**Եվա Եվդոկիմովա-Գրեգորի** (դեկտեմբերի 1, 1948(1948-12-01)[…], Ժնև, Շվեյցարիա - ապրիլի 3, 2009(2009-04-03)[…], Նյու Յորք շրջան, Նյու Յորք, ԱՄՆ), պրիմա բալերինա, ներկայացել է Դանիական ազգային բալետում, Բեռլինի Օպերային բալետում, Անգլիական ազգային բալետում։ Հրավիրված արտիստ է եղել աշխարհի գրեթե բոլոր խոշոր բալետային խմբերի կողմից։

Վաղ կյանք
---------

Ծնվել է Շվեյցարիայի Ժնև քաղաքում։ Հայրը բուլղարացի էր, մայրը՝ ամերիկացի։ Վերջինս մանուկ հասակից բալետի դասեր է ստացել Մյունխենում։ Ավելի ուշ հաճախել է Լոնդոնի Թագավորական բալետի դպրոց, որտեղ մի քանի տարի սովորել է Մարիա Ֆեյի ղեկավարությամբ։ 1966 թվականին դարձել է առաջին ոչ դանիացի պարուհին, որը միացել է Դանիական թագավորական բալետին, որտեղ էլ շարունակել է ուսումը Վերա Վոլկովայի ղեկավարությամբ։

Գործունեություն
---------------

1969 թվականին Եվան ավարտել է Բեռլինի օպերայի բալետը, որտեղ 1971 թվականին կատարել է իր առաջին՝ «Ժիզել» պարը։ 1973 թվականին ճանաչվել է պրիմա բալերինա և այդ կոչումը պահպանել 12 տարի։ Տարիներ շարունակ Եվդոկիմովան եղել է Լոնդոնի բալետի փառատոնի (այժմ՝ Անգլիայի ազգային բալետ) առաջատար պարուհին։ Ռուդոլֆ Նուրիևի կողմից 1975 թվականին ընտրվել է «Քնած գեղեցկուհին» բալետում Ավրորա արքայադստեր դերը խաղալու համար։

Իր ողջ կարիերայի ընթացքում Եվան պարել է գրեթե բոլոր խոշոր միջազգային բալետային խմբերի հետ, ներառյալ Կիրովի բալետը, որտեղ աշխատել է Նատալյա Դուդինսկայայի հետ, Ամերիկյան բալետի թատրոնը և Փարիզյան օպերայի բալետը։ Նա աշխատել, պարել է նաև Նուրեևի հետ։ Նրանց համագործակցությունը տևել է ավելի քան 15 տարի, միասին հանդես են եկել հարյուրավոր բեմերում։

Կիրովի բալետում պարելուց հետո Եվդոկիմովան ստացել է «Լիարժեք պրիմա բալերինա» տիտղոսը։ Հետագայում միջազգային հարթակներում նա հանդես է եկել այս անունով։ Ի համալրումն Ռոմանտիկ դարաշրջանի ողբերգական հերոսուհիների մեկնաբանություններին՝ Եվայի խաղացանկն ընդգրկել է դասականից մինչև ժամանակակից շուրջ 150 դեր։ Վերջին պարը, որը բեմադրվել է պարուսույց Հենինգ Ռուբզամի կողմից, արժանացել է «Նյու Յորք Թայմսի» քննադատ Ջենիֆեր Դունինգի մեկնաբանությանը։

Եվդոկիմովան դարձել է առաջին ամերիկուհին, որը 1970 թվականին հաղթել է Վառնայի միջազգային բալետային մրցույթում։ 2005 թվականին «Պարարվեստին անձնուրաց նվիրվածության համար» պարգևատրվել է Գալինա Ուլանովայի մրցանակով։

Նա հանդես է եկել նաև Նյու Յորքի «HB Studio»-ում։

Հետագա կյանք
------------

Եվդոկիմովան հետագայում դարձել է պարուսույց և բալետմաստեր Բոստոնի բալետում և տարբեր մրցույթներում հանդես է եկել մրցատյանի դերում։ YouTube-ում կան նրա կատարմամբ բազմաթիվ չվերամշակված տեսանյութեր։

Մահ
---

Եվա Եվդոկիմովան մահացել է քաղցկեղից 2009 թվականի ապրիլի 3-ին՝ 60 տարեկան հասակում, Մանհեթենում։ Քաղցկեղից էր մահացել նաև նրա ամուսինը՝ Միքայել Ս. Գրեգորին։

Պարգևներ
--------

* 1970 թվականին ոսկե մեդալ է նվաճել Վառնայում (Բուլղարիա) կայացած բալետի արտիստների 5-րդ միջազգային մրցույթում՝ դառնալով առաջին ամերիկուհին, որը նման արդյունքի է հասել միջազգային բալետային մրցույթներում։
* Գալինա Ուլանովայի հիմնադրամի կողմից շնորհվող մրցանակի դափնեկիր է (2005)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4  Internet Broadway Database — 2000.
3. 1 2  filmportal.de — 2005.
4. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #118531468 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
5. 1 2
6. 1 2  Dunning, Jennifer (2009 թ․ ապրիլի 6). «Eva Evdokimova, Ballerina, Dies at 60». *The New York Times*. Վերցված է 2009 թ․ ապրիլի 6-ին.
7. ↑  Clarke, Mary (2009 թ․ ապրիլի 9). «Eva Evdokimova Prima ballerina praised for her light and other-wordly - yet pure - classical style». *The Guardian*. Վերցված է 2009 թ․ ապրիլի 9-ին.
8. ↑  Geitel, Klaus (2009 թ․ ապրիլի 5). «Primaballerina der Deutschen Oper gestorben». *Berliner Morgenpost*. Վերցված է 2009 թ․ ապրիլի 6-ին.
9. ↑  HB Studio Alumni
10. ↑  «Ева Евдокимова». Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ հունիսի 20-ին. Վերցված է 2013 թ․ հունիսի 1-ին.

Հետագա ընթերցում
----------------

* The Times «Եվա Եվդոկիմովա. բացարձակ առաջին պարուհի», 2009 թվական, ապրիլի 18
* Dance Magazine, Հարցազրույց, 2005 թվականի դեկտեմբեր
* Ballet Arts Archived 2011-09-09 at the Wayback Machine. Կենսագրություն
* Oxford Dictionary of Dance մուտք
* People Archived 2016-09-14 at the Wayback Machine. 1988 թվական, հունվարի 11

Արտաքին հղումներ
----------------

* Բալետի գործիչների կենսագրություններ
* Եվա Եվդոկիմովա
* Եվա Եվդոկիմովա (անգլ.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · Filmportal · Internet Broadway Database · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · Find A Grave |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուս |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 120073348 · GND: 118531468 · ISNI: 0000000058889253 · LCCN: n82230572 · SUDOC: 160374421 · VIAF: 74644210 · WorldCat VIAF: 74644210 |

 |

 |