**Ամուսնություն Հարավային Կորեայում** արտացոլում է այլ հասարակություններում ամուսնությունների փորձը և ակնկալիքները, և որպես այդպիսին անընդհատ փոխվում է։

Իրավասություն և արգելքներ
-------------------------

Ամուսնությունը Հարավային Կորեայում ներկայումս սահմանափակված է միմիայն հակառակ սեռի ներկայացուցիչների միջև միությամբ, քանի որ միասեռական ամուսնությունները մնում են արգելված։ 18 տարեկանը լրացած տղամարդիկ և 16 տարեկանը լրացած կանայք կարող են ամուսնանալ իրենց ծնողների կամ խնամակալների համաձայնությամբ, հակառակ դեպքում Հարավային Կորեայում ամուսնության համար թույլատրելի տարիքը 20 է։ 20 տարեկանը նաև սեռական ակտիվության համար թույլատրելի տարիքն է։ Այս տարիքային սահմանները մարդու լուսնային օրացույցի վրա հիմնված տարիքի հետ են կապված, այսինքն՝ մեկ կամ երկու տարով ավելի մեծ, քան մարդու իրական տարիքը։ Հարավային Կորեան նաև ընդունում է այն, ինչ կոչվում է «դե ֆակտո ամուսնություն», այն է ՝ «ֆիկտիվ ամուսնություն» այն զույգերի համար, որոնք օրինական չեն գրանցել իրենց ամուսնությունը, բայց որոնք՝

1.հրապարակավ հայտարարել են, որ իրենց հարաբերությունները տանում են դեպի ամուսնության։

2․ունեցել են հասարակական հարսանիք։

3.ապրել են միասին, ասես ամուսնացած են։

### Ամուսնություն նույն տոհմին պատկանող մարդկանց միջև

Մինչև 2005 թվականը նույն տոհմի երկու անձանց միջև ամուսնությունը խախտում էր արյունապղծության (ներընտանեկան ամուսնություն) կորեական արգելքները և ապօրինի էր, մինչդեռ նույն ազգանունով անձանց միջև ամուսնությունը սոցիապես արգելված էր։ 90-ականների կեսերին Հարավային Կորեայի բնակչության 55% -ը ուներ հինգ ազգանուններից մեկը ՝ Քիմ, Փակ, Լի, Չուա և Չոն, իսկ հարավկորեացիների 40% -ը հավակնում է անդամակցել երեք հիմնական տոհմերից մեկին՝ «Քիմհէ Քիմ» կլանին, «Չոնջու Ի» կլանին և «Միրյան» կլանին : Այս արմատավորված արգելքը հաստատվել է՝ հիմք ընդունելով չինական Թան դինաստիայի նմանատիպ արգելքները կորեական Չոսոն դինաստիայի կառավարման վերջում, որը ձգտում էր իրականացնել կառավարման և հասարակական կարգի կոնֆուցիական իդեալները։

Ամուսնության ավանդական արարողություններ
---------------------------------------

Կորեական ամուսնության հոլլի
### Մինչ արարողությունը

Կորեական ավանդական հարսանիքները հիմնված և կենտրոնացած են ավանդական կոնֆուցիական արժեքների վրա։ Հարսանիքի յուրաքանչյուր գործընթաց՝ ամուսնության պայմանավորվածությունից մինչև արարողություն և տոնակատարություններ անցկացնելը, ունի կարևոր և մշակված քայլեր հաջող իրականացման համար։ Կորեական ավանդական մշակույթում, ինչպես շատ ավանդական մշակույթներում, տղամարդու և կնոջ միջև ամուսնությունը հաստատում են հարսնացուների և փեսացուների տան մեծերը։ Համաձայն կոնֆուցիական արժեքների՝ ընտանիքը և սովորույթները ամենից վեր են դասվում։ Ամուսնությունը մարդու կյանքի ամենակարևոր մասն է։ Սա ոչ միայն երկու անհատների, այլև երկու ընտանիքների միությունն է։ Բացի այդ ամուսնությունը մասնավորապես էլիտար ընտանիքների շրջանում սոցիալական կարգավիճակի զարգացման և (կամ) պահպանման միջոց էր։ Այս պատճառով զգալի քանակությամբ ժամանակ էր ծախսվում նախապատրաստման համար, նախքան հարսանեկան վերջնական արարողությունը։ Առաջին քայլը կոչվում է Վի Հոն կամ «խնամախոսություն», երբ ինչպես հարսնացուի, այնպես էլ փեսայի ընտանիքները քննարկում են հնարավոր ամուսնությունը։ Հաշվի են առնվում բազմաթիվ գործոններ, ինչպիսիք են՝ սոցիալական կարգավիճակը, անհատականությունը, արտաքին տեսքը, ակադեմիական և (կամ) գյուղատնտեսական (արդյունաբերական) նվաճումները, նաև ֆինանսական վիճակը, ինչպես կանխատեսում է գուշակը։ «Ընդհանուր առմամբ Վի Հոն - ը սկսվում է, երբ փեսան է ամուսնության առաջարկի նամակ է ուղարկում, և հարսնացուն ուղարկում է պատասխան նամակ, որը ամուսնության համաձայնության նշանն է»։ Երբ հարսնացուի պատասխանը հասնում է, և այն դրական է լինում, փեսան նշանակում է արարողության օրը։ Այս երկրորդ քայլը կոչվում է «Նապչա» կամ «ամսաթվի նշանակում»։ Փեսայի նշանակված տարին, ամիսը, օրը և ժամը (ըստ լուսնային օրացույցի), ինչը հայտնի է որպես Սաջու, գրված են թղթի վրա, փաթաթված բամբուկե ճյուղերով և կապված կարմիր և կապույտ թելերով։ Վերջապես ծրարը փաթաթվում է կարմիր և կապույտ կտորներով և ուղարկվում է հարսնացուի ընտանիքին։ Փեսայի ծննդյան ամսաթիվը ուղարկում են գուշակին, որը սահմանում է ամսաթիվ Սաջուի հիման վրա։ Ընտրված օրը այնուհետև ուղարկվում է փեսային։ Արարողությանը նախորդող ավանդույթների վերջին քայլը կոչվում է Նապպե կամ արժեքավոր իրերի փոխանակում։ Ամսաթիվը նշանակելուց հետո փեսան տուփ է ուղարկում հարսնացուին, որը կոչվում է Հեմ։ Տուփում սովորաբար երեք իր կա։ Հանսեոն, Չաեդանը և Հոնսուն։ Երեքից ամենակարևորը Հանսեոն է կամ ամուսնության փաստաթղթեր։ Այն հարսնացուին է նվիրվում միայն մեկ ամուսնու կողմից։ Ակնկալվում է, որ կինը այս փաստաթղթերը հավիտյան կպահպանի, իսկ մահվան ժամանակ դրանք թաղվում են կնոջ հետ։ Չաեդանը կարմիր և կապույտ կտորների կապոց է, որն օգտագործվում է հագուստ կարելու համար։ Կարմիրն ու կապույտը Ին և Յան փիլիսոփայության մարմնավորումն են։ Վերջապես Հոնսուն հարսնացուի ընտանիքին նվիրվող մի շարք այլ նվերներն են, ինչպիսիք են՝ կենցաղային իրեր, զարդեր և հագուստ։

### Արարողություն

Հնում հարսանիքը (Հոնրեյ) անցկացվում էր հարսնացուի տան բակում կամ տանը։ Փեսան ձիով գնում էր հարսնացուի տուն և հարսանիքի արարողությունից հետո իր կնոջը գահույքով (սեդանի աթոռով) տանում է իր ծնողների տուն՝ ապրելու։ Հարսնացուն և փեսան հարսանեկան արարողության համար կրում էին պաշտոնական պալատական հագուստներ։ Սովորական մարդկանց թույլատրվում էր շքեղ հագուստ կրել միայն իրենց հարսանիքի օրը։ Ձեռքի լապտերներն օգտագործվում էին հարսանիքի նախորդ գիշերը փեսայի տնից մինչև հարսնացու տան ճանապարհը լուսավորելու համար։ Ավանդույթի համաձայն՝ փեսայի ընտանիքը կրում էր հարսանեկան արկղեր, որոնք լցված էին նվերներով հարսնացուի ընտանիքի համար։ Հարսանեկան սագերը երկար և երջանիկ ամուսնության խորհրդանիշ են։ Կռունկները երկար կյանքի խորհրդանիշ են և կարող են պատկերվել կնոջ գոտու վրա։ Փայտե փորագրված մանդարինկա բադերի զույգերը, որոնք կոչվում են հարսանեկան բադեր, հաճախ օգտագործվում են հարսանեկան ավանդական արարողություններում, քանի որ դրանք ներկայացնում են խաղաղություն, հավատարմություն և հարուստ սերունդ։

### Հարսնացուի և փեսայի հագուստը

Կանանց հագուստը ներառում է չոգորին (կորեերեն՝ 저고리; կարճ բաճկոն երկար թևերով)` երկու երկար ժապավեններով, որոնք կապված են օտգորիմ (կորեերեն՝ 옷고름) ձևավորման համար։ Չիման (կորեերեն՝ 치마) երկար և բարձրիրան հագուստ է, որը հագնում են՝ փաթաթելով իրանի շուրջը։ Նավակաձև կոշիկները, որոնք պատրաստված են մետաքսից, պետք է կրել սպիտակ բամբակյա գուլպաներով։ Հարսնացուի զգեստը կարող է ներառել սպիտակ գոտի կարևոր խորհրդանիշներով կամ ծաղիկներով։ Կարելի է կրել նաև պսակ կամ թագ։ Նորիգեն (կորեերեն՝ 노리개) հանբոկի (կորեերեն՝ 한복) զարդարման մասն է, որը դարեր շարունակ կրել են բոլոր դասերին պատկանող կորեացի կանայք։ Այն կապված է բաճկոնի վրայի փեշին կամ ժապավենին։ Վերևում գտնվող հանգույցը կոչվում է Մեդըփ (կորեերեն՝ 매듭): Կրում են բաճկոն (չոգորի, կորեերեն՝  저고리), տաբատ ու վերնաշապիկ։ Բաճկոնն ունի լայն թևեր։ Տաբատը լայն է և ունի կոճերին հասնող գոտիներ։ Շապիկի վրայից կարելի է կրել վերնաշապիկ։ Նաև կարելի է կրել սև գլխարկ։ Տղամարդկանց հարսանեկան զգեստը կոչվում է գվանբոկ։

Հարսանեկան արարողությունները ժամանակակից ոճով
---------------------------------------------

Մեծ քաղաքներում շքեղ հյուրանոցները ունեն «հարսանյաց սրահներ» կամ ուղղակի սրահներ, որոնք օգտագործվում են մասնավորապես հարսանեկան արարողությունների համար։ Այս սենյակները զարդարված են հարսանեկան ոճով և վարձակալվում են զույգերի համար։ Այլ հարսանեկան սրահները անկախ սենյակներ են, որտեղ մի քանի տարբեր հարսանիքներ կարող են տեղի ունենալ միաժամանակ։ Այսօր շատ զույգեր նախ և առաջ անցկացնում են ավելի «արևմտականացած» արարողություն՝ սմոքինգով և սպիտակ հարսանեկան զգեստով, որին հետևում է կորեական ավանդական փոքրիկ հարսանիք գլխավոր արարողությունից հետո։

### Ամուսնության արարողությունից առաջ նախապատրաստություն

Կորեական հարսանիքի համար մի շարք նվերների փոխանակումները շատ կարևոր են. օրինակ՝ կենցաղային ապրանքների նվերներ (Հոնսու), հարսնացուի և փեսայի միջև հագուստի և զարդերի նվերներ (Եմուլ), նվերներ, որոնք տրվում են փեսայի մտերիմ հարազատին (Եդան), փեսայի ազգականներից դրամական միջոցների նվերներ հարսին (Գգումիմբի), իսկ հարսնացուի ընտանիքից` փեսայի ընկերներին (Հեմ), և երկու ընտանիքների միջև սննդի և գինու փոխանակում (Իբաջի)։ Այնուամենայնիվ ոչ բոլոր սովորույթներ են դեռ պահպանվում։

Սովորույթնորը, որոնք դեռ պահպանվում են, հարսնացուի կողմից փեսացուի կարևոր ազգականին տրված ծիսական մետաքսի փոխանակումն է(Եդան), հարսանիքի նախորդ գիշերը փեսայի ընկերների կողմից հարսի տուն տարվող նվերների տուփի (Հեմի) գնման գնի շուրջ բանակցությունները։ Սովորաբար փեսան զբաղվում է բնակության վայրի հարցով, իսկ հարսնացուն՝ կենցաղային իրերի։

### Հարսանեկան սրահներ

Սամսունգի՝ հարսանեկան սրահ Սեուլում
Մինչ հյուրանոցի սրահը կամ եկեղեցին պետք է պահպանեն այլ գործառույթներ կատարելու համար անհրաժեշտ ճկունությունը, հատուկ հարսանեկան սրահները կարող են կենտրոնանալ բացառապես հարսանիքների և նույնիսկ հատուկ թեմաների սպասարկման համար։ Շքեղ հյուրանոցներում հարսանիքները կառավարության կողմից արգելվել են 1980 թ.-ին, մասնակիորեն թույլատրելի են եղել 1994 թ.-ին, իսկ լիովին՝ 1999 թ.։

Ավելի գործունյա հարսանեկան սրահներում պաշտոնականությունը (բացառությամբ զույգի և նրանց ընտանիքների) սովորաբար նվազում է՝ համեմատած արևմտյան չափանիշներին։ Հարկերից մեկում կարող է լինել մի սրահ, որտեղ արարողությունից առաջ կամ հետո տարբեր հարսանիքներից հյուրեր գալիս են ճաշի, ինչը կարող է տևել ոչ ավելի, քան 20 րոպե։ Նորապսակների համար ամենատարածված նվերը դրամական միջոցն է, և հարսանեկան սրահի հարևանությամբ գտնվող դահլիճում ամուսնացած զույգերի ներկայացուցիչները հավաքում և գրանցում են նվիրատվությունները։

Հյուրերի առջև անցկացրած պաշտոնական արարողությանը հաջորդում է Փեբեկը, որը բացառապես ընտանիքի անդամների շրջանում անցկացվող արարողություն է։ Հարսնացուն հարսանիքի արարողությունից հետո պաշտոնապես ողջունում է իր ամուսնու ծնողներին։ Բացի այդ փեսան հետուառաջ է գնում մոր, ապա կնոջ մոտ, ինչը խորհրդանշում է իր մոր և կնոջ նկատմամբ ստանձնած նրա պարտավորությունների ընդունումը։

### Հարսանեկան ճաշկերույթ և ընդունելություն

Կորեայի ժամանակակից հարսանեկան ճաշկերույթը կամ ընդունելությունը (կյեոլհոն փիրոյոն, կորեերեն՝ 피로연 피로연, ճապ.՝ 結婚 披露 宴) կարող է լինել ավանդական և արևմտյան մշակույթների խառնուրդ։ Ավանդական հարսանեկան խնջույքի ժամանակ հյուրերն ակնկալում են բուլգոգի (կորեերեն՝ 불고기 ՝ մարինացված և խորովված տավարի շերտեր), կալբի (կորեերեն՝ 갈비 ՝ կարճ մարինացված կողոսկրներ), կիմչիի լայն տեսականի (թթու կաղամբ տարբեր համեմունքներով և այլ բաղադրիչներով` բողկ, ծովամթերք)։ Կլինեն նաև լրացուցիչ ամաններ սոուսներով՝ թաթախելու համար։

Սնունդը միշտ ներառում է մեծ քանակությամբ սպիտակ կպչուն բրինձ (կորեերեն՝ 밥), ինչպես նաև կիմբապ (կորեերեն՝ 김밥), որը իրենից ներկայացնում է բրինձ, ձու, սպանախ, ծովախեցգետնի միս, թթու բողկ և այլ բաղադրիչներ, որ փաթաթում են ջրիմուռներով և ապա կտրում 1-դյույմ հաստությամբ շերտերով։ Մանդու՝ (կորեերեն՝ 만두) պելմեններ կաղամբով, գազարով, մսով, սպանախով, սխտորով, սոխով և անգույն արիշտայով։ Այդ պելմենները կարող են լինել լավ տապակած կամ շոգեխարշած։ Շատ հաճախ մատուցվում է կիմչիյով ապուր, բրնձով ապուր (բրնձի պելմեն հավի արգանակով) կամ դոնջան ջիգե՝ ապուր պատրաստված ֆերմենտացված սոյայի մածուկից։

Տարածված է չոր անձրուկներից թեթև եփված արգանակը, ինչպես նաև չոր սպանախից, կտրատած բողկից կամ չորացրած ջրիմուռից պատրաստած բանջարեղենային ապուրները։ Գոլորշու վրա եփված բրնձե կարկանդակներ (տտոկ), որոնք երբեմն զարդարված են անուշահոտ օշինդրի տերևներով կամ համեմված են տապակած սոյայի, գարու կամ կորեկի ալյուրով, և համարվում են համեղ ծիսական սնունդ։ Հարսանիքի ժամանակ աղանդերի համար կառաջարկվի մրգերի լայն տեսականի, օրինակ՝ կորեական տանձ, և խմորեղեն։ Ուտելու համար օգտագործվում է մի գդալ և փայտիկներ։

Ներկայիս իրավիճակը
------------------

2020 թվականի դրությամբ, ըստ Կորեայի ազգային վիճակագրական վարչության, առաջին ամուսնության միջին տարիքը տղամարդկանց մոտ 33,2 տարեկան է, իսկ կանանց համար `30,8 տարեկան։ Մեծ թվով ամուսնություններում տղամարդը ավելի մեծ է, քան էգը։ Տարիքային այս անհամաչափությունը սովորաբար դիտավորյալ է։ 2013-ին հարսանիքի միջին արժեքը մեկ անձի համար գերազանցել է 50 միլիոն վոնը։

### Ամուսնություն կորեացու և այլազգի ներկայացուցչի միջև

Միջազգալին ամուսնությունները Հարավային Կորեայում 2020թ| Կորեացի կանայք
+ Արտասահմանցի | Կորեացի տղամարդիկ
+ Արտասահմանցի կանայք |
| --- | --- |
| Երկիր | Դեպքեր |  % | Երկիր | Դեպքեր |  % |
| ԱՄՆ-ի դրոշըԱՄՆ(հիմնականում էթնիկ կորեերեն) | 1,101 | 25.9 | {{{2}}}Վիետնամ | 3,136 | 28.2 |
| {{{2}}}Չինաստան(հիմնականում էթնիկ կորեերեն) | 942 | 22.2 | {{{2}}}Չինաստան | 2,524 | 22.7 |
| Կանադա | 257 | 6 | Թաիլանդ | 1,735 | 15.6 |
| Ճապոնիա | 135 | 3.1 | Ճապոնիա | 758 | 6.8 |
|  |  |  | ԱՄՆ-ի դրոշըԱՄՆ | 432 | 3.8 |
|  |  |  | Ֆիլիպիններ | 367 | 3.3 |
|  |  |  | Ռուսաստան | 275 | 2.4 |
| Այլ | 1,806 | 42.5 | Այլ | 1,873 | 16.8 |
| Ամբողջական | 4,241 | 100 | Ամբողջական | 11,100 | 100 |

Կորեայում խառը ամուսնությունների թիվը մեծացել է մի շարք գործոնների պատճառով, այդ թվում `արտասահմանում սովորող կամ ճանապարհորդող կորեացիների մեծ թվաքանակը և գյուղական բնակավայրերում ապրող տղամարդկանց տոկոսը, որտեղ տղամարդիկ կանանցից շատ ավելի մեծ թվով են։ Երբ աշխարհը ավելի է փոխկապակցվում ինտերնետի զարգացման հետ, ժամադրության ցանցային կայքերը կամ սոցիալական ցանցի կայքերը զույգերի փոխազդեցության միջոց են։ 2005 թվականից ի վեր Կորեայում միջազգային ամուսնությունների թիվը նվազում է։ 2020 թվականին ամուսնացած զույգերի շուրջ 7% -ը միջազգային զույգեր էին։

Քանի որ Հարավային Կորեայի գյուղական բնակավայրերում կանայք քիչ են, որոշ տղամարդիկ հույսը դնում են ամուսնության գործակալություններին ՝ կին գտնելու, հիմնականում Ասիայի հարավ-արևելքից՝ Վիետնամից և Թաիլանդյից, ինչպես նաև Ուզբեկստանից և Նեպալից։ Ամուսնությունը հարավկորեացի տղամարդկանց և արտասահմանցի կանանց միջև հաճախ կազմակերպվում է ամուսնության միջնորդների կամ միջազգային կրոնական խմբերի կողմից։ Տղամարդիկ Հարավային Կորեա ժամանելու պահին գումար են վճարում իրենց կնոջը հանդիպելու համար։ Համաձայն որոշ վկայությունների՝ աղքատության և ամուսնալուծության վիճակագրորեն ավելի բարձր մակարդակ կա այն կորեացի տղամարդկանց մոտ, որոնք ամուսնացել են օտարերկրյա կանանց հետ։ Ներկայումս կորեացիների և օտարերկրյա ամուսինների միջև ամուսնալուծությունները կազմում են կորեական ամուսնալուծությունների ընդհանուր տոկոսի 10% -ը։ Չնայած որ այդ ամուսնությունները կարող են հաջողակ լինել, որոշ դեպքերում ներգաղթյալ կանայք սխալ են հասկացվում և մեկուսացված են իրենց կորեացի ամուսիններից, կամ կորեացի կանայք բռնության են ենթարկվում օտարերկրյա ամուսինների կողմից։

Կորեացի տղամարդկանց հետ ամուսնացած չինացի կանանց մեծ մասը էթնիկ հան չինացիներ են, իսկ կորեացի կանանց ամուսնացած չինացի տղամարդկանց մեծ մասը էթնիկ կորեա-չինական են (조선족): Կորեացի կանանց հետ ամուսնացած ամերիկացի տղամարդկանց մեծ մասը կորեացի-ամերիկացի են։ Կորեացի կանանց մոտ 97% -ը, ովքեր 2020 թվականին ամուսնացել են վիետնամցի տղամարդկանց հետ, կրկին ամուսնացել են։ Նրանք վիետնամցի կանայք էին, ովքեր ամուսնանում էին կորեացի տղամարդկանց հետ և ամուսնալուծվում էին քաղաքացիություն ձեռք բերելուց հետո։

Լեզուն և մշակութային տարբերությունները դարձել են շատ օտարերկրացի հարսնացուների տառապանքի պատճառ մշակութային տարբերություններից, ինչը նաև ազդում են նրանց երեխաների սոցիալական ինտեգրման վրա։ Միջռասսայական ընտանիքների երեխաները, որոնք կոչվում են «Դամունվա», ինչը նշանակում է բազմամշակութային ընտանիք, բախվում են ինքնության ճգնաժամի և ռասայական բռնությունների, երբ փորձում են ձուլվել կորեական հասարակությանը։ Օտարերկրյա ամուսնության գործակալությունների և նման գործակալությունների հարսնացուների հանդեպ բացասական սոցիալական ընկալման, ինչպես նաև ծայրահեղ ազգայնականություն պատճառով, այդ երեխաները տառապում են՝ զգալով ազգային պատկանելության պակաս և իրենց զգում են մեկուսացված։

Հետագա խնդիրների նվազեցման համար կառավարությունը Գենդերային հավասարության նախարարության և Արդարադատության նախարարության համագործակցությամբ ծրագրեր է ստեղծում այն տղամարդկանց համար, որոնք մտածում են ամուսնանալ այլազգի կանանց հետ:Նաև Առողջապահության, բարեկեցության և ընտանեկան հարցերի նախարարությունն առաջարկում է ծրագրեր` ամբողջ երկրում Առողջ ընտանիքի աջակցության կենտրոնների միջոցով օգնելու օտարերկրյա կանանց փորձել հարմարվել կորեական հասարակությանը։

Հարավային Կորեայում ընտանեկան բազմամշակութային աջակցության կենտրոնները կառավարվում և ֆինանսավորվում են Գենդերային հավասարության և ընտանիքի նախարարության կողմից։ Այս կենտրոնների նպատակը բազմամշակութային ընտանիքների համար ընտանեկան կրթություն, խորհրդատվություն և մշակութային ծառայություններ տրամադրելն է, կորեական հասարակության մեջ ներգաղթյալ կանանց շուտափույթ հարմարվելուն աջակցելն ու բազմամշակութային ընտանիքներին օգնելն է ընտանեկան կայուն կյանք ունենալու համար։ Համագործակցելով շրջակա քաղաքների և նահանգների հետ՝ Աջակցության կենտրոններին հաջողվում է մատուցել հիմնական, բայց անհրաժեշտ ծառայություններ տեղի կանանց համար, ինչպիսիք են՝ կորեերենի և մշակութային կրթության ծառայություններ, գրավոր և բանավոր թարգմանությունների ծառայություններ, երեխաների խնամքի, կրթության աջակցության ծառայություններ, ինչպես նաև զբաղվածության և ձեռնարկատիրական օժանդակ ծառայություններ։

### Նույնասեռ ամուսնություն

Նույնասեռ ամուսնությունը օրինականորեն չի ճանաչվում Հարավային Կորեայում։ Համասեռամոլությունը խստորեն քննադատվում է հիմնական կորեական հասարակության մեջ, և շատ կորեացիներ համարում են, որ միասեռականությունը արևմտյան երևույթ է։ Այնուամենայնիվ, չնայած Կորեայում նույնասեռ ամուսնությունների անօրինականությանը, միևնույն սեռի զույգերը անցկացնում են անօրինական մասնավոր արարողություններ։ Կինոռեժիսոր և պրոդյուսեր Քիմ Ջո Գվանգ Սուն 2013-ի սեպտեմբերին անցկացրեց մասնավոր անօրինական արարողություն գեյերի ֆիլմի կինոռեժիսորի՝ Rainbow Factory- ի ղեկավար Քիմ Սոն Հվանի հետ։ 2013-ի սեպտեմբերի 7-ին Սեուլում Քիմ Ջոն անցկացրեց հանրային, անօրինական հարսանեկան արարողություն կինոռեժիսոր Դեյվիդ Քիմ Սոն Հվանի հետ (իր նույնասեռ զուգընկերը 2004 թվականից), ինչը իր տեսակի մեջ առաջինն էր մի երկրում, որը չի ճանաչում նույնասեռ ամուսնությունը։

Ամուսնության տեսակները
----------------------

### Ամուսնություն համաձայնությամբ և խնամախոսություն

Պայմանավորվածությամբ ամուսնությունը տարածված է Հարավային Կորեայում։ Կորեացիները սովորաբար այս տեսակի ամուսնությունը անվանում են սեոն (կորեերեն՝ 선): Որպես կանոն ծնողները հանդիպում են կազմակերպում, բայց ի վերջո զույգը պետք է որոշի՝ արդյոք նրանք ցանկանում են ամուսնանալ։ Այնուամենայնիվ ծնողների նախնական ընտրությունը նշանակում է, որ հանդիպումը հաջողության շատ ավելի մեծ հնարավորություն ունի, որ զույգը կորոշի ամուսնանալ, քան սովորական կույր ժամադրությունը։ Կորեայում այս տեսակի ամուսնության տարածվածության պատճառն այն է, որ Կորեայում ամուսնությունը միայն հարսնացուի և փեսայի հարց չէ, այլ երկու ընտանիքների միավորում է։ Քանի որ հավանական ամուսինները ընտրվում են ընտանիքների կողմից, հավանականությունը, որ ընտանիքները դեմ կլինեն ամուսնությանը շատ ավելի քիչ է։

Հազվադեպ է, երբ մի հանդիպումը հանգեցնում է ամուսնության. շատերին հաջողվում է գտնել հարմար կողակից միայն տարբեր մարդկանց հետ տասնյակ հանդիպումներից հետո։ Նախնական հանդիպումից հետո զույգերը սովորաբար հանդիպում են մի քանի ամիսից մինչև մեկ տարի նախքան իրական ամուսնությունը։ Հետևաբար պայմանավորված ամուսնության և սիրո հիման վրա ամուսնության միջև տարբերությունը հաճախ թույլ է, չնայած պայմանավորված ամուսնության դեպքում ընտանիքները սովորաբար ավելի սերտորեն են կապված միմյանց հետ։

Խնամախոսությունը նույնպես տարածված է Հարավային Կորեայում։ Ընտանիքները իրենց որդուն կամ դուստրին ներկայացնում են խնամախոսին, կամ միայնակ տղամարդը կամ կինը կազմակերպում է հանդիպում խնամախոսի հետ` ուսումնասիրելու իրենց ինքնակենսագրությունը և ընտանիքի պատմությունը, որ գտնեն կողակցի, որը համապատասխանում է սոցիալական կարգավիճակի և հավանական եկամուտների առումով։ Կորեացիները պահպանում են ծագման ճշգրիտ գրառումները, և դրանք թվարկվում են ինքնակենսագրության մեջ։ Այսօր գրեթե բոլոր միայնակ մարդիկ հանդիպում են իրենց ընտրված զույգին մինչև ամուսնությունը և ավելի շատ տեղեկություններ ունեն նրա մասին, քան նախկինում թույլատրվում էր։ Խնամախոսները իրենց ծառայությունների դիմաց ստանում են փոխհատուցում։

### Ամուսնություն սիրո հիման վրա

«Սիրային» ամուսնությունը, ինչպես հաճախ անվանում են Հարավային Կորեայում, վերջին մի քանի տասնամյակների ընթացքում տարածում է ունեցել։ Արտահայտությունը վերաբերում է երկու մարդկանց ամուսնությանը, որոնք հանդիպում և սիրահարվում են՝ առանց խնամախոսության կամ ընտանիքի կողմից պայմանավորված հանդիպումների։ Ամենից հաճախ հարսն ու փեսան առաջին անգամ հանդիպում են ընկերների կողմից կազմակերպված կույր ժամադրություններում, խմբակային ժամադրություններում, իրենց աշխատավայրում, քոլեջում կամ համալսարանում սովորելու ընթացքում։ Հարավային Կորեայի ընտանիքները ընդունում են այս տեսակի ամուսնությունը ավելի հեշտ, քան նախկինում։

### Ամուսնալուծություն կամ երկրորդ ամուսնություն

Երկրորդ ամուսնությունը ավելի տարածված է դառնում Հարավային Կորեայում։ Հարավային Կորեայի կառավարության վիճակագրության համաձայն, որը զեկուցվել է «Կորեա Թայմս» թերթում, կրկնական ամուսնությունների թիվը աճել է 16,1 տոկոսից 44.355-ի 2004 թվականին։ 1995 թվականից ի վեր կրկին ամուսնացած տարեց մարդկանց թիվը կրկնապատկվել է։ 2012-ին ամուսնալուծությունների թիվը հասավ 114.707-ի։ Հարավային Կորեայի Դուո ամուսնական գործակալությունը առաջին անգամ սկսեց գովազդել կրկնական ամուսնությունների իր ծառայությունները 2006 թվականին։

Ամուսնալուծության համար հնարավոր վեց պայմաններն են՝ 1. Եթե մյուս կողակիցը դավաճանել է, 2. Եթե ամուսիններից մեկը չարամտորեն լքել է մյուսին, 3. Եթե ամուսիններից մեկը բռնություն է գործադրել մյուս կողակցի կամ նրա ուղղակի ժառանգների նկատմամբ, 4. Եթե ամուսիններից մեկի ուղղակի ժառանգը ծայրահեղ դաժան է եղել մյուս կողակցի նկատմամբ, 5. Եթե երեք տարի անհայտ է մյուս կողակցի ողջ կամ մահացած լինելը, 6. Եթե կա որևէ այլ լուրջ պատճառ, որը կանխում է ամուսնության շարունակությունը։

Ամուսնությունը նախա-ժամանակակից Կորեայում
-----------------------------------------

### Ամուսնությունը Կորյոյի շրջանում (918-1392թթ)

Կորյոյի շրջանում ամուսնությունները կատարվում էին՝ հիմնականում քաղաքական և տնտեսական նկատառումներից ելնելով գոնե արիստոկրատիայի շրջանում։

Կորյո դինաստիայի հիմնադիր Թաեջո արքան ուներ 29 թագուհի, որոնց հետ նա դաշինքներ էր կառուցում այլ արիստոկրատ ընտանիքների հետ։ Այնուամենայնիվ նա ամուսնացրեց իր բոլոր դուստրերին, բացառությամբ երկուսի, իրենց խորթ եղբայրների հետ, այլ ոչ թե օգտագործեց նրանց դաշինքներ ստեղծելու և հաստատելու համար։ Նրա իրավահաջորդները շարունակեցին այդ ռազմավարությունը։ Արքայական դուստրերի՝ խորթ եղբայրների հետ ամուսնությունը ավարտվեց Մոնղոլական կայսրության պնդմամբ, որը պահանջում էր արքայադուստրերին, որպես Կորեայի տուրքի մաս։ Միևնույն ժամանակ Կորյոյի թագավորները ամուսնանում էին Յուան դինաստիայի (մոնղոլական կայսրություն) կայսերական իշխանների դուստրերի հետ՝ սկսած Չունգնյոլ թագավորի ամուսնությունից Կուբլայի խանի դստեր հետ։ Զարմիկների միջև ամուսնությունը սովորական էր վաղ Կորյոյի շրջանում, և ոչ թագավորական արիստոկրատները դուստրերին ամուսնացնում էին իրենց խորթ եղբայրների հետ։ Այնուամենայնիվ նման ամուսնությունները հետզհետե արգելվում էին՝ չթողնելով այդպիսի անձանց երեխաներին պետական բյուրոկրատիայում պաշտոններ զբաղեցնել, իսկ ավելի ուշ այն համարվեց անառակություն, սակայն հաճախ շարունակվեց գործել չնայած պատժամիջոցներին։

Ի տարբերություն Չոսոն ժամանակաշրջանի և ժամանակակից դարաշրջանում ամուսնացած զույգերի համար պարետային բնակության սովորության՝ Կորյոյի ժամանակաշրջանի կորեացիների մոտ հազվադեպ չէր, որ ամուսինը ամուսնությունից հետո բնակվում էր կնոջ և նրա ծնողների հետ։ Հարսանիքի արարողություններն անցկացվում էին հարսնացուների ընտանիքի տանը, և ամուսնության միջին տարիքը ուշ պատանիներ էին, երբ արիստոկրատները ամուսնանում էին ավելի շուտ, քան սովորական մարդիկ։ Հարսանիքների ժամանակ լինում էր նվերների փոխանակում և խնջույք, որը նախատեսված էր հարսնացուի ընտանիքի հարստությունը ցուցադրելու համար։ Հարսնացուի հարստության կամ օժիտի փոխանակում չէր լինում։ Ամուսնությունները հաճախ կազմակերպվում էին խնամախոսների կողմից։ Կորյոյի հասարակությունը խիստ դասակարգված էր, և ազգակցությունն ու կարգավիճակը որոշվում էին երկկողմանիորեն, ներառյալ ծնողների բարեկամների կարգավիճակը։ Այսպիսով ի տարբերություն Չոսոնի ժամանակաշրջանի հարսնացուներն ու ամուսինները մնում էին ինչպես իրենց ծննդյան ազգական խմբի, այնպես էլ ամուսնությունից հետո իրենց հարազատ ընտանիքի անդամները։ Ամուսնությունը չէր հանգեցնում տնային տնտեսության բաժանմանը փոքր ստորաբաժանումների, և ընտանիքները նախընտրել են իրենց դուստրերին պահել ամուսնությունից հետո՝ ամուսնու հետ կամ առանց նրանց։ Ժառանգություն ստանալու հեռանկարը կարևոր մոտիվացիա էր հանդիսանում ամուսինների համար բնակվել իրենք կանանց բարեկամենրի հետ։: Ժառանգությունը չէր որոշվում նրանով, թե երեխաներից ով է ավելի շուտ ծնվել․ բոլոր երեխաները ծնողներից ստանում էին ժառանգության հավասար բաժիններ։

Չնայած բազմակնությունը տարածված էր՝ կանանց և երեխաների միջև դասակարգում չկար, և յուրաքանչյուրը կարող էր դառնալ ժառանգ։ Ամուսնությունները հեշտությամբ կարող էին դադարեցվել ամուսինների կամ կանանց կողմից։ Կինը, որը շատ հաճախ էր ամուսնանում, կարող էր անբարոյականի համբավ ձեռք բերել, բայց Կորյոյի դինաստիայի կորեացիները չէին համարվում կեղծ բարեպաշտ, համենայն դեպս ժամանակի չինական չափանիշներով։ Այրիների համար չկային արգելքներ, բայց պարտավոր էին սուգի ժամանակահատվածը պահել։ Այրի տղամարդուն երեխաների խնամքի հետ օգնում էր նրանց մոր ընտանիքը։

### Ամուսնությունը Չոսոնի շրջանում (1392-1910)

Տարբերությունները ներկայացվեցին Չոսոնի դինաստիայի սկզբում՝ ընդօրինակելով ֆեոդալական կայսերական Չինաստանին, որը առանձնացնում էր առաջնային և երկրորդային կանանց, դրանով իսկ հստակեցնելով ժառանգության գիծը։ Առաջնային կնոջ հիմնական չափանիշն այն էր, որ նա մտնում է իր ամուսնու ընտանիք կույս, և որ նա չի կարող լինել ցածր դասի պատկանող մարդկանց սերունդ ազնվականների հետ ամուսնությունների դեպքում, որոնք, երբ ներդրվեց այս կանոնը, ստիպված էին իրենց բազմակի կանանցից մեկին ընտրել իբրև առաջնային։ Ընդօրինակելով Մինգի քրեական օրենսգրքին՝ առաջնային կանայք չեն կարող բաժանվել, և կանանց դասակարգումը չի կարող փոխվել։ Նման դասակարգման նպատակը հասարակության մեջ սոցիալական կարգավիճակի տարբերությունների հստակության բարձրացումն էր։ Այդ ժամանակվանից ի վեր վերնախավերը սովորաբար ընտրում էին իրենց առաջին կանանց Յանբան ընտանիքներից, իսկ երկրորդական կանանց՝ ստորին դասից՝ ընդգծելով տարբերությունը Յանբանի արիստոկրատիայի և սովորական մարդկանց միջև։

Այս ժամանակահատվածում ամուսնությունից հետո պարետային բնակությունը դարձավ սովորական, երբ սուգի պարտավորությունները և ժառանգության իրավունքը կարգավորող օրենքները փոփոխությունների ենթարկվեցին թագավորական թելադրանքով։ Այս փոփոխությունները հանգեցրին արյունակցական ամուսնությունների նկատմամբ ավելի խիստ սահմանափակումների՝ նախ արգելելով մայրական կողմի զարմիկների միջև ամուսնությունը, հետո երրորդ պորտի ազգականների և, ի վերջո, նույն ազգանուններով մարդկանց միջև ամուսնությունների արգելմանը մինչ 1669 թ։ 1427 թվականին ընդունվեց ևս մեկ չինական օրենք, որը սահմանում էր ամուսնության տարիքը առաջին ամուսնության համար 15 տարեկան տղայի և 14-ը աղջկա համար, չնայած եթե ծնողը շարունակաբար հիվանդ էր կամ ծեր էր (ավելի քան 50 տարեկան), ամուսնության սահմանը կարող է կրճատվել մինչև 12 տարեկանը։ Վաղ ամուսնությունները կանխելու պատճառը այն համոզմունքն էր, որ երեխաները, որոնք շատ երիտասարդ էին, այնքան սոցիալականացված չէին լինելու, որպեսզի հասկանան ամուսինների պարտականությունները, և հետևաբար չեն կարողանա պատշաճ կերպով սոցիականացնել իրենց սեփական երեխաներին։ Այնուամենայնիվ այս օրենքը հաճախ էր խախտվում։ Յանգանի արիստոկրատները սովորաբար ամուսնանում էին ավելի վաղ տարիքում, քան սովորական մարդիկ:Օրենսդիրների շրջանում ամուսնացած կանանց բացակայության հետ կապված մտահոգությունը հանգեցրեց այն օրենքների ընդունմանը, որոնք պատժում էին ընտանիքներին, որ ժամանակին չէին կարող ամուսնանացնել իրենց դուստրերին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «Information for Expats Living, Moving, Visiting, Working in Korea». *www.korea4expats.com*. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ մարտի 9-ին. Վերցված է 2018 թ․ դեկտեմբերի 6-ին.
2. 1 2  «South Korea Age of Consent & Statutory Rape Laws». *www.ageofconsent.net*. Վերցված է 2018 թ․ դեկտեմբերի 6-ին.
3. 1 2  Wudunn, Sheryl (1996 թ․ սեպտեմբերի 11). «Korea's Romeos and Juliets, Cursed by Their Name». *The New York Times* (ամերիկյան անգլերեն). ISSN 0362-4331. Վերցված է 2018 թ․ դեկտեմբերի 6-ին.
4. ↑  *The Tʻang code*. Johnson, Wallace (Wallace Stephen), 1932-2007. Princeton, N.J.: Princeton University Press. ©1979-©1997. ISBN 0691092397. OCLC 4933695.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ այլ (link)
5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26  1935-, Deuchler, Martina (1992). *The Confucian transformation of Korea : a study of society and ideology*. Cambridge, Mass.: Council on East Asian Studies, Harvard University. ISBN 0674160886. OCLC 26013447. `{{cite book}}`: `|last=` has numeric name (օգնություն)CS1 սպաս․ բազմաթիվ անուններ: authors list (link)
6. ↑  «Seoul City Tour | South Korea Package Tour(Travel) | DMZ Tour». *www.seoulcitytour.net*. Վերցված է 2015 թ․ դեկտեմբերի 6-ին.
7. ↑  Kendall, Laurel (1996 թ․ մայիսի 1). *Getting Married in Korea: Of Gender, Morality, and Modernity*. University of California Press. ISBN 9780520916784.
8. ↑  «HugeDomains.com - MyKoreanWedding.com is for sale (My Korean Wedding)». *www.mykoreanwedding.com*. `{{cite web}}`: Cite uses generic title (օգնություն)
9. ↑  «Daum 미디어다음 - 뉴스» (կորեերեն). News.media.daum.net. Արխիվացված է օրիգինալից 2005 թ․ դեկտեմբերի 15-ին. Վերցված է 2013 թ․ հունվարի 23-ին.
10. ↑  «Marriage and Divorce Statistics 2020». Korea National Statistical Office.
11. ↑  «Average cost of getting married hits over 50 mln won per person». *The Korea Observer*. 2013 թ․ հոկտեմբերի 22. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ հոկտեմբերի 24-ին. Վերցված է 2013 թ․ հոկտեմբերի 22-ին.
12. 1 2 3  «Vital Statistics(Live Birth,Death,Marriage,Divorce)». *kosis*. kosis. Վերցված է 2021 թ․ հունիսի 10-ին.
13. ↑  Shin, Hae-In (2006 թ․ օգոստոսի 3). «Korea Greets New Era of Multiculturalism». The Korea Herald. Վերցված է 2012 թ․ ապրիլի 20-ին.
14. ↑  «'Paper marriages' and the peddling of false hopes in Nepal». *www.ucanews.com*.
15. ↑  Sang-Hun, Choe (2005 թ․ հունիսի 24). «Foreign brides challenge South Korean prejudices». *The New York Times*.
16. ↑  international couples suffer poverty(չաշխատող հղում)
17. ↑  hankooki.com 2005 October(չաշխատող հղում)
18. ↑  «Asian men seek brides from poorer nations - USATODAY.com». *www.usatoday.com*.
19. ↑  «2017 통계연보». *이민정보과*. 법무부.
20. ↑  «Seoul Shinmun». Seoul Shinmun. Վերցված է 2021 թ․ հունիսի 10-ին.
21. ↑  «Multicultural families help make Korea more open society». 2011 թ․ օգոստոսի 21. Վերցված է 2018 թ․ մայիսի 24-ին.
22. ↑  (չաշխատող հղում)
23. 1 2  «Archived copy». Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ ապրիլի 19-ին. Վերցված է 2013 թ․ հունվարի 14-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ արխիվը պատճենվել է որպես վերնագիր (link)
24. ↑  «Increase in Intercultural Marriages». *korea4expats*. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ մայիսի 7-ին. Վերցված է 2018 թ․ մայիսի 24-ին.
25. ↑  Tae-hoon, Lee (2013 թ․ սեպտեմբերի 8). «Korea celebrates first public gay wedding». *The Korea Observer*. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ սեպտեմբերի 20-ին. Վերցված է 2013 թ․ հոկտեմբերի 22-ին.
26. ↑  Kim Jho Gwangsoo
27. ↑  (չաշխատող հղում)
28. ↑  «The Korea Times». Times.hankooki.com. Վերցված է 2013 թ․ հունվարի 23-ին.(չաշխատող հղում)
29. ↑  «Number of divorces hit 114,781 in 2012». *The Korea Observer*. 2013 թ․ հոկտեմբերի 20. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ հունվարի 16-ին. Վերցված է 2013 թ․ հոկտեմբերի 22-ին.
30. ↑  «Grounds for Divorce in Korea: Korean Divorce Law Basics». 2018 թ․ սեպտեմբերի 12.