recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Դեննիս Միդոուս** (անգլ.՝ Dennis L. Meadows, հունիսի 7, 1942(1942-06-07), Մոնտանա, ԱՄՆ), ամերիկացի գիտնական, ղեկավարման համակարգի պրոֆեսոր և քաղաքական և սոցիալական ուսումնասիրությունների ինստիտուտի (Նյու-Գեմպշիր համալսարանին կից) նախկին տնօրեն։ Հանդիսանում է ինտերակտիվ ուսուցման լաբորատորիայի տնօրեն և հայտնի է որպես «Սահմանային աճի» հեղինակ։

Դեննիս Լուգան ստացել է բակալավրի աստիճան Կարլտոն քոլեջում, մասնագիտական դոկտորություն Կառավարությունում և ունի 4 դոկտորական աստիճան։

Նա սկսել է աշխատել Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում 1960-ական թթ. վերջերին։ 1970-1972 թթ. նա Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի «Հռոմի ակումբի նախագծի Predicament մարդկության» տնօրենն է եղել։ Այնուհետև նա եղել է կառավարման ֆակուլտետի նահանգային պրոֆեսոր ինժեներային և սոցիալական գիտությունների գծով։ Երկար տարիներ եղել է հեռարձակման ծրագրերի տնօրեն՝ հիմնականում բիզնեսի և տեխնիկայի ոլորտներում։ Նա անցկացնում էր սեմինարներ և մշակում էր նոր և բարդ խաղեր ամբողջ աշխարհի տասնամյա երեխաների համար։ Բացի այդ Միդոուսը կարդացել է լեկցիաներ աշխարհի ավելի քան 50 երկրներում։ Նա եղել է 3 համալսարանների գիտական ուսումնասիրությունների ինստիտուտների տնօրեն՝ Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի, Դարտմուտսկու քոլեջի և Նյու-Գեմպշիր նահանգի համալսարանի։ Նա եղել է Միջազգային հասարակական շարժի համակարգի և Միջազգային մոդելավորման ու Games Association-ի նախկին նախագահը։ Նա ստացել է բազմաթիվ միջազգային պարգևներ իր աշխատանքի համար, դրանցից է 2009 թ. Ճապոնիայի հանձնած պարգևը։

Սահմանային աճ
-------------

Սահմանային աճի մասին 1972 թ.-ին գրված գիրքը Հռոմի ակումբի պատվերով արագ աճող բնակչության և ռեսուրսների սահմանափակության վերաբերյալ է։ Միդոուսը գրել է Դոնելլա Հ. Միդոուս, Յորգեն Ռանդերս, Ուիլյամ Ու. Բերենս 3-րդ գրքերը։

Սահմանային աճի նպատակը նախագուշակություններ անելը չէ, հետազոտությունները պարզել են, որ նա գործ ունի վերջացող, սպառվող ռեսուրսների հետ։ Միդոուսը ասում էր, որ մենք մարդկանց պետք է ասենք, թե ինչպես պետք է կառավարեն մեթոդական կրճատումները՝ իրենց գործունեության ընթացում փոքր-ինչ հետ կանգնելով Երկրի ռեսուրսների սահմանից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
2. ↑  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #119550911 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
3. ↑  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Scopus · ČSFD · Internet Movie Database |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուս |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 90299732, 90532863 · BNE: XX968667 · BNF: 123118985 · CiNii: DA01127823 · GND: 119550911 · GTAA: 131103 · ISNI: 0000 0000 5372 0141 · LCCN: no2006005546 · LNB: 000005015 · NDL: 00987915 · NKC: xx0083432 · NLP: A1130036X · NSK: 000053930 · NTA: 071383735 · NUKAT: n96002927 · PTBNP: 117678 · SUDOC: 032007914 · VIAF: 41907624 · WorldCat VIAF: 41907624 |

 |

 |
**Ատամնամշակման հաստոցներ**, տարբեր տեսակի ատամնանիվների, ատամնաձողերի, որդնակների և բազմաերիթային լիսեռների կառչման տարրերը մշակելու մետաղահատ հաստոցներ։ Ատամների մշակումը ատամնամշակման հաստոցների վրա կատարվում է պատճենահանման կամ շրջագլորման մեթոդով (Ատամնամշակման գործիքներ)։ Ատամնամշակման հաստոցները հիմնականում դասակարգվում են ըստ մշակման ձևի և կտրող գործիքի տեսակի (ատամնաֆրեզման, ատամնանիվների, ատամների բանող մակերևույթների վերջնամշակումը կատարվում է ատամնաշևինգման (սկավառակային կամ ատամնաձողային շևերների միջոցով), ատամնակիպահղկման (հղկիչ փոշու և կիպահղկիչի միջոցով) և ատամնահղկման (ատամների կողային կարծր մակերևույթների հղկում) հաստոցների վրա։ Ատամնանիվների ատամների վերջնամշակման նոր, առավել բարձր արտադրողական եղանակ է ատամնահոնինգումը (Հոնինգում), որը կիրառվում է ատմնաշևինգումից և ջերմամշակումից հետո։ Ատամնահոնինգումից հետո ատամնային փոխանցումների աղմուկը զգալիորեն նվագում է։ Ատամնամշակման հաստոցներ են նաև ատամնանիվներն ըստ աղմուկի փորձարկման հաստոցները։ Ատամնանիվների ըստ աղմուկի փորձարկումը և ընտրումը կատարվում են այնպիսի հաստոցների վրա, որոնցում ճիշտ կառչման մեջ գտնվող փորձարկման ենթակա կցորդված ատամնանիվները շարժման մեջ են դրվում հաստոցի էլեկտրաշարժիչի միջոցով։ Ատամնանիվի պիտանիության աստիճանը որոշվում է ուժեղացուցիչ խոսափողի կամ էլեկտրաչափիչ սարքի օգնությամբ։ Ատամնանիվ, ատամնավոր փոխանցումներում օգտագործվող դետալ։ Նայած ատամնավոր փոխանցման տիպին, ատամնանիվները լինում են գլանային, կոնական և հիպերբոլական (մասնավորապես, պտուտակային, որդնակային և հիպոիղային)։ Ատամնանիվները լինում են ուղղատամ (գլանային կողմնային մակերևույթով) և շեղատամ (պտուտակային կողմնային մակերևույթով), որոնք բարձրացնում են փոխանցման սահունությունը։ Մեծ հզորություններ փոխանցելու համար կիրառվում են երկշեղատամ գլանային ատամնանիվներ, որոնց ատամներն անկյան տակ թեքված են տարբեր կողմեր։ Դրա շնորհիվ վերանում Է առանցքային ճնշումը, որն առկա է շեղատամ ատամնանիվներում։ Ատամնանիվների ատամնապսակը կարող Է մշակված լինել ինչպես նրա արտաքին, այնպես Էլ ներքին մակերևույթին։ Ատամնանիվներին ներկայացվող պահանջներին (արագընթացություն, ղանդաղընթացություն, ամրություն, երկարակեցություն) համապատասխան, դրանք պատրաստվում են լեգիրված պողպատներից, թուջից, գունավոր համաձուլվածքներից (բրոնզ, արույր ևն), պլաստմասսաներից, տեքստոլիտից են։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 651)։*  |
Պատը, որը կառուցվել է կրաքարից
**Կրաքար**, հիմնականում կալցիտից CaC03 (հազվադեպ՝ արագոնիտից) կազմված նստվածքային ապար։

Ամենահաճախ հանդիպող խառնուրդներն են՝

* դոլոմիտը,
* քվարցը,
* կավային միներալները,
* երկաթի
* մանգանի օքսիդներն ու հիդրօքսիդները։

Մաքուր կրաքարի քիմիական կազմը մոտենում է կալցիտի տեսական կազմին՝ 56% CaO և 44% C02։

Դասակարգումն ըստ կառուցվածքի և ծագման
-------------------------------------

Կրաքարը Գորնոզավոդում
Կրաքարի անվանումը սովորաբար տրվում է կախված այն կազմող բաղադրամասերից կամ նրա կառուցվածքից (օրինակ, օլիտային, բյուրեղային)։ Ապարի 50% ից պակաս քանակությամբ բաղադրամասերի բնութագրման համար ավելացվում է համապատասխան ածական՝ ավազաքարային, դոլոմիտային, գլաուկոնիտային և այլն։

Մաքուր կրաքարը սպիտակ է կամ բաց մոխրագույն։ Կրաքարերը դասակարգվում են ըստ կառուցվածքի և ծագման։ Ըստ կառուցվածքի ստորաբաժանումը սովորաբար արտահայտում է նրանց ծագումը։

Տարբերում են՝ 

* բիոգեն,
* քեմոգեն,
* վերաբյուրեղացված,
* բեկորային
* խառը ծագման կրաքարեր։

Մետամորֆիզմի դեպքում կրաքարը անցնում է մարմարի։ Կրաքար կա բոլոր հասակի նստվածքներում՝ քեմբրից մինչև անթրոպոգեն։

Կիրառություն
------------

Օգտագործվում է սև մետալուրգիայում, պորտլանդ-ցեմենտի պատրաստման համար, քիմիական արդյունաբերության մեջ։

Հայաստանում
-----------

Տարածված է Հայաստանի Շիրակի, Արարատի մարզերում։ Օգտագործվում է սև մետաղաձուլության (որպես բովախառնուրդ), քիմիական արդյունաբերության և շինարարության մեջ։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հայաստանի Բնաշխարհ Հանրագիտարան, էջ 83, 2006 թ

Գրականություն
-------------

* Taylor, P.D. and Wilson, M.A. 2003. Palaeoecology and evolution of marine hard substrate communities. Earth-Science Reviews 62։ 1–103. Archived 2009-03-25 at the Wayback Machine.
* Folk RL, (1974) Petrology of Sedimentary Rocks, Hemphill Publishing, Austin, Texas
* Dunham, R.J. 1962, *Classification of carbonate rocks according to depositional textures*, in Ham W.E. (ed.), Classification of carbonate rocks։ Am. Assoc. Petroleum Geologists Mem. 1,p. 108–121
* Robert S. Boynton-Chemistry and technology of lime and limestone- Wiley (1980) – 578 pages – ISBN 0471027715

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 683)։*  |
**Սկոմորոխ**, թափառաշրջիկ դերասան Հին Ռուսիայում։ Առաջին հիշատակությունը Սկոմորոխների մասին վերաբերում է 1068 թվականին, նրանց պատկերները պահպանվել են Կիևի Սոֆիայի տաճարի որմնանկարներում (1037)։ Սկոմորոխները հանդես են եկել հրապարակներում, փողոցներում՝ միաժամանակ որպես երգիչներ, պարողներ, երաժիշտներ, բեմական փոքր տեսարանների կատարողներ, վարժեցնողներ, ակրոբատներ, եղել են իրենց կատարած երաժշտական և դրամատիկ, երկերի մեծ մասի հեղինակը։ Ներկայացման գլխավոր հերոսը եղել է ուրախ, ճարպիկ գեղջուկը, որը սովորաբար իր խելամտությունը քողարկել է կատակաբան պարզամտի դիմակով։ Սնեկոմորոխը հանդես են եկել խմբերով (XVI- XVII դարերին․՝ 70-100 հոգով), կրել դիմակներ (այդ թվում՝ գազանների)։ Նրանց արվեստը փառաբանել է երկրային զվարճությունները և հակադրվել եկեղեցուն։ Սկոմորոխությունը ծաղկման է հասել XV- XVII դարերին․, իսկ XVIII դ․ հետզհետե անհետացել։ Սնկոմորոխերին հալածել են եկեղեցին, իշխանությունները։ 1648 թվականին և 1657 թվականին հրապարակվել են սկոմորոխությունն արգելող հրամանագրեր։ Սկոմորոխների արվեստի որոշ ավանդույթներ փոխանցվել են XVIII-XIX դարերին․ բաչագաններին, որոնցից էլ անցել էստրադա և կրկես։ ՍԿ ՈՊԱ․Ս (2’колас), դասական արվեստի ուշ շրջանի հույն քանդակագործ և ճարտարապետ։ Ծնվել է Պարոս կղզում։ Ստեղծագործել է մ․թ․ա․ IV դ․ Հունաստանի և Փոքր Ասիայի տարբեր քաղաքներում։ Որպես ճարտարապետ մասնակցել է Տեգեայի Աթենաս Ալեայի տաճարի (մ․թ․ա․ 350-340) և Հալիկառնասի դամբարանի (մ․թ․ա․ IV դ․ կես) կառուցմանը։ Սկոմորոխի՝ մեզ հասած հավաստի գործերից կարևորագույնը Հալիկառնասի դամբարանի գոտու «Ամազոնամաքիա» բարձրաքանդակներն են (մարմար, մ․թ․ա․ IV դարի․ կեսին, Բրիակսիսի, Լեոքարեսի, Տիմոթեոսի հետ, հատվածները՝ Բրիտանական․ թանգարանում, Լոնդոն)։ Սկոմորոխի բազմաթիվ գործեր հայտնի են հռոմեական կրկնօրինակներից («Փոտոս», «Երիտասարդ Հերակլես», «Մենաս»)։ Հրաժարվելով V դարի արվեստին բնորոշ կերպարի ներդաշնակ հանգստությունից, Սկոմորոխը արտահայտել է մարդու հոգեկան ուժեղ ապրումները, կրքերի պայքարը, որոնց մարմնավորման համար կիրառել է դինամիկ կոմպոզիցիա, մանրամսաների մեկնաբանման նոր եղանակներ։ Սկոմորոխ մեծապես ազդել է հելլենիստական մշակույթի քանդակագործների վրա։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 444)։*  |
**«Ֆլորա »** (իտալերեն՝ La Flora), իտալացի նկարիչ, ուշ վերածննդի կարկառուն ներկայացուցիչ Տիցիանի վրձնին պատկանող նկար: Նկարիչն այս կտավը ստեղծել է 1510 թվականին: Ներկա պահին «Ֆլորա» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Ֆլորենցիայի Ուֆֆիցի թանգարանում:

Պատմություն
-----------

Տիցիանը «Ֆլորա» կտավը ստեղծել է 1510 թվականին: Այս նկարը բազմիցս վերարտադրվել է 16-րդ դարի օֆորտներում: Ավելի ուշ նկարը պատկանել է անհայտ անձանց, ովքեր Բրյուսելից և Վիեննայից էին: 17-րդ դարում «Ֆլորան» վաճառվել է Ամստերդամում Իսպանիայի դեսպանի կողմից Լեոպոլդ Վիլհելմ Ավտրացի էրցհերցոգին: Դրանից հետո, ավելի ուշ, նկարը համալրում է Արվեստի պատմության թանգարանի (Վիեննա) հավաքածուն: Հետագայում, 1793 թվականին, Ուֆֆիցի թանգարանը կատարում է որոշ նկարների փոխանակում և այդօրվանից ցայսօր «Ֆլորա» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Ֆլորենցիայի Ուֆֆիցի թանգարանում:

18-րդ դարում նկարը սխալմամբ վերագրվում էր Ջակոմո Պալմա Ավագի վրձնին:

Նկարագիր
--------

«Ֆլորա» դիմանկարում պատկերված է իդեալականացված գեղեցկուհի կնոջ կերպար, որը բնորոշ է վենետիկյան դպրոցին և հատկապես Ջորջոնեին ու իր *Լաուրային:* Սակայն այս կտավում երիտասարդ Տիցիանի մոտ արդենձևավորվում էր սեփական ոճը: Ի տարբերություն Ջորջոնեի «սիմվոլիկ» հերոսուհիների, «Ֆլորան» երկրային է, բնական, ոսկեծամիկ, որը փայլում է ակնառու գեղեցկությամբ և առողջությամբ: Նկարում աղջիկը ձախ ձեռքով բռնել է բաց վարդագույն պատմուճանը: Աջ ձեռքում Ֆլորան բռնել է գարնանային ծաղիկներով ծաղկեփունջ, որոնց մեջ երևում են մասրենու ծաղիկ, մանուշակ և հասմիկ:

Նկարում պատկերված կինը Վիոլանտան է՝ Տիցիանի սիրուհին ու բնատիպարուհին է: Նա հանդես է գալիս Տիցիանի մի շարք կտավներում: Դրանցից են՝ «Կինը հայելու առաջ», «Սնափառություն», «Սալոմե» և «Վիոլանտա»: Քննարկումները մինչև օրս էլ շարունակվուն են Ֆլորայի անվան շուրջ: Մի մասը փաստում է, որ նա ուղղակի կուրտիզանուհի է, իսկ մյուս մասը գտնում է, որ այն ամուսնական սիրո խորհրդանիշն է, քանի որ կնոջ հագին ճերմակաթույր դասական ներքնաշապիկ է: Ինչպես նաև Ֆլորան կարող է խորհրդանշել անարատության և հեշտասիրութան հարմոնիա, քանի որ կնոջ մի կուրծքը գրեթե բաց է, իսկ երկրորդը ողջախոհությամբ փակված է: Նկարի Ֆլորայի փոխադարձ կապը հռոմեական գարնան և ծաղկունքի աստվածուհու՝ Ֆլորայի հետ ավելի ուշ շրջանում շրջանառվեց՝ հիմք ընդունելով ձեռքի ծաղկեփունջը:

Գրականություն
-------------

* Valcanover Francesco (1969)։ *L'opera completa di Tiziano* (Italian)։ Milan: Rizzoli

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  Zuffi Stefano (2008)։ *Tiziano*։ Milan: Mondadori Arte։ ISBN 978-88-370-6436-5
4. ↑  Cecilia Gibellini, ed. (2003)։ *Tiziano*։ Milan: Rizzoli

Արտաքին հղումներ
----------------

* Uffizi Gallery page
* Virtual Uffizi page Archived 2012-11-13 at the Wayback Machine.

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Ֆլորա (Տիցիան)** կատեգորիայում։ |
**Արծաթե դրամը** (դան․՝ Sølvskillingen), դանիացի հայտնի հեքիաթագիր Հանս Քրիստիան Անդերսենի հեքիաթը։ Գրվել է 1861 թվականին։

Սյուժե
------

Հեքիաթը պատմում է մի դրամի մասին, որը նոր է դուրս եկել դրամահատարանից։ Դրամը երազում էր տեսնել ողջ աշխարհը և տեսավ։ Նրան մի մարդ տարավ արտերկիր շրջագայության։ Դրամը պառկած է իր նոր ընկերների հետ։ Դրամը չգիտեր, թե ուր է ընկել, բայց շատ էր ուզում տեսնել աշխարհը, և դրա պատճառով մի կարճ ճանապարհորդություն կատարեց քսակից դեպի գրպան։ Հետո գրպանից էլ ընկավ հատակին, նրան գտավ մի աղջիկ։ Բայց այդ աղջիկը մտածեց, որ դրամը կեղծ է և պետք է տալ որևէ մեկին։ Տարիների ընթացքում այդ դրամը ընկնում է մի խեղճ կնոջ մոտ, ով ոչ մի կերպ չի կարողանում ծախսել այն։ Կինը դրամի վրա անցք է բացում, թելը մտցնում է անցքի մեջ և այն կախում է հարևանի աղջկա վզին, բայց մայրը կտրում է թելը։ Ի վերջո, մի անգամ նրան տալիս են մի ճանապարհորդի, ով դրամը փորձում է ծախսել, բայց չի կարողանում։ Նա նայում է դրամին և ժպտում, իր հին դրամների հետ դրամը նա տանում է իր երկիր և բոլորին ցույց տալիս. այստեղ դրամը բոլորին դուր է գալիս և ապրում է հանգիստ ու երջանիկ` հասկանալով, որ կարևորն այն արժեքն է, որն ինքն է զգում իր համար։

Կերպարներ
---------

* Դրամ
* Ճանապարհորդ
* Երեխաներ
* Տատիկ
* Հարևանի աղջիկ
* Հարևանուհի

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հ. Ք. Անդերսեն, Հեքիաթներ, Երևան, 2015

Արտաքին հղումներ
----------------

* Հեքիաթ «Արծաթե դրամը»
* Արծաթե դրամը. հեքիաթը(ռուս.)
**«The House of the Rising Sun»**, ամերիկյան ժողովրդական երգ, բալլադ, երբեմն նաև կոչվում է «Ծագող արևի բլյուզը»։ Երգի իրադարձությունները տեղի են ունենում Նոր Օռլեանում։ The Animals բրիտանական խմբի կատարմամբ՝ այս երգը զբաղեցնում էր ԱՄՆ-ի հիթ-շքերթների առաջին հորիզոնականները, ինչպես նաև Մեծ Բրիտանիայում 1964 թվականին։ The Animals խմբի տարբերակը ներառվել է Rolling Stone ամբսագրի կողմից հրապարակված բոլոր ժամանակների 500 լավագույն երգերի ցանկում։

Սկզբնական և ավելի ուշ ստեղծված տարբերակներ
------------------------------------------

Գոյություն ունեն երգի բազմաթիվ տեսակներ, որտեղ փոփոխվում է սցենարը։ Բոլոր տարբերակներում հերոսը պատմում է այն մասին, թե ինչպես է ոչնչանում իր կյանքը ծագող արևի տանը և զգուշանում է այդպիսի ճակատագրից։ Տարբեր տարբերակներում հերոսը աղջիկ է կամ տղա։ *Ծագող արևի տուն* ասելով որոշ մարդիկ հասկանում են հասարակական տուն, մյուսները՝ բանտ, ոմանք՝ պանդոկ։ Հայտնի չէ նաև, թե արդյոք իրական թե երևակայական շինության մասին է խոսքը։ 19-րդ դարի տարբեր ժամանակահատվածներում քաղաքում երկու շինություններ են եղել տարբեր անուններով, սակայն երկուսի մասին էլ չկա տեղեկություն։ Դրանցից ոչ մեկը չի պահպանվել։

Հայտնի ֆոլկլյորիստ և բլյուզի հավաքող Ալան Լոմակսը 1941 թվականին գրել է Փառք այդ երգին, որ գրվել է Կոնտուկիի երկու բնակիչների՝ Ջորջ Թըրների և Բերտ Մարտինի կողմից։ Կան և երգի ծագման այլ տարբերակներ։ Առաջին գրությունը եղել է 1934 թվականին։ Երգը կատարել են 1930-1940-ական թվականների շատ բլյուզմեններ։

The Animals խմբի տարբերակը
--------------------------

Ամենահայտնին The Animals խմբի կատարումն է, չնայած նրանցից 2 տարի առաջ երգը կատարել է Բոբ Դիլանը (1962)։ The Animals խումբը օգտվել հենց Բոբ Դիլանի տարբերակից։

«No Direction Home» ֆիլմում Վան Ռոնկը նաև մանրամասնորեն պատմում է երգի վերաբերյալ հակամարտությունների մասին։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Երգի բոլոր հնարավոր տարբերակների հավաքածու Archived 2018-04-15 at the Wayback Machine.(անգլ.)
* Փաստեր երգի մասին(անգլ.)
* Երգի պատմությունը Archived 2018-04-08 at the Wayback Machine.(անգլ.)
Աշխարհագրական դիրք
------------------

Հյուսիսային Ամերիկայի կլիման խիստ բազմազան է՝ կլիմա գոյացնող տարբեր ազդակների ներգործությամբ։ Այդպիսի ազդակներից մեկը մայրցամաքի աշխարհագրական դիրքն է։ Մայրցամաքը հյուսիսից-հարավ ունի մեծ ձգվածություն։ Նրա հյուսիսն ընկած է ջերմային ցուրտ գոտում, կենտրոնական շրջանները՝ բարեխառն, իսկ հարավը՝ տաք։ Հյուսիսում տարվա գումարային ճառագայթումը կազմում է 60 կկալ/սմ², իսկ հարավում՝ 180 կկալ/սմ²։

Մակերևույթ
----------

Հյուսիսային Ամերիկայի կլիմայի վրա մեծ ազդեցություն են թողնում նաև լեռնաշղթաների դասավորությունը։ Կորդիլերները և Ապալաչները ձգվելով տաք օվկիանոսների առափնյա մասերով՝ դժվարացնում են օվկիանոսների մեղմացուցիչ ազդեցությունը ցամաքի կլիմայի վրա։ Հյուսիսում՝ Հուդզոնի, իսկ հարավում՝ Մեքսիկական ծոցերի կողմից «բաց դարպասների» առկայությունը հնարավորություն է տալիս հյուսիսից՝ ցուրտ, իսկ հարավից՝ տաք օդային զանգվածներին ներխուժել մայրցամաքի խորքը և առաջացնել ջերմաստիճանների ու եղանակի կտրուկ փոփոխություններ։ Տաք և ցուրտ օդային զանգվածները հաճախ հանդիպելով՝ առաջացնում են մթնոլորտային ճակատներ, ուժեղ քամիներ, փոթորիկներ։

Ծովային հոսանքներ
-----------------

Մայրցամաքի կլիմայի վրա որոշակի ազդեցություն են թողնում նաև ծովային հոսանքները։ Արևմուտքում Հյուսիս-Խաղաղօվկիանոսյան տաք հոսանքը և նրա շարունակությունը հանդիսացող Ալյասկայի հոսանքը մեղմում են Ալյասկայի ծոցի առափնյա շրջանների ձմեռային ցրտերը և առաջացնում են առատ տեղումներ (2 - 3 մ ձյան շերտ)։ Դրան հակառակ, մայրցամաքի արևմտյան մասով անցնող Կալիֆորնիական սառը հոսանքը իջեցնում է առափնյա շրջանների ջերմաստիճանները և տեղումների քանակը, այդ պատճառով Կալիֆորնիայի հովիտը կիսաանապատ է։

Արևելքում Գոլֆստրիմ տաք հոսանքը դրական ազդեցություն է թողնում Ֆլորիդայի և Մերձատլանտյան դաշտավայրի վրա, իսկ Լաբրադորյան սառը հոսանքը հյուսիսարևելյան ափերի վրա բացասական ազդեցություն է թողնում։

Այլ գործոններ
-------------

Կլիմայի ձևավորման վրա ազդում են նաև վայրի բարձրությունը, տիրապետող քամիների ուղղությունը, ռելիեֆի բնույթը և այլն։
**Հոլանդական սոուս** (ֆր.՝ sauce hollandaise), տաք ձվային-ձիթահան սոուս։ Ֆրանսիական խոհանոցի հիմնական սոուսներից մեկն է։

Պատմություն
-----------

Հոլանդական սոուսը մատուցվում է *Բենեդիկտ հավկիթներ* ուտեստում մի փոքր պապրիկայով
Ծնեբեկ հոլանդական սոուսով
1651 թվականին Ֆրանսուա Պիեռ դե լա Վարենը (1615-1678 թվականներ) իր «Ֆրանսիացի խոհարար» խոհարարական գրքում «Ծնեբեկը հոտավետ սոուսում» բաղադրատոմսում մեջբերել է նման սոուսի բաղադրատոմս։

Այժմ հայտնի հոլանդական սոուսը 17-րդ դարում պատրաստվել է առավել վաղ հայտնի սոուսի ձևերից, որը ենթադրաբար հայտնվել է Ֆրանսիայում հուգենոտների շնորհիվ։ Հնարավոր է՝ դա եղել է ֆլամանդական կամ հոլանդական սոուս՝ թանձրացված ձվերով, որն իրենից ներկայացնում է քաղցր խյուս, կարագի մի փոքր քանակություն՝ միասեռ զանգված ստանալու համար։

Պատմաբանների մեծամասնությունը համարում է, որ հոլանդական սոուսը սկզբում կրել է Նորմանդիայի Իսինի-սյուր-Մեր քաղաքի անվանումը (Isigny-sur-Mer), որը հայտնի է իր կարագով։ Այսօր Նորմանդիան ունի Ֆրանսիայի «կրեմային մայրաքաղաք» անվանումը։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ կարագի արտադրությունը Ֆրանսիայում դադարեցվել է, և այն ներմուծել են Հոլանդիայից։ Այնուհետև սոուսի անվանումը փոփոխվել է հոլանդերեն՝ որպես ուտեստի բաղադրամասերից մեկի ծագման մատնանշում, և հետագայում սոուսի անվանումը չի փոխվել։

Բաղադրատոմս
-----------

Թարմ դեղնուցները և փոքր քանակությամբ քացախը զետեղել խորը կաթսայի մեջ՝ ավելացնելով կարագ։ Մի փոքր տաքացնել՝ մշտապես թեթևակի խառնելով թիակով կամ հարիչով։ Երբ որ խառնուրդը թեթևակի պնդանում է, կրակից վերցնել։ Ավելացնել աղ և լիմոնի հյութ։

Սոուսը մատուցել ծաղկակաղամբով, ծնեբեկով, գետնախնձորով, արտիճուկով, խաշած ձկով։ Օգտագործվում է *Բենեդիկտ հավկիթներ* ուտեստում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Кулинария, 1955

Արտաքին հղումներ
----------------

* Հոլանդական դասական սոուս
* The Book of Household Management by Mrs. Beeton
* History of Sauces
* History of Hollandaise Archived 31 August 2009 at the Wayback Machine.
* Free Culinary School Podcast Episode 8 A podcast (audio) episode that talks about the proper classical technique for making Hollandaise and the science behind the method.
* Ina Garten's Blender Hollandaise

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |

 |
**Մուհամմեդ Յասիր Աբդել Ռահման Ռաուֆ Արաֆաթ ալ-Քուդվա** (արաբ․՝ محمد ياسر عبد الرحمن عبد الرؤوف عرفات‎‎‎‎‎, օգոստոսի 4, 1929(1929-08-04), Ամման, Հորդանան - նոյեմբերի 11, 2004(2004-11-11)[…], Կլամար), առավել հայտնի որպես **Յասեր Արաֆաթ** (արաբ․՝ ياسر عرفات‎‎‎), Պաղեստինի նախագահը 1993 թվականից մինչև իր մահը։

Նա եղել է Պաղեստինի ազատագրման կազմակերպության (ՊԱԿ) նախագահ, Պաղեստինյան ազգային մարմնի առաջնորդ, և ՖԱԹՀ կուսակցության առաջնորդ, նախկին ռազմականացված խմբի առաջնորդ, որը նա հիմնադրել է 1959 թվականին։ Նա փոփոխել է իր դիրքերը 1988 թ.-ին, երբ նա ընդունել է ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի բանաձևը՝ 242 հոդված։ Արաֆաթը և նրա շարժումը հովանավորվել է մի քանի արաբական երկրներից։ 1960-ականների վերջին և վաղ 1970 թ.-ին, ՖԱԹՀ-ը դուրս է գալիս Հորդանանի կարճատև քաղաքացիական պատերազմից։ Ստիպված դուրս գալով Հորդանանից և Լիբանանից, Արաֆաթի ու ՖԱԹՀ-ի հիմնական թիրախն էր Իսրայելը, և 1978 և 1982 թվականներին արշավում են Իսրայել։

Ավելի ուշ, Արաֆաթը զբաղվում էր հետ բանակցական գործերով։ Դրանք ներառում էին Մադրիդի կոնֆերանսը 1991 թ. 2000 թվականին Քեմփ Դևիդում կայացած գագաթաժողովը. Նրա քաղաքական մրցակիցները, այդ թվում, իսլամիստները, հաճախ նրան մեղադրում էին լինելու կոռումպացված կամ շատ ենթարկվող և զիջումների գնացող Իսրայելի կառավարությանը։ 1994 թ.-ին Արաֆաթը ստացել է Խաղաղության Նոբելյան մրցանակ։

Արաֆաթը մնում է խիստ հակասական գործիչ, որի ժառանգությունը արդեն լայնորեն վիճարկվել։ Մեծամասնությունը Պաղեստինի ժողովրդի անկախ քաղաքական գաղափարախոսության համար դիտարկում են որպես հերոսական ազատամարտիկի և նահատակ, ով խորհրդանշում է ազգային ձգտումներին իր ժողովրդի համար, իսկ շատ իսրայելցիները են նրան բնութագրել է որպես չզղջացող ահաբեկիչի։ Քննադատները մեղադրում Արաֆաթի զանգվածային կոռուպցիայի մեջ։ Գաղտնի անձնական հարստությունը գնահատվում է 1.3 մլրդ դոլար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Czech National Authority Database
2. 1 2
3. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
4. 1 2  Discogs — 2000.


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Discogs · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · Find A Grave · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Armeniapedia · Բրիտանիկա (օնլայն) · Բրոքհաուս · Ժամանակակից Ուկրաինայի · Լարուսի · Կրուգոսվետ · Համառոտ հրեական · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Մեծ ռուսական · ՌԻԱ տեղեկանք · ՌԻԱ տեղեկանք · Notable Names Database · Treccani · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 90219652 · BNC: a16528852 · BNE: XX834305 · BNF: 120454206 · CiNii: DA06992421 · EGAXA: vtls000806563 · GND: 118503766 · ICCU: CFIV075512 · ISNI: 0000 0001 2148 1294 · LCCN: n83055228 · NDL: 00620275 · NKC: ola2002146926 · NLA: 40524425 · NLG: 197065 · NLR: 000008049 · NLP: A11825984 · NSK: 000339935 · NTA: 072353813 · NUKAT: n98080906 · LIBRIS: 174763 · SUDOC: 030636930 · VIAF: 112863535 · WorldCat VIAF: 112863535 |

 |

 |
**Հայաստանի Հանրապետության մեդալներ** - Հայաստանի Հանրապետության պետական պարգևների տեսակ։ Հիմնադրվել են 1994 թվականի «Պետական պարգևների մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքով (ուժը կորցրել է 2014 թվականի օգոստոսի 9-ին), վերասահմանվել են 2014 թվականի «Պետական պարգևների և պատվավոր կոչումների մասին» ՀՀ օրենքով։ Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 55-րդ հոդվածի 16-րդ կետի, Հայաստանի Հանրապետության մեդալներով պարգևատրում է Հայաստանի Հանրապետության Նախագահը` դրանց վերաբերյալ հրապարակելով հրամանագրեր։

Հայաստանի Հանրապետության մեդալներ
---------------------------------

| Արիության մեդալ | «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» I աստիճանի մեդալ | «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» II աստիճանի մեդալ | Մարտական ծառայության մեդալ |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|

| Մխիթար Գոշի մեդալ | Մխիթար Հերացու մեդալ | Անանիա Շիրակացու մեդալ | Մովսես Խորենացու մեդալ |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|

| «Հասարակական կարգի գերազանց պահպանման համար» մեդալ | Երախտագիտության մեդալ | «Աշխատանքային վաստակի համար» մեդալ | Ծնողական փառքի մեդալ |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |
|

Տես նաև
-------

* Հայաստանի Հանրապետության պետական պարգևներ
* Հայաստանի Հանրապետության շքանշաններ

Աղբյուրներ
----------

* Հայաստանի մեդալներ - president.am
* Հայաստանի մեդալներ - arlis.am
Տեսքը վերևից
**Հյուսիսային ապահովագրական ընկերության շենքեր** (ռուս.՝ Здания Северного страхового общества), երկու շենքերի համակառույց Մոսկվայի կենտրոնում (Իլյինկա փողոց, տուն 21-23)։ Կառուցվել է 1910-1911 թվականներին Հյուսիսային ապահովագրական ընկերության համար։ Շենքերն ունեն մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտների կարգավիճակ։

Պատմություն
-----------

XIX դարի վերջին Հյուսիսային ապահովագրական ընկերությունը զբաղեցրել է Օռլովի-Դավիդովի տունը Նիկոլյան փողոցում։ 1900 թվականին որոշվել է ընկերության համար կառուցել եկամտաբեր տների համալիր, որտեղ պետք է տեղակայված լինեին գրասենյակներ, առևտրային և պահեստային տարածքներ։ Այդ նպատակով ձեռք էր բերվել հողակտոր Նոր հրապարակում` Կիտայ-գորոդի պատի հետնամասում։ Հայտարարվել է ճարտարապետական մրցույթ, որին մասնակցել է 22 նախագիծ։ Առաջին տեղը զբաղեցրել է ճարտարապետներ Իվան Ռերբերգի, Մարիան Պերետյատկովիչի, Վյաչեսլավ Օլտարժևսկու և Իլյա Գոլոսովի նախագիծը։

Երկու մասնաշենքերից բաղկացած համակառույցը օրգանապես ներգծվեց շրջակա կառույցների մեջ։ Համալիրի արևելյան մասի ճարտարապետության վրա ազդել է Նիկողայոս Հրաշագործի «Մեծ խաչ» եկեղեցու և Կիտայ-գորոդի Իլյինսկի դարպասի հարևանությունը։ Արևմտյան մասնաշենքի դեպի Իլյինկա դուրս եկող թևն ավարտվում է ժամացույցով աշտարակով, իսկ արևելյանը` հզոր նեոդասական ռոտոնդայով, որը հակադրվում է աշտարակին։ Հինգհարկանի շենքերն ունեն մեծ քառակուսի գրասենյակային պատուհաններ։ Ռոտոնդայի գմբեթի տակ փոքր պատուհանների երկու գոտի է` վերևում կիսաշրջանաձև, իսկ նրանց տակ` քառակուսի։

Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո Հյուսիսային ապահովագրական ընկերությունը լուծարվել է։ 1930-ական թվականներին շենքերում տեղակայված էին արտաքին առևտրի կոմիսարիատը, արվեստի գործերով և բարձրագույն դպրոցի գործերով կոմիտեները։ 1990-ական թվականների սկզբին շենքերը զբաղեցրել են կուսակցական վերահսկողության կոմիտեն և «Մոսկովսկի ռաբոչի» հրատարակչությունը։ Այնուհետև 1992-2008 թվականներին այստեղ տեղակայված էր Ռուսաստանի Դաշնության սահմանադրական դատարանը։ Ներկայումս արևելյան մասնաշենքը զբաղեցնում է ՌԴ նախագահի աշխատակազմի ընդունարանը, իսկ արևմտյանը` ՌԴ աշխատանքի և սոցիալական պաշտպանության նախարարությունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Распоряжение Правительства Москвы № 1608-РП от 10.08.2004
2. ↑  *Федосюк Ю. А.* Москва в кольце Садовых. — М.: Московский рабочий, 1983. — С. 49.
3. ↑  Северное страховое общество, 1909—1911 гг. 1930-е гг. военный инженер И. И. Рерберг, архитекторы М. М. Перетяткович, В. К. Олтаржевский, И. А. Голосов Archived 2018-07-09 at the Wayback Machine. // data.mos.ru
4. 1 2 3  *Зинаида Одолламская* Северное страховое общество // Узнай Москву
5. ↑  *Александра Жукова* Прогулки по Москве. Центр города
**Վելուտե** (ֆր.՝ velouté), ռուի և արգանակի վրա հիմնված սոուս։ Ներկայացվել է 19-րդ դարում Մարի Անտուան Կարեմի կողմից՝ որպես ֆրանսիական խոհանոցի չորս հիմնական սոուսներից մեկը՝ բեշամելի, էսպանյոլի և ալեմանդի սոուսների հետ միասին։ Ավելի ուշ, Օգյուստ Էսկոֆիեի շնորհիվ, նրանց ավելացել են տոմատի սոուսը, մայոնեզը, հոլանդական սոուսը։

Պատրաստում
----------

Վելուտեն պատրաստվում է ոսկեգույն ռուի և հավի կամ հորթի բաց գույնի արգանակի հիման վրա (ֆր․՝ fonds blanc) կամ ձկան արգանակ՝ աղի, աղացած սև պղպեղի հավելումով։ Սովորաբար պատրաստի սոուսը կոչվում է դրա համար հիմք ծառայած արգանակի անունով՝ հավի (թռչնամսից), ձկնային (ֆր.՝ velouté de volaille), վելուտե կամ վելյուտե՝ հորթի մսից (ֆր.՝ velouté de veau)։ Կարող է օգտագործվել նաև ծովամթերք։

Կիրառություն
------------

Վելուտեն օգտագործվում է որպես ինքնուրույն սոուս թռչնամսի կամ ձկան համար, կամ որպես հիմք այլ սոուսների համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Escoffier Auguste, Adams, Charlotte (2000)։ *The Escoffier Cookbook and Guide to the Fine Art of Cookery: For Connoisseurs, Chefs, Epicures Complete With 2973 Recipes* (55 ed.)։ New York: Crown Publishers, Inc։ էջեր 19–21։ ISBN 978-0-517-50662-2

Գրականություն
-------------

* *Sarah R. Labensky, Alan M. Hause* On cooking: a textbook of culinary fundamentals. — Second Edition. — Prentice-Hall, Inc. 1999. — 1158 p. — ISBN 0138626405
* *Г. Л. Кракнел, Р. Д. Кауфман* Большая книга кулинарного искусства = Кулинария для профессионалов = Practical Professional Cookery. — М.: АСТ:Астрель, 2008. — 911 p. — ISBN 9785170538164
**Տուատկալ** (մար.՝ пӧремеч, լեռնային մար.՝ туаткал),մարիների ազգային ուտեստ, լոռաբլիթի տեսակ։ Կոչվում է պերեմեչ, նաև շանգա։ Կախված միջուկի տեսակից՝ առանձնացնում են մի քանի տեսակներ։

Բաղադրատումս
------------

Տուատկալի համար հիմք կարող է ծառայել ինչպես անթթխմոր, այնպես էլ թթխմորով խմորը։ Սկզբում այն թաթախում են ալյուրի մեջ, այնուհետև գրտնակում, մինչև ստացվի  մինչև 1 սմ հաստությամբ և տապակի չափի լայնությամբ բլիթ։ Պատրաստի հիմքի վրա գդալով լցնում են միջուկի շերտը, հարթեցնում լայն դանակով, տուատկալի եզրերը ներսից փաթաթում են միջուկի վրա և նորից հարթեցնում, իսկ հետո տուտակալի վրա քսում են  (կաթնաշոռով և կարտոֆիլով) հարած ձու։ Կանեփով տուատկալի համար դրա մանրացված սերմերը խառնվում են կարտոֆիլի պյուրեի հետ։ Տախտակից տուատկալը դրվում է յուղ քսած տապակի մեջ և թխվում (վառելափայտով և ածուխով)։ Թխելիս կաթնաշոռով և կարտոֆիլով տուատկալը, որի վրա հարած ձու են քսում, կարմրում է։ Տուատկալը ուտում են կաթով կամ սերուցքով։ Կաթնաշոռով տուատկալը կարելի է ուտել նաև կաթով կամ սերուցքով։ Սովորաբար պատրաստվում է ծնողներին նվիրված օրերին։

Պերեմյաչի տեսակները
-------------------

* Տոռիկ պերեմյեչ (մար.՝ Торык пӧремеч, լեռնային մար.՝ Тывыртыш туаткал)՝ կաթնաշոռով
* Պարենգե պերեմեչ (մար.՝ Пареҥге пӧремеч, լեռնային մար.՝ Тури туаткал)՝ կարտոֆիլով
* Նոշմո պերեմեչ (մար.՝ Нӧшмӧ пӧремеч, լեռնային մար.՝ Нӱшмӱ туаткал)՝ կանեփով
* Էնիժ պերեմեչը (մար.՝ Эҥыж пӧремеч, լեռնային մար.՝ Ӹнгыж туаткал)՝ ազնվամորով
* Շոպտիր պերեմեչ (մար.՝ Шоптыр пӧремеч, լեռնային մար.՝ Шаптыр туаткал)՝ հաղարջով
* Սնեգե պերեմեչ (մար.՝ Снеге пӧремеч, լեռնային մար.՝ Изимӧр туаткал)՝ ելակով

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Юадаров К. Марийская крестьянская кухня.— Йошкар-Ола, 2009.— С.10
Արձակուրդների հաճույքը Ֆրանսիայում
**Հաճույք,** դրական ներկված հույզեր, ուղեկցվում է մի կամ մի քանի պահանջմունքների բավարարմամբ։ Հաճույքի հականիշը տառապանքն է և ցավը։ Էպիկուրոսի փիլիսոփայության մեջ հաճույքը նույնականացվում է երջանկության հետ։ Հետագայում նման դիրոքորոշումը անվանվեց հեդոնիզմ։ Ստոիցիզմի ներկայացուցիչները, հակառակը՝ հաճույքը համրում էին կիրք, որն առաջացնում է կախվածություն և սովորություն։ Այժմ հաճույքի տակ ենթադրվում է գլխուղեղի որոշակի հատվածի կողմից ղեկավարվող զգացողություն, որն առաջացնում է դրական էմոցիոնալ ֆոն։

Հճույքի սկզբունքը
-----------------

Հաճույքի սկզբունքը (գերմ.՝ Lustprinzip), Զիգմունդ Ֆրոյդի տեսության հոգեբանական ապարատի աշխատանքի չորս սկզբունքներից մեկն է, անփոփոխության, երանություն և ձանձրալի կրկնության սկզբունքներին զուգահեռ։ Հաճույքի սկզբունքը նկարագրում է որպես լարվածության մինչև ամենացածր մակարդակի իջեցման հոգեբանական ձգտում։ Այս պատճառով էլ 1920 թվականի աշխատությունում Ֆրոյդը պարադոքսային եզրակացություն է անում, խսելով այն մասին, որ «հաճույքի սկզբունքը գտնվում է մահվան հակումի ենթակայության տակ», և մեկը և մյուսը ձգտում են օրգանիզմը բերել մինիմալ՝ իդեալում զրոյական, հոգեբանական ճնշման։ Հոգեվերլուծաբան Ժակ Լականը իր «Օբյեկնտերի հարաբերություններ» լեկցիայում համադրում է հաճույքը և կախվածությունը, ինչքան էլ որ դրանք թվում են հակադիր, քանի որ «հաճույքը կապված է ոչ թե պարապության, այլ հենց կախվածության կամ ցանկությունների լարման հետ»։

Ժամանակակից անգլիացի փիլիսոփա՝ Դևիդ Պիրսը, իր աշխատություններում (օրինակ «Գեդոնիստական իմպերատիվ» աշխատությունում) ուսումնասիրվում է հասարակության մեջ և կենսոլորտում ցանկության դերի մեծացման հեռանկարները։

Քրիստոնեության մեջ
------------------

Քրիստոնեության մեջ, այնպիսի մարմնական հաճույքները ինչպիսիք են շատակերությունը և վավաշությունը մերժվում են, իսկ արմատավորվում են հոգևոր հաճույքները՝ ուրախությունը և երջանկությունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Учёные нашли у человека центр удовольствия
2. ↑  Что такое смертный грех?

Գրականություն
-------------

* Кириленко С. А. Забота об удовольствии Archived 2011-08-17 at the Wayback Machine. // Феномен удовольствия в культуре. Материалы международного научного форума. — СПб.: Центр изучения культуры, 2004, с. 155—157

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Հաճույք** կատեգորիայում։ |
**Ալեքսանդր Սարգսի Սիրանոսյան** (հունիսի 24, 1939(1939-06-24), Լիոն), հայ դաշնակահար, դիրիժոր։

Կենսագրություն
--------------

Ալեքսանդր Սիրանոսյանը ծնվել է 1939 թվականի հունիսի 24-ին Լիոնում։ Ավարտել է Լիոնի (Ֆրանսիա) և Ժնևի (Շվեյցարիա) ազգային կոնսերվատորիաները։ 1968-2007 թվականներին եղել է Ռոմանի (Ֆրանսիա) երաժշտության ազգային կոնսերվատորիայի ղեկավար (դուդուկի դասարանի հիմնադիր), 1973-2007 թվականներին՝ Դրոմի նվագախմբի և գործիքային անսամբլի գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր։ Շվեյցարիայում սովորելու տարիներին գտել է կոմպոզիտոր Ստեփան Էլմասի մոռացված արխիվը, շարադրել նրա կենսագրությունը։ Ռոմանի մշակութային կյանքի զարգացմանը իրենց այցելություններով նպաստել են Առնո Բաբաջանյանը, Էդվարդ Միրզոյանը, ջութակահար Թ. Վարգան, թավջութակահար Ա. Նավարան և ուրիշներ։

Թավջութակահար Ա. Պուլեի հետ համերգներով շրջագայել է Եվրոպայում և Վենեսուելայում։ Հայտնաբերել է և տարածել Պ. Բյուսոյի, Գ. Ժունիոնի, Ս. Էլմասի, Տ. Մանսուրյանի, Դավիթ Հալաջյանի, Կ. Միկուլիի, Ա. Մեսումենցի և ուրիշների ստեղծագործության քիչ հայտնի և անհայտ երկերը։ 2005 թվականին Հայաստանի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի հետ ներկայացրել է Վ. դ՚Էնդիի «Իտալական սիմֆոնիայի» (1972) համաշխարհային պրեմիերան։

Կատարողական գործունեությանը զուգահեռ զբաղվել է նաև հետազոտական աշխատանքներով։ Հեղինակել է մի շարք հոդվածներ և ցուցահանդեսի կատալոգներ։ Թողարկել է Ս. Էլմասի դաշնամուրի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կոնցերտների (Հայաստանի ֆիլհարմոնիկ նվագախումբ, մենակատար՝ Արմեն Բաբախանյան), Ասլամազյան-Կոմիտասի «Հայկական մանրանկարների», Խ. Ռոդրիգոյի «Արանխուես» կոնցերտի (վերջին երկուսը՝ «Սերենադ» նվագախումբ, Հայաստան), Դ. Միյոյի «Րոպե» օպերայի («Արս-Նովա» նվագախումբ, Փարիզ) խտասալիկները։

Ընտանիք
-------

* Դուստրը՝ Շուշան Սիրանոսյան (ծնվ.՝ 1976), ջութակահարուհի, Շվեյցարիայի «Սենտ Գալլա» նվագախմբի կազմում, 2 անգամ հանդես է եկել Հայաստանի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի հետ։
* Դուստրը՝ Աստղիկ Սիրանոսյան (ծնվ.՝ 1978), թավջութակահարուհի։

Պարգևներ
--------

* Հայաստանի «Մովսես Խորենացի» մեդալ,
* Հայաստանի մշակույթի նախարարության «Կոմիտաս» մեդալ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ֆրանսահայ դիրիժոր Ալեքսանդր Սիրանոսյանի ղեկավարությամբ Երևանում կայանալիք համերգը նվիրվելու է Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ծագումով հայեր։ Ալեքսանդր եւ Մարո Սիրանոսյան Alexander and Maro Siranosyan
* Ալեքսանդր Սիրանոսյանը և Ստեփան Էլմասի ստեղծագործական ժառանգության վերածնունդը

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ երաժշտության հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Մարտիրոսյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:*

**Խաչիկ Մարտիրոսյան** (1875, Շումեն, Danube Vilayet, Օսմանյան կայսրություն - 1903, Բասեն), հայ բժիշկ։

Կենսագրություն
--------------

Խաչիկ Մարտիրոսյանը ծնվել է 1875 թվականին, Բուլ­ղա­րի­այի Շու­մեն քաղաքում։ Մարտական անունը եղել է Շումենցի Խաչիկ։
Մասնագիտությամբ բժիշկ է եղել։

1903 թվականին կնոջն ու որդուն Շումենում թողնելով մեկնել է Կարս, այնտեղից Սա­սուն անցնելու և ժողովրդին օգնելու նպատակով։ 1903 թվականին, երբ կազմվել են Խանի ու Օննիկ Նևրուզի ֆիդայական խմբերը, բժիշկն ասել է. «Մե­ռաք` ես ձեզի հետ, վիրաւորուեցաք՝ ձեզի պահապան», և դեղորայքի պայուսակը ուսին միացել է ֆիդայիների խմբին։ 1903 թվականին Բասենի կռիվների ժամանակ եղել է առաջին զոհերից՝ 28 տարեկանում։

Գրականություն
-------------

Յուշամատեան Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան, Ալբոմ-ատլաս, Ա. հատոր, Դիւցազնամարտ, 1890-1914, Լոս Անճելըս, 1992։

Աղբյուր
-------

* Հարություն Մինասյան, Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայի Հանրապետությունում բռնաճնշումների և ցեղասպանության ենթարկված հայ բժիշկներ, Երևան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Մարտիրոսյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:*
**Մարտիրոսյաններ** (Մարտիրոսաշվիլի), Շանշյան-Մարտիրոսյաններ, հայ իշխանական տոհմ Վրաստանում 17-19-րդ դարերում։ Մինչև 18-րդ դարի վերջը վրաց արքունիքում ժառանգաբար վարել են դատավոր-դպիրի (մդիվանմծիգնոբարի), այնուհետև, նաև՝ դպրապետի, գանձապետի և այլ պաշտոններ։ Արդեն 17-րդ դարի սկզբին Մարտիրոսյանների ներկայացուցիչ Մարտիրոսի որդի Ավթանդիլը դպիր և դատավոր էր։ 1628 թվականի վավերագրերում հիշատակվում են նրա եղբայրներ Շանշեն, Շալվան։ Վերջինիս որդի Սուլխանը 1658 թվականից հիշվում է արքունի դատավոր։ Շանշեի որդի Ավթանդիլն իր որդիներ Սուլխանի ու Բեգթաբեգի հետ 1656 թվականին որպես ժառանգական տիրույթ է ստացել Սոմաների գյուղը։ Մարտիրոսյանների տիրույթներն ավելի են մեծացել հետագայում, կալվածքներ ունեին Միջին Քարթլիում, Ալի գետի հովտում (Նաբախաեի, Աձվիս գյուղեր, նաև տիրույթներ Ուժլե, Դումացխո, Վակա, Մոխիս գյուղերում)։ Մարտիրոսյաններից առավել նշանավոր է Ավթանդիլի որդի Բեգթաբեգը, որը դպիր-դատավոր է եղել 1661-1697 թվականներին և 1680 թվականին պատկերազարդել Շոթա Ռուսթավելու «Ընձենավորը»։ 17-րդ դարի վերջից Մարտիրոսյանները հանդես են գալիս նաև Շանշյան-Մարտիրոսյան կրկնակի ագգանվամբ, իսկ 18-րդ դարի սկզբներից նույն Բեգթաբեգի ճյուղը կրում է Բեգթաբեգյան (Բեգթաբեգաշվիլի) ազգանունը։

Մարտիրոսյաններից սերվող դպիրների և նրանց գործունեության տարիները․
-----------------------------------------------------------------

* Ավթանդիլ-1610-1661
* Շալվա-1634-1664
* Սուլխան-1658-1659
* Բեգթաբեգ-1661-1697
* Զաքարիա-1667-1688
* Ավթանդիլ-1694-1718
* Բեգթաբեգ-1713-1749
* Կարան-1723-1752
* Եսայի (Եսավ) Մարտիրոսյան (Բեգթաբեգյան)-1730-1734
* Ավթանդիլ Բեգթաբեգյան-1778
* Սուլխան՝ Բեգթաբեգի որդի-1766-1780
* Սողոմոն Շանշյան-Մարտիրոսյան-1768-1801
* Բեգթաբեգ Բեգթաբեգյան-1778-1805
* Հովհաննես Բեգթաբեգյան-1783-1816
* Եսայի (Եսավ) Բեգթաբեգյան-1774-1820։
«Hello world» ծրագրի օրինակ՝ գրված Perl լեզվով
**«Hello, world!»**-ը համակարգչային ծրագիր է, որի աշխատանքի արդյունքն է էկրանին (կամ այլ արտարծող սարքին) «Hello, world!» արտահայտության արտարծումը (հայերեն՝ «Բարև, աշխարհ»)։ Սովորաբար, «Hello, world!»-ը առաջին ծրագիրն է ծրագրավորման լեզվի դասագրքերում։

Այս ծրագրի ուսումնասիրումը ուսանողի ուշադրությունը հրավիրում է իր համար նոր լեզվի միանգամից մի քանի նոր հասկացություններ վրա, և, ինչն ամենակարևորն է, ուսանողը հասկանում է տվյալ ծրագրավորման լեզվով գրված ծրագրի հիմնական կառուցվածքը։

Չնայած նրան, որ փորձնական ծրագրերն օգտագործվում են համակարգիչների ստեղծման օրվանից, «Hello world» արտահայտության՝ որպես փորձնական հաղորդագրություն օգտագործման ավանդույթն սկսել է 1978 թ․-ից, երբ Բրայան Քերնիգանն ու Դենիս Ռիտչին, իրենց «C ծրագրավորման լեզուն» (անգլ.՝ «The C Programming Language») գրքում առաջին անգամ օգտագործեցին այս արտահայտությունը։

Օրինակներ
---------

C ծրագրավորման լեզվով (հնացած տարբերակ)

```
# include <stdio.h>

int main (void)
{
 puts ("Hello, World!");
}

```

Ժամանակակից տարբերակը, որն համապատասխանում է ANSI C ստանդարտին

```
#include <stdio.h>

int main(void)
{
 printf("Hello, world\n");
 return 0;
}

```

C++ ծրագրավորման լեզվով

```
#include <iostream>

int main()
{
 std::cout << "Hello, world!" << std::endl;
 return 0;
}

```

Pascal ծրագրավորման լեզվով

```
program MyProgram;
begin
 WriteLn ('Hello, world!');
end.

```

Oberon ծրագրավորման լեզվով

```
MODULE Hello;
IMPORT Console;
BEGIN
	Console.String("Hello World!");
	Console.Ln
END Hello.

```

Modula-2 ծրագրավորման լեզվով

```
MODULE Hello;
FROM STextIO IMPORT WriteString;
BEGIN
	WriteString("Hello World!");
END Hello.

```

Python 2.x լեզվով

```
print "Hello, world!"

```

Python 3.x լեզվով

```
print("Hello, world!")

```

Java լեզվով

```
public class helloworld
 {
	public static void main(String []args)
	{
		System.out.println("Hello, World!");
	}

}

```

Common Lisp լեզվով

```
(format t "Hello, world!~%")

```

JavaScript լեզվով

```
alert("Hello, world!");

```

PHP լեզվով

```
<?php
echo 'Hello world';
?>

```

Հետաքրքիր տեղեկություններ
-------------------------

* Perl լեզվում «Hello, world!»-ի փոխարեն օգտագործվում է «Just another Perl hacker» («Ուղղակի ևս մեկ Perl-հաքեր»)

Ծանոթագրություն
---------------

1. ↑
2. ↑  Bjarne Stroustrup (1997). The C++ Programming Language. 3rd edition, p. 46.

Արտաքին հղումներ
----------------

* «The Hello World» - ավելի քան 400 ծրագրեր, ներառյալ «Hello World»-ը, գրված ավելի քան 60 լեզուներով
* GNU Humor Collection
Արդարություն (XI) քարտը Ռայդեր Ուայթի տարոյի կապուկից։
**Արդարություն**, տարոյի մեծ արկանների քարտերից, որը կախված կապուկից ունի **VIII** կամ **XI** համարը: Քարտն օգտագործվում է ինչպես խաղաքարտերով խաղալու, այնպես էլ գուշակության մեջ:

Նկարագրություն
--------------

Արդարության քարտը տարոյի հավաքածուում հայտնվել է շատ վաղ, դեռ Մարսելյան տարոյում։ Այն տարոյի մեծ արկան է և սովորաբար հաջորդում է ԿառքինVIII համարով, չնայած որոշ կապուկներում հաջորդակությունը տարբեր է: Արդարության առաքինությանը տարոյում հաջորդում են երկու այլ կարդինալ կամ հիմնական առաքինություններ՝ չափավորություն և քաջություն (ուժ):

Քարտի վրայի անձը ձախ ձեռքում պահում է ոսկուց պատրաստված կշեռք, որը խորհրդանշում է հավասարակշռված որոշումը:

Մեկնաբանություն
---------------

Ըստ Ուայթի 1910 թվականի *«Տարոյի պատկերային բանալին»* գրքի՝ քարտը գուշակության մեջ ներառում է մի շարք մեկնաբանություններ.

> 11. ԱՐԴԱՐՈՒԹՅՈՒՆ — Հավասարություն, արդարադատություն, ազնվություն, պարկեշտություն, ազնվություն, իրավունքի ավելի արժանի կողմի հաղթանակ։ Շրջված. օրենքն իր բոլոր բաժիններով, իրավական բարդություններ, մոլեռանդություն, կողմնակալություն, չափազանց խստություն:
> 
> 

Աստղաբանության մեջ արդարության քարտը կապվում է Վեներա մոլորակի և Կշեռք կենդանակերպի հետ:

Համարակալում
------------

 Գաղտնագրման ձեռագրերի 32-րդ թերթիկը, որն առաջարկում է համարակալման փոփոխություն՝ Ուժ և Արդարություն քարտերի համար
Արդարությունը ավանդորեն ութերորդ քարտն է, իսկ Ուժը՝ տասնմեկերորդը, բայց Ռայդեր Ուայթի կապուկում այս երկու քարտերը հաջորդականությունը փոխված է, որպեսզի ավելի համապատասխանի Ոսկե արշալույսի հերմետիկ օրդենի կողմից մշակված աստղաբանական ուղեցույցներին. ութերորդ քարտը համապատասխանում է Առյուծի համաստեղությանը, իսկ տասնմեկերորդը՝ Կշեռքին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Gray, Eden. "Complete Guide to the Tarot." 1970. Crown Publishers, New York, NY.
2. ↑  Waite, Arthur Edward (1979)։ *The Pictorial Key to the Tarot*։ New York: Samuel Weiser։ էջ 285։ ISBN 0-87728-218-8
3. ↑  «Justice Tarot Card»։ askAstrology
4. ↑  Decker Ronald, Dummett Michael (2019)։ *A History of the Occult Tarot*։ London: Duckworth։ էջ 82–84։ ISBN 9780715645727
Օլիմպիական արծաթե մեդալ
**Արծաթե մեդալ**, օգտագործվում է որպես պարգև։ Սպորտում արծաթե մեդալը սովորաբար տրվում է է այն մասնակցին, ով գրավել է երկրորդ տեղը մրցույթներում։
Առաջին և երրորդ տեղերը գրաված հաղթողները սովորաբար պարգևատրվում են ոսկե և բրոնզե համապատասխան մեդալներով։

Օլիմպիական խաղեր
----------------

Հիմնական հոդված՝ Օլիմպիական մեդալ
1896 թվականին հաղթողների մեդալը եղել է արծաթից՝ անկախ զբաղեցրած տեղից։ Ոսկե, արծաթե և բրոնզե մեդալների հանձման սովորույթն առաջին երեք տեղերի համար կազմակերպիչները սահմանեցին սկսած 1904 թվականի Օլիմպիական խաղերից, այնուհետև լայն տարածում գտավ շատ ուրիշ մարզական միջոցառումներում։ Մեդալների դրվագրման իրավասությունն տրվում էր կազմակերպիչ երկրին։
Առաջին ութ ամառային Օլիմպիական խաղերի ընթացքում մարզիկներին տրվող մեդալի դիզայնը տարբեր է եղել և մշակվել է յուրաքանչյուր կազմկոմիտեի կողմից ինքնուրույն։ 1928-ից մինչև 2000 թվականը դիզայնը եղել է միատեսակ։ Նկարի առաջին երեսին եղել է ֆլորենցիայի նկարիչ Ջուզեպե Կասիոլիի աշխատանքը՝ հյուրընկալող երկրի տեքստով։ Դա Նիկա Ատվածուհին է, աջ ձեռքին արմավենու ճյուղ, ամֆինաթատրոնի ֆոնի վրա՝ ի պատիվ հաղթողի։ Մեդալի հակառակ երեսը փոխվել է՝ կախված այն երկրի ցանկությունից, որտեղ անցկացվել են Խաղերը։ Հատկանշական է, որ Կասիոլին իր աշխատանքում ցույց է տվել հռոմեականամֆիթատրոնը, չնայած այն հանգամանքին, որ այդ խաղերը ի սկզբանե եղել է հունական։
2004 թվականից սկսած Աթենքի Օլիմպիական խաղերի ավանդույթները փոխվել են, և մեդալի երկու երեսները պատրաստվում է ըստ
խաղերի կազմակերպիչների յուրօրինական դիզայնի։ Ձմեռային Օլիմպիական տարբեր տարիների Խաղերի մեդալի դիզայնը փոխվում է։

 Դպրոցական մեդալ ՌՍՖՍՀ

Դպրոցական արծաթե մեդալ
----------------------

**Արծաթե մեդալը** երկրորդն է ոսկե մեդալից հետո։ «Կրթության ոլորտում առանձնահատուկ հաջողությունների» համար արծաթե մեդալով պարգևատրվել են պետական (ավարտական) ատեստավորում ստացած այն շրջանավարտները, ովքեր ավարտական դասարաններում բոլոր ուսումնական առարկաներից ունեցել են կիսամյակային, տարեկան և ավարտական «գերազանց» գնահատականեր և ոչ պակաս երկու «լավ» գնահատական՝ ուսումնական առարկաներից։ Իսկ արծաթե մեդալ ունեցողի ատեստատը ձևավորվում է արծաթե տառով։

Սկսած 2014 թվականից դաշնային մակարդակով այն չի շնորհվել, ընդ որում Ռուսաստանի շրջաններին իրավունք է տրվում ինքնուրույն սահմանել պարգևատրումը սովորողներին, այդ թվում նաև արծաթե մեդալով պարգևատրումը շրջանավարտններին[1].

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Предусматривается ли выдача золотых и серебряных медалей по окончании школы по действующему законодательству об образовании?

Արտաքին հղումներ
----------------

* Օլիմպիական մեդալի դիզայն
**Սուրբ Ցեցիլիայի եկեղեցի** (գերմ.՝ St. Caecilia), կաթոլիկական նախկին եկեղեցի գերմանական Քյոլն քաղաքի հարավային հին հատվածում (de: Köln-Altstadt-Süd) (Հյուսիսային Հռենոս-Վեսթֆալիա)։ Եկեղեցին գտնվում է Cäcilienstraße և Cäcilienkloster փողոցների հատման վայրում։

Բազիլիկի հատակագիծը
Սուրբ Ցեցիլիայի եկեղեցին իրենից ներկայացնում է ռոմանական եռանավ բազիլիկ՝ առանց տրանսեպտի։ Դասն ու հարավային կողմնային նավը ավարտվում են կիսաշրջանաձև ապսիդով։ Հյուսիսային կողմնային նավը ապսիդի հետ միասին ավարտվում է ավանդատնով։ Եկեղեցին Քյոլնում առանձնանում է շատ պարզ ճարտարապետությամբ և ներքին կահավորմամբ, ի տարբերություն մյուս ռոմանական եկեղեցիների։

Եկեղեցու կենտրոնական նավը
Եկեղեցու ներքին բակը

Պատմություն
-----------

9֊րդ դարում Սուրբ Ցեցիլիա եկեղեցու տեղում առաջացավ կանանց մենաստան՝ կուսաստան։ Նախկինում ենթադրում էին, որ այդ տեղում առաջացել է Քյոլնի առաջին տաճարը։ Սակայն վերջին տարիների պեղումների արդյունքը հակառակն ապացուցեց։ Պեղումների ժամանակ գտնվեցին ոչ մեծ ուղղանկյունաձև եկեղեցու հիմքեր։
10֊րդ դարից սկսվեց նոր եկեղեցու շինարարական աշխատանքները։ Սակայն միջոցների մշտական սղության պատճառով երկարաձգվեց եկեղեցու ավարտումը։ Պահպանվել է մի փաստաթուղթ, որում հայտնվում է, որ Քյոլնի արքեպիսկոպոս Բրունո Մեծը վանքին է կտակել շուրջ 50 ֆունտ արծաթ՝ որպեսզի ավարտվի շինարարությունը։
1474 թվականին եկեղեցու շենքը հանձնում է Ավգուստինյան եկեղեցու վանականներին։ Հենց այդ ժամանակահատվածին է վերաբերում նաև ավանդատան շինարարությունն ու ռոմանական տանիքի փոխարինումը կամարակապով։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին Բրիտանիայի ավիացիայի կողմից Քյոլնի ստրատեգիական ռմբակոծության ժամանակ ավերվում է Սուրբ Ցեցիլիայի եկեղեցին։ Հետպատերազմյա տարիներին եկեղեցին վերականգնվեց իր առաջնային՝ ռոմանական տեսքով։
1956 թվականից սկսած եկեղեցում իր գործունեությունն է սկսում ծավալել Միջնադարյան արվեստի թանգարանը (de: Museum Schnütgen), որը կրում է Ալեքսանդրա Շնյուտգենի (de: Alexander Schnütgen) անունը։ Վերջինս 1906 թվականին Քյոլնին է նվիրել իր հավաքածուն, որը և հանդիսացավ թանգարանի հիմնական մասը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #4563174-8 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.

Գրականություն
-------------

* *St. Peter und St. Cäcilien in Köln* von Heinz Firmenich, 1976, ISBN 3880940185(գերմ.)
* *Das Kloster Maria zum Weiher vor Köln (1198—1474) und sein Fortleben in St. Cäcilien bis zur Säkularisation* von Irene Gückel, ISBN 392297743X(գերմ.)
* Sabine Czymmek, Die Kölner romanischen Kirchen, Schatzkunst, Bd. 1, Köln 2008 (=Colonia Romanica, Jahrbuch des Fördervereins Romanische Kirchen Köln e. V. Bd. XXII, 2007), S. 123—128, ISBN 978-3-7743-0422-2(գերմ.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Սուրբ Ցեցիլիա եկեղեցին «Քյոլնի ռոմանական եկեղեցիները»կայքում(գերմ.)
* Սուրբ Ցեցիլիա եկեղեցին «Քյոլնի հին քաղաք» կայքում Archived 2012-04-15 at the Wayback Machine.(գերմ.)

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Սուրբ Ցեցիլիայի եկեղեցի (Քյոլն)** կատեգորիայում։ |