recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Մինիաթյուրք** (թուրքերեն՝ Miniatürk), մանրակերտերի այգի, որը գտնվում է Ստամբուլի Սյութլյուջե թաղամասում՝ Ոսկեղջյուրի ափին։ Այգու տարածքում, որն ունի ավելի քան 60 000 մ² տարածք, գտնվում են Թուրքիայի և այլ երկրների տարածքներում գտնվող պատմամշակութային կառույցների մանրակերտեր։ Այգում գործում է երկաթգծի, շարժվող տրանսպորտային միջոցներով ավտոգծի, ինքնաթիռների մոդելներով օդանավակայանի, ջրանցքներով հոսող նավերի մանրակերտեր։ Համարվում է Ստամբուլի ամենաշատ այցելվող վայրերից մեկը։

Մանրակերտեր
-----------

Այգում առկա են ավելի քան 100 մանրակերտեր, որտեղ կարելի է տեսնել Այա Սոֆիայի տաճարը, Գալաթայի աշտարակը, Կույսի աշտարակը, Բոսֆորի կամուրջը, Կապույտ մզկիթը, Սուլեյմանիե մզկիթը, Թոփքափը ամրոցը, Դոլմաբահչեն, Կոստանդնուպոլսի պարիսպները և այլն։

Պատկերասրահ
-----------

* Մինիաթյուրք այգինՄինիաթյուրք այգին
* Կապույտ մզկիթԿապույտ մզկիթ
* Գալաթայի աշտարակԳալաթայի աշտարակ
* Արտեմիսի տաճարը ԵփեսոսումԱրտեմիսի տաճարը Եփեսոսում
* ՄեդրեսեՄեդրեսե
* Մարդինի քարե տներըՄարդինի քարե տները
* Հալիկառնասի դամբարանՀալիկառնասի դամբարան
* Մևլանա թանգարանՄևլանա թանգարան
* Հայդարփաշա կայարանՀայդարփաշա կայարան
* Մոստարի կամուրջՄոստարի կամուրջ
* Դամասկոսի կայարանԴամասկոսի կայարան
* ԱսպենդոսԱսպենդոս

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Istanbul: Miniaturk". Let's Go Istanbul. Retrieved 2012 թ․ ապրիլի 30.
2. ↑  "Our Member Parks: Miniaturk". International Association of Miniature Parks. Արխիվացված է the original 2012 թ․ ապրիլի 9-ին. Retrieved 2012 թ․ ապրիլի 30. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք էջ

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
**Կաստելո Ուրսինո** կամ **Ֆրիդրիխ Հոհենշտաուֆենի ամրոց** (իտալ.՝ Castello Ursino), ամրոց, որը գտնվում է Իտալիայի հարավում՝ Սիցիլիա կղզու վրա։

Կառուցվել է 1239-1205 թվականներին՝ Սրբազան Հռոմի արքա Ֆրիդրիխ Հոհենշտաուֆեն կայսեր օրոք։ Սկզբում ամրոցը ունեցել է 4 թևաշենք, որոնք ամրացված էին ամուր աշտարակներով։ Այն ամրացված էր բարձր ժայռի վրա և կոչված էր պաշտպանելու Սիցիլիայի արևելյան ափերը։

Կաստելո Ուրսինոն 1693 թվականի Կատանիայի երկրաշարժից հետո կանգուն մնացած եզակի շինություն է։ Չնայած նրան, որ ամրոցը հիմնովին չի ավերվել, սակայն երկրաշարժի հետևանքով ունեցել է մեծ կորուստներ։ 1818 թվականի երկրաշարժից հետո ևս լուրջ վնասներ է կրել։

Այն համարվում է 16-րդ դարի արագոնյան արքաների թագավորանիստ ամրոցը։ վերածննդի դարաշրջանում՝ 17-րդ դարում, այն վերակառուցվել է ժամանակաշրջանի ճարտարապետական ոճով։

Ամրոցը 1837 թվականին վերածվում է բատնի։ 20-րդ դարի 30-ական թվականների ամրոցը ռենթարկվում է ռեստավրացիայի։ Ներկայումս ամրոցը ծառայում է որպես բացօդյա թանգարան։ Նրա մեջ ներկայացված են հին հունական և բյուզանդական շրջանների հնագիտական գտածոներ, ինչպես նաև սիցիլիական արվեստի ցուցանմուշներ։

Պատկերասրահ
-----------

* Ամրոցի կառուցվածքըԱմրոցի կառուցվածքը
* Ամրոցի ներքին կահավորանքըԱմրոցի ներքին կահավորանքը
* Ամրոցի ներքին կահավորանքըԱմրոցի ներքին կահավորանքը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Atlante castellano d'Italia
2. ↑  dati.beniculturali.it — 2014.
3. ↑  Orlando, Andrea. "Castello Ursino O Svevo Di Catania". *iCastelli.it* (in իտալերեն). Արխիվացված է the original 2015 թ․ հուլիսի 13-ին. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 24. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կաստելո-Ուրիսինո ամրոցը(չաշխատող հղում)

Աղբյուրներ
----------

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000121155421 · NKC: kn20040611010 · SUDOC: 061039063 · VIAF: 167466273 · WorldCat VIAF: 167466273 |

 |
**«Կենաց դար»** (անգլ.՝ Living Century), նախաձեռնություն, որը հնարավորություն է ընձեռում տնկել ծառեր՝ ի հիշատակ Մեծ Եղեռնի զոհերի։

Գործունեություն, նպատակ
-----------------------

Նախաձեռնության շնորհիվ Հայաստանի հյուսիսում տնկվելու են 10 անտառներ, որոնք կխորհրդանշեն Եղեռնի ժամանակ հալածված Արևմտյան Հայաստանի համայնքները՝ 

* Ատրպատական - Վահրամաբերդ, Շիրակի մարզ
* Բիթլիս - Քեթի, Շիրակի մարզ
* Կիլիկիա - Գոգարան, Լոռու մարզ
* Կոստանդնուպոլիս - Ղազանչի, Շիրակի մարզ
* Դիարբեքիր - Արևշատ, Շիրակի մարզ
* Էրզրում- Լուսաղբյուր, Լոռու մարզ
* Կարս - Սարալանջ, Շիրակի մարզ
* Խարբերդ - Արևաշող, Լոռու մարզ
* Սեբաստիա - Ակունք, Կոտայքի մարզ
* Վան - Բասեն, Շիրակի մարզ

«Էյ Թի Փի»-ն Հայաստանի և Արցախի հազարավոր վայրերում տնկել է շուրջ 4․7 միլիոն ծառ, այդ թվում Պատմական Հայաստանի համայնքների անունները կրող Նոր Խարբերդ, Մուսա Լեռ և Զեյթուն համայնքներում։ Նախաձեռնության շրջանակում մինչև 2015 թվականի ավարտ տնկվելու են շուրջ 300.000 ծառ, և ևս 250.000 ծառ կծառայեն անտառվերականգնման նպատակներով։

«Կենաց դար» նախաձեռնության տասն անտառտնկման տեղամասերը ներկայացնում են Պատմական Հայաստանի շրջանները և ընդգրկում են ներկայիս Հայաստանի Շիրակի, Լոռու և Կոտայքի մարզերը։ Այս տարածքներում «Էյ Թի Փի»-ն տնկումներ իրականացրել է 2004 թվականից։

Տես նաև
-------

* Հայաստան ծառատունկ ծրագիր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  ATP Honors Genocide Centennial by Launching ‘Living Century Initiative’ (չաշխատող հղում)
2. ↑  From Bitlis to Fresno: The Karabians of Fresno
3. ↑  "Ավելի քան 700 ծառ տնկվեց Կոտայքի մարզի Ակունք գյուղում". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 4-ին. Retrieved 2015 թ․ նոյեմբերի 16.
4. ↑  «ԷյԹիՓի»-ի նոր «Կենաց դար» նախաձեռնությունը նվիրվում է Ցեղասպանության հարյուրերորդ տարելիցին

Արտաքին հղումներ
----------------

* Նախաձեռնության պաշտոնական կայքը Archived 2016-01-29 at the Wayback Machine.
* Հայաստան ծառատունկ ծրագրի պաշտոնական կայքը
* Join the Living Century Initiative
**Կենդանիների ստեղծած ստեղծագործություններ** - ստեղծագործություններ, որոնց հեղինակ են հանդիսանում կենդանիները։ Հաճախ դրանք նկարներ կամ լուսանկարներ են։ Հայտնի են կապիկների, փղերի, դելֆինների, սողունների և թռչունների կողմից ստեղծված ստեղծագործություններ։

Պրիմատների բնանկարչությունը
---------------------------

1950 թթ. կենսաբաններն սկսեցին ուսումնասիրել մարդկանց արվեստի տեսության բնույթը։ Տեսություններն առաջ էին քաշվել պրիմատների կողմից նկարված նկարների դիտարկման հիման վրա։ Հարյուրավոր այդպիսի նկարներ են հավաքագրվել Դեսմոնդ Մորիսի կողմից։ Մորիսը և նրա օգնական Թայլեր Հարիսոնը այդ կտավները բացատրել են որպես աբստրակտ ստեղծագործության ներքին մղում, ինչն արտահայտված է դիտարկման դաշտի և գույնի հետազոտման ճանապարհով։ Հետազոտման առարկա հանդիսացող նկարիչ-պրիմատներից շատերը զարգացում են ապրել ժամանակի ընթացքում, լայնացնելով կամ նեղացնելով նկարների լաքաներկային ծածկի շրջանակը, լցնելով դրանք հորիզոնական կամ ուղղահայաց գծերով, և, նույնիսկ` զարգացնելով նկարների բովանդակությունը։
Լայն ժողովրդականություն է ձեռք բերել Պյեր Բրասոյի նկարների պատմությունը, երբ չորս տարեկան շիմպանզեի կողմից նկարված նկարները ցուցադրվել են որպես անհայտ ավանգարդիստի պատկանող նկար, և մեծ հետաքրքություն առաջացրել քննադատների շրջանում։

Փղերի բնանկարչությունը
----------------------

Անազատության մեջ փղերի նկարչությանն ընտելացումը դիտվում է որպես նրանց վարքի գծերի հարստացման մի ձև։ Դրա օրինակների կարելի ականատես լինել Մելբուրնի կենդանաբանական այգում։ Սակայն 2014թ. հուլիսին հրապարակված հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ նկարչությունը քիչ ազդեցություն է թողնում փղերի վարքային գծերի հարստացման վրա, ի տարբերություն կենդանիների և այգու աշխատակիցների միջև շփման նկատվող դրական ազդեցության։ Գիտնականները եկել այն եզրակացության, որ գեղագիտական գրավչության տեսանկյունից օգուտն այդպիսի գործունեությունից սահմանափակ է։ Փղերը միշտ նկարում են նույն նկարը և այն սովորել են կրկնել բիծ առ բիծ։

Դելֆինների բնանկարչությունը
---------------------------

Դելֆինարիայումներում ցուցադրումների ժամանակ դելֆինները ցուցադրում են նկարչութուն իրենց բերանում սեղմված վրձնի օգնությամբ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ramde, Dinesh (2008 թ․ ապրիլի 7). "Dumbo paints! Animals make zoo artwork". *USA Today*. Gannett Company. Associated Press. Արխիվացված է the original 2014 թ․ օգոստոսի 10-ին. Retrieved 2014 թ․ օգոստոսի 14. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadurl=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  "Animal artistry". Zoos Victoria. Արխիվացված է the original 2014 թ․ օգոստոսի 12-ին. Retrieved 2014 թ․ օգոստոսի 14. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadurl=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  English, M; Kaplan, G; Rogers, LJ (2014). "Is painting by elephants in zoos as enriching as we are led to believe?". *PeerJ*. **2**: e471. doi:10.7717/peerj.471.`{{cite journal}}`: CS1 սպաս․ չպիտակված ազատ DOI (link)
**Մոնիքա Մելանդ** (փետրվարի 6, 1968(1968-02-06), Բերգեն, Bergen County), նորվեգական Պահպանողական պարտիայի քաղաքական գործիչ, Առևտրի և արդյունաբերության նախարար՝ սկսած 2013 թվականի հոկտեմբերի 16-ից։ Մինչ այդ՝ 2003-2013 թվականներին, եղել է Բերգենի Գլխավոր հանձնակատարը։

Կենսագրություն
--------------

Մոնիքա Մելանդ
Մոնիքա Մելանդը ծնվել է Բերգենում, մեծացել Արենդալում։ Իրավագիտական գիտությունների թեկնածու է Բերգենի համալսարանում (1994) և մինչև քաղաքականություն լիարժեք մուտք գործելը եղել է իրավաբան։

Քաղաքական կարիերա
-----------------

1999 թվականին Մելանդը ընտրվեց Բերգենի Քաղաքային խորհրդում և մինչև Գլխավոր հանձնակատար դառնալը մնաց անդամ։ Իր առաջին խորհուրդը (անգլ.՝ cabinet) ձևավորեց 2003 թվականի հոկտեմբերի 27-ին։ Մելանդի առաջին կաբինետը քաղաքային խորհրդում ձայների փոքրամասնություն ուներ և կազմված էր Պահպանողական պարտիայից, Քրիստոնյաների պարտիայից և Լիբերալների պարտիայից։ 2007 թվականի տեղական ընտրություններից հետո նա ձևավորեց երկրորդ կաբինետը՝ մեծամասնությունը, որը կազմված էր Քրիստոնյաների պարտիայից և Առաջընթացի պարտիայից։ 2009 թվականի ապրիլի 28-ին վերջինս լքեց կաբինետը տարաձայնությունների պատճառով, որոնք պայմանավորված էին վճարովի զանգի ծառայության շարունակությամբ, որը ֆինանսավորում էր Բերգենի նախագիծը։ Մեկ տարի անց Պարտիան վերադարձավ կաբինետ և շարունակեց քաղաքական համագործակցությունը 2007 թվականի ընտրություններից հետո ստորագրված համաձայնագրի հիման վրա։

2011 թվականի ընտրություններից հետո Մոնիքա Մելանդը ձևավորեց իր երրորդ կաբինետը նույն պարտիաներով, ինչպես նախորդը։

Մելանդը եղել է նաև Նորվեգական Պահպանողական պարտիայի Քաղաքային ճյուղի ղեկավարը, իսկ դրանից առաջ՝ ղեկավարի տեղակալը։

Մելանդը Բերգենի երկրորդ Գլխավոր հանձնակատարն է 2000 թվականին պառլամենտական համակարգի ներդրումից հետո, և միակն է, ով վերընտրվել է։

| Քաղաքական պաշտոններ
 |
| --- |
| Նախորդող:**Աննե Գրեթե Սթրյում Էրիքսեն** |  **Բերգենի գլխավոր հանձնակատար** 2003–2013 | Հաջորդող:**Ռագնիլդ Սթոլթ-Նիելսեն** |
| Նախորդող:**Թրոնդ Գիսկե** |  **Առևտրի և արդյունաբերության նախարար** 2013–մինչ օրս |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5
2. 1 2  Store norske leksikon(նորվ.) — 1978. — ISSN 2464-1480
3. ↑  "Curriculum Vitae" (PDF). Bergen kommune. 2009 թ․ դեկտեմբերի 11. Արխիվացված է the original (PDF) 2016 թ․ մարտի 4-ին. Retrieved 2009 թ․ դեկտեմբերի 11. `{{cite news}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  "Valg av byråd". Bergen kommune. Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 3-ին. Retrieved 2009 թ․ նոյեմբերի 15. `{{cite news}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Bergen kommunes politikerregister Archived 2015-05-29 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 1152379974101760770 · WorldCat VIAF: 1152379974101760770 |

 |
**Մոնիկա Վասիլյան** (հոկտեմբերի 8, 1995(1995-10-08)), հայ լողորդ, ներկայացրել է Հայաստանը Ջրային մարզաձևերի Եվրոպայի և աշխարհի առաջնություններում։

Կարիերա
-------

Վասիլյանը լողով սկսել է զբաղվել 3 տարեկանում, նրա վրա ազդել է հորեղբայրը, ով ջրագնդակի խաղացող էր։ Նա մրցում է հիմնականում 50մ ազատ ոճ և 100 մ ազատ ոճ մրցումներում, մասնակցել է 2014 թվականի Ջրային մարզաձևերի Եվրոպայի առաջնությանը և 2016 թվականի Ջրային մարզաձևերի Եվրոպայի առաջնությանը, ինչպես նաև լողացել է 2013 թվականի Ջրային մարզաձևերի Աշխարհի առաջնությունում, իսկ երկու տարի անց՝ 2015 թվականի Ջրային մարզաձևերի Աշխարհի առաջնությունում։

2016 թվականին նա ստացել է օլիմպիական վայլդքարտ՝ մասնակցելու 2016 թվականի ամառային Օլիմպիական խաղերին Ռիո դե Ժանեյրոյում, Բրազիլիա, սակայն Ռիոյում մարզման ժամանակ նա վնասել է ձեռքը և բժիշկների խորհրդով չի մասնակցել մրցումներին։ Նա պետք է հանդես գար կանանց 50 մետր ազատ ոճում։

Վասիլյանն արդեն յոթ տարի լողի ազգային չեմպիոն է և երեք ազգային ռեկորդների դափնեկիր է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Olympic Team Monika Vasilyan". *sport.mediamax.am*. Retrieved 2016 թ․ դեկտեմբերի 3.
2. ↑  "Monika Vasilyan". *the-sports.org*. Retrieved 2016 թ․ դեկտեմբերի 3.
3. ↑  "Swimmer Monika Vasilyan, Road to Rio". *armnoc.am*. 2016 թ․ հուլիսի 19. Retrieved 2016 թ․ դեկտեմբերի 3.
4. ↑  "Rio 2016 - Monika Vasilyan didn't take part in the Olympics due to injury". *armenpress.am*. 2016 թ․ օգոստոսի 12. Retrieved 2016 թ․ դեկտեմբերի 3.
5. ↑  "Swimming Results Book". *2016 Summer Olympics*. Retrieved 2020 թ․ հուլիսի 28.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ url-status (link)
6. ↑  "National Records". *swimrecords.wordpress.com*. Արխիվացված է the original 2014 թ․ հուլիսի 20-ին. Retrieved 2016 թ․ դեկտեմբերի 3.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | TheSports.org |

 |
**Միհաելա Կամբեյ** (ռումիներեն՝ Mihaela Valentina Cambei, նոյեմբերի 18, 2002(2002-11-18), Dofteana, Բակեու, Ռումինիա), ռումինացի մարզուհի, ծանրորդ, 2023 թվականի Եվրոպայի առաջնության չեմպիոն, 2021 թվականի Եվրոպայի առաջնության բրոնզե մեդալակիր, 2018 թվականի ամառային պատանեկան Օլիմպիական խաղերի մրցանակակիր, 2017, 2018, 2019 թվականների Եվրոպայի պատանիների և աղջիկների առաջնությունների եռակի չեմպիոն։

Կենսագրություն
--------------

Միհաելա Կամբեյը ծնվել է 2002 թվականին։ 2017, 2018, 2019 թվականների Եվրոպայի պատանիների և աղջիկների առաջնություններում մինչև 48 կգ քաշային կարգում դարձել է չեմպիոն։ 2019 թվականի Լաս Վեգասում տեղի ունեցած աշխարհի պատանեկան առաջնությունում ռումինուհին զիջել է միայն ուզբեկ մարզուհի Նիգորա Աբդուլաևային նա նվաճել արծաթե մեդալ։

2018 թվականին Միհաելա Կամբեյը մասնակցել է Բուենոս Այրեսում տեղի ունեցած Պատանեկան ամառային օլիմպիական խաղերին և մինչև 48 կգ քաշային կարգում նվաճել բրոնզե մեդալ։

2021 թվականի ապրիլին Մոսկվայում տեղի ունեցած Եվրոպայի առաջնությունում ռումինուհի ծանրորդը մինչև 49 կգ քաշային կարգում 180 կգ արդյունքով դարձել Է Եվրոպայի առաջնության բրոնզե մեդալակիր, իսկ «հրում» վարժությունում նվաճել է փոքր արծաթե մեդալ։

2022 թվականին Բոգոտա քաղաքում տեղի ունեցած աշխարհի առաջնությունում Կամբեյը մինչև 49 կգ քաշային կարգում զբաղեցրել է չորրորդ հորիզոնականը, իսկ «պոկում» վարժությունից նվաճել է փոքր արծաթե մեդալ։

2023 թվականի Երևանում տեղի ունեցած Եվրոպայի առաջնությունում մինչև 49 կգ քաշային կարգում, երկամարտի 198 կգ արդյունքով նվաճել է ոսկե մեդալ՝ սահմանելով Եվրոպայի երեք ռեկորդ։ Նա նաև առանձին վարժություններում նվաճել է երկու փոքր ոսկե մեդալ։

Նվաճումներ
----------

Եվրոպայի ծանրամարտի առաջնություն

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Արդյունք** | **Քաշ** | **Թվական** | **Մրցաշարի վայր** | **Պոկում** | **Հրում** | **Ընդհանուր քաշ** |
| 3 Բրոնզ | մինչև 49 կգ | 2021 | Մոսկվա, Ռուսաստան | 80,0 | 100,0 | 180,0 |
| 1 Ոսկի | մինչև 49 կգ | 2023 | Երևան, Հայաստան | 92,0 | 106,0 | 198,0 |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  IWF database
2. 1 2  *Sion D.* (S)portretul săptămânii: Mihaela Vali Cambei, medalii cu….tonele (ռումիներեն) // *Deşteptarea* — 2020.
3. ↑  "Mexican lifter Hernandez worth her weight in gold - Olympic News". *International Olympic Committee* (in անգլերեն). 2020 թ․ նոյեմբերի 7. Արխիվացված է the original 2020 թ․ հոկտեմբերի 24-ին. Retrieved 2021 թ․ ապրիլի 4. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  "Соболь принесла России первую медаль домашнего чемпионата Европы по тяжелой атлетике". *ТАСС*. Retrieved 2021 թ․ ապրիլի 4.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Cambei Mihaela Valen
* olympedia.org/athletes/2505812 Mihaela Cambei, Biographical information

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | IAT · IWF · IWRP |

 |
**Կաստրովիդոյի** (իսպ.՝ Castillo de Castrovido), ամրոց Իսպանիայի Բուրգոս տարածաշրջանում։ Այն կառուցվել է 9-րդ դարում և շահագործվել մինչև 14-րդ դարը։ Մինչև 21-րդ դարը ամրոցը գտնվել է ավերված վիճակում, սակայն 21-րդ դարում կառավարությունը որոշել է այն վերականգնել, քանի որ ամրոցը մեծ դեր է ունեցել այդ տարածաշրջանի համար և համարվել էր նրա պատմամշակութային հուշակոթողներից մեկը։

Շինարարություն
--------------

Քրիստոնյա գաղութականներ Իսպանիայի կենտրոնական հատվածից անընդհատ տեղափողվում էին դեպի երկրի հարավ։ 9-րդ դարի վերջում սկսվում է քրիստոնյա գաղութականների կողմից պաշտպանողական ամրոցների կառուցումը, որը պետք էր պաշտպաներ գաղութականների կողմից նոր գրավված տարածքները մուսուլմանների գրոհներից։ 1002 թվականին մուսուլմանների առաջնորդ Ալմանզորը իր զորքով շրջապատում է Կաստրովիդիո ամրոցը, սակայն հանդիպելով համառ դիմադրության ստիպված է լինում նահանջել։ 11-րդ դարում ամրոցի կալվածքներին տիրում է պարոն Լառան։

Հին և մոռացված ամրոցների նշանակությունը սկսեց վերաճել 14-15 դարերի ընթացքում, երբ Իսպանիայում սկսվեց քաղաքացիական պատերազմը թագի համար թագավորական ընտանիքի և այլ ազնվականների միջև։ Կաստրովիդո ամրոցը 14-րդ դարում անցավ Վելասկո ընտանիքի հսկողության տակ։

Ճարտարապետություն
-----------------

Այն եղել է աշտարակավոր բերդաքաղաքի տեսք ուղղանկյուն հատակագծով։ Պարիսպների բարձրությունը եղել է մոտ 11մ (10.985), որից 8.45 մ բարձրությամբ գետնից բարձրացել են վարդազգիներն ու խաղողի ողկույզները։ Պարսպի հաստությունը եղել է մոտ 2մ։ Աշտարակը գտնվել է տեղանքը վերահսկող ժայռի վրա։ 14-րդ դարում երբ սկսվել էր ամրոցի վերակառուցումը, ժայռը նույնպես շրջապատել են պատերով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Información en castillosnet.com". Արխիվացված է the original 2013 թ․ օգոստոսի 9-ին. Retrieved 2020 թ․ օգոստոսի 18. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Archived 2012-01-13 at the Wayback Machine.
* 
* Archived 2016-08-21 at the Wayback Machine.
**Միմի Սանդեն** (շվեդ.՝ Mimmi Linnéa Marianne Sandén, 1995, Ստոկհոլմ, Շվեդիա), երգչուհի, որը ներկայացրել է իր երկիրը 2009 թվականին «Մանկական Եվրատեսիլ»-ում, Կիևում, Ուկրաինա։

Կենսագրություն
--------------

Սանդենը ծնվել է Ստոկհոլմում 1995 թվականին։ Նա հայտնի դարձավ 2007 թվականին, երբ հաղթեց «Talang 2007»: Բայց երգչուհու գործունեությունը սկսվել է դեռ 2002 թվականին, երբ նա խաղաց *«Fem Myror Är Fler Än Fyra Elefanter»* բեմադրության մեջ։ Մասնակցել է երգչուհի Կարոլայի սուրբ ծննդյան շոուին, որը շրջագայում էր ամբողջ Շվեդիայով։

2007 թվականից Միմին սկսում է վարել *«Mimmi & Mojje»* հեռուստաշոուն TV4 ալիքով Մորգան Յոհանսոնի հետ։

2008 թվականին Միմին խաղաց *«Hujeda mej vá många sånger»* մյուզիքլում շվեդական հայտնի արտիստների հետ։

Եվրատեսիլ 2009
--------------

Միմին Մոլլի Սանդենի կրտսեր քույրն է, որը ներկայացնում էր Շվեդիան «Մանկական եվրատեսիլ 2006»-ում, իսկ նրա մյուս քույրն է Ֆրիդա Սանդենը, որը ներկայացրեց իր երկիրը «Մանկական եվրատեսիլ 2007»-ում։

Միմին եղավ Սանդեն քույրերից երրորդը, ով ներկայացրեց Շվեդիան եվրատեսիլում 2009 թվականին, որը տեղի ունեցավ Կիևում։ Միմին ներկայացրեց «Du» երգը և գրավեց 6-րդ տեղը։

Հեռուստատեսություն
------------------

* 2007 — Talang 2007
* 2007 — Mimmi och Mojje
* 2007 — Mimmi och Mojje på Turne
* 2008 — Mimmi och Mojje i Karibien
* 2008 — Mimmi och Mojje i fjällen
* 2009 — Mimmi & Mojje — den mystiska Mallorcapärlan
* 2009 — Մանկական եվրատեսիլ 2009»

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Internet Movie Database — 1990.
2. 1 2 3  Sveriges befolkning 2000 (շվեդերեն) — Sveriges Släktforskarförbund, 2020.
3. ↑  "Mimmi kommer att sakna scenen". Արխիվացված է the original 2007 թ․ սեպտեմբերի 26-ին. Retrieved 2016 թ․ օգոստոսի 5. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | MySpace |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Apple Music · Deezer · Ինստագրամ · Last.fm · SoundCloud · Spotify |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Allmusic · Discogs · Internet Movie Database · MusicBrainz · Rotten Tomatoes |

 |
**Մոնա Ինգեբորգ Սալին (Անդերսոն)** (շվեդ.՝ Mona Ingeborg Sahlin (Andersson), մարտի 9, 1957(1957-03-09), Sollefteå, Վեսթերնորլանդ, Շվեդիա), շվեդ քաղաքական գործիչ, Շվեդիայի Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության առաջնորդ 2007-2011 թվականներին։

Կենսագրություն
--------------

Մոնա Սալինը ծնվել է վարչապետ Ինգվար Կարլսոնի նախկին խորհրդական Հանս Անդերսոնի և Ստոկհոլմի մերձակա ՇՍԴԱԿ տեղական բաժանմունքի նախագահ Հանս Անդերսոնի ընտանիքում։

1964 թվականին հիմնադրել է շվեդական Բարբի ակումբ (Barbieklubben)։

1973 թվականին անդամակցել է Երիտասարդական Սոցիալ-դեմոկրատական լիգային։

Շվեդիայի խորհրդարանի անդամ է 1982-1996 թվականներին և 2002-2011 թվականներին Ստոկհոլմի շրջանից։

1990-ականներին և 2000-ականներին զբաղեցրել է տարբեր պաշտոններ սոցիալ-դեմոկրատների աշխատասենյակներում՝ աշխատանքի նախարար (1990-1991 թվականներին), գենդերային հավասարության նախարար և փոխվարչապետ (1994-1996 թվականներին)։

1995 թվականին մեղադրվել է անձնական նպատակներով վարկային քարտ օգտագործելու մեջ, որը նրան կառավարության կողմից տրվել է ծառայողական կարիքների համար և պաշտոնաթող Է եղել։

Քաղաքականություն է վերադարձել 1998 թվականին։ Նախարար առանց պորտֆելի Յորան Պարսսոնի կառավարությունում (1998 թվական), արդյունաբերության, աշխատանքի և հաղորդակցության նախարար (1998-2002 թվականներին), արդարադատության նախարար (2002-2004 թվականնրին), կայուն զարգացման նախարար (2004-2006 թվականներին)։

2006 թվականին իշխանությունը զիջելով Հանուն Շվեդիայի դաշինքին, հավաքելով ընտրողների ձայների 34,99 %-ը, Յորան Պերսոնը հրաժարական է տվել։ 2007 թվականի մարտի 17-ին կայացած կուսակցական կոնգրեսում Մոնա Սալինը միաձայն ընտրվել է Շվեդիայի նախկին վարչապետ Յորան Փերսոնի իրավահաջորդը Շվեդիայի Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության նախագահի պաշտոնում։ Այդ պաշտոնից հեռացել է 2010 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում կուսակցության պարտությունից հետո։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Internet Movie Database — 1990.
2. 1 2  Munzinger Personen (գերմ.)
3. ↑  "За что снимают министров | Номад | 11.11.2008". Արխիվացված է the original 2017 թ․ դեկտեմբերի 22-ին. Retrieved 2020 թ․ հունիսի 15. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  Социал-демократическая партия Швеции(չաշխատող հղում)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր (շվեդերեն) |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Ռիկստագ · ČSFD · Internet Movie Database |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 90843080 · BNF: 12500274d · GND: 119342405 · ISNI: 0000000078603670 · LCCN: n96064192 · NLP: a0000003545510 · LIBRIS: 202061 · SUDOC: 034224912 · VIAF: 50033834 · WorldCat VIAF: 50033834 |

 |

 |
**Կեսար** (անգլերեն՝ Caesar salad), հայտնի աղցան, Հյուսիսային Ամերիկայի հայտնի աղցաններից մեկը։ Կլասիկ ձևում հիմնական բաղադրամասերն են ցորենի չորահացը, ռոմեն աղցանի տերևները և մանրացված պարմեզան պանիր համեմված հատուկ սոուսով, որն ել հանդիսանում է աղցանի հիմքը։ «Կեսար»-ի համեմունքների հիմքը թարմ ձու 1 րոպե եռացող ջրի մեջ թողած ու հովացրած։ Ձուն հարում են ձիթապտղի յուղի ու համեմում են սխտորով, կիտրոնի հյութով, վուստերյան սոուսով։ Սովորական ձևով պատրաստած աղցանը ստացվում է շատ թեթև, դրա համար նրա մեջ ավելացնում են ավելի կալորիաներով հարուստ բաղադրամասեր, օրինակ՝ տապակած հավ։

Անվանում
--------

Աղցանն իր անունը ստացել է ոչ ի պատիվ Հուլիոս Կեսարի, այլ աղցանը հայտնաբերող ամերիկացի խոհարար Կեսար Կարդինիի (Caesar Cardini), ով 20-րդ դարի 20-40-ական թվականներին, Մեքսիկայի տարածքի Տիխուան քաղաքում գտնվող մի քանի ռեստորանների տեր էր։ Լեգենդի համաձայն, աղցանը Կարդինին հայտնաբերել է 1924 թվականի հուլիսի 4-ին (ԱՄՆ-ի անկախության օրը), երբ խոհանոցում ոչինչ չի մնացել, իսկ հաճախորդները եկել ու պահանջել են ուտելիք։

Կեսար Կարդինիի աղջկա վկայության համաձայն, նրա հայրը երբեք աղցանի մեջ անչոուս չի ավելացրել (թեթև ձկնատեսակ, սոուսի մեջ անչոուսի քանակի ավելանալուն հետ լավանում է նաև վուստերյան սոուսի համը)։ Այն լեգենդը, որտեղ ասվում է, որ աղցանի մեջ ավելացնում են նաև անչոուս, առաջացել է Կեսարի եղբոր կողմից՝ Ալեքս Կարդինիի, ով աղցանի մեջ ավելացրել է անչոուս ու աղցանը կոչել «Ավիատոր աղցան» (Նա եղել է օդաչու)։

1953 թվականին «Կեսար» աղցանը Փարիզի Էպիկուրեյան համագումարի ժամանակ ճանաչվել է որպես «վերջին 50 տարիների ընթացքում Ամերիկայում հայտնաբերված լավագույն կերակրատեսակ»։

Տես նաև
-------

* Պանցանելլա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Салат «Цезарь»
2. ↑  "Большая домашняя кулинария. Салат Цезарь (Caesar salad). Рецепт. История создания. Классический греческий салат. Соус вустер". Արխիվացված է the original 2007 թ․ հոկտեմբերի 12-ին. Retrieved 2014 թ․ օգոստոսի 16.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ինչպես ճիտ պատրաստել «Ցեզր» աղցան
* Պատրաստենք միասին. Աղցան «Ցեզար»
**Մարտին Սահակի Ներսիսյան** (մայիսի 13, 1926(1926-05-13), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - հունիսի 14, 1996(1996-06-14), Մոսկվա, Ռուսաստան), հայ դիրիժոր, ՌԴ վաստակավոր արտիստ (1970)։

Կենսագրություն
--------------

1949 թվականին ավարտել է Երևանի կոնսերվատորիայի լարային բաժինը, 1959 թվականին՝ Լենինգրադի կոնսերվատորիայի դիրիժորական բաժինը։ 1959-1965 թվականներին եղել է Մինսկի սիմֆոնիկ նվագախմբի դիրիժոր, 1965-1970 թվականներին՝ Սարատովի սիմֆոնիկ նվագախմբի գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր, 1970-1982 թվականներին՝ ԽՍՀՄ պետական կինոյի սիմֆոնիկ նվագախմբի դիրիժոր, 1982-1986 թվականներին՝ գլխավոր դիրիժոր։ Կահիրեում կազմակերպել է ազգային սիմֆոնիկ նվագախումբ (1974)։ Ներսիսյանը Հայաստանի պետական ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի հետ առաջին ելույթն ունեցել է 1959 թվականի փետրվարի 23-ին։ 1986-1987 թվականներին եղել է նվագախմբի գլխավոր դիրիժորը։ Ելույթներ է ունեցել Հայաստանի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի հետ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Մարտին Ներսիսյան". Արխիվացված է the original 2022 թ․ մայիսի 5-ին. Retrieved 2022 թ․ մայիսի 5. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2007*.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Հանրային ռադիոյի արխիվ · MusicBrainz |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ · AV Production |

 |
**Կեչու ծառուղի** (ռուս.՝ Берёзовая аллея), փողոց  Ռուսաստանի Կարելիայի Հանրապետության Պետրոզավոդսկ քաղաքում, Դրևլյանկա բնակելի թաղամասում։ Ձգվում է Լոսոսինսկի խճուղուց մինչև Սիկտիվկարի փողոց, Պոպովի փողոցի և Լեսնոյ պողոտայի միջև։ Ներառված է Պետրոզավոդսկ քաղաքի հասցեների ցուցակում։

Պատմություն
-----------

Կեչու ծառուղին Պետրոզավոդսկ քաղաքի Դրևլյանկա բնակելի թաղամասի մի մասն է։ Շենքերի կառուցումն իրականացվել է 1976 թվականից, Պետրոզավոդսկի խոշորապանել տնաշինության տրեստի ուժերով։ 1986 թվականի ապրիլի 25-ին փողոցը ստացել է իր անվանումը՝ Կեչու ծառուղի։ Մինչև 1987 թվականի հոկտեմբերի 13-ը սկսվել է Հեյկոնենի փողոցից (ներառում էր ներկայիս Ինտերնացիոնալիստների բուլվարը)։ 1997-1998 թվականներին ծառուղում կառուցվել է հորատանցքով շատրվան։ Մի քանի տարի անց հորատանցքը փակվել է։

2005 թվականին Կեչու ծառուղու վերջում հիմնադրվել է, իսկ 2010 թվականին օծվել է մեծ նահատակ Պանտելեիմոնի տաճարը։ Եկեղեցին օծել է Պետրոզավոդսկի և Կարելիայի արքեպիսկոպոս Մանուելը։ Եկեղեցին կառուցվել է ճարտարապետ Ի. Կաբանովայի նախագծով։ Սա Կարելիայի առաջին ուղղափառ եկեղեցին է, որն ունի մկրտարան։

2010 թվականին փողոոցի երկայնքով կառուցվել է ժամանակակից մանկական խաղահրապարակ։ Ծառուղում տեղակայված են բնակելի տներ, խանութներ, դպրոցներ, փոստային բաժանմունքներ, բանկեր և Էներգոսբիտի շենքը։

Պատկերասրահ
-----------

* Կեչու ծառուղին ձմռանըԿեչու ծառուղին ձմռանը
* Կեչու ծառուղին ձմռանըԿեչու ծառուղին ձմռանը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Petrozavodsk300, 2002
2. 1 2 3  biblioteka-history

Գրականություն
-------------

* Петрозаводск: хроника трёх столетий, 1703—2003 / под общ. ред. Н. А. Кораблева и др. РАН, КарНЦ РАН, ИЯЛИ КарНЦ РАН. — Петрозаводск: Периодика, 2002. — 512 с. — ISBN 5-88170-057-0
**Կիգալիի բնական պատմության թանգարան** (ռուանդ.՝ Ingoro y’Amateka Kamere; հայտնի է նաև «Կանդտայի տուն» անունով), թանգարան Ռուանդայի Կիգալի քաղաքում։ Այն պաշտոնապես բացվել է 2008 թվականին, այն տանը, որ պատկանում էր գերմանացի հայտնի բժիշկ և Աֆրկայի հետազոտող Ռիչարդ Քանդթին։ Թանգարանը հանդիսանում է Ռուանդայի ազգային թանգարանների ինստիտուտի ստորաբաժանումներից մեկը։

Թանգարանի մասին
---------------

Բժիշկ Ռիչարդ Քանդթը 1908 թվականին հիմնադրեց Կիգալին, որպես Գերմանական արևելյան Աֆրիկայի վարչական կենտրոն։ 2008 թվականին, նույն այն տանը, որտեղ ժամանակին ապրել է գերմանացի բժիշկ և հետազոտողը, Ռուանդայի ազգային ինստիտուտը ստեղծեց թանգարանը, որը պետք էր ծանոթացներ այցելուներին Ռուանդայի բնական բազմազանությանը։

Թանգարանի հյուսիսային մասը նվիրված է Ռուանդայի կենդանական աշխարհին, հարավային թևը՝ երկրի հանքային ռեսուրսներին, իսկ արևմտյանը՝ Արևելյան Աֆրիկայի ճեղքվածք հովիտների երկրաբանական գործընթացներին։

Թանգարանը բաց է երկուշաբթիից ուրբաթ ժամը 9-ից մինչև 17-ը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  "Natural History Museum-Kigali" (in անգլերեն). Institute of National Museums of Rwanda. Արխիվացված է the original 2014 թ․ մարտի 16-ին. Retrieved 2014 թ․ մարտի 16. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  SEAN JONES (2012 թ․ հունիսի 29). "The Natural History Museum of Rwanda" (in անգլերեն). Living in Kigali. Արխիվացված է the original 2014 թ․ մարտի 16-ին. Retrieved 2014 թ․ մարտի 16. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ռուանդայի Ազգային թանգարանների ինստիտուտ Archived 2013-05-21 at the Wayback Machine.(անգլ.)(ռուանդ.)
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կերպարվեստ (այլ կիրառումներ)

**«Կերպարվեստ»**, Հայաստանի նկարիչների միության պարբերականը, որը լույս է տեսել 2003-2014 թվականներին։ Հրատարակիչ՝ «Դիզայն կենտրոն» կոոպերատիվ։

Պատմություն
-----------

Առաջին համարը լույս է տեսել 2003 թվականի սեպտեմբերի 5-ին։ Կերպարվեստը լուսաբանող մասնագիտական լրատվամիջոց էր։ Հանրահռչակել է հայ ավանդական և ժամանակակից ազգային կերպարվեստը։ Տպագրել է վերլուծական նյութեր, ներկայացրել ցուցահանդեսներ, անդրադարձել հայ նշանավոր վարպետների հոբելյաններին և նկարիչների միության գործունեությանը։

Պարբերականում, հայերենից զատ, տպագրվել են նաև ռուսերեն նյութեր։ Հրատարակվել է 1200-ից ավելի տպաքանակով տարին 1 կամ 2 անգամ, տարածվել ՀՆՄ անդամների և արվեստասեր հասարակության մեջ, ուղարկվել միության մասնաճյուղեր և արտերկիր։

Ընդգրկված է եղել Հայաստանի Հանրապետության բարձրագույն որակավորման հանձնաժողովի (ՀՀ ԲՈՀ) սահմանած դոկտորական և թեկնածուական ատենախոսությունների հիմնական արդյունքների և դրույթների հրատարակման համար ընդունելի պարբերական գիտական հրատարակությունների ցուցակում։

Հանդեսի վերջին համարը լույս է տեսել 2014 թվականի սեպտեմբերին։ Հրատարակումը դադարեցվել է ֆինանսների բացակայության պատճառով։

Խմբագրական խորհուրդ
-------------------

«Կերպարվեստի» խմբագրական խորհուրդը ձևավորված է եղել նկարիչների միության բաժինների նախագահներից և կերպարվեստի ոլորտի ճանաչված գիտնականներից։

Պարբերականի խմբագրական խորհրդի նախագահն էր Կարեն Աղամյանը, գլխավոր խմբագիրը՝ Վրեժ Առաքելյանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "«Կերպարվեստի» ուրախ-տխուր գույները". Արխիվացված է the original 2014 թ․ սեպտեմբերի 12-ին. Retrieved 2014 թ․ փետրվարի 12.
2. ↑  «Սա «հնարավորությունների» ամսագիր է»
3. ↑  Վրեժ Առաքելյանն առաջարկում է Հայաստանը հռչակել «կերպարվեստի Երուսաղեմ»
4. ↑  «ԿԵՐՊԱՐՎԵՍՏ» ամսագիրը 10 տարեկան է(չաշխատող հղում)

Աղբյուր
-------

* Գիտական տեղեկատվական վերլուծության և մոնիթորինգի կենտրոն, Հայաստանում հրատարակվող գիտական պարբերականների ցանկ Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.
**Մոհամադ Ռասուլոֆ** (պարս.՝ محمد رسولاف, 1972, Շիրազ, Իրան), իրանցի անկախ կինոռեժիսոր, սցենարիստ, պրոդյուսեր։ Բազմաթիվ կինոփառատոների և մասնագիտական կինոմրցանակների դափնեկիր։

Կենսագրություն
--------------

Մոհամադ Ռասուլոֆը ծնվել է 1972 թվականին Իրանի Շիրազ քաղաքում։ Ինը տարեկանում խաղացել է Շիրազի թատրոնում։ Թեհրանում ուսանել է սոցիոլոգիա։ Ապրում և ստեղծագործում է Թեհրանում և Համբուրգում։

Մոհամադ Ռասուլոֆի առաջին լիամետրաժ գեղարվեստական ֆիլմը՝ «Աղջանուղջ» (Gagooman), թողարկվել է 2002 թվականին և արժանացել է «Բյուրեղապակյա Սիմուրգ» մրցանակի՝ որպես Թեհրանի 2003 թվականի «Ֆաջր» կինոփառատոնի լավագույն ֆիլմ։ Երկրորդ ֆիլմը՝ «Երկաթյա կղզին» (Jazire-ye ahani), նկարահանվել է 2005 թվականին։

2010 թվականին Մոհամադ Ռասուլոֆը ձերբակալվել է նկարահանման հրապարակում և մեղադրվել առանց թույլտվության նկարահանումների համար։ Իրանական իշխանությունների կողմից դատապարտվել է վեց տարվա ազատազրկման։ Պատիժը կրճատվել է մինչև մեկ տարի և ազատ է արձակվել գրավի դիմաց։

2011 թվականին Մոհամադ Ռասուլոֆի «Մնաս բարով» ֆիլմն (2011) ընդգրկվել է Կաննի միջազգային կինոփառատոնի ծրագրում, ինչի շնորհիվ Ռասուլոֆի՝ երկրից դուրս գալու արգելքը հանվել է։ 2013 թվականին «Ձեռագրերը չեն այրվում» ֆիլմից (2013) և Կաննի 66-րդ միջազգային կինոփառատոնում դրա ցուցադրությունից հետո Թեհրանի օդանավակայնում առգրավվել են նրա անձնագիրն ու անձնական իրերը։ Ռասուլոֆը գրավի դիմաց ազատ է արձակվել։

Մրցանակներ
----------

2013 թվականին Թելուրայդի 40-րդ կինոփառատոնում Արծաթե մեդալ է շնորհվել Մոհամադ Ռասուլոֆին, Քոեն եղբայրներին և Ռոբերտ Ռեդֆորդին։

Ֆիլմեր
------

* Աղջամուղջ (2002, վավերագրական)
* Երկաթե կղզին (2005)
* Ճերմակ մարգագետինները (2009)
* Մնաս բարով (2011)
* Ձեռագրերը չեն այրվում (2013)
* Անկաշառը (2017)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2
3. 1 2
4. 1 2  Freebase տվյալների վերբեռնում — Google.
5. ↑  Silverdocs Film Festival Archived 2011-07-16 at the Wayback Machine. Mohammad Rasoulof Biography (անգլերեն)
6. ↑  "Tribeca Film Festival" 03/03/2010 "Source 1(չաշխատող հղում)
" 12/23/2010
7. ↑  "Internet Movie Database" 03/17/2010 "Source 2" 12/23/2020
8. ↑  *Iranian Students News Agency* 12/20/2010 "Source 3(չաշխատող հղում)
" 12/22/2010
9. ↑  "Անկաշառը". *www.gaiff.am*. Արխիվացված է the original 2017 թ․ հուլիսի 12-ին. Retrieved 2017 թ․ հուլիսի 12.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Մոհամադ Ռասուլոֆ Internet Movie Database կայքում

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Դանիական ազգային ֆիլմագրություն · Filmportal · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX4699965 · BNF: 16582123x · GND: 1061447952 · ISNI: 0000000118118363 · NTA: 355350858 · SUDOC: 059668865 · VIAF: 169087705 · WorldCat VIAF: 169087705 |

 |

 |
**Մոհամադ Խաթամի** (պարս.՝ محمد خاتمی, *Mohammad Xâtami*, սեպտեմբերի 29, 1943(1943-09-29) կամ հոկտեմբերի 14, 1943(1943-10-14), Ardakan, Յազդի նահանգ, Իրան), Իրանի Իսլամական Հանրապետության հինգերորդ նախագահը` 1997-2005թթ։ Նախագահ է ընտրվել է 1997 թվականին, երկրորդ անգամ վերընտրվել է 2001 թվականին։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1943 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Յազդ օսթանի Արդական քաղաքում` այաթոլայի ընտանիքում։ Կրտսեր եղբայրը՝ Մոհամադ Ռեզա Խաթամին 1983 թվականից ամուսնացած է այաթոլա Խոմեյնի Զահրայի թոռնուհու հետ։

19 տարեկանում մեկնել է Ղոմ, որտեղ ուսումնասիրում է աստվածաբանություն։ 1965 թվականին ընդունվել է Սպահանի համալսարան, 1969 թվականին ստացել է փիլիսոփայության բակալավրի աստիճան։ Նույն թվականին Իրանի զինված ուժերում զորակոչվել է ծառայության։ 1970 թվականին ուսումը շարունակել է Թեհրանի համալսարանում, որից հետո վերադարձել Ղոմ։

1970-ական թվականներին սկսել է համագործակցել շահ Մուհամեդ Ռեզա Պահլավիին հակառակ ուժերի հետ։ 1978 թվականին ընտրվել է Գերմանիայի Համբուրգ քաղաքում գտնվող Իսլամական կենտրոնի ղեկավար։ Իսլամական հեղափոխության հաղթանակից հետո ընտրվել է պատգամավոր Արդականից։

1982-1992 թվականներին եղել է Իրանի մշակույթի նախարար։ 1992 թվականին նշանակվել է նախագահի խորհրդական և Ազգային գրադարանի տնօրեն։ Դասավանդել է Իրանի բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում։

1997 թվականի մայիսի 23-ին ընտրվել է Իրանի նախագահ՝ ստանալով ձայների 69,5%-ը (Աքբար Նաթեկ-Նուրին պարտվել է)։ Նա հռչակել է մշակույթի նկատմամբ հանդուրժողական վերաբերմունքի քաղաքականության սկիզբը և արևմտյան երկրների հետ ավելի սերտ կապեր հաստատել։ 2001 թվականին վերընտրվել է երկրորդ անգամ (Ահմադ Թավակոլին պարտվել է)։

Խաթամին խոսում է պարսկերեն, արաբերեն, անգլերեն և գերմաներեն։ Ամուսնացած է, ունի երեք երեխա։

Ելույթներ
---------

2006 թվականի սեպտեմբերի 11-ին ելույթ է ունեցել Հարվարդի համալսարանում, նշել է, որ իսլամում համասեռամոլությունը հանցագործություն է և հանցագործությունները պետք է պատժվեն։ Միևնույն ժամանակ ասել է, որ համասեռամոլների համար մահապատժի կիրառումը կարող է քննարկման առարկա դառնալ։ Հարցին, թե ինչպես է նա գնահատում 2001 թվականի սեպտեմբերի 11-ի իրադարձությունները, Խաթամին պատասխանել է, որ «նրանք, ովքեր ուրիշներին դժոխք են նետում, երբեք չեն հասնի դրախտ»։

Մրցանակներ
----------

2002 թվականին շնորհվել է «Քաղաքակրթությունների երկխոսություն» միջազգային մրցանակը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Encyclopædia Britannica
2. 1 2  The Oxford Handbook of Islam and Politics
3. ↑  Honorary Doctorates — Moscow State Institute of International Relations.
4. ↑  МИХАИЛ Ъ-ЖАГЕР (14.08.1997). "Новое правительство Ирана" (in ռուսերեն). Газета "Коммерсантъ".
5. ↑  "Khatami Slams «Imperial» U.S. // The Harvard Crimson. September 11, 2006". Արխիվացված է the original 2006 թ․ նոյեմբերի 10-ին. Retrieved 2006 թ․ դեկտեմբերի 30. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
**Մարշմելոու** (անգլ.՝ marshmallow), քաղցրավենիք, պաստեղի տարատեսակ, բայց առանց ձվի։ Մրգապաստեղի տարատեսակ է կազմված շաքարից կամ եգիպտացորենի օշարակից, տաք ջրում փափկեցված դոնդողանյութից և սպունգի աստիճանի հասցված խաղողաշաքարից, որոնց կարող են ավելացվել աննշան քանակի ներկանութ և բուրահաղորդիչներ։

Հաճախ անվանում են մինի-մրգապաստեղ։ Չնայած մարշմելոուի և մրգապաստեղի արտաքին նմանությանը, նրանք տարբեր ուտելիքներ են, քանի որ մարշմելոուի մեջ խնձորի խյուս և ձվի սպիտակուց չկա։

Պատմություն
-----------

Մարշմելոու (անգլ.՝ marsh mallow) անվանումը թարգմանվում է «Ճահճային փիփերթ», անգլերեն այսպես է կոչվում Փիփերթազգիների ընտանիքի «փիփերթ դեղային» բույսը, որի արմատներից ստանում էին մածուցիկ դոնդողանման սպիտակ զանգված։ Հետագայում սկսեցին փիփերթի փոխարեն օգտագործել դոնդողանյութ (ժելատին) և օսլա։ Ժամանակակից օդային մարշմելոուները հայտնվել են ԱՄՆ-ում 1950-ական թվականներին։ Այն սկսել է արտադրել Քրաֆթ ֆուդս (անգլ.՝ Kraft Foods) ընկերությունը.։

Պատրաստումը տնական պայմաններում

Օգտագործում
-----------

Մարշմելոուի փոքր կտորներ ավելացնում են սալաթի, աղանդերի, պաղպաղակի մեջ, նրանով զարդարում են տորթեր և խմորեղեններ։ Ամերիկայում ընդունված է մարշմելոուի փոքր կտորները լցնել տաք կակաոյի մեջ և կրակի վրա խորովել։ Խորովելուց հետո, տաքանալով մարշմելոուն մեծանում է չափերով, դառնում օդեղեն ու մածուցիկ։

Մարշմելոուի խորովելը խարույկի վրա։
Մարշմելոուն վաճառում են քաշով կամ տոպրակներով։ Առավել հաճախ նրանք սպիտակ են, սակավ գունավոր։ Լինում է նաև շոկոլադի կամ շաքարավենու (կարամել) ջնարակի մեջ թաթախված, ընկույզով կամ համային հավելանյութերով։ Լինում է մեծ և փոքր, կլոր և քառակուսի։

Գրականություն
-------------

* М. Голденков. Hot dog too: разговорный английский, Минск : Современная школа, 2009, .էջ՝ 224 (ռուս.)
* THE ANATOMY OF A MARSHMALLOW. JUST IN TIME FOR CAMPFIRE SEASON / Popular Science, Nov 26th, 2008 (անգլ.)
* The Oxford Companion to Sugar and Sweets, Marshmallows -  էջ՝ 430-431, Katie Liesener, ISBN 978-0-19-931339-6, Oxford University Press, 2015 (անգլ.)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Արխիվացված պատճենը" (PDF). Արխիվացված է the original (PDF) 2016 թ․ մայիսի 9-ին. Retrieved 2015 թ․ դեկտեմբերի 1. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  H. Panda, The Complete Book on Gums and Stabilizers for Food Industry, 2010 ISBN 9788178331317, page 280-283 Marshmallows (անգլ.)
3. ↑
4. ↑  PAGAN KENNEDY, Who Made That Marshmallow // The New York Times, Sep 16, 2012 (copy of the page) (անգլ.)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Universalis |

 |
**«Կիբեռնետիկայի մուսան» քանդակ**, գտնվում է Երևանի մաթեմատիկական մեքենաների գիտահետազոտական ինստիտուտի (Մերգելյան) տարածքում, Հակոբ Հակոբյան 3 հասցեում։ Տեղադրվել է 1972 թվականին։ Ընդգրկված է Երևանի Արաբկիր վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։

Հեղինակ
-------

* Քանդակագործ՝ Երվանդ Քոչար

Պատմություն
-----------

Մերգելյան ինստիտուտը հայ մեծանուն քանդակագործ Երվանդ Քոչարին պատվիրեց կիբեռնետիկային վերաբերող արձան քանդակել։ 1972 թվականին Քոչարը ստեղծեց «Կիբեռնետիկայի մուսան» արձանը։ Գեղարվեստական խորհուրդը, որը խորհրդային տարիներին պարտադիր պետք է հաստատեր ստեղծագործությունները, հայտարարեց, որ այսպիսի քանդակի հանրային ներկայացումը հնարավոր չէ։ Բայց քանի որ գումարն արդեն ծախսվել էր և անհրաժեշտ էր զեկուցել Մոսկվա, արձանն այնուամենայնիվ տեղադրվեց։ Քանդակը նախատեսվում էր կանգնեցնել ինստիտուտի հանդիպակաց պուրակում, սակայն այն տեղափոխվեց ինստիտուտի փակ բակ, որպեսզի տեսնողների քանակը սահմանափակ լինի, քանի որ Մերգելյան ինստիտուտը համարվում էր փակ օբյեկտ։

«50-ամյակ Երևանի մաթեմատիկական մեքենաների գիտահետազոտական ինստիտուտ» նամականիշը
Վերջին տարիներին խոսվում է քանդակը քաղաքի կենտրոն, մասնավորապես՝ Հյուսիսային պողոտա տեղափոխելու մասին։ Այդ հարցը դեռևս լուծում չի ստացել։

2006 թվականին Երևանի մաթեմատիկական մեքենաների գիտահետազոտական ինստիտուտի 50-ամյակին նվիրված թողարկվել է «50-ամյակ Երևանի մաթեմատիկական մեքենաների գիտահետազոտական ինստիտուտ» նամականիշը։

Նկարագրություն
--------------

Քանդակը պատկերում է հանգիստ, թուլացած դիրքով կիսապառկած ու կարծես մեդիտացիայի մեջ հայտնված մուսային, որը տեղ-տեղ պատված է շղարշով, իսկ տեղ-տեղ մարմնի միջից դուրս են սողոսկում մեխանիզմների բեկորները, լարերն ու զսպանակները։ Մուսան կամ նոր է մաշկ ձեռք բերում, կամ էլ դանդաղորեն քայքայվում ու մաշկափոխվում է։ Նրա կմախքանման մարմնից մնացել է հիմնական առանցքը։

Այս կիսաիրական, կիսաերևակայական մուսան հենված է շատ կոնկրետ իրի՝ հայկական կարասի վրա, որից մեղմ շիթով պետք է ջուր հոսեր։ Սակայն այսօր քանդակը ջրազրկված է։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "«Կիբեռնետիկայի մուսան» տեղափոխելու մասին ինձ հետ դեռ չեն խոսել. Հայկազ Քոչար". Արխիվացված է the original 2017 թ․ մայիսի 17-ին. Retrieved 2014 թ․ դեկտեմբերի 2. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  "DocumentView". *www.arlis.am*. Retrieved 2016 թ․ սեպտեմբերի 7.

Աղբյուրներ
----------

* Տեխնոլոգիաների մշակութային յուրացումը. Գարեգին Չուգասզյան(չաշխատող հղում)
* Մուսաները սկզբից լռում են, իսկ հետո՝ անհետանում

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Կիբեռնետիկայի մուսան (քանդակ, Երևան)** կատեգորիայում։ |
**Մարտական ռոբոտ Քսանբունգլ** (ճապ.՝ 戦闘メカ ザブングル Սենտո Մեկա Ձամբուգուրու, Sentou Mecha Xabungle), ճապոնական անիմե-սերիալ, որը թողարկվել է ճապոնական Sunrise ստուդիայի կողմից։ Անիմեի ռեժիսորը Յոսիյուկի Տոմինոն է։ Հեռարձակվել է Nagoya TV և TV Asahi հեռուստաալիքներով 1982 թվականի փետրվարի 6-ից մինչև 1983 թվականի հունվարի 29-ը։ Ընդհանուր թողարկվել է 50 սերիա։ Նրա թողարկման ժամանակ արտադրվել են Քսանբունգլ ռոբոտի տեսքով խաղալիքներ։ 1983 թվականի հուլիսի 9-ին թողարկվեց 84 րոպե տևողությամբ լիամետրաժ մուլտֆիլմ։

Սյուժե
------

Զոլա մոլորակը բաժանված է բազմաթիվ սոցիալական խմբերի։ Նրանցից ամենաբարձրերը՝ Անմեղներն են, որոնց պատկանում են հնագույն քաղաքակրթությունից մնացած յուրօրինակ սարքավորումներ, և Քաղաքացիականները, որոնք հիմնվում են սեփական ձեռքերով ստեղծած սարքերի վրա։ Անմեղներն օգտագործում են հնագույն սարքավորումներ, որպեսզի պահպանեն հնագույնը, այդպիսով ավելի ամրապնդելով իրենց ուժը մարդկանց վրա։ Դրան զուգահեռ Քաղաքացիականները պատրաստում են հսկայական մարդանման ռոբոտներ՝ Ուոքերներ, որոնց նպատակն է հարմար ձևով փոխադրել մարդկանց, բեռներ, սարքեր ու այլ տարբեր բաներ։ Սակայն այդ ժամանակ մեքենաները համարվում էին հազվադեպ հանդիպող սարքեր։ Երիտասարդ Ջիրոն Ամոսը գողանում է Քսանբուգլ տեսակի ռոբոտի, որպեսզի կառավարի նրան, և արագ կերպով հավաքում է նրա «ազգակիցներին», սակայն որպես գող, նա հայտնվում է բազմաթիվ անհաջողությունների մեջ և պետք է ճանապարհորդի Զոլա մոլորակի անապատներով։ Վերջիվերջո նա ներգրավվում է Անմեղների դեմ պատերազմի մեջ։

Սեյուները
---------

* Սինյա Ատակի - Ջոն Ամոս
* Մարի Յոկոո - Էլչի Կարգո
* Սաեկո Սիմաձու - Լագ Ուրաո
* Տոսիո Ֆուրուկավա- Բլյում
* Կեյկուսե Յամասիտա - Դայկ
* Տարակո- Չիլ
* Սինգո Հիրոմորի- Կոցետ Մեմումա
* Կացուձի Մորի - Բիել
* Բանձյո Գինգա- Տիմպ Շարոն
* Իսեյ Ֆուտամատա - Կիդ Հորլա
* Տոմոմիտի Նասիմուրա - Գերաբա Գերաբա
* Կոձի Տոտանի - Վիրամ Կի
* Նաոկի Տացուտա - Սանդորա Պրոպոիև
* Կանետո Սոիձավա - Արտուր Լանկ
* Մասահարու Սատո - Բժիշկ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Xabungle Mini Gokin". *collectiondx.com*. Արխիվացված from the original on 2013 թ․ հուլիսի 4. Retrieved 2015 թ․ օգոստոսի 27.

Աղբյուրներ
----------

* Անիմեի պաշտոնական էջ Archived 2013-01-11 at Archive.is (ճապոներեն)
* «Sentou Mecha Xabungle» անիմեն Anime News Network հանրագիտարանում
* «Sentou Mecha Xabungle» անիմեն AniDB տվյալների բազայում
* «Xabungle Graffiti» անիմեն Anime News Network հանրագիտարանում
* «Xabungle Graffiti» անիմեն AniDB տվյալների բազայում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AniDB · Anime News Network · Giant Bomb |

 |
**Մարմարե քարանձավ** (ալբ․՝ Shpella e Gadimës, նաև *Shpella Mermerit*, սերբ.՝ Мермерна пећина/Mermerna pećina), քարանձավ Կոսովոյի Հանրապետության Լիպլյան մունիցիպալիտետի Ներքին Գադիմե գյուղի (սերբ.՝ Доње Гадимље) մոտ։ Գտնվում է Ժագովացի լեռնաշղթայի արևմուտքում՝ Պրիշտինայից մոտ 20 կիլոմետր հարավ, Սկոպյեի ճանապարհի մոտ։ Քարանձավի մուտքերը գտնվում են Կլիսիր (ալբ․՝ Klysyr) գետի երկու ափերում՝ գետի հունից 6-10 մետր բարձրության վրա. երեքը գտնվում են աջ ափին, մեկը՝ ձախ։

Քարանձավը ձևավորվել է մարմարում կարստային պրոցեսի արդյունքում, որը տեղի է ունենում հազվադեպ։ Մինչև հայտնաբերվելը այն ամբողջովին ծածկված է եղել ցեխով և կեղտով։ Քարանձավի բազմաթիվ ճյուղավորումներ դեռևս մաքրված չեն և չեն ուսումնասիրվել։ Հայտնի է, որ միջանցքների ընդհանուր երկարությունը կազմում է մոտավորապես 1260 մետր, իսկ դրանց մակերեսը 1350 մ² է։ Նրա ամենացածր աստիճանում կա 25 մշտական լիճ, որոնց խորությունը հասնում է 10 մետրի։ Քարանձավի միջանցքներում հանդիպում են բազմաթիվ ստալակտիտներ և ստալագմիտներ։ Կան նաև մեծ, մինչև 30 սանտիմետր երկարությամբ արագոնիտե բյուրեղներ, որոնք ձգվում են բոլոր ուղղություններով։

Քարանձավը բացվել է 1969 թվականին։ Տեղի բնակիչ Ահմեդը գտել է մուտքը, երբ քար էր հանում իր տան բակում։ Նույն թվականին մուտքի շրջակա տարածքը՝ 56,26 հեկտար մակերեսով, ճանաչվել է բնության հուշարձան (IUCN վարկածով III կատեգորիայի)։ 1976 թվականին քարանձավը սարքավորվել է և բացվել է զբոսաշրջիկների համար։ Գլխավոր մուտքում սարքվել է երկաթե մեծ դուռ, շների և այլ կենդանիների մուտքը քարայր արգելվում է։

Պատկերներ
---------

* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  *Sabri AVDULLAHI et al.* GADIME CAVE IN KOSOVO, ITS GEOTOURIST VALUES AND IMPACTS(անգլ.) // *GeoJournal of Tourism and Geosites*. — 2013. — Vol. 11. — С. 7-15. — ISSN 2065-0817.
2. ↑  Schuman, Michael (2014 թ․ մայիսի 14). *Serbia and Montenegro Nations in Transition*. Infobase Publishing. p. 137. ISBN 9781438122526. Retrieved 2016 թ․ փետրվարի 27.
3. ↑  Gadime Cave (Gadime e Ulët), Kosovo. National Geographic: Western Balkans Geotourism Map Guide. Archived 24 January 2014.
4. ↑  Footsteps in Kosovo
5. ↑  "Shpella e Mermert - Gadime Marble Cave". Արխիվացված է the original 2016 թ․ ապրիլի 15-ին. Retrieved 2018 թ․ ապրիլի 6.

Գրականություն
-------------

* *501 Must-visit Natural Wonders*. Bounty Books. 2007. ISBN 978-0-7537-1591-8.
* "Mermerna pećina". Արխիվացված է the original 2003 թ․ դեկտեմբերի 23-ին. Retrieved 2009 թ․ փետրվարի 18. (սերբ.)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Մարմարե քարանձավ (Կոսովո) Վիքիպահեստում |