recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
ԵԱՀԿ եվրոպական երկրներ
**Անվտանգության եվրոպական խարտիա (**անգլ.՝ Charter for European Security**),** Եվրոպայում խաղաղ կարգի պահպանման և պաշտպանության համար միջազգային համաձայնագիր։ ԵԱՀԿ հիմնարար փաստաթղթերից մեկն է։ 55 եվրոպական, ասիական և ամերիկյան պետությունների կողմից ընդունվել է Ստամբուլում 1999 թվականի նոյեմբերին 19-ին, որպես ԵԱՀԿ գագաթնաժողովի վերջնական փաստաթուղթ։ Անվտանգության եվրոպական խարտիան, Հելսինկյան եզրափակիչ ակտի (1975), Նոր Եվրոպայի Փարիզյան խարտիայի (1990) և դրան հաջորդած Աստանայի գագաթնաժողովի հռչակագրի (2010) հետ միասին հիմք են հանդիսանում քաղաքական պարտավորությունների համակարգի և անվտանգության համապարփակ հայեցակարգի համար։ Անվտանգության հայեցակարգը ներառում է քաղաքական-ռազմական ասպեկտներ, տնտեսական և էկոլոգիական և հումանիտար ասպեկտներ; ԵԱՀԿ Ստամբուլի գագաթնաժողովում Եվրոպական անվտանգության խարտիայի ընդունմամբ ստեղծվել է «Համագործակցային անվտանգության հարթակ»՝ ամրապնդելու ԵԱՀԿ-ի և այլ միջազգային կազմակերպությունների/հաստատությունների միջև համագործակցությունը՝ դրանով իսկ ավելի լավ օգտագործելով միջազգային ռեսուրսները;

Պատմություն
-----------

Եվրոպայում անվտանգության և համագործակցության կազմակերպությունը (ԵԱՀԿ) խաղաղության պահպանման հարցերով մշտապես գործող միջազգային համաժողով է։ Այն ստեղծվել է 1995 թվականի հունվարի 1-ին Եվրոպայում անվտանգության և համագործակցության համաժողովի (ԵԱՀԽ) որոշումով։

1990-ականների վերջին Եվրոպայում անվտանգության և համագործակցության կազմակերպությունը (ԵԱՀԿ) կենտրոնական դեր խաղաց համաեվրոպական անվտանգության հետագա զարգացման գործում, որը բավարարում էր Եվրոպայի ժողովրդավարական, բայց նաև Խորհրդային Միության .իրավահաջորդ պետությունների կարիքները։

1999 թվականի Եվրոպական անվտանգության խարտիան ներկայացնում է նախորդ փաստաթղթերում համաձայնեցված կանոնակարգերի թարմացում և ընդլայնում։ Սրանք նույնպես հաստատված կամ ճշտված են։ Արևելք-Արևմուտք հակամարտության ավարտից գրեթե տասը տարի անց գրավոր պետք է դրվեր Եվրոպայի ժողովուրդների խաղաղ գոյակցության պարտադիր հիմքը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «ԵՎՐՈՊԱՅՈՒՄ ԱՆՎՏԱՆԳՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ՀԱՄԱԳՈՐԾԱԿՑՈՒԹՅԱՆ ԿԱԶՄԱԿԵՐՊՈՒԹՅՈՒՆ». *www.mfa.am*. Վերցված է 2023 թ․ ապրիլի 15-ին.
2. ↑  «Federal Ministry of Defence». *www.bmvg.de* (անգլերեն). Վերցված է 2023 թ․ ապրիլի 15-ին.
3. ↑  Dr. Gunther Hauser. [chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/ «Die Organisation für Sicherheit und Zusammenarbeit in Europa (OSZE)»] (PDF). `{{cite web}}`: Check `|url=` value (օգնություն)
4. 1 2  «OSCE | Organization for Security and Co-operation in Europe». *www.osce.org* (անգլերեն). Վերցված է 2023 թ․ ապրիլի 15-ին.
5. ↑  Charter for European Secruty, Istanbul, November 1999

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
ԵԱՀԿ հիմնարար փաստաթղթեր |
| --- |
|  |
| Հելսինկիի եզրափակիչ ակտ  • Նոր Եվրոպայի Փարիզյան խարտիա  • Հելսինկիի փաստաթուղթ  • Բուդապեշտի գագաթաժողովի փաստաթուղթ  • Եվրոպական անվտանգության խարտիա  • Աստանայի հռչակագիր |  |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Կարապետյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Լուսիկ Միքայելի Կարապետյան** (դեկտեմբերի 1, 1921(1921-12-01), Երևան, Հայկական ԽՍՀ - դեկտեմբերի 1, 2009(2009-12-01), Երևան, Հայաստան), հայ գրականագետ, բնագրագետ, թումանյանագետ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Երևանում։ 1945 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը և աշխատանքի անցել Մ. Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտում։ Նախընտրելով բնագրագետի բնագավառը, 1960-70-ական թթ. եռանդուն մասնակցություն է ունեցել Խաչատուր Աբովյանի և Ավետիք Իսահակյանի երկերի ակադեմիական հրատարակության պատրաստման աշխատանքներին։ Մեծ է նրա վաստակը հատկապես Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործության ուսումնասիրման և 10-հատորյա գիտական հրատարակության գործում։ Մինչև կյանքի վերջը զբաղվել է Հ. Թումանյանի կյանքի ու ստեղծագործության տարեգրության ուսումնասիրմանը։ Նա հեղինակ է թումանյանագիտական մենագրությունների, կազմել և ծանոթագրել է մի շարք ժողովածուներ՝ «Րաֆֆին գրականության մասին», «Շիրվանզադեն գրականության մասին», «Թումանյանը ժամանակակիցների հուշերում» և այլն։ Մահացել է ծննդյան 88-ամյա տարեդարձի օրը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *«Գրական թերթ»*. 2009, թիվ 41. էջ էջ 4.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիդարանն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Լուսիկ Կարապետյան» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 15574762m · ISNI: 0000000028566613 · LCCN: n86117853 · VIAF: 27383277 · WorldCat VIAF: 27383277 |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Գևորգյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Արտյոմ Գևորգյան** (ռուս.՝ Геворкян, Артём Сейранович, մայիսի 21, 1993(1993-05-21), Չալթր, Ռոստովի մարզ, Ռուսաստան), ռուսաստանցի ֆուտբոլիստ, հարձակվող։

Կարիերա
-------

«Ռոստով» ֆուտբոլային ակումբի սան է։ Հանդես է եկել «Ժեմչուժինա-Սոչի» ակումբի երիտասարդական թիմում և «Կուբան» ֆուտբոլային ակումբի դուբլում։ Մասնագիտական աճի առումով 2017/18 խաղաշրջանը բեկումնային էր Գևորգյանի համար։ «Աֆիպսի» կազմում 17 գնդակով նա դարձել է «Հարավ» խմբի երկրորդ դիվիզիոնի լավագույն ռմբարկու։
Հաջող մրցաշրջանից հետո հարձակվողը տեղափոխվել է «Չայկա», սակայն չի կարողացել հիմնավորվել այս թիմում և թողել է այն։ 2019 թվականի փետրվարին ֆուտբոլիստը վերադարձել է Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնության «Շիրակ» ֆուտբոլային ակումբ։ Բարձրագույն լիգայում նորամուտն անցկացրել է 2019 թվականի մարտի 6-ին, «Արարատի» դեմ խաղում, որն ավարտվել է «Շիրակի» հաղթանակով՝ 2:0 հաշվով։ Խաղում Գևորգյանը փոխարինման է դուրս եկել 67-րդ րոպեին։

Հավաքական
---------

2019 թվականին խաղացել է Արցախի հավաքականի կազմում՝ մասնակցելով չճանաչված ֆուտբոլային ասոցիացիաների ConIFA առաջնությանը։ Ավելի վաղ հրավեր է ստացել Հայաստանի հավաքականից՝ տարբեր տարիքային թիմերում խաղալու, չի ընդունել դրանք։

Ձեռքբերումներ
-------------

* Պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային լիգայի առաջնության «Հարավ» խմբի լավագույն ռմբարկու

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Transfermarkt.com(բազմ․) — 2000.
2. ↑  Десять игроков ПФЛ, о которых нужно знать. Зона «Юг»
3. ↑  ««Чайка» рассталась с тремя игроками». Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ դեկտեմբերի 7-ին. Վերցված է 2019 թ․ հոկտեմբերի 2-ին.
4. ↑  Бывший форвард «Чайки» Артём Геворкян перешёл в армянский «Ширак»
5. ↑  30.03.2019 г. «Арарат» — «Ширак» — 0:2 (протокол)
6. ↑  Ռուսական ակումբում 11 գոլ խփած Արտեմ Գևորգյանը՝ Հայաստանի հավաքականից հնարավոր հրավերի մասին

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | FootballDatabase.eu · FootballFacts.ru · Transfermarkt (խաղացող) |

 |
**Ժերար Ժիրայր Սվազլյան** (անգլ.՝ Gerard Jirayr Svazlian, օգոստոսի 31, 1946(1946-08-31), Ալեքսանդրիա, Եգիպտոս), ամերիկահայ ջութակահար։

Կենսագրություն
--------------

Ժերար Սվազլյանը ծնվել է Եգիպտոսի Ալեքսանդրիա քաղաքում հայ ծնողներից։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո նրա ընտանիքը տեղափոխվել է Հայաստանի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, որտեղ 44 տարեկանում մահացել է նրա հայրը։ Քանի որ հայրն արտիստիկ անձնավորություն էր, նա երազում էր, որ իր հինգ երեխաներից երեքը դառնան երաժիշտ։ Սվազլյանի մայրը Ժերարի համար ընտրել է ջութակը, եղբոր համար՝ թավջութակը, իսկ քրոջ համար՝ դաշնամուրը։ Նրա երկու ավագ քույրերը դարձել են գիտնականներ։

Ժերարը ջութակ սկսել է նվագել յոթ տարեկանից և ուսումը շարունակել է Ռոմանոս Մելիքյանի անվան հեղինակավոր երաժշտական ուսումնարանում և Կոմիտասի անվան կոնսերվատորիայում։ Դպրոցական տարիներին նա ջութակ է դասավանդել և նվագել է Երևանի պետական օպերային նվագախմբում։ Իր եղբոր և քրոջ հետ նա ստեղծել է եռյակ և համերգներ կազմակերպել նախկին խորհրդային հանրապետություններում, Արևելյան Եվրոպայում և Միացյալ Նահանգներում։ Ժերար Սվազլյանը ժամանել է Նյու Յորք 1975 թվականին, որտեղ նվագել է տարբեր նվագախմբերում, այդ թվում՝ Մետրոպոլիտեն օպերայի նվագախմբում։ 1978 թվականին նա տեղափոխվել է Սան Ֆրանցիսկո, որտեղ սկսել է շատ բուռն և բեղմնավոր կարիերա։ Նույն թվականին նա ամուսնացել է Անահիտի հետ։ Նրանք ունեն երկու երեխա՝ Մոնիկ և Ռոզի Սվազլյանները։

Սան Ֆրանցիսկոյի երաժշտական կոնսերվատորիայում դասավանդելու ընթացքում Ժերարը միացել է Սան Ֆրանցիսկոյի օպերայի, բալետի, սիմֆոնիկ և կամերային նվագախմբերին։ 1981 թվականից Սան Ֆրանցիսկոյի օպերային նվագախմբի մշտական անդամ էր։ 1992-2002 թվականներին Սվազլյանը զբաղեցրել է Սան Ֆրանցիսկոյի երաժշտության ուսուցիչների ասոցիացիայի նախագահի պաշտոնը։ Պարգևատրվել է քաղաքապետ Ուիլլի Բրաունի պատվոգրով և Կալիֆոռնիայի երաժշտության ուսուցիչների ասոցիացիայի (Սան Ֆրանցիսկո) մրցանակով՝ անձնազոհ առաջնորդության համար։

Ժերարը ղեկավարել է հայկական առաջին դասական օպերայի՝ «Արշակ Բ»-ի համաշխարհային պրեմիերան բեմադրելու ջանքերը՝ 2001 թվականի ներկայացումների համար հայ համայնքից հավաքելով մեկ միլիոն դոլար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Jirayr G Svazlian SF, age 76
2. ↑  Manoogian, Claire. «Strings by the Bay». *Article*. Վերցված է 2008 թ․ սեպտեմբերի 27-ին.
3. ↑  «Armenian Reporter». 2020 թ․ նոյեմբերի 30.
4. ↑
5. ↑  «San Francisco Opera - Gerard Svazlian». *sfopera.com*. Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ մայիսի 20-ին.
6. ↑  «Information - Music Teachers' Association of California». *www.mtac.org*. Արխիվացված է օրիգինալից 2006 թ․ դեկտեմբերի 14-ին.
7. ↑  Arsaces II «Arsaces II Opera». *Armenpedia*. `{{cite web}}`: Check `|url=` value (օգնություն)(չաշխատող հղում)
8. ↑  Stevens, David. «An Armenian Opera: First Take». *Article*. NY Times. Վերցված է 2001 թ․ հոկտեմբերի 17-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պրոֆիլ
* Արշակ Բ(չաշխատող հղում)
**Վիկտոր Ստերպու** (ռումիներեն՝ **Victor Sterpu.** ծնվել է 1999 թվականի հունիսի 14-ին),  մոլդովացի ձյուդոիստ, որ Չեխիայի մայրաքաղաք Պրահայում անցկացված ձյուդոյի Եվրոպայի 2020 թվականի առաջնությունում ոսկե մեդալ է նվաճել տղամարդկանց 73 կգ քաշային կարգում։   2021 թվականի հուլիսին նա այդ նույն քաշաին կարգում հանդես է եկել Ճապոնիայի մայրաքաղաք Տոկիոյում անցկացված 2020 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերում:

Կարիերա
-------

2018 թվականին Ստրեպուն բրոնզե մեդալի է արժանացել Նիդերլանդների Հաագա քաղաքում կայացած ձյուդոյի գրան պրի մրցաշարում: 

2019 թվականին նա ներկայացրել է Մոլդովան Բելառուսի մայրաքաղաք Մինսկում անցկացված Եվրոպական խաղերում, բայց պարտվել է իր առաջին իսկ գոտեմարտում և դուրս մնացել հետագա մրցապայքարից: 

Ստրեպուն մասնակցել է նաև 2021 թվականին Քաթարի մայրաքաղաք Դոհայում կայացած ձյուդոյի համաշխարհային վարպետների մրցաշարին,  այդ նույն տարում Հունգարիայի մայրաքաղաք Բուդապեշտում անցկացված ձյուդոյի աշխարհի 2021 թվականի առաջնությանը, սակայն աչքի ընկնող արդյունքների չի հասել:

Ձեռքբերումներ
-------------

| Տարի | Մրցաշար | Տեղ | Քաշի դասակարգ |
| --- | --- | --- | --- |
| 2020 թ | Եվրոպայի առաջնություն | 1-ին | −73 կգ |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Victor Sterpu». *JudoInside.com*. Վերցված է 20 November 2020-ին.
2. ↑  Browne, Ken (20 November 2020). «Clarisse Agbegnenou storms to fifth European title in Prague». *Olympic Channel*. Արխիվացված օրիգինալից 20 November 2020-ին. Վերցված է 20 November 2020-ին.
3. ↑  «Results». *2020 European Judo Championships*. Արխիվացված օրիգինալից 21 November 2020-ին. Վերցված է 5 December 2020-ին.
4. ↑  «Judo Results Book» (PDF). *2020 Summer Olympics*. Արխիվացված (PDF) օրիգինալից 1 August 2021-ին. Վերցված է 1 August 2021-ին.
5. ↑  «2021 Judo World Masters». *International Judo Federation*. Վերցված է 12 January 2021-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

Կաղապար:EC Judo M73
Կոստանդնուպոլսում Հայ առաքելական եկեղեցու սարկաւագուհու զգեստ (19-րդ դար)։ Կրում է ուրար և նուրբ արծաթագործ քող և ձեռքում քշոց է։
**Սարկավագ**, Հայ առաքելական եկեղեցու նվիրապետության վեցերորդ աստիճանը։ Սարկավագը եկեղեցու և սուրբ Սեղանի գլխավոր սպասավորն ու ձեռնադրված պաշտոնյան է։ Նրա հիմնական պարտականություններն են՝ խնկարկել, պատարագին Ավետարան կարդալ, ժողովրդին քարոզներով աղոթքի առաջնորդել։ Սարկավագի բացակայության դեպքում այդ պարտականությունները կատարում է քահանան՝ նրա հագուստներով։

Պատմություն
-----------

Վաղ քրիստոնեական համայնքներում տնտեսական գործերը վարող ընտրովի անձ։ Պաշտոնական եկեղեցու կազմակերպումից և եպիսկոպոսության ստեղծումից հետո սարկավագը դարձել է եպիսկոպոսի օգնական, ապա աստիճանաբար մղվել է նվիրապետության ստորին աստիճան։
Սարկավագը հիշատակվում է Առաքելական թղթերում, իսկ Գործք առաքելոցում նկարագրվում է, թե ինչպես է տեղի ունենում սարկավագների ընտրությունը, և ինչպես են առաքյալները նրանց պաշտոն հանձնում, որպեսզի սուրբ Սեղանին սպասարկեն և հոգածու լինեն նպաստի բաշխմանը։ Նրանց պարտականությունն էր նպաստ հավաքել և կարիքավորներին բաժանել, այցելել աղքատներին, հիվանդներին, այրիներին, որբերին, հալածյալներին և նրանց կարիքները հոգալ։ Հետագայում սարկավագի պաշտոնը սահմանափակվել է եկեղեցու մեջ։

Մաշտոցում սարկավագի ձեռնադրության համար գոյություն ունի հատուկ արարողություն, որը կատարվում է սուրբ Պատարագի արարողությանը զուգընթաց, բեմի վրա։ Սարկավագը եկեղեցում շապիկի վրայից իր ձախ ուսից ուրար է կախում, որը ծառայության և լուծի խորհրդանշանն է։

Սարկավագները կարող են լինել կուսակրոն և ամուսնացած։ Կուսակրոն սարկավագները վանքերում պատրաստվում են կուսակրոն քահանայության համար։ Ամուսնացած և եկեղեցում տարիներ ծառայած անձինք կարող են ձեռնադրվել սարկավագ և ծառայել եկեղեցում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Քրիստոնյա Հայաստան» հանրագիտարան, գլխ. խմբ. Հովհ. Այվազյան, Հայկական հանրագիտարան հրատ. Երևան 2002, էջ 898։
2. ↑  «Սարկավագ». *www.armin.am*. Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ հուլիսի 26-ին. Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 26-ին. `{{cite web}}`: Text "armenianreligion.am" ignored (օգնություն)
**Կարմիր Քար** (ուկրաիներեն՝ Червоний Камінь, Ղրիմի թաթարերեն՝ Qızıl Taş, Къызыл Таш), ժայռ Գուրզուֆյան հովտում` Ղրիմի թերակղզու հարավային ափին (Յալթայի շրջան), որը գտնվում է ծովի մակարդակից 430 մ բարձրության վրա, կազմված դեղնավարդագույն մարմարե կրաքարից, բնական-երկրաբանական հուշարձան 1969 թվականից։

Նկարագրություն
--------------

Ժայռի շուրջը կան խաղողի այգիներ, անմիջապես ստորոտով հոսում է գետ, իսկ մի փոքր ներքև գտնվում է Կրասնոկամենկա գյուղը (մինչև 1948 թվականը Кызылташ՝ Կզիլտաշ), որն իր անունը ստացել է ժայռից։ Ժայռի արևմտյան կողմում գտնվում է Պուտամիշ գետը։ Ժայռի վերևում գտնվող 120 մ երկարությամբ և 50 մ լայնությամբ տարածքը երեք կողմից ունի զառիվայր թեքություններ, որոնց բարձրությունները հասնում են 70 մետրի։ Գագաթ հասնել կարելի է միայն նրա հյուսիսային կողմից, զառիվայր արահետով, որը հնում եղել է նեղ ճանապարհ։ Ժայռը օգտագործվում է նաև ժայռամագլցման նպատակներով։

Պատմություն
-----------

Հնագիտական հետազոտությունների համաձայն՝ միջնադարում Կարմիր Քարի գագաթին եղել է փոքր պահակախումբ։

Կարմիր քարի տարածքում աճում է սպիտակ մուսկատ խաղող։ Բացարձակապես այս ժայռի տակ աճող խաղողներից հայտնի խորհրդային գինեգործ Ա. Եգորովը 1944 թվականին ստեղծեց «Կարմիր Քարի Սպիտակ Մուսկատ» գինին։

Նաև դրա վրա նկարահանվել են «Ծուռ հայելիների թագավորությունը» ֆիլմի որոշ տեսարանները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Альпинизм на Красном камне». Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ հուլիսի 12-ին. Վերցված է 2019 թ․ օգոստոսի 20-ին.
2. ↑  «Кизил-Таш или Гелин-Кая». *Ялта: Путеводитель и справочная информация*. www.jalita.com.
3. ↑  «Скала Красный камень и крепость Гелин-Кая». *Журнал «Крым»*. Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ փետրվարի 16-ին. Վերցված է 2021 թ․ հուլիսի 15-ին. `{{cite web}}`: Check `|url=` value (օգնություն)
4. ↑  Шлейгер Л. И. Полвека с вином: Воспоминания винодела «Массандры». — Симферополь: СОНАТ, 2001. — 152 с.

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Красный камень (Кизилташ)». Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ հուլիսի 21-ին. Վերցված է 2015 թ․ հուլիսի 21-ին.
**Հիլդա Կրոզոլի** (), կին ճարտարապետ և ինժեներ, որն առաջիններից մեկն էր Ավստրիայում։

Կենսագրություն
--------------

Հիլդա Յոհանա Կրոզոլին ծնվել է 1900 թվականի օգոստոսի 16-ին Ավստրիայի Զալցբուրգ քաղաքում։ Նրա հայրը Ամբրոջիո (Ամբրոս) Կրոզոլին էր (1870-1925), իսկ մայրը՝ Լյուսիա Անտոնիա Սանտարոսան (1871-1957), ամուսնացել էին 1882 թվականին։ Կրոզոլին սերում էր հյուսիսիտալական ֆրիուլյան վարպետ շինարարների և ճարտարապետների ընտանիքից, որոնք առանցքային դեր են խաղացել Ավստրիայի Զալցբուրգի զարգացման գործում մի քանի սերունդների ընթացքում։ Ամբրոս Կրոզոլին իր և իր ընտանիքի համար քաղաքացիության երդում է տվել 1907 թվականի փետրվարի 12-ին։ Նրանք ստացել են Հեյմատրեխտի իրավունքը(*Heimatrecht*-Ավստրիայի տարածքում բնակության և կարիքավորների նպաստ ստանալու իրավունք) Զալցբուրգի Մաքսգլան շրջանում 1915 թվականի հունվարի 5-ին: Նրա մայրը խոսում էր միայն իտալերեն և այդպես էլ չսովորեց գերմաներեն։

Հիլդան յոթ երեխաներից չորրորդն էր, նրա երկու ավագ եղբայրները մահացան մանկության տարիներին։ Տարրական և միջին դպրոց հաճախելուց հետո նա ավարտեց շինարարության քառամյա դասընթաց Զալցբուրգի *Staatsgewerbeschule*-ը (Պետական առևտրային դպրոց) և հաջողությամբ հանձնեց ավարտական քննությունը 1921 թվականին՝ դառնալով Ավստրիայի առաջին ճարտարապետը: Նա առաջին կին շրջանավարտն էր *Staatsgewerbeschule*-ի շինարարության բաժնի պատմության մեջ։ 
1921 թվականի դասարանի ավարտական լուսանկարում երևում են երկու տասնյակ սև կոստյումներով տղամարդիկ, որոնք ուղիղ նայում են տեսախցիկին: Մեջտեղում նստած է մի կին, որը շրջվել է դեպի կողմ։ Հիլդա Կրոզոլիի կերպարը հետագայում պատճենվեց լուսանկարում։

*Crozzoli-Bandian* ընկերության գրասենյակը Զալցբուրգի Ռայխենհալեր փողոցում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «WOMEN ARE MAKING HISTORY». *Advertiser (Adelaide, SA : 1931 - 1954)*. 1938-08-24. էջ 8. Վերցված է 2020-06-23-ին.
2. ↑  «WOMEN ARE MAKING HISTORY». *Advertiser (Adelaide, SA : 1931 - 1954)*. 1938-08-24. էջ 8. Վերցված է 2020-06-24-ին.
3. 1 2  «Taufbuch - TFB16 | Salzburg-Mülln | Salzburg: Rk. Erzdiözese Salzburg | Österreich | Matricula Online». *data.matricula-online.eu*. Վերցված է 2020-06-23-ին.
4. ↑  UNIVERSITÄT SALZBURG. «BRIDGE OF KNOWLEDGE COMING|GOING|STAYING» (PDF).
5. ↑  «Salzburg City of Migration» (PDF).
6. ↑  «Salzburger Nachrichten». 2013.

Արտաքին հղումներ
----------------
**Մայոր Սավելևի փողոց** (ռուս.՝ Улица Майора Савельева), փողոց Ղրիմի Յալթա քաղաքի 10-րդ միկրոշրջանում։ Անվանվել է ոստիկանության մայոր Ալեքսանդր Ալեքսանդրովիչ Սավելևի պատվին, որը 2001 թվականին հերոսաբար զոհվել է ծառայությունն իրականացնելիս։ Սկիզբ է առնում Կրուպսկայայի փողոցից և ավարտվում Գրիգորևի փողոցի թիվ 44 շենքի մոտ։ Երկարությունը 440 մետր է։

Նկարագրություն
--------------

Յալթա քաղաքի Մայոր Սավելևի փողոցը գտնվում է 10-րդ միկրոշրջանում։ Այն սկսվում է Կրուպսկայայի փողոցից, հատում Գրիգորևի փողոցը և ավարտվում նույն փողոցի թիվ 44 շենքի մոտ։ Փողոցում կա համարակալված 8 շինություն՝ թիվ 1, 1 մասն. 1, 1 մասն. 2, 2, 2 մասն. 1, 2 մասն. 2, 3, 5։ Կարճ փողոց է. երկարությունն ընդամենը 440 մետր է։

Մայոր Սավելևի փողոցի փոստային դասիչն է՝ 298609։

Փողոցն անվանվել է ոստիկանության մայոր Ալեքսանդր Ալեքսանդրովիչ Սավելևի պատվին, որը հերոսաբար զոհվել է ծառայությունն իրականացնելիս։ 2001 թվականի մայիսի 13-ին ոստիկանության մայորներ Ալեքսանդր Սավելևը և Վասիլի Պոտապովը բերման էին ենթարկում մի հանցագործի, որը հանկարծ հանեց նռնակը, քաշեց պահանակի օղակը և նետվեց դեպի սեփական երեխաներն ու կինը։ 44-ամյա մայոր Սավելևը բռնեց հանցագործի ձեռքը և սեփական մարմնով ծածկեց նռնակը, քանի որ մոտակայքում այն նետելու տեղ չկար. շուրջբոլորը մարդիկ էին հավաքված։ Սավելևին հետմահու շնորհվել է ոստիկանության փոխգնդապետի կոչում, նրա սխրագործության վայրում տեղադրվել է հուշաքար, իսկ կից փողոցը կոչվել է նրա անունով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Տվյալ աշխարհագրական օբյեկտը տեղայակված է Ղրիմի թերակղզում, որի մեծ մասը տարածքային վեճի առարկա է Ռուսաստանի և Ուկրաինայի միջև։ Համաձայն Ռուսաստանի վարչատարածքային բաժանման՝ թերակղզում տեղակայված են ՌԴ Ղրիմի Հանրապետության սուբյեկտները և դաշնային նշանակություն ունեցող Սևաստոպոլ քաղաքը։ Համաձայն Ուկրաինայի վարչատարածքային բաժանման՝ Ղրիմում գտնվում են Ուկրաինայի կազմի մեջ մտնող Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետությունը և հատուկ կարգավիճակ ունեցող Սևաստոպոլ քաղաքը։
2. 1 2  «Савельев Александр Александрович». `{{cite web}}`: Check `|url=` value (օգնություն)(չաշխատող հղում)

Աղբյուրներ
----------

* Улица Майора Савельева в Ялте
* Подробная карта улица Майора Савельева, город Ялта со спутника с номерами домов, индекс и маршруты, Яндекс, Гугл карта

Արտաքին հղումներ
----------------

* Почтовый индекс улица Савельева майора, г. Ялта
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Սարգիս եկեղեցի (այլ կիրառումներ)

**Սուրբ Սարգիս եկեղեցի**, Հայ Առաքելական եկեղեցու տաճար Հայաստանի Տավուշի մարզի Նոյեմբերյան քաղաքում։
Եկեղեցին կառուցվել է 1848 թվականին, բազիլիկ կառույց է, որը կառուցված է տուֆ տեսակի քարից։ Ունի զանգակատուն, որը գտնվում է մուտքի վերևի մասում։ Եկեղեցին նորոգվել է 1903 թվականին։

Խորհրդային անաստվածության տարիներին եկեղեցին չի գործել, և օգտագործվել է որպես պահեստ։
Անկախության տարիներին եկեղեցին կրկին գործում էր, սակայն 1997 թվականի հուլիսի 18-ին բավական տուժեց երկրաշարժի արդյունքում։

Եկեղեցին հիմնանորոգվել է 2005-2006 թվականներին։

Պատմություն
-----------

Տես նաև
-------

* Տավուշի մարզ

Արտաքին հղումներ
----------------

* Եկեղեցաշինական խնդիրներ Արխիվացված 2011-05-06 Wayback Machine

Գրականություն
-------------

* Ռուբեն Սիմոնյան, Տավուշի մարզ, Երևան, ««Ոսկան Երևանցի»», 2003 — 254 էջ. — 500 հատ։
* Լավրենտի Միրզոյան, Տավուշ, Երևան, «Ասողիկ», 2010 — 856 էջ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Նոյեմբերյանի Սուրբ Սարգիս Եկեղեցի». *Պատմական Հետք*. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 19-ին. `{{cite web}}`: Text "Պատմական Հետք" ignored (օգնություն)
2. ↑  Ռուբեն Սիմոնյան, Տավուշի մարզ, Երևան, ««Ոսկան Երևանցի»», 2003 — 254, էջեր 254 — 254 էջ. — 500 հատ։
**Տարմո Կինկ** (էստ․՝ Tarmo Kink) հոկտեմբերի 6, 1985(1985-10-06), Տալլին, Էստոնական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ, Էստոնիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում, հունգարական Դյոր ակումբում որպես հարձակվող խաղացող էստոնացի ֆուտբոլիստ։ Ծնվել է 1985 թ.–ի նոյեմբերի 6–ին Էստոնիայի ԽՍՀ–ի մայրաքաղաք Տալլինում։

Ֆուտբոլային կարիերան
--------------------

Ֆուտբոլ խաղալ սովորել է Տալլինի ֆուտբոլային դպրոցում և 4 խաղաշրջան է անցկացրել հայրենիքում՝ Տալլինում։ 2003 թ․–ին պայմանագիր է կնքել Մոսկվայի «Սպարտակ» թիմի հետ և ստացել 37 համարի մարզաշապիկը։ Սակայն պահեստայինից հիմնական խաղացող դառնալու հնարավորությունները քիչ էին, և նա նոր պայմանագիր է կնքում էստոնական «Լևադիայի» հետ։ Նոր թիմի հետ դառնում է Էստոնիայի եռակի չեմպիոն, իսկ 2007 թ.–ին՝ Էստոնիայի գավաթակիր։   

2009 - 2010 թթ.–ին խաղացել է հունգարական Դյորի» կազմում։   

2010 թ.–ին 1,2 միլիոն եվրո արժողությամբ պայմանագրով տեղափոխվում է անգլիական «Միդլսբրո» և 2010 թ.–ի օգոստոսի 7–ին արդեն խաղի 60–րդ րոպեին դուրս է գալիս խաղադաշտ՝ «Իփսվիչի» հետ մրցավեճում փոխարինելով Ջասթին Հոյթին։ Սակայն նրա խաղը չօգնեց թիմին հաղթանակ տոնել և ակումբը պարտվեց 1։ 3 հաշվով։ «Միդլսբրոյի» կազմում առաջին գոլը խփել է 2010 թ.–ի սեպտեմբերի 14–ին անգլիական «Բերնլիի» հետ մրցավեճում։ Այս խաղում նա իրեն լավ դրսևորեց և մրցակցի դարպասը ուղարկեց ևս մեկ գնդակ։

2010 թ.–ի նոյեմբերի 6–ին Տարմո Կինկը, «Քրիստալ Փելասի» հետ մրցավեճում փոխարինման դուրս գալով, խփում է իր երրորդ գնդակը։ «Միդլսբրոյի» կազմում չորրորդ խաղը էստոնացի ֆուտբոլիստը անցկացրել է 2011 թ.–ի ապրիլի 25–ին։ 65–րդ րոպեին «Քովենթրիի» հետ մրցավեճում խաղադաշտ դուրս գալով Տարմո Կինկը խաղի լրացուցիչ րոպեին հրաշալի հարվածով գրավում է մրցակցի դարպասը։

2012 թ.–ի փետրվարի 28–ին տեղափոխվում է ուկրաինական «Կարպատներ», որտեղ, խաղալով հինգ խաղ, մրցաշրջանի վերջում լքում է ակումբը։.

Վեցամսյա ընդմիջումից հետո պայմանագիր է կնքում իտալական «Վարեզեյի» հետ, որը հանդես էր գալիս Իտալիայի երկրորդ լիգայում։ Այս ակումբում Կինկը խաղում է մինչև 2012 թ.–ը։

2013 թ.–ի հունվարից խաղում է հունգարական «Դյորում», որտեղ նախկինում խաղացել է։.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Профиль на сайте ФК «Дьёр» Արխիվացված 2013-06-23 Wayback Machine

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Transfermarkt.com(բազմ․) — 2000.
2. 1 2  Էստոնական մարզական կենսագրական բառարան (эст.)
3. ↑  «Կինկը լքում է «Կարպատները»». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ ապրիլի 9-ին. Վերցված է 2021 թ․ մայիսի 9-ին.
4. ↑  «Hivatalos: Tarmo Kink az ETO-ban». Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ փետրվարի 4-ին. Վերցված է 2013 թ․ դեկտեմբերի 5-ին.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Տարմո Կինկ» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ESBL · eu-football.info (խաղացող) · FootballDatabase.eu · FootballFacts.ru · National Football Teams.com · Soccerbase (խաղացող) · Soccerway · Sportbox.ru · Transfermarkt (խաղացող) · Transfermarkt (մարզիչ) · Էստոնական ֆուտբոլային միություն · ՌՊԼ (խաղացող) · ՈւԵՖԱ · ՈւՖԱ · ՖԻՖԱ |

 |
**«Սովետական պատմություն»** (անգլ.՝ *The Soviet Story*, լատին․՝ *Padomju stāsts*), 2008 թվականին թողարկված վավերագրական ֆիլմ, լատվիացի ռեժիսոր Էդվինս Շնորեի դեբյուտային աշխատանքը։ Նկարահանվել է Եվրոպական խորհրդարանի «Միություն հանուն Եվրոպայի ազգերի» խմբի հանգանակություններով։

Պատմում է Խորհրդային Միության և Նացիստական Գերմանիայի նախապատերազմյան հարաբերությունների, յուրաքանչյուրի որդեգրած պետական քարոզչության, իրականացրած բռնաճնշումների և այլ դրվագների մասին։

Ֆիլմում ներկայացված են ռուս և արևմտյան պատմաբանների (Բորիս Սոկոլով, Նորման Դեյվիս և այլք), ինչպես նաև ռուս գրող Վիկտոր Սուվորովի, խորհրդային այլախոհ Վլադիմիր Բուկովսկու, Եվրախորհրդարանի անդամների և խորհրդային բռնաճնշումները վերապրած մասնակիցների հարցազրույցներ։ Հարցազրույցներն ուղեկցելով պատմական կադրերի և փաստաթղթերի հետ, ֆիլմը փորձում է ցույց տալ նացիոնալ սոցիալիստական և խորհրդային սոցիալիստական համակարգերի միջև սերտ փիլիսոփայական, քաղաքական և կազմակերպական կապերը։

Ֆիլմն առանձանկի մանրամասնությամբ է անդրադառնում այնպիսի պատմական դրվագների, ինչպիսիք են 1930-ականների բռնաճնշումները («Մեծ զտում»), Հոլոդոմորը, Խորհրդա-Գերմանական («Մոլոտով–Ռիբենտրոպ») պայմանագրի կնքումը, Կատինի զանգվածային գնդակահարությունները, Գեստապո-ՆԿՎԴ համագործակցությունը, ԽՍՀՄ Ժողովուրդների զանվածային տեղահանությունները և ԳՈւԼԱԳ-ի ուղղիչ-աշխատանքային ճամբարներում բռնադատվածների նկատմամբ կատարված բժշկական փորձերը։

Ֆիլմը պնդում է, որ Նացիստական Գերմանիայի և Խորհրդային Միության իրավահաջորդ պետությունները տարբերվում են այն իմաստով, որ հետպատերազմյան Գերմանիան դատապարտում է Երրորդ Ռայխի գործողությունները, սակայն նույնը բանն իր իրավանախորդի հանդեպ չի անում ժամանակակից Ռուսաստանը, մեջբերելով Վլադիմիր Պուտինի հայտարարությունը, որտեղ նա ԽՍՀՄ փլուզումը համարում էր «դարի խոշորագույն աշխարհաքաղաքական աղետը»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Soviet story. Sponsors». Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ ապրիլի 7-ին. Վերցված է 2021 թ․ մարտի 29-ին.
2. ↑  «Telling the Soviet story». *The Economist*. 2008 թ․ մայիսի 22. Վերցված է 2021 թ․ մարտի 29-ին.
3. ↑  «Путин и Ельцин о распаде СССР». Արխիվացված է օրիգինալից 2007-06-29-ին. Վերցված է 2021-03-28-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք(անգլ.)
* Էջը IMDb.com կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · ČSFD · FilmAffinity · Internet Movie Database |

 |
**Ասեն Վասիլև Տրայանով** (բուլղար․՝ Асен Василев Траянов, 7 օգոստոսի, 1885, Սլիվեն - 2 օգոստոսի, 1940, Սոֆիա), բուլղարացի ռազմական ինժեներ (բուլղարական բանակի մայոր) և քարտեզագիր, ով զբաղվել է Վենեսուելայի քիչ հայտնի ու քիչ ուսումնասիրված լեռնազանգվածների ուսումնասիրությամբ։

Կենսագրություն
--------------

Ասեն Տրայանովը ծնվել է 1885 թվականի օգոստոսի 7-ին Բուլղարիայի Սլիվեն քաղաքում՝ դատավորի և ուսուցչուհու ընտանիքում։ Նրա ծնողները գաղթել էին Վարդարյան Մակեդոնիայից։ Եղբայրն է բանաստեղծ Թեոդոր Տրայանովը (1882-1945)։ Ասեն Տրայանովն ավարտել է ռազմական ուսումնարանը, իսկ 1906 թվականի սեպտեմբերի 19ին ստացել է պոդպորուչիկի կոչում։ Ծառայությունն սկսել է առաջին ինժեներական-սակրավորական դրուժինայում։ 1909 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ստացել է պորուչիկի կոչում։ Որպես ռազմական ինժեներ՝ Ասեն Տրայանովը ռազմական գործողությունների է մասնակցել է Առաջին և Երկրորդ Բալկանյան պատերազմների ժամանակ՝ 1912-1913 թվականներին։ 1913 թվականի նոյեմբերի 1-ին Ասեն Տրայանովն ստացել է կապիտանի զինվորական կոչում։ 1915 թվականից մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի ռազական գործողություններին․ ծառայել է Վերների շրջանում և ընդգրկված է եղել 8-րդ սակրավորական դրուժինայի կազմում։

1917 թվականի սեպտեմբերի 16-ին Ասեն Տրայանովն ստացել է մայորի զինվորական կոչում, իսկ պատերազմի ավարտից մեկ տարի անց ավարտել է զինվորական ծառայությունը։ Ավելի ուշ նա տեղափոխվել է Վեեսուելա, վերցրել նոր ազգանուն՝ *Տրախանես* (իսպ.՝ Trajanes) և ծառայության անցել Վենեսուելայի մաքսային ծառայությունում։ Ասեն Տրայանովին հանձնարարվել է կազմել երկրի հարավ-արևելքի տեղագրական քարտեզը, ինչի կատարման համար նա կազմակերպել է արշավախմբեր և մի քանի անգամ մեկնել Օրինոկո գետի մոտ գտնվող արևադարձային լեռներն ու մասամբ Գվիանական սարահարթ՝ ուսումնասիրելով Ռոռայմա լեռը («դիվական լեռ»)։

1938 թվականին Ասեն Տրայանովը վերադարձել է Սոֆիա՝ Վենեսուելայում թողնելով կնոջը և դստերը՝ Լիդիային։ Ասեն Տրայանովը ծրագրել էր կրկին մեկնել Վենեսուելա, սակայն չի կարողացել իրականացնել այդ ծրագրերը սկսված Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի պատճառով։

Ասեն Տրայանովը մահացել է 1940 թվականի օգոստոսի 2-ին Սոֆիայում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Попов, Георги. Във виенско кафене ли Теодор Траянов получи шахматна закалка?(չաշխատող հղում)
 // Сега. 22.09.2006. Посетен на 25 март 2010.
2. ↑  Албум-алманах „Македония". София, 1931. (2. фототип. изд. Фондация ВМРО, Варна-София, 2008, с. 855 ISBN 978-954-92064-1-8)
3. 1 2 3 4 5 6 7  Александрова, Мария. България и Венецуела – 30 години дипломатически отношения. // Сдружението на испаноговорящите журналисти в България (www.hispanoperiodistas.com). 08.2004. Посетен на 25 март 2010.
4. ↑  Руменин, Р. Офицерския корпус на България (1878 – 1844), С. 1996 т. VІ, с. 351

Գրականություն
-------------

* Руменин, Румен (1996). *Офицерският корпус в България 1878 – 1944 г*. Vol. 5 и 6. София: Военно издателство. `{{cite book}}`: Text "Издателство на Министерството на отбраната „Св. Георги Победоносец"" ignored (օգնություն)
* Манев, Владимир. *Един българин из джунглата.* София, Медицина и физкултура, 1977, 147 с.
**Նաիրի Զարյանի դիմաքանդակ**, 1944 թվականին Արա Սարգսյանի ստեղծած բրոնզե դիմաքանդակը։ Գտնվում է Արա Սարգսյանի և Հակոբ Կոջոյանի տուն-թանգարանում։

Նկարագրություն
--------------

«Հայ ժողովրդի անվանի մարդիկ» շարքը, բաղկացած գլխավորապես մտավորականների կիսանդրիներից, սկզբնավորվորվել է պատերազմից առաջ և ուներ արժեքավոր նմուշներ։ Այդ շարքի լավագույն երեք դիքանդակներն են՝ Վ. Վաղարշյանի, Ն. Զարյանի, Ա. Ջիվելեգովի դիմաքանդակները։ 
Ն. Զարյանի դիմաքանդակին նայելով կարելի է տեսնել ոչ միայն այն, ինչպին է ինքը բանաստեղծը, այլ նաև ինչպիսին է նրա պոեզիան։ Դիմաքանդակը ստեղծվել է դժվար դիմադրության ճանապարհով։

Քանդակագործը պատկերել է բանաստեղծին զայրույթի պահին, դրել նրան եռանդուն շարժման մեջ, սրված էքսպրեսիայի օգնությամբ մեխանիկական նմանություն է ստեղծել բանաստեղծի պաթետիկ պոեզիայի ու նրա արտաքինի միջև։ Ա. Սարգսյանը հրաժարվել է թույլ դիադրության այդ հնարավոր ճանապարհից։ Քանդակագործի մոտ Զարյանը խաղաղ ու վեհ արտահայտություն ունի։ Սակայն այդ խաղաղության տակ քանդակագործին հաջողվել է տալ ներքին լարում։ Բանաստեղծի հայացքը սուր է ու կենտրոնացած։ Գլուխը պարանոցի ուղիղ գծով նստել է պատվանդանի վրա։ Այդ ճակատային գծի անշեղ ուղղաձգությունը և գլխի մոնումենտալությունը շեշետելու համար Սարգսյանը ալիքավոր թեքի օգնությամբ սրամիտ կերպով հատել է Զարյանի պարանոցը և ավելի ցայտւն կերպով ներկայացրել կերպարի ներքին լարվածությունը։ Քանդակին կերպարվածը նշանակալիցն է կրում իր մեջ և երևում է, որ հիմա կարծես թե նրա շուրթերից կպոկվեն «Ձայն հայրենական»-ի լայնաշունչ ու հնչեղ բառերը և լսելի կլինեն բոլորին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Nairi Zaryan». *«Ara Sargsyan and Hakob Kojoyan» house-museum*. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ հուլիսի 11-ին. Վերցված է 2022 թ․ մայիսի 23-ին. `{{cite web}}`: Check `|url=` value (օգնություն)
2. 1 2  Հարությունյան, Վահան (1975). *Արա Սարգսյան*. Երևան: Հայաստան. էջ 70.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Արա Սարգսյան |
| --- |
|  |
| **Վիքիքաղվածք**  • **Վիքիպահեստ** |
|  |
| Դիմաքանդակներ | Նիկողայոս Տիգրանյան  • Վաղարշ Վաղարշյան  • Րաֆֆի   • Թորոս Թորամանյան  • Նելսոն Ստեփանյան  • Վալերի Բրյուսով  • Տիգրան Պետրոսյան  • Ալեքսանդր Մելիք-Փաշայան  • Վարդան Աճեմյան  • Ժասմեն  • Նաիրի Զարյան  • Սուրեն Սպանդարյան |  |
|  |
| Հարթաքանդակներ | Այգեկութ  • Չապաև   • Սևանի ձկնորսները  • Հայկական ԽՍՀ (պաննո) |
|  |
| Հաստոցային քանդակներ | Լուռ վիշտը   • Կժով կինը  • Հիրոսիմա   • Բարձունքի գրավում  • Տաթև |
|  |
| Հուշարձաններ | Ալեքսանդր Սպենդիարյան  • Անտառի արքա  • Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածների հուշարձան  • Հովհաննես Թումանյան  • Մայր Հայաստան  • Սահակ Պարթև, Մեսրոպ Մաշտոց  • Կայծակ |

 |
**Սողոմոն Թեհլերյանի անվան հրապարակ** (ֆր.՝ Place de Soghomon Tehlirian), Ֆրանսիայի Մարսել քաղաքի Վալոն դե Մոնտեբելլո և Կամբոջայի փողոցների խաչմերուկում գտնվող հրապարակն է։ 2017 թվականի ապրիլի 21-ին անվանվել է ի պատիվ Սողոմոն Թեհլերյանի անունով։

Բացում
------

Բացումը տեղի է ունեցել 2017 թվականի ապրիլի 21-ին, տեղի ժամանակով 11:30-ին։ Ներկա են գտնվել Մարսելի քաղաքապետ Ժան Կլոդ Գոդենը, Էքս ան Պրովանս վարչական շրջանի ղեկավար Իվ Մորենը, հասարակական, քաղաքական գործիչներ, հայ համայնքի ներկայացուցիչներ։

Միջոցառումը կազմակերպել են Մարսելի քաղաքապետարանը և Ֆրանսիայում Հայկական կազմակերպությունների համակարգող խորհուրդը (ֆր.՝ CCAF):

Անվանակոչման արարողությանը ներկա են եղել մոտ 500 հոգի։ Գաղափարի հեղինակը հայազգի Օհան Հեքիմյանն է եղել, որն էլ առաջարկել է Մարսելի 6-րդ և 8-դ շրջանների ղեկավար Իվ Մորենին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Մարսելում բացվել է Սողոմոն Թեհլերյանի անվան հրապարակը». tert.am. Արխիվացված է օրիգինալից 2022-02-11-ին. Վերցված է 2022-04-15-ին.
2. ↑  «Inauguration du Square Soghomon Tehlirian». ancnews. Վերցված է 2017 թ․ ապրիլի 23-ին. (անգլ.)
3. ↑  «Square named after Soghomon Tehlirian to be opened in Marseille». armedia.am. Վերցված է 2017 թ․ ապրիլի 23-ին. (անգլ.)
4. ↑  Մարսելում բացվել է Սողոմոն Թեհլերյանի անվան հրապարակ
«Electric Sheep», Սքոտ Դրեյվս, 1999
**Ծրագրային արվեստ** (software art),ժամանակակից արվեստի տարատեսակ, որտեղ նկարիչը անմիջականորեն հանդես է գալիս ծրագրավորող և ստեղծում է ծրագրային կոդ (ի տարբերություն թվային արվեստի այլ տեսակների, որտեղ նկարիչը օգտվում է պատրաստի ծրագրից)։ «Ծրագրայի արվեստ» հասկացությունը ներմուծվել է որպես ծրագրավորման նկատմամբ գեղարվեստական, ոչ գոռծառութային, ռեֆլեքսային, մտահայեցողական մոտեցում։

«Էդմոն Բելամիի դիմանկարը» նկարը՝ ստեղծված գեներատիվ-մրցակցային ցանցի միջոցով
Ծրագրային արվեստի օրինակ կարող է ծառայել Ալեքս Մաքլինի *forkbomb.pl* (2001) ծրագիրը, որը ստեղծում է օգտատիրոջ համակարգչային համակարգի գեղարվեստական դրոշմը։ Ալեքսը նաև հայտնի է նրանով, որ զբաղվում է ծրագրավորմամբ՝ որպես երաժշտական պրակտիկա։

Դիանա Սմիթը ստեղծել է դասական գեղանկարչության ոճով պատկեր, սակայն ամբողջությամբ *html* և *css* լեզուներով գրված։ Լեզուների առանձնահատկությունները հանգեցնում են այն բանին, որ նկարները տարբեր տեսք ունեն՝ կախված հեռուստադիտողի զննարկչից։

Ծրագրային արվեստում ավելի ու ավելի մեծ դեր են խաղում արհեստական նեյրոնային ցանցերը։ Այսպես, 2018 թվականին *Christieʼs* աճուրդում վաճառել են «Էդմոն Բելամիի դիմանկարը», որը ստեղծվել էր արհեստական բանականության միջոցով։ Ֆրանսիական *Obvious* կոլեկտիվը, որը ստեղծել էր ալգորիթմը, սովորեցրել է նրան 14-20-րդ դարերի 15․ 000 դիմանկար։ Արհեստական նեյրոնային ցանցերի հետ աշխատանքի մեկ այլ օրինակ է «Receptor» ինստալացիան՝ ցուցադրված Թոմաս Լայթինենի ARS17 ցուցահանդեսում՝ Կիասմում։ Դրանում Լայթինենը օգտագործում է արհեստական բանականության մեխանիզմ՝ ստեղծված արհեստական նեյրոնային ցանցերի կարգավորմամբ։ Նկարիչը արհեստական նեյրոնային ցանցերին սովորեցրել է Սեմյուել Բեքեթի մոտ 30 աշխատանք, ինչի արդյունքում նա անցկացնում է իր քննարկումները՝ օգտագործելով ալգորիթմ, որն ուսումնասիրել է ռոմանտիկ գրականության ոճը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Кристиана Пол* Цифровое искусство. — Ад Маргинем Пресс, 2017. — 272 с. — ISBN 978-5-91103-389-7
2. ↑  Andreas Broeckmann. «Software Art Aesthetics». Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ օգոստոսի 13-ին. Վերցված է 2020 թ․ նոյեմբերի 19-ին.
3. ↑  «Alex McLean (Yaxu) live on DOMMUNE tokyo, 14 Nov 2018».
4. ↑  «Diana Adrianne Smith».
5. ↑  «How your web browser affects your online reality, explained in one image».
6. ↑  «Is artificial intelligence set to become art's next medium?». *Christie's*. `{{cite news}}`: Check `|url=` value (օգնություն)(չաշխատող հղում)
7. ↑  «TUOMAS ALEKSANDER LAITINEN, A Porous Share».
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Հայրապետյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*
 Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լևոն Հայրապետյան (այլ կիրառումներ)

**Լևոն Հայրապետյան** (ապրիլի 17, 1989(1989-04-17), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ և Erewan), հայ ֆուտբոլիստ է և հիմա Հայաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում խաղում է որպես պաշտպան։ Նրա հայրը Սոս Հայրապետյանն է, ով արժանացել է օլիմպիական մեդալի՝ մականախաղ մարզաձևում։ Ներկա պահին հանդես է գալիս չեխական Պրշիբրամի կազմում։

Ակումբային կարիերան
-------------------

Հայրապետյանն իր առաջին քայլերը ֆուտբոլում կատարել է Գերմանական ակումբում՝ Համգուրգում։ Սկզբում նա խաղացել է Բրեմֆեյլդեր 1945 սիրողական ակումբում, որից հետո տեղափոխվել է Համբուրգ։ Պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է Համբուրգի երկրորդ կազմում անցկացնելով 7 խաղ։ 2010 թվականին Փյունիկի հետ նվաճել է Հայաստանի Բարձրագույն լիգայի գավաթը։ Իսկ արդեն 2014 թվականին, նա պայմանագիր է կնքել չեխական Պրշիբրամի հետ։

Միջազգային կարիերան
-------------------

Սկզբում Հայրապետյանը խաղացել է Հայաստան Մ-19ում, հետո Հայաստան Մ-21ում։

2011 թվականի փետրվարի 9-ին նա նշեց իր նորամուտը Հայաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում, Վրաստանի դեմ ընկերական խաղում։ 2012 թվականին Բուլղարիայի դեմ խաղում նա լուրջ վնասվածք ստացավ և վիրահատվեց Մյունխենում։ Ապաքինվելուց հետո նա վերադարձավ խաղադաշտ և ԱՄԷի դեմ խաղում խփեց իր առաջին գոլը ազգային հավաքականի համար։

Կենսագրություն
--------------

Լևոնը Սոս Հայրապետյանի որդին է։ Դեռ փոքր տարիքից Լևոնին հայրը օգնել է ֆուտբոլային կարիերայի հարցում։ Հայրապետյանը ունի նաև գերմանական քաղաքացիություն։

Նվաճումներ
----------

Հայաստան **Փյունիկ**

* Հայաստանի բարձրագույն լիգա - 2010

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Transfermarkt.com(բազմ․) — 2000.
2. ↑  FBref.com(բազմ․)
3. ↑  90minut.pl (польск.) — 2003.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Լևոն Հայրապետյան (ֆուտբոլիստ)» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | 90minut · eu-football.info (խաղացող) · FootballDatabase.eu · National Football Teams.com · Soccerway · Transfermarkt (խաղացող) · worldfootball.net (խաղացող) · ՈւԵՖԱ · ՈւԵՖԱ |

 |
**Վարդգես Պարոնյան** (սերբական կիրիլիցա՝ Варткес Баронијан, 1933, Բելգրադ, Հարավսլավիայի Թագավորություն - 1993, Բելգրադ, Հարավսլավիայի Դաշնային Հանրապետություն), ազգությամբ հայ հարավսլավացի և սերբ կոմպոզիտոր, համալսարանի պրոֆեսոր և Բելգրադի ռադիոհեռուստատեսության խմբագիր։

Կենսագրություն
--------------

Պարոնյանը ծնվել է 1933 թվականի ապրիլի 23-ին Բելգրադում (Հարավսլավիայի Թագավորություն)։ Նա ծագումով հայ էր։ Ավարտել է Բելգրադի Յոսիպ Սլավենսկու անվան երաժշտական դպրոցը, իսկ 1963 թվականին՝ Բելգրադի համալսարանի երաժշտության ֆակուլտետի կոմպոզիտորական բաժինը (պրոֆեսոր Պրեդրագ Միլոշևիչի դասարան)։

Նա գրել է բազմաթիվ ստեղծագործություններ, ինչպիսիք են՝ կոնցերտ նվագախմբի համար, դիվերտիսմենտ ֆլեյտայի, կլառնետի, լարային և հարվածային գործիքների համար, լարային կվարտետ, սոնատ, վարիացիաներ, սյուիտ դաշնամուրի համար, սոնատ սաքսոֆոնի և դաշնամուրի համար, մեծ թվով մեներգեր։ Զբաղվել է բեմական և կինոերաժշտություն գրելով։ Նա ավելի քան 70 ֆիլմերի և հեռուստատեսային արտադրության կոմպոզիտոր է։ Դրանց թվում են՝ *Vukovare, ljubavi moja* (1993), *Pamćenje zemlje* (1991), *Smrt gospođe ministarke* (1991) (հեռուստատեսություն), *Jastuk groba mog* (1990) (հեռուստատեսություն), *Klub 10* (1988) (հեռուստատեսություն), *Na putu za Katangu* (1987), *Spa* (1984) և այլն։ Նա հայտնի *Muzika kao primenjena umetnost* գրքի հեղինակն է: 1995 թվականին նրա մասին նկարահանվել է վավերագրական ֆիլմ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Serbia, RTS, Radio televizija Srbije, Radio Television of. «Preci i potomci: Porodica Baronijana». *www.rts.rs*. Վերցված է 2022-09-18-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ բազմաթիվ անուններ: authors list (link)
2. 1 2  Serbia, RTS, Radio televizija Srbije, Radio Television of. «ТВ прозор». *www.rts.rs*. Վերցված է 2022-09-18-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ բազմաթիվ անուններ: authors list (link)
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Հայրումյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Երվանդ Հարությունի Հայրումյան** (1913, Վերիշեն, Զանգեզուրի գավառ, Ելիզավետպոլի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - *անհայտ*), հայ մանկավարժ։ ԽՄԿԿ անդամ (1942): Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Երվանդ Հայրումյանը ծնվել է 1913 թվականին, Գորիսի շրջանի Վերիշեն գյուղում։ Ավարտել է Գորիսի մանկավարժական ուսումնարանը, դասավանդել Տեղ գյուղի դպրոցում, որպես տնօրեն պաշտոնավարել Խոզնավարի և Վաղատուրի դպրոցներում։ Ավարտել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի պատմության ֆակուլտետը։ Հրազդանի շրջանային ժողկրթության բաժնում եղել տեսուչ, արհմիության կոմիտեի նախագահ։

1940 թվականին զորակոչվել է կարմիր բանակ, ավարտել քաղղեկների դասընթացը և նշանակվել վաշտի քաղղեկ 54-րդ մոտոմեքենայացված հրաձգային գնդում։ 1941 թվականի դեկտեմբերի 29-ի գիշերը դեսանտ է իջել Ղրիմում` Թեոդոսիա քաղաքի մոտ` մասնակցել Կերչի և Ազովի ծովի ափամերձ պլացդարմի համար մղված մարտերին։

Երկու անգամ վիրավորվել է, ապաքինվելուց հետո վերադարձել է զորամաս։ 1942 թվականին ընդունվել է ԽՄԿԿ շարքերը։ 1943 թվականի սեպտեմբերին Ազովի ծովի ափին մղված կռիվներից մեկում կրկին վիրավորվում է։ 1944 թվականի սկզբին ազատվել է ծառայությունից և զբաղվել մանակավարժական գործունեությամբ։ 1959-1977 թվականներին աշխատել է Վերիշենի դպրոցի տնօրեն, Գորիսի շրջժողկրթբաժնի վարիչ, հայրենի գյուղի դպրոցում եղել է տնօրեն։

Մանկավարժական աշխատանքի համար պարգևատրվել է «Պատվո նշան» շքանշանով։ Հայրենական պատերազմի մարտերում հանդես բերած արիության համար պարգևատրվել է «Հայրենական պատերազմի երկրորդ աստիճանի» շքանշանով, «1941-1945 թթ. Հայերանական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի» և այլ մարտական մեդալներով։

Պարգևներ
--------

* «Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի» շքանշան
* «Պատվո նշան» շքանշան
* «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Հայաստանի ուսուցիչները Մեծ հայրենականում։ 3 գիրք։ Հարությունյան, Աշոտ Հովսեփի, Մելքումյան, Հայկազ Ստեփանի, Սուքիասյան, Աղվան Ղազարի։ Երևան, «Լույս», 1987:
2. ↑  «ՀԱՅՐՈՒՄՅԱՆ ԵՐՎԱՆԴ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆԻ». *ԶԱՆԳԵԶՈՒՐ* (ռուսերեն). 2010 թ․ մայիսի 4. Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 1-ին.
**Հիքմեթ Հուսեյն օղլու Հասանով** (ադրբ.՝ Hikmət Hüseyn oğlu Həsənov, հոկտեմբերի 9, 1975(1975-10-09), Pirəhmədli, Ֆիզուլիի շրջան, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ադրբեջանցի գեներալ-մայոր, Առաջին բանակային կորպուսի հրամանատարը։ «Հայրենիքին մատուցած ծառայության համար» 3-րդ աստիճանի դափնեկիր։

Կենսագրություն
--------------

Հիքմաթ Հասանովը ծնվել է 1975 թվականի հոկտեմբերի 9-ին Պիրիմհադլիում, Ադրբեջանական ԽՍՀ-ի Ֆիզուլիի շրջանում։ 1992 թվականին ընդունվել է Բաքվի բարձրագույն համակցված զենքի հրամանատարական դպրոց։

Իր ծառայությունը սկսել է Թարթառի շրջանի «N» զորամասում որպես վաշտի հրամանատար։ 1994 թվականին 6-ամսյա դասընթաց է անցել Թուրքիայի Թուզլա քաղաքում գտնվող հետևակի դպրոցի հրամանատարությունում։ 2002 թվականին ընդունվել Է Չինաստանի Ժողովրդական ազատագրական բանակի ցամաքային զորքերի Նանկինի Բարձրագույն ռազմական ակադեմիա, որպեսզի շարունակի իր կրթությունը։ Ակադեմիան գերազանցությամբ ավարտելուց հետո պարգևատրվել է հատուկ կրծքանշանով։ 1995 թվականին ավարտել է ռազմական դպրոցը և սկսել է ծառայել Աղդամի շրջանի «N» բրիգադում։ Եղել է ստորաբաժանման հրամանատարը, ապա՝ գումարտակի հրամանատարը։

2013 թվականին մեկնել է Գերմանիա, որպեսզի շարունակի իր կրթությունը, անցել է ՆԱՏՕ-ի օպերատիվ պլանավորման դասընթացը և որպես շտաբային սպա ծառայե ՆԱՏՕ-ի օպերատիվ շտաբում։ 2014 թվականին Ադրբեջանի Հանրապետության նախագահ, գերագույն գլխավոր հրամանատար Իլհամ Ալիևի հրամանագրով նշանակվել է Նախիջևանի նոր կազմավորված, վերակազմավորված հատուկ համազորային բանակի շտաբի պետ։

2014 թվականի հունիսի 26-ին՝ Ադրբեջանի զինված ուժերի ստեղծման 96-րդ տարեդարձին, Ադրբեջանի նախագահի և գերագույն գլխավոր հրամանատար Իլհամ Ալիևի հրամանով նրան շնորհվել է գեներալ-մայորի կոչում։

2016 թվականի Քառօրյա պատերազմի ժամանակ ղեկավարել է մարտերը Ակնայում, Թարթարում և Գորանբոյի շրջանում։ 2020 թվականին ղեկավարել է ադրբեջանական զինված ուժերի ստորաբաժանումների գրոհը Մատաղիս բնակավայրի ուղղությամբ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Erməni dilini mükəmməl bilən generalımız - Hikmət Həsənovun doğum günüdür». *Femida.Az* (ադրբեջաներեն). Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 6-ին.
2. ↑  «Hərbi bloqerlər generalın müdafiəsinə qalxdılar...». *Teref.az* (անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 6-ին.
3. 1 2  «Hərbi bloqerlər generalın müdafiəsinə qalxdılar...». *https* (ադրբեջաներեն). Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 6-ին. `{{cite web}}`: Check `|url=` value (օգնություն)(չաշխատող հղում)
4. 1 2  «Aprel qəhrəmanı: Azərbaycan Ordusunun 5 xarici dil bilən generalı – FOTOLAR». *SumqayitXeber.Com* (ադրբեջաներեն). Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 6-ին.
**Էմամոդե Էդոսիո** (անգլ.՝ Emamode Edosio, հայտնի է որպես որպես **Էմա**), նիգերիացիկինոպրոդյուսեր և ռեժիսոր։ Օգունի պետական համալսարանում համակարգչային գիտությունների ոլորտում ստացել է բակալավրի աստիճան։  Նու Նորքի կինոակադեմայում (NYFA) սովորել է թվային կինոարտադրություն, իսկ ԱՄՆ-ի Միչիգանի կինոարտադրության ինստիտուտում սովորել է կինեմատոգրաֆիա։ Նա արժանացել է տարվա լավագույն ֆիլմ և ռեժիսոր քույրական մրցանակներին։

2013 թվականին նա վերադարձել է Նիգերիա։ 2007 թվականին աշխատել է 66 Dimension կինոարտադրական կազմակերպության հետ։ Ավելի ուշ աշխատակցել է Hip Hop TV, Clarence Peters at Capital Dreams Pictures, EbonyLife TV կազմակերպություններին, և BBC-ում աշխատել է որպես խմբագիր։ Էման Աջուբայի դպրոց է վերադարձել կինեմատոգրաֆիա սովորելու համար։ Նկարահանել է այնպիսի ֆիլմեր, ինչպիսիք են «Ուրախ զբոսանք»-ը և «Օչուկոն»։

Կենսագրություն և կրթություն
---------------------------

Էդոսիոն ծնվել է քրիստոնյաների ընտանիքում։ Ընտանիքում յոթ երեխաներից երրորդն էր։ Հայրը թոշակառու ճարտարապետ է, մայրը՝ իրավաբան։ Սկզբում կրթություն ստացել է Լաուրա Նյուսերիում և տարրական դպրոցում, ապա հաճախել է աղջիկների համար նախատեսված Իսթիմ մասնվավոր ակադեմիան, որտեղ ավարտել է իր միջնակարգ կրթությունը։ Օգունի պետական համալսարանում ստացել է համակարգչային գիտությունների բակալավրի աստիճան։.

Կարիերա
-------

2013 թվականին ԱՄՆ-ում իր կրթական ծրագիրը ավարտելուց հետո նա վերադարձել է Նիգերիա։ Նիգերիայում Էման աշխատել է 66 Dimension, Hip Hop TV, Clarence Peters at Capital Dreams Pictures, Ebonylife Tv և BBC կազմակերպությունների հետ։ Որպես ռեժիսոր՝ Էման աշխատել է նշանավոր այնպիսի դերասանների հետ, ինչպիսիք են TuFace-ը, 9ice-ը, Lord of Ajasa-ն, Terry da Rapmanand-ը և այլք։ Նրա առաջին աշխատանքը Ebonylife TV-ում կոչվում է «Դրախտ»

Արտաքին հղումներ
----------------

* Beyond Amnesty
* Seed Project
* FromWithin (Muna and Tega)
* FRIENDZONE EPISODE 5 SCENE 6
* Run

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ade-Unuigbe, Adesola. «BN Exclusive: An In-depth Look at the Star-Studded 50th Birthday Celebration of Media Mogul, Mo Abudu». Bella Naija. Վերցված է 2017 թ․ մարտի 21-ին.
2. ↑  Editor. «I gave up friends to focus on my career — Edosio». Punch. Վերցված է 2017 թ․ մարտի 20-ին. `{{cite web}}`: `|last=` has generic name (օգնություն)
3. ↑  Editor. «I've Done All Sorts To Learn From Men - Ema Edosio». Nigerian Film.com. Վերցված է 2017 թ․ մարտի 20-ին. `{{cite web}}`: `|last=` has generic name (օգնություն)
**Ժաննա Բադոևա** (ռուս.` Жанна Бадоева, մարտի 18, 1976), ուկրաինացի արտիստ, հաղորդավարուհի, պրոդյուսեր, ռեժիսոր։

Կենսագրություն
--------------

Ժաննան ծնվել է Կիևում։ Մանկուց զբաղվել է պարով և հետաքրքրվել երաժշտությամբ։ Ավարտել է Կիևի Ճարտարագիտական համալսարանը, որից հետո ընդունվել է Կիևի Թատերական համալսարան `Հեռուստատեսության և ռեժիսուրայի ֆակուլտետ։

Կարիերան
--------

Travel-show «Орел и решка»-ն, որը մեկնարկել է 2011 թվականի փետրվարին, նրա հեղինակային պրոեկտն է։ 2011-2013 թվականներին եղել է հեռուստածրագրի հաղորդավարուհի։

Ժաննա Բադոևան նաև աշխատել է ռեժիսոր մի շարք հայտնի պրոեկտներում («Шарманка», պարային հեռուստամրցույթ «Танцую для тебя», «Суперзірка»` «1+1» հեռուստաալիքով)։

2012 թվականին Ժաննան Նիկոլայ Տիշենկոյի և Էկտոր Հեմենես-Բրավոյի հետ դառնում է «МастерШеф» հեռուստախոհանոցի դատավոր։

Անձնական կյանքը
---------------

Ժաննան և Ալան Բադոևը հանդիպել են համալսարանում։ Ամուսնանալ նրանց հաջողվում է միայն համալսարանն ավարտելուց և Ժաննայի առաջին ամուսնալուծությունից հետո։ Ժաննան ունի 2 երեխա՝ Բորիս Բադոև (առաջին ամուսնությունից), Լոլիտա Բադոևա (երկրորդ ամուսնությունից)։

2012 թվականի օգոստոսի 28-ին Ժաննան և Ալանը հայտարարում են ամուսնալուծության մասին։ Նախկին ամուսինները հայտարարել են նաև, որ «Орел и решка» նախագիծը եղել է իրենց տարաձայնությունները հարթելու վերջին փորձը։ Որպես արդյունք՝ ամուսինները հերթով լքում են նախագիծը և ամուսնալուծվում։
Հետագայում Ժաննան սկսում է հանդիպել բիզնեսմեն Սերգեյ Բաբենկոյի հետ։ 2013 թվականի հունվարին պարզ է դառնում, որ նրանք ամուսնացել են։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ժաննա Բադոևա