**Սառա Ջեյն Բյորթոն** (անգլ.՝ Sarah Jane Burton, 1974, Մաքլսֆիլդ, Արևելյան Չեշիր, Չեշիր, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), անգլիացի ոճաբան, *Alexander McQueen* բրենդի ստեղծարար տնօրեն, Բրիտանական կայսրության շքանշանակիր։ Նա ստեղծել է Քեթրին Միդլթոնի զգեստը Քեմբրիջի դուքս արքայազն Ուիլյամի հետ ամուսնության ժամանակ՝ 2011 թվականի ապրիլին։ 2012 թվականին նա ներառվել է *Time 100*-ում, որը Time թերթի վարկածով աշխարհի 100 ամենաազդեցիկ մարդկանց ցանկն է։

Վաղ տարիներ
-----------

Բյուրթոնը (ի ծնե՝ Հյորդ, անգլ.՝ Heard) ծնվել է Մակլսֆիլդում (Արևելյան Չեշիր)։ Նա Էնթոնի և Դայանա Հյորդերի ընտանիքի հինգ երեխաներից մեկն է։ Սովորել է Մանչեսթրի աղջիկների համար նախատեսված Ուիթինգթոն դպրոցում։ Մանչեսթրի պոլիտեխնիկական համալսարանի արվեստի նախապատրաստական կուրսն ավարտելուց հետո նա արվեստի հետ որոշել է զբաղվել նորաձևությամբ և ընդունվել է Լոնդոնի Սուրբ Մարտինի անվան արվեստի և դիզայնի կենտրոնական քոլեջ։ 3-րդ կուրսում իր կուրսղեկ Սայմոն Անգլեսսի՝ Ալեքսանդր Մակքուինի ընկերոջ առաջարկով Բյորթոնը գնացել է հարցազրույցի Մակքուինի մոտ։ Նա աշխատել է մեկ տարի փորձաշրջանով, երբ կազմակերպությունը զբաղեցնում էր փոքրիկ ստուդիա Հոքսթոն սքվերում։

Գործունեություն
---------------

1997 թվականին թողարկումից հետո Բյորթոնն աշխատել է որպես Մակքուինի անձնական օգնական։ 2000 թվականին նա նշանակվել է կանանց հագուստի գծի գլխավոր դիզայներ։ Նա ստեղծել է զգեստներ Միշել Օբամայի, Քեյթ Բլանշետի, Լեդի Գագայի և Գվինեթ Փելթրոուի համար։ 2010 թվականի մայիսին Մակքուինի մահից հետո Բյորտոնը դարձել է Alexander McQueen նորաձևության տան հավաքածուների ստեղծարար տնօրեն։ 2010 թվականի սեպտեմբերին Բյորթոնը ներկայացրել է McQueen կանանց համար նախատեսված առաջին հավաքածուն, որն ամբողջությամբ ստեղծվել էր Փարիզում։

2011 թվականի ապրիլին Բյորթոնն ստեղծել է Քեթրին Միդլթոնի համար զգեստ՝ արքայազն Ուիլյամի հետ հարսանիքին հագնելու։ Բյորթոնը Միդլթոնի ուշադրությունը գրավել էր 2005 թվականին, երբ նա ներկա է եղել Թոմ Փարքեր Բոուլզի՝ Կորնվալի դքսուհու որդու հարսանիքին, որի կնոջ համար McQueen-ը ստեղծել էր հարսանեկան զգեստ։

Անձնական կյանք
--------------

Բյորթոնն ապրում է նորաձևության լուսանկարիչ ամուսնու՝ Դևիդո Բյորթոնի հետ Սենթ Վուդեում։

Մրցանակներ և կոչումներ
----------------------

2011 թվականի Սառա Բյորթոնն British Fashion Awards-ի վարկածով ճանաչվել է տարվա դիզայներ։ 2012 թվականին նա ստացել է Մանչեսթրի պոլիտեխնիկական համալսարանից գիտական վաստակի աստիճան՝ դառնալով արվեստի վաստակավոր դոկտոր։

2012 թվականին Բյորթոնը բրիտանական նորաձևության արտադրության մեջ վաստակի համար դարձել է Բրիտանական կայսրության միաբանության կավալեր (OBE):

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Hibler J.* Encyclopædia Britannica
2. 1 2  Charlotte Cox (2011 թ․ մայիսի 4). «Exclusive: Parents of royal wedding designer Sarah Burton speak of their pride - and how they got first glimpse of Kate's dress through a periscope». *Manchester Evening News*. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ նոյեմբերի 12-ին. Վերցված է 2011 թ․ մայիսի 5-ին.
3. 1 2  «Kate Middleton's dress designer was a 'brilliant pupil'». *BBC News Online*. 2011 թ․ ապրիլի 29. Վերցված է 2011 թ․ մայիսի 2-ին.
4. 1 2 3 4 5 6 7  Helen Wigham (2011 թ․ մարտի 18). «Sarah Burton». *Vogue*. Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ ապրիլի 4-ին. Վերցված է 2011 թ․ ապրիլի 29-ին.
5. ↑  Parker, Sarah Jessica (2012 թ․ ապրիլի 18). «The 100 Most Influential People in the World». *Time*. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ օգոստոսի 24-ին. Վերցված է 2012 թ․ օգոստոսի 15-ին.
6. 1 2  «Honorary Doctorates announced». Manchester Metropolitan University. 2012 թ․ հունիսի 8. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ դեկտեմբերի 2-ին. Վերցված է 2012 թ․ հունիսի 18-ին.
7. 1 2  Heidi Blake (2011 թ․ մարտի 6). «Sarah Burton of Alexander McQueen to design Kate Middleton's wedding dress?». *Daily Telegraph*. Վերցված է 2011 թ․ ապրիլի 29-ին.
8. ↑  Sarah Deeks (2010 թ․ մայիսի 27). «Burton For McQueen». *Vogue*. Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ հունիսի 11-ին. Վերցված է 2011 թ․ ապրիլի 29-ին.
9. ↑  «Alexander McQueen Spring/Summer 2011 collection». *Vogue*. Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ հունվարի 2-ին. Վերցված է 2011 թ․ ապրիլի 29-ին.
10. ↑  British Fashion Awards 2011 Winners (Vogue.com UK)
11. ↑  Կաղապար:LondonGazette
12. ↑  «Honours for Branagh and Burton». *BBC News*. 2012 թ․ հունիսի 15. Վերցված է 2012 թ․ հունիսի 15-ին.
13. ↑  «Sarah Burton of Alexander McQueen to receive OBE». Վերցված է 2012 թ․ օգոստոսի 17-ին.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: no2012025596 · VIAF: 231908556 · WorldCat VIAF: 231908556 |

 |