Մարմարե կամար
**Մարմարե կամար**՝ 19-րդ դարի սպիտակ Մարմարե Հաղթակամար, որը գտնվում է Լոնդոնում, Անգլիա։ Այս կառույցը ստեղծվել է ճարտարապետ Ջոն Նեշի կողմից 1827 թվականին, որպես Բուքինգհեմյան պալատի պաշտոնական մուտք։ Այն գտնվում էր այժմյան եռասյուն կառույցի մոտ, որն էլ պալատի կենտրոնական ելուստն էր՝ հանրաճանաչ պատշգամբով։ 1851 թվականին այն տեղափոխվեց և Փարք Լեյն փողոցի ընդլայնման պատճառով 1960-ականների սկզբներին տեղադրվեց իր այժմյան տարածքում՝ անտրամաբանորեն մեկուսացված, Օքսֆորդ (փողոց)ի, Փարք Լեյն փողոցի և Էջվեյր Րոուդի խաչմերուկում։

Պատմականորեն միայն Բրիտանական թագավորական ընտանիքի անդամներն ու արքայական զորքերն են թույլատրվում անցնել կամարի միջով, որն էլ տեղի է ունենում միայն ծիսական արարողությունների երթերի ժամանակ։

Դիզայն և շինարարություն
-----------------------

Ջոն Նաշի կողմից ստեղծված օրիգինալ կամարի մոդել
Նեշը իր երեք կամարները ստեղծել է Հռոմի Կոստանդիանոսի հաղթակամարի և Փարիզի Կարուզելյան հաղթակամարի ոճով։ Այս հաղթակամարը պատված է Կարարաից բերված մարմարով, ինչպես նաև Սերավեցայի մոտակայքի քարհանքներից բերված զարդարանքների հատվածներով։

Ջոն Ֆլեքսմանն ընտրվեց որպես հուշահամալիրի կառուցող, որի մահից հետո 1826 թվականին լիազորությունները բաժանվեցին Ռիչարդ Վեսթմակոտի, Էդվարդ Հոդջ Բեյլի և Ջ. Չ. Ֆ. Ռոսսիի միջև։ 1829 թվականին Գեորգ IV ձիավորի բրոնզե արձանը հանձնվել է պարոն Ֆրանցիս Չանթրեյի կողմից՝ կամարի գագաթին տեղադրելու նպատակով։

Կառուցումը սկսվել է 1827 թվականին, սակայն դադարեցվել է 1830 թվականին՝ Գեորգ IV-ի մահվանից հետո, երբ նորընծա արքա Վիլյամ IV-ի համար անընդունելի էին աճող ծախսերը։ Վերջինս էլ փորձում էր վերափոխել անավարտ պալատը պառլամենտի՝ փոխարինելու այդ ժամանակ դեռ նոր ավերված Վեստմինստերյան պալատին։

Աշխատանքները կրկին վերսկսվել են 1832 թվականին՝ Էդվարդ Բլորի ղեկավարության ներքո, ով զգալիորեն նվազեցրել է Նեշի ձեղնահարկի բեմահարթակը և բաց է թողել նրա քանդակը՝ ներառելով Գեորգ IV-ի արձանը։ Կամարի կառուցումն ավարտվել է 1833 թվականին։

Որոշ չօգտագործված արձաններ, այդ թվում նաև Վեսթմաքոտի Վատերլուի եզրազարդը և Նելսոնի վահանակը, օգտագործվել են Բուքինգհեմյան պալատում։ 1843 թվականին Գեորգ IV ձիավարի արձանը տեղադրվել է Թրաֆալգարյան հրապարակի պատվանդաններից մեկի վրա։

Լոնդոնի աղտոտված մթնոլորտի պատճառով սպիտակ մարմարը շուտով կորցրեց իր բաց գունավորումը։ 1847 թվականին Լոնդոնի «Sharpe's» ամսագիրը նկարագրում էր այն որպես «գունազրկված ծխից և խոնավությունից, որի տեսքը հիշեցնում է հսկայական շաքարի հավաքածու՝ հրուշակագործի պատուհանին դրված»։

Տեղափոխում
----------

Մարմարե կամարը որպես նորակառույց Բուքինգհեմյան պալատի շքամուտք՝ տեղափոխումից առաջ
Երբ շինարարական աշխատանքները սկսվեցին 1847 թվականին, կամարն ապամոնտաժվեց և վերակառուցվեց Թոմաս Քուբիթի կողմից որպես Հայդ պարկի հյուսիս արևելյան մասի արարողական շքամուտք։ 
Վերակառուցումն ավարտվել է 1851 թվականի մարտին։ Ըստ հայտնի մի պատմության, կամարը տեղափոխվել է, քանի որ այն չափազանց նեղ էր թագուհու արքայական կառքի համար, բայց իրականում ոսկեզօծ կառքն անցել է նրա միջով Եղիսաբեթ II-ի թագադրման ժամանակ 1953 թվականին։

Վերակառուցված կամարի երեք սենյակներն օգտագործվում էին որպես ոստիկանական բաժանմունք մինչև 1851 թվականը։

2005 թվականին որոշվեց, որ կամարը պետք է տեղափոխվի Հայդ պարկի փողոց կամ ավելի հարմար տարածք, քան իր ներկայիս վայրը՝ մի մեծ տրանսպորտային կղզու վրա։

Փարք Լեյն փողոցի ընդլայնում
---------------------------

Մարմարե կամարի և նրա հարակից տարածքի տեսքը վերևից:
Փարք Լեյն փողոցը ընդլայնվել է որպես Փարք Լեյնի բարելավման նախագծի մի մաս և մարմարե կամարը տեղադրվել է տրանսպորտային կղզու վրա։ 1958 թվականին խորհրդարանը պահանջեց այդ նախագիծը և Փարք Լեյնի բարելավման օրինագծի ընդունման ընթացքում շրջանցիկ ճանապարհի փոխարեն ստորգետնյա անցուղու կառուցման հնարավորությունը մերժվեց։ Դրա պատճառն այն էր, որ այն չափազանց մեծ ծախսեր էր պահանջում և անհրաժեշտություն կար քանդել որոշ շենքեր Էջվեյր Րոուդում։ Որպես նախագծի մի մաս այգիների տարածքները ընդլայնվեցին Կամարի շուրջ՝ տրանսպորտային կղզում։ Այս աշխատանքները տեղի են ունեցել 1960 թվականից 1964 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում։

Պատկերասրահ
-----------

* Կամարի դարպասներից մեկըԿամարի դարպասներից մեկը
* Կամարի դարպասներից մեկըԿամարի դարպասներից մեկը
* Քանդակ Մարմարե կամարի վրաՔանդակ Մարմարե կամարի վրա
* Քանդակ Մարմարե կամարի վրաՔանդակ Մարմարե կամարի վրա
* Քանդակ Մարմարե կամարի վրաՔանդակ Մարմարե կամարի վրա

### Մարմարե կամարի համար նախատեսված քանդակներ, որոնք գտնվում են այլ երկրներում

* Գեորգ IV ձիավարի  բրոնզե արձանը Թրաֆալգարյան հրապարակումԳեորգ IV ձիավարի բրոնզե արձանը Թրաֆալգարյան հրապարակում
* ԵվրոպաԵվրոպա
* Ասիա, ՀնդկաստանԱսիա, Հնդկաստան
* Միներվա՝ արվեստի դիցուհիՄիներվա՝ արվեստի դիցուհի

Արտաքին հղումներ
----------------

* AboutBritain.com information

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  "Pastscape-Detailed Result". English Heritage. Retrieved 7 October 2011.
2. ↑  The London Encyclopaedia Ben Weinreb and Christopher Hibbert p. 496 {Macmillan, 1983} (չաշխատող հղում)
3. ↑  "Exploring London : Marble Arch". Exploringlondon.wordpress.com. Retrieved 2013-08-11.
4. ↑  Timbs, John (1868). and Westminster: City and Suburb(չաշխատող հղում)
. London. pp. 190–91.
5. ↑  Cunningham, Peter (1850).Handbook of London: Past and Present. 1. London: John Murray. p. 511.
6. ↑  Ziegler, Phillip (1971). King William IV. Collins. p. 280. (չաշխատող հղում)
7. ↑  "A Little Talk About Buckingham Palace". Sharpe's London Magazine. 13 (4): 355. 1847.
8. ↑  Holland & Hannen and Cubitts – The Inception and Development of a Great Building Firm, published 1920, p. 35
9. ↑  "Coronation route". Retrieved 2011-09-21.
10. ↑  BBC. "Marble Arch to Edgware". Retrieved 20 July 2012.
11. ↑  "Marooned Marble Arch may be moved". BBC News. 2005-02-28. Retrieved 2011-09-21.
12. ↑  «Արխիվացված պատճենը». Արխիվացված է օրիգինալից 2022 թ․ ապրիլի 8-ին. Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 11-ին.
13. ↑  (չաշխատող հղում)
14. ↑  Smith, Denis. London and the Thames Valley. London: Published for the Institution of Civil Engineers by Thomas Telford, 2001. Print.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մարմարե կամար» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 15050997k · VIAF: 142285151 · WorldCat VIAF: 142285151 |

 |