**Բալթիմորի գեղարվեստի թանգարան** (անգլ.՝ Baltimore Museum of Art, համառոտ` *BMA*), գեղարվեստի թանգարան ԱՄՆ-ի արևելքում` Բալթիմոր քաղաքում։

Հիմնադրվել է 1914 թվականին։ Թանգարանի շենքը կառուցվել է 1929 թվականին, դասական ոճի շինություն է` Ջոն Ռասել Պոուպի նախագծով կառուցված հին հռոմեական տաճարի նմանությամբ։ Բալթիմորի գլխավոր թանգարանի կոչմանն արժանանալու համար մրցում է Ուուլթերսի գեղարվեստի թանգարանի հետ։

Պատմություն
-----------

1904 թվականի մեծ հրդեհից հետո, որը վնասել էր քաղաքի կենտրոնը, որոշում ընդունվեց վերամշակել Բալթիմորի թանգարանի ստեղծման գլխավոր պլանը։ 1914 թվականին ստեղծված Քաղաքային գեղարվեստի թանգարանի սկզբնական հավաքածուն տեղակայվեց Պիբոդի կոնսերվատորիայում։ Հավաքածուն մի քանի անգամ փոխեց իր տեղակայության վայրը, մինչև որ 1927 թվականին Ջ.Պոուպի նախագծով և ճարտարագետ Հենրի Ադամսի մասնակցությամբ ստեղծված եռահարկ շինությունը 1929 թվականին բացվեց հանրության առջև։

Թանգարանի հավաքածուն ավելացավ մասնավոր հարուստ նվիրատվությունների շնորհիվ, ինչը պահանջում էր ընդլայնել թանգարանի տարածքը։ 1950 թվականին կառուցվեց Սեյդի Մեյի թևը (անգլ.՝ Saidie A. May Wing), 1956 թվականին՝ Վուդվորդի թևը (անգլ.՝ Woodward Wing), իսկ 1957 թվականին՝ Կոունի թևը (անգլ.՝ Cone Wing): Շինության այդ նոր բաժինները նախագծել են ճարտարապետներ Ռենը (անգլ.՝ Wrenn), Լյուիսը (անգլ.՝ Lewis) և Ջենքսը (անգլ.՝ Jencks) Պոուպի սկզբնական շինության ոգով։

Հավաքածու
---------

Թանգարանի հավաքածուն ներառում է 90 000 ցուցանմուշ։ Եվրոպական ավանդական արվեստից բացի հետաքրքրության են արժանի նախակոլումբոսյան քաղաքակրթությունների, խաղաղօվկիանոսյան կղզիների և Ասիայի արվեստի բաժինները, Անտիոքի անտիկ խճանկարների և Կոուն քույրերի հավաքածուները։ Առանձին թև է հատկացված ժամանակակից արվեստի ցուցադրությանը։

* Ռաֆայել, Էմիլիա Պիա դա ՄոնտեֆելրոՌաֆայել, Էմիլիա Պիա դա Մոնտեֆելրո
* Շարդեն, Զառով խաղ, շուրջ 1734Շարդեն, Զառով խաղ, շուրջ 1734
* Վիժե լը Բրոն, Իշխանուհի Ա.Ա.Գոլիցինա, 1797Վիժե լը Բրոն, Իշխանուհի Ա.Ա.Գոլիցինա, 1797
* Գոգեն, Ջութակահար Շնեկլյուդի դիմանկարը, 1894Գոգեն, Ջութակահար Շնեկլյուդի դիմանկարը, 1894

### Աֆրիկյան արվեստ

Բալթիմորի գեղարվեստի թանգարանն ԱՄՆ-ի առաջին թանգարաններից մեկն է, որ ցուցադրում է աֆրիկյան արվեստի հավաքածու։ Դրա մեծ մասը թանգարանին են նվիրաբերել Ջանեթ և Ալան Վյուրցբուրգերները (անգլ.՝ Wurtzburger) 1954 թվականին։ Այսօր հավաքածուն ներառում է ավելի քան 2000 առարկա Հին Եգիպտոսից մինչև ժամանակակից Զիմբաբվե, ինչպես նաև աֆրիկյան տարբեր մշակույթների նմուշներ` ներառյալ արվեստի տարբեր տեսակներ, գլխի զարդեր, դիմակներ, քանդակներ, գործվածքներ, զարդեր, շքահանդեսային զենքեր և կերամիկա։

Ներկայացված է նաև աֆրիկյան ժամանակակից արվեստը։

### Ամերիկյան արվեստ

Թանգարանն ունի ամերիկյան մշակույթի աշխարհի լավագույն հավաքածուներից մեկը, որը ներառում է գաղութային շրջանից մինչև 20-րդ դարի վերջը։ Հասկանալի պատճառներով շատ լավ է ներկայացված Բալթիմորի արվեստը` Չարլզ Պիլի, Ռոմբրանդ Պիլի և այդ ընտանիքի այլ անդամների դիմանկարները, «Սամուել Կիրկ և որդի» ընկերության արծաթները, Ջոն և Հյու Ֆինլիների պատրաստած կահույքը։

Գեղանկարչության հավաքածուի մեջ ներառված են 18-19-րդ դարերի դիմանկարներ, բնանկարներ և ամերիկյան իմպրեսիոնիզմից մինչև մոդեռնիզմի այլ կտավներ, այդ թվում` Ջոն Սինգլտոն Կոպլիի, Թոմաս Սալիի, Թոմաս Իկինսի, Ուիլյամ Քենդալի, Ջոն Սինգեր Սարջենթի, Չայլդ Հասսամի և Թոմաս Հարթ Բենթոնի աշխատանքները։

Ցուցադրությունը լրացնում են փորագրությունների և նկարների հավաքածուները, ինչպես նաև ժամանակակից լուսանկարները, այդ թվում` Իմոջեն Քանինգեմի, Ման Ռեյի, Պոլ Ստրենդի և Ալֆրեդ Ստիգլիցի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  GeoNames — 2005.
3. 1 2  Geographic Names Information System
4. 1 2  TripAdvisor — 2000.
5. 1 2 3
6. ↑  U.S. News & World Report / M. Zuckerman — Washington: 1933. — ISSN 0041-5537; 1532-4907; 2169-9283
7. ↑
8. 1 2 3 4  Google Maps — 2005.
9. ↑  Union List of Artist Names
10. ↑  Global Research Identifier Database — 2015.
11. ↑  *Holcomb A. M.* Women as interpreters of the visual arts, 1820- 1979 // *Womans Art Journal* — 1980. — P. 52. — ISBN 978-0-313-22056-2 — ISSN 0270-7993; 2158-8457
12. ↑
13. ↑  *Grimes W.* Charles Parkhurst, recoverer of stolen art, dies at 95 // *International Herald Tribune* — 2008.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք (անգլ.)
* Baltimore Museum of Art on Google Street View (անգլ.)
* Բալթիմորի գեղարվեստի թանգարան

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · LinkedIn · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ · ՅուԹյուբ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · RKDartists |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 90067908 · BNF: 11871368t · CiNii: DA00820569 · GND: 1019202-5 · ICCU: SBLV295497 · ISNI: 0000000403735459 · LCCN: n79079550 · LNB: 000198750 · Microsoft: 2799411961 · NKC: kn20070220001 · NLA: 35012942 · SUDOC: 026471302 · VIAF: 139120204 · ULAN: 500306982 · WorldCat VIAF: 139120204 |

 |

 |