**Վեներա 5** (ռուս.՝ Венера 5), խորհրդային Վեներա ծրագրի շրջանակներում արձակված ավտոմատ միջմոլորակային կայան, որը նախատեսված էր Վեներա մոլորակի հետազոտություններ իրականացնելու համար։ Արձակվել է Բայկոնուր տիեզերակայանից Մոլնիա կրող հրթիռով։ Կայանը բաղկացած էր իջեցվող սարքից, որը նախատեսված էր Վեներայի մթնոլորտ մտնելու և պարաշյուտով մակերևույթ իջնելու համար, և կրող կայանից, որը իջեցվող սարքի արձակումից հետո պետք է ծառայեր որպես կապ իջեցվող սարքի հետ։ Կայանի կառուցվածքը նման էր Վեներա-4-ին, տարբերությունը միայն իջեցվող սարքի ավելի ամուր էր կառուցվածքն էր։

Վեներայի մթնոլորտին մոտենալու պահին կայանը արձակել է 405 կգ կշռող իջեցվող սարքի պարկուճը, որը պարունակում էր գիտական գործիքներ։ 1969 թվականի մայիսի 16-ին 53 րոպեի ընթացքում, մինչ պարկուճը կախված էր արգելակման պարաշյուտից, կայանը փոխանցեց Վեներայի մթնոլորտի տվյալները։ Իջեցվող սարքը վայրէջք կատարեց Վեներայի կոորդինատների համակարգով 3° հս․ լ․ 18° աե․ ե․ վայրում։ Կայանի վրա գտնվում էին Խորհրդային Միության պետական զինանշանով մեդալիոն և Լենինի հարթաքանդակ։

Հաշվի առնելով Վեներա-4-ի արդյունքները՝ Վեներա-5-ի և Վեներա-6-ի իջեցվող սարքերում տեղադրվել էին հավելյալ գիտական սարքավորումներ, նոր քիմիական վերլուծություններ կատարելու համար։ Այս սարքավորումներով հնարավոր է եղել ճշգրտել մթնոլորտի կազմությունը։ Իմանալով, որ մթնոլորտը չափազանց խիտ է, պարաշյուտները նույնպես փոքրացվել են, որպեսզի պարկուճը հասցնի վայրէջք կատարել՝ մինչև լիցքի սպառվելը։

Առաքելություն
-------------

Վեներա-5-ը արձակվել է Երկրի կայանման ուղեծիր 1969 թվականի հունվարի 5-ին։ 1969 թվականի մարտի 14-ին իրականացված ուղղող մանևրից հետո կայանի հետագիծը ուղղվեց դեպի Վեներա, և 1969 թվականի մայիսի 16-ին Վեներայից 37,000 կմ հեռավորության վրա կայանից արձակվեց իջեցվող սարքի պարկուճը։ Այն մտավ մոլորակի գիշերային կողմի մթնոլորտ 06:01-ին։ Արգելակող պարաշյուտը արձակվեց երբ անկման արագությունը իջավ մինչև 210 մ/վ, և անմիջապես սարքը սկսեց փոխանցել տվյալներ։ Փոխանցումները կատարվեցին յուրաքանչյուր 45 վայրկյանը մեկ 53 րոպեի ընթացքում։ Համաձայն վերջին ստացված տվյալների իջեցվող սարքը ենթարկվում էր 320 °C ջերմաստիճանի և մոտավորապես 2610 կիլոպասկալ (26,1 բար) ճնշման։

Ֆոտոմետրի տվյալները ցույց տվեցին 250 Վտ լույսի մակարդակ մեկ քառակուսի մետրի վրա։ Տվյալները նաև հաստատեցին Վեներա-4-ից ստացված բարձր ջերմաստիճանի, ճնշման և ածխածնի երկօքսիդի բարձր պարունակությունը մթնոլորտում։

Տես նաև
-------

* Վեներա ծրագիր

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. 1 2 3 4 5 6  «Venera 5». US National Space Science Data Centre. Վերցված է 2023 թ․ մարտի 4-ին.
2. 1 2  Siddiqi, Asif (2018). *Beyond Earth: A Chronicle of Deep Space Exploration, 1958–2016* (PDF) (second ed.). NASA History Program Office.
3. ↑  Anne Marie Helmenstine, "This Day in Science History – May 16 – Venera 5 'Landing'" Արխիվացված 21 Մայիս 2014 Wayback Machine, About.com
4. ↑  «From the Archives (May 17, 1969): Soviet spacecraft lands on Venus». *The Hindu* (Indian English). 2019 թ․ մայիսի 17. ISSN 0971-751X. Վերցված է 2019 թ․ օգոստոսի 13-ին.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Վեներայի հետազոտությունները տիեզերակայաններով |
| --- |
|  |
| Ակտիվվ առաքելություններ | 

|  |  |
| --- | --- |
| Ուղեծրակայաններ | 
* *Ակացուկի*

 |
|  |
| Անցումային կայանններ | 
* Պարկեր արևային զոնդ
* *ԲեպիԿոլոմբո*
* Սոլար Օրբիտեր
* Յուպիտերի սառցե արբանյակների հետազոտող

 |

 |  |
|  |
| Ավարտված առաքելություններ | 

|  |  |
| --- | --- |
| Ուղեծրակայաններ | 
* Վեներա-9
* 10
* Պիոներ Վեներա ուղեծրակայան
* Վեներա-15
* 16
* Մագելան
* Վենուս Էքսպրես

 |
|  |
| Անցումային կայանններ | 
* Վեներա-1
* Մարիներ-2
* Զոնդ-1
* Վեներա-2
* Մարիներ-5
* 10
* Վեներա-11
* 12
* 13
* 14
* Վեգա-1
* 2
* Գալիլեո
* *Կասինի – Հյուգենս*
* *Մեսենջեր*
* *IKAROS*
* Շինեն։

 |
|  |
| Մթնոլորտային զոնդեր | Վեներա-3
* 4
* 5
* 6
* Պիոներ Վեներա բազմազոնդ
 |
|  |
| Իջեցվող սարքեր | 
* Վեներա-7
* 8
* 9
* 10
* 11
* 12
* 13
* 14
* Վեգա-1
* 2
* Պիոներ Վեներա

 |
|  |
| Աերոստատներ | Վեգա-1
* 2
 |
|  |
| Ձախողված առաքելություններ | 
* Ծանր արբանյակ 01
* Մարիներ-1
* 2ՄՎ-1 համար 1
* 2ՄՎ-1 համար 2
* 2ՄՎ-2 համար 1
* Կոսմոս-21
* 3ՄՎ-1Ա համար 4Ա
* Կոսմոս-27
* 96
* 167
* 359
* 482

 |

 |
|  |
| Նախատեսվող առաքելություններ | 

|  |  |
| --- | --- |
| Ուղեծրակայաններ | 
* ՎԵՐԻՏԱՍ (2029)
* ԷնՎիժն (2031)

 |
|  |
| Անցումային կայանններ | *Դրագոնֆլայ* (2027)
* ՄԲՌ հետազոտող (2028)
 |
|  |
| Մթնոլորտային զոնդեր | Վեներայի կյանքի որոնող (2025) \* ԴԱՎԻՆՉԻ (2029) |

 |
|  |
| Առաջարկված առաքելություններ | 

|  |  |
| --- | --- |
| Վեներային առաքելություններ | 
* ԱՐԻԻ
* ՔՅՈՒՎԵ
* ՀԱՎՈՔ
* ՀՈՎԵՐ
* Վեներայի ուղեծրակայան
* ՎԱՄՓ
* Վեներա-Դ
* ՎԻՍԻ
* ՎԻԶԱԺ
* ՎԻԶԵ
* ՎՈՅՍ
* ՎՈՔՍ
* *Զեֆիր*

 |
|  |
| Անցումային կայանններ | 
* *Եվրոպա Քլիփեր*
* Մերկուրի-Պ
* Լապլաս-Պ
* Ուրանի ուղեծրակայան

 |

 |
|  |
| Չեղարկված | 
* Եվրոպական Վեներայի հետազոտող
* Ինսփիրեյշն Մարս
* ՏՄԿ-Մավր
* Վեներայի ուղեծրային ռադար
* Վեստա

 |
|  |
| Ծրագրեր | 
* Վեներա
* Մարիներ
* Պիոներ Վեներա
* Վեգա

 |
|  |
| 
* Առաքելությունները տրված են արձակման հերթականությամբ։

 |

 |