**«Նեֆտեկամսկի ավտոգործարան» ԲԲԸ**, «ԿԱՄԱԶ» ՓԲԸ-ի ձեռնարկությունների խմբի մեջ մտնող ավտոմոբիլային ձեռնարկություն, որը հանդիսանում է «ԿԱՄԱԶ» մակնիշի ավտոմեքենայի շասսիի հատուկ վերահսկողության ռուսական խոշոր արտադրողը։ 2000 թվականի դեկտեմբերին գործարանը ներկայացրեց *NefAZ-5299* առաջին քաղաքային տիպի ավտոբուսը։ Գործարանը գտնվում է Նեֆտեկամսկ (Բաշկորտոստան) քաղաքում։

Պատմություն
-----------

1970 թվականի դեկտեմբերի 17-ին ԽՍՀՄ նախարարների խորհուրդը է ստորագրել է «Կամսկի ավտոմոբիլային գործարանին պահեստամասերով և բաղադրիչներով ապահովելու համար Ավտոմոբիլային արդյունաբերության նախարարության գործարանների կառուցման և վերակառուցման մասին» հրամանագիրը։ Այդ տարիներին ընթանում էր ԿԱՄԱԶ-ի շինարարությունը, և որոշվել է կառուցել արբանյակ-գործարաններ, որոնք այնտեղ կմատակարարեն անհրաժեշտ սարքավորումներ։

1970 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Նախարարների խորհրդի շինարարության հարցերով պետական կոմիտեն արձակել է «Ինքնաթափ և վերհան մեքենաների արտադրության գործարանի ստեղծման մասին» թիվ 65 հրամանագիրը Բաշկիրիայի ինքնավար խորհրդային խոցիալիստական հանրապետության Նեֆտեկամսկ քաղաքում։ Նման հրաման է արձակվել 1971 թվականի հունվարի 8-ին ԽՍՀՄ ավտոարտադրության նախարարի կողմից։

1972 թվականի հուլիսի 13-ին սկսվեց գործարանի շինարարությունը։

1977 թվականի ապրիլի 15-ին հավաքվել է առաջին տասը տոննանոց *KAMAZ-5511* ինքնաթափը։

1977 թվականի հոկտեմբերի 11-ին տրվել է գլխավոր կոնվեյերի մեկնարկը։ Սկսվել է *KAMAZ-5511* ինքնաթափ մեքենաների սերիական արտադրությունը։

1977 թվականի հոկտեմբերի 31-ին հաստատվեց Նեֆտեկամսկի գործարանի ինքնաթափերի արտադրության առաջին հերթափոխը շահագործման հանձնելու Պետական հանձնաժողովի ակտը։

1981 թվականին գործարկվեց հերթափոխային ավտոբուսների արտադրության առաջին հերթափոխը։ Արտադրական հզորությունը տարեկան 3,000 ավտոբուս էր։

1982 թվականի մայիսի 19-ին թողարկվել է КАМАЗ-5511 100-հազարերորդ ինքնաթափը։

1993 թվականին գործարանը դարձավ «Նեֆտեկամսկի ավտոմոբիլային գործարան» բաց բաժնետիրական ընկերություն։

2000 թվականի օգոստոսին սկսվեց մեծ տարողունակությամբ առաջին կարգի քաղաքային ավտոբուսի մշակումը (ըստ միջազգային դասակարգման)։

2000 թվականի դեկտեմբերի 6-ին ներկայացվեց քաղաքային տիպի *NEFAZ-5299* առաջին ավտոբուսը։

2006 թվականի կեսերին գործարանով հետաքրքրված էր հոլանդա-բելգիական *VDL* կոնցեռնը, իսկ 2007 թվականի հունվարի սկզբին նրանք NEFAZ-ի հետ միասին սկսեցին նոր ուղևորատար ավտոբուսների արտադրությունը։

2012 թվականի ավարտին *КАМАЗ* և բրազիլական *Marcopolo S.A* համատեղ ձեռնարկությունը, տեղակայված «Նեֆազ» գործարանի տարածքում, սկսեց փոքր դասի *Bravis* ավտոբուսների հավաքումը։ Ավտոբուսը մշակվել է ԿԱՄԱԶ շասսիի վրա և ունի 25 նստատեղ։

2012 թվականի օգոստոսի 28-ին վկայագրվել է NEFAZ-52992 էլեկտրական ավտոբուսը (էլեկտրաբուս)։ Ինքնավար էլեկտրական ընթացքը նախատեսված է ավելի քան 200 կմ-ի համար։

2016թվականին «ՆԵՖԱԶ» բաց բաժնետիրական ընկերությունը վերանվանվեց «ՆԵՖԱԶ» հանրային բաժնետիրական ընկերության։

Ձեռնարկության կառուցվածք
------------------------

ՆԵՖԱԶ-ի կառուցվածքը բաղկացած է երեք հիմնական կառույցներից՝ ինքնաթափերի կառույց, փոխադրման մեքենաների և ցիստեռնների կառույց, ավտոբուսի արտադրության կառույց և օժանդակ արտադրամասեր։

Հիմնական բաժնետերեր
-------------------

* «КАМАЗ» հանրային բաժնետիրական ընկերություն — բաժնետոմսերի 50,02 %
* Բաշկորտոստանի հանրապետություն — բաժնետոմսերի 28,5 %

Էլեկտրական ավտոբուս *НефАЗ-6282*
Գյուղատնտեսական ինքնաթափ НефАЗ-4514՝ КамАЗ շասսիի վրա

Ճգնաժամ
-------

2007-2010 թվականների համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամն անդրադարձավ նաև Նեֆտեկամսկի ավտոմոբիլային գործարանին։ 2008 թվականի աշնանը մեքենաների արտադրության ծավալները նվազել են, աշխատողների թիվը նվազել է։ 2008 թվականի հուլիսի 18-ին այն կազմել է 11399 մարդ, հուլիսի 13-ին, այն արդեն 9588 էր։

*НЕФАЗ* ավտոբուսներ
-------------------

### Ավտոբուսների մոդելներ

#### *НЕФАЗ-4208*

Առաջին *НЕФАЗ-4208/4951* 9900 կգ ընդհանուր քաշով ավտոբուսը, որը դարձավ հիմնական, ստեղծվել է *КАМАЗ-43101/43114* շասսի (6x6) վրա, 220-260 ձիաուժ հզորությամբ *KAMAZ-740* դիզելային շարժիչով։ Այն սարքավորված է շերտավոր մետաղյա թափքով՝ բարձր ջերմամեկուսացմամբ և մեկ կողմնային դռնով, հաշվարկված 29 նստատեղի համար գումարած ևս 2 տեղ վարորդի առանձին խցիկում։ Առավելագույն արագությունը կազմում է 85 կմ/ժ։ Նմանատիպ *NEFAZ-4211* ավտոբուսը հիմնված է *KAMAZ-4326* (4x4) 240 ուժեղ շասսիի վրա և ունի 26 նստատեղով թեթև 1150 կգ-անոց 2-դռնանի թափք։

#### *НЕФАЗ-5299*

Հիմնական հոդված՝ НефАЗ-5299
Մեթանով աշխատող НефАЗ-5299
Մեծ դասի ավտոբուս։ Պատրաստված է հայրենական ԿԱՄԱԶ-5297 ավտոբուսի շասսիի վրա։ Փոփոխություններ. քաղաքային բարձր, ցածր և կիսացածր հատակով, մերձքաղաքային, միջքաղաքային, զբոսաշրջային։ Ներկայումս Ռուսաստանում ամենալավ վաճառվող ավտոբուսներից մեկն է։

5299 շարքի *NEFAZ* ավտոբուսը հանդիպում է համակարգչային խաղերի մոդելների տեսքով. *OMSI* ավտոբուսային սիմուլյատոր քաղաքային և մերձքաղաքային տարբերակներով, *Grand Theft Auto IV* խաղում նույն տարբերակներով և *Grand Theft Auto. San Andreas* խաղում բոլոր երեք տարբերակներում՝ քաղաքային, քաղաքամերձ և երկար հեռավորության։ Բացի այդ, սահմանափակ նմուշներով արտադրվում են այս ավտոբուսի մոդելները, որոնցից մեկը 1:35 մասշտաբով ներկայացվել է Ուֆայում անցկացվող գիտաժողովում։

#### *НЕФАЗ-3299*

Փոքր դասի ավտոբուս, որը հետագայում կարող է օգտագործվել փոքր կոմերցիոն երթուղիներում, ՊԱԶ-ի, ԳԱԶԵԼ-ի փոխարեն։ Նախատեսված է երկու տարբերակ՝ քաղաքային և միջքաղաքային։ Մոտ 40 փոքր ավտոբուսների արտադրությունից հետո նրանց թողարկումը կասեցվել է։

#### *НЕФАЗ-Daimler-42997*

Թողարկվել է միջին դասի քաղաքային ավտոբուսի փորձնական նմուշը, որը դեռ արտադրության չի դրվել։

#### *VDL-НЕФАЗ*

Տե՛ս նաև՝ VDL-НефАЗ-52998 և VDL-НефАЗ-52997
Ցածրահատակ ավտոբուս Нефаз-VDL Ուֆայում
Այս մոդելի ավտոբուսները հայտնվել են 2007 թվականին՝ *NEFAZ* և *VDL* կոնցեռնների համատեղ աշխատանքի արդյունքում։ Աշխատանքի արդյունքը տարբեր մոդելների *VDL-NEFAZ* ավտոբուսների շարքն էր.

* VDL-НЕФАЗ-52995 — փորձնական ցածրահատակ միակցված ավտոբուսն արտադրվել է մի քանի օրինակով, որոնք փորձարկվում են գործարանում և Ուֆայում։
* VDL-НЕФАЗ-52996 — Բարձր դասի միջքաղաքային ավտոբուս:2009 թվականին ճանաչվել է «Ռուսաստանի 100 ամենալավ ապրանք» ծրագրի դափնեկիր։
* VDL-НЕФАЗ-52997 — քաղաքային մասամբ ցածրահատակ ավտոբուս։ 2007 թվականին ճանաչվել է «Ռուսաստանի 100 ամենալավ ապրանք» ծրագրի դափնեկիր։
* VDL-НЕФАЗ-52998 — քաղաքային եռառանցք մասամբ ցածրահատակ ավտոբուս։
* VDL-НЕФАЗ-52999 — բարձր դասի զբոսաշրջային ավտոբուս։

#### *Bravis*

Նեֆտեկամսկի ավտոգործարանի հավաքած *Marcopolo Bravis*
2012 թվականի դեկտեմբերին Նեֆտեկամսկի ավտոմոբիլային գործարանի տարածքում «ԿԱՄԱԶ» ՓԲԸ-ի և Բրազիլիայի Marcopolo S.A. ամենախոշոր ավտոբուս արտադրող ընկերության համատեղ ձեռնարկությունը, - «ԿԱՄԱԶ-Մարկո» ԲԲԸ-ում նախագծված շասսի վրա սկսել է «Բռավիս» փոքր կարգի ավտոբուսների հավաքումը։ Մոդելը համապատասխանում է Եվրո-4 ստանդարտներին և ունի աշխարհի խոշորագույն ընկերությունների բաղկացուցիչ մասերը՝ *Cummins* շարժիչ, *ZF* փոխանցումատուփ, *Daimler* առանցք և կամրջակ, *Knorr-Bremse* արգելակային համակարգ։

### *Drive Electro - НЕФАЗ 52992* Էլեկտրոբուս

2011 թվականին *Drive Electro* (նախկին НИИКЭУ) ինժեներական ընկերությունը НЕФАЗ-ի հետ միասին ստեղծել է առաջին ռուսական էլեկտրական ավտոբուսը։ 2012 թվականին Էլեկտրական ավտոբուսը ստացել է տրանսպորտային միջոցի անվտանգության վկայագիր և շահագործվել է Նովոսիբիրսկում։ Լրիվ բեռնվածության դեպքում Էլեկտրաէներգիայի պահուստը 250 կմ է։ 2014 թվականին առաջին ռուսական էլեկտրական ավտոբուսի վազքը գերազանցեց 10.000 կիլոմետրը։ Դիտարկվում է նաև *КС* տրոլեյբուսից վերալիցքավորման հնարավորությունը։

Պատկերասրահ
-----------

* НефАЗ-ը Բելգորոդում*НефАЗ*-ը Բելգորոդում
* НефАЗ-ը Եկատերինբուրգի փողոցներում*НефАЗ*-ը Եկատերինբուրգի փողոցներում
* Маршрутный автобус НефАЗ-ը ԿազանումМаршрутный автобус *НефАЗ*-ը Կազանում
* НефАЗ-5299 գազային վառելիքի շարժիչով*НефАЗ-5299* գազային վառելիքի շարժիչով
* Քաղաքային НефАЗ-5299 ավտոբուս Իննոպրոմ-2013 ցուցահանդեսումՔաղաքային *НефАЗ-5299* ավտոբուս Իննոպրոմ-2013 ցուցահանդեսում
* НефАЗ-4208/4951 ավտոբուս*НефАЗ-4208/4951* ավտոբուս
* БТЗ-52765, ստեղծված НефАЗ-5299Т թափքի հիմքի վրաБТЗ-52765*, ստեղծված* НефАЗ-5299Т *թափքի հիմքի վրա*
* Междугородный НефАЗ-5299-37-33, работающий на метанеМеждугородный *НефАЗ-5299-37-33*, работающий на метане

Տես նաև
-------

|  |  |
| --- | --- |
|  | НефАЗ Վիքիպահեստում |

* ԿամԱԶ
* Բաշկիրիայի տրոլեյբուսի գործարան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  СП КАМАЗа и бразильской Marcopolo начало производство автобусов Bravis в Башкирии // ria.ru, 20.12.2012
2. ↑  "Электробус НЕФАЗ сертифицирован". Արխիվացված է the original 2012 թ․ հոկտեմբերի 16-ին. Retrieved 2019 թ․ մարտի 28. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  "ОАО «НЕФАЗ» начинает процедуру сокращения штата: минус 130". Արխիվացված է the original 2012 թ․ փետրվարի 19-ին. Retrieved 2009 թ․ հուլիսի 11. `{{cite web}}`: Cite has empty unknown parameters: `|description=` and `|datepublished=` (help); Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  СП КАМАЗа и бразильской Marcopolo начало производство автобусов Bravis в Башкирии. Риа-новости. 20.12.2012
5. ↑  "В России сертифицирован первый электробус" (in ռուսերեն). За рулём. 2012 թ․ հոկտեմբերի 16. Retrieved 2016 թ․ նոյեմբերի 6.

Արտաքին հղումներ
----------------

* պաշտոնական կայք
* Экскурсия по Нефтекамскому автозаводу" Archived 2011-12-11 at the Wayback Machine.