**Քյոլնի օպերային թատրոն** (եբրայերեն՝ Oper der Stadt Köln‎, եբրայերեն՝ Oper Köln‎), վերաբերում է ինչպես Քյոլնի օպերային թատրոնին, այնպես էլ այնտեղ գործող օպերային ընկերությանը։

Օպերային ընկերության պատմություն
--------------------------------

18-րդ դարի կեսերից օպերային ներկայացումներ տեղի են ունեցել քաղաքի թատրոնների բեմերում շրջիկ իտալական օպերային ընկերությունների մասնակցությամբ։ Քաղաքի առաջին մշտական ընկերությունը հիմնադրվել է 1822 թվականին և, նախնական հանդես է եկել Schmierstraße թատրոնում (կառուցվել է 1783 թվականին որպես մասնավոր թատրոն, նաև օգտագործվել է պիեսների բեմադրության և համերգների համար)։ Հետագայում օպերային ընկերությունը հանդես է եկել Glockengasse թատրոնում (կառուցվել է 1872 թվականին.) և Habsburger Ring թատրոնում (կառուցվել է 1902 թվականին)։ Habsburger Ring թատրոնը կառուցել է Քյոլնի քաղաքապետարանը, և այն դարձել է օպերայի համար նախագծված քաղաքի առաջին թատրոնը։

Օտտո Կլեմպերեր, Քյոլնի օպերային թատրոնի երաժշտական ղեկավար 1917-1924 թվականներին
1904 թվականին ընկերությունն անցել է Քյոլնի ղեկավարման ներքո և կոչվել է Oper der Stadt Köln՝ 1906 թվականից մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը բացառապես հանդես գալով Habsburger Ring թատրոնում։ Պատերազմից անմիջապես հետո ընկերությունը նախ հանդես եկավ Քյոլնի համալսարանում, այնուհետև վերանորոգված Glockengasse և Habsburg Ring թատրոններում։ Երկու թատրոնները վերջնականապես փլուզվեցին, և ընկերությունը տեղափոխվեց իր ներկայիս օպերային տունը, որի կառուցումն ավարտվել է 1957 թվականին։ Նոր օպերայի նորաձև դիզայնը արտացոլեց ռեպերտուարը, որը բնութագրում էր հետպատերազմյան ընկերությանը, որը ներկայացրեց բազմաթիվ նոր օպերաների պրեմիերաներ (յուրաքանչյուր սեզոնի ընթացքում մեկ օպերա) և հին աշխատանքների հակասական բեմադրություններ։ Սեպտեմբերից մինչև հունիս կանոնավոր սեզոնի ընթացքում ընկերությունը բեմադրում է մոտ 25 տարբեր օպերաներ։ Ամառային ամիսներին այն հանդես է գալիս նաև Էդինբուրգի միջազգային փառատոնում և Վիեննայում։ Քյոլնի օպերային թատրոնում բազմիցս բեմադրվել է Ռիխարդ Վագների Նիբելունգի մատանին օպերաների շարքը, որոնցից առանձնանում է Ռոբերտ Քարսենի բեմադրությունը։ Մարկուս Շտենցն ամբողջ բեմադրությունը 2006 թվականին կատարեց երկու օրվա ընթացքում։ 2010 թվականին ամբողջ բեմադրությունը նա ներկայացրեց Շանհայում։

### Համաշխարհային պրեմիերաներ

Օպերային թատրոնի ընկերության կողմից ներկայացված համաշխարհային պրեմիերաներն են՝

* Էրիխ Վոլֆգանգ Կարնգոլդ, *Die tote Stadt* (4 դեկտեմբերի 1920)
* Ալեքսանդր ֆոն Ցեմլինսկի, *Der Zwerg* (28 մայիսի 1922)
* Ֆրանց Շրեկեր, *Irrelohe* (27 մարտի 1924)
* Զիգֆրիդ Վագներ, *Der Heidenkönig* (16 դեկտեմբերի 1933)
* Վոլֆգանգ Ֆորտներ, *Bluthochzeit* (8 հունիսի 1957)
* Նիկոլայ Նաբոկով *Der Tod des Grigorij Rasputin* (*Ռասպուտինի մահը*) (27 նոյեմբերի 1959)
* Բերնդ Ալոիս Ցիմերման, *Die Soldaten* (15 փետրվարի 1965)
* Մանֆրեդ Տրոյան, *Limonen aus Sizilien* (22 մարտի 2003)
* Կառլհայնց Շտոքհաուզեն, *Sonntag aus Licht* (9 ապրիլի 2011)

### Երաժշտական տնօրեններ

1904 թվականից ի վեր, երբ թատրոնը պաշտոնական դարձավ Oper der Stadt Köln, թատրոնի երաժշտական ղեկավարներն են եղել՝

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * Օտտո Լոզ (1904-1911)
* Գուստավ Բրեշեր (1911-1916)
* Օտտո Կլեմպերեր (1917-1924)
* Էուժեն Շենքար (1924-1933)
* Ֆրից Ցոուն (1929-1939)
 | * Գյունտեր Վանդ (1945-1948)
* Ռիխարդ Քրաուս (1948-1955)
* Օտտո Աքերման (1955-1958)
* Վոլֆգանգ Զավալիշ (1960-1963)
* Զիգֆրիդ Քյոհլեր (1964)
 | * Իշտվան Կերտես (1964-1973)
* Ջոն Փրիչարդ (1973-1988)
* Ջեյմս Քոնլոն (1991-2004)
* Մարկուս Շտենց (2004 -2014)
* Ֆրանսուա Կսավե Ռոտ (2014- )
 |

Օպերային թատրոն
---------------

Քյոլնի օպերային թատրոնի ներքին հարդարանքներ (2005)
Ներկայիս Oper der Stadt Köln-ը նախագծվել է գերմանացի ճարտարապետ Վիլհելմ Ռիֆանի կողմից։ Հանդիսավոր բացումը տեղի է ունեցել 1957 թվականի մայիսի 8-ին, Գերմանիայի կանցլեր Կոնրադ Ադենաուերի և Քյոլնի նախկին քաղաքապետի ներկայությամբ։ Թատրոնում ներկայացված առաջին օպերան Կարլ Մարիա ֆոն Վեբերի Օբերոն օպերան էր։ Նույն տարվա հունիսին օպերային թատրոնում տեղի է ունեցել Վոլֆգանգ Ֆորտների *Die Bluthochzeit* օպերայի համաշխարհային պրեմիերան։ Հաջորդ ամիս Մարիա Կալասի հետ շրջագայություններով հանդես է եկել Լա Սկալա թատրոնը՝ ներկայացնելով Լուսնոտը օպերան։ Քյոլնի օպերայի թատրոնում երբեմն հանդես են գալիս մենակատարներ և տեղի են ունենում հատուկ միջոցառումներ։ 1975 թվականին այստեղ տեղի է ունեցել ջազ դաշնակահար Քիթ Ջերեթի համերգը, որը ձայնագրվել է և դարձել ժամանակի ամենահեղինակային ջազային դաշնամուրային ձայնագրություններից մեկը, որը հայտնի է The Köln Concert անվանումով։ Թատրոնն ունի 1300 նստատեղ, նվագախմբի պարտեր, որը կարող է տեղավորել 100 երաժիշտ։ Այն Offenbachplatz-ի գեղարվեստական համալիրի մի մասն է, որը ներառում է Schauspiel Köln (Քյոլնի դրամատիկական թատրոն)՝ կրկին նախագծվել է Վիլհելմ Ռիֆանի կողմից և կառուցվել 1962 թվականին։ 2009/2010 եթերաշրջանի վերջում երկու թատրոններում իրականացվել են լայնածավալ վերանորոգման և վերակառուցման աշխատանքներ։ Նախնական օպերան պետք է վերաբացվեր 2015 թվականի նոյեմբերին, և Քյոլնի օպերայի վերանորոգման խնդիրը նշանակում էր, որ օպերային ներկայացումները պետք է իրականացվեին այլընտրանքային վայրերում։ Կատարման վայրերից էին վերափոխված գործարան ("Palladium"), մեծ վրան Հռենոսում ("Musical-Dom"), դատարանի շենքը («Amtsgericht»), հին ցուցասրահ («Staatenhaus»"): Օպերայի շենքի վերաբացումը (ժամանակացույցը և բյուջեն գերազանցվել են) նախատեսվում է 2022 թվականի աշնանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Fabian, pp. 904 - 905
2. ↑
3. ↑
4. ↑  Offenbach Square, named for the composer Jacques Offenbach
5. ↑

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք Արխիվացված 2021-02-10 Wayback Machine

Աղբյուրներ
----------

* Abramsohn, Jennifer, "Viewers wait for curtain to rise on scandal-plagued Cologne opera", *Deutsche Welle*, 6 May 2009
* Bucciarelli, Melania, Dubowy, Norbert and Strohm, Reinhard, *Italian opera in Central Europe*, Volume 1, BWV Verlag, 2006. 3-8305-0381-4
* Fabian, Imre, "Cologne", *The New Grove Dictionary of Opera* (Ed. Stanley Sadie), London: MacMillan, 1998 0-333-73432-7 1-56159-228-5
* Marco, Guy A. *Opera: A research and information guide*, Routledge, 2001. 0-8153-3516-4

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Քյոլնի օպերային թատրոն» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |