**Իլուկստե** (լատիշ․՝ Ilūkste, ռուս.՝ Иллукст, գերմ.՝ Illuxt, լեհ.՝ Iłukszta), քաղաք Լատվիայի հարավ-արևելքում, գտնվում է Դաուգավպիլսիից 25 կմ հեռավորության վրա։ Վարչական կենտրոնը գտնվում է Իլուկստսկոիի երկրամասում, սակայն մինչև 2009 թվականի հուլիսի 1-ը եղել է Դաուգավպիլսիի շրջանում։ Մշակութային ոլորտում մտնում է Սելիա քաղաքի մեջ, բայց այսօրվա վարչական բաժանմամբ պատկանում է Լատգալիային։

Պատմություն
-----------

Քաղաքի տեսարանը 1915 թվականին
Իլուկստե քաղաքը առաջին անգամ հիշատակվում է մոտ 1550 թվականին։ Արհեստագործական և առևտրային բնակավայրերը հիմնադրվել են Լուկշտա գետի աջ ափին, որից քաղաքը ստացել է իր անվանումը։ Գետը մինչև 1795 թվականը կազմում էր Քոուռլանդ դքսության մի մասը։ Քաղաքում առաջին ուսումնական հաստատությունը բացվել է 1596 թվականին։ 1754-1769 թվականներին կառուցվել է նոր կաթոլիկ եկեղեցի՝ բարոկկո ոճով, որը ոչնչացվել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ 1795 թվականին Իլուկստե քաղաքը համարվել է Իլուկստեի նահանգի կենտրոնը։

1897 թվականին քաղաքում ապրել է 3592 բնակիչ, ուղղափառներ` 388 մարդ, կաթոլիկներ` 2021 մարդ, հրեաներ` 842 մարդ։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին ՝ 1915 թվականին քաղաքը մեծապես տուժել է ռազմական գործողությունների և Դվինսկա քաղաքի պաշտպանության ժամանակ։ 1915 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Ռուսական բանակի և գերմանական զորքերի ռազմական գործողությունների ընթացքում ավերվել են կաթոլիկ եկեղեցին, վանքը և բնակելի տները։ Սակայն, 1917 թվականին Իլուկստեն ստացել է քաղաքի կարգավիճակ։

Լատվիայի Հանրապետության ձևավորումից հետո քաղաքը վերանավանվել է Իլուկստե։ Առաջին հանրապետությունում եղել է մի քաղաք, որի կենտրոնը Իլուկստեի շրջանն էր։ 1941 թվականին գերմանական զորքերը օկուպացրել են քաղաքը, սակայն 1944 թվականի հուլիսին այն ազատագրվել է։ 1950 թվականի հունվարի 1-ից քաղաքը համարվել է Իլուկստեի շրջանի կենտրոնը։ 2003 թվականին Լատվիայի վարչատարածքային բարեփոխումների ժամանակ Դաուգավպիլս մարզի կազմում ձևավորվել է Իլուկստեի շրջանը Իլուկստե կենտրոնով։

Արդիականություն
---------------

Քաղաքը գտնվում է Իլուկստե գետի և Դաուգավա գետի ձախ վտակի վրա։

Քաղաքում կա՝ ավտոկայան, երկու միջնակարգ, երաժշտական և մարզական դպրոցներ, քաղաքային գրադարան, մշակույթի կենտրոն, ֆուտբոլային մարզադաշտ, հռոմեական, կաթոլիկ, լյութերական, ուղղափառ եկեղեցիներ։ Գետի վրա կառուցված է փոքր ՀԷԿ։ Մինչև 2000-ական թվականները քաղաքում կար հիվանդանոց։

Քաղաքը հպարտանում է իր «Զիբենս/ Զեմեսսարդզե» և մանկա-պատանեկան սպորտ-դպրոցի «Իլուկստե/ՄՊՍԴ» ֆուտբոլային ակումբներով։

Քաղաքը եկեղեցական առումով մտնում է Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցու Լատվիայի Ելգավայի թեմի մեջ։

1990 թվականին № 1 միջնակարգ դպրոցում տեղադրվել է քանդակագործ, բանաստեղծ Ինդուլիսա Ֆոլկմանիսայի և հասարակական գործիչ Ռայնիույի հուշարձանը, որպես 1927 թվականին դպրոցի բացման խորհրդանիշ։

Բնակչություն
------------

Առաջին համաշխարհային պատերազմի նախօրեին Իլուկստե քաղաքում ապրում էր ավելի քան 4 հազար մարդ։ 2009 թվականի հուլիսի 1-ի տվյալներով բնակչությունը կազմում է 2.829 մարդ, նրանց թվում՝ լատիշներ - 55 %, ռուսներ - 22 %, լեհեր - 15 %, բելառուսներ - 3 %, այլ ազգության - 5 %։

Տրանսպորտ
---------

### Ավտոճանապարհներ

Քաղաքում գործում է հետևյալ տարածաշրջանային **P72** Իլուկստե - Բեբրենե - Բորայի ավտոճանապարհը։ Տարանցիկ ճանապարհներից է **P71** ավտոճանապարհը, որը կապում է Իլուկստե քաղաքը մարզային **P70** Սվենտե ավտոճանապարհի հետ, որը սահմանակից է Լիտվային (Սուբատե)**։**

Տեղական ավտոճանապարհների շրջանում հարկ է նշել **V711** Իլուկստե - Ռուբանիշկի - Դաուգավպիլս, և **V783** Եկաբպիլս - Դիգնայա - Իլուկստե ավտոճանապարհները։

### Միջքաղաքային ավտոբուսային հաղորդակցություն

Հիմնական երթուղիներն են. 

* Իլուկստե - Սուբատե - Ակնիստե - Ռիգա
* Իլուկստե - Դաուգավպիլս
* Իլուկստե - Էկաբպիլս - Պլյավինյաս - Ռիգա։

Հայտնի բնիկներ
--------------

* Անժեյ Բենեդիկտ Կլոնգեվիչ (1767—1841), հայտնի կրոնական գործիչ, վիլենսկի եպիսկոպոս, Վիլնյուսի համալսարանի աստվածաբանության պրոֆեսոր։

Պատկերասրահ
-----------

* Քաղաքի մուտքըՔաղաքի մուտքը
* Կաթոլիկ եկեղեցիԿաթոլիկ եկեղեցի
* Լյութերական եկեղեցիԼյութերական եկեղեցի
* ՏունՏուն
* ԴպրոցԴպրոց
* ԱվտոկայանԱվտոկայան
* Բրիվիբաս փողոցըԲրիվիբաս փողոցը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Численность жителей в самоуправлениях. 01.01.2011 Արխիվացված 2011-12-26 Wayback Machine(լատիշերեն)
2. ↑  Книга почтовых индексов Латвии - апрель 2011 (լատիշերեն)
3. ↑  Классификатор административных территорий и территориальных единиц Латвии Արխիվացված 2010-11-15 Wayback Machine - 16 февраля 2011 (լատիշերեն)
4. ↑  Сдана в эксплуатацию Илукстская ГЭС Արխիվացված 2016-10-09 Wayback Machine (ռուս.)
5. ↑  «Առաքելական Սահմանադրություն. Հովհաննես Պողոս II-ի կոչը Լատվիային».
6. ↑  Ilūkstes pilsēta (լատիշերեն)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Официальный сайт Илукстского края (լատիշերեն)
* Информация об Илуксте на туристическом портале mesta.lv (ռուս.)
* Информация об Илуксте в топонимической базе данных(լատիշերեն)
* Илуксте (Iłłukszta) в Географическом словаре Царства Польского и других славянских стран (լեհ.)

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Լատվիա Լատվիայի քաղաքներ |
| --- |
|  |
| Մայրաքաղաք՝ **Ռիգա** |
|  |
| 
* Այզկրաուկլե
* Այզպուտե
* Այնաժի
* Ակնիստե
* Ալոյա
* Ալուկսնե
* Ապե
* Աուցե
* Բալվի
* Բալդոնե
* Բալոժի
* Բաուսկա
* Բրոցենի
* Վալդեմարպիլս
* Վալկա
* Վալմիերա
* Վանգաժի
* Վարակլյանի
* Վենտսպիլս
* Վիեսիտե
* Վիլյակա
* Վիլյանի
* Գրոբինյա
* Գլուբենե
* Դագդա
* Դաուգավպիլս
* Դոբելե
* Դուրբե
* Եկաբպիլս
* Ելգավա
* Զիլուպե
* Իկշկիլե
* Իլուկստե
* Կանդավա
* Կարսավա
* Կեգումս
* Կրասլավա
* Կուլդիգա
* Լիվանի
* Լիգատնե
* Լիելվարդե
* Լիեպայա
* Լիմբաժի
* Լուբանա
* Լուդզա
* Մադոնա
* Մազսալացա
* Օգրե
* Օլայնե
* Պավիլոստա
* Պիլտենե
* Պլհավինյաս
* Պրեյլի
* Պրիեկուլե
* Ռեզեկնե
* **Ռիգա**
* Ռույիենա
* Սաբիլե
* Սալասպիլս
* Սալացգրիվա
* Սալդուս
* Սաուլկրաստի
* Սեդա
* Սիգուլդա
* Սկրունդա
* Սմիլտենե
* Ստայցելե
* Ստենդե
* Ստրենչի
* Սուբատե
* Տալսի
* Տուկումս
* Ցեսևայնե
* Ցեսիս
* Յուրմալա
* Յաունելգավա

 | Լատվիայի զինանշան |

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Իլուկստե» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4095919-3 · LNB: 000040792 · VIAF: 239472204 · WorldCat VIAF: 239472204 |

 |