**Քլոդեթ Քոլվին** (անգլ.՝ Claudette Colvin, սեպտեմբերի 5, 1939(1939-09-05), Մոնթգոմերի, ԱՄՆ), Ալաբամա նահանգից աֆրոամերիկացի կին, որը 1955 թվականին հրաժարվել է ավտոբուսի վարորդի հրամանով իր տեղը զիջել մի սպիտակամորթ ուղևորի, ինչի համար էլ ձերբակալվել է։ Դա տեղի է ունեցել Ռոզա Փարքսի առավել հայտնի նմանատիպ գործողությունից 9 ամիս առաջ, որը հանգեցրել է քաղաքի ավտոբուսային գծերի դեմ բոյկոտին։ Ի տարբերություն Փարքսի՝ Քոլվինը երկար տարիներ մնացել է անհայտության մեջ։ Ենթադրվում է, որ նա համարվում էր խտրականության դեմ դիմադրության անհամապատասխան խորհրդանիշ, քանի որ նա ամուսնացել էր 16 տարեկան հասակում։

Կենսագրություն
--------------

Քլոդեթ Քոլվինը ծնվել է 1939 թվականին Մոնտգոմերիում։ Ծնողները չէին կարողանում պահել երեխային, այդ պատճառով նրան մեծացրել են մոր հեռավոր ազգականները։ Քլոդեթը մեծացել է քաղաքի աղքատ թաղամասում և հաճախել է Բուքեր Թալիաֆեր Վաշինգտոնի անվան սևամորթների ավագ դպրոց։ Համադասարանցիների հիշողությունների համաձայն՝ Քոլվինը գերազանց և ջանասեր ուսանող էր։ Նա հետաքրքրված էր քաղաքականությամբ և անդամակցում էր Գունավոր մարդկանց առաջընթացի ազգային ասոցիացիայի (NAACP) երիտասարդական թեմին։ 
Քոլվինը ավելի մուգ մաշկ ուներ, քան շատ այլ աֆրոամերիկացիներ, այդ իսկ պատճառով շարժման մեջ նա նույնպես խտրական վերաբերմունքի էր արժանանում։

1955 թվականի մարտի 2-ին 15-ամյա Քոլվինը երեք այլ ուսանողների հետ ավտոբուսում էր, երբ ներս է մտնում մի սպիտակամորթ ուղևոր և պահանջում, որ տեղը զիջեն իրեն։ Երեք աղջիկները հնազանդվում են, բայց Քլոդեթն ու նրանց կողքին նստած մի հղի կին հրաժարվում են վեր կենալ։ Հետո վարորդը ոստիկանություն է կանչում։ Քոլվինը ձերբակալվում և ուղարկվում է մեծահասակների բանտ։ Ծնողներին հաջողվում է ազատել աղջկան։ Ըստ Քոլվինի՝ դրանից հետո նրանք վախենում էին Կու-կլուքս-կլանի հարձակումներից։ Նրա արարքը լայն արձագանք է գտնում։ Դպրոցում որոշ հասակակիցներ աջակցում են աղջկան, իսկ ոմանք էլ դադարեցնում են նրա հետ շփումը և նրան խելագար էին համարում։

Քոլվինը որոշում է պայքարել խտրականության դեմ և աֆրոամերիկացի չորս այլ կանանց հետ դատական հայց է ներկայացնում։ Նրանց շահերը ներկայացնում էր փաստաբան Ֆրեդ Գրեյը։ Շուտով պարզվում է նաև, որ Քոլվինը հղի է։ Մոնտգոմերիի սևամորթների համայնքը որոշում է հանդես գալ զանգվածային բողոքով՝ նրան համարելով խտրականության անհամապատասխան խորհրդանիշ։ Գործը փակվում է։ Ինը ամիս անց Քոլվինի արարքը կրկնում է Ռոզա Փարքսը, որը նույնպես ձերբակալվում և հետագայում դատապարտվում է։ Նրա բողոքը հանգեցնում է Մոնտգոմերիի ավտոբուսային գծերի դեմ բոյկոտի։ 1956 թվականի նոյեմբերի 13-ին ԱՄՆ-ի Գերագույն դատարանը որոշում է, որ ավտոբուսային ծառայությունների մատուցման մեջ ռասայական խտրականությունը սահմանադրության խախտում է։ Փարքսն համարում էր, որ «նրան [Քոլվին] կանվանեին վատ աղջիկ, և նրա գործը հաջողություն չէր ունենա»։

1956 թվականի մարտին տասնվեց տարեկանում ունեցել է որդուն՝ Ռեյմոնդին։ Նա մնում է ոչ բռնի պայքարի կողմնակից, Մալքոլմ Իքսի երկրպագու և քաղաքացիական իրավունքների շարժման շարքերում սեքսիզմի հակառակորդ։ Սկզբում նրանք ապրում էին ավագ քրոջ՝ Քոլվին Վելմայի հետ, հետագայում Քլոդեթը որպես բուժքույր աշխատանքի է ընդունվել Մանհեթենի ծերանոցներից մեկում։ Նա այնտեղ աշխատել է 35 տարի՝ 1969 թվականից մինչ 2004 թվականը։ Նյու Յորքում բնակվելիս ծնվել է նրա երկրորդ որդին։ Նա դարձել է հաշվապահ Ատլանտայում։ Ռեյմոնդ Քոլվինը մահացել է 1993 թվականին Նյու Յորքում՝ 37 տարեկանում սրտամկանի ինֆարկտից։ Քոլվինի արարքը երկար ժամանակ անհայտ է մնացել հասարակությունից։ 2010-ական թվականներին Մոնտգոմերի քաղաքում մի փողոց անվանակոչվել է նրա անունով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  SNAC — 2010.
2. 1 2  *Bracks L. L.* African American Almanac: 400 years of black excellence — 2nd — Visible Ink Press, 2024. — ISBN 978-1-57859-780-2
3. 1 2  Kramer S. (2015 թ․ մարտի 2). «Before Rosa Parks, A Teenager Defied Segregation On An Alabama Bus» (անգլերեն). NPR. Վերցված է 2018 թ․ մարտի 2-ին.
4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  Staff, Guardian (2000 թ․ դեկտեմբերի 16). «Weekend: Civil rights heroine Claudette Colvin». *The Guardian* (անգլերեն). ISSN 0261-3077. Վերցված է 2019 թ․ հոկտեմբերի 24-ին.
5. ↑  «Browder v. Gayle: The Women Before Rosa Parks». *Teaching Tolerance* (անգլերեն). 2011 թ․ հունիսի 16. Վերցված է 2019 թ․ մայիսի 14-ին.
6. ↑  Shipp E. R. (2005 թ․ հոկտեմբերի 25). «Rosa Parks, 92, Founding Symbol of Civil Rights Movement, Dies». *The New York Times*. էջ 2. Վերցված է 2019 թ․ հունվարի 1-ին.
7. ↑  «Маленькая женщина, изменившая большую страну» (ռուսերեն). Lenta.ru. 2005 թ․ հոկտեմբերի 25.
8. ↑  «Claudette Colvin honored by Montgomery council». *The Montgomery Advertiser* (անգլերեն). Վերցված է 2017 թ․ նոյեմբերի 3-ին.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Քլոդեթ Քոլվին» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | WikiTree |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX6239696 · GND: 1049454375 · ISNI: 0000000448828317 · LCCN: n2008009234 · SUDOC: 187907692 · VIAF: 6859285 · WorldCat VIAF: 6859285 |

 |

 |