Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Տիգրան Պետրոսյան (այլ կիրառումներ)
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Պետրոսյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Տիգրան Լևոնի Պետրոսյան** (սեպտեմբերի 17, 1984(1984-09-17), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ շախմատիստ, գրոսմայստեր (2002)։ Հայաստանի կրկնակի չեմպիոն (2012, 2013), Հայաստանի հավաքականի կազմում համաշխարհային օլիմպիադաների կրկնակի հաղթող (2008, 2012)։

Կենսագրություն
--------------

#### Առաջին տարիներ

Տիգրան Լ. Պետրոսյանը ծնվել է 1984 թվականի սեպտեմբերի 17-ին։ Նրա անունը պատահականորեն չէր ընտրված. հայրը որդուն կոչել էր աշխարհի չեմպիոն դարձած առաջին հայ շախմատիստի` Տիգրան Պետրոսյանի անունով։ Երբ Տիգրան Պետրոսյանը 1963 թվականին նվաճել է աշխարհի չեմպիոնի տիտղոսը, Լևոն Պետրոսյանը խոստացել է, որ եթե երբևէ որդի ունենա, անունը դնելու է Տիգրան։ Աշխարհի նախկին չեմպիոնը մահացել է Տիգրան Լ. Պետրոսյանի ծնվելուց մեկ ամիս առաջ։

Տիգրան Լ. Պետրոսյանը շախմատ խաղալ սովորել է հինգ տարեկանում։ Մինչև 2002 թվականին շախմատային ակադեմիա ընդունվելը նրա մարզիչներն են եղել Գագիկ Սարգսյանը և գրոսմայստեր Մելիքսեթ Խաչիյանը։ Ակադեմիայում նրան մարզել են գրոսմայստեր Արսեն Եղիազարյանը և միջազգային վարպետ Աշոտ Նադանյանը։

#### Շախմատային կարիերա

Պետրոսյանը գրոսմայստերի կոչմանն արժանացավ` երկու տարում երեք անգամ լրացնելով անհրաժեշտ նորմերը. 2002 թվականին մինչև 18 տարեկանների աշխարհի առաջնությունում (Իրակլիոն, Հունաստան), 2003 թվականին Բաթումի բաց մրցաշարում և 2004 թվականին «Աերոֆլոտ-օփեն»-ում (Մոսկվա)։

2004 թվականին նա չինացի Չժաո Ցզյունի հետ 2-3-րդ տեղերն է բաժանել աշխարհի երիտասարդների առաջնությունում (Կոչի, Հնդկաստան)։

2005 թվականին Տիգրանն առաջին տեղն է բաժանել Թեհրանի, Քիշի և Լոզանի մրցաշարերում։

2006 թվականին նա առաջին տեղն է զբաղեցրել Լիոնի և Դուբայի մրցաշարերում։

2008 թվականին Պետրոսյանն առաջին տեղն է զբաղեցրել Վիլինգի (Իլինոյս, ԱՄՆ) և Լաս Վեգասի մրցաշարերում։

2008 թվականի նոյեմբերին Լևոն Արոնյանի, Վլադիմիր Հակոբյանի, Գաբրիել Սարգսյանի և Արտաշես Մինասյանի հետ դարձել է Դրեզդենի 38-րդ համաշխարհային օլիմպիադայի հաղթող։ Այդ հաղթանակի համար Տիգրանը և թիմի մյուս անդամները պարգևատրվեցին «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալով։

2011 թվականին Պետրոսյանը Մարատ Ջումաևի և Անտոն Ֆիլիպովի հետ 1-3-րդ տեղերն է բաժանում Գեորգի Աղզամովի հուշամրցաշարում (Տաշքենդ) և լրացուցիչ ցուցանիշներով հռչակվում հաղթող։ Նույն թվականին նա հաղթում է Ֆիշերի շախմատի (Շախմատ-960) Հայաստանի անդրանիկ առաջնությունում, Աբհիջետ Գուպտայի և Մագեշ Պանչանաթանի հետ 2-4-րդ տեղերն է բաժանում Orissa International գրոսմայստերական բաց մրցաշարում և առաջին տեղն է զբաղեցնում Villa de Benasque 31-րդ բաց մրցաշարում։

2012 թվականի հունվարին Պետրոսյանը հաղթում է Հայաստանի բարձրագույն խմբի առաջնությունում, իսկ փետրվարին դառնում է Հայաստանի արագ շախմատի առաջնության հաղթող։

Տիգրան Լ. Պետրոսյանը 2013 թվականին
2012 թվականի սեպտեմբերին Թուրքիայի Ստամբուլ քաղաքում թիմակիցներ Լևոն Արոնյանի, Սերգեյ Մովսիսյանի, Վլադիմիր Հակոբյանի և Գաբրիել Սարգսյանի հետ Հայաստանի հավաքականի կազմում երկրորդ անգամ հաղթում է համաշխարհային օլիմպիադայում։ Այդ հաղթանակի համար Տիգրանը ՀՀ նախագահի 2012 թվականի սեպտեմբերի 10-ի հրամանագրով պարգևատրվեց Պատվո շքանշանով։

2013 թվականի հունվարին Տիգրանը երկրորդ անգամ է հաղթում Հայաստանի առաջնությունում։ Նա նաև առաջին տեղն է զբաղեցնում Grand Europe Open Albena-2013 միջազգային մրցաշարում (Ալբենա, Բուլղարիա)։

Հայաստանի հավաքականի կազմում Տիգրանը երկուական անգամ մասնակցել է աշխարհի (2010, 2013) և Եվրոպայի (2009, 2013) թիմային առաջնություններին։ 2009 թվականի Եվրոպայի թիմային առաջնությունում (Նովի Սադ, Սերբիա) Տիգրանը հայտավորված էր որպես պահեստային խաղացող, սակայն անցկացրեց 8 պարտիա, վաստակեց 6 միավոր (+4 =4 -0) և իր խաղատախտակի վրա արժանացավ անհատական արծաթե մեդալի։

Համացանցային շախմատային ակումբում (ICC) Տիգրանը խաղում է *Tigrano* կեղծանունով։

Պարգևներ, կոչումներ
-------------------

* «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալ (2008)
* Պատվո շքանշան (2012)
* 2009 թվականի դեկտեմբերին Տիգրան Լ. Պետրոսյանն արժանացել է Հայաստանի Հանրապետության սպորտի վաստակավոր վարպետի կոչման

Վարկանիշի փոփոխության գրաֆիկ
----------------------------

**Էլոյի վարկանիշի փոփոխություններ**| 
 |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  OlimpBase
2. ↑  «Armenia revels in its chess prowess»։ *BBC News*։ 2009 թ․ սեպտեմբերի 26։ Վերցված է 2010 թ․ մայիսի 25
3. ↑  Savinov Misha։ «Interview with Tigran L. Petrosian»։ chesscafe.com։ Վերցված է 2009 թ․ օգոստոսի 26
4. ↑  «World Juniors Champ.»։ FIDE։ Վերցված է 2011 թ․ մայիսի 7
5. ↑  «Tigran L. Petrosian»։ Armenian Chess Players։ Վերցված է 2009 թ․ դեկտեմբերի 19
6. ↑  Հայաստանի հավաքականը հաղթեց
7. 1 2  «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալով պարգևատրելու մասին
8. ↑  «Georgy Agzamov Memorial»։ Chessdom։ Վերցված է 2011 թ․ մարտի 26
9. ↑  «Tigran L. Petrosian – Chess960 Champion»։ Armchess.am։ 2011 թ․ փետրվարի 1։ Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ մայիսի 31-ին։ Վերցված է 2012 թ․ հունվարի 29
10. ↑  «GM Aleksej Aleksandrov victorious in Orissa»։ Chessdom։ Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ հուլիսի 7-ին։ Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 7
11. ↑  «Tigran Petrosian Victorious in Benasque Open»։ Chessdom։ Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ դեկտեմբերի 5-ին։ Վերցված է 2011 թ․ հուլիսի 17
12. ↑  «72nd ARM Championship. The Highest League»։ Chess-Results.com։ 2012 թ․ հունվարի 22։ Վերցված է 2012 թ․ հունվարի 22
13. ↑  «2012 Armenian Rapid Championship»։ Chess-Results.com։ 2012 թ․ փետրվարի 18։ Վերցված է 2012 թ․ փետրվարի 19
14. 1 2  Պատվո շքանշանով պարգևատրելու մասին
15. ↑  «Armenian Chess Championships 2013»։ FIDE։ 2013 թ․ հունվարի 25։ Վերցված է 2014 թ․ հունվարի 18
16. ↑  Tigran Petrosian gets impressive win at Grand Europe Open
17. ↑  Վիճակագրությունը աշխարհի թիմային առաջնություններում
18. ↑  Վիճակագրությունը Եվրոպայի թիմային առաջնություններում
19. ↑  Եվրոպայի թիմային առաջնություն-2009. Հայաստանի հավաքականի արդյունքները
20. ↑  Տիգրան Պետրոսյանը ICC-ում
21. ↑  Էլոյի վարկանիշը ՖԻԴԵ ցանկերից։ Աղբյուրներ՝ fide.com, benoni.de, olimpbase.org
22. ↑  *Տեխնիկական խնդիրների պատճառով աղյուսակը ժամանակավորապես չի աշխատում։*

Արտաքին հղումներ
----------------

* Տիգրան Լ. Պետրոսյանի անձնական քարտը FIDE-ի կայքում (անգլ.)
* Շախմատային պարտիաներ «ChessGames» կայքում (անգլ.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
{{{2}}} Հայաստանի գրոսմայստերներ |
| --- |
|  |
| Այժմ ապրողներ | Ռ. Աղասարյան | Զ. Անդրիասյան | Գ. Արզումանյան | Լ. Բաբուջյան | Վ. Բաղդասարյան | Հ. Գաբուզյան | Ս. Գալդունց | Ա. Գրիգորյան | Կ. Գրիգորյան | Է. Դանիելյան | Ս. Լպուտյան | Ա. Հակոբյան | Հ. Հայրապետյան | Գ. Հարությունյան | Տ. Հարությունյան | Ռ. Հովհաննիսյան | Մ. Ղարիբյան | Դ. Մարկոսյան | Հ. Մարտիրոսյան | Հ. Մելքումյան | Արա Մինասյան | Արտ. Մինասյան | Ա. Միքայելյան | Կ. Մովսիսյան | Ս. Մովսիսյան | Տ. Նալբանդյան | Ա. Չիբուխչյան | Ա. Պետրոսյան | Դ. Պետրոսյան | Մ. Պետրոսյան | Տ. Պետրոսյան | Գ. Սարգսյան | Շ. Սարգսյան | Ն. Սեֆերյան | Հ. Սիմոնյան | Ռ. Վահանյան | Ս. Տեր-Սահակյան | Ա. Փաշիկյան | Տ. Քոթանջյան | Է. Օհանյան |
|  |
| Նախկինում ելույթ ունեցած | Լ. Արոնյան | Մ. Խաչիյան | Վար. Հակոբյան | Վլ. Հակոբյան | Տ. Ղարամյան | Վ. Միրումյան |
|  |
| Մահացածներ | Ա. Անաստասյան (1964—2016) | Կ. Ասրյան (1980—2008) | Հ. Դանիելյան (1974—2016) | Ա. Եղիազարյան (1970—2020) |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | 365chess · Chess DB · Chess Games · Chess Tempo · ՖԻԴԵ |

 |