**Մեծ պրիզմատիկ աղբյուր**, Ելոուսթոուն ազգային պարկի մեծ պրիզմատիկ աղբյուրը Միացյալ Նահանգների ամենամեծ տաք աղբյուրն է և աշխարհում երրորդն է, Նոր Զելանդիայի Frying Pan լճից և Դոմինիկայի Եռացող լճից հետո։ Այն գտնվում է Միդուեյի գեյզերի ավազանում։

Մեծ պրիզմատիկ աղբյուրը նկատել են 1871 թվականին Հեյդենի երկրաբանական ծառայությունում աշխատող երկրաբանները և նրանց կողմից անվանվել է իր վառ գունավորման համար։ Նրա գույները համապատասխանում են նրանց մեծամասնությանը, որոնք տեսանելի են օպտիկական պրիզմայով սպիտակ լույսի ծիածանի ցրման ժամանակ՝ կարմիր, նարնջագույն, դեղին, կանաչ և կապույտ։

Պատմություն
-----------

Մեծ պրիզմատիկ աղբյուր
Աղբյուրի մասին առաջին գրառումները պատկանում են վաղ եվրոպացի հետազոտողներին և տեղագրողներին։ 1839 թվականին «ամերիկյան մորթի ընկերության» չորս որսորդներից բաղկացած խումբը հատեց Միդուեյի գեյզերի ավազանը և նկատեց «եռացող լիճը», որը, ամենայն հավանականությամբ, մեծ պրիզմատիկ աղբյուր է, որի տրամագիծը 90 մ է։ 1870 թվականին Վաշբերն-Լանգֆորդ-Դոան արշավախումբը այցելեց աղբյուր՝ մոտակայքում նկատելով 15 մ գեյզեր (հետագայում անվանվեց Էքսելսիոր)։

Գույն
-----

Աղբյուրի վառ գույները հանքանյութերով հարուստ ջրի եզրերին ապրող պիգմենտային բակտերիաների կենսագործունեության արդյունք են։ Բակտերիաների գույնը տատանվում է կանաչից կարմիր և կախված է քլորոֆիլի և կարոտինոիդների հարաբերակցությունից։ Ամռանը բակտերիաները դառնում են նարնջագույն, կարմիր, իսկ ձմռանը դրանք սովորաբար դառնում են մուգ կանաչ։ Աղբյուրի կենտրոնը ստերիլ է ջրի բարձր ջերմաստիճանի պատճառով։

Աղբյուրի կենտրոնում ջրի կապույտ գույնը պայմանավորված է ջրի բնական կապույտ գույնով։ Արդյունքն առավել ցայտուն է աղբյուրի կենտրոնում՝ իր ստերիլության և խորության պատճառով։

Ֆիզիկական կառուցվածք
--------------------

Աղբյուրի տրամագիծը մոտավորապես 110 մ է, իսկ խորությունը՝ 50 մ։ Աղբյուրը րոպեում արտանետում է մոտավորապես 2100 լ ջուր 70 °C ջերմաստիճանում։

Պատկերասրահ
-----------

Մեծ պրիզմատիկ աղբյուրի դանդաղ շարժման տեսանյութը* Մեծ պրիզմատիկ աղբյուրՄեծ պրիզմատիկ աղբյուր
* Մեծ պրիզմատիկ աղբյուր գեյզերի միջին ավազանումՄեծ պրիզմատիկ աղբյուր գեյզերի միջին ավազանում
* Մեծ պրիզմատիկ աղբյուրՄեծ պրիզմատիկ աղբյուր
* Մեծ պրիզմատիկ աղբյուրՄեծ պրիզմատիկ աղբյուր
* Մեծ պրիզմատիկ աղբյուրի տեսարանՄեծ պրիզմատիկ աղբյուրի տեսարան
* Մեծ պրիզմատիկ աղբյուրՄեծ պրիզմատիկ աղբյուր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Steam Explosions, Earthquakes, and Volcanic Eruptions—What's in Yellowstone's Future?»։ U.S. Geological Survey
2. ↑  Traci Bryan, Leslie Machen, Joyce Heinsz, Peggy McCracken։ «Grand Prismatic Spring»։ Lunar and Planetary Institute։ Վերցված է December 4, 2015
3. ↑  «"The Fire Hole": Era of the American Fur Company, 1833-1840»։ *Colter's Hell & Jackson's Hole*։ National Park Service։ Արխիվացված է օրիգինալից 2005-03-12-ին  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
4. ↑  «Notes»։ *Yellowstone National Park: Its Exploration and Establishment*։ National Park Service։ Արխիվացված է օրիգինալից 2006-02-08-ին  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
5. ↑  «Part II: Definitive Knowledge - The Washburn Party (1870)»։ *Yellowstone National Park: Its Exploration and Establishment*։ National Park Service։ Արխիվացված է օրիգինալից 2004-12-13-ին  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
6. ↑  Thomas D. Brock։ «Colorful Yellowstone»։ *Life at High Temperature*։ Արխիվացված է օրիգինալից 2005-11-25-ին
7. 1 2  Geiling Natasha։ «The Science Behind Yellowstone's Rainbow Hot Spring»։ *Smithsonian.com*։ Smithsonian Institution։ Վերցված է 17 August 2015

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |