recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Սինգարայի ճակատամարտ**, բյուզանդա-պարսկական պատերազմների ընթացքում տեղի ունեցած ճակատամարտ մի կոմից Բյուզանդական կայսրության և Մեծ Հայքի թագավորության դաշնակից զորքերի, մյուս կողմից՝ Սասանյան Պարսկաստանի զինված ուժերի միջև։

140 հազարանոց բյուզանդական բանակը գլխավորում էին կայսր Կոնստանցիոս II-ը, Անդովկ Սյունին և Արշավիր Կամսարականը, իսկ պարսից զորքերը՝ Շապուհ Երկարակյացը։

Ճակատամարտի ընթացք
------------------

Կոնստանցիոս II-ի, Անդովկ Սյունու և Արշավիր Կամսարականի գլխավորած հռոմեական բանակը, նրա կազմում գտնվող շուրջ 6 հազար հայ ռազմիկները, ինչպես նաև Մեծ Հայքի թագավորության միացյալ բանակը, ազատելով Մծբինը պաշարումից, շարժվեց դեպի հարավ ու քաղաքի մոտ Պարսից թագավորության նահանջող բանակին ստիպեց մտնել մարտի մեջ։ Հունիսին Մեծ Հայքի բանակը անցավ հարձակման և սկսեց նեղել թշնամուն։ Սակայն վերջինս, կենտրոնացնելով ուժերը ու ստանալով թվական գերակշռություն, ի վերջո ետ մղեց այս հարձակումը։

Երեկոյան Սասանյան Պարսկաստանի բանակը անցավ հակահարձակման, սակայն ողջ գիշեր տևած մարտի արդյունքում այն ևս ետ մղվեց։ Հաջորդ օրը հռոմեական ու Մեծ Հայքի թագավորության միացյալ բանակը անցավ հարձակման և, ճեղքելով թշնամու շարքերը, ի վերջո ծանր պարտության մատնեց նրան։

Հայերը կորցրին մոտ 10.000, դաշնակիցը` մոտ 15.000, թշնամին՝ մոտ 50.000 զինվոր։ արդյունքում Պարսից թագավորությունը ստիպված եղավ կնքել զինադադար։

Հաջորդիվ
--------

Հայաստանի տարածք ներխուժաց պարսից զորաբանակների վտարումից հետո երկրում ստեղծվել էր համեմատաբար կայուն իրավիճակ, իսկ Վարազդատի գահընկեց լինելուց հետո երկրի գահը մնացել էր թափուր։

Սինգարայի ճակատամարտի հաղթանակից հետո կնքված պայմանագրով Սասանյան Պարսկաստանը Արշակ Գ արքային ճանաչում էր որպես Մեծ Հայքի թագավորության օրինական գահաժառանգ։

Տես նաև
-------

* Բյուզանդա-սասանյան պատերազմներ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Հայ ժողովրդի ռազմական տարեգիրք», գիրք տասներեքերորդ (337-428), Մհեր Հակոբյան, Երևան 2007, ISBN 978-99930-4-720-9
**Արցախ/Դալտոն/Ասլանի Բունիաթյան**, Արցախյան պատերազմի հերոս, ազատամարտիկ ու վիրաբույժ, գրող ու հրապարակախոս, հասարակական գործիչ, ՀՅԴ անդամ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է ԼՂԻՄ Մարտակերտի շրջանի Մեծ Շեն գյուղում, 1939 թվականին մարտի 2-ին։ Կրթությունը ստացել է տեղի միջնակարգ դպրոցում։

1950 թվականին ընտանիքը տեղափոխվել է Արմավիր (նախկին Հոկտեմբերյան) քաղաք։ Հայրը` Ասլան Բունիաթյանը, Աշտարակի շրջանի Կոշ գյուղից էր։

1956 թվականին ավարտել է Արմավիրի թիվ 2 միջնակարգ դպրոցը։

1959 — 1965 թվականներին սովորել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի բուժական բաժնում։

1965-1968 թվականներին աշխատել է Ցելինոգրադի մարզի Ադբասարի քաղաքային հիվանդանոցում որպես վիրաբույժ։

Հայաստան վերադառնալուց հետո աշխատել է Լենինականի երկաթգծի հիվանդանոցում։

1968 թվականին աշխատանքի է անցել Աբովյանի շրջանային հիվանդանոցում։

1988 թվականից Արցախյան շարժման Աբովյան քաղաքի ակտիվ անդամներից էր։

1990 թվականից ՀՅԴ շարքերում է։

1992 թվականի սկզբներից մինչև 1995 թվականի նոյեմբերը Մարտակերտի շրջանի դաշտային հոսպիտալի կազմում որպես վիրաբույժ մասնակցել է մարտական գրեթե բոլոր գործողություններին։

1995 թվականին Արցախ Բունիաթյանը վերադարձավ Աբովյան, սակայն մեկ տարի չանցած նա ստանձնեց Բերձոր քաղաքի բուժմիավորման գլխավոր բժշկի աշխատանքը։

1996-2008 թվականներին աշխատել է Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանի Բերձոր քաղաքի շջանային բուժմիավորումում որպես գլխավոր բժիշկ։

Մահացել է 2012 թ. հուլիսի 18-ին Երևանում։

Պարգևներ
--------

1994 թվական- «Մայրական երախտագիտություն» մեդալ։

1998 թվական- ՀՀ Նախագահի հրամանագրով` «Մխիթար Հերացու» մեդալ։

2000 թվական- ԼՂՀ Նախագահի հրամանագրով՝ «Մարտական Խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշան։

Վիրաբուժությանը, ինչպես նաև հիվանդների հոգեկանի կարգավորմանը նվիրված մի քանի տասնյակ գիտական, մասնագիտական և հրապարակախոսական հոդվածների հեղինակ է։

2004 թվական- «Գարեգին Նժդեհ» մեդալ։

2007 թվական- Հայաստանի գրողների միության անդամ։

2008 թվական- ՀՀ պաշտպանության նախարարի հրամանով՝ «Վազգեն Սարգսյան» մեդալ։

2008 թվանան- ԼՂՀ Նախագահի հրամանագրով արժանացել է վաստակավոր բժշկի կոչման։

Հրապարակումներ
--------------

«Նժդեհի վերադարձը» - (Զորավարի աճյունը Հայաստան տեղափոխելու պատմությունից), Երևան, Ա. հ. 1999թ.

«Արյունոտ օրեր» - Վավերագրություն, Երևան։ 2000. Ասողիկ

«Արյունոտ օրեր» -(Մարտակերտ, 1992-1993թթ.), 2001թ.

«Արյունոտ օրեր»- (Մարտակերտ 1993թ.), 2003թ.

«Արյան գինը» - (Մարտակերտ 1993-1994 թթ.) Վավերագրություն, Երևան։ Ասողիկ, 2007թ.

«Դաշտային հոսպիտալ» -(Մարտակերտ-Օմար, հունվար-մարտ 1994թ.), 2009թ.

«Օր, վաղն ինչ գույն ես ունենալու…» -(Մարտակերտ, մարտ-մայիս, 1994թ.), 2011թ.

«Նժդեհի վերադարձը» - Երևան։ Լեգալ Պլյուս, 2011թ.

«Հուշագրություն» - Ստեփանակերտ։ ԼՂՀ ԳՄ «Վաչագան Բարեպաշտ» հրատ. 2014թ.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Արցախ Բունիաթյան «Դաշտային հոսպիտալ»,(Մարտակերտ-Օմար, հունվար-մարտ,1994 թ. )
**Ասպերգիլոտոքսիկոզ**, գյուղատնտեսական կենդանիների (ավելի հաճախ՝ խոճկորների և թռչունների) թունավորումներ։ Առաջանում են *Aspergillus* ցեղի բորբոսասնկերի թույներով վարակված կերեր ուտելուց։ Բնորոշվում են ստամոքսաղիքային ուղիների բորբոքումներով, վերին շնչուղիների, լյարդի, երիկամների և կենտրոնական նյարդային համակարգի ախտահարմամբ։ Թռչունների անկումները 80–100 % է։ *A. flavus, A. niger* բորբոսասնկերով տարբեր կերեր (հացահատիկ, խոտ, սենաժ և այլն) ախտահարվում են ոչ ճիշտ պահպանության (բարձր ջերմաստիճան և խոնավության ավելցուկ) պատճառով։ Որոճողների և խոզերի մոտ Ա. սովորաբար դրսևորվում է որպես սուր թունավորում (ջերմաստիճանի բարձրացում, ընկճվածություն, նախաստամոքսների ատոնիա, սրտի աշխատանքի անբավարարություն)։ Կովերի մոտ ընդհատվում է կաթնատվությունը, հնարավոր են նաև վիժումներ, իսկ ձիերի մոտ՝ քրոնիկ ընթացք, նիհարում։ 

Ախտորոշում

Կերերի թունաբանական պարտադիր վերլուծության ժամանակ հիմք են ընդունում նաև կլինիկական և ախտաբանաանատոմիական տվյալները։ Բուժումը կերաբաժնում փչացած կերերի բացառում, որոճողների կտրիչի, խոզերի ստամոքսի լվացումներ, լուծողականներ, պատիճավորված նյութեր (հաբեր), խաղողաշաքարի լուծույթի, նատրիումի քլորիդի ներերակային, կարդիամինի և սրտային այլ միջոցների ներմաշկային ներարկումներ։

Կանխարգելում
------------

Կերերի ճիշտ պահպանություն, խիստ բորբոսնած կերերով կերակրման բացառում, իսկ ավելի քիչ բորբոսնած կերերով կերակրել միայն դրանց շոգեխաշումից, եռացնելուց կամ կրամշակումից հետո։ *Aspergillus fumigatus* սնկով վարակված կերերով (եգիպտացորեն, գետնանուշի, բամբակենու քուսպ) կենդանիներին կերակրելուց սնկի թույնն (աֆլատոքսինը) առաջացնում է ծանր թունավորումներ (աֆլատոքսիկոզ)։
**«Անունս Վիոլա է»**, 2013 թվականին նկարահանված հայկական ֆիլմ։

Սյուժե
------

Երիտասարդ աղջկա հոգեվիճակ ազատության ձգտման և աշխարհընկալման ճանապարհին։ Սիրո և ընկերության հասկացողությունը փոշիանում է շրջապատի և հասարակության նսեմացուցիչ վերաբերմունքից։ Երիտասարդ աղջիկն իր փրկությունը տեսնում է միայնության, ինքնամփոփության մեջ, մինչ այն պահը, երբ հանդիպում է Աննային։ Նա փորձում է ապրել իր նոր ընկերուհու կյանքով՝ կարծելով, թե դա կլինի իր փրկությունը շրջապատից, ուր կորցրել էր իր «ես»-ը։ Մտնելով ընկերուհու կյանքը՝ պարզում է, որ նա նույնպես ունի շրջապատում և ընտանիքում անհանդուրժողականության խնդիր և որ իր վիճակն ավելի հանդուրժելի էր, քան այդ նոր ձեռք բերած կյանքում։

Հարցի լուծումն է՝ անէանալ, ձուլվել բնությանը՝ միակ մարդկայինին։

Դերերում
--------

* Ջանեթ Սպիցեր - Աննա
* Լուսինե Ալեքսանյան - Հայկուհի (Վիոլա)
* Մաքսանս Քուզուբաշյան - Հրանտ
* Երո Մուրյան - Դավիթ
* Կարեն Հովհաննիսյան - Վարուժ
* Միքայել Պողոսյան - Աննայի խորթ հայր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Անունս Վիոլա է». Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ սեպտեմբերի 7-ին. Վերցված է 2021 թ․ հունվարի 21-ին.
2. ↑  Ռուբեն Քոչար. «Շատերը կարծում են` ֆիլմս լեսբուհիների մասին է»

Արտաքին հղումներ
----------------

* Անունս Վիոլա է | Kinodaran
* Անունս Վիոլա է
* Սկանդալային «Անունս Վիոլա է» ֆիլմը ցուցադրվեց Երևանում
**Օրեյի ճակատամարտ** (անգլ.՝ Battle of Auray, ֆր.՝ Bataille d'Auray), Հարյուրամյա պատերազմի հիմնական ճակատամարտերից մեկը Անգլիայի և Ֆրանսիայի միջև՝ Օրե քաղաքի մոտ, 1364 թվականի սեպտեմբերի 29֊ին։

Ճակատամարտին նախորդել էր քաղաքի պաշարումն անգլիական զորքերի կողմից՝ Բրետոնի դուքս Ժան V Անվեհերի գլխավորությամբ՝ 1364 թվականի խաղաղ բանակցությունների տապալումից հետո։ Անգլիական զորքերը մտան քաղաք և պաշարեցին ամրոցը, որը ծովից արգելափակված էր անգլիական նավատորմով։ Պարենամթերքից զրկված պաշարվածներն արդեն պատրաստ էին կապիտուլյացիայի սեպտեմբերի 29ին՝ այն պայմանով, որ այդ ժամանակն ամրոցի պաշտպանների մոտ չպետք է օժանդակություն գնար։

Սեպտեմբերի 27֊ին Կարլ դը Բլուայի զորքերը գտնվում էին քաղաքից ոչ հեռու աբբայության տարածքում։ Սեպտեմբերի 28֊ին ֆրանսիական զորքերն ափհանում իրականացրին գետի ձախ ափին՝ զբաղեցնելով ամրոցի հակառակ դիրքերը։ Զգուշանալով շրջափակումից՝ Ժանը զորքերի հետ լքեց քաղաքը և տեղակայվեց գետի աջ ափի բարձունքների վրա։ Սեպտեմբերի 29֊ին անօգուտ բանակցություններից հետո ֆրանսիական զորքերը անցան գետը և կանգնեցին հարավային ճակատում՝ զբաղեցնելով անհաջող դիրք՝ ամրոցից հյուսիս գտնվող ճահճոտ հարթավայրում։ Անգլիական զորքերը հակառակ դիրքավորվեցին՝ սպասելով ֆրանսիացիների գրոհին։

Ճակատամարտը սկսվեց անգլիացի նետաձիգների և ֆրանսիացի արբալետավորների կարճատև փոխհրաձգությամբ։ Մարտի մեջ մտան նաև զորքի գլխավոր ուժերը։ Ֆրանսիացիները բավականաչափ դիմադրեցին անգլիացիների հարվածներին, սակայն Յոհանի կողմից պահված պահուստային զորքերը փրկեցին իրադրությունը։ Ճակատամարտը բավականին դաժան էր։ Ոչ մի կողմից գերիներ չէին վերցվում։ Ֆրանսիացիների աջ թևը արագ հակագրոհի ենթարկվեց և փախուստի դիմեց։ Ֆրանսիացի հրամանատար Կարլ դը Բլուան, ով վիրավորված էր նիզակի հարվածից՝ սպանվեց անգլիացի զինվորի կողմից։ Անգլիացիները վստահորեն տարան հաղթանակ։

Ճակատամարտում հաղթանակը վերջ դրեց Բրետոնի ժառանգության համար մղվող պատերազմին, որն ավարտվեց 1365 թվականին՝ բանակցությունների արդյունքում։
**Բիթլիսի ճակատամարտ**, ճակատամարտ Ռուսական և Օսմանյան կայսրությունների մեջ՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում։ Բիթլիսի ճակատամարտում ռուսական ուժերին աջակցում էին նաև Անդրանիկ Օզանյանի և Թովմաս Նազարբեկյանի գլխավորած հայկական բանակային կորպուսները։

Առաջին ռազմական բախումները Բիթլիսում սկսվում են 1915 թվականի հուլիսին, երբ ռուսական զորքերը սկսում են անառիկ քաղաքի գրավման ապարդյուն փորձեր կատարել։ Բիթլիսի ճակատամարտը սկսվում է 1916 թվականի փետրվարին և ավարտվում է քաղաքի պաշարմամբ։

Բիթլիսը օսմանյան թուրքերի վերջին պաշտպանական ամրությունն էր, որը խոչընդոտում էր ռուսական ուժերի առաջխաղացումը դեպի Միջագետք և կենտրոնական Թուրքիա։

Պատմություն
-----------

Առաջին համաշխարհային պատերազմում Ռուսաստանն ու Օսմանյան կայսրությունը հայտնվել էին տարբեր ռազմաքաղաքական դաշինքներում. Ռուսական կայսրությունը հարում էր Անտանտին, իսկ Թուրքիան քառյակ դաշինքի անդամներից մեկն էր։

Անդրանիկ Օզանյանի գլխավորությամբ գտնվող հայկական զինուժը 1915-1916 թվականներին մասնակցեց ռուսական բանակի կողմից Արևմտյան Հայաստանի ազատագրական մարտերին։

Վանը, Կարսը, Անին, Տրապիզոնն ու այլ քաղաքներ գրավելուց հետո ռուսական ուժերը ուղղություն բռնեցին դեպի Բիթլիս։ 1915 թվականի հուլիսին հայ-ռուսական ուժերը սկսեցին Բիթլիսի պաշարումը, սակայն Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքն օսմանյան երկրորդ կայազորային բանակի գլուխն անցած ետ մղեց ռուսական գրոհները։

Ռուսների պատասխան հարձակումը սկսվեց 1916 թվականին։ Ռուսական բանակն այս անգամ գլխավորում էին այնպիսի ռազմահրամանատարներ, ինչպիսիք էին Նիկոլայ Յուդենիչն ու Դմիտրի Աբացիևը։ Դմիտրին լինելով ազգությամբ օս մասնակցել էր կովկասյան ճակատում Ռուսական կայսրության մղած մի շարք մարտերի և մարտավարական մեծ փորձ ուներ։ Նրա կողքին էին նաև հայ հրամանատարներ Անդրանիկ Օզանյանն ու Թովմաս Նազարբեկյանը։ Մարտերը սկսում են փետրվար ամսին և ավարտվում 1916 թվականի օգոստոսին։

Փետրվարյան հեղափոխությունից հետո Ռուսաստանում տեղի է ունենում իշխանափոխություն, որի արդյունքում երկրում հաստատվում են խորհրդային կարգեր։ Սոցիալիզմի գաղափարախոսությունը պատճառ է դառնում այն բանի, որ շուտով երկիրը դուրս է գալիս պատերազմից։ Բացի Բիթլիսից,  ռուսական զորքերը հայկական կամավորական ջոկատների աջակցությամբ 1915-1916 գրավել էին Արևմտյան Հայաստանի տարածքի զգալի մասը.Վանը՝ 1915 թվականի ապրիլին, Էրզրումը՝ 1916թվականի փետրվարին,Բիթլիսըև Մուշը՝ մարտին,Տրապիզոնը՝ ապրիլին,Երզնկան՝ հուլիսին։ 1921թվականի հոկտեմբերի 13-ին Ռուսաստանի և Օսմանյան կայսրության միջև կնքվեց Կարսի պայմանագիրը, որով ռուսները թուրքերին ետ վերադարձրեցին պատերազմի ընթացքում ազատագրված հողերը` հանուն թուրք և ռուս ժողովուրդների բարեկամության։

Տես նաև
-------

* Սարիղամիշի ճակատամարտ
* Օսմանյան կայսրությունն Առաջին համաշխարհային պատերազմում

Գրականություն
-------------

* Մասլովսկի Ե.Վ. Համաշխարհային պատերազմը կովկասյան ճակատում, 1914-1917 թթ.: ռազմավարական կառուցվածքներ — М. :Вече, 2015. — 544 с. — ISBN 978-5-4444-1754-6
* «Մոռացված հերոսներ ու կորած հաղթանակներ։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի կովկասյան ճակատ 1914-1918 թթ». *Ռուսաստանի ազգային գրադարան*. 2014.

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Բիթլիսի ճակատամարտ** կատեգորիայում։ |


|  |
| --- |
| 
  **Պատմություն**   **Ռուսաստան**   **Թուրքիա**   **Հայաստան**
 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Կարապետյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Լևոն Սեդրակի Կարապետյան** (հունիսի 18, 1936(1936-06-18), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - հունիսի 7, 2003(2003-06-07), Երևան, Հայաստան), հայ ռազմական գործիչ։ Հայաստանի զինված ուժերի գեներալ-մայոր (2000):

Մուրադ Կարապետյանի հայրը։

Կենսագրություն
--------------

Լևոն Կարապետյանը ծնվել է 1936 թվականի հունիսի 18-ին, Երևանում։ Ծառայել է Խորհրդային բանակում։ 1959 թվականին ընդունվել է ՌՍՖՍՀ գերագույն խորհրդի անվան համազորային-հրամանատարական զինվորական բարձրագույն ուսումնարանը, 1971 թվականին՝ Դոնի Ռոստովի երկաթուղային տրանսպորտի ինստիտուտը։ Սպայական զինվորական ծառայությունը սկսել է Գերմանիայի դեմոկրատական հանրապետությունում, եղել է մոտոհրաձգային դասակի հրամանատար, հետախուզական խմբի պետ, վաշտի հրամանատար։ 1967 թվականին տեղափոխվել է Անդրկովկասյան ռազմական օկրուգ և ծառայության անցել Հայաստանի Լենինյան շրջանի զինկոմիսարիատում` որպես բաժնի պետի օգնական, եղել է Հայաստանի գլխավոր զինկոմի տեղակալ։ 1992 թվականին ծառայության է անցել հայկական բանակի շարքերում, եղել է Հայաստանի զինված ուժերի կազմակերպչական-զորահավաքային վարչության հիմնադիրներից մեկը և առաջին ղեկավարը։ Մինչև 2002 թվականը ղեկավարել է ԶՈւ կազմակերպչական-զորահավաքային վարչությունը։ 2000 թվականին ստացել է գեներալ-մայորի զինվորական կոչում։

Լևոն Կարապետյանը մահացել է 2003 թվականի հունիսի 7-ին, Երևանում։

Պարգևներ
--------

Խորհրդային բանակում և հայկական բանակում երկամյա անբասիր ու անձնվեր ծառայության համար պարգևատրվել է «Կարմիր աստղ» շքանշանով, «Մարտական ծառայության համար» Խորհրդային Միության մեդալով, Հայաստանի Հանրապետության «Մարշալ Բաղրամյան», «Դրաստամատ Կանայան» և «Մարտական ծառայության» մեդալներով։ 

* «Կարմիր աստղ» շքանշան։
* «Մարտական ծառայության համար» Խորհրդային Միության մեդալ։
* Հայաստանի Հանրապետության «Մարշալ Բաղրամյան» մեդալ։
* «Դրաստամատ Կանայան» մեդալ։
* «Մարտական ծառայության» մեդալ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005։
2. ↑  «ԱԶԳԱՅԻՆ ԲԱՆԱԿԻ ԵՐԱԽՏԱՎՈՐԸ». *Հայ զինվոր*. Վերցված է 2020 թ․ մարտի 29-ին.
**Արամայիս Գրիգորի Միքայելյան** (հուլիսի 21, 1996(1996-07-21), Գորայք, Սյունիքի մարզ, Հայաստան - ապրիլի 2, 2016(2016-04-02)), Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության Պաշտպանության Բանակի զինծառայող, Պաշտպանության բանակի շարքային։

Մահացել է Արցախա-ադրբեջանական «քառօրյա պատերազմ»-ի ընթացքում՝ հերոսի մահով։

Վաղ կյանք
---------

Ծնվել է 1996 թվականի հուլիսի 21-ին Սյունիքի մարզի Գորայք գյուղում։ Տասը տարեկանում ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Ոսկեհատ։

Դպրոցն ավարտել է գերազանցությամբ։ Զբաղվել է քանդակագործությամբ և փայտի փորագրությամբ։

Արամայիս Միքայելյանը սովորում էր Երևանի «Հայբուսակ» համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում, սովորել է նաև Մայր Աթոռ Ս. Էջմիածնի Հայորդաց տանը, զուգահեռ սովորել է ՀԲՄԸ-ի փայտի փորագրության բաժնում, Հայաստանի ԴՕՍԱՖ ռադիոկապի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների բաժնում՝ որպես ռադիոտեխնիկ։

2014 թվականին Արամայիս Միքայելյանը՝ ուսման 3-րդ կուրսից, երկրորդ զորակոչով ներկայացել է Էջմիածինի զինկոմիսարիատ և անցել ծառայության Արցախի Հանրապետությունում (Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունում)։ Բանակում ծառայելու ընթացքում քանդակել է Հայաստանի գերբը, որը ցավոք կիսատ է մնացել և վերջերս հարազատների խնդրանքով այն տեղափոխել են Էջմիածին։

Ծառայություն
------------

2016 թվականի ապրիլի 1-ի լույս 2-ի գիշերը Արցախա-Ադրբեջանական շփման գծի ողջ երկայնքով հակառակորդի զինված ուժերի ստորաբաժանումները լայնամասշտաբ հարձակումներ են կատարում։ Սկզբնապես հյուսիսարևելյան ուղղությամբ տեղակայված հենակետային դիրքերը հրետակոծելուց հետո ադրբեջանական ուժերն անցնում են գրոհի։ Շուրջ երեք հարյուր հոգուց բաղկացած խմբերը, զինված լինելով նաև տանկերով, փորձ են կատարում գրավելու հայկական դիրքերը։

Ջաբրայիլում թշնամուն հետ մղելու ընթացքում զոհվում է նաև Արամայիս Միքայելյանը։ Նրա մահվան մասին հայտարարվել է 2016 թվականի ապրիլի 5-ին։ Ապրիլի 7-ին, Էջմիածնի Ս. Շողակաթ եկեղեցում տեղի է ունեցել հուղարկավորությունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ցավում ենք և հպարտանում. Արամայիս Միքայելյան
2. ↑  Քանդակագործ տղա էր. Էջմիածնում տեղի ունեցավ Արամայիս Միքայելյանի հոգեհանգիստը
3. ↑
4. ↑  «Շփման գծում իրադրության աննախադեպ լարման ողջ պատասխանատվությունը կրում է Ադրբեջանը. ՀՀ ՊՆ». *Armtimes.com*. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ ապրիլի 17-ին. Վերցված է 2016 թ․ ապրիլի 3-ին.
5. ↑  «Թշնամու գնդակից զոհված Արամայիսի քանդակները հիացնում են բոլորին». *Լուրեր Հայաստանից | Shamshyan.com*. Վերցված է 2016 թ․ հունիսի 2-ին.
**Բոյան Պետրով** (բուլղար․՝ Боян Петров, փետրվարի 7, 1973(1973-02-07), Սոֆիա, Բուլղարիայի Ժողովրդական Հանրապետություն - մայիս 2018, Շիշապանգմա, Չինաստան), բուլղարացի կենդանաբան և լեռնագնաց, Սոֆիայի Ազգային բնագիտական թանգարանի աշխատակից։

Կենսագրություն
--------------

Բոյան Պետրովը ծնվել է 1973 թվականի փետրվարի 7-ին Սոֆիայում։ 1992-1997 թվականներին սովորել է Սոֆիայի «Սուրբ Կլիմենտ Օհրիդսկի» համալսարանում։

Բոյան Պետրովի գիտական հետաքրքրությունների շրջանակում են չղջիկների, երկկենցաղների ու սողունների էկոլոգիան ու կենսաբանությունն։ Բոյան Պետրովը մասնակցել է Բուլղարիայի ազգային պարկերում, արգելանոցներում ու պահպանվող տարածքներում կենսաբանական տեսակների ավելացմանն ուղղված ավելի քան 50 նախագծերի։ Եվրոպայում չղջիկների պահպանության համաձայնագրի (EUROBATS) խորհրդակցական հանձնաժողովի անդամ է։

Լեռնագնացությամբ Բոյան Պետրովն սկսել է զբաղվել 1990 թվականին, երբ գլխավորել է առաջին արշավախումբը։ Մասնակցել է տարբեր արշավների ու բարձրացել է Ղազախստանի, Ֆրանսիայի, Իսպանիայի, Իտալիայի, Հունաստանի, Թուրքիայի, Ռումինիայի, Պակիստանի, Նեպալի, Չինաստանի, Ղրղզստանի, Տաջիկստանի, Արգենտինայի, ԱՄՆ-ի, Ռուսաստանի, Քենիայի, Ուգանդայի ու Տանզանիայի լեռների գագաթները։ 1990 թվականից մինչև 2015 թվականը Բոյան Պետրովը ուսումնասիրել է Բուլղարիայում, Ալբանիայում, Հունաստանում, Խորվաթիայում, Թուրքիայում, Կոսովոյում, Ռումինիայում, Չեռնոգորիայում ու Չինաստանում գտնվող ավելի քան 450 քարանձավներ։

2014 թվականի մայիսի 20-ին Բոյան Պետրովը, որ տառապում էր շաքարային դիաբետով, հաղթահարել է աշխարհի երրորդ ամենաբարձր գագաթը՝ Կանչենջանգան (8586 մ)՝ դրանով դառնալով առաջին շաքարախտով հիվանդը, որ այդ գագաթն է բարձրացել առանց թթվածնի պաշարի։ Նույն թվականի հուլիսի 23-ին նա բարձրացել է Բրոուդ Պիկ լեռը (8047 մ), իսկ հուլիսի 31-ին Բուլղարիայի պատմության մեջ առաջին անգամ բարձրացել է Չոգորիի գագաթը (К2, բարձրությունը՝ 8611 մ) և ընդգրկվել այն 35 անձանց շարքում, ովքեր ութ հազարից մեծ բարձրություն ունեցող երեք լեռների գագաթներն են բարձրացել 100 օրից քիչ ժամանակում։ Բոյան Պետրովը նաև սահմանել է աշխարհի ռեկորդ՝ Բրոուդ Պիկի ու Չոգորիի գագաթը բարձրանալով ութ օրից քիչ ժամանակում. դրա համար նրան շնորհավորական տեսագրություն է ուղարկել լեռնագնաց Ռայնհոլդ Մեսները։

2014 թվականի դեկտեմբերի 7-14-ը *БНТ 1* և *БНТ HD* հեռուստաալիքներով ցուցադրվել է Բոյան Պետրովին նվիրված «3 x 8000» վավերագրական ֆիլմը։ 2015 թվականի սեպտեմբերի 30-ին Բոյան Պետրովը նվաճել է Մինասլու գագաթը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. 1 2 3 4  Боян Петров, НПНМ
3. ↑  Тайнствен глас водил Боян Петров към върха Արխիվացված 2014-12-13 Wayback Machine, Монитор
4. 1 2 3  Боян Петров: Най-успешното лято за българския алпинизъм, БНР
5. ↑  Боян Петров: Най-добрият алпинист е живият алпинист OFFNews
6. ↑  «БНТ излъчва втора част на филма „3x8000"». Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ դեկտեմբերի 14-ին. Վերցված է 2016 թ․ մայիսի 4-ին.
7. ↑  БНТ излъчва филм за алпиниста Боян Петров
8. ↑  «Алпинистът Боян Петров изкачи връх Манаслу» (բուլղարերեն). 2015 թ․ սեպտեմբերի 30. Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ հոկտեմբերի 1-ին. Վերցված է 2015 թ․ սեպտեմբերի 30-ին. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|publsiher=` ignored (`|publisher=` suggested) (օգնություն)
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սերգեյ Կարապետյան (այլ կիրառումներ)
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Կարապետյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Սերգեյ Արմենակի Կարապետյան** (օգոստոսի 15, 1926(1926-08-15), Ներքին Քարհատ, Դաշկեսանի շրջան, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - դեկտեմբերի 3, 2010(2010-12-03), Երևան, Հայաստան), Արցախյան շարժման ակտիվ մասնակից, հրապարակախոս, հասարակական գործիչ, տնտեսագետ (տնտեսագիտության թեկնածու 1962), դոցենտ (1965)), ԽՍՀՄ լրագրողների միության անդամ, Հայաստանի լրագրողների միության անդամ, «Գարդմանահայերի հայրենակցական միավորում» հասարակական կազմակերպության խորհրդի ու նախագահության անդամ, «Գարդմանի կանչ» թերթի հիմնադիր և գլխավոր խմբագիր։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1926 թվականի օգոստոսի 15-ին Մեծ Հայքի Ուտիք նահանգի Գարդման գավառի Ներքին Քարհատ գյուղում (այժմ՝ Ադրբեջանական Հանրապետության Դաշկեսանի շրջանում)։

1949 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1949-1989 թվականներին աշխատել է ՀԽՍՀ պետպլանում Խանլարի շրջգործկոմում, Երևանի պետական համալսարանում, Խաչատուր Աբովյանի հայկական պետական մանկավարժական համալսարանում, պոլիտեխնիկական և հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտներում, Կոմիտասի անվան կոնսերվատորիայում, գիտահետազոտական տարբեր հիմնարկներում։

1977-2010 թվականներին մամուլում հանդես է եկել ի պաշտպանություն Արցախի ինքնորոշման իրավունքի, առաջ քաշել «Արցախը, Գարդմանքը և Նախիջևանը՝ Արևելյան Հայաստանի տարածքային ամբողջականության եռամիասնական բանաձև» հիմնադրույթը, Գարդմանքի հիմնախնդրի լուծման համար նամակներով և ուղերձներով դիմել է ԽՍՀՄ, ՀՀ և Արցախի ղեկավարներին, ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահներին։

Աշխատություններ
---------------

* «Արցախը, Գարդմանքը և Նախիջևանը՝ Արևելյան Հայաստանի տարածքային ամբողջականության եռամիասնական բանաձև» (ռուս.)

Տես նաև
-------

* Գարդմանի կանչ ամսաթերթ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Սերգեյ Կարապետյան, «Արցախը, Գարդմանքը և Նախիջևանը՝ Արևելյան Հայաստանի տարածքային ամբողջականության եռամիասնական բանաձև» հրապարակախոսությունների հավաքածու, Երևան 2008 թ.: (ռուս.)

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Ղարաբաղյան ազատագրական պատերազմ (1988—1994) հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո ։*  |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Վարդանյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Գևորգ Գագիկի Վարդանյան** (օգոստոսի 19, 1996, Գյումրի, Շիրակի մարզ- ապրիլի 4, 2016, Թալիշ, Արցախ), զինվորական, շարքային, գնդացրորդ, ապրիլյան պատերազմի մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Գևորգ Վարդանյանը ծնվել է 1996 թվականին Գյումրիում։ 6 տարեկանում տեղափոխվել է Ռուսաստանի Դաշնության Ալթայի երկրամաս։ 9-րդ դասարանն ավարտելուց հետո ընդունվել Ալթայի արդյունաբերական քոլեջի գազաֆիկացիայի բաժինը։ 18 տարեկանում վերադարձել է և պարտադիր զինվորական ծառայության անցել Մարտակերտի շրջանի Թալիշ գյուղում, եղել է Հրաչ Գալստյանի դասակից։ 2015 թվականի սեպտեմբերին ադրբեջանական դիվերսիայի ժամանակ Գևորգը գնդակոծության տակից դուրս է բերել վիրավոր ընկերոջը, որի համար արժանացել է շնորհակալագրի։ 2016 թվականի ապրիլի սկզբին արցախա-ադրբեջանական սահմանի Թալիշի ուղղությամբ ծավալված մարտական գործողությունների ժամանակ տանկի արկի պայթյունից զոհվել են Գևորգ Վարդանյանն ու դասակի հրամանատար Հրաչ Գալստյանը։

Գևորգ Վարդանյանը հետմահու պարգևատրվել է Արցախի նախագահի կողմից՝ «Մարտական ծառայություն», իսկ ՀՀ նախագահի կողմից՝ «Արիության» մեդալներով։

Գյումրու թիվ 7 դպրոցի դասասենյակներից մեկն անվանակոչվել է քառօրյա պատերազմում զոհված Գևորգ Վարդանյանի անունով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Շարքային Վարդանյան Գևորգ Գագիկի». *www.operativ.am*. Վերցված է 2019 թ․ փետրվարի 26-ին.
2. ↑  «Վիրավոր ընկերը հետո պիտի Գեւորգի շիրիմի մոտ շնորհակալություն հայտներ խիզախ հայորդու ծնողներին | ԳԱԼԱ». *galatv.am*. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ փետրվարի 10-ին. Վերցված է 2019 թ․ փետրվարի 26-ին.
3. ↑  «Գյումրիում դասասենյակ բացվեց ի հիշատակ Արցախում զոհված նորօրյա հերոս Գևորգ Վարդանյանի | ԳԱԼԱ». *galatv.am*. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ փետրվարի 4-ին. Վերցված է 2019 թ․ փետրվարի 26-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Գևորս իր հերոսական մահով մեզ հետ բերեց հայրենիք»

Աղբյուրներ
----------

* Նվիրյալները․ Հրաչ Գալստյան, Գևորգ Վարդանյան
* Հայրենիքը կանչեց հերոսին Ինքը գիտակցաբար եկել էր ՌԴ -ից ծառայելու Գնդացրորդ, շարքային Գևորգ Գագիկի Վարդանյան(չաշխատող հղում)
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սերգեյ Կարապետյան (այլ կիրառումներ)
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Կարապետյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Սերգեյ Եսայու Կարապետյան** (նոյեմբերի 25, 1899(1899-11-25), Սերդար - նոյեմբերի 9, 1954(1954-11-09), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային բանակի հայազգի գեներալ-մայոր (1942)։

Կենսագրություն
--------------

Սերգեյ Կարապետյանը ծնվել է 1899 թվականին, Գորիսի շրջանի Խնձորեսկ գյուղում, Եսայու ընտանիքում, որը տեղափոխվել է Թուրքմենստանի Կիզիլ Արվատ քաղաքը, որտեղ էլ ավարտել է միջնակարգ դպրոցը։ 20 տարեկան հասակում մտել է Կարմիր բանակի շարքերը։ Այնուհետև սովորել է հեծելազորային դասընթացում և ծառայել Հայկական դիվիզիայում դասակի հրամանատար։

1934 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Ֆրունզեի անվան ակադեմիան, 1942 թվականին՝ Գլխավոր շտաբի ռազմական ակադեմիային կից հրամկազմի կատարելագործման դասընթացը։ 1936-1937 թվականներին եղել է Հայկական 22-րդ հեծելագնդի հրամանատար, 1938-1940 թվականների՝ ծառայել Բելառուսական հատուկ ռազմական օկրուգում, մասնակցել Արևմտյան Բելառուսիայի ազատագրմանը։

Հայրենական մեծ պատերազմի սկզբին Լատվիայում գնդապետ Կարապետյանի հրամանատարությամբ գործող դիվիզիան մարտեր է մղել Ռիգայի ուղղությամբ, որտեղ ծանր վիրավորվել է և ապաքինվելուց հետո մասնակցել է Վորոնեժի ռազմաճակատի մարտերին։ 174-րդ հրաձգային դիվիզիայի հրամանատար գնդապետ Ս. Կարապետյանը հաջողությամբ է լիկվիդացնում Դոնի արևելյան ափում գտնվող հակառակորդի պլացդարմը, անցնում Դոն գետը, ջախջախում Կորոտայսկ քաղաքի մոտ կուտակված գերմանական զորքերին։ 1942 թվականին Ս. Կարապետյանը պարգևատրվել է Կուտուզովի 2-րդ աստիճանի շքանշանով և շնորհվել գեներալ-մայորի զինվորական կոչում։

Վերանվանված 46-րդ գվարդիական դիվիզիան մարտնչում է Կալինինի ռազմաճակատում, ապա 2-րդ մերձբալթյան ռազմաճակատի զորքերի հետ, գրավում Օստրով քաղաքը, որի համար դիվիզիային շնորհվեց «Օստրովյան» անունը։ Այնուհետև դիվիզիան 3-րդ բելառուսական ռազմաճակատում մասնակցել է Էստոնիայի, Տարտու Ռիգա (1944) քաղաքների ազատագրմանը։ Դիվիզիան պարգևատրվեց Կարմիր դրոշի շքանշանով։ 1945 թվականից գեներալ-մայիոր Ս. Կարապետյանը գլխավորել է Առաջին բելառուսական ռազմաճակատի 146-րդ հրաձգային դիվիզիան, որը մասնակցեց Վիսլայի վրա մղված մարտերին, Վարշավայի ազատագրմանը, Օդերի գետանցմանն ու Բեռլինի գրավմանը։

Ետպատերազմյան տարիներին Անդրկովկասյան զինվորական օկրուգի գվարդիական 7-րդ բանակի մարտական ուսուցման վարչության պետն էր։

Մահացել է 1956 թվականին, թաղվել Երևանի քաղաքային գերեզմանոցում։

Պարգևներ
--------

* Լենինի շքանշան
* Կուտուզովի 2-րդ աստիճանի շքանշան
* Սուվորովի և Կուտուզովի 2-րդ աստիճանի շքանշան
* Կարմիր դրոշի (3) շքանշան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1974.

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 308)։*  |
Մարդու բարակ աղիքն ու ենթաստամոքսային գեղձը (ստամոքսը հեռացված է)
**Ենթաստամոքսային գեղձը** (pancreas) գտնվում է ստամոքսի հետևում՝ որովայնի խոռոչի հետին պատի մոտ, իր ձախ մասով մտած է ձախ ենթակողի մեջ։ Հետևից այն հպվում է ստորին սիներակին, իսկ ձախից՝ երիկամային երակին և որովայնային աորտային։ Ենթաստամոքսային գեղձը բաժանվում է հետևյալ մասերի՝ գլխիկ (caput), մարմին (corpus) և պոչ (cauda)։ Գեղձի գլխիկը ընդգրկված է տասներկումատնյա աղիով և գտնվում է գոտկային I և II ողների վերին մասերի մակարդակին։ Այն տափակած է առաջ-հետին ուղղությամբ, ընդ որում գլխիկի ու մարմնի սահմանում կա մի խոր կտրուճ՝ incisura pancreatic, որի մեջ պառկած են a և v. mesentericae superiors-ը, իսկ երբեմն նաև՝ նեղացած մաս՝ վզիկի ձևով։

Պրիզմայաձև մարմինը ունի երեք երես՝ առաջային, հետին և ստորին։

Գեղձը աջից ձախ մի փոքր բարձրանում է, այնպես որ նրա պոչը ընկած է ավելի բարձր, քան գլխիկը, և մոտենում է փայծաղի ստորին մասին։ Ենթաստամոքսային գեղձը պատյան չունի, որի պատճառով աչքի է ընկնում նրա բլթակավոր կազմությունը։ Գեղձի ընդհանուր երկարությունը 12-15 սմ է։
Որովայնամիզը ծածկում է ենթաստամոքսային գեղձը առաջային և ստորին երեսները, իսկ նրա հետին երեսը բոլորովին զուրկ է նրանից։ Շճամզային ծածկը անցնում է ենթաստամոքսային գեղձի վրա 2 թերթիկների ձևով, ընդ որում շճային թերթիկները կպչում են ենթաստամոքսային գեղձի առաջային եզրին և նորից բաժանվում են 2 թերթիկների՝ մեկը ծածկում է գեղձի առաջային երեսը և անցնում է ստոծանու վրա, իսկ մյուս ստորին երեսը և դառնում է լայնական աղիքի միջընդերքը։

Ենթաստամոքսային գեղձի ծորանն անցնում է գեղձի հաստության միջով ձախից դեպի աջ, իր ճանապարհին նա ընդունում է բազմաթիվ ճյուղեր, որոնք բացվում են նրա մեջ, գրեթե ուղիղ անկյունով։ Բացի գլխավոր ծորանից, գրեթե միշտ լինում է ենթաստամոքսային գեղձի հավելյալ ծորան (ductus pancreaticus accessories (Santorini)), որը գեղձի գլխիկի մոտ առանձնանում է գլխավոր ծորանից և բացվում է տասներկումատնյա աղիի փոքր պտկիկի վրա (apailla duodeni minor), մոտ 2 սմ մեծ պտկիկից բարձր։ Երբեմն նկատվում են հավելյալ ենթաստամոքսային գեղձի գոյության դեպքեր (pancreas accessorium)։

Կազմություն
-----------

Ենթաստամոքսային գեղձը իր կազմությամբ նման է բշտային կամ բշտա-խողովակավոր թքագեղձի կազմությանը։ Նա բաղկացած է 2 մասից՝ գլխավոր զանգվածը ունի արտազատիչ ֆունկցիա՝ իր արտազատուկը արտատար ծորաններով տանելով սկզբնաղիքի մեջ։ Գեղձի փոքր մասը, այսպես կոչված, Լանգերհանսի կղզյակների (insula Langerhansi) ձևով, պատկանում է ներզատիչ գոյացություններին, որոնք արյան մեջ են լցնում ինսուլին կոչվող հորմոնը, որը կարգավորում է շաքարի պարունակությունը արյան մեջ։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 516)։*  |
**Բլեքսթոն** (անգլ.՝ Blackstone River), գետ Կանադայի Յուկոն երկրամասի հյուսիս-արևմուտքում։

Ֆիզիկա-աշխարհագրական բնութագրում
--------------------------------

Բլեքսթոնը համարվում է Պիլ ավազանի վեց գետերից մեկը՝ գտնվելով Օգիլվի, Հարթ, Ուինդ, Բոնեթ Պլում և Սնեյք գետերի շարքում։

Գետը սկիզբ է առնում Օգիլվի լեռից, նրա ակունքները գտնվում են Թումստոն տարածաշրջանային այգու տարածքում։ Բլեքսթոնն սկզբում հոսում է հյուսիսարևելյան ուղղությամբ, որից հետո, փոխելով իր հոսքը, շարժվում է դեպի հյուսիս, ապա միանալով Օգիլվի գետին՝ ձևավորում է Պիլ գետը։ Միջին հոսանքում գետի լայնությունը կազմում է 30 մետր։
Ավազանի մակերեսը 1130 կմ² է։ Նրա մեջ մտնում են բազմաթիվ ծանծաղ գետակներ, որոնք նույնպես սկզբնավորվում են Օլիգվի լեռից, Տու Մուս Լեյքը և Չապման Լեյքը, որոնք թափվում են թերմոկարստային լիճ, որը ունի 90-120 սմ խորություն։

Գետի երկարությունը մոտավորապես 200 կմ է։

Բուսական և կենդանական աշխարհ
----------------------------

Բլեքսթոնը գետը հոսում է տունդրայով, երկրամասի համար բնութագրական են հավերժական սառույցները։ Դրա հետ մեկտեղ ավազանի գետերն ունեն բավարար ստորգետնյա ջրեր, որով կարող է ապահովել ձկների շուրջտարյա գոյությունը։ Գետում և իր վտակներում հայտնաբերվել են մալմաներ (Salvelinus malma), սիբիրյան հարիուս (Thymallus arcticus), շերեփաձուկ (Lota lota), հասարակ չուկուչան (Catostomus catostomus), լորձայի գետաձկնիկ (Cottus cognatus), Lake Chub (Couesius plumbus)։ Տու Մուս Լեյքում կարելի է հանդիպել միայն ջրային խեցգետնանմաների, բայց հակառակ դրան՝ Չապման Լեյքը հարուստ է բազմաթիվ ձկներով։

Գետի ափի բուսականությունը նոսրից հասնում է մինչև չափավորի, որոնցից հատկապես աճում են լաստենի և ուռենի, երբեմն նաև փշատերև ծառեր։ Վտակներում հանդիպում են կանաչ ջրիմուռներ։ Գետի ափերին կարելի է տեսնել եղջերուներ, ոչխարներ և արջեր։

Գետի ափերին հազվադեպ կարելի է հանդիպել մամոնտի ժանիքի մնացորդներ (ավելի հազվադեպ, քան տարածաշրջանի հարավային մասերում)։ Այդ մնացորդները գտնվել են 2005 թվականի օգոստոսին, որոնց տարիքը կազմում է ավելի քան 25-40 հազար տարեկան, տարվել են Ուայթհորս։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «Rivers of the Peel Watershed» (անգլերեն). Yukon Wild. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ մայիսի 27-ին. Վերցված է 2014 թ․ մարտի 9-ին.
2. ↑  Большой атлас мира, The Reader’s Digest Association Limited, London, 2007, ISBN 978-5-89355-169-3, стр. 247 Аляска и Юкон
3. ↑  Fish of the Dempster Country Project: Final Report (անգլ.)
4. ↑  «BLACKSTONE RIVER NEAR CHAPMAN LAKE AIRSTRIP» (անգլերեն). R-Arctic Net. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ մայիսի 27-ին. Վերցված է 2014 թ․ մարտի 9-ին.
5. 1 2 3  «Fish of the Dempster Country Project: Final Report: 2012-11-C9» (PDF) (անգլերեն). Yukon Fish and Wildlife Enhancement Trust & Environment Yukon. Վերցված է 2014 թ․ սեպտեմբերի 3-ին.
6. ↑  «Wild Rivers of the Yukon's Peel Watershed (PDF, 429 KB)» (PDF). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2014 թ․ մարտի 9-ին. Վերցված է 2017 թ․ հունվարի 7-ին.
7. ↑  Mammoth Find on the Blackstone River (անգլ.)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
**«Միրհավ»**, Ակսել Բակունցի պատմվածքներից, որ ընդգրկված է նրա ստեղծագործությունների «Մթնաձոր» ժողովածուի մեջ։ 
«Միրհավ» պատմվածքի հիման վրա 1975 թվականին նկարահանվել է «Այս կանաչ, կարմիր աշխարհը» ֆիլմը, որի սցենարի հեղինակն է Հրանտ Մաթևոսյանը։

Բնութագիր
---------

Կյանքն իմաստավորող անանց գեղեցկության, ապրեցնող կարոտի մի նուրբ ու հուզիչ պատկեր է այս պատմվածքը։ Բակունցի ոճին շատ բնութագրական է վերհուշային պատումը, որը խոսքին հաղորդում է անմիջականություն, անկեղծություն, բնականություն, հուզականություն։ Վերհուշը, որն առկա է նաև «Խոնարհ աղջիկը» պատմվածքում, «Միրհավում» ևս շատ նպատակային կիրառություն ունի։ Ապրած կյանքի մի պահը, սիրո անկրկնելի մի բռնկումը իմաստավորել է Դիլանի ամբողջ կյանքը, հիմա, աշնան հաճելիորեն ջերմացնող արևի տակ, ծեր Դիլանի վերհուշը կարծես արթմնի երազ լինի, որը հոգու գաղտնիքների խոստովանություն է կյանքին հրաժեշտ տալուց առաջ։ Սա Բակունցի այն եզակի պատմվածքներից է, որի մեջ գեղեցկության հայտնագործությունը կատարվում է մթնաձորյան աշխարհում, այդ գեղեցկությունը դրսից եկած մարդու նկատածը չէ։

Սյուժե
------

Աշնան վերջին օրերին Դիլան դային սովորության համաձայն գնում է այգի՝ դուռ ու ցանկապատ ամրացնելու։ Աշնան արևի տակ նստած՝ Դիլան դային հիշում է իր երիտասարդ տարիները, առաջին սերը՝ Սոնային, որ թռավ միրհավի պես, «հետքից թողեց տխրություն և դառնաթախիծ հուշեր»։ Դարձյալ գրեթե բառեր չկան պատկերվող սիրո համար։ Կա միայն հաճելիորեն ջերմացնող տաք լռություն, որը, սակայն, հասկանալի լռություն է, քանի որ ինչպես Դիլանը, այնպես էլ Սոնան Մթնաձորի մարդիկ են` լռության օրենքով դաստիարակված, և անխոս հասկանում են իրար։

### Նկարագրություն

Ամբողջ պատմվածքը հյուսված է ապրած կենսական վիճակների վերապրման ու կարոտի զգացողության մի այնպիսի ոճով, որը կենդանացնում է ծերացած մարմինն ու հոգին, նաև` ավելի տառապագին դարձնում սիրո վերհուշը, կյանքի հզոր սերը, այն ամենը, ինչի համար արժե ապրել այս աշխարհում, քանի որ այդ վերապրմանն ուղեկցում է կյանքին հրաժեշտ տալու, կորուստի գիտակցությունը։ Թե՛ տրամադրությամբ, թե՛ պատկերներով, թե՛ պատումի բնույթով ամբողջ պատմվածքը թողնում է ոգեղենացված բանաստեղծության տպավորություն։ Աշնան ջինջ ու պայծառ օրվա նկարագրությունը, աշնան արևի տակ հանգստացող ու հեռու սարերին նայող Դիլանի կերպարը, նրա վերհուշը, հնձանը, Սոնան, մանկության տարիների նորոգվող կանչերը, արյունոտ թևերով միրհավը, անտառապահն ու նրա մտրակի շառաչը այնքան նրբորեն են միաձուլված, պատկերների անցումներն ու դեպքերի շղթան այնքան հեռու են վիպական արձակի հետևողական պատմողականությունից, որ Բակունցն անառարկելիորեն հասնում է արձակի բանաստեղծականության գեղարվեստական նոր որակի։

Գրականություն
-------------

* Ակսել Բակունց, Պատմվածքների ժողովածու։

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Միրհավ» պատմվածքի աուդիոտարբերակ

 Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են  ***Միրհավ (պատմվածք)*** հոդվածին

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիքաղվածքն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Միրհավ (պատմվածք)» հոդվածին։ |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիդարանն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Միրհավ (պատմվածք)» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Արմենիապեդիա |

 |
**Ալի Բաբաջան** (թուրքերեն՝ Ali Babacan, ապրիլի 4, 1967(1967-04-04), Անկարա, Թուրքիա), թուրք քաղաքական և հասարակական գործիչ։

Կենսագրություն
--------------

1985 թվականին ավարտել է Անկարայի քոլեջը։ 1989 թվականին ստացել է բակալավրի աստիճան Անկարայի Մերձավոր Արևելքի տեխնիկական համալսարանում։ Այնուհետև կրթությունը շարունակել է ԱՄՆ-ում։ 1992 թվականին Բաբաջանը ստացել է գործարար կառավարման մագիստրոսի կոչում Կելոգի անվան մենեջմենթի դպրոցում։

Երկու տարի աշխատել է Չիկագոյում «QRM, Inc» ընկերությունում, որը զբաղվում է ամերիկյան բանկերին ֆինանսական խորհրդատվության տրամադրմամբ։ 1994 թվականին Բաբաջանը վերադարձել է Թուրքիա և նշանակվել Անկարայի քաղաքապետի խորհրդականի պաշտոնում։ 1994- 2002 թվականներին զբաղեցրել է տեքստիլով զբաղվող ընկերության ղեկավարի պաշտոն, որը պատկանում էր նրա ընտանիքին։

2002 թվականի նոյեմբերի 3-ին ընտրվել է թուրքական մեջլիսի անդամ` Անկարայից։ 2002 թվականի նոյեմբերի 18-ին նշանակվել է Թուրքիայի էկոնոմիկայի նախարար։

Եղել է մի շարք միջազգային հանդիպումների մասնակից, այդ թվում ներկա է եղել Դավոսում տեղի ունեցող Միջազգային տնտեսական ֆորումին և Բիլդերբերգյան ակումբի աշխատանքներին։

2007 թվականի օգոստոսի 29-ից մինչ 2009 թվականի մայիսի 1-ը զբաղեցրել է Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարարի պաշտոնը։

Բազմիցս քննադատվել է կրոնական գործիչ Ֆեթուլլահ Գյուլենի հետ կապեր ունենալու համար։

### Անձնական կյանք

Ամուսնացած է, ունի երեք երեխա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Munzinger Personen (գերմ.)
2. 1 2  Դավոս 2014 մասնակիցների ցանկ
3. 1 2 3 4  «Başbakan ve bakanların özgeçmişleri» (Turkish). Ntvmsnbc.com. 2007 թ․ սեպտեմբերի 3. Վերցված է 2011 թ․ հունվարի 13-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
4. ↑  «58. Hükümet'in profili» (Turkish). Ntvmsnbc.com. 2002 թ․ նոյեմբերի 18. Վերցված է 2011 թ․ հունվարի 13-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
5. ↑  Deputy PM Babacan summons economy team in September amid questions over his future(անգլ.)
6. ↑  Türkiye Büyük Millet Meclisi

Արտաքին հղումներ
----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ալի Բաբաջան» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |

 |
**Ալեքսեյ Նիկոլաևիչ Տուրիկ** (ապրիլի 25, 1995(1995-04-25), Moskovsky, Moskovsky Settlement), ռուս ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան և հարձակվող։

Կենսագրություն
--------------

Սկսել է ֆուտբոլով զբաղվել Մերձմոսկվայի և Մոսկվայի սպորտային խմբակներում և ժամանակի ընթացքում հայտնվել Մոսկվայի «Լոկոմոտիվի» ակադեմիայում։ 2012 թվականից հանդես է եկել «Լոկոմոտիվի» երկրորդ կազմում երիտասարդական առաջնությունում, ընդամենը երկուսուկես մրցաշրջանում անցկացրել է 49 հանդիպում և դարձել 7 գոլի հեղինակ։

2014 թվականին սկսել է խաղալ մեծահասակների մակարդակով Վորոնեժի «Ֆակել» ակումբում։ 2014/15 մրցաշրջանում դարձել է երկրորդ դիվիզիոնի տարածաշրջանային մրցաշարի հաղթող («Կենտրոն» գոտի), իսկ հաջորդ մրցաշրջանում խաղացել է Ռուսաստանի առաջին դիվիզիոնում։ «Ֆակելից» հեռանալուց հետո երկրորդ դիվիզիոնում հանդես է եկել «Արմավիրում», «ԿԱՄԱԶ»-ում և«Զենիթ-Իժևսկում»։ Իժևսկի ակումբի կազմում 2018/19 մրցաշրջանում խփել է 11 գոլ և իր գոտու ռմբարկուների շարքում գրավել երկրորդ տեղը։

2019 թվականի ամռանը տեղափոխվել է Հայկական «Նոյ» ակումբ։ Հայաստանի առաջնությունում նորամուտի խաղը խաղացել է 2019 թվականի օգոստոսի 3-ին «Գանձասարի» դեմ՝ հանդիպման 57-րդ րոպեին փոխարինելով Դավիթ Մանոյանին։ Մրցաշրջանի ընդամենը կեսում մասնակցել է Բարձրագույն խմբի 6 հանդիպման։ 2020 թվականի սկզբին տեղափոխվել է բելառուսական «Սմոլևիչի» ակումբ, որն իր դեբյուտային մրցաշրջանն անցկացրել Է Բելառուսի բարձրագույն լիգայում։ Տեղի էլիտայում նորամուտը տեղի է ունեցել մարտի 20-ին՝ երկրի գործող չեմպիոն «Դինամո Բրեստի» դեմ առաջին տուրի խաղում։ Հանդիպումն ավարտվել է 1:1 հաշվով։

Հանդես է եկել Ռուսաստանի տարբեր տարիքային (15-19 տարեկան) պատանեկան հավաքականներում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Алексей Турик подписал контракт с армянским клубом «Ноа»
2. ↑  «GANDZASAR VS. NOAH 1 — 1». Արխիվացված օրիգինալից 2019 թ․ սեպտեմբերի 2-ին. Վերցված է 2020 թ․ մարտի 14-ին.
3. ↑  «Брестское «Динамо» в статусе чемпиона Белоруссии начало новый сезон с ничьей». Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ մարտի 21-ին. Վերցված է 2020 թ․ մարտի 21-ին.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | FootballDatabase.eu · FootballFacts.ru · Soccerway · Sportbox.ru · teams.by · Transfermarkt (խաղացող) · Պրեսբոլ |

 |
**Յուլիա Սոկոլովսկայա** (ուկրաիներեն՝ Юлія Сергіївна Соколовська, ապրիլի 12, 1985(1985-04-12) կամ 1985), ուկրաինացի հասարակական և քաղաքական գործիչ։ Նա զբաղվել է առողջապահության բարեփոխումների ներդրմամբ միջազգային տեխնիկական օգնության նախագծերում։

2019 թվականի օգոստոսի 29-ից Ուկրաինայի սոցիալական քաղաքականության նախարար։

Կրթություն
----------

2007 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է Վադիմ Գետմանի անվան Կիևի ազգային տնտեսագիտական համալսարանը։ 2016 թվականին երկրորդ բարձրագույն կրթություն է ստացել Ուկրաինայի նախագահին առընթեր պետական կառավարման ազգային ակադեմիայում։

2015-2016 թվականներին անցկացվել են միջազգային ուսումնական ծրագրեր՝ GIZ-եվրաինտեգրման մարզիչների պատրաստման ծրագիր (Ուկրաինա), UNICEF-ը՝ երեխաների համար Սոցիալական ծառայությունների ոլորտում Բուլղարիայի փորձի ուսումնասիրություն (Բուլղարիա), Վիեննայի միացյալ ինստիտուտ՝ դասընթացներ «Կիրառական Տնտեսական քաղաքականություն» և «Հանրային կառավարում և կառուցվածքային բարեփոխումներ» (Ավստրիա), Համաշխարհային բանկ-դասընթաց «առողջապահության համակարգի կատարելագործում և ֆինանսավորման ապահովում. մարտահրավերներ համընդհանուր ընդգրկման համար» (ԱՄՆ)։

Կարիերա
-------

2007 թվականից մասնավոր գործունեություն է ծավալել։

2009 թվականից աշխատել Է Կիևի քաղաքային պետական վարչակազմի էկոնոմիկայի և ներդրումների դեպարտամենտում, զբաղեցրել է ներդրումային և արտաքին տնտեսական քաղաքականության հարցերով վարչության պետի տեղակալի պաշտոնը՝ ներդրումների ներգրավման բաժնի պետի պաշտոնը։

2014-2015 թվականներին գլխավորել Է Ուկրաինայի տնտեսական զարգացման և առևտրի նախարարության փաստաթղթաշրջանառության դեպարտամենտը։

2015 թվականից մինչև 2016 թվականը զբաղեցրել Է Ուկրաինայի ֆինանսների նախարարության սոցիալական ոլորտի բյուջեի ծախսերի դեպարտամենտի տնօրենի պաշտոնը։

2016 թվականից մինչև 2017 թվականը ղեկավարել է Ուկրաինայի նախարարների կաբինետի քարտուղարության ռազմավարական պլանավորման և պետական քաղաքականության համակարգման հարցերով դեպարտամենտը։

2019 թվականի օգոստոսի 29-ից հանդիսանում է Ուկրաինայի սոցիալական քաղաքականության նախարարը Գոնչարուկի կառավարությունում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Юлия Соколовская: что известно о новом министре социальной политики *24 Канал* (30 августа 2019)
2. ↑  «Соколовская Юлия Сергеевна». *Слово и Дело*. Վերցված է 21 ноября 2019-ին.
3. ↑  Соколовская Юлия *Лига.Досье*
4. ↑  Рада утвердила состав нового Кабмина (список) *РБК-Украина* (29.08.2019)

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Յուլիա Սոկոլովսկայա** կատեգորիայում։ |
**Ալեքսեյ Անդրեև** (ռուս.՝ Алексей Петрович Андреев, նոյեմբերի 11, 1896(1896-11-11), Toygelde, Q47494835?, Մենզելինսկի գավառ, Ուֆայի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - մայիսի 4, 1975(1975-05-04), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդային բանակի գեներալ-մայոր, Առաջին համաշխարհային և Հայրենական Մեծ պատերազմների մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Ալեքսեյ Պետրովիչ Անդրեևը ծնվել է 1896 թվականի նոյեմբերի 11-ին չուվաշական ընտանիքում, Տոյգիլդինո գյուղում (ներկայումս Թաթարստանի Մուսլյումովսկի շրջան)։ Ծառայել է ցարական բանակում, մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմին։ 1918 թվականին Անդրեևը կամավոր ծառայության է անցնում Բանվորա-գյուղացիական Կարմիր բանակում։ Երկար տարիներ ծառայել է ԽՍՀՄ և Խորհրդային Ռուսաստանի տարբեր տարածաշրջանների զինկոմիսարիատներում։ 1941 թվականի օգոստոսին գնդապետ Ալեքսեյ Պետրովիչ Անդրեևը նշանակվում է Բանվորա-Գյուղացիական Կարմիր բանակի զորքերի կազմավորման և հավաքագրման Գլխավոր վարչության 1-ին բաժնի պետի օգնական, այնուհետև` գլխավոր տեսուչ և նույն բաժնի պետ։

Պատերազմի ավարտից հետո Անդրեևը շարունակում է ծառայությունը Խորհրդային բանակում։ 1946-1949 թվականներին նա զբաղեցնում էր ԽՍՀՄ պաշտպանության նախարարի Քարտուղարության պետի պաշտոնը, այնուհետև չորս տարի ԽՍՀՄ Նախարարների Խորհրդի նախագահի տեղակալի օգնականն էր։ 1953-1958 թվականներին Անդրեևը նորից ղեկավարում էր ԽՍՀՄ պաշտպանության նախարարի Քարտուղարությունը և ԽՍՀՄ Նախարարների Խորհրդի նախագահի տեղակալն էր։ 1953 թվականին նրան շնորհվում է գեներալ-մայորի կոչում։ 1958 թվականին Անդրեևը պաշտոնաթող է լինում և բնակվում Մոսկվայում։ Մահացել է 1975 թվականի մայիսի 4-ին, թաղված է Մոսկվայի Վեդենսկոե գերեզմանատանը։

Պարգևներ
--------

* Լենինի շքանշան
* Կարմիր դրոշի երկու շքանշան
* Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի երկու շքանշան
* Կարմիր աստղի շքանշան
* մեդալներ
* լեհական շքանշան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Чувашская энциклопедия
2. 1 2 3 4  «Андреев Алексей Петрович» (ռուսերեն). Чувашская энциклопедия. Վերցված է 2014 թ․ ապրիլի 11-ին.
**Էստոնիայի գրականագիտական թանգարան** (էստ․՝ Eesti Kirjandusmuuseum), գրականագիտական թանգարան, որը գտնվում է Էստոնիայի Տարտու քաղաքում։

Համարվում է հանրային հետազոոտական հաստատությունը՝ Էստոնիայի Հանրապետության կրթության և գիտության նախարարությանը ենթակա։

Թանգարանի ստեղծման նպատակն է պահպանել էստոներեն լեզուն և Էստոնիայի մշակույթը, ինչպես նաև հրատարակել նոր գիտական հետազոտություններ այս ոլորտներից։

1953 թվականից մինչև 1990 թվականը կրել է էստոնացի բանաստեղծ, գրող, բանահավաք, բժիշկ և հասարակական գործիչ, էստոնական ազգային գրականության հիմնադիր Ֆրիդրիխ Կրեյցվալդի անունը՝ Ֆրիդրիխ Կրայցվալդի անվան Էստոնիայի գրականագիտության ազգային թանգարան։

Պատմություն
-----------

Թանգարանը հիմնադրվել է 1940 թվականի սեպտեմբերի 11-ին գրադարանային արխիվների, Էստոնիայի մատենագրական հիմնադրամի, էստոնական «Ֆոլկլոր» արխիվի, ինչպես նաև ռուսալեզու և էստոնալեզու պատմա-մշակութային արխիվների հիման վրա։

Ավելի ուշ՝ 2000 թվականից, թանգարանի իրավասության տակ հայտնվեց նաև Էստոնիայի բանահյուսության վարչությունը և էստոներեն լեզվի էթնո-երաժշտագիտական վարչությունը։

1946 թվականից մինչև 1997 թվականը եղել է Էստոնիայի գիտությունների ակադեմիայի բաժանմունք։

Թանգարանի նկարները
------------------

Թանգարան, Պեպերի փողոցից (2017 թ.). Լուսանկարներ: Ադիս Մադիսոն.
2017 թվականից հետո թանգարանը (2017 թ.). Լուսանկարներ: Ադիս Մադիսոն.
թանգարանի համայնապատկերը (2017 թ.). Լուսանկարներ: Ադիս Մադիսոն.
Էստոնիայի գրականագիտական թանգարան (2017 թ.). Լուսանկարներ: Ադիս Մադիսոն.
Էստոնիայի գրականագիտական թանգարան (2017 թ.). Լուսանկարներ: Ադիս Մադիսոն.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Բաց մատչելիության ամսագրերի տեղեկատու — 2003.
2. ↑  «General Information» (անգլերեն). Eesti Kirjandusmuuseum. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ օգոստոսի 1-ին. Վերցված է 2016 թ․ ապրիլի 6-ին.
3. ↑  «Estonian Literary Museum (ELM)» (անգլերեն). Asia–Europe Foundation (ASEF). Վերցված է 2016 թ․ ապրիլի 6-ին.
4. ↑  «Eesti Kirjandusmuuseum» (էստոներեն). Eesti Entsüklopeedia. Վերցված է 2016 թ․ ապրիլի 6-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Էստոնիայի գրականագիտության թանգարանի պաշտոնական կայքը (էստոներեն)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Էստոնիայի գրականագիտական թանգարան» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000123146342 · LCCN: n98003372 · Microsoft: 2801641283 · NKC: kn20050103004 · VIAF: 124861207 · WorldCat VIAF: 124861207 |

 |