**Տրոլթունգա (Տրոլի լեզու)** (նորվ.՝ Trolltunga, Troll tongue), ժայռային կազմավորում, որը գտնվում է ծովի մակարդակից մոտ 1100 մետր (3600 ոտնաչափ) բարձրության վրա, Նորվեգիայի Վեստլենդ շրջանի Ուլենսվանգ համայնքում։ Ժայռը հորիզոնական դուրս է գալիս լեռից ՝ Ռինգեդալսվատնե լճի հյուսիսային կողմից մոտ 700 մետր (2300 ոտնաչափ) բարձրության վրա։

Դեպի Տրոլթունգա և բուն ժայռերի ձևավորման ժողովրդականությունը վերջին տարիներին զարգացել է։ Աճող ժողովրդականությունը Տրոլթունգան դարձրեց ազգային պատկերակ և տարածաշրջանի հիմնական զբոսաշրջային գրավչություն։ Մինչև 2010 թվականը տարեկան 800-ից քիչ մարդ արշավում էր դեպի Տրոլթունգա։ 2016 թվականին ավելի քան 80,000 մարդ Սկյեգգեդալ գյուղից 27 կիլոմետր երկարությամբ (17 մղոն) արշավ է կատարել՝ այն դարձնելով Նորվեգիայի ամենահայտնի արշավային վայրերից մեկը։

Սա շատ դժվար քայլարշավ է, առնվազն 10 ժամ կոշտ տեղանքով։ Քայլարշավի երթուղու վրա չկան ապաստարաններ և պարագաներ գնելու վայրեր։ Այնուամենայնիվ, կա ծրագիր՝ մոտավորապես կես ճանապարհին օթյակ կառուցելու, որտեղ արշավականները կարող են հանգստանալ։

Երկրաբանություն
---------------

Ժայռը նախաքեմբրյան հիմնաքարի մի մասն է և ձևավորվել է սառցե դարաշրջանում՝ մոտավորապես 10000 տարի առաջ, երբ սառցադաշտի եզրերը հասել են ժայռին։ Սառցադաշտից ջուրը սառել է լեռան ճեղքերում և ի վերջո կոտրել մեծ անկյունային բլոկները, որոնք հետագայում տարվել են սառցադաշտով։ Բուն ժայռի երկայնքով շարունակում են մնալ խորը ճեղքեր։ Տրոլթունգա տանող արահետը նույնպես անցնում է հիմքի ժայռի միջով և հետին պլանում լվացված սայթաքուն սարալանջերով։

Մուտք
-----

Տրոլթունգան գտնվում է Օդդա քաղաքից 17 կիլոմետր (11 մղոն) հեռավորության վրա։ Բերգեն քաղաքը գտնվում է տեղանքից մոտ 190 կմ (120 մղոն) գլխավոր ճանապարհներով։

Ճանապարհը գտնվում է Սկյեգգեդալում զուգարանակոնքով փոքրիկ կայանատեղիի մոտ, Տիսեդալենում գտնվող Նորվեգիայի ազգային ճանապարհից 13 մոտ 7 կիլոմետր հեռավորության վրա, Ringedalsvatnet-ի վերջում գտնվող ամբարտակի մոտ։ Ավտոկայանատեղիի համար կայանման արժեքը օրական մոտ 62 դոլար է կամ 52 եվրո։

Ավտոկայանատեղիից դեպի Տրոլթունգա և նորից հետ գնալը 27 կիլոմետր (17 մղոն) հետադարձ հեռավորություն է՝ 1100 մետր (3600 ֆտ) բարձրությամբ, և տևում է մոտավորապես 10–12 ժամ՝ ներառյալ ընդմիջումները։

Արշավային արահետ
----------------

Սկյեգգեդալի կայանատեղիի մոտ կա ճոպանուղի, որը կոչվում է Mågelibanen (այն չի գործում)։ Տրոլթունգա տանող արահետը սկսվում է այստեղ՝ ճոպանուղու ձախ կողմում։ Այն նշվում է տեղանքում ներկված կարմիր կետերով և նշաններով երթուղու երկայնքով, որոնք նշում են Տրոլթունգա և Սկյեգգեդալից մեկնարկային հեռավորությունը։

Առաջին 1,5 կիլոմետրի (0,93 միլի) ընթացքում մինչև Մագլիթոփ արահետը բարձրանում է մոտ 450 մետր (1480 ֆտ)։ Այստեղից երթուղին մի փոքր դուրս է գալիս, նախքան այն նորից զառիթափ է դառնում՝ բարձրանալով ևս 330 մետրով (1080 ֆտ) Գրիտեսկարետից մինչև Տրոմբասկարետ։ Այս հատվածը այս արշավի ամենազառ հատվածն է։ Սակայն վերջին տարիներին այս հատվածը բարելավվել է նեպալցի շերպաների կողմից՝ հեշտացնելով անցումը։

Ավտոկայանատեղիից 4 կիլոմետր (2,5 մղոն) կտրուկ վերելքից հետո հաջորդ հատվածը թեքվում է դեպի Store Floren: Արահետը շարունակվում է Հեստեֆլեենեի և չորացած Էնդոնո գետի վրայով, նախքան այն ավելի զառիթափ է դառնում մինչև Էնդանուտեն և անցնում չորացած գետով մինչև Տիսեսթրենգեն։ Այստեղից արահետը անցնում է սառցադաշտային փոսերի կողքով, այնուհետև շարունակվում է Տիսշոլի մոտով և վերջապես մոտենում է Տրոլթունգային՝ Սկյեգգեդալից մեկնարկային կետից մոտ 13,5 կմ։

Տեղանք
------

Տրոլթունգան գտնվում է tissestrengene ջրվեժի աջ կողմում գտնվող եզրին։ Ակսել Լինդալի լուսանկարն արվել է մոտ 1890 թվականին, Մինչ ջրվեժը կուղղվեր էլեկտրաէներգիայի արտադրությանը։
Դեպի Տրոլթունգա երթուղին անցնում է բարձր լեռնային տեղանքով ՝ առվակներով, գետերով, քարերով, ցեխաջրերով, ճահիճներով և ջրով մի քանի արշավային վայրերում։

Սեպտեմբերի վերջից հունիս ընկած ժամանակահատվածում տեղանքը սովորաբար ծածկված է սառույցով և ձյունով։ Դաժան ձմռանից հետո Տրոլթունգում կարող է ձյուն լինել նույնիսկ ամառային սեզոնին։

Անվտանգություն
--------------

Ամռան չորս ամիսների ընթացքում հազարավոր զբոսաշրջիկներ այցելում են Տրոլթունգա, և 2009-ից 2016 թվականներին նրանց թիվը զգալիորեն աճել է տարեկան հասնելով 500-ից մինչև 80,000։ Ժայռի եզրին անվտանգության բազրիք չի կառուցվել, որպեսզի չվնասի ժայռի բնական գեղեցկությունը։ Ժայռի վրա, թեև մի քանի փոքր մետաղական կեռիկներ են տեղադրվել որպես ժայռ իջնելու հենակետեր։

2015 թվականի սեպտեմբերի 5-ին 24-ամյա ավստրալուհին ընկել է Տրոլթունգայի մոտ և մահացել։ Ենթադրվում է, որ դա առաջին գրանցված մահն է այնտեղ ընկնելու հետևանքով։

Կան լայնորեն հրապարակված լուսանկարներ, որոնցում մարդիկ կախված են ժայռից կամ ձեռքով կանգնում են դրա վրա։ Ամենից հաճախ դրանք շահարկման են ենթարկվում։ Էլիտար ալպինիստ Մագնուս Միդտբոն իրեն կախել է Տրոլթունգայից՝ անվտանգության զրահով, սակայն լրատվամիջոցներում տարածվել է վարկած, որտեղ պարանը ջնջվել է։

Կան լայնորեն հրապարակված լուսանկարներ, որոնցում մարդիկ կախված են ժայռից կամ ձեռքով կանգնում են դրա վրա։ Ամենից հաճախ դրանք շահարկման են ենթարկվում։ Էլիտար ալպինիստ Մագնուս Միդտբոն իրեն կախել է Տրոլթունգայից՝ անվտանգության զրահով, սակայն լրատվամիջոցներում տարածվել է վարկած, որտեղ պարանը ջնջվել է։

Տրոլթունգային մոտենալը և նահանջելը դժվար քայլարշավ է, և երկկողմանի ուղևորությունը տևում է 10-12 ժամ։ Հետագա տարիներին տարեկան իրականացվել է մինչև 40 փրկարարական գործողություն։ Զարմանալի է, բայց ոչ թե վտանգավոր ժայռի, այլ Տիսսեդալ վերադառնալու դժվարին արշավի պատճառով։ Մարդիկ մոլորվել են մառախուղի մեջ, կամ վիրավորվել են արշավի ժամանակ, կամ նրանք չունեն տոկունություն նման դժվարին արշավի համար։

Նախատեսվում է Տրոլթունգայի և Տիսեդալի միջև ընկած հատվածում օթյակ կառուցել, որը կացարան կապահովի Տրոլթունգայից երթևեկող արշավականների համար։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Faltin, Tine (2013 թ․ սեպտեմբերի 14). "Jeg har møtt turister som reiser hit på helgetur fra New York og Korea. Stor kåring: To av verdens ti beste fotturer ligger i Norge" (in Norwegian). Dagbladet. Retrieved 2013 թ․ հոկտեմբերի 12.`{{cite news}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
2. ↑  NRK. "Her reddes turistene ned etter 14 timer på fjellet". *NRK* (in նորվեգերեն). Retrieved 2017 թ․ հունիսի 27.
3. ↑  "How to hike Norway's most famous mountains in three days". *The Telegraph* (in բրիտանական անգլերեն). Retrieved 2017 թ․ հունիսի 27.
4. ↑  "XE: Convert NOK/USD. Norway Krone to United States Dollar". *www.xe.com* (in անգլերեն). Retrieved 2018 թ․ հունիսի 25.
5. ↑  "XE: Convert NOK/EUR. Norway Krone to Euro Member Countries". *www.xe.com* (in անգլերեն). Retrieved 2018 թ․ հունիսի 25.
6. ↑  "Trolltunga photos removed after fatal fall". Stuff.co.nz. 2015 թ․ սեպտեմբերի 14. Retrieved 2015 թ․ սեպտեմբերի 27.
7. ↑  "Kvinne i 20-årene døde etter fall fra Trolltunga - Aftenposten". Aftenposten.no. 2014 թ․ հունվարի 31. Retrieved 2015 թ․ սեպտեմբերի 27.
8. ↑  "Mother of Kristi Kafcaloudis mourns loss of 'beautiful soul' who died in 300-metre cliff fall in Norway". *ABC News*. Australian Broadcasting Corporation. 2015 թ․ սեպտեմբերի 8. Retrieved 2015 թ․ սեպտեմբերի 8.
9. ↑  "Magnus (27) henger fra Trolltunga". Արխիվացված է the original 2016 թ․ դեկտեմբերի 20-ին. Retrieved 2023 թ․ մարտի 31. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
10. ↑  Why Norwegians are teaching travellers to travel, bbc.com

Արտաքին հղումներ
----------------

* Trolltunga.com Official site
* Hiking Trolltunga Archived 2018-08-15 at the Wayback Machine. from Odda Tourist Office
* About Trolltunga from Fjord Norway, the official tourist board of Western Norway
* Trolltunga Road Information about the toll road from Skjeggedal to Mågelitopp