**Արչիբալդ Հիլլ** (անգլ.՝ Archibald Hill, սեպտեմբերի 26, 1886(1886-09-26)[…], Բրիստոլ, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - հունիսի 3, 1977(1977-06-03)[…], Քեմբրիջ, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), ավելի հայտնի ընկերներին և գործընկերներին **Ա․ Վ․ Հիլլ** անունով, եղել է բրիտանացի ֆիզիոլոգ, կենսաֆիզիկայի և օպերատիվ հետազոտությունների տարբեր առարկաների հիմնադիրներից մեկը։ 1922 թվականին նա արժանացել է ֆիզիոլոգիայի կամ բժշկության Նոբելյան մրցանակին՝ մկաններում ջերմության և մեխանիկական աշխատանքի արտադրության պարզաբանման համար։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվելով Բրիստոլում, նա կրթություն է ստացել Բլադելի դպրոցում և ավարտել է Քեմբրիջի Թրինիթի քոլեջը որպես մաթեմատիկայի եռապատիկ երրորդ կռվարար, նախքան ֆիզիոլոգիային դիմելը։ Դեռևս Թրինիթի քոլեջի բակալավրիատում սովորելիս,1909 թվականին նա ստացավ այն, ինչը հայտնի դարձավ որպես Լանգմյուիրի հավասարում։

Սա սերտորեն կապված է Միխաելիս-Մենթենի հավասարման հետ։ Այս հոդվածում, որը Հիլլի առաջին հրապարակումն էր, նա ստացավ ինչպես Լանգմյուիրի հավասարման հավասարակշռության ձևը, այնպես էլ հավասարակշռության ցուցչական մոտեցումը։ Ջոն Նյուպորտ Լանգլիի վերահսկողության ներքո գրված գիտական աշխատանքը ուղենիշ է ընկալիչների տեսության պատմության մեջ, քանի որ ծագման համատեքստը նիկոտինի և կուրարի կապն էր նյարդամկանային հանգույցում «ընկալող նյութին»։

Ուսանելու տարիներին նա ընդունվել էր Սպաների պատրաստման կորպուս, նա դիպուկ հրաձիգ էր։ 1914 թվականին, Առաջին համաշխարհային պատերազմի բռնկման ժամանակ, Հիլլը դարձավ Քեմբրիջշիրի գնդի հրացանակիր սպա։ Բրիտանացիները ջանք չգործադրեցին իրենց գիտնականներից օգտվելու համար։

1915-ի վերջին, երբ արձակուրդում էր տանը, Հորաս Դարվինը՝ ռազմամթերքի նախարարությունից, նրան խնդրեց, որ մեկ օրով գա՝ խորհուրդ տալու, թե ինչպես վարժեցնել հակաօդային հրացանակիրներին։ Տեղում Հիլլն անմիջապես առաջարկեց ինքնաթիռների բարձրությունը որոշելու պարզ երկու հայելի մեթոդ։ Վերադառնալով զինամթերքին, նա հասկացավ, որ հայելիները կարող են չափել, թե որտեղ են պայթում ծխի պարկուճները, և եթե նա համապատասխանեցնի այդ տվյալները արկի թռիչքը նկարագրող հավասարումների հետ, նրանք կարող են ճշգրիտ աղյուսակներ տրամադրել հակաօդային զենքերի համար։ Չափելու և հաշվարկելու համար նա հավաքեց ՀՕՊ-ի փորձարարական բաժինը, մի խումբ տղամարդիկ, որոնք շատ ծեր էին զորակոչի համար, Ռալֆ Հ. Ֆաուլերին (վիրավոր սպա) և ծառայության համար չափազանց երիտասարդ տղաների, այդ թվում՝ Դուգլաս Հարտրին, Արթուր Միլնը և Ջեյմս Քրոութերը։ Ինչ-որ մեկը նրա խայտաբղետ խումբն անվանել է «Հիլլի ավազակներ», որը նրանք հպարտությամբ ընդունել են։ Հետագայում, պատերազմի ընթացքում նրանք նաև աշխատել են հակառակորդի ինքնաթիռները ձայնով հայտնաբերելու վրա։ Նա իր սիրելի մոտոցիկլետով արագ անցնում էր նրանց աշխատանքային վայրերի միջև։ Պատերազմի ավարտին մայոր Հիլլը վկայականներ է տվել հարյուրից ավելի ավազակների։ Նա նշանակվել է Բրիտանական կայսրության շքանշանի սպա (OBE)։

1923 թվականին նա հաջորդեց Էռնեստ Սթարլինին՝ որպես ֆիզիոլոգիայի պրոֆեսոր Լոնդոնի համալսարանական քոլեջում, մի քանի տարի անց դառնալով այնտեղ Թագավորական հասարակության հետազոտությունների պրոֆեսոր, որտեղ նա մնաց մինչև 1951 թվականին թոշակի անցնելը։ 1933 թվականին նա Ուիլյամ Բևերիջի և Լորդ Ռադերֆորդի հետ դարձավ Ակադեմիական աջակցության խորհրդի հիմնադիր անդամ և փոխնախագահ (որը 1936 թվականին դարձավ Գիտության և ուսուցման պաշտպանության միություն)։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկզբում կազմակերպությունը նացիստական հետապնդումներից փրկել էր 900 ակադեմիկոսների (որոնցից 18-ը արժանացել էին Նոբելյան մրցանակների)։ Նա իր լաբորատորիայում նշանավոր կերպով ցուցադրեց Ադոլֆ Հիտլերի խաղալիք կերպարը՝ բազուկը վեր բարձրացրած՝ ողջունելիս, ինչը, ըստ նրա, երախտագիտություն էր բոլոր գիտնականների համար, որոնց Գերմանիան վտարել էր, և որոնցից ոմանք այժմ աշխատում էին իր հետ։ Հիլլը հավատում էր, որ «Ծիծաղը անհեթեթությունը մաքրող լավագույն միջոցն է»։

1935 թվականին նա ծառայում էր Պատրիկ Բլեկետի և պարոն Հենրի Թիզարդի հետ ռադիոտեղորոշիչի ստեղծման կոմիտեում։ Նա նաև Թագավորական ընկերության կենսաբանական քարտուղարն էր. նախագահն էր Ուիլյամ Հենրի Բրեգը։ Երկուսն էլ հիասթափված էին նախորդ պատերազմի ժամանակ գիտնականներին աշխատանքի տեղավորելու ձգձգումից։ Թագավորական ընկերությունը հավաքեց գիտնականների ցուցակը, իսկ Հիլը ներկայացրեց հասարակությունը Աշխատանքի նախարարությունում։ Երբ պատերազմը սկսվեց, Հիլլը ղեկավարեց մի արշավ՝ ազատագրելու փախստական գիտնականներին, ովքեր ներկալված էին։ 1940-1945 թվականներին նա աշխատել է որպես Կառավարության անկախ անդամ (պատգամավոր) Քեմբրիջի համալսարանում։ 1940-ին նա ուղարկվեց Վաշինգտոնում Բրիտանական դեսպանատուն՝ դեռևս չեզոք Միացյալ Նահանգներում պատերազմի հետազոտությունը խթանելու համար։ Նա լիազորված էր գաղտնիքներ փոխանակել ամերիկացիների հետ, բայց դա չէր կարող աշխատել. ինչպե՞ս եք արժևորում ուրիշի գաղտնիքը։ Հիլլը տեսնում է պատասխանը և համոզում բրիտանացիներին ցույց տալ ամերիկացիներին այն ամենը, ինչի վրա աշխատում էին (բացի ատոմային ռումբից)։ Դաշնակից գիտնականների մոբիլիզացիան պատերազմի գլխավոր հաջողություններից էր։

Պատերազմից հետո նա վերակառուցեց իր լաբորատորիան Համալսարանական քոլեջում և ակտիվորեն շարունակեց հետազոտությունները։ 1951 թվականին նրա շահերի պաշտպանությունը պարգեւատրվեց նրա ղեկավարությամբ կենսաֆիզիկայի բաժանմունքի ստեղծմամբ։

1952 թվականին նա դարձել է Գիտության զարգացման բրիտանական ասոցիացիայի ղեկավարը և Գիտական միությունների միջազգային խորհրդի գլխավոր քարտուղարը։ 1955-1960 թվականներին եղել է Ծովային կենսաբանական ասոցիացիայի նախագահ։ 1967 թվականին նա պաշտոնաթող եղավ և գնաց Քեմբրիջ, որտեղ աստիճանաբար կորցրեց ոտքերի օգտագործումը։ Նա մահացավ «պահելով ամբողջ աշխարհի ավելի քան հարյուր գիտական ժառանգների կողմից ամենամեծ սերը»։

Սպիտակուցների միացման և էնզիմային կինետիկայի համատեղելիություն
--------------------------------------------------------------

Թեև Հիլլի աշխատանքը մկանների ֆիզիոլոգիայում, հավանաբար, ամենակարևորն է և, անշուշտ, պատասխանատու է նրա Նոբելյան մրցանակի համար, նա նաև կենսաքիմիայի մեջ շատ լավ հայտնի է *Հիլլ հավասարման* համար, որն օգտագործվում է թթվածնի կապը հեմոգլոբինին քանակականացնելու համար, որն այստեղ գրված է որպես կինետիկ հավասարում․

{\displaystyle v=V{\frac {a^{h}}{K\_{0.5}^{h}+a^{h}}}}
Այստեղ 𝑣-ն ռեակցիայի արագությունն է ենթաշերտի {\displaystyle a} կոնցենտրացիայի ժամանակ, {\displaystyle V}-ն հագեցվածության մակարդակն է, {\displaystyle {K\_{0.5}}}-ն {\displaystyle a}-ի արժեքն է, որը տալիս է {\displaystyle v=0.5V}, իսկ ցուցիչ {\displaystyle h}-ն պարամետր է, որն արտահայտում է Միխայելիս-Մենթենի կինետիկայից շեղման աստիճանը. *դրական համատեղելիություն* {\displaystyle h>1} համար, *ոչ մի համատեղելիություն* {\displaystyle h=1} համար, և *բացասական համատեղելիություն* {\displaystyle h<1} համար։ Նշենք, որ որևէ ենթադրություն չկա, որ {\displaystyle h}-ն ամբողջ թիվ է, և շատ փորձնական դեպքերում, բացի {\displaystyle h=1}-ի աննշան դեպքից, դա այդպես չէ։ Թեև շատ հեղինակներ օգտագործում են {\displaystyle h} կամ {\displaystyle {n\_{\mathrm {H} }}}, ոչ թե {\displaystyle h}, այս նշանները մոլորեցնող են, երբ կիրառվում են ցույց տալու սպիտակուցի վրա կապող վայրերի քանակը։ Ինքը՝ Հիլլը, խուսափեց նման մեկնաբանությունից։

Հավասարումը կարող է վերադասավորվել հետևյալ կերպ.

{\displaystyle \ln[v/(V-v)]=h\ln a-h\ln K\_{0.5}}
Սա ցույց է տալիս, որ երբ Հիլլի հավասարումը ճշգրտորեն իրականացվում է (ինչը սովորաբար այդպես չէ), {\displaystyle \ln[v/(V-v)]} սխեման {\displaystyle h} թեքությանը տալիս է ուղիղ գիծ։ Սա կոչվում է Հիլլի գծապատկեր։

Մկանային ֆիզիոլոգիա
-------------------

Հիլլը շատ ճշգրիտ չափումներ է արել ջերմության մասին, երբ կմախքի մկանները կծկվում և թուլանում են։ Հիմնական բացահայտումն այն էր, որ ջերմությունն արտադրվում է կծկման ժամանակ, որը պահանջում է քիմիական էներգիայի ներդրում, բայց ոչ հանգստի ժամանակ, որը պասիվ է։ Նրա ամենավաղ չափումները օգտագործել են շվեդ ֆիզիոլոգ Մագնուս Բլիքսի թողած սարքավորումները, Հիլլը չափել է ջերմաստիճանի բարձրացում ընդամենը 0,003 °C-ով։ Հրապարակումից հետո նա իմացավ, որ գերմանացի ֆիզիոլոգներն արդեն հայտնել են ջերմության և մկանների կծկման մասին, և նա գնաց Գերմանիա՝ ավելին իմանալու նրանց աշխատանքի մասին։ Նա շարունակաբար կատարելագործում էր իր սարքը՝ այն ավելի զգայուն դարձնելու և պատրաստուկից արտանետվող ջերմության և իր ջերմալծորդքով դրա ձայնագրման միջև ընկած ժամանակահատվածը նվազեցնելու համար։ 

Հիլլը Հերման Հելմհոլցի հետ միասին համարվում է կենսաֆիզիկայի հիմնադիրներից մեկը։

Հիլլը կարճ ժամանակով վերադարձավ Քեմբրիջ 1919 թվականին, նախքան 1920 թվականին Մանչեստրի Վիկտորիա համալսարանի ֆիզիոլոգիայի ամբիոնի ղեկավար դառնալը՝ հաջորդելով Ուիլյամ Ստերլինգին։ Որպես օրինակ վերցնելով իրեն, ամեն առավոտ 7:15-ից 10:30-ը վազելով, նա ցույց տվեց, որ մի փոքր վազքը հիմնված է էներգիայի պաշարների վրա, որոնք հետագայում համալրվում են թթվածնի սպառման ավելացմամբ։ Գերմանացի Օտտո Ֆրից Մեյերհոֆի աշխատանքին զուգահեռ՝ Հիլլը պարզաբանեց այն գործընթացները, որոնց միջոցով մեխանիկական աշխատանք է առաջանում մկաններում։ Այս աշխատանքի համար նրանք երկուսով կիսեցին 1922 թվականի ֆիզիոլոգիայի և բժշկության Նոբելյան մրցանակը։ Հիլլը 1922 թվականին ներկայացրեց թթվածնի առավելագույն կլանում և թթվածնի քաղց հասկացությունները։

Անձնական կյանք
--------------

1913 թվականին նա ամուսնացել է Մարգարետ Նևիլ Քեյնսի (1885-1974 թթ.)՝ տնտեսագետ Ջոն Նևիլ Քեյնսի դստեր և տնտեսագետ Ջոն Մեյնարդ Քեյնսի և վիրաբույժ Ջեֆրի Քեյնսի քրոջ հետ։ Նրանք ունեին երկու որդի և երկու դուստր.

* Պոլլի Հիլլը (1914–2005), տնտեսագետ, ամուսնացած Ք.Ա. Համֆրիսի հետ, Արևմտյան Աֆրիկայի քննությունների խորհրդի գրանցող
* Դեյվիդ Քեյնս Հիլլը (1915–2002), ֆիզիոլոգ, ամուսնացած Ստելլա Մերի Համֆրիի հետ
* Մորիս Հիլլը (1919–1966), օվկիանոսագետ, ամուսնացած Ֆիլիպա Պասի հետ
* Ջանեթ Հիլլը (1918–2000) մանկական հոգեբույժ, ամուսնացած իմունոլոգ Ջոն Հերբերտ Համֆրիի հետ։

Պարգևներ և մրցանակներ
---------------------

* Բրիտանական կայսրության շքանշանի սպա (1918)
* Թագավորական ընկերության անդամ (1918)
* Նոբելյան մրցանակ ֆիզիոլոգիայի կամ բժշկության բնագավառում (1922)
* 1926 թվականին նա հրավիրվել է Թագավորական հաստատության Սուրբ Ծննդյան դասախոսություն կարդալու *Նյարդեր և մկաններ․ Ինչպես ենք մենք զգում և շարժվում* թեմայով։
* Արվեստի և գիտության ամերիկյան ակադեմիայի միջազգային պատվավոր անդամ (1934)
* Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության միջազգային անդամ (1938)
* Կինեզիոլոգիայի ազգային ակադեմիայի դոցենտ (1938)
* Միացյալ Նահանգների Գիտությունների ազգային ակադեմիայի միջազգային անդամ (1941)
* Պատվո ուղեկիցների շքանշանի անդամ (1946)
* Թագավորական ընկերության Քոփլիի մեդալ (1948)
* Բրիտանական ասոցիացիայի նախագահ (1952)

Կապույտ հուշատախտակ
-------------------

Կապույտ հուշատախտակը փողոց Բիշոպսվուդ 16, Հայգեյթ հասցեում:
2015 թվականի սեպտեմբերի 9-ին անգլիական ժառանգության կապույտ հուշատախտակ տեղադրվեց Հիլլի նախկին տանը՝ փողոց Բիշոպսվուդ 16, Հայգեյթ հասցեում, որտեղ նա ապրել է 1923-ից 1967 թվականներին։ Այդ ժամանակվանից տունը բաժանվել էր բնակարանների և պատկանում էր Հայգեյթ դպրոցին, որտեղ Հիլլը կառավարիչ էր 1929-1960 թվականներին։ Այժմ այն վաճառվել է, վերամշակվել և վերանվանվել է Հերստբոռն։ Հիլլի ժամանակ, ըստ նրա թոռան՝ Նիկոլաս Համֆրիի, տան մշտական հյուրերի թվում էին 18 վտարված Նոբելյան մրցանակակիրներ, նրա աներձագ՝ տնտեսագետ Ջոն Մեյնարդ Քեյնսը և ընկերներ Սթիվեն Հոքինգը և Սիգմունդ Ֆրոյդը։ Ընթրիքից հետո հյուրասենյակում զրույցները անխուսափելիորեն ներառում էին բռնկուն բանավեճեր գիտության կամ քաղաքականության մասին։ «Ամեն կիրակի մենք պետք է մասնակցեինք պապիկի տանը թեյի խնջույքին և բացի մի քանի արտասովոր հյուրերի հյուրընկալելուց, նա մեզ համար մի քանի հիանալի խաղեր էր հորինում, օրինակ՝ գորտերի մրցավազքը այգում կամ (պատռված) ոչխարի աչքի ոսպնյակով նայելը»։ Պարոն Ռալֆ Կոն-ը, ով առաջարկել է Կապույտ հուշատախտակը, ասել է. «Նոբելյան մրցանակակիր Ա. Վ. Հիլլը մեծ ներդրում է ունեցել մկանների ֆիզիոլոգիայի մեր ըմբռնման գործում։ Նրա աշխատանքի արդյունքը սպորտային բժշկության մեջ լայն կիրառություն է ստացել։ Որպես ականավոր մարդասիրական և խորհրդարանական՝ նա անզիջում էր նացիստական ռեժիմին գիտնականների և այլոց հալածանքների համար դատապարտելու հարցում։ Ա․ Վ․ Հիլլ-ը վճռորոշ դեր է խաղացել բազմաթիվ փախստականների օգնելու և փրկելու գործում՝ շարունակելու իրենց աշխատանքը այս երկրում»։

Հրատարակություններ
------------------

By Hill:

* Gray, C. H. (1947). «The significance of the van den Bergh reaction». *The Quarterly Journal of Medicine*. **16** (63): 135–142. PMID 20263725.
* Hill, A. V.; Long, C. N. H.; Lupton, H. (1924). «Muscular Exercise, Lactic Acid, and the Supply and Utilisation of Oxygen». *Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences*. **96** (679): 438–475. doi:10.1098/rspb.1924.0037.
* Hill, A.V. (1924–25). *Textbook of Anti-Aircraft Gunnery*, 2 vols
* Hill, A. V. (1926). «The scientific study of athletics». *Scientific American*. 224 (April) (4): 224–225. Bibcode:1926SciAm.134..224H. doi:10.1038/scientificamerican0426-224.
* *Muscular Activity*. Philadelphia: University of Pennsylvania Press. 1926a. ISBN 978-0-8493-5494-6.
* *Muscular Activity: Herter Lectures – Sixteenth Course*. Baltimore: Williams & Wilkins Company. 1926b.
* - (1927a). *Muscular Movement in Man*
* - (1927b). *Living Machinery*
* Hill, A. V. (1928). «Myothermic apparatus». *Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences*. **103** (723): 117–137. Bibcode:1928RSPSB.103..117H. doi:10.1098/rspb.1928.0029.
* *Adventures in Biophysics*. Philadelphia: University of Pennsylvania Press. 1931.
* - (1932) *Chemical Wave Transmission in Nerve*
* *The Ethical Dilemma of Science, and Other Writings*. New York: Rockefeller Institute Press. 1960.
* *Trails and Trials in Physiology: A Bibliography, 1909–1964; with reviews of certain topics and methods and a reconnaissance for further research*. London: Arnold. 1965.

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. 1 2 3 4  Encyclopædia Britannica
2. 1 2 3 4  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
3. 1 2 3 4  Gran Enciclopèdia Catalana (կատ.) — Grup Enciclopèdia, 1968.
4. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #101349777 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
5. 1 2 3 4 5 6 7  Kindred Britain
6. ↑  The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1922 — Nobel Foundation.
7. ↑  Table showing prize amounts — Nobel Foundation, 2019.
8. ↑  Award winners : Copley Medal — Royal Society.
9. ↑  Lectures and Prizes — The Physiological Society, 2019.
10. ↑
11. ↑  Katz, B. (1978). «Archibald Vivian Hill. 26 September 1886 – 3 June 1977». *Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society*. **24**: 71–149. doi:10.1098/rsbm.1978.0005. JSTOR 769758. PMID 11615743. S2CID 46444782.
12. ↑  Bassett, DR Jr (2002). «Scientific contributions of A. V. Hill: exercise physiology pioneer». *Journal of Applied Physiology*. **93** (5): 1567–1582. doi:10.1152/japplphysiol.01246.2001. PMID 12381740. S2CID 14704104.
13. ↑  «The Oxford Dictionary of National Biography». *Oxford Dictionary of National Biography* (online ed.). Oxford University Press. 2004. doi:10.1093/ref:odnb/31230. (Subscription or UK public library membership required.)
14. ↑  Hill, A. V. (1909). «The mode of action of nicotine and curari, determined by the form of the contraction curve and the method of temperature coefficients». *The Journal of Physiology*. **39** (5): 361–373. doi:10.1113/jphysiol.1909.sp001344. PMC 1533665. PMID 16992989.
15. ↑  Langmuir, Irving (1918 թ․ հունիս). «The Adsorption of Gases on Plane Surface of Glass, Mica and Platinum». *Journal of the American Chemical Society*. **40** (9): 1361–1402. doi:10.1021/ja02242a004.
16. ↑  Van der Kloot, William (2011). «Mirrors and Smoke: A. V. HILL, His Brigands, and the Science of Anti-Aircraft Gunnery in World War I». *Notes Rec. R. Soc. Lond*. **25**: 393–410.
17. ↑  Van der Kloot, William (2014). *Great Scientists wage the Great War*. Stroud: Fonthill. էջեր 191–214.
18. ↑  Van der Kloot W (2011 թ․ դեկտեմբեր). «Mirrors and smoke: A. V. Hill, his Brigands, and the science of anti-aircraft gunnery in World War I». *Notes Rec R Soc Lond*. **65** (4): 393–410. doi:10.1098/rsnr.2010.0090. PMID 22332470.
19. ↑  Jean Medawar; David Pyke (2001). *Hitler's gift: scientists who fled Nazi Germany*. London: Piatkus. էջ 122.
20. ↑  Van der Kloot 2014, p. 202.
21. ↑  Hastings, Max (2011). *All Hell let loose: the World at War 1939-45*. London: Harper. էջ 81.
22. ↑  Hill, A. V. (1965). *Trails and Trials in Physiology*. London: Edward Arnold.
23. ↑  Katz 1978. p. 133.
24. ↑  Cornish-Bowden A (2012). *Fundamentals of Enzyme Kinetics (4th edn.)*. Weinheim, Germany: Wiley-Blackwell. էջեր 286–288. ISBN 978-3-527-33074-4.
25. ↑  Katz, Bernard (1978). «Archibald Vivian Hill». *Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society*. **24**: 71–149. doi:10.1098/rsbm.1978.0005. PMID 11615743. S2CID 46444782.
26. ↑  «The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1922».
27. ↑  Hale, Tudor (2008 թ․ փետրվարի 15). «History of developments in sport and exercise physiology: A. V. Hill, maximal oxygen uptake, and oxygen debt». *Journal of Sports Sciences* (անգլերեն). **26** (4): 365–400. doi:10.1080/02640410701701016. ISSN 0264-0414. PMID 18228167. S2CID 33768722.
28. ↑  Bassett, D. R.; Howley, E. T. (1997). «Maximal oxygen uptake: "classical" versus "contemporary" viewpoints». *Medicine and Science in Sports and Exercise*. **29** (5): 591–603. doi:10.1097/00005768-199705000-00002. ISSN 0195-9131. PMID 9140894.
29. ↑  «Archibald Vivian Hill». *American Academy of Arts & Sciences* (անգլերեն). 2023 թ․ փետրվարի 9. Վերցված է 2023 թ․ մայիսի 15-ին.
30. ↑  «APS Member History». *search.amphilsoc.org*. Վերցված է 2023 թ․ մայիսի 15-ին.
31. ↑  «It may interest you to know». *The Journal of Health and Physical Education*. **9** (7): 449–451. 1938. doi:10.1080/23267240.1938.10619861.
32. ↑  Cardinal, Bradley J. (2022). «The National Academy of Kinesiology: Its founding, focus, and future». *Kinesiology Review*. **11** (1): 6–25. doi:10.1123/kr.2021-0064.
33. ↑  Scott, M. Gladys (1978). *The Academy Papers*. Washington, DC: American Academy of Physical Education and the American Alliance for Health, Physical Education and Recreation. էջեր 63–65.
34. ↑  «Archibald Hill». *www.nasonline.org*. Վերցված է 2023 թ․ մայիսի 15-ին.
35. ↑  Presidential Address to the British Association Meeting, held at Belfast in 1952
36. ↑  «A.V.Hill, Nobel Prize Winner and Sports Medicine Pioneer, receives English Heritage Blue Plaque». Վերցված է 2015 թ․ հոկտեմբերի 8-ին.
37. ↑  Rowlinson, Liz (2015 թ․ սեպտեմբերի 18). «Houses stamped with a mark of prestige». *Times online*. Վերցված է 2015 թ․ հոկտեմբերի 8-ին.
38. ↑  Jacoby, Charlie. «Famous homes in north London with many stories». *The JC*. Վերցված է 2020 թ․ հունիսի 3-ին.

Աղբյուրներ
----------

* Lusk, G. (1925). *Lectures on nutrition: 1924–1925*. Philadelphia: W.B. Saunders Company.
* Medawar, Jean: Pyke, David (2012). *Hitler's Gift: The True Story of the Scientists Expelled by the Nazi Regime* (Paperback). New York: Arcade Publishing. ISBN 978-1-61145-709-4.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ բազմաթիվ անուններ: authors list (link)
* Stevenson, L.G. (1953). *Nobel Prize Winners in Medicine and Physiology: 1901–1950*. New York: Henry Schuman.



|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Նախորդող՝**Քենեթ ՓիքթհորնՋոն Ուիթերս** | **Մեծ Բրիտանիայի խորհրդարանի պատգամավորՔեմբրիջի համալսարանից**1940-1945 | Հաջորդող՝**Քենեթ ՓիքթհորնՈւիլսոն Հարիս** |