**Նուտան** (հինդի` नूतन, ամբողջական անունը` Նուտան Սամարթհ Բահլ, հունիսի 4, 1936(1936-06-04), Մումբայ, Բրիտանական Հնդկաստան, Բրիտանական կայսրություն - փետրվարի 21, 1991(1991-02-21), Մումբայ, Հնդկաստան), հնդիկ դերասանուհի և պրոդյուսեր։ Իր ստեղծագործական կյանքի 40 տարիների ընթացքում նկարահանվել է մոտ 70 կինոնկարում։ Համարվում է հնդկական կինեմատոգրաֆի լավագույն դերասանուհիներից մեկը։ Կանացի լավագույն դերի համար հինգ անգամ արժանացել է Filmfare Awards մրցանակի։ Նշված մրցանակին ներկայացված ռեկորդակիրներից է՝ միայնակ պահելով այն շուրջ 30 տարի (մինչև իր մահը և դեռ 20 տարի էլ հետմահու)։ Այդ ռեկորդը կրկնել է նաև նրա զարմուհին՝ Կաջոլը։ 1974 թվականին պարգևատրվել է կառավարական Պադմա Շրի պարգևով։

Կենսագրություն
--------------

Նուտանը ծնվել է Բոմբեյում (ներկայիս՝ Մումբայ)` ռեժիսոր Կումարսեն Սամարթհի և 1930-1940-ական թվականների հայտնի դերասանուհի Շոբհանա Սամարթհի ընտանիքում։ Նուտանը չորս երեխաներից ավագն էր, նա ուներ երկու քույր և մեկ եղբայր։ Նրա քույրը` Տանուջան և վերջինիս երկու դուստրերը՝ Կաջոլն ու Տանիշան նույնպես դերասանուհիներ են։ Դերասանուհի էր նաև Նուտանի մայրական տատը՝ Ռատան Բայը։

Երիտասարդ տարիներից Նուտանը հետաքրքրվում էր երաժշտությամբ ու պարերով։ Նա ուսումնասիրել էր հնդկական դասական կատհակ պարային ոճը և նույնիսկ ելույթ է ունեցել բեմում, ուներ հիանալի ձայն և երգում էր։ 1980-ական թվականներին նա սկսել էր երգել հինդուիզմի կրոնական բհաջան կոչվող երգերը։ Երգերը կարևոր դեր էին խաղում նրա կյանքում։ Կինոյում սկսել է նկարահանվել 14 տարեկանից՝ երբ դեռ սովորում էր դպրոցում։ 18 տարեկանից կրթություն է ստացել Շվեյցարիայում ` կանացի գիշերօթիկ դպրոցում։ 1952 թվականին Նուտանին հաջողվեց հաղթել «Միս Մասուրի» քաղաքային գեղեցկության մրցույթում։

Կինոյում Նուտանն սկսել է նկարահանվել 1950 թվականից՝ «Hamari Beti» ֆիլմում կատարելով երկրորդական դեր։ Ֆիլմը բեմադրել էր նրա մայրը։ Շատ ռեժիսորներ նկատելով նրան, սկսեցին առաջարկել այլ դերեր ևս։ Առաջին հաջողությունը 1951 թվականին նկարահանված «Կանթեղը պետք է վառվի» ֆիլմն էր։ Նույն թվականին նա նկարահանվել է նաև «Nagina» կինոնկարում։ Հետաքրքիրն այն էր, որ այս վերջին ֆիլմը Նուտանն իրավունք չուներ դիտելու, քանի որ այն ուներ տարիքային սահմանափակում, իսկ Նուտանն այդ ժամանակ անչափահաս էր։ 1955 թվականին նա նկարահանվեց «Seema» կինոնկարում, որը նրան բերեց առաջին Filmfare Award մրցանակը։ Մի քանի ֆիլմերում նրա խաղընկերն էր Դև Անանդը։ 1959 թվականին Նուտանը նկարահանվեց Ռաջ Կապուրի հետ միասին՝ «Ցանցառը» ֆիլմում։ Նույն թվականին նա նկարահանվել է Բիմալ Ռոյի «Անձեռնմխելին» կինոնկարում, որը Նուտանին բերեց երկրորդ Filmfare Award մրցանակը։ 1960 թվականին ֆիլմն ընդգրկվել է Կաննի միջազգային կինոփառատոնի մրցութային ծրագրում։ 1963 թվականին նա կրկին նկարահանվել է Բիմալ Ռոյի մոտ։ Դա «Կալանավորուհին» ֆիլմն էր, որի համար Նուտանն արժանացավ երրորդ Filmfare Award մրցանակին։ 2010 թվականին «Կալանավորուհին» ճանաչվեց Նուտանի լավագույն աշխատանքը։

1960-ական թվականներին Նուտանն ամենահարգված դերասանուհիներից մեկն էր։ Նա աշխատել է այն տարիների ճանաչված ռեժիսորների և դերասանների հետ։ Նրա խաղընկերներն են եղել Դև Անանդը, Ռաջ Կապուրը, Սունիլ Դատը, Դհարմենդրան, Դիլիպ Կումարը, Աշոկ Կումարը և Կիշոր Կումարը։ Նուտանը մրցանակներ է ստացել այնպիսի ֆիլմերի համար, ինչպիսիք էին «Տեսակցություն» (1967 թ.), «Վաճառականը» (1973 թ.) և «Ապօրինի որդին» (1978 թ.)։ Այս վերջին ֆիլմի համար Նուտանն արժանացավ իր հինգերորդ Filmfare Award մրցանակին՝ կանացի լավագույն դերի համար։ 1980-ական թվականներին, տարիքի հետ կապված նրան առաջարկում էին արդեն երկրորդական դերեր։ Այդ տարիների նրա ֆիլմերից են «Անմեղ զոհը» (1985 թ.), «Կարմա» (1986 թ.) և այլ ֆիլմեր։ «Անմեղ զոհը» ֆիլմի համար նա ստացել է Filmfare Award մրցանակ՝ կանացի երկրորդ պլանի լավագույն դերի համար։ Իր կենդանության օրոք վերջին թողարկված ֆիլմը «Վրեժ օրենքի անունից» (1989 թ.) կինոնկարն էր, իսկ ևս երկու ֆիլմ թողարկվել են արդեն նրա մահվանից հետո։

Անձնական կյանքը
---------------

1959 թվականին Նուտանն ամուսնացել է զինվորական սպա Ռաջնիշ Բահլի հետ։ 1961 թվականին ծնվել է նրանց որդին՝ այժմ դերասան Մոհնիշ Բահլը։
1989 թվականին Նուտանի առողջությունը վատթարացավ։ Նրա մոտ հայտնաբերվել էր թոքերի քաղցկեղ, որի պատճառով էլ նա մահացել է 1991 թվականի փետրվարի 21-ին` Մումբայում։

Մասնակի ֆիլմագրությունը
-----------------------

| Թվական | Անվանում | Բնօրինակ անվանում | Կերպար |
| --- | --- | --- | --- |
| 1951 | Կանթեղը պետք է վառվի | Hum Log | Պարո |
| 1958 | Դաստիարակը | Chandan | - |
| 1959 | Կանհայա | Kanhaiya | Շանո |
| 1959 | Ցանցառը | Anari | Աարտի Սոհանլալ |
| 1960 | Անձեռնմխելին | Sujata | Սուջատա |
| 1960 | Խարդախը | Chhalia | Շանտի |
| 1963 | Կալանավորուհին | Bandini | Կալյանի |
| 1963 | Ռոմեո և Ջուլիետ. Նոր պատմություն | Tere Ghar Ke Samne | Սուլեկհա |
| 1963 | Իմ սիրելիի հարսանիքը | Dil Hi To Hai | Ջամիլա Բանու |
| 1965 | Ընտանիք | Khandan | Ռադհա |
| 1966 | Սիրտը կրկին հիշում է | Dil Ne Phir Yaad Kiya | Աշու |
| 1967 | Հարսնացու մեկ գիշերով | Dulhan Ek Raat Ki | Նիրմալա |
| 1967 | Ասպետը | Latt Saheb | Նիկի Ռանա |
| 1967 | Տեսակցություն | Milan | Ռադհա |
| 1968 | Գաուրի | Gauri | Գաուրի |
| 1968 | Սարասվատին և Չանդրան | Saraswatichandra | Կումուդ Սունդարի |
| 1970 | Մայրական սեր | Maa Aur Mamta | Մայա |
| 1971 | Բնածին տաղանդ | Yaadgaar | Բհավնա |
| 1971 | Մոլեգնություն | Lagan | Շանտի |
| 1972 | Ձգտում | Anuraag | Անու Ռայ |
| 1973 | Վաճառականը | Saudagar | Մահջուբհի |
| 1978 | Ապօրինի որդին | Main Tulsi Tere Aangan Ki | Սանջուկտա |
| 1978 | Սերը, որ դեռ չի մահացել | Saajan Bina Suhagan | Աշա Չոպրա |
| 1981 | Ամուսնու սիրուհին | Saajan Ki Saheli | Կունտի Կումար |
| 1982 | Օտար կյանք | Teri Maang Sitaron Se Bhar Doon | Կամինի (Լալի) |
| 1983 | Քնքուշ փոխհարաբերություն | Rishta Kagaz Ka | Սուման Շարմա |
| 1985 | Կրիմինալ աշխարհ | Yudh | Սավիտրի Դևի |
| 1985 | Անմեղ զոհը | Meri Jung | Աարտի |
| 1986 | Կարմա | Karma | միսիս Սինգհ |
| 1986 | Անուն | Naam | Ջանկի |
| 1987 | Թակարդ | Hifazat | Լաքշմի |
| 1988 | Կյանքի աստառը | Sone Pe Suhaaga | Ուշա Ռանի |
| 1989 | Դատապարտվածը | Mujrim | Յաշոդա Բոզե |
| 1989 | Վրեժ` օրենքի անունից | Kanoon Apna Apna | Լաքշմի |
| 1992 | Բախտավորը | Naseebwaala | Շարդա |
| 1994 | Մարդասիրություն | Insaniyat | Շանտի Դևի |

Ծանոթագրություններ
------------------



|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · ČSFD · Internet Movie Database · MusicBrainz · WikiTree |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 140443622 · ISNI: 0000 0000 7694 165X · LCCN: no96004172 · VIAF: 24189139 · WorldCat VIAF: 24189139 |

 |