*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Ալավերդյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Ռոմա Բախշիի Ալավերդյան** (մայիսի 14, 1956(1956-05-14), Փիփ, Դաշկեսանի շրջան, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ֆիզիկոս։ ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր (2000), պրոֆեսոր (2009)։

Կենսագրություն
--------------

Ռոմա Ալավերդյանը ծնվել է 1956 թվականի մայիսի 14-ին Ադրբեջանի Դաշքեսանի շրջանի Փիփ գյուղում, մանկավարժի ընտանիքում։ 1973 թվականին ավարտել է տեղի միջնակարգ դպրոցը և նույն ուս. տարում ընդունվել Երևանի պետական համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետը, 1978 թվականին՝ ավարտել այն և նույն թվականից աշխատանքի անցել ԵՊՀ ֆիզիկայի ֆակուլտետի օպտիկայի ամբիոնում, որտեղ աշխատում է մինչ այսօր։ 1978 թվականին պաշտպանել է ավարտական թեզը և ստացել ֆիզիկոսի որակավորում, 1978-1979 թվականներին եղել է ԵՊՀ ֆիզիկայի ֆակուլտետի օպտիկայի ամբիոնի ավագ լաբորանտ։ 1982-1986 թվականներին սովորել է ԵՊՀ ֆիզիկայի ֆակուլտետի ասպիրանտուրայում, որի ընթացքում իրականացրել է մի շարք հիմնարար հետազոտություններ՝ լազերային ֆիզիկայի և օպտիկայի բնագավառներում։ Ավարտելով ասպիրանտուրան՝ հաջողությամբ պաշտպանում է «Ոչ գծային ալիքային փոխազդեցություներ և անկայունություններ անհամասեռ անիզոտրոպ միջավայրերում» թեմայով իր ատենախոսությունը, որի համար ԽՍՀՄ ԲՈՀ-ը 1987 թվականին Ռ. Ալավերդյանին շնորհում է ֆիզիկա-մաթեմատիկական գիտությունների թեկնածուի կոչումը։ 1979-1986 թվականներից Ալավերդյանը աշխատել է ֆիզիկայի ֆակուլտետում որպես ինժեներ։ 1986-1993 թվականներին՝ գիտաշխատող, 1993-2000 թվականներին՝ ասիստենտ, 2000-2009 թվականներին՝ դոցենտ, 2009 թվականից՝ պրոֆեսոր։ «Armenian Journal of Physics» ամսագրի խմբագրական կոլեգիայի անդամ է։ Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա, աղջիկը՝ Գոհար Ալավերդյան, տղան՝ Կարեն Ալավերդյան։ Կարեն Ալավերդյանը, աշխատել է ԵՊՀ ֆիզիկայի ֆակուլտետի օպտիկայի ամբիոնում և համատեղության կարգով շարունակել է ուսումն ու գիտական հետազոտությունները Կանադայի Լավալի համալսարանում, այժմ իր գիտական գործունեությունը շարունակում է Կանադայի Լավալի Համալսարանում։ ԵՊՀ-ի հարյուրամյակի կապակցությամբ պարգևատրվել է «Ոսկե մեդալ» մրցանակով, համալսարանական կրթության զարգացման գործում ունեցած նշանակալի ավանդի համար։

Աշխատանքներ
-----------

Աշխատանքները վերաբերում են լազերային ֆիզիկային և հեղուկ բյուրեղների ոչ գծային օպտիկային, լուսա- և ակուստահիդրոդինամիկային։
«Ոչ գծային օպտիկական երևույթներ փուլային անցումների և անկայունությունների տիրույթում» աշխատանքի համար 1986 թվականին պարգևատրվել է Հայաստանի Հանրապետության գիտատեխնիկական ընկերության «Լավագույն գիտական աշխատանքի համար» մրցանակով։ Շարունակելով հիմնարար հետազոտությունները լազերային ճառագայթման և հեղուկ բյուրեղների փոխազդեցության բնագավառում՝ 2000 թվականին Ռ. Ալավերդյանը ներկայացնում և հաջողությամբ պաշտպանում է «Մակածված անկայունություններ, կրիտիկական երևույթներ, հեղուկ բյուրեղներ» թեմայով դոկտորական ատենախոսությունը։ Ռ. Ալավերդյանի գիտական գործունեությունը հիմնականում նվիրված է հեղուկ բյուրեղների ոչ գծային օպտիկական հատկությունների և հեղուկ բյուրեղներում մակածված անկայունությունների և կառուցվածքային փուլային անցումների փորձարարական ուսումնասիրությանը։ Նշված ուղղություններով նա հրապարակել է ավելի քան 197 գիտական հոդվածներ, որոնց գերակշիռ մասը միջազգային բարձր վարկանիշ ունեցող ամսագրերում են տպագրված։ Ռ. Ալավերդյանի ղեկավարությամբ պաշտպանվել են 10 թեկնածուական ատենախոսություններ։ Նա հեղինակ է մի շարք գիտամեթոդական և ուսումնամեթոդական հրապարակումնների։

Մրցանակներ
----------

* ՀՀ գիտատեխնիկական ընկերության մրցանակ (1986)։
* ԵՊՀ «Ոսկե մեդալ» (2019)։

Երկեր
-----

* Ռ. Բ. Ալավերդյան, Լ. Ս. Ասլանյան, Լույսի բևեռացումը և նրա հետազոտումը, ԵՊՀ հրատ. Երևան, 2014 թ. 67 էջ, ISBN 9785808418783:
* Օպտիկական երևույթների ֆիզիկայի խնդիրների ժողովածու, ԵՊՀ հրատ. 2005 թ. 130 էջ, ISBN 9785808406933:

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  Կենսագրական հանրագիտարան, Ե. ԵՊՀ հրատ. 2009, էջ 65-66
3. ↑  «Ռոման Բախշիի Ալավերդյան». Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ մարտի 5-ին. Վերցված է 2018 թ․ մարտի 14-ին.
4. ↑  Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2007։
5. ↑  Ալավերդյան, Ռոման Բախշիի (2014). *Լույսի բևեռացումը և նրա հետազոտումը*. Երևանի պետական համալսարան. Երևան: ԵՊՀ հրատ. ISBN 9785808418783.
6. ↑  Ալավերդյան, Ռոման Բախշիի (2005). *Օպտիկական երևույթների ֆիզիկայի խնդիրների ժողովածու*. Երևանի համալս. հրատ. ISBN 9785808406933.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 10276 |

 |