recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Ավետյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Անատոլի Ղևոնդի Ավետյան** (սեպտեմբերի 5, 1952(1952-09-05), Պրոկոպևսկի շրջան, Կեմերովոյի մարզ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ նկարիչ, քանդակագործ։ Հայաստանի վաստակավոր նկարիչ (2009), Հայաստանի Հանրապետության ժողովրդական նկարիչ (2017)։ Հայաստանի նկարիչների միության (1988), ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի նկարիչների միջազգային ասոցիացիայի (1997), Հայաստանի նկարիչների միության վարչության անդամ (2008)։

Կենսագրություն
--------------

Անատոլի Ավետյանը ծնվել է 1952 թվականին Կեմերովոյի մարզի Պրոկոպևսկի շրջանում (Սիբիր)՝ բռնագաղթվածների ընտանիքում։ 1967 թվականին տեղափոխվել է ՀԽՍՀ, հաստատվել Կիրովականում։ 1969 թվականին ընդունվել է Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարան, 1972 թվականին՝ Թբիլիսիի գեղարվեստի ակադեմիա։ 1976 թվականին մասնակցել է Իսլանդիայում կազմակերպված «Հայաստանի Արվեստ» ցուցահանդեսին։ 1977 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստաթատերական ինստիտուտը։ 1983 թվականին հանրապետության պատվիրակության կազմում մասնակցել է Հոլանդիայում կազմակերպված մշակույթի օրերին, 1984 թվականին՝ Մոսկվայում և Սանկտ-Պետերբուրգում կազմակերպված «Հայաստանի կերպարվեստը» ցուցահանդեսին։ 2006 թվականին ապրել և ստեղծագործել է Նյու Յորքում։

Անատոլի Ավետյանի ստեղծագործությունները գտնվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում, Հայաստանի ազգագրության թանգարանում, Երևանի ժամանակակից արվեստի թանգարանում, Հայաստանի մշակույթի նախարարության ֆոնդում, Հայաստանի գեղարվեստի ֆոնդում, Ամերիկայի հայկական թանգարանում, Սերգեյ Փարաջանովի թանգարանում, Հայաստանի նախագահի և Սուրբ Էջմիածնի Ամենայն Հայոց կաթողիկոսի նստավայրերում, Փարիզի քաղաքապետարանում, Հռոմի Պապի հավաքածուում (Վատիկան), Մոսկվայի Արևելքի թանգարանում։

Ցուցահանդեսներ
--------------

1989 թվականին մասնակցել է Շվեյցարիայում կազմակերպված «Հայաստանի դեկորատիվ-կիրառական արվեստը» ցուցահանդեսին։ Անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել Երևանում, Փարիզում, Չիկագոյում, Բոստոնում, Հալեպում, Վաշինգտոնում, Լոս Անջելեսում, Ատլանտայում, Բելգիայում, Վանաձորում, Գորիսում։

Պարգևներ
--------

* Հայաստանի Լոռու մարզի ոսկե հուշամեդալ
* Հայաստանի մշակույթի նախարարության պատվոգիր
* Հայաստանի Լոռու մարզպետի ոսկե հուշամեդալ 2012
* Հայաստանի վաստակավոր նկարիչ, 2009
* Վանաձորի պատվավոր քաղաքացի
* Հայաստանի ժողովրդական նկարիչ, 2017

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Baghdasaryan Aram։ «AV Production - Անատոլի Ավետյան»։ *avproduction.am*։ Վերցված է 2017-09-14 (չաշխատող հղում)
2. ↑  Mediamax։ «Անատոլի Ավետյան»։ *bravo.am*։ Վերցված է 2017-09-14
3. ↑  Պատվավոր քաղաքացիներ - Վանաձորի Համայնքապետարան
4. ↑  «ՀՀ Նախագահի հրամանագրերը - Փաստաթղթեր - Հայաստանի Նախագահ»։ *president.am*։ Վերցված է 2017-09-22

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայքէջ
* Անատոլի Ավետյանի անհատական ցուցահանդեսը՝ նվիրված կանանց միջազգային օրվան
* "I dream of creating…" with Anatoli Avetyan
* Արմեն Առուստամյան. «Գունեղ, նյութեղեն, ժամանակակից» (հրապարակվել է արվեստագետի ծննդյան տարեդարձի առթիվ) , 05.09 2018
**Արմեն Թախտաջյանի կիսանդրի**, հուշարձան ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Արմեն Թախտաջյանի անվան բուսաբանության ինստիտուտի Երևանի բուսաբանական այգու տարածքում, որը տեղադրվել է 2023 թվականին։ Նվիրված է մեծանուն գիտնական, ակադեմիկոս Արմեն Թախտաջյանին։ Քանդակի հեղինակն է Արթուր Ավետիսյանը։

Պատմություն
-----------

Կիսանդրու բացումը տեղի է ունեցել 2023 թվականի ապրիլի 28-ին։ Հանդիսավոր արարողությանը մասնակցել են Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս, Մենդելեևի անվան ՅՈՒՆԵՍԿՕ-Ռուսաստան միջազգային մրցանակի դափնեկիր, ՌԴ Դուբնայի Միջուկային հետազոտությունների միացյալ ինստիտուտի Միջուկային ռեակցիաների լաբորատորիայի գիտական ղեկավար, ՀՀ ԳԱԱ արտասահմանյան անդամ Յուրի Հովհաննիսյանը, Արմեն Թախտաջյանի թոռը՝ Հայկ Թախտաջյանը, գիտնականներ, Երևանի բուսաբանական այգու ղեկավարությունը և աշխատակիցները։

Քանդակի հեղինակ, քանդակագործ Արթուր Ավետիսյանը, ինստիտուտի աշխատակիցներ Աշոտ Բոգդանյանը, Նորիկ Շատոյանը, տարածքի բարեկարգմանն աջակցած «Ֆենսինգ Սիսթեմս» ընկերությունը պարգևատրվել են շնորհակալագրերով, որոնք հանձնել է ՀՀ ԳԱԱ Արմեն Թախտաջյանի անվան բուսաբանության ինստիտուտի տնօրեն Արսեն Գասպարյանը։

Արմեն Թախտաջյանի կիսանդրու շուրջ ստեղծվելու է պուրակ, որտեղ աճեցվելու են նրա անունը կրող բույսեր։ Այն դառնալու է գիտության հանրայնացման, Բուսաբանական այգու գիտականությունը ներկայացնելու վայր։

Պատկերասրահ
-----------

* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  «Երևանի բուսաբանական այգում բացվել է բուսաբան Արմեն Թախտաջյանի կիսանդրին»։ *armenpress.am* (հայերեն)։ Վերցված է 2023-08-27  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)
2. 1 2 3  «Երևանի բուսաբանական այգում բացվեց աշխարհահռչակ բուսաբան Արմեն Թախտաջյանի կիսանդրին»։ *news.am* (հայերեն)։ 2023-08-27։ Վերցված է 2023-08-27  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)
**Ալֆոնսո Բոնաֆեդե** (իտալ.՝ Alfonso Bonafede, հուլիսի 2, 1976(1976-07-02), Մաձարա դել Վալո), իտալացի քաղաքական գործիչ, Հինգ աստղերի շարժում կուսակցությունից 2013 թվականի մարտի 5-ից Պատգամավորների պալատի անդամ, 2018 թվականի հունիսի 1-ից Իտալիայի արդարադատության նախարար։

Կենսագրություն
--------------

Ալֆոնսո Բոնաֆեդեն ծնվել է 1976 թվականի մայիսի 2-ին Մաձարա դել Վալոյում։ Իրավունքի փիլիսոփայության դոկտոր, իրավաբան։ 2009 թվականին մասնակցել է Ֆլորենցիայի քաղաքապետի ընտրություններին, որպես Հինգ աստղերի շարժում կուսակցության թեկնածու՝ հավաքելով ձայների 1,82%-ը։ Պատգամավորների պալատ է ընտրվել 2013 թվականի մարտի 5-ին՝ խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքներով, Տոսկանա նահանգի 12-րդ ընտրատարածքից (1300-ից 227 ձայն)։ 2013 թվականի մայիսի 7-ից 2-րդ հանձնաժողովի (արդարադատության) անդամ է, 2015 թվականի հուլիսի 21-ից՝ հանձնաժողովի փոխնախագահ։ 2013 թվականի հունիսի 26-ից նաև նիստեր Է գումարել Իտալիայի Պատգամավորների պալատի բողոքարկման հանձնաժողովում։

2018 թվականի հունիսի 1-ին Կոնտեի կառավարությունում զբաղեցրել է արդարադատության նախարարի պաշտոնը։

2019 թվականի սեպտեմբերի 4-ին պահպանել է պաշտոնը Ջուզեպպե Կոնտեի երկրորդ կառավարության ձևավորման ժամանակ։

2020 թվականի մայիսի 20-ին Սենատը մերժել է Բոնաֆեդեի անվստահության երկու քվեն, որոնցից առաջինը նախաձեռնվել էր աջ կենտրոնների կողմից, իսկ երկրորդը՝ «Ավելի շատ Եվրոպա» խմբակցության կողմից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Governo Conte. Ecco chi sono i 18 ministri (solo 5 donne)» (իտալերեն)։ Avvenire։ 2018-05-31։ Վերցված է 2018-06-01
2. ↑  «Governo Conte bis: ecco la lista completa dei ministri» (իտալերեն)։ la Repubblica։ 2019-09-04։ Վերցված է 2019-09-04
3. ↑  Alberto Custodero e Laura Mari (2020-05-20)։ «Giustizia, Senato respinge le mozioni di sfiducia a Bonafede. Il ministro: "Sono soddisfatto"» (իտալերեն)։ la Repubblica։ Վերցված է 2020-05-21

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական էջն Իտալիայի պատգմավորների պալատի կայքում(իտալ.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Treccani |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ICCU: CFIV263493 · VIAF: 307340741 · WorldCat VIAF: 307340741 |

 |
Ահարոն, սատանայի որդի
**Ահարոն**, *սատանայի որդի,* անուն է, որը տրվել է անգլիացի հրեայի հակասեմական ծաղրանկարին, որը հայտնվել է Էսսեքս կոմսության 1277 թվականի փաստաթղթում։ Փաստաթուղթը վերաբերում է այն տուգանքներին, որոնք սահմանվել են որոշ հրեաների և քրիստոնյաների նկատմամբ, ովքեր հետապնդել են եղնիկին այն բանից հետո, երբ նա փախել է իրեն հետապնդող շներից Կոլչեսթեր քաղաքի մոտակայքում, ինչը ժամանակի անտառային օրենսդրության խախտում էր։ Սակայն մի հրեա, որը ենթադրաբար խուսափել է ձերբակալությունից, ծաղրանկարի առարկա է դարձել։

Ծաղրանկարը Անգլիայում հրեայի ամենավաղ թվագրված դիմանկարն է։ Նա իր արտաքին հագուստի վրա կրում է դեղին կրծքանշան (օրենքի տախտակներով)։

13-րդ դարի հասարակության մեջ հրեաների այս պատկերը «ամոթի նշանի» ամենավաղ անգլերեն պատկերներից մեկն է՝ դեղին տաֆտայի մի կտոր, որի երկարությունը վեց մատ է, իսկ լայնությունը՝ երեք, փորագրված է ցուցանակի տեսքով, որի վրա գրված են տասը պատվիրանները։ Այս նկարը ցույց է տալիս, թե ինչպես են հրեաները միմյանց հետ շփվում։ Նշանը հիմնադրվել է 1215 թվականի պապական Լատերանի տաճարում։ 1275 թվականին հրեականության մասին օրենքի ընդունումից հետո այն պետք է կրեր Անգլիայում յոթ տարեկանից բարձր յուրաքանչյուր հրեա։ Դա միջնադարյան դեղին աստղի պես մի բան էր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Jacobs Joseph, Wolf Lucien (2012 թ․ սեպտեմբերի 20)։ *Catalogue of the Anglo-Jewish Historical Exhibition, Royal Albert Hall, London, 1887*։ Cambridge University Press։ էջ 8։ ISBN 978-1-108-05504-8
2. ↑  Jacobs Joseph։ «AARON, SON OF THE DEVIL»։ *www.jewishencyclopedia.com*։ Jewish Encyclopedia։ Վերցված է 2016 թ․ փետրվարի 7

### Արտաքին հղումներ

* Joseph Jacobs, *Jewish Ideals and Other Essays*, Macmillan, 1896 (pp. 229–233)
* Walter Rye, *History of Norfolk*, 1887 (p. 52)
* J. Richard Green, *A Short History of the English People*, 1892, Illustrated edition (i.393)
**Անատոլի Բորովիկ** (ռուս.՝ Анатолий Васильевич Боровик, հուլիսի 7, 1958(1958-07-07)), ռուս դիվանագետ։ 2-րդ դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2013 թվականի մայիսի 8)։

Կենսագրություն
--------------

1984 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանը։

2000 թվականից զբաղվում է դիվանագիտական գործունեությամբ։

2000- 2003-ական թվականներին աշխատել է Կամբոջայի Թագավորությունում Ռուսաստանի Դաշնության դեսպանատան առաջին քարտուղար, խորհրդական։

2004-2008 թվականներին զբաղեցրել Է ԱՍԵԱՆ-ի երկրների դեպարտամենտի խորհրդականի, ապա ավագ խորհրդականի, բաժնի պետի և Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարության Համաասիական խնդիրների պաշտոնը։

2008-2010 թվականներին եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին գործերի նախարարության ասիա-խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանի երկրների դեպարտամենտի բաժնի պետ։

2010 թվականի փետրվարին նշանակվել է Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարության Ասիայի երրորդ դեպարտամենտի բաժնի պետի պաշտոնում։

2015-2020 թվականներին եղել է Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարության Ասիայի երրորդ դեպարտամենտի տնօրենի տեղակալ։ Այդ պաշտոնում համակարգել է հարավարևելյան Ասիայի մի շարք երկրների հետ հարաբերությունները։

Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հրամանագրով 2020 թվականի մայիսի 4-ին նշանակվել է Կամբոջայի Թագավորությունում Ռուսաստանի Դաշնության դեսպան։

Դիվանագիտական աստիճան
---------------------

* 2-րդ դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2013 թվականի մայիսի 8)։
* 1-ին դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2019 թվականի հունիսի 11)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «Дипломаты в ранге Чрезвычайного и Полномочного Посланника 2-го класса» (ռուսերեն)։ www.mid.ru։ Վերցված է 2020-05-18
2. ↑  «БОРОВИК АНАТОЛИЙ ВАСИЛЬЕВИЧ» (ռուսերեն)։ ВнешПол։ 2016-02-08։ Վերցված է 2020-05-18
3. ↑  «Указ Президента Российской Федерации от 04.05.2020 № 302 ∙ Официальное опубликование правовых актов ∙ Официальный интернет-портал правовой информации»։ publication.pravo.gov.ru։ Վերցված է 2020-05-18
4. ↑  «Анатолий Боровик назначен новым послом России в Камбодже» (ռուսերեն)։ ТАСС։ Վերցված է 2020-05-18
**Արմեն Վաղարշակի Հայրապետյան** (առավել հայտնի է **Միկրոբ** անունով, հունիսի 17, 1963, Քաջարան, Սյունիքի մարզ ՀԽՍՀ-դեկտեմբերի 10, 1992, Զանգելանի շրջան,(Ադրբեջանական ԽՍՀ) Շարաֆլու), Արցախյան պատերազմի մասնակից։

Ցուցաբերած բացառիկ քաջության և արիության համար ՀՀ նախագահի 1996 թվականի սեպտեմբերի 20-ի հրամանագրով հետմահու պարգևատրվել է «Մարտական խաչ» առաջին աստիճանի շքանշանով։

Կենսագրություն
--------------

Արմեն Հայրապետյանը ծնվել է 1963 թվականին։ Ավարտել է Կապանի թիվ 6 միջնակարգ դպրոցը։ Սովորել է Կապանի լեռնահանքային տեխնիկումի էլեկտրամեխանիկական բաժնում։ 1980 թվականին ավարտել է և զորակոչվել խորհրդային բանակ՝ ծառայության անցնելով Թուրքմենիայի Կրասնովոդսկ քաղաքում տեղաբաշխված հակաօդային պաշտպանության զորամասում։ Զորացրվելուց հետո աշխատանքի է անցել Կապանի ավտոնորոգման գործարանում՝ որպես փականագործ։

### Արցախյան պատերազմ

1991 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Արմենն ընդգրկվել է ՆԳ Կապանի բաժանմունքի ինքնապաշտպանական ջոկատի կազմում, մասնակցել է Կապան-Գորիս ավտոճանապարհի պաշտպանությանը։ 
Նշանակվել է Կապանում գտնվող երկրապահ վաշտի հետախուզական ջոկատի հրամանատար։ Ստացել է Հետախույզ Միկրոբ ծածկանունը։ Այդ ծածկանունը ադրբեջանացի մարտիկները գիտեին, սակայն նրան չէին տեսել և չէին ճանաչում։ Գերիների և զոհերի փոխանակման ժամանակ Զանգելանի ոստիկանության պետը նրա հետ զրուցելիս ասել է. «Մի օր ինձ ծանոթացրու այդ Միկրոբի հետ»։ Արմենը պատասխանել է. «Կգա ժամանակը, կծանոթանաս»։

1992 թվականի դեկտեմբերի 10-ի վաղ առավոտյան Շարաֆլու գյուղի դիմացի բարձունքի վրա պաշտպանության էին անցել Սիսիանի 25 հոգանոց և Կապանի 12 հոգանոց ջոկատները Միկրոբի գլխավորությամբ։ Մարտի ժամանակ ծանր վիրավորվում է Արմենը։ Ընկերները մի կերպ նրան հասցնում են մոտակա քարանձավը, որտեղ էլ մնում է նա։ Արմենը ադրբեջաներեն օգնության է կանչել հակառակորդին և երբ ադբեջանցիներն օգնության են հասել, Միկրոբը պայթեցրել է ձեռքի նռնակը՝ իր հետ տանելով մի քանի ադբեջանցու։

Արմենի աճյունն ամփոփված է Կապանի Բաղաբուրջի հուշահամալիրի եղբայրական գերեզմանոցում՝ իր մարտական ընկերների կողքին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Նինա Դանիելյան «Ես և իմ հանքաշխարհը», էջ 23
2. ↑  Արտեմ Վարդանյան Գիրք անմահաց, էջ 61
3. ↑  Մուրազ Սարգսյան «Զանգեզուրի պաշտպանությունը» /Հուշեր, գիրք 3/, էջ 215
4. ↑  «Հիշատակի օր — Կապանի հ․6 հիմնական դպրոց»։ *kapan6.schoolsite.am*։ Վերցված է 2019-06-10 (չաշխատող հղում)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Միայն թե հերոսների հիշատակը հնացած չհամարվի

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
ԼՂՀ Արցախյան պատերազմում զոհված ազատամարտիկների ցանկեր |
| --- |
|  |
| **Պորտալ:Արցախյան պատերազմ** |
|  |
| Ա  • Բ  • Գ  • Դ  • Ե  • Զ  • Է  • Թ  • Ժ  • Ի  • Լ  • Խ  • Ծ  • Կ  • Հ  • Ղ  • Ճ  • Մ  • Յ  • Ն  • Շ  • Ո  • Չ  • Պ  • Ջ  • Ռ  • Ս  • Վ  • Տ  • Ց  • Ու  • Փ  • Ք  • Օ  • Ֆ  • |

 |
**Ահմոս-Հենուտամեհու** (անգլ.՝ Ahmose-Henuttamehu, «Լուսնի զավակ, Ստորին Եգիպտոսի տիրուհի»), հին եգիպտական արքայադուստր և թագուհի, որն ապրել է տասնյոթերորդ արքայատոհմի գահակալության վերջում և տասնութերորդ արքայատոհմի գահակալության սկզբում։

Ընտանիք
-------

Ահմոս-Հենուտամեհուն փարավոն Սեկեկենրա Տաա II-ի ու վերջինիս կին-քրոջ՝ Ահմոս-Ինհապիի դուստրն էր։ Հավանաբար ամուսնացել է իր խորթ եղբոր՝ փարավոն Ահմոս I-ի հետ, քանի որ նրա տիտղոսների մեջ հանդիպում են «Արքայի կին» (*hmt-nisw*), «Մեծ արքայի կին» (*hmt-niswt-wrt*), «Արքայադուստր» (*s3t-niswt*) և «Արքայի քույր» (*snt-niswt*) անվանումները։ Ահմոս-Հենուտամեհուն եղել է նաև մեծ թագուհի ու «Ամոն աստծո կին» Ահմոս-Նեֆերտարիի խորթ քույրը։

Կյանք և հուղարկավորություն
--------------------------

Ահմոս-Հենուտամեհուն պատկերված է մեկ այլ տիկնոջ հետ, որը հավանաբար նրա մայր Ահմոս-Ինհապին է և գտնվում է նրա հետևում։
Արքայազն Սապաիրը, անհայտ տիկիը, թագուհի Ահմոսը, թագուհի Տուրեսը և թագուհի Հենուտամեհուն Թեբեում գտնվող Խաբեխնետի դամբարանում։
Ահմոս-Հենուտամեհուի կյանքի մասին շատ բան հայտնի չէ։ Ինչպես ասել է Լեպսիուսն իր «Denkmahler» աշխատության մեջ, թագուհու մասին հիշատակված է մի սալաքարի վրա։

Նրա մումիան հայտնաբերվել է 1881 թվականին իր սեփական դագաղում DB320 արքայական դամբարանի մեջ և այժմ գտնվում է Կահիրեի եգիպտական թանգարանում։ 1882 թվականի դեկտեմբերին այն ուսումնասիրել է եգիպտագետ Գաստոն Մասպերոն։ Հենուտամեհուն ծեր կին է եղել, երբ մահացել է՝ թափված ատամներով։ Հին եգիպտական Մեռյալների գրքից մեջբերումներ են գրվել նրա մումիայի փաթաթանների վրա։ Հավանաբար հուղարկավորվել է իր մոր հետ․ նրա մումիան այլ մումիաների հետ DB320 դամբարան է տեղափոխվել փարավոն Շեշոնկ I-ի կառավարման 11-րդ տարում։

Ահմոս-Հենուտամեհուն ընդգրկված է տասնիններորդ արքայատոհմի կողմից երկրպագված թագավորական նախնիների ցուցակում։ Նա պատկերված է Թեբեում գտնվող Խաբեխնետի դամբարանում․ վերին շարքում արքայազն Ահմոս-Սապաիրը պատկերված է ձախ կողմում, իսկ Ահմոս-Հենուտամեհուն ձախից չորրորդ կինն է՝ «Աստծո կին» ու «երկու երկրների տիրուհի» Ահմոսից ու «արքայի կին» Տուրեսից հետո։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Grajetzki, Ancient Egyptian Queens: A Hieroglyphic Dictionary, Golden House Publications (2005)
2. ↑  Կաղապար:Dodson, p.128
3. ↑  «View 17'th Dynasty Royal Mummies from DB320»։ *members.tripod.com*։ Վերցված է 2018 թ․ փետրվարի 26
4. ↑  Kitchen, K.A. Ramesside Inscriptions, Translated & Annotated, Translations, Volume III, Blackwell Publishers, 1996

Արտաքին հղումներ
----------------

* Mummy(չաշխատող հղում)

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Ահմոս-Հենուտամեհու** կատեգորիայում։ |
**Բանաստեղծ-դափնեկիր** (անգլ.՝ Poet Laureate), պալատական բանաստեղծի կոչում, որը հաստատվել է միապետի կողմից և ավանդաբար պարտավորել է կոչում ունեցողին բանաստեղծություններով արձագանքել թագավորական ընտանիքի և պետության կյանքում տեղի ունեցող իրադարձություններին։ Բանաստեղծ-դափնեկրի կոչումը շնորհվել է ցմահ, իսկ 1999 թվականից` տասնամյա ժամկետով։ 19-րդ դարից սկսած` այն համարվում է առավել պատվավոր, քան թե` որևէ պարտավորություն ենթադրող կոչում, և դրա դափնեկիրը սովորաբար շարունակում է սեփական գրական կարիերան։

Այս կոչմանը նախորդել է պալատական բանաստեղծի կոչումը, սկայան չնայած որ պալատական բանաստեղծները միշտ եղել են Անգլիայի պատմության ընթացքում, պաշտոնապես նրանց կարգավիճակը որոշվել է միայն 1790 թվականին։

Բանաստեղծ–դափնեկրի նմանատիպ կոչում կա նաև ԱՄՆ-ում։ Տարբերությունն այն է, որ այստեղ Բանաստեղծ–դափնեկիրն ընտրվում են 1-2 տարով։

Պալատական հայտնի պոետներ
------------------------

* Gulielmus Peregrinus
* Master Henry
* Ջեֆրի Չոսեր (1340-1400)
* Ջոն Քեյ (1461-1483)
* Բերնարդ Անդրե Թուլուզից (1450-1522)
* Ջոն Սկելտոն (1460-1529)
* Էդմունդ Սպենսեր
* 1599` Սամուել Դանիել (1562-1619)
* 1619` Բենջամին Ջոնսոն (1574-1637)
* 1637` Վիլյամ Դավենանտ (1606-1668)

Բանաստեղծ-դափնեկիրներ և կոչումը կրելու տարիներ
----------------------------------------------

* 1670-1689` Ջոն Դրայդեն
* 1689-1692` Թոմաս Շադուել
* 1692-1715` Նաում Թեյթ
* 1715-1718` Նիկոլաս Ռոու
* 1718-1730` Լորենս Յուսդեն
* 1730-1757` Քոլլի Սիբեր
* 1757-1785` Ուիլյամ Ուայտխեդ
* 1785-1790` Թոմաս Ուորթոն
* 1790-1813` Հենրի Ջեյմս Պայ
* 1813-1843` Ռոբերտ Սաութի
* 1843-1850` Ուիլյամ Վորդսվորթ
* 1850-1892` Ալֆրեդ Թեննիսոն
* 1896-1913` Ալֆրեդ Օսթին
* 1913-1930` Ռոբերտ Բրիդյես
* 1930-1967` Ջոն Մեյսֆիլդ
* 1968-1972` Սեսիլ Դեյ–Լյուիս
* 1972-1984` Ջոն Բետչեման
* 1984-1998` Թեդ Հյուզ
* 1999-2009` Էնդրյու Մոուշն
* 2009-2019` Քերոլ Էնն Դաֆֆի
* 2019-ից` Սայմոն Արմիտիջ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Carol Ann Duffy is the new Poet Laureate» (անգլերեն)։ The Poetry Society։ 2009։ Արխիվացված է օրիգինալից 2009-05-02-ին
**Արմեն Էդուարդի Ղունյան**, հունիսի 3, 1972(1972-06-03), Մեծ Թաղեր, ԼՂԻՄ, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - մայիսի 10, 1992(1992-05-10), Սառնաղբյուր, Արցախ, բժիշկ-ազատամարտիկ։ «Նիկոլ Դուման» ջոկատի անդամ։

### Կենսագրություն

Արմեն Ղունյան ծնվել է 1972 թվականի հունիսի 3-ին ԼՂԻՄ Հադրութի շրջանի Մեծ Թաղլար գյուղում։1978 թվականին ընդունվել է գյուղի միջնակարգ դպրոցը։ Միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո 1989 թվականին ընդունվել է Երևանի պետական բժշկական համալսարանի բուժական ֆակուլտետը։ Երկրորդ կուրսում տարկետում է վերցնում և հատուկ առաջադրանքով մեկնում քաղաք Մոսկվա։ Այնտեղ կազմակերպում է մարդասիրական օգնություն։ 1990 թվականից մասնակցել է ՀՀ Արարատի (Երասխի), Նոյեմբերյանի և ԼՂՀ Ասկերան (Սառնաղբյուր) շրջանների ինքնապաշտպանական մարտերին։

1991 թվականին, լինելով համալսարանի երկրորդ կուրսում, անդամագրվում է «Նիկոլ Դուման» ջոկատին։

1992 թվականի ապրիլի 1-ին ջոկատը,որի ոգին էր Արմենը, հատուկ առաջադրանքով մոտեցավ Ասկերանի շրջանի Աղբուլաղ գյուղին։ Գյուղը շրջափակման մեջ էր, և Արեմնն իր երկու ընկերների հետ մարտի է բռնվում. ուժերն անհավասար էին։ Արմենը տանկի արձակած արկից խոցվեց։ Աշոտն (Արմենի ընկերը) կրակն իր վրա է վերցնում։ Նա կարողանում է թաքցնել Արմենի մարմինը, բայց մահացու վիրավորվում է։ Թշնամին խոշտանգում է նրանց մարմինները։ Իսկ երրորդ ազատամարտիկի՝ Սլավիկի ճակատագիրն առայսօր մնում է անհայտ։ Յոթ օր անց մի խումբ ազատամարտիկներ դուրս բերեցին Արմենի և Աշոտի դիակները։

1992 թվականի մայիսի 10-ին՝ 19 տարեկան հասակում, Աղբուլաղ (Սառանաղբյուր) գյուղի պաշտպանության կատաղի կռվում Արմեն Ղունյանը հերոսաբար մահացել է։

### Պետական պարգևներ

Արմեն Ղունյանը Արցախյան պատերազմում կատարած իր գործունեության համար հետմահու պարգևատրվել է՝ Երկրորդ աստիճանի «Մարտական խաչ» շքանշանով

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «ՀՀ զինված ուժերի կազմավորման 20-ամյակին նվիրված գիտաժողով ԵՊԲՀ-ում»։ *online-apteka.am*։ Վերցված է 2019-03-30
2. ↑  «Էջ:Ղարաբաղյան ազատագրական պատերազմ հանրագիտարան (Karabakh Liberation War encyclopedia).djvu/452 — Վիքիդարան»։ *hy.wikisource.org*։ Վերցված է 2019-03-30
**Նիժնի Տագիլի հանքարդյունաբերական բնակչության կենցաղի և արհեստների «Աղայի տուն» թանգարան** (ռուս.՝ Музей быта и ремёсел горнозаводского населения Нижнего Тагила «Господский дом»), Սվերդլովսկի մարզի Գորնոզավոդսկի շրջանի բնակչության կյանքին, աշխատանքին, մշակույթին ու ստեղծագործությանը վերաբերող թանգարան։ Ընդգրկված է «Գորնոզավոդսկի Ուրալ» թանգարան-արգելոցի կազմում։

Գտնվում է Դեմիդով իշխանների նախկին տան կողքին՝ ուրալցի Խուդոյարով նկարիչների տուն-թանգարանի հարևանությամբ, որտեղ այժմ տեղակայված է Արհեստների թանգարանը, որի հետ միասին կազմում է ազգագրական համալիրի մաս։ Թանգարանը գտնվում է Նիժնի Տագիլի Լենինսկի շրջանում, Տագիլսկայա փողոցում։

Պատմություն
-----------

Նիժնի Տագիլում այս շենքը սովորաբար անվանում են «Աղայի տուն»։ Թանգարանի շենքը համարվում է 20-րդ դարի սկզբի նեոդասական ոճով կառուցված աղայական տան օրինակ։ Ի սկզբանե եղել է Դեմիդով իշխանների գլխավոր նստավայրը։ Այնտեղ կազմակերպվել են պարահանդեսներ, բարձրաշարհիկ երեկոներ՝ թանկագին հյուրերի ընդունելությամբ։ 1917 թվականի հեղափոխությունից հետո շենքն օգտագործվել է որպես կոմունալ բնակարան։ 1981 թվականին մշակվել է շենքի վերականգնման ծրագիր։ Թանգարանը բացվել է 1997 թվականի օգոստոսին։

Ցուցադրություն
--------------

Թանգարանն ունի յուրահատուկ կնձնիից և մետաղից հնամաշ իրեր, 19-20-րդ դդ. Ուրալի Գորնոզավոդսկի շրջանի բնակչության հագուստը, կանանց ձեռքի աշխատանքների նմուշներ նմուշները (վուշե արտադրանք, գործվածք և ձեռագործ իրեր)։ Այցելուն կարող է պատկերացում կազմել գյուղացիների և աշխատողների կյանքի, արհեստի և կենցաղի, ուրալյան երկրի անցյալ դարերի մասին։ Լայնորեն ներկայացված են Նիժնի Տագիլի կաշվի, կոշկեղենի, տակառագործական, սնդուկների արհեստները, որոնցից մի քանիսը միայն ձևավորվել են 19-րդ դարի ավարտին։ Բացի այդ, ներկայացված են տարբեր 8-րդ դարից մինչև 20-րդ դարի սկիզբ տարբեր դասերի ինտերիերներ, իշխան Դեմիդովների անձնական իրերը։ Բացի այդ, թանգարանն ունի պատմական փաստաթղթերի, քարտեզների և լուսանկարների ցուցադրություն, որտեղ ներկայացվում է Նիժնի Տագիլի՝ որպես քաղաքային միավորի ձևավորման գործընթացը։ Մասնավորապես, ներկայացված են քաղաքի տարբեր ժամանակների քարտեզներ և թանգարանային այլ ցուցանմուշներ, որոնք լուսաբանում են, թե ինչպես է կյանքը փոխվել Նիժնի Տագիլում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «По музею-заповеднику»։ *historyntagil.ru*։ Վերցված է 2018 թ․ ապրիլի 22
2. ↑  «Музей»։ *museum-nt.ru*։ Վերցված է 2018 թ․ ապրիլի 22
**Բանկալթիի մասնավոր հայկական դպրոց** (թուրք. ՝ Özel Pangaltı Ermeni Okulu), մասնավոր հայկական համայնքային դպրոց Թուրքիայի Ստամբուլ քաղաքի Շիշլի շրջանի Բանկալթի թաղամասում։

Անուն
-----

Դպրոցի ամբողջական անվանումը թուրքերեն **Özel Pangaltı Ermeni İlkokulu Ortaokul Lisesi ve Anadolu Lisesi** է, որը թարգմանաբար նշանակում է «Բանկալթիի մասնավոր հայկական հիմնական, միջնակարգ, ավագ դպրոց և անատոլիական ավագ դպրոց»։ Թուրքական կրթական համակարգում «Անադոլու Լիսեսի»-ն (Անատոլիական ավագ դպրոց) միջնակարգ դպրոցների անունն է, որոնք ունեն ինտենսիվ օտար լեզուների ուսուցում, սովորաբար անգլերեն։

Պատմություն
-----------

Ըստ դպրոցի պաշտոնական կայքէջի, այն հիմնադրվել է 1825 թվականին, Ստամբուլի եվրոպական հատվածի Բեյօղլու շրջանում, Մխիթարյան միաբանության կողմից։ Մեկ այլ աղբյուր նշում է, որ այն առաջին անգամ բացվել է Ստամբուլի անատոլիական (ասիական) հատվածի Սկյուտար թաղամասի Կանդիլիի գեղատեսիլ վայրում՝1811 թվականին, փակվել է 1816 թվականին, իսկ ավելի ուշ վերաբացվել և գործունեությունը շարունակել է Բեյօղլուի Մխիթարյան վանքում՝ 1825 թվականից մինչև 1866 թվականին, երբ այն տեղափոխվեց իր ներկայիս վայրը։

Այսօր դպրոցը գործում է Թուրքիայի ազգային կրթության նախարարության ղեկավարությամբ՝ ենթարկվելով նույն կանոններին, ինչ մյուս պետական և մասնավոր դպրոցները, և բավարարում է Ստամբուլի հայ համայնքի կարիքները։

Դպրոցն ունի մանկապարտեզ, նախակրթարան և միջնակարգ բաժիններ։ Այն երկսեռ է։

Նշանավոր շրջանավարտներ
----------------------

* Արմեն Տորյան
* Զահրատ
* Արման Մանուկյան
* Ռոբեր Հատտեճյան
* Ժիրայր Օհանյան Չաքիր
* Սևան Նիշանյան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Özel Pangaltı Ermeni İlköğretim Okulu Ve Lisesi»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ հունվարի 8-ին։ Վերցված է 2013 թ․ հունվարի 6
2. ↑  «İstanbul'da bir Katolik ermeni okulu: Pangaaltı Mikhitaryan Ermeni Mektebi»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ հունվարի 24-ին։ Վերցված է 2012 թ․ դեկտեմբերի 29

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
**Անատոլի Ֆիլիպովիչ Կորոլչենկո** (ռուս.՝ Анатолий Филиппович Корольченко, ապրիլի 12, 1922(1922-04-12), Դոնի Ռոստով, Դոնի մարզ, ՌԽՖՍՀ), ռուս գրող, լրագրող, ԽՍՀՄ ժուռնալիստների միության անդամ (1963)։

Կենսագրություն
--------------

Անատոլի Ֆիլիպովիչը ծնվել է Դոնի Ռոստովում։ Առաջին պատանեկան հրապարակումը եղել է 1936 թվականին «Լենինի թոռնիկները» թերթում։ 1940 թվականին տասներորդ դասարանն ավարտելուց հետո համալրել է Կարմիր բանակի շարքերը։ Զինվորական ծառայությունն անցել է Մոլդովայում։ 1941 թվականի նոյեմբերին վաղաժամկետ ավարտել է հետևակային ուսումնարանը՝ լեյտենանտի աստիճանով։ Ստալինգրադում նշանակվել է օդային-դեսանտային զորքերում, ղեկավարել է մարտական վաշտը, գումարտակը, մի քանի անգամ զինվորների հետ մարտնչել Կարելյան, Ուկրաինական 3-րդ և 2-րդ ռազմաճակատներում։ Մասնակցել է Սվիրսկ-Պետրոզավոդսկի, Բալատոնսկի, Վիեննայի, Պրահայի պաշտպանական գործողություններին։ Անատոլի Ֆիլիպովիչ Կորոլչենկոն արժանացել է չորս զինվորական շքանշանների, բազմաթիվ մեդալների։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«Հայրենական մեծ պատերազմ»*, 1941-1945) գործողություններից հետո ավարտել է Ռազմական մանկավարժական ինստիտուտը։ Անատոլի Ֆիլիպովիչը բանակում ծառայել է տարբեր պաշտոններում։ Զբաղեցրած վերջին պաշտոնը եղել է աֆրիկյան երկրներից մեկի բանակի Գլխավոր շտաբի ռազմական խորհրդատու։

Բանակից հեռանալուց հետո զբաղվել է գրական գործունեությամբ։ Համագործակցել է «Կրասնայա զվեզդա», «Կրասնոյե զնամյա», «Կոմսոմոլսկայա պրավդա» ռազմական թերթերի հետ։ 1963 թվականի մայիսին ընդունվել է ԽՍՀՄ ժուռնալիստների միություն։

1969 թվականին «Զվեզդա» ամսագրի երկու համարներում առաջին անգամ տպագրվել է նրա վավերագրական վեպը։ Նույն ամսագրում են հրապարակվել նաև նրա պատմվածքների ընտրանին, այնուհետև՝ ճանապարհորդական էսսեները։

1986 թվականին հրատարակվել է «Պլատով ատամանը» վեպը, որը պատմում է 1812 թվականի Հայրենական պատերազմի լեգենդար հերոս դոնյան ատամանի մասին։

Ստեղծագործություններ
--------------------

* Миусские рубежи (1971)
* В стране большой Джериги (1976)
* Сокрушение Миус-фронта (1978)
* Десантники атакуют с неба (М. 1980)
* И умер в Таганроге (1995)
* Жуков. Фрагменты жизни полководца (1995)
* Жуков приказал! (1996)
* Маршал Рокоссовский (1997)
* Генерал Скобелев (1997)
* Выбитый генералитет (2000)
* Нaд стaрой кaртой (2001)
* Генерал Платов (2002)
* Битва за Кавказ (2005)
* Освобождение Вены (2005)
* Маршалы победы (2006)
* Неистовый Жуков (2007)
* Раевский (2007)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Корольченко Анатолий Филиппович | Ридли | Книги скачать, читать бесплатно»։ *readli.net* (ru-RU)։ Վերցված է 2017-10-02

Արտաքին հղումներ
----------------

* Корольченко А. Ф. Военный переворот: Воспоминания о дальних краях / Анатолий Корольченко. – Ростов н/Д: Новая книга, 2006. – 128 с.
| Բոսնիա և Հերցեգովինայի սահմաններ |
| --- |
| Երկիր | Սահման, կմ |
| Խորվաթիա Խորվաթիա | 936 |
| Սերբիա Սերբիա | 350 |
| Չեռնոգորիա Չեռնոգորիա | 244 |

**Բոսնիա և Հերցեգովինայի պետական սահմաններ**, միջազգայնորեն ամրագրված գիծ և այդ գծով անցնող ուղղաձիգ հարթություն, որը սահմանում է Բոսնիա և Հերցեգովինայի պետական տարածքը (ցամաք, ջուր, ընդերք և օդային տարածություն)։ Սահմանից ներս ընկած տարածքի ղեկավարումը բաժին է ընկած Բոսնիա և Հերցեգովինայի Հանրապետությանը։

Բոսնիա և Հերցեգովինայի ժամանակակից տարածքը ձևավորվել է 1399-ից 1945 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում։

Սահմաններ
---------

Բոսնիա և Հերցեգովինայի սահմանային ընդհանուր երկարությունը կազմում է 1551 կմ։ Դրանից 905 կմ-ը ցամաքային սահման է, 625 կմ-ի դեպքում սահման է հանդիսանում գետը։ Ծովային սահմանագծի ընդհանուր երկարությունը կազմում է 21 կմ։

Բոսնիա և Հերցեգովինան ունի 83 սահմանային անցակետեր (2015 թվականի տվյալներով)։ Բոսնիա Հերցեգովինայի սահմանային անցակետերում կան չորս միջազգային օդանավակայաններ և երեք գետային նավահանգիստներ։

Բոսնիա և Հերցեգովինան հյուսիսից սահմանակցում է Խորվաթիային (50 կմ), հյուսիս-արևելքում՝ Սերբիային (16 կմ), իսկ հարավում՝ Չեռնոգորիային (10 կմ)։

Ցամաքային է միայն Չեռնոգորիայի հետ սահմանը։

Տես նաև
-------

* Բոսնիա և Հերցեգովինայի վարչական բաժանում
* Բոսնիա և Հերցեգովինա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Բոսնիա և Հերցեգովինայի պետական սահմաններ»։ // msb.gov.ba։ Վերցված է 2015-12-23
**Փասադենայի Ալֆրեդ և Մարգրիտ Հավսեփյան վարժարան** (արևմտ․հայ․՝ Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչ Ալֆրէտ եւ Մարկրիթ Յովսէփեան վարժարան), հայկական K-8 համակարգով (նախադպրոցականից մինչ 8-րդ դասարան կրթություն) գործող մասնավոր դպրոց ԱՄՆ-ում, որը հիմնադրվել է 1984 թվականին Փասադենա քաղաքում, Կալիֆորնիա նահանգում։ Դպրոցը գործում է Փասադենայի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ հայ առաքելական եկեղեցու հովանու տակ։

Դպրոցի տնօրեն՝ Շահե Մանկերյան։

Պատմություն
-----------

Դպրոցի կառուցման միտքը առաջացավ 1970-ական թվականներին, երբ Միջին Արևելքից գաղթած հայերը հաստատվում են ԱՄՆ-ի արևմուտքում և առաջանում է կրթության պահանջ։ Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի եկեղեցու աջակցությամբ 1983 թվականի հունվար ամսից սկսվում է դպրոցի կառուցումը, իսկ արդեն 1984 թվականի սեպտեմբերի 12 դպրոցը բացում է իր դռները առաջին 56 աշակերտի համար։ Ի սզկզբանե դպրոցը գործել է K-4 համակարգով, բայց 1985 այն ձևափոխվում է K-5, իսկ 1986-ին՝ K-6-ի։ 1985 թվականին դպրոցում սովորում էր 108 աշակերտ։ 1993-ից մինչ 1994 դպրոցը ձևափոխվում է K-7-ի, և ապա K-8-ի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Hovsepian School | Bilingual Education at Its Best.» (en-US)։ Վերցված է 2022-07-23
2. ↑  «St. Gregory Armenian Church | "This is the day the LORD has made; let us rejoice and be glad in it"» (en-US)։ Վերցված է 2022-07-23
3. ↑  «Principal’s Message | Hovsepian School» (en-US)։ Վերցված է 2022-07-23
4. ↑  «Our History | Hovsepian School» (en-US)։ Վերցված է 2022-07-23

Արտաքին հղումներ
----------------
**Արմեն Յուրիկի Պուրտոյան** (սեպտեմբերի 29, 1970(1970-09-29), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր։

Կենսագրություն
--------------

Արմեն Պուրտոյանը ծնվել է 1970 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Երևանում։ 1993 թվականին ավարտել է Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտը։ Ստացել է Ֆիզկուլտուրայի ուսուցչի, սպորտի միջազգային վարպետի որակավորումը։ 1987-1989 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ երիտասարդական, աշխարհի և Եվրոպայի ազատ ոճի ըմբշամարտի առաջնությունների հաղթող։ 1988 թվականին ծառայել է խորհրդային բանակում։ 1994-1997 թվականներին եղել է Երևանի «Արաքս» արտադրական կոոպերատիվի փոխտնօրեն, իսկ 1997-2003 թվականներին` տնօրեն։ 2003-2007 թվականներին` եղել է Ազգային ժողովի պատգամավոր (համամասնական ընտրակարգ, ՀՀԿ)։ Եղել է Ազգային ժողովի սոցիալական, առողջապահության և բնության պահպանության հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ Եղել է ՀՀԿ խմբակցության անդամ։ 2007 թվականի մայիսի 12-ին Ազգային ժողովի պատգամավոր է ընտրվել թիվ 13 ընտրատարածքից։

Անձնական Կյանք
--------------

Ամուսնացած է, ունի մեկ երեխա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «National Assembly of Armenia | Official Web Site | parliament.am»։ *www.parliament.am*։ Վերցված է 2021 թ․ հունվարի 13
2. ↑  «National Assembly of Armenia | Official Web Site | parliament.am»։ *www.parliament.am*։ Վերցված է 2021 թ․ հունվարի 13
**Աղջիկ ջան, մի՛ արդարացիր. ինչպես առանց վարանելու լուծել բոլոր խնդիրներն ու հասնել նպատակին** (անգլ.՝ Girl, Stop Apologizing: A Shame-Free Plan for Embracing and Achieving Your Goals), ամերիկացի հեղինակ Ռեյչլ Հոլիսի անձնական աճի վերբերյալ գիրքը։ Սա հեղինակի երկրորդ աշխատությունն է՝ «Աղջիկ ջան, ուշքի արի» բեսթսելերից հետո, որը տպագրվել էր 2018 թվականին։ Այս աշխատությունը ևս դարձել է Publishers Weekly-ի և The New York Times-ի բեսթսելեր։

Գիրքը 2019 թվականին հայերեն է հրատարակել Newmag հրատարակչությունը։ Անգելերնից հայերեն թարգմանության հեղինակը Լիլիթ Գրիգորյանն է։

Բովանդակություն
---------------

Ռեյչլ Հոլիսը նշում է, որ կանայք չեն օգտագործում իրենց ամբողջ ներուժը։ Ըստ նրա՝ հոգու խորքում նրանք ձգտում են ավելիին, բայց վախենում են խայտառակվել, անկատար կամ ոչ կոմպետենտ երևալ։ Ավելին, Հոլիսը պնդում է, որ կանանց ինքնագնահատականը շատ հաճախ ձևավորվում է ուրիշների բնորոշումներով, բայց հեղինակը պնդում է, որ հարկավոր է ունենալ սեփական եսը, ձևավորել անձնական ցանկություններն ու ձգտումները։ Նա կոչ է անում ձերբազատվել բարդույթներից, սեփական ուժերի հանդեպ վստահություն ու հավատ ձեռք բերել։ Գրքում հեղինակը դիմում է իր ընթերցողին և ասում՝ պետք չէ արդարանալ, պետք է գործել նպատակասլաց ու առանց վարանելու։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Jensen Erin (7 March 2019)։ «5 powerful, butt-kicking tips from Rachel Hollis' new book 'Girl, Stop Apologizing'»։ USA Today։ Վերցված է 29 April 2019
2. ↑  «National best-sellers»։ Chicago Tribune։ Վերցված է 29 April 2019
3. ↑  «Advice, How-To and Miscellaneous»։ The New York Times։ Վերցված է 29 April 2019
4. 1 2  Հոլիս, Ռեյչլ։ «Աղջիկ ջան, մի՛ արդարացիր»։ *newmag.am*։ Վերցված է 2022-12-01
**Էստոնիայի հրշեջ պահպանության թանգարան** (էստ․՝ Eesti Tuletõrjemuuseum), թանգարան Էստոնիայի մայրաքաղաք Տալլինում, որը հիմնադրվել է 1974 թվականին։ Ներկայում թանգարանում ցուցադրվում է Էստոնիայի հրշեջ ծառայության 1862-1940 թվականների պատմությունը։

Պատմություն
-----------

Հրդեհների թանգարանը հիմնադրվել է 1974 թվականի հոկտեմբերի 30-ին` նպատակ ունենալով հանրահռչակել հրդեհաշիջման աշխատանքները, ուսումնասիրել և գրանցել հրդեհաշիջման պատմությունը և բարձրացնել հրդեհների կանխարգելման արդյունավետությունը։ Սա Արևելյան Եվրոպայի հնագույն հրդեհային թանգարաններից մեկն է։

Մինչև 2003 թվականը թանգարանը գործել է 1872 թվականին Վանա-Վիրու փողոցում կառուցված շենքում։ 1978 թվականին այն վերանվանվել է Էստոնական ԽՍՀ հրդեհների թանգարան, իսկ 1989 թվականին՝ էստոնիայի հրդեհների թանգարան։

1991-2003 թվականներին Էստոնիայի հրշեջ պահպանության թանգարանը գտնվում էր Փրկարարական դեպարտամենտի իրավասության ներքո, իսկ 2003-2013 թվականներին գործում էր որպես ՆԳՆ-ին կից պետական մարմին։

Շենքի պատմություն
-----------------

 Ճարտարապետ Հերբերտ Յոհանսոնի շենքը: 1939 թվականի լուսանկար
32-մետրանոց աշտարակը
Էստոնիայի հրշեջ պահպանության թանգարանը գտնվում է Տալլինի կենտրոնում՝ ճարտարապետ Հերբերտ Յոհանսոնի (1884-1964) նախագծած շենքում (կանգնեցվել է 1936-1939 թվականներին)։ Այդ շենքը էստոնական ճարտարապետության վառ օրինակ է։ Համակառույցը ներառում է նաև հրշեջ ճկախողովակները չորացնելու համար նախատեսված 32-մետրանոց աշտարակ։

Մշտական ցուցադրություն
----------------------

Ցուցահանդեսի եզակի նմուշ է Սևագլուխների եղբայրության ձեռքի պոմպը, որը թվագրվում է 1808 թվականով։ Թանգարանն այցելուներին առաջարկում է դիտել հրշեջ թեմաներով պատմական ֆիլմեր։ Առկա են պարգևների և այլ ռեգալիաների մեծ հավաքածու, բնակելի շենքի մակետ, որում վառվում են 27 տարբեր լամպեր՝ նշելով հրդեհի պատճառները։ Բացի այդ, հինգ լեզուներով ձայնային ուղեցույցի միջոցով այցելուները կարող են լիարժեք գիտելիքներ ստանալ 20-րդ դարի նախազգուշացման համակարգի մասին։ Թանգարանն առաջարկում է դիտել նաև հրշեջների համազգեստը և պաշտպանիչ հագուստը, ինչպես նաև հրշեջ կազմակերպությունների խորհրդանիշերը։ Ցանկության դեպքում հնարավոր է ծանոթանալ նաև փրկարարական ժամանակակից սարքավորումներին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  GeoNames — 2005.
2. 1 2 3  «AJALUGU « Eesti Tuletõrjemuuseum»։ Վերցված է 2021-05-04
3. ↑  «3120 Tuletõrjehoone Raua t.2, 1938-1939.a. • Mälestised»։ register.muinas.ee։ Վերցված է 2019-01-04
4. ↑  «48 « Search Results « Eesti Tuletõrjemuuseum»։ Վերցված է 2019-01-04

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
**Ամադու Ամպատե Բա** (1901, Bandiagara, Mopti Region, Մալի - մայիսի 15, 1991(1991-05-15), Աբիջան, Կոտ դ'Իվուար), մալիացի գրող և ազգագրագետ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է արիստոկրատ Ֆուլբե ընտանիքում։ Հոր մահից հետո որդեգրվել է իր մոր երկրորդ ամուսնու կողմից, ով պատկանում էր թուքուլյորական ժողովրդին։ Նրա կրթության սկիզբը եղել է Ղուրանի հետազոտումը հայտնի մալիական սուֆիզմի Տերնո Բոկարի ղեկավարությամբ, հետո սովորել է ֆրանսիական Բանդիագարե և Ջեննե դպրոցներում։ 1915 թվականին փախել է դպրոցից և Քաթիում միավորվել մոր հետ, որտեղ շարունակել է իր կրթությունը։

1921 թվականին նա հրաժարվեց ընդունվել Գորե կղզու ավագ դպրոց, և որպես պատիժ, նահանգապետը նրան նշանակեց Ուագադուգուի ցածր պաշտոնում։ 1922 թվականից 1932 թվականին Բան Վերին Վոլտայում գաղութային վարչակազմի ստորին աստիճաններում զբ աղեցրել է տարբեր պաշտոններ, 1932 թվականից մինչև 1942 թվականը ծառայել է Բամակոյում։ 1933 թվականին նա վեց ամիս արձակուրդ է վերցրել, որպեսզի այցելի իր առաջին ուսուցչին՝ Տերնո Բոկարային։

1942 թվականին Բան ընդունվել է աշխատանքի սև Աֆրիկայի Ֆրանսիական համալսարանում՝ շնորհիվ նրա ղեկավար Թեոդոր Մոնրոյի։ Այնտեղ անցկացրել է էթնոլոգիական հետազոտություններ և զբաղվել է ազգային ավանդույթներ սովորելով։ Իր հետազոտությունները անցկացրել է 15 տարվա ընթացքում, աշխատանքների արդյունքը Ֆուլ կայսրության համար կատարաշ գործն էր։ 1951 թվականին ստացել է դրամաշնորհ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ից` հետագա հետազոտությունների համար, որը թույլ տվեց նրան մեկնել Փարիզ և հանդիպել աշխարհի առաջատար աֆրիկացիների հետ։

Մալիի անկախություն ձեռք բերելուց հետո 1960 թվականին Բան հիմնել է Բամակոյի հումանիտար գիտությունների համալսարանը և մի քանի անգամ ներկայացրել է իր երկիրը ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի տարբեր գիտաժողովներում։ 1962 թվականին ընտրվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Գործադիր խորհրդի անդամ, 1966 թվականին մասնակցել է աֆրիկյան լեզուների միասնական տառադարձության համակարգի մշակմանը։

Բան 1970 թվականին լքեց գործադիր խորհուրդը և կյանքի մնացած մասը նվիրվեց հետագա ուսումնասիրություններին և գրքեր գրելուն։ 1971 թվականին տեղափոխվեց Մարկորի, Աբիջան արվարձան, որտեղ զբաղվում էր իր կողմից հավաքված Արևմտյան Աֆրիկայի ժողովուրդների բանավոր ստեղծագործության հսկայական քանակությամբ գրառումների դասակարգմամբ, ինչպես նաև գրեց հուշագրություններ, որոնք հրատարակվել են հետամահու։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Dictionary of African Biography / E. K. Akyeampong, Henry Louis Gates, Jr. — NYC: OUP, 2012. — ISBN 978-0-19-538207-5
2. 1 2 3 4
3. 1 2 3 4 5
4. 1 2
5. 1 2  Կերպարվեստի արխիվ — 2003.
6. 1 2
7. ↑
8. ↑
9. ↑
10. ↑  aflit
11. ↑  Hawkins Peter։ «Amadou Hampaté Ba»։ *French Literature Companion*։ Answers.com։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ մարտի 23-ին։ Վերցված է 2009 թ․ ապրիլի 2

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Discogs · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուս · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNC: a10779413 · BNE: XX4890691 · BNF: 11889752p · GND: 119118556 · ICCU: CFIV053896 · ISNI: 0000000121032974 · LCCN: n84149759 · NKC: jo2002104287 · NLG: 259657 · NTA: 071446478 · NUKAT: n2006082160 · LIBRIS: 44194 · SUDOC: 028160533 · VIAF: 97713321 · WorldCat VIAF: 97713321 |

 |

 |
**Արնեյջ ամրոց,** ամառանոց, որը ներառում է Z-աձև նախագծով աշտարակավոր կառույց և տեղակայված է Էլլոնից 4 մղոն (6․4 կմ) դեպի հյուսիս, հյուսիս-արևելյան Շոտլանդիայի Աբերդինշայր տարածաշրջանում։ Աշտարակավոր կառույցը կառուցվել է 16-րդ դարի վերջին և ընդարձակվել հաջորդ դարերում։

Պատմություն
-----------

14-րդ դարի վերջում Չեյն ընտանիքը ամուսնության շնորհիվվ ձեռք էր բերել Արնեյջի տարածքը։ Նրանք կառուցել են աշտարակը, բայց 1643 թվականին ընտանիքի վերջին անդամի կողմից այն վաճառվել է Ջոն Սիբոլդին 1702 թվականին այն գնել է Բեյլի Ջոն Ռոսը։ Հետագայում նա դարձել է Աբերդինի քաղաքագլուխը, որտեղ նրա 16-րդ դարի քաղաքային տունը վերականգնվել է։ Մինչև վերջերս Արնեյջը պատկանում էր այդ ընտանիքին, որը հայտնի էր Լեյթ-Ռոս անունով։ Տնտեսագետ սըր Ֆրեդերիք Լեյթ-Ռոսը (1887–1968) իր մանկությունն անց է կացրել Արնեյջ ամրոցում։ 1996 թվականին Արնեյջը դարձել է նավթամիլիոնատեր Գարեթ Ջոնսի տունը, որն ամրոցի վրա լայնամասշտաբ վերականգնողական աշխատանքներն ավարտել է 15 տարվա ընթացքում։

Ներկայիս ամրոցը կառուցվել է ավելի հին դոնժոնի տեղում 16-րդ դարի աշտարակը ճարտարապետ Թոմաս Լեփերի կամ Լեյփերի աշխատանքն է և բնորոշվում է եռակի կրականցքերով, որոնցից կարելի է տեսնել նաև Թոհոն ամրոցում։ 1860 թվականին լրացուցիչ թևեր են ավելացվել ամրոցին Աբերդինցի ճարտարապետ Ջեյմս Մեթյուսի նախագծով։ Հետագա ավելացումներ կատարվել են 1960-ական թվականներին։ Այսօր էլ բնակեցված է ու համարվում է II կարգի կառույց։

Կառուցվածք
----------

Աշտարակավոր կառույցը եռահարկ է, աստիճանաթևի վրա լրացուցիչ հարկով։ Սկզբնական մուտքը եղել է առաջին հարկում, բայց այն հետո փակվել է։ Ներքնահարկը կամարակապ է, սրահն առաջին հարկում է, թեև ներքնահարկի գինու մառանից դեպի դահլիճ տանող սանդուղքն այլևս չկա։ Կան երկու պտույտանոց աստիճաններ կոնաձև փոքրիկ աշտարակներով հիմնական բլոկի դեպի ներս ուղղված անկյունում ու աստիճանաթևին։ Մեկ այլ փոքրիկ աշտարակ մուտք ունի դեպի ձեղնահարկ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  «Arnage Castle»։ *Canmore*։ Royal Commission on the Ancient and Historical Monuments of Scotland։ Վերցված է 2013 թ․ ապրիլի 22
2. 1 2 3 4 5 6  Lindsay, Maurice (1986) *The Castles of Scotland*. Constable. 0-09-473430-5 p.56
3. ↑  Middleton Roger (2004)։ «Ross, Sir Frederick William Leith- (1887–1968)»։ *Oxford Dictionary of National Biography*։ Oxford University Press։ doi:10.1093/ref:odnb/34489 (subscription or UK public library membership required)
4. ↑  «Former north-east oil boss told to pay his ex-wife an additional £3m»։ *Press & Journal*։ 2011 թ․ հունվարի 29
5. ↑  Կաղապար:Historic Environment Scotland

Արտաքին հղումներ
----------------

* Photograph of Arnage Castle
2016 թվականի հուլիսի 23-ին Աֆղանստանի մայրաքաղաք Քաբուլում Դեխմազան հրապարակից ոչ հեռու տեղի ունեցավ կրկնակի ահաբեկչություն։ Զոհվեց ավելի քան 80 մարդ, մոտ 200 վիրավորվեցին։

Իրավիճակը
---------

*TUTAP* (Թուրքմենիստան-Ուզբեկստան-Տաջիկստան-Աֆղանստան-Պակիստան), դա բազմամիլիոնանոց ծրագիր է, որին աջակցում են Ասիական զարգացման բանկը և Համաշխարհային բանկը, նախագծի գլխավոր նպատակն է՝ դարձնել էլեկտրաէներգիան հասանելի Աֆղանստանում մարդկանց մեծամասնության համար։

Աֆղանական հազարեյցիները ի նշան TUTAP նախագծին դեմ զայրույթի 2016 թվականի մայիսի 6-ին կազմակերպեցին ցույց, անվանելով այն «լուսավորյալ»՝ (արաբ․՝ جنبش روشنایی‎‎)։ Ցույցից հետո կազմակերպված բանակցությունները ցուցարարների ու կառավարության միջև, արդյունքի չբերեցին, 2016 թվականի հուլիսի 23-ին որոշում ընդունվեց կազմակերպել բողոքի երկրորդ ակցիան։

Հուլիսի 23-ի ցույցին մասնակցում էին հազարավոր խաղաղ բնակիչներ, ցույցերը սկսվեցին տեղական ժամանակով առավոտյան 7-ին Քաբուլից արևմուտք և պետք է ավարտվեր Դեհմազանգ հրապարակում, որտեղ իշխանությունները խոչընդոտեցին ցույցին, որպեսզի կանգնեցնեին ցուցարարներին, ովքեր ցանկանում էին հասնել մինչև աֆղանական նախագահական դղյակ։

Ահաբեկչությունները
------------------

Ահաբեկչությունը տեղի ունեցավ ցույցից անմիջապես հետո։

### Իսլամական պետությունը

Հենց այդ օրը ահաբեկչության պատասխանատվությունն իր վրա վերցրեց Իսլամական պետությունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Twin blasts in Kabul kill 50»։ Pakistan Today։ հուլիսի 23, 2016։ Վերցված է հուլիսի 23, 2016
2. 1 2 3  «bbc asia»։ bbc։ հուլիսի 23, 2016։ Վերցված է հուլիսի 23, 2016
3. ↑  «BBC Farsi»։ BBC Afghanistan։ հուլիսի 23, 2016։ Վերցված է հուլիսի 23, 2016
4. ↑  "At least 61 dead, 207 wounded in Kabul demonstration attack"։
5. 1 2  "Kabul: IS claims responsibility for suicide attack; 61 killed, more than 200 wounded"։
6. ↑  «The TUTAP Interconnection Concept and CASA-1000»։ հունիսի 6, 2014։ Վերցված է հուլիսի 24, 2016
7. ↑  «TUTAP Energy Project Sparks Political Infighting in Afghanistan»։ The Diplomat։ մայիսի 10, 2016։ Վերցված է հուլիսի 24, 2016
8. 1 2 3  «Deadly blasts kill at least 29 in Kabul protest»։ Aljazeera։ Վերցված է հուլիսի 24, 2016
9. ↑  «Kabul blast: At least 29 killed, ISIS claims responsibility»։ DNA India։ Վերցված է հուլիսի 24, 2016
10. ↑  «Islamic State claims fatal Kabul blasts that left 29 dead, 142 wounded»։ The Sunday Morning Herald Australia։ հուլիսի 23, 2016։ Վերցված է հուլիսի 24, 2016
**Բուենոս Այրեսի բուսաբանական այգի** Պալերմոյում, Բուենոս Այրեսի արվարձաններում։ Այգին ունի եռանկյունի ձև, որի երեք կողմերը Ավենիդա Սանտա Ֆե, Ավենիդա Լաս Հերաս և Սիրիայի Արաբական Հանրապետական փողոցներ են։ 1996 թվականին այգին հայտարարվեց ազգային հուշարձան։ Այն ունի 6.9772 հա ընդհանուր տարածք։ Այնտեղ կարելի է գտնել մոտավորապես 5500 տեսակ բույսեր, ծառեր և թփեր, ինչպես նաև մի շարք քանդակներ, հուշարձաններ և հինգ ջերմոցներ։ 
Այգին նախագծված է ֆրանսիացի ճարտարապետ և լանդշաֆտային դիզայներ Կարլոս Թայսի կողմից։ Այգին բացվել է 1898 թվականի սեպտեմբերի 7-ին։ Թայսը և նրա ընտանիքը ապրում էին անգլիական ոճով կառուցված առանձնատանը, որը գտնվում էր այգու ներսում 1892-1898 թվականներին, երբ նա զբաղեցնում էր քաղաքի զբոսայգիների գոտիների տնօրենի պաշտոնը։ 1881 թվականին կառուցված առանձնատունը այժմ համալիրի հիմնական շենքն է։
Վերջին տարիներին Բուսաբանական այգին դարձել է մեծ թվով կատուների բնակավայր։ Դրանք բոլորն էլ ինչ-որ պատճառներով լքված տնային կատուներ են։ Կատուներից ազատվելու ծրագրերը մերժվել են հարևանների և կենդանիների բարեկեցության հասարակությունների բողոքների պատճառով։ Կատուների վերաբնակեցումը չէր լուծի խնդիրը, քանի որ ամռանը գրեթե ամեն օր այգում նոր լքված կենդանիներ էին հայտնվում։ Շնորհիվ Կենդանիների պաշտպանության ընկերության կողմից կամավորների նվիրումով, որը ձևավորեց կամավորական հանձնաժողով, հայտնաբերվում է ժամանակավոր լուծում։ Կատուները կարող էին ապրել այգում. կամավորների կոմիտեն կերակրում էր նրանց, փնտրում էր նոր սեփականատերեր և տրամադրում էր պատվաստանյութ և անասնաբուժական խնամք։

Այգու դիրք
----------

Այգին համատեղում է լանդշաֆտի երեք տարբեր ոճեր որոնց թվում են իտալական այգին, խառնված ֆրանսիական և արևելյան այգիներով։ Իտալական այգին ներառում է ծառերի այնպիսի տեսակներ, որոնք առաջին դարում հռոմեական բուսաբան Ֆլինի Յանգերն ուներ իր վիլլայում Ալպիական լեռներում։ Բացի այդ, այստեղ են նաև հռոմեական թեմաներով արձանների օրինակներ, այդ թվում գայլի արձանը , որը կերակրում էր Ռեմային և Ռոմուլային։ Ֆրանսիական պարտեզը զարդարված է XVII-XVIII դարերի սիմետրիկ ոճով։  Ֆրանսիական այգում է գտնվում նաև հունա-հռոմեական քանդակներից` Վեներայի և Մերկուրի արձանների պատճենները։ Այլ տարածքներում բույսերը դասվում են ըստ ծագման. Ասիականում կարող էք տեսնել գինկգո ծառատեսակը,Եվրոպականում` կաղնու և պնդուկի ծառեր, Աֆրիկականում` պտտեր և արմավենի։ Այգում կան նաև բույսեր Ամերիկայից, օրինակ` սեկվոյաներ, Բրազիլիայից` սեյբա, Արգենտինայի և Հարավային Կոնսի երկրներից ֆլորայի այլ տեսակներ։ Տարբեր բույսերի տեսակները պարբերաբար դասվում են ըստ իրենց տաքսոնական հատկանիշների։ 
Այգին նաև պարունակում է 33 այլ արվեստի գործեր, ներառյալ քանդակներ, կիսանդրիներ և հուշարձաններ։ Նրանց թվում են նաև Էռնեստո Բիոնդի « Սատուրնալիա » բրոնզե օրինակը։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Ботанический сад в Буэнос-Айресе.»։ artgarden.ru։ Վերցված է 2014-12-30
2. ↑  «Page in defense of the cats of the Botanical gardens» (իսպաներեն)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2006-06-13-ին։ Վերցված է հունիսի 14, 2006
**Նոր Տարին Իսպանիայում** (իսպ.՝ Año Nuevo), Իսպանիայի ամենասիրված տոներից մեկը։ Նշվում է հունվարի 1-ին ամեն տարի, գրիգորյանցկիի ամսացույցով սկսած 1582 թվականից։ Անտեսելով այն, որ Նոր տարվա հեղինակությունը մտնում է կատալոնական Սուրբ ծննդյան տոների մեջ, այն նշվում է ամբողջ Իսպանիայի բնակչության կողմից։ Նոր տարվա վերջին օրը, ամբողջ քաղաքների բնակչությունը հայտնվում է գլխավոր հրապարակում և սպասում Սուրբ ծննդին, ամեն անգամ նայելով ժամացույցին, թե երբ օրը կփոխվի։ Այդ արարողությունը ցույց են տալիս ամբողջ աշխարհով մեկ, ուղիղ միացումով։

Պատմություն և ավանդույթներ
--------------------------

Իսպանիայում Նոր տարվա ավանդույթների մեջ մտնում են բնակչության կողմից շատ խաղող ուտելը, որը իրենց կարծիքով մաքրում է ոգին։ Ամեն մի խաղողը օգնում է նոր տարում լինել ավելի հաջողակ։ Այդ ավանդույթը առաջին անգամ հիշատակվել է 1897 թ. սակայն իսպանացիները մտածում են, որ այդ ավանդույթը եկել է Էլչեից, և այն հիշատակվել է 1909 թվականին։ Այդ բանից հետո բոլորը գնում են տուն, որտեղ իրենց սպասում են ընտանեկան ընթրիքը, շամպայնը և գինին։ Երկրում նորաձև է նաև կարմիր ներքնազգեստ կրելը Նոր տարին դիմավորելիս, քանի որ կարմիր գույնը հաջողություն է բերում։

Ամբողջ տոնական վարքն Իսպանիայում տեղի է ունենում դեկտեմբերի 25-ից մինչև հունվարի 6-ը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Новый год в Испании (Nochevieja en España)»։ *HispaBlog* (ru-RU)։ Վերցված է 2015 թ․ դեկտեմբերի 10
2. 1 2  «Характерные традиции Испании на Новый год и Рождество»։ *HispaBlog* (ru-RU)։ Վերցված է 2015 թ․ դեկտեմբերի 10
3. 1 2 3  «❶ Новогодние традиции Испании :: JustLady.ru - территория женских разговоров»։ *www.justlady.ru*։ Վերցված է 2015 թ․ դեկտեմբերի 10
4. ↑  «Как отмечают Новый год в Испании | Встретить новый год в Барселоне»։ *www.s-b-s.su*։ Վերցված է 2015 թ․ դեկտեմբերի 10