|  |
| --- |
| **Պիրանյա սովորական** |
| Պիրանյա սովորականՊիրանյա սովորական |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Կենդանիներ (Animalia) |
| **Տիպ/Բաժին** | Քորդավորներ (Chordata) |
| **Ենթատիպ** | Ողնաշարավորներ (Vertebrata) |
| **Դաս** | *Actinopteri* |
| **Կարգ** | *Characiformes* |
| **Ընտանիք** | *Serrasalmidae* |
| **Ցեղ** | **Pygocentrus** |
| **Տեսակ** | **Պիրանյա սովորական** *(P. nattereri)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Pygocentrus nattereri***Kner, 1858 |

**Պիրանյա սովորական** (լատին․՝ Pygocentrus nattereri), գիշատիչ ճառագայթալողակ ձկների տեսակ պիրանյաների ընտանիքից (Serrasalmidae) կամ, ըստ հնացած դասակարգման, Characidae ընտանիքի պիրանյաների ենթաընտանիքից (Serrasalminae)։

Սա պիրանյաների ամենահայտնի տեսակներից մեկն է, ունի քաղցրահամ ջրերում ապրող գիշատչի հռչակ, որը վտանգավոր է կենդանիների և մարդկանց համար։ Կենդանի մարդու համար դրանք վտանգավոր են ծնոտի չափի ու կառուցվածքի պատճառով։ Նրանք կարող են հարձակվել մարդու վրա և սկսել իրենց սուր ատամներով պոկել մարմնի և վերջույթների կտորները։

Նկարագրություն
--------------

Մարմնի երկարությունը կազմում է մոտավորապես 15 սանտիմետր, առավելագույն երկարությունը՝ 50 սանտիմետր է։ Առավելագույն քաշը՝ 3,9 կիլոգրամ է։ 

Պիրանյայի ծնոտ Բոլոր պիրանյաներն ունեն մեծ բերաններ՝ դուրս ցցված սուր ատամներով։ Պիրանյայի տեսակները միմյանցից տարբերվում են գույնով. ձկների մեծ մասն ունի ձիթապտղի-կանաչ կամ սև-կապույտ մեջք, իսկ որովայնը և կողքերը մուգ կամ արծաթագույն-մոխրագույն են։

Հարթ սեպաձև ատամները՝ սուր գագաթներով, փորում են տուժածի կոշտ մաշկը։ Երկու ծնոտների ատամներն ունեն նույն կառուցվածքը։ Ավելի փոքր վերին ատամները՝ փակ բերանով, տեղադրվում են ստորինների միջև եղած բաց հատվածներում։ Ծնոտները շարժվում են հզոր մկաններով։ Ստորին ծնոտը առաջ է մղվում, ատամները հետ են թեքված։ Ստորին ծնոտի ատամները հասնում են 1-2 մմ երկարության։

Ապրելակերպ
----------

Պիրանյաները պահվում են հսկայական հոտերի մեջ, որոնք իրենց ժամանակի մեծ մասն անցկացնում են ավար որոնելու համար։ Այս սովորաբար գետի ձկները կարելի է գտնել ծովում բարձր ջրի ժամանակ։ Սակայն պիրանյաները չեն կարողանում ձվադրել ծովում։

Այս ձկները բավականին ագահ են, ուստի նրանք կարող են ապրել միայն ձկներով առատ գետերում։ Նրանք առավել հաճախ հանդիպում են ծանծաղ, խորը և պղտոր ջրերում։

Բազմացում
---------

Ձուկը ձվադրում է մարտ-օգոստոս ամիսներին՝ ձվադրելով մի քանի հազար ձու։ Ձվի ինկուբացիոն շրջանը տեւում է 10-15 օր՝ կախված ջրի ջերմաստիճանից։

Արեալ
-----

Պիրանյաները բնակվում են հարավամերիկյան մայրցամաքի ջրերում՝ Ամազոնի ավազանի, Պարագվայ, Պարանա և Էսսեկիբո գետերում։ Ամենամեծ պոպուլյացիան ապրում է Կոլումբիայի, Վենեսուելայի, Գայանայի, Պարագվայի, Բրազիլիայի և Կենտրոնական Արգենտինայի գետերում։

Ակվարիումում
------------

սովորական պիրանյայի հոբբին ակվարիումային է։ Ակվարիումում այն ​​բավականին ամաչկոտ և զգույշ է։ Բնական պայմաններում ձկները բավականաչափ ապաստարաններ են գտնում, որոնք կարող են բացակայել ակվարիումային պայմաններում պահելու դեպքում։ Պիրանյան նախընտրում է փափուկ ջուրը թեթևակի թթվային կամ չեզոք ռեակցիայով (5,5-7,0) բավականին ակտիվ ֆիլտրացմամբ (ժամում մոտ երեք ակվարիումի ծավալ)։ Դրիֆտափայտի, մանգրովի արմատի առկայությունը պահպանում է ջրածնային ցուցիչի մշտական ​​մակարդակը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Կաղապար:Книга:Жизнь животных
2. ↑  Կաղապար:Книга:Пятиязычный словарь названий животных. Рыбы
3. ↑  Կաղապար:FishBase(Ստուգված է 16 Մարտի 2017).

Գրականություն
-------------

* В мире дикой природы։ журнал. — 2008. — 12 августа (№ 10).

Արտաքին հղումներ
----------------

* Пиранья — всё о хищной рыбеArchived 2011-08-12 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN · WoRMS |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2777077026 |

 |