**«Սուրբ Գևորգը և վիշապը»** (իտալ.՝ San Giorgio e il drago), Ռաֆայել Սանտիի կտավը։ Արվեստի ազգային պատկերասրահի հավաքածուից է, որը ժամանակին եղել է Էրմիտաժի հավաքածուի մեջ և ցուցադրվել է Ձմեռային պալատի ռազմական պատկերասրահում։

Սյուժե
------

Նկարը պատկերում է «Գեորգիի հրաշքը օձի մասին» համաքրիստոնեական սյուժեն։ Ուղղափառության մեջ այն ներկայացված է հին ռուսական «Գեորգիի հրաշքը օձի մասին» վիպակում, իսկ կաթոլիկության մեջ հայտնի է Յակով Վորագինսկու «Ոսկե լեգենդ» ստեղծագործության մեջ։ Բեյրութի մերձակա լճում օձ է ապրելիս եղել և հարձակվել մարդկանց վրա։ Հրեշից վախեցած՝ ժողովուրդը եկել է թագավորի մոտ, որն առաջարկել է քաղաքացիների ցուցակ կազմել և իրենց երեխաներին հերթով օձին տալ՝ խոստանալով, որ երբ հերթն իրեն հասնի, ինքն էլ կզոհաբերի իր աղջկան։ Երբ հերթն իրեն է հասնում, թագավորն իր դստերը հագցնում է շքեղ հագուստ, զարդարում ոսկով ու շքեղ մարգարիտներով և հրամայում նրան տանել օձի մոտ։ Սուրբ Գևորգ զինվորը, անցնելով քաղաքի կողքով, տեսնում է արտասվող թագուհուն և հարցնում նրան իր նեղության պատճառի մասին։ Երբ լսում է հրեշի մասին, «Հանուն Հոր և Որդու և Սուրբ Հոգու» կանչելով սլանում է իր ձիով դեպի օձը և նիզակով հարվածում։ Քաջ զինվորի սխրանքից տպավորված՝ արքան և Բեյրութի բնակիչները ընդունում են քրիստոնեությունը։

Նկարի արտասովոր առանձնահատկություններից մեկը զրահով պատված ոտքի կապույտ կապուկն է, որի վրա երեւում է «*HONI*» բառը, որը վերծանվում է որպես ֆրանսիական *Honi soit qui mal y pense* արտահայտության սկիզբ (Թող ամաչի այդ մասին վատ մտածողը). այս արտահայտությունը դարձել է բրիտանական ասպետական կախազարդ շքանշանի նշանաբանը, որի հովանավորը Սուրբ Գևորգն է։ Ուրբինյան դուքս Գուիդոբալդո դա Մոնտեֆելտրոյի կտավի պատվիրատուն նվիրված է եղել Անգլիայի թագավոր Հենրի VII-ի կողմից 1504 թվականին այդ շքանշանի ասպետներին։ Ձիու զրահի վրա երևում է նկարչի ստորագրությունը՝ RAPHELLO: Նկարը Ռաֆայելի 1506 թվականին Ֆլորենցիայում նկարված մանրանկարչական պաննոների շարքին է պատկանում՝ նկարված ուրբինյան դքսի պատվերով, և նախատեսված էր որպես նվեր թագավորական դեսպան Գիլբերթ Թելբոթին։

Նկարի պատմություն
-----------------

1627 թվականին նկարը պատկանում էր Ուիլյամ Հերբերտին (1580-1630) և գտնվում էր Ուիլթշիրի Ուիլթոն Հաուս (անգլ. Wilton House) տոհմական կալվածքում։ Այնուհետև նկարը հայտնվել է անգլիացի թագավոր Կարլ I-ի սեփականության ներքո։ 1651 թվականի դեկտեմբերի 19-ի Անգլիական բուրժուական հեղափոխությունից հետո այն վաճառվել է Լոնդոնի Սոմերսեթ հաուսի թագավորական հավաքածուից մեկի շրջանակներում և հայտնվել Ֆրանսիայում, որտեղ որոշ ժամանակ անց դարձել է Կրոզայի հավաքածուի (ֆր. Collection Crozat) ամենապայծառ աշխատանքներից մեկը։

1772 թվականին «Սուրբ Գևորգը և վիշապը» Կրոզայի հավաքածուի հետ միասին ձեռք է բերել ռուսական կայսրուհի Եկատերինա II-ը և դրանից հետո ավելի քան 150 տարի նա գտնվում էր Էրմիտաժում։ 1920-ական թվականների վերջին նկարը վաճառքի է հանվել Բեռլինի Մատիսոնի պատկերասրահում։ 1931 թվականի մարտին Նյու Յորքի Նեդլերի պատկերասրահում այն գնել է ամերիկացի միլիոնատեր Էնդրյու Մելոնը։ 1937 թվականին Մելոնի ողջ հավաքածուն նվիրաբերվել է Վաշինգթոնի Արվեստի ազգային պատկերասրահին: Ցուցադրվում է պատկերասրահի հիմական հարկի արևմտյան թևի վրա։

* Ռաֆայել. «Սուրբ Գևորգը և վիշապը» նկարի տարբերակներից մեկը ԼուվրումՌաֆայել. «Սուրբ Գևորգը և վիշապը» նկարի տարբերակներից մեկը Լուվրում
* Գ. Չերնեցով. 1812-ի Ձմեռային պալատի ռազմական պատկերասրահի տեսքը։ Պատկերասրահի վերջնամասում Ալեքսանդր I-ի դիմանկարից ձախ կարելի է նկատել «Սուրբ Գևորգը և վիշապը» նկարըԳ. Չերնեցով. 1812-ի Ձմեռային պալատի ռազմական պատկերասրահի տեսքը։ Պատկերասրահի վերջնամասում Ալեքսանդր I-ի դիմանկարից ձախ կարելի է նկատել «Սուրբ Գևորգը և վիշապը» նկարը
* 1812 թվականի պատկերասրահ1812 թվականի պատկերասրահ

Կրկնօրինակներ
-------------

1503-1505 թվականներին Ռաֆայելը նկարի մեկ այլ տարբերակ է նկարել. դրա մեջ Սուրբ Գևորգը սրով հարվածում է վիշապին։ Այս աշխատանքը գտնվում է Լուվրի հավաքածուում։

1820-ական թվականներին «Սուրբ Գևորգը և վիշապը» Ձմեռային պալատի Ռազմական պատկերասրահը կահավորվելու ժամանակ որոշվել է տեղակայել պատկերասրահում, սակայն 1851 թվականին այն տեղափոխվել է Ռաֆայելի դահլիճ, իսկ դրա փոխարեն կայսր Նիկոլայ I-ը հրամայել է տեղադրել նրա պատճենը, որը նկարել է Ե. Բոտմանը։ Պատճենը ցուցադրվել է կայսր Ալեքսանդր I-ի դիմանկարից ձախ՝ եզրային պատի վրա։ Բուն նկարը կարելի է տեսնել Ձմեռային պալատի Ռազմական պատկերասրահում Գ. Չերնեցովի նկարի վրա։ Կրկնօրինակի ներկայիս գտնվելու վայրը հայտնի չէ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3
2. 1 2 3 4
3. ↑  National Gallery of Art. — Raphael. Saint George and the Dragon
4. ↑  National Gallery of Art. — Raphael. Saint George and the Dragon. Provenance
5. ↑  National Gallery of Art. — West Building, Main Floor — Gallery 20
6. ↑  Louvre Museum Official Website. Raffaello Santi, dit Raphaël. Saint Georges luttant avec le dragon
7. ↑  *Ренне Е. П.* Британская живопись XVI—XIX веков: Каталог коллекции. — СПб.: Изд-во Государственного Эрмитажа, 2009. — С. 240. — ISBN 978-5-93572-376-7.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Էրմիտաժի պաշտոնական կայք

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սուրբ Գևորգը և վիշապը (Ռաֆայել, Վաշինգթոն)» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDimages |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Ռաֆայել Սանտի |
| --- |
|  |
| Վաղ աշխատանքներ | Տիրամայրը մանկան հետ  • Սոլլիի տիրամայր  • Ֆոն դեր Ռոպպի տիրամայր  • Փասադինյան տիամայր  • Բարոնչիի խորան  • Օդդիի խորան  • Կոլոննա ընտանիքի խորան  • Կույս Մարիամի նշանադրություն  • Խաչելություն Կույս Մարիամի, սրբերի և հրեշտակների հետ  • Քրիստոսի հարություն  • Սուրբ Սեբաստիան  • Ասպետի որդին  • Երեք գրացիա |
|  |
| Ֆլորենտական  շրջան | Դիոտալեվիի տիրամայր  • Կոնեստաբիլեի տիրամայր  • Գրանդուկի տիրամայր  • Կաուպերի փոքր տիրամայր  • Տերանուովի տիրամայր  • Օռլեանի Տիրամայր  • Տիրամայրը կանաչի մեջ  • Հիասքանչ այգեգործուհին  • Մեխակներով տիրամայր  • Կաուպերի մեծ տիրամայր  • Տեմպիի տիրամայր  • Անսիդեի տաճարի խորան  • Բալոնիի խորան  • Ելիզավետա Գոնզագայի դիմանկարը  • Էմիլի Պիա դա Մոնտեֆելտրոյի դիմանկար • Խնձորով պատանի  • Միաեղջյուրով կինը (կտավ)  • Հղին  • Ինքնադիմանկար  • Գվիդօբալդո դա Մոնտեֆելտրոյի դիմանկար  • Համրը  • Սուրբ Միխայիլը և վիշապը  • Սուրբ Եկատերինա Ալեքսանդրիյսկայա |
|  |
| Հռոմեական շրջան | Դելլա Տորրեի տիրամայր  • Ալդոբրանդինիի տիրամայր  • Ալբայի տիրամայրը  • Շղարշով տիրամայր  • Սիքստինյան Տիրամայր  • Տիրամայրը բազկաթոռին  • Տիրամայրը ձկան հետ  • Տիրամոր զբոսանք  • Վարդով տիրամայր  • Փոքր սուրբ ընտանիք  • Աթենական դպրոց  • Բանավեճ  • Դոննա Վելատա  • Ֆորնարինա  • Պայծառակերպություն |

 |