**Սամուել Փաթիի սպանություն**, հանցագործություն, որը տեղի է ունեցել Փարիզի Սենտ Օնորին արվարձանում 2020 թվականի հոկտեմբերի 16-ին։ Ֆրանսիայի միջնակարգ դպրոցի 47-ամյա ուսուցիչ Սամուել Փաթին (Samuel Paty) սպանվել և գլխատվել է։ Նրան սպանել է Մոսկվայի բնակիչ, չեչենական ծագում ունեցող Աբդուլահ Անզորովը՝ մուսուլման, քանի որ Սամուելի ցուցադրած պատկերները նա համարել է Մուհամեդ մարգարեին վիրավորող։

Խոսքի ազատության դասի ժամանակ Փաթին իր աշակերտներին ցույց է տվել իսլամական Մուհամեդ մարգարեի ծաղրանկարը, որը հրապարակվել է 2008 թվականի հուլիսի 2-ին *Charlie Hebdo* հրատարակության կողմից։ Չեչենը սպանել և գլխատել է Փաթիին 30 սանտիմետրանոց դանակով։ Չեչենական ծագում ունեցող 18-ամյա փախստականը ձերբակալման ժամանակ գնդակահարվել է ոստիկանության կողմից։ Այս սպանությունը վերջին տարիներին Ֆրանսիայում մի քանի իսլամիստական հարձակումներից մեկն է։

Սպանություն
-----------

Աբդուլահ Աբուեզիդովիչ Անզորովը մեծ դանակով զինված հարձակվել է ուսուցչի վրա Փարիզի կենտրոնից 25 կիլոմետր հեռավորության վրա գտնվող Կոնֆլան-Սենտ Օնորին քաղաքի միջնակարգ դպրոցի մոտ։ Պարանոցի շրջանում մի շարք վերքեր հասցնելով՝ գլխատել է ուսուցչին։ Ականատեսների խոսքով՝ հարձակման պահին նա բղավել է «Ալլահ աքբար»։ Ոստիկանները բռնել են հարձակվողին հարևան Էրանի քաղաքում։ Ոստիկանների հանձնվելու պահանջներին նա սկսել է սպառնալ իր զենքով, որից հետո գնդակահարվել է։

Տուժող
------

47 տարեկան Սամուել Փաթին Քոլեժ-Բուա, դ'Օլնում հինգ տարի աշխատել է պատմության, աշխարհագրության և քաղաքացիական հասարակության ուսուցիչ։ Ամուսնացած էր, ուներ մեկ երեխա։

Մարդասպան
---------

Ըստ ֆրանսիական կառավարության հայտարարությունների՝ հարձակվողի անունն Աբդուլլահ Աբուեզիդովիչ Անզորով էր։ Ծնվել է 2002 թվականի մարտի 12-ին Մոսկվայում (Ռուսաստան)։ Մանուկ հասակում նրա ընտանիքը տեղափոխվել է Ֆրանսիա (2008 թվականին), որտեղ ստացել է փախստականի կարգավիճակ։

Արձագանք
--------

### Ֆրանսիա

Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնն այցելել է դպրոց, որտեղ աշխատել է Փաթին, և հայտարարել, որ այդ միջադեպը եղել է «իսլամիստների տիպիկ ահաբեկչական հարձակում»։

Ֆրանսիայի կրթության նախարար Ժան-Միշել Բլանկեն սպանությունը որակել է որպես «հարձակում ֆրանսիական ազգի վրա»։

Ֆրանսիայի ահաբեկչության դեմ պայքարի դատախազը հայտարարել է, որ ուսուցիչը «սպանվել է դասավանդման համար», իսկ հարձակումը եղել է ոտնձգություն խոսքի ազատության սկզբունքի վրա։

Հեշթեգ #JeSuisProf (Ես ուսուցիչ եմ) մեկնարկել է ի պաշտպանություն զոհի և խոսքի ազատության։ *#JeSuisCharlie* նման հեշթեգը գործարկվել է Charlie Hebdo *թերթի խմբագրության վրա ահաբեկչական հարձակումից հետո։*

Հոկտեմբերի 18-ին Փարիզում տեղի են ունեցել զանգվածային ցույցեր՝ ի հիշատակ Սամուել Փաթիի։ Մարդիկ Հանրապետության հրապարակում հավաքվել են «Je suis enseignant» («Ես ուսուցիչ եմ») պաստառներով և «Զրո հանդուրժողականություն հանրապետության թշնամիների հանդեպ» կարգախոսներով։ Ակցիային մասնակցել են վարչապետ Ժան Կաստեքսն ու Փարիզի քաղաքապետ Անն Իդալգոն։ Ցույցեր տեղի են ունեցել նաև Լիլլում, Լիոնում, Մարսելում, Բորդոյում, Թուլուզում և այլ քաղաքներում։

Չեչնիայի ղեկավար Ռամզան Կադիրովը սոցցանցերում ուղերձ է հրապարակել, որում, մասնավորապես, ասվում է (պահպանվել է բնօրինակի ոճը)։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Այս ողբերգությունը ստիպում է մտածել այն մասին, որ ֆրանսիական հասարակությունը, խոսելով դեմոկրատիզմի մասին, հաճախ շփոթում է այն ամենաթողության, իսլամական արժեքների նկատմամբ անթույլատրելի վերաբերմունքի ցուցադրման հետ։ Նման գործողություններն այլ կերպ, քան սադրիչ չես անվանի։ Խոսելով կտրականապես դեմ ահաբեկչության ցանկացած դրսևորման՝ ես կոչ եմ անում չհրահրել հավատացյալներին և չվիրավորել նրանց կրոնական զգացմունքները։ |  |

Հետաքննություն
--------------

Հետաքննության ընթացքում ձերբակալվել են ահաբեկչի ազգականներն ու մզկիթներից մեկի սպասավորը։ Բացի այդ, ձերբակալվել է այն դպրոցի չորս աշակերտ, որտեղ աշխատել է Փաթին։ Ըստ հայտնի տեղեկությունների՝ նրանք փողի դիմաց մատնել են ուսուցչին։

Ձերբակալվել է Փաթիի դասերից դժգոհ աշակերտներից մեկի հայրը։ Ըստ առկա տեղեկությունների՝ նա սպանությունից առաջ տեքստային հաղորդագրություններ է փոխանակել ահաբեկչի հետ։ Բացի այդ, նա մզկիթներից մեկի իմամի հետ համատեղ, որին ֆրանսիական մամուլն անվանում է արմատական իսլամիստ, հրապարակել է ֆեթվա, որը կոչ է անում պատժել ուսուցչին։ Ներքին գործերի նախարար Ջերալդ Դարմանենի խոսքով՝ այդ երկուսին մեղադրանք է առաջադրվել ահաբեկչական գործունեության հետ կապված սպանության համար։

Տես նաև
-------

* Շառլի Էբդոյի հրաձգություն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  The issue of depicting the Prophet Muhammad
2. ↑  Anthony Paone (2020 թ․ հոկտեմբերի 16)։ «For a teacher in France, a civics class was followed by a gruesome death»։ *Reuters*։ Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ հոկտեմբերի 17-ին։ Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 17  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
3. ↑  Eva Tapiero (2020 թ․ հոկտեմբերի 17)։ «Teacher decapitated in Paris suburb, France's anti-terror prosecutor says»։ *CNN*։ Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ հոկտեմբերի 17-ին։ Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 17  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
4. 1 2 3  Kim Willsher (2020 թ․ հոկտեմբերի 17)։ «Teacher decapitated in Paris named as Samuel Paty, 47»։ *The Guardian*։ Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ հոկտեմբերի 17-ին  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
5. ↑  «France terror attack: Teacher decapitated in Paris suburb named as Samuel Paty»։ *Sky News*։ 2020 թ․ հոկտեմբերի 17։ Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ հոկտեմբերի 17-ին։ Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 17  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
6. 1 2  Elaine Ganley (2020 թ․ հոկտեմբերի 17)։ «French leader decries terrorist beheading of teacher»։ *AP News*։ Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 17
7. 1 2 3 4  Франция: парижского учителя обезглавил чеченец. Рамзан Кадыров осудил теракт, призвав не провоцировать верующих, ББС, 18.10.2020
8. ↑  «France terror attack: Teacher decapitated in Paris suburb named as Samuel Paty»։ *Sky News*
9. ↑  «Teacher decapitated in Paris for showing cartoon of a nude Prophet Mohammad is pictured»։ *Mirror*։ 2020 թ․ հոկտեմբերի 17։ Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 17
10. ↑  Crisp James (2020 թ․ հոկտեմբերի 17)։ «Social media bosses summoned by French government after terrorist beheads teacher»
11. 1 2 3  Убийство учителя во Франции: двое обвиняются в том, что указали убийце на жертву за деньги, BBC, 22.10.2020
12. ↑  «French police arrest nine after teacher beheaded in street»։ *National Post*։ 2020 թ․ հոկտեմբերի 17։ Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 17։ «Four relatives of the attacker, including a minor, were detained»
13. ↑  «Police detain nine people over beheading of French teacher in Paris suburb»։ *France 24* (անգլերեն)։ 2020 թ․ հոկտեմբերի 17։ Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 17
14. ↑  Во Франции тысячи вышли на митинги в память об убитом чеченцем учителе, BBC, 19.10.2020