**Պյոտր Յան** (ռուս.՝ Пётр Евгеньевич Ян, փետրվարի 11, 1993(1993-02-11), Dudinka, Կրասնոյարսկի երկրամաս, Ռուսաստան), խառը ոճի ռուս մարտիկ, UFC-ի թեթևագույն քաշային կարգի չեմպիոն։ ACB-ի թեթևագույն քաշային կարգի նախկին չեմպիոն։
2020 թվականի հուլիսի 12-ից` UFC-ի թեթևագույն քաշային կարգի գործող չեմպիոն։

Կենսագրություն
--------------

Պյոտրը ծնվել է 1993 թվականին, Կրասնոյարսկի երկրամասի Նազարովսկի շրջանում։ 2000-ականների սկզբին ընտանիքը տեղափոխվել է Դուդինկա քաղաք։

6-րդ դասարանում սկսել է զբաղվել թեկվանդոյով և մինի ֆուտբոլով։ 12 տարեկանում սկսել է բռնցքամարտ պարապել` Նիկոլայ Սուրժիկովի ղեկավարությամբ։

14 տարեկանից սկսել է գումար աշխատել` Ենիսեյ գետում լաստանավեր բեռնաթափելով։ Աշխատանքի ընթացքում ծանոթացել է Կոնստանտին Մանկովի հետ, որը նրան ծանոթացրել է ապագա մարզիչի՝ Յուրի Դեմչենկոյի հետ։

15 տարեկան հասակում, դպրոցի 9-րդ դասարանից հետո, Պյոտրը Կրասնոյարսկի երկրամասից տեղափոխվել է Օմսկ, որտեղ շարունակել է մարզվել ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ, բռնցքամարտիկ Յուրի Դեմչենկոյի ղեկավարությամբ։

MMA-յով հետաքրքրվել է «Ալեքսանդր Նևսկու» ակումբում, երբ դիտել է պրոֆեսիոնալ մարտիկների մարզումը։

Ավարտել է Օմսկի Սիբիրի ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի պետական համալսարանը։

2010-ականների սկզբին Օմսկի ծայրամասում գտնվող գիշերային ակումբում նա աշխատել է որպես պահակ։

2018 թվականի սեպտեմբերին ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Եկատերինբուրգ` «Արխանգել Միխաիլ» ակումբում հանդես գալու համար։

MMA գործունեություն
-------------------

### Absolute Championship Berkut

2015 թվականի հոկտեմբերի 24-ին ACB 24-ում Յանը հանդիպել է Մուրադ Կալամովին և միաձայն որոշմամբ հաղթել է պայքարը։ Հաղթանակը Յանին հնարավություն է տվել մրցել Մագոմեդ Մագոմեդովի դեմ` թեթևագույն քաշային կարգի չեմպիոնի գոտու համար։

Յանը հանդիպել է Մագոմեդ Մագոմեդովին 2016 թվականի մարտի 26-ին, ACB 32-ում։ Մենամարտը տևել է բոլոր 5 ռաունդները։ Նա պարտվել է մենամարտը առանձին որոշմամբ։

Իր գործունեության առաջին պարտությունից հետո նա մենամարտել է անգլիացի մարտիկ Էդ Արտուրի դեմ, 2016 թվականի հուլիսի 15-ին, ACB 41-ի շրջանակներում։ Նա հաղթել է մենամարտը մրցավարների միաձայն որոշմամբ։

2017 թվականի ապրիլի 15-ին ABC 57-ի շրջանակներում տեղի է ունեցել Մագոմեդ Մագոմեդովի դեմ պատասխան մենամարտը։ Մենամարտը տևել է բոլոր 5 ռաունդները։ Պյոտրը հաղթել է մենամարտը մրցավարների միաձայն որոշմամբ և դարձել է ACB-ի թեթևագույն քաշային կարգի չեմպիոն։

2017 թվականի սեպտեմբերի 30-ին նա հաջողությամբ պաշտպանել է չեմպիոնի իր տիտղոսը ընդդեմ Մատեուս Մատոսի։ Նա հաղթել է բրազիլացուն նոկաուտով` 3-րդ ռաունդում։

### Ultimate Fighting Championship

ABC-ում իր առաջին տիտղոսային պաշտպանությունից հետո 2018 թվականի հունվարին պայմանագիր է կնքել UFC-ի հետ։

Յանն առաջին մենամարտն անց է կացրել ճապոնացի Տերուտո Իսիհարայի դեմ, 2018 թվականի հունիսի 23-ին, UFC Fight Night 132 մրցաշարումում։ Տեխնիկական նոկաուտով հաղթանակ է տարել առաջին ռաունդում։

2018 թվականի սեպտեմբերի 15-ին UFC Fight Night 136-ում Պյոտրի մրցակիցը պետք է դառնար թեթևագույն քաշային կարգի 14-րդ համար Դուգլաս Սիլվա դի Անդրադին, սակայն ոտքի վնասվածքի պատճառով Անդրադին չի կարողացել մասնակցել մենամարտին, և բրազիլացուն փոխարինելու է դուրս եկել կորեացի մարտիկ Ջին Սու Սոնը։ Կշռման ժամանակ Սոնը չի կարողացել ցույց տալ անհրաժեշտ քաշը և տուգանվել է իր հոնորարի 20% -ով՝ Յանի օգտին։ Յանը հաղթել է մրցավարների միաձայն որոշմամբ։ Դարձել է «Երեկոյի մենամարտ» մրցանակի մրցանակակիր։

2018 թվականի դեկտեմբերի 29-ին UFC 232-ի շրջանակներում Յանին հանդիպում էր սպասվում բրազիլացի Դուգլաս Սիլվա դի Անդրադի հետ, որի հետ մենամարտը նախկինում չէր կայացել։ Յանը տեխնիկական նոկաուտով հաղթանակ է տարել երկրորդ ռաունդում։ Անդրադիի կողմը կանգնեցրել է մենամարտը` բրազիլացու մոտ առաջացած խորը վնասվածքի պատճառով։

2019 թվականի փետրվարի 23-ին UFC Fight Night 145 մրցաշարում մենամարտ է անցկացրել ամերիկացի Ջոն Դոդսոնի հետ։ Նա հաղթել է մրցավարների միաձայն որոշմամբ։

2019 թվականի հունիսի 8-ին UFC 238 մրցաշարում հաղթել է ամերիկացի Ջիմի Ռիվերային` մրցավարների միաձայն որոշմամբ։

2019 թվականի դեկտեմբերի 14-ին UFC 245 մրցաշարում հանդիպել է Յուրի Ֆեյբերի հետ։ Երրորդ ռաունդում նոկաուտով հաղթանակ է տարել՝ ոտքով հարված հասցնելով գլխին։ Դարձել է «Երեկոյի ելույթ» մրցանակի մրցանակակիր։

2020 թվականի հուլիսի 12-ին UFC 251 մրցաշարում տեխնիկական նոկաուտով հինգերորդ ռաունդում հաղթել է բրազիլացի Ժոզե Ալդուին և նվաճել UFC-ի չեմպիոնի տիտղոսը թեթևագույն քաշային կարգում։

Ժոզե Ալդուի նկատմամբ տարած հաղթանակից և չեմպիոնական տիտղոսի նվաճումից հետո UFC-ն Պյոտր Յանին ընդգրկել է լավագույն մարտիկների ցանկում՝ անկախ քաշային կարգերից (P4P): Ռուսաստանցին զբաղեցրել է 13-րդ հորիզոնականը։

2020 թվականի հուլիսի 14-ին Fightmatrix կայքի վարկածով ընդգրկվել է ուժեղագույն մարտիկների տասնյակում՝ անկախ քաշային կարգից։

Տիտղոսներ և ձեռքբերումներ
-------------------------

### Ընդհանուր մենամարտեր

* **Ultimate Fighting Championship**
	+ UFC-ի թեթևագույն քաշային կարգի չեմպիոն (1 անգամ, գործող)
	+ «Երեկոյի մենամարտ» մրցանակի մրցանակակիր ընդդեմ Ջին Սու Սոնի
	+ «Երեկոյի ելույթ» մրցանակի մրցանակակիր (1 անգամ) ընդդեմ Յուրիյ Ֆեյբերի
* **Absolute Championship Berkut**
	+ ACB-ի թեթևագույն քաշային կարգի չեմպիոն (1 անգամ)
	+ Տիտղոսի մեկ հաջող պաշտպանություն
	+ Թեթևագույն քաշային կարգում գրան պրիի հաղթող
	+ «Երեկոյի մենամարտ» մրցանակի մրցանակակիր (3 անգամ) ընդդեմ Մուրադ Կալամովի, Մագոմեդ Մագոմեդովի, Էդ Արտուրի
* **MMADNA.nl**
	+ 2018 «Եվրոպական տարվա նորեկ»
* World MMA Awards
	+ 2020, «Տարվա առաջխաղացում» մրցանակի հավակնորդ

Անձնական կյանք
--------------

Պյոտր Յանը ամուսնացած է Յուլիա Յանի հետ, զույգը ունի երկու որդի՝ Դանիիլը և Կոնստանտինը։ Կոնստանտինը ծնվել է 2020 թվականի հունիսի 22-ին Թաիլանդում, որտեղ Յուլիան ուղեկցում էր Պյոտրին հավաքների ընթացքում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Rankings | UFC
2. 1 2  Наталия Калинина (2020 թ․ օգոստոսի 3). "«Он как Хабиб, но для другой аудитории»: как парень из сибирской деревни стал чемпионом UFC и заработал $1 млн". *Forbes* (in ռուսերեն). Retrieved 2020 թ․ օգոստոսի 20.
3. ↑  "Жизнь за Полярным кругом, семь братьев и сестер, самый дерзкий русский в UFC. История Петра Яна". *sport-express.ru* (in ռուսերեն). 2020 թ․ հուլիսի 8. Retrieved 2020 թ․ հուլիսի 11.
4. ↑  "Разгружал баржи на Енисее, а теперь зарабатывает больше 10 млн за бой. Тренер и менеджер рассказали, как Петр Ян стал лучшим в UFC". *matchtv.ru* (in ռուսերեն). 2020 թ․ հուլիսի 13. Retrieved 2020 թ․ հուլիսի 16.
5. ↑  "Известный боец ММА объявил о переезде в Екатеринбург". ura.news. Retrieved 2020 թ․ մայիսի 11.
6. ↑  "«Теперь мне будет проще прогрессировать»: чемпион Сибири по ММА объявил о переезде в Екатеринбург" (in ռուսերեն). www.e1.ru. 2018 թ․ սեպտեմբերի 16. Retrieved 2020 թ․ մայիսի 11.
7. ↑  Спорт Mail.ru (2018 թ․ հունիսի 23). "Быстро и жестоко. Петр Ян успешно дебютировал в UFC" (in ռուսերեն). Спорт Mail.ru. Retrieved 2019 թ․ նոյեմբերի 25.(չաշխատող հղում)
8. ↑  "Второй после Хабиба: россиянин Пётр Ян выиграл пятый бой в UFC" (in ռուսերեն). RT на русском. Retrieved 2019 թ․ նոյեմբերի 25.
9. ↑  "Русский боец Петр Ян вырубил легенду ММА и бросил вызов чемпиону UFC. Он завоевывает фанатов в США" (in ռուսերեն). sport24.ru. Retrieved 2019 թ․ դեկտեմբերի 16.
10. ↑  "⚡️ Петр Ян нокаутировал Жозе Альдо и стал чемпионом UFC". *Sports.ru*. Retrieved 2020 թ․ հուլիսի 12.
11. ↑  "Пётр Ян вошёл в рейтинг лучших бойцов UFC". *RuFight.com*. 14.07.2020. Արխիվացված է the original 2020 թ․ հուլիսի 16-ին. Retrieved 2020 թ․ օգոստոսի 25. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
12. ↑  "Пётр Ян вошел в топ-10 рейтинга Pound-For-Pound по версии сайта Fightmatrix". *Sports.ru*. Retrieved 2020 թ․ հուլիսի 14.
13. ↑  "UFC Fight Night 136 bonuses: Oleinik, Blachowicz among $50,000 winners" (in անգլերեն). MMA Junkie. 2018 թ․ սեպտեմբերի 15. Retrieved 2019 թ․ նոյեմբերի 18.
14. ↑  MMA DNA. "MMA DNA UFC Awards 2018 : De Uitslagen!!!" (in անգլերեն). Retrieved 2019 թ․ նոյեմբերի 18.
15. ↑  "Российский боец Петр Ян стал номинантом World MMA Awards". *ТАСС*. Retrieved 2020 թ․ հուլիսի 10.
16. ↑  Александр Кожевников. "Пётр Ян забрал жену и новорождённого сына из роддома в Таиланде". *www.championat.com* (in ռուսերեն). Retrieved 2020 թ․ հունիսի 24.
17. ↑  "У Петра Яна родился сын". *sport-express.ru* (in ռուսերեն). 2020 թ․ հունիսի 22. Retrieved 2020 թ․ հունիսի 22.

Արտաքին հղումներ
----------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Նախորդող՝**թափուր տիտղոս** | **UFC-ի թեթևագույն քաշային կարգի 8-րդ չեմպիոն**2020 թվականի հուլիսի 11-ից | Հաջորդող՝**գործող չեմպիոն** |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Sherdog |

 |