**Մարի Լաֆորե** (ֆր.՝ Marie Laforêt, իսկական անունը **Մայտենա Մարի Բրիժիտ Դումենակ** [**Դումենաշ**], ֆր.՝ Maïtèna Marie Brigitte Doumenach, հոկտեմբերի 5, 1939(1939-10-05)[…], Սուլակ սյուր Մեր, Ֆրանսիա - նոյեմբերի 2, 2019(2019-11-02)[…], Genolier, Վո, Շվեյցարիա), ֆրանսիաշվեյցարիացի երգչուհի և դերասանուհի։

Կենսագրություն
--------------

Մայտենա Դումենակը ծնվել է Ֆրանսիայի Ժիրոնդա դեպարտամենտի Սուլակ-սյուր-Մեր քաղաքում։ Նրա անունն ունի բասկական ծագում և նշանակում է «սիրելի», այն մեծ տարածում ունի Ակվատարիայի շրջանում։ Երկրորդ անունը Մարի է, այդպես է կոչվել ի պատիվ իր մորաքրոջ։ Ազգանունն ունի կատալոնական ծագում։ Մարի Լաֆորեի հոր ընտանիքն ապրել է Հյուսիսային Պիրենեյների Օլետ գյուղում:

Ապագա երգչուհու կարիերան սկսվում է պատահական։ 19 տարեկանում Մայտենան Europe 1 ռադիոկայանում մասնակցում է «Աստղերի ծնունդ» մրցույթին, փոխարինելով իր հիվանդ քրոջը։ Հաղթելով մրցույթում, 1963 թվականին Մարի Լաֆորեն գրում է իր առաջին երգը, որը կոչվում է «Les vendanges de l’amour» («Սիրո խաղողի հավաքման ժամանակ»)։ 1963 թվականին Մարին ձայնագրում է մյուս երգը։ Այդ շլյագերը նա նվիրում է Դանիել Ժերարին։  23 տարեկանում երգչուհին ունենում է մեծ հաջողություններ։ Նրա հանկարծակի ճանաչումը շատերը բացատրում էին յուրահատուկ մաներայով և ոճով, պայմանավորված 1960-ական թվականների գերազանց երաժշտական մոդայով։ Մարի Լաֆորեի երգերը ոչ մի նմանություն չունեին այդ ժամանակվա ֆրանսիական էստրադայի պարային «իյե-իյե» ոճի հետ։

1960 թվականին Լաֆորեն կատարում է առաջին քայլը կինոյում։ Քրոջ հետ թատրոն ունկնդրելու ժամանակ նրան նկատում է ռեժիսոր Ռենե Կլեմանը և առաջարկում նկարահանվել իր նոր դետեկտիվ՝ «Վառ արևի վրա» ֆիլմում։ Խաղալով հերոսուհու կերպարում Ալեն Դելոնի հետ, Լաֆորեն կարճ ժամանակում մեծ ճանաչում է գտնում և 1960-ական թվականներին ստանում բազմաթիվ նոր դերեր։ 1961 թվականին ամուսնանում է Ժան-Գաբրել Ալբիկոկոյի հետ՝ նկարահանելով իր մի քանի աշխատանքներում՝ ներառյալ «Ոսկեձույլ աղջիկ[fr]ը», ինչպես նաև Օնորե դը Բալզակի համանուն նովել[fr]ում։ Այդ ֆիլմից հետո նրա մականունը դառնում է Լաֆորե։

1966 թվականին Մարի Լաֆորի կատարմամբ հնչում է իր ամենահայտի երգը՝ «Manchester et Liverpool-ը» («Մանչեսթեր և Լիվերպուլ», երաժշտությունը Անդրե Պոպ[fr], բառերը Էդդի Մարնե[fr]): 1960-ական թվականների վերջից մինչև 1970-ականների սկիզբը Լաֆորեն գրում է «Mon amour, mon ami» («Իմ սեր, իմ ընկեր», երաժշտությունը Անդրե Պոպի, բառերը Էդդի Մարնեի), ավելի ուշ երգը լսվել է Ֆրանսուա Օզոնի «8 կին ֆիլմում», «La tendresse» («Քնքշություն», երաժշտությունը Յուբեր Ժիրոյի, բառերը Նոել Ռու[fr]ի), «Viens, viens» («Վերադարձի՛ր, վերադարձի՛ր», երաժշտությունն ու անգլերեն օրիգինալ տեքստը Սվեն Լինուսի, ֆրանսիական թարգմանությունը Ռալֆ Բերնե[fr]ի) և այլ հայտնի երգեր։

1978 թվականին երգչուհին տեղափոխվում է Ժնև, ստանալով շվեյցարական քաղաքացիություն։

Վերջին 30 տարիների ընթացքում Մարի Լաֆորեն հանդես չի եկել համերգներին սոլո կատարումներով, նա իրեն նվիրել է թատրոնին և կինոյին։ 1999 թվականին Լաֆորեն մարմնավորելով Մարի Կալասի դերը հաղթում է մրցույթում։ 1990-ականների սկզբներին նա սեփական երգերով թողարկել է ձայնասկավառակ և զբաղվել լրագրողությամբ։ 2005-ին 30 տարվա դադարից հետո նա վերադառնում է երաժշտական ասպարեզ, համերգով ներկայանալով Բուֆ-Պաիզեն թատրոնում։

Ճանաչում ԽՍՀՄ-ում
-----------------

Սովետական Միությունում Մարի Լաֆորեն երգչուհու ճանաչում ստանում է 1960-ականների վերջին։ 1970-ական թվականներին «Հորիզոն ամսագրի և երաժշտական ռադիոհաղորդող Վիկտոր Թաթարսկիի շնորհիվ։ Նրան ԽՍՀՄ-ում ճանչում են բերում «Manchester et Liverpool», «Viens, viens», «Mon amour, mon ami», «Ivan, Boris et moi» (ավելի ուշ կատարվել են Էդիտա Պյեխայի և Ալլա Իոշպեի կողմից) և այլ միջազգային հիթեր։ «Manchester et Liverpool» երգի երաժշտությունը կատարվել է Ֆրանկ Պուրսել նվագախբի կողմից և ամեն օր ներկայացվել հեռուստատեսային «Ժամանակ» ծրագրում, 1968 թվականից մինչև 1981 թվականի փետրվար և 1990 թվականի հուլիսից մինչև 1991 թվականի օգոստոսը։ 2015 թվականից երաժշտությունը հնչում էր նաև Ռուսաստանի հանրային հեռուստատեսություն ռուսական դաշնային հեռուստաալիքի եղանակի տեսության ժամանակ։

Ֆիլմագրություն
--------------

| Տարի |  | Հայերեն անվանում | Բնօրինակ անվանում | Դեր
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1960 | ֆ | Վառ արևի վրա | *Plein soleil* | Մարժ Դյուվալ |
| 1961 | ֆ | Ոսկեձույլ աղջիկ | *La fille aux yeux d’or* | աղջիկ |
| 1961 | ֆ | Հայտնի սիրային պատմություններ | *Les amours celebres* | օրիորդ Ժորժ |
| 1961 | ֆ | Սեն-Տրոպի բլյուզներ | *Saint Tropez blues* | Անն-Մարի |
| 1961 | ֆ | Սև և կարմիր | *Le rouge et le noir* | Մաթիլդա դե Լա Մոլ |
| 1962 | ֆ | Լեվիտան | *Leviathan* | Անժելա |
| 1964 | ֆ | Տղամարդու որս | *La Chasse à l’homme* | Ժիզել |
| 1964 | ֆ | Հարյուր աղյուսներ և կղմինդր | *Cent briques et des tuiles* | Իդա |
| 1965 | ֆ | Մարի Շանտալն ընդդեմ բժիշկ Խայի | *Marie Chantal contre Dr. Kha* | Մարի Շանտալ |
| 1965 | ֆ | Զինվորական կանայք | *Le soldatesse* | Էֆտիխիա |
| 1979 | ֆ | Ով ինչպես կա (Խուզարկու կամ հանցագործ) | *Flic ou voyou* | Էդմոնդա Պյուժե-Ռոստան |
| 1984 | ֆ | Ուրախ Զատիկ | *Joyeuses Pâques* | Սոֆիի Մարժել |
| 1984 | ֆ | Ավանտյուրիստներ | *Les morfalous* | Էլեն Լյարոշ- Ֆրեոն |
| 1987 | ս | Ծովահրեշ 3 | *La piovra 3* | Աննա Անտինարի |
| 1990 | ֆ | Համարվում է վտանգավոր | *Présumé dangereux* | Տեա Ֆորրեստեր |
| 1996 | ֆ | Տիկո Մուն | *Tykho Moon* | Եվա |
| 2008 | ֆ | Երկնային գրասենյակ | *Les Bureaux de Dieu* | Մարտինա |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  filmportal.de — 2005.
2. 1 2 3 4  GeneaStar
3. 1 2  Roglo — 1997. — ed. size: 9000000
4. 1 2
5. 1 2   — 2019.
6. ↑  "Statistiques du prénom MAITENA". Aufeminin.com. Արխիվացված է the original 2012 թ․ հունիսի 3-ին. Retrieved 2017 թ․ մայիսի 20.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Մարի Լաֆորեն դասարան․ամ կայքում Archived 2020-04-12 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · Allmusic · AlloCiné · ČSFD · Դանիական ազգային ֆիլմագրություն · Discogs · Filmportal · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · MusicBrainz · Find A Grave |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX1276620 · BNF: 11910624q · GND: 122216377 · GTAA: 123287 · ICCU: UBOV486934 · ISNI: 0000000078234430 · LCCN: n81046094 · NKC: xx0158606 · NLP: a0000002248968 · NTA: 072321954 · NUKAT: n2013148465 · SUDOC: 02696015X · VIAF: 17225121 · WorldCat VIAF: 17225121 |

 |

 |