**Մելա Մուտեր** (լեհ.՝ Mela Muter, **Մարիա Մելանիա Մուտերմիլխ** լեհ.՝ Maria Melania Mutermilch, ապրիլի 26, 1876(1876-04-26), Վարշավա, Ռուսական կայսրություն - մայիսի 16, 1967(1967-05-16)[…], Փարիզ), Լեհաստանում առաջին պրոֆեսիոնալ հրեա նկարչուհին։ Կյանքի մեծ մասն ապրել է Ֆրանսիայում։

Կենսագրություն
--------------

Մարիա Մելանիա Մուտերմիլխը ծնվել է 1876 թվականին Վարշավայում, հարուստ հրեա առևտրական Ֆաբիան Քլինգսլանդի ընտանիքում։ Նրա եղբայրը՝ Զիգմունտ Քլինգսլենդը, եղել է լեհ դիվանագետ և գրականագետ։ 1892 թվականին ավարտել է ավագ դպրոցը` պատրաստվելով ուսանել երաժշտություն և նկարչություն, այնուհետև հաճախել է Միլոշ Կոտարբինսկու վարած Կանանց գծագրության և նկարչության դպրոց։ 1899 թվականին Վարշավայում ամուսնացել է Միխալ Մուտերմիլխի հետ։ Նրանք ունեցել են մեկ որդի։ 1901 թվականին տեղափոխվել են Փարիզ։ Մուտերը կրթությունը շարունակել է Կոլարոսի և Գրանդ Շոմեր ակադեմիաներում։
1902 թվականից աշխատանքները ցուցադրել է Փարիզյան սալոնում, մասնակցել է Անկախների սալոնի, *Société Nationale des Beaux-Arts*-ի, *Salon des Tuileries*-ի և *Salon des Femme*s-ի ցուցահանդեսներին, ինչպես նաև աշխատանքները ցուցադրել է Լեհաստանում։ Մուտերը Փարիզում եղել է հայտնի դիմանկարիչ։ Նա նաև նկարազարդումներ է արել ֆրանսիական *Clarté* ամսագրի համար։ Մուտերը եղել է Փարիզի դպրոցի ճանաչված արվեստագետների խմբի առաջին անդամներից։

Ֆրանսիացի գրող Ռայմոն Լեֆևրի հետ ունեցած սիրային կապի պատճառով ամուսնուց բաժանվել է։ Լեֆևրը մահացել է 1920 թվականին։ Մուտերը սկսել է հետաքրքրվել քրիստոնեությամբ և 1923 թվականին մկրտվել է։ Նրա որդին մահացել է 1924 թվականի դեկտեմբերին, ինչը պատճառ դարձավ, որ նա խորը ընկճախտ ապրի։ Մուտերին ցավ է պատճառել նաև ընկերոջ՝ Ռայներ Մարիա Ռիլկեի մահը։
1927 թվականին Մուտերը ֆրանսիական քաղաքացիություն է ստացել։ Նա անդամագրվել է *Société Nationale des Beaux-Arts* (Գեղարվեստի ազգային միություն) և *Société des Femmes Artistes Modernes* (Ժամանակակից արվեստագետ կանանց միություն)։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում՝ Ֆրանսիայի գերմանական օկուպացիայի ժամանակ, Մուտերը թաքնվել է Ֆրանսիայի հարավում։ Տեսողության կորստի պատճառով նա որոշ ժամանակ ի վիճակի չէր նկարել։ 1953 թվականին Փարիզում կայացել է նրա աշխատանքների հետահայաց ցուցադրությունը։ 1965 թվականին Մուտերը կատարակտային վիրահատություն է տարել և կրկին կարողացել է զբաղվել գեղանկարչությամբ և աշխատանքները ներկայացրել է Քյոլնում, Փարիզում և Նյու Յորքում։

Մուտերը մահացել է Փարիզի իր ստուդիայում՝ 91 տարեկան հասակում։ Թաղված է Բանյո (ֆր.՝ Cimetière parisien de Bagneux) գերեզմանատանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. 1 2  Mela Muter (նիդերլ.)
3. 1 2  Benezit Dictionary of Artists — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7
4. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
5. 1 2  Mela Muter — 2008.
6. 1 2  *Swartz A.* Mela Muter — 2007.
7. 1 2  Union List of Artist Names — 2009.
8. 1 2  *(unspecified title)* — ISBN 97884612-2004-5
9. 1 2  «Mela Muter (1876-1967)». *Shalom magazine* (ֆրանսերեն).
10. 1 2 3  «Sovereign empress of drawing and colour – Mela Muter (1876–1967)». Museum of the History of Polish Jews. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ օգոստոսի 2-ին. Վերցված է 2019 թ․ ապրիլի 3-ին.
11. 1 2 3  «Mela Muter 1876-1967». Jewish Women's archive.
12. ↑  «Mela Muter» (լեհերեն). Uniwersytet Mikołaja Kopernika.

Գրականություն
-------------

* Jan Jagielski: Przewodnik po cmentarzu żydowskim w Warszawie przy ul. Okopowej 49/51. Z. 1, Kwatery przy Alei Głównej. Warszawa: Towarzystwo Opieki nad Zabytkami. Społeczny Komitet Opieki nad Cmentarzami i Zabytkami Kultury Żydowskiej w Polsce, 1996, s. 88. ISBN 83-90-66296-5.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մելա Մուտեր» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ կատալոնական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNC: a10755391 · BNE: XX1044853 · BNF: 123611492 · GND: 120665158 · ISNI: 0000000109657031 · LCCN: nr95044851 · NUKAT: n2004005259 · SUDOC: 032615426 · VIAF: 40215121, 96253356 · ULAN: 500080105 · WorldCat VIAF: 40215121, 96253356 |

 |

 |