**Դարագյուղ** (Դարաքով, Փարախեթի, վրացերեն՝ დარაქოვ), հայաբնակ գյուղ Վրաստանի Քվեմո Քարթլիի մարզի Ծալկայի շրջանում, Ծալկայից 15 կմ արևմուտք։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 1520 մ բարձրության վրա։ Դարագյուղը սարահարթի կենտրոնումն է։ Խրամ գետի ձախ ափին է գտնվում։ Նախկինում այստեղ հայկական Սափարեխ գյուղն է եղել։ 1830թ․ամռանը Էզրումից գաղթած Թորոսյան Գալուստ, Մնացական և Մարկոս եղբայրները հիմնում են այս գյուղը։ Գյուղի անունը առաջացել է փոքրիկ ձորակների շնորհիվ, որոնք ձգվում են գյուղի հյուսիսային մասում։ Սկզբում գյուղի անունը ուղղակի Դերե է (ձոր) կոչվել, հետագայում թուրքական դերե բառին հայկական գյուղ բառն են ավելացրել և ստացել են Դարագյուղ (Ձորագյուղ)։ Էրզրումի վիլայեթում գյուղը կոչվել է Դարաչիչակ (Ծաղկաձոր)։ դարագյուղով անցնում են խճուղային ճանապարհները դեպի Ծինծղարո, Սանտա, Ջինիզ, Թաքքիլիս գյուղերը։ Հյուսիս-արևելքում սահմանակից է Ծինծղարո գյուղին, հյուսիսում՝ Աշկալային, արևմուտքում՝ Ջինիսին, հարավում՝ Թաքքիլիսային։ Ծովի մակերևույթից բարձր է 1520 մետր։ Շրջկենտրոնից հեռու 14կմ, դեպի արևմուտք։ Գյուղից հարավ-արևելք հարթությունն է, որտեղ գերիշխում են սևահողերը։ Գործում է ոռոգման սիստեմա։ Գյուղի հյուսիս-արևելյան մասում ձգվում են Մարալի ձորը իրականում սրանք ոչ թե ձորեր են, այլ սելավից առաջացած քանդակ ձորակներ։ Գյուղի արևելյան և հաևավային մասում ծփում են Խրամի ջրամբարի ջրերը։ Խրամագեսի կառուցման կապակցությամբ, որի հետևանքով Ներքին Ծալկայի հարթությունը դարձավ ջրամբարի հատակ մի քանի գյուղեր տեղահանվեցին։ Տեղահանվեց նաև Դարագյողի մի մասը, որոնք 1934-35 թթ․ տեղափոխվեցին Ախալքալաքի շրջան և այնտեղ հիմնեցին նոր գյուղ՝ Զրես անունով, որը հետագայում վերանվանվեց Կիրովական։ Զբաղվում են բուսաբուծությամբ և անասնապահությամբ։1885թ․ Դարագյուղում կար 64 տուն, 20-դարի սկզբին՝ 70 տուն – 500 մարդ, այժմ 240 տուն՝ 900 մարդ։ 20-դարի երկրորդ կեսին Ծալկայի հայերի մեջ մեծ հեղինակություն է վայելել Գաբրիել Պետրոսյանը։ Գյուղացիները նրան անվանել են Գաբրիել աղա։ Նա ժամանակի կարդացած մարդկանցից էր, ստանում էր մի շարք թերթեր և «Բազմավեպ» ամսագիրը։ պատմական հուշարձաններից է եկեղեցին, որը կառուցվել է 1308թ․։ 20-դարի երկրորդ կեսին 1859-1860 թվականներին գյուղացիները վերանորոգել են եկեղեցին։ 1930թ․ գյուղում կազմկերպվեց կոլեկտիվ տնտեսություն։ Ծալկայում գյուղացիները հայտնի են որպես ոսկերիչ, ներկարար, վարսավիր։ Գյուղն ունի միջնակարգ դպրոց, ակումբ, գրադարան, խանութ։(Հեղ Լ.Բադասյան)

Բնակչություն և տնտեսություն
---------------------------

Համաձայն 2002 թվականի տվյալների, գյուղն ուներ 814 բնակիչ, հիմնականում հայեր։ 2014 թվականի տվյալներով գյուղում ապրում էր 588 մարդ, ովքեր զբաղվում են հացահատիկային բույսերի և կարտոֆիլի մշակությամբ, անասնապահությամբ, այգեգործությամբ, մեղվաբուծությամբ և թռչնաբուծությամբ։

Գյուղն ունի դպրոց, ակումբ և գրադարան։

Պատմություն
-----------

Գյուղը հիմնադրել են Էրզրումի նահանգից եկած հայերը` 1830 թվականին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები" (PDF). Արխիվացված է the original (PDF) 2013 թ․ սեպտեմբերի 19-ին. Retrieved 2017 թ․ սեպտեմբերի 28.
2. ↑  "მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014". საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური. ნოემბერი 2014. Retrieved 26 ივლისი 2016.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Վրաստան Ծալկայի հայաբնակ գյուղեր |
| --- |
|  |
| Ծալկայի հայաբնակ գյուղեր | Այազմա • Աշկալա • Բուռնաշեթ • Դամալախարաբա • Դաշբաշ • Դարագյուղ • Խաչգյուղ • Ղաբուռ • Ղզլքիլիսա • Ղուշչի • Նարդևան • Չիֆթքիլիսա • Օզնի |

 |


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Ծալկայի շրջան |
| --- |
|  |
| Քաղաք | **Ծալկա** (վարչկենտրոն) | Ծալկայի շրջանի դրոշը |
|  |
| Բնակավայրեր | Ավրանլո  • Այազմա  • Արծիվանի  • Արջևան-Սարվանի  • Աքենդա  • Աշկալա  • Ախալշենի  • Բարեթի  • *Բեդիանի*  • Բերթա  • Բեշթաշեն  • Բուռնաշեթ  • Գանթիադի  • Գեդեքլար  • Գումբաթ  • Դարագյուղ  • Դաշբաշ  • Դամալախարաբա  • Թեջիսի  • *Թրիալեթ*  • Իմերա  • Լիվադ  • Խանդո  • Ստորին Խարաբա  • Խաչգյուղ  • Խրամհեսի  • Ծինծկղարո  • Ղաբուռ  • Կավթա  • Ղզլքիլիսա  • Կոխտա  • Ղուշչի  • Նարդևան  • Չիֆթքիլիսա  • Չոլմանի  • Չրդիլիսուբանի  • Ռեխա  • Սաբեճիսի  • Սամադլո  • Սամեբա  • Սանթա  • Սակղդրիոնի  • Տարսոնի  • Տբեթի  • Օզնի |
|  |
| Պորտալ:Վրաստան |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 312)։*  |