**Էնգ Լի** (չինարենի ճիշտ գրելաձևով *Լի Ան* (անգլ.՝ Ang Lee, չինարեն՝ 李安, փինյին Lǐ Ān, հոկտեմբերի 23, 1954(1954-10-23)[…], Chaozhou, Pingtung County, Թայվան), թայվանական կինոռեժիսոր և պրոդյուսեր։ Կրկնակի անգամ արժանացել է «Ոսկե արջ» պարգևին Բեռլինի կինոփառատոնի ժամանակ (1993, 1996), երկու անգամ արժանացել է «Ոսկե առյուծ» պարգևին Վենետիկի կինոփառատոնի ժամանակ (2005, 2007)։ «Ոսկե գլոբուս» (2001) և «Օսկար» (2000, 2006, 2013) մրցանակաբաշխությունների «Այլալեզու լավագույն ֆիլմ» («Գաղտնի վագր, թաքնված վիշապ») անվանակարգում և երկու մրցանակ «Լավագույն ռեժիսոր» անվանակարգում («Սապատավոր լեռ» և «Պիի կյանքը») մրցանակակիր։

Հանրաճանաչություն
-----------------

Էնգ Լիի ամենահայտնի աշխատանքներից են «Գիտակցություն և զգացմունքներ» պատմական մելոդրաման, «Գաղտնի վագր, թաքնված վիշապ» (2000) ֆենտեզի ֆիլմը, «Սապատավոր լեռ» դրաման (2005) և «Պիի կյանքը» արկածային ֆիլմը (2012)։

Կենսագրություն
--------------

Լի Անը ծնվել է 1954 թվականի հոկտեմբերի 23-ին Պինդունում՝ Թայվանի հարավում։ 1957 թվականին ավարտել է տեղի քոլեջը, որից հետո զորակոչվել է բանակ։ Ուսումը շարունակելու համար մեկնել է ԱՄՆ, որտեղ հաջորդաբար ստացել է բակալավրի աստիճան Իլինոիս նահանգի համալսարանի թատերական արվեստ բաժնում և մագիստրի աստիճան՝ կինոարտադրության մասնագիտությամբ Նյու Յորքի համալսարանում։

Նյու Յորքում սովորելու տարիներին են վերագրվում Էնգ Լիի առաջին քայլերը կինեմատոգրաֆիայում։ Նրա կարճամետրաժ «Լճի ստվերներ» (1982) ֆիլմով առաջնելույթը Թայվանի փառատոնում արժանացել է մրցանակի։ 1983 թվականին Էնգ Լին որպես օգնական մասնակցել է համակուրսեցի Սպայկ Լիի դիպլոմային ֆիլմի ստեղծմանը։ Սպայկը ներկայումս ամերիկյան անկախ ֆիլմերի առաջատարներից է։ Իր սեփական դիպլոմային աշխատանքը 41 րոպեանոց «Բարակ գիծ» (1984) ֆիլմն է, որը Նյու Յորքի համալսարանի ուսանողական ֆիլմերի փառատոնի ժամանակ ճանաչվել է լավագույնն ու արժանացել ռեժիսուրայի համար մրցանակի։

Չնայած իր ուսանողական ֆիլմերի հաջողություններին, Էնգ Լին անաշխատանք է մնացել վեց տարիների ընթացքում։ Վերջապես 1990 թվականին նրա երկու սցենարները հաղթել են Թայվանի կառավարության մասնակցությամբ կազմավորված փառատոնում։ Փառատոնում նրա հաղթանակը մեկնարկ է տալիս նրա ռեժիսորական մասնագիտական կարիերային։ Էնգ Լին կարողացել է գրավել ֆինանսական միջոցներ իր առաջնելույթային «Հարկադրող ձեռքեր» (1992) ֆիլմի ստեղծման համար։

«Ադամանդե աստղի երկրորդ աստիճան» շքանշանի ասպետ է (2006)։

Ֆիլմագրություն
--------------

| Թվական | Հայերեն անվանում | Բնօրինակ անվանում |
| --- | --- | --- |
| 1992 | «Հարկադրող ձեռքեր» | «推手» |
| 1993 | «Հարսանեկան տոնակատարություն» | «喜宴» |
| 1994 | «Ուտել, խմել, տղամարդ, կին» | «飲食男女» |
| 1995 | «Գիտակցություն և զգացմունքներ» | «Sense and Sensibility» |
| 1997 | «Սառցե քամի» | «The Ice Storm» |
| 1999 | «Հետապնդում սատանայի հետևից» | «Ride with the Devil» |
| 2000 | «Գաղտնի վագր, թաքնված վիշապ» | «臥虎藏龍» |
| 2001 | «Ընտրյալը» | «Chosen» |
| 2003 | «Հալկ» | «Hulk» |
| 2005 | «Սապատավոր լեռ» | «Brokeback Mountain» |
| 2007 | «Բաղձանք» | «色戒» |
| 2009 | «Գրավելով Վուդստոկը» | «Taking Woodstock» |
| 2012 | «Պիի կյանքը» | «Life of Pi» |
| 2016 |  | «Billy Lynn's Long Halftime Walk» |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Encyclopædia Britannica
2. 1 2  filmportal.de — 2005.
3. 1 2  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.)

Աղբյուրներ
----------

* Энг Ли (անգլ.) *Internet Movie Database* կայքում

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Էնգ Լի» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Դանիական ազգային ֆիլմագրություն · Discogs · Filmportal · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · MusicBrainz · Rotten Tomatoes · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Կրուգոսվետ · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Notable Names Database |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 98031513 · BNC: a10789455 · BNE: XX1363585 · BNF: 14029737k · CiNii: DA11914110 · CONOR: 36638819 · GND: 119317079 · ISNI: 0000000110693224 · LCCN: no94038345 · LNB: 000268451 · NDL: 00514529 · NKC: pna2005262030 · NLA: 36677240 · NLP: a0000002781076 · NSK: 000331564 · NTA: 124543901 · NUKAT: n2009111802 · LIBRIS: 275994 · SUDOC: 060150610 · VIAF: 69129224 · ULAN: 500334116 · WorldCat VIAF: 69129224 |

 |

 |