**Հայերեն տերմինաբանական համակարգի ձևավորման ուղղությունները:**Վերջին տարիներին ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի գիտատեխնիկական տերմինաբանական կոմիտեի (ԳԱԱ ԳՏՏԿ) կողմից մեծ աշխատանք է կատարվել գիտության և տնտեսության ժամանակակից պահանջներին համապատասխանող ընդհանուր և մասնագիտական տերմինների մշակման, օտար լեզուներից դրանց թարգմանության և հայերեն տերմինաբանական համակարգի ձևավորման ուղղությամբ։ Սակայն դեռևս արդիական է մնում նեղ մասնագիտական տերմինների համակարգման խնդիրը, որի լուծումը կնպաստի ժողովրդական տնտեսության և գիտության առանձին բնագավառների ու պետական առանձին ճյուղային մարմինների մասնագետների, ինչպես նաև գիտնականների, ասպիրանտների և ուսանողների՝ համաշխարհային գիտության ու տեխնիկայի նորություններին ու ձեռքբերումներին հաղորդակցվելու, օտարերկրյա գործընկերների հետ մասնագիտական շփումների, ինչպես նաև օտարալեզու գիտական աշխատությունների և մասնագիտական նորմերի՝ հայերեն մասնագիտական տերմիններով թարգմանությունների իրականացման արդյունավետության բարձրացմանը։ Ելնելով վերը շարադրվածից՝ սեյսմակայուն շինարարության ոլորտի համար կազմվեց սույն բառարանը, որը կազմված է չորս մասից (հայերեն-ռուսերեն, ռուսերենհայերեն, հայերեն-անգլերեն և անգլերեն-հայերեն)։ Հայերեն-ռուսերեն և ռուսերենհայերեն բառարանները ներառում են ավելի քան 1500-ական, իսկ հայերեն-անգլերեն և անգլերեն-հայերեն բառարանները՝ ավելի քան 2000-ական նեղ մասնագիտական տերմիններ։ Վերջինների ցանկի կազմման համար հիմք են ծառայել ՀՀ Կառավարությանն առընթեր «Հայպետստանդարտ» գործակալության կողմից հրատարակված «Ճարտարապետա-շինարարական նախագծման փաստաթղթերի համակարգ»-ի ՀՍՏ 188-1999, ՀՍՏ 199-2000, ՀՍՏ 211-2001, ՀՍՏ 234-2004, ՀՍՏ 242-2005 ստանդարտները, ինչպես նաև՝ ՀՀ Քաղաքաշինության նախարարի կողմից հաստատված հետևյալ ոլորտային նորմերի ու մեթոդական ցուցումների հայերեն տեքստերն ու դրանց ռուսերեն ու անգլերեն պաշտոնական թարգմանությունները:

* «Շենքերի և կառուցվածքների վերակառուցում, վերականգնում և ուժեղացում․ հիմնական դրույթներ» շինարարական նորմեր ՀՀՇՆ I-4.02-99, հաստատված է ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի N 82-Ն առ 01․10․2001թ․ հրամանով;

* «Սեյսմակայուն շինարարություն․ Նախագծման նորմեր» շինարարական նորմեր ՀՀՇՆ II-6.02-2006, հաստատված է ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի N 24-Ն առ 03․02․2006թ․ հրամանով; 5

* «Բնակելի, հասարակական և արտադրական շենքերի ու շինությունների տեխնիկական վիճակի հետազննության մեթոդական ցուցումներ», հաստատված է ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի N 282-Ն առ 08․12․2009թ․ հրամանով։

Թեև ներկայացվող աշխատանքը նախատեսված չէ ինքնուրույն բառարան կոչվելու հավակնություն ունենալու համար, այնուամենայնիվ օգտվողը կարող է նրա միջոցով տիրապետել սեյսմակայուն շինարարության ոլորտի հայերեն տեխնիկական տեքստում առավել հանդիպող հիմնական մասնագիտական տերմինների ռուսերեն և անգլերեն ստույգ թարգմանություններին։

Բառարանը կազմվել է ՀՀ Արտակարգ իրավիճակների նախարարության «Սեյսմիկ պաշտպանության տարածքային ծառայություն» ՊՈԱԿ-ի Կառուցվածքների սեյսմակայունության վարչության գլխավոր մասնագետ, տեխնիկական գիտությունների թեկնածու Արմեն Խաչատրյանի կողմից։ Ռուսերեն բառարանը խմբագրվել է նույն վարչության պետի տեղակալ Գուրգեն Նամալյանի, իսկ անգլերեն բառարանը՝ Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի օտար լեզուների ամբիոնի դասախոս, տեխնիկական թարգմանության մագիստրոս Սյուզաննա Սահակյանի կողմից։

1. ↑  Խաչատրյան, Ա. Պ. (2021). *«Սեյսմակայուն շինարարություն»․ Տերմինների հայերեն-ռուսերեն-անգլերեն երկկողմ բառարան*. ISBN 978-9939-0-4733-1.