**Ֆլեբիտ, երակաբորբ** (կամ վենիտը) երակի բորբոքումն է, սովորաբար ոտքերին։ Այն առավել հաճախ հանդիպում է մակերեսային երակներում։ Ֆլեբիտը հաճախ առաջանում է թրոմբոզի հետ և կոչվում է մակերեսային թրոմբոֆլեբիտ։ Ի տարբերություն խորը երակային թրոմբոզի, հավանականությունը շատ փոքր է, որ մակերեսային թրոմբոֆլեբիտը կհանգեցնի թոքային էմբոլիայի։

Նշաններ և ախտանիշներ
--------------------

* Տեղային կարմրություն և այտուցվածություն
* Ցավ կամ այրվածք երակի երկարությամբ
* Երակը կոշտ և լարանման է

Մաշկի մակերեսային երակների երկայնքով սովորաբար դանդաղորեն առաջանում է նուրբ կարմիր հատված։ Երկար, բարակ կարմիր հատված կարող է դիտվել, քանի որ բորբոքումը տեղի է ունենում մակերեսային երակներում։ Այս տարածքը կարող է լինել կոշտ, տաք և փափուկ։ Երակի շուրջ մաշկին կարող է առաջանալ քոր և այտուց։ Այդ հատվածում կարող է առաջանալ թրթռոց կամ այրոցի զգացում։ Ախտանիշները կարող են ավելի վատանալ, երբ ոտքը իջեցված է, հատկապես առավոտյան անկողնուց առաջին անգամ վեր կենալու ժամանակ։ Կարող է առաջանալ ցածր ջերմություն։ Երբեմն ֆլեբիտ կարող է առաջանալ այնտեղ, որտեղ սկսվել է ծայրամասային ներերակային ներմուծումը։ Երակի երկայնքով շրջակա տարածքը կարող է լինել ցավոտ և փափուկ։

Պատճառներ
---------

Ֆլեբիտը սովորաբար առաջանում է երակի տեղային վնասումից,սովորաբար ներերակային կաթետրի տեղադրումից։ Այնուամենայնիվ, այն կարող է առաջանալ նաև շարակցական հյուսվածքի խանգարումների բարդության պատճառով, ինչպիսիք են գայլախտը, կամ ենթաստամոքսային գեղձի, կրծքագեղձի,ձվարանների քաղցկեղը։ Ֆլեբիտը կարող է առաջանալ նաև որոշ դեղերի կամ դեղանյութերի պատճառով, որոնք գրգռում են երակները, օրինակ՝ դեզոմորֆինը։

Մակերեսային ֆլեբիտը հաճախ դրսևորվում է որպես վաղ նշան thromboangiitis obliterans (Բուերգերի հիվանդություն), վասկուլիտ, որը ազդում է փոքր և միջին չափի զարկերակների և ստորին վերջույթների երակների վրա, որոնք հաճախ կապված են ծխախոտ ծխելու հետ։

Վարում
------

Բուժումը սովորաբար բաղկացած է ՈՍՀԲԴ-ներից` իբուպրոֆեն և տեղային սեղմումը (օրինակ՝ կոմպրեսիոն գուլպաների կամ կոմպրեսորներիի միջոցով)։ Եթե ֆլեբիտը կապված է տեղային բակտերիալ վարակի հետ, ապա կարող են օգտագործվել հակաբիոտիկներ։

Սուր ինֆուզիոն մակերեսային թրոմբոֆլեբիտի համար 2015 թվականի դրությամբ բավարար ապացույցներ չկան բուժումը որոշելու համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Disease Ontology — 2016.
2. ↑  Beckman, Joshua A. (2002 թ․ հոկտեմբերի 22). "Diseases of the Veins". *Circulation*. **106** (17): 2170–2172. doi:10.1161/01.CIR.0000036740.75461.80. PMID 12390942.
3. ↑  Benjamin Wedro. "Phlebitis Symptoms". emedicinehealth. Retrieved 2013 թ․ մայիսի 13.
4. ↑  Ratini, Melinda (2020 թ․ հոկտեմբերի 30). "Phlebitis Basics". *WebMD* (in անգլերեն). Retrieved 2021 թ․ հունվարի 1.
5. ↑  Benjamin Wedro. "Phlebitis Causes". emedicinehealth. Retrieved 2013 թ․ մայիսի 30.
6. ↑  "Blood Clots - Causes, Symptoms, Treatment, Diagnosis - Canoe.com". *canoe.ca*. Արխիվացված է the original 2013 թ․ հունիսի 28-ին. Retrieved 2018 թ․ ապրիլի 7. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
7. ↑  "UpToDate". *www.uptodate.com*. Retrieved 2018 թ․ ապրիլի 7.
8. ↑  Benjamin Wedro. "Phlebitis Treatment". emedicinehealth. Retrieved 2013 թ․ մայիսի 30.
9. ↑  Benjamin Wedro. "Phlebitis Medical Treatment". emedicinehealth. Retrieved 2013 թ․ մայիսի 30.
10. ↑  Di Nisio, M; Peinemann, F; Porreca, E; Rutjes, AW (2015 թ․ նոյեմբերի 20). "Treatment for superficial infusion thrombophlebitis of the upper extremity" (PDF). *The Cochrane Database of Systematic Reviews*. **11** (11): CD011015. doi:10.1002/14651858.CD011015.pub2. PMC 6885032. PMID 26588711.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ՀՄԴ-9 · ՀՄԴ-10-ԿՄ · DiseasesDB · eMedicine · eMedicine · ICPC 2 · NCI Thesaurus  |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Մեծ կատալոնական · MESH ID |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 11981528h · Disease Ontology · LCCN: sh85101009 · LNB: 000298521 · Microsoft: 2909714954 |

 |