**Արբանա Ջարա** (ալբ․՝ Arbana Xharra), ալբանացի հետաքննող լրագրող Կոսովոյի մասամբ ճանաչված հանրապետությունից։ Իր պրոֆեսիոնալ աշխատանքի համար բազմիցս արժանացել է մրցանակների։ 2015 թվականին ԱՄՆ Պետական դեպարտամենտի կողմից արժանացել է «Խիզախ կանայք միջազգային մրցանակին»։

Գործունեություն
---------------

Արբանա Ջարան որպես լրագրող հանդես է գալիս 2001 թվականից։ 2006-2007 թվականներին աշխատել է Կոսովոյում ստեղծված առաջին անկախ *Koha Ditore* թերթում։ Ջարան եղել է *Balkan Insight* հրապարակման հեղինակը, *Zëri* թերթի կոսովական հրատարակման գլխավոր խմբագիրը։

### Հետաքննող լրագրող

Ըստ Արբան Ջարայի՝ ժողովրդավարության զարգացումն անհնար է առանց լրատվամիջոցների սոցիալական կարևոր խնդիրները հետաքննելու իրավունքի։ Այսպիսով, նա իր աշխատանքում անդրադառնում է առկա բազմաթիվ հարցերի։ 2006 թվականին Ջարան ուսումնասիրել է կառավարության ծախսային հաշվետվությունները և ֆինանսական մեքենայությունները, 2007 թվականին ուսումնասիրել է գնաճի և սննդի պակասի պատճառները, 2010 թվականին ստուգել է Telecomi i Kosovës պետական հեռահաղորդակցային ընկերության ակտիվների օգտագործումը։ Նրա ուշադրության կենտրոնում են նաև եղել բիզնեսի և քաղաքականության հարաբերությունները։ 2012 թվականին Ջարան ներգրավվել է դատական գործընթացում, երբ հրապարակել է կառավարությունում կոռուպցիայի մասին հաշվետվությունը, տեղական բիզնեսի կապերը քաղաքական գործիչների հետ։ Դատարանն արդարացրել է նրան՝ նշելով, որ հետևել է Կոսովոյի տպագիր լրատվամիջոցների էթիկայի կանոններին։

18 ամսվա ընթացքում՝ սկսած 2012 թվականից, Ջարան նախկին Հարավսլավիայում ուսումնասիրել է սոցիալիստական վարչակարգի անկումից հետո կրոնական գործունեության աճը։ Նա հաղորդել է կրոնական ծայրահեղականության և հասարակության վրա դրա ազդեցության մասին։ Ջարան հայտնաբերել է Կոսովոյում իսլամական ծայրահեղականների կապերը ահաբեկչական կազմակերպությունների հետ։ Գործառնական և ֆինանսական կապերի բացահայտումը օգնեց կառավարությանը այդ խնդիրը հաղթահարելու համար, սակայն Ջարան բախվել է սպառնալիքների և իր հեղինակության համար հանրային հարձակումների։ Ջարան դրանց մասին տեղեկացրել է ոստիկանությանը, սակայն դա չի հանգեցրել պատշաճ արդյունքի։

2017 թվականի մայիսի 13-ին Արբանա Ջարան հարձակման է ենթարկվել, որից հետո տեղափոխվել է հիվանդանոց։ Ավելի վաղ հաղորդվել էր նույն տարվա հունիսին կայանալիք խորհրդարանական ընտրություններին լրագրողի Կոսովոյի դեմոկրատական կուսակցությունից ընտրվելու մտադրության մասին։

### Քաղաքական միավորում

2017 թվականի մայիսի 9-ին Ջարան հրաժարական է տվել Zëri-ից և դարձել Կոսովոյի դեմոկրատական կուսակցության անդամ։

Պարգևներ և մրցանականեր
----------------------

Արբանա Ջարանը ՄԱԿ-ի Զարգացման ծրագրի մրցանակի եռակի հաղթող է Կոսովոյում կոռուպցիայի վերաբերյալ իր հոդվածների համար (2006, 2007 և 2008 թվականներին)։ 2012 թվականին Բալկանյան լրագրողական համայնքի կողմից պարգևատրվել է Կոսովոյում իսլամի հանդեպ փոփոխվող վերաբերմունքի ուսումնասիրման և լրագրողական հմտությունների համար։ 2013 թվականին KOHA խմբի կողմից արժանացել է «Rexhai Surroi» մրցանակի ծայրահեղականության մասին հոդվածների համար և INPO Ferizaj կողմից *Stirring Up Debate* մրցանակի կրոնական ծայրահեղության վերաբերյալ հանրային քննարկումների կազմակերպման համար։ 2015 թվականին դարձել է ԱՄՆ Պետական դեպարտամենտի «Խիզախ կանայք միջազգային մրցանակի» դափնեկիր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Flet gazetarja Arbana Xharra: Ekstremistet islamike më kanë kërcënuar me djemtë e mi». Koha Jone. 10 марта 2015. Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ մարտի 11-ին. Վերցված է 21 марта 2017-ին.
2. ↑  «KOHA Ditore Online». *online.koha.net*. KOHAnet. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հուլիսի 3-ին. Վերցված է 21 марта 2017-ին.
3. ↑  «Wave of threats against print media journalists». Reporters Without Borders. 10 марта 2010. Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ ապրիլի 2-ին. Վերցված է 21 марта 2017-ին.
4. ↑  Xharra, Arbana (17 октября 2006). «Kosovo report lifts lid on officials' lavish lifestyle». *Balkan Insight*. Վերցված է 21 марта 2017-ին.
5. ↑  Leviev-Sawyer, Clive (23 ноября 2007). «INSIGHT: The Kosovo formula?». Sofia, Bulgaria: The Sofia Echo. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 4-ին. Վերցված է 21 марта 2017-ին.
6. ↑  «Returning to the lawsuit against Arbana Xharra». Reporters Without Borders. 16 октября 2012. Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ մարտի 21-ին. Վերցված է 21 марта 2017-ին.
7. ↑  Hoxha, Donjetë (2013 թ․ հունվարի 21). «Zhugolli Humb Gjyqin Ndaj Gazetares Arbana Xharra». Jeta në Kosovë. Վերցված է 21 марта 2017-ին.
8. ↑  Xharra, Arbana (24 декабря 2012). «Fissures in the Faith: Rise of Conservative Islamists Alarms Kosovans». Balkan Insight. Վերցված է 21 марта 2017-ին.
9. ↑  Human Rights Watch, "A Difficult Profession.
10. ↑  «В Приштине избита косовская журналистка Арбана Ксарра». Радио «Свобода». 13.5.2017.
11. ↑  «Balkan Fellowship for Journalistic Excellence: 2012 Fellows». *birn.eu.com*. birn.eu.com. Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ ապրիլի 2-ին. Վերցված է 21 марта 2017-ին.
12. ↑  «Two Awards for BIRN Fellowship Alumna Arbana Xharra». Balkan Fellowship for Journalistic Excellence. 27 декабря 2013. Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ ապրիլի 2-ին. Վերցված է 21 марта 2017-ին.
13. ↑  «Historiku». *inpo-ks.org*. Progress Initiative. Վերցված է 21 марта 2017-ին.
14. ↑  «Arbana Xharra, wins the Secretary of State's IWOC award». RTK Live. 2015 թ․ մարտ. Վերցված է 21 марта 2017-ին.