1993 թվականին բրիտանական Ուորինգթոնում որոտացել է երկու պայթյուն։ Առաջին պայթյունը տեղի է ունեցել փետրվարի 26-ին գազապահեստարանում։ Հասցվել է զգալի վնաս, սակայն զոհեր չեն եղել։ Դեպքի վայրից փախչող ահաբեկիչները հրազենով վիրավորել են ոստիկանին։ Նրանցից երկուսին բռնել են ավտոմոբիլային հետապնդման ժամանակ։ Մարտի 20-ին տեղի է ունեցել երկրորդ պայթյունը, պայթել է երկու ոչ մեծ պայթուցիկ սարք, որոնք դրված էին Ուորինգթոնի Բրիջ սթրիթի խանութների ու գրասենյակային շենքերի սահմանում գտնվող աղբի բեռնարկղի վրա։ Հարձակման արդյունքում մահացել են երկու երեխա և շատերը ստացել են վնասվածքներ։ Ահաբեկչության պատասխանատվությունն իր վրա է վերցրել Իռլանդիայի հանրապետական ժամանակավո բանակը (ԻՀԲ)։ Հետագայում հայտնի է դարձել, որ դրա մեջ խառնված էին *Red Action* բրիտանական ձախ քաղաքական կուսակցության անդամները։ 1970 թվականի սկզբից ԻՀԲ-ն անց է կացրել ահաբեկչական հարձակումներ, որոնց նպատակն էր ճնշել բրիտանական կառավարությանը և ստիպել հռչակել Հյուսիսային Իռլանդիայի անկախությունը։ Մարտի 20-ին տեղի ունեցած պայթյունը, որը լայնորեն լուսաբանվել է զանգվածային լրատվության միջոցների կողմից, իսկ Դուբլինում ԻՀԲ-ի դեմ հնչեցին զանգվածային բողոքներ։

Առաջին հարձակում
----------------

1993 թվականի փետրվարի 25-ի գիշերը ԻՀԲ-ի երեք անդամներ ռումբեր են տեղադրել Ուորինգթոնի Ուինվիքի գազապահի ճանապարհին։ Ժամը 23։45-ին Սանքեյ փողոցում ոստիկանը կանգնեցրել է ֆուրգոնում նստած երեք հոգու։ Երբ նա սկսել է հարցեր տալ՝ ԻՀԲ-ի անդամները երեք անգամ կրակել են հրազենով և թաքնվել ֆուրգոնի մեջ։ Մոտավորապես մեկ ժամ անց Լիմ համայնքում նրանք գողացել են մեքենա, վարորդին գցել են բեռնախցիկի մեջ և գնացել Մանչեստր։ Մոտավորապես ժամը մեկին ոստիկանությունը գտել է մեքենան և սկսել հետապնդել նրանց *M62* մայրուղիով դեպի Ուորինգթոն։ Հետապնդման ժամանակ սկսել է փոխհրաձգություն, որի արդյունքում վնասվել են երկու ոստիկանական մեքենա։ Ոստիկանությունը մեքենան կանգնեցրել է Չեշիրի Քրոֆտ գյուղի մոտ։ Արդյունքում ձերբակալվել են ԻՀԲ-ի երկու անդամ՝ Պադրիկ ՄակՖլոյնը (*Paidric MacFhloinn*, 40 տարեկան) և Դենիս Կինսելան *(Denis Kinsella*, 25 տարեկան)։ Հարձակման երրորդ անդամը՝ Միքայել Տիմինսը (*Michael Timmins*) փախել են։ Փետրվարի 26-ին ժամը առավոտվա 4։10-ին գազապահեստարանում լսվել է պայթյուն (պայթյունից կրակե գունդը հասել է մինչև 1000 ֆուտ (300 մ)), որի արդյունքում օբյեկտին հասցվել է զգալի վնաս։ Արտակարգ իրավիճակների ծառայության Ժամանելուց հետո մոտ 100 մարդ շրջակա տներից էվակուացվել է։

1994 թվականանին ՄաքՖլոյնին դատապարտել են 35 տարվա ազատազրկման, Կինսելային՝ 25 տարվա, Ջոն Կինսելային (*John Kinsella*, 49 տարեկան)՝ 20 տարվա ազատազրկման Սեմտեքս պայթուցիկ նյութ պահելու համար։

Երկրորդ հարձակում
-----------------

1993 թվականի մարտի 20-ին Լիվերպուլում «Սամարացի» կազմակերպությունը հեռախոսով նախազգուշացում է ստացել տեղադրված ռումբերի մասին։ Ոստիկանությունհայտնել է,որ զանգողը հաղորդել է, որ ռումբը դրված է *Boots UK* կոշիկի խանութի սահմաններում։ Կես ժամ անց (մոտ 12։25-ին) Ուորինգթոնի Բրիջ սթրիթում երկու ռումբ է պայթել՝ իրարից մոտավորապես 100 յարդ (90մ) հեռավորության վրա։ Պայթյունները տեղի են ունեցել 1 րոպե տարբերությամբ։ Մեկը պայթել է *Boots UK* խանութի և ՄաքԴոնալդսի մոտ, մյուսը՝ *Argos* խանութի մոտ։ Փողոցները լցված էին անցորդներով։ Վկաները պատմում էին, որ առաջին պայթյունից հետո անցորդները նետվեցին դեպի երկրորդ պայթյունի անկյունը։ Հետագայում հայտնի է դարձել, որ ռումբերը դրել են չուգունե աղբամաններում, ինչի պատճառով պայթյունից շատ փշուրներ են առաջացել։ Ահաբեկչության տարածքից մարդկանց էվակուացնելու համար տրամադրվել են ավտոբուսներ և շտապ օգնության 17 անձնակազմ։

Տեղում մահացել է 3-ամյա Ջոնաթան Բոլը, որն իր դայակի հետ գտնվում էր քաղաքում` Մայրության օրվա առթիվ բացիկ գնելու համար։ Երկրորդ զոհը դարձել է Թիմ Փերին՝ ստանալով ծանր վնասվածքներ։ Նա մահացել է 1993 թվականի մարտի 25-ին։ 54 մարդ ստացել են վնասվածքներ, որենցից 4-ը ստացել են ծանր վնասվածքներ։ Ողջ մնացածներից մեկին՝ 32 տարեկան Բրոնվեն Վիքերսի ոտքն անդամահատել են, սակայն մեկ տարի անց քաղցկեից մահացել է։

Արդյունքներ
-----------

Երկու երեխաների մահը առաջացրել է հասարակության զայրույթը, ինչպես նաև լայն լուսավբանվել են ԶԼՄ-ում и также широкое освещение в СМИ взрывов 20 марта։ Պայթյուններից հետո քիչ հետո ստեղծվել է Դուբլինում *«Peace '93»* կազմակերպությունը։ Գլխավոր կազմարպիչ է դարձել մայր և տնային տնտեսուհի Սյուզեն Մակխյուն։ 1993 թվականի մարտի 25-ին անցկացվել է խաղաղ ցույց, որտեղ մասնակցել են հազարավոր մարդիկ։ Ակտիվիստները փոստի գլխավոր շենքի առաջ ցավակցության գիրք են ստորագրել և ծաղիկներ ու պսակներ հավաքել, որոնք պետք է ուղարկվեին Ուորինգթոն՝ երեխաների թաղմանը։ Սակայն ոմանք քննադատել են *Peace '93-ին* ։

1993 թվականի մարտի 24-ին Օլստերի պաշտպանության Ասոցիացիան Բելֆաստում գնդակահարել է Շին Ֆեյնին։ Հաջորդ օրը գնդակահարվել են 4 կաթոլիկ (ընդգրկելով ԻՀԲ-ի անդամներին Կառսլոկում), իսկ մի քանի ժամ անց Բելֆաստում սպանվել է 17-ամյա կաթոլիկ։ Ռոյ Գրինսլադը գրում եր, որ Ուորինգթոնի պայթյունների համեմատ այդ սպանություները գործնականորեն արհամարհվել է Բրիտանիայի ԶԼՄ-ում։

1993 թվականի ապրիլի 1-ին Իռլանդիայի Կառավարությունը հայտարարել է Իռլանդիայի Հանրապետությունից Մեծ Բրիտանիա հանցագործների արտահանձնումը հեշտացնող միջոցների ստեղծման մասին։

1994 թվականի վերջին *The Cranberries* իռլանդական ռոք-խումբը թողարկել է «*Zombie*» երգը, որը գրվել է ի նշան բողոքի։ Երգը դարձել է լավագույն հիթերից մեկը։

Թիմ Փերիի ծնողները հետապնդելով Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միջև համագործակցման նպատակներ՝ հիմնել են Թիմ Փերիի անվան աջակցման հիմնադրամ։ *Tim Parry-Johnathan Ball Foundation for Peace-ը* աշխատել է *NSPCC-ի* հետ համատեղ Ուորինգթոն քաղաքի կենտրոնից ոչ հեռու «Երկրի կենտրոն» հիմնելու նպատակով, որը բացվել է 2000 թվականի ահաբեկչության օրվա 7-րդ տարում։ Նրա խնդիրներն են համագործակցությունը աշխարհի և փոխըմբռնումը բնակչության շերտերի, կոնֆլիկտներից ու բռնությունից տուժածների հետ։ Կետրոնը անցկացնում է աշխարհի մասին ամենամյա դասախոսություններ և հանդիսանում է *NSPCC-ի* տեղական բաժին և Ուորինգթոնի Երիտասարդական ակումբ։

Բոլի և Փերիի սպանությունն առ այսօր գտնվում է Չեշիրական ոստիկանության չբացահայտված գործերի ցանկում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Warrington bombing linked to Red Action group». BBC News. 2 September 2013. Retrieved 11 September 2013.
2. ↑  O’Day, Alan. *Political Violence in Northern Ireland*. Greenwood Publishing, 1997. p.20
3. ↑  «The gas works bombing — 20 years on». *Warrington Guardian*, 26 February 2013. Retrieved 19 March 2013.
4. ↑  Hansard — Terrorist Incidents
5. ↑  «Rage at I.R.A. Grows in England As Second Boy Dies From a Bomb». *The New York Times*, 26 March 1993. Retrieved 19 March 2013.
6. ↑  Pithers, Malcolm; Mackinnon, Ian (1993 թ․ մարտի 21). «Boy of four dies as IRA bombers attack shoppers». *The Independent*. London. Վերցված է 2013 թ․ մարտի 19-ին.
7. ↑  «IRA insists Warrington bomb alerts were given». *The Independent*, 23 March 1993. Retrieved 19 March 2013.
8. ↑  «May God forgive them, because we can’t». *The Independent*, 22 March 1993. Retrieved 19 March 2013.
9. ↑  «Child, 4, dies in British bombing». *Record-Journal* (from the *Associated Press*). 21 March 1993. Retrieved 19 March 2013.
10. ↑  «Outrage over death of boy in bombing a setback for the IRA». *Pittsburgh Post-Gazette*. 23 March 1993. Retrieved 19 March 2013.
11. ↑  Greenslade, Roy (4 August 1998), *The Damien Walsh Memorial Lecture*, Conflict Archive on the Internet (CAIN),  .
12. ↑  «Peace ’93», *Organisations*, Conflict Archive on the Internet (CAIN),  .
13. ↑  «March 1993», *Chronology of the Conflict*, Conflict Archive on the Internet (CAIN),  .
14. ↑  McKittrick, David (1999). *Lost Lives*. Mainstream Publishing. էջեր 1314–15.
15. ↑  Peter Buckley, Jonathan Buckley (2003). *The Rough Guide to Rock*. Rough Guides. ISBN 1-84353-105-4.
16. ↑  «Martin McGuinness: Ex-IRA leader 'understands' Warrington protest». BBC News. Վերցված է 2014 թ․ մարտի 8-ին.
17. ↑  «Our History». The Peace Centre. Վերցված է 2014 թ․ մարտի 8-ին.
18. ↑  «Historical and unsolved murders». Cheshire Police. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 4-ին. Վերցված է 2015 թ․ դեկտեմբերի 3-ին.