**Լեհ զինվորների և գերմանացի հակաֆաշիստների հուշարձան** (գերմ.՝ Denkmal des polnischen Soldaten und deutschen Antifaschisten), (լեհ.՝ Pomnik Żołnierza Polskiego i Niemieckiego Antyfaszysty), Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ զոհված լեհ զինվորներին նվիրված գլխավոր գերմանական հուշարձանը, ինչպես նաև գերմանական Դիմադրության շարժման կարևոր հուշարձան։

Պատմություն
-----------

Գերմանիայի Դեմոկրատական Հանրապետության ու Լեհաստանի Ժողովրդական Հանրապետության հարաբերությունների զգալի լավացման ժամանակ առաջացել է Լեհաստանի զորքերի ու նացիզմի դեմ պայքարած գերմանացիների համագործակցության հիշատակին նվիրված հուշարձան կանգնեցնելու գաղափար։

Հուշարձանը բացվել է Բեռլինում 1972 թվականին Գերմանիայի Դեմոկրատական Հանրապետության նախաձեռնությամբ։ Այն գտնվում է Բեռլինի Ֆրիդրիխսխայն շրջանի ժողովրդական այգում։ Տեղակայված է բլրի ստորոտին, որի վրա պատին գրված է Տադեուշ Կոստյուշկոյի նշանաբանը․ «Հանուն ձեր և մեր ազատության» լեհերեն ու գերմաներեն (լեհ.՝ Za naszą i waszą wolność), (գերմ.՝ Für eure und unsere Freiheit)։

1972 թվականի լուսանկար
Հուշարձանը կառուցվել է սիլեզիական մոխրագույն գրանիտից։ Քանդակագործներն են Զոֆյա Վոլսկան (ԼԺՀ), Տադեուշ Լոձյանը (ԼԺՀ), Անդ Վիտտիգը (ԳԴՀ), Գյունտեր Մերկելը (ԳԴՀ)։ Նրա հիմնական մասը կազմում են երկու միանման 15 մետրանոց սյուներ, որ միավորվում են բրոնզե դրոշով։ Հուշարձանը ներառում է գրանիտե հարթաքանդակ, որը պատկերում է լեհ ու խորհրդային զինվորի ու գերմանացի ընդհատակայինի։

Ժամանակակից վիճակ
-----------------

1995 թվականին՝ Գերմանիայի միավորումից հետո, հուշարձանը վերակառուցվել է, ավելացվել են երեք լեզուներով գրություններով (լեհերեն, գերմաներեն և ռուսերեն) սալեր՝ ի հիշատակ լեհ և գերմանացի ընդհատակայինների, ֆաշիզմի դեմ պայքարած բոլոր մարտիկների ու նացիզմի զոհերի։

Ուղղահայաց ստելայի երկու կողմերում վերակառուցման ժամանակ պահպանվել են ԼԺՀ-ի ու ԳԴՀ-ի գերբերը։

Տարելիցների ժամանակ կատարվող հանդիսավոր արարողությունների ժամանակ հուշարձանի մոտ դրվում են ծաղկեպսակներ։

Հուշարձանի շուրջը գտնվող հրապարակը դարձել է սքեյթբորդիստների սիրելի վայր։ Հուշարձանը հաճախ ենթարկվում է վանդալությունների, ինչի պաատճառով գերմանական մի ընկերություն առաջարկել է ֆինանսավորել նրա պահպանման աշխատանքները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12  Bildhauerei in Berlin — 2004.
2. ↑
3. ↑  Jacek Lepiarz. "Wieńce pod Pomnikiem Żołnierza Polskiego w Berlinie". // wiadomosci.wp.pl. Արխիվացված է the original 2012 թ․ նոյեմբերի 1-ին. Retrieved 2012 թ․ հոկտեմբերի 2. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|datepublished=` ignored (help); Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)(լեհ.)
4. ↑  "Berlin, Friedrichshain Park: Deutsch-Polnisches Ehrenmal". // skatespots.de. Արխիվացված է the original 2012 թ․ նոյեմբերի 1-ին. Retrieved 2012 թ․ հոկտեմբերի 2. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|datepublished=` ignored (help); Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)(գերմ.)
5. ↑  Karin Schmidl. "Polnisches Denkmal wieder sauber". // berliner-zeitung.de. Արխիվացված է the original 2012 թ․ նոյեմբերի 1-ին. Retrieved 2012 թ․ հոկտեմբերի 2. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|datepublished=` ignored (help); Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)(գերմ.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Общий вид мемориала Archived 2014-08-13 at the Wayback Machine.
* Denkmal des polnischen Soldaten und des deutschen Antifaschisten(գերմ.)