**Սելմա Գյոբել** (շվեդ.՝ Selma Giöbel, լրիվ անունը շվեդ.՝ Selma Levina Giöbel, հուլիսի 10, 1843(1843-07-10), Համմար, Ասկերսունդ համայնք, Էրեբրու, Շվեդիա - ապրիլի 4, 1925(1925-04-04), Nässja, Շվեդիա), տեքստիլի վրա աշխատող շվեդ նկարչուհի։ Նախ զբաղվել է քանդակագործությամբ, այնուհետև անցել է տեքստիլի վրա նկարելուն և պաստառների ու գորգերի վրա զարդանկարներ կատարելուն։ Համարվում է 1885 թվականին ստեղծված *New Idun* կանանց ընկերակցության հիմնադիրներից մեկը։

Կենսագրություն
--------------

*New Idun*-ի հիմնադիրները
Ծնվել է 1843 թվականի հուլիսի 10-ին, Էրեբրու կալվածքում, Կարլ Ֆրեդերիկ Գյոբելի (*Carl Fredrik Giöbel*) և Լովիսա Յանսոնի (*Lovisa Jansson*) ընտանիքում։ Սելման գեղարվեստական կրթություն է ստացել 1870-ական թվականներին Ստոկհոլմի *Konstfack* գեղարվեստի դպրոցում, որտեղ սովորել է փայտի վրա փորագրություն։ Դրանից հետո աշխատել է որպես փորագրիչ, դերձակ և նկարիչ տեքստիլի վրա։ Այնուհետև շարունակել է ուսումը լոնդոնյան *South Kensington School of Art* դպրոցում, ինչպես նաև Ֆրանսիայում, Գերմանիայում, Շվեյցարիայում և Իտալիայում։

1885 թվականին Բերտա Հյուբների (*Berta Hübner*) հետ միասին բացել է փայտյա ապրանքների վաճառքի խանութ «Շվեդական գեղարվեստական ցուցահանդես» անվանումով, որտեղ ներկայացված էին և վաճառվում էին գեղարվեստական արհեստների շվեդական արտադրանքներ` նկարներ, փայտյա քանդակներ, կռածո մետաղյա արտադրանքներ, ասեղնագործական արտադրանքներ, զարդեր, ժողովրդական տարազներ և այլ ստեղծագործություններ։ Այս խանութը ժողովուրդն անվանում էր «*Giöbels*», այն տարիների ընթացքում ընդարձակվեց և տարածվեց Ստոկհոլմի տարբեր մասերում։ Այնտեղ բացվեց հնաոճ իրերի ցուցասրահ. խանութը ղեկավարում էր Սելմայի եղբայրը՝ Կարլը (*Carl Albert Giöbel*):

1874 թվականին Սելման դարձել է «Ձեռագործության ընկերների ասոցիացիայի» (*Handarbetets vänner*) անդամ և մինչև 1885 թվականը եղել նրա խորհրդի կազմում, ինչպես նաև զբաղվել է ուսուցչությամբ։ 1878 թվականին Փարիզում կայացած Համաշխարհային ցուցահանդեսում նա հանդես է եկել որպես ասոցիացիայի ներկայացուցիչ և ստացել արծաթե մեդալ։ Սելմա Գյոբելը մասնակցել է նաև Շվեդիայում և արտասահմանում կազմակերպված մի շարք այլ ցուցահանդեսների։ 1893 թվականին Չիկագոյում կայացած Համաշխարհային Կոլումբիական ցուցահանդեսում նա ներկայացրել է Շվեդիան որպես ինքնազբաղ կին, ինչպես նաև հանդես է եկել որպես Շվեդական կանանց կոմիտեի ներկայացուցիչ՝ գտնվելով Սոֆիա թագուհու հովանավորության ներքո։ Նրա տեքստիլ արվեստի նմուշները ցուցադրվել են 1897 թվականին կայացած Ստոկհոլմյան ցուցահանդեսում (*Allmänna konst- och industriutställningen*): 1885-1895 թվականներին Սելման ղեկավարել է *New Idun* ասոցիացիայի խորհուրդը, հրաժարականից հետո նրան փոխարինել է Աննա Բիլլինգը։

1898 թվականին Սելմա Գյոբելը հեռացել է Շվեդիայից և բնակություն հաստատել Իտալիայում։ Այստեղ նա շարունակել է գոբելեններ ստեղծել և մեծ հաջողությունների հասել գեղեցիկ տեքստիլային զարդանախշերի ստեղծման գործում։ Նրա հաճախորդների թվում է եղել գերմանական Կրուպ արդյունաբերական ընտանիքը։ Բերտա Հյուբները շարունակել է աշխատել Ստոկհոլմի «Շվեդական գեղարվեստական ցուցահանդեսում»։ Արտասահմանում Գյոբելը մնացել է մինչև 1907 թվականը։ Վերադառնալով Շվեդիա՝ 1907 թվականին նա բնակություն է հաստատել Վադստենում, որտեղ բացեց մանածագործական դպրոց և տեքստիլ ստուդիա, որտեղ էլ պատրաստվեցին նրա նշանավոր գործերից շատերը։ 1908 թվականին իր գործընկերոջ` Մ. Ալվինի հետ սկսեցին զբաղվել ասեղնագործությամբ և ժանյակագործությամբ։ 1909 թվականին գեղարվեստական ցուցահանդեսում Գյոբելը ցուցադրեց «*Vadstena klosterträdgård*» գոբելենը և «*Vätterns is*» գորգը, որը գնեց հանրահայտ գրող Վերներ ֆոն Հեյդենստամը։

Սելմա Գյոբելի աշխատանքները ցուցադրվում են Ստոկհոլմում՝ Շվեդիայի ազգային թանգարանում։

Մահ
---

Մահացել է 1925 թվականի ապրիլի 4-ին Վադստենում։ Նրա բարեկամներից էր նաև նկարչուհի Էլզա Գյոբել-Օյլերը։

Մրցանակներ
----------

* 1898 թվականին նա արժանացել է Իլլիս Քվորում մրցանակի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  Hammars kyrkoarkiv, Födelse- och dopböcker, SE/ULA/10366/C/7 (1820-1860), bildid: C0000631\_00114
2. 1 2  Selma Giöbel 70 år / S. Adlersparre — 1913. — Vol. 29-30. — P. 228.
3. 1 2 3 4 5 6 7  Selma Levina Giöbel 1843-07-10 — 1925-04-04 Träsnidare, textilformgivare, kvinnosakskvinna
4. 1 2  Giöbel, Selma Levina, f. 1843 i Hammar Örebro län, Konstnärinna (շվեդերեն) — Riksarkivet.
5. ↑  Շվեդիայի Ազգային թանգարանի նկարիչների ցանկ — 2016.
6. ↑  Selma Giöbel, 1843-1925
7. ↑  Selma Giöbel

Գրականություն
-------------

* *Du Rietz, Anita*. Kvinnors entreprenörskap: under 400 år, 1. uppl. Dialogos, Stockholm, 2013.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Selma Giöbel Svensk Konstslöjdutställning 1891
* Selma Giöbel – 70 år
* Selma Giöbel
* Սելմա Գյոբելի աշխատանքը

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Սելմա Գյոբել** կատեգորիայում։ |