**Պետեր Ցումտոր** (գերմ.՝ Peter Zumthor, ապրիլի 26, 1943(1943-04-26)[…], Բազել, Շվեյցարիա), շվեյցարացի ճարտարապետ, 2009 թվականի Պրիցկերյան մրցանակի դափնեկիր։

Նրա համար բնորոշ են գեղարվեստական միջոցների լակոնիզմը, ավանդական շինարարական նյութերի նկատմամբ հետաքրքրությունը և բնապատկերի նկատմամբ հոգատար վերաբերմունքը։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Բազելում՝ կահույքագործի ընտանիքում։ Հոր մասնագիտությամբ հինգ տարի սովորելուց հետո նա որոշել է զբաղվել ճարտարապետությամբ։ 1967-1979 թվականներին նա աշխատել է Գրաուբյունդենի կանտոնի հուշարձանների պահպանության դեպարտամենտում՝ զբաղվելով վերականգնման, պլանավորման և խորհրդատվության հարցերով։ 1979 թվականին, հեռանալով կանտոնի կառավարությանն առընթեր շինարարության խորհրդատուի պաշտոնից, ճարտարապետը հիմնել է սեփական բյուրոն Գալդենշտայն կոմունայում, որտեղ և մինչ օրս աշխատում է 15 աշխատակիցների հետ։ Ցումտորը աշխատում է միայն այն նախագծերի վրա, որոնք նրա համար թանկ են։ 

Ջերմային լոգարանների շենքը Վալս հանգստավայրում (1996)
Հետագա տարիները նրան բերեցին մոտ մեկ տասնյակ նշանակալի պարգևներ, իսկ 2008-ին նա ստացավ ճապոնական կայսերական մրցանակ՝ աշխարհի ամենահեղինակավոր մրցանակներից մեկը։ Պետեր Ցումտորն արժանացել է Թոմաս Ջեֆերսոնի հիմնադրամի ճարտարապետական մեդալի։ Պետեր Ցումտորը ստացել է 2009 թվականի հեղինակավոր Պրիցկերյան մրցանակը։ Մրցանակաբաշխության ժյուրին, որը բաղկացած է անվանի ճարտարապետներից, գրողներից, դիզայներներից և գիտնականներից, բարձր է գնահատել նրա «հավերժական շինությունները, որոնք սնուցվել են այն մշակույթներում, որտեղ նրանք ապրումներ են առաջացնում, և որոնք հարգանք են ցուցաբերում շրջապատի նկատմամբ»։ «Նրա շենքերին հատուկ է զգալի ներկայությունը, կրկին ու կրկին ցույց են տալիս, որ մոտեցման համեստությունն ու ընդհանուր արդյունքի համարձակությունը չեն բացառում միմյանց։ Պարզությունն ու չափավորությունն ապրում են ուժի կողքին»,- ասվում է ժյուրիի որոշմամբ։

Մրցանակակիր ճարտարապետը հիշեցնում է, որ միշտ ստեղծում է ամբողջ շենքը որպես ամբողջություն։ «Հուսով եմ, որ այս մրցանակը հույս կտա երիտասարդությանը. նրանք կասեն, որ եթե Զումթորը դա անի, ապա մենք էլ պետք է կարողանանք ստեղծել մի ամբողջ շենք, և ոչ միայն նկարել մանրամասներն ու ճակատները»։

Աշխատանքներ
-----------

* Կունստհաուս Բրեգենց

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Peter Zumthor (նիդերլ.)
2. 1 2  *Zukowsky J.* Encyclopædia Britannica
3. 1 2  Բեռլինի գեղարվեստի ակադեմիա — 1696.
4. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #119046180 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
5. ↑
6. ↑
7. ↑
8. 1 2  «Притцкеровскую премию 2009 года получил швейцарский архитектор-минималист Петер Цумтор». NEWSru. 2009 թ․ ապրիլի 13. Վերցված է 2010 թ․ օգոստոսի 14-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Kunsthaus Bregenz
* Շվեցարացի ճգնավոր
* 
* 
* 
* 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Պետեր Ցումտոր» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Structurae · Internet Movie Database · RKDartists |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNC: a11642142 · BNE: XX1717433 · BNF: 13604776r · CiNii: DA10966957 · GND: 119046180 · ICCU: VEAV039647 · ISNI: 0000000120995664 · LCCN: n83034200 · NDL: 001110319 · NKC: xx0096503 · NLP: a0000003082386 · NSK: 000255494 · NTA: 174729022 · NUKAT: n2007122634 · SUDOC: 068743076 · VIAF: 19852324 · ULAN: 500059253 · WorldCat VIAF: 19852324 |

 |

 |