**Ջոն Բրեյն** (անգլ.՝ John Braine ապրիլի 13, 1922(1922-04-13), Բրեդֆորդ, Միացյալ Թագավորություն - հոկտեմբերի 28, 1986(1986-10-28), Լոնդոն, Միացյալ Թագավորություն), անգլիացի գրող, «Բարկացած երիտասարդ մարդիկ» խմբակի անդամ։

Կենսագրություն
--------------

Ջոն Բրեյնը ծնվել է Վեսթ-Յորքշիր կոմսությունում՝ Բրեդֆորդ քաղաքում։ 16 տարեկան հասակում թողել է դպրոցը, և աշխատել խանութում՝ որպես գիտական լաբորատորիայի տեխնիկական աշխատակից։ Եղել է նավատորմի զինվորական Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Պատերազմից հետո աշխատել է որպես պրոֆեսիոնալ գրադարանավար Բինգլի քաղաքում։ Ամուսնացել է 1955 թվականին, ունեցել է չորս երեխա։ Ստեղծագործել սկսել է, երբ հիվանդ է եղել թոքախտով։

Առաջին վեպը «Ճանապարհ դեպի վեր» (1957) դարձել է բեսթելլեր, եղել է «Բարկացած երիտասարդ մարդիկ» խմբակի ծրագրային վեպը։ Վեպում Ջո Լեմպտոնը մասնագիտական վերելքի և նյութապես բարեկեցության հասնելու համար լքում է սիրած աղջական՝ հանուն հաշվարկով ամուսնության։ Այս ամուսնությունը հնարավորություն է տալիս նրան արագ բարձրանալ կարիերայի սանդուղքով, բայց դա նրան երջանկություն չի բերում։ Վեպում նկարագրվում է հերոսի էության հակասությունը․ Լեմպտոնը դարձել է իր հաջողության, կարիերայի ստրուկը։ Վեպն ընկալվում է որպես ապացույց այն արժեքների, որոնք ընդունված էին այն ժամանակվա հասարակությունում։ 1959 թվականին վեպը էկրանավորվել է։

Գրական հաջողությունների հասնելուց հետո նա տեղափոխվեց Անգլիայի հարավ։ 1959 թվականին լույս է տեսնում «Վոդայ» (1959) ինքնակենսագրական վեպը։ Վեպն արտացոլում է այն ժամանակահատվածը, երբ Բրեյնը հիվանդ էր տուբերկուլոզով։ Վեպում հերոսի առողջանալը կապված է չար ոգիների նկատմամբ նրա հաղթանակի հետ։

Գրող Քոլին Ուիլսոնը, ով ժամանակին ընկերացել էր Բրեյնի հետ, հիշում է 1960 թվականի հուլիսին Լենինգրադ կատարած ուղևորությունը, որին մասնակցում էին ինքը և իր կինը, Բրեյնը կնոջ՝ Փեթի և որդու՝ Ջոնաթանի հետ, ինչպես նաև Բոբ և Փեթ Փիթմանները։ Նրանք նավով մեկնեցին Լենինգրադ, իսկ ճանապարհորդության ընթացքում Բրեյնը ասաց, որ որոշել է գրել «Ճանապարհ դեպի վեր» ստեղծագործության շարունակությունը, սակայն դեռ սյուժե չի մշակել։ Քանի որ Բրեյնի վեպը հրատարակվել է ԽՍՀՄ-ում մեծ տպաքանակով և մեծ ճանաչում ձեռք բերել, Բրեյնը նույնպես հրավիրվել է Մոսկվա՝ Գրողների միությունում հանդիպման։

1962 թվականին Բրեյնը գրում է «Ճանապարհ դեպի վեր» վեպի շարունակությունը՝ «Կյանքը վերևում» վերնագրով։ Վեպի հերոսը՝ Լեմփթոնը, որն արդեն հասել է սոցիալական բարձունքներին, կասկածում է իր ընտրության ճշմարտացի լինելուն։ Ստեղծագործությունը էկրանավորվել է 1965 թվականին։

Երկար ժամանակ Բրեյնը համարվում էր «ձախ», մինչև որ 1960-ականներին նա բացահայտ հայտարարեց, որ զբաղեցնում է պահպանողական դիրքորոշումը։ 1967 թվականին՝ Վիետնամի պատերազմի ժամանակ, նա նամակ է հղում Միացյալ Նահանգներին, որտեղ հայտնում է իր աջակցության մասին։

1970-80-ականներին նա գրել է զանգվածային գրականությանը վերաբերող ստեղծագործություններ, որոնք հաջողություն չեն ունեցել ընթերցողների շրջանում։ 1977 թվականին գրել է «Կրակե մատ» ստեղծագործությունը, որտեղ նկարագրել է Մեծ Բրիտանիայում հեղաշրջում ծրագրող ծայրահեղ ձախ կազմակերպության գործունեությունը։ Բրեյնը մահացել է 1986 թվականին, 64 տարեկան հասակում։

Մատենագրություն
---------------

* *Room at the Top* (1957) «Ճանապարհ դեպի վեր» վեպ
* *The Vodi* (1959) «Վոդայը»
* From the Hand of the Hunter (1960) «Որսորդի ձեռքով»
* *Life at the Top* (1962) «Կյանքը վերևում»
* *The Jealous God* (1964) «Խանդոտ աստված»
* *The Crying Game* (1968) «Դաժան խաղ»
* *Stay with Me Till Morning* (1970) «Մնա ինձ մոտ մինչև լույս»
* The View From Tower Hill (1970) «Տեսարան Թաուեր Հիլից»
* *The Queen of a Distant Country* (1972) «Հեռավոր երկրի թագուհին»
* *The Pious Agent* (1975) «Բարի գործակալը»
* *Waiting for Sheila* (1976) «Շեյլային սպասելիս»
* *Finger of Fire* (1977) «Կրակե մատ»
* *One and Last Love* (1981) «Միակ և վերջին սերը»
* *The Two of Us* (1984) «Մենք երկուսով ենք»
* *These Golden Days* (1985) «Այդ ոսկյա օրերը»

**Ռուսերեն թարգմանությամբ․**

* Путь наверх — М.: Изд.ин.лит. 1960
* Путь наверх. Жизнь наверху — М.: Изд.ин.лит. 1963
* Путь наверх. Жизнь наверху — М.: Правда, 1991
* Останься со мной до утра — М: Прогресс, 1993
* Путь наверх. Жизнь наверху — М.: АСТ, Астрель, 2011

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
3. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #118673025 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
4. ↑  Ермолович Д. И. Англо-русский словарь персоналий. — М.: Рус. яз. 1993. — 336 с. — С. 64
5. ↑  Colin Wilson. Dreaming to Some Purpose: The Autobiography of Colin Wilson. London: Century, 2004.
6. ↑  «brejjn dzhon/». Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ մարտի 25-ին. Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 24-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* John Braine – bibliography of first editions Archived 2016-03-03 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Օքսֆորդի կենսագրական · Notable Names Database · Treccani |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 90069958 · BNF: 12381753c · CiNii: DA0210209X · GND: 118673025 · ISNI: 0000000108705927 · LCCN: n79091892 · LNB: 000002090 · NDL: 00434159 · NKC: ola2002153759 · NTA: 068980043 · NUKAT: n96005181 · PTBNP: 16565 · LIBRIS: 233977 · SUDOC: 032872089 · VIAF: 12389410 · WorldCat VIAF: 12389410 |

 |

 |