recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լուքսոր (այլ կիրառումներ)

**Ալ-Մինյայի մարզ** (արաբ․՝ المنيا‎‎), Եգիպտոսի Արաբական Հանրապետության 29 մուհաֆազաներից մեկը։ Ալ-Գիզայի մաուֆազայի վարչական կենտրոնը համարվում է համանուն քաղաքը, որը հանդիսանում է նաև վարչական միավորի ամենախոշոր բնակավայրը։ Մուհաֆազան դեպի ծով ազատ ելք չունի։ Համարվում է մարդկային քաղաքակրթության և հնագիտության կարևոր օբյեկտ։

Մաուֆազան զբաղեցնում է 32 279 կմ² տարածք և համարվում է խոշորագույն վարչական միավորներից մեկը երկրի ներսում։ Համարվում է Եգիպտոսի Արաբական Հանրապետության զբոսաշրջային գլխավոր մարզերից մեկը։

Վարչական բաժանում
-----------------

Մաուֆազան իր հերթին բաժանված է 9 շրջանների, որոնցից մի քանիսը ունեն քաղաքային կարգավիճակ։ 9 շրջաններն իրենց հերթին բաժանված են 346 գյուղական և 1429 այլ փոքր բնակավայրերի.

* Նոր Մինյա (արաբ․՝ المنيا الجديدة‎‎)
* Աբու Կուրկաս (արաբ․՝ أبو قرقاص‎‎‎)
* Կիրդասի (արաբ․՝ إيثاكا‎‎)
* Յենի Մազար (արաբ․՝ بني مزار‎‎)

*և այլն*

Բնակչություն
------------

2014 թվականի տվյալներով մաուֆազայի ընդհանուր բնակչությունը կազմում է 4 607 000 մարդ։ Այդ ցուցանիշով այն գրավում է 5-րդ տեղը Եգիպտոսի Արաբական Հանրապետության մարզերի շարքերում։ Բնակչության միջին խտությունը կազմում է 32 279 մարդ/կմ²։

Հիմնական բնակիչները արաբներն են, որոնք իսլամի դավանողներ են։ Մյուս խոշոր ազգային փոքրամասնություններն են բեդվիններն ու նուբիացիները։

Ալ-Մինյայի մուհաֆազայի պաշտոնական լեզուն արաբերեն է, որը աֆրասիական ընտանիքի սեմական լեզվախմբին պատկանող լեզու է։

Նշումներ
--------

1. ↑  Բեդվին են կոչում արաբական այն ցեղերին, անկախ ազգությունից և կրոնական պատկանելիությունից անմիջականորեն առնչվում են անասնաբուծությունն ու անասնապահությունը երկրագործության հետ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Եգիպտոսի Արաբական Հանրապետության վարչատարածքային բաժանում Մարզեր և շրջաններ
2. ↑  Եգիպտոսի Արաբական Հանրապետության մասին Որոշում Եգիպտոսի վարչատարածքային բաժանման վերաբերյալ և տվյալներ բնակչության թվերի մասին
3. ↑  Եգիպտոսի մուհաֆազաներ և բնակչության թիվ Եգիպտոսի Արաբական Հանրապետության վարչատարածքային բաժանում և վիճակագրական տվյալներ

|  |
| --- |
| 
  **Եգիպտոս**   **Մերձավոր Արևելք**   **Աշխարհագրություն**
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ալ-Մինյա (մուհաֆազա)» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ կատալոնական |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բաթման (այլ կիրառումներ)

Բաթման քաղաքի համայնպատկերը
**Բաթման** (թուրքերեն՝ Batman, քրդ.՝ Êlih, հայերեն՝ Բաթման), քաղաքատիպ շրջան Թուրքիայի հարավարևելյան մասում։ Քաղաքը Բաթմանի մարզկենտրոնն է։ 2008թ-ի տվյալներով քաղաքի բնակչությունը կազմում է 349 045 մարդ։ Քաղաքի հիմնական էթնիկական կազմը բաղկացած է թուրքերից, քրդերից և հայերից։ Բաթմանում են տեղի ունեցել նաև քրդերի և թուրք ոստիկանների միջև խոշոր բախումներից մի քանիսը։

Քաղաքը իր անունը ստացել է Բաթման գետի անունից։ Քաղաքի նախկին անվանումը, որը մինչև հիմա կիրառվում է քրդերի կողմից Էլիխն է։
Երկաթուղին Բաթմանը կապում է Ստամբուլի հետ։ Քաղաքում կա նաև օդանավակայան։

Բաթմանի բնիկ ժողովուրդները հայերը և քրդերն են։ Պարբերաբար Բաթմանում տեղի են ունենում քրդերի բախումներ ոստիկանական ստորաբաժանումների հետ։ Բացի այդ Բաթմանը Գերմանիայում, Հայաստանում և Վրաստանում ապրող եզդիների հայրենիքն է, որոնք փախել են այդ երկրներ Թուրքիայի կառավարության ռեպրեսիվ քաղաքականության հետևանքով, որը ուղղված էր ազգային փոքրամասնությունների դեմ։
Մինչև 50-ական թթ. Բաթմանը ոչ մեծ գյուղաքաղաք էր, որը դարձավ խոշոր քաղաք նավթային արդյունաբերության ի հայտ գալու հետ մեկտեղ, որը առաջինն էր Թուրքիայում։

Գրականություն
-------------

* Balaban, Meltem Şenol (2009). «Risk society and planning: the case of flood disaster management in turkish cities» (PDF). *PhD Thesis. Graduate School of Natural and Applied sciences, Middle East Technical University*. էջեր 147 ff.

Արտաքին հղումներ
----------------

* GAP Project page re Batman Արխիվացված 2012-12-02 Wayback Machine
* Batman Province Guide
* Batman University Website

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Բաթման» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: n2004114059 · VIAF: 135076225 · WorldCat VIAF: 135076225 |

 |
**Միլանի տաճար** (իտալ.՝ Duomo di Milano), գոթական տաճար Միլանում։ Ունի 106.5 մետր բարձրություն և պատրաստ է տեղավորել 40 000 մարդու միաժամանակ։

Տեղադրություն
-------------

Միլանի գոթական տաճարը գտնվում է Լոմբարդիա շրջանի վարչական կենտրոնում և նվիրված է Սանտա Մարիա Նաշենտեին։ Այն Միլանի արքեպիկոպոսի նստավայրն է։

Նկարագրություն
--------------

Իր մեծությամբ 4-րդն է աշխարհում, իսկ Եվրոպայում` 3-րդը։ Միլանի տաճարը իր գոթական ոճով զիջում է միայն Սևիլյան տաճարին։ Տաճարն ունի բազմաթիվ մարմարյա սրածայր աշտարակներ, որոնք իրար են կցված հենարանների ցանցով։

Կարլո Բացի և Ժուզեպե Բերտինի-ն համաձայնեցին կատարել ստեղծագործական պատուհանները, որոնք զարգացնում են Միլանի մայրաքաղաքի Դոմուն շինարարական կողմերը, ինչպես նաև ստեղծել մի քանի ներքին պատուհաններ։ Այդ արդյունքում, միջազգային տարածումների շնորհիվ, Դոմունը ստանում է միեւնույն համատեղ տարբերակները, որոնք բաղկացած են տարրերի և գույների տարբեր այստեղական համարներից։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Պատմություն
-----------

Տաճարը սկսել են կառուցել 1386 թվականին Անտոնիո դա Սալուցոյի նախաձեռնությամբ։ Մինչ ակտուալ աշխատանքի սկիզբը, 3 հիմանական շենքեր էին կառուցվել՝ Արքեպիսկոպոսի պալատը, Հասարակության պալատը և Սուրբ Ստեփանոսի կնունքի պալատը։ 1805 թվականի մայիսի 20-ին Նապոլեոն Բոնապարտը Կառլո Պելիչանիին հրամայեց ավարտել տաճարի շինարարությունը և վերջապես 1813 թվականին տաճարն արդեն ամբողջովին կառուցված էր։

Տաճարի կառուցման գաղափարը իտալացի Սիմոնե դե´ Օրսենիգոնինն է։ Տաճարը կառուցելիս Լեոնարդո դա Վինչիի և Դոնատո Բրամանտեի խորհրդով գոթական ոճը միահյուսվում է ժամանակի Ռենեսանսյան մշակույթի տարրերի հետ։

Կարծիք կա, որ տաճարի խորանի տակ պահվում է գամ, որը բերվել է Քրիստոսի խաչից։ Տաճարի ներսում գտնվում է Միլանի հովանավորուհու՝ «La Madonnina»-յի ոսկյա արձանը, որը տաճարի գլխավոր խորհրդանիշն է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  SIRBeC (իտալ.)
2. ↑  La Facciata - Museo del Duomo

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Միլանի տաճար» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Կրուգոսվետ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4275418-5 · ISNI: 0000000108383892 · LCCN: n79063271 · NKC: xx0101379 · VIAF: 151230415 · WorldCat VIAF: 151230415 |

 |
**Ժատեց** (չեխ․՝ Žatec, գերմ.՝ Saaz), պատմական քաղաք Չեխիայի Հանրապետության Լոունի շրջանի Ուստեցկ երկրամասում։ Հայտնի է «Ժատեցկի հմուլի» աճեցման ավելի քան 700-ամյա ավանդույթով։ Ժատեցն արտադրում է իր սեփական գարեջուրը, և այստեղ ամեն տարի քաղաքային հրապարակում անցկացվում է *Dočesná* բերքահավաքի փառատոնը։

Պատմություն
-----------

Չեխիայի թագավորության ամենավաղ պատմական վկայակոչումը վերագրվում է *Sacz* բոհեմական ամրոցին, 1004 թվականի Տիտմար Մերզեբուրգի լատինական քրոնիկոնում։ Այդ ժամանակ գերմանացի Հենրիխ II արքան վերանվաճում է ամրոցը լեհ դուքս Բոլեսլավ I-ից։ 11-րդ դարի ընթացքում դա պատկանում էր Վրշովցի հզոր ազնվական ընտանիքին։ 1265 թվականին Պրժեմիսլ Օտակար II-ի կառավարության օրոք քաղաքին տրվում է արքայական քաղաքի արտոնություններ։ Զինանշան քաղաքացիներին տրվել է Վլադիսլավ II-ի կողմից, Միլանի հարձակման ժամանակ ցուցաբերած քաջության համար։

1419 թվականի Հուսյան հեղափոխական շարժումից մինչև Երեսնամյա պատերազմը քաղաքը հուսականության կամ բողոքականության հետևորդ էր, իսկ Սպիտակ լեռան ճակատամարտից հետո 1620 թվականին Չեխիայի բնակչության մեծ մասը լքեց քաղաքը։ Այնտեղ գերմանացի և հռոմի կաթոլիկները մնացին մինչև 1945 թվականը, որից հետո գերմանախոս բնակիչները ստիպված եղան հեռանալ իրենց տներից և արտագաղթեցին Գերմանիա։

Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմի ընթացքում և հետո Մեսերշմիտ արտադրության ու ինքնաթիռների փորձարկման օդային բազա են մտնում նոր ռեակտիվ կործանիչներ, որոնք տեղակայված էին քաղաքի մոտ։ 1948 թվականին արտադրամասը շարունակում էր արտադրել Avia S-199, Մեսերշմիտ Bf.109 ինքնաթիռներ, որոնք վաճառվեցին Իսրայելին։ Նախապես օդային բազայում իրականացվեց ուսուցում իսրայելցի օդաչուների համար։ Այստեղից բազմաթիվ այլ ռազմական պաշարներ տարվեցին Իսրայել, որոնք օգնեցին նոր պետությանը ապահովելու իր անկախությունը։

Մարդիկ
------

* Գաբրիել Անտոն
* Փիթեր Գլասեր
* Եվգեն Գուրա
* Տեպլ Յոհան Ֆոն
* Կարել Ռեյներ
* Ադոլֆ Ստրաուս
* Սվերակ Յան
* Մարիա Տրեբեն
* Միրոսլավ Վարգա

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Չեխիայի տարածքային նույնականացման, հասցեների և անշարժ գույքի (ՌՈՒՅԱՆ) ​​գրանցամատյան
2. 1 2 3 4 5 6  набор данных ISÚI — Czech Office of Surveying and Cadastre.
3. ↑  *Jakl L.* Jak stará jsou česká města? Legendy a fakta. (չեխերեն) // *iDNES.cz* — 2011.
4. ↑  Historický lexikon obcí České republiky 1869–2005 (չեխերեն): 1. díl / J. Růžková, J. Škrabal — ČSÚ, 2006. — 759 p. — ISBN 978-80-250-1310-6
5. ↑  *Český statistický úřad* Počet obyvatel v obcích – k 1. 1. 2023 (չեխերեն) — Praha: ČSÚ, 2023.
6. ↑  Չեխիայի տարածքային նույնականացման, հասցեների և անշարժ գույքի (ՌՈՒՅԱՆ) ​​գրանցամատյան

Արտաքին հղումներ
----------------

* Official website Արխիվացված 2008-12-12 Wayback Machine
* Friends of Saaz/ Žatec (in German and English)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ժատեց» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրոքհաուս |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4105154-3 · LCCN: no2004111963 · NKC: ge131588 · VIAF: 143421388 · WorldCat VIAF: 143421388 |

 |
Սիլվի Բեկար
**Սիլվի Բեկար** (ֆր.՝ Sylvie Becaert) (սեպտեմբերի 6, 1975(1975-09-06), Լիլ), ֆրանսիացի բիաթլոնիստ, Թուրինի օլիմպիական խաղերի մրցանակակիր, աշխարհի կրկնակի չեմպիոն։

Կենսագրություն
--------------

Մանկությունից զբաղվել է դահուկավազքով, 1999 թվականից` բիաթլոնով։ 1999 թվականին Բեկարն առաջին անգամ մասնակցել է Եվրոպայի գավաթին՝ երկու փուլերում նվաճելով մրցանակային բոլոր տեղերը և հնարավորություն է ստացել մասնակցելու աշխարհի գավաթին։ 2001 թվականին նա առաջին անգամ հայտնվել է աշխարհի գավաթի սպրինտյան մրցավազքի լավագույն տասնյակում, իսկ հաջորդ տարում Անտոլց–Անտերսելվեյի փուլում նվաճել է դահուկային էստաֆետան։ Սիլվի Բեկարի կարիերայի ամենահաջողվածը տարիները կարելի է համարել 2002/2003 թվականները, երբ նա դարձել է աշխարհի չեմպիոն և աշխարհի գավաթի ընդհանուր ստուգարքում գրավել երրորդ տեղը։ Հետագայում Սիլվին սկսել է վատ հանդես գալ՝ կապված վնասվածքի և կրակելու որակի վատացման հետ։ Բայց և այնպես 2006 թվականի Թուրինի օլիմպիադայում նա կարողացել է հանդես գալ Ֆրանսիայի էստաֆետային թիմի մեջ և մեծ ջանքերի շնորհիվ նվաճել բրոնզե մեդալ։ 2009 թվականին Փհենչհանում տեղի ունեցած աշխարհի առաջնության խառը էստաֆետային թիմի կազմում նվաճել է առաջին տեղը։ 2009-2010 թվականներիի մրցաշրջանից հետո ավարտել է կարիերան։

2011 թվականին Սիլվի Բեկարի պատվին անվանակոչվել է Վերին Սավոյի դեպարտամենտի Լը Գռան Բորնան տարածաշրջանի բիաթլոնի ստադիոնը։ 2011 թվականի մարտին նոր ստադիոնում անց է կացվել առաջին մեծ մրցույթը՝ IBU գավաթի եզրափակիչը։ Դեկտեմբերին նախատեսվում էր անցկացնել աշխարհի գավաթի երրորդ փուլը, որը տեղափոխվել է ավստրալիական Խոխֆիլցեն՝ ձյան բացակայության պատճառով։

Աշխարհի գավաթ
-------------

* 1999—2000 –8–րդ տեղ (66 միավոր)
* 2000—2001 —37–րդ տեղ (105 միավոր)
* 2001—2002 —30-րդ տեղ (172 միավոր)
* 2002—2003 — 3-րդ տեղ (680 միավոր)
* 2003—2004 — 31-րդ տեղ (176 միավոր)
* 2005—2006 — 29-րդ տեղ (208 միավոր)
* 2006—2007 — 30-րդ տեղ (177 միավոր)
* 2007—2008 — 23-րդ տեղ (275 միավոր)
* 2008—2009 — 26-րդ տեղ (345 միավոր)
* 2009—2010 — 25-րդ տեղ (405 միավոր)

Անձնական կյանք
--------------

* 2010 թվականին Սիլվի Բեկարն աղջիկ է ունեցել Էմիլի անունով։

Մրցանակներ
----------

* «Ծառայության համար» սպայական շքանշան (14 հուլիսի 2010 թ․)
* «Ծառայության համար» ասպետի շքանշան (24 ապրիլի 2006 թ․)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Сильвэ Бекар (BECAERT Sylvie)». *www.biathlon.com.ua* (ռուսերեն). Վերցված է 2018 թ․ հոկտեմբերի 6-ին.
2. ↑  «3-й этап КМ: Анси – Ле Гран Борнан (превью)». *www.biathlon.com.ua*. Վերցված է 2018 թ․ հոկտեմբերի 6-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Sylvie Becaert

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սիլվի Բեկար» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | biathlon.com.ua · EspritBleu · FIS (դահուկներով մրցավազք) · IBU · Olympic Channel · TheSports.org · ՄՕԿ · Internet Movie Database |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Munzinger |

 |

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Սիլվի Բեկար** կատեգորիայում։ |
**Հալշտատ** (գերմ.՝ Hallstatt, բավ․՝ Hoistod), կոմունա Ավստրիայում, Վերին Ավստրիա դաշնային հողում։

Մտնում է Գմունդեն շրջանի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 788 մարդ (2014)։ Զբաղեցնում է 60 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 40709։

Հալշտատյան մշակույթի կենտրոնը ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության հուշարձան է։ Տեղակայված է Հալշտատի լճի դժվարամատչելի ալպյան տեղանքում։

Պատմություն
-----------

Հիմնական հոդված՝ Հալշտատյան մշակույթ
Հալշտատի աղի հանքերն ամենահինն են Եվրոպայում․ շահագործվում են ավելի քան 3 հազար տարի։ Բնակավայրի մասին տեղեկություններ գրավոր աղբյուրներում հայտնվել են 1311 թվականին։ Միջնադարյան Հալշտատի պատմության մասին գրեթե ոչինչ չի պահպանվել, քանի որ գտնվում էր կապի ուղուց բավականին հեռու։

1595 թվականից լուծվող աղը աշխարհի ամենահին խողովակաշարով տեղափոխվում է Էնբենզե, որը գտնվում է Հալշտատից 40 կմ հեռավորության վրա։

Սովորույթներ
------------

Չնայած իր պատկառելի տարիքին՝ բնակավայրի զարգացումը սահմանափակվում է լճի և ժայռերի միջև տարածությամբ։ Այդ իսկ պատճառով Հալշտատում կա հողի սուր պակաս, այդ թվում նաև գերեզմանոցի։ Յուրաքանչյուր 10 տարին մեկ մահացածների ոսկորները դուրս են բերվում հողից, կեղտազրկում են, գրանցվում (նրանց վրա նշվում է անունը, մասնագիտությունը և մահացածի մահվան թվականը) և դրվում են տեղի մատուռում՝ հանրային ցուցադրման։ Ազատված տարածքում իրականացվում են նոր թաղումներ։

Չինական կրկօրինակ
-----------------

2012 թվականին Գուանդուն նագանգի Լոյան քաղաքում Մինիմետալս հանքարդյունաբերական և մետաղների ընկերությունը կառուցել է գյուղի կրկնօրինակը։ Շինարարությունը կազմել է մոտավորապես 700-940 միլիոն ԱՄՆ դոլլար։

2013 թվականին այնտեղ անշարժ գույքի գինը կազմել է 240-600 000 եվրո, ավելի թանկ, քան օրիգինալ Հալշտատի միջնադարյան տները։

Պատկերասրահ
-----------

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| Հին տներ

 |
| Հին տներ

  |

|  |
| --- |
| Տեսարան դեպի լիճը

 |
| Տեսարան դեպի լիճը

  |

|  |
| --- |
| Լայկ փողոց

 |
| Լայկ փողոց

  |

|  |
| --- |
| Մյուս տեսարան

 |
| Մյուս տեսարան

  |

|  |
| --- |
| Տեսարան Հալշտատի հյուսիսից

 |
| Տեսարան Հալշտատի հյուսիսից

  |

|  |
| --- |
| Հալշտատը 1899 թվականին

 |
| Հալշտատը 1899 թվականին

  |

 |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Statistik Austria - Bevölkerung zu Jahres- und Quartalsanfang, 2014-01-01.
2. ↑  «Китайцы скопировали австрийскую деревушку». Ридус. 6 июня 2012. Վերցված է 2012 թ․ հունիսի 6-ին.
3. ↑  А. Белицкая. Похищение Европы // Вокруг света․ — 2013. — № 8. — С. 56-64.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք (գերմ.)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Հալշտատ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 124640815 · GND: 4023055-7 · LCCN: n80122913 · NKC: ge129224 · VIAF: 159448726 · WorldCat VIAF: 159448726 |

 |
**Իսլամական արվեստի թանգարան** (արաբ․՝ متحف الفن الإسلامي‎‎), թանգարան Կատարի մայրաքաղաք Դոհայում, ստեղծվել է ճարտարապետ Յույ Մին Փեյի նախագծով։ Պատկերասրահի ներքին ձևավորումը մշակել է ճարտարապետ Ժան Միշել Վիլմոտի թիմը։

Պատմություն և նկարագրություն
----------------------------

Թանգարանի շենքը կառուցվել է հին իսլամական ճարտարապետության ոճով։ Այն իր տեսակով դարձել է Պարսից ծոցի արաբական հանրապետություններում, ունի իսլամական մշակույթի խոշոր հացվաքածու, հետազոտական ինստիտուտ և գրադարան։ Թանգարանին է պատկանում նաև բարձրակարգ *IDAM* ռեստորանը, որն առաջարկում է արաբական մոտիվներով ֆրանսիական և միջերկրածովյան խոհանոց։

Թունիսցի գրող և արվեստագետ Սաբիհա Ալ Հեմիրը 2006-2008 թվականներին աշխատել է որպես թանգարանի հիմնադիր և տնօրեն։

Թանգարանի ամբողջ տարածքը 45 000 մ² է, այն գտնվում է Դոհա նավահանգստի ծայրամասում՝ Դոհա ծովածոցի հարավային վերջնամասում։

Թանգարանի շինարարությունը իրականացրել է *Baytur Constr.Co.* (Թուրքիա) ընկերությունը։ Այն ավարտվել է 2006 թվականին, սակայն թանգարանի ինտերիերը հետագայում ենթարկվել է տարաբնույթ փոփոխությունների Կատարի էմիրի մասնակցությամբ։ Լայն հասարակությանը հասանելի է դարձել 2008 թվականի դեկտեմբերի 8-ին։

Հավաքածու
---------

Թանգարանում ներկայացված է իսլամական մշակույթի առարկաների հավաքածու՝ հավաքված 1980-ական թվականների վերջերին։ Իր մեջ ներառում է գեղանկարչություն, Տեքստիլ արդյունաբերություն և խեցեգործություն։ Սա աշխարհում իսլամական գտածոների լիարժեք հավաքածուներից մեկն է, առարկաների, որոնք գտնվել են կամ ծագել են Իսպանիայում, Եգիպտոսում, Իրանում, Իրաքում, Թուրքիայում, Հնդկաստանում և Կենտրոնական Ասիայում։ Էքսպոզիցիաների ցուցադրության առանձնահատկությունը կայանում է մութ, առանց լուսավորության, յուրաքանչյուր ցուցանմուշի վրա ուղղված լույսի շողերի սրահներում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  archINFORM (գերմ.) — 1994.
2. ↑  Музей официально открыт 22 ноября 2008 года «Qatar's Islamic Art Museum to open Nov. '08». Kuwait News Agency. 2008 թ․ հունվարի 23. Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ մարտի 16-ին. Վերցված է 2013 թ․ հոկտեմբերի 23-ին.
3. ↑  «Islamic Art Museum opens». Gulf Daily News. 2008 թ․ նոյեմբերի 23. Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ հունվարի 24-ին. Վերցված է 2013 թ․ հոկտեմբերի 23-ին.
4. ↑  Урусов, Николай Владимирович|Nicolai Ouroussoff (2008 թ․ նոյեմբերի 24). «In Qatar, an I. M. Pei Museum of Imposing Simplicity - NYTimes.com». www.nytimes.com. Վերցված է 2013 թ․ հոկտեմբերի 23-ին.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Իսլամական արվեստի թանգարան (Դոհա)» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 150832970 · GND: 10369515-1 · ISNI: 0000000446534948 · LCCN: nr2003016488 · NKC: ko20211121564, kon20211122488 · SUDOC: 103683585 · VIAF: 262940985 · WorldCat VIAF: 262940985 |

 |

 |

Արտաքին հղումներ
----------------

* Официальный сайт Музея исламского искусства в Дохе
* Карта Музея исламского искусства в Дохе
* Музей исламского искусства в Дохе Արխիվացված 2011-07-15 Wayback Machine
* Qatar News Agency
* Биеннале-симпозиум исламского искусства
* Leslie E. Robertson Associates
**Բոխոտնիցա** (լեհ.՝ Bochotnica), գյուղ Լեհաստանի հարավ արևելքում, գտնվում է Լյուբլին և Պուլավա քաղաքների միջև։ Տեղակայված է Կազիմեժ Դոլնի գմինայի մոտակայքում։ 2010 թվականի տվյալներով գյուղում ապրում էր 1500 բնակիչ։

Բոխոտնիցա ամրոցը՝ 1868 թվականի նկարազարդ շաբաթաթերթում
Գյուղից ոչ հեռու գտնվում են 14-րդ դարի ամրոցի ավերակները։ Ավանդության համաձայն՝ ամրոցը կառուցվել է Կազիմիր 3-րդ Մեծի կողմից իր սիրուհու՝ աղքատ հրեա, կոշկակարի աղջիկ Էսթեր Մալախի համար։ Գաղտնի միջանցքով ամրոցը միացել է Կազիմիրի ամրոցին։ Ավերակների կողքին է գտնվում փարոս աշտարակը, որը կառուցվել է 13-րդ դարում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո հետո գյուղը հակակոմունիստական դիմադրության կենտրոն էր։ 1945 թվականի մայիսի 24-ին գյուղում տեղի է ունեցել մարտ՝ Կրայովայի բանակի և ԽՍՀՄ Ներքին գործերի ժողովրդական կոմիսարիատի միջև, ինչի արդյունքում զոհվել են 16 խորհրդային գործակալ և 10 լեհ կոմունիստ։

1950 թվականի մայիսի 1-ին գյուղը էլեկտրաէներգիա է մատակարարվել, 1960-ականներին գյուղում կառուցվել են հրշեջ կայան, մշակույթի տուն, հեռախոսակայան։

Այսօր զբոսաշրջիկների համար այն հանդիսանում է որպես դիտակետ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  Tomwrote, Tom; just\_tom 2008-06-30 23:42:00, 2008-06-30 23:42:00 Tom Tom. «(no title)». *just-tom.livejournal.com* (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ հունվարի 11-ին. `{{cite web}}`: Cite uses generic title (օգնություն)CS1 սպաս․ թվային անուններ: authors list (link)
3. ↑  Казимеж-Дольны - путеводитель
4. ↑  «MMPuławy - Strona Informacyjna miasta Puławy». *www.mmpulawy.pl*. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ դեկտեմբերի 3-ին. Վերցված է 2020 թ․ հունվարի 11-ին.
5. ↑  Светлана Вертинская (17 апреля 2015 года). «Казимеж Дольны: в зазеркалье времени» (ռուսերեն). Nesw.21.by. Վերցված է 2016 թ․ մարտի 21-ին.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Բոխոտնիցա» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
**Գաբրիել Հախվերդյան** (1865 - 1930), ռուսական կայսերական բանակի հայազգի անվանի գեներալ։ Գաբրիել Հախվերդյանը Հայաստանի Առաջին Հանրապետության առաջին ռազմական նախարար Հովհաննես Հախվերդյանի ու ռուսական բանակի գնդապետ Գևորգ Հախվերդյանի ավագ եղբայրն է։ Կրոնական պատկանելիությունը՝ Հայ Առաքելական եկեղեցի։

Ծնվել է 1865 թվականի հունիսի 1-ին Սանկտ-Պետերբուրգում։ Գաբրիել Հախվերդյանի հայրը՝ Բարսեղ Հախվերդյանը եղել է ազնվական ու պետական խորհրդական։

Կրթություն է ստացել 2-րդ կադետային կորպուսում ու 2-րդ Կոնտանտինյան ռազմական ուսումնարանում։

Ծառայություն
------------

Գաբրիել Հախվերդյանը բանակային ծառայության է անցել 1883 թվականի սեպտեմբերի 1-ին։ Սպայի կոչում է ստացել 1885 թվականին։ 1885 թվականի օգոստոսի 7-ին ստացել է գվարդիայի ենթապորուչիկի կոչում։ 1889 թվականի օգոստոսի 7-ին ստացել է պորուչիկի կոչում։ 1899 թվականի դեկտեմբերի 6-ին ստացել է շտաբս-կապիտանի կոչում։ Մեկ տարի անց 1900 թվականի դեկտեմբերի 6-ին ստացել է կապիտանի կոչում։

1906 թվականի ապրիլի 22-ից դեկտեմբերի 20-ը պաշտոնաթող է եղել։

1906 թվականի սեպտեմբերի 21-ից 1914 թվականի դեկտեմբերի 13-ը եղել է կայսերական որսի տնտեսվարը։ 1909 թվականի մարտի 29-ին ստացել է գնդապետի կոչում։

1914 թվականի հոկտեմբերի 26-ից անցնում է Կովկասյան ռազմական շրջանի շտաբի պահեստազորի կազմ, իսկ նույն թվականի դեկտեմբերի 13-ից Կովկասյան ռազմական շրջանի պահեստազոր։

1917 թվականին ստացել է հետևակային գեներալ-մայորի կոչում։

Որպես գումարտակի հրամանատար ծայառել է 5 տարի 11 ամիս։

Պարգևներ
--------

* Սբ. Ստանիսլավի շքանշան (1898)
* 2-րդ աստիճանի Սբ. Աննայի շքանշան (1903)
* 4-րդ աստիճանի Սբ. Վլադիմիր շքանշան (1911)
* 3-րդ աստիճանի Սբ. Վլադիմիր շքանշան (1913)
* Ալեքսանդր Կայսեր իշխանության հիշատակի շքանշան
* Նիկոլայ 2-րդի գահակալության հիշատակի շքանշան (1896)

Վերջին տարիներ
--------------

Հեղափոխությունից հետո մնում է ԽՍՀՄ-ում։

1930 թվականին հնչեղ դարձած «Վեսնա»-յի գործով նրան ձերբակալելու փորձ էր արվել, սակայն վերջինս մահամերձ է եղել իր տանը Լենինգրադում։ Ձերբակալողները փաստել են, որ Գաբրիել Հախվերդյանը մահամերձ է ու ազատ են թողել նրան։

Հաջորդ տարի նույն գործի շրջանակներում գնդակարում են նրա եղբայր Հովհաննես Հախվերդյանին։

Ծանոթագրություն
---------------

1. ↑  *Георгий Алхазов – на службе Отечеству* (PDF). Գատչինա, Ռուսաստան: Курчатовский институт. 2017. էջ 6.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Энциклопедия АйАзг - Ахвердов Гавриил Васильевич
**Յանու պանիր** (լատիշ․՝ Jāņu siers), լատվիական ազգային պանրատեսակ, որի պատրաստումն ու համտեսում-ճաշակումը տարվա ամենաերկար օրերին՝ հունիսի 21-23-ին նշվող արևի ու պտղաբերության տոնի՝ Յանի տոնի պարտադիր տարրերից մեկն է ավանդաբար համարվում։ Պանրի այդ տեսակը ներկայումս դարձել է լատվիական մշակույթի խորհրդանիշերից մեկը։

2015 թվականի նոյեմբերի 16-ին Եվրոպական խորհուրդը յանու պանիրը ներառել է *Traditional Speciality Guaranteed* (TSG) գրանցամատյանում։ Լատվիայում այդ պանրատեսակն արտադրելու թույլտվություն շնորհված է ընդամենը հինգ ձեռնարկության (*Valmieras piens*-ին, *Rankas piens*-ին, *Lazdonas piensaimnieks*-ին, *Straupe*-ին, *Dundaga*-ին), և միայն դրանք իրավունք ունեն արտադրելու (այն էլ՝*TSG* չափանիշների իրականացմամբ) և իրենց արտադրանքը պիտակավորելու որպես *Jāņi* պանիր։

Բաղադրիչներ
-----------

Հիմնական բաղադրամասերն են կաթնաշոռը (լատիշերեն՝ *biezpiens*) և թարմ կաթը, որոնց կարող են ավելացվել ալյ մթերքներ ու համեմունքներ (հաճախ, ավանդույթի համաձայն, եփելիս ավելացնում են քիմիոնի սերմեր)։

Պատրաստում
----------

Կաթը տաքացնում են, մասնաբաժիններով ավելացնում կաթնաշոռը, խառնում ու եռացնում (72–77 °C (162–171 °F), մինչև որ կաթը մերվում է, շիճուկն առանձնանում։ Շիճուկը հեռացնում են, առաջացած պանրազանգվածը քամում, տաք զանգվածին ավելացնում են կարագ, ձու, թթվասեևր, աղ, քիմիոն և մարմանդ կրակի վրա տաքացնում, անընդհատ խառնում, մինչև որ ստացվում է համասեռ զանգված։ Պատրաստի զանգվածը լցնում են կաղապարների մեջ, սառեցնում։ Սառը տեղում մի քանի օր մնալուց հետո պանիրը հասունանում է, և կարելի է արդեն ճաշակել։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Jāņi cheese – a symbol of Latvian identity». Public Broadcasting of Latvia. 2019 թ․ հունիսի 21. Վերցված է 2019 թ․ հունիսի 22-ին.
2. ↑  «Traditional Midsummer cheese wins EU protection». Public Broadcasting of Latvia. 2015 թ․ նոյեմբերի 17. Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 23-ին.
3. ↑  Matisone, Gunta c (2016 թ․ մայիսի 13). «How to spot authentic Midsummer cheese». Public Broadcasting of Latvia. Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 23-ին.
4. ↑  Linda Dumpe; Anna Šmite; Aija Golde (2004). *Jāņi cheese*. Riga: SO „Cheese Club". էջ 204. ISBN 9984-976-20-3.

Գրականություն
-------------

Linda Dumpe, Anna Šmite, Aija Golde (2004). Jāņu siers. Rīga: SO «Siera klubs». 204. lpp. ISBN 9984-976-20-3.

Արտաքին հղումներ
----------------

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Յանու պանիր** կատեգորիայում։ |

* Latviškas Joninių sūris. WorldRecipes.eu
* Sūrio gamyba, 12 min. *youtube.com*
* Video recepte: Gatavojam Jāņu sieru!. 2011. gada 17. jūnijs. *SievietesPasaule*. *YouTube*. Skatīts: 2013. gada 12. augustā.
* Jāņi cheese Traditional Speciality Guaranteed specification անգլերեն. *Official Journal of the European Union*
* Рецепты на Лиго: Янов сыр из даров леса. rus.tvnet.lv (23 июня 2018). Дата обращения 20 июля 2018.
* Янов сыр – символ солнца. Sputnik (23 июня 2019). Дата обращения 24 декабря 2019.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Յանու պանիր» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | LNB: 000176073 |

 |
**Պարիկիա** կամ **Պարոս** (հուն․՝ Πάρος), նավահանգստային քաղաք Հունաստանի Կիկլադյան կղզիների մաս կազմող Պարոս կղզու վրա։

Պարիկիան հանդիսանում է կարևոր տրանսպորտային կենտրոն, որը լաստանավային ծովայի ուղիներով կապված է մայրաքաղաք Աթենքի, ինչպես նաև Հերակլիոնի և այլ կղզիային քաղաքների՝ Օյայի, Միկոնոսի, Սանտորինիի հետ։

Աշխարհագրություն
----------------

Պարիկիան տեղակայված է Կիկլադների մաս կազմող Պարոս կղզու արևմտյան ափին՝ Հունաստանի հարավարևելյան հատվածում։

Այն խոշոր զբոսաշրջային կենտրոն է։ Այստեղ կա անտիկ եկեղեցի, փոքրիկ առևտրային խանութներ և հողմաղացներ։ Պարոսը հայտնի է նաև իր վառ գիշերային կյանքով։

Քաղաքի շինությունները կառուցված են կիկլադյան ճարտարապետական ոճով։ Դրանք գլխավորապես ունեն սպիտակ պատեր, կապույտ պատեր և շրջանաձև պատուհաններ։ Ծովից փոքր-ինչ հեռու պահպանվել են ամրոցի ավերակներ, որն ամբողջովին կառուցված է եղել մարմարից։

Բնակչություն
------------

Ըստ 2001 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Պարիկիայի բնակչությունը կազմում է 4522 մարդ։ Քաղաքի բնակիչները հույներն են։

| Թվական | Բնակչություն |
| --- | --- |
| 2001 | 4522 |
| 2011 | 4500 |

Տես նաև
-------

* Միկոնոս (քաղաք)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Պարիկիան՝ Կիկլադների մաս». Հունաստանի կղզիներ. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ հոկտեմբերի 29-ին. Վերցված է 2011 թ․ ապրիլի 1-ին.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Պարիկիա» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |

|  |
| --- |
| 
  **Հունաստան**   **Աշխարհագրություն**
 |
**Լորեյն** (անգլ.՝ Lorain), քաղաք Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Օհայո նահանգի Լորեյնի շրջանում։ Տեղակայված է Կլիբլենդից հարավ, Էրի լճի ափին։ Քաղաքում է գտնվում «Ford Motor Company» գործարանը, որը դադարել է աշխատել 2005 թվականի դեկտեմբերի 14-ին։

Աշխարհագրություն
----------------

Ըստ ԱՄՆ-ի բնակչության մարդահամարի բյուրոյի տվյալների՝ Լորեյնի տարածքը կազմում է 62,8 քառակուսի կիլոմետր, որից 62,2-ը ցամաք է, իսկ 0,6-ը՝ ջուր (0,95 %)։

Բնակչություն
------------


Պատմական բնակչություն| Մարդահամար | Բնակ. | Note | %± |
| --- | --- | --- | --- |
| 1880 | 1595 |  | — |
| 1890 | 4863 |  | 2049% |
| 1900 | 16 028 |  | 2296% |
| 1910 | 28 883 |  | 802% |
| 1920 | 37 205 |  | 288% |
| 1930 | 44 512 |  | 196% |
| 1940 | 44 125 |  | 09% |
| 1950 | 51 202 |  | 160% |
| 1960 | 68 932 |  | 346% |
| 1970 | 78 185 |  | 134% |
| 1980 | 75 416 |  | −35% |
| 1990 | 71 245 |  | −55% |
| 2000 | 68 652 |  | −36% |
| 2010 | 64 097 |  | −66% |
| 2015 (est.) | 63 730 |  | 06% |

2010 թվականին երկրի տարածքում ապրում էր 64 097 մարդ (47,5 %-ը տղամարդիկ, 52,5 % կանայք), հաշվվում էր 25 529 տնային տնտեսություն և 16 368 ընտանիք։ Քաղաքի տարածքում կառուցված էր 29 144 շինություններ՝ միջին խտությունը 475,4 շինություն մեկ քառակուսի կիլոմետր ցամաքի վրա։ Ռասայական կազմը. 67,9 %՝ սպիտակամորթներ, 0,5 %՝ բնիկ ամերիկացիներ, 17,6 %՝ աֆրոամերիկացիներ։

Բնակչության տարիքային կազմը՝ ըստ 2010 թվականի մարդահաարի, հետևյալն է. 26,7 %՝ մինչև 18 տարեկաններ, 4,1 %՝ 18-ից 21 տարեկաններ, 55,3 %՝ 21-65 տարեկաններ և 13,9 %՝ 65 և բարձր։ Բնակչության միջին տարիքը 36,8 տարեկան է։ Լորեյնում յուրաքանչյուր 100 կնոջ բաժին է ընկնում 90,5 տղամարդ, իսկ 100 չափահաս կնոջ՝ 86,6 նույն տարիքի տղամարդ։

25 529 տնային տնտեսություններից 64,1 %-ը հենց ընտանիքներ են. 37,1 %-ը միաին ապրող ամուսնացած ընտանիքներ (13,5 %-ը ունեն մինչև 18 տարեկան երեխաներ), 21,0 %-ը առանց ամուսնու ապրող կանայք, 6,1 %-ը առանց կնոջ ապրոց տղամարդիկ։ 35,9 %-ը ընտանիքներ չունեին։ Միջինում տնային տնտեսություններ վարում են 2,48 մարդ, իսկ ընտանիքը միջինում ունի 3,09 անդամ։ Միայնակ ապրում են բնակչության 30,8 %-ը, 11,5 %-ը կազմում են միայնակ ապրող հասակավոր մարդիկ (65 տարեկանից բարձր)։

Տնտեսություն
------------

2015 թվականին 16 տարին լրացած 49 249 մարդուց աշխատում էին 25 513-ը։ 2014 թվականի ընտանիքների միջին եկամուտը գնահատվում էր 42 702 $, տնային տնտեսություններինը՝ 35 042 $: Մեկ անձի տարեկան եկամուտը կազմում էր 18 921 $. տղամարդկանց միջին տարեկան եկամուտը կազմում է 40 347 ԱՄՆ դոլար, իսկ կանանցը՝ 30 574:

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  2020 թվականի ԱՄՆ մարդահամար / United States Census Bureau
2. 1 2 3 4  «American FactFinder». United States Census Bureau. Վերցված է 2016 թ․ փետրվարի 3-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* ԱՄՆ-ի աշխարհագրական անվանումների տեղեկատվական համակարգ։ Լորեյն

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Լորեյն» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · Open Directory Project |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Մեծ կատալոնական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: n83232517 · VIAF: 155982753 · WorldCat VIAF: 155982753 |

 |
**Իսպանիայի բանկ** (իսպ.՝ Banco de España), Իսպանիայի կենտրոնական բանկը։ Հիմնադրվել է Մադրիդում 1782 թվականին Կառլոս III-ի կողմից, ներկայումս Եվրոպական համակարգի կենտրոնական բանկերի անդամ է։

Պատմություն
-----------

Բանկը հիմնադրվել է *Banco Nacional de San Carlos* անվանումով, նրա առաջին տնօրենը եղել է ֆրանսիացի բանկիր Ֆրանսիսկո Կաբարյուսը։

1793-1814 թվականներին մի շարք պատերազմներից հետո բանկը կառավարության մոտ զբաղեցրել է ավելի քան 300 միլիոն ռեալ, ինչի պատճառով Իսպանիայի կառավարությունները ունեցել են ֆինանսական դժվարություններ։ Գանձապետարանի նախարար Լուիս Լոպես Բալեստերոսը (Luis Lopez Ballesteros) 1829 թվականին ստեղծել է 40 միլիոն ռեալ հիմնադրամ, բանկի պարտավորություններն ապահովելու համար, բանկը նույն տարում վերանվանվել է որպես *Banco Espanol de San Fernando*։

1850-ական թվականներին բանկը ընդլայնել է իր գործունեությունը Ալիկանտե և Վալենսիա քաղաքներում, փոխել է իր անունը, որն օգտագործվում է ներկայումս՝ **Իսպանիայի բանկ**։ Քաղաքացիական և գաղութային պատերազմների ընթացքում, պահանջելով ֆինանսական աջակցություն բանկին, Իսպանիայի կառավարությունը 1874 թվականին Իսպանիայի բանկին տրամադրել է մենաշնորհ թղթադրամների թողարկման համար։

1946 թվականինին քաղաքացիական պատերազմի ավարտից հետո, գեներալ Ֆրանցիսկո Ֆրանկոյի կառավարությունը սահմանել է կոշտ պետական վերահսկողություն բանկի նկատմամբ։ 1962 թվականին բանկը պաշտոնապես ազգայնացվել է։ 1970-ականների վերջին ժողովրդավարության վերականգնումից հետո բանկում իրականացվել է կառուցվածքի և գործառույթների բարեփոխում։

1994 թվականին Իսպանիայի բանկը դարձել է եվրոպական համակարգի կենտրոնական բանկերի անդամ։

Տես նաև
-------

* Իսպանիայի տնտեսություն
* Եվրո
* Պեսետա

Գրականություն
-------------

* *Miguel Martorell.* Historia de la peseta: la Espana contemporanea a traves de su moneda. Editorial Planeta S.A. ISBN 84-08-04087-1
* *Pedro Navascues Palacio, Summa Artis.* Historia general del arte, Arquitectura espanola (1808—1914), tomo XXXV. Editorial Espasa Calpe.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Carlos Marichal, "Banco de San Carlos (Spain)", *Encyclopedia of Latin American History and Culture*, Barbara A. Tenenbaum, ed. New YOrk: Charles Scribner's Sons, 1996. Vol. 1, p. 278.
2. ↑  Pedro Tedd, *El Banco de San Carlos (1782–1829)* (1988)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Իսպանիայի բանկի պաշտոնական կայք

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Իսպանիայի բանկ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | LinkedIn · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Flickr |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ կատալոնական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BAV: ADV10266321 · BNC: a11999524 · BNE: XX144580 · BNF: 12060835j · GND: 119361-2, 4262564-6 · ISNI: 0000000417658546 · LCCN: n50054360 · Microsoft: 185763367 · NKC: ko2009549559 · NLA: 35013026 · NUKAT: n2011021768 · PTBNP: 112911 · SUDOC: 028860462 · VIAF: 126096087 · ULAN: 500302314 · WorldCat VIAF: 126096087 |

 |

 |
**Մոնռոյ** (իսպ.՝ **Monroy**), բնակավայր և համայնք Իսպանիայի արևմուտքում՝ Էստրեմադուրայի մաս հանդիսացող Կասերես ինքնավար պրովինցիայում։ Զբաղեցնում է 204,45 կմ² տարածք։ Բնակչության թվաքանակը 2010 թվականի տվյալներով եղել է 984։
Բնակավայրին լայն ճանաչում է բերել 14-րդ դարի սկզբներին կառուցված ամրոցը։

Պատմություն
-----------

Մոնռոյի ներկայիս տարածքում մարդիկ սկսել են բնակություն հաստատել դեռ բրոնզեդարյան ժամանակներում. հնագիտական պեղումների արդյունքում հայտնաբերվել են դրա բազմաթիվ վկայություններ, որոնցից ամենաարժեքավորը՝ ոսկե հնագույն մի ապարանջան ներկայումս պահվում է Կասերեսի թանգարանում։ Մեր թվականությունից առաջ չորրորդ դարում այստեղ եղել է հին հռոմեական բնակավայր։ Հետագայում տիրել են վեստգոթերը, այնուհետև՝ մավրերը։ 1309 թվականին տարածաշրջանի սեփականատեր են դարձել ազնվականական Մոնռոյ տոհմի ներկայացուցիչները։ Էրման Պերես դե Մոնռոյը ձեռնարկել է ամրոցի շինարարությունը։ Հետագա դարերի ընթացքում այն բազմիցս վերակառուցվել է, ավելի ու ավելի ամրացվել ու հզորացվել։ 

Հին վարչակարգի անկման ժամանակ բնակավայրը դարձել է սահմանադրական մունիցիպալիտետ Էստրեմադուրայի տարածաշրջանի սահմաններում։ 1834 թվականից ընդգրկվել է Գառովիլյասի դատական տարածաբաժնի կազմում։ 1842 թվականին անցկացված մարդահամարի տվյալներով ունեցել է 155 տուն և 851 բնակիչ։

### Ժողովրդագրություն

1900 թվականից ի վեր՝ Մոնռոյի բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները ըստ տասնամյակների եղել են հետևյալը

Ժառանգություն
-------------

Ամրոցը
* Մոնռոյի ամրոց
* Ծխական կաթոլիկ եկեղեցի

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Relación de Municipios y sus Códigos por Provincias — National Statistics Institute, 2019.
2. ↑  *National Statistics Institute* Իսպանիայի մունիցիպալ ռեգիստր 2023 — 2023.
3. ↑  Municipio Código INE -10-125
4. ↑   de hecho desde 1900 hasta 1991. Cifras oficiales de los Censos respectivos.|editorial= (INE)|fechaacceso=21 de junio de 2011}}
5. ↑   de población desde 1996. Cifras oficiales de la Revisión anual del Padrón municipal a 1 de enero de cada año.|editorial= (INE)|fechaacceso=21 de junio de 2011}}
6. ↑  LISTAR POR LOCALIDAD DE PARROQUIAS  Արխիվացված 2012-11-30 Wayback Machine

Գրականություն
-------------

* García Mogollón, Florencio-Javier - Historia Arquitectónica de la Iglesia Parroquial de Santa Catalina de Monroy (Cáceres), 2009, ISSN= 0213-2214}}

Արտաքին հղումներ
----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մոնռոյ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 316733505 · WorldCat VIAF: 316733505 |

 |
**Լա Մալագետա** (իսպ.՝ Plaza de toros de La Malagueta), ցլամարտի արենա Իսպանիայի Մալագա քաղաքում։ Անվանումը ստացել է քաղաքի համանուն պատմական վայրից։ Տեղակայված է Ռեդինգ պուրակում։ Առաջին իրադարձությունն այստեղ անցկացվել է 1876 թվականին։

Կառույց
-------

Լա Մալագետա արենան կառուցվել է 1874 թվականին Խոակին Ռուկոբայի նախագծով, նեո-մուդեխար ճարտարապետական ոճով։ Ութանկյուն շինություն է, արենայի տրամագիծը 52 մետր է։

Կառույցի հանդիսավոր բացումը տեղի է ունեցել 1876 թվականի հունիսի 11-ին։ 1981 թվականին համարվել է Իսպանիայի մշակութային ժառանգության օբյեկտ։ 2010 թվականին կատարված վերանորոգման արդյունքում մարզադաշտը տեղավորում է 9032 հանդիսատես։

Լա Մալագետան անցկացնում է բարձրակարգ ցլամարտեր իսպանական ոճով։ Ամենահայտնի տոնակատարություններն են Կորիդա Պիկասսիանան (այդպես է անվանվել Պաբլո Պիկասոյի պատվին), որը տեղի է ունենում Սեմանա Սանտայի ընթացքում, և Կորիդա պրեսսան, որն անցկացնում է հունիսին Սիրիակո և Պաուլա սրբերի օրը (վերջիններս 303 թվականին նահատակվել են Մալագա քաղաքում)։

Հայտնի է նաև օգոստոսյան տոնավաճառը և սեզոնի եզրափակիչ կորիդան։ Վերջինը տեղի է ունենում սեպտեմբերի 1-ին Մարիամ Աստվածածնի պատվին։

Լա Մալագետայում գործում է Անտոնիո Օրդոնեսի անվան «Ցլերի թանգարան»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.
2. ↑  Անդալուսիայի մշակութային ժառանգության թվային ուղեցույց (իսպ.)
3. ↑  Spanish newspaper El Mundo, No. 626, Sunday September 26, 2011, Magacine p. 32
4. ↑  Costarán un millón de euros Las obras de la plaza de toros de la Malagueta

Արտաքին հղումներ
----------------

* Официальный сайт арены Ла-Малагета (իսպ.) Արխիվացված 2016-12-04 Wayback Machine
* Арена Ла-Малагета на сайте мэрии Малаги (իսպ.)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Լա Մալագետա (արենա)» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
**Նուրվեստ-Շպիցբերգեն ազգային պարկ** (նորվ.՝ Nordvest-Spitsbergen nasjonalpark), հատուկ պահպանվող տարածք՝ ազգային պարկ Նորվեգիայում՝ Շպիցբերգենի կղզեխմբում։

Նուրվեստ-Շպիցբերգենի ազգային պարկում տարածված են բազմաթիվ են կենդանատեսակներ։ Դրանցից են ծովային թռչունները, հյուսիսային եղջերուն, արկտիկական աղվեսը, սպիտակ արջը և նույնիսկ ծովացուլը։

Պատմություն
-----------

Նուրվեստ-Շպիցբերգենի ազգային պարկը հիմնադրվել է 1973 թվականի հունիսի 1-ին՝ թագավորական հրամանագրով։ Այն պայմանավորված է նրանով, որ ազգային պարկը տեղակայված լինելով հյուսիսային բևեռում ունի բազմաթիվ տաք աղբյուրներ և հրաբուխի մնացորդներ։

Աշխարհագրորեն այն գտնվում է Շպիցբերգենի հյուսիսարևմտյան հատվածում։ Ազգային պարկը նշանավորվում է նրանով, որ այստեղ է գտնվել ազգությամբ շվեդ Սողոմոն Անդրեի դիակը։

Նա փորձում էր հասնել հյուսիսային բևեռ ջրածնով լցված փուչիկի օգնությամբ։

Տես նաև
-------

* Նորվեգիայի ազգային պարկեր
* Օվրե Պասվիկ ազգային պարկ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Lavadaekkerne, vulkanerne og de varme kilder ved Wood Bay paa Spitsbergen, A. Hoel, O. Haltedahl, Naturen 37, 3-19 (Oslo), 1913

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |

 |

|  |
| --- |
| 
  **Նորվեգիա**
 |
**Տուչեպի** (խորվ.՝ Tučepi), առողջարանային և զբոսաշրջային գյուղ Խորվաթիայի հարավում՝ Սպլիտսկո Դալմատինսկայի ժուպանությունում։

Փոքրիկ այս գյուղը գտնվում է Խորվաթիա ժամանած զբոսաշրջիկների ուշադրության կենտրոնում։

Աշխարհագրություն
----------------

Տուչեպի գյուղը գտնվում է Բալկանյան թերակղզու վրա գտնվող Խորվաթիա պետության հարավային տեղ անդրծովյան հատվածում՝ Դալմաթիայի պատմական երկրամասում։ Բնակավայրի ափերը ողողում է Ադրիատիկ ծովի ջրերը։

Կլիման միջերկրածովային է և ծովի ազդեցությունը կարևոր դեր ունի գյուղի կլիմայի ձևավորման գործում։ Տարվա ամենատաք եղանակը հուլիս-օգոստոսն է։ Օգոստոսյան միջին ջերմաստիճանը գերազանցում է 25 °C-ը։

Առողջարանային այս գյուղը հայտնի է իր կարմիր կտուրներ ունեցող ցածրահարկ շենքերով։

Բնակչություն
------------

Ըստ 2001 թվականին Խորվաթիայի Հանրապետությունում ազգային վիճակագրական ծառայության կողմից կազմակերպած մարդահամարի տվյալների՝ Դրաշնիցե գյուղի բնակչությունը կազմում է 1 763 մարդ։

Գյուղի բնակչության ճնշող մեծամասնությունը տեղաբնիկ խորվաթներն են։

Գյուղում բնակվող խորվաթները խոսում են խորվաթերենով և դավանում կաթոլիկություն։ Բաշկա Վոդայի տարածքում բնակվում են նաև մեծ քանակությամբ սերբեր, որոնք խորվաթներից հետո համարվում են երկրորդ խոշոր ազգությունը։

Պատմություն
-----------

Բնակավայրը հիմնադրվել է դեռևս մեր թվականությունից առաջ՝ իլլիրիացիների կողմից։ Ըստ տեղական ավանդության՝ գյուղում է թաղված վենետիկյան դոժ Պյետրո Կանդիանոն, ով զոհվել է տեղի հարավսլավոնական ցեղերի դեմ մղվող ծովային մարտերից մեկում։

13-րդ դարում գյուղում կառուցվել է Սուրբ Յուրայի վանքը։ 1962 թվականին Տուչեպիում եղել է ավերիչ երկրաշարժ, որը ոչնրացրել է գրեթե ամբողջ գյուղը։

Տես նաև
-------

* Սպլիտսկո Դալմատինսկա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Խորվաթիայի Հանրապետության 2001 թվականի մարդահամարի տվյալներ  — Խորվաթիայի ազգային վիճակագրական ծառայություն, Զագրեբ, 2001 (անգլ.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Գյուղի զբոսաշրջային կայքը

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Տուչեպի» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: n97116286 · VIAF: 136773156 · WorldCat VIAF: 136773156 |

 |

|  |
| --- |
| 
  **Խորվաթիա**
 |
**Աքբյուք** (թուրքերեն՝ Akbük), փոքրիկ առողջարանային և զբոսաշրջային քաղաք Թուրքիայի Հանրապետության հարավ-արևմուտքում՝ Եգեյան տարածաշրջանի Այդընի մարզում։

Մտնում է Դիդիմի քաղաքային շրջանի կազմի մեջ։

Զբոսաշրջություն
---------------

Աքբյուքը ունի 4,000 մարդ մշտական բնակչություն, որոնց հիմնական մասը տեղաբնիկ թուրքերն են։ Ամառային ամիսներին զբոսաշրջիկների թվի ավելացմանը զուգընթաց ավելանում է նաև բնակչության թիվը՝ հասնելով մինչև 50,000-ի։

Գտնվում է Եգեյան ծովի ափին։ Աքբյուքի մեկնող հանգստացողների մեծ մասը ժամանում են Դիդիմ քաղաքից։

Փոքրիկ առողջավայրում հյուրանոցների և հանգստյան գոտիների ընդլայնումը հանգեցրեց Եվրոպայից և Ռուսաստանի Դաշնությունից զբոսաշրջիկների մեծ քանակությամբ ներհոսքին։

Թուրքերեն լեզվին զուգահեռ քաղաքում լայնորեն կիրառվում է նաև անգլերեն և գերմաներեն լեզուները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Optimistka16. «Աքբյուք թուրքական քաղաքը՝ գեղեցիկ զբոսաշրջային և առողջարանային քաղաք Թուրքիայում». Վերցված է 2016 թ․ հոկտեմբերի 8-ին.`{{cite news}}`: CS1 սպաս․ թվային անուններ: authors list (link)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Աքբյուք» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 248201178 · WorldCat VIAF: 248201178 |

 |

|  |
| --- |
| 
  **Թուրքիա**   **Աշխարհագրություն**
 |
**Ալեն Բերսե** (ֆր.՝ Alain Berset, ապրիլի 9, 1972(1972-04-09), Ֆրիբուր, Շվեյցարիա), շվեյցարացի քաղաքական գործիչ, սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության անդամ։ 2012 թվականի հունվարի 1-ից Շվեյցարիայի Դաշնային խորհրդի անդամ և ներքին գործերի նախարար։ 2017 թվականին զբաղեցնում է փոխնախագահի պաշտոնը։ 2018 թվականի հունվարի 1-ից Շվեյցարիայի նախագահ։

Կարիերա
-------

Բերսեն ուսումնասիրել է քաղաքագիտություն և տնտեսագիտություն Նևշատելի համալսարանում և Համբուրգի Միջազգային տնտեսագիտության ինստիտուտում։ 2005 թվականին ստացել է տնտեսագիտության դոկտորի աստիճան, իսկ 1996 թվականին քաղաքագիտության բնագավառում՝ մագիստրոսի աստիճան։ Նա հանդիսանում է մի քանի գրքերի և տնտեսական զարգացման խնդիրներին, միգրացիայի և տարածաշրջանային զարգացումներին վերաբերող ավելի քան 30 հոդվածների հեղինակ։

Բերսեն 2003 թվականից հանդիսանում է նաև է Շվեյցարիայի խորհրդարանի կանտոնների խորհրդի անդամ, 2006 թվականից՝ խորհրդարանի Սոցիալ-դեմոկրատական խմբակցության տեղակալ։ 2008-2009 թվականներին Կանտոնների խորհրդի նախագահ։ Նա նաև հանդիսանում է ԵԱՀԿ-ի անսամբլեայի անդամ։

2016 թվականի դեկտեմբերին նա ընտրվել է որպես Շվեյցարիայի փոխնախագահ, 2017 թվականի հունվարի 1-ից անցել է պաշտոնավարման։ Մեկ տարի անց ընտրվել է երկրի նախագահ։ 2018 թվականի հունվարի 1-ից հանդիսանում է Շվեյցարիայի նախագահ։

Ընտանիք
-------

Ամուսնացած է, ունի երեք երեխա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.)
2. 1 2  Դավոս 2014 մասնակիցների ցանկ
3. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #1028971370 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
4. ↑  Switzerland. Presidents of the Confederation.(անգլ.)
5. ↑  «Ален Берсе избран президентом Швейцарии на 2018 год». *Известия* (ռուսերեն). 2017 թ․ դեկտեմբերի 6. Վերցված է 2018 թ․ փետրվարի 7-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կենսագրությունը խորհրդարանի կայքում(անգլ.)
* Ալեն Բերսի անձնական կայք(ֆր.)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Նախորդող՝**Քրիստոֆեր Բրենդլի** | **Շվեյցարիայի Կանտոնների խորհրդի նախագահ**2008 — 2009 | Հաջորդող՝**Էրիկա Ֆորստեր Վանինի** |
**Սանդերլենդ** ( անգլ.՝ Sunderland), քաղաք Թայն և Ուիր կոմսությունում։

Պատմություն
-----------

Սանդերլենդի տեղում նախկինում գտնվող բնակավայրերը հիշատակվում են դեռևս Նոր քարի դարի և Հին Հռոմի ժամանակներից։ 674 թվականին հիմնվում է Վերմաուզ էնդ Ջերոու վանքը, որով և սկսվում է քաղաքի պատմությունը։ VIII դարի վերջում շրջանը գրավեցին վիկինգները և IX դարի կեսերին վանքը հայտնվեց լքվաց վիճակում։ XII սկզբում Սանդերլենդի տեղում գտնվում էր փոքրիկ ձկնորսական գյուղ։ XIV դարի կեսերից սկսեց զարգանալ նավաշինությունը, իսկ 1589 թվականից սկցվեց աղի մշակում։ Հիմա Սանդերլենդը խոշոր նավահանգիստ է, այնտեղ են գտնվում նավաշինության, փայտամշակման, թղթի արտադրության, ապակու և այլ գործարաններ։

Բնակչություն
------------

Բնակչությունը՝ 174 286 մարդ (2011)։ Համաձայն 2001 թվականի մարդահամարի քաղաքում բնակվում է 177 739 մարդ, այն Անգլիայի բնակչության թվով 26-րդ քաղաքն է։

Աշխարհագրություն և կլիմա
------------------------

Սանդերլենդը գտնվում է Հյուսիսային ծովի ափին Ուիր գետի մոտ։ Քաղաքի կլիման խոնավ է, քամոտ և ամպամած։

Սպերտ
-----

Քաղաքի ամենատարածված սպորտաձևը ֆուտբոլն է։ «*Սանդերլենդ*» փորձառու ֆուտբոլային ակումբը հանդես է գալիս Անգլիայի Պրեմիեր Լիգայի կազմում։ Ակումբը Անգլիայի չեմպիոն է դարձել 6 անգամ, թեպետ վերջին անգամը եղել է 1936 թվականին։ «*Սանդերլենդ*» *Stadium of Light* մարզադաշտը կարող է տեղավորել մոտավորապես 49 հազար մարդ։ Քաղաքում առկա է նաև կանանց ֆուտբոլային ակումբ։
Ինչպես նաև քաղաքի կողմից հանդես են գալիս ռեգբիի և կրիկետի սիրողական խմբեր։

Քույր քաղաքներ
--------------

* Գերմանիա Էսսեն, Հյուսիսային Հռենոս-Վեստֆալիա, Գերմանիա
* Ֆրանսիա Լուարայի երկիր, Ֆրանսիա
* Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Վաշինգտոն, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
* Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն Խարբին, Չինաստան

Հայտնի մարդիկ
-------------

Լորեն Լավերն ( 1978) ՝ լրագրող
Ջեյմս Հերիոթ ( 1916 թվական հոկտեմբերի 3 - 1995 թվական փետրվարի 23 ) ՝ գրող, անասնաբույժ և օդաչու, գրում է գրքեր կենդանիների և մարդկանց մասին։ Իրական անունը՝ Ջեյմս Ալֆրեդ (Ալֆ) Ուայթ։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Արտաքին հղումներ
----------------

* Sunderland Echo – Local News, Sport, Community news, What's On Guide, Pictures
* This is Sunderland – Visitors Guide, Places to visit, What's On Guide, Old Images Gallery Արխիվացված 2008-05-12 Wayback Machine
* Tide times at Sunderland from the BBC Արխիվացված 2012-09-03 Wayback Machine and Easytide Արխիվացված 2011-11-27 Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սանդերլենդ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · Open Directory Project |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4058619-4 · LCCN: n81089966 · NKC: xx0038708 · VIAF: 153616567 · WorldCat VIAF: 153616567 |

 |