**Աննա Սեմյոնովա Մաչիզ** (ռուս.՝ Анна Семёновна Мачиз, դեկտեմբերի 18, 1910(1910-12-18), Մինսկ, Ռուսական կայսրություն - օգոստոսի 28, 1988(1988-08-28), Մինսկ, Բելառուսական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ),բելառուս իրավաբան, Մինսկի գետտոյի մասին հուշագրերի հեղինակ։

Կենսագրություն
--------------

Աննա Մաչիզը ծնվել է 1910 թվականի դեկտեմբերի 18-ին երկաթուղային ծառայողի և տնային տնտեսուհու ընտանիքում։ Աննան ունեցել է հարազատ եղբայր՝ Սավելին։

Հայրը մահացել է 1932 թվականին։ Միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո` մեկ տարվա ընթացքում` 1927 թվականի հուլիսի 1-ից մինչև 1928 թվականի օգոստոսի 28-ը, Աննան Բոբրույսկի շրջանի դատախազությունում աշխատել է որպես տեխնիկական աշխատակից։ 1928-1931 թվականներին նա սովորել է Մինսկի իրավաբանական ինստիտուտում, այնուհետև աշխատել Մոզիրսկի շրջանի դատախազության քննիչ, ապա աշխատել է Լենինգրադում։

1933 թվականին վերադարձել է Մինսկ, որտեղ աշխատել է որպես ԲԽՍՀ ՆԳՎ-ի քրեական հետախուզության քննիչ՝ նախքան Հայրենական մեծ պատերազմի սկսվելը։

Պատերազմի սկսվելուն պես Աննա Մաչիզն արդեն զբաղեցրել է կարևորագույն գործերով քննիչի պաշտոնը։

1941 թվականին մոր հետ հայտնվել է գերմանացիների կողմից գրավված տարածքում և ուղարկվել Մինսկի գետտո։ Գետտոյում եղել է հակաֆաշիստական ընդհատակի մասնակիցներից մեկը։ 1943 թվականի գարնանը մոր մահից հետո հեռացել է գետտոյից պարտիզանների մոտ։ Ապրիլի 4-ից ծառայել է № 106 պարտիզանական ջոկատում։ Պատերազմի ավարտին զբաղեցրել է պարտիզանական բրիգադի հատուկ բաժնի պետի տեղակալի պաշտոնը։

Մինսկի ազատ արձակումից հետո` 1944 թվականի օգոստոսի 1-ից, վերադարձել է կարևորագույն գործերով քննիչի աշխատանքին, որից առողջական խնդիրների պատճառով ազատվել է 1945 թվականի սեպտեմբերի 27-ին։ Նրան շնորհվել է արդարադատության խորհրդական դասային աստիճան։

1945 թվականի հոկտեմբերից Աննա Մաչիզը մինչ թոշակի անցնելն աշխատել է «Զորկա» թերթի նամակների բաժնում։

Աննա Մաչիզը մահացել է Մինսկում 1988 թվականի օգոստոսի 28-ին։

Հուշեր
------

Մինսկի գետտոյում տեղի ունեցած իրադարձությունների մասին իր հիշողությունները Աննան գրառել է 1943 թվականի դեկտեմբերին պարտիզանական ջոկատում։ Պատմաբան Էմանուել Իոֆեն նշել է, որ այդ գրությունները գետտոյի և ընդհատակի առաջին պատմությունն են։ Իոֆեն նաև պնդել է, որ Վասիլի Գրոսմանի և Իլյա Էրենբուրգի «Սև գրքում» հայտնված «Մինսկի գետտոյի պատմության» հիմքում հենց Աննա Մաչիզի գրառումներն են։

Նրա հիշողությունների ամբողջական ժողովածուն հրատարակվել է 2011 թվականին Մինսկի գետտոյի գոյության վերաբերյալ բելառուս պատմաբանների և փաստաթղթերի մի քանի հոդվածների հավելվածով։ Գիրքը ներկայացվել է 2011 թվականի նոյեմբերի 10-ին Պատմական արվեստանոցում՝ պատմաբան Կուզմա Կոզակի ղեկավարությամբ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  Գերմանիայի ազգային գրադարանի կատալոգ (գերմ.)
2. ↑  Иоффе, 2011
3. ↑  «От довоенного миллиона в Беларуси осталось 13 тысяч евреев». Белорусский Партизан. 2011 թ․ նոյեմբերի 10. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ սեպտեմբերի 11-ին. Վերցված է 2012 թ․ փետրվարի 26-ին.
4. ↑  «В Белоруссии выходит книга бывшей узницы Минского гетто». *Jewish.ru*. ФЕОР. 2011 թ․ նոյեմբերի 4. Վերցված է 2012 թ․ դեկտեմբերի 27-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ url-status (link)

Գրականություն
-------------

* *Иоффе Э. Г.* Женщина из легенды: следователь уголовного розыска НКВД БССР — летописец подполья в Минском гетто // *Анна Мачиз: свидетельства трагедии и борьбы в Минском гетто 1941-1943 гг.* : сборник. — Минск: Логинов И. П. 2011. — С. 11—22. — ISBN 978-985-6991-53-3.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1025366816 · ISNI: 0000000444128970 · LCCN: n2013022219 · VIAF: 312785263 · WorldCat VIAF: 312785263 |

 |