**Նիկոլայ Պարամոնովի առանձնատուն** (ռուս.՝ Особняк Парамонова), շենք ՌուսաստանիԴոնի Ռոստով քաղաքում, որը ճարտարապետ Լեոնիդ Էբերգի նախագծով 1914 թվականին կառուցվել է գրահրատարակիչ Նիկոլայ Պարամոնովի համար։ Ներկայում առանձնատանը գործում է Հարավային դաշնային համալսարանի Յ. Ա. Ժդանովի անվան գիտական գրադարանը։ Շենքը կառուցվել է նեոդասականության ոճով և ունի դաշնային նշանակության ճարտարապետության հուշարձանի կարգավիճակ։

Պատմություն
-----------

Ռոստովցի անվանի գրահրատարակիչ և բարերար Նիկոլայ Պարամոնովի առանձնատունը կառուցվել է 1914 թվականին։ Շենքի նախագծի հեղինակն էր ճարտարապետ Լեոնիդ Ֆեոդորովիչ Էբերգը։ Այս առանձնատանը Պարամոնովն ապրել է կնոջ՝ Աննա Իգնատևնայի և երեխաների հետ։

1918 թվականի սկզբին շենքը բռնագրավվել է, որից հետո այնտեղ տեղակայվել է Ռոստով-Նախիջևանի հեղափոխական կոմիտեն։ 1918 թվականի մայիսին, Ռոստովից բոլշևիկների արտաքսումից հետո, առանձնատանը տեղակայվել է Կամավորական բանակի շտաբը։ Նույն 1918 թվականին շենքում հրդեհ է բռնկվել։ Առանձնատունը վերականգնվել է միայն 1923 թվականին։

Վերականգնողական աշխատանքների ավարտից հետո առանձնատանը նախ տեղակայվել է շինարարների ակումբը, ապա՝ արյան փոխներարկման ինստիտուտը։ 1930-ական թվականներին այնտեղ տեղակայված էր գավառագիտության մարզային թանգարանը։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին շենքն այրվել է, սակայն պատերը և սյունաշարքերը լրջորեն չեն վնասվել։ 1947 թվականին որոշվել է վերակառուցել շենքը։ Շենքի վերականգնման աշխատանքները ղեկավարել է Լ. Ֆ. Էբերգը։ 1952 թվականին վերակառուցման աշխատանքներն ավարտվել են, և շենքը փոխանցվել է Ռոստովի պետական համալսարանի գրադարանին։

XXI դարի սկզբին Պարամոնովի առանձնատունը կրկին հիմնանորոգման կարիք ունեցավ։ Նկուղում սկսել էր կուտակվել խոնավություն, ինչը վնասում էր ինչպես շենքը, այնպես էլ հազվագյուտ գրքերը։ 2005 թվականին վերանորոգվել է ճակատը։ Ամբողջ շենքի վերակառուցումը նախատեսվում էր սկսել 2013 թվականի աշնանը։

Ճարտարապետություն
-----------------

Պարամոնովի առանձնատունը կառուցվել է նեոդասականության ոճով։ Սկզբնապես այն հողակտորը, որտեղ կանգնած է առանձնատունը, Պուշկինի փողոցից առանձնացված էր կոփածո ցանցկեն ցանկապատով։ Գլխավոր հյուսիսային ճակատը համաչափ է։ Կենտրոնում հոնիական օրդերի 6-սյունանի նախամուտք է։ Կողային ճակատները զարդարված են որմնասյուների շարքերով։ Դեպի գլխավոր մուտք տանում է չորսմետրանոց երկկողմանի կրկնակի սանդուղքը։ Ցոկոլային հարկը, որը զարդարված է կոպտատաշ քարով, ավարտվում է լայն քիվով։ Հարավային ճակատի արտաքին տեսքը ձևավորում են գեղատեսիլ սյուները, որոնք կանգնած են երկու շարքով (նրանց խոյակները կորսվել են 1940-ական թվականներին)։ Առանձնատան շքադահլիճը հաղորդակցվում է կենտրոնական ատրիումային սրահի հետ, որը լուսավորվում է ապակե լապտերով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Анастасия Быченкова (2012 թ․ հոկտեմբերի 4). "В центре Ростова реконструируют научную библиотеку ЮФУ". donnews.ru. Արխիվացված է the original 2013 թ․ դեկտեմբերի 2-ին. Retrieved 2013 թ․ օգոստոսի 11. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  "Объект культурного наследия № 6110006000 // Реестр объектов культурного наследия Викигида". Retrieved 2018 Նոյեմբեր 16.
3. 1 2 3  *Волошинова Л. Ф.* Пушкинская улица. — Ростов-на-Дону: «Донской издательский дом», 2000. — С. 29—32. — (Серия "Судьбы улиц, площадей, зодчих"). — ISBN 5-87688-250-X
4. 1 2 3  Мария Бондаренко (2005 թ․ մարտի 21). "Раритеты гниют в подвалах". Независимая газета. Retrieved 2013 թ․ օգոստոսի 12.
5. 1 2 3  *Есаулов Г. В. Черницына В. А.* Архитектурная летопись Ростова-на-Дону. — 2-е. — Ростов-на-Дону, 2002. — С. 159. — ISBN 5-8456-0489-3
6. ↑  Анастасия Быченкова (2012 թ․ հոկտեմբերի 4). "В центре Ростова реконструируют научную библиотеку ЮФУ". donnews.ru. Արխիվացված է the original 2013 թ․ դեկտեմբերի 2-ին. Retrieved 2013 թ․ օգոստոսի 12. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
7. ↑  *Кукушин B. C.* 6.2 Русский классицизм // История архитектуры Нижнего Дона и Приазовья. — Ростов-на-Дону: ГинГО, 1995. — 275 с. — ISBN 5-88616-027-2

Արտաքին հղումներ
----------------

* Особняк Николая Парамонова в Ростове-на-Дону