**Հելեն Շտյոկեր** (նոյեմբերի 13, 1869(1869-11-13), Էյբերֆելդ, Էլբերֆելդ, Վուպերտալ, Դյուսելդորֆ, Հռենոսի պրովինցիա, Պրուսիայի թագավորություն և Վուպերտալ, Դյուսելդորֆ, Հռենոսի պրովինցիա, Պրուսիայի թագավորություն - փետրվարի 24, 1943(1943-02-24), Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), գերմանացի ֆեմինիստ, հրապարակախոս և մանկավարժ։

Կենսագրություն
--------------

Հելեն Շտյոկերը ծնվել է 1869 թվականի նոյեմբերի 13-ին, Վուպերտալ քաղաքում, ձեռնարկատեր Հենրիխ Շտյոկերի և Հուլդա Բերգմանի ընտանիքում, որոնք դավանում էին կալվինիստական արժեքներ։ Նա հաճախել է աղջիկների միջնակարգ դպրոց, այնուհետև տեղափոխվել է Բեռլին՝ ուսումը շարունակելու, իսկ այնտեղից էլ տեղափոխվել է Բեռնի համալսարան, որտեղ դարձել է գերմանացի առաջին կանանցից մեկը, որը ստացել է դոկտորի աստիճան։ Դեռևս ուսանողական տարիներին նա հիմնադրել է «Ուսանող կանանց միությունը» և հանրային հանդիպումներից մեկի ժամանակ կարդացել «Ֆրիդրիխ Նիցշեն և կանայք» զեկույցը (ավելի ուշ Վեյմարում նա անձամբ հանդիպել է Նիցշեին, և նրա փիլիսոփայությունը նկատելի ազդեցություն է ունեցել նրա «նոր էթիկայի» տեսության վրա, որը Հելեն Շտյոկերին ուղեկցել է ողջ կյանքի ընթացքում)։
1902 թվականին Լիդա Գուստավ Հայմանի, Միննա Կաուերի և Անիտա Աուգսպուրգի հետ միասին ստեղծել է «Կանանց ընտրական իրավունքների միություն»-ը։
1903 թվականին Հելեն Շտյոկերը դարձել է «Կանանց հանդես» ամսագրի գլխավոր խմբագիրը։ 1905 թվականի սկզբին Հենրիետտա Ֆյուրտի և Լիլի Բրաունի հետ միասին նախաձեռնել է «Մայրերի պաշտպանության և սեռական բարեփոխումների միության» ստեղծումը, և որոշ ժամանակ աշխատել այդ կազմակերպության տպագիր օրգանում՝ «Մայրերի պաշտպանություն» ամսագրում (1908 թվականին անվանափոխվել է «Նոր սերունդ»)։ Կազմակերպության հիմնական նպատակներն էին չամուսնացած մայրերի և նրանց երեխաների նկատմամբ նախապաշարմունքների, ինչպես նաև հղիության արհեստական ընդհատման համար պատժամիջոցների վերացումը։ Շտյոկերի «նոր բարոյականության» հիմնական թեզն այն էր, որ «ոչ թե ամուսնությունը, այլ սերը պետք է լինի միակ օրինական հիմքը տղամարդու և կնոջ միջև հարաբերությունների համար», բայց դա չափազանց հեղափոխական էր, նույնիսկ «Գերմանական կանանց միության ասոցիացիայի» համար (*BDF*), որը հրաժարվեց ընդունել «Մայրերի պաշտպանության և սեռական բարեփոխումների միությանը» ընդունել իր անդամների շարքը։

Հելեն Շտյոկերին նվիրված հուշատախտակ
1927 թվականին Հելեն Շտյոկերը այցելել է Խորհրդային Միություն։ Երբ իշխանության եկան նացիստները, ովքեր չէին ընդունում որևէ ազատ մտածողություն, Շտյոկերն արտագաղթեց նախ Շվեյցարիա, ապա Անգլիա և վերջապես հաստատվեց Նյու Յորքում` Ռիվերսայդ Դրայվում։ Նրան վիճակված չէր ապրել մինչև նացիստների պարտությունը և հայրենիք վերադառնալ. Հելեն Շտյոկերը մահացավ քաղցկեղից, 1943 թվականի փետրվարի 24-ին։

Հրատարակված աշխատություններ
---------------------------

### Գրքեր

* 1906 – *Die Liebe und die Frauen. Ein Manifest der Emanzipation von Frau und Mann im deutschen Kaiserreich.*
* 1928 – *Verkünder und Verwirklicher. Beiträge zum Gewaltproblem.*

### Աշխատություններ

* Frauen-Rundschau, 1903–1922
* Mutterschutz, newspaper of the *Bund für Mutterschutz*, published from 1905 to 1907.
* Die Neue Generation, 1908–1932.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.)
3. 1 2 3 4  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #118755455 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
4. 1 2 3 4 5  WeChangEd

Աղբյուրներ
----------

* Atina Grossmann: *Reforming Sex: The German Movement for Birth Control and Abortion Reform, 1920-1950.* Oxford University Press, Oxford, 1995. 0-19-512124-4
* Christl Wickert: *Helene Stöcker 1869 - 1943. Frauenrechtlerin, Sexualreformerin und Pazifistin.* Dietz Verlag, Bonn, 1991. 3-8012-0167-8
* Gudrun Hamelmann: *Helene Stöcker, der 'Bund für Mutterschutz' und 'Die Neue Generation'.* Haag Verlag, Frankfurt am Main, 1998. 3-89228-945-X
* Rolf von Bockel: *Philosophin einer "neuen Ethik"։ Helene Stöcker (1869-1943).* 1991. 3-928770-47-0
* Annegret Stopczyk-Pfundstein: *Philosophin der Liebe. Helene Stöcker.* BoD Norderstedt, 2003. 3-8311-4212-2

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Հելեն Շտյոկեր» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուս |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BAV: ADV11398026 · BIBSYS: 90606558 · BNF: 122942512 · CiNii: DA10897694 · GND: 118755455 · ISNI: 0000000083982847 · LCCN: n84208059 · NKC: skuk0005421 · NLA: 36022962 · NTA: 073990469 · NUKAT: n2018227177 · SUDOC: 067031692 · VIAF: 85182647 · WorldCat VIAF: 85182647 |

 |

 |