**Դիգոքսինային թունավորում**, թունավորման տիպ, որն առաջանում է չափից շատ գիոքսին կոչվող դեղն ընդունելիս կամ դիգիտալիսային բուսատեսակներից շատ ուտելիս։ Ախտանիշները սովորաբար լղոզված են։ Նրանք կարող են ներառել փսխում, ախորժակի կորուստ, շփոթվածություն, լղոզված տեսողություն, գունային ընկալման փոփոխություններ և թուլություն։ Հնարավոր բարդությունները ներառում են առիթմիա, որը կարող է լինել չափազանց արագ կամ շատ դանդաղ։

Թունավորումը կարող է առաջանալ կարճ ժամանակահատվածում՝ մեծ դեղաչափով դեղորայք ընդունելուց հետո կամ աստիճանաբար՝ երկարատև բուժման ընթացքում։ Ռիսկի գործոնները ներառում են կալիումի, մագնեզիումի ցածր մակարդակները և կալցիումի բարձր մակարդակը։ Դիգոքսինը դեղամիջոց է, որն օգտագործվում է սրտային անբավարարության կամ նախասրտերի ֆիբրիլյացիայի ժամանակ։ ԷՍԳ-ն ախտորոշման ռուտին մասն է կազմում։ Արյան հետազոտությունները օգտակար են միայն ընդունված վերջին դեղաչափից 6 ժամ անց։

Ակտիվացրած ածուխը կարող է օգտագործվել, եթե այն կարող է տրամադրվել դեղորայքի ընդունումից հետո 2 ժամվա ընթացքում։ Ատրոպին կարող է օգտագործվել, եթե սրտի ռիթմը դանդաղ է, իսկ մագնեզիումի սուլֆատը կարող է օգտագործվել վաղաժամ փորոքային կծկումների դեպքում։ Ծանր թունավորումը բուժվում է դիգոքսինային հատուկ հակամարմինների միջոցով։ Դրա օգտագործումը խորհուրդ է տրվում այն դեպքում, երբ առկա է ռիթմի լուրջ խանգարում, սրտի կանգ կամ կալիումի մակարդակը 5 մմոլ/լ-ից բարձր է։ Հիպոկալիեմիան և հիպոմագնեզեմիան նույնպես պետք է բուժվեն։ Թունավորումը կարող է կրկնվել բուժումից մի քանի օր անց։

Ավստրալիայում 2012 թվականին մոտավորապես 140 փաստագրված դեպք է եղել։ 1994 թվականի համեմատ դեպքերը նվազել են կիսով չափ՝ դիգոքսինի կիրառումը սահմանափակելու շնորհիվ։ Միացյալ Նահանգներում 2011 թվականին արձանագրվել է 2500 դեպք, որի արդյունքում մահացել է 27 մարդ։ Վիճակը առաջին անգամ նկարագրվել է 1785 թվականին Ուիլյամ Ուորինգի կողմից։

Նշաններ և ախտանիշներ
--------------------

Դիգոքսինային թունավորումը հաճախ բաժանվում է սուր և խրոնիկական տիպերի։ Երկու դեպքերում էլ սրտային ազդեցությունները մեծագույն մտահոգության առարկա են։ Սուր դեպքերում առկա է արտահայտված սրտխառնոց, գլխապտույտ և փսխում։ Մյուս կողմից, խրոնիկական թունավորման դեպքում գերակշռող են ոչ սպեցիֆիկ նշանները։ Այս ախտանիշները ներառում են հոգնածություն, թուլություն և տեսողական խանգարումներ։

Դիգոքսինային թունավորման դասական ախտանիշներն են սրտխառնոցը, փսխումը, որովայնի ցավը, գլխացավերը, գլխապտույտը, շփոթությունը, դելիրիումը, տեսողության խանգարումները (լղոզված կամ դեղին)։ Այն կապված է նաև սրտային խանգարումների հետ, ներառյալ առիթմիաները, փորոքային հաճախասրտությունը, փորոքային ֆիբրիլյացիան, սինոատրիալ և ԱՎ պաշարումները։

Ախտորոշում
----------

Դիգոքսինային թունավորման կասկածով անձանց մոտ պետք է կատարվեն հետևյալ հետազոտությունները՝ արյան մեջ դիգոքսինի խտության որոշում, կալիումի, կրեատինինի, միզանյութի մակարդակի որոշում և ԷՍԳ դինամիկ հսկողություն։

### ԷՍԳ

Դիգոքսինային թունավորման ԷՍԳ՝ դասական «փորված» ST սեգմենտով
Դիգոքսինային թունավորման ժամանակ հաճախակի են վաղաժամ փորոքային կծկումները։ Սինուսային դանդաղասրտությունը նույնպես շատ տարածված է։ Բացի դրանից, գերակշռող առանձնահատկություն է նաև հաղորդականության դանդաղումը։ Այլ ԷՍԳ փոփոխությունները, որոնք ենթադրում են դիգոքսինային թունավորում, ներառում են առիթմիաներ բիգեմինիաների և տրգեմինիաների ձևով, փորոքային բիգեմինիա և երկուղղված փորոքային հաճախասրտություն։

### Արյան քննություն

Դիգոքսինի թերապևտիկ մակարդակը սովորաբար կազմում է 0.5-2 նգ/մլ։ Քանի որ սա նեղ թերապևտիկ ինդեքս է, կարող է տեղի ունենալ դիգոքսինային գերդոզավորում։ Արյան շիճուկում դիգոքսինի 0.5-0.9 նգ/մլ կոնցենտրացիան սրտային անբավարարություն ունեցողների շրջանում, կապված է մահացության և հոսպիտալացման նվազման հետ։ Հետևաբար խորհուրդ է տրվում, որ կոնցենտրացիան պահպանվի մոտավորապես այս շրջանում, եթե այն օգտագործվում է սրտային անբավարարությամբ հիվանդների մոտ։

Արյան մեջ կալիումի (K+) մեծ քանակությունը (հիպերկալիեմիա) բնորոշ է դիգոքսինային թունավորմանը։ Դիգոքսինային թունավորուման ռիսկը բարձր է երիկամների անբավարարություն ունեցող անձանց մոտ։ Սա հաճախ հանդիպում է տարեցների, խրոնիկական երիկամային անբավարարություն կամ երիկամների վերջին փուլում գտնվող հիվանդություններ ունեցողների մոտ։

Բուժում
-------

Դիգոքսինային թունավորման ժամանակ օգտագործվող հակամարմիններ։
Դիգոքսինային թունավորման առաջնային բուժումը դիգոքսինի իմունային ֆաբն է, որը հակադիգոքսինային իմունոգոլոբուլինի մասերից կազմված հակամարմին է։ Այս հակաթույնը արդյունավետորեն վերացնում է թունավորման կյանքին սպառնացող նշանները՝ հիպերկալեմիան, հեմոդինամիկ անկայունությունը և առիթմիաները։ Դեղաչափը կարելի է որոշել երկու տարբեր մեթոդներով։ Առաջին մեթոդը հիմնված է դիգոքսինի ընդունված չափաբաժնի վրա, մինչդեռ երկրորդ մեթոդը հիմնված է շիճուկում դիօքսինի խտության և անձի քաշի վրա։

Մինչ հակամարմինները կիրառելը, կյանքին սպառնացող առիթմիաների վերացման համար կարելի է կիրառել մագնեզիում, ֆենիտոին և լիդոկաին։ Մագնեզիումը ճնշում է դիգոքսինով հարուցված փորոքային առիթմիաները, իսկ ֆենիտոինը և լիդոկաինը ճնշում են դիգոքսին հարուցված փորոքային ավտոմատիզմը՝ առանց ԱՎ հանգույցը ճնշելու։ Բրադիռիթմիաների դեպքում կարելի է կիրառել ատրոպին, կատեխոլամիններ (իզոպրենալին կամ սալբուտամոլ) և/կամ ժամանակավոր ռիթմավար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14  Pincus, M (February 2016). "Management of digoxin toxicity". *Australian prescriber*. **39** (1): 18–20. doi:10.18773/austprescr.2016.006. PMC 4816869. PMID 27041802.
2. 1 2 3 4  Palatnick, W; Jelic, T (February 2014). "Emergency department management of calcium-channel blocker, beta blocker, and digoxin toxicity". *Emergency medicine practice*. **16** (2): 1–19, quiz 19-20. PMID 24883458. Արխիվացված է the original 2014 թ․ մայիսի 14-ին. Retrieved 2019 թ․ հունվարի 31. `{{cite journal}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  Gheorghiade, M; van Veldhuisen, DJ; Colucci, WS (2006 թ․ մայիսի 30). "Contemporary use of digoxin in the management of cardiovascular disorders". *Circulation*. **113** (21): 2556–64. doi:10.1161/circulationaha.105.560110. PMID 16735690.
4. ↑  Feldman, Arthur M. (2008). *Heart Failure: Pharmacologic Management* (in անգլերեն). John Wiley & Sons. p. 26. ISBN 9781405172530. Արխիվացված է the original 2017 թ․ սեպտեմբերի 10-ին. `{{cite book}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
5. 1 2  Ma, G; Brady, WJ; Pollack, M; Chan, TC (February 2001). "Electrocardiographic manifestations: digitalis toxicity". *The Journal of Emergency Medicine*. **20** (2): 145–52. doi:10.1016/s0736-4679(00)00312-7. PMID 11207409.
6. 1 2  Eichhorn, EJ; Gheorghiade, M (2002). "Digoxin". *Progress in Cardiovascular Diseases*. **44** (4): 251–66. doi:10.1053/pcad.2002.31591. PMID 12007081.
7. ↑  Dugdale, David. "Digitalis toxicity". *MedlinePlus*. Արխիվացված է the original 2014 թ․ նոյեմբերի 1-ին. Retrieved 2014 թ․ հոկտեմբերի 30. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
8. 1 2  Bhatia, SJ (July 1986). "Digitalis toxicity--turning over a new leaf?". *The Western Journal of Medicine*. **145** (1): 74–82. PMC 1306817. PMID 3529634.
9. ↑  Ahmed, A; Rich, MW; Love, TE; Lloyd-Jones, DM; Aban, IB; Colucci, WS; Adams, KF; Gheorghiade, M (January 2006). "Digoxin and reduction in mortality and hospitalization in heart failure: a comprehensive post hoc analysis of the DIG trial". *European Heart Journal*. **27** (2): 178–86. doi:10.1093/eurheartj/ehi687. PMC 2685167. PMID 16339157.
10. 1 2  Yang, EH; Shah, S; Criley, JM (April 2012). "Digitalis toxicity: a fading but crucial complication to recognize". *The American Journal of Medicine*. **125** (4): 337–43. doi:10.1016/j.amjmed.2011.09.019. PMID 22444097.
11. ↑  Antman, EM; Wenger, TL; Butler VP, Jr; Haber, E; Smith, TW (June 1990). "Treatment of 150 cases of life-threatening digitalis intoxication with digoxin-specific Fab antibody fragments. Final report of a multicenter study". *Circulation*. **81** (6): 1744–52. doi:10.1161/01.cir.81.6.1744. PMID 2188752.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ՀՄԴ-9 · ՀՄԴ-10 · ՀՄԴ-10-ԿՄ · eMedicine · MedlinePlus |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2777162811, 2909369200, 2909723461 |

 |