recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
«**Երկար ճանապարհ կարճ օրը**» (ռուս.՝ «Длинная дорога в короткий день»), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Տիմոֆեյ Լևչուկը։ Թողարկվել է Խորհրդային Միությունում 1972 թվականի հոկտեմբերի 16-ին։

Սյուժե
------

Ֆիլմը պատմում է խորհրդային ֆիզիկոսների մասին և նկարահանվել է Նաթան Ռիբակի «Զինվորներ առանց համազգեստի» (ռուս.՝ «*Солдаты без мундиров*») վեպի հիման վրա։

Միջուկային ֆիզիկայի ոլորտում հետազոտություններով զբաղվող գիտահետազոտական ինստիտուտի տնօրեն Մաքսիմ Ներչինը (Նիկոլայ Օլյալին) հետազոտության նոր մեթոդ է փորձարկում։ Եվ չնայած մեթոդը իրեն չի արդարացնում, Ներչինը անհիմն վստահությամբ սկսում է կառուցել ավելի հզոր սարք... Նա դրա ստեղծման համար օգտագործում է ինստիտուտի գրեթե բոլոր միջոցները և այնքան վստահ է հաջողության մեջ, որ բարձրաձայն հայտարարում է այդ մասին արտասահմանյան մի սիմպոզիումում՝ դրանով իսկ իր ինստիտուտի վրա հրավիրելով ամերիկյան այն շրջանակների ուշադրությունը, որոնք շահագրգռված են նախևառաջ մահ և ավերածություններ տարածող զենքի ստեղծմամբ։

Խաղաղության համար պայքարը, որի նպատակն է գիտության բարձրագույն նվաճումները ծառայեցնելու մարդկությանը, ֆիլմի հիմնական գաղափարն է։

Ստեղծում
--------

Ֆիլմը նկարահանել են ուկրաինացի կինոգործիչները։ Նրանք փորձում էին ցույց տալ արդիականության հրատապ և սուր թեման՝ քաջությունն ու սկզբունքայնությունը՝ որպես սխրանքի անքակտելի հատկանիշներ։

Ֆիլմը նկարահանվել է Նովոսիբիրսկի Ակադեմգորոդի գիտնականների տանը, Սերպուխովում, Խարկովում, ԳԴՀ-ում։ Նկարահանող խմբին մեծ օգնություն են ցուցաբերել ԽՍՀՄ ԳԱ-ի միջուկային ֆիզիկայի ինստիտուտի աշխատակիցները։

Դերերում
--------

* Նիկոլայ Օլյալին – *Ֆիզիկական խնդիրների ինստիտուտի տնօրեն Մաքսիմ Ներչին*
* Տատյանա Սամոյլովա – *Եկատերինա Զոլոտորենկո, Ներչինի կինը*
* Եվգենի Սամոյլով – *Միխայիլ Պետրովիչ*
* Արկադի Արկադիև
* Իգոր Դմիտրիև
* Ռոդիոն Ալեքսանդրով – *Կուցևիչ*
* Վիկտոր Խոխրյակով – *Շուլգա*
* Դմիտրի Միրգորոդսկի
* Վիկտոր Չեկմարյով – *հաշվապահ*
* Արկադի Տրոշչանովսկի-Ստրումիլին

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  ««Комсомольская Правда». 05.05.2014 Звезды. Памяти актрисы: Татьяна Самойлова». Արխիվացված օրիգինալից 2014 թ․ մայիսի 12-ին. Վերցված է 2014 թ․ հունիսի 22-ին.
2. ↑  Снимается фильм о физиках Արխիվացված 2016-03-04 Wayback Machine (1972)

Գրականություն
-------------

*Юткевич С. И. (гл. ред.)* КИНО. Энциклопедический словарь.. — М.: Советская энциклопедия, 1987. — 838 с.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կադրեր «Երկար ճանապարհ կարճ օրը» Արխիվացված 2020-02-03 Wayback Machine Արխիվացված 2020-02-03 Wayback Machine

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |

 |
**Կոնստանտին Միխայլովիչ Գենիչ** (ռուսերեն՝ Константин Миха́йлович Ге́нич, հունվարի 3, 1978(1978-01-03), Իրկուտսկ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ֆուտբոլային լրագրող, ռուսական ՆՏՎ Պլյուս հեռուստաալիքի հաղորդավար, նախկին ֆուտբոլիստ։

Կենսագրություն
--------------

Ֆուտբոլ խաղալ սկսել է «Դինամո» ակումբի դպրոցում, որտեղ ստացել է ոտքի կրկնակի կոտրվածք։ 9 տարեկանում Գենիչը տեղափոխվեց Մոսկվայի «Սպարտակ» ակումբի դպրոց։ Սկսեց խաղալ Երրորդ լիգայում. «Մոնոլիտ» ակումբում։ Կայքերից մեկում նշվում է, որ 1995 թ. նա խաղացել է «Լյուբերցի» ակումբում, սակայն Գենիչն այդ ամենը հերքում է։

Չընդգրկվելով «Սպարտակ» ակումբի հիմնական կազմում, ֆուտբոլիստը 1998 թ. մրցաշրջանն անցկացնում է լատվիական «Վենտսպիլս» ակումբի կազմում։ Այնուհետև վերադառնում է Ռուսաստան ու 2, 5 մրցաշրջան խաղում Խիմկիի կազմում։ 2000 թ. Խիմկիի հետ կարողացել է դուրս գալ Առաջին դիվիզիոն։ 2001 թ. մրցաշրջանն ավարտում է Պսկով-747 ակումբում։ 2 անգամ անհաջող կերպով փորձել է պայմանագիր կնքել Ռուսաստանի Բարձրագույն լիգայում հանդես եկող ակումբների՝ Սատուրնի (1999-2000 մրցաշրջան) և Տորպեդոյի (2000-2001 մրցաշրջան) հետ։

2002 թ. առաջին կեսը խաղում է «Մաքքաբի Ահի» ակումբում, իսկ հետո տեղափոխվում Առաջին դիվիզիոնում հանդես եկող «Ամկար»։ 2003 թ. նոյեմբերի 1-ին խփում է հաղթական գնդակը, երբ իր թիմը մրցում էր «Ֆակել» ակումբի հետ։ Այդ գնդակը Ամկարին իրավունք տվեց մասնակցելու Պրեմիեր լիգայում։ Սակայն Տուլա քաղաքի թիմի՝ Արսենալի հետ անցկացրած ընկերական հանդիպման ժամանակ Գենիչը ստանում է ծանր վնասվածք ու այլևս չի կարողանում օգնել իր թիմին։ 2006 թ. ֆուտբոլիստը որոշում է կայացնում կարիերան ավարտելու մասին։

2006 թ.-ից նա աշխատում է որպես լրագրող և ՆՏՎ Պլյուս հեռուստաալիքի հաղորդավար։

2012 թ. դեկտեմբերից սկսած Գենիչը կանխատեսումներ է անում ֆուտբոլի խաղերի վերաբերյալ «Рейтинг Букмекеров» նախագծի շրջանակներում։

2013 թ. օգոստոսի 14-ին Գենիչը հրավիրվեց Առաջին ալիք մեկնաբանելու Աշխարհի առաջնության ընտրական փուլի հանդիպումը, որտեղ Ռուսաստանի ընտրանին մրցում էր Հյուսիսային Իռլանդիայի հավաքականի հետ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Константин Генич: "Ну да, бывало судья подмигивал и говорил: «Падай в штрафной»
2. ↑
3. ↑  Константин ГЕНИЧ: ХОЧУ СТАТЬ ТОРПЕДОВЦЕМ(չաշխատող հղում)
4. ↑  «Блог Константина Генича с прогнозами на футбол». Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ ապրիլի 5-ին. Վերցված է 2014 թ․ մարտի 22-ին.
5. ↑  @GenichK

Արտաքին հղումներ
----------------

* Школа комментаторов. Константин Генич
* Կոնստանտին ԳենիչԹվիթթերում
* «Во время репортажа мыслю по-футбольному» Արխիվացված 2013-01-17 Wayback Machine
1919 Ադամսի մաստակ
**Թոմաս Ադամս** *(անգլ.՝ Thomas Adams, մայիսի 4, 1818(1818-05-04), Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ - փետրվարի 7, 1905(1905-02-07))*, 19-րդ դարի ամերիկացի գիտնական և գյուտարար (մայիսի 4, 1818 - փետրվարի 7, 1905)։ Նա համարվում է մաստակի արդյունաբերության հիմնադիրը։ Այդ մտահղացումն առաջացել է այն ժամանակ, երբ Թոմասն աշխատում էր Մեքսիկայի նախկին նախագահ Անտոնիո Լոպես դե Սանտա Աննայի մոտ որպես քարտուղար։ Սանտա Աննան հաճախ ծամում էր բնական խեժ, որը կոչվում է չիքլ։ Ադամսը սկզբում փորձում է ձևափոխել խեժը կաուչուկի։ Սակայն փորձը անհաջողության է մատնվում, և նա չիքլից մաստակ է ստանում և անվանում այն չիքլեսթ, որը մինչև օրս արտադրվում է։

Նախքան նրա ժամանակակից զանգվածային մաստակի արտադրման գյուտը, կային շատ այլ մաստակների օրինակներ։ Առաջին անգամ խեժը հայտնաբերվել է Ֆինլանդիայի բնակավայրերում 5000 տարի առաջ։ Այդ հեռավոր ժամանակներում, շատ հին մշակույթներ (ացտեկներ, հին հույներ և եգիպտացիներ) օգտագործում էին մի քանի տեսակի մաստակներ, որպես բերանի թարմացնող միջոց և որպես բժշկական լրացուցիչ պարագա։

Առաջին համատարած մաստակի օգտագործումը ժամանակակից քաղաքակրթության կողմից եղել է 1800 -ական թվականների սկզբին, երբ անգլիական բնակավայրերը բնիկ ամերիկացիներից վերցրեցին ծամելու հմտությունը։ Մի քանի գյուտարարներ սկսեցին մաստակ վաճառել։ Նախնական հաջողությունից հետո, Թոմաս Ադամսը որոշում է մեծացնել իր բիզնեսը։ Նա հիմնադրում է մի փոքր արտադրամաս, որտեղ աշխատանքի է վերցնում քառասուն աղջիկների և մաստակ արտադրելու արտոնագիր է ձեռք բերում։ Նրա բիզնեսը բավականին աճ ունեցավ և շուտով նա խփեց մի քանի մեծ ուղենիշեր։ 1871 թվականին Ադամսը պատրաստեց աշխարհում առաջին հաճելի համ ու հոտ ունեցող մաստակը և անվանեց այն «Բլեք Ջեք» ։

1888 թվականին նրա մաստակի գործակալությունը վաճառքի հանեց իր համով-հոտով «Բլեք Ջեք» և «Տուտտի - ֆռուտտի» մաստակները։ Հաջորդ տարի նա ձևավորեց նոր կազմակերպություն «Ամերիքան չիքլ քոմփանի» անվամբ, որը մտավ վեց ամենախոշոր ամերիկյան մաստակների արտադրությունների ցանկում։

Այսօր ամերիկացիները տարեկան 195 միլիոն ֆունտ են ծախսում մաստակի վրա։

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. 1 2 3 4
2. ↑
3. ↑  «Staten Island on the Web: Famous Staten Islanders». New York Public Library. Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ փետրվարի 10-ին.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Find A Grave |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |

 |
**Մշո Սուրբ Կարապետ վանքի դուռ**, Մշո Սուրբ Կարապետ վանքի երկփեղկանի փայտյա դուռ, որը համարվում է հայ միջնադարյան կիրառական արվեստի գլուխգործոց։ Ստեղծվել է 1212 թվականին հայ վարպետների կողմից։ 1915 թվականի մեծ եղեռնից հետո վանքը թալանվել և ավերվել է։ Փրկվել է միայն վանքի դուռը։

Փայտյա դուռը ներկայացվել է Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն թանգարանում բացված «Արմենիա» ցուցահանդեսում (22/09/2018 թ.-13/01/2019 թ.):

Նկարագրություն
--------------

Մոնումենտալ փորագրությամբ փայտյա դուռն ունի չորս շրջանակված գոտիներ՝ շրջապատված դեկորացիաներով։ Դռան աջ կողմի փեղկի վրա չորս առաքյալներ են՝ Պետրոսը, Մարկոսը, Մատթևոսը և Պողոսը։ Ձախ կողմում պատկերված է Քրիստոսի մկրտությունը, Քրիստոսը կեսով սուզվել է ջրի մեջ՝ կողքին երկու ֆիգուր, հավանաբար, Գաբրիել հրեշտակապետը և Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչը։ Քրիստոսի հետևում Աստծո ձեռքն է. մի մեծ ձուկ լողում է ներքևի ջրերում։ Մկրտության պատկերները հաստատում են, որ դուռը պատկանել է Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչին նվիրված եկեղեցուն։

Արմեն Հախնազարյանի հուշապատում
------------------------------

Ստամբուլում բնակվող գերմանացի արվեստագետ Ռիխտերին իր թուրք հարևանի՝ պաշտոնաթող զինվորականի օգնությամբ 1976 թվականին 5000 գերմանական մարկով ձեռք է բերել և իր տանը գաղտնի կերպով պահել Մշո Սուրբ Կարապետ վանքի դուռը։ Զինվորականը դուռը Ստամբուլ էր տեղափոխել Մուշ մարզի քրդաբնակ գյուղերից։ Զինվորականը կարողացել է համոզել քուրդ գյուղապետին, որը ֆինանսական խնդիրների պատճառով ցանկացել է սղոցել, ըստ նախշերի մաս-մաս անել դուռը և կտորները վաճառել գյուղ եկած զբոսաշրջիկներին։ Զինվորականը Ռիխտերին է ցույց տալիս դռան լուսանկարը և վերջինս, խորհրդակցելով Արմեն Հախնազարյանի հետ, համաձայնում է գնել այն։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Փեղկերի կենտրոնում գտնվող քառակուսիները շեշտված են կլոր ծաղկազարդ հյուսվածքով՝ անկյուններին երկու հրեշտակ, թռչուններ ու կենդանիներ։ Այս բոլորը հիշեցնում է խաչքարերի ներքևում հավերժության նշանը։ Դռան զարդը, սակայն, երկու քառանկյուններում քանդակված առաքյալներն ու ավետարանիչներն են՝ կանգնած դիրքով։ Ձախում՝ յոթ սրբեր, որոնցից հինգը իրար նման են, իսկ երկուսն՝ ավելի փոքր, սրանցից մեկը Հիսուսի մկրտությունն է ներկայացնում՝ Սուրբ Հոգու նշանը վրան։ Աջում չորս առաքյալներն են՝ փոքրիկ սյուներով իրարից բաժանված։ Պետրոսը՝ բանալին ձեռքին, Պողոսը՝ սրով։- Արմեն Հախնազարյան |  |

Անկարայում գերմանական դեսպանատան մշակութային կցորդ դոկտոր Ցինզերի աջակցությամբ դուռը տեղափոխում են Անկարա, որտեղից էլ՝ Գերմանիա։ Ստամբուլում կեղծ մեղադրանքների հիման վրա Ռիխտերին բանտարում են, և նա մահանում է բանտում։ Ռիխտերի մահից հետո Արմեն Հախնազարյանը Գերմանիայում հանդիպում է նրա այրուն և տեղեկանում, որ տիկին Ռիխտերը ֆինանսական խնդիրների պատճառով պատրաստվում է վաճառել դուռը։

1996 թվականին Մշո Սուրբ Կարապետ վանքի դուռը Լոնդոնում աճուրդով վաճառվում է հիսուն հազար դոլարով։ Այն գնում է ազգությամբ ոչ հայ անհայտ մի անձ։

Տես նաև
-------

* Մշո Սուրբ Կարապետի վանք

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Armenia! September 22, 2018- 13 January, 2019, at the MET fifth avenue, Carved Doors
2. ↑  «Գարուն» ամսագիր, 1997, թիվ 3
3. 1 2 3 4  Մշո Սուրբ Կարապետ վանքի դռան ոդիսականը
Ռոլլանգ կոմունան Բուսկերուդ ֆյուլքեի քարտեզին
Բուսկերուդ ֆյուլքեն Նորվեգիայի քարտեզին
**Ռոլլանգ** (նորվ.՝ Rollag), կոմունա Նորվեգիայի Բուսկերուդ ֆյուլքեյում։ Կոմունայի վարչական կենտրոնը Ռոլլանգ բնակավայրն է։ Պաշտոնական լեզուների ընտրության ժամանակ 3 լեզուներից որևէ մեկը չի ընտրել, այսինքն՝ չեզոք է։ Զբաղեցնում է 449.3 կմ² տարածք։ Որպես Նորվեգիայի ֆյուլքե՝ ստեղծվել է 1838 թվականի հունվարի 1-ին։

Ռոլլանգի զինանշանը
------------------

Ռոլլանգ կոմունայի զինանշանը իրենից ներկայացնում է կարմիր գույնով ներկված վահան, ներքևի մասը սուր, որի վրա դեղին գույնով պատկերված է երկու հաստ գիծ։

Տեսարժան վայրեր
---------------

Ռոլլանգ կոմունայում է գտնվում 1150-1200 թվականներին կառուցված Ռոլլանգ եկեղեցին, որը գտնվում է Ռոլլանգ բնակավայրի կենտրոնից մի քանի կիլոմետր հյուսիս։

Բնակչություն
------------

Համաձայն 2007 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Ռոլլանգ կոմունայում բնակվում է 1419 մարդ։ Կոմունայի բնակչության քանակը վերջին 60 տարում հիմնականում պահպանվել է նույն մակարդակի վրա։

Աշխարհագրություն
----------------

Կոմունան գտնվում է պատմական Նումեդալ շրջանում գտնվող համանուն դաշտավայրում, որը համարվում է Նորվեգիայի ամենահյուսիսային դասշատավայրը։ Կոմունայի տարածքով է հոսում Լոգեն գետը, իսկ հյուսիս-արևմուտքում գտնվում է Վեգլայֆյել լեռնաշղթան։ Կոմունայի ամենաբարձր կետը Սթորեգյոնութ լեռն է, որն ունի 1289 մետր բարձրություն *(Վեգլայֆյել լեռնաշղթա)*։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
*

Աղբյուրներ
----------

* Store norske leksikon.(նորվ.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կոմունայի վիճակագրական տվյալները վերցված Նորվեգիայի վիճվարչությունից: Արխիվացված 2011-05-13 Wayback Machine(նորվ.)

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. 1 2 3  Jukvam, Dag (1999). "Historisk oversikt over endringer i kommune- og fylkesinndelingen".(նորվ.)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական |

 |
**«Երաժիշտի քույրը»** (ռուս.՝ «Сестра музыканта»), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ 1970-ական թվականների խորհրդային ավագ դպրոցականների մասին, որը նկարահանել են ռեժիսորներ Պավել և Իսիդոր Խոմսկիները «Մոսֆիլմ» կինոստուդիայում 1971 թվականին։ Ֆիլմը նկարահանվել է Անատոլի Ալեքսինի «Իմ եղբայրը նվագում է կլառնետ» (ռուս.՝ «Мой брат играет на кларнете») վիպակի հիման վրա։

Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 1972 թվականի նոյեմբերի 20-ին։

Սյուժե
------

Սկսնակ երաժշտի քույրը երազում է իր ողջ կյանքը նվիրել եղբորը ծառայելուն։ Նրա ծրագրերին խառնվում է Ալինա անունով աղջիկը, որին սիրահարվում է նրա տաղանդավոր եղբայրը։ Վերջինս պատրաստվում է երաժիշտ-կատարողների մրցույթին։ Քույրը խաբում է Ալինային՝ ասելով նրան, որ Լյովան (երաժիշտը) արդեն հարսնացու ունի։ Ալինան չի գալիս համերգին, ինչի պատճառով Լյովան ելույթ է ունենում «ոչ լավ մարզավիճակում»։ Վերջում աղջիկը խոստովանում է իր եղբորը, որ ինքը խաբել է Ալինային, և որ իր պատճառով նա չի եկել։

Դերերում
--------

* Իրինա Պոպովա
* Սվետլանա Սմեխնովա-Բլագոևիչ
* Ալեքսանդր Վդովին
* Նինա Ագապովա
* Վլադիմիր Շիշկին
* Եվգենի Մենշով
* Նատալյա Վորոբյով-Խրժիչ
* Սերգեյ Շևկունենկո

Մրցանակներ
----------

Կարլովի Վարիի (Չեխոսլովակիա) կինոփառատոնում ֆիլմը մրցանակ է ստացել ռեժիսուրայի համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Кинопортал kinoBOOM.com (Кинобум) | Хомский Игорь Осипович - режиссёр». Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հուլիսի 31-ին. Վերցված է 2012 թ․ սեպտեմբերի 23-ին.
2. ↑  «Երաժշտի քույրը» ֆիլմը *kino-teatr.ru* կայքում
3. ↑  «Երաժշտի քույրը» ֆիլմը *kinopoisk.ru* կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |

 |
**Յան Կամպերտ** (հոլ.՝ Jan Remco Theodoor Campert, օգոստոսի 15, 1902(1902-08-15), Սպեյկենիսե - հունվարի 12, 1943(1943-01-12)[…], Նոյենգամե համակենտրոնացման ճամբար, Համբուրգ, Նացիստական Գերմանիա), նիդերլանդացի գրող, արձակագիր, լրագրող։

Կենսագրություն
--------------

Բժշկի ընտանիքից է։ Սովորել է Վլիսինգենում։ Նա աշխատել է բանկում։ 1922 թվականին նա ստեղծեց իր պոեզիայի առաջին դաշնամուրային երգչախումբը։ 1926 թվականից զբաղվել է լրագրությամբ։ Նա հրատարակել է մի շարք վեպեր (Չինաստանի դետեկտիվի գաղտիքը, 1932 թվական, Կյանքը մթության մեջ, 1934 թվական և այլն)։ Հեղինակ է հակաֆաշիստական խոսքերի («Այրված գրքերի բալադ», 1933 թվական)։ Նրա ամենահայտնի գործը բանաստեղծություն էր նացիստների կողմից իրականացված Դիմադրության մասնակիցների մասին (դիմադրության 15 մարտիկ և 3 կոմունիստ-գործադուլավորներ)։ Երգ տասնութ մահապարտ ահաբեկիչների մասին երգ (1941 թվականին Ժոզեֆ Բրոդսկին այն թարգմանեց ռուսերեն): Այն տպագրվել է ստորգետնյա հրատարակչության կողմից բացիկի ձևով, որի վաճառքից ստացված գումարը ուղարկվել է հրեա երեխաներին օգնելու համար։ Հրեաներին օգնություն ցույց տալու համար Կամպերտը ձերբակալվեց և աքսորվեց ինտերնացիստական ճամբար, որտեղ էլ մահացավ։

Առաջին կինը դերասանուհի Վիլհելմինա (Յուկի) Բրուդելետն է (1903-1996 թվականներ), նրանց որդին հայտնի գրող Ռեմկո Կամերտն է (ծնված 1929 թվականին)։

Համախմբված հրատարակություններ
-----------------------------

* Բանաստեղծությունների հավաքածու/ Verzamelde gedichten, 1922-1943 թվականներ (1947 թվական)։

Ճանաչում և ժառանգություն
------------------------

1947 թվականին ստեղծվեց Յան Կամպերտի հիմնադրամը և ստեղծվեց նրա անվան գրական մրցանակ. դրա դափնեկիրներն էին, ի թիվս այլոց, Ռեմկո Կամերտը (1956 թվական), Սեբրեն Պոլետը (1959 թվական), Գերիտ Կաուվենարը (1962 թվական), Ռուտգեր Կոպլանդը (1969 թվական), Սեյիս Նոտբոոմը (1978 թվական), Էլմա վան Հարենը (1997 թվական), Մեննո Վիգմանը (2002 թվական)։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2  RKDartists (նիդերլ.)
3. ↑  Discogs — 2000.
4. ↑  Jan Remco Theodoor Campert — 2009.
5. ↑  Иосиф Бродский

Գրականություն
-------------

* Renders H. Wie weet slaag ik in de dood: biografie van Jan Campert. Amsterdam: De Bezige Bij, 2004.

Հղումներ
--------

* Հոլանդական գրականության ինտերնետային գրադարան(նիդեր.)
* Յան Կամպերտի հիմնադրամի կայք(նիդեր.)

  

Կամպերտ, Յան

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիդարանն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Յան Կամպերտ» հոդվածին։ |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Յան Կամպերտ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Discogs · RKDartists · WikiTree |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 12704042j · BPN: 66326123 · GND: 129356689 · GTAA: 88232 · ISNI: 0000000117663191 · LCCN: n79084336 · NTA: 069973628 · SUDOC: 126078556 · VIAF: 61670967 · WorldCat VIAF: 61670967 |

 |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գևորգ Հարությունյան (այլ կիրառումներ)

**Գևորգ Գագիկի Հարությունյան** (1990, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), երգիչ-երգահան, ներկայացրել է Հայաստանը «Նոր ալիք-2018» միջազգային երաժշտական ամենամյա մրցույթում։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1990 թվականի նոյեմբերի 8-ին, Երևանում։ Ապրել և մեծացել է Կապան քաղաքում։ Ավարտել է Կապանի Արամ Խաչատրյանի անվան թիվ 1 երաժշտական դպրոցը։ Ջիվանու անվան աշուղական դպրոցում աշխատել է Արամայիս Մարտիրոսյանի մոտ։ Մոտ երկու տարի պարել է «Վալենս» պարային անսամբլում։ 2013 թվականին մասնակցել է «X Factor» նախագծին և հասել մինչև եզրափակիչ։ 2014 թվականին մասնակցել է «Պարահանդես 4» նախագծին և Շուշաննա Դաբաղյանի հետ զբաղեցրել առաջին հորիզոնականը։
2017 և 2018 թվականներին մասնակցել է Դեպի Եվրատեսիլ մրցույթին։
2018 թվականի սեպտեմբերին Ռուսաստանի Սոչի քաղաքում տեղի ունեցած «Նոր ալիք-2018» միջազգային երաժշտական ամենամյա մրցույթում ներկայացրել է Հայաստանը և զբաղեցրել 2-րդ տեղը։
2018 թվականին նշանակվել է Կապանի մշակութային կենտրոնի տնօրենի պաշտոնում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Գևորգն ու Շուշանը՝ «Պարահանդես 4»-ի հաղթող

Արտաքին հղումներ
----------------

* ԳԵՎՈՐԳ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ
**«Բանվորի մահը»** (անգլ.՝ Workingman's Death), Միխայիլ Գլավոգերի փաստագրական ֆիլմը, որն էկրան է բարձրացել 2005 թվականին։

Սյուժե
------

Ֆիլմը 21-րդ դարի աշխատանքի հինգ պատմություն է։ Առաջին պատմության գործողությունները («Հերոսներ») տեղի են ունենում ուկրաինական Դոնբասում, որտեղ անգործ տղամարդիկ և կանայք ստիպված են ռիսկային պայմաններում ինքնուրույն ածուխ հանել լքված ածխահորից, որպեսզի փոքր-ինչ բավարարեն իրենց ընտանեկան պայմանները։ Երկրորդ մասը («Սպիրիտները») նվիրված է Ինդոնեզիայի աշխատողներին։ Երրորդ պատմությունը («Առյուծներ») պատմում է Նիգերիայի քաղաքներից մեկում գտնվող խոշոր սպանդանոցի մասին։ Պորտ Հարկորտում ամեն օր ուղղակի գետնի վրա մորթում են շատ կովեր ու այծեր, որոնց դիակներն այրում են կրակի վրա և առանձնացնում։ Չորրորդ մասը («Եղբայրներ») նվիրված է Պակիստանում՝ Գադանում գտնվող ձեռնարկության գործունեությանը, որն զբաղվում էր հին նավերի դուրսգրմամբ։ Հինգերորդում («Ապագա») ներկայացվում է Լյաոնինայի մետալուրգիական գործարաններից մեկում չինական մետալուրգների աշխատանքները։ Ցույց է տրվում զվարճանքների պարկը գերմանական Դույսբուրգում հիմնված փակ պողպատե ձեռնարկությունում։

Մրցանակներ և անվանակոչություններ
--------------------------------

* 2005 - Եվրոպական կինոակադեմիայի մրցանակ լավագույն ֆիլմի համար (Միխայիլ Գլավոգեր)
* 2005 - Ջոն Գրիրսոնի անվան մրցանակ Լոնդոնի կինոփառատոնի լավագույն ֆիլմի համար (Միխայիլ Գլավոգեր)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Смерть рабочего» в русском переводе на сайте YouTube
* ««Смерть рабочего»»(անգլ.) ֆիլմը Allmovie կայքում:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · Box Office Mojo · ČSFD · FilmAffinity · Filmportal · Internet Movie Database · Metacritic · Rotten Tomatoes |

 |
**Ռումինիայի օպերայի և բալետի թատրոն** (ռումիներեն՝ Opera Națională București), թատրոն Բուխարեստում։ Հիմնադրված է 1921 թվականին։

Պատմություն
-----------

1885 թվականին Ջորջե Շտեֆենեսկուն, Բուխարեստում, ազգային թատրոնի դերասաններից կազմավորեց «Ռումինական օպերա» թատերախումբը, որը միավորում էր այնպիսի երգիչների, ինչպիսիք էին Դարքլ Հարիքլեն, Ելենա Փեոդորինին, Գրիգորի Գաբրիելսկին և դարձավ Ռումինիայի հիմնական օպերային թատրոնը։ 1919 թվականին արդեն այլ ռումին կոմպոզիտոր Ջորջե Էնեսկուն կազմակերպեց երաժշտական ընկերություն «Օպերա»-ն։ Իսկ արդեն 1921 թվականին այդ ընկերության հիմքի վրա կազմակերպվում է «Ռումինական թագավորական օպերա»-ն՝ Ռիխարդ Վագների «Լոհենգրին» օպերայի բացմամբ։ 1944 թվականին այն դառնում է Ռումինական օպերայի և բալետի թատրոն (ռումիներեն՝ Teatrul de Operă și Balet), իսկ 1968 թվականին՝ «Ռումինիայի օպերա» (ռումիներեն՝ Opera Română)։

Մինչև 1940 թվականը բեմադրությունները անց էին կացվում Պոեզիայի թատրոնում, այնուհետև, մինչև 1953 թվականին ճարտարապետ Օկտավ Դոիչեսկուի նախագծով հատուկ նոր շանքի կառուցվելը՝ տարբեր թատերական հրապարակներում։ 
Թատերախումբը հյուրախաղերով հանդես է գալիս ողջ աշխարհում։ ԽՍՀՄ թատրոնը գնացել է 1960 և 1984 թվականներին։

Խաղացանկ
--------

* «Բայադարկա» Լյուդվիգ Մինկուս 1995 թվական
* «Պիկովայա դամա» Պյոտր Չայկովսկի
* «Լոհենգրին» Ռիխարդ Վագներ

Ռեժիսորներ
----------

* Վալերի Կովտուն

Խմբավարներ
----------

* Էջիցիո Մասսինի

Երգիչներ
--------

* Ելենա Չեռնեյ
* Զենաիդա Պալլի
* Նիկոլայ Հերլյա
* Մարչել Ռոշկա
* Դոռա Մասսինի

Գրականություն
-------------

* Երաժշտական հանրագիտարանային բառարան / Гл. ред. Г. В. Келдыш. — М.: Советская энциклопедия, 1990. — с. 475 — ISBN 5-85270-033-9

Արտաքին հղումներ
----------------

* Opera Națională București официальный сайт театра

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ռումինիայի օպերայի և բալետի թատրոն» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | MusicBrainz |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 14850459w · GND: 6055153-7 · LCCN: n2017018695 · VIAF: 141075214 · WorldCat VIAF: 141075214 |

 |
**Ասք Սիյավուշի մասին** (տաջ.՝ Достони Сиёвуш, ռուս.՝ Сказание о Сиявуше), խորհրդային գեղարվեստական կինոնկար, որը նկարահանվել է 1976 թվականին, ռեժիսոր Բորիս Կիմյագարովի կողմից` Ֆիրդուսու «Շահնամե» վիպերգության մոտիվներով։ Կինոնկարը նշված թեմայով նկարահանված կինոեռապատումի երրորդ ֆիլմն է, բաղկացած երկու մասից` «Սիյավուշ և Սուդաբա» և «Եղջերուի դրոշի ներքո»։

Սյուժեն
-------

Ազնվազարմ և մաքրասիրտ արքայազն Սիյավուշը Իրանի շահ Քավուսի որդին էր և դյուցազն Ռոստամի սանը։ Նրա երիտասարդ խորթ մայրը` Սուդաբան, երդվել էր վրեժ լուծել Սիյավուշից, քանի որ վերջինս մերժել էր իր սերը։ Այդ ընթացքում Իրան են ներխուժում Թուրանի տիրակալ Աֆրասիաբի զորքերը, սակայն իրանցիները, Սիյավուշի առաջնորդությամբ հաղթում են թշնամիներին։ Ի նշան հաշտության, Աֆրասիաբը պատանդներ է ուղարկում, սակայն Իրանի ծեր շահ Քավուսը հրամայում է մահապատժի ենթարկել նրանց։ Իր հոր նենգությունից ցնցված, Սիյավուշը լքում է Իրանը։

Նա հանդիպում է գեղեցկուհի Ֆարանգիզին` Աֆրասիաբի դստերը, ամուսնանում նրա հետ, հիմնում նոր և հիասքանչ քաղաք, որտեղ բնակեցնում է միայն երիտասարդների։

Նենգավոր Սուդաբան Աֆրասիաբի մոտ զրպարտում է Սիյավուշին։ Աֆրասիաբը զայրույթի պահին հրամայում է մահապատժի ենթարկել իր փեսային։ Հասկանալով, որ այդ դեպքում անխուսափելի է պատերազմը Իրանի և Թուրանի միջև, արյունահեղությունը կանխելու նպատակով Սիյավուշը ինքնասպան է լինում։

Դերասանական կազմ
----------------

| Դերակատար | Կերպար |
| --- | --- |
| Բիմբոլատ Վատաև | Ռոստամ |
| Ֆարխադ Յուսուֆով | Սիյավուշ |
| Օթար Կոբերիձե | Քավուս |
| Սվետլանա Օռլովա | Սուդաբա |
| Դիլորոմ Կամբարովա | Ֆարիդա |
| Խաբիբուլլո Աբդուռազակով | Բահրամ |
| Գուրմինջ Զավկիբեկով | Գարսիվազ |
| Ֆայմե Յուրնո | Ֆարանգիզ |

Նկարահանող խումբ
----------------

| Կինոգործիչ | Ներդրումը |
| --- | --- |
| Բորիս Կիմյագարով | ռեժիսոր |
| Գրիգորի Կոլտունով | սցենարիստ |
| Դավլաթնազար Խուդոնազարով | օպերատոր |
| Արիֆ Մելիքով | կոմպոզիտոր |

* 1977 թվականին, Ռիգայում կայացած 10-րդ Համամիութենական կինոփառատոնում, կինոնկարն արժանացել է մրցանակի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  КИНО: Энциклопедический словарь, главный редактор С.И. Юткевич, М. Советская энциклопедия, 1987, с.82-83

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ČSFD · Internet Movie Database |

 |
**Առաջին ծիծեռնակը** (վրաց.՝ პირველი მერცხალი), կատակերգական գեղարվեստական կինոնկար, նկարահանված 1975 թվականին՝ ռեժիսոր Նանա Մճեդլիձեի կողմից։ Ֆիլմը պատմում է այն մասին, թե ինչպես են վրացական ծայրագավառի բնակիչները ծանոթանում իրենց համար թերևս նոր խաղի՝ ֆուտբոլի հետ։

Սյուժե
------

Ֆիլմի գործողություններն ընթանում են մինչ 1917 թվականը՝ Փոթիում։ Ի սկզբանե ֆուտբոլն այստեղ էր հասել բավականին վայրի տեսքով։ Բոլորը մի մեծ ամբոխ կազմած վազում էին ողջ դաշտով մեկ՝ առանց մարզահագուստի ու մարզակոշիկների։ Խաղում էին չամուսնացածներն ամուսնացածների դեմ։ Խաղն ընթանում էր չկահավորված դաշտում, եթե չհաշվենք փայտե ձողերը, որոնք փոխարինում էին դարպասներին։ Մրցավար ընդհանրապես չկար, իսկ խանդավառ ու կրակոտ հանդիսատեսները երբեմն խաղակցելով օգնում էին իրենց թիմին։

Յասոնը, Փոթիի լավագույն ռմբարկուն և իր թիմի գաղափարական առաջնորդը, պարտությունից հետո պատմում է նրանց, որ Եվրոպայում բնավ այսպես չեն խաղում, այնտեղ յուրաքանչյուր թիմ ունի իր անվանումը և հիշատակում է «Բավարիա» ու «Արսենալ» ակումբների մասին։ Ի վերջո, նրանք որոշում են ստեղծել իրենց թիմը։

Առաջին հերթին ձեռք են բերում հասարակ մարզազգեստ և հաղթանակ տանում Փոթիի ու Սենակի թիմերի միջև կայացած մրցախաղում։ Ոգեշնչված այդ հաղթանակով, նրանք գնում են նավահանգիստ և մարտահրավեր նետում թուրքական առագաստանավի անձնակազմին։ Սակայն թուրքերը պայման են դնում՝ խաղալ 10 ռուբլի գումարով։ Նշված գումարը շատ մեծ էր և որպեսզի այն ձեռք բերեն, որոշում են նավահանգստում այն վաստակեն բեռնակրությամբ։ Վաստակած գումարը դնում են խաղադրույքի մեջ և խաղն ավարտում հաղթանակով։ Թուրքերն շտապ հեռանում են նավով, որից հետո նրանք հասկանում են, որ թուրքերը վճարել են կեղծ թղթադրամներով։ Սակայն թիմը չի վհատվում և մարտահրավեր է նետում անգլիացի նավաստիներին։ Վերջիններս հաղթում են...

Այնուամենայնիվ թիմը կրկին չի վհատվում։ Նրանք հավատում են, որ ամեն-ինչ դեռ առջևում է։

Դերասանական կազմ
----------------

| Դերակատար | Կերպար |
| --- | --- |
| Դավիթ Աբաշիձե | Յասոն |
| Վախթանգ Նադարայա | Խվիչա |
| Իպոլիտ Խվիչիա | Վառլամ |
| Անզոր Խերխաձե | Վախթանգ |
| Գուրամ Լորթքիփանիձե | Բեժան |
| Դիմիտրի Ջայանի | Նուրի |
| Թեմուր Թավաձե | Իվանե |
| Գուրամ Փիրցխալավա | Օրդե |
| Իա Նինիձե | Ելենե |
| Լաուրա Վարդանյան | Էսմերալդա |

Նկարահանող խումբ
----------------

| Կինոգործիչ | Ներդրումը |
| --- | --- |
| Լևան Ճելիձե, Նանա Մճեդլիձե | սցենարիստ |
| Նանա Մճեդլիձե | ռեժիսոր |
| Գեորգի Ճելիձե | օպերատոր |
| Ջանսուղ Կախիձե | կոմպոզիտոր |

Պարգևներ և մրցանակներ
---------------------

1976 թվականին Ֆրունզեում (այժմ Բիշքեկ) կայացած Համամիութենական կինոփառատոնում ֆիլմն արժանացել է մրցանակի, որպես լավագույն կինոկատակերգություն, իսկ Դավիթ Աբաշիձեն իր դերակատարման համար ստացել է առաջին մրցանակը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  КИНО: Энциклопедический словарь, главный редактор С.И. Юткевич, М. Советская энциклопедия, 1987, с.82

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Internet Movie Database |

 |
**Հայկազ Ստեփանյան** (, Գանձակ), հայազգի ռազմական գործիչ, ֆիդայի, խմբապետ, Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն կուսակցության անդամ։

Կենսագրություն
--------------

Հայկազ Ստեփանյանի կենսագրության մասին քիչ տեղեկություններ կան։ Հայտնի է, որ նա ծնվել է Ռուսական կայսրության Ելիզավետպոլի նահանգի Գանձակ քաղաքում։ Պատանի տարիներից անդամագրվել է Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն կուսակցությանը։

1914-1919 թվականներին կռվել է Զորավար Անդրանիկի կամավորական բանակի կազմում՝ Թուրքիայի հայկական նահանգներում մասնակցելով հայ-թուրքական և հայ-քրդական բազմաթիվ կռիվների։ Գեներալ Անդրանիկի՝ Հայաստանից հեռանալուց հետո վերադարձել է Գանձակ, որտեղ անդամագրվում է Հայ Յեղափոխական Դաշնակցության տեղական ընդհատակյա զինված ջոկատներին։

Հայկազ Ստեփանյանը Գանձակի տարածաշրջանում կռվել է տեղական բոլշևիկների և մուսաֆաթականների դեմ։

Գանձակ քաղաքում նա բնակվում էր Մեչի մեյդան կոչվող վայրում։ Տարածաշրջանի խորհրդայնացումից հետո հեռացել է դեպի Պարսկաստան, որտեղից 1920-ական թվականներին մեկնել է Խորհրդային Ադրբեջանի մայրաքաղաք դարձած Բաքու։ Բնակության նոր վայրում Հայկազ Ստեփանյանը փոխել է իր անվանումը և բնակվել քողարկված անվանումով։

Հայկազ Ստեփանյանի մահվան թվականի և վայրի մասին տեղեկություններ հայտնի չեն։ Հավանաբար նա մահացել է Բաքու քաղաքում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  Сергей Еремянц Гандзакеци, „Гандзак 1880 - 1916", Ереван 2010 г.(ռուս.)
**«Ամանորյա մեծ գիշեր»** (լատիշ․՝ «Lielā Jaungada nakts»), 1978 թվականի խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Ադա Ներետնիեցեն Էգոնս Լիվսի սցենարով Ռիգայի կինոստուդիայում։

Սյուժե
------

Ռիգայից Երեք ընկերներ Դոմբայ մեկնելու փոխարեն արձակուրդի ժամանակ մեկնում են Անդրբևեռ։ Լինելով էքստրեմալ հանգստի սիրահարներ՝ նրանք անտեսում են տուրիստական գործակալի նախազգուշացումը և ինքնուրույն գնում են տունդրա՝ լեռնադահուկային զբոսանքի։

Եղանակն անսպասելի և կտրուկ վատանում է։ Իմանտը հետ է մնում ընկերներից, մոլորվում և հազիվ է փրկվում ցրտահարվելուց։ Նրան գտնում և խնամում է մի երիտասարդ կին անասնաբույժ եղջերապահների մոտակա բնակատեղից։

Մի քանի տարի անց Իմանտը, որն արդեն ընտանիքի հայր է, ընկերների հետ տոնական սեղանի շուրջ նստած, գինի է խմում և մեծ ջերմությամբ հիշում իր վաղեմի ամանորյա արկածը։

### Կերպարներ

Իմանտ Կալնինշը երիտասարդ ինժեներ է, աշխատում է գործարանում՝ միկրոավտոբուսների հավաքման արտադրամասում։ Ազատ ժամանակ սիրում է բագգի քշել։ Ինքնավստահ մարդ է, սակայն կոշտ ու եսասեր է ուրիշների հետ շփման մեջ։

Անշլավը Իմանտի լավագույն ընկերն է, նման է նրան, բայց անհամեմատ ավելի մեղմ է։

Լինդան տաղանդավոր նկարիչ է։ Նրանց հարաբերությունները Իմանտի հետ ձգձգվել են։ Նա չի համարձակվում առաջարկություն անել և նույնիսկ արձակուրդ գնալուց առաջ անկեղծ զրույցից հետո չի կռահում, որ Լիդան երեխայի է սպասում։

Արիսը Լինդայի հետ սովորում է Գեղարվեստի ակադեմիայում, բարեկամացել է տղաների հետ և ազատ ժամանակն անցկացնում է նրանց հետ։

Լայլան անասնաբույժ է եղջերվապահների բնակատեղում, վերջերս ավարտել է ուսումը և վերադարձել տուն։ Նա փրկում է Իմանտին անխուսափելի մահից, սիրում է նրան, բայց իմանալով, որ Ռիգայում նրան սպասում է իր հարսնացուն, առանց երկար մտածելու բաժանվում է նրանից։

Դերերում
--------

* Այվարս Սիլինշ – *Իմանտ Կալնինշ*
* Էսմերալդա Էրմալե – *Լինդա*
* Ժաննա Կերիմտաևա – *Լայլա*
* Վարիս Վետրա – *Արիս*
* Յանիս Պաուկշտելո – *Անշլավ, Իմանտի ընկերը*
* Պաուլ Բուտկևիչ – *կիթառով հյուր*
* Պետերիս Լիեպինշ – *հարբած երկրպագու*
* Ա. Խաբաևա – *Նատաշա, բյուրոյի աշխատակից*

**Էպիզոդներում**

* Ա. Բոգդանովիչ, Գ. Վիրկավա, Մ. Դոզորցև, Մ. Զվայգզնե, Վ. Կիմելիս
* Մ. Մայնիեցե, Ի. Սաուլիտե, Լ. Տարասովա, Ա. Խաբաևա

Նկարահանող խումբ
----------------

* Սցենարի հեղինակ՝ Էգոնս Լիվս
* Բեմադրող ռեժիսոր՝ Ադա Ներետնիեցե
* Բեմադրող օպերատոր՝ Յանիս Մուրնիեքս
* Կոմպոզիտոր՝ Ռոմուալդս Կալսոնս
* Բեմադրող նկարիչ՝ Վասիլի Մասս
* Ռեժիսոր՝ Բիրուտա Զանդե
* Օպերատոր՝ Իվարս Հոֆմանիս
* Ասիստենտներ՝ Յու Բայկ, Յու. Բալտաբոլ, Ա. Պոլիշչուկ, Ա. Դամբեկալն, Բ. Լացե, Վ. Ռոժդեստվենսկայա, Ռ. Էրտներե
* Հնչյունային օպերատոր՝ Գվիդո Կաուպե
* Կոստյումների նկարիչ՝ Էդուարդ Տալենյա
* Նկարիչ-գրիմարար՝ Է․ Նորիետե
* Մոնտաժող՝ Լ. Բալինյա
* Խմբագիր՝ Ի. Չերևիչնիկ
* Տնօրեն՝ Արթուր Բալոդիս
* Ֆիլմում օգտագործվել են նկարչուհի Անիտա Քրեյտուսի նկարները

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Ամանորյա մեծ գիշեր» ֆիլմը *kino-teatr.ru* կայքում
2. ↑  «Ամանորյա մեծ գիշեր» ֆիլմը *kinopoisk.ru* կայքում

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ֆիլմի մասին ruskino.ru կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |

 |
**Ժանր** (ֆր.՝ genre -տեսակ, սեռ), գեղարվեստական ստեղծագործության որոշակի տեսակ։

Ժանրերը արվեստի տարբեր ձևերում
------------------------------

Արվեստում արտացոլվող կենսական երևույթների, ինչպես նաև հեղինակային մոտեցման բազմազանության շնորհիվ, պատմական զարգացման ընթացքում ամեն մի արվեստի ներսում գոյացել են ստեղծագործության տարբեր տիպեր՝ ժանրեր։

### Գրականություն

* Էպիկական սեռի ժանրեր - վեպ, վիպակ, պատմվածք, նովել
* Քնարական սեռի ժանրեր - ներբող, եղերերգություն, էպիգրամ, բանաստեղծություն, էլեգիա, սոնետ, գազել
* Դրամատիկական սեռի ժանրեր - ողբերգություն, կատակերգություն, վոդևիլ, դրամա, ֆարս
* Քնարաէպիկական սեռի ժանրեր - պոեմ, բալլադ, առակ։

### Երաժշտություն

Երաժշտական ժանրը բազմիմաստ հասկացություն է, որը բնութագրում է երաժշտական ստեղծագործության տարբեր ոճերն ու տեսակները, կապված իրենց ծագման, ինչպես նաև սահմանված կարգով իրենց կատարումն ու ընկալումը։ Երաժշտական ժանրի հայեցակարգը ցուցադրում երաժշտագիտության և երաժշտական էսթետիկայի հիմնական խնդիրը, և իրենից ներկայացնում է գեղարվեստական նույնականացման կարևորագույն միջոցներից մեկը։

* Երգ
* Սյուիտ
* Օպերա

### Նկարչություն

* Բնանկար
* Դիմանկար
* Նատյուրմորտ
* Պլակատ
* Ծաղրանկար

Ժանրերի փոփոխումը
-----------------

Ամեն մի ժանր ունի իր համեմատաբար կայուն, հաճախ դարերով պահպանվող թեմատիկ, կառուցվածքային հատկանիշները։ Սակայն ժանրերը զարգանում և փոփոխվում են։ Առկա գեղարվեստական ձևերի զուգորդումից կարող են առաջանալ նոր ժանրեր։ Վերածննդի դարաշրջանում առաջացան վեպն ու նովելը, 18-րդ դարում դրաման, 19-րդ դարում ակնարկը, ժանրային նկարչությունը և օպերան։ Որոշ ժանրեր, օրինակ՝ անտիկ գրականության դյուցազներգությունը և կլասիցիզմի հովվերգությունը դադարեցին գոյություն ունենալուց։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Է. Ջրբաշյան, Գրական ժանրեր, պատմական զարգացումը և ժամանակակից վիճակը, Երևան, 1973

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 281)։*  |
**Պոլինոզ**, ալերգիկ հիվանդություն, առաջանում է բույսերի ծաղկափոշու ազդեցությունից։ Ավելի հաճախ դրսևորվում է հարբուխով, արցունքահոսությամբ և աչքերի այրոցով, երբեմն՝ բրոնխային հեղձուկի նոպայով։

Նկարագրություն
--------------

Հիվանդությունն ունի սեզոնային բնույթ և առաջանում է բույսերի ծաղկման շրջանում, երբ օդում պարունակվում է մեծ քանակությամբ ծաղկափոշի։ Սովորաբար զանգվածային հիվանդացություն է առաջացնում քամու միջոցով փոշոտվող բույսերի ծաղկափոշին (տրամագիծը՝ մինչև 35 մկմ), որն օժտված է յուրահատուկ, ալերգիածին հատկությամբ։ Ուժեղ ալերգիածին հատկություն ունի ամբրոսիա մոլախոտի ծաղկափոշին։

Առաջացման եղանակները
--------------------

Հիվանդության առաջացման համար անհրաժեշտ է ծաղկափոշու մոտ 40-50 հատիկ, բայց երբեմն այն կարող է առաջանալ քթի լորձաթաղանթի կամ աչքի շաղկապենու վրա 3-5 հատիկ ընկնելիս։

Հիվանդության աշխարհագրական տարածվածությունը
-------------------------------------------

Յուրաքանչյուր կլիմայաաշխարհագրական գոտում գերակշռում են որոշակի բուսատեսակներ, որոնց ծաղկափոշին ավելի հաճախ է պոլինոզի առաջացման պատճառ դառնում։ Հայաստանում ալերգիածին են բարդու սերմեր (քամու միջոցով տարածվող), սոսին, ընկուզենին, փշատենին, լորենին, որոշ մոլախոտեր և այլ բույսեր։ Չնայած ավելի շատ ծաղկափոշի պարունակվում է գյուղական վայրերի օդում, բայց պոլինոզով առավելապես հիվանդանում են քաղաքաբնակները, որը բացատրվում է քաղաքի օդային ավազանի բարձր աղտոտվածությամբ։ Քաղաքի օդում պարունակվող փոշին և տարբեր քիմիական նյութերը գրգռում են շնչուղիների լորձաթաղանթները և բարձրացնում ծաղկափոշու թափանցելիությունը։

Բուժում
-------

Պոլինոզի բուժման հիմնական եղանակը օրգանիզմի զգայնության իջեցումն է ծաղկափոշու նկատմամբ կամ թերզգայնացումը, որը կատարում է ալերգիաբանը։ Վերջինս նախապես, հատուկ մաշկային փորձանմուշների և այլ հետազոտությունների միջոցով պարզում է հիվանդությունն առաջացրած ծաղկափոշու տեսակը։

Պոլինոզից խուսափելու միջոցներ
-----------------------------

* Բույսերի ծաղկման շրջանում հիվանդները պետք է խուսափեն ծաղկափոշու հատիկները շնչուղիներ և աչքերն ընկնելուց։ Խորհուրդ է տրվում կրել հատուկ պաշտպան, ակնոց կամ հնարավորության սահմաններում երեսը ծածկել։
* Ծանր դեպքերում խորհուրդ է տրվում մեկնել այլ վայր։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պոլինոզ հոդվածը Curlie-ում (ըստ DMOZ-ի)

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է* *Հանրամատչելի բժշկական հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |
**Զարգացող ամնեզիա** կամ **պրոգրեսիվ ամնեզիա**, ամնեզիայի տեսակ է, որին բնորոշ է հիշողության աստիճանական, անվերադարձ և խորացող կորստով։ Այս խանգարումը բնորոշ է տարբեր թուլամտությունների, մասնավորապես Ալցհեյմերի հիվանդությանը, անոթային թուլամտությանը և այլն։ Այս խանգարման ոչ ախտաբանական դրսևորումներից են ծերունիների մոտ հաճախ դիտվող հիշողության առանձնահատկությունները՝ անցյալը լավ են հիշում, ավելի գունեղ, իսկ ներկան՝ վատ ու մռայլ։ Հիշողության կորուստն ընթանում է ըստ «Ռիբոյի օրինաչափության»։ Ֆրանսիացի գիտնական Ռիբոն հաստատել է, որ սկզբնական շրջանում թուլամտությամբ տառապող մարդկանց հիշողությունը թուլանում է կյանքի վերջին շրջանի դեպքերի հանդեպ։ Ավելի վաղ շրջանի փորձը մոռացվում է ավելի ուշ։
Պրոգրեսիվ ամնեզիան ընթանում է փուլերով։ Առաջին ախտանիշներից է մոռացկոտությունը՝ անէքվորիայի նշաններով։ Հետագայում ի հայտ է գալիս ֆիքսացիոն հիպոմնեզիա, որը միտված է աստիճանական աճի։ Սրա արդյունքում հիշողությունից սկսում են վրիպել ավելի շատ ընթացիկ փաստեր և իրադարձություններ։ Այնուհետև գործընթացը աստիճանաբար տարածվում է նաև անցյալի հիշողությունների վրա, սկզբում ընդգրկելով վերջին շրջանի իրադարձությունները, հետո՝ ավելի ու ավելի վաղ ժամանակահատվածներ։ Առաջին հերթին՝ հիվանդները մոռանում են «ժամանակը», իսկ հետո բովանդակությունը։ Հիշողությունից ամենավերջում ջնջվում է այն, ինչ ձեռք է բերվել կյանքի վաղ շրջանում, ամրացել է և ավտոմատիզացվել։ Կարող է ձևավորվել փաստերի և իրադարձությունների խորը ամնեզիա, սակայն պահպանվել աֆեկտիվ կամ հուզական հիշողությունը։ Աստիճանաբար հիշողությունից ջնջվում է նաև «հուզականը» և մնում է «պարզագույն հմտությունների հիշողությունը», որի խանգարումները արտահայտվում են ապրաքսիայի ձևով։

Պրոգրեսիվ ամնեզիայի պատճառները
------------------------------

Պրոգրեսիվ ամնեզիան դիտվում է հիմնականում 

* գլխուղեղի օրգանական ախտահարումների ժամանակ, որոնք ընթանում են թուլամտությամբ, անձի օրգանական խանգարումներով, հետէնցեֆալիկ և հետկոմային համախտանիշներով
* գիտակցության մթնշաղային խանգարումների ժամանակ
* ծանր տենդերի և երազանման խանգարումների ժամանակ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Սուքիասյան Ս. Հ. Մարգարյան Ս. Պ. Հոգեբուժություն. Մաս 1. Երևան 2006
**Ալբեր Մեմմի** (ֆր.՝ Albert Memmi, դեկտեմբերի 15, 1920(1920-12-15), Թունիս, Ֆրանսիա - մայիսի 22, 2020(2020-05-22)[…], Փարիզի 4-րդ շրջան, Փարիզ), ֆրանսիացի գրող և հասարակագետ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Ֆրանսուա Մեմմիի և Մարգարիտա Սարֆատիի սեֆարդական ծագմամբ ընտանիքում, որում հաղորդակցվում էին ֆրանսերենով և արաբերենի հրեա-թունիսյան բարբառով։ Ավարտել է Թունիսի Կարնո լիցեյը, այնուհետև սովորել է Ալժիրի համալսարանում և Սորբոնում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ կռվել է «Ազատ Ֆրանսիա» դեգոլևյան զորամասերում, եղել է գերի գերմանացիների մոտ, փախել է աշխատանքային ճամբարից։

1953-1957 թթ․ գլխավորում էր Թունիսի Հոգեբանության կենտրոնը, աջակցություն է ցուցաբերել Ալժիրի անկախության համար։ 1953 թվականին հրատարակել է առաջին վեպը՝ «Աղե աշտարակը» (ֆր.՝ La statue de sel) Ալբեր Կամյուի նախաբանով։ Դա ինքնակենսագրական ստեղծագործություն է, որը քննադատում է թունիսյան ընտանիքի նահապետական նիստուկացը, հնացած ավանդույթներն ու նախապաշարմունքները։ Ինչպես և հաջորդ վեպը, «Ագարը» (ֆր.՝ Agar, 1955), արտացոլում է հյուսիսաֆրիկյան հրեաների հետաքրքրությունը եվրոպական քաղաքակրթության արժեքներով և դրա հիասթափությունը։

1957 թվականին հրատարակվեց նրա ավելի հայտնի հասարակագիտական տրակտատը՝ «Գաղութատիրության դիմանկարը գաղութարարի դիմանկարի ֆոնին», (ֆր.՝ Portrait du colonisé, précédé du portrait du colonisateur, բառացի «Գաղութատիրության դիմանկարը, որին նախորդում է գաղութարար դիմանկարը»), Ժան Պոլ Սարտրի նախաբանոով։

Էսսեն մեծ դեր է խաղացել Աֆրիկայում ազգային-ազատագրական պայքարի ծավալման համար և հաճախ այն կապվում է Ֆրանց Ֆանոնայի («Քաղցածների և ստրուկների ամբողջ աշխարհը», «Սև մաշկ, սպիտակ դիմակներ») և Էմե Սեզերի («Ճառ գաղութատիրության մասին») աշխատանքների հետ։ Այս աշխատանքի շարունակությունն է համարվում 2004 թվականին հայտնված «Արաբա-մահմեդակնների և ոմանց ապագաղութայնացումը» գիրքը (ֆր.՝ Portrait du décolonisé arabo-musulman et de quelques autres, 2006 թվականի անգլերեն թարգմանությամբ «Ապագաղութացումը և ապագաղութացվածները»)։

1959 թվականից Փարիզում աշխատել է Գիտահետազոտությունների ազգային կենտրոնում, ուսուցանել է Սորբոնում։ 1966 թվականից՝ Փարիզի համալսարանի պրոֆեսոր է։ PEN կազմակերպության ֆրանսիական մասնաճյուղի փոխնախագահ է(1976-1979)։ Փարիզում Հյուսիսային Աֆրիկայի մշակութային հետազոտության կենտրոնի ղեկավար է։

Մեմմիի գեղարվեստական և հանրային շատ ստեղծագոծություններ նվիրված են հյուսիսաֆրիկյան և եվրոպական քաղաքակրթությունների, հրեաների և արաբների փոխներգործությանը։ Մեմմին՝ հայտնի «Հյուսիսաֆրիկյան գրողների անթոլոգիայի» կազմողն ու (1964) և «Հյուսիսային Աֆրիկայի ֆրանսալեզու գրողներ» համառոտ շարադրանքի հեղինակն է (1985)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.)
2. 1 2 3 4 5 6 7 8  Fichier des personnes décédées
3. 1 2  Who's Who in France (ֆր.) — Paris: 1953. — ISSN 0083-9531; 2275-0908
4. 1 2 3 4  Décès d'Albert Memmi
5. 1 2
6. ↑

Արտաքին հղումներ
----------------

* *Ալբեր Մեմմի*՝ հոդվածը Հրեական էլեկտրոնային հանրագիտարանում
**Հիջաբներով ֆուտբոլ** (անգլ.՝ Football Under Cover, գերմ.՝ Anstoß in Teheran), Դավիդ Ասմանի և Այաթ Նաջաֆիի գերմանական վավերագրական ֆիլմը Իրանի կանանց ֆուտբոլի հավաքականի առաջին միջազգային ելույթի մասին։ Բեռլինի 58-րդ միջազգային կինոփառատոնի ժամանակ (2008) արժանացել է երկու մրցանակի. «Թեդի» կինոմրցանակի որպես լավագույն վավերագրական ֆիլմ և «Թեդի»՝ հանդիսատեսի համակրանք անվանակարգում։ Ֆիլմը նաև արժանացել է ԼԳԲՏ «Աութֆեսթ» կինոփառատոնի մրցանակի (2008) և «Prix Europa» մրցանակի (2009):

Սյուժե
------

Ֆիլմը պատմում է Իրանի ֆուտբոլի կանանց հավաքականի միջազգային առաջին ելույթի մասին՝ Բեռլինի Քրոյցբերգ շրջանի սիրողական թիմի դեմ։ Ֆիլմի առաջին մասում հանդիսատեսը ծանոթանում է երկու թիմերի հետ և հետևում է հերոսուհիների՝ խաղը կազմակերպելու փորձերին։ Ֆիլմի երկրորդ հատվածում գերմանական թիմը մեկնում է Թեհրան, և 2006 թվականի ապրիլի 26-ին կայանում է այդ խաղը։ Խաղի ընթացքում ինչպես իրանուհի, այնպես էլ գերմանացի ֆուտբոլիստուհիները պետք է հիջաբ կրեն (ավանդական իսլամական կանանց գլխաշոր), ինչպես նաև պետք հագնեն երկար թևքեր ունեցող մարզաշապիկներ և երկար տաբատներ.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑
3. 1 2  filmportal.de — 2005.
4. 1 2 3  «Football Under Cover (2008) - Awards» (անգլերեն).
5. ↑  *Corinna Assman, Silke Gülker* Football under Cover in Teheran's Ararat Stadium(անգլ.) // *Stadium Worlds: Football, Space and the Built Environment*  / Sybille Frank, Silke Steets. — 2010.
6. ↑  *James M. Dorsey* Shattering Taboos(անգլ.) // *Public Diplomacy Magazine*. — 2013. — Т. 9. — С. 52-53. Архивировано из первоисточника 16 Սեպտեմբերի 2016.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք Արխիվացված 2008-09-28 Wayback Machine
* «Հիջաբներով ֆուտբոլ»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
* Official trailer ՅուԹյուբում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Filmportal · Internet Movie Database |

 |
**Պատանի տիտաններ** (անգլ.՝ *Teen Titans*), ամերիկյան անիմացիոն սերիալ, որն ստեղծվել է Գլեն Մուրակամիի կողմից՝ DC Comics-ի համանուն կոմիքսների հիման վրա։ Սերիալի սյուժեն հիմնված է հիմնականում Մարվ Վոլֆմանի և Ջորջ Պերեսի համանուն կոմիքսների սյուժեների վրա։

Անիմացիոն սերիալի պրեմիերան կայացավ Cartoon Network-ում 2003 թվականի հուլիսի 19-ին, իսկ ավելի ուշ ցուցադրվեց Kids' WB հեռուստաալիքով։ Ի սկզբանե նախատեսված էր ընդամենը չորս եթերաշրջան, սակայն շոուի հանրաճանաչության պատճառով այն երկարաձգվեց մինչև 5-րդ սեզոն։ Վերջին դրվագը հեռարձակվեց 2006 թվականի հունվարի 16-ին, չնայած հետագայում ստեղծվեց նաև լիամետրաժ անիմացիոն ֆիլմ, որը կոչվում էր «Պատանի տիտաններ, միջադեպ Տոկիոյում», որի պրեմիերան տեղի ունեցավ 2006 թվականի սեպտեմբերի 15-ին։ Սերիալը կրկին ցուցադրվել է Boomerang ալիքով։

Անիմացիոն սերիալը դարձավ Cartoon Network-ի ամենահայտնի սերիալներից մեկը և առաջադրվեց 3 Էննիի և մեկ Motion Picture Sound Editors մրցանակների։ Սերիալի մոտիվներով թողարկվել են կոմիքսներ, DVD թողարկումներ, տեսախաղեր, երաժշտական ալբոմներ և կոլեկցիոն խաղալիքներ։

Օրիգինալ սերիալի ավարտից յոթ տարի անց դրա համար ստեղծվեց սփին-օֆֆ, որը կոչվում էր «Պատանի տիտաններ, առա ՛ջ», որի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2013 թվականի ապրիլի 23-ին։

Կերպարներ
---------

Սյուժեն զարգանում է հինգ գլխավոր հերոսների շուրջ․ Ռոբինը (հնչյունավորել է Սքոթ Մենվիլը) թիմի խելացի և ընդունակ ղեկավարն է, Սթարֆայրը (հնչյունավորել է Հայնդեն Ուոլշը) տարօրինակ այլմոլորակային Թամարան մոլորակից է, Կիբորգը (հնչյունավորել է Խարի Փեյթոնը) կիսամարդ-կիսառոբոտ է, Ռավենը (հնչյունավորել է Տարա Սթրոնգը) զուգահեռ Ազարաթ աշխարհի աղջիկ է, ով օգտագործում է պսիոնիկական ունակությունները և Բիստբոյը (հնչյունավորել է Գրեգ Կայպեսը), որը կարող է վերափոխվել տարբեր կենդանիների։

Թիմը պայքարում է քաղաքում հանցավորության դեմ, մինչդեռ միևնույն ժամանակ սերիալը կենտրոնանում է գլխավոր դեռահաս հերոսների դժվարությունների, նրանց խնդիրների և հարաբերությունների վրա։ Թիմի գլխավոր թշնամին գերչարագործ և վարձկան Սլեյդն է, որը DC կոմիքսներում հայտնի է նաև որպես Դետստրոուկ։

Ոճ
--

Անիմացիոն շարքը լի է հումորային դրվագներով՝ ոճավորված որպես անիմե։ Միևնույն ժամանակ, շարքն ինքնին ստեղծվել է ճապոնական անիմացիայի մեծ ազդեցության ներքո։ Սերիալի վրա ազդել են նաև շոուի ստեղծողներ Գլեն Մուրակամիի և Բրյուս Թիմի՝ Ապագայի և արդարության լիգայի Բեթմենի նախորդ աշխատանքը։

Սերիալի երաժշտական թեմայում օգտագործվում են անգլիական և ճապոնական բառեր, իսկ հենց երգը կատարել է ջի-պոպ խումբ Puffy AmiYumi:

Գնահատական
----------

Սերիալը ստացել է դրական գնահատական։ 2009 թվականին «Պատանի տիտանները» լավագույն մուլտերի ցանկում էր ըստ IGN-ի՝ զբաղեցնելով վարկանիշի 83-րդ տողը։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Սերիալի մասին tv.com-ում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Aleph (երբ.)
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28  ČSFD (չեխերեն) — 2001.
3. ↑  Fernsehserien.de (գերմ.)
4. ↑
5. ↑  IGN — 83. Teen Titans
{\displaystyle Cr\_{11}Ge\_{19}} 
**Ներմետաղական միացություններ**, մետաղական միացություններ, ներմետաղական ֆազեր, մետալիդներ, քիմիական միացություններ, որոնցում ատոմները միացած են մետաղական կապերով։ Սովորաբար մետաղների միացություններն են իրար հետ և ունեն մետաղներին բնորոշ հատկություններ՝ էլեկտրահաղորդականության ջերմաստիճանային բացասական գործակից, բարձր էլեկտրահաղորդականություն և ջերմահաղորդականություն, մետաղական փայլ (լույսի համար անթափանց են)։ Ներմետաղական միացությունները մեծ մասամբ ունեն փոփոխական (բերթոլիդներ), երբեմն՝ կայուն (դալթոնիդներ) բաղադրություն։ Ներմետաղական միացություններ են նաև {\displaystyle MgSi,Mg\_{3}As\_{2}} և նման միացությունները, որոնցում քիմիական կապերը մասնակի մետաղական են։ Կապի մետաղական բնույթը մեծ է Կուրնակովի միացություններում՝ {\displaystyle CuAu,Cu\_{3}Au,FePt,FeCr,Mn\_{3}Au} և այլն, որոնցում ատոմներն ունեն խիտ ծրագրավորված դասավորություն։ Իրարից {\displaystyle 1,1-1,3} անգամ տարբերվող ատոմական շառավիղներ ունեցող մետաղները առաջացնում են Լավեսի ֆազեր՝ {\displaystyle MgZn\_{2},CuMgAl,Cu\_{4}MgSn} են (գերմանացի գիտնական Ֆ․ Լավես, 1934)։ Անցումային տարրերի և {\displaystyle Mg,Al,Ge,Sn,Sb}-ի առաջացրած ներմետաղական միացությունների բաղադրությունը որոշվում է արժեքական էլեկտրոնների թվի և կառուցվածքային բջջում գտնվող ատոմների թվի հարաբերությամբ (հաստատել է անգլացի գիտնական Ու․ Յում-Ռոզերին, 1926)։ {\displaystyle n={\frac {3}{2}}}–ի դեպքում առաջանում է ծավալակենտրոն 21 խորանարդային ({\displaystyle \beta }-ֆազեր), {\displaystyle n={\frac {21}{13}}}-ի դեպքում՝ նիստակենտրոն խորանարդային ({\displaystyle \gamma }-ֆազեր), {\displaystyle n={\frac {7}{4}}}-ի դեպքում՝ հեքսագոնալային ({\displaystyle \varepsilon }-ֆազեր) կառուցվածք։ Յում-Ռոզերիի ֆազերը (էլեկտրոնային միացություններ) տարածված են բրոնզանման և արույրանման համաձուլվածքներում։ Ներմետաղական միացությունները կիրառվում են որպես մագնիսական նյութեր, կիսահաղորդիչներ և գերհաղորդիչներ, ջերմակայուն համաձուլվածքների, բարձրամրության կառուցվածքային նյութերի, տպագրական համաձուլվածքների կարևոր բաղադրիչներ և այլն։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 250)։*  |