**«Ասք աբխազ երիտասարդի մասին»** (ռուս.՝ «Повесть об абхазском парне»), 1977 թվականի խորհրդային ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Ալեքսանդր Ժգենտին «Վրացֆիլմ» կինոստուդիայում։

Ֆիլմը նվիրված է հրետանավոր, Խորհրդային Միության հերոս Վլադիմիր Խարազիային, որը զոհվել է Խարկովի մոտ 1942 թվականին։ Ֆիլմի գլխավոր և իր միակը դերը խաղացել է ոչ թե դերասան, այլ այն ժամանակ երիտասարդ ինժեներ-ֆիզիկոս Ադգուր Ինալ-Իպան, որը 1993 թվականին զոհվել է Սուխումի գրոհի ժամանակ վրաց-աբխազական պատերազմի ժամանակ։

Սյուժե
------

Ֆիլմի սկզբում հնչում են բանաստեղծ Բագրատ Շինկուբայի բանաստեղծությունը՝ նվիրված Վլադիմիր Խարազիային։

Աբխազական գյուղում ապրում է մի սովորական տղա՝ Վոլոդյա Խարազիան։ Նա սիրահարված է Նունուին, սակայն նրա հայրը կարծում է, որ դեռ վաղ է մտածել հարսանիքի մասին, և Վոլոդյան ընկերոջ օգնությամբ առևանգում է սիրելիին։ Սակայն նրանց բաժանում է սկսված պատերազմը։

> 
> 
> 
> Հերոսի մասին պատմող ֆիլմը պետք է պատմեր նրա մասին այնպես, որ հեռուստադիտողը ավելի մոտիկից ճանաչեր Վլադիմիր Խարազիային: Ցույց են տրվում նախապատերազմյան տարիները, ոչնչով չխանգարված կենցաղն ու առօրյան։ Աբխազական գյուղի տները գտնվում են Սև ծովի ափին, որտեղ Վլադիմիրը լողացել և ձուկ է որսացել, ներկայացվում են լեռները, որտեղ նա գնացել է հոր հետ որս անելու։ Գրավիչ են գործողության մթնոլորտը, Վլադիմիր Խարազիայի ընտանիքին շրջապատող միջավայրը:— Л. Х Маматова — Ветви могучей кроны. — М.: Искусство, 1986. — 238 с. — стр. 31
> 
> 

Ավարտելով ռազմական դպրոցը՝ Վոլոդյան ստանձնում է հրետանային մարտկոցի հրամանատարությունը և 1942 թվականին մասնակցում է Խարկովի ուղղությամբ մղվող ճակատամարտին։

Հրետանավորները առաջադրանք են ստանում ծածկել սովետական զորքերի վերատեղակայումը և հնարավորինս երկար զսպել ֆաշիստների հարձակումը:

Անհավասար մարտում մի քանի գրոհների դիմակայելուց հետո Վոլոդյան մնում է մենակ գերմանական տասնյակ տանկերի դեմ... Նա զոհվում է, բայց կործանում է նրանց գրեթե բոլորին:

Դերերում
--------

* Ադգուր Ինալ-Իպա - Վլադիմիր Խարազիա
* Ռոլանդ Կակաուրիձե - Էմիլիո Գաբիսոնիա
* Կոնստանտին Ստեպանկով - Ֆավորով, մայոր
* Իգոր Կոպչենկո - Սորոկին, ավագ
* Մայա Կանկավա - Նունու
* Գ. Կարսելաձե - Վլադիմիրի հայրը
* Լիա Կապանաձե - Վլադիմիրի մայրը
* Սերգեյ Գաբնիա - Նունուի հայրը
* Վլադիմիր Գուլյաև - էպիզոդ
* Վիկտոր Լազարև - ծերունի
* Եվգենիա Լիժինա - պառավ կին

Ֆիլմում նկարահանվել են Անդրկովկասյան Կարմիր Դրոշի ռազմական օկրուգի զորքերը։

Քննադատություն
--------------

Ֆիլմին ընդհանուր դրական գնահատական տալով՝քննադատները նշել են, որ «հեղինակները, ցավոք, չեն կարողացել բավական բազմակողմանի ուրվագծել գլխավոր հերոսի կերպարը», իսկ Լիլիա Մամատովան գրել է.

> 
> 
> ...Հերոսի հոգին և մտքերը մնում են առեղծված: Պատկերելով առօրյան և տոները, Վլադիմիրի հարաբերությունները հոր, մոր, քրոջ և սիրելի աղջկա հետ, հեղինակները մնում են սխեմայի մակարդակում: Նույնիսկ վճռական ճակատամարտի պահին, երբ Վլադիմիրը, դրանից անմիջապես առաջ վիրավորված և հազիվ ապաքինված, իր հրաման է ստանում մարտկոցի միջոցով հետաձգել թշնամու տանկերը, երբ արկերը պայթում են, ընկնում են ձիերը, զոհվում են մարդիկ, թնդանոթները ծռմռվում են, հերոսը էկրանին պահպանում է «պողպատե սրտով» մարդու սառը դիմակ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Штрихи из жизни журналиста (на русском и абхазском языках) Արխիվացված է Դեկտեմբեր 11, 2021 Wayback Machine-ի միջոցով: / Сост. профессор А. Х. Аргун . — Сухум: ГПП «Дом печати», 2008. — 284 стр. — стр. 55
2. ↑  Жанрово-стилевые искания современного кинематографа республик Закавказья: Сб. ст. / ВНИИ киноискусства. — М. 1982. — 116 с. — стр. 6
3. ↑  Ветви могучей кроны / Л. Х Маматова. — М.: Искусство, 1986. — 238 с. — стр. 31

Աղբյուրներ
----------

* Повесть об абхазском парне // Советские художественные фильмы: 1976—1977. — М.: Нива России, 1995. — стр. 257
* Повесть об абхазском парне Արխիվացված է Դեկտեմբեր 11, 2021 Wayback Machine-ի միջոցով: // Госфильмфонд России
* Повесть об абхазском парне Արխիվացված է Դեկտեմբեր 11, 2021 Wayback Machine-ի միջոցով: // Грузинское кино