Կրոնը Կատալոնիայում (2014)
     Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցի (52.4%)     աթեիզմ (18.2%)     ագնոստիցիզմ (12%)     իսլամ (7.3%)     բողոքականություն (2.5%)     այլ կրոններ (2.3%)     բուդդիզմ (1.3%)     արևելյան ուղղափառ եկեղեցի (1.2%)     Եհովայի վկաներ (0.4%)     չկողմնորոշված (2.4%)

Բարսելոնայի մայր տաճարը գոթական ճարտարապետությամբ կառուցված վառօրինակ և հոյակերտ շինություն է։
Ինչպես Իսպանիայի մյուս տարածքներում, այնպես էլ Կատալոնիայում, բնակչության մեծամասնությունը դավանում է կաթոլիկ քրիստոնեություն։ Կատալոնիայի կրոնական կազմը բավականին բազմազան է։ Պատմականորեն, Կատալոնիայի բնակչությունը ձևավորվել է որպես քրիստոնյա ազգ՝ կաթոլիկ ուղղվածությամբ, սակայն 1980-ական թվականներից (գեներալ Ֆրանկոյի վարչակարգի տարիներ) ի վեր երկրի քրիստոնյա բնակչության թվաքանակը նվազման միտում ունի։ Փոխարենը՝ բնակչության շրջանում աճում է կրոնատյացության ցուցանիշը (այդ թվում՝ աթեիզմն ու ագնոստիցիզմը)։ Կատալոնիայի աշխարհիկացման գործընթացը սկսվել է 18-19-րդ դարերում։

Ըստ Կատալոնիայի ազգային վիճակագրական ծառայության տվյալների՝ Կատալոնիայի բնակչության 56.5%-ը քրիստոնյա է, որոնցից 52.4%-ը կաթոլիկներ են, 2.5%-ը՝ բողոքականներ և ավետարանականներ, 1.2%-ը՝ ուղղափառ քրիստոնյաներ, իսկ 0.4%-ը՝ Եհովայի վկաներ։ Միևնույն ժամանակ, բնակչության 18.2%-ը աթեիստ է, 12%՝ ագնոստիկ, 7.3%-ը` դավանում է իսլամ, 1.3%-ը՝ բուդդայականություն, իսկ մյուս 2.3%-ը կազմում են այլ կրոնների հետևորդները։

Վիճակագրություն
---------------

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Կրոնն ըստ տարիքային կազմի

Աղբյուր՝ ազգային վիճակագրական ինստիտուտ (2014)| Կրոն | 16–24 | 25–34 | 35–49 | 50–64 | 65+ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Քրիստոնեություն | 31.9% | 39.0% | 49.1% | 65.9% | 84.5% |
| *կաթոլիկություն* | *28.0%* | *33.4%* | *44.4%* | *61.6%* | *82.1%* |
| *Եհովայի վկաներ* | - | - | - | *1.1%* | *1.0%* |
| *ուղղափառություն* | *1.2%* | *2.6%* | *1.9%* | *0.4%* | - |
| *պրոստեստանտիզմ* | *2.7%* | *3.0%* | *2.8%* | *2.8%* | *1.4%* |
| աթեիզմ | 35.0% | 25.0% | 19.6% | 15.8% | 5.2% |
| ագնոստիցիզմ | 12.3% | 16.8% | 14.7% | 10.7% | 5.3% |
| իսլամ | 14.4% | 12.0% | 9.7% | 3.1% | 1.0% |
| բուդդիզմ | 2.4% | 2.5% | 2.0% | 0.1% | - |
| հուդայականություն | - | - | - | 0.1% | - |
| այլ կրոններ | 0.4% | 2.5% | 3.5% | 1.7% | 2.1% |
| անհայտ | 3.7% | 1.2% | 0.7% | 0.1% | 0.9% |
| անորոշ | - | 1.1% | 0.9% | 2.7% | 1.0% |

 | Կրոնն ըստ Կատալոնիայի շրջանների

Աղբյուր՝ Կատալոնիայի ազգային վիճակագրական ծառայություն (2014)| Կրոն | Բարսելոնա | Խիրոնա | Լլեյդա | Տառագոնա |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Քրիստոնեություն | 52.7% | 60.6% | 71.9% | 70.6% |
| *Կաթոլիկություն* | *49.2%* | *57.0%* | *65.7%* | *62.7%* |
| *Եհովայի վկաներ* | *0.5%* | *0.2%* | *0.2%* | *0.2%* |
| *Ուղղափառություն* | *0.5%* | *1.2%* | *3.5%* | *4.7%* |
| *Պրոտեստանտիզմ* | *2.5%* | *2.2%* | *2.5%* | *3.0%* |
| աթեիզմ | 19.7% | 17.0% | 14.5% | 11.0% |
| ագնոստիցիզմ | 14.0% | 7.3% | 3.5% | 7.2% |
| իսլամ | 6.5% | 12.7% | 7.7% | 7.5% |
| բուդդայականություն | 1.5% | - | 0.5% | 1.5% |
| հուդայականություն | - | 0.2% | - | - |
| այլ կրոններ | 2.7% | 1.0% | 1.2% | 1.2% |
| անհայտ | 1.2% | 0.5% | 0.2% | - |
| անորոշ | 1.5% | 0.5% | 0.2% | 0.7% |

 |

Կրոններ
-------

### Բահայի հավատ

Կատալոնիայի երկրամասում ապրում են բահայի հավատի շուրջ հազար հետևորդներ, որոնք 2014 թվականից ի վեր այստեղ հիմնել են ինը կենտրոններ։ Առաջին բահայի խումբը Կատալոնիայում ստեղծվել է 1949 թվականին Բարսելոնայում, իսկ առաջին ֆորմալ կենտրոնը բացվել է Տեռասայի Վալյեսի արվարձանում։ Հենց այդ բնակավայրում էլ կենտրոնացած է Կատալոնիայի բահայի համայնքի մեծ մասը։

Բահայի հավատը հիմնված է Բաբի և Բահաուլլայի սուրբ գրվածքների ուսումնասիրությունների վրա։ Հիմնական թեմաներն են՝ Աստծո, կրոնի և մարդկության միասնությունը։ Հիշատակելով Աստվածահայտնության նախկին նմանօրինակ ուսումնասիրությունների մասին՝ Բահաուլլան հայտնում է, որ գոյություն ունի միայն մեկ կրոն՝ Աստվածային անփոխարինելի հավատը, հավերժությունը անցյալում և ապագայում։

### Բուդդայականություն

Ըստ 2014 թվականի տվյալների՝ Կատալոնիայի բնակչության 1,3%-ը դավանում է բուդդայականություն։ Ինքնավար համայնքի տարածքում առկա են 68 բուդդայական տաճարներ, որտեղ անցկացվում են կրոնական ծիսակատարություններ կատալոներեն, իսպաներեն, չինարեն և տիբեթերեն լեզուներով՝ արտացոլելով բուդդայական համայնքի էթնիկական ծագումը։ Կատալոնիայի բուդդիստների մեծամասնությունը այստեղ հաստատված ներգաղթյալներն են, որոնք իսպանական հողեր ժամանել են Արևելյան Ասիայից։ Կատալոնիայի բուդդայական կառույցների մեծամասնությունը տիբեթական է։

### Քրիստոնեություն

2014 թվականի տվյալներով Կատալոնիայի բնակչության 56.5%-ը դավանում է քրիստոնեություն։ Քրիստոնյաների ճնշող մեծամասնությունը՝ 52.4%-ը, ունի կաթոլիկ ուղղվածություն Կատալոնիայում կան նաև 6,701 կաթոլիկ եկեղեցիներ։ Ուղղափառ քրիստոնեության կամ արևելյան կաթոլիկության հետևորդները կազմում են երկրամասի բնակչության 1,2%-ը։ Ներկայումս Կատալոնիայում գործում են թվով 55 ուղղափառ եկեղեցիներ (այդ թվում և մեկ հայ առաքելական եկեղեցի)։ Դրանց մեծամասնությունը հունական ուղղափառ եկեղեցիներ են։ Կատալոնիայի 2.5%-ը կազմում են բողոքականներն ու ավետարանականները։ Կատալոնիայում գործում են 725 բողոքական և ավետարանական եկեղեցիները, որոնք հիմնականում կատարում են եկեղեցական ծիսակարգեր իսպաներեն, կատալաներեն, անգլերեն, ռումիներեն, ինչպես նաև ավելի քիչ քանակությամ՝ կորեերեն, ռուսերեն, պորտուգալերեն և աֆրիկաանս լեզուներով։ Այս ուղղվածության շատ հետևորդներ ներգաղթյալներ են Հարավային Ամերիկայից, Աֆրիկայից և Արևելյան Եվրոպայից։ Շատ եկեղեցիները ավետարանական են, որոնցից 469-ը բաժին են հասնում պենտեկոստալիզմին, իսկ պատմական բողոքականությունը (անգլիկանիզմ, լյութերականություն, պրեսբիտերականիզմ) ներկայացված է եկեղեցիների ավելի քան 20%-ի տեսքով։

Կատալոնացիների 0.4%-ը Եհովայի վկաներ են։ Այստեղ գործում են Եհովայի վկաների 118 թագավորության սրահներ, որոնք կենտրոնացված են հիմնականում Բարսելոնայում։ Շարժման հետևորդների մեծ մասը էթնիկ կատալոնացիներ են։ Մորմոնների համայնքը կազմված է 6000 անդամներից։ Հիմնականում Կատալոնիայի մորմոնները Հարավային Ամերիկայի իսպանալեզու ներգաղթյալներն են։

### Հինդուիզմ

Կատալոնիայում բնակվում են մեծ քանակությամբ հնդիկներ և պակիստանցիներ։ Վերջիններիս կրոնական պահանջմունքների բավարարման նպատակով երկրամասում կան 27 հինդուիստական տաճարներ, որոնցից 14-ը գտնվում են Բարսելոնայում։ Հինդուիստական տաճարների մեծ մասը ծառայություններ մատուցում է իսպաներեն և կատալաներեն լեզուներով։

### Իսլամ

Տորտոսայի հին սինագոգը
Կատալոնիայի բնակչության 7.3%-ը իսլամադավան է։ Մուսուլմանական կրոնի հետևորդների կրոնական պահնաջմունքների համար նախատեսված են 256 մզկիթներ, որտեղ կրոնական ծեսերն անցկացվում են հիմնականում արաբերեն լեզուներով։ Կան նաև ուրդու և որոշ աֆրիկյան լեզուներով ծիսակատարություններ։ Մզկիթների գրեթե ամբողջ մասն ունի սունիի ուղղություն և միայն մեկն է շիա ճյուղի (իրանական համայնքի համար)։ 2014 թվականի տվյալներով Կատալոնիայում գործում են հինգ իսլամական կազմակերպություններ՝ Կատալոնիայի իսլամական ֆեդերացիան (*Federació Islàmica Catalana*), Կատալոնիայի իսլամական ֆեդերացիայի խորհուրդը (*Federació Consell Islàmic de Catalunya*), Կատալոնիայի իսլամական համայնքների միությունը (*Unió de Comunitats Islàmiques de Catalunya*), Կատալոնիայի Իսլամական մշակութային կենտրոնների միությունը (*Unió de Centres Culturals Islàmics de Catalunya*) և Իսլամական խունտա (*Junta Islàmica*) հովանավորչական միությունը։

### Հուդայականություն

Կատալոնիայում բնակվում են շուրջ 15 հազար հրեաներ, որոնց համար նախատեսված են չորս սինագոգեր։ Սակայն, ոչ բոլոր հրեաներն են դավանում հուդայականություն։ Հետաքրքրական է այն հանգամանքը, որ կատալոնաբնակ հրեաների 80%-ը կրոնատյաց է կամ աշխարհիկ և միայն 20 %-ն է դավանում հուդայականություն։ Կատալոնիայի հրեական համայնքը՝ հիմնադրված լինելով 1918 թվականին, համարվում է Իսպանիայի ամենահին հուդայական համայնքը։ 2000-ական թվականների սկզբին Կատալոնիայում ստեղծվել են առաջին հրեական կենտրոնները։

Կատալոնիայում հաստատված հրեաների ճնշող մեծամասնությունը այստեղ հաստատվել է ժամանելով Հարավային Ամերիկայից, մեծ մասամբ՝ Արգենտինայից։ Կատալոնիայում հուդայականություն դավանում են միայն հրեաները։

Կրոնատյացություն
----------------

Կատալոնիայի բնակչության 30.2%-ը ժխտում է կրոնը։ Կրոնատյաց կատալոնացիների 18.2%-ը աթեիստ է, իսկ 12%-ը՝ ագնոստիկ։

Տես նար
-------

* Կրոնն Իսպանիայում
* Կրոնը Կանարյան կղզիներում
* Կաթոլիկությունն Իսպանիայում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  «Baròmetre sobre la religiositat i sobre la gestió de la seva diversitat» (PDF). Institut Opiniòmetre, Generalitat de Catalunya. 2014. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2017 թ․ սեպտեմբերի 26-ին. p. 30. Quick data from the 2014 barometer of Catalonia Արխիվացված 2017-09-27 Wayback Machine.
2. ↑  «Fe Bahá'í — Mapa Religiós de Catalunya» (PDF). Government of Catalonia, Department of Governance and Institutional Relations, General Direction of Religious Affairs. 2014. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2017 թ․ սեպտեմբերի 27-ին.
3. ↑  ISOR researchers, 2014, էջ 122
4. ↑  «Budisme — Mapa Religiós de Catalunya» (PDF). Government of Catalonia, Department of Governance and Institutional Relations, General Direction of Religious Affairs. 2014. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2017 թ․ սեպտեմբերի 27-ին.
5. ↑  «Llocs de culte per confessió i comarca — Mapa Religiós de Catalunya» (PDF). Government of Catalonia, Department of Governance and Institutional Relations, General Direction of Religious Affairs. 2014. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2017 թ․ սեպտեմբերի 27-ին.
6. ↑  «Esglésias orientals — Mapa Religiós de Catalunya» (PDF). Government of Catalonia, Department of Governance and Institutional Relations, General Direction of Religious Affairs. 2014. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2017 թ․ սեպտեմբերի 27-ին.
7. ↑  ISOR researchers, 2014, էջեր 33–34
8. ↑  «Testimonis Cristians de Jehovà — Mapa Religiós de Catalunya» (PDF). Government of Catalonia, Department of Governance and Institutional Relations, General Direction of Religious Affairs. 2014. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2017 թ․ սեպտեմբերի 27-ին.
9. ↑  «Església de Jesucrist dels Sants dels Darrers Dies — Mapa Religiós de Catalunya» (PDF). Government of Catalonia, Department of Governance and Institutional Relations, General Direction of Religious Affairs. 2014. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2017 թ․ սեպտեմբերի 27-ին.
10. ↑  ISOR researchers, 2014, էջ 109
11. ↑  Ulick Ralph Burke (1900). *A History of Spain from the Earliest Times to the Death of Ferdinand the Catholic*. Longmans, Green, and co. էջ 154.
12. ↑  ISOR researchers, 2014, էջ 97
13. ↑  «Hinduisme — Mapa Religiós de Catalunya» (PDF). Government of Catalonia, Department of Governance and Institutional Relations, General Direction of Religious Affairs. 2014. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2017 թ․ սեպտեմբերի 27-ին.
14. ↑  ISOR researchers, 2014, էջեր 98–100
15. ↑  «Islam — Mapa Religiós de Catalunya» (PDF). Government of Catalonia, Department of Governance and Institutional Relations, General Direction of Religious Affairs. 2014. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2017 թ․ սեպտեմբերի 27-ին.
16. ↑  ISOR researchers, 2014, էջ 49
17. ↑  «Judaisme — Mapa Religiós de Catalunya» (PDF). Government of Catalonia, Department of Governance and Institutional Relations, General Direction of Religious Affairs. 2014. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2017 թ․ սեպտեմբերի 28-ին.
18. ↑  ISOR researchers, 2014, էջ 134
19. ↑  ISOR researchers, 2014, էջ 131

### Աղբյուրներ

* Capdevila, Alexandra (2013). «Entre el catolicisme, l'agnosticisme i l'ateisme. Una aproximació al perfil religiós dels catalans» (PDF) (Catalan). Centre d'Estudis d'Opinió (CEO): 86. B.17768-2013. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2013 թ․ օգոստոսի 19-ին. Վերցված է 2015 թ․ հուլիսի 5-ին. `{{cite journal}}`: Cite journal requires `|journal=` (օգնություն)CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
* ISOR researchers (2014). «El mapa de les minories religioses a Catalunya — Informe d'actualització sobre les confessions minoritàries a Catalunya» (PDF). ISOR — Investigacions en sociologia de la religió, Government of Catalonia. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2017 թ․ սեպտեմբերի 27-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Mapa Religiós de Catalunya, ISOR & Government of Catalonia's General Direction of Religious Affairs. Complete report.

Կազմակերպություններ
* Catalan Coordinator of Buddhist Entities
* Evangelical Council of Catalonia
* Gotland Forn Sed
* Islamic Council of Catalonia
* Islamic Junta Արխիվացված 2018-09-18 Wayback Machine
* Union of Islamic Communities of Catalonia
* Taoist Association of Catalonia