Յոզեֆսպլացը Վիեննայի Հոֆբուրգում
**Յոզեֆսպլաց** (գերմ.՝ Josefsplatz), հրապարակ Ավստրիայի մայրաքաղաք Վիեննայում։ Անվանակոչվել է կայսր Յոզեֆ II-ի անունով։ Վիեննայի ամենալավ պահպանված հրապարակներից մեկն է։

Նկարագրություն
--------------

Յոզեֆսպլաց հրապարակի կենտրոնում կանգնեցված է Յոզեֆ II-ի լիարժեք չափերով արձանը, որը կառուցվել է 1795-1807 թթ. քանդակագործ Ֆրանց Անտոն ֆոն Ցաուների կողմից։ Արձանի կառուցումը, որի համար օրինակ է հանդիսացել Հռոմի Կապիտոլիում բլուրում գտնվող Մարկոս Ավրելիոսի արձանը, հանձնարարվել է կայսր Ֆրանց II-ի կողմից, ով 16 տարեկանից մեծացել է իր հորեղբոր՝ Յոզեֆ II-ի խնամակալության ներքո։ Յոզեֆ II-ի պատկերումը՝ որպես հռոմեական նվաճող, հագին պարեգոտ ու դափնեպսակ, արտացոլում է Հաբսբուրգների այն համոզմունքը, որ իրենք սերել են հին հռոմեացի կայսրերից։

Հրապարակը երեք կողմից շրջափակված է Հոֆբուրգի պալատի մասնաշենքերով։ Աուգուստիներշտրասե փողոցին է նայում Պետական սրահը (Prunksaal), որը Ավստրիայի ազգային գրադարանի կենտրոնական կառույցն է։ Գրադարանը Հոֆբուրգի պալատի մասն է կազմում և ուշ բարոկկո շրջանի ճարտարապետության լավագույն օրինակ է։ Շենքը նախագծվել է Յոհան Բերնհարդ Ֆիշեր ֆոն Էռլախի և իր որդու՝ Յոհան Էմանուել Ֆիշեր ֆոն Էռլախի կողմից, իսկ թևերը ավելացվել են հետագայում Նիկոլաուս Պակասսիի կողմից։ Շենքը, բացի գրադարանին ծառայելուց, նախագծվել է նաև որպես հիանալի ակուստիկայով համերգասրահ։ Գրադարանի թանգարանը աղետային վնասներ է կրել 1848 թ. Վիեննայի ապստամբության ժամանակ, երբ կենդանաբանական հավաքածուն ամբողջությամբ ոչնչացվեց թնդանոթային կրակի հետևանքով։

Պետական սրահի աջ կողմում գտնվում է Ավստրիայի ազգային գրադարանի Ավգուստինյան թևը և Վիեննայի Ավգուստինյան եկեղեցին՝ հրապարակի ամենահին կառույցը։ Իսկ աջ կողմում եկեղեցու դիմաց գտնվում է Ռեդոուտենզալեն (Redoutensäle), որը ներառվել է Հոֆբուրգի համալիրում 1744-1748 թթ.։ 1992 թ. այն մեծապես վնասվել է հրդեհից։

Հրապարակի հյուսիսարևմտյան անկյունում գտնվում է Շթալբուրգը՝ նախկին կայսերական ախոռները, որտեղ ժամանակին պահվում էին մոտ 900 լիպիցաներ տեսակի ձի։ 16-րդ դարում էրցհերցոգ Մաքսիմիլիանի կողմից կառուցված այս կառույցում 1614-1662 թթ. գտնվել է էրցհերցոգ եոպոլդ Վիլհելմի արվեստի հավաքածուն։ Ավելի ուշ շենքը վերածվել է Հոֆբուրգի համար ախոռի։ Ընդարձակ բակը շրջապատված է երեք աստիճանի կամարաշարերով և մեծ ծխնելույզներով։ Այսօր Շթալբուրգում է գտնվում Ձիավարության իսպանական դպրոցը և Լիպիցաներ թանգարանը։

Հրապարակի դիմաց կա երկու պալատ։ Պալավիչինի պալատը կառուցվել է 1784 թ. Ֆերդինանդ ֆոն Հոհենբերգի կողմից և բարոկկոյի ու նեոկլասիցիզմի ոճերի խառնուրդ է։ Փալֆի պալատը կառուցվել է 16-րդ դարում։

Յոզեֆսպլացում է նկարահանվել «Երրորդ մարդը» ֆիլմը (1949 թ.)։

Հուշադրամ
---------

Ավստրիական հավաքորդական 5 եվրո մետաղադրամների վրա պատկերված է Յոզեֆսպլացը՝ որպես հիմնական թեմա։ Այն հատվել է 2006 թ. հունվարի 18-ին։ Հետադարձ կողմում պատկերված է Հոֆբուրգի պալատը Յոզեֆսպլաց հրապարակում։ Հեծյալ Յոզեֆ II-ի արձանը պատկերված է մեջտեղում։ Աջ կողմում երևում է Հոֆբուրգի շենքի թևը, ուր տեղակայված են Ձիավարության իսպանական դպրոցն ու Ռեդոուտենզալեն։

Պատկերասրահ
-----------

* ՅոզեֆսպլացՅոզեֆսպլաց
* Շթալբուրգը ՅոզեֆսպլացիցՇթալբուրգը Յոզեֆսպլացից
* ՅոզեֆսպլացՅոզեֆսպլաց

Ծանոթագրություններ
------------------

Մեջբերումներ

1. ↑  Schulte-Peevers 2007, p. 359.
2. 1 2 3  Unterreiner 2009, p. 63.
3. 1 2  Schnorr 2012, p. 34.
4. ↑  Schnorr 2012, pp. 34–35.
5. 1 2  Brook 2012, p. 93.
6. ↑  Gaillemin 1994, p. 189.
7. ↑  Lina 2012, pp. 22–23.

Գրականություն

* Brook Stephan (2012)։ *DK Eyewitness Travel Guide: Vienna*։ London: Dorling Kindersley Ltd.։ ISBN 978-0756684280
* Gaillemin Jean-Louis (1994)։ *Knopf Guides: Vienna*։ New York: Alfred A. Knopf։ ISBN 978-0679750680
* Meth-Cohn Delia (1993)։ *Vienna: Art and History*։ Florence: Summerfield Press։ ASIN B000NQLZ5K
* Schnorr Lina (2012)։ *Imperial Vienna*։ Vienna: HB Medienvertrieb GesmbH։ ISBN 978-3950239690
* Schulte-Peevers Andrea (2007)։ Alison Coupe, ed.։ *Michelin Green Guide Austria*։ London: Michelin Travel & Lifestyle։ ISBN 978-2067123250  `|url-access=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
* Toman Rolf (1999)։ *Vienna: Art and Architecture*։ Cologne: Könemann։ ISBN 978-3829020442
* Unterreiner Katrin, Gredler Willfried (2009)։ *The Hofburg*։ Vienna: Pichler Verlag։ ISBN 978-3854314912

Արտաքին հղումներ
----------------

* Josefsplatz Experience Archived 2016-03-20 at the Wayback Machine.