**Սախալինի մարզ** (ռուս.՝ Сахалинская область), մարզ Ռուսաստանի կազմում, Ռուսաստանի ֆեդերացիայի միավոր։ Մայրաքաղաքն է Յուժնո-Սախալինսկ քաղաքը։

Կազմավորվել է 1932-ի հոկտեմբերի 20-ին և մտել Հեռավորարևելյան, իսկ 1938-ից Խաբարովսկի երկրամասի կազմի մեջ։ 1947-ի հունվարից 2-ից ինքնուրույն մարզ է։

Ընդգրկում է Սախալին, Մոներոն, Տյուլենի ու Կուրիլյան կղզիները։ Գտնվում է Ռուսաստանի արևելյան ծայրամասում։ Ողողվում է Օխոտի ու Ճապոնական ծովերով և Խաղաղ օվկիանոսով։ Տարածությունը 87,1 հզ․ կմ² , բնակչությունը՝ ▼485 621 մարդ (հունվարի 1, 2021)։ Բաժանվում է 17 վարչական շրջանի։ Ունի 19 քաղաք, 34 քտա։ Վարչական կենտրոնը՝ Յուժնո-Մախալինսկ։ 1967-ին պարգևատրվել է Լենինի շքանշանով։ Բնության և պատմության մասին տես Սախալին և Կուրիլյան կղզիներ հոդվածները։

Բնակչություն
------------

Մարզում բնակվում են ռուսներ (ավելի քան 80%–ը), ուկրաինացիներ, կորեացիներ, բելոռուսներ, թաթարներ, մորդվաներ, նիվխեր, օրոչներ և այլք։ Միջին խտությունը 1 կմ² վրա մոտ 7,8 մարդ Է, քաղաքային բն․՝ ավելի քան 83%։ Խոշոր քաղաքներն են Յուժնո–Մախալինսկը, Խոլմսկը, Կորսակովը, Օխան, Պորոնայսկը, Նևելսկը, Սախալինի Ալսքսանդրովսկը, Ուգլեգորսկը, Դոլինսկը։

Տնտեսություն
------------

Սախալինի մարզի տնտեսության առաջատար ճյուղը արդյունաբերությունն Է, հատկապես ձկնարդյունաբերությունը (տալիս է մարզի արդյունաբերության արտադրանքի 38%–ը)։ Զարգացած են նաև անտառանյութի, փայտամշակման, թղթի–թաղանթանյութի արդյունաբերության ճյուղերը (Պորոնայսկ, Ուգլեգորսկ, Դոլինսկ, Խոլմսկ, Մակարով քաղաքներում)։ Կղզու հյուսիսում արդյունահանվում է նավթ և գազ։ Նավթը նավթամուղով մղվում է Ամուրի Կոմսոմոլսկ։ Արդյունահանվում է ածուխ (Ուգլեգորսկ, Շախտյորսկ)։ Կան ՋԷԿ–եր (ամենախոշորը Սախալինի ՊՇԷԿ–ն է)։ Մեքենաշինական, մետաղամշակման (հիմնականում վերանորոգման բնույթի, առաջատարը նավանորոգումն է) ձեռնարկություններ կան Նևելսկ, Խոլմսկ, Օխա, Ցուժնո–Սախալինսկ և Դոլինսկ քաղաքներում։ Կա շինանյութերի, թեթև և սննդի արդյունաբերությ ուն։

Գյուղատնտեսության առաջատար ճյուղը անասնապահությունն է։ Մշակում են կարտոֆիլ, բանջարեղեն, կերային կուլտուրաներ, մրգահատապտուղ։ Կարևոր նշանակություն ունի գազանաբուծությունը (գլխավորապես՝ ջրաքիս)։

Արտաքին բեռնափոխադրումները հիմնականում կատարվում են ծովային, Սախալին կղզում՝ երկաթուղային Կուրիլյան կղզիների հետ կապված է ծովային և օդային տրանսպորտով, մայր ցամաքի հետ՝ Վանինո Խոլմսկ երկաթուղակիր լաստանավով։

1980–81 ուսումնական տարում մարզում կար 278 հանրակրթական դպրոց, 15 պրոֆտեխնիկական ուսումնարան. 10 միջնակարգ մասնագիտական ուսումնական հաստատություն, մանկավարժական ինստ․ (Յուժնո–Սախալինսկում)։ 1980-ին Սախալինի մարզում կար 300 մասսայական գրադարան, 302 ակումբային հիմնարկ. 468 կինոսարք, ԳՀԻ–ներ։ Ունի մարզային դրամատիկ թատրոն։ Լույս է տեսնում մարզային 3 թերթ։ 1980-ին մարզի 95 հիվանդանոցային հիմնարկներում աշխատում էին 3183 բժիշկ։ Կան առողջարաններ և ջերմուկաբուժ առողջավայրեր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  OKTMO (ռուս.)
2. ↑
3. ↑  Սախալինի մարզի էջը Ռուսաստանի կառավարության կայքում Archived 2014-04-07 at the Wayback Machine. (ռուս.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Սախալինի մարզի պաշտոնական կայք

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4437296-6 · LCCN: n82062721 · NKC: ge799294 · VIAF: 139575514 · WorldCat VIAF: 139575514 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Ռուսաստանի վարչական բաժանում |
| --- |
|  |
| **Դաշնային բաժանում** |
|  |
| Հանրապետություններ | 
* Ադըղեա
* Ալթայ
* Բաշկորտոստան
* Բուրյաթիա
* Չեչնիա
* Չուվաշիա
* Դաղստան
* Ինգուշեթիա
* Կաբարդա-Բալկարիա
* Կալմիկիա
* Կարաչայ-Չերքեզիա
* Կարելիա
* Խակասիա
* Կոմի
* Ղրիմ
* Մարի Էլ
* Մորդովիա
* Հյուսիսային Օսիա
* Սախա-Յակուտիայի
* Թաթարստան
* Տիվա
* Ուդմուրտիա

 |
|  |
| Երկրամասեր | 
* Ալթայի
* Կամչատկայի
* Խաբարովսկի
* Կրասնոդարի
* Կրասնոյարսկի
* Պերմի
* Պրիմորիեի
* Ստավրոպոլի
* Անդրբայկալյան

 |
|  |
| Մարզեր | 
* Ամուրի
* Արխանգելսկի
* Աստրախանի
* Բելգորոդի
* Բրյանսկի
* Չելյաբինսկի
* Իրկուտսկի
* Իվանովոյի
* Կալինինգրադի
* Կալուգայի
* Կեմերովոյի
* Կիրովի
* Կոստրոմայի
* Կուրգանի
* Կուրսկի
* Լենինգրադի
* Լիպեցկի
* Մագադանի
* Մոսկվայի
* Մուրմանսկի
* Նիժնի Նովգորոդի
* Նովգորոդի
* Նովոսիբիրսկի
* Օմսկի
* Օրենբուրգի
* Օրյոլի
* Պենզայի
* Պսկովի
* Ռոստովի
* Ռյազանի
* Սախալինի
* Սամարայի
* Սարատովի
* Սմոլենսկի
* Սվերդլովսկի
* Տամբովի
* Տոմսկի
* Տուլայի
* Տվերի
* Տյումենի
* Ուլյանովսկի
* Վլադիմիրի
* Վոլգոգրադի
* Վոլոգդայի
* Վորոնեժի
* Յարոսլավլի

 |
|  |
| Դաշնային քաղաքներ | 
* Մոսկվա
* Սանկտ Պետերբուրգ
* Սևաստոպոլ

 |
|  |
| Ինքնավար մարզ | Հրեական |
|  |
| Ինքնավար օկրուգներ | 
* Չուկոտկա
* Խանտի-Մանսիյսկ1
* Նենեցիա2
* Յամալիա1

 |
|  |
|  1 վարչականորեն պատկանում է Տյումենի մարզին 2 Վարչականորեն պատկանում է Արխանգելսկի մարզին

---

**Դաշնային բաժանում**
* Կենտրոնական
* Հեռավոր-արևելյան
* Հյուսիս-արևմտյան
* Սիբիրյան
* Հարավային
* Ուրալյան
* Մերձվոլգյան
* Հյուսիսկովկասյան
 |

 |