**Հարլեք** (անգլ.՝  Harlech), միջնադարյան ամրոց, գտնվում է Մեծ Բրիտանիայի Գվինեդ շրջանում, Ուելսում։ Այն կառուցվել է Էդուարդ I-ի կողմից 1282-1289 թվականներին՝ Ուելսի արշավանքի ժամանակ։ 1986 թվականին ընդգրկվել է Մեծ Բրիտանիայում ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում։։

Պատմություն
-----------

Հարլեք ամրոց
Էդուարդ I-ը 1282 թվականի արշավանքի ընթացքում հրամայեց կառուցել Հարլեք ամրոցը, որը Հյուսիսային Ուելսում կառուցված յոթ ամրոցներից մեկն էր։ Այն կառուցվել էր Ուելսում Անգլիայի ազդեցությունն ուժեղացնելու նպատակով։ Ամրոցը կանգնած է ծովի մոտ, բարձր ժայռի վրա։ Մի կողմից այն պաշտպանված էր ժայռով, իսկ մյուս կողմից՝ խորը խրամատով։ Հայտնի է ճարտարապետի անունը` վարպետ Ջեյմս Սենտ Ջորջացի։ Նա անձամբ է վերահսկել շինարարական աշխատանքները, որոնք տևել են յոթ տարի՝ 1283 թվականից մինչև 1290 թվականը։

Հարլեքը 1294-1295 թվականների ընթացքում դիմակայել է Մադոգ Ապ Լիվելինի պաշարմանը, ինչպես նաև առանցքային դեր է խաղացել Ուելսի վերջին, խոշոր ապստամբության ժամանակ, որը ղեկավարել է Օուեն Գլինդուրը։ 1404 թվականին, երկար պաշարման արդյունքում Գլինդուրը գրավեց ամրոցը և հինգ տարի բնակվեց այնտեղ։ Այդ ընթացքում Հարլեքը վերածվեց ապստամբների գլխավոր շտաբի։ 1409 թվականին Ուելսի արքայազնի (ապագա Հենրի V թագավորի) գլխավորությամբ անգլիական զորքերը ետ գրավեցին ամրոցը։ Օուեն Գլինդուրին հաջողվեց փախչել, բայց նրա ամբողջ ընտանիքը գերեվարվեց։ Հարլեքի անկումը, ըստ էության, ուելսացիների ապստամբության ավարտի սկիզբն էր։ Սպիտակ և կարմիր վարդերի պատերազմի ժամանակ Հարլեքը յոթ տարի պահել էն Լանկաստերները, մինչև որ Յորքի ուժերը ստիպեցին նրան հանձնվել 1468 թվականին։ Այս պաշարումը անմահանում է «Men of Harlech» երգում։ 17-րդ դարի կեսերին՝ Անգլիական հեղափոխության ժամանակ, Հարլեքը արքայականների վերջին ամրոցն էր։ Խորհրդարան կողմնակիցների կողմից ամրոցի գրավումը նշանավորեց պատերազմի ավարտով։ Ներկայումս ամրոցը պատկանում է Ուելսի պատմական ժառանգության պահպանման ծառայությանը։

Ճարտարապետություն
-----------------

Ամրոցն ունի համակենտրոն կառուցվածք, պաշտպանության երկու գծով՝ ներքին և արտաքին պարսպապատից։ Նախկինում արտաքին պարսպապատը մի փոքր ավելի բարձր է եղել, քան այսօր։ Հարլեքը կառուցված է տեղական գորշ կանաչ ավազաքարից, որն օգտագործվել է աշտարակների և պատերի համար։ Ավելի փափուկ, դեղին ավազաքարն օգտագործվել է ամրոցի տարբեր դեկորատիվ հարդարանքների համար։ Հավանաբար այն բերվել է Բարմութի մոտակայքում գտնվող Էգինյան աբբայության շրջակայքից։

Հարլեք ամրոցի բերդապատնեշը և ներքին բակը

Պատկերասրահ
-----------

* Հարլեք ամրոցը, որը պատկերված է քարտեզագրիչ Ջոն Սփիդի կողմից, 1610 թվականինՀարլեք ամրոցը, որը պատկերված է քարտեզագրիչ Ջոն Սփիդի կողմից, 1610 թվականին
* Հարլեք ամրոցը 1890-1900 թթ.Հարլեք ամրոցը 1890-1900 թթ.
* Հարլեք ամրոցի դարպասըՀարլեք ամրոցի դարպասը
* Հարլեք ամրոցի հատակագիծըՀարլեք ամրոցի հատակագիծը

Տես նաև
-------

* Էդուարդ I-ի դղյակներն ու ամրոցները հնագույն Գվինեդ թագավորությունում
* Բոմարիս դղյակ
* Կարնարվոն (ամրոց)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Castles and Town Walls of King Edward in Gwynedd». UNESCO. Վերցված է 2012 թ․ հուլիսի 14-ին.
2. ↑  Taylor 2007, էջ. 6 harvnb error: no target: CITEREFTaylor2007 (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ամրոցի պաշտոնական կայք
* Հոդված ամրոցի մասին Castlewales.com
* Հարլեք ամրոցի պատմությունը և ճարտարապետությունը

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 315945396 · WorldCat VIAF: 315945396 |

 |