recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Կիևի դրամայի և կատակերգության թատրոն Դնեպրի ձախ ափին** (ուկրաիներեն՝ Київський державний академічний театр драми і комедії на лівому березі Дніпра), թատրոն Կիևում, որը գտնվում է Բուլվարի 25 հասցեյում։

Թատրոնի պատմությունը
--------------------

Ուկրաինայի այլ թատրոնների շարքում Կիևի դրամայի և կատակերգության թատրոնը հատուկ տեղ է զբաղեցնում։ Թատրոնը, որը առաջացել է 1970-ականներին, այսօր էլ հայտնի է և լայնորեն ճանաչված է հանդիսատեսների, հեղինակների շրջանակներում։ Թատրոնի թատերախմբի առաջին ժողովը տեղի է ունեցել 1978 թվականի սեպտեմբերի 7-ին, իսկ առաջին պրեմիերան 1979 թվականի ապրիլի 21-ին։ Թատրոնի հիմնադիրն ու ղեկավարը Ուկրաինայի ժողովրդական արտիստ Էդուարդ Մարկովիչ Միտնիցկին է։ Թատրոնի կառուցման ժամանակ մեծ դեր է ունեցել խորհրդային դերասան, վաստակավոր արտիստ, Ուկրաինայի ԽՍՀ դափնեկիր Պավել Սեմյոնովիչ Մորոզենկոն։ Պավել Սեմյոնովիչը, արդեն մեծ դերասան ստեղծագործական և հասարակական մեծ ներդրում ունեցավ երիտասարդ դրամայի և կատակերգության թատրոնի անձնակազմի վրա։ Մորզենկոն աշխատել է թատրոնում մինչև 1982 թվականը։

Շատ տարիներ թատրոնը սեփական տարածք չի ունեցել։ Ներկայացումները բեմադրվեցին բոլոր թատրոններում և Կիևի գրեթե բոլոր մշակույթի պալատներում, այդ թվում «Ուկրաինա» և «Հոկտեմբերյան» պալատներում։

1982 թվականի մայիսին քաղաքային իշխանությունը երիտասարդ թատրոնին հանձնել է Կոսմոս կինոթատրոնի շենքը։

Թատրոնը մասնակցել է բազմաթիվ միջազգային փառատոների։ Սանկտ Պետերբուրգում ԱՊՀ և Բալթյան երկրների «Բալթյան տուն» փառատոնին, Բրեստում՝ «Սպիտակ Վեժա», Գոմելում, Տոլյատիում, Բրյանսկում ռուս դասականների, Լվովում՝ «Ոսկե առյուծ» և այլ փառատոների։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Такая короткая и счастливая жизнь…» В Киевском театре драмы и комедии на левом берегу Днепра прошёл вечер памяти актёра Павла Морозенко. Газета «Зеркало недели. Украина» 05. 06. 1998
**Տարսայիճ Օրբելյան** (*անհայտ* - 1290), Սյունիքի իշխանապետ 1273 թվականից։ Հաջորդել է ավագ եղբորը՝ Սմբատ Օրբելյանին։

Պատմիչ Ստեփանոս Օրբելյանի հայրը։

Գործունեություն
---------------

Սկզբում իշխել է Որոտան (Ծղուկ) գավառում։ Սյունիքի իշխանապետ դառնալուց հետո հաստատվել է Եղեգիս ավանում։ Կնության է առել զոհված Հասան-Ջալալ-Դոլայի դուստր Մինա խաթունին և ռազմական դաշինք հաստատել Խաչենի իշխանության հետ։ Խորասանում, Հյուսիսային Կովկասում, Ոսկե հորդայում, Եգիպտոսում և այլուր մասնակցել է Հուլավյանների մղած մարտերին, մեծ հեղինակություն ձեռք բերել իշխանական արքունիքում, վրաց Դեմետրե թագավորի հետ ճանաչվել հայ-վրացական միացյալ ուժերի գլխավոր հրամանատար։

Իսլամ ընդունած Թագուդարի (Ահմադ) և Արղունի միջև 1282-1283 թվականներին իլխանության գահի համար բռնկված պայքարի ժամանակ զինակցել է վերջինին և նրա հաղթանակից հետո իշխանապետությունը տարածել ողջ Սյունիքի վրա (այդ թվում նաև Գեղարքունիքի)։ Վրաց Դեմետրե թագավորը 1284 թվականին Տարսայիճ Օրբելյանին նշանակել է (մահացած Սադուն Արծրունու փոխարեն) իր տերության աթաբեկ (գահի խնամակալ) և ամիրսպասալար (սպարապետ)։ Օգտագործելով բարձր պաշտոնը և հեղինակությունը՝ Տարսայիճ Օրբելյանը Սյունիքի վանքերն ազատել է մոնղոլական հարկերից, նորոգել խարխըլվածները։ Եղբոր՝ Սմբատ Օրբելյանի գերեզմանի վրա (Նորավանքում) 1275 թվականին կառուցել է տվել Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցին։ Տարսայիճ Օրբելյանի իշխանապետական իրավունքները ժառանգել է ավագ որդին՝ Էլիկումը։

Գրականություն
-------------

* Ստեփանոս Օրբելյան, Սյունիքի պատմություն, Երևան, 1986։
* Հովսեփյան Գ. Տարսայիճ Օրբելյանի և Մինա Խաթունի սերունդը, «Հասկ», 1948։
* Մանանդյան Հ. Երկեր, հ. 3, Երևան, 1977։
* Գրիգորյան Գ. Մ. Սյունիքը Օրբելյանների օրոք (13-15-րդ դարեր), Երևան, 1981։


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 619)։*  |
**Դեյվիդ Բոմբերգ** (անգլ.՝ David Bomberg), դեկտեմբերի 5, 1890(1890-12-05)[…], Բիրմինգհեմ, Ուորիքշիր, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - օգոստոսի 19, 1957(1957-08-19)[…], Լոնդոն, Միացյալ Թագավորություն), 20-րդ դարի անգլիացի խոշորագույն նկարիչներից մեկը։

Կյանք և գործունեություն
-----------------------

Եղել է Լեհաստանից ներգաղթած հրեա ընտանիքի յոթերորդ երեխան։ 1895 թվականին Բոմբերգները տեղափոխվել են Լոնդոնի Ուայթչեպել շրջան (Իսթ Էնդում)։ Այստեղ 15-ամյա Դեյվիդն սկսել է վիմագրություն սովորել։ 1908-1910 թվականներին նա Ուոլթեր Սիքերտի ղեկավարությամբ սովորել է արվեստի պատմություն Վեսթմինսթերի արվեստի դպրոցում։ Միևնույն ժամանակ որպես օգնական է աշխատել նկարիչ Ջոն Սինգեր Սարջենթի գեղարվեստական արհեստանոցում. վերջինս Բոմբերգին խորհուրդ է տալիս ուսումը շարունակել Սլեյդի գեղարվեստի դպրոցում։ Հրեական օգնության գործակալությունից կրթաթոշակ ստանալով` երիտասարդ նկարիչը սովորում է Սլեյդի դպրոցում 1911-1913 թվականներին։ Այս ժամանակահատվածում նա ծանոթացել է այնպիսի արվեստագետների հետ, ինչպիսիք են Փոլ Նեշը, Սթենլի Սփենսերը, Այզեկ Ռոզենբերգը և Մարկ Գերտլերը։ Բոմբերգը գեղարվեստական այնպիսի ուղղության հիմնադիրներից մեկն էր, ինչպիսին էր վորտիցիզմը։

1913 թվականին Բոմբերգը, Ջեյքոբ Էպստայնի հետ մեկնել է Ֆրանսիա, որտեղ հանդիպել է վրձնի այնպիսի վարպետների հետ, ինչպիսիք են Անդրե Դերենը, Ամեդեո Մոդիլիանին և Պաբլո Պիկասոն, որոնք ազդել են նկարչի հետագա ստեղագործության վրա։ 1915-1918 թվականներին մասնակցել է Արևմտյան ճակատի ռազմական գործողություններին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո Բոմբերգը որոշ ժամանակ ապրել է Պաղեստինում (1923-1927), այնուհետև ճամփորդել է դեպի Մարոկկո և Հունաստան (1930), ԽՍՀՄ (1933) և Իսպանիա (1934-1935)։ 1945-1953 թվականներին նկարիչը դասավանդել է Լոնդոնի South Bank համալսարանում։ Բոմբերգի ուսանողներից են Ֆրենկ Աուերբախը, Լեսլի Մարը, Գուստավ Մեցգերը և Լեոն Կոսոֆը։

Բոմբերգը նկարում էր հիմնականում բնապատկերներ և դիմանկարներ։ Նրա գործերը ստեղծվել են ինչպես աբստրակտ (մինչև 1920 թվականը), այնպես էլ` էքսպրեսիոնիստական ոճով։ Բոմբերգի որոշ աշխատություններում զգացվում է խորհրդային կոնստրուկտիվիզմի ուժեղ ազդեցությունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  RKDartists (նիդերլ.)
2. 1 2 3 4  David Bomberg — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7
3. 1 2 3 4  Discogs — 2000.
4. ↑  Ժամանակակից արվեստի թանգարանի առցանց հավաքածու
5. 1 2  Չեխիայի ազգային գրադարանի կատալոգ

Արտաքին հղումներ
----------------

* artnet.de Դ. Բոմբերգի կտավները (ընտրված)
* Դ. Բոմբերգ, *Պատերազմի դաշտ* (1918)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Discogs · RKDartists |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Օքսֆորդի կենսագրական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX5309801 · BNF: 14970059c, 12049046r · GND: 118960784 · ISNI: 0000000066311320 · LCCN: n50042057 · NKC: zmp20201076417 · NLA: 35020075 · NSK: 000122852 · NTA: 070333092 · NUKAT: n02084472 · PTBNP: 1599764 · SUDOC: 028709713 · VIAF: 32796163 · ULAN: 500014864 · WorldCat VIAF: 32796163 |

 |

 |
**Ստեփան Մանվելի Սաֆրազյան** (1853, Վերին Ագուլիս - օգոստոսի 6 (19), 1913, Թիֆլիս, Ռուսական կայսրություն), հայ դերասան, թատերական գործիչ։

Գործունեություն
---------------

1874 թվականից հանդես է եկել Թիֆլիսում՝ Գ. Չմշկյանի թատերախմբում։ 1879-1882 թվականներին եղել է Թիֆլիսի հայոց մշտական դերասանական խմբում։ 1880 թվականին Պ. Ադամյանի հետ խաղացել է Ախալցխայում, Ալեքսանդրապոլում։ Կնոջ՝ Ալմա Սաֆրազյանի հետ գործել է նաև Բաքվում, Երևանում, Կարսում, Շուշիում, Գանձակում, Աստրախանում, Թավրիզում, Թեհրանում և այլուր։ Խաղացել է՝ Պեպո (Գ. Սունդուկյանի «Պեպո», հայերեն և ադրբեջաներեն), Արշակ Երկրորդ (Խ. Գալֆայանի «Արշակ Երկրորդ»), Հասան Ջալալ (Մուրացանի «Ռուզան»), Օթելլո (Շեքսպիրի «Օթելլո»), Ֆրանց (Շիլլերի «Ավազակներ»), Քին (Ա. Դյումա-հոր «Քին»), Միրզա Հաբիբ (Ախունդովի «Հաջի Կարա», ադրբ.) և այլն։ 1888 թվականին Թավրիզում առաջին անգամ բեմադրել է Գ. Սունդուկյանի «Պեպո»-ն՝ ադրբեջաներեն (Ա. Փանվելյանի թարգմանությամբ)։ 1908 թվականին խաղացել է Էլիզբարովի (Շիրվանզադեի «Պատվի համար») դերը և նվիրատվություն կատարել հայ թատերական շենքի կառուցմանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Արգամ Այվազյան, «Նախիջևան։ Բնաշխարհիկ պատկերազարդ հանրագիտակ», Երևան, 1995 թվական, էջ 324-325։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 256)։*  |
**Սերգեյ Հակոբի Շաբոյան** (մարտի 3, 1940(1940-03-03), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հուլիսի 24, 1977(1977-07-24), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ռադիոճարտարագետ։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1986), պրոֆեսոր (1988): ՀԽՍՀ պետական մրցանակ (1986):

Կենսագրություն
--------------

Սերգեյ Շաբոյանը ծնվել է 1940 թվականի մարտի 3-ին, Երևանում։ 1971 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ 1979-1988 թվականներին եղել է Կիսահաղորդչային տեխնիկայի հատուկ կոնստրուկտորական բյուրոյի տնօրեն։ 1988-1997 թվականներին եղել է Երևանի պետական համալսարանի էլեկտրոնային սարքերի և նյութերի գիտահետազոտական լաբորատորիայի վարիչ։

Աշխատանքները վերաբերում են կիսահաղորդչային (սիլիցիումային) բյուրեղների արատներին, հզոր կիսահաղորդչային տեխնիկայի սարքերի ֆիզիկային, կառուցվածքին և ստեղծման արտադրակարգին։ Հզոր տրանզիստորի հիման վրա մշակել է միաբյուրեղ սիլիցումային թիթեղի հիմքով ինտեգրալ սխեմաներ (հզոր բանալիներ)։

Մահացել է 1997 թվականի հուլիսի 24-ին, Երևանում։

Պարգևներ
--------

1986 թվականին արժանացել է ՀԽՍՀ Պետական մրցանակի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2007, էջ 232։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |

 |
**Տիգրան Մուշեղի Ավետիսյան** (ապրիլի 6, 1941(1941-04-06), Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - դեկտեմբերի 15, 2016(2016-12-15), Վանաձոր, Հայաստան), հայ լեզվաբան։

Կենսագրություն
--------------

Տիգրան Ավետիսյանը ծնվել է 1941 թվականի ապրիլի 6-ին, Թբիլիսիում։ 1948-1958 թվականներին սովորել է Թբիլիսիի թիվ 79 միջնակարգ դպրոցում։ 1958 թվականին ընդունվել, իսկ 1963 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։

1963-1965 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ Զինված ուժերում։ Ծառայության ավարտից հետո ընդունվել Խորհրդային Հայաստանի գիտությունների ակադեմիայի լեզվի ինստիտուտի ասպիրանտուան։ 1970 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական, իսկ 1988 թվականին՝ դոկտորական թեզ։ 1969 թվականից մինչև 2011 թվականն անընդմեջ աշխատել է լեզվի ինստիտուտում՝ որպես առաջատար գիտաշխատող, համատեղությամբ՝ Վանաձորի պետական համալսարանում։

1978 թվականին ընտրվել հայոց լեզվի ամբիոնի վարիչ, որը ղեկավարել է շուրջ երկուսուկես տասնամյակ, որի ընթացքում ոչ միայն կրթել է բուհական մասնագետների, այլև ղեկավարել գիտության մեջ մուտք գործող դասախոսների մի ամբողջ սերունդ։ 1975 թվականին մրցույթով ընտրվել է ինստիտուտի հայոց լեզվի ամբիոնում` որպես դոցենտ, իսկ 1978 թվականին՝ որպես ամբիոնի վարիչ։ 1989 թվականին ստացել է պրոֆեսորի գիտական կոչում։

Հեղինակ է երեք մենագրության և շուրջ յոթ տասնյակ գիտական հոդվածների։ Տիգրան Ավետիսյանը մեծ ներդրում ունի ժամանակակից հայերենի բառի կառուցվածքի և հայկական մարդանվանական համակարգի ուսումնասիրության բնագավառում։ «Հայոց ազգանունների բառարան» գիրքը 2001 թվականին արժանացել է Նախագահական առաջին մրցանակի։ Տիգրան Ավետիսյանը Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի Հրաչյա Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտում գործող բարձրագույն որակավորման հանձնաժողովի մասնագիտական խորհրդի անդամ էր, մանկավարժական համալսարանի գիտական խորհրդի անդամ։

Տիգրան Ավետիսյանը մահացել է 2016 թվականի դեկտեմբերի 15-ին, Վանաձորում։

Պարգևներ
--------

* ՀՀ նախագահի մրցանակ
* Վանաձորի քաղաքապետարանի պատվոգիր

Գրքեր
-----

* «Հայոց ազգանունների բառարան»

Մենագրություններ
----------------

* «Ժամանակակից հայերենի բառի կառուցվածքը»
* «Հայկական ազգանուն»

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «ՏԻԳՐԱՆ ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ»։ *arar.sci.am*։ 21․08․2023
2. ↑  Ավետիսյան Տիգրան Մուշեղի

Արտաքին հղումներ
----------------

Հայոց ազգանունների բառարան:
**Ստեփանոս Դաշտեցի** (1653, Նոր Ջուղա - 1720, *անհայտ*), հայ բանաստեղծ, հանելուկագիր, ժամանակագիր, հրապարակախոս։

Մինչև Աբբաս I շահի կազմակերպած բռնագաղթը (1604) նախնիները բնակվել են Գողթն գավառի Դաշտ գյուղում։ Սկզբնական կրթությունն ստացել է Նոր Ջուղայի Ամենափրկիչ վանքի դպրոցում, ձեռնադրվել սարկավագ, ապա թողել կրոնավորի պաշտոնը և զբաղվել վաճառականությամբ, եղել աշխարհի տարբեր երկրներում։ Ենթադրվում է, որ ուսանել է Հռոմի Ուրբանյան վարժարանում։ Ստեփանոս Դաշտեցին գրել է բազմաթիվ երգիծական-պարսավական և խրատական-իմաստասիրական տաղեր, որոնք պատմական, ազգագրական, բարբառագիտական և բանահյուսական արժեք ունեն։ Գրել է աշխարհիկ բովանդակությամբ 22 հանելուկ՝ կիրառելով հանելուկների ստեղծման նոր հնարանքներ։ Ստեփանոս Դաշտեցին թողել է նաև մի ժամանակագրություն՝ «Կարգ թագավորաց հնդկաց» (մոտ 1719, Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարան, ձեռագիր № 1786), որտեղ արժեքավոր տեղեկություններ կան 18-րդ դարի սկզբի Հնդկաստանի քաղաքական անցուդարձերի մասին։ Ստեփանոս Դաշտեցին հեղինակել է դավանաբանական-հրապարակախոսական երկեր, որոնցից առավել արժեքավոր են «Սաղախ փշրանաց» (1700, նույն տեղում, ձեռագիր № 9689), «Խնդիր ուղղության» (1706, նույն տեղում, ձեռագիր № 673), «Կոչնակ ճշմարտության» (1714-1715, մեզ է հասել իրարից էապես տարբեր երկու օրինակով, նույն տեղում, ձեռագիր № 8111 և ձեռագիր № 9049) երկերը։ Գրանցում հեղինակը հայտնում է ինքնակենսագրական մանրամասներ, հազվագյուտ տեղեկություններ իր գաղափարական հակառակորդների, անցյալի ու իր ժամանակի նշանավոր դեմքերի ու դեպքերի, տարբեր ժողովուրդների կենցաղի, սովորույթների, կրոնի ու քաղաքական կարգերի մասին։ Իբրև կաթոլիկամետ մտածող, ելնելով Թովմա Աքվինացու գաղափարներից, հակադրվել է հակամիարարականներին (Ալեքսանդր Ջուղայեցի, Հովհաննես Մրքուզ և ուրիշներ)։ Հայ ժողովրդի ազատագրումը պայմանավորում էր կաթոլիկության ընդունմամբ։ Նա մերժել է բողոքականությունը և պաշտպանել Հռոմի պապի գերագահությամբ քրիստոնեական աշխարհի միավորման գաղափարը։ Խոսելով 17-18-րդ դարերի սահմանագծում Հայաստանի ծանր կացության մասին, Ստեփանոս Դաշտեցին հավատում է իր ժողովրդի վերածննդին, թեն նրա կարծիքով, ազգային անկախության բացակայությունը և օտար լծի տակ գտնվելը հայ ժողովրդին զրկել են արհեստները, արվեստը և գիտությունը լիարժեք զարգացնելու հնարավորությունից, մղել վաճառականի վտանգավոր կենսաձևին։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 134)։*  |
**Կոն-Տիկի թանգարան** (նորվ.՝ Kon-Tiki Museum), թանգարան` նվիրված նորվեգացի ճանապարհորդ, գրող Թուր Հեյերդալի կյանքին ու գործունեությանը։ Բացվել է 1950 թվականի մայիսի 15-ին։ Գտնվում է Օսլոյին մոտ Բյուգդյոյ թերակղզում` Ֆրամի թանգարանի հարևանությամբ։ Թանգարանի գլխավոր ցուցանմուշը Կոն-Տիկի լաստանավն է, որով Հեյերդալը 1947 թվականին կտրել անցել է Խաղաղ օվկիանոսը։ Թանգարանում պահվում են Կոն-Տիկի լաստանավով գիտարշավի քարտեզները և մոտ 8.000 գիրք։

Ցուցադրություն
--------------

Կոն-Տիկի լաստանավը
Թանգարանում ցուցադրվում են նավակներ, այնպիսի առարկաներ, որոնք օգտագործել է Թուր Հեյերդալը «Կոն-Տիկի», «Ֆատու-Հիվա», «Ռա», «Ռա II», «Տիգրիս» նավերով իր ճանապարհորդությունների ընթացքում։ Բացի դրանից` թանգարանում առանձնացված է հատուկ մաս՝ ժամանակավոր ցուցադրությունների համար։ Ցուցադրության մաս է կազմում քարանձավների 30-մետրանոց հատվածը, որը կառուցվել է Զատկի կղզու քարանձավի նմանությամբ։ Ցուցադրության ստորջյա հատվածը ներկայացնում է Կոն-Տիկի լաստանավի գիտարշավից դվագ, երբ նավի տակ խլրտում էին տարբեր տեսակի բազմաթիվ ձկներ` այդ թվում և մեծ շնաձուկ։ Թանգարանին կից գործում է կինոթատրոն և հուշանվերների խանութ։

Պատմություն
-----------

Կոն-Տիկի լաստանավի` հայրենիք վերադառնալուց հետո նորվեգացիները 1949 թվականին որոշեցին նրա համար շինություն ձևավորել Բյուգդյոյ թերակղզում` Օսլոյի սահմաններից դուրս։ Թանգարանի հիմնադիրներից են Թուր Հեյերդալը և Կոն-Տիկիի գիտարշավի խմբից մի մարդ` Կնուտ Հաուգլանդը, որը ավելի քան 40 տարի ղեկավարել է թանգարանը։ Ամեն տարի թանգարան են այցելում մոտ 200.000 մարդ, իսկ բացման օրվանից սկսած` մոտ 15 միլիոն մարդ։

Գործնական տեղեկություն
----------------------

* Թանգարանը բաց է ամբողջ տարի` առանց հանգստյան օրերի։ Բացառություն են կազմում դեկտեմբերի 25-ը, դեկտեմբերի 31-ը, մայիսի 17-ը (Նորվեգիայի սահմանադրության օր)։
* Մուտքի տոմսն արժի 100 կրոն մեծահասակների և 40 կրոն՝ մինչև 5 տարեկան երեխաների համար։ Գործում են նաև զեղչեր ուսանողների, թոշակառուների, դպրոցականների համար։
* Թանգարան կարելի է հասնել զբոսանավով կամ № 30 ավտոբուսով, որը ուղևորվում է քաղաքի կենտրոնից յուրաքանչյուր 15 րոպեն մեկ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Om Museet" (in Norwegian). Kon-Tiki Museum. Retrieved 22 March 2011.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք Archived 2016-11-02 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 5066022-6 · ISNI: 0000000406110569 · LCCN: n91001409 · VIAF: 126801442 · WorldCat VIAF: 126801442 |

 |
**Շազիկ Քյոյլույան** (նաև՝ **Սըվաճեան, Լուսնակ Սարգսի Քյոյլույան**, 1854, Կոստանդնուպոլիս, Օսմանյան կայսրություն - սեպտեմբերի 6, 1905(1905-09-06), Կոստանդնուպոլիս, Օսմանյան կայսրություն), դերասանուհի, երգչուհի (սոպրանո)։

Կենսագրություն
--------------

Ստացել է թերի կրթություն, զբաղվել ձեռագործությամբ։

Ռեժիսոր Պետրոս Մաղաքյանը, ծանոթանալով Քյոյլույանի բեմական ու ձայնային տվյալներին, նրան հրավիրել է «Վարդովյան թատերախումբ», սովորեցրել գրել-կարդալ և դերասանական արվեստ, իսկ Տիգրան Չուխաճյանը մշակել է ձայնը՝ հասցնելով կատարելության։

Առաջին անգամ հանդես է եկել 1872 թվականին՝ Տ. Չուխաճյանի «Արիֆի խորամանկությունը» կոմիկական օպերայում, ապա աննախադեպ հաջողությամբ կատարել է նաև նրա մյուս կոմիկական օպերաների գլխավոր դերերգերը (Գյուլի, Ֆաթիմե՝ «Քեոսե Քեհյա», «Լեբլեբիջի Հոր-հոր աղա»)։

Պետրոս Մաղաքյանի ղեկավարությամբ խաղացել է մի քանի սուբրետ դերեր, ապա հանդես է եկել նաև արևմտաեվրոպացի կոմպոզիտորների կոմիկական օպերաներում, որտեղ հասել է պրոֆեսիոնալ մակարդակի, արժանացել բարձր գնահատականի։ Եղել է նաև Տ. Չուխաճյանի և Տիգրան Գալեմճյանի հիմնադրած «Օսմանյան օպերային թատերախմբի» հիմնական անդամներից։ Տ. Չուխաճյանի և Արշակ Պենկլյանի օպերետային խմբում ելույթներ է ունեցել Կոստանդնուպոլսում և Ադրիանապոլսում։ Գլխավոր դերերգերով հանդես է եկել նաև այլ օպերետներում («Զեյբեկներ», «Բարեկենդանի հարսը») և երգախառն վոդևիլներում։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ երաժշտության հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Անժելիկա Ակբար** (1969, Կարագանդա, Ղազախական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ուզբեկական ծագմամբ թուրք կոմպոզիտոր։

Կենսագրություն
--------------

Սկսել է դաշնամուր նվագել դեռևս 2.5 տարեկանից։ 4 տարենակում հայրը, հայտնաբերելով նրա բացարձակ լսողությունը, նրան ուղարկում է Մոսկվայի պետական կոնսերվատորիային կից շնորհալի երեխաների դպրոցը։ Ուսումը շարանակում է Տաշքենդի Վ. Ուսպենսկու անվան երաժշտական դպրոցում, որն ավարտել են այնպիսի հայտնի դաշնակահարներ, ինչպիսիք են Ալեքսեյ Սուլթանովը և Ստանիսլավ Յուդենիչը։

Դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Տաշքենդի պետական կոնսերվատորիան, որտեղ հինգ տարվա ընթացքում սովորել է կոմպոզիցիա, գործիքավորման տեսություն և դաշնամուր։

ԽՍՀՄ կոմպոզիտորների միությունը նրան ճանաչել է «լավագույն երիտասարդ կոմպոզիտոր»։ 2006 թվականից Ուկրաինայի կոմպոզիտորների միության անդամ է։ Ուկրաինայի վաստակավոր արտիստ է։

Ակբարը կոմպոզիցիայի և խմբավարության թեմայով մագիստրոսական թեզ է պաշտպանել Թուրքիայում, ուր նա ժամանել էր որպես ՅՈՒՆԵՍԿՕ-յի անդամ, և մնացել է այնտեղ` ընդունելով Թուրքիայի քաղաքացիություն։ Այնտեղ դարձել է դոցենտ` պաշտպանելով թեկնածուական դիսերտացիան։

2003 թվականից աշխատել է կոմպոզիտոր Ալի Դարմարի մոտ։ Նրա առաջին` «Ջրեր» ալբոմը ձայնագրվել է 1999 թվականին։ Ալի Դարմարը մեծ ջերմությամբ է արտահայտվել Ակբարի երաժշտության մասին։ «Նրա երաժշտությունը շատ բանաստեղծական է, առեղծվածային և մելոդիկ, հետևում է տիեզերքում ծնված երաժշտական կառուցվածքի փիլիսոփայությանը, որն այդ բոլոր տարրերը չափազանց իրական է փոխանցում»։

Անժելիկան ամուսնացած է և ունի երկու որդի։

Սկավառակագրություն
------------------

* Сув (Ջրեր) - 1999
* Bir`den bir`e - 02002
* Վիվալդի, «Տարվա եղանակներ» - 2002
* Bach A L’orientale - 2003
* Bir Yudum Су - 2005
* Raindrops By Anjelika - 2009
* İçimdeki Türkiyem - 2010
* Likafoni - 2011

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Կոմպոզիտորի պաշտոնական կայքը
2. ↑  Анжелика Акбар- наши соотечественники в Турции

Արտաքին հղումներ
----------------

* Anjelika Akbar - Love
* Анжелика Акбар: Турция, которая внутри меня

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Discogs · MusicBrainz |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 170292666 · ISNI: 0000000122636489 · LCCN: no2011115719 · VIAF: 172490438 · WorldCat VIAF: 172490438 |

 |
**Կորդոպուլով կամ Կորդոպուլովի տուն** (բուլղար․՝ Кордопулова къща), բուլղարական ազգային վերածննդի ժամանակաշրջանի ընդարձակ տուն Բուլղարիայի հարավարևմտյան մասում գտնվող Մելնիկ քաղաքում։

Պատմություն
-----------

Կառուցվել է 1754 թվականին՝ մասնավորապես գինու արտադրության համար և գնվել է հարուստ ու հայտնի հույն վաճառական Մանոլիս Կորդոպուլոսի կողմից։ Տունը, որ հավանաբար իր ժամանակին իր տեսակի մեջ ամենամեծն էր, գտնվում է քաղաքի արևելյան մասում և բաղկացած է ներքնահարկից, որտեղ գինու մառան է, կիսահարկից, որը ծառայում է տնտեսական կարիքների համար և միջնահարկից, որը նախատեսված է բնակեցնելու համար։

Առաջին հարկի նախագիծը 12 լուսամուտներով բնորոշ բուլղարական է, իսկ վերին հարկը վենետիկյան ու օսմանյան ճարտարապետության խառնուրդ է և կառուցված է վենետիկյան ապակուց, ինչը տունը բացառիկ է դարձնում Բուլղարիայում։ Գինու մառանը փորվել է ժայռի մեջ` թունել ստեղծելով։ Պահեստը կարող է պարունակել մինչև 300 տոննա գինի. ամենամեծ տակառն այստեղ կարող է պահել մինչև 12.5 տոննա գինի։ Շինության միջանցքները նեղ են ու ցածր, մառանն ունի օդափոխման համակարգ ու հատուկ անցուղիներ։

Շենքի չորս հարկերից երկուսը քարապատ են։ Ներքին յոթ աստիճաններ կապում են հարկերն ու ձեղնահարկերը. փայտե երկու հարկերը ծածկված են խայտաբղետ գորգերով։

Բուլղարացի հեղափոխական Յան Սանդանսկին շենքը որպես ապաստարան է օգտագործել Առաջին համաշխարհային պատերազմից առաջ։ Կորդոպուլով ընտանիքի վերջին անդամն սպանվել է 1916 թվականին, և տունն անցել է Ագնեսային` Կորդոպուլովի սպասուհուն կամ քրոջը։ Նա ամուսնացել է Գեորգի Ծինստարայի հետ, և նրանք երեխա չունենալով` որդեգրել են իրենց զարմիկ Գավրաիլին։ Վերջինս շենքի այժման սեփականատիրոջ` Նիկոլա Պասպալևի, հայրն է։ Կորդոպուլով տունը վերանորոգվել է 1974-1980-ական թվականներին. այն այժմ թանգարան է, որն ունենում է տարեկան 30.000 այցելու։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑   Պաշտոնական կայքը
**Տիգրան Հակոբի Վարժապետյան** (), հայ բժիշկ, գրող, արձակագիր։ Գրող և գրաբարագետ Հակոբ Վարժապետյանի որդին, մանկավարժ և թարգմանիչ Սիսակ Վարժապետյանի կրտսեր եղբայրը։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Կիլիկիայի Մարաշ քաղաքում, ներկայիս Թուրքիայում։ Հազիվ երկու տարեկան հասակում՝ զրկվում է հորից, որ համանուն քաղաքի ազգային վարժարանի տնօրեն, գրող ու գրաբարագետ Հակոբ Վարժապետյանն էր։ 1915 թվականի Մեծ Եղեռնը և 1920-ական թվականների դեպքերը նրան հասցնում են Հալեպ։ Տեղի ամերիկյան որբախնամ հաստատությունների փակումից հետո Տիգրան Վարժապետյանը փոխադրվում է Բեյրութ, հաճախում է նախ հայ ավետարանականների վարժարանը, ապա ավարտելով այն, 1929 թվականին մտնում է Բեյրութի ամերիկյան համալսարանը, որն ավարտում է 1937 թվականին՝ ստանալով բժշկի վկայական։ 1947 թվականին մասնագիտության մեջ խորանալու նպատակով մեկնում է ԱՄՆ։ Երկրի կյանքի լայն ու բազմակողմանի ճանաչմամբ էլ ստեղծվում են նրա արձակի լավագույն էջերը։

Ստեղծագործություններ
--------------------

Տիգրան Վարժապետյանի պատմվածքների առաջին ժողովածուն՝ «Կյանքի քառուղիեն» խորագրով, լույս է տեսել Բեյրութում, 1946 թվականին, երկրորդ ժողովածուն («Զառիթափին վրա») կրկին Բեյրութում, «Անի» ամսագրի մատենաշարով, 1957 թվականին։ Ապա լույս են տեսել՝ «Բժիշկը կյանքին և մահվան հետ» պատմվածքների ժողովածուն (Բեյրութ, 1967), «Գարուն ա...» պատմվածքների ժողովածուն Կոմիտասի մասին (Բեյրութ, 1969), «Արծիվը կը սավառնի» վավերագրական վեպը, որ զորավար Անդրանիկ Օզանյանի կյանքի պատմությունն է (1978)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Սևան Գեղամ, Գաբրիելյան Վազգեն (1986)։ *Սփուռքահայ պատմվածք, հատոր 2* (հայերեն)։ Երևան: Երևանի համալսարանի հրատարակչություն։ էջ 572
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի (այլ կիրառումներ)
**Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի** (**Նիկողայոս Հրաշագործ եկեղեցի**, ռուս.՝ Церковь Николая Чудотворца), նախկին ուղղափառ տաճար Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Միլլերովո քաղաքում։

Պատմություն
-----------

Մինչև 1903 թվականը Միլլերով-Գլուբոկինսկի ավանում (այժմ՝ Միլլերովո քաղաք) գոյություն է ունեցել միայն փայտե մատուռ, որը կառուցվել էր 1891 թվականին։ Ավանի բնակիչները Գրեկովո-Պոլնենսկայա սլոբոդայի Յուղաբեր կանանց եկեղեցու ծխի անդամներ էին։

1900 թվականին ավանում սկսվել է փայտե եկեղեցու շինարարությունը։ Այն կառուցվել և օծվել է 1903 թվականին հանուն Նիկողայոս Հրաշագործի։ Եկեղեցու առաջին քահանա է դարձել Պյոտր Լեդկովսկին Գրեկովո-Պոլնենսկայա սլոբոդայից, որին էլ կցված էր եկեղեցին։ 1904 թվականին Նովոչերկասկից ուղարկվել է նոր ձեռնադրված քահանա Վլադիմիր Վոլագուրինը։

Եկեղեցին կառուցելու ժամանակ կալվածատեր Միլլերը եկեղեցու համար զոհաբերել է երեք տասանորդ մակերեսով հող (առանց նվիրագրի)։ Սուրբ Նիկողայոսի՝ զանգակատնով փայտե տաճարը ցոկոլային հիմքի վրա էր, ծածկված էր թիթեղային երկաթով։ Եկեղեցու շուրջը երկաթյա ցանկապատ էր։ Տաճարն ուներ մեկ խորան՝ հանուն Նիկողայոս Հրաշագործի։ Այնտեղ ծառայում էր երկու հոգևորական՝ քահանան և դպիրը, որոնք բնակվում էին եկեղեցական տներում։ Եկեղեցուն է պատկանել նաև սամանից (կավից ու գոմաղբի, հարդի, ձիու մազի խառնուրդից պատրաստված աղյուս) պատրաստված և երկաթով ծածկված պահակատունը։ 1911 թվականին այն ընդլայնվել է, և նույն թվականի դեկտեմբերին այնտեղ կազմակերպվել է կիրակի և տոնական օրերին աղքատներին կերակրելու համար ճաշարան։ Եկեղեցուն կից է եղել նաև դպրոցի շենքը։ Ըստ նախահեղափոխական ավանդույթի՝ պաշտվող ծխականներին թաղում էին ոչ թե սովորական ծխական գերեզմանատանը, այլ եկեղեցու ցանկապատից ներս։ Այսպես, Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցու մոտ 1910 թվականին ընտանեկան դամբարանում թաղվել է միլլերովցի դեղագործ Դիոնիսի Իվանովիչ Մեշկոմաևի որդին։

Վերապրելով 1917 թվականի հոկտեմբերյան հեղափոխությունը, քաղաքացիական և հայրենական պատերազմները՝ 1950-ական թվականներին տաճարը ոչնչացվել է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Пос. Греково-Полнинское, Жено-Мироносицкая церковь
2. ↑  СПИСОК НАСЕЛЕННЫХ МЕСТ МАЛЬЧЕВСКО-ПОЛНЕНСКОГО РАЙОНА ДОНЕЦКОГО ОКРУГА СЕВЕРО-КАВКАЗСКОГО КРАЯ 1926 ГОД
3. ↑  Волагурин Владимир Иванович

Արտաքին հղումներ
----------------

* Миллерово. Церковь Николая Чудотворца.
* Первые церковь и школа в Миллерово
**Աննա Ավստրիացի,** Իսպանիայի թագավոր Ֆիլիպ II-ի չորրորդ կինը։

Կենսագրություն
--------------

Կայսր Մաքսիմիլիան II-ի և Մարիա Իսպանացու դուստրն է։ Նրա մորական պապը Կառլոս V կայսրն էր։ Ինչպես և Ֆիլիպի երկրորդ կինը՝ Էլիզաբետ Վալուան, նա նույնպես համարվում էր իսպանական գահի ժառանգորդ Դոն Կարլոսի հարսնացուն, ով հանկարծամահ եղավ 1568 թվականի հուլիսի 24-ին։ Նույն տարում դժվար ծննդաբերության պատճառով մահացավ նաև Էլիզաբետ Վալուան։ Արդյունքում Ֆիլիպ II-ը դարձավ ամուրի և անժառանգորդ։ 1570 թվականին Աննան ու իր եղբայրներ Ալբրեխտը և Վենցելը ուսում ստանալու նապատակով ժամանեցին Մադրիդ։ 1570 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Սեգովիա քաղաքում Ֆիլիպ II-ն ամուսնացավ իր զարմուհի (Աննայի մայրը իսպանիայի թագավորի հարազատ քույրն էր, իսկ հայրը՝ թագավորի զարմիկը) Աննայի հետ։ Աննան փոքր էր ամուսնուց 22 տարով։

1571 թվականին նա լույս աշխարհ բերեց թագաժառանգ Ֆերդինանդին։ Աննան ունեցել է հինգ երեխա, որոնցից միայն չորրորդը՝ Ֆիլիպը, ողջ մնաց, որը դարձավ Իսպանիայի թագավոր։ 1580 թվականին Աննան ամուսնու հետ մեկնեց Պորտուգալիա, որպեսզի հայտարարի իր իրավունքները պորտուգալացի գահի նկատմամբ Էնրիկե թագավորի մահից հետո, ով իրենից հետո ժառանգներ չէր թողել։ Նրանք հասել են Բադախոս, որտեղ թագավորը լրջորեն հիվանդացել է գրիպով։ Ամուսնուն խնամելու ընթացքում նա նույնպես վարակվել է գրիպով և մահացել 30 տարեկանում։

Երեխաներ
--------

* Ֆերդինանդ (1571—1578)
* Կարլոր Լաուրետիուս (1573—1575)
* Դիեգո—(1575—1582)
* Ֆիլիպ III (1578—1621) — Իսպանիայի թագավոր
* Մարիա (1580—1583)

Աննա Ավստրիացին կտավներում
--------------------------

1575 թվականի մադրիդյան շախմատային մրցաշարում, որը կազմակերպել էր Ֆիլիպ II-ը, որպես հանդիսատես ներկա էր նաև Աննան։ Նկարը պատկանում է իտալացի գեղանկարիչ Լուիջի Մուսսինիի վրձնին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Kindred Britain
2. 1 2 3  *Lundy D. R.* The Peerage
3. ↑  "Philip II of Spain" *Britannica*
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի (այլ կիրառումներ)
**Նիկողայոս սրբազանի եկեղեցի Ստուդենցիում** (ռուս.՝ Храм Святителя Николая на Студенце), ուղղափառ միահավատ եկեղեցի, պատկանում է Ռուս ուղղափառ եկեղեցու Մոսկվայի քաղաքային թեմի Պոկրովսկու գործակալությանը։ Գտնվում է Մոսկվայում Տագանսկայա փողոցի 20 ա հասցեում, համարվում է ճարտարապետական հուշարձան։

Պատմություն
-----------

«Ստուդենցի» անվանումը հավանաբար ստացել է եկեղեցու մոտով դեպի Սպիտակ ծով անցնող ճանապարհից, որը հասարակ ժողովրդի մեջ կոչվում էր «ստուդենեց»։ Հիմնադրման ստույգ տարեթիվը հայտնի չէ, սակայն վավերագրական աղբյուրներում նշվում է 1672 թվականի փայտե եկեղեցի։ Քարե եկեղեցու շինարարությունը սկսվել է 1699 թվականին, իսկ ավարտը թվագրվում է 1702 թվականով, որը սակայն որոշ աղբյուրների կողմից կասկածի տակ է առնվում։ 1718 թվականին առաջին անգամ հիշատակվում է Աստվածամոր Կազանյան սրբապատկերի գլխավոր զոհասեղանը։

Եկեղեցին փակվեց 1930-ականների սկզբին, զանգակատունը պայթեցվեց, շինությունը զգալի ձևափոխվեց։ Եկեղեցու ավերումը շարունակվեց մինչև 1937 թվականը, շինության երկրորդ հարկում տեղակայվեց «Կարդոլենտա» ֆաբրիկայի հանրակացարանը։ 1965 թվականին եկեղեցին քանդելու ևս մեկ փորձ արվեց, դրա տեղում բնակելի շենք կառուցելու նպատակով, սակայն հասարակության բողոքի շնորհիվ քանդումը դադարեցվեց։ 1966 թվականին շենքի մնացորդների ուսումնասիրությունից հետո, որոշվեց այն վերակառուցել, որը շարունակվեց մինչև 1969 թվականը, չնայած շենքում մինչև 1983 թվականը շինարարական աշխատանքները ընթանում էին։

Եկեղեցին հավատացյալներին է վերադարձվել 1992 թվականին, առաջին ժամերգությունը իրականացվել է 1994 թվականին, իսկ դրանք կանոնավոր կերպով սկսեցին անցկացվել 1996 թվականից։ Եկեղեցական ծառայությունները իրականացվում էին հնադավանության ծիսակարգով։
1994 թվականից եկեղեցու վանահայրն է Պյոտրը (Վասիլև)։

Տես նաև
-------

* Սուրբ Նիկողայոս Զմյուռնացի
* Կազանի Սուրբ Աստվածամոր սրբապատկեր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Постановление Совета Министров РСФСР № 624 от 04.12.1974
2. ↑  Памятники архитектуры Москвы, состоящие под государственной охраной. — Москва, 1980. — С. 25.

Գրականություն
-------------

* *Паламарчук П. Г.* Москва в границах 1917 года // Сорок сороков Краткая иллюстрированная история всех Московских храмов. — Москва: Астрель, 2004. — Т. 3. — С. 275-276. — 696 с. — 7000 экз. — ISBN 978-5-271-07711-X
* *П.Н. Шармин* Церковь Николая Чудотворца на Студенце // *Москва. Энциклопедический справочник* : Москва. — Большая Российская Энциклопедия, 1992.
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Այվազյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Շավարշ Նարդունի** (Այվազյան, 1898, Արմաշ, Օսմանյան կայսրություն - 1968, Մարսել, Բուշ-դյու-Ռոն), գրող, հրատարակիչ-խմբագիր։

Կենսագրություն
--------------

Ավարտել է Փարիզի բժշկական համալսարանը (1927 թվականին)։ 1928–1937 թվականներին «Երկունք» ամսագրի, 1934–1940 թվականներին (միաժամանակ) և 1945–1967 թվականներին «Հայ բոյժ» պարբերաթերթի հիմնադիր-խմբագիր։ Լույս են տեսել Նարդունու «Հէքիաթներու ալբոմ» (1927 թվականին Աթենքում), «Մեղեդինե՜ր, մեղեդինե՜ր» (1933 թվականին), «Երուսաղէ՜մ, Երուսաղէ՜մ» (1938 թվականին), «Բանե՜ր, բանե՜ր, ինչ բանե՜ր» (1941 թվականին), «Նարդեան շիթեր» (1945 թվականին երեքն էլ՝ Փարիզում), «Սպիտակ առաւօտ» (1963 թվականին), «Ահա ես ճանկերս լայն բացած» (1966 թվականին), «Գրական ցոլքեր» (1979 թվականին), «Աքսորի օրագիր» (2000 թվականին), «Խորհրդերգութիւն», «Անձրեւին ձորը» (երկուսն էլ՝ 2011 թվականին), «Առաջնորդ մայրերու...», «Նիզակամարտ Շաւարշանայ դաշտին վրայ» (երկուսն էլ՝ Փարիզում, առանց թվականի) բանաստեղծությունների, պատմվածքների, հեքիաթների ժողովածուները։

Նարդունին հանդես է եկել նաև Վահրամ Սևունի գրական կեղծանունով։

«Յառաջ» թերթի խմբագրություն (փետրվար 1928, Փարիզ), Շավարշ Միսաքյան, Շահան Շահնուր, Նշան Պեշիկթաշլյան, Մելքոն Քեպապչյան, Շավարշ Նարդունի, Թեոդիկ

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ գրատպություն և գրքարվեստ» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Ցեյ Լուն** (անգլ.՝ Cai Lun, չինարեն՝ 蔡倫, ոչ ուշ քան 62, Leiyang, Guiyang Commandery, Հան դինաստիա - 121, Լոյան, Հան դինաստիա)՝ չինական Խան դինաստիայի ներկայացուցիչ, որին վերագրվում է թղթի գյուտը։

Ցեյ Լուն ծնվել է Լեիյան քաղաքում, որը գտնվում է Խունյան նահանգի ներկայիս Խենյան շրջանում։ Մ. թ. 75 թվականին նա հայտնվում է կայսերական պալատում արդեն որպես ներքինի, իսկ 105 թվականին հանդես է գալիս թղթի տեխնիկական արտադրության բարելավման թեմայով զեկույցով՝ նշանավորելով իր գործունեությունը և անձը։ Այս իրադարձությունից հետո կայսր Խե Դին (Լյու Չժաո) շնորհում է նրան նախարարի բարձրագույն տիտղոս և տալիս մեծ հարստություն։ Սակայն նա հայտնվում է պալատական խժդժության մեջ կայսեր Ան Դիի օրոք, և վերջ է տալիս իր կյանքին ինքնասպանությամբ՝ խմելով թույն։

Թղթի ստեղծման պատմություն
-------------------------

Ցեյ Լունի թղթի պատրաստման գործընթաց
Նախքան Ցեյ Լունի թղթի հայտնագործումը, թղթի համար նյութ էր ծառայում կանեփի տերևները, իսկ ավելի վաղ շրջանում հումք էին հանդիսանում արհեստական մետաքսի կոկոնները։ Ցեյ Լուն թուղթը մշակելիս օգտագործում էր մանրաթելեր, փայտի մոխիր, կաշի և կանեփ։ Այս ամենը խառնում էր ջրով և ստացված զանգվածը լցնում էր թղթի համար նախատեսված հատուկ կաղապարների մեջ (փայտից շրջանակներ՝ պատրաստված բամբուկի մազմզուկներով)։ Այնուհետև արևի տակ չորացնելուց հետո, նա այդ մասսան հարթեցնում էր հատուկ քարերի միջոցով։ Արդյունքում ստացվում էր բավական ամուր մակերես ունեցող թուղթ։ Ցեյ Լունի գյուտից հետո, թղթի արտադրությունը սկսեց արագ կատարելագործվել։ Թուղթն էլ ավելի ամուր դարձնելու համար սկսեցին ավելացնել օսլա, սոսինձ, բնական ներկանյութեր և այլն։

* 11
* 22
* 33
* 44
* 55

Տես նաև
-------

* Չորս մեծագույն հայտնագործություններ

Գրականություն
-------------

* Б.Байер, У. Бирштайн и др. История человечества 2002 ISBN 5-17-012785-5

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Encyclopædia Britannica

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 139284036 · ISNI: 0000000078867350 · LCCN: n82086389 · NLC: 001878576 · NLP: a0000003174155 · NTA: 088380823 · VIAF: 72739502 · WorldCat VIAF: 72739502 |

 |

 |
**Գադա Ալի** (արաբ․՝ غادة علي‎‎, մայիսի 5, 1989(1989-05-05)), լիբիացի թեթևատլետ, կարճ տարածությունների վազորդ և հեռացատկորդ։ 2000 թվականի վերջից մինչև 2010 թվականի սկզբը հանդես է եկել Լիբիայի թեթև ատլետիկայի հավաքականում։ Պեկինի ամառային Օլիմպիական խաղերի մասնակից է։

Կենսագրություն
--------------

Գադա Ալին ծնվել է 1989 թվականի մայիսի 5-ին։

Իր մարզական կարիերայում ամենանշանակալի ելույթը կատարել է 2008 թվականի մրցաշրջանում, երբ ընդգրկվել է Լիբիայի ազգային հավաքականի կազմում։ Իր հաջող ելույթների շարքի շնորհիվ ձեռք է բերել Պեկինի ամառային Օլիմպիական խաղերի ուղեգիր։ 400 մետր վազքի նախնական որակավորման փուլում նա սահմանել է իր անձնական ռեկորդը՝ 1:06.19, բայց միևնույն ժամանակ իր մրցավազքում գրավել վերջին՝ յոթերորդ տեղը և դուրս մնացել կիսաեզրափակիչ փուլին մասնակցելու իրավունքից։

Պեկինի օլիմպիական խաղերից հետո Ալին շարունակել է մասնակցել խոշոր միջազգային մրցումների։ 2011 թվականին նա մասնակցել է Դոհայում անցկացվող Համաարաբական խաղերին, որտեղ նա ցույց է տվել 4,65 մետր արդյունքը հեռացատկում և գրավել վերջին՝ վեցերորդ տեղը։

2012-ին Պորտո Նովոյում` Աֆրիկայի առաջնությունում նա ցատկել է 4,54 մետր և դուրս մնացել նախնական որակավորման փուլից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  World Athletics Database
2. ↑  Sports-Reference.com
3. ↑  Ghada Ali
4. ↑  Ghada Ali

Արտաքին հղումներ
----------------

* NBC Olympics Profile
* Athletes > Ghada ALI

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Olympic Channel · World Athletics · ՄՕԿ |

 |
**Կրետեի պատմության թանգարան** (հուն․՝ Μουσείο Ιστορίας Κρήτης), թանգարան, գտնվում է Հունաստանի Հերակլիոն քաղաքում և նվիրված է Կրետեի պատմությանը։

Պատմություն
-----------

Թանգարանը հիմնադրվել է 1953 թվականին կրետական պատմական հետազոտությունների հասարակության կողմից և առավել ամբողջական, հետադարձ ծանոթացել է մինչև մեր օրերի վաղ քրիստոնեական ժամանակների Կրետեի պատմության այցելուների հետ։

Հիմնադիրների նպատակով է եղել արժեքավոր հնագիտական, ազգագրական և պատմական նյութերի պահպանումը և հավաքածու կազմելը, որոնք ծագել էին կրետական պատմության միջնադարյան և ժամանակակից շրջաններից։

Թանգարանը գտնվում է նեոդասականության դարաշրջանների երկհարկանի շենքում, որը կառուցվել է 1903 թվականին նախկին առանձնատան վայրում։

Հավաքածուներ
------------

Թանգարանի հավաքածուներում գտնվում է արվեստի մի քանի կարևոր ստեղծագործություններ, այդպիսիք են` ինչպես 1568 թվականի նկարիչ Էլ Գրեկոյի «*Մոդենայի Տրիպտիխը*»։

* Էլ Գրեկո Սինայ լեռըԷլ Գրեկո   
Սինայ լեռը
* Էլ Գրեկո ՏրիպտիխըԷլ Գրեկո   
Տրիպտիխը

Արտաքին հղումներ
----------------

* Официальный сайт Исторического музея Крита (անգլ.) (հուն.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 16153227-5 · LCCN: no2011163676 · NLG: 48264 · VIAF: 170495589 · ULAN: 500300553 · WorldCat VIAF: 170495589 |

 |
**Շեյխ Ադին** կամ Շեխադին, ծնվել է մոտավորապես 1075 թվականին, Հաքարիում։ Երիտասարդ տարիներին հայտնի է նաև Շեխադի ալ-Հաքարի անունով։ Նա նախ մեկնում է Բաղդադ, որտեղ նա աշակերտել ու բարեկամական կապեր է հաստատել այնպիսի հայտնի գործիչների հետ, ինչպիսիք են ներկայիս Կադիրի աղանդի հիմնադիր շեյխ Աբդուլկադիր Գեյլանին, քուրդ սուֆի Սուհրե Վերդին, զրահադաշտականության հիման վրա Քուրդիստանում ալիևիականության հիմք դնող Աբուլ Վաֆան և այլք։ Այդ ընթացքում թուրք-սելջուկները նվաճել էին Քուրդիստանը, Հայաստանը, Փոքր Ասիան և այլազգիների ու այլադավանների նկատմամբ սաստկացնում էին ճնշումները։ Այս հանգամանքը ստիպեց Շեխադիին՝ շարժվել դեպի հարավ և ապաստան գտնել Լիբանանի Բաքաայի հովտում գտնվող Բաալբեկ բնակավայրում։ Այստեղ ծանոթություն հաստատեց լիբանանցի արաբ իսլամագետների հետ և կրոնական, պատմական, փիլիսոփայական, աշխարհագրական ու աստղագիտական մի շարք աշխատություններ շարադրեց։ Այս ուսումնասիրությունների արդյունքում նա բարեփոխման ենթարկեց զրադաշտականությունը՝ հավատարիմ մնալով նրա հիմնական սկզբունքներին։ Նման կերպով մշակվեց քրդերի ազգային-ազատագրական պայքարի նոր գաղափարախոսությունը՝ եզդիականությունը։ 1116 թվականին Շեխադին վերադարձավ Քուրդիստան և անմիջապես մեկնեց լեռնային շրջաններ, որոնց բնակչությունը չէր ենթարկվել օտար նվաճողներին։ Այստեղ՝ Հաքարիի և Սինջարի լեռների միջև ընկած աշխարհագրական տարածքում նա սկսեց եզդիականության քարոզչությունը՝ համախմբելով քրդերին նոր գաղափարախոսության շուրջ։ Քուրդ ժողովրդի պատմության մեջ այդպիսի կարևոր դեր խաղացած Շեխադի ալ-Հաքարին վախճանվեց 1162 թվականին, Լալըշում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Treccani |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 128367474 · ISNI: 0000000048465799 · LCCN: nr96004756 · VIAF: 23190625 · WorldCat VIAF: 23190625 |

 |
**Փիթեր Ֆրանցիսկո** (անգլ.՝ Peter Francisco, հուլիսի 9, 1760(1760-07-09), Անգրա դե Էրոիշմա, Ազորյան կղզիներ - հունվարի 16, 1831(1831-01-16), Ռիչմոնդ, ԱՄՆ), ամերիկացի հայրենասեր, անկախության պատերազմի մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Փիթեր Ֆրանցիսկոն Ամերիկայում հայտնի է որպես «հեղափոխության հսկա» կամ «մեկ մարդուց կազմված բանակ»։ Նրա ճակատագիրը եղել է բավականին յուրօրինակ։
Հայտնի կենսագրության համաձայն` վեց տարեկան հասակում նա առևանգվել է պորտուգալական ընտանիքի կողմից, որն այն ժամանակ ապրում էր Թերսեյա կղզում։ Առևանգողները երեխային թողել են 1765 թվականի ամռանը` Վիրջինիայի Սիթի-Փոյնթ (Հոուպվել) քաղաքի նավամատույցում։ Շուտով Փիթերին դաստիարակել է տեղի դատավոր Վինսթոնը, հայտնի հեղափոխոխական Պատրիկ Հենրիի հորեղբայրը։

Ֆրանցիսկո Փիթերը պայքարում է Տարլետոնի բրիտանացի հեծելազորի հետ, Վիրջինիա, 1781 թվականի հուլիս (փորագրություն 1814 թվական)
17 տարեկանում Փիթերը վերածվել է հսկայի` 185 սմ-ից բարձր հասակով և 120 կգ-ից ավելի քաշով տղամարդու։ 1776 թվականին հայրենասիրության բարձրացող ալիքի ազդեցության տակ նա գրանցվել է Վիրջինիայի 10-րդ հետևակային գնդում։ 1777 թվականի սեպտեմբերին Փիթերը մասնակցել է Բրենդիվեյնի ճակատամարտին, հոկտեմբերին Ջերմանթաունի ճակատամարտին, և Դելավեր գետի վրա տեղի ունեցած փոխհրաձգություններին, որտեղ վիրավորվել է։ Նա հոսպիտալ է տեղափոխվել Վելլի-Ֆորջ ձմեռային ճամբարում, որտեղ դարձել է նույն մարտերում վիրավորված անկողնային մարկիզ Լաֆայեթի հարևանը։ Նրանց բարեկամությունը երկար տարիներ է տևել։ 1778 թվականի հունիսի 28-ին Ֆրանցիսկոն մասնակցել է Մոնմութում տեղի ունեցած ճակատամարտին և վիրավորվել ոտքից։ Բայց չի կարողացել լիովին վերականգնվել, թեև հետագայում մասնակցել է մարտերին։

Կան նաև զգալի թվով պատմություններ, որոնք նվիրված են Փիթերի ռազմական և խաղաղ կյանքում տեղի սխրանքնեին։ Պատերազմից հետո Փիթեր Ֆրանցիսկոն ֆերմեր է դարձել, իսկ 1825 թվականին նշանակվել է Վիրջինիայի օրենսդիր մարմնի խորհրդարանական ներկայացուցիչը։

Պիտեր Ֆրանցիսկոն մահացել է 1831 թվականի հունվարի 16-ին և թաղվել Ռիչմոնդի Շոկո գերեզմանատանը։ Վիրջինիա նահանգը մարտի 15-ը հռչակել է Գիլֆորդ Քորթհաուզի ճակատամարտի տարեդարձը, որտեղ հատկապես աչքի է ընկել Փիթերը` Փիտեր Ֆրանցիսկոյի պաշտոնական օրով։ Այդ օրը նրա ժառանգները գալիս են գերեզմանատուն, որպեսզի ծաղկեպսակներ դնեն նրա գերեզմանին։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Society of the Descendants of Peter Francisco
* Peter Francisco: Remarkable American Revolutionary War Soldier
* Peter FRANCISCO, Patriot of Virginia
* Peter Francisco
* Peter Francisco Day
* Transcript of Peter Francisco’s 11 November 1820 petition {reference only}

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Find A Grave · WikiTree |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000026184558 · LCCN: n81128693 · VIAF: 13642201 · WorldCat VIAF: 13642201 |

 |
**Աշխադար Դիմաքսյան** (4-րդ դար, Բողբերդ, Բուղխա, Տայք, Մեծ Հայք - 4-րդ դար), հայ նախարար Մեծ Հայքում, Տայք աշխարհի Բուխա գավառի տանուտերը, Դիմաքսյանների նախարարական տոհմից։

Կենսագրություն
--------------

Սկզբում եղել Արշակ Գ-ի, ապա Խոսրով Դ-ի ենթակայության տակ, որոնք կառավարում էին միառժամանակ Մեծ Հայքում։ Աշխադարը Դիմաքսյանների նախարարական տոհմից սերվող՝ Բուխա-Դիմաքսյան ճյուղից էր, իշխում էր Տայք նահանգի Բուխա գավառում, իշխանանիստ ունենալով Բողբերդ ամրոցը։ Արշակ Գ-ի և Սահակ Բագրատունու հակամարտության ժամանակ, Աշխադարը Սուրեն Խորխոռունու և Վահան Առավեղյանի հետ համագործակցել է Սահակ Բագրատունու հետ, բայց Սահակի դեպի Խոսրով Դ-ի տիրույթները գնալու ժամանակ չեն կարողացել նրան հասնել, արգելվելով Արշակ Գ-ի զորքերի կողմից, ստիպված հպատակվել են նրան և հարմար ժամանակի սպասել իրենց փախուստի համար։

Արշակ Գ-ի գանձերը
-----------------

385 թվականին, երբ Արշակ Գ-ն իր գանձերը Հանի ամրոցից հանելով փոխադրում էր Ծոփք, Սուրեն Խորխոռունին, Վահան Առավեղյանը և Աշխադար Դիմաքսյանը հարմար ժամանակ գտնելով հափշտակում են այդ գանձերը և ցանկանում են անցնել Խոսրով Դ-ի մոտ, բայց չեն կարողանում ժամանակին անել դա։ Սամվել Մամիկոնյանը, ով Արշակ Գ-ի մտերիմն էր, ուժեղ գնդով ընկնում նրանց հետևից, որոնք էլ փախչելով՝ ընկնում են ամուր քարայրի մեջ Մանանաղի գավառում։ Ըստ Մովսես Խորենացու մանրամասն նկարագրության այդ քարայրը մտնելու տեղ չկար, մի կողմից միայն մի նեղ տեղ կար բարձրանալու՝ սաստիկ զառիվայր։ Դռան առաջն էլ ուղիղ բարձրանում էր միապաղաղ մի ապառաժ, իսկ վերևը՝ դուրս ցցված մի ժայռ, որ նայում էր խոր ձորի անդունդներին, և ինչ էլ որ պոկ գար, անդիմադրելի սաստկությամբ, անդադար թավալվելով ներքև կգլորվեր՝ դեմ առնելու կռվան չգտնելով։ Սամվել Մամիկոնյանը տարակուսած էր մնացել տեղի անմատչելի լինելու պատճառով։ Նա այս մասին իմաց տվեց Արշակ Գ-ին, որն էլ հրամայեց երկաթակապ արկղ շինել, մեջը քաջ մարդկանց նստեցնել և չվանի նման շղթայով վերևից իջեցնել մինչև քարայրի մուտքը։ Բայց այս (միջոցն) էլ վնաս չբերեց, որովհետև մացառները հեռու էին պահում (արկղը)։

Երբ նրանք սրանով էին զբաղված, այդտեղ է հասնում Ասպետ Սահակ Բագրատունին, Խոսրով Դ-ի ամբողջ գնդով, որով հալածում էր ավազակներին։ Ավազակներին թողնելով՝ հարձակվում է Սամվել Մամիկոնյանի գնդի վրա, որոնք փորձում էին բռնել քարայրում մնացած իշխաններին։ Սահակ Բագրատունին Սամվել Մամիկոնյանի գնդին հալածում է և դուրս է հանում Սուրենին, Վահանին և Աշխադարին գանձերի հետ միասին և շատ արագ հասցնում Խոսրով Դ-ի մոտ։ Խոսրով Դ-ն ստանալով գանձերը, նրանից մասնաբաժին է հանում Պարսից արքա Շապուհ Գ-ին և նրա հրամանով Սուրեն Խորխոռունուն, Վահան Առավեղյանին և Աշխադար Դիմաքսյանին տալիս է գյուղեր և ընտիր ու հարմար դաստակերտներ այն նախարարների ժառանգությունից, որոնք Մեծ Հայքի պարսից բաժնից (արևելյան) էին, բայց մնացին Արշակ Գ-ի մոտ։ Այս դեպքից հետո պատերազմ է առաջանում Արշակ Գ-ի և Խոսրով Դ-ի միջև։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Հայոց անձնանունների բառարան», Հրաչյա Աճառյան, Երևան, 1942, Հատոր 1, Ցուցակ 1, Էջ 179․
2. ↑  «Հայոց Պատմություն», Մ. Խորենացի, ներած. և ծանոթ. Ս. Մալխասյան, Երևան, 1981, Գլուխ Գ, ԽԳ, ԽԵ․
**Վահե Սեթյան** (արմտ. հայ.՝ Վահէ Սէթեան, 1905, Հալեպ, Օսմանյան կայսրություն - հոկտեմբերի 4, 1995(1995-10-04), Մոնրեալ), լիբանանահայ մշակութային գործիչ, Համազգային մշակութային միության «Վահե Սեթյան» տպարան-հրատարակչության հիմնադիր, արվեստի և մշակույթի գործիչ, գրի, գրչության և գեղանկարչության պաշտպան։

Կենսագրություն
--------------

Վահե Սեթյանը ծնվել է 1905 թվականին, Հալեպում, որտեղ էլ ստացել է կրթությունը։ Եղել է գործի մարդ, զբաղվել է առևտրով և առևտրական հաստատություններ հիմնելով։ Հետաքրքրվել է նաև արդյունաբերական աշխատանքով և այդ ասպարեզում հասել է որոշ հաջողությունների։

Երկար տարիներ ընտանիքի հետ ապրել է Լիբանանում, որտեղ վարել է մշակութային գործունեություն, հատկապես՝ Համազգայինում, որի երկարամյա պատվո անդամ է եղել մինչև մահը։ Թե՛ մշակութային, թե՛ արդյունաբերական գործունեության համար 1970-ական թվականներին Լիբանանի պետության կողմից պարգևատրվել է Մայրու ազգային շքանշանով։

Կյանքի վերջին տարիներին Վահե Սեթյանը հաստատվել է Մոնրաալում (Կանադա), բայց հաճախակի այցելել է Լիբանան, որին մեծ սիրով կապված էր։

Վահե Սեթյանը, լինելով արվեստագետների և գրողների հովանավոր, կատարել է հայ գրողների գործերի մեկենասություն։ Նա նաև ուներ հայ և օտար արվեստագետների գեղանկարչական կտավների, արվեստի թանկարժեք իրերի և ստեղծագործությունների պատկառելի հավաքածու։

Վահե Սեթյանը վախճանվել է 1995 թվականի հոկտեմբերի 4-ին, Մոնրեալում։ Ազգային հոգեհանգիստը կատարվել է հոկտեմբերի 11-ին, Անթիլիասի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ մայր տաճարում՝ Արամ Ա կաթողիկոսի ներկայությամբ։ Մարմինը հանգչում է Բուրջ Համուդի ազգային գերեզմանատանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  «Մահ՝ Վահէ Սէթեանի, «Յառաջ» օրաթերթ, 10 հոկտեմբերի 1995, էջ 1։ Հայաստանի ազգային գրադարանի արխիվ։»

Աղբյուրներ
----------

* Ազդակ օրաթերթ, 1996 - բացառիկ, Պէյրութ։
* Մահ Վահէ Սեթեանի։ Լիբանանահայ մանկավարժ, հաս. գործիչ։ 1905-1995։ Մահախոս. // Յառաջ. – 1995. – 10 հոկտ.
**Շլոմիթ Մալկա** (եբրայերեն՝ שלומית מלכה‎), իսրայելցի մոդել, որը Նկարահանվել է Ռալֆ Լորեն կորպորացիա, Maybelline, L’Oréal, Schwarzkopf, Bebe-ի և Müller Yogurt ապրանքանիշերի գովազդներում։ 2013 թվականին նա դասվել է Իսրայելի ամենաբարձր վարձատրվող մոդելների տասնյակում։ 2015 թվականին նա դարձել է ներքնազգեստ արտադրող իտալական Intimissimi ապրանքանիշի դեմքը։

Կենսագրություն
--------------

Շլոմիթ Մալկան ծնվել է 1993 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Թել Ավիվում։ Մայրը՝ Աննա Մագին, PR մենեջեր է, ծնունդով Նիկոլաևից է, Իսրայել է տեղափոխվել 1990 թվականին։ Հայրը մարոկկացի ծագում ունեցող իրավաբան է։ Ծնողներն ամուսնալուծվել են, երբ Շլոմիթ Մալկան եղել է երեք տարեկան։

Պարտադիր զինվորական ծառայության ընթացքում նրա ֆեյսբուքյան լուսանկարները նկատել է մոդելային գործակալությունը, որն Իսրայելի պաշտպանության բանակից թույլտվություն է ստացել ծառայությունը և մոդելի աշխատանքը համատեղելու համար։ 2014 թվականի մարտին նա եֆրեյտորի կոչումով անցել է պահեստազոր։ Նույն թվականին նա տեղափոխվել է Նյու Յորք։ 2015 թվականին նա դարձել է ներքնազգեստ արտադրող իտալական Intimissimi ապրանքանիշի դեմքը։

Ամուսնացել է իսրայելցի դերասան Յեհուդա Լևիի հետ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  הדוגמניות המרוויחות ביותר בישראל Archived 2015-06-09 at the Wayback Machine. Forbes Israel (июнь 2013)
3. ↑  Как капрал израильской армии стала моделью Archived 2016-03-10 at the Wayback Machine. Vogue Russia (17 июля 2015)
4. ↑  Шломит Малка — новая Ирина Шейк Archived 2018-07-04 at the Wayback Machine. SNC (февраль 2016)
5. ↑  Shlomit Malka, divine égérie Archived 2016-01-01 at the Wayback Machine. Madame Figaro (10 июня 2015)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Shiloh Malka on Fashion Model Directory
* Shlomit Malka at Models.com
* Shlomit Malka at Uno Models
* Shiloh Malka at Women Direct, Milan

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |

 |