**Մարիներ 6** և **Մարիներ 7** (անգլ.՝ Mariner 6 and 7), զույգ ամերիկյան ավտոմատ միջմոլորակային կայաններ, որոնք նախատեսված էին Մարսի մոտով անցում կատարելու համար։ Սա առաջին զույգ սարքերի միաժամանակ կատարվող առաքելությունն էր։ Դրանք ՆԱՍԱ-յի միջմոլորակային տարածության ուսումնասիրման համար նախատեսված Մարիներ ծրագրի վեցերորդ և յոթերորդ կայաններն էին։ Կայանները նախագծվել և կառուցվել էին Ռեյնջեր կայանների հիման վրա, Ռեակտիվ շարժման լաբորատորիայում։

Կայանները արձակվեցին Քանավերալ հրվանդանի տիեզերակայանի իրար մոտ գտնվող երկու արձակման հարթակներից՝ 36Ա և 36Բ։ Կայանները կատարեցին անցում Մարսի հասարակածի և հարավային բևեռային շրջանների վրայով, վերլուծելով մթնոլորտն ու մակերեսը և ձայնագրելով ու փոխանցելով հարյուրավոր նկարներ։ Առաքելության նպատակն էր ուսումնասիրել Մարսի մակերեսը և մթնոլորտը մոտ թռիչքների ժամանակ, որպեսզի հիմք ստեղծվի ապագա հետազոտությունների համար։ Մարիներ 6-ը նաև նպատակ ուներ տրամադրել փորձ և տվյալներ, որոնք օգտակար կլինեն ծրագրավորելու Մարիներ 7-ի անցումը հինգ օր անց։

Արձակում
--------

Առաքելության համար կառուցվել են երեք նույնանման կայաններ, որոնցից երկուսը նախատեսված են թռչելու համար, իսկ մեկը՝ որպես պահեստային՝ առաքելության ձախողման դեպքում։

Մարիներ 6-ը արձակվեց 1969 թվականի փետրվարի 25-ին, իսկ Մարիներ 7-ը՝ մարտի 27-ին։ Երկու դեպքում էլ օգտագործվում էր Ատլաս Կենտավր կրող-հրթիռը։ Երկու կայանների արձակումը անցավ ինչպես պլանավորված էր, առանց միջադեպերի։

Անցում Վեներայի մոտով
---------------------

1969 թվականի հուլիսի 29-ին, մոտ մեկ շաբաթ Մարսի մոտով անցումից, Ռեակտիվ Շարժման Լաբորատորիան կորցրեց կապը Մարիներ 7-ի հետ։ Կապը հնարավոր եղավ վերականգնել պահեստային ցածր հաճախության ալեհավաքի միջոցով, որից քիչ անց հնարավոր եղավ վերականգնել նաև հիմնական ալեհավաքով կապը, սա տեղի ունեցավ Մարիներ 6-ի անցումից քիչ անց։ Այս խափանումը վերագրվել է մարտկոցից արտահոսող գազերին (մարտկոցը հետագայում խափանվեց)։ Հիմնվելով Մարիներ 6-ից ստացված տվյալների վրա Մարիներ 7-ը վերածրագրավորվեց թռիչքի ժամանակ, որի արդյունքում հնարավոր եղավ ավելի շատ նկարներ է կատարել և փոխանցել Երկիր քան Մարիներ 6-ն էր կատարել։

Մարիներ 6-ի համար ամենամոտ անցումը տեղի ունեցավ 1969 թվականի հուլիսի 31-ին, ժամը 05:19:07, Մարսի մակերեւույթից 3431 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Մարիներ 7-ի համար ամենամոտ մոտեցումը տեղի ունեցավ 1969 թվականի օգոստոսի 5-ին, ժամը 05:00:49, Մարսի մակերեւույթից 3430 կմ հեռավորության վրա։ Սա ԱՄՆ-ի դեպի Մարս ուղարկված նախորդ Մարիներ 4 սարքի անցած հեռավորության կեսից պակաս էր։

Երկու կայաններն էլ այժմ ապաակտիվացված են և գտնվում են հելիոկենտրոն ուղեծրերում։

Արդյունքներ
-----------

Մարսի երկու ամբողջական սկավառակի տեսքը Մարիներ 7-ից, երբ այն մոտենում էր, 1969 թ․
Մարսի մակերևույթի մոտ տարածությունից կատարաված Մարիներ 7-ի լուսանկար
Պատահականորեն, երկու կայաններն էլ անցան խառնարանացված մակերևույթի վրայով և չնկատեցին ինչպես հյուսիսային հսկա հրաբուխները, այնպես էլ ավելի ուշ հայտնաբերված հասարակածային մեծ կիրճը։ Կայաններից ստացված լուսանկարները ծածկում էին մոլորակի մակերեսի մոտ 20 տոկոսը՝ որոնցում նկատվում էին Երկրից դիտարկումների ժամանակ հայտնաբերված մութ գծերը, որոնք անվանվել էին Մարսի ջրանցքներ։

Երբ Մարիներ 7-ը անցավ Մարսի հարավային բևեռի վրայով 1969 թվականի օգոստոսի 4-ին, այն լուսնկարեց սառույցով լցված խառնարաններ և հարավային բևեռային գլխարկի ուրվագծերը։ Չնայած կապի թերություններին այս լուսանկարներն ավելի լավ որակի էին, քան այն, ինչ ուղարկվել էր նրա երկվորյակի՝ Մարիներ 6-ի կողմից մի քանի օր առաջ։ Ընդհանուր առմամբ, երկու կայանների կողմից կատարվել և փոխանցվել են Երկիր 201 լուսանկար։

Մարիներ 6-ը և 7-ի անցումը Մարսի մոտով տեղի ունեցավ Ապոլոն 11-ի Լուսնի վրա վայրէջքից մեկ շաբաթ անց, և հետևաբար կայանների առաքելության արդյունքները ստացան սովորականից քիչ զանգվածային լուսաբանում։

Մարիներ 6-ի և 7-ի ինֆրակարմիր ռադիոմետրերի դիտարկումները կատարեցին գիտական հեղափոխություն Մարսի հետազոտություններում։ Կայանների ինֆրակարմիր ռադիոմետրերից ստացված տվյալները ցույց տվեցին, որ Մարսի մթնոլորտը հիմնականում կազմված է ածխաթթու գազից (CO2), ինչպես նաև հնարավոր եղավ հայտնաբերել Մարսի մակերևույթի վրա ջրի հետքեր։

Տես նաև
-------

* Մարիներ ծրագիր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  NASA։ «Mariner 6»։ *NASA*։ Վերցված է 2 June 2023
2. ↑  «Mariner 6»։ NASA's Solar System Exploration website։ Վերցված է November 30, 2022
3. 1 2 3 4  NASA։ «Mariner 7»։ *NASA*։ Վերցված է 2 June 2023
4. ↑  «Mariner 7»։ NASA's Solar System Exploration website։ Վերցված է November 30, 2022
5. ↑  «Mariner 6: Details»։ National Space Science Data Center։ Վերցված է December 28, 2011
6. 1 2 3  
Pyle Rod (2012)։ *Destination Mars*։ Amherst, N.Y: Prometheus Books։ էջեր 61–66։ ISBN 978-1-61614-589-7
7. ↑  «From the Archives (August 6, 1969): Ice-filled craters on Mars»։ *The Hindu* (en-IN)։ August 6, 2019։ ISSN 0971-751X։ Վերցված է August 10, 2019
8. ↑  Sullivan Walter (August 6, 1969)։ «Mariner 7 Sends Sharpest Mars Pictures; Mariner 7 Sends Sharpest Mars Photos So Far»։ *The New York Times* (en-US)։ ISSN 0362-4331։ Վերցված է August 10, 2019  `|url-access=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
9. 1 2  «Infrared Spectrometer and the Exploration of Mars»։ *American Chemical Society* (անգլերեն)։ Վերցված է August 10, 2019
10. ↑  Chdse S. C. (March 1, 1969)։ «Infrared radiometer for the 1969 mariner mission to Mars»։ *Applied Optics* **8** (3): 639։ Bibcode:1969ApOpt...8..639C։ ISSN 1559-128X։ PMID 20072273։ doi:10.1364/AO.8.000639

Արտաքին հղումներ
----------------

* Mariner Mars 1969 Launches - Press Kit
* Tracking and data system support for the Mariner Mars 1969 mission. Volume 1 - Planning phase through midcourse maneuver
* Tracking and data system support for the Mariner Mars 1969 mission. Volume 2: Midcourse maneuver through end of nominal mission
* Tracking and data system support for the Mariner Mars 1969 mission. Volume 3: Extended operations mission
* The Mariner 6 and 7 flight paths and their determination from tracking data
* Two over Mars - Mariner 6 and Mariner 7, February - August 1969
* Mariner 6 Mission Profile by NASA's Solar System Exploration
* Mariner 7 Mission Profile by NASA's Solar System Exploration
* Mariner 6 and 7 Data Set Information (highly technical)
* Mariner 6 and 7 Data Viewer Page (includes many images)
* Page with reprocessed Mariner 7 images
* Mariner 6 and 7 images

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
ՆԱՍԱ-ի մոլորակների հետազոտության ծրագրեր |
| --- |
|  |
| Գործող | 

|  |
| --- |
| 
* Խոշոր ռազմավարական գիտական առաքելություններ
* Լուսնի հետազոտման և հետախուզման ծրագիր
* Մարսի հետազոտությունների ծրագիր
* Մոլորակային առաքելություններ
	+ Դիսքավերի
	+ Նոր սահմաններ
* Օվկիանոսային աշխարհների հետազոտության ծրագիր
* Վոյաջեր

 |

 |
|  |
| Ավարտված | 
* Լունար օրբիտեր
* Լունար փրեքուրսոր
* Մարիներ
* ՄԵՍՈՒՐ
* Նյու միլենիում
* Պիոներ
* Փլանեթարի օբզերվեր
* Ռեյնջեր
* Սերվեյոր
* Վիկինգ

 |
|  |
| Չեղարկված | 
* Գրանդ տուր
* Մարիներ Մարկ II
* Պրոմեթեուս ծրագիր
* Վոյաջեր (Մարս)

 |
|  |
| 
* ՆԱՍԱ-ի առաքելությունների ցանկ

 |

 |