recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Պալաս-հոթել** (ռուս.՝ Палас-Отель), հինգհարկանի հինավուրց շենք Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքում։ XVIII դարի ճարտարապետության հուշարձան է։

*Շենքի հասցեն`* Դոնի Ռոստով, Բուդյոննու պողոտա, տուն 43/53։

Պատմություն
-----------

Դոնի Ռոստովի Բուդյոննու պողոտայի և Պուշկինի փողոցի անկյունում 1880-ական թվականներին կառուցվել է եռահարկ շենք Կուշնարյովի ծխախոտի ֆաբրիկայի համար։ 1914 թվականին «Ե. Ս. Կուշնյարովի ընկերակցությունը» Ասլանիդիի ծխախոտի ֆաբրիկայի հետ միանում է Ասմոլովի ծխախոտի ֆաբրիկային, որը գտնվում էր Կազանսկի (Գազետնի) նրբանցքում, իսկ Բուդյոննու պողոտայում գտնվող շենքը 1914-1915 թվականներին վերակառուցվում է ամպիր ոճով հայ ճարտարապետ Հարություն Զաքիևի նախագծով։

Վերակառուցումից հետո շենքում եղել է 1-ին դասի հյուրանոց։ Այն ուներ շուրջ 70 երկ- և երեքտեղանոց համարներ, մեծ ճաշասրահ, որի կենտրոնում շատրվան էր։ Ճաշասրահի կողային պատի մոտ գտնվում էր երաժշտախմբի խեցեփեղկը։ Ճաշասրահի մուտքի մոտ ձկներով ակվարիում էր. այդ ձուկը մտնում էր ռեստորանի ճաշացուցակի մեջ։ Ակվարիումի մակերեսը 8 քառակուսի մետր էր։

Դոնի Ռոստով. Կուշնարյովի ծխախոտի ֆաբրիկայի շենքը
Ճաշասրահի պատերը ներկված էին բաց կրեմագույն։ Երկայնակի և լայնակի պատերից մեկին կից առանձին ճաշասենյակներ էին։ Ճաշասենյակները միանում էին ճաշասրահին ելուններով կամարների շարքով։ Ճաշասրահը նախատեսված էր 800 այցելուների համար։

1914 թվականի օգոստոսին «Պալաս-հոթել» պերճաշուք հյուրանոցում ընտանիքի և թագաժառանգի հետ կանգ է առել Նիկոլայ II կայսրը։ Նրանք ձիակառքերով Կովկասից մեկնում էին Մոսկվա։

1918 թվականի մարտի 23-ից մայիսի 4-ը «Պալաս-հոթելում» տեղակայվել էր Դոնի խորհրդային հանրապետության կառավարությունը Դոնի հեղափոխական կազակության ղեկավարներ Ֆ. Գ. Պոդտելկովի և Մ. Վ. Կրիվոշլիկովի գլխավորությամբ։

Սպիտակ զորքերի կողմից Ռոստովը 1918 թվականի մայիսին գրավելուց հետո այստեղ կրկին գործել է հյուրանոցը։

1919 թվականի հունիսի 13-ին հյուրանոցի նախասրահում սպանվեց Կուբանի ռադայի նախագահ կոռնետ Նիկոլայ Ռյաբովոլը, որը հանդես էր գալիս Կուբանի անկախության ու Ռուսաստանից անջատման և հետագայում քաղաքացիական պատերազմին մասնակցելուց հրաժարվելու օգտին։ Սպայական համազգեստով մարդասպանը երկու անգամ կրակել է նրա թիկունքին և փախել ավտոմեքենայով։

1920 թվականին հյուրանոցում տեղակայված էր Առաջին հեծելազորային բանակի շտաբը, իսկ ավելի ուշ այնտեղ գտնվել է Հյուսիսկովկասյան ռազմական օկրուգի շտաբը։

Ներկայում շենքը վերակառուցվել է, ավելացվել է երկու հարկ։ Այժմ շենքում տեղակայված են Ռուսաստանի Դաշնության Պաշտպանության նախարարության «Իրավական օժանդակության հարավային տեղական վարչություն» դաշնային պետական հաստատությունը, «Հյուսիսային Կովկասի ռազմական օկրուգի շտաբ» «Դաշնային պետական ինստիտուտի» դաշնային պետական հաստատության կապի վարչությունը և այլ կազմակերպություններ։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Столица Белого движения Արխիվացված 2017-06-03 Wayback Machine.
* Палас-отель

Նշումներ
--------

1. ↑  Закиев Арутюн Христофорович
2. ↑  Палас-отель
3. ↑  Столица Белого движения(չաշխատող հղում)
4. ↑  «г. Ростов-на-Дону, пр-т Буденновский, д. 43». Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ փետրվարի 2-ին. Վերցված է 2018 թ․ նոյեմբերի 6-ին.
**Vietnam Air Services Company**, գործում է որպես **VASCO** (վիետ․՝ Công ty bay dịch vụ hàng không), վիետնամերեն Վիետնամական ավիաընկերությունը, որի գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Հոշիմին քաղաքում, կանոնավոր և չարտերային ուղևորափոխադրումներ է իրականացնում Վիետնամի հարավային մասի օդանավակայաններով։

Հանդիսանում է Vietnam Airlines ազգային ավիափոխադրողի դուստր ստորաբաժանումը։

Որպես գլխավոր տարանցիկ հանգույց՝ ավիաընկերությունը օգտագործում է Թանշոննյաթ միջազգային օդանավակայանը։ Չարտերային փոխադրումների ոլորտում Vietnam Air Service Company-ն աշխատում է զբոսաշրջային օպերատորների հետ պայմանագրերով, ապահովում է շտապ բժշկական օգնության բրիգադի (սանիտարական ավիացիա) գործունեությունը, ուղևորներին ու բեռները տեղափոխում է նավթային մշակումների հարթակներ, ինչպես նաև տրամադրում է տեղական նշանակության ավիացիայի աշխատանքի հետ կապված այլ ծառայությունների լայն շրջանակ։

Պատմություն և ընդհանուր տեղեկություններ
---------------------------------------

Vietnam Air Services Company-ն ստեղծվել է 1987 թվականին Վիետնամի կառավարության կարգադրությամբ՝ որպես Vietnam Airlines ազգային ավիաընկերության դուստր ձեռնարկություն։

2004 թվականին VASCO-ն սկսել է կանոնավոր ուղևորափոխադրումների սպասարկումը երթուղային ցանցից դուրս, քանի որ հեռանկարում նախատեսվում էր սեփականաշնորհել դուստր փոխադրողին։ Որոշ ժամանակ անց, Vietnam Airlines-ի ղեկավարությունը հայտարարեց VASCO-ի ցածր գնային ավիաընկերության վերակազմակերպման մտադրության մասին, որպեսզի համագործակցեն մի շարք օտարերկրյա գործընկերների հետ՝ ներքին ուղևորափոխադրումների ոլորտում։

Երթուղային ցանց
---------------

VASCO ավիաընկերության ATR-72 ավիաընկերությունը Կոնդաո օդանավակայանում (Կոնդաո, Վիետնամ)

VASCO ավիաընկերության կանոնավոր ուղևորափոխադրումների ցանցը ներառում է հինգ ուղղություններ.

* Կամաու — Կամաու օդանավակայան
* Տամկի — Չուլայ օդանավակայան
* Կոնդաո — Կոնդաո օդանավակայան
* Հոշիմին — Թաննշոննյաթ միջազգային օդանավակայան **հանգույց**
* Տուիհոա — Դոնգտակ օդանավակայան

Նավատորմ
--------

2010 թվականի դեկտեմբերի դրությամբ Vietnam Air Services Company ավիաընկերության օդային նավատորմը բաղկացած էր Vietnam Airlines-ից վարձակալված ATR 72-500 օդանավից։

Նշումներ
--------

1. 1 2  «VASCO website: About Us». Արխիվացված է օրիգինալից 2007 թ․ մայիսի 29-ին.
2. ↑  «Vietnam Airlines' revenue takes off». *Viet Nam News*. 2004 թ․ հուլիսի 17. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հուլիսի 14-ին.
3. ↑  «Vietnamese government approves country's first privately owned airline». *Forbes*. 2007 թ․ նոյեմբերի 30. Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ մարտի 7-ին.
4. ↑  «2007: Vietnam's aviation industry will renew itself». *Vietnam Economic Times*. 2007 թ․ նոյեմբերի 1. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ օգոստոսի 10-ին.
5. ↑  «VASCO website: Flight Schedule» (Vietnamese). Արխիվացված է օրիգինալից 2007 թ․ փետրվարի 15-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
6. ↑  «VASCO - Vietnam Air Services». Ch-aviation.ch. Արխիվացված է օրիգինալից 2005 թ․ հունիսի 29-ին.

Հղումներ
--------

* *VASCO պաշտոնական կայք* (անգլ.)
* *VACCO* *պաշտոնական կայք* (վիետ.)
**Մեքքայի ճակատամարտ** (արաբ․՝ مكة تحت سيطرة العثمانيين‎‎, թուրքերեն՝ Mekke'nin Osmanlı'ya dönüşü), ճակատամարտ, որը տեղի է ունեցել 1813 թվականի հունվարին Օսմանա-սաուդյան պատերազմների ընթացքում՝ Օսմանյան կայսրության և Սաուդյան Արաբիայի միջև։

Ճակատամարտը պատմականորեն համարվում է Ջիդդայի արյունահեղ ճակատամարտի շարունակությունը, որտեղ ևս օսմանյան և եգիպտական ուժերը հասան բացարձակ հաղթանակի։

Նախապատմություն
---------------

Օսմանցիների կողմից դեպի Արաբական թերակղզի արշավանքների հետևանքով բազմաթիվ արաբական պետություններ կորցրել են իրենց պետականությունը։

1805 թվականին Եգիպտոսի փաշա դարձավ ալբանական գահատոհմի ներկայացուցիչ Մուհամմադ Ալին, որը վարում էր զավթողական քաղաքակություն։

1812 թվականին Մուհամմադ Ալու գլխավորած օսմանա-ալբանա-եգիպտական զորքերը խլեցին Եգիպտոսում մամլուքներին պատկանող վերջին հողերը։ Դեռ 1811 թվականին Եգիպտոսի օսմանյան կառավարիչ Մուհամմադ Ալի փաշան շարունակեց իր նախորդների արշավանքները դեպի Արաբական թերակղզի։ 1812 թվականին նրա գլխավորած զորքերը մտնում են Մադինա, իսկ 1813 թվականին կայազորի օժանդակությամբ ջախջախում Ջիդդայի արաբական ուժերին։

Դրանից հետո Մ. Ալու զորքերը ուղղություն բռնեցին դեպի սաուդյան արաբական կարևորագույն հենակետ հանդիսացող Մեքքա սրբավայր-քաղաք։

Ճակատամարտ
----------

1813 թվականի հունվարին՝ Ջիդդայի ճակատամարտից մի քանի օր հետո անհավասար պայքարի բռնվեցին մի կողմից սաուդյան, մյուս կողմից եգիպտական և օսմանյան զորքերը։

Մուհամմադ Ալիի գլխավորած օսմանյան և եգիպտական զորքերը 22 անգամ գերազանցում էին Մեքքայի սաուդյան զորքերին, իսկ Մադինայում և Ջիդդայում կրած պարտությունները վերջնականապես հյուծել էին Սաուդյան առաջին պետության զորքերին։

Դա էր պատճառը, որ սաուդյան զորքերը գրեթե առանց դիմադրության հանձնեցին քաղաքը։ Տեղի բնակչության մեծ մասը զոհվեց։ Սաուդյան առաջին պետությունը, որը հիմնված էր թույլ արմատների վրա, կործանվեց, իսկ արաբական կողմը այս պայքարում տվեց 995 զոհ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Կիսելյով Կ. Ա. Եգիպտոսը և Վահհաբիտների թագավորությունը. «Պատերազմ անապատում» (1811-1818)».

Գրականություն
-------------

* Facey, William & Grant, Gllian: Saudi Arabia by the First Photographers. ISBN 0-905743-74-1
* Captain G. S. Froster : 'A trip Across the Peninsula – Rehla Abr Al-Jazeera, (Arabic). Mombai – India, 1866

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կիսելյով Կ. Ա. Եգիպտոսը և Վահհաբիտների թագավորությունը. «Պատերազմ անապատում» (1811-1818)
**Մանազկերտի ճակատամարտ**, Կովկասյան ճակատի մարտերից մեկը Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Ռազմական գործողությունների թատերաբեմը Արևմտյան Հայաստանում (ներկայիս Թուրքիայի արևելյան մասում) է եղել։ Չնայած ծանր կորուստներին, որոնք եղել են ինչպես ռուսական, այնպես էլ թուրքական կողմից, ճակատամարտից հետո ռազմական իրավիճակի առումով գրեթե ոչինչ չի փոխվել. Ռուսաստանը ձեռք է բերել տակտիկական մի փոքր առավելություն։

1915 թվականի հուլիսի 10-ին կովկասյան բանակային 4-րդ կորպուսը գեներալ Պ. Օգանովսկու գլխավորությամբ սկսում է հարձակումը Մանազկերտից արևմուտք ընկած բարձունքները գրավելու համար։ Սակայն նրանց դիմագրավում է թուրքական մի քանի դիվիզիա` մոտ 40.000 մարդ, որոնց մասին ի սկզբանե տեղեկություն չկար։ Հուլիսի 16-ին օսմանական բանակը Աբդուլքերիմ փաշայի գլխավորությամբ հակահարձակման է անցնում։ Հակամարտող կողմերից թուրքական կողմի զինվորների քանակը մոտ երեք անգամ գերազանցում էր հակառակորդի ուժերին։ Օգանովսկու ջոկատները ստիպված էին նահանջել Մանազկերտից` կորցնելով զինամթերքով գնացքը։ Հուլիսի 20-ին թուրքերը հետ են վերցնում Մանազկերտը, իսկ հուլիսի 27-ին ռուսական զորքերին դուրս են մղում Մուշից։ Ռուսական հաղորդակցության վատ պայմանների պատճառով Նիկոլայ Յուդենիչը, ով Կովկասյան ռազմաճակատի գլխավոր հրամանատարն էր, չէր իմանում, որ ռուսական բանակը հարաբերական կայունություն է ձեռք բերել ճակատում մինչև հուլիսի 22-ը. Յուդենիչը թուրքերի հարձակման մասին իմացել է միայն հուլիսի 22-ին։

Հասկանալով, որ եթե օսմանցիները շարունակեն հարձակումը, իր բանակը կոչնչանա, Յուդենիչը հրամայում է նահանջել։ Ռուսական զորքերը նահանջում են Մանազկերտից` լքելով Վանի վիլայեթը։

Նահանջից հետո ռուսական զորքերը արագ վերախմբավորվում են և անցնում հակահարձակման, որին մասնակցում էին 22.000 հետևակ և հեծելազոր։ Նահանջի ժամանակ կազակական հեծելագունդը գերի է վերցնում 6.000 թուրք։ Ռուսական կողմի կորուստը կազմում էր 7.000-10.000 մարդ, թուրքական կողմի կորուստն անհայտ է։ Մանազկերտը գրավվում է, սակայն Յուդենիչը ժամանակ չուներ հաջողությունը զարգացնելու։

Հետևանքներ
----------

1915 թվականին Կովկասյան ճակատում համեմատաբար հանգիստ էր։ Ռուսաստանն այն դիտարկում էր որպես երկրորդական ճակատ` նախընտրություն տալով լեհական ճակատին։ Մանազկերտի գրավումը գրեթե ոչինչ չի փոխել ռազմական իրավիճակում, սակայն գերմանական ճակատում շարունակվող կորուստների ֆոնին բարոյական դրական նշանակություն ուներ։

Տես նաև
-------

* Մանազկերտի ճակատամարտ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Battle of Manzikert (1915)(անգլ.) // *Wikipedia, the free encyclopedia*. — 2016-06-11.
**Կրետեի ռազմագործողություն** (գերմ.՝ Luftlandeschlacht um Kreta, հուն․՝ Μάχη της Κρήτης, անգլ.՝ Battle of Crete), հայտնի է նաև որպես **«Մերկուրի» ռազմական օպերացիա**, Հունաստանի Կրետե կղզում տեղի ունեցող ռազմական գործողությունների շղթա Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում։

Այն սկսվել է 1941 թվականի մայիսի 20-ին առավոտյան, այն բանից հետո, երբ Նացիստական Գերմանիայի Լյուֆտվաֆեն օդից ռազմախուժեց Կրետե կղզի։

Հունական զորքերի հետ մեկտեղ կղզում կռվում էին նաև դաշնակիցների (Բրիտանական կայսրություն, Ավստրալիա, Նոր Զելանդիա) ուժերը, ինչպես նաև Կրետեի խաղաղ բնակչությունը։ Մարտերի առաջին օրը գերմանական զորքերը ունեցան խոշոր կորուստներ, որը դաշնակիցներին բերեց այն կարծիքի, որ նրանք կարող են հեշտությամբ հաղթել ռազմախուժմանը։ Հաջորդ օրը դաշնակիցները թույլ տվեցին ռազմավարական տատանումներ, որը ստիպեց Գերմանիային սկսել հարձակողական գործողություններ։

արդյունքում՝ Կրետեի արևմտյան հատվածը ընկավ, իսկ Մալեմե փոքրիկ գյուղը գերմանացիների համար վերածվեց ռազմաօդային հենակետի։ Ամրապնդվելով Կրետեի արևմուտքում` գերմանացիներին հաջողվեց հարձակվել տարբեր ուղղություններով։ Այս ընթացքում Կրետեի հույն բնակչության մի մասը տարհանվեցին բրիտանական թագավորական նավատորմի միջոցով, իսկ մյուս մասը հանձնվեցին Աքսիսի զինվորներին կամ միացան Կրետեի դիմադրությանը։

Կրետեի համար մղվող պայքարը գերմանական Ֆալշիրմյեգերի՝ ռազմաօդային դեսանտային ուժերին հանդիպած առաջին դեպքն էր, երբ դաշնակից ուժերը իրականացրեցին հատուկ հետախուզական գործողություններ, ինչպես նաև, երբ գերմանական ներխուժմանը հզոր դիմադրություն ցույց տվեցին տեղի խաղաղ բնակիչները։ Նացիստական Գերմանիայի ֆյուրեր Ադոլֆ Հիտլերը ռազմագործողության արդյունքում հասկացավ, որ դաշնակիցների դեմ ռազմական գործողություններում նպատակահարմար չէ օգտագործել հատուկ դեսանտայիններին՝ որպես ռազմաօդային գրոհյիններ։ արդյունքում՝ հետագա մարտերի ժամանակ գերմանա-իտալական բանակի դեսանտայինները սկսեցին կռվել որպես ցամաքային զորատեսակ։ Ի հակառակ սրա, դաշնակիցները սկսեցին վերազինել օդա-գրոհային և հրթիռա-հրետանային գնդերը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ստեֆեն, Մարտին (1988), *Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ծովային ճակատամարտեր*, vol. 2, Ինստիտուտի հրատարակչություն, էջ 53, ISBN 1-55750-758-9
**Դանիլ Կրուգովոյ** (ռուս.՝ Данил Круговой; մայիսի 28, 1998(1998-05-28), Գատչինա, Լենինգրադի մարզ, Ռուսաստան),ռուս ֆուտբոլիստ, Պետերբուրգի «Զենիթի» պաշտպան։ 2020 թվականի Ռուսաստանի սուպերգավաթի դափնեկիր։

Խղաղային կարիերա
----------------

Դանիլ Կրուգովոյը ծնվել է Գատչինայում։ Ֆուտբոլով սկսել է զբաղվել 6 տարեկանում «Սմենայի» ֆուտբոլային դպրոցում։ 2015-2017 թվականներին խաղացել է «Զենիթի» երիտասարդական թիմում, անցկացրել է 32 խաղ Պրեմիեր լիգայի երիտասարդական առաջնությունում և չորս խաղ ՈՒԵՖԱ 2015/16 պատանեկան լիգայում։ 2016 թվականի նոյեմբերին կատարել է նորամուտը ՖԱԼ առաջնությունում՝ «Զենիթ-2» ակումբի կազմում անցկացնելով երեք խաղ։ Հաջորդ մրցաշրջանում 23 խաղում խփել է մեկ գոլ։ 2018/19 մրցաշրջանից առաջ տեղափոխվել է Պրեմիեր լիգայի «Ուֆա» ակումբ։ Օգոստոսի 3-ին կատարել է նորամուտը ՊՖԼ առաջնությունում՝ ակումբի երկրորդ կազմում։ Օգոստոսի 6-ին անցկացրել է առաջին խաղը առաջնությունում՝ «Անժիի» դեմ տնային խաղում (3:0)։

2019 թվականի օգոստոսի 21-ին կնքել է հնգամյա պայմանագիր «Զենիթի» հետ, բայց 2019/2020 մրցաշրջանը վարձավճարով կանցկացնի «Ուֆայում»։

### Հավաքական

2015-2016 թվականներին խաղացել է 22 հանդիպում, մեկ գոլ է խփել Ռուսաստանի պատանեկան հավաքականներում, որը գլխավորում էր Միխայիլ Գալակտիոնովի։ Բուլղարիայում անցկավող 2015 թվականի Եվրոպայի առաջնությունում, որտեղ հավաքականը հասել է կիսաեզրափակիչ, Շոտլանդիայի դեմ խաղում փոխարինման է դուրս եկել վերջին րոպեին։ Բոլոր չորս հանդիպումներն անցկացրել Է Չիլիում կայացած աշխարհի 2015 թվականի առաջնությունում, որտեղ հավաքականը պարտվել է 1/8 եզրափակիչում։

Անձնական կյանք
--------------

2019 թվականին *Sports.ru*-ին տված հարցազրույցում պատմել է, որ 2013 թվականին իր հորը՝ նախկին հատուկ ջոկատայինին, տարել և սպանել են Սանկտ Պետերբուրգի Գորելովո գյուղում։ Մարդասպաններին դեռ չեն գտել։ Նույն հարցազրույցում նաև պատմել է, որ ինքը ամուսնացած չէ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Transfermarkt.com(բազմ․) — 2000.
2. ↑  «Данил Круговой перешел в «Зенит»» (ռուսերեն). fcufa.pro. Վերցված է 2019 թ․ օգոստոսի 21-ին.
3. ↑  «Данил Круговой, добро пожаловать в ФК «Уфа»!» (ռուսերեն). fcufa.pro. Վերցված է 2019 թ․ օգոստոսի 21-ին.
4. ↑  «Вы писали, что Круговой выбрал «Зенит» из-за денег. Данил рассказал Головину, как все было на самом деле» (ռուսերեն). sports.ru. Վերցված է 2019 թ․ սեպտեմբերի 4-ին.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Դանիլ Կրուգովոյ» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | FootballDatabase.eu · FootballFacts.ru · Soccerway · Sportbox.ru · playmarkerstats.com (խաղացող) · Transfermarkt (խաղացող) · worldfootball.net (խաղացող) · ՌՊԼ (խաղացող) |

 |
**Թել Քալախի պաշարում** (արաբ․՝ حصار تلكلخ مايو 2011‎‎)՝ Սիրիայի զինված ուժեր կողմից անկացված գործողություն 2011 թվականի մայիսի 14-ից մինչև մայիսի 19-ը։ Սիրիական իշխանությունները հայտարարեցին, որ գործողության նպատակը քաղաքը ահաբեկիչներից ազատելն է, սիրիական ընդդիմության կարծիքով, զինված ուժերի իրական նպատակը՝ ճնշել քաղաքում ժողովրդավարական ցույցերը։

Գործողություն
-------------

Մայիսի 15-ին սիրիացի զինվորները մտան Թել Քալախ քաղաք, որը գտնվում է Լիբանանի հետ սահմանի մոտ։ Այնուհետև հաջորդեց հաղորդագրությունն այն մասին, որ զինվորները սպանում են սիրիական ընդդիմության անդամներին։ Հիմնականում տեղեկատվությունը հաղորդվում էին քաղաքացիական անձերի կողմից, ովքեր փախչում էին դեպի
Քաբիր գետը Լիբանան, խուսափելով բռնություններից։

Սիրիական ընդդիմության տվյալներով՝ մայիսի 16-ին զինված ուժերի զոհեր դարձել են մի քանի մարդիկ,մայիսի 18-ին զոհվեցին ևս ութը։ Մարդիկ սպանվել են հրաձգային զենքից։ Հիմնական իրադարձությունները ծավալվեցին Հարել ալ Բորջ թաղամասում և քաղաքի ծայրամասերում։

Մայիսի 19-ին գործողությունը ավարտվեց, և Սիրիայի իշխանությունները սկսեցին զորքի դուրս բերումը քաղաքի տարածքից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  At least 7 protesters killed by Syrian army in Tall Kalakh
2. ↑  Syrian refugees cross Lebanon border to escape massacre
3. ↑  «Syrian security forces kill "at least eight" in Tall Kalakh». 2011 թ․ մայիսի 18. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ օգոստոսի 30-ին. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 8-ին.
4. ↑  At least 7 protesters killed by Syrian army in Tall Kalakh, Yalibnan, 15, Проверено 12
5. ↑  Syrian refugees cross Lebanon border to escape massacre, Yalibnan, 27, Проверено 12
6. ↑  Syrie: 8 morts à Tall Kalakh, Assad confiant en une fin proche de la crise Արխիվացված 2013-09-29 Wayback Machine, News MSN, 18, Проверено 12
7. ↑  «Syrian troops withdraw from Tall Kalakh, witness says». 2011 թ․ մայիսի 19. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ օգոստոսի 30-ին. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 8-ին.
**Էստոնիայի բռնազավթումը գերմանական ուժերի կողմից Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում**, Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում, մասնավորապես՝ 1917 թվականի հոկտեմբերի 11-12-ն ընկած ժամանակահատվածում գերմանական բանակի կողմից Արևմտաէստոնական կղզեախմբերի, այդ թվում՝ Սաարեմաայի, Հիյումաայի և Մուհուի օկուպացումը։

Ռազմական գործողություններին հաջորդում են բազմակողմ բանակցությունները, որոնք իրենց հանգուցալուծումն են ստանում Բրեստ-Լիտովսկում։ Ռուսաստանում տեղի ունեցած հեղափոխության արդյունքում իշխանության գլուխ եկած բոլշևիկները որդեգրում են նոր քաղաքական գաղափարախոսություն, իսկ ռուսական բանակի մասնակցությունն աշխարհամարտին ինքնին հակասում էր այդ գաղափարական արժեհամակարգերին։ Այսպիսով՝ Բրեստ-Լիտովսկի պայմանագրով Ռուսաստանը խայտառակ պայմաններով ընդունում է հաշտություն, որը բեկումնային է լինում Մերձբալթիկայի համար։

1918 թվականի փետրվարի 18-ին գերմանական ուժերը ասպատակում են մայրցամաքային Էստոնիայի սահմանները՝ փետրվարի 21-ին արդեն գրավելով Հաապսալուն։ Զավթիչները զարգանում են իրենց ռազմավարական հաջողությունները և փետրվարի 22-ին օկուպացնում Վալգան, ապա նաև Հաապսալուն, Պյառնուն, Վիլյանդին։ Փետրվարի 24-ին զենքերը վայր է դնում Դորպատը (ներկայիս Տարտուն)։ Հանրապետության մայրաքաղաք Տալլինի (Ռևել) ռազմակալումը տեղի է ունենում փետրվարի 25-ին, որից անմիջապես հետո կայսերական զորախմբերը պաշարում են Էստոնիայի վերջին հենակետը՝ Նարվան (մարտի 4-ին)։ Այսպիսով, Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում օկուպացված Էստոնիայում անկում է ապրում տասնամյակներ տևած հանրապետական կարգերը։

Էստոնական հարցը իր լուծումը վերջնականապես գտնում է Բրեստ-Լիտովսկի բանակցությունների ժամանակ։ Գերմանական պատվիրակությունը երկար ժամանակ քննում է ռուսական կողմի ներկայացրած պայմանները և մշակում սեփական ծրագիրը, որը բխում էր իր իսկ շահերից։ Դրանք էին՝ միացնել Գերմանիային Մերձբալթիկան և մասնատել Լեհաստանը, «որպեսզի ղեկավարեն ոչ արիական ծագում ունեցող ազգերին»։ Բացի դա, Գերմանիան ձգտում էր պահպանել Ռուսաստանից գրավված տարածքները, որպեսզի օգտագործեր Ռուսաստանի տնտեսական ռեսուրսները։ Այսպիսով՝ պատերազմի արդյունքում Էստոնիայում, և մերձբալթյան մյուս երկրներում, հաստատվում է օկուպացիան վարչակարգ՝ Օբեր Օսթի դիկտատուրան։

Տես նաև
-------

* Մերձբալթիկայի միացումը ԽՍՀՄ-ին
* Բրեստ-Լիտովսկի պայմանագիր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Buttar, Prit. *Between Giants*. ISBN 9781780961637.
2. ↑  Hiden, John (2002). *The Baltic States and Weimar Ostpolitik*. Cambridge University Press. ISBN 0-521-89325-9.
**Ռաֆայել Վարդանի Պալտաջյան** (փետրվարի 2, 1984(1984-02-02), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ֆուտբոլիստ, պաշտպան։ «Շիրակ» ակումբի կազմում հանդես է եկել Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնությունում։

Ակումբային կարիերա
------------------

Պալտաջյանը ծնվել է Գյումրիում։ Տեղի ֆուտբոլի սան է։ Հանգամանքների բերումով (ծնողների՝ կյանքից վաղ հեռանալու պատճառով) Պալտաջյանին 5 տարեկանից դաստիարակել են տատիկն ու պապիկը։

Ֆուտբոլով սկսել է զբաղվել ավելի ուշ։ Մինչև ֆուտբոլը, 4 տարի զբաղվել է սամբոյով։ Այս սպորտաձևում նույնիսկ հաջողվել է դառնալ Հայաստանի առաջնության մրցանակակիր։ Մարզադահլիճի դիմաց գտնվում էր ֆուտբոլի դաշտը, որտեղ միշտ իր մարզումներն էր անցկացնում «Արագած» ֆուտբոլային ակումբը։ Պալտաջյանը մարզումներից հետո դուրս էր գալիս մարզադահլիճից, կանգ առնում դաշտի մոտ և ժամերով դիտում ակումբի մարզումները։ Նա մի օր որոշում է զբաղվել ֆուտբոլով։ 14 տարեկանից հաճախում է քաղաքային ֆուտբոլային դպրոց, որտեղ նրա առաջին մարզիչն է դառնում Աշոտ Պետրոսյանը։

17 տարեկանից սկսում է հանդես գալ «Շիրակի» ֆուտբոլային ակումբի երկրորդ խմբում։ Գլխավոր խումբ է մտել հերթափոխի կեսին։ Ակումբի հետ առաջին պայմանագիրը կնքվել է 2004 թվականին։ 2011 թվականին Հայաստանի գավաթի խաղերում դուրս է եկել եզրափակիչ փուլ։ Սակայն հաղթանակը բաժին է հասնում «Միկա» ֆուտբոլային ակումբին, որը 1։4 հաշվով հաղթում է «Շիրակ» ֆուտբոլային ակումբին։

Արդյունքների վիճակագրություն
----------------------------

*2011 թվականի նոյեմբերի 24*-ի դրությամբ*․*

| Ակումբ | Սեզոն | Առաջնություն | Գավաթներ | Եվրոգավաթներ | Ընդամենը |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Խաղեր | Գոլեր | Խաղեր | Գոլեր | Խաղեր | Գոլեր | Խաղեր | Գոլեր |
| Շիրակ | 2004 | 2 | 0 | ? | ? | 0 | 0 | 2 | 0 |
| 2005 | ? | ? | ? | ? | 0 | 0 | 0 | 0 |
| 2006 | 8 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 8 | 0 |
| 2007 | 6 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 6 | 0 |
| 2008 | 4 | 0 | 2 | 0 | 0 | 0 | 6 | 0 |
| 2009 | 6 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 6 | 0 |
| 2010 | 21 | 0 | 2 | 0 | 0 | 0 | 23 | 0 |
| 2011 | 10 | 0 | 2 | 0 | 0 | 0 | 12 | 0 |
| Ընդամենը | 57 | 0 | 6 | 0 | 0 | 0 | 63 | 0 |
| Ողջ կարիերայի ընթացքում | 57 | 0 | 6 | 0 | 0 | 0 | 63 | 0 |
|

Ձեռքբերումներ
-------------

* Հայաստանի դրոշը *«Շիրակ»*
	+ 2012/2013 թվականների Հայաստանի չեմպիոն
	+ 2011-12 թվականների Հայաստանի գավաթի նվաճող
	+ 2011 թվականի Հայաստանի գավաթի եզրափակիչ փուլի մասնակից

Անձնական կյանք
--------------

Հայրը Վարդանն է, իսկ մայրը՝ Լուիզան։ Ամուսնացած չէ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Transfermarkt.com(բազմ․) — 2000.
2. ↑  «Rafayel Paltajyan - Free - Stats - titles won». *www.footballdatabase.eu*. Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 28-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Профиль на официальном сайте ФФА (ռուս.)
* Профиль на footballdatabase.eu (անգլ.)
* Ֆուտբոլիստի էջը *soccerway.com* կայքում(անգլ.)
**Յան Պոպլուհար**(չեխ․՝ Ján Popluhár, 1935, սեպտեմբերի 12 - 2011, մարտի 6), սլովակ ֆուտբոլիստ, որը հանդես է եկել *ŠK Slovan Bratislava* ֆուտբոլային ակումբում և Չեխոսլովակիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում, երկու անգամ մասնակցել է աշխարհի առաջնությանը (1958 և 1962)։

Ակումբային կարիերան
-------------------

Պոպլուհարը իր ֆուտբոլային կարիերան սկսել է ավագ դպրոցից հետո՝ խաղալով՝ Rudá Hvězda Brno ֆուտբոլային ակումբում։

Սլովան Բրատիսլավա ֆուտբոլային ակումբի մարզիչ Լեոպոլդ Ստանտնին ստեղծում էր կեղծանուններ խաղացողների համար, Պոպլուհարին նա անվանեց «Բիմբո»։ «Ես նրան անվանել եմ այդպես, քանի որ ես միշտ հետևել եմ, և նա շատ բարեսիրտ է, և ես չեմ պատրաստվում նեղացնել ինչ-որ մեկին»,- հիշում է նա։

Ազգային թիմ
-----------

1962 թվականին Չիլիում տեղի ունեցած աշխարհի գավաթի առաջնության ժամանակ նա ամբողջովին փոխում է իրավիճակը հօգուտ իր թիմի։ Հանրահայտ ֆուտբոլիստ Պելեն ուշադրությունը հրավիրեց Պոպլուհարի վրա։ 1997 թվականին նա արժանացավ *World Fair Play* մրցանակի։ «Ես մի քանի անգամ հանդիպել եմ Պելեին, առաջին անգամ Չիլիում, իսկ հետո տարբեր խաղերում և ակումբներում», ասում է Պոպլուհարը։

Պոպլուհարը ընտրվել է տարվա լավագույն ֆուտբոլիստը Չեխոսլովակիայում 1965 թվականին։ Իսկ 2000 թվականին նա համարվել է 20-րդ դարի լավագույն սլովակ ֆուտբոլիստը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  «Legendárny Popluhár (†75): Na Slovane ho najprv nechceli!» (Slovak). čas.sk. 2011 թ․ մարտի 14.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
4. ↑  Jeřábek, Luboš (2007). *Ceský a ceskoslovenský fotbal - lexikon osobností a klubu* (Czech). Prague: Grada Publishing. էջ 52. ISBN 978-80-247-1656-5.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Յան Պոպլուհար» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | eu-football.info (խաղացող) · FootballDatabase.eu · National Football Teams.com · Transfermarkt (խաղացող) · Transfermarkt (մարզիչ) · Չեխիայի ֆուտբոլի ասոցիացիա · ՖԻՖԱ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 8354156565736123500004 · WorldCat VIAF: 8354156565736123500004 |

 |
**Նարինջով աղցան** (իտալ.՝ Insalata di arance), կամ **Սիցիլիական աղցան` նարինջով** (իտալ.՝ Insalata di arance alla siciliana), սիցիլիական խոհանոցի ավանդական ուտեստ։ Մատուցվում է որպես նախաճաշ, խավարտ կամ աղանդեր։

Բաղադրիչներ
-----------

Սիցիլիական նարինջով աղցանի պատրաստման համար անհրաժեշտ են հետևյալ բաղադրամասերը. 2 նարինջ, 1 կարմիր կամ սպիտակ սոխ, սամիթ, 1 թեյի գդալ թարմ ռոզմարին կամ ռոզմարինի չիր, 4 ճաշի գդալ ձիթապտղի յուղ, 100գ ձիթապտուղ, 1 ճաշի գդալ սպիտակ գինու քացախ, մի քանի նանայի տերևիկ և սև պղպեղ՝ ըստ ճաշակի։

Պատրաստում
----------

Բարակ կտրտած սոխը որոշ ժամանակ թրջվում է սառը ջրում, որպեսզի կծու համը անհետանա։ Այնուհետև մանր կտրտել սամիթը։ Այդ ամենը նարինջի կտորների, ձիթապտղի և մանրացրած խնձորի (ռոզմարին) հետ լցնել ափսեի մեջ։ Այնուհետև ավելացնել այլ նարնջից քամած հյութ և այդ ամենը խառնել ձիթապտղի յուղի և քացախի հետ։ Ավելացնել աղ, սև պղպեղ և նանայի տերևիկներ։

Տարբերակներ
-----------

Եթե աղանդեր ենք պատրաստում, ապա աղի փոխարեն ավելացնում ենք շաքարավազ։ Այդ դեպքում աղցանը հյուրասիրում են թեյով։ Որպես խավարտ՝ աղցանը մատուցվում է մսեղենի կամ ձկնեղենի հետ։ Նարինջով աղցան կա նաև իսպանական խոհանոցում, բայց այդ դեպքում օգտագործում են այլ բաղադրիչներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Сицилийский салат из апельсинов» (ռուսերեն). Гениальная кулинария.
2. ↑  «Итальянская кухня. Рецепты. Сицилийский салат с апельсинами» (ռուսերեն). Неизведанная Италия.

Աղբյուրներ
----------

* *Edward Behr, James MacGuire.* The Art of Eating. — Berkeley: University of California Press, 2011. — С. 102. — 279 с. — ISBN 978-0-520-27029-9
* *Jeremy MacVeigh.* Jeremy MacVeigh: International Cuisine. — Stamford: Cengage Learning, 2008. — С. 88. — 557 с. — ISBN 978-1-4180-4965-2
**Իվան Վասիլենկոյի թանգարան** (ռուս.՝ Музей И. Д. Василенко), թանգարան Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքում, որը գտնվում է այն տանը, որտեղ 1923-1966 թվականներին ապրել է գրող, Ստալինյան մրցանակի դափնեկիր Իվան Դմիտրիևիչ Վասիլենկոն։ Մտնում է Տագանրոգի գրականության և պատմաճարտարապետական պետական թանգարան-արգելոցի կազմի մեջ։ Հասցեն` Չեխովի փողոց, 88։

Պատմություն
-----------

«Արտյոմկա» քանդակը, 2012 թվական
Տունը, որտեղ ապրել է Իվան Վասիլենկոն իր բազմամարդ ընտանիքի հետ 1923-1966 թվականներին, կառուցվել է դեռևս 1906 թվականին և ունի մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտի կարգավիճակ։ Գրողը ծնվել է 1895 թվականի հունվարի 20-ին գավառական գրագրի ընտանիքում և յոթ տարի անց Մակեևկա գյուղից (այժմ՝ քաղաք Դոնեցկի մոտ) ծնողների հետ տեղափոխվել է Տագանրոգ։ Այստեղ նա անցկացրել է մնացած կյանքն ու ստեղծագործել, և մահացել է 1966 թվականի մայիսի 26-ին տուբերկուլյոզից։ Շենքի պատին փակցված է գրողին նվիրված հուշատախտակ։

1988 թվականին գրողի նախկին բնակարանը փոխանցվել է թանգարան-արգելոցին։ 2004 թվականի մայիսին բացվել է ցուցահանդեսը` աշխատասենյակը, որտեղ ստեղծագործել է գրողը, և նախասենյակը։ Թանգարանի ցուցադրությունը պատմում է գրողի անձնական և հասարակական կյանքի, նրա շրջապատի մասին. այստեղ ներկայացված են տարբեր փաստաթղթեր, լուսանկարներ, Վասիլենկոյի անձնական իրերը, ինչպես նաև նյութեր, որոնք պատմում են Տագանրոգում XX դարի սկզբի իրադարձությունների մասին։ 2008 թվականին բացվել է «Արտյոմկայի մասին ստեղծագործությունների շարքին» նվիրված ցուցահանդես։

Թանգարանի տարածքում ներկայացված է նաև գրողի ընկերոջ` նկարիչ Մ. Ա. Սիչովի ցուցահանդեսը։

Տուն-թանգարանի առջև տեղադրված է Վասիլենկոյի մի շարք ստեղծագործությունների գլխավոր հերոս Արտյոմկայի քանդակը։ Այն պատկերում է աջ ձեռքում զարդատուփ սեղմած գդակով բոկոտն տղայի։ Հուշարձանը տեղադրվել է 2010 թվականին, քանդակագործն է հայազգի Դավիթ Բեգալովը։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* ՀուշատախտակըՀուշատախտակը
* 
*

Տես նաև
-------

* Անտոն Չեխովի գրական թանգարան
* Տագանրոգի քաղաքաշինություն և կենցաղ (թանգարան)
* Չեխովի տնակ
* Չեխովների կրպակ (թանգարան)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Дом-музей писателя И. Д. Василенко
* История Таганрогского государственного литературного и историко-архитектурного музея-заповедника

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «Дом-музей И.Д. Василенко - самая необходимая и подробная информация о достопримечательности: фото места, описание, контакты – адрес, телефон, официальный сайт» (ռուսերեն). www.rutraveller.ru. Վերցված է 2017 թ․ հունվարի 25-ին.
2. ↑  «Памятники истории и культуры (объекты культурного наследия) народов Российской Федерации». old.kulturnoe-nasledie.ru. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ փետրվարի 2-ին. Վերցված է 2017 թ․ հունվարի 25-ին.
3. 1 2  «Дом-музей И. Д. Василенко в Таганроге». *culture.ru* (ռուսերեն). Վերցված է 2017 թ․ հունվարի 25-ին.
4. 1 2 3  Andrey. «Дом-музей И.Д. Василенко. Таганрог». www.zhais.ru. Վերցված է 2017 թ․ հունվարի 25-ին.
5. ↑  «История». www.tgliamz.ru. Վերցված է 2017 թ․ հունվարի 25-ին.
6. ↑  «Дом-музей писателя И.Д. Василенко - Правительство Ростовской области». www.donland.ru. Վերցված է 2017 թ․ հունվարի 25-ին.
**Ալաջայի ճակատամարտը** տեղի է ունեցել 1877 թ. հոկտեմբեր ամսին, Կարսի մոտ, Ալաջայի բարձունքներում, 1877-78-ի ռուս-թուրքական պատերազմի ժամանակ։

1877-ի հունիսին Զևինի և Դահարի մոտ անհաջող մարտերից հետո ռուսական զորքերի Կովկասյան կորպուսը (հրամանատար գեներալ Լորիս-Մելիքով) դադրեցրեց Կարսի պաշարումը։ Թուրքական բանակը Մուխտար փաշայի գլխավորությամբ հուլիսի 7-ին (19) գրավեց Ալաջայի բարձունքները։ Օգոստոս-սեպտեմբերին Կարսը նվաճելու ռուսական բանակի փորձերն եղան անարդյունք։ Համալրելով ուժերը՝ ռուսական զորքերն Ի.Դ. Լազարևի հարամանատարությամբ նորից անցան հարձակման և հոկտեմբերի 3-ին (15) գրավեցին Ալաջայի բարձունքները։ Ալաջայի ճակատամարտում թուրքական բանակը լիովին ջախջախվեց և, տալով 5000-6000 սպանված ու վիրավոր, 8500 գերի, փախուստի դիմեց։ Ռուսական զորքերի կորուստը կազմեց 1500 մարդ։ Հոկտեմբերի 13-ին (25) պաշարելով Կարսը՝ ռուսական զորքերն այն վերցրին գրոհով նոյեմբերի 6-ին (18)։ Ալաջայի ճակատամարտում ռուսական զորքերի ղեկավարման համար առաջին անգամ կիրառվեց հեռագիրը։

Ալաջայի ճակատամարտում ռուսական զորքերի շարքերում թուրքական բանակի դեմ քաջաբար կռվեցին նաև հայ կամավորները, որոնք ընդգրկված էին հեծյալ և հետևակ հարյուրյակներում։ Հայերը միաժամանակ օգնեցին ռուսական հրամանատարությանը որպես հետախույզներ, ուղեկցողներ, սուրհանդակներ և թարգմանիչներ։

Գրականություն
-------------

* *Ներսիսյան Ա.Ն. Հայերի մասնակցությունը 1877-1878 թթ. ռուս-թուրքական պատերազմին, Երևան, 1958*
* *Кишмишев С. Война в Турецкой Армении 1877-1878 гг. СПБ, 1884*

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Սիտինի ռազմական |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 138)։*  |
**Ալեսսիո Ռոմանյոլի** (իտալ.՝ Alessio Romagnoli) (հունվարի 12, 1995, Անցիո, Իտալիա), իտալացի ֆուտբոլիստ, Իտալիայի հավաքականի և իտալական Միլան ֆուտբոլային ակումբի պաշտպան։

Ռոման**յ**ոլին սկսել է իր կարիերան Ռոմայում 2012 թ.-ին, այնուհետև 2014 թ.-ից կարիերան վարձավճարով անցկացրել է Սամպդորիայում, իսկ 2015 թ.-ին տեղափոխվել է Միլան։ 2018–19 թթ. Սերիա Ա մրցաշրջանի սկզբում նա ընտրվեց որպես Միլանի ավագ՝ փոխարինելով Յուվենտուս վերադարձած Լեոնարդո Բոնուչիին։

Կարիերա
-------

### Ռոմա ՖԱ

Ալեսսիոն Ռոմա ՖԱ-ի սան է։ 2012 թվականին ակումբի գլխավոր մարզիչ Զդենեկ Զեմանը 17-ամյա Ռոմանյոլիին ընդգրկեց առաջին թիմում, սակայն միևնույն ժամանակ երիտասարդ ֆուտբոլիստը պարբերաբար հանդես էր գալիս նաև ակումբային թիմում։ Ռոմայի կազմում Ալեսսիոն առաջին անգամ հանդես է եկել 2012 թվականի դեկտեմբերի 11-ին՝ բացելով Ատալանտայի հետ խաղը։ Մի քանի օր անց՝ դեկտեմբերի 22-ին, նա առաջին անգամ հանդես եկավ Իտալիայի առաջնությունում՝ դաշտ դուրս գալով Միլանի հետ հանդիպման ժամանակ։ Ռոմայի կազմում առաջին անգամ գոլ է խփել 2013 թվականի մարտի 3-ին Ջենոայի հետ հանդիպման ժամանակ։ 2014 թվականի մայիսի 31-ից երկարացրել է Ռոմայի հետ պայմանագիրը մինչև 2018 թվականը։

### Սամպդորիա

2014 թ.-ի սեպտեմբերի 1-ին Ռոմանյոլին վարձավճարով Ռոմայից տեղափոխվեց Սամպդորիա։ Նա իր մեկնարկային խաղն անցկացրեց Տորինոյի դեմ սեպտեմբերի 14-ին, որում Սամպդորիան հաղթեց 2–0 հաշվով։ Սամպդորիայի կազմում իր առաջին գոլը Ռոմանյոլին խփեց սեպտեմբերի 24-ին, որում սակայն իր թիմը պարտվեց Կիևոյին 2–1 հաշվով։ 2015 թ.ի հուլիսին Ռոմանյոլին վերադարձավ Ռոմա։

### Միլան

2015 թ.-ի օգոստոսի 11-ին Ռոմանյոլին Ռոմայից տեղափոխվեց Միլան՝ €25 միլլիոն տրանսֆերային արժեքով։ Նա Միլանի հետ կնքեց 5 տարվա պայմանագիր։ Իր պաշտոնական մեկնարկային խաղը Միլանի կազմում Ռոմանյոլին անցկացրեց օգոստոսի 18-ին Իտալիայի գավաթի Պերուջայի դեմ խաղում, որում Միլանը հաղթեց մրցակցին 2–0 հաշվով։ Այս խաղից վեց օր անց, Ռոմանյոլին անցկացրեց իր մեկնարկային խաղը նաև Իտալիայի առաջնությունում, որում Միլանը պարտվեց Ֆիորենտինային 2–0 հաշվով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Transfermarkt.com(բազմ․) — 2000.
2. ↑  As (իսպ.) — Madrid: Grupo Prisa, 1967. — ISSN 1888-6671
3. ↑  «46 Alessio Romagnoli» (Italian). Transfermarkt.`{{cite news}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
4. ↑  «Romagnoli, buonissima la prima» (Italian). Il Romanista. 2012 թ․ դեկտեմբերի 13.`{{cite news}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պրոֆիլը transfermarkt.co.uk-ում
* Պրոֆիլը goal.com-ում

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ալեսսիո Ռոմանյոլի» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | AIC · AS.com · BDFA · eu-football.info (խաղացող) · FootballDatabase.eu · National Football Teams.com · Soccerway · Transfermarkt (խաղացող) · TuttoCalciatori.Net (խաղացող) · worldfootball.net (խաղացող) · ՈւԵՖԱ |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Ալեքսանյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Ելենա Աշոտի Ալեքսանյան** (դեկտեմբերի 18, 1933(1933-12-18), Երևան, ԽՍՀՄ - հուլիսի 24, 2008(2008-07-24), Երևան, Հայաստան), հայ գրականագետ, քննադատ, թարգմանչուհի, բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1969 թվականից։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Երևանում։ 1955 թվականին ավարտել է Երևանի համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի ռուսաց լեզվի և գրականության բաժինը։ 1955-1957 թվականներին աշխատել է Երևանի համալսարանի հրատարակչությունում որպես խմբագիր, 1957-1963 թվականներին՝ «Կոմունիստ» (ռուսերեն) թերթի խմբագրության գրականության և արվեստի բաժնում։ Ավարտելով (հեռակա) Երևանի համալսարանի ասպիրանտուրան, 1963-1964 թվականներին ստաժիրովկա է անցել Մոսկվայի Մաքսիմ Գորկու անվան համաշխարհային գրականության ինստիտուտում։ 1964-1966 թվականներին ռուս գրականություն է դասավանդել Երևանի Վալերի Բրյուսովի անվան ռուսաց և օտար լեզուների մանկավարժական ինստիտուտում։ 1967 թվականից աշխատել է ՀՀ ԳԱԱ գրականության ինստիտուտի գրական կապերի բաժնում որպես ավագ գիտաշխատող։ 1965 թվականին «Կ. Պաուստովսկին նովելիստ» թեմայով դիսերտացիա է պաշտպանել և ստացել բանասիրական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։ 1978 թվականին «Հայկական ռեալիզմը և ռուս գրականությունը փորձը» թեմայով դիսերտացիա է պաշտպանել և ստացել բանասիրական գիտությունների դոկտորի աստիճան։

Ռուսերեն առանձին գրքով լույս են տեսել նրա «Կ. Պաուստովսկին նովելիստ» (Մոսկվա, 1969), «Հայկական ռեալիզմը և ռուս գրականության փորձը» (Երևան, 1977), «Գրականության շարժումը։ Հոդվածներ» (Երևան, 1985) մենագրությունները։

Հայերենից ռուսերեն է թարգմանել Ավետիք Իսահակյանի, Սերո Խանզադյանի, Վարդգես Պետրոսյանի, Հայկ Վարդանյանի, Ռաֆայել Արամյանի, Պերճ Զեյթունցյանի ստեղծագործությունները։

Մրցանակներ
----------

2003 թվականին արժանացել է Հայաստանի գրողների միության Լ. Մկրտչյանի անվան և Հայ-ռուսական համալսարանի մրցանակներին՝ «Հայաստանը ապրում է հզոր հոգում» գրքի համար։

Հայերեն երկերի մատենագրություն
------------------------------

* Գրականությունը և ժամանակը։ Սովետահայ գրականության զարգացման հարցեր (ժողովածուի հոդվածներից մեկը գրել է Ե. Ալեքսանյանը), Երևան, ՀՍՍՀ ԳԱ, 1980, 360 էջ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Գրական տեղեկատու*. Երևան: «Սովետական գրող». 1986. էջ էջ 31.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիդարանն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ելենա Ալեքսանյան» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| ՀԳՀԳ: 10372 · ISNI: 0000000025431537 · LCCN: n85164770 · NTA: 296942707 · NUKAT: n2010168258 · SUDOC: 059204885 · VIAF: 62984166 · WorldCat VIAF: 62984166 |

 |

 |
**Ռոստովի (Վարշավայի) համալսարանի հիվանդանոցային և ամբիոնային վիրաբուժության կլինիկայի շենք** (ռուս.՝ Здание клиники госпитальной и кафедральной хирургии Ростовского (Варшавского) университета), շենք Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքում, որը կառուցվել է 1890-ական թվականներին։ Շենքի նախագծի հեղինակը ենթադրաբար ճարտարապետ Ն. Մ. Սոկոլովն է։ Մտնում է Նիկոլաևյան քաղաքային հիվանդանոցի շինություների համակառույցի մեջ։ 1916-1938 թվականներին, Վարշավայի համալսարանը Դոնի Ռոստով տարհանելուց հետո, շենքում աշխատել է վիրաբույժ Ն. Ի. Նապալկովը։ 1916-1941 թվականներին այստեղ աշխատել է վիրաբույժ Ն. Ա. Բոգորազը։ Ներկայումս սա Ռոստովի պետական բժշկական համալսարանի մասնաշենքերից մեկն է։ Շենքն ունի մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտի կարգավիճակ։

Ճարտարապետություն
-----------------

Ռոստովի (Վարշավայի) համալսարանի հիվանդանոցային և ամբիոնային վիրաբուժության կլինիկայի աղյուսե շենքն ունի երկու հարկ և բազմալանջ տանիք։ Ճակատները զարդարված են դասականության ոգով։ Առաջին և երկրորդ հարկերը կոպտատաշված են։ Ճակատների հորիզոնական բաժանումը կատարված է միջհարկային գոտու միջոցով։ Շենքի գլխավոր ճակատը համաչափ է, կենտրոնական մասում ընդգծվում է ելունով։ Լուսամուտատեղերն ուղղանկյունաձև են, երկրորդ հարկում զարդարված են դեկորատիվ պորտալներով։ Շենքի հատակագիծն ունի բարդ կառուցվածք։ Հատակագծման համակարգը միջանցքային է՝ սենյակների երկկողմանի տեղադրմամբ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  *Шулепова Э. А.* Материалы свода памятников истории и культуры РСФСР. Ростовская область.. — М.: Изд-во НИИ культуры, 1990. — С. 26.
2. 1 2  «г. Ростов-на-Дону (объекты культурного наследия регионального значения)». donland.ru. Վերցված է 2013 թ․ սեպտեմբերի 7-ին.

Գրականություն
-------------

* *Барановский Г.* Юбилейный сборник сведений о деятельности бывших воспитанников института гражданских инженеров (строительного училища) 1842 - 1892 гг. — СПб, 1893. — С. 321—322.
* *Гегузин И.* Страницы ростовской летописи. — Ростов-на-Дону, 1983. — С. 81—86, 89—92.
**Ռոստովի հեռավոր նավարկության ծովագնացական ուսումնարանի գլխավոր մասնաշենք** (ռուս.՝ Здание главного корпуса Ростовского мореходного училища дальнего плавания), շենք Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքում, որը կառուցվել է 1914 թվականին Ռոստովի հեռավոր նավարկության ծովագնացական ուսումնարանի համար։ Գտնվում է ք. Դոնի Ռոստով, Սեդովի փողոց, 8/2, լիտեր A հասցեով։ Ներկայումս շենքում գործում է Գ. Յ. Սեդովի անվան ջրային տրանսպորտի ինստիտուտի գլխավոր մասնաշենքը։ Ռոստովի հեռավոր նավարկության ծովագնացական ուսումնարանի գլխավոր մասնաշենքն ունի տարածաշրջանային նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտի կարգավիճակ։

Պատմություն
-----------

Դոնի Ռոստովում ծովագնացական դասընթացները բացվել են 1876 թվականին, իսկ 1896 թվականին նրանց համար կառուցվել է սեփական շենք։ 20-րդ դարի սկզբին ծովագնացական դասընթացները վերափոխվեցին «Հեռավոր նավարկության ծովագնացական ուսումնարանի»։ Նրա համար նոր ուսումնական մասնաշենք կառուցելու անհրաժեշտություն առաջացավ։ Ռոստովի հեռավոր նավարկության ծովագնացական ուսումնարանի գլխավոր մասնաշենքը կառուցվել է 1914 թվականին ծովագնացական դասընթացների առաջին շենքից ոչ հեռու։

1974 թվականին շենքի ճակատին փակցվել է հուշատախտակ հետևյալ տեքստով. *«Այս շենքում ծովագնացական արվեստ են ուսումնասիրել Մ. Բ. Բելոուսովն ու Ն. Ա. Լունինը։ Հայրենիքի հանձնարարությունները կատարելիս ցուցաբերած հերոսության և քաջության համար նրանք արժանացել են Խորհրդային Միության հերոսի կոչման»*։ Ռոստովի մարզի վարչակազմի ղեկավարի 1998 թվականի հոկտեմբերի 9-ի թիվ 411 հրամանով Ռոստովի հեռավոր նավարկության ծովագնացական ուսումնարանի գլխավոր մասնաշենքը վերցվել է պետական պաշտպանության տակ որպես տարածաշրջանային նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտ։

Ճարտարապետություն
-----------------

Շենքը կառուցվել է մոդեռն ոճով։ Նրա հատակագիծն ուղղանկյունաձև է, երկար ճակատը նայում է Սեդովի փողոցին։ Երկհարկանի աղյուսե շենքն ունի թեք տանիք։ Ճակատի կենտրոնական մասն ընդգծված է ելուստավորմամբ և ունի աղեղնաձև ավարտ։ Գլխավոր ճակատի կողային ելունները ծայրամասերում ունեն ատտիկոսով զարդարված ելուստավորում։ Ճակատի ձևավորման մեջ օգտագործվել են կաթիլաձև ներդիրներ, միջհարկային գոտիներ, աղյուսե զարդաքիվեր, սվաղային երեսկալներ։ Շենքն ունի պլանավորման միջանցքային համակարգ՝ սենյակների երկկողմանի տեղադրմամբ։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
*

Տես նաև
-------

* Ռոստովի ծովագնացական դասընթացների շենք

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  «Ростов-на-Дону (объекты культурного наследия регионального значения)». Официальный портал Правительства Ростовской области. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ սեպտեմբերի 14-ին. Վերցված է 2013 թ․ օգոստոսի 28-ին.
2. 1 2 3 4  *Шулепова Э. А.* Материалы свода памятников истории и культуры РСФСР. Ростовская область.. — М.: Изд-во НИИ культуры, 1990. — С. 30.
3. 1 2 3  «Здание Ростовского морского колледжа». voopiik-don.ru. Վերցված է 2013 թ․ սեպտեմբերի 8-ին.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ժամանակ (այլ կիրառումներ)

**Ժամանակ**, հասարակական-քաղաքական և գրական օրաթերթ։ Հրատարակվում է Կոստանդնուպոլսում 1908 թվականից (ընդհատումով 1914-1922 թվականներին)։ Տնօրենները և խմբագիրներն են Մ. Գոչունյանը, Պ. Քեչյանը, է. Միմքեշյանը, Գ. Խուդավերդյանը, Վ. Սայաճյանը, Ա. Պողոսյանը, Ս. Գոչունյանը, Ենովք Արմենը, Արա Գոչը, Բ. Թուղլաճյանը։ 1908 թվականի երիտթուրքական հեղաշրջումից հետո՝ Կոստանդնուպոլսի ամենաազդեցիկ օրաթերթն էր։ Ուշադրության կենտրոնում են եղել Հայկական հարցն ու Հայ դատը։ Հրապարակել է բազմաթիվ հոդվածներ հայկական հարցի դիվանագիտական պատմության, ֆիդայական շարժման, հայ քաղաքական կուսակցությունների դիրքի և մարտավարության վերաբերյալ։ «Ժամանակը» պահանջել է պատասխանատվության ենթարկել 1909 թվականի Ադանայի կոտորածի կազմակերպիչներին, եվրոպական մամուլից արտատպել է այդ բարբարոսությունը մերկացնող հոդվածներ։

Գործունեությունը
----------------

Ազգային ինքնորոշման հարցում կողմնակից էր Օսմանյան կայսրության կազմում Հայաստանի ինքնավարությանը։ Չի հարել հայ քաղաքական կուսակցություններից որևէ մեկի քաղաքական գործելակերպին։ 20-րդ դարասկզբին քննադատել է թուրքական կուսակցությունների ներքին քաղաքականությունը։ Առաջին աշխարհամարտը սկսվելուց հինգ ամիս առաջ տպագրած հոդվածով հայտնել է, որ Թուրքիան և Գերմանիան համաձայնության են եկել հայերին տեղահանելու և Միջագետք ուղարկելու վերաբերյալ։

«Պոլսի «Ժամանակ» օրաթերթ» նամականիշ
-----------------------------------

2018 թվականի նոյեմբերի 22-ին «ՀայՓոստ» ՓԲԸ-ի Նոր տեխնոլոգիաների զարգացման և ուսուցման կենտրոնի շենքում մարվել և շրջանառության մեջ է դրվել «Պոլսի «Ժամանակ» օրաթերթ» թեմային նվիրված մեկ նամականիշ (դիզայներ՝ Դավիթ Դովլաթյան)՝ 100 դրամ անվանական արժեքով։ Նամականիշը տպագրվել է Ֆրանսիայի «Cartor» տպագրատանը՝ 30000 տպաքանակով։

Գրականություն
-------------

* Թ. Ազատյան, «Ժամանակ» քառասնամյա հիշատակարան, Կոստանդնուպոլիս, 1948։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Նոր նամականիշ՝ նվիրված «Պոլսի «Ժամանակ» օրաթերթ» թեմային». *mtcit.am* (անգլերեն). Վերցված է 2018 թ․ նոյեմբերի 23-ին.
2. ↑  «Երևանում մարվեց «Պոլսի «Ժամանակ» օրաթերթ»-ի թեմային նվիրված նամականիշ». *armenpress.am*. Վերցված է 2018 թ․ նոյեմբերի 23-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* 60-ականների «սեքս-ռումբ»-ը՝ Պոլսո «Ժամանակի» էջերում Արխիվացված 2021-10-21 Wayback Machine

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 273)։*  |
**Բոստոնի պաշարում** (անգլ.՝ Siege of Boston), Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների անկախության պատերազմի սկզբնական տարբերափուլը, որի ժամանակ նորանգլիական աշխարհազորայինները, ովքեր նախկինում կռվում էին մայրցամաքային զորքերում, Ջորջ Վաշինգտոնի հրամանատարությամբ 11 ամսում պաշարում են քաղաքը և ստիպում բրիտանացիներին նահանջեկ։

Պատմություն
-----------

Բոստոնի պաշարումը սկսվել է 1775 թվականի ապրիլի 19-ին՝ Լեկսինգթոնի և Կոնկորդեի ճակատամարտերից անմիջապես հետո։ Մասաչուսեթսի բազմաթիվ համայնքների ամերիկացի ապստամբները շրջապատել են Բոստոնը և փակել են քաղաքը արտաքին միջավայրի հետ կապող ցամաքային ճանապարհը։ Բրիտանացի զինվորները կարողանում էին զինվորներին ուղարկել ռազմի դաշտ միայն ծովի միջոցով։

Մայրցամաքային կոնգրեսը որոշում է ստեղծել աշխարհազորայինների բանակ՝ հիմնվելով մայրցամաքային բանակի վրա, ինչպես նաև Ջորջ Վաշինգտոնին նշանակել բանակի գլխավոր հրամանատար։

1775 թվականի հունիսին բրիտանացիները գրավում են Բանկեր Հիլլը և Բրիձ Հիլլը, սակայն կորուստների թիվը շատ մեծ էին, իսկ ձեռքբերումներինը՝ աննշան։ Այդ ամենը խանգարում էր բրիտանական ուժերին ընդհատել քաղաքի պաշարումը։

Նոյեմբերին Ջորջ Վաշինգտոնը ուղարկում է նախկին գրքավաճառ Հենրի Նոքսային Բոստոն ծանր հրետանի բերելու, որը ներխուժել էր Տիկոնդերոգայի նավահանգիստ։ Տեխնիկապես բարդ և պատասխանատու ռազմագործողության ժամանակ Նոքսային հաջողվում է ստանալ մեծ քանակությամբ զինամթերք, որի ընդհանուր զանգվածը կազմում էր 60 տոննա։

Բրիտանացի զորահրամանատար Ուիլյամ Հաուն, հասկանալով, որ այլևս չի կարող պահել քաղաքը, որոշում է տարհանել բրիտանական զորքերին Բոստոնից։ Բրիտանական զորքերը վերջնականապես լքում են Բոստոնը 1776 թվականի մարտի 17-ին։

Գրականություն
-------------

* French Allen. The Siege of Boston. — McMillan, 1911.
* McCullough David. 1776. — Simon and Schuster Paperback, 2005. — ISBN 0-7432-2672-0.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Բոստոնի պաշարում» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: sh95001968 |

 |
**Եդեսիայի ճակատամարտ** (լատին․՝ Battle of Edessa), ճակատամարտ, որը տեղի է ունեցել 259 թվականին` Հռոմեա-պարսկական պատերազմների ընթացքում։

Ճակատամարտը տեղի է ունեցել Հռոմեական կայսրության կայսր Վալերիան I-ի 70 000-անոց բանակի և Սասանյան Պարսկաստանի արքա Շապուհ I-ի 40 000 հոգուց կազմված բանակային կորպուսների միջև։

Ճակատամարտի ընթացք
------------------

Պարսից Շապուհ թագավորի խմբերը բազմիցս ներթափանցել են Հռոմեական կայսրության Արևելյան սահմանների մոտ` Արաբական թերակղզի։

Հռոմեական զորավար Վալերիանոսը հավաքում է իր բանակը և Հռոմեական պրետորական գվարդիա ու արշավում դեպի Արևելք, ուր հաստատվել էին պարսիկները։

Հռոմեացիները հաջողությամբ գրավում են Սիրիան։ Հետո նաև գրավում են Եդեսիան, որտեղ երկու բանակների հրամանատարները հանդիպում են իրար։

Պատերազմը ավարտվում է հռոմեական 70,000-անոց բանակի կատարյալ ջախջախմամբ։ Կայսրը գերեվարվում է և գերության մեջ էլ կնքում իր մահկանացուն։

Գրականություն
-------------

* Lactantius, *De Mortibus Persecutorum*, v.
* Zosimus, *New History*, i.
* Abdolhossein Zarinkoob, *Ruzgaran: tarikh-i Iran az aghz ta saqut saltnat Pahlvi*, Sukhan, 1999. ISBN 964-6961-11-8
* Potter, David S. *The Roman Empire at Bay AD 180–395*, Routledge, 2004. ISBN 0-415-10058-5
**Ծումբի ճակատամարտ**, հայ-վրացական միացյալ բանակի և Ատրպատականի Մամլան ամիրայի զորքերի միջև տեղի ունեցած ճակատամարտ։ Տեղի է ունեցել 998 թվականին, Այրարատ աշխարհի Ապահունիք գավառի Ծումբ գյուղի մոտակայքում։

Ընթացքը
-------

996 թվականին Տայքի Դավիթ Կյուրոպաղատը Բյուզանդիայի թույլտվությամբ կայսիկների ամիրայությունից գրավում է Մանազկերտը, որը լարված դրություն է ստեղծում Հայաստանի և Ատրպատականի Ռավվադյան ամիրաների միջև։ 998 թվականին Ատրպատականի Մամլան ամիրան պատճառ բռնելով Դավիթ Կյուրոպաղատի կողմից Մանազկերտի գրավումը, մեծ զորքով հարձակվում է Հայաստանի վրա և հասնում Ապահունիք գավառ, որտեղ նրան դիմավորում են Գագիկ Ա-ի, Կարսի Աբաս թագավորի և հայկական այլ բանակներ՝ Հայոց սպարապետ Վահրամ Պահլավունու, Վահրամի որդի Սմբատ մագիստրոսի և Աշոտ մարզպանի գլխավորությամբ։ Հայկական բանակին իրենց զորքերն են նաև ուղարկում Տայքի Դավիթ Կյուրապաղատը՝ զորքի հրամանատար Գաբրիելի հրամանատարությամբ և Վրաց Գուրգեն իշխանը՝ վրաց օժանդակ գնդերի հրամանատար Փերս իշխանաց իշխանի հրմանատարությամբ։ Ճակատամարտը տեղի է ունենում Ապահունիք գավառի Ծումբ (Ծմբո) գյուղի մոտակայքում, որտեղ հայ-վրացական միացյալ բանակը ջախջախում է Մամլանի զորքերին և դուրս քշում երկրի սահմաններից։ Հաղթանակի շնորհիվ Գագիկ Ա-ին հաջողվում է ամրապնդել Հայոց թագավորության դիրքերը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «Հայ ժողովրդի պատմություն», Հ. Ժամկոչյան, Ա. Աբրահամյան, Ս. Մելիք-Բախշյան, Ս. Պողոսյան, Երևան, 1975, 453.

Աղբյուրներ
----------

* «Հայ ժողովրդի պատմություն», Հ. Ժամկոչյան, Ա. Աբրահամյան, Ս. Մելիք-Բախշյան, Ս. Պողոսյան, Երևան, 1975, 453.

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 146)։*  |