II աստիճանի «Մարտական խաչ» շքանշանի վկայական

Մեդալով պարգևատրվողները
-----------------------

### 2005-2014 թթ.

2006-2014 թթ. պարգևատրվողների շրջանակ օրենքով սահմանված չէր։

### Ներկայումս

2014 թ. օգոստոսի 9-ից «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալով պարգևատրվում են Հայաստանի Հանրապետության զինված ուժերի և այլ զորքերի զինծառայողները, այլ պետական մարմինների ծառայողները, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիները և ազգությամբ հայ՝ Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի չհանդիսացող անձինք՝ հայրենիքին մատուցած այլ նշանակալի ծառայությունների համար։

Մեդալի նկարագրությունը
----------------------

### 2005-2014 թթ.

2005-2014 թթ. հանձնվող մեդալի նկարագրությունը և նմուշը հաստատվել են ՀՀ Կառավարության 2005 թ. հոկտեմբերի 6-ին ընդունված որոշմամբ, ըստ որի՝ մեդալը բաղկացած է 2 մասից՝ կախիչից և դրան կապօղակով ամրացված սկավառակից։ Կախիչը պատրաստված է թեթև մետաղից և ունի հնգանիստ բազմանկյան ձև, որը պաստառապատված է 24 մմ լայնություն ունեցող մուգ կարմիր գույնի մետաքսե (մուարե) ժապավենով։ 2-րդ աստիճանի մեդալի ժապավենի վրայով՝ վերից վար անցնում է մուգ կապույտ գույնի՝ 4 մմ լայնություն ունեցող 2 շերտագիծ, որոնք իրարից անջատված են 2 մմ հեռավարությամբ։ Կախիչի աջ և ձախ կողմերի բարձրությունը 39 մմ է։ Կախիչի վերևի մասի երկարությունը 27 մմ է, ներքևի մասինը՝ 47 մմ, իսկ հաստությունը՝ 1 մմ։ Կախիչի վերևի մասի երկարությունը՝ կենտրոնից մինչև ներքևի գագաթը՝ վերից վար 50 մմ է։ Կախիչի հակառակ երեսին ամրացված է գնդասեղ։

### Ներկայումս

2014 թ. օգոստոսի 9-ից հանձնվող մեդալի նկարագրությունը և նմուշը, դրա վկայականի նմուշը, մեդալի շերտաձողիկի նկարագրությունը և նմուշը հաստատում է Հայաստանի Հանրապետության Նախագահը։

«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալի սկավառակը պատրաստված է արծաթագույն մետաղից։ Սկավառակի տրամագիծը 28 մմ է, իսկ հաստությունը՝ 1,5 մմ։ Սկավառակի կենտրոնում նույն մետաղի համաձուլվածքից պատկերված է 36 մմ տրամագծով և 1,5 մմ հաստությամբ՝ արիության խորհրդանիշ հանդիսացող խաչաձև պատկեր, որի կողմերը դրսի մասում ունեն 14 մմ լայնություն, իսկ դեպի կենտրոն՝ 5 մմ կորություն։ Խաչաձև պատկերի կողմերը 4 միլիմետրով հավասարապես դուրս են բերված սկավառակի տրամագծից և դեպի դուրս ունեն 45 աստիճան թեքություն։ Խաչաձև պատկերի կողմերն արծնապատված են մուգ կապույտ գույնով և ունեն 1,5 մմ լայնությամբ արծաթափայլ եզրաշերտ։
Խաչաձև պատկերի կենտրոնական մասում պատկերված է 12 մմ տրամագծով շրջան՝ 1 մմ եզրաշերտով։ Շրջանի եզրագծից 1 մմ դեպի կենտրոն ամբողջ ծավալով պատկերված է Հայաստանի Հանրապետության զինանշանի ոսկեփայլ ցայտաքանդակը։

Խաչաձև պատկերի կողմերի միջնամասում՝ սկավառակի վրա պատկերված է հավասարակողմ եռանկյունի, որի կողմի երկարությունը 8 մմ է, իսկ հաստությունը՝ 1,5 մմ։ Եռանկյան միջնամասերում տեղադրված են մեկական՝ 0,3 կարատ չափի ադամանդե քարեր։ Եռանկյան դրսի կողմը 2 միլիմետրով դուրս է բերված սկավառակի տրամագծից և ունի ուռուցիկ տեսք։

Սկավառակի հակառակ երեսին՝ 5 զուգահեռ տողով, ուռուցիկ տառերով գրված են «ՀԱՅՐԵՆԻՔԻՆ ՄԱՏՈՒՑԱԾ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՀԱՄԱՐ II ԱՍՏԻՃԱՆ» բառերը։ Տողերից ներքև՝ սկավառակի ներքևի մասում պատկերված է ուղղանկյուն շերտիկ, որի վրա փորագրված է մեդալի հերթական համարը։

Մեդալի շերտաձողի չափերն են՝ 24 x 12 մմ։ Շերտաձողը պաստառապատված է մուգ կարմիր գույնի մետաքսե (մուարե) ժապավենով։ 2-րդ աստիճանի մեդալի ժապավենի կենտրոնով՝ վերից վար անցնում է մուգ կապույտ գույնի 4 մմ լայնություն ունեցող 2 շերտագիծ, որոնք իրարից անջատված են 2 մմ հեռավորությամբ։

Պարգևատրման վիճակագրությունը
----------------------------

ՀՀ Նախագահ Ս. Սարգսյանի կողմից (2008 թ. ապրիլի 9-ից առ 2016 թ. մարտի 2-ը) «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալով պարգևատրվել է 316 անձ։

316 պարգևատրվածներից 302-ը ՀՀ, 14-ը՝ օտարերկրյա քաղաքացիներ են։ 14 օտարերկրյա քաղաքացիներից 6-ը՝ Ռուսաստան Ռուսաստանի Դաշնության, 3-ը՝ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ, 1-ը՝ Շվեյցարիա Շվեյցարիայի և 4-ը՝ ԼՂՀ ԼՂՀ քաղաքացիներ են։

316 պարգևատրվածներից 305-ը տղամարդ են, 11-ը՝ կին։

Ըստ պարգևատրվածների կարգավիճակի պատկերը հետևյալն է. 

* Ռազմական գործիչներ - 2,
* ՀՀ Զինված ուժերի զինծառայողներ - 152,
* ԼՂՀ Զինված ուժերի զինծառայողներ - 4,
* Քաղաքացիական հատուկ ծառայողներ - 5,
* Ոստիկանության ծառայողներ - 13,
* Ազգային անվտանգության մարմինների ծառայողներ - 11,
* Պետական պահպանության ծառայության աշխատակիցներ - 2,
* Ազատամարտիկներ - 14,
* Մարզիկներ և մարզական գործիչներ - 15,
* Վետերաններ - 1,
* Բարերարներ - 5,
* Ավիատորներ - 2,
* Բժիշկներ - 5,
* Գիտնականներ - 4,
* Գործարարներ - 20,
* Պետական և քաղաքական գործիչներ - 34,
* Հասարակական գործիչներ - 3,
* Արվեստի, գրականության և մշակույթի գործիչներ - 12,
* Հոգևորականներ - 11,
* Դիվանագետներ - 2։

Ըստ պարգևատրվածների կոչումների պատկերը հետևյալն է. 

* գեներալ-գնդապետ - 1,
* գեներալ-լեյտենանտ - 3,
* գեներալ-մայոր - 13,
* գնդապետ - 103,
* փոխգնդապետ - 40,
* մայոր - 4,
* ոստիկանության գեներալ-մայոր - 2,
* ոստիկանության գնդապետ - 10,
* բժշկական ծառայության գնդապետ - 1։

Ըստ տարեթվերի պարգևատրվել են.

* 2008 թ. - 21,
* 2009 թ. - 18,
* 2010 թ. - 22,
* 2011 թ. - 53,
* 2012 թ. - 39,
* 2013 թ. - 39,
* 2014 թ. - 25,
* 2015 թ. - 80,
* 2016 թ. մարտի 2-ի դրությամբ - 19 անձ։

«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալակիրներ
-----------------------------------------------------------------------

Հիմնական հոդված՝ **«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալակիրների ցանկ**

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՊԵՏԱԿԱՆ ՊԱՐԳԵՎՆԵՐԻ ԵՎ ՊԱՏՎԱՎՈՐ ԿՈՉՈՒՄՆԵՐԻ ՄԱՍԻՆ
2. ↑  ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՊԵՏԱԿԱՆ ՊԱՐԳԵՎՆԵՐԻ ՆԿԱՐԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ ԵՎ ՆՄՈՒՇՆԵՐԸ, ԴՐԱՆՑ ՎԿԱՅԱԿԱՆՆԵՐԻ ՆՄՈՒՇՆԵՐԸ, ՇԵՐՏԱՁՈՂԻԿՆԵՐԻ ՆԿԱՐԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ ԵՎ ՆՄՈՒՇՆԵՐԸ