**Կոռնել Ուեյսկի** (լեհ.՝ Kornel Ujejski, սեպտեմբերի 12, 1823(1823-09-12), Բերեմյանի, Բուչաչի շրջան, Տերնոպոլի մարզ, ԽՍՀՄ - սեպտեմբերի 19, 1897(1897-09-19), Պավլով, Q11825616?, Գալիցիայի և Լոդոմերիայի թագավորություն, Ցիսլեյտանիա, Ավստրո-Հունգարիա), լեհ բանաստեղծ, դրամատուրգ և հրապարակախոս։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1823 թվականին Բերեմյանի գյուղում (այժմ՝ Ուկրաինայի Տերնոպոլի մարզի Բուչաչսկի շրջան), հարուստ ընտանիքում։ 1839 թվականին ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Լվովի մոտ գտնվող Դավիդով գյուղ։ Սկզբում կրթություն է ստացել տանը, այնուհետև՝ Բուչաչի վասլյան դպրոցում, հետագայում՝ Լվովում։ Այդ ժամանակահատվածում գրել է իր առաջին բանաստեղծությունները։ Լվովում ծանոթացել է լեհական մշակույթի ներկայացուցիչների հետ (Վինցենտի Պոլ, Լ. Դունին-Բորկովսկի և ուրիշներ)։ 1844 թվականին մեկնել է Վարշավա, որտեղ գրող Ավգուստ Բելյովսկու օգնությամբ մասնակցել է մայրաքաղաքի գրական կյանքին։ Լեհաստանի նշանավոր գրողների և բանաստեղծների հետ ծանոթությունը զգալի ազդեցություն է ունեցել Կ. Ուեյսկու ստեղծագործության և ազգային հայրենասիրական տրամադրության վրա։ Լվովում մասնակցել է ընդհատակյա գործունեությանը։ Նրա կողմից վաղ շրջանում՝ 1840-1845 թվականներին գրված ստեղծագործությունները ժողովվել են «Ծաղիկներ առանց հոտի» (լեհ.՝ Kwiaty bez woni) և «Թոշնած տերևներ» (լեհ.՝ Zwiędłe liście) պոեզիայի ընտրանիներում և հրատարակվել են 1848 և 1849 թվականներին։

Կոռնել Ուեյսկու հուշարձանը, 1901 թվականին տեղադրվել է Լվովում, այնուհետև տեղափոխվել է Շեցին
Կոռնել Ուեյսկու հուշատախտակը Լվովի լեհական կաթոլիկ եկեղեցու պատին
1847 թվականին Ուեյսկին Բելգիայով մեկնել է Փարիզ, որտեղ ծանոթացել է Յոախիմ Լելևելի, Յուզեֆ Զալեսկու, Ֆրեդերիկ Շոպենի և Յուլիուշ Սլովացկու հետ։ Մասնակցել է Ֆրանսիայի 1848 թվականի հեղափոխական իրադարձություններին։ Վերադառնալով հայրենիք՝ 1848 թվականի նոյեմբերի սկզբներին մասնակցել է Լվովի ապստամբությանը։ Այդ շրջանի պոեզիայում արտացոլվել են Ուեյսկու հեղափոխական տրամադրությունները։ 1851 թվականին ամուսնացել է՝ բնակություն հաստատելով Պավլով գյուղում, որտեղ իր միջոցներով կառուցել է հուշարձան կախյալ աշխատանքների վերացման պատվին, որը գոյություն ունի մինչ օրս։ 1862 թվականին Պավլով գյուղում վերականգնել է այրված եկեղեցին։

1858 թվականից Ուեյսկին Լվովի քաղաքապետարանից վարձակալել է կալվածք Զուբրա գյուղում։ 1860 թվականին ճամփորդել է Յաշում, որտեղ էլ գրել է «Լեհական քայլերգը» (լեհ.՝ Marsz polski): 1868 թվականին անկախության հաստատման գործում լեհերին օժանդակած ռուս սպաներին նվիրված «Ռուսներին» (լեհ.՝ Do Moskali) բանաստեղծությունների շարքի համար ցարական իշխանությունները նրան դատի են տվել։ Դատավճռի համաձայն՝ նրան կարճ ժամկետով կալանավորել են և ենթարկել դրամական տուգանքի՝ բռնագրավելով հրատարակությունների մի մասը։

Ուվեյսկին Լվովի թատրոնների համար գրվել են «Շոպենի արդարացումը» և «Նախերգանք» պիեսները։ 1860 թվականին գրել է «Նամակներ Լվովից» արձակ ստեղծագործությունը։ 1877-1878 թվականներին ընտրվել է Վիեննայի Պետական խորհրդի պատգամավոր։

Մահ
---

Կյանքի վերջին տարիներին բնակվել է Ռադեխովի մոտակայքում գտնվող Պավլով գյուղում (այժմ՝ Լվովի մարզ), որտեղ էլ մահացել և թաղվել է։

Ստեղծագործություն
-----------------

Կ. Ուեյսկին հանդիսանում է ռոմանտիզմի ներկայացուցիչը լեհական գրականության մեջ։ Ուվեյսկու ամենահայտնի աշխատանքը «Հրդեհների ծխի հետ» (լեհ.՝ Z dymem pożarów) ստեղծագործությունն է, որտեղ լուսաբանվում են Եվրոպայի ժողովուրդների գարնան իրադարձությունները, իսկ Ավստրիական կայսրության լեհական մասում բանաստեղծությունը դարձել է 1863 թվականի հունվարյան ապստամբության ոչ պաշտոնական օրհներգը։

### Պոեզիայի ժողովածու

* *Maraton* (1845)
* *Pieśni Salomona* (1846)
* *Skargi Jeremiego* (1847)
* *Kwiaty bez woni* (1848)
* *Zwiędłe liście* (1849)
* *Melodie biblijne* (1852)
* *Dla Moskali* (1862)
* *Tłumaczenia Szopena* (1866) (próba poetyckiego przełożenia muzyki)

### Այլ աշխատանքներ

* *Eli, Eli, lama sabachtani* (1866)
* *Ostatnia strofa* (1866)
* *Modlitwa więźnia* (1866)
* *Za zbłąkanych* (1866)
* *Oda do Poezyi* (1898)
* *Perły boleści* (1898)

Պարգևներ
--------

Պարգևատրվել է *Virtuti Militari* շքանշանի արծաթե խաչով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4  Առցանց լեհական կենսագրական բառարան (польск.)
3. ↑  Уейский, Корнель // Топсель - Уженье. - М. : Советская энциклопедия, 1956. - С. 668. - (Большая советская энциклопедия : [в 51 т.] / гл. ред. Б. А. Введенский ; 1949-1958, т. 43).
4. ↑  Kornel UJEJSKI
5. ↑  Kornel Ujejski, Pieśni Salomona
6. ↑  Skargi Jeremiego
7. ↑  Kwiaty bez woni
8. ↑  Zwiędłe liście
9. ↑  Melodie biblijne
10. ↑  Dla Moskali

Մատենագիտություն
----------------

* Alina Witkowska, Ryszard Przybylski: Romantyzm. Wyd. VIII - 3 dodruk. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, s. 458-460, 675, seria: Wielka Historia Literatury Polskiej. ISBN 978-83-01-13848-6.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Կոռնել Ուեյսկի» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | International Music Score Library Project |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Մեծ նորվեգական · Catholic (1997—…) |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 90755185 · BNF: 122868065 · GND: 121993191 · ISNI: 0000000110646575 · LCCN: n84126017 · NKC: js20020925238 · NLP: a0000001153436 · NSK: 000361733 · NTA: 070123608 · NUKAT: n94201305 · SUDOC: 031702619 · VIAF: 59146585 · WorldCat VIAF: 59146585 |

 |

 |