**Տատյանա Ֆեոդորովնա Սավարենսկայա** (ռուս.՝ Татьяна Фёдоровна Саваренская, 1923, Մոսկվա, ԽՍՀՄ - հունվարի 10, 2003(2003-01-10), Մոսկվա, Ռուսաստան), խորհրդային և ռուս ճարտարապետ, գիտնական և մանկավարժ, արվեստագիտության դոկտոր, Մոսկվայի ճարտարապետության ինստիտուտի պրոֆեսոր։

Կենսագրություն
--------------

Տատյանա Սավարենսկայան ծնվել է 1923 թվականին Մոսկվայում, ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս Ֆեոդոր Սավարենսկու ընտանիքում։ 1938 թվականին նրա մայրը մահացել է տուբերկուլյոզից, և հայրը կրկին ամուսնացել է։ Հայրենական մեծ պատերազմի սկիզբը համընկել է ավագ դպրոցի ավարտի հետ։ Հոր և խորթ մոր՝ Վալենտինա Ալեքսեևնա Ուսպենսկայայի հետ միասին Տատյանան տարհանվել է Կազան, որտեղ ամբողջ ընտանիքը տեղավորվել է Գիտությունների ակադեմիայի հաստատություններից մեկում։ Տատյանա Սավարենսկայան ընդունվել է Կազանի համալսարանի ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետ, բայց պատերազմական ժամանակաշրջանի աշխատանքների հետ կապված դասերից հաճախակի բացակայելու պատճառով թողել է ուսումը համալսարանում։ Վերադառնալով Մոսկվա՝ 1943 թվականին ընդունվել է Մոսկվայի ճարտարապետության ինստիտուտ, որտեղ դասավանդում էին ականավոր մանկավարժներ Իվան Ժոլտովսկին, Ալեքսեյ Շչուսևը և ուրիշներ։

1949 թվականին նա ամուսնացել է զինվորական Ա. Ա. Պետրովի հետ, որն այդ ժամանակ ավարտել էր Քիմիական պաշտպանության ակադեմիան (հետագայում՝ *IGIRGI*-ի նավթի քիմիայի լաբորատորիայի վարիչ, պրոֆեսոր)։ 1950 թվականին նրանք որդի են ունեցել։ Նույն թվականին դիպլոմային աշխատանքի պաշտպանությունից հետո Տատյանա Ֆեդորովնան ընդունվել է ճարտարապետության ակադեմիայի քաղաքաշինության ինստիտուտի ասպիրանտուրա։ Ավարտելուց հետո աշխատել է Քաղաքաշինության և ճարտարապետության ակադեմիայի Քաղաքաշինության գիտահետազոտական ինստիտուտում` որպես ավագ ճարտարապետ, 1959 թվականից` որպես ԽՍՀՄ ԳԱ Արվեստի պատմության ինստիտուտի կրտսեր գիտաշխատող։ 1960 թվականին Սավարենսկայան տեղափոխվել է Մոսկվայի ճարտարապետական ինստիտուտ և սկսել իր կարիերան ասիստենտի պաշտոնում։ Չորս տարի անց պաշտպանել է թեկնածուական թեզ «Գետերի առափնյա տարածքում գտնվող քաղաքների ճարտարապետական ձևավորման և հատակագծման հարցերը» թեմայով։ 1977 թվականին` Անդրեյ Բունինի մահից հետո, Սավարեսկայան նշանակվել է Մոսկվայի ճարտարապետական ինստիտուտի ճարտարապետության պատմության և քաղաքաշինության ամբիոնի վարիչ և այդ պաշտոնում աշխատել մինչ 1992 թվականը։ 1979 թվականի դեկտեմբերի 27-ին Արվեստի պատմության գիտահետազոտական ինստիտուտում նա պաշտպանել է դոկտորական դիսերտացիան` «17-19-րդ դարերի Արևմտյան Եվրոպայի քաղաքաշինական արվեստի տեսության զարգացման հիմնական ուղղությունները» թեմայով։

Մահացել է 2003 թվականի հունվարի 10-ին Մոսկվայում։ Հուղարկավորված է Նովոդևիչյան գերեզմանատանը՝ Սավարենսկիների տոհմական դամբարանում։

Մրցանակներ
----------

* ԽՍՀՄ պետական մրցանակ (1976),
* 1990-ականների սկզբին նա ընտրվել է Քաղաքների պատմական հատակագծման ընկերության Անգլիական թագավորակական ընկերության, Ամերիկյան քաղաքների պատմական և տարածաշրջանային հատակագծման ընկերության և Ռուսաստանի տեղեկատվայնացման, ռեստավրացիայի և ճարտարապետություն երեք ակադեմիաների անդամ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. ↑  Российская академия архитектуры и строительных наук (РААСН): Саваренская Татьяна Федоровна(չաշխատող հղում)
3. ↑  Bunin A.V. Savarenskaya T.F.: Istoriya gradostroitelnogo iskusstva (2 volumes). Stroyizdat. Moskau 1979
4. ↑  MArchI: Научная школа кафедры Истории архитектуры и градостроительства МАРХИ
5. ↑  Саваренская Татьяна Федоровна: список научных трудов


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 162897917 · CiNii: DA06280147 · ISNI: 0000000114047094 · LCCN: n80100885 · LNB: 000052431 · NUKAT: n2004253017 · SUDOC: 124223664 · VIAF: 166816591 · WorldCat VIAF: 166816591 |

 |

 |