**«Ֆանտոմաս»** (ֆր.՝ Fantômas), ֆրանսիական արկածային կատակերգություն ռեժիսոր Անդրե Յունեբելի կողմից՝ նկարահանված ըստ Պիեռ Սուվեսթրի և Մարսել Ալենի ստեղծագործությունների։ Անորսալի հանցագործ Ֆանտոմասի և կոմիսար Ժյուվի անհավանական արկածների մասին նվիրված եռագրության առաջին ֆիլմն է։ Փարիզը ցնցված է սենսացիոն և լկտի հանցագործությունների շարքով, որոնք կատարվել են անորսալի և խորհրդավոր հանցագործ Ֆանտոմասի կողմից։ Նրան որսալու համար ամբողջ ոստիականությունը ոտքի է կանգնած, բայց հանցագործի հետքի վրա է հաջողվում ընկնել միայն կոմիսար Ժուվին։ Նրան օգնում է առևանգված լրագրող Ֆանդորի ընկերուհին՝ Էլենը։

Սյուժե
------

Ֆանտոմասը անորսալի հանցագործ է, որը թաքցնում է իր իսկական դեմքը դիմակի տակ։ Իր պլաններն իրագործելու համար նա օգտագործում է վարպետորեն պատրաստած դիմակներ՝ որոնք հնարավորություն են տալիս նրան ընդունել այլ մարդկանց կերպարանքներ։

Ոստիկանության կոմիսար Ժյուվեն ամեն գնով ցանկանում է հասկանալ Ֆանտոմասի հոգեբանությունը, որպեսզի կարողանա վերջապես բռնել նրան։ Նրա ցանկությունն այնքան է մեծանում, որ նա այդ մասին ասում է հեռուստատեսությամբ։ «Լուսաբաց» թերթի խմբագիրը որոշում է ևս մեկ հոդված գրել Ֆանտոմասի մասին։ Նա այդ մասին հանձնարարում է Ֆանդորին։ Ֆանդորը իր հարսնացու Հելենի օգնությամբ կեղծ հրցազրույց է կազմակերպում։ Ֆանդորը վերադառնում է տուն և տեսնում երկտող ստորագրված Ֆանտոմասի անունով։ Նա այն լուրջ չի ընդունում, բայց իզուր,որովհետև հենց այդ երեկոյան գլխին հարված է ստանում և առևանգվում։

Նա ուշքի է գալիս մի խորհրդավոր սենյակում և տեսնում դիմակավոր անձնավորության՝ ով ներկայանում է որպես Ֆանտոմաս։ Ֆանտոմասը Ֆանդորից պահանջում է կեղծ հարցազրույցի հերքում քանի որ դա ամոթալի բիծ է թողնում իր հեղինակության վրա։ Կոմիսար Ժյուլը սկսում է կասկածել ֆանդորի վրա և ձերբակալում նրան՝ Ֆանտոմասի հետ համագործակցելու մեղադրանքով։

Ֆանդորն ամեն ինչ պատմում է իր խմբագրին, որը եկել էր նրան տեսակցելու, վերջինս խոստանում է օգնել նրան։ Արդյունքում հայտնվում է մի նոր հոդված՝ «Ֆանտոմասը խելագարվել է» վերնագրով։ Ընդունելով սեփական սխալը Ժյուլը բաց է թողնում Ֆանդորին։ Շատ շուտով Ֆանտոմասը առևանգում է Ֆանդորին և սպառնում կործանել նրան , նա ասում է, որ բոլորին կստիպի հավատալ, որ հենց ինքն է հանցագործը և երբ բոլորը հավատան այդ հորինվածքին վերջնականապես կազատվի նրանից սպանելով՝ հավելելով որ Ֆանդորի ուղեղը օգտագործելու Ֆրանկենշտեյնի նման հրեշ ստեղծելու համար։

Նույն ժամանակ Ժյուվը որոշում է Ֆանտոմասին գցել ծուղակը և կազմակերպում թանկարժեք իրերի ցուցադրություն։ Ֆանտոմասը իրոք գալիս է այդ ցուցադրությանը սակայն Ֆանդորի կերպարով և հեշտությամբ կարողանում գողանալ փախչել թանկարժեք իրերը իր հետ տանելով։

Շատ շուտով Ֆանտոմասը ևս մեկ պլանը մշակում և ընդունելով կոմիսար Ժյուվի կերպարը թալանում է խաղատուն, այս անգամ ձերբակալվում է կոմիսար Ժյուվը։

Ֆանդորը և Հելենն ամեն բան անում են որպեսզի փախչեն հանցագործից և հենց այդ ժամանակ Ֆանտոմասի ընկերուհի Լեդի Բելթամը պատրաստակամություն է հայտնում օգնել նրանց։ Հետո է միայն պարզ դառնում, որ նա ոչ թե ցանկանում էր օգնել, այլ ուղղակի ուզում էր ազատվել հելենից, որովհետև նա գրավել էր Ֆանտոմասի ուշադրությունը , նա կազմակերպել էր այնպես, որ Ֆանդորը և Հելենը փախուստի ժամանակ վթարի զոհ դառնան , բարեբախտաբար նրանց հաջողվում է փրկվել։ Այս անգամ ոստիկանություն է ընկնում Ֆանդորը, ստացվում է այնպես, որ նա նույն խցում է հայտնվում կոմիսար Ժյուվի հետ։ Ֆանտոմասը փորձում է նրանց տանել բանտից, սակայն մեքենան նկատվում է։ Սկսվում է հետապնդում։

Ֆանտոմասը կարողանում է փախչել հետապնդումից և գնում է սուզանավ։

Դերերում
--------

|  |  |
| --- | --- |
| **Ժան Մարե** | Ֆանտոմաս,Ֆանդոր |
| **Լուի դե Ֆյունես** | Կոմիսար Ժյուվ |
| **Միլեն Դեմոնժո** | Հելեն |
| Ժակ Դինամ | Տեսուչ Միշել Բերտրան |
| Ռոբեռ Դալբան | «Լուսաբաց» թերթի խմբագիր |
| Մարի-Էլեն Առնո | Լեդի Բելթամ |
| Կրիստիան Տոմա | բեղավոր տեսուչ |
| Միշել Դյուպլեքս | տեսուչ Լեոն |
| Դոմինիկ Զարդի | Ֆանտոմասի թիկնապահ |
| Բեռնար Մյուսսոն | ոստիական |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Unifrance — 1949.
2. ↑  Internet Movie Database — 1990.
3. 1 2   — P. 19.
4. 1 2  ČSFD (չեխերեն) — 2001.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ֆանտոմաս(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
* «Ֆանտոմաս»(ռուս.) ֆիլմը ԿինոՊոիսկ կայքում։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · FilmAffinity · Internet Movie Database · Rotten Tomatoes |

 |