**Տիժուկա** (պորտ.՝ Floresta da Tijuca), խոնավ անտառ Բրազիլիայի Ռիո դե Ժանեյրո քաղաքում։ Հայտնի է՝ որպես աշխարհի ամենամեծ անտառային պարկ, որն ընդգրկում է 32 քառ. կմ տարածք։ Կան աղբյուրներ, որոնք այդ կոչումը վերագրում են Յոհաննեսբուրգի անտառային պարկին (Հարավային Աֆրիկա), որտեղ տնկվել է 6-9.5 միլիոն ծառ։ Ռիո դե ժանեյրոյում տեղակայված Տիժուկա անտառի նման՝ Սինգապուրի բուսաբանական այգիները (հիմնադրվել է 1859 թվականին) ընդգրկված են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-յի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում․ այս այգիները քաղաքի ներսում գտնվող արևադարձային անտառներով մեկ այլ այգի է։

Աշխարհագրական դիրք
------------------

Անտառն ընդգրկում է նաև Ռիո դե Ժանեյրոյի հարակից Բարրա դա Տիժուկա շրջանը։ Այն տեղակայված է լեռնային շրջանում, որը շրջապատված է Տիժուկա լեռնազանգվածով։ Տիժուկա բառը տուպի լեզվով նշանակում է «ճահիճ»։ Դա վերաբերվում է Տիժուկա ծովածոցին՝ ներկայիս Բարրա դա Տիժուկայում։ Անտառը ձևավորում է բնական սահման, որը քաղաքի արևմտյան գոտին բաժանում է հարավային, կենտրոնական և հյուսիսային գոտիներից, և վերջինս՝ հարավայինից։

Պարկը Կարիոկա Մոզաիկի մի մասն է, որը հիմնադրվել է 2011 թվականին։

Պատմություն
-----------

Կասկատինա դա Տիժուկա, հեղինակ՝ Նիկոլաս Անտուան Տունայ (1755–1830)
Տիժուկա անտառը մելիորացված տարածք է, որը նախկինում մաքրվել է՝ շաքարավազի ու սուրճի աճեցման համար։ Վերամշակումն իրականցվել է Մանուել Գոմեսի կողմից 19-րդ դարի երկրորդ կեսին՝ Ռիոյի ջրամատակարարումը պաշտպանելու համար։ Այս ամենին հետևեցին Պեդրո II-ի մտահոգությունները` կապված գյուղատնտեսական հողերի էրոզիայի և անտառահատման հետ, քանի որ տեղումների մակարդակի նվազումը սկսել էր ազդել խմելու ջրի մատակարարման վրա։

Գնացքն անցնում է անտառի միջով։ Ուղևորություն դեպի Կորկովադու լեռան գագաթին գտնվող Հիսուս Քրիստոսի արձան
1961 թվականին Տիժուկա անտառը հռչակվել է որպես ազգային պարկ։ Անտառն ընդգրկում է բազմաթիվ տեսարժան վայրեր, որոնցից ամենաակնառուն Հիսուս Քրիստոսի վիթխարի արձանն է Կորկովադու լեռան գագաթին։ Մեկ այլ գրավչություն է Կասկատինա ջրվեժը, Մայրինկ կապելլան՝ գունավոր որմնանկարներով, որոնց հեղինակն է Կանդիդու Պորտինարին։ Անտառում է գտնվում նաև մոնոլիտային Պեդրա դա Գավեա լեռնագագաթը։

Էկոլոգիա
--------

Տիժուկա անտառը հարյուրավոր տեսակի բույսերի ու կենդանիների հայրենիքն է, որոցից շատերը ոչնչացման եզրին են և հայտնաբերվել են միայն ատլանտյան խոնավ անտառներում (պորտուգալերեն` Mata Atlântica)։ Բուսականությունն այնքան խիտ է, որի շնորհիվ շրջակա միջավայրի ջերմաստիճանը նվազում է 9°C֊ով։ Անտառն ունի նաև մոտ 30 ջրվեժներ։

Տիժուկայի անտառում կա մեկ ֆավելա։ Նրա բնակչությունը հիմնականում գաղթածների սերունդներն են, որոնք 1930-ական թվականներին մասնակցում էին վերակառուցման աշխատանքներին։ Թեև վերջերս «Ֆավելա Բայրո» նախագծի շրջանակներում պայմանները բարելավվել են, այնուամենայնիվ Մատա Մաչադոն դեռևս աջակցում է անտառի բնապահպանական դեգրադացիային։

Արշավների համար ամենատարածված ուղղություններն են՝ Դիամանտինայի ջրվեժը, Բիկո դո Պապագայոն, Տիժուկայի գագաթը, Արչեր և Անհանգուերա բլուրները, Միրանտե դո Էքսելսիորն ու Բատա քարանձավը։

* ՄուտքՄուտք
* Տունայի ջրվեժՏունայի ջրվեժ
* Ռեստորան Տունայի ջրվեժի կողքինՌեստորան Տունայի ջրվեժի կողքին
* Ալկանտարայի հին կամուրջԱլկանտարայի հին կամուրջ
* Մայրինկ կապելլաՄայրինկ կապելլա
* Գետ, որը հոսում է անտառի ժայռի միջովԳետ, որը հոսում է անտառի ժայռի միջով
* Ֆլորեստա ռեստորանՖլորեստա ռեստորան
* Ֆեյրի լիճՖեյրի լիճ
* Հանգստի գոտիՀանգստի գոտի
* Հանգստի գոտիՀանգստի գոտի
* Gastão d'Escragnolle, Baron d'Escragnolle-ի նախկին բնակավայր, այժմ ռեստորան*Gastão d'Escragnolle, Baron d'Escragnolle*-ի նախկին բնակավայր, այժմ ռեստորան
* Անտառի տեսքը ռեստորանիցԱնտառի տեսքը ռեստորանից
* Ուոլլես շատրվանՈւոլլես շատրվան
* Ճանապարհ դեպի ԷքսելսիորՃանապարհ դեպի Էքսելսիոր
* ԷքսելսիորԷքսելսիոր
* Տիժուկա Միրիմ գագաթՏիժուկա Միրիմ գագաթ
* Հոգիների ջրվեժՀոգիների ջրվեժ
* «Հոգիների ճանապարհ»«Հոգիների ճանապարհ»
* Պեդրա դա ԳավեաՊեդրա դա Գավեա
* Վիստա ՉինեսաՎիստա Չինեսա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Katlego Disemelo (2013 թ․ մայիսի 23). «Is Johannesburg the world's largest man-made forest? The claim is a myth». Africa Check. Վերցված է 2013 թ․ սեպտեմբերի 30-ին.
2. ↑  Duarte & Magalhaes, as cited in Del Rio & Siembieda, p. 284

Աղբյուրներ
----------

* *Mosaico Carioca de Áreas Protegidas* (պորտուգալերեն), MMA, Վերցված է 2017-01-14-ին

Արտաքին հղումներ
----------------

* Virtual Pic-Tour through the "jungle" @ The Rio de Janeiro Photo Guide

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Տիժուկա անտառ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 315132158 · WorldCat VIAF: 315132158 |

 |