**Օդագնացության ազգային խորհրդատվական կոմիտե** (անգլ.՝ *National Advisory Committee for Aeronautics*, կրճատ NACA,), ԱՄՆ-ի դաշնային գործակալությունը, որը զբաղվում է ավիացիայի ոլորտում հետազոտություններով (վերակազմավորվել է 1958 թվականին)։ Դա NASA-ի նախակարապետն է։

Պատմություն
-----------

NACA-ի փորձարկման պոլիգոնը Էդվարդսում, Կալիֆորնիա:
Ինժեներն ուղղում է դասավորությունը գերձայնային աերոդինամիկ խողովակում փորձարկումից առաջ։
NACA-ն ստեղծվել է 1915 թվականին, ԱՄՆ-ի առաջին համաշխարհային պատերազմում մասնակցության պայմաններում ծագաց ավիացիոն ոլորտի համակարգման անհրաժեշտության պատճառով։

Ամերիկյան գերատեսչության համար նախատիպ է ծառայել օդագնացության հարցերով զբաղվող Մեծ Բրիտանիայի խորհրդատվական կոմիտեն, ինչպես նաև այլ եվրոպական տերությունների նմանատիպ գործակալությունները։

Մարտի 3-ի կոնգրեսի հիմնադիր ակտում ասվում էր, որ՝ «օդագնացության հարցերով զբաղվող խորհրդատվական կոմիտեի պարտականություններն են թռիչքի խնդրի վերաբերյալ գիտական աշխատանքների վերահսկումն և կառավարումը՝ դրանց գործնական լուծման նպատակով»։

1922 թվականին NAСA-ի աշխատակիցների թիվը հասել է 100-ի, 1938-ին՝ 426-ի։ Նրանց ջանքերով NACA-ում մշակվել են իրենց սեփական մոդելների աերօդինամիկ խողովակներ և օդային ընդունիչներ։ Վերջինս դեռ օգտագործվում է ժամանակակից ավիացիայում, ինչպես, օրինակ, F-22 Raptor կործանիչի նախագծի մեջ։

NACA-ի կառուցվածքի մեջ էին մտնում․

* Langley Memorial Aeronautical լաբորատորիան Վիրջինիա նահանգի Հեմփթոն քաղաքում։
* Ames Aeronautical լաբորատորիան (Մոֆֆետի օդանավակայան)
* Aircraft Engine Research լաբորատորիան (Lewis Research կենտրոն)
* Muroc Flight Test Unit (Էդվարդս ավիաբազա)

1957 թվականի նոյեմբերի 21-ին գործակալության ներսում ստեղծվել է տիեզերական տեխնոլոգիաների հարցերով զբաղվող հատուկ կոմիտե։ Հետաքրքիր է, որ այդ Կոմիտեի կազմում միաժամանակ ընդգրկված էին Հենդրիկ Ուեյդ Բոդենը (մասնակցել է ավտոմատ հրետանային համակարգի մշակմանը, որը Լոնդոնի ռմբակոծության ժամանակ ոչնչացրել է Ֆաու-1 հրթիռները) և Վերներ ֆոն Բրաունը (գլխավորել է Ֆաու-2 նախագիծը)։

Կոմիտեի ղեկավար նշանակվեց Գայֆորդ Սթիվերը։ Դրա պատճառով ստորաբաժանումը կոչվում էր Սթիվերի հանձնաժողով։ 1958 թվականի մարտի 5-ին գիտա-խորհրդատվական կոմիտեի ղեկավար Ջեյմս Քիլիանը՝ Դուայթ Էյզենհաուերին ներկայացրեց «Organization for Civil Space Programs» անվանումով հուշագիր, որում նա նախագահին կոչ էր անում հաստատել NASA-ի հաստատությունը հիմնված՝ «ուժեղացված և վերանվանված» օդագնացության ազգային խորհրդատվական կոմիտեի վրա։ Այսպիսով, 7500 կոմիտեի աշխատակիցները և 300 մլն դոլարի ակտիվները անցել են նոր ձևավորված տիեզերական գործակալության սեփականությանը։

NACA պատճեն պատկերող Ռայթ եղբայրների առաջին չվերթը

Ղեկավարներ
----------

1. Ջորջ Սքրիվեն (ԱՄՆ Բանակ) (1915-1916)
2. Ուլյամ Դյուրանդ (Սթենֆորդի համալսարան) (1916-1918)
3. Ջոն Ուոլքոթ (Սմիթսոնյան ինստիտուտ) (1920-1927)
4. Չարլզ Ուոլքոթ (Սմիթսոնյան ինստիտուտ) (1920-1927)
5. Ջոզեֆ Էյմս (Ջոնս Հոփքինսի ինստիտուտ) (1927-1939)
6. Վենիվար Բուշ (Քարնեգի ինստիտուտ) (1940-1941)
7. Ջերոմ Հանսեր (ՌԾՈՒ, ՄՏԻ) (1941-1956)
8. Ջեյմս Դուլիթլ (Shell Oil) (1957-1958)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Dawson, Virginia P. «Engines and Innovation». Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ հուլիսի 5-ին. Վերցված է 2010 թ․ դեկտեմբերի 1-ին.
2. ↑  Erickson, Mark. *Into the Unknown Together - The DOD, NASA, and Early Spaceflight* (PDF). ISBN 1-58566-140-6. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2009 թ․ սեպտեմբերի 20-ին. Վերցված է 2019 թ․ նոյեմբերի 15-ին.
3. ↑  Germans at last learn truth about von Braun’s 'space research' base Արխիվացված 2010-12-04 Wayback Machine The Telegraph. Retrieved 9-3-07.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Արխիվ կազմված 14,469 NACA-ի փաստաթղտերից, սկսած 1917 թվականից։
* U.S. The National Advisory Committee for Aeronautics (NACA) (նվիրված առաջին թռիչքի հարյուրամյակին)
* NACA-ի օդապահիչներ
* From Engineering Science to Big Science