**Ֆելիքս Յանևիչ** (լեհ.՝ Feliks Janiewicz, 1762[…], Վիլնյուս, Ռեչ Պոսպոլիտա - մայիսի 21, 1848(1848-05-21), Էդինբուրգ, Շոտլանդիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն), ազգությամբ լեհ բրիտանացի ջութակահար և կոմպոզիտոր։

Կենսագրություն
--------------

Ըստ որոշ աղբյուրների Ֆելիքս Յանևիչը սովորել է Ջովանի Ջորնովիչիի մոտ։ 1777-1784 թվականներին եղել է Լեհաստանի թագավոր Ստանիսլավ Օգոստոս Պոնյատովսկիի պալատական երգչախմբի ջութակահարը։ 1785 թվականին հանդես է եկել Վիեննայում, որտեղ ծանոթացել է Յոզեֆ Հայդնի և Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտի հետ։

1787-1790 թվականներին Յանևիչն ապրել է Փարիզում, որտեղ հաջողությամբ ունեցել է համերգներ։ Հեղափոխական իրադարձությունների սկզբին նա տեղափոխվել է Մեծ Բրիտանիա, որտեղ անցկացրել է իր կյանքի մնացած մասը։ Նա սկզբում հաստատվել է Լոնդոնում՝ հանդես գալով որպես մենակատար, այդ թվում՝ 1794 թվականին Հայդնի լոնդոնյան հյուրախաղերի ժամանակ։ 1800 թվականին նա հաստատվել է Լիվերպուլում, որտեղ հիմնել է երաժշտական ​​հրատարակչություն և խանութ։ Շարունակելով ակտիվ կապեր պահպանել Լոնդոնի հետ՝ Յանևիչը Լոնդոնի ֆիլհարմոնիկ ընկերության առաջին անդամներից էր և նրա աշխատանքի առաջին շրջանում նվագել է առաջին ջութակը։ 1815 թվականին Էդինբուրգի երաժշտական փառատոնի կազմակերպման համար հրավեր է ստացել Էդինբուրգից, որին մասնակցել է նաև իր ընկեր Դոմենիկո Դրագոնետին։ Հետագայում նա Էդինբուրգում շարունակել է հանդես գալ մինչև 1829 թվականը։

Որպես կոմպոզիտոր Յանևիչի ժառանգությունը ներառում է ջութակի առնվազն հինգ կոնցերտ, ինչպես նաև լարային տրիոներ, դիվերտիսմենտներ և այլ կամերային երաժշտություն։

Ֆելիքս Յանևիչը Յան Կլեչինսկու հետ համարվում է լեհական երաժշտության գործիքային համերգի (առաջին հերթին՝ ջութակի) ժանրի հիմնադիրներից մեկը։

Յանևիչի որդին՝ Ֆելիքս Յանևիչը (1805-1886), եղել է ատամնաբույժ, որոշ աղբյուրների համաձայն որ նա առաջինն է եղել Լիվերպուլում, որն օգտագործել է եթերը որպես անզգայացնող միջոց։

Նա թոշակի է անցել 1829 թվականից հետո և մահացել 86 տարեկան հասակում։

Գրականություն
-------------

* Соловьёв Н. Ф.. Яневич, Феликс // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб. 1890—1907.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2  Faceted Application of Subject Terminology
3. 1 2  Լորդ Բայրոնը և իր ժամանակները
4. 1 2  Discogs — 2000.
5. 1 2  Երաժշտություն (ֆր.)
6. ↑  Fiona M. Palmer. Domenico Dragonetti in England (1794—1846): the career of a double bass virtuoso — Oxford University Press, 1997. — P. 207—210. (անգլ.)
7. ↑  T. Cecil Grey. Whatever happened to Feliks Yaniewicz? // Journal of the Royal Society of Medicine, Vol. 71, April 1978. (անգլ.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Scores by Feliks Janiewicz in digital library Polona

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Discogs · International Music Score Library Project · MusicBrainz |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Օքսֆորդի կենսագրական · Dictionary of National Biography |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 14842170v · CiNii: DA11207634 · GND: 124240712 · ISNI: 0000000109588400 · LCCN: nr91036247 · NKC: jx20050506001 · NTA: 143811835 · NUKAT: n97064158 · PTBNP: 1283469 · VIAF: 19948144 · WorldCat VIAF: 19948144 |

 |

 |