**Բեմադրող օպերատոր,** գեղարվեստական ֆիլմի գլխավոր ստեղծողներից մեկը, որն անմիջականորեն աշխատում է ֆիլմի վիզուալ ձևավորման վրա, կինոօպերատորական խմբի ղեկավարը։

Գեղարվեստական ֆիլմի բեմադրող օպերատոր
-------------------------------------

Ռեժիսորի հետ համատեղ բեմադրող օպերատորը որոշում է ֆիլմի գաղափարական և գեղարվեստական ուղղվածությունը, նրա վիզուալ մեկնաբանությունը։ Բեմադրող օպերատորի ստեղծագործության մեջ գլխավորը ամենաարտահայտիչ կոմպոզիցիոն, լուսատոնային և գունային լուծումների, նկարահանման կետերի, անկյունների, օպտիկական մեկնաբանության և լուսավորության ընտրությունն էկրանին իրականացնելն է, որոնք նպաստում են առավել ամբողջական, խորը ֆիլմի թեմայի և գաղափարի փոխանցմանը։ Ֆիլմի նկարահանմանը նախապատրաստվելիս և ֆիլմի վրա աշխատելիս բեմադրող օպերատորը, ռեժիսորի և նկարչի հետ միասին, գրական սցենարի և ապագա ֆիլմի ստեղծագործական հայեցակարգի հիման վրա մշակում է ռեժիսորական սցենար, տեսարանների և դրվագների տեսողական մեկնաբանությամբ ֆիլմի, գլխավոր հերոսների դիմանկարային բնութագրերը, լուսավորության սկզբունքները, ընտրում է նկարահանման վայրերը, հաստատում է դեկորացիաները և զգեստների էսքիզները։ Ֆիլմի վրա աշխատելիս բեմադրող օպերատորը վերահսկում է օպերատորի, օպերատորի օգնականի և նկարահանող խմբի այլ անդամների աշխատանքը։ Որոշում է տեսարանները, որոնք պահանջում են օժանդակ տեսախցիկի սարքավորումների օգտագործում՝ տեսախցիկի սայլակ, օպերատօրական կռունկ, ստեդիկամ։ ԱՄՆ-ի կինեմատոգրաֆիստների միությունն արգելում է օպերատորներին ինքնուրույն կառավարել կինոխցիկը` նրանց տալով բացառապես ստեղծագործական գործառույթներ։

Բեմադրող օպերատորի ստեղծագործական և տեխնիկական առաջադրանքների օգնականն ու կատարողը կինոօպերատորն է։ Նա նաև վերահսկում է տեսախցիկի օգնականի և այլ տեխնիկական անձնակազմի աշխատանքը։ Օպերատորը բեմադրող օպերատորի անունից ինքնուրույն նկարահանումներ է իրականացնում։ Օպերատորը պատասխանատու է պատկերի լուսանկարչական որակի, խցիկի լուսավորության և էլեկտրաէներգիայի սպառման համար։ Հավաքում է անհրաժեշտ նկարահանման սարքավորումները, փորձարկման սարքավորումները, Լուսաֆիլտրերը և տեսախցիկի այլ սարքավորումները, վերահսկում է լաբորատոր մշակման նեգատիվի ու պոզիտիվի որակը։ Ֆիլմի վրա աշխատելու ընթացքում գունային հսկողությունը վերահսկում է օպերատորը։

Այլ տեսակներ
------------

Լրատվական կամ վավերագրական ֆիլմում օպերատորը հանդես է գալիս որպես կինոլրագրող՝ ոչ միայն նկարահանելով և որոշելով ապագա ֆիլմի վիզուալ ձևավորումը, այլև ընտրելով նկարահանման համար իրականության ամենակարևոր, բնորոշ և արտահայտիչ երևույթներն ու փաստերը՝ ֆիլմի թեման և գաղափարական ու գեղարվեստական հայեցակարգը։ Գիտահանրամատչելի և կրթական ֆիլմերի օպերատորի աշխատանքը, որն օգտագործում է նկարահանումը որպես գիտական փաստաթղթավորման և հետազոտության մեթոդ, պահանջում է հատուկ պատրաստվածություն՝ անսովոր նկարահանումների ոլորտում։ Լրատվական և վավերագրական ֆիլմերի և գիտահանրամատչելի ֆիլմերի վրա աշխատելիս օպերատորը հաճախ կատարում է հեղինակ-օպերատորի գործառույթները։

Տես նաև
-------

* Կինոօպերատոր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Cinematography". *Academic Dictionaries and Encyclopedias* (in անգլերեն). Retrieved 2024 թ․ հունվարի 27.
2. ↑  Основы фильмопроизводства, 1975, էջ 84
3. ↑  Надежда Маркалова (2020 թ․ հունվարի 11). "20 самых значимых фильмов для операторов" (in ռուսերեն). «Tvkinoradio». Արխիվացված from the original on 2020 թ․ հունիսի 30. Retrieved 2020 թ․ հունիսի 29.
4. ↑  "About - The American Society of Cinematographers (en-US)". *theasc.com*. Retrieved 2024 թ․ հունվարի 27.