**Նաստյա Լյուկին** (անգլ.՝ Anastasia 'Nastia' Liukin, ի ծնե՝ *Անաստասիա Վալերևնա Լյուկինա*, հոկտեմբերի 30, 1989(1989-10-30), Մոսկվա, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուսական ծագմամբ ամերիկացի մարմնամարզիկ։ 2005 և 2007 թվականների աշխարհի չեմպիոն գերանների վարժություններում, 2005 թվականի աշխարհի չեմպիոն զուգափայտերի վարժություններում, ԱՄՆ-ի քառակի չեմպիոն (երկու անգամ պատանիների շրջանում), 2008 թվականին Պեկինում կայացած օլիմպիական խաղերում բացարձակ օլիմպիական չեմպիոն և արծաթե մեդալակիր սպորտային մարմնամարզության թիմային պայքարում։

Մանկություն
-----------

Նաստյա Լյուկինը ծնվել է 1989 թվականի հոկտեմբերի 30-ին Մոսկվայում։ Նա խորհրդային հայտնի մարզիկների՝ սպորտային մարմնամարզության 1988 թվականի օլիմպիական չեմպիոն Վալերի Լյուկինի և գեղարվեստական մարմնամարզության 1987 թվականի աշխարհի չեմպիոն Աննա Կոչնևայի միակ երեխան է։ Խորհրդային Միության փլուզումից հետո, երկուսուկես տարեկան հասակում, Նաստյան ծնողների հետ տեղափոխվեց Նոր Օռլեան, իսկ հետո՝ Տեխաս։

Լյուկինան ազատ խոսում է անգլերեն և ռուսերեն։ 2007 թվականի գարնանը ավարտել է *Spring Creek* ակադեմիան, որը գտնվում է Տեխաս նահանգի Պլեյնո քաղաքում։ 2008 թվականի հունվարին նա ընդունվել Է Հարավային Մետհոդիստ համալսարան, սակայն արձակուրդ է վերցրել, որպեսզի կենտրոնանա Պեկինի Օլիմպիական խաղերի նախապատրաստման վրա։

Կարիերայի սկիզբ
---------------

Լյուկինը սկսել է զբաղվել մարմնամարզությամբ երեք տարեկան հասակում․ նա միշտ եղել է մարզադահլիճի մոտակայքում, քանի որ նրա ծնողները չէին կարող դայակ վարձել, որը հոգ կտանի Նաստիայի համար։ Լյուկինի ծնողները չէին պատրաստվում իրենց աղջկան մեծացնել մարմնամարզիկ, իր սեփական փորձից իմանալով մասնագիտական սպորտի բոլոր դժվարությունները, բայց, նկատելով իր կարողությունները, փոխեց իր պլանները։

2002 թվականին Լյուկինը մասնակցեց իր առաջին խոշոր մրցաշարին՝ ԱՄՆ-ի պատանիների ազգային առաջնություն։ Ի տարբերություն Օլիմպիական գիմնազիայի իր գործընկերների՝ Կարլի Փաթերսոնը և Հոլի Վայսը, որոնք համապատասխանաբար նվաճեցին առաջին և երկրորդ տեղերը, նա ընկավ գերաններիկց։ Արդյունքում, նա դարձավ 15-րդը՝ ընդգրկվելով ԱՄՆ-ի հավաքականում։ Նա ներկայացրեց ԱՄՆ-ն 2002 թվականի Պանամերիկյան խաղերում, որտեղ թիմին բերեց ոսկի և դարձավ երկրորդը անհավասար ձողերի, ճաղերի և բազմակողմանի մրցումներում։

2003 թվականին Լյուկինը դարձավ ուժեղագույն մարմնամարզիկներից մեկը ԱՄՆի երիտասարդական խմբում։ Նա հաղթեց ԱՄՆ-ի պատանեկան առաջնությունում, ինչպես նաև նվաճեց երեք ոսկե մեդալ առանձին մարզաձևերում՝ գերանի, զուգափայտերի և ազատ վարժություններում, իսկ 2004-ին կրկնել է այդ նվաճումը։ Լյուկինը եղել է ԱՄՆ-ի թիմի անդամ, 2003 թվականի Պանամերիկյան խաղերում հաղթած, զբաղեցրեց երկրորդ տեղը բազմամարտում, զիջելով իր գործնկեր Չելսի Մեմելին։ Բացի դրանից, նա հաղթեց բազմամարտը 2004 թվականի Խաղաղօվկիանոսյան առաջնությունում։

Լյուկինան չափազանց երիտասարդ է եղել 2004 թվականի Աթենքի Օլիմպիական խաղերին մասնակցելու համար։ Բայց նրա ելույթները երիտասարդական հավաքականի կազմում համադրելի էին մեծահասակների նվաճումների հետ, և Մարթա Կարոլին՝ ԱՄՆ-ի ազգային հավաքականի համակարգողը, հայտարարել է, որ Նաստյան արժանի էր օլիմպիական հավաքականում հանդես գալուն։

Պրոֆեսիոնալ կարիերա
-------------------

### 2005—2006

thumb2008 թվականի ԱՄՆ-ի առաջնությունում Նաստյա Լյուկինը բազմամարտում նվաճել է արծաթե մեդալthumb2008 թվականի ԱՄՆ-ի առաջնությունում Նաստյա Լյուկինը բազմամարտում նվաճել է արծաթե մեդալ
2005 թվականին Լյուկինը հաղթեց իր առաջին մեծահասակների ազգային առաջնությանում և նվաճեց ոսկի գերաններով և զուգափայտերով։ 2005 թվականին Մելբուռնում աշխարհի չեմպիոնատում նա դարձավ առաջինը բազմամարտի ընտրական փուլում։ Եզրափակիչում նա վաստակել է Չելսիի հետ հավասար միավոր, սակայն հաշվարկի առանձնահատկությունների պատճառով Լյուկինի ընդհանուր միավորը ցածր էր, և նա զբաղեցրեց երկրորդ տեղը։ Վերջնական արդյունքը․ Մեմել 37,824, Լյուկին 37,823։ Այս բաց ավելի վաղ գրանցվել էր միայն 1985 թվականի աշխարհի առաջնության բազմամարտի եզրափակիչում, որտեղ ոսկու համար պայքարում մրցում էին Խորհրդային մարմնամարզիկներ Ելենա Շուշունովան և Օքսանա Օմելյանչիկը։ Մրցումների եզրափակիչներում Նաստյան ոսկե մեդալ է նվաճել զուգափայտերի և ձողերի մրցումներում՝ առաջ անցնելով Մեմելից և արծաթե մեդալ նվաճելով ազատ վարժություններում՝ պարտվելով Ալիշիա Սեքրոմոունիին։

2006 թվականի մարտին Լյուկինը դարձել է լավագույնը բազմամարտում Ամերիկայի գավաթի խաղարկությունում։ 2006 թվականի Խաղաղօվկիանոսյան առաջնությունում Լյուկինան բազմամարտում Մենելի հետ պայքարում էր առաջնության համար. ոսկե մեդալ նվաճեց զուգափայտերի և գերանների վրա արծաթի ելույթների ժամանակ և դարձավ չեմպիոն։ 2006-ին նա պաշտպանել է իր տիտղոսը Ամերիկայի մրցումներում, սակայն փայտերի վրա անկումը նրան թողել է միայն չորրորդ տեղում։ Այնուամենայնիվ, նա գերազանց արդյունքի է հասել ձողի վրա՝ ելույթ ունենալու համար ստանալով ավելի քան 16 միավոր։

2006 թվականի օգոստոսի վերջին Լյուկինըհաջողությամբ պաշտպանեց իր տիտղոսները բազմամարտում, գերաններով և զուգափայտերով՝ դառնալով ազգային առաջնության կրկնակի հաղթող։ Նա ԱՄՆ-ի հավաքականի կազմում ընդգրկվել է Դանիայում կայացած սպորտային մարմնամարզության աշխարհի առաջնությունում և շատերի կողմից դիտարկվել է որպես մրցումների ֆավորիտ։ Սակայն, մարզման ժամանակ ստացած սրունքի վնասվածքի պատճառով նա մասնակցել է միայն զուգափայտերի մրցումներին։ Չնայած վնասվածքին՝ Լյուկինը որակավորման փուլում հավաքեց 16,2 միավոր՝ ամենաբարձր միավորը այդ մրցումներում։ Թիմային մրցումների եզրափակչում նա հավաքել է 15,7 միավոր և օգնել է ԱՄՆ-ին նվաճել արծաթե մեդալ, զիջելով Մեծ Բրիտանացի Էլիզաբեթ Թվիդլին։

### 2007

Սրունքթաթային վնասվածքը պահանջեց վիրահատություն, և երկարատև վերականգնողական շրջանի պատճառով Լյուկինը բաց թողեց այդ տարվա ազգային և միջազգային մրցումների մեծ մասը։ 2007 թվականի հուլիսին, դեռևս վերականգնվելով վնասվածքից՝ նա մասնակցել է Ռիո դե Ժանեյրոյի Պանամերիկյան խաղերին։ Նա մարզվում էր միայն գերաններով և զուգափայտերով, հաղթեց ոսկի խմբային ստուգարքում և երկու արծաթե պարգևներ այդ առարկաներից անհատական մրցումներում։

Չնայած մարզումների համար սահմանափակ հնարավորություններին, 2007 թվականի ամռանը Լյուկինը որոշեց մասնակցել բազմամարտի ԱՄՆ-ի ազգային առաջնությունում։ Նա ստացել է ամենաբարձր միավորը գերանների վրա, և երկրորդ արդյունքը զուգափայտերի վրա, ի վերջո, երրորդ տարին անընդմեջ հաղթել գերանների վրա դառնալով՝ չեմպիոն։ Սակայն բազմամարտի հաշվարկի մի քանի սխալների պատճառով նա հայտնվել է երրորդ տեղում՝ ոսկե մեդալակիր Շոն Ջոնսոնին պարտվելով ավելի քան 5 միավոր։

Լյուկինն ազգային առաջնությունից հետո ընդգրկվել է ԱՄՆ-ի հավաքականի կազմում։ Լյուկինի զուգափայտերով վաստակել է 16,375 միավոր, ինչը դարձել է առաջնության ամենաբարձր միավորը։ Իր ելույթի վերջում նա սայթաքեց ձողի վրա, բայց ԱՄՆ-ի հավաքականը կարողացավ հավաքել 184,400 միավոր և գրեթե միավոր առաջ անցավ Չինաստանի հավաքականից՝ հաղթելով ոսկին։

Լյուկինայի անհաջողությունները շարունակվեցին նաև բազմամարտի եզրափակիչում, որտեղ նա ընկավ նախնական փուլում։ Չնայած զուգափայտերի վրա ստացված 16,100 միավորին, նա հինգերորդ հորիզոնականում էր։ Սակայն եզրափակչում Լյուկինը հավաքվեց և վերադարձրեց աշխարհի չեմպիոնի տիտղոսը զուգափայտերի վրա՝ ստանալով 16,025 միավոր։ Բացի այդ, նա արծաթե մեդալ է նվաճել ճաղերի վրա՝ ստանալով 16.300 միավոր։

### 2008

Լյուկինն ԱՄՆ-ի 2008 թվականի առաջնությունում
Լյուկինը 2008-ի Պեկինի Օլիմպիական խաղերում
2008 թվականի առաջին մրցումը Լուկինի համար դարձել է Ամերիկայի Գավաթը, որը տեղի է ունեցել Նյու Յորքում, որտեղ նա իր տիտղոսը խլել է Շոն Ջոնսոնից։ Զուգափայտերի վրա Նաստյան ստացել է մրցումների ամենաբարձր միավորը՝ 16,600։ Մարտին Լուկինը Սան Խոսեում մասնակցել է Ասիա-Խաղաղօվկիանոսյան առաջնությանը, որտեղ նա օգնել է ԱՄՆ-ի հավաքականին նվաճել ոսկին և նվաճել բազմաթիվ տիտղոսներ բազմամարտում և զուգափայտերի մրցումներում։ Թիմային մրցումներում Լյուկինը ստացել է գնահատական, որին նախկինում ոչ ոք չէր հասել՝ 16,650 զուգափայտերով, սակայն եզրափակչում նա սխալվել է և 15,225 վարկանիշով զբաղեցրել երկրորդ տեղը։

Բոստոնում ԱՄՆ-ի 2008 թվականի ազգային առաջնությունում Լուկինը ընկել է մրցումների առաջին օրը, Սակայն այլ մարզաձևերում ուժեղ ելույթները նրան թույլ են տվել երկրորդ տեղը զբաղեցնել Շոն Ջոնսոնից հետո։ Նա իր տիտղոսը վերադարձրեց գերանների մրցումներում և պաշտպանեց տիտղոսը զուգափայտերի մրցումներում՝ արդեն չորրորդ տարին անընդմեջ պահելով չեմպիոնի կոչումը այդ կարգապահությունում՝ ստանալով 17,050 նախնական ռաունդում և 17,100 եզրափակչում (ինչը դարձավ ամենաբարձր միավորը, որը երբևէ ստացել էր ամերիկյան գիմնաստը)։ Հունիսին Լուկինը Ֆիլադելֆիայում մասնակցել է օլիմպիական ընտրական մրցաշարի՝ Ջոնսոնից հետո զբաղեցնելով երկրորդ տեղը և ազգային թիմի հետ մեկնել է Պեկին։

### Օլիմպիադա 2008

Նախնական փուլում Լուկինը հավաքել է 62,375 միավոր՝ դառնալով երկրորդը՝ զիջելով միայն հավաքականի կազմում իր ընկերուհուն՝ Շոն Ջոնսոնին։ Անհատական հաշվարկում Լյուկինն անցել է երեք դիսցիպլինների եզրափակիչ՝ գերան, զուգափայտ ու ազատ վարժություններ։

Թիմային եզրափակչում Լուկինը մասնակցել է գերանների, զուգափայտերի և ազատ վարժությունների մրցումներին։ Գերանների վրա նա ստացել է 16,900՝ մրցույթի արձրագույն միավորը, զուգափայտերի վրա երկրորդն է՝ 15,975 միավորով։ Ազատ վարժությունների ընթացքում Նաստյան դուրս է եկել հարթակից և ստացել 0.1 միավոր տուգանք։ Արդյունքում ԱՄՆ-ի հավաքականը նվաճեց արծաթե մեդալ՝ զիջելով Չինաստանի հավաքականին 2,375 միավորով։

Օգոստոսի 15-ին Լյուկինը հաղթեց բազմամարտում 63,325 հաշվով։ Երկրորդ տեղում Ջոնսոնն է՝ 62,725։ Մրցումների պատմության մեջ սա երրորդ դեպքն է, երբ ամերիկացի մարզուհին հաղթել է բազմամարտում, չորրորդ դեպքն է, երբ մեկ հավաքականի 2 մարզիկներ գրավել են բազմամարտի առաջին երկու տեղերը։

Ազատ վարժությունների անհատական հաշվարկում Լուկինը բրոնզե պարգև է նվաճել։ Լյուկինը զուգափայտերի վրա զիջել է չինուհուն՝ դառնալով արծաթե մեդալակիր:Եզրափակիչում Լյուկինի գերանը Շոն Ջոնսոնից հետո երկրորդն էր։ Պեկինում նվաճելով հինգ օլիմպիական մեդալ՝ Լյուկինը դարձել է ամերիկյան հավաքականի մարմնամարզուհիներից ամենահարուստ մեդալակիրներից մեկը։

### Օլիմպիադայից հետո

2009-ին Նաստյան հայտարարել է մարմնամարզությունից հեռանալու մասին, սակայն 2012-ին որոշել է վերադառնալ ԱՄՆ-ի Ազգային Visa առաջնությունում։ U. S. Secret Classic մրցաշարի որակավորման փուլում նա հանդես է եկել գերանների վրա և վաստակել է 14,900 միավոր՝ Visa-ի առաջնությանը մասնակցելու իրավունք ստանալով։ Եզրափակիչ փուլում Լյուկինը երկու փորձերում վաստակել է 15,100 և 14,100 միավոր համապատասխանաբար, զբաղեցնելով 6-րդ տեղը, իսկ 13,150 և 13,650 միավորներով բարձր զուգափայտերի վրա զբաղեցրել է միայն 20-րդ տեղը։ Այնուամենայնիվ, Նաստյային թույլ են տվել ելույթ ունենալ Օլիմպիական խաղերում, որտեղ եզրափակչում նա անհաջող է հանդես եկել՝ ընկնելով գերաններից (13,950 միավոր)։ Գերանների վրա Նաստյան հավաքել է 14,950 միավոր, ինչը նույնպես բավարար չէր որակավորման համար:Չնայած խաղերին չմասնակցելուն, նա արժանացել է 18 հազար հանդիսատեսի ծափահարություններին։

Նաստյան ներկայումս NBC հեռուստաալիքի մեկնաբան է աշխատում ՝ լուսաբանելով Օլիմպիական խաղերի մարզական իրադարձությունները։ Նա եղել է «The Olympic Zone» թոք-շոուի հաղորդավարուհին Սոչիի ձմեռային օլիմպիադայում և զուգահեռ աշխատել է Սոչիում՝ որպես հատուկ թղթակից։

2010 թվականից ԱՄՆ-ում ամեն տարի անցկացվում է Նաստյա Լյուկինի գավաթը՝ աղջիկների սպորտային մարմնամարզության ամերիկյան ազգային մրցաշարը։

Այլ ձեռքբերումներ
-----------------

Բացի սպորտային ելույթներից, Լյուկինը հայտնի է հեռուստատեսությամբ, հատկապես գովազդային հոլովակներում. *Adidas* ընկերության տեսահոլովակը Նադյա Կոմանեչիի հետ, որը ռոտացիայի էր ենթարկվել 2004-ի Օլիմպիական խաղերի ժամանակ, Visa վճարային համակարգի տեսահոլովակը։ Նաստյան նաև խաղացել է *Stick It* ֆիլմում, որը թողարկվել է 2006 թվականի ապրիլին։ Դրանից հետո նա ցանկություն է հայտնել դերասանուհի դառնալ։

Լյուկինն ունի մի քանի հովանավորներ, ինչպիսիք են Visa, AT&T, GK Elite Sportswear, Longines և Adidas։ Նաստյան 2006 թվականից հանդիսանում է *Longines* ընկերության դեմքը։ 2008 թվականի հունիսից Լյուկինն ու նրա հավաքականի ընկերուհիներ Շոն Ջոնսոնը և Ալիսիա Սակրամոնեն ներկայացնում են CoverGirl ընկերությունը։

Օլիմպիական խաղերից հետո Լյուկինը հյուրընկալվեց բազմաթիվ թոք-շոուների, այդ թվում ՝ «Late Night with Conan O 'Brien» և «The Oprah Winfrey Show»։ Նա նաև հայտնվում է «Gossip Girl»սերիալի դրվագներից մեկում, ինչպես նաև «Hellcats»-ում (season 01, Episode 19; 19 րոպե)։

Անձնական կյանք
--------------

2010 թվականի փետրվարին «People Magazine» ամսագիրը պնդում էր, որ Նաստյան հանդիպում է գեղասահորդ Էվան Լայսաչեկի հետ, ինչը հերքեց Էվանը «Entertainment Tonight»-ին տված հարցազրույցում՝ ասելով, որ իրենք պարզապես մտերիմ ընկերներ են։ 2013-ի հունվարից մինչև 2016-ի մայիս Նաստյա Լյուկինը սովորել է Նյու Յորքի համալսարանում՝ ուսումնասիրելով մարզական մենեջմենթ և հոգեբանություն։

2015 թվականի հունիսի 1-ին Նաստյան հայտարարել է ընկերոջ ՝ Մեթ Լոմբարդիի հետ նշանադրության մասին, որը խաղ էր խաղում Բոստոնի քոլեջի հոկեյում։ 2018 թվականի նոյեմբերին հայտնի էր դարձել, որ Նաստյան խախտել է Լոմբարդիի նշանադրությունը։ Ներկայումս հանդիպում է Սեմ Մարտինի հետ, ով ամերիկյան ֆուտբոլ է խաղում Դետրոյթ Լայոնս ակումբից։

Մրցանակներ
----------

Անաստասիա Լյուկինը Նյու Յորքի 2009 թվականի նորաձևության շաբաթում

| Տարեթիվ | Իրադարձություն | Բազմամարտ | Թիմ | Հենացատք | Գերան | Տարբեր
երկարության
զուգափայտ | Ազատ 
վարժ. |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **2002** | ԱՄՆ-ի ազգային առաջնություն (յունիորներ) | 15 |  |  | 5 |  | 5 |
| Պանամերիկյան առաջնություն յունիորների շրջանում | 2е | 1е |  | 2е | 2е |  |
| **2003** | ԱՄՆ-ի ազգային առաջնություն (յունիորներ) | 1е |  |  | 1е | 1е | 1е |
| Պանամերիկյան Խաղեր | 2е | 1е |  | 1е | 3е | 3е |
| **2004** | ԱՄՆ-ի ազգային առաջնություն (յունիորներ) | 1е |  |  | 1е | 1е | 1е |
| Խաղաղօվկիանոսյան առաջնություն (յունիորներ) | 1е | 1е |  | 1е | 1е | 1е |
| **2005** | ԱՄՆ-ի ազգային առաջնություն | 1е |  | 4 | 1е | 1е | 2е |
| Աշխարհի առաջնություն | 2е |  |  | 1е | 1е | 2е |
| Ամերիկայի Գավաթ |  |  |  | 1е |  |  |
| **2006** | ԱՄՆ-ի ազգային առաջնություն | 1е |  |  | 1е | 1е | 7 |
| Աշխարհի առաջնություն |  | 2е |  |  | 2е |  |
| Խաղաղօվկիանոսյան առաջնություն | 1е | 1е |  | 2е | 1е |  |
| Ամերիկայի Գավաթ | 1е |  |  |  |  |  |
| **2007** | ԱՄՆ-ի ազգային առաջնություն | 3е |  |  | 2е | 1е | 12 |
| Աշխարհի առաջնություն | 5 | 1е |  | 1е | 2е |  |
| Պանամերիկյան խաղեր |  | 1е |  | 2е | 2е |  |
| **2008** | ԱՄՆ-ի ազգային առաջնություն | 2е |  |  | 1е | 1е | 8 |
| Ասիա-Խաղաղօվկիանոսյան առաջնություն | 1е | 1е |  | 1е | 2е | 4 |
| Ամերիկայի Գավաթ | 1е |  |  |  |  |  |
| Օլիմպիական ընտրական մրցաշար | 2е |  | 5 | 3е | 1е | 2е |
| Օլիմպիադա | 1е | 2е |  | 2е | 2е | 3е |
|

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Internet Movie Database — 1990.
2. 1 2  *Peszek L.* Encyclopædia Britannica
3. 1 2 3 4  Garcia, Marlen. «Liukin looks to add gold to family's mantel». USA Today. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ փետրվարի 19-ին. Վերցված է 30 сентября 2008-ին.
4. ↑  Svrluga, Barry. «Russia-Born Gymnast Ready to Represent U.S.». Washington Post. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ փետրվարի 19-ին. Վերցված է 30 сентября 2008-ին.
5. 1 2  «Official Biography». nastialiukin.com. Արխիվացված է օրիգինալից 2007 թ․ սեպտեմբերի 28-ին. Վերցված է 30 сентября 2008-ին.
6. 1 2  Peszek, Luan. «Nastia Liukin's leap from junior to senior» (PDF). USA Gymnastics Magazine. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2006 թ․ հոկտեմբերի 7-ին. Վերցված է 30 сентября 2008-ին.
7. ↑  Hairopoulos, Kate. «Parents' support, coaching and great DNA helped make gymnast Nastia Liukin an Olympian». Արխիվացված օրիգինալից 2008 թ․ հոկտեմբերի 9-ին. Վերցված է 30 сентября 2008-ին.
8. 1 2  Hairopoulos, Kate. «Liukin limited by ankle injury». Dallas Morning News. Արխիվացված օրիգինալից 2007 թ․ սեպտեմբերի 30-ին. Վերցված է 30 сентября 2008-ին.
9. 1 2  Turner, Amanda. «Liukin celebrates 18th birthday». International Gymnast. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ փետրվարի 19-ին. Վերցված է 30 сентября 2008-ին.
10. 1 2 3 4  «Liukin's official national team biography». Արխիվացված է օրիգինալից 2010 թ․ հուլիսի 5-ին. Վերցված է 30 сентября 2008-ին.
11. ↑  Korotsky, Chris. «From Russia with love». Inside Gymnastics. Արխիվացված է օրիգինալից 2007 թ․ հունիսի 8-ին. Վերցված է 30 сентября 2008-ին.
12. ↑  «Chatting with Nastia Liukin». International Gymnast. Արխիվացված է օրիգինալից 2006 թ․ մարտի 18-ին. Վերցված է 30 сентября 2008-ին.
13. ↑  «Pacific Alliance Concludes». International Gymnast. Արխիվացված է օրիգինալից 2004 թ․ մայիսի 29-ին. Վերցված է 30 сентября 2008-ին.
14. 1 2  Swartz, Mimi. «This Olympic Performance Made More Beautiful by Cover Girl». The New York Times. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ փետրվարի 19-ին. Վերցված է 30 сентября 2008-ին.
15. ↑  Normille, Dwight. «10 thoughts on the U.S. Championships». International Gymnast. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ փետրվարի 19-ին. Վերցված է սեպտեմբերի 30 2008-ին.
16. ↑  «Years of hype hit home for Liukin». Deseret News/Associated Press. Վերցված է 30 сентября 2008-ին.
17. ↑  Stevenson, Emma. «Championship Wrap: USA the standout performers». Infostrada Sports. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ փետրվարի 19-ին. Վերցված է 30 сентября 2008-ին.
18. ↑  «USA's Liukin, Horton win Tyson American Cup». USA Gymnastics. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ փետրվարի 19-ին. Վերցված է սեպտեմբերի 30 2008-ին.
19. ↑  «Liukin, Memmel tie for all-around title at 2006 Pacific Alliance Championships». USA Gymnastics. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ փետրվարի 19-ին. Վերցված է սեպտեմբերի 30 2008-ին.
20. ↑  «WAG: Kelley, Priess Tie for U.S. Classic Title». USA Gymnastics. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ փետրվարի 19-ին. Վերցված է 30 сентября 2008-ին.
21. ↑  Almond, Eliott. «Reigning Liukin returning tonight». Oakland Tribune. Վերցված է 30 сентября 2008-ին.
22. ↑  «USA adds four gold, six silver to gymnastics medal haul at 2007 Pan Am Games». USA Gymnastics. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ փետրվարի 19-ին. Վերցված է սեպտեմբերի 30 2008-ին.
23. ↑  «Hello there: Shawn Johnson, newest U.S. gymnastics phenom». Associated Press. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ փետրվարի 19-ին. Վերցված է 30 сентября 2008-ին.
24. 1 2  Armour, Nancy. «Liukin gets her gold». Associated Press. Վերցված է սեպտեմբերի 30 2008-ին. `{{cite web}}`: Invalid `|url-status=404` (օգնություն)(չաշխատող հղում)
25. 1 2  Pells, Eddie. «Liukin an all-around hit at World Championships». Associated Press. `{{cite web}}`: Invalid `|url-status=404` (օգնություն)(չաշխատող հղում)
26. ↑  «US Women sparkle to snatch the team gold». Reuters. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ փետրվարի 19-ին. Վերցված է 30 сентября 2008-ին.
27. ↑  «Liukin wins beam gold at World Championships». Reuters. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ փետրվարի 19-ին. Վերցված է սեպտեմբերի 30 2008-ին.
28. ↑  «Will eight be enough?». Reuters. `{{cite web}}`: Invalid `|url-status=404` (օգնություն)(չաշխատող հղում)
29. ↑  Armour, Nancy. «"Hamm, Liukin win American Cup"». Associated Press. Վերցված է 30 сентября 2008-ին. `{{cite web}}`: Invalid `|url-status=404` (օգնություն)(չաշխատող հղում)
30. ↑  John Crumpacker. «"A stop on road to Beijing:Hamm, Liukin hone skills at Pacific Rim event"». San Francisco Chronicle. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ փետրվարի 19-ին. Վերցված է 30 сентября 2008-ին.
31. ↑  «"Hamm cruises, Liukin raises bar at Pacific Rim"». USA Today. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ փետրվարի 19-ին. Վերցված է սեպտեմբերի 30 2008-ին.
32. ↑  Armour, Nancy. «"Johnson wins second US title"». Associated Press. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ փետրվարի 19-ին. Վերցված է սեպտեմբերի 30 2008-ին.
33. ↑  Associated Press. «Johnson, Liukin score trips to Beijing». `{{cite web}}`: Invalid `|url-status=404` (օգնություն)(չաշխատող հղում)
34. ↑  «Liukin beats Johnson for gymnastics gold, Americans go 1-2». Associated Press. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ փետրվարի 19-ին. Վերցված է 30 сентября 2008-ին.
35. ↑  «Team qualifying round apparatus scores». NBC Olympics. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ փետրվարի 19-ին. Վերցված է սեպտեմբերի 30 2008-ին.
36. ↑  Sheridan, Phil. «Bottom line: pressure hurt U.S. women's gymnasts». Philadelphia Inquirer. `{{cite web}}`: Invalid `|url-status=404` (օգնություն)(չաշխատող հղում)
37. ↑  «Team final scores». NBC Olympics. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ փետրվարի 19-ին. Վերցված է սեպտեմբերի 30 2008-ին.
38. 1 2  Yoculan, Suzanne. «Analysis of the Women's Gymnastics Team Final». New York Times. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ փետրվարի 19-ին. Վերցված է սեպտեմբերի 30 2008-ին.
39. ↑  Roenigk, Alyssa. «Team final result should not define Sacramone». ESPN the Magazine. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ փետրվարի 19-ին. Վերցված է 30 сентября 2008-ին.
40. ↑  Nash, Stacey. «Liukin grabs the gold». NBC Olympics. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ փետրվարի 19-ին. Վերցված է սեպտեմբերի 30 2008-ին.
41. ↑  Armour, Nancy. «Gymnast Liukin edges Johnson for all-around gold». AP. Վերցված է 30 сентября 2008-ին. `{{cite web}}`: Invalid `|url-status=404` (օգնություն)(չաշխատող հղում)
42. ↑  «Results - All Around Women's Individual Final». The Beijing Organizing Committee for the Games of the XXIX Olympiad. Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ օգոստոսի 18-ին. Վերցված է 30 сентября 2008-ին. `{{cite web}}`: Invalid `|url-status=401` (օգնություն)
43. ↑  Garcia, Marlen. «U.S. takes gold, silver in all-around». usatoday.com. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ փետրվարի 19-ին. Վերցված է սեպտեմբերի 30 2008-ին.
44. ↑  «Floor event final scores». NBC Olympics. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ փետրվարի 19-ին. Վերցված է սեպտեմբերի 30 2008-ին.
45. ↑  Hairopoulos, Kate. «Liukin takes silver in uneven bars despite even score». Dallas Morning News. Արխիվացված օրիգինալից 2008 թ․ դեկտեմբերի 5-ին. Վերցված է 30 сентября 2008-ին.
46. ↑  «China win as Tweddle misses out». BBC Sport. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ փետրվարի 19-ին. Վերցված է սեպտեմբերի 30 2008-ին.
47. ↑  «Johnson takes gold in the balance beam». Sports Illustrated. Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ օգոստոսի 22-ին. Վերցված է 30 сентября 2008-ին.
48. ↑  «GOLDEN! Shawn Johnson wins balance beam». Des Moines Register. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ փետրվարի 19-ին. Վերցված է սեպտեմբերի 30 2008-ին.
49. ↑  «Elusive gold has US' Johnson just beaming». The Boston Globe. Վերցված է 30 сентября 2008-ին.
50. ↑  «Արխիվացված պատճենը» (PDF). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2016 թ․ օգոստոսի 15-ին. Վերցված է 2021 թ․ փետրվարի 28-ին.
51. ↑  Boren, Cindy (2012 թ․ հուլիսի 2). «Nastia Liukin's career ends with awful fall — and graceful exit». *The Washington Post*. Վերցված է 2012 թ․ հուլիսի 5-ին.
52. ↑  Smith, Michelle. «Nastia Liukin makes tearful farewell - Olympics Blog - ESPN». Proxy.espn.go.com. Վերցված է 2012 թ․ օգոստոսի 29-ին.
53. ↑  2008 U.S. OLYMPIC GOLD MEDALIST NASTIA LIUKIN TO JOIN NBC OLYMPICS IN SOCHI | NBC Sports Pressbox
54. ↑  Nastia Liukin to join NBC Olympics in Sochi — OlympicTalk
55. ↑  «*Stick It* at the Internet Movie Database». Internet Movie Database. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ փետրվարի 19-ին. Վերցված է 30 сентября 2008-ին.
56. ↑  Hairopoulos, Kate. «Visa Championships another step toward Beijing for Parker gymnast Liukin». Dallas Morning News. Արխիվացված օրիգինալից 2008 թ․ հունիսի 7-ին. Վերցված է 30 сентября 2008-ին.
57. ↑  «List of sponsors». nastialiukin.com. Արխիվացված է օրիգինալից 2007 թ․ սեպտեմբերի 28-ին. Վերցված է սեպտեմբերի 30 2008-ին.
58. ↑  «List of Ambassadors of Elegance». Longines. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ փետրվարի 19-ին. Վերցված է 30 сентября 2008-ին.
59. ↑  «CoverGirl Flips for USA Gymnastics». PR Newswire. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ փետրվարի 19-ին. Վերցված է սեպտեմբերի 30 2008-ին.
60. ↑  «Kellogg's cereals now breakfast of one big Olympic champion». Minneapolis Star Tribune. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ փետրվարի 19-ին. Վերցված է 30 сентября 2008-ին.
61. ↑  Benet, Lorenzo. «Evan Lysacek & Nastia Liukin Are Dating». People Magazine. February 22, 2010. Retrieved 2010-02-22.
62. ↑  «Hot Olympic Bachelor Evan Lysacek Clears Up Dating Rumors» Արխիվացված 2010-02-24 Wayback Machine. Enternainment Tonight Online. February 22, 2010. Retrieved 2010-02-22.
63. ↑  Boren, Cindy (2012 թ․ հուլիսի 2). «Nastia Liukin's career ends with awful fall — and graceful exit». The Washington Post. Վերցված է 2013 թ․ հունիսի 24-ին.
64. ↑  «Архивированная копия». Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ հունիսի 2-ին. Վերցված է 2015 թ․ հունիսի 2-ին.
65. ↑  Goldstein, Joelle (2018 թ․ նոյեմբերի 13). «Olympic Gymnast Nastia Liukin and Fiancé Matt Lombardi Split After 3-Year Engagement». *People*. Վերցված է 2018 թ․ նոյեմբերի 15-ին.
66. ↑  Vacco-Bolanos, Jessica (2018 թ․ նոյեմբերի 13). «Nastia Liukin and Fiance Matthew Lombardi Split, End Engagement After Three Years». *Us Weekly*. Վերցված է 2018 թ․ նոյեմբերի 15-ին.

Գրականություն
-------------

* // *Newsweek* : Журнал. — 25.12.2006—1.01.2007.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Անաստասիա Լյուկինի պաշտոնական կայքը(անգլ.)
* Անձնական էջ մարմնամարզության միջազգային ֆեդերացիայի կայքում Արխիվացված 2008-06-11 Wayback Machine(անգլ.)
* Կենսագրությունը usolympicteam.com կայքում(անգլ.)
* Նաստյա Լուկին (անգլ.) *Internet Movie Database* կայքում(անգլ.)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Նաստյա Լյուկին» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | FIG · Olympic Channel · ԱՄՆ օլիմպիական կոմիտե · ՄՕԿ · Internet Movie Database |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Munzinger · Notable Names Database · Universalis |

 |