*Մերձարկտիկական կլիման* քարտեզի վրա (ըստ Կյոպենի կլիմաների դասակարգման)՝

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|      Dsc
     Dsd |  |      Dwc
     Dwd |  |      Dfc
     Dfd |

**Մերձարկտիկական կլիմա**, կլիմայի տեսակ, որը հիմնականում բնորոշ է Երկրի մերձբևեռային (մերձարկտիկական) շրջաններին՝ տունդրայի գոտի, անտառային տունդրայի և տայգայի (մասնավորապես՝ խոսքը հյուսիսային տայգայի մասին է)։

Մերձարկտիկական կլիմայի գլխավոր առանձնահատկությունը համարվում է եթե ոչ բացակայությունը, այլ կլիմայական ամռան կարճ տևողությունը։ Նույնիսկ ամենատաք ամսվա օդի միջին ջերմաստիճանը չի գերազանցում +15 °C-ը։ Միշտ հնարավոր են ցրտահարություններ։ Ձմեռը միշտ երկարատև է, կախված աշխարհագրական դիրքից կարող է լինել ինչպես շատ ցուրտ, այնպես էլ համեմատաբար մեղմ։

Տեսակներ
--------

Ըստ Կյոպենի կլիմաների դասակարգման (**Dfc**, **Dwc**, **Dfd** և **Dwd**) մերձարկտիկական կլիմայի տեսակները։ Բոլոր տեսակները դասակարգվում են խոնավ ցուրտ ցուցանիշներով։ 

* **Dfc** – կարճ զով ամառ, 10˚С-ից բարձր միջին ամսական ջերմաստիճանով ժամանակաշրջանը 4 ամսից կարճ է, ամբողջ տարվա ընթացքում բարձր է խոնավության աստիճանը։
* **Dwc** – կարճ զով ամառ, 10˚С-ից բարձր միջին ամսական ջերմաստիճանով ժամանակաշրջանը 4 ամսից կարճ է, չոր սեզոն ամռանը։
* **Dfd** – ամառը նման է «с» տիպին, շատ ցուրտ ձմեռ, ամենացուրտ ամսվա միջին ջերմաստիճանը −38˚С, ամբողջ տարվա ընթացքում բարձր է խոնավության աստիճանը։
* **Dwd**- ամառը նման է «с» տիպին, շատ ցուրտ ձմեռ, ամենացուրտ ամսվա միջին ջերմաստիճանը −38˚С, չոր սեզոն ամռանը։

Հյուսիսային կիսագունդ
---------------------

Եվրասիայի և Հյուսիսային Ամերիկայի հյուսիսային ծայրամասերում, լայնություններում, որոնք արդեն կարելի է անվանել մերձբևեռային, գտնվում է տունդրայի գոտին։ Ձմեռներն այստեղ երկարատև են և սառնամանիքային, ամառը ցուրտ է, ցրտահարություններով։ Ամենատաք ամսվա միջին ջերմաստիճանը կազմում է +10 — +12˚С: Ցուրտ ամառը որոշում է տունդրայի լանդշաֆտը։ Տեղումներն այստեղ ավելի քիչ են, քան տայգայի գոտում՝ 300 մմ-ից քիչ, իսկ Արևելյան Սիբիրում, որտեղ տունդրայի գոտի ավելի քիչ են ներթափանցում ցիկլոնները՝ նույնիսկ 100 մմ-ից քիչ։

Չնայած տեղումները քիչ են, այնուամենայնիվ ամպամածությունը մեծ է, և տեղումներով օրերը շատ են, հետևաբար, դրանք թափվում են քիչ քանակությամբ օդի խոնավության ցածր խոնավության արդյունքում։ Տեղումների առավելագույն քանակությունը թափվում է ամռանը։ Չնայած տեղումները քիչ են, ցածր ջերմաստիճանի դեպքում դրանք գերազանցում են գոլորշացումը, այդ պատճառով տունդրայում դիտվում է ավելցուկային խոնավություն և, հավերժական սառցույթի պայմաններում՝ ճահճացում։

Տունդրայում քիչ թե շատ արտահայտված է մթնոլորտի շրջանառության մուսոնային բնույթը՝ ամառը գերակշռում են դեպի մայրցամաք ուղղված, իսկ ձմռանը՝ մայրցամաքից եկող քամիները։

Սալեխարդում (հս. լ. 66.5˚, արլ. ե. 66.6˚) հուլիսի միջին ջերմաստիճանը կազմում է +14,8˚С, հունվարին՝ −23,2˚С, տեղումների տարեկան քանակը՝ 260 մմ։ Վերխոյանսկում հուլիսին՝ +16,5˚С, հունվարին՝ −45,4˚С, տեղումների տարեկան քանակը՝ 138 մմ։ Ֆորտ Ֆերսոն կայանում՝ (հս.լ. 67.4˚, արմ. ե. 134.9˚) հուլիսի միջին ջերմաստիճանը՝ +15˚С, հունվարին՝ −29˚С, տեղումների տարեկան քանակը՝ 260 մմ։ Անքորեջ շրջանում հուլիսի միջին ջերմաստիճանը՝ +14,9˚С, հունվարին՝ −8,3˚С, տեղումների տարեկան քանակը՝ 409 մմ։

Տես նաև
-------

* Մերձարկտիկական գոտի
* Մերձանտարկտիկական կլիմա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Geography of climate". Արխիվացված է the original 2012 թ․ փետրվարի 6-ին. Retrieved 2016 թ․ հոկտեմբերի 4.
2. ↑  Updated Köppen-Geiger Climate Map of the World by Murray Peel
3. ↑  Subarctic Division

Արտաքին հղումներ
----------------

* *Метеорология и климатология*. Ленинград, 1968 г. Автор — Хромов С. П.
* *Атлас мира*. ГНПП *Картография*, 2005 г.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 81447805 · NKC: ge134487 |

 |