recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մազեր (այլ կիրառումներ)
Թարթիչները և հոնքերը օգնում են պաշտպանել աչքերը փոշուց և կեղտից։
Մազը բաղկացած է երկու մասից՝ մաշկի մակերևույթից դուրս ցողունից և մաշկի մեջ ընկղմված արմատից։
Մազի արմատը վերջանում է մազի սոխուկով, որին կպած է մազի ծծակը։

Կառուցվածք
----------

Մազի արտաքին շերտը կազմված է իրար վրա դասավորված կերատին թեփուկներից։ Մազերի տեսանելի մասը կոչվում է ցողուն. Մազերի մասը, որը ընկղմված է մաշկի մեջ ​​և կոչվում է մազերի արմատ (կամ մազերի սոխուկ). սոխուկը պարուրված է մազային պարկիկով՝ ֆոլիկուլ։ Մազերի տեսակը կախված է ֆոլիկուլի ձևից՝ ուղիղ մազերը աճում են կլոր, թեթև գանգուրը՝ օվալ, իսկ շատ գանգուրը՝ երիկամանման 
ֆոլիկուլից։

Յուրաքանչյուր մազ բաղկացած է երեք շերտերից. Արտաքին շերտի կամ cuticle, պաշտպանական դեր է կատարում և կազմված է թեփուկների նման բարակ բջիջներից, որոնք միմյանց ծածկում են տանիքի կղմինդրի նման։ Երբ cuticle թեփուկները խիտ են, խնամքով իրար ծածկում են, ապա մազերը մետաքսանման են, փափուկ ու փայլուն։ Եթե ​​cuticle բջիջները ֆիզիկապես կամ քիմիական վնասված են, ապա մազերը կորցնում են իրենց փայլը, դյուրաբեկ են և հեշտությամբ խճճվում են։ cuticle-ի տակի շերտը կեղևն է՝ cortical նյութ, որը կազմված է ձգված բջիջներից, որոնք մազերին ուժ և էլաստիկություն են տալիս։ Այն պարունակում է մելանին melanin պիգմենտը, որը և որոշում է մազերի բնական գույնը։ Յուրաքանչյուր մազի կենտրոնում ուղեղային նյութ է medulla, որը բաղկացած է փափուկ keratin բջիջներից և օդային խոռոչներից։ Այս շերտի նշանակությունն անհայտ է, ենթադրվում է, որ նրանով են սնուցում ստանում արտաքին երկու շերտերը՝ կեղև ու cuticle: Սրանով կարելի է բացատրել հիվանդության ժամանակ մազերի կտրուկ փոփոխությունը։

Մազերի բնական փայլը կախված է իրենց ճարպային, այդ թվում հականեխիչ քսուքից, որը օգնում է օտար միկրոօրգանիզմների դեմ պայքարում։ Մաշկում գտնվում են ճարպագեղձեր, որոնք իրենց արտադրանքն են մղում մազերի follicles։

Մազերի խնամքը
Ճարպոտ մազերն անհրաժեշտ է լվանալ ավելի հաճախակի, քան չոր և բնականոն մազերը։ Լվանալու համար ամենալավը 40–45 °C ջերմաստիճանի ջուրն է։ Ավելի լավ է օգտագործել փափուկ (կալցիումի, մագնեզիումի, երկաթի աղերից զուրկ), եռացրած ջուր կամ բորաքսի (1 լ ջրին՝ 1 թեյի գդալ) թույլ լուծույթ։
Կարճ մազերը սանրում են արմատից դեպի ծայրերը, երկար մազերը՝ ծայրերից՝ սանրն աստիճանաբար վերև տեղաշարժելով։ Ավելի լավ է օգտագործել բնական մազից պատրաստած խոզանակ, մազաթափության դեպքում՝ նոսր ատամներով սանր։ Մազերը կարելի է կարճացնել՝ սկսած մանկական տարիքից։ Տղաները դեմքի մազերը սափրում են 15–16 տարեկանից։ Մազերի աճման արագությունից կախված՝ սափրում են ամեն օր կամ օրընդմեջ։
Մազերը հարդարելու (կտրելու, ներկելու, գանգրացնելու, վարսահարդարիչով մշակելու), հոնքերը և թարթիչները խնամելու նպատակով ստեղծված են բազմաթիվ գեղեցկության սրահներ, վարսավիրանոցներ, առողջության կենտրոններ։
Մազահարդարումը և դիմահարդարումը վերածվել են յուրօրինակ արվեստի. ամեն տարի անցկացվում են վարսավիրների և դիմահարդարների զանազան մրցույթներ։

Աղբյուրներ
----------

* հայկական հանրագիտարան Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.

Վիքիբառարան

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ընթերցե՛ք **«մազ»** բառի բացատրությունը Հայերեն Վիքիբառարանում։ |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ալեքսանդր Նևսկու մատուռ (այլ կիրառումներ)

**Ալեքսանդր Նևսկու մատուռ** (ռուս.՝ Часовня Александра Невского), մատուռ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքում։ Կառուցվել է 2008 թվականին` քաղաքի Մարիուպոլյան գերեզմանատանը։ Մատուռի ճարտարապետն է Սերգեյ Յուրևիչ Ռյաբոշտանովը։

Նկարագրություն
--------------

Ռուսական ոճով կառուցված խոշոր միագմբեթ մատուռ է՝ ցածր գավիթով և խորանով։

Պատմություն
-----------

Ալեքսանդր Նևսկու մատուռը կառուցվել է Տագանրոգի Մարիուպոլյան գերեզմանատանը 2008 թվականին ի նշանավորումն Ռոստովի մարզի և Տագանրոգի ազատագրման 65-ամյակի` Սուրբ երրորդության ծխի երեց Տիմոֆեյ Ֆետիսովի նախաձեռնությամբ։

Մատուռն օծվել է 2008 թվականի օգոստոսի 30-ին` Տագանրոգը գերմանաֆաշիստական զավթիչներից ազատագրելու 65-ամյակի կապակցությամբ։ Զոհված մարտիկների հիշատակին կատարվել է հոգեհանգստի արարողություն։ Տագանրոգի շրջանի գործակալ ավագ երեց Ալեքսանդր Կլյունկովը մատուռին նվիրաբերել է սուրբ Ալեքսանդր Նևսկու սրբապատկերը։

Ըստ տագանրոգցի գավառագետների` Ալեքսանդր Նևսկու մատուռը Հյուսիսային Կովկասում առաջին և Ռուսաստանում յոթերորդ հիշատակի տաճարն է` Ռուսաստանի զինվորականությանը նվիրված եկեղեցական հուշարձան։

Նախկինում Տագանրոգում գործել է Ալեքսանդր Նևսկու անունով մեկ այլ մատուռ։ Այն կառուցված է եղել 1867 թվականին էկլեկտիզմի ոճով։ Գտնվել է հետևյալ հասցեում՝ *Ռոստովի մարզ, քաղաք Տագանրոգ, Կոմսոմոլսկի ճեմուղի, 45 / Հունական փողոց, 26։* Մատուռը ներկայումս գոյություն չունի. այն մասերի է բաժանվել խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո՝ 1929 թվականին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Рябоштанов Сергей Юрьевич»։ Վերցված է 2017 Ապրիլ 7
2. 1 2  «Часовня Александра Невского в Таганроге»։ Վերցված է 2017 Ապրիլ 7
3. ↑  *Вахонин С.* В память об освободителях Archived 2014-08-08 at the Wayback Machine. // Наше время. — 2008. — 6 мая.
4. ↑  *Чаленко С.* Вечная служба часовни-памятника // Таганрогская правда. — 2012. — 25 дек.
5. 1 2 3  *Павленко И.* Храм в память о воинах // Вехи Таганрога. — 2010. — № 43. — С. 84.
6. ↑  «Таганрог. Часовня Александра Невского.»։ Վերցված է 2017 Ապրիլ 7
Կամավոր Լենգսիկտոնից ֊ Ջոն Պարկերին նվիրված հուշարձան
**Մինիտմեններ** (անգլ.՝ Minutemen, *minute*, «րոպե» + *men*, «մարդ»), հյուսիսամերիկյան գաղութարարների աշխարհազորն է։ Առաջացել են 17֊րդ դարում տեղաբնիկների, հանցագործների և այլ գաղութային պետությունների զորքերի, հետագայում Անգլիայի զորքերի հետ պայքարելու համար։ Մասնակցել են ԱՄՆ֊ի ազտագրական պատերազմին և հաջորդ այլ իրադարձություներին։ Մինիտմեների զորքն ուներ 13 հազար զինվոր։ Զորքի մեջ մտնում էին երիտասարդ ֆերմերները (30 տարեկանից սկսած)։ Հարձակման լուրի հետ աշխարհազորն արագ (1 րոպեում) շարվում է, այստեղից էլ ծագել է նրանց անունը։ Մինիտմենների ստաղծման հիման վրա կառուցվել է մայրցամաքային զորքը։ Նաև նրանց պատվին անվանվել է ամերիկյան միջմայրցամաքային բալիստիկ հրթիռը։

1960-ական թվականներին ԱՄՆ֊ում ստեղծվել է ոչ պետական, համարյա անօրինական կազմակերպություն նման անունով։ Այս կիսառազմականացված խումբը նպատակ է հետապնդում վերացնել Միացյալ Նահանգների տարածքում «կոմունիզմին» աջակցող բոլոր ուժերը։

Խաղերում
--------

Fallout 4 համակարգչային խաղում կա ֆրակցիա նման անունով, ստեղծված օրիգինալ կազմակերպության պատկերով։

Sid Meier’s Civilization V համակարգչային խաղում մինիտմեները Նոր ժամանակների եզակի միավորներ են։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Captain Robert K. Wright Jr. *Massachusetts Militia Roots: A Bibliographic Study*. Archived 2010-06-09 at the Wayback Machine. (1986) 116th Military History Detachment Virginia Army National Guard. Available at the United States Army Center of Military History
* Who Were the Minutemen? (ushistory.org)
* Organization of the Minute-Men.
* Minute Man National Historical Park
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Միրզոյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:*

**Գարեգին Հովհաննեսի Միրզոյան** (1902, Թիֆլիս - հունիսի 25, 1990), հայ խորհրդային նյարդախտաբան, բժշկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր (1953), ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1961)։

Կենսագրություն
--------------

1923 թվականին ավարտել է Երևանի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ 1931-1938 թվականներին աշխատել է բժշկական ինստիտուտի նյարդային հիվանդությունների ամբիոնում, 1961-1976 թվականներին՝ ամբիոնի վարիչ, 1976 թվականից՝ գիտական խորհրդատու։ 1958-1960 թվականներին եղել է Բժշկական ինստիտուտի կատարելագործման դասընթացների նյարդախտաբանության և նյարդավիրաբուժության ամբիոնի վարիչ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին Միրզոյանը Երևանի էվակոհոսպիտալի նյարդային հիվանդությունների բաժանմունքի վարիչն էր և ՀԽՍՀ էվակոհոսպիտալների գլխավոր նյարդախտաբանը։ 1945 թվականին 2-րդ կլինիկական հիվանդանոցում Միրզոյանը կազմակերպել է նյարդային հիվանդությունների բաժանմունք։ Միրզոյանը հեղինակ է «Ծայրամասային նյարդային համակարգի վնասվածքային ախտահարումը և բուժումը» (1948, ռուսերեն), «Ներվային հիվանդությունների համառոտ դասընթաց» (1965), «Նյարդային համակարգության ախտահարման և տեղադրական ախտորոշումը» (1973) և «Նյարդային հիվանդություններ» (1976) գրքերի։

Միրզոյանը եղել է ՀԽՍՀ առողջապահության մինիստրության գլխավոր նյարդախտաբանը, նյարդախտաբանների և հոգեբույժների համամիութենական ընկերության վարչության անդամ։

* Պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով։

Երկեր
-----

* Նյարդային համակարգության ախտահարման տեղագրական ախտորոշումը, Երևան, 1973։
* Նյարդային հիվանդություններ, Երևան, 1978։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 11962 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 618)։*  |
**Գվինեթ Ջոնս** (անգլ.՝ Gwyneth Jones,նոյեմբերի 7, 1936(1936-11-07)[…], Pontypool, Ուելս, Միացյալ Թագավորություն), բրիտանացի օպերային երգչուհի, որը հայտնի է Վագներյան դերակատարումներով։ Վագներյան բրիտանական ընկերության նախագահն է, 1986 թվականից հանդիսանում է Բրիտանական կայսրության շքանշանի կին կոմանդոր։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1936 թվականին Ուելսի Պոնտիպուլ քաղաքում և հասակ առնելով երաժշտական ընտանիքում՝ մանկուց սիրել է երգել։ Երաժշտական կրթությունն ստացել է Լոնդոնի Արքայական երաժշտական քոլեջում, որից հետո ուսումը շարունակել է Սիենա քաղաքի Կիջի երաժշտական ակադեմիայում, ինչպես նաև Ժնևում՝ Մարիա Կարպիի մոտ։ Դեբյուտը կայացել է Ցյուրիխում 1962 թվականին Քրիստոֆ Վիլիբալդ Գլյուկի «Օրփեոս և Էվրիդիկե» օպերայում՝ որպես մեցցո-սոպրանո. Հաջորդ տարի որպես սոպրանո Վերդիի համանուն օպերայում հանդես է եկել լեդի Մակբեթի դերում։

1963 թվականից ելույթներ է ունեցել Կովենտ գարդեն արքունական թատրոնում։ 1960-ական թվականներին հանդես է եկել նաև Վիեննայի, Հռոմի, Մյունխենի, Միլանի, Սան Ֆրանցիսկոյի, Չիկագոյի և Նյու Յորքի օպերային թատրոններում։ Աստիճանաբար սկսել է մասնագիտանալ գերմաներեն օպերաներում, այդ թվում՝ Բեթհովենի, Շտրաուսի, ու մասնավորապես՝ Վագների ստեղծագործություններում։ 1960 — 1970-ական թվականներին կանոնավոր մասնակցել է Բայրոյթյան փառատոններին։ 1972 թվականից հանդես է եկել Մետրոպոլիտեն օպերայում։

Գվինեթ Ջոնսի երգացանկն ընդգրկուն է։ Նա շարունակում է ելույթներ ունենալ, հիմնականում մեցցո-սոպրանոյի դերակատարումներով։ Երգչուհու բազմաթիվ պարգևների թվում են նաև Բրիտանական կայսրության շքանշանը (1986 թվականից ի վեր) և «Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետությանը մատուցված ծառայությունների համար» շքանշանը։ Հանդիսանում է Վագներյան բրիտանական ընկերության նախագահը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Internet Movie Database — 1990.
2. 1 2  Discogs — 2000.
3. 1 2  filmportal.de — 2005.
4. 1 2 3 4 5  BBC Wales Music
5. 1 2 3  The La Scala Encyclopedia of the Opera, 1993
6. 1 2  The Oxford Dictionary of Music, 2013

Գրականություն
-------------

* *Giorgio Bagnoli* Jones, Dame Gwyneth // The La Scala Encyclopedia of the Opera. — Simon and Schuster, 1993.
* *John Warrack, Ewan West* Jones (Dame) Gwyneth // The Concise Oxford Dictionary of Opera. — Oxford University Press, 1996. — P. 256.
* *Michael Kennedy, Joyce Kennedy* Jones, Dame Gwyneth // The Oxford Dictionary of Music. — OUP Oxford, 2013. — P. 438.

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Dame Gwyneth Jones»։ *BBC Wales Music* (անգլերեն)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · Allmusic · AlloCiné · ČSFD · Discogs · Filmportal · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · MusicBrainz |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուս · Մեծ նորվեգական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX866013 · BNF: 13895724z · GND: 118971832 · GTAA: 114131 · ISNI: 0000000110745557 · LCCN: n84238421 · NKC: pna2005311883 · NTA: 104855592 · NUKAT: n2007000997 · SUDOC: 07074680X · VIAF: 85092592 · WorldCat VIAF: 85092592 |

 |

 |
**Ֆրեդրիկ Բայեր** (դան․՝ Fredrik Bajer, ապրիլի 21, 1837(1837-04-21)[…], Վեստեր Էգեդե, Ֆաքսե, Դանիա - հունվարի 22, 1922(1922-01-22)[…], Կոպենհագեն, Դանիա), դանիացի գրող և քաղաքական գործիչ։ Նա պացիֆիստական շարժման կազմակերպիչներից մեկն է։ 1891-1907-ական թվականներին Կլաս Պոնտուս Արնոլդսոնի հետ Խաղաղության միջազգային բյուրոյի նախագահն էր։

Կենսագրություն
--------------

Ֆրեդրիկ Բայերը ծնվել է 1837 թվականին։ Քահանայի որդի է։ Երիտասարդ տարիներին ծառայել է Դանիայի բանակում։ 1864 թվականին մասնակցել է Դանիական պատերազմին։ Նա արժանացել է պորուչիկի աստիճանի։ Զինվորական ծառայությունից գեռանալուց հետո, աշխատել է որպես ուսուցիչ, թարգմանիչ և լրագրող։ Մասնակցեել է կանանց իրավահավասարության շարժմանը, 1871 թվականին դարձել է Դանիայի կանանց ասոցիացիայի համահիմնադիրը։ 1872 թվականից ձախ լիբերալների կողմից ընտրվել է խորհրդարանի պատգամավոր։ Բայերը կողմ էր Սկանդինավյան երկրների և Դանիայի համագործակցությանը։ Չեզոքության գաղափարների ակտիվիստ էր։

1882 թվականին հիմնադրել է Դանիայի չեզոքության ասոցիացիան (1885 թվականին ձևափոխվել է Դանիայի խաղաղության ասոցիացիայի)։ Նա պատվիրակվել էր Սկանդինավիայի առաջին խաղաղության համագումարի, իսկ 1889 թվականից համաշխարյաին համագումարներին։

1891 թվականին Բայերը Խաղաղության միջազգային բյուրոյի համահիմնադիրներից էր, որի կենտրոնակայանը գտնվում էր Բեռլինում։ 1891-1907-ական թվականների ընթացքում` բյուրոյի պատվարժան նախագահն էր։

Նորվեգա-շվեդական միության խնդրի խաղաղ կարգավորմանն ուղղված ջանքերի համար, Շվեդիայի հայտնի հասարակական գործիչ Կլաս Պոնտուս Արնոլդսոնի հետ 1908 թվականին արժանացել են խաղաղության Նոբելյան մրցանակի։

Մահացել է 1922 թվականի հունվարի 22-ին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Encyclopædia Britannica
2. 1 2 3 4  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
3. 1 2 3 4  Gran Enciclopèdia Catalana (կատ.) — Grup Enciclopèdia, 1968.
4. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #140729089 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
5. ↑  The Nobel Peace Prize 1908 — Nobel Foundation.
6. ↑  Table showing prize amounts — Nobel Foundation, 2019.

Արտաքին հղունմներ
-----------------

* Ֆրեդրիկ Բայեր (անգլ.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Find A Grave · gravsted.dk · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Notable Names Database |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 90696447 · GND: 140729089 · ISNI: 0000000084593675 · LCCN: n90691906 · NLG: 236667 · NTA: 070248303 · NUKAT: n2019013331 · LIBRIS: 401800 · SUDOC: 225788519 · VIAF: 107637271 · WorldCat VIAF: 107637271 |

 |

 |
**«Քրիստոսի մկրտությունը»** (իտալ.՝ Battesimo di Cristo), Պիետրո Պերուջինոյի որմնանկարը՝ նկարված շուրջ 1482 թվականին։ Գտնվում է Հռոմի Սիքստինյան կապելլայում։

Պատմություն
-----------

1480 թվականին Պերուջինոն որմնանկարներով զարդարել է Հռոմում գտնվող Սուրբ Պետրոսի հին բազիլիկը։ Հռոմի պապ Սիքստոս IV-ը գոհ էր իր աշխատանքից և որոշել է նրան ներգրավել Վատիկանի պալատում գտնվող նոր մատուռի որմնանկարների ստեղծման գործում։ Աշխատանքի մեծ ծավալի պատճառով Պերուջինոյին հետագայում միացել են Ֆլորենցիայի մի խումբ նկարիչներ, այդ թվում՝ Սանդրո Բոտիչելլին, Դոմենիկո Գիրլանդայոն և այլք։

Սիքստինյան կապելլայի որմնանկարների ստեղծման ժամանակ Պերուջինոյին օգնել են Պինտուրիկիոն, Անդրեա դ'Ասիզին, Ռոկկո Ցոպպոն կամ, ավելի քիչ հավանական է, Լո Սպագան կամ Բարտոլոմեո դելլա Գատտան, սակայն մանրամասների՝ նրանց պատկանելու հարցը վիճելի է։

Նկարագրություն
--------------

Որմնանկարի դետալ
«Քրիստոսի մկրտությունը» որմնանկարը առաջինն է խորանի աջ պատի վրա, որի դիմաց գտնվում է նույնպես Պերուջինոյի «Մովսեսի որդու թլպատումը» որմնանկարը։ Օգոստինոս Երանելին և այլ վաղ քրիստոնեական հեղինակները մկրտությունը համարում են որպես ինչ-որ «հոգևոր թլպատության» տեսակ։

Որմնանկարի կառուցվածքը սիմետրիկ է, ինչը բնորոշ է Պերուջինոյի աշխատանքներին։ Կենտրոնում Հորդանան գետն է, որը հոսում է դեպի դիտողը և հասնում Քրիստոսի և Հովհաննես Մկրտչի ոտքերին, որն անցկացնում է մկրտության արարողությունը։ Սուրբ Հոգին իջնում ​​է երկնքից, որին խորհրդանշում է աղավին. նա ուղարկվել է Աստծո կողմից, որը պատկերված է լուսավոր ամպի մեջ և շրջապատված է քերովբեներով և սերովբեներով։ Լանդշաֆտը ներառում է Հռոմի խորհրդանշական տեսարան, որը ճանաչելի է Հաղթական կամարի, Կոլիզեումի և Հռոմեական պանթեոնի շնորհիվ։ Բարակ ծառերը բնորոշ են ումբրիական դպրոցին, որին պատկանում է Պերուջինոն։

Կողմերում կան երկու երկրորդական դրվագներ. Հովհաննես Մկրտիչը (ձախից) և Քրիստոսը (աջից) քարոզում են ամբոխին։ Կենտրոնական մասում կարելի է տեսնել նաև ծնկի եկած երկու հրեշտակների, ովքեր ձեռքի սրբիչ են բռնել․ նման բան կարելի է տեսնե Հուգո վան դեր Գուս աշխատանքներում, մասնավորապես «Պորտինարիի խորանում»։ Պերուջինոյի աշխատանքների համար ոչ սովորական ժամանակակիցների դիմանկարների՝ առաջին պլանում կողքերից հայտնվելը ոգեշնչված է Գիրլանդայոյի աշխատանքներից, որը նույնպես մասնակցում էր Սիքստինյան կապելլայի որմնանկարների ստեղծմանը։

Որմնանկարի վերևում կա նավ՝ OPVS PETRI PERVSINI · CASTRO PLEBIS մակագրությամբ։

Աղբյուր
-------

* *Garibaldi, Vittoria* Perugino // Pittori del Rinascimento. — Florence: Scala, 2004.
**Դրոնովի տուն** (ռուս.՝ Дом Дронова), երկհարկանի աղյուսե տուն Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքում։ Տունը գտնվում է Պետրոսի փողոց, տուն 41 հասցեում։ Ընդգրկված է պատմության և մշակույթի տարածաշրջանային նշանակության հուշարձանների ցանկում։

Պատմություն
-----------

Ժամանակակից տան տեղում Տագանրոգի Պետրոսի, 41 հասցեում նախկինում կանգնած է եղել ճակատին չորս պատուհաններով երկհարկանի շենք։ Տունը 1850 թվականին պատկանել է վաճառականուհի Ա. Կ. Վորոշիլկինային։ 1862 թվականին շենքը վերակառուցվել է այլ նախագծով։ Տան երկու կողմերում եզրերից նախկինում եղել են մեծ պատշգամբներ, որոնք հենվել են թուջե սյուներին։ Ձախ պատշգամբը գոյատևել է նաև Հայրենական մեծ պատերազմի ավարտից հետո։

1862-1880 թվականներին տունը պատկանել է վաճառական Վ. Պ. Տրետյակովի ընտանիքին։ 1890 թվականին տունը պատկանել է փոխադարձ վարկավորման ընկերությանը, 1898 թվականին տան սեփականատերը եղել է վաճառական Պ. Ի. Տրախտերովը, իսկ 1906-1915 թվականներին` ուրյադնիկ Ս. Ի. Դրոնովը։

1907-1910 թվականներին շենքում գործել է քաղաքում առաջին կինոթատրոնը` «Միրաժը»։ Կինոթատրոնը փոքր վերակառուցումներից հետո բացել է տեղական գինու մառանի սեփականատեր Վ. Կուլիկը։ Ֆիլմերը ցուցադրվել են երաժշտական ստեղծագործությունների նվագակցությամբ, որոնք կատարել է ջութակից, դաշնամուրից և ֆիսհարմոնից կազմված փոքր նվագախումբը, իսկ ավելի ուշ` լարային քառյակը։

1908 թվականին Վ. Ի. Կուլակովի նախագծով, որն այդ տանը նպարեղենի խանութ ուներ, ընդլայնվել է «Միրաժ» կինոթատրոնով դեպի Պետրոսի փողոց տանող շքադուռը։ 1910 թվականին այստեղ գործել են Ե. Ի. Վինոգրադովի «Թեյ և սուրճ» խանութը, ինչպես նաև «Օլիմպիա» ընտանեկան ռեստորանը։

1918 թվականին այստեղ գործել է աշխատանքի բորսան, 1926 թվականին` 13-րդ Դաղստանյան հրաձգային դիվիզիայի գլխավոր շտաբը։ Ներկայումս սա բնակելի տուն է, որտեղ գործում են նաև «Երշիկներ», «Ֆլամինգո» և «Cariba» խանութները։

Ճարտարապետություն
-----------------

Դրոնովի աղյուսե երկհարկանի տունը կառուցվել է հարավային գավառական կլասիցիզմի ճարտարապետական ոճով։ Քիվի վրա արված են խոշոր ատամնիկներ։ Տունն իր ոճով ներդաշնակ է հարևան տների հետ։ Շենքը գրանցված է պատմության և մշակույթի տարածաշրջանային նշանակության հուշարձանների գրանցամատյանում։

Գրականություն
-------------

* Энциклопедия Таганрога. — Ростов-н/Д: Ростиздат, 2003. — 512 с. — ISBN 5-7509-0662-0

Արտաքին հղումներ
----------------

* Гуляет старый Таганрог Archived 2017-01-10 at the Wayback Machine.
* Объекты культурно-исторического значения города Таганрога на региональном уровне. Часть 2.
**Մալեպոլսյան վոևոդության մշակույթի հուշարձան**. գրանցման համար՝ *А-16/M*, փետրվարի 24 2004 թվական։

**Զինվորական գերեզմանատուն № 150** (լեհ.՝ Cmentarz wojenny nr 150), զինվորական գերեզմանատուն Լեհաստանի Մալոպոլսյան վոևոդության Տարնուվյան պովյատի Գրոմնիկ գմինայի Խոյնիկ գյուղում։ Գերեզմանատունը մտնում է Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակի Զապադնոգալիցյան ռազմական գերեզմանների խմբի մեջ։ Գերեզմանատանը թաղված են ավստորա-հունգարական և ռուսական բանակների զինվորներ, որոնք մահացել են 1915 թվականին՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Գտնվում է Գրիբուվ-Տարնուվ 977 ճանապարհի վրա։ Մալոպոլսյան վոևոդության պահպանվող հուշարձան։

Պատմություն
-----------

Գերեզմանատունը հիմնադրվել է 1915 թվականին Կ. և Կ. Կրակովի ռազմական զինվորական պարետատան վարչության կողմից։ Գերեզմանատան հեղինակը ավստրիացի ճարտարապետ Հենրիխ Շուլցն է։ Գերեզմանատանը 265 քառակուսի մետրիվրա գտնվում է 3 եղբայրական և 26 անհատական գերեզմաններ, որոնցում թաղված են 13 ավստրիացի և 27 ռուս զինծառայող։ Հայտնի է մի ռուս զինծառայողի անուն՝ Եֆիմ Ալեքսանդրևիչ Կոզենյուկ։

2004 թվականի փոտրվարի 24-ին դամբարանադաշտերը մտել են Մալեպոլսյան վոևոդության մշակույթի հուշարձանների գրանցամատյանում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  register of objects of cultural heritage in Poland
2. ↑  Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych — województwo małopolskie(չաշխատող հղում)

Աղբյուներ
---------

* Oktawian Duda: Cmentarze I wojny światowej w Galicji Zachodniej. Warszawa: Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu, 1995. ISBN 83-85548-33-5.
* Roman Frodyma Galicyjskie Cmentarze wojenne t. II Okolice Tarnowa (Okręgi V—VII), Oficyna Wydawnicza «Rewasz», Pruszków 1998, ISBN 83-85557-38-5

Արտաքին հղումներ
----------------

* Метрика кладбища (լեհ.)
* Информация Archived 2016-05-31 at the Wayback Machine. (լեհ.)
**Հռիփսիմե Ավետիսյան** (1960, Տանձուտ, Հոկտեմբերյանի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ բանաստեղծ և գրող։

Ծնվել է 1960 թվականին Արմավիրի մարզի Տանձուտ գյուղում։ 1977 թվականին, միջնակարգ դպրոցին զուգահեռ, ավարտել է նաև Երևանի պետական համալսարանին կից` «Յու. Ֆուչիկի» անվան պատանի լրագրողների դպրոցը։ Ստեղծագործել և տպագրվել է դպրոցական տարիներից, բազմիցս թղթակցել մանկապատանեկան թերթերին և ամսագրերին, համագործակցել տարբեր խմբագրությունների հետ, տպագրվել է` «Ավանգարդ», «Արմավիր», «Գրական թերթ», «Հայրենականչ» և այլ թերթերում։ Ինչպես նաև բանաստեղծություններով և հոդվածներով տպագրվել է` «Պիոներ» ամսագրում, «Նորք» հանդեսում, «Հայաստան» պարբերականում և այլն... 1987 թվականին ավարտել է Երևանի պետական ինդուստրիալ մանկավարժական տեխնիկումը։ 2005 թվականին` Աբովյանի Լ. Օրբելու անվան մանկավարժական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը, իսկ 2007 թվականին` Երևանի Հյուսիսային Համալսարանի «Մանկավարժություն և տարրական ուսուցում» ֆակուլտետը։ Հռիփսիմե Ավետիսյանը 1986 թվականից մինչև օրս աշխատում է Տանձուտի միջնակարգ դպրոցում, միաժամանակ` Արմավիր քաղաքի «Նոյ Հայաստան» հեռուստաընկերությունում, որտեղ խմբագրում և վարում է գրական «Լուսե ժամեր» հեռուստահաղորդումը։

Ստեղծագործություններ
--------------------

1999 թվականին լույս է տեսել բանաստեղծուհու առաջին ժողովածուն` «Արցունքի ծաղիկներ» վերնագրով։ 2001 թվականին` «Սեր և արարում», 2011 թվականին` «Հոգու արահետներ»-ը։ Արդեն պատրաստ է տպագրության` «Քարամատյան» փաստագրական գիրքը, նվիրված հայ խաչքարագործության վարպետ Ռ. Նալբանդյանին։ Հռիփսիմե Ավետիսյանը ասմունքող է և հաղորդավար, վարում է մարզային մեծածավալ միջոցառումներ։ 2005 թվականից Արմավիր և էջմիածին քաղաքներում անցկացնում է ասմունքի ուսուցողական դասընթացներ։ Բանաստեղծուհու աշխատանքները միշտ էլ գնահատվել են մարզի ղեկավարության, ինչպես նաև կառավարության կողմից։

Պարգևներ
--------

Բազմաթիվ պատվոգրերից բացի 2013 թվականին նա պարգևատրվել է Հայաստանի Մշակույթի նախարարության` «Գրիգոր Նարեկացի» հուշամեդալով և պատվոգրով, «Երախտագիտության մեդալ» կառավարական պարգևով։

Հասարակական գործունեություն
---------------------------

Հռիփսիմե Ավետիսյանը 2001 թվականից ներգրավված է Արմավիրի «Կանանց խորհուրդ» հասարակական կազմակերպությունում, որպես նախագահության անդամ և ղեկավարում է Այգեշատ համայնքի կանանց խորհուրդը։ Նա հասարակական ակտիվ գործիչ է` հանդես է գալիս բարեգործական տարբեր ծրագրերով։

Աղբյուրներ
----------

«Անցյալը չի լռում» - Երևան Ասողիկ հրատարակչություն 2017 թվական Գիրք 3, էջ 156
Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ
**Լև** (կամ **Լևոնի գյուղ**), գյուղ Արցախի Հանրապետության Շահումյանի շրջանի հյուսիսային մասում, համանուն գետի ամենավերին` ալպիական գոտու շրջանում։

Պատմություն
-----------

Պատմական գյուղատեղին գտնվել է Լև գետի ձախափնյա հարավային ձորալանջին։ Այդ տարածքում XX դարի սկզբին սկսել են բնակվել անասնապահությամբ զբաղվող քոչվոր ցեղեր։ Գյուղը գտնվում է ծովի մակերևույթից 1750-1840 մ բարձրության վրա։ 1960-1980-ական թվականներին Լև գետի աջ ափին առաջացել է նոր թաղամաս։ 1908 թվականին Լև գյուղն ուներ 46 քուրդ բնակիչ, 1952 թվականին` 45 տուն, 1972 թվականին` 65 տուն, 1981 թվականին` 496 բնակիչ։ 1908-1981 թվականներին գյուղի քուրդ բնակչությունը տասնապատկվել է։ Ժամանակի ընթացքում նրանք ձուլվել են ադրբեջանցի բնակչությանը։ Լևը հայաբնակ է եղել միջնադարից, այնուամենայնիվ նրա մասին հիշատակվում է 1763 թվականին Դադիվանքի կալվածացուցակում։ Գյուղը վանքապատկան կալվածք էր համարվում 1913 թվականից, հնարավոր է` ընդհուպ մինչև խորհրդային կարգերի հաստատումը։

Գյուղում մի ժայռի արևելյան մասում քանդակված են մի քանի պարզ խաչքարեր, գյուղից 1,6 կմ հյուսիս-արևելք, առանձնացած մի ժայռի ստորոտում գտնվում է մի անարձանագիր գեղաքանդակ, որի չափերն են` 180x93x20 սմ։

Մերձակայք
---------

Լև գյուղի շրջակայքում պահպանվել են մի քանի հին գյուղատեղիներ, որտեղ XIX դարի վերջերից սկսել են բնակվել քուրդ, թուրք և անասնապահությամբ զբաղվող այլ քոչվոր ցեղեր։ Այդ գյուղերի անվանումները հայտնի չեն և հիմա հայտնի են օտարահունչ տարբերակով։ Դրանցից են՝ Թախդամն ու Քյուրդդամը, որոնք գտնվում են Լև գյուղից 2-3 կմ, համանուն գետի՝ հոսանքով վեր, ձախ ափին։ Այնուհետև Ջամիլու և Դարմչիդամ (հայերեն տարբերակը՝ Դարբնոց) գյուղատեղիները, որոնք գտնվում են Լևից 4-6 կմ հարավ-արևմուտք, որտեղ հաստատվել էին այրում և ղամշլու ցեղերի թուրքերը։ Ումիռլու և Զամիլլու վտակների միախառնման տեղում գտնվում է (Լևից 3,5 կմ հարավ) Բաշդամ կամ Սեյդլյար գյուղատեղին, իսկ ընդամենը 1-2 կմ հարավ՝ Չուփուրլու և Էլյասալիլար կամ Էլլա Զալլար գյուղատեղին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Արցախի տարածքները համարվում են օկուպացված Ադրբեջանի կողմից. ԱՀ ԱԺ հայտարարությունը, *(արխիվացված 05․04․2021թ․)*
2. ↑  Թ.Խ. Հակոբյան։ Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան, Երեւանի Համալսարանի Հրատարակչություն, Երեւան, 1988
3. ↑  «Արձագանք», Թիֆլիս, 1886, N44, էջ 577
4. ↑  Լեօ, «Պատմութիւն Ղարաբաղի հայոց թեմական հոգեւոր դպրոցի 1838-1913, Թիֆլիս, 1914, էջ 677


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
**Կազանի պետական կրկես** (թաթ.՝ Казан дәүләт циркы), ժամանցային կրկեսային հաստատություն Կազանի կենտրոնում։ Գտնվում է Կազանի Կրեմլի դիմացի կենտրոնական քաղաքային հրապարակում։ Քաղաքի առաջին կրկեսային շենքը կառուցվել է 1890 թվականին Նիկիտին եղբայրների կողմից։

Նկարագրություն
--------------

Կրկեսը համարվում է Կազանի հիմնական տեսարժան վայրերից մեկը, ինչպես նաև դասական «թռչող ափսեի» տեսքով ամենամեծն է աշխարհում։ 2312 հանդիսատեսի համար անսովոր ու ժամանակակից այս շինությունը կառուցվել է 1967 թվականին «Թաթգրաժդանպրոեկտի» յուրահատուկ նախագծով (ճարտարապետ՝ Գ. Մ. Պիչուև, ինժեներներ՝ Օ. Ի. Բերիմ և Ե. Յու. Բրուդնի) և այդ ժամանակ զարմացրել է հայտնի ճարտարապետ Օսկար Նիմեյերին։ Նախագծի կազմմանը մասնակցել են Կազանի ֆիզիկոտեխնիկական ինստիտուտի աշխատակիցները։ Փորձագիտական եզրակացությունը, որ չունենալով ներքին սյուները, կրկեսի շենքը չի փլուզվի, տվել են կազանցի հայտնի գիտնական-մեխանիկներ Համիդ Մուշտարին, Կուրբան Գալիմովը և Ալեքսանդր Սաչենկովը։ 1971 թվականին հեղինակները նախագծի համար արժանացել են ԽՍՀՄ նախարարների խորհրդի մրցանակի, իսկ հետագայում շենքն ընդգրկված է մի շարք օբյեկտների հանրապետական ​​մշակութային ժառանգությունների ցանկում։

Կազանի պետական ​​կրկեսը գործում է Թաթարստանի մշակույթի նախարարության հովանու ներքո։ 1995 թվականին կրկեսին կից բացվել է թանգարան։ 1996 թվականից կրկեսում գործում է հանրապետական ​​մանկական կրկեսային դպրոց։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Казанский государственный цирк
2. ↑  Казанский цирк.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
* Фоторепортаж о строительстве уникального здания казанского цирка

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Կազանի պետական կրկես** կատեգորիայում։ |
**Զօկի ճրօյգը**, Գողթն գավառի ապահովության կոմիտեի հասարակական, քաղաքական, գրական պատկերազարդ ամսագիր։ Լույս է տեսել 1919-1920 թվականներին, ապա 1932 թվականին։ Ագուլիսի բարբառով առաջին համարը լույս է տեսել 1919 թվականին` ապրիլի 3-ին, Թիֆլիսում։ Ամսագիրը կազմված էր ութ էջից, որը խմբագրել են Ռստամ Զարգարյանցը և Հարություն Թումանյանը։ Ամսագրի 2-րդ օրինակը լույս է տեսել 1932 թվականի մարտի 20-ին «Աշխատավոր զոկի ճրոյգը» վերնագրով։ Ամսագրի նպատակն էր լուսաբանել Գողթնի կյանքն ու անցյալ պատմությունը, վառ պահել զոկական բարբառը և գողթնեցու ավանդությունները. այդ մասին հռչակվել է «Զօկի ճրոյգի»` 1919 թվականի ապրիլի 3-ի խմբագրականում։ Ամսագիրը մինչ օրս մնացել է չուսումնասիրված և գրադարաններում հայտնի է 1-2 օրինակով։

«Զօկի ճրօյգի»` 1919 թվականի առաջին օրինակում, բացի խմբագրական հոդվածից, տպագրվել են նաև Հարություն Թումանյանի «Ա՜յ զօկ հարուստ», «Միր հըգեադարձ վաթանը», Ղազի Մուրադի «Ըգըլացիք», Սողոմոն Սողոմոնյանի «Ըգուլաց անումը» բանաստեղծությունները և Հովհաննես Թումանյանի «Շունն ու կատուն»։ Առաջին համարում տպագրվել են նաև Ռ․ Զարգարյանի «Սէրը դիբի վաթանը», Ակուփ Ղլեկչու «Թա ուռտի ըմ իս սըվարալ գիրիլ կարդիլը», Հ․ Թումանյանի «Շօն–գեալուստի պընգլներից» և գրական–գեղարվեստական այլ աշխատանքներ և հոդվածներ։ Հանդեսի` 1932 թվականի մարտի 20-ի առաջին համարը նվիրված էր Ռ. Զարգարյանի 68-ամյակին։ Խմբագրական հոդվածից բացի` այդ համարում ընդգրկված էին Ռ. Զարգարյանի կյանքին և գրական գործունեությանը նվիրված «Ու՞մ ենք մեծարում» (հեղինակ` Հ. Մկրտումյան), Ռ. Զարգարյանի «Ըգուլիսը մատամա վերականգնվի», Մալից Գրիգորի «Մույն պտուտ Գողթանում» հոդվածները, Հ. Թումանյանի «Միր գեղը», «Մեծարանք բժ. Ռըստամա», Ռ. Զարգարյանի «Դըշտացիք» պոեմի վերջաբանը և այլ նյութեր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ա․ Ա․ Այվազյան, ՆԱԽԻՋԵՎԱՆ․ պատկերազարդ բնաշխարհիկ հանրագիտակ, Երևան, «Հուշարձան», 1995, էջ 40 — 368 էջ. — 2700 հատ, ISBN 5-8079-0911-9։
«**Մութն էր երկինքը, ոչ ոք չըտեսավ...**», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից՝ գրված 1892 թվականին։

Պատմություն
-----------

Հովհաննես Թումանյանն այս բանաստեղծությունը գրել է 1892 թվականի հունվարի 22-ին։

Ինքնագիրը չի պահպանվել։

Առաջին անգամ տպագրվել է 1892 թվականին «Մուրճ» ամսագրի № 2-ում (էջ 263), նույնությամբ՝ Մոսկվայում՝ 1892 թվականին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծությունների երկրորդ հատորում (էջ 106), թվագրված՝ «*1892 թ․ հունվարի 22*»։

Մասնակի փոփոխություններով և առանց վերնագրի տպագրվել է Բաքվում՝ 1908 թվականին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններում (էջ 30), ապա՝ Երևանում՝ 1940-1959 թվականներին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության առաջին հատորում (էջ 87)։

Արտատպվել է Բաքվում՝ 1908 թվականին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  Թումանյան Հովհաննես (1988)։ *Երկերի լիակատար ժողովածու*։ Երևան: Հայկական ՍՍՀ ԳԱ հրատարակչություն։ էջ 574

Վիքիդարանի պատկերանիշըՎիքիդարանի պատկերանիշը Վիքիդարանում կան նյութեր այս թեմայով՝  
**Մութն էր երկինքը, ոչ ոք չըտեսավ...**
Ժեստերի լեզվի երկու թարգմանիչներ, ովքեր աշխատում են խմբում
**Խուլերի միջազգային օր** (անգլ.՝ International Deaf Day), միջազգային օր, հիմնված 1951 թվականին՝ Խուլերի համաշխարհային ֆեդերացիայի (անգլ.՝ World Federation of the Deaf, WFD) ստեղծման պատվին։

Ամեն տարի, սեպտեմբերի վերջին ամբողջ շաբաթվա ընթացքում աշխարհում նշում են **Խուլերի միջազգային շաբաթը,** որը սեպտեմբերի վերջին կիրակի օրը ավարտվում է Խուլերի միջազգային օրով։

Պատմություն
-----------

Խուլերի խմբակցության պատմությունը վկայում է, որ շատ երկրներում խուլերի սոցիումի կայացման և զարգացման սկիզբը իրականանում էր տարբեր հանդիպումների և խուլերի դպրոցի շրջանավարտների շնորհիվ։

Առավել վառ օրինակ է ծառայել Ֆրանսիայի խուլերի ներդրումը, որոնց լեզուն զարգացրել է վանահայր դե Լ'Էպեն, խուլերի ստեղծած պարզ լեզուն վերածելով հարուստ լեզվի, որը բազմաթիվ այլ լեզուներ ծնել։ Նա միմիկական մեթոդի հիմնադիրն էր, ժեստերի լեզվի մեծ կողմնակիցը։

19-րդ դարի սկզբին, Խուլերի փարիզյան դպրոցի շրջանավարտները սկսել են տոնել Շառլ-Միշել դե Լ'Էպեի ծննդյան օրը։ Նրա պատվին կազմակերպվող խնջույքներն ու տոնակատարությունները ավանդույթ դարձան։

1912 թվականին մեշ շուքով տոնել են նրա 200 ամյակը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Archived 2016-03-05 at the Wayback Machine.։ РИА Новости։ 2012-09-28T10:30։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-12-04-ին։ Վերցված է 2012-09-30  `|deadlink=` պարամետրը գոյություն չունի։ Խորհուրդ է տրվում օգտագործել (`|dead-url=`-ը) (օգնություն)
2. ↑  Archived 2012-11-23 at the Wayback Machine.։ calend.ru։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-12-04-ին։ Վերցված է 2012-09-30  `|deadlink=` պարամետրը գոյություն չունի։ Խորհուրդ է տրվում օգտագործել (`|dead-url=`-ը) (օգնություն)
3. ↑  Archived 2012-10-25 at the Wayback Machine.։ РИА Новости։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-12-04-ին։ Վերցված է 2012-09-30  `|deadlink=` պարամետրը գոյություն չունի։ Խորհուրդ է տրվում օգտագործել (`|dead-url=`-ը) (օգնություն)
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հաղթանակի զբոսայգի (այլ կիրառումներ)

**Լենինի անվան հաղթանակի զբոսայգի** (ուկրաիներեն՝ Парк Перемоги імені Леніна), զբոսայգի և բուսաբանական այգի, որը գտնվում է Ուկրաինայի Օդեսա քաղաքում։

Օդեսայի հաղթանակի զբոսայգին հիմնադրվել է 1840 թվականին։ Այս այգին հատկապես նշանավորվել է նրանով, որ եղել է Խորհրդային Միության տարածքում գտնվող միակ այգին, որը կառուցվել է անգլիական ոճով։ Այն խորհրդային կառավարության կողմից արժանացել է պատվոգրի։

Պատմություն
-----------

1968 թվականին Օդեսայի շրջանային գործադիր կոմիտեն պլանավորում է սկսել շինարարություն և վերակառուցել խարխլված զբոսայգին։

1971 թվականին զբոսայգին հանձնվում է շինարարության։ Այն իրականանում է բացառապես պետական հովանավորությամբ և վերահսկողությամբ։

Շինարարությունից հետո այգու ընդհանուր տարածքը կազմում էր 48.8 հա։ Նախնական տարածքը՝ 50.6 հեկտար, եղել է անտառատափաստանային շրջանը այս զբոսայգու։

Այգին ունի 700 մետր ջրային գիծ, որը կազմում է ընդհանուր 31,000 մ³ ծավալ։ Կան նաև արհեստական ​​լանդշաֆտային բլուրներ ու լճակներ, կղզիները՝ կապված կամուրջներով ափին։

Բնություն
---------

Հաղթանակի զբոսայգու արհեստական լճերում աճեցվում է կարաս ձկնատեսակը, ինչպես նաև սիգ ու լոքո տեսակի ձկներ։ Ջրերի վրա հանդիպում են կարապներ, բադեր և այլ թռչուններ։

Ափամերձ հատվածներում ազատ վիճակում կարելի է հանդիպել բազմատեսակ կրիաների։

Քանի որ այգին նաև կոչվում է բուսաբանական այգի՝ դենդրոպարկ, այդ իսկ պատճառով այգում կան բազմատեսակ ծառեր, այդ թվում սոճիներ, կաղնիներ, ինչպես նաև հազվագյուտ հանդիպող ծառատեսակներ՝ լիբանանյան մայրի, տարբեր տեսակի գիհի, գինկգո բիլոբա, բոխի, դեղին սոճի և այլն։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Օդեսայի զբոսայգիներ և բուսաբանական այգիներ
* Տեղեկատվություն հաղթանակի զբոսայգու մասին Archived 2012-03-02 at the Wayback Machine.
**Գիրք իսլանդացիների մասին** (հին նորվ.՝ Íslendingabók), Իսլանդիայի հայտնի ամենահին պատմական ստեղծագործություներից։

Ստեղծման պատմություն
--------------------

«Իսլանդացիների գիրքը» ստեղծվել է 1125 թվականին, իսլանդացի գիտնական Արի Տորգիլսոնի կողմից։ Գրքի ստեղծման ամենակարևոր աղբյուրներից մեկը ականատեսների տեղեկություններն են, առաջին հերթին Հաուկադուլացի Խադլրի, որը ծառայել է Նորվեգիայի թագավոր Օլաֆ II-րդին և մահացել 1089 թվականին` 94 տարեկան հասակում։ Բացի այդ, հեղինակը հենվում է Բեդիի, Ադամ Բրեմենսկու գրվածքների վրա։

Բովանդակություն
---------------

«Իսլանդացիների գիրքը» պատմական տեղեկություններ է պարունակում Իսլանդիայի հայտնաբերման և նորվեգական ցեղային արիստոկրատների կողմից բնակեցման մասին, մինչև 1118 թվականը։ Գրքի առաջին տարբերակը վերամշակվել է հենց հեղինակի կողմից, ով տեքստից հեռացրել է ներգաղթյալների ծագումնաբանական ցուցակները և Նորվեգիայի թագավորների կենսագրությունները։ Իսլանդացիների գիրքը գրված է իսլանդերեն լեզվով, ինչը 12-րդ հազարամյակում հազվադեպ հանդիպող երևույթ էր (այդ ժամանակաշրջանում եվրոպացի գիտնականների լեզուն լատիներենն էր)։

Իսլանդացիների գրքում մեծ նշանակություն է տրվում ալտինգին և իսլանդական եկեղեցուն։ Շարադրությունը բաղկացած է 10 գլխից, որոնցից հինգի մեջ պատմվում է երկրի բացահայտման և բնակեցման, Իսլանդիայի առաջին օրենքների և 930 թվականին ալտինգի հիմնման մասին։ Վեցերորդ գլխում պատմվում է 986 թվականին Գրելանդիայի բացահայտման և յուրացման մասին։ Ամենաերկարը 7-րդ գլուխն է, որտեղ խոսվում է իսլանդացիների մկրտության մասին։ Ութերորդ գլխում պատմվում է 11-րդ դարի իրադարձությունների և երկրում օտարերկրյա միսիոներների գործունեության մասին։ Իններորդ և տասներորդ գլուխներում պատմվում է 1056- 1118 թվականներին տեղի ունեցած իրադարձությունների մասին. Իսլեյֆայի և նրա որդու՝ Գիզուրա եպիսկպոսների ժամանակաշրջանում։

Պատմական իրադարձությունները ներկայացնելիս Արի Տորգիլսոնը առնչվում է այսպես կոչված «հարաբերական ժամանակագրությանը»՝ տեքստում օգտագործելով ընդամենը 4 հատուկ ամսաթվեր։

* 604 թվական, երբ մահացավ Գրիգորի Մեծը
* 870 թվական, երբ Անգլիայի թագավոր Էդմունդը սպանվեց
* 1000 թվական, երբ մահացավ Նորվեգիայի թագավոր՝ Օլաֆ 1-ինը
* 1120 թվական, երբ Իսլանդիայում ներդրվեց նոր օրացուցային հաշիվ։

Բոլոր իրադարձությունները, որոնք տեղի են ունեցել, կապված են այդ ամսաթվերի կամ դրանց միջև ընկած ժամանակամիջոցի հետ (օրինակ, Իսլանդիայի բնակեցումը տեղի է ունեցել 870-1000-ական թվականների միջև ընկած ժամանակահատվածում)։

Ձեռագրեր
--------

Իսլանդացիների մասին գրքից պահպանված հնագույն ցանկը վերաբերում է 17-րդ դարին։ Յոն Էրլենդսոնը «Իսլանդացիների գրքի» երկու կրկնօրինակ է արել` եպիսկոպոս Սքալհոլտ Բրինջոլֆուր Սվինսսոնի համար 12-րդ դարի ձեռագրով որը, թերևս կորցրել է նույն 17-րդ դարում։ Ձեռագրերին տրվել է **AM 113 a fol** и **AM 113 b fol** նշանը և այժմ պահվում են Árni Magnússon ինստիտուտում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Quinn, Judy. From orality to literacy in medieval Iceland, p. 60 in Margaret Cluneis Ross (ed.) Old Icelandic Literature and Society, Cambridge University Press, 2000.


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |

 |
**Մոնձե** (գերմ.՝ Mondsee), տոնավաճառ քաղաք (գերմ.՝ Marktgemeinde) Ավստրիայում՝ Վերին Ավստրիայի դաշնային նահանգում՝ Զալցբուրգ դաշնային նահանգի հետ սահմանի մոտ։

Ընդհանուր տեղեկություն
----------------------

Մտնում է Վոկլաբրուկ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 3307 մարդ (2005 թվականի դեկտեմբերի 31)։ Զբաղեցնում է 16,62 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 4 17 15։

Մոնձին գտնվում է Զալցբուրգից 25 կիլոմետր դեպի արևելք՝ Մոնձե լճի հյուսիսարևելյան ծայրամասում։

Բնակավայրով է անցնում Զալցբուրգ - Լինց - Վիեննա մայրուղին, Մոնդսեում երկաթուղի չկա։

Պատմություն
-----------

Գեղատեսիլ լճի ափին մարդիկ բնակություն են հաստատել նախապատմական ժամանակներից, ինչպես ցույց են տվել 19-րդ դարի հնագիտական պեղումները, որոնք բացահայտել են նեոլիթյան շրջանի կույտային շինությունների մշակույթը։ Մոնձեի մշակույթը զոհվել է սողանքի հետևանքով առաջացած ցունամիի պատճառով։

Գյուղի պատմությունը սկսվում է 748 թվականին, երբ Մոնձե լճի ափին հիմնադրվեց բենեդիկտյան վանքը, առաջին վանքը Վերին Ավստրիայում։ 788 թվականին այստեղ ստեղծվել է առաջին ավստրիական ձեռագիր սաղմոսարանը, 800 թվականին վանքում կատարվել է Աստվածաշնչի թարգմանությունը հին գերմաներեն։

1791 թվականին վանքը փակվել է և վերակառուցվել՝ վերածվելով ամրոցի։ Այսօր վանքից մնացել է Մոնձեի գլխավոր տեսարժան վայրը՝ Սբ. Միքայելը, ինչպես նաև մի քանի շենքեր, որտեղ այժմ գտնվում են տեղական գիտության և կույտային շենքերի թանգարանները։

Տեսարժան վայրեր
---------------

Սբ. Միքայել եկեղեցի
**Եկեղեցի Սբ. Միքայել**, վերակառուցվել է հին ռոմանական եկեղեցուց 15-րդ դարի վերջին ուշ գոթական ոճով, 1730 թվականին ավելացվել է բարոկկո ֆասադ։

Քաղաքական իրավիճակ
------------------

Համայնքի ղեկավար - Օտտո Միրլ (ԱԺԿ) 2003 թվականի ընտրությունների արդյունքներով։

Համայնքների ներկայացուցիչների խորհուրդը (գերմ.՝ Gemeinderat) բաղկացած է 25 տեղից։

* ԱԺԿ-ը զբաղեցնում է 15 մանդատ։
* ԱՍԴԿ-ն զբաղեցնում է 5 մանդատ։
* ԱԱԿ-ը զբաղեցնում է 3-րդ հորիզոնականը։
* մյուսները՝ 2 տեղ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Einwohnerzahl 1.1.2018 nach Gemeinden mit Status, Gebietsstand 1.1.2018 — Statistics Austria.
2. ↑  Geschichte des Landes ob der Enns von der ältesten bis zur neuesten Zeit — Franz Xaver Pritz — Google Books

Արտաքին հղումներ
----------------

* Официальный сайт (нем.)
* Сайт о Мондзее (нем.)
Նանայական տղամարդու հագուստ ձկան կաշվիցԳործիք ձկան կաշի ստանալու համար, Սիկաչի-Ալյան թանգարան
**Ձկան կաշի** (գերմ.՝ *Fischleder*, անգլ.՝ *fish leather*), ձկան կաշվից ստացված նյութ։ Ձկան կաշին մշակվում է ինչպես մնացած սովորական կենդանիների մաշկը, այն ճկուն է, փափուկ, շնչող և անջրաթափանց։ Այն ունի բարձր դիմադրողականություն և երկարակեցություն, ինչը պայմանավորված է կոլագենի մանրաթելերի ավելի խիտ դասավորությամբ։

Նանայական երկարաճիտ կոշիկներ ձկան կաշվից

Պատմություն
-----------

Դեռ հին ժամանակներում ձկան կաշին առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցրել մարդու կյանքում։ Շատ ազգություններ ըստ իրենց տնտեսական-մշակութային տեսակի կողմնորոշվել են դեպի ձկնորսություն (նանայցիներ, օրոկներ, օրոչներ, ուդեգեյցիներ, ուլչիներ, այնուներ, նիվխիներ) և փորձել են հնարավորինս վերամշակել բոլոր ձկնաբուծական արտադրանքները, որոնց թվում էր նաև ձկան կաշին, որն օգտագործել են հումամշակ մաշկ ստանալու համար, ինչից հագուստ և կոշիկ էին կարում։ Ընդ որում, օրինակ, նանայցիներն օգտագործում էին ձկների կաշվի տարբեր տեսակներ՝ տարբեր ապրանքների ստանալու համար՝ կետայինը՝ խալաթների, ծնկապանակների և կոշիկների համար, սպիտակ ամուրինը՝ խալաթների և ծնկապանակների համար, գայլաձկներինը՝ կոշիկների համար, սոմայինը՝ խալաթների համար, թայմենինը և լենկայինը՝ կոշիկների համար։ Ձկան կաշվից պատրաստում էին նաև թելեր։ Հնում ձկան կաշվից պատրաստում էին սովորական քառանկյուն առագաստ մակույկների համար։ Այնուները և նիվխիները կիրառել են շնասահնակների բեռը ծածկելու համար։ Ինչպես նաև Ամուրի շրջանում և Սախալինում ձկան կաշվով փակում էին լուսամուտների անցքերը։ Հազվադեպ դեպքերում ձկան կաշվից պատրաստված խուփերով ամրացնում էին վրանատիպ կացարանները։

Վաղուց ի վեր օգտագործվել է ոչ միայն ձկան ճարպանյութերով մշակված կաշին, այլ նաև հում ձկան կաշին։ Գալյուշան (ֆր.՝ *galuchat [galyʃa*) շագրենաձև լաթ է՝ շնաձկան և սկատայի կաշվից, բնորոշ կոպիտ մակերսով, որն օգտագործում էին դեկորատիվ իրեր կարելու համար, իսկ Արևելքում՝ սրերի և այլ սառը զենքերի բռնակները ծածկելու համար։ Չինաստանում շագրենը օգտագործում էին 2-րդ հազարամյակից մինչև նոր դար կոմպոզիտային աղեղներ ստանալու համար։ Աֆրիկայում սկատայի չափազանց փշոտ մաշկից պատրաստում էին մարտական ապարանջաններ։ Հյուսիսային Ամերիկայի հյուսիսարևմտյան ափին սաղմոնի պեմիկանը փաթթում էին սաղմոնի մաշկի մեջ։

Սննդում
-------

Տապակած ձկան կաշի
Ինչպես ցանկացած ճարպանյութերով մշակված կաշի, այնպես էլ ձկան կաշին չի ենթարկվում քիմիական աղավաղման, մնում է պիտանի ուտելիքի մեջ։

Կա նաև ավանդույթ՝ այն որպես առանձին սննդամթերք օգտագործելու։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ձկան կաշվի փոխակերպումներ
* Ձկան կաշվի մասին
* Ձկան կաշի Archived 2018-08-17 at the Wayback Machine.
* Ձկան կաշին որպես մշակույթ
**Զիրա** (ադրբ.՝ Zirə), քաղաքատիպ ավան Ադրբեջանի Հանրապետության մայրաքաղաք Բաքու քաղաքի Խազարի շրջանում։

Աշխարհագրություն
----------------

Զիրա քաղաքատիպ ավանը գտնվում է Բաքվից 45-46 կիլոմետր դեպի արևելք՝ Աբշերոն թերակղզու Փիրալլահի կղզու մոտ։ Զիրան երեք կողմից՝ հարավային, արևելյան և հյուսիսային, շրջապատված է Կասպից ծովով։ Զիրա ավանի ծովին ամենամոտ մասը հարավային կողմում է։ Զիրայից հյուսիս՝ Աբշերոնի փարոսի մոտ, կառուցվել է «Դամբա» կոչվող բնակավայրը՝ կապված Պիրալլահի (այն ժամանակ՝ Արտյոմ) կղզի տանող ճանապարհի կառուցման հետ։ Կղզում նավթի արդյունահանման ավելացման պատճառով այս բնակավայրը նույնպես մեծացել է և հետագայում վերանվանվել «Գուրգան» ավան։

Բնակչություն
------------

Զիրա ավանի բնակչությունը նախկինում փոքր էր, իսկ բնակչության մի մասը կանոնավոր կերպով բնակվում էր Փիրալլահի և Ջիլո կղզիներում։ Հայրենական մեծ պատերազմից հետո, Զիրայում կոմունալ ծառայությունների ոլորտի ստեղծումից հետո, կղզիներ տեղափոխված բնակչությունը վերադարձել է։ Ներկայումս Զիրա ավանում ապրում է մոտ 14 հազար մարդ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Əhalisi - XƏZƏR RAYON Icra Hakimiyyəti
2. ↑  statinfo
3. ↑  Ադրբեջանի պետական ​​վիճակագրական կոմիտե
**Ռեսենտիմենտ** (ֆր.՝ ressentiment /rəsɑ̃timɑ̃/ «վրդովմունք, վրեժխնդրություն, զայրույթ»), թշնամանքի զգացում այն բանի նկատմամբ, ինչը սուբյեկտը համարում է իր անհաջողությունների պատճառ («թշնամի»), անզոր նախանձ, «կյանքում կամ հասարակության մեջ սեփական կարգավիճակը բարձրացնելու չիրականացած փորձի անիմաստության ցավոտ գիտակցությունը»։ «Թշնամու» նկատմամբ թուլության կամ թերարժեքության զգացումը, ինչպես նաև նախանձը հանգեցնում է «թշնամու» արժեհամակարգը ժխտող արժեհամակարգի ձևավորմանը։ Սուբյեկտը ստեղծում է «թշնամու» կերպար, որպեսզի ձերբազատվի սեփական անհաջողությունների մեղքից։

Ռեսենտիմենտ հասկացությունն առաջին անգամ ներմուծել է գերմանացի փիլիսոփա Ֆրիդրիխ Նիցշեն իր «Բարոյականության ծագումնաբանության մասին» աշխատության մեջ։ Ըստ փիլիսոփայի՝ ռեսենտիմենտը ստրուկների բարոյախոսության որոշիչ հատկանիշն է, որը հակադրվում է տերերի բարոյախոսությանը։ Ռեսենտիմենտը, ըստ Նիցշեի, ակտիվորեն դրսևորվում է «ստրուկների ապստամբության» մեջ. «Բարոյախոսության մեջ ստրուկների ապստամբությունը սկսվում է նրանից, որ ռեսենտիմենտը ինքնին դառնում է ստեղծագործ և ստեղծում է արժեքներ...». այս տողերով փաստորեն, ներմուծվել է ռեսենտիմենտ հասկացությունը։

Ռեսենտիմենտն ավելի բարդ հասկացություն է, քան նախանձը կամ հակակրանքը։ Ռեսենտիմենտի ֆենոմենը թերարժեքության զգացման սուբլիմացիայի մեջ է բարոյախոսության հատուկ համակարգի մեջ։

Ռուս գրականության մեջ ռեսենտիմենտի վառ արտահայտիչներից են Ֆեոդոր Դոստոևսկու հերոսներից՝ Ռասկոլնիկովը և Սմերդյակովը, Միխայիլ Բուլգակովի Շարիկովը «Շան սիրտը» վիպակից։

Գրականություն
-------------

* *Макс Шелер* Ресентимент в структуре моралей // СПб: «Наука (издательство)», «Университетская книга», 1999. - 231 с. թարգմ, գերմաներենից (ռուս.)
* Ռեսենտիմենտ, թեմատիկ ուղեցույց (ռուս.)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Словарь иностранных слов». Комлев Н. Г. 2006. (ռուս.)
2. ↑  Ницше Ф. К генеалогии морали. //Ницше Ф. Соч. в 2 т. Т. 2. М. 1990. С. 424. (ռուս.)
3. ↑  *Апресян Р. Г.* Ресентимент и историческая динамика морали Archived 2013-10-29 at the Wayback Machine. // Этическая мысль. Вып. 2 / Отв. ред. Гусейнов, Абдусалам Абдулкеримович. - М.: Институт философии РАН|, 2001. - С. 27-40. (ռուս.)
4. ↑  *Бачинин В. А.* О старорусском бунте 1831 года, ресентименте М. Шелера и подполье Ф. Достоевского Archived 2021-01-23 at the Wayback Machine. // Человек. 2011. № 4. (ռուս.)
5. ↑  *Матвеев П. Е.* Ресентимент героев русской литературы Archived 2021-01-09 at the Wayback Machine.. (ռուս.)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 119799228 · GND: 4177871-6 · LCCN: sh85113060 · SUDOC: 027845176 |

 |
Արձան ՙՙՍենա՚՚, քանդակագործ Լուի Պետոա, Կարուզել կամրջին
**Կարուզել կամուրջ,** անցնում է Սեն գետի վրայով և գետափնյա Տյուլրին կապում է գետափնյա Ոլտերին, որոնք գտնվում են Փարիզում։

Պատմություն
-----------

1834 թվականին Լուի Ֆիլիպ 1-ին թագավորը անվանել է Կարուզելի կամուրջ, որովհետև այն գտնվում է Կարուզել հրապարակի դիմաց, որը ստացել է իր անվանումը զինվորական շքերթի ներկայացումից,որն անցկացվում էր այդ վայրում՝ Լյուդովիկ XIV-ի ժամանակ, 1662 թվականի հունիսի հինգից յոթը՝ իր որդու ծննդյան կապակցությամբ.:

Ճարտարապետ Անտուան Ռեմի Պոլոնսոին հաջողվեց ստեղծել կառույց, որը նավատորմական էր մի քանի բնագավառներում։ Կառուցելու ժամանակ կիրառվել է համեմատաբար նոր նյութ՝ փայտի հետ չուգուն։ Կամրջի ամեն անկյունում կառուցվեցին Լուի Պետիսոյի դասական ոճի քարե այլաբանական քանդակներ, որոնք ցույց էին տալիս արդյունաբերությունը, առատությունը, քաղաք Փարիզը և Սենուն։ կամրջի երկարությունը 169,5 մետր էր, լայնությունը 11,85 մետրն էր։ Այն բաղկացած էր երեք կամարներից՝ յուրաքանչյուրը 47,65 մետր։

1906 թվականին՝ 7 տասնամյակ օգտագործելուց հետո պահանջվեց լուրջ վերականգնում՝ փայտյա տարրերը փոխարինվեցին երկաթյայով։ Այնուամենայնիվ 20-րդ դարում կամուրջը նեղ էր։ 1930 թվականին նրա բարձրությունը գետի վրա ճանաչվեց ոչ բավարար գետային փոխադրումների համար և որոշվեց հրաժարվել դրանից, որպեսզի նորը կառուցեն, մի քանի մետր ներքև։ Ճարտարապետներ՝ Գասպարդը, Տուրի, Գուստավ Ումբենդստոկը և ինժեներ Լանգը փորձեցին պահպանել փարիզեցիների համար առօրյա դարձած կամրջի ուրվագիծը։ Նոր, եռաշերտ երկաթյա կամուրջը, որի լայնությունը 33 մետր էր, պատրաստված էր 1935-1939 թվականներին, հասնում էր Լուվրին հակառակ աջ ափով՝ Տրիումֆալյան Կարուզել վայրին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Раймонд Кено.Знаете ли вы Париж? (Raymond Queneau: Connaissez-vous Paris?, éditions Gallimard, collection Folio, 2011, p.117-118.)
2. ↑  История моста Archived 2011-10-14 at the Wayback Machine. (ֆր.)

Արտաքին հղումներ
----------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |