**Մուլվիուսի կամուրջ** կամ **Միլվիյան** (իտալ.՝ Ponte Molle or Ponte Milvio, լատին․՝ Pons Milvius or Pons Mulvius), կամուրջ Իտալիայի մայրաքաղաք Հռոմում։ Հատում է Տիբեր գետը։ Հռոմեական կայսրության ժամանակաշրջանում եղել է տնտեսական և ռազմավարական նշանակություն ունեցող կարևոր կամուրջ։ Հանրահայտ «Միլվյան կամրջի ճակատամարտը» տեղի է ունեցել այս վայրում։

Պատմություն
-----------

Կամուրջը կառուցվել է Գայոս Կլավդիոս Ներոն կոնսուլի կողմից Ք․ա․ 206 թվականին, այն բանից հետո, երբ նա պարտության է մատնում կարթագենյան բանակին Մետավրոսի ճակատամարտում։ Ք․ա 115 թվականին Մարկոս Էմիլիուս Սկավրոս կոնսուլը հինը քանդելուց հետո կառուցում է նոր քարե կամուրջ՝ միևնույն դիրքով։ Ք․ա․ 63 թվականին Լուկիոս Սերգիոս Կատիլինայի դավադիրներին նամակներն այստեղ բացահայտվում են, և դրանք հաջորդ օրը Կիկերոնը կարդում է Հռոմի Սենատի առաջ։ 312 թվականին Կոստանդիանոս Մեծ կայսրը պարտության է մատնում իր հակառակորդ Մաքսենտիոսին այս կամրջի և Սակսա Ռուբրա տեղանքի միջև, և այն պատմության մեջ հայտնի է որպես «Միլվյան կամրջի ճակատամարտ»։

Միջնադարում կամուրջը վերանորոգվել է Ակուզիո վանականի կողմից, իսկ 1429 թվականին Մարտինոս V Պապը խնդրում է հայտնի ճարտարապետ Ֆրանչեսկո Ջենացանոյին վերականգնել կործանման եզրին գտնվող կամուրջը։ 18-19-րդ դարերի ընթացքում կամուրջը փոփոխվել է ճարտարապետներ Ջուզեպե Վալադիեի և Դոմենիկո Պիջիանիի կողմից։

1849 թվականին կամուրջը լրջորեն վնասվում է Ջուզեպպե Գարիբալդիի զորքերի կողմից, որոնք փորձում էին արգելափակել ֆրանսիացիների ներխուժումը։ 1850 թվականին Պիոս IX Պապը վերակառուցում է այն։

Ներկայումս
----------

2000-ականներին սիրահարները սկսում են հրապուրվել կամրջով։ Արարողությունը հետևյալն էր․ որպես սիրո նշան նրանք լապտերասյուների վրա ամրացնում էին կախովի կողպեքներ, ապա ետևից նետում էին կողպեքի բանալին Տիբեր գետ։ Արարողությանը հիմքը դրել է իտալացի գրող և ռեժիսոր Ֆեդերիկո Մոչիան իր հանրահայտ «Ես ցանկանում եմ քեզ» («Ho voglia di te»/ 2006) գրքում և համանուն ֆիլմում։

2007 թվականի ապրիլի 13-ից հետո սիրահար զույգերը դադարեցրեցին սովորույթը, որովհետև, այդ օրը լապտերասյունը չդիմանալով կողպեքների ծանրությանը, մասամբ փլուզվեց։ Այնուամենայնիվ զույգերը որոշեցին իրենց կողպեքներն ամրացնել այլուր։ Փաստորեն ողջ կամրջի շրջակայքը, ճանապարհների սյուները և նույնիսկ աղբամաններն օգտագործվեցին կողպեքներ փակցնելու համար։ Ապա ստեղծվեց կայք, որը թույլ էր տալիս սիրահարներին առցանց տեղադրել կողպեքները։ 2007 թվականին Հռոմի քաղաքապետը ներմուծեց կողպեքների վճարովի տեղադրումը (յուրաքանչյուր զույգը պետք է վճարեր 50 եվրո)։ Այդուհետ նմանօրինակ սիրո կողպեքների ավանդույթն առաջացավ Իտալիայում և եվրոպական այլ երկրներում։

2012 թվականի սեպտեմբերին քաղաքի խորհուրդը որոշեց հեռացնել բոլոր կողպեքները։ Կար մտավախություն, որ կամուրջը կկործանվի նրանց ծանրության պատճառով։

Տես նաև
-------

* Հին հռոմեական ճարտարապետություն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Վիկին սիրում է հուշարձաններ։ Իտալիա — 2012.
2. ↑  Locks of love clutter Rome's oldest bridge
3. ↑  Lucchetti Ponte Milvio
4. ↑  "Rome's Ponte Milvio bridge: 'Padlocks of love' removed". BBC. 2012-09-10. Վերցված է 2016 թվականի դեկտեմբերի 6-ին։
5. ↑  Rome's Ponte Milvio bridge love padlocks removed from ancient crossing point

Աղբյուրներ
----------

* O’Connor, Colin (1993), Roman Bridges, Cambridge University Press, pp. 64f. ISBN 0-521-39326-4

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ritual draws sweethearts to Rome bridge(չաշխատող հղում)
 հոդված, որտեղ նկարագրվում է կողպեքներ փակցնելու արարողությունը։
* Google Map(չաշխատող հղում)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մուլվիուսի կամուրջ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ կատալոնական · Մեծ սովետական (1 հրտ.) |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4682281-1 · VIAF: 242748544 · WorldCat VIAF: 242748544 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Հռոմի կամուրջներ |
| --- |
|  |
| Հին Հռոմ(մինչ 6-րդ դարը կառուցվածներ) | • Ponte Sublicio (*Sublicius*)
• Էմիլիոյի (*Aemilius''*)
• Միլվիյան
• Ֆաբրիչիո
• Չեստիո
• Աուրելիոսի (*Aurelius*)
• Ներոնի (*Հաղթական*)
• Սուրբ Հրեշտակի  |
|  |
| Պապական մարզ(8-19-րդ դարեր) | • Կամուրջ դի Ռիպետտա
• Կամուրջ դեյ Ֆիորենտինի
• Կամուրջ դել Ինդուստրիա |
|  |
| Ժամանակակից(1870 թվականից) | • Գարիբալդիի
• Պալատինյան (*Անգլիական*)
• Ումբերտոյի
• Ռեջինա Մարգերիտա
• Կավուր
• Ջուզեպպե Մաձինիի
• Սան Պաոլոյի
• Վիտտորիո
• Ռիսորջիմենտո
• Ջակոմո Մատեոտտիի
• Ֆլամինիո
• Դուկա դˈԱոստա
• Արքայազն Ամադեո Սավոյացու
• Տեստաչչո
• Կաստել Ջուբելիոյի կամուրջ
• Մալիանիա
• Գուլիելմո Մարկոնի
• Տոր դի Կվինտո
• Պիետրո Նեննիի
• Երաժշտության |
|  |
| Կամուրջներ Անյենե գետի վրայով | • Մամմոլո
• Նոմենտանո
• Սալարիո
• Տացիո
• Վալլի |

 |