15 մետր շրջագծով հսկայական թույայի բնի ստորին մաս, Վանկուվեր կղզի
**Բուն**, բույսի հիմնական, առանցքային, ճառագայթային հանաչափություն ունեցող վեգետատիվ օրգանն է, ծառերի և ծառանմանների ցողունը (օրինակ արմավենու)։

Ծառերի ցողունները ունենում են գլանաձև տեսք, որոնց տրամագիծը դեպի գագաթ փոքրանում է։ Ցողունը, որտեղ տրամագիծը կտրուկ փոխվում է կոչվում է փախչող, իսկ ստորին մասը՝ քարացած։ Գոյություն ունեն բնի կառուվածքի նաև այլ թերություններ։

Բնի այն հատվածը, որը մնում է այն կտրելուց հետո, իր արմատների հետ միասին կոչվում է կոճղ։

Ցողունի կառուցվածքը
-------------------

Ցողունը կազմված է 5 շերտից՝ կեղև, լուբ , կամբիում, բնափայտ և միջուկ։

### Միջուկ

27-ամյա հատապտղային կենու լայնակի կտրվածքը լավ արտահայտված միջուկովՑողունի կենտրունական մասն է, որտող կուտակվում են սննդանյութեր, երբեմն նաև ջուր։

### Բնափայտ

Բջիջների շերտ է, որով տեղի է ունենում ջրի և հանքային նյութերի վերընթաց շարժում։ Բևեռային և բարեխառն լայնություններում աճող ծառերի մոտ տարվա տաք եղանակներին բնափայտն ավելի արագ է աճում, առաջացնելով ավելի հաստ և բաց գույն ունեցող շերտ, քան ցուրտ եղանակներին։ Այսպիսի շերտերն անվանում են աճի տարեկան օղակներ, որոնց միջոցով կարելի է որոշել ծառերի տարիքը։ Արևադարձային գոտում աճող բույսերի մոտ աճի տարեկան օղակները հաճախ չեն ձևավորվում։

### Կամբիում

Տյան Շանյան եղևնու լայնակի կտրվածքը, որը ընկել էր փոթորիկից հետո
Գոյացնող հյուսվածքի շերտ է, որի շնորհիվ բջիջների բաժանման շնորհիվ առաջանում են լուբը և բնափայտը։

### Լուբ

Շերտ, որով տեղի է ունենում ֆոտոսինթեզի արգասիքների՝ ածխաջրերի վարընթաց տեղաշարժ դեպի արմատներերտներ։

### Կեղև

Ծառի բնի արտաքին շերտն է, որը կազմված է մահացած բջիջներից և Երբեմն պարունակում է խեժ։ Ժամանակի ընթացքում ծառի աճմանը զուգընթաց կեղևը ճաքճքում է և կոշտանում։ Կեղևը պաշտպանում է ցողունը թրջվելուց և ջերմաստիճանային տատանումներից։

Ցողունի նշանակությունը
----------------------

### Բույսերի համար

Ցողունը իրականացնում է նյութերի տեղաշարժ արմատներից դեպի վեր և հակառակը։ Միևնույն ժամանակ պահում է բույսը ուղղաձիգ դիրքում։ Արադարձային անտառներում ծառերի ցողունները պահում են պսակը բարձր դիրքում, որտեղ թափանցում են արևի ճառագայթները և հնարավոր է դառնում կանաչ հատվածներում իրականացնել ֆոտոսինթեզ։

Որոշ բույսերի մոտ, օրինակ բաոբաբի և շշանման ծառի ցողունում կուտակվում է խոնավություն, ինչի շնորհիվ կարողանում են գոյատևել չոր վայրերում՝ անապատներում և կիսանաապատներում։

### Կենդանիների համար

Ծառերի բներում հաճախ ձևավերվում են խոռոչներ՝ փչակներ, որտեղ բնակվում են սկյուռները և բվերը։ Իսկ կեղևի տակ կարեղ են բնակվել որոշ միջատներ, օրինակ կեղևակերները, որոնք սնվում բնափայտով։

### Մարդու համար

Փայտանյութը կահույքի արտադրության հիմնական նյութն է, այն նաև օգտագործվում է տների կառուցման և հուշանվերների պատրաստման համար։ Այդ պատճառով հրատապ է դարձել անտառահատման խնդիրը։

Որոշակի պայմաններում փայտը վեր է ածվում տորֆի, քարածխի, անտրացիտի որոնք, ինչպես նաև փայտը օգտագործվում են որպես վառելանյութ։

Տես նաև
-------

* Ցողուն
* Կեղև
* Արմատ
* Տերև
* Ընձյուղ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Вакин А. Т. Полубояринов О. И. Соловьёв В.А.* Пороки древесины. — Издание второе, переработанное и дополненное. — М.: Лесная промышленность, 1980. — 197 с.
2. ↑  «РИА новости: Вырубка лесов в тропиках ускорилась, а не замедлилась, заявляют ученые»։ *РИА новости*։ 15:51 26.02.201


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Terminologia Anatomica 98 · Giant Bomb |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ կատալոնական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 12340863w · LCCN: sh90000809 · Microsoft: 2781197403 |

 |