| **՞***Selaginella selaginoides* |
| --- |
| Սելագինելա սելագանման  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Բույսեր |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Բաժին | Lycopodiophyta |
|
|
| Դաս | Isoetopsida |
|
|
|
| Կարգ | Selaginellales |
|
|
|
| Ընտանիք | Selaginellaceae |
|
|
|
| Ցեղ | *Selaginella* |
|
|
| Տեսակ | ***S. selaginoides*** |
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Selaginella selaginoides

 |
| 

| [{{fullurl:wikispecies:{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} ԴասակարգումըՎիքիցեղերում] | uselang=hy}}[{{fullurl:commons:Special:Search/{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} Պատկերների որոնումՎիքիպահեստում] | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Սելագնելա սելագանման** (լատ.՝ *Selaginella selaginoides*) զուգամայինների դասին պատկանող բույսեր։

Մեր երկրում հազվադեպ աճում է եվրոպական մասի լեռներում գտնվող խոնավ ենթալպիական մարգագետիններում։

Ընդհանուր բնութագիր
-------------------

Սպորոֆիտը արտաքին տեսքով նման է գետնամուշկի սպորոֆիտին։ Ցողունի կենտրոնում գտնվում է փոխադրող խուրձ' կախված պարենքիմի բջիջներից կազմված թելերից։ Ցողունի վերնամշակը զուրկ է հերձանցքային ապարատներից։

Տերևները ձևով և մեծությամբ միատսակ են, լեզվակը որոշ ժամանակից հետո ընկնում է։ Տերևամիջուկի բջիջներում կան 1-2 թիթեղային քրոմատոֆորներ։ Վերնամաշկի բջիջներում նույնպես պարունակվում են քրոմատոֆորներ։ Հերձանցքային ապարատները ավելի հաճախ տեղափոխված են տորևի ստրին կողմում։ Սպորակիր հասկիկները դասավորված են ընձյուղների գագաթներին։

Բազմացում
---------

Սպոորոֆիլները նկատելիերեն տարբերվում են վեգետատիվ տերևներից, նրանք ունեն լեզվակներ, որոնք չեն ընկնում։ Յուրաքանչյուր ասկիկի սպորոֆիլների անեթներում կարճ կոթունների վրա նստած են մեգա և միկրոսպորանգումներ։ Մեգասպորանգիումներում առաջանւմ են չորսական մեգասպոր, միկրոսպորանգիումներում՛ բազմաթիվ միկրոսպորներ։

Սպորանգիումներից ազատվելով՛ մեգասպորները և միկրոսպորները նպաստավոր պայմաններում ծլում են։ Միկրոսպորի մեջ առաջանում է արական գամեետոֆիտ։ Այն կազմված է մեկ վեգետատիվ բջջից և մեկ խիստ ետ զարգացած նթերիդիումից, որի մեջ ձևավորվում են երկմտրակ սպերմատոզոիդներ։

Իգական գամմետոֆիտը նույն պես համարյա ամբողջովին ձևավորվում է մեգասպորի մեջ։ Մեծանալով գամետոֆիտը պատռում է մեգասպորի ծածկույթները։ Եռաճառագայթ ճեղքի միջով դուրս է գալիս գամետոֆիտի մարմնի մի մասը, որի վրա առաջանում են արքեգոնյումը ևռիզոիդները։ Բեղմնավորումը կապված է ջրի հետ։

Զիգոտից աճում է սաղմը։ Այսպիսով, տարասպորայնոթյունը պայմանավորվել է գամեըոֆիդների տարասեռությունը և նրանց ետ զարգացումը։ Դա կարևորագույն դեր է խաղացել բույսերի էվոլյուցիայում։

Գրականություն
-------------

* Բուսաբանություն, Վ. Գ. Խրժանովսկի
* Flora of North America. *Selaginella selaginoides*. Accessed 30 July 2008.
* Heidel Bonnie & Handley, Joy (2006) **Selaginella selaginoides* (L.) Beauv. ex Mart. & Schrank (club spikemoss): A Technical Conservation Assessment*. Accessed 30 July 2008.
* Hutchinson, G. (1996) *Welsh Ferns*, National Museums and Galleries of Wales.
* Page C. N. (1982) *The Ferns of Britain and Ireland*, Cambridge University Press.
* Preston, C. D. & Pearman, D. A. (2002) *New Atlas of the British and Irish Flora*, Oxford University Press.
* Stace, Clive A. (1997) *New Flora of the British Isles*, Cambridge University Press.
* Tutin, T. G. *et al.* (1964) *Flora Europaea*, Volume 1. Cambridge University Press.

Արտաքին հղումներ
----------------

* *Selaginella selaginoides.* In։ *Info Flora (Das nationale Daten- und Informationszentrum der Schweizer Flora).*
* Verbreitung auf der Nordhalbkugel aus։ Eric Hultén, Magnus Fries։ *Atlas of North European vascular plants.* 1986, ISBN 3-87429-263-0 bei *Den virtuella floran.* (schwed.).