|  |
| --- |
| **Սև ակացիա** |
|  |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | *Բույսեր* |
| **Տիպ/Բաժին** | *Անոթավորբույսեր(Tracheophyta)* |
| **Ենթատիպ** | *Սերմնավորբույսեր(Spermatophytina)* |
| **Կարգ** | *Բակլածաղկավորներ(Fabales)* |
| **Ընտանիք** | *Բակլազգիներ(Fabaceae)* |
| **Ցեղ** | **Սև ակացիա** *(AcaciamelanoxylonR.Br.1813)*Բրաուն, 1813 |
|
| **Տարածվածություն** |
| Տաքսոնի տարածվածությունը Տաքսոնի տարածվածությունը |

**Սև ակացիա** (լատին․՝ Acácia melanóxylon), սերում է Ակացիա (*Acacia*) ծառի տեսակը Լոբազգիների (*Fabaceae*) ընտանիքից։

Բնության մեջ բուսատեսակի տարածումը ներառում է Ավստրալիա՝ Վիկտորիա նահանգ, Նոր Հարավային Ուելս, Հարավային Ավստալիա և Թասմանիա կղզի երկրամասերը։ Վերաաճեցվել է Նոր Զելանդիայում, Հարավային Ամերիկայում և ԱՄՆ-ի մի շարք նահանգներում (Կալիֆոռնիա, Ֆլորիդա և Հավայի)։

Բուսաբանական նկարագրություն
---------------------------

Սև ակացիայի տերևներ
Սև ակացիայի սերմեր
18-30 մ բարձրությամբ ծառ, 50-90 սմ տրամագծով ուղիղ ցողունով։ Կեղևը շագանակագույն է, արծաթափայլ շերտով, ճեղքված, երկայնական մուգ շերտերով։

Տերևները կրկնակի զուգափետուր են, հաճախ փոխարինվում է ֆիլոդիայով, վերջիններս լայն նշտարաձև տերևներ ունեն, մեկ ուռուցիկ և մեկ այլ ուղիղ եզրով, երբեմն թրաձև, 6-10,5սմ երկարությամբ, 7-30մմ լայնությամբ, կաշվե, անփայլ մուգ կանաչ, 3-5 կտրուկ արտահայտված երկայնական կարճ չորացրած երակներով, շագանակագույն տերևների երկարությունը մոտ 5մմ, հաճախ ֆիլլոդիայի վերին մասում կրկնակի զուգափետուրով և երբեմն ուղղակի փետուրե տերևիկներով։

Ծաղկատերևները քառանիստ են, վերևում մեծանում է գնդաձև գլխիկը, ծածկված մուգ շագանակագույն մազիկներով։

Ծաղկաբույլը հազվագյուտ փունջ է, որը պարունակում է 1-3 (մինչև 6) գլուխ՝ 6-9 մմ տրամագծով, պատյանի երկարությունը՝ 5-10մմ, ֆիլոդիայի տերևանութում։ Ծաղկաբաժակը 5 լայնածավալ դեղնավուն ծաղկաթերթիկներից է, սերտաճած գրեթե վեր, վերևում մուգ շագանակագույն խիտ աղվամազով մազիկներն են։ Ծաղկաթերթիկները դեղնավուն են, կիսով չափ սերտաճած, մուգ շագանակագույն մազերի սրագագաթ թմբիկով։ Առէջները բազմաթիվ են, երկար թելիկներով և դեղնավուն մանր փոշանոթով. թելանման, հաստ վարսանդ, անցնելով առէջները։

Պտուղները հարթ են, փոքր-ինչ ոլորված, 8-15սմ երկարությամբ, լայնությունը՝ 6-9մմ, նեղացող ծայրերով, դրսից և ներսից բաց շագանակագույն, 3-11 սերմերով։ Սերմերի երկարությունը՝ 4-5մմ, լայնությունը՝ 2մմ, հաստությունը՝ 1մմ, սև, փայլուն։ Սերմնակոթը կրկնակի փաթաթված է ալիքաձև, հրակարմիր սերմերի շուրջը։

Նշանակություն և կիրառում
------------------------

Զբոսայգու գեղեցիկ ծառ, որը աճեցվում է մերձարևադարձային բոլոր երկրներում։

Ունի մուգ ենթակեղևաշերտ բնափայտ, բացառիկ ամրությամբ, նման մուգ ընկույզի ծառին, օգտագործվում է կահույքի արտադրության մեջ, նավակներ, երաժշտական գործիքների մասեր, բռնակներ և այլ իրեր պատրաստելիս։ Կարող է օգտագործվել որպես վառելիք։

Կեղևը պարունակում է 10-12% տանիդներ։

Պատկերասրահ
-----------

Սև ակացիայի ծիլը, ծաղիկը, սերմը, պտուղը և ծառը։

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  По данным сайта GRIN (см. карточку растения).

Գրականություն
-------------

* ԽՍՀՄ Ֆլորա ։ 30 հատորով / գլ. խմբ. Վ. Լ. Կոմարով։ ԽՍՀՄ ԳԱ հրատարակչություն, 1945. — Հատոր 11 / խմբ. Բ. Կ. Շիշկինի կողմից։ - Էջ 13. - 432 էջ - 4000 օրինակ։
* ԽՍՀՄ ծառեր և թփեր. Վայրի բույսերի աճեցումը հեռանկարային ինտրոդուկցիայի համար։ / խմբ. Ս. Յա. Սոկոլով։ ԽՍՀՄ ԳԱ հրատարակչություն, 1958. — հատոր IV. Покрытосеменные. Լոբազգիների ընտանիք — Նռնենիներ. — Էջ 30. — 976 էջ. — 2500 օրինակ.

Արտաքին հղումներ
----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիցեղերն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սև ակացիա» հոդվածին։ |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սև ակացիա» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · ITIS TSN |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2778085453 |

 |

*