**Յան Վիլդենս**, (1586[…], Անտվերպեն, Բրաբանտ, Հաբսբուրգյան Նիդերլանդներ - հոկտեմբերի 16, 1653(1653-10-16)[…], Անտվերպեն, Բրաբանտ, Հաբսբուրգյան Նիդերլանդներ), ֆլամանդացի բնանկարիչ, գրաֆիկական նկարիչ։

Կենսագրություն
--------------

Յան Վիլդենսը ծնվել է 1585 թվականին (հնարավոր է 1586 թվականին) Անտվերպենում։ Նա Հենրի Վիլդենսի և Մագդալենա Վոսբերգենի որդին է։ Նրա հայրը վաղ է մահացել, իսկ մայրը ամուսնացել է Կորնելիս Կոկաի հետ։ Մագդալենայի և Կորնելիսի դուստր Սյուզանը Կոկը 1617 թվականին ամուսնացել է Կորնելիս դե Վոսի հետ։ Կորնելիս դե Վոսը Պաուլ դե Վոսի եղբայրն էր, իսկ Կորնելիսի և Պաուլի քույրը ամուսնացած էր Ֆրանս Սենայդերսի հետ, այնպես որ Յանը մանկությունից շրջապատված էր արվեստագետներով։

Տասը տարեկան հասակում Յանին կրթության են ուղարկում Պիտեր Վերխյուլստի մոտ որպես աշակերտ-ենթավարպետ (այս վարպետի նկարները շատ քիչ են հայտնի, հնարավոր է չեն պահպանվել)։ 1604 թվականին Յանը դարձավ Սուրբ Ղուկասի Գիլդիայի նկարիչների վարպետ։ 1613 թվականին Յան Վիլդենսը գնաց Իտալիա, իսկ հետո, 1614 թվականին հրատարակեց տասներկու ամիսներին նվիրված գեղանկարներ։ Անտվերպեն վերադառնալուց հետո հաճախ է համագործակցել Ռուբենսի արհեստանոցի հետ։ Վիլդենսը հայտնի է դարձել «Ռուբենսի վրձինները» դիմանկարով, որ հավանաբար նկարել է Ռուբենսի արհեստանոցում 1616 կամ 1617 թվականներին։ Վիլդենսը պատասխանատու էր գոբելենների հետին պլանի դեկորացիաների, Դեթզիու Մուսու և Ռուբենսի պատմական նկարների համար, այդ թվում «Լեվկիպպի դստեր բռամնաբարութունը», «Սամսոնը և առյուծը», «Սիմոն և Իֆիգենիյան» և «Դիանան և նրա նիմֆերները գնում են որսի»։ 1619 թվականին Յան Վիլդենսն ամուսնացել է Մարիա Ստեփպերտի հետ, նրանց ամուսնության վկան եղել է Ռուբենսը։ Հետագայում Ռուբենսն ամուսնացել է Մարիայի քրոջ դստեր Ելենա Ֆուրմանի հետ։ Մարիա Ստեփպտերը և Յան Վիլդենսը ունեցել են երկու որդի։ Յան Բատիստա (1620-1637) և Երեմիան (1621-1653)։ Նրանք երկուսն էլ նկարիչ են դարձել։ Մարիան մահացել է 1624 թվականին։ 1620 թվականից Յանը դադարել է համագործակցել Ռուբենսի արհեստանոցի հետ և սկսել է զբաղվել բնապատկերներ նկարելով։ Այդ ընթացքում շատ պարզ երևում է Ռուբենսի ոճը Վիլդենսի վրա՝ նա ստեղծագործության վրա ցույց է տալիս ընդհանուր դեկորատիվ մոտեցում։

Յան Վիլդենս և Ռուբենսը մինչև Ռուբենսի մահը մնացին ընկերներ (1640)։ Յանը եղել է Ռուբենսի ամենահոգեհարազատ մարդը։

Աշխատանքը այլ նկարիչների հետ
----------------------------

Բացի Ռուբենսից Վիլդենսն աշխատել է հետևյալ նկարիչների հետ .

* Յակոբ Յորդանս
* Ֆրանս Սնայդերս
* Պաուլ դը Վոս
* Յան Բոկխորստ
* Կորնելիս Սխյուտ
* Թեոդոր Ռոմբոուստ
* Յոոս դե Մոմպեր
* Յան Բրեյգել Ավագ

Պատկերասրահ
-----------

* Յան Վիլդենս, Բնապատկեր պարող հովիվներով, 1631 թվականՅան Վիլդենս, Բնապատկեր պարող հովիվներով, 1631 թվական
* Ճանապարհ գետակի ափին, 1620 թվականՃանապարհ գետակի ափին, 1620 թվական
* Ձմեռային բնապատկեր որսորդի հետ, 1624 թվականՁմեռային բնապատկեր որսորդի հետ, 1624 թվական
* Կանանց վերափոխումը քառասունիԿանանց վերափոխումը քառասունի

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Public Catalogue Foundation — 2003.
2. 1 2  Benezit Dictionary of Artists — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7
3. ↑  ECARTICO
4. ↑  RKDartists (նիդերլ.)
5. ↑  Շվեդիայի ազգային թանգարան — 1792.
6. ↑  Union List of Artist Names — 2017.
7. ↑  Wildens biography(չաշխատող հղում)
, Хоубракен(չաշխատող հղում)
, De groote schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen (1718), Цифровая библиотека голландской литературы