**Ֆրանց Բեկե** գերմ.՝ Dr.Franz Bäke, փետրվարի 28, 1898(1898-02-28), Schwarzenfels, Sinntal, Մայն Կինցիգ, Դարմշտադտի վարչական շրջան, Հեսսեն, Գերմանիա - դեկտեմբերի 12, 1978(1978-12-12), Բոխում, Առնսբերգ, Հյուսիսային Հռենոս-Վեստֆալիա, Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետություն), գերմանացի պահեստային սպա (որը ռազմական դպրոցի շրջանավարտ չի հանդիսանում), Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ կամավոր տանկիստ, **«Մարտական խաչ»** շքանշանակիր։ Եղել է պահեստային գեներալ-մայոր 1945 թվականի ապրիլի 20-ից։ Մասնագիտությամբ ատամնաբույժ էր մինչ պատերազմը, և պատերազմից հետո։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1898 թվականի փետրվարի 28-ին, Գերմանական կայսրության Շվարցենֆելս քաղաքում։

### Առաջին համաշխարհային պատերազմ

1915 թվականի մայիսին կամավոր զինվորագրվում է ծառայության։ Կռվել է արևելյան ճակատում, որպես հետևակային և պարգևատրվել **«Երկաթե խաչ»** երկրորդ կարգի շքանշանով։

1916 թվականի նոյեմբերին, լուրջ վնասվածք ստանալուց հետո, տեղափոխվում է հրետանային ստորաբաժանում։

1918 թվականին կրկին երկու անգամ վիրավորվում է։ Պատերազմի ավարտին կրտսեր սերժանտի կոչում է ստանում։

### Համաշխարհային պատերազմների միջև ընկած ժամանակաշրջան

1919 թվականին ազատվել է զինվորական ծառայությունից, ընդունվել բժշկական ֆակուլտետ։ Առաջին կիսամյակում թողել է ուսումն ու կամավոր մեկնել ռազմաճակատ ՝ միանալով Կամավորական կորպուսի զինվորներին (գերմ.՝ Freikorps Epp)։ Այնուհետև ավարտել է բժշկական կրթությունը, ստացել բժշկի կոչում և բացել սեփական ատամանաբուժական կլինիկան։

1937 թվականի ապրիլին, 39 տարեկան հասակում, կրկին ինքնակամ մտել է զինվորական ծառայության։

Ավարտել է սպայի վերապատրաստման դասընթացներ, իսկ 1937 թվականի դեկտեմբերին ստացել պահեստային լեյտենանտի կոչում (այսինքն `առանց զինվորական ուսումնարան ավարտելու)։

1938 թվականի հունվարից նշանակվել է տանկային գումարտակի դասակի հրամանատար։

### Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ

Մասնակցել է լեհական արշավներին, երկրորդ անգամ պարգևատրվել **Երկաթե խաչ** երկրորդ կարգի շքանշանով։

1939 թվականի նոյեմբերից եղել է հետևակային ստորաբաժանման հրամանատար, պահեստային ավագ լեյտենանտ։

Կրկնակի վիրավորվում է ֆրանսիական արշավի ժամանակ՝ մնալով շարքերում և ստանում **«Ոսկե կրծքանշան»** (վիրավորվելու համար), **«Երկաթե խաչ»** առաջին կարգի մրցանակ։

1941 թվականի մայիսին կապիտանի կոչում է ստանում։

1941 թվականի հունիսի 22-ից կապիտան Բեկեն մասնակցում է «Բարբարոսա» օպերացիային։ Օգոստոսի 1-ից ստանում է ռեզերվային մայորի կոչում։ 

6-րդ զրահատանկային դիվիզիա
Պատասխանատվություն է կրում 6-րդ զրահատանկային դիվիզիայի տանկերի վերանորոգման համար , ստանում է «ատամնաբույժ» մականունը, ոչ միայն ծառայողներին ատամնաբուժական օգնություն ցույց տալու համար, այև ավերված տանկերի արդյունավետ վերանորոգման աշխատանքների համար։ Տանկերի վերանորոգման գերմանական համակարգը պատերազմի սկզբում շատ արդյունավետ էր։ Գրավված և վնասված չեխական տանկերը Pz.35(t) շատ կարճ ժամանակահատվածում ՝ 24 ժամում վերանորոգվում և գործի էին դրվում։

Նա իր 6-րդ զրահատանկայն դիվիզիայով 1941 թվականի հոկտեմբերին շարժվում է Լենինգրադ, հետո Մոսկվա։

1942 թվականի հունվարից երկրորդ գումարտակի տասնմեկերորդ տանկային գնդի հրամանատար է եղել։

<<Մարտական խաչ >> շքանշան
1942 թվականի նոյեմբերին 6-րդ զրահատանկային դիվիզիան նոր տանկերով շարժվում է Ստալինգրադի ուղղությամբ։ 1943 թվականի մարտին դիվիզիան նահանջում է Խարկովի մարզը։ 1943 թվականի հունվարին Բեկեն պարգևատրվում է **Մարտական խաչ** կրծքանշանով։

1943 թվական հուլիսից 6-րդ զրահատանկային դիվիզիան մասնակցում է Կուրսկի մարտին։ Այստեղ, գիշերվա ճակատամարտի ժամանակ, մայոր Բեկեն անձամբ երեք տանկ է վնասազերծում, որի համար ստանում է երեք բազկի հեծանակներ։ Հուլիսի 13-ին վիրավորվում է, 14-ին ըհդունում է 11-րդ տանկային գնդի հրամանատարությունը։

1943 թվականի օգոստոսին Կուրսկի ճակատամարտի մասնակցության համար մայոր Բեկեն պարգևատրվում է *Կաղնու տերևներով մարտական խաչ* շքանշանով։

1943 թվականի նոյեմբերին պահեստային փոխգնդապետի կոչում է ստանում, իսկ 1944 թվականին Ուկրանիայում ճակատամարտերի մասնակցության համար պարգևատրվում է *Թրերով և կաղնու տերևներով մարտական խաչ* (№ 49) շքանշանով, մայիսին ստանում պահեստային գնդապետի կոչում։

1944 թվականի հուլիսին նշանակվում է արևմտյան ճակատում 106-րդ զրահատանկային գնդի հրամանատար։

13-րդ զրահատանկային դիվիզիա
1945 թվականի մարտին ՝ 13-րդ զրահատանկային դիվիզիայի հրամանատար։ 1945 թվականի ապրիլի 20-ին ստանում է է ռեզերվ գեներալ-մայորի կոչում։

Ֆրանց Բեկեն տասներեք անգամ հարձակման է երթարկվել, վիրավորվել՝ յոթ անգամ և ստացել *Ոսկե կրծքանշան* վիրավորված լինելու համար։

1945 թվականի մայիսի 8-ին Գերմանիայի պարտությունից հետո, Բեկեն իր դիվիզիայով տեղափոխվեց արևմուտք և հանձնվեց ամերիկյան գերության։

### Հետպատերազմյան տարիներ

1950 թվականին Բեկեն գերությունից ազատ է արձակվում, վերադառնում Գերմանիա և կրկին ատամնաբույժ աշխատում։

Մահացել է 1978 թվականի դեկտեմբերի 12-ին, ավտովթարից Հագենում, 80 տարեկան հասակում։

Նրա հուղարկավորության համար գերմանական կառավարությունը հատուկ պատվո պահակախումբ է տրամադրել։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Gordon Williamson* German Commanders of World War II. — Osprey Publishing, 2005. — Т. 1. — С. 48-49. — 64 p. — ISBN 9781841765969
2. ↑  Gordon Williamson. German Commanders of World War II. — Osprey Publishing, 2005. — Т. 1. — С. 48-49. — 64 p. — ISBN 9781841765969.

Գրականություն
-------------

* Berger, Florian. *Mit Eichenlaub und Schwertern. Die höchstdekorierten Soldaten des Zweiten Weltkrieges*. Selbstverlag Florian Berger, 1999. ISBN 3-9501307-0-5.

Աղբյուրներ
----------

* «Dr. Franz Bäke» (գերմաներեն). Panzer-Archiv.de. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հոկտեմբերի 25-ին. Վերցված է 2012 թ․ սեպտեմբերի 28-ին.

Տես նաև
-------

* Franz Bäke beim Panzer ArchivԱրխիվացված 2012-11-14 Wayback Machine

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ֆրանց Բեկե» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1286750520 · VIAF: 149693037 · WorldCat VIAF: 149693037 |

 |