**Շաքիր Սելիմ** (Ղրիմի թաթարերեն՝ Şakir Selim, իսկական անունը՝ **Շաքիր Սելիմ օղլու Սելիմով**, Ղրիմի թաթարերեն՝ **Şakir Selim oğlu Selimov**, ապրիլի 10, 1942(1942-04-10), Ռազդոլնոյեի շրջան, Ղրիմի ինքնավար խորհրդային սոցիալիստական հանրապետություն, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - նոյեմբերի 18, 2008(2008-11-18), Սիմֆերոպոլ, Ուկրաինա), ազգությամբ Ղրիմի թաթար բանաստեղծ, թարգմանիչ, հրապարակագիր։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1942 թվականի ապրիլի 10-ին, Ղրիմի Խորհրդային Ինքնավար Հանրապետության Բույուկ Ասս գյուղում։ Ընտանիքի ութերորդ երեխան էր։ Երկու տարեկան է եղել, երբ նրանց ընտանիքը, Ղրիմի մյուս թաթարների հետ, արտաքսվել է նախ՝ Ուրալ, այնուհետև՝ Միջին Ասիա։ Յոթ տարեկանում կորցրել է մորը։ 1974 թվականին ավարտել է Սամարղանդի համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը, տասնմեկ տարի ուսուցչություն արել Ջամբայի տարրական դպրոցում։ Այնուհետև դարձել է Տաշքենդում լույս տեսնող «*Լենին բայրաղը*» («*Լենինյան դրոշ*») թերթի սեփական թղթակիցը, գլխավորել Սամարղանդի մարզայի ռադիոյի ղրիմաթաթարերեն հաղորդումների բաժինը։ 1989 թվականին վերադարձել է Ղրիմ, նշանակվել Սիմֆերոպոլում ռուսերեն ու ղրիմաթաթարերեն հրատարակվող «*Достлукъ*» (հետագայում՝ «*Достлукъ — Къырым*», «*Къырым*», ներկայումս՝ «*Qırım*») թերթի խմբագրի տեղակալ, 1997 թվականից՝ «*Йылдыз*» («*Աստղ*») ամսագրի գլխավոր խմբագիր։

Գրական գործունեություն
----------------------

Դեռ խորհրդային բանակում ծառայելու ժամանակ Շաքիրն իր գրած «*Մայրը*» պոեմը ուղարկել է «*Լենին բայրաղը*» թերթի խմբագրությանը։ Պոեմը 1963 թվականին լույս է տեսել, և այդպես սկիզբ է առել նրա գրական գործունեությունը։ 1971 թվականին հրատարակվել է Սելիմի առաջին բանաստեղծական ժողովածուն, որին հաջորդել են ևս յոթ ժողովածուներ։ Վերջինը՝ «*Ղրիմ-նամե*» խորագրով, լույս է տեսել 2006 թվականին։ 1982 թվականին Շաքիր Սելիմն ընդունվել է ԽՍՀՄ գրողների միության շարքերը, 1992-ին գլխավորել Ուկրաինայի գրողների ազգային միության ղրիմաթաթարական գրողների խորհուրդը։ Մահացել է 2008 թվականի նոյեմբերի 18-ին, Սիմֆերոպոլում։

Բանաստեղծական ժողովածուներ
--------------------------

* «Акъбардакъ» (1971)
* «Севги алеви» (1978)
* «Дуйгъуларым» (1975)
* «Уянув» (1982)
* «Еллерни динъле» (1986)
* «Тюшюндже» (1997)
* «Къырымнаме» (2006)
* «Къырымнаме II» (2008)

Թարգմանություններ
-----------------

Շաքիր Սելիմը Ղրիմի թաթարերեն է թարգմանել Ալեքսանդր Պուշկինի «*Կովկասի գերին*» պոեմը, Միխայիլ Լերմոնտովի մի շարք բանաստեղծություններ, Տարաս Շևչենկոյի «*Կատարինան*», Ադամ Միցկևիչի «*Ղրիմի սոնետներ*»-ը, Նիկոլայ Գոգոլի «*Ամուսնություն*», Վիլյամ Շեքսպիրի «*Մակբեթ*», «*Ռոմեո և Ջուլիետ*», Մուստայ Քարիմի «*Լուսնյակ գիշերով*» թատերգությունները և այլ ստեղծագործություններ։

Պարգևներ
--------

* 1997 – Տարաս Շևչենկոյի անվան պետական մրցանակ (Ուկրաինա)

Հիշատակ
-------

Շաքիր Սելիմի անունով է կոչվել ղրիմյան Սուդակ քաղաքի փողոցներից մեկը։

Գրականություն
-------------

* УНІАН
* Прес-центр(չաշխատող հղում)
* Світлій пам'яті поета Шакіра Селіма Archived 2014-03-24 at the Wayback Machine.
* Торкався серцем й України
* Українська та кримськотатарська література в Криму(չաշխատող հղում)
* Весна і осінь Шакіра Селіма (ռուս.)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Şakir Selim". *www.biyografya.com* (in թուրքերեն). Retrieved 2018 թ․ ապրիլի 2.
2. ↑  "Poems of Şakir Selim". *medeniye.org*. Retrieved 2018 թ․ ապրիլի 2.
3. ↑  "Crimean Tatars honor 5th death anniversary of Shakir Selim". *QHA* (in ամերիկյան անգլերեն). Արխիվացված է the original 2018 թ․ ապրիլի 3-ին. Retrieved 2018 թ․ ապրիլի 2. `{{cite news}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  "The Patriotism in Şakir Selim's Poems".

Արտաքին հղումներ
----------------

* Биография Шакира Селима
* Библиография
* Шакир Селим на сайте Министерства культуры и искусств АРК.(չաշխատող հղում)
* Сеферова Ф. А. Художественный мир Шакира Селима
* Кто есть кто в Крыму. Шакир Селим.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000113314584 · NUKAT: n2006077835 · VIAF: 165454975 · WorldCat VIAF: 165454975 |

 |