**Հոսանքի ուժ**, Iֆիզիկական մեծությունն է, որը հավասար է հաղորդչի հատույթով անցնող {\displaystyle \Delta Q}լիցքի հարաբերությանը այն \Delta t ժամանակամիջոցին, որի ընթացքում լիցքն անցել այդ մակերեսով։

U- էլեկտրական լարումI- Հոսանքի ուժ

P- Էլեկտրական հզորություն

R- տեղամասի դիմադրություն  
{\displaystyle I={\frac {\Delta Q}{\Delta t}}.}

Սովորաբար նշանակում են Iտառով, ֆր.՝ **i**ntensité du courant-ից։

Հոսանքի ուժը միավորների Միջազգային համակարգում (ՄՀ) չափվում է ամպերով։ Հայերեն նշանակումը Ա, միջազգային նշանակում A, ամպերը յոթ հիմնական միավորներից մեկն է։ 1Ա = 1ԿԼ/վ։

Ըստ Օհմի օրենքի հաղորդչի տեղամասում Iհոսանքի ուժը ուղիղ համեմատական է կիրառված Uլարմանը և հակառակ համեմատական է տեղամասի R դիմադրությանը։

{\displaystyle I={\frac {U}{R}}}
Լրիվ շղթայի համար Օհմի օրենքից՝

{\displaystyle I={\frac {\varepsilon }{R+r}}}

Լիցքակիրներ, որոնց ուղղորդված շարժումը բերում է հոսանքի առաջացմանը, հանդիսանում են էլեկտրոնները, իոնները և խոռոչները։ Հոսանքի ուժը կախված է կիցքակիրների q լիցքից, նրանց nկոնցենտրացիայից, շարժման միջին {\displaystyle {\vec {v\_{cp}}}} արագությունից, հատույթի մակերեսի Sմեծությունից և ձևից։

Եթե n և {\displaystyle {\vec {v\_{cp}}}} հաստատաուն են հաղորդչի ամբողջ ծավալիով, իսկ մակերեսը տափակ է, ապա հոսանքի ուժի հաշվման բանաձևը կարելի է ներկայացնել հետևյալ կերպ։

{\displaystyle I=qnSv\_{cp}\cos \alpha ,}
որտեղ \alpha  — մակերեսին տարված նորմալի և արագության վեկտորի կազմած անկյունն է։

Ընդհանուր դեպքում փոքր dSմակերեսով հոսող հոսանքի {\displaystyle dI} հոսանքի ուժը հաշվվում է։

{\displaystyle dI=qnv\_{cp}\cos \alpha dS.}
Իսկ ամբողջ մակերեսով հոսանքի ուժը հաշվելու բանաձևը կգրվի ամբողջ մակերեսով ինտեգրալի տեսքով։

{\displaystyle I=\int \limits \_{S}qnv\_{cp}\cos \alpha dS.}
Քանի որ մետաղների դեպքում հոսանքակիրները էլեկտրոններն են՝

{\displaystyle I=\int \limits \_{S}env\_{cp}\cos \alpha dS,}

որտեղ e — էլեկտրոնի լիցքն է (տարրական լիցք)։

{\displaystyle qn{\vec {v\_{cp}}}}վեկտորը կոչվում է էլեկտրական հոսանքի խտություն, որը հավասար է լիցքի, հատույթի մակերեսի և լիցքի շարժման {\displaystyle {\vec {v\_{cp}}}}միջին արագության արտադրյալին։

Հոսանքի ուժը չափում են հատուկ սարքերով, որոնք կոչվում են ամպերմետր (միլիամպերմետր, միկրոամպերմետր, գալվանոմետր)։Միացնում են ամպերմետրը հաջորդաբար այն տեղին, որտեղ անհրաժեշտ է չափել հոսանքի ուժը։

Հոսանքի ուժի չափման հիմնական ձևերն են՝ մագնիսաէլեկտրական, էլեկտրամագնիսական և անուղակի (հայտնի դիմադրության վրա լարման չափման միջոցով)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հովհաննես Այվազյան (գլխավոր խմբագիր-տնօրեն) և ուրիշներ, Հայաստանի բնաշխարհ (հանրագիտարան), Երևան, «Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն», 2006, էջ Ֆիզիկական էնցիկլոպեդիա — 692 էջ. — 3500 հատ, ISBN 5-89700-029-8։
2. ↑  *Сивухин Д. В.* Общий курс физики. — М.: Физматлит, 2004. — Т. III. Электричество. — С. 173—174. — 656 с. — ISBN 5-9221-0227-3

Գրականություն
-------------

* *Сивухин Д. В.* Общий курс физики. — М.: Физматлит, 2004. — Т. III. Электричество. — С. 173—174. — 656 с. — ISBN 5-9221-0227-3

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 15)։*  |