**21-րդ դարի արվեստի ազգային թանգարան / MAXXI** (իտալերեն՝ MAXXI — Museo nazionale delle arti del XXI secolo), ժամանակակից արվեստի ազգային թանգարան Հռոմում։

Պատմություն
-----------

1990-ական թվականներին իտալացիները գիտակցել են, որ Հռոմը միակ եվրոպական մայրաքաղաքն է, որտեղ չկա ժամանակակից արվեստի պետական թանգարան և որոշել են կառուցել երկու թանգարան՝ ազգային և քաղաքային։ MACRO (Museo d’Arte Contemporanea di Roma) քաղաքային թանգարանը ստեղծվել է Պիայի դարպասից ոչ հեռու՝ Peroni հին գարեջրի գործարանի կորպուսներում։

21-րդ դարի արվեստի ազգային թանգարանը (MAXXI) բացվել է Հռոմում 2010 թվականի մայիսին։ Հանդիսասրահներից բացի MAXXI-ն ունի կոնֆերանսի դահլիճ, թանգարան, արհեստանոցներ, տարբեր միջոցառումների անցկացման սրահներ։ Թանգարանը բաղկացած է երկու հատվածներից՝ «MAXXI Art» և «MAXXI Architecture», որոնք պարտավոր են հավաքել, պահպանել, ուսումնասիրել և ժողովրդականացնել կերպարվեստի և ճարտարապետության արդի ուղղությունները։ Բացումից անմիջապես հետո հռոմեացիները թանգարանն անվանել են «մակարոնային»։

2012 թվականի մայիսին թանգարանն անցել է Իտալիայի մշակույթի նախարարության կողմից նշանակված հատուկ վարչության կառավարման տակ։ Հնարավոր է՝ թանգարանը փակվի։ Թանգարանի ժամանակավոր կառավարիչ է նշանակվել ճարտարապետ Անտոնիա Պասկա Ռեքյան։ 2011 թվականին պետական դոտացիաները 43 %-ով պակասելուց հետո թանգարանում առաջացել են ֆինանսական խնդիրներ և բյուջետային ճեղքվածք։

Թանգարանի շենք
--------------

Թանգարանի շենքը
Թանգարանի շենքը, որի կառուցումը արժեցել է 150 միլիոն եվրո, կառուցվել է հայտնի ճարտարապետ Զահա Հադիդի նախագծով։ Այն նրա նախագծած ամենամեծ շինությունն է։ 27 հազար մետր² մակերեսով պարուրաձև բետոնե շինության կառուցումը տևել է 11 տարի։ Շինության համար հիմք է ծառայել Մոնտելոյի զորանոցային համալիրը, որի ճակատամասը MAXXI-ի համար դարձել է գլխավոր․ այստեղ է գտնվում դրա շքամուտքը։ Զորանոցները աչքի չեն ընկնում առանձնահատուկ ճարտարապետական արժանիքներով։ Դրանցից մնացել է միայն մեկ դասական ճակատ, որը նայում է դեպի վիա Գվիդո Ռենի։

2010 թվականին Maxxi ժամանակակից արվեստի հռոմեական թանգարանը լավագույն ճարտարապետական ձևավորման համար ստացել է Սթիրլինգի մրցանակ (Մեծ Բրիտանիա)։

Հավաքածու
---------

Երկու թանգարանների մշտական հավաքածուներն աճում են ինչպես ուղղակի ձեռքբերումներով, այնպես էլ հանձնաժողովների, թեմատիկ մրցույթների, երիտասարդ նկարիչների մրցանակների և նվիրատվությունների միջոցով։

Հավաքածուն ներառում է հայտնի նկարիչների աշխատանքներ, ինչպիսին են Վանեսա Բիկրոֆտի, Գերհարդ Ռիխտերի գործերը, ինչպես նաև իտալացի ճարտարապետներ Ալդո Ռոսսիի, Կառլո Սկարպայի արխիվներից։

Պատկերասրահ
-----------

* Թանգարանի ցուցասրահներում
* 
* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  archINFORM (գերմ.) — 1994.
2. 1 2 3 4  Indagine sui musei e le istituzioni similari — 2022.
3. 1 2  dati.beniculturali.it — 2014.
4. ↑  *Italian National Institute of Statistics* Indagine sui musei e le istituzioni similari — 2021.
5. 1 2  Indagine sui musei e le istituzioni similari — 2020.
6. ↑  *Italian National Institute of Statistics*  — 2017.
7. 1 2 3 4 5 6  *Толстова А.* Итальянский максимализм // Weekend. — 2010. — 9 июля.
8. 1 2  *Гусева Е.* В Риме открылся музей современного искусства MAXXI // AartInvestment.Ru. — 2010. — 31 мая.
9. 1 2 3  *Собств. корр.* В Риме закончено строительство Музея MAXXI // www.archi.ru. — 2009. — 16 ноября.
10. 1 2 3  *Собств. корр.* Римскому музею МАХХI грозит закрытие // www.artguide.ru. — 2012. — 21 мая.
11. ↑  *Собств. корр.* В Риме открылся музей современного искусства // Русская служба BBC. — 2010. — 30 мая.
12. ↑  *Собств. корр.* Римский музей получил приз за оформление // www.lifenews.ru. — 2010. — 3 окт.
13. ↑  Rowan Moore: *"Zaha Hadid's new Roman gallery joins the pantheon of the greats"*, in *The Guardian*, 6 June 2010, retrieved 5 July 2010


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (օնլայն) |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 11041349 · BNF: 15578321w · CiNii: DA18741917 · GND: 10070606-X · ICCU: VEAV063260 · ISNI: 0000 0001 2159 2381 · LCCN: nr2004028923 · NSK: 000692592 · NUKAT: n2010036804 · SUDOC: 081194382 · VIAF: 131794055 · ULAN: 500290198 · WorldCat VIAF: 131794055 |

 |

 |