**Եկատերինա Թեոդորոյու** (ռումիներեն՝ Ecaterina Teodoroiu, հունվարի 14, 1894(1894-01-14), Տիրգու Ժիու, Ռումինիա - օգոստոսի 22, 1917(1917-08-22), Sihlea, Putna County, Ռումինիայի թագավորություն), ռումինացի ռազմական գործիչ, սկաուտական շարժման անդամ, Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակից, զոհվել է Մերեշեշտի ճակատամարտի ժամանակ, որտեղ ղեկավարել է հետևակի վաշտը։

Կենսագրություն
--------------

Եկատերինա Թեոդորոյուն ծնվել է 1894 թվականին Գորժ ժուդեցում գյուղացու ընտանիքում, ունեցել է հինգ եղբայր և երկու քույր։ Կրթությունը ստացել է տեղի գյուղական դպրոցում, այնուհետև Տիրգու-Ժիուում։ 1909 թվականին ավարտել է դպրոցը, որից հետո ընդունվել է Բուխարեստի կանանց մանկավարժական ուսումնարանը, նպատակ ունենալով դառնալ ուսուցչուհի։ 1913 թվականից մասնակցել է սկաուտական շարժմանը։

Ռումինիայի Առաջին համաշխարհային պատերազմի մեջ մտնելուց հետո մեկնել է ռազմաճակատ, որպես 18-րդ հետևակային գնդի բուժքույր, որտեղ ծառայում էր նրա եղբայրը` սերժանտ Նիկոլաեն։ Հոկտեմբերի 14-ին մյուս քաղաքացիական ծառայողների հետ միասին մասնակցել են 9-րդ գերմանական բանակի բավարական վաշտի հարձակման ետ մղմանը` մարտում ցուցաբերելով արիություն և դրա համար արժանանալով հոկտեմբերի 23-ին Բուխարեստում կազմակերպված Մարիա թագուհու ունկնդրությանը։ Պորչենի մոտ մղվող մարտերում նոյեմբերի 1-ին եղբոր Նիկոլաեի մահից հետո, Եկատերինան ցանկանալով վրեժ լուծել, դիմում է 2-րդ դիվիզիայի գնդի հրամանատարին իրեն ռազմական ծառայության ընդունելու համար։ Մարտական գործողությունների սկսել է մասնակցել 1916 թվականի հոկտեմբերից, Կերբունեշտի տակ մարտերի ժամանակ 1916 թվականի նոյեմբերի 3-ի գիշերը լույս 4-ին գերի է ընկնում գերմանացիներին, սակայն նոյեմբերի 6-ին կարողանում է փախչել` օգտվելով թաքցված ատրճանակից, որով սպանում է իր և իր վաշտի հրամանատարի նկատմամբ պահպանություն իրականացնող զինվորին` փախուստի ընթացքում ստանալով ոտքի թեթև վիրավորում։ Այնուհետև մարտնչել է Բերբետեշտի, Տինտերենի և Ֆիլիաշի տակ, որտեղ նորից վիրավորվում է երկու ոտքից, արկի պայթյունից։ Գտնվել է դաշտային հոսպիտալում, այնուհետև բուժվել Կրայովայի, Բուխարեստի և Յասսիի հոսպիտալներում։

1917 թվականի հունվարի 23-ին դուրս է գրվում հիվանդանոցից և որոշ ժամանակ ծառայում որպես բուժքույր։ 1917 թվականի մարտին ստանում է մարտական սխրանքի համար 2-րդ դասի մեդալ (Virtutea Militară), հոսպիտալում նրան այցելում է և մեդալը հանձնում անձամբ Մարիա թագուհին, հայտնելով Եկատերինային 2-րդ լեյտենանտի կոչում շնորհելու մասին։ 1917 թվականի ամռանը վերադառնում է ռազմաճակատ, օգոստոսի 20-ից ղեկավարելով 43/59-րդ գնդի 7-րդ վաշտի դասակներից մեկը։

Զոհվել է օգոստոսի 22-ին Մունչելուի մոտ, գերմանական 115-րդ դիվիզիայի հարձակման ժամանակ 25 հոգանոց դասակի գրոհը կազմակերպելիս, գլխին գնդացրային կրակահերթ ստանալու հետևանքով։ Նախապես թաղվում է Ֆիտիոնեշտում, այնուհետև 1921 թվականի հունիսին աճյունը տեղափոխվում է Տիրգու-Ժիու։

Հիշատակ
-------

Եկատերինա Թեոդորոյուի հուշարձանը Սլատինայում
Երկու համաշխարհային պատերազմների միջև ընկած ժամանակահատվածում Եկատերինա Թեոդորոյուն Ռումինիայում ունեցել է ազգային հերոսուհու համբավ, նրան կանգնեցվել է չորս հուշարձան (1921, 1928, 1936 և 1937 թվականներին)։ Սոցիալիստների իշխանության գալուց հետո, չնայած նրա գյուղացիական ծագմանը, կապակցվել է թագավորական ընտանիքի, սկաուտական շարժման և «բուրժուազիական հետադիմության» հետ, այդ իսկ պատճառով էլ նրա անունը երկար ժամանակ պրակտիկորեն չէր օգտագործվում մամուլում։ Սակայն 1960-ական թվականներից, Նիկոլաե Չաուշեսկուի իշխանության օրոք նրա կարգավիճակն աստիճանաբար սկսեց վերականգնվել, նրա մասին նկարահանվեց կենսագրական ֆիլմ, կանգնեցվեցին ևս երկու հուշարձաններ (1972 և 1978 թվականներին)։ 1989 թվականի հեղափոխությունից հետո նրա անվան հիշատակումը նորից նվազեց, այս անգամ նախորդ իշխանության պրոպագանդայի հետ կապված, չնայած 1994 թվականին տեղադրվեց նրա հերթական հուշարձանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4
2. ↑  «Ecaterina Teodoroiu's biography». Արխիվացված է օրիգինալից 2006 թ․ հոկտեմբերի 5-ին. Վերցված է 2017 թ․ հուլիսի 16-ին.
3. 1 2 3 4 5 6 7  «Legenda Ecaterinei Teodoroiu: Ce spun Arhivele Militare» (Romanian). Historia.ro. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ հունվարի 2-ին. Վերցված է 2015 թ․ դեկտեմբերի 8-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
4. ↑  «Casa memorială Ecaterina Teodoroiu» (Romanian). Gorj Museum. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ սեպտեմբերի 6-ին. Վերցված է 2015 թ․ դեկտեմբերի 8-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
5. ↑  «DOCUMENTAR - Ecaterina Teodoroiu, eroina de la Jiu – AGERPRES». Agerpres.ro. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ մայիսի 17-ին. Վերցված է 14 mai 2015-ին.
6. ↑  Ion Mocioi, *Ecaterina Teodoroiu: eroina poporului român*, Scrisul Românesc, 1981.
7. ↑  «Portret de erou. Ecaterina Teodoroiu - Istorica - Radio România Actualități Online». Romania-actualitati.ro. Վերցված է 14 mai 2015-ին.
8. ↑  Ecaterina Teodoroiu. «Înainte băieţi, nu vă lăsaţi, sunteţi cu mine!»
9. ↑  «Pe urmele Ecaterinei la Târgu Jiu». Historia. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ սեպտեմբերի 21-ին. Վերցված է 14 mai 2015-ին.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Եկատերինա Թեոդորոյու» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1054559783 · ISNI: 0000000023390129 · LCCN: n82070485 · NLP: a0000003188403 · VIAF: 57959734 · WorldCat VIAF: 57959734 |

 |