**Մադլեն Բրես** (ֆր.՝ Madeleine Brès, ծննդյամբ՝ Ժեբլեն (Gebelin); նոյեմբերի 25, 1842(1842-11-25), Բույարգ - նոյեմբերի 30, 1921(1921-11-30), Մոնրուժ), ֆրանսիացի բժիշկ, առաջին ֆրանսուհին է, որը ստացել է բժշկական գիտությունների դոկտորի կոչում։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է վարպետ-սայլապան Ժեբլենի ընտանիքում։ Հոր ազդեցությամբ, որը հրավիրվել էր աշխատանքի Նիմ քաղաքի հիվանդանոցում, 8 տարեկան հասակում աղջիկն ունեցել է հակում բժշկության հանդեպ։ Բուժակությամբ զբաղվող մի միանձնուհի Մադլենին համակրանքով է վերաբերվել և տվել է նրան այնպիսի պարզ հանձնարարություններ, ինչպիսիք էին պատրաստել բուսական թուրմեր և լոսյոններ։

Այդ ժամանակների սովորության համաձայն՝ Մադլենին ամուսնացրել են շատ վաղ տարիքում՝ տասնհինգ տարեկան հասակում. նա ստացել է Բրես ազգանունը։

1866 թվականին մադամ Բրեսը դիմել է Փարիզի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետի դեկան Չարլզ Ադոլֆ Վյուրցին խնդրանքով՝ թույլ տալ սովորել այդ ֆակուլտետում։ Նա համաձայնել է այն պայմանով, որ Բրեսը կստանա բակալավրի աստիճան, ինչը նրան հաջողվել է երեք տարի անց։ Դիպլոմ ստանալու համար պահանջվել է ամուսնու համաձայնությունը, քանի որ այդ ժամանակվա Ֆրանսիայի օրենքներով ամուսնացած կանանց իրավունքները սահմանափակ էին։

Նրա ընդունելությունը բժշկական ֆակուլտետում բացառիկ իրադարձություն էր, դրա իրականացման համար նրան անհրաժեշտ է եղել կայսրուհի Եվգենյայի և ժողովրդական լուսավորության նախարար Վիկտոր Դյուրյուի աջակցությունը։

Ֆրանս-պրուսական պատերազմի (1870-1871) ժամանակ, լինելով այրի և երեք երեխաների մայր, Մադլեն Բրեսը աշխատել է Սալպետրիերի հիվանդանոցում՝ որպես ինտերնատուրայի ուսանող։ 1875 թվականի հունիսի 3-ին, 33 տարեկան հասակում, գերազանց գնահատականներով ստացել է բժշկական գիտությունների դոկտորի դիպլոմը՝ պաշտպանելով Շ.Ա.Վյուրցի ղեկավարությամբ կրծքով կերակրման վերաբերյալ իր գիտական աշխատությունը։ Ատենախոսությունը հաստատել է մայր-երեխա փոխհարաբերությունների, ինչպես նաև կրտսեր հասակի երեխաների հիգիենայի ոլորտում նրա մասնագիտանալու ձգտումը։ Մադլեն Բրեսը առաջին կինը չէր, որը բժշկական աստիճան է ունեցել Ֆրանսիայում, նրանից հինգ տարի առաջ էր անգլիացի Էլիզաբեթ Գարեթ Անդերսոնը (1870), սակայն նա է դարձել առաջին դիպլոմ ստացած ֆրանսուհի բժիշկը։

Իր կարիերայի ընթացքում Մադլեն Բրեսը զբաղեցրել է հիգիենայի պրոֆեսորի պաշտոնը և դասավանդել է հատկապես Փարիզի մանկապարտեզների վարիչներին։ Նա ղեկավարել է «Կնոջ և երեխայի հիգիենան» ամսագիրը և հեղինակ է երեխաների խնամքի վերաբերյալ մի շարք գրքերի։ Ներքին գործերի նախարարի հանձնարարությամբ նա մեկնել է Շվեյցարիա՝ մսուր-մանկապարտեզների կազմակերպումն ու գործունեությունն ուսումնասիրելու համար։ 1893 թվականի մայիսի 28-ին Բատինյոլ թաղամասի Նոլե փողոցում Թեոֆիլ Ռուսելը բացել է Փարիզի առաջին մսուր-մանկապարտեզը։

Մադլեն Բրեսը մահացել է 79 տարեկան հասակում աղքատության մեջ։

Աշխատանքներ և հրապարակումներ
----------------------------

* *De la mamelle et de l’allaitement*. imp. E. Martinet, 1875. Texte intégral
* *L’Allaitement artificiel et le biberon*, G. Masson (Paris), in-8°, 77 p. et pl. 1877.

Հիշողություն
------------

Մադլեն Բրեսի անունն են կրում մի քանի դպրոցներ և մսուր-մանկապարտեզներ Մոնպելիեում, աշխարհագրական օբյեկտներ Պերպինյանում և Պլեզիրում, Արժանտյոյում գտնվող հիվանդանոցային կենտրոնի տաղավարը (Վալ դը Ուազ բաժանմունքում), որը բացվել է 2013 թվականին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  GeneaStar
2. 1 2  մահվան վկայական
3. 1 2  Base biographique (ֆր.)
4. ↑  Соответствует сегодняшнему аттестату о среднем образовании

Աղբյուրներ
----------

* Portraits de médecins : Madeleine Brès
* Madeleine Brès(չաշխատող հղում)
* "Mme Brès (née Madeleine Gebelin) "in: *Dictionnaire national des contemporains : contenant les notices des membres de l’Institut de France, du gouvernement et du parlement français, de l’Académie de médecine*,Tome 4, sous la dir. de C.-E. Curinier, Office général d'éd. de librairie et d’impr. (Paris), 1899—1919
* Un très beau portrait de Madeleine Brès dans le livre *Femmes d’exception en Languedoc-Roussillon* de Hubert Delobette, Le Papillon Rouge Éditeur, 2010. 978-2-917875-13-1
* Jean-Louis Debré. *Les oubliés de la République*, Fayard (Paris) 2008, 320 pages, Extrait en ligne
* Briquez, Cécile Lambert. *Féminisation de la médecine de 1875 à 1945* Diss. 2012.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Madeleine BRÈS née GEBELIN
* Madeleine Brès

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 10521235w · ISNI: 0000000004476955 · LCCN: n2017184567 · SUDOC: 071606882 · VIAF: 2459710 · WorldCat VIAF: 2459710 |

 |