recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սերաֆիմովիչի փողոց (այլ կիրառումներ)

**Սերաֆիմովիչի փողոց** (ռուս.՝ Улица Серафимовича), փողոց Ռուսաստանի Դաշնության Դոնի Ռոստով քաղաքի Կիրովյան և Լենինյան շրջաններում։ Քաղաքի հիմնական փողոցներից մեկն է։ Անվանվել է ռուս խորհրդային գրող Ալեքսանդր Սերաֆիմովիչի (1863-1949) պատվին։ Սկիզբ է առնում Դոլոմանովսկի նրբանցքից և ավարտվում Վորոշիլովի պողոտայի հետ հատումով։ Երկարությունը 1400 մետր է։

Պատմություն
-----------

Քաղաքի կենտրոնական և հիմնական փողոցներից մեկն է։ Նախկինում կոչվել է Կազանսկայա փողոց։ Առաջին անգամ հիշատակվում է 1784 թվականի դեկտեմբերի 28-ին Դմիտրի Դոնսկոյի ամրոցի պահոցներում։ 1840-1850 թվականների դրությամբ քաղաքում եղել է 14 փողոց՝ 6 երկայնական և 8 հատող, որոնցից մեկը եղել է Կազանսկայան։

Նկարագրություն
--------------

Դոնի Ռոստով քաղաքի Սերաֆիմովիչի փողոցը սկսվում է Դոլոմանովսկի նրբանցքից, հատում Բրատսկի, Խալտուրինի, Օստրովսկու նրբանցքները, Բուդյոննու պողոտան, Սոբորնի, Սեմաշկոյի, Գազետնի նրբանցքները և ավարտվում Վորոշիլովի պողոտայի հետ հատումով։ Երկարությունը 1400 մետր է։ Փողոցում կա համարակալված 80 շինություն։

Սերաֆիմովիչի փողոցի փոստային դասիչներն են՝ 344000, 344002 և 344082։

Փողոցն անվանվել է ռուս խորհրդային գրող Ալեքսանդր Սերաֆիմովիչ Սերաֆիմովիչի (1863-1949) պատվին։ Սերաֆիմովիչի իսկական ազգանունը Պոպով էր։ Որպես «Պրավդա» թերթի զինթղթակից նա եղել է 1918-1920 թվականների Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի ռազմաճակատներում։ Նրա «Երկաթե հեղեղ» (1924 թվական, հայերեն հրատարակվել է 1927 թվականին) վեպը խորհրդային գրականության դասական ստեղծագործություններից է, որի հիմքում Թամանյան բանակի հերոսական արշավանքն է (1918 թվական)։ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին կրկին եղել է ռազմաճակատում, զբաղվել հրապարակախոսությամբ։ ԽՍՀՄ պետական (Ստալինյան) մրցանակի դափնեկիր է (1943 թվական)։

Պատկերասրահ
-----------

* Վելիկանովայի առանձնատուն, թիվ 15Վելիկանովայի առանձնատուն, թիվ 15
* Բարանովայի բնակելի տուն, թիվ 19Բարանովայի բնակելի տուն, թիվ 19
* Պարշինայի բնակելի տուն, թիվ 23Պարշինայի բնակելի տուն, թիվ 23
* Էվերիուսի եկամտաբեր տուն, թիվ 53Էվերիուսի եկամտաբեր տուն, թիվ 53
* Հեռագրատան շենք, թիվ 62Հեռագրատան շենք, թիվ 62
* Չիլիկինի բնակելի տուն, թիվ 80Չիլիկինի բնակելի տուն, թիվ 80
* Կասյանենկոյի բնակելի տուն, թիվ 82Կասյանենկոյի բնակելի տուն, թիվ 82
* Ռինձյունի եկամտաբեր տուն, թիվ 89Ռինձյունի եկամտաբեր տուն, թիվ 89
* Տրեստերի առանձնատուն, թիվ 95Տրեստերի առանձնատուն, թիվ 95

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Улица Серафимовича (Ростов-на-Дону)
2. 1 2  Старая часть Ростова
3. ↑  "Հայկական Սովետական Հանրագիտարան, հ. 10, էջ 330".
4. ↑  "Сайт города Серафимович и о писателе А. С. Серафимовиче". Արխիվացված է the original 2012 թ․ հոկտեմբերի 20-ին. Retrieved 2019 թ․ սեպտեմբերի 20. `{{cite web}}`: Cite has empty unknown parameter: `|dead-url=` (help)

Աղբյուրներ
----------

* Улица Серафимовича в Ростове-на-Дону
* Подробная карта Улица Серафимовича, город Ростов-на-Дону со спутника с номерами домов, индекс и маршруты, Яндекс, Гугл карты
* Волошинова Л. Ф. Проект зон охраны. Т. 2, кн. 5: Аннотация исторической застройки по ул. Серафимовича: арх. № 609. Ростов-на-Дону, 1993.

Արտաքին հղումներ
----------------

* г. Ростов-на-Дону, улица Серафимовича Archived 2019-09-20 at the Wayback Machine.
**Լ. Ի. Գելտիշչևայի առանձնատուն** (ռուս.՝ Особняк Л. И. Гельтищевой), շենք Մոսկվայի կենտրոնում (Սրեդնի Օվչիննիկովսկի նրբանցք, տուն 8, շինություն 1)։ Կառուցվել է 1904 թվականին ճարտարապետ Ֆ. Ֆ. Վոսկրեսենսկու կողմից մոդեռն ոճով։ Լ. Ի. Գելտիշչևայի առանձնատունն ունի մշակութային ժառանգության դաշնային նշանակության օբյեկտի կարգավիճակ։

Պատմություն
-----------

1834 թվականին «վաճառականի որդի» Ստեբնևը Սրեդնի Օվչիննիկովսկի նրբանցքում կառուցեց երկհարկանի քարե տուն։ XX դարի սկզբին այդ տունը պատկանել է Լ. Ի. Գելտիշչևային։ Նրա պատվերով ճարտարապետ Ֆ. Ֆ. Վոսկրեսենսկին էապես վերակառուցել է առանձնատունը։ Ստեբնևի նախկին տունը դարձել է նրա միջին մասը, կողքերից ավելացվել են կցակառույցներ։

Ճարտարապետություն
-----------------

Լ. Ի. Գելտիշչևայի առանձնատունը մոսկովյան մոդեռնի վառ նմուշներից մեկն է։ Ձևավորման մեջ լայնորեն օգտագործված են բուսական մոտիվներ։ Ոչ մեծ շինության ճակատը ծածկված է փիրուզագույն ջնարակված սալիկներով։ Պատուհանների եզրակալման մեջ օգտագործված են բազմաթիվ ծեփածո դեկորատիվ մանրամասներ (կռատուկի ծաղիկներ և տերևներ)։ Շքամուտքի որմնախորշը ձևավորված է տոսկանական օրդերի սյուներով։ Տանիքին անսովոր ձևավորմամբ լսողական պատուհաններ են։ Ատտիկոսին տեղադրված են գնդերով մի քանի կարճասյուներ, ինչպես նաև տակդիրով դեկորատիվ ջահ։

Գլխավոր ճակատի կենտրոնում երկմասանի «իտալական» պատուհան է, որը բաղկացած է երկու կիսաշրջանաձև պատուհանիկներից, որոնք միավորված են կամարաձև խորշով։ Այս պատուհանի վերևում խճանկարային մեծանկար է, որտեղ ոսկեգույն ֆոնի վրա պատկերված են խոլորձներ։ Ճակատին նկատելի է նաև առանձնատան սեփականատեր Լ. Ի. Գելտիշչևայի միացագիրը։ Կիսանկուղային հարկի պատուհանները փակված են հիրիկի ծաղիկներով կռածո երկաթե վանդակաճաղերով։ Շենքի ինտերիերը պահպանվել է գրեթե անփոփոխ տեսքով, այն ձևավորված է խեցեղենի, մետաղական և ծեփածո տարրերի օգտագործմամբ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Постановление Совета Министров РСФСР № 624 от 04.12.1974
2. ↑  "Жилой дом, конец XIX — начало ХХ вв". Արխիվացված է the original 2018 թ․ մայիսի 11-ին. Retrieved 2018 թ․ մայիսի 16. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. 1 2  *Романюк С. К.* Переулки старой Москвы. — М.: ЗАО Издательство Центрполиграф, 2013. — С. 760—761. — ISBN 978-5-227-04274-3
4. 1 2 3  Москва: Архитектурный путеводитель / И. Л. Бусева-Давыдова, М. В. Нащокина, М. И. Астафьева-Длугач. — М.: Стройиздат, 1997. — С. 239. — 512 с. — ISBN 5-274-01624-3
**«Սեզոնաբանվորը» քանդակ** (ռուս.՝ Скульптура «Сезонник»), քանդակ Մոսկվայում։ Հեղինակն է քանդակագործ Իվան Շադրը (1928-1929, մարմար)։ Նվիրված է սեզոնային բանվորներին, որոնք ձմռանը գալիս են քաղաք գումար վաստակելու։ Տեղադրվել է 1930 թվականին, Լերմոնտովի հրապարակի պուրակում։ Ունի մշակութային ժառանգության դաշնային նշանակության օբյեկտի կարգավիճակ։

Նկարագրություն
--------------

Քանդակը պատկերում է խոր մտածմունքի մեջ նստած ծեր բանվորի։ Նրա հագին բանվորական գոգնոց է և ծանր կոշիկներ, շապկի թևքերը քշտած են մինչև արմունկենրը։ Քանդակագործը պատկերել է ոչ թե պարզապես մշակի, այլ հոգեպես օժտված մարդու, փիլիսոփայի։ Սա նոր խորհրդային ժամանակների բանվոր է` ուժեղ, կամային։ Արվեստաբան Ալեքսեյ Զոտովը գրել է. «*Որքան ներքին արժանապատվություն և վստահություն է արտահայտված այս մշակի մեջ, որը գիտակցում է իր աշխատանքի բարձր հանրային նշանակությունը*»։

Այս քանդակին Իվան Շադրը հաղորդել է իր հոր` տաղանդավոր ատաղձագործի հատկանիշները։ Կա նաև առասպել, համաձայն որի` նախատիպը եղել է իսկական բանվոր, որը ձմռանը որդու հետ Մոսկվա էր ժամանել գումար վաստակելու։ Որդին անսպասելիորեն մահացել է, և բանվորի վշտացած վիճակն անդրադարձել է քանդակի վրա։

Պատմություն
-----------

Հուշարձանի տեղադրման վայրն ընտրվել է ոչ պատահականորեն։ 1920-ական թվականների վերջին Լերմոնտովի հրապարակում գործել է աշխատանքի բորսա, որտեղ գործ էին փնտրում այլոց թվում նաև սեզոնաբանվորները։

1948 թվականին «Սեզոնաբանվորը» քանդակ ձուլվել է բրոնզից Տրետյակովյան պատկերասրահի համար։ 1976 թվականին քանդակագործի հայրենիքում` Շադրինսկ քաղաքում, Շադրի հրապարակում, տեղադրվել է ճարտարապետական-քանդակագործական հորինվածք (քանդակագործ` Յ. Լ. Չեռնով, ճարտարապետ` Գ. Գ. Իսակովիչ). կենտրոնում Ի. Դ. Շադրի կիսանդրին է, իսկ երկու կողմերում Միտիշչիի գեղարվեստական ձուլման գործարանում ձուլված Շադրի բրոնզե քանդակները` «Սալաքարը պրոլետարիատի զենքն է» (ձախից) և «Սեզոնաբանվորը» (աջից)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Золотоносов М. Н.* Глиптократос. Исследование немого дискурса. Инапресс, 1999
2. ↑  Вестник Мэра и Правительства Москвы № 65 ноябрь 2011 (2189)(չաշխատող հղում)
3. 1 2  *Колпинский Ю. Д.* Иван Дмитриевич Шадр: 1887—1941 Искусство, 1954
4. ↑  История советского искусства // Искусство, 1965
5. ↑  *Соболевский Н. Д.* Скульптурные памятники и монументы в Москве. — М.: Московский рабочий, 1947. — С. 60.
6. 1 2  "*Митрофанов Алексей*. Сезонник // Газета «Первое сентября» № 62/2003". Արխիվացված է the original 2018 թ․ մայիսի 24-ին. Retrieved 2018 թ․ մայիսի 24. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
7. ↑  Государственная Третьяковская галерея: Скульптура первой половины XX века. 2002
8. ↑  Памятник скульптору И. Д. Иванову-Шадру. // Официальный сайт органов местного самоуправления муниципального образования — город Шадринск Курганской области.
Ժայռի տեսքը
**Սատանի քաղաք** (Սերբական կիրիլիցա`Ђавоља варош, անգլ.՝ Devil's Town, լատին․՝ Đavolja varoš ), յուրօրինակ ժայռերի փունջ, գտնվում է հարավային Սերբիայում, Րադան լեռան մոտ, Կուրշումլիա քաղաքի հարևանությամբ։ Նրա առավելություններն են՝ 202 էկզոտիկ գոյացած շերտերը, որոնք նկարագրվում են երկրի բուրգեր կամ «աշտարակներ»։ Բարձրությունը՝ 2-15 մ. լայնությունը՝ 4-6 մ.: Այդ շերտերը ստեղծված են հողի ուժգին էրոզիայից, որը ուներ ինտենսիվ հրաբխային ակտիվություն միլիոնավոր տարիներ առաջ։ Աշտարակների մի մասը ունի «խոյակներ» կամ «գլուխ», որոնք հետագայում նրանց կպաշտպանեն էրոզիայից։

1959 թվականից այն համարվում է արգելոցային տարածք և պաշտպանվում է պետության կողմից, 1995 թվականին Սերբիայի կառավարության որոշմամբ հայտարարվեց, որ դա ենթակա է առաջին աստիճանի պաշտպանության։ Բնական աղբյուրները գտնվում են շերտերի տակ և ունեն բարձր հանքային կոնցենտրացիա։

Այնտեղ կան երկու աղբյուրներ՝ Đavolja voda (Սատանի ջուր), որը պարունակում է թթվային մաս(pH 1.5) և բարձր հանքային կոնցենտրացիա, երկրորդը՝ Crveno vrelo(Լավ կարմիր)։

Ժայռը նոմինացվել է աշխարհի յոթ նոր հրաշալիքներից մեկը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Đavolja varoš Archived 2013-05-08 at the Wayback Machine. National Tourist Organization of Serbia (English)
2. ↑  The Djavolja Varos (Devil's Town) Natural Landmark, UNESCO World Heritage
3. 1 2  About Devil's Town, Official website
4. ↑  "New7Wonders: Đavolja Varoš, Rock Formation". Արխիվացված է the original 2009 թ․ հուլիսի 15-ին. Retrieved 2016 թ․ մարտի 22.

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Սատանի քաղաք»-ի մասին About Devil՝S Town
* «Սատանի քաղաք»-ի ձայնը Archived 2013-11-05 at the Wayback Machine.
* Պաշտոնական վիրտուալ տուր «Սատանի քաղաք»-ում
* Տեսանյութ «Սատանի քաղաք»-ի մասին
* BeWelcome - ուսումնասիրել «Սատանի քաղաք»-ը և հյուրնկալվել

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Սերբիայում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկ |
| --- |
|  |
|  | 
* **Գամզիգրադ**
* **հին քաղաք Ստարի Ռաս** և **Սոպոչանի**
* **Ստուդենիցա**
* **Կոսովոյի միջնադարյան հուշարձաններ**
	+ Վիսոկի Դեչանի
	+ Պեչի պատրիարքարան
	+ Լևիշկայի Աստվածածնի եկեղեցի
	+ Գրաչանիցա
* **Ստեչկի** (Բոսնիա և Հերցեգովինա, Խորվաթիա և Մոնտենեգրո)

 |  |

 |
**Սատանայի աթոռ** (ռուս.՝ Чёртов стул), ժայռոտ բնասահման, բնության երկրաբանական հուշարձան, որը տեղակայված է Բոլշայա Վարա լեռան՝ նախկին հրաբխի հարավարևելյան լանջին։ Գտնվում է Ռուսաստանի Կարելիայի Հանրապետության Պետրոզավոդսկ քաղաքի սահմանագծում, Սոլոմեննոյե շրջանում, Օնեգա լճի Պետրոզավոդսկի ծովախորշի հյուսիսարևելյան ափին։ Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության տեղական նշանակության օբյեկտ է (գրանցման թիվ՝ 101430128250005)։

Նկարագրություն
--------------

Ենթադրվում է, որ Բոլշայա Վարան հրաբուխ է, որը գործել է ավելի քան 2 միլիարդ տարի առաջ։ Հրաբխի հետևանքով ստորոտին ձևավորվել են ուշագրավ ձևի ժայռեր։ Բոլշայա Վարա լեռան հիմնական տեսարժանիքը Սատանայի աթոռն է։ Այս անունը գալիս է այն փաստից, որ ժայռերը նմանվում են հսկա աթոռի կամ գահի։

Համաձայն առասպելի՝ Օնեգա լճի ափին ապրում էր մի պապիկ, որն ուներ Պայ անունով թոռնուհի։ Նրանք ապրում էին Պետուշինայա լեռան վրա։ Մի օր թոռնուհուն կախարդում է ծեր կախարդուհին՝ կնության տալով սատանային, որն ապրում էր դիմացի ափին։ Բայց սատանան ուներ մի առանձնահատկություն. նա սիրում էր ժամերով նստել աթոռին և նայել լճին։ Այսպես սատանան նստած էր աթոռին, իսկ հարսը, որպեսզի չփախչի, ուղարկվել էր կղզի, որի անունը մինչ օրս Պայ կղզի է։

Սատանայի աթոռը քարե զանգված է, որը հիշեցնում է «աթոռ»՝ բացատ «նստատեղով» և ծովի մակարդակից 122 մետր բարձրությամբ ուղղաբերձ ժայռ «թիկնակով»։ Զանգվածի ժայռային ելուստները ստորին պրոտերոզոյի (սույսարյան ժամանակաշրջան) խոշոր հրաբխային կառուցվածքի բեկորներ են։ Ժայռերը ժայթքման արգասիք են. բավական լավ պահպանված կառույցվածքով և հյուսվածքներով գնդային լավաներ, ավելի վեր՝ հրաբխային տուֆեր, վերին մասում՝ վարիոլիթային կառոյցվածքով լավային հոսքեր։

Սատանայի աթոռը քաղաքի բնակիչների և զբոսաշրջիկների հանգստի ավանդական վայր է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Республика Карелия, г. Петрозаводск, местечко "Чертов стул"". Retrieved 2018 Դեկտեմբեր 18.
2. 1 2  "Гора Большая Вара («Чертов стул»)". Արխիվացված է the original 2018 թ․ նոյեմբերի 3-ին. Retrieved 2018 Դեկտեմբեր 18.

Գրականություն
-------------

* *Хохлова Т. Ю. Антипин В. К. Токарев П. Н.* Особо охраняемые природные территории Карелии. (2-е изд. дополненное). — Петрозаводск: изд-во КарНЦ РАН, 2000. — 312 с. ил.
* Карелия: энциклопедия: в 3 т. / гл. ред. А. Ф. Титов. Т. 3: Р — Я. — Петрозаводск: ИД «ПетроПресс», 2011. — С. 197—384 с.: ил. карт. ISBN 978-5-8430-0127-8 (т. 3)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Геологические памятники природы Archived 2017-01-18 at the Wayback Machine.
* Урочище «Чёртов стул» Archived 2018-12-20 at the Wayback Machine.
* Чёртов стул
**Կերամիկայի արվեստը Ադրբեջանում** (ադրբ.՝ Azərbaycanda bədii keramika sənəti) հայտնի է դեռևս վաղնջական ժամանակներից։ Քանի որ մերօրյա Ադրբեջանի տարածքում առկա են կերամիկայի համար անհրաժեշտ բոլոր նյութերը, ապա դա հնարավորություն է ընձեռում լայնորեն ուսումնասիրել կերամիկական տեխնիկան իր բոլոր տեսակներով։

Պատմություն
-----------

Մերօրյա Ադրբեջանի տարածքում կերամիկայի նախնական արտադրությունը մարդկային հասարակությունը յուրացրել է իր զարգացման որոշակի փուլում։ Սկզբնական շրջանում առավելապես արտադրվել է ամանեղեն։ Այնուհետև կերամիկայի արվեստը ծառայել է նաև որպես նշանների, զարդանախշերի, դաջվածքների, գեղագրերի և սեպագրերի սևեռման միջոց։

Կերամիկայի արվեստ պատմության մեջ նշանակալից են հին սևապատկեր և կարմրապատկեր սկահակները։ Ադրբեջանի տարածքում հայտնաբերված ամենահին կերամիկական իրերը վերագրվում են Նեոլիթի սկիզբին։ Մ.թ.ա. IV հազարամյակի սկիզբը հատկանշվում է իբրև «խեցեգործական նեոլիթի» նոր դարաշրջան, երբ հայտնի էր արդեն թրծումը և ամանների կոպիտ զարդանախշումը։

X-XIII դդ. է վերագրվում շողյունապատ, ինչպես նաև գունավոր, թափանցիկ, ջնարակապատ բարձրորակ հախճապակու արտադրությունը։ Սկսած XIII դարից, թաթար-մոնղոլական, այնուհետև սելջուկյան արշավանքների հետևանքով, Ադրբեջանի տնտեսական անկմանը զուգընթաց գրեթե դադարում է կերամիկայի հետագա զարգացումը, սկսում է գերակշռել չոր, ընդհանուր նախշը։

19-րդ դարում և սկզբին 20-րդ դարի սկզբին կերամիկական իրերը արդեն զարդարել են Բաքվի միլիոնատերերի առանձնատները։

Շաքիյում կերամիկայի և կիրառական արվեստի կենտրոն
-----------------------------------------------

Շաքիի կերամիկայի և կիրառական արվեստի կենտրոն հիմնադրվել է 2018 թվականին։ ABAD հասարակական կազմակերպության Շեկիի կերամիկայի և կիրառական արվեստի կենտրոնի շենքը կառուցվել է 19-րդ դարի վերջում և օգտագործվել որպես զորանոց։ 1918 թվականին շինությունը, որը գտնվում է վատ վիճակում և արտակարգ իրավիճակներում, վերակառուցվել է և կենտրոնը համալրվել է ժամանակակից սարքավորումներով։

Գրականություն
-------------

* Наджафова Н. Художественная керамика. Б. Изд-во «Язычы», 1983.
* Azərbaycan İncəsənəti. Bakı.1992.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "intangible.az". Արխիվացված է the original 2019 թ․ հուլիսի 29-ին. Retrieved 2019 թ․ հուլիսի 29.
2. ↑  "XII-XIII əsrin əvvəlinə aid keramika nümunələri". Արխիվացված է the original 2021 թ․ սեպտեմբերի 27-ին. Retrieved 2019 թ․ հուլիսի 29.
3. ↑  Գեղարվեստական կերամիկայի արվեստը Ադրբեջանում
**Սամսա** (տաջ.՝ самбуса, ղազ.՝ самса, ղրղզ.՝ самса, ույգ.՝ سامسا, ուզբ.՝ somsa), կծու մսային ուտելիք, որը տարածված է Կենտրոնական Ասիայի խոհանոցներում։

Տաջիկստանում, Ուզբեկստանում, Ղազախստանում, Ղրղզստանում և Սինծիանում սամսան գրեթե միշտ թխում են և երբեք չեն տապակում։ 
Ավանդական սամսան թխվում է թոնրում, որը հատուկ կավե ջեռոց է։ Խմորը կարող է լինել հասարակ հացի խմոր։ Ամենատարածված միջուկը գառան ծեծած մսի և սոխի խառնուրդն է, բայց հավի միսը, տավարի ծեծած միսը և պանրի տարբեր տեսակները ևս տարածված են փողոցում վաճառող սամսաների մեջ։ Այլ միջուկով, օրինակ, կարտոֆիլով և դդումով սամսաներ ևս հանդիպում են։ Կենտրոնական Ասիայում պատրաստվող սամսան նման է քաղցր փոքրիկ բլիթի` տավարի կամ գառան մսով և բանջարեղենով։

Կենտրոնական Ասիայում սամսան փողոցներում վաճառում են որպես տաք նախաճաշ։ Ուտելիքը վաճառվում է այնպիսի կրպակներում, որտեղ միայն սամսա է պատրաստվում, ինչպես նաև` որպես երկընտրանք այնպիսի կրպակներում, որտեղ վաճառվում է նաև այլ արագ սնունդ։ Շատ մթերային խանութներ գնում են սամսան մատակարարներից և վերավաճառում են այն։

Պատկերասրահ
-----------

* Սամարղանդյան սամսաՍամարղանդյան սամսա
* Իսիկ Կումյան սամսա` նախքան ջեռոցի մեջ դնելըԻսիկ Կումյան սամսա` նախքան ջեռոցի մեջ դնելը
* Օշական սամսա` պատրաստված թոնիրումՕշական սամսա` պատրաստված թոնիրում
* Օշական սամսա` աղի խմորով և միջուկովՕշական սամսա` աղի խմորով և միջուկով
* Ուզբեկական պարմուդաՈւզբեկական պարմուդա
* Սամսաներ ույղուրական ոճով*Սամսաներ* ույղուրական ոճով

Տես նաև
-------

* Չեբուրեկ
* Էչպոչմակ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Albala, Ken, ed. (2011). *Food Cultures of the World Encyclopedia*. Vol. 1. Santa Barbara, CA: Greenwood. p. 51. ISBN 978-0-313-37626-9. Retrieved 2018 թ․ հունվարի 17.
2. ↑  "Samsa: Baked Meat Buns". *silkroadchef.com*. 2015 թ․ ապրիլի 6. Արխիվացված է the original 2019 թ․ օգոստոսի 19-ին. Retrieved 2019 թ․ հոկտեմբերի 16.
**«Գայլն ու յոթ ուլիկները»,** խորհրդային գունավոր տիկնիկային մուլտֆիլմ՝ հիմնված համանուն ռուսական ժողովրդական հեքիաթի վրա։ Նկարահանվել է 1938 թվականին «Մոսֆիլմ» ստուդիայում՝ ռեժիսոր Սառա Մոկիլի կողմից։ Խորհրդային կինոյի առաջին գործերից մեկն է, որը ստեղծվել է Պավել Միխայլովիչ Մերշինի քրոմապատ ժելատինի մեթոդով։ Թողարկվել է 1938 թվականի հունիսին։

Ֆիլմի գունավոր տարբերակը վերականգնվել է 2011 թվականին Ռուսաստանի պետական կինոֆոնդի հավաքածուի բնօրինակ գունավոր նեգատիվներից։ Վերականգնման վրա աշխատել են Նիկոլայ Մայորովն ու Վլադիմիր Կոտովսկին։

Վերականգնված գունավոր տարբերակի պրեմիերան կայացել է 2012 թվականի փետրվարի 1-ին՝ «Սպիտակ սյուներ 2012» փառատոնում։

Սյուժե
------

Ֆիլմը հիմնված է ռուսական ժողովրդական հեքիաթի վրա։

Բլրի վրա գտնվող տնակում ապրում էին այծն ու յոթ ուլիկները։ Մի օր Այծը դուրս եկավ տնտեսական գործերով և խստորեն հանձնարարեց ուլիկներին՝ Գայլին տուն չթողնել։ Բայց Գորշ Գայլը դարբնի մոտ ձայնը մշակեց, բարակացրեց, փոխեց մորթու գույնը և կարողացավ ուլիկների տուն սողոսկել։ Միանգամից կուլ տվեց վեց ուլիկներին։ Փրկվել էր միայն ամենափոքր ուլիկը։ Հենց նա էլ մոր վերադարձից հետո պատմեց սարսափելի դժբախտության մասին։ Այծը շտապեց Գայլի հետևից և գտավ նրան ախորժելի ճաշից հետո փորը կուշտ քնած։ Անվախ Այծը պատռեց Գայլի փորը և փրկեց ուլիկներին։ Հետո Այծը քարերով լցրեց Գայլի փորը և կարեց այն։ Գայլը արթնացավ և գնաց գետը, որպեսզի ջուր խմի։ Նա կռացավ, և քարերը նրան ցած քաշեցին։ Գայլն ընկավ ջուրն ու խորտակվեց։

Նկարահանող խումբ
----------------

* Սցենարի հեղինակ, ռեժիսոր — Սառա Մոկիլ
* Բեմադրող նկարիչ — Վալենտին Կադոչնիկով
* Օպերատորներ — Մ․ Բերկովիչ, Լեոնիդ Կնյաժինսկի
* Կոմպոզիտոր — Վասիլի Շիրինսկի
* Հնչյունային օպերատորներ (հնչյունային ռեժիսորներ) — Վ. Լադիգինա, Ա. Գորնշտեյն
* Նկարիչ ձևավորողներ — Ռոման Գուրով, Ն. Գեխտման, Է. Լոշկարևա, Վ. Չեռնիկովա, Ա. Շելապուտինա, Է. Շերկովա
* Տիկնիկավարներ — Ա․ Վեսելովա, Մարիա Բենդերսկայա (Վինոգրադովա), Կ․ Զալլե

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "«Волк и семеро козлят» (1938) | Первые в кино" (in ռուսերեն). Արխիվացված from the original on 2022 թ․ մայիսի 5. Retrieved 2022 թ․ մայիսի 5.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Գայլն ու յոթ ուլիկները, 1938 թ. ՅուԹյուբում
**Սեդեֆ Չաքմաք** (թուրքերեն՝ Sedef Çakmak, հունիսի 9, 1982(1982-06-09)), թուրք քաղաքական գործիչ, ԼԳԲՏ իրավունքների համար պայքարող ակտիվիստ։ Առաջին բացահայտ հոմոսեքսուալ անձնավորությունն է, որը Թուրքիայում ընտրվել է որպես պաշտոնյա։

Գործունեություն
---------------

Սեդեֆ Չաքմաքը մեծացել է Անկարայում։ Սոցիոլոգիայի բակալավրի աստիճան է ստացել Գալաթասարայի համալսարանից։

2000 թվականից ի վեր ակտիվ գործունեություն է ծավալում թուրքական ԼԳԲՏ շարժման մեջ։ 2004 թվականին դիմել է թուրքական ԼԳԲՏ «Լամբդա Ստամբուլ» կազմակերպությանը համալսարանի թերթում Թուրքիայի ԼԳԲՏ խնդիրների վերաբերյալ գրելու համար և, այլ ԼԳԲՏ-ի անձանց հետ շփվելով, իր համար բացահայտել է լեսբուհի լինելու ինքնությունը։ Այնուհետև ակտիվ գործունեություն է ծավալել Լամբդա Ստամբուլում, եղել Միջազգային հարաբերությունների հանձնաժողովի և Ակադեմիական հետազոտական հանձնաժողովի անդամ։ 2011-2013 թվականներին համահիմնադրել և ղեկավարել է *SPoD LGBTI* կազմակերպությունը։

2014 թվականին Բեշիքթաշ շրջանի քաղաքային խորհրդի տեղական ընտրությունների ժամանակ առաջադրվել է Թուրքիայի ժողովրդահանրապետական կուսակցությունից՝ չբացահայտելով իր սեռական կողմնորոշումը և ընտրվել է։ Մանդատը ստացել է 2015 թվականի մարտի 2-ին։ Նախքան պաշտոնը ստանձնելը եղել է Բեշիկթաշի քաղաքապետի ԼԳԲՏ-ի հարցերով խորհրդական։

2017 թվականի հոկտեմբերին դարձել է Եվրոպական սոցիալիստների կուսակցության շրջանակներում ԼԳԲՏ պլատֆորմների ցանց *Rainbow Rose*-ի խորհրդի նախագահ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Yücel, Deniz (2015 թ․ հունիսի 28). "Istanbul: Gay Pride - Der lesbische Marsch durch die Institutionen". *DIE WELT*. Retrieved 2018 թ․ օգոստոսի 5.
2. 1 2 3  "LGBTI Activist Sedef Çakmak is now a Municipal Assembly Member". *LGBTI NEWS TURKEY* (in ամերիկյան անգլերեն). 2015 թ․ մարտի 2. Retrieved 2018 թ․ օգոստոսի 5.
3. ↑  "Sedef Cakmak - Global Philanthropy Forum". *Global Philanthropy Forum* (in ամերիկյան անգլերեն). Արխիվացված է the original 2019 թ․ մարտի 24-ին. Retrieved 2018 թ․ օգոստոսի 5. `{{cite news}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  "Bianet: Sedef Çakmak is elected as the Chair of Rainbow Rose". *LGBTI NEWS TURKEY* (in ամերիկյան անգլերեն). 2017 թ․ հոկտեմբերի 30. Retrieved 2018 թ․ օգոստոսի 5.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սեդ Յոլ (այլ կիրառումներ)
**Սեդ Յոլ** (ռուս.՝ Сед-Ёль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Իժմա գետի աջ ափին՝ 480 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 16 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050300112103000075625
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103007562
* Ավազանի կոդը — 03.05.03.001
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության:Սեդ Յոլ". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ օգոստոսի 10. Retrieved 2015 թ․ օգոստոսի 1.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ГВР |

 |
Նեֆերտարի թագուհին սիստրը ձեռքին: Աբու Սիմբելի տաճարից որմնանկար
**Սիստր** (հին հունարեն՝ σεῖστρον, լատին․՝ sistrum),  հարվածային երաժշտական գործիք առանց որոշակի հնչեղության։ Պատրաստված մետաղյա թիթեղից երկարավուն կռած կամ էլ բռնակով, ավելի նեղ մասով, որին ամրացված է բռնակը։ Ոչ մեծ բացվածքի անցքերով անցեն կացված մետաղական տարբեր մեծության ձողիկներ, որոնց ծայրերը թեքվում են դառնում կեռիկներ։ Կեռերը հագցված են մետաղական ձողավոր ափսեյի մեջ և զանգերը սեղմվում են և թափահարելիս ձայն են հանում։ Հին Եգիպտոսում սիստրը օգտագործել են ծիսական արարողությունների և այլ տոնակատարությունների ժամանակ, հարմարացվել է Իսիդայի պաշտամունքին։

Սիստրի վերին մասում սովորաբար պատկերված է եղել կատու մարդկային դեմքով, իսկ բռնակի վրա պատկերված է Խատխորը և աստվածուհի-կատու Բաստետը։ Հսկայական մեծ սիստր դրված է եղել Խատխորի սրբավայրում` իր Դենդերա Հին Եգիպտոսի տաճարում (եգիպտերեն` Նուն-տա-նեչերտ)։

Հին Եգիպտոսից անցել է Շումեր, Հին Հունաստան, իսկ ավելի ուշ Հին Հռոմ։

Պլուտարքոսը («Իսիդայի և Օսիրիսի մասին») սիստրին վերագրել է կախարդական դեր`սիստրի միջոցով վախեցրել և պատկերել են Տիֆոնին (Սեթ)։

Մինչև XX դարի սկիզբը հանդիպել է Եգիպտոսում և Եթովպիայում։ Ինչպես մշակութային գործիք պահպանվում է եթովպիական եկեղեցում։

Ակադեմիական երաժշտության մեջ պատահական են օգտագործում, մյուս չխչխկան գործիքների հետ միասին, (օրինակ` Սևիլյան սափրիչ օպերայում)։

Պատկերասրահ
-----------

* Կոպտիկ սիստր Կոպտիկ սիստր
* Խատխորի պատկերով սիստր Խատխորի պատկերով սիստր
* Ք.ա. 350 թվականի մետաղական սիստրՔ.ա. 350 թվականի մետաղական սիստր
* Խատխորի պատկերով սիսրտ Բրիտանական թանգարանից Խատխորի պատկերով սիսրտ Բրիտանական թանգարանից
* Թագուհին սիստրը ձեռքին: Ժայռապատկեր դամաբարանից մոտավոր 1356 թվականներԹագուհին սիստրը ձեռքին: Ժայռապատկեր դամաբարանից մոտավոր 1356 թվականներ
* Հադրիանոսի մետաղադրամները պատկերված կինը սիստրը ձեռքինՀադրիանոսի մետաղադրամները պատկերված կինը սիստրը ձեռքին

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Систр". *Музыкальная энциклопедия*. Արխիվացված է the original 2012 թ․ ապրիլի 19-ին. Retrieved 2010 թ․ մարտի 12. `{{cite web}}`: Cite has empty unknown parameters: `|description=` and `|coauthors=` (help); Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Բրիտանիկա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Դասական հնությունների իրական բառարան · Մեծ կատալոնական · Ռիմանի երաժշտական · Universalis |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 7852082-4 |

 |
Հուշարձանի պատկերով ԽՍՀՄ փոստային ծրար, 1989 թվական  

**Գեներալ Կարբիշևի հուշարձան** (ռուս.՝ Памятник генералу Карбышеву), հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը նվիրված է Խորհրդային Միության հերոս գեներալ-լեյտենանտ Դմիտրի Կարբիշևին։ Տեղադրվել է 1980 թվականին գեներալի անվան բուլվարի և Մարշալ Ժուկովի պողոտայի հատման վայրում։

Պատմությունից
-------------

Հիմնական հոդված՝ Դմիտրի Կարբիշև
Դմիտրի Կարբիշևը խորհրդային բանակի գեներալ էր, ինժեներ։ Հայրենական մեծ պատերազմի սկզբին նա գերի է ընկել։ Նրան առաջարկել են համագործակցել, բայց նա հրաժարվել է։ Դմիտրի Կարբիշևը պահվել է գերմանական Զամոսց, Համելբուրգ, Ֆլոսենբյուրգ, Մայդանեկ, Աուշվից, Զաքսենհաուզեն և Մաութհաուզեն համակենտրոնացման ճամբարներում։ Ճամբարների ղեկավարությունից բազմիցս ստացել է համագործակցելու առաջարկներ։ Չնայած իր տարիքին, եղել է ճամբարային դիմադրության շարժման ակտիվ ղեկավարներից մեկը։ 1945 թվականի փետրվարի 18-ի գիշերը Մաութհաուզեն (Ավստրիա) համակենտրոնացման ճամբարում, ի թիվս այլ կալանավորների (մոտ 500 մարդ), սառնամանիքին ջրվել է և զոհվել։ Դարձել է անկոտրում կամքի և տոկունության խորհրդանիշ։

Նկարագրություն
--------------

Գեներալ-լեյտենանտ Դմիտրի Կարբիշևի հուշարձանը գեներալ բացվել է 1980 թվականի մայիսի 7-ին Գեներալ Կարբիշևի բուլվարում։ Հուշարձանի հեղինակներն են քանդակագործ Վլադիմիր Ցիգալը, ճարտարապետ Ա. Մ. Պոլովնիկովը։

Հուշարձանն ամբողջությամբ ձուլված է բրոնզից։ Դեպի վեր խոյացող 8-մետրանոց սյուները խորհրդանշում են սառույցի մեծաբեկորներ, որոնց վրա ամրացված է հերոսի դիմաքանդակով խորանարդը։ Հիշատակի նշանի վրա փորագրված է.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Դմիտրի Միխայլովիչ Կարբիշևին, Խորհրդային Միության հերոսին, ինժեներական զորքերի գեներալ-լեյտենանտին, ռազմական գիտությունների դոկտորին։ |  |

Ֆիլատելիայում
-------------

1989 թվականին Խորհրդային Միությունում թողարկվել է փոստային ծրար հուշարձանի պատկերով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Памятник Карбышеву на Бульваре Карбышева". Արխիվացված է the original 2011 թ․ հոկտեմբերի 28-ին. Retrieved 2018 թ․ մարտի 30.
2. 1 2 3 4  "Памятник Генералу Карбышеву".
*Այս հոդվածը նոր հուշարձանի մասին է։ Հնի մասին տե՛ս Գեներալ Միխայիլ Սկոբելևի հին հուշարձան (Մոսկվա)։*

**Գեներալ Միխայիլ Սկոբելևի հուշարձան** (ռուս.՝ Памятник генералу Михаилу Скобелеву), հուշարձան Մոսկվայում, որը նվիրված է 1877-1878 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմի հերոս, հետևազորի գեներալ Միխայիլ Դմիտրիևիչ Սկոբելևին։ Տեղադրվել է 2014 թվականին։

Պատմություն
-----------

Խորհրդային իշխանությունների կողմից 1918 թվականին ոչնչացված գեներալ Միխայիլ Սկոբելևի հուշարձանի տեղադրման նախագիծը ծնվել է դեռևս 2007 թվականին, այդ ժամանակ էլ Մոսկվայի քաղաքապետարանն անցկացրել է լավագույն էսքիզի մրցույթ, սակայն միջոցների անբավարարության պատճառով նախագիծը իրագործել չի հաջողվել։ Մի քանի տարի անց Ռուսաստանի ռազմապատմական ընկերությունը կազմակերպեց արձանը տեղադրելու ժողովրդական նվիրատվությունների հավաք։

Հուշարձանի հեղինակն է Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական նկարիչ Ալեքսանդր Իուլիանովիչ Ռուկավիշնիկովը։ Քանդակագործական հուշարձանը պատկերում է ձիուն նստած մերկացած սուրը ձեռքին Միխայիլ Սկոբելևին։ Հուշարձանի ընդհանուր բարձրությունը գրանիտե պատվանդանի հետ ութ մետր է։ Որպես տեղադման վայր ընտրվել է «Նիկուլինո» զբոսայգին` Վերնադսկու պողոտայում գտնվող Գլխավոր շտաբի ակադեմիայի շենքի դիմաց (Մոսկվայի հարավ-արևմուտք)։

Հուշարձանը հանդիսավորությամբ բացվել է 2014 թվականի դեկտեմբերի 9-ին։ Բացման հանդիսավոր արարողությանը մասնակցել են ՌԴ նախագահի աշխատակազմի ղեկավար Սերգեյ Բորիսովիչ Իվանովը, Ռուսաստանի Դաշնության մշակույթի նախարար, Ռուսաստանի ռազմապատմական ընկերության նախագահ Վլադիմիր Ռոստիսլավովիչ Մեդինսկին, ՌԴ Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի նախագահ Վլադիմիր Եվգենևիչ Չուրովը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "В Москве восстановили памятник генералу Скобелеву" (in ռուսերեն). Известия. Retrieved 2015 թ․ հունվարի 23. `{{cite web}}`: Cite has empty unknown parameter: `|datepublished=` (help)
2. ↑  "Памятник генералу М.Д. Скобелеву" (in ռուսերեն). Российское военно-историческое общество. Արխիվացված է the original 2015 թ․ հունվարի 23-ին. Retrieved 2015 թ․ հունվարի 23. `{{cite web}}`: Cite has empty unknown parameter: `|datepublished=` (help); Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. 1 2  Александр Бойко. (09.12.2014). "Москве вернули памятник Михаилу Скобелеву". Комсомольская правда. Retrieved 2015 թ․ հունվարի 23.
**Սուրբ խաչ**, VI դարի հայկական խաչքար, որը Ղրիմում համանուն վանքի հիմք է հանդիսացել։ Այնուհետև խաչքարը տեղափոխվել է Դոն գետի շրջան։ Այժմ այն գտնվում է Դոնի Ռոստովի Սուրբ Խաչ վանքում։

### Պատմություն

XI-XIII դարերում, հայկական թագավորության մայրաքաղաք Անիի անկումից հետո, սկզբում թուրք-սելջուկների, ապա՝ մոնղոլ-թաթարների կողմից հետապնդվող հայերը լքեցին իրենց քաղաքն ու հայրենիքը։ Տեղահանվածների մեծ մասը հաստատվեց Ղրիմում։ Անիից բերված Սուրբ խաչ խաչքարը 1385 թվականին Հին Ղրիմ քաղաքի շրջակայքում կառուցված համանուն վանքի հիմքը հանդիսացավ։ Հինգ դար այն գտնվել է Ղրիմի հայկական Սուրբ Խաչ վանքում։

1778 թվականին սկսվեց Ղրիմի հայերի վերաբնակեցումը Դոն գետի շրջան։ Հեռանալիս հայ վերաբնակներն իրենց հետ վերցնում էին ամենաանհրաժեշտ իրերը, այդ թվում՝ եկեղեցական գույքը, որոնց թվում էր 800 խաչքար, ներառյալ Սուրբ խաչը։ Նոր հայրենիքում, Դոնի ափին կառուցվող եկեղեցիներում, Ղրիմի նախկին բնակիչները փորձում էին պահպանել այնտեղ թողած տաճարների տեսքն ու անվանումները։ Բերված նախշազարդ խաչքարերը դառնում էին կառուցված եկեղեցիների գեղարվեստական ձևավորման անբաժանելի մասը։ Դրանք տեղադրվում էին տաճարների ճակատներին և ներսում։ 

Հատուկ խորհրդանշական դեր է խաղացել Անիի խաչքարը, որը տեղադրվել է Սուրբ Խաչ արական վանքի եկեղեցում, որն իր անունը ստացել է Ղրիմի մենաստանի պատվին։

1924 թվականին վանական եկեղեցին կողոպտվեց։ Խաչքարը տեղափոխվեց Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ մայր տաճար։ Սակայն երբ 1930-ական թվականներին այն ևս փակվեց, Սուրբ խաչ խաչքարը տեղափոխվեց հայկական գերեզմանատան Սուրբ Կարապետ եկեղեցի։ Դրանից հետո խաչքարը տեղափոխվեց ռուս-հայկական բարեկամության թանգարան, որը գտնվում էր Սուրբ Խաչ փակված եկեղեցու շենքում։

2007 թվականին վանքը վերադարձվեց Հայ Առաքելական Եկեղեցուն։ Նախատեսվում էր թանգարանը նոր շենք տեղափոխելուց հետո խաչքարը ևս տեղափոխել։ Սակայն հավատացյալ համայնքի խնդրանքով Սուրբ խաչ խաչքարը մնաց համանուն եկեղեցում, որտեղ և գտնվում է մինչ օրս։

Կառուցվածք
----------

XIX դարի վերջում Սուրբ խաչ խաչքարը երիզված էր ոսկեզօծ ապակե շրջանակով, որը հավելվում էր երկու խաչով՝ մեծ պղնձե և փոքր արծաթե, որոնք անհետացան 1920-ական թվականներին եկեղեցին թալանելուց հետո։ Ոչ շատ շքեղ խաչքարը պատրաստված է բազալտից։ Հուշարձանի վրա արձանագրություններ չեն եղել։ Խաչքարի դիմերեսին կա հին խաչքարերին բնորոշ երկու պատկեր. քարի վերևում արևը խորհրդանշող դեկորատիվ զարդանախշով վարդակ է, որն իր հերթին հավերժական կյանք խորհրդանշող հավերժության նշանն է, իսկ վարդակի տակ գտնվում է քրիստոնեության խորհրդանիշ մեծ խաչը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Светлана Хачикян. "Хачкар Сурб Хач вновь в Сурб Хаче" (in ռուսերեն). Нахичеванские вести. Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 4-ին. Retrieved 2013 թ․ սեպտեմբերի 15. `{{cite web}}`: Cite has empty unknown parameter: `|description=` (help); Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  "Монастырь Сурб-Хач в Ростове-на-Дону возвращён Армянской Церкви". Патриархия.ru. Retrieved 2009 թ․ հուլիսի 16.
3. ↑  "Хачкар - камень-крест". Музеи России. Retrieved 2013 թ․ սեպտեմբերի 15.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցի (այլ կիրառումներ)

**Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցի**, միանավ բազիլիկ, Հայ առաքելական եկեղեցի, որը կառուցվել է 1776 թվականին։ Գտնվում է Սյունիքի մարզի Հին Գորիս գյուղատեղիիում։ Հաշվի առնելով դարաշրջանին բնորոշ առանձնահատկությունները՝ մոտավոր հաշվարկների շնորհիվ եկեղեցին թվագրվել է 17-րդ դարով, սակայն եկեղեցու հարավային մուտքի բարավորի վրա հայտնաբերվել է մի արձանագրություն հետևյալ բովանդակությամբ. «ՅԻՇԱՏ(Ա)Կ Է ԵԿԵՂԵՑԻՍ ՊԱՂԸՐԻ ՈՐԴԻ ՄԵԼԻՔ ՕՀԱՆԻՆ ԹՎ(Ի)Ն ՌՄԻԵ»։ Փաստորեն, հետևյալ արձանագրությունից տեղեկանում ենք ոչ միայն ում հիշատակին է կառուցվել այս եկեղեցին, այլև նաև հաստատվում է կառուցման թվականը, որը եղել է 1776 թվականը։ Եկեղեցու կառուցման նախաձեռնողը եղել է հենց ինքը՝ Մելիք Օհանը։

Ճարտարապետություն
-----------------

Եկեղեցին միանավ բազիլիկ կառույց է, երկու մուտք ունի՝ արևմտյան և հարավային կողմից, ունի չորս պատուհան՝ մեկական արևելյան և արևմտյան պատերին են, մյուս երկուսը՝ հարավային պատին են։ Կառույցի հյուսիսային կողմից կա երկու սենյակ, դրանցից մեկի մուտքը եկեղեցու ներսի կողմից է։ Այն եղել է որպես ավանդատուն։ Մյուս սենյակի մուտքը դրսից է՝ արևմտյան կողմից է։ Սենյակի ներսում վառարանի առկայությունը մեզ հուշում է, որ այն ծառայել է որպես հոգևորականների համար նախատեսված կացարան։ Եկեղեցու պատերը անմշակ բազալտով են շարված։ Մուտքերի և լուսամուտների շրջանակները, պատերի անկյունային հատվածները և ներսի միակ որմնակամարը շարված են հիանալի մշակված բազալտով։ Ավելի ուշ շրջանում ներսից և դրսից ծեփվել է կրաշաղախով։ 2010 թվականին եկեղեցու շրջակայքում կատարված հնագիտական պեղումներից պարզ դարձավ, որ այն չունի գետնախարիսխ և պատերը շարված են անմիջապես ժայռի վրա։ Եկեղեցին, փաստորեն, կառուցված չէ մեկ այլ, ավելի հին կառույցի հիմքերի վրա։

Պեղումներ
---------

Պեղումների արդյուքնում հայտնաբերվել է եկեղեցու կառույցի հետ կապված մի շարք մանրամասներ։ Պեղումներից հայտնաբերված եկեղեցական կառույցի մի շարք մանրամասներ (հավասարաթև խաչապատկերով զարդարված բազալտե հիանալի մշակված ուղղանկյունաձև քար, կամարաձև տեսք ունեցող շքամուտքի բեկոր, երկու բազալտե միանման զարդանախշեր կրող քարեր, բազալտե քար լավ մշակված հարթ մակերեսով) այս ամենը վկայում է, որ վաղ շրջանում այստեղ եղել է եկեղեցի, որը ժամանակի ընթացքում փլուզվել է և որի տեղում էլ կառուցվել է նորը։ Նմանատիպ քարեր կան նաև եկեղեցու շարվածքի մեջ, որոնք, ըստ որոշ մասնագետների մեկնաբանության, թվագրվում են 7-8-րդ դարերով։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "ՀԻՆ ԳՈՐԻՍ ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻԻ ՍԲ. ՀՌԻՓՍԻՄԵ ԵԿԵՂԵՑԻՆ". *Պատմական Հետք*. Retrieved 2021 թ․ հունիսի 7.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պատրանք (այլ կիրառումներ)
**Պատրանք**, արտաքին աշխարհի առարկանների և երևույթների աղճատված արտացոլման տեսակներից մեկը։

Պատրանքները հալյուցինացիաներից (զգայապատրանքներից, զգայախաբկանքներից) տարբերվում են նրանով, որ այս դեպքում ընկալվող օբյեկտները իսկապես կան և գտնվում են մարդու առջև։ Պատրանքները ամենից առաջ լինում են ընկալման գործընթացներում։

Ընդհանուր նկարագիր
------------------

Պատրանքները հոգեկան այն պատկերներն են, որոնք առաջ են գալիս որոշակի առարկաներ ընկալելիս և դրանց պատկերների աղճատումներն են։ Պատրանքային պատկերները տեղորոշվում են անձից դուրս, շատ ցայտուն են և մարդիկ առանց հատուկ բացատրությունների և զննումների չեն կարողանում գիտակցել, իրենց ունեցած հոգեկան պատկերը իրականության ճիշտ արտացոլումը չէ։ (Օրինակ, գիշերը ճանապարհ գնալիս հեռվից հազիվ նշմարվող ծառը կարող է մարդ թվալ)։

Տեսակները
---------

* տեսողական
* լսողական
* հոտառական
* ճանաչման
* հիշողության
* դատողության

Որոշ պատրանքներ, օրինակ միրաժը, պայմանավորված են ֆիզիկական պատճառներով, մյուսները, օրինակ տեսողական պատրանքների խումբը, ֆիզիոլոգիական և հոգեբանական պատճառներով, որոնք կապված են անալիզատորների կառուցվածքի և աշխատանքի յուրահատկությունների հետ։

Տես նաև
-------

* Հալյուցինացիա
* Ընկալում

Աղբյուրներ
----------

* Նալչաջյան Ա. Ա. (1984 թ.). *Հոգեբանական բառարան* (Լույս ed.). Երևան. p. 240 էջ.
* Նալչաջյան Ա․ Ա․ (1991). *Ընդհանուր հոգեբանության հիմունքներ* («Լույս» ed.). Երևան. p. 512. ISBN 5-545-00785-7
**Շապադա դուս Վեադեյրուս** (պորտ.՝ Chapada dos Veadeiros), ազգային պարկ Բրազիլիայում, ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ (2001)։ Դա հնագույն սարավանդ է, որի տարիքը 1,8 միլիարդ տարի է։ Աշխարհագրական տեսանկյունից այգին գտնվում է Գոյաս նահանգում։ Այն հիմնադրվել է 1961 թվականի հունվարի 11-ին՝ 6250 կմ² տարածքով։ Հետագա տարիներին այգու տարածքը բազմիցս կրճատվել է և ներկայում կազմում է 650 կմ²։ 2017 թվականի հունիսին Բրազիլիայի նախագահ Միշել Թեմերը հայտարարել է այգու տարածքը մինչև 2400 կմ² ընդարձակելու մասին։

Ֆիզիկաաշխարհագրական բնութագիր
-----------------------------

Տարեկան միջին ջերմաստիճանը 24-26 աստիճան է։ Նվազագույնը լինում է 4-8 աստիճան, իսկ առավելագույնը՝ 40-42:

Սարավանդը, որի վրա գտնվում է այգին, գտնվում է ծովի մակարդակից 600-ից 1650 մ բարձրության վրա։ Այն Կենտրոնական Բրազիլիայի ամենաբարձր հարթավայրն է։ Գերիշխող լեռնագագաթը Սեռա դա Սանտանան է (1691 մ)։ Լեռները կազմված են քվարցից, որոշ տեղերում երևում են բյուրեղները։ Կան մեծ թվով ջրվեժներ, որոնցից ամենամեծը՝ Ռիո Պրետո ջրվեժը, ունի 120 մ բարձրություն։

Այգում կան ավելի քան 25 տեսակ խոլորձներ, արմավենիներ, պղպեղազգիներ և այլն։ Կենդանիներից և թռչուններից հանդիպում են յագուարներ, ճահճային եղջերուներ, գետակինճեր, զրահակիրներ, տուկաններ, անգղեր։

Պատկերասրահ
-----------

* Բուսականությամբ ծածկված լանջերԲուսականությամբ ծածկված լանջեր
* Ջրվեժներից մեկըՋրվեժներից մեկը
* «Լուսնի հովիտ»«Լուսնի հովիտ»

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Cerrado Protected Areas: Chapada dos Veadeiros and Emas National Parks". Paris, France: UNESCO. 2015. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 4.
2. ↑  Pinto, Fernanda Iema. "Chapada dos Veadeiros" (in Portuguese). Folha Online. Retrieved 2007 թ․ փետրվարի 19. `{{cite news}}`: Cite has empty unknown parameter: `|coauthors=` (help)CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
3. ↑  Jenny Gonzales (09.06.2017). "In rare move, Brazil's Temer ups conserved lands by 282,000 hectares" (in անգլերեն). Mongabay. Retrieved 2017 թ․ հունիսի 13.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
* "Parque Nacional da Chapada dos Veadeiros" [Chapada dos Veadeiros National Park] (in Portuguese). Brasília, DF, Brazil: Instituto Chico Mendes de Conservação da Biodiversidade. 2015. Retrieved 2015 թ․ փետրվարի 13.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: sh2005000083 · VIAF: 315529606 · WorldCat VIAF: 315529606 |

 |
**Սախավաթ Ամիրխան օղլի Մամեդով** (ադրբ.՝ Səxavət Əmirxan oğlu Məmmədov, հոկտեմբերի 23, 1953(1953-10-23), Gulably, Աղդամի շրջան (Ադրբեջանական ԽՍՀ), Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - սեպտեմբերի 30, 1991(1991-09-30), Ադրբեջան), ադրբեջանցի խանենդե;

Կենսագրություն
--------------

Սախավաթ Մամեդովը ծնվել է 1953 թվականի հոկտեմբերի 23-ին, Աղդամի շրջանի Աբդալ-Գուլաբ գյուղում։

1971 թվականին ընդունվել է Ասաֆ Զեյնալլու անվան երաժշտական քոլեջ։

1983 - 1988 թվականներին սովորել է Ադրբեջանի արվեստի պետական ինստիտուտում։ Նա ժողովրդական արտիստ Հաջիբաբա Հուսեյնովի ուսանող էր։ 1976 թվականին եղել է «Հումայուն» ժողովրդական համույթի մենակատար։

1989 թվականին ստեղծել է «Ղարաբաղ» գործիքային անսամբլը։ Համույթը մինչ օրս գործում է։ Նա մահացել է ավտովթարից 1991 թվականի սեպտեմբերի 30-ին։

Սախավաթ Մամեդովի երգացանկում հատուկ տեղ են զբաղեցնում «Սեգյահ», «Արազբարի», «Ղաթար», «Ղարաբաղի շիքյաստա», «Շուռ» մուղամները և այլ մուղամները։ Սախավաթ Մամեդովը երգել է նաև ժողովրդական երգեր։ 1988 թվականին թողարկվել է Սախավաթ Մամեդովի առաջին ձայնապնակը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Биография - Официальный сайт творчества Сехавета Мамедова
2. ↑  Սախավաթ Մամեդով
3. ↑  "Məşhurların ailə faciələri". Արխիվացված է the original 2020 թ․ փետրվարի 4-ին. Retrieved 2020 թ․ փետրվարի 4. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  "Səxavət Məmmədov". Արխիվացված է the original 2020 թ․ փետրվարի 4-ին. Retrieved 2020 թ․ փետրվարի 4. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
**Ռեալ Սպորտինգ դե Խիխոն Ս.Ա.Դ.**, առավել հայտնի **Սպորտինգ Խիխոն** կամ պարզապես **Սպորտին**, իսպանական ֆուտբոլային ակումբ Խիխոն քաղաքից, Աստուրիա։ Հիմնադրվել է 1905 թվականի հունիսի 1-ին, հանդես է գալիս Լա Լիգայում։ Մականունն է *Los Rojiblancos* իրենց մարզաշապիկների կարմիր և սպիտակ գույների պատճառով։ Տնային մարզադաշտն է Էլ Մոլինոն մարզադաշտը, որը Իսպանիայի ամենահին պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլի դաշտն է, որը օգտագործվում է 1908 թվականից։ Հաճախ ակումբին կոչում են **Ռեալ Սպորտինգ** կամ պարզապես **Սպորտինգ**, ինչը հաճախ շփոթեցնում է Պորտուգալական Սպորտինգի հետ։

Պատմություն
-----------

### 1905–1940. առաջին տարիներ

Ակումբը հիմնադրվել է 1905 թվականին **Սպորտինգ Խիխոնես** անվանմամբ, Անսելմո Լոպեսը եղել է ակումբի առաջին նախագահը։ Ակումբը առաջին հանդիպումը անցկացրել է 1907 թվականի օգոստոսի 18-ին Սպորտ Օվետենսեի դեմ։ Քաղաքի մյուս ակումբների, ինչպիսիք են Խիխոն սպորտային ակումբը և Սպորտևա Խիխոնեսը, լուծարման պատճառով Սպորտինգը դարձավ քաղաքի հիմնական ակումբը։ 1912 թվականին Ալֆոնսո XIII-ը ակումբին շնորհեց արքայական տիտղոս, նրա անվանման դիմաց սկսեց գրվել «Ռեալ╗ (իսպաներենից *արքայական*), այսպիսով ակումբը կոչվեց **Ռեալ Սպորտինգ Կլաբ Խիխոնես**։

1914 թվականին Սպորտինգը հաղթեց իր առաջին Աստուրիայի տարածաշրջանի առաջնությունը, երկու տարի անց ակումբը ձեռք բերեց Էլ Մոլինոնմարզադաշտը, որտեղ Սպորտինգը սկսել էր հանդես գալ 1915 թվականից։ 1916 թվականի ապրիլի 2-ից ակումբը սկսեց կոչվել ներկայիս անվանումով` **Ռեալ Սպորտինգ դե Խիխոն**։ Հաղթելով տարածաշրջանի առաջնությունում 1917 թվականին ակումբը իրավունք ձեռք բերեց Կոպա դել Ռեյում հանդես գալու, սակայն դուրս մնաց առաջին փուլից` պարտվելով Արենաս դե Գետխոյին։

1921 թվականին Մանոլո Մինան դարձավ ակումբի առաջին ֆուտբոլիստը, ով ընդգրկվեց Իսպանիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում։ 1929 թվականին Սպորտինգը միացավ Սեգունդա դիվիզիոնին։ Առաջին մրցաշրջանը ակումբը ավարտեց չորրորդ հորիզոնականում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "1900–1910" (in իսպաներեն). Sporting de Gijón. Արխիվացված է the original 2016 թ․ հունիսի 10-ին. Retrieved 2016 թ․ հոկտեմբերի 4. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. 1 2  "1910–1920" (in իսպաներեն). Sporting de Gijón. Արխիվացված է the original 2015 թ․ օգոստոսի 18-ին. Retrieved 2016 թ․ հոկտեմբերի 4. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  "1920–1930" (in իսպաներեն). Sporting de Gijón. Արխիվացված է the original 2016 թ․ հունիսի 10-ին. Retrieved 2016 թ․ հոկտեմբերի 4. `{{cite web}}`: Cite has empty unknown parameter: `|2=` (help); Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | BDFutbol · FootballDatabase.eu · Soccerbase · Soccerway · playmarkerstats.com · Transfermarkt · worldfootball.net |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 124371341 · WorldCat VIAF: 124371341 |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Մուրադյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*
 Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գևորգ Մուրադյան (այլ կիրառումներ)

**Գևորգ Մուրադյան** (մարտի 1, 1947(1947-03-01), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ դիրիժոր։ Արցախի վաստակավոր արտիստ (2009)։

Կենսագրություն
--------------

Գևորգ Մուրադյանը ծնվել է Երևանում։ 1973 թվականին ավարտել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի օպերային և սիմֆոնիկ դիրիժորության բաժինը, 1986-1987 թվականներին կատարելագործվել է Վիեննայի երաժշտական ակադեմիայի ասպիրանտուրայում։

1974-1990 թվականներին եղել է Հայաստանի հեռուստատեսության և ռադիոյի սիմֆոնիկ նվագախմբի դիրիժորը, 1991 թվականին նշանակվել է Երևանի սիմֆոնիկ նվագախմբի դիրիժոր, 1995 թվականին՝ ֆիլհարմոնիկ երգչախմբի ղեկավար և դիրիժոր։ 2004 թվականին նշանակվել է Արցախի պետական կամերային նվագախմբի գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր։

Գևորգ Մուրադյանի ղեկավարությամբ երգչախումբը նախապատրաստել է Մոցարտի, Վերդիի, Բեռլիոզի, Բրամսի, Ֆորեի Ռեքվիեմները, Հենդելի «Մեսիա» օրատորիան, Վիվալդիի «Գլորիան», Բեթհովենի 9-րդ սիմֆոնիան, Կարլ Օրֆի «Կարմինա Բուրանա» կանտատը, հայ կոմպոզիտորների խմբերգային շատ գործեր։ Ղեկավարել է Հայաստանի պետական ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի հոգևոր երաժշտության համերգները։ Աշխատել է նաև Սուրբ Գևորգ եկեղեցու և Էջմիածնի Մայր Տաճարի եկեղեցական երգչախմբերի հետ։ Դասավանդել է Երևանի կոնսերվատորիայի օպերային պատրաստման ամբիոնում (դոցենտ), եղել է օպերային ստուդիայի առաջին դիրիժորներից։ Հանդես է եկել Գերմանիայում, Ավստրիայում, Ֆրանսիայում, Իտալիայում, Կիպրոսում, Հունաստանում, Պարսկաստանում և Խորհրդային միության քաղաքներում։ 2012 թվականին նրա ղեկավարությամբ նվագախումբը համերգներով հանդես է եկել Նորվեգիայի Բերգեն քաղաքում, 2013 թվականին՝ Մոսկվայում, 2015 թվականին՝ ԱՄՆ Լոս Անջելես և Բոստոն քաղաքներում։

Պարգևներ, մրցանակներ
--------------------

* Դիրիժորների համամիութենական 5-րդ մրցույթի մրցանակակիր, Մոսկվա, 1983
* Արցախի վաստակավոր արտիստ, 2009

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Մաեստրո Գևորգ Մուրադյանին շնորհվել է Արցախի Հանրապետության ժողովրդական արտիստի կոչում". *artsakhpress.am*. Retrieved 2019 թ․ մարտի 1.
2. ↑  AGBU. "Գևորգ Մուրադյան". *www.agbu.am*. Արխիվացված է the original 2019 թ․ հունվարի 25-ին. Retrieved 2019 թ․ մարտի 1. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  "Գևորգ Մուրադյան". Արխիվացված է the original 2017 թ․ հունիսի 30-ին. Retrieved 2019 թ․ ապրիլի 22. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  Գևորգ Մուրադյանի կենսագրությունը avproduction.am կայքում(չաշխատող հղում)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Հանրային ռադիոյի արխիվ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | AV Production |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սամվել Օհանյան (այլ կիրառումներ)

**Սամվել Օհանյան** (1955, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ դերասան։ Առավել հայտնի է 《Որոգայթ (2)》 հեռուստասերիալից ` որպես Ռուդոլֆ (Կարո)։

Կենսագրություն և գործունեություն
--------------------------------

Սամվել Օհանյանը ծնվել է 1955 թվականի սեպտեմբերի 27-ին Երևան քաղաքում։ Ավարտել է Երևանի Ս. Շահումյանի անվան թիվ 1 միջնակարգ դպրոցը, իսկ 1974 թվականին՝ Երևանի պետական գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի դերասանական ֆակուլտետը՝ Զավեն Տատինցյանի արվեստանոցը։

1978 թվականից աշխատում է Երևանի Պատանի հանդիսատեսի պետական թատրոնում՝ որպես դերասան։

Դերեր և ներկայացումներ
----------------------

Սամվել Օհանյանը խաղացել է մի շարք ներկայացումներում, որոնցից են՝ «Ողջույն դինոզավրերին» (Վասյա), «Սկիզբ» (Կակալ), «Ատամնույժն արևելյան» (Միքո), «Ոչնչից մեծ աղմուկ» (Պադրե), «Ավագ որդին» (Սարաֆանով), «Ոսկե բանալի» (Կարաբաս), «Արատայի առասպելները» (Ասքերգու) և այլն։

Հեռուստասերիալներ
-----------------

Սամվել Օհանյանը նկարահանվել է նաև հեռուստասերիալներում, այդ թվում՝ «Որոգայթ», «Լիալուսին», «Եդեմի գաղտնիքները», «Ժառանգներ 2», «Մեր գյուղը», «Անցյալի ստվերները», «Առաջնորդները», «Թունավոր սեր», «Կոռուպցիա», «Ես տեսնում եմ», «Անհասցե ծնվածները», «Սարի աղջիկ» և այլն։

Պարգևներ
--------

2019 թվականի մարտի 27-ին՝ թատրոնի միջազգային օրվա կապակցությամբ, ՀՀ Մշակույթի նախարարության կողմից արժանացել է ոսկե մեդալի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  "AV Production - Սամվել Օհանյան". *avproduction.am*. Արխիվացված է the original 2020 թ․ հունիսի 29-ին. Retrieved 2020 թ․ մարտի 21.
2. ↑  "Մշակույթի նախարարությունը պարգևատրեց թատրոնի նվիրյալներին". *armenpress.am*. Retrieved 2020 թ․ մարտի 21.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Սամվել Օհանյան - Երևանի Պատանի Հանդիսատեսի Թատրոն(չաշխատող հղում)
* Հարցազրույց Սամվել Օհանյանի հետ