**Նիկոլայ Կառլովիչ Ռոմանովսկի** (գրական կեղծանունը՝ **Կուզմա Չորնի** (**Չորնի**), բելառուս․՝ Мікалай Карлавіч Раманоўскі, **Кузьма Чорны**, հունիսի 24, 1900(1900-06-24), Կապիլի գավառ, Բելառուս - նոյեմբերի 22, 1944(1944-11-22), Մինսկ, Բելառուսական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), բելառուս խորհրդային գրող։ ԽՍՀՄ Գրողների միության անդամ (1934)։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1900 թվականի հունիսի 11-ին (24-ին) գյուղացու ընտանիքում։ Ավարտելէ Տիմկովիչիի ժողովրդական դպրոցը, 1916-1919 թվականներին սովորել է Նեսվիժի ուսուցչական սեմինարիայում։ 1923 թվականին ընդունվել է Բելառուսի պետական համալսարանի մանկավարժական ֆակուլտետի գրականության բաժին, և նույն թվականին «*Савецкая Беларусь*» թերթում տպագրվել է նրա առաջին ստեղծագործությունը *Կուզմա Չորնի* գրական կեղծանունով։ 1923 թվականից «*Մալադնյակ*» գրական միության անդամ է, իսկ 1926 թվականին անցել է «*Ուզվիշաա*» գրական միություն։ 1925 թվականին լույս են տեսել Կուզմա Չորնիի ստեղծագործությունների երկու ժողովածուներ։ 1920-ական թվականներին արդեն քննադատները նրա համար կանխագուշակում էին «բելառուսական Դոստոևսկու» ճակատագիր։ 1938 թվականի հոկտեմբերի 14-ին ձերբակալվել է ու բանտարկվել Մինսկի բանտում, որտեղ անցկացրել է 8 ամիս։ Դրանցից վեցն անցկացրել է մենախցում։ 1941 թվականից գտնվել է արտաքսման մեջ ու աշխատել «Раздавим фашистскую гадину» թերթում։ 1944 թվականին վերադարձել է Մինսկ, որտեղ մահացել է 1944 թվականի նոյեմբերի 22-ին։

Ստեղծագործությունը
------------------

Կուզմա Չորնին համարվում է բելառուսական վեպի հիմնադիրներից մեկը։ 1927 թվականին հրատարակվել է նրա առաջին վեպը՝ «*Сястра*», իսկ 1928 թվականին՝ «*Зямля*», 1931 թվականին՝ «*Бацькаўшчына*» («Հայրենիք»), 1935 թվականին՝ «*Трэцяе пакаленне*»։ 1941-1944 թվականներին գրել է «*Вялікі дзень*» վեպը, 1943 թվականին՝ «*Пошукі будучыні*» («Ապագայի որոնումներ»), 1944 թվականին գրել է իր վերջին վեպը՝ «*Млечны Шлях*» («Ծիր Կաթին»)։ Եվս երեք վեպերի ձեռագրեր այրվել են Հայրենական Մեծ պատերազմի տարիներին, իսկ մի քանի վեպեր էլ մնացել են անավարտ։ Բացի դրանից՝ Կուզմա Չորնին գրել է նաև բազմաթիվ պատմվածքներ։

Կուզմա Չորնին հայտնի է նաև իր պիեսներով ու թարգամանություններով։ Նա թարգմանել է Ալեքսանդր Պուշկինի, Վլադիմիր Կորոլենկոյի, Նիկոլայ Գոգոլի, Մաքսիմ Գորկու, Յարոսլավ Հաշեկի ստեղծագործություններից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
2. ↑  Բելառուսերեն Վիքիպեդիա (բելառուս.) — 2007.
3. ↑  Кузьма Чорны // Беларускія пісьменнікі (1917—1990) : Даведнік / Склад. А. К. Гардзіцкі; нав. рэд. А. Л. Верабей. — Мінск : Мастацкая літаратура, 1994. — С. 585—586.

Գրականություն
-------------

* Казека, Я. Кузьма Чорны։ Старонкі творчасці / Я. Казека. — Мінск։ Мастацкая літаратура, 1980. — 133, [2] с.
* Навуменка, І. Я. Ранні Кузьма Чорны (1923—1929) / І. Я. Навуменка. — Мінск։ Беларуская навука, 2000. — 94 с.
* Կուզմա Չորնիի փողոցը Մինսկում (ռուս.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուս |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 118882562 · ISNI: 0000 0001 0968 4048 · LCCN: n81020163 · NKC: js20020925378 · NTA: 070404089 · NUKAT: n96500442 · SUDOC: 244058490 · VIAF: 45100210 · WorldCat VIAF: 45100210 |

 |

 |