**Ամալյա Մանեսովա** (չեխ․՝ *Amalie Mánesová*, հունվարի 21, 1817(1817-01-21)[…], Պրահա, Բոհեմիայի թագավորություն, Չեխական թագի հողեր, Ավստրիական կայսրություն - հուլիսի 4, 1883(1883-07-04) կամ հունիսի 3, 1883(1883-06-03), Պրահա, Բոհեմիայի թագավորություն, Ցիսլեյտանիա, Ավստրո-Հունգարիա), չեխ բնանկարիչ և ուսուցիչ։

Կենսագրություն
--------------

Ամալյա Մանեսովան ծնվել է արվեստագետների հայտնի ընտանիքում։ Նկարիչներն էին նրա հայրը՝ Անտոնին Մանեսը, եղբայրները՝ Գվիդո և Յոզեֆ Մանեսները, Նկարչի հորեղբայրը՝ Վենզել Մանեսը, Պրահայի գեղարվեստի ակադեմիայի տնօրենն էր։ Ամալիան նկարչության իր առաջին դասերը վերցրել է բնանկարիչ հորից։ Թեև Ամալիան ի սկզբանե ցանկանում էր զբաղվել ֆիգուրատիվ և դիմանկարային գեղանկարչությամբ, նրա հայրը որոշեց, որ բնանկարն ավելի հարմար է կնոջ համար։

1843 թվականին՝ հոր մահից հետո, Ամալյան ստանձնեց նրա հիմնած նկարչական դպրոցի ուսուցման գործի մեծ մասը։ Իր ժամանակի և ջանքերի մեծ մասը Ամալյա Մանեսովան նվիրեց հարուստ արիստոկրատներին դասավանդելուն և իր եղբայրներին աջակցելուն։

1853 թվականին բացել է նկարչական մասնավոր դպրոց ազնվական և միջին ընտանիքների կանանց և աղջիկների համար։ Նրա հայտնի ուսանողներից էր Զդենկա Բրաուներովան։

1950-ականների վերջերին նա իր եղբայրների հետ ապրում էր Աերենթալների ընտանիքում՝ Ռաֆ Ռոք ամրոցում, որտեղ նկարչություն էր սովորեցնում կոմսուհուն։ Հասույթով նա օգնում էր եղբայրներին, ովքեր ֆինանսական խնդիրներ ունեին այն ժամանակվա գեղարվեստական ​​շրջանակներում չհասկացվելու պատճառով։ Նա շատ ավելի գործնական էր, քան նրանք և երկար ժամանակ հոգ էր տանում տնային տնտեսության մասին։

Ամալիան հիանում էր Յոզեֆի տաղանդով, ուղեկցում էր նրան Մյունխեն տանող ճանապարհին, փող էր ուղարկում և խրախուսում ավելի ակտիվ ու խնայող լինել։ Երբ Յոզեֆը սիրահարվեց սպասուհի Ֆրանտիսկա Շլովիչկովային և որոշեց ամուսնանալ նրա հետ, Ամալիան կտրականապես դեմ էր դրան։ Նա կարծում էր, որ շնորհալի եղբայրը կհայտնվի աղքատ ընտանիքում, որտեղ փողի բացակայությունը թույլ չի տա նրան ստեղծագործել։ Արդյունքում նա խզեց հարաբերությունները եղբոր հետ և դադարեց ֆինանսապես օգնել, չնայած Ֆրանտիսկան և Յոզեֆն արդեն երեխայի էին սպասում։ Դա կործանեց Ջոզեֆի կյանքը։

Շատ տարիներ անց Ամալիան ծանր հիվանդ Յոզեֆին մեծ դժվարությամբ Հռոմից վերադարձրեց Պրահա և խնամեց նրան մինչև մահը (1871 թվական)։ Ամալյա Մանեսովան հրաժարվել է Վացլավ Լևիի ամուսնության առաջարկից և մինչև կյանքի վերջ ամուսնացած չի եղել։ Հանկարծամահ է եղել 1883 թվականին սրտի հիվանդությունից։ Թաղված է Պրահայում՝ Օլշանի գերեզմանատանը։

Ստեղծագործություն
-----------------

Ամալիան սեփական գործեր քիչ ունի. Նկարչություն է սովորել միայն հոր մոտ և հեռու էր այն ժամանակվա մոդայից։ Նրա բնանկարները արված են ռոմանտիկ ոճով։ Նրա կալվածքում մոտ հիսուն էսքիզներ են հայտնաբերվել։

Աշխատանքներ
-----------

* Կոպիտ ժայռերի տեսարան, Ազգային թանգարան (Պրահա)Կոպիտ ժայռերի տեսարան, Ազգային թանգարան (Պրահա)
* Լանդշաֆտ խրճիթով, Ազգային թանգարան (Պրահա)Լանդշաֆտ խրճիթով, Ազգային թանգարան (Պրահա)
* Լանդշաֆտ ֆիգուրովԼանդշաֆտ ֆիգուրով
* Նատյուրմորտ թռչունի հետՆատյուրմորտ թռչունի հետ
* Քոթեջ Բրուքի մոտ Քոթեջ Բրուքի մոտ
* Նկարչի ստորագրությունըՆկարչի ստորագրությունը
* ԲերքըԲերքը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  Czech National Authority Database
2. 1 2 3 4  Benezit Dictionary of Artists — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7
3. 1 2  RKDartists (նիդերլ.)
4. 1 2 3 4 5 6  Կերպարվեստի արխիվ — 2003.
5. 1 2 3 4  Artists of the World Online, Allgemeines Künstlerlexikon Online, AKL Online (գերմ.) / Hrsg.: A. Beyer, B. Savoy — B: K. G. Saur Verlag, Verlag Walter de Gruyter, 2009. — ISSN 2750-6088 — doi:10.1515/AKL

Արտաքին հղումներ
----------------

* Dílo Amálie Mánesové(չեխ.)