**M270** (անգլ.՝ M270), ամերիկյան արտադրության համազարկային կրակի ռեակտիվ համակարգ։

Ընդհանուր բնութագիր
-------------------

M270 համակարգերը նախատեսված է հակառակորդի կենդանի ուժի, զրահապատ տեխնիկայի, կայանած ինքնաթիռների և ուղղաթիռների, կապի հանգույցների և շինությունների ոչնչացման համար։ Այս համակարգերը գտնվում են ԱՄՆ-ի Զինված ուժերի սպառազինության մեջ։ Այն արդեն արտահանվել է բազմաթիվ երկրներ (հիմնականում ՆԱՏՕ-ի անդամ պետություններ)։

Արտադրություն
-------------

M270 համակարգերի արտադրությունը սկսվել է 1983 թվականին և շարունակվել մինչև 2003 թվականը։ 2003 թվականին կասեցվեց M270 համակարգերի արտադրությունը և սկսվեց ՀԻՄԱՐՍ համակարգերի մշակումը։ 2005 թվականին արտադրության դրվեց ՀԻՄԱՐՍ համակարգերը, որոնց արտադրությունը շարունակվում է մինչ օրս։

Տեխնիկական տվյալներ
-------------------

M270 համակարգի մարտական մեքենայի մարտական քաշը կազմում է 24.59 տոննա։ Համակարգի շասսին թրթուռավոր է։ Մեքենայի երկարությունը կազմում է 6.97 մ, լայնությունը 2.97 մ, իսկ բարձրությունը 2.62 մ։ Մեքենան սնուցվում է **Cummins VTA-903T** դիզելային շարժիչով զարգացնելով 500 ձիաուժ հզորություն։ Մեքենան զարգացնում է առավելագույնը 65 կմ/ժ արագություն։ Այս համակարգերի վառելիքի պաշարը կազմում է շուրջ 485 կմ։ Այս համակարգի գլխավոր առավելություններից մեկը իր վերալիցքավորման ժամանակն է։ Այս համակարգերը իրենց հետ ունեն նաև վերամբարձ որի օգնությամբ վերալիցքավորվում են ընդամենը 5-10 րոպեների ընթացքում։

Մարտավարական տվյալներ
---------------------

M270 համակարգը ղեկավարվում է անձնակազմի 3 անդամների կողմից։ Հրթիռների տրամաչափը ստանդարտ 227 միլիմետր։ Հրթիռների մեկնարկային քաշը կազմում է 307 կգ, իսկ մարտագլխիկների քաշը շուրջ 120 կգ։ M270 համակարգերի հեռահարությունը հասնում է 300 կիլոմետրի։ Այս համակարգերը համարվում են գերճշգրիտ, քանի որ շեղում չունեն։ Այս համակարգերի հիմնական առավելությունը նրա վերալիցքավորման ժամանակն է։

Համեմատություն Սմերչ, Ուռագան, ԱՌ1Ա, PHL-03, ՎՄ-80, HIMARS, Աստրոս II և Պինակա ՀԿՌՀ-երի հետ
-------------------------------------------------------------------------------------------

| Զինատեսակ | Սմերչ | Ուռագան | ԱՌ1Ա | PHL-03 | ՎՄ-80 | HIMARS | M270 | Աստրոս II | Պինակա |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Պատկեր |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| Արտադրող երկիր | Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄՌուսաստան ՌԴ | Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄՌուսաստան ՌԴ | Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն Չինաստան | Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն Չինաստան | Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն Չինաստան | Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ | Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ | Բրազիլիա Բրազիլիա | Հնդկաստան Հնդկաստան |
| Արտադրման տարիներ | 1987-մինչ օրս | 1975-մինչ օրս | 2009-մինչ օրս | 2005-մինչ օրս | 1999-մինչ օրս | 2005-մինչ օրս | 1983-մինչ օրս | 1983-մինչ օրս | 2000-մինչ օրս |
| Զանգված | 43.7 տ | 20 տ | 42.5 տ | 43 տ | 32 տ | 10.9 տ | 24.56 տ | 10 տ | 45 տ |
| Երկարություն | 12.1 մ | 9.63 մ | 13 մ | 12 մ | 9.5 մ | 7 մ | 6.97 մ | 7 մ | 12.5 մ |
| Բարձրություն | 3.05 մ | 2.8 մ | 3 մ | 3 մ | 3 մ | 3.2 մ | 2.97 մ | 2.9 մ | 3 մ |
| Լայնություն | 3.05 մ | 3.23 մ | 3 մ | 3 մ | 3.5 մ | 2.4 մ | 2.62 | 2.6 մ | 2.5 |
| Տրամաչափ | 300 մմ | 200 մմ | 300 մմ | 300 մմ | 273 մմ | 227 մմ | 227 մմ | 127, 180, 300 մմ | 214 մմ |
| Ուղղորդիչների քանակ | 12 հատ | 16 հատ | 10 հատ | 8 հատ | 12 հատ | 6 հատ | 12 հատ | 32, 16, 4 հատ | 16 |
| Կրակի նվազ. հեռավորություն | 2 կմ | 8.5 կմ | 20 կմ | 20 կմ | 34 կմ | 2 կմ | 2 կմ | 7 կմ | 5 կմ |
| Կրակի առավել. հեռավորություն | 90 կմ | 34 կմ | 130 կմ | 150 կմ | 80 կմ | 300 կմ | 300 կմ | 90 կմ | 40 կմ |
| Վերալիցքավորում | 30 րոպե | 12-20 րոպե | 20 րոպե | 30 րոպե | 15-20 րոպե | 5-10 րոպե | 5 րոպե | 15-20 րոպե | 15 րոպե |
| Վառելիքի պաշար | 850 կմ | 500 կմ | 650 կմ | 650 կմ | 550 կմ | 480 կմ | 485 կմ | 480 կմ | 800 կմ |
| Արժեք | 12.5 մլն. $ | 9 մլն. $ | 9 մլն. $ | 9 մլն. $ | 7 մլն. $ | 18 մլն. $ | 20 մլն. $ | 13,5 մլն. $ | 2 մլն. $ |

ՀԻՄԱՐՍ համակարգ

ՀԻՄԱՐՍ
------

ՀԻՄԱՐՍ համակարգը M270 համակարգի ավելի թեթև տարբերակն է։ Ի տարբերություն M270 համակարգի ՀԻՄԱՐՍ համակարգը տեղադրված է ոչ թե թրթուռավոր այլ բարձր շարժունակությամբ անվավոր բեռնատարի շասսի վրա, որի շնորհիվ առավելագույն արագությունը 65 կմ/ժ-ից հասցվել է 85 կմ/ժ։ ՀԻՄԱՐՍ համակարգի հրթիռները նույն են ինչ Մ270 համակարգինը, սակայն կրում են միայն մեկ փաթեթը՝ ընդհանուր 6 հրթիռներ (M270 համակարգը կրում է 12 հրթիռ)։

Սպառազինություն
---------------

* Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ 830 միավոր
* Գերմանիա Գերմանիա 130 միավոր
* Ճապոնիա Ճապոնիա 99 միավոր
* Սաուդյան Արաբիա Սաուդյան Արաբիա 50 միավոր
* Հունաստան Հունաստան 36 միավոր
* Միացյալ Թագավորություն Միացյալ Թագավորություն 35 միավոր
* Իսրայել Իսրայել 30 միավոր
* Հարավային Կորեա Հարավային Կորեա 29 միավոր
* Եգիպտոս Եգիպտոս 26 միավոր
* Իտալիա Իտալիա 22 միավոր
* Ֆինլանդիա Ֆինլանդիա 22 միավոր
* Ֆրանսիա Ֆրանսիա 13 միավոր
* Թուրքիա Թուրքիա 12 միավոր
* Բահրեյն Բահրեյն 9 միավոր

M270 համակարգեր ունեցող երկրները

Նախկին օպերատրոներ
------------------

* Նիդերլանդներ Նիդերլանդներ
* Դանիա Դանիա
* Նորվեգիա Նորվեգիա

Տես նաև
-------

* HIMARS
* Սմերչ
* Ուռագան
* ՎՄ-80
* ԲՄ 21 Գրադ
* ԱՌ1Ա
* Աստրոս II
* Պինակա
* ՌՄ-70
* ՎՌ-40 Լանգուստա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Սմերչ
2. ↑  Ուռագան
3. ↑  ԱՌ1Ա
4. ↑  PHL-03
5. ↑  HIMARS
6. ↑  Մ270
7. ↑  Աստրոս II
8. ↑  Պինակա

Աղբյուրներ
----------

* M270 MLRS Multiple launch rocket system(անգլ.)