**Սինգապուր գետ,** գետ Սինգապուրում, հոսում է անմիջապես Ալեքսանդրա ճանապարհի երկայնքով և թափվում է Մարինա ջրամբարը, որը գտնվում է Սինգապուրի հարավային մասում։ Սինգապուր գետի անմիջական վերին ջրբաժանը մտնում է **Սինգապուր գետի պլանավորման տարածքի** մեջ, չնայած ջրբաժանի արևմտյան մասը դասակարգվում է Ռիվր Վելլի (Գետի հովիտ) պլանավորման տարածքի ներքո։

Սինգապուր գետի պլանավորման տարածքը գտնվում է Սինգապուրի Կենտրոնական շրջանի կենտրոնական տարածքում, ինչպես սահմանված է Քաղաքային վերակառուցման մարմնի կողմից։ Պլանավորման տարածքը սահմանակցում է Գետի հովտին և թանգարանին, Աուտրամի տարածքին՝ հարավում, Տանգլինի և Բուկիտ Մերահի պլանավորման տարածքներին՝ արևմուտքում և Կենտրոնական շրջանին՝ արևելքում։

2008 թվականից ի վեր Սինգապուր գետը համարվում է քաղցրահամ՝ Մարինա Սաութում Մարինա պատվարի կառուցումից հետո։

Աշխարհագրություն
----------------

Սինգապուր գետը Ռիվր Վելիում՝ դեպի հարավ
Սինգապուր գետի երկարությունը ակունքից՝ Կիմ Սեն կամրջից մինչև Մարինա Բեյ, մոտ 3.2 կմ է․ այն ձգվում է ավելի քան 2 կմ իր սկզբնաղբյուրից այն կողմ՝ որպես Ալեքսանդրա ջրանցք և հասնում Քամնուելֆ պողոտա (Commonwealth Avenue)։

Պատմություն
-----------

Սինգապուր գետի գետաբերանը Սինգապուրի հին նավահանգիստն էր, պաշտպանված հարավային կղզիներով։ Պատմականորեն Սինգապուր քաղաքն ի սկզբանե զարգացել է նավահանգստի շուրջը, հետևաբար գետաբերանը դարձել էր առևտրի և ֆինանսների կենտրոնը։

Գետի հին քարտեզները ցույց են տալիս, որ այն սկիզբ է առնում Բուկիտ Լարանգանից (ներկայումս Ֆորտ Քենինգ Հիլլ)։

### Ծանրաբեռնված երթևեկություն

Առևտրային երկնաքերեր Սինգապուր գետի երկայնքով
Սկսած 1819 թվականից երթևեկությունը Սինգապուր գետի վրա բավականին ծանրաբեռնված էր՝ արագ ընթացող քաղաքաբնակեցման (ուրբանիզացիա) և ընդլայնվող առևտրի պատճառով։ Միևնույն ժամանակ այն հանգեցրեց ջրի աղտոտվածության, որն առաջանում էր գետի ափերին գտնվող աղբի, կոյուղու և արդյունաբերության այլ ենթամթերքների արտանետման հետևանքով։ Սինգապուր գետի և Կալանգ ավազանի ջրի աղտոտման պատճառներից էին խոզերի և բադերի ֆերմաների թափոնները, կոյուղի չունեցող տարածքները, փողոցային առևտրականները և բանջարեղենի մեծածախ վաճառք իրականացնողները։ Սինգապուր գետի երկայնքով ընթանում էին նաև մի շարք գործողություններ, ինչպիսիք են տրանսպորտը, նավաշինությունը և նավերի վերանորոգումը։

A river with many moored boats and a city skyline beyondՍինգապուր գետը վաղ 1960-ականներին
1977 թվականին Սինգապուր գետի և Կալանգ ավազանի երկայնքով երթևեկում էին մոտ 750 բեռնանավակներ։ Այդ բեռնանավակներից արտանետվող թափոնները, նավթի արտահոսքը և կեղտաջրերը մեծացրին գետերի աղտոտումը։ 1977 թվականին վարչապետ Լի Կուան Յուն կոչ արեց մաքրել Սինգապուրի գետերը, որոնց մեջ էին Սինգապուր գետը և Կալանգ գետը։ Մաքրման աշխատանքների համար կառավարությունն այն ժամանակ ծախսեց 300 միլիոն դոլար՝ ներառյալ մոտ 4000 գաղթականների տեղափոխում, փողոցային առևտրականների և բանջարեղեն վաճառողների հետ միասին, որոնց ամենօրյա աղբը արտանետվում էր գետ։ Գաղթականներին տրամադրվեցին հանրակացարաններ, իսկ վաճառականներին հորդորեցին տեղափոխվել սահմանված վաճառակետեր։ Կառավարությունն այնուհետև ամբողջությամբ հանեց գարշահոտ ցեխն ափերից և գետի հատակից՝ մաքրելով բեկորներն ու մնացյալ աղբը։

### Սինգապուր գետն այսօր

Լայնածավալ մաքրման աշխատանքների շնորհիվ Սինգապուր գետը մեծապես վերափոխվել է՝ ծանրաբեռնված և աղտոտված գետից դառնալով մաքուր ջրային տարածք ծովային կենդանիների համար։ Սինգապուր գետում վարանների և ջրասամույրների վերաբնակեցումը վերագրվում է գետի մաքրմանը։

Չնայած Սինգապուր գետը սկզբնապես՝ նախքան հողերի խոշոր մելիորացիան, լցվում էր Սինգապուրի նեղուց և նրա հարավային կղզիներ՝ այն այժմ թափվում է Մարինա ծովածոց՝ ջրային տարածք, որը մասամբ ներառված է մելիորացիայի աշխատանքներում։

Սինգապուրի նավահանգիստն այժմ գտնվում է կղզու արևմուտքում՝ օգտագործելով հարավ-արևմտյան ափի մեծ մասը, և Սինգապուր մեկնող մարդատար նավերն այժմ սովորաբար հանգրվանում են Սինգապուրի նավարկության կենտրոնում՝ Հարբրֆրոնտում (Harbourfront): Այսպիսով, Սինգապուր գետի տնտեսական դերը փոխվել է առևտրայինից՝ իր հարակից տարածքը դարձնելով ավելի շատ զբոսաշրջային և գեղագիտական գոտի։ Այժմ գետով կարելի է երթևեկել՝ օգտվելով ջրային տաքսիներից։

Այն բանից հետո, երբ Սինգապուր գետի դեպի ծով ելքը պատնեշվեց՝ քաղցրահամ ջրի նոր ջրամբար ստեղծելու համար, գետը դարձավ Մարինա ջրամբարի մի մասը։ Պատնեշը հայտնի է Մարինա ամբարտակ անունով։

Քանդակներ
---------

Սինգապուր գետի երկայնքով կարող ենք տսնել մի շարք քանդակներ։ Նրանցից շատերը պատկերում են Սինգապուրի վաղ շրջանում գետի մոտ ապրող և աշխատող մարդկանց կյանքը։

Հռչակավոր քանդակների շարքում են՝

* *«Առաջին սերունդ», հեղինակ Չոնգ Ֆահ Չոնգ*
* *«Ձկնորսություն Սինգապուր գետում», հեղինակ Չերն Լիան Շան*
* *«Գետի վաճառականները», հեղինակ Աու Թի Հոնգ*
* *«Մեծ կայսրություն», հեղինակ Մալքոլմ Կոհ*
* *«Չեթիարներից մինչև ֆինանսիստներ», հեղինակ Չերն Լիան Շան*
* *Սինգապուրյան կատուներ, հեղինակները տարբեր են*

Կամուրջներ և թունելներ
----------------------

Տեսարան այժմյա Մարինա ծովածոցիցՍինգապուր 1900-ականներ
Սինգապուր գետը Ռիվեր Վելիում՝ հյուսիս-արևմուտքից
1819 թվականին Սինգապուր գետի վրա կառուցվեց առաջին փայտյա նավամատույցը և կամուրջը, իսկ հետո 2015 թվականին գետի վրա կառուցվեց 14 կամուրջ (կամ 17, չնայած Մարինա ջրամբարը, որտեղ այժմ գտնվում է գետաբերանը, համարվում է Սինգապուր գետը)։ Մինչ 1819 թվականը գետն անցանելի էր միայն նավակների և լաստանավերի համար։ Ոորոշ կամուրջներ ոչնչացվեցին և վերակառուցվեցին կամ փոփոխվեց դրանց նշանակությունը։

Սինգապուրի առաջին կամուրջը կառուցվել է Սինգապուր գետի վրա 1819 թվականին, որտեղ այժմ գտնվում է Էլգին կամուրջը։ Ինչ-որ ժամանակ եղել են երկու Էլգինի կամուրջներ։ Առաջին երկաթե Էլգին կամուրջը կառուցվել է 1862 թվականին և կոչվել Լորդ Էլգինի անունով։ Ավելի ուշ այն քանդվեց և փոխարինվեց ներկայիս Էլգին կամրջով 1926 թվականին։ Գետի մյուս կամուրջներից են Քոլմանի կամուրջը (1840 թ.), Կիմ Սենգի կամուրջը (1862 թ.), Քավենա կամուրջը (1869 թ.) և Ռիդ կամուրջը (1889 թ.): Վերջերս կառուցվածների թվում են Հիլիքս (2010), Բեյֆրոնթ (2010) և Ջուբլի (2015) կամուրջները։

Քլարկ Քին Սինգապուր գետի ափին
* Քոլման կամուրջ (1840/1985)
* Կիմ Սեն կամուրջ (1862)
* Էլգին կամուրջ (1862/1926)
* Քավենա կամուրջ (1870)
* Օրդ կամուրջ (1886)
* Ռիդ կամուրջ (1889)
* Պուլաու Սայգոնի կամուրջ (1890)
* Անդերսոնի կամուրջ (1910)
* Կլեմանսոյի կամուրջ (1940)
* Բենջամին Շիրեսի կամուրջ (1981)
* Արևելք-Արևմուտք զանգվածային արագընտաց անցումը և Հյուսիս-Հարավ անցումը Սիթի Հոլի և Ռեյֆլս Փլեյսի միջև (1987/1989)Մերլիոն այգու օդային համայնապատկեր․ այստեղ ավարտում է Սինգապուր գետը
* Չին Սուի թունելը, որը տանում է Կենտրոնական արագընթաց մայրուղին (1991)
* Էսպլանադե կամուրջ (1997)
* Ռոբերտսոն կամուրջ (1998)
* Ջիակ Կիմ կամուրջ (1999)
* Ալկաֆի կամուրջ (1999)
* Հյուսիս-Հարավ անցումը Քլարկ Քիի և Դոբի Գաուի միջև (2003)
* Հիլիքս կամուրջ (2010)
* Բեյֆրոնթ կամուրջ (2010)
* Կենտրոնական զանգվածային արագընտաց անցումը և Շրջանաձև զանգվածային արագընտաց անցումը Փրոմնեյդի և Բեյֆրոնթի միջև (2012)
* Ջուբլի կամուրջ (2015)
* Կենտրոնական զանգվածային արագընտաց անցումը Ֆորտ Քենինգի և Չայնաթաունի միջև (2017)
* Թոմսն-Իսթ Քոսթ զանգվածային արագընտաց անցումը Գրեյթ Ուորլդի և Հեվլոքի միջև (2022)

Տեսադարան
---------

Սինգապուր գետի համապատկեր
* Թռչնի քանդակ, հեղինակ Ֆերնանդո Բոտերո*Թռչնի քանդակ*, հեղինակ Ֆերնանդո Բոտերո
* Ստեմֆորդ Ռամֆլսի արձանըՍտեմֆորդ Ռամֆլսի արձանը
* Մեծ Կայսրություն, հեղինակ Մալքոլմ Կոհ*Մեծ Կայսրություն,* հեղինակ Մալքոլմ Կոհ
* Առաջին Սերունդ, հեղինակ Չոնգ Ֆահ Չոն*Առաջին Սերունդ,* հեղինակ Չոնգ Ֆահ Չոն
* Դելհաուսի ՕբելիսկԴելհաուսի Օբելիսկ
* Գետի վաճառականները, հեղինակ Աու Տի Հոնգ*Գետի վաճառականները,* հեղինակ Աու Տի Հոնգ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Leary, Michael E.; McCarthy, John (2013 թ․ հոկտեմբերի 30). *The Routledge Companion to Urban Regeneration* (անգլերեն). Routledge. էջ 132. ISBN 9781136266546.
2. ↑  «Singapore River Cruise» (անգլերեն). Վերցված է 2023 թ․ սեպտեմբերի 22-ին.
3. ↑  «Singapore River». *Heritage Trails*. Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ օգոստոսի 22-ին. Վերցված է 2010 թ․ ապրիլի 1-ին.
4. ↑  migration (2014 թ․ հուլիսի 4). «5 interesting facts about the Singapore River clean-up». *The Straits Times*. Վերցված է 2016 թ․ հուլիսի 9-ին.
5. ↑  «Cheeky otters are thriving in Singapore—and adapting quickly to big city life». *National Geographic*. 2020 թ․ մարտի 10. Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ մարտի 6-ին.
6. ↑  Ng, Cherlynn (2022 թ․ մարտի 18). «TGIF: Monitor lizards have a family feast along Kallang River». *Stomp* (անգլերեն). Վերցված է 2022 թ․ հունիսի 11-ին.
7. ↑  «Singapore River». *www.ura.gov.sg*. Վերցված է 2022 թ․ հունիսի 11-ին.
8. ↑  «PUB annual report: Birth of the barrage». PUB. 2008. Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ ապրիլի 7-ին. Վերցված է 2016 թ․ սեպտեմբերի 29-ին.
9. ↑  «Sir Stamford Raffles statue and other sculptures along Singapore River to be cleaned next week». *The Straits Times*. Singapore. 2015 թ․ փետրվարի 3. Վերցված է 2015 թ․ նոյեմբերի 23-ին.
10. ↑  Ang, Benson (2016 թ․ սեպտեմբերի 18). «Sculptures by the Singapore River get a spruce up». *The Straits Times*. Վերցված է 2016 թ․ սեպտեմբերի 19-ին.
11. ↑  «Singapore Slider: Then & Now | The Straits Times». *Singapore Slider: Then & Now | The Straits Times* (անգլերեն). Վերցված է 2022 թ․ դեկտեմբերի 21-ին.

Այլ աղբյուրներ
--------------

* 

* Վիքիպահեստի պատկերանիշ Մեդիաֆայլեր **Singapore River** թեմայով Վիքիպահեստում:

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սինգապուր (գետ)» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: sh85122821 · VIAF: 315526754 · WorldCat VIAF: 315526754 |

 |