| **՞**Մայկոնգ |
| --- |
| Մայկոնգ  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Կենդանիներ |
|
|
|
|
|
| Տիպ | Քորդավորներ |
| Ենթատիպ | Ողնաշարավորներ |
|
|
|
|
| Դաս | Կաթնասուններ |
|
|
|
| Կարգ | Գիշատիչներ |
|
|
|
| Ընտանիք | Շնազգիներ |
|
|
|
| Ցեղ | Գայլեր |
|
|
| Տեսակ | Գայլ |
| Ենթատեսակ | **Մայկոնգ** |
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Cerdocyon thous

 |
|  Հատուկ պահպանություն |
| 
Քիչ մտահոգող տեսակIUCN 3.1 *Least Concern* : ??? |
|  Արեալ |
| պատկեր |
| 

| ԴասակարգումըՎիքիցեղերում | ՊատկերներՎիքիպահեստում | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Մայկոնգը** (լատին․՝ Cerdocyon thous) նաև ծովախեցգետին ուտող աղվես, շնազգիներին պատկանող կենդանի է, որը հանդիպում է միայն Հարավային Ամերիկայում։ Ունի բազմաթիվ անվանումներ՝ անտառային աղվես, թփուտների աղվես, փոքր գայլ, սավաննայի աղվես և այլն։ Անվանումը ծագում է հունարեն *աղվես* և *շուն* բառերի միացությունից, քանի որ այս կենդանին ունի և՛ աղվեսին, և՛ շանը հատուկ առանձնահատկություններ։

Ծագում
------

Առաջին անգամ մայկոնգի հետքը հայտնաբերվել է Հյուսիսային Ամերիկայում։ Նա բնակվել է այնտեղ 6 միլիոն տարի առաջ։ Մոտավորապես 3 միլիոն տարի առաջ այս տեսակը հայտնվել է նաև Հարավային Ամերիկայում։ Այսօրվա դրությամբ մայկոնգի ամենամոտ ազգակիցը համարվում է կարճականջ շունը։ Հնում եղել են այս տիպի ուրիշ կենդանիներ, որոնք արդեն վերացել են։

Ընդհանուր բնութագիր
-------------------

### Չափսերը

Մայկոնգ
Մայկոնգը միջին չափսի կենդանի է։ Ունի մոտ 5-8 կգ քաշ։ Մարմնի երկարությունը մոտ 64 սմ է, պոչինը՝ 28 սմ։ Ոտքերը կարճ են և շատ ամուր։ Պոչը մարմնի չափսերի համեմատ շատ երկար է։

### Մորթին

Մայկոնգի մորթին ունի չոր և հաստ մազածածկ։ Հիմնականում այն ունի կարմրավուն-մոխրագույն երանգ։ Դեմքին և ոտքերին հարող հատվածի մազերը կարմրավուն են, իսկ ականջները և պոչը՝ սև։
Ի տարբերություն այլ կենդանիների մայկոնգի մորթին բարեբախտաբար չի օգտագործվում որպես հագուստ։

Սնունդը
-------

Մայկոնգը սնվում է փոքր կենդանիներով՝ խեցգետիններ, տարբեր սողուններ և փոքր թռչուններ, ջրային մանր կենդանիներ։ Ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ այս կենդանու սննդի մեծ մասը կազմում են երկկենցաղները և կրծողները։ Բացի թվարկվածներից, մայկոնգը ուտում է նաև տարբեր մրգեր, ձվեր, ձկներ, մողեսներ, խեցեմորթներ։ 
Սնունդը կախված է նաև տարվա եղանակից և կենդանու ապրելու վայրից։ Թաց եղանակներին մայկոնգը ավելի շատ ուտում է խեցգետին և խեցեմորթներ իսկ ավելի չոր եղանակներին՝ միջատներ։ 
Մայկոնգը հիմնականում որսում է գիշերը և նախընտրում է իր օրն անցկացնել ուրիշ կենդանիների փորած բներում։ 
Այս կենդանին կարգավորում է վնասակար միջատների և կրծողների քանակը։

Պահվածքը
--------

Մայկոնգները սովորաբան ապրում են փոքր խմբերով և որսում են միասին։ Ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ յուրաքանչյուր մայկոնգ իր տրամադրության տակ ունի մոտ 4 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Տարածքը նրանք նշում են իրենց հոտը թողնելով ծառերի վրա։ Տարվա ավելի չոր եղանակներին մայկոնգը ավելի մեծ ուշադրություն է հատկացնում տարածքին և դրա պահպանմանը, իսկ խոնավ եղանակներին ՝ ավելի քիչ։ Խոնավ ժամանակ որսը ավելի հեշտ է ընթանում և կենդանիները ավելի շատ են։ 
Մայկոնգները իրենց բույնը հիմնում են առատ խոտածածկ ունեցող տեղերում և թփուտներում։ Բները ունենում են մի քանի մուտք։ Չնայած նրան որ նրանք հեշտությամբ կարող են փորել և պատրաստել իրենց սեփական բները, մայկոնգները նախընտրում են ապրել ուրիշ կենդանիների լքված բներում։ 
Մայկոնգները կարող են արձակել տարբեր տիպի հնչյուններ՝ հաչոց, ոռնոց, մռնչոց և այլն։ Նրանք օգտագործում են ձայնային ազդանշաններ, եթե կորցնում են իրար։ Ուրախության ժամանակ նրանք տատանում են պոչը։ 
Տարբեր տիպի կենդանիներ որսալուց օգտագործվում են տարբեր հմտություններ։

Բազմացումը
----------

Մայկոնգի ձագուկ
Մայկոնգները, ինչպես այլ տրոպիկական կենդանիներ, չունեն բազմացման կոնկրետ շրջան։ Նրանք կարող են տարեկան երկու անգամ ձագեր ունենալ։ Սովորաբան դա լինում է հունիս-հուլիս և նոյեմբեր-դեկտեմբեր ամիսներին։ Ծնվում են մեկից երեք ձագեր։ Ձագերը անպաշտպան են ՝ կույր և խուլ։ Աչքերը բացվում են երկու շաբաթական հասակում։ Մորից կաթ են խմում կյանքի առաջին երեք ամիսներին։ Մեկ ամսական հասակում նրանք արդեն սկսում են ուտել ավելի կոշտ և չուր ուտելիքներ։ Ձագերի մորթին գորշ գույնի է և բացանում է տարիքի հետ միասին։ Սեռական հասունության հասնում են ինը ամսականում, որից հետո էլ սկսում են նշել իրենց տարածքը՝ իրենց մեզը թողնելով ծառերի և թփերի վրա։

Սպառնացող վտանգները
-------------------

Մայկոնգի պաշտպանության համար ծրագիրներ չեն իրագործվել։ Չնայած այն փասին, որ այս կենդանու մորթին չի օգտագործվում առևտրական նպատակներով գրանցվել են որսորդության բազմաթիվ դեպքեր։ Մայկոնգը գյուղատնտեսությանը վնաս չի հասցնում։ 
Քաղաքների և գյուղերի չափսերի մեծացման պատճառով մայկոնգի ապրելու տարածքը քիչ-քիչ փոքրանում է։ Բացի դրանից փողոցային շները, որոնք բազմաթիվ վարակիչ հիվանդությունների տարածող են, վտանգ են ներկայացնում մայկոնգի թվաքանակին։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Leão, Tigre & Cia. - Raposa Caranguejeira - Cerdocyon thous Archived 2008-03-10 at the Wayback Machine.
* Lioncrusher's Domain - Crab Eating fox (Cerdocyon thous) facts and pictures Archived 2008-05-02 at the Wayback Machine.
* Detailed Cerdocyon thous PDF article Archived 2008-02-10 at the Wayback Machine. at the Canid Specialist Group (CSG) site (2004).
* Crab-eating Fox (Cerdocyon thous) Archived 2013-10-08 at the Wayback Machine. photos and sounds - Associação Mãe-da-lua Archived 2014-05-17 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN |

 |