**Լետիսիա** (ծննդյամբ **Լետիսիա Օրտիս Ռոկասոլանո**, իսպ.՝ Letizia Ortiz Rocasolano սեպտեմբերի 15, 1972(1972-09-15), Օվիեդո, Աստուրիա), Իսպանիայի կոնսորտ թագուհի, Ֆիլիպ VI թագավորի կինը։

Կրթություն և կարիերա
--------------------

Տիկին Լետիսիան լրագրող Խեսուս Խոսե Օրտիս Ալվարեսի և բուժքույր Մարիա Պալոմա Ռոկասոլանո Ռոդրիգեսի ավագ դուստրն է։ 1972 թվականի սեպտեմբերի 29-ին տեղի է ունեցել Լետիսիայի մկրտությունը։ Շուտով լույս աշխարհ են եկել նրա երկու կրտսեր քույրերը՝ Թելաման և Էրիկան։ Նրանց ծնողները բաժանվել են 1987 թվականին։

Լետիսիան սովորել է Օվեդոյի *La Gesta 1* պետական դպրոցում, որից հետո ընտանիքը տեղափոխվել է Մադրիդ։ Երբ նա եղել է ընդամենը 10 տարեկան, մասնակցել է *Antena 3* ռադիոյի *«El Columpio»* հաղորդմանը։ Մադրիդում Լետիսիան ավարտել է *Ramiro de Maeztu*-ի միջնակարգ դպրոցը։ Այնուհետև նա ընդունվել է աշխարհի ամենահին համալսարաններից մեկը՝ Մադրիդի Կոմպլուտենսե համալսարանը, որտեղ նա ստացել է լրագրողության բակլավարի և մագիստրոսի կոչում։ Համալսարանում սովորելու ընթացքում եղել է ինտերն *«La Nueva España»*, *«ABC»* թերթերում և *EFE* լրատվական գործակալությունում։ Համալսարանն ավարտելուց հետո որոշ ժամանակ անց Լետիսիան աշխատել է Մեքսիկայի *«Siglo XXI»* թերթում։ Վերադառնալով Իսպանիա՝ նա իր կարիերան շարունակել է Մայքլ Բլումբերգի տնտեսական հեռուստաալիքի իսպանական բաժանմունքում, որից հետո տեղափոխվել *CNN+* հեռուստաընկերություն։

2000 թվականին Լետիսիան ստացել է Մադրիդի մամուլի ասոցիացիայի *Premio Mariano José de Larra* մրցանակը։ Այս մրցանակը շնորհվել է մինչև 30 տարեկան երիտասարդ լրագրողներին՝ բացառիկ մասնագիտական նվաճումների համար։

2003 թվականի օգոստոսին Լետիսիան դարձել է TVE հեռուստաալիքի «*Telediario»* ամենօրյա երեկոյան լրատվական ծրագրի հաղորդավարը, որտեղ նա 2000 թվականից աշխատել է որպես հեռուստալրագրող։

Առաջին ամուսնություն
--------------------

1999 թվականի օգոստոսի 7-ին Լետիսիան ամուսնացել է Ալոնսո Գերերո Պերեսի՝ իր դպրոցական գրականության ուսուցչի հետ, որի հետ հանդիպել էր 10 տարի։ Ամուսնությունը գրանցվել է միայն քաղաքապետարանում և 2000 թվականին ավարտվել է ամուսնալուծությամբ։

Նշանադրություն և հարսանիք Աստուրիայի արքայազնի հետ
--------------------------------------------------

Արքայազն ու Աստուրիայի արքայադուստրը՝ 2009 թվականի զինվորական շքերթի ժամանակ
2003 թվականի նոյեմբերի 1-ին թագավորական պալատը բոլորի համար անսպասելիորեն հայտարարել է Աստուրիայի արքայազն Ֆիլիպ VI-ի և լրագրող Լետիսիա Օրտիս Ռոկասոլանոյի առաջիկա նշանադրության մասին։

2003 թվականի նոյեմբերի 6-ին, ժամը 12։30-ին տեղի է ունեցել նրանց հանդիսավոր նշանադրությունը։ Ֆիլիպ VI-ը հարսնացուին նվիրել է սպիտակ ոսկուց պատրաստված ամուսնական մատանի, իսկ Լետիսիյան նրան հանձնել է սպիտակ ոսկուց պատրաստված շափյուղաներով ճարմանդներ և իսպանական գրականության դասական Մարիանո Խոսե դե Լարայի գիրքը։ Այնուհետև Ֆիլիպ VI-ը և Լետիսիյան մասնակցել են մամուլի ասուլիսին՝ աշխարհի ավելի քան 10 երկրներից 250 լրագրողների համար։ Նշանադրությունից հետո Լետիսիյան տեղափոխվել է Սարսուել պալատ։

Քանի որ Լետիսիայի առաջին ամուսնությունը եկեղեցական չէր, կաթոլիկ եկեղեցին դեմ չէր Աստուրիայի արքայազնի հետ նրա ամուսնությանը։

2004 թվականի մայիսի 22-ին Մադրիդի Ալմուդենա Մայր տաճարում տեղի է ունեցել նրանց ամուսնությունը։ Պսակադրությունը հեռարձակվել է բազմաթիվ երկրների հեռուստաալիքներով, որոնք էկրանների մոտ են հավաքել աշխարհի շուրջ 1,5 միլիարդ հեռուստադիտողի։ Հարսնացուն խորանի առջև հայտնվել է Մանուել Պերտեգասի սպիտակ հարսանեկան զգեստով՝ գրեթե 5 մետր երկայնափեշով և մետաքսյա հարսնաքողով։

Երեխաներ
--------

2005 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Մադրիդի Ռուբեր կլինիկայում արքայադուստրը և Աստուրիայի արքայազնը ունեցել են դուստր՝ Նորին թագավորական մեծություն ինֆանտ Լեոնորը։ 2006 թվականի հունվարի 14-ին տեղի է ունեցել Լեոնորի մկրտությունը, նրա կնքահայրը եղել է Իսպանիայի թագավոր Խուան Կառլոս I Բուրբոնն և Իսպանիայի թագուհի Սոֆյան։

2006 թվականի սեպտեմբերի 25-ին Իսպանիայի թագավորական պալատը հայտնել էր, որ Աստուրիայի արքայազն ու արքայադուստրը սպասում են երկրորդ երեխայի լույս աշխարհ գալուն (2007 թվականի մայիսին)։ Լետիսիայի երկրորդ հղիության ժամանակ Օրտիսի ընտանիքում ողբերգություն է տեղի ունեցել. արքայադստեր կրտսեր քույրը՝ 31-ամյա Էրիկ Օրտիս Ռոկասոլանոն, ընդունելով տրանկվիլիզատորների մեծ չափաբաժին մահացել է։ Շատ լրատվամիջոցներ նշում էին ինքնասպանությունը։

2007 թվականի ապրիլի 29-ին Մադրիդի Ռուբեր կլինիկայում արքայադուստր Լետիսիան և Աստուրիայի արքայազն ունեցել են երկրորդ դուստրը՝ Նորին թագավորական մեծություն՝ ինֆանտա Սոֆյան, որին անվանել են տատի՝ Իսպանիայի թագուհի Սոֆյայի պատվին։ Ինֆանտի մկրտությունն տեղի է ունեցել 2007 թվականի հուլիսի 15-ին։

Մրցանականեր
-----------

Իսպանիայի մրցանակներ

| Երկիր | Հանձման ամսաթիվ | Մրցանակ | Լիտեր |
| --- | --- | --- | --- |
| Իսպանիա Իսպանիա | **2004 թվական մայիսի 21** | Կարլոս III խաչի շքանշանի Մեծ տիկին |  |
| Իսպանիա Իսպանիա | **2014 թվական հունիսի 19** | Մարիա Լուիզա թագուհու շքանշանի Մեծ մագիստրոս |  |

Օտարերկրյա պետությունների մրցանակներ

| Երկիր | Հանձնման ամսաթիվ | Մրցանակ | Լիտեր |
| --- | --- | --- | --- |
| Պերու Պերու | **2004 թվական հուլիսի 5** | Արևի շքանշանի Մեծ խաչի տիկին |  |
| Լատվիա Լատվիա | **2004 թվական հոկտեմբերի 16** | Երեք աստղի շքանշանի Մեծ խաչի տիկին |  |
| Հունգարիա Հունգարիա | **2005 թվական հուվարի 31** | Արժանիքների շքանշանի Մեծ խաչի տիկին |  |
| Պորտուգալիա Պորտուգալիա | **2006 թվական սեպտեմբերի 25** | Քրիստոսի շքանշանի Մեծ խաչի տիկին | GCC |
| Էստոնիա Էստոնիա | **2007 թվական հուլիսի 9** | Մարիամի երկրի խաչի շքանշան |  |
| Ռումինիա Ռումինիա | **2007 թվական նոյեմբերօ 26**  | «Հավատարիմ ծառայության համար» շքանշանի Մեծ խաչի տիկին |  |
| Ֆիլիպիններ Ֆիլիպիններ | **2007 թվական դեկտեմբերի 3** | Ոսկե սրտի շքանշանի Մեծ խաչի տիկին |  |
| Պանամա Պանամա | **2008 թվական նոյեմբերի 24** | Վասկո Նունեսա դե Բալբոսա շքանշանի Մեծ խաչի տիկին |  |
| Արգենտինա Արգենտինա | **2009 թվական փետրվարի 9** | Սան-Մարտինը ազատագրողի շքանշանի Մեծ խաչի տիկին |  |
| Ֆրանսիա Ֆրանսիա | **2009 թվական ապրիլի 27** | «Արժանիքների համար» ազգային շքանշանի Մեծ խաչի տիկին |  |
| Լիբանան Լիբանան | **2009 թվական հոկտեմբերի 19** | Արժանիքների շքանշանի ժապավենի Մեծ տիկին |  |
| Չիլի Չիլի | **2011 թվական մարտի 7** | Արժանիքների շքանշանի Մեծ խաչի տիկին |  |
| Մարոկկո Մարոկկո | **2014 թվական հուլիսի 14** | Մուհամադիա շքանշանի հատուկ դասի տիկին |  |
| Նիդերլանդներ Նիդերլանդներ | **2014 թվական հոկտեմբերի 15** | Թագի շքանշանի Մեծ խաչի տիկին |  |
| Մեքսիկա Մեքսիկա | **2015 թվական հունիսի 26** | Հատուկ դասի Մեծ խաչի տիկին | Ացտեկական արծվի շքանշանի |  |
| **2008-2015 թվականներ հունիսի 11-26** | Մեծ խաչի տիկին |  |
| Պերու Պերու | **2015 թվական հուլիսի 7** | Արժանիքների շքանշանի Մեծ խաչի տիկին |  |
| Ճապոնիա Ճապոնիա | **2017 թվական մարտի 31** | Թանկարժեք թագի 1 կարգի շքանշանի Մեծ խաչի տիկին |  |
| Պորտուգալիա Պորտուգալիա | **2018 թվական ապրիլի 15** | Ազատության շքանշանի Մեծ խաչի տիկին | GCL |

Ծանոթագրություն
---------------

1. 1 2 3 4 5 6  *Lundy D. R.* The Peerage
2. 1 2  Munzinger Personen (գերմ.)
3. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #129530409 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
4. ↑
5. 1 2
6. ↑
7. ↑  El Gobierno concede la Gran Cruz de Carlos III a doña Letizia(իսպ.)
8. ↑  Ar Triju Zvaigžņu ordeni apbalvoto personu reģistrs apbalvošanas secībā, sākot no 2004. gada 1.oktobra Archived 2013-05-12 at the Wayback Machine.(լատիշերեն)
9. ↑  "Фото принцессы Летисии с венгерским орденом Заслуг". Արխիվացված from the original on 2013 թ․ հունվարի 19. Retrieved 2013 թ․ հունվարի 19.
10. ↑  Иностранцы — кавалеры Португальских орденов Archived 2010-08-03 at the Wayback Machine.(պորտ.)
11. ↑  Указ Президента Эстонской Республики от 8 июля 2007 года № 168 // Сайт президента Эстонии(անգլ.)
12. ↑  "Coronada por un Varela azul noche". Արխիվացված է the original 2015 թ․ հուլիսի 13-ին. Retrieved 2015 թ․ հոկտեմբերի 6.
13. ↑  "外国人勲章受章者名簿（フェリペ6世スペイン国王陛下，レティシア王妃陛下ほか20名に対する相互儀礼叙勲）" (in ճապոներեն). 外務省. Retrieved 2017 թ․ ապրիլի 4.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Биография на официальном сайте королевского дома Испании(իսպ.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · The Peerage · Rodovid |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNC: a1192052x · BNE: XX1639845 · GND: 129530409 · ISNI: 0000000114706774 · LCCN: n2004028381 · NKC: jo2016909127 · VIAF: 36304887 · WorldCat VIAF: 36304887 |

 |

 |