**Ահմոս-Մերիտամոն** (անգլ.՝ Ahmose-Meritamun կամ **Ահմոս-Մերիտամուն**), տասնութերորդ արքայատոհմի սկզբնական շրջանի հին եգիպտական թագուհի, որը եղել է փարավոն Ամենհոտեպ I-ի ավագ քույրն ու կինը։ Մահացել է բավականին երիտասարդ հասակում և հուղարկավորվել Դեյր էլ-Բահարիի TT358 դամբարանում։

Կենսագրություն
--------------

Ահմոս-Մերիտամոնը փարավոն Ահմոս I-ի և թագուհի Ահմոս-Նեֆերտարիի դուստրն էր, որը հետագայում դարձել է իր կրտսեր եղբոր՝ Հին Եգիպտոսի տասնութերորդ արքայատոհմի փարավոն Ամենհոտեպ I-ի մեծ թագուհին։

Մերիտամոնն իր մորից ժառանգել է «Ամոն աստծո կին» տիտղոսը։ Նրան վերագրված այլ տիտղոսներից էին՝ «Երկու երկրի տիրուհի» (*nbt-t3wy*), «(Մեծ) թագավորի կին» (*ḥmt-nswt(-wrt)*, «ամբողջ երկու հողերի տիրուհի» (*ḥnwt-tꜣwy-tm*), «աստծո կին» (*ḥmt-ntr*), «սպիտակ թագով միավորված» (*ẖnmt-nfr-ḥḏt*), «արքայադուստր» (*sꜣt-nswt*) և «արքայի քույր» (*snt-niswt*)։ «Արքայամայր» տիտղոսը (*mwt-niswt*)նույնպես նշված է հետագա գրառումներում, թեև նա երբեք արքայի մայր չի եղել։

Այս թագուհու կրաքարե արձանը հայտնաբերվել է Ջովաննի Բելցոնիի կողմից 1817 թվականին Կառնակում աշխատելիս։

Ահմոս-Մերիտամոնը պատկերված է քսաներորդ արքայատոհմով թվագրված Ինհերկաուի դամբարանում (TT359)՝ որպես «արևմուտքի տիրակալներից» մեկը։ Պատկերված է վերին շարքում թագուհի Ահհոտեպ I-ից հետո և թագուհի Սիտամոնից առաջ։

Տեսարան Ինհերկաուի դամբարանից։ Վերին շարքում աջից դեպի ձախ՝ Ամենհոտեպ I, Ահմոս I, Ահհոտեպ I, Ահմոս-Մերիտամոն, Սիտամոն, Սիամոն, ?, Ահմոս-Հենուտամեհու, Ահմոս-Տումերիս, Ահմոս-Նեբետահ, Ահմոս-Սապաիր։ Ներքևի շարքում աջից դեպի ձախ՝ Ահմոս-Նեֆերտարի, Ռամզես I, Մենտուհոտեպ II, Ամենհոտեպ II, Սեկենենրա Տաա II, Ռամոս?, Ռամզես IV, ?, Թութմոս I։

Մահ և հուղարկավորություն
------------------------

Ահմոս-Մերիտամոնի ներքին դագաղը
Ահմոս-Մերիտամոնի մնացորդները հայտնաբերվել են 1930 թվականին Դեյր էլ-Բահարիի TT358 դամբարանում Հերբերտ Վինլոքի կողմից։ Մումիան գտնվել է մայրու փայտից պատրաստված երկու դագաղի և ստվարաթղթե արտաքին տուփի մեջ․ այն վերափաթաթվել ու վերահուղարկավորվել է քահանաների կողմից, որոնք գտել էին գողերի կողմից թալանված նրա դամբարանը։ Պարզվել է, որ նա մահացել է բավականին երիտասարդ տարիքում՝ հոդաբորբի ու ողնաշարի ծռման պատճառով։

Այժմ եգիպտական թանգարանում գտնվող արտաքին դագաղն (JE 53140) ունի ավելի քան 10 ոտաչափ բարձրություն ու պատրաստված է մայրու տախտակներից, որոնք միացված են և փորագրված են միատեսակ հաստությամբ ամբողջ դագաղի երկայնքով։ Աչքերն ու հոնքերն ապակուց են, մարմինը խնամքով փորագրված է կապույտով ներկված շևրոններով՝ փետուրների պատրանք ստեղծելու համար։ Դագաղը պատված է եղել ոսկով, որը հնում թալանվել է։ Ներքին դագաղն ավելի փոքր է, բայց դարձյալ ունի 6 ոտաչափ բարձրություն, նույնպես պատված է եղել ոսկով ու նույնպես թալանվել է։ Մումիան խնամքով վերափաթաթվել է Պինեդջեմ I-ի գահակալության օրոք, իսկ վերահուղարկավորությունը տեղի է ունեցել վերոնշյալ փարավոնի որդու գահակալության 19-րդ տարվա ձմեռվա 3-րդ ամսվա 28-րդ օրը։

2021 թվականի ապրիլին մումիան 3 այլ թագուհիների ու 18 թագավորների մումիաների հետ եգիպտական թանգարանից տեղափոխվել է Եգիպտական քաղաքակրթության ազգային թանգարան «Փարավոնների ոսկե շքերթ» անվանված իրադարձության շրջանակներում։

Տես նաև
-------

* Տասնութերորդ արքայատոհմի տոհմածառ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Aidan Dodson & Dyan Hilton: The Complete Royal Families of Ancient Egypt. Thames & Hudson, 2004, 0-500-05128-3, p.123, 127, 129
2. ↑  Grajetzki, Ancient Egyptian Queens: A Hieroglyphic Dictionary, Golden House Publications, London, 2005, 978-0-9547218-9-3
3. ↑  "Upper part of a limestone statue of Queen Ahmose-Merytamun," The British Museum Web site.
4. ↑  Tyldesley, Joyce. Chronicle of the Queens of Egypt. Thames & Hudson. 2006. p. 91, 0-500-05145-3
5. ↑  H. E. Winlock, The Tomb of Queen Meryetamun: I The Discovery, The Metropolitan Museum of Art Bulletin New Series, Vol. 33, No. 2 (Summer, 1975), pp. 77-89; Article Stable URL:
6. ↑  Parisse, Emmanuel (2021 թ․ ապրիլի 5). «22 Ancient Pharaohs Have Been Carried Across Cairo in an Epic 'Golden Parade'». *ScienceAlert*. Վերցված է 2021 թ․ ապրիլի 5-ին.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ահմոս-Մերիտամոն» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Rodovid |

 |