**Սանտա Կրուս** (անգլ.՝ Santa Cruz Islands), կղզիների խումբ Խաղաղ օվկիանոսի հյուսիսային մասում։ Մտնում է Տեմոթու Մելանեսյան նահանգի Սողոմոնյան կղզիների վարչական միավորի մեջ։

Աշխարհագրություն
----------------

Կղզիները տեղակայված են Սողոմոնյան կղզիներից 400 կմ հարավ-արևմուտք։ Սանտա Կրուս կղզիների տարիքը, որը ձևավորվել է Ավստրալիական և Խաղաղ-օվկիանոսյան սալերի բախման հետևանքով, գերազանցում է 5մլն տարին։ Աշխարհագրական կղզիները բաղկացած են կրաքարից և հրաբխային տուֆից։ Խմբի ամենաբարձր կետը տեղակայված է Վանիկորո կղզում (924 մ)։

Խմբի ընդհանուր տարածքը կազմում է 747 կմ²։ Խոշորագույն կղզիներ են համարվում.

* Վանիկորո (տարածքը 173,2 կմ², բնակչության կազմը՝ շուրջ 800 մարդ)։
* Բանիե
* Տեանու (Տեվայի)
* Նենդո (տարածքը 505,5 կմ², բարձր գագաթը՝ 549 մ, բնակչության կազմը՝ շուրջ 5000 մարդ)։
* Ուտուպուա (տարածքը 69 կմ², բարձր գագաթը՝ 380 մ, բնակչության կազմը՝ շուրջ 300 մարդ)։
* Մալո

Սանտա Կրուս կղզիների խոշորագույն քաղաքը՝ *Լատա*, տեղակայված Նենդո կղզում և համարված Տեմոթու նահանգի վարչական կենտրոնը։

Մշակույթ
--------

### Լեզուներ

Կղզիների ազգային լեզուն դասակարգված է Սանտա Կրուսի լեզուներում, որը մտնում է Ավստորնեզական լեզվաընտանիքի Օվկիանոսային ենթախմբի մեջ։

### Թեպուկե(օվկիանոսային շրջանցող քողարկումներ)

Սողոմոնյան կղզիների Արևելքում մի քանի Պոլինեզիական հասարակություններ կառուցեցին օվկիանոսով անցնող ջրհեղեղների ձորեր,որոնք հայտնի են Տեպուկե անունով:1966 թվականինգերմանացի մարդաբան Գերդ Կոչը հետազոտություններ է կատարել Սանտա Կրուս կղզիներում գտնվող Նենդու կղզում և Ռեֆյան կղզիներում գտնվող Պիլենի և Ֆենուալոա նահանգներում և վերադարձել է վավերագրական ֆիլմով, լուսանկարչական և աուդիո նյութերով:Ֆիլմերը, որոնք ավարտվել է Քոչը, այժմ անցկացվում է Գերմանիայի Գիտության և տեխնիկայի ազգային գրադարանի (TIB) կողմից Հանովերում։ Նա բերեց Բեռլինի ազգագրական թանգարան ՝ Սանտա Կրուզյան կղզիներից վերջին ՝ դեռևս ամբողջական Թեփուկին։ 1971 թվականին Քոչը հրատարակել է Die Materielle Kultur der Santa Cruz-Inseln-ը։

Այլ մշակույթների հետ շփում
--------------------------

Կղզիներ այցելել է Ալվարո դե Մենդանան, առաջին եվրոպացին, որը տեսել է նրանց 1595 թվականին իր երկրորդ Խաղաղօվկիանոսյան արշավանքի ժամանակ։ Մենդանան սկսեց Նենդո գաղութից, որը նա անվանեց Սանտա Կրուս, և այն տեղում,որն Իսպանացիներն անվանեցին Գրացիոսա Բեյ, մահացավ 1596 թվականին։

Համաշխարհային երկրորդ պատերազմ
------------------------------

Խաղաղ օվկիանոսի պատերազմի ժամանակ Սանտա Կրուս կղզիների ճակատամարտը կռվում էր Սանտա կրուս խմբից դեպի հյուսիս,իսկ որոշ ծովային ինքնաթիռներ տեղակայված էին Գրացիոսա ծոցում,որոնցից մեկը ընկել էր այստեղ:Վանիկորո կղզում պահվող քիմիական միջոցները ամբողջությամբ չեն հանվել մինչև 1990-ականները։

Պատմություն
-----------

Կղզիները բացվել են Ալվարա Մենդանեյ դե նեյրայի խաղաղօվկիանոսյան երկրորդ արշավանքի ժամանակ 1595 թվականին։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, 1942 թվականին կղզում տեղի է ունեցել կրող մարտ Ճապոնական կայսրերի նավատորմի և ԱՄՆ-ի միջև։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Մելանեզիա
* Օվկիանիա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Dieter Mueller-Dombois, F. Raymond Fosberg: Vegetation of the Tropical Pacific islands (page 89. Springer 1998. 0-387-98285-X. Online in Google Books
2. ↑  "IWF Wissen und Medien". Film Archives Online. Retrieved 2014 թ․ փետրվարի 5.
3. ↑  Koch, Gerd (1971). *Die Materielle Kultur der Santa Cruz-Inseln* (in German). Berlin: Museum fur Volkerkunde Ethnological Museum of Berlin.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4051652-0 · LCCN: sh85117366 · VIAF: 234587141 · WorldCat VIAF: 234587141 |

 |