**Բեռնհարդ Հյոտգեր** (գերմ.՝ Bernhard Hoetger, մայիսի 4, 1874(1874-05-04)[…], Հյորդե, Դորտմունդ - հուլիսի 18, 1949(1949-07-18)[…], Ինտերլակեն, Շվեյցարիա), գերմանացի նկարիչ և քանդակագործ, էքսպրեսիոնիստ։

Կյանք և ստեղծագործություն
-------------------------

Բեռնհարդ Հյոտգերը ծնվել է դարբնի ընտանիքում։ 1888-1892-ական թվականներին սովորել է Դետմոլդում, այնուհետև որոշ ժամանակ տեղից ռեղ է տեղափոխվել։ 1895-1897-ական թվականներին նա Ռեդա քաղաքում եկեղեցական արհեստի արվեստանոցի տեխնիկական ղեկավարն է։ Այնուհետև ապագա քանդակագործը սովորել է Դյուսելդորֆի Արվեստի ակադեմիայում, հայտնի ճարտարապետ Կ. Յանսենի մոտ։ 1900-1907 թվականների ընթացքում ապրել է Փարիզում, որտեղ ընկել է Օ Ռեդենի և Ա. Մայլոյի ստեղծագործական ազդեցության տակ, ինչը նրան բերել է դեպի էքսպրեսիոնիզմը։ Ավելի ուշ Բեռնհարդը ուսումնասիրել է Ա. Գաուդիի արվեստը։ Ռոդենի արվեստանոցում նա ծանոթացել է նկարչուհի Պ. Մոդերսոն Բեկերի հետ, որը նրան պատմել է Վորպսվենդի նկարիչների գաղութի մասին։ 1905 թվականին քանդակագործը ամուսնացել է դաշնակահարուհի Հելեն Հակենի հետ։

1909 թվականին Հոյգերը գնում է Դարմշտադ, որտեղ ստանում է պրոֆեսորի կոչում և միանում է Դարմշտադի նկարիչների գաղութին։ Այստեղ նա պատրաստել է գաղութի նկարիչների աշխատանքների 33-րդ ցուցահանդեսը, որը տեղի է ունեցել 1914 թվականին։

1913 թվականին քանդակագործը բնակություն է հաստատել Ֆիշերհուդե գյուղում, որտեղ նա արվեստանոցներ ուներ։ 1914 թվականին Պ. Մոդերսոն Բեկերի ազդեցության տակ, նա տեղափոխվում է Վորպսվեդե, իսկ 1915 թվականին այնտեղ տուն է գնել, որտեղ տեղավորում է իր ստուդիան։ Երբ այդ շենքը ոչնչանում է հրդեհից, 1921-1922 թվականներին Վորպսվեդում կառուցում է իր երկրորդ տունը։ Նույն թվականին Վորպսվեդում քանդակագործը Առաջին համաշխարհային պատերազմի զոհերի հիշատակին հուշարձան է ստեղծել։

1920-ական թվականներին Հյոտգերը ծանոթացել է բրեմենյան միլիոնատեր Լյուդվիգ Ռոզելիուսի հետ, որը համաձայնել էր ֆինանսավորել Բրեմենում Բյոտհերշտրասե փողոցի բարեկարգման իրագործումը։

Գերմանիայում նացիոնալ-սոցիալիստների իշխանության գալուց հետո, որոնց Հյոտգերը համակրում էր, քանդակագործը միանում է Նացիոնալ-սոցիալիստական ​​գերմանական բանվորական կուսակցությանը։

1936 թվականին Նյուրնբերգում կայացած կուսակցական համագումարում Ա. Հիտլերի ելույթից հետո Բ. Հյոտգերի աշխատանքները հայտարարվել են դեգեներատիվ արվեստի գործեր, իսկ ինքը հեռացվել է կուսակցությունից։ 1934 թվականից մինչև 1943 թվականը վարպետը ապրել է Բեռլինում, այնուհետեւ փախել է Վերին Բավարիա Շվեյցարիա, որտեղ պատերազմի ավարտից հետո մահացել է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Bernhard Hoetger (նիդերլ.)
2. 1 2 3 4  Bernhard Hoetger — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7
3. 1 2  KulturNav — 2015.
4. 1 2 3 4  SIKART — 2006.
5. 1 2  Bernhard Hoetger — 2006.

Գրականություն
-------------

* Suse Dost: *Bernhard Hoetger*. Hauschild, Bremen 1974.
* Ingo Kerls: *Bernhard Hoetger — Kunsthandwerk 1906 bis 1935*. Dissertation Universität Bremen, 2007.
* Kunstsammlungen Böttcherstraße: *Bernhard Hoetger. Skulptur, Malerei, Design, Architektur*. Ausstellungskatalog Hrsg. v. M. Anczykowski. Bremen 1998.
* Albert Theile: *Bernhard Hoetger*. Aurel Bongers, Recklinghausen 1960.
* Dieter Tino Wehner: *Bernhard Hoetger*. VDG, Alfter 1994 ISBN 3-929742-25-X

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուս · Մեծ սովետական (1 հրտ.) |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 90517387 · BNE: XX1067035 · BNF: 14523995q · GND: 118552260 · ISNI: 0000000066364123 · LCCN: n84078535 · LNB: 000231027 · NKC: hka2016925470 · NLP: a0000003742318 · NTA: 070556377 · NUKAT: n99034645 · SUDOC: 070402825 · VIAF: 30328589 · ULAN: 500025194 · WorldCat VIAF: 30328589 |

 |

 |