**Դագմար Յոհանա Ամալյա Օվերբյու** (ապրիլի 23, 1887(1887-04-23), Vedslet Parish, Horsens Municipality, Կենտրոնական Յուտլանդիա տարածաշրջան, Դանիա - մայիսի 6, 1929(1929-05-06)), դանիացի սերիական մարդասպան։ Յոթ տարվա ընթացքում սպանել է 9-25 երեխայի։ Համարվում է Դանիայի խոշորագույն սերիական մարդասպանը։ Տունը, որտեղ նա ապրել և սպանություններ է գործել, մինչև այժմ գոյություն ունի։

Կենսագրություն
--------------

Դագմա Օվերբյուն ծնվել է ագարակատերերի ընտանիքում։ Առաջին անգամ հանցագործություն է գործել 12 տարեկան հասակում, ինչի արդյունքում նրան տեղափոխել են ուղղիչ հաստատություն, բայց երեք տարի հետո վերադարձրել են ծնողներին, որոնք այդ ժամանակ ապրում էին Օրհուսում։ Դագմար Օվերբյուն ընդունվել է աշխատանքի որպես գրասենյակային ծառայող, բայց շուտով՝ 1909 թվականին, մեղադրվել է գողության մեջ և առաջին անգամ ընկել է բանտ Ֆյուն կղզում։ Ավելի ուշ ընդունվել է աշխատանքի ռեստորանում, որտեղ հղիացել և ծննդաբերել է իր առաջին երեխային։ Այդ երեխան խորհրդավոր պայմաններում մահացել է։ Հաջորդ երկու տարիների ընթացքում ունեցել է երկու երեխա երկու տարբեր տղամարդկանցից՝ գործակալից, որի հետ ամուսնացած է եղել մի քանի ամիս, և ագարակում աշխատող բանվորից։
Նա հետագայում պնդել է, որ այս երեխաներից երկրորդին սպանել է (այսինքն՝ իբր ինքն իր առաջին սպանությունը կատարել է 1913 թվականին)։ 1915 թվականին ունեցել է ևս մեկ երեխա և տեղափոխվել Կոպենհագեն, որտեղ հիմնել է հրուշակարան։ Այնտեղ նա հանդիպել է մի հնոցապանին, որից նույնպես երեխա է ունեցել, որն անհայտ պատճառներով մահացել է։
Արդյունքում կենդանի են մնացել միայն երկու երեխա՝ 1912 և 1914 թվականներին ծնված Էրենա Մարիան և Պաուլը։

Սպանություններ և կալանք
-----------------------

Առաջին սպանությունը տեղի է ունեցել 1916 թվականին Յագերսբորգադի իր տանը։ Օվերբյուն գովազդային կազմակերպության շնորհիվ ծանոթացել է մի կնոջ հետ, որի երկրորդ երեխան ծնվել է ապօրինի։ Դագմարն առաջարկել է ժամանակավորապես խնամել նրան՝ դրա դիմաց ստանալով 12 կրոն։ Նույն օրը նա խեղդամահ է արել երեխային և գցել Ասիստենս գերեզմանոցի զուգարանը։ Դատի ժամանակ նա ասել է, որ չգիտի՝ ինչի համար է սպանել նրան։ Հետագա տարիների ընթացքում նա սպանել է առնվազն յոթ, ավելի հավանական է՝ ավելի շատ երեխաների։ Դագմարը դատարանում խոստովանել է, որ սպանել է 16 երեխա, բայց դատարանը գտել է միայն 9 սպանության ապացույց, ընդ որում՝ զոհերից մեկը եղել է Դագմարի երեխան։

Դագմա Օվերբյուն հայտարարությունների միջոցով երեխաներին ստացել է այն հուսահատ ծնողներից, որոնք ցանկացել են խուսափել խայտառակությունից, իսկ ծնողները կատարել են վճարումներ ժամանակավոր խնամակալաության, ապա երեխաներին հարուստ ընտանիք տեղափոխելու համար։ Սովորաբար Դագմարը նույն օրն սպանել է այդ երեխաներին։ Նա հիմնականում խեղդամահ կամ ջրահեղձ է արել նրանց, ապա կա՛մ վառում, կա՛մ թաղել, իսկ երբեմն էլ թաքցրել է ձեղնահարկում։ Բերված երեխաներից մեկը ողջ է մնացել, քանի որ Դագմարին 1918-1919 թվականներին գողության համար ազատազրկել են։

Դագմար Օվերբյուի հանցավոր գործունեությունը բացահայտվել է 1920 թվականին, երբ իր երեխային բերած մի երիտասարդ մայր մտափոխվել է և մի քանի օր հետո վերադարձել, որպեսզի հետ վերցնի նրան։ Դագմարը երեխային վերադարձնելու նրա խնդրանքին ի պատասխան տվել է ինչ-որ անհասկանալի պարզաբանումներ, թե ինչու չի կարող վերադարձնել երեխային։ Այս ամենը մոր մոտ կասկածներ է առաջացրել, և մայրը դիմել է ոստիկանություն։ Երեխայի դին գտնվել են թոնրում՝ վառված վիճակում։ Դատական հետաքննության արդյունքում պարզվել է, որ Դագմարն օգտագործել է լիգրոին և սպանության ժամանակ նույնպես գտնվել է դրա ազդեցության տակ։ Նա ոստիկանությունում նկարագրվել է որպես ստախոս, բայց ոչ խելագար, և ոստիկանությանը չի հաջողվել գտնել սպանության իրական մոտիվներ։ Դագմարին քննել են երկու օր։ Դատախազը պահանջել է դատապարտել Դագմարին դիտավորյալ սպանության համար, իսկ Դագմարի դատապաշտպանը հայտնել է, որ Դագմարը միայն «գործիք է, որը փոփոխվող հասարակության մեջ զբաղեցնում է անտարբեր մայրերի տեղը»։ Նա ժխտում է, որ Դագմարը դիտավորյալ է սպանել երեխաներին և նույնիսկ հայտնել է, որ հնարավոր է՝ Դագմարի հանցագործությունների պատճառը եղած լինեն մանուկ հասակում տեղի ունեցած նվաստացումները և դավաճանությունները։ Սակայն նրա խոսքը ոչ մի ազդեցություն չի ունեցել դատարանի վրա և Դագմարն 9 երեխաների սպանության մեղադրանքով դատապարտվել է ցմահ ազատազրկման։

Այս դեպքերից հետո՝ 1923 թվականին, Դանիայում ընդունվել է օրենք ապօրինի երեխաների վերաբերյալ, որը Դանիայում գործել է մինչև 1965 թվականը։

Դագմա Օվերբյուն կյանքի վերջին երկու տարիներն անցկացրել է հոգեբուժարանում, որտեղ էլ մահացել է 1929 թվականին։ Նրա մահվանից մեկ տարի անց Դանիայում չեղարկվել է մահապատիժը։

Քաղաքակրթության մեջ
-------------------

* 2007 թվականին Դագմար Օվերբյուի կյանքի մասին գրվել է վեպ *Englemagersken* վերնագրով։
* 2009 թվականին *Leæther Strip* խումբը ձայնագրել է Դագմարին նվիրվա երգերի ալբոմ։

Մատենագիտություն
----------------

* *Karen Søndergaard Koldste* Englemagersken : Dagmar Overby. — Forlaget Kallisto, 2007. — ISBN 87-990521-2-1

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2
3. ↑  "Vores bygning". EF Enghavevej 13-29. Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 4-ին. Retrieved 2019 թ․ օգոստոսի 10. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  "Dagmar Overby (1887 – 1929)"
5. ↑  Ondskabens fristelse
6. ↑  Barnemordersken Dagmar Overbye | Nyhederne.tv2.dk
7. ↑  "DRABSSAGER - 1920 - 1929 - Drabssager i Danmark". Արխիվացված է the original 2014 թ․ մայիսի 18-ին. Retrieved 2014 թ․ մայիսի 18. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
8. ↑  Forlaget Kallisto, Englemagersken
9. ↑  "Englemagersken". Արխիվացված է the original 2014 թ․ հունվարի 3-ին. Retrieved 2014 թ․ մայիսի 18. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
10. ↑  "New LEAETHER STRIP album "Aengelmaker" in pre-order now !". Արխիվացված է the original 2012 թ․ մայիսի 10-ին. Retrieved 2014 թ․ մայիսի 18. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Find A Grave · WikiTree |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 90164187240818201262 · WorldCat VIAF: 90164187240818201262 |

 |