Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (այլ կիրառումներ)
**Հայոց ցեղասպանության հուշարձան**, հուշակոթող Ֆրանսիայի Լիոն քաղաքի Bellecour հրապարակի մոտ գտնվող Antonin Poncet հրապարակում։

Պատմություն
-----------

Ֆրանսիայի թուրքական համայքնի ադամները և տեղի թուրքական կազմակերպություններ բողոքում էին հուշակոթողի շինարարության համար։ Ռոն-Ալպի թուրքական մշակույթի ասոցիացիաների խորհուրդը դիմել է ֆրանսիական դատարան, որպեսզի վերջինս չեղյալ հայտարարի հուշահամալիրի կառուցում, սակայն դատարանը անփոփոխ թողեց իր վճիռը։ 2006 թվականի մարտի 18-ին, մոտ 3000 թուրք բողոքի ցույց են կազմակերպել ընդդեմ հուշակոթողի։

Հուշարձանի կառուցման արժեքը կազմել է 180,000 եվրո, որի երկու երրորդն ապահովել է Լիոնի հայ համայնքը, մնացած մասը՝ Լիոնի քաղաքապետարանը՝ քաղաքապետ Ժերար Կոլոմբի գլխավորությամբ։

Հուշարձանը բաղկացած է 36 սպիտակ բետոնե քարերից, որոնք բերվել են Հայաստանից և այն երկրներից, որտեղ ցեղասպանություններ են տեղի ունեցել։

Հուշարձանի վրա հայերենով, ֆրանսերենով և անգլերենով գրված է. 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Ի հիշատակ 1,500,000 հայերի, որ բնաջնջվեցին 1915-1918 թթ. երիտթուրքերի կողմից 20-րդ դարի առաջին ցեղասպանության ժամանակ։ |  |

Վանդալիզմ
---------

2006 թվականի ապրիլի 17-ին Լիոնում գտնվող Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին նվիրված հուշարձանը նախքան բացման արարողությունը պղծվել է։ Հուշարձանի վրա անհայտ անձինք գրել են. «Հայոց ցեղասպանություն երբևէ չի եղել»։ Վանդալիզմի այս դրսևորմանը հաջորդել է թուրք ազգայնամոլականների մարտի 18-ի բողոքի ցույցը։ Հայկական կազմակերպությունները կոչ են արել Լիոնի ոստիկանությանը հետաքննություն անցկացնել և պատժել մարդկային արժանապատվությունը ոտնահարած հանցագործներին։

Հանդիսավոր բացում
-----------------

Հուշարձանը պաշտոնապես բացվել է 2006 թվականի ապրիլի 24-ին՝ Հայոց ցեղասպանության 91-ամյա տարելիցի կապակցությամբ։

Բացման օրը ավելի քան 200 ազգային իրավապահ մարմինների կողմից առավելագույն անվտանգության միջոցներ են ձեռնարկվել (Brigade anti-criminalité, Direction centrale des renseignements généraux), և 25 քաղաքային ոստիկանների պահակախումբ հսկում էր շրջակայքը։ Տարածքը փակ է երթևեկության համար։

Մինչև 4000 մարդ, այդ թվում Ֆրանսիայում Հայաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպանը երթով շարժվեցին դեպի հուշարձանը։ Ֆրանսիայի տրանսպորտի նախարար Դոմինիկ պերբենը և Լիոնի քաղաքապետի տեկնածուն Ֆրանսիայի նախագահ Ժակ Շիրակին (1995-2007) ներկայացրեցին բացման արարողությունը։

Պատկերասրահ
-----------

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Turks in France to Protest Genocide Monument in Lyon". *Asbarez*. 2006 թ․ մարտի 15. Retrieved 2013 թ․ հունիսի 23.
2. ↑  "Protest March Against 'Genocide' Monument in Lyon". *Journal of Turkish Weekly*. 2006 թ․ մարտի 7. Արխիվացված է the original 2014 թ․ մարտի 13-ին. Retrieved 2013 թ․ հունիսի 23. `{{cite news}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. 1 2 3 4 5  "Lyon inaugure son mémorial du génocide arménien". *Le Figaro* (in ֆրանսերեն). 2006 թ․ ապրիլի 24. Retrieved 2013 թ․ հունիսի 23.
4. 1 2  "Memorial to Armenian Genocide Victims Profaned in Lyon". PanARMENIAN.Net. 2006 թ․ ապրիլի 18. Retrieved 2013 թ․ հունիսի 23.
5. 1 2  (Ֆրանսերեն) "La France commémore le génocide arménien". *20 minutes*. 2006 թ․ ապրիլի 24. Retrieved 2013 թ․ հունիսի 23.
6. ↑  Memorial Lyonnais du genocide des Armeniens
7. ↑  "Armenian Memorial Vandalized in France Prior to Unveiling". *Asbarez*. 2006 թ․ ապրիլի 18. Retrieved 2013 թ․ հունիսի 23.
8. ↑  "Armenian Genocide memorial in France vandalized ahead of anniversary". George Mason University's History News Network. 2006 թ․ ապրիլի 18. Արխիվացված է the original 2013 թ․ հունիսի 24-ին. Retrieved 2013 թ․ հունիսի 23. `{{cite news}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
9. ↑  Լիոնում պղծվել է Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին նվիրված հուշարձանը
10. ↑  Ֆրանսիայում Հայոց ցեղասպանության հուշարձանը վանդալիզմի է ենթարկվել նախքան բացումը

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (Լիոն)** կատեգորիայում։ |