recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Ալագյոզյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Ռաֆայել Գրիգորի Ալագյոզյան** (հոկտեմբերի 3, 1934(1934-10-03), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - մարտի 21, 1981(1981-03-21), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), կաթնագործության բնագավառի հայ գիտնական։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (1974):

Կենսագրություն
--------------

Ռաֆայել Ալագյոզյանը ծնվել է 1934 թվականի հոկտեմբերի 3-ին, Լենինական քաղաքում։ 1969-1981 թվականներին աշխատել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտի կաթի տեխնոլոգիայի հիմնախնդրային լաբորատորիայում։ 1971-1981 թվականներին եղել է սանիտարիայի և հիգիենայի բաժանմունքի հիմնադիր-վարիչ։

Աշխատանքները վերաբերում են խմելու պաստերացված կաթի հոսքային գծի տեխնոլոգիական սարքավորումների լվացման և վարակազերծման արդյունավետ եղանակների որոնման և սանիտարական մշակման բակտերիաբանական գնահատման խնդիրներին։ Առաջարկել է ձեռքերի սանիտարական մշակման, պաստերացման սարքավորումներում կաթնային քարերի վերացման միջոցներ։

Երկեր
-----

* Алагёзян Р. Г. Моющие и дезинфицирующие средтва в молочной промышленности, Москва, 1981.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4
2. ↑  Հանրագիտական բառարան, հ. 1, Ե. 2016:
3. ↑  Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005։
**Ահմեդ Մամեդրզա օկլի Բաքիխանով** (ադրբ.՝ Əhməd Məmmədrza oğlu Bakıxanov, սեպտեմբերի 5, 1892(1892-09-05), Բաքու, Ռուսական կայսրություն - մարտի 26, 1973(1973-03-26), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ադրբեջանցի երաժիշտ, թառահար, մանկավարժ, երաժշտագետ, Ադրբեջանի վաստակավոր ուսուցիչ (1943), Ադրբեջանական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1964), Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1972);

Կենսագրություն
--------------

Ահմեդ Բաքիխանովը ծնվել է 1892 թվականի սեպտեմբերի 5-ին, Բաքվում։ Ահմեդ Բաքիխանովը ստացել է իր առաջին երաժշտական կրթությունը Իրանում։ 1920 թվականից թառ է նվագել Բաքվում անցկացվող երաժշտական հավաքույթների և համերգների ժամանակ։ Նա դասավանդել է Բաքվում։ 1930 թվականից ՝Ադրբեջանի նշանավոր կոմպոզիտոր Ուզեիր Հաջիբեկովի հրավերով, նա սկսել է մուղամ դասավանդել Ադրբեջանի պետական կոնսերվատորիայում։

1941 թվականին Հաջիբեկովի նախաձեռնությամբ նա ստեղծել է ժողովրդական գործիքների անսամբլ և եղել է անսամբլի առաջնորդ մինչև իր կյանքի վերջը։ Այս անսամբլը հիանալի համերգային ծրագրեր է տվել այնպիսի մուղամ վարպետների հետ, ինչպիսիք են Սեիդ Շուշինսկին, Հուսեյնկուլի Սարաբսկին, Ջաբբար Ղարյաղդիօղլին, Զուլֆի Ադիգյոզալովը և այլք։

Բաքիխանովը կազմել է մուղամ ծրագիր երաժշտական դպրոցների համար։ Ահմեդ Բաքիխանովը հեղինակ է այնպիսի գրառումների, ինչպիսիք են ՝«Ադրբեջանի ժողովրդական գույները» (1964), «Ադրբեջանի ռիթմիկ մուգամները» (1968), «Մուղամ, երգ, գույն» (1975):

Ահմեդ Բաքիխանովը մահացել է 1973 թվականին։ 

* Աբբասղուլի աղա Բաքիխանովի թոռն է։
* Կոմպոզիտոր Թոֆիկ Բաքիխանովի հայրն է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Бакиханов Ахмед Мамедрза оглы// Элктронная энциклопедия Узеира Гаджибекова.
2. ↑  Ահմեդ Բաքիխանով
3. ↑  A Home for Azerbaijani Folk Music
**Ահարոն Թրներ** (անգլ.՝ **Aaron Turner**, նոյեմբերի 5, 1977(1977-11-05), Սփրինգֆիլդ (Մասաչուսեթս), Մասաչուսեթս, ԱՄՆ), երաժիշտ, վոկալիստ, նկարիչ և Hydra Head Records-ի հիմնադիր։ Հայտնի է «Այսիս» երաժշտախմբում ունեցած կիթառահարի և վոկալիստի դերով, որից բացի մասնակցում է մի շարք այլ նախագծերի, ինչպիսիք են Old Man Gloom-ը և Lotus Eater-ը։

Կենսագրություն
--------------

Ահարոնի վաղ մանկությունն անց է կացել Նյու Մեքսիկո նահանգում, որից հետո նա տեղափոխվել է Բոստոն, որտեղ դպրոց է հաճախել և հավաքել «Այսիսն» ու «Hydra Head»-ը։ 2003 թվականի հունիսին նվագախմբի հետ տեղափոխվել է Լոս Անջելես։

Ահարոնը Լոս Անջելեսում գործող Vacation Vinyl անկախ երաժշտական խանութի հիմնադիրն է։ 2009 թվականի փետրվարի վերջին Թյորները Մարկ Թոմպսոնի, Դեյվիդ Ռրտչիի և Դեյվիդ Պիֆֆերի հետ անցել է հանգստի։

2011 թվականին մարտին կնոջ՝ Ֆեյթ Քոլոուչիայի հետ ստեղծել են SIGE անունով մեկ այլ ապրանքանիշ, որի գլխավոր նպատակը Mamiffer խմբի ստեղծագործությունները տարածելն է։

Անձնական կյանք
--------------

Թրները ծնվել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Սպրինգֆիլդ քաղաքում 1977 թվականին։ Երբ Ահարոնը փոքր էր, նրա ընտանիքը տեղափոխվել է Նյու Մեքսիկո։ Նրա մայրն առաջադեմ ուսուցչուհի էր, իսկ հայրը՝ գրող, հիմնականում ոչ գեղարվեստական ոլորտներում։ Ահարոնն իր հասակ առնելը նկարագրել է որպես «ստեղծագործական դաստիարակություն», որն անցել է ծնողների և ընտանիքի գրող, նկարիչ և լուսանկարիչ ընկերների ազդեցության տակ։ 12 տարեկանում սկսել է ծխել մարիխուանա, քանի որ «Նյու Մեքսիկոյում դա գրեթե բոլոր երեխաներն էին անում»։ 17 տարեկանում հիմնել է մի ընկերություն, որը փոստային ծառայության միջոցով վաճառում էր հին և հազվագյուտ պանկ ռոք ձայնագրությւոններ։ Հետագայում տեղափոխվել է Բոստոն, ընդունվել Բոստոնի գեղարվեստի դպրոց, իսկ 1995 թվականին սկսել է երաժշտություն գրել։ 1997 թվականից ի վեր Hydra Head-ը սկսել է համարվել փոքր, բայց հարգված ապրանքանիշ։ Թյորներն իր ծանր աշխատանքը բացատրում է որպես փախուստ ձանձրույթից։

> Ես մեծացել եմ Նյու Մեքսիկոյում և չեմ կարող ասել, որ սա երկրի ամենամշակութային վայրն է։ Երբ ես հետաքրքրվեցի Սթրեյթ էդջ շարժումով և դադարեցի թմրանյութեր ընդունել, ես հասկացա, որ այնտեղ այլևս անելիք չունեմ։ Սա դարձել է իմ արտադրողականության հիմքը։ Ես երբեք շատ հաղորդակցվելու կարիք չեմ ունեցել, ուստի բավականաչափ ժամանակ ունեի։ Երաժշտությունը միշտ կազմել է իմ կյանքի շատ մեծ մասը։ Կարծում եմ, որ այս ամենն ինձ դարձրել է այն, ինչ կամ։
> 
> 

2009 թվականի կեսին Ահարոնը Լոս Անջելեսից տեղափոխվել է Սիեթլ իր ապագա ընկերուհու՝ Ֆեյթ Քոլոուչիայի հետ։ Նրանց հարսանիքը տեղի է ունեցել այդ տարվա սեպտեմբերին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  Մետալում հանրագիտարան — 2002.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Allmusic · Discogs · Մետալում հանրագիտարան · MusicBrainz |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 000000044461299X · LCCN: n2014070372 · NKC: xx0104138 · VIAF: 101597872 · WorldCat VIAF: 101597872 |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Ենոքյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Գոհար Աղաբեկի Ենոքյան** (հունվարի 25, 1942(1942-01-25), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հունվարի 24, 2019(2019-01-24)), հայ ինժեներ-տեխնոլոգ։ 1987-1991 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ շրջանային պատգամավոր, 1989-1992 թվականներին՝ ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի, 2007-2012 թվականներին՝ ՀՀ ԱԺ պատգամավոր։

Կենսագրություն
--------------

Գոհար Ենոքյանը ծնվել է 1942 թվականի հունվարի 25-ին Երևանում։ 1962 թվականին ավարտել է Երևանի թիվ 2 պրոֆտեխուսումնարանը, 1975 թվականին՝ Կիևի թեթև արդյունաբերության տեխնոլոգիական ինստիտուտը՝ ստանալով ինժեներ-տեխնոլոգի մասնագիտություն։

2015 թվականի մայիսի 4-ին Գոհար Ենոքյանը ձերբակալվել է սպանության նախապատրաստությանը մասնակից լինելու կասկածանքով, սակայն ավելի ուշ նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվել էր։

Աշխատանքային գործունեություն
----------------------------

1959 թվականին աշխատել է Երևանի պահածոների գործարանում` որպես բանվորուհի, այնուհետև 1962-1965 թվականներին` Երևանի թիվ 5 կարի ֆաբրիկայում` որպես արտադրամասի վարպետ։ 1965 թվականից մինչև 1975 թվականն աշխատել է Երևանի սարքաշինական գործարանում` ավագ ապրանքագետ, այնուհետև արտահանման բաժնի պետ, 1975-1979 թվականներին` Հայաստանի թեթև արդյունաբերության նախարարության պլանատնտեսագիտական վարչությունում` որպես կարի, կոշիկի և կաշվե գալանտերեայի բաժնի գլխավոր տնտեսագետ, բաժնի պետ։ 1982-1985 թվականներին նշանակվել է Երևանի Կլարա Ցետկինի անվան ԿԱՄ «Կրասնի Շվեյնիկ» մասնաճյուղի տնօրեն, իսկ 1985 թվականին՝ նույն նախարարության կազմում տեղափոխվել Երևանի «Գարուն» ԿԱՄ գլխավոր տնօրեն։

### Քաղաքական գործունեություն

1987-1991 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ շրջանային պատգամավոր, 1989-1992 թվականներին` ԽՍՀՄ Գերագուն խորհրդի պատգամավոր։ 1991-1997 թվականներին եղել է ՀՀ կանանց համահայկական միության վարչության անդամ, 1993-1997 թվականներին` Հայ Առաքելական եկեղեցու Հայ Առաքելական եկեղեցու Արարատյան թեմի վարչության անդամ, 1996-2007 թվականներին` ՀՀ Արդյունաբերողների և գործատուների միության նախագահության անդամ։ 1997-2007 թվականներին ընտրվել է «Գարուն» ԲԲԸ խորհրդի նախագահ և գործադիր տնօրեն։

2007 թվականի մայիսի 12-ին Ազգային ժողովի պատգամավոր է ընտրվել համամասնական ընտրակարգով «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցությունից։ Եղել է «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության կանանց խորհրդի նախագահ։

Մրցանակներ և կոչումներ
----------------------

* ՀՀ արդյունաբերողների և գործատուների միության Ոսկե մեդալ (1999)
* ԱՄՆ կենսագրական ինստիտուտի «Դարի մարդ» կոչում (2000)
* ԼՂՀ նախագահի կողմից «Մխիթար Գոշ» մեդալով (2001)

Անձնական կյանք
--------------

Ամուսնացած է եղել, ունեցել է մեկ երեխա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Մահացել է ԱԺ նախկին պատգամավոր Գոհար Ենոքյանը
2. ↑  Կենսագրությունը ՀՀ ԱԺ պաշտոնական կայքում
3. ↑  Ենոքյանը ԱԺ նախկին պատգամավոր էր, «Գարուն» ԲԲԸ խորհրդի և ԲՀԿ կանանց խորհրդի նախագահը։
4. ↑  Ձերբակալվել է նախկին պատգամավոր Գոհար Ենոքյանը

Արտաքին հղումներ
----------------

* Գոհար Ենոքյանի կենսագրությունը Հայաստանի Ազգային Ժողովի պաշտոնական կայքում

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Հայաստանի Ազգային ժողով |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հարություն Մինասյան (այլ կիրառումներ)

**Հարություն Մինասյան** (դեկտեմբերի 9, 1910(1910-12-09), Ռաշթ, Իրան - հուլիսի 29, 2002(2002-07-29), Թեհրան, Իրան), հայ գեղանկարիչ, դերասան, թատերական քննադատ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1910 թվականի դեկտեմբերի 9-ին, Իրանի Ռաշթ քաղաքում։ Ուսումը ստացել է տեղի Հորդանանյան դպրոցում, իսկ 1931 թվականին ավարտել է Թավրիզի Թեմական կենտրոնական դպրոցը։ Հարություն Մինասյանը նկարել սկսել է վաղ տարիքից։ Մասնակցել է տարբեր ցուցահանդեսների և մեծ ճանաչում է ձեռք բերել նաև Եվրոպայում։ Սիրել է իր բնանկարներում պատկերել տաք գույներ։ 1964 թվականին, Շեքսպիրի 400-ամյակին նվիրված տոնակատարությանը Մինասյանը ցուցադրել է շեքսպիրյան թեմատիկայով արած իր նկարները։ Այդ կտավներում նա պատկերել է Շեքսպիրի ստեղծագործությունների հայտնի կերպարների, ինչպիսիք են Համլետը, Շայլոկը, Լեդի Մակբեթը, Ռոմեոն և Ջուլիետը և այլն։

Ստեղծագործական կյանք
--------------------

Բեմական առաջին փորձերն արել է Արմեն Արմենյանի և Հ. Բերոյանի բեմադրություններում։ 1935-1936 թվականներին խաղացել է Մ. Թաշճյանի խմբում` կատարելով տարբեր դերեր։ 1944-1982 թվականներին, երբ թատրոնը վերաբացվել է, խաղացել է որպես դրամատիկ դերասան։ Դերերը կատարել է շատ զգացմունքային և անմիջական։ 
Նաև 1961-1962 թվականներին նկարահանվել է Ս. Խաչիկյանի և Ա. Աղամալյանի կինոֆիլմերում։

Հարություն Մինասյանը եղել է Թեհրանի «Հայ ժողովրդական թատրոնի» հիմնադիրներից մեկը։ Բեմադրել է մի քանի ներկայացում, որոնցից են «Ադամ և Եվա», «Անգլերեն խոսելու եղանակը» և այլն։ Մինասյանը նաև աշխատել է «Ալիք» օրաթերթում, որտեղ հիմնական հոդվածները եղել են թատերախոսականներ մշակութային գործիչների, դրամատիկ և օպերային թատրոնների բեմադրությունների մասին։ Ամենաարժեքավոր ուսումնասիրություններից են Ռաշտի և Անզալի թատրոնների մասին ուսումնասիրությունները, որոնք 1985 թվականին տպագրվել են «Իրանահայ վերջին 50-ամյա թատրոնի վաստակավորները» գրքում։

Դերեր
-----

* «Ոճրագործի ընտանիքը»` Պալմիերի
* «Ապահարզանի սյուրպրիզները»` Շամբո
* «Սեր և խարդանք»` Վուրմ
* «Պատվի համար»` Օթարյան
* «Գարնանային հեղեղ»` Վոլոդիա
* «Մեռնիլը որքա՜ն դժվար է»` Դոկտ. Հարիսըն
* «Մուսա լեռան 40 օրերը»` Լեփսիուս
* «Մոնսերրա»` Դերասան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Iranian Armenian Artist Minasian Passes Away
2. ↑  Բ. Հովակիմյան, Թատերական օրացույց, Երևան, 2010, էջ 71-72
3. ↑  Նույն տեղում
**Գրիգորի Նիկոլայի Բաղդասարով** (փետրվարի 16, 1929(1929-02-16), Թիֆլիս, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), անասնաբույժ։ Գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր (1974), պրոֆեսոր (1976)։ ՀԳԳԱ թղթակից անդամ (1999)։ ՀԳԱ վաստակավոր պրոֆեսոր (2002)։ Վրաստանի պետական անասնաբուծ-անասնաբուժական համալսարանի պատվավոր պրոֆեսոր (2002)։

Կենսագրություն
--------------

Գրիգորի Բաղդասարովը ծնվել է 1929 թվականի փետրվարի 16-ին, Թիֆլիս քաղաքում։ 1952 թվականին ավարտել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտը։ 1952 թվականից աշխատել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտում, 1974-1985 թվականներին՝ Զոո-ճարտարագիտության ֆակուլտետի դեկան, 1985-1989 թվականներին՝ ՀԽՍՀ Ագրոարդի վարչության բարձրագույն դպրոցի պրոռեկտոր, 1993-1997 թվականներին՝ Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտի մանր անասնաբուծության ամբիոնի վարիչ։

Աշխատանքները վերաբերում են ՀՀ-ում խառնացեղ ոչխարաբուծության զարգացման խնդիրներին։

Անդամակցություն
---------------

* Հայաստանի գյուղատնտեսական գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ (1999)։

Պարգևներ
--------

* Հայկական գյուղատնտեսական ակադեմիայի վաստակավոր պրոֆեսոր (2002)
* Վրաստանի պետական անասնաբուծ-անասնաբուժական համալսարանի պատվավոր պրոֆեսոր (2002)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005։

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 17563 |

 |
**Մարիե Ռեյսիկ** (էստ․՝ Marie Reisik, փետրվարի 6, 1887(1887-02-06), Կիլինգի-Նիմմե, Լիֆլանդիայի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - օգոստոսի 3, 1941(1941-08-03), Տալլին, Էստոնական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), էստոնացի կին քաղաքական գործիչ, ակտիվիստուհի։ Հասարակական գործիչ է, մանկավարժ, ֆեմինիստ, լրագրող, խմբագիր։ 1919, 1929, 1932 թվականներին եղել է Էստոնիայի խորհրդարանի պատգամավոր։ Կանանց իրավունքների համար պայքարող առաջին էստոնացիներից մեկն է։

Կենսագրություն
--------------

Մարիե Ռեյսիկը ծնվել է վաճառականի ընտանիքում։ 1904 թվականին ավարտել է Պյառնուի աղջիկների վարժարանը։ Դասախոսել է Տարտուի համալսարանում։ Քանի որ այդ ժամանակ Էստոնիայում կանայք չէին կարող համալսարան ընդունվել, Ռեյսիկը մեկնել է սովորելու Փարիզում, որտեղ Ալյանս Ֆրանսեզում ստացել է ֆրանսերենի դասախոսի մասնագիտություն։

1909-1921 թվականներին Տալլինի և Պյառնուի դպրոցներում աշխատել է որպես ֆրանսերենի ուսուցիչ։ 1911 թվականին ամուսնացել է իրավաբան Պետեր Ռեյսիկի հետ։ 1919 թվականին ամուսինները բնակություն են հաստատել Տալլինում, երեխաներ չեն ունեցել։

Եղել է 1907 թվականին Էստոնիայում կանանց առաջին կազմակերպության հիմնադիրներից մեկը։ 1907-1919 թվականներին եղել է Տարտու քաղաքի կանանց շարժման առաջատար գործիչը։ Եղել է շարժման պատվավոր մասնակիցը 1932 թվականից։

1911 թվականին հիմնադրել է կանանց առաջին քաղաքական ամսագիրը՝ «Naisterahva Tööja Elu» («Աշխատանքը և կանանց կյանքը»), որը համախմբել է Էստոնիայի կրթված կանանց։ Մինչև 1918 թվականն աշխատել է որպես ամսագրի խմբագիր։ Նրա գործունեությունը նպաստել է Էստոնացի կանանց առաջին կոնգրեսի ստեղծմանը (1917), որի հիման վրա հիմնադրվել է «Էստոնիայի կանանց միությունը» (1920)։

Եղել է ողջ երկրով ազատագրական շարժման նախաձեռնողներից մեկը, դարձել է ակտիվ քաղաքական գործիչ։ Եղել է Էստոնիայի աջ կենտրոնամետ ժողովրդական կուսակցության անդամ։ 1919 թվականին Մարիե Ռեյսիկն ընտրվել է Էստոնիայի սահմանադիր ժողովում և դարձել խորհրդարանի միակ կին անդամը։ Նա երեք անգամ՝ 1919, 1929 և 1932 թվականներին, ընտրվել է Էստոնիայի խորհրդարանի պատգամավոր։

1926 թվականից խմբագրել է «Naiste Hääl» ամսագիրը։

1925 թվականին Այնո Կալասի հետ Էստոնիան ներկայացրել է Կանանց համաշխարհային կոնգրեսում։ 1935 թվականի աշնանը հիմնադրել է «Էստոնիայի կանանց միությանը» կից ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտը, որը ղեկավարել է 1936 թվականից։

«Էստոնիայի կանանց միությունը» լուծարվել է 1940 թվականին՝ Բալթյան երկրների՝ ԽՍՀՄ-ին միանալուց հետո։ 1941 թվականին Ռեյսիկը հետապնդվել է ՆԳԺԿ-ի կողմից։ Նույն թվականին մահացել է Տալլինի հիվանդանոցում՝ չպարզաբանված հանգամանքներում։

Մրցանակներ
----------

* Երկրորդ աստիճանի Էստոնիայի Կարմիր խաչի շքանշան (1929)
* Երրորդ աստիճանի Էստոնիայի Կարմիր խաչի շքանշան (1938)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Газета «Северное Побережье», № 83, 7 мая 2015

Արտաքին հղումներ
----------------

* The very first Estonian feminists — Lilli Suburg and Marie Reisik(անգլ.)
* Eesti feministide eelkäija Marie Reisik 130(էստոներեն)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1195562985 · VIAF: 6379149544609400490008 · WorldCat VIAF: 6379149544609400490008 |

 |
**Քենո Դոն Հուգո Ռոսա** (անգլ.՝ Keno Don Hugo Rosa, հունիսի 29, 1951(1951-06-29), Լուիսվիլ, Կենտուկի, ԱՄՆ), ամերիկացի ծաղկող և կոմիքսների հեղինակ, հայտնի Սկրուջ Մակդաքի, Դոնալդ բադի և Դիսնեյի այլ հերոսների մասին իր պատմվածքներով, որոնց ստեղծել է Կառլ Բարքսը։

Կենսագրություն
--------------

Ռոսան ծնվել է Կենտուկի նահանգի ամերիկյան Լուիսվիլ քաղաքում։ Մանկուց ցուցաբերել է նկարչական տաղանդ, բայց նրա նկարները, ինչպես կանոն, կրում էին որոշակի պատմվածքի համար արված նկարազարդման բնույթ։ 1969 թվականին նա ընդունվեց Կենտւկիի Համալսարան, որն ավարտեց 1973 թվականին` ստանալով քաղացիական շինության արվեստների բակալավրի աստիճան։

1985 թվականին Gladstone հրատարակչության համար Ռոսան գրեց իր առաջին պատմվածքը Սկրուջ Մակդաքի մասին` «Արևի որդին» (անգլ.՝ «Son of the Sun»): Նրա աշխատանքն ունեցավ մեծ հաջողություն, ուստի նա շարունակեց կոմիքսներ գրել խմբագրության համար ընդհուպ մինչև 1989 թվականը, մինչդեռ Դիսնեյը` նրանց լիցենզավորողը, չմտցրեց մի քաղաքականություն, որն արգելում էր վերադարձնել բնագիր աշխատանքներն իրենց հեղինակներին։ Քանի որ Ռոսայի աշխատավարձի մի մասը գալիս էր կոմիքսների սեփական վաճառքներից, այս պայմանը անընդունելի էր նրա համար, և նա ստիպված էր սկսել փնտրել նոր խմբագրություն։

Որոշ ժամանակ Ռոսան աշխատում էր Oberon հոլանդական հրատարակչության վրա, իսկ հետո գրում էր պատմվածքներ «DuckTales» մանկական ամսագրի համար։

1990 թվականին նա աշխատանքի ընդունվեց «Egmont» հրատարակչությունում։ 1991 թվականին Ռոսան սկսեց աշխատել «Սկրուջ Մակդաքի կյանքը և ժամանակները» կոմիքսի վրա, որում Սքրուջը պատկերված էր որպես ամաչկոտ կոշիկ սրբող։ Գլազգոյում ծնված` նա մեկնում է ԱՄՆ, որպեսզի փորձի ճակատագիրը։ Տասներկու գլուխներից բաղկացած պատմվածքը 1995 թվականին ստացավ Ուիլ Այսների հեղինակային Մրցանակը և դարձավ Ռոսայի ամենանշանակալից աշխատանքներից մեկը։

2002 թվականի ամռանը Ռոսան ժամանակավոր դադարեցրեց իր աշխատանքը, քանի որ դժգոհ էր իր կոմիքսների որակից, որոնք թողարկվում էին Egmont հրատարակչության կողմից, և պահանջեց ստանալ ավելի շատ հսկողություն իր աշխատանքների հրապարակման ընթացքում։ Հրատարակչության հետ համաձայնության գալ նրան հաջողվեց նույն թվականի դեկտեմբերին։

2008 թվականին Ռոսան հայտարարել է, որ դադարեցնում է աշխատանքը։ Նա նշել է գործերից հեռացման երեք պատճառ` աչքի խնդիրներ (մինչ այդ նա տարել էր վիրահատաական միջամտություն), ցածր աշխատավարձ և հեղինակային իրավունքների հետ կապված խնդիրներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Lambiek Comiclopedia — Lambiek, 1999.
2. 1 2  BD Gest' (ֆր.)
3. ↑
4. ↑  Recipients // Bill Finger Award for Excellence in Comic Book Writing - Wikipedia
5. ↑
6. ↑
7. ↑  «Знаменитый диснеевский персонаж Скрудж Макдак признан выдающимся горожанином Глазго». Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ հունիսի 12-ին. Վերցված է 2020 թ․ հունիսի 12-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* DuckMaster ֆան կայք (անգլ.) (ֆին.)
π-ի առաջին 1000 թվանշանները: Երկու կրկնվող թվերը նշված են դեղինով, երեքը՝ կանաչով, իսկ վեցը՝ կարմիրով
**Ֆեյնմանի կետ**, վեց իննից բաղկացած հաջորդականություն, որը սկսվում է π-ի տասնորդական կոտորակի 762-րդ նիշից։ Այն կոչվում է ամերիկացի ֆիզիկոս Ռիչարդ Ֆեյնմանի (1918-1988) անունով, որը դասախոսություններից մեկի ժամանակ կատակով ասել է, որ ցանկանում է հիշել π թվի թվանշանները մինչև այս դիրքը, որպեսզի ինչ-որ մեկին ուղղված պատմությունը ավարտի «ինը, ինը, ինը, ինը, ինը, ինը և այլն» բառերով՝ կարծես ենթադրելով, որ π-ի արժեքը ռացիոնալ է։

Վիճակագրություն
---------------

Պատահականորեն ընտրված թվանշանների հաջորդականության դեպքում առաջին 762 թվանշաններում ինչ-որ տեղ անընդմեջ վեց 9-ի հանդիպելու հավանականությունը մոտավորապես 0,08 % է (2021 թվականի սեպտեմբերի դրությամբ հայտնի չէ, արդյոք π-ն նորմալ թիվ է)։

Վեց միանման թվանշանների հաջորդ համակցությունը (կրկին ինը) տեղի է ունենում π թվի մեջ 193 034-րդ դիրքում։ Վեց ութը կարելի է գտնել 222 299-րդ դիրքում։ Զրոն կրկնվում է վեց անգամ 1699927-րդ դիրքում։ «12345678» հաջորդականությունը արդեն հայտնաբերվել է 186 557 266 դիրքում։ «141592» թվերի հաջորդականությունը, որը գտնվում է տասնորդական կետից անմիջապես հետո, կրկնվում է 821 582 դիրքում։ «123456789» հաջորդականությունը արդեն կարելի է գտնել միայն 523 551 502 դիրքում։

Ֆեյնմանի կետ կոչվում է նաև չորս կամ հինգ նույնական թվանշաններից բաղկացած հաջորդականության առաջին հայտնվելը։ Օրինակ, 7 թվի համար Ֆեյնմանի կետը 1589 է, որն այն դիրքն է π-ում, որտեղ յոթն առաջին անգամ կրկնվում է չորս անգամ անընդմեջ։

Ֆեյնմանի կետը e թվի բնական լոգարիթմների հիմքի համար տեղի է ունենում շատ ավելի հեռու դիրքում (384 340-րդ դիրք), մինչդեռ հաջորդականությունը ներառում է միանգամից ութ հաջորդական ինը։

Տասնորդական ներկայացում
-----------------------

π թիվը մինչև Ֆեյնմանի կետը (ներառյալ).

|  |  |
| --- | --- |
| `3,` | `1415926535 8979323846 2643383279 5028841971 6939937510 5820974944 5923078164 0628620899 8628034825 3421170679 8214808651 3282306647 0938446095 5058223172 5359408128 4811174502 8410270193 8521105559 6446229489 5493038196 4428810975 6659334461 2847564823 3786783165 2712019091 4564856692 3460348610 4543266482 1339360726 0249141273 7245870066 0631558817 4881520920 9628292540 9171536436 7892590360 0113305305 4882046652 1384146951 9415116094 3305727036 5759591953 0921861173 8193261179 3105118548 0744623799 6274956735 1885752724 8912279381 8301194912 9833673362 4406566430 8602139494 6395224737 1907021798 6094370277 0539217176 2931767523 8467481846 7669405132 0005681271 4526356082 7785771342 7577896091 7363717872 1468440901 2249534301 4654958537 1050792279 6892589235 4201995611 2129021960 8640344181 5981362977 4771309960 5187072113 4**999999**...` |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Arndt, J.; Haenel, C. (2001), *Pi — Unleashed*, Berlin: Springer, էջ 3, ISBN 3540665722 `{{citation}}`: Unknown parameter `|lastauthoramp=` ignored (`|name-list-style=` suggested) (օգնություն).
2. ↑  Wells, D. (1986), *The Penguin Dictionary of Curious and Interesting Numbers*, Middlesex, England: Penguin Books, էջ 51, ISBN 0140261494.
3. ↑  Воспользуйтесь поиском в числе π.
4. ↑  Pi Day 2013: "the number 123456789 appears from digit number 523551502."
5. ↑
6. ↑  The Digits of Pi — First ten thousand
**Էկտոր Տիմերման** Էկտոր Մարկոս Թիմերման (իսպ. Héctor Marcos Timerman, դեկտեմբերի 16, 1953(1953-12-16), Բուենոս Այրես, Արգենտինա - դեկտեմբերի 30, 2018(2018-12-30), Բուենոս Այրես, Արգենտինա), արգենտինացի պետական գործիչ, դիվանագետ, իրավապաշտպան, լրագրող, խմբագիր, արտաքին գործերի նախարար։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Բուենոս Այրեսում, հրեական ընտանիքում։ Հայրը Արգենտինայի իրավապաշտպան և լրագրող Հակոբ Թիմերմանն էր, ով արմատներով Ուկրաինայից էր։ Լրագրողը, աշխատել է Լա Տարդե (Արգենտինա), Նյու Յորք Թայմս, Լոս Անջելես Թայմս (Los Angeles Times), Նյուսվիկ (Newsweek) և Նեյշն (The Nation) հրատարակություններում։
1977 թվականին նրա հորը՝ հայտնի լրագրողին, առևանգել են «Կեղտոտ պատերազմ»-ի ընթացքում։ 1978 թվականին արտագաղթել է Միացյալ Նահանգներ։ 1981 թվականին Միջազգային հարաբերությունների փիլիսոփայական գիտությունների դոկտոր էր։ 1989 թվականից՝ Արգենտինայում հրապարակիչների հիմնադիր և հեռուստահաղորդավար էր։ 
2004 թվականից Նյու Յորքում Արգենտինայի գլխավոր հյուպատոսն էր։ 2007 թվականից Արգենտինայի դեսպան ԱՄՆ-ում։ 2010 թվականի հունիսի 18-ից 2015 թվականի դեկտեմբերի 10-ը՝ Արգենտինայի արտաքին գործերի նախարար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Santoro D.* La ruta de la efedrina: La trama secreta de las relaciones del narcotráfico con la política, la SIDE y la Aduana desde CFK al macrismo — P. 83. — ISBN 978-987-627-774-7
2. 1 2  SNAC — 2010.
3. ↑  *Iglesias F.* La década sakeada — 2 — 2016. — P. 259. — ISBN 978-987-45888-7-6

Արտաքին հղումներ
----------------

* Արգենտինայի ԱԳ նախարարն այցելեց Ծիծեռնակաբերդ
**Կաաումանու** (անգլ.՝ Kaahumanu, մարտի 17, 1768(1768-03-17), Մաուի, Մաուի շրջան, Հավայի, ԱՄՆ - հունիսի 5, 1832(1832-06-05), Manoa, Հոնոլուլու, Հավայիի թագավորություն), ռեգենտ Հավայան թագավորությունում, Կամեամեա I թագավորի կինն է։

Կենսագրություն
--------------

Կաաումանու
Կեեաումոկուի աղջիկը,Կամեամեա I թագավորի ընկերը և խորհրդականը,ում հետ Կաաումանուն ամուսնացել է 13 տարեկանում:Մի քանի կանանց մեջ Կամեամեա I-ի համար նա եղել է իր շնորհալի կին, և նա է թագավորին ոգեշնչել ցրված կղզիների և Հավայան կղզիների 8 խոշոր կղզիների տարբեր առաջնորդների կողմից կառավարվող հողերի միավորման համար պատերազմին։
Կամեամեա I-ի մահից հետո, 1819 թվականի մայիսի 5-ին հայտարարեց, որ հանգուցյալ թագավորի վերջին կամքն էր Կաաումանուի և նրանց որդի Լիոլիոյի համատեղ կառավարությունը, որը գահին բարձրացրեց Կամեամեա II անունով։ Սկզբում նա զբաղեցրեց հատուկ նշանակված վարչապետի պաշտոնը, իսկ հետո ընդունեց «ռեգենտ-թագուհի» տիտղոսը, որը կրում էր նաև հաջորդ թագավորի՝ Կամեամեա III-ի ժամանակ։
Կաախումանուն արժանացել է «առաջին հավայան «ֆեմինիստի»» կոչմանը։ Նրանց հայացքները շատ դեպքերում առաջ ընկան իրեն ժամանակից։ Օրինակ, նա ներկայացրեց համատեղ ընտրիքի ավանդույթը, խախտելով բազմադարյան ավանդույթը։
1824 թվականի ապրիլին Կաաումանուն, բողոքական քարոզիչների ազդեցության տակ, հասարակայնորեն հայտարարեց քրիստոնեության ընդունելու ցանկության, և խրախուսեց իրենց հպատակների մկրտությունը։ Դեկտեմբերի 5-ին կնքվեց (ստանալով Էլիզաբեթ անունը)։ Հետագայում Կաաումանու Հավայան կղզիներից վտարեց կաթոլիկ քարոզիչներին։ 
1826 թվականին Կաաումանուն կնքեց առաջին առևտրային պայմանագիրը ԱՄՆ-ի հետ։
1827 թվականին Կաաումանուն հվանդացավ, նրա առողջությունը գնալով վատանում էր, և 1832 թվականի հունիսի 5-ին նա մահացավ։ Նրա պատվին քարոզիչները տպագրեցին Նոր Կտակարանը հավայերենով։

Գրականություն
-------------

* *Gavan D. A.*. Shoal of Time. — Honolulu: University of Hawaii Press, 1970.
* *Mellen K. D.* The magnificent matriarch: Kaahumanu, Queen of Hawaii. New York: Hastings house publ. 1952. 291 p.
* *Patterson R. I.* Kuhina Nui: A Novel Based on the Life of Ka’ahumanu, the Queen Regent of Hawai’i (1819—1832). — Columbus: Pine Island Press, 1998. — ISBN 1-880836-21-1.
* *Silverman J. L.* Ka’ahumanu: Molder of Change. — Friends of the Judiciary History Center of Hawai’i, 1995. — ISBN 0-9619234-0-7.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Kаауману в Британской энциклопедии

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Find A Grave · WikiTree · Rodovid |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · American National Biography |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 118927965 · ISNI: 0000000381921380 · LCCN: n87861902 · VIAF: 263153832 · WorldCat VIAF: 263153832 |

 |
**Ուիլյամ Ջորջ (Բիլ) Մոքրեյ** (անգլ.՝ William G. "Bill" Mokray, հունիսի 6, 1907(1907-06-06), Փասայք - մարտի 21, 1974(1974-03-21)),բասկետբոլի պատմաբան և վիճակագիր։ «Converse Basketball Yearbook»-ում հոդվածների հեղինակ և «NBA պաշտոնական ուղեցույցի հրատարակող, Բրիտանական հանրագիտարանում բասկետբոլի պատմության մասին հոդվածի հեղինակ։ 1965 թվականից Բասկետբոլի փառքի սրահի անդամ բասկետբոլի զարգացման գործում ունեցած ավանդի համար։

Կենսագրություն
--------------

Բիլ Մոքրեյի հետաքրքրությունը բասկետբոլով սկսել է Պասաիկի միջնակարգ դպրոցի բարձր դասարաններում այն տարիներին, եր այդ դպրոցի թիմերը բարձրագույն հաջողությունների էին հասնում դպրոցի պատմության մեջ։ Վատ տեսողությունը թթույլ չէր տալիս Մոքրեյին խաղալ բասկետբոլ,և նա նվիրեց իրեն բասկետբոլի պատմության և վիճակագրության ուսումնասիրությանը։

1929 թվականին ավարտելով Ռոդ Այլենդի համալսարանը՝ Մոքրեյը շուտով համալսարանում զբաղեցրեց հասարակայնության հետ կապերի և տեղեկատվության գծով տնօրենի պաշտոնը։ Նրա օրոք Ռոդ Այլենդի ուսանողական հավաքականները ստացան «Ռեմս» (անգլ.՝ Rams — «խոյեր») անվանումը։ Նրան է պատկանում նաև Ռոդ Այլենդ համալսարանի բասկետբոլի թիմի մարզիչ Ֆրենկ Կինիի մարտավարության հանրայնացումը, որի հիմքում արագ անցումներն էին. Մոքրեյի «Րոպեում երկու միավոր» 16-էջանոց գրքույկը՝ թողարկված 1940 թվականին, Կինիին համազգային ճանաչում բերեց։ 1946 թվականին «Բոսթոն Սելթիկս» պրոֆեսիոնալ բասկետբոլային ակումբի ստեղծումից հետո Մոքրեյը տեղափոխվեց այնտեղ և սկսեց վարել հասարակայնության հետ կապերի տնօրենի պաշտոնը։ Ավելի ուշ նա զբաղեցրեց «Բոսթոն Գադեն» սպորտային համալիրի տնօրենի և «Բոսթոն Սելթիկսի» փոխնախագահի պաշտոնները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «10 уникальных членов Зала славы баскетбола». *Sports.ru*. 13 сентября 2016. Վերցված է 2018 թ․ ապրիլի 14-ին.
2. 1 2  «William G. "Bill" Mokray» (անգլերեն). Naismith Memorial Basketball Hall of Fame. Վերցված է 2018 թ․ ապրիլի 14-ին.
3. 1 2  Woodward, 2002

Գրականություն
-------------

* *David L. Porter* Mokray, William George // Basketball: A Biographical Dictionary. — Greenwood Press, 2005. — P. 332—333. — ISBN 0-313-30952-3
* *William Woodward* Basketball Hall of Famer William Mokray // Runnin' Rams: University of Rhode Island Basketball. — Charleston, SC: Arcadia, 2002. — P. 20. — ISBN 0-7395-1070-X

Արտաքին հղումներ
----------------

* «William G. "Bill" Mokray» (անգլերեն). Naismith Memorial Basketball Hall of Fame. Վերցված է 2018 թ․ ապրիլի 14-ին.
**Համակարգչային ծրագրավորման արվեստը** (անգլ.՝ The Art of Computer Programming) գիրքը ամերիկացի մաթեմատիկ և համակարգչային գիտությունների ոլորտում մասնագետ Դոնալդ Կնուտի մենագրությունն է նվիրված կարևորագույն ալգորիթմների վերլուծությանը, որոնք օգտագործվում են ինֆորմատիկայում։ 1999 թվականին գիրքը ճանաչվել է հարյուրամյակի լավագույն ֆիզիկա-մաթեմատիկական 20 գրքերից մեկը։

Գիրք գրելու միտքը հեղինակի մոտ ծագել էր 1962 թվականից։ Նախապես նախատեսվում էր գիրքը հրատարակել մեկ հատորով, սակայն նյութի ծավալն ավելին էր և հատորների քանակը հասավ մինչև 7-ի։ Առաջին երեք հատորները բավականին արագ հրատարակվեցին. 1968, 1969, 1973 թվականներին, որից հետո եղավ ընդմիջում մինչև 2005 թվականը, երբ հեղինակը հրատարակեց 4-րդ հատորի առաջին հատվածը։ 2005-2009 թվականներին հրատարակվեց չորրորդ հատորի չորս մաս, որից հետո 2011 թվականին հրատարակվեց ամբողջը միասին։ Հեղինակը ծախսել է 20 տարի գրքի ստեղծման համար, և քանի որ Կնուտը այն համարում էր իր կյանքի գլխավոր նպատակը, 1990 թվականին անցավ թոշակի, որպեսզի կարողանա ամբողջությամբ կենտրոնանալ և ժամանակ տրամադրել գրքի ստեղծմանը։

Ճանաչված որպես կոմպիլյատորների ստեղծման մասնագետ 1962 թվականին Կնուտը սկսեց գրել գիրք իր նախագծով։ Շուտով նա հասկացավ, որ պահանջվող նյութը պետք է լինի ավելի շատ։ 1965 թվականի հունիսին նա ավարտեց նախնական տարբերակը և ցանականում էր տպագրել այն 20 մասից բաղկացած մի ամբողջական գրքով։ Գրքի ծավալը կազմում էր 3000 էջ։ Կնուտի հաշվարկով այն պետք է կազմեր 600 տպագրական էջ, սակայն հրատարակիչը տեղեկացրեց, որ այն կկազմի 2000 էջ։ Դրա պատճառով որոշվեց գիրը մասնատել և տպագրել առանձին հատորներով։

Ինչպես Կնուտի այլ գրքերի համար «Համակարգչային ծրագրավորման արվեստը» գրքում գտնված յուրաքանչյուր սխալի համար հեղինակը վճարում է $2,56: Գրքի մյուս յուրահատկությունը համարվում է ինքնուրույն կատարելու համար նախատեսված վարժությունների առատությունը, տարբեր բարդությունների, որոնք գնահատվում են 0-50 համակարգով։ 

Վարժությունների բարդությունը գնահատվում էր հետևյալ կերպ.

* Սև եռանկյուն - խորհուրդ է տրվում
* Մ - Մաթեմատիկական կողմնորոշվածությամբ
* ԲՄ - պահանջում է բարձրագույն մաթեմատիկայի իմացություն
* 00 - պահանջում է անմիջական պատասխան
* 10 - պարզ ՝ 1 րոպե
* 20 - միջին բարդության ՝ 15 րոպե
* 30 - բարձր բարդության
* 40 - մաթեմատիկների համար
* 50 - գիտական խնդիր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «The Art of Computer Programming». Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ փետրվարի 26-ին. Վերցված է 2016 թ․ հունվարի 14-ին.
2. ↑  Morrison, Philip; Morrison, Phylis (November-December 1999), «100 or so Books that shaped a Century of Science», *American Scientist*, Sigma Xi, The Scientific Research Society, **87** (6), Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ դեկտեմբերի 28-ին, Վերցված է 2008 թ․ հունվարի 11-ին

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | OCLC |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (այլ կիրառումներ)

**Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Միրիկ)**
, Հայ առաքելական եկեղեցի, գտնվում է Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանի Միրիկ գյուղում, կառուցվել է 17-րդ դարում։

2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմից հետո Քաշաթաղի շրջանը օկուպացվել է Ադրբեջանի կողմից։ Մերիկ գյուղի մասին, որտեղ կառուցված է եկեղեցին, պատմական տվյալները շատ քիչ են, իսկ խորհրդային տարիներին ավելի հաճախ հիշատակվել է որպես «Միրիկ»։ Գյուղի անունը նաև հիշատակված է եկեղեցու որոշ արձանագրությունների մեջ։

Ճարտարապետություն
-----------------

Միրիկ Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին գտնվում է գյուղի եզրին՝ հյուսիսային կողմում։ Ըստ շինարարական արձանագրությունների, այն կառուցվել է 1682 թվականին։ Եկեղեցին եռանավ բազիլիկ կառույց է։ Եկեղեցու պատերը շարված են կոպտատաշ քարից, իսկ սյուները և անկյունաքարերը՝ սրբատաշ քարերից։ Եկեղեցու պատերի մեջ կարելի է տեսնել ագուցված տապանաքարեր, խաչքարեր, խաչքարերի բեկորներ և քանդակազարդ քարեր։

Եկեղեցին ունի մեկ մուտք հարավային կողմից, որը կառուցված է սրբատաշ սալերով և շքեղ քանդակազարդ պսակով։

Արձանագրություն
---------------

Մուտքի բարավորին կա եկեղեցու շինարարական արձանագրությունը՝

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Ես` պ(ա)ր(ո)ն Հ(ախ)ն(ա)զարս, շին(ե)ցի ս(ուր)բ Ա(ստուա)ծած(ի)ն եկ(ե)ղ(ե)ց(ի)ս յիշ(ա)տ(ա)կ ինձ եւ իմ ծն(ո)ղ(ա)ցն. հայրն իմ պ(ա)ր(ո)ն (Սար)գսին, եղբ(այ)րն իմ Հ(ա)յկ(ա)զն յ(ի)շ(ե)ցէք ի Ք(րիստո)ս։ Ես Ն(ա)ջարգ(ու)լս` տաւն(ու)տ(է)ր, վեր(ա)կ(ա)ցի ս(ուր)բ եկեղեց(ոյ)ս տ(ուա)ք :Ե: թ(ու)ման յիշ(ա)տ(ա)կ ինձ եւ իմ ծն(ո)ղ(ա)ցն։ Մենք Միր(ի)կի ժ(ողո)վ(ու)րդս տուինք ս(ուր)բ եկ(ե)ղ(ե)ց(ւ)ոյս :Ե: թ(ու)մ(ա)ն` յիշ(ա)տ(ա)կ մեզ եւ մեր ծն(ո)ղ(ա)ցն ի թվին :ՌՃԼ: մէկն |  |

Իսկ եկեղեցու մուտքի շեմքի տապանաքարին հետևյալ արձանագրությունն է՝

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Այս է հանգիստ Հախնազարին, թ(վին) ՌՃԳ (1654) |  |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Միրիկ)».
2. ↑  «Միրիկի սուրբ Աստվածածին եկեղեցի». 2021.
**2000 թվականի համընդհանուր ընտրություններ Վենեսուելայում**, նախագահական և խորհրդարանական ընտրություններ, որոնք տեղի են ունեցել 2000 թվականի հուլիսի 30-ին Վենեսուելայում՝ ոչ վաղ անցյալում ընդունած սահմանադրությանը համապատասխան։

Գործող նախագահ Ուգո Չավեսը նոր սահմանադրության շրջանակներում թեկնածությունը դրել էր 6-ամյա ժամկետով ընտրվելու համար։ Նրա գլխավոր հակառակորդը իր նախկին դաշնակից, Սուլիա նահանգի նահանգապետ Ֆրանսիսկո Արիաս Կարդենասն էր։ Չավեսը հեշտությամբ հաղթեց ընտրություններում՝ ստանալով ընտրողների ձայնի 60 %-ը՝ գերազանցելով նախորդ ընտրություններում իր գրանցած արդյունքը՝ զիջելով միայն Ռոմուլո Գալյեգոսին, որը 1947 թվականին ստացել էր 74,35% ձայն։ Չավեսը կարողացավ հաղթել գրեթե բոլոր նահանգներում․ Արիաս Կարդենասը կարողացավ հաղթանակ տանել միայն հայրենի Սուլիա նահանգում։

2004 թվականի հունիսի 8-ին հայտարարվեց, որ նախագահական ընտրությունների արդյունքները հանրաքվեի կդրվեն օգոստոսի 15-ին։

Քարոզարշավ
----------

Նախորդ քարոզարշավներից 2000 թվականինը տարբերվում էր նրանով, որ այն ընթանում էր Վենեսուելայի նոր սահմանադրության համաձայն, որն ընդունել էր Սահմանադրական ասամբլեան և որը հաստատվել էր 1999 թվականի դեկտեմբերի հանրաքվեով։ Անսովոր էր նաև այն, որ 1958 թվականից ի վեր բոլոր ընտրությունների Դեմոկրատական գործողություն և ԿՈՊԵՅ կուսակցությունների ավանդական մասնակցիները, որոնք դեռ ճգնաժամի մեջ էին, այս անգամ նախագահի պաշտոնի համար թեկնածու չառաջադրեցին։ Վենեսուելական ընտրություններին բնորոշ չէր նաև թեկնածուների քիչ քանակը․ այն ընդամենը երեքն էր։

Նախագահական քարոզարշավը, որն ուղեկցվում էր նախընտրական պայքարի ֆավորիտների՝ Չավեսի և Կարդենասի երկուստեք հարձակումներով, բնութագրվում էր հասարակության ուժեղ բևեռացմամբ, ինչպես և 1998 թվականին էր։ Շատ դեպքերում կրքերի բորբոքումը կապված էր նախագահի թեկնածուների սերտ հարաբերություններով։ Արիաս Կարդենասը, ինչպես և Չավեսը պրոֆեսիոնալ զինվորական էր։ 1992 թվականին Կարդենասը մասնակցեց Չավեսի կազմակերպած ռազմական հեղափոխության փորձին։ Արդյունքում նրանց մոտ տարաձայնություններ առաջացան ընտրություններին մասնակցելու հարցի շուրջ։ Արիաս Կարդենասը հեռացավ Չավեսի ստեղծած Հեղափոխական բոլիվարական շարժում-200-ից և գլխավորեց «Արմատական գործ» ձախակողմյան կուսակցությունը, որից ընտրվեց Սուլիա նահանգի նահանգապետ։ Ավելի ուշ նա ակտիվորեն սատարում էր Չավեսին 1998 թվականի ընտրություններում, սակայն երկու քաղաքական գործիչների ուղիները կրկին բաժանվեցին, որպեսզի նորից հատվեն արդեն 2000 թվականի ընտրություններից հետո։

2000 թվականի ընտրություններին Արիաս Կարդենասն իրեն դիրքավորում էր որպես ամբողջ հասարակության թեկնածու՝ միաժամանակ հակառակորդին մեղադրելով Բոլիվարական հեղափոխության գաղափարներից շեղման մեջ։ Չավեսն իր հերթին խոստանում էր հետագայում ևս հետևել հեղափոխական ուղուն՝ Արիաս Կարդենասին դավաճան կոչելով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Venezuela (Presidential) 2000» (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 8 July, 2016-ին. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|siteweb=` ignored (օգնություն)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Georgetown University Political Database of the Americas. Bolivarian Republic of Venezuela: Electoral Results
**Դանիել Աղթամարցի** (*անհայտ* - *անհայտ*), XV դարի հայ գրիչ և մանրանկարիչ։ Ապրել և ստեղծագործել է Աղթամարում։ Աշակերտել է հորեղբորը՝ Զաքարիա նկարչին։ Դանիելի ընդօրինակած կամ պատկերազարդած մեզ հայտնի ձեռագրերն են՝ 1403-ի «Ավետարան»-ը, 1404-ի «Մաշտոց»-ը, 1409-ի «Ճառընտիր»-ը, 1412-ի «Ճաշոց»-ը, 1433-ի և 1436-ի ավետարանները (բոլորն էլ՝ Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարան, ձեռ․ №№ 4923, 4787, 994, 9093,4963, 5543) ու Վրաստանի ձեռագրերի ազգային կենտրոնում (Թբիլիսի) պահվող 1426-ի «Ավետարան»-ը (ձեռ․№ 23)։ Դանիելը շարունակել է Վասպուրականի մանրանկարչության դպրոցի ավանդները։ Նա ևայ մանրանկարչության «ժողովրդական ուղղության» ներկայացուցիչներից է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1974.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 281)։*  |
**Լյու Յան** (չին. պարզ. 刘洋, փինյին *Liú Yáng.* ծնվ. 1978 թվական), Չինաստանի առաջին կին-տիեզերագնացը, չորրորդ դասի տիեզերագնաց, տիեզերագնաց-հերոս (2012)։ Չինաստանի ռազմաօդային ուժերի մայոր (Չինաստանի ռազմաօդային ուժերի երկրորդ դասի օդաչու, եղել է ավիացիոն էսկադրիլիայի հրամանատարի տեղակալը)։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1978 թվականի հոկտեմբերի 6-ին Հենան նահանգի Չժենչժոու քաղաքում. նրա նախնիները արմատներով նույն նահանգի Անյան քաղաքային շրջանում գտնվող Լինժոու գավառից էին։

1997 թվականի օգոստոսին ընդունվեց Չանչուն քաղաքի Բարձրագույն ռազմական ավիացիոն դպրոց, որն ավարտեց 2001 թվականին ռազմական տրանսպորտային ավիացիայի օդաչուների կանանց 7-րդ խմբի կազմում։ Նույն թվականի մայիսին անդամագրվեց Չինաստանի կոմունիստական կուսակցությանը։ Նա ջոկատի հրամանատարի տեղակալ էր։

Նախապատրաստություն և տիեզերական թռիչք
-------------------------------------

2010 թվականի մայիսի 7-ից չինական տիեզերագնացների կորպուսի անդամ է։

2012-ի մարտին նա միացավ «Շենչժոու-9» անձնակազմին որպես ծագումային մոդուլի օպերատոր և արշավախմբի գիտական մասի պատասխանատու։

Իր առաջին տիեզերական թռիչքը կատարեց 2012 թվականի հունիսի 16-29-ը։ Հունիսի 18-ին «Շենչժոու-9» տիեզերանավը խցանվեց «Տյանգուն-1 »ուղեծրային մոդուլում, որից հետո տիեզերագնացները տաս օրվա ընթացքում նավում կատարեցին տարբեր գիտական փորձեր։ Թռիչքից առաջ Վան Յապինը տիեզերք թռչողներից ամենաերիտասարդն էր (ըստ ծննդյան ամսաթվի)։

Թռիչքի տևողությունը կազմում էր 12 օր 15 ժամ 25 րոպե 24 վարկյան։

2012 թվականի հոկտեմբերին ՔՊԿ Կենտկոմի, ՉԺՀ-ի Պետական խորհրդի և Կենտրոնական ռազմական խորհրդի որոշմամբ տիեզերագնաց Լյու Յանին շնորհվեց «Հերոս տիեզերագնաց»-ի պատվավոր կոչում, և նա նաև պարգևատրվեց 3-րդ աստիճանի շքանշանով «Տիեզերագնացության ոլորտում ծառայությունների համար»։

### Վիճակագրություն

| # | Սկզբնական տիեզերանավ | Սկիզբ, UTC | Արշավախումբ | Վայրէջքի տիեզերանավ | Վայրէջք, UTC | Արշավանք | Բաց տիեզերք դուրս գալը | Բաց տիեզերքում մնակու ժամանակը |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Շենչժոու-9 | 16.06.2012, 10:37 UTC | Շենչժոու-9, Տյանգուն-1(2) | Շենչժոու-9 | 29.06.2012, 02:02 UTC | 12 օր 15 ժամ 25 րոպե | 0 | 0 |
|  | **12 օր 15 ժամ 25 րոպե** | **0** | **0** |

Ընտանիք
-------

Ամուսնացած է, ինչը նախապայման է Չինաստանում կին տիեզերագնացի համար։ Քույրեր և եղբայներ չունի։ Թռիչքից հետո 2014 թվականի մայիսի 9-ին դուստր ունեցավ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Награды китайским космонавтам». Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ մարտի 2-ին. Վերցված է 2012 թ․ նոյեմբերի 4-ին.
2. ↑  «Statistics - Liu Yang» (անգլերեն). spacefacts.de. Վերցված է 2018 թ․ հունվարի 4-ին.
3. ↑  China Unveils Astronaut Crew, 1st Female Spaceflyer, for Saturday Launch на сайте *space.com*, 15 июня 2012
4. ↑  China launches space mission with first woman astronaut на сайте *bbc.co.uk*, 16 июня 2012
**Գուան Դաոշեն** (չին. 管道昇, փին.*Guǎn Dàoshēng,* 1262[…], Huzhou, Չժեցզյան, Չինաստան - 1319, Պեկին), բանաստեղծուհի, նկարիչ և գեղագիր Չինաստանում՝ Յուան դինաստիայի օրոք։

Գուան Դաոշեն. «Եղեգն և քար»
Չինաստանում լայնորեն ճանաչված է որպես առաջին կին նկարիչ։ Նրա հայրը համոզված էր, որ նա բացառիկ երեխա էր, երբ ծնվեց, ուստի Գուան Դաոշեն անունը թարգմանվում էր որպես «Ծագող արև»։

Գուան Դաոշենը դարձել է իր ժամանակի և հետագա դարաշրջանի կիրթ չինացի կանանց կուռքը։ Նա հայտնի նկարիչ և գեղագիր Չժաո Մենֆուի կինն էր, բայց միևնույն ժամանակ նա նույնպես նշանավոր նկարիչ և գեղագիր էր։ Իր պոեզիայում օգտագործելով տղամարդկանց բնորոշ ոճային նկարներ, ուշադրություն էր դարձնում իր ոճի և անհատականության պահպանմանը։ Նա իր բանաստեղծություները գրում էր թղթե փաթեթների վրա և նկարում էր այդ թղթերի վրա պատկերներ, այդ կերպ դրանց ծանոթացնում էր լայն լսարանին։ Նրա բանաստեղծություններին բնորոշ է ամուսնու և երեխաների հանդեպ հոգատարությունը, ինչպես նաև հեգնանքն ու ծաղրը։ Նրա բանաստեղծությունների թվում կա մեկը, ով դժգոհություն է հայտնում այն փաստի կապակցությամբ, որ ամուսինը հարճ է վերցրել, և բանաստեղծական մի շարք, որում նա համոզում է նրան կյանքը դրսում։

Գուան Դաոշենի ամուսնու և որդու` Չժաո Յունի ստեղծագործությունների թղթապանակը հավաքվել էր մոնղոլ կայսր Այուրբարիբադի մեկ ընդհանուր հավաքածուի մեջ։ Մոնղոլ կայսրը հմայվում էր նրանով, որ մեկ ընտանիքում հավաքված են այդքան տաղանդավոր նկարիչներ և գեղագիրներ։ 1319 թվականին, 58 տարեկան հասակում երկարատև և ծանր հիվանդությունից վախճանվել է Գուան Դաոշենը։ Կնոջ մահից հետո ամուսինն ապրեց երեք տարի:Гуань Даошэн. «Бамбуковые рощи в тумане и дождь», 1308 год династия Юань

Նրանք հուղարկավորվել են միևնույն գերեզմանատանը, Դեցինի` Չժեցյան ժամանակակից գավառի Դունհենշան լեռան մոտակայքի թաղամասում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Benezit Dictionary of Artists — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7
2. 1 2 3 4  Artnet — 1998.
3. 1 2 3 4  Faceted Application of Subject Terminology
4. 1 2  Մինեապոլիսի արվեստի ինստիտուտ — 1883.
5. 1 2 3  Կենսագրական տվյալների չինական բազա
6. ↑

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | CBDB: 0110223 · GND: 1112681701 · ISNI: 0000000044709792 · LCCN: no2004117539 · VIAF: 68653231 · WorldCat VIAF: 68653231 |

 |
**Յու Ջի Մին** (կորեերեն՝ 유지민, անգլ.՝ Yu Ji Min, ապրիլի 11, 2000(2000-04-11), Սոնգնամ, Գյոնգի, Հարավային Կորեա, առավել հայտնի է որպես **Կարինա**), հարավկորեացի երգչուհի և պարուհի։ Հանդիսանում է հարավկորեական Aespa գըրլ բենդի անդամ, որտեղ զբաղեցնում է լիդերի և գլխավոր պարուհու դիրքերը։

Կենսագրություն
--------------

### Վաղ կյանք

Ծնվել է 2000 թվականի ապրիլի 11-ին` Հարավային Կորեայի Գյոնգի նահանգի Սոննամ քաղաքում։ 2016 թվականին դարձել է SM Entertainment-ի թրեյնի։

2019 թվականին Կարինան նկարահանվել է Թեմինի «Want» երգի տեսահոլովակում։ Նա նաև մասնակցել է հետագա ելույթներին որպես պարուհի։ 2020 թվականի նոյեմբերի 2-ին նա EXO խմբի անդամ Քայիի հետ նկարահանվել է Hyundai Tucson-ի գովազդում։

### 2020-ներկա։ Դեբյուտը Aespa խմբում

2020 թվականի հոկտեմբերի 27-ին Կարինան ներկայացվել է SM Entertainment-ի նոր` Aespa գըրլ բենդի երկրորդ անդամ։ Խումբը դեբյուտ է կատարել 2020 թվականի նոյեմբերի 17-ին` «Black Mamba» սինգլով։

Սկավառակագրություն
------------------

Տե՛ս նաև՝ Aespa § Սկավառակագրություն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  «TAEMIN 태민 'WANT' MV» (ռուսերեն). Վերցված է 2021 թ․ մայիսի 28-ին.
3. ↑  «EXO 엑소 KAI & aespa 에스파 KARINA 'The all-new Hyundai TUCSON Beyond DRIVE' Full Live Performance» (ռուսերեն). Վերցված է 2021 թ․ մայիսի 28-ին.
4. ↑  @aespa\_Official и Twitter: KARINA (27 октября 2020)
5. ↑  SMTOWN: KARINA, the second member of SMs new girl group "aespa" has been revealed!
6. ↑  «SM新女團aespa出道了！新歌爆抄襲、成員爭議總整理，Winter被網友力挺單飛». *ELLE*. 2020 թ․ նոյեմբերի 17. Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ փետրվարի 4-ին. Վերցված է 2020 թ․ նոյեմբերի 17-ին.
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Վարդանյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Միքայել Հրանտի Վարդանյան** (հունիսի 11, 1973(1973-06-11), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ գործարար, բարերար, «Գրանդ Հոլդինգ» ընկերության հիմնադիր և ղեկավար, Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի 4-րդ և 5-րդ գումարումների պատգամավոր։

Գործարար Հրանտ Վարդանյանի որդին։

Կենսագրություն
--------------

Միքայել Վարդանյանը ծնվել է 1973 թվականի հունիսի 11-ին Երևանում։ 1995 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ Ստացել է ճարտարագետ-մեխանիկի որակավորումը։ 1992-1995 թվականներին աշխատել է Երևանի «Գրանդ Ակումբ» ԲԲԸ-ում, որպես տնտեսագետ, իսկ 2002-2003 թվականներին եղել է «Ինտերնեյշնլ Մասիս Տոբակո» ՀՁ ՍՊԸ գործադիր տնօրեն։ 

Հրանտ Վարդանյանի մահից հետո հոլդինգի ղեկավարությունը ստանձնել են Միքայել և Կարեն Վարդանյան եղբայրները։

Քաղաքական գործունեություն
-------------------------

### Ազգային Ժողովի պատգամավոր

Միքայել Վարդանյանը երկու անգամ դարձել է Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի պատգամավոր։ 

2003 թվականին տեղի ունեցած խորհրդարանական ընտրություններում «Հայ Յեղափոխական դաշնակցություն» խմբակցության ցուցակով թիվ 113 ընտրատեղամասից ընտրվել է պատգամավոր։ Որպես պատգամավոր եղել է Ազգային ժողովի «Ֆինանսավարկային, բյուջետային և տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի» անդամ։ 

2007 թվականին տեղի ունեցած խորհրդարանական ընտրություններում որպես անկուսակցական թիվ 040 ընտրատեղամասից ընտրվել է պատգամավոր։ Որպես պատգամավոր եղել է Ազգային ժողովի «Ֆինանսավարկային եւ բյուջետային հարցերի մշտական հանձնաժողովի» և «Տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի» անդամ։

Անձնական կյանք
--------------

Ամուսնացած է, ունի երեք երեխա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Միքայել Վարդանյանը պարգևատրվել է Մխիթար Գոշի մեդալով».
2. 1 2  ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ ԸՆՏԱՆԻՔ
3. ↑  «Բարերարներ Միքայել և Կարեն Վարդանյանների 920 մլն դրամի բարեգործական ծրագիրը՝ Մասիս քաղաքում».
4. 1 2 3  Հայաստանի Ազգային ժողովի 2003-2007 թվականների պատգամավոր Միքայել Վարդանյանի կենսագրությունը parliament.am կայքում *(արխիվացված 09․01․2024 թվականին)*։
5. 1 2 3  Հայաստանի Ազգային ժողովի 2007-2012 թվականների պատգամավոր Միքայել Վարդանյանի կենսագրությունը parliament.am կայքում *(արխիվացված 09․01․2024 թվականին)*։
6. ↑  «Варданян Микаел Грантович — Энциклопедия фонда «Хайазг»». *ru.hayazg.info*. Վերցված է 2021 թ․ հունիսի 22-ին.
7. ↑  «ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ ԸՆՏԱՆԻՔ» (PDF). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2019 թ․ հուլիսի 11-ին. Վերցված է 2023 թ․ հունվարի 13-ին.
8. ↑  ««Գրանդ հոլդինգի» նպատակն է դառնալ Հայաստանի առաջին վերազգային կորպորացիան».

Արտաքին հղումներ
----------------

* 182 լսողական սարք և 2 ավտոբուս՝ բարերար Միքայել Վարդանյանի կողմից հատուկ կրթահամալիրի երեխաներին
* 300 մլն. դրամ Միքայել և Կարեն Վարդանյանների կողմից` հայոց հաղթական բանակին
* Միքայել Վարդանյան
Հարյուրամյա լամպը
**Հարյուրամյա լամպ**, աշխարհի ամենաերկարակյաց լամպի անվանումն է, որը գտնվում է ԱՄՆ Կալիֆորնիայի Լիվերմոր քաղաքի հրշեջ ծառայության տարածքում և վառվում է 1901 թվականից մինչ այժմ։ Հրշեջ բաժանմունքում պնդում են, որ այս լամպը անընդհատ վառվում է 116 տարի և այս ընթացքում անջատվել է միայն մի քանի անգամ։ Անսովոր բարձր ռեսուրսը լամպին ապահովել են աշխատանքի ցածր հզորությունը (40 վատտ) և թերի պայծառությունը։ Հարյուրամյա լամպը գրանցվել է Գինեսի ռեկորդների գրքում։ Լամպի երկարակեցությունը հաճախ ներկայացնում են որպես ավելի ուշ արտադրված լամպերի համար պլանավորված հնեցման կիրառման ապացույց։

Լամպին նվիրված կայք կա, որտեղ օրվա ցանկացած պահին հնարավոր է առցանց հետևել լամպի աշխատանքին հատուկ տեղադրված տեսախցիկների միջոցով։

Պատմություն
-----------

Հարյուրամյա լամպն արտադրել է «Շելբի էլեկտրիկ» ընկերությունը (անգլ.՝ Shelby Electric Company), որին կուլ է տվել «Ջեներալ էլեկտրիկը» (General Electric) 1912 թվականին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Century Light Bulb». National Public Radio. 2001 թ․ հունիսի 10. Վերցված է 2007 թ․ հունվարի 15-ին.
2. ↑  *Longest burning light bulb*, Guinness World Records.
3. ↑  Benca, Jeanine (2011 թ․ փետրվարի 6), «Tests shine light on the secret of the Livermore light bulb», *Contra Costa Times*.
4. ↑  Հարյուրամյա լամպի պաշտոնական կայքը
5. ↑  «The Little Bulb That Could… and Does», *VIA*, Արխիվացված է օրիգինալից (article) 2010 թ․ հունվարի 3-ին, Վերցված է 2007 թ․ հունվարի 27-ին.