**Սոթբիս** (անգլ.՝ Sotheby's), աշխարհի ամենահին աճուրդային տներից մեկը։ «Քրիստիս» աճուրդային տան հետ իրականացնում է անտիկվար իրերի, արվեստի գործերի վաճառքի մոտ 90 %-ը։ Աշխարհում ամենախոշոր աճուրդային տունն է (2011 թվականին կատարած գործարքների ընդհանուր արժեքի ցուցանիշով)։

Պատմություն
-----------

*Սոթբիս* տունը հիմնադրվել է 1744 թվականի մարտի 11-ին գրքերի առևտրով զբաղվող Սեմյուել Բեյքերի կողմից (*Սոթբիսից* ավելի վաղ հիմնադրվել են միայն շվեդական երեք աճուրդային տներ)։ *Սոթբիսը* եղել է փակ ակումբ, որտեղ աշխատանք կարող էին ստանալ միայն ազնվականները։ 1955 թվականին տան մասնաճյուղն է բացվել Նյու Յորքում։ Հետագայում մասնաճյուղեր են բացվել Փարիզում, Լոս Անջելեսում, Ցյուրիխում, Տորոնտոյում, Մելբուռնում, Մյունխենում, Էդինբուրգում, Յոհանեսբուրգում, Հյուսթոնում, Ֆլորենցիայում։ 1977 թվականին *Սոթբիսի* բաժնետոմսերը սկսել են վաճառվել բաց ցուցակագրմամբ, ինչից հետո դրանց գները բարձրացել են։ 1980-ական թվականների սկզբին *Սոթբիս* աճուրդային տունը փաստացի սնանկացել էր արդյունաբերական ճգնաժամի պատճառով։

1983 թվականին *Սոթբիսը* վաճառվել է ամերիկացի գործարար Ալֆրեդ Թաուբմանին, ով խանութների խոշոր ցանցի սեփականատեր էր ԱՄՆ-ում։ 1998 թվականին նա Սոթբիսի բաժնետոմսերը ներմուծել է առևտրական սակարան։

2007 թվականի մայիսին աճուրդի տունը մասնաճյուղ է բացել նաև Մոսկվայում, սակայն ռուսական արվեստի հին գործերի վաճառքը կազմում է ընկերության ընդհանուր շրջանառության մոտ 1 %-ը միայն։

Հակամենաշնորհային սկանդալ
-------------------------

Սոթբիս աճուրդային տան գրասենյակը Լոնդոնի Բոնդ փողոցում
*Սոթբիս* աճուրդի տունը Թաուբմանին վաճառելուց հետո *Քրիստիս* աճուրդի տունը փորձել է ծառայությունների վճարի ցածրացման հաշվին դուրս մղել ընկերությանը շուկայից։ 1993 թվականին *Սոթբիսի* բաժնետոմսերի արժեքը 1989 թվականի համեմատությամբ նվազել էր առավել քան 50 %-ով։

1993 թվականին *Քրիստիս* տան ղեկավարումն անցել է Էնթոնի Տենանտին, ով նախկինում աշխատել էր «Գիննեսս» գարեջրի ընկերությունում։ Թաուբմանն ու Տենանտը ծառայությունների հաստատուն գների շուրջ պայմանավորվածություն են ձեռք բերել (անգլ.՝ price-fixing), ինչը հանցագործություն չի համարվում Մեծ Բրիտանիայի օրենքերով, սակայն հանցագործություն է համարվում ԱՄՆ-ի օրենքներով, որտեղ *Սոթբիսը* կայացնում էր իր գործարքների մեծ մասը։ *Price-fixing*-ն արգելված է ԱՄՆ-ում 1890 թվականի Շերմանի օրենքով։

Ոչ պաշտոնական պայմանավորվածությունների մասին իմացել են միայն Թաուբմանը, Տենանտը և աճուրդային երկու տների գործադիր տնօրենները։

2000 թվականի սկզբին Հետաքննությունների դաշնային բյուրոն սկսում է աճուրդային տների գործունեության հետաքննություն։ 2001 թվականի դեկտեմբերին Թաուբմանը մեղավոր է ճանաչվում հանցավոր համաձայնության համար։ Նա դատապարտվում է 1 տարի 1 օր ազատազրկման, իսկ Սոթբիսի գործադիր տնօրեն Դիանա Բրուքսը` եռամսյա տնային կալանքի և 350.000 դոլար տուգանքի։

Սոթբիսի դուստր ընկերություն` «Ռուսաստան-ԱՊՀ»
--------------------------------------------

2007 թվականին *Սոթբիսը* Ռուսաստանում բացել է «Ռուսաստան-ԱՊՀ» դուստր ընկերությունը։ Ընկերության առաջին գործադիր տնօրենը դարձել է Միխայիլ Կամենսկին, ով աշխատել է մինչև 2016 թվականը։ Նրան այդ պաշտոնում փոխարինել է Իրինա Ստեպանովան։ *Սոթբիսի* ռուսական ներկայացուցչությունը նպաստել է Մստիսլավ Ռոստրոպովիչի, Գալինա Վիշնևսկայայի հավաքածուների և Անդրեյ Տարկովսկու արխիվի` Ռուսաստան վերադառնալուն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  Union List of Artist Names
2. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
3. ↑  Google Maps — 2005.
4. ↑  OpenCorporates — 2010.
5. ↑  Artnet News — Artnet.
6. ↑
7. ↑  В 2011 году Sotheby’s обогнал Christie’s по продажам
8. ↑  Российское представительство Sotheby’s возглавила Ирина Степанова // *ТАСС: культура* : информ. агентство. — 2016. — № 18.
9. ↑  *Т. Маркина, М. Стравинская* Продано без молотка // *Коммерсантъ* : газета. — 2007.
10. ↑  *Т. Маркина, С. Янкина* В российском Sotheby's сменилось руководство // *The art newspaper Russia* : журнал. — 2016. — № 18.

Գրականություն
-------------

* *Зыкова Т.* Место встречи искусства и денег // Российская газета. — 2007. — 24 мая.
* *Собств. корр.* Продажи русского искусства на «Сотбис» установили три рекорда цены // Правда. — 2008. — 10 июня.

Արտաքին հղումներ
----------------

* *Սոթբիսի* պաշտոնական կայք

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Sina Weibo · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ · ՅուԹյուբ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (օնլայն) · Մեծ նորվեգական · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BAV: ADV11998911 · BIBSYS: 90747747 · BNE: XX109255 · BNF: 120449310 · CiNii: DA03459132 · CONOR: 339603555 · GND: 5010795-1 · ISNI: 0000 0001 2108 7078 · LCCN: n84160976 · LNB: 000198993 · NKC: kn20030528006, ko2003183503 · NLA: 35607308 · NUKAT: n97700364 · PTBNP: 408207 · LIBRIS: 262339 · SUDOC: 028659538 · VIAF: 280786875 · ULAN: 500304344, 500372953 · WorldCat VIAF: 280786875 |

 |

 |