**էնթոնի Դիմոկ Փոուել** (անգլ.՝ Anthony Dymoke Powell, [ˈpoʊəl];դեկտեմբերի 21, 1905(1905-12-21)[…], Լոնդոն, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - մարտի 28, 2000(2000-03-28)[…], Ֆրում, Մենդիպ, Սոմերսեթ, Սոմերսեթ, Հարավարևմտյան Անգլիա, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), անգլիացի գրող, արձակագիր, ֆիլմերի սցենարիստ։ Առավել հայտնի է 1951-1975 թվականներին հրատարակված «Պար ժամանակի երաժշտության տակ» (անգլ.՝ A Dance to the Music of Time) տասներկուհատորյակով։ 2008 թվականին «Թայմս» թերթը Փոուելին ներառել է 1945 թվականից սկսած 50 մեծագույն գրողների շարքում։

Կենսագրություն
--------------

Էնթոնի Փոուելը ծնվել է Վեսթմինսթերում՝ Ուելսի գնդի սպա Ֆիլիպ Լայոնել Ուիլյամ Փաուելի և հողատեր Մոդի դստեր՝ Մերի Ուելս-Դիմոկի ընտանիքում։ էնթոնիի հայրը մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմին, ինչի պատճառով ընտանիքը հաճախ է տեղափոխվել կամ ապրել հորից առանձին։

1919 թվականին Փոուելը ընդունվել է Իթըն քոլեջ, որտեղ ընկերացել է Հենրի Յորքի հետ, որը հետագայում որպես գրող հայտնի է դարձել Հենրի Գրին կեղծանվամբ։ Իթընում Փոուելը տարվել է կերպարվեստով և 1922 թվականին դարձել է Իթընի արվեստի ընկերության հիմնադիրներից մեկը։ 1923 թվականի աշնանը Փոուելը ընդունվել է Օքսֆորդի Բալլիոլ քոլեջ, որտեղ ծանոթացել է Մորիս Բոուրայի հետ։ Արձակուրդների ժամանակ Փոուելը ճանապարհորդել է Եվրոպայում։

1926 թվականին Փոուելը ժամանել է Լոնդոն և սկսել է ինտեգրվել սոցիալական կյանքին Մեյֆեյրիում ու Բելգրավիայիում կազմակերպվող ընդունելությունների ժամանակ։ Մինչև 1932 թվականը վերապատրաստում է անցել *Duckworth* հրատարակչությունում։ Մոտ կես տարի Փոուելը եղել է *Warner Bros.* կինոընկերության անգլիական մասնաճյուղի սցենարիստը։ 1937 թվականին փորձել է գնալ Հոլիվուդ, բայց չի հաջողվել։ Այնուհետև նա սկսել է գրախոսականներ գրել *The Daily Telegraph* թերթի և *The Spectator* ամսագրի համար։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Փոուելը դարձել է կրտսեր լեյտենանտ 34 տարեկան հասակում, ինչը բավականին մեծ տարիք է եղել նման ցածր կոչման համար։ Նրա ունակությունները, այնուամենայնիվ, կիրառվել են այն ժամանակ, երբ նա փոխադրվել է ռազմական հետախուզության բաժին (որոշ ժամանակ նա նաև ծառայել է Հետախուզական միացյալ կոմիտեում)։

Պատերազմի ավարտից հետո Փոուելը իր կյանքն ամբողջովին նվիրել է գրականությանը։ Նա վերականգնել է իր հարաբերությունները գրող Իվլին Վոյի (Օքսֆորդի ծանոթի) հետ, ընկերացել է նկարչուհի Նինա Հեմնեթի և կոմպոզիտոր Կոնստան Լեմբերտի հետ։ Փոուելը ամուսնացած է եղել և ունեցել է երկու երեխա։ 1934 թվականի դեկտեմբերի 1-ին սկսնակ գրողը ամուսնացել է տիկին Վիոլետտա Փեյկենհեմի հետ։ Հարսանիքից հետո ամուսինները տեղափոխվել են Ռիջենթս այգու իրենց տուն, որտեղ էլ ապրել են ողջ կյանքում։

1940 թվականին ծնվել է նրանց առաջին տղան՝ Թրիսթրամը, որը պատերազմական տարիներին հիմնականում հեռու է եղել ծնողներից։ 1946 թվականի հունվարին ծնվել է երկրորդ տղան՝ Ջոնը։ Գրողի թոռնուհին՝ Ջորջինիան, ամուսնացել է Հենրի Սոմերսեթի՝ Բոֆորտի 12-րդ դքսի հետ։ 1950 թվականին Փոուելը Սոմերսեթի դքսության Ֆրում քաղաքում տուն է ձեռք բերել։ 1956 թվականին նա դարձել է Բրիտանական կայսրության շքանշանի հրամանատար։ 1973 թվականին Փոուելը հրաժարվել է ասպետական կոչում ընդունելուց։ 1988 թվականին գրողը դարձել է Պատվո շքանշանի հրամանատար։

Գրական գործունեություն
----------------------

1931 թվականին հրատարակվել է Էնթոնի Փոուելի դեբյուտային «Մթնշաղային մարդիկ» (*Afternoon Men*) վեպը՝ *Duckworth* հրատարակչության կողմից, որտեղ էլ հենց աշխատել է գրողը։ Նույն հրատարակչության կողմից հրատարակվել են գրողի հաջորդ երեք ստեղծագործությունները նույնպես (որոնցից երկուսը հրատարակվել են այն ժամանակ, երբ գրողն արդեն այդտեղ չի աշխատել)։

Հոլիվուդյան շրջանում Փոուելը մի քանի հոդված է գրել *Night and Day* ամսագրի համար, որը խմբագրել է Գրեհեմ Գրինը։ Փոուելը շարունակել է հրապարակել իր գործերը այդ ամսագրում մինչև 1938 թվականի մարտին այդ ամսագրի փակումը։ 1939 թվականին գրողը ավարտել է իր թվով հինգերորդ «Ինչ պատահեց Ուերինգի հետ» վեպը *(What’s Become of Waring),* որի վերնագիրը ընտրվել է Ռոբերտ Բրաունինգի բանաստեղծության հիման վրա։ *Duckworth* հրատարակչությունը չի ընդունել այդ գիրքը․ այն հրատարակվել է *Cassell* հրատարակչության կողմից՝ մոտ 1000 օրինակով։

Պատերազմի ժամանակ Փոուելը սկսել է նյութեր հավաքել 17-րդ դարի անգլիացի գրող Ջոն Օբրիի կենսագրության վերաբերյալ, բայց ծառայությունը ստիպել է միառժամանակ թողնել նաև այդ ձեռնարկումը։ «Ջոն Օբրին և իր ընկերները» գրքի ձեռագիր տարբերակը պատրաստ է եղել միայն 1946 թվականին և հրատարակվել է 1948 թվականին։ 1949 թվականին հրատարակվել է Օբրիի աշխատանաքների ժողովածուն՝ Փոուելի խմբագրությամբ։

1951 թվականին հրատարակվել է «Դաստիարակության հարց» *(A Question of Upbringing)* վեպը։ Փոուելը սկսել է «Պար ժամանակի երաժշտության տակ» գրքերի շարքը՝ բաղկացած 12 գրքից, որը անվանվել է Նիկոլա Պուսենի համանուն նկարից ոգեշնչվելով։ Շարքում ներկայացվել է 1921-1971 թվականներին անգլիական բոհեմի կյանքի մասին, իսկ վեպերում ենթադրաբար եղել են ինքնակենսագրական տարրեր։

1957 թվականին շարքի չորրորդ հատորը՝ «Տիկին Մոլիի տանը», արժանացել է Ջեյմս Թեյն Բլեքի մրցանակի։ 1974 թվականին այդ շարքի տասնմեկերորդ մասը՝ «Ժամանակավոր թագավորները» *(Temporary Kings)*, արժանացել է Ու․Խ․ Սմիթի մրցանակի։ Հայտնի անգլիացի գրող և Փոուելի ժամանակակից Իվլին Վոն համեմատել է նրա «Պար ժամանակի երաժշտության տակ» գործը Մարսել Պրուստի ստեղծագործությունների հետ, ընդ որում նշելով, որ Փոուելը ավելի իրատեսական ու զվարճալի է։

«Պար ժամանակի երաժշտության տակ» շարքի վրա աշխատանքն ավարտելուց հետո գրողը 1983 թվականին հրատարակել է «Օ՜, ինչպե՜ս է սլանում անիվը» (*O, How the Wheel Becomes It!*), իսկ 1986 թվականին՝ «Ձկնորս արքան» *(The Fisher King)* վեպերը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4  Encyclopædia Britannica
3. 1 2 3 4 5 6  *Lundy D. R.* The Peerage
4. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #118793144 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
5. 1 2 3  Kindred Britain
6. ↑  *Barber M.* Anthony Powell: A Life. — London: Duckworth Overlook, 2004. — P. 291.
7. ↑  *Birns N.* Understanding Anthony Powell. — Columbia, SC: University of South Carolina, 2004. — P. 1.
8. ↑  «The 50 greatest British writers since 1945» (անգլերեն). The Times. Արխիվացված օրիգինալից 2008 թ․ մայիսի 11-ին. Վերցված է 2010 թ․ փետրվարի 19-ին.
9. ↑  *Birns N.* Understanding Anthony Powell. — Columbia, SC: University of South Carolina, 2004. — P. 19.
10. ↑  «Books: Between Proust & Waugh» (անգլերեն). Time. 1960 թ․ սեպտեմբերի 26. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ դեկտեմբերի 13-ին. Վերցված է 2012 թ․ հոկտեմբերի 21-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Էնթոնի Փոուելը Կարճ գրական հանրագիտարանում
* Էնթոնի Փոուելը «Կռուգասվետ» հանրագիտարանում

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · Internet Speculative Fiction Database · The Peerage · WikiTree · WeRelate |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Կրուգոսվետ · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Օքսֆորդի կենսագրական · Notable Names Database · Treccani · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 90108668 · BNE: XX919198 · BNF: 12030398f · CiNii: DA0085803X · CONOR: 24751203 · GND: 118793144 · ICCU: CFIV072467 · ISNI: 0000000120962088 · LCCN: n80039364 · LNB: 000077274 · NDL: 00754981 · NKC: kup19970000079042 · NLA: 35430668 · NSK: 000012384 · NTA: 069082456 · NUKAT: n00052305 · PTBNP: 75820 · LIBRIS: 220766 · SUDOC: 028475917 · VIAF: 59098129 · ULAN: 500285460 · WorldCat VIAF: 59098129 |

 |

 |