**Գրամշի** (ալբ․՝ Gramshi), Կենտրոնական Ալբանիայի Էլբասանի շրջանում հնագույն քաղաք և ինքնավար մարզ։ Բնակչությունը ըստ 2011 թվականի մարդահամարի կազմել է 24231 բնակիչ։ Քաղաքից են ծագել իտալացի կոմունիստ Անտոնիո Գրամշիի նախնիները։

Քաղաքային շրջանը ձևավորվել է 2015 թվականին տեղական բարեփոխումների ժամանակ Գրամշի, Կոդովջատ, Կուկուր,Կուշովե, Լենիե, Պիշայ, Պորոչան, Սկենդերբեգա, Սուլթ և Թունջա քաղաքային շրջանների ոչնչացման հետևանքով։ Գրամշին դարձավ վարչական կենտրոն։ Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով բնակչությունը 739,22 կմ² ընդհանուր մակերեսով տարածքի համար կազմում էր 24231 մարդ։ Նախկին քաղաքային շրջանի բնակչությունը 2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմում էր 8440 մարդ։

Քաղաքը տրանսպորտային կապեր ունի Էլբասան, Կորչա, Պոգրադեց, Չորովոդա, Լիբրաջ և Բերատ քաղաքների հետ։ Գրամշիով հոսում է Դևոլի գետը։

Պատմություն և ստուգաբանություն
------------------------------

Օսմանյան կայսրության ժամակաշրջանում և մինչև 1912 թվականին Ալբանիայի անկախության հռչակումը քաղաքը թուրքերենով հայտնի էր որպես Grameç։

Հին ժամանակներում Գրամշին բնկեցված է եղել, ինչի մասին վվկայում են հնագիտական գտածոները, որոնք պատրաստվել էին Tuma e Cerujës թմբուկներում։

Միջնադարում տարածքը եղել է ֆեոդալ Ջորջ Արիանիտի ազդեցության տակ։ Օսմանյան կառավարման ժամանակ այս տարածքը Օսմանյան կայսրության վարչական միավորումն էր (Kaza)՝ Էլբասանի թուրքական նահանգի կազմում և մտնում էր Մանաստիրի վիլայեթի մեջ։

1912-1947 թվականներին քաղաքը եղել է Գրամշիի տարածքի կենտրոնը։ Այն ժամանակ նոր վարչական բաժանման ներդրամբ այն դարձավ Գրամշի շրջանի վարչական կենտրոնը, որում տեղակայացված էին կառավարման տարբեր հաստատություններ։

Գրամշին քաղաքի կարգավիճակ է ստացել 1960 թվականի հոիլիսի 10-ին։ 1965 թվականին եղել է մունիցիպալիտետ։

Տնտեսությունը և մշակույթը
-------------------------

Կոմունիզմի շրջանում քաղաքում տեղակայված էր ռազմական տեխնիկայի արտադրության գործարաններից մեկը։ 1980 թվականի Դևոլի գետի վրա սկսվեց հիդրոէլեկտրակայանի շինարարությունը, որը դադարեցվեց կոմունիստական առաջնորդ Էնվեր Հոջայի մահից հետո, որից հետո սկսվեց անցումային շրջանը մինչև 1990-ական թվականները, ինչն էլ ավարտվեց այդ համակարգի փլուզմամբ։

2013 թվականին հոկտեմբերին արձանագրվել է քաղաքապետարանի բարձր պարտքի և մոտալուտ սնանկության մասին։

Քաղաքն ունի սեփական ֆուտբոլային ակումբ «Գրամշի» ֆուտբոլային ակումբը։

Հայտնի մարդիկ
-------------

* Հայտի ճարտարապետ Կասեմին ծնվել է 16-րդ դարում
* Իսմայիլ Քեմալի Գրամշին Ալբանիայի անկախության հռչակագիրը ստորագրողներից մեկն է
* Հայտնի իտալացի քաղաքական գործիչ Անտոնիո Գրամշիու արմատները Գրամշիից են

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  GeoNames — 2005.
2. ↑  Կաղապար:Карты государств
3. ↑  "Law nr. 115/2014" (PDF). Արխիվացված է the original (PDF) 2015 թ․ սեպտեմբերի 24-ին. Retrieved 2022 թ․ հունիսի 27.
4. ↑  "Interactive map administrative territorial reform". Արխիվացված է the original 2017 թ․ հունվարի 12-ին. Retrieved 2016 թ․ հոկտեմբերի 24. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
5. ↑  "2011 census results" (PDF). Արխիվացված է the original (PDF) 2015 թ․ սեպտեմբերի 24-ին. Retrieved 2022 թ․ հունիսի 27.
6. 1 2  *GRAMSH, BASHKIA 800 mln BORXHE* (YouTube) (in Albanian). Skampa TV. 2013 թ․ հոկտեմբերի 9. Retrieved 2013 թ․ նոյեմբերի 9. `{{cite AV media}}`: Unknown parameter `|trans_title=` ignored (`|trans-title=` suggested) (help)CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: n99053509 · VIAF: 159630387 · WorldCat VIAF: 159630387 |

 |