Ժամանակակից ռադիոաստղադիտարան
**Աստղագիտության օր** (**Աստղագիտության միջազգային օր**, **ԱՄՕ**), ամենամյա միջոցառում, որը միավորում է աստղագիտությամբ հետաքրքրվողներին։

* Գարնանային աստղագիտության օրը սովորաբար նշվում է շաբաթ օրը՝ ապրիլի կեսերից մինչև մայիսի կեսերը, Լուսնի 1-ին քառորդի ժամանակ կամ նրանից առաջ։
* Աշնանային աստղագիտության օրը նույնպես նշվում է շաբաթ օրը՝ Լուսնի 1-ին քառորդի ժամանակ կամ նրանից առաջ՝ սեպտեմբերի կեսերից մինչև հոկտեմբերի կեսերը։

Պատմություն
-----------

Աստղադիտարանի այցելուներ
Աստղագիտության միջազգային օրը (անգլ.՝ Astronomy Day) հայտնվել է 1973 թվականին Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում՝ *Bringing Astronomy to the People* նշանաբանով։ Այնուամենայնիվ, 19-րդ դարի սկզբից աստղագիտության սիրահարները, աստղագիտական ակումբների և նրանց միավորող շրջանակների հովանավորությամբ, համեմատաբար կանոնավոր կերպով կազմակերպել են աստղային երկնքի զանգվածային ցուցադրումներ՝ այս գիտությունը հանրահռչակելու նպատակով։ Աստղագետները փորձել են իրենց միջոցառումները հարմարեցնել տարբեր աստղագիտական միջոցառումների (Լուսնի խավարումներ կամ Արեգակի խավարումներ, գիսաստղերի ի հայտ գալը, մոլորակների միացումները և Ասուպների հոսքերը և այլն) հետ։

Տոնի ծննդյան տարեթիվը համարվում է 1973 թվականը, քանի որ հենց այդ ժամանակ է եղել, որ նման միջոցառումներին ավելի կանոնակարգված մոտեցման գաղափարը, որը ձևակերպել էր Դուգլաս Բերգերը, առաջին անգամ գործնականում իրականացվել է Միացյալ Նահանգներում։ Այս ամսաթիվը շատ արագ հայտնվել է աստղագիտական շրջանակներում։

2007 թվականին ավելացվել է Աշնանային աստղագիտության օրը։ Այն նաև ընկնում է շաբաթ օրը՝ լուսնի առաջին քառորդ փուլի մոտ՝ սեպտեմբերի կեսերից մինչև հոկտեմբերի կեսերը։

Այժմ, որպես կանոն, այս տոնը նշվում է այն մարդկանց կողմից, ովքեր սիրում են աստղագիտական մարմինների և դրանց համակարգերի կառուցվածքի, հատկությունների, ծագման և զարգացման գիտությունը (մինչև ամբողջ Տիեզերքը) շաբաթ օրը, երբ Լուսինը գտնվում է առաջին քառորդ փուլի մոտ՝ ընկնելով ապրիլի կեսերից մինչև մայիսի կեսերն ընկած ժամանակահատվածում։ Այսպիսով, 2009 թվականին, որը Միջազգային աստղագիտական միության և ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կողմից հայտարարվել է որպես «Աստղագիտության միջազգային օր»։ Այս ամսաթիվը գրիգորյան օրացույցով ընկել է մայիսի 2-ին։

ԱՄՕ ամսաթվեր
------------

| Տարի | Աստղագիտությանօր | Լուսնիառաջինքառորդ |
| --- | --- | --- |
| 2005 | Ապրիլի 16 | Ապրիլի 16 |
| 2006 | Մայիսի 6 | Մայիսի 5 |
| 2007 | Ապրիլի 21 | Ապրիլի 24 |
| 2008 | Մայիսի 10 | Մայիսի 12 |
| 2009 | Մայիսի 2 | Մայիսի 1 |
| 2010 | Ապրիլի 24 | Ապրիլի 21 |
| Հոկտեմբերի 16 | Հոկտեմբերի 14 |
| 2011 | Մայիսի 7 | Մայիսի 11 |
| 2012 | Ապրիլի 28 | Ապրիլի 29 |
| 2013 | Ապրիլի 20 | Ապրիլի 18 |
| 2014 | Մայիսի 10 | Մայիսի 7 |
| 2015 | Ապրիլի 25 | Ապրիլի 26 |
| 2016 | Մայիսի 14 | Մայիսի 13 |
| Հոկտեմբերի 8 | Հոկտեմբերի 9 |
| 2017 | Ապրիլի 29 | Մայիսի 3 |
| Սեպտեմբերի 30 | Սեպտեմբերի 27 |
| 2018 | Ապրիլի 21 | Ապրիլի 22 |
| Հոկտեմբերի 13 | Հոկտեմբերի 16 |
| 2019 | Մայիսի 11 | Մայիսի 11 |
| Հոկտեմբերի 5 | Հոկտեմբերի 5 |
| 2020 | Մայիսի 2 | Ապրիլի 30 |
| Սեպտեմբերի 26 | Սեպտեմբերի 23 |
| 2021 | Մայիսի 15 | Մայիսի 19 |
| Հոկտեմբերի 9 | Հոկտեմբերի 12 |
| 2022 | Մայիսի 7 | Մայիսի 8 |
| Հոկտեմբերի 1 | Հոկտեմբերի 2 |
| 2023 | Ապրիլի 29 | Ապրիլի 27 |
| Սեպտեմբերի 22 | Սեպտեմբերի 22 |
| 2024 | Մայիսի 18 | Մայիսի 15 |
| Հոկտեմբերի 12 | Հոկտեմբերի 10 |
| 2025 | Մայիսի 3 | Մայիսի 4 |
| Սեպտեմբերի 27 | Սեպտեմբերի 29 |
|

Տես նաև
-------

* Տիեզերագնացության օր
* Միջազգային աստղագիտական միություն
* Սիրողական աստղագիտություն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Календарь.ру
2. ↑  День астрономии — 24 апреля. История и особенности праздника в проекте Календарь Праздников 2010
3. ↑  Международный день Астрономии

Աղբյուրներ
----------

* Տոների օրացույց
* Աստղագուշակ

Արտաքին հղումներ
----------------

* Միջազգային տոներ → Աստղագիտության օր
* Մի քանի գործնական առաջարկություններ Աստղագիտության միջազգային օրվա նախապատրաստման և անցկացման համար
* Astronomy Day (անգլ).

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Աստղագիտության օր» հոդվածին։ |