**Վերմոնտ** (անգլերեն՝ Լսել Vermont), նահանգ ԱՄՆ-ի հյուսիսարևելյան մասում։
Այն գտնվում է Նոր Անգլիայի տարածաշրջանում։ ԱՄՆ-ի մի մասն է կազմել 1791 թվականից։

ԱՄՆ-ի ամենափոքր նահանգներից մեկն է, տարածքի մեծությամբ 45-րդ նահանգն է (24 923 կմ²), իսկ բնակչության թվով (626,042 մարդ 2015 թվականի տվյալներով) ԱՄՆ 50 նահանգների մեջ զբաղեցնում է 49-րդ տեղը։ Վարչական կենտրոնը Մոնտպիլիերն է, խոշորագույն քաղաքը` Բերլինգթոնը։

Նահանգի պաշտոնական կարգախոսն է «Ազատություն և միասնություն» (անգլ.՝  Freedom and Unity): Պաշտոնական մականունը` «Կանաչ լեռների նահանգ», («Vermont» բառը գալիս է ֆր.՝ «Vert mont» «կանաչ լեռ» բառից)։

Աշխարհագրություն
----------------

Royalton, Vermont
Վերմոնտը գտնվում է Նոր Անգլիայում, Միացյալ Նահանգների հյուսիս-արևելքում։ Նահանգի տարածքը կազմված է 23 955 կմ² ցամաքից և 968 կմ² ջրից, այսինքն, ընդհանուր տարածքը կազմում է 24 923 կմ² (ԱՄՆ-ում հիսուն նահանգներից 45-րդ տեղում է)։

Գետի արևմտյան ափը Վերմոնտը բաժանում է Կոնեկտիկուտից, իսկ արևելյան ափը բաժանում է Նյու Հեմփշիր նահանգից (գետը կազմում է Նյու Հեմփշիրի մի մասը)։
Վերմոնտի գլխավոր լիճը Շամփլեյն լիճն է, որն էլ ԱՄՆ-ի 6-րդ ամենամեծ քաղցրահամ լիճն է։ Վերմոնտը հյուսիսարևմտյան մասով սահմանակից է Նյու Յորք նահանգին։

Վերմոնտի ձգվածությունը հյուսիսից հարավ կազմում է 256 կմ։ Նահանգի արևմուտքից արևելք ձգվող ամենալայն երկարությունը 143 կմ է (Կանադայի հետ սահմանում), իսկ ամենափոքր երկարությունը `ընդամենը 60 կմ (Մասաչուսեթս նահանգի կողքին)։ Նահանգի աշխարհագրական կենտրոնը Վաշինգտոն քաղաքն է, Ռոքսբերիից 5 կմ դեպի արևելք։
Նահանգում կան վեց բնաաշխարհագրական տարածքներ, դրանք են` Հյուսիսարևելյան լեռնաշղթան (the Northeastern Highlands), Կանաչ լեռները (the Green Mountains), Տակոնիկ լեռները (the Taconic Mountains), Շամբլեն լճերը (the Champlain Lowlands), Վերմոնտի հովիտը (the Valley of Vermont) և Վերմոնտ Պիեմոնի շրջակայքը (the Vermont Piedmont):
Վերմոնտի «Կանաչ լեռների նահանգ» ոչ պաշտոնական մականունը դեռևս հաստատված չէ։ Որոշ հետազոտողներ կարծում են, որ նահանգի անունը գալիս է Vermont անտառի անվանումից։ Մյուսները հավատում են, որ նահանգը Վերմոնտ անվանվել է այն պատճառով, որ այնտեղ գերակշռում են կանաչավուն քարերը ։

Բնակչություն
------------

Ըստ ԱՄՆ մարդահամարի վիճակագրության բյուրոյի 2013 թվականի տվյալների` Վերմոնտի բնակչությունը կազմում է 626.630 մարդ (51 % կանայք, 49,0 % տղամարդիկ)։ 2012 թվականի տվյալներով Վերմոնտի բնակչության 95,4 %-ը կազմում են սպիտակամորթները, 1,1 %-ը՝ աֆրոամերիկացիներ, 1,4 %-ը` ասիացիներ։ Ըստ 2000 թվականի մարդահամարի տվյալների` նահանգի բնակչության 2.54% -ը խոսում են ֆրանսերեն, 1,00 %-ը իսպաներեն։

Բնակչության բաշխումը՝ ըստ էթնո-ռասայական առանձնահատկությունների.

* Եվրոպական ծագման՝ 95,4 %
* Ֆրանսիական և ֆրանսիա-կանադական ծագման՝ 23,3 %
* Անգլիական ծագման՝ 18,4 %
* Իռլանդական՝ 16,4 %
* Գերմանական ծագման՝ 9,1 %
* Իտալական ծագման՝ 7,5 %
* Լատինամերիկյան ծագման՝ 1,6 %
* աֆրոամերիկացիներ՝ 1,1 %
* հնդկացիներ՝ 0,5 %
* ասիացիներ՝ 1,4 %

Տնտեսություն
------------

Վերմոնտի ՀՆԱ-ն 2016 թվականի տվյալներով կազմել է 31,092 միլիարդ դոլար։ Այս ցուցանիշով Վերմոնտը 50 նահանգների շարքում 50-րդ տեղն է զբաղեցնում, ինչպես նաև մեկ շնչի հաշվով ՀՆԱ-ի ցուցանիշով 38-րդ տեղում է։ 2004 թվականի տվյալներով մեկ շնչի հասնող եկամուտը կազմել է 32,770 դոլար։ 2007 թվականին Վերմոնտի համար մեկ առևտրային գործընկերը դարձավ Կանադան։ Նահանգը Կանադայի Քվեբեկ գավառի հետ ունի 4 միլիարդ դոլարի առևտուր։ 2007 թվականին մանրածախ առևտուրը կազմել է 5,2 մլրդ դոլար։ Ընտանիքի միջին եկամուտը կազմել է 42.692 դոլար։ Այս ցուցանիշով նահանգը զբաղեցնում է 15-րդ տեղը ԱՄՆ-ում։ 2001 թվականին Վերմոնտն արտադրել է 1.040.000 լիտր թխկիի օշարակ, ինչը կազմում էր ազգային արտադրության մոտ մեկ քառորդը։ Զբոսաշրջությունը նահանգի տնտեսության կարևոր մասն է։ Ձմռանը բազմաթիվ զբոսաշրջիկներ են այցելում լեռնադահուկային հանգստավայրեր։ Առողջարանները հյուրանոցները, ռեստորանները և խանութները զբոսաշրջիկների հետաքրքրության հիմնական ոլորտներն են, հատկապես այն պատճառով, որ այս տարի նոր աշխատատեղեր են ստեղծվում բնակիչների համար։ 2005 թվականին զբոսաշրջիկները մոտ 13,4 միլիոն ուղևորություն են կատարել նահանգում` ծախսելով 1,57 միլիարդ դոլար։

Մշակույթ
--------

Տոնավաճառ 1941 թվականին
Վերմոնտում անցկացվում են մի շարք փառատոներ, այդ թվում` Վերմոնտի Maple փառատոնը, Կանաչապատման փառատոնը, Apple Festival, Marlborough երաժշտական (խնձորի, երաժշտության) փառատոն։ Սիմֆոնիկ նվագախումբը, որ հովանավորվում է իշխանությունների կողմից, մեծ հարգանք ու սեր է վայելում նահանգում և ակտիվ գործունեություն է ծավալում տարածաշրջանում։ Պոետիկ հասարակությունը հրատարակում է «Կանաչ լեռների Թրուբադուրը» գրական ամսագիրը:Կատարվում է Brattleboro (անգլերեն) լեզվով։ Ամեն ամառ Թատերական ընկերությունը անցկացնում է Շեքսպիրյան փառատոն, Montpelier ն աամենամյա «Կանաչ լեռներ» կինոփառատոնը։ Վերմոնտի տեսարժան վայրերից մեկը Ջոզեֆ Սմիթի, Հիսուս Քրիստոսի Վերջին Օրերի Սրբերի Եկեղեցի հուշահամալիրն է։

* 
* 
* 
* 
*

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Բերլինգթոն, նահանգի խոշորագույն քաղաքըԲերլինգթոն, նահանգի խոշորագույն քաղաքը
* ՌաթլենդՌաթլենդ
* Մոնտփիլիեր, նահանգի վարչական կենտրոնըՄոնտփիլիեր, նահանգի վարչական կենտրոնը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  2020 թվականի ԱՄՆ մարդահամար / United States Census Bureau
2. ↑  «"Vermont Constitution of 1777"». Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հուլիսի 25-ին. Վերցված է 2017 թ․ սեպտեմբերի 6-ին.
3. ↑  "UVM historian examines Vermont's mixed history of slavery and abolition
4. ↑  "Vermont". Forbes-Best States for Business and Careers.
5. ↑  "Unemployment Rates for States"
6. ↑  List of U.S. states by GDP per capita (nominal)
7. ↑  «"Gross Domestic Product (GDP) by State"». Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ հոկտեմբերի 30-ին. Վերցված է 2017 թ․ սեպտեմբերի 6-ին.
8. ↑

Արտաքին հղումներ
----------------

* Vermont.gov – Պաշտոնական կայք
* -Sharon, Vermont

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ-ի վարչական բաժանում Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ |
| --- |
|  |
| Նահանգներ | Ալաբամա  • Ալյասկա  • Այդահո  • Այովա  • Արիզոնա  • Արկանզաս  • Արևմտյան Վիրջինիա  • Դելավեր  • Թենեսի  • Իլինոյս  • Ինդիանա  • Լուիզիանա  • Կալիֆոռնիա  • Կանզաս  • Կենտուկի  • Կոլորադո  • Կոնեկտիկուտ  • Հավայի  • Հարավային Դակոտա  • Հարավային Կարոլինա  • Հյուսիսային Դակոտա  • Հյուսիսային Կարոլինա  • Մասսաչուսեթս  • Մեն  • Մերիլենդ  • Մինեսոտա  • Միչիգան  • Միսսիսիպի  • Միսսուրի  • Մոնտանա  • Յուտա  • Նեբրասկա  • Նյու Հեմփշիր  • Նյու Մեքսիկո  • Նյու Յորք  • Նյու Ջերսի  • Նևադա  • Ջորջիա  • Ռոդ Այլենդ  • Վայոմինգ  • Վաշինգտոն  • Վերմոնտ  • Վիսկոնսին  • Վիրջինիա  • Տեխաս  • Փենսիլվանիա  • Օկլահոմա  • Օհայո  • Օրեգոն  • Ֆլորիդա |  |
|  |
| Դաշնային շրջան | Վաշինգտոն ԿՇ |
|  |
| Կղզիական տարածքներ | Ամերիկյան Սամոա  • Ամերիկյան Վիրջինյան կղզիներ  • Գուամ  • Հյուսիսային Մարիանյան կղզիներ  • Պուերտո Ռիկո |
|  |
| Արտաքին փոքր կղզիներ | Բեյքերի կղզի  • Հաուլենդ  • Ջարվիս  • Ջոնստոն  • Քինգմեն խութ  • Միդուեյ (կղզի)  • Նավասա  • Պալմիրա  • Ուեյք |
|  |
| **Պորտալ:ԱՄՆ** |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · Open Directory Project |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Արմենիապեդիա · Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Բրիտանիկա (12-րդ) · Լարուսի · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · American Cycl. (1879) · Catholic (1997—…) · MESH ID |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX455341 · CiNii: DA04815287 · GND: 4063093-6 · ISNI: 0000000404225151 · LCCN: n79007067 · NDL: 00953670 · NKC: ge319448 · NLA: 35580288 · NSK: 000361826 · SUDOC: 175803129 · VIAF: 128936020 · WorldCat VIAF: 128936020 |

 |

 |