recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Սեյմուր «Սպենկի» Սքինըր** (անգլերեն` Seymour Skinner) (ծնվել է Քեփիթըլ սիթիում 1953 թվական, ի ծնե անունը՝ *Արմին Թամզարյան* (անգլ.՝ Armin Tamzarian, իսկ Սփրինգֆիլդում ավելի հայտնի է որպես «Տնօրեն Սքինըր»), «Սիմփսոններ» մուլտսերիալի հայազգի կերպար, որին հնչունավորում է Հարի Շիրերը։

Մասնագիտությունը
----------------

Սքիները Սփրինգֆիլդի նախնական դպրոցի տնօրենն է։ Անընդհատ պայքար է մղում աստիճանաբար քայքայվող դպրոցը վերահսկելու համար, դաժանացած եւ վայրենացած ուսուցիչների, աղմկարար եւ անկարգապահ աշակերտների դեմ։ Այդպիսի աշակերտներից է Բարթ Սիմփսոնը։

Կենսագրություն
--------------

Սերիալում Սքիների ծննդյան թիվը նշվում է 1953 թ. հուլիսի 8-ին, սակայն մի այլ դրվագում ասվում է, որ նրա կենդանակերպի նշանն է կշեռքը, հետեւաբար, ծննդյան օրն ընկնում է սեպտեմբերի 24-ի եւ հոկտեմբերի 23-ի միջեւ։  

Կարգապահության կողմնակից է, երկար ժամանակ ծառայել է բանակում, մասնակցել է Վիետնամի պատերազմին։ Սեյմուրի հայրը, Շելդոն Սքիները, ծառայել է Էյբի հետ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  The Principal and the Pauper — 1997.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Principal Սեյմուր Սկիները TheSimpsons.com կայքում

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Giant Bomb |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Արմենիապեդիա |

 |
**«Ապրիր ինձ համար»** ((հինդի՝ जीना सिर्फ़ मेरे लिए, ուրդու՝ جینا صرف میرے لئے‎, *Jeena Sirf Merre Liye*)), հնդկական ֆիլմ, որը թողարկվել է 2002 թվականի նոյեմբերի 1-ին ռեժիսոր Տալատոմ Ջանիի կողմից։ Գլխավոր դերերում Կարինա Կապուրն ու Տուսշար Կապուրն են։ «Ապրիր ինձ համար» ֆիլմը վերաէկրանավորվել է 2001 թվականին՝ *Manasantha Nuvve* թելուգական հեռուստաընկերությունում, որն էլ իր հերթին էկրանավորել է *Anmol Ghadi* կինոշարքում 1946 թվականին։

Սյուժե
------

Սա պատմություն է մանկության ընկերների՝ Կարանի և Պինկիի մասին։
Պինկան իր հայրիկի հետ ամեն տարի ամառային արձակուրդներին գալիս է լեռնային կայարան։ Այստեղ աղջիկը իր ժամանակն անց է կացնում իր որբ ընկերոջ Կարանի հետ։ Պինկայի մեծահարուստ հայրը, չցանկանալով դստերը տեսնել աղքատ տղայի կողքին, բաժանում է նրանց։ Անցնում են տարիներ։ Կարանին որդեգրում է մեծ քաղաքից մի մարդ։ Պինկան ապրում էր արտասահմանում,իր հորեղբոր տանը։ Եվ մի անգամ նրանք գտնում են միմյանց։

Դերերում
--------

* Կարինա Կապուր՝ *Պուդժա «Պինկի»*
* Տուսշար Կապուր ՝ *Կարան Մալխոտրա*
* Մալիկա Շերավատ ՝ *Սումա*
* Կադեր Խան՝ *Մախենդրա Մալխոտրա*
* Վիժայենդրա Գխատգե ՝ *Պուդժիի հայրը*
* Ծիմանի Շիվպուրի ՝ 'Տիկին Մալխոտրա
* Ալոկ Նատխ ՝ *պարոն Հաննա*

Սաունդթրեք
----------

| # | Անվանում | Երգիչներ | Տևողություն |
| --- | --- | --- | --- |
| 1. | «Allah Allah»   | Սոնու Նիգամ, Ալկա Յագնիկ |   |
| 2. | «Jeena Sirf Mere Liye»   | Բաբուլ Սուպրիո, Ալկա Յագնիկ |   |
| 3. | «Tu Hai Sola»   | Աբխիդժիտ,Կավիտա Կրուշնամուրտի |   |
| 4. | «Kaash Ke Tujhse Main Kabhi Milta»   | Կ․Կ․, Ալկա Յագնիկ |   |
| 5. | «Pyaar Maange»   | Բաբուլ Սուպրիո, Սինուդխի Չաուխան |   |
| 6. | «Ek Baar To India»   | Ալկա Յագնիկ |   |

Ծանոթագրություններ
------------------
**Կամրջաձոր** (նաև Սուրբ Աստվածածին), վանական համալիր պատմական Հայաստանում։

Ընդհանուր տեղեկություններ
-------------------------

Կամրջաձորը վանք էր ու նշանավոր մենաստան Մեծ Հայքի Այրարատ նահանգի Արշարունիք գավառում։ Իր ծաղկումն ապրել է Բագրատունիների օրոք։

Վանքի առաջնորդներից է եղել Ստեփանոս Ասողիկ պատմիչը։ Ոմանք վանքը նույնացնում են Արևմտյան Հայաստանի ժամանակակից Զոր գյուղի 7-րդ դարի Զորավանք եկեղեցու հետ, ինչը գիտական շրջանակների կողմից անընդունելի է համարվում։ Վերջինս 11,8 մx21,9 մ արտաքին չափերով, երկու զույգ խաչաձև մույթերով, պայտաձև հատակագծով, աբսիդի երկու կողմերին ուղղանկյուն ավանդատներով գմբեթավոր բազիլիկ է։ Մուտքերը երկուսն են՝ հարավից և արևմուտքից։

Այժմ եկեղեցին ավերված է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Ստեփան Մելիք-Բախշյան, Հայոց պաշտամունքային վայրեր, Երևան, «ԵՊՀ հրատարակչություն», 2009 — 143, էջեր 143 — 432 + 10 էջ ներդիր էջ. — 500 հատ։


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 215)։*  |
**Հիլդա Բերենդ** (գերմ.՝ Hilde Behrend, օգոստոսի 13, 1917(1917-08-13), Բեռլին, Գերմանական կայսրություն - հունվարի 11, 2000(2000-01-11)), անգլիացի տնտեսագետ։

Բիրմինգհեմի համալսարանի գիտությունների թեկնածու (1951): Դասավանդել է Էդինբուրգի համալսարանում (պրոֆեսոր՝ 1973-ից)։

«*Effort bargaining*» եզրույթի հեղինակը։

Կենսագրություն
--------------

Հիլդայի հայրը Ավագ դպրոցի տնօրենների և ուսուցիչների գերմանական ասոցիացիայի նախագահն էր։ Երբ նացիստները եկան իշխանության, նա հեռացվեց պաշտոնից իր հրեական ծագման պատճառով, չնայած նա հավատքով քրիստոնյա էր։ 1936 թվականին Բերենդները արտագաղթեցին Մեծ Բրիտանիա։

Հիլդան աշխատում էր Լոնդոնի տնտեսագիտական ​​դպրոցում՝ որպես սղագրուհի։ Նրան հաջողվեց կրթաթոշակ ապահովել Լոնդոնի համալսարանում սովորելու համար և 1944 թվականին գերազանցությամբ ավարտեց այն տնտեսագետի կոչումը։

Իր գիտական ​​կարիերայի սկիզբը օգնականի պաշտոնն էր, որը նրան առաջարկեց Բիրմինգհեմի համալսարանի պրոֆեսոր Սարջենտ Ֆլորենսը 1949 թվականին։

1954 թվականին Բերենդը դասախոսություններ է կարդում Էդինբուրգի համալսարանում՝ աշխատելով սոցիալական հետազոտությունների նոր կենտրոնում, որը ղեկավարում էր փիլիսոփա, պրոֆեսոր Ջոն Մակմյուրին։

Խոշոր աշխատանքներ
-----------------

* «Աշխատանքի և գնաճի խնդիրներ» (Problems of Labour and Inflation, 1984)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  effort bargaining — Dictionary definition of effort bargaining | Encyclopedia.com: FREE online dictionary
2. 1 2 3  Hilde Behrend

Արտաքին հղումներ
----------------

* Hilde Behrend
* Professor Hilde Behrend: an appreciation(չաշխատող հղում)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 170019527 · ISNI: 0000000384756181 · LCCN: n50006621 · SUDOC: 077656121 · VIAF: 277570074 · WorldCat VIAF: 277570074 |

 |
**Մոբի Դիք** կամ **Ճերմակ կետաձուկը** (անգլ.՝ Moby-Dick; or, The Whale), ամերիկացի հայտնի վիպասան Հերման Մելվիլի վեպ։ Լույս է տեսել 1851 թվականին, համարվում է ամերիկյան վերածննդի ու ռոմանտիկ գրականության կենտրոնական գործերից մեկը։ Տպագրվելուց հետո վեպը վաճառվել է միայն 3,200 օրինակով և հեղինակին բերել է 1,200 դոլարի շահույթ, սակայն հեղինակի վերջին տարիներին արդեն այն մոռացված էր և դուրս էր եկել տպագրությունից։ 20-րդ դարում, համենայն դեպս, վեպը սկսեց համարվել ամերիկյան գրականության լավագույն նմուշներից մեկը։ Ուիլյամ Ֆոլքները խոստովանել է, որ ինքը կցանակար լինել վեպի հեղինակը։ Դեյվիդ Հերբերթ Լոուրենսը ասել է, որ վեպը համարում է «երբևէ գրված ամենատարօրինակ և հրաշալի գրքերից մեկը», իսկ մեկ այլ անգամ Լոուրենսը նշել է, որ այն «ծովի մասին գրված լավագույն գիրքն է»։ «Անվանեք ինձ Իսմայել»-ը գրականության մեջ ամենահայտնի տողերից մեկն է, որով էլ հենց սկսվում է վեպը։

Մելվիլը իր վեպով ցանկանում էր արտահայտել չարի և բարու, աստծո գոյության, հասարակության տարբեր շերտերի և խառնվածքների տեր մարդկանց մասին իր մտքերը, սակայն վեպը մինչև քսաներորդ դարը համարվել է պարզապես արկածային գիրք։ Նվիրված լինելով Նաթանիել Հոթոռնին՝ «ի նշան իմ հիացմունքի նրա հանճարի հանդեպ», վեպը առաջին անգամ լույս է տեսել «Կետաձուկը» անվան ներքո 1851 թվականի հոկտեմբերին Լոնդոնում և կազմել է 927 էջ, և նույն թվականի նոյեմբերին` արդեն «Մոբի Դիք» անունով Նյու Յորքում` ունենալով միայն 635 էջ։ Երկու հրատարակությունների մեջ եղել են հարյուրավոր տարբերություններ, և Մելվիլը ստիպված է եղել շատ տեսարաններ այլ կերպ շարադրել։

Գիրքը ահռելի ազդեցություն է թողել քսաներորդ դարի մշակույթի վրա, վեպի հիման վրա նկարահանվել են մի քանի ֆիլմեր. առաջինը եղել է «Ծովահրեշը» համր ֆիլմը 1926 թվականին։

Հայերեն հրատարակություններ
--------------------------

Վեպն առաջին անգամ հայերեն թարգմանվել և լույս է տեսել 1979 թվականին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Moby Dick | Memory Beta, non-canon Star Trek Wiki | Fandom
2. 1 2 3 4  Personality Database
3. ↑  Tracking the versions of Moby–Dick
4. ↑  Faulkner (1927)
5. ↑  Lawrence (1923), 168
6. ↑  Buell (2014), 367

Արտաքին հղումներ
----------------

* Մոբի Դիքը bookmark.am֊ում
* Մոբի Դիկ կամ Ճերմակ Կետաձուկը(չաշխատող հղում)
* Մոբի Դիքը գուտենբերգի նախագծում

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | MusicBrainz · MusicBrainz |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 120108674 · GND: 4204518-6 · LCCN: n88282472 · NLA: 35346309 · NLG: 189570 · NSK: 000077408 · NUKAT: n2010147074 · SUDOC: 028230795 · VIAF: 92145857808123020242 · WorldCat VIAF: 92145857808123020242 |

 |

 |
**Օրվիլ Ռիչարդ Բարել** (անգլ.՝ Orville Richard Burrell, հոկտեմբերի 22, 1968(1968-10-22), Քինգստոն, Ճամայկա), առավել հայտնի **Շագի** անունով (անգլ.՝ Shaggy), Ճամայկայում հայտնի ռեգգի ժանրի կատարող։

Անձնական կյանք
--------------

Շագին ծագումով Ճամայկայից է, մեծացել է Բրուքլինում և ծառայել է բանակում, մասնակցել «Անապատի փոթորիկ». Իր մեծ որդին՝ ռեփեր Robb Banks-ն է։

Կարիերա
-------

Ծագումով Ճամայկայից՝ Շագին մեծացել է Բրուքլինում (Նյու Յորք)։ Զինվորական ծառայության ընթացքում մասնակցել է «Անապատի փոթորիկ» ռազմական գործողությանը։ Զորացրվելով՝ Շագին որոշել է ուժերը փորձել երաժշտության մեջ, որն առավել զարգացած էր իր հայրենիքում։ Արդյունքը եղավ **«Oh Carolina»** երգի նոր տարբերակը, որը հաջողություն ունեցավ Եվրոպայի պարային ակումբներում և զբաղեցրեց առաջին տեղը Մեծ Բրիտանիայի փոփ չարթերում։

Հաջորդ երկու տարիների ընթացքում Շագին հայտնի էր միայն մեկ երգով, սակայն 1995 թվականի աշնանը նա վերականգնեց առաջին տեղը բրիտանական չարթերում՝ **«Boombastic»** երգով։ Այս երգը, որն օգտագործվում էր **Levis** ջինսերի գովազդային արշավում, մեծ տարածում գտավ ԱՄՆ-ում և վաճառվեց ավելի քան մեկ միլիոն օրինակով, իսկ ուղեկցող ալբոմը արժանացավ «Գրեմմի» մրցանակի՝ «Լավագույն ռեգգի ալբոմ» անվանակարգում։ 2007 թվականին երգը օգտագործվել է որպես «Միստր Բինի արձակուրդը» ֆիլմի սաունդթրեք։

Շագին իրեն փորձեց տարբեր ոլորտներում, դուետ ձայնագրեց Ջանեթ Ջեքսոնի հետ, բայց ժամանակի ընթացքում նրա համբավը սկսեց նվազել, ուստի «Virgin» լեյբլը ի վերջո խզեց պայմանագիրը կատարողի հետ։

2001 թվականին Շագին թողարկեց **«Hot Shot»** ալբոմը, որը վաճառվեց ավելի քան վեց միլիոն օրինակով՝ վեց շաբաթ գլխավորելով Billboard Top 200-ը և այդպիսով դարձավ ռեգգիի պատմության մեջ ամենավաճառված ալբոմը։ Նրա երկու սինգլները՝ «**It Wasnt Me**» և «**Angel**», գլխավորել են աշխարհի շատ երկրների հիթ-շքերթները, ներառյալ Billboard Hot 100-ը։ Շագգիի հետագա ձայնագրությունները հաջողություն չունեցան։

Սկավառակագրություն
------------------

### Ուսանողական ալբոմներ

* *Pure Pleasure* (1993)
* *Original Doberman* (1994)
* *Boombastic* (1995)
* *Midnite Lover* (1997)
* *Hot Shot* (2000)
* *Lucky Day* (2002)
* *Clothes Drop* (2005)
* *Intoxication* (2007)
* *Shaggy & Friends* (2011)
* *Summer in Kingston* (2011)
* *Rise* (2012)
* *Out of Many, One Music* (2013)
* *Wah Gwaan?!* (2019)

### Համատեղ ալբոմներ

* *44/876*  Sting -ի հետ (2018)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Официальный сайт ШэггиArchived 2016-03-09 at the Wayback Machine.
* Shaggy Fansite

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  ČSFD (չեխերեն) — 2001.
2. ↑
3. ↑
**Մարիա Կանտակուզինո** (ռումիներեն՝ Marie Cantacuzène, հուլիսի 20, 1820(1820-07-20), Horodniceni, Սուչավա, Ռումինիա - օգոստոսի 29, 1898(1898-08-29), avenue de Villiers, Փարիզի 17-րդ շրջան), Կանտակուզենների տոհմից ռումինացի արքայադուստր, Պիեռ Պյուվի դը Շավանի կինն ու բնորդուհին։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1820 թվականի հուլիսի 20-ին Բուկովինա դքսության Սուչավա շրջանի Բոսանչ կոմունայում։ Մոլդովայի գանձապետ, արքայազն Նիկոլաս Կանտակուզինոյի և արքայադուստր Պուլխերիա Ստուրձայի երեք երեխաներից ավագն էր։ Ստացել է կաթոլիկ կրթություն ազատական ​​ֆրանկոֆիլ միջավայրում և ազատ տիրապետել է ֆրանսերենի։ 1836 թվականին՝ 16 տարեկանում, ամուսնացել է մոլդովացի բոյար Գեորգ Ստրատուլատի հետ, բայց նրանք արագ բաժանվել են։ Ավելի ուշ նա ամուսնացել է իր զարմիկ Ալեքսանդր Կանտակուզինոյի հետ, որը Ռումինիայում ծառայել է որպես նախարար։ Նրանք նույնպես հեռացել են, բայց չեն բաժանվել։

Առաջադեմ գաղափարների ջատագով Մարիան հեղափոխական Նիկոլայե Բըլչեսկու, բանաստեղծ և դիվանագետ Վասիլե Ալեքսանդրիի մտերիմ ընկերն էր։ 1850 թվականից նա հոր հետ ապրել է Փարիզի և Բիարիցի միջակայքում։ 1854 թվականին Մարիայի եղբայրը՝ Վասիլեն, նրան ծանոթացրել է Թեոդոր Շասերիոյի հետ, որի հետ նա բուռն հարաբերություններ է ունեցել մինչև երկու տարի անց նկարչի մահը։ Շասերիոն լավ գիտեր Մարիայի հորը և նրա համար նկարել է մի քանի դիմանկար։

Մարիան ծանոթացել է Պիեռ Պյուվի դը Շավանի հետ Շասերիոյի արվեստանոցում։ Նրանց հարաբերությունները սկսվել են մոտ 1856 թվականին և տևել են ավելի քան 40 տարի, բայց նրանք ամուսնացել են միայն 1898 թվականի հուլիսի 21-ին՝ մահից կարճ ժամանակ առաջ։ Մարիան հաճախ էր կեցվածք ընդունում նկարչի համար, նա պատկերված է նկարչի բազմաթիվ կտավներում։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել Շավանի վրա՝ դառնալով նրա ուղեկիցը, ոգեշնչողը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *municipality of Paris* vital record of Paris
2. ↑  *municipality of Paris* vital record of Paris
3. ↑  *Berk Jimenez, Jill* Dictionary of artists' models. — London: Fitzroy Dearborn Publishers. — С. 104—105. — ISBN 1579582338
4. ↑  *Clement, Russell T.* Four French symbolists : a sourcebook on Pierre Puvis de Chavannes, Gustave Moreau, Odilon Redon, and Maurice Denis. — Westport, Conn.: Greenwood Press. — ISBN 0313297525

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | WikiTree |

 |
*Մոնա Լիզայի* դեմքի դետալ, որը ցույց է տալիս սֆումատոյի օգտագործումը, հատկապես աչքերի շուրջ ստվերում:
**Սֆումատո** (Իտալերեն: [sfuˈmaːto], «ծխապատ, մշուշոտ, այսինքն՝ «լղոզված») գեղանկարչության տեխնիկա է, որն ապահովում է գույների և տոնային անցումների մեղմությունը, փափկությունը, մշուշոտ ուրվագծերը։ Սմուֆատոն Վերածննդի կանոնական նկարչական եղանակներից է։ Լեոնարդո դա Վինչին սֆումատո տեխնիկայի ամենահայտնի օգտագործողն է եղել՝ հիմնված օպտիկայի և մարդու տեսողության ոլորտում իր հետազոտությունների և կամերա օբսկուրայի հետ կապված իր փորձերի վրա։ Նա ներկայացրեց այն և ներդրեց այն իր բազմաթիվ աշխատանքներում, ներառյալ *«Տիրամայրը ժայռերում»* և *«Մոնա Լիզա»* իր հայտնի նկարներում։

Համաձայն զգալի ընդունվածություն է ձեռք բերած արվեստի պատմաբան Մարսիա Բ. Հոլլի տեսության, սֆումատոն իտալացի Բարձր Վերածննդի նկարիչների համար հասանելի չորս գույների գեղանկարչության տեսակներից մեկն է՝ կանգիանտեի, քիարոսկուրոի և յունիոնի հետ միասին։

Տեխնիկա
-------

Տեխնիկան նուրբ ստվերում է, որը նախատեսված է գույների և երանգների միջև փափուկ անցում առաջացնելու համար՝ ավելի վստահելի պատկեր ստանալու համար։ Այն առավել հաճախ օգտագործվում է՝ կատարելով նուրբ աստիճանավորումներ, որոնք չեն ներառում գծեր կամ եզրագծեր՝ լույսի տարածքներից մինչև մութ հատվածներ։ Տեխնիկան օգտագործվել է ոչ միայն մարդու դեմքի խուսափողական և պատրանքային պատկերացում տալու, այլև հարուստ մթնոլորտային էֆեկտներ ստեղծելու համար։ Լեոնարդո դա Վինչին տեխնիկան նկարագրել է որպես գույների խառնուրդ՝ առանց գծերի կամ եզրագծերի օգտագործման՝ «ծխի ձևով»։

Կիրառողներ
----------

Ռաֆայել Սանտի**, «**Տիրամայրը կանաչի մեջ» 
Բացի Լեոնարդոյից և նրա հետևորդներից, հաճախ սֆումատո են կիրառեել նաև այլ նշանավոր նկարիչներ՝ Կորեջիոն, Ռաֆայելը և Ջորջիոնեն։ Ռաֆայելի *«Տիրամայրը կանաչի մեջ» կտավը* սֆումատոյի հայտնի օրինակ է, հատկապես Մարիամ Աստվածածնի դեմքին։ Լեոնարդոյի հետևորդների թվում լայնորոն սֆումատո են կիրառել Բերնարդինո Լուինին և Ֆունիսին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Earls Irene (1987)։ *Renaissance Art: A Topical Dictionary*։ Greenwood Press։ էջեր 263։ ISBN 0-313-24658-0
2. ↑  Hall Marcia B. (1994)։ *Color and Meaning: Practice and Theory in Renaissance Painting*։ New York, N.Y.: Cambridge University Press։ ISBN 978-0-521-45733-0
3. ↑  «Four Canonical Painting Modes by APA» . Retrieved June 18, 2015.
4. ↑  Hall, Marcia B. *Rome* (series "Artistic Centers of the Italian Renaissance"), pp.148-150, 2005, Cambridge University Press, 2005, 0521624452, 9780521624459, google books
5. ↑  «Sfumato»։ Art Painting Artist
**Այդըն** (թուրքերեն՝ Aydın, հուն․՝ Αϊδίνιο), քաղաք Թուրքիայի արևմտյան մասում։ Քաղաքը Այդընի նահանգի վարչական կենտրոնն է։

Աշխարհագրություն
----------------

Այդընը գտնվում է Մեծ Մենդերես (նախկինում՝ *Մեանդր*) գետի հովտում, որը Փոքր Ասիայի կարևոր գետերից մեկն է։ Այդընից 5 կիլոմետր հեռավորության վրա հոսում է Չինե գետը։ Հյուսիսում` քաղաքի մոտ գտնվում է Այդըն լեռը, որի բարձրությունը մոտ 1800 մետր է։

E87 (O31) ավտոմոբիլային ճանապարհը իրար է կապում Էգեյան ծովը և Թուրքիայի երրորդ խոշոր քաղաք Իզմիրը։
Ճանապարհը անցնում է Այդըն լեռան մոտով, որտեղ կառուցված է նորակառույց թունել։ Արևելյան ուղղությամբ ճանապարհը գնում է դեպի Դենիզլի, այնուհետև Անթալիա` Թուրքիայի խոշոր նավահանգիստներից և կուրորտներից մեկը։

Կլիմա
-----

Այդընում ամռանը մշտապես շոգ է, տաք ջերմաստիճանը պահպանվում է գրեթե ողջ տարին։

Էկոնոմիկա
---------

Ծովի մոտիկության պատճառով տարածաշրջանը բնակեցված է եղել դեռևս հին ժամանակներից։ Ներկայումս տարածաշրջանում մեծապես աճեցվում է բրինձ, սակայն շրջանում աճեցվում են նաև այլ մշակաբույսեր։ Քաղաքում զարգացած է թեթև արդյունաբերությունը։

Կան վկայություններ տարածքում առկա պղնձի, երկաթի, լիգնիտի հումքի վերաբերյալ։

Քույր քաղաքներ
--------------

* Ռուսաստան Բուգուլմա (Ռուսաստան)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Бугульма и турецкий город Айдын стали городами-побратимами(չաշխատող հղում)
 на сайте Министерства культуры Республики Татарстан Archived 2007-07-03 at the Wayback Machine.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Այդընի պաշտոնական կաք էջը

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր  |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4209664-9 · VIAF: 239954432 · WorldCat VIAF: 239954432 |

 |
**Ուիլյամ Դոնալդ Համիլթոն,** (անգլ. William Donald Hamilton, օգոստոսի 1, 1936(1936-08-01), Կահիրե, Եգիպտոսի թագավորություն - մարտի 7, 2000(2000-03-07), Միդլսեքսի հիվանդանոց, Վեստմինստեր, Միացյալ Թագավորություն և Լոնդոն, Միացյալ Թագավորություն), բրիտանացի էվոլյուցիոն կենսաբան։

Համիլտոնը առավել հայտնի է դարձել իր տեսական աշխատանքով, որն ապահովում էր ազգակիցների ընտրության և ալտրուիզմի գենետիկական հիմնավորումը։ Նա համարվում է այդ ուղղության առաջին հիմնադիրներից մեկը, հետագայում Էդվարդ Օսբորն Ուիլսոնի աշխատանքների շնորհիվ դարձավ հայտնի որպես սոցիոլոգ-կենսաբան։

Կենսագրություն
--------------

Համիլտոնը ծնվել է 1936 թվականին Կահիրեում, Եգիպտոսում։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Համիլտոնին աքսորում են էդինբուրգ։ Նա վաղ տարիքից հետաքրքրվում էր բնական պատմությամբ, և ազատ ժամանակն անցկացնում էր թիթեռներ և այլ միջատներ հավաքելով։ 1946 թվականին նա իր համար բացահայտեց Էդմունդ Ֆորդի «Թիթեռներ» գիրքը, որտեղ նա ծանոթացավ էվոլյուցիայի սկզբունքներին բնական հավաքածուի, գենետիկայի և պոպուլյացիայի միջոցով։

Տասներկու տարեկան հասակում նա ծանր վիրավորվում է՝ խաղալով հոր մոտ եղած պայթուցիկների հետ։ Եթե ​​նրա մայրը բժիշկ չլիներ, այս պատահարը կարող էր սպանել նրան։ Կյանքը փրկելու համար նա ստիպված էր ենթարկվել կրծքային վիրահատության, բայց նրա աջ ձեռքի մատները պետք է անդամահատեին։

Համիլթոնն ընդունվեց Քեմբրիջի համալսարան։ Նա խորապես տպավորված էր Ռոնալդ Ֆիշերի «Բնական ընտրության գենետիկ տեսություն» (The Genetical Theory of Natural Selection) գրքից, բայց գիրքը չի ուսումնասիրվել Քեմբրիջում, քանի որ Ֆիշերը համարվում էր պարզապես վիճակագիր։ Այս գրքում Ֆիշերը ներկայացնում էր գենետիկ էվոլյուցիայի մաթեմատիկական հիմքերը։

1964-1977 թվականներին Համիլթոնը եղել է Լոնդոնի Կայսերական քոլեջի ասիստենտ։ Ինչպես նշում են ժամանակակիցները, Համիլթոնը փայլուն ուսուցիչներից չէր, և ուսանողները հաճախ բողոքում էին նրա դասախոսությունների անհասկանալիությունից.:

1978-1984 թվականներին Միչիգանի համալսարանի էվոլյուցիոն կենսաբանության պրոֆեսորի պաշտոնն զբաղեցնում։

1984 թվականին և մինչև ի մահ Օքսֆորդի համալսարանի Թագավորական հասարակության ​​պրոֆեսոր-հետազոտող էր։

Պարգևներ
--------

* 1988-Դարվինի շքանշան
* 1993-Կրաֆորդի մրցանակ
* 1993-Կիոտոյի մրցանակ

Տես նաև
-------

* Համիլտոնի կանոն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Base biographique (ֆր.)
2. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #131482890 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
3. 1 2
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. ↑
8. ↑  *Segerstrale U.* Nature's Oracle: The Life and Work of W.D. Hamilton. — Oxford: Oxford University Press, 2013. — С. 190.
|  |
| --- |
| **Բոշխազգիներ** |
|  |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Ենթաթագավորություն** | *Viridiplantae* |
| **Ինֆրաթագավորություն** | *Streptophyta* |
| **Վերնաբաժին** | Բարձրակարգ բույսեր (Embryophyta) |
| **Տիպ/Բաժին** | Անոթավոր բույսեր (Tracheophyta) |
| **Ենթատիպ** | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
| **Կարգ** | Հացածաղկավորներ (Poales) |
| **Ընտանիք** | **Բոշխազգիներ** (Cyperaceae)Juss. 1789 |

**Բոշխազգիներ** (լատին․՝ Cyperaceae), միաշաքիլավոր ծաղկավոր բույսերի ընտանիք։ Բազմամյա կոճղարմատավոր բույսեր են, հազվադեպ՝ միամյա խոտաբույսեր, երբեմն (արևադարձային գոտում)՝ ծառանման ձևեր։ Ընտանիքն ընդգրկում է մոտ 120 ցեղ (մոտ 550 տեսակ)։ Բոշխազգիներ են արոտավայրային ու խոտհարքային բույսերը (բոշխ), որոնք օգտագործում են ավազահողերի ամրացման համար, աճեցնում են որպես ուտելի արմատապալարներ (գետնանուշ) և որպես գեղազարդիչ (ցիպերուս կամ պապիրուս)։

Նկարագրություն
--------------

Տերևները գծաձև են կամ գծանշտարաձև, տեղադրված են ցողունի երեք կողմերում։ Ծաղիկները երկսեռ են կամ տարասեռ (միատուն կամ երկտուն բույսեր) լրիվ ապաճած կամ փոքրացած ծաղկապատյանով (Առէջները 3-ն են, պտղաթերթիկները՝ 2-3-ը)՝ հավաքված հասկերում, որոնք գոյացնում են հովանոցանման, ավելուկանման կամ ողկուզանման ծաղկաբույլեր։ Պտուղներն ընկուզանման են։ Սերմի սաղմը շրջապատված է էնդոսպերմով։ Բոխշազգիների և՛ տերևները, և՛ ցողունները հարուստ են մեխանիկական հյուսվածքներով, ինչպես նաև սիլիցիումի երկօքսիդով։

Քիմիական կազմ
-------------

Տերևների և ցողունների էպիդերմիսը քիչ թե շատ ներծծված է սիլիկաթթվով։ Որոշ տեսակների արմատապալարներում հայտնաբերվել է եթերային յուղեր։ Ալկալոիդները, որպես կանոն,բացակայում են և հայտնաբերվել են միայն բոշխ կարճաքթի մոտ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Шипунов, А. Б.* Семейство Осоковые // Биология : Школьная энциклопедия / Белякова Г. и др. — М.: БРЭ, 2004. — 990 с. — ISBN 5-85270-213-7
2. ↑  *Гаммерман А.Ф. Гром И.И.* Дикорастущие лекарственные растения СССР. — М.: Медицина, 1976. — 288 с. (Ստուգված է 18 փետրվարի 2010)


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Գյուղատնտեսական հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Բորչանինովի-Պերվուշինի ջրաղաց** (ռուս.՝ Мельница Борчанинова-Первушина), ճարտարապետական հուշարձան Եկատերինբուրգում (տեղական նշանակության, № 6600173000):

Ջրաղացի շենքը գտնվում է Չելյուսկինցիների փողոցում (նախկինում` Հյուսիսային), Սվերդլովի (նախկինում` Արսենտևսկի պողոտա), Ավեյդի (նախկինում` 2-րդ Արևելյան) և Ազինի (նախկինում` 4-րդ Մելկովսկու) փողոցներով սահմանափակված տարածքում։

Կառուցվել է « Ս. Ի. Գրաչով և Ա. Ե. Բորչանինով ընկերության միջոցներով»։ Բորչանինովի-Պերվուշինի ջրաղացը համարվում է 20-րդ դարի սկզբի արդյունաբերական ճարտարապետության նմուշ էկլեկտիկայի ոճով և «նշանակալի քաղաքաշինական դեր է խաղում»։ Կառուցվել է 1906-1908 թվականներին անհայտ ճարտարապետի կողմից։ 

Ջրաղացի շինարարության նախաձեռնողը եղել է եկատերիբուրգյան գործարար և հասարակական գործիչ Ալեքսանդր Եֆրեմովիչ Բորչանինովը (1859 թվականի հոկտեմբեր-1907 թվականի հուլիսի 30)։ Ջրաղացի համար ձեռք բերվեցին նորագույն սարքավորումներ, բայց շինարարության ընթացքում դժբախտ պատահարի հետևանքով Բորչանինովը մահացավ։

Ճարտարապետություն
-----------------

Քարե հինգհարկանի մասնաշենքը ուղղված է դեպի Պրիվոկզալնայա հրապարակ։ Լայնածավալ շենքը ճակատային հատվածի ողջ բարձրությամբ բաժանված է որմնասյուներով և պատուհանների շարքով, որոնք զարդարված են բարձրաքանդակներով։ Հիմնական ճակատի անկյունները զարդարում են փոքրիկ աշտարակները, իսկ կիսաշրջանաձև ճակտոնները և շրջանաձև բարոկկո ոճի գմբեթները ձևավորում են ճակատի պսակաձև հատվածը։ Ճակատի զարդարանքը լրացնում են ձևավոր շարվածքը և երկրաչափական զարդաքանդակները։ Շենքը կառուցված է էկլեկտիկայի ոճային ձևերով և «աղյուսային» ոճի տարրերով։

Ջրաղացը բաղկացած էր` 

* Հինգհարկանի քարե շինությունից
* Ուժային արտադրամասից
* Քարե ատաղծագործական արհեստանոցից
* Անցակետից

Սվերդլովսկի մարզային խորհրդի գործադիր կոմիտեի 1980 թվականի հունվարի 11-ի (№ 16) և 1991 թվականի մայիսի 15-ի (№ 75) որոշումներով ջրաղացը ճանաչվել է որպես մարզային նշանակության ճարտարապետական հուշարձան։

Ջրաղացը կանխամտածված կառուցվել է հինգ հարկանի շենքի տեսքով։ Այդպիսով, Բորչանինովը ցանկացել է թաքցնել, որ այդ տարածքում ջրաղաց կա և որոշել է այն քողարկել բնակելի շենքի կամ հյուրանոցի անվան տակ։ Հնարավոր է արգելված է եղել երկաթգծի կայարանի մոտակայքում ջրաղացի կառուցումը, կամ էլ նա այդ ձևով ցանկացել է խուսափել հարկերից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  ПЕРЕЧЕНЬ ОБЪЕКТОВ КУЛЬТУРНОГО НАСЛЕДИЯ, находящихся на территории муниципального образования «город Екатеринбург»
2. 1 2  *Слукин, В. М.* Мельница Борчанинова-Первушина // Энциклопедия Екатеринбурга [Электрон. ресурс] : электронная энциклопедия. — Электрон. дан. и прогр. — Екатеринбург. : ИИиА УрО РАН, год не указан. — 1 электрон. опт. диск (CD-ROM)
3. ↑  *Микитюк, В. П.* Борчанинов, Александр Ефремович // Энциклопедия Екатеринбурга [Электрон. ресурс] : электронная энциклопедия. — Электрон. дан. и прогр. — Екатеринбург. : ИИиА УрО РАН, год не указан. — 1 электрон. опт. диск (CD-ROM)
**«Խալդարյանց կամ Խալդարյան» տպարան**, հիմնադրվել է 1780 թվականին Սանկտ Պետերբուրգում, Նոր Ջուղայի գրասեր և հարուստ վաճառական Գրիգոր Խոջամալի որդի Խալդարյանցի կողմից։ Ապրելով Լոնդոնում՝ նա մի անգլիացի փորագրիչ վարպետի պատվիրել է հայերեն նոր տեսակի տպագրական տառեր և 1780 թվականին տպագրել է «Դավանութիւն հաւատոյ» գիրքը։ Այնուհետև տեղափոխվել է Սանկտ Պետերբուրգ՝ իր հետ բերելով նաև տառերը։ Այստեղ հիմնել իր սեփական տպարանը՝ ունենալով Ռուսաստանի հայոց հոգևոր առաջնորդ Հովսեփ արքեպիսկոպոս Արղությանի աջակցությունը, ով խրախուսուել է նրան և խոստացել ամեն կերպ աջակցել ազգանվեր գործին։ Խալդարյանցն առաջինը տպագրել է մի փոքրիկ այբբենարան (1781) և նկատել, որ տառատեսակները քիչ են։ Լոնդոնից հրավիրել է ծանոթ փորագրիչ վարպետին ու պատվիրել խոշոր տառատեսակներ։

Տպագրված գրականություն
----------------------

1785 թվականին այս տպարանում են տպագրվել Շնորհալու «Յիսուս որդին» (նոր հրատարակությունը), 1786 թվականին՝ «Աստուածաղերս» գրքերը։ Նույն տպարանում են տպվել նաև՝

* «Ճաշոց»
* «Ավետարան»
* «Ժամագիրք կարճառօտ»
* «Վէմ գայթակղութեան» գրքերը։

Տպարանատիրոջ` Գրիգոր Խալդարյանցի մահից հետո՝ 1789 թվականին, տպարանը տեղափոխվել է Նոր Նախիջևան` «Տպարան Նորին Բարձր սրբազնության» անվանումով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ռաֆայել Իշխանյան (1981). Հայ գիրքը։ 1512-1920. Երևան։ ՀՍՍՀ ԳԱ. էջեր 154.
**Սերգեյ Յակիմով** (ռուս.՝ Якимов, Сергей Сергеевич, դեկտեմբերի 14, 1975(1975-12-14), Կիև, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ուկրաինացի ​​ֆանտաստ գրող, որը գրում է ռուսերեն լեզվով։

Կենսագրություն
--------------

Ավարտել է Կիևի Ի. Կարպենկո-Կարիի թատերական արվեստի պետական ​​ինստիտուտի կինոֆակուլտետը։

15 տարեկանում սկսել է տպագրել իր առաջին աշխատանքները գիտաֆանտաստիկ ամսագրերում։

1998 թվականին լույս է տեսել Ս. Յակիմովի «Երկրի հերոսները» առաջին գիրքը։ Նույն թվականին որպես «Լավագույն դեբյուտ» մրցանակի է առաջադրվել «Արտաքին առաքելություն» գիրքը։

Ներկայումս հրատարակության է պատրաստվում «Օտարի առաքելությունը» գրքի անգլերեն թարգմանության (թարգմանիչ` Պ. Սկիբինսկայա):

Մատենագրություն
---------------

* «Երկրի հերոսները»։ Վեպ` զուգահեռ իրականությանի միջև պատերազմի մասին։
* «Այլմոլորակայինի առաքելությունը», վեպ
* «Սատանայական նվեր»
* «Այլմոլորակայինի առաքելությունը-2»

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Информация о переводе на сайте Полины Скибинской.


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 2715154260601924480009 · WorldCat VIAF: 2715154260601924480009 |

 |
**Մըսյե կամ մսյո** (ֆր.՝ monsieur, messieurs՝ լատին․՝ mon senior-ից),ֆրանսիայի թագավորական տան ներկայացուցչի տիտղոս Հին ռեժիմի շրջանում։ **«Մըսյե»** տիտղոսը տրվել է Ֆրանսիայի թագավորի հարազատ եղբորը։ Տիտղոսը հայտնի է XVI դարից։ Առաջին անգամ այս տիտղոսին արժանացել է Օռլեանի դուքս Շառլը՝ Ֆրանսիայի ապագա թագավոր Կառլ IX-ը։

Ազնվազարմ արքայազնը իր կյանքի ընթացքում կարող էր զրկվել այդ տիտղոսից։ Այսպես, Օռլեանի դքսուհի Գաստոն իր կյանքի ընթացքում 1610-1643 թվականներին կրել է այդ տիտղոսը, իսկ հետագայում, երբ գահ է բարձրացել Լյուդովիկոս XIV-ը, Գաստոնին սկսել են կոչել **Մեծն մըսյե**, իսկ նրա զարմիկը՝ Լյուդովիկոս XIV-ի եղբայր Ֆիլիպ Անժուացին (ապագա Ֆիլիպ Օռլեանցին) կրել է **Կրտսեր մըսյե** տիտղոսը։ 1660 թվականին՝ Գաստոնի մահից հետո, Ֆիլիպը սկսեց կոչվել պարզապես **մըսյե** և կրեց այս տիտղոսը մինչև իր մահը։

Ավելի քան յոթանասուն տարի, 1701- 1774 թվականներին Ֆրանսիայի թագավորական տան ներկայացուցիչներիը այս տիտղոսը չեն կրել, քանի որ Լյուդվիկոս XV-ը եղել է Լուի Դոֆին Ֆրանսիացու որդու և Լյուդվիկոս XVI-ի թոռան՝ դուքս Լյուդովիկ Բուրգունդացու որդիներից կրտսերը և այդ ընթացքում գահակալող եղբայր չի ունեցել։ Լյուդվիկոս XV-ի որդին՝ Դոֆին Լյուդվիկոսը, մահացել է իր հոր կյանքի ընթացքում և ունեցել է շատ շուտ մահացած եղբայր՝ դուքս Ֆիլիպ Անժուացին (1730—1733): Միայն Լյուդվիկոս XVI-ի գահակալությունից հետո նրա եղբայր կոմս Լուի Ստանիսլաս Պրովանսացին ստացել է «մըսյե» տիտղոսը։ Լյուդովիկոս XIV-ի մահապատժից և Լյուդովիկոս XVII-ի մահից հետո Պրովանսի կոմսը հռչակվել է Լյուդվիկոս XVIII, իսկ նրա եղբայր Կոմս Շառլ Դ'Արտուան դարձավ մըսյե։

Տիտղոսը պաշտոնապես վերականգնվել է 1814 թվականին Բուրբոնների վերակազմավորման ժամանակ՝ ի պատիվ Կոմս Դ' Արտուայի, ով 1824 թվականին դարձավ թագավոր։ Շառլ X-ը վերջինն էր, ով պաշտոնապես կրեց այդ տիտղոսը։

Արքայազններ, ովքեր կրել են «Մըսյե» տիտղոսը
------------------------------------------

* Շառլ Վալուա, Օռլեանի դուքս (1559—1560)
* Անրի Վալուա, Անժուացի դուքս (1560—1574)
* Անժուի և Ալենսոնի դուքս Ֆրանսուա (1574—1584)
* Գաստոն Բուրբոն, Օռլեանի դուքս (1610—1643)
* Ֆիլիպ I Բուրբոն, Օռլեանի դուքս (1643—1701)
* Լուի Ստանիսլաս Բուրբոն, Պրովանսի կոմս (1774—1795);
* Շառլ Բուրբոն, Կոմս Դ'Արտուա (1795—1824), թագավորության վերջին արքայազնը, ով պաշտոնապես կրել է այս տիտղոսը։ Տիտղոսը վերացվել է 1830 թվականի հեղափոխությունից հետո։

Գործածություն
-------------

«Մըսյե» բառը օգտագործվում է նաև որպես տղամարդուն ուղղված քաղաքավարի դիմելաձև Ֆրանսիայում և մի շարք այլ երկրներում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Малый академический словарь русского языка под ред. А. П. Евгеньевой
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Բաղդասարյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:*

**Մերուժան Թադևոսի** **Բաղդասարյան** (12.04.1948, քաղաք Արթիկ (այժմ՝ Շիրակի մարզում)–28.04.2010, Երևան), մեքենագետ։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (2005), պրոֆեսոր (2008)։

Կենսագրություն
--------------

Ավարտել է Հայաստանի գյուղատնտեսական ինստիտուտը (1970)։ 1981–1994 թվականին աշխատել է Հայաստանի գյուղատնտեսական ինստիտուտում, 1994 թվականից՝ Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարանում, գրաֆիկայի և մեքենաների նախագծման հիմունքների ամբիոնում։ Աշխատանքները վերաբերում են գյուղատնտեսական տարբեր մեքենաների հաշվարկի և նախագծման խնդիրներին։ Հեղինակ է «Մեքենաների մասեր» ուսումնական ձեռնարկի։

Գրականություն
-------------

* Խոտի բրիկետավորման ﬔքենաների հաշվարկի և նախագծման հիմունքներ, Երևան, 2002։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Մերուժան Թադևոսի Բաղդասարյան


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Գյուղատնտեսական հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Ալարոդյան լեզուներ,** կարծեցյալ լեզվաընտանիք, որն ընդունել է Ֆրից Հոմմելը (1854–1936), իսկ հետագայում հետազոտվել Կարել Օշտիրի (1921, 1922), Ալեքսանդր Սվանիձեի (1937), Գիորգի Մելիքիշվիլիի (1965), Իգոր Դյակոնովի և Սերգեյ Ստարոստինի կողմից (1986)։ Ըստ Օշտիրի տեսության՝ եղել է մի այսպիսի ընտանիք, որի ժառանգներն են կովկասյան լեզուները, էտրուսկերենը, բասկերենը, շումերերենը, հաթերենը, եգիպտերենը և այլն։ Նա փորձել է վերականգնել նույնիսկ ալարոդյան նախալեզվի ձևերը՝ առանց հնչյունական օրինաչափությունները հաշվի առնելու։ Գիտական լեզվաբանության կողմից չի ընդունվել։ Համանման խմբավորման մասին գաղափար է առաջարկել նաև Կարստը։ Ալլարոդյան լեզուները ներառել են դաղստանյան լեզուները և մեռած խուռիա-ուրարտական լեզուները։

Պատմություն
-----------

Ալարոդյան լեզուների մասին առաջին անգամ առաջարկել է Ֆրից Հոմմելը (1854–1936)։ Տերմինը ծագել է այն անվանումից, որը Հերոդոտոսն օգտագործել է Ուրարտուի թագավորության համար։ Հյուսիսարևելյան և հյուսիսկենտրոնական ընտանիքները խմբավորվել էին ըստ հնչյունական և քերականական նմանության։ Խուռիա-ուրարտական լեզուները նույնպես ավելացվել էին քերականական և ոճական նմանություններով։ Այնուամենայնիվ, լեզուների միջև հնարավոր կապը պարզ և ապացուցված չէ։

Ալարոդյան լեզուների մասին գիտական աշխատանքներ են հրապարակել Կարել Օշտիրը (1921, 1922), Ալեքսանդեր Սվանիձեն (1937), Գիորգի Մեիքիշվիլին (1965), Իգոր Դյակոնովը և Սերրգեյ Ստարոստինը (1986)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հ. Զ. Պետրոսյան, Ս. Ա. Գալստյան, Թ. Ա. Ղարագյուլյան, Լեզվաբանական բառարան (խմբ. Էդ. Բ. Աղայան), Երևան, «Հայկական ՍՍՀ Գիտությունների Ակադեմիայի հրատարակչություն», 1975, էջ 3։

Օգտագործված գրականություն
-------------------------

* K. Ostir. *Beiträge zur Alarodischen Sprachwissenschaft* (a monograph), I, 1921 (in German)
* K. Ostir. *Alarodische Sprachwissenschaft* (a monograph), 1922 (in German)
* A. Svanidze. "Materials for history of Alarodian tribes" (a monograph), Tbilisi, 1937 (in Russian)
* G.A. Melikishvili. *Questions of the oldest population of Georgia, Caucasus and the Near East* (a monograph), Tbilisi, 1965 (in Georgian, Russian summary)
* I. Diakonoff, S. Starostin. "Hurro-Urartian as an Eastern Caucasian Language".- *Münchener Studien zur Sprachwissenschaft*, Beiheft, N.F. 12, 1986 (in English)
* Alarodian languages.- Encyclopedia "Sakartvelo", vol. I, Tbilisi, 1997, pp. 90 (in Georgian)
**Արևելյան քամի 2** (գերմ.՝ *Ostwind 2 - Rückkehr nach Kaltenbach*), ռեժիսոր Կատյա ֆոն Գարնյեի 2015 թվականի գերմանական գեղարվեստական ֆիլմը՝ Հանա Բինկեի գլխավոր դերակատարմամբ, «Արևելյան քամի» (գերմ.՝ *Ostwind*), 2013 թվական) ֆիլմի շարունակությունը։ Գերմանիայում ֆիլմը դուրս է եկել 2015 թվականի մայիսի 14-ին։

Սյուժե
------

Մեծացած Միկան վերադառնում է տատիկի կալվածք և միանգամից նկատում է փոփոխությունները, որոնք տեղի են ունեցել իր բացակայության ընթացքում։ Կալտենբախի կալվածքն անկում էր ապրում, համարյա կործանման եզրին էր։ Որպեսզի բարձրացներ ձիերի ակումբի վարկանիշը և գրավեր նոր ներդրողների և աշակերտների ուշադրությունը, Միկան որոշում է մասնակցել ձիասպորտի խոշոր մրցույթներին, բայց այն թե՛ աղջկանից, թե՛ իր ձիուց՝ Օսթվինդից պահանջում էր ծանրաբեռնված մարզումներ և ձիավարման էլեմենտների վրա աշխատելու ծանր աշխատանք։ Պատրաստվելով մրցաշարին և՛ Միկան, և՛ Օսթվիդը գտնում են իրենց սերը․ Օսթիդը անտառում հանդիպում է տնից փախած անհավանական գեղեցկությամբ սպիտակ մի զամբիկի, Միկան՝ Միլան անունով երիտասարդի, որը ցանկանում է բռնել փախստականուուն, որպեսզի վերադարձնի նրան տերերին։ Միկան օգնում է Միլանին ընտելացնել սպիտակ ձիուն, իսկ Միլանը, որը պարզվում է փորձառու ձիապան է, իր հերթին օգնում է Միկային, պատրաստել Օսթվիդին մրցույթներին։

Դերերում
--------

| Դերեսան | Դերը |
| --- | --- |
| Հանա Բանկե | Միկա Շվարց |
| Յանիս Նիվյոներ | Միլան |
| Մարվին Լինկե | Սեմ |
| Կորնելիա Ֆրոբյոս | Մարիա Կալտենբախ, Միկայի տատիկը |
| Տիլո Սպյունկեր | Գ-ն Կաան, Սեմի տատիկը |
| Յուրգեն Ֆոգել | Ֆիլիպպ Շվարց, Միկայի տատիկը |
| Նինա Կոնեգեր | Էլիզաբեթ Շվարց, Միկայի մայրիկը |
| Էմբեր Բոնգարդ | Ֆաննի |
| Գենրիետա Մորավե | Տինկա |
|

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  Internet Movie Database — 1990.
3. 1 2  filmportal.de — 2005.
4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15  Internet Movie Database — 1990.
5. ↑  Ostwind 2 - Rückkehr nach Kaltenbach, Trailer, DVD, Filmkritik | Filmdienst
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բալենու այգին (այլ կիրառումներ)
 Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Անտոն Չեխովի հուշարձան (այլ կիրառումներ)

**Անտոն Չեխովի «Բալենու այգին» հուշարձան** (ռուս.՝ Памятник А. П. Чехову «Вишнёвый сад»), ռուս գրող Անտոն Պավլովիչ Չեխովի հուշարձանը Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքում, որը ստեղծել է ռոստովցի քանդակագործ Դմիտրի Լինդինը։ Տեղադրվել է քաղաքի Չեխովի առափում 2009 թվականին։

Տվյալներ
--------

Հուշարձանի հեղինակը ռոստովցի քանդակագործ Դմիտրի Լինդինն է։ Արձանը պատկերում է նստարանին նստած, ոտքը ոտքին գցած և հեռուն նայող Անտոն Չեխովին։ Վերևում գրված է գրողի հայտնի պիեսի անվանումը` «Вишнёвый сад» («Բալենու այգին»)։

«Բալենու այգին» Անտոն Չեխովի չորս գործողությամբ քնարական պիեսն է, որը հեղինակը բնորոշել է որպես կատակերգություն։ Այն գրվել է 1903 թվականին, առաջին անգամ բեմադրվել է 1904 թվականի հունվարի 17-ին Մոսկվայի գեղարվեստական թատրոնում։ «Բալենու այգին» Անտոն Չեխովի ամենահայտնի ստեղծագործություններից մեկն է և ամենահայտնի ռուսական պիեսներից, որոնք գրվել են այդ ժամանակահատվածում։

Ստեղծման պատմություն
--------------------

Հուշարձանը հայտնվել է Չեխովի առափում 2009 թվականին՝ գրողի 150-ամյա հոբելյանին Տագանրոգի նախապատրաստվելու օրերին։ Գտնվում է «Տոպոլ» առողջարան-պրոֆիլակտորիումը և «Պրիազովիե» հյուրանոցը միավորող համալիրի տարածքում։ Հուշարձանի բացումը տեղի է ունեցել 2009 թվականի հոկտեմբերին։

Չեխովի այլ արձաններ Տագանրոգում
-------------------------------

Տագանրոգում տեղադրված է Անտոն Չեխովի ևս երկու արձան։ Առաջինը՝ Չեխովի կիսանդրին, 1935 թվականին ստեղծել է քանդակագործ Վերա Մորոզովան։ Երկրորդ հուշարձանը ստեղծվել է 1960 թվականին, հեղինակը քանդակագործ Իուլիան Ռուկավիշնիկովն է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  *Киричек М. С.* Музей под открытым небом. — Таганрог: ИП Стадников, 2010. — С. 49.
**Սայիդ Հալիմ փաշա** (հունվարի 18, 1865(1865-01-18) կամ հունվարի 28, 1865(1865-01-28), Կահիրե, Եգիպտոս - դեկտեմբերի 6, 1921(1921-12-06), Հռոմ, Իտալիա), թուրք պետական գործիչ։ Երիտթուրքերի պարագլուխներից և հայերի ցեղասպանության գլխավոր հանցագործներից։ Հայտնի էր իր տեսական աշխատություններով։ Գտնում էր որ իսլամ, ի տարբերություն առաջընթացը «խոչընդոտող» քրիստոնեության, ժողովրդավարական կրոն է՝ հիմնված իրավահավասարության և անձն, ազատության վրա։ Այդ պատճառով, ըստ Սայիդ Հալիմի, իսլամական աշխարհում անհարկի է պայքարը ժողովրդավարության և ազատության համար։ 1913 թվականին նշանակվել է մեծ վեզիր՝ միաժամանակ կատարելով «Միություն և առաջադիմություն» կուսակցության գլխավոր քարտուղարի պարտականությունները։ Առաջին աշխարհամարտի (1914-1918) վերջին շրջանում մեծ վեզիրի պաշտոնը զիջել է Թալեաթին Մուդրոսի զինադադարից (1918) հետո ձերբակալվել է և պատասխանատվության ենթարկվել իբրև պատերազմի հանցագործ և հայերի տեղահանության ու ցեղասպանության կազմակերպման մասնակից։ Կարողացել է փրկվել է պատժից և աքսորվել Մալթա, իսկ 1921 թվականին ազատ արձակվել։

1921 թվականի դեկտեմբերի 6-ին Հռոմում Սայիդ Հալիմին սպանել է հայ վրիժառու Արշավիր Շիրակյանը։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է* *«Հայկական հարց» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |






1. 1 2  *Wasti S. T.* Said Halim Pasha: Philosopher Prince // *Middle Eastern Studies* — Taylor & Francis, 2008. — Vol. 44, Iss. 1. — P. 86. — ISSN 0026-3206; 1743-7881
2. 1 2  *Şeyhun A.* Islamist Thinkers in the Late Ottoman Empire and Early Turkish Republic — Brill, 2014. — P. 147. — ISBN 978-90-04-28090-8
**Սերգեյ Ավդեև** (ռուս.՝ Серге́й Па́влович Авде́ев, մարտի 18, 1891(1891-03-18), Pavlogradsky Uyezd, Եկատերինոսլավի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հունիսի 21, 1917(1917-06-21)), ռուս շտաբս-կապիտան, Առաջին համաշխարհային պատերազմի հերոս, Սուրբ Գեորգիի 4-րդ աստիճանի շքանշանի կրկնակի կավալեր։

Կենսագրություն
--------------

Սերգեյ Ավդեևը ծնվել է Եկատերինոսլավսկի մարզի Պավլոգրադի շրջանի Լոզովոե գյուղում։ Ավարտել է Պավլոգրադի գիմնազիայի 4-րդ դասարանը։ 
1912 թվականից ծառայել է Ղրիմի 73-րդ հրաձգային գնդում։ 1913 թվականին դարձել է եֆրեյտոր, ենթասպա, 1914 թվականից` ավագ ենթասպա։ Երկու անգամ Չուգուևյան ռազմական ուսումնարանի քննություններ է հանձնել և 1914 թվականին դարձել պրապորշչիկ։

1914 թվականին Ղրիմի 73-րդ հետևակային գնդի կազմում մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմին, նշանակվել գնդի հրամանատար, այնուհետև` գումարտակի հրամանատար։ 1915 թվականի դեկտեմբերի 14-ին ավստրո-հունգարական և գերմանական ուժերի դեմ Սերետ գետի մոտ հարձակման ժամանակ ցուցաբերած խիզախության համար արժանացել է Սուրբ Գևորգի 4-րդ աստիճանի շքանշանի։ Մրցանակը հաստատվել է 1916 թվականի փետրվարի 20-ին։ 1915 թվականին դարձել է փոխլեյտենանտ, 1916 թվականին` շտաբս-կապիտան։ 1916 թվականի ապրիլի 18-ին պարգևատրվել է Սուրբ Աննայի 4-րդ աստիճանի շքանշանով` «Քաջության համար» գրությամբ։

Սպանվել է 1917 թվականի հունիսի 21-ին անհայտ հանգամանքներում։

Պարգևներ
--------

* Սուրբ Ստանիսլավի 3-րդ աստիճանի շքանշան, 1916
* Սուրբ Աննայի 3-րդ աստիճանի շքանշան, 1916
* Սուրբ Աննայի 4-րդ աստիճանի «Խիզախության» շքանշան, 1916
* Սուրբ Գևորգի 4-րդ աստիճանի շքանշան, 1916
* Սուրբ Գևորգի 4-րդ աստիճանի շքանշան, 1917

Արտաքին հղումներ
----------------

* Сайт: Награды Императорской России. Авдеев С. П.
* Павлоградские новости. Archived 2015-06-27 at the Wayback Machine.
**Բորիս Պալիյչուկ** (ռուս.՝ Палийчук, Борис Дмитриевич, հունիսի 4, 1913(1913-06-04), Վիլնյուս, Ռուսական կայսրություն - 1995), խորհրդային գրող, սցենարիստ։

Կենսագրություն
--------------

Բորիս Պալիյչուկը ծնվել է 1913 թվականի հունիսի 4-ին, Վիլնոյում (այժմ՝ Վիլնյուս) երկաթգծի աշխատողի ընտանիքում։ Նա աշխատել է որպես փականագործ։ 1935 թվականին ավարտել է Խարկովի ավիացիոն դպրոցը։ 1935-1941 թվականներին աշխատել է որպես հանրապետական ​​թերթերի թղթակից։ Եղել է «Խորհրդային Ուկրաինա» ամսագրի խմբագիրը։ 1942 թվականից դարձել է Խորհրդային Միության կոմունիստական կուսակցության անդամ։

Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից է։ Պարգևատրվել է Հայրենական պատերազմի շքանշանի 2-րդ աստիճանի շքանշանով, Կարմիր Աստղ շքանշանով, «Ստալինգրադի պաշտպանության համար», «1941-1945 թվականներին Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար», «Բեռլինը գրավելու համար», «Վարշավան ազատագրելու համար» մեդալներով։

1938 թվականից հրատարակված նրա ստեղծագործության հիմնական թեման Հայրենական մեծ պատերազմի իրադարձություններն են։ Մի շարք ֆիլմերի, մասնավորապես՝ «Նավի հրամանատարը», «Մի գեղեցիկ օր», «Այրվիր իմ աստղ», «Երկնքի բանալիները» երգերի հեղինակն է։

Երկար տարիներ ապրել է Մակարով քաղաքում (Կիևի մարզ)։ 1957 թվականից նա ապրել է Կիևում՝ Միխայիլ Կոցյուբինսկու անվան փողոցում։ 1997 թվականին նրա տան վրա տեղադրվել է հուշատախտակ։

Բորիս Պալիյչուկը մահացել է 1995 թվականին։

Աշխատանքներ
-----------

* Սահամններ, 1976,
* Ամպերի վրա բարձրանալը, 1980։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Կաղապար:УРЕ
2. ↑  Палийчук Борис Дмитриевич 1913 г.р.
3. ↑  Житловий будинок 1955—57, в якому проживали відомі письменники

Գրականություն
-------------

* Письменники Радянської України. 1917—1967. К. 1968. — С.455-456.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | NKC: js2014813645 · NUKAT: n2019201200 · VIAF: 307480502 · WorldCat VIAF: 307480502 |

 |
**Տրիպոլիի բերդ**, **Մոն-Պալերոն**, Ռայմոնդ Սեն-Ժիլի ամրոցը, հայտնի է նաև որպես «ամրոց Մոն-Պալերին»։ Խաչակիրների ամրոց լիբանանյան քաղաք Տրիպոլիում` հիմնադրված 1103 թվականին՝ Խաչակրաց առաջին արշավանքի ժամանակ կոմս Ռայմունդ Սեն-Ժիլի կողմից Հայաժ բլրի վրա` Միջերկրական ծովից երեք կիլոմետր հեռու։ Կոմսը մահացել է այնտեղ 1105 թվականին՝ լեգենդի համաձայն հուսահատության մեջ ամրոցի բարձունքից ներքև նետվելով։ Կոմս Պոնս Տրիպոլսկին հաղորդում է, որ դա եղել է բերդի վրա հարձակման ժամանակ։ Ստրատեգիական տեղանքը` ծովի և լեռների միջև` տեսքով դեպի Հախր Աբու Ալի հարթավայրը, հուշել է պարսից թագավորին(Խոսրով II) այստեղ տեղադրել կայազոր` սկսած VI-րդ դարից.։ 636 թվականին՝ մինչև Խաչակիրների գալը և բերդի կառուցելը, այստեղ գտնվում էր արաբական ամրակետ։ Երբ Ումար իբն ալ-Խաթթաբը 641 թվականին ներխուժում է Սիրիա քաղաքը` բյուզանդացիներին պատկանող, ամրոցը ցույց է տալիս է ուժեղ դիմադրություն։ Մամլուքների սուլթան Սայֆուդդին Կալաունը 1289 թվականին ամրոցի շուրջը կառուցում է Տրիպոլիի քաղաքը։ Մամլուքների և թուրքերի կառավարման ժամանակ ընդլայնվելով` ամրոցն այժմ ունի 140 մետր երկարություն և 70 մետր լայնություն։ XIX դարի սկզբին վերակառուցվել է Տրիպոլիի այդ ժամանակվա քաղաքագլուխ Մուստաֆա Աղա Բարբարի կողմից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Construction de Qalaat Sanjîl ou Mont Pèlerin sur *templiers.net*
2. 1 2  *Joseph-François Michaud* Histoire des Croisades. — 1826. — Т. 3. — С. 33.
3. ↑  *Richard Simon* Explication littérale et historique de tous les mots propres du vieux et nouveau testament // Le grand dictionnaire de la Bible. — 1703. — С. 323.
4. ↑  *Charles Le Beau и Hubert-Pascal Ameilhon* Histoire du Bas-Empire. — 1830. — Т. 1. — С. 323.
5. ↑  *Désirée Sadek Aziz* Liban, terre éternelle. — Бейрут: Arziates, 1995. — С. 62.
6. ↑  *Patrizia Fabbri *et al.** Liban - Le livre d'or / перевод Laura Meijer. — Florence: Bonechi, 2001. — С. 73.
**Պավել Տագանրոգցու մատուռ** (ռուս.՝ Часовня Павла Таганрогского),պաշտամունքային կառույց ՌԴ Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքում։ Գտնվում է Լագերնի նրբանցք, 2 հասցեում։ Մատուռն առաջին անգամ կառուցվել է 1905 թվականին` Ռուս Ուղղափառ եկեղեցու սուրբ Պավել Ստոժկովի (Պավել Տագանրոգցի) թաղման վայրում։ Մատուռը ենթարկվում է Ռուս Ուղղափառ եկեղեցուն։

Պատմություն
-----------

Տագանրոգի հին գերեզմանատանը կա տեղ, որտեղ թաղված է Պավել Պավլովիչ Ստոժկովը, որը հայտնի է նաև որպես Պավել Տագանրոգցի։ Նրա հուղարկավորությունը տեղի է ունեցել 1879 թվականի մարտին, իսկ բուն թաղման տեղը ցանկապատվել է։ Նրա գերեզմանը պաշտպանելու և պահպանելու համար 1905 թվականին որոշվել է այդ տեղում կառուցել փայտե մատուռ։ Այն եղել է 7х10 մետր չափսերի։ Մատուռն ուներ 2 դուռ, 7 պատուհան։ Օվալաձև տանիքին տեղադրել էին խաչ։ Փայտյա մատուռն այրվել է 1912 թվականի հուլիսի 12-ին։

Վանաքույր Մարիա Վելիչկոն զբաղվում էր նոր քարե մատուռ կառուցելու հարցով, որը հավանության արժանացավ 1913 թվականին։ Մատուռը կառուցվեց, և այն օծվեց 1914 թվականի հունիսի 29-ին։ Եկեղեցին պսակվեց 5 գմբեթով։ Ներսում գտնվել է հունա-բյուզանդական ոճով պատրաստված մարմարե պատկերակալ։ Մատուռի կառուցման արժեքը 20 հազար ռուբլի էր։ Գումարը հավաքագրվել է կամավոր նվիրատվությունների միջոցով։ 1925 թվականին մատուռն ավերվել է և կրկին կառուցվել է 1995 թվականին, նորից մասնավոր նվիրատվությունների օգնությամբ։ Հիմա դա ուղղանկյունաձև հատակագծով կառույց է, որն ունի փոքր վրանաձև գմբեթ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Часовня Павла Таганрогского в Таганроге
2. ↑  Энциклопедия Таганрога, Ростов-на-Дону, Росиздат, 2003
**Ռուսաստանի Դաշնության Զինված ուժերի ռազմական ոստիկանություն** (ռուս.՝ Военная полиция Вооружённых Сил Российской Федерации), Ռուսաստանի Դաշնության Զինված ուժերի իրավապահ մարմին։

2010 թվականի գարնանը Ռուսաստանում նախատեսվում է ՌՈ ինստիտուտի բացումը, որը նախատեսվում է ՌԴ պաշտպանության նախարարության կողմից։ Նոր իրավապահ մարմինների ծրագրում ընկած է հրամանատարների պարտականությունների իրականացման գործառույթը կայազորի զորքերի գրասենյակում, օրինակ հետաքննությունների անցկացումը գումարտակներում։ Անձնակազմը բաղկացած է մոտավորապես 5000 մարդուց։ 2010 թվականի գարնանը ռազմական ոստիկանության ստեղծումը կասեցվում է։ Սակայն հոկտեմբերին ձեռնարկվում է ռազմական ոստիկանության ստեղծում։ 2011 թվականի նոյեմբերին ՌԴ պաշտպանության նախարար Անատոլի Սերդյուկովը հայտարարում է, որ ռազմական ոստիկանությունը կսկսի գործել 2012 թվականից։ 2014 թվականի հունվարին Պետական Դուման ընդունում է դաշնային օրենքի պաշտպանության նոր պարբերություն՝ 25.1 «Զինված ուժերի ռազմական ոստիկանության» մասին։

Տես նաև
-------

* Ռազմական ոստիկանություն

Արտաքին հղումներ
----------------

* **Պաշտոնական էջ**
* Russian military police plans on track
* Russia's new military police, *In Moscow's Shadows*, 19 August 2011
* 

1. ↑