**Զանա Մարյանովիչ** (բոսն.` *Zana Marjanović*, մայիսի 31, 1983(1983-05-31), Սարաևո, Բոսնիայի և Հերցեգովինայի Սոցիալիստական Հանրապետություն, ՀՍՖՀ), բոսնիացի դերասանուհի, որն աշխատում է կինոստուդիայում, հեռուստատեսությունում և թատրոնում, Բոսնիայի խորհրդարանի պատգամավոր։ Սարաևոյում «Կամերային թատրոն 55»-ի մշտական անդամ է, ինչպես նաև ոչ առևտրային *Magacin Kabarea* (Սարաևո) մասնագիտական կազմակերպության հիմնադիր և նախագահ։

Կենսագրություն
--------------

Զանա Մարյանովիչը ծնվել է 1983 թվականի մայիսի 31-ին Սարաևոյում` այդ տարիներին Բոսնիա և Հերցեգովինայի Սոցիալիստական Հանրապետության` նախկին Հարավսլավիայի Սոցիալիստական Ֆեդերատիվ Հանրապետության (ՀՍՖՀ) 6 հանրապետություններից մեկի մայրաքաղաքը։ Նրա հայրը` Գորանը, այսօր հանդիսանում է Սարաևոյում հայտնի ռեստորատոր, իսկ մայրը` Ալիսը, մասնակցել է` 1987 թվականին ամբողջ ընտանիքով Նյու Յորք տեղափոխվելու որոշմանը։ Գոյություն ունի վարկած, ըստ որի Զանայի տաղանդը նկատել է անգլերեն լեզվի ամերիկացի ուսուցիչը և նրա պնդմամբ Զանան գնացել է *Fiorello La Guardia* ավագ դպրոց` երաժշտական և կատարողական արվեստի դպրոց։

Զանան այնուհետև սովորել է Կատարողական արվեստի ակադեմիայում (*Akademija scenskih umjentosti Sarajevo*), որը նախկին Հարավսլավիայի երկրներում Սարաևոյի համալսարանի` նախկին Հարավսլավիայի ամենահին կրթական հաստատության ֆակուլտետն է։

Զանա Մարյանովիչին ճանաչում բերեց Ալմայի դերը 2008 թվականին «**Ձյունը**» ֆիլմում։ 2010 թվականին դարձել է Անջելինա Ջոլիի ռեժիսորական դեբյուտային դերասանուհի`«Արյան և մեղրի եզրին» ֆիլմում (2011): 2007 թվականին նա խաղացել է նաև ռեժիսոր Հարիս Պաշովիչի (*Haris Pašović*) *Դասի թշնամին* ներկայացման մեջ (*Klasni Neprijatelj*) «Կոբրա» անունով գործող անձի դերը, ներկայացումը բեմադրվել էր «East West Theatre Company» (East West Centar) ոչ առևտրային կրթական կազմակերպության մասնակցությամբ, որի գլխավոր գրասենյակը Սարաևոյում է։

2013 թվականին Զանա Մարյանովիչը ռեփ է կարդացել վերջերս վերամիավորված բոսնիական-խորվաթական *Teška Industrija* խմբի («Մեկ հատված») «*EUdala se Lijepa naša*» (անգլ.` *Our Beautiful Homeland EU-married*) երգում, միակցությունը նվիրված էր Եվրամիությանը Խորվաթիայի անդամակցելուն։ Որպես նրա երաժշտական կեղծանուն Զանան ընտրեց «*Sunny Su*» անգլալեզու անունը ։

2015 թվականից Մարյանովիչը Բոսնիայի խորհրդարանի անդամ էր և նկարահանվել է բրիտանական հեռուստատեսային լրտեսական *The Game* թրիլերում (BBC Two Cold War) ֆիլմում։ Նույն թվականին նա հիմնական զեկույցով ելույթ է ունեցել «Հիշելով Սրեբրենիցային» (*Remembering Srebrenica*) և Լոնդոնի համալսարանին ենթարկվող *Royal Holloway* հասարակական հետազոտական համալսարանի կողմից կազմակերպված Էգհամում (Սուրրեյի կոմսություն) անցկացվող միջազգային կոնֆերանսին, որը նվիրված էր ցեղասպանությանը։

Մարիանովիչի զեկույցը կոչվում էր «Արվեստ և պատասխանատվություն. հասարակական քաղաքականության վրա իրազեկության և ազդեցության բարձրացումը, ցեղասպանության գենդերային փորձի հարցում». «Սրեբրենիցայի ջարդը եղել է Եվրոպայի ամենամեծ կոտորածը Հոլոքոստի ժամանակներից։ Որպես արվեստագետներ, մենք պետք է պատասխանատվություն կրենք մարդկության դեմ նման հանցագործությունների մասշտաբների իրազեկման բարձրացման համար, որպեսզի օգնենք այն կանխել ապագայում։ Այդ իսկ պատճառով ես հավատում եմ, որ ճշմարտությանը հավատարմությունը բնորոշ է իրական արվեստ ստեղծելու գործընթացին։ Անջելինա Ջոլիի ֆիլմով մենք հույս ունեինք սկսել երկխոսություն և արթնացնել միջազգային հանրությանը, որը երկար ժամանակ սպասում էր միջամտելու, որպեսզի դա նորից չլինի։ Որպես պատգամավոր, ես հույս ունեմ ավելին անել»։

Զանա Մարիանովիչը Սարաեւոյում «Կամերային թատրոն 55»-ի մշտական անդամն է, ինչպես նաև «*Magacin Kabarea*» (Սարաո) շահույթ չհետապնդող մասնագիտական կազմակերպության հիմնադիր և նախագահ, որի շրջանակներում ճանաչված արվեստագետների մի խումբ (*Stand up* ելույթներ, երգիծական ներկայացումներ, հեռուստատեսությամբ ելույթներ, վեբ-սերիալներ, երաժշտական տեսանյութեր և վավերագրական ֆիլմեր), սադրիչ ձևով, արձագանքում է երկրի, տարածաշրջանի և աշխարհի ներկա սոցիալական խնդիրներին։

Ֆիլմագրություն
--------------

Ֆիլմեր
* *Ljeto u zlatnoj dolini* (*Ամառը Ոսկե հովտում*, 2003)
* *Teško je biti fin* (*Դժվար է լինել լավը*, 2007)
* *Snijeg]]* (*Ձյուն*, 2008)
* *Snovi* (*Երազանքներ*, 2008)
* *Transfer (2010 ֆիլմ)* (*Տրանսֆեր*) (2010)
* *In the Land of Blood and Honey* (*Արյան և մեղրի եզրին*) (2011)
* *Broken* (2012 film) (*Կոտրվածները*) (2012)

Հեռուստատեսություն
* *Crna hronika* (*Սև ժամանակագրություն*, 2004)
* *Lud, zbunjen, normalan* (*Խենթ, շփոթված, նորմալ*, 2007–10); կրկնվող դեր 29 դրվագներում
* *60 Minutes* (60 րոպե 2011)
* *This Week (ABC հեռուստասերիալ)* (Այս շաբաթ 2011)
* *Tavis Smiley (հեռուստասերիալ)* (2011–12); 2 դրվագ
* *Charlie Rose (հեռուստաշոու)* (Չառլի Ռոուզ 2011)
* *Priče iza diskrecione linije* (*Պատմություններ խոհեմության սահմանի ետևում*, 2012)
* *New Year's Eve with Magacin Kabare* (Ամանորի նախօրեին *Magacin Kabare*-ի հետ 2012)
* *Խաղ (Մեծ Բրիտանիայի հեռուստասերիալ*) (2014)

Կարճ դերեր
* *Prva plata* (*Paycheck*, 2005)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Internet Movie Database — 1990.
2. 1 2  filmportal.de — 2005.
3. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #1027816207 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.

Գրականություն
-------------

* Dino Murtic: Post-Yugoslav Cinema: Towards a Cosmopolitan Imagining. — Springer, 2015; ISBN 9781137520357.
* Stephen Harper: Screening Bosnia: Geopolitics, Gender and Nationalism in Film and Television Images of the 1992-95 War. — Bloomsbury Publishing, 2017; ISBN 9781623567071.