**Թոմաս Մորան** (անգլ.՝ Thomas Moran, փետրվարի 12, 1837(1837-02-12), Բոլթոն, Մեծ Մանչեսթեր, Միացյալ Թագավորություն - օգոստոսի 25, 1926(1926-08-25), Սանտա Բարբարա, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), բրիտանական ծագմամբ ամերիկացի բնանկարիչ, նկարչական Հուդզոն գետի դպրոցի նշանակալի ներկայացուցիչներից մեկը, ում ստեղծագործությունների գերակշիռ մասը նվիրված է Ժայռոտ լեռների պատկերմանը։

Կենսագրություն
--------------

Մորանների ընտանիքը՝ 1844 թվականին արտագաղթել են Անգլիայից և բնակություն հաստատել Պենսիլվանիա նահանգում։ Նկարչի կարիերան սկսել է դեռահասության տարիքում՝ Ֆիլադելֆիայի ֆիրմաներից մեկում, որպես փայտի վրա փորագրող Scattergood & Telfer: Երկու տարի այնտեղ սովորելուց հետո սկսեց ստեղծել սեփական աշխատանքներ՝ նկարազարդումներով և ջրաներկերով, իսկ 1860-ական թվականներին սկսեց ստեղծել բնանկարներով վիմագրություններ Մեծ լճերի շուրջ։ 1862 թվականին՝ Անգլիայում սովորելու ժամանակ, Մորանը ծանոթանում է ՈՒիլյամ Թյորների աշխատանքներին և Մորանի վրա մեծ ազդեցություն է թողնում Թյորների մոտեցումը ծաղիկների և բնանկարների ընտրությունը։ 
1870-ական և 1880-ական թվականներին բազմաթիվ ամսագրերում հայտնվեցին Մորանի փորագրությունները։

Թ. Մորանն ամուսնացած էր շոտլանդուհի՝ Մերի Նիմմո Մորանի հետ (1842-1899), ով նույնպես նկարիչ-բնանկարչուհի էր, բացի այդ նա ստեղծում էր փորագրություններ՝ խծագծման մեթոդով։ Նրանք ունեին երկու աղջիկ և մեկ տղա։ Թոմասի եղբայրներ՝ Էդվարդ Մորանը և Փիթեր Մորանը նույնպես անվանի նկարիչներ էին։

Մորանի ստեղծած բնանկարները հատկապես մեծ դեր ունեցան Ելլոուսթոնի ազգային զբոսայգում։

Ամերիկացի ֆինանսիստ Ջեյմս Կուկի խնդրանքով, Մորանը՝ Խեյդենի գլխավորությամբ, մասնակցեց երկրաբանների խմբի աշխատանքին, որը 1871 թվականին հետազոտում էր Յելլոուսթոնի մարզը։ Նրա նկարելը և լուսանկարները, որոնք կատարում էր այլ անդամ արշավախմբից՝ հայտնի լուսանկարիչ ՈՒիլյամ Հենրի Ջեքսոնն էր, ազգային հետաքրքրություն առաջացրեցին, որով 1916 թվականին ԱՄՆ-ի քաղաք Կոնգրեսում Յելլոուսթոնը միացավ ազգային զբոսայգիների համակարգին։

Ի պատիվ Մորանի՝ Գրանդ Տիտոնի ազգային զբոսայգու սարն անվանվել է Մորան։

Պատկերասրահ
-----------

* Թաուերի վտակը, 1871Թաուերի վտակը, 1871
* Չայլդ-Ռոլանդը հասել է մինչև Մութ աշտարակը, 1859Չայլդ-Ռոլանդը հասել է մինչև Մութ աշտարակը, 1859
* Հնդկական պուեբլո Նյու ՄեքսիկոՀնդկական պուեբլո Նյու Մեքսիկո
* Մեծ կանիոն, Ելլոուսթոնի ազգային զբոսայգիՄեծ կանիոն, Ելլոուսթոնի ազգային զբոսայգի

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Internet Speculative Fiction Database — 1995.
2. 1 2  *Braff P.* Moran, Thomas // *Grove Art Online* / J. Turner — [Oxford, England], Houndmills, Basingstoke, England, New York: OUP, 2017. — ISBN 978-1-884446-05-4 — doi:10.1093/GAO/9781884446054.ARTICLE.T059484
3. 1 2  RKDartists (նիդերլ.)
4. ↑

Գրականություն
-------------

* Wilkins, Thurman; Hinkley, Caroline L; Goetzmann, William H. (1998). *Thomas Moran: Artist of the Mountains*. University of Oklahoma Press. ISBN 9780806130408.

Արտաքին հղումներ
----------------

* The United States National Gallery of Art page on Thomas Moran Archived 2005-11-27 at the Wayback Machine. (անգլ.)
* Gallery of Moran’s Paintings Archived 2011-06-12 at the Wayback Machine. (անգլ.)
* Hundreds of images by Thomas Moran and more (անգլ.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Discogs · MusicBrainz · Internet Speculative Fiction Database · RKDartists · Find A Grave · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · American National Biography |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 1615358756223 · BNF: 135551677 · GND: 11910640X · ICCU: RMSV099842 · ISNI: 0000000111671131 · LCCN: n80034209 · NTA: 070814392 · NUKAT: n2007094782 · SUDOC: 050823620 · VIAF: 54950684 · ULAN: 500015257 · WorldCat VIAF: 54950684 |

 |

 |