**Էմմա Աշոտի Սաղաթելյան** (ապրիլի 4, 1929(1929-04-04) - ապրիլի 26, 2021(2021-04-26)), հայ գիտնական, երկրաբանական գիտությունների դոկտոր, ՀԱՊՀ պատվավոր պրոֆեսոր։

Լրագրող, հեռուստահաղորդավար, Հայաստանի հանրային ռադիոյի նախկին գործադիր տնօրեն Արման Սաղաթելյանի տատը, երկրաբանական գիտությունների դոկտոր Արմեն Սաղաթելյանի մայրը։

Կենսագրություն
--------------

Էմմա Սաղաթելյանը ծնվել է 1929 թվականի ապրիլի 4-ին։ Ավարտել է Մայակովսկու անվան դպրոցը և ընդունվել է Երևանի պետական համալսարան, որն էլ ավարտել է գերազանցությամբ։ Հետագայում դարձել է Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության Գիտությունների ազգային ակադեմիայի ասպիրանտ։ 1958 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն՝ միներալոգիական թեմայով, իսկ 1974 թվականին ստացել երկրաբանական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան։

Դեռևս 1970-ական թվականներից լայն լուսաբանվել է նրա գիտական գործունեությունը միջազգային մամուլում և գիտական պարբերականներում։ Իսկ 1978 թվականնին Քեմբրիջի համալսարանի «Ով ով է։ Աշխարհի կանայք» կենսագրական բառարանում հրապարակվել է Էմմա Սաղաթելյան կենսագրությունը։ Էմմա Սաղաթելյանը երկար տարիներ ղեկավարել է Հայաստանի պոլիտեխնիկական համալսարանի Լեռնային ֆակուլտետի Միներալոգիայի ամբիոնը։ Մանկավարժական գործունեության մի քանի տասնամյակների ընթացքում նա կրթել է երկրաբան գիտնականների մի քանի սերունդներ։

Պարգևատրվել է «Անանիա Շիրակացի» մեդալով և Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարանի 75-ամյակի հուշամեդալով։

Կյանքից հեռացել է 2021 թվականի ապրիլի 26-ին։

Աշխատություններ
---------------

Էմմա Սաղաթելյանը հեղինակել է ավելի քան 80 գիտական հոդված, եղել է մեկ մենագրության հեղինակ և երեք գրքի համահեղինակ։ Իր ղեկավարած գիտական խմբի հետ բացահայտել է Երկրի էներգոակտիվ ցանցավոր կառույցների (Հարթմանի ցանց) երկրաբանական և երկրատիեզերական նշանակությունը։ Նրա մեծ ճանաչում ստացած երկրորդ աշխատությունը Սպիտակի երկրաշարժի նյութի հիման վրա ռադիացիոն վտանգի սեյսմիկ գործոնի ուսումնասիրությունն էր։ Դեռևս 1964 թվականին, Էմմա Սաղաթելյանը առաջ է բերել Հայաստանի հրաքարային (պիրիտային) հանքավայրերի ձևավորման նոր կոնցեպտը, որը սկզբում մերժվել է խորհրդային գիտնականների կողմից, բայց տասը տարի անց՝ Սվերդլովսկում կայացած համամիութենական գիտաժողովի ժամանակ հաստատվել։

Էմմա Սաղաթելյանի դոկտորական ատենախոսության («Հայաստանի պիրիտային հանքավայրերի ձևավորման պայմանները») մեծ մասը այնուհետև տեղ է գտել «ԽՍՀՄ պիրիտային հանքավայրերը» գրքում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԱԶԳԱՅԻՆ ՊՈԼԻՏԵԽՆԻԿԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆԻ ԳԻՏԱԿԱՆ ԽՈՐՀՈՒՐԴ" (PDF).
2. ↑  "Կյանքից հեռացել է անվանի գիտնական Էմմա Սաղաթելյանը". *www.tert.am*. Արխիվացված է the original 2021 թ․ հունիսի 2-ին. Retrieved 2021 թ․ մայիսի 28.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ապարագիտություն։ Լաբորատոր աշխատանքների մեթոդական ցուցումներ։ Ապարագիտություն առանց մանրադիտակի / Կազմ.՝ Է.Ա. Սաղաթելյան ; ՀՀ ԿԳՆ, ՀՊՃՀ. Ընդերքաբան. և մետալուրգ. դեպ.(չաշխատող հղում)
* Հանքաբանություն։ Լաբարատոր աշխատանքների մեթոդական ցուցումներ / ՀՀ կրթ. և գիտ. նախարարություն, ՀՊՃՀ. Ընդերք. և մետալուրգ. դեպարտամենտ ; Կազմ. Է.Ա. Սաղաթելյան; Խմբ.՝ Ն. Խաչատրյան.(չաշխատող հղում)
* Օգտակար հանածոներ։ Լաբորատոր աշխատանքների կատարման մեթոդական ցուցումներ / ՀՀ Կրթ. և Գիտ. նախ. ՀՊՃՀ. Երկրաբան. և հետախուզման տեխն. ամբ. ; Կազմ.՝ Է.Ա. Սաղաթելյան.(չաշխատող հղում)
* Շքանշան եւ մեդալներ ՀՊՃՀ-ի մի խումբ գիտնականների

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 8374 |

 |