**Վերել աորտան** աորտայի այն հատվածն է, որը սկսվում է ձախ փորոքի հիմքից՝ 3-րդ կողաճառի ստորին եզրի մակարդակին՝ կրծոսկրի ձախ կեսի հետևում։

Կառուցվածքը
-----------

Այն տեղակայված է թեք և ուղղված է վերև, առաջ, դեպի աջ, սրտի առանցքի ուղությամբ, մինչև երկրորդ աջ կողաճառի վերին եզրի մակարդակը, իր ընթացքով՝ կազմելով փոքր կորություն։ Տեղակայված է մոտ 6 սմ (2.4 դյույմ) հետ կրծոսկրի հետին մակերեսից։ Ընդհանուր երկարությունը կազմում է մոտ 5 սմ (2.0 դյույմ)։

### Բաղադրիչները

**Աորտայի արմատը** աորտայի ամենասկզմնական հատվածն է, որը սկսվում է աորտայի օղից և շարունակվում մինչև սինոտուբուլյար միացում։ Այն երբեմն համարվում է վերել աորտայի մաս, երբեմն էլ գնահատվում է, որպես առանձին հատված։

Աորտալ փականի կոմիսուրաների միջյև և աորտալ փականի թերթիկներին հանդիպակած տեղակայված են երեք փոքր լայնացումներ, որոնք կոչվում են աորտայի սինուսներ։

Սինոտուբուլյար միացումը այն հատվածն է, որտեղ աորտայի սինուսները ավարտվում են և աորտան վերածվում է խողովականման կառուցվածքի։

### Չափը

Կրծքային աորտայի դեպքում, դրա՝ լայնական կտրվածքի տրամագծի 3․5 սմ-ից ավել լինելը համարվում է լայնացած, մինչդեռ, տրամագծի 4․5 սմ-ից ավել լինելն է գնահատվում, որպես կրծքային աորտայի անևրիզմա։ Բացի այդ, աորտայի տրամագծի միջին ցուցանիշը պոպուլյացիայում տատանվում է, օրինակ՝ տարիքից և սեռից կախված։ Վերել աորտայի համար՝ պոպուլյացիայում ցուցանիշի դիտման նորմայի վերին սահմանը մինչև 4․3 սմ-ն է՝ խոշորամարմին և տարեց անհատների շրջանում։

Հարաբերակցությունը
------------------

Վերել աորտայի՝ աորայի աղեղի անցնման հատվածում անոթի չափը մեծանում է՝ դրա պատի աջ հատվածի ուռուցիկության հաշվին։

Այս լայնացուման հատվածը լայնական կտրվածքի վրա ունի օվալի ձև։

Վերել աորտան պատված է պերիկարդով՝ խողովակաձև շրջապատված է սերոզ պերկարդով, որը ընդհանուր է դրա և թոքային զարկերակի համար։

Վերել աորտան իր սկզբնական հատվածում ծածկված է թոքային զարկերակի ցողունով և աջ ականջիկով, իսկ ավելի վեր՝ բաժանվում է կրծոսկրի հետին մակերեսից պերիկարդով, աջ պլևրայով, աջ թոքի առաջային եզրով, փուխր շարակցական հյուսվածքով, ուրցագեղձի մնացորդային հյուսվածքով, իսկ հետևից՝ այն հարում է ձախ նախասրտին և աջ թոքային զարկերակին։

Աջից վերել աորտան հարում է վերին սիներակին և աջ նախասրտին, վերջինս մասամբ ընկած է դրանից հետ, իսկ ձախ կողմից՝ այն հարում է ընդհանուր թոքային զարկերակին։

Ճյուղերը
--------

Վերել աորտայից սկիզբ են առնում միայն աջ և ձախ կորոնար զարկերակները, որոնք արյունամատակարարում են սիրտը, դրանք դուրս են գալիս աորտայից դրա սկզբնական հատվածում՝ աորտայի սինուսների շրջանում, որոնք հանդիպակած են տեղակայված աորտալ փականի փեղկերին։

Կլինիկական նշանակությունը
-------------------------

Ճենապակե աորտայի առաջացումը վերել աորտայի արտահայտված աթերոսկլերոտիկ կրակալման հետևանք է։ Այն դժվարություն է ստեղծում աորտայի վրա իրականացվող վիրահատությունների համար, հատկապես, աորտայի վրա սեղմակների տեղադրումը, իսկ կտրվածքները կարող են առաջացնել աորտայի արտահայտված վնասում և/կամ զարկերակային թրոմբոէմբոլիա։

Լրացուցիչ նկարներ
-----------------

* Սիրտը և թոքերը՝ առջևիցՍիրտը և թոքերը՝ առջևից
* Վերել աորտան՝ պտղի մոտՎերել աորտան՝ պտղի մոտ
* Վերել աորտա՝ նշված է կանաչ գույնովՎերել աորտա՝ նշված է կանաչ գույնով
* Վերել աորտա՝ նշված է կանաչ գույնովՎերել աորտա՝ նշված է կանաչ գույնով
* Վերել աորտա՝ նշված է կանաչ գույնովՎերել աորտա՝ նշված է կանաչ գույնով
* Վերել աորտա՝ նշված է կանաչ գույնովՎերել աորտա՝ նշված է կանաչ գույնով
* Վերել աորտա՝ նշված է կանաչ գույնովՎերել աորտա՝ նշված է կանաչ գույնով
* Վերել աորտա՝ նշված է կանաչ գույնովՎերել աորտա՝ նշված է կանաչ գույնով
* Վերել աորտա (Ascending aorta)Վերել աորտա (Ascending aorta)

Ծանոթագրություններ
------------------

Կաղապար:Gray's

1. ↑  անատոմիայի հիմնարար մոդել
2. ↑
3. ↑  Logan, Carolynn M.; Rice, M. Katherine (1987). *Logan's Medical and Scientific Abbreviations*. Philadelphia: J. B. Lippincott Company. էջ 3. ISBN 0-397-54589-4.
4. ↑  Nataf, P (2006). «Dilation of the thoracic aorta: medical and surgical management». *Heart*. **92** (9): 1345–1352. doi:10.1136/hrt.2005.074781. ISSN 1355-6037. PMC 1861150. PMID 16908722.
5. ↑  Freeman, Laura A.; Young, Phillip M.; Foley, Thomas A.; Williamson, Eric E.; Bruce, Charles J.; Greason, Kevin L. (2013). «CT and MRI Assessment of the Aortic Root and Ascending Aorta». *American Journal of Roentgenology*. **200** (6): W581–W592. doi:10.2214/AJR.12.9531. ISSN 0361-803X.
6. ↑  Bret P Nelson (2015 թ․ հոկտեմբերի 1). «Thoracic Aneurysm». *Medscape*. Վերցված է 2017 թ․ ապրիլի 16-ին.
7. ↑  Wolak, Arik; Gransar, Heidi; Thomson, Louise E.J.; Friedman, John D.; Hachamovitch, Rory; Gutstein, Ariel; Shaw, Leslee J.; Polk, Donna; Wong, Nathan D.; Saouaf, Rola; Hayes, Sean W.; Rozanski, Alan; Slomka, Piotr J.; Germano, Guido; Berman, Daniel S. (2008). «Aortic Size Assessment by Noncontrast Cardiac Computed Tomography: Normal Limits by Age, Gender, and Body Surface Area». *JACC: Cardiovascular Imaging*. **1** (2): 200–209. doi:10.1016/j.jcmg.2007.11.005. ISSN 1936-878X. PMID 19356429.
8. 1 2  Van Mieghem, Nicolas M.; Van Der Boon, Robert M.A. (2013). «Porcelain Aorta and Severe Aortic Stenosis: Is Transcatheter Aortic Valve Implantation the New Standard?». *Revista Española de Cardiología (English Edition)*. **66** (10): 765–767. doi:10.1016/j.rec.2013.05.008. ISSN 1885-5857.

Արտաքին հղումներ
----------------