**Սեյմուր Փեյփերթ** (անգլ.՝ Seymour Papert, [ˈsimɔɹ ˈpæpɚt], փետրվարի 29, 1928(1928-02-29), Պրետորիա, ՀԱՀ - հուլիսի 31, 2016(2016-07-31), Blue Hill, Հանքոկ շրջան, Մեն, ԱՄՆ), մաթեմատիկոս, ծրագրավորող, հոգեբան և մանկավարժ։ Արհեստական բանականության տեսության հիմնադիրներից մեկը, Logo ծրագրավորման լեզվի հեղինակը (1968)։

Կենսագրություն
--------------

### Կրթություն

Սեյմուր Փեյփերթը ծնվել և նախնական կրթությունը ստացել է Հարավային Աֆրիկայում, որտեղ նա ակտիվորեն մասնակցում էր ռասայական խտրականությունների դեմ պայքարին։ Ծնողները Ռուսական կայսրությունից (այժմ Լիտվա) ժամանած հրեա էմիգրանտներ էին։ Հայրը՝ Ջեք Փեյփերթը, միջատաբան էր, ով հայտնի էր ցեցե մեղուների միգրացիայի մասին աշխատությամբ։ Իր մաթեմատիկական կրթությունը Փեյփերթը շարունակել է Քեմբրիջի համալսարանում, որտեղ նա սովորել է 1954-ից 1958 թվականներին։ Այդ ժամանակ նա բավականին ակտիվ մասնակցություն էր ցուցաբերում «Socialist Review» հեղափոխական-սոցիալիստական տրոցկիստական խմբավորման գործունեության մեջ։

### Գիտական գործունեություն

Հաջորդ հինգ տարիները նա Ժան Պիաժեի հետ համատեղ աշխատել է Ժնևի համալսարանում։ Հենց Պիաժեի հետ համագործակցությունը Փեյփերթին տարավ մաթեմատիկական մոտեցումների միջոցով երեխաների սովորելու ու մտածելու կարողության մասին ուսումնասիրություններ կատարելու մտքին։

1960-ական թվականների սկզբում դոկտոր Փեյփերթը եկավ Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտ (ՄՏԻ), որտեղ Մարվին Մինսկիի հետ համատեղ հիմնադրեց Արհեստական բանականության լաբորատորիան և 1970 թվականին նրա հետ որպես համահեղինակ հրապարակեց իր «Պերսեպտրոններ» դիրքը։

Դոկտոր Փեյփերթը Լոգո ծրագրավորման լեզվի հեղինակն է։ Այդ լեզուն առաջին և առավելագույնս արժեքավոր փորձերից էր երեխաներին նորագույն տեխնոլոգիաներին հաղորդակից դարձնելու գործում։ Նա «Գիտակցության հեղաշրջում․ երեխաներ, համակարգիչներ և արժեքավոր գաղափարներ» (1980) և «Մեքենա երեխաների համար․ դպրոցի վերաիմաստավորում ը համ ակարգչային դարաշրջանում» (1992) գրքերի հեղինակն է, ինչպես նաև հրապարակել է մի շարք հոդվածներ մաթեմատիկայի, արհեստական բանականության, կրթական համակարգի, վարժեցման ումտածողության մասին։ 1985 թվականին Փեյփերթը օգնեց Մասսաչուսեթսի համալսարանի Մեդիա լաբորատորիայի համար ստեղծել գեղարվեստական կերպարները համակարգչայինի վերափոխելու դասընթացի կուրս ձևավորել։ Իսկ 1988 թվականին նրան կրթության ուսումնասիրությունների LEGO-պրոֆեսոր ճանաչվեց, և հատուկ նրա համար բացվեց առանձին կաֆեդրա։

### Մրցանակներ

Փեյփերթի նորագույն տեխնոլոգիաների վրա հիմնված կրթական համակարգի մեթոդները բավականին ջերմ ընդունելության արժանացան Եվրոպայի, Ասիայի, Աֆրիկայի ու Ամերիկայի կառավարությունների, գիտական հաստատությունների ու առանձին անհատների կողմից։ Միացյալ նահանգներում նա բազմիցս ելույթներ է ունեցել կառավարակա ն ու խորհրդարանական ատյանների առաջ։ Նրա գործունեությունը կրթական համակարգում խիստ բարձր է գնահատվել․ նա արժանացել է մեծաթիվ մրցանակների, այդ թվում Մարկոնիի Միջազգային մրցանակի, հրատարակողների Ասոցացիայի մրցանակ մաթեմատիկական ապահովման գործում մեծ ավանդ ունենալու համար, համակարգչային աշխարհի Սմիթսոնի մրցանակ կրթական ոլորտի առաջնորդության համար։

Դոկտոր Փեյփերթը վաստակավոր գիտնականի հեղինակություն ունի մաթեմատիկայի, արհեստական ինտելեկտի և համակարգչային գիտելիքները կրթական համակարգում օգտագործելու բնագավառներում ծավալած իր արժեքավոր գործունեության համար։ Նա բավական հումանիստական ձևով է գնահատում այդ բնագավառները և համոզված է, որ երեխաները կարող են առավել արդյունավետ կրթվել ժամանակակից նորագույն տեխնոլոգիաների կիրառմամբ։

Հրապարակումներ
--------------

Սեյմուր Փեյփերթի դասախոսությունը Մոսկվայում Լոգո ծրագրավորման լեզվի, մաթեմատիկայի ու կրթական մեթոդների մասին, 1987 թվական
* Սեյմուր\_Փեյփերթ՝ «Գիտակցության հեղաշրջում․ երեխաներ, համակարգիչներ և արժեքավոր գաղափարներ» (1980)
* The Children’s Machine: Rethinking School in the Age of the Computer, 1992, ISBN 0-465-01063-6
* The Connected Family: Bridging the Digital Generation Gap, 1996, ISBN 1-56352-335-3
* Մարվին Մինսկի, Սեյմուր Փեյհփերթ, «պերսեպտրոններ» = Perceptrons. — М.: Мир, 1971. — 261 с.

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. 1 2 3 4  *Ellison N.* Encyclopædia Britannica
2. 1 2 3  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #136174604 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
3. 1 2
4. 1 2  Սոլոմոն Գուգենհայմի թանգարան — 1937.
5. 1 2 3 4 5 6 7  In Memory: Seymour Papert
6. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22  Mathematics Genealogy Project — 1997.
7. ↑  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
8. ↑  CONOR.Sl
9. ↑  Mathematics Genealogy Project — 1997.
10. ↑
11. ↑  Guggenheim Fellows-ի տվյալների բազա
12. ↑  Never Mind the Laptops: Kids, Computers, and the Transformation of Learning (стр. 75)

Տես նաև
-------

* Պերցեպտրոն
* Արհեստական բանականություն
* Լոգո

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Mathematics Genealogy Project · Zentralblatt MATH database · Internet Speculative Fiction Database · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Notable Names Database |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 90155824 · BNE: XX1166498 · BNF: 11918555n · CiNii: DA00850774 · CONOR: 187214179 · GND: 136174604 · ICCU: CFIV034012 · ISNI: 0000000109101949 · LCCN: n80024549 · LNB: 000054736 · NDL: 00452102 · NKC: jcu2011676109 · NLA: 35408272 · NLG: 65628 · NLP: a0000003483195 · NTA: 068090749 · NUKAT: n96403743 · PTBNP: 369149 · SUDOC: 027057488 · VIAF: 66471927 · WorldCat VIAF: 66471927 |

 |

 |