recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
***Էությունը*** երևույթ է որը գոյություն ունի որպես սուբյեկտ կամ օբյեկտ, իրական կամ պոտենցիալ, կոնկրետ կամ վերացական, ֆիզիկական կամ ոչ-ֆիզիկական։ Աբստրակցիան և իրավական կեղծությունը սովորաբար համարվում են էություններ: Պարտադիր չէ, որ էությունը լինի կենդանի կամ ներկա:

Այս երևույթը տարբեր կիրառումներ ունի։ Այն կարող է վերաբերել կենդանիներին, բնությանը, անշունչ առարկաներին, թվաբանությանը, մարդկային հնարքներին, կորպորացիաներին, կամ գերբնական էակներին։

Փիլիսոփայության մեջ
-------------------

Գոյաբանությունը (օնտոլոգիան)՝ գոյության և ներկա լինելու ուսումնասիրությունն է։ «Օնտոս» արմատը ծագում է հին հունարենից և նշանակում է «լինել»։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Օնտոլոգիական հետազոտության ժամանակ... հարցնում են հատկությունների կամ ֆիզիկական հարաբերությունների և կառուցվածքների մասին, օրինակ գրչի դեպքում մենք կարող ենք անել հետևյալ օնտիկ դիտարկումները դրա վերաբերյալ. այն սև է, լի կապույտ թանաքով, և գրասեղանիս վրա։- Հյուբերտ Լ․ Դրեյֆըս

*Բնօրինակ տեքստ* (անգլ.)  

*In an ontic inquiry... one asks about the properties or the physical relations and structures peculiar to some entity – in the pen's case, for example, we might make the following ontic observations about it: it is black, full of blue ink, and sitting on top of my desk.*

 |  |

Իրավագիտության և քաղաքականության մեջ
------------------------------------

Իրավագիտության մեջ, իրավաբանական անձը մի էություն է որը կրում է օրինական իրավունքներ և պարտավորություններ (օրինակ՝ ֆիզիկական անձ կամ իրավունքի սուբյեկտ)։

Քաղաքականության մեջ, *էություն* տերմինը օգտագործվում է որպես երկրների վարչական բաժանումների խորհրդանիշ (օրինակ՝ Բոսնիա և Հերցեգովինա)։

Բժշկության մեջ
--------------

Բժշկության մեջ, ախտային էությունը որևէ ախտաբանական գործընթացի հետևանքով առաջացած հիվանդություն է: Ախտային էությունը չի սահմանվում որպես համախտանիշ։

Համակարգչային գիտության մեջ
---------------------------

Համակարգչային գիտության մեջ, էությունը մի երևույթ է որն ունի ինքնություն։ Այն անկախ է իր հատկանիշների փոփոխություններից և ներկայացնում է կարևոր տեղեկատվություններ որոնք սովորաբար պահպանվում են տվյալների բազայում։

Տես նաև
-------

 Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են  ***Entity*** հոդվածին
* Թվային ինքնություն
* Մոլ
* ER մոդել
* ECB
* Էական ռեալիզմ (գիտական ​​ռեալիզմի տարատեսակ)
* Ամեն ինչ
* HTML մնեմոնիկա
* Ոչ-ֆիզիկական էություն
* Օբյեկտ
* Շղթայական մեջբերում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հյուբերտ Լ․ Դրեյֆըս, «A Companion to Heidegger», էջ 3։ (2008)
**Շլոմո Արգով** (եբրայերեն՝  שלמה ארגוב‎, դեկտեմբերի 14, 1929(1929-12-14), Երուսաղեմ, Միացյալ Թագավորություն - փետրվարի 23, 2003(2003-02-23), Երուսաղեմ), իսրայելցի դիվանագետ։ Մեծ Բրիտանիայում Իսրայելի դեսպանի պաշտոնավարման ժամանակ հարձակման է ենթարկվել, որը 1982 թվականին պաշտոնական պատրվակ է ծառայել Իսրայելի բանակի՝ Լիբանան ներխուժման  համար։

Կենսագրությունը մինչև 1982 թվականը
----------------------------------

Արգովը ծնվել է Երուսաղեմում, 1929 թվականին։ «Պալմահ» ռազմական խմբավորման անդամ էր, ծառայել է Իսրայելի պաշտպանական ուժերում, ստեղծման օրվանից, 1948 թվականին։ Մասնակցել է 1948-1949-ական թվականների արաբա-իսրաելյան պատերազմին, վիրավորվել է։

 1950-1952-ական թվականներին սովորել է ԱՄՆ-ում, Ջորջթաունի համալսարանում, այնուհետև՝ Լոնդոնի տնտեսագիտության դպրոցում։ 1959 թվականից դիվանագիտական ծառայության մեջ է։ Աշխատել է Գանայում, Նիգերիայում, ԱՍՄՆ-ում։ 1971-1974-ական թվականներին Իսրայելի դեսպանն էր Մեքսիկայում։ Այնուհետև որպես դեսպան աշխատել է Նիդերլանդներում, 1979 թվականին Իսրայելի ԱԳՆ-ում նշանակվել է հեղինակավոր պաշտոնում՝ դեսպան Մեծ Բրիտանիայում։

Մահափորձ
--------

1982 թվականի հունիսի 3-ին լույս 4-ի գիշերը Արգոն ընդունելությունից հետո դուրս էր գալիս Լոնդոնի Դորչեստերյան հյուրանոցից, երբ հանկարծակի ենթարկվեծ երեք անծանոթ անձանց հարձակմանը։ Նա հրազենային վնասվածք ստացավ գլխին, որից հետո երեք ամիս գտնվում էր կոմայի մեջ։ Ինչպես հետագայում պարզվեց, հարձակվողները Աբու Նիդալի ահաբեկչական կազմակերպության անդամներ էին, անջատված Պաղեստինի ազատության կազմակերպությունից։ Երկու խմբավորումները պայքարում էին միմյանց դեմ։ Պատասխան գործողությունը ուղղված էր Լիբանանում ՊԱԿ-ի ճամբարների դեմ։ Ի պատասխան պաղեստինցիները հրազգություն են սկսել Իսրայելի տարածքում, որի դադարեցման համար 1982 թվականի հունիսի 6-ին իսրայելյան բանակը ներխուշել է Լիբանան։ Հարձակվողներից մեկը՝ Նավաֆ ալ Ռոզանը իրանյան հետախուզության գնդապետ էր, և մահափորձը հավանաբար հավանության էր արժանացել Իրանի կողմից

Կյանքը մահափորձից հետո
----------------------

Արգովը վիրավորվելուց հետո հաշմանդամ դարձավ։ Մինչև մահը նա հոսպիտալացված էր Երուսաղեմի Ադասա խար խա Ցոֆիմ հիվանդանոցի վերականգնողական բաժանմունքում։ Նա կաթվածահար էր և մշտական բժշկական օգնության կարիք ուներ։ Արգովի կինը՝ Հավան այս ամբողջ ընթացքում խնամում էր նրան, մինչև իր մահը՝ 2002 թվականը։

2003 թվականին մահափորձից 21 տարի անց, Շոլոմո Արգոն մահացավ 74 տարեկան հասակում, ստացած վնասվածքի հետևանքով։

Գիդոնը՝ Շոլոմո և Հավա Արգոների երեք երեխաներից մեկը Հերցլիանայի Միջդիսցիպլինար կենտրոնում գերազանցիկ ուսանողների համար նախաձեռնել է կրթական ծրագիր հոր անունով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Lawrence Joffe.* Shlomo Argov(անգլ.) // *The Guardian* : Газета. —Лондон, 25 February 2003.

Աղբյուրներ
----------

* Shlomo Argov 1929-2003, МИД Израиля

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | WikiTree |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 124764029 · GTAA: 78166 · ISNI: 0000 0000 7867 5148 · LCCN: n83194171 · NTA: 069431353 · VIAF: 15713361 · WorldCat VIAF: 15713361 |

 |

 |
**Հատիկաընդեղեն բույսեր**, բակլազգիների (ընդավորների) ընտանիքի բույսեր, մշակում են հիմնականում հատիկ (սերմ) ստանալու համար։

Նկարագիր
--------

Բուսաբուծության մեջ հայտնի է 60-ից ավելի տեսակ։ Հիմնականում խոտաբույսեր են, որոնց ծաղկապսակը կազմված է հինգ ոչ միատեսակ պսակաթերթերից, վերինը կոչվում է առագաստ, ներքևի երկուսը՝ նավակ, երկու կողմնայինները՝ թիեր։ Հատիկաընդեղեն բույսերի փոշոտումը կատարվում է հիմնականում մեղուների և թիթեռների, հազվադեպ՝ թռչունների, երբեմն՝ ինքնափոշոտման միջոցով։ Հատիկաընդեղեն բույսերի արմատների վրա առաջանում են պալարիկներ, որոնց բջիջներում ապրում են օդի ազոտը յուրացնող բակտերիաներ (պալարաբակտերիաներ)։ Հատիկն ունի պարենային և կերային նշանակություն։ Սերմերը հարուստ են անփոխարինելի ամինաթթուներ (լիզին, ցիստին, տրիպտոֆան, արգինին, հիստիդին, վալին, մեթիոնին և այլնն) պարունակող սպիտակուցներով՝ միջին հաշվով 20-40% (լուպինը՝ 61%), ինչպես նաև ածխաջրերով, ճարպերով (հատկապես սոյան, գետնանուշը), վիտամիններով՝ C, B-ի համալիր, նախավիտամին A։

Հատիկներ
--------

Հատիկները կալորիականությամբ գերազանցում են կարտոֆիլին 3, 5, իսկ կաղամբին՝ 6 անգամ։ Հատիկը, կանաչ զանգվածը, քուսպը, պրոտեինով հարուստ և արժեքավոր են։ Սերմերում պարունակվող որոշ նյութեր օգտագործվում են բժշկության մեջ։ Հատիկաընդեղեն բույսերի արմատների վրա առաջանում են պալարաբակտերիաներ, որոնք յուրացնում են օդի ազոտը և հողը հարստացնում դրանով։ Հատիկաընդեղեն բույսեր լավ նախորդներ են գարնանացան հացահատիկային և տեխնիկական բույսերի համար։

Հատիկաընդեղեն բույսեր
---------------------

* Սիսեռ
* Ոլոռ
* Լոբի
* Սոյա
* Ոլոռ
* Լոբի
* Ոսպ

Կիրառում
--------

Որոշ տեսակներ կերաբույսեր են (երեքնուկ, կորնգան, առվույտ, վիկ, լուպին, տափոլոռ, բակլա, ուղտափուշ, իշառվույտ և այլն), կան դեղաբույսեր (սոֆորա, մատուտակ, թերմոպսիս և այլն), մեղրատու, դեղատու, խեժատու (գազի որոշ տեսակներ), ներկատու (օրոճ, լեղակենի և այլն), թունավոր, տեխնիկական և այլ բույսեր։ Հատիկը, կանաչ զանգվածը, քուսպը պրոտեինով հարուստ և արժեքավոր կեր են։ Սերմերում պարունակող որոշ նյութեր օգտագործվում են բժշկության մեջ։
Սիլոսի, սենաժի և խոտալյուրի համար օգտագործվում է բակլայի, սոյայի, ոլոռի, լուպինի կանաչ զանգվածը։

Առավել տարածված հատիկաընդեղեն բույսեր
-------------------------------------

Աշխարհի երկրագործական շրջաններում առավել տարածված են սոյան (հիմնականում ԱՄՆ-ում, Չինաստանում, Բրազիլիայում, Ինդոնեզիայում), ոլոռը (Ասիայի, Եվրոպայի և Ամերիկայի բարեխառն կլիմայով շրջաններում), ոսպը, տափոլոռը և բակլան (Միջերկրածովյան երկրներում, Հնդկաստանում, Աֆղանստանում, Արգենտինայում), լոբին (Ասիայում, Եվրոպայում, Ամերիկայում), սիսեռը (գլխավորապես Հնդկաստանում)։ Մնացած կուլտուրաները՝ լուպինը, պորտիկը, մաշը են, սահմանափակ են տարածված։

Գրականություն
-------------

* Курлович Б. С. и др. 1995. Кн. Теоретические Основы селекции «Генофонд и селекция зерновых бобовых культур» (Под ред. Б. С. Курловича и С. И. Репьева), СПБ, 430 стр.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Вклад Н. И. Вавилова
* Genetic Resources of Leguminous Plants in the N.I. Vavilov Institute of Plant Industry

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 6, էջ 271)։*  |
**Սոցիալիստական ֆեմինիզմ**, ֆեմինիզմի ուղղություն, որն ուղղված է կանանց կյանքի ինչպես հանրային, այնպես էլ մասնավոր կողմերին և պնդում է, որ անհավասարությունը կարող է հաղթահարվել միայն կանանց ճնշման մշակութային և տնտեսական աղբյուրների դեմ միջոցներ ձեռնարկելով։ Սոցիալիստական ֆեմինիզմը միավորում է կանանց ճնշումը շահագործման, ճնշման և աշխատանքի մարքսիստական գաղափարների հետ։ Սոցիալիստական ֆեմինիզմը կանանց տեսնում է որպես ճնշման ենթարկված՝ աշխատավայրում և առօրյա կյանքում նրանց անհավասար դիրքի պատճառով։ Մարմնավաճառությունը, կենցաղային աշխատանքը, երեխաների խնամքը և ամուսնությունը այս հոսանքի կողմնակիցների կողմից դիտվում են որպես հայրիշխանական համակարգի կողմից կանանց շահագործման եղանակներ։ Սոցիալիստական ֆեմինիզմն իր ուշադրությունը կենտրոնացնում է լայն փոփոխությունների վրա, որոնք ամբողջությամբ ազդում են հասարակության վրա։ Սոցիալիստական ֆեմինիզմի կողմնակիցները տեսնում են թիմային աշխատանքի անհրաժեշտություն ոչ միայն տղամարդկանց, այլև բոլոր մյուս խմբերի հետ, որոնք, ինչպես կանայք, շահագործվում են կապիտալիստական համակարգի շրջանակներում։

Սոցիալիստ ֆեմինիստները մերժում են արմատական ֆեմինիզմի հիմնական պահանջները, որոնք պնդում են, որ հայրիշխանությունը կանանց ճնշման միակ կամ հիմնական աղբյուրն է։

Որոշ սոցիալիստ ֆեմինիստներ պարզամիտ են համարում այն տեսակետը, որ գենդերային ճնշումը ենթակա է դասակարգային ճնշմանը, ուստի սոցիալիստական ֆեմինիզմի ջատագովների ջանքերի մեծ մասն ուղղված է գենդերային երևույթները դասակարգային երևույթներից առանձնացնելուն։

Տես նաև
-------

* Անարխա-ֆեմինիզմ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  What is Socialist Feminism? Archived 2019-05-11 at the Wayback Machine. retrieved on May 28th 2007.
2. ↑  Ф. Вилдинг (Faith Wilding). Чудовищная семейная жизнь Archived 2012-06-29 at the Wayback Machine. (2007)(անգլ.)
3. ↑  Б. Эренрайх. Что такое социалистический феминизм? Archived 2018-07-15 at the Wayback Machine. (WIN Magazine, 1976)(անգլ.)
4. ↑  Buchanan, Ian. «Socialist Feminism» *A Dictionary of Critical Theory.* Oxford Reference Online. Oxford University Press. Web. 20 October 2011.
5. ↑  Lynne Segal, Michele Barrett, Beatrix Campbell, Anne Phillips, Angela Weir, Elizabeth Wilson. «Feminism and Class Politics: A Round-Table Discussion». — «Feminist Review», № 23 «Socialist-Feminism: Out of the Blue», лето 1986.
|  |
| --- |
| **Ալրային Որդան** |
|  |

**Ալրային Որդան,** կոկցիդների ենթակարգի միջատների ընտանիք։

Նկարագրություն
--------------

Մի քանի տեսակների համար սահմանվում է կարանտին։ Հայտնի է 1000 տեսակ առավել վնասակար են խաղողի ալրավոր, ցիտրուսային (Pseudococcu gahani), ցորեն (Bhenacoccus tergrigorianae), Կոմստոկի Ալրային Որդանները։ Էգերը (երկարությունը՝ 3–12 մմ) պարկանման են, շարժուն, ծածկված փոշենման մոմային փառով՝ հաճախ եզրերին մոմային թիթեղներով։ Ձվադրում է գարնանը (մին չև 300 ձու)՝ սպիտակ «բամբակե» ձվապարկերում, թրթուրներն ու էգերը, ծծելով բույսերի հյութը, թուլացնում են դրանց։

### **Պայքարի միջոցառումները.**

պահեստարանի մաքրում և վարակազերծում՝ եռաքլոր մետաֆոսով, մետաթիոնով, լեբայցիդով (մին չև բերքի ընդունումը) կամ պահեստարանի և հացահատիկի ծխահարում՝ մեթիլբրոմիդով, հատիկի մաքրում, չորացում և պաղեցում։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Գյուղատնտեսական հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Մայիլյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:*

**Աննա Լեոնիդի Մայիլյան** (հոկտեմբերի 23, 1970(1970-10-23), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ երգչուհի (սոպրանո), ազգային և միջազգային բազմաթիվ մրցույթների դափնեկիր, ՀՀ վաստակավոր արտիստ։

Ուսումնառությունը
-----------------

Ծնվել է Երևանում, 1970 թվականի հոկտեմբերի 23-ին։ Ավարտել է Երևանի Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանը (1992), Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիան (1996)։ Կատարելագործվել է «Մոցարտ» ակադեմիայում (1997-1998, Լեհաստան), «Վիլլեքրոզ» ակադեմիայում (Ֆրանսիա), «Հարիկլեա Դարկլե» ակադեմիայում (Ռումինիա)։ Վարպետաց դասեր է ստացել Արաքս Դավթյանի, Քերսթին Մայերի (Շվեդիա), Աննա Դեյնոլդսի (Գերմանիա), Էլլա Բլահովայի (Չեխիա), Մարիաննա Նիկոլեսկուի (Ռումինիա), Քերոլ Սմիթի (Շվեյցարիա) մոտ։

Գործունեությունը
----------------

1995 թվականից մեներգել է Ջրվեժի Սբ. Կաթողիկե եկեղեցում։ 1998 թվականից դասավանդում է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի դասական երգի ամբիոնում, 2010 թվականից դոցենտ է։ Երևանում 2000 թվականին հիմնել է «Սաղմոս» մշակութային կենտրոնը և «Վարպետներ» վոկալ անսամբլը։ 2006 թվականին հիմնել և ղեկավարում է «Էթնո» վոկալ եռյակը։ Մասնակցել է համերգային փառատոների, մրցույթների (Ֆրանսիա, Գերմանիա, Բելգիա, Կանադա և այլն)։

Մրցանակները
-----------

1994 թվականին Երևանում «Կոմիտաս-125» վոկալ մրցույթում արժանացել է 1-ին մրցանակի, 1996 թվականին Ավստրոգերմանական և հայ երգի հանրապետական մրցույթում՝ 1-ին մրցանակի, 2000 թվականին Ռումինիայում Հարիկլեա Դարկլեի անվան միջազգային մրցույթում՝ ոսկե մեդալի և դափնեկրի կոչման։ 2001 թվականին Իտալիայում «Իբլա-Գրանդ Պրայզ» միջազգային մրցույթում արժանացել է դափնեկրի կոչման՝ հայ և արևմտագերմանական երգի յուրահատուկ մատուցման համար։

Պարգևները
---------

2003 թվականին արժանացել է ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալի։

2008 թվականին արժանացել է ՀՀ վաստակավոր արտիստի կոչմանը։

Երգացանկ
--------

Երգացանկում են հոգևոր և ժողովրդական երգեր, դասական և ժամանակակից հայ և արևմտյան կոմպոզիտորների ստեղծագործություններ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  Հայաստանի Հանրապետության պատվավոր կոչումներ շնորհելու մասին
3. ↑  Աննա Մայիլյանի կատարումները

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք Archived 2015-04-22 at the Wayback Machine.
* Կենսագրությունը avproduction.am կայքում Archived 2021-05-23 at the Wayback Machine.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վորոնեժ (այլ կիրառումներ)

**Վորոնեժ** (ռուս.՝ Воро́неж), քաղաք Ռուսաստանում, Վորոնեժի մարզի վարչական կենտրոնը։ Գտնվում է Վորոնեժ գետի Վորոնեժի ջրամբարի և Դոն գետի ձախ ափին։ Մոսկվայից հեռավորությունը կազմում է 534 կմ։ Վորոնեժ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 1 023 570 մարդ (2015 թվականի դրությամբ)։ Վորոնեժի շուրջը ագլոմերացիա է գոյացել՝ 1,3 միլիոն մարդ բնակչության թվով։

Անվան ստուգաբանություն
----------------------

19-րդ դարի ռուսազգի լեզվաբան-սլավոնագետ Իզմայիլ Սրեզնևսկին համարում էր, որ «վորոնեժ» բառը ծագել է «ворон» («ագռավ») թռչունի անունից։ Գերմանացի լեզվաբան Մաքս Ֆասմերը, ով համարվում է ռուսերեն լեզվի ստուգաբանական չորս հատորներից բաղկացած բառարանի հեղինակ, ենթադրություն է արել, որ Վորոնեժ անվանումը կապ ունի «вороно́й» (սևաթույր) ածականի հետ։ Իզմայիլ Սրեզնևսկու և Մաքս Ֆասմերի կարծիքները իր հոդվածում միավորել է Ն. Պ. Միլոնովը և հրապարակել այն Մ. Ն. Մելխեևի և Վ. Ա. Նիկոնովի տեղանունների բառարաններում։ Նա ենթադրել է, որ Վորոնեժ գետի անվանումը և «Воро́на» բառը իրար հետ կապված են ջրի գույնով։ Ն. Պ. Միլոնովը ուշադրություն է դարձրել նաև բառի «եժ» կամ «նեժ» մասնիկի վրա, որը հաճախ հանդիպում է հնագույն այլ անվանումներում։ Վորոնեժյան գավառագետ Վլադիմիր ԶագորովսկիՎլադիմիր Զագորովսկու վարկածով, Վորոնեժ անվանումը կարող էր ծագել «вороне́ж» ստացական ածականից, որը, հավանաբար, իր հերթին ծագել է հին սլավոնական Վորոնեգ անունից, ընդ որում Վորոնեժ տեղանունը եկել է Չերնիգովյան իշխանությունից, որտեղ այն առաջացել է 9-րդ դարում որպես ստացական ածական Վորոնեգ հատուկ անունից՝ քաղաք Վորոնեգ։ Նրա կարծիքով՝ «Վորոնեժ» անվանումը հետագայում դադարել է կապ ունենալ անվան հետ, իսկ շեշտը տեղափոխվել է երկրորդ վանկի վրա։ Վորոնեժ սկսեցին անվանել տեղանքը, իսկ այնուհետև՝ գետը։ Նրա վրա կառուցված քաղաքը սկսեց կոչվել Վորոնեժ։

Բաժանված է վեց վարչական շրջանների։

Պատմություն
-----------

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Численность постоянного населения Воронежской области в разрезе муниципальных образований на 1 января 2015 года
2. ↑  Фасмер М. Этимологический словарь русского языка: Пер. с нем. - М.: Прогресс, 1964. - Т. 1. - 562 с. (с доп.)
3. 1 2  Загоровский В. П. О древнем Воронеже и слове Воронеж, 2000
4. 1 2  Загоровский В. П. О древнем Воронеже и слове Воронеж, 2000

Արտաքին հղումներ
----------------

* Voronezh State University - City page Archived 2009-12-09 at the Wayback Machine.
* Voronezh.Net City site Archived 2012-12-04 at Archive.is (ռուս.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա (օնլայն) · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Մեծ նորվեգական · Մեծ ռուսական · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 12299965w · GND: 4108743-4 · LCCN: n79150484 · NKC: ge138802 · SUDOC: 027778762 · VIAF: 167814499 · WorldCat VIAF: 167814499 |

 |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ազատ խոսք (այլ կիրառումներ)

**Ազատ խոսք**, ամսագիր, ապա՝ շաբաթաթերթ։ Լույս է տեսել 1901-ին, Փարիզում, 1902-03, 1906-08-ին՝ Ալեքսանդրիայում։ Խմբագիր՝ Երվանդ Օտյան։ Քննադատել է եգիպտահայ կյանքի ստվերոտ կողմերը, խարազնել «ազգային ջոջերին»։ Տպագրել է նաև արտասահմանյան լուրեր, տեղեկություններ Թուրքիայում տիրող իրավիճակից։ Աշխատակցել են Արփիար Արփիարյանը, Մելքոն Կյուրճյանը, Վահան Թեքեյանը, Բ. Շահպազը և այլք։

1902 թվականին լույս են տեսել 5-9 տետրերը, 1903 թվականին՝ 10-րդը, 1906 թվականին՝ 13-րդը, որով և ավարտվել է թերթի հին շրջանը։ 1906 թվականից վերածվել է երգիծական շաբաթաթերթի՝ նախկին ծավալով։ 1908 թվականին հրատարակվել են վերջին 3 տետրերը։ Թերթի էջերում Ե. Օտյանը խարազանել է եգիպտահայ ջոջերի քաղաքական դիմազրկությունը, դատապարտել այն ամենը, ինչը հակասել է հայ ժողովրդին և ժողովրդավարության շահերին։

Տես նաև
-------

* Ազատ խոսք (օրաթերթ)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — 1974. — հատոր 1. — էջ 96.
2. ↑  Հայկական համառոտ հանրագիտարան, հատոր 1, Երևան, 1990, էջ 51։


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 96)։*  |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արև (այլ կիրառումներ)

**Արև**, 1915 թվականից Եգիպտոսի Ալեքսանդրիա քաղաքում տպագրվող պարբերական ։ Այն 1921 թվականի հոկտեմբերի 7-ից սկսել է լույս տեսնել իբրև Ռամկավար ազատական կուսակցության Եգիպտոսի շրջանակի պաշտոնաթերթ։

Պատմություն
-----------

Պարբերականը 1924 թվականից հրատարակվում է Կահիրեում։ Արևը 1970 թվականի վերջերից մինչ այժմ շարունակում է տպագրվել Հայ Ազգային Հիմնադրամի միջոցներով։ Առաջին տնօրեն-խմբագրապետը Վահան Թեքեյանն է, արտոնատերը՝ Լևոն Մկրտչյանը։ Լրագիրը հրատարակվել է 2 և 4 էջերով, շարվածքի չափերն են 58 X 40 սմ։ Կահիրեի ՀԲԸՄ-ի Սաթենիկ Չագըր հիմնադրամի միջոցներով Արևի 1915-2000 թվականներին թվայնացված տարբերակը 2010 թվականի հուլիսին Կահիրեի ՀԲԸՄ-ի վարչության որոշումով Հայաստանի Ազգային գրադարանին է հանձնել ՀԲԸՄ-ի Եգիպտոսի շրջանակային հանձնաժողովի ատենապետ պրն Պերճ Թերզյանը։ Պարբերականը Եգիպտոսի միակ հայաթերթն է եղել, որը օրը օրին ներկայացրել է ՀԲԸՄ-ի գործունեությունը։

Խմբագիրներ՝ Վահան Թեքեյան, Միքայել Կյուրճյան, Լ. Մկրտիչյան, Հ․ Հակոբյան, Հ․ Պողոսյան, Հովհաննես Սեքսենյան, Օննիկ Մահտեսյան, Հակոբ Փափազյան, Հակոբ Արամյան, Պետրոս Տեփոյան, Նուպար Պերպերյան, Էդմոնդ Կոտալազյան, Ավետիս Յափուճյան։

Լայն տեղ է հատկացրել հատկապես եգիպտահայությանը և ընդհանրապես սփյուռքահայությանը հետաքրքրող ազգային ու միջազգային հարցերին, լուսաբանել Հայկական հարցը, տպագրել բանասիրական, պատմական, գիտական, առողջապահական, մանկավարժական, մարզական և այլ թեմաներով նյութեր, բանաստեղծություններ ու պատմվածքներ հայ և օտար հեղինակներից։ «Արև» պայքարել է դաշնակցության արկածախնդրական քաղաքականության դեմ սփյուռքում, լուսաբանել Սովետական Հայաստանի մշակութային, գիտական և արդյունաբերական բարգավաճումը։ Հայրենական պատերազմի տարիներին հանդես է եկել սովետական ժողովրդի արդարացի պայքարի պաշտպանությամբ։ Ետպատերազմյան շրջանում ակտիվորեն մասնակցել է հայրենադարձության կազմակերպմանը։ Զորավիգ կանգնելով հանդերձ Սովետական Հայաստանին՝ «Արև», հետևելով իր կուսակցության քաղաքական գծին, որոշ հարցերում վերապահ դիրք է գրավել կոմունիստական գաղափարախոսության հանդեպ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — 1974. — հատոր 2. — էջ 23.
2. ↑  «Ramgavar.org: Ծննդեան 125-ամեակ - Ընկեր Էօժէն Բաբազեան»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-03-03-ին։ Վերցված է 2020-08-01


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ստեղծագործությունների տեքստ | ՀՇՀՀԳ: 6751 |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | OCLC |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LOC: sn97021655 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 23)։*  |
**Զաջալ** (արաբ․՝  زجل‎‎), արաբական միջնադարյան գրականության ժանր։ Հիմնվել է դեռևս նախաիսլամական շրջանում, սակայն ծաղկում է ապրել Անդալուսում՝ Օմայյանների օրոք։ Տարածվել է ոչ միայն Արաբական արևմուտքում (Ալժիր, Մարոկկո), այլև Արաբական արևելքում (Լիբանան, Պաղեստին)։ Ձևով նման է մուվաշշահին։

ալ-Համբրա
Զաջալը (արաբ․՝ زَجَلٌ‎‎՝ մեղեդի, երգ), անդալուսյան պոեզիայի բանաստեղծական ձևերից է։ Գրված է բարբառով։ Սկսում է հանգավորված կրկներգով՝ մարքազով (արաբ․՝ مركز‎‎՝ կենտրոն), այնուհետև հաջորդում են երեք հանգավորված տողեր՝ ղուսն (արաբ․՝ غصن‎‎՝ ճյուղ), Ղուսնին հաջորդում է մարքազի հետ նույն հանգն ունեցող տող սիմթը (արաբ․՝ صمت‎‎՝ լռություն, դադար)։ Առաջին տունը՝ մարքազը կազմված է 2 տողից, դրան հաջորդում է 5-9 տուն՝ յուրաքանչյուրում հավասար թվով տողեր՝ 4-12։

Զաջալը մոտ է ժողովրդական բանահյուսությանը, երգին։ Այն ի հայտ է եկել մուվաշշահից մի քիչ ուշ, բայց կա նաև հակառակ կարծիքը, որ զաջալը այն անցումային ձևն էր, որը բերեց ավելի մաքուր և գրական մշակված ձևի՝ մուվաշշահի (արաբ․՝ موشّح‎‎՝ գոտևորված, բանաստեղծության տեսակ), ի հայտ գալուն։ Արդյունքում 2 բանաստեղծական ձևերն էլ զարգանում էին զուգահեռաբար տարբեր սոցիալական միջավայրերում։ Պաշտոնական ճանաչում զաջալը ստացել է մուվաշշահից հետո և մինչև զաջալի կարկառուն հեղինակների ի հայտ գալը գոյություն ուներ միայն բանավոր երգիչների միջավայրում։

Զաջալը ձևով միօրինակ է։ Նրա տունը կազմված է հիմնականում 3 հանգավորված տողերից և կրկներգերից։ Մի քանի դեպքում զաջալը սկսվում է կրկներգից։ Զաջալի չափերը չեն տեղավորվում դասական արաբական տաղաչափության՝ արուդի (արաբ․՝ علم العروض‎‎), կառուցվածքի մեջ։ Զաջալի հեղինակները լիովին հասկանում էին իրենց տարբերությունը ավանդական պոեզիայից։ Այս մասին ավելի մարնամասն խոսում է Իբն Կուզմանը իր զաջալում։ Պարզությունն ու արտասանության յուրահատկությունը Իբն Կուզմանը համարում է այս ձևի հիմնական արժանիքը։ 10-12-րդ դարերի զաջալը առանձնահատուկ նշանակություն էր ձեռք բերել։ Աֆրիկյան բերբերները հեշտությամբ ընկալել էին անդալուսյան բարբառը, և անդալուսյան բանահյուսությունը դարձել էր նրանց սեփականությունը։ Հյուսիսային Աֆրիկայի բնիկ ժողովուրդներին արաբները մեկ անունով կոչում էին բարբարոսներ (արաբ․՝ بَرْبَرٌ‎‎՝ բերբեր, եզակի,արաբ․՝ بَرَابِرَةٌ‎‎՝ բարաբիր, հոգնակի)։ Նրանք արաբական Իսպանիայում հաստատվել էին արաբների հետ միաժամանակ։ Ավելի ուշ բերբերները ստեղծում են սեփական պետությունները՝ ալ-Մորավիների, ալ-Մոհադների պետությունները, և Անդալուսի այն հատվածները, որոնք գրավված չեն լինում քրիստոնյա տիրակալների կողմից, անցնում են նրանց իշխանության տակ։

Տես նաև
-------

* Անդալուսյան պոեզիա
* Անդալուսյան երաժշտություն
* Մուվաշշահ

Գրականություն
-------------

* Куделин А.Б. Классическая арабо-испанская поэзия. М. 1972
* Гибб Х.А.Р. Арабская литература, М.1960
* Фильштинский И. М. - Арабская литература в Испании (VIII—XIII вв.)
* Фильштинский И. М.Краткая литературная энциклопедия: В 9 т.
* Фильштинский И. М. - Арабская классическая литература, М. - 1965}}

Արտաքին հղումներ
----------------

* The Arab muwashsha and zajal poetry and their influence on European music and song. Archived 2020-08-12 at the Wayback Machine.
**Կայծ**, հասարակական, գիտական, գրական ամսաթերթ։ Սոցիալ դեմոկրատ Հնչակյան կուսակցության Կոստանդնուպոլսի (այժմ՝ Ստամբուլ) ուսանողական միության օրգան։ Լույս է տեսել 1911-1914 թվականներին, Կոստանդնուպոլսում (խմբագիրներ՝ Ե. Ամատունի, Ա. Կիտուր, Հ. Գալճյան)։

Տպագրել է Կարլ Մարքսի և Ֆրիդրիխ Էնգելսի երկերից, Գեորգի Պլեխանովի «Անիշխանական վարդապետության պատմական զարգացումը» գործը։ Պատմել է ԷՌՄԳԲԿ 2-րդ համագումարի գործունեության, բոլշևիզմի և նրա հակառակորդների մասին։

1913 թվականին համար է նվիրել Կարլ Մարքսի մահվան 30-ամյակին, տեղեկություններ հաղորդել էնգելսի, Լիբկնեխտի, Լաֆարգի, Բեբելի, Ցետկինի, Կաուցկու, Պլեխանովի մասին։

«Կայծեր»-ին թղթակցել են կին լրագրողներ՝ «հայուհու կյանքի և պայքարի, թուրք կնոջ զարթոնքի մասին» նյութերով։ Թերթը ներկայացրել է նաև հնչակյան ուսանողական միության «ծրագիր-կանոնագիրը»՝ հեղափոխական երիտասարդության քաղաքական, գաղափարական և տնտեսական պայքարի ուղիների և խնդիրների վերաբերյալ։ Պատմել է Ռուսաստանի հասարակական-քաղաքական կյանքի, հեղափոխական շարժումների մասին։ Աշխատակցել են դոկտոր Պեննեն, Ա. Կիտուրը, Վ. Զեյթունյանը, Պ. Մանուելյանը, Ա. Կենճյանը և ուրիշներ։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 221)։*  |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արմեն Աղաջանյան (այլ կիրառումներ)
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Աղաջանյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:*

**Արմեն Աղաջանյան** (28 ապրիլի, 1965, Ստեփանակերտ - 28 դեկտեմբերի, 1993, Ֆիզուլի), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Արմեն Աղաջանյանը ծնվել է 1965 թ. ապրիլի 28-ին Ստեփանակերտ քաղաքում։ Ավարտել է թիվ 9 միջնակարգ դպրոցը։ Ստեփանակերտի թիվ 21 միջնակարգ պրոֆտեխուսումնարանում ստացել է ծեփագործի մասնագիտություն։ Ծառայել է Խորհրդային բանակում։ Ազգային ազատագրական պայքարի առաջին կամավորականներից էր։ Ծառայել է Շուշիի գնդում։ Մասնակցել է Ասկերանի, Մարտակերտի, Շուշիի շրջանների մի շարք մարտերի։ Զոհվել է 1993 թ. դեկտեմբերի 28-ին Ֆիզուլիում։ Հետմահու պարգևատրվել է «Մարտական խաչ» երկրորդ աստիճանի շքանշանով, «Շուշիի ազատագրման համար» և «Մայրական երախտագիտություն՝ Արցախի քաջորդիներին» մեդալներով։ Ամուսնացած չէր։ Հանգչում է Ստեփանակերտի քաղաքային գերեզմանատանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Արմեն Աղաջանյանը Արցախյան պատերազմի թանգարանի կայքում(չաշխատող հղում)
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Ադամյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:*
**Ադամյան քույրեր**, հայ դաշնակահարուհիներ։ Առաջին *Հեղինե Աբգարի Ադամյան* (1881-1960, ամուսնական ազգանուն՝ Հայրանյան), երկրորդ *Եվգինե Աբգարի Ադամյան* (1883-1945, ամուսնական ազգանուն՝ Գարագաշյան)։ Արշակ և Հովհաննես Ադամյանների քույրերը։ Ծնվել են Բաքվում։ Սովորել են Ժնևի երաժշտական ակադեմիայում (1900-1904) և Բեռլինի Շտեռնի կոնսերվատորիայում՝ պրոֆեսոր Մարտին Կրաուզեի բարձրագույն վարպետության դասարանում (1904-1908)։ Զուգանվագով համերգներ են տվել Արևմտյան Եվրոպայի և Ռուսաստանի խոշոր քաղաքներում, կատարել Բախի, Բեթհովենի, Լիստի, Շոպենի, Ռախմանինովի և այլոց երկու դաշնամուրի համար գրված բազմաբնույթ ստեղծագործությունները։ Ադամյան քույրերի նվագն աչքի է ընկել նուրբ երանգավորմամբ, հախուռն դինամիկայով, ներդաշնակ անսամբլով, ստեղծագործական ազատությամբ։ Հեղինեն մահացել է Գերմանիայի Լեգնից քաղաքում, Եվգինեն՝ Փարիզում։

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 5975 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 66)։*  |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Արարատյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:*

**Արտաշես Լևոնի Արարատյան** (հունվարի 24, 1927(1927-01-24), Մոզդոկ, Հյուսիսկովկասյան երկրամաս, Խորհրդային Ռուսաստան - ապրիլի 14, 2010(2010-04-14), Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսաստան), հայ դերասան։ Սանկտ Պետերբուրգի երաժշտական կոմեդիայի թատրոնի դերասան։ Ռուսաստանի վաստակավոր արտիստ (1980)։

Կենսագրություն
--------------

Արտաշես Արարատյանը ծնվել է Հյուսիսային Օսեթիայի Մոզդոկ քաղաքում։ 1942 թվականին աշխատել է Օրջոնիկիձեի անվան բալետի ստուդիայում, 1945 թվականին եղել է Վլադիկավկազի ռուսական դրամատիկական թատրոնի դերասան, նույն տարում ավարտել է թատրոնին կից ստուդիան։ 1947 թվականից աշխատել է Օրջոնիկիձեի Ստանիսլավսկու անվան թատրոնում։ 1951 թվականին ընդունվել է Լենինգրադի թատրոնի երաժշտական կոմեդիայի թատերախումբ։ 1954 թվականին ավարտել է Ռիմսկի-Կորսակովի անվան Լենինգրադի երաժշտական ուսումնարանը։ Եղել է թատրոնի առաջատար կոմիկ դերասաններից մեկը։ Նովգորոդում, Չերեպովեցում, Պուշկինում, Պովլովում, Պետրոդվորցում և այլուր բեմադրել է մի շարք ներկայացումներ։ 1987 թվականին Երաժշտական կոմեդիայի թատրոնում բեմադրել է առաջին մանկական «Լապուշկա» ներկայացումը։ Եղել է «Премьера»-ի համայնքային թատրոնի ռեժիսորը։ Վերջին անգամ բեմ է դուրս եկել 2004 թվականին՝ թատրոնի 75-րդ տարելիցին։

Թատերական դերեր
---------------

* Մարքիզ Բամբինի՝ «Գլխավոր թմբկահարի դուստրերը»
* Հսկիչ՝ «Չղջիկը»
* Ֆրասկատի՝ «Մոնմարտրի մանուշակը»
* Պելիկան՝ «Միստր Իքս»
* Ռախմետ՝ «Սևաստոպոլյան վալս»
* Բիբերլի՝ «Կովկասի զարմուհին»

Դերեր ֆիլմերում
---------------

* «Թագավորական որջ»
* «Մի քանի կարմիր խնձոր»
* «Սիրելու ժամանակը»

Մրցանակներ
----------

* Ժողովուրդների բարեկամության շքանշան (1998) N 3586, (2004) N 7745
* «Լեոնարդո դա Վինչիի» դիպլոմ և մեդալ, 2008

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Араратян Арташес Левонович
2. ↑  Արտաշես Արարատյանի մասին avproduction.am կայքում(չաշխատող հղում)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Արտաշես Արարատյանի մասին kino-teatr.ru կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ |

 |
Այս հոդվածը հնդկացի ցեղի մասին է։  Այլ գործածությունների համար այցելեք Չիկասո (այլ կիրառումներ)։
Չիկասո ցեղի ներկայացուցիչների պատկերներ
**Չիկասո**, կամ **չիկասավաներ**, հնդկացիների ցեղ, որը բնակվում էր ԱՄՆ-ի հարավարևելյան (Միսիսիպի, Ալաբամա, Թեննեսի) նահանգների տարածքում։ Չիկասոների լեզուն պատկանում է Մասկոգյան լեզվաընթանիքին։ «Չիկասո» անվանումը առաջացել է, Ջ. Սուանտոնի փոխանցմամբ, ցեղերից մեկի առաջնորդի անունից։ «Չիկասո» բառը «չիկաշա» (tʃikaʃːa) բառի անգլերեն արտասանումն է, որը նշանակում է «ապստամբ», կամ «Չիկսայից եկած»։ Բնակության քանակը կազմում է 38000 մարդ։ Չիկասոները դավանում են բողոքականություն և անիմիզմ։

Չիկասոների ցեղը կազմում էր Միսիսիպիի մշակույթի մաս, որը տարածվում էր Միսիսիպի գետի երկայնքով։ Եվրոպացիների առաջին հանդիպումից ոչ շատ շուտ չիկասոները տեղափոխվեցին արևելք։ Համաձայն առկա պատմական աղբյուրների, չիկասոները ապրում էին այժմյան Միսիսիսպի նահանգի հյուսիս-արևելքում, առաջին հանդիպման ժամանակներից սկսած, ընդհուպ մինչև նրանց բռնի տեղահանումը Օկլահոմա, որտեղ և նրանց մեծամասնությունը ապրում է մինչ այսօր։ Չիկասոների ցեղը ցեղակից է չոկտոների ցեղի հետ և ունեն ընդհանուր պատմություն։

Չիկասոները բաժանվում են երկու խմբի՝ «Իմպսակտեա» և «Ինտկուտվալիպա»։

Չիկասոները եղել են «Հինգ քաղաքակիրթ ցեղերից» մեկը, որոնք վաճառեցին իրենց հողերը 1832 թվականին և բռնի տեղահանվեցին Հնդկացիների տարածքներ։ Օկլահոմայի չիկասոների ազգությունը այսօր իր մեծությամբ տասներեքերորդն է, որը ճանաչված է ֆեդերալ մակարդակում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Swanton John։ *Source Material for the Social and Ceremonial Life of the Choctaw Indians*։ The University of Alabama Press։ էջ 29։ ISBN 0-8173-1109-2
2. ↑  2004-2005 թվականների մարդահամարի արդյունքներ

Գրականություն
-------------

* Calloway, Colin G. *The American Revolution in Indian Country*. Cambridge University Press, 1995.see google.com

Արտաքին հղումներ
----------------

* The Chickasaw Nation of Oklahoma (official site)
* Chickasaw Nation Industires (government contracting arm of the Chickasaw Nation)
* «Chickasaws: The Unconquerable People», a brief history by Greg O’Brien, Ph.D. Archived 2009-01-13 at the Wayback Machine.
* Encyclopedia of North American Indians Archived 2006-02-08 at the Wayback Machine.
* «Chickasaw History» by Lee Sultzman Archived 2008-01-12 at the Wayback Machine.
* John Bennett Herrington is First Native American Astronaut (on chickasaw.net) Archived 2007-12-27 at the Wayback Machine.
* Tishomingo Archived 2007-09-27 at the Wayback Machine.
* Pashofa recipe
* Some Chickasaw information in discussion of DeSoto Trail Archived 2008-06-07 at the Wayback Machine.
**Գունչժուլին** (չինարեն ավանդ. 公主岭 ), քաղաքային շրջան Չինաստանի Գիպին պրովինցիայի Սիպին մարզում։

Անուն
-----

Անունը 公主岭 խեղաթյուրված 公主陵 անունով է, նշանակում է «Արքայադուստրի շիրմաքար»։ Այստեղ է թաղված կուրունգուչզու Հեջինգի իրերը՝ Հունլի Այսինգերոյի երրորդ դուտրն է, որի ղեկավարման նշանաբանն է «Հունլի»։ 1747 թվականին 16-ամյա արքայադուտրը ամուսնացած էր մոնղոլական սև Հորչին վայրում։ Նրա մահից հետո թաղվել է Պեկինում, սակայն նրա իրերը թաղվել են Հորչին կոչված տոհմական տարածքում։

Պատմություն
-----------

1877 թվականին քաղաքի տեղակայքում ստեղծվել է Հուաիդե(怀德县) վարչաշրջանը, որի վարչական կենտրոնը եղել է Բացզյացզի գյուղի տեղում։ 1913 թվականին Հինհայի հեղափոխությունից հետո վարչաշրջանը մտավ Ֆենտյան պրովիցիայի մեջ։ 1931 թվականին Մանչուրիայում տեղակայված են եղել ճապոնական զորքերը։ Հուայդե վարչաշրջանը մնացել է Գենտյան պրովիցիայի մեջ մինչև 1934 թվականի դեկտեմբերը, երբ Մանչուրիան բաժանվեց 14 մարզերի, որի հետևանքով Հունդե քաղաքը դարձավ Գիպինի մի մաս։ 1945 թվականին քաղաքի անունը վերափոխվեց Գունչժուլինի։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Չինական կառավարությունը հյուսիսային հատվածում իրականացրեց վարչատարածքային վերաբաշխում, որի հետևանքով Հուաիդե շրջանը դարձավ Լյաոբեյ նոր մարզի մի մաս։ 1949 թվականին Լյաոբեյ մարզը կազմալուծվեց և քաղաքը դարձավ Լյաոսի մի մաս։ 1954 թվականին լուծարվեց Լյաոսի մարզը և Հուաիդեն մտավ Գիպին պրովիցիայի մեջ։ 1985 թվականին Հուաիդե վարչաշրջանը կազմալուծվել և 1986 թվականին նույն տարածքում ստեղծվեց Գունչժուլին քաղաքային կոմսությունը։

Քաղաքային շրջան Հուայնանը բաժանվում է 2 շրջանի, 4 կոմսության,1 քաղաքային կոմսության։

Վարչական բաժանում
-----------------

Քաղաքը բաժանված է՝

1. 7 փողոցային հանձնաժողովների,
2. 20 քաղաքների,
3. 7 ավանի,
4. 1 ազգային գոտի։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական էջ
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Գաբրիելյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:*

**Գալուստ Գևորգի Գաբրիելյան** (*Տեր-Գաբրիելյան*, ապրիլի 16, 1905(1905-04-16), Քութայիս, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - հուլիսի 14, 1969(1969-07-14), Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ երգիչ (քնարական տենոր), ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1956)։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Քութայիս քաղաքում։ Ավարտել է Մոսկվայի կոնսերվատորիան (1938)։ 1938-1959 թվականներին՝ Երևանի օպերայի և բալետի թատրոնի մեներգիչ։

Դերերգերից են՝ Աշուղ, Շեյխ (Ալեքսանդր Սպենդիարյանի «Ալմաստ»), Սարո, Սանթուր (Արմեն Տիգրանյանի «Անուշ», «Դավիթ Բեկ»), Սարոյան (Հարո Ստեփանյանի «Լուսաբացին»), Տիրիթ (Տիգրան Չուխաճյանի «Արշակ Բ»), Լևոնիկ (Ա. Այվազյանի «Թափառնիկոս»), Լենսկի (Պյոտր Չայկովսկու «Եվգենի Օնեգին»), Ֆաուստ (Շառլ Գունոյի «Ֆաուստ»)։

Մահացել է Թբիլիսիում, թաղված է Երևանում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին*։ Երևան: ՀՀ ԳԱԱ, Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն։ 2005։ էջ էջ 245

Արտաքին հղումներ
----------------

* Գալուստ Գաբրիելյան Archived 2021-06-02 at the Wayback Machine.
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Առաքելյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:*

**Վլադիկ Առաքելյան** (6 ապրիլի, 1957, Ջանյաթաղ, Մարտակերտի շրջան - 24 ապրիլի, 1994, Չայլու), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Վլադիկ Առաքելյանը ծնվել է 1957 թ. ապրիլի 6-ին Մարտակերտի շրջանի Ջանյաթաղ գյուղում։ Ավարտել է տեղի դպրոցի 8-րդ դասարանը, իսկ միջնակարգ կրթությունը ստացել է գիշերօթիկ դպրոցում։ Ծառայել է Խորհրդային բանակում։ Զորացրվելուց հետո աշխատել է գյուղում։ 1992 թ. ընդգրկվել է գյուղի ջոկատում։ 1993 թ. հուլիսի 10-ին ծանր վիրավորվել է։ Ապաքինվելուց հետո կրկին շարք է մտել։ Եղել է 5-րդ ՊՇ-ի 3-րդ հրաձգային գումարտակի 1-ին վաշտի 1-ին դասակի հրամանատարը, ուներ լեյտենանտի կոչում։ Զոհվել է 1994 թ. ապրիլի 24-ին Չայլու գյուղի մատույցներում։ Հետմահու պարգևատրվել է ՀՀ Արիության և ԼՂՀ Արիության մեդալներով։ Ամուսնացած էր, ունի երեք երեխա։ Հանգչում է հայրենի գյուղի գերեզմանատանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Վլադիկ Առաքելյանը Արցախյան պատերազմի թանգարանի կայքում(չաշխատող հղում)
**Գոգնոց**,( գերմ.՝ Vortuch լեհ.՝ fartuch) հագուստի մաս, որը նախատեսված է խոհանոցային աշխատանքներում սննդի մնացորդներից պաշտպանելու համար։

Վուշի թելով գործված ռուսական գոգնոց։ 19-րդ դար։

Ազգային թանգարանի ցուցանմուշ՝ ըստ Սմիտսոնովսկու համալսարանի նախագծի:

Գոգնոցի պատմություն
-------------------

Գոգնոցը հայտնի է դեռ Հին Եգիպտոսից՝ որպես զարդարանք, որը կրում էին տղամարդիկ պետական ծառայության ժամանակ, ամրեցնում էին գոտուն բարակ կաշվե կամ հյուսած եղեգնյա ցողուններով։ Նախկինում Ռուսաստանում գոգնոցը համարվում էր ոչ միայն կանանց հագուստի մաս, այլ նաև որպես հագուստի զարդարանք։ Գոգնոցը համարվում էր պտղաբերության խորհրդանիշ, այն օգտագործում էին տարբեր արարողությունների ժամանակ և կրում էին բոլոր կանայք։ Արձակուրդի ժամանակ և հանգստյան օրերին մայրիկներն իրենց փոքրիկ երեխաներին գոգնոցի մեջ իրենց հետ տանում էին զբոսանքի, և դա համարվում էր երկարակեցության ու երջանիկ կյանքի լավ օրինակ։

Հարսանիքի օրը նորապսակների նոր տան մուտքի առաջ, որպես կանոն, դրված էր կտոր, իսկ նրա վրայով անցնելը համարվում էր հաջողության և երջանկության խորհրդանիշ։ Ցորեն ցանելուց առաջ գոգնոցի մեջ լցնում էին սերմեր ու կապում էին եզրերը, և դա կանխագուշակում էր որ հաջորդ տարի առատ բերք էր լինելու։ Ներկայումս այդպիսի սովորույթներ գոյություն չունեն։

Ըստ կատարած գործառույթի տարբերակում են գոգնոցի հետևյալ տեսակները՝

* խոհանոցային գոգնոց
* տնային տնտեսուհու գոգնոց
* խոհարարի գոգնոց
* մատուցողի գոգնոց
* վարսահարդարի գոգնոց
* դարբնի գոգնոց

Դպրոցական համազգեստ
-------------------

Գոգնոցը Ռուսական կայսրության և խորհրդային ժամանակների դպրոցի ավագ դպրոցի աշակերտների համազգեսի մի մասն է և խորհրդային դպրոցի ավագ դպրոցի աշակերտների համազգեսի մի մասն է․ սև գոգնոցը՝ ամենօրյա համազգեստի համար, սպիտակ գոգնոցը՝ տոնական հագուստի համար։ Դպրոցական գոգնոցը սովորաբար բաղկացած է հենց գոգնոցից և նրա գոտուց կարված ուսադիրներից։ Երբեմն գոգնոցին կարված է հավելյալ կտոր, որը կրծքավանդակի հատվածի համար է, այն կարված է գոտու և ուսակապի լրացուցիչ կտորներից։ Ներկայումս գոգնոց օգտագործում են ոչ բոլոր դպրոցներում։

Մասոնական գոգնոց (ճարմանդ)
--------------------------

Մասոնական գոգնոցը (ճարմանդ) ամենակարևոր մասոնական խորհրդանիշներից մեկն է, ինչպես նաև մասոնական հատուկ ծիսական արարողակարգերի համար նախատեսված հագուստի մաս է։ Ի սկզբանե այն շինարարի գոգնոց է, որը հասարակ է և չունի հատուկ զարդարանքներ։ Ավելի ուշ այն փոխարինվել է այծի սպիտակ մորթիով (սպիտակ կաշվե գոգնոց), ինչպիսին որ կա ներկա ժամանակում է։ Յուրաքանչյուր մարդ, որը հաղորդակցվում է մասոնների հետ, ստանում է սպիտակ գոգնոց, որը պետք է կրի մասոնական ժողովների ժամանակ.։

Հնադարյան և ընդունված շոտլանդական կարգ ու կանոն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Полянская Е.* Ношение в подоле. Статья портала «Оранжевая мама» (рус.) , www.omama.ru
2. ↑  *Карпачёв С. П.* Путеводитель по масонским тайнам. — М.: Центр гуманитарного образования (ЦГО), 2003. — 192 с. , (Библиотека вольного каменщика). — 2 500 экз. — ISBN 5-7662-0143-5
**Ֆեմինիզմը Հայաստանում**, տղամարդկանց հետ կանանց համար քաղաքական, սոցիալական և տնտեսական հավասարություն հաստատելու նպատակ հետապնդող շարժում։ Հեղինակների մի մասի համաձայն, Հայաստանում գոյություն չունի որևէ ֆեմինիստական շարժում, սակայն հետազոտողների երկրորդ մասի կարծիքով, Հայաստանում առկա է քիչ թե շատ կազմավորված ֆեմինիստական շարժում և ակտիվիստներ։

Համաձայն Հասարակություն առանց բռնության հասարակական կազմակերպության գործադիր տնօրեն Աննա Նիկողոսյանի, «ֆեմինիզմը պայքար չէ տղամարդկանց դեմ։ Ֆեմինիզմը պայքար է ընդդեմ հասարակությունը քայքայող հայրիշխանության, բռնապետության, ստրկատիրության և անազատության»։ Բնապահպան և ֆեմինիստ Աննա Շահնազարյանի կարծիքով, Հայաստանում կա ֆեմինիստական շարժում, որը «հախուռն չէ, հատվածական է, և որը, սակայն, չի հայտնվում քաղաքական օրակարգում»։ Ինչպես նշվում է լրատվամիջոցներում լրագրող Նաիրա Գևորգյանը, Հայաստանում կան մի խումբ ֆեմինիստներ, ովքեր նախընտրելով անանուն մնալ, հրապարակախոսական հոդվածներ են գրում ու տարածում դրանք՝ փորձելով կոտրել ընդունված կարծրատիպերը։ Գևորգյանի վկայությամբ, մարտի 8-ի առիթով հրապարակված տեքստում, որում ներկայացվում է տասնամյակների ընթացքում կանանց միջազգային օրվա իմաստի խեղաթյուրումը, ֆեմինիստները եզրակացնում են.

> 
> 
> Փաստացի, անկախությունից ի վեր, հանրային ուղերձները թաղեցին Մարտի 8-ի իմաստը պատրիարխալ ազգայնական նարատիվների մեջ։ Անգամ կանանց նվիրված տոների կոնտեքստում որևէ կերպ չեն քննարկվում կանանց իրավունքների և հնարավորությունները հետ կապված մտահոգությունները, չեն բարձրաձայնվում խնդիրներ, հանրային օրակարգ չեն բերվում այս ուղղությամբ անելիքների ծրագրեր։
> 
> 
>

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Ես չափս անցել եմ ու ինձ բռնել էլ չի լինի. հայ ֆեմինիստները շատ չեն, բայց հաստատակամ են իրենց պայքարում
**Գալիպ Օզմեն**, Հունաստանում Թուրքիայի դեսպանատան վարչական կցորդ աշխատած, 1980 թվականի հուլիսի 31-ին Աթենքում սպանվել է Հայաստանի ազատագրության հայ գաղտնի բանակի (ASALA) կողմից։ Հայ ահաբեկիչը հարձակվել է 45-ամյա Գալիպ Օզմենի և նրա ընտանիքի վրա, երբ նրանք իրենց ավտոմեքենայում էին գտնվում Աթենքի Պանգրատի շրջանում։ Գալիպ Օզմենը սպանվեց, իսկ նրա տասնչորսամյա դուստրը ՝ Նեսհան Օզմենը, հետագայում մահացավ վերքերից։ Նրա կինը՝ Սևիլ Օզմենը և տասնվեց տարեկան որդին՝ Կաան Օզմենը, ծանր վիրավորվել են, բայց ողջ են մնացել։

Ականատեսները պատմել են, որ հանցագործը՝ կարճահասակ, մուգ գանգուր մազերով երիտասարդը, մոտեցել է Օզմենի մեքենային, պոլիէթիլենային տոպրակից հանել ատրճանակն ու կրակ բացել մեքենայի ուղղությամբ:Օզմենը մահացել է հիվանդանոցի ճանապարհին։ Նրա դուստրը՝ Նեսիհանը, ով գլխի վնասվածք էր ստացել, հիվանդանոց հասնելուն պես կլինիկական մահացած է ճանաչվել։ Նա կոմայի մեջ ընկավ և հաջորդ օրը մահացավ։ Դիվանագետի կինը՝ Սևիլ Օզմենը, վիրավորվել է աջ թևից, իսկ նրանց ավագ որդին ՝ Կաանը, հրազենային վնասվածք է ստացել ուսին։ Միայն 12-ամյա Ալփեր Օզմենը՝ ընտանիքի ամենաերիտասարդ անդամը, չի տուժել։

ԱՍԱԼԱ-ն ստանձնել է հարձակման պատասխանատվությունը ձայնագրված հաղորդագրության մեջ, որն ուղարկվել է Associated Press-ին։ «Մեր թշնամիներն են թուրքական ռեժիմը, ՆԱՏՕ-ն և հետադիմական հայկական ուժերը։

Սպանությունը կատարել է Մոնթե Մելքոնյանը։ Մելքոնյանը հետագայում պնդում էր, որ չի կարողացել հստակ տեսնել հետևի նստատեղի ուղևորներին, որոնք թաքնված էին մգեցված պատուհանի ապակու հետևում, և կարծում էր, որ նրանք բոլորը դիվանագետներ են։ Բայց ականատեսները ցույց են տվել, որ մարդասպանը սպասում էր Օզմենի տան դիմաց, դիտում էր, թե ինչպես է ընտանիքը նստում մեքենան, իսկ հետո կրակ բացում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Turkish Envoy Is Slain in Athens». The New York Times. 1 August 1980.
2. 1 2  Turk Killed in Greece". Spokesman-Review. Associated Press. 1 August 1980.
3. ↑  «Turkish diplomat, daughter killed; Greeks seek killer». UPI. The Sacramento Bee. 2 August 1980.
4. ↑  Melkonian, Markar. My Brother’s Road: an American’s Fateful Journey to Armenia. I.B. Tauris & Company, Limited. 2008. pp. 84-85. ISBN 1845115309.
5. ↑  Gunn, Christopher (2014). Secret Armies and Revolutionary Federations: The Rise and Fall of Armenian Political Violence, 1973—1993. Florida State University Libraries. pp. 221—222.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ժամանակակից արվեստի թանգարան (այլ կիրառումներ)

**Մակեդոնիայի ժամանակակից արվեստի թանգարան** (մակեդոներեն՝ Музеј на современата уметност (Скопје)), Մակեդոնիայի ամենամեծ և առավել ամբողջական ազգային հաստատություններից մեկն է։ Գտնվում է մայրաքաղաք Սկոպյեում։ Հիմնադրվել է 1963 թվականին ավերիչ երկրաշարժից հետո։ Թանգարանային կառույցի շենքը հատկացրել է լեհական կառավարությունը։

Հավաքածու
---------

Հավաքածուն կազմված է երկու մասից՝ միջազգային և ազգային։ Միջազգային հավաքածուն արտացոլում է աշխարհի գրեթե բոլոր մասերի ժամանակակից արվեստը։ Հավաքածուի մեծ մասն արտացոլում է 1950, 1960 և 1970-ականների արվեստի շարժումները, չնայած այն պարունակում է նաև վաղ ժամանակակից արվեստի շուրջ հարյուր աշխատանքներ։ Հին նմուշներում ներկայացված են Էմիլ Ֆիլայի, Ֆեռնան Լեժեի, Անդրե Մասոնի աշխատանքները։ Աշխարհահռչակ արվեստագետներից ներկայացված են Պաբլո Պիկասոն, Հանս Հարտունգը, Վիկտոր Վազարելի, Ալեքսանդր Կոդլեր, Պիեռ Սուլաժ, Ալբերտո Բուռի, Ռոբերտ Յակոբսեն, Էթենն Այդու, Զոլտան Կեմենի, Ռոբերտ Ադամս, Էմիլիո Վեդովա, Անտոն Կլավե, Գեորգ Բազելից։

Շենքը
-----

Թանգարանի շենքը
Ավելի քան հինգ հազար քառակուսի մետր տարածք զբաղեցնող կառույցը բաղկացած է երեք փոխկապակցված մասնաշենքերից՝ կառուցված ուշ մոդեռնիզմի ոճով։ Նախագիծն իրականացվել է լեհական «Վագրեր» ճարտարապետների խմբի կողմից։ Մշտական և ժամանակավոր ցուցասրահներին կից գործում են 120 տեղանոց կինոթատրոն, գրադարան, արխիվ, խանութ, պահետստատուն, վարչական գրասենյակներ, ինչպես նաև թանգարանային խանութ և խորտկարան։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  GeoNames — 2005.
2. ↑  «Музеј на современата уметност. Зграда» (մակեդոներեն)։ Музеј на современата уметност։ Արխիվացված է օրիգինալից 2014-04-18-ին։ Վերցված է 2016-04-07

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայքը Archived 2011-07-19 at the Wayback Machine. (անգլերեն)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 155507011 · GND: 660155-8 · ISNI: 0000 0001 2187 5621 · LCCN: n84224830 · SUDOC: 148238653 · VIAF: 144015577, 238165451 · WorldCat VIAF: 144015577, 238165451 |

 |

 |
**Լուսնի տոն**, նույն ինքը zhōngqiūjié, մեծ շուքով է նշվում ոչ միայն Չինաստանում, այլև Վիետնամում։ Այս տոնը հիմնականում նշվում է ջերմ, ընտանեկան միջավայրում։ Համաձայն այս տոնի ներկայիս բացատրությանը, մարդիկ հիանում են լիալուսնի տպավորիչ տեսարանով և իրար են նվիրում « Լուսնի թխվածքաբլիթ»-ներ։ Չինաստանում այս տոնը ամենատարածված տոներից մեկն է համարվում՝ իր տեղը զիջելով միայն Նոր Տարուն։ Լուսնի տոնը նշվում է ութերորդ ամսվա տասնհինգերորդ օրը՝ Սեպտեմբերի երկրորդ կեսին։ Ասում են՝ լիալուսինը, որպես սիմվոլ ընդունելու գաղափարը, պատահական չէ, քանզի լուսնի կլոր ձևը ամենապայծառն է և համարվում է բերքահավաքի վերջին շրջանի, պտղաբերության, ինչպես նաև կնոջ արարման խորհրդանիշը։ Այս տոնը իր տարածումն է գտել նաև Հայաստանում, շնորհիվ Կոնֆուցիուսի ինստիտուտի։
Լուսնի տոնի հետ կապված կա մի փոքրիկ պատմություն, թե ինչպես են 24 տառերը հավաքվում՝ նշելու Լուսնի տոնը, որի ժամանակ սկսում են վիճել, թե իրենցից որ մեկն է ավելի նման լուսնի թխվածքաբլիթին․   
 
O-Ես ամենանմանն եմ լուսնային թխվածքաբլիթին։   
 
C-Ես նույնպես նման եմ թխվածքաբլիթին, բայց ինչ-որ մեկը կծել է ինձ։   
 
D-Ես էլ եմ թխվածքաբլիթ, բայց ինչ-որ մեկը դանակով կտրել է ինձ։   
 
Q-Ես նման եմ լուսնային բլիթին, ուղղակի մի փոքր ավելցուկ եմ տվել։ 
Լուսնի տոնին վերաբերող կա մի շատ հետաքրքիր առասպել՝ Չան Ը-ի և Խոու Իի մասին։ Սա մի ազդեցիկ սիրո պատմություն է գեղեցիկ կնոջ և հերոսի մասին։ Համաձայն առասպելի, Չան Ըն և Խոու Ին ամուսիններ են։ Խոու Ին հիանալի աղեղնավոր է։ Վաղու՜ց, շատ վաղուց, երկնքում արևների թիվը տասն էր։ Արևները կրակի էին տվել Երկրի ամբողջ բուսական աշխարհը։ Մարդիկ՝ մեկը մյուսի հետևից, մահանում էին։ Մի օր, Խոու Ին, օգտագործելով իր նետն ու աղեղը, նետահարեց արևներից իննին՝ փրկելով բնակիչների կյանքը։ Արևմուտքի թագուհին, որպես պարգևատրում, Խոու Իին հանձնեց մեկ շիշ անմահության էլիքսիր։ Դժբախտաբար, այդ թուրմը նախատեսված էր մեկ անձի համար։ Բայց Խոու Ին չհուսահատվեց, քանզի նա ցանկություն չուներ խմել այդ էլիքսիրը։ Նրա երազանք էր հնարավորինս երկար ապրել Չան Ըի հետ։ Հերոսը վստահեց թուրմն իր սիրեցյալին, ով խոստացավ թաքցնել այն՝ միայն իր համար։ Խոու Ին գնալով ավելի ու ավելի հայտնի էր դառնում՝ շնորհիվ իր հերոսության։ Մարդիկ ընդունում էին նրան, որպես առաջնորդ։ Խոու Ին շատ աշակերտներ ուներ, բայց ոչ բոլորն էին օժտված բարոյական արժեքներով։ Փան Մենը, ցավոք սրտի, վերջինիս դասին էր պատկանում։ Նրա նպատակն էր տիրանալ թուրմին։ Մի օր, Խոուն Ին իր աշակերտների հետ գնում է որսորդության, բայց Փան Մենը, ձևանալով հիվանդ, մնում է տանը։ Վստահ լինելով, որ Խոուն Ին լքել է տունը, այդ խարդախը շտապում է նրա տուն և փորձում ուժով Չան Ըից խլել էլիքսիրը։ Չանը հասկանալով, որ չի կարող դիմակայել և որպեսզի չհայտնվի նրա մոտ, ամբողջությամբ խմում է թուրմը։ Այդ խմիչքը նրան բարձրացնում է շատ վեր՝ հասցնելով մինչև լուսին և Չանը դառնում է անմահ։ Խոուն՝ ստանալով վերջին նորությունները, շտապում է տուն, սեղանը տեղափոխում լուսնի լույսի տակ, մի մեծ պատրաստություն տեսնում՝ հավատալով, որ Չանը կվերադառնա իր մոտ։ Այդ օրվանից ի վեր, մարդիկ երկրպագում են լուսնին՝ պատրաստելով ամենահամեղ ուտելիքները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑