**Արևմտյան Կապ** (անգլ.՝ Western Cape, աֆրիկաանս՝ Wes-Kaap, կոսա՝ iNtshona-Koloni), նահանգ ՀԱՀ-ի հարավարևմտյան մասում։ Հարավում ողողվում է Ատլանտյան և Հնդկական օվկիանոսների ջրերով։ Կազմավորված է եղել 1994 թվականին երկրում վարչական բարեփոխման արդյունքում։ Նահանգի վարչական կենտրոնը Քեյփթաունն է։

Այստեղ, ինչպես և Հյուսիսային Կապ նահանգում, գերակշռում են ոչ թե սևամորթները, այլ գունամորթները։ ՀԱՀ-ի երկու նահանգներից մեկն է, որտեղ բնակչության մեծամասնությունը (49,7 %) խոսում է աֆրիկաանս լեզվով։

Աշխարհագրություն և կլիմա
------------------------

Նահանգի մեծ մասը գտնվում է Կապի լեռներում՝ Պերմի և Քարածխային ժամանակաշրջանի ծալքավորության տիրույթում` 1000֊ից 2300 մ բարձունքներով։ Լեռների միջև ընկած հովիտները սովորաբար բերրի են, և ներկայացնում են իրենցից ավազակավային և կավային ջրաբերուկ (ալյուվիալ) հողեր։ Ներքին շրջաններն ավելի չոր և բլրոտ են։ Ափամերձ գիծը փոփոխվում է ավազոտից (հրվանդանների միջև) մինչև ժայռոտ և լեռնոտ։ Արևմտյան Կապի նահանգը ներառում է Աֆրիկայի ամենահարավային մասը՝ Ասեղի հրվանդանը։ Պրինս Էդուարդ անմարդաբնակ կղզիները (335 կմ²) մտնում են նահանգի կազմի մեջ և գտնվում են Պորտ Էլիզաբեթից մոտ 1 700 կմ դեպի հարավ֊արևելք, Հնդկական օվկիանոսում։

Նահանգի կլիման փոփոխվում է տարածաշրջանից տարածաշրջան։ Ընդհանուր առմամբ այն բնութագրվում է որպես միջերկրածովյան կլիմա՝ զով և անձրևոտ ձմեռով և ջերմ ամառով։ Ներքին տարածաշրջանները բնութագրվում են բավականին չոր կլիմայով՝ ցրտաշունչ ձմեռներով և շոգ ամառներով։ Հարավային ափերին բնորոշ է զով ձմեռ և մեղմ խոնավ ամառ։ Առանձին տարածաշրջանների կլիմայի վրա ազդում է տեղանքի ռելիեֆը, ինչպես նաև Հնդկական (տաք ջրերով) և Ատլանտյան (ավելի սառը ջրերով) օվկիանոսների ազդեցությունը։

Բնակչություն
------------

Արևմտյան Կապի բնակչության խտությունը 1 կմ² համար.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 
     <1
     1–3
     3–10
     10–30
     30–100 |  | 
     100–300
     300–1000
     1000–3000
     >3000 |

Նահանգում տարածված լեզուները՝

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 
     աֆրիկաանս
     անգլերեն
     կոսա |  | 
     տսվանա
     Չկա գերակշռող լեզու |

2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով նահանգում բնակվում է 5 822 734 մարդ։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 45/կմ2 մարդ։ Ռասայական հատկանիշներով բնակչության 48,8 տոկոսը կազմում են գունամորթները, 32,8 %՝ սևամորթները, 15,7 %՝ սպիտակամորթները և 1 %՝ հնդկական և ասիական այլ ծագում ունեցող անձինք։

15 տարեկանից փոքր անձանց բաժինը՝ 25,1 % է, 65 տարեկանից մեծ անձանց՝ 5,9%։ Բնակչության միջին տարիքը 28 տարի է։  Յուրաքանչյուր 100 տղամարդկանց բաժին է ընկնում 103,7 կին։ Բնակչության 49,7 %֊ը խոսում է աֆրիկաանս, 24,7%֊ը՝ կոսա լեզվով, անգլերեն՝ 20,2 %, սեսոթո՝ 1,1 %֊ը՝, այլ լեզուներով՝ 2,2 %֊ը։ Քրիստոնյաները կազմում են 81,8 %, մուսուլմանները՝ 6,5%, հրեաները՝ 0,4%, հինդուիստները՝ 0,2 %, բնակչության մոտ 9 %֊ն իրեն ոչ մի կրոնի չի դասում։

Վարչատարածքային բաժանում
------------------------

Արևմտյան Կապ նահանգը բաժանվում է քաղաքային շրջանի և 5 գավառի, որոնք ընդհանուր առմամբ բաժանված են 24 համայնքի։

* ***Քեյփթաունի քաղաքային շրջան***
* ***Վեսթ Քոսթ*** (գավառ)։ Ներառում է՝

*Մարցիկամա*, *Սեդերբերգ*, *Բերգրիվեր*, *Սալդանյա Բեյ* և *Սվարտլանդ* համայնքները
* ***Քեյփ Վայնդլենդս*** (գավառ)։ Ներառում է՝

*Վիցենբերգ*, *Դրակենստեյն*, *Սթելենբոս*, *Բրիդ Վալի* և *Լագերբերգ* համայնքները
* ***Օվերբերգ*** (գավառ)։ Ներառում է՝

*Թիվատերսկլուֆ*, *Օվերստրանդ*, *Ասեղի հրվանդան* (Cape Agulhas), *Սվելենդամ* և *Նապյե* համայնքները
* ***Էդեն*** (գավառ)։ Ներառում է՝

*Կանալանդ*, *Հեսեքվա*, *Մոսելբայ*, *Ջորջ*, *Օուդսհորն*, *Բիտոու* և *Նայսնա* (Knysna) համայնքները
* ***Սենթրալ Կառու*** (գավառ)։ Ներառում է՝

*Լայնսբուրվ*, *Պրինս Ալբերտ* և *Բոֆորտ Վեսթ* համայնքները

Տնտեսություն
------------

Նահանգի ՀՆԱ֊ն կազմում է ազգային ցուցանիշի 13,6 %-ը, այն Հարավային Աֆրիկայի ամենաարագ զարգացող տնտեսություններից մեկն է՝ 0,8 % աճով (2018 թ.)։ Խոշոր ոլորտներն են առևտուրը, ֆինանսները և բիզնեսը, ինչպես նաև արտադրական ոլորտը։ Արդյունաբերությունը ներառում է այնպիսի ոլորտներ, ինչպիսիք են հագուստի և տեքստիլի, կահույքի արտադրությունը, նավթաքիմիական ոլորտը և մետաղագործությունը։ Զարգացած է բարձր տեխնոլոգիաների ոլորտը (Քեյփթաունը Հարավային Աֆրիկայի բարձր տեխնոլոգիաների հիմնական կենտրոնն է)։

Գյուղատնտեսության մասնաբաժինը ՀՆԱ֊ում ընդամենը մոտ 3,8 % է, սակայն դա ամենաարագ աճող ոլորտներից մեկն է։ Չնայած նրան, որ նահանգի մշակվող հողերը կազմում են Հարավաֆրիկյան Հանրապետության մշակվող բոլոր հողերի ընդամենը 12,4%֊ը, դրանք տալիս են արտահանվող գյուղատնտեսական արտադրանքի 55-60%֊ը, ներառելով գինի, բուրդ, ջայլամներ, մրգեր, հացահատիկայիններ, ծովամթերք։ ՀԱՀ֊ի ամբողջ արդյունաբերական ձկնորսության մոտ 75%֊ը տեղի է ունենում նահանգի ափի երկայնքին։

Գործազրկության մակարդակը Արևմտյան Կապում զգալիորեն ցածր է՝ մոտավորապես 15 %՝ համեմատած երկրում 25 % կազմող միջին ցուցանիշի հետ։

Կրթություն
----------

Նահանգի բնակչությունը բավականին լավ է կրթված՝ համեմատած երկրի այլ նահանգների և ընդհանրապես Աֆրիկայի հետ։ Աշխատուժն այստեղ նույնպես ավելի որակավոր է, քան Հարավային Աֆրիկայի այլ նահանգներում։ Արևմտյան Կապում գործում են հետևյալ համալսարանները՝

* Սթելենբոսի համալսարան
* Քեյփթաունի համալսարան
* Արևմտյան Կապի համալսարան
* Կապի թերակղզու տեխնոլոգիական համալսարան

Տեսարժանություններ
------------------

«Եդեմի թռչուններ» աշխարհի խոշորագույն մեծավանդակ։

Տես նաև
-------

* ՀԱՀ-ի վարչական բաժանում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  5(1) // Constitution of the Western Cape, 1997, Grondwet van die Wes-Kaap, 1997, uMgaqo-siseko weNtshona Koloni, 1997 — 1998.
2. ↑  Census 2011: Census in brief — Pretoria: Stats SA, 2012. — P. 9. — ISBN 978-0-621-41388-5
3. 1 2  «Census 2011։ Վիճակագրություն» (PDF). Պրետորիա: Statistics South Africa. 2012. ISBN 978-0-621-41388-5. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2013.11.05-ին. Վերցված է 2020.07.20։-ին.
4. ↑  Africa, Statistics South. «Statistics South Africa | The South Africa I Know, The Home I Understand» (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 21-ին.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիճամփորդն ունի ***Արևմտյան Կապին*** առնչվող զբոսաշրջային տեղեկատվություն։ |

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
{{{2}}} Հարավաֆրիկյան Հանրապետության վարչական բաժանում |
| --- |
|  |
| Նահանգներ | Արևելյան Կապ  • Արևմտյան Կապ • Գաուտենգ  • Լիմպոպո  • Կվազուլու-Նատալ  • Մպումալանգա • Հյուսիսային Կապ  • Հյուսիսարևմտյան  • Ֆրի Սթեյթ |

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Արևմտյան Կապ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · Open Directory Project |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 7583481-9 |

 |