**Էրմիտաժ** կամ **Պետական Էրմիտաժ**, կերպարվեստի  և դեկորատիվ-կիրառական արվեստի թանգարան, որը գտնվում է Սանկտ-Պետերբուրգ քաղաքում։  Մեծությամբ երկրորդ արվեստի թանգարանն է աշխարհում։ Ստեղծվել է որպես Ռուսաստանի Եկատերինա 2-րդ թագուհու անձնական արվեստի հավաքածու։ 1764 թ. կայսրուհի Եկատերինա 2-րդի կարգադրությամբ Բեռլինում գնվեց և Պետերբուրգ բերվեց 225 կտավ, որ վրձնել էին հոլանդական և ֆլամանդական նկարիչները։ Դրանք տեղավորվեցին Ձմեռային պալատում՝ թագուհու ստեղծած պատկերասրահում, որը հետագայում կոչվեց Էրմիտաժ։ Էրմիտաժի գլխավոր շենքը կառուցվել է 1754-1762 թվականներին։ Երբ ցուցանմուշները ավելացան, կառուցվեցին նորանոր շենքեր։

1852 թվականից բացվել է հասարական այցելությունների համար։ Ժամանակակից Էրմիտաժը բաղկացած է 6 շենքերից, որոնք գտնվում են Նևա գետի երկայնքով։ Էրմիտաժի կարևորագույն հանգույցը *Ձմեռային պալատն* է։ Էրմիտաժի մեկուկեսդարյա պատմության ընթացքում հավաքվել են շուրջ երեք միլիոն ցուցանմուշ, որոնց թվում կան 15 հազար նկար, 600 հազար փորագրություն ու գծանկար, 12 հազար քանդակ, 600 հազար հնագիտական հուշարձաններ, մեկ միլիոնից ավելի դրամներ ու մեդալիոններ, կիրառական արվեստի 220 հազար գործեր։ Դրանցից մշտական ցուցադրման են ներկայացվում շուրջ 60 հազարը։

Այստեղ կան Լեոնարդո դա Վինչիի, Ռաֆայելի, Տիցիանի, Կարավաջոյի, Ռեմբրանտի, Էտյեն Վալկոնեի, Միքելանջելոյի և այլ հանճարների գլուխգործոցներ։

1934-1951 թվականներին Էրմիտաժի տնօրենն էր Հովսեփ Օրբելին։ Նրա անվան հետ է կապված 1941 թ. ցուցանմուշների էվակուացումը և պահպանումը։ Էրմիտաժն ունի նաև հայ մշակույթի հարուստ հավաքածու Ուրարտուից մինչև մեր օրերը։ Էրմիտաժն ունի իր թատրոնը, գրքային ֆոնդը, որ հասնում է կես միլիոնի։

Էրմիտաժի բազմազան հավաքածուն ընդգրկում է ցուցանմուշներ՝ քարե դարից մինչև մեր օրերը, իսկ դասական եվրոպական արվեստի հավաքածուով ՝ Փարիզի Լուվր և Մադրիդի Պրադո թանգարանների հետ մեկտեղ համարվում է աշխարհում լավագույններից։ Էրմիտաժում են ցուցադրվում Լեոնարդո Դա Վինչիի երկու կտավ և Միքելանջելոյի մեկ քանդակ։ Թանգարանն ունի շուրջ 2500 աշխատակից։ Էրմիտաժը կարևորագույն մասն է Սանկտ Պետերբուրգի կենտրոնական մասի, որը ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկի մեջ։

Էրմիտաժը 19-րդ դարի առաջին կեսին
--------------------------------

Նիկոլայ I և Ալեքսանդր I գահակալության տարիներին ձեռք բերվեցին ոչ միայն հավաքածուներ, այլ նաև այն նկարիչների առանձին ստեղծագործություններ, որոնց աշխատանքները բացակայում էին Էրմիտաժում։ Հռոմում Ջուստինիանի հավաքածուի վաճառքի ժամանակ ձեռք բերվեցին Կարավաջոյի «Լյուտնիստ» և Բոտիչելիի «Մոգերի երկրպագություն» կտավները։ 1819 թվականին գնվեց «Մադոննայի դիմանկարը», որը պատկանում էր Ջորջոնեյի վրձնին։ Թանգարանի համար ևս մեկ ձեռքբերում համարվեց Կուզվելտի ամբողջական հավաքածուն (1814)։ Նիկոլայ I դարձնելով Էրմիտաժը հանրային թանգարան, զգալի ներդրում է ունեցել պատկերասրահի համալրման մեջ։ Հավաքածուի երկրորդ մասը համալրվեց Ռաֆայելի «Մադոննա Ալբա» և «Երեք Մարիաները Քրիստոսի շիրիմին» կտավներով։ 1845 թվականին Տատիշևը Ռոբեր Կապենի «Երրորդություն» կտավը կտակեց թանգարանին, նաև «Տիրամայրը բուխարու մոտ», Վան Էյկի «Խաչելություն, Սարսափելի դատավորը» և այլ ուրիշ կտավներ։ Հենց այդ ժամանակ Նիդերլանդների արքա Վիլեմ II-ի հավաքածուների աճուրդի ժամանակ ձեռք բերվեցին Վան Էյկի «Ավետում», Սեբաստյանո դել Պյոմբոյի և Գոսարտի «Ծագում խաչից» կտավները։ Վենեցիայում գնեցին իտալական Վերածնունդի վարպետների աշխատանքները, այդ թվում՝ Տիցիանոյի և Պալմա Վեկոյի գլուխգործոցները։

Պատկերասրահ
-----------

* Ձմեռային պալատը և Ալեքսանդրի սյունը, Օգոստոս 2003Ձմեռային պալատը և Ալեքսանդրի սյունը, Օգոստոս 2003
* Պալատական հրապարակի ընդհանուր տեսքը գիշերով, 2009 թ.Պալատական հրապարակի ընդհանուր տեսքը գիշերով, 2009 թ.
* Պետական Էրմիտաժի ընդհանուր տեսքը։ Ձախից աջ՝ Էրմիտաժ թատրոն, Հին Էրմիտաժ, փոքր Էրմիտաժ, Ձմեռային պալատ։ Նոր Էրմիտաժի շենքը գտնովում է անմիջապես Հին Էրմիտաժի ետևումՊետական Էրմիտաժի ընդհանուր տեսքը։ Ձախից աջ՝ Էրմիտաժ թատրոն, Հին Էրմիտաժ, փոքր Էրմիտաժ, Ձմեռային պալատ։ Նոր Էրմիտաժի շենքը գտնովում է անմիջապես Հին Էրմիտաժի ետևում
* ԶուբարանԶուբարան
* Տիցիանի Երիտասարդ աղջիկը գլխարկովՏիցիանի *Երիտասարդ աղջիկը գլխարկով*
* Trois Grâces, Canova*Trois Grâces*, Canova
* Կլոդ ՄոնեԿլոդ Մոնե
* Վինսենթ վան ԳոգՎինսենթ վան Գոգ
* Պարաու, պարաու, Գոգեն*Պարաու, պարաու*, Գոգեն
* Nymphe, Lorenzo Bartolini*Nymphe*, Lorenzo Bartolini
* Վագրի և ցուլի մենամարտը, Անդրի Ռուսսո*Վագրի և ցուլի մենամարտը*, Անդրի Ռուսսո
* Դիեգո ՎելասկեսԴիեգո Վելասկես
* Բեբե, Գոգեն*Բեբե*, Գոգեն
* Լորենցո ԲարտոլինիԼորենցո Բարտոլինի
* Բենեդիկտոսի Մադոննան, Լեոնարդո դա ՎինչիԲենեդիկտոսի Մադոննան, Լեոնարդո դա Վինչի
* Աստվածամայրը մանկան հետ, Ռաֆայել Սանտի*Աստվածամայրը մանկան հետ*, Ռաֆայել Սանտի
* Ինքնանկար, Անտոնիո վան Դեյք*Ինքնանկար*, Անտոնիո վան Դեյք
* Կոմս Դուրիեֆի դիմանկարը, Էնգր*Կոմս Դուրիեֆի դիմանկարը*, Էնգր
* Ժան-Մարգարիտ Լըկադրը այգում, Կլոդ Մոնե*Ժան-Մարգարիտ Լըկադրը այգում*, Կլոդ Մոնե
* Սեն Վիկտուար սարը, Պոլ Սեզան*Սեն Վիկտուար սարը*, Պոլ Սեզան
* Նավե Նավե Մոե, Nave, nave moe,Գոգեն*Նավե Նավե Մոե, Nave, nave moe*,Գոգեն
* Վինսենթ վան ԳոգՎինսենթ վան Գոգ
* Օղակով աղջնակը, Օգյուստ Ռենուար*Օղակով աղջնակը*, Օգյուստ Ռենուար
* Ֆլորա, Պիետրո Տեներանի, 1840*Ֆլորա*, Պիետրո Տեներանի, 1840

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑  Visitor Figures 2015 // *The Art Newspaper* — 2016. — Iss. 278. — ISSN 0960-6556
5. ↑  Visitor Figures 2016 // *The Art Newspaper* — 2017. — Iss. 289. — ISSN 0960-6556
6. ↑  Art's most popular: Exhibition and museum visitor figures 2018 // *The Art Newspaper* — 2019. — Vol. XXVIII, Iss. 311. — ISSN 0960-6556
7. ↑  Art's most popular: Exhibition and museum visitor figures 2019 // *The Art Newspaper* — 2020. — Vol. XXIX, Iss. 322. — ISSN 0960-6556
8. ↑  Art's most popular: Exhibition and museum visitor figures 2021 // *The Art Newspaper* — 2022. — ISSN 0960-6556

Արտաքին հղումներ
----------------

* Էրմիտաժի ինտերնետային պաշտոնական կայքը

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | ՎԿ · Օդնոկլասնիկի · Ֆեյսբուք · Sina Weibo · Տելեգրամ · Թվիթթեր (ռուս.) |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ · ՏիկՏոկ · ՅուԹյուբ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Կրուգոսվետ · Մեծ նորվեգական · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNC: a11744893 · BNE: XX122426 · BNF: 118705355 · CiNii: DA07607843 · GND: 2124053-X · ISNI: 000000041800742X · LCCN: n79100241 · NDL: 00278442 · NKC: kn20021014017, ko2002152668 · NLA: 35139924 · NLG: 112274 · PTBNP: 73836 · LIBRIS: 116861 · SUDOC: 026461129 · VIAF: 128956287 · WorldCat VIAF: 128956287 |

 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 96)։*  |