**Դեյվիդ Հասկել Հեկվորտ** (անգլ.՝ David Haskell Hackworth, նոյեմբերի 11, 1930(1930-11-11), Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ - մայիսի 4, 2005(2005-05-04), Տիխուանա, Ստորին Կալիֆոռնիա, Մեքսիկայի Միացյալ Նահանգներ), ԱՄՆ բանակի գնդապետ, ռազմական լրագրող, ով հայտնի է ամերիկյան զինված ուժերի հասցեին իր քննադատությամբ։ Համարվում է ԱՄՆ-ի կողմից Վիետնամական պատերազմի ժամանակաշրջանի ամենահեղինակավոր զինծառայողներից մեկը։

Կենսագրություն
--------------

### Զինվորական ծառայություն

Դեյվիդ Հեկվորտը ծնվել է Կալիֆոռնիա նահանգի Սանտա Մոնիկա քաղաքում, Վետերանների օրը։ Նրա մանկությունը դժվար է անցել. ծնողները մահացել են, երբ նա դեռ մեկ տարեկան չէր, երեխային դաստիարակել է տատիկը։ 14 տարեկանում նա փախել է տնից և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի վերջում դարձել առևտրային նավատորմի նավաստի։ 15 տարեկանում Հեկվորտը միացել է ԱՄՆ-ի բանակին՝ ստելով իր տարիքի մասին։ Նա զինվորական ծառայության իր առաջին փորձը ստացել է բրիտանական հրամանատարության ներքո գտնվող Տրիեստի օկուպացիոն զորքերի կազմում։

Կորեական պատերազմի սկսվելուց հետո սերժանտ Հեկվորտը կամավոր հայտնվել է ռազմաճակատում։ Նա երկու ժամկետ է ծառայել 25-րդ և 40-րդ հետևակային դիվիզիաների հետախուզական և հետևակային ստորաբաժանումներում, մի շարք պարգևներ է ստացել խիզախության համար, ստացել է սպայի կոչում և պատերազմի ավարտին դարձել այդ պահին ամերիկյան բանակի ամենաերիտասարդ կապիտանը։ Կորեայից հետո նա զորացրվել է, բայց արագ հոգնել է քաղաքացիական կյանքից և 1956 թվականին վերադարձել զինվորական ծառայության։ Գտնվել է Գերմանիայում 1961 թվականի Բեռլինի ճգնաժամի ժամանակ։

Անմիջապես այն բանից հետո, երբ նախագահ Քենեդին հայտարարել է Հարավային Վիետնամ ռազմական խորհրդականներ ուղարկելու մասին, Հեկվորտը խնդրել է կամավոր աշխատել այնտեղ։ Սակայն նա մերժվել է այն պատճառով, որ նա «չափազանց շատ» մարտական փորձ ունի (այն ժամանակ ենթադրվում էր, որ խորհրդականները չեն մասնակցի մարտական գործողություններին)։ Ավելի ուշ, Վիետնամական պատերազմին ամերիկյան լայնածավալ միջամտությունից հետո, Հեկվորտը, այնուամենայնիվ, հայտնվել է Վիետնամում։ Սկզբում՝ 1965-1966 թվականներին, նա ծառայել է 101-րդ օդադեսանտային դիվիզիայում և մասնակցել Թումորոնգում (1966 թվականի հունիս) տեղի ունեցած խոշոր ճակատամարտին։ Ծառայության առաջին ժամկետից հետո Պենտագոնում շտաբային աշխատանք է կատարվել, այնուհետև նա հայտնի ռազմական պատմաբան գեներալ «Սլեմ» Մարշալի հետ վերադարձել է Վիետնամ՝ ուսումնասիրելով ամերիկյան զորքերի և հակառակորդի գործողությունների մարտավարությունը։ Նրանք միասին գրել են «Վիետնամերեն դասագիրք» (*the Vietnam Primer*) գիրքը, սակայն Մարշալի հետ աշխատելիս Հեկվորտը հասցրել է ազատվել այդ բավական երկիմաստ պատմաբանի վերաբերյալ պատրանքներից։ Այնուհետև Հեկվորտը հրամանատարել է 9-րդ հետևակային դիվիզիայի գումարտակը Մեկոնգի դելտայում՝ տասը շաբաթվա ընթացքում թույլ ստորաբաժանումը վերածելով արդյունավետ մարտական միավորի, որը պատրաստված է Մաո Ցզե Դունի, Չե Գևարայի և Հարավային Վիետնամի ազգային ազատագրական ճակատի պարտիզանական մարտավարությամբ։ Նա նաև խորհրդական էր Հարավային Օսիայի բանակի զորամասերում։ Ընդհանուր առմամբ, Հեկվորտն այդ պատերազմում ծառայության չորս ժամկետ է անցկացրել, այն դեպքում, երբ հազվադեպ է Վիետնամում մնացել երրորդ ժամկետով։

Վիետնամից վերադառնալուց հետո Հեկվորտը կարգադրություն Է ստացել մեկնել բանակային ռազմական քոլեջ սովորելու, ինչը ճանապարհ էր բացում դեպի գեներալի կոչում։ Բայց նա գեներալ դառնալու ցանկություն չուներ։ Ավելին, 1970-ականների սկզբին Հեկվորտը, բանակում անցկացնելով քառորդ դար, ստանալով հսկայական մարտական փորձ և լինելով ԱՄՆ Զինված ուժերի շարքերում պարգևատրված զինվորներից մեկը, լիովին հիասթափվել է ինչպես Վիետնամի պատերազմից, այնպես էլ բանակային ծառայությունից։ 1971 թվականին նա դեն է նետել իր մարտական պարգևները և հրաժարական տվել ABC հեռուստաալիքին տված սկանդալային հարցազրույցից հետո, որտեղ կտրուկ քննադատել է պատերազմը (մասնավորապես, հայտարարել է, որ այն չի կարող հաղթել, և կանխագուշակեց Սայգոնի անկման տարին՝ տարբեր վարկածներով, ճիշտ կամ մեկ տարվա սխալմամբ)։ Այդ ընթացքում նա բաժանվել է կնոջից։

### Հրաժարականից հետո

Հեռանալով բանակից՝ Հեկվորտը տեղափոխվել է Ավստրալիա և այնտեղ կազմակերպել շահավետ բիզնես, ինչպես նաև աչքի է ընկել ավստրալիական հակամիջուկային շարժման մեջ։ 1980-ականներին վերադարձել է Ամերիկա և դարձել ռազմական տեսաբան։ Բազմիցս հեռուստատեսությամբ և ռադիոյով հանդես է եկել որպես ռազմական փորձագետ։ 1990-ականների կեսերին նրա անվան շուրջ նոր սկանդալ է ծագել։ Հեկվորտը հետաքննություն է անցկացրել ԱՄՆ ռազմածովային ուժերի գործողությունների այն ժամանակվա ղեկավար ծովակալ Ջերեմի Բուրդայի պարգևների վերաբերյալ և հայտարարել Է, որ Բուրդան Վիետնամում ստացած երկու մրցանակների վրա կրել է V տառը (նկատի ունի, որ նրանք ստացել է մարտական խիզախության համար)՝ չունենալով դրա իրավունքը։ Նա պատրաստվում էր Բուրդայից հարցազրույց վերցնել, սակայն չհասցրեց։ Այդ դեպքից հետո CNN-ը և NBC-ն ուսումնասիրել են Հեկվորտի պարգևները և հայտարարել, որ նա անհիմն կերպով յուրացրել է ռեյնջերի մատանին և թռիչքային արժանիքների մեկ խաչ։

Հանդես է եկել Իրաքի պատերազմի վարման մեթոդների քննադատությամբ։ Հայտարարել է, որ պատերազմի օկուպացիոն փուլն անցնում է որպես ամերիկյան ռազմական պատմության մեջ ամենամեծ «SNAFU»։ Մինչև իր մահը զբաղեցրել է իր ազդեցությամբ ստեղծված «Զինվորները հանուն ճշմարտության» կազմակերպության նախագահի պաշտոնը, որի նպատակը էր հանրությանը տեղեկացնել ԱՄՆ Զինված ուժերի վիճակի մասին և պայքարել դրանցում բարեփոխումների համար։

Մահացել է քաղցկեղից 2005 թվականի մայիսին Մեքսիկայի Տիխուանա քաղաքում։ Գոյություն ունեն (չհաստատված) ենթադրություններ, որ նրա հիվանդությունը առաջացել է «Agent Blue»-ի քիմիական նյութի ազդեցության հետևանքով, որը Վիետնամի պատերազմի ժամանակ օգտագործվել էր որպես ապակողմնորոշիչ շատ ավելի հայտնի «Agent Orange»-ի հետ միասին։

Գեներալ Կրեյտոն Աբրամսը, ով ԱՄՆ զորքերի և Վիետնամում դաշնակիցների հրամանատարն էր 1968-1972 թվականներին, Դեյվիդ Հեկվորտին անվանել է «լավագույն գումարտակային հրամանատար, որ երբևէ տեսել եմ»։ 9-րդ հետևակային դիվիզիայում իր հրամանատարության ներքո ծառայող զինվորները անհաջող կերպով փորձում էին համոզել Պենտագոնին Հեկվորտին հանձնել ԱՄՆ բարձրագույն ռազմական պարգևը՝ Պատվո մեդալ (Վիետնամում նրան երեք անգամ էին ներկայացնում)։

Արվեստում
---------

Համարվում է, որ Հեկվորտը ծառայել է որպես «Ապոկալիպսիսը հիմա» ֆիլմում (1979) փոխգնդապետ Քիլգորի կերպարի նախատիպ։

Մրցանակներ
----------

Ծառայության ընթացքում Դեյվիդ Հեկվորտը ստացել է ավելի քան 90 տարբեր պարգևներ, մասնավորապես՝

* «Ակնառու ծառայությունների համար» խաչ (ԱՄՆ բանակի նշանակությամբ երկրորդ մարտական պարգևը կաղնու տերևներով)՝ երկու,
* Արծաթե աստղը (ԱՄՆ բանակի՝ կարևորությամբ երրորդ մարտական պարգևը ինը կաղնու տերևներով)՝ տաս,
* «Պատվո լեգիոն» շքանշան (երեք կաղնու տերևներով)՝ չորս,
* Բրոնզե աստղ՝ ութ,
* Մանուշակագույն սիրտ (մեդալի համար)՝ ութ,
* Թռիչքի վաստակավոր խաչ,
* Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի հաղթանակի մեդալ։

Գրքեր
-----

* About Face: The Odyssey of an American Warrior
* Steel My Soldiers' Hearts
* Hazardous Duty
* Price of Honor
* Brave Men
* The Vietnam Primer

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #118916866 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
2. 1 2 3 4  SNAC — 2010.
3. 1 2 3 4  Find A Grave — 1996.
4. 1 2
5. 1 2
6. 1 2
7. 1 2
8. 1 2
9. ↑
10. ↑
11. ↑  David Hackworth, About Face.
12. 1 2  Joe Holley. David Hackworth Dies; Esteemed Army Colonel Defied Military Brass. Washington Post, 6 мая 2005 г.
13. 1 2 3 4 5  Michael Carlson. Obituary. David Hackworth. The Guardian, 6 мая 2005 г.
14. 1 2  Thomas Smith Jr.David Hackworth: Unforgettable soldier. Seattle Post-Intelligencer, 12 мая 2005 г.
15. 1 2  "Col. David. H. Hackworth, 1930—2005. Legendary U.S. Army Guerrilla Fighter, Champion of the Ordinary Soldier". Արխիվացված է the original 2008 թ․ հոկտեմբերի 19-ին. Retrieved 2008 թ․ հոկտեմբերի 7. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
16. ↑  *Снафу* — слово в американском военном жаргоне, обозначающее бардак (SNAFU — Situation Normal: All Fucked Up; «Ситуация нормальная, всё летит к чёрту»).
17. ↑  "Награды Дэвида Хэкворта". Արխիվացված է the original 2008 թ․ սեպտեմբերի 16-ին. Retrieved 2008 թ․ հոկտեմբերի 7. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Stand for the Troops (անգլ.)
* Сайт Дэвида Хэкворта (անգլ.)
* "David H. Hackworth, Colonel, United States Army" (in անգլերեն). arlingtoncemetery.net. Արխիվացված է the original 2019 թ․ մարտի 25-ին. Retrieved 2019 թ․ մարտի 31. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Find A Grave · WikiTree |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 118916866 · ISNI: 0000000109922341 · LCCN: n85089098 · NTA: 123774128 · NUKAT: n00045445 · SUDOC: 057726280 · VIAF: 79403649 · WorldCat VIAF: 79403649 |

 |

 |