**ԿՕՌ-500,** խորհրդային ու ռուսական **կառավարելի օդային ռումբերի** դաս, որն ունի 500 մմ տրամաչափ։ Առաջին օրինակը սպառազինության մեջ է մտել 1975 թվականին։ Ռումբի կառավարելի տարբերակը մշակվել է անկառավարելի տարբերակի հետ միաժամանակ և թիրախին հասնում է ինքնակարգավորվող գլխիկի օգնությամբ։ Ավելի ուշ թողարկվել են ԿՕՌ-500 ռումբերի այլ տարատեսակներ, որոնք թիրախին հասնում են լազերային լուսավորության ու գլոբալ նավիգացիոն արբանյակային համակարգի միջոցով, ինչպես օրինակ ԿՕՌ-500Ս-ն է։

Ռումբի մարտագլխիկը կարող է բետոնավեր լինել՝ բետոնե ծածկերը քանդելու համար, ինչպես նաև ֆուգասային՝ անգամ թաքստոցներում գտնվող հետևակին ու տեխնիկային հարվածող ալիքով չեզոքացնելու համար։

Նկարագրություն
--------------

Կառավարելի օդային ռումբերը (ԿՕՌ) գերճշգրիտ զինատեսակ են։ Ծրագրավորման հատկությունը, որով օժտված են այս ռումբերը, հնարավորություն է տալիս դրանք կրող ինքնաթիռներին ռումբերն արձակել առանց թշնամու տարածք մուտք գործելու։

ԿՕՌ-500Լ-ն ունի ինքնակարգավորվող լազերայի ֆլյուգերային գլխիկ և թիրախին է հասնում այն ցույց տվող լազերային համակարգի արտացոլված լուսարձակմամբ ու նախատեսված է վերգետնյա ու վերջրյա թիրախների լայն շրջանակ ոչնչացնելու համար։ Թիրախի վրա ռումբն արձակվում է լազերային թիրախացույց համակարգի արտացոլած լազերային լուսարձակմամբ։ Հարձակման լազերային համակարգը թույլ է տալիս խոցել շարժվող թիրախները և ինքնաթիռի վրա «թիրախը գրավելու» սարքավորումների առկայություն չի պահանջում։

ԿՕՌ-500ԿՐ-ն նախատեսված է վերգետնյա ու վերջրյա փոքրածավալ թիրախների խոցման համար, ինչպիսիք են՝ երկաթբետոնե թաքստոցները, թռիչքուղիները, երկաթուղային և մայրուղային կամուրջները, ռազմաարդյունաբերական օբյեկտներն ու նավերը։ Հագեցած է հեռուստակորելյացիոն ինքնակարգավորվող գլխիկով։ Թիրախի մասին տեղեկության մշակման կորելյացիոն ալգորիթմով այս գլխիկները հնարավորություն ունեն «հիշել» թիրախի գտնվելու վայրն ու ուղղորդել ռումբի թռիչքը մինչև թիրախին հանդիպելը, որով իրականացվում է «գցել-մոռանալ» սկզբունքը։ Այս գլխիկները թույլ են տալիս խոցել քողարկված թիրախները։ Դրանց թերությունն այն է, որ կախում ունեն եղանակային պայմաններից ու զգայուն են պատկերի արտացոլման նկատմամբ։

ԿՕՌ-500Ս ռումբը հագեցած է արբանյակային ուղեցույցի սարքավորումներով և պայթուցիկ մարտագլխիկով, կշռում է 195 կգ և նախատեսված է բոլոր տեսակի վերգետնյա ու վերջրյա թիրախների խոցման համար՝ ցանկացած եղանակի ու օրվա ցանկացած ժամի։ ԿՕՌ-500Ս-Է ռումբը խոցում է այն թիրախները, որոնց կոորդինատները նախօրոք են հայտնի կամ ստացվում են հարձակման նախապատրաստվելու ընթացքում։

Տարատեսակներ
------------

* **ԿՕՌ-500ԿՐ** հեռուստակորելյացիոն ինքնակարգավորվող գլխիկով, ֆուգասաբետոնավեր մարտագլխիկով։
* **ԿՕՌ-500-ՕԴ** հեռուստակորելյացիոն ինքնակարգավորվող գլխիկով, պայթուցիկ մարտագլխիկով։
* **ԿՕՌ-500-Լ** լազերային ֆլյուգերային ինքնակարգավորվող գլխիկով, ֆուգասային մարտագլխիկով։
* **ԿՕՌ-500Ս** ֆուգասային մարտագլխիկով։ Չնայած հաղորդմանն այն մասին, որ այս ռումբերից հրաժարվել են բարձր գնի պատճառով (արժփ 3 մլն․ ռուբլի) դրանք բացակայում են սպառազինության մեջ, Սիրիային վերաբերող ՌԴ ՊՆ վիդեոարխիվում և պաշտոնական հայտարարություններում կարելի է հանդիպել այս ռումբին։

Տակտիկա-տեխնիկական բնութագրիչներ
--------------------------------

|  — | ԿՕՌ-500ԿՐ | ԿՕՌ-500-ՕԴ | ԿՕՌ-500Ս | ԿՕՌ-500Լ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Ռումբի զանգված, կգ | 520 | 370 | 560 | 534 |
| Մարտագլխիկի զանգված, կգ | 380 | 250 | 380 | 360 |
| Պայթուցիկի զանգված, կգ | 100 | 140 | 195 | - |
| Մարտագլխիկի տեսակ | Ֆուգասաբետոնավեր | պայթուցիկ | ֆուգասային | ֆուգասային |
| Տրամագիծ, մմ | 350 | 400 |
| Հենման շրջանակ, մմ | 750 |
| Երկարություն | 3050 | 3000 | 3050 |
| Հավանական շեղում, մ | 4-7 | 4-7 | 7-12 | 7-10 |
| Նետման հեռավորություն, կմ | ոչ պակաս, քան 2-9 |

Մարտական կիրռություն
--------------------

Սիրիայում Ռուսաստանի ռազմագործողության շրջանակներում 2015 թվականի հոկտեմբերի 9-ին Սիրիայում ոչնչացվել են 200 զինյալ և 2 հրամանատար։

2015 թվականի հոկտեմբեր 13-ին Հալեպի շրջակայքում ՍՈՒ-24Մ ինքնաթիռներից արձակված ԿՕՌ-500 ռումբերով ոչնչացվել են «Իսլամական պետություն» խմբավորման դաշտային երկու շտաբներ։

2015 թվականի հոկտեմբերի 21-ին Սիրիայի Իդլիբ նահանգի Սարմին գյուղի տարածքում ՍՈՒ-34 ավիակործանիչից արձակված ԿՕՌ-500 ռումբերով ոչնչացվել է լքված կառույցներից մեկի գետնահարկն իր ողջ պարունակությամբ, որն օգտագործվելիս է եղել որպես զինյալների առաջնորդների հանդիպավայր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Минобороны отказалось от ГЛОНАСС-бомб - Известия
2. ↑  Вежливые летчики: воздушная карусель над Сирией - YouTube
3. ↑  «ВКС: В Сирии используются корректируемые с помощью ГЛОНАСС бомбы». www.vz.ru. Վերցված է 2015 թ․ հոկտեմբերի 4-ին.
4. ↑  «Минобороны отчиталось о результатах авиаударов в Сирии за сутки». vz.ru. Վերցված է 2015 թ․ հոկտեմբերի 4-ին.
5. 1 2  Данные для экспортной модификации «КАБ-500С-Э»
6. ↑  «Корректируемые авиационные бомбы (КАБ) - авиационные бомбы - военная авиация России». Авиабаза. Վերցված է 2015 թ․ հոկտեմբերի 5-ին.
7. ↑  Авиация РФ уничтожила двух высокопоставленных командиров ИГИЛ в Сирии - Первый по срочным новостям — LIFE | NEWS
8. ↑  Российская авиация разбомбила «сходку главарей боевиков» в Сирии :: Политика :: РБК

Արտաքին հղումներ
----------------

* Страница изделия на сайте разработчика — ОАО "Корпорация «Тактическое ракетное вооружение»