Էլեոնորա Տեր-Պարսեղովա-Մախվիլաձե
**Էլեոնորա «Լոլա» Տեր—Պարսեղովա—Մախվիլաձե** (վրաց.՝ ელეონორა [ლოლა] ტერ-ფარსეგოვა-მახვილაძე; օգոստոսի 18, 1875(1875-08-18), Թիֆլիս, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - *անհայտ*), ուսուցչուհի, մենշևիկ, Վրաստանի Դեմոկրատական Հանրապետության հիմնադիր ժողովի անդամ։

Կենսագրություն
--------------

Լոլա Տեր-Պարսեղովան ծնվել է Թիֆլիսում՝ ազգությամբ հայ Միխայիլ Օսիպովիչ Տեր-Պարսեղովի և Մաթիլդա Վասիլևնայի՝ ի ծնե Բարտոլդ, ընտանիքում։ Ավարտել է Թիֆլիսի կանանց գիմնազիան։ 1902 թվականից եղել է սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության անդամ։ 1905 թվականին ամուսնու՝ բժիշկ Վլադիմիր Մախվիլաձեի հետ տեղափոխվել է Սուխում։ Դասավանդել է մասնավոր դպրոցում։ 1905 թվականի հոկտեմբերի 17-ի հռչակագրից հետո սոցիալ-դեմոկրատական աշխատավորական կուսակցության Բաթումի կոմիտեի Սուխումի խումբը, որի անդամ էր Էլեոնորան, փաստացիորեն ստանձնել է Սուխումի քաղաքի կառավարումը և փոխարինել է ցարական իշխանության գրեթե բոլոր կառույցները։ 1905 թվականի նոյեմբերին ցույցի ժամանակ պահանջվել է լուծարել Սուխումի քաղաքային ժողովը և ընտրել նորը, դրա համար անհրաժեշտ է եղել 2000 ռուբլի՝ նոր մարդահամարի համար։ Այս հարցի շուրջ քաղաքային ղեկավարի հետ բանակցություններին հեղափոխականների կողմից մասնակցել է նաեւ Էլեոնորա Մախվիլաձեն։

Հեղափոխության տապալումից հետո նա ձերբակալվել է։ 1908 թվականի ապրիլի 28-ին Թիֆլիսի դատարանը նրան դատապարտել է 1 տարվա ազատազրկման, սակայն կալանքից ազատվել է հղիության պատճառով։ Ավելի ուշ՝ մինչև 1917 թվականը ձերբակալվել է ևս մեկ, ըստ այլ տեղեկությունների՝ 2 անգամ։

1917 թվականի հեղափոխությունը տապալել է Ռուսական միապետությունը։ 1918 թվականին նորանկախ Վրաստանում Տեր-Պարսեղովա-Մախվիլաձեն ընտրվել Է Վրաստանի դեմոկրատական հանրապետության հիմնադիր ժողովի կազմում։ Ստորագրել է 1918 թվականի Վրաստանի Սահմանադրության տակ։ Եղել է աշխատանքի և առողջապահության հիմնադիր ժողովի հանձնաժողովի անդամ։ 1919թվականի փետրվարին ընտրվել է Թիֆլիսի քաղաքային խորհրդի կազմում։ Նա արհմիության ղեկավարներից մեկն էր։ Ընտրվել է Թիֆլիսի պատվավոր դատավոր։

1921 թվականից, հակազդելով խորհրդայնացմանը, մասնակցել է ընդհատակյա շարժմանը։ Նրա ընտանիքի Թիֆլիս-Անդելի (ներկայիս Պետրիաշվիլի փողոց) թիվ 14 հասցեում գտնվող բնակարանը մշտական հսկողության տակ էր։ Եղել Է Վրաստանի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության կանանց կոմիտեի անդամ, որն անօրինական կերպով օգնել է քաղբանտարկյալներին և նրանց ընտանիքներին։ 1922 թվականից կոմիտեն վերածվել է տարբեր հակաբոլշևիկյան քաղաքական կուսակցությունների ներկայացուցիչների միասնական կազմակերպության՝ «վրացական քաղաքական Կարմիր խաչ»։

1922թ. փետրվարի 13-ին ձերբակալվել է։ 1922 թվականի մարտի 19-ին Վրաստանի արտակարգ հանձնաժողովի նախագահ Էլեոնորա Մախվիլաձեն դատապարտվել է 3 ամսվա ազատազրկման՝ առանց նախնական կալանքի։ Ազատ է արձակվել 1922 թվականի հուլիսի 14-ին՝ առողջական վիճակի վատթարացման պատճառով։ 1925 թվականին դարձել Է Վրաստանի ընդհատակյա Սոցիալ-դեմոկրատական աշխատավորական կուսակցության կենտկոմի անդամ, ավելի ուշ՝ նրա նախագահ[*պարզաբանել*]։ 1926 թվականի փետրվարի 22-ին ձերբակալվել և արտաքսվել է Վրաստանից։ 1930-ական թվականներին աքսորից վերադառնալուց հետո զբաղվել է մասնավոր մանկավարժական գործունեությամբ։ Մահվան ամսաթիվը հայտնի չէ։

Ժամանակակիցների ակնարկներ
-------------------------

«Նա հավաքում էր քաղաքային և իրական դպրոցների աշակերտներին ու սովորեցնում էր երգել «Մարսելյեզ» (ֆր.՝ La Marseillaise)՝ Նիկոլայ Երկրորդ կայսրի հասցեին փոքր-ինչ փոփոխված տեքստով։ Նա երիտասարդների մեջ ըմբոստություն, անհնազանդության գաղափարներ էր աճեցնում։ Մախվիլաձեն բուլվարում ելույթ է ունեցել մարդկանց բազմության առջև և համախմբման և միասնության կոչ է արել, որպեսզի «մահացող կառավարությանը ոտքի կանգնելու հնարավորություն չստանա»։ Էլեոնորա Մախվիլաձեն հաճախ էր առաջնորդում ժողովրդական երթերը՝ ձեռքին կարմիր դրոշ պահելով»։

Ընտանիք
-------

* Ամուսինը՝ Վլադիմիր Մախվիլաձե, բժիշկ։ Ընտանիքում երեխաներ են եղել, սակայն նրանց անուններն ու ճակատագրերը դեռ հայտնի չեն։
* Եղբայրը՝ Կոնստանտին Միխայլովիչ Տեր-Պարսեղով, մասնագիտությամբ քիմիկոս, ծառայել է Վրաստանի Կարմիր բանակի հրետանային զորամասում, նույնպես ձերբակալվել է 1922 թվականի փետրվարին։

Վրաստանի հիմնադիր ժողով։ Էլեոնորա Մախվիլաձեն ձախ կողմից վերջին շարքում

Արտաքին հղումներ
----------------

* Էլեոնորա-Լոլա-Տեր-Պարսեղովա-Մախվիլաձե
* Մարիամ Ուգրեխելիձե․ «Հինգ կին, որոնք ստեղծեցին Վրաստանի Սահմանադրությունը»
* Ter-Farsegova-Makhviladze Eleonora

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  "ტერ-ფარსეგოვა-მახვილაძე ელეონორა მიხეილის ასული". Արխիվացված է the original 2019 թ․ հուլիսի 23-ին. Retrieved 2019 թ․ հուլիսի 23. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. 1 2 3 4 5 6
3. 1 2 3 4 5
4. ↑  Ugrekhelidze, Mariam (2018). "The five women who crafted the Georgian constitution". *JAMnews*. Retrieved 2020 թ․ փետրվարի 8.
5. 1 2  Khvadagiani, Irakli (2014). "Eleonora /Lola/ Ter-Parsegova-Makhviladze". *Feminism and Gender Democracy: Women's Museum*. Heinrich Böll Stiftung South Caucasus. Retrieved 2020 թ․ փետրվարի 8.