ՀՄՄ
**Մոտոհրաձգային ջոկ,** պարզագույն ստորաբաժանում է զինծառայության մեջ, Զինված ուժերի համակարգում ցամաքային զորքերի տեսակ, որը նախատեսված է մարտական գործողություններ վարելու ինչպես ինքնուրույն, այնպես էլ այլ զորատեսակների հետ համատեղ։ Ջոկը ներառվում է մոտոհրաձգային, մոտոհետևակային, հետևակային, ականանետային, սակրային, կապի և այլ դասակների կազմի մեջ։ Մեկ դասակը կազմված է երեք ջոկից։
Ռազմական գործողությունների ժամանակ ջոկը իրեն առաջադրված խնդիրը կատարում է դասակի կազմում։ Մոտոհրաձգային ջոկը լինում է հետևակի մարտական մեքենայով (ՀՄՄ) կամ զրահապատ փոխադրիչով (ԶՓ), իսկ հրաձգային ջոկը՝ ավտոմեքենայով։

Հետևակը որպես կատարող ուժ
-------------------------

### ՀՄՄ

Հետևակը մարտական մեքենայով
**ՀՄՄ կամ Հետևակի Մարտական Մեքենան,** սա զրահապատ թարթչավոր մեքենա է, որը հիմնական ֆունկցիան հարձակման ճնշումն է։ Նրա վրա տեղադրված է հակատանկային ական և հրթիռային համալիր։ Նաև վերին մասում գնդացիր և հրանոթ։ ՀՄՄ-ն պատված է հակագնդակային և հակաբեկորային զրահով և ունի հակամիջուկային համակարգ, որը պաշտպանում է ամբողջ մեքենան և հակատանկային ականի հնարավոր պայթյունը։

### ԶՓ

**Զրահափոխադրիչ կամ ԶՓ**, անվավոր մարտական մեքենա է, որը նախատեսված է զինծառայողների և բարձրաստիճան այրերի մի տեղից մյուս տեղը տեղափոխվելու համար։ Զրահափոխադրիչի վրա տեղադրված է գնդացիր և մի շարք գիշերային տեսասարքեր։ ԶՓ-ն պահպանում է կրակոցներից և միջուկային զենքի ճառագայթներից։

Մոտոհրաձգային ջոկի կազմը
------------------------

Մոտոհրաձգային ջոկի կազմում կարող են լինել ինչպես շարքայիններ, այնպես էլ մի շարք այլ պաշտոնյաներ (օրինակ՝ եֆրեյտորներ և սերժանտներ)։ Մոտոհրաձգային ջոկը կազմված է 9-11 հոգուց, որոնք համապատասխանաբար լինում են նշված պաշտոնյաներ

* ավագ հրաձիգ և նրան ուղեկցող երեք կրտսեր հրաձիգներ
* նռնականետ և նռնականետի օգնական
* նշանառու օպերատոր
* գնդացրորդ
* վարորդ
* ջոկի հրամանատար
* կարգ ու կանոնի վերահսկիչ

Համազորային կռիվներ
-------------------

### Մարտ

Մարտը դա երկու և ավելի ստորաբաժանումների զինված ընդհարումն է։ Մարտը կարող է սկսել սովորական տարաձայնություններից և ավարտվել խոշոր կորուստներով։ Մարտը կարող է ավարտվել երկու արդյունքներով, առաջին դեպքում մի կողմը հաղթում է, իսկ մյուսը հակառակը։ Մյուս դեպքում ավարտվում է ինչ որ տերության աջակցությամբ՝ հաշտությամբ։ Մարտը հաղթանակին հասնելու միակ միջոցն է։
*Ժամանակակից մարտը համազորային է։ Համազորային մարտին մասնակցում են տարբեր տեսակի զորամիավորումներ և զորատեսակներ։ Նաև հանդիպում են դեպքեր երբ հատուկ զորքերը համագործակցում են ռազմաօդային և ռազմածովային զորքերի հետ*։

### Պաշտպանություն

Մարտի այն տեսակը, որը խափանում է հակառակորդի հարձակումը կամ հնարավոր հարձակումը կոչվում է պաշտպանություն։ Պաշտպանությունը մարտի կարևոր բաղկացուցիչ մասերից է և մարտերի հետ միասին կազմում է մեկ ամբողջություն։ Պաշտպանությունները լինում են երկու տեսակի՝ հարկադիր կամ կանխամտածված։ Ստորաբաժանումները կարող են հաղթանակի հասնել անմիջապես պաշտպանությունից հետո։

### Հարձակում

Հարձակումը մարտի ամենակարևոր բաղադրիչն է։ Հիմնականում նրա նշանակությունը կայանում է նրանով, որ *հակառակորդի նկատմամբ հաղթանակի կարելի է հասնել միայն հարձակման պարագայում*։ Միայն վճռական հարձակմամբ կարելի է հասնել հաղթանակի։
Հարձակումից առաջ սովորաբար անցկացվում է համապատասխան պարապմունքներ՝ կրակային և շարային։ Այս պարապմունքների նպատակը կայանում է նրանով, որ հրետանու և օդուժի նախօրոք պլանավորված հարձակումները պետք է չեզոքացնվի։ 
Հարձակման վճռական պահը կոչվում է **գրոհ**։ Հարձակվող հակառակորդի վրա հարձակումը կոչվում է **հանդիպական կայուն մարտ**։ Այն առաջանում է տարբեր իրավիճակներում։ Նահանջող հակառակորդի վրա հարձակումը կոչվում է **հետապնդում:**

Մոտոհրաձգային ջոկի երթակարգը և մարտակարգը
-----------------------------------------

### Երթակարգ և մարտակարգ

Մոտոհրաձգային զորքերը և ստորաբաժանումները կարող են տեղաշարժվել մի վայրից մյուս վայրը և գործել երթակարգով։ Երթակարգը և Մարտակարգը կախված է հակառակորդի գործողություններից և ռազմական տեղագրությունից։ **Երթակարգի** տեղաշարժումը բաժանվում է երկու մասի՝ միաշարասյուն և երկշարասյուն։ Սրանք սահմանված են հետիոտնի և ցամաքային ռազմական մեքենաների համար։ Սա ունի շարժման բարձր արագություն և ուժգնություն։

### Մոտոհրաձգային ջոկի մարտակարգ

**Մոտոհրաձգային ջոկի մարտակարգը** զինծառայողների մարտ վարելու ժամանակ դասավորվածությունն է։ Մարտակարգը պետք է ապահովի անընդմեջությունը, նվազեցնել անձնակազմի խոցելիությունը հակառակորդի հարձակումից։
Մոտոհրաձգային ջոկի մարտակարգը հետիոտն հարձակվելիս զինվորների միությունն է։ Զինծառայողների միջև միջին հեռավորությունը պետք է լինի 6-8 մ, իսկ երկու նռնականետորդների (կամ օգնականների) միջև պետք է լինի 1-2 մ։ Շղթայի հետևից պետք է շարժվի զգոն հետևակը մարտական մեքենայով, իսկ վերևից ռազմաօդային ուժերը։ Պաշտպանությունում ջոկը զբաղվում է մինչև 100-110 մետր ճակատային դիրքով։ Ամեն ինչ հիմնված է համապատասխան սպառազինության հետ։ Ջոկի մեջ գնդացրորդը տեղակայված է հրամանատարի կողքին։ Նռնականետորդը գործում է անկախ։ Ավագ հրաձիգը ունի փոփոխական դիրք, սակայն հիմնականում հանդես է գալիս հրամանատարի ՀՄՄ-ի կողքին։

Մարտական հնարավորություններ
---------------------------

### Մարտավարության հիմունքներ

Մարտական հնարավորությունները ցուցանիշներ են, որը բնորոշ է մարտական խնդիրը լուծելուն։ Մարտական հնարավորությունների ցուցանիշները լինում են քանակական և որակական։ 
Մարտական հնարավորությունները կազմված են մոտոհրաձգային ջոկի

* քանակությունից
* պատրաստակամությունից
* բարոյաքաղաքական վիճակից
* սպառազինությունից
* հրամանատարական կազմից

Մարտական հնարավորությունների վրա ազդող էական գործոններն են

* գործողությունների բնույթը
* ժամը
* տեղանքը
* մթնոլորտային պայմանները
* անվտանգ կենսագործունեությունը

Մոտոհրաձգային ջոկի մարտական հնարավորության բնորոշող գծերն են

* կրակային հզորություն
* զորաշարժային հզորություն

### Կրակային հզորություն

Կրակային հզորությունը ներառում է 

* հակատանկային և հակահետևակային ականները
* զենք զինամթերքը
* համաօդային ներուժը
* համաջրային ներուժը

Կրակային հզորությունը հակատանկային ականների միջոցով և ինքնաձիգների միջոցով տված կորուստների հնարավորությունն է։ Լրիվ սպառազինված մոտոհրաձգային ջոկը ընդունակ է պայքար մղել մարտական մեքենայի, ուղղաթիռների և ոչնչացնել նրանց արտադրողական ձեռնարկությունը (շտաբը)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Մոտոհրաձգային զորքերի սահմանումը Ռազմական հանրագիտարանում". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 5-ին. Retrieved 2015 թ․ հունիսի 28. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Զինված ընդհարումներ
* Մոտոհրաձգային զորքեր