Սաամյան լեզուների տարածվածությունը ժամանակակից քարտեզի վրա: Հարավային սաամյան լեզու (1), Ումե-սաամյան լեզու (2), Պիտե-սաամյան լեզու (3), Լուլե-սաամյան լեզու (4), Հյուսիսային սաամյան լեզու (5), Կոլտա-սաամյան լեզու (6), Ինարի-սաամյան լեզու (7), Կիլդո-սաամյան լեզու (8), Տերո-սաամյան լեզու (9):   
 Մուգ գույնով նշված են այն տարածքները, որտեղ սաամյան լեզուները ուն են պաշտոնական կարգավիճակ
**Հյուսիսսաամերեն** (*սաամ.՝* Davvisámegiella, Sámegiella), լեզվակիրների առումով սաամական լեզուներից ամենամեծ լեզուն։ Պատկանում է արևմտյան խմբին։ Տարածված է Նորվեգիայում, Ֆինլանդիայում, Շվեդիայում։ Ունի գիր, որը հիմնված է լատինական այբուբենի վրա։

Շվեդիայում և Ֆինլանդիայում «սաամական լեզու» ասելիս հասկանում են հենց հյուսիսսաամականը՝ չնայած այդ երկրներում կան սաամական այլ լեզվաճյուղերի լեզվակիրներ։

Լեզվակիրների թիվը
-----------------

Պաուլ Լուիսի գրքում հրապարակված տվյալների համաձայն՝ հյուսիսսաամերենի լեզվակիրների թիվը 20,7 հազար է (ըստ նույն գրքի՝ հյուսիսսաամների թվաքանակը 40—50 հազար է։ Սակայն այստեղ պետք է հասկանալ նաև, որ գրքի տվյալները վերցված են պաշտոնական վիճակագրությունից, իսկ պետական մարմինները ցանկանում են հյուսիսսաամերենի լեզվակիրների թվաքանակը և հյուսիսսաամների ընդհանուր թվաքանակը հնարավորինս նվազեցրած ցույց տան։

Համաձայն պաշտոնական տվյալների՝ Նորվեգիայում հյուսիսսաամերենի լեզվակիրների թվաքանակը 15000 է, Ֆինլանդիայում՝ 1700, Շվեդիայում՝ 4000:

Սաամական լեզուներից ամենաշատ լեզվակիրներ ունի հյուսիսսաամերենը։

Պաշտոնական կարգավիճակ
---------------------

Հյուսիսսաամերեն լեզուն հանդիսանում է պաշտոնական Նորվեգիայի 7 կոմունաներում (Կարասիոկ, Կյոտուկեյն, Կոֆյորդ, Լավանգեն, Նեսեբյու, Պորսանգեր և Տանա), Ֆինլանդիայի 4 համայնքներում (Ինարի, Սոդանքյուլյա, Ութսոյկա,Էնոնթեքյո) և Շվեդիայի 4 կոմունաներում (Արեփլուգ, Ելիվարե, Յոքմոք, Կիրունա)։

Հյուսիսսաամերենի պահպանություն
------------------------------

Նորվեգիայում, Ֆինլանդիայում և Շվեդիայում գործում են նախադպրոցական և դպրոցական հաստատություններ, որտեղ կրթությունը մատուցվում է հյուսիսսաամերենով։

### Զանգվածային լրատվամիջոցներ

Նորվեգիայում, Ֆինլանդիայում և Շվեդիայում հյուսիսսաամերենով հեռարձակվում են ռադիոհաղորդումներ, հրապարակվում թերթեր և պարբերականներ։

Նշված երկրներում հյուսիսսաամերենով հեռարձակվում է *Ođđasat* («Լուրեր») հեռուստահաղորդումը։ Նախագիծը իրականացվում է Նորվեգիայի հեռարձակող ընկերության, *YLE* և SVT հեռուստաընկերությունների միջոցով։

Տես նաև
-------

* Սաամերեն
* Լուլե-սաամերեն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Ethnologue — 25, 19 — Dallas, Texas: SIL International, 2022. — ISSN 1946-9675
2. 1 2 3 4  M. Paul Lewis, Ethnologue: Languages of the World (2009)
3. 1 2  Северное сотрудничество. Язык.(չաշխատող հղում)
 Информационное бюро Совета Министров Северных Стран в Санкт-Петербурге, Россия. (ռուսերեն)

Գրականություն
-------------

* Ethnologue: Languages of the World. 2009.

Արտաքին հղումներ
----------------

* *Davvisámegiel grámmatihkka* Հյուսիսսաամերենի քերականություն:(նորվ.)(շվեդ.)
* Северносаамско-русский онлайн-словарь. (ռուսերեն)
* Northern Sami — English online dictionary. (անգլերեն)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 15955014b · LCCN: sh2004003295 |

 |