recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Թերապևտիկ իրավաբանությունը** նորարարական և միջառարկայական գիտություն է և պրակտիկ գործունեության ոլորտ, որն օրենքների և իրավական համակարգի ազդեցությունը թերապևտիկ ներուժի ուսումնասիրության նպատակով միավորում է և ինտեգրացնում սոցիալական գիտությունների և իրավաբանության տեսական գիտելիքներն ու փորձարարական տվյալները։ Թերապևտիկ իրավաբանության շրջանակներում ընդունվում է այն գաղափարը, որ օրենքը որոշակի ազդեցություն ունի մարդկանց հոգեկան առողջության և վերջիններիս հոգեսոցիալական գործունեության և վարքային դրսևորումների վրա.

Ընդհանուր տեղեկություններ
-------------------------

Ս.Սլոբոգինը նշում է, որ թերապևտիկ իրավաբանությունը սոցիալական գիտությունների միջոցով բացահայտում է թե որքանով և ինչ կերպ օրենքներն ու իրավական նորմերը կարող են ազդել մարդկանց հոգեկան և ֆիզիկական առողջության վրա. Համաձայն Բլեքի իրավաբանական բառարանի "թերապևտիկ իրավաբանությունն ուսումնասիրում է օրենքների և իրավական համակարգի ազդեցությունը մարդկանց վարքի, հույզերի և հոգեկան առողջության վրա, և մասնավորապես իրականացնում է այն բանի միջառարկայական ուսումնասիրություն, թե կոնկրետ ինչ կերպով են փոխազդում միմյանց միջև օրենքն ու հոգեկան առողջությունը"։ Թերապևտիկ իրավաբանության շրջանակներում իրավական նորմերն ու ընթացակարգերը դիտարկվում են որպես յուրահատուկ սոցիալական գործոններ, որոնք հանդես են գալիս և որպես թերապևտիկ հետևանքների պատճառներ, և որպես հակաթերապևտիկ գործոններ։ Այս առումով թերապևտիկ իրավաբանության նպատակն է առավելագույնին հասցնել օրենքների և իրավական համակարգի թերապևտիկ հետևանքներն ու նվազագույնի հասցնել հակաթերապևտիկ ազդեցությունները։ Այդ նպատակի իրականացման համար թերապևտիկ իրավաբանության մասնագետներն աշխատում են օրենքների և իրավաբանական ընթացակարգերի ռեֆորմների վրա։.

Գրականություն
-------------

* Бегоян А.Н. Терапевтическая юриспруденция։ философские и этические вопросы // Հոգեբանության և իրավունքի խաչմերուկները։ Միջազգային գիտաժողովի նյութեր / Խմբ.՝ Ա .Գաբուզյան, Թ.Սամուելյան, Ս.Գևորգյան. - Եր.։ Հայաստանի ամերիկյան համալսարան, 2012. - 372 էջ։
* Black's Law Dictionary, 9th Ed. 2009. Garner B.A. editor. West Group.
* Slobogin C. 1995. Therapeutic jurisprudence։ Five dilemmas to ponder. Psychology, Public Policy, and Law, 1, 193–219.
* Stolle D.P. Wexler D.B. Winick B.J. & Dauer E.A. 1997. Integrating preventive law and therapeutic jurisprudence։ A law and psychology based approach to lawyering. California West Law Review, 34 (1), 15–51.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Бегоян А.Н. Терапевтическая юриспруденция: философские и этические вопросы // Հոգեբանության և իրավունքի խաչմերուկները։ Միջազգային գիտաժողովի նյութեր / Խմբ.` Ա .Գաբուզյան, Թ.Սամուելյան, Ս.Գևորգյան. - Եր.: Հայաստանի ամերիկյան համալսարան, 2012. - 372 էջ։
2. ↑  Slobogin C. 1995. Therapeutic jurisprudence: Five dilemmas to ponder. Psychology, Public Policy, and Law, 1, 193–219.
3. ↑  Black's Law Dictionary, 9th Ed. 2009. Garner B.A. editor. West Group.
4. ↑  Stolle D.P. Wexler D.B. Winick B.J. & Dauer E.A. 1997. Integrating preventive law and therapeutic jurisprudence: A law and psychology based approach to lawyering. California West Law Review, 34 (1), 15–51.
**Բարդույթ** կամ ինչպես ընդունված է ասել **կոմպլեքս** (լատ.՝ Complex - կապ, համադրություն), հոգեբանության (առաջին հերթին հոգեվերլուծության) մեջ հասկացություն, որը նշանակում է ենթագիտակցականում ձևավորվող (կամ նրա մեջ մտցվող) էմոցիոնալ պատկերացումների ու պատճառների ամբողջություն, ինչն ունենում է նշանակալի ներգործություն մարդու հոգեկանի և անհատականության զարգացման, ինչպես նաև մարդու վարքի վրա։

Նկարագրություն
--------------

Այս հասկացությունը հոգեվերլուծություն է մտցրել Կարլ Գուստավ Յունգը. Դեռևս նրանից առաջ Զիգմունդ Ֆրոյդը բնութագրել է բարդույթը, որպես «պատկերացումների խումբ՝ կապված միևնույն աֆեկտով», սակայն նա ամենայն հավանականությամբ այսպիսով չէր տալիս *սահմանում* հոգեբանական բարդույթին և չէր էլ փորձում ներմուծել նոր հասկացություն, այլ միայն օգտվում էր արդեն գոյություն ունեցող ուրիշ տերմիններից։

Առօրյա-խոսակցական նշանակությամբ *հոգեբանական բարդույթ* հասկացությունը ունի բացասական ենթատեքստ և օգտագործվում է մարդու հոգում «հիվանդ տեղի» նկարագրման համար, որին վնասելը կարող է պատճառ հանդիսանալ ոչ ադեկվատ պահվածքի, օրինակ ագրեսիայի կամ ինքնամփոփության։ Նույն կերպով բարդույթ հասկացությունը նույնացվում է թերարժեքության բարդույթի։ Պետք է հասկանալ, որ գիտության կողմից կիրառվող հասկացությունը շատ ավելի լայն է. բարդույթ կարող է առաջանալ ցանկացած աֆեկտի շուրջ, այդ թվում նաև դրական, որի հետևանքով այդ բարդույթի հետ կապված ռեակցիաները նույնպես կլինեն դրական։ Որպես օրինակ կարելի է բերել սիրահարված մարդու ռեակցիան այն ամենին, ինչը կապված է իր սիրահարության օբյեկտի հետ. սա նույնպես բարդույթ է։ Բացասական ենթատեքստի առաջանալը, հնարավոր է, կապված այն բանի հետ, որ հոգեբանությունը մարդկանց մեծամասնության մոտ ասոցացվում է միայն հոգեբանական խնդիրների լուծման հետ։

Առանձնահատուկ բարդույթներ
-------------------------

Հոգեվերլուծության շրջանակներում նկարագրված են մի քանի ունիվերսալ (կամ բավականին տարածված) առանձնահատուկ բարդույթներ, որոնց վրա հիմնվելով կարելի է նկարագրել հոգեբանական գործընթացները և վարքային ռեակցիաները։ Դրանցից են ինչպես բավականին հայտնի Էդիպի բարդույթը և թերարժեքության բարդույթը, այնպես էլ առավել քիչ տարածված Էլեկտրայի բարդույթը, կրտման բարդույթը, առնականության բարդույթը և այլն։
**ԲՏՌ-70** (ռուս.՝ БТР-70), Խորհրդային արտադրության զրահափոխադրիչ։

Ընդհանուր բնութագիր
-------------------

ԲՏՌ-70 զրահափոխադրիչը ԲՏՌ-60 զրահափոխադրիչի ավելի արդիականացված մոդելն է։ ԲՏՌ-70 զրահափոխադրիչի արտադրությունը սկսվել է 1972-ական թվականներին։ ԲՏՌ-70 սկսվել է շահագործվել խորհրդային բանակում 1972 թվականից։ Այժմ ԲՏՌ-70 զրահափոխադրիչը շահագործվում է բազմաթիվ երկրներում՝ ինչպես արտաքին այնպես էլ ներքին ուժային կառույցների կողմից։ Այս զրահափոխադրիչը նաև լայնորեն օգտագործվում է մի շարք ռազմական հակամարտությունների ընթացքում։

Մարտավարատեխնիկական տվյալներ
----------------------------

ԲՏՌ-70 զրահափոխադրիչը արտադրված է ԲՏՌ-60 զրահափոխադրիչների հիման վրա մասնակի փոփոխություններով։ Վարորդական և հրամանատարական խցիկները գտնվում են զրահափոխադրիչի առջևային հատվածում (վարորդականը ձախ, իսկ հրամանատարականն աջ մասերում)։ Ուղևորատար խցիկը զրահափոխադրիչի կենտրոնական մասում, իսկ շարժիչը զրահափոխադրիչի հետևում։ ԲՏՌ-70 զրահափոխադրիչն ունի 8x8 կոնֆիգուրացիա։ Առաջին երկու զույգ անիվները պտտվող են։ ԲՏՌ-70 զրահափոխադրիչի երկարությունը կազմում է 7.54 մ, լայնությունը՝ 2.79 մ, իսկ բարձրությունը՝ 2.24 մ։ ԲՏՌ-70 զրահափոխադրիչը բավականին թեթև է. նրա քաշը կազմում է 11.5-12 տ։ ԲՏՌ-70 զրահափոխադրիչն ունի 14.5 մմ-անոց գնդացիր։ ԲՏՌ-70 զրահափոխադրիչը սնուցվում է 120 ձիաուժ հզորությամբ երկու հատ GAZ-66 բենզինային շարժիչներով՝ զարգացնելով ճանապարհային հատվածում 80 կմ/ժ, իսկ ջրային ավազաններում 9 կմ/ժ արագություն։ ԲՏՌ-70 զրահափոխադրիչի վառելիքի պաշարը կազմում է 400-600 կմ։ ԲՏՌ-70 զրահափոխադրիչը պողպատե զրահապատված է։ Այն պաշտպանում է փոքր զենքերից և հրետանային արկերից։

Սպառազինություն
---------------

ԲՏՌ-70 զրահափոխադրիչ ունեցող երկրներ
* Աբխազիա Աբխազիա
* Ադրբեջան Ադրբեջան
* Բելառուս Բելառուս
* Հյուսիսային Մակեդոնիա Հյուսիսային Մակեդոնիա
* Մոլդովա Մոլդովա
* Ռումինիա Ռումինիա
* Ուկրաինա Ուկրաինա
* Բոսնիա և Հերցեգովինա Բոսնիա և Հերցեգովինա
* Վրաստան Վրաստան
* Հայաստան Հայաստան
* Ուզբեկստան Ուզբեկստան
* Տաջիկստան Տաջիկստան
* Թուրքմենստան Թուրքմենստան
* Ղրղզստան Ղրղզստան
* Ղազախստան Ղազախստան
* Մոնղոլիա Մոնղոլիա
* Բանգլադեշ Բանգլադեշ
* Վիետնամ Վիետնամ
* Պակիստան Պակիստան
* Ջիբութի Ջիբութի

### Նախկին օպերատորներ

ԲՏՌ-70 զրահափոխադրիչի սխեմա
* Գերմանիա Գերմանիա
* Լիտվա Լիտվա
* Լատվիա Լատվիա
* Էստոնիա Էստոնիա
* Նեպալ Նեպալ

Տես նաև
-------

* ԲՏՌ-80
* ԲՏՌ-60
* ԲՌԴՄ-2

Աղբյուրներ
----------

* BTR-70 Armored personnel carrier(անգլ.)
**Չար տղան** (ռուս.՝ Злой мальчик), Անտոն Չեխովի պատմվածքներից։ Գրվել է 1883 թվականին։ Տպագրվել է 1883 թվականին հուլիսի 23-ին «Օսկոլկի» ամսագրի 30-րդ համարում «Գարշելի տղան» վերնագրով և Անտոշա Չեխոնտե մակագրությամբ։

Հրապարակումներ
--------------

Ա. Պ. Չեխովի «Չար տղան» պատմվածքը գրվել է 1883 թվականին, առաջին անգամ հրապարակվել է 1883 թվականին «Օսկոլկի» ամսագրի № 30-ում հուլիսի 23-ին «Գարշելի տղան» վերնագրով (Պատմվածք փոքրիկ հովեկների համար), Ա. Չեխոտե ստորագրությամբ, ընդգրկվել է նաև Ադոլֆ Մարքսի հրապարակումներում։

Իր ստեղծագործությունների ժողովածուի համար Չեխովը կրճատել է պատմվածքը, հանելով տղայի կողմից մուրաբայի գողության և ճաշի տեսարանները։ Չեխովի կենդանության օրոք պատմվածքը թարգմանվել է բուլղարերեն, գերմաներեն, սերբախորվաթերեն, չեխերեն և շվեդերեն։

Քննադատություն
--------------

Նկարագրելով պատմությունը, քննադատ Լեոնիդ Օբոլենսկին նշել է այն տեսարանները, որոնք ցույց էին տալիս խայտառակությունը և ընտանեկան կյանքի քմահաճությունը։

Սյուժե
------

Պատմվածքի գործողությունը տեղի է ունենում ամռանը ամառանոցում։ Երիտասարդներ Իվան Իվանիչ Լապկինը և Աննա Սեմյոնովնա Զաբլիցկայան զբոսնում էին և գետի ափին ձուկ էին որսում։ Շուրջը ոչ ոք չկար և Լապկինը խոստովանեց աղջկան։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | «Տեսնելով ձեզ, ես առաջին անգամ սիրեցի, սիրեցի կրքոտ»։ |  |

Սիրո խոստովանության հետ միաժամանակ նա աղջկան խորհուրդներ տվեց, թե ինչպես պետք է ճիշտ բռնել և քաշել կարթը։ Հանկարծ Աննա Սեմյոնովնան շարժվեց, ձուկը հետ ընկավ ջուրը, և Լապկինը պատահաբար բռնեց Աննայի ձեռքը և համբուրեց։ Նա հետ գնաց, սակայն արդեն ուշ էր։ Այդ ամենը նկատեց Աննա Սեմյոնովնայի եղբայրը՝ Կոլյան։ Նա այդ ամենը տեսնելով «հեգնական ժպտաց»։

Մեկ ռուբլու դիմաց տղան խոստացավ ոչ ոքի չասել տեսածի մասին։ Ռուբլին նա ստացավ, հետո նաև ստացավ Լապկինից ներկեր և գնդակ։ Այս ամենը նրա դուրը շատ եկավ, և նա սկսեց պարբերաբար հետևել երիտասարդներին։ «Նա սպառնում էր ասել բոլորին և դրա դիմաց նվերներ էր ստանում, սակայն այդ ամենով չէր բավարարվում։ Վերջիվերջո նա սկսեց խոսել գրպանի ժամացույցի մասին։ Եվ նա ստիպված դա էլ տվեց։

Այդ աշնանը Լապկինը Աննա Սեմյոնովնային առաջարկություն արեց, որից հետո նրանք փնտրեցին Կոլյային և կատարած արարքների համար քաշեցին նրա ականջները։

Գրականություն
-------------

* Чехов А. П. Злой мальчик// Чехов А. П. Полное собрание сочинений и писем: В 30 т. Сочинения: В 18 т. / АН СССР. Ин-т мировой лит. им. А. М. Горького. — М.: Наука, 1974—1982.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Одесский листок", 1900, № 173, 6 июля"

Արտաքին հղումներ
----------------

* Անտոն Չեխով «Չար տղան»։ Բնօրինակ ռուսերեն տեքստ
* Անտոն Չեխովի «Չար տղան» պատմվածքի էկրանավորում
**Լուլեո** (անգլ.՝ Luleå), քաղաք և նավահանգիստ Շվեդիայի հյուսիս-արևելքում՝ Բալթիկ ծովի Բոտնիկի ծոցի ֆյորդում։ Կառավարող կենտրոնը 
Նորբոտենի ավատն ու Լուլեոյի կոմունան է։

Բնակչությունը ▲49 123 մարդ (դեկտեմբերի 31, 2020) է։

Գտնվում է մերձարկտիկական կլիմայական գոտում, հուլիսին միջին ջերմաստճանը 15°С է, առավելագույնը՝ 18°С, հունվարին միջին ջերմաստիճանը 10°С է, իսկ նվազագույնը՝ -14°С:

Պատմություն
-----------

Այս անվամբ բնակավայրը հայտնի է 13-րդ դարից։ 1621 թվականին այն քաղաքի կարգավիճակ է ստացել, սակայն 1649 թվականին գլյացիոիզոստազիայի արդյունքում ծովի հետ գնալու պատճառով քաղաքը 10 կմ հարավ-արևելք է տեղափոխվել, իսկ հին տեղում գտնվող բնակավայրը ստացել է Գամելստադ անունը։

1887 թվականին քաղաքում ուժեղ հրդեհ է բռնկվել, ինչի հետևանքով մեծ թվով շինություններ են ոչնչացել։ Դրանից հետո քաղաքը վերակառուցվել է։ Քաղաքի կենտրոնում նեոգոթիկական ոճով եկեղեցի է կառուցվել, որն օծման ժամանակ անվանակոչվել է կառավարող միապետ Օսկար 2-րդ Ֆրեդերիկի պատվին։ 1904 թվականին՝ Լուլեոյի թեմի (Շվեդիայի ամենահյուսիսային և ամենանոր) ստեղծումից հետո, եկեղեցին դարձել է մայր տաճար։ Եկեղեցու սրաձողի երկարությունը 67 մետր է, ինչի շնորհիվ այն քաղաքի ամենաբարձր կառույցն է։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ շվեդական Լուլեոյի նավահանգիստը հատուկ սարքավորված էր Բալթիկ ջրերի միջոցով Գերմանիա երկաթի հանքաքար տեղափոխելու համար։

Քաղաքը նավահանգստի դեր է կատարում հանքարաններից դեպի Լափլանդ (ինչպես նաև Կիրունա և Էլիվարե) երկաթի հանքաքար տեղափոխելու համար, որը կատարվում է նաև Մալյմբանանի երկաթգծի ճյուղի միջոցով։ Այնտեղ զարգացած է սև մետաղաձուլությունը, մեքենաշինությունը, ցելյուլյոզայի և սղոցանյութերի արտադրությունը։

Քաղաքում գործում են Լուլեոյի օդանավակայանը, Սաամների ազգագրական թանգարանը։

Լուլեոն «Movits!», «Machinae Supremacy», «Gates Of Ishtar», «The Duskfall», «The Everdawn», «The Moaning», «Scheitan», «Helltrain» երաժշտական խմբերի հայրենիքն է։

Քույր քաղաքներ
--------------

* Զենիցա (Բոսնիա և Հերցեգովինա)
* Մուրմանսկ (Ռուսաստան, 1972 թվականի մարտի 26-ից)

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Statistiska tätorter 2018 – befolkning, landareal, befolkningstäthet — Statistics Sweden, 2019.
2. 1 2  Statistiska tätorter 2020, befolkning, landareal, befolkningstäthet per tätort — Statistics Sweden, 2021.
3. ↑  Weatherbase.com
4. ↑  Международное сотрудничество города Мурманска


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · Open Directory Project |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (օնլայն) · Բրոքհաուս · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Մեծ նորվեգական · Մեծ նորվեգական · Մեծ ռուսական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4270015-2 · LCCN: n80022850 · NKC: ge1125788 · VIAF: 158270690 · WorldCat VIAF: 158270690 |

 |
**Ալեքսանդրետի սանջակ**, *Ալեքսանդրետ, Ալեքսանդրեկ* (թուրքերեն՝ Իսկենդերուն), Ալեքսանդրետ քաղաքին հարող մարզի նախկին անվանումը (այժմ Թուրքիայի Հաթայի մարզը)։

XI-XIV դարերում Ալեքսանդրետի սանջակի տարածքի զգալի մասը մտել է Կիլիկիայի հայկական պետության կազմի մեջ։ Տարածությունը՝ 5 հազար կմ2։ Որպես Սիրիայի մի մասը, Ալեքսանդրետի սանջակը 1915-1918 թվականներինին Օսմանյան կայսրության կազմում էր։

1918 թվականի նոյեմբերին օկուպացրել են անգլիացիները, հետո՝ ֆրանսիացիները։ Այստեղ է գտնվում Մուսա լեռը, ուր 1915 թվականի հուլիս-սեպտեմբեր ամիսներին տեղի է ունեցել հայերի ինքնապաշտպանական հերոսամարտը։ 1920 թվականին Ալեքսանդրետի սանջակը մտցվել է Ֆրանսիայի մանդատին հանձնված Սիրիայի կազմի մեջ։

1937 թվականից, ձևականորեն մնալով Սիրիայի կազմում, Ալեքսանդրետի սանջակը անցել է Ֆրանսիայի և Թուրքիայի համատեղ հսկողության տակ։ 1938 թվականին այստեղ ստեղծվել է Հաթայի ինքնավար պետությունը։ 1939-ի հունիսին վերջինս միացվել Է Թուրքիային։ Տեղի հայ բնակչությունը (մոտ 40 հազար) հուլիսի 16-23-ը հեռացել է և հաստատվել Սիրիայում, Լիբանանում։ Հեռացել է նաև 20 հազար արաբ։ Սիրիան չի ճանաչել այդ անեքսիան։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 156)։*  |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է* *«Հայկական հարց» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |
Կուսակցության գերբը
**Գերմանիայի կոմունիստական կուսակցություն** **ԳԿԿ** (գերմ.՝ *Kommunistische Partei Deutschlands, KPD*), Գերմանիայի բանվոր դասակարգի կուսակցություն էր 1918 և 1933 թվականներին։ Գործել է նաև հետպատերզմյան Արևմտյան Գերմանիայում, մինչև արգելումը՝ 1956 թվականին։

Ստեղծվել է 1919 թվականի հունվարին, «Սպարտակ» միության Բեռլինի հիմնադիր համագումարում։ Կուսակցության առաջնորդներն Էին Կ․ Լիբկնեխտը, Ռոզա Լյուքսեմբուրգը, Ֆրանց Մերինգը, Կլարա Ցետկինը և Վ․Պիկը։ 1919 թվականին Գերմանիայի կոմունիստական կուսակցությունը մտել է Կոմինտերնի կազմի մեջ։ 1919—1920 թվականներին Գերմանիայի կոմունիստական կուսակցություն հետ սերտորեն համագործակցել են Գերմանիայի անկախ սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության շատ անդամներ, որոնց մեծ մասը 1920 թվականի դեկտեմբերին մտել է կուսակցության (վեցերորդ համագումարում) մեջ։

1923 թվականին տեղի ունեցավ Համբուրզի զինված ապստամբությունը։ Բանվոր դասակարգի ելույթները, որն ավարտվեց պարտությամբ։ 1923 թվականի նոյեմբերին կոմունիստական կուսակցության գործունեությունն արգելվեց։ 1924 թվականին տեղի ունեցավ Գերմանիայի կոմունիստական կուսակցության 9-րդ համագումարը, որը կուսակցությունից վտարեց Բրանդլերին։ Կուսակցության ղեկավարությունն այս անգամ անցնում է «ձախ» ծայրահեղականների (Ռութ Ֆիշեր, Մասլով) ձեռքը, ով հեռացվում է ղեկավարությունից 1925 թվականի։ Հաջորդ նախագահ ընտրվեց Է․ Թելմանը։ Գերմանիայի կոմունիստական կուսակցության կենտրոնական օրգանն Էր «Ռոթե Ֆահնե» («Rote Fahne») թերթը։ 1932 թվականի նոյեմբերին Ռայխստագի ընտրություններում Գերմանիայի կոմունիստական կուսակցությունը ստացավ մոտ 6 միլիոն ձայն (երկրորդը բոլոր կուսակցությունների մեջ։

1933 թվականի հունվարին իշխանության գլուխ են անցնում նացիստական ուժերը, որից հետո կուսակցությունը ենթարկվեց հետապնդումների։ Կուսակցության 300 000 անդամների մոտ կեսը հայտնվեցին համակենտրոնացման ճամբարներում։ Բազմաթիվ անդամներ սպանվեցին։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին (1939-1945 թթ.) կոմունիստական կուսակցությունը բանվոր դասակարգին կոչ էր անում նպաստել հիտլերյան Գերմանիայի պարտությանը։ 1943 թվականին Գերմանիայի կոմունիստական կուսակցության կենտրոնական կոմիտեի նախաձեռնությամբ Խորհրդային Միության տարածքում ստեղծվում է «Ազատ Գերմանիա» ազգային կոմիտեն, որը գլխավորում էր հակաֆաշիստական ուժերի գործունեությունը Գերմանիայում և արտասահմանում։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 54)։*  |
**Զմմառ** (արաբերեն՝ بزمار), գյուղ Լիբանանում, որը գտնվում է Քեսրվան շրջանում, Լեռնալիբանանում։ Գյուղը գտնվում է Բեյրութից 36 կմ հյուսիս, Միջերկրական ծովի մակարդակից 930 մետր բարձր։
 

Զմմառում է գտնվում 1749 թվականին կառուցված **Հայկական կաթոլիկ եկեղեցին**։ 1749-1866 թվականներից մինչև 1928 թվականը Զմմառը եղել է Կիլիկիայի հայկական կաթոլիկ պատրիարքարանի նստավայրը։ 1928 թվականից հետո այստեղ է գտնվում Հայկական կաթոլիկ հայրապետական ինստիտուտը։ Զմմառում է գտնվում Զմմառի Տիրամոր դիմանկարը։

2006-2007 թվականներին այստեղ է բնակվել քաղաքական առաջնորդ Սամիր Ջաաջաան, Լիբանանի զինված ուժերի ղեկավարը, չնայած այն բանին, որ տեղի բնակիչները ընդդիմադիր Միշել Աունի կողմնակից էին։ Բնակչության մեծամասնությունը մարոնական է, որոնք Միշել Աունի կողմից ղեկավարվող Ազատ հայրենասիրական շարժման անդամներ են։ Գյուղը հաճախ համարվում է Հայկական կաթոլիկ եկեղեցու հոգևոր կենտրոնը։

Պատկերասրահ
-----------

* Զմմառ. Ընդհանուր տեսք Զմմառ. Ընդհանուր տեսք
* Զմմառ. Աշտարակը Զմմառ. Աշտարակը
* Զմմառ.  Նոտր Դամ եկեղեցու ներքին տեսքը Զմմառ. Նոտր Դամ եկեղեցու ներքին տեսքը
* Զմմառ.  Թանգարան Զմմառ. Թանգարան
* Զմմառ.  Մասունք Քրիստոսի փուշեպսակից Զմմառ. Մասունք Քրիստոսի փուշեպսակից
* Զմմառ.  Հիսուսի խաչափայտի մնացունքները Զմմառ. Հիսուսի խաչափայտի մնացունքները
* Զմմառ.  Մատուրը Զմմառ. Մատուրը
* Զմմառ.  Մատուրի մեջ Զմմառ. Մատուրի մեջ
Էլեկտրական դիպոլի ուժագծերը
Երկրի մագնիսական դաշտը մոտարկվում է որպես մագնիսական դիպոլ։ Սակայն, ի տարբերություն մագնիսական դիպոլային մոմենտի, այստեղ նշված են «աշխարհագրական» հյուսիսը և հարավը ("N" և "S")։
**Դիպոլ**, իդեալականացված համակարգ էլեկտրադինամիկայում, կիրառվում է դաշտի նկարագրության համար։ Դիպոլի տիպիկ օրինակը մեծությամբ հավասար և նշանով տարբեր երկու լիցքեր են, որոնց միջև հեռավորությունը շատ փոքր է՝ համեմատած դիտման կետից հեռավորության հետ։ Նման համակարգի դաշտը նկարագրվում է *դիպոլային մոտավորությամբ*։

Էլեկտրական դիպոլ
----------------

Էլեկտրական դիպոլը իրարից որոշ հեռավորության վրա գտնվող և բացարձակ մեծություններով հավասար երկու տարանուն կետային լիցքերի համակարգ է։ Էլեկտրական դիպոլի հիմնական բնութագիրը նրա դիպոլային մոմենտն է՝ 

{\displaystyle {\vec {p}}=e{\vec {l}}}։
Դիպոլի ստեղծած էլեկտրական դաշտի լարվածությունը (E) հեռու կետերում հակադարձ համեմատական է հեռավորության (R) խորանարդին, այսինքն՝ նվազում է ավելի արագ, քան կետային լիցքի ստեղծած դաշտինը (1/R2)։ Չեզոք համակարգի Էլեկտրական դաշտը մեծ (համակարգի չափերի համեմատ) հեռավորությունների վրա մոտավորապես համընկնում է այդ համակարգի դիպոլային մոմենտն ունեցող դիպոլի դաշտի հետ։ Ուստի, շատ դեպքերում (օրինակ, որոշ նյութերի մոլեկուլների համար) դիպոլը լավ մոտավորություն է այդպիսի համակարգերը նկարագրելու համար։

Մագնիսական դիպոլ
----------------

Մագնիսական, բացարձակ մեծություններով հավասար երկու տարանուն մագնիսական լիցքերի համակարգ։ Իրականում մագնիսական լիցքեր գոյություն չունեն, այդ գաղափարը մտցվել է մագնիսական և էլեկտրական որոշ երևույթների նմանությամբ (Շ․ Կուլոն, 1785)։ Հետագայում պարզվեց, որ մագնիսական դաշտ ստեղծում են շարժվող էլեկտրական լիցքերը՝ հոսանքները։ Սակայն նպատակահարմար եղավ պահպանել մագնիսական դիպոլը և այն բնութագրող մագնիսական դիպոլային մոմենտ հասկացությունները, որովհետև հոսանքակիր փակ հաղորդչի մագնիսական դաշտը մեծ հեռավորությունների վրա համարժեք է մագնիսական դիպոլի ստեղծած դաշտին։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 397)։*  |
**Դիսոցիացիա**, հոգեկան գործընթաց, դասվում է հոգեբանական պաշտպանական մեխանիզմների թվին։ Այս մեխանիզմի գործունեության արդյունքում անձն սկսում է իր հետ տեղի ունեցող երևույթներն ընկալել այնպես, ասես դրանք կատարվում են ոչ թե իր, այլ մեկ ուրիշի հետ։ Դա պաշտպանում է ավելորդ, անտանելի հույզերից։

Հասկացությունն առաջ է քաշվել 19-րդ դարի վերջին ֆրանսիացի հոգեբան և բժիշկ Պիեռ Ժանեի կողմից։

Նկարագրություն
--------------

Դիսոցիացիան բավականին տարածված է, թեև մարդկանց մեծամասնության կողմից սովորական պայմաններում չի ընկալվում որպես պաշտպանություն։ Մարդիկ, ովքեր կիրառում են այս մեխանիզմը, սովորաբար դիսոցիատիվ վիճակը բնութագրում են նմանատիպ խոսքերով. «կարծես թե դա ինձ տեղի չի ունենում»։ Որոշ դեպքերում անձը կարող է այնքան դիսոցիացվել իրենից, որ սկսի իրեն տեսնել կողքից, մինչև անգամ ունենա իր մարմնից դուրս գալու զգացողություն։

### Որպես հարմարվողական գործընթաց

Նորմայում դիսոցիացիան հանդիսանում է որպես արձագանք հոգեբանական տրավմային կամ այնպիսի ուժգին բացասական պայմաններին, որոնք պահանջում են հուզական հավաքվածություն և սեփական գործողությունների վերահսկում։ Սեփական կյանքի իրադարձություններին կողքից նայելու դեպքում անձը հնարավորություն է ստանում սառը դատել և վերլուծել դրանք։

### Որպես պաշտպանական մեխանիզմ

Թեև դիսոցիացիայի հարմարվողական գործառույթն ինքնին նաև պաշտպանական է, սակայն այս մեխանիզմը որոշ մարդկանց կողմից կարող է կիրառվել ոչ միայն բարդ և վտանգավոր իրադրություններից, այլև հուզական անտանելի ապրումներից պաշտպանվելու համար։ Բացասական հույզերի նկատմամբ բարձր զգայունակություն ունեցող մարդիկ կարող են դիսոցիացնել ուրիշների համար շատ պարզ իրադրություններում։ Այդպիսի մարդիկ դժվարությամբ են հուզական կոնտակտ հաստատում։ Ցանկացած իրավիճակ սառը դատելու կարողությունը, դիսոցիացիան մասամբ արգելափակում է այն հուզականորեն գնահատելու հնարավորությունը։

Դիսոցիացիային առավելապես հակված են այն մարդիկ, ովքեր տարել են ծանր հոգեբանական տրավմաներ (հատկապես մանկության տարիներին), ենթարկվել են բռնության, աղետների։

Կապ հոգեկան խանգարումների հետ
-----------------------------

Նենսի Մաք-Վիլյամսը դիսոցիացիան նկարագրում է որպես «բազմակի անձ» տեսակի խանգարումով մարդկանց հիմնական պաշտպանական ռեակցիա։ Ընդհանրապես այս մեխանիզմն ընկած է դիսոցիատիվ բոլոր խանգարումների հիմքում։

Տես նաև
-------

* Պաշտպանական մեխանիզմներ
* Նույնականացում (հոգեբանություն)
* Ինտրոյեկցիա (հոգեբանություն)
* Պրոյեկցիա (հոգեբանություն)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Нэнси Мак-Вильямс, «Психоаналитическая диагностика», глава «Диссоциация»

Գրականություն
-------------

* Мак-Вильямс, Нэнси. Психоаналитическая диагностика: Понимание структуры личности в клиническом процессе = Psychoanalytic diagnosis: Understanding personality structure in the clinical process. — Москва: Класс, 1998. — 480 с. — ISBN 5-86375-098-7.
|  |
| --- |
| **Ձագախոտ կարմրակապույտ** |
|  |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Տիպ/Բաժին** | Անոթավոր բույսեր (Tracheophyta) |
| **Ենթատիպ** | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
| **Կարգ** | Կաղամբածաղկավորներ (Brassicales) |
| **Ընտանիք** | Կաղամբազգիներ (Brassicaceae) |
| **Տրիբա** | *Erysimeae* |
| **Ցեղ** | Ձագախոտ *(Erysimum)* |
| **Տեսակ** | **Ձագախոտ կարմրակապույտ** *(E. lilacinum)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Erysimum lilacinum*** |

**Ձագախոտ կարմրակապույտ** (լատ.՝ Erysimum lilacinum), բարդածաղկավորների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն
--------------

Միայնակ կամ ճյուղավորված ցողունով երկամյա խոտաբույս է, որն ունի 50 սմ բարձրություն։ Ստորին տերևները հակաձվաձև-երկարավուն են, երկար կոթուններով, ցողունայիները նստադիր են, երկարավուն, գոգավոր-ատամնավոր։ Տերևները և պատիճները ծածկված են 3-5 բաժան մազիկներով։ Ծաղիկները մանուշակագույն են և խմբված բավականին խիտ ծաղկաբույլերում։ Պտուղը ցողունի առանցքից մի քիչ հեռացած, խիտ բազմաբաժան մազիկներով ծածկված պատիճ է։

Տարածվածություն
---------------

Հայաստանում հանդիպում է Զանգեզուրի («Շիկահող» պետական արգելոց) և Մեղրու (Այգեձոր, Լիճք, Գյումարանց, Ագարակ գյուղերի շրջակայք, Վահրավար գետի կիրճ) ֆլորիստիկական շրջաններում։ Աճում է նաև Նախիջևանում։

Էկոլոգիա
--------

Աճում է միջին լեռնային գոտում՝ ծովի մակերևույթից 1300-1600 մ բարձրությունների վրա, անտառի եզրերին, նոսրացած կաղնուտներում, թփուտների մեջ։ Ծաղկում է մայիս–հունիս ամիսներին, պտղակալում՝ հունիս-հուլիսին։

Պահպանություն
-------------

Վտանգված տեսակ է, որի տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Համարվում է Հարավային Անդրկովկասի էնդեմիկ։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէր նաև CITES–ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Մեկ աճելավայր պահպանվում է «Շիկահող» պետական արգելոցի տարածքում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*։ Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն։ 2010։ ISBN 978-99941-2-420-6


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | GBIF · iNaturalist · NCBI |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Տաքսոնինույնացուցիչներ | 
* Վիքիցեղեր: Erysimum lilacinum
* GBIF: 3048252
* iNaturalist: 559598
* IPNI: 283939-1
* NCBI: 1492251
* Plant List: kew-2800202
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:283939-1
* Tropicos: 4103814

 |

 |
**Զբաղվածությունը** հանրապետությունում կարգավորվում է ՀՀ Սահմանադրությամբ (1995), ՀՀ Քաղաքացիական օրենսգրքով (1998), ՀՀ Աշխատանքային օրենսգրքով (2004), «Բնակչության զբաղվածության և գործազրկության դեպքում սոցիալական պաշտպանության մասին» ՀՀ օրենքով (2005), միջազգային պայմանագրերով և օրենսդրական այլ ակտերով։ ՀՀ անկախացումից հետո էականորեն փոխվել է զբաղվածության կառուցվածքը տնտեսության գլխավոր ճյուղերում, արդյունաբերության և շինարարության մեջ զբաղվածությունը Նվազել է շուրջ 2,5 անգամ 41,6 %-ից (1990) հասել է 15,4 %-ի (2005), հետագայում՝ 10,6 %-ի (2009)։ Զբաղվածների տեսակարար կշիռն աճել է գյուղատնտեսության (այդ թվում՝ անտառատնտեսության և ձկնաբուծության) մեջ՝ 17,7 %-ից (1990) հասնելով մինչև 46,2 %-ի (2005)։ Ըստ ԱՎՇ գնահատման՝ 2009 թվականին երկրում զբաղված է եղել 1,15 միլիոն մարդ (տնտեսապես ակտիվ բնակչության 81,3 %-ը)։ Զբաղվածների 96,6 %-ն ունեցել է մեկ աշխատանք, 3,4 %-ը՝ մեկից ավելի։ Աշխատատեղերի քանակը կամ ընդհանուր զբաղվածությունը գնահատվել է մոտ 1,19 միլիոն։ Մասնավոր կազմակերպություններն ապահովել են զբաղվածության 70,7 %-ը, պետական կազմակերպությունները՝ 25,7 %, մնացածը՝ ՏԻՄ-երը, ՀԿ-ները և մասնավոր գործատուները։
Վարձու աշխատողների աշխատատեղերը կազմել են զբաղվածության ավելի քան կեսը՝ 55,3 %, ինքնազբաղվածներինը՝ 26,3 %, ընտանիքի չվարձատրվող անդամները՝ 17,8 %, գործատուները՝ 0,4 %։ Աշխատատեղերի մեծամասնությունն ստեղծվել է ֆորմալ հատվածի կազմակերպություններում՝ 52,4 %, ոչ ֆորմալ (ստվերային) կազմակերպություններում՝ 37,8 %, տնային տնտեսություններում՝ 9,8 %։ 2009 թվականին զբաղվածության 52,1 %-ը (621.700 աշխատատեղ) գնահատվել է որպես ոչ ֆորմալ, որը կանանց շրջանում փոքր-ինչ ավելի է եղել, քան տղամարդկանցը՝ կազմելով համապատասխանաբար՝ 53,4 % և 51,0 %։ Ոչ ֆորմալ զբաղվածությունը գերակշռել է առավելապես գյուղ, բնակավայրերում և կազմել 82,1 %։ Քաղաքներում աշխատատեղերի միայն քառորդ մասն է եղել ոչ ֆորմալ (24,5 %)։ 2005-2009 թվականին գյուղատնտեսական ոլորտի զբաղվածությունը փոքր-ինչ նվազել է՝ կազմելով 45,2 %, շարունակ, նվազման միտում ունի նաև արդյունաբերության ոլորտի զբաղվածությունը՝ 10,6 %, իսկ ծառայությունների մատուցման ոլորտում նկատվում է զբաղվածության աճի միտում 39,3 % (2009)։ Զբաղված է 16-24 տարեկանների 10,47 %-ը, 25-34 տարեկանների՝ 20,03 %-ը, 35-54 տարեկանների՝ 49,36 %-ը, 55-64 տարեկանների՝ 14,27 %-ը, 65-ից բարձր տարիք ունեցողների՝ 5,86 %-ը (2008)։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակը վերցված է* *Հայաստան հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |
**Զբոսանք ծովափին**, **Զբոսանք լողափին** (իսպ.՝ Paseo a orillas del marl), իսպանացի նկարիչ Խոակին Սորոլյաի (իսպ.՝ Joaquín Sorolla y Bastida, 1863-1923) կտավը՝ ստեղծված 1909 թվականին։ Գտնվում է Մադրիդի Խոակին Սորոլյայի թանգարանում։

Պատմություն
-----------

Խոակին Սորոլյան կտավն ստեղծվել է 1909 թվականի գարնանը՝ ԱՄՆ չորս տարբեր քաղաքներում ունեցած ցուցահանդեսներից վերադառնալուց հետո։ Նյու Յորքում ունեցած նրա հաջողությունը նկատելի է այս կտավի վառ ու կենսունակ գույներում։ Նկարի էսթետիկ դասակարգումը փոքր-ինչ դժվար է, սակայն այդ դիտարկվում է որպես պոստ-իմպրեսիոնիստական՝ պայմանավորված ազատ վրձնահարվածներով, լույսի, գույնի, շարժման աշխատանքներով։

1911 թվականից կտավը գտնվել է նկարչի ստուդիայում, 1932 թվականից համալրել է Խոակին Սորոլյայի թանգարանի հավաքածուն՝ 00834 համարի ներքո։

Նկարագրություն
--------------

ԱՄՆ-ում ունեցած հաջողություններից հետո Խոակին Սորոլյան Վալենսիայի ափին 1909 թվականին ստեղծել է «Զբոսանք ծովափին» կտավը, որը կոչվում է նաև «Զբոսանք լողափին»։ Կտավում Խոակինը պատկերել է կնոջը՝ Կլոտիլդ Գարսիային՝ հովանոցը ձեռքին և ավագ դստերը՝ Մարիա Կլոտիլդին, որոնք մայրամուտի շողերի ներքո քայլում են Վալենսիայի ծովափով մեղմ զեփյուռի ուղեկցությամբ, որը ծածանում է նրանց հագուստները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Pascual, José Manuel. «Peça del mes. Passeig a la vora del mar» (en castellà). Museu Sorolla

Արտաքին հղումներ
----------------

* Խոակին Սորոլյայի թանգարան, Զբոսանք ծովափին
**Զաքիր Ջավադ օղլի Բաղիրով** (ադրբ.՝ Zakir Cavad oğlu Bağırov, մարտի 16 (29), 1916, Շուշի, Ելիզավետպոլի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - հունվարի 8, 1996(1996-01-08), Բաքու, Ադրբեջան), ադրբեջանցի կոմպոզիտոր, Ադրբեջանական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1962);

Կենսագրություն
--------------

Զաքիր Բաղիրովը ծնվել է 1916 թվականի մարտի 16-ին։ Նրա հայրը ուսուցիչ էր գյուղական դպրոցում։ Միջնակարգ երաժշտական կրթությունն է ստացել Բաքվի երաժշտական դպրոցում։ 1931 թվականին Զ.Բաղիրովը ընդունվել է Ադրբեջանի կոնսերվատորիան, որտեղ հայտնի դաշնակահար և ուսուցիչ Ի.Աիսբերգը դարձավ նրա ուսուցիչը։ 1935 թվականին երիտասարդ երաժիշտը ընդունվել է Մոսկվայի կոնսերվատորիայի երաժշտական ուսումնարան։ 1936 թվականին Զ.Բաղիրովը Թոֆիկ Կուլիևի հետ միասին առաջին անգամ ադրբեջանական երաժշտության պատմության մեջ պատրաստել են մուղամների նոտաներ։

Զ.Բաղիրովը 1939 թվականին ընդունվել է Մոսկվայի Չայկովսկու անվան պետական կոնսերվատորիայի կոմպոզիտորական ֆակուլտետ։
1949 թվականին ավարտել է Մոսկվայի պետական կոնսերվատորիան։ Ավարտել է Մոսկվայի կոնսերվատորիան և եկել Բաքու։ 1949 թվականին նա սկսել է դասավանդել Բաքվի կոնսերվատորիայի «Երաժշտության տեսություն» բաժնում։

Զաքիր Բաղիրովը հեղինակ է օպերաների, օպերետի, սյուիտը ժողովրդական նվագախմբերի համար (1956, 1969), համերգների դաշնամուրի և նվագախմբի համար (1970), կամերային-գործիքային գործերի և ռոմանսների։

Զաքիր Բաղիրովը մահացել է 1996 թվականին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Бағыров Закир Ҹавад оғлу // Азербайджанская советская энциклопедия / Под ред. Дж. Кулиева. — Главная редакция Азербайджанской советской энциклопедии, 1976. — Т. 1. — С. 519
2. ↑  Bağırov Zakir Cavad oğlu
3. ↑  Багиров, Закир Джавад оглы
**Կա Պեզարո** (իտալերեն՝ Ca' Pesaro), պալատ իտալական Վենետիկ քաղաքում՝ Սանտա Կրոչե շրջանում, Մեծ ջրանցքի ափին։

Պատմություն
-----------

Պալատը կառուցվել է 1659 թվականից մինչև 1710 թվականը՝ Բալդասար Լոնգենայի նախագծով։

Ինտերիերում ուշագրավ են Ջամբատտիստա Փիթոնիի («Արդարություն և խաղաղություն Յուպիտերի և Միներվայի հետ», «Յուպիտերը պաշտպանում է արդարությունը, խաղաղությունն ու գիտությունը» և այլն) և Ջամբատտիստա Տյեպոլոյի որմնանկարները։

1899 թվականին դքսուհի Ֆելիսիտա Բևիլակվա լա Մասան քաղաքին կտակել է իր տունը։ 1902 թվականից պալատում տեղավորվել է ժամանակակից արվեստի միջազգային պատկերասրահը (իտալերեն՝ Galleria Internazionale d ' Arte Moderna)` Կլիմտի, Կանդինսկու, Շագալի, Մալյավինի, դե Կիրիկոյի և այլ ժամանակակիցների աշխատանքներով։

Նաև կարելի է այցելել արևելյան արվեստի փոքր թանգարան (իտալերեն՝ Museo d’Arte Orientale)՝ կազմված Ճապոնիայից Կոմս Բարդիի բերված իրերից։

Պատկերասրահ
-----------

* ՊատկերասրահՊատկերասրահ
* 
* Francesco Guardi Ca Pesaro 1755-60Francesco Guardi Ca Pesaro 1755-60
* ՊատկերասրահՊատկերասրահ

Տես նաև
-------

* Վենետիկի պալատներ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Венеция: Ка' Пезаро (Ca' Pesaro)

Արտաքին հղումներ
----------------

* http://capesaro.visitmuve.it/en/home/ Կա Պեզարո. պաշտոնական կայք
* Oriental Art Museum

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (օնլայն) |

 |
|  |
| --- |
| **Կուսկուսներ** |
|  |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Կենդանիներ (Animalia) |
| **Տիպ/Բաժին** | Քորդավորներ (Chordata) |
| **Ենթատիպ** | Ողնաշարավորներ (Vertebrata) |
| **Դաս** | Կաթնասուն (Mammalia) |
| **Կարգ** | *Diprotodontia* |
| **Ընտանիք** | Մագլցող պարկավորներ (Phalangeridae) |
| **Տրիբա** | *Phalangerini* |
| **Ցեղ** | **Կուսկուսներ** *(Phalanger)*Storr, 1780 |

**Կուսկուսներ՝** (*Phalanger*), պարկավորների ցեղ, *Phalangeridae* ընտանիք։

Տեսակներ և տարածում
-------------------

Առանձնանում են կուսկուսների 13 տեսակ։ Կուսկուսները հանդիպում են Մոլուքյան կղզիներում, [[Թիմոր]ում], Սուլավեսիում, Նոր Գվինեաում, Սողոմոնյան կղզիներ կղզեխմբում և Քեյփ Յորք թերակղզում, Ավստրալիայի հյուսիսային ծարմասում։ Ապրում են անտառներում և թփուտներում։

Նկարագիր
--------

Կուսկուսները բավականին մեծ կենդանիներ են։ Նրանց մորթին խիտ է և փափկամազ, այն կարող է լինել սպիտակ, շիկակարմիր կամ նույնիսկ սև։ Մռութները կարճ են, ականջները՝ փոքր, գրեթե աննկատ, իսկ երկար պոչի ծայրը մերկ է, վերջինովս կուսկուսները բռնվում են ճյուղերից։ Մարմնի երկարությունը 20-ից 65 սմ է, պոչինը՝ 24-60 սմ։ Քաշը հասնում է 1-ից մինչև 7 կգ։

Կենսակերպ
---------

Կուսկուսները հիմնականում ապրում են ծառերի վրա, հատկին հազվադեպ են հանդիպում։ Շնորհիվ պոչի կառչելության և յուրաքանչյուր ձեռքին երկու երկար մատների նրանք հիանալի կերպով ադապտացվել են իրեն բնակավայրին՝ խոնավ արևադարձային անտառներին։ Ամբողջ օրը նրանք քնում են խառերի բների մեջ, իսկ գիշերը ուտելիք փնթրելու նպատակով անշտապ մագլցում են ծառերի վրա։ Կուսկուսները նախընտրում են ապրել մենակ, չձևավորելով կայուն խմբեր։

Սնունդ
------

Կուսկուսները հիմնականում սնվում են պտուղներով և տերևներով, երբեմն սննդակարգը հարստացնում են միջատներով և թռչունների հավկիթներով։

Վերարտադրություն
----------------

Հղիության կարճ ժամանակահատվածից հետո (հաճախ ընդամենը երկու շաբաթ) ծնվում են մեկից երկու ձագուկներ։ Մի քանի ամիս հետո երիտասարդները լքում են պարկը։ Կյանքի տևողությունը՝ մինչև 11 տարի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Don E. Wilson & DeeAnn M. Reeder.* Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference. — 3-е изд.. — Johns Hopkins University Press, 2005. — 2142 p.
2. 1 2 3 4  *Соколов В.Е.* Систематика млекопитающих. Учеб. пособие для университетов. — Высшая школа. — М. 1973. — С. 82-83. — 432 с.


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (օնլայն) · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2778162410 |

 |
Ըստ *Eurobarometer*-ի 2005 թվականի հարցման տվյալների, Իտալիայի բնակչության 74 %-ը հավատում է Աստծուն։

Քրիստոնեություն
---------------

Քրիստոնեական դավանանքների շարքում ամենախոշորներն են՝

1. Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցին,
2. Իտալիայում Աստծո ասամբլեան,
3. Ուղղափառությունը,
4. Իտալիայում ավետարանչական եկեղեցիների ֆեդերացիան,
	1. Ուոլթենսսը,
	2. Լյութերականությունը,
	3. Բապտիստները,
	4. Հիսունականները
	5. Յոթերորդ օրվա ադվենտիստը։

### Կաթոլիկություն

2003 թվականի մարտի 31-ի տվյալներով Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցու ծխերի թիվը կազմում է 57 610 000-55 752 000 մարդ (Իտալիայի բնակչության մոտ 96,77 %-ը)։ Նրանցից ակտիվ են 33-38 %-ը, իսկ կաթոլիկների 10 % մասնակցում են եկեղեցական ծառայության։

Իտալիայի տարածքում գոյություն ունի 228 թեմ և 25.682 հռոմեակաթոլիկական եկեղեցու ծխականներ։

Այլ
---

### Եհովայի վկաներ

2008 թվականի տվյալներով Իտալիայում հաշվվում է մոտ 430.890 Եհովայի վկա, նրանցից 237 738 քարոզիչներ են։ Նրանք միավորված են 3.120 միավորներում։

Աստվածաշնչի հետազոտողների մեծամասնությունը Իտալիայում երկպառատկությունից հետո անցել են Ռութերֆորդի կողմը։ 1925 թվականին Իտալիայում եղել է Ռուտերֆորդի 150 հետևորդ։ Իտալիայում առաջին կոնգրեսը կայացել է 1925 թվականին, Պիներոլոյում։

### Աստվածաշնչի հետազոտողներ

Իտալիայում Աստվածաշնչի առաջին հետազոտողները հայտնվել են 1903 թվականին։ Աստվածաշնչի հետազոտողների առաջին ժողովը կայացել է 1908 թվականին, Պիներոլոյում։

Այժմ Իտալիայում հաշվվում է Աստվածաշնչի հետազոտողների մի քանի եկեղեցի՝ Chiesa del Regno di Dio, La Chiesa Cristiana Millenarista, La Dawn Bible Students Association:

Բուդդայականություն
------------------

Իտալիայում գոյություն ունի բուդդայականության երեք դպրոց.

* Թխերավադա
* Մախայանա
* Վաջրայանա

Միասին նրանք կազմում են Իտալական Բուդդայական միաբանությունը (Unione Buddhista Italiana, UBI, ԻԲՄ)։ ԻԲՄ-ն հիմնադրվել է 1985 թվականին Միլանում։ Սակայն Իտալիայի կառավարությունը երկար ժամանակ այս միությանը լուրջ չէր վերաբերվում։ Ճանաչում այն ստացել է միայն 1991 թվականին։ Նույն ժամանակ ստեղծվել է «Սոկա Հաքքայ» համալսարանը (Istituto Italiano Buddista: SGI-Italia), որը ներկայացնում էր իրենից Նիթիրեն Բուդդիզմ։
Համալսարանը հիմնադրվել է 1988 թվականին, իսկ ճանաչվել է պետության կողմից միայն 2000 թվականին։ Unione Buddhista Italiana տվյալներով Իտալիայում կա մոտ 60000 բուդդիստ (բնակչության մոտ 0.1%), նրանցից 10000-ը գաղթականներ են։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  ReportDGResearchSocialValuesEN2.PDF
2. 1 2 3  Introvigne M. Zoccatelli P. Le religioni in Italia: I Testimoni di Geova // // CESNUR
3. ↑  Le religioni in Italia — CESNUR — I Testimoni di Geova e i loro scismi

Գրականություն
-------------

* Introvigne M. Zoccatelli P. Enciclopedia delle religioni in Italia. Torino: Elledici, 2013. 1240 p.
* Obadia Lionel, *Il buddhismo in occidente*, Bologna, Il Mulino, 2009. ISBN 88-15128-66-2
* Maria Vighi (a cura di) *Le religioni nel mondo*, Istituto Geografico De Agostini, Novara 2006
Ֆրանսուա Վիետ
**Վիետի թեորեմ**, թեորեմ քառակուսային հավասարումների մասին։ Թեորեմը ձևակերպել է ֆրանսիացի գիտնական, մաթեմատիկոս Ֆրանսուա Վիետը (1540-1603)։

Թեորեմ
------

|  |
| --- |
| 
Եթե բերված տեսքի քառակուսային հավասարման տարբերիչը (դիսկրիմինանտը) ոչ բացասական է, ապա այդ հավասարման արմատների գումարը հավասար է x-ի գործակցին` վերցված հակադիր նշանով, իսկ արմատների արտադրյալը հավասար է ազատ անդամին։
 |

Օրենքներ
--------

P(x)=a\_{n}x^{n}+a\_{{n-1}}x^{{n-1}}+\cdots +a\_{1}x+a\_{0}\,
Եթե դիսկրիմինանտը ոչ բացասական է.

{\begin{cases}x\_{1}+x\_{2}+\dots +x\_{{n-1}}+x\_{n}=-{\dfrac {a\_{{n-1}}}{a\_{n}}}\\(x\_{1}x\_{2}+x\_{1}x\_{3}+\cdots +x\_{1}x\_{n})+(x\_{2}x\_{3}+x\_{2}x\_{4}+\cdots +x\_{2}x\_{n})+\cdots +x\_{{n-1}}x\_{n}={\dfrac {a\_{{n-2}}}{a\_{n}}}\\{}\quad \vdots \\x\_{1}x\_{2}\dots x\_{n}=(-1)^{n}{\dfrac {a\_{0}}{a\_{n}}}.\end{cases}}
\sum \_{{1\leq i\_{1}<i\_{2}<\cdots <i\_{k}\leq n}}x\_{{i\_{1}}}x\_{{i\_{2}}}\cdots x\_{{i\_{k}}}=(-1)^{k}{\frac {a\_{{n-k}}}{a\_{n}}}

Հակադարձ թեորեմ
---------------

Վիետի թեորեմը կարելի է ձևակերպել նաև ընդհանուր տեսքի քառակուսային հավասարման համար.

a\_{n}x^{n}+a\_{{n-1}}x^{{n-1}}+\cdots +a\_{1}x+a\_{0}=a\_{n}(x-x\_{1})(x-x\_{2})\cdots (x-x\_{n})
Եթե ընդհանուր տեսքի քառակուսային հավասարումն ունի ոչ բացասական տարբերիչ և եթե երկու x-երը հավասարման արմատներն են, ապա՝
x\_{1}=1 և x\_{2}=7

x\_{1}=3 և x\_{2}=5

Տես նաև
-------

* Թալեսի թեորեմ
* Քառակուսային հավասարում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Funkhouser, H. Gray (1930), «A short account of the history of symmetric functions of roots of equations», *American Mathematical Monthly* (Mathematical Association of America) **37** (7): 357–365, doi:10.2307/2299273
Ակուտանի տեղադրությունը Ալյասկայի հրաբուխների շարքում
**Ակուտան** (անգլ.՝ *Akutan*), գործող հրաբուխ, որը գտնվում է համանուն կղզում և գտնվում Ալեության կղզիներում՝ ԱՄՆ-ի Ալյասկա նահանգի կազմում։

Ակուտանը ստրատոհրաբուխ է, 1303 մետր բարձրությամբ։ Հրաբուխը կազմված է 2 կոներից։ Լեռը, որի վրա ձևավորվել է հրաբուխը, կազմավորվել է 1600 տարի առաջ։ Հրաբխի շուրջը տեղակայված են 3 հրաբային լճեր։ Ներկայումս ակտիվ է հրաբխի ավելի բարձր կոնը, որը հազվադեպ լավա է արտանետում դեպի Երկրի մակերևույթ։ հենց հրաբխի մեծ կոնուսի խառնարանում նկատվում է ֆումարոլային ակտիվություն։ Հրաբխի հյուսիս-արևելքում կան տաք աղբյուրներ։ Հրաբխի ամենամագմատիկ ապարները համարվում են անդեզիտներ, իսկ ավելի երիտասարդները՝ բազալտայիններ։

1790 թվականից սկսած՝ հրաբուխը ժաթքել է ավելի քան 35 անգամ։ Հրաբխի ժայթքումները սովորաբար ունենում են չափավոր բնույթ և տևում են ոչ ավելի, քան մի քանի շաբաթ։ Ժայթքումներն ընթանում են հրաբխային խարամի, հրաբխային ռումբրերի արտանետմամբ, պիրոկլաստիկ և լավային հոսքերի առաջացմամբ, լահարներով, քարանկումներով։ Ավելի ցածր կոնի ժայթքման հետևանքով 1852 թվականին կղզու մակերեսը ավելացել է։ 1978 թվականի ժայթքման ժամանակ լավային հոսքերը հազիվ չհասան Խաղաղ օվկիանոսի ջրերին։ Հրաբխային մոխիրը ամենաշատը բարձրացել է 1991 թվականին՝ 4500 մետր։ Վերջին անգամ հրաբուխը իրեն հիշեցնել տվեց 1992 թվականի դեկտեմբերի 18-ին՝ հրաբխի լանջի կողային ճաքերից աննշան պայթյունային գործողություններով։

Հրաբխի մոտ ապրում են տեղաբնիկ ցեղեր և զբաղվում ձկան վերամշակմամբ։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Volcano Live — John Search
* Alaska Volcano Observatory — Ալյասկայի հրաբխային օբսերվատորիա
* Peakbagger.com

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: sh2008020287 |

 |
**Էնթոնի Սանտոս** (անգլ.՝ Anthony Santos, հայտնի է որպես Ռոմեո Սանտոս, հուլիսի 21, 1981(1981-07-21), Բրոնքս շրջան, ԱՄՆ), ամերիկացի երգիչ, պրոդյուսեր։ 2001 թվականի մայիսի 9-ին թողարկել է իր առաջին սոլո սինգլը՝ "You"։ Երգը առաջատար է դարձել Hot Latin Songs-ում և Tropical Songs-ում։

կենսագրություն
--------------

Ծնվել է ԱՄՆ-ի Նյու Յորք քաղաքում, նրա հայրը դոմինիկցի է, իսկ մայրը Պուերտո Ռիկոյից է։ Կարիերան սկսել է 1995 թվականին։ Aventura լատինո խմբի անդամ է։ 
Նա ստեղծագործում և թարգմանում է երգերը անգլո-ամերիկյան և իսպաներեն լեզուներով։

1990-ականների կեսերին, իր զարմիկ Հենրի և երկու ընկերների հետ, նա ստեղծեց մի խումբ ՝ Los Tinellers անունով։ 90-ականների վերջին, Los Tinellers- ը վերանվանվեց Aventura:

2011 թվականի ապրիլին Ռոմեոն հայտարարեց, որ հեռանում է Aventura խմբից ՝ մենակատարի կարիերան շարունակելու համար։ 2011 թ.-ի մայիսի 9-ին Ռոմեոն թողարկեց իր առաջին սինգլը You, իր առաջին դեբյուտային ալբոմից ՝ Formula I.

2013 թվականին Ռոմեոն թողարկեց Propuesta Indecente սինգլը, որը մինչ այժմ նրա ամենամեծ մենակատար հաջողությունն է։ Նրա առաջին դեբյուտային «Ֆորմուլա, Vol 2» ալբոմը լույս է տեսել 2014-ի փետրվարի 25-ին։ Ալբոմում ներկայացված են համագործակցություններ Դրեյքի, Նիկի Մինաջի, Մարկ Էնթոնիի, Կառլոս Սանտանայի և Թեգո Կալդերոնի հետ, իսկ առանձնանում է հատուկ դերասան Քևին Հարթը։ Formula Vol.2- ը առաջին կեսում դարձավ ամենավաճառվող լատինական ալբոմը։

«Ռոմեոն» ստեղծագործել է Ավենթուրայի գրեթե բոլոր երգերը, ինչպես նաև ստեղծագործել և / կամ կատարել է հիթեր այնպիսի արվեստագետների համար, ինչպիսիք են Վիսին Յ Յանդելը (Նոչե դե Սեքսո), Թալիան (Ոչ, ոչ, ոչ), Հեկտոր Ակոստան «Էլ Տորիտո» (Me վոյ), և Անտոնի Սանտոսը (Մատամե)։

2015 թվականին նա հանդես եկավ որպես հրամանատար ՝ «Արագ և բուռն 7» ֆիլմում։

2017 թվականին նա բացեց իր սինգլը ՝ Héroe Favorito- ն, որն ընդգրկված է իր երրորդ «Golden» ալբոմում, որը թողարկվել է 2017-ի հուլիսին։ Ալբոմում կարևորվում են Խուան Լուիս Գուերայի, Օզունայի, essեսսի Ռեյեսի, Նիկի Jamեմի, հայրիկ Յանկիի և Julուլիո Իգլեսիասի հետ համագործակցությունը։

2019 թվականին նա թողարկեց Utopia– ի բատատների ամենամեծ ալբոմներ ՝ bachata- ի ամենամեծ անունները ՝ El Chaval of Bachata, Frank Rees, Raulin Rodriguez, Elvis Martinez, Kiko Rodriguez, Teodoro Reyes, Joe Veras, Ferreira Zacarias, Luis Vargas, Monchy & Ալեքսանդրան (դուետ, ով այս առիթով վերափոխում է), Անտոնի Սանտոսը և նրա առաջին խումբը `« Ավենտուրա », որը նա վերափոխեց այդ առիթի համար։

Սինգլեր
-------

| Թվական | Անվանում |
| --- | --- |
| 2011 | "You" , "Promise , "Mi Santa" , "All Aboard |
| 2012 | "Rival", "La Diabla" , "Llévame Contigo" |
| 2013 | "Propuesta Indecente" |
| 2014 | "Odio" , "Cancioncitas de Amor" , "Eres mía" , "Yo También" |
| 2015 | "Hilito" |

Գրականություն
-------------

* Rosen, Jody. "Crossover Dreams of a Bronx Bachatero". *New York Times*. Arts:Music. June 3, 2009
* Symkus, Ed. "Listen to the Tale of Aventura". *The Edge*. *The Boston Herald.com* December 1, 2009

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Allmusic — 1991.
2. ↑
**Տիրազուրկ գույք**, քաղաքացիական իրավունքում գույք, որը սեփականատեր չունի, կամ որի սեփականատերն անհայտ է։

Տիրազուրկ է համարվում այն գույքը, որը չունի սեփականատեր, կամ որի սեփականատերն անհայտ է կամ հրաժարվել է դրա նկատմամբ սեփականության իրավունքից։

Ոչ ոքի գույք (լատիներեն Res nullius) հայեցակարգը վերադառնում է հռոմեական իրավունքին, որը թույլ էր տալիս նման բանի նկատմամբ սեփականության հաստատում «օկուպացիայի» միջոցով (առգրավում տիրելու նպատակով (լատիներեն Res nullius cedit primo occupanti)։

Պատմություն
-----------

Պատմականորեն վայրի կենդանիները, ձկները, թռչունները, նոր հայտնաբերված կամ նախկինում երբեք մշակված հողերը կոչվում էին ոչ մարդու իրեր. այսօր գործնականում չկան այդպիսի իրեր, որոնք պատկանել են առաջինին, ով դրանք վերցրել է. միայն այն բաները, որոնք սկզբունքորեն անկառավարելի են (օդ) կամ սպառողական արժեք չունեն։ Ժամանակակից իրավական համակարգերում տիրազուրկ իրը քաղաքացիական շրջանառության մեջ վերադարձնելու կարգ է նախատեսված։

### Տիրազուրկ գույք ԽՍՍՀ-ում

Տիրազուրկ գույք դատարանի որոշմամբ վեր է ածվում պետական սեփականության, այդ մասին ֆինանսական մարմինների՝ դատարան դիմելու օրվանից մեկ տարի անցնելուց հետո։ Կոլտնտեսային ծխին պատկանած Տիրազուրկ գույք անցնում է կոլտնտեսությանը (տես ԽՍՍՀ քաղաքացիական օրենսգիրք, հոդված 145)։ Տիրազուրկ գույք տարբերվում է անժառանգ գույքից։

Տես նաև
-------

* Օտարում (իրավունք)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Տիրազուրկ գույք
2. ↑  Римское частное право: учебник. Wolters Kluwer Russia, 2010. С. 220.
3. ↑  Саулин Максим Юрьевич. О некоторых вопросах о праве собственности на объекты животного мира в РФ // Социально-политические науки. 2013. № 4.
4. ↑  БРЭ том 3 страница 429 Бесхозяйная вещь


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ ռուսական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: sh85113005 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 12, էջ 16)։*  |