Անտարկտիդա: Տեղորոշման քարտեզ
**Միրնի**, գիտակայան (1956-1972) և խորհրդային անտարկտիկական արշավախմբի գլխավոր նյութատեխնիկական բազան մինչև 1971 թվականը։ Գտնվում է հարավային լայնության 66°33՛ և արևելյան երկայնության 93°01՛-ի միջև, մայրցամաքային սառույցի և ծովի մակարդակից 35 մ բարձրության ժայռի վրա (Դևիսի ծովի «Բերեգ Պրավդը» ափին), Թագուհի Մերիի Երկիր տարածքում։ Հիմնադրվել է Միջազգային երկրաֆիզիկական տարվա կապակցությամբ։ Միրնիում կառուցվել են 20 հիմնական շենք, մագնիսական, սեյսմիկ և օդերևույթաբանական հատուկ տաղավարներ, երկրաֆիզիկական, երկրաբանական, սառցադաշտաբանական, աէրոլուսանկարչական , ծանրաչափական և այլ լաբորատորիաներ, Մոսկվայի հետ ուղիղ կապ ունեցող ռադիոկայան։ Դիտակայանը «Միրնի» է կոչվել ռուսական «Միրնի» եռակայմ առագաստանավի անունով։

Անվանում
--------

Հիմնադրվել է 1956 թվականին՝ Միջազգային երկրաֆիզիկական տարվա անցկացման առիթով և կոչվել է Մ․ Պ․ Լազարևի և Ֆ․ Ֆ․ Բելինսհաուզենի 1819-1821 թվականին, ռուսական անտարկտիկական արշավախմբի «Միրնի» եռակայմ առագաստանավի անունով։

Պատմություն
-----------

1956 թվականի հունվարի 5-ին Խորհրդային Անտարկտիկայի 1-ին արշավախմբի «Օբ» նավը (Միխայիլ Սոմովի գլխավորությամբ) կանգ առավ Անտարկտիկայի ափերի մոտ՝ Ֆար Բեյում, սակայն այդ տարածքում կայանի կառուցման համար հարմար տեղ չկար Հունվարի 15-ին Օբը մոտեցավ Հասուել կղզու տարածքում գտնվող ափին, որտեղ ընտրվեց շինհրապարակ։ Կայանը բացվեց 1956-ի փետրվարի 13-ին,, այդ օրը ռադիոտեխնիկ Պյոտր Ցելիշչևը կայանի վրա բարձրացրեց ԽՍՀՄ պետական դրոշը։ Սա առաջին սովետական անտարկտիկական կայանն է։ Կառուցվել է 21 շենք և օդանավակայան։ Միրնիի ժամանակակից շենքերը կառուցվել են 1971-1978 թվականներին։ Այնտեղ նույնիսկ Լենինի անվան փողոց կա։

Նկարագրություն
--------------

Անտարկտիկական արշավախմբի ղեկավարման բազան նախկինում տեղակայված էր Միրնիում, որտեղից վերահսկվում էին գործող բոլոր ռուսական անտարկտիկական կայանները։ Ներկայումս արշավախմբերի ղեկավարումը իրականացվում է Նովոլազարևսկայա կայարանից։ «Միրնի» կայանի ղեկավար բազմակի անգամ ընտրվել է Վլադիսլավ Գերբովիչը։

Կայանը գործում է ամբողջ տարվա ընթացքում։ 55-րդ ռուսական Անտարկտիկայի արշավախմբից առաջ, ամռանը բնակչությունը կազմում էր 160-200 մարդ, իսկ ձմռանը՝ մոտ 40-50։ Ռուսական անտարկտիկական 55-րդ արշավախմբից սկսած՝ բնակչությունը կազմում է 15–20 մարդ։

Ամենամոտ անտարկտիկական կայանը (678 կմ) Դեյվիսն է (Ավստրալիա)։

Միրնի կայանը տեղակայված է մի ելուստի վրա, որը ստացել է Միրնի թերակղզի անվանումը։ Թերակղզուն մոտ՝ ծովում տեղակայված են ժայռոտ Հասվելլ կղզիների խումբը։ 1956 թ.-ի Խորհրդային Անտարկտիկայի 2-րդ արշավախումբը վերանվանեց ափամերձ մի քանի փոքր կղզիներ՝ տալով նոր անուններ՝ Զիկով և Բուրոմսկու կղզիներ։

Կայանի տարածքում տարվա մեծ մասը առկա է ֆիքսված սառույց, գոյացող ծովափի երկայնքով (պրիպայ), որի լայնությունը ձմռան ավարտին հասնում է 30-40 կմ։ Ոչ վաղ անցյալում Միրնի աստղադիտարանը Անտարկտիդայում ռուսական հետազոտությունների հիմնական բազան էր։ Միրնի կայանի աստղադիտարանի կարևոր գործառույթներից մեկը, մինչև 55-րդ անտարկտիկական արշավախումբը, աջակցել Վոստոկ կայանի կյանքին, որն իրականացվում էր Միրնիից ցամաքային տրանսպորտով։ Օդերևույթաբանների խումբը, որն անընդհատ աշխատում էր կայանում, տեղեկություններ էր տրամադրում սահնակ-թրթուրային տրանսպորտային ուղևորությունների համար` Միրնի - Վոստոկ - Միրնի երթուղով, նավարկության ժամանակահատվածում մերկասառույցի և ճանապարհների բեռնափոխադրումների, ինչպես նաև մի շարք այլ գործառույթներ։ Ներկայումս ճեղքերի գոտու աճի և վտանգի մեծացման պատճառով, սահնակ - թրթուրավոր տրանսպորտային երթուղին դեպի Վոստոկ իրականացվում է Պրոգրես կայանից։

Կլիմայական պայմանները
---------------------

Տարեկան միջին ջերմաստիճանը մոտավորապես − 11 °C է։ Առավելագույն ջերմաստիճանը + 6 °C է, նվազագույնը՝ -40 °C: Կայանը բնութագրվում է ուժեղ քամիով. Տարեկան 220 օր, քամու ուժը 15 մ / վ-ից ավելի է։

Կլիմայի գծապատկեր։ Օդի ջերմաստիճանը միջինում Միրնի կայանում 1956-2014թթ

|  **Ջերմաստիճանի և տեղումների տարեկան միջին ցուցանիշները Միրնի (անտարկտիկական գիտակայան)ում** |
| --- |
| Ամիս | հունվ | փետ | մարտ | ապր | մայ | հուն | հուլ | օգոս | սեպ | հոկ | նոյ | դեկ | տարին |
| բացարձակ առավելագույնը (°C) | 6 | 5 | 2 | 1 | 0 | 0 | −3 | −3 | −1 | −1 | 5 | 5 | 6 |
| միջին առավելագույնը (°C) | 0,0 | −1,4 | −6,9 | −8,6 | −10,4 | −11,6 | −9,0 | −11,1 | −11,3 | −8,7 | −4,9 | −0,1 | −9,4 |
| միջին ջերմաստիճանը (°C) | −1,8 | −5,3 | −10,1 | −13,7 | −15,4 | −15,3 | −16,5 | −16,9 | −16,5 | −13,5 | −7,2 | −2,6 | −11,2 |
| միջին նվազագույնը (°C) | −7,2 | −8,1 | −13,2 | −17,8 | −21,1 | −20,6 | −22,2 | −24,8 | −22,1 | −17,2 | −10,5 | −4,9 | −12,8 |
| բացարձակ նվազագույնը (°C) | −13 | −18 | −28 | −26 | −27 | −32 | −38 | −40 | −35 | −32 | −20 | −11 | −40 |
| տեղումների քանակը (մմ) | 15 | 17 | 30 | 30 | 100 | 60 | 100 | 70 | 100 | 40 | 10 | 20 | 620 |

Հիշողություն
------------

Անտարկտիկական հետազոտական կայանի անունով անվանել են.

* Միրնի ավանը՝ միկրոշրջան Լիպեցկի Խորհրդային օկրուգում։

Տես նաև
-------

* Վոստոկ (անտարկտիկական գիտակայան)
* Պրոգրես (անտարկտիկական գիտակայան)

Պատկերասրահ
-----------

* 1956-ին ԽՍՀՄ փոստային նամականիշ`նվիրված Խորհրդային Անտարկտիկայի արշավախմբին,«Միրնի» կայան1956-ին ԽՍՀՄ փոստային նամականիշ`նվիրված Խորհրդային Անտարկտիկայի արշավախմբին,«Միրնի» կայան
* Միրնի կայանը 2007թՄիրնի կայանը 2007թ
* «Միրնի» կայանը բացվել է 1956 թվականին: Ռուսական փոստային նամականիշ«Միրնի» կայանը բացվել է 1956 թվականին: Ռուսական փոստային նամականիշ
* Ամենագնաց 1967թ.Ամենագնաց 1967թ.

Գրականություն
-------------

* *Саватюгин Л. М. М. А. Преображенская* 3.3 Станция Мирный // Российские исследования в Антарктике. — СПб.: Гидрометеоиздат, 1999. — Т. 1 : (Первая—Двадцатая советская антарктическая экспедиция). — С. 23—32. — ISBN 5-286-01265-5
* *Санин Владимир Маркович* Новичок в Антарктиде. — Молодая гвардия, 1973.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  COMNAP Antarctic Facilities List — 2017.
2. 1 2 3  Михаил Орлов (2011 թ․ դեկտեմբերի 7). ««Работа в Антарктиде по-прежнему сопряжена с опасностью»». Газета.Ru. Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ հունվարի 8-ին. Վերցված է 2015 թ․ հունվարի 3-ին.
3. 1 2  ««Мирный»». Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ հոկտեմբերի 28-ին. Վերցված է 2021 թ․ փետրվարի 4-ին.
4. ↑  [gufo.me/content\_geogenc/korolevy-mjeri-zemlja-44711.html Королевы Мэри Земля]
5. ↑  Հ. Ղ. Գրգեարյան, Ն. Մ. Հարությունյան, *Աշխարհագրական անունների բառարան*, «Լույս», Երևան, 1987։ ISBN 5-545-00020-1
6. ↑  Вячеслав Венедиктов (2006-02). «Южный форпост геополитики». Вокруг света, №2 (2785). Վերցված է 2015 թ․ հունվարի 3-ին.
7. ↑  Мирный // Словарь современных географических названий / Рус. геогр. о-во. Моск. центр; Под общ. ред. акад. В.М. Котлякова. — Екатеринбург: У-Фактория, 2006.
8. 1 2  Саватюгин, Преображенская, 1999

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 606)։*  |

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Ռուսական կայանները Անտարկտիդայի քարտեզում». Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հոկտեմբերի 25-ին.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Միրնի (անտարկտիկական գիտակայան)» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական |

 |