Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ուչ-դերե (այլ կիրառումներ)

**Ուչ-Դերե** (ռուսերեն՝ Уч-Дере), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Մեծ Սոչիի Լազարևսկի շրջանում։ Գտնվում է շրջկենտրոն հանդիսացող Լազարևսկոյե միկրոշրջանից 51 կմ հարավ-արևելք, իսկ Սոչիի կենտրոնից 14 կմ հյուսիս-արևմուտք, Ուչ-Դերե (նախկինում` Նիջի) գետի ձախ ափին։ Ներկայումս Ուչ-Դերեն բաժանված է երեք վարչական կազմավորումների` Նիժնեե Ուչ-Դերե, Կուլտուրնոյե Ուչ-Դերե և Վերխնեե Ուչ-Դերե։

Պատմական ակնարկ
---------------

1880-ական թվականների սկզբին, Նիջի և Բիտխա գետերի միջև, մեծ իշխաններ Կոնստանտին Կոնստանտինովիչ և Դմիտրի Կոնստանտինովիչ Ռոմանովները, ձեռք էին բերել կալվածք։ Նշված կալվածքի կառավարիչն էր ռուս միջատաբան Ալեքսանդր Ստարկը, ով 1885 թվականին, կալվածքը վարձակալությամբ տրամադրել էր Օսմանյան կայսրությունից գաղթած 48 հայկական ընտանիքների։ Այդ հայկական գյուղը կոչվեց Ուչ-Դերե, որը թուրքերենից թարգմանաբար նշանակում էր «Երեք գետակ»։ Հայերը եկել էին Օսմանյան կայսրությունում գտնվող Ուչ-Փինար («Երեք աղբյուր») գյուղից։ 1896 թվականին Ուչ-Դերե գյուղում արդեն ապրում էր 100 հայկական ընտանիք։

1900 թվականին, Պետական գույքերի և հողագործության նախարար Ալեքսեյ Երմոլովի կողմից, կալվածքը անհատույց տրամադրվեց կայսրուհի Մարիա Ֆեոդորովնայի գերատեսչությանը, քանի որ ռուս բժիշկների և կլիմայագետների կողմից Ուչ-Դերե գյուղը ճանաչվել էր բուժավայր։ Իր հերթին, Մարիա Ֆեոդորովնան այն նվիրեց որբ աղջիկներին։ Կալվածքում կառուցվեց առողջարանային կայան, որը կոչվեց Ռոմանովսկայա։ 1951 թվականին այդ առողջարանն ի պատիվ բժիշկ, ակադեմիկոս Նիկոլայ Սեմաշկոյի, ստացավ նրա անունը։

Որպես բնակավայր, Ուչ-Դերեի հիմնադրման թվական է համարվում 1915 թվականը։ 1901-1902 թվականներին, հայտնի պետական գործիչների, բժիշկների և գիտնականների համար, այնտեղ սկսեցին ամառանոցներ կառուցել։

Գյուղը ներկայումս նույնպես բուժավայր է և զբոսաշրջության կենտրոն։ Հայտնի տեսարժան վայրերից է դենդրարիումը, որտեղ կարելի է տեսնել հազվագյուտ ծառատեսակներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  М.Ю. Круглякова. "Сочи. Черноморская Ривьера России". «Издательство «Вече», 2015
2. ↑  Деревья и кустарники СССР, Том 6. Изд-во Академии Наук СССР. 1962


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Ռուսաստան Մեծ Սոչիի հայաբնակ բնակավայրեր Կրասնոդարի երկրամաս |
| --- |
|  |
| Լազարևսկի շրջանի հայաբնակ բնակավայրեր | Աթարբեկովո • Բարանովկա • Բերանդա • Գոլովինկա • Գոռնոյե Լոո • Դագոմիս • Դետլյաժկա • Զուբովա Շչել • Լազարևսկոյե • Լոո • Կալինովկա • Կատկովա Շչել • Կուբանսկ • Կուլտուրնոյե Ուչ-Դերե • Յակորնայա Շչել • Նիժնայա Բերանդա • Նիժնեարմյանսկայա Խոբզա • Նիժնեե Ուչ-Դերե • Շախե • Շահումյանովկա • Վարդանե • Վերխնայա Բերանդա • Վերխնեարմյանսկայա Խոբզա • Վերխնեարմյանսկոյե Լոո • Վերխնեյակորնայա Շչել • Վիշնյովկա • Վոլկոնկա • Չեմիտոկվաջե • Սերգեյ-Պոլե • Սոլոնիկի • Ուչ-Դերե |
|  |
| Ադլերի շրջանի հայաբնակ բնակավայրեր | Ադլեր • Ախշտիր • Գալիցինո • Գումարիա • Դուբրավնի • Երմոլովկա • Իլարիոնովկա • Լիպնիկի • Խլեբորոբ • Կազաչի Բրոդ • Կալինովոյե Օզերո • Կամենկա • Կաշտանի • Կրասնայա Վոլյա • Մոլդովկա • Նիժնայա Շիլովկա • Չերեշնյա • Վարդանե-Վերինո • Վեսյոլոյե • Վերխնեիմերեթինսկայա Բուխտա • Վերխնեվեսյոլոյե • Վիսոկոյե • Օրյոլ-Իզումրուդ |
|  |
| Խոստայի շրջանի հայաբնակ բնակավայրեր | Աբազինկա • Բարանովկա • Բոգուշյովկա • Խոստա • Կրաևսկո-Արմյանսկոյե • Մացեստա • Միս Վիդնի • Պրոգրես (Դը-Սիմոն) • Ռազդոլնոյե • Սեմյոնովկա |
|  |
| Կենտրոնական շրջանի հայաբնակ բնակավայրեր | Մամայկա |

 |