recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գինու թանգարան (այլ կիրառումներ)

**Գինու և Ղրիմի թատրոն** (ռուս.՝ Театр вина и Крыма), թանգարան Ղրիմի Յալթա քաղաքում, որը գործում է 2011 թվականից։ Այն պատմում է Ղրիմում խաղողագործության և գինեգործության մասին։

*Հասցեն՝* ք. Յալթա, Ռուզվելտի փողոց, 1։

Պատմություն
-----------

Յալթայի գինու թատրոնն իր դռները զբոսաշրջիկների առջև բացել է 2011 թվականի օգոստոսի 16-ին։ Բացման արարողությանը, որը կայացել է Քաղաքի օրը, ներկաները փորձել են Ղրիմի լավագույն գինիները, դիտել են թատերական բեմականացումներ, մասնակցել են շամպայնի շշի բացման մրցույթի։

Թանգարանում կարելի է ծանոթանալ Ղրիմում խաղողագործության և գինեգործության պատմությանը, ինչպես նաև իմանալ բնագավառին առչվող շատ այլ բաներ։

Այս թանգարանը գտնվում է Յալթայի կենտրոնական մասում գտնվող հինավուրց առանձնատանը։ Գինու թատրոնը բաղկացած է մի քանի ցուցասրահից, որոնք բաժանված են բաժանմունքների։ Սրահներից մեկը կինոթատրոն է, որտեղ հյուրերը դիտում են Ղրիմում գինեգործության ծագման և զարգացման մասին ֆիլմ։ Բացի այդ, ֆիլմը պատմում է Ղրիմի գինիների ամենահայտնի ապրանքանիշերի պատմության մասին, որոնք ստացել են ճանաչում ամբողջ աշխարհում։

Երկրորդը համտեսասրահ է։ Այստեղ, լսելով ուղեկցորդին, հյուրերը կարող են համտեսել տարբեր գինիներ՝ գնահատելով դրանց համն ու հոտը։ Ցանկության դեպքում կարելի է դիտել գինու մառանը, այնուհետև գնալ տեղի գինու խանութ և ձեռք բերել գինիներ։

Թանգարանում կա ավելի քան 800 ցուցանմուշ, որոնք այս կամ այն կերպ առնչվում են գինու արտադրությանը։ Այստեղ ցուցադրվում են նաև ինչպես Ղրիմի ժամանակակից, այնպես էլ ավելի վաղ ժամանակներում ապրած նկարիչների կտավները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Տվյալ աշխարհագրական օբյեկտը տեղայակված է Ղրիմի թերակղզում, որի մեծ մասը տարածքային վեճի առարկա է Ռուսաստանի և Ուկրաինայի միջև։ Համաձայն Ռուսաստանի վարչատարածքային բաժանման՝ թերակղզում տեղակայված են ՌԴ Ղրիմի Հանրապետության սուբյեկտները և դաշնային նշանակություն ունեցող Սևաստոպոլ քաղաքը։ Համաձայն Ուկրաինայի վարչատարածքային բաժանման՝ Ղրիմում գտնվում են Ուկրաինայի կազմի մեջ մտնող Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետությունը և հատուկ կարգավիճակ ունեցող Սևաստոպոլ քաղաքը։

Աղբյուրներ
----------

* Винный театр Archived 2019-05-14 at the Wayback Machine.
* Театр Вина и Крыма
* Театр вина и Крыма
**Վիլյամ Փեյջ** (անգլ.՝ William Page, հունվարի 3, 1811(1811-01-03), Օլբանի, ԱՄՆ և Ռիչմոնդ շրջան, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ - հոկտեմբերի 1, 1885(1885-10-01), Տոտտենվիլլ, Ռիչմոնդ շրջան, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի նկարիչ։

Կենսագրություն
--------------

Վիլյամ Փեյջը ծնվել է 1811 թվականին։ Ինը տարեկան էր, երբ ծնողների հետ բնակության տեղափոխվեց Նյու Յորք։ 1822 թվականին սկսում է վարձատրվել Նյու Յորքի Ամերիկյան ինստիտուտից՝ հնդկական թանաքով աշխատելու համար։ Տասնչորս տարեկանում սկսում է ուսումնասիրել օրենքները՝ իրավաբան Ֆրեդերիկ դը Փեյստերի գրասենյակում, սակայն շուտով հեռանում է այնտեղից և ընդունվում դիմանկարների վարպետ նկարիչ Ջեյմս Հերինգի արվեստանոց։ Վիլյամը մեկ տարուց էլ կարճ ժամանակում դառնում է նշանավոր նկարիչ և հեռագրության բնագավառի գյուտարար Սեմյուել Մորզեի աշակերտը, որի միջոցով անդամակցեց Նյու Յորքի Դիզային ազգային ակադեմիային։ Այստեղ Վիլյամի՝ անտիկ ոճով ստեղծած նկարները արծաթե մեդալ բերեցին նրան։ Բայց, լինելով պրեսբիտերական եկեղեցու անդամ, նա որոշեց ծառայության մտնել այնտեղ։ Անդովեր և Ամհերսթ քաղաքներում նա երկու տարի աստվածաբանություն ուսումնասիրեց, որից հետո կրկին վերադարձավ կերպարվեստին։ Մեկ տարի դիմանկարներ նկարելով Օլբանի քաղաքում, նա վերադարձավ Նյու Յորք։ 1836 թվականին Վիլյամն ընտրվեց Ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոս։ 
1847 թվականից հետո նա մեկնեց Իտալիա և տասնմեկ տարի ապրեց Ֆլորենցիայում և Հռոմում։ Իտալիայում ապրած տարիներին Վիլյամ Փեյջը ստեղծեց անգլիացի բանաստեղծներ Ռոբերտ և Էլիզաբեթ Բրաունինգների և անգլիացի ու ամերիկացի ուրիշ հանրահայտ մարդկանց դիմանկարները։ Այդ ընթացքում նա նաև հիանալի առիթ ունեցավ ուսումնասիրելու նշանավոր նկարիչների ու հատկապես Տիցիանի ստեղծագործություններին, որոնցով նա խիստ հիացած էր և ձգտում էր բացահայտել նրա նկարելու մեթոդն ու տեխնիկան։ Տիցիանի կտավների ընդօրինակումներն այնքան հիանալի էին ստացվել, որ դրանցից մեկը Ֆլորենցիայի իշխանություններն առգավեցին՝ կարծելով, թե բնօրինակն է։ 
1860 թվականին Վիլյամ Փեյջը վերադարձավ Նյու Յորք, որտեղ 1871-1873 թվականներին եղավ ակադեմիայի նախագահը։ Նա մահացավ 1885 թվականին 74 տարեկան հասակում։ Չնայած նա որպես նկարիչ ստեղծագործել է 1830-1860 թվականների ընթացքում, բայց նրա համբավը մեծապես տուժեց հատկապես կյանքի վերջին շրջանում՝ նկարչական ոճը հաճախ փոխելու պատճառով

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2  Encyclopædia Britannica
3. 1 2  *Sokol D. M.* Page, William // *Grove Art Online* / J. Turner — [Oxford, England], Houndmills, Basingstoke, England, New York: OUP, 2018. — ISBN 978-1-884446-05-4 — doi:10.1093/GAO/9781884446054.ARTICLE.T064585

Աղբյուրներ
----------

* "Smithsonian Institution: Collections Search Center: Josiah Quincy". Retrieved 27 January 2012.
«**Գայլն ու յոթ ուլիկները**» (ռուս.՝ «Волк и семеро козлят»), խորհրդային նկարված մուլտֆիլմ, որը ռուսական ժողովրդական հեքիաթի մոտիվներով ստեղծվել է 1957 թվականին «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիայում ռեժիսոր-մուլտիպլիկատոր Պյոտր Նոսովի կողմից։

Սյուժե
------

Մուլտֆիլմն ստեղծվել է «Գայլն ու յոթ ուլիկները» ռուսական ժողովրդական հայտնի մուլտֆիլմի մոտիվներով։

Մի անգամ այծը պետք է շտապ գնար տանից։ Անհանգստանալով իր ուլիկների համար՝ նրանց զգուշացնում է ոչ մեկի առաջ դուռը չբացել, բացի իրենից։ Իսկ որպեսզի նրանք իրեն ճանաչեին, Այծը նրանց սովորեցնում է մի պարզ երգ։

Բայց չար Գայլը գողի ու խուլիգանի նման լսում է նրանց խոսակցությունը և որոշում գողանալ ուլիկներին՝ դիմելով խորամանկության։ Նա անտառի դարբին Արջին խնդրում է իր ձայնը դարձնել բարակ, որպեսզի խաբի ուլիկներին։

Ուլիկները, որ այդքան էլ խելամիտ չէին, «ընկնում են թակարդն» ու Գայլին տուն թողնում։ Գայլը նրանց բռնում է, գցում պարկի մեջ ու փախչում, բայց, ինչպես հեքիաթում է, ուլիկներից մեկը թաքնվում է։ Այծը կարողանում է վերադարձնել իր ուլիկներին ու պատժել չար Գայլին, ինչում նրան օգնում են անտառի բնակիչները։

Դերերը հնչյունավորողներ
-----------------------

* Յուլյա Յուլսկայա – Ուլիկ
* Գեորգի Վիցին – Փայտփորիկ
* Լեոնիդ Պիրոգով – Արջ

Հետաքրքիր փաստեր
----------------

* Մուլտֆիլմը հնչյունավորող դերասանների անուններն ու ազգանունները տիտրերում նշված չեն։
* «Арам-зам-зам» հայտնի երաժշտությունը փոխառված է այս մուլտֆիլմի երաժշտական գլխավոր թեմայից (*«Козлятушки-ребятушки…»*):

DVD
---

2008 թվականին մուլտֆիլմը DVD տարբերակով թողարկվել է «Крупный план» ընկերության կողմից։ Ձայնագրության ժամանակ օգտագործվել է պատկերների ու ձայնի թվային ռեստավրացիա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Волк и семеро козлят

Գրականություն
-------------

* Фильмы-сказки. Сценарии рисованных фильмов. Выпуск 5.. — М.: Искусство, 1958. — 290 с. *Н. Абрамов* «Волк и семеро козлят», стр. 131.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Մուլտֆիլմը Аниматор.ru կայքում
* «Волк и семеро козлят» смотреть онлайн на сайте Каруника

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ČSFD · Internet Movie Database · Animator.ru |

 |
**Հավրին Ղալաֆ** (քրդ.՝ Hevrîn Xelef‎, նոյեմբերի 15, 1984(1984-11-15), Ալ-Մալիկիյա, Սիրիա - հոկտեմբերի 12, 2019(2019-10-12), Թել Աբյադ, Թել Աբյադի շրջան), քուրդ քաղաքական գործիչ, «Ապագա Սիրիա» կուսկացության գլխավոր քարտուղար, կանանց իրավունքների պաշտպան։

Կենսագրություն
--------------

Հավրին Ղալաֆը ծնվել է 1983 թվականին, Սիրիայի Ալ-Կամիշլի քաղաքից ոչ հեռու գտնվող Ալ-Մալիկիյա գյուղում։ 2018 թվականին ընտրվել է «Ապագա Սիրիա» կուսակցության գլխավոր քարտուղար։

Սպանություն
-----------

2019 թվականի հոկտեմբերի 12-ին, Կամիշլի քաղաքի ճանապարհին սպանվել է Հավրին Ղալաֆը։ Ըստ քրդական կողմի, կին քաղաքական գործչին սպանել են թուրքական բանակի աջակցությունը վայելող սիրիական ռազմական խմբավորումները, կա նաև այլ կարծիք, որ նա սպանվել է ԻՊ-ի այն զինյալների կողմից ովքեր այս օրերին փախել են բանտերից

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2
3. 1 2
4. ↑  "حزب سوريا المستقبل" واجهة "قسد" السياسية الجديدة
5. ↑  Սպանվել է «Ապագա Սիրիա» կուսակցության գլխավոր քարտուղարը


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1197053816 · VIAF: 6157159802678791066 · WorldCat VIAF: 6157159802678791066 |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սաքսոնիա (այլ կիրառումներ)

**Սաքսոնիայի թագավորություն** (գերմ.՝ Königreich Sachsen), հազվադեպ նաև **Սաքսեն**, 1806-1918 թվականներին գոյություն ունեցած պետություն ժամանակակից Գերմանիայի տարածքում։ 1871 թվականից համարվում էր Գերմանական կայսրության մաս, քանի դեռ վերջինս չէր փլուզվել Առաջին համաշխարհային պատերազմի հետևանքով։ Թագավորության մայրաքաղաքը եղել է Դրեզդեն քաղաքը, իսկ երկրի ժամանակակից հետնորդը համարվում է Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության Սաքսոնիայի մարզը։

Պատմություն
-----------

### Նապոլեոնյան պատերազմներ և Գերմանական միություն

Մինչ 1806 թվականը Սաքսոնիան համարվում էր Սրբազան Հռոմեական կայսրության մաս, իսկ նրա կառավարիչները ունեին կուրֆյուրստի տիտղոս։ Աուստեռլիցի ճակատամարտում Նապոլեոն Բոնապարտից Ֆրանց Յոզեֆ I-ի կրած պարտությունից հետո Սրբազան Հռոմեական կայսրությունը փլուզվեց և Ֆրանսիայի աջակցությամբ Սաքսոնիան դարձավ անկախ թագավորություն։ Սաքսոնիայի կուրֆյուրստ Ֆրիդրիխ Օգոստոս III-ը հռչակվեց Սաքսոնիայի թագավոր։
Յենեյի և Աուերշտեդտի ճակատամերտերում պրուս-սաքսոնական զորքերը պարտություն կրեցին և Սաքսոնիան մտավ Ռեյնյանի միության կազմի մեջ։ Սաքսոնիան շարունակել է մտալ նույն կարգավիճակում մինչև 1813 թվականի Լայպցիգի ճակատամարտը, որի արդյունքում Նապոլեոնի գլխավորած ֆրանսիական կայսերական բանակը զինաթափվեց։ Ժողովուրդների ճակատամարտում Սաքսոնիան գլխավորում էր ֆրանսիական կոմնորոշում ունեցող բոլոր գերմանական պետություններին։ Այն բանից հետո, երբ ռուսական զորքերը գրավեցին Սաքսոնիան Ֆրիդրիխ Օգոստոսը հանձնվեց դաշնակիցներին։

Վիեննայի կոնգրեսում Ֆրիդրիխի կողմից ուղարկված Ավգուստ Վաթցդորֆին հաջողվեց հարաբերության մեջ մտնել Թալեյրանի հետ և Լյուդովիկոս XVIII-ին թեքել դեպի սաքսոնական արքայի ճակատագրին մասնակցությանը. Ֆրանսիան, չցանկանալով Պրուսիայի հզորացումը և Գերմանիային տեսնելով մասնատված փոքր պետությունների, վստահորեն ընդդիմանում էր Սաքսոնիայի միացմանը Պրուսիային։

Սաքսոնիայի արքաների ցանկ
------------------------

* 1806—1827 — Ֆրիդրիխ Օգոստոս I Արդարամիտ (\* 1750, † 1827)
* 1827—1836 — Անտոն Բարի (\* 1755, † 1836), ֆրիդրիխ Օգոստոսի եղբայրը
* 1836—1854 — Ֆրիդրիխ Օգոստոս II (\* 1797, † 1854), Անտոնի եղբորորդին
* 1854—1873 — Յոհան (\* 1801, † 1873), Ֆրիդրիխ Օգոստոս II-ի եղբայրը
* 1873—1902 — Ալբերտ I (\* 1828, † 1902), Յոհանի որդին
* 1902—1904 — Գևորգ I (\* 1832, † 1904), Ալբերտի եղբայրը
* 1904—1918 — Ֆրիդրիխ Օգոստոս III (\* 1865, † 1932), Գևորգի որդին

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Саксония, королевство»։ *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)*։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907
* Конституция королевства Саксония Archived 2010-02-09 at the Wayback Machine. (գերմ.)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Հրեական Բրոքհաուսի և Եփրոնի |

 |
**Գեորգի Յակովլևիչ Բուլատով** (ռուս.՝ Георгий Яковлевич Булатов, օգոստոսի 24, 1947(1947-08-24), Լենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - փետրվարի 2, 2001(2001-02-02), Դոնի Ռոստով, Ռուսաստան), գրող, լրագրող։ Ռուս գրողների միության անդամ (1993)։

Կենսագրություն
--------------

Գեորգի Յակովլևիչը ծնվել է 1947 թվականին Լենինգրադում։ Մանուկ և պատանի հասակում այցելել է երկրի տարբեր մարզեր։ 1973 թվականին ավարտել է Ռոստովի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ Աշխատել է շինհրապարակում, հետազոտական արշավախմբում, զբաղվել է լրագրությամբ։ Երիտասարդ լրագրողն ու գրողը հարուստ փորձ է ձեռք բերել Ղազախստանում, Կուրսկի մարզում, Ռոստովի մարզի Զերնոգրադի, Մյասնիկովի շրջաններում։

Գեորգի Բուլատովը բանաստեղծություններ գրել է երիտասարդ տարիքից։ 1979 թվականից դարձել է «Դոն» տարածաշրջանային գրական ասոցիացիայի առաջատար բանաստեղծ, որը գլխավորում էր բանաստեղծուհի Ե. Նեստերովան։ Բանաստեղծությունների ժողովածուներ է հրատարակել նախ շրջանային թերթերում, ապա` «Դոն» ամսագրում, Ռոստիզդատի կոլեկտիվ հավաքածուներում։ Բանաստեղծությունների առաջին գիրքը` «Գլխավոր կիսակայարան», լույս է տեսել 1987 թվականին։ Այդ փոքրիկ գիրքը ներառել է 42 բանաստեղծություններ։ Երկու տարի անց նույն Ռոստիզդատում տպագրվել է նրա երկրորդ գիրքը` «Անուններ» (1989)։ Այն ծավալով ավելի մեծ էր (115 բանաստեղծություններ)։ Չորս տարի անց լույս է տեսել երրորդ գիրքը` «Շտապիր, իմ մեղավոր հիշողություն»։

1990 թվականին հաջողությամբ համադրել է բանաստեղծական և հրատարակչական գործունեությունները։ 1993 թվականին Բուլատովը Դոնի Ռոստովում ստեղծել է «Բուլատ» հրատարակչական կենտրոնը և մինչև մահը ղեկավարել է այն։

«Բուլատ» հրատարակչությունում վերջին գիրքը լույս է տեսել 1993 թվականին։ Դրան նախորդել է երկար տարիների մարզային և քաղաքային պարբերական մամուլում աշխատանքային փորձը։

Մահացել է 2001 թվականի փետրավարի 2-ին Դոնի Ռոստովում։ Թաղված է Դոնի Ռոստովի Հյուսիսային գերազմանատանը։

Ստեղծագործություններ
--------------------

**Ընտրված հրատարակություններ**

* Главный полустанок: Стихи. - Ростов-н/Д.: Кн. изд-во, 1987.
* Имена: Книга стихотворений. - Ростов-н/Д.: Кн. изд-во, 1989.
* Торопись, душа моя грешная: Книга стихов. - Ростов-н/Д.: Кн. изд-во, 1997.
* …метелью тополиною в окне…:Стихи. Ростов-н/Д. изд-во ООО ИЦ «Булат», 2002.

Գրականություն
-------------

* Дон литературный. Писатели России. Шолоховский край. XIX—XXI вв.:справ. изд. Сост. Губанов Г. — Ростов н/Д, 2006. — 512 с. ISBN 5-481-00623-5.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Булатов Георгий Яковлевич
* «ЭТО НАДО ЖЕ ПРОСТО ПОЭТОМ РОДИТЬСЯ...»
* Георгий Булатов
* Мемориальная доска Георгию Булатову
* В Ростове установили мемориальную доску, посвященную памяти поэта Георгия Булатова
**Դրաակոնի պատկերասրահ** նաև **Դրակոնի պատկերասրահ** (էստ․՝ Draakoni galerii), Էստոնիայի արվեստի ամենահին պատկերասրահներից մեկը, որը հիմնադրվել է 1983 թվականին։

Գտնվում է հին քաղաք Տալլինի Պիկ փողոցի 18 հասցեում (*Pikk tänav 18, Tallinn*)

Սկզբնական շրջանում պատկերասրահը ենթարկվել է Էստոնիայի գեղարվեստի ֆոնդի Կենտրոնական (*Ars*) սրահին։

Իր գործունեության առաջին տարիներին պատկերասրահը հիմնականում իր ցուցահանդեսները նվիրել է էստոնիական Ազատ գծանկարիչների միության անդամների ստեղծագործությունների հետ ծանոթացմանը։

Որոշ ժամանակ պատկերասրահում ցուցահանդեսային գործունեությունը դադարեցվել է, և այն դարձել է գեղանկարչության, գրաֆիկայի և կերպարվեստի առարկաների վաճառատեղի։

2003 թվականից պատկերասրահում կրկին անցկացվում են էստոնական և արտասահմանյան նկարիչների ցուցահանդեսներ։ Պատկերասրահում տեղի են ունենում գեղարվեստական կրթության տարբեր ծրագրեր, ինչպես նաև իրականացվում են նկարների, գրաֆիկայի, լուսանկարչական աշխատանքների վաճառք։

Պատկերասրահի ներկայիս ցուցահանդեսային գործունեությունը հիմնականում կենտրոնացած է Էստոնական ժամանակակից արվեստի, գրաֆիկայի, լուսանկարչության, քանդակագործության և արվեստի ինստալյացիաների վրա։

Պատկերասրահը պատկանում է Էստոնիայի նկարիչների միությանը։

Պատկերասրահի նկուղային դահլիճում կա հնարավորություն ընդլայնելու ցուցահանդեսային գործունեությունը և իրականացնելու տարբեր համատեղ ծրագրեր՝ կապված գեղարվեստական ցուցահանդեսների հետ։

Պատկերասրահը մատուցում է գեղանկարչական ստեղծագործությունների բարձրորակ եզերապատման ծառայություններ։

Տան ճակատամասը, որտեղ գտնվում է պատկերասրահը, ներառվել է Էստոնիայի մշակույթի հուշարձանների պետական գրանցման մատյանում.

Դրաակոնի պատկերասրահի սեփականատեր Էլին Քարդի խոսքերով շենքն ունի բարդ շինություններ և որոշ ցուցահանդեսներ կորցնում են իրենց ազդեցությունը դիտողի վրա այն պատճառով, որ արվեստագետները հաշվի չեն առնում այն սրահների ընդհանուր տպավորությունը, որտեղ նրանք տեղադրում են իրենց գործերը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  «Eesti Kunstnike Liidu galeriid alustavad kunstnikutasude maksmist»։ *Sirp*։ 3.05.2016
2. ↑  «Draakoni galerii»։ *Puhka Eestis. Eesti ametlik turismiinfo*
3. ↑  «Elamu Pikk t.18 ja Pühavaimu t.3 fassaadid, 1909.a.»։ *Kultuurimälestiste riiklik register*
4. ↑  Ave Randviir (22.07.2006)։ «Kunsti näitamise kunst»։ *Eesti Päevaleht*
**Ազգագրական թանգարան** (սերբ.՝ Етнографски музеј), ամենահին թանգարաններից մեկը Բալկանյան թերակղզում։ Գտնվում է Բելգրադի Հին քաղաքի Ստուդենտսկի հրապարակում։

Թանգարանի մասին
---------------

Հավաքածուի ի հայտ գալուն միտված առաջին փորձերը եղել են դեռևս 1867 թվականին Մոսկվայում կազմակերպված սլավոնական ցուցահանդեսին մասնակցելու նպատակով։ 1872 թվականին Սերբիայի գիտական ընկերությունը առաջարկել է ստեղծել թանգարան` ազգագրական ցուցանմուշներով։ Այդ ժամանակից ի վեր հավաքածուն անընդհատ համալրվել է նոր ցուցանմուշներով։ Թանգարանը հիմնադրվել է 1901 թվականի փետրվարին Սերբիայի ազգային թանգարանի ազգագրական հավաքածուի հիման վրա, իսկ առաջին մշտական ցուցահանդեսը բացվել է 1904 թվականին։ Այդ ժամանակներից ցուցանմուշների թիվը գնալով աճել է։ Առաջին և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմների ժամանակ ազգագրական թանգարանը զգալիորեն տուժել է` մեծ կորուստներ կրելով։

Թանգարանում պահվում է 151.990 միավոր նմուշ, որոնց թվում` ազգային տարազ, հագուստ, գորգեր, տարբեր արհեստներ ներկայացնող իրեր, ամանեղեն` փայտից, մետաղից, կերամիկայից, կահույք, նկարներ, հին լուսանկարներ, ոչ եվրոպական ծագման առարկաներ և այլն։ Թանգարանի հավաքածուի մաս է համարվում Խրիստիֆոր Կրնիլովիչի ազգագրական հավաքածուն։

Աշխատանքային ժամեր
------------------

* Երկուշաբթի - ոչ աշխատանքային օր
* Երեքշաբթի - շաբաթ (10:00 - 17:00)
* Կիրակի - (90:00- 14:00)

Պատկերասրահ
-----------

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  О МУЗЕЈУ Archived 2012-05-02 at the Wayback Machine. // Официальный сайт музея
2. 1 2  История Archived 2011-09-02 at the Wayback Machine. // Официальный сайт музея
3. 1 2  Museums 3 - Beograd.rs

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք Archived 2017-04-17 at the Wayback Machine.
* Բելգրադի ազգագրական թանգարան

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 90654511 · BNF: 12297397c · CiNii: DA09605984 · GND: 1022369-1 · ICCU: UFIV020594 · ISNI: 0000000121446245 · LCCN: n50012491 · NKC: kn20050623008 · NLA: 36514867 · NSK: 000071315 · NUKAT: n2006053576 · SUDOC: 090485742 · VIAF: 97108124 · WorldCat VIAF: 97108124 |

 |

 |
**Պետական պատմամշակութային արգելոց-թանգարան Ազրետ Սուլթան**, արգելոց-թանգարան Ղազախստանի Հարավ-Ղազախստանյան մարզի Թուրքեստան քաղաքում։ Հիմնադրվել է 1991 թվականին Խոջա Ահմադ Յասավի ճարտարապետական համալիր թանգարանի հիմքի վրա։ Արգելոց-թանգարանի կենտրոնական օբյեկտը համարվում է Խոջա Ահմադ Յասավի դամբարանը։ Այն հանդիսանում է Ղազախստանի առաջին հուշարձանը, որը ներառվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում։ Արգելոց-թանգարանի հրապարակի տարածքը կազմում է 90 հեկտար։

Նկարագրություն
--------------

«Ազրետ Սուլթանը» գիտահետազոտական և գիտալուսավորչական հաստատություն է, որը նպատակ ունի հավաքել, պահպանել և ուսումնասիրել Թուրքմենստանի հնագիտության և ճարտարապետության հուշարձանները։ Արգելոց-թանգարանն ներառում է մի շարք կառույցներ՝ Կուլտոբե քաղաք (4-6-րդ դարեր), կենտրոն (10-12-րդ դարեր) Խիլվետ ստորգետնյա մզկիթով, Շիլդեխանի ծիսական կառույց, անանուն ութանիստ դամբարան, Խոջա Ահմադ Յասավիի դամբարան-մզկիթ (14-րդ դար, կառուցվել է էմիր Թիմուրի հրահանգով), արևելյան բաղնիք (16-րդ դար), Ռաբիգ սուլթան Բեգիմի (15-րդ դար), Եսիմ խանի, Աբիլայ խանի, Ժոլբարիսի, Կասիմ խանի, Ժանիբեկ բատիրի, Կազիբեկ էմիրի և այլոց դամբարաններ, Խումա մզկիթ (19-րդ դար), միջնաբերդի միջնադարյան կառույց, ամրաշինական կառույցներ պաշտպանական պատերով, աշտարակներով, դարբասներով, զինվորական զորանոց, հնագույն Թուրքեստանի լուսաձայնային վիդեոպանարոմայով համալիր, Աուլիե Կումշիկ ատայի ստորգետնյա մզկիթ, Ալխոջա ատայի և Գաուխար անայի դամբարանների մնացորդներ։

Պատկերասրահ
-----------

* Խոջա Ահմադ Յասավիի դամբարանԽոջա Ահմադ Յասավիի դամբարան
* Միջնադարյան քաղաքային միջնաբերդի պատը (վերակառուցում)։ Հետին պլանում՝ Ահմադ Յասավիի դամբարան մզկիթըՄիջնադարյան քաղաքային միջնաբերդի պատը (վերակառուցում)։ Հետին պլանում՝ Ահմադ Յասավիի դամբարան մզկիթը
* Շիլդեխանա՝ միջնադարյան պաշտամունքային կառույցՇիլդեխանա՝ միջնադարյան պաշտամունքային կառույց
* Ռաբիգ սուլթան Բեգիմի դամբարան։ Հետին պլանում՝ «Մեծ Խիլվետի» տանիքը, ներկայումս վերածված է թանգարանի։Ռաբիգ սուլթան Բեգիմի դամբարան։ Հետին պլանում՝ «Մեծ Խիլվետի» տանիքը, ներկայումս վերածված է թանգարանի։
* Եսիմխանի դամբարանԵսիմխանի դամբարան
* «Արևելյան բաղնիք», 16-18-րդ դարերի վերակառուցված կառույց«Արևելյան բաղնիք», 16-18-րդ դարերի վերակառուցված կառույց

Գրականություն
-------------

* Ազրետ Սուլթան (արգելոց-թանգարան) Archived 2016-04-03 at the Wayback Machine.
* Массон М.Е. Мавзолей Ходжа Ахмеда Ясави, Ташкент, 1930;
* Басенов Т. Комплекс мавзолея Ахмеда Ясави, А.-А. 1982.
**Բաղդադյան թանգարան** (արաբ․՝ المتحف البغدادي‎‎)` բնապատմական թանգարան, որը բացվել է 1970 թվականին Տիգրիս գետի ափին, տեղադրված է Ալ-Մուստանսիր համալսարանից ոչ հեռու։ Բաղդադյան թանգարանի հիմնադրման հիմնական նպատակն է հին Բաղդադի բնակիչների կյանքի ու ապրելակերպի մասին տեղեկությունների պահպանումն է։ Թանգարանում պահվում են պատմական փաստաթղթեր, որոնք մանրամասներ են հաղորդում քաղաքացիների ավանդական կենսակերպի` կարևորելով իրաքցիների ժառանգությունը։ Այդ փաստաթղթերի շնորհիվ իրաքյան նկարիչներն ու քանդակագործները վերստեղծել են իրական տեսարաններ մոմե ֆիգուրներից, նյութերից և աքսեսուարներից։ Թանգարանի հաճախորդները հնարավորություն ունեն տեսնել մշակույթի հարստությունները, սոցիալական համախմբվածությունը և Բաղդադի անցյալ դարաշրջանի բնակիչների կյանքի պարզությունը։

Պատկերասրահ
-----------

* Թանգարանի ցուցանակըԹանգարանի ցուցանակը
* ԽճանկարԽճանկար
* Իրաքյան զաֆֆա պարԻրաքյան զաֆֆա պար
* Ալ-Խադեր սկուտեղներԱլ-Խադեր սկուտեղներ
* Իրաքի ազգագրական երաժշտական խմբի անդամների քանդակներԻրաքի ազգագրական երաժշտական խմբի անդամների քանդակներ
* Բաղդադյան սրճարան․ խմբաքանդակԲաղդադյան սրճարան․ խմբաքանդակ
* Սպանախ (թրչի) վաճառողի քանդակՍպանախ (թրչի) վաճառողի քանդակ

Արտաքին հղումներ
----------------

* A Campaign to restore life to the Baghdadi Museum // IRAQdirectory.com, 24 Apr 2008 Archived 24 September 2015 at the Wayback Machine.
Թանգարանի հիմնադիր Մաքսիմիլանո II-ը
**Բավարական ազգային թանգարան**, (գերմ.՝ Bayerisches Nationalmuseum), թանգարան Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության Բավարիայի երկրամասի Մյունխեն քաղաքում։

Թանգարանը հիմնադրվել է XIX դարում` 1855 թ. Բավարիայի թագավոր Մաքսիմիլանո II-ի կողմից։ Թանգարանը գտնվում է Մյունխենի արվարձաններից մեկում` Պրինցրեգենտեշտրասսեի փողոցում (գերմ.՝ Printsregentenshtrasse)։ Շենքի ճարտարապետական ոճը ընտրվել է 1894-1899 թվականներին՝ Գաբրիել ֆոն Զաիդլի նախագծով։ Թանգարանի մուտքի հատվածը զարդարված է ձիասպորտի արձանիկով, որը համարվում է Բավարիայի արքայաժառանգ Լուիտպոլդի հաջողության խորհրդանիշը։

Թանգարանի ցուցահանդեսի առաջին հարկում ներկայացվա են Բավարիայի պատմությանը, մշակույթինին և արվեստին վերաբերվող տարբեր թանգարանային նմուշներ, որոնք հայտնաբերվել են Գերմանիայի տարածքից և թվագրվում Միջնադարի ժամանակներ։ Թանգարանում է պահվում նաև հայտնի Զեենյան Մադոննան։ Երկրորդ հարկում ներկայացված են ճենապակե մասնագիտացված հավաքածուներ։ Կան նաև աստվածաբանական արձաններ փղոսկրից, ոսկուց և արծաթից։

Վերջին՝ երրորդ հարկի ցուցադրությունը պատմում է Բավարիայի միջնադարյան գյուղական կյանքի մասին։ Այստեղ է պահվում նաև աշխարհի ամենամեծ քանդակների հավաքածուն, որոնք նվիրված են Հիսուս Քրիստոսի ծնունդին (Սուրբ Ծնունդ) և մասուրի մեջ գտնվող Հիսուսին։ 2005 թ. Բավարական ազգային թանգարանը պարգևատրվել է իր զանազան հավաքածուի և 150-ամյակի համար։

Ցուցանմուշներ
-------------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  archINFORM (գերմ.) — 1994.
2. 1 2


|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BAV: ADV10236660 · BIBSYS: 90111969 · BNF: 12123902x · CiNii: DA0326223X · GND: 2005502-X · ISNI: 000000012370114X · LCCN: n81149351 · LNB: 000195841 · NKC: kn20071204013 · NLA: 36549623 · NUKAT: n01070574 · SUDOC: 029662184 · VIAF: 157963481 · ULAN: 500303283 · WorldCat VIAF: 157963481 |

 |

 |
**Բելառուսի Հայրենական Պատերազմի պատմության պետական թանգարանը** Բելառուսում Հայրենական Մեծ պատերազմի մասունքների ամենամեծ պահոցն է։

Պատմություն
-----------

Հիմնադրվել է 1943 թվականի սեպտեմբերի 30-ին, Կոմկուսի (բոլշևիկների) որոշմամբ։ Բացվել է 1944 թվականի նոյեմբերի 7-ին։ 2014 թվականի հուլիսի 2-ին թանգարանը տեղափոխվեց նոր շենք։

Հիմնադրամներ
------------

Մոտ 141.000 միավոր պահեստավորում օգտագործվում են ցուցադրություններում ցուցադրելու, մասսայական (զանգվածային) միջոցառումներ անցկացնելու, պատերազմի տարիների նյութերը ուսումնասիրելու համար։

Նոր մասնաշենք
-------------

Թանգարանի նոր մասնաշենքը «Հերոս քաղաք Մինսկ» կոթողով համալիրում է և կազմում է միասնական ճարտարապետական անսամբլ։ Թանգարանի շենքի գլխավոր ճակատը հրավառության խորհրդանշական ճառագայթների տեսքով է կառուցված։ Յուրաքանչյուր ճառագայթի վրա պատերազմի իրադարձությունները պատկերող բարձրաքանդակներ են։

Ճարտարապետական պլանում թանգարանը կազմված է 4 բլոկներից` ըստ պատերազմի տարիների քանակի։ Բլոկները միավորում է «Պատերազմի ճանապարհ» ցուցասրահը։

Թանգարանում 10 ցուցասրահ է և Հաղթանակի սրահը (տեղադրված է ապակե գմբեթի տակ)։

Թանգարանի ընդհանուր մակերեսը 15 հազար քառ. մետր է, ցուցասրահներինը` 3,6 հազար քառ. մետր։

Թանգարանային ֆոնդը հիմնական ֆոնդի 143 հազար առարկաներից է կազմված։

Թանգարանի 10 ցուցասրահները կառուցված են ըստ իրադարձությունների ժամանակագրության (սկսած մինչպատերազմյան օրերից և ռազմական գործողություններից մինչև ողջ երկրի վերակագնումը)։ Հաղթանակաի սրահը հուշային է (հավերժացված են Սովետական Միության հերոսների անունները, թվարկված են ռազմական իրադարձությունները)։ Նոր մասնաշենքը սարքավորված է մուլտիմեդիայի համալիրներով (պլազմային էկրաններով, ինստալացիաներով)։

Անց են կացվում Հայրենական մեծ պատերազմի բոլոր բաժիններին վերաբերվող ընդհանուր և թեմատիկ էքսկուրսիաներ։

Ֆոնդեր
------

Պահպանվում են մոտ 143 հազար նմուշներ։ Օգտագործվում են ցուցադրության, մասսայական միջոցառումների անցկացման, պատերազմական շրջանի նյութերի հետազոտման համար։

Կոլեկտիվի գիտական աշխատանք
--------------------------

* Թանգարանային հավաքածուների գիտական տեղեկությունների նախապատրաստում
* Առկա ցուցադրությունների կառուցում
* Ուղեցույցների, ալբոմների կազմում

Ցուցանմուշներ
-------------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Տես նաև
-------

* Մինսկի թանգարանների ցանկ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Белорусский Государственный музей истории Великой Отечественной войны


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000122172768 · LCCN: n78055315 · NKC: kn20020322472 · VIAF: 129488723 · WorldCat VIAF: 129488723 |

 |
**Սափոր՝ երկրաչափական զարդապատկերով**, մ. թ. ա. 19-18-րդ դարերի Սիսիանից հայտնաբերված կավե սափոր։ Պահպանվում է Հայաստանի պատմության թանգարանում 3080-1 համարի ներքո։

Նկարագրություն
--------------

Գնդաձև տեսք ունեցող կարմիր անգոբապատ անոթ է։ Բերանը լայն է, պարանոցը` ոչ բարձր, ունի դեպի դուրս թեքված կլոր շրթնապսակ` հարթ նստուկով։ Անոթի պարանոցը և իրանը նկարազարդված են երկրաչափական, ուղղահայաց իջնող ժապավեններով, հորիզոնական գոտիներով, շախմատաձև, ռոմբաձև և զիգզագաձև զարդանախշերով։ Գունազարդումն արված է կամիր հիմնագույնի վրա` սև փայլաներկով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հայացք բրոնզե դարից, Ալբոմ-կատալոգ, Հայաստանի պատմության թանգարան, 2016, 160 էջ։ A Glance from the Bronze Age. Yerevan, History Museum of Armenia, 2016, 160 pages.

Աղբյուրներ
----------

* Հայացք բրոնզե դարից, Ալբոմ-կատալոգ, Հայաստանի պատմության թանգարան, 2010։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակի նյութը տրամադրված է* Հայաստանի պատմության թանգարանի կողմից **ԳԼԱՄ** ծրագրի շրջանակներում։ *GLAMGLAM* |
**Կլանման սպեկտրը** նյութի կլանման ինդեքսի կախվածությունն է ճառագայթման ալիքի երկարությունից:Այն կապված է նյութում էներգիայի անցումների հետ:Կլանման սպեկտրները տարբեր են տարբեր նյութերի համար։

Պատմականորեն արեգակնային սպեկտրում գծային օպտիկական կլանման սպեկտրի առաջին դիտարկումները կատարվել են 1802 թվականին Վոլաստոնի կողմից, բայց չեն կարևորել հայտնաբերումը, ուստի այդ տողերը ստացել են «Ֆրաունհոֆեր» անվանումը ՝ ի պատիվ մեկ այլ գիտնական Ֆրաունհոֆերի, որը դրանք մանրամասն ուսումնասիրել է 1814-1815 թվականներին։

Կլանման սպեկտրի չափումները կարող են իրականացվել ինչպես սպիտակ լույսի աղբյուրի, այնպես էլ մոնոքրոմատիկ ճառագայթման աղբյուրների միջոցով։

Գրեթե ազատ ատոմների և մոլեկուլների համար հազվագյուտ գազերում օպտիկական կլանման սպեկտրը բաղկացած է առանձին սպեկտրալ գծերից և կոչվում է կառավարվող։

Տարբեր նյութեր համապատասխանում են կլանման տարբեր սպեկտրների, ինչը հնարավորություն է տալիս նյութի բաղադրությունը որոշելու համար օգտագործել սպեկտրոսկոպիկ մեթոդներ:Պինդ մարմինների համար կլանման սպեկտրները շարունակական են, բայց կան նաև անհատական գծեր։

Կիսահաղորդիչներ
---------------

Կլանման սպեկտրների միջոցով հնարավոր է օպտիկական կլանման եզրից որոշել կիսահաղորդչային գոտին։

Կիսահաղորդիչների մեջ կարելի է դիտել լույսի կլանման հետևյալ տեսակները, որոնք ամենակարևոր դերն են խաղում պինդ նյութի հատկությունների և մասնիկների ուսումնասիրության մեջ.

* գոտի-գոտի օպտիկական անցումներ
* գոտի-խառնուրդ օպտիկական անցումներ
* խառնուրդների միջև օպտիկական անցումներ
* ազատ կրիչների կլանում
* էքսիտոնի կլանման գծեր
* կլանում, որը ներառում է ֆոնոններ և այլ քառակուսիներ։

Տես նաև
-------

* Կլանման մակարդակը
* Բուգեր Լամբերտ Բերայի օրենքը
* Ակուստիկ սպեկտրներ, ձայնի կլանում
* Արտանետման սպեկտր
* Արտացոլման սպեկտրը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Ельяшевич М. А.* Спектры оптические // Физическая энциклопедия / Гл. ред. А. М. Прохоров. — М.: Большая Российская энциклопедия, 1994. — Т. 4. Пойнтинга—Робертсона эффект — Стримеры. — С. 628—629. — 704 с. — 40 000 экз. — ISBN 5-85270-087-8
2. ↑  «Волластон, Вильям Хайд»։ *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)*։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907
3. ↑  «Фраунгофер, Йозеф»։ *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)*։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907
**Վաղարշակ Բաղդասարի Գամոյան** (1937, Մեծ Մասրիկ, Բասարգեչարի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - 1999, Մեծ Մասրիկ, Գեղարքունիքի մարզ, Հայաստան), հայ երկրաֆիզիկոս։ Երկրաբանական գիտությունների դոկտոր (1990):

Կենսագրություն
--------------

Վաղարշակ Գամոյանը ծնվել է 1937 թվականին Մեծ Մազրա (այժմ՝ Մեծ Մասրիկ՝ ՀՀ Գեղարքունիքի մարզում) գյուղում։ 1966 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1966 թվականից աշխատել է ՀԽՍՀ ԳԱ Երկրաֆիզիկայի և ճարտարագիտության սեյսմոլոգիայի ինստիտուտի հանքային երկրաֆիզիկայի բաժնում։

Աշխատանքները վերաբերում են բնական էլեկտրական դաշտերի և թափառող հոսանքների կիրառմամբ ընդգետնյա փորվածքներում հանքերի որոնման, դրանց գնահատման, ծագումնաբանության հարցերին։ Գամոյանի մշակած մեթոդների շնորհիվ հետախուզվել են Սոթքի և Մեղրաձորի ոսկու, Ալավերդու և Շամլուղի պղնձի, Ախթալայի բազմամետաղային և այլ հանքավայրեր։

Մահացել է 1999 թվականին, Մեծ Մասրիկում։

Երկեր
-----

* Ընդգետնյա էլեկտրահետախուզությունը Հայաստանի մետաղային հանքավայրերում, Երևան, 1980 (համահեղինակ)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005, էջ 259:
**Օսկար Դոմինգես** (իսպ.՝ Óscar Domínguez, հունվարի 3, 1906(1906-01-03)[…], Սան Կրիստոբալ դե լա Լագունա, Սանտա Կրուս դե Տեներիֆե, Կանարյան կղզիներ, Իսպանիա - դեկտեմբերի 31, 1957(1957-12-31)[…], Փարիզ), իսպանացի նկարիչ և քանդակագործ, մեկը իսպանական սյուռեալիզմի ներկայացուցիչներից մեկը` Սալվադոր Դալիի ու Խոան Միրոյի հետ մեկտեղ:

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1906 թվականի հունվարի 7-ին, Սան Կրիստոբալ դե լա Լագունայում (Իսպանիա): Մանկության տարիներին հիվանդացել է ծանր հիվանդությամբ, որի արդյունքում վնասվել են դեմքի ոսկորներն ու վերջույթները: 1926 թվականից ապրել է Փարիզում` զբաղվելով ընտանեկան բիզնեսով (բանանի արտահանում Ֆրանսիա): 1929 թվականից վերջնականապես հաստատվել է Փարիզում, որտեղ ծանոթացել է տարբեր ավանգարդիստական խմբերի և սյուրռեալիստների հետ:

1931 թվականին նկարել է իր դիմանկարը, որտեղ իրեն պատկերվել է կտրված երակներով: Վաղ շրջանի հեքիաթային և սեքսուալ մոտիվներով աշխատանքները նկարիչը ներկայացրել է իր առաջին անհատական ցուցահանդեսում (1933 թվական, մայիս, Գեղեցիկ արվեստների պատկերասրահ, Տեներիֆե): Այդ ցուցահանդեսի բնորոշ աշխատանք է համարվում «Սյուրռեալիստական բնանկարը» (1933 թվական, Տեներիֆե):

1934 թվականին միացել է Անդրե Բրետոնի խմբին, որի անդամ է եղել մինչև դրա լուծարումը 1948 թվականին: 1936 թվականին Դոմինգեսը սկսել է փոխել սյուրռեալիստների կողմից «թարգմանված նկարներ» կոչվող մեթոդը: «Թարգմանված նկարներ» տերմինը Բրետոնի կողմից ներառվել է «Սյուրռեալիզմի կրճատ բառարան»-ում:

1947 թվականին լույս է տեսնում Դոմինգեսի «Նրանք նայում են միմյանց» բանաստեղծությունների գիրքը: Դոմինգեսը համարվում է նաև սյուռեալիզմի տեխնիկային վերաբերվող շատ հոդվածների հեղինակ: 
1952 թվականին սկսել է շփվել Մարիա Լաուրա դե Նուալի հետ, ում նա անվանում էր «աստծո պարգև»:

Օսկար Դոմինգեսն ինքնասպան է եղել` կտրելով իր երակները (1957 թվական, դեկտեմբերի 31, Փարիզ):

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4
2. 1 2  Կերպարվեստի արխիվ — 2003.
3. 1 2 3 4
4. 1 2
5. 1 2 3 4 5
6. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
7. 1 2
8. 1 2  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
9. 1 2  Union List of Artist Names — 2018.
10. ↑  Ժամանակակից արվեստի թանգարանի առցանց հավաքածու
11. ↑
12. ↑
13. ↑  James Lord, Picasso and Dora, a memoir, London, 1993

Արտաքին հղումներ
----------------

* Օսկար Դոմինգեսի նկարները «Ciudad de la Pintura» կայքում
* Օսկար Դոմինգեսի ինքնանկարները Archived 2008-02-12 at the Wayback Machine.
* Դոմինգեսը www.if-art.com կայքում
* Սյուրռեալիզմը գեղանկարչության, քանդակագործության և լուսանկարչության մեջ

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists · Find A Grave |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուս · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BAV: ADV10252889 · BNE: XX821345 · BNF: 119003580 · GND: 118680250 · ICCU: RMSV989808 · ISNI: 0000000081129535 · LCCN: n50060377 · NKC: jn19990210181 · NTA: 07192664X · NUKAT: n2004033078 · SUDOC: 026834286 · VIAF: 34455821 · ULAN: 500007847 · WorldCat VIAF: 34455821 |

 |

 |
|  |
| --- |
| **Օսմանթուս** |
| ՕսմանթուսՕսմանթուս |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Վերնաբաժին** | Բարձրակարգ բույսեր (Embryophyta) |
| **Տիպ/Բաժին** | Անոթավոր բույսեր (Tracheophyta) |
| **Ենթատիպ** | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
| **Կարգ** | Խուլեղինջածաղկավորներ (Lamiales) |
| **Ընտանիք** | Ձիթենազգիներ (Oleaceae) |
| **Ցեղ** | Օսմանտուս *(Osmanthus)* |
| **Տեսակ** | **Օսմանթուս** *(O. fragrans)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Osmanthus fragrans***Lour. 1790 |
|
| **Կարգավիճակ** |
| **Հատուկ պահպանության կարգավիճակ՝**   Քիչ մտահոգող տեսակ |

**Оսմանթուս** (լատին․՝  Osmanthus Lour), ձիթազգիների ընտանիքի, կիպրոս ցեղի բույս։

Նկարագրություն
--------------

Մշտադալար թփեր կամ փոքր ծառեր են։ Բողբոջներն ունեն 2 արտաքին թեփուկ։ Տերևադասավորությունը հակադիր է։ Տերևները հաստ են, կաշվեկերպ, ամբողջաեզր կամ փուշ-ատամնաեզր, կարճ կոթունավոր։ Ծաղկաբույլերը փոքր հուրաններ են կամ վահանիկներ։ Ծաղիկները մեծ մասամբ բաժանասեռ են, հազվադեպ` երկսեռ։ Երբեմն հանդիպում են նաև երկտուն բույսեր։ Բաժակը կարճ է, քառատամ։ Պսակի խողովակը կարճ է, կամ երկար, կազմված 4 բաժիններից։ Առէջները 2-ն են (հազվադեպ` 4), տեղադրված պսակի խողովակում։ Սռնակի երկարությունը հավասար է պսակի խողովակի երկարությանը։ Սպին գլխիկավոր է։ Սերմնարանը երկբնանի է, յուրաքանչյուր բնում 2 սերմնաբողբոջով։ Պտուղը ձվանման կորիզապտուղ է 1 կորիզով։

Տարածվածություն
---------------

Ցեղն ընդգրկում է ավելի քան 30 տեսակ, տարածված Հարավային և Արևելյան Ասիայում, Պոլինեզիայում և Հյուսիսային Ամերիկայում:Հայաստանում է 2 տեսակ։:

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հարությունյան Լ․ Վ․, Հարությունյան Ս․ Լ․, Հայաստանի դենդրոֆլորան, հ. 2, Երևան, «Լույս հրատարակչություն», 1985, էջ 260։


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | UNII |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրիտանիկա |
|  |
| Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN |

 |
**Օրորոցագող**, բալլադ, որը մեզ է հասել Հովհաննես Թումանյանի մշակմամբ:

Պատմություն
-----------

Բալլադի հիմքը ժողովրդական: Հովհաննես Թումանյանը բալլադը գրել է 1893 թվականի փետրվարի 1-ին: Ինքնագիրը մեզ չի հասել: «Ժողովրդական առասպել» ենթավերնագրով առաջին անգամ տպագրվել է «Մուրճ» ամսագրի 1893 թվականի երկրորդ համարի 267-268 էջերում: Այս տպագրությունն ունեցել է Թումանյանի հետևյալ ծանոթագրությունը. «Հայոց գյուղերում ընդունված է գոյությունը մի չար ոգու, որի պաշտոնն է — գիշերը մեծերի քնած ժամանակ խեղդել տղա երեխաներին օրորոցում կամ փոխել տեղը մի դև դնելով: Զանազան գավառներում այլ և այլ անուններ ունի այս դևը: Լոռի կոչվում է օրորոցագող»:

Հետագայում ստեղծագործությունը չի ընդգրկվել Թումանյանի որևէ ժողովածուի մեջ և հեղինակի կողմից որևէ փոփոխության չի ենթարկվել: Տպագրվել է Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի առաջին հատորի 278-279 էջերում:

Սյուժե
------

Բալլադը պատմում է տարածված լեգենդի մասին, ըստ որի չար ոգին գալիս է նորածին մանուկների օրորոցների մոտ և փորձում գողանալ նրանց: Երեխայի մայրն արթնանում է և տեսնելով դևին` իր մայրական գերբնական ուժով պայքարում ու հաղթում է նրան: Մայրը փրկում է իր երեխային` մանկական օրորոցն ազատելով չար ոգուց:

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Թումանյան Հովհաննես (1988)։ *Երկերի լիակատար ժողովածու*։ Երևան: Հայկական ՍՍՀ ԳԱ հրատարակչություն։ էջ 554
|  |
| --- |
| **Օրտիլիա փոքր** |
| Օրտիլիա փոքրՕրտիլիա փոքր |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Վերնաբաժին** | Բարձրակարգ բույսեր (Embryophyta) |
| **Տիպ/Բաժին** | Անոթավոր բույսեր (Tracheophyta) |
| **Ենթատիպ** | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
| **Կարգ** | Հավամրգածաղկավորներ (Ericales) |
| **Ընտանիք** | Հավամրգազգիներ (Ericaceae) |
| **Ցեղ** | **Orthilia** |
| **Տեսակ** | **Օրտիլիա փոքր** *(O. secunda)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Orthilia secunda***House |

**Օրտիլիա փոքր** (լատին․՝ Orthilia secunda), սպնդուկազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն
--------------

10-15 սմ բարձրությամբ բազմամյա կոճղարմատավոր խոտաբույս է: Ցողունների հիմքում խմբված տերևները երկարավուն են, սուր և մինչև 1 սմ երկարություն ունեցող կոթուններով: Միակողմանի ողկույզում հավաքված ծաղիկները ակտինոմորֆ են և ոչ մեծ: Պսակաթերթերը կանաչասպիտակավուն են և համարյա գնդաձև:

Տարածվածություն
---------------

Հայաստանում հանդիպում է Իջևանի ֆլորիստիկական շրջանում, Մարգահովիտ գյուղի շրջակայքում: Տեսակը հանդիպում է նաև Եվրոպայում, համարյա ամբողջ Կովկասում, միջերկրածովյան ավազանում, Հյուսիսարևելյան Անատոլիայում, Սիբիրում, Հյուսիսային Ամերիկայում, Կենտրոնական և Արևելյան Ասիայում:

Էկոլոգիա
--------

Աճում է միջին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 1400-1800 մ բարձրությունների վրա, ինչպես նաև անտառներում, խոնավ մարգագետիններում և ճահճացած տեղերում: Ծաղկում է հունիս-հուլիս ամիսներին, պտղաբերում՝ օգոստոս-սեպտեմբերին:

Պահպանություն
-------------

Վտանգված տեսակ է: Տարածման և բնակության շրջանները 10 կմ²-ից պակաս է: Տեսակի հիմնական տարածման շրջանը գտնվում է Հայաստանի սահմաններից դուրս, հետևաբար սպառնալիքի կատեգորիան նվազեցվել է: Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր: Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում:

Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*։ Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն։ 2010։ ISBN 978-99941-2-420-6


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| Տաքսոնոմիա | GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2776632367 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Տաքսոնի նույնացուցիչներ |
| --- |
|  |
| *Orthilia secunda* | 
* Վիքիցեղեր: Orthilia secunda
* BioLib: 38990
* Calflora: 5988
* EPPO: OTISE
* EUNIS: 178809
* FNA: 242334848
* FoC: 242334848
* GBIF: 2888310
* GRIN: 430270
* iNaturalist: 78288
* IPNI: 706921-1
* IRMNG: 10203711
* ITIS: 504066
* MichiganFlora: 1224
* NBN: NBNSYS0000004595
* NCBI: 93819
* PalDat: Orthilia\_secunda
* PfaF: Orthilia secunda
* PFI: 3712
* Plant List: kew-2387708
* PLANTS: ORSE
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:176704-2
* Tropicos: 26800116
* VASCAN: 5538
* WisFlora: 4374

 |
|  |
| *Pyrola secunda* | 
* EUNIS: 178811
* GBIF: 2888315
* GRIN: 30426
* IPNI: 214942-2
* IRMNG: 10711139
* ITIS: 23755
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:214942-2
* Tropicos: 26800029

 |

 |
Պատմություն
-----------

Պորտուգալական ֆուտբոլային երկրպագուները աջակցում են Պորտուգալիայի հավաքականին Եվրո 2004 առաջնության ժամանակ
**Ֆուտբոլ**ը Պորտուգալիայում հայտնվել է միայն XIX դարի վերջին Անգլիայից ներգաղթած պորտուգալացի ուսանողների շնորհիվ։

Գիլերմե Պինտո Բաստոն Պորտուգալիայում նոր խաղի գաղափարի իրագործումը կատարեց 1888 թվականի հոկտեմբերին և առաջին խաղը անցկացրեց 1889 թվականի հունվարին՝ Պորտուգալիայի և Անգլիայի հավաքականների միջև։ Այս խաղում պորտուգալացիները հաղթեցին 2:1 հաշվով։ Պորտուգալո-բրիտանական դիմակայությունը սկսեց գրավել ֆուտբոլի բարձր հասարակության շերտերի ուշադրությունը։

Խաղը սկսեց հավաքել հեղինակություն, նրան սկսեցին ուշադրություն դարձնել նույնսիկ քոլեջներում։ Բոլոր երկրներում սկսեցին ստեղծվել ակումբներ։ Մինչև դարի ավարտը հիմնադրվեցին «Clube Lisbonense», «Carcavelos Sport Club», «Braço de Prata», «Real Ginásio Clube Português», «Estrela Futebol Clube», «Futebol Académico», «Campo de Ourique», «Oporto Cricket» և «Sport Clube Vianense» ակումբները։

Լիսաբոնի և Պորտուի միջև առաջին խաղը անցկացվեց 1894 թվականին։ Խաղին ներկա գտնվեց նաև Պորտուգալիայի թագավոր Կարլուշ I-ը։

«Clube Internacional de Futebol» ակումբը հիմնադրվեց 1902 թվականին, նա եղավ առաջին պորտուգալական ակումբը, որը խաղացել է մայրաքաղաքի հետ։ Մադրիդում պորտուգալացիները հաղթեցին Մադրիդի Ռեալին։

Ակումբային ֆուտբոլ
------------------

Ներքին առաջնության հիմնական պայքարը ծավալվում է երեք ակումբների մեջ. «Պորտուի», «Բենֆիկայի» և «Սպորտինգի»։ Բացի պորտուգալական ֆուտբոլի երեք գրանդների, Պորտուգալիայի առաջնությունը հաղթել են նաև երկու ուրիշ ակումբներ. «Բելենենսիշը» 1946 թվականին և «Բոավիշտան» 2001 թվականին։

Ազգային հավաքական
-----------------

Հիմնական հոդված՝ Պորտուգալիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքական
Ամենաբարձր դիրքը, որը գրավել է Պորտուգալիայի հավաքականը ՖԻՖԱ-յի աղբյուսակում, եղել է չորրորդ տեղը, 2001 թվականի մարտին, իսկ ամենաստորին դիրքը եղել է 1998 թվականին, երբ թիմը զբաղեցրեց 43-րդ տեղը։

2004 թվականին Պորտուգալիան ընդունեց Եվրո 2004-ը, որտեղ էլ նրանց հավաքականը պարտվեց Հունաստանի հավաքականին, մրցաշարի եզրափակչում։ Կրկնակի անգամ պորտուգալացիները հասել են ԱԱ-ի եզրափակիչ, 1996 թվականին և 2006 թվականին։

Տես նաև
-------

* Պորտուգալիայի ֆուտբոլային ակումբների ցանկ

Աղբյուրներ
----------

* Պորտուգալական ֆուտբոլային լիգա (պորտ.)
**Ռուս-ամերիկյան հարաբերություններ** (անգլ.՝ Russia–United States relations, ռուս.՝ *Росийско-американские отношения*), դիվանագիտական հարաբերությունները **Ռուսաստանի Դաշնության** և **Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների** միջև։

Ռուսաստանի նախագահ Բորիս Ելցինի կառավարման օրոք (1991-1999 թվականներ) ԱՄՆ-ի նախագահներ Ջորջ Բուշն ու Բիլ Քլինթոնը աջակցում էին Ռուսաստանում ընթացող տնտեսական բարեփոխումներին։ Իր հերթին՝ Ռուսաստանը առժամանակ միջազգային հարաբերություններում դադարեց առաջատար դիրքեր գրավել։ Ռուսաստանի նոր նախագահ Վլադիմիր Պուտինի օրոք Ռուսաստանը ոչ միայն տնտեսական աննախադեպ աճ ապահովեց և վճարեց իր արտաքին պարտքերը, այլև վերստին առաջատար դիրքեր գրավեց միջազգային հարաբերություններում։ Ի հայտ եկան նաև հակասություններ ռուս-ամերիկյան հարաբերություններում։ Ռուսաստանը դեմ էր ՆԱՏՕ-ի հետագա ընդլայնմանը արևելյան ուղղությամբ, ԱՄՆ-ի՝ հակահրթիռային պաշտպանության համակարգ ստեղծելու ծրագրերին, 2003 թվականին տեղ գտած ամերիկյան ներխուժմանը Իրաք։ Ռուսաստանը և ԱՄՆ-ը քայլեր էին ձեռնարկում սառը պատերազմի մտածելակերպից հրաժարվելու և իրական համագործակցություն ծավալելու ուղղությամբ։

Համագործակցության մթնոլորտի ստեղծման տեսանկյունից կարևորագույն քայլ էր Ռուսաստանի՝ Մեծ յոթնյակին միանալու իրողությունը, կառույցը ստացավ Մեծ ութնյակ անվանումը։
Ռուս-ամերիկյսւն հարաբերություններում նոր դրական տեղաշարժեր նկատվեցին նաև ԱՄՆ-ի նախագահ Բարակ Օբամայի և Ռուսաստանի նախագահ Դմիտրի Մեդվեդևի կառավարման օրոք։ Հարաբերությունների ջերմացումը որակվեց որպես «Նոր մեկնարկ» և տվեց իր արդյունքները։ 2010 թվականի գարնանը կողմերը ստորագրեցին երկար հեռահարության միջուկային մարտագլխիկներով հրթիռների կրճատման վերաբերյալ նոր պայմանագիր։

Պատկերասրահ
-----------

* Բորիս ԵլցինԲորիս Ելցին
* Ջորջ Հերբերտ Ուոքեր ԲուշՋորջ Հերբերտ Ուոքեր Բուշ
* Բիլ Քլինթոն Բիլ Քլինթոն
* Վլադիմիր ՊուտինՎլադիմիր Պուտին
* Դմիտրի ՄեդվեդևԴմիտրի Մեդվեդև
* Բարաք ՕբամաԲարաք Օբամա
* Դոնալդ ԹրամփԴոնալդ Թրամփ

Աղբյուրներ
----------


1. ↑  Պատմության 12-րդ դասարանի դասագիրք
**Հովհաննես Հովհաննիսյանի տուն-թանգարան**, գործում է որպես Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի մասնաճյուղ 1948 թվականից։ Թանգարանը գտնվում է Էջմիածնում, այն տանը, որտեղ երկար տարիներ ապրել և ստեղծագործել է բանաստեղծ Հովհաննես Հովհաննիսյանը։ Թանգարանն ընդգրկված է Վաղարշապատի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։

Պատմություն
-----------

Տունը Հովհաննես Հովհաննիսյանի տուն-թանգարանի է վերածվել Էջմիածնի քաղաքային խորհրդի գործադիր կոմիտեի որոշմամբ 1948 թվականի փետրվարի 9-ին բանաստեղծի դստեր և թանգարանի առաջին տնօրեն Եվա Հովհաննիսյանի ջանքերով։

Բանաստեղծի հայրական տունը պահպանված է նույնությամբ, միայն արտաքուստ երեսպատված է հայկական տուֆաշերտով։ Այն 1.5 հարկանի 215 քմ շինություն է, ունի չորս սենյակ, միջանցք, խոհանոց, ընդարձակ պատշգամբ, նկուղներ, որտեղ պահվել են Արարատյան դաշտի բարիքները։

Մյուս երկու սենյակներում ցուցադրված են գրողի գրական-հասարակական, մանկավարժական գործունեությանը վերաբերող փաստաթղթեր, երկերի հրատարակություններ, կյանքին ու գործին նվիրված ուսումնասիրություններ, լուսանկարներ, իրեր։ Տան պարտեզում կանգնեցված է գրողի կիսանդրին (քանդակագործ՝ Ղուկաս Չուբարյան)։

1978 թ. թանգարանը մասնակի վերանորոգվել է, 2011 թ. լիովին հիմնանորոգվել է Էջմիածնի քաղաքապետ Կարեն Գրիգորյանի կողմից։

Ցուցադրություն
--------------

Թանգարանի սրահներում (աշխատասենյակ, ննջարան, սեղանատուն, հյուրասենյակ) ցուցադրվում և պահոցներում պահվում են մոտ 700 հիմնական նյութեր, որոնք ներկայացնում են Հովհաննես Հովհաննիսյանի կյանքի ուղին, ուսումնառության, գրական, հասարակական և մանկավարժական գործունեության տարիները, նրա երկերի ստեղծման պատմությունը և այլն։ Թանգարանում ցուցադրվում են նաև երկերի հրատարակություններ, լուսանկարներ, անձնական իրեր, բանաստեղծի ինքնագրեր, նրան նվիրված ուսումնասիրություններ, գեղանկարչական աշխատանքներ և այլն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.
2. ↑  Հովհաննես Հովհաննիսյանի տուն-թանգարան



|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 6, էջ 574)։*  |
**Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարան - Գանձասար գիտամշակութային կենտրոն**, Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանի արցախյան մասնաճյուղը, որը տեղակայված է Գանձասարի վանքի հարակից տարածքում։

Պատմություն
-----------

Մատենադարանի արցախյան մասնաճյուղը կառուցվել է Գանձասարի վանքին կից հոգևոր ճեմարանի համար կառուցված շենքի հիման վրա՝ ճարտարապետ Վալերի Հայրապետյանի նախագծմամբ։ Մատենադարանի արցախյան մասնաճյուղի նախագծմանը խորհրդատվության կարգով մասնակցել է ճարտարապետ Արթուր Մեսչյանը։
Գանձասարի վանքին հարակից շինությունը հիմնանորոգվել է «Փյունիկ» մարդկային ռեսուրսների զարգացման համահայկական հիմնադրամի միջոցներով, հիմնադրամի համանախագահներ Գաբրիել Չեմպերճյանի և Լևոն Սարգսյանի մեկենասությամբ։

Կենտրոնի բացման արարողությանը մասնակցել են Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանը, Արցախի նախագահ Բակո Սահակյանը, Արցախի մշակույթի նախարար Նարինե Աղաբալյանը, Երևանի Մատենադարանի տնօրեն Հրաչյա Թամրազյանը, Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի նախագահ Ռադիկ Մարտիրոսյանը, Օքսֆորդի համալսարանի պրոֆեսոր, հայագետ Թել Մարտենվանլինդը, պետական բարձրաստիճան պաշտոնյաներ, հոգևոր դասի և գիտական հանրության ներկայացուցիչներ։

Կենտրոնն ունի գիտական ուսումնասիրությունների բաժին և թանգարանային համալիր, որտեղ ցուցադրված են պատմական Հայաստանի Արցախ և Սյունիք նահանգներում գրչագրված 100-ից ավելի ձեռագիր մատյաններ, Արցախի պատմությանն առնչվող հազվագյուտ վավերագրերի բնագրեր ու ընդօրինակություններ, հնատիպ գրքեր, ինչպես նաև պատմական հանգամանքների բերումով Արցախի վանքերում և եկեղեցիներում այլ շրջաններից բերված կամ փրկագնված ձեռագրեր, Երևանի Մատենադարանում պահվող ձեռագրերի կրկնօրինակները, գիտաժողովների, մշակութային տարաբնույթ միջոցառումների անցկացման համար նախատեսված դահլիճից, գրադարանից ու ընթերցասրահից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Մեկնարկել են Մատենադարանի արցախյան մասնաճյուղի շինարարական աշխատանքները
2. ↑  ՀԱՅՈՑ ՄԻԱՍՆԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ ԽՈՐՀՐԴԱՆԻՇԸ

Արտաքին հղումներ
----------------

* Opening of the Matenadaran in Artsakh
* Նախագահն Արցախում մասնակցել է «Մատենադարան-Գանձասար» գիտամշակութային կենտրոնի բացմանը