Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ռոնդա (այլ կիրառումներ)

**Ռոնդա**  (իսպ.՝ Ronda), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Անդալուսիա ինքնավար համայնքում, Մալագա պրովինցիայում։ Մտնում է Սեռանիա դե Ռոնդա շրջանում։ Զբաղեցնում է 481 կմ² մակերես։ Բնակչությունը կազմում է 36698 մարդ (2012 թվական)։ Վարչական կենտրոնից՝ Մալագայից, գտնվում է 113 կմ հեռավորության վրա։ Համարվում է Անդալուսիայի տեսարժան վայրերից, ինչպես նաև զբոսաշրջային կենտրոններից մեկը։ Ռոնդայում զբոսաշրջային վայրերից են Նոր կամուրջը (իսպ.՝ Puente Nuevo), Հին կամուրջը (իսպ.՝ Puente Viejo), Արաբական կամուրջը (իսպ.՝ Arab Bridge)։

Աշխարհագրական դիրք
------------------

Գտնվում է Մարբելյայից և Կոստա դել Սոլից 50 կմ դեպի հյուսիս։ Քաղաքը ծովի մակարդակից գտնվում է 723 կմ բարձրության վրա։ Քաղաքի միջով հոսում է Խուադալիվին գետը (իսպ.՝ Guadalevín)՝ բաժանելով այն երկու մասի։ Այս տարածքում աճում է իսպանական փշատերևազգի բույս (Spanish Fir), որը համարվում է Իսպանիայի էնդեմիկ բուսատեսակ։

Պատմություն և հնագիտություն
---------------------------

*Խուեվա դե լա Պիլատայի քարանձավ* (իսպ.՝ Cueva de la Pileta)
Քաղաքի շուրջ հայտնաբերվել են բազմաթիվ գտածոներ, որոնք պատկանում են նախնադարյան հասարակարգին։ Այդ շարքին է դասվում Խուեվա դե լա Պիլատայի (Pileta Cave) փորագիր արձանագրությունները։ Դրանք հայտնաբերվել են 1905 թվականին և ունեն մոտավորապես 20.000 տարվա վաղեմություն։

Քաղաքն առաջին անգամ բնակեցվել է կելտական ցեղերի նախնիներով, ովքեր մ․թ․ա. VI դարում այն անվանել են Արունդա (Arunda)։ Ավելի ուշ, փյունիկացիները մոտակայքում գյուղ (իսպ.՝ Hamlet, ռուս.՝ Деревня) են հիմնել, որը հայտնի է եղել Ակինիպո (իսպ.՝ Acinipo) անվանումով։

Արունդան նվաճվել է հույների կողմից և վերանվանվել է Ռոնդա (Ronda)։ Այնուամենայնիվ բնակչությունն զգալիորեն չի աճել մինչև Փյունիկյան Երկրորդ պատերազմը, երբ հռոմեացիները նվաճել են այն։

Արդեն V դարից սկսած, երբ Հռոմեական կայսրությունն անկում է ապրել, Ակինիպոյի բնակչությունը տեղահանվել, իսկ Արունդան գրավվել է վեստգոթերի (լատին․՝ Visigothi) կողմից, ովքեր այս տարածքում մեծամասնություն են կազմել մինչև 711 թվականը։ 713 թվականին մուսուլմանները ներխուժել են թերակղզի և գրավել Ռոնդան։ Այս ժամանակահատվածում քաղաքը ծաղկում է ապրել։ 1485 թվականի մայիսի 22-ին, երբ քրիստոնեական բանակը երկար պաշարումից հետո կարողացել է գրավել այն, ավարտվել է իսլամադավան ժողովրդի իշխանությունն այս տարածքում։ Այդ պահից սկսված, քրիստոնեաները վերափոխել են մուսուլմանների թողած մշակութային ժառանգությունը՝ հարմարեցնելով իրենց գաղափարներին և սկզբունքներին։ Քաղաքում սկսել են լայնացնել բնակելի թաղամասերը, որից հետո այն հայտնի է դառնում որպես քաղաք։

Ժողովրդագրություն
-----------------

Բնակչության թվաքանակն ըստ տարիների| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2000 | 2005 | 2008 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 20.995 | 22.525 | 30.393 | 33.161 | 26.170 | 30.962 | 28.831 | 30.080 | 31.383 | 35.788 | 34.021 | 35.512 | 36.532 |

Քաղաքի նախկին կառուցվածք
------------------------

Այս քաղաքը բաժանված է եղել երեք շրջանների՝ 

* *Սան Ֆրանցիսկո (San Francisco)* - ամենահին տարածքը, որտեղ տեղակայված է եղել Արաբական միջնաբերդը
* *Քաղաք (La Ciudad)* - այն տարածքը, որտեղ հայտնաբերվել են վանքերի և մզկիթների նմանվող կառույցներ։ Այն հայտնի է արաբական ծագմամբ լայն փողոցներով
* *Շուկա (El Mercadillo)* - այն ավելի ժամանակակից թաղամաս է և հայտնի է դարձել քրիստոնեական բանակի հաղթանակից հետո։

Թանգարաններ
-----------

* *Քաղաքային թանգարան (Municipal Museum)* - այստեղ պահվում են հնագիտական պեղումների ժամանակ հայտնաբերված տարատեսակ գտածոներ
* *Լարա թանգարան (Lara Museum)* - հնաոճ և մշակութային իրերի (ժամացույց, զենք, երաժշտական գործիք) թանգարան, որը գտնվում է XVIII դարում կառուցված շենքում
* *Ռիլքե թանգարան (Rilke Museum)* - Վիկտորիա թագուհու հյուրանոցի 208 համարի սենյակում գործում է մշտական ցուցահանդես
* *Ռոնդայի գինու թանգարան* - գործում է մշտական ցուցահանդես, որտեղ ներկայացվում է գինու պատմությանն ու մշակմանը վերաբերող փաստեր։

Ցլամարտը Ռոնդայում
------------------

Ցլամարտի արենա
Իսպանական ցլամարտն ի հայտ է եկել Ռոնդա քաղաքում։ Սեպտեմբերի սկզբին Ռոնդայում տոներ են անցկացվում, որոնք համընկնում են «Գոյիի ցլամարտ» կոչվող ժամանակահատվածի հետ, որը վերականգնել է ցլամարտերի բոլոր դետալային մանրամասնությունները՝ սկսած ավելի քան երկուսուկես դար առաջվանից։

Այս քաղաքում է տեղակայված ցլամարտի ամենամեծ արենան, որը կառուցվել է 1785 թվականին։ Արենայի տրամագիծը 66 մետր է, և այն համարվում է ամենամեծ մակերեսով արենան աշխարհում։

Քույր քաղաքներ
--------------

* Կուենկա, Իսպանիա Իսպանիա
* *Շեֆշաուեն*, Մարոկկո Մարոկկո
* *Կաստիյոն Ֆլորենտինո*, Իտալիա Իտալիա
* *Օնտիյենտ*, Իսպանիա Իսպանիա

Պատկերասրահ
-----------

* Սանտա Մարիա լա Մայոր եկեղեցի*Սանտա Մարիա լա Մայոր եկեղեցի*
* Պուենտե Նուեվե կամուրջ*Պուենտե Նուեվե կամուրջ*
* Տեսարան Ռոնդայի Նոր կամրջից*Տեսարան Ռոնդայի Նոր կամրջից*
* Սուրբ Սեբաստիանի մինարեթ*Սուրբ Սեբաստիանի մինարեթ*
* Տեսարան Ռոնդայից, 2004*Տեսարան Ռոնդայից, 2004*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ռոնդայի կլիմա
2. ↑  Իսպանիայի ազգային վիճակագրական տվյալներ բազա (Datumoj de la Nacia Instituto de Statistiko (Hispanio))
3. 1 2   Ռոնդայի պատմական տեսք
4. ↑  "Ռոնդան որպես իսպանական ցլամարտի հայրենիք". Արխիվացված է the original 2014 թ․ հուլիսի 25-ին. Retrieved 2015 թ․ հունվարի 1. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
5. ↑  "Asociación Senderista *Պասոս Լագրոս* - Շեֆշաուեն, Մարոկկո". Արխիվացված է the original 2007 թ․ մայիսի 3-ին. Retrieved 2015 թ․ հունվարի 1. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք (իսպ.)
* Հետաքրքիր փաստեր Իսպանիայի մասին Archived 2014-07-25 at the Wayback Machine. (հայ.)
* Ռոնդա քաղաքի վերաբերյալ աշխարհագրական և կապի տվյալներ (անգլ.) (հայ.)
* Ռոնդայի զբոսաշրջային պաշտոնական կայքը (անգլ.)
* Ռոնդա քաղաքի պատմություն։ Զբոսաշրջությունը Ռոնդայում (անգլ.)
* Իսպանական փշատերևազգի (ռուս.՝ Пихта испанская) (ռուս.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4235107-8 · NKC: ge501656 · VIAF: 154770684 · WorldCat VIAF: 154770684 |

 |