**Ալբեր Մարկե** (ֆր.՝ Albert Marquet) (մարտի 27, 1875(1875-03-27)[…], Բորդո - հունիսի 14, 1947(1947-06-14)[…], Փարիզ), ֆրանսիացի նկարիչ։ Ֆրանսիական կոմկուսի անդամ (1939-1945 թվականների երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո)։ 1895-1898 թվականներին սովորել է Փարիզի գեղեցիկ արվեստների դպրոցում, Գուստավ Մորոյի մոտ։

Կյանքն ու աշխատանքը
-------------------

Ալբերտ Մարկեն ծնվել է 1875 թվականի մարտի 27-ին Բորդոյում, երկաթուղային աշխատողի ընտանիքում։ 1890-1895 թվականներն սովորել է Փարիզի գեղարվեստի դպրոցում Գուստավ Մյուրորուի դասարանում։ Որոշ ժամանակ նա մոտ էր Ֆաուվեսին, նա ընկերակցում էր Մատիսի և Դերենի հետ, նրա ստեղծագործությունները ցուցադրվել են 1905 թվականի Աշնանային սրահում և 1906 թվականի Անկախ սրահի ցուցադրությունում։ Նա զբաղվել է գրքերի պատկերազարդմամբ (1903 թ. Ս. Ֆիլիպի «Բյուբյուի Մոնպարպասի կողմից» վեպը)։ 1919 թվականից ապրել է Իլ դե Ֆրանս շրջանի փոքր քաղաքներում, լայնորեն շրջվելով, ներառյալ ԽՍՀՄ-ում (1934)։ 1920 թ. հրատարակվել է նկարչի ստեղծագործության առաջին մենագրությունը։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիները անցկացրել է Ալժիրում, որտեղ նա առաջին անգամ հանդիպել է Մատիսին։ Մասնակցեց Դիմադրության շարժմանը։ 1945 թվականին վերադարձել է Փարիզ։ 1947 թվականին Մարկեն լուրջ վիրահատություն էր կրել և նույն տարում մահացել։

Ստեղծագործություններ
--------------------

Մարկեի աշխատանքների գերակշռող մասը բնապատկերն է, որը առավել հաճախ կապված է Սենայի հետ, ինչպես նաև ծովափնյա նավահանգիստների։ Քաղաքի հայացքները, այդ թվում` Փարիզը։ Նրանք տարբերվում են պատկերային միջոցների ծայրահեղ պարզությամբ և, միևնույն ժամանակ, նուրբ արտահայտչամիջոցներով։ Նա թողել է մի մեծ գրաֆիկական ժառանգություն (պահվում է Լա Հավրի Մալռու թանգարանում)։ Փարիզի Դրուի պատկերասրահում ցուցադրված ցուցահանդեսին ներկայացվեցին Մարկեի 39 ստեղծագործությունները։ Ալբեր Մարկեն ասել է. «Երբ սկսում եմ նկարը, չգիտեմ, թե ինչպես պետք է այն ավարտել»։ Մ. Յուի գերմանացիների խոսքերով, Մարկի արվեստը` « Մարդիկ սովորեցնում են թանկարժեք դադարները և լռում են սպասում, գուցե դեռ չեն գալիս »։

Գործունեություն
---------------

1905-1907 թվականներին հարել է ֆովիզմին, ստեղծել կենսահաստատ, սակայն առավել զուսպ բնանկարներ («Հուլիսի 14-ին՝ Հավրում», մասնավոր հավաքածու, Փարիզ) և դիմանկարներ։ 1907 թվականից հետո Մարքեյի աշխատանքներին բնորոշ են լակոնիկ գծանկարը, հորինվածքի պարզ կառուցվածքը, մեղմ ու գորշավուն գուներանգների նուրբ հարաբերումները («Սեն-Միշել կամուրջը Փարիզում», 1912, Պուշկինի անվան Կերպարվեստի թանգարան (Մոսկվա))։ Մարքեն ձգտել է բնության տևական ու հանգիստ վիճակների, լուսա-օդային միջավայրի վերարտադրմանը, լայնարձակ տարածականության ստեղծմանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2  *Delarge J.* Le Delarge (ֆր.) — Paris: Gründ, Jean-Pierre Delarge, 2001. — ISBN 978-2-7000-3055-6
3. 1 2 3 4  Benezit Dictionary of Artists — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7
4. 1 2  Albert Marquet (նիդերլ.)
5. ↑  Ժամանակակից արվեստի թանգարանի առցանց հավաքածու

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 355)։*  |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Discogs · Գուտենբերգ նախագիծ · RKDartists · Find A Grave |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Կրուգոսվետ · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Մեծ սովետական (1 հրտ.) · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNC: a10658178 · BNE: XX1543546 · BNF: 123289343 · CiNii: DA04071113 · CONOR: 79112547 · GND: 118731157 · ICCU: RAVV025649 · ISNI: 000000012137347X · LCCN: n50046354 · NDL: 00448897 · NKC: ola2002150761 · NLG: 133837 · NLP: a0000003303400 · NTA: 069558930 · NUKAT: n2005092277 · PTBNP: 459212 · SUDOC: 032215452 · VIAF: 66537002 · ULAN: 500022386 · WorldCat VIAF: 66537002 |

 |

 |