recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Բեն և Ջերիզ** (Ben&Jerry’s)-Առևտրային կազմակերպություն, ապրանքանշանը պաղպաղակ, սառեցված յոգուրտ, արտադրող ընկերություն **Ben & Jerry’s Homemade Holdings, Inc.**, շտաբակայան Սայտ-Բեռլինգտոն (Վերմոնտ)։ Գլխավոր գործարանը գտնվում է Ուոտերբերիյում (Վերմոնտ նահանգ)։ Ընկերությունը պատկանում է Unilever(չաշխատող հղում)
 կազմակերպությանը։

Պատմություն
-----------

Ben & Jerry’s կաֆեների ցանց Սինգապուրում
1978 թ.-ի մայիսի 5-ին Բեն Կոուենը և Ջերի Գրինֆիլդը հիմնադրեցին Ben & Jerry’s կազմակերպությունը, որը կոչվել է ի պատիվ հիմնադիրների։ Գրինֆիլդի և Կոուենի արտադրած պաղպաղակը բացառիկ սննդարար էր (առնվազն 12% յուղայնություն, այլ պաղպաղակ արտադրողների 6-10%-ի հետ համեմատած)։ Յուղայնության բարձր պարունակության և խտության շնորհիվ, այն դասվեց «սուպեր-լյուքս» ապրանքների շարքին։ «Սուպեր-լյուքս» պաղպաղակների շուկայում կազմակերպության խոշոր մրցակիցն էր՝ Haagn-Dazs-ը (հիմնադրվել էր 1961 թ-ին), որին զիջել է առաջատարի դիրքը շուկայում։

Բեն Կոուեն և Ջերի Գրինֆիլտ ընկերության հիմնադիրներ (2010)
1980 թվականին նրանք վարձակալեցին տարածք Բեռլինգտոնի Սայտ-Չեպմեն փողոցում և սկսեցին փաթեթավորել ամբողջ պաղպաղակը վաճառքի համար։
1981 թվականին նրանք բացեցին առաջին ֆիրմային խանութը Շելբուրնում։ Ben & Jerry’s-ի պաղպաղակները սկսեցին վաճառվել Վերմոնտի շրջանակներից դուրս և 1984 թվականին (իսկ ավելի ուշ 1987-ին), խոշոր պաղպաղական արտադրող Häagen-Dazs(չաշխատող հղում)
 ընկերությունը փորձեց սահմանափակել Ben & Jerry’s-ի տարածումը։ 1988 թվականին հիմնադիրները ստացան «ԱՄՆում փոքր բիզնեսի ներկայացուցիչ» ամենամյան մրցանակը (անգլ.՝ U.S Small Business Persons Of The Year), որը նրանց հանձնեց նախագահ Ռոնալդ Ռեյգանը։

2000 թվականին ընկերությունը վաճառվեց Unilever(չաշխատող հղում)
 միջազգային կազմակերպությանը։ Կոուենը և Գրիֆինլդը մնացին *Ben & Jerry’s* զանազան պրենզենտացիոն նախագծերում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Гриффин Р. Пастей М. Международный бизнес.4-е изд/ Пер. с англ. под. ред. А. Г. Медведева.- СПб.: Питер. 2006.- с. 790

Արտաքին հղումներ
----------------

* Официальный сайт компании
* Сайт компании Unilever
* T. Wieder. Coneheads: [Интервью с создателями компании Беном Коэном и Джерри Гринфилдом] // Boston Phoenix, August 8 — August 14, 2003. (անգլ.)
* Статья «Производство замороженного йогурта»
**Խաչակրաց արշավանքների հետևանքները**, արշավանքները վերջ տվեցին բյուզանդացիների և արաբների առևտրական տիրապետությանն Միջերկրական ծովի արևելյան մասում։ Վենետիկցիներն ու ջենովացիները, չնայած Սիրիայից ու Պաղեստինից խաչակիրներին դուրս մղելուն, մնացին որպես միջերկրածովյա առևտրի տնօրինողներ։ Ջենովան հիմնավորվեց բյուզանդական տիրապետություններում։ Վենետիկը սերտ հարաբերություններ հաստատեց Եգիպտոսի հետ։ Արևելքի տեխնիկան ու կուլտուրան ծանոթ դարձան խաչակիրներին։ Հավանաբար արևելյան տեխնիկան քիչ ազդեցություն չի ունեցել տեքստիլ արդյունաբերության և մետաղամշակման վրա։ Մի շարք գործվածքներ, որոնք սկսեցին պատրաստվել, արևելյան անուն էին կրում։ Արևմուտքի տեքստիլ արդյունաբերությունը շատ բանով կախված էր Արևելքից ներմուծվող ապրանքներից։ Այստեղից էին գալիս մետաքսը, բամբակը, մի շարք ներկարարական նյութեր, շիբը, որ գործածվում էր գույներն ամրացնելու համար։ Փոխ էին առնվել սպառազինության որոշ առարկաներ, օրինակ, արբալետը, շեփորն ու թմբուկը, վահանների վրա զինանշան կրելու սովորույթը։ Եվրոպայում տարածվում է նաև արևելյան որոշ սովորույթներ՝ ուտելուց առաջ ձեռքերը լվանալը, մորուք կրելը, տաք բաղնիքը։ Խաչակրաց արշավանքները քիչ ազդեցություն չեն ունենում տիրող դասակարգի ապրելակերպի ու պահանջներ վրա։ Արևելքում ապրած ասպետները արդեն չէին բավարարվում տնային պայմաններում գործած կոպիտ հագուստով և իրենց այգիների խաղողից քամված վատ գինիներով, չէին բավարարվում իրենց նեղ, անհարմարավետ դղյակներով։ Նրանց պահանջմունքները մեծացել էին, դրանք բավարարելու եղանակները՝ բազմապատկվել։ Արևելքի հետ ունեցած ապրանքաշրջանառության աճման շնորհիվ։ Այնտեղից բերվում էին պերճանքի առարկաներ, համեմունքներ։ Բայց եթե Խաչակրաց արշավանքները ազդեցություն գործեցին Արևմտյան Եվրոպայի կուլտուրայի վրա՝ եվրոպացիներին ծանոթացնելով Արևելքի բարձր կուլտուրայի հետ, ապա արևելյան երկրներին նրանք լոկ քայքայում և ավերածություն բերեցին։ Բյուզանդիան այլևս չի կարողանում ոտքի կանգնել այն հարվածներից, որոնք նրան հասցնում են խաչակրաց չորրորդ արշավանքը և Լատինական կայսրության կողոպտիչ տիրապետությունը։ Մուսուլմանական Արևելքի երկրներում խաչակիրները իրենց բարբարոսության ու դաժանության հետքերն են թողնում։ Քրիստոնյա Եվրոպացիների «ֆրանկների» անունն ամբողջ Արևելքում ատելի ու անարգական է դառնում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ս. Դ.Սկազկին=|Միջին դարերի պատմություն=|Հատոր I=|Հայպետհրատ=|Երևան=|1962=|էջեր 569=|էջ 70-73
**Ռուբայի** (հոգնակի թվով՝ «**ռուբայաթ**» - քառյակ, արաբ․, բառացի՝ քառապատկված), պարսկա-արաբական պոեզիայում քառատող ավարտուն բանաստեղծություն, առավելապես խոհական-փիլիսոփայական բնույթի։ Դասական քառյակի մեջ հանգավորվում են առաջին, երկրորդ և չորրորդ տողերը, իսկ երրորդը մնում է ամուրի՝ անհամգ։ Ռուբայաթի կամ քառյակի ժանրում ստեղծագործել են Օմար Խայամը, Հաֆեզը, Ռուդաքին, Նիզամին, Ռումին, Սաադին, իսկ հայ հեղինակներից՝ Հովհաննես Թումանյանը, Եղիշե Չարենցը, Հովհաննես Շիրազը և ուրիշներ։

Ռուսաստանում փաստորեն երկու բեյթ է․ հանգավորվում են 1-ին, 2-րդ, 4-րդ տողերը, երրորդը մնում է անհանգ կամ հանգավորվում է հազվադեպ։ Տողերի վերջում կրկընվող բառը կամ բառերի խումբը կոչվում է ռեդիֆ, իսկ Ռուսների շարքը՝ ռուբայաթ։ Աշուղական Ռ․ ունի երաժշտական հատուկ եղանակ և ընդգրկված է որոշ, աշուղական բարդ երգատեսակների մեջ (ռուբայի–դիվանի, ռուբայի–բայաթի–թասլիբվերջինիս միակ օրինակը ստեղծել է Սայաթ–Նովան)։ Հայ բանաստեղծներից Ռուսերեն է գրել Ե․ Չարենցը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Մելս Սանթոյան, Գրականագիտական բառարան, Ե. 2009, էջ 213։


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (օնլայն) · Կրուգոսվետ · Մեծ ռուսական |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 7)։*  |
**Եվգենյա Ալեքսանդրովնա Լանգ** (**Լանգ-Արոնսբերգ**, ռուս.՝ Евге́ния Алекса́ндровна Ланг, Ланг-Аронсберг, մայիսի 23, 1890(1890-05-23), Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբեր 1973, Մոսկվա, ԽՍՀՄ), շոտլանդական ծագմամբ ռուս և խորհրդային նկարչուհի, որը հիմնավորվել է Ռուսական կայսրությունում Պետրոս I-ի օրոք։ ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամ (1962)։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է մոսկվացի հայտնի գրավաճառ Ալեքսանդր Իվանովիչ Լանգի ընտանիքում։ Վալերի Բրյուսովի հեռավոր զարմուհին է, վաղ տարիքից հակում է ունեցել դեպի արվեստը։

Նկարել սովորել է նկարիչ Վասիլի Նիկիտիչ Մեշկովի մոտ։ Ավարտել է վարժարանը և Կանանց բարձրագույն դասընթացների պատմական ֆակուլտետը։ 1911-1918 թվականներին մտերիմ է եղել Դեյվիդ Բուրլյուկի և Վլադիմիր Մայակովսկու հետ։ Նրանց հետ զբաղվել է գեղանկարչությամբ և ոգեշնչել է նրանց սովորելու Մոսկվայի նկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարանում։

1919 թվականից ապրել է Գերմանիայում, իսկ 1922-1924 թվականներին սովորել է Դրեզդենի նկարչության ակադեմիայում։ Աշխատել է Իտալիայում և Ֆրանսիայում։ Ցուցադրվել է փարիզյան սալոններում և մասնակցել է խմբակային ցուցահանդեսների։ Ստեղծել է բնանկարներ, նատյուրմորտներ, դիմանկարներ։ Ստեղծել է Վլադիմիր Մայակովսկու դիմանկարը, որի հետ հանդիպել է նրա՝ Փարիզ գալստյան ժամանակ։

1950 թվականին նա արժանացել է Մոնակոյի բիենալեի գեղանկարչության գրանպրիին։

1962 թվականին վերադարձել է ԽՍՀՄ, Մոսկվա, ընդունվել է ԽՍՀՄ նկարիչների միության շարքերը։ 1963 թվականին Եվգենյա Լանգն ստեղծել է Վլադիմիր Մայակովսկու և նրա քրոջ՝ Լյուդմիլա Մայակովսկայայի դիմանկարները։

Եվգենյա Լանգը հանդիսանում է Մոսկվայում և արտասահմանում անցկացրած տարիների մասին հուշերի հեղինակ, որոնք կապված են Վլադիմիր Մայակովսկու վերաբերյալ հուշերի հետ և որոնց մեծ մասը գտնվում են Վ. Մայակովսկու թանգարանի, Գրականության ու արվեստի ռուսական պետական արխիվի, Գրականության պետական թանգարանի հավաքածուներում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Искусство и архитектура русского зарубежья. Ланг (Ланг-Аронсберг) Евгения Александровна
2. ↑  *Людмила Маяковская. Альбом-каталог. // Департамент культуры г. Москвы; сост. А. П. Аксенкин*. — Москва: ГУК Гос. музей В. В. Маяковского, 2010. — 240 с. ISBN 978-5-94577-052-2

Գրականություն
-------------

* А1 1/818 Справочник СХ СССР Москва, 1973 г.
* Е. А. Ланг. Воспоминания о Владимире Маяковском и моей молодости. ГЛМ, Ф.242. Оп.1. Д.7

Արտաքին հղումներ
----------------

* Евгения Ланг. Рассказ о моей заграничной жизни.
* Лариса Алексеева. Евгения Ланг. Трое.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1186911530 · SUDOC: 23633705X · VIAF: 1210155919208439730005 · WorldCat VIAF: 1210155919208439730005 |

 |
**Մորիս Ժորժ Դանտեկ** (ֆր.՝ Maurice Georges Dantec, հունիսի 13, 1959(1959-06-13)[…], La Tronche - հունիսի 25, 2016(2016-06-25)[…], Մոնրեալ, Քվեբեկ, Կանադա), ֆրանսիական ծագմամբ կանադացի ֆանտաստ գրող։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1959 թվականի հունիսի 13-ին Գրենոբլում։ Ծնողները կանադացի են, հայրը լրագրող է, մայրը՝ դերձակուհի և քաղաքապետարանի աշխատող։ 1971 թվականին ընդունվել է Իվրի սյուր Սեն քաղաքի Ռոմեն Ռոլանի անվան լիցեյը։ Այդ ժամանակից արտահայտվել է հակումը Նիցշեի հանդեպ, որը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա ողջ գործունեության վրա։ 1970-ական թվականների վերջերին ավարտել է միջնակարգ դպրոցը, սկսել է սովորել համալսարանի հումանիտար բաժնում, բայց շուտով թողել է այն և ստեղծել է «État d’urgence» ռոք խումբը։

Փոխելով տարբեր աշխատանքներ՝ դառնում է պրոֆեսիոնալ գրող։ Նրա առաջին գիրքը՝ «Կարմիր սիրեն» (1993), պատկանում է դետեկտիվ ժանրին։ Նա ստացել է մեծ թվով պարգևներ, նրա գործերը էկրանավորվել են։ Դանտեկի երկրորդ վեպը՝ «Les racines du mal» («Չարի արմատները»), տպագրվել է 1995 թվականին։ Վեպը գիտական ֆանտաստիկայի և կիբերպանկի խառնուրդ է, արժանացել է հեղինակավոր «Prix de l’Imaginaire» մրցանակին, վաճառքի առումով եղել է շատ հաջող և Դանտեկին դարձրել է կիբերպանկի «նոր ալիքի» առաջատարներից մեկը։

Հարավսլավիայի պատերազմի շուրջ բանավեճերին ակտիվ մասնակցելուց հետո Դանտեկը, հիասթափվելով իշխանությունների պաշտոնական դիրքորոշումից, որոշել է 1997 թվականին արտագաղթել Քվեբեկ։

Մատենագրություն
---------------

* «Կարմիր ծովահարս» (1993)՝ քրեական դետեկտիվ
* «Չարի արմատները» (1995)՝ կիբերպանկ
* «Բաբելոնի երեխաները» (1999), էկրանավորվել է որպես «Մեր դարաշրջանի Բաբելոնը»
* ««Խաղաղություն» ընկնող կայարանում ջազմենի ուրվականը» (2009)՝ դետեկտիվի և գիտական ֆանտաստիկայի տարրերով կիբերպանկ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Fichier des personnes décédées
2. 1 2  Internet Movie Database — 1990.
3. 1 2 3 4  Internet Speculative Fiction Database — 1995.
4. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
5. 1 2


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Discogs · Internet Movie Database · MusicBrainz · Internet Speculative Fiction Database |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 12073789 · BNF: 12331658s · GND: 124397425 · ICCU: RAVV108749 · ISNI: 0000 0001 2137 3496 · LCCN: nr00006412 · NDL: 01187768 · NLA: 40117114 · NLG: 266873 · NTA: 113317174 · NUKAT: n2002095448 · SUDOC: 032248911 · VIAF: 66537278 · WorldCat VIAF: 66537278 |

 |

 |
**Էռլա փոթորիկ** (իսպ.՝ Huracán Earl արտասանություն: [uɾaˈkan eˈaɾl]), Ատլանտյան օվկիանոսի ամենախոշոր փոթորիկներից մեկը, որը մեծ վնասներ է հասցրել մեքսիկական ափերին։ Վերջին խոշոր փոթորիկը` Ստեն փոթորիկը տեղի էր ունեցել 2005 թվականին։ Էռլա փոթորիկը ձևավորվել էր 2016 թվականի օգոստոսի 2-ին Ճամայկայի ափերի մոտ։ Էռլա փոթորիկը առաջինը զգացվել է Փոքր Անթիլյան կղզիներում։ Այնուհետև փոթորիկը ընթացել է դեպի Բելիզի, Հոնդուրասի և Յուկատանի ափերը։ Էռլայի մասին նախազգուշացումները սկսվեցին այն ժամանակ, երբ տրոպիկական ալիքը վերածվեց փոթորկի։ Օգոստոսի 4-ին Էռլա փոթորիկը արդեն իսկ հասել էր Բելիզ Սիթիի ափերի մոտ։ Փոթորիկը հասնելով Կամպեչե լողափին մեծ վնասներ է հասցնում Մեքսիկայի հարավային ափերին։ Շարժվելով դեպի հյուսիս` փոթորիկը մուտք է գործում Մեքսիկական ծոց։ Ինչն նշանակում էր, որ վտանգվում է Մեքսիկայի ողջ ափագիծը։ Դեռևս 2016 թվականի հուլիսի 25-ին տարածաշրջանի բնակչությանը զգուշացվել էր հնարավոր փոթորկի վերաբերյալ։

Էռլա փոթորիկի առաջացել է արևադարձային ցիկլոնի արդյունքում։ Միայն Դոմինիկյան Հանրապետությունում զոհվել է 13 մարդ։ Բելիզում հայտարարվել էր առաջին աստիճանի վտանգ։ Ըստ Բելիզի կառավարության հաշվարկների փոթորիկը երկրին հասցրել է 100 միլիոն ԱՄՆ դոլարի վնաս։ Ուժեղ անձրևները մեծ վնասներ են հասցրել նաև Մեքսիկային, որոնցից շատերը աղետաբեր են եղել Պուեբլա, Հիդալգո և Վերակրուս նահանգների համար։ Միայն Մեքսիկայում զոհվել է ավելի քան 52 մարդ։ Առավել քիչ վնասներ են կրել Կենտրոնական Ամերիկայի երկրները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Evelyn Rivera-Acevedo (հուլիսի 25, 2016). ﻿Tropical Weather Discussion﻿ (Report). National Hurricane Center. ։ Վերցված է օգոստոսի 8, 2016.
2. ↑  Nelsie Ramos (հուլիսի 26, 2016). ﻿Tropical Weather Discussion﻿ (Report). National Hurricane Center. ։ Վերցված է օգոստոսի 8, 2016.
Բերլինի բնակիչները Բերլին-Թեմփերհոֆ օդանավակայանում սպասում են հումանիտար օգնություն բերող ինքնաթիռին (1948 թվական)։
**Հումանիտար օգնություն**, անհատույց օգնության տեսակ (աջակցություն), որն ապահովում է կյանքի միջոց, այն անվճար տարածվում է բնակչության շրջանում, այն ընդգրկում է հումանիտար աղետի կամ դրա հարակից շրջանները։ ՄԱԿ-ի Միջազգային դատարանը թույլ է տվել որպես մարդասիրական օգնություն տրամադրել «*սննդի, դեղորայքի և այլ մարդասիրական օգնության տրամադրում, որը չի ներառում՝ զենք, սպառազինության համակարգ, ռազմամթերք և այլ նմանատիպ պարագաներ որոնք կարող են հանգեցնել մահվան*»։

Հումանիտար օգնությունը օտարերկրյա օգնությունից տարբերվում է իր ժամանակավոր բնույթով և նրանով, որ այն հատկացվում է Տարերային աղետից տուժածների վիճակը թեթևացնելու համար։

Հումանիտար օգնության տեսակները
------------------------------

* Երկարաժամկետ պահպանվող Սննդամթերք, որը չունի հատուկ պահպանման պայմաններ (օրինակ՝ պահածոներ)
* Դեղանյութեր
* Խմելու ջուր
* Տաք իրեր
* Վրան
* Վառելիք

Պատմություն
-----------

Հումանիտար օգնություն առաջինը սկսեցին ցուցաբերել կրոնական կառույցները։ Եվրոպայի և Հյուսիսային Ամերիկայի Միսիոներական կազմակերպությունները XVIII և XIX դարերում, ոչ միայն զբաղվում էին այդ տարածաշրջաններում քրիստոնեության հետ կապված հարցերով, այլ նաև նրանց ցուցաբերում էին հումանիտար օգնություն։

XX դարում երկու համաշխարհային պատերազմների միջև ընկած ժամանակահատվածում կամավոր հաստատությունները մեծ օգնություն են ցուցաբերել Հայոց ցեղասպանության և 1921-1922 թվականների սովի տարիներին։ Ինչ վերաբերվում է Հայաստանին, ապա այստեղ ստեղծվեց Հայ օգնության կոմիտե, որը հավաքել է 20 մլն դոլար և բեռներ ուղարկել տարբեր տուժած տարածքներ, այն ամեն օր միջինը կերակրել է 300 հազար մարդ, ստեղծել է հիվանդանոց, ապահովել բժշկական ծախսերը և իր խնամքի տակ վերցրել 75 հազար որբ։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից անմիջապես հետո, մեծ աճ նկատվեց այն աշխարհիկ և կրոնական կառույցների շրջանում, որոնք ցուցաբերում էին մարդասիրական օգնություն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Гергаулова А.* Протягивая руку помощи Archived 2015-04-25 at the Wayback Machine.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Հայկական Կարմիր խաչի ընկերություն
**Ֆրանսիական ակադեմիա** (ֆր.՝ Académie française), գիտական հաստատություն Ֆրանսիայում, որի հիմնական նպատակն է ֆրանսերեն լեզվի և ֆրանսիական գրականության ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև ֆրանսերենի լեզվական և գրական նորմերի ձևակերպումը։ Յուրաքանչյուր տարի Ակադեմիան շնորհում է շուրջ 60 մրցանակ։

Հիմնադրման պատմությունը
-----------------------

Հիմնադրվել է կարդինալ Ռիշելյոյի կողմից 1635 թ. հունվարի 29-ին։ Ինչպես նշվում էր հրամանագրում՝ Ակադեմիան ստեղծվում էր, որպեսզի «դարձնի ֆրանսերեն լեզուն ոչ միայն նրբագեղ այլ նաև ընդունակ արտահայտելու բոլոր արվեստներն ու գիտությունները»։ Ակադեմիայի առաջին անդամներից էին Վալանտեն Կոնրարը, Ժան Դեմարեն, Ժան Շապլենը, Անտուան Գոդոն, Գիյոմ Կոլտեն, Վենսան Վուատյուրը և այլք։

Անդամությունը
-------------

Ակադեմիայի անդամների թիվը 40 է։ Ակադեմիկոսները զբաղեցնում են իրենց աթոռները ցմահ, ակադեմիկոսներին անվանում եմ «անմահներ» (ֆր.՝ les immortels)՝ համաձայն Ռիշելյոյի կողմից հաստատված Ակադեմիայի նշանաբանի, որն է «Հանուն անմահության»։ Ակադեմիկոսների տարբերազգեստն է (հաստատվել է Նապոլեոն III կայսեր կողմից) կանաչ ֆրակը (ֆր.՝ habit vert)։ Ակադեմիկոսի մահից հետո նրա տեղը (բազկաթոռը ֆր.՝ fauteuil) Ակադեմիկոսներն ընտրում են նորին. նորընտիր անդամը Ակադեմիա մուտք գործելու օրը պարտավոր է ճառ արտասանել հանգուցյալ նախորդի պատվին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Académie française // The Oxford Companion to the Book / M. F. Suarez, H.R. Woudhuysen — Oxford, New York: Oxford University Press, 2010. — P. 446. — ISBN 978-0-19-860653-6

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ֆրանսիական ակադեմիայի պաշտոնական կայք (ֆր.)


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Ֆրանսիական ակադեմիա***էջը Վիքիպահեստում |



|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | ՅուԹյուբ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (օնլայն) · Լարուսի · Կրուգոսվետ · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Մեծ ռուսական · Catholic (1997—…) · Treccani |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BAV: ADV12647515 · BIBSYS: 90576251 · BNE: XX143578 · BNF: 11872851q · CiNii: DA02016996 · GND: 1022924-3 · ICCU: IEIV013678 · ISNI: 0000 0001 2108 3851 · LCCN: n50052672 · Microsoft: 1340731699 · NKC: kn20040112004, ko2003183531 · NLA: 36513562 · NLG: 114669 · NUKAT: n02010979 · PTBNP: 394616 · LIBRIS: 256373 · SUDOC: 027259056 · VIAF: 126246242 · ULAN: 500310041 · WorldCat VIAF: 126246242 |

 |

 |
**Քրիստիան Ռոլֆս** (գերմ.՝ Christian Rohlfs, դեկտեմբերի 22, 1849(1849-12-22)[…], Groß Niendorf, Segeberg, Շլեզվիգ-Հոլշտայն, Գերմանիա - հունվարի 8, 1938(1938-01-08)[…], Հագեն, Առնսբերգ, Province of Westphalia, Պրուսիա), գերմանացի նկարիչ, գերմանական էքսպրեսիոնիզմի վառ ներկայացուցիչ։

Կյանքը և ստեղծագործությունը
---------------------------

Քրիստիան Ռոլֆսը ծնվել է 1849 թվականին գյուղական ընտանիքում։ 1863 թվականին ծանր վնասվածքի հետևանքով անդամահատել են ոտքը։ Հաջորդ երկու տարիներին գամվել է անկողնուն։ Հենց այդ ժամանակ էլ սկսել է նկարել։ 1870 - 1881 թվականներին սովորել է Վայմարի գեղարվեստի ակադեմիայում։ Ուսումնառությունը բազմիցս ընդհատվել է հիվանդության պատճառով։ Այս շրջանում ստեղծել է առաջին կտավները իմպրեսիոնիզմի ոճով։

1901 թվականին տեղափոխվել է Հագեն, որտեղ Ֆոլկվանգ թանգարանին կից ստեղծում է նկարչական արվեստանոց։ 1902 թվականին Վայմարի ակադեմիան Ռոլֆսին տալիս է գեղանկարչության պրոֆեսորի կոչում։ 1905-1906 թվականների ամառային շրջանը անցկացնում է Գերմանիայի հարավում գտնվող Զոստ քաղաքում, որտեղ ծանոթանում է նկարիչ էքսպրեսիոնիստ Էմիլ Նոլդեի և Էդվարդ Մունկի հետ։ Ոգեշնչվելով նրանց, ինչպես նաև Վան Գոգի ստեղծագործությություններով՝ Ռալֆսը սկսում է ստեղծագործել էքսպրեսիոնիզմի ոճով՝մինչև կյանքի վերջը հավատարիմ մնալով այդ ուղղությանը։ 1910-1912 թվականներին ապրում է Մյունխենում և Տիրոլում։

1919 թվականին 70 տարեկան հասակում ամուսնանում է, ինչից հետո շատ ճանապարհորդում է և նկարում։ 1922 թվականին Աախենի բարձրագույն տեխնիկական դպրոցի կողմից ստանում է արվեստի պատվավոր դոկտորի կոչում։ 1929 թվականի Հագենում բացվում է Քրիստիան Ռոլֆսի թանգարանը։ 1937 թվականին՝ նացիոնալ-սոցիալիստների` իշխանության գալուց հետո, Ռոլֆսի 412 աշխատանք հանվում են գերմանական թանգարաններից` բարձր արվեստի գործերի համարում չստանալով։

Լավագույն կտավներ
-----------------

* «Արևածաղիկներ», 1903, Դորտմունդ, Օստվալ ամ թանգարան
* «Մրգերով նատյուրմորտ», 1926, Էսսեն, Ֆոլկվանգ թանգարան
* «Ծաղրածուների զրույցը», 1912, Դորտմունդ, Օստվալ ամ թանգարան
* «Պարող մերկ կին», 1927, Դորտմունդ, Օստվալ ամ թանգարան
* «Սուրբ Պետրոսի տաճարի աշտարակը Զոստում», 1918, Մանհեյմ, քաղաքային պատկերասրահ

Պատկերասրահ
-----------

* «Կակաչ-թութակներ» (1917)«Կակաչ-թութակներ» (1917)
* «Ստահակ» (1918)«Ստահակ» (1918)
* «Մագնոլիան ծաղկամանում» (1920)«Մագնոլիան ծաղկամանում» (1920)
* «Ֆանտաստիկ խճանկար» (1921)«Ֆանտաստիկ խճանկար» (1921)

Գրականություն
-------------

* D.Elger: Expressionismus, Köln 2007
* Die Welt der Malerei, Köln 1990

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4  Christian Rohlfs (նիդերլ.)
3. 1 2 3 4  Christian Rohlfs — 2006.
4. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #118602217 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
5. ↑  "Christian Rohlfs (German, 1849–1938)". Museum of Modern Art, New York. Retrieved 14 December 2013

Արտաքին հղումներ
----------------

* Քրիստիան Ռոլֆսի կյանքն ու ստեղծագործությունը
**«Ծեր հրեան տղայի հետ» («Կույր մուրացկանը տղայի հետ»)**, իսպանացի նկարիչ և քանդակագործ Պաբլո Պիկասոյի կտավը, որը նկարել է 1903 թվականին Բարսելոնայում։

Պատմություն
-----------

Նկարը հայտնի «երկնագույն» ժամանակաշրջանի ամենանշանակալի կտավներից մեկն է։ Այն նկարվել է 1903 թվականին Բարսելոնայում։ Որոշ ժամանակ անց Պիկասոն տեղափոխվել է Փարիզ, որտեղ այս ստեղծագործությունը գնել է մոսկովյան վաճառական և հավաքորդ Սերգեյ Շչուկինը։ 1918 թվականին նրա հավաքածուն ազգայնացվել է, և արդյունքում նկարը հայտնվել է Մոսկվայում՝ Պուշկինի անվան կերպարվեստի պետական թանգարանում։

Այժմ նկարը ցուցադրվում է 19-20-րդ դարերի Եվրոպայի և Ամերիկայի արվեստի պատկերասրահում։

Նկարագրություն
--------------

Նկարի սյուժեն պարզ ու հասարակ է։ Գեղարվեստական արտահայտչամիջոցները ևս կոնկրետ և նվազագույն են։ Ծերունին ու տղան ցնցոտիներով են, փաթաթված են հին ծածկոցով։ Պատռված անդրավարտիքի տակից երևում են մուրացիկի չափազանց նիհար ոտքերը։ Անխնամ մորուքը, հին շարֆով կապած մազերը, փոս ընկած այտերը՝ այս ամենը վկայում են աղքատության և երկար ժամանակ թերսնուցման մասին։ Տղան խնձոր է ուտում՝ հավանաբար, օրվա միակ ողորմությունը։

Աշխարհի ողջ դառնությունն ու անարդարությունն արտահայտված են այս կտավում։ Հստակ գծերը հիշեցնում են քանդակագործական պատկեր։ Մանրամասների բացակայությունը միայն ընդգծում է դա։ Կապույտ ֆոնի վրա առանձնանում են միայն հերոսների դեմքերը և ծերունու ոտքերը։ Ոչ մի լրացուցիչ մանրամասնություն չի շեղում այս արտահայտիչ խմբից։

Սյուժե
------

Մուգ կապույտ ֆոնի վրա պատկերված են աղքատները՝ ծերունին և տղան, որոնք մարմնավորում են երկու անօգնական, անպաշտպան տարիքները՝ մանկությունն ու ծերությունը։ Պիկասոն պատկերել է հյուծված կույր ծերունուն։ Նրան սեղմված տղան նույնպես կույր է թվում, քանի որ աչքերն անշարժ ու անկենդան տեսք ունեն։ Նրանք լռում են, բայց մտովի խոսում են միմյանց հետ։ Չնայած ծերունին կույր է, նրա ներքին հայացքը թափանցում է իրերի և իրադարձությունների բուն էության մեջ։ Նա տեսնում է իրենց իրավիճակի ողջ սարսափը։

Տղան ծերունու մեջ միակ աջակցությունն ու հույսն է զգում։ Այս աշխարհում նրանք միայն երկուսով են, ոչ ոքի պետք չեն, և միայն փոխադարձ սերն է օգնում նրանց գոյատևել։

Գրականություն
-------------

* Издательство «Красная Площадь», М. 2010

Արտաքին հղումներ
----------------

* 19-20-րդ դարերի Եվրոպայի և Ամերիկայի արվեստի պատկերասրահ
* Ծեր հրեան տղայի հետ
**Քրիստիանա Դիմիտերե** (լատիշ․՝ Kristiana Dimitere, մայիսի 11, 1965(1965-05-11), Ռիգա, Լատվիա), լատվիացի նկարիչ։

Կենսագրություն
--------------

Քրիստիանա Դիմիտերեն ծնվել է 1965 թվականի մայիսի 11-ին դերասաններ Արթուր Դիմիտերսի (1915-1986) և Վիյա Արտմանեի (1929-2008) ընտանիքում։ Կյանքի ավարտին Վիյա Արտմանեն խոստովանել է, որ իրականում Քրիստիանայի հայրը դերասան Եվգենի Մատվեևն է։ Այդ մասին հայտնել է նաև Քրիստիանայի եղբայրը՝ Կասպար Դիմիտերսը։

Քրիստիանա Դիմիտերեն ավարտել է Ռիգայի կիրառական արվեստի ուսումնարանի դեկորատիվ քանդակագործության բաժինը (1985)։

1991 թվականից մասնակցել է արվեստի ցուցահանդեսների։ Եղել է Լատվիայի հեռուստատեսության, Լատվիայի տիկնիկային թատրոնի և «Սկատուվե» անկախ թատրոնի որոշ բեմադրությունների բեմանկարիչ և հագուստի նկարիչ, «Գիսաստղ» (Հյուսիսային երկրների կինոյի փառատոնի մրցանակ, 1998) և «Ջրային ոգի» (2001) նկարած ֆիլմերի նկարիչ-անիմատոր։

Ստեղծագործություն
-----------------

Անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել Լատվիայում, Շվեդիայում և Նորվեգիայում։ Ամենահայտնի գործերն են (գեղանկարչություն, գրաֆիկա և դեկորատիվ քանդակներ)՝ «Համլետ» (1998), «Գայլ» (1999), «Ցեց» (2001), «Բալերինա» (1991), «Դահուկորդուհի» (1995), «Կապկի մումիա» (1997)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Identifiants et Référentiels (ֆր.) — ABES, 2011.
2. ↑  Женская тайна Вии Артмане
3. ↑  Сын Вии Артмане: Перед смертью мама призналась, что отец моей сестры — Евгений Матвеев
4. ↑  Kristiana Dimitere // Latvijas Enciklopēdija. — Rīga: SIA «Valērija Belokoņa izdevniecība», 2007. — ISBN 9984-9482-0-X.

Գրականություն
-------------

* Kristiana Dimitere: glezniecība, tēlniecība, zīmējums. — R. 2003 (կատալոգ)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Քրիստիանա Դիմիտերեի «La bella bambina» անհատական ցուցահանդեսի մասին

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000 0003 8228 7609 · LCCN: nr2003013405 · LNB: 000212768 · SUDOC: 073912026 · VIAF: 265135683 · WorldCat VIAF: 265135683 |

 |
|  |
| --- |
| **Ցորեն արարատյան** |
|  |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Ենթատիպ** | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
| **Կարգ** | Հացածաղկավորներ (Poales) |
| **Ընտանիք** | Հացազգիներ (Poaceae) |
| **Ենթաընտանիք** | Դաշտավլուկայիններ (Pooideae) |
| **Տրիբա** | *Triticeae* |
| **Ցեղ** | Ցորեն *(Triticum)* |
| **Տեսակ** | **Ցորեն արարատյան** *(T. araraticum)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Triticum araraticum***Jakubz. |

**Ցորեն արարատյան** (լատ.՝ Triticum araraticum), հացազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն
--------------

70-110 սմ բարձրությամբ, ուղիղ կանգնած ցողունով, միամյա, մոմային փառով ծածկված խոտաբույս է։ 6-13 մմ լայնությամբ հասկերը երկշարք են, համեմատաբար լայն։ Հասկերի առանցքը հեշտությամբ բաժանվում է մասերի։ Հասկիկները 2 հատիկով են։

Տարածվածություն
---------------

Հայաստանում հանդիպում է Երևանի (Ողջաբերդ և Վեդի գյուղերի շրջակայք) և Դարեղեգիսի (Արենի, Արփի և Աղավնաձոր գյուղերի շրջակայք) ֆլորիստիկական շրջաններում։ Տեսակը հանդիպում է Ադրբեջանում, Նախիջևանում, Անատոլիայում, Իրաքում և Իրանում։

Էկոլոգիա
--------

Աճում է միջին լեռնային գոտում` ծովի մակարդակից 1200-1600 մ բարձրությունների վրա, տափաստաններում, չոր քարքարոտ լանջերին, ցանքերում, դաշտերի սահմանաշերտերում, ոռոգող ջրանցքների երկարությամբ։ Ծաղկում է մայիս ամսին, պտղակալում՝ հունիսին։

Պահպանություն
-------------

Խոցելի տեսակ է։ Հանդիսանում է ցորենի կուլտուրական սորտերի մոտիկ ազգակիցը։ Հանրապետությունում հայտնի է մեկ պոպուլյացիա։ Տարածման շրջանի մակերեսը 5000 կմ²-ից պակաս է, բնակության շրջանի մակերեսը՝ 500 կմ²-ից պակաս։ Քանի որ տեսակի տարածման շրջանի զգալի մասը գտնվում է Հայաստանի սահմաններից դուրս, սպառնալիքի կատեգորիան նվազեցվել է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես ոչնչացման անմիջական սպառնալիքի ենթակա տեսակ։ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ընդգրկված չէ։

Պոպուլյացիայի մի մասը պահպանվում է «Էրեբունի» պետական արգելոցի տարածքում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*։ Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն։ 2010։ ISBN 978-99941-2-420-6


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | GBIF · IRMNG · ITIS TSN |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Տաքսոնինույնացուցիչներ | 
* GBIF: 2706401
* GRIN: 40551
* IPNI: 425553-1
* IRMNG: 11428633
* ITIS: 506637
* PLANTS: TRAR9
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:425553-1
* Tropicos: 25524973

 |

 |
**Բժշկական կրթություն**, բժշկական կադրերի պատրաստման համակարգ, ապահովում է հանրակրթական և մասնագիտական առարկաների ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև անհրաժեշտ գործնական հմտությունների տիրապետումը։

Պատմություն
-----------

Միջնադարում բժշկության և բնական գիտությունների դասավանդած առաջին հաստատություններից հայտնի էր Սանահինի ուսումնարանը, որի լսարանը պահպանված է մինչ այժմ, և որտեղ 11-րդ դարի հայտնի գիտնական Գրիգոր Մագիստրոսը դասավանդել է նաև բժշկություն։ Տաթևի ուսումնարանում, որը կոչվել է նաև համալսարան, դասավանդել է հայտնի գիտնական Հովհան Որոտնեցին։ Նրա մահից (1386) հետո Գրիգոր Տաթևացին (1341-1411) կազմել է անատոմիայի և բնագիտության դասագրքեր։

Բժշկություն դասավանդվել է նաև Սիս քաղաքի ՆԵրսես Լամբրոնացու հիմնադրած համալսարանում (12-րդ դար)։ Հայտնի էին նաև Անիի, Տարոնի, Կեսարիայի դպրոցները, որտեղ 11-14-րդ դարերում ուսումնասիրել են բնական գիտություններ, այդ թվում նաև բժշկագիտություն։

ԵՊԲՀ
----

Հիմնական հոդված՝ ԵՊԲՀ
Հայաստանում բժշկական կրթություն ստանում են Մխիթար Հերացու անվան ԵՊԲՀ-ում և ոչ պետական 4 բժշկական բուհերում, բժշկական ուսումնարաններում։

ԵՊԲՀ (մինչև 1995 թվականը՝ ԵԲՀ) հիմնվել է 1930 թվականին, ԵՊՀ բժշկական ֆակուլտետի (1922 թվականից) հիմքի վրա, 1989 թվականից կոչվել է Մխիթար Հերացու անունով։ ԵՊԲՀ ունի (2000) 6 ֆակուլտետ՝ բուժական, մանկաբուժական, ռազմական բժշկության, բուժկանխարգելիչ, դեղագիտական, ստոմատոլոգիական։ Ուսման տևողությունը առաջին 4 ֆակուլտետում 6, վերջին երկուսում՝ 5 տարի է։ Ուսուցման ընթացքում ցածր կուրսերում դասավանդվում են տեսական բժշկագիտության առարկաներ (անատոմիա, հյուսվածաբանություն, ֆիզիոլոգիա, կենսաբանություն, կենսաքիմիա, ֆիզիկա և այլն), իսկ բարձր կուրսերում՝ կլինիկական բժշկագիտության առարկաներ։ Ավարտելուց հետո ուսանողները հանձնում են պետական քննություններ և ստանում բժշկի կոչում, որից հետո 1 տարվա ընթացքում ինտերնատուրայում խորանում են իրենց ընտրած կլինիկական առարկայի գծով։ Կա նաև կլինիկական օրդինատուրա՝ 3 տարվա ուսուցումով։

Բարձրագույն բժշկական բուհն ավարտող և բժշկի կոչում ստացողները տալիս են բժշկի երդում։ Դեղագետներ և ստոմատոլոգներ պատրաստում են համապատասխան ֆակուլտետներում։ ԵՊԲՀ շատ ամբիոններում կատարվում են նաև գիտական հետազոտություններ։

Ներդրված է նաև բժիշկների մասնագիտական համապատասխանության ստացման կարգ, որը տրվում է պարբերական որակավորման եղանակով։

Այլ հաստատություններ
--------------------

Միջին բուժաշխատողներ՝ բուժակներ, մանկաբարձներ, սանիտարական բուժակներ (հիգիենային և հակահամաճարակային հսկողության կայանում աշխատող), բուժակ-լաբորանտներ, բուժքույրեր, դեղագործներ, ատամնաբույժներ, ատամնատեխնիկներ պատրաստում են բժշկական ուսումնարաններում (8-րդ և 10-րդ դասարանի կրթությամբ)։ Ուսման տևողությունը 2,5-3,5 տարի է։ 2000 թվականին Հայաստանում գործել են 11 պետական և 37 ոչ պետական բժշկական ուսումնարաններ։ Վերջիններիս ցանկում առաջին հորիզոնականը զբաղեցնում է Մեհրաբյանի անվան բժշկական ինստիտուտը։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է* *Հանրամատչելի բժշկական հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |
**Կադիսի ծոց** (իսպ.՝ Golfo de Cádiz, պորտ.՝ Golfo de Cádis), 320 կմ երկարությամբ բաց ծոց Ատլանտյան օվկիանոսում, Պիրենեյան թերակղզու հարավ–արևմտյան ափի երկայնքով, Պորտուգալիայի Ֆառու քաղաքից մինչև Տրաֆալգար հրվանդան, Ջիբլարթարի նեղուցի արևմտյան մասում։ Ողողում է Ուելվա գավառի ափերը, Կադիս գավառի ատլանտյան ափը և պորտուգալական Ալգարվե գավառի հարավային ափը։ ներառում է Կադիսի ծովախորշը։ Խորությունը՝ մինչև 100 մ։ Տարածքը՝ 7000 մ։ Ջրի միջին ջերմաստիճանը կազմում է +15 °C: Կեսօրյա մակընթացությունների բարձրությունը հասնում է 3 մետրի։

Դեպի Ատլանտիկա ունեցած բաց դիրքի, դեպի Միջերկրական ծով ունեցած ելքի և ծոցը թափվող բազմաթիվ գետերի շնորհիվ Կադիսի ծոցն ամբողջ պատմության ընթացքում կարևոր դեր է ունեցել։ Այս հատկանիշների շնորհիվ այստեղ ստեղծվել են մեծ թվով նավահանգիստներ և զարգացել է նավարկությունը`հատկապես Քրիստափոր Կոլումբոսի կողմից նոր աշխարհամասի հայտնագործումից հետո։ Դիրքի պատճառով այդտեղ տեղի են ունեցել շատ ծովամարտեր, դրանցից հատկապես նշանավոր է Տրաֆալգարի ճակատամարտը։ Վերջին ժամանակներում Կադիսի ծոցում դիտվում է թույլ, բայց պարբերական կրկնվող սեյսմիկ ակտիվություն։
Իսպանիայի ափային գիծը ծոցի ամբողջ երկայնքով թույլ կտրտված է, ցածրադիր և ճահճոտ։ Պորտուգալիայի ափերը հիմնականում ծերպոտ են՝ բաղկացած քարային-ածխային և ավազային ապարներից։ Ծոց թափվող հիմնական գետերն են՝ Գվադիանան և Գվադալկիվիրը։

Հիմնական նավահանգիստներն են պորտուգալական Վիլա Ռեալ դե Սանտու Անտոնիու, Տավիրա, Օլյան, Ֆարու, իսպանական Կադիս, Ուելվա, Սան Ֆեռնանդո նավահանգիստները։ Ծոցի իսպանական հատվածի մեծ մասը մտնում է վինդսերֆինգի սիրահարների մոտ մեծ հռչակ վայելող Կոստա դե լա Լուս ծովային բուժավայրի մեջ։ Գվադալկիոիր գետից ոչ հեռու գտնվում է «Դոնյանա» ազգային պարկը։

Տնտեսական եկամուտի հիմնական աղբյուրներն են ձկնորսությունը, ծովային տրանսպորտը, առևտուրը և զբոսաշրջությունը։ Բացի այդ, Գվադալկվիվիրյան իջվածքի երկայնքով բացվել է մի քանի գազային հանքակուտակ։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Академик
* Մեծ սովետական հանրագիտարան(ռուս.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (օնլայն) · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 235150204 · WorldCat VIAF: 235150204 |

 |
**Վարդաշենքի աղբյուր**, աղբյուր Թուրքիայի Խարբերդի նահանգում, Խարբերդի դաշտի հարավային կողմում։

Ավանդություն
------------

Մի հարուստ աղջիկ և աղքատ տղա սիրահարվում են և ուխտում՝ միասին ապրել, միասին մեռնել։ Աղջկա ծնողները գտնում են մի ուրիշ, հարուստ փեսացու։ Նշանդրեքից մի քանի օր առաջ աղջիկը մոր և տան հարսների հետ գնում է Վարդաշենք կոչված բլրաձև բարձունքը՝ դաշտային աշխատանք կատարելու։ Այստեղ նա գտնում է իր սիրած տղային և առանձնանում է նրա հետ։ Մայրը տեսնելով նախատում ու անիծում է նրանց։ Տղան ու աղջիկը հուսահատ դիմում են Աստծուն և խնդրում իրենց վարդի թփեր դարձնել։ Անմիջապես կատարվում է նրանց խնդիրքը։ Աղջկա մայրը վրեժխնդրությամբ լցված դիմում է չար ոգիներին, որոնց կամքով երկու վարդենիների արանքում մի փուշ է բուսնում, խանգարելով նրանց մոտենալ իրար։ Սիրահարների արցունքներից Վարդաշենքում աղբյուր է գոյանում, որին բուժիչ հատկություն է վերագրվում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Արամ Ղանալանյան (1969)։ *Ավանդապատում*։ Երևան: Հայկական ՍՍՀ ԳԱԱ Մանուկ Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտ
2. ↑  Մովսես Խորենացի։ *Պատմութիւն Հայոց*։ էջեր Գիրք Ա, Գլուխ Ի
3. ↑  Մանուկ Աբեղյան (1899)։ *Հայ ժողովրդական առասպելները Մովսես Խորենացու Հայոց պատմության մեջ*։ Վաղարշապատ
4. ↑  Г. Халатьянц (1896)։ *Армянский эпос в Истории Армении Моисея Хоренского*։ Москва
1860 թվականին Վիկտոր Համբարձումյանի և Գուրգեն Սահակյանի կատարած հիմնարար հետազոտություններում ցույց է տրվել հատուկ տեսակի գերխիտ աստղերի՝ բարիոնային աստղերի գոյության հնարավորությունը, որոնց ընդերքը, միջուկայինից բարձր խտությունների դեպքում, կազմված է հիմնականում հադրոններից։

Էդվարդ Չուբարյան
Այդպիսի գերխիտ նյութը, նուկլոններից բացի, բաղկացած է հիպերոններից և այլ անկայուն հադրոններից, որոնք միջուկային խտությունների սահմանն անցնելիս դառնում են կայուն։ Այդ հետազոտությունների շնորհիվ ծնունդ է առել աստղաֆիզիկայի նոր ուղղություն՝ գերխիտ երկնային մարմինների ֆիզիկան, որն սկսել է զարգանալ Երևանի պետական համալսարանի տեսական ֆիզիկայի ամբիոնում՝ Գուրգեն Սահակյանի ղեկավարությամբ։ Հետազոտվել է բաբախիչներում (պուլսար) ուժեղ մագնիսական դաշտի առաջացման մեխանիզմը, որը պայմանավորված է գերխիտ աստղերում պրոտոնների և նեյտրոնների գերհոսունությամբ (Դավիթ Սեդրակյան, Էդուարդ Չուբարյան, Յուրի Վարդանյան)։

Ստացված արդյունքներն ընդհանրացվել են Գուրգեն Սահակյանի «Այլասերված գազային զանգվածների հավասարակշիռ փոխդասավորություններ» (ռուսերեն՝ 1972 թվական, անգլերեն,՝ 1974 թվական, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ) և «Նեյտրոնային աստղերի ֆիզիկա» (ռուերեն, 1995 թվական) մենագրություններում։

Ոաումնասիրվել են գրավիտացիոն տարբեր համակարգերի հավասարակշռության և կայունության հարցերը մագնիս, դաշտում (Մարտին Աբրահամյան, Ռաֆիկ Հովհաննիսյան)։ Կատարվել են Տիեզերքի զարգացման տարբեր փուլերի տեսական հետազոտություններ, ցույց է տրվել, որ ուշ ժամանակաշրջանի համար ստացված արդյունքները համընկնում են դիտող, տվյալների հետ (Ռոլանդ Ավագյան, Լևոն Գրիգորյան, Գոհար Հարությունյան, Կարեն Շահբազյան, Էդվարդ Չուբարյան, Վլադիմիր Պապոյան)։ Ոաումնասիրվել են ուժեղ գրավիտացիոն դաշտերով պայմանավորված քվանտային երևույթները և դրանց ազդեցությունը վաղ Տիեզերքի դինամիկայի վրա (Արամ Սահարյան)։

Հետազոտվել է նեյտրոն-պրոտոնային մրրիկների շարժման դինամիկան նեյտրոնային աստղերում, առաջարկվել բաբախիչների անկյունային արագության թռիչքների ու դրանց ռելաքսացիայի երևույթների բացատրման մեխանիզմը։ Ցույց է տրվել, որ սպիտակ թզուկներից Սերգեյ Մատինյան (ծնված 1931 թվական) Ռուդոլֆ Մուրադյան (ծնված 1936 թվական) գրավիտացիոն ճառագայթման ֆոնը 0,1-1 Հց տիրույթում մեկ կարգով է պակաս գործող գրանցիչների զգայունության շեմից (Արմեն Սեդրակյան, Դավիթ Սեդրակյան)։


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակը վերցված է* *Հայաստան հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |
**Չափման մեթոդներ**, մեծությունների չափման ժամանակ կիրառվող միջոցների և սկզբունքների ամբողջություն։ Տարբերում են անմիջական գնահատման և համեմատման մեթոդներ։ Առաջինի դեպքում չափվող մեծության արժեքը գնահատվում է մեկ (ուղղակի չափում) կամ մի քանի (անուղղակի չափում) սարքերի ցուցմունքներով (տես Չափում)։Անմիջական գնահատման մեթոդով աշխատող սարքերը կոչվում են անմիջական գնահատման սարքեր։ Այդպիսի սարքի օրինակ է զսպանակավոր կշեռքը։ Չափման համեմատման մեթոդն ընդգրկում է բոլոր այն մեթոդները, որոնց դեպքում չափվող մեծությունը համեմատվում է չափի հետ։․ Համեմատման մեթոդը ստորաբաժանվում է զրոյական, դիֆերենցիալ, փոխարինման ն համընկնման մեթոդների։ Զրոյական մեթոդի դեպքում չափվող մեծությունը համեմատվում է չափի հետ, ըսա որում նրանց ազդեցությունները ինդիկատորի վրա հավասարեցվում են։ Զրոյական մեթոդով աշխատող սարքի պարզագույն օրինակ է նժարավոր բժշկական կշեռքը։ Դիֆերենցիալ մեթոդի դեպքում չափվող մեծությունը համեմատվում է չսփի հետ, այն տարբերությամբ, որ տվյալ մեծությունը գնահատվում է նրա և չափի ազդեցությունների տարբերության միջոցով։ Տեղի ունի ոչ լրիվ հավասարեցում, որով այս մեթոդը տարբերվում է զրոյական մեթոդից, իսկ տարբերությունը չափվում է անմիջական գնահատման սարքով։ Այնքան ավելի բարձր է չափման ճշգրտությունը, որքան մոտ էն չափվող մեծության և չափով պայմանավորված մեծության ազդեցությունները սարքի վրա։ Այս մեթոդով աշխատող սարքերի օրինակ են խանութի կշեռքները, չհավասարակշռված չափիչ կամրջակները ևն։ Փոխարինման մեթոդի ժամանակ դիտվում են չափվող մեծության և չափի ազդեցություններն ու դիտման արդյունքներով հաշվվում է չափվող մեծությունը։ Այս մեթոդը տալիս է բարձր ճշգրտություն, քանի որ երկու չափումներն էլ կատարվում են միևնույն սարքով՝ անփոփոխ արտաքին պայմաններում, իսկ փնտրվող մեծությունը որոշվում է սարքի ցուցմունքների հարաբերությամբ։ Ամենաբարձր ճշգրտությունը ստացվում է այն դեպքում, երբ երկու չափումները տալիս են միևնույն արդյունքը, քանի որ ցուցնակի տարբեր կետերում սարքի սխալները սովորաբար տարբեր են։ Որպես օրինակ նկարում ցույց է տրված դիմադրության չափումը ամպերմետրով։ Սարքը հաջորդաբար միացնելով rx, այնուհետև նմուշային ro դիմադրություններին, դիտվում են Ix և Io հոսանքների արժեքները։ Քանի որ երկու Փորձերում էլ սնման U լարումը նույնն է, Օհմի օրենքից կորոշվի rx=Io/Ixro։ Համընկնման մեթոդը փոխարինման մեթոդից տարբերվում է նրանով, որ պայմանավորված ազդանշանները համընկնում են։ Օրինակ, եթե դիտված սխեմայում ro-ն լինի սահուն փոփոխելի, որով հնարավոր լինի ստեղծել Io=Ix, ապա rx=ro։ Համեմատման մեթոդով աշխատող սարքերը կոչվում են համեմատման սարքեր։ Նրանց ճշգրտությունը կախված է չափի ճշտությունից և ինդիկատորի զգայունությունից։ Անմիջական գնահատման սարքերը կառուցվածքով ավելի պարզ են ու հուսալի, սակայն ճշգրտությամբ զգալիորեն զիջում են համեմատման սարքերին։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 685)։*  |
|  |
| --- |
| **Վարդատերեփուկ Սոսնովսկու** |
|  |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Ինֆրաթագավորություն** | *Streptophyta* |
| **Վերնաբաժին** | Բարձրակարգ բույսեր (Embryophyta) |
| **Ենթատիպ** | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
| **Կարգ** | Աստղածաղկավորներ (Asterales) |
| **Ընտանիք** | Աստղածաղկազգիներ (Asteraceae) |
| **Ցեղ** | Վարդատերեփուկ *(Amberboa)* |
| **Տեսակ** | **Վարդատերեփուկ Սոսնովսկու** *(A. sosnovskyi)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Amberboa sosnovskyi***Iljin, 1932 |

**Վարդատերեփուկ Սոսնովսկու** (լատ.՝ Amberboa sosnovskyi Iljin), բարդածաղկավորների ընտանիքին պատկանող բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն
--------------

Միամյա նուրբ բույս է։ Ունի 2–15 սմ բարձրություն։ Ցողունները բարակ են, թույլ ճյուղավորված, սովորաբար մերկ, միայնակ։ Տերևները պարզ են, հաստավուն, երկարավուն–նշտարաձև, թեթևակի գանգուր։ Զամբյուղները բարակ երկար կոթերով են, գագաթնային, երկարավուն–ձվաձև կամ գլանաձև։ Եզրերի ծաղիկները վարդագույն են, թեթևակի մեծացած և 3–7 մմ– ով գերազանցում են կենտրոնական ծաղիկներին։ Սերմնիկները նշտարաձև են, բաց դարչնագույն, խիտ մետաքսանման մազոտ, պապուսը ունի 2 մմ երկարություն։

Տարածվածություն
---------------

Հայաստանում հայտնի է Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում (Սուրենավան, Արմաշ, Երասխ, Ուրծի լեռնաշղթա)։ Աճում է նաև Նախիջևանում, Արևելյան Անդրկովկասում և Հյուսիսարևմտյան Իրանում։

Էկոլոգիա
--------

Հայաստանում աճում է ստորին և միջին լեռնային գոտիներում՝ ծովի մակարդակից 800–1700 մ բարձրությունների վրա, քարքարոտ, խճաքարոտ, քարաթափվածքային լանջերին, մերգելային կրաքարերի վրա, օշինդրային կիսաանապատի աղակալված տեղերում։

Պահպանություն
-------------

Վտանգված տեսակ է։ Հայտնի է մեկ ֆլորիստիկական շրջանում։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Աճում է ինտենսիվ յուրացվող տարածքում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես ոչնչացման սպառնալիքի ենթակա տեսակ։ CITES–ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ընդգրկված չէ։

Պահպանության համար գործողություններ չեն իրականացվում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*։ Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն։ 2010։ ISBN 978-99941-2-420-6
2008 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերում բռնցքամարտի մրցումները անցկացվեցին օգոստոսի 9-ից 24-ը` «Պրոլետարյան» մարզադահլիճում։ Միջոցառմանը մասնակցել են 283 մարզիկներ աշխարհի 77 երկրներից։

Մրցաշարի հիմնական սենսացիան այն էր, որ առաջին անգամ Օլիմպիական խաղերում երկար ժամանակ Կուբայի բռնցքամարտիկները մնացել էին առանց ոսկե մեդալներ (2000 թվականին Կուբացիները Սիդնեյում նվաճել են 4 ոսկե մեդալ , իսկ 2004 թվականին` Աթենքում` 5)։ 11 քաշային կարգերում կուբացիները նվաճել են 4 արծաթե և 4 բրոնզե մեդալներ, և ընդհանուր առմամբ մրցանակների քանակն զգալիորեն գերազանցել է ցանկացած այլ երկրի։ Ընդհանուր վարկանիշային աղյուսակում չինացիներն ու ռուսները առավել հաջողակ էին, միայն նրանք կարողացան գրավել 2 ոսկե մեդալ, իսկ 7 երկրներ նվաճեցին ամենաբարձր արժեքի մեկ մեդալ։

Մինչև 57 կգ քաշային կարգում, նվաճելով ոսկե մեդալ, 20-ամյա ուկրաինացի Վասիլի Լոմաչենկոն Վալ Բարկերի գավաթի մրցաշարում արժանացել է լավագույն բռնցքամարտիկի կոչմանը։

Մեդալներ
--------

### Ընդհանուր հաշվարկ

|  |  |
| --- | --- |
| **Մեդալների ընդհանուր թիվը** |  |
| Հորիզոնական | Երկիր | Ոսկի | Արծաթ | Բրոնզ | Ընդհանուր |
| 1 | Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն Չինաստան | **2** | 1 | 1 | 4 |
| 2 | Ռուսաստան Ռուսաստան | **2** | 0 | 1 | 3 |
| 3 | Իտալիա Իտալիա | 1 | 1 | 1 | 3 |
| 4 | Մոնղոլիա Մոնղոլիա | 1 | 1 | 0 | 2 |
| Թաիլանդ Թաիլանդ | 1 | 1 | 0 | 2 |
| 6 | Մեծ Բրիտանիա Մեծ Բրիտանիա | 1 | 0 | 2 | 3 |
| 7 | Ղազախստան Ղազախստան | 1 | 0 | 1 | 2 |
| Ուկրաինա Ուկրաինա | 1 | 0 | 1 | 2 |
| 9 | Դոմինիկյան Հանրապետություն Դոմինիկյան Հանրապետություն | 1 | 0 | 0 | 1 |
| 10 | Կուբա Կուբա | 0 | **4** | **4** | **8** |
| 11 | Ֆրանսիա Ֆրանսիա | 0 | 2 | 1 | 3 |
| 12 | Իռլանդիա Իռլանդիա | 0 | 1 | 2 | 3 |
| 13 | Ադրբեջան Ադրբեջան | 0 | 0 | 1 | 1 |
| Հայաստան Հայաստան | 0 | 0 | 1 | 1 |
| Հնդկաստան Հնդկաստան | 0 | 0 | 1 | 1 |
| Մավրիկիոս Մավրիկիոս | 0 | 0 | 1 | 1 |
| Մոլդովա Մոլդովա | 0 | 0 | 1 | 1 |
| Հարավային Կորեա Հարավային Կորեա | 0 | 0 | 1 | 1 |
| Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ | 0 | 0 | 1 | 1 |
| Թուրքիա Թուրքիա | 0 | 0 | 1 | 1 |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ломаченко признан лучшим боксером Олимпиады-2008


|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Բռնցքամարտը Օլիմպիական խաղերում |
| --- |
|  |
| 1896
 ·1900
 ·1904
 · 1908
 · 1912
 · 1920
 · 1924
 · 1928
 · 1932
 · 1936
 · 1948
 · 1952
 · 1956
 · 1960
 · 1964
 · 1968
 · 1972
 · 1976
 · 1980
 · 1984
 · 1988
 · 1992
 · 1996
 · 2000
 · 2004
 · 2008
 · 2012
 · 2016 |  |

 |
**Հայ մարմնամարզական միության** (ՀՄՍ) Սիդնեյի մասնաճյուղ, ունի ֆուտբոլի և բասկետբոլի խմբեր, որոնք պարբերաբար մասնակցում են տեղական ֆեդերացիայի մրցաշարերին։ Ֆուտբոլի խումբն ընկերային խաղեր է կազմակերպում նաև հայկական այլ մարզական միությունների խմբերի հետ։ Մշակութային կյանքը ավստրալահայ համայնքում սկսել է աշխուժանալ ազգային կառույցների կազմակերպմանը զուգընթաց։ 1950-ական թվականներից Մելբուռնում և Սիդնեյում կազմակերպվել են մշակութային տարրեր միջոցառումներ։ 1969 թվականից դերասան և ռեժիսոր Ն. Խաչատրյանի ղեկավարությամբ գործել է «Հակոբ Պարոնյան» հայկական առաջին թատերախումբը։ 1971 թվականից Սիդնեյում է ստեղծագործել եգիպտահայ դերասան և ռեժիսոր Մ. Գոչունյանը, որը Սիդնեյում կազմակերպել է թատերախումբ, բեմադրել հայ և օտար դրամատուրգների գործեր։ 1973 թվականին Սիդնեյում Կ. Նիկողոսյանը բեմադրել է Պ. Մասիկյանի «Աղջիկտես» կատակերգությունը, 1974 թվականին ղեկավարել «Արաքս» թատերախումբը (բեմադրություններից է «Ուշ լինի, նուշ լինի» օպերետը)։ 1979 թվականին Մելբուռնում բեմադրվել է Հ. Պարոնյանի «Պաղտասար աղբար» պիեսը, որին մասնակցել են տեղի շնորհալի դերասաններ Ն. Խաչատրյանը, Մինկիլիզյանը, Վ. Տոլպագյանը, Վ. Կյուլեսերյանը, Ա. Կյուլեսերյանը, Հ. Մալճյանը։ Մելբուռնի Մեսրոպ Մաշտոց վարժարանում Զ. Վահրիճյանի ղեկավարությամբ 1980 թվականին բեմադրվել է «Աբիսողոմ աղա և Թովմաս աղա» կատակերգությունը։ 1980 թվականից Ժ. Պոզաճյանի ղեկավարությամբ գործել է «Մասիս» թատերախումբը, բեմադրվել են «Թիվ 5 խելագարը», «Չարշըլը Արթին աղա» պիեսներ, որոնց մասնակցել են Հ. Մուրադյանը, Ն. Սարգսյանը և ուրիշներ։ Թատերախմբի հետ «Ակնոց» թերթի խմբագիր Ն. Ապաքյանը, 1982 թվականին ներկայացրել է Բյուրատի «Ավարայրի արծիվը» պիեսը։ 1982 թվականին թերթի նախաձեռնությամբ կազմակերպվել է Մելբուռնի հայկական թատերախմբերի ստուգատես։ Գեղանկարչուհի Բեատրիս Մանուկյանի նախաձեռնությամբ Մելբուռնում 2002 թվականից գործում է «Հայարթ» մշակութային կենտրոնը (կազմակերպում է հայ գեղանկարիչների, լուսանկարիչների ցուցահանդեսներ, նաև նկարչության կիրակնօրյա դասեր երեխաների համար)։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է* *«Հայ Սփյուռք» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |
**Հայ հայրենասերների միություն, ՀՀՄ**, 1960 ականներին գործող այլխոհական խմբակ Խորհրդային Հայաստանում։ Կազմակերպության ընդհանուր ղեկավարումն իրականացնում էր Հակոբջան Թադևոսյանը։

Միությունն ուներ կանոնադրություն, որը քննարկվել և ընդունվել էր կազմակերպության անդամների ժողովում։ Նոր անդամները պետք է ընդունեին այդ կանոնադրության դրույթները, ենթարկվեին դրա պահանջներին և անդամավճար մուծեին։ ՀՀՄ-ն մասնաճյուղեր ուներ Արարատում, Գյումրիում, Արտաշատում, Երևանի տարբեր բուհերում։

Միությունը առաջնային էր համարում Հայոց Ցեղասպանության, Հայաստանի գրավված տարածքների (Արևմտյան Հայաստանի, Նախիջևանի և Արցախի) խնդիրները։ Նրանք համարում էին, որ ինչպես նշված է դատավճռում՝ Խորհրդային Միությունը «որոշ հարցերում արհամարհում և ոտնահարում է հայ ժողովրդի կենսական շահերը»։ Միաժամանակ խորհրդային կարգերի դեմ ոչինչ չունեին։ Այս առումով հատկանշական է այն իրողությունը, որ կազմակերպության անդամները՝ ծանոթանալով ազգային միացյալ կուսակցության արդեն հրատարակված «Փարոս» թերթին, խստորեն մերժել էին թերթի էջերում առաջ քաշված գաղափարները՝ հակախորհրդայնականության, անկախության անհրաժեշտության կապակցությամբ։ Նրանց համար հատկապես անընդունելի է եղել անկախության գաղափարը։ Ահա թե ինչպես է այդ դրվագը նկարագրված խմբի անդամների նկատմամբ կայացված դատավճռում. «1967 թվականի վերջին Թադևոսյանը ստացել է Էդիկ Ալեքսանյանից հակախորհրդային բովանդակություն ունեցող «Փարոս» անօրինական թերթը... Այդ թերթը պարունակում է թշնամական հարձակումներ խորհրդային պետության հասցեին և կոչ է անում անջատել Հայաստանը ԽՍՀՄ-ից ու ստեղծել «անկախ հայկական պետություն». գործով բոլոր ամբաստանյալները, ինչպես նաև խմբակի մյուս անդամները, քննադատության են ենթարկվել «Փարոս» թերթի հակախորհրդային բովանդակությունը և բացառել են ենթարկել «Փարոս» թերթի հակախորհրդային բովանդակությունը և բացառել են թերթի հայացքները, համարելով այն վնասակար ու անընդունելի իրենց խմբակների համար»։

ՀՀՄ անդամների հաջողվում է ձեռք բերել տպագրական միջոցներ և բազմացնել ու տարածել իրենց թռուցիկները։ 1967 թվականի ապրիլի 24-ին ընդառաջ՝ տպագորւմ ու Երևանում, Գյումրիում, Արարատի և Արտաշատի շրջաններում տարածում են Հակոբջան Թադևոսյանի հեղինակա երեք թռուցիկները՝ «Կոչ հայ մտավորականության՝ Մեծ Եղեռնի 52-րդ տարեդարձի առթիվ», «Կոչ հայ ժողովրդին՝ Մեծ Եղեռնի 52-րդ տարեդարձի կապակցությամբ»և «Խոսք սրտի խորքից՝ հայոց ողբերգության 52-րդ տարեդարձի կապակցությամբ» վերնագրերով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Վարդան Հարությունյան, Այլախոհությունը Խորհրդային Հայաստանում (խմբ. Լիզա Ճաղարյան), Երևան, «Վան Արյան», 2014 — 63-77, էջեր 63-77. — 500 հատ։



|  |
| --- |
| 
  **Հայաստան**   **ԽՍՀՄ**
 |