**Կոնկորդիա Նիկոլաևնա Սամոյլովա** (ծննդյան անունը` **Գրոմովա**, 1876, Իրկուտսկ, Ռուսական կայսրություն - հունիսի 2, 1921(1921-06-02), Աստրախան, Խորհրդային Ռուսաստան), ռուս քաղաքական գործիչ, հեղափոխական, կոմունիստական շարժման անդամ, Ռուսաստանում և ՌՍՖՍՀ կանանց պրոլետարական շարժման ղեկավար։

«*Работница*» ամսագրի հիմնադիր և Կանանց միջազգային օրվա կազմակերպիչներից մեկը։

Կենսագրություն
--------------

Կոնկորդիա Գրոմովան ծնվել է 1876 թվականին Իրկուտսկում, քահանա Նիկոլայ Գրոմովի ընտանիքում։ 1894 թվականին ավարտել է գիմնազիան, իսկ 1896 թվականին, առանց ծնողների թույլտվության, մեկնել է Սանկտ Պետերբուրգ, որտեղ դարձել է Կանանց Բեստուժևյան բարձրագույն դասընթացների ուսանող։ 1897 թվականից սկսել է մասնակցել ուսանողական շարժմանը։ 1901 թվականին ձերբակալվել է, երեք ամիս անց ազատ է արձակվել։ Ձերբակալության պատճառով հեռացվել է դասընթացներից «քաղաքական անվստահության» համար և վտարվել Սանկտ Պետերբուրգից։

1902 թվականին Գրոմովան մեկնել է Փարիզ և ընդունվել Ռուսաստանի հասարակական գիտությունների բարձրագույն դպրոց, որտեղ ծանոթացել է դասախոսություններով հանդես եկող Վլադիմիր Լենինի հետ և հարել է «Իսկրային»։ 1903 թվականին վերադարձել է Ռուսաստան, որտեղ կասկածները ցրելու համար հանգրվանել է Տվերում ավագ քրոջ՝ հոգևոր դպրոցի վերակացուի կնոջ տանը և այդ ժամանակ էլ դարձել է ՌՍԴԲԿ-ի Տվերի կոմիտեի անդամ։ Շուտով, պրովակատորի գործունեության պատճառով, նա ստիպված տեղափոխվել է Եկատերինոսլավ։ Կրկին ձերբակալվել է, 14 ամիս բանտարկվել Տվերի բանտում, որից հետո ազատ է արձակվել ապացույցների բացակայության պատճառով։ 1905-1907 թվականներին անընդհատ փոխել է բնակության վայրը՝ առանց դադարեցնելու իր քաղաքական գործունեությունը, գտնվել է ՌՍԴԲԿ Օդեսայի, Ռոստովի, Մոսկվայի և Լուգանսկի կոմիտեներում։ 1907 թվականի գարնանը եղել է Լոնդոնում կայացած ՌՍԴԲԿ-ի 5-րդ համագումարի պատվիրակ, որից հետո որոշ ժամանակ աշխատել է Բաքվում։ 1909-1910 թվականներին եղել է ՌՍԴԲԿ Սանկտ Պետերբուրգի կոմիտեի անդամ։ Այդ ժամանակահատվածում նա կրկին ձերբակալվել է և բանտարկվել Լիտվական ամրոցում, որտեղ անցկացրել է շուրջ մեկ տարի։

1907 թվականին Լուգանսկում Կոնկորդիա Գրոմովան հանդիպել է հեղափոխական առաջնորդ Արկադի Ալեքսանդրովիչ Սամոյլովին (1877-1919), և շուտով նրանք սկսել են ուժեղ զգացմունքներ տածել միմյանց նկատմամբ։ 1910 թվականին ազատվելուց հետո Գրոմովան ամուսնացել է Սամոյլովի հետ և վերցրել նրա ազգանունը։

1912 թվականին Կոնկորդիան նշանակվել է «Правда» թերթի խմբագրական խորհրդի քարտուղար։ 1914 թվականի սկզբին նա նշանակալի դեր է խաղացել «Работница» ամսագրի առաջին համարի տպագրության նախապատրաստման գործում։ Քաղաքային իշխանությունների կողմից թերթի հրապարակման թույլտվությունը պարզվել է, որ սադրանք է և գործնականում ամբողջ խմբագրական խորհուրդը, այդ թվում Կոնկորդիա Սամոյլովան, ձերբակալվել են, սակայն ամսագիրը թողարկվել է նույն թվականի փետրվարի 23-ին (մարտի 8-ին)։ Նա հնարավորություն չի ունեցել մասնակցելու «Работница»-ի հետագա համարների հրատարակմանը` Պետրոգրադից հեռանալու անհրաժեշտության պատճառով։ 1914 թվականի հունիսի 26-ին ամսագիրը փակվել է ոստիկանության հետապնդումների պատճառով, այդ ընթացքում թողարկվել է 7 համար։

1917 թվականի Փետրվարյան հեղափոխությունից հետո սկսել է կազմակերպչական և քարոզչական աշխատանքներ տանել Պետրոգրադում։ Մայիսին Սամոյլովան, Նադեժդա Կրուպսկայայի, Ալեքսանդրա Կոլոնտայի և Կլավդիա Նիկոլաևայի հետ միասին վերսկսել է «Работница» ամսագրի հրատարակությունը։

1919 թվականին Աստրախանում գործուղման ժամանակ մահացել է Արկադի Սամոյլովը։ Կոնկորդիան ծանր է տարել սիրելիի կորստը և այլևս չի կարողացել ամբողջությամբ վերականգնվել։

1917 թվականի նոյեմբերին նա ղեկավարել է բանվորուհիների առաջին կոնֆերանսը, իսկ 1918 թվականի հունվարին դարձել բանվորուհիների Համառուսական առաջին համաժողովի կազմակերպիչներից մեկը։ Եղել է ՌԿԿ (բ) կենտրոնական կոմիտեի շրջիկ հրահանգիչ կանանց շրջանում աշխատանքների գծով, աշխատել «Правда» թերթում և «Коммунистка» ամսագրում։ 1919 թվականին եղել է ՌԿԿ (բ) Սամարայի նահանգային և քաղաքային կոմիտեների անդամ, հետագայում՝ ՈւԿ(բ)Կ–ի Կենտրոնական կոմիտեի բաժնի վարիչ Խարկովում կանանց շրջանում աշխատանքի գծով, նույն թվականին ընտրվել է ՌԿ(բ)Կ VIII համագումարի պատվիրակ։ 1920-1921 թվականներին եղել է Վոլգայի վրա նավարկող «*Красная Звезда*» ագիտացիոն շոգենավի համառուսաստանյան կենտրոնական գործադիր կոմիտեի քաղաքական բաժնի վարիչ։

1921 թվականի հունիսի 2-ին Կոնկորդիա Սամոյլովան մահանում է խոլերայից։ Նրան թաղել են Աստրախանում՝ ամուսնու գերեզմանի հարևանությամբ։

Հիշատակ
-------

* Սամոյլովայի անվամբ փողոցներ կան Մուրմանսկում, Սանկտ Պետերբուրգում և Սմոլենսկում,
* 1922 թվականին Սանկտ Պետերբուրգի Վարագույր-ժանյակների արտադրութան ընկերությունն կոչվել է Սամոյլովայի անունով։ Բայց 1996 թվականին ընկերությունը փոխել է իր անունը և սկսել կոչվել պարզապես Վարագույր-ժանյակների արտադրութան բաց բաժնետիրական ընկերություն,
* 1957 թվականին Լենինգրադի Սամոյլովա փողոցում նրա պատվին հուշատախտակ է տեղադրվել։
* Արխանգելսկում գործում է Սամոյլովայի անունը կրող ծննդատուն,
* Սանկտ Պետերբուրգում գործում է Սամոյլովայի անունով հրուշակեղենի ֆաբրիկա, որն ապրանքներ է արտադրում «Սամոյլովյան քաղցրավենիք» ապրանքանիշով,
* Աստրախանի մարզում կա Սամոիլովսկի ձկնաբուծարան ավան,
* Սարատովի մարզի Սարատովի շրջանում, Կրասնի Տեկստիլշչիկ ավանում գործում է «Սարատովյան մանուֆակտուրա» մանածագործական ֆաբրիկան, որը 1920 թվականից կրում էր Սամոյլովայի անունը,
* Սամոյլովան «Առաջին սուրհանդակ» ֆիլմի հերոսուհիներից մեկն է, որը կազմակերպում է «*Искра*» թերթերի Ռուսաստան անլեգալ տեղափոխումը։

Գրականություն
-------------

* *Н. Путиловская* Конкордия Николаевна Самойлова // Славные большевички / Сборник подг. Елена Дмитриевна Стасовой] Цецилия Самойловна Бобровской (Зеликсон) и А. М. Иткиной. — М.: Госполитиздат, 1958. — С. 245—258. — 323 с. — 100,000 экз.
* Самойлова Конкордия Николаевна // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред.  А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
* *Ольга Татарникова* Самойлова Конкордия — революционерка // *Копейка* : газета. — 17 октября 2007. — № 41.(չաշխատող հղում)

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. 1 2  Faceted Application of Subject Terminology
2. 1 2 3 4 5 6  Самойлова Конкордия Николаевна // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
3. 1 2 3 4 5 6 7  Самойлова Конкордия Николаевна // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред.  А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
4. ↑  *Noonan, Norma C.* Encyclopedia of Russian women's movements. — Greenwood Publishing Group, 2001. — С. 66, 67—. — ISBN 978-0-313-30438-5
5. ↑  Гардинно-кружевная компания. О нас
6. ↑  Архангельский родильный дом им. К. Н. Самойловой
7. ↑  Кондитерская фабрика им. К. Самойловой

Արտաքին հղումներ
----------------

* Что дала рабочим и крестьянам Великая Октябрьская революция. — Пг. 1918.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: n84141146 · VIAF: 21086238 · WorldCat VIAF: 21086238 |

 |