**Ֆեոդոր Միխայլովիչ Մատվեև** (ռուս.՝ Фёдор Михайлович Матвеев, 1758[…], Ռուսական կայսրություն - 1826[…], Իտալիա), ռուս բնանկարիչ, դասական բնանկարի վարպետ։ Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայի ակադեմիկոս։

Կենսագրություն
--------------

Ֆեոդոր Մատվեևը եղել է Իզմայլովսկի գնդի լեյբ-գվարդիայի զինվորի որդի։ 1764 թվականին` վեց տարեկան հասակում, ընդունվել է Գեղարվեստի Կայսերական ակադեմիայի առաջին խմբի կազմ։ 1776 թվականից սովորել է լանդշաֆտային բնանկարի դասարանում և 1778 թվականին առաջինն այդ դասարանից ստացել մեծ ոսկե մեդալ։ Մեկ տարի անց տեղափոխվել է Հռոմ։

Իտալիայում Մատվեևը բնակվել է քառասունութ տարի։ Նա բազմիցս պլանավորել է վերադառնալ հայրենիք. 1789 և 1795 թվականներին դիմել է գեղարվեստի ակադեմիային` խնդրելով մարել պարտքերը, տրամադրել տուն, վերադառնալու ճանապարհածախս։ Տասը տարի անց կրկին գրել է հայրենիք վերադառնալու ցանկության մասին և 1806 թվականին Գեղարվեստի ակադեմիա է ուղարկել իր «Նեապոլի տեսարանը Պոզիլիպոյի ստորոտից» նկարը, որի համար ստացել է ակադեմիկոսի կոչում։

Մատվեևը մահացել է Իտալիայում։ Երիտասարդ Սիլվեստր Շչեդրինը, այցելելով Մատվեևի` Հռոմում գտնվող արվեստանոց, գտնում է, որ նա համարվում է ժամանակակից լավագույն բնանկարիչներից մեկը` նշելով նրա մասնագիտական և կատարողական վարպետությունը, բնապատկերների ներկայացման ճշգրտությունը (ընդհուպ մինչև տերևների ձևը և ծառատեսակները), երանգավորման ջերմությունը, լուսավորությունը և հետագա պլաններ մշակելու բացառիկ ընդունակությունը։

Ստեղծագործություններ
--------------------

Նկարչի լավագույն ստեղծագործություններից են` «Տեսարաններ Նեապոլի շրջակայքից» (1806), «Տեսարան Լագո-Մաջորեից» (1808), «Տեսարան Հռոմից։ Կոլիզեյ» (1816), «Տեսարան Բոլսենյան լճից Իտալիայում» (1819), որոնք նկարված են կլասիցիզմին բնորոշ ոճով։ 2008 թվականի հոբելյանական ցուցահանդեսում Տրետյակովյան պատկերասրահում ներկայացվեցին ավելի քան 80 ցուցանմուշներ 11 թանգարաններից և մի քանի մասնավոր հավաքածուներից, այդ թվում, Մատվեևի ավելի վաղ շրջանի պահպանված կտավներից` «Բնանկար, անասուն արածեցնող հովիվներով» (1778, Վ. Ա. և Ե. Ա. Սեմենիխինների մասնավոր հավաքածու, Մոսկվա), «Պեստումի տաճարների տեսարանները» (Էրմիտաժի հավաքածու), «Ջրվեժների պատկերները» (Ռիբինսկի գեղարվեստական թանգարան և Նովգորոդի արգելոց-թանգարան), «Կայսերական ֆորումի» և «Նեապոլի շրջակայքի տեսարանները» (Բելառուսի ազգային արվեստի թանգարան)։

Գրականություն
-------------

* С. Н. Кондаков. Юбилейный справочник Императорской Академии художеств. 1764-1914. — Спб.: Товарищество Р. Голике и А. Вильборг, 1915. — Т. 2 (Часть биографическая). — С. 126. — 459 с.

Պատկերասրահ
-----------

* «Հռոմի տեսարան». Կոլիզեյ, 1816, Տրետյակովյան պատկերասրահ«Հռոմի տեսարան». Կոլիզեյ, 1816, Տրետյակովյան պատկերասրահ
* «Հռոմ. Ֆորումի ավերակներ», 1816, Բելառուսի ազգային արվեստի թանգարան«Հռոմ. Ֆորումի ավերակներ», 1816, Բելառուսի ազգային արվեստի թանգարան
* «Շվեյցարական բնապատկեր», 1818, Նիժնի Նովգորոդի արվեստի պետական թանգարան«Շվեյցարական բնապատկեր», 1818, Նիժնի Նովգորոդի արվեստի պետական թանգարան
* «Հռոմի հարևանությամբ գտնվող պապական պալատի կասկադներ», 1818, Նիժնի Նովգորոդի արվեստի պետական թանգարան«Հռոմի հարևանությամբ գտնվող պապական պալատի կասկադներ», 1818, Նիժնի Նովգորոդի արվեստի պետական թանգարան
* «Իմատրա ջրվեժը Ֆինլանդիայում», 1819, Ռուսական պետական թանգարան«Իմատրա ջրվեժը Ֆինլանդիայում», 1819, Ռուսական պետական թանգարան
* «Տիվոլիի շրջակայքը», 1819, Տրետյակովյան պատկերասրահ«Տիվոլիի շրջակայքը», 1819, Տրետյակովյան պատկերասրահ

Նշումներ
--------

1. ↑  Նկարը գտնվում է Ռուսական պետական թանգարանում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  RKDartists (նիդերլ.)
2. 1 2 3 4  Union List of Artist Names
3. 1 2 3 4  Artnet — 1998.
4. ↑  Федор Матвеев. Путешествие по Италии
5. ↑  Долгое дыхание пейзажа. «Ландшафтные художества» Федора Матвеева


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Մեծ սովետական (1 հրտ.) |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1022900439 · ISNI: 000000006709388X · LCCN: n2009041795 · VIAF: 91033186 · ULAN: 500120872 · WorldCat VIAF: 91033186 |

 |