**Մարգարիտ Շամպենդալ** (ֆր.՝ Marguerite Champendal, հունիսի 2, 1870(1870-06-02), Petit-Saconnex, Ժնև, Շվեյցարիա - հոկտեմբերի 25, 1928(1928-10-25), Ժնև, Շվեյցարիա), Ժնևի համալսարանից բժշկագիտության դոկտորի կոչում ստացած առաջին կինը (1900 թվական)։ Հիմնադրել է պաստերացված կաթի բաշխման կենտրոն նորածինների համար, ինչպես նաև մանկաբարձության դպրոց։

Կենսագրություն
--------------

Շամպենդալը ծնվել է 1870 թվականի հունիսի 2-ին Շվեյցարիայի մայրաքաղաք Ժնևի *Petit-Saconnex* թաղամասում, քահանա Ժակ Հենրի Սամուելի և նրա կնոջ` Քրիստիան Էլիզաբետ Ռոքի ընտանիքում։ Եղել է ընտանիքի երրորդ երեխան։

Մարգարիտը դասավանդել է Փարիզում և Բեռլինում, ապա ծնողների կամքին հակառակ սկսել է բժշկական ուսումնասիրություններ կատարել Ժնևում։ 1900 թվականին նա դարձել է առաջին կինը, ով ավարտելով Ժնևի համալսարանը, ստացել է դոկտորի աստիճան (Մինչ այդ 34 այլ կանայք ևս ստացել էին դոկտորի աստիճան, սակայն նրանք Ժնևի բնակիչներ չէին)։ Նրա դոկտորական թեզի թեման է եղել «*Des varices congénitales*» (Բնածին վարիկոզային երակներ*)։*

Շամպենդալը Ժնևում եղել է բժիշկ Հենրիետ Սալոզ Ջուդրայի ժամանակակիցներից (1855–1928), ով 1883 թվականին ստացել է դոկտորի աստիճան, և եղել է առաջին կինը, ով հիմնել է իր սեփական բժշկական կենտրոնը։

### Բժշկական պրակտիկա

Ուսման ավարտից հետո Շամպենդալը պրակտիկա է անցել քաղաքի ամենահայտնի թաղամասերում։ Հիմնվելով Փարիզ կատարած այցի ժամանակ ունեցած փորձառության վրա` մասնավորապես բժիշկ Գաստոն Վարիոտի մշակած նախագծի վրա, որը կոչվում էր «Կաթի մի կումը» (*La Goutte de Lait*), 1901 թվականին Շամպենդալը ստեղծել է իր սեփական բժշկական կենտրոնը նույն անվամբ։ Այնտեղ նա կատարել է պաստերացված կաթի բաշխում և երիտասարդ մայրերին մատուցել խորհրդատվական ծառայություններ։ 1916 թվականին մայրերին օգնություն ցուցաբերելու նպատակով նա հրապարակել է «Փոքրիկ ուղեցույց մայրերի համար» աշխատությունը` առաջնահերթությունը տալով երեխաների շահերին և բարեկեցությանը։

1905 թվականին, մեկուկես տարի անցկացնելով ծննդաբերող կանանց մոտ, Շամպենդալը որոշել է հիմնել ծննդաբերության ողջ ընթացքին վերաբերող դպրոց` «Le Bon Secours»: Նա ղեկավարել է դպրոցը մինչև իր վաղաժամ մահը` 1928 թվականը։ Շամպենդալը իր իսկ կենտրոնում մինչ օրս հիշվում է որպես «տեսիլք և ժամանակակից կին»։

1913-1919 թվականներին Շամպենդալը Բժշկական դպրոցում եղել է մասնավոր բժիշկ։

1918 թվականին Շամպենդալը Ժնևի համալսարանում ստացել է բժշկի լիարժեք մասնագիտական կոչում նման գործունեություն վարելու կապակցությամբ։

### Մահ

Բժիշկ Շամպենդալը մահացել է 1928 թվականի հոկտեմբերի 25-ին, Ժնևում` 58 տարեկան հասակում, սրտի կանգից։

Պարգևներ
--------

Շվեյցարիայի մայրաքաղաք Ժնևի փողոցներից մեկը կրում է բժիշկ Շամպենդալի անունը :

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6
2. 1 2
3. 1 2 3 4 5  «Champendal, Marguerite». *hls-dhs-dss.ch* (ֆրանսերեն). Վերցված է 2020 թ․ մարտի 18-ին.
4. 1 2  Ziegler, Erica Deuber (2005). *Les femmes dans la mémoire de Genève: du XVe au XXe siècle* (ֆրանսերեն). Éditions Suzanne Hurter. էջ 140.
5. ↑  «Association Suisse des Femmes Diplômées des Universités - Genève / Portrait / Notre histoire». *www.akademikerinnen.ch*. Վերցված է 2020 թ․ մարտի 29-ին.
6. 1 2  Simon, Elizabeth. (2010). The Evolution of a Nontraditional Nursing Curriculum in Switzerland. The Journal of nursing education. 49. 545-9. 10.3928/01484834-20100524-07.
7. 1 2 3 4  «Association Suisse des Femmes Diplômées des Universités - Genève / Portrait / Notre histoire». *www.akademikerinnen.ch*. Վերցված է 2020 թ․ մարտի 18-ին.
8. ↑  Republic and Canton of Geneva (2005). «Official Fact Sheet 28.11.2005». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 9-ին.
9. 1 2  Dreifuss, J. J. (1991). «[The first women students of the medical faculty and their professional activities in Geneva]». *Gesnerus*. 49 Pt 3-4: 429–438. ISSN 0016-9161. PMID 1814787.
10. ↑  «Association Suisse des Femmes Diplômées des Universités - Genève / Portrait / Notre histoire». *www.akademikerinnen.ch*. Վերցված է 2020 թ․ մարտի 28-ին.
11. ↑  «Chemin Doctoresse-CHAMPENDAL | Noms géographiques du canton de Genève». *ge.ch* (ֆրանսերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ մարտի 28-ին. Վերցված է 2020 թ․ մարտի 28-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* The Fruits of Grace

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Շվեյցարական կենսագրական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1047602571 · VIAF: 306359420 · WorldCat VIAF: 306359420 |

 |