**Կանկան** (ֆր.՝ cancan, բառացի՝ «աղմուկ, գոռգոռոց»), ֆրանսիական էներգետիկ պար։ Երկար ժամանակ համարվում էր անվայել։

Պատմություն
-----------

Ի հայտ է եկել Փարիզում 1820-30-ական թվականների աշխատավորական թաղամասերի հասարակական պարահանդեսների ժամանակ՝ որպես կադրիլի (որը տվել է այդ պարի վերջին կրակոտ շարժումները) և գալոպի (տվել է երկչափ ոտքը և արագ տեմպը) հետնորդ։ Տպավորիչ շպագատը և ոտքերի էներգետիկ պտույտները ի հայտ են եկել փարիզյան ակրոբատ և պարող Շառլ Մազուրյեի պարացանկից։

Երաժշտական չափը 2/4 է։ Տեմպը էներգետիկ է, աշխույժ։ Բնութագրական քայլերն են՝ դուրս նետվող ձեռքերը, ոտքերը, գլուխը, գլխով ներքև թռիչքներ։ Աստիճանաբար կանկանի տեմպը և շարժումները բարդացել են։ Կիսաշրջազգեստով շարժումները պարի մեջ ներառվել են 19-րդ դարի վերջին, երբ նորաձևության մեջ են մտել պահանջվող զուգագուլպաները և ներքնաշորերը։

Հայտնի պարուհիները, որոնց կերպարը պահպանվել է պոստիմպերսիոնիստական հաստատությունների մշտական հաճախորդ Տուլուզ Լոտրեկի նկարների շնորհիվ, կային Լա Գուլյուն և Ժաննա Ավրիլը, որոնք աչքի էին ընկնում «Մուլեն Ռուժում»։ Տղամարդիկ պարում էին կանանց հետ, հետո այդ սովորույթը կորավ։

Սկզբում Ֆրանսիայում կանկան պարում էին մենապարուհիները, իսկ Անգլիայում և ԱՄՆ-ում այն պարում էին շարքով կանգնած խմբով՝ կորդեբալետը։ 1920-ական թվականների Փարիզում ֆրանսիացի պարուսույց Պիեռ Սանդրինին «Մուլեն Ռուժում» միավորեց փարիզյան անհատական կանկանը բրիտանական խմբայինի հետ, ավելացրեց կանացի ճիչեր և ծիծաղ, ստեղծեց էտալոնային «կանկան ֆրենչ», և առանձին ներկայացնում էր իր *Bal Tabarin* գիշերային ակումբի բեմում 1928 թվականին։

Երաժշտություն
-------------

Offenbach *Can-can*

Կանկանի ամենահայտնի երաժշտությունը (ֆր.՝ galop infernal` «դժոխքի քառարշավ») կոմպոզիտոր Ժակ Օֆենբախի «Օրփեոսը դժոխքում» օպերետից հատված. դրա բեմադրությամբ 1858 թվականին պարը հանդես եկավ մեծ բեմում։

Ինչպես նաև օգտագործվում է Ֆրանց Լեհարի «Ուրախ այրին» (1905 թվական)։

Ներառված է կաբարեի և օպերետի ռեպերտուարում։

1919 թվականին Լեոնիդ Մյասինը ներառեց պարը Ռոսինիի «Կախարդական նստարան» բալետի երաժշտության համար, իսկ 20 տարի անց՝ Օֆենբախի «Փարիզյան զվարճության» մեջ։

* Լա ԳուլյուԼա Գուլյու
* Ժաննա ԱվրիլԺաննա Ավրիլ
* Անրի դը Տուլուզ Լոտրեկ, 1895 թվականի պաստառԱնրի դը Տուլուզ Լոտրեկ, 1895 թվականի պաստառ
* Պարուհին կատարում է pied en l'airՊարուհին կատարում է *pied en l'air*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «LyricsVault: History of music; Can-can». Արխիվացված է օրիգինալից 2005 թ․ սեպտեմբերի 2-ին. Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 27-ին.
2. ↑  *A somewhat simplified form of the Infernal Galop*

Գրականություն
-------------

* Price, David (2010), *Cancan!*, Արխիվացված է օրիգինալից 2010 թ․ նոյեմբերի 25-ին, Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 27-ին – a highly illustrated history of the dance, music, paintings, films, with contributions from dancers performing today
* Maruta, Nadège (2014), *L'Incroyable Histoire du Cancan* – written by a dance historian, choreographer and ex-soloist at the Moulin Rouge

Արտաքին հղումներ
----------------

* Legran Studio Composers, *CAN CAN Classics Version* Mp3· Արխիվացված 2019-10-18 Wayback Machine, 2007-6923838 Legran Studio Composers *"I Love Classics" Album*, Published with the permission of the owner of rights.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Կանկան» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Մեծ նորվեգական · Universalis |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 13169985v · GND: 4417076-2 · LCCN: sh2016001989 |

 |