**Ռոզա Ուելթ–Շթրաուս** (օգոստոսի 24, 1856(1856-08-24), Չեռնովցի, Բուկովինայի դքսություն, Ավստրիական կայսրություն - դեկտեմբերի 15, 1938(1938-12-15), Ժնև, Շվեյցարիա), սուֆրաժիստ և ֆեմինիստ։

Ծնվել է Ավստրիայում, այդ երկրում առաջին աղջիկն էր, ով ավարտել է ավագ դպրոցը, և առաջին ավստրուհին, ով ստացել է բժշկական կրթություն, ինչպես նաև Եվրոպայում առաջին կին ակնաբույժը։ Իր բժշկական աստիճանը ստացել է 1878 թվականին Բեռնի համալսարանում։ Երեք քույր է ունեցել՝ Իդան, Լեոնորան և Սառան։ Այն բանից հետո, երբ նա և իր քույրերից մեկը տեղափոխվել են Ամերիկա, նա աշխատել է որպես աչքի վիրաբույժ ակնաբուժարանում և Նյու Յորքի կանանց հիվանդանոցում։ Ամուսնացել է գործարար Լուի Ստրաուսի հետ և ունեցել են դուստր՝ Նելլի Շտրաուս–Մոչենսոն։ 1904 թվականին, ամերիկյան պատվիրակության կազմում մասնակցել է Կանանց միջազգային միության առաջին համագումարին։ Որոշ ժամանակ շարունակել է որպես այդպիսին մասնակցել, իսկ հետագայում ներկայացրել է հրեա կանանց միությունը հանուն հավասար իրավունքների Էրեց Իսրայելում, այդ ժողովներում։

1919 թվականին ստեղծվել է Իշուվը (Հրեա կանանց միություն հավասար իրավունքների համար Էրեց Իսրայել քաղաքում) կանանց առաջին համապետական կուսակցությունը, որի ղեկավար նշանակվել էր Ուելթ–Սթրաուսը, այդ տարի այնտեղ էր ներգաղթել, շարունակել է մինչև իր մահը։ 1920 թվականի հուլիսին մեկնել է Լոնդոն՝ մասնակցելու այն ժողովին, որի ժամանակ ստեղծվել է Կանանց միջազգային սիոնիստական կազմակերպությունը (WIZO), և սույն տարում, ավելի ուշ, ներկայացրել է հրեա կանանց միությունը հանուն հավասար իրավունքների Էրեց Իսրայելում, «Կանանց ընտրական իրավունքի միջազգային դաշինք» համագումարում, որը տեղի է ունեցել Ժնևում։ Միջազգային կոմիտեներում ներկայացրել է «Կանանց ընտրական իրավունք» միջազգային դաշինքը, մասնակցել է բոլոր համագումարներին և հաճախ ընդգրկվել է համաժողովներ անցկացնող երկրների վարչապետների պատվիրակություններում։

1926 թվականին հարեդիմը, որը նախընտրում էր չբախվել հանրաքվեյի, լքել է Իշուվի ներկայացուցիչների ժողովը, և այդ տարի պաշտոնական հայտարարություն է արվել (վավերացվել է մանդատային կառավարության կողմից 1927 թվականին), որը հաստատում էր «կանանց հավասար իրավունքները կյանքի բոլոր ասպեկտներում՝ Իշուվում՝ քաղաքացիական, քաղաքական և տնտեսական»։ Ուելթ–Շթրաուսը մահացել է Ժնևում, 1938 թվականին։

Լրացուցիչ գրականություն
-----------------------

*Hama'avak al Ha'kol: Leidato shel Feminism Ivri* [translation: Battle for the Vote: The Birth of Hebrew Feminism], by Prof. Margalit Shilo of Bar-Ilan University

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Wurzbach D. C. v.* Welt, Rosa (գերմ.) // *Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich*: *enthaltend die Lebensskizzen der denkwürdigen Personen, welche seit 1750 in den österreichischen Kronländern geboren wurden oder darin gelebt und gewirkt haben* — Wien: 1856. — Vol. 54. — S. 251.
2. 1 2  [Rosa Welt Frauen in Bewegung 1848–1938] (գերմ.) — Österreichische Nationalbibliothek, 2006.
3. 1 2 3 4 5 6 7 8  «Welt-Straus, Rosa | Jewish Women's Archive». Jwa.org. Վերցված է 2013 թ․ հոկտեմբերի 13-ին.
4. 1 2 3 4 5  Hasson, Nir (2013 թ․ ապրիլի 19). «Searching for the banner of the Hebrew woman - Week's End Israel News». Haaretz. Վերցված է 2013 թ․ հոկտեմբերի 13-ին.
5. 1 2  «Higher Education in Central Europe | Jewish Women's Archive». Jwa.org. 2009 թ․ մարտի 1. Վերցված է 2013 թ․ հոկտեմբերի 13-ին.
6. ↑  Kark, Ruth; Shilo, Margalit; Hasan-Rokem, Galit (2009 թ․ մարտի 15). *Jewish Women in Pre-State Israel: Life History, Politics, and Culture*. ISBN 9781584658085. Վերցված է 2013 թ․ հոկտեմբերի 13-ին.
7. ↑  «Second Aliyah: Women's Experience and Their Role in the Yishuv | Jewish Women's Archive». Jwa.org. Վերցված է 2013 թ․ հոկտեմբերի 13-ին.
8. ↑  Bernstein, Deborah (1992 թ․ հունվար). *Pioneers and Homemakers: Jewish Women in Pre-State Israel*. ISBN 9780791409053. Վերցված է 2013 թ․ հոկտեմբերի 13-ին.