recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ամերիկանո** (իտալ.՝ Caffè Americano, ամերիկյան սուրճ), սուրճի պատրաստման մի մեթոդ, որը բաղկացած է որոշակի քանակությամբ տաք ջրի և էսպրեսոյի համատեղումից։

Ծագում
------

Իտալերեն «caffè Americano» տերմինը նշանակում է «ամերիկյան սուրճ»։ Տարածված, բայց չհաստատված կարծիք կա, որ այդ անունը ծագել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին, երբ Իտալիայում ամերիկացի զինվորները խառնում էին էսպրեսոն տաք ջրի հետ, որպեսզի դառնա այնպիսի սուրճ, որին իրենք սովոր էին։

Պատրաստում
----------

*Ամերիկանոյի սխեմատիկ կազմը*
Ամերիկանոն պատրաստվում է էսպրեսոյի մեկ կամ երկու բաժիններից, որի մեջ ավելացվում է 30-ից 470 մլ տաք ջուր։ Պատրաստման ընթացքում տաք ջուրը կարելի է վերցնել ինչպես էսպրեսո մեքենայից, այնպես էլ առանձին թեյնիկից կամ ջեռուցիչից։

Սրճային Լոնգ բլեքը (*англ. Long Black*) ըմպելիքը բաղադրությամբ նման է ամերիկանոյին, սակայն տարբերվում է բաղադրամասերի ավելացման հերթականությամբ։

### Տեսակներ

*Սուրճ ամերիկանո*
* *Սառը (սառցե) ամերիկանո* սուրճը պատրաստվում է սառը, ոչ թե տաք ջուր ավելացնելով
* *Ռեդ այ* (անգլ.՝ Red eye, որը հայտնի է նաև որպես «Կանադիանո») սուրճը պատրաստվում է ամերիկանոյի պես, սակայն ջրի փոխարեն օգտագործվում է սուրճի ֆիլտրով սուրճ։

Քաղաքականություն
----------------

2016 թվականին Ռուսաստանի վարչապետ Դմիտրի Մեդվեդևը Միացյալ Նահանգների հետ հարաբերությունների վատթարացումից հետո հումորով առաջարկել է «վերանվանել» սուրճի ոճը «Ռուսիանո»։ Առաջարկը, չնայած հումորով, իրականացվել է մոսկովյան սրճարաններից մեկում։

Տես նաև
-------

* Էսպրեսո
* Լոնգ բլեք

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Американо — итальянец с американским сердцем
2. ↑  սրճեփոց
3. ↑  'Russiano' coffee joke sparks online humour

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Ամերիկանո» սուրճը «ռուսիանո» անվանափոխելու առաջարկը ռուս բլոգերները վերագրում են Կարեն Կարապետյանին
* Americano սուրճ - սորտեր և պատրաստում։ Արոմատիկ ամերիկյան սուրճը օրվա հիանալի սկիզբի համար
**Ռուզվելտ Սկերիտ** (հունիսի 8, 1972(1972-06-08), Ռոզո, Դոմինիկա), դոմինիկացի քաղաքական գործիչ, որը 2004 թվականից Դոմինիկայի վարչապետն է։ Տարածաշրջանում նա ծառայել է որպես Արևելյան Կարիբյան պետությունների կազմակերպության (OECS) նախագահ, իսկ վերջերս ՝ 2010 թվականին, որպես Կարիբյան համայնքի (CARICOM) նախագահ։

Վարչապետ
--------

Ռուզվելտ Սկերիտը վարչապետ է դարձել 2004 թվականի հունվարին Պիեր Չարլզի մահվանից հետո։ Պիեռ Չարլզի մահվան պահին Սկերրիտը ավագանու անդամ էր Վիել Քեյսի ընտրատարածքում, պաշտոն, որը նա զբաղեցնում էր 2000-ի փետրվարին ընտրվելուց հետո։ Վարչապետ լինելուց բացի, նա եղել է նաև ֆինանսների նախարար, կրթության, սպորտի և երիտասարդության հարցերի նախարար, արտաքին գործերի նախարար և հանդիսանում է Դոմինիկայի լեյբորիստական կուսակցության քաղաքական ղեկավար։

Պաշտոնը ստանձնելուց հետո Սքերիտը դարձավ աշխարհի ամենաերիտասարդ երկրի ղեկավարը ՝ գերազանցելով Կոնգոյի Դեմոկրատական հանրապետության նախագահ Ժոզեֆ Կաբիլային ։ Իր կուսակցության հետ 2005 թվականի մայիսյան ընտրություններում հաղթանակ տանելով` Սկերիտը դարձավ աշխարհում առաջին ժողովրդավարորեն ընտրված ազգային առաջնորդը, որը ծնվել է 1970-ականներին։ 2010-ի դեկտեմբերի դրությամբ` Սկերիտը մնացել է ամենաերիտասարդ երկրի ղեկավարը արևմտյան կիսագնդում և երրորդը աշխարհում` զիջելով միայն Մադագասկարի Անդրի Ռաժոելինան և Չերնոգորիայի Իգոր Լուկշիչին ։

Հակասություններ
---------------

2015 թվականին չինացի միլիարդատեր Նգ Լապ Սենգը ձերբակալվեց FBI-ի կողմից։ Դա կապված էր ՄԱԿ-ի կաշառակերության շարունակական հետաքննության հետ։ Սկերիտը Նգի հետ լուսանկարվել է ձերբակալությունից քիչ առաջ։ *Wall Street Journal- ը* հայտնել է, որ Նգը հայտնել է գործընկերներին, որ նա օգնում է համոզել Դոմինիկային Չինաստանի փոխարեն ճանաչել Թայվանին։ Ընդդիմադիր կուսակցությունը հարցի վերաբերյալ զննել է Սկերիտին։ Սկերիտը տեղեկացրեց, որ FBI-ն չի հետաքրքրվում իրենով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.)
2. ↑  O’Keeffe, Kate (2015 թ․ հոկտեմբերի 17). «China Tycoon Back Under U.S. Scrutiny». *Wall Street Journal*. ISSN 0099-9660. Վերցված է 2016 թ․ հոկտեմբերի 10-ին.
3. ↑  «PM Skerrit denies association in UN bribery scandal». *Dominica News Online* (ամերիկյան անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ սեպտեմբերի 28-ին. Վերցված է 2016 թ․ հոկտեմբերի 10-ին.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հրայր Սիմոնյան (այլ կիրառումներ)
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Սիմոնյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Հրայր Գևորգի Սիմոնյան** (հունվարի 1, 1919(1919-01-01) - հունիսի 29, 2000(2000-06-29), Մոսկվա, Ռուսաստան), խորհրդային բանակի գեներալ-մայոր (22.2.1963), ռազմական գիտությունների դոկտոր (1968), պրոֆեսոր (1970)։ ԽՄԿԿ անդամ (1942)։

Կենսագրություն
--------------

Ավարտել է Մոսկվայի Համամիութենական կենտգործկոմի անվան ռազմահետևակային ուսումնարանը (1939 թվական), Ֆրունզեի անվան ռազմական ակադեմիան (1952 թվական), ԽՍՀՄ Զինված ուժերի գլխավոր շտաբի (Կլիմենտ Վորոշիլովի անվան) ռազմական ակադեմիան (1958 թվական)։ 1939 թվականին մասնակցել է Արևելյան Լեհաստանի դեմ խորհրդային ագրեսիային, «Հայրենական մեծ պատերազմի» ժամանակ, որպես Բելառուսիայի առաջին ռազմաճակատի 8-րդ բանակի շտաբի պետի տեղակալ՝ Կուրսկի ճակատամարտին, Բելառուսիայի ազատագրմանը, Բեռլինի գրավմանը։ 1945—1947 թվականներին ծառայել է Գերմանիայում խորհրդային զորքերի խմբավորման շտաբում, 1947—1960 թվականներին՝ տարբեր զինվորական օկրուգների շտաբներում։ 1960-1983 թվականներին՝ Ֆրունզեի անվան ռազմական ակադեմիայի ամբիոնի պետ։ 1983 թվականին զորացրվելով՝ շարունակել է գիտամանկավարժական գործունեությունը ԽՍՀՄ Կենտրոնական գիտահետազոտական ինստիտուտում։

Աշխատություններ
---------------

Հեղինակ է զինվորական հետախուզությանը վերաբերող ավելի քան 200 աշխատության։

Պարգևներ
--------

Պարգևատրվել է Կարմիր դրոշի 2, Հայրենական պատերազմի 1 և 2-րդ աստիճանի, Կարմիր աստղի 2, լեհական շքանշաններով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  ՀՀՀ, հ.4, էջ 433

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
**Սեմուել (Սեմի) Աջեյ** (անգլ.՝ **Samuel Adjei**, սեպտեմբերի 1, 1980(1980-09-01), Աքրա, Գանա), գանացի ֆուտբոլիստ, դարպասապահ, ներկայումս հանդես է գալիս «Հարթս օֆ Օուք» ակումբում։

Կարիերա
-------

### Ակումբային կարիերա

Կարիերան սկսել է «Հարթս օֆ Օուկ» ակումբում։ 2005 թվականի սեպտեմբերի 15-ին տեղափոխվեց թունիսյան «Կլուբ Աֆրիկեն»։ Տրանսֆերի արժեքը կազմեց 150 հազար դոլար։ Դանիացի Ռենե Նիգոր Ենսենի հարվածը հետ մղելուց հետո դարձավ ֆուտբոլի ազգային հերոս։ Աֆրիկայի լավագույն դարպասապահներից մեկն է։ 2008 թվականի նոյեմբերի 29-ին վերադարձավ հարազատ ակումբ։

Նա վերջապես համաձայնեց գալ «Հարթս օֆ Օուք» այն բանից հետո, երբ տեղական թերթին տված հարցազրույցում ասաց, որ համաձայն է ակումբում խաղալ ևս մեկ մրցաշրջան, որպեսզի Գանայի հավաքականի գլխավոր մարզիչ Միլովան Ռաևացը նորից իրեն հրավիրի հավաքական։

### Կարիերան հավաքականում

Նա եղել է հավաքականի գլխավոր դարպասապահը։ Աջեյը մասնակցել է Եգիպտոսում տեղի ունեցած Աֆրիկայի ազգերի գավաթ 2006-ի խաղարկությանը, իսկ 2006 թվականի աշխարհի առաջնությանը խաղացել է Նիգերիայի հավաքականում։ Աջեյը մրցաշրջանում խաղաց մեկ խաղ, դուրս գալով փոխարինման այն բանից հետո, երբ հավաքականի հիմնական դարպասապահ Ռիչարդ Քինգստոնը վնասվածք ստացավ։

2007 թվականի մարտի 24-ին՝ Ավստրիայի հավաքականի դեմ ընկերական խաղում, որը կայացավ Գրացում, Աջեյը տեղ զբաղեցրեց Գանայի հավաքականի դարպասում։ Առաջին խաղակեսում նա վնասվածք ստացավ ավստրիացի հարձակվողների հետ ընդհարման պատճառով և տեղափոխվեց հիվանդանոց։ Փոխարինման դուրս եկավ Ռիչարդ Քինգստոնը։ Աջեյը կրկին հրավիրվեց մասնակցելու Աֆրիկական ազգերի 2008 թվականի գավաթի խաղարկությանը՝ խաղալու երկրորդ դարպասապահի կարգում։ Մրցաշարի ավարտից հետո հավաքականում կարիերան ավարտեց։ Ներկայումս իր ընտանիքի հետ ապրում է Նյու Ջերսիում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Maritzburg send Adjei away (անգլ.)
2. ↑  FBref.com(բազմ․)
3. ↑  Արգենտինական ֆուտբոլի տվյալների շտեմարան (իսպ.)
4. ↑  News in Ghana | Papic cold about Adjei deal | Premier League Արխիվացված 2008-12-23 Wayback Machine (անգլ.)
5. ↑  WM-Teilnehmer Ghana patzt gegen Nigeria(գերմ.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պրոֆիլը FIFA կայքում Արխիվացված 2013-07-01 Wayback Machine
* Պրոֆիլը National Football Teams կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | BDFA · FootballDatabase.eu · National Football Teams.com · Transfermarkt (խաղացող) · Իսրայելի ֆուտբոլային ասոցիացիա · ՖԻՖԱ |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Բալյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Սողոմոն Պողոսի Բալյան** (մարտի 14, 1917(1917-03-14), Ալեքսանդրապոլ, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - մայիսի 15, 2002(2002-05-15), Երևան, Հայաստան), հայ խորհրդային աշխարհագրագետ, գեոմորֆոլոգ։ Աշխարհագրական գիտությունների դոկտոր (1968), պրոֆեսոր (1969), ՀԽՍՀ վաստակավոր երկրաբան (1971)։

Կենսագրություն
--------------

Սողոմոն Բալյանը ծնվել է 1917 թվականին Ալեքսանդրապոլում՝ Ախալքալաքի Ալաստան գյուղից սերված Բալյանների ընտանիքում։ 1935 թվականին ավարտել է Ալեքսանդրապոլի միջնակարգ դպրոցը, 1940 թվականին՝ Երևանի պետական համալսարանի աշխարհա-երկրաբանական ֆակուլտետը և աշխատանքի է անցել Երևանի Նորագավթի միջնակարգ դպրոցում, որպես տնօրեն։ Մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմի գործողություններին։

1945 թվականից Բալյանը գիտական աշխատանքի է անցել ՀԽՍՀ ԳԱ էկոնոմիկայի բնագավառում։ 1949 թվականին տեղափոխվել է երկրաբանության ինստիտուտ, պաշտպանել է թեկնածուական, 1967 թվականին՝ դոկտորական ատենախոսություն, 1968 թվականին ստացել պրոֆեսորի կոչում։ 1951 թվականից աշխատել է ԵՊՀ-ում, 1969-1997 թվականներին եղել է ԵՊՀ քարտեզագրության և գեոմորֆոլոգիայի ամբիոնի հիմնադիր վարիչը։

Բալյանը հեղինակ է շուրջ 120 գիտական հոդվածների, քարտեզների, մենագրությունների։ Զբաղվել է Հայկական լեռնաշխարհի և դրան հարող շրջանների կառուցվածքային ու կիրառական գեոմորֆոլոգիայի հիդրոերկրաբանության հարցերով։ Նրա գիտական ուսումնասիրութունները նվիրված են ռեգիոնալ գեոմորֆոլոգիայի հարցերին, լավատակ ջրերի խնդրին, պլեյստոցենյան սառցապատումներին, հնէաշխարհագրությանը, նորագույն տեկտոնիկային, կիրառական գեոմորֆոլոգիային և գեոմորֆոլոգիական քարտեզագրմանը։ Նրա հետազոտությունների յուրատեսակ հանրագումարն է «Հայկական լեռնաշխարհի ու հարակից մարզերի կառուցվածքային գեոմորֆոլոգիան» (Երևան, 1969) աշխատությունը։ ԽՄԿԿ անդամ (1947)

Պարգևներ
--------

* Ալեքսանդր Նևսկու շքանշան
* ՀԽՍՀ վաստակավոր երկրաբան, 1971
* «Կարմիր Աստղ» շքանշան
* «Պատվո նշան» շքանշան

Երկեր
-----

* Бальян С. П. Структурная геоморфология Армянского нагорья и окаймляющих областей, 1969.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1974.
2. 1 2 3 4 5 6 7  Հայկական համառոտ հանրագիտարան (հայ.) — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1990. — հատոր 1.
3. ↑  Սարուխանյան, Պետրոս (2016). *Արծաթի-Ալաստան։ 185 տարվա հեռավորություն*. Երևան: Տիգրան Մեծ ՓԲԸ. էջեր 143–144. ISBN 978-9939-0-1938-3.
4. ↑  «ՍՈՂՈՄՈՆ ՊՈՂՈՍԻ ԲԱԼՅԱՆ». *www.ysu.am*. Վերցված է 2016 թ․ օգոստոսի 10-ին.

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 236)։*  |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիդարանն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սողոմոն Բալյան» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 9492 |

 |
**Քրդական թատրոն** պետական, Հայկական ԽՍՀ կառավարության որոշմամբ, քրդական թատերական ինքնագործ խմբերի հիման վրա կազմակերպվել է 1937 թվականին, Ապարան գյուղում, որպես շրջիկ պետական թատրոն։ Բացվել է նոյեմբերի 7-ին Ս․ Կաժոյանի «Արևի ծագումը» պիեսի բեմադրությամբ։ 1938 թվականին քրդական թատրոն տեղափոխվել է նորաստեղծ Ալագյազի շրջանի Ալագյազ գյուղը, դարձել շրջանային շրջիկ պետական թատրոն։ Քրդական առաջին և միակ պետական թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար է նշանակվել Մկրտիչ Ջանանը, ռեժիսոր՝ Ցոլակ Նիկողոսյանը, տնօրեն՝ Ջալլադ Կոտոյանը։

Թատերախմբի դերասան–դերասանուհիներ
---------------------------------

Թատերախմբում էին դերասան–դերասանուհիներ՝ Միշաե Շամոն, Ղահրամենե Ռաշոն, Ղաչաղե Ագիտը, Սլոե Բրդոն, Չիլա Ջալիլը, Ալիե Հաջին, Ղադրե Սամանդը, Անուշ Սահակյանը և ուրիշներ։ Հետագայում հիմնադիր խումբը համալրվել է երիտասարդ կադրերով։

Դերասանական կազմը՝ 1940թ.
-------------------------

Ռաշոյան Ղարաման, Համիդ Ուսումյան, Մհոյան Ղաչախ, Մհոյան Իսո, Խդրյան Ագիթ, Դրբոյան Սլո, Ղասոյան Ղադր, Ամոյան Ալի, Ասլանյան Ասիյա, Մկրտիչյան Վարտուշ, Սհակյան Անուշ, Ֆերոյան Չիլե, Ամոյան Ահմադ, Սուլթանյան Ադո, Խուդոյան Սհիդ, Խաթիֆյան Խարիֆ, Հարությունյան Մանիյա, Բաքրյան Բասո։

Թատրոնի տնօրենները
------------------

Թատրոնում տարբեր տարիներ տնօրեններ են եղել Ջաֆարով Սալահը, Միրոե Ասադը, Ջարդոե Գենջոն, Ալիե Ամոն, Ամրիկե Դալոն, ռեժիսորներ՝ Ջերջիզ Ժամհարյանը, Զ․ Ղամբարյանը, Ա․ Մարտիրոսյանը, Ռ․ Արմենյանը, Վարոս Սարոյանը Կարո Վարդանյանը և ուրիշներ։

Թատրոնը ձևավորողները
--------------------

Ձևավորումներ են կատարել նկարիչներ Ա․ Գրիգորյանը, Գ․ Բաբայանը, Ս․ Թարյանը, Սիրանույշ Գևորգյանը և ուրիշներ։

Բեմադրված գործեր
----------------

Բեմադրվել են՝ Սունդուկյանի «Պեպո», Մդիվանու «Հայրենիք» («Պատիվ»), Ջաբարլու «Սևիլ», Հաշիե Ջնդիի «Մուրազ», Ալեքսանդր Շիրվանզադեի «Չար ոգի», Ս․ Գինոսյանի «Միրաքի աղջիկը», «Հերոսը Ջզիր քաղաքից», «Կյառ ու Քուլլըք», Ա․ Շայբոնի «Պարաշյուտով փեսացուն», Վ․ Շողերյանի «Գնացք», մանուկների և պատանիների համար՝ «Գիքորը» (ըստ Հովհաննես Թումանյանի), «Մամո Աշե», «Հայր», «Խռովություն» և այլն։

Քրդական թատրոնը նպաստել է քուրդ աշխատավորների քաղաքական, գեղագիտական դաստիարակությանը։ Թատրոնը փակվել է 1947 թվականին։ 1975 թվականից, Արագածի շրջանի Ալագյազ գյուղում գործում է քրդական ժողովրդական թատրոն։  Արխիվացված 2017-02-20 Wayback Machine, ԳԱԹ, թատերական բաժին՝ Սարգիս մելիքսեթյանի ֆոնդ №1101

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 12, էջ 490)։*  |
**Ռիկոթի** (վրաց.՝ **რიკოთის უღელტეხილი**), լեռնանցք Մեծ Կովկասի լեռնաբազուկներից մեկի՝ Լիխի լեռնաշշթայի հարավային հատվածում, լեռնաշղթա, որը Վրաստանը բաժանում է արևմտյան և արևելյան մասերի։ Լեռը կազմված է պալեոզոյան դարաշրջանի գրանիտոիդներից։ Լանջերը ծածկված են կոլխիդյան տիպի լայնատերև ու խառը տիպի անտառներով։ Լիխի լեռնաշղթան ջրբաժան է հանդիսանում Սև ծովի (Ռիոն գետ) և Կասպից ծովի (Կուր գետ) միջև։

Ավտոմայրուղին
-------------

Ռիկոթի լեռնանցքով է անցնում Վրաստանի երկու խոշոր քաղաքները՝ մայրաքաղաք Թբիլիսին ու Քութայիսը միմյանց կապող ավտոմայրուղին, որի մի հատվածն ընկած է 1722 մետր երկարություն ունեցող թունելում։ Ժայռերի միջով փորված այդ թունելը շահագործման է հանձնվել 1982 թվականին։ Շուրջ երեսուն տարի շահագործելուց հետո՝ 2010 թվականին սկսել են թունելի վերականգնման աշխատանքները, որոնք ավարտի են հասցվել են հաջորդ տարում՝ 2011 թվականի նոյեմբերին։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* Թունելի ներսումԹունելի ներսում

Գրականություն
-------------

* Утмелідзе, М. (1984). *Грузинська радянська енциклопедія* (8-ме ed.). Тбілісі. էջ 360.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ location missing publisher (link)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Rikoti pass automobile tunnel to be granted on 20 years- term lease». Міністерство економіки та сталого розвитку Грузії. Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ հուլիսի 21-ին.
2. ↑  «რიკოთის გვირაბში გადაადგილება ფასიანი ხდება |». *ნეტგაზეთი* (վրացերեն). Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 3-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ռիկոթի» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Մաթևոսյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Ղևոնդ Մելիքի Մաթևոսյան** (1920, Հովտաշեն, Հայաստան - 1986), հայ մանկավարժ։ Հայկական ԽՍՀ վաստակավոր մանկավարժ (1972): Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Ղևոնդ Մաթևոսյանը ծնվել է 1920 թվականին, Արթիկի շրջանի Հովտաշեն գյուղում։ Ավարտել է Արթիկի շրջանի Փանիկ գյուղի միջնակարգ դպրոցը, զորակոչվել է զինվորական պարտադիր ծառայության։ 1939 թվականին ընդունվել է հրետանային ուսումնարանը, ստացել լեյտենանտի կոչում։

Մեծ հայրենականին մասնակցել է հունիսի 22-ից, Հարավ-Արևմտյան ռազմաճակատում։ Այնուհետև կռվել է Կիևի, Խարկովի, Կուրսկի պաշտպանության համար։ 1943 թվականին մասնակցել է կարմիր բանակի հարձակողական գործողություններին Հյուսիսային Կովկասում, Թամանյան թերակղզում, Կերչի, Ղրիմի ազատագրմանը։ Մաթևոսյանը մասնակցել է Լեհաստանի ազատագրման ահեղ կռիվներին։ 1945 թվականի ապրիլի վերջին ծանր վիրավորվել է և ապաքինվելուց հետո զորացրվել է բանակից։ Մաթևոսյանը պարգևատրվել է Հայրենական պատերազմի երկրորդ աստիճանի, Կարմիր աստղի երկու շքանշաններով և «Խիզախության համար», «Մարտական ծառայությունների համար» և այլ մեդալներով։

1949 թվականին ավարտել է Երևանի Խ. Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի բանասիրական ֆակուլտետը, աշխատանքի անցել Աբովյանի շրջանում։ Ղեկավարել է Քյանքյանի, Նոր Հաճնի, Աբովյան քաղաքի միջնակարգ դպրոցների մանկավարժական կոլեկտիվները։ 1970 թվականին եղել է Աբովյանի քաղաքային խորհրդի գործկոմի ժողովրդական կրթության բաժնի վարիչ։ 1972 թվականին նրան շնորհվել է հանրակետության վաստակավոր ուսուցչի կոչում։ Պարգևատրվել է «Աշխատանքային գերազանվության համար» մեդալով։

Մահ
---

Ղևոնդ Մաթևոսյանը մահացել է 1986 թվականին։ Թաղված է Աբովյանի Էլար գերեզմանատանը։

Պարգևներ
--------

* ՀԽՍՀ վաստակավոր մանկավարժ (1972)
* Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշան
* Կարմիր աստղի կրկնակի շքանշան
* «Խիզախության համար» մեդալ
* «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալ
* «Աշխատանքային գերազանվության համար» մեդալ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Հայաստանի ուսուցիչները մեծ հայրենականում (Ա. Հ. Հարությունյան, Լ. Ս. Մելքումյան, Ա. Ղ. Սուքիասայան), «Լույս» հրատարակչություն, Երևան, 1982:
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Եսայան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Մկրտիչ Սամվելի Եսայան** (1913, Օրենբուրգ, Ռուսական կայսրություն), հայ նկարիչ մանվածքի գծով, ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ (1967), Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«Հայրենական մեծ պատերազմ»*, 1941-1945) մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

1932 թվականին ավարտել է Երևանի Գեղարդ տեխնիկումը, որպես նկարիչ աշխատակցել պարբերական մամուլին։ Սովորել է Թբիլիսիի Գեղարվեստի ակադեմիայի գրաֆիկայի ֆակուլտետում, աշխատել Երևանի կինոստուդիայում որպես մուլտիպլիկացիայի նկարիչ։ Մասնակցել է «Շունն ու կատուն», «Տերտերն ու այծը», «Կախադարկան գորգը» մուլտֆիլմերի աշխատանքներին։ 1935 թվականից մասնակցել է ցուցահանդեսների։ Գերմանա-խորհրդային պատերազմի մասնակից է։ Ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ 1953 թվականին եղել է Երևանի մետաքսի կոմբինատի նկարիչը։

Ստեղծագործություններ
--------------------

* «Աշնանային տերևները»
* «Ձկներ»
* «Ճյուղեր»

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Դանիել Դզնունի, Հայ կերպարվեստագետներ, համառոտ բառարան
**Դեյան Նեմեց** (սլովեն.՝ Dejan Nemec, մարտի 1, 1977(1977-03-01), Մուրսկա Սոբոտա), սլովենացի ֆուտբոլիստ, դարպասապահ։ Հանդես է եկել Սլովենիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում, մասնակցել է 2000 թվականի Եվրոպայի և 2002 թվականի աշխարհի առաջնություններին։

Կարիերա
-------

### Ակումբային

Մուրսկա Սոբոտա քաղաքի ֆուտբոլային Մուրա ֆուտբոլային ակումբում, որտեղ սկսել է իր պրոֆեսիոնալ կարիերան 1995 թվականին։ 2000 թվականի ամռանը տեղափոխվել է Բերգիա, որտեղ խաղացել է Բյուրգգե ակումբում սակայն այնտեղ խաղալիս հաճախ է սխալներ թույլ տվել ինչի պատճառով կորցրել է իր տեղը թիմի հիմանական կազմում և արդյունքում լքել է ակումբը 2003 թվականի սեպտեմբերին։ 2004 թվականին ազատ գործակալի կարգավիճակով տեղափոխվել է Անտվերպեն ակումբ սակայն այնտեղ երկար չի մնացել և նույն թվականի ամռանը վերադարձել է Սլովենիա և սկսել է խաղալ Դոմժալե ակումբում, որի կազմում երկու անգամ դարձել է Սլովենիաի չեմպիոն, երկու անգամ՝ փոխչեմպիոն և մեկ անգամ նվաճել երկրի սուպեր գավաթը։

### Հավաքականում

Սլովենիայի հավաքականի կազմում խաղադաշտ է դուրս եկել մեկ անգամ՝ 2002 թվականին մասնակցելով Հոնդուրասի հավաքականի դեմ ընկերական խաղին, սակայն որպես երրորդ դարպասապահ ընդգրկվել է 2000 թվականի Եվրոպայի առաջնության և 2002 թվականի աշխարհի առաջնության հայտացուցակներում։

Ձեռքբերումներ
-------------

Դոմժալե 

* Սլովենիայի չեմպիոն (2) - 2006/07], 2007/08
* Սլովենիայի փոխչեմպիոն (2) - 2004/05, 2005/06
* Սլովենիայի սուպեր գավաթակիր (1) - 2007

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Transfermarkt.com(բազմ․) — 2000.
2. 1 2  Արգենտինական ֆուտբոլի տվյալների շտեմարան (իսպ.)
3. ↑  № 22 Деян Немец — профиль игрока на сайте cup2002.ru
4. ↑  Профиль игрока на сайте footmercato.net Արխիվացված 2008-11-21 Wayback Machine (ֆր.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Վիճակագրութունը *National Football Teams* կայքում(անգլ.)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | BDFA · CUP2002.RU · eu-football.info (խաղացող) · FootballDatabase.eu · National Football Teams.com · Soccerway · playmarkerstats.com (խաղացող) · Transfermarkt (խաղացող) · worldfootball.net (խաղացող) · ՖԻՖԱ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | CONOR: 241579107 |

 |
**Արմենակ Պետրոսյան** (նոյեմբերի 13, 1973(1973-11-13), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ֆուտբոլային դարպասապահ, Իրանի Պրեմիեր լիգայի «Սպահան Էսֆահան»-ի նախկին դարպասապահն ու ավագը, Հայաստանի հավաքականի նախկին դարպասապահ։

Ակումբային կարիերա
------------------

Արմենակ Պետրոսյանը պատանի ժամանակ եղել է Երևանի «Արարատի» դարպասապահը, սակայն շուտով տեղափոխվել է Իրան, որտեղ իր կարիերայի մեծ մասն անցկացրել է «Սպահան Էսֆահանում»։ Նա նաև երկու մրցաշրջան խաղացել է Սպահանի մեկ այլ ակումբում՝ «Զոբ Ահանում»։ 2007 թվականին միացել է «Ազադեգան» լիգայի «Շահրդարի Բանդար Աբաս» ակումբին։

Միջազգային կարիրա
-----------------

Արմենակ Պետրոսյանը Հայաստանի հավաքականի կազմում նորամուտը նշել է 1994 թվականին՝ ԱՄՆ-ի դեմ խաղում։ ԱՄՆ-ի դեմ խաղը եղել է Հայաստանի հավաքականի երկրորդ հանդիպումն անկախությունից հետո, ուստի Արմենակ Պետրոսյանը եղել է առաջին դարպասապահներից, որ հանդես է եկել Հայաստանի՝ որպես անկախ երկրի հավաքականի կազմում։

Ընդհանուր առմամբ Հայաստանի հավաքականի կազմում Արմենակ Պետրոսյանն անցկացրել է յոթ հանդիպում։

Ձեռքբերումներ
-------------

* Հայաստանի Բարձրագույն լիգա Երևանի «Արարատի» կազմում - 1993
* Հայաստանի գավաթի դափեկիր Երևանի «Արարատի» կազմում - 1993, 1994, 1995
* Իրանի առաջնություն «Սպահանի» կազմում - 2003
* Իրանի գավաթի դափնեկիր «Սպահանի» կազմում - 2006

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Transfermarkt.com(բազմ․) — 2000.
2. 1 2  FBref.com(բազմ․)
3. ↑  Արմենակ Պետրոսյանի էջը *National Football Teams* կայքում
**Վադիմ Միխայլովիչ Բրազովսկի** (բելառուս․՝ Вадзім Міхайлавіч Бразоўскі, փետրվարի 1, 1968(1968-02-01), Նովոկուզնեցկ, Կեմերովոյի մարզ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), բելառուս նախկին ֆուտբոլիստ, մարզիչ։

Ակումբային կարիերա
------------------

Ֆուտբոլ խաղալ սկսել է Մոզիրում, իսկ խորհրդային տարիներին խաղացել է Ժոդինոյի «Տորպեդո» ակումբում։ Հետո հանդես է եկել Բելառուսի ֆուտբոլի առաջնության բարձրագույն լիգայի տարբեր ակումբներում, որոշ ժամանակ խաղացել է Լատվիայում։ 1999 թվականին նա վերադարձել է «Տորպեդո», որն այդ ժամանակ հանդես էր գալիս Բելառուսի առաջին լիգայում։ Նա ավարտել է իր կարիերան 2002 թվականին «ՄՏԶ-ՌԻՊՕ» ակումբում։

Մարզչական կարիերա
-----------------

2003 թվականից Վադիմ Բրազովսկին աշխատել է «Դարիդա» ակումբում։ Եղել է երկրորդ կազմի մարզիչ, երկրորդ մարզիչը, երկու անգամ կատարել է գլխավոր մարզչի պարտականությունները (2006 թվականի հոկտեմբեր-նոյեմբեր և 2007 թվականի հունիս)։ 2008 թվականի հունվարին նշանակվել է «Դարիդայի» գլխավոր մարզիչ։

2008 թվականին «Դարիդան», որ ֆինանսական լուրջ խնդիրներ ուներ, վերջին տեղն է զբաղեցնում Բելառուսի առաջնությունում դադարեցնում իր գոյությունը, իսկ Բրազովսկին նախ տեղափոխվում է Սլոնիմի «Կոմունալնիկ», իսկ 2011 թվականին՝ Ժոդինոյի «Տորպեդո» ակումբ։

2012 թվականի մարտին Վադիմ Բրազովսկին գլխավորել է Ժոդինոյի երկրորդ կազմը, 2012 թվականի մայիսին՝ Սերգեյ Գուրենկոյի հրաժարականից հետո, նշանակվել է գլխավոր մարզչի պաշտոնակատար, իսկ հետագայում գլխավոր մարզիչ։ Սկզբում Բրազովսկու գլխավորությամբ «Տորպեդո-ԲԵԼԱԶ» ակումբը միավորներ է վաստակել, սակայն հետո հայտնվել է սանդղակի վերջին հորիզոնականում, իսկ 2012 թվականի նոյեմբերին (առաջնության ավարտից երկու տուր առաջ) Բրազովսկին ազատվել է պաշտոնից։

2013 թվականի հունվարից աշխատել է որպես «Տորպեդո-ԲԵԼԱԶ» ակումբի երիտասարդական բաժնի վարիչ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Разное. Вадим Бразовский занял должность начальника отдела молодежного футбола "Торпедо-БелАЗ"

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ֆուտբոլիստի էջը teams.by կայքում
* Ֆուտբոլիստի էջը pressball.by կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | FootballDatabase.eu · FootballFacts.ru · Transfermarkt (խաղացող) · Transfermarkt (մարզիչ) |

 |
**Վելիմիր Սոմբոլաց** (սերբ.՝ Beлимиp Coмбoлaц, փետրվարի 27, 1939(1939-02-27), Բանյա Լուկա, Բոսնիայի և Հերցեգովինայի Սոցիալիստական Հանրապետություն, ՀՍՖՀ - մայիսի 22, 2016(2016-05-22), Գրադիշկա, Սերբական Հանրապետություն, Բոսնիա և Հերցեգովինա), հարավսլավացի ֆուտբոլիստ, որը խաղացել է պաշտպանի դիրքում։ 1960 թվականի օլիմպիական չեմպիոն է։ «Պարտիզան» ակումբի կազմում Հարավսլավիայի քառակի չեմպիոն է։ Խաղացողի գործունեությունն ավարտելուց հետո եղել է ֆուտբոլային մարզիչ։

Գործունեություն
---------------

### Ակումբային

Իր ավագ եղբայր Պետրի հետքերով Վելիմիրն սկսել է խաղալ հարազատ քաղաքի «Բորաց» ակումբում (Բանյա Լուկա), որտեղ, իր ակումբի հետ, անսպասելիորեն զբաղեցրեց չորրորդ տեղը Հարավսլավիայի երիտասարդական առաջնությունում։ Այդ հաջողությունից հետո երիտասարդական հավաքականի մարզիչ Ացո Մաստալան առաջարկություն ստացավ գլխավորելու «Բորացի» հիմնական կազմը, որտեղ տեղափոխվելուց հետո նա հիմնական կազմ տարավ նաև իր մի քանի նախկին խաղացողների, որոնց թվում էր և Վելիմիրը։ Հաջող ելույթները ոչ մեծ ակումբում առաջ բերեցին Հարավսլավիայի բազմակի չեմպիոն «Պարտիզանի» հետաքրքրությունը ֆուտբոլիստի նկատմամբ, որտեղ էլ տեղափոխվեց Վելիմիրը 1959 թվականին։

«Պարտիզանում» երիտասարդ ֆուտբոլիստը դուրդ եկավ խաղադաշտ այնպիսի ճանաչված վարպետների հետ, ինչպիսիք էին Միլուտին Շոշկիչը, Ֆիխրուդին Յուսուֆին, Միլան Գալիչը և ուրիշներ, և ի վերջո բելգրադցիների հետ անցկացնելով 6 մրցաշրջան և խաղալով 260 խաղում նա չորս անգամ դարձավ Հարավսլավիայի չեմպիոն։

1965 թվականին 26 տարեկանում Վելիմիրը տեղափոխվեց «Օլիմպիա» ակումբ (Լյուբլյանա), որտեղ անցկացրեց հաջորդ 5 մրցաշրջանները՝ հանդես գալով Միշո Սմայլովիչի հետ։ Սլովենական ակումբը կայուն կերպով զբաղեցնում էր Հարավսլավիայի առաջնության մրցաշարային աղյուսակի միջակա դիրքեր, ամենաբարձր նվաճումը այդ 5 մրցաշրջանների ընթացքում եղավ 1965/66 թվականներին գրաված ութերորդ հորիզոնականը։

1970 թվականին հեռանալով «Օլիմպիայից» 31 տարեկան հասակում՝ նա մեկ մրցաշրջան անցկացրեց երկրորդական կարգի «Օրիենտ» ակումբում, որից հետո վերադարձավ իր առաջին «Բորաց» ակումբ, որտեղ էլ 1973 թվականին ավարտեց խաղացողի գործունեությունը։

Տիտղոսներ
---------

### Ակումբում

«Պարտիզան»
* **Հարավսլավիայի չեմպիոն (4). 1960/61, 1961/62, 1962/63, 1964/65**

### Հավաքականի կազմում

* **1960 թվականի օլիմպիական չեմպիոն**

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Transfermarkt.com(բազմ․) — 2000.
2. 1 2  Olympedia — 2006.
3. ↑  Yugoslavia — List of Final Tables

Արտաքին հղումներ
----------------

* Էջը Սերբիայի ֆուտբոլային միության կայքում (սերբ.)
* Էջը *worldfootball.net* կայքում
* Էջը *Sports-Reference.com* կայքում Արխիվացված 2012-12-15 Wayback Machine (անգլ.)
* Վիճակագրությունը *National Football Teams* կայքում (անգլ.)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | eu-football.info (խաղացող) · FootballDatabase.eu · National Football Teams.com · Olympic Channel · Reprezentacija.rs · Transfermarkt (խաղացող) · worldfootball.net (խաղացող) · ՄՕԿ · ՖԻՖԱ |

 |
**Էլեն Ալբերտինի Դաու** (անգլ.՝  Ellen Albertini Dow, նոյեմբերի 26, 1913(1913-11-26), Mount Carmel, ԱՄՆ - մայիսի 4, 2015(2015-05-04), Լոս Անջելես, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասանուհի։

Կենսագրություն
--------------

Էլեն Ալբերտինի Դաուն ծնվել է 1913 թվականի նոյեմբերի 16-ին Փենսիլվանիայում, ընտանիքի 7-րդ զավակն էր։ Ընտանիքը ֆիրմային գրասենյակի սեփականատեր էր։

1950 թվականին Ալբերտինին ամուսնացել է թատրոնի ռեժիսոր և սցենարիստ Յուջինա Դաուի հետ, ում հետ ապրել է մինչև այդ մարդու մահը 2004 թվականը։
2015 թվականի ապրիլի 29-ին Փենսիլվանիայում կատարած չվերթից հետո նա միանգամից հիվանդանում է և տեղափոխվելով հիվանդանոց` մահանում է այնտեղ մայիսի 4-ին։

Կարիերա
-------

5 տարեկան հասակում արդեն սկսել է սովորել պարել և նվագել դաշնամուր։ Դերասանական բարձրագույն կրթություն նա ստացել է Իթակե քաղաքի Կորնելի համալսարանում, իսկ հետո տեղափոխվել է Նյու-Յորք, որտեղ նա սկսել է ուսումնասիրել լեգենդար արտիստներ Հանիան Հոլմի և Մարթոյ Գրեմի մասին։ Ալբերտինին նաև սկսել է սովորել Փարիզում Մարսել Մարսոյի և Ժակ Լեքոքի հետ։ ԱՄՆ վերադառնալուց հետո նա սկսել է աշխատել Նյու Յորքի բազմաթիվ թատրոններում, նաև նկարահանվել է արևելյան ափի գավառների թատրոններում։ Բացի այդ, նա թատրոնի ռեժիսոր և բալետմեյստեր էր։
Նրա էկրանային նորամուտը եղել է միայն 1985 թվականին, հեռուստատեսությամբ։ Հետագա տարիներին նա նկարահանվել է հեռուստատեսային սերիալներում և ավելի քան քսան ֆիլմերում։ Նա Մեծ էկրանին ավելի շատ հիշվեց մեծ տիկնոջ՝ Դիսկո Դոթթիի դերը խաղալով «Ստուդիա 54» ֆիլմում (1998), այնուհետև` (1998) «Հարսանյաց երգիչ» ռեփ կատակերգությունում խաղալով։ Չնայած դրան, Դիսկո Դոթթի դերը նրան բերեց «Ոսկե ազնվամորի» մրցանակը` որպես «Ամենավատ դերասանուհի»։ Բացի այդ, նա խաղացել է «Գործի՛ր, քույրիկ» (1992 թ.), «Գործի՛ր, քույրիկ 2» (1993), «Սպանություն ռադիոյի երկրում» (1994 թ.) և մի քանի այլ ֆիլմերում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Internet Broadway Database — 2000.
2. 1 2
3. ↑  Էլեն Ալբերտինի Դաուի 100-ամյակը
4. ↑  ‘Wedding Singer’ Rapping Granny Dead; Ellen Albertini Dow Was 101 | Deadline
5. ↑  Էլեն Ալբերտինի Դաուի մասին
6. ↑  «"Ellen Albertini Dow : Credit Listings"». Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ մայիսի 19-ին. Վերցված է 2017 թ․ մայիսի 24-ին.
7. ↑  Էլեն Ալբերտինի Դաուն imdb կայքում:

Արտաքին հղումներ
----------------

* Էլեն Ալբերտինի Դաունի պաշտոնական կայք(չաշխատող հղում)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | MySpace |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Discogs · Internet Broadway Database · Internet Broadway Database · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · MusicBrainz · Find A Grave · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Notable Names Database |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: no98079093 · VIAF: 24219090 · WorldCat VIAF: 24219090 |

 |
**Ալեքսանդր Վյաչեսլավովիչ Ստեպանով** (հունիսի 5, 1996(1996-06-05)), ռուս ֆուտբոլիստ, պաշտպան։

Կենսագրություն
--------------

Մոսկվայի «Դինամոյի» ֆուտբոլային դպրոցի սան է։ 2013 թվականից խաղացել է կապտասպիտակների երիտասարդական թիմում և երիտասարդական առաջնությունում անցկացրել 41 հանդիպում (6 գոլ)։ 2016/17 մրցաշրջանում հանդես է եկել «Դինամո-2»-ում ՊՖԼ-ի առաջնությունում։ 2017 թվականին տեղափոխվել է Աստրախանի «Վոլգար», որտեղ մեկ մրցաշրջան անցկացրել է ՖԱԼ-ում և երկու տարի ՊՖԼ-ում։ ՊՖԼ-ի հարավային տարածաշրջանում 2019/20 մրցաշրջանի մրցաշարն անավարտ է մնացել կորոնավիրուսի համաճարակի պատճառով։

2020 թվականի ամռանը տեղափոխվել է հայկական «Լոռի» ակումբ։ Հայաստանի առաջնությունում նորամուտը նշել է 2020 թվականի սեպտեմբերի 11-ին «Արարատ-Արմենիա» ակումբի դեմ խաղում։ Մեկ տարի անց նա տեղափոխվել է «Վան»։

2019 թվականին Ռուսաստանի հավաքականի կազմում մասնակցել է Նեապոլում կայացած Ունիվերսիադայի ֆուտբոլի մրցաշարին, անցկացրել բոլոր 5 հանդիպումները, իսկ իր թիմը զբաղեցրել է չորրորդ տեղը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «ARARAT-ARMENIA VS. LORI 1 — 2». Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ հոկտեմբերի 23-ին. Վերցված է 2020 թ․ սեպտեմբերի 26-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ալեքսանդր Ստեպանովի էջը Մոսկվայի «Դինամոյի» կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | FootballDatabase.eu · FootballFacts.ru · Soccerway · Sportbox.ru · Transfermarkt (խաղացող) |

 |
**Գարի Բոկալի** (ֆր.՝ Garry Bocaly, ապրիլի 19, 1988(1988-04-19), Շյոլշե), ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, հանդես է գալիս աջ պաշտպանի դիրքում։

Կարիերա
-------

### «Մարսել»

Իր պրոֆեսիոնալ կարիերան Գարին սկսել է 2005 թվականին որպես աջ պաշտպան։

### «Լիբուրն»

Ավելի փորձառու պաշտպաններ ձեռք բերելով՝ այդ թվում Լորան Բոնարին, «Մարսել»-ը վաճառեց Գարիին։ Բոկալին տեղափոխվեց «Լիբուրն» ֆուտբոլային ակումբ։ Ակումբում նա խաղաց 229 խաղ և կարողացավ դառնալ 1 գոլի հեղինակ։ Գարին գոլը տոնել է 2007 թվականի սեպտեմբերի 24-ին «Նանտ» ակումբի դեմ խաղում։ Չնայած այդպիսի որակյալ խաղի, որը օգնեց նրան երկարաձգել պայմանագիրը «Մարսելում», թիմը մրցաշարային աղյուսակում զբաղեցրեց 19-րդ տեղը, այդ իսկ պատճառով դուրս մնալով ազգային առաջնությանը մասնակցելու հնարավորությունից։ Մեկամյա վարձակալումից հետո Գարին վերադարձավ «Մարսել»։

### «Մոնպելյե»

Հաջորդ մրցաշրջանում Գարին վարձակալվեց «Մոնպելյե» ակումբի կողմից։ Ակումբում կես մրցաշրջան անցկացնելուց հետո որոշեց պայմանագիր ստորագրել նրա հետ։ Այդ պահից Բոկալին դարձավ ակումբի լիդերներից մեկը։ Նա 2 մրցաշրջան անցկացրեց ակումբում՝ 2010 և 2012 թվականին։ 2012 թվականին կարողացավ դառնալ Ֆանսիայի չեմպիոն, բացի դրանից՝ 2007 թվականին կայացած առաջնությունում դարձել էր փոխչեմպիոն։ Գարին 2009 թվականին կայացած Երկրորդ լիգայի մեդալակիր է, կարողացել է մասնակցել նաև 2011 թվականի Ֆրանսիայի գավաթի առաջնությանը։

### Միջազգային

Գարին խաղացել է շատ տարիքային խմբերում՝ 16-ից մինչև 21 տարեկան։ Նա 19 տարեկանում Ֆրանսիայի հավաքականի ֆուտբոլիստ էր, մասնակցել է Եվրոպայի առաջնությանը և հասել մինչև կիսաեզրափակիչ։ Գարին երիտասարդական հավաքականում դեբյուտել է 2008 թվականի մարտի 26-ին Չեխիայի դեմ խաղում։

Մրցանակներ
----------

### Ակումբային

Մոնպելյե
* 2011/12 մրցաշրջանի Ֆրանսիայի չեմպիոն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  As (իսպ.) — Madrid: Grupo Prisa, 1967. — ISSN 1888-6671
2. ↑  Bocaly prolonge avec l’OM

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պրոֆիլը *transfermarkt.com* կայքում(անգլ.)
* Պրոֆիլը lequipe.fr players stats կայքում
* Պրոֆիլը soccernet.espn.go.com կայքում(չաշխատող հղում)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Գարի Բոկալի» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AS.com · ESPNFC.com · FootballDatabase.eu · Fussballdaten.de · Kicker.de · L’Équipe · LFP · Soccerway · Transfermarkt (խաղացող) · worldfootball.net (խաղացող) |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Մամոյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Ջավո Ամարի Մամոյան** (), հայ մանկավարժ։ ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցիչ (1954): Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Ջավո Մամոյանը ավարտել է հայկական և քրդական մանկավարժական տեխնիկումները։ 1941 թվականի հունիսի 30-ից մինչև օգոստոսի 10-ը Արևմտյան ռազմաճակատում, Սմոլենսկի ուղղությամբ մարտնչել է գերմանաֆաշիստական հորդաների դեմ։ 1941 թվականի օգոստոսի 10-ին գերի է վերցրել և զորամասի շտաբ է հասցրել գերմանական երեք հետախույզների։ Օգոստոսի 16-ին Ուշակով բնակավայրի մոտ ծանր վիրավորվել է և ինն ամիս Նովոսիբիրսկում բուժվելուց հետո զորացրվել է բանակից։

Մամոյանը 1943 թվականից մինչև 1960 թվականը աշխատել է Ապարանի շրջանի Սիփան գյուղի դպրոցում, որպես ուսմասվար, հայոց լեզվի և գրականության, քրդերեն լեզվի և գրականության ուսուցիչը, 1961 թվականից մինչև 1975 թվականը՝ նույն դպրոցի տնօրեն։ 1977 թվականից անցել է կենսաթոշակի, բայց շարունակել է դասավանդել։

Մամոյանը բազմիցս արժանացել է խրախուսանքների և պարգևների։ Պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով, «Աշխատանքային գերազանցության համար», «Աշխատանքի վետերան» մեդալներով։ 1954 թվականին Մամոյանին շնորհվել է ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցչի կոչում։ Մամոյանը եղել է «Գիտելիք» ընկերության Արագածի շրջանային վարչության անդամ, ժողկրթբաժնի արտահաստիքային տեսուչ։

Պարգևներ
--------

* ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցիչ (1954)
* Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան
* «Աշխատանքային գերազանցության համար» մեդալ
* «Աշխատանքի վետերան» մեդալ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Հայաստանի ուսուցիչները մեծ հայրենականում (Ա. Հ. Հարությունյան, Լ. Ս. Մելքումյան, Ա. Ղ. Սուքիասայան), «Լույս» հրատարակչություն, Երևան, 1982:
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դավիթ Գրիգորյան (այլ կիրառումներ)
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Գրիգորյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Դավիթ Գրիգորյան** (դեկտեմբերի 28, 1982(1982-12-28), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ֆուտբոլիստ, խաղում է պաշտպանի դիրքում։

Ակումբային կարիերա
------------------

Իր պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է 1999 թվականին, «Երևան» ակումբում։ Այդ նույն թվականին Դավիթը ևս խաղացել է լրացուցիչ 3 խաղ «Դվին» ակումբի կազմում։

2000 թվականից մինչև 2004 թվականը խաղացել է «Միկա» ֆուտբոլային ակումբում։ Անցկացրել է 96 խաղ և դարձել է 24 գոլի հեղինակ։ Դեբյուտային խաղը կայացել է 2000 թվականի ապրիլի 4-ին, «Զվարթնոց»ի դեմ խաղում։

2005 թվականին, անցկացրել է երկու մրցաշրջան Ղազախստանի «Եսիլ Բոգատիր» ֆուտբոլային ակումբի կազմում։ 2007 թվականին վերադարձել է «Միկա» ակումբ և խաղացել է մինչև 2009 թվականը։ 4 մրցաշրջան անցկացրել է «Ուլիս» ակումբում, դրանից հետո տեղափոխվել է «Արարատ» ակումբ։

2014 թվականի ամռանը Դավիթը նորից վերադարձել է «Միկա»։

Կարիերան ազգային հավաքականում
-----------------------------

Դեբյուտը Հայաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքական տեղի է ունեցել 2004 թվականի փետրվարի 18-ին Հունգարիայի դեմ խաղում (0:2)։ Վերջին խաղը խաղացել է 2006 թվականի աշխարհի առաջնությունում, Ռումինիայի դեմ խաղում (2005 թվական, հունիսի 8)։ Ի վերջո, Գրիգորյանը ազգային հավաքականում անցկացրել է 8 խաղ։

### Վիճակագրություն

| Հայաստանի ազգային հավաքական |
| --- |
| Տարի | Խաղեր | Գոլեր |
|
| 2004 | 5 | 0 |
| 2005 | 3 | 0 |
| Ընդհանուր | 8 | 0 |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Transfermarkt.com(բազմ․) — 2000.
2. 1 2  FBref.com(բազմ․)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Վիճակագրութունը *National Football Teams* կայքում(անգլ.)
* Профиль на сайте ФК «Мика»(չաշխատող հղում)
* Պրոֆիլը *transfermarkt.com* կայքում(անգլ.)
**Ալլեմանդա** (ֆր.՝ *allemande*՝ *գերմանական*), իսկզբանե Վերածննդի դարաշրջանում դանդաղ պար, հետագայում Բարոկկոյի շրջանի ամենահայտնի գործիքային պարերից մեկը, սյուիտի ստանդարտ բաղադրիչ (սովորաբար 1-ին մասը)։

Պատմական ակնարկ
---------------

Ալլեմանդան առաջացել է 16-րդ դարում որպես միջին տեմպի երկմասնյա պար։ Ամենայն հավանականությամբ առաջացել է Գերմանիայում այդ ժամանակ հայտնի պարերից։ Ալլեմանդայի ձևը փորձարկել են ֆրանսիական կոմպոզիտորները, այն դարձնելով չորսմասնյա և առավել ազատ՝ տեմպի համեմատ։ Պարի բնութագրող գծերն են սինկոպայի , տոնայնության և մեղեդային հակադրության բացակայությունը։ Գերմանացի կոմպոզիտորները, այնպիսին, ինչպիսին են Ֆրոբերգերը կամ Յ. Ս. Բախը, կլավիրի համար երբեմն ազատորեն էին դիմում ալլեմանդայի ձևին, չնայած՝ ալլեմանդան որոշ գործիքների համար երևում է ավելի ազգային։

Իտալական և անգլիական կոմպոզիտորները ալլեմանդայի հետ վարվել են ավելի ազատ՝ օգտագործելով կոնտրապունկտ և տեմպերի ավելի շատ տեսակներ (Կորելլին գրել է ալլեմանդան largo-ից presto): Անգլիական ալլեմանդան հայտնի է ձեռագրերից, որտեղ նկարագրվում է այդ պարի շուրջ տաս, ժամանակ առ ժամանակ իրար շատ նման, կատարման տեսակներ։

18-րդ դարի վերջում «ալլեմանդա» բառն սկսեցին օգտագործել նոր եռամասյա պարը կոչելու համար, Վեբերի Douze allemande (4-րդ սիմֆոնիա, 1801 թվական) կանխատեսում էր վալսի ի հայտ գալը։

Նշումներ
--------

1. ↑  երաժշտական շեշտի տեղաշարժը տակտի ուժեղ հարվածից թույլ հարվածի վրա

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Ալլեմանդա». *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)*. Սանկտ Պետերբուրգ. 1890–1907.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ location missing publisher (link)
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Փառքի շքանշան (այլ կիրառումներ)

**Փառքի շքանշան**՝ Խորհրդային Միության ռազմական եռաստիճան շքանշան, հաստատված ԽՍՀՄ Գերագույն Խորհրդի նախագահության հրամանագրով՝ «Փառքի շքանշանի I, II և III աստիճանի շքանշանի հիմնադրման կարգը», նոյեմբերի 8-ին 1943 թ.։ Պարգևատրվել են բացառիկ խիզախություններով աչքի ընկած Կարմիր բանակի շարքային և սերժանտական կազմը, ինչպես նաև ռազմաօդային ուժերի կրտսեր լեյտենանտները։ Պարգևատրվում են միայն անձնական վաստակի համար, զինվորական ստորաբաժանումները և կազմավորումները «Փառքի շքանշան» չեն պարգևատրվել։ Փառքի շքանշանը իր ստատուտով (կանոնադրություն) և ժապավենի գույնով գրեթե նույնությամբ կրկնում է մինչհեղափոխական Ռուսաստանի առավել հարգված պարգևներից Գիորգիևյան Խաչը։

Փառքի շքանշանը ունի երեք աստիճան, որոնցից ամենաբարձր I աստիճանի շքանշանը ոսկուց է, իսկ II և III-ը՝ արծաթե (II աստիճանի մոտ ոսկեզօծ էր կենտրոնական մեդալիոնը)։ Այս տարբերանշանները կարող էին տրվել է անձնական սխրանքի համար ռազմի դաշտում, և տրվում էին խիստ հաջորդականությամբ՝ ցածր աստիճանից ամենաբարձր աստիճանի։

Փառքի շքանշանի ասպետները օգտվում են ԽՍՀՄ շքանշանների մասին ընդհանուր կանոնադրություններով սահմանված արտոնություններից, ինչպես նաև արտահերթ զինվորական կոչում ստանալու իրավունքից։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Փառքի III աստիճանի շքանշանով պարգևատևվել է ավելի քան 868 000 խորհրդային զինվոր, թ աստիճանով՝մոտ 46 000, իսկ Փառքի շքանշանի ասպետ են դարձել 2 456-ը, որոնցից 27-ը հայ։

Փառքի շքանշանի հայ ասպետները
----------------------------

1. Աբրահամյան Վարազդատ Կարապետի
2. Ալաֆերդով Ալեքսանդր Գալուստի
3. Ավետիսյան Նարիբեկ Աղաբեկի
4. Ավետիսյան Վարազդատ Սմբատի
5. Գոչյան Աղասի Իգնատի
6. Գրիգորյան Գրիգոր Ավանեսի
7. Դալլաքյան Վլադիմիր Առաքելի
8. Իսրայելյան Գևորգ Ավանեսի
9. Ծատուրյան Մեխակ Զաքարի
10. Կարախանյան Իսահակ Պողոսի
11. Կարապետյան Գրիգոր Հովսեփի
12. Հայրապետյան Վաղարշակ Ղարայի
13. Հովհաննիսյան Արմենակ Արսենի
14. Ղուլիկյան Վարազդատ Մակարի
15. Մելիքսեթյան Խաչիկ Հմայակի
16. Մելքումյան Աշոտ Գալուստի
17. Շուշանյան Հարություն Վարդերեսի
18. Ոպանյան Գինեվան Միսակի
19. Պապոյան Ռուբեն Արտաշեսի
20. Սարգսյան Շահեն Հովհաննեսի
21. Սերոբյան Քերոբ Պետրոսի
22. Սիվիկյան Սերգեյ Արմենակի
23. Ստեփանյան Իսրայել Գալուստի
24. Ստեփանյան Ստեփան Բաբայի
25. Սևոյան Սանասար Սիմոնի
26. Օսիպով (Հովսեփյան) Օսիպ (Հովսեփ) Սահակի
27. Օսկանյան Պյոտր Ստեփանի

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Մելիքսեթյան Հ.ՈՒ. Սահակյամ Մ.Գ. Փառքի շքանշանի հայ ասպետները, Երևան, 1982։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
**Բեժուն** (լեհ.՝ Bieżuń), քաղաք Լեհաստանում՝ Մազովեցյան վոևոդության Ժուրոմինի պովյատում։ Ունի գյուղաքաղաքային գմինի կարգավիճակ։ Զբաղեցնում է 12,07 քառակուսի կիլոմետր տարածք; 2004 թվականի տվյալներով բնակիչների թվաքանակը եղել է 1903։ Քաղաքի մերձակայքում հատվում են DW541 (Սերպց-Բեժուն-Ժուրոմին-Լիձբարկ-Լյուբավա) և DW561 (դեպի Դրոբին) ավտոմոբիլային ճանապարհները։

Բնակավայրը Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցու Սբ. նահատակ Ստանիսլավ եպիսկոպոսի անունը կրող թեմի աթոռանիստն է։

Պատմություն
-----------

Տասնչորսերորդ դարի վերջերին Վկրա գետի ափին այս բնակավայրը հիմնադրել է Պլոցկի բերդակալ իշխան Եջեյ Գոլչևսկին (Jedrzej of Golczew). Մազովիայի դուքս, իշխան Սեմովիտ Չորրորդը 1406 թվականին շնորհել է քաղաքի կարգավիճակ, որից Բեժունը զրկվել է 1869 թվականին՝ ռուսական նվաճման ժամանակաշրջանում՝ որպես տույժ՝ ապստամբական շարժմանն ակտիվորեն մասնակցելու համար։ 16-րդ դարի երկրորդ կեսին ընդգրկված է եղել Պլոցկի վոևոդության Սերպցի պովիատի կազմում։ Քաղաքի կարգավիճակ վերստացել է 1993 թվականին։

Պատկերասրահ
-----------

* Սբ. Երրորդության կոստյոլըՍբ. Երրորդության կոստյոլը
* ԹանգարանըԹանգարանը
* Լեհական թագավորության կանցլեր Անջեյ Զամոյսկու (1717-1792 թթ.) տունը, որտեղ նա գրել է իր Zbiór praw sądowych օրենսգիրքը Լեհական թագավորության կանցլեր Անջեյ Զամոյսկու (1717-1792 թթ.) տունը, որտեղ նա գրել է իր *Zbiór praw sądowych* օրենսգիրքը
* Բանաստեղծ Ստեֆան Գոլեմբիևսկու տունըԲանաստեղծ Ստեֆան Գոլեմբիևսկու տունը
* Փայտաշեն տուն ԲեժունումՓայտաշեն տուն Բեժունում

Ժողովրդագրություն
-----------------

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  Corona Regni Poloniae. Mapa w skali 1:250 000, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk i Pracownia Geoinformacji Historycznej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego
3. ↑  Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 20-21.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Քաղաքի պաշտոնական կայքը

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Բեժուն» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 236545571 · WorldCat VIAF: 236545571 |

 |
**Շահեն Հովհաննեսի Սարգսյան** (1924, գյուղ Հարավ (ԼՂԻՄ Ասկերանի շրջանում) - ՞), հայ զինվորական, Փառքի երեք աստիճանի շքանշանների ասպետ, կրտսեր լեյտենանտ։

Զինվորական կարիերա
------------------

1941 թվականի սեպտեմբերին զորակոչվել է բանակ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ կամավոր մեկնել է (1941-ի սեպտեմբեր) ռազմաճակատ, մարտնչել 175-րդ հրաձգային դիվիզիայի 277-րդ գնդի կազմում։ Եղել է զրահահար հրաձիգ, հետախույզ։ 1944 թվականի մարտի 16-ին Բուդիշչեի գյուղի (ք. Կովելի շրջան) մոտ ներխուժել է հակարակորդի դիրքեր, ոչնչացրել գնդացիրը հաշվարկով, գերել զինվոր։ Անհրաժեշտ էր գտնել մի «խոսող լեզուն», և այդ աշխատանքը հանձնարարել են Սարգսյանին։ Գիշերային մշուշի միջով նա ներթափանցեց թշնամու թիկունքը, և «խոսող լեզուն» հասցվեց շտաբ։ Փառքի շքանշանների արժանացել է Կուրսկի ճակատամարտում, Բելառուսիայի ազատագրման և Լեհաստանի գրավման ժամանակ ցուցաբերած խիզախության համար։ Վարշավայի համար մարտերում գերել է 7 զինվոր, փոխարինել վաշտի զոհված հրամանատարին, ազատագրել մի քանի թաղամասեր, առաջինը հասել Վիսլայի կամրջին։ Այդ օպերացիայի համար 1944 թվականի սեպտեմբերի 26-ին Սարգսյանը պարգևատրվեց Առաջին աստիճանի շքանշանով և ստացավ կրտսեր լեյտենանտի կոչում։ 1944 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Վարշավայի տարածքում իր զորախմբի հետ ներխուժել է մարտական խրամատները և, գերի վերցնելով յոթ հակառակորդի, տարել է շտաբ։ Գերիներից արժեքավոր նորություններ իմանալով, գումարտակը գրեթե առանց կորուստների ճեղքել է թշնամու պաշտպանության գիծը։ Ամբողջ պատերազմի ժամանակ Շահեն Սարգսյանը անձամբ իր վաշտ է բերել քսանից ավելի «լեզուներ»։
Մասնակցել է Պրահայի գրավմանը։ Մարտական ուղին ավարտել է Չեխոսլովակիայում։

Զորացրվել է 1945 թվականին։ Ապրել է Բաքվում։ 1989 թվականի Սումգայիթում հայերի ցեղասպանությունից հետո գաղթել է Մոսկվա։

Պարգևներ
--------

1944 թվականի հուլիսի 9-ին պարգևատրվել է Փառքի 2-րդ աստիճանի շքանշանով (Հր. 47-րդ Բ, № 040, 03.07.44, № 4201): 1945 թվականի մարտի 24-ին պարգևատրվել է Փառքի 1-ին աստիճանի շքանշանով (Հրմգիր. ԽԱՀՄ ԳԽՆ, 24.03.45, № 527): Պարգևատրվել է Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշանով, մեդալներով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Вирабян А.Н. *Знаменитые Арцахцы, Арцах (Карабах), Утик*, հ. 1, Ереван, «Аполлон», 1995, էջ գրել էջի թիվը — 160 էջ. — 5000 հատ, ISBN 5-8079-0671-3։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 224)։*  |
**Պավել Ասլանի Առուստամյան** (1924, Մարտունու շրջան, ԼՂԻՄ, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ մանկավարժ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«Հայրենական մեծ պատերազմ»*, 1941-1945) մասնակից։ ԽՄԿԿ անդամ (1944):

Կենսագրություն
--------------

Պավել Առուստամյանը ծնվել է 1924 թվականին Լեռնային Ղարաբաղի Մարտունու շրջանի Գյունեճարտար գյուղում։

1942 թվականի մայիսին Պավելը մեկնել է գործող բանակ։ Նրա մարտական ուղին տևել է չորս տարի։ Գվարդիական ականանետային բրիգադում թշնամու դեմ կռվել է Բելոռուսիայում, Մերձբալթիկայում, Արևելյան Պրուսիայում։ 1944 թվականին Քյոնիգսբերգի գրավմանը մասնակցելու համար պարգևատրվել է «Քյոնիգսբերգի գրավման համար» մեդալով։ Այստեղ էլ ընդունվել է կոմունիստական կուսակցության շարքերը։ 1944 թվականի հոկտեմբերին պրուսական Շտալուպենեն քաղաքը գրավելիս աչքի ընկնելու համար պարգևատրվել է «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալով, Փառքի երրորդ աստիճանի շքանշանով։ Գերմանական տանկը խոցելու համար արժանացել է Կարմիր աստղի շքանշանի։ Ստացել է նաև Գերագույն գլխավոր հրամանատարի շնորհակալագրի։

Պատերազմի ավարտից հետո Առուստամյանը երկու տարի ևս ծառայել է խորհրդային բանակում։ Լեյտենանտի կոչումով զորացրվել է 1947 թվականին և ընդունվել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի ֆիզիկա-մաթեմատիկական ֆակուլտետը։ Ավարտելուց հետո մեկնել է Մեղրի և շուրջ երեսուն տարի աշխատել է շրջանի դպրոցներում։ Դասավանդելով ֆիզիկա, միաժամնակ վարել է ուսմասվարի, արհմիության շրջկոմի նախագահի, դպրոցի տնօրենի պաշտոններ։ Առուստամյանը մանկավարժական լավագույն աշխատանքի համար արժանացել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի։ Նա եղել է հասարակական ակտիվ աշխատող, պրոպագանդիստ, «Գիտելիք» ընկերության ճանաչված դասախոս։

Պարգևներ
--------

* «Քյոնիգսբերգի գրավման համար» մեդալ
* «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալ
* Փառքի երրորդ աստիճանի շքանշան
* Կարմիր աստղի շքանշան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Հայաստանի ուսուցիչները մեծ հայրենականում (Ա. Հ. Հարությունյան, Լ. Ս. Մելքումյան, Ա. Ղ. Սուքիասայան), «Լույս» հրատարակչություն, Երևան, 1982: