Վենսենի ամրոցի դոնժոնը, Փարիզ
**Դոնժոն** (ֆր.՝ donjon — քաղաքային աշտարակ), եվրոպական ֆեոդալական ամրոցների գլխավոր աշտարակը։

Ի տարբերություն ամրոցի պատերի աշտարակների` դոնժոնը գտնվում է ամրոցային պատերից ներս` սովորաբար ամենաանմատչելի և լավ պաշտպանված տեղում։ Դոնժոնը հիմնականում կապված չի լինում ամրոցի մյուս մասերի հետ. այն կարծես առանձին ամրոց լինի ամրոցի ներսում։ Դոնժոնը կառուցվել է փայտից կամ քարից, ունեցել երեք հարկ։ Որպես կանոն այն ունեցել է նեղ սրահներ, որոնք նախատեսված չեն եղել բնակության համար։ Բնակելի տներ կառուցվել են դոնժոնից որոշակի հեռավորության վրա, իսկ գլխավոր աշտարակն ունեցել է ռազմական և խորհրդանշական նշանակություն։ Դոնժոնի ներսում հաճախ տեղակայվել են ամրոցի համար կարորություն ներկայացնող տարբեր սրահներ` զինագործական սենյակներ, պահեստներ, գլխավոր ջրհորը։

Չնայած ամրոցները եղել են աշտարակներով կառույցներ` ներսում դոնժոն ունեցող, սակայն նրանցից շատերը բաղկացած են եղել միայն կենտրոնական աշտարակից` առանց ամրոցային պատերի։ Այդպիսի օրինակ է Վաո ամրոցը Էստոնիայում։

Դոնժոններն իրենց արտաքին տեսքով շատ բազմազան են։ Այսպես` Մեծ Բրիտանիայում տարածված են եղել քառանկյուն աշտարակները։ Հանդիպում են նաև շրջանաձև, ութանկյուն, ուղղանկյուն, անկանոն բազմանկյան ձևով դոնժոններ։ Դրանց ձևերի փոփոխությունը պայմանավորված է ճարտարապետության և ամրոցային տեխնիկայի զարգացմամբ։ Շրջանաձև և բազմանկյուն աշտարակները ավելի լավ են դիմակայել ռումբերին։ Հաճախ դոնժոն կառուցելիս հաշվի են առել տեղանքի ռելիեֆը` այն կառուցելով բարձունքում։

Դոնժոնից պետք է տարբերել բերգֆրիդը (գերմ.՝ Bergfried)` ամրոցի գլանաձև աշտարակը, որ տարածված է եղել միջնադարյան Գերմանիայում և Չեխիայում։

Նշանավոր դոնժոններ
------------------

* Դոնժոն Լիլբոնում (Վերին Նորմանդիա)Դոնժոն Լիլբոնում (Վերին Նորմանդիա)
* Մարքսբուրգ ամրոցի դոնժոնը (Բրաուբախ, Ռայնլանդ Պֆալց)Մարքսբուրգ ամրոցի դոնժոնը (Բրաուբախ, Ռայնլանդ Պֆալց)
* Բուրգ ամրոցի դոնժոնը (Զոլինգեն, Հյուսիսային Հռենոս-Վեսթֆալիա)Բուրգ ամրոցի դոնժոնը (Զոլինգեն, Հյուսիսային Հռենոս-Վեսթֆալիա)
* Բուրգ Լինն ամրոցի բերգֆրիդը (Կրեֆելդ, Հյուսիսային Հռենոս-Վեսթֆալիա)Բուրգ Լինն ամրոցի բերգֆրիդը (Կրեֆելդ, Հյուսիսային Հռենոս-Վեսթֆալիա)
* Կեմպենի ամրոցի դոնժոնը, (Հյուսիսային Հռենոս-Վեսթֆալիա)Կեմպենի ամրոցի դոնժոնը, (Հյուսիսային Հռենոս-Վեսթֆալիա)
* Լոշ դղյակի դոնժոնը (Ֆրանսիա)Լոշ դղյակի դոնժոնը (Ֆրանսիա)
* Դոնժոն Բոժանսի (Ֆրանսիա)Դոնժոն Բոժանսի (Ֆրանսիա)
* Կույսի աշտարակի դոնժոնը (Բաքու, Ադրբեջան)Կույսի աշտարակի դոնժոնը (Բաքու, Ադրբեջան)
* Շվանենբուրգի դոնժոնը(Կլևե, Հյուսիսային Հռենոս-Վեսթֆալիա)Շվանենբուրգի դոնժոնը(Կլևե, Հյուսիսային Հռենոս-Վեսթֆալիա)

* Սպիտակ աշտարակ (անգլ.՝ White Tower) - գտնվում է Լոնդոնի Թաուերում (The Tower of London): Կառուցվել է Վիլհելմ I Նվաճողի օրոք։
* Ռոչեսթրի ամրոցի դոնժոնը Ռոչեսթրում` Քենտի կոմսությունում։ Այն հիմա էլ գերիշխող տեսք ունի քաղաքում։
* Շրջանաձև դոնժոն Ռուանում - այն ամենն է, ինչ մնացել է քաղաքային մեծ ամրոցից, որտեղ բանտարկվել էր Ժաննա դ'Արկը հերետիկոսության մեջ մեղադրվելուց հետո։
* Հերմանն ամրոցի դոնժոնը Նառվայում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Дюби Ж.* Средние века / пер. с фр. Г. А. Абрамова, В. А. Павлова. М.: Международные отношения, 2001. — С. 79.

Տես նաև
-------

* Միջնաբերդ
* Աշտարակ

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա (օնլայն) · Մեծ կատալոնական · Մեծ ռուսական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 11948553k · GND: 4139790-3 |

 |