Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ դե Վիլյե (այլ կիրառումներ)

**Ֆիլիպ դե Վիլյե դե Լիլ Ադամ** (ֆր.՝ Philippe de Villiers de L'Isle-Adam, 1464, Բովե, Ֆրանսիա - օգոստոսի 21, 1534, Ռաբաթ, Մալթա), ֆրանսիացի ազնվական, Հիվանդախնամների միաբանության մեծ մագիստրոս։

Ծագում
------

Ֆիլիպ դե Վիլյեն հին ազնվական ընտանիքից էր, որը հողեր ուներ Իլ դը Ֆրանսում։ Նրա պապը` Ժան դե Վիլյե դե Լիլ Ադամը, կռվել է բուրգունդցիների կողմից, Փարիզը պաշտպանել Ժաննա դ'Արկից, իսկ հետո միացել է Կարլ VII-ի կուսակցությանը։

Կենսագրություն
--------------

Ֆիլիպ դե Լիլ Ադամը 1521 թվականի հունվարին ընտրվել է միաբանության մեծ մագիստրոս։ Մինչ այդ նա ղեկավարել է միաբանության նավատորմը, իսկ 1513 թվականից զբաղեցրել Է Ֆրանսիայի մեծ ծովակալի պաշտոնը։

1522 թվականին հիվանդախնամները ստիպված են եղել դիմակայել ծանր փորձությանը. Հռոդոսում, որտեղ այն ժամանակ զետեղված էին ասպետները, թուրքական հսկայական բանակ է տեղակայվում` Սուլեյման Քանունու հրամանատարության ներքո։ Հռոդոսի ամրոցի պաշտպանությունը գլխավորում է դե Լիլ Ադամը։ Չնայած թուրքերի թվային տպավորիչ գերազանցությանը (մոտ 100 000 պաշարողներ 600 հիվանդախնամների և 5000 հույն զինված խմբավորումների դեմ)` նրանք կարողանում են գրավել Հռոդոսը միայն վեցամսյա պաշարումից հետո. 1522 թվականի դեկտեմբերի 20-ին մեծ մագիստրոսը, տեսնելով բոլոր ռեսուրսների լիակատար սպառումը, համաձայնում է կապիտուլյացիայի։ Ըստ նրա պայմանների` բերդի ողջ մնացած պաշտպանները կարող էին ազատորեն լքել կղզին` իրենց հետ տանելով Հռոդոսի եկեղեցիների դրոշները, թնդանոթները և մասունքները։ Սրբազան Հռոմեական կայսրության կայսր Կառլոս V-ը, իմանալով Հռոդոսի հանձնման մասին, ասել է. «*Ոչ մի ճակատամարտ այդքան արժանապատվորեն տանուլ չի տրվել*»։

Կորցնելով իրենց մշտական կացարանը` ասպետները մի քանի տարի թափառում էին Իտալիայում։ Մագիստրոսը ժամանակ էր անցկացնում Եվրոպայի տիրակալների հետ բանակցություններում` ձգտելով նոր նստավայր գտնել միաբանության համար։ 1530 թվականին Հռոմի պապ Կղեմես VII-ի օգնությամբ Դե Լիլ Ադամը հասնում է նրան, որ Կառլոս V-ը հիվանդախնամներին է տրամադրում Մալթա և Գոցո կղզիները, որոնք դառնում են միաբանության տիրակալությունը հաջորդ 250 տարվա համար։

Ֆիլիպ դե Լիլ Ադամը մահացել է 1534 թվականին Մալթայի Ռաբաթ քաղաքի Աստվածամոր վանքում։ Թաղված է Մալթայի Ֆորտ Սանտ Անջելո քաղաքի Սուրբ Աննայի մատուռում։ 1577 թվականին՝ Սուրբ Հովհաննես տաճարի կառուցումից հետո, նրա մարմինը տեղափոխվել է վերջինիս ծխատուն, որտեղ և հանգչում է առ այսօր։

Իմանալով նրա մահվան մասին` Սուլեյման I-ը, որը միշտ հիանում էր այդ բացառիկ անձնավորության որակներով, նրա պատվին արտասանել է իր կայսրության մզկիթներում հրապարակված պանեգիրիկը. «*Հավատացյալնե'ր, անհավատից սովորեք, թե ինչպես է մարդը կատարում իր պարտքը, մինչև իր թշնամիների կողմից հիացմունքի և հարգանքի արժանանալը*»։

Պատկերասրահ
-----------

* Վիլյե դե Լիլ ԱդամՎիլյե դե Լիլ Ադամ
* Վիլյե դե Լիլ Ադամի զինանշանըՎիլյե դե Լիլ Ադամի զինանշանը
* Ֆիլիպ դե Վիլյե դե Լիլ Ադամի դիմանկարըՖիլիպ դե Վիլյե դե Լիլ Ադամի դիմանկարը
* Ֆիլիպ դե Վիլյե դե Լիլ ԱդամՖիլիպ դե Վիլյե դե Լիլ Ադամ
* Ֆիլիպ դե Լիլ Ադամը մտնում է Մալթայի տիրապետություն 1530 թվականի հոկտեմբերի 26-ինՖիլիպ դե Լիլ Ադամը մտնում է Մալթայի տիրապետություն 1530 թվականի հոկտեմբերի 26-ին

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. ↑  Ա. Անդրեև, Վ. Զախարով Մալթայի միաբանության պատմությունը
3. ↑  «Grand Master L'Isle Adam's room open for viewing». *Times of Malta*. 2011 թ․ նոյեմբերի 20. Վերցված է 2014 թ․ սեպտեմբերի 21-ին.
4. ↑  Mallia-Milanes, Victor (2008). *The Military Orders: History and heritage*. Aldershot: Ashgate Publishing Limited. էջ 62. ISBN 9780754662907. Վերցված է 2014 թ․ սեպտեմբերի 21-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Philippe Villiers de l' Isle-Adam Արխիվացված 2007-10-10 Wayback Machine(անգլ.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Մեծ կատալոնական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX5353379 · BNF: 123842840 · GND: 119225700 · ISNI: 0000000120185231 · LCCN: n94058254 · NKC: jx20110429005 · NTA: 299140741 · SUDOC: 032903308 · VIAF: 88672364 · WorldCat VIAF: 88672364 |

 |

 |