**Թեմիկ Հովհաննեսի Ավթանդիլյան** (օգոստոսի 20, 1922(1922-08-20), Մարտակերտ, Ադրբեջան - փետրվարի 10, 1945(1945-02-10), Գլոգուվ, Գերմանական ռայխ), Խորհրդային Միության հերոս։

Ռազմական գործունեություն
------------------------

1942 թվականին խորհրդային զինվորները Կովկասում պատերազմում էին իրենց տեխնիկապես գերազանցող թշամու դեմ։ Թեմիկ Ավթանդիլյանը կամավոր մեկնել է ռազմաճակատ, որպեսզի համալրի հայրենիքի համար կռվողների շարքերը։ Նա սովորել է Բաքվի հետևակային ուսումնարանում և ստանալով լեյտենանտի կոչում նշանակվել է հայկական 89-րդ դիվիզիայի հրաձգային դասակի հրամանատար։ 1942 թվականի օգոստոսին հայկական 89-րդ դիվիզիզայի հրաձգային դասակը մեկնում է Կովկասյան ռազմաճակատ։ 1943 թվականի հունվարին Կովկասյան ռազմաճակատի զինվորների հետ միասին անցնելով հարձակման` հայկական 89-րդ դիվիզիան ազատագրեց Մոլգաբեկը և, հետևելով թշնամուն, 1943 թվականի սեպտեմբերին ուժեղ մարտեր մղեց Նովառասիյսկի ուղղությամբ։ Նովոռասիյսկի ազատագրաման մարտերից մեկի ժամանակ խորհրդային ինքնաթիռներից մեկը ստացել է վնաս և ընկել է ջուրը։ Ավթանդիլյանը դա տեսնելով ցատկել է ջուրը և փրկել օդաչուին։ Ժելտաբրյուխ գյուղի մոտակա բարձունքում թշնամին ստեղծել էր հզոր հենակետ։ Այն պաշտպանում էին կայազորի հիսուն տղամարդիկ։ Բարձունքը գրավելու առաջադրանքը տրված էր Ավթանդիլյանին։ Առաջանդրանքը իր վրա վերցնելով` նա առաջինը նետվեց մարտ և ճեղքելով թշնամու պաշտպանությունը ներխուժեց խրամատ։ Դասակը գրավել էր բարձունքը և ոչնչացրել թշնամու կրակակետերը։ Կռվի ժամանակ Ավթանդիլյանը վիրավորվել էր, բայց չէր լքել մարտի դաշտը։ Մարտկան առաջադրանքի հաջող կատարման շնորհիվ նրանք գրավեցին Վերին Բականսկին։ Բարձունքի գրավման համար լեյտենանտ Ավթանդիլյանը պարգևատրվել է «Կարմիր դրոշ» շքանշանով։ Ապաքինվելուց հետո ավագ լեյտենանտ Ավթանդիլյանին նշանակեցին 545-րդ հրաձգային զորագնդի երկրորդ վաշտի 389-րդ Կրասնոզամննոյի Բեռդիչևո-Կլեցկոյի հրաձգային դիվիզիայի 2-րդ զորագնդի հրամանատար առաջին ուկրաինական ճակատում։ Այստեղ առանձնանալով իր քաջությամբ նա պարգևատրվեց «Կարմիր աստղ»-ով։ Այն գումարտակը, որտեղ Թեմիկ Ավթանդիլյանի վաշտն էր գտնվում անցել է կատաղի կրակի մարտերով։ 1945 թվականի հունվարին վաշտը մարտեր է վարել Լեհաստանի շրջանում։ Հունվարյան հաղթական հարձակման ժամանակ Ավթանդիլյանի հրամանատարության տակ գտնվող վաշտի խնդիրն էր կոտրել Սլոպեց-Շլյախեցկի մոտ գտնվող հակառակորդի ամրությունները։

Հերոսի կոչման արժանացել է գերմանական Քլայն քաղաքի գրավման ժամանակ ցուցաբերած խիզախության համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — 1974. — հատոր 1. — էջ 617.
2. 1 2
3. ↑
4. ↑  Вирабян А.Н. *Знаменитые Арцахцы, Арцах (Карабах), Утик*, հ. 1, Ереван, «Аполлон», 1995, էջ գրել էջի թիվը — 160 էջ. — 5000 հատ, ISBN 5-8079-0671-3։
5. ↑  «Ով ով է. Հայեր», կենսագրական հանրագիտարան, հատոր Ա. Երևան, 2005։


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Երկրի հերոսներ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 17450 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 617)։*  |