**Գրիշա Սարգսի Մարգարյան** (1929, Լիճք, Նոր Բայազետի գավառ, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - 1991, Երևան), հայ խորհրդային շինարար, ՀԽՍՀ վաստակավոր շինարար, Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1981), ԽՍՀՄ XI գումարման Գերագույն խորհրդի պատգամավոր և Երևանի պատվավոր քաղաքացի։

Կենսագրություն
--------------

Գրիշա Մարգարյանը ծնվել է 1929 թվականին, Լիճք գյուղում (Հայկական ԽՍՀ Մարտունու շրջան, այժմ՝ Հայաստանի Հանրապետության Գեղարքունիքի մարզ) ։

14 տարեկանից աշխատել է գյուղի կոլտնտեսությունում՝ որպես դաշտավար։ 1946 թվականին, 17 տարեկանում, Գրիշա Մարգաարյանը պարգևատրվել է «Աշխատանքային արիություն» մեդալով։ 1949 թվականին տեղափոխվել է Երևան, որտեղ 6 ամիս սովորել է Քանաքեռի Ալյումինի գործարանին կից արհեստագործական ուսումնարանում՝ ստանալով շինարարի մասնագիտություն։ Մարգարյանը գերազանց ավարտել և ընդունվել է աշխատանքի «Երարդշին» տրեստի շինարարական կազմակերպությունում։ 1956 թվականին, Մարգարյանը ստացել է միջնակարգ կրթություն: 1967-70 թվականներին սովորել և ավարտել է Երևանի մաքսիզմ-լենինիզմի համալսարանը՝ ստանալով քաղկրթություն։ 1959 թվականին դարձել է ԽՄԿԿ անդամ։

Որպես շինարար, Գրիշա Մարգարյանը իր աշխատանքային գործունեությունը սկսել է Քանաքեռի այլումինի գործարանում։ Սկզբում դարձել է 14 հոգուց բաղկացած երիտասարդ կոմերիտականների բրիգադի բրիգադավար։ Բրիգադը զբաղվելով ծեփագործությամբ և այլ աշխատանքներով հասել է բարձր ցուցանիշների։ Շինարարությունում Մարգարյանը բարձրացրել է իր կարգը՝ ստանալով վարպետի որակավորում։

1960 թվականին «Երարդշին» տրեստի № 31 շինվարչությունում ստեղծել և ղեկավարել է 18 շինարարներից բաղկացած բրիգադ։ 1971 թվականից Մարգարյանի բրիգադը սկսել է աշխատել կոլեկտիվ կապալի զլոբինյան մեթոդով՝ կայուն և գերազանց որակով կատարելով արտադրական առաջադրանքներն ու պարտավորվածությունները։ Բրիգադն առանձնացել է կարգապահությամբ և պատասխանատվությամբ։ Նրա բրիգադը մեկուկես ամսում կատարել է առաջադրանք, որը պլանավորված էր կատարել մեկ տարում։ Արդյունքում, տասներորդ հնգամյակում նախատեսված առաջադրանքները կատարվել է նախատեսված ժամանակից շուտ, երեք տարվա փոխարեն՝ չորս ամսում։ Այդ տարիներին Մարգարյանի բրիգադը աշխատանքի արտադրողականությունը բարձրացրել է շուրջ 41 %։ 1981 թվականին, 9 ամսվա համար հաստատված տարեկան պլանը կատարելուց հետո, բրիգադը անցում է կատարել աշխատանքային կազմակերպման ինտեգրված համակարգ։

ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի հրամանով, 1981 թվականի մարտի 19-ին, տասներորդ հնգամյա ծրագրի և սոցիալիստական պարտավորությունների կատարման գործում ձեռք բերված ակնառու հաջողությունների համար, Գրիշա Մարգարյանին շնորհվել է Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսի կոչում՝ ստանալով Լենինի և ոսկե «Մուրճ և մանգաղ» շքանշաններ։

Գրիշա Մարգարյանը նաև զբաղվել է հասարակական աշխատանքով։ Ընտրվել է ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի XI գումարման դեպուտատ Երևանի №  734 ընտրական տեղամասում։ Եղել է ԽՍՀՄ Գերագույն Խորհրդի Միության Խորհրդի շինարարության և շինանյութերի արդյունաբերության հանձնաժողովի անդամ։ Մարգարյանը նաև եղել է ԽՄԿԿ XXVII գումարման, Հայաստանի Կոմկուսի կենտկոմի XXI, XXV և XXVI համագումարների պատգամավոր։

Գրիշա Մարգարյան - ներդրված ռացիոնալացման ինը առաջարկների հեղինակ՝ ընդհանուր 25 հազար ռուբլի տնտեսական արդյունավետությամբ։ 1967 թվականին Գրիշա Մարգարյանը արժանացել է Հայկական ԽՍՀ վաստակավոր շինարարի կոչման։ 1984 թվականին շնորհվել է Երևան քաղաքի պատվավոր քաղաքացու կոչում։

Գրիշա Մարգարյանը ամուսնացած էր, ուներ հինգ զավակ՝ Գագիկ, Էմմա, Ջեմմա, Արմենուհի, Հայկուշ, ինչպես նաև՝ ինը թոռնիկ։

Գրիշա Մարգարյանը վախճանվել է 1991 թվականին, մայիսի 9-ին։ Հուղարկավորվել է Երևանի Քանաքեռի գերեզմանատանը։

Պարգևներ
--------

* Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի 1981 թվականի մարտի 19-ի հրաման, Լենինի շքանշան և «Մուրճ և մանգաղ» մեդալ)- տասներորդ հնգամյա ծրագրի և սոցիալիստական պարտավորությունների կատարման գործում ձեռք բերված ակնառու հաջողությունների համար)։
* Լենինի շքանշան (5.04.1971):
* Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշան (28.02.1974):
* «Աշխատանքային արիության համար» մեդալ (1946)։
* «Աշխատանքային տարբերության համար» մեդալ (11.08.1966):
* Հայկական ԽՍՀ վաստակավոր շինարար ։
* Երևանի պատվավոր քաղաքացի (1984)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Лица, удостоенные почётных званий СССР. Герои Социалистического Труда // Армянская советская энциклопедия / Амбарцумян, Виктор Амазаспович. — Ер. 1987. — Т. 13. Советская Армения. — С. 667. — 688 с.
2. 1 2 3 4 5 6  Герои одиннадцатой пятилетки, 1982, էջ 325
3. 1 2 3 4  Депутаты Верховного Совета СССР, 1984, էջ 271
4. 1 2 3 4  Герои одиннадцатой пятилетки, 1982, էջ 331
5. ↑  Герои одиннадцатой пятилетки, 1982, էջ 325—326
6. ↑  Герои одиннадцатой пятилетки, 1982, էջ 330
7. ↑  «Депутаты Верховного Совета СССР XI-го созыва». Справочник по истории Коммунистической партии и Советского Союза. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ ապրիլի 28-ին. Վերցված է 2017 թ․ հուլիսի 5-ին.
8. ↑  «Почетные граждане города Еревана». Мэрия Еревана. Վերցված է 2017 թ․ հուլիսի 5-ին.
9. ↑  «Гриша Саркисович Маркарян». *hush.am*. Վերցված է 2017 թ․ հուլիսի 5-ին.
10. 1 2 3 4   Գրիշա Մարգարյան «Երկրի հերոսներ» կայքում
11. ↑  Герои одиннадцатой пятилетки, 1982, էջ 324

Գրականություն
-------------

* Маркарян Гриша Саркисович // Депутаты Верховного Совета СССР. Одиннадцатый созыв. — М. 1984. — С. 271.
* Самый богатый человек. Маркарян Гриша Саркисович // Герои одиннадцатой пятилетки: летопись трудовой славы. — М.: Экономика, 1982. — Т. 1. — 359 с.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Маркарян Гриша Саркисович