recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Հաղթանակի 40-ամյակի պողոտա** (ռուս.՝ Проспект 40-летия Победы), ՌուսաստանիԴոնի Ռոստով քաղաքի պողոտաներից մեկը։

Աշխարհագրություն
----------------

Պողոտան ամբողջությամբ գտնվում է Պրոլետարսկի շրջանի Ալեքսանդրովկա միկրոշրջանում և նրա հիմնական տրանսպորտային մայրուղին է։ Այն սկսվում է Չերևիչկինի և Սարյան փողոցների հատման վայրից, մեծ մասամբ անցնում է արևելյան ուղղությամբ, միկրոշրջանի ծայրամասի մոտ թեքվում դեպի հյուսիս-արևելք, այնուհետև, դեպի Կոբյակովա ձորակ իջնելիս, դեպի հյուսիս` ավարտվելով M4 դաշնային ավտոճանապարհի հետ հանգույցում։

Տների համարակալումը մեծանում է արևմուտքից արևելք։

Տրանսպորտ
---------

Պողոտան ոչ միայն շրջանի, այլև քաղաքի հիմնական տրանսպորտային զարկերակներից մեկն է, որն ապահովում է տրանսպորտի ելքը դեպի մարզի մայրուղի, ինչպես նաև Դոն գետի ձախ ափի հանգստյան գոտիներ և Ակսայ արբանյակ քաղաք։ Պողոտայի մեծ մասով գործում են թիվ 54, 70 և 80 ավտոբուսները, թիվ 22 տրոլեյբուսը և բազմաթիվ երթուղային տաքսիներ։

Պատմություն
-----------

Պողոտայի ձևավորումը սկսվել է 1961 թվականին` Ալեքսանդրովկան Դոնի Ռոստովին միացնելուց հետո։ Պողոտան կառուցվել է ստանիցայի հյուսիսային ծայրամասում, նախկինում գոյություն ունեցած դեպի Ակսայ տանող ճանապարհի երթուղով։ Մինչ օրս էլ պողոտայի զույգ (հարավային) կողմում գերակշռում են ցածրահարկ մասնավոր շինությունները, իսկ կենտ կողմում` բարձրահարկ բազմաբնակարան շենքերը։ Մինչև 1985 թվականը պողոտան կոչվել է Ակսայի փողոց։ Մինչև 1980-ական թվականների վերջը պողոտայի արևելյան ծայրամասի հարավային կողմի շինությունները («Գեոֆիզիկ» գյուղ) վարչականորեն պատկանում էին Ակսայ քաղաքին, թեպետ ինքը` պողոտան, Ռոստովի տարածքն էր։

1985 թվականին, պողոտան վերանվանելու հետ մեկտեղ, նրա սկզբնամասում տեղադրվեց Հայրենական մեծ պատերազմում տարած հաղթանակի 40-ամյակի հուշանշանը։ 2000-ական թվականներին այն ապամոնտաժվել է վթարային վիճակում գտնվելու պատճառով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  «Город Ростов-на-Дону, проспект 40-летия Победы»։ Վերցված է 2018 Նոյեմբեր 27
2. ↑  «Национально-культурная автономия казаков г. Ростова-на-Дону»։ Վերցված է 2018 Նոյեմբեր 26
3. ↑  «Станица Александровская. Городские районы и улицы»։ Վերցված է 2018 Նոյեմբեր 26
4. ↑  Туристическая схема Ростова-на-Дону 1979 г.
**Երաժշտական խեցի** (ռուս.՝ Музыкальная раковина), խեցու տեսքով համերգային հարթակ Ռուսաստանի Ստավրոպոլի երկրամասի Կիսլովոդսկ քաղաքի առողջարանային հավաքասրահում։ Կառուցվել է 1896 թվականին։

Պատմություն
-----------

Երաժշտական խեցին կառուցվել է 1896 թվականին` Կիսլովոդսկ քաղաքի առողջարանային հավաքասրահի բոլոր շենքերի հետ միաժամանակ։ Շենքը կառուցվել է Եվրոպայի ամենահայտնի մշակութային կենտրոնների օրինակով։ Ճարտարապետ Եվգենի Դեսկուբեսն օգտագործել է էկլեկտիկ ոճը և ֆրանսիական նեոռենեսանսին բնորոշ ձևերը բազմաթիվ նրբագեղ դեկորատիվ տարրերով։

Երկար տարիներ Խեցին ծառայել է որպես ամառային համերգային հարթակ և քաղաքի երաժշտական կյանքի կենտրոնն էր։ Այս բեմում ելույթ են ունեցել խորհրդային էստրադայի շատ աստղեր, նաև` արտասահմանցի կատարողներ։

Բեմն ունեցել է շատ լավ հնչականություն, որը ստեղծվել էր ակուստիկ տանիքի եզակի կառուցվածքի և գոգավոր հետին պատի շնորհիվ, որն ուժեղացնում էր ռեզոնանսը։ Խեցու շուրջ հանդիսատեսի նստատեղերն էին, որոնք միաժամանակ տեղավորում էին մեկուկես հազար մարդ։ Բաց երկնքի տակ տեղի էին ունենում սիմֆոնիկ, էստրադային համերգներ։

Երաժշտական խեցին ամբողջ Կովկասյան հանքային ջրերի հպարտությունն էր։ 1990-ական թվականներին այդ մշակութային օբյեկտն անկում ապրեց։ Գրեթե 20 տարի վերականգնման հույս չկար։ Միայն 2018 թվականի հուլիսի 6-ին, վերականգնման աշխատանքների ավարտից հետո, Երաժշտական խեցին դարձյալ հավաքեց հանդիսատեսին։

Նախատեսվում է, որ այնտեղ տեղի կունենան ֆիլմերի ցուցադրություններ, օպերաների և մյուզիքլների բեմադրություններ, ապագայում նաև` հայտնի DJ-ների մասնակցությամբ երիտասարդական երեկույթներ, դիսկոտեկներ։

Երաժշտական խեցին հանդիսատեսի համար բաց է ապրիլից հոկտեմբեր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  «Музыкальная раковина в Кисловодске открыта после реставрации»
2. 1 2 3 4 5 6  «Кисловодск. Музыкальная раковина»։ *Кисловодский Экспресс*։ 07.07.2018
**Ռեբրովի պուրակ** (ռուս.՝ Сквер Реброва), պուրակ Ռուսաստանի Ստավրոպոլի երկրամասի Կիսլովոդսկ քաղաքում։ Բացվել է 2017 թվականին` առողջարանային քաղաքի պատմական կենտրոնում, Կոմինտերնի փողոցում։ Անվանակոչվել է անվանի շերամաբույծ և գործարար, պետական խորհրդական և Կովկասի մարզային ազնվականության առաջնորդ Ալեքսեյ Ֆեոդորովիչ Ռեբրովի պատվին։

Պատմություն
-----------

Ալեքսեյ Ռեբրովը որպես ձեռնարկատեր շատ բան է արել ողջ տարածաշրջանի զարգացման համար. հենց նա է սկսել զարգացնել շերամագործությունը, Ստավրոպոլի երկրամասում և Դաղստանում խաղողի այգիներ է հիմնադրել, իսկ նրա արտադրած շամպայնը չէր զիջում ֆրանսիականին։ Ռեբրովը նաև Կովկասյան հանքային ջրերի առաջին պատմագիրն է, նա մեծ ջանքեր է գործադրել Կիսլովոդսկի զբոսայգու և Պյատիգորսկի Կիրովի անվան զբոսայգու զարգացման գործում։ Ռեբրովը պարգևատրվել է Սուրբ Վլադիմիրի, Սուրբ Աննայի և Սուրբ Ստանիսլավի շքանշաններով։

Պուրակի նկարագրություն
----------------------

Ռեբրովի պուրակը բացվել է 2017 թվականի սեպտեմբերի 9-ին` Կիսլովոդսկի պատմական կենտրոնում, Կոմինտերնի փողոցում։ Այստեղ ստեղծվել են մարգագետիններ և ծաղկանոցներ, տեղադրվել են նստարաններ, անցկացվել է ժամանակակից լուսավորություն։ Պուրակի կենտրոնում գտնվում է Ալեքսեյ Ֆեոդորովիչ Ռեբրովի հուշարձանը։ 2,7 մետր բարձրությամբ բրոնզե քանդակը ձուլվել է մերձմոսկովյան Ժուկովսկիում` Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական նկարիչ, քանդակագործ Սալավատ Շչերբակովի արվեստանոցում։

Պուրակի հարևանությամբ շարունակվում են մատուռի վերակառուցման աշխատանքները։

Բացման արարողություն
--------------------

2017 թվականի սեպտեմբերին տեղի ունեցած Քաղաքի օրվան հարմարեցված արարողությանը մասնակցել է Ստավրոպոլի երկրամասի նահանգապետ Վլադիմիր Վլադիմիրովը։ Պատվավոր հյուրերի թվում էր Ստավրոպոլի երկրամասի պատվավոր քաղաքացի, մշակույթի վաստակավոր գործիչ Բորիս Ռոզենֆելդը։ Նա հույս է հայտնել, որ, բացի այս պուրակից, Կիսլովոդսկում կվերականգնվի նաև հայտնի Ռեբրովի տունը։

Ռեբրովի տունն առողջարանային քաղաքի հիմնական տեսարժան վայրերից էր։ Այնտեղ սիրել են կանգ առնել Պուշկինը, Լերմոնտովը, Տոլստոյը, արվեստագետներ, զինվորականներ։ Նրանց թվում է եղել նաև ապագա կայսր Ալեքսանդր II-ը։

Միխայիլ Լերմոնտովը Ռեբրովի տանն է «բնակեցրել» «Մեր ժամանակի հերոսը» վեպի գլխավոր հերոսներին։

Բացման արարողության ժամանակ նաև օծվել է Ռեբրովի հուշարձանը։ Արարողության ավարտին քաղաքի բնակիչներն ու հյուրերը ծաղիկներ են դրել հուշարձանի մոտ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  «Кисловодск. Сквер Реброва»։ *Кисловодский Экспресс*։ 03.02.2018
2. ↑  «Сквер Реброва в Кисловодске откроют 9 сентября»
3. 1 2 3 4  «В Кисловодске открыт сквер Реброва»։ *Кисловодский Экспресс*։ 11.09.2017
**Վարարման էֆեկտը** տնտեսագիտության մեջ (անգլ. spillover effect, also a side effect; concomitant effect, spillover effect) մի իրավիճակ է, երբ որոշ տնտեսապես նշանակալի իրադարձություններ հանգեցնում են մյուսների առաջացմանը, մինչդեռ քննարկվող երկու համատեքստերը կարող են թվալ կապ չունենալով։ Արտահոսքի օրինակ կարող է լինել արտաքին ազդեցությունը, երբ երրորդ կողմի գործակալները ենթարկվում են ոչ դրամային ազդեցությունների՝ ինչ-որ տնտեսական գործունեության պատճառով։ Թափոնների արտանետումները մթնոլորտ բացասական արտաքին ազդեցության օրինակ են, այգու ծաղիկների բուրմունքը՝ դրական։ Միջպետական ​​տնտեսական բլոկների ձևավորմամբ ակնկալվում է վարարման էֆեկտ, որը բաղկացած է միջազգային առևտրի եկամուտների աճից։

Եթե ​​տնտեսության մեջ որեւէ շուկա անհավասարակշռված է, դա կարող է հանգեցնել այլ շուկաներ արտահոսքի, այսինքն՝ կխեղաթյուրի թե՛ պահանջարկի, թե՛ առաջարկի ծավալները։ Արդյունքում արդյունավետ պահանջարկը և արդյունավետ առաջարկը շեղվում են տեսական մակարդակներից։ Տարածման ազդեցությունների մեկ այլ խումբ կապված է տեղեկատվության տարածման հետ։ Եթե ​​ինչ-որ մեկի մասին ավելի շատ տեղեկատվություն է ստեղծում, դա նվազեցնում է տեղեկատվական ասիմետրիկությունը, ինչը տեղեկատվության վարարման համար դրական էֆեկտ է առաջացնում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Wang Yanzhi (2023)։ «Trade Secrets Laws and Technology Spillovers»։ *Research Policy*։ accepted
2. ↑  *Garmaise, M. & G. Natividad* Spillovers in Local Banking Markets (und) // *The Review of Corporate Finance Studies*. — 2016. — Т. 5. — № 2. — С. 139—165..

Արտաքին հղումներ
----------------

* What is Spillover Effect?
* Does globalization affect growth? Evidence from a new index of globalization
* Spillover effects of economic globalization on CO2 emissions: A spatial panel approach

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4225795-5 · Microsoft: 55527203 |

 |
**Ճակատագրի դարպասներ** (անգլ.՝ Postern of Fate), Ագաթա Քրիստիի դետեկտիվ վեպը, որը լույս է տեսել 1973 թվականին Մեծ Բրիտանիայի «Collins Crime Club», ինչպես նաև ԱՄՆի «Dodd, Mead and Company» հրատարակչությունում։

Սյուժե
------

Տարեց ամուսիններ Թոմի և Թափենս Բերեսֆորդները անգլիական խաղաղ գյուղում գնում են հին տուն։ Երբ նրանք հավաքում էին հին գրքերը, որոնք նախկին բնակիչներից մնացել էին, Թափենսը գրքերից մեկից գտնում է ծածկագրված նամակ։ Մեկը գրում է, որ ոմն Մերի Ջորդան «սեփական մահով չի մահացել»։ Թափենսը սկսում է հետաքրքրվել այդ ուղերձով։ Նրա խնդրանքով Թոմին սկսում է օգնել նրան, որ գտնի խորհդավոր Մերի Ջորդանի մասին տեղեկություն՝ դիմելով հատուկ ծառայությունների իր բարձրաստիճան ընկերներին։ Ընկերները զգուշացնում են ամուսիններին՝ անցյալը քրքրելու հնարավոր վտանգի մասին։ Միաժամանակ Թափենսը սկսում է ծանոթանալ գյուղի հին բնակիչների հետ՝ փորձելով իմանալ ինչ-որ բան այդ գաղտնիքի մասին։ Պարզվում է, որ այդ գյուղում շատ վաղուց՝ 20-րդ դարի սկզբին, տեղի է ունեցել զինվորական փաստաթղթերի առևտրի հետ կապված սկանդալային պատմություն։ Որպես գերմանական լրտես՝ կասկածվում էր երիտասարդ տնային դաստիարակչուհի Մերի Ջորդանը։ Շուտով նա թունավորվում է աղցանի մեջ ընկած մատնեծաղկի թունավոր տերևներից, ինչը բոլորի կողմից ընդունվել է որպես դժբախտ պատահար։ Հետո նույն գյուղի բնակիչ Ալեքսանդր անունով մի տղա, իմանում է ինչ-որ բաներ, որոնք իրեն ստիպում են թողնել գաղտնի գրություն։ Շուտով նա էլ է սպանվում։ Իրենց ուսումնասիրությունների արդյունքում ամուսինները հասկանում են, որ անցյալի այդ դեպքը ավելին է, քան մի գյուղական միջադեպ, և իրենց ընկերների զգուշացումը պատահական չէր։ Նույնիսկ այսքան տարի անցնելուց հետո էլ ինչ-որ մեկը չի ցանկանում, որ այս տվյալները հրապարակվեն։ Եվ այդ անձնավորությունը հանուն գաղտնիքը պահելու՝ հետ չի կանգնի նոր սպանություններից։

Գրքում նաև ներկայացվում է ամուսինների կատարած նախկին գործերը։

Ծանոթագրություն
---------------

1. ↑

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ճակատագրի դարպասները Ագաթա Քրիստիի պաշտոնական էջում(անգլ.)
**Բորիս Իվանովիչ Անտոնենկո** (ուկրաիներեն՝ Борис Іванович Антоненко, ծնվել է դեկտեմբերի 27, 1927 Անտրավիտի շրջանի, Լուգանսկի մարզի, Վերին Նագոլչիկում) - սովետական ուկրաինացի կույր երաժիշտ, բանդուրիստ, Ուկրաինայի Կոբզարների ազգային միության անդամ։

Կենսագրություն
--------------

Նա կորցրել է տեսողությունը մանկության տարիներին։ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին նա ծնողների հետ տարհանվել է և մեկնել Ուզբեկստան։ 1952 թվականին ավարտել է Տաշքենդի Ռեյնգոլդ Գլիերի անվան երաժշտական քոլեջը` բայանի դասեր, իսկ 1969 թվականին՝ ավարտել է Նիզամիի մանկավարժական ինստիտուտը (երաժշտության և երգի ֆակուլտետ)։ Նա աշխատել է որպես Ուզբեկստանի համերգային նվագախմբերի նկարիչ, ղեկավարել է «Կույրերի հասարակության» համակարգը։ 1977 թվականին Բորիս Անտոնովիչը վերադառնում Կիև, 1978 թվականին նա սկսում է սովորել նվագել բանդուրա կոբզար Պ. Սուպրունի մոտ։ Նրա երգացանկում ներառված են ուկրաինական ժողովրդական երգեր, կոբզարների և ժամանակակից կոմպոզիտորների ստեղծագործություններ։ Ուկրաինայի Կոբզարների ազգային միության անդամ (Կիևի բաժին)։

Ստեղծագործություն
-----------------

Ընտրված աշխատանքներ.

* «Օ,, Ուկրաինան լաց էր լինում» (բառերը կոբզար Պ Նոսաչա),
* «Նա կանգնած է Սուբոտովի գյուղում» (բառերը Տ.Շևչենկոյի),
* «Սիրեք Ուկրաինան» (բառերը Վ. Սասյուրիի),
* «Ուկրաինայի որդիներ» (բառերը Մ. Մալյավկիի)։

Գրականություն
-------------

* Жеплинський Б. М. Абрамов Анатолій Олександрович // Енциклопедія сучасної України / Національна академія наук України, Наукове товариство імені Шевченка, Координаційне бюро енциклопедії сучасної України НАН України. — Ред. І. М. Дзюба, А. І. Жуковський та ін.. — К. : [б. в.], 2001. — Т. 1: А. — 825 с. — 10 000 прим. — ISBN 966-02-2075-8. — С. 35.
**Պերդիկկաս I** (հունարեն՝ Περδίκκας Aʹ} Հին Մակեդոնիայի արքա։ Արքայի մասին հիմնական տեղեկությունները փոխանցում է Հերոդոտոսը, որը կարծում է, որ հենց Պերդիկկասն է եղել Մակեդոնիայի առաջին արքան։ Ըստ նրա՝ Արգոսից Իլլիրիա են փախչում Տեմենոսի հետնորդ 3 եղբայրներ՝ Գավանեսը, Աերոպոսը և Պերդիկկասը։ Նրանք Իլլիրիայից անցնում են վերին Մակեդոնիայի Լեբեյա քաղաք, որտեղ էլ ծառայության մեջ են մտնում թագավորի մոտ։ Եղբայրներից յուրաքանչյուրը արածեցնում էր թագավորի անասուններին։ Երբ թագավորի կինը ճաշ եփելիս է լինում, նա նկատում է, որ իր ծառաներից մեկի՝ Պերդիկկասի բաժին ուտելիքը ինքնստինքյան կրկնակի մեծ է ստացվում։ Երբ նա պատմում է դրա մասին իր ամուսնուն՝ թագավորին, վերջինս իր մոտ է կանչում եղբայրներին և հրամայում, որ նրանք հեռանան։ Եղբայրները ասում են, որ ավելի արդարացի կլինի, որ իրենց վարձատրեն, ինչից հետո նրանք կհեռանան։ Լսելով դա՝ արքան ցույց է տալիս ծխնելույզից ներս ընկնող արևի ճառագայթը և ասում, որ դա է եղբայրների արժանի վարձը։ Մինչ երկու ավագ եղբայրները ապշահար կանգնել էին՝ Պերդիկկասը մոտենում է ճառագայթին և երեք անգամ ափով արևից լցնում իր ծոցը և մեկնում եղբայրների հետ։

Երբ թագավորը իր խորհրդականներից իմանում է, թե փոքր եղբոր արարքի իմաստը որն է, նա հեծյալներ է ուղարկում նրանց հետևից։ Մակեդոնաիայում այդժամ կար մի գետ․ երբ եղբայրները անցնում են այդ գետը, այն վարարում է և թույլ չի տալիս թագավորի հեծյալներին շարունակել հետապնդումը։ Եղբայրներն անցնում են Մակեդոնիայի մեկ այլ մաս, որը գրավելուց հետո նրանք վերադառնում են և գրավում ամբողջ Մակեդոնիան։

Հենց այս պատճառով էլ հին Մակեդոնիայի արքաները իրենց համարում էին հելլեններ, քանի որ իրենց նախնիները՝ Պերդիկկասը և նրա եղբայրները, հելլեններ էին, որոնք փախել էին Արգոսից։ Երբ Ալեքսանդր I Մակեդոնացին ցանկանում էր մասնացել Օլիմպիական խաղերին, հելլենները նրան ասում են, որ մրցումներին կարող են մասնակից լինել միայն հելլենները և ոչ թե բարբարոսները, իսկ Ալեքսանդրը ապացուցում է որ ինքը արգոսցի է, քանի որ իր նախնին՝ Պերդիկկասը, սերում է այնտեղից։ Այս փաստարկներից հետո նրան թույլատրվում է մասնակցել խաղերին, ինչից հետո նա 1 ասպարեզ վազքի մրցումներում հավասարվում է առաջինին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հերոդոտոս, 8․ 137
2. ↑  Հերոդոտոս, 8․ 138
3. ↑  Հերոդոտոս, 5․ 22

Աղբյուրներ
----------

* Հերոդոտոս viii. 137-138, v. 22

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Նախորդող:**Տիրիմմաս** |  **Մակեդոնիայի արքա** անհայտ | Հաջորդող:**Արգեոս I** |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Rodovid |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Դասական հնությունների իրական բառարան |

 |
«**Շատերի նման նա էլ խեղդվեցավ...**», Հովհաննես Թումանյանի բանատեղծություններից՝ գրված 1890 թվականին։

Պատմություն
-----------

Այս բանաստեղծությունը Թումանյանը գրել է 1890 թվականի ապրիլի 22-ին։

Ըստ Տ․ Փիրումյանի հուշերի՝ բանաստեղծությունը ուղղված է այն մարդկանց դեմ, որոնք դատապարտել են «*Չոփուռի տղաներին*»  և նրանց նման «գաղափարական»  ավազակներին՝ առանց հաշվի առնելու ավազակության սոցիալական  պատճառները։

Թումանյանի ընտանեկան արխիվում պահվում է 12-16-րդ տողերի ինքնագիրը։

Առաջին անգամ տպագրվել է Մոսկվայում՝ 1890 թվականին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծությունների առաջին հատորում ( էջ 92), այնուհետև՝ Երևանում, 1940-1959 թվականներին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության առաջին հատորում (էջ 35)։

Արտատպվել է Մոսկվայում՝ 1890 թվականին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծությունների առաջին հատորից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Թումանյան Հովհաննես (1988)։ *Երկերի լիակատար ժողովածու*։ Երևան: Հայկական ՍՍՀ ԳԱ հրատարակչություն։ էջ 555

Վիքիդարանի պատկերանիշըՎիքիդարանի պատկերանիշը Վիքիդարանում կան նյութեր այս թեմայով՝  
**Շատերի նման նա էլ խեղդվեցավ...**
**Լևալլուա Պերե** (ֆր.՝ Levallois-Perret), քաղաք և համայնք ֆրանսիական Օ Դե Սեն դեպարտամենտում, Նանտեր շրջանում, երկու կանտոնների վարչական կենտրոնն է։

Աշխարհագրական դիրք
------------------

Լևալլուա Պերե գտնվում է Փարիզի հյուսիսարևմտյան սահմանին։ Գտնվում է Սեն գետի ափին։

Պատմություն
-----------

Նախքան ֆրանսիական հեղափոխությունը, քաղաքում պահպանվել էր մի գյուղ՝ Վիլ, և մի տնամերձ հողատարածք՝ Կուրսել (Լա Պլանշետ)։ Այնուհետև քաղաքը բաժանվեց Կլիշ և Նյոյի սիուր Սեն քաղաքների միջև։ 1822 թվականին Ժան Ժակ Պեռեն կառուցեց մի ավան, անվանելով Շանպերե (Պոլե Պերե)։ Նրա օրինակին հետևեց 1845 թվականի հաջորդ տանուտերը, քաղաքն անվանեց Լևալլուա։ 19-րդ դարի 60-ական թվականներին բնակավայրը միավորվեց, իսկ 1866 թվականին Ֆրանսիայի կայսր Նապոլեն III-րդը անվանեց Լևալլուա Պերե։

Քաղաքը դարձավ Ֆրանսիայի արդյունաբերության կենտրոններից մեկը։ Այստեղ են գտնվում Clément-Bayard, Delage, Chapron և Citroën շտաբները։

Մինչը 20-րդ դարը զարգացել է կոսմետիկ արդյունաբերությունը։

Առավել հայտնի է Գրան Ժատ քաղաքը Սեն գետի մոտ, որտեղ ֆրանսիացի իմպրեսիոնիստները գրել են իրենց ստեղծագործությունները։

Տնտեսություն և արդյունաբերություն
---------------------------------

Գրեթե բոլոր ոլորտներում արտացոլվում է զինանշանը։

Սպորտ
-----

«Լևալլուա» ֆուտբոլային ակումբը Ֆրանսիայի լավագույն մարզական ակումբներից է, 14500 անդամով։ Այս ակումբից են այնպիսի հայտնի մարդիկ, ինչպիսիք են՝ Թեդի Ռիները, սուսերամարտիկ Գոտե Գրումեն, ձյուդոիստ Ժևրիզ Էմանը։ Այստեղ է սկսել իր ֆուտբոլային կարիերան Դիդե Դրոգբան։

Հայտնի մարդիկ
-------------

* Լուի Տրուսելիե (1881-1939) - հեծանվորդ
* Դանիել Դելորմ (1926) - Ֆրանսիացի դերասանուհի, կինոպրոդյուսեր
* Պասկալ Լամի (1947) - ՎՏՈ-ի տնօրեն
* Կլոտիլդա Կուրո (1969) - ֆրանսիացի դերասանուհի, արաքայորդու կին
* Ժորժ Միգո (1891-1976) - ֆրանսիացի երաժիշտ և նկարիչ
* Մորիս Պավել (1875-1937) - ֆրանսիացի երաժիշտ
* Սոֆիան Ֆեղուլի (1989) - ալժիրցի ֆուտբոլիստ, խաղում է ազգային հավաքականում

Քույր քաղաքներ
--------------

* Մոլենբեկ ան Ժան, Բելգիա
* Շիոնեբերգ (Բերլին), Գերմանիա

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք

1. ↑  Base officielle des codes postaux — La Poste, 2018.
**Մաքսիշուն Ֆիկը** (ռուս.՝ Максипёс Фик), Վացլավ Բեդրժիխի նկարահանած չեխոսլովակյան անիմացիոն սերիալը, որը նկարահանվել է «Իրժի Տրնկան և եղբայրները մուլտիպլիկացիայում» ստուդիայում (Պրահա)։

Սյուժե
------

Այս անիմացիոն շարքի գլխավոր հերոսը Ֆիկ անունով սենբեռնարն է, որին փոքր տարիքում Այա անունով աղջնակին նվիրել էր իր հայրիկը։ Այան շատ ուրախ էր նոր ընկերոջ համար, բայց Ֆիկը շատակեր էր և շատ արագ էր մեծանում. սկզբում կոշիկի տուփը, որի մեջ նա քնում էր, նրա համար փոքր է դառնում, հետո զամբյուղը և նույնիսկ փայտե տնակը։ Եվ Այայի հուսահատ հայրիկը որոշում է վաճառել Ֆիկին, բայց այդ ժամանակ Ֆիկը փրկում է լճում խեղդվող Այաին, և որոշվում է, որ Ֆիկը կմնա, և հայրիկը բակում նրա համար առանձին տուն է կառուցում։ Մեծ մեծ չափերի համար Ֆիկն ստանում է իր երկրորդ մականունը` Մաքսիշուն։ Մաքսիշուն Ֆիկը բարի և ազնիվ շուն էր, և այն արկածները, որոնց մեջ ընկնում էր, զվարճալի և ուսանելի էին։

Շարքի առանձնահատկություններ
---------------------------

Մուլտսերիալի շարքի յուրաքանչյուր դրվագ սկսվում է նապաստակի և անհաջող որսորդի մասին կարճ ներածական պատմությամբ, որը փորձում է նապաստակին կրակել, բայց փոխարենը ընկնում է զվարճալի իրավիճակների մեջ, և մինևնույն ժամանակ նապաստակը միշտ ծաղրում է նրան։

Ստեղծման ժամանակահատված
-----------------------

Սերիալն ստեղծվել է`

* 1975 թվականին` առաջին թողարկում (Maxipes Fík)
* 1978 թվականին` երկրորդ թողարկում (Divoké sny Maxipsa Fíka)

Սերիաներ
--------

### Մաքսիշուն ֆիկ

* Zrození Maxipsa Fíka
* Zmoudření maxipsa Fíka
* Maxipes Fík sportuje
* Fík ve škole
* Fík za volantem
* Fík – mistr skoku
* Fík jde do světa
* Maxipes Fík v jižních krajích
* Maxipes Fík polárníkem
* Maxipes Fík u protinožců
* Maxipes Fík objevitelem
* Maxipes Fík se vrací

### Ֆիկի զարմանալի երազները

* O požárnících
* O kopané
* O prázdninách
* O prázdninách
* O žních
* O lupičích
* O lovu
* O vynálezechO vynálezech
* O velké zimě
* O Vánocích
* O hledání pokladu
* O Minifíkovi

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  ČSFD (չեխերեն) — 2001.
2. 1 2 3  Internet Movie Database — 1990.
**Օշին Չիլինգիր**, (թուրքերեն՝ Oşin Çilingir, 1945, Դիարբեքիր, Թուրքիա - հունվարի 10, 2021, Ստամբուլ, Թուրքիա), հայ գրող, հրապարակախոս։

Կրթություն
----------

Ծնվել է 1945 թվականին, Դիարբեքիրի Ֆաթիհ Փաշա թաղամասում։ Մանկությունն անց է կացրել Հանչեփեք թաղամասում։ 1957 թվականին ավարտել է Սուլեյման Նազիֆի անվան նախակրթարանը։ Նույն տարում ընտանիքի հետ միասին փոխադրվել է Ստամբուլ։ 1963 թվականին ավարտել է Դպրեվանքի Սուրբ Խաչ հայկական վարժարանը, իսկ 1969 թվականին՝ Ստամբուլի տեխնիկական համալսարանի հանքարդյունաբերության ֆակուլտետը։

Գործունեությունը
----------------

Հանքային ինժեների մասնագիտությամբ աշխատել է մի շարք կազմակերպություններում։ Զուգահեռաբար թղթակցել է տարբեր թերթերի, այդ թվում՝ «Ակօս» շաբաթաթերթին։ Եղել է Հրանտ Դինքի մտերիմ բարեկամը։ Դինքի սպանությունից որոշ ժամանակ անց՝ 2007 թվականի փետրվարի 16-ին, նա հոդված է հրապարակում, որտեղ Հրանտ Դինքին համեմատում է «Միություն և առաջադիմություն» կուսակցության կողմից սպանված մտավորականներից փաստաբան, գրող և պատգամավոր Գրիգոր Զոհրապի հետ։

Աչքի է ընկել իր ձախակողմյան հայացքներով։ 1980-ական թվականների սկզբին «Ջիհան Աթեշ» կեղծանվամբ թղթակցել է «Դեմոկրատ» թերթին, իսկ որոշ հոդվածների տակ ստորագրում էր «Յալչըն Չիլինգիր»։

2002 թվականին «Արաս» հրատարակչությունը հրատարակել է նրա «Մեր միջի սև անցքը» գիրքը։

Վախճանվել է 2021 թվականի հունվարի 10-ին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Գրիգոր Զոհրապից մինչև Հրանտ Դինք. հարյուրամյա մենություն»
2. ↑  «ԳՐԻԳՈՐ ԶՈՀՐԱՊԻՑ ՄԻՆՉԵՎ ՀՐԱՆՏ ԴԻՆՔ»


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ |

 |
«**ՀՀ գերագույն գլխավոր հրամանատարի կողմից առաջադրված խնդիրների կատարման վերաբերյալ**», որը հայտնի է որպես **Հրաման թիվ 0038**, 2008 թվականի փետրվարի 23-ին Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության նախարար Միքայել Հարությունյանի կողմից ստորագրված հույժ գաղտնի հրաման։ 

Մարտի 1-ի գործի շրջանակներում Միքայել Հարությունյանը ճանաչվել է մեղադրյալ և իր նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում։

Նախապատմություն
---------------

Հիմնական հոդված՝ Մարտի 1-ի իրադարձություններ
Համաձայն լրատվամիջոցների, հրամանը ի հայտ է եկել 2008 թվականի Հայաստանի Հանրապետության նախագահական ընտրությունների արդյունքների դեմ բողոքի ցույցերը ցրելու նպատակով։

Իմաստ և նպատակներ
-----------------

Համաձայն մի շարք լրատվամիջոցների, ՀՀ պաշտպանության նախարար Միքայել Հարությունյանը 2008 թ.-ի փետրվարի 23-ին ստորագրել է հույժ գաղտնի թիվ 0038 հրամանը, որում խաղաղ ցուցարարները բնորոշվել են «ՀՀ նախագահական ընտրությունների արդյունքները չընդունող, իրավիճակը ապակայունացնող քաղաքական ուժեր», և «երկրի բնականոն զարգացումը» ապահովելու նպատակով ՀՀ զինված ուժերի ողջ անձնակազմը տեղափոխվել է զորանոցային վիճակի։ Հրամանին համաձայն, երկրում ստեղծվել են սպայական խմբեր, որոնց զինել են տաբելային զենքերով։ Համաձայն թիվ 0038 հրամանի, «ՀՀ Զինված ուժերի կազմից ստեղծվել են բարձր շարժունակությամբ, բարդ իրավիճակներում արդյունավետ գործելու ունակ հավաքական ստորաբաժանումներ, որոնց զինել են հրաձգային զենքերով։ Հանձնարարվել է ստորաբաժանումները համալրել առավել պատրաստված, հոգեբանորեն կայուն ծառայողներով»։

Ինչպես նշում են լրատվամիջոցները, հրամանի համաձայն «Երևանում փաստացի սահմանված ռազմական դրության և զինված ուժերի հակասահմանադրական օգտագործման շրջանակներում, այդ հրամանով ձևավորված զինվորական կառավարման նոր կառույցի կազմակերպմամբ իրականացվել է բանակային ստորաբաժանումների տեղաշարժ՝ Զինված ուժերի մի շարք ստորաբաժանումներ զինված դուրս են բերվել տեղակայման հիմնական վայրերից և տեղափոխվել Երևանում կամ քաղաքամերձ հատվածներում տեղակայված զորամասեր»։

Փաստաթղթի դերը
--------------


1. 1 2 3 4 5 6  0038 գաղտնի հրամանը
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Վարդանյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:*

**Հովսեփ Վարդանյան** (1813 կամ մարտի 28, 1815(1815-03-28), Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն և Կոստանդնուպոլիս, Օսմանյան կայսրություն - 1879 կամ օգոստոսի 20, 1879(1879-08-20), Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն և Կոստանդնուպոլիս, Օսմանյան կայսրություն), հայ գրող, պատմաբան, խմբագիր։

Կենսագրություն
--------------

Կրթություն է ստացել (1826 թվականից) Վիեննայի Մխիթարյան միաբանությունում։ 1836 թվականից որպես ուսուցիչ պաշտոնավարել է Կ․ Պոլսի Ներսիսյան դպրոցում։ Իմացել է լեզուներ՝ ֆրանսերեն, անգլերեն, արաբերեն, թուրքերեն և այլն։ Շուրջ 25 տարի (1837 թվականից) որպես թարգմանիչ աշխատել է օսմանյան նավատորմի մինիստրությունում՝ հասնելով փաշայության աստիճանի։ ժամանակի լուսավորական շարժման ներկայացուցիչներից է, պայքարել է հայ ժողովրդի միասնությունը ջլատող կրոն, մոլեռանդության դեմ։ Այդ դիրքերից էլ գրել է «Ագապի» (1851) հայատառ թուրքերեն վեպը, որը բարձր են գնահատել Միքայել Նալբանդյանը, Հարություն Սվաճյանը և այլ առաջադեմ մտածողներ։ Վեպը մեկ դար անհայտության մեջ մնալուց հետո հրատարակվել է 1953 թ. (վերահրատարակվել է 1979)՝ Գառնիկ Ստեփանյանի թարգմանությամբ։ Այնուհետև տպագրվել են Վարդանյանի «Շատախոսը» (1852) գեղարվեստական ստեղծագործությունը, «Նապոլեոն Բոնապարտի պատմությունը» (1855—1856, մաս 1—6) աշխատությունը (դարձյալ հայատառ թուրքերեն), «Սահմանադրական ճշմարտություններ և անոնց պարտավորությունները» (1863, հայերեն) և «Արևելյան պատերազմի պատմությունը» (1871) գրքերը։ Վարդանյանը խմբագրել է հայատառ թուրքերեն «Մեճմուսփ հավատիս» (1852—1872), ինչպես նաև «Թերճըմանը էֆքիար» պարբերականները։ Թարգմանել է Ալեն Ռենե Լըսաժի «Կաղ Սատանան» վեպը։

Երկեր
-----

* Ագապիի պատմությունը, Երևան, 1953, 264 էջ։
* Ագապիի պատմութիւնը, Պէյրութ, 1954, 212 էջ։
* Ագապի, Երևան, 1979, 207 էջ։

Գրականություն
-------------

* Ով ով է։ Հայեր։ Կենսագրական հանրագիտարան), հատ. 2, Երևան, 2007, էջ 541։

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Արմենիապեդիա |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| ՀԳՀԳ: 10826 · BNF: 13519002h · GND: 142051535 · ISNI: 0000000081516068 · LCCN: n97047303 · NTA: 112633382 · SUDOC: 050201212 · VIAF: 71549185 · WorldCat VIAF: 71549185 |

 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 320)։*  |



1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
**Հողմիկի հեթանոսական համալիր**, հայ հեթանոսական կառույցների ամբողջություն է, որը գտնվում է Հայաստանի Շիրակի մարզ Հողմիկ գյուղի հարավարևմտյան ծայրամասում։ Այժմ ուսումնասիրված է համալիրի ընդամենը 1/20-րդ մասը։

Պատմություն
-----------

Հողմիկի համալիրը կառուցվել է Արտաշես Բ (մ.թ.ա. 30–մ.թ.ա. 20) թագավորի օրոք։

1987 թվականին Հայկ Հակոբյանի գլխավորությամբ հնագետների մի խումբ ժամանեց Ամասիայի տարածաշրջանի Հողմիկ գյուղ՝ Կապսի ջրամբարի շինարարությունից առաջ տեղանքն ուսումնասիրելու համար։ Ուսումնասիրության ընթացքում պատահաբար բացահայտվեց հեթանոսական համալիրը։
Հայկ Հակոբյանը հիշում էր.

> 
> 
> Հիշում եմ՝ շատ ցուրտ ու անձրեւոտ օր էր։ Երկու տղաներին ուղարկեցի մասուր հավաքելու, իսկ ես սկսեցի ուսումնասիրել։ 3 ժամ հետո 13 մետր երկարությամբ եւ կես մետր լայնությամբ մի ֆանտաստիկ հարթակ բացվեց, որի վրա զոհաբերված կենդանիների ոսկորներ կային։ Որոշեցինք, որ մնում ենք։
> 
> 
> 

1987-ից մինչև 1993 համալաիրի տարածքում կատարվել են պեղումներ, սակայն ֆինանսական միջոցների բացակայության պատճառով արշավախումբն իր աշխատանքները շարունակելու հնարավորություն ստացավ միայն 13 տարի անց' այս տարի՝ 2006 թվականին։

Համալիրի կառուցվածքը
--------------------

Հակոբ Հակոբյանը համոզված է, որ համալիրը իրականում հեթանոսական տաճարների ավան է, որը տարածվում է 80 մետր երկարությամբ փողոցի երկու կողմերով 100 մետր տարբեր ուղղություններով։ Ավանի առանցքը կազմում են հեթանոսական գլխավոր եռյակի՝ Արամազդի, Անահիտի և Միհրի սրահները։ Պեղումների արդյունքում սրահներից մեկում հայտնաբերվել է փոքրիկ կավե օղակ, որի վրա հունարեն գրություն կա. *«4 ձի զոհաբերվում է Միհրին»*։ Ձիերի գլուխներ կամ ամբողջական կմախքներ են հայտնաբերվել համալիրի գրեթե բոլոր սենյակներում (ձին հայկական ավանդույթներին համաձայն վերածննդի խորհրդանիշն է)։ Սենյակների երկայնքով կառուցվել է նստարան, որն ընդհատվում է կավե զոհասեղանով եւ նորից շարունակվում նստարաններով, որոնց մեջտեղում տեղադրված են գեղեցիկ մշակված սեւ եւ կարմիր՝ մահ և կյանք խորհրդանշող խարիսխներ։

2004 թվականին արշավախումբը Հողմիկում նաև բացահայտել միջնադարյան մի ճանապարհ, որը տանում է դեպի լեռները, իսկ Հողմիկի հարևան Ջրաձոր գյուղում բացահայտվել է 8 մետր լայնությամբ և երկարությամբ միջնադարյան մի շինություն, որը նստած է անտիկ դամբարանների վրա, իսկ անտիկ դամբարաններն էլ մխրճված են բրոնզե բնակավայրի մեջ։

2014 թվականին արշավախմբին հաջողվել է հայտնաբերել Անահիտ աստվածուհու տաճարը։

Հողմիկի համալիրը, ինչպես նաև բազմաթիվ այլ հեթանոսական համալիրներ, ընդգրկում է մի շարք տաճարներ՝ հիմնական աստվածների կոթողները։ Հողմիկում տեղ են գտել հայ հեթանոսական բոլոր գլխավոր աստվածների տաճարները' Արամազդ, Վահագն, Անահիտ, Աստղիկ, Միհր, Բարշամի, Նանե։

Արտաքին հղումներ
----------------

* 2013 թվականին Ֆեյսբուքում բացվել է տաճարի պեղումնեիրն լուսաբանող էջ։
* Շիրակում պեղումների արդյունքում բացվում է մեծ հեթանոսական տաճար
* «Հարցազրույց Հայաստանի հետ»։ Հայկ Հակոբյան. Ամեն ինչ սկսվում է խաղից Archived 2014-02-09 at the Wayback Machine.
* Հեթանոսական տաճարում կուռք է գտնվել. պեղումների արժեքավոր բացահայտումները (լուսանկարներ)


1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Հայ հեթանոսական աստվածները «վերադառնում» են
2. ↑  Hoghmik's Temple Town
**Ջովանի Բարտոլենա** (անգլ.՝ Giovanni Bartolena, հունիսի 24, 1866(1866-06-24), Լիվոռնո, Տոսկանա, Իտալիա - փետրվարի 26, 1942(1942-02-26), Լիվոռնո, Տոսկանա, Իտալիա), իտալացի նկարիչ, հիմնականում նկարել է բնապատկերներ, երբեմն` կենդանիներով բնապատկերներ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Լիվորնոյի մոտակայքում։ Երիտասարդ ժամանակ նա իր ընտանիքի առանձնատանը տարվել է ձիավարությամբ։ Իր պապիկը, դիմանկարների և պատերազմական թեմաների նկարիչ Չեզարե Բարտոլենան, եղել է նրա առաջին ուսուցիչը։ Նա կարճ ժամանակ սովորել է Ֆլորենցիայի գեղարվեստի ակադեմիայում և հաճախել է Ջիովաննի Ֆաթթորիի դասընթացներին։ Կարճ ժամանակով հեռացվել է ակադեմիայից, բայց նրա պապիկը վերականգնել է նրան։

Նա ցուցադրվել է Թուրինի թանգարանում, իսկ հաջորդ տարներին` Ֆլորենցիայում և Թունինում։ 1898 թվականին տեղափոխվել է Մարսել, Լուկա և Ֆլորենցիա, որտեղ էլ մնացել է մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտը։ Հանդիպել է Մարիո Գալլիի հետ և նրա և նրա ընկերոջ` նկարիչ Պլինիո Նոմելինի հետ ճամփորդել է Վերսելիա։

1917-1919 թվականներին ապրել է իր եղբոր` Ադոլֆուսի հետ, Լիվորնոյում։ Այնտեղ նա հանդիպել է ինդուստրիալիս Կվերչիի և «Կորրիե դի Լիվորնո»-ի տնօրեն Ֆաբբրինիի հետ։ 1925 թվականին տեքստիլի առևտրական Կազուտոն կազմակերպել է նրա առաջին անհատական ցուցահանդեսը Միլանի Լեզամե պատկերասրահում` ցուցադրելով բնաապատկերներ և նատյորմորտներ։ 1929 թվականին նա դադարեցրել է իր պայմանագիրը Կազուտոյի հետ, բայց շարունակել է ցուցադրվել մի քանի պատկերասրահներում, այդ թվում` Լիվորնոյի «Բոտտեգա դե Արտե»-ում, Միլանի «Գալերիա Միշելի»-ում (1929-1931 թվականներ) և 1930 թվականին` «Վենետիկի Բիելանե»-ում։ 30-ականների կեսերին նկարիչն սկսելէ ունենալ որոշակի կոմերցիոն հաջողություն։

Ֆինանսական և սոցիալական մեծ հաջողություն չունենալով` նա եղել է Լինորվո քաղաքում գտնվող Կաֆե Բարդի սրճարան հաճախակի այցելող նկարիչներից մեկը։ Մահացել է Լիվորնոյում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  *Genova G. D.* Dizionario Biografico degli Italiani (իտալ.) — 1964. — Vol. 6.
2. 1 2 3 4 5  OPAC SBN (իտալ.)
3. 1 2 3 4  RKDartists (նիդերլ.)
4. 1 2  Galleria Athena Archived 2014-02-06 at Archive.is biography.
5. ↑  Sources: AA.VV. Ottocento. Numero 20. Cronache dell'arte italiana dell'Ottocento, Giorgio Mondatori & Associati, Milano 1921. Raffaele Monti e Giuliano Matteucci ( a cura di), I Postmacchiaioli, Edizioni De Luca, Rome 1994. Quoted in Pinacoteca Livorno Archived 2018-05-22 at the Wayback Machine. short biography.


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Իտալացիների կենսագրական բառարան |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BAV: ADV10050264 · GND: 131806297 · ICCU: SBLV185516 · ISNI: 0000000083443771 · LCCN: nr89006241 · SUDOC: 131847171 · VIAF: 67609792, 96347718 · ULAN: 500091299 · WorldCat VIAF: 67609792, 96347718 |

 |

 |
**Գալձագ** (ծննդյան և մահվան թվականներն անհայտ), XIII դ. հայ ճարտարապետ, քանդակագործ։

Կենսագրություն
--------------

Գալձագը աշխատել և ստեղծագործել է Գեղարդավանքում։ 13-րդ դարի կեսից, երբ Պռոշ Խաղբակյան իշխանը, Գեղարդավանքը գնելով Զաքարյաններից, սկսել է վիմափոր շենքերի կառուցումը, Գալձագը հավանաբար, եղել է այդ կառույցների գլխավոր ճարտարապետը և շինարարության ղեկավարը։

1240-ական թվականներին կերտել է Գեղարդի վանքի առաջին ժայռափոր եկեղեցին։ Հուշարձանն ամբողջովին ներքանդակված է ժայռի մեջ, դեռևս հեթանոսական ժամանակներից պաշտվող աղբյուրի վրա։ Խաչաձև հատակագծով (առանց հարավային թևի) հորինվածքը վերևում ավարտվում է երկու զույգ փոխհատվող կամարների վրա բարձրացող շթաքարակազմ երդիկով։ Ճարտարապետի անունը հիշատակող արձանագրությունը («Զվարդպետս Գալձագ յիշեցէք») երդիկի հյուսիսային ու արևելյան նիստերին է։ Եկեղեցին ունենալով վերգետնյա կառուցվածքին բնորոշ առանձնահատկություններ, բավական ինքնատիպ է ճարտարապետությամբ։ Կառույցն իր ձևերով, բարձրարվեստ հարդարանքով առնչվում է վանքի մյուս վիմափոր կառույցներին, ենթադրվում է, որ դրանց հեղինակը ևս Գալձագն է։ Գեղարդավանքի բոլոր գլխավոր վիմափորերը, իրենց մեջ ամփոփելով XIII դարի հայկական ճարտարապետության ու քանդակագործության ձեռքբերումները, նույն մեծ վարպետի՝ Գալձագի տաղանդի ինքնատիպ կնիքն են կրում։ Շուրջ 40 տարվաաշխատանքով ու ստեղծագործությամբ Գալձագը Գեղարդավանքի ճարտարապետությունը հարստացրել է նաև վիմափոր արվեստի բարձրարժեք հուշարձաններով, պաշտամունքային անշուք այրերով հարուստ նախկին Այրիվանքում ստեղծել է քրիստոնեական վերգետնյա տաճարներին համազոր ժայռամեջ կերտվածքներ, Հայաստանի ժայռափոր ճարտարապետությունը հասցրել կատարելության, ստեղծել այդ արվեստի հայկական ճարտարապետական դպրոցը։

Գրականություն
-------------

* Բարխուդարյան Ս. Միջնադարյան հայ ճարտարապետներ և քարգործ վարպետներ, Երևան, 1963։
* Հովսեփյան Գ. Խաղբակյանք կամ Պռոշյանք հայոց պատմության մեջ, մաս 1, Վաղ-պատ, 1928, էջ 101։
* Բարխուդարյան Ս. Միջնադարյան հայ ճարտարապետներ և քարգործ վարպետներ, Ե. 1963, էջ 86-89։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 656)։*  |
**«Հայ կանանց միջազգային միավորում»** (AIWA), հայ կանանց ոչ քաղաքական միություն, որը հիմնվել է 1991 թվականին, ԱՄՆ-ում (Բոստոն)։ Միավորման առաքելությունն է համախմբել աշխարհի տարբեր երկրների հայ կանանց, նպաստել նրանց իրավունքների պաշտպանությանը, ձեռնարկատիրական ոլորտում նրանց ներգրավմանը, Հայաստան-սփյուռք կապերի զարգացմանը։

Պատմություն
-----------

«Հայ կանանց միջազգային միավորումը» հիմնվել է ԱՄՆ-ի Բոստոն քաղաքում, 1991 թվականին` Եվա Մեձորյանի, Բարբարա Մերգուերյանի և Օլգա Պրուդյանի կողմից։ Այն շահույթ չհետապնդող կազմակերպություն է։ Միավորումն իրականացնում է առողջապահությանը, կրթությանը, գիտությանը, մշակույթին, բնապահպանությանը նվիրված մի շարք ծրագրեր, այն դրամաշնորհներ է տրամադրում հայազգի ուսանողուհիներին՝ կանանց իրավունքների պաշտպանության առողջապահության, հումանիտար գիտությունների, մաթեմտիկայի, ճարտարապետության, ճարտարագիտության, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտներում։

«Հայ կանանց միջազգային միավորումը» գրասենյակներ ունի ՀՀ-ում, ԼՂՀ-ում, Մոսկվայում, Սանկտ Պետերբուրգում, Լիբանանում, Մեծ Բրիտանիայում, Արգենտինայում, Սան Ֆրանցիսկոյում, Լոս Անջելեսում։ Կազմակերպությունը նաև անցկացնում է համահայկական համաժողովներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  THE ONLY INTERNATIONAL ORGANIZATION DEDICATED TO THE ADVANCEMENT OF ARMENIAN WOMEN REGARDLESS OF THEIR POLITICAL, RELIGIOUS OR EDUCATIONAL AFFILIATION.
2. ↑  *Հրանուշ Հակոբյանի «Հայկական Սփյուռքը հարափոփոխ աշխարհում»*։ Երևան: «Տիգրան Մեծ»,։ 2017
**Էստոնական կենսագրական բառարան**, հայտնի էստոնացիների մասին ռուսերեն առաջին հրատարակությունը։ Բառարանում ներկայացված են XII դարի վերջից մինչև 2002 թվականն ապրած հայտնի էստոնացիների կենսագրություններ։ Գիրքն ընդգրկում է շուրջ 3170 հոդված։ Էստոնական կենսագրական բառարանը Էստոնիային նվիրված եռագրության երկրորդ գիրքն է. առաջինը «Эстония — Eesti» գիրքն է, երրորդը՝ Էստոնական հանրագիտարանային բառարանը։

Գիրքը լույս է տեսել «KRK» հրատարակչությունում 2002 թվականին։

Բովանդակություն
---------------

Բառարանը պարունակում է շուրջ 3070 կենսագրություն։ Բառարանի կազմման համար հիմք է ծառայել Էստոնական սովետական հանրագիտարանի («Eesti Elulood») 14-րդ հատորը։ Հոդվածում բերվում է անհատի բնօրինակ անվանումը (էստոներեն, գերմաներեն, շվեդերեն, դանիերեն, լեհերեն և այլն), ինչպես նաև գրության տարբերակները։ Երկու կամ երեք անուններից հիմնականը գրվում է շեղատառ։ *Ստեղծագործություններ* բաժնում բերվում է հեղինակի բոլոր ստեղծագործությունների ցանկը, իսկ *Գրականություն* բաժնում՝ ոչ պարբերական մամուլում տպագրված ստեղծագործությունները։

### Բնութագիր

Эстонский биографический словарь (Էստոնական կենսագրական բառարան)
Կազմողներ - Իգոր Կորոբով, Լյուդմիլա Ռաուդտիտս
Նկարազարդում - Ռուդոլֆ Պանգսեպ
Հրատարակչություն - KRK
Տարեթիվ - 2002
Կազմը` կոշտ
Էջերի քանակ - 424
Դիմանկարներ
ISBN 9985-840-12-7

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հրատարակվել է Էստոնական կենսագրական բառարան
2. ↑  Wasp&Caterpillar/Оса и Гусеница 02/03/04 2002, էջ 64.
3. ↑  «Даугава» 2-3/03, էջ 209.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ռուսերեն հրատարակվել է «Էստոնական կենսագրական բառարանը»(չաշխատող հղում)
* «Էստոնական կենսագրական բառարանի» շնորհանդեսը
**Ապերկոտ Հիտլերի համար,** ռազմա-պատմական դրամա, որը հիմնված է իրական դեպքերի վրա, որոնք կատարվում են Հայրենական Մեծ պատերազմի ժամանակ։ Ֆիլմում պատմվում է, խորհրդային հետախույզ և մարզիկ Իգոր Միկլաշևսկոի ճակատագրի մասին։

Սյուժետ
-------

Երիտասարդ, մեծ հույսեր ներշնչող բռնցքամարտիկ Իգոր ՄԻկլաշեվսկի ընկնում է ՆԳԺԿ մշակում և ստանում է գաղտնի առաջադրանք։ Նա պետք է դասալիք-բեկվածի տեսքի տակ հասներ գերմանացիներին, վաստակեր վստահություն և իրականացնել դիվերսիա, Հիտլերի սպանության նպատակով։ Առաջադրանքի համար նրան պետք է դառնալ Շտանդեերթֆյուրեր և արկադային խաղացող Վալտեր Շլոսի անձնական գլադիատորը։ Շնորհիվ իր սիրելի ծագումով ռուս ֆրանսուհի Անաստասիա Շուվալովոյի, որը հանդիսանում է կամավոր, նա գտնում է օգնականների։ Իգորը, հանդիսանալով Բլուտմենտալ-Տամարինայի եղբորորդին, մոտենում է Նացիստական Գերմանիայի բարձրագույն հասարակությանը։ Միաժամանակ նա կերտում է խելակորույս կարիերա բռնցքամարտում։ Երբ իր առաքելությունը գրեթե հաջողվել էր, Հիտլերի մահափորձից պահ առաջ գործողությունը կասեցնում են. Ի Ստալինի խորհուրդը որոշում են, որ Հիտլերի սպանությունը կհամախմբի դաշնակից երկրներին։ Իգորը կորցնում է իր շատ ընկերներին, այդ թվում իր սիրելիին, բայց դուրս է գալիս հաղթող։

Դերերում
--------

* Անտոն Մոմուտ
* Պոլինա Տոլստուն
* Անդրեյ Լեվին
* Տատյանա Ապտիկեևա
* Նատալյա Վիսաչանսկայա
* Միխայիլ Սմիրնովը
* Դմիտրի Սուտուրին
* Ալեքսեյ Էյբեժենկո
* Դմիտրի Լեբեդևը
* Սերգեյ Բարկովսկի
* Ալեքսանդր Բոլշակով
* Իգոր Չերնևիչ
* Արթուր Խարիտենկո
* Անաստասիա Բարաշկովա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Ваксберг А. И.* Любовь и коварство. Театральный детектив. — М.: АСТ:Русь—Олимп, 2007. — 378 с. — ISBN 978-5-17-045175-3

Արտաքին հղումներ
----------------

* Archived 2018-03-07 at the Wayback Machine.
**Համացանցային լրագրություն,** լրագրության նոր տեսակ , որն առաջացել է XX դարի վերջերին, համացանցի տարածման հետ զուգընթաց։

Համացանցի յուրահատկությունները թույլ տվեցին համակարգել տեղեկատվական հեռարձակումը հանրության լայն հատվածի վրա , առանց հատուկ տեխնիկական ենթակառուցվածքի տեղակայման։ Այսպիսով, գրեթե յուրաքանչյուր ցանկացող հնարավորություն ստացավ ստեղծելու զանգվածային լրատվության միջոցներ։

Համացանցային հրատարակությունները կարող են և ունենալ ԶԼՄ-ի պաշտոնական կարգավիճակ և ոչ։ Առցանց հրատարակություններում աշխատող լրագրողը (համացանցային լրագրողը), որպես կանոն չի բախվում ավանդական լրագրության ատրիբուտների հետ, որոնք մասնագիտացված են լուսանկարման և ձայնագրման համար սարքավորումներով, պոլիգրաֆիայով։

Կարևոր է հանդիսանում համացանցում աշխատող լրագրողի աշխատանքը իրավական տեսանկյունից։ Փաստացի լրագրողը պատասխանատվություն է կրում հրատարակված ինֆորմացիայի համար։

Լայն տարածում է գտել անհատական լրագրությունը։ Դա նոր երևույթ է, որը ստացել է իր տարածումը լրագրության մեջ։ Ցանկացած անձ կարող է հանդիսանալ ինֆորմացիա ստեղծող և տարածող, առանց որևէ հսկողության և ինչ-որ արտաքին սահմանափակումների։

Սկսել է զարգանալ ու տարածում ձեռք բերել բլոգոլորտը. հասարակության, մամուլի ու գիտնականների մոտ հարց է ծագում, կարող են արդյոք բլոգները դուրս մղել ասպարեզից այսպես կոչված «ավանդական ԶԼՄ»-ները։ Ներկա օրերում շատերն են գալիս այն եզրակացության, որ պրոֆեսիոնալ լրագրությունը և բլոգոլորտը (որին երբեմն անվանում են «անհատական» կամ «քաղաքացիական» լրագրություն) լրացնում են միմյանց, քանզի մեկի առավելությունները լրացնում են մյուսի թերությունները, ու հակառակը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Lenta.ru: Интернет: Гражданская журналистика на службе интересов общества
2. ↑  Lenta.ru: Интернет: «Катрина» и Сеть
«**Համերգ**», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից՝ գրված 1890 թվականին։

Պատմություն
-----------

Հովհաննես Թումանյանն այս բանաստեղծությունը գրել է 1890 թվականի դեկտեմբերի 2-ին։

Ինքնագիրը չի պահպանվել։

Առաջին անգամ տպագրվել է 1891 թվականին լույս տեսած «Մուրճի» № 5-ում, (էջ 621) այնուհետև Մոսկվայում՝ 1892 թվականին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծությունների երկրորդ հատորում (էջ 79)՝ թվագրված «1890 թ․ դեկտ․ 2»։

Արտատպվում է 1922 թվականին Կոստանդնուպոլսում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծությունից, (էջ 13) ապա՝ Երևանում՝ 1940-1959 թվականներին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության առաջին հատորում (էջ 51)։

Արտատպվում է 1922 թվականին Կոստանդնուպոլսում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծությունների գրքից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Հովհաննես Թումանյան (1988)։ *Երկերի լիակատար ժողովածու*։ Երևան: Հայկական ՍՍՀ ԳԱ հրատարակչություն։ էջ 560

Վիքիդարանի պատկերանիշըՎիքիդարանի պատկերանիշը Վիքիդարանում կան նյութեր այս թեմայով՝  
**Համերգ (Հովհաննես Թումանյան)**
**Լրտեսների երեխաները 2. անիրականալի հույսերի կղզին** (անգլ.՝ Spy Kids 2: Island of Lost Dreams), 2002 թվականի ամերիկյան ֆիլմ։ «Լրտեսների երեխաները» ֆիլմի շարունակություն։ Բոլոր նախորդ դերասանները պահպանվել են շարունակության մեջ։

Սյուժե
------

Կառմենը և Ջունին դառնում են ՕՑՑ-ի (սուպեր լրտեսների կազմակերպության) գործակալներ։ Սակայն հայտնվեցին մրցակիցներ՝ Գերի և Գերտի Գիգլզները, ՕՑՑ-ի նոր տնօրենի՝ Դոնագան Գիգլզի երեխաները։ Նրանք հանձնարարությունները կատարում են միայն իրենց աշխատանքի համար, իսկ ընտանեկան հարաբերությունները նրանց չեն հուզում։ Հատկանշական է այն, որ Գերիին դուր է գալիս Կառմենը։ Նոր առաջադրանքի ժամանակ նրանց հանձնարարվում է գտնել «տրանսմուկեր» անունով գործիքը, որը ունակ է անջատել ցանկացած սարք։ Ջունին և Կառմենը ընդունում են այդ առաջադրանքը, իսկ Գերիին և Գերտիին ուղարկում են անապատ։

Դերերում
--------

| Դերասան | Դեր |
| --- | --- |
| Դերիլ Սաբարա | *Ջունի Կորտես* |
| Ալեքսա Վեգա | *Կառմեն Կորտես* |
| Անտոնիո Բանդերաս | *Գրեգորիո Կորտես* |
| Կառլա Գուջինո | *Ինգրեդ Կորտես* |
| Դեննի Տրեխո | *Իսիդոր Կորտես* |
| Ռիկարդո Մոնտալբան | *Վալենտին պապիկ* |
| Խոլանդ Թեյլոր | *Տատիկ* |
| Մայք Ջաջ | *Դոնագան Գիգլզ* |
| Մեթ Օ՛Լիրի | *Գերի Գիգլզ* |
| Էմիլի Օսմենթ | *Գերտի Գիգլզ* |
| Սթիվ Բուշեմի | *Ռոմերո* |
| Չիչ Մարին | *Ֆելիքս Գամ* |
| Ալան Կամինգ | *Ֆեգան Ֆլուպ* |
| Թոնի Շալուբ | *Ալեքսանդր Մինիոն* |
| Թեյլոր Մոմսեն | *Ալեքսանդրա* |
| Բիլ Պեկսթոն | *Դինկի Վինքս* |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Լրտեսների երեխաները 2. Անիրականալի հույսերի կղզին

Տես նաև
-------

* Լրտեսների երեխաները

Ծանոթագրություններ
------------------

Արտաքին հղումներ
----------------

* Բյուջեն և շահույթը boxofficemojo.com կայքում


|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
*Լրտեսների երեխաները* |
| --- |
|  |
| Ֆիլմեր | *Լրտեսների երեխաները* (2001) • *Լրտեսների երեխաները 2. Անիրականալի հույսերի կղզին* (2002) • *Լրտեսների երեխաները 3. Խաղն ավարտված է* (2003) • *Լրտեսների երեխաները 4D* (2011) |
|  |
| Դերեր | Կարմեն Կորտեզ • Ջունի Կորտեզ • Մաչետե Կորտեզ |

 |
**Ֆեդոն Մատտեու** (հուն․՝ Φαίδων Ματθαίου, հուլիսի 12, 1924(1924-07-12), Սալոնիկ, Հունաստան - սեպտեմբերի 17, 2011(2011-09-17), Սալոնիկ, Հունաստան)), հույն բասկետբոլիստ և մարզիչ, որը հանդես է եկել կենտրոնականի և խաղարկողի դիրքերում առաջին համարի ներքո։ Որպես բասկետբոլիստ Հունաստանի բասկետբոլի ագզային հավաքականի կազմում հանդես է եկել Հելսինկիում անցկացվող Օլիմպիադային։

Խաղացողի կարիերա
----------------

Ֆեդոնը հունական սուպերլիգայի «Արիս» ակումբի նախագահ Մանտոս Մատտեուի որդին է։ Բասկետբոլիստի կարիերան սկսել է 1945 թվականին «Արիս» ակումբի կազմում։ 1949 թվականին տեղափոխվել է «Պանատինաիկոս»։ Այս ակումբի կազմում նա երեք անգամ հաղթել է Հունաստանի առաջնությունը, 1955 թվականին հանդես է եկել Միջազգային գավաթում և դարձել է ամբողջ առաջնության MVP: 1955 թվականին նա հանդես է եկել «Պանիոնիոս» և «Սպորտինգ» ակումբների կազմերում, որից հետո տեղափոխվել է իտալական «Վարեզե»։ Խաղացողի կարիերան ավարտել է «Արիս» ակումբում 1957 թվականին։

Մատտեուն Հունաստանի հավաքականի կազմում անցկացրել է 44 խաղ, որոնց ժամանակ հավաքել է 539 միավոր (12,25 մ/խ)։ Հունաստանի հավաքականի կազմում նա իր առաջին պաշտոնական խաղը անցկացրել է 1949 թվականի Եվրոպայի բասկետբոլի առաջնությանը, որի ընթացքում հավաքել է 66 միավոր՝ դառնալով ակումբը լավագույն ռմբարկու և նվաճելով բրոնզե մեդալ։ Հետագայում նա խաղացել է 1951 թվականի Եվրոպայի առաջնությանը։

Մարզչական կարիերա
-----------------

Մատտեուն կարիերան ավարտելուց հետո դարձել է մարզիչ։ Նա 1961, 1965 և 1969 թվականների Եվրոապայի առաջնություններին եղել է Հունաստանի հավաքականի գլխավոր մարզիչ։ Մարզել է հունական սուպերլիգայի «Օլիմպիակոս», ԱԵԿ, ՊԱՈԿ և «Պերիստերի» ակումբները։ Նաև մարզել է իտալական «Շտորմ Վարեզե» և «Վիրտուս Աուրելիա» ակումբները։ 1970 և 1973 թվականներին եղել է ՖԻԲԱ բոլոր աստղերի խաղի Եվրոպայի հավաքականի գլխավոր մարզիչ։ «Օլիմպիակոս» ակումբի հետ միասին Մատտեուն 1976 թվականին դարձել է Հունաստանի առաջնության և գավաթի հաղթող, իսկ 1984 թվականին ՊԱՈԿ ակումբի հետ՝ Հունաստանի գավաթի հաղթող։

Ձեռքբերումներ
-------------

### Խաղացող

* Հունաստանի չեմպիոն՝ 1950, 1951, 1954
* Viareggio միջազգային գավաթի լավագույն ռմբարկու՝ 1955
* Viareggio միջազգային գավաթի MVP՝ 1955
* Եվրոպայի առաջնության բրոնզե մրցանակակիր՝ 1949

### Մարզիչ

* Հունաստանի չեմպիոն՝ 1976
* Հունաստանի գավաթի հաղթող՝ 1976, 1984
* ՖԻԲԱ բոլոր աստղերի խաղի Եվրոպայի հավաքականի մարզիչ՝ 1970, 1973

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Faidon Matthaiou
2. ↑
3. ↑  Sports.in.gr «Έφυγε» σε ηλικία 87 ετών ο Φαίδων Ματθαίου (հուն.)
4. ↑  Naftemporiki.gr Απεβίωσε ο Φαίδων Ματθαίου (հուն.)
5. ↑  FIBAEurope.com Fedon Mattheou (Greece) (անգլ.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* ՖԻԲԱ կայքում (անգլ.)
* Հունաստանի բասկետբոլի Փառքի սրահի կայքում (անգլ.)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Basketball-Reference.com (Եվրոպա) · ՖԻԲԱ |

 |