recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Սիսակ Հակոբի Վարժապետյան** (1905, Մարաշ, Ադանայի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն - սեպտեմբերի 14, 1982(1982-09-14), Ինդիանա, ԱՄՆ), լիբանանահայ մանկավարժ, թարգմանիչ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1905 թվականին Մարաշ քաղաքում։ Առաջին Համաշխարհային պատերազմի տարիներին՝ թուրքերի կողմից հայերի դեմ իրագործված Մեծ եղեռնի ժամանակ` 1915 թվականին, Սիսակ Վարժապետյանը ապաստան է գտնում Հորդանանի Թաֆիլահ, ապա Ալ-Քարակ քաղաքներում, որտեղ մնում է մինչ զինադադարը։ Զինադադարից հետ անցնում է Լիբանան, մտնում Ջբեյլի Ամերիկյան Նպաստամատույց որբանոց, որտեղ և ստանում է նախակրթությունն ու միջնակարգ ուսումը։ Մասնագիտական բարձրագույն ուսման համար ընդունվում է Բեյրութի Ամերիկյան համալսարան և 1929 թվականին ավարտում Առևտրական գիտելիքների բաժնի դասընթացները։ Բեյրութում, երկար տարիներ միջազգային նավթային ընկերությունում պաշտոնավարելուն զուգահեռ ուսուցչական գործունեությամբ է զբաղվել տեղի հայկական երկրորդական վարժարաններում (Հայ Ավետարանական քոլեջ)՝ դասավանդելով առևտրական գիտելիքներ, սղագրություն ու մեքենագրություն։ 1960-ական թվականներին Բեյրութում հիմնում է իր սեփական Առևտրական դպրոցը, որը ղեկավարել է ավելի քան մեկ տասնամյակ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Ծագումով հայ են», Արծվի Բախչինյան, Երևան, 1993, էջ 6.

Աղբյուրներ
----------

* Սիսակ Յ․ Վարժապետեան, մահագրութիւն «Հայկազեան Հայագիտական Հանդէս» հատոր Ժ.
**Հովհաննես Սեքսենյան** (1881, Հաճն, Ադանայի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն - *անհայտ*, Բեյրութ, Լիբանան), հայ խմբագիր, թարգմանիչ, թղթակից, առևտրական։

Ծնվել է Հաճընում, 1881 թվականին։ Նախնական կրթությունը ստացել է Հաճընի Ամերիկյան նախակրթարանում, իսկ բարձրագույնը՝ Այնթապի ամերիկյան կենտրոնական քոլեջում։ Կարճ ժամանակ իր հոր մոտ փաստաբանություն սովորելու փորձերից հետո գնացել է Մերսին՝ առևտրական կազմակերպությունում հաշվապահություն անելու։ Առևտրական սեփական ձեռնարկություններն է բացել է Թուրքիայում, Սուդանում և Եգիպտոսում։ 1909 թվականի Կիլիկիայի ջարդերից մազապուրծ ազատվելով՝ հաստատվել է Եգիպտոսում։ Երիտասարդ տարիքից մասնակցել է Հաճընի և Մերսինի հայ ազգային կյանքին՝ աշխատակցելով նաև Կ. Պոլսում հրատարակվող հայկական թերթերին։ Եգիպտոս սկզբնական շրջանում եղել է «Լուսաբեր-Արև» թերթի խմբագիրը, ապա ստանձնել է Ազգային առաջնորդարանի հաշվապահի պարտականությունները։ Եղել է թեմի Երեսփոխանական ժողովի անդամ, Քաղաքական ժողովի փոխատենապետ և Նուպարյան ու Գալուստյան վարժարանների հոգաբարձուների ատենապետ։ 1929 թվականին եղել է «Արևի» խմբագիրը։

Գրել է «Գեթսեմանի» ստեղծագործությունը։ Թարգմանել է Վիկտոր Հյուգոյի «Ծովու աշխատաւորները» և Միգել դե Սերվանտեսի «Տօն Քիշօթը» (կրճատ)։

Ունեցել է ծխախոտի առևտրի հայտնի հաստատություն։

Մահացել է Բեյրութում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Յովիկ Էօրտեքեան, ՌԱԿ-ի մամուլի խմբագիրները, Ե. 2005, էջ 15-16։
**Ալբերտ Սարգսի Ղազարյան** (հունիսի 21, 1941(1941-06-21), Դովեղ, Նոյեմբերյանի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ հիգիենիստ, թունաբան։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (2001), պրոֆեսոր (2005): Հիգիենիստների հայկական ընկերակցության նախագահ (2003 թվականից)։

Կենսագրություն
--------------

Ալբերտ Ղազարյանը ծնվել է 1941 թվականի հունիսի 21-ին, Դովեղ (Հայաստանի Տավուշի մարզ) գյուղում։ 1969 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ 1972-1982 թվականներին աշխատել է «Նաիրիտ» գիտաարտադրական միավորումում, 1982-1993 թվականներին՝ ազգային առողջապահության ինստիտուտի հիգիենայի ամբիոնում (1993 թվականից՝ ամբիոնի վարիչ)։

Աշխատանքները վերաբերում են աշխատանքի հիգիենայի և թունաբանության խնդիրներին։ Սահմանել է քլորոպրենային կաուչուկների արտադրության 10-ից ավելի քիմիական նյութերի թույլատրելի քանակներ։ Համահեղինակ է «Գազահեղուկային քրոմատոգրաֆիան սանիտարահիգիենային հետազոտություններում» (ռուսերեն, 1987), հեղինակ՝ «Բանվորների հիվանդացության ուսումնասիրման եղանակները՝ կապված աշխատանքային պայմանների հետ» ուսումնական ձեռնարկների։

Անդամակցություն
---------------

* Հիգիենիստների հայկական ընկերակցության նախագահ (2003 թվականից)։

Երկեր
-----

* «Գազահեղուկային քրոմատոգրաֆիան սանիտարահիգիենային հետազոտություններում» (ռուսերեն, 1987, համահեղինակ)։
* «Բանվորների հիվանդացության ուսումնասիրման եղանակները՝ կապված աշխատանքային պայմանների հետ»։ Ուսումնական ձեռնարկ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005։
**Ելենա Նիկոլաևնա Օշանինա** (ռուս.՝ Елена Николаевна Ошанина, հունիսի 12, 1874(1874-06-12), Pokrovskoye, Pokrovsky District, Oryol Oblast, Maloarkhangelsk Uyezd, Օրյոլի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - ոչ վաղ քան 1936, Կազան, Ռուսական կայսրություն), ռուս հեղափոխական-նարոդնիկ, էսեռների կուսակցության անդամ։

Հայտնի ռուս հեղափոխական Մարիա Նիկոլաևնա Օլովեննիկովայի (Օշանինա) դուստրը, ռուս հեղափոխականներ Նատալիա և Ելիզավետա Օլովեննիկովաների զարմուհին։

Կենսագրություն
--------------

Հին ազնվականական տոհմի ներկայացուցիչ, Օռլովի վերահսկիչ պալատի չինովնիկ Նիկոլայ Դմիտրիևիչ Օշանինի և օռլովյան հարուստ կալվածատիրոջ դուստր Մարիա Նիկոլաևնայի (օրիորդական՝ Օլովեննիկովա) ընտանիքի միակ երեխան էր։ Նարոդնիկական գաղափարներով տարված մայրը 1875 թվականին մեկնեց Սանկտ Պետերբուրգ, իսկ ընտանիքի հայրը մահացավ 1878 թվականի գարնանը, երբ աղջիկը չորս տարեկան էր։ Աղջկա դաստիարակությամբ զբաղվեց տատիկը՝ Լյուբով Դանիլովնա Օլովեննիկովան։

Օռլովի գիմնազիան ավարտելուց հետո 4 տարի աշխատեց ուսուցչուհի։ Սարատովում ընդունվեց բուժակության դասընթացներ։ 1899 թվականին նա մասնակցում էր ուսանողների հեղափոխական խմբակներին, պահում և տարածում էր արգելված գրականություն, տպում էր թռուցիկներ։ 1902 թվականի մայիսի 5-ին Սարատովում անցկացվող քաղաքական ցույցերին մասնակցելու համար Սարատովի դատական պալատի որոշմամբ նա աքսորվում է Ենիսեյի նահանգի Մինուսինսկի ուեզդի Ասկիզի տարածաշրջանային վարչություն։

1904 թվականին Ելենա Օշանինային կրկին ձերբակալեցին և ուղարկեցին Մինուսինսկի բանտ, որտեղ մնաց 5 ամիս։ Այնուհետև նա փախավ արտասահման, ապրեց Շվեյցարիայում մինչև 1905 թվականի հունիսը, որից հետո անլեգալ վերադարձավ Ռուսաստան։ Ընդունվեց սոցիալիստ-հեղափոխականների կուսակցություն և աշխատում էր Չեռնիգովի ու Կազանի նահանգներում «Կատյա» և «Աննա» մականուններով։

1906 թվականին Ելենա Օշանինային ձերբակալեցին և պահեցին Կազանի բանտում մեկ տարի՝ մինչև դատավարությունը։ Կազանի դատական պալատը նրան դատապարտեց 4 տարվա ազատազրկման «թափառաշրջիկության» և 2 տարվա ճորտության՝ գյուղացիների շրջանում հակակառավարական քարոզչության համար։ Երբ բացահայտվեց նրա իսկական անունը, Կազանի օկրուգային դատարանը 1909 թվականի մայիսի 13-ին Չիստոպոլում դատապարտեց նրան 3 տարվա տաժանակիր աշխատանքի։ Վերաքննիչ բողոքով Կազանի դատական պալատը չեղյալ հայտարարեց այս պատիժը՝ հաշվի առնելով 1905 թվականի համաներումը և ուժի մեջ թողեց 1907 թվականի վճիռը։ 1909 թվականին ազատ արձակվեց և աշխատում էր որպես բուժակ մինչև 1917 թվականը։ 
Եղել է նախկին քաղբանտարկյալների և աքսորյալների ընկերության անդամ, հուշագրությունների հեղինակ է։

Գրականություն
-------------

* Воспоминания «Из тюремных скитаний». — «Каторга и ссылка», 1923. № 6. С.119-136.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  ЖЕНЩИНЫ — ЛИТЕРАТОРЫ, РОДИВШИЕСЯ ДО 1917 ГОДА

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ошанина, Елена Николаевна
**Արուսիկ Տիգրանի Տիգրանյան** (օգոստոսի 16, 1995(1995-08-16), Երևան, Հայաստան), հայ լրագրող, հաղորդավարուհի, դերասանուհի։

Կենսագրություն
--------------

Հայաստանի ժողովրդական արտիստ,դերասան Ազատ Գասպարյանի թոռնուհին է։

Արուսիկ Տիգրանյանը միջնակարգ կրթությունը ստացել է Երևանի թիվ 195 միջնակարգ դպրոցում։ 2013 թվականին ընդունվել է Երևանի պետական համալսարանի ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետը, որն ավարտել է 2017 թվականին։

2020 թվականին մեկնարկել է սեփական հեղինակային «Արու՛ս, հասի՛ր» նախագիծը Արմենիա հԸ-ի եթերում։
2020 թվականի սեպտեմբերի 19-ին ամուսնացել է «Օնեքս» ընկերության համահիմնադիր Հարութ Աբրահամյանի հետ։ 2023 թվականի մարտի 2-ին ծնվել է Արուս Տիգրանյանի և Հարութ Աբրահամյանի առաջնեկը։ Նրանք դուստր են ունեցել,որին անվանակոչել են Արփի։

Ստեղծագործական գործունեություն
------------------------------

2017 թվականին աշխատել է Շանթ հեռուստաընկերությունում, որպես լրագրող։ Նույն թվականի հոկտեմբերից Հանրային հեռուստաընկերությունում՝ որպես «Լավ Երեկո» հաղորդման «Արդարության հետքերով Արուսի հետ» էջի հեղիանակ։

2019 թվականին նկարահանվել է Արմենիա ՀԸ «Ֆուլ հաուս» սիթքոմում։

2020 թվականին Արմենիա ՀԸ «Կինստագրամ» սիթքոմում։

2020 թվականին մեկնարկել է սեփական հեղինակային «Արու՛ս, հասի՛ր» նախագիծը Արմենիա ՀԸ եթերում։

2021 թվականին նկարահանվել է «Մեր բակը 25 տարի անց» ֆիլմում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ո՞ր հայտնի և ժողովրդական արտիստի թոռնուհին է Արուս Տիգրանյանը
2. ↑
3. ↑  [ ]
4. ↑
5. ↑
6. ↑  [  Archived 2022-02-11 at the Wayback Machine.]
7. ↑

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ինստագրամյան պաշտոնական էջ
* Ֆեյսբուքյան պաշտոնական էջ
* Յութուբյան պաշտոնական ալիք
* ՏիկՏոկյան պաշտոնական էջ
**Զարուհի Արևշատյան** (դեկտեմբերի 10, 1961(1961-12-10), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ բանասեր, լրագրող, ՀՀ ԱԺ նախկին պատգամավոր։

Կենսագրություն
--------------

Զարուհի Արևշատյանը ծնվել է 1961 թվականի դեկտեմբերի 10-ին Երևանում։ Ավարտել է Կույբիշևի պետական համալսարանը` բանասեր լրագրողի որակավորմամբ։ 1985 թվականից աշխատել է «Կոմսոմոլեց» (հետագայում՝ «Էպոխա») թերթի բաժնի վարիչ, իսկ 1990 թվականից` «Ռեսպուբլիկա Արմենիա» թերթի մշակույթի բաժնի վարիչ, պատասխանատու քարտուղար։ ԱԺ-ում ծավալած գործունեության ընթացքում եղել է ֆինանսավարկային, բյուջետային և տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի, ինչպես նաև «Շամիրամ» խմբակցության անդամ։ Այժմ համարվում է «Շամիրամ» հասարակական-քաղաքական կազմակերպության անդամ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  Կենսագրությունը ՀՀ ԱԺ պաշտոնական կայքում

Արտաքին հղումներ
----------------

* Զարուհի Արևշատյանի կենսագրությունը Հայաստանի Ազգային Ժողովի պաշտոնական կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Հայաստանի Ազգային ժողով |

 |
**Ջենի Մարիա Գուստավա Մարկելին-Սվենսոն** (անգլ.՝ Jenny Maria Gustava Markelin-Svensson Հոկտեմբերի 30, 1882, Վանտաա - Մարտի 17,1929, Հելսինկի), պրոֆեսիոնալ տեսուչ և Ֆինլանդիայի առաջին կին ինժեները։

Մարկելին-Սվենսոնի ծնողները ֆերմեր Յոհան Ֆրեդրիկ Ալբերտ Մարկելն ու Ամանդան Ֆրեդրիկա Նումմելն էին։ Նա ամուսնացել է ինժեներ Էմիլ Սվենսոնի հետ 1911 թվականին։ Ավարտել է շվեդական «Nya svenska samskolan» ավագ դպրոցը` 1899 թվականին։ Ավարտել է Հելսինկիի տեխնոլոգիական համալսարանը 1905 թվականին՝ որպես ինժեներ` ճանապարհի և կամուրջների կառուցման վրա կենտրոնացած։

Ավարտելուց հետո Մարկելին-Սվենսոնը ուսումնասիրել է աշխատանքային պայմանները Ֆինլանդիայում և կրթաթոշակների միջոցով, աշխատանքային պայմանները Եվրոպայում։ 1908 թվականին նշանակվել է Վերայի Հյելտում տեսուչի օգնական, 1909 թվականին ծառայել է որպես տեսուչի օգնական Վիբորգում և Լահտիում։ 1913 թվականին տեղափոխվել է Հելսինկի՝ աշխատելու որպես առողջապահության խորհրդի աշխատանքային տեսուչ։

Երբ 1918 թվականին ստեղծվեց սոցիալական վարչությունը, Մարկելին Սվենսոնը Ֆինլանդիայի առաջին կին-պրոֆեսիոնալ տեսուչն էր։ Ավելի ուշ նա եղել է սոցիալական հարցերի նախարարության տեսուչի տեղակալը մինչև իր վաղաժամ մահը։ Մարկելին-Սվենսոնը նաև ակտիվ սոցիալական ազդեցություն է ունեցել` բացատրական աշխատանք կատարելով բնակչության շրջանում, ներառյալ տեղեկագրերը, շնորհանդեսները և դասախոսությունները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Kansallisbiografia (фин.) / M. Klinge — Suomalaisen Kirjallisuuden Seura, Suomen Historiallinen Seura. — ISSN 1799-4349
2. ↑  Kuusanmäki, Jussi: "Markelin-Svensson, Jenny (1882–1929)", *Suomen kansallisbiografia, osa 6*, s. 556–558. Helsinki: Suomalaisen Kirjallisuuden Seura, 2005. 951-746-447-9. / Teoksen verkkoversio.
3. ↑  Tekniikan naiset yhä harvassa. *Tekniikan historia*, juny 2017, núm 3/2017, s. 6. Alma Talent Oy.
**Կարեն Եպպե** (դան.՝ *Karen Jeppe*, հուլիսի 1, 1876(1876-07-01), Gylling, Odder Municipality, Կենտրոնական Յուտլանդիա տարածաշրջան, Դանիա - հուլիսի 7, 1935(1935-07-07), Հալեպ), դանիացի միսիոներ և սոցիալական աշխատող։ 1903 թվականից մինչև մահ՝ 1935 թվականը զբաղվել է Հայոց ցեղասպանությունից խույս տված հայ գաղթականներին օգնություն ցույց տալով։ Փրկված հայերից շատերին թաքցրել է իր տան նկուղում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո մեկնում է Հալեպ, իր հետ տանելով նաև ցեղասպանությունից խույս տված բազմաթիվ հայերի։ Սկսած 1921 թվականից զբաղվել է 20-ից 30 000 առևանգված հայ կանանց և երեխաներին ետ վերադարձնելու առաքելությամբ։ Եպպեին հաջողվել է մուսուլմանների հարեմներից ազատ արձակել մոտ 2000 հայ կնոջ։

Մահացել է Հալեպում՝ մալարիայից։ Աճյունը հանգչում է հենց Հալեպում։ Եպպեի հուղարկավորության ժամանակ հայոց արքեպիսկոպոսը նրան անվանում է «իր սիրելի քույր, ով իր սեփական անձը զոհեց հազարավոր մարդկանց համար»
:

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Dansk Biografisk Lexikon (դան.)
2. 1 2  «Ցեղասպանության ականատեսները». «CrossNews.am». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 5-ին. Վերցված է Ապրիլի 24, 2011 թ.-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կարեն Յեպպեի կենսագրությունը (հայերեն)
* Հալեպի Կարեն Եպպեի անվան հայկական քոլեջի կայքը Archived 2014-05-03 at the Wayback Machine.
**Սոֆյա Պետրոսի Հովհաննիսյան** (սեպտեմբերի 12, 1939(1939-09-12), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ կենսաքիմիկոս։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (2001), պրոֆեսոր (2002):

Կենսագրություն
--------------

Սոֆյա Հովհաննիսյանը ծնվել է 1939 թվականի սեպտեմբերի 12-ին, Լենինական քաղաքում։ 1957-1962 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի կենսաբանության ֆակուլտետում։ 1962-1965 թվականներին եղել է ասպիրանտ կենսաբանության ֆակուլտետում, կենսաքիմիայի ամբիոնում, 2002-2007 թվականներին՝ որակավորման բարձրացման ֆակուլտետում։ 1965 թվականից աշխատում է Երևանի պետական համալսարանի կենսաքիմիայի ամբիոնում։

Բացահայտել է ենթաբջջային կառուցվածքներում՝ պերօքսոմներում, D-ամինաթթվային օքսիդազների հետ միասին L-ամինաթթվային օքսիդազ ֆերմենտի առկայությունը։
Դա հնարավորություն է տալիս կիտրոնաթթվի արտադրության շտամը՝ Aspergillus niger բորբոսասունկն օգտագործել DL-ամինաթթուներից L-ամինաթթուների անջատման, ինչպես նաև բժշկության մեջ կիրառվող կետոթթուների ստացման համար։

Կարդացվող դասընթացներն են՝ «Ընդհանուր կենսաքիմիա», «Ազոտ պարունակող միացությունների փոխանակություն», «Ածխաջրերի փոխանակության ընտրովի գլուխներ», «Ճարպերի փոխանակության ընտրովի գլուխներ», «Միկրոօրգանիզմների կենսաքիմիայի ընտրովի գլուխներ», «Նյութափոխանակության կարգավորման ընտրովի գլուխներ», «Պաթոգեն միկրոօրգանիզմների կենսաքիմիա», «Մասնագիտության արդի խնդիրներ»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |

 |
**Էսթեր Էքսպոսիտո** (իսպ.՝ Ester Expósito, հունվարի 26, 2000(2000-01-26), Մադրիդ, Իսպանիա), իսպանացի դերասանուհի։ Առավել հայտնի է Նեթֆլիքս հեռուստաալիքի թողարկած «Էլիտա» հեռուստասերիալում Կառլա Ռոսոնի դերով։

Կենսագրություն և կարիերա
------------------------

Ծնվել է Իսպանիայի Մադրիդ քաղաքում։ Խաղացել է թատրոնի այնպիսի ծրագրերում, որոնք եղել են ուշադրության կենտրոնում։ Ծնողների աջակցությամբ 6 տարեկան հասակում նկարահանվել է ֆիլմերում։ 2013-2014 թվականներին ստացել է մրցանակ Մադրիդի հանրային թատրոնի մրցույթներում կնոջ լավագույն դերի համար։ Նա ազատ տիրապետում է անգլերենին։

2016 թվականին նկարահանվել է «Թրումանի շոուն» ֆիլմում։ Նույն թվականին նկարահանվել է «Centro Medico» վավերագրական սերիալում։

2017 թվականին ստացել է Ռութի դերը *Estoy Vivo* ֆանտաստիկ սերիալի առաջին եթերաշրջանում։

2018 թվականին Էսթերը նկարահանվել է *Թու Հիջո* դրամատիկական ֆիլմում։ Հետագայում դերասանուհին գտնվել է դրամատիկ մինիսերիալ *Լա Կազա։ Մոնտեպերդիդո* քասթինգում։

2018 թվականին սկսել է հանդիպել Ալվարո Ռիկոյի հետ։ Նույն թվականին սկսել է նկարահանվել Նեթֆլիքսի թողարկած «Էլիտա» հեռուստասերիալում, մարմնավորելով Կառլայի դերը։ Սերիալում նկարահանվել է Դաննա Պաոլայի, Արոն Պիպերի, Մինա Էլ Համանիի և Խորխե Լոպեսի հետ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2
3. ↑  «e-TALENTA». *www.e-talenta.eu*. Վերցված է 2019 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
4. ↑  «Elite : 5 choses à savoir sur l'actrice Ester Expósito (Carla)». Վերցված է 2019 թ․ հոկտեմբերի 4-ին.
5. ↑  «Ester Expósito». *AlloCiné*. Վերցված է 2019 թ․ սեպտեմբերի 9-ին. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|nom1=` ignored (`|last1=` suggested) (օգնություն)
6. ↑  «Estoy Vivo». Վերցված է 2019 թ․ հոկտեմբերի 4-ին.
7. ↑  «Ester Expósito, imparable. Tras 'Élite', estrena película con Coronado». Վերցված է 2019 թ․ հոկտեմբերի 4-ին.
8. ↑  «ESTER EXPÓSITO NOS HABLA DE LA CAZA Y SUS FUTUROS PROYECTOS». Վերցված է 2019 թ․ հոկտեմբերի 4-ին.(չաշխատող հղում)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | AlloCiné · ČSFD · Internet Movie Database |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNE: XX5840596 · GND: 1229494537 · VIAF: 5155224481284372957 · WorldCat VIAF: 5155224481284372957 |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Զորյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Հակոբ Նշանի Զորյան** (1894, օգոստոսի 25, Օրդու, Տրապիզոնի նահանգ- 1942 Ուրալ), պատմաբան, տնտեսագետ։ Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտոր (1925), պրոֆեսոր (1931), ՀԽՍՀ գիտության և արվեստի ինստիտուտի թղթակից անդամ (1926)։

Կենսագրություն
--------------

1908-1912 թվականներին սովորել է Կոստանդնուպոլսի Պերպերյան վարժարանում, 1919-1920 թվականներին` Լոզանի համալսարանում, 1925 թվականին ավարտել է Բեռլինի համալսարանի քաղաքատնտեսական ֆակուլտետը։

Գերմանիայում մասնակցել է ուսանողական սոցիալական շարժմանը։ Հակոբ Զորյանը Սողոմոն Թեհլիրյանի հետ գործուն մասնակցություն է ունեցել «Նեմեսիս» գործողությանը և Թալեաթ փաշայի սպանությանը (1921 թվականի մարտի 15-ին)։

1925 թվականից դասախոսել է ԵՊՀ-ում. 1930-1937 թվականներին՝ հայ ժողովրդի պատմության ամբիոնի վարիչ, 1931-1937 թվականներին, միաժամանակ՝ պատմության ֆակուլտետի դեկան։ 1927-1929 թվականներին՝ Հանրային գրադարանի, 1932-1935 թվականներին՝ Կուլտուրայի պատմության ինստիտուտի, 1936-1937 թվականներին՝ Հայաստանի պատմության թանգարանի տնօրեն։ 1930-1931 թվականներին եղել է Կոոպերատիվ-տնտեսագիտական ինստիտուտի տնօրեն (ռեկտոր)։

Աշխատությունները վերաբերում են հին և միջնադարյան Հայաստանի հասարակական-տնտեսական պատմությանը, հայ խորհրդային պատմագրությանը։

1937 թվականին անհիմն բռնադատվել է, մահացել է բանտում` 1942 թվականին։ Հետմահու արդարացվել է։

Գրականություն
-------------

* Հովհաննիսյան Պ. Հակոբ Զորյան, «Երևանի համալսարան», 1976, N 2։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005*.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի ռեկտորները |
| --- |
|  |
| *Երևանի կոոպերատիվ-տնտեսագիտական ինստիտուտի ռեկտորներ.* Հակոբ Նշանի Զորյան (1930-1931) • Կարո Հակոբի Խաչատրյան (1932-1933)  *Երևանի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտի ռեկտորներ.* Վլադիմիր Սմբատի Ներկարարյան (1975-1979) • Շավարշ Սեդրակի Մարգարյան (1979-1984) • Լևոն Եղիշեի Վարդանյան (1984-1991) • Թորգոմ Աղաբեկի Նալչաջյան (1991-1993) • Գրիգոր Եղիշի Կիրակոսյան (1993-1999)  *Երևանի պետական տնտեսագիտական ինստիտուտի ռեկտորներ.* Գրիգոր Եղիշի Կիրակոսյան (1999-2006)  *Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի ռեկտորներ.* Յուրի Միքայելի Սուվարյան (2006-2011) • Կորյուն Լուկաշի Աթոյան (2011-2018) • Ռուբեն Հայրապետյան |

 |


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ · AV Production |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 10976 · GND: 1138842826 · LCCN: n2016012388 · VIAF: 4371145857149722922472 · WorldCat VIAF: 4371145857149722922472 |

 |
**Հուսեյն Մահմեդ օղլի Արաբլինսկի (Խալաֆով)** (ադրբ.՝ Hüseyn Məmməd oğlu Ərəblinski (Xələfov), 1881, Բաքու, Ռուսական կայսրություն - մարտի 4, 1919(1919-03-04), Բաքու, Ադրբեջանի Ժողովրդավարական Հանրապետություն), ադրբեջանցի դերասան և ռեժիսոր։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Բաքու քաղաքում։ Դերասանական պրոֆեսիոնալ գործունեությունն սկսել է 1905 թվականից։ Աշխատել է «Նիջաթ» և «Սաֆա» ընկերությունների առաջին ադրբեջանական խմբերում, ապա ինքն է թատերական խմբեր կազմել և հանդես եկել Հյուսիսային Կովկասի, Անդրկովկասի, Միջին Ասիայի, Իրանի մի շարք քաղաքներում։ Խաղացել է մոտ 70 դեր, բեմադրել 50-ից ավելի պիես։ Աուլա Հուեյն Մահմեդ Արսւբլինսկի։

Լավագույն դերակատարումներից են՝ 

* Ֆրանց (Շիլլերի «Ավազակներ», 1907)
* Խլեստակով (Գոգոլի «Ռևիզոր», 1908)
* Օթելլո (Շեքսպիրի «Օթելլո», 1910)
* Կսւջար, Ֆահրադ, Նաջաֆբեկ (Արաբլինսկի Հախվերդովի «Շահ Կաջար», 1917
* «Դժբախտ պատանին», 1909, «Քանդած օջախ», 1909)
* Նադիր (Ն. Նարիմանովի «Նադիր Շահ», 1907)
* Հսւյդարբեկ (Մ. Ախունդովի «Հաջի Կարա», 1907)։

Իբրև ռեժիսոր Արաբլինսկին ադրբեջանական հեղինակների գործերի հետ մեկտեղ բեմադրել Է նաև Շեքսպիրի, Նիկոլայ Գոգոլի, Իվան Տուրգենևի, Գաբրիել Սունդուկյանի, Շիրվանզադեի ստեղծագործությունները։ Արաբլինսկին եղել է սերտ բարեկամական կապերի մեջ ռուս, հայ, վրացի թատերական գործիչների հետ։

Հայ դերասաններից նրա մտերիմներն են եղել Գ. Ավետյանը, Ա. Վրույրը։ Որպես արտիստի, Արաբլինսկին բարձր է գնահատել Վահրամ Փափազյանը։

Արաբլինսկին օժտված էր ողբերգակի մեծ տաղանդով, կարողանում էր կերպարը հասցնել գեղարվեստական մեծ ընդհանրացման։ Արաբլինսկու ազդեցությունը կրել են ադրբեջանցի ականավոր շատ արտիստներ։

Արաբլինսկին սպանվել Է, 1919 թվականի մարտ ամսին, Բաքվում, տանը, մուսավաթականի ձեռքով։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · Find A Grave |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 676)։*  |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Թորոսյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Ջավադ Լևոնի Թորոսյան** (հոկտեմբերի 29, 1930(1930-10-29), Երևան, ԽՍՀՄ - մայիսի 4, 1994(1994-05-04), Երևան, Հայաստան), հայ պատմաբան-միջազգայնագետ, խմբագիր, լրագրող։

Կենսագրություն
--------------

Ջավադ Թորոսյանը ծնվել է 1930 թվականին, Երևանում։ 1953 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1970 թվականից աշխատել է Հայկական հանրագիտարանի գլխավոր խմբագրությունում, 1979–1994 թվականներին՝ գլխավոր խմբագրի տեղակալ։

Մահացել է 1994 թվականին, Երևանում։

Աշխատություններ
---------------

Անգլերենից թարգմանել է Դեյվիդ Լենգի և Ուոքըր Քրիսթոֆըրի «Հայերը» (1992 թվական) աշխատությունը։

Աշխատությունները նվիրված են հայոց պատմության Հայկական հարցին վերաբերող շրջանին։

Պարգևներ
--------

1981 թվականին նրան շնորհվել է Հայաստանի վաստակավոր լրագրողի կոչում։

1988 թվականին «Հայկական սովետական հանրագիտարանի» համար արժանացել է ՀԽՍՀ պետական մրցանակի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «Թորոսյան Ջավադ Լևոնի». hayazg.info.

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ գրատպություն և գրքարվեստ» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Տիգրան Տերոյան** (1873, Վան - 1898, Կուռուբաշ, Արտամետ, Վանի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն, առավել հայտնի **Վազգեն** մականվամբ), հայ ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ, խմբապետ, հայդուկապետ, բանաստեղծ, Հայ հեղափոխական Դաշնակցություն կուսակցության անդամ։

Կենսագրություն
--------------

Սկզբնապես անդամագրվել է Արմենական կուսակցությանը, ապա ՀՅԴ-ը։ Քույր Զարուհին (Ժենյա) և կրտսեր եղբայրը Վարազդատը (Վազրիկ) նմանապես եղել են ՀՅԴ անդամներ և ակտիվորեն օժանդակել Վան-Վասպուրականում հայ ազատագրական շարժմանը։

ՀՅԴ կուսակցության անդամ։ Սովորել է Վանի Հայկազյան կենտրոնական վարժարանում։ 1893 թվականին ազատագրական գործունեության համար ձերբակալվել է։ Բանտից ազատվելուց հետո՝ 1895 թվականին անցել է Սալմաստ։ Այնտեղից Նիկոլ Դումանի 60-հոգանոց խմբի հետ, ճանապարհին կռիվներ մղելով, անցել է Վան։ Նրա ջոկատում է գործել Անդրանիկը (Օզանյան)։ 1896 թվականի հունիսին Վազգենը մասնակցել է Վանի ինքնապաշտպանությանը։ Դեմ է եղել Խանասորի արշավանքին (1897 թ. հուլիսի 25)։ Գուրգենի խմբում կռվել է Սպահան լճի մոտ։ Խուսափել է մասնակի և վաղաժամ ընդհարումներից, ձգտել գաղտնորեն զինելով ժողովրդին՝ նախապատրաստել ընդհանուր ապստամբության։ Կազմել է ընդհանուր ապստամբության առաջին հրահանգը։ Կողմ է եղել հայ-ասորական մարտական զինակցությանը։

Զոհվել է 1898 թվականի հունվարի 2-ին Վանից ոչ հեռու գտնվող Կուռուբաշ գյուղի ջրաղացում, երբ թուրքերը պաշարել էին նրան և իր զինակից ընկեր Շատախցի Միքոյին (Արշակ Չալկադրյան)։

Հիշատակ
-------

1906 թվականին Ժնևում լույս է տեսնում Անդրանիկ Օզանյանի «Մարտական հարահանգներ»-ը, որը նշանավոր հայդուկը ի թիվս մյուս ֆիդայիների, նվիրում է նաև Վազգենի հիշատակին։ 1943 թվականին Աթենքում վարդապետ ձեռնադրվելիս Կարապետ Լևոն Պալճյանը, որը հետագայում հայտնի է դառնում որպես Վազգեն Առաջին Ամենայն Հայոց կաթողիկոս, ընդունում է Վազգենի անունը։ Վասպուրականի հետ կապված անձինք յուրօրինակ կերպով պահպանել են հայդուկի հիշատակը՝ իրենց զավակներին կոչելով Վազգենի անունով։

Գրականություն
-------------

* «Վազգէնի երգարան», Բոստոն, 1901։
* Խանասորի Վարդան, Յիշատակարան, Փարիզ, 1928, 2-րդ հրտ. Պէյրութ, 1990, 3-րդ հրտ. Երևան, 1992։
* Ռուբէն, Հայ յեղափոխականի մը յիշատակները, Բ. հատ. Թեհրան, 1982։
* Հայկական հարց հանրագիտարան, Երևան, 1996, էջ 426։
* Ռուբէն Սահակեան, Վազգէն (Տիգրան Տէրոյեան). Նահատակութեան 100 ամեակի առթիւ, Դրօշակ, 26 մարտ - 8 ապրիլ, Երևան, 1998, էջ 22-27։
* Ով ով է (Հայեր։ Կենսագրական հանրագիտարան), հատ. 2, Երևան, 2007, էջ 514։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է* *«Հայկական հարց» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |
**Սուրդաս** (1479 - ոչ վաղ քան 1579 և ոչ ուշ քան 1584, Braj, Հնդկաստան),հնդիկ Սուրբ, երգիչ և բանաստեղծ; Հինդի գրականության մեջ կրիշնայական պոեզիայի ամենաակնառու ներկայացուցիչներից մեկը; Վալլաբխիի հետևորդ։ Հայտնի է Կրիշնային նվիրված իր երգերով։ Սուրդասը կույր էր և հայտնի է "Կույր բարդը Ագրայից" մականունով։ Ըստ լեգենդի, նա երգում էր իր բանաստեղծությունները վինա երաժշտական գործիքի նվագակցությամբ. "նրա հնչյունների ներքո նա թափառում էր Հնդկաստանի ճանապարհներով և մարդկանց կոչ էր անում հարգել և սիրել Կրիշնային".

Սուրդասի մեծագույն ստեղծագործությունը "Սուրսագար" ("Հիմների ծով") բանաստեղծական ժողովածուն է։ Այն ի սկզբանե բաղկացած էր 100,000 տողերից, բայց դրանցից միայն մոտ 8000 է հասել մեր օրեր։ Սուրդասը նաև զգալի ներդրում է ունեցել հնդկական երաժշտական մշակույթի զարգացման գործում, քանի որ իր կրոնական երգերից յուրաքանչյուրի համար երաժշտություն է ստեղծել, ընդ որում ՝ յուրաքանչյուրը ուրեր իրեն բնորոշ մոտիվ ՝  — рагу.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  *Институт мировой литературы им. А. М. Горького РАН* История всемирной литературы в девяти томах / [Георгий Петрович Бердников. — М: Наука, 1985. — Т. 3. — С. 604. — 816 с.
2. 1 2 3  *Евгений Петрович Челышев* Литература хинди. — Наука, 1968. — С. 55. — 328 с. — (Литература Востока).
**Տիրան Հայկազն**, *Տիրանիոն* (Tupavvicov, Tyrannio) ծնված և մահացած թվականները անհայտ են։ Մեր թվարկությունից առաջ I դարի հայ քերական և հռետոր։ Ծնվել է Ամիսոս (այժմ Սամսուն) քաղաքում, որտեղ հայտնի էր որպես «այր բազմահմուտ»։ Ըստ Պլուտարքոսի, Լուկուլլոսը Տիրան Հայկազունին Ամիսոսից գերեվարել է Հռոմ, որտեղ նա հռչակվել է հուն, քերականության և հռետորական արվեստի բնագավառներում դրսևորած խորիմացությամբ։ Ստրաբոնի վկայությամբ, Սուլլան Աթենքից Հռոմ է փոխադրել մի մեծ գրադարան, որը «ընկել է Արիստոտելի երկրպագու Տիրանիոնի» ձեռքը։ Կարևոր դեր է խաղացել Արիստոտելի և Թեոփրաստեսի երկերը կորստից փրկելու, կարգավորելու գործում․ Անդրոնիկոս Հռոդոսացին, նրանից ստանալով Արիստոտելի և Թեոփրաստեսի երկերի պատճենները, հրատարակել դրանք։ Տիրան Հայկազունը Հռոմում ստեղծել է մեծ գրադարան (մոտ 30 հազարանոց հատոր գիրք)։ Կիկերոնի խնդրանքով կարգավորել է նրա հարուստ գրադարանը, նրա տանը բացել դպրոց, ուր դա–սավանդել է քերականություն և ճարտասանություն։

Տիրան Հայկազունի դասախոսությունները ունկնդրել է նաև Ստրաբոնը։

Գրականություն
-------------

* Պլուտարքոս, Զուգակշիռք, հ․ 3, Վնտ․, 1833, էջ 422–23, 551–52։ Խրլ Ոպյան Գ․ Տ․, Հայ սոցիալական իմաստասիրության պատմություն․ Ե․, 1978, էջ 34–35։
* Цицерон, Письма, т․ 1, М․–JI․, 1949, с․ 221, 237, 302, т․ 3, М․-Л․, 1951, с․ 45-46;
* Страбон, География, М․, 1964, с․ 514, 571;
* Аревшатян С․ С․, Формирование философской науки в Древней Армении (V-VI вв․), Е․, 1973․

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1974.

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 12, էջ 16)։*  |
**Ստեփան Ֆեոդորի Քեչեկյան** (մարտի 25 (ապրիլի 6), 1890, Նոր Նախիջևան, Ռոստովի շրջան, Դոնի զորքի մարզ, Ռուսական կայսրություն - հունիսի 24, 1967(1967-06-24), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), հայ խորհրդային իրավաբան, իրավաբանական գիտությունների դոկտոր (1940), պրոֆեսոր (1918), ՌԽՖՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1960)։

Կենսագրություն
--------------

Ավարտել է Մոսկվայի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը՝ (1912)։ 1912 թվականից դասավանդել է տարբեր համալսարաններում։ 1942 թվականից եդել է Մոսկվայի պետական համալսարանի պրոֆեսոր և պետության ու իրավունքի տեսության ու պատմության ամբիոնի վարիչը, 1946-1954 թվականներին՝ միաժամանակ ԽՄԿԿ Կենտկոմին առընթեր Հասարակական գիտությունների ակադեմիայի պրոֆեսոր։ Քեչեկյանը եղել է իրավաբանական մի շարք ամսագրերի խմբագրական կոլեգիայի անդամ։

Աշխատություններ
---------------

Քեչեկյանի գիտական աշխատությունները վերաբերում են պետության և իրավունքի տեսությանն ու պատմությանը, քաղաքական գիտությունների պատմությանը և այլն։ Նախաձեռնել է պետության և իրավունքի տեսության ու պատմության մի շարք դասագրքերի ստեղծումը, եղել դրանց հեղինակը և խմբագիրը։ Թարգմանել է Ֆիխտեի երկերը։ Նրա աշխատությունները թարգմանվել են ԽՍՀՄ և արտասահմանյան ժողովուրդների բազմաթիվ լեզուներով։

Պարգևներ
--------

Պարգևատրվել է «Պատվո նշան» շքանշանով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| ISNI: 0000000113930205 · LNB: 000106719 · NKC: jx20050907013 · NUKAT: n2002018825 · SUDOC: 108937844 · VIAF: 166594533 · WorldCat VIAF: 166594533 |

 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
**Սերգեյ Պավլովիչ Ուրուսևսկի** (դեկտեմբերի 10 (23), 1908, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն - նոյեմբերի 12, 1974(1974-11-12), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդային կինոօպերատոր և ռեժիսոր։ ՌՍՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1951 թվական)։ ՍՄԿԿ անդամ 1942 թվականից։

Կենսագրություն
--------------

1935 թվականին ավարտել է Լենինգրադի կերպարվեստի ինստիտուտը, աշխատել կինոյում։ 1937 թվականից՝ «Սոյուզդետֆիլմ»-ի օպերատոր, 1941-1945 թվականներին՝ ռազմաճակատային կինոօպերատոր։ Պատերազմից հետո Ուրուսևսկիի նշանակալից կինոնկարը «Գյուղական ուսուցչուհին» է (1947 թվական)։ 1950 թվականից աշխատել է «Մոսֆիլմ»-ում։ Նկարահանել է Վ․ Պուդովկինի («Վասիլի Բորտնիկովի վերադարձը», 1953 թվական), Յու․ Ռայզմանի («Ոսկե Աստղի» կավալերը» 1951 թվական, «Կյանքի դասը», 1955 թվական), Գ․ Չուխրայի («Քառասունմեկերորդը», 1956 թվական) գունավոր ֆիլմերը։ Ուրուսևսկիի լավագույն աշխատանքներն ստեղծվել են Մ․ Կալատոզովի համագործակցությամբ՝ «Առաջին էշելոնը» (1956 թվական), «Չուղարկված նամակ» (1960 թվական), «Ես Կուբան եմ» (1964 թվական) և «Թռչում են կռունկները» (1957 թվական), որն առանձնանում է օպերատորական լուծման նորարարությամբ (Կաննի XI միջազգային կինոփառատոնի Գրան պրի մրցանակ և այլն)։ 1960-ական թվականներին ստեղծել է «Շորորավարգ ձիու վազքը» (ըստ Այթմատովի «Մնաս բարով Գյուլսարի», 1969 թվական) և «Երգիր, բանաստեղծ» (1972 թվական, եղել է այղ կինոնկարների ռեժիսորը և օպերատորը) ֆիլմերը։ Ուրուսևսկիի դինամիկ, գեղանկարչական բանաստեղծական ոճը հարստացրել է սովետական օպերատորական արվեստը։ ԽՍՀՄ պետական մրցանակներ (1948,1952)։ Պարգևատրվել է 2 շքանշանով։

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Դանիական ազգային ֆիլմագրություն · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX4418882 · BNF: 141260551 · GND: 128609230 · ISNI: 0000000048796248 · LCCN: nr2002028854 · NLP: a0000002354075 · SUDOC: 197694659 · VIAF: 33054851 · WorldCat VIAF: 33054851 |

 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
**Գրիգոր Հակոբի Զամպաքճյան** (փետրվարի 6, 1889(1889-02-06), Կոնստանցա, Ռումինիա - սեպտեմբերի 18, 1962(1962-09-18) կամ փետրվարի 18, 1962(1962-02-18), Բուխարեստ, Ռումինիա), հայ կոլեկցիոներ, արվեստաբան։ Ռումինիայի ակադեմիայի թղթանդամ (1948)։ Ռումինիայում և արտասահմանում գնել է արվեստի բազմաթիվ գործեր, ստեղծել Զամպաքճյան թանգարանը։

Գործունեություն
---------------

Ծնվել է Ռումինիայի Կոնստանցա քաղաքում։ 1948 թ. եղել է Ռումինիայի ակադեմիայիի թղթակից անդամ։ 1947 թվականին Զամպաքճյանի հավաքածուի հիման վրա Բուխարեստում ստեղծվել է նրա անվան պետական թանգարան (այժմ՝ Արվեստի գործերի թանգարանի Զամպաքճյան բաժին)։

Հեղինակ է *«Արվեստի էջեր»* (1943), *«Նիկոլայե Գրիգորեսկու»* (1946), ինքնակենսագրական՝ *«Մի արվեստասերի նշումներ»* (1957), *«Կոռնելիու Բաբա»* (1958) և այլ աշխատությունների։ Եղել է Բուխարեստի *«Հայ մշակույթի տան»* առաջին նախագահը, աշխատակցել «Անի» ռումիներեն հայագիտական հանդեսին, հոդվածներ գրել հայկական ճարտարապետության և կիրառական արվեստի մասին։ Խորհրդային Հայաստանին է նվիրել XVI—XIX դարերի ֆրանսիական և ֆլամանդական նկարիչների գործեր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4
2. 1 2 3 4 5 6 7 8  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1974.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ · AV Production |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 17334528X · ISNI: 000000005730871X · LCCN: no2016085731 · NKC: xx0072717 · NTA: 129744840 · NUKAT: n2003041858 · SUDOC: 179980610 · VIAF: 85774100 · WorldCat VIAF: 85774100 |

 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 654)։*  |
**Ստեփան Ծաղիկյան** (1886-193?), Նեմեսիս գործողության շրջանակում Թուրքիայի ռազմածովային ուժերի նախկին նախարար Ջեմալի մահապատժի մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Ստեփան Ծաղիկյանը ծնվել է 1886 թվականին Խոտորջուրի Մոխրկուտ գյուղում։ Նախնական կրթությունը ստացել է Տրապիզոնում։ 1908 թվականին մտել է Հայ Հեղափոխական Դաշնակցության շարքերը։ 1914 թվականին, որպես կամավորական առաջին ջոկատի մարտիկ, Սեպուհիի վաշտում, մասնակցել է Թուրքիայի դեմ մղվող ռազմական գործողություններին։ Կազմակերպել է խոտորջուրցիներին տեղահանողների և կոտորողների մահապատիժը։ 1918-1920 թվականներին ծառայել է Հայաստանի առաջին հանրապետության բանակում։ 1922 թվականի հուլիսի 21-ին ժամը 22:00-ի մոտ Թիֆլիսում Ստեփան Ծաղիկյանը, Պետրոս Տեր-Պողոսյանը, Արտաշես Գևորգյանը և Զարեհ Մելիք-Շահնազարյանցը սպանել են Թուրքիայի ռազմածովային ուժերի նախկին նախարար Ջեմալ փաշային, որին դաժանության համար «մսագործ» էին անվանում։ Հետագայում՝ Ստալինյան բռնաճնշումների տարիներին` 1936 կամ 1937 թվականին Արտաշես Գևորգյանի կրտսեր եղբոր` Թորգոմ Գևորգյանի (Ազվին) մատնությամբ Պետական անվտանգության կոմիտեի աշխատակիցների կողմից ձերբակալվել և աքսորվել է Սիբիր, որտեղ և կնքել է իր մահկանացուն։ Մահվան տարեթիվը անհայտ է։

Հիշատակի հավերժացում
--------------------

Ստեփան Ծաղիկյանի անունը փորագրված է Երևանի Օղակաձև զբոսայգու չորրորդ հատվածում 2023 թվականի ապրիլի 25-ին բացված «Ազգային արժանապատվության ասպետներին» աղբյուր-հուշակոթողին։

Գրականություն
-------------

* Միքայել Այվազյան, Ովքեր են սպանել Ջեմալ փաշային, Երևան, 2015, 116 էջ, 2-րդ լրացված հրտ. Երևան, 2016, 136 էջ։
* Ով ով է (Հայեր։ Կենսագրական հանրագիտարան), հատ. 1, Երևան, 2005, էջ 527։
* Հայկական հարց հանրագիտարան, Երևան, 1996, էջ 173։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Cleveland, William: *A History of the Modern Middle East*. Boulder: Westview Press, 2004. «World War I and the End of the Ottoman Order», 146—167. (անգլ.)
2. ↑
3. ↑  «Մայրաքաղաքում բացվել է Ազգային արժանապատվության ասպետներին նվիրված աղբյուր-հուշակոթող». Արխիվացված է օրիգինալից 2023 թ․ մայիսի 1-ին. Վերցված է 2023 թ․ մայիսի 5-ին.
**Սարգիս Սարյան** (*Սարգիս (Սարիկ) Մարտիրոսի Սարյան*, (հունվարի 26, 1917(1917-01-26), Նոր Նախիջևան, Ռոստովի շրջան, Դոնի զորքի մարզ, Ռուսական կայսրություն - օգոստոսի 20, 1962(1962-08-20), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ գրականագետ, բանասիրական գիտությունների թեկնածու, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1956 թվականից։ ԽՄԿԿ անդամ 1954 թվականից։

Գեղանկարիչ Մարտիրոս Սարյանի որդին է։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Նոր Նախիջևան քաղաքում։ 1939 թվականին ավարտել է Երևանի համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ 1945-1947 թվականներին սովորել է ԽՍՀՄ ԳԱ Մոսկվայի Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտի ասպիրանտուրայում։ 1950 թվականին «Վերածննդի դարաշրջանի իտալական նովելի զարգացման նոր աստիճանը Մ. Բանդելլոյի ստեղծագործություններում» թեմայով դիսերտացիա է պաշտպանել և ստացել բանասիրական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։ 1951-1962 թվականներին աշխատել է ՀԽՍՀ ԳԱ Մ. Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտում որպես ավագ գիտաշխատող։ Կազմել է «Չարենցը գրականության մասին» ժողովածուն (Երևան, 1957)։

Ռուսերեն լույս է տեսել նրա «Հետպատերազմյան սովետահայ գրականությունը» (Երևան, 1956) և «Սովետահայ գրականությունը» (Երևան, 1964) գրքերը։ Մահացել է Երևանում 1962 թվականին՝ Երևան-Սևան մայրուղու վրա տեղի ունեցած ավտովթարից։

2017 թվականին Մարտիրոս Սարյանի տուն-թանգարանում կազմակերպվել է Սարգիս Սարյանի 100-ամյակին նվիրված ժամանակավոր ցուցադրություն։

Ս. Սարյանի երկերի մատենագրություն
---------------------------------

* Հետպատերազմյան սովետահայ գրականությունը խաղաղության համար մղվող պայքարում, Երևան, ՀՍՍՀ ԳԱ, 1954, 103 էջ։
* Սովետահայ արդի պատմվածքը, Երևան, ՀԽՍՀ ԳԱ, 1959, 128 էջ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Գրական տեղեկատու*. Երևան: «Սովետական գրող». 1986. էջ էջ 494-495.
2. ↑  «Բացվելու է Մարտիրոս Սարյանի ավագ որդու՝ գրականագետ Սարգիս Սարյանի 100-ամյակին նվիրված ցուցադրություն». *www.panorama.am* (անգլերեն). Վերցված է 2017 թ․ մարտի 1-ին.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 10795 |

 |
**Անանուն մեկնիչ**, հայ քերական, Դիոնիսիոս Թրակացու «Քերականական արվեստ» աշխատության հայերեն թարգմանությաև առաջին մեկնիչներից, համարվում է V կամ VII դարերի հեղինակ։

Ն. Ադոնցը անանուն մեկնիչին նույնացնում է Մամբրե Վերծանողի, իսկ Հ. Մանանդյանը՝ նրան ժամանակակից Պողոսի հետ։

Անանուն մեկնիչի մեկնություն
---------------------------

Անանուն մեկնիչի մեկնության մեջ արձագանք է գտել անվան և իրի փոխհարաբերության հարցի շուրջը հին աշխարհում տարվող վեճը։ Նրա կարծիքով անվան կապը իրի հետ պայմանական է, և այդ պատճառով մի քանի իրեր կարող են ունենալ միևնույն անունը։

Անանուն մեկնիչի տարբերում
-------------------------

Անանուն մեկնիչ տարբերում է «անուն» բառի լայն և նեղ առումներ. լայն առումով անունը «նշանակիչ» է, և բայն էլ, որպես «նշանակիչ», նույնպես անուն է. նեղ առումով անունը խոսքի մաս է, որ առաջիև հերթիև հակադրվում է բային։ Անվաև ձևաբանական առանձնահատկությունները քննելով՝ անանուն մեկնիչը տարբերում է երկու տիպի հոլովում՝

* բաղաձայնահանգ (առն-առին, վազր—վագեր)
* ձայնավորահանգ (Դավիթ—Դավթի)։

Հայ բարբառների գոյության և նրանց հնչյունական տարբերությունների մասին արժեքավոր վկայություն տալով՝ գտնում է, որ «խոսքի տեսակներում» (բարբառներում) մեկ հնչյունի փոխարեն օրինաչափ կերպով կարող է հանդես գալ մի ուրիշ հնչյուն, ինչպես՝ բազուկ—պազուկ—փազուկ։

Գրականություն
-------------

* Ջահուկյան Գ. Քերականական և ուղղագրական աշխատությունները հին և միջնադարյան Հայաստանում (V–XV դդ.), Ե. 1954
* Адонц Н. Дионисий Фракийский и армянские толкователи, П. 1915.

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 366)։*  |
**Վիկտոր Պլատոնովիչ Պետրով** (ուկրաիներեն՝ Віктор Платонович Петров, գրչանուններ` **Վ. Դոմոնտովիչ** (ուկրաիներեն՝ В. Домонтович), **Վիկտոր Բեր** (ուկրաիներեն՝ Віктор Бер), հոկտեմբերի 10, 1894, Եկատերինոսլավ, Ուկրաինա, Ռուսական կայսրություն - հունիսի 8, 1969, Կիև, Ուկրաինական ԽՍՀ, Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն), ուկրաինացի նշանավոր էքզիստենցիալիստ գրող։ Պետրովը Վալերիան Պիդմոհիլնիի հետ համարվում է ուկրաինական ինտելեկտուալ նովելների հիմնադիր։ Թեպետ Պետրովին այսօր հիշում են որպես գրող, բայց իր կյանքի ընթացքում նրա համար առաջնային աշխատանք է հանդիսացել իր գիտնական կարիերան։ Նա աշխատություններ է գրել հնագիտության, մարդաբանության, պատմության, փիլիսոփայության և գրականության վերաբերյալ։

Կենսագրություն
--------------

Վիկտոր Պետրովը ծնվել է 1894 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Եկատերինոսլավում (այսօրվա Դնիպրոյում)։ 1918 թվականին ավարտել է Շևչենկոյի անվան Կիևի պետական համալսարանի պատմաբանասիրական ֆակուլտետը։ Հետագա տարիների ընթացքում աշխատել է Ուկրաինայի գիտությունների ակադեմիայի ազգագրական կոմիտեում։ 1930 թվականին նա ստացել է իր դոկտորի կոչումը՝ «Պանտելեյմոն Կուլիշ 50-ականներին. Կյանք. Գաղափարախոսություն. Ստեղծագործություն»։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի (1939-1945) ժամանակ նա գտնվել է գերմանացիների նացիստական զորքերի կողմից օկուպացված տարածքում, որտեղ աշխատել է ուկրաինական մի շարք ամսագրերում և թերթերում։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Պետրովը մնաց արտագաղթեց Գերմանիա, որտեղ եղել է Մյունխենի ուկրաինական ազատ համալսարանի պրոֆեսոր։ Նա նաև ուկրաինական արվեստագետների շարժման հիմնադիր անդամներից էր՝ ուկրաինական ինտելեկտուալ սփյուռքի գրական կազմակերպություն։ Ավելի ուշ Պետրովը անհայտ հանգամանքներում անհետացավ Գերմանիայից։ Հետագայում պարզվեց (Ալեքսանդր Մոնգաիտի հետազոտության գրքում նրա մասին հիշատակման շնորհիվ), որ նա վերադարձել է Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն, Ուկրաինա, և շարունակել աշխատել Կիևի հնագիտության ինստիտուտում։ Պետրովը մահացել է 1969 թվականին և թաղված է Կիևում գտնվող գերեզմանում։

Գրություններ
------------

### Նովելներ

* Առանց ֆունդամենտի (*Без ґрунту*) (1942–1943)
* Աղջիկը արջուկի հետ (ուկրաիներեն՝ Дівчина з ведмедиком) (1928)
* Բժիշկ Սերաֆիկուս (ուկրաիներեն՝ Доктор Серафікус ) (1928–1929, հրատարակվել է 1947 թ.)
* Ալինա և Կոստոմարով ( ուկրաիներեն՝ Аліна й Костомаров ) (1929)
* Կուլիշի սիրավեպերը ( ուկրաիներեն՝ Романи Куліша ) (1930)
* Բժիշկ Սերաֆիկուս (հատվածի անգլերեն թարգմանություն), թարգմանել է Յուրի Տկաչը, *նախքան փոթորիկը*, Ardis Publishers USA.

### Գիտական հրապարակումներ

* Ուկրաինական ազգի ծագումը
* Սկյութների լեզուն և էթնիկ պատկանելությունը
* Սլավոնների էթնոգենեզը
* Ուկրաինական ժողովրդի զարգացում
* Ուկրաինացի մշակութային ակտիվիստները՝ բռնաճնշումների զոհեր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «AUT - Úplné zobrazení záznamu». *aleph.nkp.cz*. Վերցված է 2023 թ․ մարտի 6-ին.

Գրականություն
-------------

* Վիկտոր Պետրովը *Ուկրաինայի հանրագիտարանում*
* Անդրեև Վ. Վիկտոր Պետրովի «Դարաշրջանի տեսություն». ուկրաինական պատմագրության հիասթափված հեղափոխություն // Scriptorium nostrum. - 2015 թ. - Թիվ 1-2. - Ս. 7-34
**Ժուլիանա Իմաի** (պորտ.՝ Juliana Imai, փետրվարի 27, 1985(1985-02-27), Cruzeiro do Oeste, Պարանա, Բրազիլիա), բրազիլացի մոդել։

Ժուլիանայի նախնիները հայրական գծով պորտուգալացիներ են, մայրական գծով՝ ճապոնացիներ։ Նա որպես մոդել սկսել է աշխատել դեռահասության շրջանից, երբ ընդամենը 13 տարեկան է եղել։ Ներկայումս ամենապահանջված բրազիլացի մոդելներից մեկն է համարվում։ Աշխատել է Dior-ի, Gucci-ի, Dolce & Gabbana-ի, Vogue Paris-ի և հանրահայտ այլ բրենդների համար։ 2007 թվականի մայիս ամսից դարձել է Victoria's Secret-ի հրեշտակներից մեկը՝ փոխարինելով Ժիզել Բունդխենին։

Մասնակցել է Dolce & Gabbana-ի, Gucci-ի, Christian Dior-ի, Ջանֆրանկո Ֆոռեի, Ջորջո Արմանիի, Վիվիեն Վեստվուդի, Բեթսի Ջոնսոնի նորաձևության տների դիզայներների կազմակերպած ցուցադրություններին։ Բացի այդ, եղել է Գվեն Ստեֆանիի և Jay-Z-ի նորաձևության գծերի դեմքը։ Նրա լուսանկարները լույս են տեսել Վոգ, Elle, Maire Claire ամսագրերում։

Իմաին որոշ ժամանակ ապրել է Նյու Յորքում, համագործակցել Ֆորդ Մոդելս գործակալության հետ։ Ապրել ու աշխատել է նաև Փարիզում, Բարսելոնայում, Սիեթլում, Ամստերդամում։

Անձնական կյանք
--------------

Ժուլիանա Իմաին ամուսնացած է եղել։ Ունի մեկ որդի։ Բուդդայականություն է դավանում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑   |titulo=A loja está temporariamente fora de serviço | U-Must |acessodata=2021-02-27 |website=umust.com.br}}
2. ↑   Profil modelki w FMD
3. ↑   Imai:maturidade aos 22 anos|data=15 de Maio de 2008|acessodata=7 de Junho de 2012|autor=Caras

Արտաքին հղումներ
----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ժուլիանա Իմաի Վիքիպահեստում |

* blogspot.com - julianaimai
* Жулиана ИмаиArchived 2009-10-26 at the Wayback Machine. на сайте Fashion Model Directory (անգլ.)
* Trabalho até os 35 anos(պորտ.)
**Ֆլավիա դե Օլիվեյրա** (պորտ.՝ Flávia de Oliveira, հուլիսի 17, 1983(1983-07-17), Լոնդրինա, Պարանա, Բրազիլիա), բրազիլացի մոդել։

Մոդելային բիզնեսում է 2001 թվականից։ Առաջին գործարքը կնքել է Ford Model Management գործակալության հետ։ Այդ իսկ տարվանից մասնակցել է Yigal Azrouel-ի, Giorgio Armani-ի Nina Ricci-ի ցուցադրություններին Փարիզում, Նյու Յորքում, Միլանում։ Հաջորդած քառամյա ընդմիջումից հետո՝ 2005 թվականի դեկտեմբերին վերսկսել է մոդելային կարիերան․ նրա լուսանկարները հայտնվել են Vogue ամսագրի իտալական հրատարակոթյան շապիկին։ Հեղինակավոր style.com կայքի հրապարակած վարկանիշի համաձայն՝ 2006 թվականի վերջերից տեղ է գրավել աշխարհի ամենաբարձր վարձատրվող մոդելների տասնյակում։

Տարբեր ժամանակներում Ֆլավիան մասնակցել է Armani-ի, Blumarine-ի, Borbonese-ի, Cesare Paciotti-ի, Դոլչե և Գաբանա-ի, El Corte Inglés-ի, Elie Tahari-ի, Gant-ի, GAP-ի, Goldenpoint-ի, H&M-ի, Iceberg-ի, Laura Biagiotti-ի, Kenneth Cole-ի, Nina Ricci-ի, Oscar de la Renta-ի, Ralph Lauren-ի, Ona Saez-ի, Priscila Darlot-ի, Rapsodiaի, Richmond-ի, Russell & Bromley]]-ի, Salvatore Ferragamo-ի, Schutz-ի, Tommy Hilfiger-ի, Dior-ի, Valentino-ի, Missoni-ի, Elie Saab-ի, Chanel-ի և նորաձևության այլ տների դիզայներների կազմակերպած ցուցադրություններին։

2006, 2007, 2008, 2010 և 2011 թվականներին հրավիրվել է մասնակցելու «Victoria’s Secret» ընկերության կազմակերպած տարեվերջյան ամփոփոիչ ցուցադրություններին։

рост = 175 см<r

Անձնական տվյալներ
-----------------

Հասակը՝ 175 սմ,

կուրծքը՝ 86,5 սմ,

գոտկատեղը՝ 61 սմ,

կոնքերը՝ 89 սմ,

մազերի գույնը՝ սև,

աչքերի գույնը՝ կանաչ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ֆլավիա դե Օլիվեյրա Internet Movie Database կայքումRetrieved 31 July 2020.
2. 1 2 3  «Flavia de Oliveira - Fashion Model - Profile on New York Magazine». Արխիվացված օրիգինալից 2014 թ․ հուլիսի 5-ին. Վերցված է 2014 թ․ հուլիսի 7-ին.
3. ↑  «Flavia de Oliveira | Top Models - FashionTV Network». Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ մայիսի 2-ին. Վերցված է 2023 թ․ փետրվարի 14-ին.
4. ↑  «Flavia de Oliveira IMDB». Արխիվացված օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 11-ին. Վերցված է 2014 թ․ հուլիսի 7-ին.
5. 1 2 3 4 5 6  «Флавиа Де Оливейра: FashionModelDirectory.com» (անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2014 թ․ մայիսի 22-ին. Վերցված է 07.07.2014-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պրոֆիլը Fashion Model Directory կայքում (անգլ.)
* Պրոֆիլը models.com կայքում (անգլ.)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լևոն Խաչատրյան (այլ կիրառումներ)
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Խաչատրյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Լևոն Կամսարի Խաչատրյան** (մայիսի 2, 1939(1939-05-02), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ճարտարապետ։

Կենսագրություն
--------------

1962 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ 1962 թվականից աշխատել է Հայպետնախագիծ ինստիտուտում, 1980-1990 թվականներին՝ տիպային նախագծման արվեստանոցի ղեկավար, 1993-2000 թվականներին՝ տնօրեն։ 2000 թվականից բնակվում է Կիևում։

Ստեղծագործական ուղի
-------------------

Խաչատրյանի համահեղինակությամբ Երևանում իրականացվել են բնակելի տներ, Վանաձորում՝ Շահումյանի անվան և Երևանյան հրապարակների կառուցապատումը (1960-1980-ական թվականներ), պատկերասրահ (1970), Ջերմուկում՝ Կույրերի միավորման առողջարանը (1970), Ստեփանավանում (1977) և Սևանի ափին (1985)՝ զբոսաշրջիկների հանգրվաններ, Ծաղկաձորում՝ ԽՍՀՄ սպորտկոմիտեի գլխավոր օլիմպիական մարզահանգրվանի համալիրը (1961-1965 և վերականգնում-վերակառուցումը՝ 1983-1988 թվականներ, երկուսն էլ՝ հեղինակային խմբերի հետ), Սլավուտիչում՝ քաղաքաշինական համալիր (Ուկրաինա, 1986)։

Մրցանակներ
----------

1997 թվականին արժանացել է Ուկրաինայի պետական մրցանակի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Baghdasaryan, Aram. «AV Production - Լևոն Խաչատրյան». *avproduction.am*. Վերցված է 2016 թ․ հունիսի 4-ին.(չաշխատող հղում)
2. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005*.