**«Ավրորա և Կեփալոս»**, ֆրանսիացի նկարիչ Պիեռ Նարսիս Գերենի նկարներից։ Հայտնի է երկու տարբերակով, որոնք գտնվում են Լուվրի և Պուշկինի անվան թանգարանում, իսկ նախնական էսքիզը՝ Էրմիտաժում։

Նկարագիր
--------

Կտավը Պուբլիուս Օվիդիուս Նասոյի «Կերպարանափոխություններ» գրքի նկարազարդումն է, որտեղ 661-866 հատվածներում պատմվում է Կեփալոսի պատմությունը։ Նրան սիրահարվեց արշալույսի աստվածուհի Ավրորան (Էոս հունական պանթեոն) և փախցրեց նրան։

Կեփալոսը փոխադարձաբար պատասխանեց Ավրորային, և նրանից ունեցավ որդի՝ Փաեթոնին։ Նկարում պատկերված է այն պահը, երբ Ավրորան առևանգում է քնած Կեփալոսին և նրան ամպի վրայով տեղափոխում է իր դղյակները։

Պատմություն
-----------

Նկարը հայտնի է երկու տարբերակով։ Առաջին տարբերակն ունի 254 × 186 սմ չափսեր և ստեղծվել է 1810 թվականին Գերենի կողմից կոմս Դ. Բ. Սոմմարիվի համար, որը ցուցադրվել է նույն թվականին Փարիզյան սալոնում, նկարը կրկին ցուցադրվել է սալոնում 1814 թվականին։ Հետագայում նկարը եղել է Սոմարիվ կոմսի ժառանգորդուհի Կատրին Սեիյեի հավաքածուում և 1888 թվականին այն նվիրել է Լուվրին, որը մինչ օրս գտնվում է 702 սրահում։

Երկրորդ տարբերակը, երբ իշխան Նիկոլայ Յուսուպովը պատվիրեց Գերենի երկու նկարները Արխանգելսկի մերձմոսկովյան իր պալատի համար, Գերենը ավարտեց 1811 թվականին։ Այս աշխատանքը ունի 251 × 178 սմ չափերը (ինվ. ГЭ-Ж-808):

Առաջին նկարը «Մորփեոս և Իրիս» Գերենը ստեղծել է որպես բնօրինակ աշխատանք, իսկ «Ավրորա և Կեփալոս» նկարը նկարիչը կրկնել է Յուսուպովի հետ համաձայնեցմամբ, ընդ որում, նախապես պատվիրատուին ցույց է տվել յուղաներկով պատրաստված էսքիզը՝ 36,2 × 26,3 չափի տախտակի վրա, որը երկար ժամանակ գտնվել է մասնավոր հավաքածուներում և 1978 թվականից պահվում է Էրմիտաժում (ինվ. ГЭ-10310): Լուվրի տարբերակի հետ համեմատած Կեփալոսն ունի գլխի այլ շրջադարձ և ձեռքի դիրք, մանկիկ հրեշտակն այլ դիրք է զբաղեցնում։ Եթե Լուվրի տարբերակում այն գտնվում է Ավրորայի կողքին և բռնել է Կեփալոսի ձեռքը, Յուսուպովյան տարբերակի նկարում հրեշտակը թեթևակի պահում է քնած Կեփալոսին ներքևից։ Գերենի աշխատանքի ավարտից հետո նկարը ուղարկվել է Մոսկվայի մերձակայքում գտնվող Արխանգելսկի՝ Յուսուպովների կալվածք և գտնվել է պալատի «Պսիքեի սրահ» դահլիճում, իսկ 1834 թվականին ցուցադրվել է Սանկտ Պետերբուրգի Յուսուպովյան պալատում։

Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո այդ նկարը, ի թիվս այլ ստեղծագործությունների՝ Յուսուպովներին պատկանող հավաքածուից պետականացվել է և 1924 թվականին հանձնվել է Էրմիտաժ, սակայն հաջորդ տարի փոխանցվել է Մոսկվայի Պուշկինի անվան նորաստեղծ թանգարան։ Լիլի արվեստի թանգարանում պահվում է «Ավրորա և Կեփալոս» նախապատրաստական նկարը, որին հակառակ կա «Մորփեոս և Իրիս» նկարը, նկարները պատրաստված են մոմած թղթի վրա՝ սև և սպիտակ կավիճով։ Որոշ քանակությամբ նախապատրաստական նկարներ գտնվում են Վալանսիեն թանգարանում։

Պատկերասրահ
-----------

* Նկարի տարբերակը Պուշկինի թանգարանից: Կտավ, յուղաներկ, 251 × 178 սմ, 1811թ.Նկարի տարբերակը Պուշկինի թանգարանից: Կտավ, յուղաներկ, 251 × 178 սմ, 1811թ.
* Երկրորդ տարբերակի էտյուդ: Յուղաներկ, 36,2 × 26,3 սմ: Էրմիտաժ:Երկրորդ տարբերակի էտյուդ: Յուղաներկ, 36,2 × 26,3 սմ: Էրմիտաժ:
* «Մորփեոս և Իրիս», Յուսուպովյան տարբերակ։ Էրմիտաժի Հավաքածու:«Մորփեոս և Իրիս», Յուսուպովյան տարբերակ։ Էրմիտաժի Հավաքածու:

Տես նաև
-------

* Ավրորա և Կեփալոս (նկար, Բուշե)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4
2. 1 2  Joconde (ֆր.) — 1975.
3. ↑  «Գիրք յոթերորդ. Կերպարանափոխություն»։ *www.e-reading.club*։ Վերցված է 2020-08-21
4. ↑  «Լուվրի Թանգարանի Պաշտոնական Կայք»։ *cartelen.louvre.fr*։ Վերցված է 2020-08-21
5. ↑  «Ավրորա և Կեփալոս։ Ա. Ս. Պուշկինի անվան գեղարվեստի պետական թանգարան»։ *www.arts-museum.ru*։ Վերցված է 2020-08-21
6. ↑  Պետական Էրմիտաժ. — Պիեռ Նարցիս Հերեն «Ավրորա и Կեֆալ».
7. ↑  *Ի. Կուզնեցովա:* Ա. Ս. Պուշկինի անվան գեղարվեստի պետական թանգարան։ XVI — XIX դարի առաջին կեսի ֆրանսիական նկարչություն։ Ամսագիր — М.: Արվեստ, 1982. — էջ. 216.
8. ↑  *Վ. Բերեզինա:* 19-րդ դարի առաջին կեսերին Ֆրանսիական նկարչությունը Էրմիտաժում։ Գիտական ամսագիր — Л.: Արվեստ, 1983. — էջ 100.
9. ↑  *Ի. Ա. Կուզնեցովա:* XVI — XIX դարի առաջին կեսի ֆրանսիական նկարչություն:Ա. Ս. Պուշկինի անվան գեղարվեստի պետական թանգարան — М.: Գեղարվեստի մշակույթ, 1992. — էջ. 261.

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Ավրորա և Կեփալոս (նկար, Գերեն)** կատեգորիայում։ |