**Էմիլ Ռեյնո** (ֆր.՝ Charles-Émile Reynaud /ʃaʁl emil ʁɛjno/, դեկտեմբերի 8, 1844(1844-12-08)[…] կամ 1844, Մոնտրյոյ - հունվարի 9, 1918(1918-01-09) կամ 1918, Իվրի սյուր Սեն), ֆրանսիացի գյուտարար, նկարիչ և գիտության ժողովրդականացնող, անիմացիայի նախակարապետ։

Կենսագրություն
--------------

Լինելով մեդալագետի և ժամագործի որդի՝ Ռեյնոն մանկուց աշխատել է իր հոր արվեստանոցում։ 1858 թվականից նա սկսել է սովորել օպտիկական սարքերի վերանորոգման ու կարգաբերման գործը, իսկ հետո սկսել է միաժամանակ աշխատել որպես Փարիզի դիմանկարիչ, լուսանկարիչ Ադամ Սալոմոնի օգնական՝ զբաղվելով լուսանկարների ռետուշով։ 1864 թվականին նա դարձել է հայտնի դասախոս և գիտության ժողովրդականացնող աբբա Մուանիոյի օգնականը՝ նրա հետ ճամփորդելով Ֆրանսիայում և նրանից սովորելով դասախոսության վարպետություն։

Հիմք ընդունելով զոոտրոպ, որը թույլ է տալիս դիտարկել շարժվող պատկերները տեսաորոնման սարքի միջոցով՝ 1876 թվականին Ռեյնոն կատարելագործել է այն և միավորել կախարդական լապտերի հետ, որը հնարավորություն է տալիս միաժամանակ դիտել ոչ թե մեկ հեռուստադիտողի, այլ շատերին։ Ռեյնոն մեքենայի մխոցը փոխարինել է փափուկ ժապավենով, որի վրա ամրացվել են 4×5 սմ չափի ժելատինային թիթեղներ։ Այդ նկարները կենտրոնում տեղադրված հայելու միջոցով արտացոլվել էին էկրանին։ Բացի այդ, Ռեյնոն առաջինն է սկսել օգտագործել անփոփոխ դեկորացիա՝ այն նկարելով կերպարներից առանձին և էկրանին փոխանցելով առանձին կախարդական լապտերի միջոցով։ Նա առաջինն էր, ով սինխրոնացրել է պատկերն ու ձայնը, ընդ որում՝ երաժշտական նվագակցությունն իր ֆիլմերի համար հորինել է անձամբ։

1877 թվականից Ռեյնոն հաստատվել է Փարիզում և սկսել է կարդալ սեփական դասախոսությունները։ Միևնույն ժամանակ նա նախագծել է պրաքսինոսկոպ օպտիկական սարքը, որը թույլ է տալիս մի քանի նկարների հաջորդականությունը տեսնել որպես սահուն շարժում։ Հաջորդ մեկուկես տասնամյակների ընթացքում Ռեյնոն կատարելագործել է իր ապարատը։

1892 թվականին տեղի է ունեցել անիմացիոն ֆիլմի առաջին ցուցադրությունը, երբ Ռեյնոն Փարիզի Գրևինի թանգարանում հավաքված հանրությանը ներկայացրել է իր «փայլող մնջախաղերը»։ Նա ցուղադրել է նրանց մի քանի սյուժեներ, իսկ ցուցադրությունն տևել է տասնհինգ-քսան րոպե։ Իր բոլոր «ֆիլմերը» Ռեյնոն նկարել, ներկել ու մոնտաժել է անձամբ՝ նկարելով դրանք երկար ժապավենների վրա, յուրաքանչյուր սյուժե բաղկացած է եղել մի քանի հարյուր նկարներից։

Ռեյնոն առաջին անգամ կիրառել է որոշ մեթոդներ, որոնք դարձել են մուլտիպլիկացիայի տեխնոլոգիայի հիմքը։ Դրանց թվին է պատկանում կերպարների և դեկորացիայի առանձին նկարելը։

1893-1894 թվականներին նա ստեղծել է իր գլուխգործոցը՝ «Խցիկի շուրջ», բայց արդեն 1895 թվականին կինեմատոգրաֆի ծնունդը նրան ջախջախիչ հարված է հասցերլ։ Ռեյնոյի՝ ձեռքով նկարված ժապավենները չէին կարող մրցակցել ավելի արագ արտադրվող և ավելի էժան կինոֆիլմերի հետ։ Հուսահատված գյուտարարը ջարդել է իր ապարատը և ջրասույզ արել Սենայում ժապավենների հետ միասին։ Մասամբ փրկվել են դրանցից երկուսը՝ «Աղքատ Պիերոն» և «Խցիկի շուրջը»։

Անիմացիայի օր
-------------

Ի հիշատակ 1892 թվականի հոկտեմբերի 28-ին Ռենոյի «փայլող մնջախաղերի» առաջին ցուցադրության՝ այդ օրը նշվում է որպես Անիմացիայի միջազգային օր։ Մուլտիպլիկացիոն կինոյի միջազգային ասոցիացիայի կողմից տոնը հաստատվել է 2002 թվականին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2  *Bendazzi G.* Foundations - The Golden Age — Taylor & Francis, 2016. — P. 15. — ISBN 978-1-138-85452-9
3. 1 2  Artists of the World Online, Allgemeines Künstlerlexikon Online, AKL Online (գերմ.) / Hrsg.: A. Beyer, B. Savoy — B: K. G. Saur Verlag, Verlag Walter de Gruyter, 2009. — ISSN 2750-6088 — doi:10.1515/AKL
4. 1 2 3 4 5 6  Czech National Authority Database
5. 1 2
6. 1 2  Կերպարվեստի արխիվ — 2003.
7. 1 2  Internet Movie Database — 1990.
8. ↑  Charles-Émile Reynaud, Biographie

Արտաքին հղումներ
----------------

* Autour d’une cabine на YouTube
* *Асенин С. В.* Пророки мультипликации // Волшебники экрана

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AlloCiné · ČSFD · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (օնլայն) · Մեծ նորվեգական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 12308302d · GND: 119200228 · ISNI: 0000 0001 2100 2994 · LCCN: n93024000 · NKC: xx0269703 · NTA: 14190481X · NUKAT: n2009113944 · SUDOC: 031963498 · VIAF: 29600471 · WorldCat VIAF: 29600471 |

 |

 |