**Հայնրիխ Յոզեֆ Էսսեր** (հուլիսի 15, 1818(1818-07-15), Մանհայմ, Բադենի Մեծ Դքսություն, Գերմանական միություն - հունիսի 3, 1872(1872-06-03), Զալցբուրգ, Ավստրիա), գերմանացի ջութակահար, ազդեցիկ դիրիժոր և երգահան։

Կենսագրություն
--------------

Հայնրիխ Էսսերը ծնվել է Մանհայմում։ Նա երաժշտության դասեր է առել Ֆրանց Լախներից, որը 1834 թվականից ի վեր Մանհայմի արքունի դիրիժորն էր։ 1836 թվականին Էսսերը Լախների հետևից մեկնել է Մյունխեն, իսկ 1839 թվականին՝ Վիեննա՝ ուսումն ավարտելու Սիմոն Զեխտերի մոտ։

1840 թվականից նա զբաղեցրել է Մանհայմի ազգային թատրոնի արքունի դիրիժորի պաշտոնը, սակայն հաջորդ տարի հեռացել է՝ նշանակվելու Մայնցի երգչախմբի դիրիժորը։ Մայնցում անցացրած ժամանակաշրջանում Էսսերը երաժշտական կոմպոզիցիա է դասավանդել Պետեր Կոռնելիուսին։ 1847 թվականին Էսսերը դարձել է դիրիժոր Վիեննայի պալատական օպերայում, որը նա ժամանակավորապես ղեկավարել է 1860-1861 թվականներին։ 1859 թվականին նա նաև դարձել է Վիեննայի՝ տղամարդկանց երգչախմբային միության պատվավոր անդամը և վարել է Վիեննայի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի համերգները։ Հրատարակիչ Ֆրանց Շոթի խորհրդատուն լինելու ընթացքում Էսսերը 1859 թվականին կապեր է հաստատել Ռիխարդ Վագների հետ, որի երաժշտական ստեղծագործությունների նկատմամբ նա մեծ համակրանք է տածել (1858 թվականին Էսսերը վարել է «Լոհենգրին» օպերայի վիեննական առաջին բեմադրությունը)։

1869 թվականի վերջին նա թոշակի է անցել ու տեղափոխվել Զալցբուրգ, որտեղ 1872 թվականին մահացել է տուբերկուլոզից։

Ստեղծագործություններ
--------------------

Էսսերը գրել է օպերաներ, հինգ սիմֆոնիա, երկու սյուիտ նվագախմբի համար և մեծ թվով lieder ժանրի ստեղծագործություններ, որոնք բավականին հայտնի էին այդ ժամանակ։ Նրա երկու ամենահայտնի օպերաներն են «Thomas Riquiqui oder die politische Heirath»-ը (օպ. 10, տեքստի հեղինակ՝ Կառլ Գոլլմիք, առաջին բեմադրությունը՝ Մայնի Ֆրանկֆուրտում, 1843 թվական) և «Die zwei Prinzen»-ը (օպ. 15, տեքստի հեղինակ՝ Կառլ Գոլլմիք, առաջին բեմադրությունը՝ Մյունխենում, 1845 թվական), բացի այդ՝ նրա «Չորրորդ սիմֆոնիա»-ն (ռե մինոր օպ. 44, 1853 թվական) և «Երկրորդ սյուիտ» (լա մինոր օպ. 75, 1866 թվական)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  *Wurzbach D. C. v.* Esser, Heinrich (գերմ.) // *Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich*: *enthaltend die Lebensskizzen der denkwürdigen Personen, welche seit 1750 in den österreichischen Kronländern geboren wurden oder darin gelebt und gewirkt haben* — Wien: 1856. — Vol. 24. — S. 405.
2. 1 2  Salzburgwiki (գերմ.)
3. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #116577444 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
4. ↑  Trotz mäßiger Beurteilung widmete die *Neue Zeitschrift für Musik* [Jhrg. 42 (1855), S. 273–275] ihr breiten Raum für eine Besprechung.
5. ↑  Vgl. Hermann Kretzschmar: *Führer durch den Konzertsaal*, Bd. 1, Leipzig 1913, S. 665.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Category:Esser, Heinrich

Աղբյուրներ
----------

* Woess, Margareta (1947), Heinrich Esser. Eine Darstellung seines Lebens und Wirkens als Dirigent unter besonderer Berücksichtigung seiner Beziehung zu Richard Wagner. Dissertation University of Vienna, 3 vols.
* Mueller, Karl-Josef (1969), Heinrich Esser als Komponist. Dissertation University of Mainz.
* "Heinrich Esser" at Austrian Music Encyclopedia Online.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | International Music Score Library Project · MusicBrainz |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Ռիմանի երաժշտական · Allgemeine Deutsche Biographie |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX4614287 · GND: 116577444 · ICCU: MUSV024567 · ISNI: 0000000115945064 · LCCN: n86048581 · NKC: jn20020520013 · NTA: 16874838X · VIAF: 10601006 · WorldCat VIAF: 10601006 |

 |

 |