recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Իզերի ամրոցը և խաղաղության դարպասները
**Աշտարակ Իզերի ափին** (հոլ.՝ IJzertoren), հուշարձան և խաղաղության թանգարան` նվիրված ֆլամանդացի զինվորներին, ովքեր զոհվել են Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Աշտարակը գտնվում է Արևմտյան Ֆլանդրիայի Դիքսմյոյդե քաղաքից ոչ հեռու, որտեղ ժամանակին կատաղի մարտեր են ընթացել։ Թանգարանը մտնում է Խաղաղության թանգարանների համաշխարհային ցանցի մեջ։

Պատմություն
-----------

Իզերի ափին առաջին աշտարակի կառուցումը սկսվել է 1928 թվականին, իսկ 1930 թվականի օգոստոսի 24-ին կայացել է նրա բացումը։ Սակայն առաջին աշտարակը 1946 թվականի մարտի 15-ի լույս 16-ի գիշերը քանդվել է անհայտ մարդկանց կողմից։ 1950 թվականին պայթեցված աշտարակի ավերակներից կառուցվել է Խաղաղության դարպասը (Paxpoort): 1951-1965 թվականներին հին աշտարակից մի քանի մետր հեռավորության վրա կառուցվել է նորը, որի բարձրությունը 84 մ է։

1993 թվականին աշտարակը ստացել է պատմության հուշարձանի կարգավիճակ։

Գաղափարական նշանակություն
-------------------------

Աշտարակն առաջին հերթին խաղաղության հուշարձան է։ Միևնույն ժամանակ այն սերտորեն կապված է ֆլամանդական շարժման գաղափարախոսությանը։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ բելգիական բանակի մեծ մասը եղել է ֆլամանդացի, մինչդեռ սպայական կազմը հիմնականում բաղկացած էր ֆրանկոֆոններից։ Զինվորների տառապանքը հանգեցրեց ֆլամանդա-վալոնյան հարաբերությունների սրմանը։ Ֆլամանդացի զինվորների շրջանում ծայր առավ այսպես կոչված ճակատային շարժումը (հոլ.՝ IFrontbeweging), որի հիմնական գաղափարներն էին պացիֆիզմն ու Ֆլանդրիայի անկախությունը։ Իզերի աշտարակը սկսեց խորհրդանշել այդ գաղափարները, ինչն էլ բացատրում է նրա հակասական սիմվոլիկան. այն միաժամանակ խորհրդանշում է պացիֆիզմն ու ֆլամանդական ազգայնականությունը։

1920 թվականից ի վեր ամեն տարի մահացած ֆլամանդական զինվորների հիշատակին անցկացվում է ուխտագնացություն Իզեր (IJzerbedevaart): Սկզբնական շրջանում ուխտագնացության նշանաբանն էր. «Ո՛չ պատերազմին, անկախություն և աստվածային խաղաղություն» (հոլ.՝ INooit Meer Oorlog, Zelfbestuur en Godsvrede): Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Իզերը սկսեց ասոցացվել ծայրահեղ աջ ազգայնականների հետ։ Որպեսզի ընդգծվի արարողության խաղաղասիրական բնույթը, ներկայումս հին նշանաբանի հետ մեկտեղ գործածվում է և նոր նշանաբան` «Խաղաղություն, ազատություն և հանդուրժողականություն» (Vrede, Vrijheid en Verdraagzaamheid):

Իզերի ուխտագնացությունը բավական ռադիկալ չհամարելով` ծայրահեղ ազգայնականները դադարել են մասնակցել դրան և սկսել են անցկացնել համերաշխության սեփական ցույցերը` «Պահակախումբ Իզերում» (IJzerwake):

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Անդամների ցուցակը պաշտոնական կայքում". Արխիվացված է the original 2011 թ․ ապրիլի 7-ին. Retrieved 2017 թ․ մարտի 4. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  Информация на официальном сайте фламандской службы памятников истории(չաշխատող հղում)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Աշտարակ Իզերի ափին** կատեգորիայում։ |
**«Առավոտյան ժամը երեքին»** (անգլ.՝ Three A.M.), ամերիկացի նկարիչ-իմպրեսիոնիստ, ռեալիստ Ջոն Սլոունի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1909 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 81,6 × 66,7 սմ։

1946 թվականին կտավը մասնավոր հավաքածուից նվիրել են Ֆիլադելֆիայի արվեստի թանգարանին (Փենսիլվանիա, ԱՄՆ), որտեղ էլ պահպանվում և ցուցադրվում է մինչև օրս։

Նկարագիր
--------

«Առավոտյան ժամը երեքին» ստեղծագործությունում պատկերված են երկու աղջիկ՝ համեստ խոհանոցում․ վերջինս գտնվում է Մանհեթենի անառակաբարո թաղամասում։ Աղջիկներից մեկը գիշերային վերնաշապիկով է, բոկոտն, աջ ձեռքին՝ սիգարետ, իսկ մյուս ձեռքով կերակուր է պատրաստում սալօջախի մոտ։ Մյուս աղջիկը հագնված է․ վերջինս նստած է սեղանի մոտ և սուրճ է խմում․ դիմացի աթոռակին դրված է գլխարկը։ Ըստ էության այս կինը սենյակ է մտել քիչ առաջ։ Աղջիկները միմյանց հետ անբռնազբոսիկ զրուցում են։ Վստահորեն չի երևում՝ նախաճաշո՞ւմ են նրանք, թե՞ ճաշում։ Աղջիկների ստույգ զբաղվածությունը նկարում նույնպես չի երևում․ սակայն կա կարծիք, ըստ որի, հագնված կինը զբաղվում է պոռնկությամբ։ Պատկերված տանը հնարավոր է ապրեն և՛ մարմնավաճառներ, և՛ սովորական բանվորներ։ Այսպիսով նկարն ունի նաև սոցիալ-քաղաքական ենթատեքս․ Սլոունը ուզեցել է ասել, որ միայնակ կինը մեծ քաղաքում կարող է լինել միջին վիճակագրական աշխատավոր, ոչ թե նաև մարմնավաճառ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3
2. ↑  "Three A.M." *philamuseum.org* (in անգլերեն). Retrieved 2024 թ․ հունվարի 3.
3. ↑  "Առավոտյան ժամը երեքին կտավը կայքում".
4. 1 2  Schreiber, 2011, էջեր 106-108
5. ↑  *Janice Marie Coco* John Sloan's Women: A Psychoanalysis of Vision. — University of Delaware Press, 2004. — P. 90. — 135 p. — ISBN 0874138663
6. ↑  John Gross (1988 թ․ մայիսի 8). "NEW YORK; John Sloan's Bygone New York Depicted in All Its Splendor And Squalor" (in անգլերեն). The New York Times. Արխիվացված from the original on 2014 թ․ մարտի 9. Retrieved 2014 թ․ փետրվարի 4.
7. ↑  *Elizabeth Alice Clement* Love for Sale: Courting, Treating, and Prostitution in New York City, 1900-1945. — Univ of North Carolina Press, 2006. — P. 99. — 321 p. — (Gender & American culture). — ISBN 0807830267

Գրականություն
-------------

* *Rachel Schreiber* Gender and Activism in a Little Magazine: The Modern Figures of the Masses. — Ashgate Publishing, Ltd. 2011. — P. 106-108. — 182 p. — ISBN 1409409457

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Առավոտյան ժամը երեքին** կատեգորիայում։ |
**Անի Ամիրյան** (սեպտեմբերի 19, 1984(1984-09-19), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ լրագրողուհի, երգչուհի։

Կենսագրություն
--------------

Անի Ամիրյանը ծնվել է 1984 թվականի սեպտեմբերի 19-ին՝ Երևան քաղաքում։ Անիի եղբայրը հաղորդավար Արտավազդ Ամիրյանն է, ամուսինը՝ դերասան, պարող Ստեփան Ղամբարյանը։

Միջնակարգ կրթությունը ստացել է Աղասի Խանջյանի անվան թիվ 53 դպրոցում, որից հետո՝ 2001-2004 թվականներին ուսումը շարունակել է է Հայաստանի Երգի պետական թատրոնի վոկալի բաժնում։ Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական ինստիտուտի կուլտուրայի ֆակուլտետի մասսայական հանդիսությունների ռեժիսուրայի բաժին ավարտել է 2006 թվականին։

2005-2008 թվականներին Անի Ամիրյանը եղել է «Հեքիաթների մոլորակ» մանկական հաղորդաշարի հեղինակն ու վարողը։ 2007 թվականին աշխատանքի է անցել «Երևան» ռադիոկայանում, եղել է լրատվական խմբագիր և մեկնաբան, հետագայում` ծրագրերի ղեկավար։

Հանդես է եկել նաև որպես երգչուհի, ձայնագրել մի քանի երգ, դուետներ և թողարկել մեկ տեսահոլովակ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Ստեփան Ղամբարյանի և Անի Ամիրյանի գեղեցիկ ընտանիքը. ինչպես է մեծացել նրանց դուստրը". *tert.am*. Արխիվացված է the original 2021 թ․ հոկտեմբերի 20-ին. Retrieved 2021 թ․ սեպտեմբերի 19.
2. ↑  "AV Production - Անի Ամիրյան". *avproduction.am*. Արխիվացված է the original 2021 թ․ սեպտեմբերի 25-ին. Retrieved 2021 թ․ սեպտեմբերի 19.

Արտաքին հղումներ
----------------

* ԱՅՍՊԵՍ ՈՒՂՂԱԿԻ ՍՏԱՑՎԵՑ
* Գուշակիր մեղեդին - Անժելա Բարխուդարյան, Նառա Թումասյան, Անի Ամիրյան
* Հարսանեկան ֆոտոալբոմ. Անի Ամիրյան և Ստեփան Ղամբարյան
* Անի և Ստեփան
Անի Յորենց՝ հայ օպերային երգչուհի, սոպրանո։

Կենսագրություն
--------------

Անին երգել սկսել է վաղ հասակից՝ դեռևս վեց տարեկանում։ 
1993-2000 թվականներին հաճախել է Ղազարոս Սարյանի անվան արվեստի դպրոց (Երևան), որտեղ ուսանել է դաշնամուր և երգեցողություն։ 2001-2006 թվականներին Յորենցն ուսումը շարունակել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում, որն ավարտել է գերազանցության դիպլոմով՝ ստանալով օպերային երգչուհու որակավորում։ Ուսմանը զուգահեռ Անի Յորենցը, որպես մենակատար, հանդես է եկել Ա. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնում։ Օպերային թատրոնում նրա կատարումներից էին, մասնավորապես, Մագդայի և Լորետտայի դերերը Ջակոմո Պուչինիի, համապատասխանաբար, «Ծիծեռնակը» և «Ջանի Սկիկի» օպերաներից։

2008 թվականին Անի Յորենցը տեղափոխվում է Գերմանիայի Մայնի Ֆրանկֆուրտ քաղաք, որտեղ ուսումը շարունակում է Ֆրանկֆուրտի երաժշտության և կատարողական արվեստների համալսարանում (գերմաներեն՝ Hochschule für Musik und Darstellende Kunst Frankfurt am Main) (պրոֆեսոր՝ Թոմաս Մայերի դասարան)։ Համալսարանն ավարտել է 2011 թվականին գերազանցության դիպլոմով։ Նույն թվականից աշխատում է Գերմանիայի Քասել քաղաքի Օպերային թատրոնում (գերմաներեն՝ Staatstheater Kassel): Անի Յորենցը խոսում է հայերեն, գերմաներեն, անգլերեն, իտալերեն և ռուսերեն։

Մրցանակներ
----------

* Երիտասարդական մրցանակ, Երաժշտական միջազգային մրցույթ, Երևան, Հայաստան, 2002 թ.
* Երիտասարդ հայտնություն մրցանակ, «Սաթե սոխակ» (ռուսերեն՝ Янтарный соловей) Երաժշտական միջազգային մրցույթ, Կալինինգրադ, ՌԴ, 2004 թ.
* Բրոնզե մեդալ, "Delping Games", Երաժշտական միջազգային մրցույթ, Կիև, Ուկրաինա, 2005 թ.
* Երկրորդ մրցանակ, Տ. Սազանդարյանի անվան հանրապետական մրցույթ, Երևան, Հայաստան, 2006 թ.
* Առաջին մրցանակ Միքաելայի դերի համար, «Կարմեն» օպերայի մրցույթ, Հալդենշտայն ամրոց, Շվեյցարիա, 2009 թ.

Երգացանկ
--------

* Մագդա, Պուչինիի «Ծիծեռնակը» օպերա
* Լորետտա, Պուչինիի «Ջանի Սկիկի» օպերա
* Միմի, Պուչինիի «Բոհեմ» օպերա
* Կոմսուհի Չեպրանո, Վերդիի «Ռիգոլետտո» օպերա
* Միքաելա, Բիզեի «Կարմեն» օպերա
* Մարգարիտա, Գունոյի «Ֆաուստ» օպերա
* Կլեոպատրա, Հենդելի «Հուլիոս Կեսարը Եգիպտոսում» օպերա
* Դեսպինա, Մոցարտի «Այդպես են վարվում բոլորը» օպերա
* Պամինա, Մոցարտի «Կախարդական սրինգը» օպերա
* Մեղքող (Միխալ), Հենդելի «Սավուղ» օպերա
* Գրետել, Հումփերդինքի «Հենզել և Գրետել» օպերա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Baghdasaryan, Aram. "AV Production - Անի Յորենց". *avproduction.am*. Արխիվացված է the original 2021 թ․ հուլիսի 22-ին. Retrieved 2018 թ․ հոկտեմբերի 4.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
**Վինթերլյուդիա** (անգլ.՝ Winterlude, ֆր.՝ Bal de neige), ամենամյա ձմեռային փառատոն, որն անցկացվում է Կանադայի մայրաքաղաք Օտտավայում (Օնտարիա նահանգ) և Գատինո քաղաքում (Քվեբեկ գավառ)։

Վինթերլյուդիան անցկացվում է 1979 թվականից ցայսօր Կանադայի մայրաքաղաքային ծառայությունների կողմից։ Այն Օտտավայի գլխավոր տեսարժան վայրերից է, որն ամեն տարի գրավում է հարյուր հազարավոր զբոսաշրջիկների ուշադրությունը։

Արարողություն
-------------

Սառցե քանդակներ
Վինթերլյուդիան հսկայական բազմակողմանի միջոցառում է, որը ներառում է չմշկասահք, շոու սառույցի վրա, ձյունե և սառցե քանդակների մրցույթներ տարբեր մարզերից եկած մասնակիցների միջև, համերգներ, սառցե տներ և այլն։

Վինթերլյուդիան հատկապես հայտնի է հսկայական սառցադաշտով (Երկարությունը 7 կմ), որը գտնվում է Ռիդո ջրանցքի վրա։ Այն մաքրվում է և հարմարեցվում չմշկասահքի և երաժշտական համերգների համար։ Երկար տարիներ Ռիդո ջրանցքի սահադաշտը համարվում էր աշխարհում ամենաերկարը և միայն վերջերս զիջել է այդ տիտղոսը Վինիպեգի Ֆորքս շրջանին։

Վինթերլյուդիայի անցկացման հիմնական վայրերից են՝

* Գատինոյում Ժակ Կարտիեի զբոսայգին, որը փոխակերպվում է ձմեռային զբոսայգու, սահարաններով և այլ հարմաություններով, որտեղ իրականացվում են արարողություններ երեխաների համար և սառցե քանդակների ցուցադրություն
* Կոնֆեդերացիայի այգին, որտեղ տեղի են ունենում սառցե քանդակների մրցույթներ և համերգներ։
* Դոու լիճը, որն իրենից ներկայացնում է մեծ սահադաշտ

Փառատոնի այլ իրադարձություններից են Օտտավայի թանգարանների հատուկ ցուցահանդեսները, Բայուորդ շուկայում տեղի ունեցած իրադարձությունները, լեռնադահուկային մրցաշարերը Գատինո այգիում։

Տևողություն
-----------

Վինթերլյուդիան սովորաբար անցկացվում է փետրվարի առաջին հանգստյան օրերին։ Որոշ փոքր միջոցառումներ անցկացվում են երկուշաբթիից հինգշաբթի, առաջին և երկրորդ շաբաթվա ընթացքում։ Այս ընթացքում սահադաշտը համեմատաբար ավելի ազատ է, հանգստյան օրերին այստեղ լինում են մոտ հարյուր հազար այցելու։ Սահադաշտի հարակից հանդերձարանները և խորտկարանները բաց են ողջ շաբաթվա ընթացքում։

Կլիմա
-----

Օտտավայում եղանակը շատ դժվար է կանխագուշակել, և հաճախ տաք եղանակը ձախողում է Վինթերլյուդիայի ընթացքը։ Սահադաշտի նորմալ շահագործման համար պահանջվում է մինուս 10 °C-ից ոչ բարձր ջերմաստիճան։ Ջրանցքի վրա սահադաշտը ավելի երկար է գործում, քան Վինթերլյուդիա փառատոնը` մեկ կամ երկու և ավելի ամիսներ։

Պատկերասրահ
-----------

* Ձյունե քանդակներՁյունե քանդակներ
* Ձյունե քանդակներ Գատինո այգումՁյունե քանդակներ Գատինո այգում
* Սահարաններ Գատինո այգումՍահարաններ Գատինո այգում
* Վինթերլյուդիայի սառցե քանդակների թանգարանՎինթերլյուդիայի սառցե քանդակների թանգարան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "CFRA News". Արխիվացված է the original 2007 թ․ փետրվարի 21-ին. Retrieved 2020 թ․ հուլիսի 28. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Վինթերլյուդիա Archived 2010-02-17 at the Wayback Machine.

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Վինթերլյուդիա** կատեգորիայում։ |
**Վարազաթումբ** (ադրբեջանական անվանումը՝ **Լելե Թեփե** ադրբ.՝ Lələ Təpə), 271.1 մետր բարձրություն ունեցող բլուր Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանում՝ արցախա-ադրբեջանական սահմանի շրջակայքում։ Գտնվում է Ադրբեջանի Փոքր Մարջանլի գյուղից 2.9 կմ (1.8 մղոն) հեռավորության վրա։

Լելե Թեփեի հայկական անվանումը՝ Վարազաթումբը, կապված է Հայոց Արևելից կողման՝ Արցախում ու Ուտիքում իշխող Վաչագանի Բարեպաշտի ավանդության հետ։ Մի օր Վաչագանը դուրս է գալիս Արաքսի հովիտ՝ վարազի որսի, և նրա արքունի որսորդները այդ թմբի վրայից դիտում էին տարածքը և փող փչում վարազ նկատելու դեպքում։

Վարազաթումբը կարևոր ռազմավարական նշանակություն է ունեցել Արցախյան պատերազմի տարիներին։ 1994 թվականի փետրվարի 11-12-ին ռազմական գործողություններն ընթացել են գլխավորապես այս տեղանքում։ Փետրվարի 12-ին հայկական ուժերին հաջողվել է վերահսկողություն սահմանել Վարազաթմբի բլուրի շրջակայքում, սակայն 2016 թվականի ապրիլին տեղի ունեցած արցախաադրբեջանական քառօրյա պատերազմի ընթացքում այն օկուպացվել է Ադրբեջանի զինված ուժերի կողմից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Լելե Թեփեի հայկական անունը՝ Վարազաթումբ". *operativ.am*. Retrieved 2017 թ․ հուլիսի 20.
2. ↑  "Ordumuzun ələ keçirdiyi "Lələ təpə" haradadı və strateji əhəmiyyəti nədən ibarətdir?" (in ադրբեջաներեն). Politika.az. 2016 թ․ ապրիլի 2. Արխիվացված է the original 2016 թ․ ապրիլի 6-ին. Retrieved 2016 թ․ ապրիլի 6. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  "Nagorno-Karabakh Stalemate Flares Into Violence". Stratfor. 2016 թ․ ապրիլի 3. Retrieved 2016 թ․ ապրիլի 7.
**Վաույլովա Յագա** (ռուս.՝ Вауйлова-Яга), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Խվոստալ տո Ուտչեր Շար գետի աջ ափին։ Գետի երկարությունը կազմում է 13 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչարա գետն է սկսած ակունքից մինչև Ուստ-Ցիլմա գյուղ, գետի ենթաավազանը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչարա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050300212103000084312
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103008431
* Ավազանի կոդը — 03.05.03.002
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության:Մեծ Սևել". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ հուլիսի 25. Retrieved 2015 թ․ հունիսի 23.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ГВР |

 |
**Տապակած կանաչ լոլիկներ «Կիսակայարան» սրճարանում** (անգլ.՝ Fried Green Tomatoes at the Whistle Stop Cafe), Ֆեննի Ֆլեգի վեպը, որը անգլերենով հրատարակվել է1987 թվականին։

Սյուժե
------

1985 թվականին Բիրմինգհեմում տնային տնտեսուհի Էվելին Քոուչը (անգլ.՝ Evelyn Couch) ստիպված էր այցելել իր սկեսուրին ծերանոցում։ Նրանց հարաբերությունները լարված են, և Էվելինը, փորձելով խուսափել նրանից, հանդիպում է ծերանոցում ապրող մեկ այլ կնոջ, որի անունը Նիննի Թրեդգուդ է (անգլ.՝ Ninny Threadgoode): Նա սկսում է Էվելինին պատմել իր կյանքի պատմությունը Ալաբամայի խորքերում գտնվող Կիսակայարան քաղաքից (անգլ.՝ Whistle Stop)՝ սկսելով 1920-ականներից։

Էվելինը ծանր է տանում միջին տարիքի ճգնաժամը, նրա երեխաները մեծացել են ու ընտանիք կազմել, ամուսնու հետ հարաբերությունները բարենպաստ չեն, նրան տանջում են միայնության ու մահվան մասին մտքերը։ Նրա՝ երբեմնի հարթ ու անթերի կյանքը կորցրել է իմաստը։ Էվելին Քոուչը 48 տարեկանում դադարել է հետևել իրեն, շոկոլադե բատոնչիկներ ուտելը դարձել է դեպրեսիայի դեմ միակ դեղորայքը։ Նիննին հեշտ կյանք չի ունեցել, նա վաղ տարիքում կորցրել է ծնողներին, վաղ այրիացել է, նրա միակ որդին ծնվել է թերի ու նույնպես չի ապրել մինչև ծերություն։ Չնայած դրան՝ Նիննին անգամ 86 տարեկանում չի կորցրել կյանքի հանդեպ սերը, նա այնքան լի է կյանքով, որ իրեն այցելող Էվելինն սկսում է տեսնել սեփական դժբախտություններն ու տխրությունները այլ տեսանկյունից։

Աստիճանաբար ծերանոց գնալու նպատակը սկեսուրը չի դառնում, այլ Նիննիի ու իր շրջապատի պատմությունները։ Կանայք դառնում են ընկերուհիներ։ Մարդիկ, որոնց մասին պատմում է Նիննին, սկսում են Էվելինի համար մեծ նշանակություն ունենալ, նա հաճախ մտածում է նրանց մասին, նրանք սկսում են լցնել Էվելինի շուրջ ձևավորված դատարկությունը։ Էվելին Քոուչը փոխում է իր վերաբերմունքը ապագայի նկատմամբ, քանի որ ավագ ընկերուհին հիշեցնում է, որ կյանքն առջևում է։

Գիրքը գրված է յուրահատուկ կերպով, ընթերցողին առաջարկվում է հետևել գործողություններին տարբեր տեսանկյուններից։ Հեղինակը հավատարիմ չի մնում ժամանակագրական շարունակականությանը, դեպքերի մասին պատմում է այնպես, ինչպես դա սովորաբար լինում է զրույցների ժամանակ, երբ շարադրում են այն դրվագը, որի մասին հիշատակվում է տվյալ պահին։ Կիսակայարանի կյանքի նկարագրությանը որոշակի վավերագրականություն են տալիս «Կիսակայարանի տեղեկագրի» հատվածները։ Գրքի վերջում ընթերցողին առաջարկվում է մի քանի ուտեստի պատրաստման բաղադրատոմս, որոնք վաղուց ի վեր մատուցում էին «Կիսակայարան» սրճարանում։

Ընդունելություն
---------------

Վեպն արագ դարձել է բեսթսելլեր։ «New York Times»-ի բեսթսելլերների ցանկում այն գտնվել է 36 շաբաթ։ «Տապակած կանաչ լոլիկները…» բարենպաստ ընդունվեցին քննադատների կողմից ու Հարփըր Լիի կողմից դրական արձագանքի արժանացան։

1991 թվականին թողարկվել է վեպի էկրանավորումը՝ «Տապակած կանաչ լոլիկներ» ֆիլմը, որտեղ Էվելին Քոուչի դերում հանդես է եկել Քեթի Բեյթսը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Fried Green Tomatoes at the Whistle Stop Cafe". Random House. Արխիվացված է the original 2012 թ․ ապրիլի 10-ին. Retrieved 2009 թ․ նոյեմբերի 10. `{{cite web}}`: Cite has empty unknown parameter: `|datepublished=` (help); Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | MusicBrainz · MusicBrainz |

 |
**Անկախության թանգարան** (լեհ.՝ Muzeum Niepodległości w Warszawie), պատմության թանգարան, որը գտնվում է Լեհաստանի մայրաքաղաք Վարշավայում։ Հիմնադրվել է 1990 թվականին և գրանցված է Լեհաստանի պետական թանգարանների գրանցամատյանում։

Պատմություն
-----------

Վարշավայի անկախության թանգարանը հիմնադրվել է 1990 թվականի հունվարի 30-ին Լեհաստանում։ Թանգարանը նվիրված է լեհ ժողովրդի ազատագրական պայքարի պատմությանը Muzeum Historii Polskich Ruchów Niepodległościowych i Społecznych), ինչպես նաև Լեհաստանի հեղափոխությանը (Muzeum Historii Polskiego Ruchu Rewolucyjnego)։

Վարշավայի անկախության և հեղափոխությունների թանգարանում ներկայացված թանգարանային նմուշները այստեղ են տեղափոխվել հիմնականում Լենինի անվան թանգարանից։ Ներկայիս անվանումը թանգարանը կրում է 1991 թվականից սկսած։

1992 թվականից սկսած թանգարանը ստացել է ազատ գործունեություն ծավալելու իրավունք։ Դա տեղի է ունեցել այն բանից հետո, երբ թանգարանի տնօրեն է նշանակվում ազգությամբ լեհ Դադեուշ Սկոչեկը։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Անկախության թանգարանի պաշտոնական կայքը
2. ↑  Լեհաստանի անկախության թանգարանը Վարշավայում
3. ↑  "Լեհաստանի անկախության թանգարանի մասին". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 4-ին. Retrieved 2015 թ․ նոյեմբերի 30. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 1592544502968 · CiNii: DA16911448 · GND: 5091880-1 · ISNI: 0000000121129944 · LCCN: n93093973 · NKC: ko20231178340 · NUKAT: n96221891 · SUDOC: 148344844 · VIAF: 157836680 · WorldCat VIAF: 157836680 |

 |

 |
**Ֆինլանդիայի անկախության հուշարձան** (ֆիններեն՝ Itsenäisyyden leijona, ռուս.՝ Па́мятник Незави́симости Финля́ндии), առյուծի գրանիտե քանդակ բարձր պատվանդանի վրա, որը աջ թաթով հենված է Վիբորգի նահանգի զինանշանին։ Այն 1927-1940 թվականներին տեղակայված է եղել Վիբորգ քաղաքի Պետրովսկի պուրակում գտնվող Պետրոս առաջինի հուշարձանի տեղում։

Պատմություն
-----------

Հուշարձանը տեղադրվել է 1927 թվականին՝ Ֆինլանդիայի անկախության տասնամյակի կապակցությամբ։ Ծնունդով Վիբորգից, գեներալ-մայոր Վիլհելմ Տեսլևը (Տեսլեֆֆ) առաջարկել է հուշարձանը կանգնեցնել ժայռի գագաթին՝ Ռուսաստանի կայսեր քանդված արձանի տեղում և գումար է նվիրաբերել քանդակի ստեղծման համար (մոտ հարյուր հազար Ֆիննական մարկ)։ Որպես Ֆինլանդիայի անկախության խորհրդանիշ` քանդակագործ Յոհան Գուննար Ֆիննեն ընտրել է առյուծին, որը աջ թաթով հենված էր Վիբորգ նահանգի զինանշանի վրա (ֆիննական Կարելիայի զինանշան` ներքևից բարձրացող երկու ձեռքեր, աջից զրահով, ուղիղ սուրը բռնած, ձախով՝ օղազրահով կեռ սուրը բռնած, թագը թևերից վեր)։ 

Հուշարձանի բեկորը Մոնրեպո զբոսայգում
Չորս մետրանոց գրանիտի պատվանդանի վրա փորագրված էր` *SUOMEN ITSENÄISYYSJULISTUKSEN MUISTOKSI 6 • XII • 1917* («Ֆինլանդիայի անկախության հիշատակին 06.12.1917»): Խորհրդա-ֆիննական պատերազմից հետո (1939-1940) խորհրդային զինվորականները Պետրոս Մեծի հուշարձանը վերադարձրին իր պատմական տեղը, իսկ Անկախության հուշարձանը ցած նետեցին ժայռից։

Ընկնելիս գրանիտե քանդակը կոտրվել է, թաթերը պոկվել են։ Սակայն 1941 թվականին ֆինն զինծառայողները, որոնք Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին Վիբորգի գրավումից հետո երկրորդ անգամ գցել են Պետրոս I-ի հուշարձանը, քանդակի բեկորները կրկին տեղադրել են այգում։ Վիբորգի գրավումից և խորհրդային զորքերի քաղաք վերադառնալուց հետո հուշարձանի ամենամեծ բեկորը թաղվել է Մոնրեպոյի զբոսայգում, որը 1989 թվականին հայտնաբերվել է այգու աշխատակիցների կողմից։ Ներկայումս այն գտնվում է Մոնրեպոյի վարչակազմի շենքի դիմաց։ Իսկ պատվանդանի բեկորները մակագրությամբ գտնվում են Վիբորգի ամրոցի թանգարանի ցուցանմուշների շարքում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "SI8 - Siikaniemen kaupunginosa, Kortteli 8". Արխիվացված է the original 2021 թ․ ապրիլի 14-ին. Retrieved 2021 թ․ ապրիլի 14. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  Särjetty Suomen Leijona makaa Monrepos'ssa
3. ↑  Скульптура «Лев» в парке Монрепо

Գրականություն
-------------

* Неувонен П. Пёюхья Т. Мустонен Т. Выборг. Архитектурный путеводитель / Пер. Л. Кудрявцевой. — 2-е изд. — Выборг: «СН», 2008. — 160 с. — ISBN 5-900096-06-8.
* Кепп Е.Е. Выборг. Художественные достопримечательности / Ред. О.В. Казаков. — Выборг: «Фантакт», 1992. — 200 с.

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Անկախության հուշարձան (Վիբորգ)** կատեգորիայում։ |
**Անա Ալիսիա** (անգլ.՝ Ana Alicia, դեկտեմբերի 12, 1956(1956-12-12), Մեխիկո, Մեքսիկայի Միացյալ Նահանգներ), Մեքսիկացի դերասանուհի։

Կենսագրություն
--------------

Անա Ալիսիա Օրթիսը ծնվել է Մեխիկոյում, որտեղ հայրն ու մայրը աշխատում էին հագուստի արտադրության գործարանում։ Մանկության տարիներին Անայի ընտանիքը տեղափոխվել է Էլ Պասո (Տեխաս), իսկ հետագայում նա ստացել է Ուելսի Քոլեջում սովորելու կրթաթոշակ, սակայն չնայած դրան նա նախընտրեց ուսումնասիրել դերասանական վարպետություն Տեխասի համալսարանում։

1977 թվականին Անա Ալիսիան տեղափոխվեց Լոս Անջելես, որտեղ սկսել է իր հետագա կարիերան կինոյում և հեռուստատեսության մեջ։ Նա ստացել է մշտական դեր «Ռայանի հույսը» ցերեկային օճառային օպերայում։ Տասնհինգ ամիս շոուի նկարահանումներից հետո նա լքել է այն և սկսել նկարահանվել «Աստղային հածանավ.Գալակտիկա» և «Բակ Ռոջերսը 25-րդ դարում»։ 1981 թվականին նա հայտնվել է «Հելոուին 2» ֆիլմում։

Անա Ալիսիան առավել հայտնի է Մելիսա Ագրեթիի իր դերի համար, «Ֆելկոն Կրեստ» հեռուստասերիալում։ Նա նկարահանվել է այնտեղ 1982-1989 թվականներին։ 1989 թվականին «Ռոմերո» ֆիլմում Անան խաղացել է գլխավոր կանացի դերը, ինչից հետո հայտնվել է մի քանի հեռուստաֆիլմերում։ 1994 թվականին Անան ամուսնացավ և այժմ ունի երկու երեխա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  ČSFD (չեխերեն) — 2001.
2. ↑  Ana-Alicia profile at Film Reference.com
3. ↑  "Biography for Ana Alicia". Արխիվացված է the original 2012 թ․ հոկտեմբերի 5-ին. Retrieved 2012 թ․ մայիսի 31. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Անա Ալիսիա(անգլ.) ֆիլմը Rotten Tomatoes կայքում

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · ČSFD · Internet Movie Database |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Notable Names Database |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 141490586 · GND: 1283603195 · ISNI: 0000000365470591 · LCCN: no2003012645 · VIAF: 264697801 · WorldCat VIAF: 264697801 |

 |
Տե՛ս նաև՝ Վասպուրական (այլ կիրառումներ)
**Վասպուրականի Արծրունյաց թագավորություն**, ավատատիրական պետություն միջնադարյան Հայաստանում 908-1021 թվականներին, Արծրունիների արքայատան գլխավորությամբ։ Միջնադարյան Բագրատունիներից վասալական կախման մեջ գտնվող այս թագավորությունը ներառում էր տարածքներ ներկայիս Թուրքիայից, մասամբ՝ Հայաստանից, Իրանից և Նախիջևանի ինքնավար հանրապետությունից (Ադրբեջան)։

Բագրատունյաց Հայաստանի ենթակա թագավորություններից (**Վասպուրական**, Սյունիք, Վանանդ, Լոռի) ու իշխանություններից (Տարոն, Տայք) ամենաընդարձակն ու ամենազորեղն էր, որը հիմնադրվել էր 908 թվականին՝ Գագիկ Արծրունու կողմից, և թագավորություն հռչակվել Ատրպատականի ամիրայության օգնությամբ։

Թագավորության տարածքն ընդգրկում էր Վանա և Կապուտան (Ուրմիո) լճերի միջև ընկած շրջանները՝ կազմելով 40 000 քառ. կմ։ Բնակչությունը 11-րդ դարի սկզբին հասնում էր մոտ մեկ միլիոնի։ Նույն ժամանակաշրջանում Վասպուրականում կար ավելի քան 8 քաղաք, 4 000 գյուղ, 72 բերդ և ամրոց, 115 վանք ու եկեղեցի։

Վասպուրականի թագավորության սահմանների փոփոխությունը 908-1021 թվականների
Գագիկ Արծրունու և նրա հաջորդների օրոք Վասպուրականի թագավորությունը տնտեսական և մշակութային մեծ վերելք ապրեց, ամբողջ Վասպուրականով մեկ լայն շինարարություն ծավալվեց։ Աղթամար կղզին արհեստականորեն մեծացվեց, որտեղ թագավորը կառուցեց Աղթամարի կամ Uուրբ Խաչ եկեղեցին, նավահանգիստ ու արքունական պալատներ։

Վասպուրականին բնորոշ են լեռնածին սարահարթերը, լեռների արանքում սեղմված բարձրադիր հովիտները, որոնց միջով անցնող ոչ մեծ գետերի ջրերը կյանք են տալիս նրանց։ Վանա լճի առափնյա հովիտների կլիման մեղմ է, նպաստավոր երկրագործության, մանավանդ պտղատու և խաղողի այգիների մշակման համար։ Լեռնային արոտները հնարավորություն էին ընձեռում անասնապահության զարգացման համար։

Վասպուրականի թագավորության պատմությունը ամփոփված է մի քանի հայ պատմիչների աշխատություններում։ Նրանցից հատկապես մեծարժեք է Թովմա Արծրունու «Պատմություն Արծրունյաց տան» երկասիրությունը։hi aylox

Վասպուրականի թագավորների ցանկ
-----------------------------

| Անունը
  | Իշխել է
  | Նշումներ
  |
| --- | --- | --- |
| Գագիկ Ա | 908 - 943 | Աշոտ-Սարգսի որդին 
  |
| Դերենիկ-Աշոտ | 943 - 959 | Գագիկ Ա-ի որդին
  |
| Աբուսահլ-Համազասպ | 959 - 972 | Գագիկ Ա-ի որդին
  |
| Աշոտ-Սահակ | 972 - 991 | Աբուսահլ-Համազասպի որդին
  |
| Գուրգեն-Խաչիկ | 991 - 1003 | Աբուսահլ-Համազասպի որդին
  |
| Սենեքերիմ | 1003 - 1021 | Աբուսահլ-Համազասպի որդին
  |

Տես նաև
-------

* Աղթամարի կաթողիկոսություն
* Սյունիքի թագավորություն
* Կարսի թագավորություն
* Տաշիր-Ձորագետի թագավորություն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2020 թ․ սեպտեմբերի 13-ին. Retrieved 2021 թ․ մարտի 5.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Վասպուրականի թագավորություն
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Արծրունի ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Վերգինե Բագրատի Արծրունի**  (1884, Թիֆլիս, Ռուսական կայսրություն - մարտի 7, 1966(1966-03-07), Լենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ երգչուհի (դրամատիկական սոպրանո), մանկավարժ։

Կենսագրություն
--------------

Երաժշտական կրթությունն ստացել է Պետերբուրգում։ 1908-1911 թվականներին համերգներ է տվել Պետերբուրգում, Սարատովում, Սամարայում։ 1911-1914 թվականներին կատարելագործվել է Փարիզում և Ցյուրիխում։ 1914 թվականին Ցյուրիխի օպերային թատրոնում կատարել է Բրունհիլդայի դերերգը (Վագների «Վալկիրիա»)։ 1914-1916 թվականներին համերգներ է տվել Փարիզում, Ցյուրիխում։ 1916-1922 թվականներին Պետերբուրգի, Սարատովի, Թիֆլիսի օպերային թատրոններում հանդես է եկել Տոսկայի (Պուչչինիի «Տոսկա»), Ռախիլի (Հալևիի «Կարդինալի դուստրը»), Աիդայի (Վերդիի «Աիդա»), Բրունհիլդայի դերերգերով։ 1922 թվականից անցել է մանկավարժական աշխատանքի (Լենինգրադ), մենահամերգներով պրոպագանդել հայ կոմպոզիտորների ստեղծագործությունները, տպագրել է վոկալ արվեստի տեսության հարցերին նվիրված հոդվածներ։ 1942-1946 թվականներին դասավանդել է Երևանի կոնսերվատորիայում և երաժշտական ուսումնարանում, 1948-1954 թվականներին՝ Լենինգրադի թատերական ինստիտուտում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1974. — հատոր 2. — էջ 75.
2. ↑  «Ով ով է։ Հայեր» հանրագիտարան, հատոր առաջին, գլխավոր խմբագիր՝ Հովհաննես Այվազյան, Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, Երևան, 2005։
3. ↑  "AV Production - Վերգինե Արծրունի". *avproduction.am*. Արխիվացված է the original 2022 թ․ նոյեմբերի 29-ին. Retrieved 2019 թ․ հունիսի 14. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 75)։*  |
**Ապոլին Տրաորե** (անգլ.՝ **Apolline Traoré**, 1976, Ուագադուգու, Republic of Upper Volta), բուրկինացի ժամանակակից կինոռեժիսոր

Կենսագրություն
--------------

Ապոլին Տրաորեն ծնվել է 1976 թվականին, Բուրկինա Ֆասոյի մայրաքաղաք Ուագադուգուում, դիվանագետի ընտանիքում։ Հոր մասնագիտությունը հնարավորություն է ընձեռել, որ նա այցելի աշխարհի տարբեր վայրեր։ Ապոլինը 17 տարեկան էր, երբ նրանց ընտանիքը տեղափոխվել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ, և նա սկսել է սովորել Բոստոնի Էմերսոն քոլեջում, որն արվեստի և հաղորդակցության ասպարեզի լավագույն կրթօջախի համբավ էր վայելում։

2000-ական թվականներին Ապոլին Տրաորեն նկարահանել է մի շարք կարճամետրաժ ֆիլմեր, այդ թվում՝ «*Տգիտության գինը*» (*The Price of Ignorance*, 2000 թ.), որը պատմում է բռնաբարության զոհ դարձած մի բոստոնցու մասին, և «*Կունադի*»-ն (*Kounandi*, 2003), որն ընտրվել էր Տորոնտոյի 2004 թվականի միջազգային կինոփառատոնում որպես մրցութային ֆիլմ ցուցադրվելու համար։ 2004 թվականին էլ նկարահանել է իր առաջին գեղարվեստական կինոնկարը, որը կրում էր «*Լուսնալույսի տակ*» (*Sous la clarté de la lune*) վերնագիրը։

2005 թվականին Ապոլին Տրաորեն վերադարձել է Բուրկինա Ֆասո և սկսել է աշխատել բուրկինացի անվանի կինոռեժիսոր Իդրիսա Ուեդրաոգոյի հետ։ 2008-ին նկարահանել է «Կտակ» (*Le testament*) հեռուստասերիալը։

Ապոլին Տրաորեի լավագույն գեղարվեստական ֆիլմերը, որոնք ճանաչում ու համբավ են բերել նրան, երկուսն են՝ *Moi Zaphira*-ն (2013) և *Frontières*-ը (2018), որը երկու մրցանակ է շահել 2017 թվականի փետրվարին Ուագադուգուում անցկացված *Fespaco* կինոփառատոնում։

Ֆիլմագրություն
--------------

* *Desrances* (2019)
* *Borders* (2017)
* *Moi Zaphira* (2013)
* *La testament* (2008)
* *Sous la clarté de la lune* (2004)
* *Korundai* (2004)
* *Monia et Rama* (2002)
* *The Price of Ignorance* (2000)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Hoffman R.* LinkedIn — 2003.
2. 1 2  Brière, Jean-François (2008 թ․ հունվարի 1). *Dictionnaire des cinéastes africains de long métrage* (in ֆրանսերեն). KARTHALA Editions. ISBN 9782811142506.
3. 1 2 3  "Quatuor complice aux "Frontières"". *Libération.fr* (in ֆրանսերեն). 2018 թ․ մայիսի 22. Արխիվացված է the original 2020 թ․ հոկտեմբերի 28-ին. Retrieved 2019 թ․ մարտի 2.
4. ↑  ""Moi Zaphira", Bravo Apolline Traoré ! - RFI". *RFI Afrique* (in ֆրանսերեն). Retrieved 2019 թ․ մարտի 2.
5. ↑  "" Frontières " : mélodrame et libre circulation des biens" (in ֆրանսերեն). 2018 թ․ մայիսի 23. Retrieved 2019 թ․ մարտի 2.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | LinkedIn · Թվիթթեր |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | AlloCiné · Internet Movie Database |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 17901153s · GND: 1278523596 · ISNI: 000000050447696X · LCCN: no2004122377 · NTA: 33374523X · VIAF: 19401790 · WorldCat VIAF: 19401790 |

 |

 |
**Ապոստոլոս Կոնտոս** (հուն․՝ Απόστολος Κόντος, նոյեմբերի 22, 1949(1949-11-22), Հունաստան), հույն նախկին պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ և մարզիչ։ Համարվում է լավագույն խաղացողներից մեկը Աթենքի «Պանատինաիկոսի» պատմության մեջ և հանդիսանում է ակումբի բոլոր ժամանակների առաջատար ռմբարկուն։ Հունաստանի բասկետբոլի ազգային հավաքականի ավագ խմբի անդամն էր երկար տարիներ։ Խաղացել է հարձակվող պաշտպանի և թեթև հարձակվողի դիրքերում, թեև վերջինս է եղել նրա հիմնական դիրքը։

Պրոֆեսիոնալ կարիերա
-------------------

Կոնտոսը սկսել է իր ակումբային կարիերան «Իոնիկոս» բասկետբոլային ակումբում։ Իր հաջորդ ակումբի՝ Աթենքի «Պանատինաիկոսի» հետ հաղթել է Հունական լիգայի 9 առաջնություններում (1971, 1972, 1973, 1974, 1975, 1977, 1980, 1981, 1982) և Հունաստանի գավաթի 3 մրցաշարերում (1979, 1982, 1983)։ Խաղային կարիերան ավարտել է «Աթենքի ԱԷԿ» ակումբում։

Հունաստանի առաջնության բարձրագույն մրցումներում վաստակել է ընդհանուր առմամբ 8,712 միավոր, որը 1963–64 մրցաշրջանից ի վեր 4-րդ առավելագույն միավորն է։

Կարիերա ազգային թիմում
----------------------

Հունաստանի բասկետբոլի ազգային հավաքականի ավագ թիմի կազմում Կոնտոսն անցկացրել է 114 խաղ՝ վաստակելով ընդհանուր 1111 միավոր։ Նույն հավաքականի կազմում մասնակցել է 1972 թվականի նախաօլիմպիական մրցաշարին, 1973 և 1975 թվականների Եվրոպայի առաջնություններին։

Մարզչական կարիերա
-----------------

Խաղային կարիերան ավարտվելուց հետո Կոնտոսը դարձել է բասկետբոլի մարզիչ։ 1993–94 մրցաշրջանում եղել է «Աթենքի ԱԷԿ»-ի գլխավոր մարզիչը։

Մրցանակներ և նվաճումներ
-----------------------

### Խաղային կարիերա

* 9× Հունաստանի լիգայի չեմպիոն. (1971, 1972, 1973, 1974, 1975, 1977, 1980, 1981, 1982)
* 3× Հունաստանի գավաթակիր (1979, 1982, 1983)
* Հունաստանի բասկետբոլի առաջնության 4-րդ անընդմեջ առաջատար ռմբարկու՝ Հունաստանի A ազգային լիգայում վաստակած 8,712 ընդհանուր միավորով (1963–64 մրցաշրջանից մինչ այժմ)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Τα "κανόνια" του ελληνικού Πρωταθλήματος: Απόστολος Κόντος (հուն.).
2. ↑  Τα κανόνια του ελληνικού Πρωταθλήματος: Απόστολος Κόντος (հուն.).
3. ↑  "ΚΟΝΤΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ (հուն.)". Արխիվացված է the original 2020 թ․ մայիսի 30-ին. Retrieved 2020 թ․ մայիսի 20. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  Apostolos KONTOS (GRE).

Արտաքին հղումներ
----------------

* FIBA Profile
* Hellenic Basketball Federation Profile Archived 2020-05-30 at the Wayback Machine. (հուն.)
* Τα "κανόνια" του ελληνικού Πρωταθλήματος: Απόστολος Κόντος (հուն.)
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ասիվ Վոժ (այլ կիրառումներ)

**Ասիվ Վոժ** (ռուս.՝ Асыв-Вож), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Կուլոմ Յու գետի ձախ ափին՝ 48 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 21 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դոնի Ռոստով ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝:

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — **03020200112103000016125**
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — **103001612**
* Ավազանի կոդը — **03.02.02.001**
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — **03**
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — **0**

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության։ Ասիվ Վոժ". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ հուլիսի 18. Retrieved 2015 թ․ դեկտեմբերի 14.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ГВР |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Եղիազարյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Վան Եղիազարյան** (օգոստոսի 28, 1992(1992-08-28), Երևան, Հայաստան, նաև հայտնի է որպես **Վան Նեմրա**), հայ երաժիշտ։ Հայկական Նեմրա ալտերնատիվ ռոք խմբի հիմնադիր անդամն է, առաջատար վոկալիստը, կիթառահարը և երգահանը։

Վաղ կյանք
---------

Վան Եղիազարյանը ծնվել է 1992 թվականի օգոստոսի 28-ին, Երևանում։ Սովորել է Երևանի Վ.Դավթյանի անվան թիվ 149 միջնակարգ դպրոցում և յոթնամյա կրթություն ստացել Կոստանտին Սարաջևի անվան երաժշտական դպրոցի ջութակի բաժնում։ Բարձրագույն ուսումը շարունակել է Հայաստանի Պետական Տնտեսագիտական համալսարանի «Մարքեթինգ և բիզնեսի կազմակերպում» բաժնում։ Դեռ համալսարանի տարիներին հետաքրքրվել է ռոք երաժշտությամբ։ Առաջին անգամ ձեռքը կիթառ է վերցրել 17 տարեկան հասակում, կոտրված ակուստիկ կիթառով սկսել է ինքնուրույն սովորել կիթառ նվագել, չնայած, որ այդ գործիքով նվագելիս բազմաթիվ վնասվածքներ է ստացել։ Հենց այդ տարիներին են ստեղծվել երգչի (հետագայում արդեն Նեմրա խմբի) առաջին երգերը։ Հետագայում ձեռք է բերել էլեկտրակիթառ, որից հետո որոշել է հիմնել խումբ։

2011 թվականին եղբոր՝ Վասպուր Եղիազարյանի և ստեղնաշարահար Մարիաննա Կարակեյանի հետ համատեղ հիմնել է երաժշտական խումբ, որը 2012 թվականին պաշտոնապես անվանվել է Նեմրա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "«Ես դեմ եմ ցանկացած տեսակի սահմանափակումների, հատկապես՝ արվեստի մեջ». NEMRA խմբի մեներգիչ Վան Եղիազարյան". *ImYerevan.com*. Արխիվացված է the original 2019 թ․ հուլիսի 17-ին. Retrieved 2019 թ․ հուլիսի 17. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  "AV Production - Վան Եղիազարյան". *avproduction.am*. Արխիվացված է the original 2018 թ․ հունիսի 12-ին. Retrieved 2019 թ․ հուլիսի 17. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Երգեցի, քանի որ հասկացա՝ ոչ ոք ինձնից լավ չէր կարող զգալ իմ գրած երգերը. Վան Նեմրա
* Վան Եղիազարյանի Ֆեյսբուքյան պաշտոնական էջը։
* Վան Եղիազարյանի Ինստագրամյան պաշտոնական էջը։
**Վերայի զբոսայգի** (վրաց.՝ ვერეს ბაღი), Թբիլիսիի քաղաքային զբոսայգի։ Գտնվում է քաղաքի պատմական շրջանում՝ Մերաբ Կոստավայի և Նիկո Նիկոլաձեի փողոցների և Կուրի գետափի միջև։

Պատմություն
-----------

18-րդ դարի կեսերին այս հողերը պատկանել են Դանիբեգաշվիլի տոհմին։ Որոշ ժամանակ այստեղ գոյություն է ունեցել գերեզմանատուն, որը վերացել է 20-րդ դարի սկզբին, որից հետո այստեղ ստեղծվել է զվարճալի ծրագրով զբոսայգի, որտեղ եղել են մեծ թվաքանակով փոքր սրճարաններ։ Զբոսայգին բնակչների համար դառնում է հայտնի մերձքաղաքային հանգստի գոտի։

Ըստ լեգենդի, այս պուրակում նկարիչ Նիկո Փիրոսմանին հանդիպել է հյուրախաղերի եկած դերասանուհի Մարգարիտային։ Նրանց հարաբերությունները արդյունքում դարձել են հանրահայտ «Միլիոն ալ վարդեր» (ռուս.՝ Миллион алых роз) երգի սյուժեի հիմքը։

Խորհրդային ժամանակաշրջանում կրել է Սերգեյ Կիրովի անունը։ 1936 թվականին ճարտարապետ Ն. Ցիցիշվիլիի ծրագրով զբոսայգին վերանորոգվել է, կանգնեցվել է Սերգեյ Կիրովի արձանը (քանդկագործ՝ Կ. Մերաբիշվիլի)։

Տեսարժան վայրեր
---------------

Լուրջի (Կապույտ) վանք
Էքվթիմե Թակաիշվիլի
* Նոնա Գափրինդաշվիլիի անվան շախմատի պալատ (շախմատ-ալպինիստական 1971, ճարտարապետներ՝ Վ. Ալեկսի-Մեսխիշվիլի, Գ. Գուդուշաուրի)։
* Լուրջի վանք (12-րդ դարի վերջի գլխավոր տաճարը, վերակառուցվել է)։
* Հովհան Ոսկեբերանի անվան եկեղեցի։
* Բնակելի տուն Նիկոլաձե փողոցում (1949, ճարտարապետ Ա. Միմինոշվիլի՝ Ստալինյան մրցանակ)։
* Վրացական մշակույթի նշանավոր գործիչ Էքվթիմե Թակաիշվիլիի հուշարձան (1993, քանդակագործ Բ. Աբալիշվիլի, ճարտարապետներ՝ Ա. Գուրիան, Մ. Կրուաշվիլի)։

Գրականություն
-------------

*О. Ткешелашвили*. Тбилиси. Краткий справочник-путеводитель. Тбилиси: «Сабчота Сакартвело», 1967.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Согласно Паустовскому, именно в Верейских садах художник Нико Пиросмани встретил певицу Маргариту, из чего вырос сюжет песни «Миллион алых роз».
2. ↑  "В тбилисском Дворце шахмат в торжественной обстановке открыли Международную шахматную академию". Արխիվացված է the original 2015 թ․ դեկտեմբերի 23-ին. Retrieved 2019 թ․ օգոստոսի 16.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Видеопрогулка по парку
**«Առակ մեղուների մասին»** կամ **«Ազնիվ արատներ - հասարակական շահույթ»** (անգլ.՝ The Fable of the Bees: or, Private Vices, Publick Benefits, 1714 թվական), անգլիացի գրող Բեռնարդ դե Մանդևիլի ստեղծագործությունը։

Հիմնական տեղեկություններ
------------------------

Անգլիացի բժիշկ Ն. Բարբոնի «Մտորումներ առևտրի մասին» (1690 թվական) գրքում պնդվում էր, որ շռայլողությունը արատ է, որը խթանում է առևտուրը, իսկ ժլատությունը, ընդհակառակը, վնասում է կոմերցիային։ Գեղարվեստական ձևով այդ նույն գաղափարը արտահայտել է Բեռնարդ դե Մոնդևիլը՝ «Տրտնջացող փեթակը կամ Խառդախները, որոնք ազնիվ են դարձել» (The Grumbling Hive, or Knaves Turn’d Honest) երգիծանքում, որը անանուն հրատարակվել է 1705 թվականին։ 1714 թվականին, նույնպես անանուն, հրատարակվել է ստեղծագործության երկրորդ հրատարակությունը՝ «Առակ մեղուների մասին կամ Ազնիվ անձանց արատները - բարիք հասարակության համար» (The Fable of The Bees։ or, Private Vices, Public Benefits), որում այլաբանական ձևով ապացուցվում է, որ հասարակությանը, որը որոշել է խնայողության համար հրաժարվել պերճանքից և կրճատել սպառազինությունը, սպասում է թախծալի ճակատագիր։ Երկրորդ հրատարակությունը լրացվում էր քսան ծանոթագրությունով, որոնցում Մանդևիլը զարգացնում էր առակի առավել կարևոր մասերի փիլիսոփայական իմաստը։ Մանդևիլի կյանքի օրոք «Առակ մեղուների մասին» ստեղծագործությունը բազմիցս վերահրատարակվել է և ունեցել է բազմաթիվ հավելվածներ։ Վերջին հրատարակությունը թվագրվում է 1732 թվականին։ Անգլիական Միդլսեթս կոմսության երդվյալ ատենակալների դատարանի որոշմամբ 1723 թվականին առակը ճանաչվում է վնասակար։

Թարգմանություններ
-----------------

Ռուսերեն լեզվով գիրքը հրատարակվել է 1974 թվականին՝ Ե. Ս. Լագուտինի թարգմանությամբ, «Փիլիսոփայական ժառանգություն» շարքում (Մոսկվա, «Միտք» հրատարակչություն)։ Վերահրատարակվել է 2000 թվականին՝ Ե. Ս. Լագուտինի և Ա. Լ. Սուբոտինի թարգմանությամբ, «Փիլիսոփայական մտքի հուշարձաններ» շարքում (Մոսկվա, «Գիտություն» հրատարակչություն)։

Ռուսական տարբերակում այն անվանվում է «Տրտնջացող փեթակ կամ Խարդախներ, որոնք դարձել են ազնիվ»։

Բելառուսերեն լեզվով այն թարգմանվել է 2003 թվականին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Д. Антисери, Дж. Реале. Западная философия от истоков до наших дней Бернард Мандевиль и "Басня о пчелах, или пороки частных лиц - блага для общества"". Արխիվացված է the original 2018 թ․ մարտի 26-ին. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 29. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  "Бернард Мандевиль Фия трудовой пчелы На бел. яз (Мыкола Инфолиократ) / Стихи.ру". *www.stihi.ru*. Retrieved 2017 թ․ հունվարի 31.

Աղբյուրներ
----------

* Текст поэмы в оригинале Archived 2006-05-10 at the Wayback Machine.
* Текст поэмы в переводе на русский
«**Անբախտություն**» (հունգ.՝ Sorstalanság), հունգարացի գրող, 2002 թվականի Գրականության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Իմրե Կերտեսի վեպն է, հրատարակվել է 1975 թվականին։

Գիրքը պատմում է հրեա դեռահասի մասին, ով սկզբում հայտնվել էր Օսվենցիմում, այնուհետև Բուխենվալդում։ Վեպը ինքնակենսագրական է։

Վեպը եռագրության առաջին մասն է, որի մեջ նեռարված են` «Ֆիասկո» (1988) և «Կադեշ չծնված մանկան համար» (1990)։

Սյուժե
------

Վաղ գարնանը, գլխավոր հերոսի հորը՝ Դյորդ Կյովեշին ուղարկում են աշխատանքային ճամբար։ Ըթրիք են կազմակերպում, որի ժամանակ բարեկամներն ու նրա հարազատները հրաժեշտ են տալիս նրան։ Ամռան սկզբին Դյորդեն պարտավոր էր աշխատել նավթամշակման գործարանում։ Նրան հարմար չէր. Նա աշխատում է իր հասակակիցների շրջանում, և թույլտվություն ուներ այցելել քաղաքի հեռավոր շրջաններ։

Մի անգամ ավտոբուսը, որով տեղափոխում ին բանվորներին, կանգնեցնում են և բոլոր հրեաներին հրամայում դուրս գալ։ Նույն բանը անում են հաջորդ ավտոբուսների հետ։ Այնուհետև հավաքված մարդկանց, ուղարկում են Գերմանիա աշխատանքի։

Սկուզբում բոլորին տանում են Օսվենցիմ, որտեղ բաժանում են երկու խմբի, որոնցից մեկին ուղարկում են գազի խուց։ Մյուսներին սափրում և ախտահանում են։ Շուտով բանտարկյալներին, այդ թվում գլխավոր հերոսին ուղարկում են Բուհենվալդ։ Օսվենցիմի կարգերց հետո, Բուհենվալդը ընկալվում է, որպես գոյատևման համար զգալիորեն ավելի լավ կենսապայմաններով վայր։

Որոշ ժամանակ անց, անհարմար կոշիկներից և կեղտից Դյորդի ոտքերը սկսում են թարախածորել և նա հայտնվում հոսպիտալում, որտեղ մնում է մինչև դաշնակիցների կողմից ճամբարի ազատագրումը։

Դյորդը վերադառնում է Բուդապեշտ։ Տրամվայում նրան լրագրող է դիմում և հետաքրքրվում թե ինչպիսի վիճակ էր տիրում Բուխենվալդում, և այցեքարտ է տալիս, ոսելով, որ նրա պատմությունը ամբողջ աշխարհի գործն է։ Բայց Դյորդը դեն է նետում այցեքարտը, երբ լրագրողը անհետանում է։ Տանը, որտեղ նա ապրում էր, այժմ այլ մարդիկ են ապրում։ Հարևաններից տեղեկանում է, որ հայրը մահացել է Մաունտխաուզենում, իսկ խորթ մայրը ամուսնացել է։ Դյորդը ուղևորվում է մոր մոտ։

Էկրանավորում
------------

2005 թվականին վեպը էկրանավորվել է հունգարացի կինոռեժիսոր Լայոշ Կոլտայի կողմից։ Սցենարի հեղինակը Իմրե Քերթեսն է։ Դյորդ Քյովեշի դերում նկարահանվել է երիտասարդ դերասան Մարցել Նադը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Имре Кертеш". gazeta.ru. Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 4-ին. Retrieved 2013 թ․ սեպտեմբերի 6.
2. ↑  "Finding the Beauty in a Boy's Days of Horror" (in անգլերեն). nytimes.com. Retrieved 2013 թ․ սեպտեմբերի 6.
3. ↑  "The Holocaust, From a Teenage View" (in անգլերեն). nytimes.com. Retrieved 2013 թ․ սեպտեմբերի 7.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 161688387 · GND: 4873837-2 · LCCN: no2007016450 · VIAF: 178082898 · WorldCat VIAF: 178082898 |

 |
**«Աստծո մոլորությունը»** (անգլ.՝ The God Delusion), էթոլոգ, կենսաբան, Օքսֆորդի համալսարանի պրոֆեոսր (մինչև 2008 թվականը), գիտությունը ժողովրդականացնող Ռիչարդ Դոքինզի գիտամատչելի հրապարակախոսային գիրքը։

Գրքում Դոքինզը փաստարկներ է բերում այն բանի օգտին, որ գերբնական արարիչը համարյա անկասկած գոյություն չունի, իսկ մարմնավորված աստվածության հավատքը՝ պատրանք է։ Պատրանքը Դոքինզը սահմանում է որպես սխալ սևեռուն համոզվածություն, որը անփոփոխ է մնում անկախ փաստերից։ Նա մեջբերում է Ռոբերտ Փիրսիգի արտահայտությունը՝ «երբ մեկ մարդ տարված է պատրանքով՝ դա կոչվում է խելագարություն։ Երբ բազմաթիվ մարդիկ են տարված պատրանքով՝ դա կոչվում է կրոն»։ Գրքի առանձնահատկությունն է բազմաթիվ աղբյուրների օգտագործումը (ցանկը կազմում է մի քանի հարյուր անվանում)՝ ինչպես կրոնական, այդպես էլ աթեիստական ուղղվածության։

2006 թվականի նոյեմբերին «Աստծո մոլորությունը» աշխատությունը զբաղեցնում էր Amazon.com-ի բեսթսելլերների ցանկում երկրորդ տեղը։ 2006 թվականի դեկտեմբերից մինչև 2007 թվականի փետրվարը «Նյու Յորք թայմս» հանդեսի վարկանիշով այն մտնում էր գիտական գրականության կոշտ կազմով բեսթսելլերների տասնյակի մեջ։ 2010 թվականի հունվարի դրությամբ վաճառվել է գրքի անգլերեն տարբերակի ավելի քան երկու միլիոն օրինակ։

Գիրքը մեծ ուշադրություն է գրավել, ունեցել է բազմաթիվ մեկնաբանություններ և արձագանքներ, ինչպես նաև մի քանի գիրք է գրվել ի պատասխան Դոքինզի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Previous holders of The Simonyi Professorship». Archived 2012-04-28 at the Wayback Machine. // The official site of the University of Oxford
2. ↑  "Comment by Richard Dawkins". RichardDawkins.net. 2010 թ․ հունվարի 28. Արխիվացված է the original 2012 թ․ հունիսի 3-ին. Retrieved 2012 թ․ մայիսի 7. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Գրքին նվիրված Ռիչարդ Դոքինզի հարցազրույցը (անգլ.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | MusicBrainz |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 7575995-0 |

 |

|  |
| --- |
| 
  **Աթեիզմ**
 |