Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Համընդհանուր պաշտպանություն (այլ կիրառումներ)
**Համընդհանուր պաշտպանություն** (անգլ.՝ Total defence), ռազմական պաշտպանության և քաղաքացիական պաշտպանության գաղափարները մեկտեղող և լայնացնող պաշտպանողական քաղաքականություն։ Ընդունված է մի շարք երկրներում, որոնց թվում են, օրինակ՝ Ավստրիան, Դանիան, Ֆինլանդիան, Նորվեգիան, Ռուսաստանը, Սինգապուրը, Շվեդիան, Շվեյցարիան, Թայվանը, Լիտվան, և Ուկրաինան։ Գաղափարը ենթադրում է ինչպես պետության, այդպես էլ այդ հասարակության բարձր պատրաստակամությունը՝ պաշտպանել իրենց տարբեր վտանգների և աղետների,՝ պատերազմների, ճգնաժամերի կամ բնական աղետների գոյացման դեպքում։ Համընդհանուր պաշտպանությունը ենթադրում է հասարակության պատերազմներին պատրաստելու բոլոր միջոցառումները։ Այն ենթադրում է, որ պատերազմի կամ արտակարգ իրավիճակի դեպքում հասարակության բոլոր գործառույթները, ինչպես ռազմական, այնպես էլ քաղաքացիական, ընդգրկվում են պաշտպանողական աշխատանքների մեջ։ Սա նշանակում է, որ ճգնաժամի ընթացքում բոլոր սոցիալական ինստիտուտները, ինչպիսիք են բանակը, ոստիկանությունը, խորհրդարան, կառավարությունը և նրա գործակալությունները, տեղական կառավարման մարմինները, առողջապահության համակարգը, քաղաքացիական հասարակության կազմակերպությունները, գործարարները և անհատներրը մոբիլիզացվելու են պետության պաշտպանության համար։

Աշխարհի մակարդակով համընդհանուր պաշտպանության իրականացումը միատեսակ չէ. այն տարբերվում է երկրից երկիր։ Առանձնահատկությունները կարելի է նկատել գաղափարի իրականացման տարրերով։ Անհնար և շատ ռեսուրսատար է հասնել բնակչության համընդհանուր պաշտպանությանը, և այդ պատճառով պետությունները նախապես հաշվարկում են ինչպես հասնել տարբեր ճգնաժամային իրավիճակներին բնակչության առագելագույն պատրաստվածության մակարդակին։ Սովորաբար, պետությունները ընտրում են տվյալ տարածաշրջանի հնարավոր ճգնաժամերին (պատերազմներ, բնականա աղետներ և այլն) դիմակայելու համընդհանուր պաշտպանության որոշ տարրերի կոմբինացիներ։ Համընդհանուր պաշտպանության առավել կարևոր տարրերից են պարտադիր զինվորական ծառայությունը, տարածքային պաշտպանության ուժերը, քաղաքացիական պաշտպանությունը, տնտեսական պաշտպանությունը և հոգեբանական պաշտպանությունը։

Օրինակ, Ֆինլանդիայում գոյություն ունի *Համընդհանուր ազգային պաշտպանություն* (ֆիններեն՝ kokonaismaanpuolustus) հասկացությունը, որն ընդգրկում է Ֆինլանդիայի անկախության պաշտպանության նպատակով արտաքին վտանգներից քաղաքացիների գոյատևման միջոցները և անվտանգությունը պաշտպանող քաղաքացիական և ռազմական ոլորտների բոլոր միջոցառումները։ Նմանապես, Շվեդիայում գոյություն ունի *Համընդհանուր պաշտպանություն* (շվեդ.՝ totalförsvaret) հասկացությունը, որն էլ ենթադրում է քաղաքացիական և ռազմական համատեղ պաշտպանություն հասարակական կարևոր ինստիտուտների՝ խորհրդարանի և Գյոթեբորգի նավահանգստի պաշտպանության համար։

Գրականություն
-------------

* Հրաչյա Արզումանյան, Հորիզոններ. համապարփակ մոտեցում ազգային անվտանգության կերտմանը, Երևան, «Կողբ կրթության, մշակույթի և սպորտի զարգացման հիմնադրամ», 2023 — 400 էջ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Szymański Piotr (2015 թ․ մարտի 20)։ «The Baltic states’ Territorial Defence Forces in the face of hybrid threats»։ *OSW Centre for Eastern Studies* (անգլերեն)։ Վերցված է 2020 թ․ նոյեմբերի 9
2. ↑  «Support and Cooperation: A description of the total defence in Norway»։ Norwegian Ministry of Defence, Norwegian Ministry of Justice and Public Security։ 2018 թ․ մայիսի 8։ Վերցված է 2020 թ․ նոյեմբերի 9
3. ↑  «Fact Sheet: Evolution and History of Total Defence over the past 35 years»։ *www.mindef.gov.sg* (անգլերեն)։ Վերցված է 2020 թ․ նոյեմբերի 9
4. ↑  «The Swedish "Total Defence"»։ *Warsaw Institute*։ Baltic Monitor (en-GB)։ 2018 թ․ հունիսի 15։ Վերցված է 2020 թ․ նոյեմբերի 9
5. ↑  All-out Defense Mobilization Readiness Act
6. ↑  All-Out Defense Education Act
7. ↑  «Lithuanian government approves strategy to prep society for resistance»։ *lrt.lt* (անգլերեն)։ 2022 թ․ հունվարի 26։ Վերցված է 2022 թ․ հուլիսի 13
8. ↑  «Resilience: Planning for Sweden’s "Total Defence"»։ *NATO Review*։ 2018 թ․ ապրիլի 4
9. ↑  «Puolustusselonteot»։ *Puolustusministeriö*
10. ↑  «Lag (1992:1403) om totalförsvar och höjd beredskap Svensk författningssamling 1992:1992:1403 t.o.m. SFS 2019:880 - Riksdagen»։ *www.riksdagen.se*