**Վլադիմիր Լենինի հուշարձան** (ռուս.՝ Памятник Ленину), Վլադիմիր Լենինին նվիրված մոնումենտալ քանդակ Նիժնի Տագիլի Աշխատավոր երիտասարդների պուրակում, Օստրովսկու փողոցում։ Համարվում է ԽՍՀՄ-ում համաշխարհային պրոլետարիատի առաջնորդի առաջին հուշարձաններից մեկը։

Պատմություն
-----------

1924 թվականի հունվարի 24-ին, Լենինի հուղարկավորության օրը, Նիժնի Տագիլում տեղի է ունեցել սգո հանրահավաք, որից հետո որոշվել է առաջնորդի հիշատակը հավերժացնել` քաղաքում տեղադրելով նրա հուշարձանը։ 1925 թվականի մայիսի 15-ին հուշարձանի լավագույն նախագծի համար հայտարարվել է մրցույթ։ Հաղթող է ճանաչվել Նիժնի Տագիլի թիվ 1 դպրոցի նկարչության ուսուցիչ Ալեքսեյ Իվանովիչ Ֆռոլովի «Լենինը կենդանի է պատգամներում» կոմպոզիցիան։ Լենինի քանդակը ձուլել են Լենինգրադի «Красный выборжец» գործարանի աշխատակիցները քանդակագործ Վասիլի Կոզլովի մոդելի համաձայն, իսկ պատվանդանը կառուցվել է քաղաքի բնակիչների հավաքած միջոցներով։

Հուշարձանի հանդիսավոր բացման արարողություն տեղի ունեցավ 1925 թվականի նոյեմբերի 7-ին, Մեծ Հոկտեմբերյան հեղափոխության ութերորդ տարելիցի օրը, Երուսաղեմի տաճարին հարակից հրապարակում։ Այդ ժամանակից ի վեր հուշարձանի դիմացի հրապարակը օգտագործվել է տոնական հանդիսությունների, պրոլետարական հանրահավաքների, մանկական և սպորտային միջոցառումների համար։ Հուշարձանի մոտ տեղադրվել է հավաքվող ամբիոն։ 45 տարի անց, Վլադիմիր Լենինի ծննդյան 100-ամյակի նախօրեին, վերանորոգվել են հուշարձանը և նրա հարևանությամբ գտնվող պուրակը, տարածքը ծածկվել է բետոնե սալիկներով, ինչպես նաև շրջապատվել է երկաթե ցանկապատով։

2006 թվականի փետրվարին հուշարձանը ենթարկվել է վանդալիզմի. հուշարձանը վայր են գցել պատվանդանից, կտրել են գլուխն ու աջ ձեռքը, իսկ պատվանդանը պատել են գրաֆիտիով։ 2006-2007 թթ. գեղարվեստի թանգարանը իրականացրել է վերականգնողական աշխատանքներ, որի արդյունքում քանդակն ամբողջովին վերականգնվել է։

Ներկայումս Լենինի հուշարձանը մշակութային ժառանգության օբյեկտ է, սակայն բնակիչների զգալի մասը այն չի ճանաչում որպես Նիժնի Տագիլի գլխավոր խորհրդանիշ և հուշարձանին վերաբերում է որպես քաղաքի և երկրի պատմության մի մասի։

Պատկերասրահ
-----------

* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Памятник В.И. Ленину, Нижний Тагил". 2ГИС. Retrieved 2018 թ․ մայիսի 16.
2. 1 2  Л. А. Масленникова. "Из истории памятника В. И. Ленину в Нижнем Тагиле". *historyntagil.ru*. Retrieved 2018 թ․ մայիսի 16.
3. 1 2  Александра Шемякина (2012 թ․ սեպտեմբերի 12). "Памятник Ленину в сквере Рабочей молодежи". *TagilCity.ru*. Արխիվացված է the original 2018 թ․ մայիսի 16-ին. Retrieved 2018 թ․ մայիսի 16. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  Дарья Симонова (2017 թ․ հունվարի 19). "Как открывали памятник Ленину. Запечатленная история". Тагильский вариант!. Արխիվացված է the original 2018 թ․ մայիսի 16-ին. Retrieved 2018 թ․ մայիսի 16. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
5. 1 2  Дмитрий Кужильный, Сергей Волков (2016 թ․ հուլիսի 9). "Ленин на шаре – непризнанный символ города". *АН «Между строк»*. Արխիվացված է the original 2018 թ․ մայիսի 16-ին. Retrieved 2018 թ․ մայիսի 16. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
6. ↑  "Нижнетагильского Ленина оставили без рук и головы". НТВ. 2016 թ․ փետրվարի 16. Retrieved 2018 թ․ մայիսի 16.

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Վլադիմիր Լենինի հուշարձան (Նիժնի Տագիլ)** կատեգորիայում։ |