Սուրբ Վարդանանց եկեղեցի, ալ-Քուվեյթ
**Քուվեյթի և Արաբական Ծոցի երկրների թեմ** կամ *Արաբական Միացյալ Էմիրութեանց և Քաթարի հայոց թեմ* (արևմտահայերեն), Հայաստանյայց առաքելական սուրբ եկեղեցու՝ Մերձավոր Արևելքի տարածքում գտնվող, Մեծի Տանն Կիլիկիո Կաթողիկոսությանը պատկանող թեմերից մեկը, որը ներկայացնում է Քուվեյթի առաքելական հայության և Արաբական Միացյալ Էմիրությունների առաքելական հայության հոգևոր կյանքը։ Առաջնորդանիստը՝ Քուվեյթի մայրաքաղաք ալ-Քուվեյթի Սուրբ Վարդանանց եկեղեցի։ Թեմի առաջնորդն է Շահե արքեպիսկոպոս Փանոսյանը (2011 թվականից)։

Պատմություն
-----------

Թեմը կազմավորվել է 1982 թվականին։ Ընդգրկում է նաև Բահրեյնի հայ համայնքը և Կատարի հայ համայնքը, որոնք եկեղեցիներ չունեն։

### Քուվեյթ

սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի, Շարջա
1950-1956 թվականներին Քուվեյթի հայ համայնքի հոգևոր կարիքների համար Քուվեյթ է այցելել Բասրայի (Իրաք) հոգևոր հովիվը։ 1956 թվականից քուվեյթահայ համայնքն անցել է Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսության գերակայության ներքո։ 1961 թվականից ունեցել է մնայուն հովիվ (Պարույր քահանա Սարգսյան)։ 1962 թվականին քուվեյթահայերը երկրի իշխանություններից ստացել են համայնքի օրինականությունը հաստատող վկայագիր, որը իրավունք է ընձեռել ունենալ սեփական աղոթատեղի։ 1963 թվականին կառուցվել է եկեղեցի՝ հանդիսասրահով։ 1979 թվականին Պարսից ծոցի տարածաշրջանը դարձել է Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսական փոխանորդություն, 1982 թվականին՝ թեմ։ Անդրանիկ առաջնորդ է ընտրվել Օշական եպիսկոպոս Չոլոյանը (1982-1998)։

1958 թվականից ցայսօր գործում է Քուվեյթի կիրակնօրյա դպրոցը։ 1960 թվականին Երվանդ Թերզյանի նախաձեռնությամբ բացվել է հայ-արաբական դպրոցը։ 1961 թվականին այդ դպրոցի հիման վրա ստեղծվել է Քուվեյթի հայ ազգային վարժարանը (տնօրեն՝ Պարույր քահանա Սարգսյան)։ 1974 թվականին եկեղեցու տարածքում կառուցվել է վարժարանի եռահարկ շենքը (1969-70 թվականներին վարժարանը միջնակարգ դպրոցի կարգավիճակ է ստացել)։ Գործել է Հայ եկեղեցու կիրակնօրյա դպրոցների օժանդակ միությունը։ Թեմական ժողովի կողմից նշանակվում է համայնքի վարչություն, որը կազմակերպում է գաղութի ազգ-եկեղեցական կյանքը, որոշում դպրոցի հոգաբարձության կազմը և այլն։

### Արաբական Միացյալ Էմիրություններ

Սրբոց Նահատակաց եկեղեցի, Աբու Դաբի
Արաբական Միացյալ Էմիրություններ հայերի զանգվածային հոսքը ԱՄԷ սկսվել է 1975 թվականից։ 1977 թվականին Դուբայի սուրբ Երրորդություն անգլիկան եկեղեցում մատուցվել է հայերեն առաջին պատարագը։ 1979 թվականին ձևավորվել են Դուբայի և Աբու Դաբիի առաջին ազգային վարչությունները։ Սկսել է գործել վարձված եկեղեցին իր դպրաց դասով, Ալ-Քուվեյթից կամ Անթիլիասից պարբերաբար հրավիրվել է այցելու հոգևոր հովիվ։

1993 թվականից ԱՄԷ-ի հայ համայնքն ունեցել է մշտական հոգևոր հովիվ (առաջինը՝ Բաբկեն վարդապետ Չարյան)։ 1996 թվականին կազմակերպված համահամայնքային հանգանակությամբ սկսվել են Շարջայում հայկական եկեղեցու և դպրոցի շենքի շինարարական աշխատանքները։ 1997 թվականին տեղի է ունեցել ԱՄԷ-ում առաջին՝ Շարջայի սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցու (ճարտարապետ՝ Բաբկեն Այվազյան) հիմնարկեքը, 1998 թվականին՝ օծումը։ Համայնքի հոգևոր հովիվն է Արամ քահանա Տեյիրմենճյանը (1997 թվականից)։ Թեմական խորհրդի, Շարժա-Դուբայի և Աբու Դաբիի ազգային վարչությունների հովանու ներքո գործում են նաև հայ երիտասարդաց տները, համայնքի մշակութային կյանքը կազմակերպող հանձնախումբը, դպրոցների գործունեությունն ապահովող հոգաբարձական կազմը և տիկնանց միությունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2007 թվականի նոյեմբերի 23-ի N 1390-Ն որոշում, արտաքին հղում
2. 1 2  «Պատմական ակնարկ»։ ։ Արաբական Միացյալ Էմիրութեանց և Քաթարի հայոց թեմ
3. ↑  «Հայ համայնքը Արաբական Միացյալ Էմիրություններում»։ ։ Արաբական Միացյալ Էմիրություններում Հայաստանի Հանրապետության դեսպանություն


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու նվիրապետական աթոռներ, հայրապետական պատվիրակություններ, թեմեր և հովվություններ |
| --- |
|  |
| Նվիրապետական աթոռներ | Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածին (Էջմիածին)  • Մեծի Տանն Կիլիկիո Կաթողիկոսություն (Կիլիկիա)  • Երուսաղեմի հայոց պատրիարքություն  • Կոստանդնուպոլսի հայոց պատրիարքություն | Հայ առաքելական եկեղեցու զինանշանըՀայ առաքելական եկեղեցու զինանշանը |
|  |
| Հայրապետական պատվիրակություններ | Արևմտյան Եվրոպա  • Կենտրոնական Եվրոպա  • Հնդկաստան և Ծայրագույն Արևելք |
|  |
| Հայաստան և Արցախ (Էջմիածին) | Արագածոտն  • Արարատյան Հայրապետական  • Արթիկ  • Արմավիր  • Արցախ  • Գեղարքունիք  • Լոռի  • Կոտայք  • Շիրակ  • Սյունիք  • Վայոց ձոր  • Տավուշ |
|  |
| նախկին ԽՍՀՄ (Էջմիածին) | Հարավային Ռուսաստան  • Նոր Նախիջևանի և Ռուսաստան  • Վրաստան  • Ուկրաինա |
|  |
| Եվրոպա (Էջմիածին) | Ավստրիա  • Բելգիա  • Բուլղարիա  • Գերմանիա  • Իսպանիա և Պորտուգալիա  • Իտալիա  • Հոլանդիա  • Հունաստան  • Հունգարիա և Չեխիա  • Մեծ Բրիտանիա  • Շվեդիա  • Շվեյցարիա  • Ռումինիա  • Ֆրանսիա |
|  |
| Եվրոպա (Կիլիկիա) | Կիպրոս  • Հունաստան |
|  |
| Ասիա և Աֆրիկա (Էջմիածին) | Դամասկոս  • Եգիպտոս  • Եթովպիա  • Իրաք  • Կալկաթա |
|  |
| Ասիա և Աֆրիկա (Կիլիկիա) | Ատրպատական  • Թեհրան  • Լիբանան  • Հալեպ  • Ջեզիրե  • Սպահան  • Քուվեյթ և Արաբական ծոց |
|  |
| Ամերիկա և Ավստրալիա (Էջմիածին) | ԱՄՆ-ի հայոց արևելյան  • ԱՄՆ-ի հայոց արևմտյան  • Ավստրալիա և Նոր Զելանդիա  • Արգենտինա  • Բրազիլիա  • Կանադա  • Վենեսուելա  • Ուրուգվայ |
|  |
| Ամերիկա և Ավստրալիա (Կիլիկիա) | Հյուսիսային Ամերիկայի արևելյան  • Հյուսիսային Ամերիկայի արևմտյան  • Կանադա  • Վենեսուելա |
|  |
| Չգործող թեմեր | Ադանա  • Այնթապ  • Աստրախան  • Բաքու  • Գանձակ  • Զեյթուն  • Մալաթիա  • Շամախի  • Սիս |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  *Քրիստոնյա Հայաստան հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո:*  |