recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Տաբասկո** (անգլ.՝ Tabasco), կծու պղպեղի սոուսների առևտրային անվանում, որոնք պատրաստված են չիլի պղպեղի միջուկից, քացախից և աղից։ Տաբասկո սոուսների գրեթե բոլոր տեսակները պարունակում են չիլի պղպեղ, իսկ օրիգինալ սոուսը, որը երեք տարի հնեցվում է կաղնու տակառներում, պատրաստվում է միայն տաբասկո պղպեղից։ Այն ունի թթու և կծու բույր։

Պատմություն
-----------

Տաբասկո ապրանքանիշի սոուսներն արտադրվում են ամերիկյան *McIlhenny* ընկերության կողմից։ Կարմիր պղպեղի սոուսի արտադրությունը սկսվել է 1868 թվականին։ Սոուսը Լուիզիանայի աղի հանքերում գտնվող Էյվերի կղզու փոքրիկ կալվածքի սեփականատեր Էդմունդ Մաքիլեննիի բազմաթիվ և երկար փորձերի արդյունքն էր։ Իր սոուսը պատրաստելու համար Էդմունդ Մաքիլեննին օգտագործել էր կարմիր պղպեղի հատուկ տեսականի՝ Տաբասկո, տեղական հանքավայրի աղ և բարձրորակ քացախ։

Տեխնոլոգիա
----------

Երբ պղպեղը հասունանում և կարմրում է, դրանք սարքում են խյուս Էյվերի կղզում հատուկ աղով, իսկ հետո այս խառնուրդը լցնում են փայտե տակառների մեջ և թողնում երեք տարի խմորվելու։ Այնուհետև պղպեղի խյուսը խառնվում է բարձրորակ թորած քացախի հետ, այնուհետև զտվում և շշալցվում։

Արտադրական գիծ
--------------

 «Տաբասկոյի» տարբերակներ, օրիգինալ՝աջ կողմ
Տաբասկո անվան տակ արտադրվում է սոուսի ինը տեսակ (Ռուսաստանում ներկայացված է ընդամենը 6 տեսակ՝ օրիգինալ կարմիր (Original Red, դասական), կանաչ (Green Jalapeño, հալապենո պղպեղի հիման վրա), չիպոտլե (Chipotle Pepper) ոճով։ «Buffalo» (Buffalo Style Hot, հավի թևերի համար), habanero (Habanero Pepper, շատ կծու), կարիճ (Scorpion սոուս, ամենաթեժ սոուսը, որը հիմնված է կարիճի պղպեղի վրա գուավայի և արքայախնձորի խյուսով), սխտոր (Սխտոր պղպեղ, խառնուրդ երեք պղպեղի), քաղցր - կծու (Քաղցր և կծու, արևելյան համեմունքներով), սրիրաչա (Սրիրաչա, սխտորի հարուստ համ, առանց կոնսերվանտների)։ Chipotle, habanero, scorpion և սխտորի սոուսը ներառում են Տաբասկոյի պղպեղ խառնված այլ սորտերի հետ, մինչդեռ կանաչը ընդհանրապես չի պարունակում տաբասկո պղպեղ։ Ի տարբերություն դասականի, նրանցից ոչ մեկը չի ենթարկվում երեք տարվա ազդեցության։

Կծմություն
----------

Ըստ Scoville սանդղակի, տաբասկո սոուսների կծմությունը գնահատվում է;

| Պղպեղ | մ. |
| --- | --- |
| Կարիճ | 23000-33000 |
| հաբաներո | 7000—8000 |
| սովորական | 2500—5000 |
| չիպոտլ | 1500—2500 |
| սխտորի | 1200—1800 |
| կանաչ | 600—1200 |
| բուֆֆալո | 300—900 |
| քաղցր-կծու | 100—600 |

Կիրառություն
------------

Տաբասկոն կարելի է ավելացնել տարբեր ուտեստների վրա (ապուրներ, սոուսներ, ձվածեղներ, մարինադներ, կոկտեյլներ և այլն)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  TABASCO® Brand Archived 2017-09-19 at the Wayback Machine.: Products(անգլ.)
2. ↑  TABASCO® How Hot? Archived 2013-08-24 at the Wayback Machine.(անգլ.)
3. ↑  Scoville Scale Chart for Hot Sauce and Hot Peppers Archived 2019-09-30 at the Wayback Machine.(անգլ.)
4. ↑  "TABASCO® BRAND SCORPION SAUCE". Արխիվացված է the original 2020 թ․ հուլիսի 4-ին. Retrieved 2021 թ․ մայիսի 30. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: sh85131781 |

 |
**Ալեքսեյ Դուրիլինի եկամտաբեր տուն** (ռուս.՝ Доходный дом Алексея Дурилина), շենք Մոսկվայում։ Հասցեն` Բոլշայա Օրդինկա փողոց, տուն 13/9, շինություն 1։

Պատմություն
-----------

1906 թվականին հարուստ վաճառական Ալեքսեյ Ալեքսեևիչ Դուրիլինը ձեռք է բերել Ռժևսկու դաստակերտի մեծ սեփականության հյուսիսարևմտյան մասը։ Բոլշայա Օրդինկա փողոցի և Չեռնիգովսկի նրբանցքի անկյունում գտնվող հողակտորը հատկացվել է եկամտաբեր տան շինարարության համար։ Ավելի վաղ այստեղ գտնվել է դարպաս ունեցող ցանկապատով շրջափակված փայտի պահեստը։ Դուրիլինը վաստակում էր կաշեգործությամբ, եղել է ժառանգական պատվավոր քաղաքացի, Մոսկվայի քաղաքային դումայի իրավասու, մոսկովյան վաճառական դասի պատվիրակ և Մոնետչիկիի Հարության եկեղեցու երեցփոխ։ Ալեքսեյ Ալեքսեևիչի սեփական տունը գտնվում էր ժամանակակից Վալովայա փողոցի թիվ 8-18 շենքի տեղում։

Քառահարկ եկամտաբեր տան շինարարության նախագիծը մշակել է ճարտարապետ Վլադիմիր Վլադիմիրովիչ Շերվուդը։ Որպես շենքի ձևավորում ծառայել են շքամուտքերի վերևում տերևների տեսքով արված մեծ նախշերով նրբագեղ ծեփվածքերը, որոնք համալրված էին մեկական կամ երեքական գունավող հախճաղյուսների երկար շարքով։

1917 թվականի հեղափոխությունից հետո տանն ավելացվել է երկու հարկ, որոնք մեծապես խախտել են սկզբնական ճարտարապետական հորինվածքը։ Սկզբնապես տունն ունեցել է բավականաչափ դուրս ցցված քիվ, որն ընդհատվում էր անկյունում և շքամուտքերի վերևում, որտեղ գտնվել են ձևավոր ատտիկոսներ։ Բարդ եզրագծին փոխարինել է վերնակառույցի հարթ քիվը։

Շինարարության հետևանքով նախկին գլխավոր դաստակերտային տունը, որտեղ XX դարի սկզբին գործել է Կոսիցինի վարժարանը, հայտնվել է խոր բակում և դադարել է Բոլշայա Օրդինկայից երևալուց։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  "Доходный дом Дурилина" (in ռուսերեն). Узнай Москву. Արխիվացված է the original 2016 թ․ հունիսի 9-ին. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 30. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
**Վյաչեսլավ Մկրտիչև** (ռուս.՝ Вячеслав Андроникович Мкртычев, ծն. փետրվարի 22, 1952(1952-02-22), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ, Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ), խորհրդային հունահռոմեական ոճի ըմբիշ, մարզիչ, ԽՍՀՄ կրկնակի չեմպիոն (1972, 1978), Եվրոպայի առաջնության կրկնակի մեդալակիր (1979, 1980), ԽՍՀՄ միջազգային կարգի սպորտի վարպետ (1972), ՌԴ ֆիզիկական կուլտուրայի վաստակավոր գործիչ (2001), Ռուսաստանի վաստակավոր մարզիչ։ Պարգևատրվել է Պատվո շքանշանով (2006) և «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի շքանշանով (2010)։

Կենսագրություն
--------------

Վյաչեսլավ Մկրտիչևը ծնվել է 1952 թվականի փետրվարի 22-ին Բաքվում՝ հայկական ընտանիքում։ Հունահռոմեական ըմբշամարտով սկսել է զբաղվել 14 տարեկանից՝ Էդուարդ Կասպարովի և Ալեքսանդր Կոլմանովսկու ղեկավորությամբ։ 1972 և 1978 թվականներին դարձել է ԽՍՀՄ չեմպիոն։ 1979 թվականին հասել է մինչև Եվրոպայի առաջնության եզրափակիչ, որտեղ պարտվել է գործող չեմպիոն Ֆերենց Կոչիշին (Հունգարիա)։ 1979 թվականի աշխարհի առաջնությունում Վյաչեսլավ Մկրտիչևը հունգարացի ըմբիշին հաղթում էր 9։2 հաշվով, սակայն նրա միավորներից դատավորների կողմից հանվեց «պասիվության» պատճառով։ Դրանից հետո Կոչիշն անցավ եզրափակիչ և նվաճեց աշխարհի չեմպիոնի տիտղոսը։ ԽՍՀՄ հավաքականի մազիչ Գենադի Սապունովը դա մեկնաբանեց որպես խորհրդային ըմբիշների նկատմամբ դատավորների ընդունած որոշումների անարդարության վառ օրինակ։

1980 թվականին Վյաչեսլավ Մկրտիչևը դարձավ Եվրոպայի առաջնության բրոնզե մեդալակիր։ 1981 թվականին ավարտեց իր մարզական կարիերան։ Հետագայում զբաղվել է մարզչական գործունեությամբ, եղել է «Մարզական պատրաստության կենտրոնի» ավագ մարզիչը։ Ներկայումս Ռուսաստանի հունահռոմեական ոճի ըմբշամարտի հավաքականի պետական մարզիչ։

Ընտանիք
-------

2010 թվականից ամուսնացած է օպերային հայտնի երգչուհի Մարիա Գուլեգինայի հետ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ռուսաստանի նախագահի հրամանը մարզիկներին, մարզիչներին, ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի բնագավառի գործիչներին ՌԴ պետական պարգևներ շնորհելու մասին
2. ↑  ՌԴ նախագահի հրամանը «ՌԴ պետական պարգևներ շնորհելու մասին»
3. ↑  ՌԴ նախագահի հրամանը սպորտի բնագավառի գործիչներին պետական պարգևներ շնորհելու մասին(չաշխատող հղում)
4. ↑  Գենադի Սապունով. «Կարելինի պարտության համար ինչ-որ մեկն ստիպված է պատասխան տալ»
5. ↑  "Պրոֆիլը Ռուսաստանի ըմբշամարտի ֆեդերացիայի կայքում". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 4-ին. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 13.
6. ↑  Մարիա Գուլեգինա. «Բացված սեղանների առաջ երբեք չեմ երգում»

Արտաքին հղումներ և աղբյուրներ
-----------------------------

* 
* *Мягченков Н.И.* Классическая и вольная борьба: Справочник. — М: Физкультура и спорт, 1984. — 240 с.
**Ամարխուու Բարխուու** (մոնղ.՝ Борхүүгийн Амархүү, հուլիսի 1, 1987(1987-07-01), Bulgan Province, Մոնղոլիա), մոնղոլական ծագումով ռուսաստանաբնակ փոփ երգիչ և դերասան, «Премьер-министр» խմբի մենակատար։

Կենսագրություն
--------------

Ամարխուու Բարխուուն ծնվել է 1987 թվականի հուլիսի 1-ին Բուլգան այմակում (Մոնղոլիա)։ Մանկության տարիներին ծնողների հետ Մոնղոլիայից տեղափոխվել է Ուլան Ուդե (Բուրյաթիա)։ Ռուսաստանում ժողովրդական ճանաչման է արժանացել «Ժողովրդական արտիստ 3» մրցույթում տարած հաղթանակի շնորհիվ (2006)՝ քվերակության արդյունքում ստանալով հանդիսատեսի ձայների 61,7 %-ը և ստանալով Բուրյաթիայի վաստակավոր արտիստի կոչում։ Դրանից հետո բնակություն է հաստատել Մոսկվայում, դարձել «Премьер-министр» խմբի մենակատար։

2010 թվականինին նկարահանվել է «Գործողություն «Թաթար» (ռուս.՝ «Операция „Татар"») ռուս-մոնղելական ֆիլմի գլխավոր դերում և համաձայնել է նկարահանվել Սերգեյ Բոդրովի՝ Չինգիզ խանի մասին պատմող եռագրության երկրորդ մասում` «Մեծ խանը» (ռուս.՝ «Великий хан»):

2013 թվականին հունիսին «Премьер-министр» խումբն սկսել է ելույթ ունենալ առանց Ամարխուու Բորխուուի, որ շարունակում է մենակատարի իր կարիերան, սակայն խմբից նրա հեռանալու մասին պաշտոնական հայտարարություն չի եղել։

Ծանութագրություներ
------------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑  Christel Caulet (2009 թ․ ապրիլի 4). "Nouvelle Star: pourquoi autant de finalistes en France ?". *Le Post* (in French). Արխիվացված է the original 2011 թ․ հուլիսի 21-ին. Retrieved 2011 թ․ փետրվարի 13.`{{cite news}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
5. ↑  «Монгол» кинонд дуучин Б.Амархүү Холливуудын ододтой хамтран тоглоно

Արտաքին հղումներ
----------------

* Երկրպագուների կայք
* «Премьер-министр» խմբի պաշտոնական կայք
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Ոսկանյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Վրեժ Ոսկանյան** (հունվարի 12, 1974(1974-01-12), Ստեփանակերտ, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - մարտի 17, 1993(1993-03-17), Կուսապատ, Թարթառի շրջան, Ադրբեջան), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Վրեժ Ոսկանյանը ծնվել է 1974 թ. հունվարի 12-ին Ստեփանակերտում։ Ավարտել է թիվ 3 միջնակարգ դպրոցը։ Շարժման առաջին օրվանից մասնակցել է ցույցերին։ Ծառայել է ականանետային մարտկոցում՝ որպես դասակի հրամանատար, այնուհետև՝ ԿՊՇ-ի 3-րդ գումարտակում։ Մասնակցել է Ջանհասանի, Քյոսալարի, Ասկերանի և Մարտունու շրջաններում մղված մարտերին։ Նա իր խմբով մասնակցել է նաև Մարտակերտի շրջանի ազատագրական մարտերին։ Կիչան գյուղի մոտ վիրավորվել է, դեռ չապաքինված նորից մարտի ելել։ Զոհվել է 1993 թ. մարտի 17-ին Կուսապատում՝ Ջանյաթաղ և Գյուլաթաղ գյուղերի ազատագրման համար մղված մարտում։ Հետմահու պարգևատրվել է «Մարտական խաչ» երկրորդ աստիճանի շքանշանով։ Ամուսնացած չէր։ Հանգչում է Ստեփանակերտի քաղաքային գերեզմանատանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Վրեժ Ոսկանյանը Արցախյան պատերազմի թանգարանի կայքում". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 5-ին. Retrieved 2014 թ․ մարտի 2. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ակսել Բակունց (այլ կիրառումներ)

**Ակսել Վահանի Բակունց** (մականունը՝ *Կոկա*, նոյեմբերի 22, 1946(1946-11-22), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հունվարի 13, 2012(2012-01-13), Երևան, Հայաստան), կոնտրաբասահար, երաժիշտ, ջազմեն։ Հայաստանի Հանրապետության արվեստի վաստակավոր գործիչ (2006)։

Աննա Բակունցի հայրը։

Կենսագրություն
--------------

Ակսել Բակունցը ծնվել է 1946 թվականին Երևանում։ Սովորել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի կոնտրաբասի դասարանում։ Ղեկավարել է «Կռունկ» (1966-1969, նաև հիմնադիրներից), «Սերպանտին» 1969 թվականից, 1971-1981 թվականներին՝ գեղարվեստական ղեկավար), «Արմինա» էստրադային երաժշտական համույթները, միաժամանակ՝ «Լևոն Մալխասյան, Ա. Թութունջյան, Ա. Զաքարյան, Ա. Բակունց» քառյակում։ Եղել է «Հայհամերգի» միավորման գեղարվեստական ղեկավարը, Հայաստանում վոկալ-գործիքային խմբերի հիմնադիրներից։ Մեծ ավանդ է ունեցել էստրադային արվեստի ոլորտի կադրերի պատրաստման գործում։ Հիմնել և ղեկավարել է «Հայհամերգ»-ին կից էստրադային ստուդիան, որը հետագայում վերանվանվել է Երևանի էստրադային և ջազային արվեստի պետական քոլեջի։ Մահացել է 2012 թվականի հունվարի 13-ին Երևանում։

Պարգևներ, մրցանակներ
--------------------

* Այսրկովկասյան երաժիշտ-կատարողների 3-րդ մրցույթի դափնեկիր (1969, Երևան),
* ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (2006),
* ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալ (2010)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Մահացել է Ակսել Բակունցը
2. ↑  "Ակսել Բակունցի կենսագրությունը avproduction.am կայքում". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 5-ին. Retrieved 2018 թ․ փետրվարի 20. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Հանրային ռադիոյի արխիվ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | AV Production |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: n88058958 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ երաժշտության հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Ալեքսանդրինո**, զբոսայգի, գտնվում է Սանկտ-Պետերբուրգի Կիրովյան մարզում։ Զբոսայգին գտնվում է Վետերանների փողոցի մեջտեղում։ Հրապարակի մակերեսը 110.52 հա է։

Ալեքսանդրինո զբոսայգին կառուցվել է 19-րդ դարի սկզբին։ Այն իր մեջ է ներառում նախկին Ալեքսանդրինո (հարավային հատված) և Ուլյանկա զբոսայգիները (հյուսիսային հատված), որոնք 18-րդ դարի երկրորդ կեսին պատկանում էին ռազմաքաղաքական գործիչ կոմս Իվան Չերնիշովին։ Որոշ ժամանակ անց՝ 19-րդ դարի կեսերին, զբոսայգիները գնում է կոմս Դմիտրի Շերեմետևը։

Համաշխարհային պատերազմի ժամանակ զբոսայգու տարածքը վնասներ է կրում. ոչնչանում են Ուլյանկա կալվածքի շինությունները, ամբողջությամբ փլուզվում է Չերնիշևյան ամառանոցի պատկերասրահն ու արևելյան հատվածի բակի տարածքը։ 1960 թվականին շենքը վերակառուցվում է։

1970-ական թվականներից սկսած Ալեքսանդրինո զբոսայգու տարածքը հանդիսանում էր Ուլյանկա և Ամառանոցային շրջանների բնակիչների համար հանգստի վայր։ 1980-ական թվականներին զբոսայգու կենտրոնական մասը վերակառուցվել է որպես հանգստի վայր։

* Այգու տարածքում գտնվող շենքերԱյգու տարածքում գտնվող շենքեր
* ԾառուղիԾառուղի
* 2008 թ2008 թ
* 
* 
* Չերնիշևի ամառանոցՉերնիշևի ամառանոց
* Չերնիշևի ամառանոցՉերնիշևի ամառանոց
* Աշնունը զբոսայգումԱշնունը զբոսայգում
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Преобразование парка «Александрино»
2. 1 2  Закон Санкт-Петербурга «О зелёных насаждениях общего пользования»
3. 1 2 3  "«Александрино», лесопарк". Արխիվացված է the original 2014 թ․ հուլիսի 14-ին. Retrieved 2019 թ․ հուլիսի 26.
4. 1 2 3  Современное состояние лесопарка «Александрино»
5. 1 2  Александрино

Արտաքին հղումներ
----------------

* Александрино
* «Александрино», лесопарк Archived 2014-07-14 at the Wayback Machine.
* Современное состояние лесопарка «Александрино»
**Ահմադ Աբդ ալ-Ռահման ալ-Խամիսի** (ամբողջական անունը՝ անգլ.՝ Ahmad Al-Khamisi, հունվարի 28, 1948(1948-01-28), Կահիրե, Եգիպտոս), եգիպտացի լրագրող և գրող։

Կենսագրություն
--------------

Ահմադ ալ-Խամիսին ծնվել է 1948-ի հունվարի 28-ին Կահիրեում՝ կիրթ ընտանիքում։ Մայրը ուսուցչուհի էր, իսկ հայրը՝ Աբդ ար-Ռահման ալ-Խամիսին՝ եգիպտացի հայտնի բանաստեղծ և լրագրող։

Ահմադ ալ-Խամիսին լրագրողի գործունեությունը սկսել է 1964 թվականին։ Արդեն 1965 թվականին «Sabah Al-Kheer» («Բարի լույս») և «Al-Qessa» ամսագրերում տպագրվել են ալ Խամիսիի առաջին ստեղծագործությունները։ Այդ ժամանակ հայտնի գրականագետ Յուսուֆ Իդրիսը ալ-Խամիսիին ներառել է «Al-Kateb» ամսագրում։

Ահմադ ալ-Խամիսիի «Երազանքներ, Թռչուն, Կառնավալ» պատմվածքների առաջին ժողովածուն լույս է տեսել 1967 թվականին։ Նա իրեն փորձել է նաև կինոարվեստում՝ գրելով «Պատկառելի ընտանիքներ» ֆիլմի (1968) սցենարը։

1968 թվականի փետրվարին Ահմադ ալ-Խամիսին ձերբակալվել է ուսանողական ցույցին մասնակցելու համար, նրան դատապարտել են և երկուսուկես տարի բանտ նստեցրել։ 1971 թվականին Ահմադ ալ-Խամիսին ազատ է արձակվել։

1972 թվականին տեղի է ունեցել ալ Խամիսիի գործունեության կտրուկ շրջադարձը, որը մեծամասամբ որոշել է նրա հետագա ճակատագիրը՝ նա լքել է Եգիպտոսը և ուսումը շարունակելու նպատակով մեկնել ԽՍՀՄ։ Այնտեղ՝ Մոսկվայի պետական համալսարանում, վարժ տիրապետել է ռուսերենին և ռուս գրականության ոլորտում ստացել թեկնածուական աստիճան (1992)։

Միևնույն ժամանակ ալ Խամիսին եղել է Աբու Դաբի (Abu Dhabi broadcasting service, 1989-1998) ռադիոծառայության, էմիրաթյան «Al Itihad» թերթի (1991-1998) և եգիպտական «Al-Ahaly» և «Al-Yasar» ամսագրերի թղթակիցը։

Ահմադ ալ-Խամիսին Եգիպտոսի լրագրողների միության և Եգիպտոսի գրողների միության անդամ է, տպագրվում է եգիպտական և արաբական մի շարք ամսագրերում՝ առավելապես քաղաքական թեմաներով, ինչպես նաև մշակութային հարցերով։

Ստեղծագործություն
-----------------

Ահմադ ալ-Խամիսիի ստեղծագործությունները հիմնականում նովելներ և հասարակական-քաղաքական հրապարակախոսություններ են․

* «Մոսկվան արցունքներին հավատում է» (հոդվածներ, 1991)
* «Պատերազմ Չեչնիայում» (հոդվածներ, 1996)
* «Մի կտոր գիշեր» (կարճ պատմվածքների ժողովածու, 2004)
* «Փակ դռներ Եգիպտոսում ղպտիների և մուսուլմանների միջև» (հոդվածներ, 2008)

Ահմադ ալ-Խամիսին հայտնի է նաև որպես ռուսական դասական ստեղծագործությունների և հրապարակախոսությունների թարգմանիչ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  "Ahmad Al Khamisi" (in English/Arabic). Arab World Books. Արխիվացված from the original on 2013 թ․ հուլիսի 2. Retrieved 2009 թ․ օգոստոսի 1.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
**Վյանտա** (լիտ.՝ Venta), Լիտվայի Շյաուլյայի գավառի Ակմյանսկի շրջանում գտնվող քաղաք, Վյանտայի վարչական կենտրոն։ Բնակչությունը 2010 թվականի տվյալներով կազմել է 2867 մարդ։

Աշխարհագրություն
----------------

Այն գտնվում է Վենտա գետի աջ ափին, Վեկշնյայ քաղաքից 12 կմ հեռավորության վրա և Պապիլից 9 կմ հեռավորության վրա՝ Վենտա շրջանային պարկում։ Քաղաքի միջով է անցնում Կուրշենայ-Մաժեկյայ մայրուղին։ Մաժեկյայ-Շյաուլյայ գծի վրա երկաթուղային կայարան է։

Պատմություն
-----------

Ձևավորվել է 1966 թվականին՝ երկու բնակավայրերի՝ Բաուսկաս և Պուրվիա գյուղերի միավորումից հետո։ 1972 թվականին բացվել է գիմնազիա։ 1978 թվականին Վյանտան դարձել է քաղաքային տիպի բնակավայր։ Մինչև 1991 թվականը եղել է Լիտվական ԽՍՀ-ի (ԽՍՀՄ) կազմում։ 1991 թվականից Լիտվայի մաս է կազմել։ 1995 թվականին ստացել է քաղաքի կարգավիճակ։ 1995 թվականից նույնանուն միավորման կենտրոնն է։

2009 թվականին կառուցվել է Կույս Մարիամի անարատ հղիության եկեղեցին (Švč. Mergelės Marijos Nekaltojo Prasidėjimo bažnyčia): Տաճարն անվանում են Լիտվայի հազարամյակի եկեղեցի, քանի որ այն Լիտվայի միակ կոստյոլն (կաթոլիկ եկեղեցի) է, որը կառուցվել է 2009 թվականին, երբ նշվել է երկրի հիշատակման հազարամյակը։

Բնակչություն
------------

| Վյանտայի բնակչության շարժը
  |
| --- |
| Տարեթիվ
  | 1979
  | 1989
  | 2001
  | 2010
  |
| Բնակիչներ
  | 3 240
  | 3 827
  | 3 412
  | 2 867
  |
|

Տնտեսություն
------------

Քաղաքի շրջակայքը հարուստ է կրաքարով։ Դրա հիման վրա ստեղծվել են ձեռնարկություններ` կրաքարի, սիլիկատային աղյուսի, կտորեղենի արտադրության համար։

Տեսարժան վայրեր
---------------

Անարատ հղիության տաճար
* Անարատ հղիության կոստյոլ (կառուցվել է 2009 թվականին)։

Երաժշտական դպրոցում ստեղծվել է "Ventukai" ժողովրդական երաժշտական անսամբլը, որը 2004 թվականին հաղթել է Համալիտվական երգի փառատոնում։

Հայտնի բնակիչներ
----------------

Յուոզաս Միլտինիսի (1907-1994)` խորհրդային դերասան, թատրոնի ռեժիսոր, Լիտվայի ԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1948), Լիտվայի ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1965), ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1973), Լենինի շքանշանի դափնեկիր։

Քաղաքի զինանշանը
----------------

Զինանշանը հաստատվել է 1999 թվականի օգոստոսի 9-ին։ Նկարի հեղինակը Ռայմոնդաս Միկնևիչյուսն է։ Շրջված հեծանակը հիշեցնում է "V" տառը` քաղաքի անվան առաջին տառը։

Անվան ստուգաբանություն
----------------------

Քաղաքի անվանումը գալիս է քաղաքի միջով հոսող Վենտա գետի անունից։

Ծանոթագրություն
---------------

1. ↑  "Ventos Švč. Mergelės Marijos Nekaltojo Prasidėjimo bažnyčia". *Mažylio.lt* (in լիտվերեն). Mažylio.lt. Արխիվացված է the original 2018 թ․ փետրվարի 28-ին. Retrieved 2018 թ․ փետրվարի 27. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  Геральдикум.ru

Արտաքին հղումներ
----------------

* Финал фестиваля песни, организованного NML(լիտվ.)


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 247225443 · WorldCat VIAF: 247225443 |

 |
**Աղա Ջաֆար օկլի Մեհտիև** (ադրբ.՝ Ağa Cəfər oğlu Mehdiyev, մարտի 21, 1920(1920-03-21), Lahıc, Շամախիի գավառ, Բաքվի նահանգ, Ադրբեջանի Ժողովրդավարական Հանրապետություն - մայիսի 15, 2003(2003-05-15), Բաքու, Ադրբեջան), Ադրբեջանցի նկարիչ, Ադրբեջանի նկարիչների միության անդամ, Ադրբեջանական ԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ (1988), Ադրբեջանի Հանրապետության ժողովրդական նկարիչ(2002)։

Կենսագրություն
--------------

Աղա Ջաֆար օկլի Մեհդիևը ծնվել է 1920 թվականի մարտի 21-ին Իսմայիլի շրջանի Լահիջ գյուղում։ Նա սովորել է Ազիմ Ազիմզադեի անվան Ադրբեջանի պետական արվեստի քոլեջում։ 1938 թվականին Ադրբեջանի Գեղանկարչության ուսումնարանն ավարտելուց հետո նա մասնակցել է Ադրբեջանում և ԽՍՀՄ բազմաթիվ ցուցահանդեսների։ Նա իր աշխատանքում լայնորեն օգտագործել է բնապատկերային և դիմանկարային ժանրերը և նկարել ռազմահայրենասիրական նկարներ։ Աղա Մեհդիևը 1994 թվականին ընդունվել է Ադրբեջանի նկարիչների միություն։

Նկարչի աշխատանքների անհատական ցուցահանդեսները կազմակերպվել են Բաքվում 1961, 1970, 1981 և 1988 թվականներին։

Աղա Մեհտիևի աշխատանքները ցուցադրվել են Գերմանիայում, Հունգարիայում, Ռումինիայում, Բուլղարիայում, Իտալիայում, Շվեդիայում, Ավստրիայում, Կանադայում, Ֆրանսիայում, Ճապոնիայում, Լեհաստանում, Իսպանիայում, Թուրքիայում, Ռուսաստանում, ԱՄՆ-ում, Եգիպտոսում, Իրաքում և այլ երկրներում։

Ժողովրդական նկարիչ Աղա Մեհդիևը մահացել է 2003 թվականի մայիսի 15-ին Բաքվում։

Մրցանակներ
----------

* Ադրբեջանական ԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ - 7 մայիս, 1988 թ.
* Ադրբեջանի Հանրապետության ժողովրդական նկարիչ - 30 մայիս, 2002 թ.
* Ադրբեջանի Հանրապետության Նախագահի կրթաթոշակ (մրցանակ Ադրբեջանում) - 11 հունիս, 2002 թ.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Աղա Ջաֆար օկլի Մեհտիև
2. ↑  Təbiət və həyat rənglərin ecazkar aləmində
3. ↑  Աղա Մեհտիև
4. ↑  ""Təsviri sənət xadimlərinə Azərbaycan Respublikası fəxri adlarının verilməsi haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI PREZİDENTİNİN FƏRMANI"". Արխիվացված է the original 2020 թ․ փետրվարի 19-ին. Retrieved 2021 թ․ մարտի 15.
5. ↑  ""Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdlərinin verilməsi haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI PREZİDENTİNİN SƏRƏNCAMI"". Արխիվացված է the original 2020 թ․ փետրվարի 26-ին. Retrieved 2021 թ․ մարտի 15.
**Ահմեդ Արիֆ գրականության թանգարան-գրադարան** (թուրքերեն՝ Ahmet Arif Edebiyat Müze Kütüphanesi), գրական թանգարան և արխիվ` նվիրված թուրքական գրականությանը։ Այն կրում է բանաստեղծ Ահմեդ Արիֆի անունը (1927-1991)։ Տեղակայված է Դիարբեքիրում, Թուրքիայում, հիմնվել է Մշակույթի և տուրիզմի նախարարության կողմից և բացվել է 2011 թվականի հունիսի 1-ին։
Թանգարանը տեղակայված է տիպիկ դիարբեքիրյան ճարտարապետություն ունեցող պատմական շենքում, որն ավելի քան 120 տարեկան է։ Այն գտնվում է Ջամիի Քեբիրի հարևանությամբ գտնվող Սուր թաղամասում։ Վեց սենյականոց ստոայով շենքը նախագծված է քառակուսի ձևով և շրջապատված է լայն բակով։ Այն ունի 360 քմ տարածք` ներառյալ բակը։ Համարվում է, որ շենքը եղել է Ահմեդ Արիֆի տունը։ Շենքի վերանորոգումը թանգարան դարձնելու համար արժեցել է 93.000 թուրքական լիրա, 75.000 լիրա ծախսվել է ձևավորման ու կահավորման համար։

Թանգարանը նվիրված է Ահմեդ Արիֆի կյանքին ու աշխատանքներին, որոշ անձական իրեր ցուցադրված են։ Ցուցադրված են նաև Հարավարևելյան Անատոլիայի հայտնի հեղինակների լուսանկարներ։ Թանգարանը պարունակում է ավելի քան 2000 գիրք և 60 պարբերականներ, որոնց մեջ կան գրականության ու պատմության վերաբերյալ գրքեր։ Թանգարանում կազմակերպվում են քննարկումներ տարբեր հեղինակների վերաբերյալ, բանաստեղծական ներկայացումներ և գրելու վարպետության դասեր։ Տարվա ինը ամիսների ընթացքում այցելուները հնարավորություն ունեն գիրք ընթերցել հսկա ընկուզենու տակ, որը գտնվում է շենքի կենտրոնական մասում։

Դիարբեքիրի թանգարան-գրադարանը երկրի այլ վայրերում հիմնված նմանատիպ հաստատությունների մաս է, որոնք կրում են տվյալ տարածաշրջանի որևէ հայտնի գրողի անունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7  "Ahmed Arif Edebiyat Müze Kütüphanesi" (in Turkish). Diyarbakır Valiliği. Արխիվացված է the original 2014 թ․ մարտի 8-ին. Retrieved 2014 թ․ փետրվարի 26. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
2. 1 2 3 4 5  "Ahmed Arif Edebiyat Müze Kütüphanesi Eski Kaynakları Bir Araya Getiriyor" (in Turkish). Basın Yayın Enformasyon Geneş Müdürlüğü. Արխիվացված է the original 2015 թ․ սեպտեմբերի 23-ին. Retrieved 2014 թ․ փետրվարի 26. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
3. 1 2 3 4 5  "Ahmet Arif Edebiyat Müze Kütüphanesi" (in Turkish). Diyarbakır İl Halk Kütüphanesi. Արխիվացված է the original 2014 թ․ փետրվարի 26-ին. Retrieved 2014 թ․ փետրվարի 26. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
4. 1 2 3 4 5  "Ahmet Arif Müzesi tamamlandı". *Habertürk* (in Turkish). 2011 թ․ մայիսի 19. Արխիվացված է the original 2015 թ․ սեպտեմբերի 24-ին. Retrieved 2014 թ․ փետրվարի 26. `{{cite news}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
5. ↑  "Latest literature museum opens in Erzurum". *Hürriyet Daily News*. 2012 թ․ հուլիսի 2. Retrieved 2014 թ․ փետրվարի 26.
**Վրանաձև զանգակատուն** (ռուս.՝ Шатровая колокольня), երկհարկ զանգակատունՌուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Ակսայի շրջանի Ստարոչերկասկայա ստանիցայում։ Իր տեսակի միակ շենքը երկրի հարավում։

Պատմություն
-----------

1730 թվականին Ստարոչերկասկի Քրիստոսի Հարության Զորքի տաճարի կողքին հիմնադրվել և կառուցվել է երկհարկ վրանաձև աշտարակ-զանգակատուն։ Նրա բարձրությունը ավելի քան 45 մետր էր։ Զանգակատան առաջին և երկրորդ հարկերում 1744-1857 թվականներին պահվել է կազակական ռազմական արխիվը։ 1751 թվականին Ստարոչերկասկիում մկրտվել է 1812 թվականի Հայրենական պատերազմի ապագա հերոս, Դոնի կազակական զորքի ատաման, հեծելազորի գեներալ, Ռուսական կայսրության XVIII դարի վերջի - XIX դարի սկզբի բոլոր պատերազմների մասնակից Մատվեյ Իվանովիչ Պլատովը (1753-1818)։

Նկարագրություն
--------------

Զանգակատունը բաղկացած է ներքնահարկից, քառանիստից, ութանիստից և վրանից, որը պսակվում է խաչով։ Վրանի չափը զգալիորեն փոքրացված է նրան նախորդող ութանիստ հարկի համեմատ։ Ներքնահարկում որոշ ժամանակ եղել է բանտ, որտեղ պահվել են հատկապես կարևոր հանցագործները։ Առաջին հարկը ութանիստ էր պատերի երկու մետր հաստացումով։ Երկրորդ հարկն ունեցել է դիտահարթակ։ Զանգակատան ամենաբարձր մասում` ութանիստում, հաստ պատերի միջով անցնում է քարե սանդուղք։ Իսկ կլոր պատուհաններում, որոնք գտնվում են այդ հատվածում, տոնական միջոցառումների ժամանակ դրվել են այրվող ճրագաթասեր` ստեղծելով տոնական լուսավորություն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Постановление Совета Министров РСФСР № 1327 от 30.08.1960
2. ↑  "Старочеркасск.Музей-заповедник, Столица Донского казачества". *Ростовчанка* (in ռուսերեն). 2015 թ․ մարտի 26. Արխիվացված է the original 2017 թ․ ապրիլի 15-ին. Retrieved 2017 թ․ ապրիլի 14. `{{cite news}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  ""Шатровая колокольня"". siamz-ro.ru. Արխիվացված է the original 2017 թ․ ապրիլի 15-ին. Retrieved 2017 թ․ ապրիլի 14. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  Туризм в Донском крае. "Описание достопримечательностей Старочеркасска". tourism.donrise.ru. Retrieved 2017 թ․ ապրիլի 14.
**Ալամո օթյակ No. 44**, Ա. Ֆ. և Ա. Մ. մասոնական ամենահին օթյակը Տեխաս նահանգի Բեխար շրջանի Սան Անտոնիո քաղաքում։ Այն գտնվում է Տեխասի Մեծ օթյակի իրավասության ներքո։ Օթյակին արտոնություն շնորհվել է 1848 թվականի հունվարի 15-ին Տեխասի Մեծ օթյակի կողմից։ Այն պարգևատրվել է Ալամոյի Հարավային պատին տեղադրված Երկար Բարաքի ափսեով՝ օթյակը հռչակելով որպես «Մասոնականության ծննդավայր Արևմտյան Տեխասում»։ Օթյակը, որը «կապույտ» կամ արհեստավոր օթյակ է, այժմ հանդիպում է Սան Անտոնիոյի շոտլանդական ծիսակարգի մայր տաճարում, որը գտնվում է Ալամո համալիրի մոտակայքում։

Պատմություն
-----------

Ալամոյի պայքարի տարբեր փուլերում այն ներկայացրել են մասոններ, ներառյալ` Ջեյմս Բ. Բոնհամը, Ջեյմս Բովին, Դավիթ Քրոկեթը, Ալմերոն Դիքինսոնը և Վիլյամ Բ. Թրավիսը։ Օթյակի առաջին վարպետը հանդիսացել է ԱՄՆ կամավորների վարպետի օգնական, կապիտան Ջեյմս Հ. Ռալսթոնը։ Օթյակի նախնական անդամները հիմնականում եղել են զինվորական սպաներ, որոնք արդեն մասոնական էին։ Օթյակը մի քանի ամիս իր հանդիպումներն անցկացրել է Երկար զորանոցի վերնահարկի սենյակում, մինչև որ 1848 թվականի հունիսի 24-ին տեղափոխվել է Ալամո պլազայի իր սեփական սրահը։ Իր պատմության ընթացքում Ալամո օթյակ No. 44-ի 2 նախկին վարպետները (Ջեյմս Հ. ՄաքԼերի (1881) և Ա. Վ. Հաուսթոն (1914)) ծառայել են որպես Տեխասի մեծ վարպետներ։

Ալամո օթյակ No. 44-ը կազմակերպել է մասոնների ամենամյա հավաք Ալամո մատուռի ներսում, իրադարձություն, որը ներառել է մասոնների գերարտոնության հասարակական երթ։

Նախկին վարպետներ
----------------

Ստորև ներկայացված է Ալամո օթյակ No. 44-ի նախկին վարպետների ցուցակը.

* 2018` Ռոբերտ Մ. Պարկ
* 2017` Թոնի Կիմբալ
* 2016` Անտոնի Դ. Հարրիս
* 2015` Միքայել Գոլլահոն
* 2014` Մաքս Մ. Չարսվել Կրտսեր
* 2013` Բրադի Ջոնսոն
* 2012` Գրիգորի Դ. Վրայթ
* 2011` Գրիգորի Դ. Վրայթ
* 2010` Սքոթ Միկոս
* 2009` Լարրի ՄըքՆեյմ
* 2008` Միքայել Գուդրիչ
* 2007` Ջեյմ Գարզա
* 2006` Էդվարդ Վ. Օ'Բանիոն
* 2005` Ռոլանդ Գ. Հավենս
* 2004` Արմանդո Սոթո Սր.
* 2003` Դանիել Կ. Սքաուեր
* 2002` Էուլալիո Ց. Գոնզալեզ
* 2001` Սթեվեն Ց. Սթանֆիլ
* 2000` Վիլյամ Ֆ. Ջամիսոն
* 1999` Ռոբերտ Մ. ԴեՎալթ
* 1998` Գուադալուպե Գութիերեզ
* 1997` Էուլալիո Ց. Գոնզալեզ
* 1996` Ռոբերտ Մ. ԴեՎալթ
* 1995` Ց.Ռ. ՄքՔորմիք II
* 1994` Ռուլալիո Ց. Գոնզալեզ
* 1993` Ջեսուս Ա. Գարզա
* 1992` Ջեսուս Ա. Արաիզա
* 1991` Չաս. Ա. երիտասարդ
* 1990` Հենրի Վ. Փուլի
* 1989` Դոնալդ Ռ. Վեբսթեր
* 1988` Չարլզ Ա. Կի
* 1987` Քեննեթ Ռ. Թուք
* 1986` Չարլզ Ա. երիտասարդ
* 1985` Վ.Գ. Հովեթ Կրտսեր
* 1984` Ջորջ Հ. Թրումբո Կրտսեր
* 1983` Գորդոն Ց. Էլլիս
* 1982` Ջոն Բ. Սըրզըն
* 1981` Դոնալդ Լ. Լիվելի
* 1980` Ջեյմս Ն. Հիգդոն
* 1979` Քոնրադ Քար
* 1978` Ռոբերտ Լ. Վանդ
* 1977` Թոմաս Հ. Բեյլի
* 1976` Դ.Ա. Շվարզ II
* 1975` Օ.Դ. Քրեսվել Կրտսեր

Տես նաև
-------

* Մասոնականություն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2021 թ․ փետրվարի 10-ին. Retrieved 2020 թ․ նոյեմբերի 26.
2. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2019 թ․ հունվարի 27-ին. Retrieved 2020 թ․ նոյեմբերի 26.
3. ↑
4. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2017 թ․ հուլիսի 30-ին. Retrieved 2020 թ․ նոյեմբերի 26.
**Աղասի Մանուկյան** (մարտի 27, 1967(1967-03-27), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - մարտի 19, 2018(2018-03-19), Միչիգան, ԱՄՆ), խորհրդային և հայ հունահռոմեական ոճի ըմբիշ, Եվրոպայի առաջնության կրկնակի արծաթե մեդալակիր (1994, 1995), աշխարհի գավաթակիր (1988), աշխարհի չեմպիոն (1993), ԽՍՀՄ միջազգային կարգի սպորտի վարպետ (1987)։

Կենսագրություն
--------------

Աղասի Մանուկյանը ծնվել է 1967 թվականի մարտի 27-ին Լենինականում։ Ըմբշամարտով սկսել է զբաղվել 1977 թվականից՝ Արամ Սարգսյանի ղեկավարությամբ։ 1987 թվականին հաղթել է Եվրոպայի երիտասարդական առաջնությունում։ 1988 թվականին եղել է ԽՍՀՄ ազգային հավաքականի անդամ և նրա կազմում դարձել Աշխարհի առաջնության գավաթակիր։

Հայաստանի անկախացումից հետո հանդես է եկել Հայաստանի ազգային հավաքականի կազմում։ 1993 թվականին Ստոքհոլմում նվաճել է աշխարհի չեմպիոնի տիտղոսը։ Եզրափակչում հաղթել է ռուս հայտնի ըմբիշ, աշխարհի և Եվրոպայի երկակի չեմպիոն Ալեքսանդր Իգնատենկոյին։ Այդ հաջողության շնորհիվ նա պատմության մեջ մտավ որպես առաջին ըմբիշ և երկրորդ մարզիկը (բռնցքամարտիկ Նշան Մունչյանից հետո), ով, հանդես գալով անկախ Հայաստանի դրոշի ներքո, դարձավ աշխարհի չեմպիոն։

Հետագայում Աղասի Մանուկյանը երկու անգամ դարձել է Եվրոպայի առաջնության մրցանակակիր, մասնակցել Ատլանտայի օլիմպիական խաղերին։ 1996 թվականին ավարտել է իր մարզական կարիերան և սկսել զբաղվել մարզչական գործունեությամբ։ 1998–1999 թվականներին եղել է Հայաստանի երիտասարդական հավաքականի գլխավոր մարզիչ։ 2001–2004 թվականներին աշխատել է Շիրակի մարզի Սպորտկոմիտեում։ 2006 թվականին տեղափոխվել է ԱՄՆ։ 2011 թվականից աշխատել է Մարքեթի (Միչիգան նահանգի) Օլիմպիական կրթական կենտրոնում։

Վախճանվել է ԱՄՆ-ում երկարատև հիվանդությունից հետո, 50 տարեկանում։

Ընտանիք
-------

* Միքայել Ցոլակի Մանուկյան (ծն. 1964) - եղբայրը, խորհրդային հունահռոմեական ոճի ըմբիշ, աշխարհի և Եվրոպայի (1984) երիտասարդական առաջնության չեմպիոն։
* Սամվել Ցոլակի Մանուկյան (ծն. 1974) - եղբայրը, խորհրդային հունահռոմեական ոճի ըմբիշ, Հայաստանի չեմպիոն, Օլիմպիական խաղերի մասնակից (1996)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ըմբշամարտ. Մահացել է աշխարհի 1993թ.-ի չեմպիոն Աղասի Մանուկյանը (հայ.)
2. ↑
3. ↑  Մի շարք աղբյուրներում Աղասի Մանուկյանի ծննդյան օրը սխալմամբ համարվում է փետրվարի 27-ը։
4. ↑  Olympian coaches at USOEC(անգլ.)
5. ↑  "Ըմբշամարտ. Մահացել է աշխարհի չեմպիոն Աղասի Մանուկյանը". Արխիվացված է the original 2018 թ․ մարտի 21-ին. Retrieved 2018 թ․ մարտի 20. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
6. ↑  [ Սամվել Մանուկյանի պրոֆիլը միասնական ոճի ըմբշամարտի միջազգային ֆեդերացիայի կայքում(անգլ.)]

Արտաքին հղումներ
----------------

* 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Olympic Channel · Միասնական պայքարի աշխարհ · ՄՕԿ · WikiTree |

 |
«**Վհուկների ժամանակը**», ամերիկյան ֆիլմ, թողարկված 2011 թվականին հունվարի 6-ին։

Սյուժե
------

Ֆիլմի գործողությունները կատարվել են 14-րդ դարում։ Լեգենդար խաչակիրներ Բեյմենը և Ֆելսոնը խաչակրած արշավանքից՝ թուրքերի կողմից գրավված Իզմիրից վերադառնում են Եվրոպա (1343-1348)։ Ասպետների վերադառնալու պատճառը դառնում է մի աղջկա մահը Իզմիրի գնդակոծության ժամանակ՝ Բեյմենի կողմից։ Դրանից հետո Բեյմանն սկսում է մտածել, որ խաղաղ բնակիչների սպանությունը «Աստծո ձեռնտու չէ»։  
Սակայն Եվրոպայում այդ պահին իր գագաթնակետին է հասել «Սև մահ» համաճարակը։ Մարբուրգում մահամերձ Դ'Ամբրուազը մեղադրում է Բեյմենին և Ֆելսոնին դասալքության մեջ, բայց խոստանում է ներել, եթե նրանք կատարեն մի կարևոր առաջադրանք. երիտասարդ գեղջկուհուն, որ եկեղեցականների կարծիքով «վհուկ» է և տարածել է ժանտախտն ամբողջ շրջանով, հասցնել հեռու վանք, որտեղ տեղացի վանականների օգնությամբ նրա կախարդությունը պետք է «քամուն տրվի»։ Բեյմենը և Ֆելսոնը համաձայնվում են, սակայն Բեյմենը ասում է իր պայմանները՝ աղջկան պետք է դատել ճշմարիտ։  
Էկհարտ ասպետի, Դեբելզակ քահանայի և Հագամար ուղեկցի հետ նրանք ուղևորվում են հեռու ճամփա։ Այդ ժամանակ ծեր կարդինալը մահանում է և նրա ծառա Կայը մեկնում է ուղեկցորդի հետևից, որպեսզի միանա նրան, որը հաջողվում է դժվարությամբ։ Սկզբում խաչակիրները աղջկան համարում են «զրպարտված», բայց շուտով առեղծվածային պատահարներից հետո հանգում են այն մտքին, որ կարդինալը ճիշտ էր։ Բեյմենի և Ֆելսոնի ուղեկիցները մահանում են մեկը մյուսի հետևից։ Էկհարտը մահանում է Կայի սրից, Կային դնելով իր՝ ժանտախտից մահացած աղջկա տեղը։ Հագամերը մահանում է Վորդմվունդյան անտառում՝ գայլերով պատառոտվելով։  
Վանք հասնելով՝ ընկերները հասկանում են, որ բոլոր վանականները մահացել են ժանտախտից։ Մահացու վիրավոր Բեյմենը մահից առաջ տեսնում է երիտասարդ գեղջկուհուն, որը արդեն ազատ է դևից և խնդրում է Կային խնայել իրեն։  
Ֆիլմի վերջում Կայը և Աննան կանգնած են Դեբելզակի, Բեյմենի և Ֆելսոնի գերեզմանների առջև։ Աննան խնդրում է Կային պատմել իր փրկիչների մասին, որից հետո նրանք մեկնում են գրքի հետ։

Դերակատարներ
------------

* Նիկոլաս Քեյջ - Բեյմեն
* Ռոն Փերլման - Ֆելսոն
* Սթիվեն Մուր - Դեբելզակ
* Ռոբերտ Շիեն - Կայ
* Քլեր Ֆոյ - Աննա
* Ուլրիխ Թոմսեն - Էկխարդ
* Սթիվեն Գրահամ - Խագամար
* Քրիստոֆեր Լի - Կարդինալ Դ՛ Ամբրուազը

Արձագանքներ
-----------

Ֆիլմում կինոքննադատներից հիմնականում ստացել է բացասական արձագանքներ։ Rotten Tomatoes-ում ֆիլմը 110-ից ընդամենը 11 դրական գրախոսություն է ստացել։ Metacritic-ում 100 միավորից 28-ը։ Ռոջեր Էբերթը գնահատել է 4-ից 2 աստղ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "информация на оф. сайте". Արխիվացված է the original 2010 թ․ դեկտեմբերի 18-ին. Retrieved 2016 թ․ հուլիսի 31.
2. ↑  "Season of the Witch Movie Reviews". Rotten Tomatoes. Retrieved 3 декабря, 2011. Կաղապար:Рейтинг-10
3. ↑  "Season of the Witch". Metacritic. Արխիվացված from the original on 2012 թ․ հուլիսի 8. Retrieved 3 декабря, 2011. Կաղապար:Рейтинг-10
4. ↑  "Season of the Witch  :: rogerebert.com :: Reviews".(չաշխատող հղում)

Արտաքին հղումներ
----------------

* ֆիլմի պաշտոնական կայքը Archived 2015-06-12 at the Wayback Machine.
* ֆիլմի պաշտոնական կայքը ռուսերեն Archived 2010-12-28 at the Wayback Machine.
* Վհուկների ժամանակը(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
**Ամի դյու Շամբերտեն** (ֆր.՝ Ami du Chambertin) կամ **Լ’Ամի դյու Շամբերտեն** (ֆր.՝ L'Ami du Chambertin), կովի կաթից պատրաստված, կիսաչոր ֆրանսիական պանիր։

Էպուաս փափուկ պանրի նման պանիր։

Պատնություն
-----------

Ամի դյու Շամբերտենը պատրաստել է 1950 թվականին ֆրանսիացի պանրեգործ Ռայմոն Գոգը, որն ապրում էր Ժեվրե-Շամբերտեն խաղողի այգիների մոտ։ Պանրի անունը ընտրված է պանրագործի կողմից։

Արտադրություն
-------------

Պանրի պատրաստման համար օգտագործվում է Բրյուն, ֆրանսիական Սիմենթալ և Մոնբելյարդ երեք ցեղատեսակի կովերի կաթ։ Պանրի գործարանում կաթը հավաքում են ավելի քան 13 արտադրողներից։ Ստացվող պանրի համը հիմնականում պայմանավորված է դաշտերի (որտեղ արածում են կովերը) բուսականությամբ։ Ամի դյու Շամբերտենը արտադրվում է գարունից աշուն ընկած ժամանակահատվածում։ Պանիրը 1-2 ամիս պահվում է խոնավ ամբարներում։ Հասունացման ընթացքում պանրի կեղևը պարբերաբար լվացվում է «Մարկ դե Բուրգոն» (ֆր.՝ Marc de Bourgogne) բրենդիով, ինչը նրան տալիս է դեղին գույն և բնորոշ համ։

Նկարագրություն
--------------

Պանրի գլուխներն ունեն 8,5—9 սանտիմետր տրամագծով, 4—4,5 սանտիմետր բարձրությամբ և 250 գրամ քաշով սկավառակի տեսք։ Պանրի գլուխները խոնավ են, կնճռոտ և ունեն կարմրադեղին գույն։ Պանիրն օժտված է բրենդիին բնորոշ սուր բույրով և նուրբ կաթնային համով։

Gevrey Chambertin կարմիր կամ Puligny-Montrachet սպիտակ գինիների հետ օգտագործվում է որպես ուտեստ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Ами дю Шамбертен (Ami du Chambertin)" (in ռուսերեն). «Сыры Франции». Արխիվացված է the original 2017 թ․ հուլիսի 21-ին. Retrieved 2016 թ․ դեկտեմբերի 19. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. 1 2  Джульет Харбатт, 2012, էջ 32
3. ↑  Французские сыры: иллюстрированная энциклопедия, 2003, էջ 133
4. 1 2 3  "Ами дю Шамбертен" (in ռուսերեն). «Сыры Франции». Արխիվացված է the original 2016 թ․ հոկտեմբերի 31-ին. Retrieved 2016 թ․ դեկտեմբերի 19. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Գրականություն
-------------

* *Джульет Харбатт* Лучшие сыры мира. — М.: Издательство «BBPG», 2012. — 352 с. — ISBN 978-5-93679-168-0
Ալբանական գինու սորտերը Ալբանիայում
**Ալբանական գինին** բնութագրվում է իր յուրահատուկ քաղցրությամբ և բնիկ տեսակներով։ 2009 թվականին Ալբանիան արտադրել է 17,500 տոննա գինի։ Կոմունիստական ժամանակաշրջանում արտադրական տարածքները ընդլայնվել են 20000 հա

Պատմություն
-----------

Ալբանիան ունի խաղողագործության հին պատմություն։ Հին հռոմեացի գրող Պլինիոսը ալբանական գինին նկարագրում էր որպես «շատ քաղցր կամ հյութալի», և գինիների մեջ այն զբաղեցնում էր երրորդ տեղը։ Ալբանացի ընտանիքներն ավանդական կերպով իրենց այգիներում աճեցրել են խաղող՝ գինեգործության և Ռակիայի համար։

Կոմունիստական ժամանակաշրջանում պլանտացիաների մեծ մասի բերքն արտահանվում էր։ Կոմունիզմի փլուզումից հետո Իտալիայից և այլ երկրներից բազմաթիվ գաղթականներ վերադարձան և ձեռնամուխ եղան նոր գինեգործական պլանտացիաների ստեղծմանը։

Գինի արտադրող շրջաններ
----------------------

Ալբանիան բաժանվում է գինի արտադրող 4 շրջանների

* Արևմտյան դաշտավայր,
* Կենտրոնական լեռնոտ մարզ
* Արևելյան ենթալեռնային շրջան
* Լեռնային շրջան

Գինեգործական լավագույն շրջաններն են Բերետը, Կորչան, Տիրանան, Դուրրասը։

### Գինեգործություն

Ալբանիայի ամենահայտնի գինեգործական վայրերն են՝ Rilindja, Skenderbeu, Çobo, Luani, Bardha, Arberi, Sara, Vintage, Kardinal, և Kokomani.

Լավագույն ալբանական գինիներն են՝

* Debine (սև և սպիտակ)
* Kallmet
* Mereshnik
* Mjaltez
* Serine (կարմիր և սպիտակ)
* Shesh i Bardhe
* Vlosh

Տես նաև
-------

* Ալբանական խոհանոց

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Wine production (tons)". Food and Agriculture Organization. p. 28. Արխիվացված from the original on 2011 թ․ մայիսի 20. Retrieved 2011 թ․ ապրիլի 18.
2. 1 2 3 4   Archived 2011-02-08 at the Wayback Machine. Wine Albania Portal
3. ↑  *The Laws of Fermentation and the Wines of the Ancients*. Bronson Press. p. 41. Retrieved 2011 թ․ ապրիլի 10.
4. ↑  *Albania*. Bradt. p. 42. Retrieved 2011 թ․ ապրիլի 10.
5. ↑  "The technology of wine making". Avi Pub. Co. p. 42. Retrieved 2011 թ․ ապրիլի 10.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Wine Albania Portal Archived 2011-02-08 at the Wayback Machine.
* Albanian Association of Sommeliers Archived 2016-10-09 at the Wayback Machine.
* Some Brands of Albanian Wine Archived 2016-03-22 at the Wayback Machine.

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Ալբանական գինի** կատեգորիայում։ |
Պլաստիկից բեռնարկղ անիվների վրա
Մետաղական բեռնարկղ անիվների վրա
Աղբատար մեքենա
Աղբի խորացված բեռնարկղեր
**Աղբի բեռնարկղ**, հատուկ տարողություն, որը ծառայում է կենցաղային կամ շինարարական թափոնները դրանցում առժամանակ կուտակելու համար։ Արտադրվում են առավելապես պլաստիկից, մետաղից։ Հոմանիշ տերմիններ են նաև *աղբաման, աղբարկղ։*

1875 թվականին Մեծ Բրիտանիայում են առաջին անգամ ներդրվել կենցաղային թափոնների բեռնարկղերը՝ թափոնների համակարգված հավաքման համար։

Աղբի բեռնարկղերի տեսակներ
-------------------------

**Աղբի** **բակեր փոքր ծավալի ԿԿԹ հավաքելու համար,** բեռնարկղեր՝ սկսած 0.75 մ3 ծավալից (քաշը սկսած 85 կգ-ից)։ Օգտագործվում է բնակելի տներից, ոչ արտադրական հիմնարկություններից ոչ մեծ ծավալների թափոնների կուտակման համար։

**Աղբի բեռնարկղեր մեծ ծավալի ԿԿԹ հավաքելու համար,** բեռնարկղեր՝ սկսած 6 մ3-ից մինչև 14 մ3 (քաշը՝ սկսած 360 կգ-ից)։ Օգտագործվում են աղբի կուտակային հավաքման համար և բեռնատար մեքենաներով կենտրոնացված դուրս տանելու համար։ Կիրառման ոլորտը լայն է՝ բնակերի զանգվածներ, շինարարություն, ամառանոցային կոոպերատիվներ։ Բեռնարկղերը դուրս են տարվում աղբատար մեքենաներով, որոնք կահավորված են հատուկ ձեռնածուներով բռնելու համար։

հապավում «Կոշտ թափոնների ուտիլացման և պահման կետ»։ Աղբի բեռնարկղի առավել գործածական անվանումը,:

**Աղբի համար տրանսպորտային բեռնարկղեր,** 15 մ3-ից մինչև 40 մ3 (քաշը սկսած 2250 կգ-ից) ծավալով բեռնարկղեր՝ ծանր շինարարական աղբի և մետաղաջարդվածքի տեղաձոխման համար, կոշտ կենցաղային թաձոնների և խոշոր-գաբարիտային աղբի համար։

**Մամլիչ-բեռնարկղերը,** հատուկ մամլիչով հանդերձված բեռնարկղեր։ Օգտագործվում են սուպերմարկետներում, ցանցային խանութներում թափվող աղբի՝ թղթի, փաթեթավորման, արկղերի ծավալի նվազեցման համար։

**Թաղված տեսակի բեռնաղբեր**, աղբի համար բեռնարկղերի նոր տեսակ, որը թույլ է տալիս էականորեն տնտեսել բեռնարկղերի տեղադրման համար մակերեսը, բեռնարկղի 2/3-ը թաղված է։ Դրսից բեռնարկղը ունի գեղագիտական տեսք և շատ տեղ չի գրավում։

Աղբի բեռնարկղերի կոդը Համառուսաստանյան հիմնական ֆոնդերի դասակարգչում
--------------------------------------------------------------------

Աղբի համար բեռնարկղերը Համառուսաստանյան հիմնական ֆոնդերի դասակարգչում ունեն 16 2915500 «Բեռնարկղեր համապիտանի և մասնագիտացված» կոդը։

Աղբի բեռնարկղերի կոդեր՝ ըստ Համառուսաստանյան հիմնական ֆոնդերի դասակարգչի:

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "ПУХТО". Արխիվացված է the original 2018 թ․ հոկտեմբերի 30-ին. Retrieved 2018 թ․ նոյեմբերի 2.
2. ↑  Словарь синонимов ASIS. В.Н. Тришин

Արտաքին հղումներ
----------------


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Wheelie bins***էջը Վիքիպահեստում |

* Окружающая среда, природа и экологическая устойчивость Archived 2018-11-26 at the Wayback Machine.
* Система вывоза коммунальных отходов и уборка вокруг мусорных контейнеров в Праге
* Плавучий мусорный бак очистит океаны от мусора и нефтяных пятен
* Ноу-хау в Могилёве: подземные контейнеры для сбора мусора
**Աղետ Փուքրայանում** (հինդի՝ इंदौर-पटना एक्सप्रेस ट्रेन हादसा), գնացքի վթար, որը տեղի է ունեցել 2016 թվականի նոյեմբերի 20-ին Հնդկաստանի Կանպուր քաղաքի մոտ։ Նախնական տվյալներով վթարի արդյունքում մահացել է 120, վիրավորվել՝ շուրջ 260 մարդ: Գնացքը կողաշրջվել է՝ դուրս գալով ռելսերից։ Աղետը տեղի է ունեցել Նյու Դելիի ժամանակով գիշերը ժամը 03:10։ Գնացքը պատկանել է Indian Railways Western Zone ընկերությանը։ Զոհերի թվաքանակի մեծություն, ըստ հնդկական աղբյուրների, պայմանավորված է եղել նաև նրանով, որ գնացքը գերծանրաբեռնված է եղել ուղևորներով։

Հնդկաստանի կառավարությունը տարածել է հայտարարություն, համաձայն որի վիրավորները կստանան 743 ԱՄՆ դոլար փոխհատուցում, իսկ զոհվածների ընտանիքներին կտրամադրվի 2,972 ԱՄՆ դոլար փոխհատուցում։

Հնդկական երկաթուղային ծառայությունը հայտարարել է, որ զոհվածների ընտանիքների կտրամադրվի 5,201 ԱՄՆ դոլլար փոխհատուցում, իսկ վիրավորվածներին՝ 743 ԱՄՆ դոլլար, ներառյալ նաև ամբուլատոր բուժման ծախսերը։

Վթարի առաջացման պատճառը դեռևս անհայտ է, սակայն մասնագետները կարծում են, որ վթարն առաջացել է ռելսերի անսարքության պատճառով։ Վթարի պատճառներից մեկն էլ կարող էր լինել գնացքի գերծանրաբեռնվածությունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Indore Patna Express derails: Over 120 killed, Suresh Prabhu to reach accident spot". The Indian Express. 2016 թ․ նոյեմբերի 20. Retrieved 2016 թ․ նոյեմբերի 20.
2. ↑  "Dozens killed as train derails near Kanpur, India". BBC News. Retrieved 2016 թ․ նոյեմբերի 20.
3. ↑  "Indore-Patna express train derails in Kanpur: 96 killed, over 100 injured". India Times. Արխիվացված from the original on 2016 թ․ նոյեմբերի 20. Retrieved 2016 թ․ նոյեմբերի 20.
4. ↑  "120 Dead After Indore-Patna Express Derails In Train Accident Near Kanpur Today". *NDTV*. Retrieved 2016 թ․ նոյեմբերի 20.
5. ↑  "Kanpur Train Accident: Rajnath Singh Sends Disaster Response Teams For Rescue Ops". *NDTV*. Retrieved 2016 թ․ նոյեմբերի 20.
6. ↑  "LIVE | Kanpur train tragedy: Death toll rises to 120, rescue operations on". *Hindustan Times*. 2016 թ․ նոյեմբերի 20. Retrieved 2016 թ․ նոյեմբերի 20.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վլադիմիր Վիսոցկու հուշարձան (այլ կիրառումներ)

**Վլադիմիր Վիսոցկու հուշարձան** (ռուս.՝ Памятник Владимиру Высоцкому),բրոնզե հուշարձան ՌԴ Դոնի Ռոստով քաղաքի Պուշկինի փողոցում, որը տեղադրվել և բացվել է 2014 թվականի ամռանը։

Պատմություն
-----------

2009 թվականին կազմակերպվել և սկսվել է դրամահավաք Վլադիմիր Վիսոցկու հուշարձանը ստեղծելու նպատակով։ Անցկացվել է մրցույթ, որին քանդակագործները ներկայացրել են մի քանի նախագիծ, որոնցից հաղթող է դարձել Անատոլի Սկնարինի նախագիծը։ Միջոցները հավաքելով զբաղվել է ռոստովցիների հատուկ խումբ. նվիրատվությունների համար տարողությունները տեղադրվել են քաղաքի շատ վայրերում։ Անցկացվել են նաև բարեգործական համերգներ։ Արդյունքում հավաքվել է 500 հազար ռուբլի` անհրաժեշտ 2,5 միլիոնից։ Պակասող գումարի մեծ մասը հատկացրել է ռոստովցի հայտնի գործարար Իվան Սսավիդիի բարեգործական հիմնադրամը։

Հուշահամալիրի բացումը տեղի ունեցավ 2014 թվականի հուլիսի 25-ին` բանաստեղծի մահվան 34-րդ տարելիցի օրը` Կինոյի տնից ոչ հեռու, Պուշկինի փողոցում։ Ամբողջ կոմպոզիցիայի բարձրությունը 3,4 մետր է, որից 2,3 մետրը դերասանի քանդակն է։ Հուշարձանը պատրաստված է բրոնզից։ Վիսոցկին կանգնած է բեմում, հագին սվիտեր է և տաբատ, ձեռքին` կիթառ։ Նրանից աջ վարագույր է։ Ըստ մեկ այլ տեղեկության` աջ կողմում գտնվում է նաև կայծակ` բանաստեղծի պայծառ և ոչ երկարատև կյանքի խորհրդանիշ։

Վլադիմիր Վիսոցկու հուշարձանի բացմանը ներկա են եղել շուրջ 200 քաղաքացիներ։

Քաղաքում, բացի այս հուշարձանից, տեղադրված են նաև հուշատախտակներ այն վայրերում, որոնք դերասանն այցելել է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Памятник Владимиру Высоцкому открыли в Ростове-на-Дону
2. 1 2  "В Ростове установлен памятник Владимиру Высоцкому". Արխիվացված է the original 2017 թ․ մարտի 12-ին. Retrieved 2017 թ․ մարտի 13. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. 1 2  Памятник Владимиру Высоцкому открыли в Ростове-на-Дону//ОТР