**Լիշտ** կամ **Էլ-Լիշտ** (ռուս.՝ Лишт), եգիպտական ավան, որը գտնվում է Կահիրեի հարավում։ Ավանի մոտ գտնվում են Միջին թագավորության ժամանակաշրջանին պատկանող դամբարաններ, այդ թվում և բրգաձև կառույցները՝ կառուցված Ամենեմհետ I-ի և Սենուսերտ I-ի կողմից։ Երկու գլխավոր բուրգերը շրջապատված են եղել թագավորական ընտանիքների անդամներին պատկանող փոքր բրգերով, ինչպես նաև բարձրաստիճան պաշտոնյաների և նրանց ընտանիքի անդամների մաստաբաներով։ Դրանք կառուցվել են XII և XIII դարերի դինաստիաների կառավարման ընթացքում։ Այդ տեղանքը հայտնիություն է ձեռք բերել նաև Սենեբտիսի դամբարանի շնորհիվ, որին ավազակները մատով անգամ չեն դիպչել։ Դամբարանում նույնիսկ զարդարանքներ են գտնվել։ Տվյալ շրջանի դամբարաններից ամենից լավը պահպանվել է Սենուսերտ I-ի բրգաձև կառույցը։ Քուրմ Սեսենեբնեֆի դամբարանում գտնվել է սարկոֆագի տեքստեր, որի պատերին պատկերված է եղել Հին եգիպտական Մեռյալների գրքի վաղ տարբերակներից մեկը։

Նկարագրություն
--------------

Լիշտը գտնվում է Նեղոսի արևմտյան ափին, Կահիրեից 65 կմ դեպի հարավ։ Լիշտի Նեկրոպոլը գտնվում է Իտտաուի քաղաքի մոտ։

Նեկրոպոլի կառուցման ժամանակ Եգիպտոսի մայրաքաղաքը եղել է Թեբեն։ Ամենեմհետ I-ը մայրաքաղաքը Թեբենից տեղափոխեց Իտտաուի, քանզի վերջինս տեղակայված էր Ֆայում քաղաքի մերձակայքում և լավագույն վայր էր Վերին և Ներքին Եգիպտոսները հսկելու համար։ Մայրաքաղաքի տեղափոխման այլ հնարավոր պատճառներ կարող են լինել գյուղատնտեսական արտադրանքի ավելացման և տվյալ տարածաշրջանի հողակտորի մելիորացիայի զարգացման ցանկությունը։ Իտտաուի ավերակները չեն գտնվել և վերջինիս գոյության միակ փաստը կարող է համարվել տվյալ տարածաշրջանում հայտնաբերված մեծ քանակությամբ խեցեղենը։ Հնարավոր փաստ կարող է համարվել XII դինաստիայի առաջին կառավարիչներ Ամենեմհետի և նրա որդու Սենուսերտի բուրգերը։ Նրանց բուրգերը գտնվում են կիսավեր վիճակում։ Ամենեմհետի բուրգը ունի ընդամենը 20 մ բարձրություն։

Պեղումներ
---------

Առաջինը, ով հետազոտել է տվյալ շրջանը, եղել է եգիպտագետ Գաստոն Մասպերոն։ 1906-1934 թվականներն ընկած ժամանակաշրջանում Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն թանգարանի Լիշտում Եգիպտական հեռարշավախումբը Լիշտում աշխատանքներ է իրականացրել։ Հետագայում այդ նույն թանգարանի կողմից ձևավորվել է նոր հեռարշավախումբ, որի գործունեությունը տրել է 1984-1991 թվականները։

2018 թվականի սեպտեմբերի 18-ին Լիշտ ավանի տարածքում, գիտնականները հայտնաբերել են հին գերեզմանատուն (ավելի քան 800 դամբարան), որն ավելի քան չորս հազար տարեկան է։

Լիշտի հարավային դամբարանները
----------------------------

* Սենուսերտ I-ի բուրգը
* Սենուսերտ-Անհայի դամբարանը
* Ոմն Սենուսերտի դամբարանը, «Հապի հանքահորը», որը դիպչած չէր
* Ինտեֆի դամբարանը (?)
* Ֆրանսիական դամբարանը
* Իմհոթեպի դամբարանը
* Մենտուհոտեպի դամբարանը
* Հարավային-Հոր А դամբարանը
* Հարավային-Հոր B դամբարանը
* Հարավային մարզի A դամբարանը
* Ջհուտի դամբարանը
* Իպի դամբարանը
* Հարավային շրջանի D դամբարանը
* Հարավային շրջանի E դամբարանը
* Սեհետեպիբրաանհա դամբարանը

Հյուսիսային Լիշտի դամբարանները
------------------------------

* Ամենեմհետ I-ի բուրգը
* Ռեհուերջերսենի 384 դամբարանը
* Ինտեֆիկերի 400 դամբարանը
* Սենիմերու 470 դամբարանը
* Նախտայի 493 դամբարանը
* Սենուսերտի բարձրաստիճան պաշտոնյայի 758 դամբարանը, որը Սենեբտիսի դամբարանի հետ գտնվում է նույն հանքահորում
* 954 դամբարանը
* 956 դամբարանը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Onlinelibrary. Lisht
2. ↑  Wilkinson, Toby (2010). *The Rise and Fall of Ancient Egypt*. p. 163.
3. ↑  The Pyramid of Amenemhet I at Lisht in Egypt. About Egyptian Pyramids.
4. ↑  Middle Kingdom Tomb Architecture at Lisht: The Metropolitan Museum of Art Egyptian Expedition
5. ↑  «СМИ: археологи обнаружили в Египте более 800 гробниц возрастом 4 тыс. лет»։ *ТАСС*։ Վերցված է 2018 թ․ սեպտեմբերի 18
6. ↑  «US expedition unearths more than 800 tombs in southern Egypt - Egypt Independent»։ *Egypt Independent* (անգլերեն)։ 2018 թ․ սեպտեմբերի 16։ Վերցված է 2018 թ․ սեպտեմբերի 18

Գրականություն
-------------

* Egyptian Expedition for MCMXX — MXMXXI … New York: Gilliss, 1921. Print.
* Mace, A. C. Herbert Eustis Winlock, and Grafton Elliot Smith. *The Tomb of Senebtisi at Lisht*. New York: [The Gilliss], 1916. Print.

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Egypt: The Pyramid of Amenemhet I at Lisht.» Egypt: The Pyramid of Amenemhet I at Lisht. (англ.)
* «Egyptian Monuments.» Egyptian Monuments. N.p. n.d. Web. 22 Oct. 2012. (англ.)
* Pyramid of Senwosret I at el-Lisht (англ.)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · GeoNames |

 |