**Ջեյմս Շելթոն Վոսսը** (անգլ.՝ James Shelton Voss) (մարտի 3, 1949(1949-03-03), Cordova, Ուոքեր շրջան, Ալաբամա, ԱՄՆ), աշխատում է ՆԱՍԱ-ում, որպես տիեզերագնաց։ Վոսսը տիեզերք է թռել հինգ անգամ։ Նա նաև ծառայել է տիեզերական կայանում, որպես շահագործման գրասենյակի թռիչքային գործողությունների փոխնախագահ։ 
Վոսսը նաև Կոլորադոյի համալսարանի գիտաշխատող է։

Կենսագրություն
--------------

Վոսսը ծնվել է 1949 թվականի մարտի 3-ին Ալաբամա նահանգի Կորդովա քաղաքում և մեծացել է Ալեքպեյի Օպելիկայում իր տատիկի և պապիկի տանը։ Մանկության տարիներին կարդացել է մի շարք գիտական գրքեր, որոնցից մոտ կեսը տիեզերքի մասին։ Հաճախել է Օպելիկա ավագ դպրոցը, որտեղ մասնակցել է ըմբշամարտի, և ֆուտբոլի դպրոցական առաջնություններին։
Ավարտելուց հետո Վոսսը ընդունվում է Աուբուռն համալսարան։ Համալսարանում նույնպես մասնակցում է ըմբշամարտի առաջնություններին։ Վոսսը նաև հանդիսացել է Theta Xi եղբայրության Beta Zeta խմբի անդամ, որտեղ 1970-1971 ուսումնական տարվա ընթացքում ծառայել է, որպես խմբի հրամանատար։ 1972 թ. համալսարանի ավիացիոն տեխնիկայի բաժինը ավարտելուց հետո նշանակվում է, որպես երկրորդ կարգի լեյտենանտ ԱՄՆ զինված ուժերում։ 1974 թ. ստացել է Ավիացիոն տեխնիկայի գիտությունների մագիստրոսի կոչում։

Կարիերան
--------

Համալսարանը ավարտելուց հետո Վոսսը պարգևատրվում է մի շարք մրցանակներով։ Վոսսը ծառայում է որպես դասակի ղեկավար Արևմտյան Գերմանիայի 2-րդ գումարտակի 48-րդ ստորաբաժանմունքում, հետախուզության աշխատակից և <<C>> ընկերության հրամանատար։ 1979 թվականին վերադառնում է Միացյալ Նահանգներ, ներկա է գտնվում հակահրդեհային սպայական առաջադիմության դասընթացին, ընդգրկվելով հրամանատարների ցուցակի մեջ։ Դասավանդում է Միացյալ Նահանգների ռազմական ակադեմիայի մեխանիկայի ֆակուլտետում։ Ուեսթ Փետում Վոսսը մասնակցել է ՆԱՍԱ-ի Ամառային ծրագրի հետազոտական աշխատանքներին և ստանում է Ուիլյամ Պ. Կլեմես Ջրին կրթության գերազանցության պարգևը, որպես ակադեմիայի առաջատար պրոֆեսոր։ Այնուհետև նա մասնակցում է ԱՄՆ ռազմածովային դպրոցի փորձնական թեստին, 1983 թ-ին ստանում է ևս մեկ ուսանողական մրցանակ։ Դրանից հետո Վոսսը մասնակցում է Զինված ուժերի անձնակազմի քոլեջի կողմից կազմակերպված մրցույթին։ Հետագայում Վոսսը նշանակվում է, որպես թռիչքի փորձարկման ինժեներ / հետազոտական եւ զարգացման համակարգող։ Նա ՆԱՍԱ-ի անդամ դառնալուց առաջ մասնակցում է թռիչքի թեստային ծրագրերի։ ՆԱՍԱ-ում աշխատել է Ջոնսոնի տիեզերական կենտրոնում 1984 թ. Նոյեմբերից մինչեւ 1987 թ. Հունիսը։ Աշխատել է որպես STS-51-D, STS-51-F, STS-61-C և STS-51- L փորձագետ։ 1987 թվականի հունիսին Ջեյմս Վոսսը պարգևատրվել է ՆԱՍԱ-ի կողմից։

Տիեզերագնաց
-----------

Վոսսը 1988 թվականի օգոստոսին ավարտում է մեկամյա ուսումնական և գնահատման ծրագիրը, որը նրան որակավորում է որպես տիեզերական փոխադրման գծով մասնագետ։ Նա աշխատում է թռիչքի անձնակազմի ներկայացուցչությունում, որպես փորձագետ։ Նրա երրորդ տիեզերական թռիչքից հետո երկու տարի անցկացնում է Ռուսաստանի Սթար քաղաքում, Յուրի Գագարինի ուսումնական կենտրոնում։ Նա աշխատել է որպես STS-84 / Mir 23 / Mir 24 / STS-86: Հինգերորդ թռիչքից հետո Վոսսը ծառայել է որպես տիեզերական կայանի թռիչքային գործողությունների փոխնախագահ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. 1 2
3. ↑  «Expedition 2 preflight interview». NASA. 2002 թ․ մայիսի 9. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ դեկտեմբերի 28-ին. Վերցված է 2011 թ․ հուլիսի 19-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* biography of James S. Voss

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ջեյմս Վոսս» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GTAA: 166756 |

 |