**Բեռնար-Ռընե Ժուրդան, մարկիզ դը Լոնե** (ապրիլի 9, 1740(1740-04-09) կամ ապրիլի 8, 1740(1740-04-08), Փարիզ, Ֆրանսիայի թագավորություն - հուլիսի 14, 1789(1789-07-14), Փարիզ, Ֆրանսիայի թագավորություն), ֆրանսիացի մարկիզ, Բաստիլի վերջին հրամանատար, նախորդ պարետներից մեկի որդին։ Ղեկավարել է Բերդի կայազորը 1789 թվականի հուլիսի 14-ին Բաստիլի գրավման ժամանակ։

Կենսագրություն
--------------

1776 թվականին Բաստիլի հրամանատարի պաշտոնում փոխարինել է Անտուան-Ժոզեֆ Ժումիլյակին։ Այն ժամանակվա Ֆրանսիայի օրենքների և սովորույթների համաձայն ՝ նա իր նախորդից գնեց պարետի պաշտոնը ՝ վճարելով 300,000 լիվր գումար։ Այս պաշտոնը համարվում էր փողի լավ ներդրում և երաշխավորում էր իր գնորդին զգալի եկամուտներ։ Մեկ, երկու տարվա պաշտոնավարումը թույլ էր տալիս վերադարձնել գնման մեջ ներդրված գումարը, իսկ պարտականությունների կատարումը զգալի ջանքեր չէր պահանջում։

Մինչև 1777 թվականը նա տիրապետում էր Բրետոնիեր կալվածքին ՝ Նորմանդիայի Հոլվիլ կոմունայում։

Նրա պաշտոնավարման տասներեք տարիների ընթացքում ուշագրավ ոչինչ չի նշվել, բացի 1778 թվականի դեկտեմբերի 19-ին թույլ տված սխալից։ Վերևից հրաման չստանալով ՝ նա թնդանոթի հրավառությամբ չի նշել Լուի 16-րդ թագավորի դստեր եւ Մարի Անտուանետա թագուհու ծնունդը, թեեւ դա պահանջում էր ավանդույթը։

### Վերիջին օր

1789 թվականի հուլիսի 14-ին, Բաստիլի գրոհի ժամանակ, հրամանատար դը Լոնեն նույնպես հրաման չստացավ Վերսալից և ստիպված եղավ ինքնուրույն որոշում կայացնել։ Կամ կատարել երդման համաձայն իրենց պարտականությունը և պաշտպանել Բաստիլը, կամ արյունահեղությունից խուսափելու համար կատարել գրոհայինների պահանջները։ Բաստիլում նստած էին ընդամենը յոթ բանտարկյալներ, Բայց կային զգալի քանակությամբ զենքեր, որոնք հեղափոխականները ցանկանում էին ձեռք բերել։

Ի տարբերություն հաշմանդամների տան պարետի, որն ավելի վաղ անմիջապես ընդունել էր հեղափոխականների պահանջները, մարկիզ դե Լոնեն հրաժարվել էր տալ զենքն ու վառոդը, որոնց հետեւից, ըստ էության, եկել էին պաշարողները:Սակայն նա խոստացավ չկրակել, եթե ամրոցը չհարձակվի, և բանակցություններ սկսեց քաղաքապետարանի երկու պատվիրակների հետ։ Քննարկումը ձգձգվեց, և ամբոխի մի մասը կորցրեց համբերությունը։ Պաշարողներին հաջողվել է ջարդել բարձրացնող կամրջի շղթաները, և ամբոխը մտել է ամրոցի արտաքին բակը։ Նախազգուշացումից հետո կայազորը կրակ է բացել թնդանոթներից, ինչը հանգեցրել է բազմաթիվ զոհերի։ Պաշարողները դա համարում էին դավաճանություն դը Լոնեի կողմից։ Պաշարումը տևեց ևս չորս ժամ։ Արդյունքում պաշարողները կորցրեցին մոտ 100 մարդ, իսկ Բերդի պաշտպանները ՝ միայն մեկը։

«Այդպիսին է դավաճանների հատուցումը» Փորագրություն 1789 թ. Զինվորները գագաթներին ցույց են տալիս Ժակ դե Ֆլեսելի և մարկիզ դե Լոնեի գլուխները։
Խուճապի մեջ գործը չի սպառնում պայթեցնել բերդը և հարակից շրջակայքը։ Առանց որևէ ուժեղացում ստանալու, պարետը կապիտուլյացիայի ենթարկվեց ՝ իր և իր ժողովրդի համար ապրելու դիմաց։ Այս պայմանները ընդունվել են հեղափոխականների կողմից։ Ըստ լեգենդի՝ ամրոցում սպիտակ դրոշ չի գտնվել, և պարետը ծածանել է կամ սրբիչ, կամ թաշկինակ։

Դը Լոնեն ձերբակալվեց և ապստամբության առաջնորդներից մեկի ՝ կապիտան (հետագայում գեներալ) Պիեռ-Օգյուստեն Յուլենի ուղեկցությամբ ուղարկվեց քաղաքապետարան։ Գրևի հրապարակում, չնայած Փարիզի թագավորական դատախազ Լուի դե Կորնիի համաձայնությանը և միջնորդության փորձին, զայրացած ամբոխը հարձակվեց պարետի վրա։ Ըստ որոշ ապացույցների ՝ գործն ինքը չի հրահրել այդ հաշվեհարդարը ՝ ոտքով հարվածելով իրեն շրջապատող ամբոխի մեջ գտնվող մարդու աճուկին։ Դե Լոնեն սվիններով ջարդվեց և գնդակահարվեց։ Փարիզյան մսագործ Դեսնոն դանակով կտրել է նրա գլուխը։ Դե Լոնեի և Ժակա դե Ֆլեսելի գլուխները տնկվեցին գագաթներին և մաշվեցին մայրաքաղաքի փողոցներով։ Գործը չի համարվում ֆրանսիական հեղափոխության առաջին զոհերից մեկը։

Ընտանիք
-------

Դը Լոնեն երկու կանանցից ունեցել է երեք դուստր։ Դը Լոնեի եղբոր ժառանգներից մի քանիսը հաստատվել են Ռուսաստանում (ավելի մանրամասն տես Բորիս Դելոն և Վադիմ Դելոնե)։

Հետք մշակույթի մեջ
------------------

Դը Լոնեի դերը հուլիսի 14-ի իրադարձություններում և նրա սպանությունը նկարագրել են Չարլզ Դիքենսը «Պատմություն երկու քաղաքների մասին» վեպում (գիրք II, Գլուխ 21), ինչպես նաև Հիլարի Մանթելը «Ավելի մեծ անվտանգության վայր» ֆիլմում։ Նրա դիմադրությունը ապստամբներին և մահը նկարագրված են (մի շարք գեղարվեստական մանրամասների ավելացմամբ) Ալեքսանդր Դյումայի «Անժ Պիտու» վեպում։

«Եթե մեզ պատմեին Փարիզի մասին» (1956) ֆիլմում դը Լոնեի դերը խաղացել է Ժակ Մորելը։ «Ֆրանսիական հեղափոխություն» (1989) ֆիլմում դը Լոնեի դերը կատարել է դերասան Անրի սերը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. ↑  La Bastille. Mémoires pour servir à l'histoire secrète du gouvernement Français Par Dufey page 290
3. ↑  Hampson, Norman, 1963. *A social history of the French Revolution*. P.74-75
4. ↑  "Paris and the Politics of Revolution. At *Liberty, Equality, Fraternity: Exploring the French Revolution*, by Lynn Hunt and Jack Censer". Արխիվացված է the original 2013 թ․ հոկտեմբերի 4-ին. Retrieved 2016 թ․ սեպտեմբերի 21. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
5. 1 2  George Rudé, Harvey J. Kaye. 2000. *Revolutionary Europe, 1783-1815*. P.73
6. 1 2  Philip G. Dwyer, Peter McPhee. 2002. *The French Revolution and Napoleon*. P.18
7. 1 2  GEO EPOCHE Nr. 22 - 05/06 - Französische Revolution
8. 1 2  François Furet, Mona Ozouf, Arthur Goldhammer. 1989. *A Critical Dictionary of the French Revolution*. P. 125
9. ↑  Dominique Soulas de Russel, Robert-Thomas Lindet, Comité régional d'histoire de la Révolution française (Haute-Normandie, *Un révolutionnaire normand fidèle aux siens, à son terroir et à ses convictions* Archived 2017-11-07 at the Wayback Machine. 4997, P.168.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 14954034k · ISNI: 0000000050154885 · LCCN: nr97013227 · NTA: 070600147 · SUDOC: 250767287 · VIAF: 76221031 · ULAN: 500354418 · WorldCat VIAF: 76221031 |

 |

 |