**Ջոն Քրոմ** (դեկտեմբերի 22, 1768(1768-12-22)[…], Նորիջ, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն - ապրիլի 22, 1821(1821-04-22)[…] կամ ապրիլի 14, 1821(1821-04-14), Նորիջ, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն), անգլիացի ռոմանտիզմի ոճի բնանկարիչ, Նորվիչի նկարիչների դպրոցի հիմնադիր անդամներից մեկը։ Նա ամբողջ կյանքում ապրել է Նորվիչում և նրա նկարների գերակշիռ մասում պատկերված է Նորֆոլքի բնապատկերը։

Որդու և նրա անունները չշփոթելու համար նրան անվանում էին նաև Քրոմ ավագ։ Նրա որդին՝ Ջոն Բերնեյ Քրոմը, նույնպես հայտնի նկարիչ էր։ Նրա աշխատանքները գտնվում են այնպիսի պատկերասրահներում, ինչպիսիք են Թեյթ պատկերասրահը և Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիան (Լոնդոն)։ Հրաշալի նկարներ և փորագրանկարներ է ցուցադրել Նորվիչի Քեսլ թանգարանում։

Կենսագրություն
--------------

Ջոն Քրոմը ծնվել է 1768 թվականի դեկտեմբերի 22-ին՝ Նորվիչում և մկրտվում է դեկտեմբերի 25-ին՝ Նորվիչի Սուրբ Ջորջ Եկեղեցում։ Նա Մանածագործ Ջոն Քրոմի և իր կնոջ՝ Էլիզաբեթի որդին էր։ Որոշ ժամանակ բժիշկի մոտ հանձնարարություններ կատարող աշխատելուց հետո (սկսած տասներկու տարեկանից), նկարչություն է սովորում Ֆրենսիս Ուիսլերի մոտ։ Այդ ժամանակ նա ծանոթանում է Ռոբերտ Լեդբրուկի հետ (նա ևս աշակերտ էր)։ Լեդբրուկը նույնպես դառնում է ճանաչված բնանկարիչ։ Նրանք շատ մտերիմ էին և միասին շրջագայում էին Նորվիչի դաշտերով և կածաններով։

Քրոմը և Լեդբրուկը իրենց աշխատանքներից մի քանիսը վաճառում են տեղի նկարավաճառի, և հավանաբար նրա միջոցով էլ Քրոմը ծանոթանում է Օլդ Քեթոնից Թոմաս Հարվեյի հետ, ով օգնում է նրան դառնալ նկարչության ուսուցիչ։ Նա ծանոթանում է Հարվեյի աշխատանքներին, որի շնորհիվ կարողանում է տեխնիկապես ավելի լավ կրկնօրինակել Թոմաս Գեյնսբորոի և Մեյնդերտ Հոբբեմայի աշխատանքները։ Քրոմը աջակցություն է ստանում Վիլյամ Բիչիի ( R.A), ում տանը, Լոնդոնում, նա հաճախ էր լինում և Ջոն Օփայի ( R.A ) կողմից։

1792 թվականի հոկտեմբերին Քրոմն ամուսնանում է Ֆոիբ Բերնիի հետ։ Նրանք ունեցան երկու դուստր և վեց որդի։ Որդիներից երկուսը՝ Ջոն Բերնի Քրոմը (1794–1842) և Վիլյամ Հենրի Քրոմը (1806–67), տաղանդավոր բնանկարիչներ էին։

1803 թվականին Քրոմը և Ռոբերտ Լեդբրուկը հիմնադրում են Նորվիչի Նկարիչների միությունը։ Հիմնադիր անդամներից էին նաև Ռոբերտ Դիքսոնը, Չարլզ Հոդսոնը, Դանիել Քոփինը, Ջեյմս Սթարկը և Ջորջ Վինսենթը։ Նրանց առաջին ցուցահանդեսը, 1805 թվականին, սկիզբ դրեց Նորվիչի նկարիչների միության գործունեությանը։ Ցուցահանդեսին Քրոմը ներկայացրեց քսաներկու նկար։ Մի քանի անգամ նա դարձել Միության տնօրեն և մահվանից առաջ նա էր տնօրենը։ Քրոմը քիչ էր շփվում ժամանակակից նկարիչների հետ, միայն Լոնդոն մեկնելիս ժամանակ առ ժամանակ հանդիպում էր ոմանց։ 1806-1818 թվականների ընթացքում նա Թագավորական ակադեմիայում տասներեք նկար է ցուցադրում։ 1814 թվականին, Նապոլյոնի պարտությունից հետո մեկնում է Փարիզ։ Հետագայում նա ներկայացնում է Փարիզից, Բուլոնից և Օստենդեից տեսարաններ։ Նրա աշխատանքների գերակշիռ մասը տեսարաններ էին Նորֆոլքից։

Քրոմը երկար տարիներ ուսուցանում էր Նորվիչի դպրոցում և դասավանդել է դպրոցի մի քանի անդամների, ովքեր սովորել են այդտեղ։ Նրանցից էին Ջեյմս Սթարկը և Էդուարդ Թոմաս Դանիելը։ 1802 թվականին, քանի դեռ ապրում էր Լճային երկրամասում (Մեծ Բրիտանիա), մասնավոր աշխատել է նաև Գարնի ընտանիքի անդամների հետ։

*«Քրոմի գերեզմանը Նորվիչում»*
*«Քրոմի գերեզմանը և հուշատախտակը Նորվիչի Սուրբ Ջորջ Քոլոգեյթում»*
Քրոմը մահանում է 1821 թվականի ապրիլի 22-ին՝ Գիլդնգեյթում։ Նրան հուղարկավորել են Սուրբ Գևորգ եկեղեցում։ Նոյեմբեր ամսին մահվան հիշատակին նվիրված ցուցահանդես է կազմակերպվում Նորվիչի նկարիչների միության կողմից, որի ժամանակ ցուցադրվում է Քրոմի ավելի քան 100 աշխատանքներ։

Քրոմս Բրոդը և մոտակայքում գտնվող Բրոդս ազգային պարկի Քրոմի ագարակը կոչվել են նրա անվամբ։

Ֆիլիս Թեյթի «Հազարից մեկ» օպերային ներկայացումը մի դրվագ է Քրոմի կյանքից։ Այն առաջին անգամ ներկայացվում է 1969 թվականին։ Ներկայացման մեջ Քրոմը և կինը նկարներից մեկը բաժանում են երկու մասի, որպեսզի վաճառեն Նորվիչի տոնավաՃառում։

### աշխատանքներ

*«Տղաները լողում են Վենսամ գետում»*
*«Անտառապատկեր Նորվիչում»*
Քրոմը աշխատել է և՛ ջրաներկով, և՛ յուղաներկով։ Նրա յուղաներկով նկարների հավաքածուն կազմում է ավելի քան 300 աշխատանք։

1809-1813 թվականներին արել է փորագրություններ, սակայն դրանք չեն հրատարակվել իր կենդանության օրոք։

Նա ոգեշնչվել է 17-րդ դարի հոլանդացի նկարիչների և Ուիլսոնի աշխատանքներով։ Ջոն Կոնստաբլը (1776–1837) և Քրոմը առաջին անգլիացի նկարիչներից էին, որ ներկայացրին ծառերի առանձին տեսակներ։ Նրա աշխատանքները մեծ համբավ էին ձեռք բերել իրենց յուրահատկության համար, որոնք բնականի և Հին վարպետներից ընդօրինակածի համադրության արդյունքն էր։

Արվեստաբան Էնդրյու Հեմինգուեյը բնութագրել է նրա նկարները որպես ազատ ոճի, որոնք ընդգրկում են պատկերներ Նորվիչում գտնվող Մեծ Յարմաուֆի և Վենսամ գետի տարածաշրջանը։ Յուղանկարի օրինակ է *«Տղաները լողում են Վենսամ գետում»*,որը նկարվել է 1817 թվականին։

* Աշխատանքներ
* «Նավը վիրավոր զինվորներով»*«Նավը վիրավոր զինվորներով»*
* «Վենսուս գետը»*«Վենսուս գետը»*
* «Յարմաուֆ նավամատույց»*«Յարմաուֆ նավամատույց»*

Նշումներ
--------

1. ↑  Cundall gives his master's name as 'Whistler'.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  RKDartists (նիդերլ.)
2. 1 2 3 4  John Crome The Elder — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7
3. 1 2 3 4  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.)
4. 1 2 3 4
5. 1 2  Կերպարվեստի արխիվ — 2003.
6. ↑  Շվեդիայի Ազգային թանգարանի նկարիչների ցանկ — 2016.
7. ↑  (չաշխատող հղում)
8. ↑  John Crome in "England Births and Christenings, 1538-1975", *FamilySearch* (John Crome).
9. 1 2 3 4  Stephen, 1888
10. 1 2 3 4 5 6 7 8  Cundall, 1920
11. 1 2 3  Chisholm, 1911
12. ↑  Walpole, *Art and Artists of the Norwich School*, p.19.
13. ↑  Cundall 1920, pp. 1, 17, 25, 26, 27, 31
14. ↑  Margaret Ross Griffel; Adrienne Fried Block (1999). *Operas in English: A Dictionary*. Greenwood Press. ISBN 978-0-313-25310-2.
15. ↑  Hemingway, 2016, էջ 302
16. 1 2  «Boys Bathing on the River Wensum, Norwich». *Yale Center for British Art*. Վերցված է 2018 թ․ օգոստոսի 20-ին.
17. ↑  Hemingway, 2016, էջ 347

Աղբյուրներ
----------

* Binyon, Lawrence. *John Crome and John Sell Cotman* (London: Seeley & Co. 1897).
* Cole, Timothy. *Old English Masters* (New York : The Century Co. 1902) p. 141 ff.
* Chisholm, Hugh, ed. (1911). «Crome, John». *Encyclopædia Britannica* (անգլերեն). Vol. 7 (11th ed.). Cambridge University Press. էջեր 483–484. `{{cite encyclopedia}}`: Invalid `|ref=harv` (օգնություն)
* Cundall, H. M. (1920). *The Norwich School* (illustrated ed.). London: The Studio.
* Mottram, R.H. (1931). *John Crome of Norwich*. London: John Lane The Bodley Head Limited.
* Clifford, Derek & Timothy. *John Crome*. (Faber, 1968).
* Goldberg, Norman L. *John Crome the Elder: text and a critical catalogue* – 2 vols. (Phaidon Press, 1978). 0-7148-1821-6

Hemingway, Andrew (2016). *Landscape between Ideology and the Aesthetic: Marxist Essays on British Art and Art Theory, 1750–1850*. BRILL. էջ 302. ISBN 9789004269019.

* Moore, Andrew W. *The Norwich School of Artists*. (HMSO/Norwich Museums Service, 1985, repr. 1995).
* Murray, P. & L. *Dictionary of art and artists*. (Penguin Books, 1996). 0-14-051300-0.
* Shiret, David. *John Crome, Artist of the Norwich School*. (The Larks Press, 1998). 0-948400-66-8

Գրականություն
-------------

* Theobald, Henry Studdy (1906). *Crome's etchings; a catalogue and an appreciation, with some account of his paintings*. London: MacMillan and Co. Ltd.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Works by (or relating to) John Crome Արխիվացված 2019-01-09 Wayback Machine in the Norfolk Museums Collections
* The Norwich School (Andrew Graham Dixon)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ջոն Քրոմ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Օքսֆորդի կենսագրական · Dictionary of National Biography · Notable Names Database |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX1596796 · BNF: 14972073d, 14445436j · GND: 122202597 · ISNI: 0000000066633389 · LCCN: n50018367 · NKC: ola2003188646 · NLA: 35758719 · NTA: 070417393 · SUDOC: 081664788 · VIAF: 61821751 · ULAN: 500115474 · WorldCat VIAF: 61821751 |

 |

 |