**Ուիլյամ «Բիլ» Կոնդոն** (անգլ.՝ William «Bill» Condon, հոկտեմբերի 22, 1955(1955-10-22), Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի կինոռեժիսոր, սցենարիստ և պրոդյուսեր։ «Օսկար» մրցանակի դափնեկիր (1999) «Աստվածներ և դևեր» ֆիլմի համար ադապտացված լավագույն սցենարի համար։

Կենսագրություն
--------------

Բիլ Կոնդոնը ծնվել է 1956 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Նյու Յորքում։ Կոլումբիայի համալսարանի Կոլումբիայի քոլեջում սովորել է փիլիսոփայություն։

Բիլ Կոնդոնն սցենարիստի իր կարիերան սկսել է փոքրաբյուջետ ֆիլմերի սցենարներ գրելով, ինչպիսիք են «Տարօրինակ վարք» (1981) և «Տարօրինակ եկվորներ» (1983) կինոնկարները։ Որպես ռեժիսոր նրա նկարահանած առաջին ֆիլմը եղել է «Քույր, քույր» գոթական միստերիան, որում խաղացել են Էրիկ Շտոլցը և Ջենիֆեր Ջեյսոն Լին։
Դրանից հետո նա նկարահանել է մի քանի թրիլլերներ հեռուստատեսության համար, որոնցից է «Սպանություն 101» (1990) ֆիլմը, որում նկարահանվել է Փիրս Բրոսնանը։ Այդ ժամանակաշրջանում նա նաև գրել է «F/X2» (1991) թրիլլերի սցենարը, որի ռեժիսորն էր Ռիչարդ Ֆրանկլինը։

Բեռնարդ Ռոուզի սարսափ ֆիլմի նմանակումը դարձած «Քենդիմեն 2։ Հրաժեշտ մարմնին» ֆիլմը (1995) նկարահանելուց հետո Բիլ Կոնդոնը ճանաչում է ձեռք բերում։ Նա էլ ավելի հայտնի է դառնում իր հաջորդ՝ «Աստվածներ և դևեր» ֆիլմի թողարկումից հետո, որի ռեժիսորը լինելուց բացի նա նաև հեղինակել է ֆիլմի սցենարը, որ հիմնված էր Քրիստոֆեր Բրամի վիպակի վրա։ Այդ ֆիլմի համար նա արժանացել է «Օսկար» մրցանակի *լավագույն էկրանավորման համար*։ Բիլ Կոնդոնը նույն անվանակարգում «Օսկարի» է ներկայացվել նաև «Չիկագո» ֆիլմի՝ համանուն մյուզիքլի էկրանավորման համար։ 2004 թվականին նա հանդես է եկել որպես «Քինսի» ֆիլմի սցենարի հեղինակ և ռեժիսոր։ Ֆիլմը, որ պատմում է հակասական անձնավորություններից մեկի՝ առաջիններից մեկը մարդու սեքսուալության ուսումնասիրությամբ զբաղված Ալֆրեդ Քինսիի մասին, նկարահանվել է 35 օրում և ընդգրկում է Քինսիի կյանքի 15-ամյա մի ժամանակաշրջան։

2005 թվականին Բիլ Կոնդոնն արժանացել է GLAAD կազմակերպության Սթիվեն Ֆ. Կոլզակի անվան մրցանակի, որ շնորհվում է այն համասեռամոլներին կամ բիսեքսուալներին, որոնք մեդիա ոլորտում պայքարում են հոմոֆոբիայի դեմ։

2005 թվականին Բիլ Կոնդոնը հայտարարել է, որ նախատեսում է գրել սցենար և նկարահանել ֆիլմ, որը կդառնա *The Supremes* երաժշտական խմբի կարիերայի մասին պատմող բրոդվեյական «*Dreamgirls*» հայտնի մյուզիքլի էկրանավորումը։ Դա երկրորդ մյուզիքլն էր, որ էկրանավորում էր Բիլ Կոնդոնը։ Ֆիլմը, որում նկարահանվել են Ջեյմի Ֆոքսը, Էդի Մերֆին, Ջենիֆեր Հադսոնը, Անիկա Նոնի Ռոուզն ու Դենի Գլովերը, վարձույթի է տրվել 2006 թվականի դեկտեմբերին։ Այն հաջողության է ունեցել քննադատների ու կինոդիտողների շրջանում և արժանացել է երկու «Օսկարի», «Գրեմմիի», ԱՄՆ-ի կինոդերասանների գիլդիայի երկու մրցանակի և երեք «Ոսկե գլոբուսի», այդ թվում նաև «Տարվա լավագույն ֆիլմ» անվանակարգում։ Բիլ Կոնդոնը Քլինթ Իսթվուդի հետ միասին արժանացել է «Արբանյակ» մրցանակի որպես «Լավագույն ռեժիսոր» անվանակարգում։

2009-2010 թվականներին Բիլ Կոնդոնն աշխատել է հեռուստանախագծերի վրա. նա եղել է «Օսկարի» 81-րդ մրցանակաբաշխության արարողության սցենարի հեղինակն ու «Այդ սարսափելի «Ք» տառը» սերիալի էպիզոդներից մեկի ռեժիսորը։ Դրանից հետ նա հրավիրվել է նկարահանելու «Մթնշաղ» կինոսագայի վերջին երկու մասերը, որոնցից առաջինը թողարկվել է 2011, երկրորդը՝ 2012 թվականներին։

Ֆիլմագրություն
--------------

### Ռեժիսոր

* 1987 – Քույր, քույր / *Sister, Sister*
* 1990 – Սպանության 101 / *Murder 101*
* 1991 – Սպիտակ սուտ / *White Lie*
* 1991 – Մահ ջրում / *Dead in the Water*
* 1993 – Մահացու հարաբերություններ / *Deadly Relations*
* 1993 – Մարդը, որ հրաժարվում էր մեռնել / *The Man Who Wouldn't Die*
* 1995 – Քենդիմեն 2։ Հրաժեշտ մարմնին / *Candyman: Farewell to the Flesh*
* 1998 – Աստվածներ և դևեր / *Gods and Monsters*
* 2004 – Քինսի / *Kinsey*
* 2006 – Երազանքի աղջիկները / *Dreamgirls*
* 2011 – Մթնշաղ. Լուսաբաց՝ Մաս 1 / *The Twilight Saga: Breaking Dawn - Part 1*
* 2011 – Թիլդա / *Tilda*
* 2012 – Մթնշաղ. Լուսաբաց՝ Մաս 2 / *The Twilight Saga: Breaking Dawn - Part 2*
* 2013 – Հինգերորդ իշխանություն / *The Fifth Estate*
* 2015 – Միստր Հոլմս / *Mr. Holmes*
* 2017 – Գեղեցկուհին և հրեշը / *Beauty and the Beast*

### Սցենարիստ

* 1981 – Մեռած երեխաներ / *Strange Behavior*
* 1983 – Տարօրինակ նվաճողներ / *Strange Invaders* (նաև սյուժեն)
* 1987 – Քույր, քույր / *Sister, Sister*
* 1990 – Սպանություն 101 / *Murder 101*
* 1991 – Սպանության պատրանք 2 / *F/X 2*
* 1998 – Աստվածներ և դևեր / *Gods and Monsters*
* 2002 – Չիկագո / *Chicago*
* 2004 – Քինսի / *Kinsey*
* 2004 – Սատանան և Դենիել Ուեբստերը / *Shortcut to Happiness*
* 2006 – Երազանքների աղջիկները / *Dreamgirls*
* 2011 – Էիլդա / *Tilda*

### Պրոդյուսեր

* 1981 – Մեռած երեխաներ / *Strange Behavior*
* 1993 – Մարդը, որ հրաժարվում էր մեռնել / *The Man Who Wouldn't Die* (գործադիր համապրոդյուսեր)
* 2011 – Տղաների ստեղծումը / *Making the Boys* (գործադիր պրոդյուսեր)
* 2011 – Թիլդա / *Tilda* (գործադիր պրոդյուսեր)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Internet Movie Database — 1990.
2. 1 2  Munzinger Personen (գերմ.)
3. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #129803448 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
4. ↑  "Bill Condon Biography (1956?-)". FilmReference.com. 2000 թ․ հոկտեմբերի 6. Retrieved 2015 թ․ մարտի 4.
5. ↑  "IMDb". Արխիվացված է the original 2008 թ․ հունվարի 15-ին. Retrieved 2017 թ․ հունվարի 17. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Բիլ Կոնդոն (անգլ.) *Internet Movie Database* կայքում

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Դանիական ազգային ֆիլմագրություն · Internet Broadway Database · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · MusicBrainz · Rotten Tomatoes · Internet Speculative Fiction Database |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Notable Names Database |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 4005272 · BNE: XX1488079 · BNF: 140888266 · CONOR: 31153763 · GND: 129803448 · ISNI: 0000000116803084 · LCCN: no99032837 · NDL: 00912286 · NKC: js20050620024 · NTA: 190088400 · NUKAT: n2007086832 · PTBNP: 1679215 · SUDOC: 140506012 · VIAF: 84235142 · WorldCat VIAF: 84235142 |

 |

 |