**Ալթա** (նորվ.՝ Alta), քաղաք և կոմունա Ֆինմարք ֆյուլքեում` Նորվեգիայի հյուսիսում։

Անվանում
--------

Կամունան Ալթա են անվանել հարևան Ալտա-ֆյորդի անվանումից։ «Ալթա» բառն ըստ էության հին սկանդինավյան դիցաբանության մեջ կարապի անունն է։ Կամ էլ ֆիննական *alaattia* բառից, որը տեղանքի անվանումն է։ Մինչ 1918 թվականը կոմունան անվանել են *Alten:*

Պատմություն
-----------

Այն տեղանքը, որտեղ ներկայումս տարածված է քաղաքի տարածքը, հին ժամանակներում ապրել են կոմս անվանումով ժողովուրդները։ Այդ մասին են վկայում Ալթայի ժայռապատկերները, որոնք ստեղծվել են մոտավորապես 4200 թվականին մեր թվարկությունից առաջ, և մինչև մինչև 500 թվականը մեր թվարկությունից առաջ։

Ալթա-Տալվիկի մունիցիպալիտետը ձևավորվել է 1838 թվականին, իսկ 1868 թվականին այն տրոհվում է Ալթա և Տալվիկ առանձին կոմունաների։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Ալթայի հարավ-արևմուտքում գտնվող Ալթա-ֆյորդի մոտ տեղակայվել էին ֆաշիստական Գերմանիայի Քրիգսմարինե զորքերը։ Այսօր այդ հատվածում տեղակայաված է «Տիրպից լինկորի թանգարանը»։

Պատերազմի վերջին հատվածում քաղաքն ավերվում է ու հրդեհվում։ Ավարտից հետո այն տարիների ընթացքում վերականգնվում է։

1964 թվականին Ալթա և Տալվիկ կոմունաները կրկին վերամիավորվում են և կոչվում Ալթա։

1970-ական թվականներին քաղաքում զանգվածային խռովություններ հասունացան։ Մասնակիցները հիմնականում սաամներն էին, որոնք պայքարում էին, որպեսզի Ալթա գետի վրա ջրաէլեկտրակայան չկառուցվի։ Սակայն ոչինչ հաշվի չառնվեց և այն կառուցվեց։

2000 թվականի հունվարի 1-ին Ալթային միացան նաև հարևան մի քանի բնակավայրեր և արդյունքում ձևավորվեց նոր քաղաք, որը կոչվեց Ալթա։ Դրանից հետո քաղաքի բնակչության թիվը անընդհատ աճում է։

Տեղադրություն և բնակչություն
----------------------------

Ալթան գտնվում է Ալթա-ֆյորդի, որը Նորվեգական ծովի մաս է կազմում։ Ֆյորդի երկարությունը 40 կմ է։

Ալթան այսօր համարվում է Ֆինմարքի ամենամեծ քաղաքը։ Բնակչությունը կազմում է շուրջ 18 հազար։

Այստեղ կա օդանավակայան։ Հրատարակվում է *Altaposten* օրաթերթը հինգ հազար տպաքանակով (2010 թվականի տվյալներով)։

Տեսարժան վայրեր
---------------

Ալթա քաղաքի գլխավոր տեսարժանությունը համարվում է ժայռապատկերները։ Հյուսիսային Նորվեգիայի 5000 ժայռապատկերներից միայն 3000-ը հենց այստեղ է գտնվում։ Այն համարվում է թանգարան բաց երկնքի տակ։ 1985 թվականին Ալթայի ժայռապատկերները մտցվեցին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-յի Համաշխարհային ժառանգության կազմ։

Մյուս տեսարժան վայրերից են համարվում նաև հյուսիսափայլի աստղադիտարանը՝ «Հալդեն», որը Սուկկերթրոփեն լեռան վրա է և հիմնադրվել է 1899 թվականին։ Այս գիտահանրամատչելի կառույցը հասանելի է զբոսաշրջիկների այցելության համար։

Քույր քաղաքներ
--------------

* Ռուսաստան Ռուսաստան Ապատիտ
* Շվեդիա Շվեդիա Բուդեն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Juvkam D.* Historisk oversikt over endringer i kommune- og fylkesinndelingen — Statistics Norway, 1999. — P. 84. — ISBN 82-537-4684-9 — ISSN 0806-2056
2. ↑  07459: Alders- og kjønnsfordeling i kommuner, fylker og hele landets befolkning (K) 1986 - 2023 — Statistics Norway, 2023.
3. ↑  Норвегия. Справочная карта.  **Կողմ**. — Изд. четвёртое. — М.: Главное управление геодезии и картографии при Совете министров СССР, 1977. — 27 800 экз.
4. ↑  Словарь географических названий зарубежных стран. — 3-е изд. перераб. и доп. — М.: Недра, 1986. — С. 15. — 459 с. — 70 000 экз. — УДК 528.935:003.035(038)
5. 1 2  Կաղապար:КЭ
6. 1 2 3  *Александрова И.* Норвегия: в поисках северного сияния // Norge.ru — 20 июня 2009.(Ստուգված է 3 հունվարի 2012)
7. ↑  Aviskatalogen, tall fra nettsidene til Mediebedriftenes Landsforening Արխիվացված 2012-02-25 Wayback Machine(նորվ.)
8. ↑  Կաղապար:КЭ

Արտաքին հղումներ
----------------

* Панорама города(չաշխատող հղում)
'
* Сайт «Музея линкора Тирпиц» Արխիվացված 2019-02-19 Wayback Machine(նորվ.)(անգլ.)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ալթա» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք  · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | ՅուԹյուբ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000406102761 · NKC: ge1137850 |

 |