**Լաստենիա Լառիվա Դե Լյոնա** (իսպ.՝ Lastenia Larriva de Llona, մայիսի 6, 1848(1848-05-06), Լիմա, Պերու - սեպտեմբերի 24, 1924(1924-09-24), Լիմա, Պերու), պերուացի բանաստեղծուհի, գրող, լրագրող, հրատարակիչ, ֆեմինիստուհի։

Կենսագրություն
--------------

Լաստենիա Լառիվան ծնվել է բանաստեղծ և գրող Ժոզե դե Լառիվայի մեծահարուստ ընտանիքում։ Ավարտել է եկեղեցական դպրոցը։ 1872 թվականին առաջին անգամ ամուսնացել է և այդ ամուսնությունից ունեցել երեք դուստր և մեկ որդի։ 1881 թվականին՝ Խաղաղօվկիանոսյան պատերազմի ժամանակ, նրա ամուսինը մահացել է Լիմա ներխուժող չիլիական ուժերից պաշտպանության ընթացքում։ Լաստենիան երաժշտություն է դասավանդել Լիմայի հարուստ ընտանիքներում։ Այնուհետև նա հանդիպել է էկվադորացի բանաստեղծ Նումու Պոմպիլիոն Լյոնային, որի հետ էլ ամուսնացել է 1882 թվականին։ Իր ամուսնու մասնագիտական պարտականությունների շնորհիվ Լաստենիան և իր երեխաները շատ են ճանապարհորդել նրա հետ, ապրել են Գուայակիլում, Էկվադորի ափին, այնուհետև Բոգոտայում (Կոլումբիա), որտեղ Լյոնան եղել է Էկվադորի դեսպանը։ 1887 թվականին ընտանիքը վերադարձել է Լիմա։ Նույն թվականին նա դարձել է հեղինակավոր գրական ակումբի անդամ։

Ակտիվորեն մասնակցել է «*La Nación*» թերթի ստեղծմանը, հիմնել է «*El Tesoro del Hogar*» գրական թերթը։ 1910-1911 թվականներին հրատարակել է «*Arequipa Ilustrada*» երկշաբաթյա գրական թերթը։ Կյանքի վերջին տարիներին նա կորցրել էր տեսողությունը և տառապում էր բազմաթիվ հիվանդություններով։

Ստեղծագործություն
-----------------

Լաստենիան մի շարք վեպերի, պատմվածքների, էսսեների, պոեզիայի ժողովածուների հեղինակ է, որոնցից մի քանիսը թարգմանվել են այլ լեզուներով։ Ժամանակակից գրողների մասին նրա կենսագրական և քննադատական մի շարք հոդվածներ հրատարակվել են «*Excelent Figures*» խորագրի ներքո։
1889 թվականին Լաստենիան հրատարակեց բանաստեղծությունների գիրք՝ «*La Ciencia y la Fe*»: 1888 և 1890 թվականները հատկապես բեղմնավոր էին նրա գրական ստեղծագործության բնագավառում։ Այս ժամանակահատվածում նա Գայայակիլում հրատարակել է «*Un drama singular o historia de una familia*» և «*Pro Patria*» վիպակները։ Նրա աշխատանքները հրատարակվել են Իսպանիայի, Արգենտինայի, Վենեսուելայի, Պերուի, Էկվադորի և Կոլումբիայի տարբեր թերթերում և ամսագրերում։

Մատենագիտություն
----------------

* Denegri, Francesca: El Abanico y la Cigarrera. La primera generación de mujeres ilustradas en el Perú. Lima, 1996.
* Estrada, Jenny, Mujeres de Guayaquil Siglo XVI, Publicaciones del Banco Central del Ecuador, Archivo Histórico del Guayas, Guayaquil, 1984.
* García y García, Elvira: La mujer peruana a través de los siglos (Tomo II). Lima, 1925.
* Milla Batres, Carlos. (Ed.). Diccionario histórico y biográfico del Perú. Siglos XV-XX. Tomo V. Lima, 1986.
* Pérez Pimentel, Rodolfo: Diccionario Biográfico del Ecuador. Lastenia Larriva de Llona.
* Tauro del Pino, Alberto: Enciclopedia Ilustrada del Perú. Tercera Edición. Tomo 9, JAB/LLO. Lima, PEISA, 2001. ISBN 9972-40-158-8

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «FEMINISTAS Y REVOLUCIONARIAS: CINCO BIOGRAFÍAS POLÍTICAS EN LA HISTORIA DE LA IZQUIERDA ECUATORIANA». Español. Pontificia Universidad Católica del Ecuador – Facultad de Economía. Consultado el 17 de enero de 2019.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Լաստենիա Լառիվայի կենսագրությունը(իսպ.)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | BNE: XX1338190 · VIAF: 6400157583863433970002 · WorldCat VIAF: 6400157583863433970002 |

 |