**«Խոտհունձ»,** Պիտեր Բրեյգել Ավագի նկար, ստեղծվել է 1565 թվականին՝ անտվերպենցի վաճառական Նիկոլաս Յոնգելիկնի պատվերով։ Յոնգելինկի ճաշասենյակի երբեմնի զարդարանքն այժմ համարվում է հարավ-եվրոպական գեղանկարչության արժեքավոր նմուշներից մեկը և պահվում է Լոբկովիցների բոհեմական գերդաստանի ընտանեկան պալատում՝ Պրահայի ամրոցում։

Պատմություն
-----------

Ենթադրվում է, որ «Խոտհունձ» նկարը մեկն է Բրեյգելի վեց նկարներից բաղկացած «Տարվա եղանակներ» շարքից (կամ «Տասներկու ամիս»), որից ներկայումս պահպանվում են միայն հինգ նկարներ, որոնք ևս Բրեյգելն ստեղծել է Նիկոլաս Յոնգելինկի (*Niclaes Jongelinck*) պատվերով։ Նկարները թվագրված են 1565 թվականով, իսկ 1566 թվականին դրանք արդեն գտնվել են Յոնգելինկի՝ քաղաքից դուրս գտնվող տանը։

Նկարագրություն
--------------

Ինչպես և Բրեյգելի վաղ շրջանի նկարներից շատերը, այստեղ ևս տեսարանը ներկայացված է միջին բարձրությունից։ Առաջին պլանում իշխում են կարմրահողագույն երանգները, միջին պլանում՝ դեղին և կանաչ երանգները, ետին պլանում՝ երկնագույն երանգները։ Առաջին պլանի տաք և հետին պլանի սառը երանգների հակադրությունը հնարավորություն է տալիս ընդգծել տեսարանի տարածական խորությունը։ Ձախ կողմում՝ ուղղաձիգ ժայռի վրա, տեսանելի է վանքը, կենտրոնում՝ միջին պլանում՝ փոքրի գյուղը և վանքի ետնակողմում երևացող հողմաղացը։ Հեռվում բնանպատկեր է՝ կոնաձև սարով, գետով և կապույտ, ամպոտ երկնքով։ Ներքևի աջ կողմում ապրանք են տանում վաճառելու, հանդիպակաց ճանապարհով քայլում են բերք հավաքող երեք կանայք, որոնցից ամենաերիտասարդը նայում է դիտողին։ Ներքևի ձախ կողմում տղամարդը գերանդի է սրում, չնայած դրա նահրաժեշտությունը չկա․ խոտհունձն ավարտվել է, և կանայք զբաղված են խոտը դիզելով։ Ակնհայտ է, որ տղամարդու կերպարը ստեղծվել է որպես հակադրություն առաջին պանի գործողության համար։ Ամառային շոգը պատկերելով՝ նկարիչը ձգտել է փոխանցել աշխատնքից ստացած ուրախության և բերկրանքի զգացողությունը։

1594 թվականին դուքս Էռնստ Ավստրիացին Անտվերպենում որպես ընծա ստացել է «Տարվա եղանակներ» շարքը։ Մեկ տարի անց, երբ նա մահացել է, նրա ունեցվածքի մեծ մասին տիրացել է Ռուդոլֆ II թագավորը։

1659 թվականին Լեոպոլդ Վիլհելմ Ավստրիացու ունեցվածքի ցուցակում հիշատակվում է «Տարվա եղանակներ» շարքից միայն հինգ նկար։

1870 թվականին «Խոտհունձ» նկարն արդեն Լոբկովիցների ունեցվածքի մաս էր կազմում։ Նկարի ձեռք բերման հանգամանքներն անհայտ են։

Պատկերասրահ
-----------

* Նկարներ «Տարվա եղանակներ» շարքից
* «Ամպամած օր», 1565,Արվեստի պատմության թանգարան, Վիեննա«Ամպամած օր», 1565,  
Արվեստի պատմության թանգարան, Վիեննա
* «Նախրի վերադարձը», 1565,Արվեստի պատմության թանգարան, Վիեննա«Նախրի վերադարձը», 1565,  
Արվեստի պատմության թանգարան, Վիեննա
* «Խոտհունձ», 1565,Ազգային պատկերասրահ, Պրահա«Խոտհունձ», 1565,  
Ազգային պատկերասրահ, Պրահա
* «Որսորդները ձյան վրա», 1565,Արվեստի պատմության թանգարան, Վիեննա«Որսորդները ձյան վրա», 1565,  
Արվեստի պատմության թանգարան, Վիեննա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2 3  Andrea Cometti, *Omaggio a Pieter Bruegele*, na página web «Nuova Italia», da Accademia Adriatica di filosofia,  Արխիվացված 2018-06-21 Wayback Machine
3. ↑  Christian Gräf: *Die Winterbilder Pieter Bruegels des Älteren* VDM Verlag Dr. Müller 2009 ISBN 978-3-639-12775-1 S. 17
4. ↑  Christian Vöhringer — Pieter Bruegel, 1525/30-1569. Tandem Verlag 2007 (h.f.ullmann imprint) , S. 95f. ISBN 978-3-8331-3852-2

Արտաքին հղումներ
----------------

* Լոբկովիցների հավաքածուի մարգարիտները

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Խոտհունձ (նկար)» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDimages |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 7743247-2 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Պիտեր Բրեյգել Ավագի նկարներ |
| --- |
|  |
| Նկարներ |  Բարեկենդանի ու պասի պայքարը (1559)  • Ֆլամանդական ասացվածքներ (1559)  • Մանկական խաղեր (1560)  • Անմիտ Գրետան (1560)  • Մահվան հաղթարշավ (1562)  • Սավուղի ինքնասպանությունը (1562)  • Բաբելոնի աշտարակը (1563)  • Որսորդները ձյան վրա (1565)  • Նախրի վերադարձը (1565)  • Հունձք (1565)  • Սուրբ Մարտինի տոնի գինին  • Ամպամած օր (1565)  • Մանուկների կոտորած  • Հարսանեկան պար (1566)  • Բեթղեհեմի մարդահամար (1566)  • Գյուղական պար (1568)  • Գյուղական հարսանիք (1568)  • Ծույլերի երկիրը (1567)  • Կույրերը (1568)  • Մարդատյացը (1568)  • Կաչաղակը կախաղանին (1568)  |  |
|  |
| Կրկնօրինակում |  Իկարոսի անկումը (1558)  |

 |