**Նեոստիգմին,** վաճառքային անվանումներից մեկը **Պրոստիգմին**, դեղամիջոց․ օգտագործվում է միասթենիա գրավիսը, Օգիլվիեյի համախտանիշը և առանց խցանման առկայության մեզի հետհոսքը բուժելու համար։ Օգտագործվում է ատրոպինի հետ միասին նյարդամկանային պաշարման ազդեցությունները վերացնելու նպատակով։ Այն տրվում է ներերակային, ներմկանային և ենթամաշկային ներարկման ձևով։ Ներարկումից հետո ազդեցությունը ամենամեծն է 30 րոպե հետո և տևում է մինչև 4 ժամ։

Հաճախակի կողմնակի ազդեցություններից են սրտխառնոցը, թքարտադրության ուժեղացումը, որովայնային ցավը, սրտի ռիթմի դանդաղումը։ Առավել ծանր կողմնակի ազդեցություններից են արյան ցածր ճնշումը, թուլությունը և ալերգիկ ռեակցիաները։ Հղիության ժամանակ օգտագործման անվտանգությունը երեխայի համար պարզ չէ։ Նեոստիգմինը խոլիներգիկ դեղերի խմբին է պատկանում։ Այն գործում է, պաշարելով ացետիլխոլինէսթերազան և բարձրացնում է ացետիլխոլինի մակարդակը։

Նեոստիգմինը պատենտավորվել է 1931 թվականին։ Այն ԱՀԿ-ի դեղերի ցանկում է, որպես առողջապահության համակարգում անհրաժեշտ ամենաարդյունավետ և անվտանգ դեղերից մեկը։ Զարգացող երկրներում արժեքը տատանվում է 0.18$–2.6$ 1 դեղաչափի համար։ Անվանումը առաջացել է հունարեն *neos*-ից, որը նշանակում է "նոր", և "-ստիգմին" ածանցից, որը նրա սկզբնական մոլեկուլ՝ ֆիզոստիգմինի անվանումից է եկել։

Բժշկական կիրառություն
---------------------

Այն օգտագործվում է միասթենիա գրավիսի ժամանակ մկանային տոնուսը լավացնելու, մկանային ռելաքսանտների (Րոկուրոնիում, Վեկուրոնիում) կողմնակի ազդեցությունները վիրահատությունից հետո վերացնելու նպատակով, սովորաբար 25-ից 50 μգ/կգ դեղաչափով։

Կիարռում են նաև աղիքային սուր պսևդոխցանման պահպանողական բուժման և Օգիլվիեյի համախտանիշի բուժման ժամանակ, որոնց մոտ աղիները լայնանում են, բայց բացակայում է աղիների իրական մեծանիկական խցանումը։

Սովորաբար հիվանդանոցներում օգտագործում են ներերակային նեոստիգմին, որը թուլացնում է օձի խայթոցի ազդեցությունը։ Որոշ հետազոտություններ ցույց են տվել, որ քթով օգտագործելու դեպքում նույնպես կարելի է օգտագործել նեոստիգմինը որպես օձի խայթոցի բուժման միջոց։ ԱՄՆ-ում նեոստիգմինը սկսվել է օգտագործվել որպես մկանային ռելաքսանտների կողմնակի ազդեցությունների բուժման միջոց 2015 թվականին։

Կողմնակի ազդեցություններ
------------------------

Նեոստիգմինը կարող է թողնել ակնային կողմնակի ազդեցություններ՝ ցավ ունքերի շրջանում, տեսողության խանգարում, ֆակոդոնեզ, գլխացավ, եղջերաթաղանթի գերարյունություն, ծիածանաբորբ, ալերգիկ ռեակցիաներ և հազվադեպ ցանցենու շերտազատում։

Նեոստիգմինը առաջացնում է սրտի ռիթմի դանդաղում (բրադիկարդիա)։ Այդ պատճառով զուգահեռ տրվում են նաև պարասիպատոլիտիկ դեղեր, օրինակ՝ ատրոպին կամ գլիկոպիրոլատ։

Ստամոքսաղիքային ախտանիշները առաջանում են ամենավաղը և ներառում են ախորժակի բացակայությունը, սրտխառնոցը, փսխումը, սպազմը և փորլուծությունը։

Ֆարմակոլոգիա
------------

Ացետիլխոլինի քայքայման վրա ազդելով, նեոստիգմինը անուղղակիորեն խթանում է և նիկոտինային և մուսկարինային ացետիլխոլինային ընկալիչները։ Նեոստիգմինը ի համեմատ Ֆիզոստիգմինի ունի քառավալենտ ազոտ և ավելի բևեռային է, որի հետևանքով չի անցնում արյունաուղեղային պատնեշը և չի մուտք գործում կենտրոնական նյարդային համակարգ, բայց անցնում է ընկերքային պատնեշը։ Նրա ազդեցությունը կմաղքային մկանների վրա ավելի ուժեղ է, քան ֆիզոստիգմինի ազդեցությունը։ Նեոստիգմինը ունի ազդեցության կարճ տևողություն, սովորաբար 2-4 ժամ։ Նեոստիգմինը կապվում է խոլինէսթերազայի անիոնային և էսթերային հատվածներին։ Դեղը պաշարում է ացետիլխոլինէսթերազայի ակտիվ հատվածները և այն չի կարողանում ապաակտիվացնել ացետիլխոլինը, մինչև դրանք կհասնեն հետսինապսային ընկալիչներին։ Սա թույլ է տալիս հասնել գործողության պոտենցիալի շեմին և արդյունքում կարող է առաջանալ նոր իմպուլս հաջորդ նեյրոնում։ Միասթենիա գրավիսի դեպքում լինում են քիչ քանակի ընկալիչներ, իսկ ացետիլխոլինէսթերազայի պաշարման դեպքում ացետիլխոլինը չի քայքայվում և կարող է կապվել բոլոր եղած ռեցեպտորների հետ՝ առաջացնելով մկանային կծկում։

Քիմիա
-----

Նեոստիգմինը կարող է դիտարկվել որպես ֆիզոստիգմինի անալոգ։ Այն ստացվում է 3-երկմեթիլամինոֆենոլի և *N*-երկմեթիլկարբամոիլ քլորիդի փոխազդեցությունից, որի արդյունքում առաջանում է երկմեթիլկարբամատ, իսկ հետագայում այն ալկիլացնում են երկմեթիլ սուլֆատով և ստանում պահանջվող նյութը։

### Սպեկտրային տվյալներ

Նեոստիգմինը UV/VIS (ուլտրամանուշակագույն տեսանելի սպետկտրոմետր) կլանումը ցույց է տալիս 261 նմ, 267 նմ և 225 նմ։

Neostigmine's 1H NMR Սպեկտրոսկոպիան ցույց է տալիս 7.8, 7.7, 7.4, 7.4, 3.8, և 3.1 մեկ միլիոն մասով փոփոխությունը։ Ավելի մեծ փոփոխությունները տեղի են ունենում արոմատիկ հիդրոգենազների պատճառով։ Ավելի փոքր փոփոխությունները՝ 3,8 և 3,1 մասերից ցածր, տեղի են ունենում համապատասխանաբար երրորդային և չորորդային ազոտի մոլեկուլից էլեկտրոնի հեռացման բնական հատկության պատճառով։

Պատմություն
-----------

Նեոստիգմինը առաջին անգամ սինթեզվել է Էշիլմանի և Ռեյներտի կողմից 1931 թվականին և պատենտավորվել է Էշիլմանի կողմից 1933 թվականին։

Նեոստիգմինը ստացվում է 3-երկմեթիլամինոֆենոլի և *N*-երկմեթիլկարբամոիլ քլորիդի փոխազդեցությունից, որի արդյունքում առաջանում է երկմեթիլկարբամատ։ Հետագայում այն ալկիլացվում է երկմեթիլ սուլֆատով և առաջանում է նեոստիգմին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  «Neostigmine Bromide». The American Society of Health-System Pharmacists. Արխիվացված օրիգինալից 2016 թ․ դեկտեմբերի 21-ին. Վերցված է 2016 թ․ դեկտեմբերի 8-ին.
2. ↑  *WHO Model Formulary 2008* (PDF). World Health Organization. 2009. էջ 428. ISBN 9789241547659. Արխիվացված (PDF) օրիգինալից 2016 թ․ դեկտեմբերի 13-ին. Վերցված է 2016 թ․ դեկտեմբերի 8-ին.
3. ↑  Fischer, Janos; Ganellin, C. Robin (2006). *Analogue-based Drug Discovery* (անգլերեն). John Wiley & Sons. էջ 540. ISBN 9783527607495. Արխիվացված օրիգինալից 2016 թ․ դեկտեմբերի 20-ին.
4. ↑  «WHO Model List of Essential Medicines (19th List)» (PDF). *World Health Organization*. April 2015. Արխիվացված (PDF) օրիգինալից 2016 թ․ դեկտեմբերի 13-ին. Վերցված է 2016 թ․ դեկտեմբերի 8-ին.
5. ↑  «Neostigmine Methylsulfate». *International Drug Price Indicator Guide*. Արխիվացված օրիգինալից 2017 թ․ մայիսի 10-ին. Վերցված է 2016 թ․ դեկտեմբերի 8-ին.
6. ↑  «neostigmine: definition of neostigmine in Oxford dictionary (American English) (US)». *www.oxforddictionaries.com*. Արխիվացված օրիգինալից 2015 թ․ դեկտեմբերի 22-ին. Վերցված է 2015 թ․ դեկտեմբերի 17-ին.
7. ↑  Maloney, Nell; Vargas, H. David (2005 թ․ մայիսի 1). «Acute Intestinal Pseudo-Obstruction (Ogilvie's Syndrome)». *Clinics in Colon and Rectal Surgery* (անգլերեն). **18** (2): 96–101. doi:10.1055/s-2005-870890. ISSN 1531-0043. PMC 2780141. PMID 20011348.(չաշխատող հղում)
8. ↑  Franklin, Deborah, "Potential Treatment For Snakebites Leads To A Paralyzing Test Archived 2014-08-09 at the Wayback Machine.", NPR.org, July 31, 2013.
9. ↑  "Universal antidote for snakebite: Experimental trial represents promising step Archived 2014-07-07 at the Wayback Machine.", California Academy of Sciences via *Science Daily*, May 28, 2014.
10. ↑  «2015 Approval letter from FDA for the use of neostigmine to reverse the effects of non-depolarising muscle relaxants after surgery» (PDF). *www.accessdata.fda.gov*. Վերցված է 2019 թ․ հունվարի 13-ին.
11. ↑  Gilman, Goodman, էջ 114
12. ↑  Gilman, Goodman, էջ 109
13. ↑  Howland, R.D. Mycek, M.J. Harvey, R.A. Champe, P.C. and Mycek, M.J. *Pharmacology* 3rd edition, Lippincott's Illustrated Reviews, 2008, p. 51.
14. ↑  Porst H; Kny L (May 1985). «The structure of degradation products of neostigmine bromide». *Die Pharmazie* (German). **40** (5): 325–8. PMID 4034636.`{{cite journal}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
15. ↑  Ferdous, Abu J; Waigh, Roger D (1993). «Application of the WATR technique for water suppression in 1H NMR spectroscopy in determination of the kinetics of hydrolysis of neostigmine bromide in aqueous solution». *Journal of Pharmacy and Pharmacology*. **45** (6): 559–562. doi:10.1111/j.2042-7158.1993.tb05598.x. PMID 8103105.
16. ↑  Whitacre, 2007, էջ 57
17. ↑  Aeschliman, John A. (1933).
18. ↑  Gilman, Goodman, էջ 103

### Աղբյուրներ

* Gilman, A.G.; Goodman, L.S.; Gilman, A. (1980). *Goodman & Gilman's The Pharmacological Basis of Therapeutics* (6th ed.). New York: Macmillan Publishing Co. Inc. `{{cite book}}`: Invalid `|ref=harv` (օգնություն)
* Whitacre, David M. (2007). *Reviews of Environmental Contamination and Toxicology*. Springer Science+Business Media. էջ 57. ISBN 978-0-387-73162-9. `{{cite book}}`: Invalid `|ref=harv` (օգնություն)