**Քրիստոֆեր Ուոլեսի սպանությունը**, որն առավել հայտնի է իր «The Notorious B. I. G.» և «Biggie Smalls» բեմական մականուններով, տեղի է ունեցել 1997 թվականի մարտի 9-ի վաղ առավոտյան։ Հիպ-հոփ արտիստի վրա 6 փամփուշտ են արձակել Լոս Անջելեսում անցնող ավտոմեքենայից, վեց փամփուշտներից 4-ը վիրավորել են նրան։ Չնայած բազմաթիվ վկաների և լրատվամիջոցների հսկայական ուշադրությանն ու տեսություններին, մինչ այժմ ոչ ոք պաշտոնապես չի մեղադրվել Ուոլեսի սպանության մեջ։ Գործը մնում է պաշտոնապես չբացահայտված, քանի որ ոստիկանությունը տարիներ շարունակ մանրամասներ է փնտրել, սակայն հաջողության չի հասել։

2006 թվականին Ուոլեսի մայրը՝ Վոլետա Ուոլեսը, նրա այրին՝ Ֆեյթ Էվանսը և նրա երեխաները՝ Թիաննա Ջեքսոնը և Քրիստոֆեր Ջորդան Ուոլեսը (CJ), դատական հայց են ներկայացրել Լոս Անջելեսի ոստիկանության դեպարտամենտի դեմ՝ 400 միլիոն դոլարի չափով, պնդելով, որ LAPD-ի կոռումպացված աշխատակիցները պատասխանատու են եղել Ուոլեսի սպանության համար։ LAPD-ի պաշտոնաթող սպա Գրեգ Կադինգը պնդել է, որ Death Row Records լեյբլի ղեկավար Մարիոն Նայթը վարձել է Bloods փողոցային խմբավորման անդամին՝ Ուորդել «Պուչի» Ֆաուզին, Ուոլեսին սպանելու համար և վճարել է 13 հազար դոլար։ Նա նաև պնդել է, որ Թերեզա Սվոնը՝ Նայթի երեխայի մայրը, նույնպես ներգրավված է եղել սպանության մեջ, և նրան 25 հազար դոլար են վճարել հրաձգությունից առաջ և հետո հանդիպումներ կազմակերպելու համար։ 2003 թվականին Պուչին սպանվել է մրցակից խմբավորման անդամների կողմից՝ մոտոցիկլով երթևեկելու ժամանակ թիկունքից արձակված կրակոցի հետևանքով։

Նախորդող իրադարձություններ
--------------------------

1997 թվականի փետրվարի 14-ին Ուոլեսը մեկնել է Կալիֆոռնիա, որպեսզի առաջ մղի *Life After Death* նոր ալբոմը և երաժշտական տեսահոլովակ նկարահանի իր «Hypnotize» սինգլի համար»։ 1997 թվականի մարտի 5-ին նա ռադիոյով հարցազրույց տվեց The Dog House թոք-շոուին Սան Ֆրանցիսկոյի KYLD ռադիոյով։ Հարցազրույցում նա հայտարարել է, որ թիկնապահ է վարձել, քանի որ վախենում էր իր անվտանգության համար։ Ուոլեսը որպես իր որոշման պատճառ բերել է ոչ միայն Արևելյան և արևմտյան ափերի միջև շարունակվող հիփ-հոփ մրցակցությունը և Թուփակ Շակուրի սպանությունը դրանից վեց ամիս առաջ, այլ նաև իր հռչակավոր կարգավիճակը։ Life After Death-ը պետք է թողարկվեր 1997 թվականի մարտի 25-ին։

1997 թվականի մարտի 7-ին Ուոլեսը Թոնի Բրեքսթոնին մրցանակ է հանձնել Լոս Անջելեսում Soul Train Music Awards-ի 11-րդ ամենամյա մրցանակաբաշխությանը և սուլել որոշ հեռուստադիտողների կողմից։ Հենց այդ արարողության ժամանակ էլ երաժշտական պրոդյուսեր Քուինսի Ջոնսը Շոնին «Պաֆի» է հրավիրել Քոմսին և Բիգիին՝ մասնակցելու Vibe ամսագրի և Քուինսի Ջոնսի լեյբլի, Qwest Records-ի կազմակերպած երեկույթին։ Երեկույթը պետք է կայանար շաբաթ երեկոյան՝ մարտի 8-ին, Լոս Անջելեսի Պետերսենի ավտոմոբիլային թանգարանում։ Հյուրերի թվում էին Ֆեյթ Էվանսը, Ալիա Դանա Հոութոնը, Շոն Քոմսը և Crips և Bloods խմբերի անդամները։

Կրակոց
------

1997 թվականի մարտի 9-ին, ժամը 00:30-ին (UTC-8 ժամային գոտով) հրշեջ ծառայության կողմից վաղ առավոտյան փակելուց հետո, Ուոլեսը լքել է իր շրջապատի հետ երեկույթը երկու Chevrolet Suburban-ով, որպեսզի վերադառնա իր հյուրանոց։ Փողոցները լեփ-լեցուն էին երեկույթը լքող մարդկանցով։ Ուոլեսը նստած էր կանաչ Chevrolet Suburban-ի առջևի ուղևորի նստատեղին, ետևում նստած էին նրա ընկերները՝ Junior M.A.F.I.A. Lil' Cease, և Damion «D-Roc» Butler խմբերի անդամենրը։ Մեքենան վարել է Gregory «G-Money» Young-ը։ Մեքենայում հնչել է «Going Back to Cali» երգը»։ Պաֆ Դեդին մեկ այլ մեքենայով երեք թիկնապահներով է եղել։ Երկու ջիպին հետևել է Շևրոլե Բլեյզերը Bad Boy Records անվտանգության ծառայության տնօրեն Փոլ Օֆֆորդի հետ։

00: 45-ի սահմաններում Շոն «Պաֆի» Քոմսի հետ մի մեքենա դուրս է եկել դեղին լույսի ներք։ Ուոլեսի մեքենան կանգնեցրել է լուսացույցի կարմիր լույսի տակ ֆերֆաքս ավենյուի և Ուիլշիր բուլվարի անկյունում, մոտ 46մ՝ Պետերսենի ավտոմոբիլային թանգարանից։ Մուգ Շեվրոլե Իմպալա SS-ն բռնել է Բիգի մեքենային։ Աֆրո-ամերիկացի Իմպալի վարորդը, հագած կապույտ կոստյում և բատերֆլայ փողկապ, իր ապակին իջեցրել է և վեց անգամ կրակել կիսա-ավտոմատ 9 մմ ատրճանակից կանաչ Շևրոլե Սուբուրբանի առջևի ուղևորային դռան վրա։ Վեց գնդակներից 4-ը հասել են իրենց նպատակին։ Բիգիի ընկերները նրան տարել են Սեդարս-Սինայ բժշկական կենտրոն, որտեղ բժիշկները շտապ տորակոտոմիա են իրականացրել, կրծքավանդակի հերձման վիրահատությու։ Ուոլեսը մահացած է եղել 1։ 15-ին (UTC-8)։ Նա 24 տարեկան էր։

Նրա դիահերձման արդյունքները հրապարակվել են 2012 թվականի դեկտեմբերին՝ նրա մահվանից տասնհինգ տարի անց։ Զեկույցի համաձայն՝ չորս կրակոցներից երեքը մահացու չեն եղել։ Առաջին փամփուշտն ընկավ նրա ձախ նախաբազկի մեջ և իջավ նրա դաստակի մոտ, երկրորդն ընկավ նրա մեջքին, բաց թողնելով բոլոր կենսական օրգանները և դուրս եկավ ձախ ուսից, իսկ երրորդն ընկավ նրա ձախ ազդրի մեջ և դուրս եկավ ներքին ազդրի միջով։ Չորրորդ փամփուշտը մահացու էր, աջ ազդրի միջոցով ներթափանցել է մարմինը և խոցել մի քանի կենսական օրգաններ, ներառյալ նրա հաստ աղիքը, լյարդը, սիրտը և նրա ձախ թոքի վերին մասը, նախքան ձախ ուսի շրջանում կանգ առնելը։

Ուոլեսի մահը ողբացել են այլ հիփ-հոփ արտիստներ և ամբողջ աշխարհի երկրպագուները։ Ռեփեր Nas-ն այդ պահին զգացել է, որ Ուոլեսի մահը, Թուփաք Շակուրի մահվան հետ մեկտեղ, «ռեփի գրեթե վերջն էր»։

Հետաքննություն
--------------

Կրակոցներից անմիջապես հետո հաղորդագրություններ են հայտնվել, որոնք Ուոլեսի սպանությունը կապում են Թուփակ Շակուրի սպանության հետ վեց ամիս առաջ, մեքենայից կրակելու նմանության և Արևելյան և արևմտյան ափերի հիփ-հոփի միջև լայնորեն գովազդված թշնամանքի պատճառով, որտեղ Շակուրն ու Ուոլեսը կենտրոնական դեմքեր էին։ ԶԼՄ-ներում նախկինում ենթադրվում էր, որ Ուոլեսն ինչ-որ կերպ կապված է Շակուրի սպանության հետ, թեև ոչ մի ապացույց, որը կարող էր լրջորեն խառնել նրան, չի եղել։ Ուոլեսի մահից կարճ ժամանակ անց *Los Angeles Times*, թերթի խմբագիրներ Չակ Ֆիլիպսը և Մեթ Լեյտը հայտնել են, որ նրա սպանության հիմնական կասկածյալը Southside Crips խմբավորման անդամն էր, որը գործում էր անձնական ֆինանսական դրդապատճառի պաշտպանության համար, այլ ոչ թե խմբավորման անունից։ Հետաքննությունը կանգ առավ, և ոչ ոք պաշտոնապես չմեղադրվեց։

2002 թվականի Ռենդալ Սալիվանի՝ LAbyrinth անվանումով գրքում Ուոլեսի և Շակուրի սպանությունների մասին տեղեկություններ են հավաքվել Լոս Անջելեսի ոստիկանության դեպարտամենտի պաշտոնաթող դետեկտիվ Ռասսել Պուլի տրամադրած տեղեկատվության հիման վրա։ Գրքում Սալիվանը մեղադրել է Շուգա Նայթին, Death Row Records-ի համահիմնադիր և հայտնի Bloods խմբավորման հետ կապի համար, Լոս Անջելեսի ոստիկանության կոռումպացված սպա Դեյվիդ Մաքի հետ դավադրության մեջ, որպեսզի սպանեն Ուոլեսին և այնպես անեն, որ երկու մահերն էլ ռեփ-մրցակցության արդյունք լինեն։ Գրքում ասվում է, որ Դևիդ Մաքի ենթադրյալ համախոհներից մեկը՝ Ամիր Մուհամմեդը, վարձու մարդասպան էր, որը սպանել էր Ուոլեսին։ Տեսությունը հիմնված էր տեղեկատուի կողմից տրամադրված ապացույցների, և հետաքննության ընթացքում ստացված ֆոտոռոբոտի հետ Մուհամեդի ընդհանուր նմանության վրա։ 2002 թվականին ռեժիսոր Նիկ Բրումֆիլդը թողարկել է Biggie & Tupac վավերագրական ֆիլմը, որը հիմնված է գրքի տեղեկատվության վրա։ *The New York Times* թերթը նկարագրել է Բրումֆիլդի ցածր բյուջեի փաստագրական ֆիլմը որպես «մեծ մասամբ սպեկուլյատիվ» և «անուղղակի» զեկույց, որը հիմնված է անհուսալի ապացույցների վրա, և որն ի վիճակի չէ «ներկայացնել հակահամաճարակային ապացույցներ» կամ «հարցերի աղբյուրներ»։ Ավելին, փաստագրական ֆիլմում Ուոլեսի սպանության համար առաջարկված դրդապատճառը, որը վեց ամիս առաջ Շակուրի հրաձգության վերաբերյալ կասկածները նվազեցնելու համար, ինչպես արտահայտվել է «Նյու Յորք Թայմսը», աջակցություն չի գտել ֆիլմում։

*Rolling Stone* ամսագրում Սալիվանի կողմից 2005 թվականի դեկտեմբերին հրապարակված հոդվածը Լոս Անջելեսի ոստիկանությանը մեղադրել է այն բանում, որ նա լիովին չի հետաքննում Death Row Records-ի հետ կապերը, որոնք հիմնված են Պուլի վկայությունների վրա։ Սալիվանը պնդել է, որ Քոմսը «լիարժեք աջակցություն չի ցուցաբերել հետաքննության հետ համագործակցության հարցում», և, ըստ Պուլի, Bad Boy Records-ի աշխատակիցներին կոչ է արել նույնն անել։ Հոդվածի ճշգրտությունն ավելի ուշ վիճարկվել է Los Angeles Times թերթի գլխավոր խմբագրի օգնականի նամակում, որը Սալիվանին մեղադրել է «նողկալի մարտավարության» օգտագործման մեջ։ Ի պատասխան՝ Սալիվանը մեջբերել է Ուոլեսի ժառանգների գլխավոր փաստաբանին՝ թերթն անվանելով «թաքցնելու հանցակից»։ Վկայակոչելով Սալիվանի և Պուլի տեսությունը, որը հիմք է հանդիսացել Ուոլես ընտանիքի՝ Լոս Անջելես քաղաքի դեմ 500 մլն դոլարի մերժված հայցի համար, «Նյու Յորք Թայմսը» գրում է․ «Այս գործի շուրջ ստեղծվել է քրեական շահարկումների ինդուստրիա՝ փաստագրական ֆիլմերով, գրքերով ու վառ ամսագրային հոդվածների հոսքով, որոնք պատմում են ավազակախմբերի, վաճառված ոստիկանների ու ռեփ-մրցակցության մասին», նշելով, որ Ուոլեսի մահվան հետ կապված ամեն ինչ «մեծ բիզնես» էր։ Հետագայում Պուլի հետաքննության և Սալիվանի LAbyrinth գրքի հիման վրա ստեղծվել է «Ստի քաղաք» ֆիլմը։ Պուլի դերը խաղացել է դերասան Ջոնի Դեփը։

Ուսումնասիրելով Սալիվանի պնդումն այն մասին, որ «Լոս Անջելես թայմս» թերթը մասնակցել է Լոս Անջելեսի ոստիկանությունը քողարկելու նպատակով դավադրության, օգտակար է նշել, որ սպանության հակասական տեսություններ են առաջարկվել «Թայմս»-ի տարբեր բաժիններում»։ «Թայմս» թերթի «Մետրո» բաժինը գրել է, որ ոստիկանությունը կասկածվում է Ուոլեսի մահվան և «Ռամպարտ» ոստիկանական ստորաբաժանման շուրջ տեղի ունեցած կոռուպցիոն սկանդալի միջև կապը՝ ըստ Սալիվանի և Պուլի տեսության։ «Մետրո» բաժնում նաև տեղադրվել է Ամիր Մուհամեդի լուսանկարը, որին ոստիկանությունը նույնականացրել է որպես սպանության հետ չկապված հիփոթեքային բրոքեր, որը, ինչպես պարզվեց, համապատասխանում էր սլաքի մանրամասներին, իսկ թերթում տպագրվել է նրա անունը և վարորդական իրավունքը։ Սակայն «Թայմս» թերթի «Բիզնես» բաժնի հաստիքային աշխատակից Չակ Ֆիլիպսը, որը հետևում էր հետաքննությանը և չէր լսում Ռամպարտ-Մուհամեդի տեսության մասին, փնտրում էր Մուհամեդին, որին «Մետրո»-ի լրագրողները չկարողացան գտնել մեկնաբանությունների համար։ Ֆիլիպսին ընդամենը երեք օր է պահանջվել Մուհամեդին գտնելու համար, որն ունեցել է իր բրոքերային բիզնեսի գովազդը, որը հրապարակվել է «Թայմս»-ում։ Մուհամեդը, ով այդ ժամանակ պաշտոնական կասկածյալ չէր, արձագանքեց իր անունը մաքրելու համար։ Թերթի «Մետրո» բաժինը դեմ էր հերքմանը, սակայն խմբագիր Մարկ Սեյլորն ասել է. «Չակը համարվում է համաշխարհային հեղինակություն ռեփ-բռնության ոլորտում» և Չակ Ֆիլիպսի հետ «Թայմս» թերթին պնդել է հետ կանչել հոդվածը։

«Լոս Անջելես Թայմս»-ի վերանայված հոդվածը, որը լույս է տեսել 2000 թվականի մայիսին, գրել է Չակ Ֆիլիպսը, որը մեջբերում է Մուհամեդ բառը․ «Ես հիփոթեքային բրոքեր եմ, այլ ոչ թե մարդասպան» և հարցնում․ «Ինչպե՞ս կարող է այդքան կեղծ ինչ-որ բան վերջանալ խոշոր թերթի առաջին էջում»։ Պատմության մեջ մաքրվել է Մուհամեդի անունը։ Ֆիլիպսի պատմությունը 2005 թվականին ցույց է տվել, որ Պուլ-Սալիվանի տեսության հիմնական իրազեկիչը շիզոֆրենիկն էր, որը թույլ է տվել հիշողության ձախողումներ, որը հայտնի է որպես «Փսիխո Մայք», ով խոստովանել է արտադատական հայտարարության մեջ։ Brill's Content ամսագրից Ջոն Քուկը նշել է, որ Ֆիլիպսի հոդվածը «ավերել է» Պուլ Սալիվանի տեսությունն Ուոլեսի սպանության մասին։

Լրագրող-հետաքննող և հեղինակ Քեթի Սքոթը 2000 թվականի The Murder of Biggie Smalls (անգլ. թարգմանաբար՝ «Բիգի Սմոլզի սպանություն») գրքում առաջարկել է, որ Ուոլեսի և Շակուրի սպանությունները կարող էին լինել Արևելյան և արևմտյան ափերի միջև թշնամանքի արդյունք և հիմնավորվում են ձայնագրող ընկերությունների ֆինանսական շահով, քանի որ ռեփերներն ավելի շատ արժեին որպես մեռյալներ, քան կենդանիները։

Ուոլեսի սպանության քրեական հետաքննությունը վերսկսվել է 2006 թվականի հուլիսին՝ նոր հանցանշաններ որոնելու նպատակով, որպեսզի քաղաքին օգնի պաշտպանել Ուոլեսի ընտանիքի կողմից հարուցված քաղաքացիական հայցերը։ Լոս Անջելեսի ոստիկանության պաշտոնաթող դետեկտիվ Գրեգ Կադինգը, որը երեք տարի աշխատել է օպերատիվ խմբում, որտեղ ընդգրկված էր Ուոլեսի գործը, պնդում է, որ ռեփերը գնդակահարվել է Ուորդել «Պուչիի» Ֆաուսի (անգլ.՝ Wardell «Poochie» Fouse), գործընկեր Շուգա Նայթի կողմից, որը մահացել է 2003 թվականի հուլիսի 24-ին՝ Կոմփթոնում մոտոցիկլետով վարելու ժամանակ թիկունքից արձակված կրակոցից հետո։ Քադինգը կարծում է, որ Նայթը վարձել է Պուչիին իր ընկերուհու՝ Թերեզա Սվոնի միջոցով՝ Ուոլեսին սպանելու համար որպես վրեժ Շակուրի մահվան համար, որը, ինչպես պնդում է Քադինգը, սպանվել է Քոմսի հրամանով։

2012 թվականի դեկտեմբերին ԱՄՆ-ի ոստիկանությունը հրապարակել էր Ուոլեսի դիահերձման արդյունքները, որպեսզի նոր նշանառուներ ստանա։ Հրապարակումը քննադատության է ենթարկվել նրա ժառանգների վաղեմի փաստաբանի կողմից, Սանդերս կրտսերի օրոք, որը դեմ էր դիահերձմանը։ Գործը մնում է պաշտոնապես չբացահայտված։

Դատական հայցեր
--------------

### Ոչ իրավաչափ մահվան հայց

2006 թվականի մարտին Ուոլեսի մայրը՝ Վիոլետան, Լոս Անջելես քաղաքի դեմ ոչ իրավաչափ մահվան հայց էր ներկայացրել՝ Պուլի կողմից պաշտպանվող ապացույցների հիման վրա։ Նրանք պնդում էին, որ Լոս Անջելեսի ոստիկանության դեպարտամենտը բավարար ապացույցներ է ունեցել հարձակվողին ձերբակալելու համար, սակայն ոստիկանությունը դրանից չի օգտվել։ Դևվիդ Մաքը և Ամիր Մուհամմեդը (նույն Հարրի Բիլլապսը) սկզբնապես կոչվել են քաղաքացիական հայցի մեջ մեղադրվողներ, սակայն մեղադրանքները հանվել են դատից քիչ առաջ, երբ LAPD-ն և ՀԴԲ-ն մերժել են նրանց որպես կասկածյալներ։

Գործը դատարանի առաջ է կանգնել 2005 թվականի հունիսի 21-ին։ Դատավարության նախօրեին առանցքային վկան, Քեվին Հաքին, ով պետք է ցուցմունք տար, հայտնաբերել է, որ նա հիշողության հետ կապված խնդիրներ է ունեցել հոգեբուժական դեղերի պատճառով։ Ավելի վաղ նա ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Նայթը, Մաքը և Մուհամեդը ներգրավված են եղել, սակայն ավելի ուշ ասել է, որ Ուոլեսի փաստաբանները փոխել են իր հայտարարությունները, որպեսզի ներառեն այն խոսքերը, որոնք նա երբեք չի ասել։ Հաքին իր վրա է վերցրել կեղծ հայտարարագիր տալու մեղքը։

Դատավարության մեկնարկից մի քանի օր անց հայցվորների փաստաբանը դատարանին և հակառակ կողմի փաստաբանին հայտնել է, որ իրեն զանգահարել է ինչ-որ մեկը, ով պնդում է, որ ինքը Լոս Անջելեսի ոստիկանության սպա է, և մանրամասն տեղեկություններ է տրամադրել Ուոլեսի սպանության ապացույցների առկայության մասին։ Դատարանը քաղաքին հանձնարարել է մանրակրկիտ հետաքննություն անցկացնել, որի արդյունքում հայտնաբերվել են նախկինում չբացահայտված ապացույցներ, որոնց մեծ մասը գտնվել է Ուոլեսի հետաքննության գլխավոր դետեկտիվ Սթիվեն Կացի աշխատասենյակում։ Փաստաթղթերը նվիրված էին ոստիկանության բազմաթիվ աշխատակիցների զրույցներին բանտի բանտարկված իրազեկիչի հետ, որը երկար ժամանակ բանտարկված «Ռամպարտ» ստորաբաժանման սպա Ռաֆայել Պերեսի խցակից էր։ Հաղորդվում Է, որ Պերեսը պատմել է նրան իր և Դևվիդ Մաքի համագործակցության մասին Death Row Records-ի հետ և նրանց գործունեության մասին Փեթերսոնի ավտոմոբիլային թանգարանում՝ Ուոլեսի սպանության գիշերը։ Արդյունքում նոր հայտնաբերված ապացույցների արդյունքում դատավորը սխալ դատավարություն է հայտարարել և Ուոլեսի ընտանիքին փոխհատուցում վճարել՝ փաստաբանների ծառայությունների ծախսերը ծածկելու համար։

2007 թվականի ապրիլի 16-ին Ուոլեսի հարազատները երկրորդ հայցն են ներկայացրել Լոս Անջելես քաղաքի դեմ։ Հայցում նաև նշվել են Լոս Անջելեսի ոստիկանության երկու սպաներ՝ «Ռամպարտ», Պերես և Նինո Դուրդեն ստորաբաժանումների հետ կապված սկանդալի հետաքննության կենտրոնում։ Ըստ հայցիէքս Պերեսը, Death Row Records-ի ենթադրյալ աշխատակիցը, LAPD-ի աշխատակիցներին խոստովանել է, որ ինքը և Մաքը (որին հայցում չեն նշել) «պայմանավորվել են սպանության նպատակով և մասնակցել են Քրիստոֆեր Ուոլեսի սպանությանը»։ Ուոլեսի ընտանիքը հայտարարել է, որ Լոս Անջելեսի ոստիկանությունը «գիտակցաբար թաքցրել է Ռաֆայել Պերեսի մասնակցությունը... »։

Միացյալ Նահանգների շրջանային դատավոր Ֆլորենս-Մարի Կուպերը դատարանի վերջնական որոշումը կայացրել է 2007 թվականի դեկտեմբերի 17-ին՝ պարզելով, որ Ուոլեսի ընտանիքը չի կատարել Կալիֆոռնիա նահանգի օրենքը, որի համաձայն ընտանիքը պետք է նահանգին ծանուցեր Ուոլեսի մահից հետո վեց ամսվա ընթացքում։ Ուոլեսի ընտանիքը կրկին հայց է ներկայացրել՝ հրաժարվելով 2008 թվականի մայիսի 27-ին նահանգի օրենքի պահանջներից։ Լոս Անջելես քաղաքի դեմ հայցը վերջնականապես մերժվել է 2010 թվականին։ «Նյու Յորք Թայմսը» նրան անվանել է «պատմության մեջ հայտնիների ամենաերկար և վիճելի գործերից մեկը»։

### Զրպարտություն

2007 թվականի հունվարի 19-ին Թայրուս «Big Syke» Հայմսը՝ Շակուրի ընկերը, որը ներգրավված էր Fox, KTTV հեռուստաընկերության ու XXL հանդեսի սպանության մեջ, 2005 թվականին զրպարտության հայց էր ներկայացրել դատարանից դուրս առաջադրված մեղադրանքների կապակցությամբ։

Տես նաև
-------

* Թուփակ Շակուրի սպանություն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Biggie Told Interviewer He Worried About Safety". MTV News. 1997 թ․ մարտի 12. Retrieved 2019 թ․ նոյեմբերի 2.
2. 1 2  Bruno, Anthony The Murders of gangsta rappers Tupac Shakur and Notorious B.I.G. Archived 2007-04-07 at the Wayback Machine. *Court TV Crime Library*. Retrieved November 2, 2019.
3. 1 2 3 4 5  Sullivan, Randall (2005 թ․ դեկտեմբերի 5). "The Unsolved Mystery of the Notorious B.I.G." Rolling Stone. Արխիվացված է the original 2009 թ․ ապրիլի 29-ին. Retrieved 2019 թ․ նոյեմբերի 2.
4. ↑  Purdum, Todd S. (1997 թ․ մարտի 10). "Rapper Is Shot to Death in Echo of Killing 6 Months Ago". *The New York Times*. Retrieved 2019 թ․ նոյեմբերի 2.
5. ↑  *Sullivan, Randall* LAbyrinth: A Detective Investigates the Murders of Tupac Shakur and Notorious B.I.G. — Digital. — Canongate, 2013. — С. Chapter Six. — ISBN 9781782114109
6. ↑  nevereatshreddedwheat # (1997 թ․ մարտի 9). "where biggie smalls was shot and killed in los angeles : the notorious b.i.g. | music at popturf". Popturf.com. Retrieved 2019 թ․ նոյեմբերի 2.
7. ↑  Horowitz, Steven J. (2012 թ․ դեկտեմբերի 7). "Notorious B.I.G. Autopsy Report Released". HipHop DX. Արխիվացված է the original 2015 թ․ մարտի 13-ին. Retrieved 2019 թ․ նոյեմբերի 2. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
8. ↑  Smith, Alex M. (2014 թ․ օգոստոսի 18). "Nas Interview: Tupac, B.I.G. Deaths Were Nearly 'The End Of Rap'". Music Times.
9. ↑  Cathy Scott. "Rap slaying similar to Shakur's". *Las Vegas Sun*. March 10, 1997.
10. ↑  Philips Laitt, Chuck Matt (1997 թ․ մարտի 18). "Personal Dispute Is Focus of Rap Probe". *Los Angeles Times*. Retrieved 2019 թ․ նոյեմբերի 2.
11. 1 2  Fuchs, Cynthia (September 6, 2002). "Biggie and Tupac review" *PopMatters*. Retrieved January 2, 2007.
12. 1 2  Serpick, Evan (April 12, 2002). "Review: Rappers' deaths probed in 'LAbyrinth'" Archived 2009-08-05 at the Wayback Machine. *Entertainment Weekly*. Retrieved January 2, 2007.
13. 1 2 3 4  Philips, Chuck "Slain rapper's family keeps pushing suit" *Los Angeles Times*, February 7, 2007. Retrieved April 14, 2007.
14. 1 2  Philips, Chuck (2005 թ․ հունիսի 20). "Witness in B.I.G. case says his memory's bad". *LA Times*. Retrieved 2019 թ․ նոյեմբերի 2.
15. 1 2  Leland, John (2002 թ․ հոկտեմբերի 7). "New Theories Stir Speculation On Rap Deaths". *New York Times*. Retrieved 2019 թ․ նոյեմբերի 2.
16. ↑  Duvoisin, Marc; Sullivan, Randall (2006 թ․ հունվարի 12). "L.A. Times Responds to Biggie Story". Rolling Stone. Արխիվացված է the original 2007 թ․ օգոստոսի 17-ին. Retrieved 2019 թ․ նոյեմբերի 2.
17. 1 2  SISARIO, Ben (2010 թ․ ապրիլի 19). "Wrongful-Death Lawsuit Over Rapper Is Dismissed". *New York Times*. Retrieved 2019 թ․ նոյեմբերի 2.
18. ↑  Lopez, Ricardo; Lopez, Ricardo (2018 թ․ օգոստոսի 7). "Johnny Depp's Notorious B.I.G. Film 'City of Lies' Pulled From Release Schedule". *Variety* (in անգլերեն). Retrieved 2019 թ․ մարտի 3.
19. 1 2 3  Cook, John (2000 թ․ մայիսի 23). "Notorious LAT". *Brills Content*. Արխիվացված է the original 2012 թ․ օգոստոսի 9-ին. Retrieved 2019 թ․ նոյեմբերի 2.
20. ↑  Philips, Chuck (2000 թ․ մայիսի 3). "Man No Longer Under Scrutiny in Rapper's Death". *Los Angeles Times*.
21. ↑  Cook, John. "Notorious LAT". Reference tone. Արխիվացված է the original 2013 թ․ հոկտեմբերի 2-ին. Retrieved 2019 թ․ նոյեմբերի 2. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
22. ↑  Philips, Chuck (2005 թ․ հունիսի 3). "Informant in Rap Star's Slaying Admits Hearsay". *LA Times*. Retrieved 2019 թ․ նոյեմբերի 2.
23. ↑  Bruno, Anthony. "Hip-Hop Homicide — "Worth More Dead Than Alive" — Crime Library on". Trutv.com. Արխիվացված է the original 2013 թ․ նոյեմբերի 10-ին. Retrieved 2019 թ․ նոյեմբերի 2. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
24. ↑  Philips, Chuck (2006 թ․ հուլիսի 31). "LAPD Renews Search for Rapper's Killer". *Los Angeles Times*. Արխիվացված է the original 2006 թ․ հոկտեմբերի 21-ին. Retrieved 2019 թ․ նոյեմբերի 2.
25. ↑  "LAPD launching new Notorious BIG task force". Associated Press. 2006 թ․ օգոստոսի 3. Retrieved 2019 թ․ նոյեմբերի 2.
26. ↑  Quinn, Rob (2011 թ․ հոկտեմբերի 4). "Sean Combs Ordered Tupac Murder: LA Cop:And Suge Knight had Biggie Smalls killed in revenge, says book by former LAPD detective". Newser. Retrieved 2019 թ․ նոյեմբերի 2.
27. ↑  Wolfe, Roman (2012 թ․ դեկտեմբերի 8). "Lawyer For Notorious B.I.G. Blasts LAPD Over Autopsy Report". AllHipHop. Retrieved 2019 թ․ նոյեմբերի 2.
28. ↑  Estate of Wallace v. City of Los Angeles, 229 F.R.D. 163 (C.D. Cal. 2005);Reid, Shaheem (July 5, 2005). "Notorious B.I.G. Wrongful-Death Case Declared A Mistrial". MTV News. Retrieved February 14, 2007.
29. ↑  Finn, Natalie (2007 թ․ ապրիլի 18). "An Extra B.I.G. Suit". E! Online. Retrieved 2019 թ․ նոյեմբերի 2.
30. ↑  *Estate of Christopher G.L. Wallace v. City of Los Angeles, et al.*, 2:07-cv-02956-FMC-RZx, slip op. at 15 (C.D. Cal. December 17, 2007) (Cooper, J.).
31. ↑  Complaint, *Estate of Christopher G.L. Wallace v. City of Los Angeles, et al.*, 2:07-cv-02956-FMC-RZx (C.D. Cal. May 27, 2008).
32. ↑  "Lawsuit involving rapper death dismissed". Yahoo!. Associated Press. 2007 թ․ հունվարի 20. Retrieved 2019 թ․ նոյեմբերի 2.(չաշխատող հղում)