recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**«Առաքինության և արատի այլաբանություն»**  (իտալ.՝ *Allegory of Virtue and Vice*), Վերածննդի դարաշրջանի իտալացի նկարիչ Պաոլո Վերոնեզեի կտավ, որը վրձնել է 1565 թվականին՝ յուղաներկով, կտավի վրա։ Չափերը կազմում է 219х170 սմ։ Նկարն այժմ պահվում է Նյու Յորքի Ֆրիկի հավաքածուի մեջ (ԱՄՆ)։ Այս լայնածավալ այլաբանական նկարը պատկերում է Հերկուլեսի ընտրությունը առաքինության և արատի միջև՝ կտավում մարմնավորված երկու կանանց կողմից, որոնք ֆիզիկապես քաշում են նրան տարբեր ուղղություններով։

Նկարագրություն
--------------

Կտավի կոմպոզիցիայում կարող է թվալ, որ Առաքինությունը հաղթել է Հերկուլեսի համար պայքարում, սակայն Արատը պատռել է նրա գուլպաները և դեռևս ձգում է իր ձեռքը դեպի նա։ Արատի փեշի ետևում թաքնված է դաշույնը և Սֆինքսի արձանը։ Բեմի վերևում գտնվող քարե շարքի վրա (նկարի վերին ձախ անկյունում) գտնվում է գրություն, որն ասում է. «[HO]NOR ET VIRTUS/[P]ՕՍՏ MORTE FLORET» (պատիվն ու առաքինությունը ծաղկում են մահից հետո)։ Նկարի այլաբանությունը կայանում է արատի նկատմամբ առաքինության գերազանցության մասին բարոյական ուղերձի հաղորդման մեջ։

Ալեգորիայի ժանրը հակադրվում է Վերոնեզեի Հայտնի նկարների հետ, որոնք նվիրված են պատմական և աստվածաշնչյան սյուժեներին, ինչպիսիք են «ամուսնությունը Գալիլեայի Կանայում»։ Այս աշխատանքը, «Իմաստության և ուժի այլաբանության» հետ միասին, որը նույնպես ընդգրկված է Ֆրիկի հավաքածուի մեջ, համարվում է Վերոնեզեի առաջին աշխատանքը այս ոճով։

Պրովենանս
---------

«Առաքինության և արատի այլաբանություն»-ը և «Իմաստության և զորության այլաբանություն»-ը ճամփորդել են դրանց ստեղծման պահից ի վեր՝ փոխելով բազմաթիվ հայտնի տերերի և հավաքածուների։ Դրա պատճառով շատ գիտնականներ ենթադրել են, որ Վերոնեզեն դրանք ստեղծել է որպես զույգ նկարներ։ 1970 թվականին Էդգար Մանհոլն առաջին գիտնականն էր, ով առաջ էր քաշել այն վարկածը, որ դրանք պարզապես գրված էին միևնույն ժամանակ և զույգ չէին։ 2000-ական թվականներին Մետրոպոլիտեն թանգարանում մասնագետների կողմից անցկացված հետազոտությունը հաստատել է այդ գաղափարը։

Վենետիկում իր ստեղծման պահից ի վեր այս նկարը հասցրել է լինել Սուրբ Հռոմեական կայսրության կայսր Ռուդոլֆ II-ի, Շվեդիայի թագուհի Քրիստինայի, Օդեսալչիի ընտանիքի սեփականությանը, Ֆիլիպ II Օռլեանսկու հայտնի հավաքածուի մի մասը, իսկ հետո անցել է տարբեր անգլիացիների և արվեստի գործերի առևտրականների ձեռքերով՝ նախքան Ֆրիկի հավաքածուի մեջ հայտնվելը, որտեղ պահվում է մինչ օրս։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  The Choice Between Virtue and Vice – Works – collections.frick.org
4. ↑  The Frick and La Serenissima: Arts from the Venetian Republic
5. ↑  Mundhall, Edgar, «Masterpieces of the Frick Collection», 66.
6. ↑  *Mahon, Centeno, Wypyski, Salomon, and Bayer* Technical Study of Three Allegorical Paintings by Paolo Veronese: The Choice between Virtue and Vice, Wisdom and Strength, and Mars and Venus United by Love // Metropolitan Museum Studies in Art, Science, and Technology, Vol. 1. — Metropolitan Museum of Art, 2010. — С. 83—108. — ISBN 9781588393654
7. ↑  The Frick and La Serenissima: Arts from the Venetian Republic

Գրականություն
-------------

* David Rosand, *Painting in Sixteenth-Century Venice: Titian, Veronese, Tintoretto*, 2nd ed 1997, Cambridge UP 0521565685
* The Frick and La Serenissima: Arts from the Venetian Republic
**Nasdaq-100**- ը ամերիկյան ֆոնդային ինդեքս է։ Ինդեքսը ներառում է կապիտալիզացիայի առումով 100 խոշորագույն ընկերություններ, որոնց բաժնետոմսերը վաճառվում են NASDAQ բիրժայում։ Ցուցանիշը չի ներառում ֆինանսական սեկտորի ընկերությունները։

Ընկերությունները, որոնք այլևս չեն համապատասխանում Nasdaq 100 միացման կանոններին, դեկտեմբերի երրորդ շաբաթվա ընթացքում տարին մեկ անգամ փոխարինվում են նոր ընկերություններով։

Պատմություն
-----------

Ցուցանիշի պատմությունը սկսվում է 1985 թ. երբ միաժամանակ ներդրվեցին երկու նոր ինդեքսներ` NASDAQ-100 և NASDAQ Financial-100: Առաջին ցուցանիշը ներառում էր արդյունաբերական բարձր տեխնոլոգիական ընկերություններ, երկրորդը` ֆինանսական։ Ինդեքսային բազան սկզբնական շրջանում կազմում էր 250 միավոր։

1998 -ին արտասահմանյան ընկերություններն ընդունվեցին ինդեքսի մեջ։ Սկզբնական շրջանում նրանց նկատմամբ պահանջները խիստ էին, բայց 2002 -ին մեղմացվեցին։

Պատմական առավելագույնը՝ ավելի քան 4700 միավոր, ինդեքսով հասել է 2000 թվականին ՝ դոտկոմերի ալիքի վրա։

2021 թվականի դրությամբ NASDAQ 100-ի 57%-ը տեխնոլոգիական ընկերություններ են։ Արդյունաբերության հաջորդ խոշորագույն ոլորտը սպառողական ծառայություններն են`21,99%։ NASDAQ 100-ի 7.08% -ը կազմում է առողջապահությունը, NASDAQ 100-ի 6.14% -ը ՝ սպառողական ապրանքներ, իսկ արդյունաբերական ընկերությունները՝ 5.92% -ը։

NASDAQ-100-ի հիման վրա վաճառվող գործիքներ
-----------------------------------------

NASDAQ բիրժայում QQQ տիկերի ներքո ֆոնդ է իրականացվում, որի կառուցվածքը նման է NASDAQ-100 ինդեքսին և բարձր ճշգրտությամբ կրկնում է իր դինամիկան ։

NASDAQ Composite ինդեքսի տարբերությունները
------------------------------------------

Nasdaq Composite ինդեքսը ներառում է NASDAQ ֆոնդային բիրժայում գրանցված բոլոր ընկերությունների բաժնետոմսերը (ընդհանուր առմամբ ավելի քան 3000)։

Փոփոխություններ 2021 թ․
-----------------------

Հուլիսի 21 -ին Honeywell- ը փոխարինեց Alexion Pharmaceuticals- ին ՝ AstraZeneca- ի ձեռքբերումից հետո։ Օգոստոսի 26 -ին Crowdstrike- ը կփոխարինի Maxim Integrated Products- ին, որը ձեռք է բերվում Analog Devices- ի կողմից ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Five facts about the Nasdaq 100 index». *morningstar.com.au*. Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 30-ին.
2. ↑  «What Are The Nasdaq Composite And Nasdaq 100 Indexes?». *forbes.com*. Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 30-ին.
3. ↑  «10 Fun Facts about the Nasdaq-100 Index». *nasdaq.com*. Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 30-ին.
4. ↑  «3 Lessons for Investors From the Tech Bubble». *nasdaq.com*. Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 30-ին.
5. ↑  «Best Nasdaq 100 Brokers Guide». *comparebrokers.co*. Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 30-ին.
6. ↑  «Invesco QQQ Trust, Series 1». *nasdaq.com*. Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 30-ին.
7. ↑  «Q: Why Did QQQQ drop a Q to Become QQQ?». *wsj.com*. Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 30-ին.
8. ↑  «Honeywell International Inc. to Join the NASDAQ-100 Index Beginning July 21, 2021». *globenewswire.com*. Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 30-ին.
9. ↑  «CrowdStrike Holdings, Inc. to Join the NASDAQ-100 Index Beginning August 26, 2021». *globenewswire.com*. Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 30-ին.
**ASICS** ճապոնական կորպորացիա, որը հանդիսանում է սպորտային կոշիկների և հագուստի արտադրության առաջատարներից մեկը։ Նաև ունի նորաձև ուղղություն, որը կոչվում է Onitsuka Tiger:

Պատմություն
-----------

ASICS ընկերության պատմությունը սկսվել է 1949 թվականից՝ հետպատերազմյան Ճապոնիայում։ Կիխատիրո Օնիցուկան (ճապ.՝ 鬼塚 喜八郎) մտածեց, թե ինչպես կարող է նա օգնել ճապոնացի երիտասարդությանը նման երկրի համար ծանր ժամանակաշրջանում։ Պարոն Օնիցուկան որոշեց սպորտային ապրանքանիշ ստեղծել բոլորի համար, որպեսզի սպորտի միջոցով ոգեշնչեն իրենց համաքաղաքացիներին։ Այսպես ստեղծվում է Onitsuka Tiger ապրանքանիշը։

Գոյության առաջին օրերին ընկերությունն իր ապրանքները մատակարարել է միայն Ճապոնիայի և Չինաստանի ներքին շուկային, և դրանից օգտվել են Նայք կորպորացիայի հիմնադիրները՝ Ֆիլ Նայթը և Բիլլ Բուերմանը, ձեռք են բերել սպորտային կոշիկներ և դրանք վաճառել ԱՄՆ-ում։ 1977 թվականից ընկերության ընդլայնման արդյունքում Onitsuka Tiger-ը վերանվանվել էր ASICS-ի՝ «Anima sano in corpore sano» հապավմամբ, որը լատիներեն նշանակում է «առողջ միտքը առողջ մարմնում»։ Կոբե քաղաքում կառուցվել գիտահետազոտական ինստիտուտ՝ սովորելու և պատրաստելու սպորտի համար նախատեսված կոշիկներ։

Ներկա ժամանակ
-------------

Այսօր ASICS ընկերությունը աշխարհում զբաղեցնում է 5-րդ տեղը՝ սպորտային կոշիկներ և կոշիկներ արտադրող խոշորագույն ընկերությունների շարքում։

2011 թվականի մարտի 31-ի դրությամբ ASICS ունի ավելի քան 5600 աշխատակիցներ ամբողջ աշխարհում։ Վերջին տարիներին ընկերությունը դարձել է ամենաարագ աճող սպորտային կոշիկների ապրանքանիշը Եվրոպայում։ ASICS ապրանքանիշը պատկանում է սպորտային հագուստների և կոշիկների արտադրողների լավագույն բրենդներին։

Գովազդային հովանավորություն
---------------------------

* Քրիստոֆ Լեմեթր
* Ռայան Հոլ
* Մարա Յամաուչի
* Լոլո Ջոնս

Պատկերասրահ
-----------

* ASICS ըմբշամարտի կոշիկներ, մոդել Split Second V:ASICS ըմբշամարտի կոշիկներ, մոդել *Split Second V*:
* 
* Asics կոշիկի Մեծ Բրիտանիայի տղաների չափը 6: Այս յուրահատուկ ոճը դարձել է Միացյալ Թագավորության տղաների համար նախատեսված կոշիկի ընտրությունը 2010 թվականի սկզբին:Asics կոշիկի Մեծ Բրիտանիայի տղաների չափը 6: Այս յուրահատուկ ոճը դարձել է Միացյալ Թագավորության տղաների համար նախատեսված կոշիկի ընտրությունը 2010 թվականի սկզբին:
* ASICS Nimbus կոշիկ:ASICS Nimbus կոշիկ:

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  ASICS AT A GLANCE — ASICS.
2. ↑  Annual Report 2019 — ASICS. — P. 48.
3. 1 2  «История | ASICS Russia». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ ապրիլի 25-ին. Վերցված է 2018 թ․ մարտի 12-ին.
4. ↑  *Phil Knight* Shoe Dog: A Memoir by the Creator of NIKE. — Simon and Schuster. — 2016. — 400 с.
5. 1 2  «О компании ASICS». skirun.ru. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հոկտեմբերի 5-ին. Վերցված է 2011 թ․ նոյեմբերի 15-ին.
6. ↑  Overview-アシックス・About Us Archived 2012-01-21 at the Wayback Machine.
7. 1 2 3 4  «Спортсмены и федерации, спонсируемые ASICS | ASICS Russia». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ ապրիլի 27-ին. Վերցված է 2018 թ․ մարտի 12-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք Archived 2013-12-17 at the Wayback Machine.
Ժուլ Դիլդեր`Ռոտերդամի գիշերային քաղաքապետ
Միրիկ Միլան`2012–2018թթ Ամստերդամի գիշերային քաղաքապետ
**Գիշերային քաղաքապետը** (անգլ. Nightlife mayor, գերմ. Nachtbürgermeister) քաղաքի գիշերային կյանքի գործադիր իշխանության և ադմինիստրացիայի գլուխն է։ Գիշերային քաղաքապետը հատուկ դեր է խաղում գիշերային կյանքի հետևանքով առաջացած բարդությունների համահարթեցնելու և կարգավորելու համար։ Նրա իրավասության շրջանակներում է խնդիրները համակարգելը և կառավարելը` ներառյալ աղմուկի, ճանապարհների, երթևեկության, լուսավորության խնդիրների հետ կապված բողոքները բազմաթիվ բարերի, ռեստորանների, գիշերային զվարճանքի վայրերի մոտակայքում։

Ամստերդամ
---------

Միրիկ Միլանը առաջինն էր աշխարհում, որ ստանձնել էր 2014 թվականին Ամստերդամի գիշերային քաղաքապետի պաշտոնը՝ իր քաղաքի գիշերային տնտեսության զարգացման և ղեկավարման համար։ Քաղաքի գիշերային քաղաքապետ նշանակվելուց հինգ տարվա ընթացքում Միլանը զբաղվում է նորարարական օրակարգով։ Նրա աշխատանքը կենտրոնացած է ոչ թե քաղաքականության վրա, այլ քաղաքացիների՝ Ամստերդամի բնակիչների և զբոսաշրջիկների միջև հարաբերությունները կառավարելու և բարելավելու վրա։

Այլ քաղաքներ
------------

Լոնդոնը, Ցյուրիխը, Մանհայմը  առաջինների շարքերում էին, որ բացեցին գիշերային քաղաքապետի հաստիքը։

Վաշինգտոն
---------

2018 թվականի նոյեմբերին  ԱՄՆ-ի Կոլումբիայի շրջանը միացավ այն քիչ շրջանների և քաղաքների թվին, որոնք ունեն գիշերային քաղաքապետ` իրենց գիշերային կյանքն ու մշակույթը նոր գրասենյակի և պաշտոնյայի կողմից կարգավորելու համար։

Պրահա
-----

Չեխիայի մայրաքաղաքի քաղաքապետարանի խորհուրդը 2019 թվականի հունվարին ընտրել է Յան Շտերնին որպես գիշերային քաղաքապետ։ Հատուկ հանձնաժողովը, որը կազմված է թաղապետարանների և ոստիկանության ներկայացուցիչներից, աջակցում է նրան։ Պրահայի գիշերային քաղաքապետը առաջին հերթին մանրամասն ուսումնասիրում է իրավիճակը և պլանավորում է հանդիպել Ամստերդամի իր գործընկերոջ հետ` ոգեշնչման համար։

Հիշատակումներ
-------------

Առաջին անգամ «գիշերային քաղաքապետ» արտահայտությունը հայտնվեց 1989 թվականին անգլերենում որպես վեպի անվանում՝ The Night Mayor : Գրքի հեղինակն է Կիմ Ջեյմս Նյումենը (Kim James Newman)՝ ժամանակակից անգլիացի լրագրող, կինոքննադատ և գրող։
«Գիշերային քաղաքապետը» նաև 2009 թվականին Գայ Մեդինի կողմից նկարահանված կարճամետրաժ կինոնկար է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Արխիվացված պատճենը». Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ հունիսի 5-ին. Վերցված է 2019 թ․ հունվարի 31-ին.
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑  
 - - Պրահայի առաջին գիշերային քաղաքապետը. Պրահայի ռադիո
6. ↑
7. ↑
8. ↑
**Իսա Տրաորե դը Բրահիմա** (ֆր.՝ **Issa Traoré de Brahima**, մարտի 26, 1962(1962-03-26), Աբիջան, Կոտ դ'Իվուար), բուրկինաֆասոցի կինոռեժիսոր։

Իսա Տրաորե դը Բրահիման ծնվել է 1962 թվականի մարտի 26-ին Կոտ դ՛Իվուարի Աբիջան քաղաքում՝ ունենալով Բուրկինա Ֆասոյի քաղաքացիություն։ Սովորել է հայրենի երկրի մայրաքաղաք Ուագադուգուի կինեմատոգրաֆիայի աֆրիկյան ինստիտուտում, որն ավարտել է 1985 թվականին։ Սովորելու ընթացքում՝ 1982-1985 թվականներին միաժամանակ աշխատել է *Atelier du Théatre Burkinabè* թատերախմբում՝ որպես կատակերգակ դերասան։ Այնուհետև ուսանել է Ֆրանսիայի մայրաքաղաք Փարիզում՝ *Conservatoire Libre du Cinéma Français* համալսարանում։

Վերադառնալով հայրենիք՝ Դանի Կույատեի և Սեկու Տրաորեի հետ համատեղ հիմնել է *Sahelis Productions* պրոդյուսերական ընկերությունը։ Նրանց թողարկած *Bilakoro* կարճամետրաժ կինոնկարն արժանացել է Ամյենի 1998 թվականի միջազգային կինոփառատոնի ժյուրիի հատուկ մրցանակին ։

Իսա Տրաորե դը Բրահիման գտնում է, որ ֆիլմերը կարևոր դեր են խաղում քաղաքական քարոզչության բնագավառում՝ ծառայելով որպես պայքարի միջոց։ Նա հայտարարում է, որ իր գործը դիտումներ կատարելն է, և հանդիսատեսն է, որ եզրահանգումներ պիտի կատարի։

Ընտրյալ ֆիլմագրություն
----------------------

* *Le Monde Est un Ballet* («Աշխարհը բալետ է») (2006)
* *Femmes du Sahel* (2004) վավերագրական
* *Siraba, la grande voie* (2001) գեղարվեստական (104'), 35մմ, գունավոր
* *Afrique réseau 2000* (2001) վավերագրական
* *La rencontre* («Հանդիպում») (համահեղինակ՝ Սեյդու Բուրո, 2001) վավերագրական
* *Boubou l'intrus* («Կարգազանց Բուբուն») (1998), գեղարվեստական (կարճամետրաժ)
* *Gombèle* (1994), գեղարվեստական (27')
* *Bilakoro* (համահեղինակներ՝ Դանի Կույատե և Սեկու Տրաորե, 1989), գեղարվեստական (15'), 16մմ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  (Ֆրանսերեն) "L'historique de la société SAHELIS Productions" *SAHELIS Productions*
3. ↑  (Ֆրանսերեն) Guetabamba, F. "Burkina Faso: XVIIIe Fespaco: Traoré Issa de Brahima, un jeune réalisateur qui promet" *AllAfrica*, 20 februari 2003
4. ↑  Anoumou Amekudji (2009 թ․ օգոստոսի 27). «Entretien avec Issa Traoré de Brahima, cinéaste burkinabé». *Cineafrique*. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունիսի 2-ին. Վերցված է 2012 թ․ մարտի 13-ին.
**Յակով Սվերդլովի հուշարձան** (ռուս.՝ Памятник Я. М. Свердлову), Յակով Սվերդլովին նվիրված հուշարձան Նիժնի Նովգորոդի Բոլշայա Պոկրովսկայա և Օկտյաբրսկայա փողոցների անկյունում գտնվող այգում։ Հուշարձանը բացվել է 1957 թվականի նոյեմբերի 5-ին։ Նախագծի հեղինակներն են քանդակագործներ Պավել Գուսևը, Ն. Մ. Չուգուրինը, ճարտարապետ Վ. Ն. Ռիմարենկոն։

Պատմություն
-----------

Յակով Միխայլովիչ Սվերդլովը ծնվել է 1885 թվականի մայիսի 23-ին Նիժնի Նովգորոդում։ 1890-ական թվականների սկզբին Սվերդլովների ընտանիքը տեղափոխվել է Բոլշայա Պոկրովսկայա փողոցի թիվ 6 տուն, որտեղ էլ անցել է նրա մանկությունն ու պատանեկությունը, և նա դարձել է պրոֆեսիոնալ հեղափոխական։

Յակով Սվերդլովի մահից հետո 1920 թվականի ապրիլի 27-ին Նիժնի Նովգորոդի նահանգային գործադիր կոմիտեի նիստում հեղափոխականի հուշարձանը ստեղծելու խնդիր առաջացավ։ Սակայն միջոցների բացակայության պատճառով հարցը հետաձգվեց։ 1947 թվականին Սվերդլովի նախկին տանը բացվեց Յակով Սվերդլովի թանգարան-հուշահամալիր։ 1955 թվականին հուշարձանի ստեղծման համար հայտարարվեց մրցույթ։ Նախագծի և մոդելի ստեղծման համար լավագույն գնահատականին արժանացան քանդակագործներ Պավել Գուսևը, Ն. Մ. Չուգուրինը և ճարտարապետ Վ. Ն. Ռիմարենկոն։

Նկարագրություն
--------------

Հեղինակները ստեղծեցին երիտասարդ, էներգետիկ հեղափոխական Յակով Սվերդլովի հուշարձանը, այնպես, ինչպես նրան տեսել են 20-րդ դարի սկզբին Նիժնի Նովգորոդի փողոցներում, մարքսիստական շրջանի աշխատողների հանդիպումների ժամանակ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Памятник Якову Михайловичу Свердлову

Աղբյուրներ
----------

* Памятники истории и культуры Горьковской области.-Горький: Волго-Вятское кн.изд-во, 1987.
**Մոդայի պատմության թանգարան**, Կանադայի Օնտարիո նահանգի Քեմբրիջ քաղաքում գտնվող թանգարան, որը 2004 թվականին հիմնադրել են Ջոնաթան Ուոլֆորդը և Քեն Նորմանը։ Թանգարանը ոչ առևտրային բարեգործական կազմակերպություն է։

Պատմություն
-----------

Մինչև նորաձևության պատմության թանգարանի հիմնադրումը Ջոնաթան Ուոլֆորդը եղել է Բաթա կոշիկի թանգարանի հիմնադիր-հոգաբարձուն։ Ուոլֆորդը 1970-ականներից հավաքել է պատմական մոդայի իրեր, աճուրդի տներից առարկաներ է գտել, որոնք վաճառել է ավտոտնակներում և նույնիսկ որոշ իրեր փրկել է աղբից։ Գրել է նաև նորաձևության մասին մի քանի գիրք։

Ներկայումս Ուոլֆորդը թանգարանի հոգաբարձուն (տնօրեն) է։ Թանգարանի մեկ այլ հիմնադիր Քեն Նորման, որը թանգարանի խորհրդի նախագահ է, ունի ֆինանսների, ծրագրերի կառավարման և դիզայնի ոլորտում աշխատանքային փորձ։

Իր գոյության առաջին տասնամյակում թանգարանը չի ունեցել մշտական պատկերասրահ, դրա համար նա ստեղծել է ցուցահանդեսներ, որոնք ճանապարհորդում էին ամբողջ Կանադայով և աշխարհով մեկ՝ Հոնկոնգից մինչև Բահրեյն։ 2013 թվականին՝ չորս ու կես ամսվա ընթացքում, երբ թանգարանն աշխատում էր Քեմբրիջի Օնտարիո նահանգի առևտրական կենտրոնում, փորձարարական պատկերասրահ են այցելել մոտ 8 հազար այցելու։

2015 թվականի հունիսին թանգարանը բացվել է 3000 մ² ոտնաչափ մակերեսով փոստային բաժանմունքում, որն էլ բացվել է 1929 թվականին նախկին Էսպլեր քաղաքում, այժմ՝ Քեմբրիջի մոտակայքում։ Թանգարանում պահպանվել և վերականգնվել են բնօրինակ խճանկար հատակը, ինչպես նաև լուսավորության համար տեղադրվել են հնաոճ լուսամփոփներ։ Թանգարանի մուտքի դռների վրա ժամացույցի վերականգնման նախագիծը ֆինանսավորվել է հասարակությունը։ Քեմբրիջ քաղաքը ժամանակին եղել է տեքստիլ արդյունաբերության կենտրոն, որի շնորհիվ թանգարանը մտել է քաղաքի պատմության մեջ։

Հավաքածու
---------

Թանգարանի հավաքածուն ունեցել է ավելի քան 10000 իր։ Այս իրերը տարբերվում են այն բանից, թե ինչ կարող է լինել Հյուսիսային Ամերիկայի ամենահին գոյություն ունեցող եվրոպական կոշիկը (մածամասնության կարծիքով այն 1660 թվականին տարածված է եղել Նյու Ամստերդամում), մինչև 1970-ական թվականները հոլիվուդցի Ադրիանան եղել է ծխախոտի տուփերից շրջազգեստների և պայուսակների ձևավորողը։

Ցուցադրում
----------

Նախքան ժամանակակից ընդարձակ պատկերասրահի ստեղծելը, թանգարանը ստեղծել է շարժական ցուցադրություններ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Fashion History Museum | About». web.archive.org. 2016 թ․ նոյեմբերի 30. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ նոյեմբերի 30-ին. Վերցված է 2019 թ․ նոյեմբերի 10-ին.
2. 1 2  Isabel B. Slone (2016 թ․ մայիսի 18). «Why You Should Take a Fashion Pilgrimage to Canada» (անգլերեն). Racked. Վերցված է 2019 թ․ նոյեմբերի 10-ին.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |

 |
**Ջա կենդանաբանական արգելոց** (անգլ.՝ Dja Faunal Reserve, ֆր.՝ Réserve de faune du Dja), արգելոց Կամերունում, ստեղծվել է 1950 թվականին։ Արգելոցի մեծ մասը գտնվում է Կամերունի արևելյան հատվածում և միայն հարավ-արևելյան եզրն է մտնում հարավային և կենտրոնական Կամերունի շրջաններում։ 1981 թվականից արգելոցը ընդգրկվել է կենսոլորտի համաշխարհային արգելոցների ցանցում։ 1987 թվականին ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում Ջա գետի ջրերը եզերում են արգելոցի հարավային, արևմտյան և հյուսիսային սահմանները՝ հանդիսանալով բնական սահման։ Արգելոցը զբաղեցնում է 5260 կմ2 ընդհանուր տարածք։

Ֆլորա և Ֆաունա
--------------

Ջա կենդանաբանական արգելոցը Աֆրիկայի հասարակածային անտառի խոշոր զանգված է։ Այստեղ ապրում և աճում են հսկայական քանակությամբ կենսաբանական տեսակներ։ Ընդհանուր առմամբ արգելոցի տարածքում գրանցված են 1500-ից ավելի բուսատեսակներ, 107 տեսակի կաթնասուններ (որոնցից 5-ը գտնվում է անհետացման եզրին) և ավելի քան 320 թռչնատեսակներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Reserva de Fauna de Dja y Reservas Forestales de Boumba-Bek y Nki(իսպ.)
2. ↑  Dja Faunal Reserve(անգլ.)
3. ↑  «Dja Faunal Reserve». UNESCO. Վերցված է 2016 թ․ նոյեմբերի 22-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Фаунистический резерват Джа (1987) на сайте UNESCO World Heritage Centre

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: sh2005002003 · SUDOC: 092024564 · VIAF: 216202586 · WorldCat VIAF: 216202586 |

 |
**Գվանգյոսան** (582 մ) մեծ լեռ, Գյոնգի նահանգ, Հարավային Կորեա։ Այն գտնվում է Սուվոնի և Յոնգինի սահմանին, չնայած, որ մեծ մասը տարածվում է դեպի հյուսիս, և այդ ուղղությամբ են տարածվում նաև Ուիվանգի, Գվաչեոնի, Սեուլի և Սոնգնամի սահմանները։

Սահմաններից տեսարաններ են բացվում դեպի Սուվոն և Յոնգին։

Գվանգյոսան և Պունգսուն
----------------------

Կորեայի հավատալիքների համատեքստում, հատկապես կորեական խառնաշփոթության շրջանակներում, Գվանգյոսանը ծառայում էր որպես Սուվոնի պահապան լեռ։ Սա համահունչ է Պունգսուի տրամաբանությանը (Չինաստանում հայտնի է որպես feng shui), ինչը թույլ է տալիս, որ քաղաքի համար լինի իդեալական տարածք, որտեղ կա դեպի հյուսիս ջինսան, բաց վիստա։ Գվանգյոսանը տալիս է բնական ուղենիշ՝ ճանապարհորդներին ցույց տալով քաղաքի դիրքը և հանդես է գալիս որպես մի տեսակ «վահան» ձմռան ամիսներին հյուսիսից եկող ուժեղ քամիների դեմ։ Գվանգյոսոսին Սուվոնի համար բարենպաստ զգացողություն ապահովելու հարցում օգնություն ցույց տալը Գվոնսոն-գու և Եոնգոնգ-գու հարավային հատվածներում ՝ Գվոնսոն-գու և Եունգոնգ-գու, Չիլբո-սան դեպի արևմուտք գտնվող հարավային մասերում գտնվող հարթ լեռնաշղթաներն են, իսկ Սուվոնի սահմանի երկայնքով բլուրները դեպի արևելք։

Պատկերասրահ
-----------

* Գագաթնաժողովի քարԳագաթնաժողովի քար
* Սեուլը և Սինգնամը՝ ԳվանգյոսիցՍեուլը և Սինգնամը՝ Գվանգյոսից
* Սուջին՝ ԳվանգյոսիցՍուջին՝ Գվանգյոսից
* Գվանգգիո ջրամբարը լեռան հարավային ստորոտումԳվանգգիո ջրամբարը լեռան հարավային ստորոտում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «한국의 산하 – 광교산 (*Hangugui Sanha – Gwanggyosan*)». *Korean mountaineering association website*. Վերցված է 2007 թ․ օգոստոսի 7-ին.
2. ↑  «광교산» (կորեերեն). Վերցված է 2018 թ․ հունիսի 14-ին.
3. ↑  «Welcome to Suwon – Gwanggyosan». *Suwon City Council*. Վերցված է 2008 թ․ փետրվարի 18-ին.(չաշխատող հղում)
4. ↑  Korean Anthropology: Contemporary Korean Culture in Flux. Eds. Korean National Commission for UNESCO. 2003, pg. 89.
5. ↑  Korean Anthropology: Contemporary Korean Culture in Flux. Eds. Korean National Commission for UNESCO. 2003, pg. 90.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
**Գեորգի Գրիգորիի Օկոև** (հունվարի 27, 1955(1955-01-27), Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ բժիշկ, բժշկական գիտությունների դոկտոր (1991), պրոֆեսոր (1994)։

1973-1989 թվականներին Մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի ինստիտուտի տնօրեն Գրիգորի Օկոևի որդին է, բժիշկ-էնդոկրինոլոգ, մանրանկարիչ Սերգեյ Օկոևի եղբայրը։

Կենսագրություն
--------------

1977 թվականին ավարտել է Երևանի պետական բժշկական համալսարանի բուժական ֆակուլտետը, 1982 թվականին՝ Մոսկվայի Մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի համամիութենական ինստիտուտի նպատակային ասպիրանտուրան։ 1982-1984 թվականներին եղել է ավագ լաբորանտ, 1984-1992 թվականներին՝ ասիստենտ,
1993-2010 թվականներին՝ ՀՀ ԱՆ Առողջապահության ազգային ինստիտուտի Մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի ամբիոնի վարիչ։ 1991 թվականին պաշտպանել է դոկտորական թեզ, 1994 թվականից՝ պրոֆեսոր։ 1997-1999 թվականներին եղել է «Էրեբունի» բժշկական կենտրոնի գլխավոր տնօրենի տեղակալ՝ ծննդօգնության գծով, 1999 թվականից՝ Մոր և մանկան առողջության պահպանման գիտահետազոտական կենտրոնի տնօրեն և Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության Մարդու վերարտադրողականության գծով Երևանյան համագործակցող կենտրոնի տնօրեն։ 2011 թվականից Մխիթար Հերացու անվան բժշկական համալսարանի հետբուհական և շարունակական կրթության ֆակուլտետի Մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի ամբիոնի վարիչն է։

### Անդամակցություն

* Մոր և մանկան առողջության պահպանման գիտահետազոտական կենտրոնի գիտական խորհրդի նախագահ
* Օստեոպորոզի Հայկական ասոցիացիայի անդամ
* Մարդու վերարտադրողականության և կոնտրացեպցիայի Եվրոպական ասոցիացիայի անդամ
* Մարդու վերարտադրողականության և սաղմնաբանության Եվրոպական ասոցիացիայի անդամ

Գործունեություն
---------------

Օկոևի աշխատանքները վերաբերում են մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի հրատապ խնդիրներին։ Նա առաջինն էր Հայաստանում, ով մշակեց ու ներդրեց պերինատալ (շուրջծնական) ախտորոշման այնպիսի մեթոդներ, ինչպիսին են գերձայնային հետազոտությունը, կարդիոտոկոգրաֆիան, խորիոնի (թավենու) բիոպսիան (կենսազննումը), կորդոցենտեզը (պորտալարի ծակում), Հայաստանում առաջին անգամ բարեհաջող իրականացրեց արտամարմնային բեղմնավորումը։ Մշակել և ՄՄԱՊԳՀԿ-ի գործառույթում ներդրել է արգանդի և հավելումների բարորակ ուռուցքների կապակցությամբ վիրահատված հիվանդների վարման և վերականգնման (ռեաբիլիտացիայի) հիմնական սկզբունքները։  

Օկոևը հեղինակ է 350 գիտական տպագիր աշխատանքների, 3 մենագրության, 2 գրքի, 5 ուսումնական ձեռնարկի և մեկ գյուտարարության։

Պարգևներ
--------

* «Ա. Վերնարդսկու Աստղ» Միջակադեմիական միջազգային միության մեդալ, 2002
* ՀՀ նախագահի պարգև, 2008

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Այսօր կլրանար Գրիգորի Օկոևի 85-ամյակը». Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ փետրվարի 19-ին. Վերցված է 2014 թ․ նոյեմբերի 22-ին.
2. ↑  «Պրոֆեսոր Գեորգի Գրիգորիի Օկոև». Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ փետրվարի 19-ին. Վերցված է 2014 թ․ նոյեմբերի 22-ին.
3. ↑  «Գեորգի Օկոևի կենսագրականը Doctors.am կայքում». Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ հունվարի 7-ին. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 1-ին.
**Երևանյան երիտասարդական «Ես եմ» կինոփառատոն**, ամենամյա միջազգային երիտասարդական կինոփառատոն, որն անց է կացվում Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանում։

Պատմություն
-----------

Առաջին ամենամյա միջազգային երիտասարդական «Ես եմ» կինոփառատոնը տեղի է ունեցել Հայաստանում, 2004 թվականին։

Փառատոնը կազմակերպվել է Հայաստանի կինեմատոգրաֆիստների միության, Կինոյի և թատրոնի ինստիտուտի, Մշակույթի և երիտասարդության նախարարության կողմից։ Փառատոնին մասնակցում են երիտասարդ ռեժիսորներ աշխարհի տարբեր երկրներից, որոնց տարիքը չպետք է գերազանցեր 35-ը։ Հաղթողներին մրցանակները շնորհվում են վեց անվանակարգերում .

* «Գրան-պրի»
* «Լավագույն արտասահմանյան ֆիլմ»
* «Լավագույն ուսանողական ֆիլմ»
* «Լավագույն վավերագրական ֆիլմ»
* «Լավագույն խաղարկային ֆիլմ»
* «Լավագույն օպերատորական աշխատանք»

Փառատոնի մրցանակակիրներն ու դիպլոմակիրները, որպես կանոն, հաղթող են դառնում նաև այլ երկրների կինոփառատոններում, իսկ առավել աչքի ընկած մրցանակակիրները շարունակում են աշխատել հեռուստատեսությամբ, «Հայկ» ստուդիայում, Ռուսաստանի կինոընկերություններում և պայմանագրեր են կնքում արտասահմանյան կինոարտադրողների հետ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Голос Армении // Магдалина Затикян // «ЕС ЕМ»(չաշխատող հղում)
// 29 сентября 2009
2. ↑  PanARMENIAN // Пятый международный молодёжный кинофестиваль «Я» пройдет в Ереване 26-30 сентября // 18 сентября 2009
**Արա Ռուդիկի Նռանյան** (հոկտեմբերի 15, 1973(1973-10-15), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր։

Կենսագրություն
--------------

Արա Նռանյանը ծնվել է 1973 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Երևանում։ 1995 թվականին ավարտել է Երևանի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտի ֆինանսահաշվային ֆակուլտետի «Հաշվապահական հաշվառում, վերահսկում տնտեսական գործունեության վերլուծություն» բաժինը։ Ստացել է տնտեսագետի և տնտեսագետի թեկնածուի որակավորումը։ 1990 թվականին աշխատել է «Սանտեխնիկ» կոոպերատիվում` որպես հաշվետար, 1993-1994 թվականներին աշխատել է Հայկական հեռուստաընկերությունում` երիտասարդական-երաժշտական հաղորդաշարերի համահեղինակ և հաղորդավար, 1993-1995 թվականներին` «Արա» ՍՊԸ-ում աշխատել է գլխավոր հաշվապահ, իսկ 1997-2000 թվականներին` Հայաստանի Հանրապետության կառավարությանն առընթեր քաղաքացիական ավիացիայի գլխավոր վարչությունում` նախ որպես տարիֆիկացիայի և վերլուծության բաժնի 1-ին կարգի մասնագետ, այնուհետև սերտիֆիկացման և լիցենզավորման բաժնի 1-ին կարգի մասնագետ, ապա թռիչքների անվտանգության տեսչության գլխավոր մասնագետ, 2000-2001 թվականներին աշխատել է Հայաստանի Հանրապետության պետական գույքի կառավարման նախարարությունում` պետական բաժնեմասի տնօրինման բաժնի պետ, իսկ 2001-2004 թվականներին` Հայաստանի Հանրապետության կառավարության առընթեր քաղաքացիական ավիացիայի գլխավոր վարչությունում` վերլուծության և ռազմավարական ծրագրերի մշակման բաժնի պետ։

Ունի Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական ծառայության 2-րդ դասի խորհրդականի դասային աստիճան։ 2004 թվականից եղել է ՀՅԴ բյուրոյի տնտեսական հարցերով խորհրդականը։ Դասախոսում է Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանում։ Հեղինակ է մի շարք գիտական, հրապարակախոսական և վերլուծական հոդվածների։

2007 թվականի մայիսի 12-ին ընտրվել է Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի պատգամավոր է՝ ՀՅԴ կուսակցությունից։

Անձնական կյանք
--------------

Ամուսնացած է, ունի 2 երեխա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Նռանյան Արա Ռուդիկի». *www.eurasiancommission.org*. Վերցված է 2021 թ․ հունվարի 7-ին.
2. ↑  «Արա Նռանյանը՝ Վերահսկիչ պալատի նախագահի տեղակալ». *«Ազատ Եվրոպա/Ազատություն» ռադիոկայան*. Վերցված է 2021 թ․ հունվարի 7-ին.
3. ↑  «National Assembly of Armenia | Official Web Site | parliament.am». *www.parliament.am*. Վերցված է 2021 թ․ հունվարի 7-ին.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Հայաստանի Ազգային ժողով |

 |
**Դեդոփլիս-Ծղարոյի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի**, հայկական եկեղեցի, որը գտնվում է Վրաստանի Կախեթի մարզի Դեդոփլիսծղարո քաղաքում։

Պատմություն
-----------

Եկեղեցու շինարարական աշխատանքները սկսվել են 1883 թվականին, սակայն դրամական միջոցների սղության պատճառով աշխատանքներն ընդհատվել են։ 1884 թվականին եկեղեցին եղել է կիսաշեն վիճակում, իսկ մեկ տարի անց արդեն նշվել է՝ «Սբ. Ա(ստուա)ծածնի եկեղեցի Հայոց Ցարսկի-Կօլօդցի նորաշէն» ։ Օծման արարողակարգը տեղի է ունեցել 1885 թվականի մայիսի 11-ին։ Եկեղեցու կառուցման գործում իրենց դերակատարությունն են ունեցել Գրիգոր քահանա Մատինյանցը և երեցփոխ Արտեմ Օթարյանը՝ «...Օթարեանը ջերմ մասնակցութիւն է ունեցել եկեղեցու կառուցման գործում, ծախսելով և իր փողերը, գեղարուեստական ճաշակով զարդարել է և ներկել տուել եկեղեցին, ծախսելով մօտ 1500 ր. որը հաւաքել էր կշէռքի կապալից կօպէկ-կօպէկ»։

1893 թվականին եկեղեցու գավթում թաղված ուսանող Նիկողայոս Պաատյանի հայրը՝ սղնախեցի 2-րդ կարգի վաճառական Դավիթ Պաատյանը, որդու հիշատակը հավերժացնելու մտադրությամբ 1906 թվականին սկսել է զանգակատուն կառուցել։ Շինարարությունը ձգձգվել է մինչև 1910 թվականը և մնացել անավարտ, քանի որ ինքն էլ սպանվել է Սուրամում։ Մեկ այլ աղբյուրի համաձայն զանգակատան կառուցումն ավարտվել է 1910 թվականին (բացի զանգից), ծախսը կազմել է 1500 ռուբլի։

Եկեղեցու և դպրոցի նորոգման համար 1913 թվականին ծախսվել է 200 ռուբլի։

1911-1916 թվականներին քահանան եղել է Հակոբ Գրիգորյանը։

Մի շարք նվիրատուներ եկեղեցուն նվիրել են բուրվառ (Ծղալոբ Բեժանյանը), գրքակալ (Հովհաննես Թանդիլյանը), խաչվառ (Ստեփան և Լևոն Ամիրյանցները) և արծաթե մասնատուփ (Գրիգոր Դավթյանը)։

Եկեղեցու շուրջը տարածված է ավերված գերեզմանոցը, որտեղ կա սրբատաշ սալատապան (չափերը՝ 75 x 67 սմ)՝ ռուսերեն հետևյալ արձանագրով՝

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Под симъ камнемъ покоится прахъ княгини Ефемии Араловой, родившаяся 1822 года, 19-го марта, скончалась 1884 года 11-го января.- Թարգմ. Ներքո վիմիս հանգչում է իշխանուհի Եֆիմիա Արալովի մարմինը, ծնված 1822 թ. մարտի 19-ին, վախճանված 1884 թ. հունվարի 11-ին |  |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Մշակ», 1883, № 142, էջ 2-3
2. ↑  ՀԱԱ, ֆ. 222, ց 1, գ. 3, թ. 1
3. ↑  ՀԱԱ, ֆ. 53, ց. 1, գ. 3879, թ. 225
4. ↑  «Նոր-Դար», 1885, № 82, էջ 2
5. ↑  «Մշակ», 1890, № 111, էջ 2
6. ↑  «Մշակ», 1910, № 199
7. ↑  «Մշակ», 1914, № 85, էջ 2
8. ↑  «Մշակ», 1910, № 98
9. ↑  «Մշակ», 1913, № 161, էջ 3
10. 1 2  Արարատ», 1911, Դ, էջ269
11. ↑  «Համբաւաբեր», 1916, № 20, էջ 622
12. 1 2  «Մշակ», 1914, № 55, էջ 3

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կարապետյան, Սամվել Գևորգի; Զաքարյան, Անուշավան Հազարապետի ; Հասրաթյան, Մուրադ Մարգարի ; Չոբանյան, Պավել Աշոտի; Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող կազմակերպության (RAA) գիտական խորհուրդ.Էջ 107-108 Archived 2021-06-13 at the Wayback Machine.
**Գորիսի Ակսել Բակունցի անվան թիվ 1 դպրոց**, տարրական, միջնակարգ և ավագ դպրոց ՀՀ Սյունիքի մարզի Գորիս քաղաքում։

Դպրոցի պատմություն
------------------

1884 թվական Գորիս քաղաքի մի շարք մեծատուններ դիմում են Հայոց կաթողիկոսին Գորիսում դպրոց բացելու խնդրանքով։ Եվ 1884 թվականին Գորիսում բացվում է առաջին երկսեռ չորսդասյա դպրոցը` չորս ուսուցիչներով։ Նրանք էին` Ներսիսյան դպրոցի շրջանավարտ Զաքարիա Մկոյանը, Թիֆլիսի երկրորդ գիմնազիայի 8-րդ դասարանի շրջանավարտ օրիորդ Աշխեն Մելիք-Շահնազարյանը, Ներսիսյան դպրոցի 6-րդ դասարանի շրջանավարտ Սերոբ Տեր-Խաչատրյանը, Բաքվի կարուձևի դպրոցի շրջանավարտ օրիորդ Վարդուհի Ղուկասյանը։ 1918 թվականին դպրոցը կոչվել է պրոգիմնազիա, իսկ հետագայում վերանվանվել է կենտրոնական վարժարան, որի հիմքի վրա ստեղծվել է քաղաքի առաջին յոթամյա դպրոցը։ 1933-34 թվականների ուստարվանից դպրոցը դարձել է միջնակարգ և կոչվել Ասքանազ Մռավյանի անունով։ 1935-36 թվականների ուստարվանից դպրոցը կոչվել է Գորիսի օրինակելի միջնակարգ դպրոց, որը և տվել է իր առաջին 18 շրջանավարտը։ Մեզ հայտնի են միայն 1920 թվականից աշխատած տնօրենների անունները` Ղևոնդ Սևլիկյան, Արամ Մինասյան, Մուշեղ Ադունց, Ռուբեն Պետրոսյան, Սերոբ Բարխուդարյան, Աշոտ Օհանյան, Մուշեղ Քյարունց, Ռուբեն Գիչունց, Գուրգեն Դադալյան, Գրիշա Մանուչարյան, Ռիտա Սևլիկյան, Թելման Աբրահամյան, Կարինե Մովսիսյան, Լուսինե Մանուչարյան։ Այս դպրոցում են սովորել Ակսել Բակունցը, Սերո Խանզադյանը, Գուսան Աշոտը։ Դպրոցի առաջին ոսկե մեդալակիրը եղել է Սևադա Բակունցը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  (պետ. արխիվ, ֆոնդ 48, գործ 988)

Աղբյուրներ
----------

* Կարեն Սահակյան «Ուրվագիծ Գորիսի կրթական համակարգի պատմության»
**FTSE 100 Index** (Financial Times Stock Exchange Index, ոչ պաշտոնական Footsie) Լոնդոնի ֆոնդային բորսայի առաջադեմ ինդեքսն է։ Հաշվարկվում է FTSE Group անկախ ընկերության կողմից, որն հանդիսանում է Financial Times-ի և Լոնդոնի ֆոնդային բորսայի համատեղ սեփականություն։

Հաշվարկումը սկսվել է 1984 թվականի հունվարի 3-ին՝ 1000 կետի մակարդակից։ 1999 թվականի դեկտեմբերի 30-ին հասել է իր պատմական առավելագույնին՝ 6950,6 կետին։

Ինդեքսային բաղադրիչներ
----------------------

2021 թվականի սեպտեմբերին արդյունաբերական բեռների և ծառայությունների ոլորտը զգալիորեն բարձր է եղել 11,5% քաշով ինդեքսում, որին հաջորդում են ֆինանսական ոլորտը՝ 11,3% և առողջապահության ոլորտը՝ 9,9%։ 10 խոշորագույն ընկերություններ բաժնետոմսերի բոլոր ինդեքսների ընդհանուր կապիտալիզացիայի մեջ ունեին ընդհանուր 41% մասնաբաժին։

Ընտրության չափանիշներ
---------------------

FTSE 100 ինդեքսում գնանշված ընկերությունների վրա տարածվում են FTSE խմբի շրջանակներում արտոնյալ պայմանները

* ցուցակված լինել Լոնդոնի ֆոնդային բորսաներում,
* FTSE 100 ֆոնդային ինդեքսը պետք է գնահատվի ֆունտ ստեռլինգով կամ եվրոյով,
* անցնել իրավասության թեստ որոշակի իրավասություններում,
* Բաժնետոմսերը պետք է լինեն ազատ հավաքագրված և բարձր իրացվելի։

Ցուցանիշը հաշվարկվում է եռամսյակային կտրվածքով՝ մարտի առաջին կեսին, հունիսին, սեպտեմբերին և դեկտեմբերին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Financial Times Stock Exchange Group (FTSE)». *investopedia.com*. Վերցված է 2022 թ․ հունվարի 21-ին.
2. ↑  «Why the FTSE 100 has hit a record high». *theguardian.com*. Վերցված է 2022 թ․ հունվարի 21-ին.
3. ↑  «Brokers for Trading Indices Guide». *comparebrokers.co*. Վերցված է 2022 թ․ հունվարի 21-ին.
4. ↑  «FTSE Indices». *corporatefinanceinstitute.com*. Վերցված է 2022 թ․ հունվարի 21-ին.
5. ↑  «MiniFutures FTSE 100». *borsaitaliana.it*. Վերցված է 2022 թ․ հունվարի 21-ին.
**Հունաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարան** (հուն․՝ Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο), բարձրագույն ուսումնական հաստատություն՝ համալսարան, որը գտնվում է Հունաստանի մայրաքաղաք Աթենքում։ Համարվում է Հունաստանի ամենահին և ամենահեղինակավոր ուսումնական հաստատությւոններից մեկը։

Հիմնադրվել է 1837 թվականի հունվարի 12-ին։ Համալսարանն ունի պետական ուսումնական հաստատության կարգավիճակ և հովանավորվում է Հունաստանի Հանրապետության կրթության և գիտության նախարարության կողմից։

Պատմություն
-----------

Համալսարանը հիմնադրվել է Հունաստանի թագավորի հրամանով՝ 1836 թվականի դեկտեմբերի 31-ին՝ արվեստի թագավորական դպրոցի հետ մեկտեղ։ Առաջին հերթին այն եղել է, որպես արհեստավորների և շինարարների վերապատրաստման դպրոց։

1840 թվականից սկսած դպրոցի հանրաճանաչություն է ձեռք բերել, որին նպաստել է սոցիալ-տնտեսական դրական փոփոխություններն ու տեղաշարժերը։ Դա հիմնականում պայմանավորված էր Հունաստանի անկախության վերականգնմամբ և օսմանյան լծի թոթափմամբ։ Այն վերածվեց ամենօրյա տեխնիկական դպրոցի, որի ներսում գործում էր նաև կիրակնօրյա վարժարան։ Կարևոր նվաճում էր այն, որ ուսումնական հաստատությունը ստացավ իր առանձին շենքը Պիրեյոսում։ 1843 թվականին դպրոցը բաժանվեց երեք մասնաճյուղերի՝ կիրակնօրյա արհեստագործական դպրոց, ամենօրյա քոլեջ և գեղարվեստի բարձրագույն ուսումնարան։

Այդ ժամանակից ի վեր գեղարվեստի ուսումնարանը հայտնի դարձավ *Մեցովոյի պոլիտեխնիկական ինստիտուտ* անվանումով։ 1887 թվականին ինստիտուտը բաժանվեց տեխնիկական բնագավառի երեք ֆակուլտետների՝ կառուցողաշինական, ճարտարապետական և ինժեներական։

1917 թվականին ինստիտուտը վերակազմավորվեց Հունաստանի խորհրդարանի կողմից ընդունված հատուկ օրենքով։ Հունաստանում «Սև գնդապետներ»-ի դիկտատուրայի տապալումը նոր հաջողությունների սկիզբ հանդիսացավ համալսարանի համար։ Սակայն նույն թվականին համալսարանի ուսանողները ապստամբել են և Հունաստանի ոստիկանությունը ստիպված է եղել միջամտել։ Արդյունքում զոհվել են 28 ուսանողներ։

Տես նաև
-------

* Աթենքի համալսարան
* Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  «Հունաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարանի պատմություն» (հունարեն). NTUA.gr. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հուլիսի 22-ին. Վերցված է 2009 թ․ մարտի 30-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX240075 · GND: 55537-X · ISNI: 0000000121859808 · LCCN: n84213582, n79074500 · Microsoft: 174458059 · NKC: ko2016912061 · NUKAT: n2005055307 · SUDOC: 164017623 · VIAF: 151865579 · ULAN: 500306496 · WorldCat VIAF: 151865579 |

 |

 |

|  |
| --- |
| 
  **Հունաստան**   **Եվրոպա**
 |
**Քրիստիանի** (հուն․՝ Χριστιανή նշանակում է *Քրիստոնեուհի*) - Ամնարդաբնակ ժայռոտ կղզի Հունաստանում՝ Էգեյան ծովում, Տիրա (Տերա, Ֆիրա, Սանտորի, Սանտորինի) կղզուց դեպի հարավ-արևմուտք։ Մտնում է Կիկլադներ կղզեխմբի Քրիստիանա կղզեխմբակի կազմի մեջ (վերջինիս երեք կղզիներից մեկն է և դրանցից առաջինը.դեպի հարավ-արևելք՝ մեկ կիլոմետր հեռավորության վրա Ասկանիա կղզին է, երեք կիլոմետր հեռավորության վրա՝ Էսքատին)։ Որպես համայնքային միավոր՝ հաշվվում է Հարավային Էգեյան պերիֆերիայի Տիրա համայնքի մեջ։ Ամենամեծ բարձունքը ծովի մակերևույթից 285 մետր բարձրություն ունի։ Կղզում հայտնաբերվել են մարդկային գործունեության հետքեր՝ այսպես կոչված՝ չոր շարվածքով, այսինքն՝ առանց շաղախի շարված քարերով պատեր, ամբար, այլ շինությունների մնացորդներ, արտեֆակտներ, որոնք վկայում են, որ դեռ նախապատմական ժամանակներից (մ. թ. ա. 3-րդ հազարամյակի վերջերից) կղզին բնակեցված է եղել։ Կղզու հյուսիսային մասում կառուցվել է Այոս Բասիլիոս (Սուրբ Բասիլիոս) ոչ մեծ եկեղեցին։
Քրիստիանի կղզին Էլեոնորայի չեգլոկների (Falco eleonorae) կարևոր բնադրավայրերից է (դրանք բազեների ընտանիքին պատկանող, գիշատիչ ոչ մեծ թռչուններ են)։

Անոթներ Քրիստիանիից /մ. թ. ա. 2200-2000 թթ../

Գրականություն
-------------

* Cyprian Broodbank, *An Island Archaeology of the Early Cyclades* (Cantabrigiae: Cambridge University Press, 2002) pp. 74, 195-196, 334 et alibi

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «Πίνακας αποτελεσμάτων Μόνιμου Πληθυσμού-Απογραφής 2011» (հունարեն). Հունաստանի վիճակագրական ծառայություն. 2014 թ․ մարտի 20. Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ նոյեմբերի 13-ին. Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 22-ին.
2. 1 2  «Νησίδες Χριστιανά» (հունարեն). Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία. 2018. Վերցված է 2018 թ․ մայիսի 19-ին.

Աղբյուրներ
----------

Απογραφή Πληθυσμού - Κατοικιών 2011. Väestönlaskennan tulokset (XLS) 2011. The Hellenic Statistical Authority (Kreikan tilastokeskus ELSTAT). Viitattu 1.9.2014. (kreikaksi)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
**Արամ Հաջիյան** (մայիսի 4, 1979(1979-05-04), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ դահուկորդ, 2002 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղերի մասնակից։ Առաջին տղամարդն է, ով Հայաստանը ներկայացրել է ձմեռային օլիմպիական խաղերի դահուկավազքի մրցումներում։

Կենսագրություն
--------------

Արամ Հաջիյանը ծնվել է 1979 թվականի մայիսի 4-ին Լենինական (այժմ՝ Գյումրի) քաղաքում։

2002 թվականին ընդգրկվել է Հայաստանի հավաքականում Սոլթ Լեյք Սիթիում կայացած ձմեռային օլիմպիական խաղերում։ Հանդես է եկել դահուկավազքում, մասնակցել է հինգ վազքատարածության։

1,48 կմ արագավազքում նա որակավորման փուլում 3 րոպե 24,89 վայրկյան արդյունքով զբաղեցրել է 62-րդ տեղը՝ 31,02 վայրկյան զիջելով քառորդ եզրափակչի ուղեգիր նվաճած մասնակիցներից վատագույն ժամանակ ցույց տված ֆինն Հաննու Մանինենին  ։

Դասական ոճով 15 կմ մրցատարածությունում նա 46.42,9 արդյունքով գրավել է վերջին՝ 66-րդ տեղը՝ 9 րոպե 35,5 վայրկյան զիջելով հաղթող էստոնացի Անդրուս Վեերպալուին։

Ազատ ոճով զանգվածային մեկնարկով 30 կմ մրցատարածությունում Հաջիյանը 1 ժամ 24 րոպե 7,5 վայրկյան արդյունքով գրավել է 62-րդ տեղը՝ 12 րոպե 36,5 վայրկյան զիջելով հաղթող ավստրիացի Քրիստիան Հոֆմանին։

Դասական ոճով 50 կմ մրցատարածությունում նա 2:48.48,1 վայրկյան արդյունքով զբաղեցրել է նախավերջին՝ 56-րդ տեղը՝ 42 րոպե 27,3 վայրկյան զիջելով հաղթող ռուսաստանցի Միխայիլ Իվանովին։

10+10 կմ հետապնդման մրցավազքում Արամ Հաջիյանը նախնական փուլում 31.52,7 արդյունքով զբաղեցրել է 71-րդ տեղը և չի հայտնվել եզրափակչի 60 մասնակիցների թվում՝ 2 րոպե 48,1 վայրկյան հետ մնալով որակավորման վատագույն արդյունք ցույց տված չեխ Միլան Շպեռլից։

Հաջիյանն առաջին տղամարդն է, ով Հայաստանը ներկայացրել է ձմեռային օլիմպիական խաղերի դահուկավազքի մրցումներում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Olympedia – Aram Hadzhiyan». *www.olympedia.org*. Վերցված է 2020 թ․ դեկտեմբերի 18-ին.
2. ↑  «Olympedia – Sprint, Freestyle, Men». *www.olympedia.org*. Վերցված է 2020 թ․ դեկտեմբերի 18-ին.
3. ↑  «Olympedia – 15 kilometres, Classical, Men». *www.olympedia.org*. Վերցված է 2020 թ․ դեկտեմբերի 18-ին.
4. ↑  «Olympedia – 30 kilometres, Mass Start, Freestyle, Men». *www.olympedia.org*. Վերցված է 2020 թ․ դեկտեմբերի 18-ին.
5. ↑  «Olympedia – 50 kilometres, Classical, Men». *www.olympedia.org*. Վերցված է 2020 թ․ դեկտեմբերի 18-ին.
6. ↑  «Olympedia – 10/10 kilometres Pursuit, Men». *www.olympedia.org*. Վերցված է 2020 թ․ դեկտեմբերի 18-ին.
7. ↑  «Olympedia – Armenia in Cross Country Skiing». *www.olympedia.org*. Վերցված է 2020 թ․ դեկտեմբերի 18-ին.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | FIS (դահուկներով մրցավազք) |

 |
**Քաղաքական վարք (**անգլ.՝ political behavior**),** 
Քաղաքական վարքը իրենից ներկայացնում է իշխանության իրացման գործում ցանկացած տիպի մասնակցության ձև (կամ հակազդեցությունը դրա իրացմանը), որը դրսևորվում է ֆորմալ կազմակերպություններում և մասսայական շարժումներում քաղաքացիների ակտիվությամբ, ինչպես նաև քաղաքական համակարգի տարաբնույթ տարրերի մեջ ընդգրկվածությամբ կամ դրանցից գիտակցված մեկուսացմամբ, հասարակական կարծիքի, քաղաքական ինստիտուտների կամ իշխող քաղաքական խմբերի վրա ազդելու նպատակով քաղաքական հայացքների հրապարակային մանիֆեստացիայով։
Քաղաքական վարքը քաղաքական գործունեության և քաղաքական մասնակցության դրսևորումներից է, այսինքն՝ թե ինչպես է մարդը իրեն դրսևորում այս կամ այն իրավիճակում որոշակի քաղաքական իրադարձությունների ընթացքում։ Ընդ որում տարբեր վարք են դրսևորում նաև քաղաքական իրադարձության մասնակիցները։ Վարքային նման դրսևորումները, քաղաքական սուբյեկտների և քաղաքականության մասնակիցների գործողությունների միջև տարբերություններն ու առանձնահատկությունները համարվում են քաղաքական վարքի արտահայտություն ։ 
Քաղաքական վարքը համակողմանի երևույթ է, որը ենթադրում է քաղաքական մասնակցություն և որոշակի քաղաքական ակտիվություն։ Քաղաքական վարքի առանձնահատկությունները ձևավորվում են մի շարք գործոնների ազդեցության ներքո, որոնք ունեն անհատական և խմբային բնույթ, ինչպես նաև կապված են տվյալ երկրում գոյություն ունեցող քաղաքական իրավիճակից և ստեղծված քաղաքական մշակույթից ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ազգային հանրագիտարանայյին ծառայության կայք
2. ↑
3. ↑   поведение, политическая деятельность, политическое участие и политическая активность: взаимодействие между понятиями
**Սպայի տուն**, պատմամշակութային շինություն Երևանում՝ Վազգեն Սարգսյան փողոցում։ Հայտնի էր նաև Եսայի Ջանփոլադյանի թատրոն անվամբ։ Այժմ կանգուն չէ։

Պատմություն
-----------

Սպայի տան շինարարությունը սկսվել է դեռևս 1839 թ. Նիկոլայ Առաջին ցարի կողմից հաստատված «Անդրկովկասի գավառական ուսումնարանների համար» կազմված նախագծով։ Այն ի սկզբանե ծառայել է իբրև առաջին պետական գավառական ուսումնարան, ուր 1843-1848 թթ. որպես տեսուչ և ուսուցիչ աշխատել է Խաչատուր Աբովյանը։

1870 թ. սեպտեմբերի 19-22-ը այստեղ տեղի է ունեցել Երևանի նորաստեղծ քաղաքային դումայի դեպուտատների անդրանիկ ընտրությունը, իսկ 1881 թ. նոյեմբերի 8-ին բացվել Երևանի ուսուցչական սեմինարիան։

1903 թ. հայ բարերար Եսայի Ջանփոլադյանը գնել է Սպայի տունը, իսկ 1906-1907 թթ. Է. Տեր-Գրիգորյանի ջանքերով այն վերակառուցվել է՝ դառնալով թատրոնի ու կինոյի շենք(ճարտարապետներ Վ. Միրզոև, բեմի սարքավորումը՝ Թիֆլիսի Արտիստական ընկերության թատրոնի բեմի մեքենավար և դեկորատոր Ա. Կանդրաշևի նախագծով՝ Արքունական թատրոնի դեկորատոր Ա. Նովակի ղեկավարությամբ)։ «Իլյուզիոն» կինոթատրոնը, որն առավել հայտնի էր երևանցիներին Ջանփոլադյանի թատրոն անվամբ, բացվեց 1907 թ. փետրվարի 20-ին։ Այստեղ ելույթ է ունեցել Կոմիտասը՝ իր «Գուսան» երգչախմբով։ Բազմաթիվ թատերական խմբեր Թբիլիսիից, Բաքվից, Ռուսաստանից և Ուկրաինայից ժամանում էին հյուրախաղերի։ 1913 թվականին Երևանում այստեղ առաջին անգամ բեմադրվեց Արմեն Տիգրանյանի «Անուշ» օպերան՝ կոմպոզիտորի մասնակցությամբ։ Թատրոնում խաղացել են այնպիսի դերասաններ, ինչպիսիք են Սիրանույշը, Հովհաննես Աբելյանը, Ժասմենը, Մարի Զաբելը, Հովհաննես Զարիֆյանը, Արամ Վրույրը և այլք։

1923 թ. օգոստոսին Հայաստանի Ժողկոմխորհի որոշմամբ շենքն ազգայնացվում է և հանձնվում կարմիրբանակայիններին՝ որպես ակումբ։

Մինչև 1992 թ. եղել է ԽՍՀՄ ԶՈՒ 7-րդ բանակի Երևանի կայազորի Սպայի տուն։

1992 թվականից Հայաստանի զինված ուժերի Երևանի կայազորի Սպայի տուն։

Հայաստանի պաշտպանության նախարարի 1993 թ. նոյեմբերի 9-ի հրամանով դարձել է Հայաստանի պաշտպանության նախարարության Սպայի տուն։

2005 թվականին շենքը կառավարության կողմից ճանաչվեց հանրային գերակա շահ և քանդվեց։ Դրա տեղում այսօր գործում է «Պիացցա Գրանդե» բիզնես կենտրոնը։

«Պիացցա Գրանդե» կենտրոնը կառուցապատող «Ռենկո ԱրմԷսթեյթ» ՍՊԸ պայմանագիր էր կնքել Մշակույթի նախարարության հետ, որով պարտավորվում էր պահպանել շենքի քարերն ու որմնանկարները։
2013 թվականի հոկտեմբերին պարզ դարձավ, որ շենքի քարերն ու որմնանկարները անհետացել են։

Եսայի Ջանփոլադիանի կրտսեր որդու՝ Գևորգի դուստրը՝ Մագդա Ջանփոլադյանը դիմել էր քաղաքապետարան՝ Սպայի շենքին Ջանփոլադյանի հուշաքար փակցնելու խնդրանքով։ Քաղաքապետարանը հաստատել էր այդ որոշումը, սակայն շենքի քանդվելու պատճառով որոշումն ի կատար ածել չհաջողվեց։

Արտաքին հղումներ
----------------

* ru.hayazg.info Джанполадян Есай Бабаевич
* «Հայկական ժամանակ». Ջանփոլադյանի թատրոնի (Սպայի տուն) երեսաշարերն ու որմնանկարներն անհետացել են(չաշխատող հղում)
* «Երևան» ծրագիր Archived 2014-09-01 at the Wayback Machine.
**Աֆղանստանի ազգային օրհներգը** (փուշթու՝ ملی سرود; դարի՝ سرود ملی), Աֆղանստանի Իսլամական Հանրապետության պետական խորհրդանիշներից մեկն է՝ դրոշի և զինանշանի հետ միասին։ Այս օրհներգն ընդունվել է 2006 թվականի մայիսին Մեծ խորհրդի կողմից, որն Աֆղանստանի պետության պատմության ընթացքում հաշված 6-րդ օրհներգն է։

Պատմություն
-----------

Համաձայն Աֆղանստանի Իսլամական Հանրապետության Սահմանադրության 20-րդ հոդվածի՝ «Աֆղանստանի ազգային օրհներգը պետք է լինի աֆղաներեն, պարունակի մեծարում Ալլահին, ինչպես նաև հիշատակի Աֆղանստանում բնակվող ազգերի»։ Օրհներգի բառերի հեղինակը նշանավոր աֆղան բանաստեղծ Աբդուլ Բարի Ջահանին է, իսկ երաժշտության հեղինակը՝ նշանավոր աֆղան երգահան Բաբրակ Բասսան։ Ջահանին անձամբ է մտահոգություն հայտնել, որ Սահմանադրության մեջ եղած պահանջները կարող են հանգեցնեն էթնիկ տարանջատման, և որ «Աստծո մեծարում»՝ «Փառք Ալլահին» բառերը երաժշտությամբ անհամատեղելի են ։

### Օրհներգի բնօրինակ տեքստ

دا وطن افغانستان دى  

دا عزت د هر افغان دى  

  

کور د سولې، کور د تورې  

  

هر بچى يې قهرمان دى  

  

دا وطن د ټولو کور دى  

  

د بلوڅو، د ازبکو  

  

د پښتون او هزارهوو  

  

د ترکمنو، د تاجکو  

  

ور سره عرب، ګوجر دي  

  

پاميريان، نورستانيان  

  

براهوي دي، قزلباش دي  

  

هم ايماق، هم پشايان  

  

دا هيواد به تل ځلېږي  

  

لکه لمر پر شنه آسمان  

  

په سينې کې د آسيا به  

  

لکه زړه وي جاويدان  

  

نوم د حق مو دى رهبر  

  

وايو الله اکبر  

  

وايو الله اکبر  

  

وايو الله اکبر

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Конституция Исламской Республики Афганистан на сайте Президента Афганистана Archived 2009-03-05 at the Wayback Machine.
2. ↑  Статья на сайте IWPR

Արտաքին հղումներ
----------------

* Сайт Президента Афганистана
* Посольство Афганистана в США, на сайте доступена инструментальная и вокальная версия гимна

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | MusicBrainz |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |

 |