**Անտոնիետա Մենեգել** (հունիսի 27, 1893(1893-06-27)[…], Մոլիանո Վենետո, Տրևիզո, Վենետո, Իտալիա - հունվարի 26, 1975(1975-01-26)[…], Պիևե դի Սոլիգո, Տրևիզո, Վենետո, Իտալիա), առավել հայտնի բեմական **Տոտի Դալ Մոնտե** անվամբ, նշանավոր իտալացի օպերային սոպրանո։ Մեր օրերում հիշվում է Ջակոմո Պուչինիի «Մադամ Բատերֆլայ» օպերայի Չիո-չիո-սանի դերակատարմամբ, որն ամբողջությամբ ձայնագրել է 1939 թվականին։

Կարիերա
-------

Ծնվել է Իտալիայի Տրևիզո գավառի Մոլիանո Վենետո կոմունայում։ Դեբյուտը կատարել է Միլանի Լա Սկալա օպերային թատրոնում 23 տարեկանում՝ կատարելով Բիանկոֆիորեի դերը Ռիկարդո Զանդոնաիի «*Francesca da Rimini*» օպերայում։ Անմիջապես հաջողություն է ունեցել և նրա «սոխականման ձայնն» սկսել է բարձր գնահատվել ամբողջ աշխարհում։ Իր լավագույն դերակատարումների թվում են Ամինայի բելկանտո հատվածները Վինչենցո Բելլինիի «Լուսնոտը» օպերայից, Լյուչիան Գաետանո Դոնիցետիի «Լյուչիա դի Լամերմուր» օպերայից և Գիլդան Վերդիի «Ռիգոլետտո» օպերայից։ 1922 թվականին տենոր Կառլո Բրոկկարդիի հետ հանդես է եկել մի քանի դերերգով Պալերմոյի *Teatro Massimo* օպերային պալատում, այդ թվում՝ Չիո-չիո-սանը, Գիլդան և Ալֆրեդո Կատալանիի «Վալլի» օպերայի գլխավոր հերոսուհին։

1924 թվականին՝ Միլանում ու Փարիզում ունեցած հաջողություններից հետո, բայց Լոնդոնում ու Նյու Յորքում դեբյուտներից առաջ, տիկին Նելլի Մելբայի կողմից հրավիրվել է լինելու իտլական օպերային ընկերության գլխավոր երգչուհիներից մեկը, որի հետ վերջինս պատրաստվում էր շրջագայությամբ հանդես գալ Ավստրալիայում։ Շրջագայության ընթացքում գլխապտույտ հաջողություն է ունեցել և ծերացող Մելբայի ու շատ ավելի երիտասարդ Դալ Մոնտեի միջև ոչ մի թշնամություն չի առաջացել․ ընդհակառակը, միմյանց ներկայացումներից հետո իրար ծաղկեփնջեր են նետել։ 1928 թվականին Ավստրալիա երրորդ այցելության ընթացքում ամուսնացել է տենոր Էնցո դե Մուրո Լոմանտոյի հետ Սիդնեյի սուրբ Մարիամի մայր տաճարում։ Հարսանեկան արարողության մասին միջազգային մամուլում խոշոր վերնագրերով է գրվել։ 1929 թվականի հունվարի 12-ին Լա Սկալայում ներկայացել է Ռոսալինայի դերերգով՝ Ումբերտո Ջորդանոյի «Թագավորը» օպերայի համաշխարհային պրեմիերայի ժամանակ[*փա՞ստ*]։

1945 թվականին հեռացել է օպերային բեմից, սակայն շարունակել աշխատել թատրոնում, ինչպես նաև երբեմն ձայնագրություններ է արել։ Նկարահանվել է նաև մի քանի ֆիլմերում, որոնցից ամենահայտնին թերևս նրա վերջին ֆիլմն է՝ Էնրիկո Մարիա Սալերնոյի «*Anonimo veneziano»*-ն, 1970 թվականին նկարահանված պատմություն Լա Ֆենիչե օպերային թատրոնի մի երաժշտի մասին։ Եղել է նաև երգեցողության ուսուցչուհի և դասուսույց․ նրա սաների թվում էին Դոդի Պրոտերոն, Դոլորես Ուիլսոնը և Ջիանա Դ՛Անջելոն[*փա՞ստ*]։

Մահ
---

Վախճանվել է 1975 թվականին 81 տարեկան հասակում Պիևե դի Սոլիգոյում, արյան շրջանառության խանգարումներից[*փա՞ստ*]։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Patrizi P.* Dizionario Biografico degli Italiani (իտալ.) — 2009. — Vol. 73.
2. 1 2  FemBio տվյալների շտեմարան (գերմ.)
3. 1 2  Discogs — 2000.
4. 1 2 3 4
5. 1 2 3 4  Archivio Storico Ricordi — 1808.
6. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
7. ↑  Profile, andrewsopera.blogspot.com; accessed 4 June 2015.

Աղբյուրներ
----------

* This text was based, in part, on the equivalent article in the Italian Wikipedia.
* Toti del Monte Արխիվացված 2007-09-29 Wayback Machine at operaitaliana.com.
* Տոտի Դալ Մոնտե Internet Movie Database կայքում
* "Remembering Toti" Արխիվացված 2018-03-07 Wayback Machine at thewaythefutureblogs.com

Գրականության ցանկ
-----------------

* *The Last Prima Donnas*, by Lanfranco Rasponi, Alfred A Knopf, 1982; 0-394-52153-6

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Տոտի Դալ Մոնտե» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Յանդեքս երաժշտություն |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Allmusic · Discogs · Internet Movie Database · MusicBrainz |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուս · Իտալացիների կենսագրական բառարան · Մեծ կատալոնական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX1489706 · BNF: 13892932d · GND: 119456036 · ICCU: CFIV061883 · ISNI: 0000000081218423 · LCCN: n84011601 · NKC: mzk2013794313 · NUKAT: n2011211131 · SUDOC: 162356501 · VIAF: 42648787 · WorldCat VIAF: 42648787 |

 |

 |