**Լարումների թենզորը** (երբեմն **Կոշու լարումների թենզոր**) — երկրորդ աստիճանի թենզոր է, որը բաղկացած է ինը մեծություններից, որոնք ներկայացնում են բեռնված մարմնի կամայական կետում մեխանիկական լարումները։ Դեկարտյան կոորդինատային համակարգում այդ ինը մեծությունների գրվում են աղյուսակի տեսքով, որի գլխավոր անկյունագծում գտնվում են լարման վեկտորների *նորմալ* բաղադրիչները երեք փոխուղղահայաց հարթակներում,որոնք անցնում են միջավայրի դիտարկվող կետով, իսկ մնացած դիրքերում — վեկտորների լարման *շոշափող* բաղադրիչները այդ հարթակներում։

Տարրական ծավալի մարմնի մեխանիկական լարման թենզորի ամբողջական տեսքը։ σ-ով նշված են մեխանիկական լարման նորմալ բաղադրիչները, իսկ τ-ով՝ շոշափող բաղադրիչները։
{\displaystyle \sigma \_{ij}} լարման թենզորի բաղադրիչները դեկարտյան համակարգում՝ {\displaystyle Ox\_{i}} (այսինքն {\displaystyle Oxyz}), դուրս է բերվում հետևյալ կերպ։ Դիտարկվում է հոծ միջավայրի անվերջ փոքր ծավալով մարմին, որը ունի խորանարդի տեսք, որի եզրերը ուղղահայաց են կոորդինատական առանցքներին եւ ունեն {\displaystyle dS\_{i}} մակերես։ Յուրաքանչյուր եզրին գործում են {\displaystyle dF\_{i}} մակերեսային ուժեր։ Եթե այդ ուժերի պրոյեկցիաները {\displaystyle Ox\_{j}} առանցքների վրա նշանակենք {\displaystyle dF\_{ij}}-ով , ապա լարման թենզորի բաղադրիչների և մակերեսային ուժերի պրոյեկցիաների միջև տեղի կունենա հետևյալ կապը․

{\displaystyle \sigma \_{ij}={\frac {dF\_{ij}}{dS\_{i}}}}
այստեղ {\displaystyle i} ինդեքսով գումարում չի կատարվում։ {\displaystyle \sigma \_{11}}, {\displaystyle \sigma \_{22}}, {\displaystyle \sigma \_{33}} բաղադրիչները ({\displaystyle \sigma \_{xx}}, {\displaystyle \sigma \_{yy}}, {\displaystyle \sigma \_{zz}}) **նորմալ լարումներն** են, որոնք նկարագրում են {\displaystyle dF\_{i}} ուժերի պրոյեկցիաները դիտարկվող {\displaystyle dS\_{i}} եզրերի նորմալ ուղղության վրա․

{\displaystyle \sigma \_{11}={\frac {dF\_{11}}{dS\_{1}}}}     և այլն։
{\displaystyle \sigma \_{12}}, {\displaystyle \sigma \_{23}}, {\displaystyle \sigma \_{31}} բաղադրիչները ({\displaystyle \tau \_{xy}}, {\displaystyle \tau \_{yz}}, {\displaystyle \tau \_{zx}}) **շոշափող լարումներն** են, որոնք նկարագրում են {\displaystyle dF\_{i}} ուժերի պրոյեկցիաները դիտարկվող {\displaystyle dS\_{i}} եզրերի շոշափող ուղղության վրա․

{\displaystyle \sigma \_{12}={\frac {dF\_{12}}{dS\_{1}}}}      և այլն։
Հոծ միջավայրի սեփական իմպուլսի մոմենտի, ինչպես նաև մակերևույթային և ծավալային ուժերի բացակայության դեպքում լարման թենզորի սիմետրիկ է, որը հետևանք է իմպուլսի մոմենտի հավասարակշռության հավասարման. Օրինակ  առաձգականության տեսության և հիդրոդինամիկայի մեջ իդեալական հեղուկի լարման թենզորը սիմետրիկ է։

Լարման թենզորը ռելյատիվիստական ֆիզիկայում
-----------------------------------------

 Հարաբերականության տեսության տեսանկյունից լարման թենզորի բաղադրիչները էներգիայի-իմպուլսի թենզորի ինը տարածական բաղադրիչներն են.

Լարման թենզորը դասական էլեկտրոդինամիկայում
------------------------------------------

Դասական էլեկտրոդինամիկայում էլեկտրամագնիսական դաշտի լարման թենզորը (*Մաքսվելի լարման թենզոր*) Միավորների միջազգային համակարգում ունի հետևյալ տեսքը.

{\displaystyle T\_{ij}=E\_{i}D\_{j}+B\_{i}H\_{j}-{\frac {1}{2}}\delta \_{ij}(\mathbf {E} \cdot \mathbf {D} +\mathbf {B} \cdot \mathbf {H} )=E\_{i}D\_{j}+B\_{i}H\_{j}-\delta \_{ij}W,}
որտեղ {\displaystyle W} էլեկտրամագնիսական դաշտերի էներգիայի խտությունն է։

Գրականություն
-------------

* *Седов Л. И.*  Механика сплошной среды. Том 1.  М.: Наука, 1970.  492 c.
* *Трусделл К.*  Первоначальный курс рациональной механики сплошных сред.  М.: Наука, 1975.  592 с.
* *Димитриенко Ю. И.*  Нелинейная механика сплошной среды.  М.: Физматлит, 2010.