recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Կարպիս Թյուլպենտճյան** (1894, Բաբերդ, Թուրքիա - 1927, Մարսել), հայ բժիշկ։

Կենսագրություն
--------------

Կարպիս Թյուլպենտճյանը ծնվել է 1894 թվականին, Էրզրումի նահանգի Բա­բեր­դի գա­վա­ռի կենտրոն Բա­բերդ քաղաքում։ 1896 թվականի ջարդի ժամանակ կորցրել է ծնողներին։ 1903-1906 թվականներին սովորել է Կարին քաղաքի Կարմիր վանուց ժառանգավորաց վարժարանում։

1906 թվականին փոխադրվել է Կ. Պոլիս և սովորել Կեդրոնական, ապա Էսայան վարժարաններում։

Ուսանել է Կ. Պոլսի Օսմանյան կայսերական բժշկական համալսարանի դեղագործական բաժնում։ Նյութական պայմանների պատճառով ուսումը թողել է թերավարտ։ Կ. Պոլսի Բերա թաղամասում դեղագործ է աշխատել։ Եղել է ՀՅԴ անդամ։

1914 թվականին դաշնակցական լինելու պատճառով, ենթարկվել է թուրքական ոստիկանության հետապնդումներին։ Սկզբում թաքնվել է ոստիկանությունից, ապա գործել է կեղծանունով։

1914 թվականին, Առա­ջին աշ­խար­համարտի ժամանակ զորակոչվել է օսմանյան բանակ և Մաքրիգյուղում (Բաքըրքեոյ) զինվորական դեղագործ ծառայել։

1918 թվականին, պատերազմն ավարտվելուց հետո իր հորեղբորորդի Ա. Բաբերդյանի և Պ. Եմենիճյանի հետ լծվել է որբահավաքության ազգանվեր, սակայն հույժ վտանգավոր գործին, որ վարում էր Ա. Չագըրյանը։

1922 թվականի վերջերին Կ. Պոլսից անցել է Ֆրան­սիա, որտեղ դեղագործ է աշխատել։ Քայքայված առողջությունը վերականգնելու և կազդուրվելու նպատակով որոշ ժամանակ ապրել է Կիպրոսում։

Մահացել է 1927 թվականի փետրվարի 23-ին, Մար­սե­լում՝ 33 տարեկանում։

Գրականություն
-------------

Թէոդիկ, Ամէնուն տարեցոյցը, 1928, Փարիզ, 1929։

Աղբյուրներ
----------

* Հարություն Մինասյան, Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայի Հանրապետությունում բռնաճնշումների և ցեղասպանության ենթարկված հայ բժիշկներ, Երևան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։
**Ռոկին** (հոլ.՝ Rokin), Ամստերդամի կենտրոնի հիմնական փողոցներից մեկը։

Ամստերդամը 1544 թվականին, Դամ հրապարակը և Ռոկին փողոցը (վերին ձախ անկյունում)
Փողոցը սկսվում է Դրամային հրապարակից և ավարտվում է Դամ հրապարակում։ Սկզբնապես այն հանդտսանում էր Ամստել գետի հիմնական հունի մի մասը՝ Rak-in անվանումով (հին հոլանդերեն — հիմնական հուն)։ 1608-1609 թվականներին, Ռոկին և Դամ հրապարակի հատման վայրում, Հենդրիկ դե Կեյզերի գլխավորությամբ, կառուցվել է Ամստերդամում առաջին ապրանքային բորսան, որը հոլանդական Ոսկե Դարի ժամանակ գլխավոր դերակատարում է ունեցել քաղաքի տնտեսական հաջողություններում։ Շինությունը քանդվել է 1835 թվականին։ 1913 թվականին գետի հունի երկայնքով կառուցվել է ափամերձ, 1936 թվականին Սպեյ և Դամ հրապարակների միջև գետի հունի մի մասը պատվել է գրունտով, փողոցի մնացած մասում այժմ ևս կայանվում են նավակներ։

Ներկա ժամանակ, կապված Հյուսիս-Հարավ նոր մետրոյի երթուղու շինարարության հետ, Ռոկին փողոցը փորված է մոտ 20 մետր խորությամբ։ Ամստել գետի նախկին հունի տարածքում ընթացող հնագիտական պեղումները նոր լույս կարող են սփռել Ամստերդամի պատմության էջում։

Փողոցի դիտարժան վայրերից է հանդիսանում թագուհի Վիլհելմինայի ձիով արձանը։

Հայտնի շինություններ
--------------------

Թագուհի Վիլհելմինայի ձիով արձանը
* Մինչ 1908 թվականը փողոցում կանգուն էր Nieuwezijds Chapel եկեղեցին։
* 1608-1609 թվականներին այնտեղ կառոււցվել է ապրանքային բորսա։ Քանդվել է 1835 թվականին։
* Turfmarkt Ամստերդամի համալսարանի հնագիտական թանգարան։
* Arti et Amicitiae նկարիչների համայնքի շենք։
* The Marine Insurance Company Limited -ի նախկին գրասենյակ։
* Tabakzaak Hajenius - բազմաթիվ թագավորական տների մատակարար։
* Վաճառական Պիտեր Յանս Սվելինկի տունը՝ կառուցված 1642-1643 թվականներին։
* Maison De Bonneterie հանրախանութ։
* Ռոկին Պլազա գրասենյակ՝ առևտրական տարածքներով։

Աղբյուրներ
----------

* Zo zag het Rokin er uit voor de demping Archived 2009-10-01 at the Wayback Machine.
* Bureau Monumenten & Archeologie Gemeente Amsterdam Archived 2007-08-09 at the Wayback Machine.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գլինկայի փողոց (այլ կիրառումներ)

**Գլինկայի փողոց** (ռուս.՝ Улица Глинки), փողոց Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլինի շրջանի և Կրասնոսուլինսկի քաղաքային շրջանի վարչական կենտրոն Կրասնի Սուլին քաղաքի Գոռնյացկի միկրոշրջանում։ Անվանվել է ռուս նշանավոր կոմպոզիտոր Միխայիլ Իվանովիչ Գլինկայի (1804-1857) պատվին։ Սկիզբ է առնում Բրատսկայա փողոցից և ավարտվում Օզյորնայա փողոցի հետ հատումով։ Երկարությունը 820 մետր է։

Նկարագրություն
--------------

Կրասնի Սուլին քաղաքի Գլինկայի փողոցը սկսվում է Բրատսկայա փողոցից, հատում Պարկովայա, Պավլովի, Չկալովի և Շոլոխովի փողոցները, Ալմազնի նրբանցքը և ավարտվում Օզյորնայա փողոցի հետ հատումով։ Զուգահեռ է Սերաֆիմովիչի և Տոլստոյի փողոցներին։ Երկարությունը 820 մետր է։ Փողոցում կա համարակալված 38 շինություն։

Գլինկայի փողոցի փոստային դասիչն է՝ 346356։

Փողոցն անվանվել է ռուս նշանավոր կոմպոզիտոր Միխայիլ Իվանովիչ Գլինկայի (1804-1857) պատվին։ Գլինկան առաջինն է, ում ստեղծագործությունները ճանաչում են ստացել Եվրոպայում, նա հաճախ բնորոշվում է որպես ռուսական դասական երաժշտության հայր։ Նրա հիմնական ստեղծագործություններն են՝ «Կյանքը հանուն ցարի» («Жизнь за царя», 1836) և «Ռուսլան և Լյուդմիլա» («Руслан и Людмила», 1837, 1842) օպերաները, «Կամարինսկայա», «Իսպանական նախերգանք» № 1 և 2, «Վալս-ֆանտազիա» սիմֆոնիկ ստեղծագործությունները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Հայկական Սովետական Հանրագիտարան, հ. 3, էջ 94»։ Վերցված է 2019 Ապրիլ 1

Աղբյուրներ
----------

* Улица Глинки в Красном Сулине
* Подробная карта Улица Глинки, город Красный Сулин со спутника с номерами домов, индекс и маршруты, Яндекс, Гугл карты

Արտաքին հղումներ
----------------

* г. Красный Сулин, Улица Глинки Archived 2019-04-01 at the Wayback Machine.
**Ջերմաստիճանային կոմբինատ**, գյուղատնտեսական ձեռնարկություն, որն զբաղվում է ջերմատնային բույսեր և բանջարային բույսերի ու ծաղիկների սածիլներ աճեցնելով։ Բաղկացած է հիմնական (ջերմատների համալիր) և օժանդակ (ջեռուցման համակարգ, արտադրանքի իրացման արտադրամաս, տնկանյութի,պարարտանյութերի,թունաքիմիկատների, գույքի և այլ նյութերի պահեստներ, արհեստանոցներ, վարչական, կուլտուրկենցաղային շենքեր) օբյեկտներից։ Ջերմաստիճանային կոմբինատը կարող է ընդգրկել նաև շամպինիոնանոցներ (սնկերի՝ շամպինիոնի, աճեցման լուսաթափանց շինություններ)։ Ջերմաստիճանային կոմբինատն ունի նաև գիտահետազոտական լաբորատորիա։ Ջերմաստիճանային կոմբինատները կառուցում են խոշոր քաղաքների և արդիական կենտրոնների մոտ։ ԽՍՀՄ-ում դրանց համար, ըստ ջերմատների տիպերի, հատկացնում են 2-3, 5 հա հիմնական (1 հա ջերմատան համար) և ընդլայնման նպատակով լրացուցիչ տարածություն։ Օդափոխությունը և լուսավորությունը ապահովելու նպատակով ջերմատները տեղադրում են միմյանցից որոշակի հեռավորության վրա (հանգարային տիպերը՝ 3, 5-7, իսկ բլոկավորները՝ 10-5 մ)։ Օժանդակ շինությունները կառուցում են հողամասի հատվածում ։ Ջերմատներից դեպի հարավ տեղադրում են ջերմոցները, իսկ ջեռուցվող գրունտը՝ հողամասի ծայրամասում, ջերմոցներից հարավում․։ Զերմատների մոտ առանձնացնում են հողախառնուրդների և օրգանական պարարտանյութերի պահպանման համար մշտական հրապարակ։ Ջերմաստիճանային կոմբինատներում միկրոկլիման, ոռոգումը և պարարտանյութերով սնուցումը կարգավորվում է ավտոմատ։ Դրանցում հնարավոր է արտադրական հիմնական պրոցեսների առավելագույն մեքենայացում, աշխատանքի կազմակերպման առաջավոր ձևերի, բույսերի պաշտպանության կենսաբանական և այլ մեթոդների կիրառում։ Աշխատանքները կազմակերպում են տնտեսական հաշվարկի սկզբունքներով և կիրառում յուրաքանչյուր բույսի մշակման համար ընդունված տեխնոլոգիա։ Ջերմատներն ապահովում են բույսերի բարձր բերքատվություն (օրինակ, 1-2 մ տարածությունից կարելի է ստանալ 18 կգ լոլիկ)։ ԽՍՀՄ-ում առավել հայտնի են «Մոսկովյան»,«Լենինգրադյան», «Կազանի», «Վլադիմիրի», «Վորոնեժի», «Լիպեցկի», «Պենզայի» ինչպես նաև «Հյուսիսային Կովկասի», «Միջին Ասիայի», «Սիբիրի», երկրի հարավային շրջանների Ջերմաստիճանային կոմբինատները։ Ջերմաստիճանային կոմբինատներում կան սոցիալիստական երկրներից Բուլղարիայում (24-75 հա. տարածությամբ, առավել խոշորը «Պազուսրջիկն» է), Ռումինիայում (100-240 հա, Բուխարեստի, Պլոեշտիի մոտ), Լեհաստանում (մինչև 20 հա, Սիլեզիայի վոյեվոդությունում), իսկ կապիտալիստական երկրներից՝ Նիդերլանդներում (ջերմատների ընդհանուր տարածությամբ և ջերմոցային արտադրանքի թողարկմամբ աշխարհում գրավում է առաջին տեղը), Մեծ Բրիտանիայում, ԱՄՆ-ում,Ճապոնիայում,Դանիայում են։ Ջերմաստիճանային կոմբինատներում մշակում են հիմնականում լոլիկ, վարունգ, հազար, ծաղիկներ, տաքդեղ, Ճապոնիայում՝ նաև ձմերուկ, սմբուկ, սեխ, դդում։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
**«Հայաստան, Ցեղասպանություն, Տեղահանություն, Աքսոր»** (գերմ.՝ Armenien. Völkermord. Vertreibung. Exil), փաստաթղթերի ժողովածու, հրատարակել է «Սպառնալիքի տակ գտնվող ժողովուրդների պաշտպանության ընկերությունը» 1987 թ. Վիեննա-Գյոթինգենում, գերմաներեն։ Խմբագիրներ՝ Թ. Հոֆման, Ժ. Քոչարյան։ Ժողովածուն բովանդակում է ցեղասպանության խնդրին վերաբերող հարցերի լայն շրջանակ։ Նրանում ընդգրկված են գիտական ու հրապարակախոսական հոդվածներ, հատվածներ հուշագրություններից, փաստաթղթեր, որոնք մերկացնում են ինչպես երիտթուրքական կառավարության հանցագործությունները հայ ժողովրդի նկատմամբ առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին, այնպես էլ ազգային-մշակութային շարունակվող ցեղասպանությունը հայ մշակութային ժառանգության նկատմամբ ժամանակակից Թուրքիայի տարածքում։

Ժողովածուի կազմողները խստագույնս հանդես են գալիս թուրքական պատմաբանների ու պաշտոնաթերթերի կողմից ցեղասպանության մասին ճշմարտության կեղծարարության դեմ։ Ժողովածուում բերվում են վկայություններ (Ա. Վեգներ, Գ. Պալաքյան), որոնք երիտթուրքական կառավարությանը մեղադրում են մի ամբողջ ժողովրդի բնաջնջման մեջ, գերմանական ս-դներ Կ. Լիբկնեխտի և Ռ. Լյուքսեմբուրգի ելույթներն ի պաշտպանություն հայերի, պաշտոն, փաստաթղթեր։ Հեղինակների առաջ քաշած խնդիրների մեջ առանձնանում է առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին Օսմանյան կայսրության դաշնակից կայսերական Գերմանիայի՝ հայերի ցեղասպանությանը մեղսակցության աստիճանի հարցը։ Գրքում լուսաբանվում է հայերի ներկա կացությունը Մերձավոր ու Միջին Արևելքի երկրներում, հատկապես Թուրքիայում, բերվում են ժամանակակից Թուրքիայում հայերի խտրականության, Արևմտյան Հայաստանում ճարտարապետական հուշարձանների ոչնչացման կոնկրետ օրինակներ։ Այստեղ հրապարակված են ցեղասպանության սարսափները պատկերող մեծ քանակությամբ լուսանկարչական վավերագրեր։

Հրատարակված լինելով «... ժողովուրդների պաշտպանության ընկերության» իրավապաշտպան կազմակերպության կողմից՝ ժողովածուն բազմաթիվ փաստագրական նյութեր է պարունակում այդ ընկերության՝ Հայաստանի գծով համաձայնեցնող խմբի գործունեության վերաբերյալ, որը հանդես է գալիս հայերի իրավունքների պաշտպանությամբ ԳՖՀ-ում, Թուրքիայում, պահանջում հայերի ցեղասպանության միջազգային ճանաչում։

Ժողովածուի հեղինակներ են նաև գրողներ, գիտնականներ, հրապարակախոսներ, այդ թվում՝ Հայաստանից (Ս. Ստեփանյան, Վ. Դավթյան, Ս. Խանզադյան)։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է* *«Հայկական հարց» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |
**Պիրոմետրիա**, հրաչափություն, ջերմաստիճանի չափման մեթոդների խումբ։ Նախկինում պիրոմետրիային են վերագրվել այն ջերմաստիճանների չափման բոլոր մեթոդները, որոնք սնդիկային ջերմաչափերով հնարավոր չէր չափել։ 20-րդ դարի 60-ական թվականներից պիրոմետրիային են վերագրվում հիմնականում օպտիկական մեթոդները՝ պիրոմետրերի կիրառությամբ։

Մեթոդներ
--------

Օպտիկականը համարյա բոլոր մեթոդների հիմքում ընկած մարմնի ջերմային ճառագայթման (երբեմն՝ կլանման) ինտենսիվության չափումը։ Ջերմային ճառագայթման ինտենսիվությունը կախված է մարմինների T ջերմաստիճանից և վերջինիս ցածրացման հետ կտրուկ նվազում է։ Այդ պատճառով Պիրոմետրիայի մեթոդները կիրառվում են բարձր ջերմաստիճանների չափման համար։ Պիրոմետրիայի մեթոդները T 1000°С դեպքում ունեն երկրորդական, Т 1000°С դեպքում՝ կարևոր նշանակություն, իսկ Т >3000 °С դեպքում դառնում են ջերմաստիճանի չափման գործնականում միիակ միջոցը։ Արդյունաբերական և լաբորատոր պայմաններում Պիրոմետրիայի մեթոդներով որոշում են ջերմաստիճանը վառարաններում և ջեռուցիչ այլ կայանքներում, հալված մետաղների, բոցի, տաքացած գազերի, պլազմայի ջերմաստիճանը։

Ջերմաստիճան
-----------

Պիրոմետրիայի մեթոդները չեն պահանջում չափիչ սարքի տվիչի և մարմնի (այն մարմնի, որի ջերմաստիճանը չափվում է) հպում, այդ պատճառով դրանք կարող են կիրառվել շատ բարձր ջերմաստիճանների, ինչպես նաև հեռավոր մարմինների ջերմաստիճանի չափման համար։ Պիրոմետրիայի մեթոդների կիրառելիության հիմնական պայմանն այն է, որ մարմնի ճառագայթումը լինի զուտ ջերմային, այսինքն՝ ենթարկվի Կիրխհոֆի ճառագայթման օրենքին։ Պիրոմետրիայի օպտիկական մեթոդներով ջերմաստիճանը կարելի է չափել սպեկտրային գծերի ինտենսիվության կամ դրանց ձևի ու լայնության որոշման միջոցով, որոշ դեպքերում՝ ըստ հոծ սպեկտրի բացարձակ ու հարաբերական ինտենսիվության և այլն։ Հատուկ նշանակություն ունեն պլազմայում ցրված լազերային ճառագայթման միջոցով ջերմաստիճանի որոշման մեթոդները, որոնք թույլ են տալիս հետազոտել անհամասեռ պլազման։ Պիրոմետրիայի մեթոդների կիրառման շնորհիվ կարևոր տեղեկություններ են ստացվում նաև անհավասարակշիռ պլազմայի վիճակի մասին, թեև ջերմաստիճանի հասկացությունն այդ դեպքում կիրառելի չէ։ Պիրոմետրիայի մեթոդների թերություններից են չափումների աշխատատարությունը, արդյունքների մեկնաբանման բարդությունը, ոչ բարձր ճշգրտությունը։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 9, էջ 309)։*  |
**Մալաբար** (մալայալամ՝ മലബാര്‍), պատմական երկրամաս Հարավային Հնդկաստանում։ Գտնվում է Արաբական ծովի և Արևմտյան Գաթեր լեռնաշղթայի միջև։ Երբեմն Մալաբար անվանումն օգտագործվում է նշելու համար Ինդոստանի (հինդի՝ हिन्दुस्तान *Hindustān*, ուրդու՝ ہندوستان‎) հարավարևմտյան ողջ ափը, որը կոչվում է Մալաբարյան ափ։ Այս տեղանունն օգտագործում են նաև էկոլոգները՝ նկատի ունենալու համար Հարավարևմտյան Հնդկաստանի խոնավ անտառների շրջանը։ Ենթադրվում է, որ երկրամասի անվանումն առաջացել է մալայալամ *Mala* (բլուր) և պարսկերեն *Bar* (թագավորություն) բառերից։

Ծովափի հարավում մոտավորապես ք.ա. 3-րդ դարից մինչ ք.ա. 9-րդ դարը բնակեցրել է Չերա (թամիլերեն՝ சேரர்) դինաստիան։ 15-րդ դարում Մալաբարի տարածքը մտել է Վիդջանյագարա կայսրության մեջ, որը գոյատևել է մինչև 16-րդ դարի կեսերը։ Կայսրության փլուզումից հետո ձևավորվել է կնյազների իշխանություն, որոնցից ամենամեծը Կալիկուտն են եղել (15-16-րդ դարեր), Տրավանկուրը և Կոչինը (18-րդ դար)։

Մալաբարի երկրամասն առաջինն է գաղութացվել եվրոպացիների կողմից։ Մալաբարի տարածքում մի քանի անգամ տեղի են ունեցել տեղաբնակների կողմից կազմակերպված ապստամբություններ (Մալաբարյան ապստամբություն՝ 1793—1806 թվականներ, Մոպլայի ապստամբություն՝ 1921—1922 թվականներին)։

Մալաբարի հիմնական լեզուն մալայալամն է (മലയാളം)։
|  |
| --- |
| **Խլածաղիկ ատրպատականյան** |
|  |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Վերնաբաժին** | Բարձրակարգ բույսեր (Embryophyta) |
| **Տիպ/Բաժին** | Անոթավոր բույսեր (Tracheophyta) |
| **Ենթատիպ** | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
| **Կարգ** | Խուլեղինջածաղկավորներ (Lamiales) |
| **Ընտանիք** | Խլածաղկազգիներ (Scrophulariaceae) |
| **Ցեղ** | Խլածաղիկ *(Scrophularia)* |
| **Տեսակ** | **Խլածաղիկ ատրպատականյան** *(S. atropatana)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Scrophularia atropatana***Grossh. |

**Խլածաղիկ ատրպատականյան** (լատ.՝ Scrophularia atropatana), խլածաղկազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն
--------------

Երկամյա բույս է, որն ունի 20-30 սմ բարձրություն։ Տերևները երկարավուն ձվաձև կամ ձվաձև են, խոշոր աղեղնաեզր և երկարակոթ։ 2-3 մմ երկարությամբ պսակը խայտաբղետ է, իսկ ստորին բլթակները՝ սպիտակավուն։

Տարածվածություն
---------------

Հայաստանում հանդիպում է միայն Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում (Նոր Հաճն և Չիման գյուղերի շրջակայք)։ Աճում է նաև Նախիջևանում, Արևելյան Անատոլիայում և Հյուսիսարևմտյան Իրանում։

Էկոլոգիա
--------

Աճում է միջին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 1000-1400 մ բարձրությունների վրա, չոր քարքարոտ լանջերին, գետի հղկված գլրաքարերի և քարաթափվածքների վրա, կիսաանապատում, լեռնային տափաստանում։ Ծաղկում է մայիս-հունիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հունիս-հուլիսին։

Պահպանություն
-------------

Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Արեալը խիստ մասնատված է։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես ոչնչացման սպառնալիքի ենթակա տեսակ։ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ընդգրկված չէ։

Պահպանություն չի իրականացվում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*։ Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն։ 2010։ ISBN 978-99941-2-420-6


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | GBIF · NCBI |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Տաքսոնինույնացուցիչներ | 
* Վիքիցեղեր: Scrophularia atropatana
* BioLib: 902814
* GBIF: 3739028
* IPNI: 809037-1
* NCBI: 1685567
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:809037-1
* Tropicos: 29205569

 |

 |
* 

**Խորհրդային իշխանության համար մարտնչողների հուշարձան** (ռուս.՝ Памятник борцам за Советскую власть), հուշարձան ՌուսաստանիՌոստովի մարզի Շախտի քաղաքում։

Պատմություն
-----------

Քաղաքացիական պատերազմի տարիներին Ալեքսանդրովսկ-Գրուշևսկի (այժմ՝ Շախտի) քաղաքում իշխանությունը մի քանի անգամ սպիտակ կազակներից անցել է կարմիրբանակայինների զորամասերին և հակառակը։ Քաղաքը սպիտակ կազակների կողմից գրավելիս ոչնչացվել են կարմիրգվարդիական հանքափորները և նրանց ընտանիքների անդամները։ Սպիտակ կազակները պատանդառել են մոտ հազար կարմիրգվարդիական հանքափորների և մոտ կեսին սպանել։ Սպիտակգվարդիական ահաբեկչության հետևանքով քաղաքի տարածքում հայտնվել են բազմաթիվ եղբայրական գերեզմաններ։

1920 թվականի հունվարին կարմիրգվարդիականները և Ալեքսանդրովսկ-Գրուշևսկու հանքափորները Կարմիր բանակի ստորաբաժանումների հետ պարտության են մատնել գեներալ Անատոլի Նազարովի սպիտակ զորամասերի մնացորդները։ Քաղաքում տեղի են ունեցել թեժ մարտեր, որոնց այլ հանքափորների թվում մասնակցել են նաև ՌՈՊԻՏ հանքավայրի հանքափոր Նասեդկինը, Պետրոպավլովյան հանքավայրի ստորաբաժանման հրամանատար Կիրիլ Չառնեցկին, թիվ 2 հանքավայրի հանքափոր Չուրսինը, Հին Ազովկա հանքավայրի հանքափոր Ֆեոդոր Վլոգովը և այլք։

1920 թվականի գարնանը, Խ. Պ. Չեռնոկոզովի նախագահությամբ ռազմահեղափոխական կոմիտեի որոշմամբ, քաղաքում հավաքվեցին խորհրդային իշխանության հաստատման համար զոհվածների մասունքները և թաղվեցին մեկ եղբայրական գերեզմանում։ Ընդհանուր առմամբ թաղվեց շուրջ 10 հազար մարդ։

Շախտի քաղաքում պատմության այդ ժամանակաշրջանը պատկերված է Խորհրդային իշխանության համար մարտնչողների հուշարձանում։ Հուշարձանը պատրաստվել է քաղաքի բնակիչների կողմից կիրակնօրյակների ընթացքում վաստակած գումարով։ Հուշարձանի հեղինակը քանդակագործ Պոպովն է։ Հուշարձանը բացվել է 1927 թվականին՝ Հոկտեմբերյան հեղափոխության 10-րդ տարեդարձին (հուշարձանի վրա, սակայն, գրված է. «1923 թվական»)։

Նկարագրություն
--------------

Խորհրդային իշխանության համար մարտնչողների հուշարձանը քառանիստ կոթող է, որի վերին մասում տեղադրված է մի քար, որը խորհրդանշում է քաղաքի հանքերում արդյունահանվող ածուխը։ Հուշարձանի բարձրությունը 4 մետր է։ Կոթողը տեղադրված է 1 մ բարձրությամբ պատվանդանի վրա։ Խորաքանդակի մի կողմում փորագրված է հանքափորի լամպի լույսի տակ ածուխ արդյունահանող հանքափորի պատկեր։ Կոթողի երկու կողմերում կան արձանագրություններ. *«Բանվորները և աշխատավոր գյուղացիությունը երբեք չեն մոռանա ձեր ծառայությունները հեղափոխությանը։ Մենք կավարտենք ձեր սկսած Կարմիր Հոկտեմբերի գործը»* և *«Թող զոհվածների հերոսությունը մեզ ոգեշնչի հեղափոխական պայքարի՝ կապիտալի նկատմամբ աշխատանքի ամբողջական հաղթանակի համար»*։

Գրականություն
-------------

* Ерёмина, Г.А. В памятниках города – его неповторимая судьба / Г.А. Ерёмина // К Вашим услугам. – 1988. - №18 (30 апр.). – С. 10.
* Ерёмина, Г.А. И памятники тоже говорят / Г.А. Ерёмина // Тумба. – 2007. - №7 (7 февр.). – С. 2.

Արտաքին հումներ
---------------

* Памятник борцам за Советскую власть. Официальный сайт Департамента культуры г. Шахты
* Город Шахты в исторических памятниках Archived 2017-01-28 at the Wayback Machine.
**Crátera de la locura de Heracles**, (Հերակլեսի խենթության կրատեր), Մեծ Հունաստան պատմական շրջանում ստեղծված կավե անոթ, որը թվագրվում է մ.թ.ա. 350 - 320:

Պատմություն
-----------

«Հերակլեսի խենթության կրատերը» հայտնաբերվել է Իտալիայի հարավ-արևելքում գտնվող հնագույն Պեստում քաղաքում, Սալեռնոյից հարավ-արևելք, գավառական մայրաքաղաքից 40 կմ հարավ, Նեապոլից` 92 կմ հեռավորության վրա։ 

Մեծ Հունաստանը մ. թ. .ա. 280
Գտնվում է Մադրիդի ազգային հնագիտական թանգարանում 11094 համարի ներքո։

Կրատերի Ա կողմում պատկերված է Հերակլեսը, ով խենթացած պատրաստվում է որդուն նետել մահվան կրակի մեջ, որտեղ արդեն այրվում են նրանց կեցաղային իրերը։

Բ կողմում դիոնիսոսյան պատկերներ են, աստվածներ, մաենադներ, սատիրներ։

Նկարագրություն
--------------

Կրատերը (հունարեն` κρατηρ, մեծ տարողությամբ անոթ՝ ջրի և գինու խառնուրդի համար) ստեղծել է Հին Հունաստանի նկարիչ Աստեասը (ակտիվ գործունեություն է ծավալել մ. թ. ա. 350-320 թթ. Պեստումում)։

* Ոճը՝ անոթի տիպի ծաղկաբաժակ
* Տեխնիկա՝ կարմիր ֆիգուրներ
* Նյութը՝ կավ
* Չափերը՝ 55 սմ բարձրություն, 50 սմ տրամագիծ

Տես նաև
-------

* Մեծ Հունաստան
* Հերակլես
* Պեստում
* Կրատեր
* Ազգային հնագիտական թանգարան (Մադրիդ)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Մադրիդի ազգային հնագիտական թանգարան
2. ↑  Crátera de la locura de Heracles
3. ↑  Grecia

Արտաքին հղումներ
----------------

* Mapa Magna Grecia
* Mapa interactivo sobre las colonias griegas de Sicilia
**Սպանված խաղաղ բնակիչների հուշարձան**  (ռուս.՝ Памятник расстрелянным мирным жителям), հուշարձան Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Կոնստանտինովսկ քաղաքի Ֆրունզեի փողոցում։

Պատմություն
-----------

20-րդ դարի 60-ական թվականներին Ռոստովի մարզի Կոնստանտինովսկ քաղաքի հյուսիսային ծայրամասում կանգնեցվել է Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին Կոնստանտինովսկ ավանի օկուպացիայի ժամանակ սպանված քաղաքացիական անձանց հուշարձանը։

Գնդակահարման դատապարտված մարդկանց մեծամասնությունը տեղացիներ էին։ Դրանք երեխաների հետ հրեա փախստականներ էին։ 1942 թվականի ամռանը գյուղում փորվել են մի քանի զիգզագաձև խրամատներ։ Խրամատներից մեկի առջև տեղացի բնակիչներին կանգնեցրել են դեմքով դեպի խրամատը։ Կրակոցից վայրկյաններ առաջ բնակիչներից մեկը՝ Ալեքսանդր Վորոբյովը բղավոցով դիմել է գերմանացիներին. «Սրիիկանե՛ր, երեխաներին գթացեք»։ Ավտոմատների կրակահերթը խլացրել է մարդկանց աղաղակները։

Նկարագրություն
--------------

Սպանված խաղաղ բնակիչների հուշարձանը բարդ կոմպոզիցիա է։ Ցածր սպիտակ պատվանդանի վրա հուշարձանի մետաղից ձուլված սև ստելան է, որի վրա դորիական օրդերի սյունի հատվածքի ոսկեզօծ գագաթն է, սյունի վրա՝ սև պատվանդանին տեղադրված է կլոր սպիտակ վահան, պատվանդանի վրա տեղադրված է խաչ, սև գերան և ոսկեզօծ ուղղահայաց սյուն, խաչին՝ մուգ գույնի ծաղկեպսակ է՝ մուրճ և մանգաղով։ Ստելայի գագաթին հինգաստղանի ոսկե աստղն է։

Ամբողջ հուշահամալիրի բարձրությունը մինչև ոսկեզօծ աստղ՝ կազմում է 180 սմ։ Հուշարձանի հիմնական ստելայի վրա ամրացված է բրոնզե հուշատախտակ, որի վրա մակագրված է. «Թաղված են 13 տղամարդ, 14 կին և 18 երեխա»։

Ժամանակին հայտնաբերվել էր վեց մարդու անուն, որոնք գրված են ստելայի վրա՝ Ի. Ֆ. Վասիլկովսկի, ռայկոմի կուսակցական հրահանգիչ Ալեքսանդր Իվանովիչ Վորոբյով, Գ. Ի. Ժիլենկով, Վ. Գ. Դավիդով, Ա. Ի. Սավկինա, Ա. Ա. Իսաև, Մ. Ի. Օսիպովա։

Հուշարձանի դիմաց կա 100x100 սմ չափերի շիրմաքար, 50x100 սմ չափերի երկու փոքր տապանաքարեր, ծաղկի թումբ։ Հուշարձանը ստեղծվել է Վոլգոգրադում։ Այն շրջապատված է մետաղական ցանկապատով։

Հուշարձանը 20-րդ դարի 60-ական թվականներին տեղադրվել է սպանված Իվան Ֆ. Վասիլկովի որդու` Դմիտրի Իվանովիչ Վասիլկովի կողմից։

Գրականություն
-------------

* Крюков В. Память.//Донские огни.-2005.-5 февраля.(Памятник по ул. Фрунзе).

Արտաքին հղումներ
----------------

* Памятники г. Константиновска
* Памятник мирным жителям, расстрелянным во время оккупации поселка Константиновского
* Воинское захоронение город Константиновск ул. Фрунзе
**Մերաբ Թավաձե** (հուլիսի 9, 1942(1942-07-09), Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), վրացի դերասան և կինոռեժիսոր։

Կենսագրություն
--------------

Մերաբ Թավաձեն ծնվել է 1942 թվականի հուլիսի 9-ին Թբիլիսիում։

1963 թվականին ավարտել է Վրաստանի Շոթա Ռուսթավելու անվան թատերական ինստիտուտի դերասանական, իսկ 1979 թվականին՝ ռեժիսորական ֆակուլտետները։ 1963-1978 թվականներին եղել է Վրաստանի Շոթա Ռուսթավելու անվան թատրոնի (1967-1969 թվականներին՝ Կ. Մարջանիշվիլիի անվան պետական թատրոն) դերասան։

1978 թվականից աշխատել է «Վրացֆիլմ» կինոստուդիայում որպես ռեժիսոր։ 1996 թվականից Royal District Theatre GPI (ավելի ուշ թատրոնը միացվել է «Իբերիա» կինոթատրոնին) թատրոնի տնօրենն էր։ Եղել է «Հանուն սիրո» (1994, Շոթա Ռուսթավելու անվան թատրոն) և «Շուշանիկի նահատակությունը» (2000, Royal District Theatre GPI) ներկայացումների ռեժիսորը։ Կինոյում ու թատրոնում կատարել է ավելի քան 50 դեր։

Ֆիլմագրություն
--------------

### Դերասանական աշխատանքներ

* 1962 – Ծովային արահետ
* 1963 – Տիկնիկները ծիծաղում են
* 1965 – Պիեռը՝ ոստիկանության աշխատակիցը
* 1965 – Ժամկետը լրանում է լուսաբացին
* 1982 – Բաթերֆլյայի վերադարձը – *Ջակոմո Պուչինի*

### Ռեժիսորական աշխատանքներ

* 1979 – Անդունդ
* 1982 – Հավերժ մնացին երիտասարդ
* 1987 – Բրավո, Ալբերտ Լոլիշ
* 1991 – Ճանապարհ
* 2001 – Պտուտակաձև սանդուղքով

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Մերաբ Թավաձե *kino-teatr.ru* կայքում

Արտաքին հղումներ
----------------

* Մերաբ Թավաձեն Internet Movie Database կայքում (անգլ.)
* Մերաբ Թավաձեն Archived 2007-03-01 at the Wayback Machine. mediateka.km.ru կայքում (ռուս.)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000 0004 2021 8517 · NKC: xx0177965 · VIAF: 305386629 · WorldCat VIAF: 305386629 |

 |
Դատավարություններից մեկի ժամանակ (ապրիլի 8, 1919)
**«Հայերի ցեղասպանությունը ըստ երիտթուրքերի դատավարության փաստաթղթերի»**, ժողովածու, որն ընդգրկում է 1919-20 թվականներին Կոստանդնուպոլսում տեղի ունեցած երիտթուրքական «Միություն և առաջադիմություն» (*«Իթթիհաթ վե Թերաքքի»*) կուսակցության ղեկավար գործիչների դատավարության այն փաստաթղթերը, որոնք վերաբերում են արևմտահայերի տեղահանությանը և ցեղասպանությանը՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի (1914-18) ժամանակ։ Նյութերը վերցված են 1919-20 թվականներին Պոլսում հրատարակվող «Թաքվիմի վեքայի» («Իրադարձությունների օրացույց») թուրքական պաշտոնաթերթի հավելվածից։

Ժողովածուն կազմված է առաջաբանից և երեք մասից։ Աոաջաբանում համառոտ տրված են հայերի ցեղասպանության իրագործման պատմությունը և 1919 թվականի Երիտթուրքերի դատավարության ընթացքը։ Առաջինին մասում տրված են երիտթուրքական կառավարության ղեկավարների և «Միություն և առաջադիմություն» կուսակցության ԿԿ անդամների, 2-րդ մասում՝ կուսակցության շրջանային պատասխանատու քարտուղարների և պաշտոնյաների, 3-րդ մասում՝ Յոզղատի, Տրապիզոնի, Բյոյուքդերեի և Խարբերդի տեղահանությունն ու կոտորածները կազմակերպողների դատավարության նյութերը։

Ժողովածուն պարունակում է նաև ամփոփումներ ռուսերեն և անգլերեն լեզուներով, դատավարության նյութերի լուսապատճեններ։

Ժողովածուի նյութերն ապացուցում են, որ արևմտյան Հայաստանում և Օսմանյան կայսրությունում կատարված հայերի ցեղասպանությունը պետական մակարդակով մշակված և կազմակերպված գործողություն էր։

Գրականություն
-------------

* «Հայերի ցեղասպանությունը ըստ երիտթուրքերի դատավարության փաստաթղթերի», աոաջաբանը, թարգմանական և ծանոթագրությունները՝ Ա. Հ. Փափազյանի, Ե. 1988։


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է* *«Հայկական հարց» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |
**Հայերի ցեղասպանության իրավաբանական և տնտեսական ասպեկտները** (իսպ.` «Aspectos Juridicos у Economicos del Genocido Armenio»), հոդվածների ժողովածու, հրատարակվել է Բուենոս Այրեսում 1984 թ. իսպաներեն։ Հրատարակիչ՝ Արգենտինահայկական պրոֆեսիոնալ խորհուրդ։

Ժողովածուն բաղկացած է երկու մասից, որոնցից յուրաքանչյուրն սկսվում է ներածականով։ Առաջին մասի (իրավական ասպեկտը) մեջ են մտել Պասկուալ Օհանյանի «Արևմտյան Հայաստանի ցեղասպանությունը աշխարհաքադաքական տեսակետից», Էստեբան Տիրատուրյանի և Դանթե Ասիլյանի «Ցեղասպանությունը կանխելու և դրա համար պատժի մասին կոնվենցիայի վերլուծությունը», Ռոբերտո Մալխասյանի «Հայերի ցեղասպանության համար թուրքական պետության միջազգային պատասխանատվությունը», Կարլոս Ֆայտի «Եկեղեցական դպրոցի փակումը» հոդվածները։ Բաժնում տեղ է գտել նաև ՄԱԿ-ի 1948 թ. Կոնվենցիայի տեքստը։

Պ. Օհանյանի հոդվածում քննության են առնվում եվրոպական տերությունների շահերը Թուրքիայում և Արևմտյան Հայաստանում, շարադրվում է Օսմանյան կայսրությունում հայերի ցեղասպանության համառոտ պատմությունը։ Հեղինակն օգտագործել է երիտթուրքերի համագումարների նյութերը, նրանց գաղափարախոսների ելույթները, Թալեաթի ստորագրած փաստաթղթերը և այլ նյութեր։ Է. Տիրատուրյանի և Դ. Ասիլյանի հոդվածներում ՄԱԿ-ի 1948 թ. Կոնվենցիայի վերլուծությանը զուգահեռ քննարկվում է *ազգային-մշակութային եղեռն* հասկացությունը, ինչպես նաև ցեղասպանության կանխման՝ միջազգային համագործակցության հնարավորությունը։ Ռ. Մալխասյանը, որպես ցեղասպանության կազմակերպիչների դեմ ներգործող միջոց, առաջարկում է տնտեսական արգելքը (էմբարգո)։

Ժողովածուի երկրորդ մասի մեջ է մտել Կարլոս Պոլատյանի «Եվրոպական շահերը Մերձավոր Արևելքում և Հայկական հարցը» հոդվածը։ Հեղինակը քննում է միջազգային տնտեսական հարաբերությունների զարգացումը XIX-XX դդ. Օսմանյան կայսրության տնտեսական վիճակը, հատկապես նրա արդյունաբերության և սոցիալական կառույցների զարգացումը, հայերի սոցիալ-տնտեսական դրությունը Թուրքիայում, Գերմանիայի, Մեծ Բրիտանիայի, Ֆրանսիայի և Ռուսաստանի գաղութատիրական շահերը այդ աշխարհաշըրջանում։ Հեղինակը առանձնացնում է տնտեսական երեք գործոն, որոնք, նրա կարծիքով, թուրքական կառավարող շրջաններին դրդեցին վերջ տալ հայկական հարցին ցեղասպանության միջոցով։ Դրանք են.

1. Արևմուտքի կապիտալիստ, տերությունների իմպերիալիզմի և ֆեոդ. Թուրքիայի իմպերիալիզմի միջև եղած կոնֆլիկտը։ Թուրքիան տնտեսականական, առևտրական, ֆինանսական, ռազմաքաղաքական կախման մեջ էր ընկել Արևմուտքից։ Եվ նման փոխհարաբերությունների պայմաններում շահագործման գլխավոր օբյեկտ էին դարձել հումքային պաշարները, այլ ոչ թե մարդկային աշխատանքը։ Դա կործանարար նշանակություն ունեցավ արևմտահայ էթնոսի ճակատագրի համար,
2. Մերձավոր Արևելքում, մասնավորապես՝ Արևմտյան Հայաստանում, արևմտաեվրոպական տերությունների և ԱՄՆ-ի քաղաքականությունը որոշվում էր նախ և առաջ նրանց տնտեսական շահերով,
3. տերությունները որքան շատ են շահագրգռված տնտեսապես տվյալ աշխարհաշրջանումն այնքան քիչ են նրանք պաշտպանում այդտեղ ապրող ժողովուրդների քաղաքական անկախության գաղափարը։


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է* *«Հայկական հարց» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |
**Էլլեն Էմա Օգոստա Կլեման** ( շվեդերեն՝ Ellen Emma Augusta Kleman հուլիսի 24, 1867(1867-07-24), Karlskrona city community, Կառլսկրունա, Շվեդիա - սեպտեմբերի 28, 1943(1943-09-28), Ստեպպսհոլմս, Ստոկհոլմ, Շվեդիա), շվեդ գրող, հասարակական, քաղաքական գործիչ և ֆեմինիստ։ Կանանց իրավունքներին աջակցող մի քանի տպագիր հրատարակությունների խմբագիր, այդ թվում՝ *Dagny* (1907-1913) և *Hertha* (1914–1932):

Կենսագրություն
--------------

Էլեն Կլեմանը ծնվել է Կարլսկրոնում, 1867 թվականին, Կարլ Կլեմանի (1820-1872) և Յոհաննա Օգոստա Գրամի (1825-1904) ընտանիքում։ Նրա ավագ քույրը՝ Աննա Կլեմանը (1862-1940), նույնպես հայտնի իրավապաշտպան Է եղել։ Կարլսկրոնում աղջիկների համար դպրոցն ավարտելուց հետո Էլլենը որպես բանկային ծառայող աշխատել է Ուփսալայում և Ստոկհոլմում։

Կլեմանը եղել է կանանց իրավունքների շարժման ակտիվ անդամ։ 1907 թվականին դարձել է *Դագնիի* խմբագիրը (*Դագնին* Շվեդիայի կարևորագույն մամուլն էր ֆեմինիստական շարժման մեջ)։ Հրապարակությունում մի քանի տարիների աշխատանքի ընթացքում Էլլենը գրել է բազմաթիվ հոդվածներ, ակնարկներ, հայտնի կանանց կենսագրություններ։ Երբ 1913 թվականին ամսագրի հրատարակությունը դադարել է, Կլեմանտ դարձել է *Hertha* թերթի խմբագիր։ 1921 թվականին աշխատել է Ֆրեդրիկի Բրեմերի կանանց ասոցիացիայի խորհրդում (շվեդերեն՝ Fredrika Bremer Förbundet, FBF)` զբաղեցնելով կազմակերպության Ստոկհոլմի ներկայացուցչության նախագահի պաշտոնը (1922-1931)։

Այդ ընթացքում Էլլենը հետաքրքրվել է ասոցիացիայի հիմնադիր Ֆրեդրիկա Բրեմերով, հրապարակել նրա մասին ակնարկների ժողովածուն։ Իր ընկերուհու՝ Կլարա Յոհանսոնի հետ, որի հետ նա ապրել է 1912 թվականից մինչև իր մահը, Կլեմանը հրապարակել է Բրեմերի նամակների չորս հատորը։

Կանանց իրավունքների շարժման ուղղությամբ աշխատանքներից բացի, Էլլեն Կլեմանը հրատարակել է պատմական վեպ՝ «Ֆաբիան Վենդտի կինը» վերնագրով (շվեդերեն՝ «Fabian Wendts hustru») այն կանանց մասին, որոնք շահարկվել և ղեկավարվել են ուրիշների կողմից՝ առանց ինքնազարգացման որևէ հնարավորության։

Մրցանակներ
----------

1932 թվականին Էլլեն Կլեմանտին շնորհվել է Իլիս քվորումի ոսկե մեդալ, որը շնորհվել է Շվեդիայի թագավորի անունից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  *Toijer-Nilsson Y.* Ellen E A Kleman — P. 271.
2. 1 2 3 4  FemBio database (գերմ.)
3. ↑  Kleman, Emma Augusta — Svenskagravar.se.
4. ↑  WeChangEd
5. 1 2 3 4  «Ellen Kleman»։ Göteborgs Universitetsbibliotek
6. 1 2 3  Toijer-Nilsson, Ying։ «Ellen E A Kleman»։ Riksarkivet: Svenskt biografiskt lexikon
7. ↑  «Anna Kleman»։ Göteborgs universitetsbiblotek


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | gravsted.dk |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Շվեդական կենսագրական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 2093246 · GND: 102354227 · ISNI: 0000 0000 7691 3472 · NTA: 067632130 · LIBRIS: 241386 · VIAF: 29919566 · WorldCat VIAF: 29919566 |

 |

 |
**Ջերմաստիճանային ալիքներ** միջավայրում ջերմաստիճանի բաշխման պարբերական փոփոխություններ որոնք կապված են միջավայր հասնող ջերմության հոսքերի խտության պարբերական տատանումների այսինքն՝ ջերմության աղբյուրների փոփոխականության հետ։

Տարածվելիս ջերմաստիճանային ալիքները արագ մարում են․ դրանց բնորոշ է զգալի դիսպերսիան այսինքն՝ արագության կախումը հաճախականությունից։ Սովորաբար ջերմաստիճանային ալիքների մարման գործակիցը (x) մոտավորապես հավասար է 2π/λ-ի (λ-նալիքի երկարությունն է)։

Հաստատուն լայնական կտրվածք ունեցող ջերմամեկուսացած ձողի երկայնքով տարածվող հարթ մեներանգ ջերմաստիճանային ալիքների դեպքում λ-ն տատանումների պարբերության (τ) և ջերմաստիճանահաղորդականության գործակցի (х) հետ կապված է {\displaystyle \lambda ={\sqrt {\pi }}{\tau }{\chi }}, առնչությամբ իսկ ալիքի կատարների տեղափոխության արագությունը որոշվում է у=4яхЛ = = |/ 4ях/т առնչությամբ այսպիսով որքան փոքր է տատանումների պարբերությունը ալիքի երկարությունը այնքան ջերմաստիճանային ալիքները արագ են տարածվում և շուտ էլ մարում հարթ ջերմաստիճանային ալիքների թափանցման խորությունը այն հեռավորությունը որի դեպքում ջերմաստիճանի տատանումները փոքրանում են e2,7 անգամ հավասար է ճ/2ր= յ/хт/яի այսինքն՝ որքան փոքր է պարբերությունը այնքան փոքր է թափանցման խորությունը օրինակ ջերմաստիճանի օրական տատանումների թափանցման խորությունը հողում 20 անգամ փոքր է սեզոնային տատանումների թափանցման խորությունից տեխնիկայում ջերմաստիճանային ալիքների հաշվի են առնվում շենքերի պատերի ներքին այրման շարժիչների բլոկների վառարանների ներքին պաշտպանական երեսապատվածքի ջերմահաղորդականության հաշվարկները կատարելիս ևն ֆիզիկայում ջերմաստիճանային ալիքների ուսումնասիրումը նյութերի ջերմաստիճանահաղորդականության ջերմունակության և ջերմային այլ բնութագրերի որոշման մեթոդներից է այն հատկապես հարմար է ցածր ջերմաստիճաններում մաքուր նյութերի բնութագրերը չափելու համար։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
**Ջերմատեխնիկա**, տեխնիկայի ճյուղ, զբաղվում է ջերմության ստացման և օգտագործման հարցերով։ Ջերմության ստացման հիմնական աղբյուրներն են՝ բնական օրգանական (պինդ, հեղուկ և գազանման) և միջուկային վառելիքը։

Օրգանական վառելիք
-----------------

Օրգանական վառելիքի հիմնական բնութագիրն այրման ջերմությունն է (կջ/կգ, կջ/մ3)։ Հաշվարկներում օգտագործում են պայմանական վառելիք հասկացությունը, որի այրման ջերմությունը 29308 կջ/կգ (7000 կկալ/կգ) է։ Վառելիքն այրում են հնոցներում, վառարաններում և այրման խցերում։

Օրգանական վառելիքը խնայողաբար ծախսելու նպատակով օգտագործում են նաև էներգիայի վերականգնվող աղբյուրները՝ Արեգակի ճառագայթային էներգիան, երկրաջերմային էներգիան (տես երկրաջերմային Էլեկտրակայան), ինչպես նաև ջերմության երկրորդային աղբյուրները (արտանետվող տաք գազեր, թափվող տաք ջրեր և այլն)։

Միջուկային վառելիք
------------------

Հիմնական միջուկային վառելիքը ուրանի 235Ս իզոտոպն է, որի տրոհման էներգիան (մոտ 84·109 կջ/կգ) միջուկային ռեակտորում փոխակերպվում է ջերմության։

Կիրառություններ
---------------

Արտադրվող ջերմությունը կարող է օգտագործվել անմիջապես (արտադրության մեջ, կոմունալ-կենցաղային կարիքների համար) և փոխակերպվել մեխանիկական աշխատանքի, էլեկտրական էներգիայի և այլն։ Որպես ջերմակիրներ կարող են հանդես գալ վառելիքի այրման արգասիքները (բարձրջերմաստիճանային ջերմություն)։ Արդյունաբերական վառարաններում այդ արգասիքների ջերմությունն օգտագործվում է մետաղների և համաձուլվածքների ձուլման ու մշակման համար, շինանյութերի արտադրության պրոցեսում, քիմիական արդյունաբերության մեջ զանազան նյութերի մշակման համար և այլն։

Կենցաղում այրման արգասիքների ջերմությունն օգտագործվում է ջեռուցման և այլ կարիքների համար։ Միջին և ցածրջերմաստիճանային պրոցեսների համար օգտագործում են միջանկյալ ջերմակիրներ՝ ջրային գոլորշի և տաք ջուր, որոնք մեծ մասամբ ստացվում են այրման արգասիքների հաշվին (տես շոգեկաթսա)։ Տաք ջուրն օգտագործվում է ջերմամատակարարման համակարգերում, ջեռուցման, տաք ջրամատակարարման համար և այլն։ Ոչ բարձր պարամետրերի ջրային գոլորշին (0,3— 2,0 ՄՊա ճնշման) օգտագործվում է արդյունաբերության մեջ տեխնոլոգիական նպատակների համար։ Տաք ջրի և գոլորշու ջերմությունն օգտագործող սարքերը ջերմափոխանակիչ ապարատներն են։ Բարձր ճնշման և ջերմաստիճանի գոլորշին օգտագործում են շոգեուժային տեղակայանքներում, որտեղ, որպես ջերմային շարժիչ կիրառում են շոգեմեքենաներ ու շոգետուրբիններ։ Արդյունաբերության մեջ ջերմության օգտագործման բոլոր հարցերով զբաղվում է արդյունաբերական ջերմատեխնիկան։

Տեսական հիմք
------------

Ջերմատեխնիկայի տեսական հիմքը կազմում են տեխնիկական թերմոդինամիկան և ջերմափոխանցման տեսությունը։

Տես նաև
-------

* Ջերմային շարժիչ
* Ջերմաէլեկտրակայան
* Մագնիսահիդրոդինամիկական գեներատոր
* Ջերմաէլեկտրոնային գեներատոր

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
**Կարլ Ֆլեշ** (գերմ.՝ Carl Flesch; հոկտեմբերի 9, 1873, Վիզելբուրգ, Ավստրո-Հունգարիա - նոյեմբերի 14, 1944, Լյուցեռն), ավստրո-գերմանացի ջութակահար և երաժշտական մանկավարժ։

Կարլ Ֆլեշը ծնվել է հրեա բժշկի ընտանիքում։ Չորսից վեց տարեկանում սովորել է հրեական ազգային դպրոցում (գերմ.՝ Volksschule), որտեղ սովորել է գերմաներեն և եբրայերեն, իսկ տնային դաստիարակչուհուց սովորել է ֆրանսերեն։ Վեց տարեկանում սկսել է ջութակ նվագել սովորել։ Տասը տարեկանում մեկնել է Վիեննա, որտեղ սովորել է գիմնազիայում և երաժշտության բարեկամների ընկերության կոնսերվատորիայում։ Հետո՝ 1886-1889 թվականներին սովորել է Վիեննայի կոնսերվատորիայում Յակոբ Գրյունի մոտ։ 1890-1894 թվականներին սովորել է Փարիզի կոնսերվատորիայում Էժեն Սոզեի և Մարտեն Մարսիկի մոտ։

1895 թվականին առաջին ելույթն է ունեցել Վիեննայում, որից հետո համերգային շրջագայություն է ունեցել Գերմանիայում։ 1897 թվականին ընդունել է Բուխարեստի կոնսերվատորիայում ջութակի պրոֆեսորի պաշտոնտ, իսկ 1903 թվականին զբաղեցրել է Ամստերդամի կոնսերվատորիայի նույն պաշտոնը։ 1908 թվականին տեղափոխվել է Բեռլին, որտեղ հիմնականում տվել է մասնավոր դասեր, և շատ համերգներ է տվել դաշնակահար Արթուր Շնաբելի հետ մեկտեղ դուետով, և տրիոյով վիոլոնչելիստի հետ՝ սկզբում Ժան Ժերարդիի, հետո Հուգո Բեքերի հետ։ Ավստրո-Հունգարիայի անկումից հետո պահել է հունգարական քաղաքացիությունը։

Աղբյուրներ
----------

* Կարլ Ֆլեշի կենսագրությունը (գերմ.)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Archivio Storico Ricordi — 1808.
2. ↑  Այժմ՝ Մոշոնմադյարովար, Դյոր Մոշոն Շոպրոն շրջան, Հունգարիա
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մալագա (այլ կիրառումներ)

**«Մալագա բասկետբոլային ակումբ»** (իսպ. անվանում՝ *Club Baloncesto Málaga, S.A.D.*), հովանավորչական պատճառներով նաև հայտնի որպես **«Ունիկախա Մալագա»** (*Unicaja Málaga*), իսպանական պրոֆեսոնալ բասկետբոլային ակումբ, որը հանդես է գալիս Իսպանիայի ACB լիգայում։ Տեղակայված է Անդալուսիա ինքնավար համայնքի Մալագա քաղաքում։ Տան հանդիպումները «Մալագան» անցկացնում է «Խոսե Մարիա Մարտին Կարպենա արենա» մարզապալատում։ Հիմնադրվել է 1992 թվականին։

Պատմություն
-----------

Ակումբն հիմնադրվել է 1992 թվականին, երբ ACB-ում հանդես եկող և Մալագան ներկայացնող երկու թիմեր՝ «Կախա դե Ռոնդան» և «Մարիստասը» միավորվում են և ձևավորում մեկ ակումբ։

Ակումբի հաղթած առաջին առաջնությունը Կորաչի գավաթն էր՝ 2001 թվականին։ 2005 թվականին «Ունիկախան» հաղթում է Իսպանիայի թագավորական գավաթը, իսկ արդեն հաջորդ տարի՝ 2006-ին՝ առաջին ACB առաջնությունը։

2007 թվականին հոկտեմբերին, «NBA Europe Live» իրադարձության շրջանակներում «Ունիկախան» ընկերական հանդիպում է ունենում NBA-ի «Մեմֆիս Գրիզլիս» ակումբի հետ և պարտության մատնում վերջինիս 102–99 հաշվով։ Այդ ժամանակաշրջանում «Մեմֆիսում» հանդես էին գալիս իսպանացիներ Պաու Գասոլը և Խուան Կարլոս Նավարոն։

Ակումբի՝ Եվրալիգայում գրանցած ամենահաջող մրցաշրջանը համարվում է 2007 թվականը, երբ ավարտում է հանդիպումները զբաղեցնելով երրորդ հորիզոնականը։

Ունի կրտսեր թիմ՝ «Մալագա Բ» անվանումով, որն հանդես է գալիս Իսպանիայի բասկետբոլի առաջնության երրորդ դիվիզիայում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Ունիկախա Մալագան պարտության է մատնում Մեմֆիս Գրիզլիսին» Interbasket, հոկտեմբեր 9, 2007

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք (Իսպաներեն)
* Euroleague.net էջը
* Basketpedya.com էջը Archived 2013-11-09 at the Wayback Machine.
**Սթանոզի բարբառ**, հայերենի բարբառ։ Ըստ ձևաբանական դասակարգման պատկանում է «կը» ճյուղին, ըստ բազմահատկանիշ վիճակագրական դասակարգման նույնանում է Սիվրիհիսարի բարբառի հետ։

Խոսել են Սթանոզ գյուղի հայերը։ Հնչյունական համակարգում առկա են ա, ի, ու, օ, է, ը, ա, ու, օ ձայնավորները։ Պայթական և պայթաշփական բաղաձայնները ներկայացնում են եռանդամ համակարգ (գ՝, գ ք) կան նաև քմային բաղաձայններ՝ (գ՝, գ» ք)։ Գրաբարյան այ երկբարբառը չի հնչյունափոխվել, իւ >ոլ և ույ (հնութիուն > > հիյնութուն, ալիուր > ալույր), ոյ >ու, ու, երբեմն նաև՝ ույ (ընկոյզ > ունգուզ, լոյսինկա >լուսունգա, գոյն>գույն), եա > >է (անկեալ >էնգէլ)։ Նկատելի է ձայնավորների ներդաշնակություն (խէվություն, լուսունգա), ձայնավորից հետո և բառասկզբում ձայնավորից առաջ՝ յ֊ի հավելում (հիյնհւթուն, հօյրէլ, յօրդէղ, յօրգուն «իրիկուն»)։ Պարզ խուլերը ձայնավորների միջև և ձայնորդի մոտ ձայնեղանում են (երկանք >էրգանք, ուտել >ուդէլ)։ Բառավերջի կ փոխվում է յ-ի (ժամանայ, մէյ), ո >յ (առնէլ >այնէլ)։ Գոյականի հոգնակին կազմվում է էր, նէր մասնիկներով, հավաքական գոյականինը՝ էնք մասնիկով։ Գոյականները եզակիում ենթարկվում են ի (ժամանակ ցույց տվող գոյականները նաև՝ վա), հոգնակիում՝ ու հոլովման։ Բացակայում է ներգոյական հոլովը։ Ածականի գերադրական աստիճանը կազմվում է էվլի և դահա (փոխառյալ) մասնիկներով։ Ցուցական դերանուններից գործածական է դըգը-ն՝ բոլոր 3 դեմքերի համար։ Յուրահատուկ է ստացական հոդերի գործածությունը, ուղղական՝ խունձօրնուս, սեռական՝ խունձօրնինօս, բացառական՝ իւունձօրնինվիս, գործիական՝ խունձօրօվնիս։ Բայն ունի 2 խոնարհում՝ ա, է։ Շարունակականը կազմվում է կար մասնիկի օգնությամբ (էս կէրթամ կար = հենց հիմա գնում եմ)։ Օժանդակ բայի ներկայի ձևերն են՝ էմ էյս, է, էնք, էք, էն, անցյալի ձևերը՝ էյա, էյար, էր, էյանք, էյաք, էյին։ Կատարելի դերբայը կազմվում է էլի, ալի (ուդէլի, էրթալի), արգելական հրամայականը՝ մը(մ’), մու (մը՝ գըրէլ=մի՝ գրիր, մայ- նէլ=մի՝ անիր, մո՝ ւդալ=մի՝ տար) մասնիկներով։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
**Մեդիաստինիտ** միջնորմի բջջանքի բորբոքումն է։ Բնորոշվում է համառ ընթացքով և բարձր մահացությամբ։

Դասակարգում
-----------

Ըստ Իվանովի 1959 առաջարկված դասակարգման՝   

*Ա․ Ըստ էթիոլոգիայի*

1. ***առաջնային*** (կամ ***տրավմատիկ) մեդիաստինիտ***
2. ***երկրորդային մեդիաստինիտ***

* կոնտակտային
* մետաստատիկ
* հեմատոգեն
* լիմֆոգեն

*Բ․ Ըստ տեղակայման* 

1. ***առաջային մեդիաստինիտ***
2. ***հետին մեդիաստինիտ***

*Գ․ ըստ էքսուդատի բնույթի*

1. ***շճային***
2. ***թարախային***
3. ***նեխային***
4. ***անաէրոբ***
5. ***գանգրենոզ***

*Դ․ Ըստ կլինիկական ընթացքի*

1. ***սուր մեդիաստինիտներ***
	1. կայծակնային ձև
	2. սուր ձև
	3. ենթասուր ձև
2. ***խրոնիկական մեդիաստինիտներ***
	1. առաջնային խրոնիկական մեդիաստինիտ
	2. երկրորդային խրոնիակական մեդիաստինիտ (սուր մեդիաստինիտից հետո զարգացող)

*Ե․ Ըստ տարածվածության*

1. միջնորմի լիմֆադենիտ պրոցեսի մեջ շրջակա հյուսվածքի ընդգրկմամբ
2. միջնորմի բորբոքման սահմանափակում՝ եզակի կամ բազմակի թարախակույտեր
3. տարածուն մետիաստենիտ

Իվանովի առաջարկած դասակարգումը թույլ է տալիս ոչ միայն լիարժեք գնահատել յուրաքանչյուր դեպքը, այլ նաև ռացիոնալ կերպով ընտրել բուժական տակտիկան։

Սուր մեդիաստինիտ
----------------

Սուր մեդիաստինիտը միջնորմի բջջանքի սուր թարախային բորբոքումն է, որը մեծմասամբ ընթանում է ֆլեգմոնայի և ավելի հազվագյուտ՝ թարախակույտի ձևով։ Այս հիվանդությունը հաճախ առաջանում է կարդիովրիաբուժական միջամտությունների հետևանքով (հիմնականում աորտոկորոնար և մամարոկորոնար շունտավորում) ։ Մեդիստինիտների զարգացման հաճախականությունը այսպիսի միջամտությունների դեպքում կազմում է 1-2 %։ Սուր մեդիաստինիտ կարող է կարող է զարգանալ նաև միջնորմի բաց վնասվածքների, կերակրափողի, շնչափողի և գլխավոր բրոնխի թափածակման հետևանքով, միջնորմի այլ օրգանների վրա վիրահատական միջամտությունների հետևանքով առաջացած տեխնիկական խնդիրներ հետևանքով՝ վիրահատված կերակրափողի կարերի անբավարարություն և այլ։ Սուր մեդիաստինիտը սովորաբար ընթանում է ֆլեգմոնայի ձևով, պրոցեսի մեջ ընդգրկելով ողջ բջջանքև։ Հազվադեպ լինում է սահմանափակ ձևով։

### Կլինիկական ընթացքը

Կլինիկական պատկերը բնութագրվում է ախտանիշների բազմազանությամբ, որոնք կարելի է բաժանել երկու խմբի 

* ընդհանուր՝ *թունավորմամբ պայմանավորված*
* տեղային՝ *օրգանների, անոթների և նյարդերի ճնշմամբ հարուցված*

Սուր թարախային մեդիաստինիտին բնորոշ է սուր սկիզբը։ Դիտվում է ջերմության բարձրացում մինչև 39-40\*C, բնորոշ է ջերմության կորագծի հեկտիկ ձևը, որը ուղեկցվում է դողով, սարսուռով, պուլսի հաճախացումով մինչև 120-180 զարկ րոպեում։

Ախտորոշման մեթոդներ
-------------------

* Ռենտգեն հետազոտություն
* Կոմպյուտերային տոմոգրաֆիա
* Մեդիաստինոսկոպիա, թորակոսկոպիա
* Անգիոգրաֆիա
* Բիոպսիա ներբրոնխային, պարաստեռնալ

Տես նաև
-------

* միջնորմ

Գրականություն
-------------

Хирургические болезни։ М. И. Кузин, О. С. Шкроб, 2005. ISBN 5-225-00920-4

Արտաքին հղումներ
----------------

 Archived 2020-02-11 at the Wayback Machine.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Էրեդիա (այլ կիրառումներ)

Քաղաքի մշակութային կենտրոնը
**Էրեդիա** (իսպ.՝ Heredia), քաղաք Կոստա Ռիկայի կենտրոնական հատվածում՝ Էրեդիայի նահանգում։ Գտնվում է Սան Խոսեից 10 կմ դեպի հյուսիս։ Քաղաքի կլիման արևադարձային է և տարվա մեծ մասը շոգ է լինում։ Նվազագույն ջերմաստիճանը 12-14 C°-ն է։

Ըստ հիմնական աղբյուրների, քաղաքը հիմնադրվել է 1705 թվականին։ Ըստ 2012 թվականի Կոստա Ռիկայի միջպետական մարդահամարի տվյալների, քաղաքի բնակչությունը կազմում է 123,616 մարդ։

Կոստա Ռիկայի այս քաղաքը գտնվում է ծովի մակարդակից 1150 մետր բարձրության վրա։ Հիմնական բնակիչները համարվում են տեղացի կոստառիկացիները, որոնք խոսում են իսպաներենով։

Քաղաքի խորհրդանիշը ծաղիկներն են։ Իրականում քաղաքում շրջելիս կարելի է նկատել ծաղկաշատ փողոցներ, որի պատճառով քաղաքը ստացել է «ծաղիկների քաղաք» պատվանունը։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
*

Արտաքին հղումներ
----------------


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Էրեդիա***էջը Վիքիպահեստում |

* Municipalidad de Heredia
* Ministerio de Educación Pública de Costa Rica
**Միշել Ֆուրնիրե** (ֆր.՝ Michel Fourniret, ապրիլի 4, 1942(1942-04-04), Սեդան - մայիսի 10, 2021(2021-05-10)[…], Փարիզի 13-րդ շրջան, Փարիզ), ֆրանսիացի սերիական մարդասպան, ցմահ դատապարտվել է Ֆրանսիայում և Բելգիայում աղջիկների առևանգման և սպանության համար։

Ձերբակալվել է 2003 թվականի հունիսին  Բելգիայում աղջկա առևանգման  անհաջող փորձից հետո (տուժողը փախել է)։ Այն բանից հետո, երբ հետաքննությունը պարզեց իր մեղավորությունը այլ հանցագործություններում, որոնք կատարվել են Բելգիայի և Ֆրանսիայի տարածքներում, նա 2006 թվականի հունվարի 9-ին արտահանձնվել է Ֆրանսիա։

7 սպանությունների համար դատապարտվել է ցմահ ազատազրկման, սակայն հետաքննությունը շարունակեց պարզել իր մասնակցությունը մի շարք այլ հանցագործություններում 1987-2001 թվականների ընկած ժամանակահատվածում։

Հանցագործությունների ժամանակ նրա հանցակիցն էր նրա կինը՝ Մոնիկ Օլիվյեն (ծնվել է 1948 թ. հոկտեմբերի 31-ին), որը դատապարտվել է 28 տարի ազատազրկման որպես հանցակից։ 2010 թվականի հուլիսի 2-ին ընտանեկան հարցերով Շառլվիլ Մեզիեր քաղաքի դատարանը խզել է Ֆուրնիրեյի և Օլիվյեի ամուսնությունը, որը տևել է 21 տարի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2
3. 1 2 3
4. 1 2 3 4  Fichier des personnes décédées
5. ↑  AFP, le 28/05/2008
6. ↑  Les époux Fourniret ont divorcé *Le Parisien*, 20 janvier 2011

Արտաքին հղումներ
----------------

* Article de l’Express du 12/07/2004 Le tueur, le braqueur et le tas d’or Archived 2008-04-01 at the Wayback Machine.
* Le site de Victimes en série Archived 2011-09-29 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 15077534p · GTAA: 99799 · ISNI: 0000 0000 8679 5473 · LCCN: n2007023928 · SUDOC: 124778364 · VIAF: 24891580 · WorldCat VIAF: 24891580 |

 |

 |