**Ռինձյունի ջրաբուժարան** (ռուս.՝ Водолечебница Рындзюна), Դոնի Ռոստովի Կիրովի շրջանի Սոցիալիստական փողոցի 94 հասցեում գտնվող առանձնատուն, որտեղ 19-րդ դարի վերջին բժիշկ Իլյա Գիլելևիչ Ռինձյունը հիմնել է քաղաքի առաջին ջրաբուժարանը։ Տունն ունի պատմական և ճարտարապետական արժեք, սակայն ժամանակի ընթացքում վթարային վիճակում է հայտնվել, իսկ 2014 թվականին ընդհանրապես փլուզվել է։

Պատմություն
-----------

Մաթիլդա Ռինձյունը ձեռք է բերել Դոնի Ռոստովի այդ ժամանակ Նիկոլսկի 92 հասցեում գտնվող եռահարկ առանձնատուն, որտեղ 1895 թվականին նրա ամուսին Իլյա Ռինձյունը բացել է քաղաքի առաջին ջրաբուժարանը։ Այնտեղ անցկացվել է հիվանդների լուսաբուժություն և ջրաբուժություն։ Ինքը բժիշկը իր մեթոդներն անվանել է «ռացիոնալ հիդրոթերապիա», որը Ռոստովում այդ ժամանակ լրիվ նոր երևույթ էր։

Բժիշկ Իլյա Ռինձյունը տեղափոխվել է Դոնի Ռոստով Պետերբուրգից, մասնագիտական կրթությունն ստացել է Ռազմա-բժշկական կայսերական ակադեմիայում։ Չնայած մեթոդների նորարարությանը՝ Ռինձյունի ջրաբուժարանը ճանաչման է հասել քաղաքացիների նեղ շրջանակում։ Իրականացվող բուժական գործունեությունների շրջանակը աստիճանաբար ընդլայնվել է՝ հիդրոմերսմանը, բուժական և առողջարարական լոգանքներին ավելացել է նաև լուսաբուժությունը։ 1901 թվականին Իլյա Ռինձյունը փոքր տպաքանակով հրատարակել է բուժման մեթոդների մասին իր սեփական գիրքը, և այն անմիջապես վաճառվել է։ Հիմքեր կան ենթադրելու, որ գրող Անտոն Պավլովիչ Չեխովը Դոնի Ռոստով կատարած այցելությունների ժամանակ նաև այցելել է Ռինձյունի ջրաբուժարան։

Այս եռահարկ տանը մեծացել են Իլյա Ռինձյունի երեխաները, որոնցից երկուսը հայտնի են դարձել. դուստրը՝ Նինա Նիս-Գոլդմանը, դարձել է հայտնի քանդակագործ է, իսկ որդին՝ Վլադիմիրը, արտագաղթել է, արտասահմանում աշխատել է որպես լրագրող և գրող։ 1912 թվականին թվագրվող գրքում այդ տունը կրել է «Դոկտոր Ռինձյունի հիդրոպատիկ հաստատություն և լուսաբուժարաններ» անվանումը։

1917 թվականին՝ մինչև հեղափոխության առաջխաղացումը, Ռինձյուն ընտանիքը այդ տունը վաճառել է Դոնի զորքերի կազակներին՝ Կորոլկով եղբայրներին. դրա արժեքն այն ժամանակ գնահատվել է 360 000 ռուբլի։ 1917 թվականից հետո շենքում կառուցվել են կոմունալ բնակարաններ։ Մինչև 2004 թվականը նախկին ջրաբուժարանը մշակույթի նախարարության պահպանության գրանցամատյանում նշվել է որպես տարածաշրջանային նշանակության պատմական և մշակութային օբյեկտ։ Հետագայում հայտնվել է տեղեկություն, որ շենքը պետք է քանդեն, կամ էլ թե պահպանեն։ 2009-2010 թվականներին ռոստովցիները տան քանդման դեմ քայլեր են ձեռնարկել։ Դրանից հետո շենքը 2012 թվականին աճուրդի է հանվել, սակայն աճուրդ այդպես էլ չի անցկացվել, չնայած տունը պետք է վաճառվեր ճակատային պատմական մասը պահպանելու պայմանով: 2013 թվականի դրությամբ՝ տունը գտնվել է վթարային վիճակում։ 2014 թվականի դրությամբ՝ ջրաբուժարանը սեփականաշնորհվել է, իսկ հետո, այնուամենայնիվ, քանդվել է։ Քանդումը տեղի է ունեցել առանց ծանր տեխնիկայի կիրառման, շենքի կարգավորումը տեղի է ունեցել ձեռքով։

Նկարագրություն
--------------

Ռինձյունի տունը կառուցվել է ռուսական էկլեկտիկայի ոճով, որը ժամանակի ընթացքում կորել էր։ Ճակատային դեկորի առանցքային տարրը ծեփվածքն էր, որը հանդիպում էր առատորեն։ Տան առաջին երկու հարկերում բուժարանն էր, իսկ երրորդ հարկում ապրում էր բժիշկը կնոջ և չորս երեխաների հետ։ Տան ճակատային մասը զարդարված էր աղյուսով, որն արտադրել էր գործարանատեր Եպիֆանովը՝ աղյուսի շահութաբեր արհեստանոցի սեփականատերը։ Նրա արտադրամասի բոլոր աղյուսներն ստեղծվել են ձեռքով ձևավորման մեթոդով։ Ոչ միայն քանդված տունն է իրենից ներկայացրել պատմամշակութային արժեք, այլև հենց այդ հատվածը և այն շրջանը, որտեղ գտնվել է նախկին ջրաբուժարանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  Будет ли снесена история города? (Ростов-на-Дону)
2. 1 2 3 4 5  Памятник российской архитектуры озадачил ростовские власти
3. 1 2 3 4  Получит ли бывшая водолечебница вторую жизнь?//Научно-популярный и образовательный журнал «Экология жизни»
4. 1 2  Вся Донская область и Северный Кавказ, Авторы: Коллектив авторов. 1912 год. С.188
5. 1 2 3 4 5 6 7 8  Водолечебница на Никольской — 130 лет спустя//Газета Ростовской области
6. ↑  "Перечень памятников культурного наследия регионального значения". Արխիվացված է the original 2017 թ․ փետրվարի 20-ին. Retrieved 2019 թ․ սեպտեմբերի 6. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
7. ↑  "Старинное здание водолечебницы в Ростове-на-Дону сохранят". Արխիվացված է the original 2017 թ․ փետրվարի 20-ին. Retrieved 2019 թ․ սեպտեմբերի 6. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
8. ↑  Домик Врангеля и другие. Памятники Ростова обречены на гибель?
9. ↑  "«Ломки Рындзюна». Все сложится?". Արխիվացված է the original 2017 թ․ փետրվարի 20-ին. Retrieved 2019 թ․ սեպտեմբերի 6. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)