recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ալվարո Տաուչերտ Սոլեր** (իսպ.՝ Álvaro Tauchert Soler; հունվարի 9, 1991(1991-01-09), Սան Կուգատ դել Վալյես, Corporació Metropolitana de Barcelona, Բարսելոնայի պրովինցիա, Կատալոնիա, Իսպանիա և Բարսելոնա, Իսպանիա), հայտնի է որպես **Ալվարո Սոլեր**, իսպանացի երգիչ, կոմպոզիտոր և կիթառահար, ով առավել հայտնի է դարձել «El mismo sol» սինգլով, որը թողարկվել է Եվրոպայում 2015 թվականի ամռանը։ Մինչ 17 տարեկանը բնակվել է Ճապոնիայում։ Առավել հայտնի է իր «El Mismo Sol» և «Sofia» երգերով։

Կենսագրություն
--------------

Ալվարոյի հայրը գերմանացի է, իսկ մայրը՝ իսպանացի։ Ունի եղբայր՝ Գրեգ Տաուչերտը և կրտսեր քույր՝ Պաուլա Տաուչերտ։ Տաս տարեկանում ծնողների հետ միասին տեղափոխվել է Ճապոնիայի մայրաքաղաք Տոկիո, որտեղ բնակվել է մինչ 17 տարեկան դառնալը։ Ճապոնիայում դաշնամուրի դասերի է հաճախել։ 2010 թվականին վերադառնալով Բարսելոնա՝ եղբոր և ընկերների հետ միասին ստեղծել է Urban Lights խումբը։ Խումբը կատարել է էլեկտրոնային երաժշտություն, բրիթ փոփ և ինդի փոփ ոճի կատարումներ։ Նրանք հաղթել են երաժշտության համալսարանական մրցույթը և 2013 թվականին հայտնվել են իսպանական ¡Tú sí que vales! շոուում, որտեղ հասել են մինչև քառորդ եզրափակիչ։ Մրցույթից հետո խումբը թողարկել է իր առաջին ալբոմը։ Ալվարոն շարունակել է սովորել արդյունաբերական դիզայն Էսքուելա դե Գրաասմո Էլիսավա համալսարանում, ինչպես նաև հաճախել է երաժշտական դպրոց և աշխատել Բարսելոնայի մոդելավորման ընկերություններից մեկում։

В 2014 թվականին Սոլերը որոշում է լքել խումբը և զբաղվել սոլո կարիերայով Գերմանիայում։ Հաստատվելով Բեռլինում՝ Ալվարո Սոլերը թողարկել է «El mismo sol» սինգլը՝ Ալի Զուքովսկիի և Սիմոն Տրիեբելի հետ միասին։ Երգի ձայնագրության պրեմիերան տեղի է ունեցել 2015 թվականի ապրիլի 24-ին։ Այն գլխավորել է Իտալիայի, Իսպանիայի, Ֆրանսիայի հիթ շքերթները՝ դառնալով 2015 թվականի ամռան գլխավոր հիթը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. 1 2
3. 1 2  Dutch Top 40
4. 1 2
5. 1 2  Czech National Authority Database


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Sina Weibo · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Apple Music · Deezer · Ինստագրամ · Last.fm · Last.fm · Spotify · ՏիկՏոկ · ՅուԹյուբ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Allmusic · Discogs · Internet Movie Database · MusicBrainz · Rate Your Music |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Treccani |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 170146061 · CONOR: 303996771 · GND: 1107193192 · ISNI: 0000 0004 5294 381X · NKC: osa2017965992 · VIAF: 9145244370074480479 · WorldCat VIAF: 9145244370074480479 |

 |

 |
**Էթնոմեթոդաբանություն** (անգլ.՝ *ethnomethodology*), միկրոսոցիոլոգիական տեսություն է, որն ուսումնասիրում է միջանձնային փոխհարաբերությունների կարգավորման որոշոկի մեխանիզմներ։ Այն զբաղվում է առօրյա նորմերը, վարքագծի օրինաչափությունները, առօրյա սոցիալական հարաբերություններում լեզվային առանձնահատկությունները։ Էթնոմեթոդաբանությունը ձևավորվել է դասական սոցիոլոգիայի դպրոցի կողմից։ Դրա ներսում հիմնավոր կերպով քննարկվել և վերլուծվել են որոշոկի հանրույթին բնորոշ միջանձնային փոխհարաբերություններ։ Այս ուղղությունը յուրացնում է ազգագրության մեթոդները՝ տարածելով դրանք ոչ միայն հնացած մշակույթների մարդկանց, այլև բոլոր մարդկանց առօրյա վարքագծի վրա։

Էթնոմեթոդաբանություն տերմինի համահեղինակը ամերիկացի սոցիոլոգ Հարոլդ Գալֆինկելն է։ Նա իր աշխատության մեջ 1967 թվականին առաջարկել է մեթոդիկա «էթնոմեթոդների» (առօրյա մեթոդներ) ուսումնասիրման համար, որոնք մարդիկ կիրառում են նրա համար, որ պարզաբանեն այլ մարդկանց խոսքը և վարքը։ Յուրաքանչյուր մարդ անգիտակցաբար օգտագործում է իր մեթոդները փոխհարաբերությությունների գործընթացների ըմբռնման համար։ Փոխհարաբերությունների (զրույց) իմաստը հստակ հասկանալ կարելի է միայն այն դեպքում, եթե հայտնի է իրավիճակի ենթատեքստը, որը փոխահարաբերության մեջ ներկայացված չէ։

Նույնիմաստ արտահայտությունները տարբեր էթնիկական միավորումներում կարող են իմաստավորվել տարբեր կերպ։ Հնարավոր են դեպքեր, երբ նույն հասարակության տարբեր բնագավառներում փոխհարաբերությունների հիմքում ընկած նույն արտահայտությունը ընկալվի տարբեր՝ կախվա այն կոնկրետ բնագավառներից, որի ներսում դրսևորվում է տվյալ արտահայտությունը։

Հետազոտական ծրագիր
------------------

Գարֆինկելի կողմից առաջարկված մեթոդն ուղղված է առօրյա սովորական իրավիճակների ուսումնասիրմանը և ենթադրում է հետազոտողի բարեխիղճ վերաբերմունքի բարձր մակարդակ հետազոտության ընթացքում։ Այսպիսի մոտեցումը անմիջականորեն կապված է էթնոմեթոդոլոգիայի արմատներին, որոնց մեջ են մտնում Ֆենոմենոլոգիա, Ֆենոմենոլոգիական սոցիոլոգիա (Ալֆրեդ Շուլց), մշակութային և սոցիալական մարդաբանություն։

Առաջին իսկ քայլերից էթնոմեթոդաբանությունը դեմ է կանգնում Դյուրկհեյմի սոցիոլագիային, ում համար «սոցիալական փաստերի օբյեկտիվ իրականությունը հանդիսանում է հիմնային սոցիոլոգիական սկզբունք» և Պարսոնսի ֆունկցիոնալիստական տեսությանը։ Գարֆինկելը ուշադրություն է դարձնում անհատների առօրյա գործունեությանը։ Էթնոմեթոդաբանության սկզբնական և հիմնաքարային դրույթը հանդիսանում է այն բանի հաստատումը, որ սոցիալական իրականությունն ստանում է պարզ ուրվագծեր բացառապես մեկնաբանությունների արդյունքում և անհատների պրակտիկ գործունեությամբ, որոնք գտնվում են տվյալ իրավիճակում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Garfinkel, Harold* Studies in ethnometodology. — Prentice-Hall, 1967. — С. vii.
Չշփոթել Խև (Խարագաուլի շրջան) հոդվածի հետ։

**Խևի** (վրաց.՝ ხევი, որը նշանակում է «կիրճ»), լեռնային կիրճ Թերեք գետի վերին հոսանքի երկայնքով, Մեծ Կովկասի հյուսիսային լանջին։ Համապատասխանում է ժամանակակից Մցխեթ-Մթիանեթ քաղաքի Ղազբեգի մունիցիպալիտետի տարածքին։ Կիրճի հյուսիսային կետն է Դարիալը և Կազբեկը, որի ստորոտին պահպանվել է հինավուրց Գերգեթի եկեղեցին։ Խևիով է անցնում վրացական ռազմավիրական ճանապարհը։

Միջնադարյան վրացական աղբյուրներում այս հողն անվանվել է Թսանարե։ Բնակեցվել են վրաց-մոհվեցիներով, օսերով, և ղեկավարել է «կիրճի ավագանին» - խեվիսբեր։ 1743 թ.-ին լեռնաբնակների ղեկավարումն Արգավ էրիստավին, չնայած նրանց իշխանությունը երկար ժամանակ մնում էր դոմինանտ։ 1804 թ.-ին լեռնաբնակներն ապստամբեցին ռուսական իշխանության դեմ և, որը ճնշվել է։

Հղումներ
--------

* География Грузии Вахушти Багратиони (1745)
* Хевское ущелье Archived 2009-10-11 at the Wayback Machine.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  В. Уарзиати. Осетиноведческие штудии академика А. И. Шегрена(չաշխատող հղում)
**Ծալկայի սարավանդ** (վրաց.՝ წალკის ქვაბული), սարավանդ Փոքր Կովկասի հյուսիս-արևմուտքում, Խրամ գետի վերին հոսանքի շրջանում (Վրաստան)։ Ձգվում է արևմուտքից արևելք մոտ 45 կմ, հյուսիսից հարավ՝ մոտ 15 կմ։ Հարթավայրային մակերևույթը տեղ-տեղ խախտված է բլրաշարերով, գոգահովիտներով և կանիոնաձև կիրճերով։ Բարձրությունը 1480-1700 մ է։ Կազմված է պլիոցեն-չորրորդականի հրաբխային (դոլերիտային լավաներ) և նստվածքային (լճագետային) շերտերից։ Կլիման չափավոր խոնավ է, ցուրտ ձմեռով և երկարատև զով ամառով։ Հունվարի միջին ջերմաստիճանը -6 °C է, հուլիսինը՝ 15 °C-ից 16 °C, տարեկան տեղումները՝ 500-600 մմ։ Մեծ գետը Խրամն է։ Կան փոքր լճեր, հորդ աղբյուրներ։ Այստեղ է գտնվում Ծալկայի ջրամբարը։ Ծալկայի սարավանդի բարձր մասերը հարուստ են մարգագետիններով, ցածրադիր շրջանները՝ գյուղատնտեսական մշակաբույսերի ցանքատարածություններով։

Տես նաև
-------

* Ախալքալաքի սարավանդ

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 104)։*  |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Չեխովի փողոց (այլ կիրառումներ)

**Չեխովի փողոց** (ռուս.՝ Улица Чехова), փողոց Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Նովոչերկասկ քաղաքի Օկտյաբրսկի շրջանում։ Անվանվել է ռուս նշանավոր գրող Անտոն Պավլովիչ Չեխովի (1860-1904) պատվին։ Սկիզբ է առնում Մացոտայի փողոցից և ավարտվում Պերսիանովսկայա փողոցի հետ հատվելով։ Երկարությունը 1000 մետր է։

Նկարագրություն
--------------

Նովոչերկասկ քաղաքի Չեխովի փողոցը գտնվում է Օկտյաբրսկի շրջանում, որը հիմնվել է 1938 թվականին որպես Բուդյոննովսկի քաղաքատիպ ավան։ 1958 թվականին վերանվանվել է Օկտյաբրսկի, իսկ 1966-ին ընդգրկվել է Նովոչերկասկ քաղաքի կազմում։ Չեխովի փողոցը սկսվում է Մացոտայի փողոցից, հատում է Մոլոդյոժնայա, Կալինինի, Սերաֆիմովիչի, Ստեպնայա փողոցները և ավարտվում Պերսիանովսկայա փողոցի հետ հատվելով։ Երկարությունը 1000 մետր է։ Փողոցում կա համարակալված 43 շինություն. ձախ կողմում (կենտ համարներ)՝ 15 շենք, իսկ աջ կողմում (զույգ համարներ)՝ 28 շենք։

Չեխովի փողոցի փոստային դասիչներն են՝ 346400, 346404։

Անվանվել է ռուս նշանավոր գրող և դրամատուրգ, մասնագիտությամբ բժիշկ, կարճ պատմվածքների լավագույն վարպետներից մեկի՝ Անտոն Պավլովիչ Չեխովի (1860-1904) պատվին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Народная энциклопедия «Мой город». Новочеркасск (Ростовская область)

Աղբյուրներ
----------

* Улица Чехова в Новочеркасске
* Подробная карта улица Чехова, город Новочеркасск со спутника с номерами домов, индекс и маршруты, Яндекс, Гугл карты

Արտաքին հղումներ
----------------

* Почтовый индекс улица Чехова, г. Новочеркасск
**«Ծիլի-ծով․ գիրք հմայության»**, Կարեն Անտաշյանի բանաստեղծական երրորդ ժողովածուն, որը լույս է տեսել 2013 թվականին «Անտարես» հրատարակչությունում։ Խմբագիր՝ Հասմիկ Հակոբյան, լուսանկարը և շապիկը՝ Նարե Ղուկասյանի։ 136 էջ։ Գիրքը 2014 թվականի փետրվարին եղել է «Արմենպրես» լրատվական գործակալության «Երևանյան բեսթսելեր» նախագծի առաջին հորիզոնականում։

Գրքի հանձնարարականը
-------------------

Ծիլի-ծովը կենաց հասուն բնազդների և խորհրդապաշտական հետազոտությունների գիրք է։ Հեղինակը սրբազանցնում է Ջուրը՝ որպես Կյանքի հիմնական հումք, և Կյանքը՝ որպես Ջրի հրաշալի հատկություն։ Ծիլի-ծովը սահմանվում է իբրև մեռելների լուծվող հիշողությունն ու ապրողների շարունակելի-ընդհատական վարքը ջրածին կենսոլորտի ամբողջության մեջ։ Կյանքի ինքնարարումը ջրից՝ նույնական է լեզվից իմաստներ խոսելուն, իսկ լեզվի բնազդին հետևելով բանաստեղծելն՝ ինքնին իրականությունը հրահրող հմայություն է։

Բովանդակությունը
----------------

### Նշանալույծ

* Երազահան

### Ծիլի-ծով

* Էա
* Կտղուց
* Ծիլի-ծով
* Ջրի ճամփա
* Բույն
* Ծին
* Իմ տխուր ձուկ
* Բանաստեղծություն
* Երազահան

### Այա

* Երազահան

### Այր-Ցամաք

* Հայրիշխանություն
* Անշնորհքություն
* Կղզի
* Ոչ ոք չի լսում
* Ո՞վ ես դու
* Պուճուր պայթյուններ արևի վրա
* Ձվադրման շրջան
* Որսի շրջան
* 
* Դաշտի քվանտային տեսություն
* Մի՛ լա
* Էպիկրիզ
* Միջանցիկ
* Մարսել նախատեքստը
* Որսորդը
* Որսը
* Զօր
* Հետգրություն
* Երազահան

### Ես մնում եմ, Երկիր

* Երազահան

### Հմայիլներ

* Խոսիր
* Ծովյան
* Հնոցի
* Սիրածիկ
* Վախչափի
* Փետրվար
* Բա-բու
* Լինել ճամփորդող ջրի կաթիլ

### Ռեքվիեմ

* Ծովահրեշ
* Չհամընկնում
* Ծառատ
* Թևաթափ
* Վեր-Չերգ
* Երազահան

### Աշնանային շվշվիկներ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Երևանյան բեսթսելեր 56. Գիրք նվիրելու օրվա կապակցությամբ մարդիկ միմյանց ավելի շատ գեղարվեստական գրքեր են նվիրել
2. ↑  Կարեն Անտաշյան, Ծիլի-ծով, Ե․, «Անտարես», 2013, էջ 2։
Հարթ ձողային համակարգերի հենարաններ, ա. հոդակապային շարժական, բ. հոդակապային անշարժ, գ. ամրակցված շարժական, դ. ամրակցված անշարժ
**Հենարաններ**, կառույցների կրող կոնստրուկցիաները պահող և ամրակցող հարմարանքներ։ Հենարանները կառույցի մի մասից ճիգերը փոխանցում են այլ մասերի կամ հիմնատակին։ Հենարանների կոնստրուկցիաների բազմազանությունը պայմանավորված է փոխանցվող ճիգերի մեծությամբ ու բնույթով, կրող կոնստրուկցիաների չափերով և ձևերով, օգտագործվող նյութերով, կլիմայական և այլ պայմաններով։ Բնակելի, հասարակական և արդյունաբերական շենքերում հեծանների ու ֆերմաների հենարաններ են ծառայում պատերը, սյուները, կանգնակները, ինչպես նաև տարրերի (օրինակ, երկրորդական և գլխավոր սյուների) կցորդվող տեղամասերը։ Կամարները և շրջանակները մեծ մասամբ անմիջականորեն են ամրացվում շենքերի և կառույցների հիմքերին։ Կամուրջներում, հենամիջային կառույցները պահելու համար, որպես հենարաններ ծառայում են կամրջակալները և կամրջասյուները։ Շինարարական մեխանիկայում հենարաններն անվանում են կառույցների իրական հենարանների հաշվարկային սխեմաները։ Առավել տարածված հարթ ձողային համակարգերում տարբերում են հենարանների չորս հիմնական սխեմաներ (նկ.). հոդակապային (կամ գլանային) շարժական, հոդակապային անշարժ, ամրակցված շարժական, ամրակցված անշարժ։ Հոդակապային շարժական հենարաններն ամրացվող համակարգին թույլատրում են պտույտ՝ որոշակի առանցքի շուրջը և համընթաց տեղաշարժ մեկ ուղղությամբ (օրինակ, կամրջի գլանվակավոր հենարաններ)։ Այս հենարանները պատրաստվում են հոդակապով միացած երկու հենարանային սալի տեսքով։ Սալերից մեկի և հենարանային հարթության միջև տեղադրված են գլանվակները (նկ.՝ ա)։ Հենարանային հակազդումն անցնում է հոդակապի կենտրոնով և ուղղահայաց է հենարանային հարթությանը։ Հոդակապային անշարժ հենարանները թույլատրում են միայն համակարգի պտույտ՝ հենման կետի շուրջը։ Այս հենարանների կոնստրուկցիաներում բացակայում են գլանվակները (նկ. բ)։ Հենարանային հակազդումն անցնում է հոդակապի կենտրոնով և որոշվում երկու բաղադրիչով (հորիզոնական և ուղղաձիգ)։ Ամրակցված շարժական հենարանները թույլատրում են ամրացվող համակարգի միայն համընթաց տեղաշարժ (մեկ ուղղությամբ)։ Դրանք իրականացվում են ձողի և հենարանային հարթությունների միջև տեղադրված գլանվակների օգնությամբ (նկ. գ)։ Հենարանային հակազդումն ուղղահայաց է հենարանային հարթությանը և որոշվում է ուղղահայաց ուժով ու հենարանային մոմենտով։ Ամրակցված անշարժ հենարանները համակարգի ոչ մի տեղաշարժ չեն թույլատրում և իրենցից ներկայացնում են համակարգի կոշտ ամրակցում՝ զանգվածում (նկ. դ)։ Հենարանային հակազդումը կազմված է հորիզոնական և ուղղաձիգ բաղադրիչներից ու հենարանային մոմենտից։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 6, էջ 352)։*  |
**Չելյուսկինցիների փողոց** (ռուս.՝ Улица Челюскинцев), փողոց Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլինի շրջանի և Կրասնոսուլինսկի քաղաքային շրջանի վարչական կենտրոն Կրասնի Սուլին քաղաքի Կազաչի միկրոշրջանում։ Անվանվել է սառույցներով ճզմված և ընկղմված «Չելյուսկին» շոգենավի՝ երկու ամիս սառույցի վրա գոյատևած անձնակազմի պատվին։ Սկիզբ է առնում Գագարինի փողոցից և ավարտվում Մագիստրալնի նրբանցքի հետ հատվելով։ Երկարությունը 1500 մետր է։

Նկարագրություն
--------------

Կրասնի Սուլին քաղաքի Չելյուսկինցիների փողոցը գտնվում է Կազաչի միկրոշրջանում։ Այն սկսվում է Գագարինի փողոցից, հատում է Օկտյաբրսկայա փողոցը, Չելյուսկինցիների անցուղին, Գալատովի փողոցը, 1-ին գիծ, Կարբիշևի, 2-րդ գիծ, 3-րդ գիծ, Դոնսկայա փողոցները և ավարտվում Մագիստրալնի նրբանցքի հետ հատվելով։ Փողոցի երկարությունը 1,5 կիլոմետր է։

Չելյուսկինցիների փողոցի փոստային դասիչն է՝ 346351։

Փողոցն անվանվել է սառույցներով ճզմված և ընկղմված «Չելյուսկին» շոգենավի՝ երկու ամիս սառույցի վրա գոյատևած անձնակազմի պատվին։ 1933 թվականին փորձ կատարվեց «Չելյուսկինով» մեկ նավագնացության շրջանում անցնել Հյուսիսային ծովային ուղին՝ Մուրմանսկից Վլադիվոստոկ (արշավախմբի ղեկավար՝ Օ․ Շմիդտ, կապիտան՝ Վ․ Վորոնին)։ Սակայն 1934 թվականի փետրվարի 13-ին Չուկոտի ծովում «Չելյուսկինը» ճզմվել է սառույցներով և խորտակվել։ Արշավախմբի մասնակիցներին՝ «չելյուսկինցիներին», սառույցի վրայից ցամաք փոխադրել են խորհրդային օդաչուները, որոնք առաջինը ԽՍՀՄ-ում ստացան Խորհրդային Միության հերոսի կոչում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Հայկական Սովետական Հանրագիտարան, հ. 8, էջ 689»

Աղբյուրներ
----------

* Улица Челюскинцев в Красном Сулине
* Подробная карта Улица Челюскинцев, город Красный Сулин со спутника с номерами домов, индекс и маршруты, Яндекс, Гугл карты

Արտաքին հղումներ
----------------

* г. Красный Сулин, улица Челюскинцев Archived 2019-04-02 at the Wayback Machine.
**Սուրբ Պետրոսի վանքային համալիր** (անգլ.՝ Collegiate Church of St Peter at Westminster), ավելի հաճախ անվանվում է **Վեստմինստերյան աբբայություն**, գոթական ոճի տաճար է Վեստմինստերում, (Լոնդոնում), Վեստմինստերյան պալատից արևմուտք։ Անգլիայի ամենահատկանշական կրոնական կառույցներից է։ ժամանակի ընթացքում կատարվել են թագադրման և հուղարկավորության արարողություններ թագավորական ընտանքիների համար։ Ընդմիջումներով կառուցվել է 1245-1745 թթ։ Որպես ավանդություն, Անգլիայի թագավորներն և թագուհիները թագադրվում են հենց Վեստմինստերյան աբբայությունում։ Վեստմինստերյան աբբայությունը նաև կրթական համալիր է, որը կառավարվում է ռեկտորի և ավելի ստորադաս մարմինների կողմից։ Կրթական համալիրն ունի իր սեփական կառավարող մարմինները։ Կառավարող մարմին և համալիրի լիիրավ անդամ են համարվում թագուհու 40 մտավորականները։ Համալիրն ունի սեփական երգչախումբ և օրգան կոչվող շատ շքեղ գործիքը։ Վեստմինստերյան աբբայությունում առկա է նաև ցուցահանդես, որտեղ ցուցադրված են արքայական ընտանիքներին վերաբերող իրեր և պատկերներ։ Մեծ մասամբ տեղ են գտել ուշ 13-րդ դարի պատկերներ։

Պատմություն
-----------

Աբբայի մասին առաջին տեղեկությունները հիմնված են հին ավանդույթի վրա, ըստ որի երիտասարդ ձկնորս Ալդրիչը Թեմզա գետի մոտ տեսնում է Սուրբ Պետրոսի տեսիլը, որտեղ էլ հետագայում կառուցվել է տաճարը։ 1042-1052 թվականներին թագավոր Էդվարդը սկսեց տաճարի վերակառուցումը։ Սա առաջին տաճարն է եղել Անգլիայում, որը կառուցվել է Ռոմանական ոճով։
Ներկայիս տաճարի կառուցումը սկսվել է 1245 թվականին Հենրի III-ի կողմից, ով ընտրել էր այդ վայրը որպես իր հուղարկավորության վայր։ Աբբայությունը հետագայում դարձավ թագադրման վայր։ Հենրի VII-րդը 1503 թվականին տաճարի մոտ կառուցում է մատուռ, որը նվիրված է Կույս Մարիամին։ Քարերի մեծամասնությունը բերվել էին Ֆրանսիայի Կաեն քաղաքից։

Պատկերասրահ
-----------

* Կանալետոյի ժամանակներում (1749)Կանալետոյի ժամանակներում (1749)
* Էդուարդ I-ի թագավորական գահըԷդուարդ I-ի թագավորական գահը
* Աբբայության պատի քանդակներիցԱբբայության պատի քանդակներից
* Պոետների հատվածը աբբայությունումՊոետների հատվածը աբբայությունում

Հղում
-----

* Պաշտոնական կայքը

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ · ՅուԹյուբ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա (օնլայն) · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Կրուգոսվետ · Մեծ ռուսական · Մեծ սովետական (1 հրտ.) · Ուղղափառ · Catholic (1997—…) |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 12354524b · GND: 4206437-5 · ISNI: 0000 0001 2308 3054 · LCCN: n80008753 · LNB: 000306504 · NKC: kn20040209010 · SUDOC: 032533187 · VIAF: 132460849 · ULAN: 500302052 · WorldCat VIAF: 132460849 |

 |

 |
**Աբխազական ապստամբություն 1866**, հակաֆեոդալական և հակագաղութային ապստամբություն Աբխազիայում։ Պատճառը գյուղացիների դժգոհությունն էր կառավարության կողմից նախապատրաստվող ագրարային ռեֆորմից։ Սկսվել է հուլիսի 26-ին, Լիխնի գյուղում (այժմ Գուդաութայի շրջանում) և ապա ընդգրկել գրեթե ամբողջ Աբխազիան։

Ապստամբները մոտ 20 000 մարդ էին։ Ապստամբական ջոկատները (ավելի քան 4 000 հոգի) հուլիսի 27-ին գրավեցին Սուխումի արվարձանները. Սուխումի բերդին տիրանալու նրանց բազմակի փորձերը հաջողություն չունեցան։ Գյուղացիների քաղաքական հետամնացության պատճառով ապստամբության ղեկավարությունն անցավ ֆեոդալներին, որոնք համաձայնություն էին փնտրում ցարիզմի հետ։ Նրանց օգնությամբ էլ իշխանությունները ճնշեցին ապստամբությունը։ Դատի տրվեց 15 հոգի, որոնցից երեքը հրապարակայնորեն մահապատժի ենթարկվեցին, շատերն արտաքսվեցին Աբխազիայից։ Դատապարտված գյուղացիների մի մասը կամովին քրիստոնեություն ընդունեց՝ գերադասելով պատիժը կրել Սիբիրում, քան տեղափոխվել սուլթանական Թուրքիա։

Գրականություն
-------------

* Дендзария Г. А. Восстание 1866 г. в Абхазии. Сухуми, 1955

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 27)։*  |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Փախուստ դեպի Եգիպտոս (այլ կիրառումներ)

**Փախուստ դեպի Եգիպտոս** (ֆր.՝ La Fuite en Égypte), ֆրանսիացի նկարիչ Նիկոլա Պուսենի 1657-1658 թվականներին ստեղծած կտավը, որը ի սկզբանե գտնվել է Լուվրում, այնուհետև տեղափոխվել է Լիոնի կերպարվեստի թանգարան և ներկայացվում է R.F. 2008-1 համարի ներքո։

Կտավն ունի 98 սմ բարձրություն, 133 սմ լայնություն, նյութը՝ կտավ յուղաներկ։

Նկարագրություն
--------------

Կտավը ստեղծելիս նկարիչը հավանաբար ոգեշնչվել է նույն թեմայով իտալացի բարրոկո ոճի նկարիչ Անիբալե Կարաչիի կտավով։ 1986 թվականին նկարը հայտնվել է Վերսալի աճուրդում 80.000 ֆրանկ մեկնարկային գնով։ Այն 1,600,000 ֆրանկով գնել են Ռիչարդ և Ռոբերտ Պարդոները։ Ցուցասրահում ցուցադրվելու տարիներին այն ճանաչվել է որպես նկարչի վավերական աշխատանք։ Երկար դատավարությունից հետո որոշվել է նկարը կրկին տալ վաճառողին։ Սեփականատերը որոշել է աշխատանքը վաճառել ավելի քան 15 միլիոն եվրոյով։ Լիոնի կերպարվեստի թանգարանը սկսել է գումար հավաքել կտավը ձեռք բերելու համար։

2007 թվականի հուլիսին Լուվրը և Լիոնի կերպարվեստի թանգարանը վերջապես կարողանում են դրամահավաք իրականացնել և գնել նկարը։ Այն երբևէ հովանավորությամբ հավաքված ձեռքբերումներից ամենաթանկ աշխատանքն է՝ 17 միլիոն եվրո արժեքով (1 միլիոն եվրո տրամադրել է Լիոնի քաղաքապետը, 250,000 ֆրանկ Ռոնա-Ալպի շրջանը, 1 միլիոն Լուվրի թանգարանն իր սեփական միջոցներից, ավելի քան 18 հովանավորներ, ինչպիսիք են Gaz de France, որը տվել է 3 միլիոն եվրո, Total SA, AXA ձեռնարկությունները, Լիոնի բանկերը և մասնավոր բարերարներ)։ Աշխատանքը ձեռք է բերվել Լուվրի համար և Լիոնի կերպարվեստի թանգարան է տեղափոխվել 2008 թվականի փետրվարին Ժակ Սերեսերի (կտավի առաջին կոլեկցիոները և, հնարավոր է նաև, հովանավորը) հայրենի քաղաք։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. 1 2
3. ↑  Կտավը Լիոնի կերպարվեստի թանգարանի կայքում
4. ↑  Emmanuel de Roux and Nathaniel Herzberg, "Grandes manœuvres pour conserver en France un tableau de Poussin", *Le Monde*, 17 February 2007, page 28
5. ↑  Nicolas Roloff, "Un Poussin pour le musée de Lyon", Grande Galerie, *Le Journal du Louvre*, n° 1, Autumn 2007, pages 76-77
6. ↑  "*La Fuite en Égypte* de Poussin racheté par l'État", *Le Monde*, 19 July 2007
7. ↑  "17 millions d'euros pour *La Fuite en Egypte* de Poussin", *Le Monde*, 20 July 2007

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կտավը Europeana կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 162557088 |

 |
**Անցումային ճառագայթում**, հաստատուն արագությամբ շարժվող լիցքավորված մասնիկի էլեկտրամագնիսական ճառագայթումը՝ երկու միջավայրերի սահմանն անցնելիս։ Անցումային ճառագայթում առաջանում է միջավայրի անհամասեռության պատճառով մասնակի էլեկտրամագնիսական դաշտի վերաձևավորման շնորհիվ։ Անցումային ճառագայթում տեսականորեն կանխատեսել են Վ. Գինզբուրգը ն Ի. Ֆրանկը (1946 թվական)։ Հետագայում Անցումային ճառագայթման տեսությունը հիմնականում զարգացվել է Հայաստանում (Գ. Ղարիբյան, Մ. Տեր-Միքայելյան, Ն. Ղորխմազյան, Ա. Ամատանի և ուրիշներ)։

Նպատակ
------

Հետազոտությունները հետապնդում էին երկու նպատակ՝

* Բարձր էներգիաների տիրույթում տարրական մասնիկների էներգիայի չափման սարքերի ստեղծում,
* Նյութի օպտիկական հատկությունների ուսումնասիրության

Ետ արձակվող Անցումային ճառագայթման (վակաում-միջավայր սահմանից) սպեկտրն ընդգրկում է բոլոր հաճախականությունները՝ սկսած ամենաերկար ալիքներից մինչն օպտիկական տիրույթը։ Ցույց է տրված, որ ռելյատիվիստական մասնիկի անցումային ճառագայթումը հիմնականում առաքվում է դեպի առաջ՝ {\displaystyle m\_{0}c^{2}/E} փոքր անկյան տակ և ընդգրկում է նաև կոշտ ճառագայթման տիրույթը ({\displaystyle m\_{0}c^{2}} մասնիկի դադարի էներգիան է, իսկ E՝ լրիվ էներգիան)։ Ռելյատիվիստական մասնիկի անցումային ճառագայթման լրիվ էներգիան համեմատական է մասնիկի էներգիային՝ ի տարբերություն ետ արձակված ճառագայթման, որտեղ այդ կախումը լոգարիթմական Է։ Քանի որ անցումային ճառագայթման ինտենսիվությունը շատ Փոքր է բաժանման մեկ սահմանի վրա (1/137 ֆոտոն), ապա ուսումնասիրված է նաև այդ ճառագայթման առանձնահատկությունները բազմաշերտ միջավայրերում։ Այս դեպքում տարբեր սահմաններից առաքված ճառագայթներն ինտերֆերենցում են՝ առաջացնելով յուրահատուկ պատկեր։ Որոշ աշխատանքներում այս ճառագայթումն անվանում են «ռեզոնանսային»։

Առաջարկված են Անցումային ճառագայթման օգնությամբ մետաղների օպտիկական պարամետրերը որոշելու մեթոդներ։

Ձևավորում
---------

Անցումային ճառագայթում ձևավորվում Է միջավայրերի բաժանման սահմանին հարակից որոշ միջակայքում, որը կոչվում Է անցումային ճառագայթման ձևավորմաև գոտի։ Երբ գոտիները շատ մեծ են սահմանի աղավադվածության գծային չափերից, անցումային ճառագայթում համընկնում է միջավայրերի կտրուկ սահմանի դեպքի հետ։ Երբ մասնիկի Էներգիան որոշ կրիտիկական արժեքից մեծ է դառնում, ապա անցումային ճառագայթման առաջացման վրա սկսում է ազդել մասնիկի բազմակի ցրումը միջավայրում։ Ի դեպ, Էներգիայի այդ կրիտիկական արժեքը բավականաչափ մեծ Է, օրինակ կապարի համար Էլեկտրոնների Eկ≈400 Մէվ, իսկ պրոտոնների Eկ≈2,7•109 Գէվ։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 460)։*  |
**Անցումային պրոցես**, մեխանիկական, Էլեկտրական, հիդրավլիկ և այլ համակարգում՝ նրա պարամետրերի կամ արտաքինից ներգործող ուժերի փոփոխության հետևանքով մեկ հաստատուն ռեժիմից մյուսին անցնելիս առաջացող երևույթ։ Անցումային պրոցես է առաջանում, օրինակ, երբ գնացքը հանգստի վիճակից սկսում է շարժվել և հասնում է մինչև մի որոշակի արագության, կամ երբ Էլեկտրական համակարգում կատարվում է որևէ առանձին մեքենայի (գեներատորի, շարժիչի, տրանսֆորմատորի) անջատում կամ միացում։ Երկու դեպքում էլ համակարգը մեկ հաստատուն ռեժիմից անցնում է մյուսին։ Անցումային պրոցեսները պայմանավորված են համակարգի կամ մեքենայի իներցիայով։ Մեքենաների և զանազան համակարգերի ստեղծման համար կարևոր է, որ ամենահնարավոր անցումային պրոցեսները նրանցում լինեն կայուն, այսինքև՝ որպեսզի գործող համակարգերը (մեքենաները) գրգռվելուց հետո անցնեն նոր հավասարակշռված, կայուն վիճակի։ Անկայուն անցումային պրոցեսը առաջ է բերում համակարգի քայքայում կամ աշխատունակության կորուստ։ Անհրաժեշտ է նաև ապահովել, որ անցումային պրոցեսը ընթանա որոշակի ժամանակամիջոցում։

Անցումային պրոցեսներն ուսումնասիրում, նրանց բնույթը որոշում են փորձարարական կամ մաթեմատիկական հաշվարկների մեթոդներով։ Առանձնապես արդյունավետ արդյունքներ են ստացվում թվանշանայիև և անալոգային հաշվողակաև մեքենաներ և անցումային պրոցեսների մասնագիտացված անալիզատորներ կիրառելիս։ Դրանց օգնությամբ լուծվում են անցումային պրոցեսների համապատասխան դիֆերենցիալ հավասարումները կամ վերլուծվում այդ հավասարումևերի պարամետրերի միջև եղած առնչություnները։ Անցումային պրոցեսների ուսումնասիրությունը մեծ դեր է խաղում ավտոմատ կառավարմամբ ժամանակակից մեքենաների, տիեզերական ապարատների և ավտոմատիկայի ու հեռուստամեխանիկայի այլ բարդ համակարգերի ստեղծման գործում։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 460)։*  |
Սպիտակ նրբերշիկ բրեցելով և քաղցր մանանեխով
Սպիտակ նրբերշիկ ների հասարակածի տեղադրության տարբեր վարկածների քարտեզ
**Սպիտակ նրբերշիկների հասարակած** (գերմ.՝ Weißwurstäquator), Հին Բավարիայի և մնացյալ Գերմանիայի միջև ենթադրյալ մշակութային սահմանի կատակային անվանումը, որը սահմանվում է որպես մյունխենյան սպիտակ նրբերշիկների տարածման գոտի և համարվում բավարական մշակույթի տարբերակիչ նշան։

Հասարակածի տեղադրություն
------------------------

Ընդհանուր առմամբ *սպիտակ նրբերշիկի հասարակածն*  անցկացնում են Դանուբ գետով, սակայն այս սահմանը չի ներառում Ստորին Բավարիայի և Վերին Պֆալցի մասերը։ Երբեմն հասարակածը տեղադրում են 49-րդ լայնությունում (Ինգոլշտադտից հյուսիս)։ Այլ պատկերացումներով խոսքը Մյունխենից 100 կիլոմետրանոց հեռու գոտու մասին է, որի մեջ չի մտնում Վերին Բավարիայի զգալի մասը։

Ըստ այլընտրանքային վարկածների՝ սահման համարվում Մայն գետի երկայնքով անցնող Մայնի գիծը, որը ճանաչվել է հյուսիսային Գերմանիայի բարբառային սահման կամ Ավստրիայի հետ Պրուսիայի և Բավարիայի պատմա-քաղաքական սահման, որը կոչվում է նաև *Մայնի գիծ*, երբ գոտու մեջ բացի Հին Բավարիայից մտնում է նաև Բադեն-Վյուրտեմբերգը և Ֆրանկոնիայի զգալի մասը, որտեղ, սակայն, արդեն կան զգալի մշակութային տարբերություններ Բավարիայի հետ և սպիտակ նրբերշիկներ արդեն ընդունված չեն։

Եզրույթն օգտագործվում է նաև հյուսիսային և միջին Գերմանիան սահմանազատելու համար, ընդ որում հասարակածը նույնպես անցկացնում են Մայն գետով և դրանից ոչ հեռու։

Ավստրացիները սպիտակ նրբերշիկների հասարակածից հյուսիս ընկած շրջանը կատակով անվանում են Պիֆկեի բնակեցման զոնա։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Duden: *Deutsches Universalwörterbuch*. 6. Auflage, ISBN 3-411-05506-5.
* Bavaria’s Umlaut Umbrage
* Expedition über den Weißwurstäquator հոդվածը «Der Tagesspiegel» թերթում
* Unter dem Weißwurstäquator հոդվածը «Frankfurter Allgemeine Zeitung» թերթում
* Бавария — это не Германия
**Բազարգան** (պարսկերեն՝ بازرگان), քաղաք Իրանի Արևմտյան Ադրբեջան օսթանում։ Քաղաքի պաշտոնական լեզուն է պարսկերենը, սակայն տարածված է նաև ադրբեջաներենը։

Համարվում է Իրանի և Թուրքիայի միջև գտնվող ավտոմայրուղիներից մեկը՝ Գյուրբուլակ-Բազարգան երկաթուղու հետ միասին։

2012 թվականին Իրանը և Թուրքիան ստորագրում են պայմանագիր, կապված «Կարս-Իգդիր-Բազարգան-Ջուլֆա» երկաթուղու ստեղծման հետ։ Նրա միջով է անցնում թուրք-իրանական գազատարը, որը ստեղծվել է 2002 թվականին։

Բնակչություն և աշխարհագրություն
-------------------------------

Ըստ 2006 թվականի մարդահամարի տվյալների, քաղաքի բնակչությունը կազմում է 6 686 մարդ։ Քաղաքը գտնվում է ծովի մակարդակից 1793 մետր բարձրության վրա։

Քաղաքը նշանավորվում է նրանով, որ այն գտնվում է հենց Արարատ լեռան ստորոտին և մարզկենտրոն Թավրիզից 310 կմ հեռավորության վրա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Իրանի Իսլամական Հանրապետությունը և Թուրքիան ստորագրել են պայմանագիր, որի համաձայն ստեղծվել է «Կարս - Իգդիր -Բազարգան - Ջուլֆա» երկաթուղին, որի միջով անցնում է միջպետական գազատարը – trend.az, հոկտեմբերի 5, 2012
2. ↑  Իրանի Արևելյան Ադրբեջան օսթանում ստեղծվել է գազատար Archived 2016-03-05 at the Wayback Machine. – ia-centr.ru , 09.10.2010


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
**Տիգրան Ավագի Շամիրխանյան** (մայիսի 5, 1899(1899-05-05), Շուշի, Ելիզավետպոլի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - օգոստոսի 29, 1953(1953-08-29)), հայ ռեժիսոր, դերասան։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Շուշի քաղաքում։ Փոքր հասակում ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Բաքու, այնուհետև՝ Թիֆլիս։ Սովորել է Ներսիսյան դպրոցում։ Երիտասարդ տարիներին հանդես է եկել սիրողական ներկայացումներում։ 1921-1922 թվականներին սովորել է Մոսկվայի Հայկական դրամատիկական ստուդիայում, ապա ընդունվել է Մոսկվայի թատերական արվեստի պետական ինստիտուտի ռեժիսորական ֆակուլտետը (*ГИТИС*), որն էլ ավարտել է 1934 թվականին։

Ավելի քան տասներեք տարի հանդես է եկել որպես դերասան (հիմնայանում որպես կատակերգակ)՝ խաղալով մոտ 40 դեր։ Գրեթե նույնքան էլ ներկայացումներ է բեմադրել որպես ռեժիսոր։ Առաջին ռեժիսորական աշխատանքը եղել է 1929 թվականին Երևանի Պատանի հանդիսատեսի թատրոնի անդրանիկ ներկայացումը՝ «Պայթյունը»։ Որպես ռեժիսոր հանդես է եկել նաև Լենինականի Մռավյանի անվան թատրոնում։

Դերեր թատրոնում
---------------

* Դարչինյան՝ «Ցասում»
* Գիքո՝ «Պեպո»

Բեմադրություններ
----------------

* «Պայթյուն» (1929)
* «Ինտերվենցիա» (1934)
* «Արշալույսին»
* «Մեծ բարեկամություն»
* «Անտառի խորքում»
* «Կանաչ փողոց»
* «Կապուտան»
* «Բամբասանք և սեր»
* «Դավիթ Կոպերֆիլդ»
* «Երևակայական հիվանդ»
* «Երկու տիրոջ ծառան»
* «Փաստաբան Պատլենը»
* «Ցասում»
* «Կրակե օղակում»
* «Երիտասարդ գվարդիա»
* «Սուվորովականները»
* «Ամառային գիշերվա երազը»
* «Երկու տիրոջ ծառան» (1942)

Հեղինակած գրքեր
---------------

* «Դերասանական արվեստի հիմունքներ»

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Հայ սովետական թատրոնի պատմություն*։ Երևան: ՀՍՍՀ Գիտությունների Ակադեմիայի Հրատարակչություն։ 1967




1. ↑  Հարությունյան Բաբկեն (1969)։ *Սովետահայ թատրոնի տարեգրություն, գիրք երկրորդ*։ Երևան: ՀՍՍՀ ԳԱ։ էջ 78
2. ↑  ԳԱԹ, Սարգիս Մելիքսեթյանի ֆոնդ
«Նախաճաշին» (Զինաիդա Սերեբրյակովա)
**Ախորժակ**, որոշակի սննդի նկատմամբ մարդու ցանկությունը։ Ախորժակը սուբյեկտիվորեն տարբերվում է քաղցի զգացողությունից։ Քաղցը սննդանյութերի նկատմամբ օրգանիզմի պահանջն է (սովորաբար՝ տհաճ)։

Ախորժակի առաջացում
------------------

Ախորժակն առաջանում է կենտրոնական նյարդային համակարգի որոշակի բաժինների դրդմամբ և ուղեկցվում է թքարտադրությամբ, մարսողական հյութերի արտադրությամբ, ստամոքսաղիքային համակարգի գալարակծկանքի ուժեղացմամբ, որոնք համապատասխան մարսողական օրգանները նախապատրաստում են սննդի ընդունմանը։ Համեղ պատրաստված սննդի հաճելի տեսքը և հոտը, սեղանի գեղեցիկ սպասքավորումը գրգռում են ախորժակը, իսկ սննդի տհաճ տեսքից և հոտից, ոչ հաճելի մթնոլորտից ընկնում է այն և բացասաբար ազդում մարսողության օրգանների գործունեության վրա։

Կանոնավոր ռեժիմով սնվող անձանց օրգանիզմում արտադրվում են որոշակի ժամերի և որոշակի քանակությամբ մարսողական հյութեր։ Անկանոն, չոր կերակուրներով սնվելը, խոսակցությունը, ընթերցանությունը, աշխատանքը և այլն ազդում են ախորժակի վրա և կարող են դառնալ ստամոքսաղիքային համակարգի հիվանդությունների ու նյութափոխանակության խանգարման պատճառ։ Ախորժակի բացակայությունը կարող է կապված լինել գերհոգնածության, աշխատանքում և տանը տիրող նյարդային իրավիճակի հետ։ Երեխաների (օրինակ՝ առաջին դասարանցիների, մանկապարտեզ և մանկամսուր հաճախողների) ախորժակը երբեմն ընկնում է ռեժիմի փոփոխության, ինչպես նաև օրաբաժնում նոր սննդամթերքի առկայության դեպքերում։ Ուտելիքի նկատմամբ հաճախ խիստ քմահաճ են դառնում հղի կանայք, հիվանդները։

Ախորժակի փոփոխությունները՝ լրիվ բացակայությունից (անորեքսիա) մինչև ուտելու նկատմամբ անզսպությունը (բուլիմիա), կարող են ուղեկցել տարբեր հիվանդությունների, ուստի ախորժակի մշտական խանգարումների դեպքում պետք է խորհրդակցել բժշկի հետ։

Ախորժակը կարգավորող հիմնական հորմոններն են՝ գրելինը, լեպտինը, նեյրոպեպտիդ Y-ն։

Վիքիբառարան

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ընթերցե՛ք **«ախորժակ»** բառի բացատրությունը Հայերեն Վիքիբառարանում։ |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 201)։*  |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է* *Հանրամատչելի բժշկական հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |
| **՞**Միկրոմերիա թփային |
| --- |
|   |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Բույսեր |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Բաժին | Ծածկասերմեր |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ընտանիք | Շրթնազգիներ |
|
|
|
|
|
|
| Տեսակ | Միկրոմերիա թփային |
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Micromeria fruticosa

 |
| 

| [{{fullurl:wikispecies:{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} ԴասակարգումըՎիքիցեղերում] | uselang=hy}}[{{fullurl:commons:Special:Search/{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} Պատկերների որոնումՎիքիպահեստում] | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Միկրոմերիա թփային** (լատ.՝ Micromeria fruticosa), շրթնազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն
--------------

8-15 սմ բարձրությամբ, բարակ և ուղիղ չճյուղավորված ճյուղերով, կիսաթփիկ բույս է։ Տերևները համարյա նստադիր են, մանր, ձվաձև-երկարավուն և եզրից շրջված։ Ծաղկաբույլը փուխր է և կազմված կարճ, կոթունավոր, 1-5 ծաղիկներից բաղկացած կիսահովանոցներից։ 13-15 ջղերով բաժակը նեղ խողովակաձև է և բութ ատամներով։ Պսակը երկշուրթ, նուրբ մանուշակագույն է։ Պսակի ներսում իրար մոտեցած առէջները գտնվում են վերին շուրթի տակ։ Պտուղը կազմված է 4 մասերից՝ էլիպսաձև էրեմներից։

Տարածվածություն
---------------

Հայաստանում հանդիպում է միայն Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում (Վեդի և Խոսրով գետերի ավազաններ, Երախի լեռնաշղթա)։ Ընդհանուր արեալն ընդգրկում է Հայաստանը, Ղրիմը, միջերկրածովյան ավազանի արևելյան մասը և Հյուսիսարևելյան Թուրքիան։

Էկոլոգիա
--------

Աճում է լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 1000-1800 մ բարձրությունների վրա, ինչպես նաև ֆրիգանոիդ բուսականության մեջ՝ ժայռոտ տեղերում, քարաթափվածքների վրա և ժայռաճեղքերին։ Ծաղկում է մայիս-հունիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հուլիսին։

Պահպանություն
-------------

Խոցելի տեսակ է։ Կովկասում հայտնի է միայն Հայաստանում։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Տեսակի համաշխարհային մասշտաբով շատ լայն տարածման պատճառով կատեգորիան իջեցվել է մեկ աստիճանով։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես հազվագյուտ տեսակ։ Ընդգրկված չէ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանվում է «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոցում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*։ Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն։ 2010։ ISBN 978-99941-2-420-6


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | GBIF · iNaturalist · iNaturalist |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2776230846 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Տաքսոնի նույնացուցիչներ |
| --- |
|  |
| *Micromeria fruticosa* | 
* Վիքիցեղեր: Clinopodium serpyllifolium subsp. fruticosum
* EPPO: MMJFR
* EUNIS: 174711
* FoIO: MICFRU
* GBIF: 7307086
* GRIN: 411425
* iNaturalist: 431316
* IPNI: 451776-1
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:451776-1
* Tropicos: 17604080
* WoI: 74

 |
|  |
| *Melissa fruticosa* | 
* GBIF: 5610901
* GRIN: 411426
* IPNI: 450049-1
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:450049-1
* Tropicos: 100221445

 |

 |
**Միկրոքիմիական անալիզ**, միկրովերլուծություն, փոքր քանակներով (0,01—0,001 գ) անօրգանական և օրգանական նյութերի բաղադրության լրիվ կամ մասնակի որոշման վերլուծական քիմիայի եղանակների համալիր։ Միկրոքիմիական անալիզի հիմքում ընկած են ամենազգայուն ու ընտրողական քիմիական ռեակցիաները։ Միկրոքիմիական անալիզին հատուկ են նյութերի փոքր ծախսը, կատարման կարճատևությունը և ինքնատիպությունը։ Պահանջում է ոչ բարդ, բայց հատուկ սարքավորումների ու գործիքների կիրառում։ Ապահովում է որոշման բավարար ճշտություն։ Կիրառվում է կիսահաղորդիչների արդյունաբերությունում, մետալուրգիայում, ռադիոքիմիայում, կենսաքիմիայում, տիեզերաքիմիայում, կլինիկական, դատաքննչական, միներալոգիական հետազոտություններում, ինչպես նաև բնական ու սինթետիկ նյութերի բաղադրությունը 4 որոշելու համար։ Օրգանական նյութերում որոշում են տարրերի ու ֆունկցիոնալ խմբերի պարունակությունը և միացության մոլեկուլային զանգվածը։ Երկրորդական միկրոքիմիական անալիզի ամենատարածված գործադրաձևերն են՝ կաթիլային վերլուծությունը, նրբաշերտ և բաժանող քրոմատոգրաֆիան, միկրոսպեկտրոսկոպիան և այլն։ Քիմիական ռեակցիան իրականացնում են ֆիլտրի կամ քրոմատոգրաֆիական թղթի, սորբենտային նրբաշերտի, ճենապակե թիթեղի, առարկայական ապակու վրա կամ մազական փորձանոթում։ Քանակական միկրոքիմիական անալիզի եղանակներն են՝ տիտրաչափությունը, զանգվածաչափությունը և լուսաչափությունը։ Ավելի հաճախ կիրառվում է դրանցից առաջինը, հատկապես տիտրման ավարտի որոշման էլեկտրաքիմիական եղանակների կիրառումով (կանոնաչափություն են), իսկ օրգանական միկրոքիմիական անալիզում զանգվածաչափությունը և գազային քրոմատոգրաֆիան։ Օգտագործում են 10~6 գ զգայնության միկրոկշեռքներ և 10~3 էլ զգայնության միկրոբյուրետներ։ Բարդ նմուշների դեպքում միկրոքիմիական անալիզ համատեղում են միկրովերլուծության ֆիզիկական եղանակների հետ։ Միկրոքիմիական անալիզի ժամանակակից զարգացումն ընթանում է ֆիզիկաքիմիական եղանակների առավել օգտագործման ճանապարհով։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 548)։*  |
**Արաբիսոս**, քաղաք Փոքր Հայքում` Կեսարիայի շրջանում (նույնանուն շրջանի կենտրոնը)։ Հռոմեական տիրապետության շրջանում Թեոդոսիոս կայսեր վերափոխումներով մտնում էր Երկրորդ Հայքի մեջ և համարվում նրա նշանավոր քաղաքը։ Բյուզանդական կայսր Հուստինիանոսի `ռեֆորմներով այն մտցվեց Երրորդ Հայքի մեջ։ Հ. Եփեսացու վկայությամբ` Արաբիսոսում է ծնվել Բյուզանդիայի կայսր Մորիկը (552-602 թթ.)։ Իր ծննդավայրը կայսրը վերաշինել է 582 թվականին։ Երկու տարի անց այն կործանվել է 584 թվականի երկրաշարժից, հետո նորից վերականգնվել է կայսեր հրամանով։ Արաբիսոսի ավերակները գտնվում են Մարաշի շրջանում` Յարփուղ գյուղաքաղաքի մոտ, որտեղ պահպանվում են հաստահեղյուս պատերի ու պարիսպների ավերակներ, մարմարյա սյուներ, դամբարաններ` հունարեն արձանագրություններով, ջրամբարներ և այլն։ Գր. Ղափանցյանը Արաբիսոսի և հայասական Արիպսա քաղաքների անունների միջև տեսնում է հնչյունական նմանություն։ Արաբիսոսի մոտ է գտնվում Յոթնանձանց կոչվող քարայր-հյուրանոցը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան, Երևան, 1986 թ.
**Թումո ստեղծարար տեխնոլոգիաների կենտրոնը** անվճար կրթական կենտրոն է, որը բացվել է Երևանում 2011 թվականին։

Թումո Երևան
Թումոն 12-18 տարեկան հազարավոր պատանիների տրամադրում է արտադպրոցական ուսուցում թվային մեդիաների ոլորտում։ Ուղղորդվելով հմուտ մանկավարժների ու մեդիա մասնագետների կողմից, ինչպես նաև իրենց տրամադրության տակ ունենալով վերջին թվային գործիքները՝ ուսանողներն իրականացնում են իրենց անհատական ուսումնական պլանը Թումո աշխարհի միջոցով՝ հատուկ մշակված ուսումնական հարթակ, որը պատրաստում է նրանց գործնական աշխատանքների համար։ Մասնագիտացված դասընթացները, դասախոսություններն ու միջոցառումները ուսանողներին հնարավորություն են տալիս կիրառել իրենց գիտելիքներն ու հմտությունները նաև գործնականում։

Թումոյի չորս հիմնական ոլորտներն են

* անիմացիան
* խաղերի ստեղծումը
* կայքերի մշակումն
* ֆիլմերի ստեղծումը

Կրթական ոլորտների հետ մեկտեղ ուսանողները նաև ծանոթանում են 21-րդ դարի զանազան հմտությունների, ինչպիսիք են

* 3D մոդելավորումը
* երաժշտությունը
* ռոբոտաշինությունը
* լուսանկարչությունը
* գրաֆիկական դիզայնը
* և այլն

Կենտրոնը ստեղծվել է Սիմոնյան կրթական հիմնադրամի նախաձեռնությամբ։

Եթե ես ուզում եմ վարել իմ աշխատարանը
------------------------------------

**Թումո ստեղծարար տեխնոլոգիաների կենտրոնը** մշտապես փնտրում է փորձառու մասնագետների։ Եթե դուք սիրում եք ձեր մասնագիտությունը և կուզենայիք աշխատել Հայաստանի ամենահետաքրքրասեր երիտասարդների հետ, լրացրեք հայտը և սկսեք։

1. ↑  «Home»։ *TUMO* (en-US)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2019-05-05-ին։ Վերցված է 2019-05-05
**Արևելքի բարբարոսների դեմ** (ֆր.՝ Contre les barbares de l'Orient: études sur la Turquie, ses félonies et ses crimes, sur la marche des alliés dans l'Asie antérieure, sur la solution de la question d'Orient, renfermant de nombreux articles parus de 1915 à 1917 dans l'"Éclair de Montpellier" et dans la "Revue de Paris"), Ժակ դե Մորգանի 1918 թվականին Փարիզում հրատարակած գիրքն է։

Հեղինակ
-------

Ժակ դե Մորգանը (1857-1924) ֆրանսիացի հնագետ և պատմաբան, մասնագիտությամբ հանքային ճարտարագետ էր։ Գրել է հետազոտություններ Ուրարտուի մասին, հեղինակ է «Հայ ժողովրդի պատմությունը հնագույն ժամանակներից մինչև մեր օրերը» աշխատության։ 1880-ական թվականների երկրորդ կեսին զբաղեցրել է Ախթալայի պղնձի արդյունահանման գործարանի տնօրենի պաշտոնը։ 1887-89 թթ. ընթացքում Ալավերդիի և Ախթալայի տարածքում կատարել է պեղումներ։ Դատապարտել է 1915-18 թթ. Հայոց ցեղասպանությունը և իր հրապարակումներում բարձրացրել երիտթուրքերի պարագլուխներին պատասխանատվության ենթարկելու խնդիրը։

Բովանդակություն
---------------

Ժակ դե Մորգանն այս գրքում ներկայացրել է ուսումնասիրություններ Թուրքիայի, նրա հանցագործությունների, ինչպես նաև Առաջավոր Ասիայում դաշնակից երկրների արշավի, Արևելյան հարցի լուծման վերաբերյալ։ Այն պարունակում է նաև 1915-1917 թթ-ին "Éclair de Montpellier" և "Revue de Paris" թերթերում լույս տեսած բազմաթիվ հոդվածներ։ Հայերին անդրադառնում է գրքի «Թուրքիայի ներսում (1915-1917 թթ)» գլխում։ Ընդհանուր պատմում է երիտթուրքերի կողմից հայերի մասսայական կոտորածի մասին։ Նշում է, որ Թուրքիայի բոլոր քրիստոնյաները բռնությունների զոհ էին դարձել և հատկապես հայերը, որոնց նկատմամբ կիրառվում էին ամենասարսափելի մեթոդները։ Մորգանը նաև ներկայացնում է բնակչության վիճակագրական տվյալներ նախ 1882 թ. դրությամբ, ապա՝ համիդյան կոտորածներից և Հայոց ցեղասպանությունից հետո։;

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Աշխարհում չկա այնքան հարուստ, վառ լեզու, որ հնարավոր լինի նկարագրել նման սարսափները, արտահայտել ֆիզիկական և բարոյական այն տանջանքները, որին ենթարկվեցին այս անպաշտպան զոհերը մինչև որ երկինքը նրանց հավերժական քուն ուղարկեց։ |  |


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Երբ ուշադիր կարդում ենք հայերի կոտորածներին վերաբերող փաստաթղթերը, ապշում ենք, թե ինչ հեռատեսությամբ ու հմտությամբ էր երիտթուրքական կառավարությունը կազմակերպել այդ սարսափները։ Ամեն ինչ նախատեսված էր. զոհերի զինաթափումը, դիմադրելու ընդունակ երիտասարդության մեկուսացումը, զանգվածային տեղահանությունը և տանջանքները ճանապարհին, տղամարդկանց ոչնչացումը, կանանց և աղջիկների ընտրությունը մահմեդականացնելու համար... Կգա օրը, երբ այդ ոճրագործները... պատասխան պետք է տան իրենց արարքների համար և հատուցեն իրենց կատարած չարագործությունների դիմաց։ |  |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Jacques de Morgan, Contre les barbares de l’Orient, Paris, 1918
Ժոզե Ֆեռաս դե Ալմեյդա Ժունիորի «Սաուդադի» կտավը
**Սաուդադի** (պորտ.՝ Saudade, եվրոպական պորտուգալերեն՝ [sɐwˈðaðɨ], բրազիլական պորտուգալերեն՝ [sawˈdadi] կամ [sawˈdadʒi], գալիսերեն՝ [sawˈðaðe]), պորտուգալերեն և գալիսերեն բառ։ Այն նկարագրում է նոստալգիական և մելանխոլիկ այն էմոցիոնալ վիճակը, որ լինում է ինչ-որ բանի կամ ինչ-որ մեկի բացակայության ժամանակ։ Ավելին, այն հաճախ նկարագրում է այն զգացողությունը, որ այն առարկան, որին տվյալ անձը կարոտում կամ տենչում է, երբեք չի վերադառնա։ Սաուդադիի ավելի ուժեղ տեսակը մարդիկ կարող են տածել այն մարդկանց հանդեպ, ինչպիսիք են նախկին սիրեցյալը, ընտանիքի այն անդամը, որը բացակայում է, բաժանված է կամ մահացած։

Սաուդադին նկարագրվում է որպես մարդու գնալուց հետո մնացած «սիրո մնացորդ»։ Սաուդադին զգացմունքների, փորձի, տարբեր վայրերի ու իրադարձությունների հավաքածուն է, որոնք մի ժամանակ ոգևորվածություն, հաճույք, լավատեսություն էին առաջացնում։ Այն կարող է նկարագրվել որպես դատարկություն այն մարդու (օրինակ՝ ինչ-որ մեկի ծնողները, երեխաները, եղբայրները կամ քույրերը, ընկերները, սիրելի կենդանիներ) կամ իրի (օրինակ՝ վայրեր, բաներ, որ սովորություն ունեինք անել մանուկ ժամանակ, անցյալում տարբեր գործունեություններ), որ տվյալ ժամանակահատվածում պակասում է։ Այն բերում է միաժամանակ և՛ տխուր, և՛ ուրախ զգացմունքներ. տխրություն բացակայության համար և ուրախություն ինչ-որ էմոցիա անցյալում ապրած լինելու համար։

Ստուգաբանորեն սաուդադի հասկացությունը, որ հղվում է պորտուգալերենին և գալիսերենին, գալիս է լատիներեն «Solitudo» բառից, որ թարգմանաբար նշանակում է միայնություն։ Սաուդադիի արտահայտումը երաժշտության մեջ հանդիսանում է ավանդական պորտուգալական ֆադու ոճը։

Սաուդադի հասկացությունը գոյություն ունի նաև Բրազիլիայում, որտեղ նույնիսկ գոյություն ունի սաուդադիի օր՝ հունվարի 30։

Տարրեր
------

Սաուդադին նման է նոստալգիային, սակայն նույնը չէ. նոստալգիային համարժեք մեկ այլ բառ գոյություն ունի պորտուգալերենում։

Պորտուգալերենի՝ 1912 թվականին լույս տեսած գրքում Ա. Բելը նշում է.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Պորտուգալական հայտնի սաուդադին անորոշություն է և հաստատուն ցանկություն ինչ-որ բանի նկատմամբ, որը գոյություն չունի կամ չի կարող ունենալ, այն ներկայից տարբեր մի բան է` անցյալի և ապագայի միջև. Այն ոչ թե դժգոհություն է կամ սուր տխրություն, այլ ծուլություն, թախծոտություն, մտածկոտություն և երազկոտություն։ |  |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Dicionário Priberam da Língua Portuguesa
2. 1 2  Bell, A. F. (1912) *In Portugal*. London and New York: The Bodley Head. Quoted in Emmons, Shirlee and Wilbur Watkins Lewis (2006) *Researching the Song: A Lexicon.* Oxford and New York: Oxford University Press, p. 402.
3. ↑  Portoalegre.rs.gov.br
4. ↑  Brasilescola.com

Արտաքին հղումներ
----------------

* Խոհագրություն սաուդադիի մասին
* ԲիԲիՍի. Սաուդադեն 7-րդ ամենադժվար բառն է թարգմանելու համար

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4381369-0 · LCCN: sh85117710 |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լոմոնոսովի փողոց (այլ կիրառումներ)

**Լոմոնոսովի փողոց** (ռուս.՝ Ломоносовская улица), փողոց Ռուսաստանի Դաշնության Դոնի Ռոստով քաղաքի Կիրովի շրջանում։ Անվանվել է ռուս բնագետ, բանաստեղծ, լուսավորիչ, նկարիչ, պատմաբան Միխայիլ Վասիլևիչ Լոմոնոսովի (1711-1765) պատվին։ Սկիզբ է առնում Դերժավինի նրբանցքից և ավարտվում Գրիբոյեդովի նրբանցքի հետ հատումով։ Երկարությունը 250 մետր է։

Նկարագրություն
--------------

Դոնի Ռոստով քաղաքի Լոմոնոսովի փողոցը սկսվում է Դերժավինի նրբանցքից, հատում Փետրվարի 7-ի փողոցը և ավարտվում Գրիբոյեդովի նրբանցքի հետ հատումով։ Զուգահեռ է Գոգոլի և Ստանիսլավսկու փողոցներին։ Երկարությունը 250 մետր է։ Փողոցում կա համարակալված 32 շինություն։

Լոմոնոսովի փողոցի փոստային դասիչն է՝ 344022։

Փողոցն անվանվել է ռուս բնագետ, բանաստեղծ, լուսավորիչ, նկարիչ, պատմաբան, Մոսկվայի պետական համալսարանի հիմնադիր Միխայիլ Վասիլևիչ Լոմոնոսովի (1711-1765) պատվին։ Բացի գիտական գործունեությունից, նա նպաստել է նաև ռուս գրական լեզվի զարգացմանը, նրա գիտական ուսումնասիրության հիմքի ստեղծմանը, զբաղվել ռուս ժողովրդի պատմության հարցերով, նկարչությամբ և մասնավորապես խճանկարչությամբ։ Եղել է Սանկտ Պետերբուրգի, Շվեդիայի և Բոլոնիայի ակադեմիաների ակադեմիկոս, երկրում լուսավորության և գիտության զարգացման ջատագով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Հայկական Սովետական Հանրագիտարան, հ. 4, էջեր 656-657»

Աղբյուրներ
----------

* Ломоносовская улица в Ростове-на-Дону
* Подробная карта Ломоносовская улица, город Ростов-на-Дону со спутника с номерами домов, индекс и маршруты, Яндекс, Гугл карты

Արտաքին հղումներ
----------------

* Почтовый индекс улица Ломоносовская, г. Ростов-на-Дону