**Ֆրանսիսկո Տառեգա** (իսպ.՝ Francisco Tárrega, նոյեմբերի 21, 1852(1852-11-21)[…], Վիլյառեալ, Plana Baixa, Castellón, Վալենսիա, Իսպանիա - դեկտեմբերի 15, 1909(1909-12-15)[…], Santalecina), ամբողջական անունը՝ Ֆրանսիսկո Տառեգա-ի-էիշեա (կատ.՝ Francesc d'Assís Tàrrega i Eixea, իսպանացի դասական կիթառահար և երգահան, այս գործիքի ժամանակակից կատարման հիմնադիրներից մեկը։

Կենսագրություն
--------------

1862 թվականին Տառեգան սկսեց սովորել կիթառ նվագել Հուլիան Արկասի հետ և դրան զուգահեռ ՝ դաշնամուր՝ հոր պնդմամբ։Որոշակի հաջողությունների հասնելով՝ 1869 թվականին Տառեգան կարողացավ ձեռք բերել վարպետ Անտոնիո դե Տորեսի կողմից պատրաստված կիթառ, իսկ 1874 թվականինընդունվեց Մադրիդի կոնսերվատորիա՝ դաշնամուրի և կոմպոզիցիայի դասընթացների (կոնսերվատորիայում կիթառ չէր ուսուցանվում)։ 1880 թվականին նա ավարտեց կոնսերվատորիան և սկսեց իր կարիերան՝ որպես համերգային կիթառահար։ Մեկնարկը եղավ Մադրիդի Ալհամբրա թատրոնում տրված մենահամերգը, ինչը հսկայական հաջողություն ունեցավ։ Լոնդոնում, Փարիզում, Լիոնում, որտեղ անցկացվում էին հոբելյանական տոնակատարություններ՝ ի հիշատակ Պեդրո Կալդերոնի, Տառեգայի համերգներից հետո երաժշտական ​​քննադատները նրան անվանեցին «Կիթառի Սարասատե»։

1882 թվականին՝ ամուսնությունից հետո, Տառեգան հաստատվում է Բարսելոնայում, որտեղ զբաղվում էր մանկավարժական, համերգային և կոմպոզիտորական գործունեությամբ:Նրա երգացանկում ներառված էին ինչպես իր ինքնատիպ կոմպոզիցիաները, այնպես էլ Մենդելսոնի, Գյոթչալքի, Թալբերգի և այլ կոմպոզիտորների երաժշտական գործիքավորումները:Բարսելոնայում ձևավորվեցին Տառեգայի ստեղծագործական համագործակցությունները Էնրիկե Գրանադոսի և Իսահակ Ալբենիզի հետ։ Տառեգան նրանց շատ ստեղծագործություններ առաջին անգամ գործիքավորեց կիթառի համար։ 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին կիթառահարը բազմաթիվ համերգներ տվեց Իսպանիայում, բայց 1906 թվականին, կաթված ստանալով, նա սկսեց տառապել մարմնի աջ կեսի թուլացումից, և չնայած այն բանին, որ նա վերադարձավ համերգային գործունեության, այնուամենայնիվ նրան այդպես էլ չհաջողվեց լիովին կազդուրվել։ 
Տառեգան մահացել է 1909 թվականին Բարսելոնայում, թաղված է Կաստելյոն դը լա Պլանա քաղաքում։

Ստեղծագործություն
-----------------

Տառեգան 19-րդ դարավերջի և 20-րդ դարասկզբի կիթառահարների և կիթառի մեծագույն երգահաններից մեկն է։ Նրան են պատկանում 78 հեղինակային գործեր և կիթառի շուրջ 120 կոմպոզիցիաներ, որոնցից ամենահայտնիներն են ՝ «Memories of the Alhambra», «Moorish Dance», «Arabian Capriccio», «Variations on the Aragonese Jota Theme», մազուրկաներ, նախերգանքներ, էտյուդներ և այլն։ Նրա ուսանողների և հետևորդների թվում են Միգել Լյոբեթը, Էմիլիո Պուհոլը, Դանիել Ֆորտեն և այլ հայտնի կիթառահարներ։ Տառեգայի վարպետությունը բարձր գնահատեց Անդրես Սեգովիան, որը հաճախ էր կատարում նրա կոմպոզիցիաները և իր աշխատանքում կիրառում էր նրա մանկավարժական մեթոդները։ Հենց Տառեգայի ստեղծագործությունից է, որ Nokia- ն իր «կորպորատիվ» մեղեդին վերցրեց բջջային հեռախոսազանգի համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
3. 1 2 3 4  Diccionario biográfico español (իսպ.) — Real Academia de la Historia, 2011.
4. 1 2 3 4  Archivio Storico Ricordi — 1808.
5. ↑  Francisco Tárrega (1852—1909) — Find A Grave Memorial
6. ↑  *Tony Skinner, Raymond Burley* Classical Guitar Playing: Grade Seven (LCM). — Registry Publications Ltd, 2002. — С. 10. — ISBN 189846667X

Արտաքին հղումներ
----------------

* Биография Тарреги Archived 2020-07-26 at the Wayback Machine.
* Биография Тарреги (իսպ.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Musopen · Spotify |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Allmusic · Discogs · Internet Movie Database · International Music Score Library Project · MusicBrainz · Find A Grave · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուս · Մեծ կատալոնական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 1088251 · BNC: a10233106 · BNE: XX1036251 · BNF: 139002956 · CiNii: DA07279369 · GND: 120065894 · GTAA: 261773 · ICCU: LO1V132851 · ISNI: 0000000121358923 · LCCN: n81118760 · LNB: 000058018 · NDL: 00552054 · NKC: jn19990210608 · NLA: 35903927 · NLG: 330637 · NLP: a0000001191349 · NSK: 000487161 · NTA: 097390380 · NUKAT: n01027364 · SUDOC: 087884283 · VIAF: 61733213 · WorldCat VIAF: 61733213 |

 |

 |