**Մատա Պրետա էկոլոգիական կայան** (պորտ.՝ Estação Ecológica da Mata Preta), էկոլոգիական կայան Բրազիլիայի Սանտա Կատարինա նահանգում։ Այն պահպանում է Ատլանտյան անտառի բուսականության հատվածներ, ներառյալ վտանգված բույսերի և կենդանիների տեսակներ։

Տեղագրություն
-------------

Էկոլոգիական կայանի քարտեզ
Մատա Պրետա էկոլոգիական կայանը Սանտա Կատարինա նահանգի Աբելարդու Լուս մունիցիպալիտետում է։ Ունի 6566.50 հա տարածք։ Էկոլոգիական կայանը գտնվում է Պարանա նահանգի սահմանից անմիջապես հարավ։ Տեղակայված է Կլեվելանդիա ու Պալմասի միջև ընկած BR-280 մայրուղու հարավային մասի երկայնքով՝ երեք առանձին հատվածներում։ SC-155 մայրուղին արևելյան հատվածը բաժանում է կենտրոնական հատվածից։ Բուֆերային գոտու լայնությունը 500 մետր է և ներառում է Կլեվելանդիա համայնքի մի մասը։

Պատմություն
-----------

Մատա Պրետա էկոլոգիական կայանը ստեղծվել է 2005 թվականի հոկտեմբերի 19-ին։ Գործընթացը շատ առճակատային էր` հողատերերի խիստ հակազդեցությամբ պայմանավորված։ Խորհրդատվական խորհուրդը ստեղծվել է 2010 թվականի սեպտեմբերի 1-ին։ 2016 թվականի դրությամբ իրավական կարգավիճակը դեռ վերջնական տեսքի չի բերվել ու հողի սեփականատերերը չեն փոխհատուցվել։ Դաշտային ուսումնասիրություններ չեն իրականացվել և կառավարման ծրագիր չի եղել։

Այն դասվում է Բնության պահպանության միջազգային միության I կատեգորիային (խիստ բնական արգելավայր)։ Նպատակն է` պահպանել բնությունը և աջակցել գիտական հետազոտություններին։ Կառավարվում է Չիկո Մենդեսի Կենսաբազմազանության պահպանության ինստիտուտի կողմից։

Շրջակա միջավայր
---------------

Տեղանքը լեռնային է, կտրտված փոքր ջրուղիներով, որոնք սնուցում են Շապեկո գետը Որուգվայի գետային ավազանում։ Բարձրությունները ծովի մակարդակից բարձր են 830-1050 մետր։ Տարեկան տեղումների միջին քանակը 2100 մմ է։ Ջերմաստիճանը տատանվում է 10-ից մինչև 30 °C, իսկ միջինը՝ 20 °C է։

Էկոլոգիական կայանը Ատլանտյան անտառ բիոմում է։ Բուսականությունը հիմնականում խառը խոնավ անտառային է։ Անտառի երեք հատվածները ռեգեներացիայի տարբեր փուլերում են։ Դրանցից մեկը լավ պահպանված է և ներառում է բրազիլական արաուկարիաների հսկայական կանգուն ծառատեսակներ, որոնք պատմության մեջ բնորոշ են առաջնային անտառի ձևավորմանը։ Դրանք են՝ բրազիլական ընկուզենին, սղոցին և *Sloanea lasiocoma*։ Մյուս երկու հատվածները ցույց են տալիս մարդկային գործունեության ազդեցությունը, պարզաբանելով, որ դրանցում կան սուկցեսսիայի աճի տարբեր փուլեր։ Այնուամենայնիվ, դրանք պարունակում են հազվագյուտ և վտանգված ծառատեսակներ։

Կարևոր ծառատեսակներից են՝ *Dicksonia sellowiana*, *Cordia trichotoma*, *Ocotea pulchella* և այլն։ Պահպանված կաթնասուններից և թռչնատեսակներից են՝ օցելոտը (Leopardus pardalis), օնցիլլան (Leopardus tigrinus), Leopardus pajeros (Leopardus colocolo), պուման (Puma concolor) և գաճաճ այծյամը (Mazama nana)։

Բուֆերային գոտին պարունակում է գյուղատնտեսական փոքր բնակավայրեր, փոքր ու մեծ տնտեսություններ և սոճու մեծ տնկարկներ։ Կան սոյայի, լոբու, ցորենի և եգիպտացորենի հսկայական դաշտեր։ Շրջանը ենթարկվում է ծառահատումների և գյուղատնտեսության ինտենսիվ ճնշման։ Մասնատումից բացի, էկոլոգիական կայանին վնաս են հասցնում որսորդությունը, ձմռան վերջին բուֆերային գոտու դաշտերում բռնկված հրդեհները, լքված տնային կենդանիներն ու հարձակվող էկզոտիկ տեսակները։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3
2. 1 2 3 4 5  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2020 թ․ նոյեմբերի 24-ին. Retrieved 2020 թ․ դեկտեմբերի 12. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. 1 2 3 4
4. 1 2 3 4 5

Աղբյուրներ
----------

* «A Estação Ecológica da Mata Preta» (portuguese), *Apremavi*, վերցված է 2016-07-18
* (portuguese) *Esec da Mata Preta*, Chico Mendes Institute for Biodiversity Conservation, արխիվացված  օրիգինալից 2016-09-15-ին, վերցված է 2016-07-18
* (portuguese) *ESEC da Mata Preta*, ISA: Instituto Socioambiental, վերցված է 2016-07-18
* (portuguese) *Unidade de Conservação: Estação Ecológica da Mata Preta*, MMA: Ministério do Meio Ambiente, վերցված է 2016-07-18

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Մատա Պրետա էկոլոգիական կայան** կատեգորիայում։ |