**Հասկացության բովանդակությունը** հասկացության մեջ ամրագրված առարկայի էական և տարբերակիչ հատկանիշների, համասեռ առարկաների որակի կամ բազմության ամբողջությունն է, քանի որ տրամաբանության տեսանկյունից յուրաքանչյուր հասկացություն ունի բովանդակություն և ծավալ։

Դիցուք, ցանկանում ենք նշել *քառանկյուն* հասկացության բովանդակությունը։ Թվարկենք քառանկյան էական հատկությունները։ Դրանք են՝ երկրաչափական պատկեր. չորս կետերից և դրանց հաջորդաբար միացնող չորս հատվածներից բաղկացած լինել. տրված չորս կետերից երեքի չգտնվելը միևնույն ուղղու վրա. կետերի միացնող հատվածների անհատելիություն։

Հասկացության բովանդակության մասին չի կարելի խոսել նրա ծավալից առանձին։ *Հասկացության ծավալը* հասկացության մեջ ամրագրված այն առարկան է կամ առարկաների դասը, որոնց վրա տարածվում է հասկացության բովանդակությունը։ *Մատիտ* հասկացության ծավալն ընդգրկում է բոլոր մատիտները, որոնք երբևիցե գոյություն են ունեցել, գոյություն ունեն կամ գոյություն կունենան։

Սեռի և տեսակի հարաբերության մեջ գտնվող հասկացությունների (բույս, ծաղիկ, գրենական պիտույք, գրիչ, քաղաք, մայրաքաղաք) ծավալը և բովանդակությունը գտնվում են հակադարձ հարաբերակցության մեջ։

Հասկացության ծավալի և բովանդակության հակադարձ հարաբերակցության օրենք
--------------------------------------------------------------------

Օրենքի համաձայն, որքան լայն է հասկացության ծավալը, այնքան նեղ է հասկացության բովանդակությունը, և հակառակը. որքան նեղ է հասկացության ծավալը, այնքան լայն է հասկացության բովանդակությունը։ Օրինակ, համեմատենք *մատիտ* և *կանաչ մատիտ* հասկացությունները։ *Մատիտ* հասկացության ծավալն ավելի լայն է, քան *կանաչ մատիտ* հասկացության ծավալը։ *Մատիտ* հասկացություն ծավալը տարածվում է ոչ միայն կանաչ մատիտների, այլև կարմիր, սև, կապույտ և այլ գույնի մատիտների վրա։ Մինչդեռ *մատիտ* հասկացության բովանդակությունը պակաս հատկություններ է ամրագրում, քան *կանաչ մատիտ* հասկացության բովանդակությունը։ Վերջինիս բովանդակության մեջ կարելի է գրանցել մատիտի բոլոր էական հատկությունները և դրանց ավելացնել կանաչ գույնի հատկությունը։

Ելնելով այս օրենքից, գոյություն ունի հետևյալ օրենքը. որքան ավելի լայն է ծավալը, այնքան ավելի պարզ է նրա բովանդակությունը, և հակառակը։

Սեռային և տեսակային հասկացություններ
------------------------------------

*Սեռային* է այն հասկացությունը, որի ծավալն ավելի լայն է և ամբողջովին ներառում է մյուս հասկացության ծավալը։

*Տեսակային* է այն հասկացությունը, որը սեռային հասկացության ծավալի միայն մի մասն է կազմում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Բրուտյան, Գ. Ա. (1998). Քոչարյան, Հ. Ժ. (ed.). *Տրամաբանություն* (PDF). Երևան: Գիտություն. էջ 16. ISBN ISBN 5-8079-X. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2020.07.18-ին. `{{cite book}}`: Check `|isbn=` value: invalid character (օգնություն)
2. ↑  Մալախով, Վ. Պ. (2001). *Ձևական տրամաբանություն. Դասագիրք բարձրագույն հաստատությունների համար* (ռուսերեն). Մոսկվա: Академический проект. էջ 23. ISBN 5-8291-0051-7.
3. ↑  Բրուտյան, Գ. Ա. (1998). *Տրամաբանություն* (PDF). Երևան: Գիտություն. էջեր 16–17. ISBN ISBN 5-8079-X. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2020.07.18-ին. `{{cite book}}`: Check `|isbn=` value: invalid character (օգնություն)
4. 1 2 3  Малахов, В. П. (1999). *Логика. Учебно-методическое пособие* (ռուսերեն). Մոսկվա: Московская финансово-юридическая академия. էջ 19.
5. 1 2 3  Բրուտյան, Գ. Ա. (1998). *Տրամաբանություն* (PDF). Երևան: Գիտություն. էջ 17. ISBN ISBN 5-8079-X. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2020.07.18-ին. `{{cite book}}`: Check `|isbn=` value: invalid character (օգնություն)