**Baykar Makina ընկերություն,** թուրքական ավիաշինարարական ընկերություն, որը հիմնադրվել է 1984 թվականին Ստամբուլում մասնագիտությամբ մեխանիկական ինժեներ Օզդեմիր Բայրաքթարի կողմից։ Այն իր անվանումը ստացել է հիմնադիր Օզդեմիր Բայրաքթարի ազգանվան կրճատ տարբերակից։ Ընկերության գործունեության ծավալման մեջ մեծ ներդրում ունեն Օզդեմիր Բայրաքթարի երեք որդիները՝ Հալուքը, Սելջուկը և Ահմեդը։

Պատմություն
-----------

Թուրքական Baykar Makina ընկերությունը հանդիսանում է ԱԹՍ (Անօդաչու թռչող սարք) արտադրող առաջին և միակ ազգային արդյունաբերական կազմակերպությունը Թուրքիայում։ Գործունեության առաջին տարիներին այն զբաղվել է ավտոմոբիլային շարժիչների, պոմպերի և փոխանցման տուփերի արտադրությամբ։ 2000 թվականից ընկերությունը իր երկրորդ սերնդի ինժեներների մասնակցությամբ սկսում է գիտահետազոտական գործունեությունը, որի հիմնական նպատակն էր անօդաչու թռչող սարքերի կառուցվածքների և ենթակառուցվածքների ուսումնասիրությունը։ Այժմ այս ոլորտում աշխատող ինժեներների, տեխնոլոգների և տեխնիկների թիվը հասնում է 1100-ի։ 2007 թվականից կազմակերպությունը առաջին քայլերն է անում անօդաչու սարքերի արյունաբերման ոլորտում։ 2010 թվականին ընկերությունը ստացել է 9-րդ տեխնոլոգիական մրցանակ փոքրամասշտաբ արտադրանքների ոլորոտում։ 2011 թվականից ընկերությունը սկսում է ԱԹՍ-ների արտադրություն Կատարի համար, որի արդյունքում այս երկիրը վեր է ածվում առաջին պետությանը, ուր ուղարկվում են ընկերության պատրաստի արտադրանքները։ 2014 թվականին ընկերությունը թողարկեց Բայրաքթար TB2 ԱԹՍ-ները, որոնք սկսեցին լայնորեն կիրառվել թուրքական զինված ուժերում։ Այս անօդաչու սարքերը կիրառության դրվեցին Սիրիայում ռազմական գործողությունների ժամանակ՝ Եփրատի վահան, Ձիթենու ճյուղ և Գարնանային վահան ռազմագործողությունների ընթացում։ Բայրաքթար TB2 ԱԹՍ-ներն օգտագործվել են ադրբեջանական զինված ուժերի կողմից և խոցվել հայկական ուժերի կողմից 2020 թվականի Արցախյան պատերազմի ընթացքում։

Կազմակերպության տեսլական
------------------------

Baykar Makina ընկերությունն իր առջև նպատակ է դրել հիմնել ազգային արտադրություն և սկսել Թուրքիայում զարգացնել ԱԹՍ-ներ, որը կտանի ազգային անկած տեխնոլոգիական ուղղության զարգացմանը։ Ընկերությունը աշխատանքներ է տանում թուրքական զինված ուժերի ծառայության համար բարձր տեխնոլոգիաներն ու կարևոր գործառույթները միավորող վստահելի, միասնական և ամբողջական համակարգեր ապահովելու համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "BAYKAR Unmanned Aerial Vehicle Systems | ÖZDEMİR BAYRAKTAR". *baykardefence.com*. Արխիվացված է the original 2020 թ․ հոկտեմբերի 21-ին. Retrieved 2020 թ․ նոյեմբերի 17.
2. ↑  "İşte ilk Türk insansız hava aracını yapan üç kardeş". *web.archive.org*. 2016 թ․ փետրվարի 21. Արխիվացված է the original 2016 թ․ փետրվարի 21-ին. Retrieved 2020 թ․ նոյեմբերի 17.
3. ↑  "BAYKAR İnsansız Hava Aracı Sistemleri | Biz Baykarız". *www.baykarsavunma.com*. Արխիվացված է the original 2020 թ․ հոկտեմբերի 20-ին. Retrieved 2020 թ․ նոյեմբերի 17.
4. ↑  "Türkiye ile Katar arasında askeri - savunma iş birliği". *Türkiye ile Katar arasında askeri - savunma iş birliği* (in անգլերեն). Արխիվացված է the original 2020 թ․ նոյեմբերի 28-ին. Retrieved 2020 թ․ նոյեմբերի 17.
5. ↑  Chow, Y. W.; Pietranico, R.; Mukerji, A. (1975 թ․ հոկտեմբերի 27). "Studies of oxygen binding energy to hemoglobin molecule". *Biochemical and Biophysical Research Communications*. **66** (4): 1424–1431. doi:10.1016/0006-291x(75)90518-5. ISSN 0006-291X. PMID 6.
6. ↑  "BAYKAR İnsansız Hava Aracı Sistemleri | Tarihçe". *www.baykarsavunma.com*. Արխիվացված է the original 2020 թ․ հոկտեմբերի 19-ին. Retrieved 2020 թ․ նոյեմբերի 17.