**Ամոս Սոյեր** (անգլ.՝ Amos Sawyer, հունիսի 15, 1945(1945-06-15), Սինոե երկրամաս, Լիբերիա - փետրվարի 16, 2022(2022-02-16), Բալթիմոր, Մերիլենդ, ԱՄՆ), լիբերիացի քաղաքական և պետական գործիչ, 1990 թվականի նոյեմբերի 22-ից մինչև 1994 թվականի մարտի 7-ը եղել է Լիբերիայի Ազգային միասնության ժամանակավոր կառավարության նախագահը, ուսուցիչ, ակադեմիկոս, ֆիլիսոփայության դոկտոր։

Կենսագրություն
--------------

Սովորել է Լիբերիայի քոլեջում (այժմ՝ Լիբերիայի համալսարան) և Էվանսթոնի (Իլինոյս) (ԱՄՆ) Հյուսիսարևմտյան համալսարանում։ Զբաղվել է մանկավարժական գործունեությամբ։ 1980-1984 թվականներին եղել է Լիբերիայի համալսարանի սոցիալական գիտությունների ֆակուլտետի դեկան։ Այդ ընթացքում նա Սահմանադրական հանձնաժողովի նախագահն է եղել, որն ուսումնասիրել է նախագահ Ուիլյամ Տոլբերտի սպանության հանգամանքները։ Բլումինգթոնի համալսարանում դասավանդել է քաղաքական տեսություն և վերլուծություն։ Մոնրովիա վերադառնալուց հետո դոկտոր Սոյերը ստացել է ակադեմիկոսի կոչում, դարձել է ակտիվիստ և քաղաքական գործիչ և որպես անկախ թեկնածու առաջադրվել Մոնրովիայի քաղաքապետի պաշտոնում։

Եղել է Լիբերիայի ժողովրդական կուսակցության անդամ, Լիբերիայի Կառավարման բարեփոխումների հանձնաժողովի նախագահ, Աֆրիկայում արդարության շարժման հիմնադիրներից մեկը, 1983 թվականին հիմնել է Լիբերիայի ժողովրդական կուսակցությունը։

Լիբերիայի նախագահ Սամուել Դոուի սպանությունից հետո (1990) Սոյերը ստանձնել է Անցումային կառավարության (Ազգային միասնության կառավարության) նախագահի պաշտոնը, նրա պաշտոնավարումն ավարտվել է 1994 թվականի մարտի 7-ին, այն բանից հետո, երբ նա ի սկզբանե հույս ուներ պաշտոնավարել ընդամենը վեց ամիս։

Սոյերը քաղաքագիտության դոկտորի կոչում է ստացել Իլինոյսի Հյուսիսարևմտյան համալսարանից։

Նա մի քանի անգամ ծառայել է միջազգային կազմակերպություններում, այդ թվում՝ ՄԱԿ-ում, 2001 թվականին նա եղել է Զիմբաբվեի ընտրությունների մոնիտորինգի հանձնաժողովի նախագահը Աֆրիկյան միասնության կազմակերպության կողմից։

Սոյերը որոշ ժամանակով վերադարձել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ՝ հրավեր ստանալով աշխատելու որպես փոխտնօրեն և գիտաշխատող Ինդիանայի համալսարան Բլումինգթոնումի Քաղաքական գիտությունների ամբիոնի Քաղաքական տեսության և քաղաքականության վերլուծության ֆակուլտետեում։

1980-ականներից հրատարակել է գրքեր, որոնք վերաբերվում են Լիբերիայի քաղաքականությանը։ 1992 թվականին Սոյերը գրել է «Ինքնավարության վերելքը Լիբերիայում. ողբերգություն և մարտահրավեր» գիրքը։ Իր վերջին գիրքը նա հրատարակել է 2005 թվականի ամռանը։

Կյանքի վերջին տարիներին նա գլխուղեղի երկու վիրահատություն է տարել։

Մահացել է 2022 թվականին, Բալթիմորի Ջոն Հոփկինսի հիվանդանոցում։

2011 թվականին արժանացել է Գուզիի խաղաղության մրցանակի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  SNAC — 2010.
2. 1 2 3 4
3. ↑  "Honoree: Search Awards: University Honors & Awards: Indiana University". *honorsandawards.iu.edu*. Արխիվացված է the original 2020 թ․ հուլիսի 16-ին. Retrieved 2020 թ․ հուլիսի 16. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  Barrett, Lindsay (2022 թ․ փետրվարի 23). "Amos Sawyer, 1945–2022: Liberia's Peace Seeking Leader". *Daily Trust*. Retrieved 2022 թ․ փետրվարի 24.
5. ↑  "'Peer review' and civil society keep African leaders on their toes". *Africa Renewal* (in անգլերեն). 2012 թ․ հունվարի 16. Retrieved 2020 թ․ հուլիսի 16.
6. ↑  Sawyer, Amos (1992). *The Emergence of Autocracy in Liberia: Tragedy and Challenge*. ISBN 1558151648.
7. ↑  Sawyer, Amos (1992). *The emergence of autocracy in Liberia: tragedy and challenge* (in English). ISBN 978-1-55815-164-2. OCLC 24701327.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Abdoulaye W. Dukule, "Life in Monrovia", *The Perspective*, 26 November 2001.
* Indiana University: Profile of Dr. Amos Sawyer
* J. Peter Pham, "A Nation Long Forlorn: Liberia's Journey From Civil War toward Civil Society", *The International Journal of Not-for-Profit Law* (*ICNL*), Volume 6, Issue 4, September 2004.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 5030706 · BNF: 123743513 · CiNii: DA15406596 · GND: 142674508 · ISNI: 0000000082067559 · LCCN: n91106282 · NTA: 117633372 · SUDOC: 03278094X · VIAF: 24681706 · WorldCat VIAF: 24681706 |

 |

 |