Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կովսական (այլ կիրառումներ)
Չշփոթել Կովսական հոդվածի հետ։

Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ
**Կովսական**, քաղաքային համայնք Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում։ Ներկայում համայնքի ամբողջ տարածքը գտնվում է Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո և Արցախի Հանրապետության կողմից համարվում է օկուպացված։

Աշխարհագրություն
----------------

Համայնքը տեղաբաշխված է Արցախի Հանրապետության հարավարևմտյան մասում։ Ունի հարթավայրային տեղանք և զբաղեցնում է 21273,3 հա տարածք, որից 14494,3 հա-ը՝ անտառային նշանակության։ Համայնքի սահմաններով է հոսում Ողջի գետը։

Բերձոր շրջկենտրոնից հեռու է 100 կմ, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից` 147 կմ։

Վարչատարածքային բաժանում և համայնքային կյանք
--------------------------------------------

Համաձայն Արցախի Հանրապետության վարչատարածքային բաժանման՝ Կովսական համայնքն իր մեջ ներառում է Կովսական քաղաքը և Դիցմայրի ու Քարատակ գյուղերը։

Համայնքում գործում էր քաղաքապետարան, բուժկետ, միջնակարգ և արվեստի դպրոցներ։

Համայնքն ապահովված էր էլեկտրաէներգիայով, հասանելի էին բջջային, ինտերնետ կապի միջոցներն ու ռադիոհեռուստատեսությամբ։

Գործում էր ինքնահոս ջրամատակարարման համակարգ, որը սնվում էր 3 ակունքից։ Առկա էին նաև խմելու ջրի համար պիտանի շուրջ 10 անհատական ջրհորներ, որոնցից 8-ը գտնվում էին Կովսական քաղաքում, 2-ը՝ Դիցմայրի գյուղում։ Համայնքի վարչական տարածքով էր հոսում «Կովսական 1» և «Կովսական-Աջափնյակ 1», «Կովսական-Աջափնյակ 2» և «Դիցմայրի» ոռոգման ջրատարները։

Համայնքային ճանապարհների մի մասը ասֆալտապատ էին, երկրորդային ճանապարհները՝ բնահողային և խճից։

Համայնքը միացված էր հանրապետության տրանսպորտային կապին, գործել է Կովսական-Երևան-Կովսական, Կովսական-Ստեփանակերտ-Կովսական և Կովսական-Բերձոր-Կովսական երթուղիները։

Բնակչություն
------------

Կովսական համայնքի բնակչությունը 2015 թվականի դրությամբ կազմել է 671 մարդ։ Նույն թվականի դրությամբ Կովսական քաղաքում բնակվել է 544 մարդ, որոնք կազմել են 149 տուն։ Դիցմայրի գյուղում բնակվել է 94 մարդ, որոնք կազմել են 28 տնտեսություն։ Քարատակ գյուղում բնակվել է 33 մարդ, որոնք կազմել են 8 տուն։

Տնտեսություն
------------

Համայնքի բնակչությունը հիմնականում զբաղվել է գյուղատնտեսությամբ՝ հողագործությամբ և անասնապահությամբ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Արցախի տարածքները համարվում են օկուպացված Ադրբեջանի կողմից. ԱՀ ԱԺ հայտարարությունը, *(արխիվացված 05․04․2021թ․)*
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  Հակոբ Ղահրամանյան, Տեղեկատու Արցախի Հանրապետության վարչատարածքային միավորների սոցիալ-տնտեսական բնութագրերի, Երևան, Ճարտարագետ, 2015 թ.։
3. ↑  «Արցախի Հանրապետության բնակավայրերի ցանկը հանրապետության Ազգային ժողովի կայքում (Արցախի Հանրապետության օրենքը երկրի վարչատարածքային բաժանման մասին, 25 մարտի 2005 թ. ք.Ստեփանակերտ, ՀՕ-178, ստորագրված նախագահ Ա․Ղուկասյանի կողմից)։». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 4-ին. Վերցված է 2021 թ․ մարտի 14-ին.
4. ↑  Արցախի Հանրապետության այն բնակավայրերի ցանկը, որոնք գտնվում են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո /հրապարակված Արցախի Հանրապետության Տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարության կողմից/, (արխիվացված 05․03․2021թ․)։
5. ↑  «Հրապարակվել է Արցախի՝ Ադրբեջանի հսկողության տակ անցած համայնքների և բնակավայրերի ցանկը»։
6. ↑  «Հրապարակվել է Արցախի՝ Ադրբեջանի հսկողության տակ անցած համայնքների և բնակավայրերի ցանկը», (արխիվացված)։
7. ↑  «Ադրբեջանի վերահսկողության տակ անցած՝ Արցախի համայնքների և բնակավայրերի ցանկը»։