**Ձվարանի ոլորում (ՁՈ) կամ հավելումի ոլորում**, ոչ նորմալ վիճակ է, երբ ձվարանը ոլորվում է այլ կառույցներին միացնող իր անոթային ոտիկի շուրջ այնպես, որ իր արյան հոսքը նվազում է։ Ախտանիշները սովորաբար ներառում են միակողմանի կոնքի ցավ։ Չնայած նրան, որ սովորաբար ցավը հանկարծակի է սկսվում՝ միշտ չէ, որ այդպես է։ Այլ ախտանիշներից կարող է լինել սրտխառնոցը։ Բարդությունները կարող են ներառել վարակ, արյունահոսություն կամ անպտղություն։

Ռիսկի գործոններից են ձվարանի կիստան, ձվարանի մեծացումը, ձվարանի ուռուցքները, հղիությունը, անպտղության բուժումը և նախկինում իրականացված փողերի կապումը։ Ախտորոշմանը կարող են օգնել հեշտոցային ուլտրաձայնային հետազոտությունը կամ համակարգչային շերտագրությունը, սակայն վերջիններս ամբողջությամբ չեն կարող բացառել ախտորոշումը։ Վիրահատությունը ախտորոշման ամենաճշգրիտ եղանակն է։

Բուժումը իրականացվում է վիրահատության միջոցով՝ ձվարանը կամ հետ է ոլորվում և ֆիքսվում, կամ էլ հեռացվում է։ Ձվարանը շատ հաճախ վերականգնվում է, անգամ եթե այդ վիճակը առկա է եղել երկար ժամանակ։ Այն մարդկանց մոտ, որոնք նախկինում ունեցել են ձվարանի ոլորում, առկա է 10% հավանականություն, որ մյուս ձվարանը նույնպես կոլորվի։ Այս ախտորոշումը համեմատաբար հազվագյուտ է՝ տարեկան ախտահարելով 6 կնոջ՝ 100000 կանանց հաշվարկով։ Չնայած այն առավել հաճախ հանդիպում է վերարտադրողական տարիքում՝ այն կարող է առաջանալ ցանկացած տարիքում։

Նշաններ և ախտանիշներ
--------------------

Ձվարանի ոլորումով բուժառուները հաճախ ունենում են հանկարծակի, սուր և սովորաբար միակողմանի ցավ որովայնի ստորին հատվածում, 70% դեպքերում այն ուղեկցվում է սրտխառնոցով և փսխումով։

Պաթոֆիզիոլոգիա
--------------

Ձվարանի գոյացության զարգացումը կապված է ոլորման զարգացման հետ։ Վերարտադրողական տարիքում մեծ կորպուս լյուտեալ կիստաների կանոնավոր աճը ոլորման ռիսկի գործոն է։ Ձվարանների ուռուցքների զանգվածային ազդեցությունը նույնպես ոլորման տարածված պատճառ է։ Ձվարանների ոլորումը սովորաբար տեղի է ունենում արգանդափողի ոլորման հետ մեկտեղ՝ նրանց ընդհանուր անոթային ոտիկի վրա՝ լայն կապանի շուրջ, թեև հազվադեպ դեպքերում ձվարանը պտտվում է մեզոօվարիումի շուրջ, կամ արգանդափողը պտտվում է մեզոսալպինքսի շուրջ։ 80% դեպքերում ոլորումը տեղի է ունենում միակողմանի՝ աջ կողմի թեթև գերակշռությամբ։ Ձվարանների ոլորման ժամանակ ձվարանը պտտվում է և՛ ձագար-կոնքային կապանի (այսինքն՝ կախակալ կապան) և արգանդ-ձվարանային կապանի (այսինքն՝ ձվարանային կապանի) շուրջ՝ խանգարելով արյան հոսքը դեպի ձվարան[*փա՞ստ*]։

Ախտորոշում
----------

Ձվարանի ոլորումը դժվար է ճշգրիտ ախտորոշել, և վիրահատությունը հաճախ կատարվում է նախքան որոշակի ախտորոշում դնելը։ Մանկաբարձագինեկոլոգիական բաժանմունքում կատարած ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ ձվարանի ոլորման նախավիրահատական ախտորոշումը հաստատվել է մարդկանց միայն 46%-ի մոտ։

### Ուլտրաձայնային հետազոտություն

Գինեկոլոգիական ուլտրասոնոգրաֆիան ախտորոշման նախընտրելի տարբերակն է։ Առաջարկվել է նաև որպես ախտորոշման միջոց օգտագործել դոպլեր ուլտրաձայն։ Սակայն ոլորման դեպքում դոպլեր հոսքը ոչ միշտ է, որ բացակայում է՝ վերջնական ախտորոշումը հաճախ իրականացվում է վիրահատական սրահում։

Դոպլեր սոնոգրաֆիայով ձվարանային արյան հոսքի բացակայությունը ձվարանի ոլորման լավ կանխատեսիչ է։ Պաթոլոգիկ ցածր հոսքով կանանց մոտ ձվարանի ոլորման հավանականությունը ավելի մեծ է։ Ձվարանային ոչ նորմալ արյան հոսքի զգայունությունը և սպեցիֆիկությունը համապատասխանաբար կազմում են 44% և 92%, իսկ դրական և բացասական կանխատեսող արժեքները համապատասխանաբար 78% և 71% են։ Դոպլեր սոնոգրաֆիայով հոսքի սպեցիֆիկ առանձնահատկություններն են․

* Քիչ կամ բացակայող ներձվարանային երակային հոսք։ Սա հաճախ հանդիպում է ձվարանի ոլորման ժամանակ։
* Բացակայող զարկերակային հոսք։ Սա ձվարանի ոլորման ժամանակ ավելի հազվադեպ է հանդիպում։
* Բացակայող կամ հետադարձ դիաստոլիկ հոսք։

Նորմալ անոթավրումը չի բացառում ընդհատվող ոլորումը։ Երբեմն կարող է լինել նորմալ դոպլեր հոսք, քանի որ ձվարանը ունի կրկնակի արյան մատակարարում՝ ինչպես ձվարանային, այնպես էլ արգանդային զարկերակներից[*փա՞ստ*]։

Ուլտրաձայնային այլ առանձնահատկություններից են՝

* Մեծացած հիպոէխոգեն կամ հիպերէխոգեն ձվարան
* Ծայրամասորեն տեղաշարժված ձվարանային ֆոլիկուլներ
* Ազատ հեղուկ կոնքի խոռոչում։ Սա կարող է առկա լինել դեպքերի ավելի քան 80%-ում։
* *Հորձանուտի նշան*, ինչը խոսում է ոլորված անոթային ոտիկի մասին
* Հաճախ կարելի է հայտնաբերել ոլորման հիմքում ընկած ձվարանի ախտահարումը։
* Արգանդը կարող է փոքր ինչ շեղված լինել դեպի ոլորված ձվարանը։

Բուժում
-------

Ձվարանի ոլորման վիրահատական բուժումը ներառում է լապարասկոպիա՝ ոլորված ձվարանը ետ ոլորելու համար և, հնարավոր է, օոֆորոպեքսիա՝ ձվարանն ամրացնելու համար, որը հավանական է, որ նորից ոլորվելու է։ Ծանր դեպքերում, երբ արյան հոսքը դեպի ձվարան երկար ժամանակով ընդհատվում է, կարող է առաջանալ ձվարանների նեկրոզ։ Այս դեպքերում ձվարանն անհրաժեշտ է հեռացնել վիրահատական ճանապարհով ։

Համաճարակաբանություն
--------------------

Ձվարանի ոլորումը կազմում է գինեկոլոգիական շտապ դեպքերի մոտ 3%-ը։ Ձվարանի ոլորման հաճախականությունը բոլոր տարիքի կանանց մոտ 5,9 է 100000 կնոջ հաշվարկով, իսկ վերարտադրողական տարիքի (15-45 տարեկան) կանանց մոտ՝ 9,9՝ 100000 կնոջ հաշվարկով։ Դեպքերի 70%-ում այն ախտորոշվում է 20-ից 39 տարեկան կանանց մոտ։ Ռիսկը մեծանում է հղիության և դաշտանադադարի ընթացքում։ Ռիսկի գործոնները ներառում են ձվարանային կապանների մեծացած երկարություն, պաթոլոգիկ մեծացած ձվարաններ (ավելի քան 6 սմ), ձվարանի գոյացություններ կամ կիստաներ և հղիության ընթացքում մեծացած դեղին մարմնիկ[*փա՞ստ*]։

Տես նաև
-------

* Ամորձու ոլորում – համարժեք վիճակ տղամարդկանց մոտ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17  Robertson JJ, Long B, Koyfman A (April 2017). «Myths in the Evaluation and Management of Ovarian Torsion». *The Journal of Emergency Medicine*. **52** (4): 449–456. doi:10.1016/j.jemermed.2016.11.012. PMID 27988260.
2. 1 2 3 4  «Adnexal Torsion». *Merck Manuals Professional Edition*. Վերցված է 2018 թ․ սեպտեմբերի 12-ին.
3. 1 2 3  Asfour V, Varma R, Menon P (2015). «Clinical risk factors for ovarian torsion». *Journal of Obstetrics and Gynaecology*. **35** (7): 721–5. doi:10.3109/01443615.2015.1004524 (inactive 2023 թ․ օգոստոսի 1). PMID 26212687.`{{cite journal}}`: CS1 սպաս․ DOI inactive as of 2023 (link)
4. 1 2  Ros PR, Mortele KJ (2007). *CT and MRI of the Abdomen and Pelvis: A Teaching File* (անգլերեն). Lippincott Williams & Wilkins. էջ 395. ISBN 9780781772372.
5. 1 2 3 4  Wall R (2017). *Rosen's Emergency Medicine: Concepts and Clinical Practice* (9 ed.). Elsevier. էջ 1232. ISBN 978-0323354790.
6. ↑  Torsion *795994*, բաժին *Ovarian Torsion*(անգլ.) *EMedicine* կայքում
7. 1 2 3  Bar-On S, Mashiach R, Stockheim D, Soriano D, Goldenberg M, Schiff E, Seidman DS (April 2010). «Emergency laparoscopy for suspected ovarian torsion: are we too hasty to operate?». *Fertility and Sterility*. **93** (6): 2012–5. doi:10.1016/j.fertnstert.2008.12.022. PMID 19159873.
8. 1 2 3  Weerakkody Y, Dixon A. «Ovarian torsion». *Radiopaedia*.
9. ↑  Peña JE, Ufberg D, Cooney N, Denis AL (May 2000). «Usefulness of Doppler sonography in the diagnosis of ovarian torsion». *Fertility and Sterility*. **73** (5): 1047–50. doi:10.1016/S0015-0282(00)00487-8. PMID 10785237.
10. ↑  Zanforlin Filho SM, Araujo Júnior E, Serafini P, Guimarães Filho HA, Pires CR, Nardozza LM, Moron AF (April 2008). «Diagnosis of ovarian torsion by three-dimensional power Doppler in first trimester of pregnancy». *The Journal of Obstetrics and Gynaecology Research*. **34** (2): 266–70. doi:10.1111/j.1447-0756.2008.00768.x. PMID 18412795. S2CID 25469572.
11. ↑  Tintinalli J (2004). *Emergency Medicine*. McGraw Hill Professional. էջ 904. ISBN 978-0-07-138875-7.
12. ↑  «oophoropexy». *Repropedia*.
13. ↑  Crouch NS, Gyampoh B, Cutner AS, Creighton SM (December 2003). «Ovarian torsion: to pex or not to pex? Case report and review of the literature». *Journal of Pediatric and Adolescent Gynecology*. **16** (6): 381–4. doi:10.1016/j.jpag.2003.09.017. PMID 14642961.
14. ↑  Eckler K, Laufer MR, Perlman SE (August 2000). «Conservative management of bilateral asynchronous adnexal torsion with necrosis in a prepubescent girl». *Journal of Pediatric Surgery*. **35** (8): 1248–51. doi:10.1053/jpsu.2000.8764. PMID 10945705.
15. ↑  Yuk JS, Kim LY, Shin JY, Choi DY, Kim TY, Lee JH (May 2015). «A national population-based study of the incidence of adnexal torsion in the Republic of Korea». *International Journal of Gynaecology and Obstetrics*. **129** (2): 169–70. doi:10.1016/j.ijgo.2014.11.027. PMID 25721499. S2CID 12427870.

Արտաքին հղումներ
----------------

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ՀՄԴ-9 · ՀՄԴ-10 · NCI Thesaurus  |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | MESH ID |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2780732563 |

 |