**Ռոյ Անդերսոնը** (շվեդերեն՝ Roy Andersson, մարտի 31, 1943(1943-03-31)[…], Գյոթեբորգ), շվեդ կինոռեժիսոր և պրոդյուսեր։ Հեղինակ է 5 լիամետրաժ գեղարվեստական ֆիլմի, մի քանի կարճամետրաժ ֆիլմերի և շուրջ 300 գովազդային հոլովակների։ Նրա ամենահայտնի ֆիլմերից է Շվեդական սիրո պատմությունը (1970) և «Ապրելու եռագրությունը», որն ընդգրկում է «Երգեր երկրորդ հարկից» (2000), «Դու ապրում ես» (2007) և «Աղավնին նստել է ճյուղին և մտածում է գոյության մասին» (2014) ֆիլմերը։ «Երգեր երկրորդ հարկից» ֆիլմը շատ ավելի, քան մյուսները բնորոշում է Անդերսոնի ոճը՝ երկար կադրեր, աբսուրդիզմի ու կոմեդիայի միախառնում, Ֆեդերիկո Ֆելինիի ֆիլմերին բնորոշ գրոտեսկ ու շվեդական մշակույթի բաղադրիչներ։ Ռոյ Անդերսոնն ունի իր սեփական պրոդյուսերական ընկերությունը՝ իր երկու նկարահանման հրապարակներով, ձայնագրման և մոնտաժի ստուդիաներով և կինոթատրոնով, ինչը թույլ է տալիս նրան զբաղվել նաև պրոդյուսերությամբ։ Անդերսոնն աշխատում է առանց սցենարի ու գրաֆիկայի, հիմնականում նրա բոլոր ֆիլմերը նկարվում են պավիլոնում։ 
Մի շարք կինոփառատոների մրցանակակիր է, նրա 2014 թ.-ին նկարահանված «Աղավնին նստել է ճյուղին և մտածում է գոյության մասին» ֆիլմն արժանացել է «Ոսկե առյուծ» մրցանակի Վենետիկյան կինոփառատոնում և գլխավոր մրցանակի Բեռլինյան կինոփառատոնում։ Եվրոպական կինոյի ամենահետաքրքիր դեմքերից է, ունենալով 4 ֆիլմ։ Ֆիլմերի եվրոպական ակադեմիայի կողմից արժանացել է մրցանակի լավագույն արտասահմանյան ֆիլմ անվանակարգում։

Կենսագրություն
--------------

Ռոյ Անդերսոնը ծնվել է Շվեդիայի Գյոտեբորգ քաղաքում 1943 թ.-ին։ Շվեդական ֆիլմերի ինստիտուտում մեկ տարի սովորելուց հետո 1970 թ.-ին նկարահանել է իր առաջին ֆիլմը՝ Շվեդական սիրո պատմությունը։ Նույն թվականին ֆիլմը 4 մրցանակ է ստացել 20-րդ Բեռլինյան կինոփառատոնի ընթացքում և մեծ ճանաչում բերել սկսնակ ռեժիսորին։ Բայց նրա երկրորդ՝ «Գիլիափ» ֆիլմը անհաջողության է մատնվում և ֆինանսական խնդիրների պատճառով սկսում է գովազդային հոլովակներ նկարել։ Հոլովակներն իրենցից ներկայացնում են հասարակական կարծրատիպերի երկար կադրեր, որոնք ստացել են բազմաթիվ մրցանակներ, այդ թվում նաև 7 «Ոսկե արջ» մրցանակ գովազդային հոլովակների փառատոնի ժամանակ։ 
1977 թ.-ին Ռոյ Անդերսոնը հիմնում է իր պրոդյուսերական ընկերությունը՝ «Roy Andersson Production», իսկ 1984 թ.-ին «Studio 24»-ը, որը անկախ պրոդյուսերական ընկերություն է։ Այս ընկերությունը Անդերսոնը ղեկավարում է մինչ օրս։ 
Նյու Յորքի Արվեստների թանգարանը 2009 թ.-ի սեպտեմբերին կազմակերպել է Անդերսոնի աշխատանքների հետահայաց ցուցադրություն։

Ֆիլմացանկ
---------

| թվականը | ֆիլմի վերնագիրը | անգլերեն անվանումը | հայերեն անվանումը |
| --- | --- | --- | --- |
| 1967 | Besöka sin son |  |  |
| 1968 | Hämta en cykel |  |  |
| 1969 | Lördagen den 5.10 |  |  |
| 1970 | En kärlekshistoria | A Swedish Love Story | Շվեդական սիրո պատմություն |
| 1975 | Giliap | Giliap | Գիլիափ |
| 1987 | Någonting har hänt | Something Happened | Ինչ-որ բան է կատարվել |
| 1991 | Härlig är jorden | The World of Glory | Կյանքը հիասքանչ է |
| 2000 | Sånger från andra våningen | Songs From the Second Floor | Երգեր երկրորդ հարկից |
| 2007 | Du Levande | You, the Living | Դու ապրում ես |
| 2014 | En duva satt på en gren och funderade på tillvaron | A Pigeon Sat on a Branch Reflecting on Existence | Աղավնին նստել է ճյուղին և մտածում է գոյության մասին |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  filmportal.de — 2005.
2. 1 2  Discogs — 2000.
3. 1 2  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
4. ↑  Tony Balogh. Roy Anderssons värld är också grön och svart(չաշխատող հղում)
 // 1894.se — 14 июня 2011.(շվեդ.)(Ստուգված է 28 Հուլիսի 2011)


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Դանիական ազգային ֆիլմագրություն · Discogs · Filmportal · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուս · Մեծ նորվեգական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX5261709 · BNF: 140746014 · CiNii: DA16920595 · GND: 129585815 · GTAA: 230955 · ISNI: 0000 0000 7841 2313 · LCCN: n96106655 · NKC: xx0023653 · NTA: 22938739X · NUKAT: n2011160836 · LIBRIS: 301612 · SUDOC: 066013623 · VIAF: 85449282 · WorldCat VIAF: 85449282 |

 |

 |