**«Հրաժեշտ»** (ռուս.՝ «Прощание»), խորհրդային գեղանկարիչ, ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչ, Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս Անդրեյ Միլնիկովի (1919-2012) կտավը, որում «Բալթիացիների երդումը» (ռուս.՝ «Клятва балтийцев») հայտնի կոմպոզիցիայի ստեղծումից երեսուն տարի անց հեղինակը կրկին անդրադարձել է գեղանկարչության միջոցով Հայրենական մեծ պատերազմի դրամայի իմաստավորմանը։

Նկարի համար հեղինակն արժանացել է ԽՍՀՄ պետական մրցանակի 1977 թվականին։

Պատմություն
-----------

Նկարում պատկերված է մոր և որդու հրաժեշտի տեսարանը։ Միլնիկովի ստեղծած կերպարը ստիպում է տասնամյակներ անց էլ ավելի սուր զգալ, թե ինչպիսի անխիղճ ուժով է ազդել պատերազմը յուրաքանչյուր ընտանիքի վրա, ինչ գնով է ձեռք բերվել հաղթանակը։ Անհնար է մոռանալ որդուն ճանապարհող մոր դեմքը։ Նրա կերպարի խորությունը համեմատական է դաժանությամբ լի աշխարհում նրա զգացմունքների խորության հետ։ Մոր կերպարը պատկերված է այնպիսի դրամատիկ նոտայով, որ նա դուրս է գալիս սյուժեի շրջանակներից և սկսում է դիտողի համար մարմնավորել բոլոր մայրերի ցավն ու սխրանքը, որոնք բաժանվում են իրենց երեխաներից։ Ռուսական թանգարանի կայքը մեջբերում է Լենինգրադի հայտնի պոետ և պատերազմի մասնակից Միխայիլ Դուդինի խոսքը Միլնիկովի «Հրաժեշտ» նկարի մասին.

> 
> 
> Այս նկարի առաջ կարելի է լացել լինել սխրանքի մեծության համար, որը վեր է խոյանում մայրական վշտի անդունդի վրա։ Այս նկարը քաջության և ազնվության երգ է, զարմանքի հառաչ, հիացմունքի արցունք և միաժամանակ հիշատակի սուգ։
> 
> 
> 
> *Բնօրինակ տեքստ* (ռուս.)  
> 
> *Перед этой картиной можно плакать о величии подвига, воссиявшего над бездонной пропастью материнского горя. Эта картина — песня мужеству и благородству, вздох удивления, слеза восторга и скорбь памяти одновременно.*
> 
> 
> 

«Հրաժեշտ» նկարն առաջին անգամ ցուցադրվել է 1975 թվականին Մոսկվայում «Խորհրդային Ռուսաստան» 5-րդ հանրապետական գեղարվեստական ցուցահանդեսում։ 1977 թվականին Միլնիկովը «Հրաժեշտ» նկարի համար արժանացել է ԽՍՀՄ պետական մրցանակի։ Աշխատանքը հետագայում բազմիցս ցուցադրվել է խոշոր գեղարվեստական ցուցահանդեսներում և վերարտադրվել է մամուլում՝ ընդգրկվելով խորհրդային կերպարվեստի ոսկե հիմնադրամում։ Ներկայում պահվում է Ռուսական պետական թանգարանի հավաքածուում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Справочник членов Ленинградской организации Союза художников РСФСР.* Л. Художник РСФСР, 1987. С.89.
2. ↑  *О картине Мыльникова А. А. «Прощание» на сайте Государственного Русского музея*
3. ↑  *Пятая республиканская выставка «Советская Россия».* М. Советский художник, 1975. С.31.
4. ↑  *Время перемен. Искусство 1960—1985 в Советском Союзе.* СПб. Государственный Русский музей, 2006. С.121.

Աղբյուրներ
----------

* *Пятая республиканская выставка «Советская Россия».* М. Советский художник, 1975. С.31.
* *Каганович А.* Андрей Андреевич Мыльников. Л. Художник РСФСР, 1980. — 282 с.
* *Справочник членов Ленинградской организации Союза художников РСФСР.* Л. Художник РСФСР, 1987. С.89.
* *Время перемен. Искусство 1960—1985 в Советском Союзе.* СПб. Государственный Русский музей, 2006. С.121.
* *Юбилейный Справочник выпускников Санкт-Петербургского академического института живописи, скульптуры и архитектуры имени И. Е. Репина Российской Академии художеств. 1915—2005.* СПб. «Первоцвет», 2007. С.57.

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Прощание» на портале «Виртуальный Русский музей»
* *О картине Мыльникова А. А. «Прощание» на сайте Государственного Русского музея*.