**Ռոբերտ Լյուիս Լիլի** (անգլ.՝ Bob Lilly, հուլիսի 26, 1939(1939-07-26), Olney, Յանգ շրջան, Տեխաս, ԱՄՆ), «Պարոն Կովբոյ» մականունով, ամերիկացի նախկին պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ է, ով 14 մրցաշրջան պաշտպանական գործողություն է կատարել Ֆուտբոլի ազգային լիգայի (NFL) Դալլաս Կովբոյսում։ Նա քոլեջում ֆուտբոլ է խաղացել TCU Horned Frogs-ի համար։ 1980 թվականին Լիլին ընդգրկվել է Pro Football-ի փառքի սրահում և 1981 թվականին՝ Քոլեջի ֆուտբոլի փառքի սրահում։

Կյանքի վաղ շրջան
----------------

Տեխաս նահանգի Օլնի քաղաքում ծնված Լիլին մեծացել է Թրոքմորտոնում՝ Ջոնի և Մարգարետ (Ռեդվայն) Լիլիի ընտանիքում։ Լիլիի պապիկը և հայրը ֆերմերներ և ռանչերներ էին, բայց Թրոքմորթոնի ավագ դպրոցում նրա առաջին տարվա ավարտին, որտեղ նա համարվում էր լավագուն ֆուտբոլիստներից մեկը, ընտանիքը ստիպված էր տեղափոխվել 1950-ականների Տեխասի ավերիչ երաշտի պատճառով։

1956-ին Լիլին և իր ընտանիքը տեղափոխվեցին հյուսիս-արևելյան Օրեգոն՝ Փենդլթոն, որտեղ նրա մայրն ուներ ընտանիք և աշխատատեղեր կային, իր համար։ Փենդլթոնի ավագ դպրոցում նա հաջողությունների հասավ ֆուտբոլի և բասկետբոլի ասպարեզներում։

Քոլեջի կարիերա
--------------

Լիլին ստանում էր Տեխասի քրիստոնեական համալսարանի սպորտային կրթաթոշակը՝ որտեղ թիմակիցները նրան անվանեցին «Վագր [Լիլի]»։ Որպես Horned Frogs-ի երկրորդ կուրսեցի, նա թիմի մի մասն էր, որը հաղթեց Հարավարևմտյան կոնֆերանսի (SWC) առաջնությունում, որտեղ նա հիմնականում պահեստային էր (մեկ մեկնարկ)։

Հաջորդ տարի նա դարձավ մեկնարկային կազմի անդամ՝ խաղալով All-SWC պաշտպանական գծի խաղացող Դոն Ֆլոյդի կողքին՝ միաժամանակ օգնելով իր թիմին միավորներ վաստակել Տեխասի համալսարանի և Արկանզասի համալսարանի հետ SWC առաջնությունում։ Նա նաև ստացել է All-SWC-ի պարգևներ պաշտպանության համար, որը թույլ է տալիս ընդամենը ութ միավոր մեկ խաղում։

Լիլին 1960-ին դարձել է համամերիկյան կոնսենսուս՝ որպես ավագ, և 2006-ին դարձել է Արևելք-Արևմուտք սրբավայրի փառքի սրահի անդամ։ Նա ընդգրկվել է քոլեջի ֆուտբոլի փառքի սրահում 1981 թվականին։ Նա Տեխասի Գամմա բաժնի Sigma Phi Epsilon եղբայրության նշանավոր եղբայրն է։

Պրոֆեսիոնալ կարիերա
-------------------

Դալլաս Կովբոյները ստիպված եղան փոխանակել իրենց առաջին ռաունդի ընտրությունը (թիվ 4, Գարի Քոլինս) 1962 թվականի NFL Դրաֆթում, ինչպես նաև հարձակողական Փոլ Դիքսոնին՝ Քլիվլենդ Բրաունսի առաջին ռաունդի դրաֆթ ընտրությանը (ընդհանուր ցուցակից 13-րդը), 1961 թվականին Լիլիին ընտրելու համար։ Ֆրանշիզայի պատմության մեջ առաջին սևագիր ընտրությունն էր սա։ Այս գործարքն ավարտվել է Էդդի ԼեԲարոնին «Վաշինգտոն Ռեդսկինսից» ձեռք բերելու պայմանագրի շրջանակներում։

Լիլլին սկսեց իր կարիերան որպես պաշտպան 1961 թվականին, բայց 1963 թվականի կեսերին՝ իր երրորդ մրցաշրջանին, Կովբոյզի մարզիչ Թոմ Լենդրին տեղափոխեց նրան պաշտպանական գիծ։ Լիլին փոփոխություններ արեց՝ դառնալով Դալլասի «Ահեղ դատաստանի օրվա պաշտպանության» գլխավոր անդամը։ Որպես հակամարտ, Լիլին ամեն տարի 1964-ից 1969 թվականներին առաջին թիմում էր All NFL-ի ընտրությանը, այնուհետև կրկին 1971-ին։ 1970-ին Կովբոյզը վերջապես մասնակցեց Super Bowl-ի Բալթիմոր Քոլթսի դեմ խաղին, միայն թե պարտվեց խաղը, դաշտային գոլի վրա վերջին ինը վայրկյանում։ Խաղից հետո նա տխրահռչակ կերպով օդ նետեց իր սաղավարտը` հիասթափված պարտությունից։ 1971 թվականին նա և Կովբոյզը համոզիչ հաղթանակ տարան Super Bowl VI-ում Մայամի Դելֆինսի նկատմամբ՝ 24-3 հաշվով։ Դելֆինի քառորդ պաշտպան Բոբ Գրիզի (այդ ժամանակ NFL-ի ռեկորդը) հեռացումը համարվում է Super Bowl-ի պաշտպանության պատմության ամենահիշարժան խաղերից մեկը։ Սա նրա 14-ամյա փառքի ամենահայտնի խաղերից էր։

Լիլին յոթ անգամ անվանակոչվել է All-Pro և ընտրվել է խաղալու 11 Pro Bowl խաղերում։ Նրա ամենամեծ արժանիքներն էին անցում կատարելու հմտությունները և իր ճարպկությամբ և բնազդներով խաղերը կիսելու կարողությունը։ Լիլին ուներ հստակ կեցվածք, որը կոչվում էր չորս կետանոց դիրք, որտեղ նա երկու ձեռքերը դնում էր դաշտի վրա՝ սովորականի փոխարեն ավելի մեծ ուժ ստեղծելով, երբ ուղիղ առաջ էր շարժվում։ Լիլիի ճարպկությունն ու արագությունը օգնեցին նրան իր կարիերայի ընթացքում կատարել չորս պաշտպանական հարվածներ։ Նրա առաջինը 1964թ.-ին 17 յարդ հեռավորության վրա գտնվող խափանումը վերադարձնելն էր։

Այն, ինչ Լիլիին առանձնացնում էր այլ պաշտպաններից, նրա արագաշարժության, պատրաստվածության և ուժի համադրությունն էր (չնայած նա չէր սկսել կշիռներ բարձրացնել մինչև NFL-ում իր վեցերորդ մրցաշրջանը), ինչը նրան հնարավորություն էր տալիս մի կողքից մյուսը դիմակայել։ NFL Films-ը ութ րոպեանոց ֆիլմ նկարեց Լիլիի մասին և նրան անվանեց «Ահեղ դատաստանի օրվա պաշտպանության անարգելափակելի, անկասելի ուժ»։ Նա իր կարիերայի մեծ մասում կանոնավոր կերպով հանդես էր գալիս կրկնակի և եռակի թիմում՝ խաղերում ունեցած իր ազդեցության պատճառով։ Չնայած նրան, որ գլխին հարվածելն օրինական էր, երբ նա խաղում էր, երբեք չէր սիրում այն ​​օգտագործել մրցակիցների նկատմամբ առավելության հասնելու համար։ Լիլին մասնակցել է կանոնավոր մրցաշրջանի 196 անընդմեջ խաղերի։ NFL-ի միակ խաղը, որը նա բաց թողեց իր կարիերայում, 1973 թվականի դեկտեմբերի 30-ին NFC Championship-ի խաղի պարտությունն էր (10-27) Մինեսոտա Վիկինգսի դեմ՝ ոտքի վնասվածքի պատճառով։ Դեկտեմբերի 2-ին Դենվեր Բրոնկոսի դեմ Կովբոյզի հաղթանակի ժամանակ (22-10) Լիլին վնասել էր ազդրը։ 1973 թվականի դեկտեմբերի 23-ին NFC Divisional-ի փլեյ-օֆֆի խաղի առաջին խաղում (երեք շաբաթ անց)՝ Լոս Անջելես Ռեմսի (Կովբոյզ 27- Ռեմս 16) դեմ խաղում, նա նորից վնասեց նույն ազդրը։

Հայտնի որպես «Պարոն Կովբոյ», նրա անունը առաջինն էր, ով գրվեց Դալլաս Կովբոյզի պատվո օղակում, Տեխասի մարզադաշտի և ներկայիս AT&T մարզադաշտի վերևում։ 1975 թվականի նոյեմբերի 23-ին Կովբոյները նշել են Բոբ Լիլիի օրը՝ նրան հարգելու և Լիլիին Պատվո Օղակի առաջին անդամը դառնալու կապակցությամբ։

Լիլին ընդգրկվել է Pro Football-ի փառքի սրահում 1980 թվականին՝ իր իրավասության առաջին տարին, և եղել է առաջին խաղացողը, ով իր ողջ կարիերան անցկացրել է Կովբոյզի հետ, ով ընտրվել է Pro Football-ի փառքի սրահում։ Նա մտավ Փառքի սրահ նախկին թիմակից Հերբ Ադդերլիի հետ (երկու մրցաշրջան), ինչպես նաև Դեյվիդ «Դիքոն» Ջոնսի և Ջիմ Օտտոյի հետ։ The Sporting News-ը նրան անվանել է All-Century NFL թիմի անդամ և «NFL պատմության ամենամեծ պաշտպան»։ Լիլին, Ադդերլին և Ջոնսը լքել են ֆուտբոլը 1961 թվականին։ Թոմ Լենդրին ասում է Լիլիի մասին. «Ինչպես ես նախկինում ասել եմ, իմ ժամանակ մեկ այլ Լիլի այլևս չի լինի։ Մենք տեսնում ենք մի մարդու, ով կդառնա լեգենդ»։ Այս մեկնաբանությունը 1972 Street and Smith's Pro Football Yearbook-ից է։ Նա նաև ասել է, որ «Լիլիից լավը չկա»։ Նա 1960-ականների Ազգային ֆուտբոլի լիգայի բոլոր տասնամյակների թիմի և 1970-ականների ազգային ֆուտբոլի լիգայի բոլոր տասնամյակների թիմի անդամ է։

1999 թվականին Լիլին զբաղեցրել է 10-րդ հորիզոնականը The Sporting News-ի 100 լավագույն ֆուտբոլիստների ցանկում, ամենաբարձր վարկանիշ ունեցող պաշտպանական գծի խաղացողը և ամենաբարձր վարկանիշ ունեցող կովբոյը։ Միակ պաշտպանական խաղացողները, որոնք առաջ են անցել Լիլիից, Դիկ Բուտկուսն ու Լոուրենս Թեյլորն էին։ Sports Illustrated-ը նրան անվանել է 10 ամենահեղափոխական պաշտպանական գծի խաղացողներից մեկը։

Չնայած Կովբոյզի անդամները մարզաշապիկների համարները հեռացնելու սովորություն չունեն, Լիլին թիմի պատմության մեջ միակ խաղացողն է, ով կրում է 74 համարը (բացառությամբ նախամրցաշրջանային խաղերի)։

Անձնական կյանք
--------------

Լիլին ինքնագրեր ստորագրելիս, 2014թ
Երբ նա սկսեց ճանապարհորդել Կովբոյզի հետ, իր տեսախցիկը պարբերաբար ձեռքին էր։ Նրա հետաքրքրությունը լուսանկարչության նկատմամբ սկսվեց այն ժամանակ, երբ 1961 թվականին նա ընդունվեց քոլեջի ֆուտբոլի համաամերիկյան թիմ, որը հովանավորվում էր Կոդակի կողմից։ Ի պատիվ նրան՝ ընկերության կողմից Լիլիին տրվել է 35 մմ-անոց տեսախցիկ և մեկ տարվա ուսանկարչական ժապավենի մատակարարում։ Խաղերից առաջ և հետո նա ավելի ու ավելի շատ ժամանակ էր անցկացնում՝ ուսումնասիրելով և լուսանկարելով հին  մարզադաշտերը։ Լիլլին 1983 թվականին մարզական գրող Սեմ Բլերի հետ համահեղինակել է «Բոբ Լիլլիի արտացոլումները» գիրքը, որտեղ ներկայացված են նրա սև-սպիտակ շատ լուսանկարներ, որոնցից շատերում պատկերված են թիմակիցները։ Նա նաև լուսանկարիչ էր Տեխասի օդային ազգային գվարդիայի համար, որտեղ նա 2-րդ կարգի օդաչու էր։ 1967 թվականին Լիլին երկու շաբաթ անցկացրեց Տեխասի ազգային գվարդիայի հետ Արևմտյան Գերմանիայի Ռայն-Մայն ռազմաօդային բազայում։

Պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլից թոշակի անցնելուց հետո Լիլին տեղափոխվեց Տեխաս նահանգի Վակո քաղաք, որտեղ նա վարում էր գարեջրի հաջող բիզնես մինչև 1982 թվականը, երբ տեսավ հարբած վարորդների վթարների հետևանքները և որոշեց վաճառել ընկերությունը և սկսել իր կարիերան լանդշաֆտային լուսանկարչություն ոլորտում։ Նա ապրել է Լաս Կրուսեսում, Նյու Մեքսիկո, 1984-ից 1989 թվականներին, որտեղ բացել է լուսանկարչական պատկերասրահ՝ հագեցած ինչպես գունավոր, այնպես էլ սև-սպիտակ մութ սենյակներով։ 1989 թվականին նա վերադարձել է Տեխաս՝ հաստատվելով Գրեհեմում։ 2016 թվականի դրությամբ 12 երեխաների պապը և երեք երեխաների նախապապը ապրում է իր կնոջ՝ Էննի հետ, որի հետ նա ամուսնացել էր 1974 թվականին, Տեխաս նահանգի Ջորջթաուն քաղաքում։

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. ↑  «Lilly Family Search». Վերցված է 2016 թ․ փետրվարի 19-ին.
2. 1 2  «Bob Lilly Biography». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 4-ին. Վերցված է 2016 թ․ փետրվարի 19-ին.
3. ↑  Sigma Phi Epsilon (2009 թ․ մարտի 1). «Dallas Cowboys player and SigEp Bob Lilly publishes autobiography». *Sigma Phi Epsilon Journal*. **106** (2): 13–14. Վերցված է 2015 թ․ փետրվարի 22-ին.
4. ↑  *Discovering New Grounds*. ULM Chacahoula. էջ 283.
5. ↑  «Did Eagles pick new lark player?». *Montreal Gazette*. Associated Press. 1960 թ․ դեկտեմբերի 28. էջ 21.
6. ↑  «Hall of Famer Bob Lilly lauds J.J. Watt's style of play». Վերցված է 2016 թ․ փետրվարի 19-ին.
7. ↑  «10 things to know about Cowboys Hall of Famer Randy White». Վերցված է 2016 թ․ փետրվարի 19-ին.
8. ↑  MacMahon, Tim (2010 թ․ ապրիլի 23), *Cowboys' Bryant to wear sacred No. 88*, ESPNDallas.com
9. ↑  Photography Արխիվացված Հուլիս 28, 2007 Wayback Machine. - Bob Lilly Promo
10. ↑  Lilly, Bob, and Sam Blair, (1983). - *Bob Lilly Reflections*. - Dallas, Texas: Taylor Publishing Company. - 0-87833-338-X.
11. ↑  «10 things to know about Cowboys legend Bob Lilly». Վերցված է 2016 թ․ փետրվարի 19-ին.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | College Football HoF · Pro Football Hall of Fame · Pro-Football-Reference.com (խաղացող) |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Notable Names Database |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: n83175373 · VIAF: 6314318 · WorldCat VIAF: 6314318 |

 |