**Լյուդմիլա Ալեքսեևնա Շևչենկո** (ուկրաիներեն՝ Людмила Олексіївна Шевченко, հուլիսի 13, 1945(1945-07-13), Kanash, Չուվաշիայի ԻԽՍՀ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ուկրաինացի կրկեսի դերասանուհի (վագրեր և առյուծներ վարժեցնող, օդային մարմնամարզիկ, ակրոբատ), ռեժիսոր։ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1988)։

Կենսագրություն
--------------

Լյուդմիլա Շևչենկոն ծնվել է 1945 թվականի հուլիսի 13-ին Կանաշում (Չուվաշիա, Ռուսաստան)։ 1967 թվականին ավարտել է Կրկեսային և էստրադային արվեստի պետական ուսումնարանը «օդային մարմնամարզիկ» մասնագիտությամբ, 1985 թվականին՝ Ա. Լունաչարսկու անվան թատերական արվեստի պետական ինստիտուտը (ԳԻՏԻՍ) «կրկեսի և թատրոնի ռեժիսոր» մասնագիտությամբ, այնուհետև՝ Ռուսաստանի թատերական արվեստի համալսարանի ասպիրանտուրան, արվեստագիտության թեկնածու է։ 1967 թվականին աշխատանքի է ընդունվել «Սոյուզգոսցիրկում»՝ որպես գիշատիչ կենդանիների վարժեցնող–արտիստուհի։ 1968 թվականից ի վեր եղել է «Էգ առյուծներ» ատրակցիոնի վարժեցնող-արտիստուհին, այնուհետև աշխատել է «Առյուծներ և էգ առյուծներ», «Էգ առյուծներ և վագրեր», «Ձիավոր վագրեր», «18 առյուծներ և վագրեր մեկ վանդակում» ատրակցիոններում։ Ամուսնու՝ Վլադիմիր Շևչենկոյի հետ միասին ստեղծեցին «Գիշատիչների միջավայրում» ատրակցիոնը, որի ներկայացումներին մասնակցում են մինչև 10 գիշատիչներ, իսկ դերասանական զույգը կատարում է ակրոբատիկ հնարքներ, նույնիսկ պարում էին, գրեթե չնկատելով նրանց սուր ճիրանները և ժանիքները, առյուծների հետ խաղալով ինչպես կատուների։ Գիշատիչների վարժեցումները կատարել են Շևչենկոների կողմից մշակված վարժեցման նոր հնարքների և տեխնիկայի միջոցով։

1973 թվականին ամուսնու հետ տեղափոխվել են Կիև։ Հյուրախաղերով շրջագայել են ԽՍՀՄ քաղաքներում և արտասահմանում (Իտալիա, Ֆրանսիա, ԱՄՆ, Ճապոնիա, Գերմանիա, Մեծ Բրիտանիա, Չեխիա, Ռումինիա և աշխարհի այլ երկրներ)։

2010 թվականից եղել է Ուկրաինայի Ազգային կրկեսի գլխավոր ռեժիսորը։ Ամուսնու մահից հետո՝ 2012 թվականի հոկտեմբերից, զբաղեցնում է Ուկրաինայի Ազգային կրկեսի գլխավոր տնօրեն-գեղարվեստական ղեկավարի պաշտոնը։

### Ընտանիք

* Ամուսին՝ Վլադիմիր Դմիտրիևիչ Շևչենկո (1946-2012), կրկեսի դերասան (վագրեր և առյուծներ վարժեցնող), ռեժիսոր, 2007 թվականից եղել է Ուկրաինայի Ազգային կրկեսի գլխավոր տնօրենն ու գեղարվեստական ղեկավարը։

Մասնագիտական սկզբունքներ
------------------------

Լյուդմիլա Շևչենկոն դասական կրկեսային ժանրերի հետևորդ է, ինչն էլ նրա կարծիքով անպայման պետք է կազմի կրկեսային ծրագրի հիմքը։ Դրանք են ակրոբատները, մարմնամարզիկները, աճպարարները, ուժային համարները, ինչպես նաև գիշատիչների և փոքր կենդանիների վարժեցումը։

Կրկես կենդանիների վարժեցում
---------------------------

Լյուդմիլա Շևչենկոն հանդես է եկել որպես վարժեցման ցավազուրկ, քաջալերող մեթոդների ջատագով, որոնք առաջին անգամ գործնականում ներդրվել են Վ. Դուրովի կողմից։ Քաջալերող մեթոդը ներառում է կենդանու կերակրումը վարժեցման գործընթացում, յուրաքանչյուր հաջողված հնարքի համար սննդով խրախուսելը, մերժում է ցանկացած ցավագին ներգործություն և ֆիզիկական ուժի կիրառում։ Լյուդմիլա Շևչենկոյի ներկայացրած համարներում մասնակցում են միայն վայրի բնությունից առնվազն 3-4 սերունդ հետո ծնված կենդանիներ։

Պարգևներ և կոչումներ
--------------------

Ուկրաինական նամականիշի վրա
* Վ. Ի. Լենինի ծննդյան 100-ամյակին նվիրված կրկեսային արվեստի ստեղծագործությունների Համամիութենական ստուգատեսի դիպլոմակիր (1970)
* Ուկրաինական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1979)
* ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1988)
* Իշխանուհի Օլգայի III աստիճանի շքանշան (2005)
* «Ժողովուրդների բարեկամության աստղ» 3-րդ աստիճանի շքանշան (ԳԴՀ)
* Վլադիմիր Դուրովի անվան մեդալ (ԳԴՀ մշակույթի նախարարություն)
* «Արծաթե ճյուղ» մրցանակ (Իտալիա)
* «Ոսկե արծիվ» մրցանակ (Ճապոնիա)
* Փարիզի Ոսկե մեդալ
* Կրկեսի և վարյետեի արտիստների միջազգային լիգայի ոսկե մեդալ (Ֆրանսիա, 1984)

Ֆիլմագրություն
--------------

* 1984 - «Ծիծաղեցրեք ծաղրածուին», գիշատիչներին վարժեցնողը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Киевский календарь
2. ↑  45 лет со дня выпуска из ГУЦЭИ самого многочисленного курса
3. ↑  Видео: артисты о программе АЛЕ-АП Национального цирка Украины
4. ↑  Видео: Людмила Шевченко о животных в цирке
5. ↑  Нагороджена указом Президента України № 1677/2005 Archived 2014-10-27 at the Wayback Machine.
6. ↑  «Персоналії». Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ սեպտեմբերի 25-ին. Վերցված է 2013 թ․ հուլիսի 16-ին.