**Գորդիանոս II** (Լատիներեն՝ *Marcus Antonius Gordianus Sempronianus Romanus Africanus Augustus*, 192 թ. - ապրիլ 12 238 թ.), Հռոմի 29-րդ կայսրն էր, որը կառավարել է մեկ ամսով իր հոր՝ Հորդիանոս I-ի հետ միասին 238 թվականին, որը նաև հայտնի է որպես 6 կայսրերի ամիս։ Փորձելով ապստամբել և գահընկեց անել Մակսիմինոս Թրակիացուն, նա մահացել է Կարթագենի մոտակայքում՝ ճակատամարտի ժամանակ։

Վաղ Կյանքը
----------

Ծնվել է 192 թ. Գորդիանոս երկրորդը ճանաչված էր որպես Գորդիանոս I-ի միակ որդին։ Նա ընտանեկան կապեր ուներ հայտնի սենատորների հետ։ Իր անունի առաջին մասը ՝ Մարկուս Անտոնիոս ՝ առաջարկում է, որ իր նախնիները իրենց քաղաքացիությունը ստացել են Մարկ Անտոնիի կամ իր դստրերից մեկի կողմից։ Անունի Գորդիանոս մասը առաջարկում է, որ իր ընտանիքը ծագումով Անատոլիայից է, հատկապես Գալաթիայից և Կապադովկիայից։

Ըստ Պատմություն Օգոստայի, որը շատ կասկածելի տեղեկություն է պարունակում, Գորդիանոս II-ի մայրը Ֆաբիա Օրեստիլլան էր, ով ծնվել էր 165 թ․, և նույն գրքում նշված է, որ Ֆաբիայի նախահայրերն են եղել հռոմեական կայսրեր Անտոնինոս Պիոսը և Մարկուս Օրելիուսը ՝ նրա հոր ՝ Ֆուլվոս Անտոնինոսի կողմից։ Ժամանակակից պատմագետներ հերքել են այս անունը և համաձայնվել են, որ Ֆաբիայի մասին տեղեկությունը սխալ է։ Հիմքեր կան, որ Գորդիանոսի մայրը եղել է հույն խորհրդատու և ուսուցիչ Հերոդես Ատիկոսի թոռը։ Ատիկոսի քույրը Անտոնիա Գորդիանան էր ՝ կայսր Գորդիանոս III-ի մայրը։

Չնայած նրան, որ Գորդիանոսների հիշատակները Սենատի կողմից պահպանված կլինեին, միակ հիշատակները Գորդիանոսի վաղ գործունեության մասին, որոնք պահպանվել են, գտնվեւմ են Պատմություն Օգոստայում, և չեն կարող օգտագործվել որպես հիմնավորված բնութագրեր իր կյանքի մասին այն ժամանակներում, երբ դեռ պաշտոնը չէին բարձրացրել 238 թ.։ Ըստ վերոնշյալ աղբյուրի, Գորդիանոսը Ելագաբալոս կայսրի ժամանակ աշխատել էր որպես քաղաքական գործիչ, իսկ Ալեքսանդր Սեվերոս կայսեր կառավարման ժամանակ ՝ որպես խորհրդատու և մագիստրատոս։ 237 թ. Գորդիանոսը գնաց Հռոմի Աֆրիկյան մարզ ՝ որպես գեներալ իր հոր հրամանով, ով վարչապետի գործունեությունն էր կատարում։

Մաքսիմինոսի դեմ Ապստամբություն
------------------------------

235 թ. Գերմանիայում ՝ Մոգունտիայում (այժմ Մայնց), մի շարք ավազակային խմբեր սպանեցին կայսր Ալեքսանդրուս Սևերուսին և իր մայր Յուլիա Մամեային։ Ապստամբության առաջնորդը՝ Մաքսիմինոս Թրակիացին, դարձավ կայսր։ 238 թ. Գորդիանի հայրը ստիպված էր մասնակցել Մաքսիմինոսի դեմ լայնածավալ ապստամբությանը։ Դրանից հետո նա այդ տարվա մարտի 22-ից կրեց Օգոստոս կոչումը։ Ի շնորհիվ Գորդիան Առաջինի, Գորդիան Երկրորդը նույնպես նստեց գերագույն գահին և նույնպես կրեց Օգոստոս կոչումը։ Ինչպես իր հայրը նա նույնպես պարգևատրվեց Աֆրիկանուս մականունով։

Հարևան նահանգից՝ Նումիդիայից սկսվեց հակամարտություն։ Կապելիանուսը ՝ Նումիդիայի կառավարիչը, Մաքսիմինոս Թրակաիացու հավատարիմ աջակիցն էր և ցանկանում էր իր վրեժը լուծել։ Նա ներխուժեց նահանգ Աֆրիկա՝ մասնավորապես III Օգոստոս լեգիոնը։ Գորդիան II-ը, կանգնելով պատերազմին չպատրաստված բանակի գլուխը, պարտվեց և սպանվեց։ Լսելով այս նորությունը՝ իր հայրը ինքնասպանություն գործեց։ Գորդիան II-ին հաջորդեց իր եղբորորդին՝ Գորդիան III-ը, ով ճանաչվեց ամբողջ հռոմեական կայսրության տիրակալ։

 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Հռոմի կայսրեր |
| --- |
|  |
| Պրինցիպատմ․թ․ա․ 27 – 235 | 

Օկտավիանոս Օգոստոս **·** Տիբերիոս **·** Կալիգուլա **·** Կլավդիոս **·** Ներոն **·** Գալբա **·** Օտոն **·** Վիտելլիոս **·** Վեսպասիանոս **·** Տիտոս **·** Դոմիցիանոս **·** Ներվա **·** Տրայանոս **·** Հադրիանոս **·** Անտոնինոս Պիոս **·** Մարկոս Ավրելիոս և Լուցիոս Վերոս **·** Կոմմոդոս **·** Պերտինաքս **·** Դիդիուս Հուլիանուս **·** Սեպտիմիոս Սևերոս **·** Կարակալլա **·** Գետա **·** Մարկինոս և Դիադումենիանոս **·**  Գելիոս Մաքսիմուս **·** Վերոս **·** Սելևկոս  **·** Էլագաբալուս  **·** Ալեքսանդր Սևերոս
 |  |
|  |
| Ճգնաժամ235–284 | 

Մաքսիմինոս Թրակիացի **·** Գորդիանոս I և Գորդիանոս II **·** Պուպենիոս և Բալբինոս **·** Գորդիանոս III **·**  Սաբինիանոս  **·** Փիլիպոս I Արաբ **·** Դեցիոս և Հերենիոս Էստրուկոս **·** Հոստիլիանոս **·** Տրեբոնիան Գալ և Վոլուզիան **·** Էմիլիանուս **·** Վալերիանոս **·** Գալիեն և Սալոնինուս **·**  Սաբինիանոս  **·** Կլավդիոս II **·** Քվինտիլոս **·** Ավրելիանոս **·** Տացիտոս **·** Ֆլորիանոս **·** Պրոբոս **·** Կարոս **·** Կարինոս և Նումերիանոս
 |
|  |
| Դոմինատ284–395 | 

Դիոկղետիանոս **·** Մաքսիմիան **·** Կոնստանդիոս I Քլոր **·** Գալերիոս **·** Ֆլավիոս Սևերոս **·** Մաքսենցիոս **·** 
Մաքսիմինոս **·** Լիցինիոսը Վալերիոսի և Մարտինիանոսի հետ **·** Կոստանդիանոս Ա **·** Կոստանդիոս II **·** Կոստանդ **·** Կոստանդիանոս II և Վետրանիոն **·** Հուլիանոս Ուրացող **·** Հովիանոս **·** Վալենտինիանոս I **·** Վաղես **·** Գրացիանոս **·** 
Վալենտենիանոս II **·** Թեոդոսիոս Ա
 |
|  |
| Արևմտյան կայսրություն395–480 | 

Հոնորիոս **·**  Մարկոս  **·**  Գրացիանոս  **·** Կոնստանտին III **·** Հովհաննես **·** Վաղենտիանոս III **·** Պետրոնիոս Մաքսիմոս **·** Ավիտոս **·** Մայորիանոս **·** Լիբիոս Սեվերոս **·** Պրոկոպիոս Անտեմիոս **·** Օլիբրիոս **·** Գլիկերիոս **·** Հուլիոս Նեպոտ **·** Հռոմուլոս Ավգուստուլուս
 |

 |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (օնլայն) · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Մեծ ռուսական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 119166305 · ISNI: 0000 0000 7994 395X · LCCN: nb2010015085 · VIAF: 47565555 · ULAN: 500355713 · WorldCat VIAF: 47565555 |

 |