recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Սուրբ Պողոս մատուռ**, հայկական մատուռ Նիկոսիայում։

Պատմություն
-----------

Սուրբ Պողոս մատուռը կառուցվել է 1892 թվականին և գործել է Նիկոսիայի հին հայկական գերեզմանատանը կից։ Այն նվիրված է բարերար Պողոս Օդադջյանի հիշատակին։ 1963-1964 թվականների դեպքերից հետո մատուռը լքվել է, քանի որ այն հայտնվել է ՄԱԿ-ի բուֆերային գոտում։ 2005 թվականին դրա մի մասը ոչնչացվել է։ 2008 թվականի հունիսին սկսված գերեզմանատան վերականգնողական աշխատանքների շրջանակում 2009 թվականի ապրիլին վերականգնվել է նաև Սուրբ Պողոս մատուռը՝ Վարդգես Մահտեսյանի ջանքերով։ 2010 թվականից սկսած տարին մեկ անգամ մատուռում պատարագ է մատուցվում։ 2010 թվականի մարտին տեղադրվել է հուշատախտակ, որտեղ հիշատակվում են այն 419 անձանց անունները, ովքեր թաղված են գերեզմանատանը։

Մատուռի մուտքի ճակատամասին մարմարե հուշատախտակի վրա կա հայերեն արձանագրություն.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Կառուցաւ ս. \*տաճարս 'ի հիմանց յանուն Ս. Առաքելոցն Պօղոսի արդեամբ բարեպաշտ Օտաճեան Պօղոսի Կ. Պօլսեցւոյ. Յամի Տ՟ռն 1892։ |  |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Սուրբ Պողոս մատուռ". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 4-ին. Retrieved 2015 թ․ հունվարի 23.

Արտաքին հղումներ
----------------

* The Armenians of Cyprus (booklet)
* The Armenians of Cyprus
Ավտոկայարանի ընդհանուր տեսքը
**Ստամբուլի մեծ ավտոկայարան** (թուրքերեն՝ Büyük İstanbul Otogarı), Ստամբուլի կենտրոնական և ամենամեծ ավտոկայարանը, որը գտնվում է Ստամբուլի Բայրամփաշա շրջանում։ Իրականացնում է միջքաղաքային ուղևորափոխադրումներ։

Պատմություն
-----------

1980-ական թվականներին պրովինցիալ քաղաքներից դեպի Ստամբուլ ներհոսքի մեծացման հետ մեկտեղ, Թոփքափը ավտոկայարանը չկարողացավ այլևս սպասարկել ուղևորահոսքը և բացել նոր ուղղություններ։ Այս փաստի հետ կապված 1987 թվականին ընդունվեց որոշում՝ Ստամբուլում կառուցելու նոր ավտոբուսային կայարան, որը համաձայն նախագծի, կարող էր սպասարկել միանգամից մի քանի տասնյակ միջքաղաքային և միջհամայնքային ավտոբուսային երթուղիներ։ Այդ նպատակով Բայրամփաշա շրջանում սկսվեց կառուցվել նոր ավտոկայարան։ Ավտոկայարանը, որը անվանվեց «Ստամբուլի մեծ ավտոկայարան», շահագործման է հանձնվել 1994 թվականին։ Կառուցման ծախսը կազմել է 140 միլիոն դոլլար։

Տեղակայում
----------

Ավտոկայարանը գտնվում է Ստամբուլի եվրոպական հատվածում՝ Բայրամփաշա շրջանում։ Այն Թուրքիայի և Արևելյան Եվրոպայի ամենամեծ ավտոկայարանն է, որի տարածքը կազմում է 242 000 մ²։ Տերմինալը ունի 324 պլատֆորմներ։ Այստեղից կարելի է մեկնել Թուրքիայի գրեթե բոլոր քաղաքներ։ Ավտոկայարանից ավտոբուսները մեկնում են նաև Բալկանյան թերակղզու երկրներ, Իտալիա, Գերմանիա, Մոլդովա, Ուկրաինա, Վրաստան,Հայաստան, Ադրբեջան և Իրան։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Tanış, Tolga (1999-09\*27). "En büyük gecekondu". *Hürriyet*. Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 3-ին. Retrieved 2012 թ․ նոյեմբերի 14. `{{cite news}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  "İşletme ve Fiziki Kapasite". Արխիվացված է the original 2012 թ․ ապրիլի 20-ին. Retrieved 2012 թ․ նոյեմբերի 21. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք էջ Archived 2014-09-03 at the Wayback Machine.
**Բաքվի մանկական թատրոն** (ադրբ.՝ Bakı Uşaq Teatrı), մանկական թատրոն Բաքվում։

Պատմություն
-----------

Բաքվի մանկական թատրոնը հիմնադրվել է 2001 թվականին։ Սկսել է իր գործունեությունը 2002 թվականի մայիսի 1-ից։ Բաքվի մանկական թատրոնը հիմնադրվել է Բաքվի քաղաքապետի 2001 թվականի ապրիլի 9-ի N 260-Ն հրամանով և Բաքվի քաղաքային մշակույթի և զբոսաշրջության վարչության պետի 2002 թվականի ապրիլի 26-ի N 32-Ն հրամանագրով։ Թատրոնը հաջողությամբ հանդես է եկել մի շարք պետական միջոցառումներում և միջազգային թատերական փառատոններում։ Եվ արժանացել է բազմաթիվ դիպլոմների և պարգևների։

Թատրոնը մի շարք նախարարությունների հետ համատեղ ծրագրեր է իրականացնում։ Ներառյալ՝ Ադրբեջանի Հանրապետության մշակույթի նախարարություն, Ադրբեջանի Հանրապետության երիտասարդության և սպորտի նախարարություն, Ադրբեջանի Հանրապետության աշխատանքի և բնակչության սոցիալական պաշտպանության նախարարություն։

Թատրոնը համագործակցում է մի շարք միջազգային կազմակերպությունների հետ։ Դրանցից են՝ Կարմիր խաչի և կարմիր մահիկի միջազգային շարժում, Եվրոպայի Խորհուրդի Ադրբեջանի գրասենյակ, ՄԱԿ-ի Թմրամիջոցների և հանցագործության դեմ պայքարի գրասենյակի Ադրբեջանի մասնաճյուղ։

Թատերախումբ
-----------

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "թատրոնի կայքը". Արխիվացված է the original 2018 թ․ սեպտեմբերի 7-ին. Retrieved 2019 թ․ հունվարի 11.
2. ↑  "today.az". Արխիվացված է the original 2020 թ․ հոկտեմբերի 31-ին. Retrieved 2019 թ․ հունվարի 11.
3. ↑  Բաքվի մանկական թատրոն
**Սոմերսեթ կամուրջ** (անգլ.՝ Somerset Bridge), գործող բացովի կամուրջ, աշխարհում ամենափոքրը։ Գտնվում է Բերմուդյան կղզիների Սենդիս կոմսությունում։ Միացնում է Սոմերսեթ կղզին և կղզեխմբի գլխավոր՝ Մեյն Այլենդ կղզին։

Պատմություն
-----------

Կամուրջը կառուցվել է 1620 թվականին, 20-րդ դարի կեսերին վերակառուցվել է։ Կամուրջն ի սկզբանե կառուցվել է ձեռքով։ 17-րդ դարի սկզբին ստեղծվել է շլյուպ, որն ուներ թեք, բարձր, անկյունաձև կայմեր և եռանկյունաձև առագաստներ, որոնք կղզու բնակիչներին օգնում էին նավարկել քամուն հակառակ։ Հենց այդ նավերի անցնելու համար էլ կառուցվել է այս կամուրջը։

Երբ շլյուպը մոտենում էր կամրջին, վերակացուն կամրջից հանում էր փայտե տախտակը, այնուհետև օգնում էր նավապետին անցկացնելու առագաստը նեղ բացվածքով և ծածկում էր ճեղքը, երբ նավն ապահով անցնում էր։

2015 թվականին կամուրջը ճանաչվել է պատմության հուշարձան։

Նկարագրություն
--------------

Այժմ կամուրջը բաղկացած է կալունակներով ամրացված երկու մասից *(բարձակավոր կամուրջ)*, որոնց միջև կա 45-սանտիմետրանոց բացվածք, որը ծածկված է փայտե բարակ տախտակով։ Այն հանվում է, երբ զբոսանավերն անցնում են կղզիների միջև գտնվող նեղուցով, ուստի նավերը կարող են առանց որևէ խնդրի անցնել կամրջի տակով։

Սոմերսեթ կամուրջը պատկերված է Բերմուդյան կղզիների 2009 թվականի 5-դոլարանոց թղթադրամի դարձերեսին։

Պատկերասրահ
-----------

* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Somerset Bridge Archived 2011-07-06 at the Wayback Machine.
2. 1 2 3 4 5 6 7  Jordan, Adrienne. "The drawbridge you can cross in two seconds". *www.bbc.com* (in անգլերեն). Retrieved 2023 թ․ հունվարի 26.
3. ↑  "Somerset Bridge". *Go To Bermuda* (in անգլերեն). 2023 թ․ հունվարի 9. Retrieved 2023 թ․ հունվարի 26.
4. ↑  Образцы различных банкнот Бермудских островов
5. ↑  "Реверс пятидолларовой банкноты Бермудских островов". Արխիվացված է the original 2011 թ․ օգոստոսի 11-ին. Retrieved 2011 թ․ մարտի 8. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
**Ալիբեյլիի Սուրբ Նունե եկեղեցի** (վրաց.՝ ალიბეგლოს წმინდა ნინოს ეკლესია, ադրբ.՝ Müqəddəs Nino kilsəsi), Սուրբ Նունե կույսի անունը կրող ծխական եկեղեցի։ Վերջինս եղել է Հայաստանում և Վրաստանում քրիստոնեության քարոզիչ։

Պատմություն
-----------

Եկեղեցին կառուցվել է 1871 թվականին, երբ տարածքն ընդգրկված էր Ռուսական կայսրության կազմում՝ «Քրիստոնեության վերականգնման» ծրագրի շրջանակներում, որի նպատակը Կովկասում քրիստոնեական եկեղեցիների և վանքերի վերականգնումն էր։ Տաճարի կառուցմանը ակտիվ մասնակցություն են ունեցել տեղի բնակիչները՝ ուղղափառ վրացի ինգիլոյները։ Սկզբում եկեղեցին կրում էր Սուրբ Հովհաննես Մկրտչի անունը, բայց 1877 թվականին տաճարը անվանվեց Սուրբ առաքյալ Նունեյի անվամբ։

Ռուսական կայսրության փլուզման ժամանակ Ալիբեյլիի ծխում ծառայել է սրբազան Միքայել Կուլոշվիլին, ով մեծ հարգանք էր վայելում ուղղափառների վրաց ինգլոյների կողմից։ Նա սպանվել է մուսուլմանների կողմից՝ 1917 թվականի նոյեմբերի 1-ին՝ տեղական վրացի մուսուլմանների շրջանում քրիստոնեությունը քարոզելու և իսլամն ընդունելուց հրաժարվելու պատճառով։ ԽՍՀՄ-ի տարիներին եկեղեցին փակ էր։ Կառույցը օգտագործվում էր որպես հանքային պարարտանյութերի և գյուղատնտեսական մթերքի պահեստ։

Սուրբ Նունե ծխի վերածնունդը սկսեց 1991 թվականին։ Եկեղեցու վերակառուցումը շարունակվել է 2010-2011 թվականներին։ Վերակառուցման ընթացքում վերականգնվել են եկեղեցու ներքին, ճակատային և մուտքի հատվածը։ Աշխատանքները ֆինասավորվել է տեղի թատրոնի աշխատակից Կոտե Բարիխաշվիլիի կողմից։

Վերակառուցումն ավարտվեց 2011 թվականի հունվարի 27-ին։ Ալիբեյլի գյուղում Սուրբ Նունե եկեղեցուն վերագրվել է Գահի Սուրբ Գևորգ եկեղեցին, որտեղ որոշ ժամանակ ծառայել է Վասիլի Գոգիլաշվիլին։ Նույն տարվա հունիսի 1-ին եկեղեցին օծվել է եպիսկոպոս Մելհիսեդեկի կողմից։ Եկեղեցու ժամերգությունները տեղի են ունենում հունվարի 27-ին և հունիսի 1-ին՝ Նունեի Սուրբ Ծննդյան հիշատակի օրը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  "Алибегло". www.ingilo.ru. Արխիվացված է the original 2018 թ․ օգոստոսի 16-ին. Retrieved 25.05.2016. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  "ყულოშვილი, მღვდელი მიხეილ (1845 — 1917)" (in վրացերեն). www.nateba.net. Retrieved 25.05.2016.
3. ↑  "ალიბეგლოში ქართული ტაძარი აღადგინეს" (in վրացերեն). www.24hours.ge. 2011 թ․ հունվարի 31. Retrieved 25.05.2016.
4. ↑  "ალიბეგლოში წმინდა ნინოს სახელობის ეკლესია გაიხსნება" (in վրացերեն). www.ghn.ge. 2011 թ․ հունիսի 1. Retrieved 25.05.2016.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Hausleiter, A. M. Roaf, St J. Simpson, R. Wenke, P. Flensted Jensen, R. Talbert, T. Elliott, S. Gillies. "Places: 912964 (Tigris/Diglitus fl.)". Pleiades.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ բազմաթիվ անուններ: authors list (link)
* Managing the Tigris and Euphrates Watershed Archived 2011-07-20 at the Wayback Machine.
* Bibliography on Water Resources and International Law
**Բեթի Լու Օլիվեր** (անգլ.՝ Betty Lou Oliver, հուլիսի 9, 1925(1925-07-09) - նոյեմբերի 24, 1999(1999-11-24), Fort Smith, Արկանզաս, ԱՄՆ), ամերիկացի կին, որը մեկ օրվա մեջ փրկվել է երկու անգամ։ Որպես վերելակավար աշխատել է Էմփայր Սթեյթ Բիլդինգում։ Հայտնի է դարձել 1945 թվականի հուլիսի 28-ին այն բանից հետո, երբ ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի ինքնաթիռը բախվել է Էմփայր Սթեյթ Բիլդինգին։ Ինքնաթիռի շարժիչներից մեկն ընկել է վերելակի հորան՝ վնասելով վերելակի ճոպանե համակարգը։ Բեթի Լուն ստացել է վնասվածքներ և փրկարարները նրան տեղափոխել են վերելակ՝ տարհանում իրականացնելու նպատակով։ Վերելակը պոկվել է ամրակներից և 75-րդ հարկից ընկել ներքև՝ անցնելով շուրջ 300 մետր ճանապարհ (1000 ֆուտ)։ Վերելակը կանգնել է հորանի մեջ և ընկել մի քանի ճոպանների վրա, որոնք գտնվում էին հորանի ստորին հատվածում։ Կինը կենդանի է մնացել։ Բեթի Լու Օլիվերի դեպքը գրանցվել է Գինեսի ռեկորդների գրքում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Истории о выживании". Արխիվացված է the original 2017 թ․ դեկտեմբերի 1-ին. Retrieved 2019 թ․ սեպտեմբերի 16. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  Запись в книге рекордов Гиннесса.
**Սոխակների պուրակ** (ռուս.՝ Соловьиная роща), նաև` *Ալեքսանդրի պուրակ, Վերեսաևի զբոսայգի, Ալեքսանդրի ծառառաբուծարան* (ռուս.՝ Александровская роща, Вересаевский парк, Александровский лесопитомник), ծառապատ տարածք Ռուսաստանի ԴաշնությանԴոնի Ռոստով քաղաքում։

Նկարագրություն
--------------

Սոխակների պուրակը գտնվում է քաղաքի Պրոլետարսկի շրջանի մի հատվածի` Ալեքսանդրովկայի մոտ։ 1970-ական թվականներին Սոխակների պուրակի տարածքում տնկվել են քաջվարդեր և եղևնիներ։ Սոխակների պուրակի տարածքում, Տեմեռնիկ գետի աջ ափին, կա մկրտության ավազանով աղբյուր, որը կոչվում է Սուրբ Պողոսի անունով։

Պուրակը ներառում է զանազան լանդշաֆտային բնապատկերներ` գեղեցիկ մարգագետիններ, մեծ բացատներ, ձորակներ։

2013 թվականի սկզբին տեղեկություն տարածվեց, որ պուրակի տեղում պետք է ստեղծվի նոր զբոսայգի։

Այս տարածքում և մասնավորապես պուրակում կենդանական աշխարհի ներկայացուցիչներից շատ տարածված են սկյուռները։ 

Պուրակի կանաչ ծառատունկերը զբաղեցնում են 54 հեկտար մակերես։ Շինարարական աշխատանքներ անցկացնելուց հետո պուրակի տարածքը պետք է կրճատվի մինչեւ 18 հեկտար, ինչի դեմ հանդես եկան քաղաքի բնակիչները, և հենց այդ 18 հեկտարն է պաշտոնական փաստաթղթերում նշվում որպես Ալեքսանդրի պուրակ, այն դեպքում, երբ 54 հեկտար մակերեսով ամբողջ հողակտորը կոչվում է Ալեքսանդրի ծառառաբուծարան։

Դիրք
----

Նույնիսկ բնիկ ռոստովցիներից շատերը չգիտեն այս պուրակի գտնվելու վայրի մասին։ Դա բացատրվում է նրանով, որ պուրակը շրջափակված է օղակաձև երկաթուղով, որը տանում է դեպի Արևմտյան բնակելի թաղամասի արդյունաբերական ձեռնարկություններ։ Այդ պատճառով ավտոմոբիլային մուտք դեպի պուրակ չկա, այնտեղ հնարավոր է մտնել միայն ոտքով կամ հեծանվով։

Ամռանը պուրակը բավական բազմամարդ է, շատ են զբոսաշրջիկները, պարզապես զբոսնողները և սպորտով զբաղվողները։ Աղբյուրի ջրի մոտ միշտ շատ են կոփվողները կամ պարզապես հանգստացողները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Две трети Александровской рощи в Ростове отдали под застройку
2. 1 2  Шесть святых источников Ростова-на-Дону.
3. ↑  На пикет против вырубки рощи в Ростове вышло 300 человек
4. 1 2 3  "Соловьиная роща". Retrieved 2017 Ապրիլ 18.
5. ↑  "Вместо Александровской рощи ростовчанам обещают большой парк". Արխիվացված է the original 2017 թ․ ապրիլի 12-ին. Retrieved 2017 թ․ ապրիլի 18.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի (այլ կիրառումներ)

**Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի**, ուղղափառ տաճար Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Բագաևսկայա ստանիցայում։ Ենթարկվում է Ռուս Ուղղափառ եկեղեցու Շախտիի և Միլլերովոյի թեմի Բագաևսկայայի գործակալությանը։

Պատմություն
-----------

### Անցյալ

18-րդ դարի սկզբին ստանիցայի տարածքում գոյություն ուներ փայտե մատուռ, որը փոխարինվեց Սուրբ Նիկողայոս փայտե եկեղեցիով։ 1740 թվականին եկեղեցին խարխլվեց և 1744 թվականին տեղափոխվեց նոր վայր՝ Դոն գետից հեռու։ Եկեղեցու տեղափոխությունը կարճացրեց նրա կյանքը, և 1747 թվականին կազակներն սկսեցին կառուցել նոր, կրկին փայտե, տաճար։ Այն գոյություն ունեցավ ավելի քան 30 տարի։ 1782 թվականին դրվեց երրորդ եկեղեցու հիմքը, որն օծվեց 1783 թվականի հոկտեմբերի 8-ին։ 1805 թվականին գյուղը տեղափոխվեց Դոն գետի մյուս կողմը, և նոր վայրում Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցին կրկին օծվեց 1805 թվականի ապրիլի 23-ին։ Այդ եկեղեցու խարխլվելուց հետո նրա տեղում կառուցվեց աղյուսե կապլիցա։ Աղյուսե եռասեղան եկեղեցին կառուցվել է Բագաևսկայայում 1896 թվականին՝ ստանիցայի հրապարակի կենտրոնում։ Տաճարն ավերվել է 1936-1939 թվականներին։

### Ներկա

Ժամանակակից քարե միասեղան եկեղեցին կառուցվել է 2008-2009 թվականներին և օծվել հանուն Նիկողայոս Հրաշագործի։ Գտնվում է Բագաևյան գերեզմանատան տարածքում։

Նկարագրություն
--------------

Սուրբ Նիկողայոս տաճարը քարե մեկհարկանի շենք է։ Հիմնական տարածքն ունի բազմաթիվ պատուհաններով մեծ կլոր թմբուկ և ավարտվում է վրանաձև տանիքով։ Տանիքին կլոր խուլ թմբուկի վրա տեղադրված է ոսկեգույն գմբեթ։ Տաճարի երկու կողմերում կառուցված են երկհարկանի զանգակատներ։ Եկեղեցու շենքին ընդամենը կա ցանցկեն խաչերով չորս գմբեթ։

Տաճարի տարածքում կա կարմիր աղյուսից կառուցված մեկհարկանի ծառայողական շինություն։ Տաճարի ցանկապատը մետաղյա է՝ քարե սյուների վրա, տարածքի ներսում ծաղկանոց է։ Եկեղեցու գլխավոր մուտքը զարդարում են խաչերով և փոքր գմբեթներով աշտարակիկները։

Հոգևորականություն
-----------------

Սուրբ Նիկողայոս տաճարի վանահայրն է ավագ երեց Ալեքսանդր Վալենտինովիչ Մաշտանովը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "ОЧЕРК ИСТОРИИ ОВД И КАЗАЧЬИХ СТАНИЦ". Արխիվացված է the original 2016 թ․ հունիսի 24-ին. Retrieved 2017 թ․ նոյեմբերի 15. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. 1 2  Краеведение - история станицы
3. ↑  Церковь Николая Чудотворца (Багаевская)
4. 1 2  "Свято-Никольская церковь". Արխիվացված է the original 2017 թ․ մարտի 17-ին. Retrieved 2017 թ․ նոյեմբերի 15. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
5. ↑  "Александр Валентинович Маштанов, протоиерей". Արխիվացված է the original 2017 թ․ մարտի 17-ին. Retrieved 2017 թ․ նոյեմբերի 15. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Багаевская. Церковь Николая Чудотворца.
* Багаевское благочиние. Все церкви и монастыри.
* Церковь Николая Чудотворца, острова и история
Քարֆաքս հրապարակն է՝ նույնանուն աշտարակով, որը պահպանվել է 13-րդ դարից։ Ձախից երևում է դեպքերից հետո կառուցված Սանթանդեր բանկի շենքը։
**Սուրբ Սքոլաստիկայի օրվա ջարդեր** (անգլ.՝ St Scholastica Day riot), 1355 թվականի փետրվարի 10 ին՝ կաթոլիկ Սուրբ Սքոլաստիկայի հիշատակի օրը, Օքսֆորդի ուսանողների ու Օքսֆորդի բնակիչների միջև տեղի ունեցած ջարդեր են։

Դեպքեր
------

Քարֆաքս հրապարակի վրա գտնվող Սվինդլսթոք պանդոկում, որտեղ այժմ գտնվում է Սանթանդեր բանկը, Օքսֆորդի համալսարանի երկու ուսանող վեճ են սկսել պանդոկապանի հետ, պատճառաբանելով, թե մատուցված խմիչքը անորակ է։ Փոխադարձ վիրավորանքներն ու դրան հետևած ծեծկռտուքը վերաճել է Օքսֆորդի քաղաքացիների և ուսանողների զինված ընդհարման, որը տևել է երկու օր։ Ընդհարումներում զոհվել են 63 ուսանող և 30 քաղաքացի։ Ի վերջո ուսանողները պարտություն են կրել։

Հետևանքներ
----------

1250-1709 թվականներին գործած Սվինդլսթոք պանդոկի հուշատախտակը
Քաղաքային իշխանությունները վեճը լուծել են հօգուտ ուսանողների և հատուկ որոշում կայացրել։ Այդ ժամանակվանից ի վեր՝ յուրաքանչյուր տարի փետրվարի 10-ին քաղաքագլուխը և քաղաքային խորհրդի անդամները պարտավոր էին գլխաբաց անցնել քաղաքի փողոցներով, մասնակցել ժամերգությանը և յուրաքանչյուր սպանված ուսանողի համար համալսարանին վճարել մեկ պեննի, այսինքն՝ ընդհանուր գումարը կազմում էր հինգ շիլլինգ և երեք պենի։ Պատիժը ուժի մեջ է մնացել 470 տարի և հանվել է միայն 1825 թվականին, երբ գործող քաղաքագլուխը հրաժարվել է մասնակցել երթին։ Համալսարանը ձևականորեն «ներել» է քաղաքին միայն 1955 թվականին, երբ ի հիշատակ 1355 թվականի դեպքերի և հաշտության՝ քաղաքագլխին տրվել է պատվավոր կոչում, իսկ համալսարանի փոխնախագահը (անգլ.՝ Vice-Chancellor) ընտրվել է պատվավոր քաղաքացի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Top\_ten\_astonishing\_facts". Oxford City Council, UK. 2009 թ․ դեկտեմբերի 15. Արխիվացված է the original 2009 թ․ դեկտեմբերի 15-ին.
2. ↑  Morris, James (1965). *Oxford*. Harcourt. p. 69.
3. ↑  Koenig, Chris. "Rioting over wine led to 90 deaths". *The Oxford Times*. Արխիվացված from the original on 2015 թ․ հուլիսի 6. Retrieved 2012 թ․ օգոստոսի 17.
4. ↑  Selwood, Dominic (2017 թ․ փետրվարի 10). "On this day in 1355: University fracas ends with 93 dead and the birth of a 600-year-long tradition". *The Telegraph* (in բրիտանական անգլերեն). ISSN 0307-1235. Արխիվացված from the original on 2017 թ․ մարտի 3. Retrieved 2018 թ․ փետրվարի 8.
5. ↑  Sullivan, Paul (2012 թ․ հունվարի 31). *Bloody British History: Oxford*. History Press. p. 54. ISBN 9780752481975. Retrieved 2018 թ․ փետրվարի 9.
6. ↑  Miller, Carol M. (June 1993). "The St. Scholastica Day Riot: Oxford after the Black Death". *FCH Annals – Journal of the Florida Conference of Historians*. **1**: 29–42. Արխիվացված է the original 2015 թ․ դեկտեմբերի 7-ին. Retrieved 2015 թ․ սեպտեմբերի 6. (PDF of entire volume Archived 14 October 2015 at the Wayback Machine.)
7. ↑  "`THE ST". Արխիվացված է the original 2010 թ․ սեպտեմբերի 29-ին. Retrieved 2010 թ․ ապրիլի 20.
**Բաթումի հնագիտական թանգարանей** (վրաց.՝ ბათუმის არქეოლოგიური მუზეუმი), Վրաստանի ամենահին հնագիտական թանգարանը, որը գտնվում է Բաթում քաղաքում։ Տեղակայված է Իլյա Ճավճավաձե 77 հասցեում։

Պատմություն
-----------

Աջարիայի ներկայիս տարածքից հայտնաբերված իր։
Աջարիայում հնագիտական պեղումներ իրականացվել են դեռ հարյուր տարի առաջ, սակայն հայտնաբերված գտածոները լայն հասարակությանը ներկայացվել են միայն 1994 թվականին։

Ներկայումս թանգարանի հավաքածուում պահվում է շուրջ 22800 ցուցանմուշ և եզակի գտածոներ Աջարիայի ողջ տարածքից։ Դրանց թվում են մետաղադրամները, պատմական տարբեր ժամանակների կավե, ապակե, ոսկե և բրոնզե սպասք, հռոմեական արձաններ, դրոշմադիր սրբապատկերներ, խաչեր, ուղղափառ տարբեր տաճարներից Սբ․ Գևորգի ռելիեֆային պատկերներ, Հերմեսի, Աֆրոդիտեի և Էրոսի պատկերներով հունական դրոշմակնիքներ, որոնք պատրաստվել էին Հունաստանի լավագույն վարպետների կողմից, ինչպես նաև այլ ցուցանմուշներ։

2014 թվականին թանգարանը վերակառուցվել է։ Նույն տարում այցելուներին ներկայացվել է թանգարանի «ոսկե ֆոնդը» (ոսկեդրամներ և զարդեր)։

Բացի հիմնական ցուցադրությունից, թանգարանում գործում է նաև ռեստավրացիոն լաբորատորիա, որտեղ գրաֆիկորեն և լուսանկարների միջոցով ֆիքսվում են թանգարանի ֆոնդերում առկա ցուցանմուշները։ Թանգարանի կազմում առկա են նաև ֆոտոարխիվ և գիտական գրադարան։

Ցուցադրություն
--------------

Հունական արծաթե թևնոցներ։
Թանգարանի շենքի երկրորդ հարկում ներկայացված են քարե (Աշելյան մշակույթ) և երկաթի դարերին թվագրվող ցուցանմուշներ։ Հավաքածուի մեծ մասը Կոլխիդայի մշակույթի ցուցանմուշներ են։

Թանգարանի առաջին հարկում ներկայացված են անտիկ, վաղ և ուշ միջնադարի ցուցադրանմուշներ, որոնք հայտնաբերվել են Աջարիայի անտիկ և միջնադարյան ամրոցների պեղումներից, հատկապես Պիչվնարի քաղաքատեղիի պեղումների ժամանակ, ինչպես նաև կոլխերի (մ․թ․ա․ V դար), հունական (մ․թ․ա․ V—IV դարեր) և հելենական դամբարաններում (մ․թ․ա․ IV—III դարեր)։ Ներկայացված է անտիկ ժամանակաշրջանի հունական և հռոմեական սպասք։ Գոնիոյի բերդի պեղումներից հայտնաբերվել են հունական և հռոմեական մետաղադրամներ (այդ թվում նաև, այսպես կոչված, «Գոնիոյի գանձ» տեղանքից։ Հնագետների կողմից հայտնաբերվել է Գոնիոյի բերդի պարիսպներից մեկի մոտից)։ Բացի այդ, հավաքածուում ներկայացված են հռոմեացիների պատկերներով քանդակային պատկերներ, ինչպես նաև հելենական Սերապիս աստծո պատկերով քանդակ, ապակե և բրոնզե սպասք ու հռոմեական զարդարանքներ։

Թանգարանի հավաքածուում գտնվում են նաև Խելվաչաուրից հայտնաբերված նմուշներ, որոնք վկայում են վաղ միջնադարում Աջարիայի և արաբական աշխարհի միջև առկա կապի մասին։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "ბათუმის არქეოლოგიური მუზეუმი" (in վրացերեն). Georgian museums. Retrieved 2018 թ․ նոյեմբերի 15.
2. ↑  "Батумский археологический музей". Retrieved 2018 թ․ նոյեմբերի 15.
3. ↑  "ბათუმის არქეოლოგიური მუზეუმის ისტორია" (in վրացերեն). Արխիվացված է the original 2018 թ․ նոյեմբերի 15-ին. Retrieved 2018 թ․ նոյեմբերի 15.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: n2006074619 · VIAF: 131564917 · WorldCat VIAF: 131564917 |

 |
**Հայկական եկեղեցի (Չեռնովցի)** (ուկրաիներեն՝ Чернівці, Вірменська церква), գործող հայկական կաթոլիկ եկեղեցի Ուկրաինայի Չերնովցի քաղաքում՝ նվիրված Սուրբ Պողոս և Պետրոս առաքյալներին։

Պատմություն
-----------

Եկեղեցին նախագծել է չեխ ճարտարապետ Յոզեֆ Գլավկան։ Եկեղեցու շինարարությունն սկսվել է 1869 թվականին և ավարտվել 1875 թվականի հոկտեմբերին։ Եկեղեցին օծվել է 1975 թվականի հոկտեմբերին Սուրբ Պողոս և Պետրոս առաքյալների պատվին։ Եկեղեցու ճարտարապետությանը միահյուսված են ռոմանական և գոթական ճարտարապետության տարրեր, ինչպես նաև ուկրաինական բարոկկո ոճի տարրեր։ Գլխավոր մուտքն ունի եռանկյունաձև ելուստ, խորանը կիսաշրջանաձև է, ճակատային մասն ավարտվում է երկու աշտարակ-զանգակատներով։

Հայկական եկեղեցին կառուցվել է Չերնովցի հայկական համայնքին միավորելու նպատակով։ Եկեղեցուն կից գործել է ծխական դպրոց։ Գերազանց ակուստիկայի պատճառով ի սկբանե երեկոները եկեղեցին օգտագործվել է եկեղեցական երաժշտության դասերի համար. տեղադրված է եղել նաև երգեհոն։

Խորհրդային իշխանության տարիներին եկեղեցում ծիսական արարողակարգերը դադարեցվել են։ 1944 թվականին եկեղեցին փակվել է, իսկ հայ-կաթոլիկների մեծամասնությունը լքել է քաղաքը։ Եկեղեցու գույքը հանձնվել է քաղաքային կազմակերպություններին։ Որոշ ժամանակ եկեղեցու շենքն օգտագործվել է որպես պահեստ։ Ավելի ուշ շենքը դարձել է ճարտարապետական հուշարձան։

1986 թվականին եկեղեցու շենքը հանձնվել է Չեռնովցի ֆիլհարմոնիային որպես երգեհոնային երաժշտության դահլիճ օգտագործելու համար։ 1988 թվականին եկեղեցին վերանորոգվել է։ 1992 թվականին այստեղ բացվել է կամերային երաժշտության սրահ, որտեղ հանդես են գալիս ուկրաինացի և օտարերկրացի կատարողներ։

Հետաքրքիր փաստեր
----------------

* Ի լրումն ժամերգությունների՝ եկեղեցում անցկացվում են հարսանեկան և կնունքի արարողություններ
* Հայկական եկեղեցին Բուկովինայի միակ եկեղեցին է, որի կառուցման համար գումար հատկացրել է ցիսարյան ընտանիքը։ Ավստրիայի թագավոր Ֆրանց Յոզեֆ I-ը հատկացրել է 1000 կորոն
* Եկեղեցու մուտքի մոտ տեղադրված են եղել Սուրբ Պողոսի և Պետրոսի արձանները, որոնք խորհրդային տարիներին անհայտ կորել են։ Հետազոտող Վ. Կվիտկոյի ջանքերով Ուկրաինայի անկախության տարիներին քանդակները գտնվել և վերականգնվել են քանդակագործներ Պ. Լեմսկու, Ն. Լիսակովսկու, Դ. Գորշովսկու և նկարիչ Վ. Խրիպկոյի կողմից

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Армянская церковь описание и фото. Украина: Черновцы". *www.votpusk.ru*. Retrieved 2016 թ․ սեպտեմբերի 6.
2. ↑  "Армянская церковь в Черновцах". *travelloon.com*. Արխիվացված է the original 2016 թ․ հոկտեմբերի 11-ին. Retrieved 2016 թ․ սեպտեմբերի 6. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Սուրբ Պողոս-Պետրոս եկեղեցի (Չեռնովցի)** կատեգորիայում։ |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Մարիամ Աստվածածին եկեղեցի (այլ կիրառումներ)

**Սուրբ Մարիամ Աստվածածին եկեղեցի** (անգլ.՝ St. Mary Armenian Apostolic Church, Toronto), հայ առաքելական եկեղեցի Կանադայի Տորոնտո քաղաքում։ Ընդգրկված է Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսության կազմում։

Եկեղեցին պաշտոնապես հիմնադրվել է 1983 թվականին, առաջին պատարագը տեղի է ունեցել 1983 թվականի ապրիլի 10-ին։

Պատմություն
-----------

Տորոնտոյի հայկական համայնքի կենտրոնը (Հայ կեդրոն) և A.R.S. ցերեկային դպրոցը հիմնադրվել են 1979 թվականին, սակայն հայկական եկեղեցի համայնքում չի եղել։ Տորոնտոյի հայ համայնքը դիմել է կանադական և Արևելյան Ամերիկայի թեմի Կիլիկիայի կաթողիկոսին՝ եկեղեցի կառուցելու խնդրագրով։ 1982 թվականին Կանադայի առաջնորդարանը և Արևելյան Ամերիկայի թեմը տվել են եկեղեցի կառուցելու թույլտվություն։

Վարդապետ Խաժակ Հակոբյանը դարձել է եկեղեցու առաջին հովիվը 1983 թվականին։ Եկեղեցական ծառայությունները մատուցվել են Տորոնտոյի Բեյվյու պողոտայում գտնվող Սուրբ Ավգուստին անգլիկան եկեղեցում մինչև նոր եկեղեցու կառուցումը։

Եկեղեցին հանդիսավոր կերպով օծվել է 1990 թվականի մայիսի 27-ին Կիլիկիայի կաթողիկոս Գարեգին Բ-ի կողմից։

2012 թվականի գարնանը եկեղեցին վերանորոգվել է Կանադայի առաջնորդանիստ արքեպիսկոպոս Խաժակ Հակոբյանի հովանու ներքո։

Հոգևոր հովիվներ
---------------

* Խաժակ Հակոբյան (ապրիլի 10, 1983 - դեկտեմբերի 9, 1994)
* Շահե Փանոսյան (դեկտեմբերի 9, 1994 - դեկտեմբերի 19, 2002)
* Մեղրիկ Փարիկյան (դեկտեմբերի 19, 2002 - մասյիսի 10, 2014)
* Ստեփանոս Փաշայան (նոյեմբերի 3, 2014 – հունվարի 7, 2016)
* Կոմիտաս Փանոսյան (օգոստոս, 2012)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Parikian, Father Meghrig (2007). *25th Anniversary of St. Mary's Church* (PDF). Toronto, ON. p. 100. Արխիվացված է the original (PDF) 2012 թ․ հուլիսի 31-ին. Retrieved 2016 թ․ հունիսի 16.
2. ↑  "Սուրբ Մարիամ եկեղեցի". *ImYerevan.com*. Արխիվացված է the original 2016 թ․ հունիսի 28-ին. Retrieved 2016 թ․ հունիսի 16.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Սուրբ Մարիամ Աստվածածին եկեղեցու կայքը
**Սուրբ Մարգարիտի մատուռ** (անգլ.՝ St Margaret’s Chapel)՝ գտնվում է Էդիմբուրգյան դղյակի տարածքում։

Պատմություն
-----------

Մատուռը համարվում է Էդինբուրգի պահպանված կառույցներից ամենահինը և հներից մեկը Շոտլանդիայում։ Կառուցվել է 12-րդ դարի սկզբին, Դավիդ 2-րդ արքայի կողմից և կոչել է ի պատիվ իր մոր՝ Մարգարիտ Շոտլանդացու։ Կաթոլիկական մատուռի մասին առաջին հիշատակումները վերագրվում են 1124 թվականին։ Ընդգրկված է բարձր կատեգորիայի պահպանության ազգային պատմական հուշարձանների ցանկում։

Մատուռը կառուցվել է ռոմանական ոճով, պատերի հաստությունը հասնում է 60 սմ-ի։ Մատուռում կան 5 պատուհաններ վիտրաժներով։

1314 թվականի մարտի 14-ին դղյակը գրավվել է Մորեյի կոմս Թոմաս Ռենդոլֆի կողմից, որի հետևանքով ավերվել են բոլոր կառույցները, բացառությամբ մատուռի։ 16-րդ դարում Շոտլանդիայի ռեֆորմացիայի ժամանակ մատուռը վերածվել էր վառոդի պահեստի և այդ կարգավիճակում օգտագործվել է մինչև 1845 թվականը։ 1853 թվականին Վիկտորիա թագուհու աջակցությամբ մատուռը վերանորոգվել է։ 1922 թվականին պատրաստվել են վիտրաժներ եպիսկոպոս Անդրեյի, սուրբ Կոլումբի, Մարգարիտ Շոտլանդացու, սուրբ Նինիանի և Ուիլյամ Ուոլեսի պատկերներով։ 1993 թվականին սուրբ Մարգարիտի մահվան 900 ամյակի պատվին մատուռի ինտերիերը և խորանը թարմացվել են։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Pre-1750 Buildings in Edinburgh Old Town Conservation Area". City of Edinburgh Council, City Development Department. Արխիվացված է the original 2012 թ․ հունիսի 14-ին. Retrieved 2009 թ․ սեպտեմբերի 30.
2. ↑  "St Margaret's Chapel, Listed Building Report". Historic Scotland. Retrieved 2012 թ․ հոկտեմբերի 23.
3. ↑  Wilson (1887), p.295

Արտաքին հղումներ
----------------

* St. Margaret's Chapel Guild
* About Queen Margaret of Scotland Archived 2008-07-25 at the Wayback Machine.
* St Margaret's Chapel
**Սուրբ Մարգարիտայի եկեղեցի** Վեստմինստերում (*St Margaret’s, Westminster*), ուշ գոթական եկեղեցի Վեստմինստերյան աբբայության տարածքում, որը ֆասադով նայում է Պարլամենտական հրապարակին։ Վեստմինստերյան պալատի և աբբայության հետ պատկանում է Համաշխարհային Ժառանգությանը։

Պատմություն
-----------

Եկեղեցու պատմությունն սկսվում է 12-րդ դարում, երբ բենեդիկտինցիները Լոնդոնում կառուցեցին առաջին եկեղեցին` հանուն Մարգարիտա Անտիոքցու։ Այն վերակառուցվել է առաջին Թյուդորների օրոք (1486-1523 թվականներին), իսկ 17-րդ դարում պուրիտանների պնդմամբ դարձավ ծխական եկեղեցի բրիտանական պարլամենտի անդամների համար։ 1730-ականներին տաճարը երեսպատվեց բաց գույնի փորթլենդյան կրաքարով, աշտարակներից մեկը ենթարկվեց վերակառուցման։ 19-րդ դարում եկեղեցուն կցվեցին նարտեքսներ, բոլորովին թարմացվեց նրա ինտերիերը։

Հայտնի մարդիկ
-------------

Սբ. Մարգարիտայի եկեղեցում են թաղված Ուիլյամ Քեքստոնը և Ուոլթեր Ռելին, ինչի մասին հիշեցնում են ձևավոր վիտրաժները նրանց պատկերներով։ Այստեղ թաղված է նաև հոգևորական, Հենրիխ 7-րդի և Հենրիխ 8-րդի բժիշկ Ջոն Չամբերը։ Ըստ ավանդույթի, այստեղ պսակադրվել են անգլիական արիստոկրատիայի շատ սերունդներ` նրանց թվում նաև Ուինստոն Չերչիլը։ Հայտնի է եկեղեցական երգեհոնը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Wright, A.; Smith, P. (1868). *Parliament Past and Present*. London: Hutchinson & Co.
2. ↑  Smith, Christopher. "Sir Walter Raleigh – Execution". *Britannia Biographies*. Արխիվացված է the original 2008 թ․ ապրիլի 17-ին. Retrieved 2008 թ․ մայիսի 3. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  Gilbert, Martin (1991). *Churchill: a life*. London: Heinemann. ISBN 0-434-29183-8.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Церковь на сайте Вестминстерского аббатства Archived 2014-07-03 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4611613-8 · LCCN: nr92003345 · NLA: 35436008 · VIAF: 141160856 · WorldCat VIAF: 141160856 |

 |
**Սուրբ Նիկողայոսի հին եկեղեցի** կամ **Ջավորանիի փայտե եկեղեցի** (սերբ.՝ Црква брвнара у Јаворанима), սերբ ուղղափառ եկեղեցի Բոսնիայի շրջանում, Ջավորանիում։ Եկեղեցին նվիրված է Սուրբ Նիկողայոս Զմյուռնացուն։ Կառուցվել է 1756 թվականին։

Ճարտարապետություն
-----------------

Եկեղեցին պատկանում է եկեղեցիների հին տեսակին` ուղղանկյուն հիմքով, խորանի մոտ առանց աբսիդի հատվածի։ Եկեղեցու կառուցման համար օգտագործվել է կաղնու փայտ։ Եկեղեցին ունի 9.46 մետր երկարություն, 4.92 մետր լայնություն և 5.50 մետր բարձրություն։

Պատմություն
-----------

Սուրբ Նիկողայոսի հին եկեղեցում պահվում է աղոթագիրք, որը պատմական տեղեկատվություն է պարունակում Գոմիոնիկա վանքի Նեոֆիտ վանականի մասին, որը կախաղան է հանվել Օսմանյան տեղական վարչակազմի կողմից Բանյա Լուկայում` զրպարտանքի մեղադրանքով։ 2003-2004 թվականներին եկեղեցին վերակառուցվել է։ Վերակառուցման նախագիծն իրականացվել է Սերբական Հանրապետության Մշակութային և ազգային ժառանգության պահպանման հանրապետական ինստիտուտի կողմից։

Ժողովրդական արվեստում
---------------------

Ըստ տեղական ժողովրդական լեգենդի` մի գիշերվա մեջ եկեղեցին փոխել է իր գտնվելու նախնական վայրը և Գրաբեժից տեղափոխվել իր այսօրվա գտնվելու վայրը Ցվիշիչում։ Գոյություն ունի նաև պատմություն Օսմանյան սուլթանի մասին, որն իբր թույլատրել է պաշտամունքի վայր կառուցել, սակայն այնպիսի մեծության, որը հնարավոր կլիներ ծածկել միայն մեկ ցլի կաշվով։ Այս սահմանափակումը շրջանցվել է հնարամտության շնորհիվ, երբ մաշկը հնարամտորեն կտրատվել է։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Ministry of Education and Culture of Republika Srpska. "Пројекат реконструкције брвнаре у Јаворанима" (in սերբերեն). Արխիվացված է the original 2021 թ․ հունվարի 13-ին. Retrieved 2015 թ․ հոկտեմբերի 29. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  Архијерејско намјесништво которварошко. "Парохијa - Јаворани" (in սերբերեն). Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 4-ին. Retrieved 2015 թ․ հոկտեմբերի 29.
3. 1 2 3  PETAR MOMIROVIĆ. "DRVENE CRKVE ZAPADNE BOSNE" (PDF) (in սերբա-խորվաթերեն). Retrieved 2015 թ․ հոկտեմբերի 29.
4. ↑  Др Љиљана Шево. "МАНАСТИРИ ЕПАРХИЈЕ БАЊАЛУЧКЕ-МАНАСТИР ГОМИОНИЦА" (PDF) (in սերբերեն). Retrieved 2015 թ․ հոկտեմբերի 29.
**Անիես Սուրե** (ֆր.՝ *Agnès Souret*, հունվարի 21, 1902(1902-01-21), Բայոնա - սեպտեմբերի 30, 1928(1928-09-30), Արգենտինա), ֆրանսիացի դերասանուհի և պարուհի, պատմության մեջ առաջին անգամ Միսս Ֆրանսիա 1920 ազգային գեղեցկության մրցույթի հաղթող։

Կենսագրություն
--------------

Անես Սուրեն ծնվել է 1902 թվականի հունվարի 1-ին բալերինայի ընտանիքում։

17 տարեկանում ճանաչվել Է Ֆրանսիայի ամենագեղեցիկ կին (*La plus Belle Femme de France*)՝ նվաճելով պատմության մեջ առաջին մրցույթի տիտղոսը, որը հետագայում դարձել Է Միսս Ֆրանսիա` մրցույթում առաջ անցնելով 2000-ից ավելի մրցակիցներից և հավաքելով 115 000 ձայն։ Ֆրանսիական «Le Figaro» թերթում նրան անվանել են «շլացուցիչ գեղեցկուհի»։ «The New York Times»-ում Անես Սուրեին անվանում էին «ամենագեղեցիկ ֆրանսուհի»։

Ազգային մրցույթում հաղթանակը Անեսին դարձրել է ժամանակի ամենահանրաճանաչ կանանցից մեկը։ Նրա լուսանկարները զանգվածորեն հայտնվել են ամսագրերում և թերթերում։ Նրա կյանքի մանրամասները սովորական երևույթ էին 1920-ական թվականների սկզբի դեղին մամուլի սյունակներում։

Նա պարուհի է դարձել Փարիզի հանրահայտ Ֆոլի Բերժերի մյուզիք հոլում, ելույթ է ունեցել Մոնտե Կարլոի օպերայում։ Նկարահանվել է երեք ֆիլմերում («La Maison des pendus», «Le Lys du Mont Saint-Michel» և «La tournée Farigoule»)։

Նրա համբավը նաև դուրս է եկել Ֆրանսիայի սահմաններից։ 1922 թվականին նա հայտնվել է «Pins and Needles»-ի ռևյում՝ Լոնդոնի Վեստ-Էնդ Գեյթի թատրոնում։ Գտնվելով Լոնդոնում՝ Անեսը հրավիրվել է Հոլիվուդի կինոփորձերի։ Նրա գեղեցկությունը նկատվել է ԱՄՆ-ում։ Նույն թվականին տպագրությունից դուրս է եկել նրա «Գեղեցկության գաղտնիքների հայտնի գիրքը»։

Մահացել է պերիտոնիտից Արգենտինայում 1928 թվականի սեպտեմբերին, 26 տարեկան հասակում։ Թաղվել է հայրենիքում՝ Էսպելետում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  GeneaStar
2. 1 2 3 4  ծննդական
3. ↑  "André Darraïdou : Sur la route..." *web.archive.org*. 2014 թ․ հունվարի 14. Արխիվացված է the original 2014 թ․ հունվարի 14-ին. Retrieved 2020 թ․ նոյեմբերի 19.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Могила Аньес Суре

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · Find A Grave |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 16703503b |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ եկեղեցի (այլ կիրառումներ)

**Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ եկեղեցի (Ուջմանա)**, հայ կաթողիկե եկեղեցի Վրաստանի Սամցխե-Ջավախքի մարզի Նինոծմինդայի մունիցիպալիտետ Ուջմանա գյուղի կենտրոնում։ Ենթարկվում է Հայ Կաթողիկե եկեղեցու Հայաստանի և Արևելյան Եվրոպայի թեմին։

Պատմություն
-----------

Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ եկեղեցու կառուցման թվականի վերաբերյալ առկա է երկու տեսակետ, համաձայն որոնց՝ այն կառուցվել է կա՛մ 1850 թվականին կա՛մ 1851 թվականին ջանքերով։ Կառուցման համար անհրաժեշտ գումարը հավաքվել է տեղի բնակիչների կողմից։

Հայտնի է, որ 1915 թվականին եկեղեցու քահանան է եղել Հովհաննես Դարբինյանը։

ԽՍՀՄ գոյության տարիներին եկեղեցին անմխիթար վիճակում է գտնվել, քանի որ խորհրդային իշխանությունները արգելում էին հայերով բնակեցված գյուղերում, որի բնակիչները հայ կաթողիկե եկեղեցու հետևորդ էին, հոգևորականների գործունեությունը։ 1990 թվականից եկեղեցում վերսկսվել է եկեղեցական արարողությունների կատարումը հարևան գյուղերի կաթողիկե հոգևորականների կողմից։

2008 թվականին գյուղի քահանա է նշանակվել Տ. Անտոն քահանա Անտոնյանը։

2015 թվականին Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ եկեղեցին հիմնանորոգվել է։ Ծնունդով Ուջմանա գյուղից ավստրալաբնակ Ռիմա Կարսլյանի ֆինանսավորմամբ նորոգվել են եկեղեցու բեմը, առաստաղը, խորանը, դուռը, պատուհաններն ու պատերը։ Զանգակատունը նորոգվել է նույն գյուղի բնակիչ Ռոբերտ Ամիրխանյանի հովանավորությամբ։

2015 թվականի օգոստոսի 5-ին հիմնովին վերանորոգված Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ եկեղեցին Հայ կաթողիկե եկեղեցու Հայաստանի և Արևելյան Եվրոպայի թեմի առաջնորդ Տ. Ռաֆայել արքեպիսկոպոս Մինասյանի և Ուջմանայի քահանայապետ Տ. Անտոն քահանա Անտոնյանի ու Տ. Գրիգոր քահանա Մկրտչյանի կողմից օծվել է։ Օծման արարողությանը ներկա էին Նինոծմինդայի շրջանից պատգամավոր Հենզել Մկոյանը, Նինոծմինդայի մունիցիպալիտետի նախագահ Սմբատ Կյուրեղյանը, այլ պատվավոր հյուրեր և գյուղացիները։

Ճարտարապետական տեսք
-------------------

Եկեղեցին ունի ուղղանկյան տեսք և կառուցված է սպիտակ քարից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Հայաստանի Պետական Արխիվ, ֆ. 316, ց. 1, գ. 102, թ. 38
2. 1 2  «Արձագանք», 1885, N 26, էջ 368
3. 1 2 3 4 5 6  "Սամվել Կարապետյան, «Ջավախք», Երևան 2006թ.:" (PDF). Արխիվացված է the original (PDF) 2020 թ․ սեպտեմբերի 29-ին. Retrieved 2018 թ․ փետրվարի 14. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. 1 2 3 4 5 6 7 8  Օծվել է Վրաստանի հայաբնակ Ուջմանա գյուղի վերանորոգված Սբ. Հովհաննես Մկրտիչ եկեղեցին:
5. ↑  «Օրացոյց և պատկեր տօնից», Թիֆլիս, 1915թ. էջ 83։
**Բաթերսի**՝ հարավային Լոնդոնի՝ Թեմզայի ափին տեղակայված բնակելի շրջան։ Մտնում է Ուոնդսուերթ բորոյի կազմի մեջ։ Նրա տարածքում են գտնվում Բաթերսի Պարկը[en]ը և Բաթերսի էլեկտրակայանը։

Բաթեսիի բնակչությունը 2001 թվականին կազմել է 73 345 մարդ։

Պատմություն
-----------

Տե՛ս նաև՝ Լոնդոնի պատմություն
### Արդիականություն

Դեռ նախորդ դարավերջին Բաթերսին լքված և վտանգավոր արդյունա-պահեստային գոտի էր՝ չաշխատող նավաշինարաններով, նավամատույցներով և էլեկտրակայանով։ Սակայն 21-րդ դարում տեղադրությունը Բաթերսիում կտրուկ փոխվեց. սկսեցին հայտնվել նոր բնակելի համալիրներ, տարատեսակ ճարտարապետական շինություններ, բարելավվել են ենթակառուցվածքները։ Բաթերսիում աշխատել են այնպիսի հանրահայտ ճարտարապետներ, ինչպիսին են Ռիչարդ Ջորջ Ռոջերսը և Նորման Ֆոսթերը։ Շրջանի «մարգարիտն» է համարվում Բաթերսի Պարկը[en] ՝ իր կանաչ ծառուղիներով, լճակներով, շատրվաններով, վազքուղիներով և փոքր կենդանաբանական այգով։

2016 թվականին Մեյֆերից ԱՄՆ դեսպանատունը տեղափոխվել է, որի շուրջը կառուցվել է նոր թաղամաս։ Ոչ շատ հեռու տեղակայված` արդեն շատ տարիներ չաշխատող և պետության կողմից պաշտպանվող Բաթերսի էլեկտրակայանի շինությունը կփոխակերպվի համալիրի` բուտիկներով, ռեստորաններով, հյուրանոցներով, բազմաթիվ գրասենյակային և առևտրային տարածքներով։ Այս կերպով, Բաթերսի շրջանը համարվում է ներդրումների համար ամենահեռանկարայիններից։

Բաթերսի Էլեկտրակայան

Աշխարհագրություն
----------------

Բաթերսի շրջանը տեղակայված է Լոնդոնի հարավում` Թեմզայի ափին, և մտնում է Ուոնդսուերթ բորոյի կազմի մեջ։

Կառավարում
----------

2010 թվականին Բաթերսիի կողմից պատգամավոր է ընտրվել պահպանողական Ջեյն Էլիսոնը[en]:[*փա՞ստ*]

Տեսարժան վայրեր
---------------

* Բաթերսի Պարկ[en]
* Բաթերսի էլեկտրակայան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Battersea - Hidden London". hidden-london.com. Retrieved 2016 թ․ հուլիսի 4.
2. ↑  "Район Лондона Батерси (Battersea) ← LondonDom.com Ltd". www.londondom.com. Արխիվացված է the original 2016 թ․ մայիսի 26-ին. Retrieved 2016 թ․ հուլիսի 4.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 245000851 · WorldCat VIAF: 245000851 |

 |
**Սուրբ Հովհան Նեպոմուցկիի տաճար** (սերբ.՝ Катедрала светог Ивана Непомука / *Кatedrala svetog Ivana Nepomuka*, հունգ.՝ Nepomuki Szent Jánosszékesegyház), Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցու տաճար Սերբիայի Զրենյանին քաղաքում, Զրենյանին քաղաքի հոգևորականների նստավայրը, որ գտնվում է Սերբիայի Բանատում։ Տաճարը գտնվում է Զրենյանինի ազատության հրապարակում, կոչվել է Սուրբ Հովհան Նեպամուկցիի անվամբ։

Պատմություն
-----------

Օսմանյան կայսրության կառավարման ընթացքում նրանք հիմնադրել են մզկիթը, բայց ավստրիացիները թուրքերի՝ քաղաքից և Բանատից դուրս գալուց հետո ոչնացրել են այն։ Սակայն սա առաջին մզկիթը չէ, որը վերածվել է կաթոլիկ տաճարի։ Տաճարը կառուցվել է 1768 թվականին բարոկկո ոճով։ Հաջորդ դարում շենքը գտնվել է վատ վիճակում, և ղեկավարությունը որոշել է կառուցել նորը։ Ներկայիս տաճարի շինարարությունն սկսվել է 1864 թվականին Սթիվեն Դորդվիքի նախագծով և տևել է չորս տարի։

Նկարագրություն
--------------

Զրենյանին տաճարը կառուցվել է նեոկլասիկ ոճով։ Ինտերիերը զարդարված էր Ժոզեֆ Գոիգների կողմից, և տաճարն աչքի է ընկնում 1907 թվականին Տիմիշոարայում պատրաստված երգեհոնով։ Տաճարի չափսերի շնորհիվ զանգակատունը երևում է քաղաքի շատ հատվածներից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Сайт г. Зренянин". Արխիվացված է the original 2017 թ․ օգոստոսի 12-ին. Retrieved 2017 թ․ հուլիսի 2.

Աղբյուրներ
----------

* Zrenjanin Cathedral

Արտաքին հղումներ
----------------

*
**Արտակարգ իրավիճակ Արցախի Հանրապետությունում**, COVID-19 համավարակով պայմանավորված հատուկ իրավական ռեժիմի հաստատում Արցախի Հանրապետության ամբողջ տարածքում 2020 թվականի ապրիլի 12-ից մինչև մայիսի 12-ը։ Արտակարգ իրավիճակի պարետատան ղեկավարման համար պարետ է նշանակել Արցախի Հանրապետության պետական նախարար Գրիգորի Մարտիրոսյանը։

Չնայած մեկամսյա ժամկետով արտակարգ իրավիճակի ռեժիմ սահմանելուն, երկրում չի հետաձգվի նախագահական ընտրությունների երկրորդ փուլը։

Իրավական դրույթներ
------------------

Արցախի Հանրապետությունում արտակարգ իրավիճակի ռեժիմ է սահմանվում բացառապես Արցախի Հանրապետության սահմանադրության և «Արտակարգ իրավիճակի իրավական ռեժիմի մասին» օրենքի հիման վրա։ Արտակարգ իրավիճակի իրավական ռեժիմը սահմանվում է նապագահի հրամաագրով։

Սահմանափակումներ
----------------

Արցախի Հանրապետության սահմանի բոլոր անցակետերում սահմանվել է անձանց և տրանսպորտային միջոցների մուտքի (ելքի) հատուկ կարգ։ Անցակետով արգելվում է Արցախի քաղաքացիություն չունեցող անձանց մուտքը բացառությամբ որոշ դեպքերի, որոնք սահմանվել են պարետի որոշմամբ։

Քրեակատարողական հիմնարկում, ձերբակալվածներին պահելու վայրերում և զորամասերում արգելվում են հանձնուքներ, ծանրոցներ և փաթեթներ ստանալը և ուղարկելը, տեսակցություններ ունենալը։

Պարետի որոշմամբ սահմանված տարածքներում արգելվում է հանրային միջոցառումների կազմակերպումը, ինչպես նաև գործադուլները, հավաքները։

Իրադարձություններ
-----------------

Տես նաև
-------

* Արտակարգ դրություն Հայաստանում (2020)
* Նոր կորոնավիրուսի բռնկումը Արցախի Հանրապետությունում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Արցախի Հանրապետությունում արտակարգ իրավիճակ հայտարարվեց մինչև մայիսի 12-ը".
2. ↑  "Կորոնավիրուսով պայմանավորված Արցախում արտակարգ իրավիճակ հայտարարվեց".
3. ↑  "Արցախում արտակարգ իրավիճակ հայտարարվեց. ընտրությունների երկրորդ փուլը կկայանա". Արխիվացված է the original 2020 թ․ ապրիլի 20-ին. Retrieved 2020 թ․ ապրիլի 12. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  "Արցախի Հանրապետության Սահմանադրություն".
5. ↑  "Արցախում հայտարարվում է արտակարգ իրավիճակ. ընտրությունների 2-րդ փուլը չի հետաձգվում".
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Հարություն եկեղեցի (այլ կիրառումներ)

**Սուրբ Հարություն եկեղեցի** (անգլ.՝  the Armenian Church of the Holy Resurrection in Dhaka), Հայ առաքելական եկեղեցի Բանգլադեշի Դաքքա քաղաքի հին հատվածի Արմանիտոլա շրջանում։

Ներկայումս եկեղեցին փակ է, ներս մտնելու համար անհրաժեշտ է թույլտվություն իշխանություններից։ Բանգլադեշի կառավարությունը եկեղեցին ներառել է ճարտարապետական հուշարձանների ցանկում։

Պատմություն
-----------

Եկեղեցին կառուցվել է 1781 թվականին Արմանիտոլա շրջանի հայկական փողոցում, գերեզմանատանը կից գտնվող փայտե ժամատան տեղում։ Այն օծել է Եփրեմ եպիսկոպոսը, ով հետագայում դարձավ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Եփրեմ Ա Ձորագեղցի։ Հայերն այստեղ են եկել 17-18 -րդ դարերում և հիմնականում զբաղվել են առևտրով։ Շնորհիվ առևտրի ոլորտում հայերի հաջողությունների, որոնք բարելավում էին պետության տնտեսական վիճակը, Մեծ Մոնղոլների կայսրության ղեկավար Ագբար I Մեծը հայերին թույլ է տվել ազատորեն դավանել իրենց կրոնին։ Տաճարի կառուցման համար գումար է հավաքել Բենգալիայի ամբողջ հայկական համայնքը։ Եկեղեցին կառուցվել է Դաքքայի աժխույժ հայաբնակ շրջաններից մեկում՝ Արմատիոլում։ Դաքայում հայեր այլևս չկան, եկեղեցին չունի մշտական վանահայր և այդ պատճառով ժամերգություններ անցկացնելու համար տարին երկու անգամ Ավստրալիայից այստեղ է գալիս հայոց արքեպիսկոպոսը։ Եկեղեցուն հետևող միակ հայը՝ Մարտինը, (Մայքլ Ջոզեֆ Մարտին) Դաքքա է եկել 1942 թվականին։ Նա հոգ է տանում եկեղեցու և նրա հարևանությամբ գտնվող գերեզմանատան նկատմամբ, որտեղ թաղված են մոտ 400 հայեր։ Նա արդեն բավական ծեր է և անհանգստանում է, թե իրենից հետո ով է հետևելու և խնամելու հայկական եկեղեցին։

Հայկական եկեղեցի, 1971

Տվյալներ
--------

Եկեղեցին ունի 750 ոտնաչափ (230 մ) երկարություն, միջացքն ունի 14 ոնտաչափ լայնություն, 4 դուռ, 27 պատուհան։ Եկեղեցում կա պարուրաձև սանդուղք, ժամացույցե աշտարակ, որի ձայնը լսվել է 4 մղոն հեռավորության վրա և մարդիկ իրենց ժամացույցները ուղղում են ըստ այդ ժամի։ 1897 թվականին եկեղեցին ավերվել է երկրաշարժից։

Եկեղեցու մուտքը
Դաքքա այցելության ժամանակ Մայր Թերեզան մնացել է այս եկեղեցում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Սուրբ Հարություն եկեղեցի, Բանգլադեշ, Դաքքա". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 4-ին. Retrieved 2014 թ․ դեկտեմբերի 5.
2. 1 2  Դաքքայի վերջին հայի առաքելությունը
3. ↑  The Daily Star. Բանգլադեշ պետության վերջին հայը

|  |  |
| --- | --- |
|  | Սուրբ Հարություն եկեղեցի (Դաքքա) Վիքիպահեստում |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Ավետյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Արտաշես Ավետյան** (օգոստոսի 14, 1942(1942-08-14), Թեհրան, Իրան), հայ էստրադային երգիչ։ ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Թեհրանում։ Զբաղվել է ֆուտբոլով և խաղացել է Թեհրանի «Թաջ» թիմում։ 14 տարեկան հասակից սովորել է կիթառ նվագել գերմանացի Էրվին Մորեի մոտ։ Դպրոցում ուսման տարիներին ունեցել է երաժշտական խումբ, որի հետ համերգներով շրջագայել է Իրանի տարբեր քաղաքներ։ Երգի ուսուցիչը եղել է դրամատիկ տենոր Արամ Սարգսյանը, ով երգել է Ֆեոդոր Շալյապինի հետ։ 1963 թվականին ընտանիքով տեղափոխվել են Հայաստան։ 23 տարի եղել է Հայաստանի ռադիո և հեռուստատեսության էստրադային սիմֆոնիկ նվագախմբի մեներգիչ՝ Մելիք Մավիսակալյանի ղեկավարությամբ, 5 տարի՝ Կոնստանտին Օրբելյանի ղեկավարած Հայաստանի պետական էստրադային նվագախմբի հետ։

Ունի 30-ից ավելի հեղինակած և 250-ից ավելի ձայնագրված երգեր։ Նրա երգացանկից հիմնականում առանձնացել են «Մանուշակ», «Կարուսել», «Սիրուն աղջիկ Հայաստանի», «Գիշերն եկավ, զով հովն ընկավ», «Պատահական հանդիպում», «Սիրո ամառ», «Անձրև», «Ով սիրուն, սիրուն», «Երևան», «Ռազմաճակատային քույր», «Կռունկներ», «Անունդ վախով եմ տալիս», «Կարինե», «Քարավան», «Բինգյոլ» և այլն։ Մասնակցել է քաղաքային և հանրապետական մրցույթների, արժանացել առաջին մրցանակի։ Բազմաթիվ համերգներ է ունեցել Խորհրդային Միությունում։ 1990 թվականին տեղափոխվել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ, որտեղ սկսել է նվագել ակումբներում և զուգահեռ զբաղվել տպագրությամբ՝ կնոջ՝ Ժուլիետ Գևորգյանի հետ հայկական դպրոցների համար գրքեր տպագրելով։

Ընտանիք
-------

* Կինը՝ Լոլա Խոմյանց, երգչուհի
* Կինը՝ Ժուլիետ Գևորգյան
* Քույրը՝ Ասյա (Աչիկ) Պողոսյան, Ֆրանկֆուրտի մշակութային միության անդամ
* Դուստրը՝ Ելենա Ավետյան, ատամնաբույժ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Արտաշես Ավետյանի կենսագրությունը avproduction.am կայքում". Արխիվացված է the original 2022 թ․ հունվարի 18-ին. Retrieved 2018 թ․ փետրվարի 18. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  "Արտաշես Ավետյան | Music of Armenia". *www.musicofarmenia.com*. Արխիվացված է the original 2021 թ․ մայիսի 1-ին. Retrieved 2016 թ․ օգոստոսի 14. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  "Artashes Avetian(Արտաշես Ավետյան)". *www.artisttrove.com*. Retrieved 2016 թ․ օգոստոսի 14.(չաշխատող հղում)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Արտաշես Ավետյան, «Սիրված երգեր»Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.