**Կարբունկուլ**, բակտերիալ վարակի հետևանքով առաջացած թարախակույտերի կլաստեր է, առավել հաճախ առաջանում է ոսկեգույն ստաֆիլոկոկով կամ ստրեպտոկոկուս պիոգենեսով։ Կարբունկուլի առկայությունը նշան է, որ իմունային համակարգը ակտիվ է և պայքարում է վարակի դեմ։ Ինֆեկցիան վարակիչ է և կարող է տարածվել մարմնի այլ հատվածներում կամ փոխանցվել այլ մարդկանց. մարդկանց շրջանում, ովքեր ապրում են նույն բնակավայրում, կարող են միաժամանակ զարգանալ կարբունկուլներ։ 21-րդ դարի սկզբին ավելի տարածված է դարձել մեթիցիլին-դիմացկուն ոսկեգույն ստաֆիլակոկի (Staphylococcus aureus) (MRSA) շտամերը։

Նշաններ և ախտանիշներ
--------------------

Կարբունկուլը մի քանի թարախակույտերից կազմված կլաստեր է, որը սովորաբար լցված է թարախային էքսուդատով (մեռած նեյտրոֆիլներ, ֆագոցիտացված բակտերիաներ և այլ բջջային բաղադրիչներ)։ Հեղուկը կարող է ազատորեն արտահոսել կարբունկուլից, կամ կարող է անհրաժեշտ լինել միջամտություն, որը ներառում է կտրվածք և դրենաժային պրոցեդուրա։ Կարբունկուլները կարող են առաջանալ մարմնի ցանկացած հատվածում, բայց դրանք առավել տարածված են մեջքի և պարանոցի վրա։

Կարբունկլը շոշափելի է և կարող է լինել փոքրˋ սիսեռի չափ կամ գոլֆի գնդակի չափ։ Շրջակա տարածքը ինդուրացված է։ Հետագայում կարբունկուլի կենտրոնի մաշկը փափկում է և ծայրամասային արբանյակային վեզիկուլներ են հայտնվում. դրանք պատռվում են, թարախ են արտազատում և առաջացնում ծալքավոր տեսք։ Քանի որ վարակ է զարգանում է, կարող է առաջանալ քոր։ Կարող է լինել տեղայնացված էրիթրեմա կամ մաշկի գրգռվածություն, և տարածքը կարող է ցավոտ լինել դիպչելիս։ Երբեմն կարող են առաջանալ ավելի ծանր ախտանիշներ, ինչպիսիք են հոգնածությունը, ջերմությունը, դողն ու ընդհանուր թուլությունը, քանի որ մարմինը պայքարում է վարակի դեմ։

Պատճառը
-------

Կարբունկուլի սկզբնական պատճառը հաճախ հնարավոր չէ որոշել։ Սադրիչ գործոնները, որոնք ավելի հավանական են դարձնում կարբունկուլային վարակները, ներառում են ֆոլիկուլիտի վերջին դեպքերը. շփում հագուստից կամ սափրվելուց; մազերը քաշած, օրինակ՝ այն վայրերը, որտեղ հագուստը կամ կահույքը բռնում են մազից. ընդհանուր առմամբ վատ հիգիենա; վատ սնուցում; կամ թուլացած իմունիտետ։[փաաստ] Վատ առողջությունը կարող է նախատրամադրող գործոն լինել. օրինակ՝ շաքարախտով և իմունային համակարգի հիվանդություններ ունեցողներն ավելի հավանական է, որ զարգանան վարակներ (հատկապես ոտքի կամ ոտքի բակտերիալ վարակներ)։

Հասարակություն և մշակույթ
-------------------------

**Ստուգաբանություն**

Ենթադրվում է, որ բառը ծագել է լատիներենից՝ carbunculus, որը նշանակում Է փոքր ածուխ, մանրացված՝ փայտածուխ կամ ածուխ, բայց նաև կարբունկուլ քար, «կարմիր կամ կրակոտ գույնի թանկարժեք քարեր», սովորաբար նռնաքարեր։

**Փոխաբերություն՝ «հրեշավոր կարբունկուլ**

1984 թվականին Չարլզ III-ը, որն այն ժամանակ Ուելսի արքայազնն էր, օգտագործել է «հրեշավոր կարբունկուլ շատ սիրելի և էլեգանտ ընկերոջ դեմքին», տերմին, որը նա օգտագործել է այդ ժամանակվանից՝ նկարագրելու այլ գործեր ճարտարապետության։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ni Riain, Una (2008 թ․ դեկտեմբերի 1). «Guide to the management of bacterial skin infections». *Prescriber* (անգլերեն). **19** (23–24): 28–37. doi:10.1002/psb.323. ISSN 1931-2253.
2. ↑  «Carbuncle – PubMed Health». *National Institute of Health*. 2007 թ․ ապրիլի 12. Վերցված է 2011 թ․ մայիսի 10-ին.
3. ↑  «Carbuncle: MedlinePlus Medical Encyclopedia». *medlineplus.gov* (անգլերեն). Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 26-ին.
4. ↑  «Furuncles and Carbuncles - Dermatologic Disorders - Merck Manuals Professional Edition». *Merck Manuals Professional Edition* (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 26-ին.
5. ↑  Lewis, Sharon Mantik; Dirksen, Shannon; Heitkemper, Margaret; Bucher, Linda; Camera, Ian (2015). *Medical Surgical Nursing*. St. Louis, Missouri: Elsevier/Mosby. էջ 187. ISBN 978-0323065801.
6. ↑  «Symptoms and causes». *Mayo Clinic* (անգլերեն). Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 26-ին.
7. ↑  «A speech by HRH The Prince of Wales at the 150th anniversary of the Royal Institute of British Architects (RIBA), Royal Gala Evening at Hampton Court Palace». Արխիվացված է օրիգինալից 2007 թ․ սեպտեմբերի 27-ին. Վերցված է 2007 թ․ հունիսի 16-ին.
8. ↑  «Prince's new architecture blast». *BBC News*. 2005 թ․ փետրվարի 21. Վերցված է 2007 թ․ հունիսի 16-ին.
9. ↑  «No cash for 'highest slum'». *BBC News*. 2001 թ․ փետրվարի 9. Վերցված է 2007 թ․ հունիսի 16-ին.