**Իտայտուբա I ազգային անտառ** (պորտ.՝ Floresta Nacional de Itaituba I), ազգային անտառ Բրազիլիայի Պարա նահանգում։ Այն ընդգրկում է Ատլանտյան անտառի տարածքը։

Տեղագրություն
-------------

Իտայտուբա I ազգային անտառը գտնվում է Ամազոն բիոմում։ Ունի 220 639.44 հա տարածք։ Այն ընդգրկում է Իտայտուբա և Տրայրան մունիցիպալիտետներից որոշ հատվածներ՝ Պարա նահանգում։ Անտառը Տապաժոսի սարահարթում է, ինչպես նաև Տապաժոս գետային ավազանում՝ նրա աջ ափին։ Իտայտուբա I ազգային անտառ կարելի է մուտք գործել *BR-163* ու *BR-230* ցամաքային ճանապարհներով, տարածաշրջանի գլխավոր դաշնային մայրուղիներով կամ նավակով՝ անցնելով Տապաժոս և Ժամանշին գետերի վրայով ու վտակներով, ինչպիսին են՝ Իգարապե դու Բոտիկան և Ռատաոն։ Անտառի շրջակայքում կան թռիչքի կամ վայրէջքի որոշ հարթակներ։

Տապաժոսի վտակներն են՝ Կուրուրուն, Դաս Տրոպասը, Կուպարին ու Ժամանշինը։ Ժամանշին գետը, որը, հոսելով նահանգի ծայր հյուսիսում գտնվող Սեռա դու Կաշիմբոյով, ունի արագահոս ուղիներ և տարածքներ, որտեղ այն տարածվում է դեպի գետախորշ, ինչը դժվարացնում է մեծ նավերով ճանապարհորդելը՝ դրա երկարության մեծ մասի երկայնքով։ Հիմնական վտակներն են՝ Տոկանտինսը՝ ձախ ափին ու Արուրին՝ աջ ափին։

Անտառային տնտեսություն
----------------------

Անտառի ընդհանուր տարածքից մոտ 98.9 %-ը զբաղեցված են բնական անտառներով։ Սա իր մեջ ներառում է 27.8 % բաց նախալեռնային խոնավ անտառ և 65.96 % խիտ խառը ու բաց նախալեռնային խոնավ անտառ։ Իտայտուբա I և Իտայտուբա II ազգային անտառները միասին ընդգրկում են 610 471.73 հա տարածք։ Երկու անտառների կառավարման պլանով սահմանվել է 432․628 հա տարածքով անտառային տնտեսությունների կայուն կառավարման գոտի ստեղծելու մասին, որից 295․000 հա հատկացվելու էր երեք անտառային տնտեսությունների փոխզիջման համար։

Պահպանություն
-------------

Իտայտուբա I ազգային անտառը ստեղծվել է 1998 թվականի փետրվարի 2-ի թիվ 2.481 հրամանագրով։ Կառավարվում է Չիկո Մենդեսի Կենսաբազմազանության պահպանության ինստիտուտի կողմից։ Այն դասվում է Բնության պահպանության միջազգային միության VI կատեգորիային (բնական ռեսուրսի կայուն օգտագործմամբ պահպանվող տարածք)։ Նպատակն է աջակցել անտառային ռեսուրսների կայուն բազմակի օգտագործմանը և գիտական հետազոտությունների իրականացմանը՝ շեշտը դնելով հայրենի անտառների կայուն շահագործման մեթոդների վրա։ 2012 թվականի հունիսի 25-ի թիվ 12678 օրենքում փոփոխություններ են կատարվել Ամազոնիա, Կամպոս Ամազոնիկոս, Մապինգուարի ազգային պարկերի, Իտայտուբա I-ի և Իտայտուբա II-ի, Կրեպորի ազգային անտառների ու Տապաժոս բնապահպանական պահպանվող տարածքների շրջանում։ Բոլոր թվարկվածները չափերով կրճատվել են՝ բացառությամբ Կամպոս Ամազոնիկոսի։ Իտայտուբա I ազգային անտառի տարածքը կրճատվել է 7705.34 հեկտարով։

Ազգային անտառը գտնվում է տարածաշրջանում, որտեղ կան 12 կայուն օգտագործվող պահպանման տարածքներ ու 6 լիարժեք պաշտպանված տարածքներ։ Վերջիններս՝ Ամազոնիա, Ժամանշին, Ռիո Նովո և Սերրա դու Պարդու ազգային պարկերը, ինչպես նաև Սերրա դու Կաշիմբու կենսաբանական արգելոցն ու Տերրա դու Մեյու էկոլոգիական կայանը ընդգրկում են 6670422 հա։ Կայուն օգտագործվող տարածքները ներառում են Տապաժոս բնապահպանական տարածքը և Ալտամիրա, Ամանա, Ժամանշին, Տրայրան և Իտայտուբա I, Իտայտուբա II ու Տապաժոս ազգային անտառները, որոնք ընդհանուր ունեն 7555889 հա տարածք։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Արգելոցների համաշխարհային տվյալների շտեմարան — 1981.
2. 1 2 3  "Flona de Itaituba 1 – Chico Mendes". Արխիվացված է the original 2019 թ․ օգոստոսի 8-ին. Retrieved 2019 թ․ օգոստոսի 8.
3. 1 2 3 4 5  Unidade de Conservação ... MMA
4. ↑  PARNA dos Campos Amazônicos – ISA
5. 1 2  "Plano de Manejo da Floresta Nacional do Trairão" (PDF). Արխիվացված է the original (PDF) 2017 թ․ փետրվարի 11-ին. Retrieved 2019 թ․ օգոստոսի 8.

Աղբյուրներ
----------

* (պորտուգալերեն) *Flona de Itaituba 1*, Chico Mendes Institute for Biodiversity Conservation, արխիվացված  օրիգինալից 2016-08-16-ին, վերցված է 2016-05-29
* (պորտուգալերեն) *PARNA dos Campos Amazônicos*, ISA: Instituto Socioambiental, վերցված է 2016-06-03
* *Plano de Manejo da Floresta Nacional do Trairão, Localizada no Estado do Pará*, Brasília – DF: ICMBio, արխիվացված  օրիգինալից 2017-02-11-ին, վերցված է 2016-05-19
* (պորտուգալերեն) *Unidade de Conservação: Floresta Nacional de Itaituba I*, MMA: Ministério do Meio Ambiente, վերցված է 2016-05-29