**«Արևելյան պատմություններ»** (անգլ.՝ Nouvelles orientales), ֆրանսիացի գրող Մարգարիտ Յուրսենարի պատմվածքների ժողովածուն, որը լույս է տեսել 1938 թվականին Փարիզում՝ «Գալիմար» հրատարակչությունում։

Ժողովածուն բաղկացած է փոքրիկ պատմվածքներից և պրիտչաներից, որոնց սյուժեները քաղված են «ժամանակակից ու բյուզանդական Հունաստանի, Բալկանների կամ Ասիայի տարբեր վայրերի» պատմություններից և լեգենդներից։ Պատմվածքները գրվել են 1928-1938 թվականներին։ Վերջնական խմբագրությունում, որը հրատարակվել է 1963 թվականին, ժողովածուն բովանդակում է տասը նովել («Կրեմլի պատում որմնաշարվածները» պատմվածքը հեղինակը հանել է որպես չափազանց թույլ և ուղղումների ոչ արժանի)։ Պատմվածքների հիմքում ընկած են համաշխարհային մշակույթը միավորող փիլիսոփայական ընդհանրույթ-թեմաները՝ սեր, հայրենասիրություն, դավաճանություն, բարոյականություն, խաղաղություն և այլն։ «Գալիմարը» վերահրատարակել է այն 1967 թվականին՝ հեղինակի արած որոշ ուղղումներից հետո։ Հայերեն թարգմանությունը ֆրանսերենից կատարված է այդ հրատարակությունից 2020 թվականին «Զանգակ» հրատարակչությունում, թարգմանական խմբագիր՝ Թագուհի Բլբուլյան։ Գիրքը թարգմանել են ԵՊՀ «Եվրոպական լեզուներ և հաղորդակցություն» ֆակուլտետի ուսանողները և դասախոսները։ Նվիրվել է Ֆրանկոֆոնիայի միջազգային օրվան։ Ստորև ներկայացված են առանձին պատմվածքների թարգմանիչները։

Բովանդակություն
---------------

* **Ինչպես փրկվեց Վանգ-Ֆոն** *(Comment Wang-Fô fut sauvé, թարգմանությունը՝ Լուսինե Բլբուլյան-Շուքուրյանի)*

Նկարչի մասին դաոսական հայտնի պրիտչայի վերապատում է։ 1987 թվականին նկարիչ-մուլտիպլիկատոր Ռենե Լալուն նովելի հիման վրա ստեղծել է համանուն կարճամետրաժ մուլտֆիլմ։

* **Մարկոյի ժպիտը** *(Le Sourire de Marko, թարգմանությունը՝ Վարդ Մազմանյանի)*

Մարկո Կորոլևիչի և գեղեցկուհի թրքուհու մասին պատմություն է։

* **Մահվան կաթը** *(Le Lait de la mort, թարգմանությունը՝ Թագուհի Բլբուլյանի)*

Մայրական սիրո ուժի մասին պրիտչա և այն մասին, որ որոշ մայրեր թվում են այդպիսին։ Բալկանյան թեմայով է։

* **Արքայազն Ժենգիի վերջին սերը** *(Le Dernier Amour du prince Genghi, թարգմանությունը՝ Անուշ Նիկողոսյանի)*

Քննադատների կարծիքով ամենանրբին նովելն է։ 10-11-րդ դարերի ճապոնացի արձակագրուհի Շիկիբու Մուրասակիի «Գենձի մոնոհաթարի» վեպի սյուժետային գծերից մեկի զարգացումն է։

* **Ներեուհիներին սիրահարված մարդը** *(L’Homme qui a aimé les Néréides, թարգմանությունը՝ Զառա Հովհաննիսյանի)*

Սիրո անսպասելի վտանգների մասին է։ Բալկանյան թեմայով է։

* **Ծիծեռնակների Տիրամայրը** *(Notre-Dame-des-Hirondelles, թարգմանությունը՝ Անուշ Նիկողոսյանի)*

Այն մասին, որ նույնիսկ հեթանոսական աստվածները կարող են արժանի լինել գթության։ Բալկանյան թեմայով է։

* **Այրի Աֆրոդիսիան** *(La Veuve Aphrodissia, թարգմանությունը՝ Ալիսա Բաբայանի)*

Բալկանյան սիրո պատմություն՝ դաժան և ողբերգական։

* **Գլխատված Կալին** *(Kâli décapitée, թարգմանությունը՝ Թագուհի Բլբուլյանի)*

Սոմադևայի «Պատմությունների օվկիանոսից» պատմության տարբերակ աստվածության փոխակերպման մասին։ 19-րդ դարում այն օգտագործել է Յոհան Վոլֆգանգ ֆոն Գյոթեն իր «Լեգենդ պարիայի մասին» (Parialegende, 1823) գրքում, իսկ 20-րդ դարում՝ Թոմաս Մանը իր «Գլուխների փոխարինում։ Հնդկական լեգենդ» (Die vertauschten Köpfe — Eine indische Legende, 1940) պատմվածքում։ Ինքը Յուրսենարը այս նովելը համարել է ամենաթույլը, սակայն ամեն դեպքում պահպանել է այն վերջնական խմբագրությունում։

* **Մարկո Կրալիևիչի մահը** *(La Fin de Marko Kraliévitch, թարգմանությունը՝ Անի Սարգսյանի)*

Եվս մի լեգենդ սերբ հերոսի մասին։

* **Կոռնելիուս Բերգի տրտմությունը** *(La Tristesse de Cornélius Berg, թարգմանությունը՝ Թագուհի Բլբուլյանի)*

Շարքն ավարտող նովել, որի հերոս Կոռնելիուս Բերգը հիացած է աշխարհի գեղեցկությամբ, որն ստեղծել է մեծ նկարիչ Աստված, սակայն ցավում է, որ Աստված չի բավարարվել միայն բնապատկերներ արարելով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Яхнина, с. 21
2. 1 2  Яхнина, с. 22
3. ↑  «Արևելյան պատմություններ»։ *Zangak* (հայերեն)։ Վերցված է 2021-07-06  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)

Գրականություն
-------------

* *Яхнина Ю.* Пространством и временем полная // *Юрсенар М.* Восточные новеллы. — М. Энигма, 1996. — ISBN 5-7808-0001-4