**Օրե լեռներ** (գերմ.՝ Erzgebirge, Չեխական Հանրապետությունում՝ Կրուշե–Գորի չեխ․՝ Krušné hory), լեռնաշղթա Կենտրոնական Եվրոպայում, որը ձևավորում է բնական սահման Սաքսոնիայի (Գերմանիայի մարզ) և Բոհեմիայի միջև։ Լեռնաշղթայի հյուսիսային մասով անցնում է Չեխիայի և Գերմանիայի պետական սահմանները։ Ամենաբարձր լեռներն են՝ Ֆիխտելբերգը (1215 մ) և Կլինովեցը (1244 մ)։

Պատմություն
-----------

Օրե լեռներից հանքաքարի արդյունահանումը սկսվել է հին ժամանակներում, ինչը վկայում են շահագործման հետքերը և այդ շրջանում խարամային անագի հողաշերտերը, երկաթի հանքաքարի հանքավայրերը՝ Ֆորտլանդում,Թյուրինգիայում և Սաքսոնիայում։

1168 թվականին Ֆրայներգ լեռի հանքավայրերից արդյունահանել են անագ և արծաթ։ Անագի հանքավայրի առաջին շահագործումը տեղի է ունեցել 1440 թվականին։ 15-րդ դարից ի վեր մշակվել են հանքերակային անագ և Ֆրեյբերգ հանքավայրում բազմաթիվ կապար-արծաթե միջուկներ։

Առավելագույն արդյունահանումը վերաբերում է 1450-1550 թվականներին, երբ շահագործման են ենթարկել՝ անագի Ալտենբերգ հանքավայրը, արծաթի՝ Մարիենբերգ, Շնայբենբերգ, Օբերվիզենտալ, Յահիմովը հանքավայրերը։ Երեսնամյա պատերազմից (1618-48) հետո տեղի ունեցավ արդյունահանության անկում։

18–րդ դարում աստիճանաբար Ֆրայբերգ լեռան շրջանում արդյունահանությունը ընդլայնվում է, որտեղ 1765 թվականին հիմնադրվում է լեռնային ակադեմիա։ Երկաթի հանքաքարեր են արդյունահանվել Օրե լեռների արևմտյան շրջաններում, իսկ կասիտերիտի և վոլֆրամիտի հանքաքարեր՝ արևելյան շրջանում։ Բացի այդ, տարբեր ժամանակներում արդյունահանվել են բիսմութ, կոբալտ, նիկել, արծաթ՝ Շնեեբերգ, Գրոբ, Օլով, Պրշիսեչնիցե և այլն շրջաններից։

1945 թվականից հետո ուրան հանքարդյունահանվեց (Վիսմուտ ընկերություն)։ Ֆրայբերգի հանքավայրի կապար-արծաթե հանքատեսակի արդյունահանումը դադարեցվել է 1960-ական թվականներին։

Օրե լեռները հայտնի են ժողովրդական արվեստով, հատկապես փայտի վրա փորագրմամբ և խաղալիքների արտադրությամբ (ընկույզ ջարդելու ունելիք), և ավանդական Սուրբ Ծննդյան զարդերով՝ Սուրբ Ծննդյան բուրգեր, սուրբծննդյան տիկնիկարկղ, հրեշտակներ և այլն։

Համայնապատկեր
-------------

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Ralph J. Nikischer T. Mineralogy H. I. o.* Mindat.org: The Mineral and Locality Database — [Keswick, VA], Coulsdon, Surrey: 2000.
2. ↑  Also called sometimes the Ore Mountains range, Erz Mountains /ˈɛrts, ˈɜːrts/ or the Krušné Mountains /ˈkrʊʃni, ˈkrʊʃneɪ/ after the German and Czech names respectively.

Արտաքին հղումներ
----------------

* *Ore Mountains* article at www.britannica.com
* UNESCO World Heritage Project "Montanregion Erzgebirge" Archived 2008-10-10 at the Wayback Machine.
* *Ore mountains* tourist website for the Czech Ore Mountains
* Animation of geological formation of the Ore Mountains Archived 2007-09-29 at the Wayback Machine.
* 
* Peakware.com Archived 2012-10-12 at the Wayback Machine.
* Эдвард Эрлих "Минеральные месторождения в истории человечества" Archived 2008-10-13 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա (օնլայն) · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Մեծ ռուսական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4015476-2 · LCCN: sh85044762 · NKC: ge134291 · VIAF: 135359320 · WorldCat VIAF: 135359320 |

 |