**Մորիս դե Գիրշ** կամ **բարոն Մորիս ֆոն Գիրշ** (անգլ.՝ Maurice de Hirsch, գերմ.՝ Moritz Freiherr von Hirsch auf Gereuth, ֆր.՝ Maurice, baron de Hirsch de Gereuth, 9 դեկտեմբերի, 1831, Մյունխեն – 21 ապրիլի, 1896, Նովե Զամկի), ավստրիացի ազնվական, հրեա բարեգործ, որ ստեղծել է բարեգործական հիմնադրամներ հրեաների շրջանում կրթության զարգացման նպատակով։ Հիմնադրել է Հրեաների գաղութաբնակեցման միությունը, որ զբաղվել է Արգենտինայում հրեաների ներգաղթի կազմակերպմամբ։

Կենսագրություն
--------------

Կլարա դե Գիրշ
Մորիս ֆոն Գիրշը ծնվել է 1831 թվականի դեկտեմբերի 9-ին Մյունխենում։ Պապը՝ Յակով ֆոն Գիրշը, եղել է առաջին հրեա խոշոր հողատերը Բավարիայում։ Հայրը՝ Իոսիֆ ֆոն Գիրշը, եղել է բավարական թագավորի բանկիրն ու 1869 թվականին ստացել է բարոնի տիտղոս։ Տասներեք տարեկան հասակից Մորիս դե Գիրշը սովորել է Բրյուսելում։ Տասնյոթ տարեկանում սկսել է զբաղվել ձեռնարկատիրական գործունեությամբ։

1855 թվականին Մորիս դե Գիրշը դարձել է *«Bischoffsheim & Goldschmidt»* բանկային տան սեփականատեր Բրյուսելում, Լոնդոնում և Փարիզում։ Նա զբաղվել է երկաթուղային կոնցեսիաներով Ավստրո-Հունգարիայում, Օսմանյան կայսրությունում և Բալկաններում և և սպեկուլյացիենր է արել շաքարով ու պնձով։ Մեծ թվով անշարժ գույք է ունեցել Փարիզում, Լոնդոնում և Ավստրո-Հունգարիայում։

1855 թվականի հունիսի 28-ին Մորիս դե Գիրշն ամուսնացել է Կլարա Բիշոֆսհեյմի հետ, ով եղել է բելգիացի սենատոր Բիշոֆսհեյմի դուստրը։

Բարեգործություն
---------------

Լինելով հարուստ մարդ՝ Մորիս դե Գիրշը մեծ գումարներ է հատկացրել հրեաների շրջանում բարեգործություններ կատարելուն։ Հետաքրքրություն է ցուցաբերել Համաշխարհային հրեական միության դաստիարակչական աշխատանքի նկատմամբ, երկու անգամ այդ կազմակերպությանը նվիրաբերել է մի քանի միլիոն ֆրանկ։ Հետագա տարիներին աջակցել է Համաշխարհային հրեական միությանը՝ տարեկան հատկացնելով մի քանի հազար ֆունտ ստեռլինգ։ 1889 թվականից Համաշխարհային հրեական միությանը նվիրաբերել է 16 հազար ֆունտ ստեռլինգ։

Ավստրիայի կայսր Ֆրանց Իոսիֆ I-ի գահակալման 40-ամյակի առթիվ Մորիս դե Գիրշը 1888 թվականին 500 հազար ֆունտ ստեռլինգ է նվիրել Բուկովինայի ու Գալիցիայի հրեական տեխնիկական մասնագիտական դպրոցներին։

1881 թվականին Մորիս դե Գիրշն ԱՄՆ-ում հրեա ներգաղթյալների համար ստեղծել է փոխօգնության հիմնադրամ, որին հատկացրել է 493 հազար դոլարի չափով կապիտալ։

19-րդ դարի կեսին Մորիս դե Գիրշը իր ուշադրությունը կենտրոնացրել է Ռուսական կայսրությունից հրեաների վերաբնակեցման վրա։ Նա հիմնադրել է Հրեաների գաղութաբնակեցման միությունը՝ հատկացնելով 2 միլիոն ֆունտ ստեռլինգ կապիտալ։ 1892 թվականին նա այդ կազմակերպությանը նվիրաբերել է 7 միլիոն ֆունտ ստեռլինգ։ Մորիս դե Գիրշի մահվանից հետո նրա կինը՝ Կլարա դե Գիրշը, շարունակել է ամուսնու բարեգործական գործունեությունը և տասնյակ միլիոններ է հատկացրել բարեգործական տարբեր նպատակների։

Հիշատակ
-------

* Մորիս դե Գիրշի անունով կոչվել է սինագոգ Մեմֆիսում (ԱՄՆ), ինչպես նաև փողոցներ Իսրայելի տարբեր քաղաքներում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Encyclopædia Britannica
2. ↑  Ֆրանսերեն Վիքիպեդիա (ֆր.) — 2001.
3. ↑  *И. Ч.* Гирш, Клара (ռուս.) // *Еврейская энциклопедия* — СПб.: 1910. — Т. 6. — С. 561—562.
4. ↑  Gerald Tulchinsky (2008), *Canada's Jews: A People's Journey*, University of Toronto Press, p. 83, ISBN 978-0-8020-9386-8,
5. ↑  «Гирш, Яков фон»։ *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հրեական հանրագիտարան: In 86 Volumes (82 Volumes and 4 Additional Volumes)*։ St. Petersburg։ 1890–1907
6. 1 2  «Гирш, Иосиф фон»։ *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հրեական հանրագիտարան: In 86 Volumes (82 Volumes and 4 Additional Volumes)*։ St. Petersburg։ 1890–1907
7. ↑  «Гирш, Клара»։ *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հրեական հանրագիտարան: In 86 Volumes (82 Volumes and 4 Additional Volumes)*։ St. Petersburg։ 1890–1907

Աղբյուրներ
----------

* «Гирш, Мориц»։ *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հրեական հանրագիտարան: In 86 Volumes (82 Volumes and 4 Additional Volumes)*։ St. Petersburg։ 1890–1907
* «Hirsch, Maurice», New International Encyclopedia, 1905.
* Hirsch Moritz Frh. von/ Österreichisches Biographisches Lexikon 1815—1950 (ÖBL). Band 2, Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, Wien 1959, стр. 331.
* Vermischte Nachrichten. Der Jude Baron Hirsch/ Vorarlberger Volksblatt, 25. April 1896, стр. 514

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կենսագրություն (անգլ.)
* Կենսագրություն (անգլ.)
* Hirsch, Clara de (Baroness de Hirsch-Gereuth) (անգլ.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | WikiTree · Rodovid |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (օնլայն) · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Համառոտ հրեական · Հրեական Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Մեծ սովետական (1 հրտ.) · Օքսֆորդի կենսագրական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNC: a12098267 · BNF: 11278011p · GND: 123551307 · ISNI: 0000 0000 6641 0775 · LCCN: n50057931 · NKC: zmp2013744859 · NLP: A17428452 · NTA: 070554625 · NUKAT: n2014053078 · SUDOC: 069753202 · VIAF: 19671222 · WorldCat VIAF: 19671222 |

 |

 |