recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Լծակի օգտագործումը։ Կարճ բազուկի վրա մեծ ուժ ստանալու համար՝ մեծ բազուկի վրա փոքր ուժ գործադրելով։
**Լծակ,**պարզ մեխանիզմ, իրենից ներկայացնում է անշարժ կետի (հենարանի) շուրջը պտտվող ձող, կամ մարմին։

Պատմություն
-----------

Մ.թ.ա. հինգերորդ հազարամյակում մարդն օգտագործում էր կշեռքը, օգտագործելով լծակի կանոնը հավասարակշռության հասնելու համար։ Ավելի ուշ Հունաստանում ստեղվեցին կշեռքներ, որոնցում հենման կետը հնարավոր էր փոխել, և կշռել տարբեր զանգվածներ։ Մ.թ.ա. 1500 թվականին Եգիպտոսում և Հնդկաստանում ստեղվեց կռունկը՝ ջրհորից ջուր հանելու համար։ Մ.թ.ա. երրորդ դարում Արքիմեդը բացատրեց լծակի աշխատանքի մեխանիզմը։ Ըստ լեգենդի՝ Արքիմեդը, հասկանալով իր բացահայտման նշանակությունը, բացականչել է. «Տվեք ինձ հենման կետ, և ես կշրջեմ Երկիրը»։

Ցանկացած մեխանիզմ, որը ձևափոխում է մեխանիկական շարժումը, իր կառուցվածքի մեջ լծակ ունի։

Աշխատանքի մեխանիզմ
------------------

Հավասարակշռության մեջ գտնվող լծակի սխեման {\displaystyle F\_{1}D\_{1}=F\_{2}D\_{2}}
Լծակի աշխատանքի մեխանիզմը հիմնված է էներգիայի պահպանման օրենքի վրա։ Առաջին բեռը բարձրացնող բազուկի վրա ազդող ուժը կատարում է աշխատանք, որը հավասար է

{\displaystyle \ A\_{1}=F\_{1}\Delta h\_{1}}
Երկրորդ ուժը կկատարի աշխատանք, որը հավասար է.

{\displaystyle \ A\_{2}=F\_{2}\Delta h\_{2}},
որտեղ {\displaystyle \Delta h\_{2}} — լծակի ծայրի տեղափոխուոթյունն է։

Աշխատանքները, ըստ պահպանման օրենքի իրար հավասար են.

{\displaystyle \ A\_{1}=A\_{2}},
{\displaystyle \ F\_{1}\Delta h\_{1}=F\_{2}\Delta h\_{2}}.
Նման եռանկյունների կանոնից.

{\displaystyle \ F\_{1}D\_{1}=F\_{2}D\_{2}}.
Բազմակազմ լծակ, կազմված *n պարզ լծակներից։*
Նման մոտեցմամբ կարելի է հաշվարկել նաև ավելի բարդ համակարգերը,օրինակ n հատ լծակ ունեցող համակարգում,որտեղ կլինի 2n բազուկ։

{\displaystyle i\_{C}={\frac {F\_{R1}}{F\_{(2n-1)-P}}}={\frac {F\_{R1}}{F\_{23}}}\cdot {\frac {F\_{23}}{F\_{45}}}\cdot ...\cdot {\frac {F\_{(2n-2)-(2n-1)}}{F\_{(2n-1)-P}}}={\frac {B\_{2}}{B\_{1}}}\cdot {\frac {B\_{4}}{B\_{3}}}\cdot ...\cdot {\frac {B\_{(2n)}}{B\_{(2n-1)}}}},
որտեղ․

* {\displaystyle \ B\_{i}} — i-րորդ բազուկն է․
* {\displaystyle \ F\_{(i-1)i}} — (i-1) բազուկից i բազուկին հաղորդվող ուժն է․
* {\displaystyle \ i\_{C}} — մոտքի և ելքի ուժերի հարաբերակցությունը.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  В. Н. Пипуныров. История весов и весовой промышленности в сравнительно-историческом, освещении. М, 1955 г.
2. ↑  "История весов". Արխիվացված from the original on 2011 թ․ օգոստոսի 23. Retrieved 2018 թ․ հոկտեմբերի 14.
3. 1 2  "Lever: World Invention Summary" (in անգլերեն). Արխիվացված from the original on 2011 թ․ օգոստոսի 23. Retrieved 06.05.2010.

Գրականություն
-------------

* О Рычагѣ// Физика. С-Пб, 1831 г.

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 638)։*  |
Նոր պատրաստված լապշայի չորացումը Թայվանում
Լապշա պատրաստելը գործիքի օգնությամբ՝ բեշբարմակ պատրաստելու համար
**Լապշա**,մակարոնային ուտելիք, որն իրենից ներկայացնում է խմորե նեղ, երկար շերտեր։ Ուտելիքի հայրենիքը հանդիսանում է Չինաստանը։ Պատրաստվում է ցորենի, բրնձի ալյուրի և ջրի խառնուրդից։ Որոշ տեսակներ կարող են պարունակել տարբեր հավելումներ, օրինակ՝ ձու կամ ձվի փոշի, այս դեպքում անվանում են **ձվի լապշա**։

Լապշա են անվանում նաև ընդհանուր առմամբ մակարոնային արտադրանքը, օրինակ վերմիշելը դա իտալական լապշան է, մակարոնը՝ խողովակավոր լապշան և այլն

Լապշա բառի ծագումնաբանությունը պարզ չէ։ Ֆասմերի ստուգաբանական բառարանի համաձայն՝ լապշան ունի թուրքալազու ծագում։ Պ. Չերնիխի պատմաստուգաբանական բառարանով ենթադրվում է, որ «լապշա» բառը առաջացել է ռուս.՝ «лакать» (լակել) բառից, այսինքն՝ շան պես լեզվով կում-կում լակել։ Մեկ այլ ենթադրություն էլ կա՝ լապշան խմորի բարակ շերտ է, որը մանրացված է ձեռքով։

Աշխարհի ամենահին լապշան չինականն է, թվագրվում է մ.թ.ա. 2-րդ հազարամյակին։

Կենցաղում լապշան կարող է պատրաստվել տարբեր եղանակներով։ Ամենատարածված եղանակը հատուկ գործիքով, կամ ձեռքով խմորը բարակ նեղ շերտերի կտրատելն է։ Այլ եղանակով՝ խմորից կծիկ են պատրաստում և այն անընդհատ հարվածելով ալյուրոտ հատակին, ձգում։ Այս եղանակով է պատրաստվում լապշան լագման կերակրատեսակի համար։ Խմորը լապշայի վերածելու համար կան հատուկ գործիքներ։

Գործարանային արտադրության ժամանակ կիրառվում են լապշա կտրտող սարքեր, ճզմող սարքեր, չորացնող սարքեր, որոնք մթերքը չորացնում են մինչև 80—90 °C:

Լապշան պատրաստում են եռացրած ջրում կամ արգանակում եփելու միջոցով։

Լապշայի տեսակներից մեկը հանդիսանում է արագ պատրաստվող լապշան, որի դեպքում անհրաժեշտ չէ այն եփել։

Լապշան ազգային խոհանոցներում
----------------------------

* Լապշայով ապուր՝ ռուսական խոհանոց։
* Ռամեն, ուդոն, սոմեն, սոբա նուդլս (ցորենի լապշա՝ բանջարեղենով)՝ չինական խոհանոցում։
* Արիշտա՝ հայկական, ադրբեջանական, թուրքական խոհանոցներում։
* Լակշա՝  մարիական խոհանոցում։

Փոխաբերական իմաստներ
--------------------

* Լապշա՝ հեռախոսի բաժանարար լարի ժարգոնային անվանում։
* Լապշա՝ պարզամիտ մարդ
* «Ականջներից լապշա կախել»՝ նշանակում է խաբել։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "вермишель, что это такое вермишель". www.classes.ru. Արխիվացված է the original 2019 թ․ մարտի 7-ին. Retrieved 2017 թ․ հուլիսի 14. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  Стр. 353
3. ↑  *Paul Friedrich* Encyclopedia of World Cultures: Russia and Eurasia, China. — G.K. Hall, 1991. — 592 с. — ISBN 9780816118106
4. ↑  "Эриште — азербайджанский суп из домашней лапши" (in ռուսերեն). Urnisa. 2015 թ․ մարտի 10. Retrieved 2019 թ․ հունվարի 14.
5. ↑  Крылатые фразы — «Лапшу на уши вешать»

Գրականություն
-------------

* Лапша // Краткая энциклопедия домашнего хозяйства. Том 1. — М.: Большая советская энциклопедия, 1959. — С. 318—319. — 772 с.
* Лапша // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред.  А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4078186-0 · NKC: ph338524 |

 |
**Արշամ Թևոսի Խոնդկարյան** (հուլիս 1881, Ախվեիս, Սուրմալուի գավառ, Երևանի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբերի 1, 1965(1965-12-01), Փարիզ), հայ քաղաքական գործիչ, Հայաստանի առաջին հանրապետության արդարադատության նախարար։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1881 թվականի հուլիսին, Իգդիրի Հախվերես գյուղում։ Սովորել է Էջմիածնի Գևորգյան հոգևոր ճեմարանում և Օդեսայի համալսարանի իրավաբանության բաժնում։

Գործունեություն
---------------

1917 թվականին, ռուսական հեղափոխության ժամանակ Խոնդկարյանը Անդրկովկասը ներկայացնող քաղաքական կարևոր գործիչներից մեկն էր։

1918 թվականին Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախացումից հետո Արշամ Խոնդկարյանը ներկայացված էր նորաստեղծ հանրապետության առաջին օրենսդիր մարմնում` Հայաստանի Խորհրդում։

Ընտրվել է Հայաստանի առաջին հանրապետության խորհրդարանի անդամ, սերտ գործակցության մեջ է եղել Դաշնակցության հետ և նշանակվել է արդարադատության նախարար։

Նա 1921 թվականին տեղափոխվել է արտասահման։ 1924 թվականին հաստատվել Փարիզում, ուր մինչև իր մահը զբաղվել է հրապարակագրական բեղուն գործունեությամբ` առավելաբար խորհրդային կարգերի քննադատությանը նվիրելով իր աշխատանանքերը։ Եղել է «Տնի» (օրեր) թերթի խմբագիրը։

Արշամ Խոնդկարյանը մահացել է 1965 թվականի դեկտեմբերի 1-ին, Փարիզում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Arsham Khondkaryan - Encyclopaedia Orientica". 2016 թ․ օգոստոսի 21. Արխիվացված է the original 2016 թ․ մայիսի 5-ին.
2. ↑  "Arsham Khondkaryan - Encyclopaedia Orientica". *web.archive.org* (in Անգլերէն). 2016 թ․ մայիսի 5. Արխիվացված է the original 2016 թ․ մայիսի 5-ին. Retrieved 2020 թ․ նոյեմբերի 23.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
3. ↑  maik1970 (2017 թ․ դեկտեմբերի 1). "Արշամ Խոնդկարեան (1881-1965)". *Azat Or*. Retrieved 2020 թ․ նոյեմբերի 23.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ թվային անուններ: authors list (link)
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բոհեմ (այլ կիրառումներ)
*Անրի Լևի «Մոմյուս»*, սրճարան Փարիզում (աջից), որտեղ սիրել է հավաքվել մայրաքաղաքային բոհեմը, 1849
**Բոհեմ** (ֆր.՝ bohème, բառացի` գնչուական), կյանքի ոչ կանոնավորված, էքսցենտրիկ ոճ, որ բնորոշ է մտավորականության որոշակի հատվածի կամ նրանց, ովքեր վարում են համանման կյանք։ Այն մտավորականության և հասարակական այլ խավերի` թատերական, գրական շրջանների շերտավորումն է, արվեստի, թատերական գործիչների շրջանակը, որ սովորաբար ապրում է անհաստատ եկամտով։ Բոհեմական կյանք վարողները կարող են փոքր-ինչ արկածախնդիր կյանքով ապրել, ազատ սիրո կողմնակիցներ են, շատ դեպքերում ակամա հայտնվում են աղքատության մեջ։ Առավել ապահով բոհեմական շրջանակը հաճախ անվանում են «բարձր բոհեմ» (ֆր.՝ Haute bohème):

Անվան ծագում
------------

Ֆրանսերենում գնչուներին տրվող անվանում է (ֆր.՝ bohémiens), որ նշանակում է Բոհեմիայի բնակիչներ` բոհեմցիներ։ Բոհեմիան պատմական շրջան է ներկայիս Չեխիայի տարածքում, որտեղ միջնադարում բազմաթիվ գնչուներ են ապրել, այսինքն` արվեստի ներկայացուցիչների` դերասանների, երաժիշտների անհաստատ կյանքը համեմատվել է գնչուների կյանքի հետ։

Եզրը ծագել է Ֆրանսիայում 19-րդ դարի երկրորդ կեսին և հանրաճանաչություն է ձեռք բերել Անրի Մյուրժեի «Դրվագներ բոհեմական կյանքից» վեպի հրատարակումից հետո (1849)։ Ֆրանսիական գրական բոհեմական կյանքի մասին պատմա-սոցիոլոգիական կարևոր վերլուծություն է գրել Սեսար Գրանյան (1964)։

Դրսևորումներ
------------

* Անրի Մյուրժե - «Դրվագներ բոհեմական կյանքից»
* Ջակոմո Պուչչինի - Բոհեմ օպերա
* Ռուջերո Լեոնկավալո - «Բոհեմ»
* Իմրե Կալման - «Մոնմարտրի մանուշակ» օպերետ
* Ամադեո Վիվես - «Բոհեմ» սարսուելա
* Շառլ Ազնավուր - «Բոհեմ», «Բոհեմական ռապսոդիա»

Տես նաև
-------

* Ավանգարդիզմ
* Bohemian Rhapsody

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Богема". *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)*. Սանկտ Պետերբուրգ. 1890–1907.
2. ↑  "glossary.ru". Արխիվացված է the original 2009 թ․ մարտի 7-ին. Retrieved 2016 թ․ նոյեմբերի 10. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

Բոհեմականություն Archived 2012-02-21 at the Wayback Machine.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Universalis · Universalis |

 |
Ուիլյամ Շեքսպիրի Համլետը՝ Դանիայի արքայազնը
**Պրոտագոնիստ** (հունարեն՝ πρωταγωνιστής: πρώτος՝ «առաջին» և αγωνίζομαι՝ «մրցում եմ», αγωνιστής՝ «մարտիկ»), ստեղծագործության գլխավոր հերոս, գլխավոր գործող անձ, դերասան, որը խաղում է գլխավոր դերում։

Պրոտագոնիստը պատմության կենտրոնում է, նա պիտի կատարի կարևոր ու դժվար ընտրությունները և դեմ առնի այդ ընտրությունների հետևանքներին։ Պրոտագոնիստը պիտի պատմությունը առաջ տանի։ Եթե պատմվածքը ունի ենթասյուժե կամ բաղկացած է մի քանի պատմություններից, ապա ամեն պատմությունը ունի իր պրոտագոնիստը։

Պրոտագոնիստ բառը մասնավորապես օգտագործվում է դրամաներում, վեպերում, օպերաներում, համակարգչային խաղերում և ֆիլմերում։ Այսպիսի պատմություններում պրոտագոնիստը գլխավոր դերասանն է։ Իսկ անտագոնիստը այն հերոսն է, որն անընդհատ փորձում է դժվարություններ ստեղծել պրոտագոնիստի համար՝ բացահայտելով իր բնավորության թուլություններն ու առավելությունները։

Հին Հունաստան
-------------

Առաջին անգամ կիրառվել է մ․թ․ա․ 534 թվականին ողբերգության մեջ, երբ Աթենքում իր խմբի հետ հանդես եկավ «անտիկ ողբերգության հայր» Թեսպիս։

Կեղծ պրոտագոնիստ
----------------

1960 թվականին էկրան բարձրացան «Պսիխո» և «Արկած» ֆիլմերը, որոնք հանդիսատեսին ապշեցրին ֆիլմի սկզբում գլխավոր հերոսի հանկարծակի անհետացմամբ։ Նման կերպարին կարելի է բնորոշել որպես «կեղծ պրոտագոնիստ»։

Պրոտագոնիստ → անտագոնիստ
------------------------

Պրոտագոնիստի ևս մեկ կերպարանափոխություն (պրոտագոնիստը դառնում է անտագոնիստ) մտածվեց և իրագործվեց «Ամբողջ ծանրությամբ» սերիալում՝ գործադիր պրոդյուսեր Վինս Գիլիգանի կողմից։ Սերիալի գլխավոր հերոսը՝ Ուոլտեր Ուայթը, սովորական դպրոցի ուսուցչից վերածվում է դաժան նարկոբարոնի։ Սցենարիստի պնդմամբ նա պարոն Չիպսին դարձրեց Ալ Կապոնե։

Տես նաև
-------

* Անտագոնիստ
* Գրական-գեղարվեստական կերպար

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Duncan, Stephen. *A Guide to Screenwriting Success: Writing for Film and Television*. Rowman & Littlefield (2006) ISBN 9780742553019
2. ↑  Online Etymology Dictionary
3. ↑  Goodman, Tim (2011 թ․ հուլիսի 13). "'Breaking Bad': Dark Side of the Dream". *The Hollywood Reporter*. Retrieved 2011 թ․ հուլիսի 17.
4. ↑  Bowles, Scott (2011 թ․ հուլիսի 13). "'Breaking Bad' Shows Man at His Worst in Season 4". *USA Today*. Արխիվացված from the original on 2011 թ․ հուլիսի 27. Retrieved 2011 թ․ հուլիսի 26.
5. ↑  Ginsberg, Merle (2011 թ․ հուլիսի 16). "'Breaking Bad' Star Bryan Cranston on Walter White: 'He's Well on His Way to Badass' (Q&A)". *The Hollywood Reporter*. Արխիվացված from the original on 2011 թ․ հուլիսի 27. Retrieved 2011 թ․ հուլիսի 26.

Արտաքին հղումներ
----------------

* *Луков Вл. А.* Молодой герой в литературе // *Знание. Понимание. Умение*. — 2005. — № 1. — С. 141—147.
Դափնու տերև
Փաթեթավորած դափնու տերև
**Դափնու տերև**, դափնեծառի (*Laurus nobilis*) տերևների հավաքական անվանումը, որն օգտագործում են խոհարարության մեջ որպես համեմունք։ Պատրաստի ուտեստների միջից դափնու տերևը հեռացնում են, քանի որ դրանք կոշտ են։ Խոհարարության մեջ օգտագործում են նաև դափնու տերևի փոշին։

Դափնու տերևը նաև բուժական հատկություններ ունի։ Այն միզամուղ է, ունի հանգստացնող և արյան ճնշումն իջեցնող հատկություն։

Դափնու տերևը չի կարելի պահել մեկ տարուց ավելի, քանի որ այն կկորցնի իր բույրն ու համը։

Համ և բյուր
-----------

Դափնու տերևն ունի սուր, կծու համ։ Ինչպես շատ համեմունքներ, այնպես էլ դափնու տերևն ավելի շատ առանձնանում է իր բույրով, քան համով։ Չորացրած տերևն ունի ծաղկային հոտ, որն ավելի շատ նման է խնկածաղիկի բույրին։ Այն պարունակում է նաև եթերային յուղեր (էվգենոլ)։

Անվտանգություն
--------------

Կան դափնու տերևի մի քանի տեսակներ, որոնք թունավոր են մարդկանց և ընտանի կենդանիների համար։ Բոլոր երկրներում չէ, որ դափնետերևը վաճառվում է խոհարարական նպատակներով։ Դա հանգեցրել է նրան, որ ուտեստի պատրաստումից հետո, այն անպայման պետք է հանել ուտեստից, քանի որ թունավոր է։ Սակայն իրականում դափնու տերևը եփելիս չի փափկում և շատ կոշտ է մնում, այն ուտելիս կարող է վտանգավոր լինել աղեստամոքսային համակարգի համար և վնասել։ Այսպիսով, բոլոր բաղադրատոմսերում, որտեղ օգտագործում են դափնու տերև, խորհուրդ է տրվում ուտեստի պատրաստումից հետո դափնու տերևը հանել։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Лавровый лист // *Краткая энциклопедия домашнего хозяйства*. — М.: Государственное Научное издательство «Большая Советская энциклопедия», 1959.
2. ↑  "Encyclopedia of Spices: Bay Leaf". Արխիվացված է the original 2009 թ․ ապրիլի 16-ին. Retrieved 2009 թ․ ապրիլի 11.
3. ↑  Lingenfelser, T; Adams, G; Solomons, D; Marks, I. N. (1992). "Bay leaf perforation of the small bowel in a patient with chronic calcific pancreatitis". *Journal of Clinical Gastroenterology*. **14** (2): 174–6. PMID 1556436.
4. ↑  Bell, C. D.; Mustard, R. A. (1997). "Bay leaf perforation of Meckel's diverticulum". *Canadian Journal of Surgery*. **40** (2): 146–7. PMC 3952980. PMID 9126131.
5. ↑  "Straight Dope: Are Bay Leaves Poisonous?". Retrieved 2009 թ․ ապրիլի 11.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Лавровый лист
* Специя лавровый лист
**Անիի կամուրջ**, կառուցվել է X-XI դարերում, Ախուրյանի վրա։ Մանուչեի մզկիթի և Անիի Մայր տաճարի միջև ընկած հատվածում հին ճանապարհը տանում էր դեպի կամուրջ, որն ամենամեծն էր եղածներից։

Պահպանված մնացորդներ
--------------------

Պահպանված մնացորդների (հենարանները գետի աջ և ձախ ափերին) հիման վրա Թորոս Թորամանյանի առաջարկած վերակազմության նախագծի համաձայն կամուրջը եռաչքանի էր։ Միջին՝ 31,.25 մ հենամիջային չափերով կամարը շինված էր երկկենտրոն աղեղների միացումով։ Աջափնյա և ձախափնյա աչքերի ծածկը փայտաշեն էր, շարժական։

Անհրաժեշտության դեպքում ձախափնյա աչքի երթևեկային մասը ետ էր քաշվում՝ կամուրջը դարձնելով անանցանելի։ Հենարանները պսակող և կամրջից բարձր գտնվող աշտարա]ային ծավալներում ամփոփված էին դարպասներով փակվող կամարային բացվածքներ։ Այս ամենի շնորհիվ Անիի գլխավոր կամրջի կառուցվածքը հնարամիտ կերպով ծառայեցվում էր[քաղաքի պաշտպանության շահերին։

Գրականություն
-------------

* Թորամանյան Թ. Նյութեր հայկական ճարտարապետության պատմության, [հ. 1], Ե. 1942
* Հարությունյան Վ. Մ. Միջնադարյան Հայաստանի քարավանատներն ու կամուրջները, Ե. 1960
* Орбели И. Путеводитель по городищу Ани, СПБ, 1910, с. 41.

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 413)։*  |
Ժամանակակից դաշնային պետություններ (կանաչ գույն)
**Ֆեդերալիզմ** (ֆր.՝ fédéralisme, ծագում է լատին․՝ feodus «պայմանագիր, միություն»), ֆեդերացիայի հիմնական սկզբունք, պետության դաշնային կազմակերպության քաղաքական իդեալի ճանաչում, մի քանի առանձին պետությունների (երկրների) մեկ ֆեդերացիա միավորելու կամ ունիտար պետությունը դաշնային պետություն դարձնելու ձգտում։

Ֆեդերալիստները դաշնային կազմակերպության կամ իրենց պետության կամ ընդհանրապես բոլոր պետությունների կողմնակիցներն են։ XIX դարի առաջին կեսին դեմոկրատների և արմատականների շրջանում, լայնորեն տարածվում էր հավատը, որ կգա այնպիսի ժամանակ, «երբ ժողովուրդները, մոռանալով վեճերը, կմիավորվեն մեկ ընտանիքի մեջ». այդպիսին, ըստ Պուշկինի, Միցկևիչի համոզմունքն էր։ Այդպես էին մտածում նաև շատ ուրիշներ. այդ գաղափարի համոզված կողմնակիցը Մացցինին էր։ Սակայն այս ընդհանուր տեսքով այդ համոզմունքը չի ծառայել իր հողի վրա ինչ-որ կազմակերպված խմբի ստեղծմանը, միայն որոշակի պետությունների նկատմամբ կիրառության մեջ ֆեդերալիզմը բազմիցս հանդիսացել է ուժեղ կուսակցությունների միավորող սկիզբ։

1792-1793 թվականների ֆրանսիական հեղափոխության ժամանակ ֆեդերալիստները նույնն են, ինչ ժիրոնդիստները՝ ի տարբերություն մոնտանյարամ ունիտարիստների։

Եվրոպայում «ֆեդերալիստները» («ֆեդերալներ») երբեմն կոչվում են նրանք, ովքեր պաշտպանում են ընդհանուր դաշնային կառավարություն, բաշխված իշխանություններին՝ տարածաշրջանային, ազգային և վերազգային մակարդակներում։ Եվրոպական ֆեդերալիզմը ծագել է հետպատերազմյան Եվրոպայում, և այդ ուղղությամբ ամենակարևոր նախաձեռնություններից մեկը եղել է 1946 թվականին Ցյուրիխում Ուինսթոն Չերչիլի ելույթը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Федерализм // Малый энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 4 т. — СПб. 1907—1909.
2. ↑  "Федерализм". *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)*. Սանկտ Պետերբուրգ. 1890–1907.
3. ↑  "Winston Churchill's speech in Zurich in 1946". Արխիվացված է the original 2012 թ․ ապրիլի 22-ին. Retrieved 2019 թ․ նոյեմբերի 25. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Գրականություն
-------------

* *Корф С. А.* Федерализм. — Пг. 1917. — 109 с.
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Դուրյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

«Մորաքույրը Փարիզից»
**Նարեկ Օհանի Դուրյան** (ապրիլի 26, 1959(1959-04-26), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ դերասան։

Դիրիժոր, կոմպոզիտոր Օհան Դուրյանի որդին։

Կենսագրություն
--------------

Նարեկ Դուրյանը ծնվել է Երևանում, դիրիժոր Օհան Դուրյանի ընտանիքում։ Սովորել է Երևանի Անտոն Չեխովի անվան թիվ 55 միջնակարգ դպրոցում, Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական դպրոցում, 1976-1980 թվականներին՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի դերասանական ֆակուլտետում։ 1978 թվականից եղել է Երևանի Փոսի թատրոնի դերասան և երաժիշտ։ 1980 թվականին մեկնել է Ավստրիա, ապա՝ Ֆրանսիա։ 1980-1982 թվականներին Մարսելում, Փարիզում և այլ քաղաքների ջազ ակումբներում հանդես է եկել որպես դաշնակահար։ 1984 թվականին ֆրանսահայ համայնքում բեմադրել է «Քաջ Նազար» երաժշտական կատակերգությունը։ 1985 թվականին Փարիզի օպերայում Մուսորգսկու «Սալամբո» օպերային ներկայացման մեջ խաղացել է Մուսորգսկու դերը։ 1989 թվականին հիմնել է «Բոհեմի թատերախումբ» միությունը, հյուրախաղերով հանդես է եկել տարբեր երկրներում։ 1990 թվականին Երևանի Հակոբ Պարոնյանի անվան պետական երաժշտական կոմեդիայի թատրոնում բեմադրել է «Օպերացիա Նեմեսիս» ներկայացումը։ Բնակվել է Ֆրանսիայում։ Հայաստան է տեղափոխվել 2007 թվականին։

2016 թվականի սեպտեմբերի 15-ին Երևանում հիմնել է «Բոհեմ» թատրոնը։

Բեմադրություններ, դերեր
-----------------------

* «Մորաքույրը Փարիզից»
* «Սե լա վի»
* «Մենք ենք, մեր ստերը»
* «Դոն Ժուան Ավիա»
* «Քաջ Նազար»
* «Շեղշե լա ֆամ»
* «Կոմա նոստրա»
* «Իմ կնոջ անունն է Մորիս»
* «Տիկնիկների խանութ»
* «Ամանորը Նազարի մոտ»
* «Ճտերն աշնանն են հաշվում»
* «Օպերացիա Նեմեսիս»

### Ֆիլմեր

* Այստեղ, 2011

Մրցանակներ, պարգևներ
--------------------

* Լենինգրադի համամիութենական մրցույթի դափնեկիր, 1978
* Հայաստանի «Մովսես Խորենացու մեդալ», 2010
* «Գրիգոր Նարեկացի» հուշամեդալ, 2014

Ընտանիք
-------

Ամուսնացած է, ունի երեք զավակ՝ Շուշան, Օհան ու Արմեն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Նարեկ Դուրյան. «Պետք է փոխել թատրոնի ֆորման»
2. ↑  "Նարեկ Դուրյանի կենսագրությունը avproduction.am կայքում". Արխիվացված է the original 2022 թ․ օգոստոսի 10-ին. Retrieved 2020 թ․ մայիսի 14.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Նարեկ Դուրյան. Արվեստից դուրս փնտրել եմ կյանքը, իսկ կյանքում՝ արվեստը
Բևեռային կլիման Կյոպենի դասակարգման մեջ  
     Սառցային կլիմա
     Տունդրայի կլիմա
Երկրի կլիմայական գոտիներն ըստ Բ. Պ. Ալիսովի
**Բևեռային կլիմա**, տարածված է Երկրի բևեռային շրջաններում, բնորոշվում է օդի բացասական ջերմաստիճաններով ամբողջ տարվա ընթացքում և սակավաթիվ տեղումներով (տարեկան 100-200 մմ)։ Տարածված է Արկտիկայում՝ Հյուսիսային Սառուցյալ օվկիանոսի շրջանում և Անտարկտիկայում։ Առավել մեղմ է Արկտիկայի ատլանտյան հատվածում, առավել խիստ սառնամանիքայինը՝ Արևելյան Անտարկտիդայի սարահարթում։ Կյոպենի կլիմայական դասակարգման մեջ բևեռային կլիմային են դասվում ոչ միայն սառցային կլիմայի գոտիները, այլ նաև տունդրայի տարածման կլիմայական գոտիները։

Արկտիկական կլիմա
----------------

Այդ շրջաններում նվազագույն ջերմաստիճանը Վրանգելի կղզում երբեմն իջնում է -57,7 °C-ից, Թայմիր թերակղզում՝ մինչև -62 °C, Յամալում (Ակսարկա)՝ մինչև -67 °C, Շպիցբերգենում ՝ մինչև -46,3 °C: Փետրվարի միջին ջերմաստիճանը Չելյուսկին հրվանդանում կազմում է -28,2 °C, հուլիսին՝ +1,4 °C, տարեկան միջին ջերմաստիճանը կազմում է -14,5 °C, նվազագույնը՝ -48,8 °C, Հյուսիսային բևեռում փետրվարի միջին ջերմաստիճանը կազմում է -43 °C: Գոլոմյաննի կղզում մայիսի միջին ջերմաստիճանը կազմում է -9,6 °C, հունիսին՝ -1,5 °C, հուլիսին՝ +0,6 °C, օգոստոսին՝ 0 °C, սեպտեմբերին՝ -3,5 °C: Խեյսա կղզում, որտեղ գտնվում է Կրենկելի անվան աստղադիտարանը, և Գուկերի կղզում հուլիսի միջին ջերմաստիճանը կազմում է +0,7 °C: Աշխարհի ամենահյուսիսային մետեոկայանում՝ Կրենկելի անվան աստղադիտարանում, ջերմաստիճանի բացարձակ նվազագույնը կազմում է -44,4 °C, բացարձակ առավելագույնը՝ +10,3 °C: Վիզե կղզում մայիսի միջին ջերմաստիճանը կազմում է -9,2 °C, հունիսին՝ -1,6 °C, հուլիսին՝ +0,5 °C, օգոստոսին՝ +0,1 °C, սեպտեմբերին՝ -2,8 °C: Ապրիլից և մայիսից մինչև սեպտեմբեր արկտիկական տարածաշրջանները հաճախ համարվում են Հյուսիսային կիսագնդի ամենացուրտ վայրերը։

Արկտիկայում հսկայական տարածքներ ծածկված են սառցադաշտերի հաստ շերտով, դրանց մակերեսը ավելի քան 2 մլն կմ² է։ Բևեռային շրջանից դուրս գտնվող ջրային տարածությունը, որը ամբողջ տարվա ընթացքում պատված է սառույցով, ձմռանը կազմում է 11 մլն կմ² և ամռանը՝ մոտ 8 մլն կմ²։ Մեկամյա սառցադաշտերի հաստությունը մոտ 1-2 մ է, իսկ բազմամյա սառցադաշտերինը՝ 3-4 մ։ Սառցաբեկորների բարձրությունը կազմում է 3-5 մ, երբեմն հասնում է 10-15 մ։ Բևեռային ցերեկը և գիշերը պայմանավորում են արեգակնային ջերմության չափազանց անհավասար բաշխումն ամբողջ տարվա ընթացքում։ Ճառագայթային հավասարակշռությունն Արկտիկայի հարավային շրջաններում դրական է, կազմում է 420-630 ՄՋ/(մ² տարվա ընթացքում) [10-15 կկալ/(սմ² տարվա ընթացքում)], փաստորեն 2-3 անգամ ավելի քիչ է, քան միջին լայնություններում, իսկ Արկտիկական ավազանում, որպես կանոն, բացասական է՝ 85-125 ՄՋ/(մ² տարվա ընթացքում) կամ 2-3 կկալ/(սմ² տարվա ընթացքում)։ Ջերմության կորուստը փոխհատուցվում է ջրային և օդային տաք զանգվածների ներհոսքով։

Բևեռային արջն իր քոթոթի հետ

Տես նաև
-------

Հյուսիսային բևեռային շրջան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑   климат|издание=3-е
2. ↑  *Михеев В. А.* Классификация климатов // Климатология и метеорология. — Ульяновск: Ульяновский государственный технический университет, 2009. — С. 66. — 114 с. — ISBN 978-5-9795-0533-6
3. ↑  "Интересная география". Արխիվացված է the original 2015 թ․ հուլիսի 11-ին. Retrieved 2015 թ․ դեկտեմբերի 25.
**Ֆենդի**, (իտալ.՝ fɛndi), իտալական նորաձևության շքեղ տուն, որը մարդկանց է ներկայացնում կոշիկներ, մորթով հագուստ, ready-to-wear, կաշվե հագուստ, օծանելիք, ակնոցներ, ժամացույց և աքսեսուարներ։ Ստեղծվել է 1925 թվականին, Հռոմում։ Ֆենդին հայտնի է իր "Baguette", 2jours, Peekaboo կաշվե իրերով կամ Pequin պայուսակներով։

Պատմություն
-----------

Ֆենդի նորաձևության տունը բացվեց 1925 թվականին Ադել և Էդուարդո Ֆենդիի կողմից, որպես կաշվի և մորթու խանութ Վիա դել Պլեբիսսիտոյում, Հռոմ։ Սկսած 1945 թվականից 5 քույրեր՝ Պաոլան, Աննան, Ֆռանկան, Կառլան և Ալդան մուտք գործեցին ընկերություն և նորույթներ մտցրին։ 1965 թվականին Կարլ Լագերֆելդը միացավ Ֆենդիին և դարձավ կրեատիվ տնօրեն մորթուց իրերի համար։ 1994 թվականին Աննայի դուստր Սիլվիա Վենտուրինին միացավ ընկերությանը որպես աքսեսուարների և տղամարդկանց հագուստի տնօրեն։ 2001 թվականին Ֆենդին դարձավ նորաձևության շքեղ տուն։

Բարեգործություն
---------------

Ֆենդին ավելի քան 2 միլլիոն եվրո է ներդրել Հռոմում Նիկոլա Սալվիի Տրևի շատրվանը վերանորոգելու համար, որը կառուցվել է 18-րդ դարում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Bergin, Olivia (2011 թ․ հոկտեմբերի 24). "Karl Lagerfeld to launch new, accessible line". *The Telegraph*. London. Արխիվացված է the original 2011 թ․ նոյեմբերի 4-ին. Retrieved 2011 թ․ հոկտեմբերի 24. `{{cite news}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  name="LBM 2012">Chevalier, Michel; Gerald Mazzalovo (2012). "3". *Luxury Brand Management* (second ed.). Singapore: John Wiley & Sons. p. 53 (of 316). ISBN 978-1-118-17176-9.
3. ↑  Zargani, Luisa (2014 թ․ փետրվարի 18). "Fendi Partnering With Google to Livestream Runway Show". WWD. Retrieved 2014 թ․ փետրվարի 24.
4. ↑  Roberts, Andrew (2014 թ․ հունիսի 23). "Fendi Touts Dolce Vita as Owner LVMH Relies on Brand". *Bloomberg*.
Դե ստիլ ոճով կառուցված բնակարան, Բեռլին, 1923
**Դե ստիլ** (հոլ.՝ De Stijl), 1917 թվականին Լեյդեն քաղաքում ձևավորված նկարիչների խումբ։ Նկարչական այս ուղղությունը հաճախ անվանվում է նեոպլասիցիզմ։

Ստեղծման առանձնահատկություններ
------------------------------

Թեո վան Դեսբուրգի գծագրած դե ստիլ պաստառը, որում նա փորձում է հավասարակշռություն ստեղծել 5 գույների միջոցով
Հիմնադիրների շարքերում են Թեո վան Դուսբուրգը, Պիտ Մոնդրիանը, Բարտ վան դեր Լեկը, ճարտարապետներ Յակոբս Յոհաննես Աուդը, Յան Ուիլսը և Ռոբերտ վան դը Հոֆը, քանդակագործ Ջորջ Վանտոնգերլոն և պոետ Անտոնի Կոկը։ Ավելի ուշ նրանց միացան Ջինո Սևերինին, Ջան Արպը, Հերիթ Ռիթվելդը, Էլ Լիսիցկին, Ֆրիդրիխ Ֆորդեմբերգ֊Հիլդևարտը, Ղազար Դոմելա Նյուվենհեյսը և Կոնստանտին Բրանկուզին։

1917֊1931 թվականներին խումբը տպագրեց Դե ստիլ թերոը, որում նրանք հրապարակում էին նրանց էսթետիկ ծրագիրը։ Նրանց գլխավոր առանձնահատկությունը արվեստի ռադիկալ թարմացումն էր հիմքից՝ մարդկանց ներքուստ փոխելու ճանապարհով։ Նրանք ասում էին, որ նկարիչը չպետք է աշխատի իր աշխատասենյակում փակված ու որպես տեխնիկական մասնագետ չպետք է քննադատի իր ժամանակակից հասարակական և տնտեսական հարցերը։ Նկարչական աշխատանքները պետք է ունենան ռացիոնալ֊ուտիլիտարիստական շեշտ, պետք է լինեն խոհեմ, հասկանալի և էներգետիկ։

Սա ստեղծելու համար նկարների հիմնական տարրերը հանդիսանում էին սուր ծայրերը և 3 գույներ՝ կարմիր, դեղին և կապույտ, իսկ հավելյալ գույներ էին հանդիսանում սևը և սպիտակը ։

* Դե ստիլ ոճի աթոռըԴե ստիլ ոճի աթոռը
* Դե ստիլ սրճարանԴե ստիլ սրճարան
* Ստրասբուրգ, 1926 թվականՍտրասբուրգ, 1926 թվական

Ճարտարապետության և դիզայնի մեջ այս սկզբունքները կիրառելով՝ բացահայտվեց հասարակական֊գործառական մի կանոն․ կառուցումը արտահայտվում էր պատկերով, որը կարծես բարձրանում է գետնի տակից։ Դե ստիլ շարժման էսթետիկ և փիլիսոփայական պուրիզմը մեծ ազդեցություն թողեց 20-րդ դարի ճարտարապետության վրա, սկզբում բաուհաուզի միջոցով, որ Թեո վան Դեսբուրգը քարոզում էր 1921֊1923 թվականներին։ Այն շատ վառ կերպով հայտնվում էր Վոլտեր Գրոպիուսի, Միս վան դեր Ռոեի, Լե Կորբուզիեի, Էրիկ Մենդելսոնի, Բրունո Տաուտի աշխատանքներում։

Տես նաև
-------

* Աբստրակցիոնիզմ
* Կոնստրուկտիվիզմ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Linduff, David G. Wilkins, Bernard Schultz, Katheryn M. (1994). *Art past, art present* (2nd ed.). Englewood Cliffs, N.J.: Prentice Hall. pp. 523. ISBN 0-13-062084-X.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ բազմաթիվ անուններ: authors list (link)
2. ↑  Linduff, David G. Wilkins, Bernard Schultz, Katheryn M. (1994). *Art past, art present* (2nd ed.). Englewood Cliffs, N.J.: Prentice Hall. p. 523. ISBN 0-13-062084-X.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ բազմաթիվ անուններ: authors list (link)
3. ↑  "De Stijl". *Tate Glossary*. The Tate. Արխիվացված է the original 2017 թ․ փետրվարի 11-ին. Retrieved 2006 թ․ հուլիսի 31.
4. ↑  Curl, James Stevens (2006). *A Dictionary of Architecture and Landscape Architecture* (Paperback) (Second ed.). Oxford University Press. ISBN 0-19-860678-8.
5. ↑  Tate Glossary: Neo-Plasticism
**CGI** (անգլ.՝ computer-generated imagery, համակարգչով գեներացված պատկերներ), անշարժ և շարժական պատկերներ, որոնք գեներացվել են համակարգչային գրաֆիկայի միջոցով և օգտագործվում են կերպարվեստում, կինեմատոգրաֆական հատուկ էֆեկտներում։ Համակարգչային խաղերում հիմնականում օգտագործում են համակարգչային գրաֆիկա, սակայն ժամանակ առ ժամանակ ավելանում ներխաղային վիդեոներ, որոնք հիմնված են CGI֊ի վրա։

Շարժական պատկերների հիմքում ընկած է համակարգչային անիմացիան, որը համարվում է CGI-ի ավելի նեղ դաշտը։ Այն օգտագործվում է կինեմատոգրաֆիայում՝ այնպիսի էֆեկտներ ստեղծելով, որ չի կարող ստեղծել ավանդական գրիմը։ Հանակարգչային անիմացիան կարող է փոխարինել կասկադյորներին, ինչպես նաև դեկորացիաներին։

Պատմություն
-----------

Համակարգչով գեներացված թաց մորթի
Համակարգչային գրաֆիկան առաջին անգամ օգտագործվել է 1973 թվականի «Արևմուտքի աշխարհ» ֆիլմում։ 1970-ականներին ֆիլմերում օգտագորրծվեցին եռաչափ համակարգչային գրաֆիկայի տարրեր։ Այդ ֆիլմերից էին՝ «Ապագայի աշխարհը», «Աստղային պատերազմներ։ Էպիզոդ IV։ Նոր հույս» և «Օտարը» ֆիլմերը։ 1980֊ական թվականներին, մինչև երկրորդ «Տերմինատորի» դուրս գալը, Հոլիվուդը սկսեց շատ չօգտագործել համակարգչային գրաֆիկա։

*«Յուրայի դարաշրջանի այգում»* առաջին անգամ կարողացան փոխարինել կասկադյորին։ Հենց նույն ֆիլմում էլ առաջին անգամ կարողացան անընդհատ օգտագործել CGI (դինոզավրի կաշին և մկանները ավելացվել էին համակարգչային գրաֆիկայով) լուսանկարչությամբ։ 1995 թվականի «Խաղալիքիների պատմություն»֊ը եղավ առաջին լիամետրաժ մուլտֆիլմը, որն ամբողջովին մոդելավորված էր համակարգչով։ «Վերջին ֆանտազիա։ Ոգիները մեր մեջ» ֆիլմում առաջին անգամ կարողացան CGI֊ի օգնությամբ մարմնավորել իրական մարդկանց։

CGI ստուդիաներ
--------------

Առաջին համակարգչային գրաֆիկայի ստուդիաներից դարձել է «Industrial Light & Magic» ընկերությունը, որը հիմնադրվել է Ջորջ Լուկասի կողմից 1975 թվականին։ «ILM»֊ն մտցրեց վիզուալ էֆեկտների հասկացությունը ֆիլմերում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Greatest Visual and Special Effects (F/X) — Milestones in Film" (in անգլերեն). Արխիվացված է the original 2012 թ․ ապրիլի 25-ին. Retrieved 2010 թ․ մայիսի 8. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  J. Hoberman. *Film after Film*. Verso Books, 2012. ISBN 9781844677511. Page 8.
3. ↑  Kerlow, p. 55.
4. ↑  La Ferla, Ruth. (6 мая 2001). "Perfect Model: Gorgeous, No Complaints, Made of Pixels" (in անգլերեն). New York Times. Արխիվացված է the original 2012 թ․ ապրիլի 25-ին. Retrieved 2010 թ․ մայիսի 8. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **CGI (գրաֆիկա)** կատեգորիայում։ |
**Հորթուն**, լքված գյուղ Հայաստանի Արարատի մարզում Արարատի տարածաշրջանում, գտնվում է Զանգակատուն գյուղից 4-5 կմ դեպի հյուսիս՝ համանուն ձորում, Արածո գետի վերին հոսանքում։

Այս տարածքի հնագույն բնակավայրերից է, թերևս ամենահինը։ Գյուղատեղիի տարածքում պահպանվում են կիսավեր եկեղեցին, խաչքարերով գերեզմանոցը, իսկ ավերակների մեջ հանդիպում են տարբեր մեծության ու ժամանակների գերեզմանաքարեր։ Ըստ պահպանված հուշարձանների թվագրության ՝ այն գոյություն է ունեցել 9-10-րդ դարերի ընթացքում։ Կիսավեր եկեղեցին գտնվում է քարաժայռի վրա։ Այն եղել է միանավ բազիլիկ կառույց։ Կիսավեր է, կանգուն է միայն հյուսիսային պատը։ Գերեզմանոցի պահպանված քսան տապանաքարերի ու խաչքարերի ուսումնասիրությունից պարզվում է, որ թաղումներն այստեղ կատարվել են 9-11-րդ դարերում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Սամվել Հակոբյան «Արարատի մարզ», Երևան, 2010
2. ↑  Հակոբյան Թ. Խ. Մելիք-Բախշյան Ստ. Տ. Բարսեղյան Հ. Խ. Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան, հ. 2 [Դ-Կ] (խմբ. Մանուկյան Լ. Գ.), Երևան, «Երևանի Համալսարանի Հրատարակչություն», 1986, էջ 254 — 992 էջ։
**Օսլոյի մետրոպոլիտեն** (նորվ.՝ **T-banen i Oslo**), մետրոյի գծերի միասնական համակարգ Նորվեգիայի մայրաքաղաք Օսլոյում։ Բացումը տեղի է ունեցել 1966 թվականի հոկտեմբերի 16-ին։ Մեկ միլիոնանոց քաղաքի համար համարվում է աշխարհի ամենամեծ մետրոպոլիտենը։ Ունի 100 կայարան, որոնցից 16-ը ստորգետնյա են։ Գծերի երկարությունը 85 կմ է։

Պատմություն
-----------

Մետրոպոլիտենը ձևավորվել է մերձքաղաքային տրամվայի կայարաններից, որոնք բացվել են 1928 թվականին։

1954 թվականին Նորվեգիայի խորհրդարանը որոշում կայացրեց մայրաքաղաք Օսլոյում մետրոպոլիտենի կառուցման վերաբերյալ։ Նախատեսվում էր կառուցել 4 գիծ։

1966 թվականին շահագործման հանձնվեց Թյոյեն կայարանից դեպի Յերնբանգետորգեյթ կայարան գիծը, որը հասնում էր մինչև Օսլոյի երկաթգծի կենտրոնական կայարան։

Բնութագիր և առանձնահատկություններ
---------------------------------

Օսլոյի մետրոպոլիտենի թունելները փորված են ժայռերի մեջ, որոնց առաստաղը ամրացվել է բետոնի փչման եղանակով։ Հետաքրքիր դիզայն հաղորդելու նպատակով որոշ կայարանների պատերը թողել են անմշակ վիճակում՝ ընդգծելով ժայռաբեկորները։

Մետրոպոլիտենի աշխատանքային ժամերն են առավոտյան 5:30-ից մինչև գիշերը 0:30-ը: Աշխատանքային օրերին գնացքները դեպոյից դուրս են գալիս յուրաքանչյուր 15 րոպեն մեկ, իսկ ծանրաբեռնված ժամերին՝ 2-3 րոպեն մեկ։ Ոչ աշխատանքային օրերին գնացքների աշխատանքի հաջորդականությունը 30 րոպե է։

Ներկա դրությամբ մետրոպոլիտենից օգտվելու տոմսերը մագնիսային քարտերից են պատրաստված։ Այդ քարտերով հնարավոր է նաև օգտվել տրամվայից և քաղաքային ավտոբուսային պարկից։

Գծերը
-----

Մետրոպոլիտենը իրար է միացնում Օսլոյի բոլոր 15 շրջանբները և Բերում կոմունային հարակից բոլոր բնակավայրերը։ Գործում է առանց տրանսֆերային սկզբունքով։ Կենտրոնով անցնող բոլոր երթուղիները անցնում են 6 կայարաններով, որոնք միացված են 1 ընդհանուր թունելի, որից հետո կրկին բաժանվում են ըստ ուղղության։

2016 թվականի սեպտեմբերի 3-ից մտցվել է 5 գծանի ցանց։


| Գիծ # | Տեղամաս | Կայարան |
| --- | --- | --- |
| Գիծ 1 | Ֆրոգներսեթեռն ↔ Բերգկրիստալեն | 26 |
| Գիծ 2 | Østerås ↔ Էլինգսրուդասեն | 26 |
| Գիծ 3 | Կոլսոս ↔ Mortensrud | 33 |
| Գիծ 4 | Bergkrystallen ↔ Vestli | 37 |
| Գիծ 5 | Sognsvann ↔ Շրջան ↔ Vestli | 33 |

Նշումներ
--------

1. ↑  Բաց է մինչև Հելսֆուր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑
3. 1 2 3  Aspenberg, Nils Carl, Trikker og forstadsbaner i Oslo. Baneforlaget 1994. ISBN=82-91448-03-5
4. ↑  Метро Осло: карта, описание, фото. (ռուսերեն)
5. ↑  "Linjekart for T-banen gjeldende fra 3. april 2015" (PDF). Արխիվացված է the original (PDF) 2016 թ․ մարտի 10-ին. Retrieved 2016 թ․ նոյեմբերի 16. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Օսլոյի մետրոպոլիտենի պաշտոնական կայքը: (նորվեգերեն)
Միրգ
Մերգերի մեծ ընտրություն Բոկոնիայի շուկայում, Բարսելոնա
**Միրգ** (լատին․՝ fructus` «պտուղ»), ծառի հյութալի ուտելի պտուղն է։ Մրգերը սննդի կարևոր բաղադրիչն են մարդու և շատ կենդանիների համար։

Հին ռուսերեն լեզվով «միրգ» բառը գոյություն չուներ, այն 1705 թվականին հայտնվեց միայն Լեհաստանի միջոցով։ fruct լատիներեն fructus ցանկացած մրգեր կոչվում էին բանջարեղեն :

«Միրգ»` տերմինը բուսական չէ, բայց տնտեսական է։ Տնտեսության մեջ բույսերի ուտելի մասերը բաժանված են մրգերի, բանջարեղենի, ընկույզների, հացահատիկի և այլն։ Առօրյա առումով, հատապտուղը նաև հյութալի պտուղ է։ Պտուղը տարբերվում է հիմնական չափի հատապտուղներից, այն ուտելու գործընթացում բերանը ամբողջովին չի բերվում և չի բերում երկու մատներ։

Որոշ լեզուներով «միրգ» հասկացությունը չի առանձնանում «պտուղ» հասկացությունից, որը սահմանում է ծաղկի ձվարաններից կազմված սնունդը, որը բաղկացած է անգիոսերմմների օրգաններից, անկախ հյութալիությունից և հյութից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Фрукты // *Краткая энциклопедия домашнего хозяйства*. — М.: Советская энциклопедия, 1984. Стр. 199
2. ↑  "Этимологический онлайн-словарь русского языка Макса Фасмера «Фрукт»". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 4-ին. Retrieved 2021 թ․ փետրվարի 14.
3. ↑  Материалы для словаря древнерусского языка. Труд И. И. Срезневского. — СПб. 1893. — Т. 2. — Кол. 593 «овощъ».
4. ↑  *Е. Шмелева, Алексей Шмелев* Русская «наивная» ботаника и научная ботаника // *Учительская газета*. — 2010. — № 43.
**«Երկիր ծիրանի» կուսակցություն**, գործող քաղաքական կուսակցություն Հայաստանում։ Հիմնադրվել է 2017 թվականի մարտի 15-ին։ Կուսակցության նախագահը Զարուհի Փոստանջյանն է, կարգախոսը՝ «Դեպի Արարատ»։

Անվանում
--------

Կուսակցության հիմնադիր Զարուհի Փոստանջյանը մեկնաբանելով կուսակցության անվանումը՝ հայտնել է, որ ծիրանը միակ պտուղն է, որ հավասարապես է բաժանվում, ու դա արդարության նշանն է։ Ծիրանին եղել է հայոց թագավորների գույնը, և այդ ամենը գիտակցելով՝ կուսակցությունն ընտրել է «Երկիր ծիրանի» ավանումը։

Մասնակցությունն ընտրական գործընթացներին
---------------------------------------

### Երևանի ավագանու ընտրություններ, 2017

«Երկիր ծիրանի» կուսակցության հիմնադրումը համընկավ Երևան քաղաքի 2017 թվականի ավագանու ընտրությունների ժամանակահատվածին։ Կուսակցությունը նույն թվականի ապրիլի 9֊ին կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովին ներկայացրեց ընտրությունների մասնակցության անհրաժեշտ փաստաթղթերը, ապրիլի 15-ին ԿԸՀ-ն հաստատց կուսակցության մասնակցությունը Երևանի ավագանու 2017 թվականի ընտրություններին։

Ընտրություններին կուսակցության քաղաքապետի թեկնածուն և ցուցակի առաջին համարը Զարուհի Փոստանջյանն է։ Ցուցակի երկրորդ տեղում Մնացական Պարակշիևն է, երրորդում՝ Սոնա Աղեկյանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Երկիր ծիրանի». Զարուհի Փոստանջյանի կուսակցությունը որդեգրում է «Դեպի Արարատ» կարգախոսը
2. ↑  Զարուհի Փոստանջյանի նոր քաղաքական պլատֆորմը՝ «Երկիր ծիրանի» (տեսանյութ)
3. ↑  "«Երկիր ծիրանի»-ն հրապարակել է ծրագրային դրույթներն ու հռչակագիրը". Արխիվացված է the original 2017 թ․ մարտի 19-ին. Retrieved 2017 թ․ ապրիլի 28. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  Փոստանջյանը մտավ ԿԸՀ ու բացականչեց. «Երկիր ծիրանին» ողջունում է բոլորիդ». Առավոտ
5. ↑  Ելք, Երկիր Ծիրանի, ՀՀԿ. ԿԸՀ-ն հաստատեց
6. ↑  Երեւանի ավագանու ընտրություններ. «Երկիր Ծիրանի» կուսակցության առաջին տասնյակը հայտնի է

Արտաքին հղումներ
----------------

* Զարուհի Փոստանջյանի նոր քաղաքական պլատֆորմի հիմնադիր համագումարը
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ստեղծագործություն
Ամֆորա, Անդոկիդես, մոտավոր մ.թ.ա. 520-ականներ, Պետական անտիկ հավաքածու, Մյունխեն:
**Արվեստի ստեղծագործություն, գեղարվեստական ստեղծագործություն**՝ էսթետիկ նշանակություն ունեցող առարկա. գեղարվեստական ստեղծագործական գործունեության նյութեղեն արտադրություն (արվեստ), ստեղծված մարդու գործունեության արդյունքում։

Արվեստի ստեղծագործություն հասկացությունը իր մեջ ներառում է կերպարվեստի ստեղծագործություն (գեղանկաչություն, դեկորատիվ-կիրառական արվեստ, քանդակագործություն, լուսանկարչություն և այլն). գեղարվեստական գրական տեքստեր.  (վեպեր, վիպակներ, պատմվածքներ և այլն). ճարտարապետական կամ բնապատկերային դիզայն. երաժշտական կոմպոզիցիաներ և հանկարծաստեղծումներ. թատրոնի բեմադրություն. բալետի կամ օպերայի բեմադրություն. կինեմատոգրաֆիա. մուլտիպլիկացիոն. ինչպես նաև այն բոլոր առարկաները, որոնք, առաջին հերթին, գեղարվեստական արժեքի տեսանկյունից, հետաքրքրական են։ Փորձեր կան այստեղ ներառել որոշ այլ ստեղծագործության տեսակներ, օրինակ՝ համակարգչային խաղերը (մշակութաբանների շրջանում սա վիճելի հարց է, սակայն, 2011 թվականից, համակարգչային խաղերը ԱՄՆ-ում պաշտոնապես արվեստի առանձին տեսակ են ճանաչվել) և այլն։

Արվեստի ստեղծագործությունը համապատասխանում է էսթետիկ արժեքների կատեգորիաներին։ Վ. Կանդինսկիի կարծիքով «իսկական արվեստի ստեղծագործությունը առաջանում է արվեստագետից՝ խորհրդավոր, հանելուկային և առեղծվածային կերպով»։ Մ. Բախտինը գրել է, որ գեղարվեստական ստեղծագործությունը միջնորդ է հանդիսանում հեղինակի գիտակցման և յուրացնողի՝ ընթերցողի, դիտողի, լսողի գիտակցման միջև։

Արվեստի ստեղծագործությունը նույնպես հեղինակային իրավունքի հիմնական առարկան է համարվում, այսինքն՝ հեղինակը անձամբ է ստեղծագործություն ստեղծում։

Տես նաև
-------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Արվեստի ստեղծագործություն Վիքիպահեստում |

* Գեղարվեստական կերպար
* The Kendrick Academy

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Философия для студентов технических вузов. Краткий курс* (in ռուսերեն). Издательский дом "Питер". ISBN 9785947238075.
2. ↑  *Вопросы философии* (in ռուսերեն). Правда. 1973.
3. ↑  "Могут ли видеоигры быть искусством?\*" (PDF).
4. ↑  "Произведение художественное". Արխիվացված է the original 2012 թ․ հուլիսի 1-ին.
5. ↑  *Большой психологический словарь* (in ռուսերեն). ОЛМА Медиа Групп. 2003. ISBN 9785938780866.
6. ↑  Петренко, Виктор Федорович (2005). *Основы психосемантики* (in ռուսերեն). Издательский дом "Питер". ISBN 9785947235272.
**Հարավային կղզի** (անգլ.՝ South Island, մաորի՝ Te Wai-pounamu, **Տե-Վաի-Պոունամու**, 1840-ական թվականներին նաև **Նոր Մանսթեր**), Նոր Զելանդիայի ամենամեծ կղզին (ըստ մեծության՝ երկրորդը Հյուսիսային կղզին է)։

Աշխարհագրություն
----------------

Կղզու մակերեսը 150 437կմ² է։ Ըստ իր մեծության՝ աշխարհի 12-րդ կղզին է։

Կուկի նեղուց՝ նեղուց, որը Հարավային և Հյուսիսային կղզիները բաժանում է իրարից։

Հարավային կղզու երկաթգծային քարտեզ (ներառյալ՝ չգործողները)
Արևմտյան ափի երկայնքով ձգվում է Հարավային Ալպեր լեռնաշղթան։ Այստեղ է գտնվում ձյունապատ Կուկի լեռը, որը Նոր Զելանդիայի ամենաբարձր կետն է (3724 մ)։ Այս կղզու 18 պիկերը 3000 մետրից ավելի բարձրություն ունեն։ Լեռներում հաշվվում է 360 սառցադաշտ, որոնցից խոշորագույնները Թասմանի, Ֆրանց-Իոսիֆի, Ֆոքսի սառցադաշտերն են։ Պլեյստոցենային սառցե դարաշրջանում սառցադաշտերը մեծ հզորություն ունեին, անընդհատ գահավիժում էին դեպի Քենթբերիսկի հարթավայր և զբաղեցնում էին ժամանակակից Օտագո պրովինցիայի հարավի զգալի մասը։ Այս շրջաններին բնորոշ են U-աձև հովիտները, խիստ մասնատված ռելիեֆը և սառը լճերը, որոնք ձգվածձև ունեն (Տե-Անաու, Մանապոուրի, Ուակատիպու և Հավեա)։ Այստեղ է գտնվում նաև Նոր Զելանդիայի ամենաբարձր ջրվեժներից մեկը՝ Սազերլենդը, որն ունի 580 մ բարձրություն։

Այստեղ տեղակայված են այնպիսի էնդեմիկ տեսակների արեալներ, ինչպիսին է կեա (*Nestor notabilis*) թութակը։

Բնակչություն
------------

2010 թվականի տվյալների համաձայն՝ այստեղ բնակվում է 1 038 600 մարդ, որը կազմում է ողջ Նոր Զելանդիայի բնակչության մոտավորապես 24 %-ը։ Ամենախոշոր քաղաքները Քրայստչերչը և Դանիդինն են։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  archINFORM (գերմ.) — 1994.
2. ↑  "Հարավային կղզու մասին աշխարհագրական տեղեկություն webcitation կայքում". Արխիվացված է the original 2012 թ․ հոկտեմբերի 14-ին. Retrieved 2012 թ․ հոկտեմբերի 14. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Նոր Զելանդիայի ատլաս (անգլ.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4210770-2 · LCCN: sh2003011232 · NKC: ge501376 · VIAF: 248142231 · WorldCat VIAF: 248142231 |

 |
Ցինցար լեռ (2085 մ.)
**Բոսնիա և Հերցեգովինա**, տեղակայված է Եվրոպայի հարավ-արևելքում։ Ընդհանուր հաշվով՝ պետության մակերեսը կազմում է 51 209,2 կմ², որոնցից 51 197 կմ² ցամաք է, իսկ 12,2 կմ²՝ ջուր։ Բոսնիա և Հերցեգովինայի պետական սահմանը ունի 1551 կմ երկարություն։ Դրանից 905 կմ-ը ցամաքային սահման են, որոնցից 625 կմ-ի դեպքում սահման են հանդիսանում Սավա, Դրինա և Ունա գետերը։ Ծովային սահմանագծի ընդհանուր երկարությունը կազմում է 21 կմ։ Խորվաթիայի հետ սահմանի ձգվածությունը 936 կմ է, Սերբիայի հետ՝ 350 կմ և Չեռնոգորիայի հետ՝ 244 կմ։

Բոսնիա և Հերցեգովինայի ընդերքը հարուստ է բոքսիտներով, պղինձով, ցինկով, կապարով, քրոմիտով, կոբալտով, մանգանով, գորշ ածխով, արծաթով, սնդիկով, աղով։ Բնական հանածոներից նաև կարել է նշել ավազը, կավը, գիպսը և այլն։

Բոսնիա և Հերցեգովինայի կլիման հիմնականում չափավոր ցամաքային է՝ մեղմ ամառներով և ցուրտ ձմեռներով։ Հուլիսյան միջին ջերմաստիճանը դաշտավայրերում կազմում է 19-21°С, իսկ լեռներում՝ 12-18°С։ Հունվարյան միջին ջերմաստիճանը դաշտավայրերում տատանվում է 0°С-ից մինչև -2°С, իսկ լեռներում՝ 4°С-ից -7°С։ Տարվա ընթացքում դաշտավայրերում թափվում են 800-1000 մմ տեղումներ, իսկ լեռներում՝ 1500-1800 մմ։ Հարավում և հարավ-արևմուտքում գերակշռում է մերձարձադարձային միջերկրածովյան կլիման։ Այս տարածքում ամառը չոր է և շոգ, իսկ հուլիսյան միջին ջերմաստիճանը 25°С է։ Ձմեռը խոնավ է և տաք, իսկ հունվարյան միջին ջերմաստիճանը 5°С է։ Տարվա ընթացքում տեղումների քանակը հասնում է մինչև 1600 մմ։

Տես նաև
-------

* Բոսնիա և Հերցեգովինայի քաղաքների ցանկ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Archived copy". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 6-ին. Retrieved 2016 թ․ ապրիլի 7. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)CS1 սպաս․ արխիվը պատճենվել է որպես վերնագիր (link)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |

 |
**Մազինյո** (պորտ.՝ Mazinho, իսկական անուն՝ **Իոմար դու Նասիմենտու**, պորտ.՝ Iomar do Nascimento, ապրիլի 8, 1966(1966-04-08), Santa Rita, Պարաիբա, Բրազիլիա), բրազիլացի նախկին ֆուտբոլիստ և ֆուտբոլային մարզիչ։ Բրազիլիայում խաղացողի կարգավիճակում հանդես է եկել «Սանտա-Կրուզ», «Վասկո դա Գամա», «Պալմեյրաս» և «Վիտորիա», Իտալիայում՝ «Լեչչե» և «Ֆիորենտինա», Իսպանիայում՝ «Վալենսիա», «Սելտա» և «Էլչե» ակումբների կազմում։

Բրազիլիայի հավաքականի կազմում 1989-1994 թվականներին անցկացրել է 35 հանդիպում։ 1989 թվականի Ամերիկայի գավաթակիր,1990 թվականին՝ աշխարհի առաջնության մասնակից, 1994 թվականին՝ ֆուտբոլի աշխարհի չեմպիոն։ Կիսապաշտպաններ Ռաֆինյայի և Տիագո Ալկանտարայի հայրն է։

Կենսագրություն
--------------

Մազինյոն խաղային կարիերան սկսել է Ռեսիֆի քաղաքի «Սանտա-Կրուզ» ակումբում։ 1986 թվականին դարձել է «Վասկո դա Գամա» ակումբի խաղացող, ակումբի կազմում երկու անգամ հաղթել է Կարիոկի առաջնությունում և մեկ անգամ դարձել է Բրազիլիայի չեմպիոն։ 90-ականների սկզբին նա մեկնեց Իտալիա, խաղաց Լեչչեում և Ֆիորենտինայում։ 1992 թվականին վերադարձավ Բրազիլիայի առաջնություն՝ որպես «Պալմեյրասի» խաղացող։ Մազինյոն թիմի հետ նվաճեց մի քանի տիտղոս, այդ թվում՝ Բրազիլիայի առաջնության ևս երկու տիտղոս։ Մի քանի տարի Պալմեյրասում անցկացնելուց հետո, 1994 թվականին նա կրկին մեկնում է Եվրոպա, բայց այս անգամ Իսպանիա։ Սկզբում նա խաղում էր «Վալենսիայում», այնուհետ մի քանի մրցաշրջան խաղաց «Սելտայում»՝ ակումբում անցկացնելով ավելի քան 100 հանդիպում։ «Սելտայից» հետո նա մեկ մրցաշրջան անցկացրեց «Էլչեում»՝ խաղալով Սեգունդայում, որը երկրորդ ամենակարևոր առաջնությունն է։ Կարիերան ավարտեց 2001 թվականին՝ բրազիլական «Վիտորիա» ակումբում։ Իր կարիերայի ընթացքում Մազինյոն անցկացրել է ավելի քան 500 հանդիպում։ Երեք անգամ՝ 1987, 1988 և 1989 թվականներին, նա ստացել է բրազիլական «Արծաթե գնդակը» (պորտ.՝ Bola de Prata)՝ որպես իր երկրի առաջնության լավագույն խաղացողներից մեկը։ 2009 թվականի հունվարին Մազինյոն դարձավ հունական «Արիս» ակումբի գլխավոր մարզիչը՝ փոխարինելով նախկին մարզիչ Կիկե Էրնանդեսին։ Նոյեմբերին նա լքեց գլխավոր մարզչի պաշտոնը։

Նվաճումներ
----------

* Կարիոկայի լիգայի չեմպիոն 198, 1988
* Օլիմպիադա -88 արծաթե մեդալակիր
* Բրազիլիայի չեմպիոն 1989, 1993, 1994
* Ամերիկայի գավաթակիր 1989
* Պաուլիստայի լիգայի չեմպիոն 1993, 1994
* Ռիո Սան Պաուլոյի մրցաշարի հաղթող 1993
* Աշխարհի չեմպիոն 1994

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Transfermarkt.com(բազմ․) — 2000.
2. 1 2  Արգենտինական ֆուտբոլի տվյալների շտեմարան (իսպ.)
3. ↑  Mazinho keeping it in the family Archived 2012-08-15 at the Wayback Machine.(անգլ.)
4. ↑  Mazinho sustituye a Quique Hernández como entrenador del Aris de Salónica(իսպ.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Профиль на сайте «Sambafoot»
* Վիճակագրությունը *National Football Teams* կայքում(անգլ.)