**Արևելյան աստղի օրդեն** (անգլ.՝ Order of the Eastern Star), պարամասոնական կազմակերպություն, որի անդամակցությունը բաց է ինչպես տղամարդկանց, այնպես էլ կանանց համար։ Օրդենը ստեղծվել է 1850 թվականին իրավաբան և մանկավարժ Ռոբ Մորիսի կողմից, որը նույնպես մասոն էր։ Օրդենը ստեղծվել է աստվածաշնչյան ուսմունքի հիման վրա, բայց բաց է բոլոր կրոնական հավատալիքների մարդկանց համար։ Օրդենը գրեթե 20 երկրներում հաշվվում է շուրջ 10 000 կապիտուլ, իսկ Օրդենի անդամները մոտ 500 000 մարդ են։

Պատմություն
-----------

Օրդենը ստեղծել է Ռոբ Մորիսը 1850 թվականին, երբ նա դասավանդել է Ռիչլենդի (Միսսիսիպի նահանգ) «Էվրիկա» մասոնական քոլեջում։ Չնայած նրա գործունեությունը սահմանափակված էր հիվանդությամբ, նա, այնուամենայնիվ, կարողացել է ձևակերպել Օրդենի սկզբունքներն իր «Արևելյան աստղի վարդաստան» աշխատանքում։ 1855 թվականին Մորիսը Նյու Յորքում կազմակերպել է Գերագույն համաստեղություն, որը կապիտուլներ է հիմնել ԱՄՆ-ի ողջ տարածքում։

1866 թվականին Ռոբ Մորիսը սկսել է աշխատել Ռոբերտ Մակոյի հետ և նրան է հանձնարարել օրդենի ղեկավարումը։ Մորիսն ինքը մեկել է Սուրբ Երկիր։ Մակոյը կազմակերպել է օրդենը կապիտուլների բաժանելու առկա համակարգը, ինչպես նաև փոփոխություններ է մտցրել *Մորիսի վարդաստանում* և ծիսակարգում։

1874 թվականի դեկտեմբերի 1-ին Վաշինգտոնում (Կոլումբիայի շրջան) Թորթոն Էնդրյու Ջեքսոնի կողմից ստեղծման ժամանակ Արևելյան աստղի Օրդենի № 1 «Թագուհի Էսթեր» կապիտուլը Փրինս Հոլի հետ դարձել է առաջին փոխկապակցված կազմակերպչական կառույցը։

Գերագույն մեծ կապիտուլը կազմավորվել է Ինդիանապոլիսում (Ինդիանա նահանգ) 1876 թվականի նոյեմբերի 6-ին։ Կոմիտեները, որոնք կազմավորվել են կապիտուլի ստեղծումից անմիջապես հետո, ստեղծել են «Արևելյան աստղի օրդենի ծիսակատարությունը», որն այժմ քիչ թե շատ նման է առաջին ծիսակատարությանը։

Սիմվոլիզմ և աստիճաններ
----------------------

Օրդենի խորհրդանիշը՝ հնգաթև աստղը, սպիտակ ճառագայթ է, որն ուղղված է ներքև։ Կապիտուլի սենյակում աստղի դեպի ներքև ուղղված սպիտակ ճառագայթը ցույց է տալիս արևմուտքը։ Աստվածաշնչյան կերպարների վրա հիմնված բարոյական դասերը սովորեցնում են՝ 

* Ադա - Իսավի առաջին կինը, հանանուհի՝ էդոմիտների նախնիներից մեկը։
* Ռութ - հայտնի բիբլիական սրբակյաց, որի անունով է կոչվում «Ռութի գիրքը»։
* Եսթեր - Թանախի (Հին Կտակարան ) գլխավոր հերոսուհի, և Պուրիմ տոնի հետ կապված իրադարձությունները։
* Մարթա - Ավետարանից Մարիայի և Լազարիայի քույրը Իոհանա անվամբ։
* Էլեկտա - («ընտրված կին» II Իոանայից), մայր։

Օրդենի անդամակցություն
----------------------

Օրդենի անդամ կարող են դառնալ 18 տարեկանից։ Տղամարդիկ պետք է լինեն կանոնավոր մասոններ, կանայք պետք է ամուսնացած լինեն մասոնների հետ։ Սկզբում օրդենի անձնակազմում ընդունել են կանանց՝ դուստրեր, այրիներ, քույրեր կամ մասոնների մայրեր, բայց այժմ օրդենը թույլ է տալիս մյուս ազգականներին ևս լինել նրա անդամ։ Օրդենը թույլատրվում է նաև այլ պարմասոնական շքանշնների՝ «Հոբի դուստրեր»-ի, «Ծիածան» Օրդենի (աղջիկների համար), «Եռանկյունիների կազմակերպության» (միայն Նյու Յորք) և «Աստղային երեխաների համաստեղության» (միայն Նյու Յորք) անդամներին։

Շտաբ–բնակարան
-------------

Բելմոնտի առանձնատունը - Արևելյան աստղի Օրդենի գլխավոր սենյակ
Գերագույն մեծ կապիտուլի՝ միջազգային տաճարի գլխավոր շտաբ–բնակարանը գտնվում է Դյուպոն-Սեքլում (Վաշինգտոն, Կոլումբիայի շրջան)՝ Պերրի Բելմոնտի նախկին առանձնատան տարածքում։ Առանձնատունը կառուցվել է 1909 թվականին Պերրի Բելմոնտի հյուրերի հյուրընկալության համար։ Ուելսի արքայազնը 1919 թվականին գնել է առանձնատունը, իսկ 1935 թվականին Գերագույն մեծ կապիտուլը գնել է այդ շենքը։ Կապիտուլի քարտուղարն այստեղ է ապրում իր պարտականությունների կատարման ժամանակ՝ լիազորությունների ամբողջ ժամկետի ընթացքում։ Առանձնատանը գտնվում են աշխարհի տարբեր երկրներից արվեստի գործեր, որոնց մեծ մասը Արևելյան աստղի օրդենին է նվիրվել միջազգային տարբեր կապիտուլների կողմից։

Բարեգործություն
---------------

Օրդենն ունի բարեգործական հիմնադրամ, որի դրամական միջոցները 1986-2001 թվականներին օգտագործվել են տարբեր հետազոտությունների համար։ 513 147 դոլար ուղղվել է Ալցհայմերի հիվանդության հետազոտմանը, դիաբետի շրջանում յուվենիլ հետազոտություններին, ինչպես նաև անչափահասների մոտ ասթմայի հետազոտություններին։ Բարեգործական հանգանակությունը նաև կրթաթոշակով է ապահովում աստվածաբանության և կրոնական երաժշտության, ինչպես նաև այլ ուսանողներին։ Շատ երկրներ աջակցում են տարեց անդամների համար մասոնական և/կամ Արևելյան աստղի կենսաթոշակային կենտրոնին կամ տանը։ Ժամանակի ընթացքում մի քանի ծերանոցներ դարձել են հասարակական (ոչ միայն Օրդենի անդամների համար)։ Էլիզաբեթ Բենթլիի հիմնադրամի կրթաթոշակը սահմանվել է 1947 թվականին։

Օրդենի հայտնի անդամներ
----------------------

* Կլարա Բարտոն
* Լորա Ինգլզ-Ուայլդեր
* Ջ. Նոուել Փլաուրնոյ
* Եվա Մակգովան
* Ջեյմս Փեյթոն Սմիթ
* Լի Էմեթ Թոմաս

Տես նաև
-------

* Shriners

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. 1 2  Google Maps — 2005.
3. ↑  Installation Ceremony". Ritual of the Order of the Eastern Star. Washington, DC: General Grand Chapter, Order of the Eastern Star. 1995 [1889]. pp. 120—121.
4. ↑  Rob Morris
5. ↑  "General Grand Chapter. Retrieved 2010-06-03. «These affiliations include: \* Affiliated Master Masons in good standing, \* the wives \* daughters \* legally adopted daughters \* mothers \* widows \* sisters \* half sisters \* granddaughters \* stepmothers \* stepdaughters \* stepsisters \* daughters-in-law \* grandmothers \* great granddaughters \* nieces \* great nieces \* mothers-in-law \* sisters-in-law and daughters of sisters or brothers of affiliated Master Masons in good standing, or if deceased were in good standing at the time of their death»". Արխիվացված է the original 2010 թ․ հունիսի 12-ին. Retrieved 2015 թ․ հունվարի 7. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
6. ↑  "Архивированная копия". Արխիվացված է the original 2017 թ․ փետրվարի 1-ին. Retrieved 2015 թ․ հունվարի 7. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
7. ↑  Elizabeth Bentley Order Of The Eastern Star Scholarship Award — Education- Government of Yukon
8. ↑  Clara Barton, U.S. Nurse Masonic First Day Cover
9. ↑  Big Muddy online publications
10. ↑  Sheriff 26 Years — J. H. Flournoy Dies, "Shreveport Journal, December 14, 1966, p. 1
11. ↑  Early 1900 choir

Արտաքին հղումներ
----------------

* Գերագույն մեծ կապիտուլ
* Նյու Յորքի մեծ կապիտուլ

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: n50069908 · VIAF: 147149304 · WorldCat VIAF: 147149304 |

 |