Բոստոնի մարաթոն

մարզական կրկնվող իրադարձությունԽմբագրել Wikidata| Ենթակատեգորիա | Մարաթոնյան վազքԽմբագրել Wikidata |
| Ստեղծում | 1897Խմբագրել Wikidata |
| Com­pe­ti­tion class | men's marathon, women's marathonԽմբագրել Wikidata |
| Մարզաձև | Մարաթոնյան վազքԽմբագրել Wikidata |
| Երկիր | Ամերիկայի Միացյալ ՆահանգներԽմբագրել Wikidata |
| Վայր | Greater BostonԽմբագրել Wikidata |
| Միջոցառման պարբերություն | 1 տարիԽմբագրել Wikidata |
| Կազմակերպիչ | Boston Athletic AssociationԽմբագրել Wikidata |
| Event distance | 42,195 կիլոմետրԽմբագրել Wikidata |
| Պաշտոնական կայք | linkԽմբագրել Wikidata |
| KML file | Template:Attached KML/Boston MarathonԽմբագրել Wikidata |

**Բոստոնի մարաթոն** (անգլ.՝ Boston Marathon), աշխարհի ամենահին և ամենահեղինակավոր մարաթոնյան վազքերից մեկը, որն ամեն տարի անցկացվողներից ամենահինն է։ Միջազգային մարաթոնների և վազքարշավների ասոցիացիայի և, միաժամանակ, *World Marathon Majors* լիգայի անդամ։

Մարաթոնում համաշխարհային ռեկորդներ չեն արձանագրվում, քանի որ վազքատարածությունում բարձրությունների տարբերությունը չի համապատասխանում Աթլետիկայի միջազգային ֆեդերացիայի պահանջներին։ 2013 թվականին այն եղել է 136,29 մ՝ առավելագույն թույլատրելի 42 մ-ի փոխարեն։

Նկարագրություն
--------------

Առաջին մարաթոնը Բոստոնում անցկացվել է 1897 թվականին՝ Հայրենասերի օրը։ Այն կազմակերպել է Բոստոնի մարզական ասոցիացիայի անդամ և օլիմպիական մենեջեր Ջոն Գրեհեմը։ Առաջին մրցավազքում մեկնարկել են 15 վազորդներ, սակայն միայն 10-ն են հասել եզրագծին։ Այդ ժամանակվանից ապրիլի երրորդ երկուշաբթի օրը անցկացվում են 42 կմ 195 մ մրցավազքեր, որոնք ժամանակի ընթացքում դարձել են աշխարհի ամենահեղինակավորներից մեկը։

1967 թվականին Քեթրին Շվիցերը դարձել է առաջին կինը, ով մասնակցել է մարաթոնին։ 1971 թվականին Սիրողական աթլետիկայի միությունը բոլոր կանանց թույլ է տվել մասնակցել մրցումներին։ 1975 թվականին անվասայլակով հաշմանդամներն առաջին անգամ մասնակցել են մարաթոնին։

Վերջին տասնամյակներում, բացի հիմնական վազքատարածությունից, անցկացվում են այլ մրցարշավներ՝ կիսամարաթոն, 5 կմ վազք, մանկական մարաթոն։ Եղանակը մրցավազքի ժամանակ կարող է լինել բացարձակապես ցանկացած, քանի որ ապրիլի եղանակը Նոր Անգլիայի ափին անկանխատեսելի է։

Միայն 112-րդ մրցավազքում մեկնարկային գծի և վերջնագծի մոտ տեղադրվել է գովազդ։

Վերջին տասնամյակների ընթացքում մասնակիցների թիվը գերազանցել է 20000 վազորդը։ 1996 թվականին հարյուրերորդ մարաթոնի մեկնարկին մասնակցել է ավելի քան 38 հազար մասնակից։ Հանդիսականների թիվը գերազանցել է 500 հազարը՝ Բոստոնի մարաթոնը դարձնելով Նոր Անգլիայի ամենամեծ հասարակական իրադարձությունը։ 2020 թվականին Բոստոնի մարաթոնը նախ տեղափոխվել է սեպտեմբերի 14, այնուհետև չեղարկվել է կորոնավիրուսային համաճարակի պատճառով։

Մարաթոնի ամենադժվար մասը Կոտրած սրտի բլուրն է (անգլ.՝ Heartbreak Hill)։

### Մահվան դեպքեր

* Հայտնի են մահվան դեպքեր. օրինակ՝ 2002 թվականին 28-ամյա Սինտիա Լուսերոն մայրուղու վրա կորցրել է գիտակցությունը և մահացել։

2013 թվականի ահաբեկչություն
---------------------------

2013 թվականի ապրիլի 15-ին Բոստոնի մարաթոնի վերջնագծին տեղի է ունեցել երկու պայթյուն։ Երեք մարդ զոհվել է, 282-ը՝ վիրավորվել։

2013 թվականի մայիսի 25-ին ավելի քան երկու հազար մարդ վազել է մարաթոնի վերջին մղոնը՝ այդպիսով ավարտելով ահաբեկչական հարձակման պատճառով ընդհատված մարաթոնը։

2014 թվականին, ահաբեկչության տարելիցի օրը, պայթյունից տուժած մարզիկները խորհրդանշական մասնակցություն են ունեցել մարաթոնին։ Վազորդուհի Սելեստ Քորքորանը, որը կորցրել էր երկու ոտքերը, եզրագիծը հատել է պրոթեզներով։

Բազմակի հաղթողներ
-----------------

 Բոստոնի մարաթոնի քառակի հաղթող Ռոբերտ Չերույոտը
* Քլարենս Դեմար՝ 7 անգամ
* Բիլ Ռոջերս՝ 7 անգամ
* Ռոբերտ Չերույոտ՝ 4 անգամ

Տես նաև
-------

* Ռոզի Ռուիս

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «AIMS 1982—2007: 25 Years of Running History. The official Silver Jubilee publication of the Association». Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ փետրվարի 2-ին. Վերցված է 2011 թ․ նոյեմբերի 23-ին.
2. ↑  «История одного марафона, или подвиг Катрин Швитцер, которая сломала мужские стереотипы». *pics.ru* (ռուսերեն). 2018 թ․ սեպտեմբերի 6. Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ նոյեմբերի 24-ին. Վերցված է 2022 թ․ մայիսի 8-ին.
3. ↑  «Бостонский Марафон». Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ սեպտեմբերի 12-ին. Վերցված է 2008 թ․ սեպտեմբերի 10-ին.
4. ↑  Бостонский Марафон нарушил 112-летнюю традицию Արխիվացված է Սեպտեմբեր 12, 2008 Wayback Machine-ի միջոցով: (չաշխատող հղում)
5. ↑  «B.A.A. Boston Marathon Race Facts». Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ դեկտեմբերի 9-ին. Վերցված է 2008 թ․ սեպտեմբերի 10-ին.
6. ↑  «Tragedy at Boston: Cynthia Lucero». Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ սեպտեմբերի 16-ին. Վերցված է 2008 թ․ սեպտեմբերի 10-ին.
7. ↑  Injury toll from Marathon bombings rises. Արխիվացված է Հուլիս 8, 2017 Wayback Machine-ի միջոցով:(անգլ.)
8. ↑  «Бостонский марафон, который был прерван террористами, завершился». Արխիվացված օրիգինալից 2013 թ․ հունիսի 16-ին. Վերցված է 2013 թ․ մայիսի 26-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Բոստոնի մարաթոնի կայքը

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Բոստոնի մարաթոն» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4436153-1 · LCCN: n2002114394 · NKC: ko20201084347 · VIAF: 151466472 · WorldCat VIAF: 151466472 |

 |