**Սեպտիմիոս Սևերոսի հաղթակամար** (իտալ.՝ Arco di Settimio Severo), կամար Հռոմի ֆորումում։ Տեղակայված է Կուրիա Յուլիայի և Ռոստրայի միջև, Վիա Սակրա փողոցի վրա։ Կառուցվել է 205 թվականին Սեպտիմիուս Սևերոսի և նրա որդիներ Կարակալլայի ու Գետայի Պարթևստանի դեմ տարած հաղթանակների պատվին (195—203)։

Սեպտիմիոս Սևերոսի մահից հետո նրա որդիներ Կարակալլան և Գետան համատեղ կայսրեր էին։ Կարակալլան 212 թվականին կազմակերպում է եղբոր սպանությունը, և բոլոր նրան վերաբերող պատկերները վերացնում է հասարակական կառույցների և հուշարձանների վրայից։ Ըստ այդմ Գետայի պատկերը և նրան նշող մակագրությունները հեռացված են հաղթակամարից։

Նկարագրություն
--------------

Սանտի Լուկա է Մարտինա եկեղեցին և հաղթակամարը
Հաղթակամարի բարձրությունը 20,9 մետր է, լայնությունը՝ 23,3 մ, խորությունը՝ 11,2 մ։ Կառուցված է աղյուսից և տրավերտինից, երեսապատված է մարմարե սալիկներով։ Ատտիկի բարձրությունը 5,6 մետր է, նրանում կան 4 սենյակ, ուր կարելի է բարձրանալ աստիճանով։ Հաղթակամարն ունի երեք անցուղի։ Կենտրոնական անցուղու թռիչքի բարձրությունը 12 մ, իսկ լայնությունը՝ 7 մ։ Կողմնային անցուղիների բարձրությունը 7,8 մ, իսկ լայնությունը՝ 3 մ։ Նրանց առջև Ֆորումի կողմից կա մի քանի աստիճան։ Երեք անցուղիները միմյանց միացած են, և այս ճարտարապետական լուծումը կիրառվում է նոր դարաշրջանի շատ հաղթակամարներում։ Հին ժամանակներում հաղթակամարում էր գտնվում Սեպտիմիոս Սևերոսի, Կարակալլայի և Գետտայի արձաններով մարտակառք։ Հենց այդ տեսքով էլ նրանք պատկերված էին հռոմեական մետաղադրամների վրա։ Մեր օրերում մարտակառքը չի պահպանվել։

Ձևավորում
---------

Կամարի ձևավորման ամենախոշոր տարրերը 4 բարձրաքանդակներն են (չափերը՝ 3,92-4,72 մ), որում պատկերված են տեսարաններ՝ Պարթևստանի հետ մղած պատերազմից։ «Պատմությունը» սկսվում է ձախ ցայտաքանդակից, որտեղ ներկայացված է պատերազմին պատրաստվելու տեսարանը, պարթևների հետ ճակատամարտը, կայսեր ուղերձը լեգեոներներին, ճակատամարտը, որը գլխավորում էր կայսրը։ Աջակողմյան բարձրաքանդակի վրա ներկայացված է Եդեսիայի ճակատամարտը, կայսեր ուղերձը զինվորներին, Օսրոյենեի արքա Աբգար IX-ի անձնատրությունը, հռոմեական ռազմական խորհուրդը։ Կապիտոլիումի կողմից աջում պատկերված է Սելևկիայի պաշարումը և պարթևների փախուստը, ինչպես նաև կայսեր ելույթը գրավված քաղաքում։ Աջ կողմում Տիզբոնի գրոհն է, և կայսեր ելույթը զինվորների առջև, գրավված թշնամական մայրաքաղաքում։

Կենտրոնական անցուղու կամարի աղեղում կան Վիկտորիայի բարձրաքանդակներ։ Կողմնային անցուղիները ձևավորված են գետերի անձնավորումով։ Սյուների հիմքերում կերտված են հռոմեական զինվորների և գերի ընկած պարթևների քանդակներ։



Սեպտիմիոս Սևերոսի հաղթակամարը Հռոմի ֆորումի կենտրոնում
Սեպտիմիոս Սևերոսի հաղթակամարը Հռոմի ֆորումի կենտրոնում

Պատկերասրահ
-----------

* Կենտրոնական կամարի աղեղի ձևավորումըԿենտրոնական կամարի աղեղի ձևավորումը
* Կենտրոնական կամարի բարձրաքանդակներԿենտրոնական կամարի բարձրաքանդակներ
* Հաղթակամարի բարձրաքանդակներՀաղթակամարի բարձրաքանդակներ
* Լատիներեն մակագրություններԼատիներեն մակագրություններ
* Հաղթակամարի սյուներՀաղթակամարի սյուներ

Տես նաև
-------

* Հին հռոմեական ճարտարապետություն

Արտաքին հղումներ
----------------

* Arch of Septimius Severus(անգլ.)
* Arch of Septimius Severus Արխիվացված 2005-12-24 Wayback Machine(անգլ.)
* Arch of Septimius Severus photo gallery and virtual reality movie.
* Arcus Septimii Severi, article in Platner's Topographical Dictionary of Ancient Rome
* Richard Brilliant, The Arch of Septimius Severus In the Roman Forum, 1963.
* Hinterhöller, Monika, "Der Triumphbogen des Septimius Severus und die historischen Reliefs der Partherkrieg", 2008, GRIN Verlag

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Հռոմի ֆորում |
| --- |
|  |
| Պահպանվող կառույցներ | Տաբուլարիում, Հառաչանքների աստիճաններ, Սատուրնի տաճար, Վեսպասիանոսի և Տիտոսի տաճար, Սեպտիմիոս Սևերոսի հաղթակամար, Կուրիա Յուլիա, Ռոստրա (ամբիոն), Էմիլիայի բազիլիկա, Յուլիայի բազիլիկա, Կեսարի տաճար, Ռեգիա, Կաստորի և Պոլիդևքեսի տաճար, Վեստայի տաճար |
|  |
| Կայսերական կոմիցիում (հավաքատեղի) | Կուրիա Յուլիա, Օգոստոսի ամբիոն, Ումբիլիկուս Ուրբիս, Ոսկե անկյունաքար, Սև մարմար, Մաքսենտիոսի բազիլիկա |

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սեպտիմիոս Սևերոսի հաղթակամար» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 7560600-8 |

 |