recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Լեյլա Մահադ ղիզի Վեքիլովա** (ադրբ.՝ Leyla Məhəd qızı Vəkilova, հունվարի 29, 1927(1927-01-29), Բաքու, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - փետրվարի 20, 1999(1999-02-20), Բաքու, Ադրբեջան), բալետի ադրբեջանցի արտիստուհի, բալետմայստեր, Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստուհի, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստուհի;

Կենսագրություն
--------------

Լեյլա Վեքիլովան ծնվել է 1927 թվականի հունվարի 29-ին Բաքվում։ 1935 թվականից նա դասավանդում էր Խորեոգրաֆիա դպրոցում։ Նրա ուսուցիչը հայտնի ադրբեջանցի բալետմայստեր Գամեր Ալմասզադեն էր։ 1943 թվականին դպրոցն հաջողությամբ ավարտել է։ Դպրոցն ավարտելուց հետո նա սկսել է հանդես գալ որպես մենակատար `Ադրբեջանի օպերայի և բալետի պետական ակադեմիական թատրոնում։ 1945-1946 թվականներին Մոսկվայի Խորեոգրաֆիա դպրոցում երկու տարի անցավ հատուկ դասընթաց։ Վերադառնալով Բաքու, նա դարձավ Ադրբեջանի օպերայի և բալետի պետական ակադեմիական թատրոնի բալետի դերասանուհի։

Լավագույն դերակատարումներ
-------------------------

Ազգային լավագույն դերակատարումներից են՝ Գյուլյանակ (Աֆրասիաբ Բադալբեկլիի «Կույսի աշտարակը»), Օդետա-Օդիլիա, Ավրորա, Մուլլա (Պյոտր Չայկովսկիի «Կարապի լիճը», «Քնած գեղեցկուհին» և «Շչելկունչիկ»), Կիտրի (Լյուդվիգ Մինկուսի «Դոն Կիխոտ»), Գյուլշեն (Ս. Հաջիբեկովի «Գյուլշեն»), Այշա (Կարա Կարաևի «Յոթ գեղեցկուհիներ», 1952), Շիրին (Արիֆ Մելիքով, «Սիրո լեգենդ»)։

Լեյլա Մախադ կըզը Վեքիլովան մահացել է 1999 թվականի փետրվարի 20-ին Բաքվում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Векилова Лейла Махат кызы // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
2. ↑  Լեյլա Մախադ կըզը Վեքիլովա
3. ↑  Лейла Векилова (Leyla Vəkilova) / биография
4. ↑  "Balet sənətinin sönməz ulduzu –LEYLA VƏKİLOVA". Արխիվացված է the original 2020 թ․ սեպտեմբերի 27-ին. Retrieved 2019 թ․ հուլիսի 9. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
**Նիլս Ուլաֆ** (նորվ.՝ Nils Olav, 1972, Edinburgh Zoo, Էդինբուրգ, Միացյալ Թագավորություն), արքայական պինգվին, բնակվում է Շոտլանդիայի մայրաքաղաք Էդինբուրգի կենդանաբանական այգում։ Այս պինգվինը նորվեգական թագավորական գվարդիայի խորհրդանիշն է, ներկայումս կրում է գնդապետ կոչում և 2008 թ. նրան շնորհվել է ասպետի սըր կոչում։

Ընդհանուր տեղեկություններ
-------------------------

1961 թվականին Նորվեգիայի թագավորական գվարդիան այցելում է զինվորական երաժշտախմբերի Էդինբուրգյան շքերթին, որտեղ մասնակցում է ցուցադրական ելույթներին։ Շքերթի ժամանակ գվարդիայի լեյտենանտ Նիլս Էգելիենը (նորվ.՝ Nils Egelien) հետաքրքրվում է Էդինբուրգի կենդանաբանական այգու պինգվիններով։ 1972 թվականին, երբ գվարդիան նորից այցելում է Էդինբուրգ, պինգվիններից մեկը «որդեգրվում է»։ Նրան անվանում են Նիլս Ուլաֆ. Նիլս՝ լեյտենանտ Նիլս Էգելիենի և Ուլաֆ՝ Նորվեգիայի Ուլաֆ V թագավորի պատվին։

Նիլս Ուլաֆին տրվում է ենթակապրալի (նորվ.՝ visekorporal) զինվորական կոչում, և նորվեգական գվարդիայի՝ Էդինբուրգ կատարած ամեն այցից հետո պինգվինի կոչումը բարձրացվում է, 1982 թվականին նա դառնում է կապրալ, 1987 թ. սերժանտ, իսկ այդ կոչումը ստանալուց քիչ ժամանակ անց պինգվինը սատկում է։ Նրան փոխարինում է մեկ այլ պիգվին՝ Նիլս Ուլաֆ II։

Նիլս Ուլաֆի բրոնզե քանդակը
1993 թվականին կոչումը բարձրացվում է մինչև գնդային սերժանտ (sergeant major), իսկ 2005 թվականի օգոստոսի 18-ին Նիլս Ուլաֆին շնորհվում է գնդապետի կոչում (Colonel-in-Chief)։ Մինչ այդ՝ նույն թվականի օգոստոսի 15-ին նրան շնորհվում է ասպետի կոչում։ Ասպետ շնորհելու կապակցությամբ Էդինբուրգի կենդանաբանական այգում կանգնեցվում է նրա բրոնզե արձանը, նման արձան տեղադրվում է նաև Նորվեգիայի մայրաքաղաք Օսլոյում՝ Նորվեգիայի թագավորական գվարդիայի շտաբ-բնակարանում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Military penguin becomes a 'Sir'". BBC News Website. Արխիվացված է the original 2012 թ․ ապրիլի 19-ին. Retrieved 2010 թ․ մարտի 1. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  "1961 թ. զինվորական երաժշտախմբերի էդինբուրգյան շքերթի ծրագիր". Արխիվացված է the original 2006 թ․ հոկտեմբերի 7-ին. Retrieved 2013 թ․ դեկտեմբերի 22. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  "Էդինբուրգում նորվեգական կոնսուլտանտի կայք". Արխիվացված է the original 2006 թ․ հոկտեմբերի 1-ին. Retrieved 2006 թ․ հոկտեմբերի 1. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Նիլս Ուլաֆ***էջը Վիքիպահեստում |

* BBC News Military penguin becomes a 'Sir'
* BBC News on his knighthood
* Article with pictures Archived 2005-11-16 at the Wayback Machine. (նորվ.)
**Լութֆիյար Մուսլիմ օղլի Իմանով** (ադրբ.՝ Lütfiyar Müslüm oğlu İmanov, ապրիլի 17, 1928(1928-04-17), Սաբիրաբադ, Ջավադի գավառ, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - հունվարի 21, 2008(2008-01-21), Բաքու, Ադրբեջան), Ադրբեջանի օպերային երգիչ (Տենոր), պրոֆեսոր, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1977);

Կենսագրություն
--------------

Լութֆիյար Իմանովը ծնվել է 1929 թվականի ապրիլի 17-ին Սաբիրաբադում։ Առաջին անգամ 1943 թվականին հանդես է եկել որպես դերասան Սաբիրաբադի պետական դրամատիկական թատրոնում։ 18 տարեկանում նա թատերական ասոցիացիայի ղեկավարն էր։ 1948 թվականից աշխատել է որպես Սաբիրաբադ քաղաքի մշակույթի տան գեղարվեստական ղեկավար։ 1957 թվականին ավարտել է Ասաֆ Զեյնալլու անվան Բաքվի երաժշտական դպրոցի (ներկա Բաքվի երաժշտական ակադեմիա) վոկալ բաժինը։ 1968 թվականին ավարտել է Ադրբեջանի մշակույթի և արվեստի համալսարանի թատրոնի ֆակուլտետը։ 1954-1956 թվականներին եղել է Ադրբեջանի հեռուստատեսության և ռադիոյի երգչախմբի մենակատար։ 1956-1957 թվականներին եղել է Ադրբեջանի պետական էստրադային նվագախմբի մենակատար։ 1956-1959 թվականներին աշխատել է Ադրբեջանի պետական երաժշտական կոմեդիայի թատրոնում։ Առաջին անգամ գլխավոր դերն է խաղացել 1957 թվականին Մոսկվայում Ուզեիր Հաջիբեկովի «Քյոռօղլի» օպերայում։ 1958 թվականից մինչև իր կյանքի ավարտը նա եղել է Ադրբեջանի պետական ակադեմիական օպերայի և բալետի թատրոնի մենակատար։

1980 և 1985 թվականներին ընտրվել է Ադրբեջանական ԽՍՀ Գերագույն խորհրդի անդամ։ Լութֆիյար Իմանովը մահացել է 2008 թվականի հունվարի 21-ին Բաքվում։

Կոչումներ ու պարգևներ
---------------------

* Ադրբեջանական ԽՍՀ-ի վաստակավոր արտիստ (1959),
* Ադրբեջանական ԽՍՀ-ի ժողովրդական արտիստ (1967),
* ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1977),
* Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան,
* «Փառքի» շքանշան,
* «Անկախության» օրդեն;

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Discogs — 2000.
2. ↑  Иманов Лютфияр Муслим оглы
3. ↑  Լութֆիյար Մուսլիմ օղլի Իմանով
4. ↑  "Иманов Лютфияр". Արխիվացված է the original 2012 թ․ օգոստոսի 5-ին. Retrieved 2019 թ․ ապրիլի 30. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Discogs · International Music Score Library Project |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1033757004 · ISNI: 0000000403157441 · LCCN: n86107649 · VIAF: 299545722 · WorldCat VIAF: 299545722 |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Եսայան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Նունե Մարտիկի Եսայան** (օգոստոսի 5, 1969(1969-08-05), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ էստրադային երգչուհի, ՀՀ վաստակավոր արտիստ։

Կրթություն
----------

Ավարտելով միջնակարգ դպրոցը՝ 1986 թվականին ընդունվել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտ։ Զուգահեռ հաճախել է ժողովրդական երգերի սիրողական խումբ։ 1987 թվականին որոշել է փոխել մասնագիտական ուղղությունը և 1988 թվականին ընդունվել է Երևանի ջազային և էստրադային արվեստի պետական քոլեջ։

Առաջին ուսուցիչներն են եղել ջազային երգչուհի Տաթևիկ Հովհաննիսյանը և կոմպոզիտոր Արթուր Գրիգորյանը։ 1990 թվականին ավարտելով քոլեջը՝ ընդունվել է Կոնստանտին Օրբելյանի ղեկավարած Հայաստանի պետական էստրադային նվագախումբ որպես մեներգչուհի։ Մասնակցել է բազմաթիվ տեղական և միջազգային մրցույթների ու արժանացել պատվավոր մրցանակների։

1993-1995 թթ. երաժշտական գործունեություն է ծավալել Սիրիայում։

Թողարկել է ավելի քան 10 ձայնասկավառակ, նկարահանել է ավելի քան 20 տեսահոլովակ։ Մենահամերգներով հանդես է եկել Հայաստանում և արտասահմանյան բազմաթիվ երկրներում։ Երգացանկում գերակշիռ մաս են կազմում ժողովրդական երգերը։

Հասարակական-քաղաքական գործունեություն
-------------------------------------

2013 թվականի ապրիլին ՀՀ կառավարության նիստում որոշում էր կայացվել Երևանի թիվ 53 դպրոցի երրորդ հարկաբաժնից 500 քմ տարածք անհատույց տրամադրել «Նունե Եսայան» բարեգործական հիմնադրամին։ 2019 թ. հոկտեմբերին այդ որոշումն ուժը կորցրած է ճանաչվել։

2019 թ. դեկտեմբերին միացել է «Ի աջակցություն Ռոբերտ Քոչարյանի» ստորագրահավաքն իրականացնողներին։ Ի պատասխան քննադատություններին՝ նշել է. «Ես նախագահի համար եմ ստորագրել և լավ եմ արել»։

Մրցանակներ, պարգևներ
--------------------

2006 թվականին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով նրան շնորհվել է ՀՀ վաստակավոր արտիստի կոչում։

Սկավառակագրություն
------------------

* Կավարը մեր (1998)
* Who Knows (1999)
* World (2000)
* Նունե (2001)
* Love (2002)
* Սայաթ-Նովա (2003)
* Me (2004)
* Nune: International Album (2005)
* Դլե յաման (2006)
* Sold Out (2012)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Baghdasaryan, Aram. "AV Production - Նունե Եսայան". *avproduction.am*. Արխիվացված է the original 2018 թ․ հունիսի 20-ին. Retrieved 2017 թ․ մարտի 11. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  Տարոն Մարգարյանի կողմից Նունե Եսայանին տրված նվերը նոր կառավարությունը հետ վերցրեց, Armlur.am
3. ↑  Ես նախագահի համար եմ ստորագրել և լավ եմ արել․ Նունե Եսայան, Yerevan Today
4. ↑  Ես հորոսկոպով առյուծ եմ, հիմա առյուծին արթնացրել եք, կտրորեմ կանցնեմ, լուրջ եմ ասում. Նունե Եսայան. Aysor.am

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Discogs · MusicBrainz |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Արմենիապեդիա · AV Production |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: no2010035738 · VIAF: 108021563 · WorldCat VIAF: 108021563 |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լենինի փողոց (այլ կիրառումներ)

**Լենինի փողոց** (ռուս.՝ Улица Ленина), Ղրիմի Ալուշտա քաղաքի կենտրոնական փողոցը։ Անվանվել է համաշխարհային պրոլետարիատի առաջնորդ Վլադիմիր Լենինի պատվին։ Սկիզբ է առնում Օկտյաբրսկայա փողոցից և ավարտվում Սուդակսկայա փողոցի հետ հատումով։ Երկարությունը 2,5 կիլոմետր է։

Նկարագրություն
--------------

Ալուշտա քաղաքի Լենինի փողոցը կենտրոնականն է քաղաքում։ Փողոցը ձգվում է ամբողջ քաղաքով, ունի երկու օղակաձև հանգույց։ Երթևեկությունը փողոցի մեծ մասում թույլատրված է։ Այստեղով երթևեկում են էիվ 2, 4, 5Ա, 6, 7, 8, 9 և 26 ռեյսային ավտոբուսները։ Կանգառները կոչվում են «Լենինի փողոց», «Միլիցիա» և ««Ալուշտա» գինու գործարան»։ Լենինի փողոցի 8-րդ տունը տեղական նշանակության ճարտարապետական հուշարձան է, որը կառուցվել է 20-րդ դարի սկզբին։ Այստեղ այժմ գործում է քաղաքի գավառագիտական թանգարանը։

Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից առաջ կոչվել է Կուտուզովի փողոց։

Լենինի փողոցը սկսվում է Օկտյաբրսկայա փողոցից, հատում Ուլու Ուզեն գետը, Գորկու փողոցի հետ օղակաձև հանգույցը, Կարլ Մարքսի փողոցը, Պարկովայա փողոցը, Կալյադինի նրբանցքը, Ռևկոմովսկի նրբանցքը, երկու անգամ` Վլադիմիր Խրոմիխի փողոցը, Սպորտիվնի նրբանցքը, Օվրաժնի նրբանցքը, Կրասնոարմեյսկայա փողոցի հետ օղակաձև հանգույցը, Դեմերջի գետը, Իվանովի նրբանցքը և ավարտվում Սուդակսկայա փողոցի հետ հատումով։ Փողոցում կա համարակալված 116 շինություն։ Երկարությունը 2,5 կիլոմետր է։

Լենինի փողոցի փոստային դասիչն է՝ 298500։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Տվյալ աշխարհագրական օբյեկտը տեղայակված է Ղրիմի թերակղզում, որի մեծ մասը տարածքային վեճի առարկա է Ռուսաստանի և Ուկրաինայի միջև։ Համաձայն Ռուսաստանի վարչատարածքային բաժանման՝ թերակղզում տեղակայված են ՌԴ Ղրիմի Հանրապետության սուբյեկտները և դաշնային նշանակություն ունեցող Սևաստոպոլ քաղաքը։ Համաձայն Ուկրաինայի վարչատարածքային բաժանման՝ Ղրիմում գտնվում են Ուկրաինայի կազմի մեջ մտնող Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետությունը և հատուկ կարգավիճակ ունեցող Սևաստոպոլ քաղաքը։
2. ↑  "Главные улицы Алушты".
3. ↑  "Дача «Голубка»". Արխիվացված է the original 2019 թ․ ապրիլի 10-ին. Retrieved 2019 թ․ ապրիլի 10. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Աղբյուրներ
----------

* Улица Ленина в Алуште
* Подробная карта Улица Ленина, город Алушта со спутника с номерами домов, индекс и маршруты, Яндекс, Гугл карты

Արտաքին հղումներ
----------------

* г. Алушта, улица Ленина Archived 2019-04-10 at the Wayback Machine.
**Նիժնի Տագիլի մետաղագործների հուշարձան** (ռուս.՝ Памятник металлургам Нижнего Тагила), հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության Սվերդլովսկի մարզի Նիժնի Տագիլ քաղաքում։ Տեղադրվել է Լիսյա լեռան ստորոտին` Լեռնագործարանային տեխնիկայի պատմության գործարան-թանգարանի դիմաց, քաղաքի Լենինյան շրջանում։

Պատմություն
-----------

Նիժնի Տագիլի մետաղագործների հուշարձանի վայրն ընտրվել է ոչ անմիջապես. առաջարկվել են քաղաքի պատմական մասը, մետաղագործական կոմբինատի հարևանությամբ գտնվող վայրը և նույնիսկ Կայարանամերձ հրապարակը, որտեղ մինչ օրս պահպանվել է պատվանդանը։ Բայց ի վերջո ընտրվել է Լիսյա լեռան ստորոտին գտնվող տեղամասը` Դեմիդովյան գործարանի արտադրական շինությունների դիմաց։ Հուշարձանի հիմնադրումը հարմարեցված է եղել Նիժնի Տագիլի մետալուրգիական կոմբինատի (ՆՏՄԿ) 70-ամյակին և տեղի է ունեցել 2010 թվականի հոկտեմբերի 16-ին։

Հուշարձանի բացման հանդիսավոր արարողությանը մասնակցել են Նիժնի Տագիլի ղեկավար Վալենտինա Իսաևան, «Եվրազ» ընկերության փոխնախագահ Դմիտրի Սոտնիկովը, ՆՏՄԿ ԲԲԸ-ի կառավարիչ տնօրեն Ալեքսեյ Կուշնարյովը, ինչպես նաև Նիժնի Տագիլի մետալուրգիական կոմբինատի աշխատակիցները և քաղաքի հանրության ներկայացուցիչները։

Նկարագրություն
--------------

Հուշարձանի վերին հատվածը խոշոր պլանով
Հուշարձանի հեղինակն է նիժնիտագիլցի քանդակագործ, Ռուսաստանի նկարիչների միության անդամ Վլադիմիր Պավլենկոն։ Հուշարձանը կազմված է երեք միակտուր մոխրագույն գրանիտից, որոնք տեղադրված են բետոնե պատվանդանի վրա։ Պատվանդանը երեսպատված է խամքարով. հենց այդ քարով է կառուցվել Դեմիդովյան գործարանը։ Երեք միակտուրները մարմնավորում են կապը անցյալի, ներկայի և ապագայի մետաղագործների միջև։ Հուշակոթողի վերևում պարագծով պատկերված են բանվորների պատկերաքանդակները և կրակ, որոնք ձուլված են կռած պղնձից։ Հուշարձանի բարձրությունը 14 մետր է։

Կոթողը շրջապատված է ցանկապատով, նրա ուղղությամբ տանում է լայն սանդուղքը։

Աղբյուրներ
----------

* "В Нижнем Тагиле открыт памятник металлургам". Нижний Тагил. Официальный сайт города. 2010 թ․ հուլիսի 16. Retrieved 2015 թ․ մարտի 30.
* "14-метровый гигант - в подарок металлургам". История Нижнего Тагила от основания до наших дней. Retrieved 2015 թ․ մարտի 30.
* "Памятник металлургам на Лисьей горе". EkatGid. Արխիվացված է the original 2015 թ․ ապրիլի 2-ին. Retrieved 2015 թ․ մարտի 30. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
* "Памятник металлургам появился в Нижнем Тагиле рядом с НТМК". siapress.ru. Retrieved 2015 թ․ մարտի 30.
**Խոակին Ալբալադեխո Մարտինես** (իսպ.՝ Joaquín Albaladejo Martínez, սեպտեմբերի 11, 1973(1973-09-11), Տոռեվիեխա), իսպանացի պետական և քաղաքական գործիչ, Իսպանիայի 11-րդ և 12-րդ գումարման պատգամավորական ժողովի անդամ։

Կենսագրություն
--------------

Խոակին Ալբալադեխո Մարտինեսը ծնվել է 1973 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Վալենսիայի ինքնավար համայնքի Տոռեվիեխա քաղաքում։

Սովորել է Ալիկանտեի համալսարանի իրավաբանության ֆակուլտետում, որն ավարտելուց հետո աշխատել է, որպես անշարժ գույքի գործակալ և քաղաքային գույքի կառավարիչ։ Շուտով դարձել է Իսպանիայի Ժողովրդական կուսակցության գլխավոր քարտուղարը։

2007 թվականին Իսպանիայի Թագավորությունում տեղի ունեցած ընտրություններից հետո ընտրվել է Տոռեվիեխայի քաղաքային խորհրդի խորհրդական։ 2015 թվականին ընտրվել է Իսպանիայի Կորտեսի պատգամավոր՝ Ալիկանտեի ընտրատարածքից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Ayuntamiento de Torrevieja - Grupo Municipal Popular". *torrevieja.es* (in իսպաներեն). Retrieved 2017 թ․ հուլիսի 13.
2. ↑  "Diputación de Alicante". *www.diputacionalicante.es* (in եվրոպական իսպաներեն). Արխիվացված է the original 2016 թ․ հունվարի 28-ին. Retrieved 2017 թ․ հուլիսի 13. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  "Fitxa del Congrés dels Diputats".

|  |
| --- |
| 
  **Կենսագրություն**   **Իսպանիա**   **Եվրոպա**
 |
«**Լորիկ**», ռեժիսոր Ալեքսեյ Զլոբինի 2018 թվականին նկարահանած արկածային, տրագիկոմեդիա ժանրի ֆիլմը։ Կատակերգության միջոցով ֆիլմը ցույց է տալիս հասարակության արատավոր կողմերը` սոցիալական անհավասարությունը, մարդկային անտարբերությունը տարաբնույթ անարդարության հանդեպ։ Գլխավոր հերոսի օգնությամբ հանդիսատեսը հայտնվում է կյանքի տարբեր իրավիճակներում` զգալով անսահման երջանկություն ու ցավ։ Այդ դրամատիկ իրավիճակները գլխավոր հերոսին ստիպում են խորհել շրջապատի խնդիրների մասին, դառնալ դրանց մի մասը։

2018 թվականին ֆիլմը ներկայացվել է Ոսկե ծիրան կինոփառատոնի «Արտամրցութային ծրագրեր» շարքում։

Սյուժե
------

Ֆիլմը պատմում է Լոուրենս Օլիվիեի անվանակից տարօրինակություններով լի դերասան Լորիկի մասին՝ ներկայացնելով ոչ միայն մեկ դերասանի, այլ նաև մարդկանց կյանքի նկարագիրը՝ բարդություններով, խնդիրներով, ուրախություններով, գայթակղություններով, լացով, ծիծաղով՝ տրագիկոմեդիկ։

Լորիկը փողոց է դուրս գալիս թատերական հագուստով՝ առաջացնելով ծաղր ու զարմանք։ Մարդիկ հեգնանքով են նայում նրան, իսկ Լորիկն անտարբեր է շրջապատի նկատմամբ։ Նա նույնիսկ չի նկատում, որ հարազատ թատրոնն այլևս հանդիսատես չունի և փակվելու շեմին է։ Նրան չի ջերացնում անգամ տնտեսուհի Աննայի անկեղծ սերը. Լորիկն ապրում է միայն իր հերոսների հույզերով։

Հասարակությունը զբաղված է հանապազօրյա հաց հայթայթելով, նորագույն տեխնոլոգիաները գերիշխում են կյանքում՝ մարդկանց զրկելով հոգևորից։

Թատրոնը փակվելուց հետո շոկի ենթարկված Լորիկի հետ հրաշք է տեղի ունենում. նա սկսում է տեղափոխվել այլ մարդկանց մարմիններ, այնպես, ինչպես նախկինում սիրելի հերոսների կերպարանքն էր ընդունում։ Նա մեկ հայտնվում է հարբեցող հարևանի մարմնում, մեկ էլ՝ վերածվում նախագահի թեկնածուի, մերթ նա գեղեցիկ կին է, մերթ էլ՝ մահվան շեմին հասած երեխա։

Դերերում
--------

* Միքայել Պողոսյան
* Իրեն Այվազյան
* Շաքե Թուխմանյան
* Անուշ Առաքելյան
* Արթուր Մանուկյան
* Դավիթ Վարդապետյան
* Մարինա Գրիգորյան
* Անի Գալստյան
* Նարեկ Բաղդասարյան
* Եվգենիա Դմիտրիևա
* Ֆորշ
* Ջոն Մակարյան
* Արման Ղազարյան
* Աննա Հարությունյան
* Տաթևիկ Ղազարյան

Նկարահանող խումբ
----------------

* Ռեժիսոր՝ Ալեքսեյ Զլոբին, երկրորդ ռեժիսոր՝ Անժելիկա Ժդանովա
* Պրոդյուսեր՝ Մարտիրոս Մինասյան, Միքայել Պողոսյան
* Սցենարի հեղինակ՝ Միքայել Պողոսյան, Ալեքսեյ Զլոբին, Մարիա Սահակյան
* Օպերատոր՝ Վահագն Տեր-Հակոբյան
* Նկարիչ՝ Արմեն Ղազարյան
* Երաժշտությունը` Դավիթ Հալաջյան
* Հնչյունային ձևավորող՝ Սվետոլիկ Զայց
* Մոնտաժող՝ Դմիտրի Ռեգան
* Արտադրությունը՝ K&MM Investments

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Mediamax. "«Ես ինձ շատ լուրջ խնդրի առաջ էի դրել». Միքայել Պողոսյանի «Լորիկ» ֆիլմի պրեմիերան և հյուրերը". *Bravo.am*. Retrieved 2019 թ․ ապրիլի 29.
2. ↑  "Ֆիլմը «Ոսկե ծիրան» կինոփառատոնի կայքում". Արխիվացված է the original 2019 թ․ ապրիլի 27-ին. Retrieved 2019 թ․ ապրիլի 29.
3. ↑  "Ֆիլմի մասին". *lorikfilm.com*. Retrieved 2019 թ․ ապրիլի 29.
4. ↑  "Հարցազրույց. Միքայել Պողոսյանը ներկայացնում է իր նոր ֆիլմը". *yerevanguide.am*. Retrieved 2019 թ․ ապրիլի 29.
5. Դավիթ Հալաջյանի անձնական կայք www.davidhaladjian.com

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |

 |
Ծղոտե կտուրով սենյակ Լիլիսլիֆում
**Լիլիսլիֆ** (անգլ.՝ Liliesleaf), ֆերմա, Յոհաննեսբուրգի հյուսիսում գտնվող Ռիվոնայի շրջանում։ Հայտնի է նրանով, որ 1960-ական թվականների սկզբին Աֆրիկյան ազգային կոնգրեսի ակտիվիստների կողմից գաղտնի օգտագործվել է և եղել այն վայրը, որտեղ ձերբակալվել են ԱԱԿ-ի ճանաչված առաջնորդները, որն էլ հանգեցրել է Ռիվոնիայի դատավարությանը։ Ներկայումս ֆերման համարվում է մշակութային ժառանգության օբյեկտ և այդտեղ տեղակայված է թանգարան։

Պատմություն
-----------

1961 թվականին Լիլիսլիֆի ֆերման գնեցին Արթուր Գոլդռեյխը և Հարոլդ Վոլպեն, որն օգտագործվում էր որպես ընդհատակում գտնվող Հարավաֆրիկյան կոմունիստական կուսակցության շտաբ-բնակարան և քաղաքական հայացքների համար հետապնդվող անձանց գաղտնի բնակարան։ Գնումը կատարվել էր կոմկուսի համար Գոլդռեյխի կողմից հայթայթված միջոցների հաշվին։ Արթուր Գոլդռեյխը արիստոկրատ երիտասարդ էր և թրև էր գալիս պոլո ակումբներում, բայց դա քողարկման միջոց էր, որը հնարավորություն էր տալիս Գոլդռեյխին շրջագայել ողջ աշխարհում և միջոցներ հավաքագրել ԱԱԿ-ի և ՀԱԿԿ-ի համար։

Նելսոն Մանդելան 1961 թվականին գալիս է Լիլիսլիֆ ֆերմա և բնակվում այնտեղ Դավիդ Մոտսաման անունով, որպես սեփականատիրոջ կողմից վարձված այգեպան։ Ֆերմայում նրա տրամադրության տակ կար երկու սենյակ, ննջարան և աշխատասենյակ։ «Rivonia Caravan Park»-ի սեփականատիրոջ երիտասարդ որդին, Ջորջ Մելիսը հետևում էր դեպի ֆերմա տանող Ուինստոն պողոտայով ավտոմեքենայով երթևեկող տարբեր ռասայի մարդկանց խոսակցություններին։ Նա իր ընտանիքին պատմում է այդ մասին և իրազեկիչի միջոցով այդ տեղեկատվությունը հասնում է ոստիկանությանը։ Ակտիվիստներն արդեն որոշել էին տեղափոխվել մեկ այլ ավելի ապահով վայր և այդ օրը պետք է լիներ նրանց վերջին օրը ֆերմայում։ Նելսոն Մանդելան այդ ժամանակ աննշան իրավախախտման համար գտնվում էր բանտում։

1963 թվականի հուլիսի 11-ին ոստիկանները թաքնվելով աղբահավաք մեքենայի թափքում և դարպասից ներս մտնելուց հետո իջնում են ֆերմայի տարածք։ Առաջին հերթին նրանք շտապեցին դեպի տորֆե տանիքով տնակը, որտեղ այդ պահին ժողով էր անցկացվում։ Հատուկ գործողության արդյունքում սաբոտաժի մեղադրանքով ձերբակալվեցին ընդհատակյա կազմակերպության 19 անդամներ։ Խուզարկության ընթացքում ոստիկանները հայտնաբերում են Մանդելային «անվանարկող» փաստաթղթեր և օրագրեր, որի արդյունքում էլ նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվում։

1963 թվականի հոկտեմբերից մինչև 1964 թվականի հունիսը կայացած դատավարությունն ավարտվում է ութ մեղադրյալների, այդ թվում Մանդելայի ցմահ ազատազրկմամբ։

Ֆերման այսօր
------------

Լիլիսլիֆ ֆերման ներկայումս համարվում է մշակութային ժառանգության օբյեկտ և հասանելի է այցելուների համար, որպես թանգարան։ Շենքը վերականգնվել է իր նախնական տեսքով, իսկ ցուցանմուշները, աուդիո և վիդեո տեղեկատվությունը հնարավորություն է տալիս վերստեղծելու ոստիկանական արշավի դրամատիկ իրադարձությունները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Видео - В ЮАР отметили 50 лет рейду на Лилислиф - Новости - ru.jn1.tv". Արխիվացված է the original 2014 թ․ փետրվարի 23-ին. Retrieved 2014 թ․ փետրվարի 13.
2. ↑  Революционер Нельсон Мандела и его еврейские союзники » Центральный Еврейский Ресурс SEM40. Израиль, Ближний восток, евреи

Արտաքին հղումներ
----------------

* Liliesleaf Farm Trust
* SA history re trial
**Լուիզա թագուհու թատրոնի շենք** (ռուս.՝ Здание театра королевы Луизы), ճարտարապետական հուշարձան։ Գտնվում է Սովետսկ քաղաքի Հաղթանակի հետիոտնային փողոցում։ Շենքը մշակութային ժառանգության օբյեկտ է։ Սովետսկ քաղաքի գլխավոր ճարտարապետական տեսարժան վայրերից մեկը։

Պատմություն
-----------

Լուիզա թագուհու թատրոնի շենքը կառուցվել է 1910 թվականին Թիլզիտում։ Եղել է Թիլզիտի առաջին կինոթատրոններից մեկը։ Գտնվել է բազմաթիվ ընկերությունների միջև, ինչպիսիք են՝ Մատիասե գրասենյակային ապրանքները կամ «Շտրուվեկեր» ռեստորանը։ Քաղաքի բնակիչների շրջանում տարածված է եղել «լվի կինո» անվանումը։ Այս կինոնթատրոնը հատկապես նախընտրել են երիտասարդները, քանի որ այնտեղ ցույցադրվել են երիտասարդների ճաշակով ֆիլմեր։ Կարևոր դեր էին խաղում նաև գները, որոնք հիմնականում հաշվարկվում էին երիտասարդների գրպանով, որոնք «երրորդ մակարդակի» մուտք տոմս էին գնում, այսինքն առաջին 3 կամ 4 շարքերը։

Պատերազմից հետո շենքն անվնաս է մնացել։ Այնտեղ է տեղավորվել Կալինինգրադի մշակույթի և արվեստի մարզային քոլեջը։ 2010 թվականին ամենահին միջին մասնագիտական ուսումնական հաստատություններից մեկը փակվեց։ Շենքը փլուզվում է, 2013 թվականի ամռանը փոթորկից հետո փլուզվել է շենքի վերնաճակատներից մեկը, վնասվել է պատշգամբը։

2010 թվականի հունվարի 18-ին Կալինինգրադի մարզի Մշակութային օբյեկտների պետական պահպանման ծառայության № 3 հրամանով Լուիզա թագուհու թատրոնի շենքը ճանաչվել է մշակութային ժառանգության օբյեկտ։

2015 թվականի հոկտեմբերի 28-ի գիշերը հրդեհից քանդվել է շենքի տանիքը։

Նկարագրություն
--------------

Բարձր, քառահարկ շենք է։ Ճակատն առանձնանում է բարոկկոյին տիպիկ շքեղությամբ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Приказы Службы государственной охраны объектов культурного наследия Калининградской области от 24.11.2016
2. ↑  "Здание театра королевы Луизы". Արխիվացված է the original 2016 թ․ սեպտեմբերի 20-ին. Retrieved 2018 թ․ ապրիլի 9. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Здание театра королевы Луизы — Советск
**Գերշ. Տէր Ներսես Արք. Մելիք-Թանգյան** (մարտի 16 (28), 1866, Բռնակոթ, Օրդուբադի գավառ, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - սեպտեմբերի 26, 1948(1948-09-26), Թավրիզ, Իրան), Արքեպիսկոպոս։

Ծնվել է 1866 թվականին, Սյունիքում։ Նախնական կրթությունը ստացել է ծննդավայրում, ապա ավարտել է Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանը։ 1886 թվականին դասավանդել է ծննդավայրի դպրոցում, 1888 թվականին՝ Շուշի քաղաքում և 1896 թվականին՝ Բաքվում։ Երբ 1896 թվականին ցարական իշխանության հրամանով փակվում են հայոց դպրոցները, Մելիք-Թանգյանը գնում է Սանկտ Պետերբուրգ ուսումը շարունակելու, և ավարտում Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ Սանկտ Պետերբուրգից վերադառնալուց հետո ձեռնադրվել է եպիսկոպոս և 1912-1948 թվականներին եղել է Ատրպատականի հայոց թեմի առաջնորդ։ Սրբազան Մելիք-Թանգյանը «Աշխարհաբարի քերականությունն» և «Հայ եկեղեցու իրավունքը» գրքերի հեղինակն է։ Երեսունվեց տարի ղեկավարել է Թավրիզի հայոց դպրոցների հոգաբարձուների խորհուրդը։ Սրբազան Մելիք-Թանգյանի առաջնորդության 37 տարիները Ատրպատականի հայության հասարակական, կրթական, մշակութային կյանքի ամենածաղկուն շրջաններից էին։ Այդ ժամանակաշրջանը համընկավ Ռեզա Շահի հրամանով հայոց դպրոցների փակմանը, սակայն բանիմաց ու քաջ հոգևորականը մինչև իր կյանքի վերջը ղեկավարեց հայ համայնքը անսասան կամքով։ Ներսես Արք. Մելիք-Թանգյանը մահացել է 1948 թվականին՝ Թավրիզում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Մելիք-Թանգյան Ներսես | armenianreligion.am". Արխիվացված է the original 2017 թ․ մարտի 22-ին. Retrieved 2016 թ․ սեպտեմբերի 27.
2. 1 2 3 4  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) — Երևան: 1981. — հատոր 7. — էջ 387.

Աղբյուրներ
----------

Ժանետ Տ Լազարյան (2012). Լիա Իվանեան (ed.). *Իրանահայոց Հանրագիտարան*. Երեկան: ՎՄՎ ՊՐԻՆՏ. ISBN 978-9939-60-154-0.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ներսես Մելիք-Թանգյան(չաշխատող հղում)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | AV Production |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 9409, 16719 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 387)։*  |
**Լուիջի Կառներա** (իտալ.՝ Luigi Carnera, ապրիլի 14, 1875(1875-04-14), Տրիեստ, Ավստրո-Հունգարիա - հուլիսի 30, 1962(1962-07-30), Ֆլորենցիա, Իտալիա), իտալացի աստղագետ, աշխատել է Հայդելբերգ-Կյոնիգշտուլի աստղադիտարանում։

1901 թ.-ից 1902 թվականները Կարներան հայտնաբերել է ընդհանուր առմամբ 16 աստերոիդ, որոնցից երեքի հայտնաբերումը կատարվել է Մաքս Վոլֆի հետ համատեղ։

Կենսագրություն
--------------

Ստանալով մաթեմատիկայի ասպարեզում բարձրագույն կրթություն, աշխատել է Թուրինի աստղադիտարանում որպես կամավոր օգնական մինչև 1899 թվականը, որից հետո, շարունակել է կրթությունը արտասահմանում. նախ երկու տարի Հայդելբերգ-Կյոնիգսթուլի աստղադիտարանում հանրահայտ գերմանացի աստղագետ Մաքս Վոլֆի մոտ, հենց այս ժամանակաշրջանի հետ են կապված նրա հիմնական հայտնագործությունները, որից հետո Ստրասբուրգում, դրանից հետո կարճ ժամանակով Իտալիա վերադառնալուց հետո, Պոտսդամում, և վերջապես Արգենտինայում, որտեղ 1905 թվականին զբաղվում էր միջազգային լայնության հսկողության կայանի ստեղծմամբ։ Վերադարձել է Իտալիա 1908 թվականին, որտեղ աշխատել է որպես աստղագիտության պրոֆեսոր Գենույայի ինստիտուտում, իսկ 1919 թվականից դարձել է Տրիեստի աստղադիտարանի տնօրեն։ Ավելի ուշ, սկսած 1932 թվականից մինչև թոշակի անցնելը 1950 թվականին եղել է Կապոդիմոնտե աստղադիտարանի տնօրեն Նեապոլում։ Բացի դա, Նեապոլում նա զբաղեցրել է ընդհանուր և սֆերիկ աստղագիտության և գեոդեզիական աստղագիտության դասախոսի պաշտոնը Նեապոլի Պաթենոպե համալսարանում։

Լուիջի Կարներան հիմնականում հետաքրքրվում էր դիրքային դիտարկումներով։ Նրա անվան հետ է կապված Միջազգային լայնության ծառայությունը։

(808) Մերքսիա աստերոիդը, որը հայտնաբերվել է 1901 թվականին, անվանվել է Լուիջի Կարներայի խորթ հոր պատվին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4 5  *Scuola Normale Superiore* Elenco degli alunni della Scuola Normale Superiore di Pisa dal 1847 al 1970 (իտալ.) — Pisa: Pacini Editore, 1973. — P. 18. — 104 p.
3. 1 2 3 4  Չեխիայի ազգային գրադարանի կատալոգ
4. ↑  "Minor Planet Discoverers". Փոքր մոլորակների կենտրոն. Արխիվացված է the original 2012 թ․ մարտի 14-ին. Retrieved 2011 թ․ հունվարի 1. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Luigi Carnera Archived 2012-01-28 at the Wayback Machine. (իտալ.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Zentralblatt MATH database · Scopus |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Իտալացիների կենսագրական բառարան · Treccani |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX1361919 · BNF: 10940860m · GND: 119533383 · ICCU: GEAV017024 · ISNI: 0000000061360131 · NKC: mzk20201073032 · NTA: 129675407 · NUKAT: n2011201401 · SUDOC: 177614919 · VIAF: 27883646 · WorldCat VIAF: 27883646 |

 |

 |
**Լենտոս**, ժամանակակից արվեստի թանգարան, գտնվում է քաղաք Լինցում (Ավստրիա)։ Թանգարանի շենքը կառուցվել է «Weber & Hofer» ընկերության կողմից, ունի 130 մետր երկարություն և գտնվում է Դանուբ գետի մոտակայքում։ Նախագծի յուրահատկության շնորհիվ` այն համարվում է Լինց քաղաքի գլխավոր ճարտարապետական տեսարժան վայրը։ Շենքի ճակատը ներկայացնում է ապակե վահանակների մի բարդ համակարգ` ստեղծելով թեթևության և թափանցիկության ազդեցություն։ Գիշերային ժամերին թանգարանի պատերին վառվում են իրենց գույները փոխող նեոնային լույսեր, որոնք տպավորիչ ֆոն են տալիս գիշերային քաղաքին։ Թանգարանի հավաքածուն ունի մեծ արժեք։

Պատմություն
-----------

Լենտոսի թանգարանը գիշերով
Լենտոսի թանգարանը համարվում է Լինց քաղաքի Նոր պատկերասրահի իրավահաջորդը, որը կառուցվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Վոլյֆհանգ Հուռլիտի հավաքածուի հիման վրա։ Թանգարանը ներառում է Էգոն Շիլլեի, Օսկար Կոկոշկիի և Էմիլյա Նոլդեի ստեղծագործությունները։ 2003 թվականին «Weber & Hofer» ընկերությունը կառուցել է այդ նոր թանգարանը և տվել է նոր անուն։

Հավաքածու
---------

Թանգարանային հավաքածուն ներառում է 10000 նկար, 850 ֆոտոնկար, 1500 քանդակ և այլ օբյեկտներ։ Թանգարանում գտնվող օբյեկտները պատկանում են 19-րդ դարի առաջին կեսին։ Ավելի ուշ նաև ներառվել են Կառել Ապել, Էնդի Ուորխել, Հոտֆրիդ Խալնվայն նկարիչների աշխատանքները։ Թանգարանի հավաքածուն անընդհատ համալրվում է։

Գործունեություն
---------------

Թանգարանում կա նաև գրադարան, ռեստորան, կրթական կենտրոն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  archINFORM (գերմ.) — 1994.
2. ↑
3. ↑  *Hickley C.* Austrian exhibition to reveal story of Wolfgang Gurlitt, art dealer for the Nazis turned museum director // *The Art Newspaper* — 2019. — ISSN 0960-6556
4. ↑  "Թանգարանի պաշտոնական կայքը". Արխիվացված է the original 2019 թ․ մարտի 6-ին. Retrieved 2017 թ․ հունիսի 14.
5. ↑  "Ավստրիայի տեսարժան վայրեր, Լենտոսի ժամանակակից թանգարան". Արխիվացված է the original 2017 թ․ օգոստոսի 3-ին. Retrieved 2017 թ․ հունիսի 14.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ · ՅուԹյուբ |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 15018374c · ISNI: 0000000404127412 · LCCN: nr2004001652 · NKC: xx0095165, xx0095168 · SUDOC: 080226914 · VIAF: 156887732 · WorldCat VIAF: 156887732 |

 |

 |
**Նիզիա Ֆլորեստա ազգային անտառ** (պորտ.՝ Floresta Nacional de Nísia Floresta), ազգային անտառ Բրազիլիայի Ռիու Գրանդի դու Նորտի նահանգում։

Տեղագրություն
-------------

Նիզիա Ֆլորեստա ազգային անտառը գտնվում է Ռիու Գրանդի դու Նորտի նահանգի Նիզիա Ֆլորեստա մունիցիպալիտետում։ Ունի 168.84 հա տարածք։ Անտառը նահանգի առափնյա հարթավայրում է՝ ծովի մակարդակից 80 մետր բարձրության վրա։ Այն Տրայիրի գետի ավազանում է։ Ներառում է երկու 0.7 և 7.1 հա սեզոնային լճեր ու 20.8 հա մշտական լճի մի մասը։ Ջերմաստիճանը տատանվում է 21-ից մինչև 30 °C, իսկ միջինը` 26 °C է։ Տարեկան տեղումների քանակը 1455 մմ է։ Շրջանն ունի չորային եղանակ՝ սեպտեմբերից մինչև փետրվար, իսկ անձրևային՝ մարտից մինչև օգոստոս։

Նիզիա Ֆլորեստա ազգային անտառը Ատլանտյան անտառ բիոմում է։ Բնիկ Ատլանտյան անտառի բուսականությունը ընդգրկում է անտառի 60%-ը և փորձարարական տարածքը՝ տարբեր տեսակի պտղատու ծառերով, որն էլ կազմում է 40%։ Փորձարարական նպատակներով օգտագործվող տարածքը մինչև 1970-ականների վերջը գտնվել է հայրենի անտառի վերականգնման համեմատաբար առաջադեմ փուլում։ *Dinoponera quadriceps* մրջյունը էնդեմիկ է, աշխարհի ամենամեծ մրջյուններից մեկը՝ մոտավորապես 3 սմ։ Այս մրջյունը չի հայտնաբերվում մարդկային գործունեություններից խաթարված տարածքներում, ուստի պահպանված միջավայրի լավ ինդիկատոր է։

Պահպանություն
-------------

Նիզիա Ֆլորեստա ազգային անտառը ստեղծվել է 2001 թվականի սեպտեմբերի 27-ի հրամանագրով և կառավարվում է Չիկո Մենդեսի Կենսաբազմազանության պահպանության ինստիտուտի կողմից։ Այն դասվում է Բնության պահպանության միջազգային միության VI կատեգորիային (բնական ռեսուրսի կայուն օգտագործմամբ պահպանվող տարածք)։ Նպատակն է՝ աջակցել անտառային ռեսուրսների կայուն բազմակի օգտագործմանը և գիտական հետազոտությունների իրականացմանը՝ շեշտը դնելով հայրենի անտառների կայուն շահագործման մեթոդների վրա։ Խորհրդատվական խորհուրդը նշանակվել է 2008 թվականի հոկտեմբերի 22-ին։ Անտառի կառավարման ծրագիրը հաստատվել է 2012 թվականի սեպտեմբերի 10-ին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4
2. 1 2 3  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2016 թ․ օգոստոսի 17-ին. Retrieved 2020 թ․ նոյեմբերի 17. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. 1 2

Աղբյուրներ
----------

* (portuguese) *Flona de Nísia Floresta*, Chico Mendes Institute for Biodiversity Conservation, արխիվացված  օրիգինալից 2016-08-17-ին, վերցված է 2016-06-02
* (պորտուգալերեն) *FLONA de Nísia Floresta*, ISA: Instituto Socioambiental, վերցված է 2016-06-02
* (portuguese) *Unidade de Conservação: Floresta Nacional de Nísia Floresta*, MMA: Ministério do Meio Ambiente, վերցված է 2016-06-02
**Վասիլի Նեչիտայլոյի հուշարձան** (ռուս.՝ Памятник Василию Нечитайло), ՌԽՖՍՀ ժողովրդական նկարիչ, ԽՍՀՄ գեղարվեստի ակադեմիայի թղթակից անդամ, Ի. Ե. Ռեպինի անվան պետական մրցանակի դափնեկիր, Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Սալսկ քաղաքում ծնված Վասիլի Կիրիլովիչ Նեչիտայլոյի (1915-1980) հուշարձանը նկարչի հայրենի քաղաքում տեղադրվել է 1989 թվականի սեպտեմբերի 30-ին։ Հուշարձանը մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտ է համաձայն Ռոստովի մարզային փոքր խորհրդի 1992 թվականի նոյեմբերի 18-ի թիվ 301 որոշման (հուշարձան թիվ 611510377370005)։

Նկարագրություն
--------------

Նկարիչ Վասիլի Կիրիլովիչ Նեչիտայլոյի հուշարձանը տեղադրվել է Ռոստովի մարզի Սալսկ քաղաքի Լենինի և Վորոշիլովի փողոցների հատման վայրում՝ Սալսկի արվեստի թանգարանի անմիջական հարևանությամբ։ Այդ թանգարանի հիմնադրման ժամանակ առաջին հավաքածուի և ֆոնդի ձևավորմանը ակտիվորեն մասնակցել է Նեչիտայլոն։ Նկարչի մահից հետո՝ 1980 թվականին, թանգարանը կոչվել է նրա անունով։ Հուշարձանի հեղինակներն են քանդակագործ Վյաչեսլավ Կլիկովը և ճարտարապետ Վյաչեսլավ Սնեգիրյովը։ Հուշարձանի պատվանդանը պատրաստած է գրանիտից, Նեչիտայլոյի քանդակը՝ բրոնզից (ձուլվածք)։ Պատվանդանի վրա փորագրված է հետևյալ մակագրությունը. *«Գեղանկարչության ակադեմիկոս Վասիլի Կիրիլովիչ Նեչիտայլոյին»*։

Հուշարձանի բացում
-----------------

Հուշարձանի հանդիսավոր բացումը տեղի է ունեցել 1989 թվականի սեպտեմբերի 30-ին «Սալսկ քաղաքի օրվա» տոնակատարության շրջանակներում։

Պատկերասրահ
-----------

* Վասիլի Նեչիտայլոյի հուշարձանըՎասիլի Նեչիտայլոյի հուշարձանը
* Վասիլի Նեչիտայլոյի հուշարձանը Սալսկի արվեստի թանգարանի ֆոնինՎասիլի Նեչիտայլոյի հուշարձանը Սալսկի արվեստի թանգարանի ֆոնին

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Решение Ростовского областного малого Совета от 18.11.1992 года № 301
2. ↑  "Министерство культуры Ростовской области". mkro.donland.ru. Արխիվացված է the original 2017 թ․ հոկտեմբերի 28-ին. Retrieved 2017 թ․ նոյեմբերի 7.
3. 1 2  Сальская степь : газета. — 4.10.1989. — № 160.
**Նորայր Գրիգորի Քարտաշյան** (սեպտեմբերի 18, 1967(1967-09-18), Այգեձոր, Շամշադինի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), փայտափողային գործիքների վարպետ։

Կենսագրություն
--------------

Նորայր Քարտաշյանը ծնվել է 1967 թվականի սեպտեմբերի 18-ին Այգեձոր գյուղում (ներկայում՝ Հայաստանի Տավուշի մարզ)։ 1979-1988 թվականներին սովորել է Դիլիջանի Ա. Բաբաևի անվան երաժշտական դպրոցի կլառնետի դասարանում։ 1986 թվականին ավարտել է Երևանի Ա. Բաբաջանյանի անվան երաժշտամանկավարժական ուսումնարանի դուդուկի բաժինը (դասատուներ՝ Ռ. Հարությունյան, Գ. Բաղդասարյան)։

1986 թվականին մասնակցել է երաժշտական ուսումնարանների հանրապետական մրցույթին (սրինգ), որտեղ դարձել է 1-ին կարգի դափնեկիր։

1988-1992 թվականներին աշխատել է Տավուշի մարզում, երաժշտական դպրոցում բացել և ղեկավարել է դուդուկի, սրինգի դասարաններ։ 1992-1996 թվականներին դասավանդել է «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրում՝ որպես դուդուկի և շվիի ուսուցիչ։

Թողարկել է «Hot Sax» (1993, սաքսոֆոնի կատարումներ), «Melodies from Antiquity» (2004, սրինգի կատարումներ) ձայներիզները։

Նորայր Քարտաշյանը (ընկերների հետ) 2000 թվականին հիմնադրել է «Կատուներ» խումբը, որի «Norewan» ձայներիզը թողարկվել է 2007 թվականին։ Կատարումներով մասնակցել է «Navy Band» խմբի «Որքան է քոնը» ձայներիզի ստեղծմանը, որը BBC-ի «Music Awards» մրցանակաբաշխությունում ճանաչվել է լավագույնն աշխարհում։

Քարտաշյանի «Ծառաստան» անհատական ալբոմը, որը թողարկվել է 2010 թվականին, ընդգրկում է 12 ստեղծագործություն։

1999 թվականից համագործակցում է «Armenian Navy Band» խմբի և Արտո Թունջբոյաջյանի հետ։ Ղեկավարում է «Վան» նվագախումբը (առաջին ելույթը՝ 2011 թվականին, Երևանում)։ 

> 
> 
> Ու արդեն զարմանալի էլ չէ, որ էստեղ ստեղծված երգն էսօր Թուրքիայում էլ է ակտուալ դառնում, արաբական երկրներում և, երևի, ասիական որոշ երկրներում էլ։ Արևելյան լադերը նորություն չեն մեզ համար։ Մինչդեռ մենք ունենք մերը, սեփականը և կարիք չունենք նման ազդեցությունների։ Արամ Խաչատրյանի նման մեծություն ենք տվել աշխարհին։ Մեզնից նույնիսկ վերցրել ու ներկայացրել որպես իրենցը։ Իսկ էսօր՝ երաժշտության մեջ այդ արևելյան փայլը, կանանց վառ հագուստի ու շխկշխկացող զարդերի ձայնն ասոցացնող էդ ներխուժումը… Սրանք՝ իրենց ավերածություններով հանդերձ, միևնույն է, մնայուն արժեք չեն, մի օր ցնդելու են, ջնջվելու։ Եվ, փառք աստծո, որ մենք ունենք երաժշտություն, կոմպոզիտորներ, երաժիշտներ, ովքեր լուսավորելու են իրենց թողած դատարկությունը։ Բայց մինչ այդ, այդ լույսը պահպանել է պետք։
> 
> 
> — Նորայր Քարտաշյան
> 
>

Սկավառակագրություն
------------------

* «Անտիկ պատմություններ» (2000)
* «Ծառաստան» (2009)
* «Վան» նախագիծ (2014)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Նորայր Քարտաշյան". Արխիվացված է the original 2023 թ․ փետրվարի 26-ին. Retrieved 2023 թ․ փետրվարի 7.
2. ↑  Նորայր Քարտաշյան. հայկական երաժշտությունն իբրև այլընտրանք՝ ներկայացվող հայկականին

Արտաքին հղումներ
----------------

* Երաժշտական պատմություններ/ Նորայր Քարտաշյան
* Նորայր Քարտաշյան և «Մենուա». Շնորհավոր Ամանոր
* Նորայր Քարտաշյան և «Վան» նախագիծ – ShoghakatTVcompany

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ երաժշտության հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Լինքոլն զբոսայգի** Լոս Անջելեսում, Կալիֆոռնիա, 1881 թ.-ին Լոս Անջելեսի քաղաքային իշխանությունները ստեղծեցին զբոսայգի Ջոն Ստրոտեր Գրիֆինի կողմից նվիրաբերված տարածքում։ Դա Լոս Անջելեսի առաջին զբոսայգիներից մեկն էր։ Այն սկզբնական շրջանում կոչվում էր «Արևելյան Լոս Անջելեսի» զբոսայգի, ապա վերանվանվեց «Eastlake» զբոսայգի 1901 թվականին։ 1917 թ. մայիսի 19-ին այգին ի վերջո վերանվանվեց «Լինքոլն»։

Զբոսայգին ունի, մեծ լիճ (Լինքոլն զբոսայգու լիճ, ի սկզբանե արևելյան լիճ), հանգստի կենտրոն, խաղահրապարակ, պիկնիկի սեղաններ և գնդաձև դաշտեր։

Այգին գտնվում է «Բուլվարի հովիտ» (Valley Boulevard) պողոտայի և «Առաքելության Ճանապարհ» (Mission Road) փողոցի խաչմերուկում։ Այստեղ են գտնվում մետրոպոլիտենի 76, 78, 79 և 378 գծերը։

Լինքոլն այգին նախկինում եղել էր Լոս Անջելեսի քաղաքային սահմաններից դուրս՝ Հարավային Պասադենայի սահմաններում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "History of Lincoln Park". Արխիվացված է the original 2007 թ․ օգոստոսի 7-ին. Retrieved 2018 թ․ օգոստոսի 26.
2. ↑  "Save Lincoln Park," *Los Angeles Times,* January 7, 1902, page 12 Library card required.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
**«Լեռնային պար»**, արձանախումբ Երևանի կենտրոն վարչական շրջանում՝ «Դվին» հյուրանոցի դիմաց։

Պատմություն
-----------

«Լեռնային պար» խմբաքանդակի աշխատանքները սկսվել են 1979 թվականին՝ Գեղարվեստի կոմբինատում։ Հավաքական կերպար ներկայացնող արձանախմբի պատրաստման համար պահանջվել է 4 տարի։ 1973 թվականին «Լեռնային պար» արձանախմբի փոքր տարբերակը քանդակագործ Տիգրան Արզումանյանը ներկայացրել է Հայաստանի նկարիչների միությունում բացված աշնանային ցուցահանդեսին։ Ցուցահանդեսից հետո քննարկումներ են ծավալվել արձանախմբի մեծ տարբերակը ստեղծելու և այն քաղաքի հայտնի վայրերից մեկում տեղադրելու մասին։ «Դվին» հյուրանոցի կառուցումից հետո առաջարկվել է արձանախմբի մեծ տարբերակը տեղադրել այնտեղ։ 1984 թվականին արձանախումբը տեղադրվել է հյուրանոցի տարածքում։ Նախնական գաղափարի համաձայն՝ այն պետք է լիներ բրոնզից, սակայն հետո նախընտրություն տրվել է պղնձին։

### Վանդալիզմ

1990-ական թվականներին «Դվին» հյուրանոցը դադարել է գործել։ Դրա շուրջ ցանկապատ է կառուցվել, և արձանախումբը մոռացության մատնվել։ Այդ ընթացքում հուշարձանի գոտկատեղից ներքև ընկած պղնձաձույլ հատվածը գողացել են, ու արձանախումբն ավերվել է։

### Վերականգնում

«Դվին» հյուրանոցի տնօրինության աջակցությամբ քանդակագործ Տիգրան Արզումանյանը 2015 թվականին սկսել է արձանի վերականգնման աշխատանքները։ Քանդակագործը դրվագող վարպետի օգնությամբ նորից քանդակել է գոտկատեղից ներքև ընկած հատվածը, գիպսից կաղապար պատրաստել, բետոնապատել և նորից պղինձ տեղադրել։

Չորս տոննա կշռող պղնձաձույլ արձանախումբը կրկին տեղադրվել է Դվին հյուրանոցի մոտ։

Հեղինակ
-------

* Քանդակագործ՝ ՀՀ վաստակավոր նկարիչ Տիգրան Արզումանյան

Պատկերասրահ
-----------

* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "«Դվին» հյուրանոցի մոտակայքում տեղադրված «Լեռնային պար» քանդակը փրկության կարիք ունի". Արխիվացված է the original 2019 թ․ մարտի 31-ին. Retrieved 2019 թ․ մարտի 31.
2. 1 2 3  «Լեռնային պար»-ի երկրորդ ծնունդը
3. 1 2  "«Լեռնային պար» արձանախումբն ամբողջությամբ վերականգնվել է". Արխիվացված է the original 2019 թ․ մարտի 31-ին. Retrieved 2019 թ․ մարտի 31.
Լույսի միջազգային տարի - 2015
2015 թվականը հռչակվել է որպես **Լույսի և լուսային տեխնոլոգիաների միջազգային տարի** (ԼՄՏ-2015, International Year of Light and Light-based Technologies – IYL 2015) միացյալ ազգերի կազմակերպության (ՄԱԿ) կողմից։ Այս քայլով ՄԱԿ-ը կարևորում է լուսային տեխնոլոգիաների որոշիչ ներդրումը ժամանակակից հասարակության կայուն զարգացման համար։ Հռչակված միջոցառման հիմնական նպատակն է լայն հանրությանը ներկայացնել լուսային տեխնոլոգիաների նվաճումներն ու ընդգծել դրանց կարևորությունը, խթանել դրանց հետագա զարգացումն ու երիտասարդների ներգրավվածությունը գիտատեխնիկական մշակումներին։

Պատմություն
-----------

2015 թվականը լույսի միջազգային տարի հռչակման մասին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի գործադիր մարմնին են ներկայացրել Գանայի և Մեքսիկայի պատվիրակները՝ կարևորելով լույսի միջազգային տարի հռչակման նպատակներն ու անհրաժեշտությունը։ Հետագայում 2013 թվականի դեկտեմբերի 20-ին Միացյալ ազգերի կազմակերպության (ՄԱԿ) Գլխավոր ասամբլեայի 68-րդ նիստում 2015 թվականը հռչակվեց Լույսի և լուսային տեխնոլոգիաների միջազգային տարի (International Year of Light and Light-based Technologies – IYL 2015)։

Կազմակերպումը
-------------

ԼՄՏ-2015-ը խրախուսվել է մի շարք միջազգային գիտական միությունների և գիտության միջազգային խորհրդի կողմից։ ԼՄՏ-2015-ը ղեկավարվում է Միջազգային կոմիտեի, ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի և Տեսական ֆիզիկայի միջազգային Աբդուս Սալամ կենտրոնի կողմից։ Միջոցառումը ֆինանսավորվում է հետևյալ կազմակերպությունների կողմից՝

* Եվրոպական ֆիզիկական ընկերություն
* SPIE
* Ամերիկայի օպտիկական ընկերություն
* IEEE Photonics Society
* Ամերիկյան ֆիզիկայի ընկերություն
* Միջազգային lightsources.org ցանց

ԼՄՏ-2015 Հայաստանյան միջոցառումների ցանկ
----------------------------------------

ԼՄՏ-2015 շրջանակներում Հայաստանի Հանրապետությունում նախատեսվում են իրականացնել մի շարք միջոցառումներ, մասնավորապես կլինեն լուսային փորձերի հանրային ցուցադրություններ, գիտաժողովների և ամառային դպրոցների կազմակերպում, և այլն։ Ներկայումս միջոցառումների ցանկը հաստատվում է ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի և Ֆիզիկական հետազոտությունների ինստիտուտի կողմից։

Հղումներ
--------

1. ↑  "International Year of Light FAQ". *International Year of Light*. Արխիվացված է the original 2014 թ․ դեկտեմբերի 5-ին. Retrieved 2014 թ․ դեկտեմբերի 7.
2. ↑  "Press release of the EPS". *European Physical Society (EPS)*. Retrieved 2014 թ․ հունվարի 26.
3. ↑  "Press release of SPIE". *SPIE*. Արխիվացված է the original 2015 թ․ նոյեմբերի 8-ին. Retrieved 2014 թ․ հունվարի 26.
4. ↑  "Press release of the OSA". *Optical Society (OSA)*. Retrieved 2014 թ․ հունվարի 26.
**Լիլիա Լիտկովսկայա** (ուկրաիներեն՝ Лілія Валеріївна Літковська, փետրվարի 17, 1982(1982-02-17), Կիև, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ուկրաինացի դիզայներ։

Կենսագրություն
--------------

Լիլիան ծնվել է Կիևում։

2006 թվականին այլ երիտասարդ դիզայներների հետ համատեղ ստեղծել է սեզոնային հավաքածուներ։ 2009 թվականին մեկնարկել է *Litkovskaya* անկախ պիտակը, որի առաջին հավաքածուն ներկայացվել է *Ukrainian Fashion Week*-ի շրջանակներում։ Նույն թվականին Լիլիան մրցանակ է ստացել «Կանացի հագուստի լավագույն դիզայներ» անվանակարգում (ըստ ուկրաինական *Elle* հրատարակության)։

2010 թվականին Լիթովսկայան լավագույն ներկայացման համար մրցանակ է ստացել *Ukrainian Fashion Week*-ի շրջանակներու, իսկ 2011 թվականին *UFW*-ի ժյուրին նրան ճանաչվել է որպես կանանցի հագուստի լավագույն դիզայներ։ Նա այդ մրցանակին կրկին արժանացել է 2014 թվականի սեպտեմբերին։

2013 թվականին *Litkovskaya*-ն ընդգրկվել է *Vogue Talents*-ի՝ աշխարհի 200 ամենահեռանկարային երիտասարդ դիզայներների ցանկում, որը նախաձեռնել էր իտալական *Vogue* հրատարակությունը։ Նույն թվականին՝ Փարիզի նորաձևության շաբաթվա ընթացքում, լեյբլը առաջնաելույթ է ունեցել միջազգային շուկայում՝ բացելով անկախ ցուցասրահ։

Այս պահին *Litkovskaya* հավաքածուները ներկայացվել են Փարիզի, Նյու Յորքի, Լոս Անջելեսի, Տոկիոյի, Մոսկվայի և Կիևի խանութներում, իսկ 2014 թվականի սեպտեմբերից նրա հավաքածուները վաճառվել են *Opening Ceremony* համաշխարհային խոշորագույն ռեթեյլերներից մեկում։

2014 թվականի գարնանը իր *Litkovskaya* հավաքածուն ներկայացրել է Մոսկվայում կայացած *Mercedes-Benz Fashion Week* նորաձևության շրջանակներում, իսկ նույն թվականի աշնանը՝ Սանկտ Պետերբուրգում կայացած Aurora Fashion Week-ում։

Ծանոթագրություն
---------------

1. ↑  "LITKOVSKAYA". Արխիվացված է the original 2014 թ․ հոկտեմբերի 29-ին. Retrieved 2014 թ․ հոկտեմբերի 14. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  "V церемония награждения Best Fashion Awards". Buro 24/7.
3. ↑  "Litkovskaya входит в список Vogue Talents". Litkovskaya. Արխիվացված է the original 2014 թ․ հոկտեմբերի 29-ին. Retrieved 2014 թ․ հոկտեմբերի 14. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  "КОЛОНКА «МОДА & MORE»: ЛУЧШЕЕ НА НЕДЕЛЯХ МОДЫ В МОСКВЕ". Marieclaire.
5. ↑  "Aurora Fashion Week в Санкт-Петербурге". Aurora Fashion Week. Արխիվացված է the original 2014 թ․ հոկտեմբերի 19-ին. Retrieved 2014 թ․ հոկտեմբերի 14. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Официальный сайт Archived 2021-04-13 at the Wayback Machine. Лилии Литковской