recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Լևոն Զարմայրի Մսերյան** (ապրիլի 21 (մայիսի 3), 1867, Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն - մայիսի 3, 1933(1933-05-03), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), հայ լեզվաբան, հնագետ, պատմաբան։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1901 թ.), պրոֆեսոր (1905 թ.)։

Զարմայր Մսերյանի որդին։

Կենսագրություն
--------------

Եղել է Մոսկվայի հնագիտական ընկերության անդամ։ Ավարտել է Լազարյան ճեմարանը, ապա՝ Մոսկվայի համալսարանի պատմաբանասիրական ֆակուլտետը (1890 թ.)։ Մինչև 1893 թ. համեմատական լեզվաբանություն և իրանական լեզուներ է դասավանդել Լազարյան ճեմարանում, 1893-1905 թվականներին և 1915 թվականից հետո՝ հին պարսկական, և հին հունական Մոսկվայի համալսարանում։ 1905-1915 թվականներին եղել է Վարշավայի համալսարանի համեմատական քերականության ամբիոնի վարիչը, վարել լեզվաբանության և Հին Արևելքի պատմության դասընթացները։ Մսերյսնը հայագիտական և բարբառագիտական զեկուցումներով հանդես է եկել Փարիզի (1897 թ.), Հռոմի (1898 թ.), Համբուրգի, Աթենքի և արևելագիտական այլ կոնգրեսներում։ Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո ակտիվորեն մասնակցել է խորհրդային գիտական-հասարակական կյանքին։ Եղել է Մոսկվայի Ա․ Ս․ Պուշկինի անվան գեղեցիկ արվեստների թանգարանի հիմնադիրներից (գիտական քարտուղար)։

Զբաղվել է հայերենի այբուբենի, Մովսես Խորենացու, Վանի արձանագրությունների և հայերենում դրանց բառային ու ածանցային տարրերի, հնդեվրոպական լեզուների համեմատական հնչյունաբանության, բայական թեքման, եգիպտա-արամեական պապիրուսների և հին պարսկերենի, գոթերենի համեմատական քերականության հարցերով։ «Հայ բարբառագիտության ուսումնասիրություններ» աշխատության մեջ Մսերյանը քննության հիմքում դրել է բարբառների համեմատական հնչյունաբանությունը, այս տեսանկյունով էլ ուսումնասիրել է Մշո բարբառի հնչյունները, ձևաբանությունը, բառագիտությունն ու շարահյուսությունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16  Հայկական սովետական հանրագիտարան, հատոր 8 (հայ.) — հատոր 8. — էջ 61.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| ՀԳՀԳ: 18294 · GND: 117146188 · ISNI: 0000000061949480, 0000000120208309 · NUKAT: n2007141802 · SUDOC: 066917751 · VIAF: 10615530, 89265273 · WorldCat VIAF: 10615530, 89265273 |

 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 61)։*  |
**Սերգեյ Անդրեյի (Մամբրեի) Օգանով** (փետրվարի 23, 1921(1921-02-23), Թիֆլիս, Վրաստանի Դեմոկրատական Հանրապետություն - նոյեմբերի 18, 1941(1941-11-18), Դոնի Ռոստով, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), Խորհրդային միության հերոս (1943 թվական,փետրվար 22 ետմահու), լեյտենանտ։

Կենսագրություն
--------------

Ավարտել է Թբիլիսիի հրետանային բարձրագույն հրամանատարական ուսումնարանը (1941)։ 1941 թվականի հուլիսին 317-րդ հրաձգային դիվիզիայի 606-րդ գնդի կազմում, որպես հրետանային մարտկոցի հրամանատար, մեկնել է ռազմաճակատ, մասնակցել Ուկրաինայի պաշտպանությանը։ 1941 թվականի նոյեմբերին Օգանովի 16 մարտիկներից բաղկացած մարտկոցը Դոնի Ռոստովի մատույցներում՝ Մեծ Սալա գյուղի մոտ ոչնչացրել է գերմանական 30 տանկ։ Այդ մարտում զոհվել են մարտկոցի բոլոր հրետանավորները։ Ցուցաբերած խիզախության և արիության համար Օգանովը արժանացել է հերոսի կոչման։ Հետագայում զոհվածների աճյունները տեղափոխվել են Մեծ Սալա, որտեղ նրանց շիրիմի վրա գյուղի աշխատավորների միջոցներով կառուցվել է հուշարձան։

Հիշատակ
-------

ԽՍՀՄ պաշտպանության մինիստրի 1966 թվականի ապրիլի 12-ի հրամանով Խորհրդային միության հերոս Օգանովի անունը հավերժ գրանցվել է Թբիլիսիի Բաքվի 26 կոմիսարների անվան հրետանային բարձրագույն հրամանատարական ուսումնարանի ցուցակում։

Երևանի քաղսովետի 1982 թվականի փետրվարի 3-ի N 3/16 որոշմամբ Խորհրդային Հայաստանի մայրաքաղաքի նորակառույց Շահումյանի շրջանում (հետագայում՝ Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջան) Սերգեյ Օգանովի անունով են կոչվել հարավարևմտյան թաղամասի (այժմ՝ Զորավար Անդրանիկի թաղամաս) 15Ա և 16 նախագծային անվամբ փողոցները՝ որպես մեկ փողոց (Օգանովի, և ոչ՝ Օհանովի, փողոց)՝ սկսած գուսան Շերամի փողոցից մինչև անասնապահական ֆերմաներ։ Հետագայում փողոցի շուրջ ձևավորվել են Ա1, Ա2 և Ա3 թաղամասերը։

Աղբյուրներ
----------

* Указ Президиума Верховного Совета СССР «О присвоении звания Героя Советского Союза начальствующему и рядовому составу Красной Армии» от 22 февраля 1943 года // Ведомости Верховного Совета Союза Советских Социалистических Республик : газета. — 1943. — 23 февраля (№ 9 (215)). — С. 1

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Երկրի հերոսներ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 90144648473153480847 · WorldCat VIAF: 90144648473153480847 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 12, էջ 537)։*  |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Մարության ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Կորյուն Ավետիսի Մարության** (1918 - 1988), հայ մանկավարժ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Կորյուն Մարությանը ծնվել է 1918 թվականին Կարսի մարզի Տիկոռ գյուղում։ Ավարտել է գյուղի տարրական դպրոցը և ուսումը շարունակելու համար տեղափոխվել Երևան։ 1938 թվականին Երևանում ավարտել է միջնակարգ դպրոցը, մասնակցել է լուսավորության նախարարության կազմակերպած ուսուցչական դասընթացներին, ապա ընդունվել է Հայկական պետական մանկավարժական ինստիտուտի լեզվագրական ֆակուլտետի հեռակա բաժինը և Սիսիանի շրջանում զբաղվել ուսուցչական աշխատանքով։ Որպես ուսմասվար Մարությանն աշխատել է Շաքիի ինտերնացիոնալ 7-ամյա և Դարբասի միջնակարգ դպրոցներում, դասավանդել մայրենի լեզու և գրականություն։

1942 թվականին Մարությանը զորակոչվել է կարմիր բանակ, Կովկասյան 106-րդ պահեստային հրաձգային գնդում ավարտել է կրտսեր հրամանատարական դասընթացները և որպես գնդացրորդ, ավագ սերժանտի կոչումով մեկնել է ռազմաճակատ։ Մասնակցել է Ղրիմի և Կովկասի պաշտպանական մարտերին, 147-րդ հրաձգային դիվիզիայում՝ որպես գնդացրային վաշտի ավագ, մասնակցել է Ուկրաինայի և Լեհաստանի ազատագրման մարտերին։ Վիսլայի գետանցման ժամանակ վիրավորվել է և փոխադրվել հոսպիտալ, բուժվելուց հետո վերադարձել է Կանտեմիրյան տանկային կորպուսի շարք, մասնակցել է Լեհաստանի և Չեխոսլովակիայի ազատագրմանը։ 1945 թվականի հունվարին երկրորդ անգամ է վիրավորվել, ապաքինվելուց հետո նորից վերադարձել է ռազմաճակատ։ Հաղթանակը դիմավորել է Դրեզդենում։

Մարությանը պարգևատրվել է «Խիզախության համար», «Կրակովի ազատագրման համար», Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար և այլ մեդալներով, ինչպես նաև Գերագույն գլխավոր հրամանատարի շնորհակալագրերով։

1945 թվականի նոյեմբերին Մարությանը զորացրվել է և շարունակել իր մանկավարժական աշխատանքը։ Որպես ուսումնական մասի վարիչ աշխատել է Երևանի № 94, 126 դպրոցներում, դասավանդել է մայրենի լեզու և գրականություն։ 1947 թվականին ավարտել է մանկավարժական ինստիտուտի լեզվագրական ֆակուլտետի հեռակա բաժինը։ Մանկավարժական աշխատանքին զուգընթաց ստեղծագործել է։ Մարությանի բազմաթիվ պատմվածքները և հոդվածները տպագրվել են հանրապետական մամուլում։

Պարգևներ
--------

* «Խիզախության համար» մեդալ
* Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար մեդալ
* «Կրակովի ազատագրման համար» մեդալ

Մահ
---

Կորյուն Մարությանը մահացել է 1988 թվականին։ Թաղված է Երևանի Նուբարաշենի գերեզմանատանը։ Տապանաքարի վրա փորագված է.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Հավերժը մահվան օրենքն է անգութ,
Մեր կյանքը` երազ, մեր ծնունդը սուր։ |  |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Հայաստանի ուսուցիչները Մեծ հայրենականում։ 3 գիրք։ Հարությունյան, Աշոտ Հովսեփի, Մելքումյան, Հայկազ Ստեփանի, Սուքիասյան, Աղվան Ղազարի։ Երևան, «Լույս», 1987:
2. ↑  «The memorial of Marutyan Koryun (Կորյուն Մարության Ավետիսի) buried at Yerevan's Nubarashen cemetery». *hush.am* (անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 7-ին.
**Աշոտ Ջումշուդի Կասպարով** (դեկտեմբերի 29, 1909(1909-12-29), Քյուրաթաղ, Ջաբրայիլի գավառ, Ելիզավետպոլի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - 1993, Հադրութ, Հադրութի շրջան, Արցախ), Խորհրդային Միության հերոս (դեկտեմբերի 29, 1909(1909-12-29), Քյուրաթաղ, Ջաբրայիլի գավառ, Ելիզավետպոլի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - 1993, Հադրութ, Հադրութի շրջան, Արցախ), ավիացիայի մայոր, ԽՄԿԿ անդամ (1932)։

Ավարտել է Բաքվի Օրջոնիկիձեի անվան ռազմա-հետևակային դպրոցը (1934), Օրենբուրգի օդաչուական դպրոցը (1935)։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ եղել է ինքնաթիռի, ջոկատի, ապա էսկադրիլիայի շտուրման։ Աչքի է ընկել հատկապես Ուկրաինայի և Բելառուսիայի պարտիզանական ջոկատները զինամթերքով և պարենով մատակարարելու գործում, ինչպես նաև Կուրսկում, Օրյոլում, Սմոլենսկում, Լվովի երկաթուղային հանգույցում, Դնեպրի վրա, Տիլգիտում, Քյոնիգսբերգում (Կալինինգրադ) մղված մարտերի ժամանակ։ Կատարել է 300-ից ավելի մարտական թռիչք (Բեռլինի վրա՝ 16)։

Պարգևատրվել է Լենինի, Կարմիր աստղի, Կարմիր դրոշի 2 և «Հայրենական պատերազմի» I աստիճանի շքանշաններով։ Պատերազմի ավարտից հետո զորացրվել է, աշխատել հայրենի գյուղում, ապա՝ Բաքվում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1974.

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 276)։*  |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Երկրի հերոսներ |

 |
**Զավեն Արսենի Մարուքյան** (1919 - 2006), հայ մանկավարժ։ ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցիչ (1961): ԽՄԿԿ անդամ (1944): Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Զավեն Մարուքյանը ծնվել է 1919 թվականին, Հին Բայազետում։ Ավարտել է Երևանի մանկավարժական տեխնիկումը, աշխատել Թալինի շրջանի Սորիկ գյուղի տարրական դպրոցում։

1939 թվականի հոկտեմբերին զորակոչվել է բանակ։ 1941 թվականին ծառայել է Ուկրաինայի Ժիտոմիր քաղաքի 1746-րդ զորամասում, եղել տանկի հրամանատար։ Մասնակցել է Ժիտոմիր, Նովգորոդ-Վոլինսկու ուղղությամբ թշնամու դեմ մղված մարտերին, իր տանկով շարքից հանել է թշնամու տանկերը, մեծ թվով զինվորների, որի համար պարգևատրվել է «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալով։ Այդ մարտում վիրավորվել է և տեղափոխվել Խարկով, ապա՝ Լազարևսկայա կայարանի հիվանդանոց, այնուհետև տեղափոխվել է Երևանի զինվորական հիվանդանոց, որտեղից էլ զորացրվել է։

1948 թվականին Մարուքյանն ավարտել է Երևանի մանկավարժական ինստիտուտի հայոց լեզվի և գրականության ֆակուլտետը։ 1942-1952 թվականներին եղել է Կոտայքի շրջանի Հացավանի, Գետամիջի, մանկական գաղութի դպրոցների տնօրեն։ 1952-1962 թվականներին եղել է Կոտայքի շրջանային խորհրդի գործկոմի ժողկրթբաժնի վարիչ և № 84 դպրոցի հայոց լեզվի ուսուցիչ։ 1962-1968 թվականներին եղել է Երևանի № 73 միջնակարգ դպրոցի տնօրեն, ղեկավարել է նաև Երևանի № 2 և № 6 հատուկ գիշերօթիկ դպրոցները։ 1961 թվականին արժանացել է հանրապետության վաստակավոր ուսուցչի պատվավոր կոչման։ Պարգևատրվել է «Պատվո նշան» շքանշանով և մեդալներով։ 1944 թվականին ընդունվել է ԽՄԿԿ շարքերը։

Զավեն Մարուքյանը մահացել է 2006 թվականին։ Թաղված է Երևանի Քանաքեռի գերեզմանատանը։

Պարգևներ
--------

* ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցիչ (1961)
* «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալ
* «Պատվո նշան» շքանշան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Հայաստանի ուսուցիչները Մեծ հայրենականում։ 3 գիրք։ Հարությունյան, Աշոտ Հովսեփի, Մելքումյան, Հայկազ Ստեփանի, Սուքիասյան, Աղվան Ղազարի։ Երևան, «Լույս», 1987:
2. ↑  «The memorial of Maruqyan Zaven (Զավեն Մարուքյան Արսենի) buried at Yerevan's Kanaker cemetery». *hush.am* (անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 7-ին.
**Դոմինիկ Աբել** (ֆր.՝ Dominique Abel, 1957, Thuin, Բելգիա), բելգիացի դերասան, ռեժիսոր, սցենարիստ և պրոդյուսեր։

Ստեղծագործական զուգերգով աշխատում է կնոջ` Ֆիոնա Գորդոնի հետ։

Կենսագրություն
--------------

Դոմինիկ Աբելը ծնվել է 1957 թվականին, Բելգիայի Տյուեն քաղաքում։ Ավագ դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Լյովեն-լա-Նևի համալսարանի տնտեսագիտական ֆակուլտետ։ Չորս տարի անց ավարտելուց հետո Դոմինիկը հասկացել է, որ չի ցանկանում աշխատել այդ մասնագիտությամբ։ Հետագայում ընդունվել է Ժակ Լեկոկի թատերական դպրոց։

1980-ական թվականների սկզբին Դոմինիկ Աբելը հանդիպել է Ֆիոնա Գորդոնին, որի հետ հիմնել է «Courage My Love» ընկերությունը։ 1987 թվականին Դոնիմիկն ու Ֆիոնան ամուսնացել են և շարունակել իրենց համատեղ ստեղծագործական կարիերան։ Նրանք իրենց համերգներով հանդես են եկել շատ երկրներում և բոլոր սցենարներն ինքնուրույն են գրել։

2000-ական թվականների սկզբին Դոմինիկ Աբելը սկսել է նկարահանվել ֆիլմերում։ Սկզբում նա խաղում էր փոքր դերեր տարբեր կարճամետրաժ ֆիլմերում։ Ավելի ուշ Ֆիոնայի և ռեժիսոր Բրունո Ռոմիի հետ միասին Դոմինիկը թողարկել է իր առաջին գեղարվեստական «Այսբերգը» ֆիլմը, որի համար սցենար էր գրել և նկարահանվել։ Հետագայում Ռոմիի հետ համագործակցությունը շարունակվել է, և եռյակը նկարահանել է «Ռումբա» և «Հեքիաթ» ֆիլմերը` դրանց համար ստանալով փառատոնային կինոնկարների մի շարք մրցանակներ։

2016 թվականին Աբել-Գորդոն դուետը թողարկել է իր հերթական ֆիլմը` «Հրաշքներ Փարիզում» վերնագրով, որում, բացի իրենցից, խաղացել են նաև ֆրանսիացի դերասաններ Էմանուել Ռիվան և Պիեռ Ռիշարը։ Ֆիլմի սյուժեն պատմում է մի կնոջ մասին, որը եկել էր Փարիզ, որտեղ նա հանդիպել է իր կյանքի սիրուն։ Ֆիլմը հայտնի ֆրանսիացի դերասանուհի Էմանուել Ռիվայի վերջին աշխատանքն էր։ Նա մահացել է 89 տարեկանում, նկարահանումները ավարտվելուց անմիջապես հետո։ 2018 թվականին ֆիլմը երեք անվանակարգերում առաջադրվել է բելգիական ազգային «Մագրիտ» կինոփառատոնին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  Dominique Abel на сайте *Cinergie.be*
3. ↑  «Nominations 2018: trois films mènent la danse!» (фр.). `{{cite web}}`: Unknown parameter `|web-site=` ignored (օգնություն)CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
4. ↑  «Les Magritte du cinéma». Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հունվարի 15-ին. Վերցված է 2018 թ․ օգոստոսի 17-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք Դոմինիկ Աբելի և Ֆիոնա Գորդոնի
* Դոմինիկ Աբել Internet Movie Database կայքում

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Դանիական ազգային ֆիլմագրություն · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| CONOR: 173186659 · GND: 13980420X · ISNI: 0000000078414570 · LCCN: no2005011562 · NTA: 242060358 · NUKAT: n2013066738 · SUDOC: 114729433 · VIAF: 102649384 · WorldCat VIAF: 102649384 |

 |

 |
**Գևորգ Նիկոլայի Խանաղյան** (օգոստոսի 14, 1924(1924-08-14), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - հունվարի 13, 2003(2003-01-13), Երևան, Հայաստան), հայ նկարիչ, գրաֆիկ։ ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ (1985): ԽՄԿԿ անդամ (1944): Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Գևորգ Խանաղյանը ծնվել է 1924 թվականին Երևանում։ 1942 թվականին, կիսատ թողնելով ուսումը Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանում, մեկնել է բանակ, մասնակցել Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմին (1939-1945)։

1942 թվականին զինվորական պատրաստություն ստացել է Բույնակ քաղաքի ռազմահետևակային ուսումնարանում։ 1943 թվականի օգոստոսին Գևորգի ջոկատը դուրս է եկել մարտադաշտ՝ Միուս գետի ափին։ 4-րդ Ուկրաինական ռազմաճակատի 24-րդ գունդը ընկել է հրետանային կրակի տակ։ Գևորգը ծանր վիրավորվել է, բուժվելուց հետո վերադարձել է գունդ, մարտնչել Անդրկարպատներում, Ուկրաինայում, Լեհաստանում ու Չեխոսլովակիայում՝ արժանացել է Հայրենական մեծ պատերազմի առաջին աստիճանի շքանշանի և «Մարտական ծառայությունների համար», Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար մեդալների։ 1944 թվականին Գևորգը ընդունվել է կուսակցության շարքերը (անդամության թեկնածու)։ Խանաղյանը բանակից զորացրվել է 1947 թվականի մարտին։

1954 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ Մասնակցել է հանրապետական և համամիութենական ցուցահանդեսների։ 1959 թվականից եղել է Հայաստանի նկարիչների միության անդամ։ Եղել է Հայաստանի նկարիչների միության վարչության և գեղարվեստի կոմբինատի գեղարվեստական խորհրդի անդամ։ 1970 թվականին ցուցադրվել է արտասահմանյան ցուցահանդեսներում, Դամասկոսում, Գերմանիայում, Լեհաստանում և այլ երկրներում։

Ստեղծագործել է հաստոցային գեղանկարչության և գրաֆիկայի բնագավառներում։

* Նար-Դոսի «Ինչպես բժշկեցին», 1959
* Ստեփան Զորյանի «Պատմվածքներ», 1961

Երփնագիր գործեր՝

* «Մոնմարտր», 1967
* «Հին Երևան» շարք, 1967-1997
* «Սպասում», ՀԱՊ, 1978
* «Օրհնված առավոտ», ՀԱՊ
* «Հնագետներ», 1981
* «Պատանեկություն», 1985
* «Բնանկար», 1995

Անդամակցություն
---------------

* Հայաստանի նկարիչների միության վարչության և գեղարվեստի կոմբինատի գեղարվեստական խորհրդի անդամ

Պարգևներ
--------

* Հայրենական մեծ պատերազմի առաջին աստիճանի շքանշան
* «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալ
* Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար մեդալ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Մուսաները չլռեցին։ Հայաստանի մշակույթի գործիչները 1941-1945 թթ. հայրենական մեծ պատերազմում, զոհված հայ արվեստագետներ։ Գիրք I. - Եր.: Խորհրդային գրող, 1989 թ. 392 էջ:
2. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005*.
3. ↑  Baghdasaryan, Aram. «AV Production - Գևորգ Խանաղյան». *avproduction.am*. Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ սեպտեմբերի 18-ին. Վերցված է 2016 թ․ օգոստոսի 14-ին.
4. ↑  Գևորգ Խանաղյանի «Սպասում» կտավը ՀԱՊ-ում
5. ↑  «Խանաղյան Գևորգ Նիկոլայի | Օրհնված առավոտ - Շտեմարան - Հավաքածու - Հայաստանի ազգային պատկերասրահ». *www.gallery.am*. Վերցված է 2016 թ․ օգոստոսի 14-ին.
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Թովմասյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Խաչատուր Գևորգի Թովմասյան** (1911, Զաքաթալա, Ռուսական կայսրություն), հայ բժիշկ, ՀԽՍՀ վաստակավոր բժիշկ։

Կենսագրություն
--------------

1930 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի 72-րդ մանկավարժական թեքումով միջնակարգ դպրոցը։ Մի քանի տարի ուսուցիչ և դպրոցի վարիչ է աշխատել Ախալքալաքի շրջանիի դպրոցներում։

1939 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ Անցնելով զինվորական ծառայության՝ մեկ տարի աշխատել է Անդրկովկասի զինվորական օկրուգի հետախուզական ավիաէսկադրիլիայում։ 1940 թվականին նշանակվել է Անդրզինօկրուգի օդանավակայանային ծառայության գումարտակի բժիշկ, իսկ 1942 թվականից՝ Անդրկովկասի ռազմաճակատի 83-րդ ավիաբազայի № 489 օդանավակայանային ծառայության գումարտակի ավագ բժիշկ։ Մինչև պատերազմի վերջը գումարտակը տարբեր օդանավակայաններից ապահովել է 2-րդ օդային բանակի ավիացիոն գնդերի մարտական հաջող գործողությունները Հյուսիսային Կովկասում, Դոնի Ռոստովում, Նովոռոսիյսկում և այլուր։

Պատերազմից հետո վերադարձել է Երևան, բժշկական ծառայության մայորի աստիճանով նշանակվել է սանծառայության պետ։ 1947 թվականին տեղափոխվել է հոսպիտալ որպես թերապևտ և Հայկական ԽՍՀ ներքին գործերի նախարարության աշխատակիցների ստացիոնար բուժումն ապահովել մինչև 1955 թվականը։ 1955-1969 թվականներին աշխատել է Հայկական ԽՍՀ քաղաքացիական պաշտպանության շտաբում։ Եղել է բնակչության պաշտպանության ծառայության պետ։ 1969 թվականին պաշտոնաթող է եղել բժշկական ծառայության փոխգնդապետի զինվորական աստիճանով և շարունակել աշխատանքը քաղաքացիական պաշտպանության բնագավառում։ Այնուհետև աշխատանքի է ընդունվել Երևանի քաղաքային առողջապահության բաժնում։

Պարգևատրվել է Կարմիր աստղի շքանշանով ու 13 մեդալներով, արժանացել է ԽՍՀՄ կարմիր խաչի ու կարմիր մահիկի միության «Պատվո նշան» և ԽՍՀՄ քաղաքացիական պաշտպանության «Պատվո նշան» պարգևներին, կրել է «Առողջապահության գերազանցիկի» կրծքանշան։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ա. Վ. Գրիգորյան, Բ. Գ. Մելքումյան, Հայաստանի բժիշկները Մեծ հայրենականում, գիրք 2, Ե. 1987, էջ 94-95։
**Հայկ Հովհաննեսի Յաղուբյան**, (), Անդրկովկասում և Հայաստանում սովետական կարգեր հաստատելու համար պայքարի մասնակից։ Կոմունիստական կուսակցության ան– դամ 1905-ից։

Սովորել է Դորպատի համալսարանում։ Ուսանողական շրջանում կատարել է կուսակցական–քա– ղաքական աշխատանք; 1915-ին վերադարձել է Անդրկովկաս և հեղափոխական գործունեություն ծավալել Վաղարշապատում, էրզրումում և Թիֆլիսում։ 1917–18-ին «Բանվորի կռիվ» բոլշեիկյան թերթի խմբագրական կոլեգիայի անդամ էր։ 1918–20-ին գործել է Դիլիջանում (ղեկավարել է տեղի «Սպարտակ» երիտասարդական կազմակերպությունը)։ Մասնակցել է Մայիսյան ապստամբությանը (1920); Հայաստանում սովետական կարգեր հաստատվելուց հետո Ցա․ ՀԿ(բ)Կ ԿԿ–ի և Ռազմհեղկոմի ներկայացուցիչն էր Դիլիջանում։ Քաղաքացիական կռիվների շրջանում մարտնչել է Ղամարլուի (Արտա– շատ) ճակատում։ 1921–29-ին եղել է ՀՍՍՀ լուսժողկոմի տեղակալ, 1930–1931-ին՝ ԽՍՀՄ կապի ժողկոմատի հայկական բաժանմունքի լիազոր, 1932–34-ին՝ ՀՍՍՀ կոմունալ տնտեսության, 1935-ին՝ ֆինանսների ժողկոմ։ Ընտրվել է ՀԿ(բ)Կ ԿԿ և ՀՍՍՀ Կենտգործկոմի անդամ։

Ծանոթագրություններ
------------------


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 115)։*  |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Մարտիրոսյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Արշավիր Լևոնի Մարտիրոսյան** (1994, Շվանիձոր, Նաիրիի շրջան, Հայաստան), հայ մանկավարժ։ Ֆիզիկա-մաթեմատիկական գիտությունների թեկնածու (1975): ԽՄԿԿ անդամ (1944): Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Արշավիր Մարտիրոսյանը ծնվել է 1924 թվականին, Մեղրու շրջանի Շվանիձոր գյուղում։ 1941 թվականին ավարտել է հայրենի գյուղի միջնակարգ դպրոցը և աշխատել ծրջանի Լիճք գյուղի միջնակարգ դպրոցում որպես ֆիզիկայի և մաթեմատիկայի ուսուցիչ։

1942 թվականին Մարտիրոսյանը զորակոչվել է կարմիր բանակ և ուղարկվել ռազմաճակատ։ 1943 թվականից մինչև պատերազմի ավարտը նա մարտնչել է 133-րդ առանձին տանկային բրիգադի կազմում՝ որպես սակրավոր։ Աչքի է ընկել 1943 թվականին Թամանի թերակղզու ազատագրման համար մղված մարտերում և պարգևատրվել «Խիզախության համար» մեդալով, 1944 թվականին, Կերչի ազատագրման համար՝ Կարմիր աստղի շքանշանով։ 1944 թվականին ռազմաճակատում Մարտիրոսյանը ընդունվել է կոմունիստական կուսակցության շարքերը։

1945 թվականին Մարտիրոսյանը զորացրվել է բանակից և ընդունվել Երևանի պետական համալսարանի ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետը, այնուհետև՝ ասպիրանտուրան։ Ավարտելուց հետո աշխատել է մայրաքաղաքի 89-րդ դպրոցում որպես ֆիզիկայի և մաթեմատիկայի ուսուցիչ։ 1961 թվականից աշխատել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի ֆիզիկայի ամբիոնում նախ՝ որպես ավագ դասախոս, ապա՝ դոցենտ։ 1975 թվականին ստացել է ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։ Պատերազմի վետերանն ակտիվորեն մասնակցել է ուսանողության ռազմահայրենասիրական դաստիարակության աշխատանքներին։

Պարգևներ
--------

* «Խիզախության համար» մեդալ
* Կարմիր աստղի շքանշան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Հայաստանի ուսուցիչները մեծ հայրենականում (Ա. Հ. Հարությունյան, Լ. Ս. Մելքումյան, Ա. Ղ. Սուքիասայան), «Լույս» հրատարակչություն, Երևան, 1982:
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հայկ Յաղճյան (այլ կիրառումներ)

**Հայկ Յաղճյան** (Յաղջյան) (1924, Դետրոյթ, Միչիգան, ԱՄՆ - մարտի 26, 1965(1965-03-26)), հայ դիրիժոր։

Կենսագրություն
--------------

Երաժշտական կրթությունն ստացել է Դետրոյտի երաժշտական ինստիտուտում, նվագել ջութակ, տրոմբոն, սովորել դիրիժորություն։ Եղել է Դետրոյտի Օպերային ընկերության համերգների ու ներկայացումների դիրիժորի օգնական, 1954 թվականից՝ Ֆրեզնոյի ֆիլհարմոնիայի նվագախմբի գլխավոր դիրիժոր։ 1958 թվականին Լիվերպուլում երիտասարդ դիրիժորների մրցանակաբաշխությունում շահել է առաջին մրցանակ։

1959 թվականից Ցինցինաթիի (Օհայո նահանգ) նվագախմբի, 1963 թվականից՝ Պիտսբուրգի սիմֆոնիկ նվագախմբի դիրիժոր։ Հանդես է եկել ԱՄՆ-ում, Կանադայում։ 1962 թվականին Դետրոյտի սիմֆոնիկ նվագախմբով տվել է հայկական երաժշտության համերգ, կատարել Արամ Խաչատրյանի, Ալան Հովհաննեսի, Ռ․ Ցարդմյանի ստեղծագործությունները։

1964 թվականին ելույթներ է ունեցել Երևանում, կատարել Յոզեֆ Հայդնի, Լյուդվիգ Բեթհովենի, Յոհաննես Բրամսի, Ա․ Հովհաննեսի երկերը։

Ծանոթագրություններ
------------------


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 114)։*  |

Կաղապար:DEFAULTSORTՅաղճյան, Հայկ
**Նորիջ** (անգլ.՝ Norwich, (/ˈnɒɹɪdʒ/ կամ /ˈnɒɹɪdʒ/), Նորլֆոլկ կոմսության գլխավոր քաղաքը (Արևելյան Անգլիա)։ Տեղակայված է մոտավորապես 160 կմ հյուսիս-արևելք Լոնդոնից Ուենսամ գետի վրա։ Բնակչությունը՝ 129 500 մարդ (2006)։

Ոչ մի տեղեկություն չկա այն մասին, որ քաղաքի տարածքը բնակեցված է եղել մինչև սաքսերի ներխուժումը, ովքեր 7-րդ դարում հիմնադրեցին Նորվիչ ( արևելյան բնակավայր) գյուղը, որն ավերվեց 1004 թվականին դանիացիների կողմից։ Առաջին քաղաքային կանոնադրությունը վերաբերում է 1158 թվականին։

Դարի կեսերին Նորիջը համարվում էր նահանգային Անգլիայի ամենածաղկուն քաղաքներից մեկը։ Այն տեղակայված էր Բրիստոլ և Իյորք քաղաքների երկայնքով։ Քաղաքում և շրջակայքում մեծ մասամբ բրդի գործարաններ էին, որտեղ աշխատում էին ֆլամանդացիները, որոնք եկել էին նորֆոլկ 1336 թվականին Էդուարդ 3-րդ թագավորի հրամանով։ Իսպանական հեղափոխության ժամանակ ավելացավ տարագիր իսպանացիների մուտքը Իսպանական Նիդերլանդներից, այդ պատճառով 1579 թվականին Նորիջի 16 հազար բնակչությունից յուրաքանչյուր երրորդը օտարերկրացի էր։

Այդ տարիներին տնտեսական հզոր սյուներ էին համարվում բազմաթիվ հինավուրց եկեղեցինրը (նրանցից պահպանվել են մոտավորապես երեսունը) և նախադռները, որոնք կառուցվել են 15-րդ դարում Ֆլանդրիայի նմանատիպ կառույցների նմանողությամբ։ Նորիջի Սուրբ Երրորդության տաճարը կառուցվել է նորմանների գրավումից անմիջապես հետո, ինչի մասին վկայում են ճարտարապետական որոշ հորինվածքներ, որոնք շատ նման են Արևելյան Ֆրանսիայի հռոմեական տաճատներին։ Պարզ Արկադային-կուլատրը (ամենամեծը երկրում) և 16-րդ դարի քարե ծայրաձողը (ամենամեծը Անգլիայում, բարձրությունը 96 մ) գոթական ոճի ցայտուն արտահայտությունն են։ 12-րդ դարում Նորվիչի պալատում տեղակայված տեղական թանգարանը, հատկապես հարուստ էր Նորիջյան դպրոցի նկարչների նկարներով (19-րդ դարի սկիզբ)։

Քաղաքի կարևորությունն անկում ապրեց 18-րդ դարում՝ կապված Մանչեստրի, Գլազգոյի և ուրիշ արդյունաբերական կենտրոնների տնտեսական վերելքի հետ։ Ներկայումս Նորիջը զարգացած է կոշիկի արդյունաբերության ոլորտում։ 1964 թվականին հիմնադրվեց Արևելյան Անգլիայի Համալսարանը։ Նորիջի մշակութային հաստատություններից է ոչ այնքան մեծ թատրոնը։

Սպորտ
-----

«Նորվիչ Սիթի» ֆուտբոլային ակումբը հիմնադրվել է Նորիջում, գործում է Անգլիայի պրեմիեր լիգայում։

Քույր քաղաքներ
--------------

Նորիջը համարվում է ներքոհիշյալ քաղաքների քույր քաղաքը։

* Կոբլենց, Գերմանիա (1978)
* Նովի Սադ, Սերբիա
* Ռուան, Ֆրանսիա

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք(անգլ.)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Oxford English Dictionary

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Նորիջ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · Open Directory Project |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Հրեական Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Նոր · American Cycl. (1879) |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNE: XX5557098 · GND: 4042643-9 · LCCN: n80094266 · NKC: ge669554 · VIAF: 158275772 · WorldCat VIAF: 158275772 |

 |
**Ալեքսանդր Դոստոևսկի** (ռուս.՝ Александр Андреевич Достоевский, փետրվարի 3, 1857(1857-02-03), Կրոպիվնիցկի, Bobrinetsky Uyezd, Խերսոնի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հոկտեմբերի 6, 1894(1894-10-06), Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն), ռուս գիտնական-հյուսվածաբան։

Անդրեյ Միխայլովիչ Դոստոևսկու որդին, Անդրեյ Անդրեևիչ Դոստոևսկու ավագ եղբայրը, գրող Ֆեոդոր Դոստոևսկու եղբորորդին։

Կենսագրություն
--------------

Ավարտել է Յարոսլավի վարժարանը (1876) և Պետերբուրգյան բժշկա-վիրաբուժական ակադեմիան (1881)։

1884 թվականից եղել է բժշկության դոկտոր (ատենախոսություն Մակերիկամային գեղձերի միկրոսկոպիկ անատոմիայի նյութերի համար)։ 1885 թվականին գործուղվել է արտերկիր, որտեղ զբաղվել է հիմնականում Վալյեդեյերի մոտ Բեռլինում։ Այնուհետև աշխատել է որպես պրոեկտոր Կայսերական ռազմա-բժշկական ակադեմիայի ակնաբուժության ամբիոնում, 1888 թվականից՝ պրիվատ-դոցենտ։ Հրապարակել է «Archive für mikroskopische Anatomie» ամսագրում «Գրանդրի մարմնի կառուցվածքի մասին» (գերմ.՝ Über den Bau der Graudryschen Körperchen; հատոր 26), «Մակուղեղի առաջնային հատվածի կառուցվածք» (գերմ.՝ Über den Bau der Vorderlappen des Hirnanhanges; հատոր 26) և «Կաթնասունների թարթիչավոր մարմնի և ծիածանաթաղանթի կառուցվածքը» (գերմ.՝ Über den Bau des Corpus ciliare und der Iris von Säugetieren; հատոր 28)։

Ալեքսանդր Դոստոևսկին հաճախ էր լինում Ֆեոդոր Դոստոևսկու տանը, որը նրան 1879 թվականի դեկտեմբերի 13-ին да новое նվիրեց «Նվաստացվածներն ու անարգվածները» վեպի նոր հրատարակությունը, հետևյալ մակագրությամբ. «Սիրելի եղբորորդուն՝ Ալեքսանդր Անդրեևիչին,  նրան սիրող հորեղբորից»։

Մահացել է առաջընթաց կաթվածից։ Թաղված է Սմոլենսկու ուղղափառ գերեզմանատանը, հոր՝ Անդրեյ Միխայլովիչի և եղբոր Անդրեյ Անդրեևիչ Դոստոևսկիների գերեզմանների մոտ։ Գերեզմանները պահպանվել են և կապիտալ վերանորոգվել  2006 թվականին Դոստոևսկիների գերդաստանի 500-ամյակին նվիրված։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Изъ газеты Врачъ отъ 13го Октября 1894 г. № 41». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ սեպտեմբերի 15-ին. Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 24-ին.
2. 1 2  Белов С. В. Достоевский Александр Андреевич

Գրականություն
-------------

* Некролог — «Новое время», 1894, № 6686
* Белов, Сергей Владимирович. «Достоевский Александр Андреевич». Федор Михайлович Достоевский. Антология жизни и творчества. Վերցված է 2016 թ․ փետրվարի 20-ին.
* «Ալեքսանդր Դոստոևսկի». *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)*. Սանկտ Պետերբուրգ. 1890–1907.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ location missing publisher (link)
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Մելքոնյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Սմբատ Խաչատուրի Մելքոնյան** (1918, Նախիջեւան (գիւղ Արեւմտեան Հայաստանում) - *անհայտ*), հայ մանկավարժ։ ԽՄԿԿ անդամ (1942): Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Սմբատ Մելքոնյանը ծնվել է 1918 թվականին, Ղարսի նահանգի Նախիջևան գյուղում։ 1920 թվականին հայրենադարձել է Թալինի շրջանի Արեգ գյուղում։ 1936 թվականին՝ միջնակարգն ավարտելուց հետո, նշանակվել է ուսուցիչ, այնուհետև դպրոցի ուսմասվար, ժողկրթբաժնի տեսուչ։ 1940 թվականին մեկնել է զինվորական ծառայության։

1941 թվականի հունիսի 22-ից մինչև հաղթական ավարտ մասնակցել է պատերազմին։ 1942 թվականին ընդունվել է կոմունիստական կուսակցության շարքերը։ 1943 թվականին մասնակցել է Մոզդոկ, Պյատիգորսկ, Արմավիր, Կրասնոդար և այլ քաղաքների ու բնակավայրերի ազատագրմանը։ 1943 թվականի հոկտեմբերին մերձծովյան բանակի կազմում դեսանտ է իջել Կերչի թերակղզում, այնուհետև մասնակցել Ղրիմի ազատագրմանը, 3-րդ Ուկրաինական ռազմաճակատի զորամասերի կազմում կռվել է Ռումինիայի, Հունգարիայի ազատագրման համար, մասնակցել է Վիեննայի գրավմանը։

Զորացրվելուց հետո Մելքոնյանը եղել է ՀԿԿ Թալինի շրջկոմի պրոպագանդայի և ագիտացիայի բաժնի վարիչ, շրջկոմի երկրորդ քարտուղար, 1966-1979 թվականներին ժողովրդական դեպուտատների Թալինի շրջանային խորհրդի գործկոմի նախագահ։ Ավարտել է ՀԿԿ Կենտկոմին կից կուսակցական երկամյա դպրոցը և Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի պատմության ֆակուլտետը։

Պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի երկու շքանշաններով, մեդալներով, երկու անգամ արժանացել է ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի նախագահության պատվոգրի։ Մելքոնյանը եղել է ՀԿԿ Թալինի շրջկոմին առնթեր կուսակցական հանձնաժողովի նախագահ։

Պարգևներ
--------

* Աշխատանքային կարմիր դրոշի կրկնակի շքանշան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Հայաստանի ուսուցիչները Մեծ հայրենականում։ 3 գիրք։ Հարությունյան, Աշոտ Հովսեփի, Մելքումյան, Հայկազ Ստեփանի, Սուքիասյան, Աղվան Ղազարի։ Երևան, «Լույս», 1987:
**Անդրանիկ Արշակի Մելքումյան** (1918, Տեղ, Զանգեզուրի գավառ - 1983), հայ մանկավարժ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։ ԽՄԿԿ անդամ (1942):

Կենսագրություն
--------------

Անդրանիկ Մելքումյանը ծնվել է 1918 թվականին, Գորիսի շրջանի Տեղ գյուղում։ 1937 թվականին գերազանց գնահատականներով ավարտել է Գորիսի մանկավարժական տեխնիկումը և աշխատանքի անցել Տեղ գյուղի միջնակարգ դպրոցում, դասավանդել է հայոց լեզու և գրականություն։ 1939 թվականին մանկավարժական աշխատանքը շարունակել է շրջանի Խնածախի միջնակարգ դպրոցում։

1939 թվականի դեկտեմբերին զորակոչվել է զինվորական ծառայության։ 1941 թվականին էքստեռն կարգով հանձնել է ռազմական ուսումնարանի քննությունները, լեյտենանտի կոչումով մեկնել է ռազմաճակատ։ Մասնակցել է Լենինգրադի հերոսական պաշտպանության մարտերին։ 1942 թվականին Անդրանիկը մարտադաշտում ընդունվել է կոմունիստական կուսակցության շարքերը։ Խիզախության համար պարգևատրվել է Կարմիր աստղի շքանշանով և մի շարք մեդալներով։ 1944 թվականի նոյեմբերին Անդրանիկը ծանր վիրավորվել է և զորացրվել։

Վերադառնալով հայրենի գյուղ, երկար տարիներ աշխատել է սկզբնական կուսակցական կազմակերպության քարտուղար, ապա՝ գյուղական խորհրդի գործկոմի նախագահ։

Մահ
---

Անդրանիկ Մելքումյանը մահացել է 1983 թվականին։

Պարգևներ
--------

* Կարմիր աստղի շքանշան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Հարությունյան Ա. Հ. և ուրիշներ Հայաստանի ուսուցիչները Մեծ հայրենականում։ Երեք գրքով։ Գիրք 3-րդ, Լույս, 1987, 289 էջ։
*Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Ռաֆայել Պետրոս ԻԱ Ծայրագույն Պատրիարք և ամենայն Հայոց կաթողիկե հայրապետ '* (նոյեմբերի 24, 1946(1946-11-24), Բեյրութ, Լիբանան), Տանն Կիլիկիո Կաթողիկէ Հայոց 21-րդ Կաթողիկոս Պատրիարք (2021 թվականից)։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1946 թվականի հոկտեմբերի 24-ին Բեյրութում։ Պատրիարքական հոգևորականության Զմմառի ինստիտուտի անդամ է։ Ավարտել է Զմմառի Աստվածածնի վանքի (Լիբանան) բարձրագույն աստվածաբանական ճեմարանը, Հռոմի հայկական ճեմարանը, Լա Սապիենցայի Հռոմեական համալսարանը (մասնագիտությունը՝ գործնական հոգեբանություն)։ Քահանա է ձեռնադրվել 1973 թվականին Սբ. Եղիայի և Սբ. Գրիգոր Լուսավորիչի Մայր տաճարում (Բեյրութ)։ Նա մեծ ներդրում է ունեցել Լիբանանում հայ կաթոլիկ համայնքի զարգացման գործում (հիմնել է սկաուտական ջոկատ, բացել Սուրբ Խաչ եկեղեցին Զալկա քաղաքում), Հայ Կաթողիկե հեռուստաընկերության հիմնադիրն է։ 1996 թվականից ծառայել է Միացյալ Նահանգներում, 2005 թվականին նշանակվել է Երուսաղեմի և Ամմանի պատրիարքական քրմապետ։

2011 թվականի հունիսի 24-ին նշանակվել է Արևելյան Եվրոպայի առաջնորդության ղեկավար և Կապադովկիական Կեսարիայի (լատ. Caesariensis in Cappadocia Armenorum) տիտղոսակիր արքեպիսկոպոս, 2011 թվականի հուլիսի 16-ին ձեռնադրվել է եպիսկոպոս Ներսես Պետրոս ԺԹ. Թարմունու առաջնորդության իր նախորդ ծառայակիցներ՝ արքեպիսկոպոս Նշան Գարաքեհեյանի (Nechan Karakéhéyan) և տիտղոսակիր եպիսկոպոս Մանուել Պատակյանի (Manuel Batakian) հետ համատեղ։

2021 թվականի սեպտեմբերի Ռաֆայել արքեպիսկոպոս Մինասյանն ընտրվել է Տանն Կիլիկիո Կաթողիկէ Հայոց 21-րդ Կաթողիկոս Պատրիարք։ Գահակալության արարողությունը տեղի է ունեցել Բեյրութի Սուրբ Եղիա աթոռանիստ եկեղեցում՝ հոկտեմբերի 24-ին։ Նորընտիր Կաթողիկոս Պատրիարքը ստացել է Ամենապատիվ և Գերերջանիկ Տ. Ռաֆայել Պետրոս ԻԱ Մինասյան անունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Назначен новый глава ординариата Восточной Европы, Армении и Грузии Армяно-католической церкви
2. ↑  Archbishop Minassian visits the Latin Patriarchate(չաշխատող հղում)
3. ↑  «Ընտրվել է Տանն Կիլիկիո Կաթողիկէ Հայոց 21-րդ Կաթողիկոսը». Արխիվացված է օրիգինալից 2021-10-25-ին. Վերցված է 2021-10-25-ին.
4. ↑  «Տեղի ունեցավ Տանն Կիլիկիո Կաթողիկէ Հայոց 21-րդ Կաթողիկոս Պատրիարքի գահակալության արարողությունը». Արխիվացված է օրիգինալից 2021-10-25-ին. Վերցված է 2021-10-25-ին.
**Իլարիոն Ավետի Միրզախանյան (Միրզախանով)** (ռուս.՝ Илларион Аветович Мирзаханов, սեպտեմբերի 20, 1887(1887-09-20), Բաքու, Ռուսական կայսրություն - 1960, Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ինժեներական ծառայության գեներալ-մայոր (1940), ԽՄԿԿ անդամ (1905)։

Ավարտել է Պետերբուրգի տեխնոլոգիական ինստիտուտը (1912 թ.)։ Մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմին։ 1919 թվականի սեպտեմբերին կռվել է Անտոն Դենիկինի սպիտակգվարդիական զորքերի դեմ՝ Տուլայի վերահսկողության համար։ 1928 թվականից աշխատել է ռազմական արդյունաբերության բնագավառում, որպես զինագնդացրային տրեստի պետի օգնական, զինագործարանի տնօրենի տեղակալ, ապա տնօրեն և այլն։ 1940 թվականի մայիսին նշանակվել է ԽՍՀՄ սպառազինության ժողկոմի տեղակալ, և այդ պաշտոնը վարել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին։ Պատերազմից հետո, մինչև զորացրվելը (1955), շարունակել է ծառայությունը ԽՍՀՄ զինված ուժերում։

Շքանշանները
-----------

Պարգևատրվել է Լենինի, Կուտուզովի 1-ին և 2-րդ աստիճանի, Կարմիր աստղի, Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշաններով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) — Երևան: 1981. — հատոր 7. — էջ 617.

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 617)։*  |
**Սավախլունտո** (ինդոն.՝ Sawahlunto) քաղաք Ինդոնեզիայում, որը գտնվում է Արևմտյան Սումատրա նահանգի կազմում։ Քաղաքի տարածքը բաժանված է անկախ վարչական միավորի` քաղաքապետարանի։ 2015 թվականին Ինդոնեզիայի կառավարությունը դիմեց ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ին որպես Հարավարևելյան Ասիայի ամենահին քաղաք, Համաշխարհային ժառանգության ցանկում ընդգրկվելու, որտեղ կազմակերպվել էր քարածուխի արդյունահանումը։

Պատմություն
-----------

Քաղաքը հիմնադրվել է 1888 թվականին հոլանդացիների կողմից։ Քաղաքի հայտնվելուն նպաստեց այս տարածքում քարածուխի մեծ հանքավայրի հայտնաբերումը։

Աշխարհագրական դիրք
------------------

Սավախլուհենի քաղապետարան
Քաղաքը տեղակայված է գավառի կենտրոնական մասում, Սումատրայի արևմուտքում, Բարիսանի լեռնաշղթայի բարձրադիր վայրում։ Բացարձակ բարձրությունը` ծովի մակարդակից 256 մետր է։  

Սավահլունտոն գտնվում է գավառի մայրաքաղաք Պադանգ քաղաքից մոտավորապես 50 կիլոմետր դեպի արևելք-հյուսիս (ENE):

Վարչական բաժանում
-----------------

Սավախհլունտոյի քաղաքապետարանի տարածքը վարչականորեն բաժանված է չորս թաղամասերի (*kecamatan*) որոնք, իրենց հերթին բաժանված են 10 գյուղական բնակավայրերի (*kelurahan*)։ Քաղաքապետարանի ընդհանուր մակերեսը 273,45 կմ² է։

Բնակչություն
------------

Ըստ 2010 թվականի պաշտոնական մարդահամարի, բնակչությունը կազմում էր 35  464 մարդ։
Քաղաքի բնակչության դինամիկան ըստ տարիների։

| 2005 | 2010 | 2012 |
| --- | --- | --- |
| 29 230 | 35 464 | 36 101 |

Էթնիկական կազմի մեջ գերակշռում են Մինանգկաբաուների և Ճավացիների նաև չինացիների ու Բատակի ժողովուրդների ներկայացուցիչները։

Տրանսպորտ
---------

Մոտակա խոշոր օդանավակայանը գտնվում է Պադանգ քաղաքում։

Տեսարժան վայրեր
---------------

Երկաթուղային թանգարան Սավախլունո (Ինդոնեզիա) 9.11.2018
* Երկաթուղային թանգարան

Մշակութային կյանք
-----------------

2017 թվականից անցկացվում է պոեզիայի միջազգային փառատոն Սավախլունտոյում (Sawahlunto Poetry Reading Festival)։

Հայտնի բնիկներ
--------------

* Ինդոնեզիայի բանաստեղծ, Մոհամմադ Յամին (1903-1962թվականներին) քաղաքական և պետական գործիչ, ազգային հերոս։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  GEOnet Names Server — 2018.
2. 1 2  Indonesian Minister of Home Affairs Decree 100.1.1-6117 Of 2022 — P. 675.
3. ↑
4. ↑  Sawahlunto Old Coal Mining Town
5. 1 2  «Sawahlunto, Indonesia Page» (անգլերեն). Fallingrain Global Gazetteer. Արխիվացված օրիգինալից 2013 թ․ հունվարի 18-ին. Վերցված է 2012 թ․ դեկտեմբերի 14-ին.
6. ↑  «Sawah Lunto» (անգլերեն). World Gazetteer. Արխիվացված օրիգինալից 2013 թ․ հունվարի 18-ին. Վերցված է 2012 թ․ դեկտեմբերի 14-ին.
7. ↑  գնահատվում է
8. ↑  Penyair Nasional, dan Dunia Meriahkan Sawahlunto Poetry Reading Festival 2018 // "Harian Haluan", 9.11.2018


|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սավահլունտո» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: no2005079498 · SUDOC: 14594722X · VIAF: 142254527 · WorldCat VIAF: 142254527 |

 |
**Մխիթար Հարությունի Մխիթարյան** (1922, Պեմզաշեն, Ալեքսանդրապոլի գավառ, Հայկական ԽՍՀ - 2003), հայ մանկավարժ։ ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցիչ (1978): ԽՄԿԿ անդամ (1942): Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Մխիթար Մխիթարյանը ծնվել է 1922 թվականին, Արթիկի շրջանի Պեմզաշեն գյուղում։ 1938 թվականին ավարտել է Լենինականի Մռավյանի անվան մանկավարժական ուսումնարանը և աշխատանքի է անցել Պեմզաշենի դպրոցում։ Դասավանդել է հայոց լեզու։

1941 թվականի նոյեմբերին զորակոչվել է կարմիր բանակ։ Նրա մարտական ուղին կապված է 409-րդ հայկական հրաձգային դիվիզիայի հետ։ 409-րդ դիվիզիան իր մարտական գործողություններն սկսել է Կովկասյան նախալեռներից, անցել է Հյուսիսային Կովկասը, Ուկրաինան, Ռումինիան, Չեխոսլովակիան։ 1942 թվականին Մխիթարյանը ընդունվել է կուսակցության շարքերը։ Մոզդոկի մոտ հրամանատարության առաջադրանքը կատարելու համար պարգևատրվել է «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալով։ Բուդապեշտի ազատագրման համար մղված մարտերից մեկում Մխիթարյանը ծանր վիրավորվել է։ Բանակից զորացրվել է որպես երկրորդ կարգի հաշմանդամ։

1945-1946 թվականներին Մխիթարյանն աշխատել է Պեմզաշենի միջնակարգ դպրոցում որպես ուսմասվար։ Ավարտել է Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի աշխարհագրության ֆակուլտետը։ Հայրենի գյուղի դպրոցում եղել է ուսմասվար, տնօրեն։ 1964 թվականին Մխիթարյանը ընտանիքով տեղափոխվել է Երևան, աշխատել Պարույր Սևակի անվան միջնակարգ դպրոցում, որպես ուսմասվար։

1978 թվականին Մխիթարյանին շնորհվել է Հայկական ԽՍՀ վաստակավոր ուսուցչի պատվավոր կոչում։ Պարգևատրվել է մի շարք մեդալներով։

Մահ
---

Մխիթար Մխիթարյանը մահացել է 2003 թվականին։ Թաղված է Երևանի Թոխմախի գերեզմանատանը։

Պարգևներ
--------

* ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցիչ (1978)
* «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Հայաստանի ուսուցիչները մեծ հայրենականում (Ա. Հ. Հարությունյան, Լ. Ս. Մելքումյան, Ա. Ղ. Սուքիասայան), «Լույս» հրատարակչություն, Երևան, 1982:
2. ↑  «The memorial of Mkhitaryan Mkhitar (Մխիթար Մխիթարյան Հարությունի) buried at Yerevan's Tokhmakh cemetery». *hush.am* (անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ նոյեմբերի 7-ին.
**Ռենե Ադլեր** (գերմ.՝  René Adler, հունվարի 15, 1985(1985-01-15), Լայպցիգ, Արևելյան Գերմանիա), գերմանացի դարպասապահ, առաջին թիմը Լայպցիգ, 2000 թվականին տեղափոխվեց Բայեր Լևերկուզեն։

Մինչև 19 տարեկանների Գերմանիայի առաջնությունում նա ցուցադրեց աստղային խաղ և նրանով սկսեցին հետաքրքրվել այնպիսի ակումբներ, ինչպիսին են Ֆեյենորդը, Լոնդոնի Արսենալը և Չելսին։ Սակայն Բայերի գլխավոր մարզիչ Ռուդի Ֆյոլերը նրա գերազանց խաղի շնորհիվ նա ընդգրկեց Վերդերի դեմ խաղին։

Նա ևս 4 խաղ անցկացրեց Գերմանիայի մինչև 21 տարեկանների հավաքականում։

Ռենեն դեբյուտը Բունդեսլիգայում նշեց 2007 թվականի փետրվարի 25-ին առաջնության առաջատար Շալկե 04-ի դեմ խաղում։ Այդ խաղում Շալկեն 10 հարված ուղեց Ադլերի դարպասին, սակայն 85-րդ րոպեին Շտեֆան Կիսսլինգը գրավեց մրցակցի դարպասը և Բայերը հաղթեց 1-0 հաշվով։ Դրանից հետո մարզիչ Միխայել Սկիբբեն նրան բարձր գնահատական տվեց։ Այդ խաղում Ռենեն ընդհատեց Շալկեի անպարտելի 13 խաղերի շարքը։ Ինչպես նաև Համբուրգի դեմ խաղում կարողացավ ետ մղել Ռաֆայել վան դեր Վարտի իրացրած 11 մետրանոցը։

Եվրո 2008-ում Ենս Լեմանի կարիերան ավարտելուց, ինչպես նաև Ռոբերտ Էնկեյի մահից հետո նա դարձավ Գերմանիայի հիմնական դարպասապահը։ Սակայն աշխարհի առաջնության ժամանակ նա տեղը զիջեց Մանուել Նոյերին։

2012 թվականի մայիսի 17-ին Ադլերը 5 տարվա պայմանագիր ստորագրեց Համբուրգի հետ։

Հետաքրքրիր փաստեր
-----------------

Գերմանական պարբերականներից մեկի հետ հարցազրույցի ժամանակ, երբ նրան հարցրեցին որն է ձեր սիրած ակումբը, նա պատասխանեց Մանչեսթեր Յունայթեդը, և շատ կուզենար պաշտպանել նրա դարպասը։

Ձեռքբերումներ
-------------

### Անձնական ձեռքբերումներ

* Բունդեսլիգայի լավագույն դարպասապահ։ 2008

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Transfermarkt.com(բազմ․) — 2000.
2. ↑  Արգենտինական ֆուտբոլի տվյալների շտեմարան (իսպ.)
3. ↑  As (իսպ.) — Madrid: Grupo Prisa, 1967. — ISSN 1888-6671
4. ↑  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #141148772 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
5. ↑  Адлер перешел в «Гамбург»

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ռենե Ադլեր. Գերմանիայի հավաքականի 1-ին համար.(ռուս.)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ռենե Ադլեր» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AS.com · BDFA · eu-football.info (խաղացող) · FootballDatabase.eu · Fussballdaten.de · Kicker.de · National Football Teams.com · Soccerway · Transfermarkt (խաղացող) · worldfootball.net (խաղացող) · Գերմանական ֆուտբոլային միություն · ՈւԵՖԱ · ՖԻՖԱ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Munzinger |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 141148772 · VIAF: 120389116 · WorldCat VIAF: 120389116 |

 |
**Գինոսյան (Կինոսյան) Ստեփան Եղիայի** (հոկտեմբերի 27 (նոյեմբերի 9), 1900, Սաթխա, Ախալքալաքի գավառ, Թիֆլիսի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - սեպտեմբերի 29, 1965(1965-09-29), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդային բանակի գեներալ-լեյտենանտ (1945), ԽՄԿԿ անդամ (1922)։

Ավարտել է Համառուսաստանյան Կենտգործկոմի անվան (1925 թ. Մոսկվա) և Անդրկովկասյան միացյալ ռազմական դպրոցները (1929 թ. Թիֆլիս), Մ. Վ. Ֆրունզեի անվան ռազմական ակադեմիան (1936 թ.)։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի (1939-1945) սկզբին մասնակցել է Լեհաստանի դեմ խորհրդային-գերմանական ագրեսիային, Խորհրդա-ֆիննական պատերազմին (*«Ձմեռային պատերազմ»*, 1939-1940), իսկ արդեն խորհրդա-գերմանական պատերազմի (*«Հայրենական մեծ պատերազմ»*, 1941-1945 թթ.) տարիներին, որպես 33-րդ, այնուհետև 49-րդ բանակի շտաբի պետ, մասնակցել է Մոսկվայի ճակատամարտին, Սմոլենսկի ազատագրմանը, Բելառուսական, Արևելապրուսական և Վիսլա-Օդերյան օպերացիաներին։ Պարգևատրվել է Լենինի, Կարմիր դրոշի 5, Սուվորովի 2-րդ, Կուտուզովի 1-ին և 2-րդ, Բոգդան Խմելնիցկու 1-ին աստիճանի, լեհական երեք շքանշաններով։ Հետպատերազմյան տարիներին եղել է ռազմական օկրուգի շտաբի պետ։ 1950 թվականին ավարտել է Գլխավոր շտաբի ռազմական, ակադեմիան, ապա պաշտոնավարել նույն ակադեմիայում որպես օպերատիվ արվեստի ամբիոնի դասախոս։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1974.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 72)։*  |
**Ռահիբ Սեյիդաղա օղլի Ալիև** (ադրբ.՝ Rahib Seyidağa oğlu Əliyev, հուլիսի 12, 1945(1945-07-12), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - մարտի 28, 2024(2024-03-28), Բաքու, Ադրբեջան), թատրոնի և կինոյի ադրբեջանցի դերասան, Ադրբեջանի վաստակավոր արտիստ (2006)։

Կենսագրություն
--------------

Ռահիբ Ալիևը ծնվել է 1945 թվականի հուլիսի 12-ին Բաքվում։ Վաղ տարիքում հանդես է եկել որպես դերասան խորհրդային շրջանում գործող «ժողովրդական թատրոններում» և նաև 1950-ականների վերջից դրամա ասոցիացիաներում։ 1965 թվականին դերասանը մտավ Ադրբեջանի պետական թատերական ինստիտուտի (ներկա Ադրբեջանի պետական մշակույթի և արվեստի համալսարան) դրամատիկական կինոյի ֆակուլտետ։ 1969 թվականին ավարտել է նույն ինստիտուտը։ Ինստիտուտում սովորելիս նա հրավիրվել է 1967 թվականին Ադրբեջանի պետական պատանի հանդիսատեսի թատրոն։ Այդ ժամանակից ի վեր նա գործում է այս թատրոնում։

Ռահիբ Ալիևը պաշտոնապես սկսեց իր դերասանական կարիերան 1968 թվականի սեպտեմբերի 18-ից։ 

### Թատրոնում և կինոյում

Դեռ լինելով դպրոցական, Ռահիբ Ալիևը մասնակցել է սիրողական թատերական ներկայացումներին։ 1968 թվականից՝ խաղալով պրոֆեսիոնալ բեմի վրա, ընդմիշտ իր կյանքը կապում է թատրոնի հետ։ Նա ստեղծեց ավելի քան 70 կերպարներ պետական պատանի հանդիսատեսի թատրոնի բեմում։ Կերտել է սոցիալական սրությամբ կատակերգական և տարբեր կերպարներ. Մարքոնե («Բոռ», Էթել Լիլիան Վոյնիչ), Ճեբի («Հաջի Գեմբեր», Ն. Վեզիրով), Անջելոո («Սխալների կատակերգությունը», Ուիլյամ Շեքսպիր) և այլն։

2006 թվականին ադրբեջանական թատրոնի արվեստի զարգացման գործում ունեցած ավանդի համար պարգևատրվել է «Ադրբեջանի Հանրապետության վաստակավոր արտիստ» պատվավոր կոչում։ Նա նաև պարգևատրվել է նախագահի մրցանակին 2011, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018 թվականներին։ 2015 թվականին նա պարգևատրվել է Ադրբեջանի թատերական գործիչների միության «Արվեստական գործիչ» մեդալով։

2015 թվականին Ադրբեջանի պետական պատանի հանդիսատեսի թատրոնում Ռահիբ Ալիևի 70-ամյա հոբելյանը նշվեց բարձր մակարդակով։

2018 թվականի դեկտեմբերի 10-ին Ադրբեջանի պատանի հանդիսատեսի թատրոնի 90-ամյակի կապակցությամբ Ադրբեջանում թատերական արվեստի զարգացման ծառայությունների համար, պարգևատրվել է «Պրոգրես» մեդալով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Əməkdar artist Rahib Əliyev vəfat edib
2. 1 2  Əməkdar artist Rahib Əliyev vəfat edib — Medeniyyet TV, 2024.
3. ↑  РАГИБ АЛИЕВ
4. ↑  թատրոնի և կինոյի դերասանը Ռահիբ Ալիև
5. ↑  «Ռահիբ Սեյիդաղա օղլի Ալիև». Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ հունվարի 9-ին. Վերցված է 2018 թ․ նոյեմբերի 14-ին.
6. ↑  «Ադրբեջանի պետական պատանի հանդիսատեսի թատրոնի էջը». Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ մարտի 4-ին. Վերցված է 2018 թ․ նոյեմբերի 14-ին.
7. ↑  e-qanun.az Արխիվացված 2022-05-21 Wayback Machine Ադրբեջանի Հանրապետության օրենսդրության էջը
8. ↑  Ադրբեջանի Հանրապետության Նախագահի պաշտոնական կայքէջը
9. ↑  Թատերական գործիչները պարգևատրվեցին
10. ↑  «Վաստակավոր արտիստի ծննդյան օրը արձանագրվեց». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ ապրիլի 5-ին. Վերցված է 2018 թ․ նոյեմբերի 14-ին.
11. ↑  president.az Ադրբեջանի պատանի հանդիսատեսի թատրոնի աշխատակիցների վարձատրության մասին

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ռահիբ Ալիև» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |

 |