**Հիլդա Ֆլոդին** (շվեդ.՝ Hilda Flodin, մարտի 16, 1877(1877-03-16), Հելսինկի, Ռուսական կայսրություն - մարտի 9, 1958(1958-03-09), Հելսինկի, Ֆինլանդիա), ֆինն արվեստագետ։ Ստեղծագործել է տարբեր նյութերով, բայց կարիերայի առաջին մասում հիմնականում զբաղվել է քանդակագործությամբ և փորագրությամբ, հետագայում` հիմնականում նկարչությամբ, ստեղծելով դիմանկարներ։

Կենսագրություն
--------------

Հիլդա Ֆլոդինի լուսանկարը, հեղինակ` Դանիել Նիբլին
Հիլդա Ֆլոդինը ծնվել է 1877 թվականին, Հելսինկիում, երաժշտական և արտիստիկ հետաքրքրություններ ունեցող ընտանիքում։ Մայրը եղել է սոպրանո Իդա Բասիլիեր-Մագելսենի քույրը։ Հիլդայի ծնողներն ունեցել են 9 զավակ, որոնցից Ֆաննին դարձել է դաշնակահար։ Կոմպոզիտոր Կառլ Ֆլոդինը նրա զարմիկներից է։ 1893 թվականին՝ 16 տարեկան հասակում, արվեստի դասեր է ստացել Հելսինկիի Ֆիննական արվեստի հասարակության նկարչական դպրոցում (այժմ` Հելսինկիի գեղարվեստի ակադեմիա), որտեղ նրան դասավանդել են Ալբերտ Գեբհարդը, Էլին Դանիելսոն-Գամբոջին և Մարիա Վիիկը, քանդակագործություն է դասավանդել Յոհան Ֆրիդլը և Կառլ Էնեաս Սյոստրանդը, սակայն հետագայում Ֆլոդինը հիմնական հիշել է Հելենա Շերֆբեկին։ 1897 թվականին Երիտասարդ արվեստագետների ամենամյա մրցույթում Ֆլոդինն արժանացել է երրորդ մրցանակի, 1903 թվականին՝ երկրորդ մրցանակի։

Հիլդա Ֆլոդինի ստեղծած Պոհյոլա ապահովագրության շենքը
1898 թվականին Հելսինկիում ուսումն ավարտելուց հետո Ֆլոդինը կրթությունը շարունակել է Իտալիայում, 1899 թվականից` Փարիզում, որտեղ ապրել է քրոջ` Ֆաննի հետ, որն ամուսնացած է եղել ֆրանսիացու հետ։ Ֆլոդինը սովորել է Կոլարոսի ակադեմիայում։ 1903-1906 թվականներին սովորել է և աշակերտել Օգյուստ Ռոդենին։

Կարիերայի սկզբում Ֆլոդինը հայտնի է եղել հիմնականում իր քանդակներով, այդ թվում Ռոբերտ Կայանուսի մարմարե կիսանդրին, Հելսինկիի Ատենեումում գտնվող բրոնզե «Ծեր մտածողը», ինչպես նաև Պոհյոլա ապահովագրության շենքի 1901 թվականին *Gesellius-Lindgren-Saarinen*-ի ճարտարապետական ֆիրմայի հետ ստեղծած բանահսյուսությամբ ոգեշնչված փորագրությունները։ Ֆլոդինը եղել է ֆինն առաջին փորագրողներից մեկը։ Ֆինն նկարիչ Ալբերտ Էդելֆելտը նրան համարել է Ֆինլանդիայի լավագույն փորագրիչներից։ 1902 թվականին Լուի Սպարը գրել է, որ նրա փորագրությունները «խոսում են մեծ տաղանդի մասին և նրա որոշ աշխատանքներ հիշեցնում են անցյալի լավագույն վարպետներին»։ Հիլդա Ֆլոդինի աշխատանքները ցուցադրվել են Փարիզի աշնանային սալոնում 1903, 1905, 1913 և 1927 թվականներին։

1906 թվականին Ֆլոդինը վերադարձել է Ֆինլանդիա, և Ռոդենի հետ նրա հարաբերությունները սառել են։ 1907 թվականին նա եղել է միակ կին արվեստագետը, որ մասնակցել է գրաֆիկ նկարիչների համատեղ ցուցահանդեսին, ի թիվս Ակսելի Գալլեն-Կալլելայի, Հուգո Սիմբերգի։ 1910 թվականին ամուսնու՝ նկարիչ Յուհո Ռիսանենի հետ համատեղ ցուցահանդես են կազմակերպել, որը ներկայացվել է նաև Տուրկուում և Հելսինկիում։ Ռիսանեն ներկայացրել է 60 աշխատանք, Ֆլոդինը՝ 80, ներառյալ քանդակներ, փորագրություններ, պատկերազարդումներ։ Մինչև 1908 թվականը Ֆլոդինը չի նկարել, 1910-ական թվականներին նա կենտրոնացել է նկարչության, մասնավորապես դիմանկարչության վրա՝ ստեղծելով երեխաների և ծեր կանանց դիմանկարներ, ինչպես նաև Գիտությունների ֆիննական ակադեմիայի (1929-1930) գործադիր խորհրդի անդամների դիմանկարները։ 1899-1930 թվականներին ցուցադրվել է տարբեր ֆիննական ցուցահանդեսներում։

Անձնական կյանք
--------------

Ռոդենը սովորաբար իր ուսանողուհիներին և զուգընկերներին օգտագործել է որպես մոդելներ, այդ թվում նաև Ֆլոդինին։ Ֆլոդինը և Ռոդենի մեկ այլ ուսանողուհի՝ Գվեն Ջոնը էրոտիկ ներգրավվածություն են ունեցել Ռոդենի կյանքում, ըստ Գվեն Ջոնի նամակների։

1908-1914 թվականներին Ֆլոդինն ամուսնացել է նկարիչ Յուհո Ռիսանենի հետ։ Նրա երկրորդ ամուսնությունը եղել է բժիշկ Տաավետտի Լայտինենի հետ։

Ֆլոդինը մահացել է Հելսինկիում, 1958 թվականին։

Հավաքածուներ և ցուցահանդեսներ
-----------------------------

Ֆլոդինի աշխատանքները գտնվում են Հելսինկիի Ատենեումում և Կեուրուուի թանգարանում, որտեղ գործում է ցուցադրություն Հելսինկիի հնաոճ գրախանութում հայտնաբերված պորտֆոլիոյի վերաբերյալ։ 2016 թվականին Հելսինկիում ներկայացված Ռոդենի ցուցահանդեսի աշխատանքների հետ ներկայացվել են նաև Ֆլոդինի և 1880-ական թվականներին Ռոդենի մոտ ուսանած Սիգրիդ աֆ Ֆորսելեսի աշխատանքները։

Տես նաև
-------

* Ֆիննական արվեստի ոսկե դարաշրջան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Flodin-Rissanen, Hilda Maria // *Benezit Dictionary of Artists* — OUP, 2018. — ISBN 978-0-19-977378-7 — doi:10.1093/BENZ/9780199773787.ARTICLE.B00065295
2. 1 2 3 4 5 6  Register of the Artists' Association of Finland (фин.)
3. 1 2 3 4  FemBio տվյալների շտեմարան (գերմ.)
4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  "Hilda Foldin [*sic*] 1877 - 1958" (in ֆիններեն). Keuruu Museum. 2014. Արխիվացված է the original 2016 թ․ հունիսի 30-ին. Retrieved 2016 թ․ հունիսի 2.
5. 1 2  "Biografiasampo". *biografiasampo.fi*. Retrieved 2020 թ․ հուլիսի 24.
6. 1 2 3 4 5 6  von Bonsdorff, Bengt. "Flodin Hilda". *Uppslagsverket Finland* (in շվեդերեն). Retrieved 2016 թ․ հունիսի 2.
7. 1 2 3 4  Frilander, Aino (2016 թ․ փետրվարի 5). "Ateneumin uusi näyttely esittelee kuvanveistäjä Auguste Rodinin - ja hänen suomalaiset oppilaansa, jotka täälläkin tunnetaan huonosti". *Helsingin Sanomat* (in ֆիններեն). Citing the art historian Liisa Lindgren.
8. ↑  According to von Bonsdorff, 1906-09.
9. ↑  Howard, Jeremy (1996). *Art Nouveau: International and National Styles in Europe* (in անգլերեն). Manchester University Press. ISBN 978-0-7190-4161-7.
10. ↑  Nikula, Riitta (2005). *Wood, Stone and Steel: Contours of Finnish Architecture* (in անգլերեն). Otava. ISBN 978-951-1-20137-3.
11. ↑  Hind, Arthur Mayger (1908). *A Short History of Engraving & Etching, for the Use of Collectors and Students*. London: Constable. p. 338. OCLC 1368578. Hilda Flodin.
12. ↑  Holme, Charles (1902). *Modern Etching and Engraving* (in անգլերեն). Offices of "The Studio".
13. ↑  Utriainen, Anu (2019). "Finnish Women Artists in the Modern World" (PDF). *FNG Research*. **5**: 18.
14. ↑  Grunfeld, Frederic V. (2019 թ․ օգոստոսի 15). *Rodin: A Biography* (in անգլերեն). Plunkett Lake Press.
15. ↑  Tamboukou, Maria (2010). "Epistolary Geographies and Smooth Spaces: Unfolding Gwen John". *In the Fold Between Power and Desire: Women Artists' Narratives*. Newcastle upon Tyne: Cambridge Scholars: 123. ISBN 9781443821865.
16. ↑  Shopland, Norena 'Like a shadow I am' from *Forbidden Lives: LGBT stories from Wales* Seren Books (2017)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000484509057 |

 |