recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Կանադա-ՆԱՏՕ հարաբերություններ** (անգլ.՝ Canada-NATO relations), Կանադայի ներքաղաքական հարաբերությունները Հյուսիսատլանտյան դաշինքի (ՆԱՏՕ)-ի ռազմաքաղաքական կազմակերպության հետ։ Կանադան 1949 թվականից ի վեր ՆԱՏՕ-ի անդամ է։ Շարքային անդամ լինելուց բացի, Կանադան նաև ռազմաքաղաքական այս կազմակերպության համահիմնադիր է՝ առաջին պետություններից մեկը, որ միացել է կազմակերպությանը։ Հյուսիսատլանտյան դաշինքի ստեղծման առաջին տարիներին կանադացի պաշտոնյաները՝ Հում Ուրոնգը և Լեսթեր Բ․ Պիրսոնը, ինչպես նաև վարչապետ Լուի Սեն-Լորանը։

Քաղաքական ոլորտի այս գործիչները ՆԱՏՕ-ի օգտին աշխատում էին ոչ միայն այն պատճառով, որ ձգտում էին խարխլել օրեցօր հզորացող Խորհրդային Միության դիրքերը, այլև նպատակ ունեին նաև մերձենալ Միացյալ Նահանգների, Մեծ Բրիտանիայի և այլ եվրոպական պետությունների (Ֆրանսիա, իսկ հետագայում նաև Արևմտյան Գերմանիա) հետ։ Քաղաքական այս ձգտումները երկրի անկախության առաջին իսկ տարիներից եղել են Կանադայի արտաքին քաղաքականության գերակա նպատակը։ Կանադայի համար հատկապես ձեռնտու էր Հյուսիսատլանտյան դաշինքի կանոնադրության երկրորդ հոդվածը, որ նախատեսում է «ազատ» քաղաքական համակարգի պահպանություն և տնտեսական համագործակցության խթանում՝ դիվանագիտական և ռազմական ոլորտի հարցերից դուրս։
Այնուամենայնիվ, նպատակային առումով Հյուսիսատլանտյան դաշինքը քաղաքական և տնտեսական հարցերի չի անդրադառնում, քանի որ Եվրոպայում նման գործունեությամբ է զբաղվում Եվրոպական Միությունը, իսկ Հյուսիսային Ամերիկայում՝ Հյուսիսամերիկյան ազատ առևտրի կազմակերպությունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Marco Rimanelli (սեպտեմբերի 30, 2009)։ *The A to Z of NATO and Other International Security Organizations*։ Scarecrow Press։ էջեր 144–։ ISBN 978-0-8108-6899-1։ Վերցված է նոյեմբերի 22, 2011
2. ↑  NATO: When Canada Really Mattered Archived 2017-08-31 at the Wayback Machine. by Norman Hillmer in The Canadian Encyclopedia
3. ↑  Rand Dyck (March 2011)։ *Canadian Politics*։ Cengage Learning։ էջեր 108–։ ISBN 978-0-17-650343-7։ Վերցված է նոյեմբերի 22, 2011
1994 թվականի մարտի 4-ին ՄԱԿ-ի մարդու իրավունքների հանձնաժողովն ընդունեց 1994/45 բանաձևը՝ ՄԱԿ-ի մարդու իրավունքների մեխանիզմներում կանանց իրավունքները ինտեգրվելու և կանանց նկատմամբ բռնության վերացման հարցով։ Այս որոշմամբ սահմանվել է «Կանանց նկատմամբ բռնության հատուկ զեկուցողի, դրա պատճառները և հետևանքները» մանդատը։ Նախնական նշանակումը երեք տարի ժամկետով էր։ Ներկայիս հատուկ զեկուցողը Դուբրավկա Շիվոնովիչն է։

Մանդատ
------

Հատուկ զեկուցողի գործառույթն է փնտրել և տեղեկություններ ստանալ կանանց նկատմամբ բռնությունների վերաբերյալ, ազգային, տարածաշրջանային և միջազգային մակարդակներով առաջարկել կանանց նկատմամբ բռնությունը վերացնելու եղանակներ և համագործակցել ՄԱԿ-ի մարդու իրավունքների այլ մեխանիզմների հետ։

Այցեր երկրներ
-------------

Հատուկ զեկուցողը պարտավոր է իրականացնել այցեր երկրներ, հաճախ այլ հատուկ զեկուցողների, անկախ փորձագետների կամ աշխատանքային խմբերի հետ միասին։

Զեկույցներ Մարդու իրավունքների խորհրդին
---------------------------------------

Ամեն տարի հատուկ զեկուցողը Մարդու իրավունքների խորհրդին տալիս է գրավոր զեկույց, որում ներկայացված են կատարված աշխատանքները և վերլուծված թեմաները։

Տես նաև
-------

* Ռաշիդա Մանջոո
* Հատուկ զեկուցող
* ՄԱԿ-ի հատուկ զեկուցող

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Question of integrating the rights of women into the human rights mechanisms of the United Nations and the elimination of violence against women»։ Արխիվացված է օրիգինալից դեկտեմբերի 2, 2005-ին
2. ↑  «Preliminary report submitted by the Special Rapporteur on violence against women, its causes and consequences, Ms. Radhika Coomaraswamy, in accordance with Commission on Human Rights resolution 1994/45»։ նոյեմբերի 22, 1994։ Արխիվացված է օրիգինալից դեկտեմբերի 11, 2005-ին
3. ↑  «Special Rapporteur on violence against women, its causes and consequences - Country Visits»։ Արխիվացված է օրիգինալից օգոստոսի 18, 2004-ին
4. ↑  «Special Rapporteur on violence against women, its causes and consequences»։ Արխիվացված է օրիգինալից օգոստոսի 18, 2004-ին

Կաղապար:ՄԱԿ-ի հատուկ զեկուցողներ
**Կանեփի իրացումը Վրաստանում** 2018 թվականի հուլիսի 30-ից ի վեր օրինական է։

Աճեցում
-------

Տեղական բնակչության պահանջների սպառման նպատակով Վրաստանի տարբեր երկրամասերում մշտապես անօրինական կերպով աճեցվել են որոշակի քանակությամբ կանեփազգի խոտաբույսեր։ 2005 թվականից ի վեր Վրաստանը ծառայել է որպես Կենտրոնական Ասիայից դեպի Ռուսաստան և Եվրոպա տարվող թմրամիջոցների տարանցման ուղի։

Կանխարգելիչ միջոցներ
--------------------

Նախքան կանեփի իրացման օրինականացումը, Վրաստանի կառավարությունը հետևողական քաղաքականություն էր վարում հակաիրավական գործունեություն ծավալող թիրախային խմբի ներկայացուցիչների համար։ Երկրի օրենսդրությունը իրավախախտների համար սահմանում էր մինչև 14 տարի ազատազրկում։ Այնուամենայնիվ, թմրամիջոցների ապաքրեականացման համար երկրում 2015 թվականից գործում է «Սպիտակ աղմուկ» քարոզչական խումբը։ Թմրանյութեր օգտագործող քաղաքացիներից որպես վարչական տույժ հավաքված գումարը առաջին տարում կազմել է $11.3 միլիոն։

Բարեփոխումներ
-------------

Տես նաև
-------

* Կանեփի իրացումը Մակեդոնիայի Հանրապետությունում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Վրաստան. Փողերի լվացման, աօրինի հարստացման և ահաբեկչության ֆինանսավորման դեմ պայքարի վերաբերյալ մանրամասն գնահատման զեկույց*։ Արժույթի միջազգային հիմնադրամ։ 2013 թ․ հունվարի 4։ էջեր 24–։ ISBN 978-1-4755-5293-5
2. ↑  Գայ Արնոլդ (2005 թ․ մարտի 29)։ *Դեղերի միջազգային առևտուր*։ էջեր 174–։ ISBN 1-135-45516-3
3. ↑  «Green Defiance Challenges Law, Power in Georgia»։ Voanews.com։ 2017 թ․ հունվարի 2։ Վերցված է 2017 թ․ հունվարի 16

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կանեփի օրինականացման մասին օրենք
**«Կապարի համը»** (լատիշ․՝ Svina garša), լատվիացի գրող Մարիս Բերզինշի վեպը։ Հեղինակն այն գրել է 2015 թվականին։ Վեպը 2016 թվականին բեմադրվել է Լատվիայի ազգային թատրոնում։ Այն լայն արձագանք ստացել Լատվիայի ընթերցողների շրջանում։

2023 թվականին Նաիրա Խաչատրյանի թարգմանությամբ գիրքը «Newmag հրատարակչությունում» հրատարակչությունում հրատարակվել է հայերեն։

Սյուժե
------

Գրքում նկարագրվող իրադարձությունները տեղի են ունեցել Լատվիայում՝ 1939-1941 թվականներին։

Վեպի գլխավոր հերոսը Ռիգայի արվարձանում բնակվող Մատիս անունով մի երիտասարդ է։ Նա իր եսը գտնելու փնտրտուքի մեջ է այնպիսի խառնակ ժամանակներում, որ համընկնում են Երկրորդ աշխարհամարտին, Հոլոքոստին, քաղաքական ցնցումներին։ Նա փորձում է գլուխ հանել իր ապագայից, կանանց հետ ունեցած բարդ փոխհարաբերություններից ու առհասարակ իր կյանքից։

Վեպում երկրի ու ամբողջ աշխարհի համար ճակատագրական իրադարձությունները զարգանում են երիտասարդ, շարքային լատվիացու՝ կյանքի նկատմամբ ունեցած պատկերացումներով։ Մատիսը հայտնվում է պատմության պտտահողմ՝ ձգտելով և մաքառելով պարզապես ապրել, աշխատել ու սիրել։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | — Բոլորիս սպանելու են։ Բոլորի՛ս։
— Չէ՛, հնարավոր չէ։ Դու պատկերացնո՞ւմ ես, թե այստեղ քանիսն ենք. երեսուն հազար։ Կարող են հարյուր կամ մի քանի հարյուր հոգու սպանել, եթե լրիվ խելքները թռցնեն, բայց ոչ այսքան շատ։
— Կարող են, կարող են։ Օսմանները Մուշում միանգամից հինգ հազար հայ են այրել։
— Ո՞վ է հիմա հիշում հայերին...
— Ե՛ս եմ հիշում։
— Չգիտեմ, թե ոնց է եղել Մուշում, բայց չեմ հավատում, որ մեզ կայրեն։ Եվ որտե՞ղ։ Ռիգայում այդպիսի տեղ չկա, և դա շատ բարդ գործ է։- Հատված վեպից։ |  |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Svina garša»։ *www.gunasgramatas.com*։ Վերցված է 2023 թ․ նոյեմբերի 17
2. ↑  «Спектакль "Вкус свинца" в Латвийском Национальном театре»
3. ↑  Կապարի համը
4. ↑  «SVINA GARŠA»։ *www.dgramata.lv*։ Վերցված է 2023 թ․ նոյեմբերի 17

Արտաքին հղումներ
----------------

* Svina garša
**«Կապիտանի աղջիկը»** (իտալ.՝ La figlia del capitano), 1947 թվականի իտալական պատմական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Մարիո Կամերինին։  Ֆիլմը Ալեքսանդր Պուշկինի համանուն վիպակի էկրանավորումն է, ադապտացված սցենարը գրել է հինգ հեղինակներից բաղկացած խումբը՝ Մարիո Կամերինին, Մարիո Մոնիչելին, Կառլո Մուսոն, Իվո Պերիլին և Ստենոն։ Ֆիլմը մասնակցել է Կաննի 2-րդ կինոփառատոնի մրցութային ծրագրին։ Բեմադրող նկարիչ Պիերո Ֆիլիպոնեի աշխատանքն արժանացել է «Արծաթե ժապավեն» ազգային կինոմրցանակի։ 1965 թվականին իտալական հեռուստաէկրաններ է բարձրացել «Կապիտանի աղջիկը» ստեղծագործության մոտիվներով նկարահանված վեց սերիայից բաղկացած ֆիլմ, որտեղ Պուգաչովի դերը կրկին կատարել է Ամեդեո Նացարին։

Սյուժե
------

Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում կայսրուհի Եկատերինա II-ի ժամանակների Ռուսաստանում։ Երիտասարդ սպա Պյոտր Գրինյովը մեկնում է ծառայության վայր՝ հեռավոր Բերդ։ Ուղևորության ընթացքում նրան օգնում է ճանապարհը գտնել մի կազակ, որին երախտապարտ Պյոտրը տալիս է իր վերարկուն։  Գալով բերդ՝ Գրինյովը սիրահարվում է ամրոցի պարետի դստերը՝ Մաշա Միրոնովային, բայց նա մրցակից ունի՝ ի դեմս մեկ այլ երիտասարդ սպայի՝ Ալեքսեյ Շվաբրինի։

Այդ ժամանակ բռնկվում է Պուգաչովյան ապստամբությունը։  Ապստամբները գրավում են ամրոցը, կապիտան Միրոնովին մահապատժի են ենթարկում, Շվաբրինը հավատարմության երդում է տալիս Պուգաչովին, իսկ Գրինյովը հրաժարվում է։ Մահապատժից նրան փրկում է Պուգաչովը, որը, ինչպես պարզովում է, այն նույն կազակն է, որին Պյոտրը նվիրել էր իր վերարկուն։ Պյոտրը հեռանում է, բայց շուտով իմանում է, որ Շվաբրինը ցանկանում է բռնի ամուսնանալ Մաշայի հետ։ Գրինյովը փրկում է Մաշային, բայց նրան մատնությամբ ձերբակալում են արդեն կառավարական զորքերը և մեղադրում պետական դավաճանության մեջ։ Մինչ Գրինյովը Պուգաչովի հետ սպասում է մահապատժի, Մաշան գնում է Եկատերինա 2-րդի մոտ և ներում է խնդրում նրա համար։

Դերերում
--------

* Իրասեմա Դիլիան – Մաշա Միրոնովա
* Չեզարե Դանովա – Պյոտր Գրինյով
* Ամեդեո Նացարի – Եմելյան Պուգաչով
* Վիտտորիո Գասման – Ալեքսեյ Շվաբրին
* Ալդո Սիլվանի – կապիտան Միրոնով, Մաշայի հայրը
* Ֆոլկո Լուլի – Զուլայ (լուսագրերում նշված չէ)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
2. 1 2  ČSFD (չեխերեն) — 2001.
3. ↑  «La figlia del capitano» (անգլերեն)։ Festival de Cannes։ Վերցված է 2015-12-17

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AlloCiné · ČSFD · FilmAffinity · Internet Movie Database |

 |
**Խաչատրյանի անվան պետական քառյակ,** Զարեհ Սահակյանցի հիմնած պետական քառյակ։

Պատմություն
-----------

Քառյակը հիմնադրվել է 1982 թվականին Երևանում, ջութակահար և ալտահար, ԽՍՀՄ արվեստի վաստակավոր գործիչ Զարեհ Սահակյանցի կողմից։ Քառյակի ղեկավարը 1985 թվականից հանդիսացել է Արտաշես Մկրտչյանը։ Քառյակը մասնակցել է ԱՄՆ-ում, Ռուսաստանում, Եվրոպայում, Աֆրիկայում տեղի ունեցած մի շարք միջազգային երաժշտական փառատոների։ 2004 թվականին քառյակը վերակազմավորել է ալտահար Վաչե Հովեյանը, որը նաև հանդիսացել է քառյակի գեզարվեստական ղեկավարը։ Քառյակի կազմում հանդես են եկել Մարի Մարգարյանը (1-ին ջութակ), Հայկ Վարդանյանը (2-րդ ջութակ), Արամ Թալալյանը թավջութակ։ Քառյակը Հայաստանում հանդես է գալիս փառատոների ու համերգների ժամանակ, հյուրախաղերով շրջագայել է Միջին Արևելքում, Կիպրոսում, Իտալիայում և այլ երկրներում։ Նրա երկացանկում տեղ են գտել հայ և եվրոպացի կոմպոզիտորների ստեղծագործությունից։ Քառյակը վարպետության դասեր է անցկացնում Հայաստանում և ԱՊՀ երկրներում։

Միջազգային փառատոներ
--------------------

* «Սպիտակ գիշերներ» (Սանկտ Պետերբուրգ)
* «Ալ-Բուստան» (Լիբանան)
* «Վերբիե» (Շվեյցարիա)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Ա. Խաչատրյանի անվան լարային քառյակը՝ Լոռիում և Տավուշում»։ *armenpress.am*։ Վերցված է 2023-02-18

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ երաժշտության հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Կատալինա Թոմաս** (իսպ.՝ Catalina Tomas, անգլ.՝ Catherine Tomas), մայիսի 1, 1531, Վալդեմոսա, Մալյորկա, Balearic Islands, Balearic Islands, Իսպանիա - ապրիլի 5, 1574, Պալմա դե Մալյորկա, Իսպանիա), Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցու տեղական սուրբ, միանձնուհի, միստիկ։

Կենսագրություն
--------------

Կատալինան եղել է որբ, դաստիարակվել է հորեղբոր տանը (հորական կողմից), որտեղ ունեցել է ծանր մանկություն։ Հորեղբոր տանն աշխատել է որպես սպասուհի և կովարած։ Վաղ դեռահասության տարիքում եղել է հավատացյալ և ցանկացել անցնել կրոնական կյանքի։ 12 տարեկանում դիմել է Սբ․ Մագդալենայի վանք՝ միանձնուհու կյանք վարելու խնդրանքով։ Ստանալով մերժում (որպես մերժման պատճառ նշված էր նրա անչափահասությունը)՝ նստել է քարի վրա, որը պահպանվում է մինչ օրս, և հայտարարել, որ չի իջնի քարի վրայից, քանի դեռ նրան չեն ընդունի մենաստան։ Ավելի ուշ, սուրբը միացել է Պալմա դե Մալյորկայի սուրբ Մարիամ Մագդաղենացու վանքի սուրբ Օգոստինոս Երանելու միանձնուհիների խմբին։

Աղջիկը երազում տեսել է բազմաթիվ հոգևոր երազներ, որոնց ընթացքում նրան երազ են եկել հրեշտակները, Անտոնիո Պադովացին և Եկատերինա Ալեքսանդրիացին։ Կատալինան եղել է միստիկ և մարգարե։ Նա մտել է տրանսի մեջ, երբեմն մի քանի օր, և ինչպես հետո ինքն է ասել՝ կռվել է սև ուժերի դեմ։ Այդպիսի «մարտերից» հետո առաջացած վերքերը բուժել են եղբայրներ Կոսմա և Դամիան սրբերը։ Կյանքի վերջին տարիներին Կատալինան գրեթե միշտ եղել է տրանսի մեջ։ Կարողացել է կանխագուշակել իր մահը։ Սուրբ պաշտպանում է ծովային հիվանդություններից։

Համարվում է Վալդեմոսա քաղաքի պահապանը։ Տեղի բնակիչներն իրենց տան պատերին փակցնում են Կատալինայի կյանքի դրվագները պատկերող կերամիկական պատկերներ։ Նրա տան մոտ կառուցվել է ժամատուն, որն իբր ունի բուժիչ կարողություններ։

Տոնակատարություններ
-------------------

1792 թվականին Հռոմի Պիոս VI պապի կոնդակով Կատալինա Թոմասը դասվել է սրբերի շարքը, որը կանոնացվել է միայն 1930 թվականին Հռոմի Պիոս XI պապի կողմից։

Սրբերի տոնը նշվում է ամեն տարի ապրիլի 5-ին, իսկ Վալդեմոսայում՝ հուլիսի 27-ին և 28-ին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Saint Catherine of Palma»։ CatholicSaints.Info։ Վերցված է դեկտեմբերի 13, 2015
2. ↑  Dunbar Agnes B.C. (1904)։ «B. Catherine (15) Tomas»։ *A Dictionary of Saintly Women*։ George Bell and sons։ էջ 163

Գրականություն
-------------

* Pere Riutort Mestre: Santa Caterina Tomàs, la santa pagesa, Centro De Pastoral Liturgic, ISBN 84-9805-132-0
**Իրինա Ալեքսեևա Եֆրեմովա** (ուկրաիներեն՝ Ірина Олексіївна Єфремова, մարտի 26, 1959(1959-03-26), Խարկով, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ուկրաինացի քաղաքական գործիչ, 8-րդ գումարման Գերագույն խորհրդի Ժողովրդական պատգամավոր Ժողովրդական ճակատ կուսակցությունից, Ուկրաինայի ԿԸՀ անդամ։

Կենսագրություն
--------------

Ավարտել է Գ. Սկովորոդայի անվան մանկավարժական ինստիտուտը (1988, մասնագիտությունը՝ ռուսաց լեզվի և գրականության ուսուցիչ), Յարոսլավ Իմաստունի անվան Ուկրաինայի ազգային ակադեմիան (2003, մասնագիտությունը՝ իրավագիտություն), նախագահին կից Ուկրաինայի Խարկովի տարածաշրջանային պետական կառավարման ինստիտուտ (2008, պետական կառավարման մագիստրոս), Ուկրաինայի ներքին գործերի նախարարության Խարկովի ազգային համալսարան (2017, իրավաբանական գիտությունների թեկնածու)։

Աշխատել է Խարկովի Լենինի ժողովրդական դատարանում դատական նիստի քարտուղար։ 1978 թվականին տեղափոխվել է Խարկովի մարզի Զմիյով քաղաք, որտեղ աշխատել է Զմիյովի շրջանի Չեմուժովկայի միջնակարգ դպրոցում, Զմիյովի շրջանային գործկոմում, Զմիյովի շրջանային պետական վարչակազմում (ընտանիքի և երիտասարդության հարցերի բաժնի պետ)։

2002-2005 թվականներին Կրեդո մասնավոր ընկերությունում (Զմիյովի շրջան) եղել է իրավաբան, 2005-2010 թվականներին՝ Պեչենեժսկի շրջանային պետական վարչակազմի նախագահ, 2010 թվականից՝ տարածաշրջանային քաղաքականության ինստիտուտի փոխտնօրեն։

2015 թվականին Իրինա Եֆրեմովան առաջին տեղն Է զբաղեցրել Խարկովի մարզի ամենաազդեցիկ կանանց վարկանիշում, որը կազմվել է քաղաքական խորհրդատվության կենտրոնի կողմից։

Մրցանակներ
----------

* Իշխանուհի Օլգայի 2-րդ աստիճանի շքանշան (2017)
* Իշխանուհի Օլգայի 3-րդ աստիճանի շքանշան
* Մեծ նահատակ Վարվարայի շքանշան
* Մեծ նահատակ Եկատերինայի 1-ին աստիճանի շքանշան
* Մեծ նահատակ Եկատերինայի 2-րդ աստիճանի շքանշան
* «Ռուսաստանի մկրտության 1020-ամյակին նվիրված» շքանշան
* «Ուկրաինայի 2007 թվականի գործարար մարդ» շքանշան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  Єфремова Ірина Олексіївна
3. ↑  «Женское начало в политике Харьковщины. ТОП-20»։ *Обозреватель*։ Վերցված է 2016 թ․ նոյեմբերի 9
4. ↑  Указ Президент України від 24 серпня 2017 року № 251/2017 «Про відзначення державними нагородами України з нагоди Дня незалежності України»

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ирина Ефремова(ուկր.)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Верховна рада |

 |
**Կարագեորգիև շնիցել** (սերբ.՝ Карађорђева шницла), սերբական ուտեստ, որի անվանումն առաջացել է սերբ արքայազն Կարագեորգիի անունից։ Այս ուտեստը պատրաստվում է հորթի կամ խոզի մսից, որը լցոնված է սերուցքով։ Ռուլետաձև փաթաթված կտորները կարելի է տապակել կամ եփել ջեռոցում։ Մատուցվում է տապակած կարտոֆիլի և սոուսի հետ։

Այս ուտեստն իր արտաքին տեսքի համար երբեմն անվանում են «Աղջկական երազ»։
Կարագեորգիև շնիցելն առաջին անգամ 1959 թվականին պատրաստվել է սերբ խոհարար Միչա Ստոյանովիչի կողմից, երբ նա Խորհրդային Միությունից եկած հյուրերի համար հավի մսից պետք է կիևյան կոտլետներ պատրաստեր, բայց քանի որ հավի միս չկար, ստիպված էր կերակուրը պատրաստել հորթի մսից։ Արդյունքում նա պատրաստեց շնիցել, որը զարդարեց կիտրոնի կտորներով այնպես, որ նմանվեց Կարագեորգիի շքանշանի աստղին, այստեղից էլ ուտեստն ստացավ իր անվանումը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Devojački san Archived 2011-10-05 at the Wayback Machine.(սերբ.)
2. ↑  Dejanović Velimir (2004-06-11)։ «Одликовао шницлу „Карађорђеву"»։ *Politika*։ էջ 25

Արտաքին հղումներ
----------------

* Բաղադրատոմսը
* Կարագեորգիև շնիցել(չաշխատող հղում)
**Խաչված ձեռքերով կինը** (իսպ.՝ Mujer con brazos cruzados, ֆր.՝ Femme aux Bras Croisés), իսպանացի և ֆրանսիացի Պաբլո Պիկասոյի կտավը, որը նա նկարել է յուղաներկով կտավի վրա (1902)։ Կապույտ շրջանի նկարների է։ Չափսերը 81,3 х 58,4 սմ է։ Գտնվում է մասնավոր հավաքածուի մեջ։

Նկարագրություն
--------------

Պատկերը կապված է Փարիզի Սեն-Լազար կանանց բանտ այցելելուց հետո Պիկասոյի իրական տպավորությունների հետ, որտեղ հիմնականում մարմնավաճառներ են եղել` հասարակաց տներում նրանց ձերբակալվելուց հետո։ Կտավում պատկերված է հասարակ հագուստով կին։ Նա, կարծես, մոլորված է և ցանկանում է պաշտպանել իրեն՝ իր փորի վրա խաչված ձեռքերով։ Ենթադրվում է, որ կինը Սեն-Լազար բանտային հիվանդանոցի հիվանդ է։ Գրող Անտոնինա Վալանտենը «Պաբլո Պիկասո» գրքում գրել նրա մասին` որպես բանտարկյալի, որը վերջերս փորձել է ինքնասպան լինել։

Նա ունի դատարկ, բացակա հայացք, ինչպես այն բոլոր դժբախտ կանանց մոտ, ովքեր հայտվել են Սեն-Լազարում 1900-ական թվականների սկզբին։

Կտավում գերակշռում են կապույտ երանգները, որոնք խորհրդանշում են մելանխոլիա և տխրություն։ Պատկերման ոճի շնորհիվ, որում միավորվում են կնոջ դեմքի արտահայտությունն ու նրա դիրքը, Պիկասոն կարողանում է փոխանցել կերպարի ճնշված հոգեկան դրությունը։

Ձեռքբերման պատմություն
----------------------

Ժամանակակից արվեստը հանրայնացնող ամերիկացի գրող Գերտրուդ Սթայնը Փարիզում նկարը ձեռք է բերել անմիջապես Պաբլո Պիկասոյից։ 1936 թվականից նրա աշխատանքը պահվել է Չոնսի Բրուքս Մաքկորմիկի ընտանիքում։ Ընտանիքը այն տվել է Չիկագոյի արվեստի ինստիտուտին։ 2000 թվականի նոյեմբերի 8-ին Նյու-Յորքում «Խաչված ձեռքերով կինը» նկարը աճուրդով վաճառվել է «Քրիստիսին»` 55,006 միլիոն դոլարով, ինչը դարձրել է նրան այդ ժամանակների ամենաթանկարժեք նկարներից մեկը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  Picasso: Forty Years of His Art / A. H. Barr — MoMA, Art Institute of Chicago, 1939.
3. 1 2  «Pablo Picasso (1881-1973). Femme aux bras croisés»։ Christies։ Վերցված է 2019-11-27
4. ↑  «Pablo Picasso's Blue Period - 1901 to 1904»։ Pablo Picasso.org։ Վերցված է 2019-11-27
5. ↑  «Saint-Lazare: Women in Prison»։ Victorian Paris։ Վերցված է 2019-11-26
6. ↑  Vallentin, Antonina (1957). Pablo Picasso. A. Michel. p. 69
**Կարակոյուն (Ջղին) գյուղատեղիի Խաչքարեր**՝ գտնվում է Արարատի մարզի գյուղ Այգավան Վեդի գետի ձախ կողմում, հուշարձանները վերագրվում են 9-ից 17-րդ դարերի։ Այստեղ պահպանվել են նաև 10-րդ դարի երկու գերեզմանոցներ իրենց տապանաքարերով։ Գյուղատեղիի հարավային կողմում՝ Խաչի ձոր տանող ճանապարհին, կան նաև տեղահան արված արձանագիր ու տասնյակ գեղաքանդակ խաչքարեր։

Այստեղ հայտնաբերվել է միջնադարյան խաչքարագործությանը բնորոշ տարրերով բազալտե երկու խաչքարերը։ Խաչքարերից մեկն ունի 1,57 մ բարձրություն, 0,85 մ լայնություն և 0,30 մ հաստություն։ Կերտել է Խաչատուր քարգործը։ Հյուսիսային կողին կա 12 տողանի արձանագրություն.

```
«ԿԱՄ [ԱԻՆ] Ա/ՍՏՈՒԾՈ/Յ ԿԱՆԳՆԵՑԻ Խ/Ա/ՉԵՐՍ, ՇԻՆԵՑԻ ԳԵՂՍ։ ՀԱՍԱՆ ՓԱՀՃԱՀԷՆ ՍԱԻՈՒԼՂԱՐ Է։ ԹՎԻՍ Ռ/=1551Թ./ ԻՇԵՑԷՔ Խ/Ա/Չ/ՏՈՒՐ /ԳԾ/ՈՂ/Ս»
```

Ըստ ուսումնասիրողների՝ արձանագրության մեջ ակնարկված Հասան Փահճան դա Հասան բեկն է, իսկ «սաւուլղար»-ը 14-18-րդ դարերի․ արևելքում տարածված հողատիրական իրավունքի ձև է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  hushardzantest։ ««ԿԱՐԱԿՈՅՈՒՆ» (ՋՂԻՆ) ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻԻ ԽԱՉՔԱՐԵՐԸ»։ *Պատմամշակութային արգելոց-թանգարանների և պատմական միջավայրի պահպանության ծառայության* (am-AM)։ Վերցված է 2021-06-12
**«Կին, Կրակ և վտանգավոր երևույթներ․ Ինչ կարող են Կատեգորիաները Մտքի վերաբերյալ** ***Բացահայտել***» (անգլ.՝ Women, Fire, and Dangerous Things: What Categories Reveal About the Mind), ոչ գեղարվեստական գիրք։ Գրել է ճանաչողագետ լեզվաբան Ջորջ Լակոֆֆը։ Գիրքը առաջին անգամ հրատարակվել է Չիկագոյի Համալսարանի Հրատարակչության կողմից 1987 թվականին։ Այն իրենից ներկայացնում է ճանաչողական մոդելների ուսումնասիրությանը ուղղված աշխատություն՝ քննելով այն իմաստաբանության շրջանակներում։ Գիրքը ընդգծում է փոխաբերության կենտրոնականությունը, որը բնորոշվում է ճանաչողական պրոցեսի ժամանակ մի ճանաչողական կառույցից մյուսի անցնելու երևույթ։ Այն բացահայտում է հասկացութային փոխաբերույթի կամ ճանաչողական փոխաբերության ազդեցությունները, երկուսն էլ մշակույթով պայմանավորված են և միևնույն ժամանակ համընդհանուր են մարդկային ցեղի համար։ Գրքում խոսվում է նաև այն բոլոր մեթոդաբանական սահմանափակումների մասին, որոնք առկա են եղել մինչ այդ գրված հետազոտություններում։ Քննարկում է նաև Անգլո-ամերիկյան դպրոցների կատեգորիաների վերաբերյալ ունեցած փիլիսոփայական կոնցեպտների մասին, որ ունեին գիտական մեթոդիկայի առնչությամբ։

Գրքի վերնագրի ընտրությունը պայմանավորված է Ավստրալիայում գտնվող մի աբորիգեն ցեղի (Դյիրբալ) լեզվում առկա գոյականի քերականական կարգի կառուցվածքով։ Գոյականի իգական սեռի կատեգորիան իր մեջ ներառում է գոյականներ իգական սեռ, ջուր, կրակ, բռնություն և որոշ կենդանիներ։

Տես նաև
-------

* Կառուցվածքային լեզվաբանություն
* Տաքսոնոմիա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Defending Freedom»։ *New Republic*։ October 16, 2006
**Խարալամպոս «Խարիս» Գիաննոպուլոս** (Greek: Χαράλαμπος "Χάρης" Γιαννόπουλος, հուլիսի 13, 1989(1989-07-13), Վերիա, Կենտրոնական Մակեդոնիա, Մակեդոնիայի և Թրակիայի ապակենտրոնացված վարչատարածք, Հունաստան), հույն պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, որը խաղում է Հունաստանի Բասկետբոլի լիգայի և Բասկետբոլի Չեմպիոնների լիգայի անդամ «ԱԷԿ Աթենքի» կազմում։ Նա 2.01մ (6 ft 7 in) հասակով տարբեր դիրքերից հաջողությամբ խաղացող է։

Մասնագիտական կարիերա
--------------------

Գիաննոպուլոսն իր կարիերան սկսել է հունական լիգայի «ՊԱՕԿ Տեսսալոնիկի» ակումբում՝ 2005–06 մրցաշրջանում։ 2008 թվականին միացել է «Օլիմպիակոս Պիրեոս» հունական ակումբին։ 2009-2011 թվականների 2 մրցաշրջանում խաղացել է «Պանանիոս» ակումբում։ 2011-12 մրցաշրջանում միացել է «Պերիստերի» ակումբին, որից հետո 2012–13 մրցաշրջանում խաղացել է «Պանաթինաիկոս» ակումբում։

2013 թվականին պայմանագիր է կնքել Իսպանիայի ACB լիգայի Մանրեսա ԲԱ-ի հետ։ 2015 թվականին Գիաննոպուլոսը վերադարձել է Հունաստան և պայմանագիր կնքել «Ռեթմնո Քրեթան Քինգս»-ի հետ։ 2017 թվականի հուլիսի 10-ին վերականգնել է իր պայմանագիրը Քրեթան թիմի հետ մինչև 2020 թվականը և դարձել թիմի ավագ։

2018 թվականին նա պայմանագիր է կնքել Հունաստանի բասկետբոլի լիգայի «ԱԵԿ» ակումբի հետ։

Կարիերա ազգային հավաքականում
----------------------------

### Հունաստանի պատանիների ազգային հավաքական

Հունաստանի պատանիների ազգային հավաքականների հետ Գիաննոպուլոսը խաղացել է 2005 թվականի ՖԻԲԱ Եվրոպայի մինչև 16 տարեկանների առաջնությունում և 2006 թվականի ՖԻԲԱ Եվրոպայի մինչև 18 տարեկանների առաջնությունում։ Նվաճել է արծաթե մեդալ 2007 թվականի ՖԻԲԱ Եվրոպայի մինչև 18 տարեկանների առաջնությունում։Նաև խաղացել է 2008 թվականի ՖԻԲԱ Եվրոպայի մինչև 20 տարեկանների առաջնությունում, իսկ 2009 թվականի ՖԻԲԱ Եվրոպայի մինչև 20 տարեկանների առաջնությունում նվաճել է ոսկե մեդալ ։

### Հունաստանի ավագների ազգային հավաքական

Գիաննոպուլոսը 2017 թվականին դարձել է Հունաստանի բասկետբոլի ազգային հավաքականի անդամ։ Խաղացել է ՖԻԲԱ-ի 2019 թվականի Աշխարհի գավաթի խաղարկության որակավորման փուլում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Eurobasket.com Haralampos Giannopoulos Height: 201 cm/6'7".
2. ↑  Euroleague.net Career Notes.
3. ↑
4. ↑
5. ↑  «EUROBASKET NEWS»։ *www.eurobasket.com*։ Վերցված է 2018-06-11
6. ↑  Η "πρώτη" της Εθνικής σε φωτογραφίες (el).
7. ↑  Greece announce preliminary player list for games against Great Britain and Israel.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Euroleague.net Profile
* FIBA Europe Profile
* Eurobasket.com Profile
* Greek Basket League Profile
* Spanish League Profile
* Draftexpress.com Profile

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ACB (խաղացող) · Basketball-Reference.com (Եվրոպա) · DraftExpress · Eurobasket.com (խաղացող) · EuroLeague (խաղացող) · RealGM · ՖԻԲԱ |

 |
**Իրաքի իսլամական պետություն (ԻԻՊ)** (արաբ․՝ دولة العراق الإسلامية‎‎‎) սուննիական իսլամական խմբավորում է, որի նպատակը էր ստեղծել Իսլամական պետություն սուննիական տարածաշրջաններում Իրաքում արաբական բնակչության օգնությամբ։ ԻԻՊ-ը ստեղծվել էր 2006 թվականի հոկտեմբերի 15-ին մի քանի իրաքական ապստամբական խմբերի միաձուլումից, այդ թվում` Ալ Քաիդան Իրաքում և նրա Խորհրդարակցական մոջահեդների ժողովը.

2006-2008 թվականներին, Իրաքյան պատերազմի ժամանակ, ռազմական մասերը և ԻԻՊ-ի ամրացումները զետեղված էին Մոսուլում, Բաղդադ, Անբար և Դիալա մուհաֆազաներում։ Նրանք հայտարարեցին Բակուբան, որպես իրենց մայրաքաղաք։

ԻԻՊ-ի առաջնորդների մահից հետո Աբու Աիուբա ալ Մասրի և Աբու Օմար ալ Բաղդադի 2010 ապրիլին, խմբավորման նոր ղեկավարը դարձավ Իբրահիմ Ավվադ Իբրահիմ Ալի ալ Բադրի աս Սամարրաի, ավելի հայտնի քան Աբու Բաքր ալ-Բաղդադի.

2013 թվականի ապրիլին ԻԻՊ-ը մեծացրեց իր գործողությունները Սիրիայի տարածքում և հռչակեց իրեն Իրաքի և Լևանտի իսլամական պետություն.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Stephen Negus* Call for Sunni state in Iraq(անգլ.) // *ft.com*.
2. ↑  *Նատալիա Պորտյակովա* Ահաբեկիչները առանձնացրել են սունիներին շիաներից : թերթ.
3. ↑  «Իբրահիմ Ավվադ Իբրահիմ Ալի ալ Բադրի աս Սամարրաի»։ www.un.org։ 05.10.2011։ Վերցված է 2015-02-23
4. ↑  «Key Free Syria Army rebel 'killed by Islamist group'»։ BBC News։ հուլիսի 12, 2013
5. ↑  «Al-Qaeda in Iraq confirms Syria's Nusra Front is part of its network»։ Al Arabiya։ ապրիլի 9, 2013։ Վերցված է հունիսի 15, 2014
**Խմբաքանդակ՝ մարտակառքով**, մ․թ․ա․ 15-14-րդ դարերում Լոռի բերդում հայտնաբերված խմբաքանդակ, որը ներառված է Հայաստանի պատմության թանգարանի հավաքածուում 2728-12 համարի ներքո։

Նկարագրություն
--------------

Որսի հետապնդման տեսարանով ձուլածո մանրաքանդակը կազմված է քառանկյունի հարթակի վրա դրված երկանիվ մարտակառքից և լծված դինամիկ ընթացքի մեջ գտնվող զույգ ձիերից, որոնք բարակիրան են, ունեն երկարավուն դունչ, բարձր բաշեր, երկար պոչ։ Առջևից սլանում է աղեղնաձև եղջյուրներով մի այծյամ։

Կառքի անիվները ճաղավոր են, թափքը՝ թեթև։ Թափքի վրա կանգնած են դաշյուններով զինված, երկարավիզ, տափակ դեմքերով երկու ֆիգուրա, որոնցից մեկը կրում է կատարաձև վերնամասով սաղավարտ։ Արձանախումբը տեղադրված է խարսխաձև հիմքով պատվանդանի վրա։ Հարթակը սնամեջ է, եզրակողերը հարդարված են եռանկյունաձև բացվածքներով։ Ներսում պահպանվել են բրոնզե զրնգացող գնդիկներ։ Ծառայել է որպես շտանդարտ և չարխափան իր, ամրացվել է կառքի կամ պատգարակի առաջամասին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Հայացք բրոնզե դարից, Ալբոմ-կատալոգ, Հայաստանի պատմության թանգարան, 2016, 160 էջ։ A Glance from the Bronze Age. Yerevan, History Museum of Armenia, 2016, 160 pages.
2. ↑  «Խմբաքանդակ՝ մարտակառքով - Հայկական գանձարան»։ *Հայկական գանձարան* (հայերեն)։ Վերցված է 2017 թ․ փետրվարի 16  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)(չաշխատող հղում)

Աղբյուրներ
----------

* Հայացք բրոնզե դարից, Ալբոմ-կատալոգ, Հայաստանի պատմության թանգարան, Երևան, 2010։
* Հասմիկ Իսրայելյան - Պաշտամունքն ու հավատալիքները ուշ բրոնզեդարյան Հայաստանում, Երևան, 1973։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակի նյութը տրամադրված է* Հայաստանի պատմության թանգարանի կողմից **ԳԼԱՄ** ծրագրի շրջանակներում։ *GLAMGLAM* |
**Իրինի Սերետի** (հունարեն՝ Ειρήνη Σερέτη, ), հույն գիտնական և բժիշկ։ Իրինին գլխավորում է ՄԻԱՎ ազգային ինստիտուտի ալերգիաների և վարակիչ հիվանդությունների բաժինը։

Կրթություն
----------

Սերետին 1991 թվականին Աթենքի համալսարանում ստացել է դոկտորական աստիճան։ Նա մեկ տարվա ընթացքում հետազոտություն է անցկացրել Գրեգորի Սպիրի լաբորատորիայում՝ Ռաշ համալսարանի բժշկական կենտրոնում։ Սերետին բակալավրը, մագիստրատուրան և օրդինատուրան սովորել է Հյուսիսարևմտյան համալսարանում։

Կարիերա և հետազոտություններ
---------------------------

1997 թվականին Սերետին սկսել է աշխատել ազգային ինստիտուտի ալերգիայի և վարակիչ հիվանդությունների լաբորատորիայում։ Նա դարձել է հաստիքային աշխատող 2003 թվականից։ 2009 թվականին Սերետին ստանձնել է կլինիկական ստաժորի պաշտոնը։ Գլխավորել է ՄԻԱՎ պաթոգենեզի բաժինը։

Սերետին հետազոտել է ՄԻԱՎ վարակը` կարևորելով ՁԻԱՀ-ի ՄԻԱՎ վարակով հիվանդացածների առողջությունն ու վերականգնումը։ Նա նաև հետազոտել է պաթոգենեզի idiopathic CD4-lymphocytopenia (ICL) և Immuno-ի վրա հիմնված թերապևտիկ ռազմավարությունները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  «Irini Sereti, M.D. | NIH: National Institute of Allergy and Infectious Diseases»։ *www.niaid.nih.gov*։ Վերցված է 2020-04-10
2. 1 2  «Principal Investigators»։ *NIH Intramural Research Program* (անգլերեն)։ Վերցված է 2020-04-10

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ORCID · Scopus |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000380694489 · LCCN: n2012186818 · VIAF: 259815460 · WorldCat VIAF: 259815460 |

 |
**Կարինա Միխայիլովնա Բաղդասարովա** (ռուս.՝ Карина Михайловна Багдасарова, մայիսի 20, 1973(1973-05-20), Նիժնի Նովգորոդ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), կրկեսի հայազգի ռուսաստանցի արտիստ, կենդանիներ ընտելացնող, Ռուսաստանի վաստակավոր արտիստ (2003), խորհրդային, ռուսական կրկեսի դերասան, Հայկական ԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1980), Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական արտիստ (1997) Միխայիլ Բաղդասարովի դուստրը և Արթուր Բաղդասարովի քույրը։

Կենսագրություն
--------------

Փոքր տարիքից Կարինան խաղացել է վագրի և առյուծի ձագերի հետ։ 1984 թվականին Կարինան, գերազանց քննություն հանձնելով քննությունները, ընդունվեց ժողովրդական պարի բաժնի խորեոգրաֆիկ դպրոց, որը նա փայլուն ավարտեց։ 1984 թվականին նա հանձնել է գերազանց քննություն ընդունվել ժողովրդական պարի բաժնի խորեոգրաֆիկ դպրոցը, որն էլ ավարտել է գերազանցությամբ։ Դրանից հետո Կարինան որպես կենդանիներ վարժեցնեղ գնացել է հոր մոտ՝ Մոսկվա, որտեղ ամբողջ թափով ընթանում էր «Վագրեր-շոու» անվանումով նոր ատրակցիոնի թողարկման նախապատրաստությունը։

1991 թվականի հոկտեմբերի 5 -ին թողարկվել է կրկեսի նոր համար, որում Կարինան խաղացել է հիմնական դերերից մեկը։ Հինգ տարի անց նա ավարտել է մշակույթի ինստիտուտը և դարձել ռեժիսոր։ Իր կրկեսային համարներում նրան օգնել է նոր ձեռք բերված մասնագիտությունը։

2003 թվականին Կարինային շնորհվել է Ռուսաստանի վաստակավոր արտիստի կոչում։ ԽՍՀՄ տիեզերագնաց-օդաչու, գնդապետ, Խորհրդային Միության հերոս (1969) Վիկտոր Գորբատկոյի կարգադրությամբ անբասիր աշխատանքի, ծառայողական պարտքի, բարձր պրոֆեսիոնալիզմի և ի բարօրություն Ռուսաստանի անձնվեր աշխատանքը կատարելու համար Կարինա Բաղդասարովային շնորհվել «Ռուսաստանին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշան։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Карина Багдасарова»։ *Кино-Театр.Ру*։ Վերցված է 2021-08-19
2. ↑  Карина Багдасарова: как армянка стала лучшей в России укротительницей тигров и львов

Արտաքին հղումներ
----------------

* Официальный сайт Карины и Артура Багдасаровых
* Багдасарова Карина Михайловна
* Կարինայի լուսանկարները autogear.ru կայքում
**«Կիրիկուն և վհուկը»** (ֆր.՝ Kirikou et la Sorcière), ռեժիսոր և սցենարիստ Միշել Օսելոյի 1998 թվականի մուլտիպլիկացիոն ֆիլմը։ Հիմքում ընկած են արևմտաաֆրիկյան ժողովրդական հեքիաթները։ Մուլտֆիլմը պատմում է այն մասին, որ Կիրիկու անունով նորածին տղան պաշտպանում է իր գյուղը Կարաբա անունով չար վհուկից։ Մուլտֆիլմը համատեղ թողարկել են Ֆրանսիայի, Բելգիայի և Լյուքսեմբուրգի ընկերություններ, նկարահանվել է Լատվիայի *Rija Films* և Հունգարիայի *Studio Exist* ստուդիաներում։ Մուլտֆիլմը առևտրային տեսանկյունից հաջողություններ է գրանցել, նրան հաջորդել է «Կիրիկուն և վայրի գազանները» (ֆր.՝ Kirikou et les bêtes sauvages) շարունակությունը, որը թողարկվել է 2005 թվականին, ինչի հիման վրա բեմադրվել է «Kirikou et Karaba» մյուզիքլը, որը հանրությանը ներկայացվել է 2007 թվականին։ Մեկ այլ շարունակություն՝ «Կիրիկուն և տղամարդիկ ու կանայք» (ֆր.՝ Kirikou et les hommes et les femmes), թողարկվել է 2012 թվականին։

Սյուժե
------

Ահա արդեն վաղուց է գյուղի վրա հարձակվում է չար վհուկը, որը քանդում է տները, խլում է ոսկիները, ուտում այն տղամարդկանց, որոնք ցանկանում են պայքարել իր դեմ։ Մարդիկ ապրում են վախի մեջ։ Բայց հանկարծ ծնվում է Կիրիկուն՝ յուրահատուկ տղան։ Ծնվելու պահից նա կարողանում է խոսել և լինում է խորիմաց։ Գյուղում հույս է ծագում։ Կիրիկուն կարողանում էր կայծակնային արագությամբ վազել և խորամանկել չար վհուկի ծառաներին։ Նա նաև օգնում էր գյուղի բնակիչներին՝ երեխաներին փրկելով վհուկի խարդավանքներից ու հրեշից ազատելով ջրի ակունքը։ Ցանկանալով գուշակել վհուկի գաղտնիքը. «Թե ինչու՞ է նա այդպես անազնիվ ու չար», Կիրիկուն ուղևորվում է ծերունի իմաստունի մոտ վտանգավոր ճանապարհորդության։ Իմանալով, որ պատճառը կախարդված փուշն է, որը չար մարդիկ մի անգամ խրել են վհուկի մեջքին, Կիրիկուն խորամանկորեն դուրս է կանչում վհուկին որջից և վհուկի մեջքից ատամներով հանում է անիծյալ փուշը։ Չարությունից զրկված վհուկը վերածվում է սովորական կնոջ։ Կիրիկուն դառնում է հասուն տղամարդ, ամուսնանում է նախկին վհուկի հետ, իսկ գյուղի բոլոր տղամարդիկ վերադառնում են իրենց տները։ Բոլորը փառաբանում են Կիրիկուին։

Մրցանակներ
----------

* 1999 թվականին Ֆրանսիայի Աննեսի փառատոնի Գրան պրի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  ČSFD (չեխերեն) — 2001.
2. ↑
3. ↑  Lugt Peter van der (2008-08-25)։ «This is animation»։ *GhibliWorld.com*։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-10-07-ին։ Վերցված է 2008-08-25
4. ↑  Ocelot Michel (2003-12-05)։ «Des noms»։ *Tout sur Kirikou* (French)։ Paris: Seuil։ էջեր 172–173։ ISBN 2-02-062827-9
5. ↑  Hetrick Adam (2007-06-21)։ «Animated film *Kirikou and the Sorceress* to become stage musical»։ *Playbill.com*։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-10-07-ին։ Վերցված է 2008-10-08
**Կլարա Աբգար** (պարս.՝ کلارا آبکار, Կլարա Աբգարյան, 1922, Թեհրան, Իրան - մարտի 1, 1996(1996-03-01), Թեհրան, Իրան), իրանահայ նկարչուհի։

Կենսագրություն
--------------

Կլարա Աբգարը ծնվել է 1922 թվականին Թեհրանում` սպահանցի արվեստագետների ընտանիքում։ Մանուկ հասակից հետաքրքրություն է ցուցաբերել լուսանկարչության հանդեպ։ Սովորել է Արվեստի օրիորդաց դպրոցում, այնուհետև` Գեղանկարչության բարձրագույն ուսումնարանում։ Աշակերտել է Թահեր Ջավադզենին (մանրանկարչություն), Հադեյխանի Թաջվիդին (մանրանկարչություն), Ալի Դորուդին (ոսկերչություն), Մողիմին (մանրանկարչություն), Նասրոլլահ Յուսուֆին (ոսկերչություն և գորգի նախշագործություն), Աբդոլլահ Բաղերին (ոսկերչություն) և Հոսեյն Քաշիթարաշին։

Բարձրագույն ուսումնարանն ավարտելուց հետո աշխատել է Իրանի արվեստի ու մշակույթի նախարարության տարբեր բաժիններում։

Կլարա Աբգարը ստեղծել է մանրանկարներ, թազհիբի (նկարների ներշրջանակային ձևավորում) նմուշներ, հագուստի, կտորի և զարդերի ուրվագծեր։ Նրա կտավների առանձնահատկություններից են սահուն գծերն ու երաժշտականությունը։ Աբգարի մանրանկարներում առանձնակի տեղ են գրավում հեծյալների, ծաղիկների, Խայամի, Աթթարի, Շեյխ Ահմադի դամբարանների, Քաշանի Ֆիրուզաբադ և Ալիաբադ աշտարակների պատկերներն ու տեսարանները, նատյուրմորտները։ Կլարա Աբգարի ստեղծագործություններից են` «Անուշիրվան և Բոզորգմեհրը», «Բահրամի որսը», «Յուսեֆն ու Զոլեյխան», «Պառավն ու սուլթան Սանջարը», «Փեյմանի թագը» (փորագրություն արծաթի վրա)։

Կլարա Աբգարի աշխատանքները գտնվում են Թեհրանի Կլարա Աբգար թանգարանում, Իրանի մարդաբանական թանգարանում, Հայաստանի ազգային պատկերասրահում։ Կլարա Աբգարի «Տասը դեմք» նկարը Հայաստանի ազգային պատկերասրահին է նվիրել Ժանետ Լազարյանը։ 

Թեհրանի Նոր Բուրաստան գերեզմանատան
1991 թվականին Կլարա Աբգարն իր ունեցվածքն ու բոլոր գործերը նվիրել է Իրանի մշակութային ժառանգության կառույցին։ 1993 թվականին Իրանի մշակութային ժառանգության կազմակերպությունը Թեհրանի Սաադաբադ համալիրի թանգարաններից մեկը կոչել է Կլարա Աբգարի անունով։

Կլարա Աբգարի բնակարանը, իր ցանկությամբ, մահից հետո վերածվել է նկարչական արվեստի դպրոցի։

Մահ
---

Կլարա Աբգարը մահացել է 1996 թվականին։ Թաղված է Թեհրանի Նոր Բուրաստան գերեզմանատանը։

Գրականություն
-------------

* فرخ‌زاد، پوران. کارنمای زنان کارای ایران (از دیروز تا امروز). تهران: نشر قطره، ۱۳۸۱. ص. ۱۸. ISBN 964-341-116-8.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Իրանահայոց հանրագիտարան։ Կազմող` Ժանետ Տիգրանուհի Լազարյան։ Երևան, «ՎՄՎ-Պրինտ, 2012
2. ↑  «اولین زن مینیاتوریست ایران چه کسی بود؟»։ *ایسنا* (fa-IR)։ 2015-03-21։ Վերցված է 2017-06-28
3. ↑  «Աբգարյան Կլարա - Կլարա Աբգար | Տասը դեմք - Շտեմարան - Հավաքածու - Հայաստանի ազգային պատկերասրահ»։ *www.gallery.am* (անգլերեն)։ Վերցված է 2017-06-28
**Լահաինա նուն** (անգլ.՝ Lahaina Noon), մերձարևադարձային արևային երևույթ, երբ արևը կեսօրին ուղիղ գլխավերևում է։ «Լահաինա նուն» եզրը հնարել են Հավայան կղզիների Եպիսկոպոսյան թանգարանում և օգտագործվում է միայն տեղում։

Մանրամասներ
-----------

Քանի որ, մերձարեգակնային կետը անցնում է արևադարձով, Հավայան կղզիները ԱՄՆ միակ նահնգն է, որտեղ «Լահաինա նուն» երևույթը տեղի է ունենում։ Այլ երկրներում և ԱՄՆ նահանգներում ամառային արեևադարձի օրը նշվում է, որ ստվերները առավել մոտ են ուղղահայացին։

Հավայան կղզիներում և այլ վայրերում, որոնք գտնվում են Խեցգետնի և Այծեղջուրի արևադարձերի միջև տարին երկու անգամ ստացվում են արևի ուղղահայաց ճառագայթներ։

Հավայան կղզիների տարբեր հատվածներում Հավայան կղզիների Ալեուտյան ժամագոտու 12:16 - 12:43 ժամանակահատվածում նկատվում է Լահաինա նունը՝ ուղղահայաց իրերը (հեռագրասյուներ, դրոշակաձողեր և այլն) ստվեր չեն գցում։

Անվանում
--------

1990-ական թվականներին Եպիսկոպոսի թանգարանը մրցույթով ընտրել է «Լահաինա նուն» անունը քանի որ հավայերեն lā hainā բառը նշանակում էր
«դաժան արև»։ Նախկին հավայերեն անունը՝ kau ka lā i ka lolo, թարգմանվում է՝ «արևը հանգչում է ուղեղին»։

Մշակույթում
-----------

Ամեն տարի այս երևույթը լուսաբանվում է Հավայան մեդիա դաշտում։

Հոնոլուլուում հուշարձան կա, որն անորոշ ստվեր է գցում։ Միայն Լահաինա նունի օրերին նրա ստվերը իդեալական կլոր է։ Քանդակագործն ամերիկացի Իսամու Նոգուչին է (անգլ.՝ Isamu Noguchi):

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Clock, sun rarely match at noon(չաշխատող հղում)
 Explanation of Lahaina Noon
2. 1 2 3  Nancy Alima Ali (մայիսի 11, 2010)։ «Noon sun not directly overhead everywhere»։ *Honolulu Star-Bulletin*։ Վերցված է նոյեմբերի 12, 2010
3. ↑  Hawaiian Dictionaries |Lā-hainā |D48691 |q=Lahaina |dic=pp |accessdate= November 12, 2010
4. ↑  Mary Kawena Pukui։ «lolo»։ *Hawaiian Dictionaries*։ wehewehe.org։ Վերցված է 22 Դեկտեմբեր 2016
5. ↑   2006 notice
6. ↑   Archived 2018-07-03 at the Wayback Machine. 2007 notice
7. ↑   Archived 2018-07-03 at the Wayback Machine. 2008 notice
8. ↑  «Sky Gate»։ Վերցված է 21 Դեկտեմբեր 2016
9. ↑  «This is Skygate»։ imgur.com։ Վերցված է 22 Դեկտեմբեր 2016

Արտաքին հղումներ
----------------

* Current "Lahaina Noon" dates Archived 2010-03-28 at the Wayback Machine. updated by the Bernice P. Bishop Museum (անգլ.)
* Picture of "Lahaina Noon" by the Honolulu Star-Bulletin, note the street sign (անգլ.)
* Picture of "Lahaina Noon" by the Honolulu Star-Bulletin (անգլ.)
**Կարմիր թիթեռների կիրճ** (հուն․՝ Φαράγγι με τις κόκκινες πεταλούδες) կամ **Օրինոյի կիրճ** (հուն․՝ Φαράγγι Ορεινό), կիրճ Հունաստանում։ Կրետեի ամենագեղեցիկ կիրճերից մեկը։

Ամառային տաք օրերին այստեղ են գալիս մեծ քանակությամբ կարմիր թիթեռներ, որոնք այս արտասովոր վայրում փնտրում են զովություն ու խոնավություն։

1993 թվականի հսկայանկան հրդեհի պատճառով կիրճը հայտնվել էր աղետալի վիճակում։ Չնայած դրան, բնությունը և տեղական իշխանությունները վերականգնել են կիրճի բնօրինակ գեղեցկությունը։ Մինչև կիրճում հրդեհի բռնկվելը, այնտեղ ապրում էին բազմաթիվ կարմիր թիթեռներ, որոնք գոյություն ունեն մինչև հիմա, բայց՝ ավելի փոքր քանակությամբ։ Կիրճն առանձնահատուկ է նաև իր ոչ մեծ լեռնային գետերով ու ջրվեժներով, որոնք ճանապարհորդության ընթացքում հաճույք են պատճառում մարդկանց։ Կիրճը բաժանված է երեք մասի։ Առաջին մասում գերակշռում է բուսականությունը։ Երկրորդ մասում կան մշակված լեռնային տարածքներ։ Մոտենալով կիրճի երրորդ՝ պայմանական մասին, բացվում է վեր խոյացող լեռների հրաշալի տեսարանը։

Կարմիր թիթեռների կիրճը սկիզբ է առնում Օրինոյի գյուղից և ձգվում դեպի Կուտուրաս գյուղ։ Ամռանը ճանապարհը տևում է 4 ժամ, ձմռանը՝ աղբյուրի և ջրվեժների ջրի առատ հոսքի պատճառով, ավելանում է ուղևորության ժամանակը։ Արշավը հեշտացնելու համար կան օգնող ցուցանակներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  GEOnet Names Server — 2018.
2. ↑  «Orino Gorge - Travel Guide for Island Crete, Greece»։ *www.cretanbeaches.com* (en-gb)։ Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 21

Արտաքին հղումներ
----------------

* Butterfly Gorge, wikiloc.com
* Φαράγγι Ορεινού (Φαράγγι των Κόκκινων Πεταλούδων) Archived 2012-03-28 at the Wayback Machine.
* Orino — Butterfly Gorge by Makrigialos area Archived 2012-05-30 at the Wayback Machine.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
**Կյանքի ճակատամարտը։ Սիրո պատմություն** (անգլ.՝ The Battle of Life: A Love Story), Չարլզ Դիկենսի վեպերից է, որն առաջին անգամ հրատարակվել է 1846 թվականին։ Սա նրա *Ծննդյան տոների գրքեր* շարքի չորրորդ գիրքն է, որին նախորդել է Ծղրիդն վառարանի ետևում գիրքը։ 
Դեպքերը կատարվում են անգլիական մի գյուղում, որը պատմական ճակատամարտի վայր է։ Հերոսներից ոմանք փոխաբերական իմաստով ճակատամարտին առնչվում են կյանքի պայքարով։ Այստեղից էլ առաջացել է վեպի վերնագիրը։

*Ճակատամարտը* *Սուրբ Ծննդյան գրքերից* միակն է, որը գերբնական կամ բացահայտ կրոնական տարրեր չունի (տեսարաններից մեկը տեղի է ունենում Ծննդյան տոների ժամանակ, բայց դա վերջին տեսարանը չէ)։ Պատմությունը նմանություն ունի *The Cricket on the Hearth*-ին՝ երկու առումներով․ այն չի կատարվում քաղաքային վայրում և, ինչպես բնորոշ է Դիկենսին, վեպն ունի երջանիկ ավարտ։ Սա Դիկենսի առավել քիչ հայտնի գործերից է, որն առավել հայտնի դառնալու միտում երբեք չի ունեցել։

Սյուժե
------

Երկու քույրեր երջանիկ ապրում են Անգլիական մի գյուղում՝ իրենց երկու ծառաներ Քլեմենսի Նյուքամի և Բեն Բրիթընի, իրենց բարեհոգի, ամուրի հոր՝ դոկտոր Ջեդլերի հետ միասին։ Դոկտոր Ջեդլերի փիլիսոփայությունը կյանքին որպես ֆարսի վերաբերվելու մեջ էր։ Մարիոնը, փոքր քույրը նշանված է Ջեդլերի խնամակալ Ալֆրեդ Հեթֆիլդի հետ, ով լքում է գյուղը՝ ուսումը շարունակելու նպատակով։ Նա Մարիոնին վստահում է Գրեյսին և խոստանում է վերադառնալ ու խնդրել նրա ձեռքը։

Իրավաբաններ Սնիչին և Քրեգսը կարծում են, որ Մայքլ Ուորդենը, մի ազատամիտ մարդ, ով պատրաստվում է լքել երկիրը, փորձում է համոզել փոքր քրոջը փախչել երկրից։ Մի գիշեր Քլեմենսին լրտեսում է Մարիոնին Ուորդենի հետ թաքուն հանդիպման ժամանակ։ Այնուամենայնիվ, Ալֆրեդի վերադարձի օրը պարզվում է, որ Մարիոնը փախել է։ Նրա ենթադրյալ փախուստը մեծ վիշտ է պատճառում թե՛ հորը, և թե՛ քրոջը։

Վեց տարի անց։ Քլեմենսին ամուսնացել է Բրիթընի հետ և նրանք գյուղում պանդոկ են հիմնել։ Ալֆրեդը Մարիոնի փոխարեն ամուսնանում է Գրեյսի հետ, որը նրան Մարիոն անունով դուստր է պարգևում։ Մարիոնի ծննդյան օրը Գրեյսն Ալֆրեդին խոստովանում է, որ Մարիոնը խոստացել է անձամբ բացատրել իր այսպես կոչված փախուստի պատճառը։

Այդ երեկո, մինչ արևի մայր մտնելը, Մարիոնն իսկապես հայտնվում է և բացատրում իր անհետանալը։ Պարզվում է, որ Մարիոնը չի «փախել», այլ ապրում էր իր հորաքույր Մարթայի տանը, որպեսզի Ալֆրեդը սիրահարվի Գրեյսին։ Արցունքներ են թափվում, երջանկությունը և ներողամտությունն են թագավորում, քանզի կորած քույրը վերամիավորվել է մյուսների հետ։ Ուորդենը նույնպես վերադառնում է և դոկտոր Ջեդլերի թույլտվությամբ ամուսնանում Մարիոնի հետ։

Փուլային ադապտացիա
------------------

Ալբերտ Ռիչարդ Սմիթը վերանշակել է *Կյանքի ճակատամարտը*, որը 1846 թվականին հաջողությամբ ներկայացվել է Սուրեյ թատրոնում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «The Battle of Life»։ *Loyal Books*։ Վերցված է 2017 թ․ մարտի 4

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ստեղծագործությունների տեքստ | Գուտենբերգ նախագիծ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 182629052 · WorldCat VIAF: 182629052 |

 |
**Լայոշ Բալաժովիչ (Բալաժովիչ)** (հունգ.՝ Balázsovits Lajos, դեկտեմբերի 4, 1946(1946-12-04), Nagykanizsa, Զալա շրջան, Հունգարիայի թագավորություն - հուլիսի 19, 2023(2023-07-19), Բուդապեշտ, Հունգարիա), հունգարացի դերասան։

Կենսագրություն
--------------

Լայոշ Բալաժովիչը ծնվել է 1946 թվականին։

1965-1969 թվականներին սովորել է Բուդապեշտի Թատրոնի և կինոյի ակադեմիայում։ 1968 թվականին նա իր դեբյուտն է ունեցել Կառոլի Մակայի «Աստծո և մարդկանց առջև» ֆիլմում։ Նա հայտնի է դարձել Միկլոշ Յանչոյի ֆիլմերում խաղացած իր դերերով՝ «Պայծառ քամիներ» (1968), «Կարմիր սաղմոս» (1972), «Էլեկտրա, իմ սեր» (1974), «Մասնավոր արատներ, հանրային առաքինություններ» (1976) և «Հունգարական ռապսոդիա» (1979), որտեղ գլխավոր դերը խաղացել է Բալազովիչը։

Հետագայում նա նկարահանվել է հեռուստասերիալներում, ֆիլմերում երեխաների և երիտասարդների համար։ Նա խաղացել է նաև Բուդապեշտի տարբեր թատրոններում։ Անատոլի Ռիբակովի «Արբատի երեխաները» վեպի բեմադրության մեջ նա խաղացել է Ստալինի դերը։ 1990-ականներից հանդես է եկել նաև որպես թատրոնի ռեժիսոր։

1990-1992 թվականներին եղել է Հունգարիայի դերասանների պալատի մենեջերը։ Նրա կինը դերասանուհի Էվա Ալմասին է, նրանց դուստրը՝ Էդիտ Բալաշովիցը նույնպես դերասանուհի է։

2012 թվականին Բալաշովիցը ընդմիշտ հեռացել է թատերական աշխարհից։ Նա երկար ժամանակ հիվանդ է եղել։ Լայոշ Բալաժովիչը մահացել է 2023 թվականի հուլիսի 19-ին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Internet Movie Database — 1990.
2. 1 2  Elhunyt Balázsovits Lajos — 2023.
3. 1 2 3 4  Nemzeti Színház – Balázsovits Lajos
4. 1 2
5. ↑  «Lajos Balázsovits Becomes ‘Actor of the Nation’»։ *Hungary Today* (անգլերեն)։ 2022 թ․ հունիսի 23։ Վերցված է 2023 թ․ հուլիսի 20
6. ↑  «Lajos Balázsovits»։ *csfd.cz* (cs-CZ)։ Վերցված է 2023 թ․ հուլիսի 20
7. ↑  Balázsovits Lajos
8. ↑  «Meghalt Balázsovits Lajos»։ *Meghalt Balázsovits Lajos* (հունգարերեն)։ 2023 թ․ հուլիսի 19։ Վերցված է 2023 թ․ հուլիսի 20
9. ↑

Արտաքին հղումներ
----------------

* Lajos Balázsovits
* Лайош Балажович
**Հայկ Ֆելիքսի Բախչինյան** (հուլիսի 8, 1973(1973-07-08), Ալավերդի, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ գրականագետ, թարգմանիչ, ՀԳՄ անդամ (2009 թվականից)։

Կենսագրություն
--------------

Հայկ Բախչինյանը ծնվել է 1973 թվականի հուլիսի 8-ին Լոռու մարզի Ալավերդի քաղաքում։ Ավարտել է Թբիլիսիի պետական մանկավարժական համալսարանի հայկական բաժանմունքը և Բաթումի համալսարանի ասպիրանտուրան։ Նա գրել է հայ-վրացական և հայ-լիտվական գրական կապերի ուսումնասիրությանը նվիրված հոդվածներ և կատարել թարգմանություններ, որոնք տպագրվել են գրական մամուլում։

Երկեր
-----

Հայկ Բախչինյանը 1999 թվականին գրել է «Ցնցոտիների մեջ փաթաթված խաչերը», 2007 թվականին՝ «Դիմակայության բարիկադների վրա», իսկ 2008 թվականին՝ «Հայաստանը Կոնստանտինե Գամսախուրդիայի ստեղծագործություններում» երկերը։

Թարգմանություններ
-----------------

Հայկ Բախչինյանը 2003 թվականին Երևանում լիտվերենից և ռուսերենից թարգմանել է «Յուրի Վինագրադով», «Քաղցր տաժանակրություն», իսկ 2004 թվականին՝ «Ալգիմանտաս Բուչիս», «Քո թշնամու թշնամին» գրքերը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «ՀԱՅԿ ԲԱԽՉԻՆՅԱՆ «Հայաստանի Գրողների Միություն»։ Վերցված է 2019 թ․ հուլիսի 9

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Հայաստանի գրողների միություն |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 11836 · VIAF: 107931546 · WorldCat VIAF: 107931546 |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կարս (այլ կիրառումներ)

**Կարս** (անգլ.՝ Kars), գյուղ Ռիդո գետի վրա, Կանադայի Օնտարիո նահանգի Օտտավա քաղաքի գյուղական հատվածում։ Մինչև 2000 թվականին քաղաքին միանալը, ընդգրկված է եղել Ռիդո ավանի (թաուշիփ) կազմում։

Պատմություն
-----------

Ի սկզբանե Կարսն անվանվել է Վելիգտոն գյուղ։ 1857 թվականին այն Էդուարդ արքայազնի համայնքի մեկ այլ Վելինգտոն համայնքից տարբերակելու համար, քանի որ մի բնակավայրի համար նախատեսված փոստը գնում էր մյուսին, գյուղը վերանվանվել է Կարս` ի հիշատակ Կանադայում ծնված գեներալ Ուիլյամ Ֆենվիք Ուիլյամսի հիշատակին, որը հանձն էր առել Կարս քաղաքի պաշարումը Ղրիմի պատերազմի ժամանակ։

1866 թվականին Կարսը Հյուսիսային Գոուեր ավանի փոստային բնակավայր էր, որն ուներ 200 բնակիչ և գտնվում էր Օտտավայից և Պրեսկոտ երկաթուղու գծից մեկ մղոն հեռավորության վրա։ Գյուղն ուներ չորս հանրախանութ, մեկ շոգեմեքենայի գործարան, որը 1852 թվականին հիմնադրվել է Ա. Ջ. Էսթմենի կողմից և տարեկան ստանում էր 3 միլիոն ֆուտ աղացած փայտանյութ, գարեջրատուն, որի սեփականատերն էր Ա. Ջ. Էսթմենի ընկերությունը. այն շաբաթական արտադրում էր քառասուն բարել գարեջուր, ուներ նաև դաբաղանոց, երկու վագոն-խանութ, տակառագործարան, դպրոց, հյուրանոց, երկու եկեղեցի՝ Անգլիայի եկեղեցի, որը կառուցվել էր Ջոն Էսթմանի կողմից և ներկայացվել եկեղեցական հասարակությանը և Վեսլեյան մեթոդիստական եկեղեցի։

Ռիդո գետը ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկի մաս կազմող Ռիդո ջրանցքի մաս է կազմում։ Կարսը գտնվում է գետի երկայնքի ամենաերկար անխափան հատվածում։ Որպես փոքր համայնք՝ բնակիչների մեծամասնությունն աշխատում է Օտտավայում, սակայն գյուղում կա ավտոմոբիլային ավտոտնակ և հանրախանութ/փոստ։

Մինչև 2011 թվականը գյուղն ունեցել է երկու դպրոց։ Սակայն այդ նույն տարում որոշում է կայացվել քանդել Կարսի հանրային դպրոցը և ընդլայնել, օգտվելով Ռիդո հովտի միջնակարգ դպրոցից։ Ընդլայնված դպրոցը վերանվանվել է Ռիդո Կարսի հանրային դպրոց և գտնվում է մոտ 12 հեկտար հողատարածքի վրա և նրա մոտակայքում գտնվող ֆուտբոլի դաշտերը համարվում են Օտտավայի ամենալավ պահպանվող դաշտերը։

Կարսում այլևս չեն կազմակերպվում ամառային տոնավաճառներ, սակայն շների շոուն շարունակում է գործել նախկին ցուցահանդեսների տեղում։

Կարս/Ռիդո հովտի օդանավակայանը գտնվում է գյուղի հարավային մասում և համարվում է Ռիդո հովտի օդային դպրոցի գործողությունների հենքը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Kraul, Chris (Sep 7, 1974)։ «Town became Kars - to get mail through»։ *Ottawa Citizen*։ էջ 25։ Վերցված է մայիսի 30, 2015
2. ↑  Ottawa City and counties of Carleton and Russell Directory, 1866-7

Արտաքին հղումներ
----------------

* Google Earth view of Kars, Ontario
* Kars Community Recreation Association