**Նատալյա Վլադիմիրովնա Բարանսկայա** (ռուս.՝ Наталья Владимировна Баранская, դեկտեմբերի 18 (31), 1908, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն - հոկտեմբերի 29, 2004(2004-10-29), Մոսկվա, Ռուսաստան), ռուս խորհրդային գրող։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ (1979):

Կենսագրություն
--------------

Նատալյա Բարանսկայան ծնվել է պրոֆեսիոնալ հեղափոխականների (մենշևիկների) ընտանիքում, որոնք բազմիցս ենթարկվել են բռնաճնշումների մինչև հեղափոխությունը և հեղափոխությունից հետո։ 1925 թվականին ավարտել է Առաջին փորձարարական դպրոցը (Первую опытно-показательную школу МОНО), անցել Բարձրագույն պետական գրական դասընթացներ, 1930 թվականին ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանի պատմության և ազգագրության ֆակուլտետը։

Երբ Նատալյայի մորն աքսորել են Վորոնեժ, նա մեկնել է մոր հետ, աշխատել տեղական հրատարակչությունում։ Սակայն շուտով մորը ձերբակալել են և ուղարկել Ղազախստան, իսկ Բարանսկայան կարճ ժամանակով վերադարձել է Մոսկվա, իսկ այնտեղից՝ իր աքսորված առաջին ամուսնու հետ մեկնել է Ուրալսկ, որտեղ աշխատել է «Պրիկպասիյան պրոպտա» թերթի խմբագրությունում։ Ամուսնու աքսորի ավարտից հետո նրա հետ մեկնել է Սարատով, որտեղ էլ աշխատել է հրատարակչությունում։ 1936 թվականին ամուսնուն ձերբակալել և ուղարկել են Վորկուտայի ճամբարներ։ Նախքան ամուսնու ձերբակալությունը Բարանսկայան վերադարձել էր Մոսկվա, որտեղ աշխատում էր որպես էքսկուրսավար։ 1937 թվականի մայիսին Բարանսկայան ամուսնացել է իր զարմիկ Ն. Ն. Բարանսկու հետ և կրկին մեկնել Սարատով, որտեղ աշխատել է համալսարանում։ 1940 թվականին Նիկոլայ Անցիֆերովի և Ի. Վ. Անդրոսովի հետ միասին Պետական գրական թանգարանում պատրաստել է Լոմոնոսովի ցուցահանդեսը։

Երկրորդ ամուսինը մահացել է 1943 թվականին՝ պատերազմում։ Բարանսկայան այդ ժամանակ տարհանվել էր Ալթայի երկրամաս, որտեղից վերադառնալով՝ շարունակել է աշխատել Պետական գրական թանգարանում։ Ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանի ասպիրանտուրան։

1958 թվականին դարձել է Մոսկվայի նորաբաց Ա. Պուշկինի անվան պետական թանգարանի տնօրենի տեղակալ։ Նույն թվականին հրաժարվել է ստորագրել մի նամակ, որով դատապարտում էին Բորիս Պաստեռնակին։ 1966 թվականին, երբ Իոսիֆ Բրոդսկին նրան հրավիրել է Աննա Ախմատովայի բանաստեղծությունների ընթերցման երեկոյին և բաց ներկայացվել է Նիկոլայ Գումիլյովի լուսանկարը, Բարանսկայան հրապարակավ դատապարտվել է և ստիպված է եղել լքել թանգարանը, որից հետո սկսել է գրել։ Առաջին պատմվածքները հրատարակվել են 1968 թվականին «Նոր աշխարհ»-ում («*Новом мире*»): Գրողին հռչակ է բերել «Неделя как неделя» (1969) վեպը, որը ներկայացնում է կնոջ կյանքում սովորական շաբաթվա մասին, թե ինչպես է նա կիսում աշխատանքային և ընտանեկան պարտականությունները, բոլոր ցանկությունների դեպքում, նա չի կարող որևէ բան անել այնպես, ինչպես անհրաժեշտ է։

Ընտանիք
-------

Մայր՝ Լյուբով Նիկոլաևնա Ռադչենկո (1871-1962, ծնված Բարանսկայա), առաջին ամուսնու՝ Ստեպան Ռադչենկոյի հետ միասին եղել են «Աշխատանքային դասի ազատության համար պայքարի միության» ձևավորման ակունքներում։ Եղել է «Իսկրայի» գործակալ, մտերիմ է եղել Նադեժդա Կրուպսկայայի հետ, եղել է 3-րդ գումարման Պետական դումայի մենշևիկ խմբակցության քարտուղար։ Երկրորդ անգամ ամուսնացել է Վ. Ռոզանովի հետ (Նատալիան երկրորդ ամուսնությունից է ծնվել)։ 1926 թվականին ձերբակալվել է, 1927 թվականին 3 տարով ազատազրկվել է Վորոնեժում, 1930 թվականին արտաքսվել է Ղազախստան։ Արդարացվել է 1989 թվականին։ Մարիա Պրիլեժաևայի «Հյուսիսային երկնքի տակ» վեպի հերոսուհին է։

Հայրը՝ Վլադիմիր Նիկոլաևիչ Ռոզանով (1876-1939), Վասիլի Ռոզանովի եղբորորդին, ՌՑԴԲԿ (Ռուսաստանի սոցիալ-դեմոկրատական բանվորական կուսակցություն) երկրորդ համագումարի կազմակերպիչներից, ՌՑԴԲԿ-ի 1904 և 1906-1907 թվականների անդամ, Կենտրոնական կոմիտեի անդամ 1917 թվականից։ 1919 թվականին ձերբակալվել է «Տակտիկական կենտրոն»-ի և «Ռուսաստանի Վերածննդի միավորման» գործով, մահապատժի ենթարկվել, սակայն դատավճիռը փոխարինվել է համակենտրոնացման ճամբարով, իսկ 1921 թվականին համաներումով ազատ է արձակվել։ Առաջին կինը` Լ. Ն. Ռադչենկո, երկրորդ կինը` Օլգա Անդրեևնա Պապպեն։ Թաղված է Նովոդևիչյան գերեզմանատանը։

Մահ
---

Մահացել է 2004 թվականին Սանկտ Պետերբուրգում։ Թաղված է Մոսվկվայի Նովոդևիչյան գերեզմանատանը։

Երկեր
-----

* Неделя как неделя, 1969
* Отрицательная Жизель, 1977
* Цвет темного меду. Платье для госпожи Пушкиной, 1977
* Женщина с зонтиком, 1981
* Портрет, подаренный другу. Очерки и рассказы о Пушкине, 1982
* День поминовения, 1989
* Странствия бездомных. Жизнеописание. (Семейный архив. Старые альбомы. Письма разных лет. Документы. Воспоминания моих родителей, их друзей. Мои собственные воспоминания). — М. 1999

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Ярославцев И. И.* Баранская // Краткая литературная энциклопедия (ռուս.) — М.: Советская энциклопедия, 1962. — Т. 9.
2. ↑  Могила Н. В. Баранской

Աղբյուրներ
----------

* Казак В. Лексикон русской литературы XX века = Lexikon der russischen Literatur ab 1917 / [пер. с нем.]. - М. : РИК «Культура», 1996. — XVIII, 491, с. - 5000 экз. - ISBN 5-8334-0019-8.
* Московская энциклопедия. Том 1: Лица Москвы. Книга 1: А-З. — М.: Издательский центр «Москвоведение», 2007

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Գրականական համառոտ · Կրուգոսվետ |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 11890103v · GND: 120901552 · ISNI: 0000000114517287 · LCCN: n86120035 · NKC: js20020805575 · NTA: 070239185 · NUKAT: n2007003572 · LIBRIS: 395515 · SUDOC: 026703831 · VIAF: 91244500 · WorldCat VIAF: 91244500 |

 |

 |