recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**«Ճկուն» ծրագրային ապահովման ստեղծումը** (անգլ.՝ Agile software development) մոտեցում է ծրագրային ապահովման ստեղծման, որի շրջանակներում պահանջները և լուծումները զարգանում են ինքնակազմակերպման և խաչաձև ֆունկցիոնալ թիմերի և նրանց պատվիրատուի (ներ) / վերջնական օգտագործողի համատեղ ջանքերով։ Այն նպաստում է հարմարվողական պլանավորմանը, էվոլյուցիոն զարգացմանը և շարունակական բարելավմանը, և այն խրախուսում է արագ և ճկուն արձանքելու փոփոխություններին։

Տվյալ տեքստի «Ճկուն» (անգլ.՝ Agile) տերմինը այս իմաստով, Ծ*րագրային ապահովման Ճկուն ստեղծման մանիֆեստ*։ Այս մանիֆեստում ընդգրկված արժեքներն ու սկզբունքները ստացան և հիմնավորեցին ծրագրերի մշակման մեթոդաբանություն լայն շրջանակ, ներառյալ Scrum և Kanban։

Պատմություն
-----------

2001 թ. Փետրվարին ԱՄՆ-ի Յուտա նահանգում թողակվեց «Ծրագրային ապահովման Ճկուն ստեղծման մանիֆեստ»։ Դա այլընտրանք է փաստաթղթային հենարանային «ծանր քաշային» ծրագրերի մշակման պրակտիկային, ինչպիսիք են «ջրվեժի մեթոդը» , *որը ժամանակի ծրագրային ապահովման ստեղծմաոսկու ստանդարտն էր։ Այս մանիֆեստը հաստատվել և ստորագրվել է մեթոդաբանության ներկայացուցիչների կողմից. Extreme Programming, Crystal Clear [DS], DSDM, Feature Driving Development, Scrum, Adaptive Software Development, Pragmatic Programming: Մանիֆեստի ընդունումից առաջ շատ ընկերություններ օգտագործեցին ճկուն զարգացման մեթոդաբանություն, սակայն, արագաշարժ զարգացման ընդգրկումը զանգվածային լրատվամիջոցներին ընդամենը տեղի ունեցավ այս իրադարձությունից հետո։*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Collier, Ken W. (2011). *Agile Analytics: A Value-Driven Approach to Business Intelligence and Data Warehousing*. Pearson Education. էջեր 121 ff. ISBN 9780321669544. «What is a self-organizing team?»
2. ↑  «What is Agile Software Development?». Agile Alliance. 2013 թ․ հունիսի 8. Վերցված է 2015 թ․ ապրիլի 4-ին.
3. ↑  Rally (2010). «Agile With a Capital "A" Vs. agile With a Lowercase "a"». Արխիվացված օրիգինալից 2016 թ․ հունվարի 5. Վերցված է 2015 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ unfit URL (link)
4. ↑  Kent Beck; James Grenning; Robert C. Martin; Mike Beedle; Jim Highsmith; Steve Mellor; Arie van Bennekum; Andrew Hunt; Ken Schwaber (2001). «Manifesto for Agile Software Development». Agile Alliance. Վերցված է 2010 թ․ հունիսի 14-ին.
5. ↑  *Which is better – Kanban or Scrum?*
6. ↑  Larman, Craig (2004). *Agile and Iterative Development: A Manager's Guide*. Addison-Wesley. էջ 27. ISBN 978-0-13-111155-4.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX5107539 · BNF: 16516550f · GND: 4806620-5 · LCCN: sh2007006411 · Microsoft: 14185376 · NDL: 001312051 · SUDOC: 152847367 |

 |

 |
**Նորվեգիայի զինված ուժերի թանգարան** (նորվ.՝ Forsvarsmuseet), Նորվեգիայի զինված ուժերի զինվորական թանգարան, որը գտնվում է Նորվեգիայի մայրաքաղաք Օսլոյի Ակերսհուս ամրոցում։

Նախկինում թանգարանը ուներ «Hærmuseet» անվանումը, ինչը նշանակում էր «Բանակի թանգարան», իսկ ավելի շուտ՝ «Հրետանու թանգարան»։ Այն Նորվեգիայի գլխավոր ռազմական թանգարանն է։

2016 թվականի նոյեմբերի 16-ի դրությամբ թանգարանի մուտքը անվճար է։ Մեկ օրում հնարավոր չէ ամբողջությամբ տեսնել թանգարանում ցուցադրվող նմուշները, քանի որ այն բավականին հագեցած է իր թանգարանային ցուցանմուշների քանակով։

Պատմություն
-----------

Նորվեգիայի զինված ուժերի թանգարանը ստեղծվել է 1946 թվականին, երբ երկու նախկին զինվորական թանգարանները՝ 1860թվականին հիմնված Հրետանու և 1928 թվականին հիմնված Թիկունքի թանգարանները միավորվեցին և կոչվեցին Hærmuséet անունով։ Սկզբնական շրջանում այն բաց էր միայն զինվորականների համար, իսկ 1978 թվականից Նորվեգիայի Օլավ V թագավորի հանձնարարությունից հետո հասանելի դարձավ նաև բոլորին Զինված ուժերի թանգարան անվանումով։

Թանգարանը տեղակայված է Ակերսոն ամրոցի 1860 թվականին կառուցված մասնաշենքում։

Նպատակ և ցուցանմուշներ
----------------------

Թանգարանի հիմնական նպատակն է ցուցադրել Նորվեգիայի ռազմական պատմությունը վիկինգների ժամանակներից մինչև մեր օրերը։

Թանգարանի մուտքի ճանապարհին տեղադրված են որոշ ցուցանմուշներ՝ հրանոթային զենքեր, հին թնդանոթների փողեր, տանկեր։

### Բաժիններ

Թանգարանը բաղկացած է 6 առանձին բաժիններից

* հին ժամանակները և ռազմական պատմությունը սկսած վիկինգներից մինչև 1814 թ.
* 1814 - 1905 թվականների ռազմական պատմությունը,
* 1905 - 1940 թվականների ռազմական պատմությունը,
* Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ցամաքային մարտերը,
* Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ծովային մարտերը,
* 1945 թվականից մինչև մեր օրերի ռազմական պատմություն։

Թանգարանը բավականին հետաքրքիր է, քանի որ ցուցանմուշները ցուցադրվում են գեղեցիկ ու մանրակրկիտ ձևով։ Օգտագործվում են մանեկեններ, որպեսզի ցույց տրվի հին ժամանակների ռազմական հանդերձանքը։ Առկա է մեծ քանակի զենքեր ամենաբազմազան ձևի։ Ներկայացվում է ճակատամարտերի և կռիվների մակետները։

Տարվա մեջ մի քանի անգամ կազմակերպվում են հատուկ ցուցադրություններ։

Պատկերասրահ
-----------

* Թանգարանի շինությունները 1909թ.: (տեսարան Ակերսուն ամրոցից)Թանգարանի շինությունները 1909թ.: (տեսարան Ակերսուն ամրոցից)
* Թանգարանի շենքը 2007թ.Թանգարանի շենքը 2007թ.
* Թանգարանի տեղը ցույց տվող վահանակԹանգարանի տեղը ցույց տվող վահանակ
* Հին թնդանոթների փողերը թանգարանի շենքի ներքին բակումՀին թնդանոթների փողերը թանգարանի շենքի ներքին բակում
* Հրանոթը սահնակի վրա, 1858թ.Հրանոթը սահնակի վրա, 1858թ.
* Նորվեգական բանակի հեռագրիչները. 1888թ.Նորվեգական բանակի հեռագրիչները. 1888թ.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Նորվեգիայի զինված ուժերի թանգարան Վիքիպահեստում |

Արտաքին հղումներ
----------------

* The Defence Museum - official site Արխիվացված 2014-10-26 Wayback Machine (անգլերեն)
* The Armed Forces Museum www.visitnorway.com (անգլերեն)
**Շվեդական երկաթուղային թանգարան** (շվեդ.՝ Sveriges Järnvägsmuseum), Շվեդիայի Եվլե քաղաքում գտնվող ազգային տեխնիկական թանգարան՝ նվիրված շվեդական երկաթուղու պատմությանը, որը մասնաճյուղ ունի Էնգելհոլմում։

Թանգարանի նպատակն է ուսումնասիրել, պահպանել և փոխանցել Շվեդիայի երկաթուղային տրանսպորտի պատմության վերաբերյալ տեղեկատվությունը։ Թանգարանը կառավարում է Շվեդիայի երկաթուղիների ազգային վարչակազմը, որը թանգարանի համար միջոցներ է ստանում կառավարությունից։

Պատմություն
-----------

1915 թվականին Երկաթուղիների ազգային խորհուրդը Ստոկհոլմում բացել է երկաթուղային թանգարան։ 1942 թվականին Ստոկհոլմի «Թոմտեբուդա» երկաթուղային կայարանում բացվել է լոկոմոտիվների և շարժակազմերի ցուցահանդես։ Շվեդական երկաթուղու թանգարանը տեղափոխվել է Եվլե 1970-ականներին։ Թանգարանին հատկացվել էին բացօթյա երկու հրապարակներ (երկաթուղային գծերով), մի քանի խոշոր շենքեր, այդ թվում երկու շրջադարձային կետեր և լոկոմոտիվային շինություն։ Թանգարանային համալիրը զբաղեցնում է գրեթե 16,000 մ² տարածք։

Ցուցանմուշներ
-------------

Թանգարանի որոշ ցուցանմուշներ ձեռք են բերվել 18-րդ դարի վերջին։ Ներկայիս հավաքածուն, որն աշխարհում լավագույններից է, ներառում է ավելի քան 100 լոկոմոտիվ, գրեթե 150 վագոն և մի քանի հարյուր միավոր այլ շարժակազմ։ Լավագույն նմուշները ներկայացված են հիմնական ցուցահանդեսում։ Հավաքածուի հիմնական մասը պահեստներում է և էքսկուրսիաներ անցկացնելու համար անհրաժեշտ է նախնական պայմանավորվածություն։ Լոկոմոտիվներից և շարժակազմից բացի, առանձին սրահներում ցուցադրվում են իրեր, գործիքներ և երկաթուղային մոդելներ, սպասք, տեքստիլ և արվեստի գործեր։ Թանգարանում պահվող մի քանի հարյուր հազար լուսանկարներ արտացոլում են երկաթուղու զարգացման պատմական ուղին։ Թանգարանի աշխատակիցները աշխատում են լուսանկարների թվայնացման վրա` դրանք հասարակության համար առավել հասանելի դարձնելու համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.
2. ↑   — Swedish Agency for Cultural Policy Analysis, 2016. — ISBN 978-91-87046-31-5
3. ↑   — Swedish Agency for Cultural Policy Analysis, 2017. — ISBN 978-91-87046-42-1

Արտաքին հղումներ
----------------

* Trafikverket official website
* Swedish Railway Museum official website
**Ռեյչել Հոլիսը** ( /ˈhɒlɪs/ ; ծնվել է 1983 թվականի հունվարի 9-ին) ամերիկացի հեղինակ, մոտիվացիոն խոսնակ և բլոգեր ։ Հեղինակել է ինքնուսուցման թեմայով երեք գիրք, այդ թվում՝ *«Աղջիկ ջան, ուշքի արի» »* և *«Աղջիկ ջան, մի արդարացիր»* վեպերը։ Հոլիսը հանրահայտ դարձավ 2021թ. TikTok-ում հարապարկված հակասական բովանադակությամբ տեսանյութից հետո։ *The New York Times-ը* հետագայում հրապարակեց նրա մասին «Աղջիկ, լվա քո ժամանակացույցը» վերնագրով մի պատմություն։

Վաղ մանկություն և ուսումնառության տարիներ
-----------------------------------------

Միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո Հոլիսը տեղափոխվում է Լոս Անջելես (Կալիֆորնիա), որտեղ աշխատանքի է ընդունվում Miramax կինոընկերությունում։ Այստեղ ընթացքում էլ ծանոթանում է իր ապագա ամուսնու հետ և հիմնադրում «Chic Events» անվանումով ընկերությունը, որը զբաղվում է միջոցառումների կազմակերպմամբ։

Աշխատանքային գործունեություն
----------------------------

Հոլիսի բեկումնային պահը սոցցանցերում 2015թ. մարտին էր, երբ Instagram-ում հրապարակված մաշկի թերություններն ընդգծող նրա լուսանկարը մեծ աղմուկ է բարձրացնում ողջ համաձանցով։ «Ես բիկինի եմ հագնում, քանի որ հպարտ եմ այս կազմվածքով և մարմնիս վրա առկա բոլոր նշաններով։ Այդ նշաններն ապացույցն են նրա, որ ես բավական օրհնված եմ՝ կրելու իմ փոքրիկներին, իսկ որ թուլացած որովայնը վկայում է, այն մասին որ ես քրտնաջան աշխատել եմ հնարավորինս նիհարելու համար »,- ասված էր ավելի քան տասը միլիոն դիտում ահավաքած հեղինակի գրառման մեջ։

Հոլլիսի «*«Աղջիկ ջան, ուշքի արի»* վեպը *The Washington Post*-ում ներկայացվում է որպես «հուշեր, մոտիվացիոն խորհուրդներ, աստվածաշնչյան մեջբերումներ և խելացի աղջիկների զրույցներ» ամփոող գրական աշխատություն։ *Գ*րքի հիմնական խորդհուրդը կանանց ուղղված ինքնատիրապետումը չկորցնելու կոչն է՝ «Դու և միայն դու ես ի վերջո պատասխանատու քո երջանիկ լինելու համար», ասված է հեղինակի ուղերձում։

Այս գրքի շնորհիվ ձեռք բերելով հաջողություն՝ Հոլինս ընտանիքի հետ տեղափոխվում է Տեխաս Օսթին քաղաքում գտնվող իր բնակավայրից։ Նա ակտիվորեն սկսում է YouTube-ում մոտիվացիոն բովանդակությամբ տեսանյութեր տեղադրել՝ ձեռք բերելով ավելի քան 163,000 բաժանորդ։

2019 թվականին Հոլիսը թողարկում է իր հաջորդ ՝ *«Աղջիկ ջան, մի արդարացիր», գիրքը՞*:

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Turner, Laura (2018 թ․ նոյեմբերի 9). «"Girl, Wash Your Face" Is A Massive Best-Seller With A Dark Message». *BuzzFeed News*. Վերցված է 2018 թ․ նոյեմբերի 9-ին.
2. ↑  «Mom flaunts flab and stretch marks in viral bikini photo». *TODAY.com*. 2015 թ․ մարտի 24. Վերցված է 2018 թ․ նոյեմբերի 29-ին.
3. ↑  Krug, Nora (2018 թ․ նոյեմբերի 11). «Rachel Hollis has wooed millions of women with her book. What's her message?». *Washington Post*. Վերցված է 2018 թ․ նոյեմբերի 29-ին.
4. ↑  Italie, Leanne (2018 թ․ սեպտեմբերի 14). «'Girl, Wash Your Face' writer Rachel Hollis ready for more». *AP NEWS*. Վերցված է 2018 թ․ նոյեմբերի 9-ին.
**NGC 7839** (այլ նշանակումներ՝ **PGC 539**), կրկնակի աստղ Պեգասի համաստեղությունում։ Օբյեկտը հայտնաբերել է ֆրանսիացի աստղագետ Գիյոմ Բիգուրդանը 1886 թվականի նոյեմբերի 18-ին՝ օգտագործելով 30,48 սմ (12 դյույմ) ռեֆրակտոր։

Այս աստղագիտական մարմինը մտնում է Նոր ընդհանուր կատալոգի (NGC) բնօրինակ խմբագրության թվարկած ցուցակի մեջ։

Նկարագրություն
--------------

Այս աստղագիտական մարմինը կրկնակի աստղ է, որը Ջոն Դրեյերը նկարագրել է որպես «շատ թույլ, բավականին փոքր, ցրված, խայտաբղետ, բայց ոչ կայուն»։

Օբյեկտը գտնվում է հյուսիսային երկնքում գտնվող Պեգաս համաստեղությունում։

Օբյեկտը թվագրվում է 2000.0 էպոխայով։ Նրա ուղիղ ծագումը, այսինքն՝ խավարածրի և երկնային հասարակածի միջև չափված անկյունը՝ իր գագաթով գիշերահավասարին, 00h 07m 0,5s է, իսկ թեքումը, այսինքն՝ աղեղի բարձրությունն այս անկյան տակ, +27° 38′ 7,7″։

Դիտարկում
---------

Աստղագետ Հարոլդ Քորվինը պնդում է, որ դիրքը ճշգրտորեն համապատասխանում է ավելի պայծառ 15-րդ մեծության աստղի դիրքին, որը զույգի հյուսիսարևելյան անդամն է, և ավելի թույլ աստղը համարում է NGC օբյեկտի մաս միայն այն իմաստով, որ նրա լույսը կարող էր Գիյոմ Բիգուրդանին թողնել միգամածություն ունեցող օբյեկտի տպավորություն։ Քորվինի նախադրյալ դիրքը տարբերվում է NED պրեցեսիայի հաշվիչով ձեռք բերվածից, այնուամենայնիվ, նա հաճախ հղում է անում բնօրինակ դիտարկումներին, և եթե նույնականացումը ճիշտ է, Դրեյերի հրապարակված նշանակումները ներառում են փոքր կլորացման սխալներ, երբ բերվում են մինչև 1860 կոորդինատների։ Ամեն դեպքում, ընդհանուր համաձայնություն կա, որ NGC 7839-ը կա՛մ ավելի պայծառ աստղ է, կա՛մ զույգ աստղեր, այլ ոչ թե միգամածություն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  SIMBAD Astronomical Database
2. 1 2 3 4 5  C. G. Seligman. «New General Catalog Objects: NGC 7800 — 7840». *www.cseligman.com* (անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2018 թ․ հուլիսի 10-ին. Վերցված է 2020 թ․ սեպտեմբերի 24-ին. `{{cite web}}`: External link in ``|website=`` (օգնություն)
3. ↑  «NASA/IPAC EXTRAGALACTIC DATABASE». Արխիվացված օրիգինալից 2018 թ․ սեպտեմբերի 9-ին. Վերցված է 2020 թ․ սեպտեմբերի 24-ին.
4. 1 2  Wolfgang Steinicke. — Data from Wolfgang Steinicke's Revised NGC and IC Catalog (Revised NGC Data for NGC 7839)«NGC 7839». *www.spider.seds.org* (անգլերեն). SED. Արխիվացված օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 4-ին. Վերցված է 2020 թ․ սեպտեմբերի 25-ին. `{{cite web}}`: External link in ``|description=` and `|website=`` (օգնություն)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Տեղեկատվություն անգլերենով և ֆրանսերենով բնօրինակ «Նոր ընդհանուր կատալոգից»
* Տեղեկատվություն(անգլ.) Նոր ընդհանուր կատալոգի վերանայված տարբերակից
* SIMBAD(անգլ.)
* VizieR(անգլ.)
* NASA/IPAC Extragalactic Database(անգլ.)
* GC-ին նվիրված հրատարակությունների ցանկ 7839

|  |
| --- |
| ◄ NGC 7835 | NGC 7836 | NGC 7837 | NGC 7838 | **NGC 7839** | NGC 7840 | NGC 1 | NGC 2 | NGC 3 ► |
**Սուրբ Հարություն** (առավել հայտնի որպես **Երկանի եկեղեցի**), 975 թվականին կառուցված հայկական եկեղեցի Արևմտյան Հայաստանի, Խարբերդի վիլայեթի Դերսիմի գավառի Երկան (Երկան) գյուղում, որը ներկայումս կոչվում է Գեչիմլի։ Այն համարվում է Դերսիմի ամենամեծ ու հին հայկական եկեղեցիներից մեկը։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ Երկանի վերջին քահանան հրկիզվել և սպանվել է հենց եկեղեցում։ Սուրբ Հարությունը չի գործել 1915 թվականից ի վեր։

Պատմություն
-----------

Համաձայն եկեղեցու պատի վրայի արձանագրության, այն կառուցվել է 975 թվականին՝ ի հիշատակ Մարիամ Աստվածածնի։ Եկեղեցին վերականգվել է 1430-ական թվականներին Առաքել Բաղիշեցու ջանքերով։ Եկեղեցում է գտնվում մի կնոջ գերեզման, ով գյուղի վերջին հայ բնակիչներից էր և ջանք է գործադրել պահպանել այն։

1915 թվականին եկեղեցու վերջին քահանայի սպանությունից հետո Երկանի անունը փոխվեց Էրգենի, իսկ 1950-ից հետո՝ Գեչիմլի։ 20-րդ դարի երկրորդ կեսին փլուզվել է եկեղեցու տանիքը, ապա սկսել են փլվել պատերը։ Երկանի եկեղեցին պարբերաբար ենթարկվում է բնակիչների՝ քուրդ և զազա ալևի գանձագողերի հարձակումներին։ Եկեղեցուն վնասել են նաև պատերին նկարելն ու գրելը։

2012 թվականին Էրզրումի մշակութային ժառանգության պահպանության խորհուրդը ընդունել է եկեղեցու պահպանման անհրաժեշտության վերաբերյալ Թունջելիի նահանգի մշակույթի և տուրիզմի վարչության ներկայացրած դիմումը, սակայն մինչ օրս եկեղեցու պահպանման կամ վերակառուցմանն ուղղված որևէ աշխատանք չի կատարվել։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Kiliseler». *tunceli.ktb.gov.tr*. Վերցված է 2024 թ․ փետրվարի 18-ին.
2. ↑  «Տերսիմի ամենամեծ հայկական եկեղեցին աւերակի է վերածուել». *horizonweekly.ca*. 2021 թ․ նոյեմբերի 23. Վերցված է 2024 թ․ փետրվարի 18-ին.
3. ↑  «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան», հտ 2, էջ 31
4. ↑  «FIRAT'I KEŞFET | Tunceli». *www.firatikesfet.com*. Վերցված է 2024 թ․ փետրվարի 18-ին.
5. ↑  «Դերսիմում Երկանի հայկական եկեղեցին գտնվում է ոչնչացման եզրին (լուսանկարներ)». *www.tert.am*. Արխիվացված է օրիգինալից 2024 թ․ փետրվարի 18-ին. Վերցված է 2024 թ․ փետրվարի 18-ին.
**Բեհբուդ խան Ազադ խան օղլի Ջավանշիր** (ադրբ.՝ Behbud xan Azad xan oğlu Cavanşir, հուլիսի 12 (24), 1878, Azad Qaraqoyunlu, Ջևանշիրի գավառ, Ելիզավետպոլի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հուլիսի 18, 1921(1921-07-18), Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն), Ադրբեջանի քաղաքական և պետական գործիչ, Ադրբեջանի Դեմոկրատական հանրապետության ներքին գործերի նախարար (1918);

Կենսագրություն
--------------

Բեհբուդ խան Ջավանշիրը ծնվել է 1878 թվականի հուլիսի 25-ին Թարթառի շրջանի Ազատ Գարագոյունլու գյուղում։ 1890 թվականին ընդունվել է Թբիլիսիի իրական դպրոց։ 1902 թվականին մեկնել է Գերմանիա և ընդունվել Ֆրեյբերգի լեռնահանքային ակադեմիա։ Բեհբուդ խանը հիանալի սովորել է գերմաներեն։ 1906 թվականին Բեհբուդ խանը մեկնել է Լոնդոն՝ անգլերեն սովորելու։ Մեկ տարի անց նա 1907 թվականին վերադարձել է Ադրբեջան։ Բաքու վերադառնալուց հետո նա սկսել է աշխատել Շիբաևի նավթարդյունաբերության ոլորտում։

1918 թվականի հունիսի 17-ին նշանակվել է Ադրբեջանի Դեմոկրատական Հանրապետության ներքին գործերի նախարար։

Բեհբուդ խան Ջավանշիրը սպանվել է 1921 թվականի հուլիսի 17-ին 1921 թվականի Միսակ Թոռլակյանի կողմից «Նեմեսիս գործողության» շրջանակներում։ Հետագայում Անգլիական Ռազմական Դատարանը դատել է Թոռլակյանին և արդարացրել՝ որպես անմեղսունակ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Dövlət və siyasi xadimlər
2. ↑  «Բեհբուդ խան Ջավանշիր». Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ հունվարի 23-ին. Վերցված է 2020 թ․ հունվարի 24-ին.
3. ↑  "Biographies database. Behbud xan Cavanşir"
4. ↑  anl.az/
5. ↑  Behbud xan Cavanşir

Աղբյուրներ
----------

* Документы по русской политики в Закавказии. B 1920. стр.25.
**Վուլիսմենի** (հուն․՝ Λίμνη Βουλισμένη), լիճ, որը գտնվում է Կրետե կղզու Այոս Նիկոլաոս քաղաքում։ Կրետեի երկու քաղցրահամ լճերից մեկն է (մյուսը՝ Կուրնա)։

Պատմություն
-----------

Ըստ հին հունական առասպելի՝ այս լճում լողանում էր Աթենաս աստվածուհին։ Ամեն տարի կեսգիշերին, ուղղափառ քրիստոնյաների Զատիկի օրը, քաղաքի բնակչության մեծ մասը հավաքվում է լճի շուրջ՝ տոնելու հրավառություններով և ճայթրուկներով, որոնք նետում են միջոցառմանը ներկա մարդիկ։

Կա նաև քաղաքային լեգենդ, որ Վուլիսմենին հատակ չունի, դա պայմանավորված է լճի անհամաչափ մեծ խորությամբ՝ համեմատած լայնության հետ։

Ժակ Իվ Կուստոն եկել է Այոս Նիկոլաոս՝ ուսումնասիրելու լիճը։ Վուլիսմենիի հատակում հայտնաբերվել են Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի գերմանական ռազմական տեխնիկայի պահեստներ։ Տեղացիները դրանք ժայռից նետել են լիճը՝ որպես գերմանական զորքերի կողմից Կրետեի ազատագրման խորհրդանիշ։

Լիճը գրեթե կատարյալ շրջանագծի տեսք ունի՝ 137 մետր տրամագծով, կենտրոնական մասում՝ 64 մետր խորությամբ։ Արևմտյան կողմից լիճը շրջապատված է ժայռերով, իսկ արևելյան կողմից՝ փողոցային սրճարաններով։

1856 թվականի հոկտեմբերի 12-ին Կրետե կղզու մոտ տեղի է ունեցել հզոր երկրաշարժ, որի էպիկենտրոնը լճից ընդամենը 40 կմ հեռավորության վրա էր։ Չնայած դրա ուժգնությունը գրանցված չէր, այն նշված էր որպես 11 աստիճան Փոփոխված Մերկալիի ինտենսիվության սանդղակի վրա՝ առավելագույն հնարավորից մեկ աստիճան ցածր։ Այս երկրաշարժը, ամենայն հավանականությամբ, պատասխանատու էր քաղցրահամ ջրի աղբյուրի արգելափակման կամ շեղման համար, որը հանգեցրել է լճի ավելի ուշ լճացման և լճի արևմտյան անկյունի փլուզմանը, ինչը նվազեցրել է լճի խորությունը։

Երբ աղբյուրը դադարել է հոսել, լիճը շուտով լճացել է։ Այն հայտնի է եղել որպես Վրոմոլիմնի` «գարշահոտ լիճ»։ Ակնհայտ լուծումը ալիք փորելն էր դեպի մոտակա ծով, որպեսզի ավելի խիտ ծովի ջուրը թափի լճացած քաղցրահամ ջուրը և վերացնի հոտի աղբյուրը։

1867-1871 թվականներին լիճը ծովին կապող առաջին ալիքը փորել է Կոստաս Ադոսիդես փաշան՝ Լեսիթիոնի այն ժամանակվա օսմանյան նահանգապետը։ Դրանից հետո լճի վերին շերտերը մոտ 30 մետր աղի են դարձել, իսկ ստորինները մնացել են թարմ։ 1883-1890 թվականներին այս ջրանցքը մի քանի անգամ փորվել և լայնացվել է, և կառուցվել է հասարակ փայտե կամուրջ։ Ավելի լայն ջրանցքը կառուցվել է ֆրանսիական բանակի կողմից 1905-1907 թվականներին՝ բարձրացնող հետիոտնային կամրջով, որը թույլ է տալիս նավակները բեռնել և բեռնաթափել լճի հարաբերական ապահովության պայմաններում։ Ժամանակակից բետոնե ճանապարհային կամուրջը բացվել է 1954 թվականին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Municipality of Aghios Nikolaos - On Agios Nikolaos». Արխիվացված է օրիգինալից 2004 թ․ նոյեմբերի 25-ին.
2. ↑  «CRETEgazette – Coming Events in Crete». Վերցված է 2007 թ․ մայիսի 5-ին.
3. ↑  «Photo from Easter at explorecrete.com». Արխիվացված է օրիգինալից 2021-01-20-ին. Վերցված է 2007 թ․ մայիսի 5-ին.
4. ↑  «Stigmes Cretan Magazine (also in print)». Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ օգոստոսի 13-ին.
5. ↑  «NOAA Significant Earthquake Database (search terms 1815-1900, Southern Europe, Greece, Crete)». Վերցված է 2019 թ․ հոկտեմբերի 9-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Մորից Մաուրուս. «Կրետե». Դիսկուս Մեդիա. 2007 ISBN 978-5-940590-60-6
* «Այոս Նիկոլաոս քաղաքի կայքէջը». Արխիվացված է օրիգինալից 2005 թ․ հուլիսի 29-ին.
**Նախիջևանի գրականության թանգարան** (ադրբ.՝ Cəlil Məmmədquluzadə adına Naxçıvan Ədəbiyyat Muzeyi), թանգարան Նախիջևանում, գիտահետազոտական կենտրոն և լուսավորչական հաստատություն։ Նախիջևանի Գրականության թանգարանը կրում է ադրբեջանցի լրագրող, լուսավորիչ, գրող-երգիծաբան Ջալիլ Մամեդկուլիզադեի անունը։

Պատմություն
-----------

Նախիջևանի Ջալիլ Մամեդկուլիզադեի անվան գրականության թանգարանը բացվել է Նախիջևանում՝ 1967 թվականի հունիսի 12-ին՝ 1966 թվականի ԽՍՀՄ նախարարների խորհրդի որոշման համաձայն։ Թանգարանի բացման ժամանակ 98 ցուցանմուշ կար, իսկ այս պահին՝ ավելի քան 19.000 ցուցանմուշ։ Թանգարանի ֆոնդում ներկայացված են արժեքավոր ձեռագրեր, կիրառական և տեսողական արվեստի նմուշներ, հնագույն և ժամանակակից գրքեր, թերթեր ու ամսագրեր, հուշանվերներ և այլ թանգարանային նյութեր, որոնք արտացոլում են ադրբեջանական դարավոր գրականության պատմությունը։ Ցուցահանդեսում մեծ տեղ է զբաղեցնում նյութեր՝ դասական և ժամանակակից ադրբեջանական գրականությանը, Նախիջևանի բանաստեղծների և գրողների հայտնի ներկայացուցիչներին վերաբերող։

Ցուցահանդեսում և հիմնադրամում ներկայացնում են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ, որոնք ստեղծվել են Ադրբեջանի քանդակագործների և վարպետների կողմից, Նախիջևանի թատրոնի պատմության վերաբերյալ փաստաթղթեր՝ պաստառներ, ծրագրեր, ներկայացումների էսքիզներ, լուսանկարներ, որոնք արտացոլում են թատրոնի հայտնի վարպետների աշխատանքը։

Նախիջևանի Գրականության թանգարանի մասնաճյուղ
-------------------------------------------

Շարուրի շրջանում գործում է Գրական թանգարանի Ջալիլքենդյան մասնաճյուղը։ Այստեղ ներկայացված են հայտնի ադրբեջանցի գրող Ջալիլ Մամեդկուլիզադեի փաստաթղթերը, լուսանկարչական նյութերը և անձնական իրերը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «NAXÇIVAN MUXTAR RESPUBLİKASI | rəsmi portal». *www.nakhchivan.az*. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ նոյեմբերի 23-ին. Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 3-ին.
**Տրամվայի հուշարձան** (ռուս.՝ Трамвай-памятник), МС-4 սերիայի տրամվայ, որը, որպես հուշարձան, տեղադրված է Սովետսկի Հաղթանակի հետիոտնային փողոցում։ Հիմնադրվել է որպես հիշեցում, որ 1901-1944 թվականներին Տիլզիտում գործել է տրամվայ։

Պատմություն
-----------

Տիլզիտի հայտնի էլեկտրական տրամվայի գիծը բացվել է 1901 թվականի հուլիսի 26-ին և գործել է մինչև 1944 թվականի հոկտեմբեր։ Տրամվայի գծերը և վագոններն արտադրվել էին Ֆրանկֆուրտ քաղաքում գերմանական «Lahmeyer & Co» ընկերությունում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո նոր քաղաքային իշխանությունները որոշեցին, որ ավտոբուսի երթևեկությունն ավելի արդյունավետ և հարմար է, քան տրամվայը, և Տիլզիտի տրամվայի համակարգը վերացվեց։ Թե որտեղ են այժմ գտնվում Տիլզիտի տրամվայի պարկի վագոնները, անհայտ է, սակայն Սովետսկում դեռևս կարելի է տեսնել հայտնի տրամվայի «հետքերը»՝ երկաթգծի հետքեր և սյուներ։

2012 թվականի օգոստոսին Տիլզիտի տրամվայի հիշատակին Սովետսկի իշխանությունները քաղաքի կենտրոնական հրապարակում տեղադրեցին տրամվայի վագոն։ Հուշարձանի մոտ տեղադրվել է փողոցային լապտեր՝ ռուսերեն և գերմաներեն լեզուներով փողոցների նշումներով։ Տրամվայի ներսում պարբերաբար կազմակերպվում են լուսանկարների ցուցահանդեսներ, որոնք պատմում են քաղաքի անցյալի և Սովետսկի ժամանակակից կյանքում տեղի ունեցող հիմնական իրադարձությունների մասին։

Նկարագրություն
--------------

Հուշարձանը 1933 թվականին Պուտիլովսկի գործարանում արտադրած МС-4 սերիայի տրամվայ է։ Ուղևորների համար շահագործումից հետո մեքենան փոխանցվել է ճանապարհային սպասարկմանը և աշխատել М-52 և М-26 համարներով։ 2006 թվականին վագոնը գնել է ընկերությունը և վերածել չշարժվող մակետի, ստացել է 2601 համարը և նախատեսվել է օգտագործել որպես սրճարան։ 2007 թվականին աշխատանքները դադարեցվել են, ապա վագոնը գտնվել է Սանկտ Պետերբուրգի էլեկտրատրանսպորտի թանգարանում նախկին №2 տրամվայի պարկի տարածքում։ 2012 թվականին վագոնը տեղափոխվել է Սովետսկ քաղաք, որպեսզի տեղադրվի որպես հուշարձան։

МС-4
----

МС-4
* Արտադրող՝ Պուտիլովսկի գործարան
* Կառուցված միավորներ՝ № 12 (նախկինում՝ 2601)
* Թողարկման ամսաթիվ՝ 1933 թ.

### Բնութագրիչներ

* Մաքսիմալ արագություն՝ 40 կմ/ժ
* Քաշը՝ 12,56 տ
* Նստատեղ՝ 24
* Ամբողջական տարողություն՝ 107 (8 մարդ/մ²)
* Ցածրաքաշություն՝ 320 մմ%
* Դռների քանակը՝ 2

### Չափեր

* Երկաթուղագիծ՝ 1524 մմ
* Երկարություն՝ 10345 մմ
* Լայնություն՝ 2140 մմ
* Բարձրություն՝ 3260 մմ
* Բազա՝ 9839 մմ
* Քարշակի բազա՝ 2700 մմ

### Շարժիչ

* Հզորություն՝2 х 52.3 կվտ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «В Советске установили памятник тильзитскому трамваю - Новости Общества - Новости Mail.Ru». *web.archive.org*. 2014 թ․ հուլիսի 28. Արխիվացված է օրիգինալից 2014-07-28-ին. Վերցված է 2024 թ․ փետրվարի 22-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Տրամվայի նկարները transphoto.org կայքում
* «Тильзитский трамвай» под Калининградом приехал из Санкт-Петербурга
**Նաբերեժնիե Չելնիի պատկերասրահ** (ռուս.՝ Набережночелнинская картинная галерея), մշակույթին և արվեստին վերաբերող համայնքային հաստատություն Նաբերեժնիե Չելնի քաղաքում, որտեղ պահվում են գեղարվեստական արժեքներ, կիրառական, դեկորատիվ արվեստի և ժողովրդական արվեստի ստեղծագործություններ։ Պատկերասրահի պահեստային տարածքը կազմում է 400 մ², այցելուների տարեկան թիվը 55539 մարդ է։

Պատմություն
-----------

Նաբերեժնիե Չելնիի պատկերասրահը ստեղծվել է 1980 թվականին որպես Թաթարստանի կերպարվեստի պետական թանգարանի մասնաճյուղ։

Պատկերասրահի ֆոնդեր
-------------------

Պատկերասրահի հիմնական ֆոնդը ներառում է Թաթարստանի կերպարվեստի պետական թանգարանին պատկանող բնօրինակ հուշարձաններ, իսկ 2006 թվականից պատկերասրահում ձևավորել են սեփական միջոցներ։ Հիմնական ֆոնդի ընդհանուր քանակը կազմում է 672 միավոր։ Ամենաարժեքավոր հավաքածուներն են`1950-2008 թվականների գեղանկարների, գրաֆիկայի հավաքածուներ, քանդակներ, արևմտաեվրոպական արվեստի գործերի ֆաքսիմիլային վերարտադրումներ։

Պատկերասրահի գործունեություն
----------------------------

Պատկերասրահի հիմնական գործառույթներն են՝

* ցուցահանդեսային գործունեություն
* Էքսկուրսիոն ծառայություն
* միանձնյա դասախոսությունների կազմակերպում, դասախոսական փուլեր, կերպարվեստի մասին զրույցներ
* Էքսկուրսիաներ քաղաքի հուշարձաններ
* շրջիկ ցուցահանդեսների կազմակերպում
* գրական-երաժշտական երեկոների ցիկլ
* հրատարակչական գործունեություն
* հանդիպումներ արվեստագետների հետ, վարպետության դասեր
* մանկական իզոստուդիա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «Описание картинной галереи на сайте города «Музеи России»». www.museum.ru. Վերցված է 2013 թ․ դեկտեմբերի 22-ին.
2. 1 2  «Описание картинной галереи на официально сайте города Набережные Челны». www.nabchelny.ru. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հոկտեմբերի 14-ին. Վերցված է 2013 թ․ դեկտեմբերի 22-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Набережночелнинская картинная галерея на сайте «Яндекс.Афиша»
**Մոլևոն** (լատին․՝ Mons Livoris — Լևոնի լեռ), գավառ Լեռնային Կիլիկիայում, որի համանուն դաշտում, գտնվում է նույնանուն բերդ և վանք։ Գրավոր աղբյուրներում հանդիպվում է նաև Մլևոն կամ Մոլևան անվանաձևերը։

Բերդը գտնվում է Լամբրոնի արևմտյան կողմում։ 1214 թվականին Լևոն Բ թագավորը Մոլևոնը պարգևել էր հիվանդախնամ խաչակիր ասպետներին։ Տարբեր ժամանակներում Մոլևոնին տիրող իշխաններից հիշատակվում են Աժառոսը, Սիր Լեոնը։ 1271 թվականին Մոլևոն գրավում է արքունիքը՝ նրա իշխանի ապստամբության պատճառով։ 14-րս դարի սկզբին Մոլևոնի տերն էր Օշին Ա-ի եղբայր Ալինախը։ 13-14-րդ դարերում Մոլևոնը եղել է եպիսկոպոսանիստ։ 1323 թվականին ենթարկվել է թուրքմենական, 1335 թվականին Հալեպի ամիրայության զորքերի ասպատակություններին և մեծապես ավերվել։ 15-րդ դարում գտնվում էր թուրքմենների տիրապետության տակ, 1487 թվականին նվաճել են եգիպտացիները, իսկ հաջորդ տարում՝ օսմանյան թուրքերը։

Բերդից բացի, Մոլևոն անունն են կրում շրջակա դաշտն ու գավառը («նահանգ»), ինչպես նաև մոտակայքում գտնվող լեռնանցքըն ու վանքը։ Վերջինս, համաձայն Ղևոնդ Ալիշանի, գտնվում է այժմյան Կորկուն գետի հովտում։

Տես նաև
-------

* Մոնլևոն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Ստեփան Մելիք-Բախշյան, Հայոց պաշտամունքային վայրեր, Երևան, «ԵՊՀ հրատարակչություն», 2009 — 302, էջեր 302 — 432 + 10 էջ ներդիր էջ. — 500 հատ։
2. ↑  Սիսուան: համագրութիւն Հայկական Կիլիկիոյ եւ Լեվոն Մեծագործ

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 689)։*  |
**«Զաֆրանի»**, դեղձենու սորտախումբ։ Մշակված են Զաֆրանի վաղահաս (Շուտհասուկ), Զաֆրանի միջահաս և Զաֆրանի ուշահաս սորտեր, բայց արտադրության մեջ հիմնականում մշակվում են ուշահաս և Զաֆրանի միջահաս սորտերը, որոնց պտուղներն աչքի են ընկնում ավելի բարձր որակով:

**«Զաֆրանի դեղին»**, ստեղծվել է ժողովրդական ընտրասերման ճանապարհով: Տարածված է ամենուրեք՝ բացառությամբ ՀՀ Մեղրու տարածաշրջանի: Ծառն ուժեղաճ է, կլորավուն սաղարթով: Պտղաբերում է տնկման 3-րդ տարում: Պտուղը խոշոր կամ միջին մեծության (140–200 գ) է, մեծմասամբ ձվաձև, հանդիպում են նաև գնդաձև պտուղներով կլոններ, կարով բաժանվում են 2 հավասար մասերի: Մաշկը՝ թավշանման, թավոտ, ամուր, հաստ, պտղամսից չանջատվող, միապաղաղ, ոսկեզօծ-դեղին: Պտղամիսը՝ միագույն ոսկեդեղին, կորիզի շուրջը կարմրություն չունի (որը շատ կարևոր է բարձրորակ կոմպոտներ պատրաստելու համար), ամուր, կռճիկային, միջակ հյութալի, ոչ շատ քաղցր, թույլ թթվությամբ, հաճելի բուրմունքով և համով:

Նկարագրություն
--------------

Պտուղների հասունացումը՝ սեպտեմբերի 2-րդ կեսին: Բերքատվությունը՝ 250–300 ց/հա և ավելի: Համեմատաբար թույլ է վնասվում դեղձենու ալրացողով: «Զաֆրանի միջահաս», ստեղծվել է ժողողովրդական ընտրասերման ճանապարհով: Տարածված է ՀՀ դեղձենու մշակության բոլոր գոտիներում: Ծառը՝ միջին աճելության, մատղաշ հասակում՝ ձգված-բրգաձև, իսկ հասակային 3-րդ շրջանում՝ փռված սաղարթով: Պտղաբերում է տնկման 3–4-րդ տարում։ Պտուղը՝ խոշոր (մինչև 200 գ, միջինը՝ 150 գ), էլիպսաձև, սրված գագաթով: Հիմքը՝ սեղմված, գագաթը՝ նեղ և խորը, պտղակարը՝ թույլ արտահայտված: Մաշկը՝ միջին հաստության, նարնջադեղնավուն է, մասով՝ շերտավոր կարմրությամբ, թավոտ: Պտղամիսը՝ նարնջագույն, կորիզի մոտ՝ ուժեղ գունավորված, ամուր, կռճիկային, միջին հյութալիությամբ, քաղցր, զգալի թթվությամբ, թեթևակի տտիպ, ուժեղ բուրմունքով, կորիզից չանջատվող: Տեղ. սորտերի մեջ ամենացրտադիմացկունն է, դիմանում է մինչև –30 °C կարճատև ցրտերին, ուշ է ծաղկում: Պտուղների հասունացումը՝ սեպտեմբերի 15–25-ը: Բերքատվությունը՝ 300 ց/հա և ավելի: Պտուղներն օգտագործվում են թարմ և վերամշակված (հիմնականում կոմպոտ):

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Գյուղատնտեսական հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
Թեփ
**Թեփ**, ալրաղացային արտադրության մնացորդ հատիկի թաղանթը և չտեսակավորած ալյուրի մնացորդը։ Հատիկի տեսակից կախված՝ տարբերում են ցորենի, վարսակի, գարու, բրնձի և այլն թեփեր, իսկ ըստ մանրացման բնույթի՝ կոպիտ և նուրբ։ Թեփի մեջ առկա ճարպաթթուների առատության պատճառով ամբողջական հացահատիկի ալյուրն ավելի արագ է դառնանում, ուստի ավանդաբար մեծ նշանակություն է տրվել թեփը հատիկից խնամքով բաժանելուն: Հացի մեջ թեփի զգալի քանակությունը նվազեցնում է դրա մարսողականությունը, իսկ թեփի փոքր քանակությունը բարելավում է համը և բարձրացնում աղիների աշխատանքը։ Բացի ճաշ պատրաստելուց, կտավատի թեփն օգտագործում են տաք թրջոցների համար, իսկ մանանեխի թեփը՝ մանանեխից սպեղանիների համար։

Պատմություն
-----------

20-րդ դարի սկզբին թեփը գրեթե ամբողջությամբ բացառված էր եվրոպական սննդակարգից և համարվում էր ալյուրի արտադրության էժանագին «աղբ»։ Միևնույն ժամանակ, հայտնի էր, որ թեփը հաճախ պարունակում է ավելի շատ սպիտակուցներ, ճարպաթթուներ և միկրոտարրեր, քան բուն հացահատիկը։

20-րդ դարի վերջին թեփը, հատկապես վարսակի թեփը, վերադարձան արևմտյան սննդակարգ՝ ամբողջական ձավարեղենի տեսքով՝ որպես սննդային մանրաթելերի արժեքավոր աղբյուր։ Դրանք կազմում են ցածր կալորիականությամբ նախաճաշի հիմքը, որը նախատեսված է նրանց համար, ովքեր փորձում են նիհարել: Թեփը էական ճարպաթթուների և միկրոէլեմենտների աղբյուր է, հետևաբար այն հայտնի է բուսակերների սննդակարգում։

Կիրառություն
------------

Թեփը (հիմնականում ցորենինը) արժեքավոր կեր է գյուղատնտեսական բոլոր կենդանիների համար։ 100 կգ թեփը պարունակում է 70–78 կերային միավոր և 12,5–13,2 կգ մարսելի պրոտեին։ Թեփը հարուստ է ֆոսֆորով, մանգանով և կալիումով, բայց քիչ է պարունակում նատրիում, կալցիում ու քլոր։ Կարոտինի պարունակությամբ թեփ չի տարբերվում հատիկաոր կերերից, սակայն նկատելիորեն հարուստ է վիտամինների խմբով։ Թեփը լայնորեն օգտագործում են նաև տավարի օրակերում։ Կաթնատու կովերին այլ խտանյութերի խառնուրդի հետ օրական տալիս են 4–6 կգ թեփ (չոր կամ խոնավացրած վիճակում)։ Թեփը համակցված կերերի բաղադրամաս է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «Отруби». *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)*. Սանկտ Պետերբուրգ. 1890–1907.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ location missing publisher (link)
2. ↑  James C. Forbes, Drennan Watson. *Plants in Agriculture*. Cambridge University Press, 1992. Page 310.
3. ↑  «Wheat Bran Vs. Oat Bran | LIVESTRONG.COM». Արխիվացված օրիգինալից 2014 թ․ փետրվարի 1-ին. Վերցված է 2014 թ․ հունվարի 18-ին.

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Գյուղատնտեսական հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
«Վիկտորիա» ժեստը Ուինսթոն Չերչիլի կատարմամբ
**Վիկտորիա** (Յունիկոդում սիմվոլը U+270C ✌ «victory hand»), տարածված ժեստ, որ նշանակում է հաղթանակ կամ խաղաղություն։ Ցույց է տրվում լատիներեն «V» տառի նման վերև ուղղված ցուցամատի և միջնամատի միջոցով։

Մեծ Բրիտանիայում և Ավստրալիայում այդ նշանը վիրավորական նշանակություն է ձեռք բերում, եթե դաստակը հակառակ կողմից է ուղղված այն մարդուն, որին վերաբերում է ժեստը։

«Հակաֆրանսիական» վարկած
-----------------------

«Վիկտորիա» ժեստի ծագման վերաբերյալ գոյություն ունի միջնադարյան քաղաքային լեգենդ, համաձայն որի՝ հարյուրամյա պատերազմի ժամանակ կտրում էին ֆրանսիացիներին սարսափ պատճառող անգլիացի և ուելսացի նետաձիգների աջ ձեռքի հենց այդ երկու մատները, որպեսզի նրանք հետագայում չկարողանան օգտագործել իրենց աղեղները։ Նետաձիգները, իմանալով այդ մասին, մարտից առաջ բարկացնում էին ֆրանսիացիներին՝ ցույց տալով իրենց անվնաս մատները՝ «Վախեցե՛ք, թշնամինե՛ր։»։

Սակայն այդ վարկածը պատմական աղբյուրներում չի հաստատվում։ Այդ պատերազմում ընդհանրապես ընդունված չէր գերի վերցնել շարքային զինվորներին, նրանց սպանում էին։ Ենթադրաբար այդ պատմությունը, այսպես կոչված, քաղաքային լեգենդ է, և հորինվել է բոլորովին վերջերս՝ 1980-ական թվականներից ոչ շուտ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  BBC Sport — Cycling — HTC-Colombia punish Mark Cavendish for V-sign gesture
2. 1 2  «V-образный знак пальцами: Виктория? Есть варианты!». Արխիվացված է օրիգինալից 2016-03-04-ին. Վերցված է 2017-08-25-ին.
3. ↑  «The V-sign» (անգլերեն). Icons of England. Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ օգոստոսի 15-ին. Վերցված է 2014 թ․ հոկտեմբերի 3-ին.
4. ↑  «Universal gestures of understanding | Photographers». Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ մարտի 25-ին. Վերցված է 2017 թ․ օգոստոսի 25-ին.
5. 1 2  «The V-sign» (անգլերեն). Icons of England. Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ սեպտեմբերի 14-ին. Վերցված է 2014 թ․ հոկտեմբերի 3-ին.
**Տավրովո** (ռուս.՝ Таврово), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Բելգորոդի մարզի Բելգորոդի մունիցիպալ շրջանի կազմում։ Բելգորոդի մարզի Տավրովսկի գյուղական բնակավայրի վարչական կենտրոնը։

Պատմություն
-----------

1990-ականներին գյուղի կյանքում տեղի ունեցան կարդինալ փոփոխություններ. ձևավորվեցին և սկսում են կառուցվել 5 նոր միկրոշրջաններ. Աճում է նաև բնակիչների թիվը՝ հիմնականում նախկին ԽՍՀՄ հանրապետություններից ներգաղթյալների հաշվին։ Քաղաքային ուսումնական հաստատությունը «Բելգորոդի մարզի Բելգորոդի շրջանի Տավրովսկայա միջնակարգ դպրոց» անվանակոչվել է Խորհրդային Միության հերոս Անատոլի Գրիգորևիչ Աչկասովի անունով։ Այժմ Տավրովոն մեծ գյուղ է, որը բաղկացած է 10 միկրոշրջաններից, որոնք նախատեսված են անհատական բնակարանաշինության համար։ Ընթացքի մեջ են գյուղի տարածքի բարեկարգման և ենթակառուցվածքների զարգացման աշխատանքները։

Բնակչություն
------------

Բնակչությունը 13000 մարդ է։ Տավրովոն համարվում է գյուղատնտեսության և աշխատուժի կենտրոն։ Այստեղ զարգացած է գյուղատնտեսությունն ու անասնապահությունը, որը եկամտի աղբյուր է տեղի բազմաթիվ բնակիչների համար։ Բացի այդ, գյուղում կան բազմաթիվ փոքր բիզնեսներ, որոնք աշխատատեղեր են ստեղծում և նպաստում մարզի տնտեսական զարգացմանը։ Չնայած իր փոքր չափերին, Տավրովոն իր բնակիչներին և հյուրերին առաջարկում է ակտիվ հանգստի և ժամանցի լայն հնարավորություններ։ Տեղի տեսարժան վայրերից դուք կգտնեք թանգարան, տեղական պատմության կենտրոն, այգիներ և հրապարակներ, ինչպես նաև բազմաթիվ միջոցառումներ, ինչպիսիք են փառատոները, ցուցահանդեսները և համերգները։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  ОКТМО. 179/2016. Центральный ФО
2. ↑  «Արխիվացված պատճենը». Արխիվացված է օրիգինալից 2023-06-26-ին. Վերցված է 2023-06-26-ին.
**Բյուզանդիան Հերակլիոսների օրոք**, Բյուզանդական կայսրության պատմության մի ժամանակաշրջան, երբ կայսրությունը կառավարվում էր Հերակլիոսների հարստության կողմից։ Հերակլիոսների դարաշրջանը համարվում է Բյուզանդիայի պատմության ջրբաժան գիծը։

Այս հարստության կառավարման սկզբում կայսրությունը դեռևս հայտնի էր Արևելահռոմեական կայսրություն անվամբ, որը համարվում էր Միջերկրական ծովի հզորագույն պետությունը և ուներ բազմաթիվ ուշ անտիկ շրջանի ծաղկող քաղաքներ։ Սակայն մի շարք հաջող թշնամական արշավանքները հանգեցրին կայսրության ահռելի տարածքային կորուստների և տնտեսական ճգնաժամի։ Այդ ամենն ուղկեցվում էր համաճարակներով, կրոնական տարաձայնություններով և կրկնվող ապստամբություններով։

Հարստության կառավարման վերջում կայսրության պատկերը փոխվել էր. առաջացել էր միջնադարյան, գյուղատնտեսական, ռազմական գերակշռությամբ հասարակություն ունեցող և իսլամական խալիֆայության հետ երկարատև պատերազմի մեջ ներքաշված Բյուզանդիա։

Հերակլիոսների հատության անվանումը գալիս է հաստության հիմնադիր Հերակլիոս Ա Կրտսեր անունից, ով 610 թ-ին Կարթագենից նավով հասնելով Կոստանդնուպոլիս գահընկեց արեց բռնապետ Փոկասին և հռչակվեց կայսր։ Այդ տարիներին կայսրությունը ներքաշված էր պատերազմի մեջ Սասանյան Իրանի հետ, որը հաջորդող տասնամյակի ընթացքում նվաճեց կայսրության ողջ արևելքը։

Երկարատև և հյուծիչ պատերազմի հետևանքով Հերակլիոսին հաջողվեց ջախջախել պարսիկներին և ետ գրավել կորցրած տարածքները, նրա համար, որպեսզի տեսնի այդ նույն տարածքների նվաճումը իսլամի դրոշի տակ միավորված արաբների կողմից։ Նրա հաջորդները փորձում էին կանգնեցնել արաբներին, սակայն ձախողվեցին։ Շուտվ կայսրությունը կորցրեց Լևանտն ու հյուսիսային Աֆրիկան, իսկ 674–678 թթ-ին խոշոր արաբական բանակ պաշարեց Կոստանդնուպոլիսը։

Չնայած դրան, թեմական համակարգի ներդնումը հնարավորություն տվեց Բյուզանդիային պահպանել Փոքր Ասիան։ Հուստինիանոս Բ-ի օրոք կայսրության արևելյան սահմանը կայունացավ։

Հերակլիոսների օրոք նաև տեղի ունեցան առաջին բախումները բյուզանդացիների և բուլղարների միջև Բալկաններում։ Բուլղարները շուտով ստեղծեցին իրենց կայսրությունը և նվաճելով Դանուբ գետից հարավ ընկած տարածքները, մնացին Բյուզանդիայի գլխավոր հակառակորդը արևմուտքում մինչև 11-րդ դարը։
**Բունիա** (ֆր.՝ Bunia), քաղաք Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունում։ Իտուրի նահանգի վարչական կենտրոնն է։ Բունիայի բնակչությունը 327 837 մարդ է (2010 թվականի տվյալներով)։

Տեղակայում
----------

Բունիան գտնվում է ծովի մակարդակից 1332 մ բարձրության վրա, Արևելաաֆրիկյան Արևելքի հովտի Ալբերտ լճից 30 կիլոմետր հեռավորությամբ սարահարթի վրա։ Իտուրի գետը հոսում է քաղաքից 20 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Քաղաքը Կիսանգանիի և Կամպալայի մայրաքաղաք Ուգանդայի միջև ընկած ճանապարհի անցակետերից մեկն է։

Բունիան ի սկզբանե գտնվում էր Արևելյան նահանգի Իրումու (ֆր.՝ Irumu, նախկին Իրումու) տարածքում։ Բայց 2005 թվականի սահմանադրական բարեփոխումների արդյունքում, որոնք ազդեցին Կոնգոյի վարչական բաժանման վրա, Բունիան դարձել է Իտուրի նահանգի մայրաքաղաքը։

Առանձնահատկություններ
---------------------

Բունիան գտնվում է Իտուրիի հակամարտության կենտրոնում` տեղական Նիլոց Լենդուի (FNI - Ազգայնականների և ինտեգրացիոնիստների ճակատ) և Բանտու Հեմայի (UPC-Կոնգոյի հայրենասերների միություն) միջև։ Կոնգոյի երկրորդ պատերազմի ժամանակ քաղաքում բազմիցս բախումներ են տեղի ունեցել աշխարհազորայինների և Ուգանդայի ուժերի միջև, ինչի հետևանքով Բունիայում մեծ թվով խաղաղ բնակիչներ են զոհվել։ Քաղաքում բացվել է Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունում ՄԱԿ-ի խաղաղապահ առաքելությունը (ԱՄՆ-ի հյուսիս-արևելքում ամենամեծ շտաբներից մեկը)։ Բունիայի հակամարտությունների հիմնական պատճառը տարածաշրջանում հարուստ ոսկու հանքերի առկայությունն է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Congo (Dem. Rep.): largest cities and towns and statistics of their population(անգլ.) на сайте World Gazetter
2. ↑  Ross W. (2005 թ․ հունիսի 9). «Congo's battle with disarmament» (անգլերեն). BBC. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հուլիսի 30-ին. Վերցված է 2011 թ․ մայիսի 12-ին.
1945.
**Օգոստոսյան հեղափոխություն Վիետնամում** (վիետ․՝ Cách mạng tháng Tám), Վիետնամում ֆրանսիական գաղութատիրության դեմ մղված շարժում, որի արդյունքում երկրում հաստատվում է այսպես կոչված՝ ժողովրդա-դեմոկրատական իշխանություն։ Օգոստոսյան հեղափոխությունը Վիետնամում 19-րդ դարի 50-80-ական թվականներին Վիետնամը գրաված ֆրանսիական գաղութարարների և 1940 թվականին երկիրը նվաճած ճապոնական ուժերի դեմ ազգային-ազատագրական պայքարի զարգացման արդյունք էր։ 1941 թվականի մայիսի 19-ին Հնդկաչինի կոմկուսի (ՀՉԿԿ) Կենտկոմի պլենումի որոշմամբ ստեղծվեց ազգային-ազատագրական միասնական ճակատ՝ Վիետմին։ 1944 թվականի դեկտեմբերի 22-ին Հյուսիս-Արևելյան Վիետնամում սկսեցին ձևավորվել Վիետնամի ազատագրական բանակի առաջին ջոկատները (հետագայում՝ Վիետնամի ժողովրդական բանակ)։ 1945 թվականի մարտի 9-ի հեղաշրջումից հետո, որով ճապոնական ուժերը վերացրին ֆրանսիական վարչությունը, Վիետմինը պարտիզանական լայն պայքար ծավալեց Ճապոնիայի դեմ։ 1945 թվականի ապրիլին Վիետմինի ռազմահեղափոխական կոնֆերանսում ընդունվեց համընդհանուր ապստամբության նախապատրաստման պլան։ Հունիսի 4-ին Վիետնամի հյուսիսի 6 նահանգներում ստեղծվեց Ազատագրված շրջան։ Օգոստոսի 13-15-ին որոշում ընդունվեց համընդհանուր ապստամբություն սկսելու մասին, նպատակն էր նվաճել լիակատար անկախություն և հաստատել ժողովրդական իշխանություն։ Օգոստոսի 16-ին ընտրվեց Վիետնամի ազատագրության ազգային կոմիտե (Հո Շի Մինի գլխավորությամբ), որի վրա դրվեցին ժամանակավոր կառավարության ֆունկցիաները։ ՀՉԿԿ-ի կոչով օգոստոսի 16-26-ին ամբողջ երկրում ապստամբություն սկսվեց։ Օգոստոսի 19-ին ապստամբները գրավեցին Հանոյը, 20-ին ստեղծվեց Հյուսիսային Վիետնամի ժողովրդա-հեղափոխական կոմիտեն։ Օգոստոսի 24-ին կայսր Բաո-Դայը հարկադրված հրաժարվեց գահից։ 1945 թվականի սեպտեմբերի 2-ին Հանոյում Հո Շի Մինը հռչակեց Վիետնամի անկախության դեկլարացիան և Վիետնամի Դեմոկրատական Հանրապետության (ՎԴՀ) ստեղծումը։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 12, էջ 512)։*  |
**Մոնակոյի օվկիանոսագիտական թանգարան** (ֆր.՝ Musée océanographique de Monaco), օվկիանոսագիտական թանգարան Մոնակոյում, որը միավորում է բուն թանգարանն ու Մոնակո քաղաքի օվկիանոսագիտական ինստիտուտը։ Թանգարանը հիմնադրվել է 1889 թվականին Մոնակոյի իշխան Ալբեր I-ի կողմից, օվկիանոսագիտական ինստիտուտը` 1906 թվականին։ Վերջինս նպատակ ունի օվկիանոսագիտության վերաբերյալ տեղեկություններ տարածել։ 1957 թվականին թանգարանի տնօրենն էր Ժակ Իվ Կուստոն։ 2010 թվականին թանգարանը նշել է գիտնականի ծննդյան 100-ամյակը։

Հավաքածու
---------

Թանգարանում առկա է ծովային կենդանական աշխարհի բազմատեսակ հավաքածու` խրտվիլակների ու կմախքների տեսքով։ Թանգարանի հավաքածուն ներառում է նաև մեծ թվով տարբեր օբյեկտներ, որոնք կապ ունեն ծովին ու ծովային գործին, ինչպես նաև` նավերի, ծովային գործիքների, զենքերի մոդելներ։

Ակվարիումը տեղակայված է շենքի նկուղային հարկում և թույլ է տալիս այցելուներին ծանոթանալ ավելի քան 4000 տեսակի ձկների և ավելի քան 200 տեսակ անողնաշարավորների հետ։ Հիմնականում ցուցադրված են արևադարձային և Միջերկրական ծովի ծովային էկոհամակարգերը։

Պատկերասրահ
-----------

* Մոնակոյի օվկիանոսագիտական թանգարանՄոնակոյի օվկիանոսագիտական թանգարան
* Մոնակոյի օվկիանոսագիտական թանգարան, ֆասադՄոնակոյի օվկիանոսագիտական թանգարան, ֆասադ
* Բաթիսկաֆ թանգարանումԲաթիսկաֆ թանգարանում
* ԱկվարիումԱկվարիում
* ԱկվարիումԱկվարիում
* ԱկվարիումԱկվարիում
* Թանգարանի ինտերիերըԹանգարանի ինտերիերը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Waldman, Carl; Mason, Catherine (2006). *Encyclopedia of European Peoples*. Infobase Publishing. էջ 529. ISBN 978-1-4381-2918-1.
2. ↑  «The Oceanographic Institute, Foundation Albert I, Prince of Monaco». Monaco Blue Initiative. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ հունիսի 10-ին. Վերցված է 2014 թ․ նոյեմբերի 2-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք (ֆր.)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 12003297x · ISNI: 0000000110878018 · LCCN: n50058720 · SUDOC: 030192870 · VIAF: 127484545, 123441290 · WorldCat VIAF: 127484545, 123441290 |

 |
**Մոսկվայի թանգարան** (ռուս.՝ Музе́йное объедине́ние «Музе́й Москвы́» (Музей истории Москвы, Музей Москвы), անգլ.՝ Museum of Moscow), Ռուսաստանի Մոսկվա քաղաքի ամենահին թանգարաններից։ Դրա հավաքածուն ստեղծվել է 1896 թվականին Ռուսաստանի գիտական համայնքի նախաձեռնությամբ։ Մոսկվայի քաղաքային դուման թանգարանին ցուցանմուշների մեծ հավաքածու է նվիրել։ 20-րդ դարում թանգարանը մի քանի անգամ փոխել է իր անունն ու գտնվելու վայրը։ 1921 թվականին թանգարանը սկսել է կոչվել Մոսկվայի քաղաքային թանգարան և գտնվել է Սուխարևի Աշտարակում։ 1940 թվականին վերանվանվել է Մոսկվայի պատմության և մշակույթի թանգարան։ 1987 թվականին թանգարանը ստացել է իր ներկայիս անվանումը։

Թանգարանն իր պատմության ընթացքում ձեռք է բերել ավելի քան մեկ միլիոն ցուցանմուշներ, որոնք արտացոլում են քաղաքի կյանքը իր ողջ պատմության ընթացքում՝ սկսած Մոսկվայի հնագույն ժամանակներից մինչև այսօր։ Այս հավաքածուն պարունակում է հնագիտական գտածոներ, աշխատանքային հնագույն գործիքներ, ոսկերչական զարդեր, բրոնզե և քարե իրեր Մոսկվայի պատմության հնագույն ժամանակաշրջաններից։ Կա նաև քարտեզների և նախագծերի ժողովածու, որը ցույց է տալիս, թե ինչպես է քաղաքը տարեցտարի աճում։ Մեծ թվով լուսանկարներ պատկերում են 19-րդ դարի կեսերից մինչ օրս Մոսկվայի կարևոր իրադարձությունները, տոնակատարությունները և իրադարձությունները։

Թանգարանում առկա են օրիգինալ զգեստներ, աքսեսուարներ, կահույք և այլ ամենօրյա իրեր, որոնք պատրաստված են տաղանդավոր ռուս և եվրոպական վարպետների կողմից։

Թանգարանի ցուցահանդեսը տեղակայված էր Կրեստովսկու աշտարակներից մեկում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Г. В. Андреевский *Повседневная жизнь Москвы в сталинскую эпоху, 1930-1940-е годы* - М. : Мол. гвардия, 2003. 5-235-02528-8 978-5-235-02528-8.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Official website of Museum Archived 2021-05-08 at the Wayback Machine.
* Moscow City Museum(չաշխատող հղում)
* Museum of History of Moscow
**Մունկի թանգարան** (նորվ.՝ Munch-museet, Munch-museet i Oslo), թանգարան Նորվեգիայի մայրաքաղաք Օսլոյում, որը զբաղվում է հայտնի նորվեգացի նկարիչ Էդվարդ Մունկի գործերի հավաքագրմամբ, ուսումնասիրությամբ և դրանց հանրահռչակմամբ։

Ներկա պահին թանգարանն ունի շուրջ 1100 նկար, 4500 գծանկար, 18000 գրաֆիկական նյութեր։ Թանգարանում բացի նկարչի ստեղծագործություններից, պահվում են նաև նրա անձնական իրերը, այդ թվում նաև 1944 թվականին իր մահից հետո քաղաքին ժառանգություն թողած իրերը։

Մունկի թանգարանը հանդիսավորությամբ բացվեց 1963 թվականին։

Կողոպուտ
--------

2004 թվականի օգոստոսի 22-ին տեղի ունեցավ ավազակային հարձակում թանգարանի վրա։ Զինված հանցագործները իրենց հետ տարան «Ճիչ» և «Մադոննա» կտավները։ 2006 թվականին կողոպտիչներից երեքը դատաարտվեցին բանտարկության, իսկ օգոստոսին ոստիկանությանը հաջողվեց հայտնաբերել գողացված կտավները։ Կտավները հանցագործների մոտ եղած ժամանակ վնասվել էին. առկա էին քերծվածքներ։

Թանգարանի ներկայացուցչի խոսքերով «Ճիչ» կտավի վրայի անկյունային հետքը կմնա, քանի որ վերականգնողական աշխատանքներ իրականացնող մասնագետները չեն ուզեցել լրացուցիչ վնաս հասցնել կտավին։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Munch Museum and Deichman Library in Oslo competition results ArcDaily, March 27, 2009

Արտաքին հղումներ
----------------

* Թանգարանի պաշտոնական կայքը: (թանգարան)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | GitHub |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 90395489 · BNF: 11991768h · GND: 1006810-7 · ISNI: 0000000106707013, 0000000406112089 · LCCN: n79049353 · Microsoft: 2799568684 · NKC: xx0224551 · NLA: 36060440 · NUKAT: n2010064336 · LIBRIS: 248157 · SUDOC: 027992411 · VIAF: 147381993 · ULAN: 500304224 · WorldCat VIAF: 147381993 |

 |

 |