|  |
| --- |
| Այս հոդվածը մաս է կազմում հետևյալ թեմայով հոդվածաշարի՝ |
| Մասոնականություն |
|  |
| Ընդհանուր
* Մեծ օթյակ (en)
* Մասոնական օթյակ
* Մասոնական պալատի պաշտոնյաներ
* Գերագույն վարպետ (en)
* Փրինս Հոլի մասոնականություն (en)
* Կանոնավոր մասոնականություն (en)
* Մայրցամաքային մասոնականություն (en)
 |
| Պատմություն
* History of Freemasonry
* Liberté chérie
* Masonic manuscripts
 |
| Մասոնական կառույցներ
Masonic
* Masonic bodies
* York Rite
* Order of Mark Master Masons
* Holy Royal Arch
* Royal Arch Masonry
* Cryptic Masonry
* Knights Templar
* Red Cross of Constantine
* Scottish Rite
* Knight Kadosh
* Societas Rosicruciana
* Order of Royal and Select Masters
* Grand College of Rites
* Swedish Rite
* Order of Saint Thomas of Acon
* Royal Order of Scotland
* Order of Knight Masons
* Research Lodge
* Corks

Side degrees
* The Shrine
* Royal Order of Jesters
* Tall Cedars of Lebanon
* The Grotto

Masonic groups for women
* Women and Freemasonry
* Order of the Amaranth
* Order of the Eastern Star
* Co-Freemasonry

Masonic youth organizations
* DeMolay
* A.J.E.F.
* Job's Daughters
* International Order of the Rainbow for Girls
 |
| Մոտեցումներ մասոնների վերաբերյալ
* Հակամասոնականություն (en)
* Anti-Masonic Party
* Grand Anti-Masonic Exhibition
* Masonic conspiracy theories
* Opposition to Freemasonry within Christianity
* Papal ban of Freemasonry
* Suppression of Freemasonry
* Taxil hoax
 |
| Անձինք և վայրեր
* Masonic Temple
* James Anderson
* Prince Hall
* William Preston
* Thomas Smith Webb
* Albert Mackey
* Albert Pike
* John the Evangelist
* John the Baptist
* William Schaw
* Elizabeth Aldworth
* List of Freemasons
* Lodge Mother Kilwinning
* Freemasons' Hall, London
* Mark Masons' Hall, London
* House of the Temple
* Solomon's Temple
* Detroit Masonic Temple
* List of Masonic buildings
 |
| Կապված
* Masonic ritual and symbolism
* Great Architect of the Universe
* Square and Compasses
* Pigpen cipher
* Eye of Providence
* Hiram Abiff
* Sprig of Acacia
* Masonic Landmarks
* Pike's *Morals and Dogma*
* Propaganda Due
* Dermott's *Ahiman Rezon*
* Volume of Sacred Law
 |
| Ըստ երկրի
* Բարբադոս
* Բելգիա
* Կանադա
* Խորվաթիա
* Դանիա
* Ֆրանսիա
* Ֆինլանդիա
* Գերմանիա
* Հայաստան
* Ինդոնեզիա
* Իտալիա
* Լիբանան
* Լյուքսեմբուրգ
* Malta
* Mexico
* Portugal
* Romania
* Russia
* Scotland
* Spain
* Sri Lanka
* Sweden
* Philippines
* Turkey
* Ukraine
* Venezuela
 |
| * դ
* ք
* խ
 |

**Մասոնականությունը Բելգիայում** բաղկացած է մի քանի հայտնի օթյակներից, դաշնություններից և համադաշնություններից։ Հիմնական և առավել հայտնի են Բելգիայի Մեծ Արևելքը, Բելգիայի DH դաշնությունը, Բելգիայի Մեծ օթյակը, Բելգիայի կանանց մեծ օթյակը, Բելգիայի Մեծ կանոնավոր օթյակը։

Մասոնական օթյակներ Բելգիայի քարտեզի վրա

Պատմություն
-----------

Մասոնականությունը Բելգիայում հայտնվել է այն ժամանակ, երբ տարածաշրջանը գտնվում էր Ավստրիայի տիրապետության տակ, ավելի ուշ ընկել է ֆրանսիական և նիդերլանդական մասոնականության ազդեցության տակ։ Երբ Բելգիան ձևավորվել է որպես անկախ պետություն (1830 թվական), 3 տարի անց ձևավորվել է Բելգիայի Մեծ Արևելքը։ Այդ պահից սկսվել է բելգիական մասոնականության պատմությունը։

Ժամանակակից մասոնականությունը Բելգիայում
----------------------------------------

### Բելգիայի Մեծ Արևելք

Բելգիայի Մեծ Արևելքի խորհրդանիշ
1833 թվականի հունվարի 16-ին տեղի ունեցած փոփոխությունների ընթացքում «Նիդեռլանդների հարավի մեծ տնօրինական օթյակը» վերափոխվել է Բելգիայի Մեծ Արևելքի։ Միևնույն ժամանակ, օթյակը ստացել է Լեոպոլդ I թագավորի հովանավորությունն ու պաշտպանությունը, ով ենթադրաբար եղել է մասոն։

Բելգիայի Մեծ Արևելքը տղամարդկանց հնազանդություն է, և նրա օթյակները միայն տղամարդկանց համար են։ Սակայն օթյակները իրավունք ունեն աշխատանքների համար կանանց (քույրերին) որպես հյուր կանչելու իրավունք։

Մեծ Արևելքի աշխատող օթյակների մեծամասնությունը օգտագործում են ֆրանսիական կանոնադրությունը։ Որոշ օթյակներ աշխատում են «Հին և ընդունված շոտլանդատական կանոնադրությամբ»։

Հետևյալ ուսմունքը այս պահին ամենամեծն է Բելգիայում։ 110 օթյակներից 29-ը գտնվում են հյուսիսում, 34-ը Բրյուսելում, 45-ը հարավում և մեկը Բուրունդիի մայրաքաղաք Բուժումբուրայում։ Այս պահին Բելգիայի Մեծ Արևելքի հովանու ներքո աշխատող գերմանական օթյակներ չկան։ Եղբայրների միջին տարիքը կազմում է 60 տարեկան, միջին տարիքը, երբ նրանք գալիս են եղբայրությունը և ընդունվում՝ 44 տարեկան։ 2012 թվականի մարտի 1-ի տվյալներով ՄԱԲ օթյակների թիվը կազմում էր 110 օթյան, որոնք միավորում էին ավելի քան 10 000 մասոն։

### Բելգիայի DH ֆեդերացիա

Առաջին բելգիական DH օթյակը հիմնադրվել է 1912 թվականին։ Ֆեդերացիան կառավարում է Բելգիայի օթյակների միաբանությամբ, որոնց անդամակցությունը բաց է տղամարդկանց և կանանց համար, ովքեր աշխատում են «Հին և ընդունված շոտլանդատական կանոնադրությամբ»։ 2018 թվականի վերջին Բելգիայի ֆեդերացիան ուներ մոտ 6500 քույր և եղբայր։

### Բելգիայի Մեծ օթյակ

1959 թվականի դեկտեմբերի 4-ին Բելգիայի Մեծ Արևելքի քարտուղարությունը ստացավ գրանցված նամակ, որում հաղորդվում էր, որ հինգ օթյակ լքում է ԲՄԱ-ն։ Երկու օր անց Լիեժում ստեղծվեց Բելգիայի Մեծ օթյակը։ Անջատված օթյակները ցանկանում էին միջազգային ճանաչում ստանալ որպես սովորական մեծ օթյակ։ Առաջին մեծ վարպետը տնօրենն ու կենսագիր Ուիլյամ Էլշոտն էր։ Շուտով հաջորդեց մի շարք օթյակների հետ հանդիպումների և խորհրդակցությունների շարք, որից հետո այդ օթյակները բաժանվեցին երկու խմբի։ Կեսը մնաց Բելգիայի Մեծ Արևելքում, իսկ մյուս կեսը գնաց Բելգիայի Մեծ օթյակ։ Անգլիայի Միացյալ Մեծ օթյակը 1964 թվականին ճանաչեց Բելգիայի Մեծ օթյակին կանոնավոր։ Մի քանի տասնամյակ անց, սակայն, այս ճանաչումը հետ վերցվեց։

1973 թվականի տվյալներով Բելգիայի Մեծ օթյակում կար 30 օթյակ՝ մոտ 2000 անդամ։ 2019 թվականին օթյակների թիվը դարձավ 70, իսկ անդամների թիվը՝ մոտ 4000։

### Բելգիայի կանանց Մեծ օթյակ

Բելգիայի կանանց Մեծ օթյակը գործում է մասոնականության առաջին երեք աստիճաններում։ Առաջին օթյակը հիմնեց Բրյուսելում 1974 թվականի ապրիլի 20-ին, այնուհետև հիմնեցին ևս երեքը՝ Լիեժում, Բրյուսելում և Շառլեռուայում։ Այսօր ԲԿՄՕ թիվը կազմում է 36 օթյակ և 2000 քույր։

### Բելգիայի Մեծ կանոնավոր օթյակ

Բելգիայի Մեծ կանոնավոր օթյակը սովորական մասոնական օթյակ է, որը գործում է մասոնականության առաջին երեք աստիճաններում։ Այն հիմնադրվել է 1979 թվականի հունիսի 15-ին Բելգիայի Մեծ օթյակից դուրս եկած 9 օթյակների կողմից՝ ԲՄՕ-ի ճանաչումը կորցնելուց հետո։ Այսօր թիվը կազմում է 57 օթյակ և շուրջ 1600 մասոն։

Բելգիայի մասոնականության թանգարան
---------------------------------

Բելգիական մասոնականության թանգարան
Բելգիայի մասոնականության թանգարանը նախկին Բելգիայի Մեծ Արևելքի թանգարանի շարունակությունն է և հիմնադրվել է 1985 թվականի մարտին։ Նոր թանգարանը նախաձեռնել են Բելգիայի Մարդու իրավունքների ֆեդերացիան, Բելգիայի Մեծ օթյակը, Բելգիայի մեծ օթյակը և Բելգիայի Մեծ Արևելքը։ Թանգարանը գտնվում է Բրյուսելում՝ De Laeken, 79 հասցեով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  La Franc-maçonnerie en Belgique, les Loges symboliques, (ISBN 2-903846-64-2), Editions maçonniques de France, Encyclopédie Maçonnique, Paris, 2000
2. ↑  La Franc-Maçonnerie du Grand Orient de Belgique: brochure d’information destinée aux frères nouvellement initiés, eigen beheer, 1980, ISBN 4019997015511
3. ↑  G.O.B. Vrijmetselaar bij het Grootoosten van België, eigen beheer, Brussel, 1999, ISBN 9782874300868
4. ↑  Thyssen, Jeffry, Van Wijsheid met Vreugd gepaard — Twee eeuwen Vrijmetselarij in Gent en Antwerpen, Marot, Brussel, 2003, ISBN 2930117273
5. ↑  Grand Orient de Belgique
6. ↑  ред. "Право Humain,Histoire-де-ла федерация бельж дю Droit Humain, 2 т. Брюссель, 1982—1984 годы
7. ↑  Петр Bormans (ed.),Vrijmetselarij, ВУБ 1974
8. ↑  Van Wijsheid met Vreugd gepaard — Twee eeuwen Vrijmetselarij in Gent en Antwerpen — Marot Brussel 2003 — ISBN 2930117273
9. 1 2 3 4 5  P. Naudon. Histoire générale de la Franc-maçonnerie. Office du Livre, 1981.
10. ↑  Document sans nom

Գրականություն
-------------

* G.O.B. La Franc-Maçonnerie du Grand Orient de Belgique: brochure d’information destinée aux frères nouvellement initiés, eigen beheer, 1980, ISBN 4019997015511
* Gérard, Jo, La Franc-Maçonnerie en Belgique, Editions J.M. Collet, Bruxelles, 1988
* G.O.B. Vrijmetselaar bij het Grootoosten van België, eigen beheer, Brussel, 1999, ISBN 9782874300868
* Lemaire, Jacques, La Franc-Maçonnerie en Belgique — les Loges symbolique, Encyclopédie Maçonnique, Editions Maçonniques de France, Paris, 2000, ISBN 2903846642
* Thyssen, Jeffry, Van Wijsheid met Vreugd gepaard — Twee eeuwen Vrijmetselarij in Gent en Antwerpen, Marot, Brussel, 2003, ISBN 2930117273
* De Schatten van de Tempel, Mercatorfonds, Brussel, 2006, ISBN 9061536634

Արտաքին հղումներ
----------------

* Բելգիայի Մեծ Արևելք
* Բելգիայի Մեծ օթյակ
* Բելգիայի կանանց Մեծ օթյակ
* Բելգիայի Մեծ կանոնավոր օթյակ