**Յոհաննա Սիգուրդարդոտիր** (իսլ.՝ Jóhanna Sigurðardóttir [jou̯ːhana ˈsɪːɣʏrðartou̯htɪr], հոկտեմբերի 4, 1942(1942-10-04), Ռեյկյավիկ, Kingdom of Iceland), իսլանդացի քաղաքական գործիչ, պատմության մեջ առաջին բաց բիսեքսուալը, որը գլխավորել է կառավարությունը։ Համաշխարհային պատմության մեջ կառավարության առաջին ղեկավարը, որը պաշտոնական միասեռ ամուսնություն է կնքել։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Ռեյկյավիկում, 1960 թվականին ավարտել է Առևտրային քոլեջը։ Երկար ժամանակ աշխատել է իսլանդական ավիաուղիներում որպես ուղեկցորդուհի, իսկ ավելի ուշ՝ որպես նույն ավիաուղիների գրասենյակային աշխատող։ Ակտիվ մասնակցություն է ունեցել արհմիութենական շարժմանը։ 1978 թվականին առաջին անգամ ընտրվել է ալտինգի պատգամավոր՝ որպես Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության անդամ։ Այդ ժամանակից ի վեր մշտապես վերընտրվել Է խորհրդարանի բոլոր հաջորդ ընտրություններում։ Եղել է խորհրդարանի նախագահի տեղակալ 1979 թվականին և 1983-1984 թվականներին։ Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության նախագահի տեղակալ 1984-1993 թվականներին։ 1987-1994 թվականներին Բազմիցս զբաղեցրել է սոցիալական ապահովության նախարարի պաշտոնը տարբեր աշխատասենյակներում։

Քաղաքական կարիերա
-----------------

1994 թվականին առաջնորդի ներկուսակցական ընտրություններում անհաջողության պատճառով լքեց Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցությունը և շուտով գլխավորեց նոր շարժում՝ «Þjóðvaki» (թարգմանաբար «Զարթոնք»)։ Եղել է ձախ ընդդիմության ակտիվ անդամ Խորհրդարանում՝ ընդգրկվելով Ալտինգի բազմաթիվ կոմիտեներում։ 2000 թվականին Յոհաննայի գլխավորած շարժումը կոալիցիայի մեջ մտավ Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության հետ՝ ձևավորելով Սոցիալ-Դեմոկրատական դաշինք։ 2003 թվականի ընտրություններից հետո կրկին զբաղեցրել է Ալտինգի փոխնախագահի պաշտոնը։ 2007 թվականի ընտրությունների արդյունքներով երկրում ձևավորվել է «մեծ կոալիցիայի» կառավարություն անկախության կուսակցության և Սոցիալ-դեմոկրատական դաշինքի ներկայացուցիչներից։ Դրանում Յոհանան զբաղեցրել է սոցիալական ապահովության նախարարի պաշտոնը։ Տնտեսական բարդություններից առաջացած ներքաղաքական լուրջ ճգնաժամի արդյունքում կոալիցիան փլուզվեց։ Capacent Gallup ընկերության հարցման համաձայն, որն անցկացվել է ճգնաժամի թեժ շրջանում, նա դարձել է երկրի ամենատարածված քաղաքական գործիչը՝ հավաքելով 73 % վարկանիշ։ 2009 թվականին Յոհանան ընդգրկվել է Forbes-ի վարկածով աշխարհի 100 ամենաազդեցիկ կանանց ցանկում՝ զբաղեցնելով 75-րդ տեղը։

Իսլանդիայի վարչապետ
-------------------

2009 թվականի փետրվարի 1-ին Յոհանան, որը համեմատաբար չվարկաբեկված էր աջերի հետ կոալիցիայում իր կուսակցության հետ գլխավորել Է երկրի ժամանակավոր կառավարությունը։ Կառավարության ձևավորման շուրջ բանակցությունները բավականին կարճ էին։ Համաձայն պայմանավորվածության, կառավարությունն աշխատել է ընդհուպ մինչև նոր Ալտինգի ձևավորումը, արտահերթ ընտրությունները, որոնք տեղի են ունեցել 2009 թվականի ապրիլի 25-ին։

Ընտրությունների նախաշեմին Յոհանան ընտրվել էր 2009 թվականի մարտի 28-ին Սոցիալ-Դեմոկրատական դաշինք կուսակցության առաջնորդ։

2009 թվականի ապրիլի 25-ի ընտրությունների արդյունքում Յոհաննայի գլխավորած կոալիցիան ստացավ ձայների մեծամասնությունը, ինչի շնորհիվ 2009 թվականի մայիսի 10-ին ձևավորվեց երկրի նոր մշտական կառավարությունը։ Դրանում առանցքային դիրքեր են զբաղեցրել նույն անձինք, ինչ Յոհաննայի առաջին անցումային կառավարությունում։

Վարչապետի պաշտոնում գործունեության գլխավոր գերակայություններից է համարել 1 տարվա ընթացքում Իսլանդիայի անդամակցությունը ԵՄ-ին և մինչև 2012 թվականը 4 տարվա ընթացքում եվրոգոտուն միանալը։

2012 թվականի սեպտեմբերին հայտարարել էր, որ չի հասնելու վերընտրության և կհեռանա քաղաքականությունից։ 2013 թվականի փետրվարի 26-ին զիջել է Սոցիալ-դեմոկրատական դաշինքի առաջնորդ Արնի Փալ Առնասոնի պաշտոնը։ 2013 թվականի ապրիլի 27-ին Սոցիալ-դեմոկրատները ջախջախիչ պարտություն կրեցին ընտրություններում՝ կորցնելով ձայների և պատգամավորական տեղերի կեսից ավելին։

Անձնական կյանք
--------------

Իսլանդիայի և Սլովենիայի առաջնորդները
Յոհան Սիգուրդարդոտիրը երեք որդի ունի՝ Թոռվալդուր Յոհանեսոնի հետ առաջին ամուսնությունից երկուսը և 1981 թվականին ծնված խորթ որդին։ Յոհաննայի երկրորդ քաղաքացիական ամուսնությունը կնքվել է 2002 թվականին լրագրող Յոնինա Լեոսդոտիրի հետ։ Այսպիսով, Յոհանան աշխարհում կառավարության առաջին ղեկավարն է, որը չի թաքցնում իր ոչ ավանդական կողմնորոշումը։2010 թվականի հունիսի 27-ին Յոհաննա Սիգուրդարդոտիրը ամուսնացավ Յոնինա Լեոսդոտիրի հետ, երբ Իսլանդիայի խորհրդարանը 2010 թվականի հունիսի 12-ին օրինականացրեց միասեռ ամուսնությունները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  FemBio տվյալների շտեմարան (գերմ.)
2. 1 2  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.)
3. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #105135756X // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
4. ↑  Кто вы, госпожа премьер-министр-лесбиянка?
5. ↑  Icelandic leader in milestone gay marriage.(անգլ.) // Associated Press, 2 июля 2010 (Ստուգված է 2 Հուլիսի 2010)
6. ↑  Открытая лесбиянка — премьер Исландии — в списке самых влиятельных женщин по версии Forbes
7. ↑  *Денис Пилаш*. Левые на краю света. Часть 2: Исландия // Спільне. — 12.01.2017.
8. ↑  *Iceland's coalition government resigns*, Ministry of Foreign Affairs, 2009 թ․ հունվարի 26
9. ↑  *New Icelandic government under negotiation*, IceNews, 2009 թ․ հունվարի 27, Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հոկտեմբերի 27-ին, Վերցված է 2020 թ․ մարտի 10-ին
10. ↑  *No new Icelandic government this weekend*, IceNews, 2009 թ․ հունվարի 31, Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ մայիսի 13-ին, Վերցված է 2020 թ․ մարտի 10-ին
11. ↑  *Stjórnun mynduð á morgun*, Morgunblaðið, 31 January 2009, 12:05 (UTC) `{{citation}}`: Italic or bold markup not allowed in: `|publisher=` (օգնություն)
12. ↑  *Sigurdardóttir Ready to Become Iceland's PM*, Iceland Review, 2009 թ․ հունվարի 27, Արխիվացված է օրիգինալից 2010 թ․ հունվարի 14-ին, Վերցված է 2020 թ․ մարտի 10-ին
13. ↑  Премьер-министром Исландии стала лесбиянка. Теперь — по воле народа
14. ↑  Regierungschefin heiratet ihre Freundin(գերմ.)
15. ↑  Lenta.ru: Из жизни: Премьер-министр Исландии сочеталась браком со своей подругой

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Յոհաննա Սիգուրդարդոտիր» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Մեծ նորվեգական · Notable Names Database |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 105135756X · GTAA: 214929 · ISNI: 0000000430731365 · LCCN: n2014018937 · VIAF: 308180631 · WorldCat VIAF: 308180631 |

 |