**Ամրություն**՝ պինդ նյութերի՝ տարբեր ուժերի ներգործությունից չքայքայվելու հատկություն։ Հաճախ ամրություն է համարվում նաև նյութերի՝ բեռնվածքների ազդեցությանը դիմադրելու հատկությունը (առանց զգալի մնացորդային դեֆորմացիաների առաջացման)։

Պինդ մարմինների ամրություն
--------------------------

Պինդ մարմինների ամրությամբ պայմանավորված է նյութը կազմող ատոմների (մոլեկուլների, իոնների) փոխազդեցությամբ։ Այդ պատճառով ամրությունը որոշվում է նյութի կառուցվածքով (բազմաբյուրեղ նյութերի համար՝ ատոմների քիմիական կապի ուժի բնույթով, բյուրեղային ցանցի տիպով, բյուրեղների չափերով, փոխդասավորությամբ ու փոխադարձ կապերով, իսկ ամորֆ նյութերի համար՝ ատոմների ու մոլեկուլների փոխդասավորությամբ և փոխազդեցության բնույթով)։

Հատկություններ
--------------

Ամրությունը կախված է նաև.

* ջերմաստիճանից,
* բեռնավորման արագությունից,
* բեռնավորումը և բեռնաթափումը կրկնելու հաճախականությունից և տևողությունից,
* լարված վիճակի բնույթից,
* շրջապատող միջավայրի ազդեցությունից և այլն։

Ամրության քանակական բնութագրեր
------------------------------

Ամրության քանակական բնութագրերը մեխանիկական այն լարումներն են, որոնց ազդեցությունից սկսում է նյութի քայքայումը կամ երևան են գալիս նկատելի մնացորդային դեֆորմացիաներ, այսինքն՝ ամրությունը քանակապես բնութագրվում է ամրության սահմանով (քայքայմանը նախորդող առավելագույն լարման հարաբերությունը նմուշի սկզբնական կտրվածքին), հոսունության սահմանով, հոգնածության սահմանով, սողքի սահմանով։ Քանի որ ամրությունը կախված է բեռնավորման տևողությունից, այս սահմանները տվյալ պինդ նյութի համար հաստատուն չեն։ Լարումների մեծացմանը զուգընթաց արագանում է նյութի քայքայումը։

Տեսական արժեքի հաշվարկ
----------------------

Պինդ մարմինների ամրության տեսական արժեքի հաշվարկը հիմնված է միջատոմային բոլոր կապերի միաժամանակյա խզման վրա և զգալիորեն տարբերվում է ամրության իրական արժեքից։ Պինդ մարմինների ամրության տեսական արժեքը 1/10 E կարգի մեծություն է (E Յունգի մոդուլն է)։ Օրինակ պողպատի ամրությունը 350 կգ/մմ2 է կամ 1/60 E, երկաթի շատ բարակ թելերի ամրությունը մինչև 1000 կգ/մմ2 կարգի մեծություն է կամ 1/20 E։

Տեսական և տեխնիկական արժեքների տարբերություն
--------------------------------------------

Ամրության տեսական և տեխնիկական արժեքների տարբերությունը կախված է նյութում եղած արատների քանակից, բաշխումից, մակերևույթի վիճակից, դիսլոկացիաներից ևն։ Կիրառական մեխանիկայի կարևոր հարցերից է պինդ նյութերի ամրությունը մեծացնելու խնդիրը։ Տեխնիկական նյութերի, հատկապես պողպատի, ամրությունը զգալիորեն մեծացվում է ջերմային, ջերմամեխանիկական մշակմամբ, լեգիրմամբ, ամրանավորմամբ և այլն։ Պոլիմերային նյութերի ամրությունը մեծացվում է միջմոլեկուլսւյին ուժեղ փոխազդեցության և որոշակի բյուրեղացման (կապրոն և այլն) աստիճան ունեցող նոր նյութերի սինթեզմամբ, ինչպես նաև ամրանավորող նյութերի ներմուծմամբ։

Տես նաև
-------

* Սողք
* Մետաղների հոգնածություն
* Հոսունություն

Արտաքին հղումներ
----------------

* An introduction to materials hardness Archived 2007-07-07 at the Wayback Machine.
* Guidelines to hardness testing Archived 2012-11-28 at the Wayback Machine.
* Testing the Hardness of Metals Archived 2012-07-17 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (օնլայն) · Մեծ կատալոնական · Մեծ կատալոնական · MESH ID |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 119765333 · GND: 4158703-0 · LCCN: sh85058886 · Microsoft: 42698342 · NKC: ph318931 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 334)։*  |