**Կասպեր** (1997 - հունվարի 14, 2010(2010-01-14), Պլիմուտ, Դևոն, Հարավարևմտյան Անգլիա, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), արու ընտանի կատու, որը 2009 թվականին գրավել էր համաշխարհային լրատվամիջոցների ուշադրությունը, երբ հաղորդվել էր, որ նա Պլիմուտում (Դևոն, Անգլիա) երթևեկում էր քաղաքային ավտոբուսով։ Կատուն հայտնվել է *BBC News*-ում, նա *The Guardian* թերթի խմբագրական հոդվածի թեման էր, նրա մասին նույնիսկ գրվել է գիրք՝ «Կասպեր. ճանապարհորդող կատուն» (անգլ.՝ Casper the Commuting Cat)։ Կասպերը սատկել է 2010 թվականի հունվարի 14-ին՝ ընկնելով տաքսիի տակ։

Կենսագրություն
--------------

Կասպերին 2002 թվականին Դորսեթ շրջանի Ուեյմութ քաղաքում գտնվող կենդանիների փրկության կենտրոնից խնամակալության է վերցրել 48-ամյա Սյուզան Ֆինդենը։ Կատուն կենտրոնում է եղել մոտ տասը ամիս, և տերերը նրան անվանել էին Մորս՝ տեսուչ Մորսի՝ այն հեռուստատեսային ծրագրի հերոսի անունով, որը նրանք դիտում էին կատվի հայտնվելու պահին։ Վերցնելուց մի քանի օր հետո Ֆինդենը փոխել է նրա անունը Կասպերի՝ ուրվական Կասպերի անունով, քանի որ կատուն անընդհատ անհետանում էր։ Ֆինդենը շուտով հասկացել է, որ Կասպերը շատ անկախ և վճռական կատու է, և հաճախ է թափառելու։ Նա նաև հայտնաբերել է, որ կատուն չի վախենում մարդկանցից կամ երթևեկությունից և, կարծես, սիրում է մեծ մեքենաների շուրջը լինել։ Որոշ ժամանակ անց Ֆինդենին տեղեկություններ են հասել, որ կատուն այցելում է մոտակա գրասենյակային շենքեր, բժիշկների խորհրդատվության սենյակներ և դեղատներ։ Վախենալով ճանապարհները հատելիս նրա անվտանգության համար՝ Ֆինդենը փորձել է Կասպերին տանը պահել փակի տակ, բայց նա միշտ ելք է գտել և դուրս եկել։

2006 թվականին Ֆինդենը տեղափոխվել է Պլիմուտ (Դևոն), և երբ ամեն օր աշխատանքի է գնացել, չի պատկերացրել, թե իր բացակայությամբ ինչ է անում Կասպերը։ Միայն 2009 թվականի սկզբին է նա պարզել, որ կատուն ավտոբուսներ է նստում։ Վարորդները նրան ասել են, որ կատուն մյուս ուղևորների հետ հերթ է կանգնում տան դիմացի կանգառում, և երբ իրեն դուր եկած ավտոբուսը գալիս է, նա նստում է և ցատկում իր սիրելի նստատեղին։ Կասպերը ավտոբուսով կատարել է 18-կիլոմետրանոց շրջագայություն դեպի քաղաքի կենտրոն և վերադարձել է իր տան դիմացի ավտոբուսի կանգառ, որտեղ վարորդները նրան թույլ են տվել դուրս գալ՝ համոզվելով, որ նա չի իջել որևէ այլ կանգառում։

Երբ Ֆինդենն իմացել է Կասպերի ավտոբուսային էքսկուրսիաների մասին, կապվել է *First Devon & Cornwall* ավտոբուսային ընկերության հետ, որը զգուշացրել է վարորդներին, որ նրանք հետևեն կատվին։ Ֆինդենը հուզվել է այն բանից, թե ինչպես են վարորդներն ու ուղևորները ամեն կերպ փորձում ընդունել Կասպերին և նրա անսովոր պահվածքը, և նամակ է գրել *The Plymouth Herald-*ին՝ շնորհակալություն հայտնելով բոլորին բարության համար։ Նրա նամակը հանգեցրել է նրան, որ *The Herald-ը* 2009 թվականի ապրիլին հոդված է հրապարակել Կասպերի մասին։ Բրիտանական լրատվական գործակալությունները վերահրապարակել են *The Herald-ի* հոդվածը, և Կասպերի պատմությունը արագ տարածվել է ազգային, այնուհետև՝ միջազգային մակարդակով։

Կասպերը դարձել է հայտնի և հայտնվել է ամբողջ աշխարհի թերթերում ու կայքերում։ Նրան անդրադարձել է *BBC News*-ը, որը կատվին նկարահանել է ավտոբուս նստելիս։ *First Devon & Cornwall* ընկերությունը իր որոշ ավտոբուսներ զարդարել է Կասպերի հսկայական նկարով և հայտարարել, որ մտադիր չի Կասպերից գանձել ավտոբուսի ուղեվարձը։ Հասարակայնության հետ կապերի մենեջեր Կարեն Բաքսթերն ասել է. «Կատուն իր տարիքի համար թոշակառու է, այնպես որ, այնուամենայնիվ, նա ավտոբուսի անվճար կտրոն կստանա»։

Վրաերթ
------

2010 թվականի հունվարի 14-ին Կասպերին վրաերթի է ենթարկել մի տաքսի, որի վարորդը կանգ չի առել նրան օգնելու համար։ Ստացած վնասվածքներից կատուն սատկել է մինչև Ֆինդենը կհասցներ նրան անասնաբույժի մոտ։ Վթարի մասին լուրն արագորեն տարածվել է աշխարհով մեկ, որոշ թերթեր այն անվանել են փախուստ ճանապարհատրանսպորտային պատահարի վայրից։ Ավելի ուշ Ֆինդենը կապ է հաստատել տաքսիների ընկերության հետ, բայց չի կարողացել մեղադրանք ներկայացնել, քանի որ բրիտանական ճանապարհային երթևեկության կանոնները վարորդների համար պարտադիր չեն դարձնում կատվին հարվածելուց հետո կանգ առնելը (թեև նրանք պետք է կանգնեն շանը հարվածելուց հետո)։ Ֆինդենը Կասպերին դիակիզել է անասնաբույժի դիակիզարանում, բայց չի պահել նրա մոխիրը, քանի որ երբեք չէր պահել իր մյուս կատուների մոխիրը։ Պլիմուտի ավտոբուսի վարորդները և ուղևորները, որոնք ճանաչում էին Կասպերին, հարգանքի տուրք են մատուցել նրան, իսկ Ֆինդենը ավտոբուսի կանգառում փակցրել է հետևյալ գրությունը.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Տեղացիներից շատերը ճանաչում էին Կասպերին, որը սիրում էր բոլորին։ Նա նաև հաճույք էր ստանում ավտոբուսային ճանապարհորդություններից։ Ցավոք, վարորդը հարվածեց նրան և կանգ չառավ։ Կասպերը սատկել է ստացած վնասվածքներից։ Նրան շատ կկարոտեն... նա շատ սիրված ընտանի կենդանի էր, որն այնքան լավ բնավորություն ուներ։ Շնորհակալություն բոլոր նրանց, ովքեր ընկերացել էին նրա հետ։- Սյուզան Ֆինդեն |  |

Ֆինդենը ցավակցություններ է ստացել ամբողջ աշխարհից, այդ թվում՝ Ավստրալիայից, Արգենտինայից, Ինդոնեզիայից և Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներից։ *The Guardian*-ը «Ի գովաբանություն... Կասպեր ճանապարհորդ կատվի» վերնագրով խմբագրական է հրապարակել։

Ժառանգություն
-------------

2010 թվականի հունվարին Կասպերի սատկելուց հետո Սյուզան Ֆինդենը գրպանային գրող Լինդա Ուոթսոն-Բրաունի օգնությամբ գրել է մի գիրք, որը կոչվում է «Կասպեր. ճանապարհորդող կատուն» (անգլ.՝ Casper the Commuting Cat): Այն նկարագրում է Կասպերի սխրագործությունները, նրա փառքի նվաճումը և վաղաժամ վախճանը։ Գիրքն առաջին անգամ հրատարակվել է Միացյալ Թագավորությունում *Simon & Schuster UK* հրատարակչությունում՝ 2010 թվականի օգոստոսին, իսկ հետագայում թարգմանվել է վեց այլ լեզուներով։

2010 թվականի հոկտեմբերին *The Plymouth Herald*-ը հայտնել է, որ քննարկվում է Կասպերի պատմության վերաբերյալ լիամետրաժ գեղարվեստական ֆիլմի նկարահաման հարցը, և որ բրիտանացի կինոռեժիսորը, ինչպես ասում են, ուսումնասիրում է պատմությունը։ *The Herald-ն* ասել է՝ ենթադրվում է, որ ֆինանսավորումը կազմակերպում է պրոդյուսերական մի ընկերություն, և որ Ֆինդենի դերը խաղալու համար դիտարկվել են երկու «բարձրակարգ դերասանուհիներ»։

Տես նաև
-------

* Կատուների ցուցակ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7  Morris, Steven (2010 թ․ հունվարի 18). «Casper the commuting cat killed by hit-and-run driver». *The Guardian*. Վերցված է 2011 թ․ հունվարի 28-ին.
2. ↑  «Casper book is cat's whiskers». *The Herald*. 2010 թ․ դեկտեմբերի 24. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ հունվարի 14-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունվարի 28-ին.
3. 1 2 3 4 5  Joint, Laura (2010 թ․ օգոստոսի 4). «Tales of Casper the commuting cat from Plymouth». BBC News. Վերցված է 2011 թ․ հունվարի 29-ին.
4. 1 2  «In praise of... Casper the commuting cat». *The Guardian*. 2010 թ․ հունվարի 19. Վերցված է 2011 թ․ հունվարի 29-ին.
5. 1 2 3  Moore, Edd (2009 թ․ հուլիսի 29). «Cat rides bus so often it gets picture on side». *The Herald*. Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ փետրվարի 15-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունվարի 28-ին.
6. 1 2  «Commuter cat is star of bus route». BBC News. 2009 թ․ հուլիսի 29. Վերցված է 2011 թ․ հունվարի 29-ին.
7. ↑  Finden, 2010, էջ 16
8. 1 2  Jamieson, Amy (2010 թ․ հունվարի 19). «British Bus-Riding Cat Killed by Hit and Run Driver». *People Pets*. Վերցված է 2016 թ․ նոյեմբերի 17-ին.
9. ↑  Moore, Edd (2009 թ․ հուլիսի 29). «Our Casper story goes worldwide». *The Herald*. Արխիվացված է օրիգինալից 2010 թ․ հունվարի 15-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունվարի 30-ին.
10. ↑  Finden, 2010, էջ 210
11. ↑  Moore, Edd (2010 թ․ հունվարի 17). «Celebrity cat killed in hit and run». *The Herald*. Արխիվացված է օրիգինալից 2010 թ․ օգոստոսի 21-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունվարի 30-ին.
12. ↑  Finden, 2010, էջ 193
13. ↑  Moore, Edd (2010 թ․ հունվարի 17). «Casper the travelling cat will live on as character in book». *The Herald*. Արխիվացված է օրիգինալից 2010 թ․ ապրիլի 1-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունվարի 30-ին.
14. ↑  Moore, Edd (2010 թ․ ապրիլի 6). «Casper the cat book is due out in summer». *The Herald*. Արխիվացված է օրիգինալից 2010 թ․ դեկտեմբերի 8-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունվարի 27-ին.
15. ↑  «Read all about Casper the cat's travelling tales». *The Herald*. 2010 թ․ օգոստոսի 4. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ մայիսի 5-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունվարի 27-ին.
16. ↑  «Chinese eat cats, says BBC presenter». *The Daily Telegraph*. 2010 թ․ նոյեմբերի 22. Վերցված է 2011 թ․ հունվարի 27-ին.
17. ↑  «Film to be made about world-famous Plymouth bus-going cat Casper». *The Herald*. 2010 թ․ հոկտեմբերի 2. Արխիվացված է օրիգինալից 2010 թ․ դեկտեմբերի 8-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունվարի 28-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Finden, Susan (2010). *Casper the Commuting Cat*. London: Simon & Schuster UK. ISBN 978-0-85720-008-2.
* BBC-ի նորությունների տեսահոլովակը, որտեղ Կասպերը ավտոբուս է նստում 2009 թվականին։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Find A Grave |

 |