**Ալեքսեյ Ժեմչուժնիկով** (ռուս.՝ Алексей Михайлович Жемчужников), փետրվարի 11 (23), 1821, Pochep, Mglin County, Չեռնիգովի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - մարտի 25 (ապրիլի 7), 1908, Տամբով, Ռուսական կայսրություն), ռուս քնարերգու բանաստեղծ, երգիծաբան և հումորիստ։ Կոզմա Պրուտկովի կերպարը ստեղծողներից մեկը։

Կենսագրություն
--------------

Սերում է Ժեմչուժնիկովների հին ազնվական տոհմից, սենատոր Միխայիլ Ժեմչուժնիկովի (1788-1865) որդին է։ Անվանի գրող Անտոնիո Պոգորելսկու զարմիկն է և Ալեքսեյ Տոլստոյի հորաքրոջ տղան։
Մեծացել է Ելեց քաղաքում գտնվող Պավլովկա կալվածքում, կարճ ժամանակ սովորել է Սանկտ Պետերբուրգի № 321 վարժարանում և 1835 թվականին տեղափոխվել է իրավագիտության ուսումնարան։ Ուսումնարանը ավարտելուց հետո, 1841 թվականին ծառայել է Սենատում, մասնակցել է Օրլովի, Կալուգայի և Տագանրոգի քաղաքապետարանների սենատական ժողովներին։ 1847 թվականին, արտասահմանում անցկացված արձակուրդից հետո ծառայության է անցել արդարադատության նախարարությունում, իսկ 1849 թվականին՝ Պետական գրասենյակում։ Եղել է Պետական խորհրդի պետ-քարտուղարի օգնական։

1858 թվականին հրաժարական է տվել և ապրել Կալուգայում, Մոսկվայում և 1860-ական թվականների կեսին ապրել է արտասահմանում, մասնավորապես՝ Գերմանիայում, Շվեյցարիայում, Իտալիայում և Ֆրանսիայի հարավում։ Վերադառնալով Ռուսաստան, հիմնականում մնում է Տամբովի մարզում, իր փեսայի՝ Միխայիլ Բարատինսկու կալվածքում։

Ստեղծագործական կյանք
--------------------

Գրական առաջին քայլերը կատարել է 1850 թվականին և Սովրեմեննիկ ամսագրում տպագրել է «Տարօրինակ գիշեր» կատակերգությունը։ Բացի «Սովրեմեննիկ» ամսագրից Ժեմչուժնիկովը նաև տպագրվել է «Հայրենական գրություններ» և «Իսկրա» ամսագրերում։ Եղբայների՝ Վլադիմիրի, Ալեքսանդրի, ինչպես նաև Ալեքսեյ Տոլստոյի հետ համատեղ ստեղծել է Կոզմա Պրուտկովի գրական կեղծանունը։

1859-1869 թվականներին Ալեքսեյ Ժեմչուժնիկովը չի տպագրվել ամսագրերում և չի ստեղծագործել, ինչպես նա բացատրում է հետագայում՝ վախենալով դառնալ Ալեքսանդր Նեկրասովի «ձայնակիցը»։ Այնուհետև աստիճանաբար, հատկապես Ռուսաստան վերադառնալուց հետո, 1884 թվականին վերսկսեց իր գրական գործունեությունը։ Բանաստեղծությունների առաջին գիրքը հրատարակվել է միայն 1892 թվականին (2հատորով, դիմանկարով, ինքնակենսագրական ակնարկով) և 1893 թվականին արժանացել է Պուշկինի անվան խրախոսական մրցանակի։ 1900 թվականին, իր գրական գործունեության 50-ամյակին նվիրված, լույս է տեսնում Ժեմչուժնիկովի նոր «Ծերության երգեր» բանաստեղծությունների ժողովածուն։ Նույն թվականին նա առաջիններից էր ով ընտրվեց և դարձավ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի պատվավոր ակադեմիկոս՝ նրբագեղ լեզվագիտության համար։

Ընտանիք
-------

1859 թվականից Ժեմչուժնիկովը ամուսնացած է եղել գնդապետ Ալեքսեյ Դյակովի դստեր՝ Ելիզավետա Դյակովայի հետ։ Հոր մահից հետո եղել է խորթ մոր խնամակալության տակ։ Երեխաներն են՝

* Օլգա Ալեքսեյևնա
* Լիդիա Ալեքսեյևնա
* Անաստասիա Ալեքսեյևնա
* Վլադիմիր Ալեքսեյևիչ

Ծանոթագրություններ
------------------

**Քույր նախագծիում*** Տեքստեր Վիքիդարանում
* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. 1 2 3 4  Жемчужников Алексей Михайлович (ռուս.) / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.

Գրականություն
-------------

* *Жемчужников А*. Стихотворения в двух томах. СПб. 1892
* *Жемчужников А.* Песни старости. СПб. 1900
* *Жемчужников А.* Прощальные песни. СПб. 1908.
* *Жемчужников А*. Избранные произведения. Вступительная статья и примечания Е. Покусаева, М. — Л. 1963.
* История русской литературы XIX века. Библиографический указатель, М. — Л. 1962.
* *Жемчужников А.* Стихотворения. -М.: Советская Россия, 1988

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Ալեքսեյ Ժեմչուժնիկով». *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)*. Սանկտ Պետերբուրգ. 1890–1907.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ location missing publisher (link)
* Алексей Жемчужников стихи в Антологии русской поэзии