**Շառլ-Ֆրանսուա Դոբինյի** (ֆր.՝ Charles-François Daubigny, փետրվարի 15, 1817(1817-02-15)[…], Փարիզ, Ֆրանսիա - փետրվարի 19, 1878(1878-02-19)[…], Փարիզ, Ֆրանսիա), ֆրանսիացի նկարիչ, բարբիզոնյան դպրոցի ներկայացուցիչ։

Կյանքն ու ստեղծագործությունը
----------------------------

Դոբինյին սովորել է նախ հոր մոտ, ով մանրանկարիչ էր, ապա` ֆրանսիացի գեղանկարիչ, ակադեմիզմի ներկայացուցիչ Պոլ Դելարոշի մոտ։ Արդեն 1838 թվականից նա դասական ոճով արված իր բնանկարներով մասնակցել է ցուցահանդեսների, սակայն ճանաչում է ստացել միայն 1850-ական թվականների սկզբին։

Դոբինյին ձգտում էր բնանկարն ազատել բանաստեղծական, սուբյեկտիվ բնույթից, ինչով իր կարծիքով աչքի էին ընկնում ռոմանտիկ նկարիչներ Նարսիս Վիրժիլ Դիասի, Ժյուլ Դյուպրեի և Թեոդոր Ռուսոյի գործերը, և պատկերել բնությունն անմիջականորեն, առանց ավելորդ ներշնչվածության։ Նրա կարծիքով նկարչի սեփական ընկալումը չպիտի արտացոլվի բնության մեջ։ Չնայած դրան` Դոբինյին սերտորեն կապված էր բարբիզոնյան դպրոցի իր գործընկերների հետ։

Հասարակությունն ու քննադատությունը Դոբինյիի` ջրաներկով արված էսքիզներն անվանեցին «հիասքանչ, գրավիչ և բանաստեղծական»։ Չնայած Դոբինյին դրան չէր էլ ձգտում, սակայն այդ էսքիզների հիման վրա ստեղծված բնանկարները նույնպես «բանաստեղծական» համարվեցին։ Դոբինյին չէր փորձում դրանց բանաստեղծական շունչ հաղորդել, և որպեսզի ազատվի միտումնավոր բանաստեղծականացման կասկածներից, նա սկսեց ընտրել ամենաանհրապույր թեմաները` ձգտելով բացարձակ ճշմարտացիության։

Ակնհայտ է, որ Դոբինյին իր արվեստում ձգտում է արտահայտել պլեների ինքնաբերականությունն ու անմիջականությունը։ Դրա համար նկարիչն իր ժամանակին արժանացել է ինչպես ջերմ համակրանքի, այնպես էլ խիստ քննադատության։ Բայց նա հավատարիմ է մնացել իր վրձնին` մեծ ազդեցություն թողնելով 19-րդ դարի 60-ական թվականների իմպրեսիոնիստների վրա։ Դոբինյիի էսքիզները մեծ արձագանք են գտել երիտասարդ նկարիչների շրջանում։ Առանձնանում է, օրինակ, իմպրեսիոնիզմի հիմնադիրներից մեկի` Կլոդ Մոնեի տեսակետը 1859 թվականի Սալոնի ցուցահանդեսից հետո. «Կեցցե' Դոբինյին. աշխատում է լավ, լավ է հասկանում բնությունը»։ Իմիջիայլոց, հետագայում Մոնեն նույնպես պատրաստեց նավակ-վարպետանոց, ինչպիսին ունեցել է Դոբինյին։

Դոբինյիի արվեստին բնորոշ են այնպիսի գծեր, որոնք հարազատ էին երիտասարդ սերնդին։ Այսպես, իմրեսիոնիստների նման նա էլ ուշադրություն չի դարձրել ուղիղ գծերին, դետալների ճշգրտությանը` նախընտրելով գեղանկարչության լայն թափը։ Նա արտահայտչականության է հասնում ոչ թե մանրամասնությունների պատկերմամբ, ինչպես Ռուսոն, այլ գույնով։ Պատահական չէ, որ հենց Դոբինյին է օգնել երիտասարդներին, այդ թվում` Կլոդ Մոնեին, Օգյուստ Ռենուարին, որ իրենց աշխատանքները ներկայացնեն 1868 թվականի Սալոնում։

Դոբինյին թաղված է Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը։

Պատկերասրահ
-----------

* Բերքահավաք, 1851*Բերքահավաք*, 1851
* Գյուլոյի լճակները, 1853*Գյուլոյի լճակները*, 1853
* Լե Սաբլ դ'Օլոն*Լե Սաբլ դ'Օլոն*
* Նավակներ Էթափլ ծովափին, 1871*Նավակներ Էթափլ ծովափին*, 1871
* Ֆերմա Քերիթիում *Ֆերմա Քերիթիում*

Գրականություն
-------------

* Madeleine Fidell-Beaufort et Janine Bailly-Herzberg. La Vie et l'œuvre de Daubigny, éd. Geoffroy-Dechaume, Paris, 1975.
* Robert Hellebranth. Charles-François Daubigny, 1817—1878, éd. Matute, Morges, 1976.
* Étienne Moreau-Nélaton. Daubigny raconté par lui-même, éd. Laurens Henri, Paris, 1925.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Base Léonore (ֆր.) — ministère de la Culture.
2. 1 2 3 4  Charles-François Daubigny (նիդերլ.)
3. 1 2  Encyclopædia Britannica
4. 1 2 3 4  *Lavigne H.* état civil d'artistes français (ֆր.) — Paris: 1881. — P. 152.
5. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
6. ↑  Շվեդիայի Ազգային թանգարանի նկարիչների ցանկ — 2016.
7. ↑  Czech National Authority Database
8. ↑  Union List of Artist Names — 2021.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Շառլ-Ֆրանսուա Դոբինյիի պատկերասրահ

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Discogs · RKDartists · Find A Grave |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Կրուգոսվետ · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Notable Names Database · Treccani · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 97020365 · BNE: XX901687 · BNF: 11937543t · CiNii: DA0919275X · GND: 118671057 · ICCU: CUBV083035 · ISNI: 0000 0001 2138 6609 · LCCN: n50037946 · NKC: ola2002113721 · NLA: 35033517 · NLP: a0000003631737 · NTA: 070425124 · NUKAT: n2007007021 · PTBNP: 1369297 · SUDOC: 027304337 · VIAF: 71399615 · ULAN: 500115164 · WorldCat VIAF: 71399615 |

 |

 |