recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Նիկոլաս «Նիկոս» Վետուլաս** (Greek: Νικόλαος "Νίκος" Βετούλας, փետրվարի 6, 1974(1974-02-06), Պատրաս, Հունաստան ), հանգստի անցած հույն պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ և մարզիչ։ Հանդես է եկել որպես խաղարկող, ունի 1.93 մ․ հասակ։

Պրոֆեսիոնալ խաղային կարիերա
---------------------------

Իր պրոֆեսիոնալ խաղային կարիերայում Վետուլասը խաղացել է Հունաստանի բարձրագույն լիգայում՝ «Ապոլոն Պատրաս», «ՊԱՈԿ», «Մերձավոր Արևելք», «Իոնիկոս Ն.Ֆ.», «Արիս» և «ԱԷԿ Աթենք» թիմերի կազմում։ 2004 թվականին «Արիսի» հետ նվաճել է Հունաստանի գավաթը։

Մասնակցել է նաև Իտալիայի լիգային «Ուդին» թիմի կազմում, և Իսպանիայի ACB լիգային՝ «Մուրսիա ԲԱ» թրմի կազմում։

Կարիերա ազգային հավաքականում
----------------------------

Որպես Հունաստանի ազգային հավաքականի կրտսեր թիմի անդամ մասնակցել է 1996 թվականի մինչև 20 տարեկանների Եվրոպայի առաջնությանը։

Մարզչական կարիերա
-----------------

Մարզչական կարիերան սկսել է «Արիսի» հետ 2008 թվականին որպես գլխավոր մարզիչ Անդրեա Մազզոնի օգնական։ 2010-2015 թվականներին եղել է «Ապոլլոն Պատրաս» թիմի մարզիչը, որտեղ նրան հաջողվել է հասնել առաջխաղացման բարձրագույն մակարդակի հունական բասկետբոլի լիգայում։

2016 թվականի մայիսի 28 թվականին Վետուլասը նշանակվել է շվեյցարական բասկետբոլի լիգայի ակումբի գլխավոր մարզիչ և ստորագրել երկամյա պայմանագիր ։

2016 թվականի հուլիսի 6-ին հեռացել է շվեյցարական ակումբից, որպեսզի զբաղեցնի հունական «Պրոմիտեաս Պատրաս» ակումբի գլխավոր մարզչի պաշտոնը ։ 2017 թվականի հունվարի 30-ին նշանակվել է հունական «Rethymno Cretan Kings B.C.» թիմի գլխավոր մարզիչ։

2018 թվականի հունիսի 25-ին նշանակվել է «Kolossos Rodou B.C.» թիմի գլխավոր մարզիչ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Kolossos Rhodes named Nikos Vetoulas head coach". 2018 թ․ հունիսի 25. Արխիվացված է the original 2018 թ․ հունիսի 26-ին. Retrieved 2018 թ․ հունիսի 25. `{{cite news}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  Massagno name Nikos Vetoulas head coach.
3. ↑  Nikos Vetoulas is Promitheas new coach.
4. ↑  "Nikos Vetoulas is the new coach of Cretan Kings". 2017 թ․ հունվարի 30. Retrieved 2017 թ․ հունվարի 30.

Արտաքին հղումներ
----------------

* EuroCup Profile
* FIBA Europe Profile
* FIBA Profile
* Eurobasket.com Profile
* Draftexpress.com Profile Archived 2016-06-10 at the Wayback Machine.
* Italian League Profile Archived 2012-02-08 at the Wayback Machine.
* Spanish League Profile
* AEK Profile
**Նիկոյա** (իսպ.՝ Nicoya), քաղաք Կոստա Ռիկայում, Նիկոյա թերակղզում, Գուանակաստե նահանգի Նիկոյա կանտոնում։ Գտնվում է Սան Խոսեից հյուսիսի-արևմուտք, հեռավորությունը՝ 207 կմ։

Ըստ 2010 թվականի տվյալների բնակչությունը կազմում է 24 752 մարդ։ Տարածքը՝ 311.08 կմ²։ Բարձրությունը ծովի մակարդակից 123 մետր է։ Կլիման արևադարձային է։ Միջին ջերմաստիճանը 30 °C է։

Հիմնադրվել է 1523 թվականին, կոնկիստադոր Գիլ Գոնսալես Դավիլայի կողմից։ Նիկոյան Կոստա Ռիկայի առաջին գաղութային քաղաքն է։ Այստեղ պահպանվել է Կոստա Ռիկայի ամենահին եկեղեցին։

Տնտեսությունը հիմնված է գյուղատնտեսության և տուրիզմի վրա։ Այստեղ աճեցնում են սեխ, բրինձ, եգիպտացորեն։ Զարգացած են նաև անասնապահությունն ու խոզաբուծությունը։

Կոստա Ռիկայի ֆուտբոլի առաջնությունում քաղաքից հանդես է եկել «Գուանակաստեկա» ակումբը։

1956 թվականին քաղաքում հիմնադրվել է քոլեջ։ Այն ապահովում է ամբողջ կանտոնի կրթությունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Nicoya". Costa Rica 2021. Արխիվացված է the original 2009 թ․ մայիսի 17-ին. Retrieved 2010 թ․ փետրվարի 14. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  Climate Summary for Nicoya, Costa Rica
3. ↑  Liberia le celebra a su equipo Archived 2015-02-21 at the Wayback Machine. - UNAFUT (Իսպաներեն)
**Յոլանդա Կոդրա** (ալբ․՝ Jolanda Kodra, մարտի 18, 1910(1910-03-18), Հռոմ, Իտալիա - օգոստոսի 16, 1963(1963-08-16)), ալբանացի գրող և թարգմանիչ, ալբանացի առաջին կին գրողներից, որ գրել է ալբաներենով, ինչպես նաև ալբանացի գրողների (Նդեր Մյեդա, Միգենի, Պետրո Մարկո և Ստերո Սպասսե) աշխատանքները թարգմանել է իտալերեն։

Կենսագրություն
--------------

Յոլանդա Կոդրան (ի ծնե անունը` Յոլանդա Գուազոնի) ծնվել է Հռոմում, Իտալիա, 1910 թվականին, իտալացի սցենարիստ և ռեժիսոր Էնրիկո Գաուզոնիի զարմուհին է։ Լիցեյում սովորելու տարիներին հանդիպել է Մալո Կոդրային, որն ուսանող էր Հռոմում։ Նա Յոլանդային Ալբանիա է բերել 1931 թվականին։ Շուտով Յոլանդան սովորել է ալբաներեն և սկսել է ոչ միայն շփվել այդ լեզվով, այլ նաև բանաստեղծություններ ու գրական քննադատություններ է գրել ալբաներենով ու հրատարակել դրանք մի շարք հայտնի ամսագրերում։ Կոդրան ուսումնասիրել է հիմնականում ալբանացի գրողներ Միգենիի ու Մյեդայի ստեղծագործությունները, որոնք նա հետագայում թարգմանել է իտալերեն։ Նա Սելֆիքս Ցիուի ու Մուսինե Կոկալարիի հետ առաջին կին գրողներից մեկն է եղել, որ սկսել է տպագրվել ալբաներենով։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո աշխատել է որպես իտալերենի ու ռուսերենի թարգմանչուհի։ Կոմունիստական ռեժիմն արգելել է նրան դասավանդել կամ վերադառնալ իր հայրենիք մինչև 1962 թվականը, որից մեկ տարի անց մահացել է։

Որպես թարգմանիչ
---------------

Կոդրան իտալերեն է թարգմանել Միգենիի գրեթե ամբողջ ստեղծագործությունը։ Նա գրողի պոեզիայի վրա սկսել է աշխատել 1957 թվականին և ավարտել 1962-ին` թարգմանելով գրեթե բոլոր բանաստեղծությունները։ Նա նաև թարգմանել է գրողի նշումները։ Նրա կատարած թարգմանություններն այսօր դժվար է ձեռք բերել։ Որպես թարգմանիչ Կոդրան հավատարիմ է մնում սկզբնական տեքստին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Jorgaqi, Nasho (2015 թ․ մարտի 8). "Nasho Jorgaqi: Zërat e parë femërorë të letërsisë shqipe". Shqiptarja. Արխիվացված է the original 2015 թ․ նոյեմբերի 17-ին. Retrieved 2015 թ․ նոյեմբերի 14. `{{cite news}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. 1 2  Shekulli interview (2010 թ․ մայիսի 19). "Jolanda Guazzoni në shkrime dhe kujtime". Ylli Press, taken from Shekulli. Retrieved 2015 թ․ նոյեմբերի 14.
3. ↑  "MIGJENI ITALISHT NGA JOLANDA KODRA". Gazeta shqip. 2010 թ․ մայիսի 20. Արխիվացված է the original 2021 թ․ հունվարի 15-ին. Retrieved 2015 թ․ նոյեմբերի 14. `{{cite news}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
**Նեդերուդ** (նորվ.՝ Nadderud stadion), բազմագործառույց մարզադաշտ, որը գտնվում է Նորվեգիայի Բերում բնակավայրում։

Հիմնադրվել է 1961 թվականին։

Պատմություն
-----------

Նեդերուդ մարզադաշտը հիմնադրվել է 1961 թվականին։ Ներկայումս այն օգտագործվում է հիմնականում թեթև ատլետիկայի մրցարշարերի և ֆուտբոլային հանդիպումների անցկացման համար։ Նեդերուդի նախկին վարձակալը եղել է Ստաբեկ ֆուտբոլային ակումբի տնօրինությունը։

Այստեղ է խաղացել նաև Նորվեգիայի ֆուտբոլի մինչև 21 տարեկանների երիտասարդական հավաքականը։ 1996 թվականի տվյալներով 15 միլիոն նորվեգական կրոնա ներդրումից հետո մարզադաշտը վերանորոգվել է։ Այդ տարիներին Նեդերուդ մարզադաշտը կարող էր ընդունել առավելագույնը 3000 հանդիսական։

2005 թվականի ֆուտբոլային մրցաշրջանին ընդառաջ պետության հովանավորությամբ մարզադաշտը ապահովվել է լուսավորությամբ։ Այստեղ անցկացվել են նաև Նորվեգիայի ֆուտբոլի առաջնության հանդիպումներ։

Տարածաշրջանային մասշտաբով Նեդերուդ մարզադաշտը 18-րդն է։ Հինգ բալանոց սանդղակով նրա վարկանիշը գնահատվում է 2,73

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Nesbø, Knut (1996 թ․ փետրվարի 14). "Nadderud stadion in "new look"". *Aftenposten* (in Norwegian). p. 15.`{{cite news}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
2. ↑  Hole, Arne (2004 թ․ հոկտեմբերի 30). "Stabæk vant – får drømmearenaen". *Aftenposten* (in Norwegian). p. 18.`{{cite news}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
3. ↑  "Lerkendal nest beste fotballbane" (in Norwegian). Norwegian Broadcasting Corporation. 2012 թ․ նոյեմբերի 28. Արխիվացված from the original on 2012 թ․ նոյեմբերի 30. Retrieved 2012 թ․ նոյեմբերի 30.`{{cite news}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | StadiumDB |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |

 |

|  |
| --- |
| 
  **Նորվեգիա**   **Ֆուտբոլ**
 |
Լիճ Լյուրա ազգային պարկում
**Լյուրա** (ալբ․՝ Parku Kombetar i Lurës), ազգային պարկ Ալբանիայի հյուսիսարևելյան մասում՝ Դիբերի (Dibër) շրջանում։ Լյուրա ազգային պարկը ստեղծվել է 1966 թվականին։ Զբաղեցնում է 1280 հեկտար տարածք Կունոր լեռան արևելյան մասում, որը Լյուրայի ամենաբարձր գագաթն է։ Բարձրությունը ծովի մակարդակից 2119 մ է։ Պարկը հայտնի է իր 12 լճերով և վայրի բնությամբ։ Այս հանգամանքներով պայմանավորված՝ ամբողջ տարին Լյուրա են գալիս բազմաթիվ այցելուներ։

2014 թվականին ալբանական կառավարությունը սկսել է աշխատանքներ ձեռնարկել անտառի վերականգնման և ճանապարհներ անցկացնելու ուղղությամբ։ Կապիտալիստական շրջանում Լյուրայի անտառներում զանգվածային ծառահատումներ են կատարվել. եղել են նաև անտառային հրդեհներ։ Սրանց հետևանքով տուժել է պարկի էկոհամակարգը։

Աշխարհագրություն
----------------

Ամրացված տուն-ամրոց Լյուրայում
Լյուրա ազգային պարկը գտնվում է Լյուրայի բարձրադիր լեռների արևելյան լանջերին։ Պարկում կան կենդանի բնության հազվագյուտ տեսակներ։

Պարկի 12 լճերն առաջացել են սառցե դարաշրջանում սառույցների հալման արդյունքում։ Նրանց ընդհանուր մակերեսը կազմում է մոտ 100 հեկտար։ Լճերը գտնվում են երկրի հյուսիսարևելյան մաում՝ Դիբերի շրջանում։ Ունեն 1200-1500 մ բարձրություն։ Ամռանը դրանք ծածկվում են մեծ, սպիտակ ջրաշուշաններով։

Լյուրայի լճերն են.

* Մեծ լիճ (ալբ․՝  Liqeni я Madh), 32 հա
* Սոճիների լիճ, 13 հա
* Սև լիճ (ալբ․՝  Liqeni я Зи), 8 հա
* Ծաղիկների լիճ (ալբ․՝ Liqeni я Luleve), 4 հա
* Կովերի լիճ (ալբ․՝ Liqeni я Lopeve)

Կենդանական և բուսական աշխարհ
----------------------------

Մեծ լիճ
Պարկում ամենատարածված ծառը հաճարենին է։ Այն աճում է 900-1000 մետրից մինչև 1900-2000 մ բարձրության վրա։ Սև սոճին աճոմ է 1600-1700 մ բարձրություններում, իսկ կարմիր սոճին հանդիպում է 1700-2000 մ քարուտ բարձրություններում։

Անտառներում ապրում են տարբեր կենդանիներ՝ գորշ արջ, սովորական լուսան, եվրասիական գայլ, անտառային կզաքիս, այծյամ, խլահավ ևն։

Լյուրան մեծ հնարավորություններ ունի էկոզբոսաշրջության, ձմեռային մարզաձևերի, ձիավարության ոլորտներում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  БРЭ/Албания
2. ↑  Soviet military map К-34-77-В (1:50.000)
3. ↑  "2 million trees for the Lura Park". Արխիվացված է the original 2014 թ․ օգոստոսի 26-ին. Retrieved 2016 թ․ մարտի 28.
4. ↑  Nis rehabilitimi dhe ripyllëzimi i Parkut Kombëtar të Lurës

Արտաքին հղումներ
----------------

* Լյուրա ազգային պարկ։ Տեղեկություններ զբոսաշրջիկների համար Archived 2016-02-21 at the Wayback Machine.
* Ալբանիա։ Յոթ լճեր Archived 2015-08-11 at the Wayback Machine.
* Լյուրան ոչնչացման վտանգի տակ է. 90-ական թվականներ։ Տեսահոլովակ
**Ազգային պարկ Կանգադալա** (անգլ.՝ Cangandala National Park), գտնվում է Անգոլայի հյուսիսային Մալամժե նահանգում։ Դրա հյուսիսային սահմանի մոտ է գտնվում Կուիջե (Cuije) գետը, իսկ արևմտյան և արևելյան սահմաններին են գտնվում Կվանզա գետի վտակները։ Պարկից արևմուտք գտնվում է Կուլամագիա (Culamagia) քաղաքը, հարավ՝ Տեխոնգոլոլա քաղաքը։ Պարկը գտնվում է ծովի մակարդակից 1000 մետր բարձրության վրա։ Այն Անգոլայի ամենափոքր պարկն է, տարածքը կազմում է 630 կմ²։

Պարկում հիմնականում նոսր անտառներ են, գետերի երկայնքով կարող ենք հանդիպել միջանքային անտառներ։ Պարկի մի մասում ներկայացված են ջրածածկ մարգագետիններ և ճահճուտներ։ Վուդլենդ պարկում թփուտները ավելի խիտ են, քան Միոմբոյում։ Պարկի բուսական աշխարհում ներկայացված են Brachystegia wangermeeana, Brachystegia boehmii և Julbernardia բուսատեսակները, հանդիպում են նաև Piliostigma, Burkea, Monotes, ստրիխնոս, Ստերկուլյա և Dombeya։ Պարկի տարածքում՝ մարգագետիների և Վուդլենդի միջև, կարող ենք տեսնել Uapaca benguelensis, Piliostigma, Annona, Entadopsis և Erythrina abyssinica ծառատեսակի միայնակ ծառերին։ Ճահճուտներում հիմնականում աճում են պապիրուսներ։

Պարկում ապրում են մեծաքանակ թռչուններ։ Օգոստոս-սեպտեմբեր ամսիներին կատարված դիտարկումները ցույց են տվել, որ ազգային պարկում կան 170-ից ավելի թռչնատեսակներ։ Վուդլենդի առանձնահատկությունների պատճառով պարկի հիմնական բնակիչներ միոմբոները բնակվում են միայն այդ պարկում։ Պարկում են բնակվում վերացող սև այծյամները (Hippotragus niger variani)։ 1982-2005 թվականներին պարկում սև այծյամների գոյության մասին ապացույցներ չկային։ 2005 թվականի ապրիլին Կաթոլիկական համալսարանի (Catholic University’s Centre for Scientific Studies and Investigation) գիտահետազոտական կենտրոնի արշավորդներին հաջողվել է նկարահանել պարկի կենդանիներին։ 2014 թվականի հաշվարկներով՝ պարկում կային 35 առանձնյակ։ Այգու տարածքում հանդիպում են նաև 15 տեսակ կաթնասուն, 3 տեսակ սողուններ և 1 տեսակ երկկենցաղ։

Պարկը ձևավորվել է 1970 թվականին, հիմնականում սև այծյամներին պահպանելու համար (Hippotragus niger variani)։ Պատերազմի ժամանակ պարկի վարչակազմը լուծարվել է և միայն 2006 թվականին ձևավորվեց վարչական մարմինը։ 2014 թվականին պարկ է բերվել կենդանիների պոպուլյացիան վերահսկող սարքավորում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  FRAMEOWRK REPORT ON ANGOLA’S BIODIVERSITY p.22-23// Ministry of Environment
2. ↑  ANGOLA: Rare sable antelope survives the war // IRIN
3. 1 2  "Angola: Surveillance Reinforced in Cangandala Park to Tackle Illegal Poaching". Արխիվացված է the original 2015 թ․ հունվարի 7-ին. Retrieved 2015 թ․ հունվարի 7. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help) // allafrica.com
4. ↑  FRAMEOWRK REPORT ON ANGOLA’S BIODIVERSITY p.19 // Ministry of Environment

Արտաքին հղումներ
----------------

* Kangandalamalange National Park Archived 2015-01-18 at the Wayback Machine. // protectedplanet.net

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
**«Լուսնի թանգարան»** (անգլ.՝ Moon Museum), վեց ամերիկացի հեղինակների՝ Ռոբերտ Ռաուշենբերգի, Դեյվիդ Նավրոսի, Ջոն Չամբերլենի, Կլես Օլդենբուրգի, Մայերս Ֆորեսթի և Էնդի Ուորհոլի գեղարվեստի ստեղծագործությունը կերամիկական թիթեղի վրա, որի չափսերը 1,9 սմ × 1,3 սմ են։

Ենթադրվում է, որ այդ թիթեղն իբր թաքուն ամրացված է եղել Ապոլլո լուսնային մոդուլի ոտքերից մեկին և արդյունքում Լուսնի վրա է մնացել Ապոլոն-12 էքսպեդիցիայի արդյունքում։ Համարվում է առաջին տիեզերական արտ-օբյեկտը։ Սակայն անհնար է հստակ հաստատել, որ թիթեղը մնացել է Լուսնի վրա՝ դրա համար հատուկ տիեզերական առաքելություն չուղարկելով։

Նկարագրություն
--------------

Ստեղծագործությունն իրենից ներկայացնում է 1,9 սմ × 1,3 սմ չափերի կերամիկական թիթեղ, որի վրա տեղադրված են վեց սև-սպիտակ աշխատանքներ։

### Վերին շարք

1) Էնդրյու Ուորհոլի նկարն է։ 2) Ռոբերտ Ռաուշենբերգի «Գիծը»։ 3) Դեյվիդ Նավրոսի սև քառակուսին՝ սպիտակ բարակ գծերով։

### Ներքին շարք

1) Ջոն Չամբերլենի «Սխեման»։ 2) Կլես Օլդենբուրգի «Երկրաչափական Միկի Մաուս»։ 3) Ֆորեսթ Մայերսի համակարգչով ստեղծած նկարը, որը կոչվում է «Փորձադարձ կապ»։

Պատմություն
-----------

Ապոլլոն 12 տիեզերանավի LM-6 լուսնային վայրեջքի մոդուլ
Այս ստեղծագործության ստեղծման գաղափարը պատկանում է Ֆորեստ Մայերսին, որն առաջարկել է կերամիկական թիթեղի վրա պատրաստել վեց ամերիկացի ականավոր նկարիչների աշխատանքների մանրանկարչական թանգարանը և թողնել այն լուսնի վրա։ Մայերսի բոլոր փորձերը, որոնք պետք է պաշտոնապես կատարվեին ՆԱՍԱ-ի միջոցով, չեն պսակվել հաջողությամբ։ Այդ ժամանակ նա որոշել է գնալ անօրինական ճանապարհով՝ որոշելով առանց պաշտոնական թույլտվության թիթեղը տեղափոխել տիեզերանավի տախտակամած։ Մայերսը կապվել է *Experiments in Art and Technology* ոչ առևտրային խմբի աշխատակիցների, ինչպես նաև Բելլի լաբորատորիայի և Ֆրեդ Վալդհաուերի լաբորատորիաների աշխատակիցների հետ (*Grumman Corporation*-ի ինժեներ), որոնք միասին ստեղծել են 16-ից մինչև 20 կերամիկական թիթեղներ, դրանց վրա փորագրված վեց նկարիչների մանրանկարներով։ Թիթեղներից մեկը տեղափոխվել է լուսնային մոդուլ, մյուսները բաժանվել են այս նախագծի մասնակիցների միջև։ Ըստ էության, տիեզերական նավի վրա թիթեղի տեղադրումն ապահովել է Ֆրեդ Վալդհաուերը՝ այդ փաստը հաստատելով Ֆորեստ Մայերսին ուղղված հատուկ հեռագրով։

Այս ակցիայի անցկացման փաստը թաքցվել է հասարակությունից այնքան ժամանակ, քանի դեռ Մայերսը չի հայտնել այդ մասին Նյու Յորք Թայմսին, որը հոդված է հրապարակել նախագծի մասին։

Ծանոթագրություն
---------------

1. ↑  David Novros(անգլ.)
2. ↑  Who is John F.?, *History Detectives*, PBS, Season 8, Episode 1, June 7, 2010. Accessed July 14, 2010(անգլ.)
3. ↑  Secret Museum On The Moon’s Surface(չաշխատող հղում)
. UCSD Libraries. March 1, 2008. Accessed July 14, 2010(անգլ.)
4. ↑  The Moon Museum: First Space Art Object Lands at Tampa Museum of Art Archived 2011-07-14 at the Wayback Machine.. Tampa Museum of Art June 18 — August 1, 2010. Accessed July 15, 2010.(անգլ.)
5. ↑  "Лунный музей". Արխիվացված է the original 2015 թ․ հունվարի 22-ին. Retrieved 2015 թ․ հունվարի 22.
6. ↑  Holy ^%$&! Man Smuggles Art To The &%#$ing Moon! Greg.com. February 8, 2008. Accessed July 14, 2010(անգլ.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Investigations — Moon Museum(անգլ.)
* Moon Museum Exhibition
* Первая Выставка на Луне
**Մուխարակ** (արաբ․՝ جزيرة المحرق‎‎), Բահրեյն պետության երկրորդ մեծ կղզին, Բահրեյնից հետո։ Վարչականորեն պատկանում է մուխաֆազե նահանգին։

Նկարագրություն
--------------

Հնում կղզին անվանվում էր *Մոխարեկ:* XIX դարից մինչև 1923 թվականը կղզին եղել է Ալ Խալիֆա դինաստիայի նստավայրը։

Կղզու երկարությունը 18 կիլոմետր է, լայնությունը 5,5 կիլոմետր, մակերեսը կազմում է մոտավոր 56 կիլոմետր քառակուսի և շարունակում է մեծանալ։ Ափամերձ գոտու երկարությունը մոտավոր 50 կիլոմետր է, բարձր կետը գտնվում է ծովի մակերեսից 10 մետր բարձրության վրա։ Բնակչությունը 120 000 մարդ։ Կղզում է տեղակայված երկրի ամենամեծ օդանավակայանը, որի մոտ գտնվում է ռազմաբազա։ Կղզուց մի փոքր հյուսիս-արևելք գտնվում է Ամվաջ արհեստական կղզեխումբը։ Ավելի հյուսիս գտնվում է նույնպես արհեստական կղզեխումբ Դիյար-ալ-Մուխարակը։ «Մեծ կղզուն» միանում է երեք կամուրջներով (causeway[en]), որոնցից մեծը՝ Shaikh Isa Causeway[en] է։

Կղզու բնակավայրերը
* Մուխարակ (176 583 բնակիչ, 2012 թվականի մարդահամարով)
* Ալ-Դիար[en]
* Արադ (նախկինում համարվել է առանձին կղզի)
* Բուսայտեն[en]
* Ալ Հիդ (Բահրեյն)[en]
* Գալալի[en]
* Խալատ-Բու-Մախեր[en]
* Սամախեյ[en]

* Բահրեյնի օդանավակայանըԲահրեյնի օդանավակայանը
* Shaikh Isa Causeway[en] կամուրջShaikh Isa Causeway[en] կամուրջ
* Արադա բերդԱրադա բերդ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Al Muharraq Island". Արխիվացված է the original 2016 թ․ հոկտեմբերի 30-ին. Retrieved 2016 թ․ հոկտեմբերի 29.(անգլ.) на сайте *pointerst.com*
**Նեգոմբո** (սանսկ. මීගමුව), քաղաք Շրի Լանկայի արևմտյան նահանգի Գամպահա շրջանում։

Աշխարհագրություն
----------------

Գտնվում է երկրի մայրաքաղաք Կոլոմբոյից 35 կմ հյուսիս՝ Նեգոմբո ծովածոցի գետաբերանում։

Բնակչություն
------------

Նեգոմբոյի բնակչությունը 2001 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմում է 121 701 մարդ, ինի արդյունքում այն համարվում է երկրի հինգերորդ ամենամեծ և նահանգի երկրորդ ամենամեծ քաղաքը Կոլոմբոյից հետո։

Ենթակառուցվածքներ
-----------------

Նեգոմբո (Կատունայակա) արվարձանում՝ քաղաքի կենտրոնից մոտ 6 կմ հարավ, գտնվում է Շրի Լանկայի գլխավոր միջազգային օդանավակայանը՝ Բանդարանաիկեն։ Քաղաքի միջով անցնում է ավտոմոբիլային մայրուղի և երկաթուղի, որը միացնում է Կոլոմբոն և Պուտտալամը։ Կա խոշոր ավտոբուսային տերմինալ։ Նեգոմբոն ձկնորսական նավահանգիստ է և հայտնի է իր ձկան շուկայով։ Զբոսաշրջությունը կարևոր դեր է խաղում տնտեսության մեջ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  Книга:Географический энциклопедический словарь|էջ333
3. ↑  "Department of Census and Statistics, Sri Lanka. City Population". Արխիվացված է the original 2015 թ․ հունվարի 20-ին. Retrieved 2014 թ․ դեկտեմբերի 29. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
**Լուսնին նայող տղան** (շվեդ.՝ Pojke som tittar på månen) կամ **Երկաթե տղան** (շվեդ.՝ Järnpojken), հուշարձան Ստոկհոլմի Գամլա Ստանում (Հին քաղաք), որտեղ պատկերված է նստած տղան` ծնկները գրկած։

Նկարագրություն
--------------

Հուշարձանը ստեղծել է քանդակագործ Լիս Էրիկսոնը։ Տեղադրվել է 1967 թվականին և դարձել Շվեդիայում ամենափոքր հուշարձանը. նրա բարձրությունը կազմում է շուրջ 15 սմ։ Հուշարձանը հայտնի է նաև Ուլլե (շվեդ.՝ Olle) ժողովրդական մականունով։

Հուշարձանը պատրաստված է ավազաքարից և կռած երկաթից։ Տղան նստած է մահճակալին, որը տեղադրված է բավականին լայն պատվանդանի վրա։ Լիս Էրիկսոնը հուշարձանը ստեղծել է 1954 թվականին։ Այն արտացոլում է քանդակագործի մանկության մասին հիշողությունները, երբ անքուն գիշերներին նստում էր մահճակալին և պատուհանից նայում լուսնին։

Հուշարձանը գտնվում է Ֆիննական եկեղեցու (շվեդ.՝ Finska kyrkan) ետևում, Ստոկհոլմի թագավորական պալատից մի քանի մետր հեռավորության վրա և ոչ միշտ է հիշատակվում քաղաքի զբոսաշրջային ուղեցույցներում, բայց այն մեծ մասսայականություն է վայելում զբոսաշրջիկների շրջանում։ Ենթադրվում է, որ տղայի գլուխը շոյելը հաջողություն է բերում և օգնում է ցանկությունների կատարմանը, ինչի արդյունքում էլ մշտական շոյելուց տղայի գլուխը փայլում է։ Հուշարձանի պատվանդանին հաճախ մետաղադրամներ և քաղցրավենիք են նետում, իսկ ձմռանը երկաթե տղային գլխարկ և շարֆ են հագցնում։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Britt Peruzzi. Järnpojken – en riktig turgubbe...
2. ↑  "Konst i Gamla stan". gamla-stan-stockholm.se. 2006. Արխիվացված from the original on 2013 թ․ հունվարի 17. Retrieved 2007 թ․ փետրվարի 16.

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Լուսնին նայող տղան» Ստոկհոլմի կենտրոնում

Աղբյուրներ
----------

* Linnell, Stig, Stockholms spökhus och andra ruskiga ställen (2003)
* Skulptur i Stockholm. Redaktion: Philippe Legros, Kaj Larsson. Stockholm: Konstkansliet, Utbildningsförvaltningen, 2005. S. 4

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Լուսնին նայող տղան** կատեգորիայում։ |
Արտաքին տեսքը
**Սալոնիկի լուսանկարչական թանգարան** (հուն․՝ Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης), գտնվում է Հունաստանի Կենտրոնական Մակեդոնիայի Սալոնիկ քաղաքում։ Թանգարանը հիմնադրել են Արիս Ջյորջիուն, Ափոսթոլոս Մարոուլիսը և Յաննիս Վանիդիսը 1987 թվականին, սակայն պաշտոնապես բացվել է 1998 թվականին։ Այդ ժամանակ թանգարանի նախագահն է եղել Ջորջոս Մակրիսը, իսկ տնօրեն` Արիս Ջորջոսը։ Այն այժմ գտնվում է Վերհաուս առաջին հասցեում, Սալոնիկի նավահանգստում, Սալոնիկի կինեմատոգրաֆի թանգարանի մոտ։

Թանգարանի առաքելությունն է հավաքել նկարներ, հատկապես` Հունաստանի պատմական և գեղարվեստական նկարներ, կազմակերպել ցուցահանդեսներ և ցուցադրել թանգարանի հավաքածուն, միավորելով ուժերը այլ նմանատիպ կազմակերպությունների հետ` հրատարակել գրքեր լուսնկարչության մասին։

Թանգարանում են գտնվում լուսանկարիչ Նելլիի 57 լուսանկարներն ու 700 նեգատիվները, լուսանկարիչ Սոկրատես Հորդանիդեսի արխիվը. այս լուսանկարները վերաբերում են նորաձևությանը, նորություններին, քաղաքների արտաքին տեսքին` 1950-ական, 60-ական, 70-ական թվականներից։ Թանգարանը նախատեսել է գնել «Պատկեր և նկար» հավաքածուն (հույն 39 ժամանակակից լուսանկարիչների աշխատանքներ), լուսանկարիչ Ջիանիս Սթիլիանոսի արխիվը և «Նոր պատկերներ» հավաքածուի մի մասը։

Սկսած 1999 թվականից` թանգարանը համագործակցել է մի շարք հունական և միջազգային մարմինների հետ` նախաձեռնելով երկրի կարևոր և ամենաերկարատև լուսանկարչական հաստատությունը` «Photo Synkyria»-ն։

Պատկերասրահ
-----------

* Foto Sigiria ցուցահանդեսFoto Sigiria ցուցահանդես
* Foto Sigiria ցուցահանդեսFoto Sigiria ցուցահանդես

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  www.thmphoto.gr Archived 2010-07-01 at the Wayback Machine.
2. ↑  Museums of Macedonia web site
3. ↑  "Creative CommonsAttribution-Share Alike 3.0 Unported license". Արխիվացված է the original 2016 թ․ ապրիլի 24-ին. Retrieved 2019 թ․ դեկտեմբերի 5. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 16533933n · GND: 10003367-2 · LCCN: no99085264 · NLG: 301735 · VIAF: 317200040 · WorldCat VIAF: 317200040 |

 |
**Լուրջի վանք** (վրաց.՝ ლურჯი მონასტერი), «Կապույտ վանք», Անդրեաս առաքյալի անունը կրող 12-րդ դարի վրացական ուղղափառ եկեղեցի Թբիլիսիի Վերե շրջանում։ Հայտնի պատմական *լուրջի* («կապույտ») անվանումն առաջացել է եկեղեցու կապույտ կղմինդրե տանիքի պատճառով։

Պատմություն
-----------

Վանքը գտնվում է Հին Թբիլիսի թաղամասում՝ Վերե զբոսայգում՝ Կուր գետի աջ ափին՝ Վերե գետի գետաբերանից ոչ շատ հեռու։ Լուրջի վանքի նախնական շենքը կառուցվել է 1180 թվականին Թամար թագուհու կառավարման ժամանակաշրջանում։ Այն կառուցված է խաչաձև գմբեթավոր նախագծով, գմբեթակիր սյուներով և աբսիդով։ Հարավային քանդակազարդ ճակատամասի միջնադարյան վրացերենով երկարաշունչ արձանագրությունը տեղեկացնում է Քարթլիի նախկին արքեպիսկոպոս հովանավոր Բասիլի մասին։

Եկեղեցին մեծ վնասներ է կրում և 17-րդ դարում վերականգնում է որպես եռաթև անվակունդ բազիլիկ` առանց գմբեթի։ 18-րդ դարում եկեղեցին եղել է Գաբաշվիլի ազնվական ընտանիքի ենթակայության տակ։ 1873 թվականին, երբ Վրաստանը գտնվում էր Ռուսական կայսրության ենթակայության ներքո, եկեղեցին վերակառուցվում է Ալեքսանդր Չիժովի նախագծով։ Ավելացվում են նոր աղյուսե պատեր, նոր կլոր գմբեթ` վրացական ճարտարապետական ֆորմաներով։ 1898-1901 թվականներին՝ Կովկասի փոխարքա Գոլիցինների օրոք, տիպիկ ռուսական ոճով Լուրջի վանքից հարավ կառուցվում է նոր Սուրբ Հովհաննես եկեղեցին։

Խորհրդային իշխանության տարիներին Լուրջի վանքը օգտագործվել է որպես գործարան, պահեստ, Վրաստանի բժշկության թանգարան։ 1990 թվականին վանքը վերականգնվել է որպես վրաց ուղղափառ եկեղեցի և վերսկսվել են քրիստոնեական ծառայությունները։ 1995 թվականին հին գմբեթը փոխարինվել է վրացական ճարտարապետությանն առավել համահունչ նոր կոնաձև գմբեթով։ 12-րդ դարի կառույցից պահպանվել են միայն մեծ պատուհաններով աբսիդը, հարավային պատի ներքին հատվածը, արևմտյան և հյուսիսային ճակատի քարերի մի քանի շարք։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Blue Monastery". Government of Tbilisi. Արխիվացված է the original 2021 թ․ նոյեմբերի 28-ին. Retrieved 2015 թ․ հունիսի 16. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. 1 2  Tumanishvili, Dimitri; Vacheishvili, Nikoloz; Shavishvili, Maka; Chkhaidze, Mamuka (2010). *Monuments of Georgia's Cultural Heritage* (PDF). National Agency for Cultural Heritage Preservation of Georgia. pp. 23–25. ISBN 978-9941-0-2725-3. Արխիվացված է the original (PDF) 2016 թ․ մարտի 5-ին. Retrieved 2015 թ․ հոկտեմբերի 6. `{{cite book}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Լուրջի վանք** կատեգորիայում։ |
**Նարիման Նարիմանովի տուն-թանգարան** (ադրբ.՝ Nəriman Nərimanovun xatirə muzeyi), տուն-թանգարան, որտեղ ապրել է ադրբեջանցի նշանավոր հասարակական-քաղաքական գործիչ, գրող, հրապարակախոս և բժիշկ Նարիման Նարիմանովը 1913-1918 թվականներին։

Պատմություն
-----------

Նարիման Նարիմանով
Նարիման Նարիմանովի տուն-թանգարանը ստեղծվել է 1977 թվականին։ Թանգարանը բացվել է 1977 թվականի նոյեմբերի 2-ին, Նիկոլաևսկի 17 փողոցում (այժմ `Իստիկլալիյաթ 35) գտնվող շենքի 2-րդ հարկում։ Ն. Նարիմանովը իր ընտանիքի հետ ապրել է 1913-1918 թվականներին այս բնակարանում։

Թանգարանի հիմնադրամն ունի 5000 ցուցահանդես, նրանցից 1000-ը ցուցադրվում են։ Ցուցահանդեսը բաղկացած է չորս սենյակից. ճաշասենյակ, բժշկի կաբինետ, հյուրասենյակ և ննջասենյակ։ Այս սենյակներում ցուցադրված ցուցահանդեսները արտացոլում են Ն. Նարիմանովի գործունեությունը որպես հասարակական-քաղաքական, գրական, լուսավորչական, դեղատուն, հրապարակախոս, դիվանագետ և պետական գործիչ։

Ցուցահանդեսի առաջին սենյակը արտացոլում է Նարիմանովի մանկության և երիտասարդության մասին փաստաթղթերը և նյութերը։ Ցուցահանդեսի երկրորդ սենյակը արտացոլում է Ն.Նարիմանովի հասարակական-քաղաքական գործունեության փաստաթղթերը և նյութերը։ Թանգարանի 4 սենյակը բժշկական կաբինետ է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Наримана Нариманов". Արխիվացված է the original 2015 թ․ օգոստոսի 30-ին. Retrieved 2019 թ․ հունվարի 14. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  "Նարիման Նարիմանովի տուն-թանգարան". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 4-ին. Retrieved 2019 թ․ հունվարի 14. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  Дом-музей Нариманова проводит передвижную выставку
**Լուսնակ** (**Լուսնակ Աբդալյան**, հունվարի 1, 1967(1967-01-01), Բեյրութ, Լիբանան), կանադահայ արվեստագետ։

Կենսագրություն
--------------

Լուսնակը ծնվել է 1967 թվականին, Բեյրութում՝ Համբարձում Աբդալյանի և Անի Տեր-Ստեփանյանի ընտանիքում։ Տասնմեկ տարեկանում Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմի պատճառով հայտնվել է Լոնդոնում, ապա Փարիզում, այնուհետև ծնողների հետ հաստատվել է Մոնրեալում։ 17 տարեկանում եղել է Մոնրեալ ամենամսյա պարբերականի գեղարվեստական խմբագրի օգնական, որը եղել է գրաֆիկական դիզայնում նրա գործունեության սկիզբը։ Սովորել է Մոնրեալի քվեբեքյան համալսարանի տեսողական արվեստի դասընթացներում (UQAM) քանդակագործ Արտո Չաքմաքչյանի մոտ։

Լուսնակն ունեցել է բազմաթիվ միջազգային ցուցադրություններ։ Մասնակցել է ֆրանս-կանադացի քանդակագործ Արման Վայանքուրի բազմաթիվ
ստեղծագործական ծրագրերին, Փարիզում համատեղ ֆոտոցուցադրություն է ունեցել Ատոմ Էգոյանի հետ։

Որպես երգահան-երգչուհի՝ Լուսնակի գործերն ազդված են հայ ավանդական երգից ու սեփական արմատների նկատմամբ սիրուց։ Նրա առաջին՝ «Լուսնակ» ալբոմը լույս է տեսել 2003 թվականին։

Լուսնակն ունեցել է բազմաթիվ ներկայացումներ *Lion d’Or*, *Outremont Theatre*, *Quat’Sous* սրահներում, Ֆրոնթենաք մշակույթի կենտրոնում, *Place des Arts*-ի *Cinquième Salle* սրահում՝ հանդես գալով թե՛ որպես արտիստ, թե՛ որպես բեմադրող ռեժիսոր։

1990-ականների վերջերին Լուսնակն իրականացրել է «Խոսենք ցեղասպանությունից» ծրագիրը. ապրիլ ամսին անցկացվող այս բազմաժանր իրադարձությունը (երաժշտություն, պար, պոեզիա, թատրոն և այլն) նպատակ ունի հասարակությանն իրազեկել ցեղասպանության վերաբերյալ և կրթել նրան արվեստի զգայնության շնորհիվ։

Լուսնակը հայտնի է կոմիտասյան նկարների շարքով։ Շարքի նկարներից գտնվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում և Կոմիտասի թանգարան-ինստիտուտում։

2019 թվականին Երևանի Նուռ ցուցասրահում կայացել է Լուսնակի «Սրտիս Դարման» խորագրով մուլտիդիսցիպլին ցուցահանդեսը (գծանկար, քանդակ, թվային լուսանկար և գիֆ-արտ)։

Ֆիլմեր
------

* Ատոմ Էգոյանի «Արարատ» ֆիլմում Լուսնակը մարմնավորել է Արշիլ Գորկու մորը՝ Շուշանին։ Ֆիլմն արժանացել է Կանադայի կինո և հեռուստաակադեմիայի 5 *Genie* մրցանակի, իսկ Լուսնակը հայտնվել է Կաննի կարմիր գորգի վրա՝ Շառլ Ազնավուրի, Քրիստոֆեր Պլամմերի, Մարի Ժոզե Քրոզի, Դեյվիդ Ալփեյի և ֆիլմի պրոդյուսեր Ռոբեր Լանթոսի կողքին։
* «Իմ որդին պիտի հայ լինի»

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Lousnak A Full Spectrum Of Expressions". *www.magzter.com*. Retrieved 2019 թ․ հուլիսի 7.
2. ↑  "Lousnak commemorates the 100th anniversary of the Armenian Genocide | Watch News Videos Online". *Global News* (in անգլերեն). Արխիվացված է the original 2019 թ․ հուլիսի 7-ին. Retrieved 2019 թ․ հուլիսի 7.
3. ↑  "Remembering the Armenian Genocide with Lousnak". *Breakfast Television Montreal* (in կանադական անգլերեն). Retrieved 2019 թ․ հուլիսի 7.
4. ↑  Նվիրատվություն
5. ↑  Ցուցահանդես «Սրտիս դարման» Exhibition Mend My Heart
6. ↑  Սերը` հակագազով, կամ Լուսնակի աշխատանքները «Նուռ» ցուցասրահում

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
* Էսքիզներ / Երևանյան/ 11.06.2019
* Art2Heart Interview with Artist Lousnak
**Մոցարտի էֆեկտ** (անգլ.՝ Mozart effect), էֆեկտ՝ հիմնված այն տեսության վրա, որ Մոցարտի երաժշտությունը լսելը անձի մոտ կարող է ժամանակավորապես բարելավել IQ-թեստի արդյունքը։ Տեսության հանրաճանաչ գիտական տարբերակները պնդում են, որ վաղ տարիքում Մոցարտ լսելը բարենպաստ ազդեցություն է թողնում մարդու տարածական մտածողության և մտավոր զարգացման վրա։

Պատմություն
-----------

Մոցարտի «Ռե մաժոր» երկու դաշնամուրների համար սոնատի սկիզբը
Առաջին ուսումնասիրությունը կատարվել է 1993 թվականին Ֆրենսիս Ռաուշերի, Գորդոն Շոուի և Քեթրին Կիի կողմից։ Նրանք 36 ուսանողների տվել են IQ-թեստեր։ Ուսանողներին բաժանել են երեք խմբի։ Առաջին խումբը լսել է Մոցարտի «Ռե մաժոր» երկու դաշնամուրների համար սոնատը։ Երկրորդ խումբը լռության մեջ է գտնվել, իսկ երրորդը պարզապես հանգստացնող մեղեդիներ է լսել։ Թեստի արդյունքները ցույց են տվել, որ առաջին խումբը ցուցաբերել է լավագույն տարածական մտածելակերպը։ Այս ուսումնասիրություններից հետո Ֆրենսիս Ռաուշերն ընդգծել է, որ երաժշտության թողած ազդեցությունը կարճաժամկետ է (մոտավորապես 10-15 րոպե) և ընդհանուր ինտելեկտի վրա չի ազդում։

2010 թվականին ավստրիացի ֆիզիոլոգները հերքել են Մոցարտի էֆեկտը։

Ալֆրեդ Թոմատիս
--------------

«Մոցարտի էֆեկտ» արտահայտությունը առաջին անգամ օգտագործել է ֆրանսիացի հետազոտող Ալֆրեդ Թոմատիսը 1991 թվականին իր *«Pourquoi Mozart?»* («Ինչո՞ւ Մոցարտ») գրքում, որտեղ նա օգտագործել է կոմպոզիտորի երաժշտությունը՝ ականջը «վերապատրաստելու» համար։ Նա կարծում էր, որ տարբեր հաճախություններով երաժշտություն լսելը օգնում է ականջին և նպաստում է ապաքինմանը և ուղեղի զարգացմանը։ Սակայն Թոմատիսի մեթոդը ուղղակիորեն կապված չէ այն բանի հետ, որ Մոցարտի երաժշտությունը մեծացնում է ինտելեկտը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "'Mozart Effect' Was Just What We Wanted To Hear". *NPR.org* (in անգլերեն). Retrieved 2020 թ․ նոյեմբերի 29.
2. ↑  Rauscher, Frances H.; Shaw, Gordon L.; Ky, Catherine N. (1993). "Music and spatial task performance". *Nature*. **365** (6447): 611. Bibcode:1993Natur.365..611R. doi:10.1038/365611a0. PMID 8413624. S2CID 1385692.
3. ↑  William Pryse-Phillips (2003). *Companion to Clinical Neurology*. Oxford University Press. ISBN 0-19-515938-1. p. 611 defines the term as "Slight and transient improvement in spational[sic] reasoning skills detected in normal subjects as a result of exposure to the music of Mozart, specifically his sonata for two pianos (K448)."
4. ↑  Подробнее в Викиновостях
5. ↑  Sorensen, Lars (2008 թ․ նոյեմբերի 19). "Mozart on the Brain". Արխիվացված է the original 2014 թ․ հուլիսի 12-ին. Retrieved 2014 թ․ սեպտեմբերի 28. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
6. ↑  Thompson, Billie M.; Andrews, Susan R. (2000). "An historical commentary on the physiological effects of music: Tomatis, Mozart and neuropsychology". *Integrative Physiological and Behavioral Science*. **35** (3): 174–188. doi:10.1007/BF02688778. PMID 11286370. S2CID 1228590.
**Նարիման Հաբիբ օղլի Մամեդով** (ադրբ.՝ Məmmədov Nəriman Hə­bib oğ­lu, դեկտեմբերի 28, 1927(1927-12-28), Նախիջևան, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - ապրիլի 6, 2015(2015-04-06), Բաքու, Ադրբեջան), ադրբեջանցի կոմպոզիտոր, Ադրբեջանի Հանրապետության ժողովրդական արտիստ, Բաքվի երաժշտական ակադեմիայի պրոֆեսոր;

Կենսագրություն
--------------

Նարիման Մամեդովը ծնվել է 1927 թվականի դեկտեմբերի 28-ին Նախիջևանում։ Ավարտել է Ասաֆ Զեյնալլու անվան Բաքվի երաժշտական քոլեջի ժողովրդական գործիքների բաժինը։ Նարիման Մամեդովը ժողովրդական գործիքների համար ստեղծեց սյուիտը։ Սյուիտը կատարվել է ժողովրդական գործիքների նվագախմբի կողմից, որը ղեկավարում էր նշանավոր կոմպոզիտոր և դիրիժոր Սեիդ Ռուսթամովը։ Նա շարունակեց ուսումը և ավարտեց Ուզեիր Հաջիբեկովի անվան Ադրբեջանի պետական կոնսերվատորիան։

Յոթ սիմֆոնիաների հեղինակ է։ Նրա բալետ «Հումայ»-ը բեմադրվել է 80-ականներին Ադրբեջանի Օպերայի և բալետի պետական թատրոնում։ Նարիման Մամեդովը մի շարք սիմֆոնիկ բանաստեղծությունների, պոեմների և կամերային նվագախմբի համար սոնատների հեղինակ է։ Երգի ժանրը նույնպես առանձնահատուկ դեր է խաղում նրա ստեղծագործության մեջ։ Նարիման Մամեդովի մոտ 700 երգ կատարվել են ադրբեջանցի երգիչների կողմից։

Նարիման Մամեդովը մահացել է 2015 թվականի ապրիլի 6-ին։

Պարգևներ
--------

* Ադրբեջանի Հանրապետության ժողովրդական արտիստ
* ԽՍՀՄ Պետական մրցանակ
* Լենինի շքանշան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Музыкальная энциклопедия
2. ↑  Նարիման Մամեդով
3. ↑  "www.respublica-news.az". Արխիվացված է the original 2019 թ․ օգոստոսի 22-ին. Retrieved 2019 թ․ օգոստոսի 22. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
**«Կազակներ» քանդակագործական խումբ** (ռուս.՝ Скульптурная группа «Казаки»),կոթողային կոմպոզիցիա ՌԴ Ռոստովի մարզի Վոլգոդոնսկ քաղաքի հյուսիսարևմտյան ծայրամասում։ Զարդարում է Վոլգա-Դոն նավարկելի ջրանցքի թիվ 15 ջրարգելակը (շլյուզ)։ Կանգնեցվել է 1953 թվականին՝ ճարտարապետ Լեոնիդ Պոլյակովի և քանդակագործ Գեորգի Մոտովիլովի նախագծով։ ՌԽՖՍՀ Նախարարների խորհրդի 1960 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ 1327 որոշմամբ արձանախումբը ներառվել է պետական նշանակության հուշարձանների ցանկում։ «Կազակներ» քանդակագործական խումբը Վոլգոդոնսկի և Վոլգոդոնսկի շրջանի մշակութային ժառանգության դաշնային նշանակության միակ օբյեկտն է։ Կազակների քանդակները խորհրդանշում են Կուբանի կազակական հեծելազորային կորպուսի գվարդիականների սխրանքը Հայրենական Մեծ պատերազմի տարիներին և Դոնի կազակության ռազմական փառքն ամբողջությամբ։

Նկարագրություն
--------------

Քանդակագործական կոմպոզիցիան բաղկացած է երկու աշտարակ-սյուներից, որոնք գտնվում են Վոլգա-Դոն նավարկելի ջրանցքի վերջին` թիվ 15, ջրարգելակի երկու կողմերում։ Դրանց վրա տեղադրված են ձիավորների քանդակներ։ Պատվանդանները պատրաստված են վաղ կլասիցիզմի ոգով, վերևից զարդարված են լողաթավոր գոտիով։ Լայնությունը հիմքի մոտ 4,5 մ է, բարձրությունը` 9 մ։ Հուշատախտակի գրությունը հայտնում է.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | *Այստեղ 1942 թվականի օգոստոսին, պաշտպանելով Կովկասի դարպասները, մինչև մահ կանգնած էին Կուբանի կազակական կորպուսի գվարդիականները` աշխարհին զարմացնելով իրենց տոկունությամբ և ոգու վեհությամբ։* |  |

Համազգեստով կազակները պատկերված են ծառս կանգնած ձիերի վրա։ Կազակներից մեկը վրա է բերել թուրը, մյուսն այն պահում է գլխավերևում։ Քանի որ «Կազակները» մշակութային ժառանգության դաշնային նշանակության օբյեկտ է, մերձակա տարածքում արգելվում է վարել տնտեսական կամ որևէ այլ գործունեություն, որը կարող է բացասաբար ազդել տվյալ օբյեկտի վրա, բացի դրանից, արգելվում է տեղադրել որևէ տեղեկատվական կամ գովազդային վահանակ և կտրել բուսականությունը։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* «Կազակները» թիվ 15 ջրարգելակի երկու կողմերում«Կազակները» թիվ 15 ջրարգելակի երկու կողմերում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Сайт «Объекты культурного наследия (памятники истории и культуры) народов Российской Федерации». СКУЛЬПТУРНАЯ ГРУППА "КАЗАКИ". № 6110042000". Retrieved 2017 Մարտ 2.(չաշխատող հղում)
2. 1 2  "Памятник «Донские казаки»" (in ռուսերեն). Донской туризм. Ростовская область. Արխիվացված է the original 2017 թ․ դեկտեմբերի 1-ին. Retrieved 2017 թ․ հունվարի 16. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  "«Казаки» на судоходном канале в Волгодонске попали в особо охраняемую зону". Блокнот. Retrieved 2017 թ․ հունվարի 16.
**Նիկոլայ Մեշչանինով** (ռուս.՝ Николай Петрович Мещанинов, 1913 - 1967), խորհրդային նկարիչ, քանդակագործ, Ստալինյան մրցանակի դափնեկիր (1951 թվական)։

Կենսագրություն
--------------

Նիկոլայ Մեշչանինովը ծնվել է 1913 թվականին։ Ապրել և աշխատել է Մոսկվայում։

Ավարտել է Վ. Սուրիկովի անվան Մոսկվայի գեղարվեստական ինստիտուտը։

1949 թվականից մասնակցել է ցուցահանդեսների, այդ թվում` Համամիութենական գեղարվեստական ցուցահանդեսների (1950 թվական, 1952 թվական)։

1951 թվականին նրան շնորհվել է 2-րդ աստիճանի Ստալինյան մրցանակ` կերպարվեստի բնագավառում` «Իշխանությունը` սովետներին, խաղաղությունը` ժողովուրդներին» կտավի համար, որն ստեղծել է Վասիլի Բասովի, Վիկտոր Պրիբիլովսկու և Միխայիլ Սուզդալցևի հետ։

1953 թվականին Մեշչանինովի վրձնին պատկանող Մոդեստ Մուսորգսկու և Ալեքսանդր Դարգոմիժսկու դիմանկարները տեղադրվել են Մոսկվայի Չայկովսկու անվան պետական կոնսերվատորիայի Մեծ դահլիճում։

Մահացել է 1967 թվականին։

Անձնական կյանք
--------------

Կինը Քսենիա Մեշչանինովան է (ծննդյամբ Աննենկովա)։

Դուստրը Նատալյա Մեշչանինովան է (1961 թվականի սեպտեմբերի 10), քանդակագործ, նկարիչ, կերամիստ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Мещанинов Николай Петрович". socrealizm.com.ua. Retrieved 2019 թ․ հոկտեմբերի 19.
2. ↑  "Художник Мещанинова Наталья". www.picture-russia.ru. Արխիվացված է the original 2019 թ․ հոկտեմբերի 19-ին. Retrieved 2019 թ․ հոկտեմբերի 19. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
ArmComedy (ԱրմՔոմեդի) հաղորդավարներ Սերգեյ Սարգսյանն (աջ կողմում) և Նարեկ Մարգարյանը (ձախ կողմում) «Հայակ 2014» մրցանակաբաշխության ժամանակ կինոռեժիսոր Սերժ Ավետիքյանի հետ։
**Նարեկ Մարգարյան** (սեպտեմբերի 14, 1983(1983-09-14), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հաղորդավար, հումորիստ։ Աշխատում է Արմնյուզ լրատվական հեռուստաալիքում, որպես Արմքոմեդի երգիծական հաղորդման հաղորդավար։

Կենսագրություն
--------------

Նարեկ Մարգարյանը ծնվել է 1983 թվականի սեպտեմբերի 13-ին Երևանում։ Սովորել է անգլերենի խորացված ուսուցմամբ դպրոցում։ 2006 թվականին ավարտել է Բրյուսովի անվան լեզվաբանական համալսարանը, 2009 թվականին՝ համալսարանի ասպիրանտուրան։ Ստացել է բանասիրական գիտությունների թեկնածուի կոչում։ 2008-2010 թվականներին Բրյուսովի անվան համալսարանում դասավանդել է անգլերեն բանավոր խոսք։ 2011-2012 թվականներին աշխատել է «Սիվիլնեթ» ինտերնետային հեռուստաընկերությունում, որպես հաղորդավար։ 2012 թվականից Սերգեյ Սարգսյանի հետ համատեղ վարում է Արմքոմեդի քաղաքական-երգիծական հաղորդումը։

Աղբյուրներ
----------

1. ↑  "Նարեկ մարգարյանի մասին AV Production կայքում". Արխիվացված է the original 2022 թ․ հունվարի 19-ին. Retrieved 2018 թ․ փետրվարի 18.
**Նարայանգանջ** (բենգալերեն՝ নারায়ণগঞ্জ *Naraeongônj*), քաղաք Բանգլադեշի կենտրոնական մասում՝ երկրի մայրաքաղաք Դաքքայից մոտավորապես 15 կիլոմետր դեպի հարավ-արևելք, Շիթալաքշյա գետի ափին, ծովի մակերևույթից 3 մետր բարձրության վրա։ Նույնանուն շրջանի վարչական կենտրոնն է։ Ունի գետային նավահանգիստ, որն ամենահներից մեկն է Բանգլադեշում։ Բնակչության թվաքանակը հասնում է մոտավորապես երկու միլիոնի. այդ ցուցանիշով վեցերորդ տեղն է զբաղեցնում երկրում
: Արդյունաբերության ու գործարարության կենտրոն է, աչքի է ընկնում հատկապես տեքստիլի և ջուտի արտադրությամբ։ Ընդ որում՝ ջուտի վերամշակման ձեռնարկություններն այնքան շատ են քաղաքում, որ նրան տվել են «Բանգլադեշի Դանդի» մականունը (շոտլանդական Դանդի քաղաքը աշխարհով մեկ համբավվել է որպես ջուտի արտադրության կենտրոն և կոչվել է Ջուտոպոլիս):

Ժողովրդագրություն
-----------------

Նարայանգանջի բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.:

| 1991 | 2001 | 2010 |
| --- | --- | --- |
| 817 133 | 1 133 191 | 1 490 131 |

Պատմություն
-----------

Քաղաքի անվանումն առնչվում է 18-րդ դարի հինդուիստական կրոնական առաջնորդ Լաքշմի Նարայան Թաքուրին, ով Պլեսսիի ճակատամարտից հետո՝ 1766 թվականին Շիթալաքշյա գետի ափին տարածքներ է վարձակալել Բրիտանական արևելահնդկական ընկերությունից և հողամասեր, շուկաներ, գումարներ նվիրաբերել Նարայանա (Վիշնու) աստծու պաշտամունքը տարածելու և պատշաճ մակարդակով իրականացնելու համար։

1876 թվականի սեպտեմբերի 8-ին հիմնվել է Նարայանգանջի համայնքը, որտեղ Հարականտա Բաներջիի ընծայաբերած գումարներով կառուցվել և 1885 թվականին բացվել է տարածաշրջանի առաջին հիվանդանոցը։

2011 թվականի մայիսի 5-ին, նախկին երեք համայնքների (Նարայանգանջի, Սիդհիրգանջի և Քադամ Ռասուլի) միավորման արդյունքում, ստեղծվել է Նարայանգանջի քաղաքային ընկերակցություն (Narayanganj City Corporation) անվանումը կրող վարչական նոր միավորը։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Narayanganj, Bangladesh Page" (in անգլերեն). Արխիվացված from the original on 2012 թ․ օգոստոսի 12. Retrieved 2011 թ․ հունիսի 21.
2. ↑  "Narayanganj". Banglapedia.
3. ↑  "Jute Industry in Dundee and India". Dundee (UK). Արխիվացված է the original 2017 թ․ ապրիլի 15-ին. Retrieved 2022 թ․ օգոստոսի 28.
4. ↑  "Nārāyanganj" (in անգլերեն). World Gazetteer. Արխիվացված է the original 2012 թ․ օգոստոսի 12-ին. Retrieved 2011 թ․ հունիսի 21.
5. ↑  "Narayanganj". Banglapedia.
6. ↑  "Narayanganj". banglapedia. Արխիվացված from the original on 2012 թ․ օգոստոսի 19.
7. ↑  "History & Facts - Narayanganj City Corporation". *ncc.org.bd*. Արխիվացված է the original 2012 թ․ դեկտեմբերի 13-ին. Retrieved 2015 թ․ փետրվարի 17.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Նարայանգանջի քաղաքային ընկերակցության կայքէջը
* Նարայանգանջի տեսարժան վայրերը

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական |

 |
**Յարոսլավլի պատանի հանդիսատեսի թատրոն** (ռուս.՝ Ярославский театр юного зрителя), պատանի հանդիսատեսի թատրոն Յարոսլավլում, Յարոսլավլի մարզի պետական մշակութային կազմակերպություն։

Շինություն
----------

Ազատության փողոցում պոստմոդերնիզմ ոճով մանկական թատերական համալիրը կառուցվել է 1974-1983 թվականներին՝ 1969 թվականի կազմված նախագծով։ Շինության ընդհանուր ծավալը 75000 մ³ է, ընդհանուր մակերեսը՝ 15000 մ²։ Միավորում է երկու թատրոններ՝ Պատանի հանդիսատեսի թատրոն՝ 750 և 100 տեղով, և Յարոսլավլի պետական տիկնիկային թատրոն՝ 300 տեղով։

Ճարտարապետներն են եղել Վ․ Շուլրիխտերը, Տ․ Ցելիշևան և Մ․ Ռյաբովան, կոնստրուկտորները՝ Ի․ Բրուկը և Ի․ Կոլչուկը։ Կառուցմանը մասնակցել են Յարոսլավլի քանդակագործներ և նկարիչներ Ա․ Մոլոդցովը (կոմպոզիցիաներ տիկնիկային թատրոնի նախասրահի համար), Ի․ Տրեյվուսը, Յու․ Զոլոտովը («Լել» քանդակը նահասրահի ինտերիերի համար), Ելենա Պասխինան և Ի․ Բրանդուկովը (շենքի ճակատի համար քանդակներ), խեցեգործներ Ա․ Եգորովը, Ա․ Մոնախովը։

Շինությունը համարվում է հրապարակի կոմպոզիցիոն կենտրոնը, որը կազմակերպված է նրա շուրջ «Յարոսլավքաղնախագիծ» ինստիտուտի ծրագրով և ստացել է Երիտասարդության հրապարակ անվանումը։



Թատրոնի շենքը 2010 թվականին
Թատրոնի շենքը 2010 թվականին

Պատմություն
-----------

Յարոսլավլի պատանի հանդիսատեսի պետական թատրոնը բացվել է 1984 թվականի փետրվարի 22-ին «Հավերժ ողջերը» ներկայացմամբ, որ բեմադրվել է ըստ Վիկտոր Ռոզովի պիեսի, ով անմիջական կապ ուներ թատրոնի բացման հետ։ 1980-ական թվականներին թատրոնն անվանվել է «Երիտասարդության հրապարակի թատրոն»։ Վերջին քառորդ դարում կայացել են 139 պրեմիերաներ։ Երեխաների և պատանիների թատրոնների համար անցկացվող ռուսական և միջազգային կինոփառատոնների մշտական մասնակից է։ Մոսկվայի ռուս-թուրքական ժամանակակից դրամատուրգիայի և թատրոնի փառատոնի մրցանակի դափնեկիր է (2000)։ Վեց անգամ արժանացել է Ֆ․ Վոլկովի անվան մարզային թատերական մրցանակի։ Թատրոնը ղեկավարել են ռեժիսորներ Սերգեյ Ռոզովը, Ստանիսլավ Տայուշևը, Ալեքսանդր Կուզինը։

Ներկայում թատրոնի խաղացանկում ընդգրկված են ներկայացումներ երեխաների, պատանիների և մեծահասակների համար։

Անձնակազմ
---------

**Ղեկավարություն**

* Նատալյա Նիկոլաևնա Պրոկինա՝ տնօրեն
* Գալինա Միխայլովնա Պրոխորովա՝ թատերախմբի ղեկավար
* Յակով Լազարևիչ Կազյանսկի՝ երաժշտական բաժնի ղեկավար

**Ժողովրդական արտիստներ**

* Վիտալի Լվովիչ Ստուժև

**Վաստակավոր արտիստներ**

* Վիկտոր Իվանովիչ Գրիգորյուկ
* Յուրի Իվանովիչ Իվանով
* Եվգենյա Վլադիմիրովնա Զասուխինա
* Իրինա Ստեփանովնա Կապրալովա
* Յուրի Արկադևիչ Կլիպ
* Ալլա Կոնստանտինովնա Կորմակովա
* Օլեգ Ալեքսանդրովիչ Չելնոկով

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Այն պիեսը, որի հիման վրա նկարահանվել է «Կռունկները թռչում են» ֆիլմը։
2. ↑  Ермолин Е. ТЮЗ. Дни и годы. 1984—2004
3. ↑  "Почётное звание присвоено указом президента России № 1521 от 6 декабря 2010 года". Արխիվացված է the original 2013 թ․ մայիսի 9-ին. Retrieved 2017 թ․ հունիսի 28.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
* «нАш, только нАш» թատերական թերթի կայքը
* Թատերաբեմի պարամետրերը(չաշխատող հղում)
։ *Թատերական Ռուսաստան*
* Մանկական թատրոնի համալիր (Յարոսլավի պատանի հանդիսատեսի թատրոն) Archived 2009-07-23 at the Wayback Machine.. *Սովետական ճարտարապետություն*
**Լոլա Խոմյանց** (մայիսի 18, 1934(1934-05-18), Թիֆլիս, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - դեկտեմբերի 10, 2004(2004-12-10), Երևան, Հայաստան), հայ էստրադային երգչուհի։

Հայ էստրադային երգիչ Արտաշես Ավետյանի կինը։

Կենսագրություն
--------------

Լոլա Խոմյանցը ծնվել է Թիֆլիսում, հայ զինվորականի ընտանիքում։ Սովորել է Վրաստանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի մեխանիկայի ֆակուլտետում։ Ուսանողական տարիներից սկսել է երգել։ Մասնակցել է քաղաքային և հանրապետական մրցույթների և արժանացել առաջին մրցանակի։ 1950-ականների վերջերից համերգներով հաճախ հանդես է եկել Մոսկվայում, որտեղ ելույթ է ունեցել Օ. Լունդստրեմի, Ա. Կրոլի նվագախմբերի հետ։ Երգել է ջազային կատարումներ։ 1960-ականների սկզբներին աշխատել է Կոնստանտին Օրբելյանի հետ։ Բազմաթիվ համերգներ է ունեցել Խորհրդային Միությունում։ Շուրջ 30 տարի երգել է Հայաստանի պետական էստրադային սիմֆոնիկ նվագախմբում։ 1990 թվականին ամուսինը՝ երգիչ Արտաշես Ավետյանը լքել է նրան և տեղափոխվել ԱՄՆ, որից հետո նա ապրել է միայնակ մինչ կյանքի վերջ։ Մահացել է Երևանում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Լոլա Խոմյանցի կենսագրությունը avproduction.am կայքում". Արխիվացված է the original 2022 թ․ օգոստոսի 15-ին. Retrieved 2018 թ․ փետրվարի 18.
2. ↑  "Էստրադային երգչուհի Լոլա Խոմյանց". *www.1tv.am*. Retrieved 2022 թ․ փետրվարի 22.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Արտաշես Ավետյան և Լոլա Խոմյանց, «Արի այսօր սիրո մասին չխոսենք»