**Ջոն Ֆիլիպ Հոլլանդ** (անգլ.՝ John Philip Holland, փետրվարի 29, 1840(1840-02-29), Liscannor, Քլեր, Մանսթեր, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - օգոստոսի 12, 1914(1914-08-12), Նյուարկ, Նյու Ջերսի, ԱՄՆ), ամերիկացի ինժեներ, գյուտարար։ Սուզանավի ժամանակակից կառուցվածքի գյուտարարն է։

Կենսագրություն
--------------

Ջոն Հոլլանդը ծնվել է Լիսկանորում (Քլեր կոմսություն, Իռլանդիա)՝ Ջոն Հոլլանդի և իռլանդուհի Մեյրա Նի Սկաննլայնի (իռլանդերեն՝ Máire Ní Scannláin) ընտանիքում։ Ջոնն անգլերենը յուրացրել է միայն այն բանից հետո, երբ ընդունվել է տեղի Անգլախոս ազգային դպրոց։ 1858 թվականին Էննիստիմոն գյուղում միացել է Իռլանդիայի քրիստոնյա եղբայրների կարգին։ Անուհետև տեղափոխվել է Լիմերիկ, որտեղ սկսել է աշխատել որպես ուսուցիչ։ Հետագայում դասավանդել է բազմաթիվ վայրերում, այդ թվում՝ Քորք կոմսության Հյուսիսային վանքում։

### Սկիզբ

Ֆենիական խոյ, 1881 թվական
1873 թվականին գաղթել է ԱՄՆ, որտեղ սկզբում տեղավորվել է ինժեներական ընկերությունում, սակայն որոշ ժամանակ անց Նյու Ջերսիի Պատերսոնի կաթոլիկ դպրոցում շարունակել է աշխատել որպես ուսուցիչ։ 1875 թվականին Ջոնը կառուցել է իր առաջին փոքրիկ սուզանավը, որը կառավարվում էր մեկ մարդու կողմից՝ ոտնաթաթի միջոցով։ Նախագիծը առաջարկվել է ամերիկյան նավատորմին, սակայն ճանաչվել է անիրագործելի, և գյուտարարը մերժում է ստացել։

1877 և 1879 թվականներին նրանք կառուցել են բենզինային շարժիչով նոր նավակներ։ 1883 թվականին հիմնադրել է «Holland torpedo-boat company» ընկերությունը։

### Զինվորականների ճանաչում

USS Holland (SS-1), 1898 թվական
Տարիներ շարունակ Հոլլանդը շարունակում էր աշխատել սուզանավերի նախագծերի վրա՝ աստիճանաբար բարելավելով դրանք։ Ի վերջո, 1897 թվականին նրա կառուցած նավակը երկարատև ստուգումներից հետո գնվել է ԱՄՆ նավատորմի կողմից և 1900 թվականին «USS Holland» (SS-1) անվամբ ընդգրկվել շարքում՝ դառնալով ամերիկյան նավատորմի առաջին սուզանավը։ Նավակն ուներ 100 տոննա ջրծավալ, 1 թիապտուտակ, Օտտո Դեյցա 160 ձիաուժ բենզինային շարժիչ՝ մակերեսային անցման, և 70 ձիաուժ էլեկտրաշարժիչ ստորջրյա անցման համար, զինված էր երեք տորպեդից կազմված 1 տորպեդային ապարատով։ Մակերեսային անցման արագությունը կազմում էր 9 հանգույց, ստորջրյա անցման արագությունը՝ 7 հանգույց։ Լողի հեռավորությունը ջրի վրա կազմում էր 200 մղոն, ջրի տակ՝ 30 մղոն։ Օդի պաշարը անձնակազմին թույլ էր տալիս ջրի տակ անցկացնել 12 ժամ։

### Զարգացում

Բացի ամերիկյան նավատորմից, Հոլլանդի նավակները ձեռք են բերվել Ռուսաստանի, Անգլիայի, Ճապոնիայի, Նիդեռլանդների և Ավստրո-Հունգարիայի նավատորմերի կողմից։

### Ծաղկում

Հետագա տարիներին Հոլլանդը կառուցել է նավակների մի քանի ավելի կատարյալ տեսակներ՝ 280, 400 և 500 տոննա ջրծավալով։

Մահացել է 1914 թվականին։

Հոլլանդի արտոնագրեր
-------------------

* U.S. Patent 239 046 Screw Propeller
* U.S. Patent 337 000 Hydrocarbon Engine
* US patent472670 Submergible
* U.S. Patent 491 051 Submarine Gun
* U.S. Patent 492 960 Steering Apparatus
* U.S. Patent 522 177 Submarine Boat
* U.S. Patent 537 113 Submerigible Boat
* U.S. Patent 681 221 Submarine Boat
* U.S. Patent 681 222 Submarine Boat
* U.S. Patent 683 400 Submarine Boat
* U.S. Patent 684 429 Visual Indicator
* U.S. Patent 693 272 Auto Dive Mechanism
* U.S. Patent 694 153 Auto Ballast
* U.S. Patent 694 154 Submarine Boat
* U.S. Patent 694 643 Submarine Boat
* U.S. Patent 696 971 Firing Valve
* U.S. Patent 696 972 Submarine Boat
* U.S. Patent 702 728 Submarine Boat
* U.S. Patent 702 729 Submarine Boat
* U.S. Patent 706 561 Submarine Boat
* U.S. Patent 708 552 Submarine Gun
* U.S. Patent 708 553 Submarine Boat
* U.S. Patent 815 350 Submarine Boat

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. 1 2
2. 1 2 3 4  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
3. ↑
4. ↑  «John Holland Father of the Modern Submarine». Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ հոկտեմբերի 6-ին. Վերցված է 2013 թ․ հոկտեմբերի 25-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* «John Philip Holland». *Բրիտանիկա հանրագիտարան* (անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ մարտի 21-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունվարի 17-ին.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Find A Grave |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Կրուգոսվետ · Մեծ նորվեգական · Սիտինի ռազմական · Օքսֆորդի կենսագրական · American National Biography |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 120818779 · ISNI: 0000000021665192 · LCCN: n80038159 · NTA: 185355005 · SUDOC: 143349953 · VIAF: 62388440 · WorldCat VIAF: 62388440 |

 |

 |