Մարիա Լաախ աբբայություն, Գերմանիա
Թումի վանական եկեղեցին, Լեհաստան
Լեսայի աբբայություն, Նորմանդիա, Ֆրանսիա
**Ռոմանական ճարտարապետություն**, միջնադարյան Եվրոպայի ճարտարապետական ոճ, որին բնորոշ են կիսաշրջանաձև կամարները։ Ռոմանական ճարտարապետության ձևավորման ժամանակաշրջանի վերաբերյալ միասնական տեսակետ չկա։ Ըստ որոշ եզրահանգումների այն ձևավորվել է VI-ից X դարերում։ XII դարում այս ճարտարապետական ոճի հիման վրա ձևավորվել է գոթական ոճը, որին բնորոշ են սրածայր կամարները։ Ռոմանական ճարտարապետության նմուշներ հանդիպում են ողջ աշխարհամասով մեկ, որը նրան դարձնում է առաջին համաեվրոպական ճարտարապետական ոճը Կայսերական Հռոմեական ճարտարապետությունից հետո։ Ռոմանական ոճն Անգլիայում անվանում են նաև նորմանական ճարտարապետություն։

Իր մեջ ամփոփելով հռոմեական և բյուզանդական շինությունների և տեղի ճարտարապետության լուծումներ, ռոմանական ճարտարապետությունը հայտնի է իր զանգվածեղությամբ, շրջանաձև կամարներով, հաստ պատերով, ամուր սյուներով, բարձր աշտարակներով և դեկորատիվ կամարաղեղներով։ Ամեն մի շինություն ունի շատ ճշգրիտ կառուցվածք, և նրանք մեծ մասամբ կանոնավոր են, սիմետրիկ նախագծային հատակագծով, այնպես որ շինությունների ներքին տեսքը բավականին պարզ է ստացվում համեմատած գոթական շինությունների հետ։ Տարածաշրջանային առանձնահատկություններով և օգտագործվող շինանյութերի զանազանություններով հանդերձ՝ այս ոճը բավականին մեծ կիրառություն է գտել ամբողջ Եվրոպայում։

Վերոնշյալ ժամանակահատվածում ռոմանական ոճով բավականին շատ ամրոցներ են կառուցվել, բայց եկեղեցիները թվաքանակով գերազանցում էին։ Ամենանշանակալիցը հանդիսանում են եկեղեցի-աբբայությունները, որոնց որոշ մասը մինչև հիմա կանգուն են և գործող։ Բազմաթիվ ռոմանական ոճով կառուցված եկեղեցիներ ժամանակի ընթացքում կամաց-կամաց վերափոխվել են գոթական ոճի, քանի որ եկեղեցիների վերանորգման ժամանակ կիրառում էին գոթական ոճի լուծումներ, որն այդ ժամանակներում արդեն լայն տարածում էր գտել։ Այս երևույթը լայնորեն տարածված էր Անգլիայում և Պորտուգալիայում։

Անխաթար պահպանված ռոմանական շինությունների կարելի է հանդիպել այնպիսի շրջաններում, որոնք ավելի քիչ էին զարգացած այդ ժամանակաշրջանում՝ Հարավային Ֆրանսիայում, Իսպանիայի, Իտալիայի գյուղերում և հյուսիսային մասում։ Ռոմանական ոճի բնակելի տներ և ամրոցներ դեռևս կան։ Շատ եկեղեցիների վրա կարելի է տեսնել ռոմանական ոճով մասեր, որոնք հիմնականում գտնվում են շինության ներքին մակարդակներում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  В Великобритании романский архитектурный стиль традиционно именуют норманским стилем
2. ↑  Bannister Fletcher, *A History of Architecture on the Comparative Method’’.*

Արտաքին հղումներ
----------------

* Романское искусство // Всеобщая история искусств. Том 2. Искусство средних веков. Книга первая.
* Círculo Románico: Visigothic, Mozarabic and Romanesque art in Europe(իսպ.)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ռոմանական ճարտարապետություն» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական · Շվեյցարական կենսագրական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNE: XX528836 · BNF: 119309499 · LCCN: sh85006861 · NDL: 00569672 · NKC: ph125211 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Եվրոպայի ճարտարապետություն |
| --- |
|  |
| Ըստ երկրների | Ադրբեջան • Ալբանիա • Ավստրիա • Բելառուս • Բելգիա • Բոսնիա և Հերցեգովնիա • Բուլղարիա • Գերմանիա • Դանիա • Էստոնիա • Թուրքիա • Իռլանդիա • Իսլանդիա • Իսպանիա • Իտալիա • Լատվիա • Լեհաստան • Լիտվա • Լյուքսեմբուրգ • Խորվաթիա • Կիպրոս • Հայաստան • Հունաստան • Հունգարիա • Ղազախստան • Մալթա • Մակեդոնիա • Միացյալ Թագավորություն (Անգլիա • Շոտլանդիա) • Մոլդովա • Նիդերլանդներ • Նորվեգիա • Շվեդիա • Շվեյցարիա • Չեխիա • Չեռնոգորիա • Պորտուգալիա • Ռումինիա • Ռուսաստան • Սերբիա • Սլովակիա • Սլովենիա • Վրաստան • Ուկրաինա • Ֆինլանդիա • Ֆրանսիա |
|  |
| Պատմություն | Հունաստան • Հռոմ • Բյուզանդիա • Օսմանյան • Նախառոմանական • Ռոմանական • Ռոմանագոթական • Գոթական • Վերածնունդ • Բարոկկո • Բիդերմեյեր • Կլասիցիզմ • Նեոդասական • Պատմական • Գրյունդերություն • Նեոգոթիկա • Նեոռենեսանս • Նեոբարրոկո • Ռացիոնալիզմ • Մոդեռնիզմ • Մոդեռն • Էքսպրեսիոնիզմ • Ճարտարապետական մոդեռնիզմ • Պոստմոդեռն |

 |