**Սփայդերուիք. Ժամանակագրություններ** (անգլ.՝ The Spiderwick Chronicles), 2008 թվականի ընտանեկան ֆանտազիա, նկարահանված Մարկ Ս. Ուոտերսի կողմից, Խոլի Բլեկի և Տոնի Դի Տերլիցի «Այս երկիրը ավելի մոտիկ է, քան դու մտածում ես» համանուն գրքի մոտիվների հիման վրա։ Քիչ ուշ ֆիլմը ստացավ 12+ գնահատական (այն հեռուստադիտողների համար, ովքեր 12 տարեկանից մեծ են)։

Սյուժե
------

Գործողությունները սկսվում են Արթուր Սպայդերվիկի փորձերից, որոնց ընթացքում նա ստեղծում է իր գիրք-ուղեցույցը, որտեղ հավաքում է բոլոր գիտելիքները հեքիաթային արարածների մասին, որոնք ապրում են մարդկանց կողքին, այն ժամանակ, երրբ մարդիկ ոչինչ չեն կասկածում. էլֆերի, օգրերի և չար հոգիների մասին։ Նա չարչարվեց այդ գրքի վրա իր ամբողջ կյանքում և վերջապես նրան հաջողվեց ավարտել գիրքը։

Անցնում է ութսուն տարի։ Գրեյսների ընտանիքը՝ մայրը՝ Հելենը, մեծ աղջիկը՝ Մելորին և զույգ եղբայրներ Ջարեդն ու Սայմոնը (Ֆրեդի Հայմոր), Նյու Յորքից տեղափոխվում են իրենց հին տուն, որը անցել է Հելենին հորաքույր Լյուսինդայից (Արթուր Սպայդերվիկի աղջիկը, որի հայրը ստեղծել էր գիրքը հենց այդ տանը), այն բանից հետո, երբ Հելենի ամուսին՝ Ռիչարդը հեռանում է տանից։ Ջարեդը ճնշված էր ծնողների բաժանումից։ Նա ուզում էր ապրել հոր հետ, չկասկածելով,որ հայրը իր համար գտել է նոր կին։ Միանգամից տանը կատարվում են տարօրինակ դեպքեր. Հելենը չի կարողանում գտնել իր բանալիները, իսկ Մելորիի մոտից կորում է իր սուսերամարտի մրցույթի մեդալը։ Կորածների համար մեղադրում են Ջարեդին։ Գտնվելով խոհանոցում Ջարեդը անհասկանալի թակոց է լսում պատի հակառակ կողմից, նա քանդում է պատը ցախավելի հարվածներով և տեղնում է խոհանոցային վերելակի թունելը, նման ինչ-որ արարածի բնի։ Պատի հետևում նա գտնում է կորած բանալին և մեդալը։ Հելենը խոհանոցում գտնում է մեծ քանակությամբ մեղր և պոմիդորի սոուս, որոնք բնականաբար պատկանում էին տան նախորդ բնակչին՝ հորաքույր Լյուսինդային, ով գտնվում է հոգեբուժարանում։ Ջարեդը, Սայմոնը և ելորին ցանկանում են վերադառնալ Նյու Յորք և վարել իրենց նախկին կյանքը, բայց ինչպես բացատրում էր իրենց մայրը, դա ել նրանց գրպանին համապատասխան չէ, այնպես որ ստիպված են մնալ այնտեղ։ Ջարեդը կասկածում է, որ իրենք տանը մենակ չեն և բարձրանում է վերնահարկ։

Վերնահարկում գտնվում է աշխատասենյակ-լաբորատորիա, որը ըստ Ջարեդի կասկածների պատկանում էր Արթուր Սպայդերվիկին։ Սեղանի փոծու վրա նա տեղնում է նախազգուշացնող գրություն. «Ջարեդ Գրեյս, դու տուն մի մտիր» (օրիգինալ՝ Jared Grace, leave this place): Սունդուկի մեջ նա գտնում է Սպայդերվիկի կազմած գիրքը։ Հանկարծ սկսվում են տարօրինակ բաներ կատարվել. Ջարեդի լապտերը սկսվում է պտտվել, թափվում են գրքերը, կերծես ինչ-որ մեկը չի ցանկանում, որ Ջարեդը կարդա այդ գիրքը։ Կազմի վրա նա տեսնում է գրություն՝ «Չփորձես այս գիրքը դու բացել, կկարդաս, փորձանքից չես կարող փախչել։ Թելթելով մյուս էջը կմխրճվես մահացու խաղի մեջ»։ Սակայն նա վերցնում է գիրքը և կարդում այն ամբողջ գիշեր։ Ջարեդը կարդալով գիրքը իմանում է այն, ինչ գիտեր Սպայդերվիկը. ֆանտաստիկ արարածների մասին, ինչ են նրանք թաքցնում, իրենց գաղտնի գործողությունների մասին, որոնք թույլատրում են «տեսնել անտեսանելին», իմանում է չար օգր Մուլյգարատի մասին, ում պատկանում են չար ուժերը։ Ինչպես նաև Սպայդերվիկը նախազգուծացրել էր ընթերցողին, որ գաղտնի գիտելիքները, թաքնված գրքում, տիրապետում են մեծ ուժի, որ ոչ-ոք դեռ երբեք չէր հավաքել կախարդական աշխարհի մասին բոլոր գիտելիքները միևնույն տեղում, որ այդ ամենը վտանգավոր է և խնդրում է նրան օգտագործել այդ գիտելիքները խելացի, այլապես Մուլյգատը ամեն ձև կփորձի տիրանալ գրքին և կոչնչացնի կախարդական աշխարհը։

Հաջորդ առավոտ Ջարեդը շարունակում է ընթերցանությունը և իմանում, որ տանը ապրում է տան ոգի՝ Պորտնյաժկան, ով էությամբ շատ բարի է, հանդիսանում է Սպայդերվիկի ընկերն ու հավատարիմ ծառան։ Սակայն բարկացած ժամանակ նա վերածվում է հրեշի։ Նրան հանգստացնելու միակ միջոցը մեղրն է։

Ջարեդը գրքով գնում է դուրս, որտեղ նրան նկատում է անտեղանելի մի արարած, ով բնականաբար փորձում է խլել գիրքը։ Նկատելով դա, Ջարեդը վազում է տուն, որտեղ Պորտնյաժկայի համար նոր տուն է շինում և հյուրասիրում նրան մեղրով, որպես ներողություն այն բանի, որ կոտրել էր նրա հին տունը։ Պորտնյաժկան ընդունում է Ջարեդի ներողությունը և ցուցադրում իրեն։ Նա պատմում է Ջարեդին շրջակա գաղտնի աշխարհի մասին, որը անտեսանելի է մարդկանց համար։ Պատմում է օգրերի մասին, ասում, որ նրանք չեն կարող տուն մտնել, քանի որ տունը շրջափակված է պաշտպանական օղակով, որը ստեղծել է Սպայդերվիկը։ Պորտնյաժկան կարծում է, որ գիրքը ամեն դեպքում պետք է ոչնչացնել։ Սակայն տերը արգելում է անել դա, պատճառաբանելով, որ գրքի վրա նա իր ամբողջ կյանքն է վատնել։ Պորտնյաժկան Ժարեդին տալիս է ծակ քար, որի միջոցով կարելի է տեսնել այդ արարածներին։ Այդ ժամանակ Սայմոնը տանից դուրս է գալիս, որպեսզի փնտրի իր Դիկսի կատվին։ Հենց նա դուրս է գալիս շրջանից, իր ոտքից բռնում են օգրերը և տանում անտառ, կարծելով, թե նա Ջարեդն է, ում մոտ տեսել էին գիրքը։ Ջարեդը վազում է նրանց հետևից, որպեսզի փրկի եղբորը։ Սայմոնին տանում են Մուլյգարատի մոտ, ով ընդունում է ծերուկի կերպար և խնդրում Սայմոնին տալ իրեն գիրքը։ Վախեցած Սայմոնը ասում է, որ իր մոտ չի գիրքը, սակայն գիտի, թե որտեղ է գտնվում և կարող է բերել։ Այդ ժամանակ Ջարեդը՝ ծառերի հետևում թաքնված, ծանոթանում է խոբլոբլին Պեսկունի հետ, ով պաշտում է թռչուններ ուտել և ցանկանում է վրեժ լուծել Մուլյգարատից, քանի որ նա սպանել էր իր ընտանիքին։ Ջարեդը ազատում է նրան կապանքներից, ով որպես շնորհակալություն թքում է Ջարեդի աչքերի մեջ, հնարավորություն տալով տեսնել օգրերին առանց քարի օգնությանը դիմելու։ Մուլյգարատը բաց է թողնում Սայմոնին, որպեսզի գնա գիրքը բերի, ասելով, եթե գիրքը տա իրեն, ապա նրանք կմոռանան կատարվածը և կապրեն այնպես, ինչպես առաջ։ Սայմոնը վազում է տուն գրքի հետևից, ճանապարհին հանդիպում է Ջարեդին, ով բացատրում է Սայմոնին Սպայդերվիկի ջանքերի մասին, սակայն Սայմոնը չի էլ ուզում լսել նրան։ այդ ժամանակ Պեսկունը լսում է, թե ինչպես է Մուլյգարատը հրամայում օգրերին, որպեսզի խլեն գիրքը և սպանեն Ջարեդի ընտանիքին։ Օգրերը տեսնում են Սայմոնին և Ջարեդին ու փորձում են բռնել նրանց։ Եղբայրներին հաջողվում է փախչել տուն, սակայն Սայմոնին կծում էօգրերից մեկը։ Մելորիի վրա՝ ով դրսում էր նույնպես հարձակվում են և նա ստիպված է լինում կռվել նրանց հետ սուսերամարտի սրով ու վերջապես սկսում է հավատալ Ջարեդին։ Սայմոնի վերքը մշակելուց հետո, Ջարեդը և Մելորին սկսում են մտածել, թե ինչ անեն, չէ որ դուրս գալով շրջանից, նրանց անմիջապես կսպանեն և կվերցնեն գիրքը, իսկ տանը երկար չես նստի. կուղևորվես հոգեբուժարան հորաքույր Լյուսինդայի հետևից։ Հանկարծ Ջարեդը հասկանում է, որ հորաքույր Լյուսինդան գիտի, թե ինչ է կատարվում տանը։ Պորտնյաժկան ասում է, որ գոյություն ունի գաղտնի ճանապարհ, որը տանում է դեպի քաղաք, և մինչդեռ Սայմոնը զբաղեցնում է հավաքված օգրերին, Ջարեդը և Մելորին հասնում են գաղտնի ճանապարհի մոտ։ Օգրերը հետևում են նրանց, որպեսզի խլեն գիրքը, որը Ջարեդը՝ չլսելով Պորտնյաժկայի ցուցումներին, շրջանից դուրս է հանել։ Այդ ժամանակ Սայմոնը Պորտնյաժկայի ղեկավարությամբ պատրաստում է պոմիդորի սոուս և աղ, որոնցից օգրերը վախենում են։ Մելորիին և Ջարեդին հաջողվում է փախչել օգրերից և հասնել Լյուսինդայի մոտ, ով նրանց ասում է, որպեսզի անհապաղ հեռանան տանից։ Հանկարծ ճգրերը պատուհանից ներխուժում են սենյակ և նրանց հաջողվում է խլել գրքի էջերից մի քանիսը։

Այդ ժամանակ օգրերը գրքի էջերից մեկի մեջ գտնում են բաղադրատոմս, որը քայքայում է պաշտպանիչ շրջանը, և սկսում են դրա պատրաստմամբ։ Գրքում Ջարեդը գտնում է էլֆեյան լեզվով գրված գրություն, որը հնարավորություն է տալիս կանչել Գրիֆոնին՝ Սպայդերվիկի «կենդանուն»։ Կենդանին հայտնվում է և Ջարեդին, Սայմոնին ու Մելորիին տանում ուրիշ աշխարհ, որտեղ արդեն ութսուն տարի է ապրում է Սպայդերվիկը։ Սակայն նա չի նկատում ժամանակը. նրան թվում է, թե առավոտյան է տեսել իր աղջկան։ Սպայդերվիկը ասում է Ջարեդին, որ պետք է օգտագործել գրքի գիտելիքները և մինչև նա շեղում է սիլֆերի ուշադրությունը, եղբայրները և Մելորին թռնում են հետ՝ իրենց երկիր։ Այդ ժամանակ աշխատանքից հետ է վերադառնում Հելենը, ում վրա հարձակվում են օգրերը, սակայն նրան հաջողվում է փրկվել։ Տեսնելով Պորտնյաժկային նա հավատում է Ջարեդին։ Գրեյսները կռվում են օգրերի դեմ, ովքեր մտնել էին տուն։ Ջարեդի և Մուլյգարատի միջև կռիվ է տեղի ունենում, որի ընթացքում Մուլյգարատը փոխակերպվում է ագռավի, ում ուտում է Պեսկունը։ Օգրերը վախնում են անտառ, զրկվելով իրենց առաջնորդից։

Գրեյսները վերցնում են Լյուսինդային հոգեբուժարանից, նա վերադառնում է տուն և հանդիպում Պորտնյաժկային, ում շնորհակալություն է հայտնում գրքի հանդեպ ուշադիր լինելու համար։ Արթուրը շատ քիչ ժամանակով հնարավորություն է ստանում հետ վերադառնալ իր տուն և իր հետ տանում է իր աղջկան։

Ֆիլմի հեղինակներ
----------------

**Պրոդյուսերներ**

* *Steve Barnett*
* *Tom C. Peitzman*
* *Josette Perrotta*
* *Julia Pistor*
* *Julie Kane Ritsch*
* *Silenn Thomas*
* *Cheryl A. Tkach*
* *Holly Black*
* *Mark Canton*
* *Tony DiTerlizzi*
* *Larry J. Franco*
* *Ellen Goldsmith-Vein*
* *Kathleen Kennedy*
* *Karey Kirkpatrick*
* *Frank Marshall*

**Սցենարի հեղինակներ**

* *Karey Kirkpatrick*
* *David Berenbaum*
* *Tony DiTerlizzi*
* *Holly Black*

**Օպերատոր**

* *Կալեբ Դեշանել* (Caleb Deschanel)

**Կոմպոզիտոր**

* *Ջեյմս Հորներ* (James Horner)

Դերերում
--------

* Ֆրեդի Հայմոր՝ Ջարեդ Էվան Գրեյս
* Մերի-Լուիզ Պարկեր՝ Հելեն Գրեյս
* Սառա Բոլժեր՝ Մելորի Էվան Գրեյս
* Ջոան Պլաուրայտ՝ հորաքույր Լյուսինդա
* Ջորդի Բենատար՝ երիտասարդ Լյուսինդա
* Դեյվիդ Ստետեյրն՝ Արթուր Սպայդերվիկ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑
3. 1 2 3 4
4. ↑  Internet Movie Database — 1990.
5. ↑  *Kroll J.* ‘Mean Girls’ Helmer Mark Waters to Direct Disney’s ‘Magic Camp’ // *Variety* — New York, Los Angeles, CA: Variety Media, Penske Media Corp. 2016. — ISSN 0042-2738
6. 1 2 3 4 5 6 7 8
7. 1 2 3 4 5 6  ČSFD (չեխերեն) — 2001.
8. 1 2 3
9. 1 2 3 4
10. 1 2 3 4 5
11. 1 2 3 4 5

Արտաքին հղումներ
----------------

* կայք
*. Ժամանակագրություններ Internet Movie Database կայքում
*. Ժամանակագրություններ Box Office Mojo կայքում
*. Ժամանակագրություններ «Афиша» ամսագրում։

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սփայդերուիք. Ժամանակագրություններ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · Box Office Mojo · ČSFD · FilmAffinity · Internet Movie Database · Metacritic · Rotten Tomatoes · AFI լիամետրաժ ֆիլմերի կատալոգ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: n2007052336 · VIAF: 174752468 · WorldCat VIAF: 174752468 |

 |