**Ֆան Ժոնջենգ** (960 – 1030, երկրորդ անունը՝ **Չժոնգլի**, ավելի հայտնի **Ֆան Կուան** (չինարեն՝ 范寬) կեղծանվամբ), չինացի լանդշաֆտային նկարիչ՝ Սան դինաստիայից։ Նա և՛ դաոսիզմի, և՛ նեոկոնֆուցիականության հետևորդ էր։

«Ճանապարհորդները լեռների և առվակների միջև»
------------------------------------------

«Ճանապարհորդները լեռների և առվակների միջև» նկարը (*Travelers among Mountains and Streams)* մեծ կախովի թղթագլան է, որը համարվում է Ֆան Կուանի ամենահայտնի աշխատանքը, հնարավոր է միակ պահպանվածը, Հյուսիսային դպրոցի հիմնարար նկարը։ Այն հաստատում է մոնումենտալ լանդշաֆտային նկարչության իդեալը, որին հետագայում նկարիչները պետք է անընդհատ վերադառնային որպես ոգեշնչման աղբյուր։ Ակնհայտ է դասական չինական երեք հարթությունների հեռանկարը՝ մոտ, միջին (ներկայացված ջրով և մառախուղով), հեռու։ Ի տարբերություն չինական լանդշաֆտային արվեստի ավելի վաղ նմուշների՝ բնության վեհությունը հիմնական թեման է, այլ ոչ թե պարզապես ետնային պլանն է ապահովում։ Հազիվ տեսանելի է բեռնակիր ձիերի քարավանը, որը դուրս է գալիս անտառից բարձրացող ժայռի ստորոտից։ Նկարի ոճն ընդգրկում է արխայիկ կոնվենցիաները, որոնք թվագրվում են Տանգ դինաստիայից։

Պատմաբան Պատրիսիա Էբրին նկարի վերաբերյալ իր տեսակետը բացատրում է նրանով, որ

> ․․․առաջին պլանը կատարված է հստակ,լավ ընդգծված վրձնահարվածներով։ Դուրս ցցված ժայռակտորները, կոպիտ թփուտները, ճանապարհի ջորիների քարավանը և ժայռի վրա գտնվող անտառի տաճարը բոլորը վառ կերպով պատկերված են։ Առաջին պլանի և հետևի բարձրացող Կենտրոնական գագաթի միջև կա համապատասխան բաց, որը դիտվում է որպես ֆոն, տեղադրված է առաջին պլանի հետևում գտնվող բաց հատվածում։ Այս տեսարանում կան մարդկային կերպարներ, բայց հեշտ է պատկերացնել, որ դրանք ճնշված են իրենց շրջապատող միջավայրի վեհությամբ և խորհրդավորությամբ։
> 
> 

Ֆանի գլուխգործոցը՝ *Ճանապարհորդները լեռների և առվակների միջև,* կրում է իր վրա թաքցված ստորագրություն, որը բացահայտվել է միայն 1958 թվականին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Կենսագրական տվյալների չինական բազա
2. 1 2  Conrad Schirokauer; Miranda Brown; David Lurie; Suzanne Gay (2012 թ․ հունվարի 1). *A Brief History of Chinese and Japanese Civilizations*. Cengage Learning. էջ 223. ISBN 0-495-91322-7.
3. ↑  Ebrey, *Cambridge Illustrated History of China*, 162.
4. ↑  Liu, 50.
5. 1 2  McIntire, Jennifer Noering. «Neo-Confucianism & Fan Kuan, Travelers by Streams and Mountains». *Khan Academy* (անգլերեն). Վերցված է 2023 թ․ հունիսի 3-ին.
6. ↑  Sullivan, *The Arts of China*, 179.
7. ↑  Ebrey, *Cambridge Illustrated History of China*, 162–163.
8. ↑  Sullivan, *The Arts of China*, 180.

Գրականություն
-------------

* Liu, Pingheng (1989). Shui mo yin yun, qi yun sheng dong de Zhongguo hui hua (水墨絪縕, 氣韻生動的中國繪畫) = Misty and Lively Chinese Painting. Taibei Shi: Guo li li shi bo wu guan (國立歷史博物館).
* Ebrey, Patricia Buckley. *The Cambridge Illustrated History of China*. Cambridge: Cambridge University Press, 1999.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Painting Gallery of Fan Kuan at China Online Museum
* Other paintings by Fan Kuan at the Museum of Fine Arts, Boston Արխիվացված 2009-07-22 Wayback Machine
* Fan Kuan, A Bilingual Study of His Life & Works (English & Chinese)
* Landscapes Clear and Radiant: The Art of Wang Hui (1632-1717), an exhibition catalog from The Metropolitan Museum of Art (fully available online as PDF), which contains material on Fan Kuan (see index)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ֆան Կուան» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Universalis |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | CBDB: 0038864 · VIAF: 96608965 · ULAN: 500125750 · WorldCat VIAF: 96608965 |

 |