն). 2021 թ․ ապրիլի 7. Արխիվացված from the original on 2022 թ․ հունվարի 19. Retrieved 2022 թ․ հունվարի 19.
5. ↑  "Яндекс — поиск по видео". *yandex.ru*. Արխիվացված from the original on 2022 թ․ հունվարի 20. Retrieved 2022 թ․ հունվարի 20.
6. 1 2  Roman Persianinov (2018 թ․ դեկտեմբերի 19). "Чем известна интернет-легенда «Русский эксперимент со сном», по мотивам которой снимают фильм". *TJ*. Արխիվացված from the original on 2021 թ․ ապրիլի 14. Retrieved 2022 թ․ հունվարի 19.
7. ↑  victor\_vos (2020 թ․ օգոստոսի 17). "Обман века: ужасающий эксперимент со сном во времена Советского Союза". *Перспектива*. Արխիվացված from the original on 2022 թ․ հունվարի 20. Retrieved 2022 թ․ հունվարի 20.
8. ↑  Rigney, Todd (2015 թ․ սեպտեմբերի 1). "Russian Sleep Experiment Creepypasta Becomes a Creepy Novella". *Dread Central* (in անգլերեն). Արխիվացված from the original on 2019 թ․ հուլիսի 25. Retrieved 2018 թ․ հուլիսի 29.
9. ↑  Purnima Sah (2019 թ․ մարտի 8). "The war between science and human race". *The Times of India* (in անգլերեն). Արխիվացված from the original on 2021 թ․ ապրիլի 30. Retrieved 2022 թ․ հունվարի 20.
10. ↑  "John Farrelly Set to Release Debut Feature Film, 'The Sleep Experiment'". *I Love Limerick* (in անգլերեն). 2019 թ․ փետրվարի 22. Արխիվացված from the original on 2019 թ․ դեկտեմբերի 15. Retrieved 2022 թ․ հունվարի 20.
11. ↑  "The Sleep Experiment (2021)". *IMDb* (in անգլերեն). Արխիվացված from the original on 2022 թ․ նոյեմբերի 19. Retrieved 2021 թ․ հունիսի 1.
12. ↑  *Jeremy Bates: Books* The Sleep Experiment. — Ghillinnein Books, 2019. — 252 p. — (World's Scariest Legends Series). — ISBN 978-1-988091389
13. ↑  Sprague, Mike (2018 թ․ դեկտեմբերի 14). "Creepypasta's Russian Sleep Experiment Is Becoming a Horror Movie". *Movie Web* (in անգլերեն). Արխիվացված from the original on 2019 թ․ հուլիսի 6. Retrieved 2018 թ․ դեկտեմբերի 31.
14. ↑  Sprague, Mike (2018 թ․ դեկտեմբերի 14). "That Crazy Disturbing "Russian Sleep Experiment" Urban Legend is Getting Its Own Horror Movie". *Bloody Disgusting!* (in անգլերեն). Արխիվացված from the original on 2020 թ․ նոյեմբերի 2. Retrieved 2020 թ․ հոկտեմբերի 30.
15. ↑  "Blood, guts and lots of coffee: 'Soviet Sleep Experiment' finishes shooting in Lakeville". *Twin Cities* (in անգլերեն). 2018 թ․ դեկտեմբերի 28. Արխիվացված from the original on 2020 թ․ նոյեմբերի 5. Retrieved 2020 թ․ հոկտեմբերի 30.

Արտաքին հղումներ
----------------

* *Ռուսական քնի փորձ*. Տիմոտի Սմիթ. 2015.
* *Ռուսական քնի փորձ*. Framed Pictures. 2017 թ․ մարտի 18.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ČSFD · ČSFD · Internet Movie Database · Internet Movie Database |

 |