**Պուկարա դե Տիլկարա**, հին ամրոց (պուկարա), որը գտնվում է Տիլկարա քաղաքի մոտ, բլրի վրա, Արգենտինայի Խուխույ պրովինցիայում։ Այն գոյություն է ունեցել նախքան Ինկերի կայսրության ծաղկումը։

2000 թվականին ամրոցը հռչակվել է որպես ազգային հուշարձան։

Պատմություն
-----------

Մարդիկ այս բնակավայրում հայտնվել են մ. թ. ա. 8-րդ հազարամյակում։ Ամրոցը կառուցվել և բնակեցվել է 12-րդ դարում։ Տեղական բնակիչները զբաղվում էին գյուղատնտեսությամբ, խեցեգործությամբ և հյուսելու արվեստով, բացի դրանից, նրանք նաև քաջ մարտիկներ էին։ Ժամանակին Պուկարան համարվում էր կարևոր տնտեսական և ռազմական կենտրոն։

Ամրոցում բնակվել են շուրջ 2000 բնակիչ, ովքեր ապրել են փոքրիկ քարե շենքերում, որոնք չունեին պատուհաններ, և որոնց դռները ցածր էին։ Բացի բնակավայրերից, կենդանիների համար նախատեսված անասնանոցներից և այլ ֆերմերային շինություններից, այստեղ տեղակայված էին նաև այնպիսի վայրեր, որտեղ անցկացվում էին կրոնական ծեսեր և թաղման արարողություններ։

15-րդ դարի վերջում ինկերը վերջնականապես պարտության մատնեցին քվեբրադա ցեղերին, որոնք ամրոցն օգտագործում էին որպես ռազմական կառույց՝ մոտակա հանքավայրերից արծաթ, ցինկ և պղինձ մատակարարելու համար։

Ինկերի տիրապետությունը շարունակեց իր գոյությունը ևս կես դար և ավարտվեց 1536 թվականին, երբ եկան իսպանացիները։ Վերջիններս 1586 թվականին ստեղծեցին ժամանակակից քաղաք՝ Տիլկարա անվանումով։

Ժամանակակից պատմություն
-----------------------

### Կրկնակի բացում

1908 թվականին, Բուենոս Այրեսի համալսարանի դասախոս, մարդաբան Խուան Բաուտիստա Ամբրոսետտին և իր ուսանող Սալվադոր դե Բենեդետտին կրկին ուսումնասիրեցին այդ տեղանքը և ստեղծեցին կատալոգ, որը բաղկացած էր ավելի քան 3000 նմուշներից, որոնք պեղվել էին առաջին 3 տարիներին։ Աշխատանքը սկսելով 1911 թվականից՝ նրանք մաքրեցին մոտ 2000 քառակուսի մետր հողատարածք և վերակառուցեցին որոշ շենքեր։ 1948 թվականին Էդուարդո Կասանովան ստանձնեց ամրոցի շրջանի ղեկավարությունը, որի արդյունքում՝ 1966 թվականին բացվեց հնագիտական թանգարան։ Պեղումները շարունակվում են մինչ այսօր, և դրանք իրականցվում են Բուենոս Այրեսի համալսարանի կողմից։

### Թանգարան

Թանգարանը կազմված է տասը սենյակից, որոնցից երեքը նախատեսված են ժամանակավոր ցուցահանդեսների, գրադարանների և վարչական տարածքների համար։ Յոթ սենյակներում, որտեղ մշտական ցուցահանդեսներն են, ներկայացված են հնդկական տարբեր մշակույթների ավելի քան 5000 արժեքավոր պատմական ցուցանմուշներ։

* Սրահ 1-Արգենտինա և հարևան երկրներ` Չիլի և Բոլիվիա, ցուցանմուշների շարքում` Ատակամա անապատից բերված մումիացված մարմին։
* Սրահ 2-Պերուի մշակույթը, ցուցադրվում են կերամիկայից պատրաստված իրեր, որոնք պատկանել են հնդկացիներին
* Սրահ 3-Իսպանական նվաճման ժամանակաշրջանին վերաբերող ցուցանմուշներ։
* Սրահներ 4 և 5-Պունի և Խուխուի ցուցանմուշներ։
* Սրահ 6-Պուկարայի ամրոցի մնացորդները։
* Սրահ 7-Քեբրադայի մշակույթի մնացորդներ։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Huhuhuy » Pucará de Tilcara». *web.archive.org*. 2009 թ․ փետրվարի 3. Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ փետրվարի 3-ին. Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 21-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պուկարա դե Տիլկարա
* La Nación article 16 Aug 2002: La Quebrada de Humahuaca se fortalece en el Pucará de Tilcara Արխիվացված 16 Հուլիս 2011 Wayback Machine

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Պուկարա դե Տիլկարա» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 10096534-9 · LCCN: sh98005075 |

 |