**Անդրե Լեո** ( ֆր.՝ André Léo օգոստոսի 18, 1824(1824-08-18)[…], Lusignan - մայիսի 20, 1900(1900-05-20), Սեն Մորիս և Փարիզ), ֆրանսիացի քաղաքական գործիչ, ֆեմինիստ, գրող և լրագրող։

Կենսագրություն
--------------

Դատարանի պաշտոնյայի դուստր էր։ Ունեցել է յոթ եղբայր և քույր։ Լավ կրթություն ստանալով՝ նա հետաքրքրվել է քաղաքականությամբ, տարվել է արմատական գաղափարներով։ Պարզ չէ, թե նա ինչ դեր է ունեցել 1848 թվականի հեղափոխական իրադարձություններում, բայց, ըստ երևույթին, կապված է եղել հանրապետականների հետ, քանի որ 1851 թվականին Ֆրանսիայում հեղաշրջումից հետո ստիպված է եղել փախչել Շվեյցարիա։ Լոզանում ամուսնացել է *Le Peuple* թերթի խմբագրի՝ սոցիալիստ-ուտոպիստի հետ։ Երկու տարի անց ունեցել է երկու որդիներին` Անդրեին և Լեոյին, որոնց անունները նա դարձրել է իր կեղծանունը, և այն օգտագործել է հետագայում։ Ընտանիքը 1860 թվականի համաներումից հետո վերադարձել է Ֆրանսիա և բնակություն հաստատել մայրաքաղաքում։

1860-ականներին նա ակտիվորեն պաշտպանում էր կանանց քաղաքացիական և քաղաքական հավասարությունը, ավելի մոտ է եղել ձախ հանրապետականների և սոցիալիստների հետ, մասնակցել է կիսալեգալ սոցիալիստական և ֆեմինիստական կազմակերպությունների գործունեությանը։ Նա Առաջին միջազգային կազմակերպության անդամ էր։ 1866 թվականին մի խումբ ֆեմինիստ ակտիվիստներ, որոնք կոչվում էին *Société pour la Revendication du Droit des Femmes,* սկսեցին հավաքվել Փարիզում՝ Անդրե Լեոյի տանը, այդ թվում ՝ Մարիա Դերեմը, Լուիզ Միշելը, Ժյուլ Սայմոնը և ուրիշներ։

1870 թվականին Պրուսիայի հետ պատերազմի ժամանակ եղել է Մոնմարտրի զգոնության կոմիտեի անդամ։ Լուիզա Միշելի հետ միասին հիմնել է *La Republique des Travailleurs* թերթը։

1871 թվականի Փարիզի կոմունայի օրերին հեղափոխական *La Sociale* և *La Commune* հեղափոխական թերթերի աշխատակիցը մասնակցում էր կանանց կազմակերպությունների աշխատանքներին։ Բ. Մալոնի հետ միասին դիմել է «Գյուղերի աշխատող ժողովրդին» Կոմունայի աջակցությանը (հրատարակվել է 1871 թվականի ապրիլի 10-ին)։ Կոմունայի ճնշումից հետո նա փախել է Բազել, բնակվել է Շվեյցարիայում։ Բազմիցս վիճաբանել է կանանց էմոցիանացիայի մասին միջազգային ֆրանսիական բաժնի ղեկավարի հետ, ով բացասական վերաբերմունք ուներ կանանց քաղաքական գործունեության նկատմամբ։

Նա մասնակցել է ապստամբությանը, որն ի վերջո տապալել է Երկրորդ կայսրության կառավարությունը։ Որպես լրագրող նա քննադատում էր Ֆրանսիայի Երրորդ հանրապետության իշխանությունների գործողությունները։

1878-1881 թվականներին Անդրե Լեոն համագործակցել է ռուսական *Slovo* ամսագրի հետ։ 1880 թվականին վերադարձել է Ֆրանսիա, սակայն ակտիվ դեր չի խաղացել հասարակական կյանքում։

Մահացել է 1900 թվականի մայիսի 20-ին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2  FemBio տվյալների շտեմարան (գերմ.)
3. 1 2 3 4  GeneaStar
4. 1 2  Babelio (ֆր.) — 2007.
5. 1 2  Չեխիայի ազգային գրադարանի կատալոգ

Գրականություն
-------------

* «Малон-Шансе». *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)*. Սանկտ Պետերբուրգ. 1890–1907.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ location missing publisher (link)

Արտաքին հղումներ
----------------

* ԱAndré Léo (Ֆրանսերեն)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Անդրե Լեո» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Գուտենբերգ նախագիծ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Մեծ սովետական (1 հրտ.) · Շվեյցարական կենսագրական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 90643261 · BNE: XX5643608 · BNF: 12183784s · GND: 11919662X · ICCU: LO1V139565 · ISNI: 0000000121341363 · LCCN: nr88002875 · NKC: js2017949260 · NTA: 071664491 · NUKAT: n2009119473 · SUDOC: 03042089X · VIAF: 56653702 · WorldCat VIAF: 56653702 |

 |

 |