recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Պետրոսյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Սուրեն Բոնդոյի Պետրոսյան** (1921 - 2000), հայ ժայռագրագետ-ճարտարապետ, Հայաստանի ժայռապատկերների ուսումնասիրող, «Էություն» ոգեգաղափարական համակարգի համահիմնադիրներից մեկ։ Եղել է «Հիդրոնախագիծ» համամիութենական ինստիտուտի հայկական մասնաճյուղի ճարտարապետը, Տաթևի և Շամբի հիդրոէլեկտրակայանների նախագծերի հեղինակն է։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1921 թվականին։ Ավելի քան 20 տարի (1963-1985 թթ.) զբաղվել է ներկա Հայաստանի տարածքի ժայռապատկերների հայտնաբերմամբ ու դրանք թղթին հանձնելով։ Այս աշխատանքի արդյունքում նրա պահուստում կուտակվել են հազարավոր պատկերներ, որոնց մի փոքր մասն է ներկայացվել հանրությանը։

Սուրեն Պետրոսյանը հղացել է քարարվեստի թանգարան՝ *Քարադարան* հիմնելու գաղափարը։ Սուրեն Պետրոսյանի ժայռապատկերների հավաքածուն պարունակում է ավելի քան 15 հազար արտանկար, որոնց մի մասը 1986 և 1992 թթ. ներկայացրել է ցուցահանդեսներով։ Այդ ժայռապատկերների հենքով նա կազմել է աղյուսակներ, որոնցում համադրված են հայոց և հունական այբուբենների տառանշաններն ու դրանց ժայռափորագիր նմանակները։ Ըստ նրա, հնագույն այս այբուբենները ծագել են Հայկական լեռնաշխարհում և Էգեյան ծովի ափին՝ 5-7 հազար տարվա հնություն ունեցող գաղափարագրերի հիման վրա։

Վախճանվել է 2000 թվականին։

Սուրեն Պետրոսյանի գործը 1987 թվականից շարունակեց աստղաֆիզիկոս, պատմաբան, պ.գ.թ. Կարեն Թոխաթյանը։ Նա 2000 թ. հիմնեց «АRАRА-Т»՝ «Ժայռապատկերների ուսումնասիրության հայկական ակադեմիա» ՀԿ։

Աշխատություններ
---------------

* Սուրեն Պետրոսյան // «Հայկական ժայռապատկերներ» // Երևան, «Եգեա», 2005

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Էություն» հասարակության կայքը
2. ↑  «Սուրեն Պետրոսյանի քարե տիեզերքը». Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ մայիսի 21-ին. Վերցված է 2014 թ․ փետրվարի 24-ին.
3. ↑  Քարե տարեգրության հետքերը
4. ↑  «Հայկական հնագույն հանրագիտարանի» վավերագրերը
5. ↑  Գաղտնիքներ հազարամյակների խորքից(չաշխատող հղում)
6. 1 2 3  «Հեռավոր նախնիների հաղորդագրությունները». Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ փետրվարի 21-ին. Վերցված է 2014 թ․ փետրվարի 24-ին.
7. ↑  Petrosyan, Suren 1921-2000
**Վլադիմիր Արամայիսի Աբրամյան** (հունվարի 26, 1934(1934-01-26), Մոսկվա, ԽՍՀՄ - հոկտեմբերի 15, 1977(1977-10-15), Իժևսկ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային ինժեներ-կոնստրուկտոր, գյուտարար։ Իժևսկի մեքենաշինական գործարանի գլխավոր կոնստրուկտոր (1970-1977)։ Մարդատար ավտոմեքենաշինության ոլորտի մասնագետ։

Կենսագրություն
--------------

1957 թվականին ավարտել է Մոսկվայի ավտոմոբիլային ինստիտուտը։ Ավարտելուց հետո Աբրամյանին գործուղել են «Իժմաշ» գործարան։ Աշխատել է որպես դիզայներական ինժեներ-կոնստրուկտոր, ավագ ինժեներ- կոնստրուկտոր, խմբի ղեկավար, լաբորատորիայի վարիչ, հուսալիության և դիմացկունության կոնստրուկտորական բյուրոյի պետ, ավտոմոբիլային արդյունաբերության գլխավոր կոնստրուկտորի տեղակալ, վարչության պետ, գլխավոր կոնստրուկտոր (1970 թվականից)։

Աբրամյանը ղեկավարել է մոտոցիկլետի և դրա հանգույցների արտադրության և շահագործման որակի բարելավմանն ուղղված մի շարք միջոցառումներ, որի արդյունքում նվազել է վնասապահանջների քանակը, աղմուկը, վիբրացիան և մեծացել մոտոցիկլետների շարժիչի հզորությունը։ Նա անմիջական մասնակցություն է ունեցել ճանապարհային և սպորտային մոտոցիկլետների նոր նմուշների մշակման և փորձարկման աշխատանքներին, Իժ մոտոցիկլետների շարժիչի վերջնամշակմանը (Իժ Պլանետա, Իժ Յուպիտեր, Իժ Պլանետա Սպորտ և այլն)։
Նրա ղեկավարությամբ մշակվել և արտադրության մեջ ներդրվել է «Մոսկվիչ -412», «Իժ -2715» (ֆուրգոն) բեռնատար մեքենաների և «Իժ-Ռալլի» սպորտային մեքենաների մոդիֆիկացիաներ։ Մշակվել են Իժ 21251 (կոմբի), Իժ-2715-01 և Իժ-2126 փորձնակա նմուշների նոր մոդելներ։

Պարգևներ
--------

* Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան
* «Պատվո նշան» շքանշան
* ԽՍՀՄ մեդալներ
* ԺՏՆՑ-ի Արծաթե և մեծ ոսկե մեդալներ։

Գրականություն
-------------

* Удмуртская республика: Энциклопедия / Гл. ред. В. В. Туганаев. — Ижевск: Удмуртия, 2000. — 800 с. — 20000 экз. — ISBN 5-7659-0732-6

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Абрамян Владимир Арамаисович
**Կումս եպիսկոպոս** (1-ին դար - 1-ին դար), քրիստոնեության մեջ հայտնի անձ, ով գործել է 1-ին դարում Պատմական Հայաստանի Նախճավան շրջանում։ Առավել հայտնի է որպես Հիսուս Քրիստոսի 12 աշակերտներից մեկը հանդիսացող Բարդուղիմեոս առաքյալի աշակերտ։

Հայտնի է, որ Բարդուղիմեոս առաքյալը մոտավորապես 60-66 թվականներին քրիստոնեությունը տարածելու նպատակով այցելել է Հայաստանում։ Նա իր քարոզչությունը սկսել է Սյունիք նահանգի Որդվատ գյուղից, որտեղից անցել է Գողթն գավառ։ Հայամաձայն որոշ աղբյուրների՝ Հայոց Սանատրուկ թագավորի գահակալության 29-րդ տարում այստեղ եպիսկոպոս է ձեռնադրել իր պարսիկ հետևորդներից մեկին՝ Կումսին։

Գողթն գավառի Որդուար քաղաքի մերձակայքում Բարդուղիմեոս առաքյալը, կառուցելով «Տեառն ընդ առաջ» եկեղեցին, Կումսին նշանակել է նրա առաջնորդը, որից էլ սկիզբ է առնում Գողթնի եպիսկոպոսությունը։

Կումսի մահանալուց հետո նրան թաղել են Ագուլիսի Սուրբ Թովմա վանքից շուրջ 300 մետր հյուսիս և շիրիմի վրա կառուցել մի փոքրիկ մատուռ, որը կոչվել Է Կումսի կամ Ամենափրկիչ անունով։

Տես նաև
-------

1. Սուրբ Կումսի մատուռ
2. Բարդուղիմեոս առաքյալ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Արգամ Այվազյան, «Նախիջևան։ Բնաշխարհիկ պատկերազարդ հանրագիտակ», Երևան, 1995 թվական, էջ 267։
**Ամինե Կակաբավե** (շվեդ.՝ Amineh Kakabaveh, 1970, Սեկկեզ, Քուրդիստանի նահանգ, Իրան), շվեդ ձախակողմյան քաղաքական գործիչ, Շվեդիայի խորհրդարանի պատգամավոր։

Կենսագրություն
--------------

Ամինե Կակաբավեն ծնվել է Իրանում՝ քրդական ընտանիքում, սակայն 19 տարեկանում լքել է հայրենիքը և տեղափոխվել Շվեդիա։

Կակաբավեն Ստոկհոլմի համալսարանի սոցիալական գիտությունների ֆակուլտետի մագիստրոս է։

2006 թվականին շվեդական «Focus» ամսագիրն Ամինե Կակաբավեին շնորհել է «Շվեդիայի տարի» դափնին։ Պարգևը նրան շնորհվել է համարձակության, ուշադրություն գրավելու և ինտեգրման քաղաքականության հարցերը քննարկելու և կանանց իրավունքների համար նրա պայքարի համար։

2008 թվականից ի վեր՝ խրոնիկական հոգնածության համախտանիշի պատճառով մանդատը հանձնած Պեռնիլա Ցետրեուսի՝ խորհրդարանից հեռանալուց հետո, Ամինե Կակաբավեն դարձել է Շվեդիայի Ձախ կուսակցությունից Ստոկհոլմի ընտրատարածքի Շվեդիայի խորհրդարանի պատգամավոր։

2017 թվականին Ամինե Կակաբավեն եղել է շվեդական մարդասիրական «Humanisterna» կազմակերպության վարչության անդամ։ Այն մարդասիրական և էթիկայի միջազգային միություն է։ 2017 թվականին տված հարցազրույցներից մեկում Կակաբավեն քննադատել է կրոնով պայմանավորված հագուստների, այդ թվում՝ ֆատայի, հիջաբի, նիկաբի և բուրկայի կրումը՝ դա համարելով հարկադրանքի ձևերից մեկը։

2019 թվականի օգոստոսի 28-ին Շվեդիայի Ձախ կուսակցության գործադիր կոմիտեն Ամինե Կակաբավային առաջարկել է դուրս գալ խորհրդարանական աշխատանքից։

Ամինե Կակաբավեն դուրս է եկել Շվեդիայի Ձախ կուսակցության կազմից և դարձել խորհրդարանի անկուսակցական անդամ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  How one Kurdish woman went from child soldier to Swedish lawmaker
2. 1 2  Amineh Kakabaveh: «Identitetspolitiken måste bort»
3. ↑  Amineh Kakabaveh utesluts ur Vänsterpartiet

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ամինե Կակաբավեն Շվեդիայի խորհրդարանի կայքում

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Ռիկստագ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000383314031 · LIBRIS: 356865 · VIAF: 269051860 · WorldCat VIAF: 269051860 |

 |
**Սահականուշ Սեդրակի Գրիգորյան** (օգոստոսի 6, 1946(1946-08-06), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), գիտնական-լեզվաբան, բանասիրական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ, հայտնի ճարտարապետ Սասուն Գրիգորյանի քույրը։

Կենսագրություն
--------------

Սահականուշ Գրիգորյանը միջնակարգ կրթությունը ստացել է Գյումրիի թիվ 2 ռուսական դպրոցում։ 1969թ ավարտել է Երևանի Վ․ Բրյուսովի անվան ռուսաց և օտար լեզուների ինստիտուտի անգլիական բաժինը։ 1979թ մասնակցել է Մոսկվայի մանկավարժական ինստիտուտին կից դասախոսների Բարձրագույն մանկավարժական երկամյա դասընթացներին և ստացել բուհի ավագ դասախոսի որակավորում։ 1987թ ընդունվել է մեկամյա ասպիրանտուրայի դասընթացներ Մոսկվայում, 1988թ պաշտպանելով թեկնածուական թեզը անգլերեն լեզվից և ստանալով բանասիրական գիտությունների թեկնածուի գիտական կոչում։

Աշխատանք և գիտական գործունեություն
----------------------------------

1969 թվականից Սահականուշ Գրիգորյանը աշխատել է Գ.Սունդուկյանի անվան թիվ 20 դպրոցում և Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի Լենինականի մասնաճյուղում՝ դասավանդելով անգլերեն լեզու։ 1972 թվականին նրան հրավիրել են Լենինականի Մ.Նալբանդյանի անվան պետական մանկավարժական ինստիտուտ որպես օտար լեզուների ամբիոնի դասախոս։ 1990 թվականին ընտրվել է նույն ինստիտուտի օտար լեզուների ամբիոնի վարիչ։ 2003-2013 թվականները եղել է օտար լեզուների ֆակուլտետի դեկան։
Ս.Գրիգորյանը 22 գիտական աշխատությունների հեղինակ է։

Հասարակական գործունեություն
---------------------------

Սահականուշ Գրիգորյանի ավանդը նշանակալի է միջբուհական միջազգային կապերի հաստատման գործում։ 1998թ IREX «Համայնքային կապեր» ծրագրի շրջանակներում նա անցկացրել է ԱՄՆ-ի բուհերում դասընթացներ, այնուհետև վերադարձել Գյումրի և Շիրակի մազի գյուղերի ուսուցիչների համար կազմակերպել և համակարգել կիրակնօրյա դպրոցի աշխատանքը։

1999- 2013 թվականներին Լենինականի Մ.Նալբանդյանի անվան պետական մանկավարժական ինստիտուտը նրա անմիջական ջանքերի շնորհիվ փոխհամագործության եռամյա պայմանագիր կնքեց Ֆլորիդայի նահանգի մայրաքաղաք Թալահասիի Գյուղատնտեսության և մեքենայացման համալսարանի հետ։ Այդ պայմանագրի շնորհիվ Գյումրիի մանկավարժական ինստիտուտի պատմաբանասիրական ֆակուլտետի հայոց լեզվի ամբիոնի լրագրության բաժնում ստեղծվեց բարձրակարգ հեռուստառադիոստուդիա ուսանողների համար, ինչպես նաև 1000 կտոր մասնագիտական գրականություն ունեցող գրադարան և ժամանակակից համակարգիչներով համալրված լսարան։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Գագիկ Վարդանյան. «Շիրակ աշխարհ». Երևան, Զանգակ-97, 2009, էջ 222-223.
2. ↑   Սահականուշ Գրիգորյան "Բառի հարակից նշանակության համակարգային բնույթի շուրջ":
3. ↑   Archived 2020-05-13 at the Wayback Machine. Սահականուշ Գրիգորյան "Բառակազմական բաղադրիչների հուզազգացական իմաստ հաղորդելու հնարավորությունները անգլերենի անձնանիշ բառերի կազմության մեջ:"
4. ↑   University Rector Urged to Apologize.

Արտաքին հղումներ
----------------

1. University Rector Urged to Apologize.
**Թամարա Լևոնի Աղայան** (1915 - 2001, Մոսկվա, Ռուսաստան), հայ մանկավարժ, Բանասիրական գիտությունների թեկնածու (1948), դոցենտ (1963)։

Կենսագրություն
--------------

1941 թվականին ավարտել է Ադրբեջանի Վ. Ի. Լենինի անվան մանկավարժական ինստիտուտը, 1946 թվականին՝ Մոսկվայի Մ. Վ. Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանի ասպիրանտուրան։ 1939-1944 թվականներին դասավանդել է Մ. Վ. Ֆրունզեի անվան Բարձրագույն ռազմածովային ուսումնարանում։ 1946-1949 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ Մոսկվայի ռազմական օկրուգի ավագ տեսուչ, 1949-1954 թվականներին՝ Մոսկվայի արևելագիտության ինստիտուտի ավագ դասախոս, 1954-1955 թվականներին՝ ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության ՄՄՀՊԻ-ի ավագ դասախոս, 1955-1981 թվականներին Ռուսաստանի Ի․ Մ․ Գուբկինի անվան նավթագազային պետական համալսարանում աշխատել է որպես ֆրանսերենի դասախոս, ավագ դասախոս, ռուսաց լեզվի ամբիոնի վարիչ, 1981-1997 թվականներին՝ օտար լեզուների ամբիոնի դոցենտ։

Գիտաարտադրական և հասարակական նվաճումներ
---------------------------------------

Գրականության հիմնախնդիրների վերաբերյալ 59 հրատարակությունների հեղինակ է, այդ թվում՝ 8 դասագիրք խոսքի գիտական ոճի, օտարերկրյա ուսանողների խոսքի զարգացման մասին, նավթագազային ֆակուլտետի օտարերկրյա ուսանողների գիտատեխնիկական խոսքի շարահյուսության վերաբերյալ՝ ֆրանսերեն լեզվով, ոչ լեզվաբանական բուհերի ուսանողների համար նավթահանքային բիզնեսի վերաբերյալ ֆրանս-ռուսերեն և ռուս-ֆրանսերեն տերմինաբանական բառարան և այլն։

Հասարակական նվաճումներ
----------------------

* «Գիտելիք» ընկերության անդամ
* «ԽՍՀՄ-Ալժիր» Բարեկամության ընկերության վարչության անդամ

### Գիտական աստիճաններ և կոչումներ

* Բանասիրական գիտությունների թեկնածու (1948),
* Դոցենտ (1963)։

Պարգևներ
--------

Պարգևատրվել է հետևյալ մեդալներով՝

* «Անձնվեր աշխատանքի համար Վ. Ի. Լենինի ծննդյան 100-ամյակի առթիվ»,
* «Նավթային արդյունաբերության 100-ամյակի առթիվ»,
* Ճյուղային մրցանակներ։

Գրականություն
-------------

* Языки и нефть, личность и культура : биографический очерк о Т. Л. Агаян / сост.: Л. И. Григорьев, Е. Ю. Симакова. — Москва: Недра, 2010

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Агаян Тамара Львовна». Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ հուլիսի 24-ին. Վերցված է 2021 թ․ հուլիսի 24-ին.
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Զաքարյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Ռութ Զաքարյան** (անգլ.՝ Ruth Zakarian, բեմական անունը՝ **Դևոն Փիրս** (անգլ.՝ Devon Pierce), փետրվարի 6, 1966(1966-02-06), Ամստերդամ, Մոնտգոմերի շրջան, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկահայ դերասանուհի և գեղեցկուհի, «Պատանի միսս ԱՄՆ» (անգլ.՝ Miss Teen USA) մրցույթի առաջին հաղթողը 1983 թվականին։ Այդ մրցույթը կայացել է Ֆլորիդա նահանգի Լեյքլենդ քաղաքում։ Նա նաև մասնակցել է «Միսս ԱՄՆ 1984» մրցույթին, սակայն մրցանակային տեղ չի զբաղեցրել։

«Պատանի միսս ԱՄՆ»
-----------------

Ամերիկահայ Ռութ Զաքարյանը ծնվել է Նյու Յորքի Ամստերդամ քաղաքում և «Պատանի Միսս ԱՄՆ» մրցույթում ներկայացրել է այդ նահանգը։ Դրանից առաջ նա դայակ է աշխատել «Պատանի միսս Նյու Յորք 1988» մրցույթի ապագա հաղթող Ջեսիկա Քոլինզի և «Պատանի միսս ԱՄՆ 1988» մրցույթի առաջին փոխչեմպիոնի մոտ։ Քոլինզը մրցույթի ընթացքում տված իր հարցազրույցում Զաքարյանի ներկայությամբ ուշադրություն է հրավիրել այդ փաստի վրա։

«Պատանի միսս ԱՄՆ»-ից հետո
-------------------------

Հետագայում Զաքարյանն աշխատել է որպես դերասանուհի՝ Դևոն Փիրս բեմական անունով։ Նրա ամենանշանավոր դերը «Երիտասարդ և հանդուգն» սերիալում Դայան Ուեսթինն էր։ Ռութը հանդես է եկել նաև «Սանտա Բարբարա» սերիալում՝ կատարելով Իզաբելլա Կաստիլյոյի դերը։

Զաքարյանն այժմ բնակվում է Կոստա Ռիկայում դստեր՝ Ֆիաբա Զաքարյանի հետ, որը հոգեբանություն և տնտեսագիտություն է սովորել Լոյոլա Մերիմաունթ համալսարանում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  FAMpeople (2019 թ․ մայիսի 17). «Ruth Zakarian». *Interesting stories about famous people, biographies, humorous stories, photos and videos.* (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2021 թ․ հուլիսի 19-ին.
2. ↑
3. ↑  «Девон Пирс, 1967 — Актриса». *КиноПоиск*. Վերցված է 2021 թ․ հուլիսի 19-ին.
4. ↑  «Loyola Marymount University. Department of Psychology. Fiaba Zakarian».

Արտաքին հղումներ
----------------

* Devon Pierce Internet Movie Database կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |

 |
**Զիլան Տիգրիս** (1972, Դիարբեքիր, Թուրքիա - փետրվարի 6, 2023(2023-02-06), Դիարբեքիր, Թուրքիա), հայազգի երգիչ Թուրքիայում։

Կենսագրություն
--------------

Զիլան Տիգրիսը ծնվել է Տիգրանակերտ (Դիարբեքիր) քաղաքում, որտեղ և ստացել է իր տարրական, միջնակարգ և բարձրագույն կրթությունը։ Նրա և՛ մայրը, և՛ հայրը էթնիկ հայեր են։ 2015 թվականին Զիլան Տիգրիսը մասնակցել է Սփյուռքի նախարարության կողմից կազմակերպված «Արի տուն» ծրագրին, որի շրջանակներում էլ այցելել է Հայաստան։

Երգչուհու մորական տատն իր ամբողջ ընտանիքը կորցրել է հայոց ցեղասպանության ժամանակ, ողջ է մնացել միայն մեկ քույրը։ Նրա տատիկին որդեգրել է մի գնդապետ, իսկ տատիկի քրոջը վաճառել են շուկայում։

Երաժշտություն
-------------

Զիլան Տիգրիսը երաժշտությամբ էր զբաղվում մոտ 3 տասնամյակ։ Թողարկել է երկու ալբոմ՝ 1992 և 1998 թվականներին, որոնք բաղկացած են միայն քրդերեն երգերից։ 1989 թվականին Տիգրանակերտում ստեղծել է առաջին մանկական երգչախումբը, իսկ 2005 թվականին ստեղծել է քաղաքի առաջին կանացի երգչախումբը։ Երգել է քրդերենով, թուրքերենով և հայերենով։

Մահ
---

2023 թվականի փետրվարի 6-ին Թուրքիայի հարավ-արևմուտքում տեղի ունեցավ 7.8 մագնիտուտ ուժգնությամբ ավերիչ երկրաշարժ, որին զոհ գնացին տասնյակ հազարավոր մարդիկ։ Փետրվարի 7-ին հայտնի դարձավ, որ փլատակների տակ է նաև Զիլան Տիգրիսը։ Երկու օր հետո, փետրվարի 9-ին փլատակների տակից մահացած են հանել հայազգի երգչուհուն և իր ամուսին Զալդաշ Չանքայանին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  ARTSAKH.news (2023 թ․ փետրվարի 7). «Թուրքիայում երկրաշարժի հետևանքով հայ երգչուհին և նրա ամուսինը մնացել են փլատակների տակ». *ARTSAKH.news* (ամհարերեն). Վերցված է 2023 թ․ փետրվարի 9-ին.
2. ↑  «Տիգրանակերտցի հայ երգչուհին նույնպես փլատակների տակ է Թուրքիայում տեղի ունեցած երկրաշարժի հետևանքով».
3. ↑  «Դիարբեքիրում հայ երգչուհի Զիլան Տիգրիսին մահացած են հանել փլատակների միջից | Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն» (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2023 թ․ փետրվարի 9-ին.
4. ↑  «Թուրքիայի երկրաշարժի հետեւանքով զոհվել է հայազգի երգչուհի Զիլան Տիգրիսը». *mediamax.am* (անգլերեն). Վերցված է 2023 թ․ փետրվարի 9-ին.
**Ռոդերիկ Էդվարդ «Լեգս» Մաքնեիլ** (անգլ.՝ Legs McNeil, հունվարի 27, 1956(1956-01-27), Cheshire), ամերիկյան երաժշտական լրագրող։ Նա «seminal Punk» ամսագրի երեք օրիգինալ հիմնադիրներից մեկն է, որը շարժմանը տվեց իր անունը. ինչպես նաև եղել է «Spin»-ի նախկին խմբագիր և «Nerve» թերի գլխավոր խմբագիր։

«Punk» ամսագիր
--------------

19 տարեկանում Մաքնեիլը հավաքվել է ավագ դպրոցի երկու ընկերների՝ Ջոն Հոլմստրոմի և Գեդ Դանի հետ և որոշել է ապրելու համար ստեղծել «ինչ-որ մի տեսակի լրատվամիջոց»։ Հոլմստրոմը գաղափար ուներ կոմիքսները ռոքնռոլի հետ համատեղելու մասին։ Իր առաջին հրապարակման օրերի ընթացքում մնացած թերթերից հայտնի էին «Punk Magazine»-ը, «McNeil»-ը, «Holmstrom»-ը և «Dunn»-ը։

«Punk» անվանումը որոշվեց, քանի որ «թվում էր, թե ամփոփվում է... ամեն ինչ... անհնազանդ, խելացի, բայց ոչ հավակնոտ, անհեթեթ, հեգնական և այլ բաներ, որոնք դուր էին գալիս ավելի մութ կողմին»։ Հոլստրոմը ցանկանում էր այն անվանել «Teenage News Gazette», որին ի պատասխան Գեդն ասել է. «Կտրականապես ոչ»։ Punk անունը Մաքնեյլի գաղափարն էր. Դանն անմիջապես համաձայնեց դրան, Հոլմստրոմը` բավականին դժկամորեն։

Ամսագրում «Resident Punk» մականունով, Մաքնեիլը պնդում է, որ նա առաջին մարդն էր (համահիմնադիր Ջոն Հոլմստրոմի հետ միասին), ով «փանկ» տերմինն էր հորինել՝ նկարագրելու երաժշտության որոշակի տեսակ, նորաձևություն և վերաբերմունք։ Նա ասում է, որ եկել է «փանկ» անվանման պատճառով, քանի որ Թելլի Սավալասը օգտագործել է «Դու զզվելի փանկ ես» տողը «Kojak» շոուում։ Ըստ Մաքնեիլիի «Punk» ամսագիրը չորս տարի աշխատելուց և հիմնականում ծիծաղեցնելուց հետո հանկարծ ամեն ինչ «փանկ» դարձավ, այնպես որ ինքը դուրս եկավ ամսագրից։

Հետագա աշխատանք
---------------

Մաքնեիլը Գիլլիան Մաքնեիլի հետ «Please Kill Me»-ի համահեղինակն էր. դա «Փանկի չգիտակցված բնական պատմությունն» էր, որը լույս է տեսել 12 լեզուներով և նպաստել երաժշտական գրքերի մեջ բանավոր պատմության թրենդը գործարկելուն։

Մաքնեիլը նաև «The Other Hollywood: The Uncensored Oral History of Porn կինո արդյունաբերության» համահեղինակն է։ Ինչպես ասում է Հրատարակչի շաբաթաթերթը. «Այս հարկադիր ընթերցվող գիրքը հիանալի գրավում է փոփ մշակույթի զեյթգեիստը։ Վիրավոր չէ, որ ամերիկյան պոռնոգրաֆիայի պատմությունն անքակտելիորեն միահյուսված է մեզ գրավող բոլոր թեմաների հետ ՝ սեռը, թմրանյութերը, գեղեցկությունը, համբավը, փողը, մաֆիան, իրավապահ մարմինները և բռնությունը »։

Մաքնեիլը նաև «I Slept»-ի համահեղինակ է Ջեյ Ռամոնի հետ (A Punk Rock Family Memoir) Միկի Լայի Ջոյ Ռամոնի իրական եղբոր հետ։

Մաքնեիլի ամենավերջին գիրքը, «Հարգելի ոչ ոք. Մերի Ռոսի իսկական օրագիրը» Գիլլիան Մաքնեիլի հետ ստեղծած ևս մեկ համագործակցային ստեղծագործություն է։ «Հարգելի ոչ ոք»-ը հրապարակվել է 2014-ի ապրիլի 1-ին և արժանացել տարածված քննադատության՝ որպես «Go Ask Alice»-ի իսկական վարկած։

Մաքնեիլը եղել է բազմաթիվ հեռուստատեսային վավերագրական ֆիլմերում։

2016-ին Դենի Սեյսում ցուցադրվեց Մաքնեիլի հետ 2014-ի հարցազրույցը, որը ազդեցիկ ռոք երաժշտության հրապարակախոսի Դենի Ֆիլդսի մասին կենսագրական վավերագրական ֆիլմ էր, Fields-ի, Iggy Pop-ի, Alice Cooper-ի և ուրիշների կողքին ներկայացված։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Կերպարվեստի արխիվ — 2003.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Legs McNeil Gothamist interview
* Legs McNeil Glorious Noise interview

pleasekillme.com - Legs McNeil's website
**Գեղամ Բագրատի Ալեքյան** (մարտի 23, 1912(1912-03-23), Վաղարշապատ, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - ապրիլի 10, 1998(1998-04-10)), հայ սովետական կուսակցական և պետական աշխատող։ ԽՄԿԿ անդամ 1939 թվականից։

Ծնվել է մարտի 23-ին, Էջմիածնում։ 1937-1940 թվականներին եղել է «Պիոներ կանչ» թերթի խմբագիր, 1942-1948 թվականներին՝ ՀԼԿԵՄ Կենտկոմի առաջին քարտուղար։ Աշխատել է որպես ՀԿԿ Էջմիածնի (1950–1952 թթ.), Մարտունու (1957–1960 թթ.) շրջկոմների և Լենինականի օկրուգային կոմիտեի (1952–1953 թթ.) առաջին քարտուղար, ՀԿԿ Կենտկոմի կուսակցական օրգանների բաժնի վարիչ (1953 թ.)։ 1966 թվականից ՀԽՍՀ բնակչության կենցաղային սպասարկման նախարարն է։ ՀԿԿ Կենտկոմի անդամ է 1948 թվականից (1948–1954 թվականներին՝ բյուրոյի անդամ)։ Եղել է ԽՄԿԿ 19-րդ և ՀԿԿ 14-16-րդ, 18-24-րդ համագումարների պատգամավոր։ Ընտրվել է ԽՍՀՄ 3-րդ և ՀԽՍՀ 2-րդ, 5-8-րդ գումարումների Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1974.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 24888 · LCCN: n2002063251 · VIAF: 38735608 · WorldCat VIAF: 38735608 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 152)։*  |
**Դոմնիկա Ստեպանովնա Մանոլե** (ռումիներեն՝ Domnica Manole, հունիսի 4, 1961(1961-06-04), Bașcalia, Basarabeasca District, Մոլդովական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), մոլդովացի դատավոր։ Մոլդովայի Սահմանադրական դատարանի գործող նախագահը 2020 թվականի ապրիլի 23-ից, Մոլդովայի Սահմանադրական դատարանի դատավորը 2019 թվականի օգոստոսի 16։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1961 թվականի հունիսի 4-ին Բաշկալիա գյուղում։

1990 թվականին ավարտել է Մոլդովայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։

1985-1990 թվականներին՝ Մոլդովական ԽՍՀ Գերագույն դատարանի խորհրդատու, 1990-2004 թվականներին՝ Քիշնևի սեկտորի դատարանի դատավոր, 2005-2017 թվականներին՝ Քիշնևի Վերաքննիչ դատարանի քաղաքացիական և վարչական գործերի կոլեգիայի դատավոր։

2011-2014 թվականներին՝ արդարադատության ոլորտի բարեփոխումների 2011-2016 թվականների 1-ին ռազմավարության պիլոնի նախագահի տեղակալ։ 2015-2016 թվականներին՝ Մոլդովայի Հանրապետության արդարադատության նախարարի տեղակալ։

Մագիստրատուրայի բարձրագույն խորհրդի 2015 թվականի սեպտեմբերի 29-ի որոշմամբ դատավոր աշխատելու 25 տարիների ընթացքում և Դոմնիկե Մանոլեի անբասիր պահվածքի համար շնորհվել է Դատական համակարգի վետերան պատվավոր կոչում (veteran al sistemului judiciar)։

Մայիսի Սանդուի գլխավորած ACUM Platforma DAII PAS դաշինքի ընտրական ցուցակում ընդգրկվել է չիմիշլիա քաղաքի թիվ 40 ընտրատարածքում 2019 թվականի փետրվարի 24-ին Մոլդովայի խորհրդարանական ընտրություններում։ 2019 թվականի հունիսի 8-ին Մայա Սանդուն ընտրվել է վարչապետ։ Հունիսին տեղի ունեցած քաղաքական ճգնաժամի ընթացքում դատավորները նախկին իշխող Դեմոկրատական կուսակցության առաջնորդ, օլիգարխ Վլադիմիր Պլախոտնյուկի ճնշման տակ մի շարք որոշումներ են ընդունել՝ ուղղված նախագահ Իգոր Դոդոնի լիազորություններից զրկելուն։ Իշխանափոխությունից և Պլախոտնյուկի փախուստից հետո նրանք չեղյալ են հայտարարել իրենց որոշումները և հունիսի 26-ին Մոլդովայի Սահմանադրական դատարանը հրաժարական է տվել ամբողջ կազմով։ Օգոստոսի 16-ին Մանոլեի Դոմնիկը Մոլդովայի խորհրդարանի կողմից նշանակվել է Մոլդովայի Սահմանադրական դատարանի դատավոր։

2020 թվականի ապրիլի 23-ին ընտրվել Է Մոլդովայի Սահմանադրական դատարանի նախագահ։ Փոխեց պաշտոնից հեռացված Վլադիմիր Ցուրկանին, որը ընտրվել էր 2019 թվականի օգոստոսին Մոլդովայի քաղաքական ճգնաժամից հետո։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  «Конституционный суд Молдавии приостановил соглашение о займе у России». ТАСС. 2020 թ․ ապրիլի 23. Վերցված է 2021 թ․ ապրիլի 16-ին.
2. 1 2 3 4 5 6 7  «Domnica Manole» (անգլերեն). Constitutional Court of the Republic of Moldova. Վերցված է 2021 թ․ ապրիլի 16-ին.
3. ↑  «Конституционный суд Молдавии ушёл в отставку в полном составе». ТАСС. 2019 թ․ հունիսի 26. Վերցված է 2021 թ․ ապրիլի 16-ին.
**Վարդան Դեմիրճյան** (ավազանի անունը՝ **Հովսեփ**, ապրիլի 20, 1939(1939-04-20), Բեյրութ, Լիբանան - սեպտեմբերի 9, 2004(2004-09-09), Անթիլիաս, Մաթնի շրջան, Լեռնային Լիբանան, Լիբանան), եկեղեցական գործիչ, արքեպիսկոպոս, մատենագետ, խմբագիր։

Կենսագրություն
--------------

1952-1958 թվականներին Վարդան Դեմիրճյանը սովորել է Անթիլիասի դպրեվանքում, իսկ 1958-1961 թվականներին հետևել է Բեյրութի Սեն Ժոզեֆ համալսարանի աստվածաբանության և իմաստասիրության դասընթացներին։ Եղել է Անթիլիասի Մայրավանքի տպարանի, ապա՝ գրատան վարիչ, 1961-1963 թվականներին՝ Հայաստանյայց եկեղեցու կիրակնօրյա վարժարանների վարիչ-տնօրեն և «Դրազարկ» տարեգրքի հիմնադիր-խմբագիր։

1963-1969 թվականներին Վարդան Դեմիրճյանը եղել է Ատրպատականի, 1969-1971 թվականներին՝ Հունաստանի հայոց թեմերի առաջնորդ։ 1972 թվականից գործել է Անթիլիասում, 1977 թվականին ձեռնադրվել է եպիսկոպոս, 1982-1984 թվականներին եղել է «Նոր Այնթապ» պարբերականի խմբագիրը, ցկյանս վարել է մատենադարանի և թանգարանի տնօրենի պաշտոնները։

Աշխատություններ
---------------

Վարդան Դեմիրճյանը կազմել է «Ցուցակ ձեռագրաց Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան» (1959), «Ցուցակ ձեռագրաց Թաւրիզի Մելիք-Թանգեան ազգային եկեղեցական թանգարանի» (1977, Անթիլիաս) մատենագիտությունները, «Ծաղկեփունջ քարոզներու եւ ուսումնասիրութիւններու (1957-1981)» (1981, Բեյրութ, «Տոնիկյան» տպարան), «Դիմաստուերներ» (1983, Բեյրութ, «Արազ» տպարան) ուսումնասիրությունները։

Աշխատակցել է «Հասկ» և այլ պարբերականների։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Այվազյան, Հովհաննես, ed. (2015). *Հայ գրատպություն և գրքարվեստ. հանրագիտարան*. Երևան: Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն. էջ 336. ISBN 978-5-89700-042-5.
2. 1 2  «ՊԱՏՄՈՒԹԵԱՆ ՄԷՋ ԱՅՍՕՐ. Վարդան Տէմիրճեան».

Աղբյուրներ
----------

* «Մահագրական. Տ. Վարդան Ս. Արք. Տէմիրճեան (1939-2004)», *Հայկազեան Հայագիտական Հանդէս*, հատոր ԻԴ, 2004, էջեր 415-417։
**Կարապետ (Գարաբետ, Տեր-Կարապետ) Դիլուրգյան** (ծնվ. 1861 թվականին - մահվան ամսաթիվը՝ 1940 թվականից հետո), հայ կաթողիկե եկեղեցու քահանա, ԽՍՀՄ հայ կաթոլիկների առաքելական կառավարչի տեղապահ։

Կենսագրություն
--------------

Կարապետ Դիլուրգյանը ծնվել է 1861 թվականին։ Ծագումով Դերլուգյան տոհմից է, ովքեր բնակվել են Արդվինի տարածաշրջանում։ Սովորել է Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության հայկական դպրոցում, ապա վերադարձել Արդվին, որտեղ կարևոր դեր է խաղացել հայ կաթոլիկ համայնքի կյանքում։ Կազմակերպել է Արդվինից հայերի արտագաղթը թուրքերի կողմից այն գրավելուց հետո։ 1916 թվականից հոգ է տարել Մոսկվայի, հետագայում էլ Կրասնոդարի հայ կաթոլիկների մասին։

1931 թվականից եղել է ԽՍՀՄ հայ կաթոլիկների առաքելական կառավարիչ Տեր Դիոնիս Կալատազովի տեղապահը, ով մահացել էր հիվանդությունից։ Կարապետ Դերլուգյանը ամեն ինչում փորձել է համապատասխանել խորհրդային օրենքների պահանջներին։ 1934 թվականին նա ապարդյուն փորձեր է կատարել Հայաստանի կենտրոնական գործադիր կոմիտեից համաձայնություն ստանալու հայ քահանաների գոնե ժամանակավոր նշանակումների վերաբերյալ՝ Լենինականում և Ստեփանավանում կրոնական ծեսերի կազմակերպման նպատակով։

1936 թվականի հունիսին ձերբակալվել է Կրասնոդարում և երեք ամիս հետաքննությունից հետո՝ հոկտեմբերին (75 տարեկան հասակում), դատապարտվել երեք տարվա աքսորի Կիրովից հյուսիս-արևելք գտնվող Լոինո գյուղի ճահճային, բնակության համար անբարենպաստ տարածք։ Ազատվելուց հետո նա որոշ ժամանակ շարունակել է գաղտնի ծառայել Կրասնոդարի երկրամասի հարավային փոքր քաղաքներում և գյուղերում, այնուհետև ստիպված է եղել տեղափոխվել Աբխազիա՝ Օչամչիրա։

Մահվան ամսաթիվը անհայտ է (1940 թվականից հետո)։

Գրականություն
-------------

* Католическая Энциклопедия, изд. Францисканцев, М. 2005, стр. 1337, ISBN 5-89208-054-4
* The Catholic Church and Soviet Russia, 1917-39 - p. 69
* История Римско-католической Церкви в России и Польше в документах архивов, библиотек и музеев Санкт-Петербурга: очерк - путеводитель. Ч. 2

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ардвинцы — жертвы политического террора в СССР — Чорохский край. История — Статьи — Ардвин и ардвинцы
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Վարդանյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*
 Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դավիթ Վարդանյան (այլ կիրառումներ)

**Դավիթ Մանուկի Վարդանյան** (փետրվարի 12, 1950(1950-02-12), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - մայիսի 28, 2022(2022-05-28)), քաղաքական գործիչ, «Ղարաբաղ» կոմիտեի անդամ, Հայաստանի Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր։

Կենսագրություն
--------------

Դավիթ Վարդանյանը ծնվել է 1950 թվականի փետրվարի 12-ին Երևանում։ Սովորել է Երևանի պետական համալսարանում, որն ավարտել է 1971 թվականին։ Ստացել է ֆիզիկոս-տեսաբանի որակավորումը, ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների թեկնածու է։

1971-1990 թվականներին Երևանի պետական համալսարանում աշխատել է պինդ մարմինների ֆիզիկայի ամբիոնի ճյուղային լաբորատորիայի սեկտորի վարիչ, ավագ գիտաշխատող։ Եղել է «Ղարաբաղ» կոմիտեի անդամ։ Կոմիտեի մյուս անդամների հետ 1989 թվականի հունվարից մայիսը բանտարկված է եղել։

1998-1999 թվականներին եղել է Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի աշխատակազմի վերահսկողության ծառայության պետը։ 1990-1995 թվականներին եղել է Գլավոր Խորհրդի պատգամավոր (թիվ 42 ընտրատարածք)։ Եղել է Գլխավոր Խորհրդի արտաքին հարաբերությունների մշտական հանձնաժողովի նախագահ, «Ազգային ժողովրդավարներ» պատգամավորական խմբի անդամ։ 1995-1999 թվականներին եղել է Ազգային Ժողովի պատգամավոր (ԱԺՄ համամասնական ընտրացուցակով)։ Եղել է Ազգային Ժողովրդավարական Միության խմբակցության անդամ։

1999 թվականի մայիսի 30-ին Ազգային Ժողովի պատգամավոր է ընտրվել Ազգային Ժողովրդական Միության համամասնական ընտրացուցակով։ Եղել է Ազգային Ժողովի պաշտպանության, ազգային անվտանգության և ներքին գործերի մշտական հանձնաժողովի անդամ, Ազգային Ժողովրդական Միության խմբակցության անդամ։

Անձնական կյանք
--------------

Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Մահացել է «Ղարաբաղ» կոմիտեի անդամ Դավիթ Վարդանյանը
2. ↑  «National Assembly of Armenia | Official Web Site | parliament.am». *www.parliament.am*. Վերցված է 2021 թ․ հունիսի 21-ին.
3. ↑  Ереван, Давид Манукович Варданян арм Դավիթ Վարդանյան Армянский политик Дата рождения: 12 февраля 1950Место рождения:; ССР, Армянская. «Варданян, Давид Манукович - это... Что такое Варданян, Давид Манукович?». *Словари и энциклопедии на Академике* (ռուսերեն). Վերցված է 2021 թ․ հունիսի 21-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ թվային անուններ: authors list (link) CS1 սպաս․ հավելյալ կետադրություն (link)
4. ↑  «Варданян Давид Манукович — Энциклопедия фонда «Хайазг»». *ru.hayazg.info*. Վերցված է 2021 թ․ հունիսի 21-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------
**Սարիբեկ Սահակի Խաչատրյան** (մարտի 22, 1938(1938-03-22), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), Ռուսաստանի Դաշնության Սանկտ Պետերբուրգի «Պլաստպոլիմեր» գիտաարտադրական միավորման գլխավոր տնօրեն, պրոֆեսոր։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1938 թվականի մարտի 22-ին, Երևանում։

Ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը քիմիական կիբեռնետիկա մասնագիտությամբ։ Աշխատել է «Պլաստպոլիմեր» ԳԱՄ Երևանի մասնաճյուղի տնօրեն։ Եղել է քիմիական արդյունաբերության նախարարության գլխավոր քիմիկոս, զբաղվել է պոլիվինիլացետատային պլաստիկների խնդիրներով։ Աշխատել է «Պոլիվինիլացետատ» ԳԱՄ-ում որպես գլխավոր տնօրեն։

1990-1998 թվականներին ղեկավարել է «Տեխնոխիմ» բաժնետիրական ընկերության ռազմավարական պլանավորման բաժինը, որը միավորում է Սանկտ Պետերբուրգի և Լենինգրադի մարզի բոլոր քիմիական և նավթաքիմիական ձեռնարկությունները։

Աշխատություններ
---------------

Ունի 8 մենագրություն և բրոշյուր, 72 հեղինակային արտոնագիր և պատենտ, ավելի քան 200 տպագիր աշխատություններ Ռուսաստանի և այլ երկրների ամսագրերում։

Նվաճումներ և պարգևներ
---------------------

Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։ ԽՍՀՄ մինիստրների խորհրդի մրցանակի դափնեկիր, արժանացել է «Պատվո նշան» շքանշանի։

Պատրատել է 18 գիտության թեկնածու և դոկտոր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  «Хачатрян Сарибек Саакович — Энциклопедия фонда «Хайазг»». *ru.hayazg.info*. Վերցված է 2021 թ․ մայիսի 20-ին.
3. ↑  «ХАЧАТРЯН Сарибек Саакович, фото, биография». *persona.rin.ru*. Վերցված է 2021 թ․ մայիսի 20-ին.
4. ↑  «Личности Петербурга - Хачатрян Сарибек Саакович». *ceo.spb.ru*. Վերցված է 2021 թ․ մայիսի 20-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

Ս.Խաչատրյանի արտոնագրերը patentdb.ru կայքում
(ռուս.)
**Քլելիա Լոլլինի** (մայիսի 1, 1890(1890-05-01), Հռոմ, Իտալիա - նոյեմբերի 24, 1963(1963-11-24), Տրիպոլի, Լիբիա), իտալացի բժշկուհի։ Օգնել է հիմնել բժշկական կանանց միջազգին ֆեդերացիան և Իտալիայի կանանց բժշկական ասոցիացիան։

Վաղ կյանք
---------

Քլելիա Լոլլինին ծնվել է Հռոմում, եղել է Վիտտորիո Լոլինիի և Էլիսա Ագնինիի դուստրը։ Նրա հայրը մասնագիտությամբ եղել է իրավաբան, իսկ մայրը` լրագրող և ֆեմինիստ։ Լոլլինիի բոլոր չորս դուստրերը (Օլգա, Կլարա, Լիվիա և Քելլիա) ստացել են բարձրագույն կրթություն։ Քլելիա Լոլլինին բժշկական աստիճանն ստացել է 1915 թվականին։

Կարիերա
-------

Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ հավաքագրվել և աշխատել է որպես վիրաբույժ Վենետիկի զինվորական հիվանդանոցում։ 1919 թվականին Նյու Յորքում մասնակցել է Երիտասարդ Կանանց համաշխարհային քրիստոնեական ասոցիացիայի կին բժիշկների միջազգային խորհրդաժողովին, որտեղ դասախոսություն է կարդացել «մարմնավաճառությունը և սեռավարակների կանխարգելումը Իտալիայում» թեմայով և պատմել իտալական պետական դպրոցների ծրագրում Սոցիալական հիգիենան ներառելու իր ջանքերի մասին։ Նաև բացել է նախածննդյան կլինիկա Հռոմում չամուսնացած կանանց համար։

Դարձել է բժշկական կանանց միջազգային ֆեդերացիայի հիմնադիրներից մեկը։ Նա և Մայրա Կարկուպինո-Ֆերարին շուտով հիմնադրել են Իտալիայի կանանց բժշկական ասոցիացիան (AIDM): Տուբերկուլյոզի դեմ պայքարի իր սեփական փորձը, այդ թվում՝ առողջարանում երկամյա գտնվելը, հանգեցրել է նրան, որ կենտրոնացել է տուբերկուլյոզի հիվանդների խնամքի վրա։ 1930-1938 թվականներին գլխավորել է Մասսայի հակատուբերկուլյոզային համընկերությունը։ 1938 թվականին տեղափոխվել է Տրիպոլի և այնտեղ շարունակել տուբերկուլյոզի դեմ պայքարի իր աշխատանքը։

Անձնական կյանք և ժառանգություն
------------------------------

Քլելիա Լոլլինին խոսել է իտալերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն, անգլերեն և արաբերեն։ Մահացել է 1963 թվականին՝ 73 տարեկան հասակում, Տրիպոլիում՝ աչքի վիրահատությունից հետո։

Սիլվիա Մորին գրել է «*Polveri di Luna»* (2014) վեպը, որը հիմնված է Լոլինիի՝ Մասսայում հակատուբերկուլյոզային համընկերության ղեկավարման տարիների վրա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Silvia Mori, "Clelia Lollini" *Enciclopedia delle Donne*.
2. ↑  Mabel Potter Daggett, *Women Wanted: The Story Written in Blood Red Letters on the Horizon of the Great World War* (George H. Doran Company 1918): 74.
3. ↑  "Dottoresse al fronte? Ecco le donne medico nella Grande Guerra" *Estense.com* (November 15, 2016).
4. ↑  Clelia Lollini, "Prostitution and Prophylaxis of Venereal Disease in Italy" *Proceedings of the International Conference of Women Physicians* (Woman's Press 1920): 62-66.
5. ↑  "International Conference of Women Doctors" *The Woman Citizen* (September 20, 1919): 393.
6. ↑  "The International Conference of Women Physicians" *Medical Record* (September 27, 1919): 551-552.
7. ↑  "Italy and Holland to be Represented at Physicians' Conference" *War Work Bulletin* (August 29, 1919): 4.
8. ↑  Elizabeth O. Toombs, "In the Hands of Women" *Good Housekeeping* (November 1919): 40.
9. ↑  "Le "Polveri di Luna" di Silvia Mori per il ritorno di 'Scrittorincarrara'" Archived 2017-11-07 at the Wayback Machine. *La Gazzetta di Massa e Carrara* (January 15, 2015).
**Բորիս Մուրազի Թամոյան** (եզդիերեն՝ Borîsê Miraz Tamoyan), (1990 թվական, ապրիլի 23, Արարատի մարզ գյուղ Դիտակ ), եզդի լրագրող, արևելագետ, գրող, հասարակական գործիչ։

Կենսագրություն
--------------

2007 թվականին ավարտել է Դիտակ գյուղի Նվեր Սարգսյանի անվան միջնակարգ դպրոցը։ Նույն թվականին ընդունվել է Հեռուստատեսության և ռադիոյի ակադեմիայի հեռուստալրագրության բաժինը, որն ավարտել է 2013 թվականին։

2008-2010 թվականներին ծառայել է ՀՀ զինված ուժերում։

2011 թվականին Երևանի թիվ 95 միջնակարգ դպրոցում եզդիերենով դասավանդել է լեզու և գրականություն առարկա։

2015 թվականին ընդունվել է ԵՊՀ Արևելագիտության ֆակուլտետի իրանագիտության ամբիոնի մագիստրոսական բաժինը։

Գործունեություն
---------------

2011 թվականին մի խումբ համախոհների հետ հիմնադրել է «Սինջար եզդիների ազգային միավորում» հասարակական կազմակերպությունը։

2013 թվականին հիմնել է www.dengeezdia.com լրատվական տեղեկատվական կայքը, որը լուսաբանել է Հայաստանի և աշխարհի եզդիների առօրյան և կենցաղը։

Նույն թվականին հիմնել է **Denge Ezdia** տպագիր ամսաթերթը, որը, սակայն, չորս ամիս անց դադարեցրել է գործունեությունը ֆինանսական խնդիրների պատճառով։

2014 թվականին Հայաստանում Մեծ Բրիտանիայի և Հյուսիսային Իռլանդիայի Միացյալ Թագավորություն դեսպանության աջակցությամբ հիմնել է եզդիերենի և եզդիների պատմության դպրոց երևանաբնակ եզդի երեխաների համար և դասավանդել այդ դպրոցում։

2014 թվականին հեղինակել է եզդիերեն-հայերեն առաջին բառարանը։ Նույն թվականին իր ընկերների՝ Համլետ Սմոյանի և Մամե Ամիրյանի հետ եզդիերեն է թարգմանել և հրատարակել Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագիրը և Լեզվի իրավունքի համընդհանուր հռչակագիրը։

2015 թվականին հեղինակել և հրատարակել է *«Հարյուր տարի անց…»* պատմափաստագրական աշխատությունը, որում ներկայացրել է 2014 թվականին Իրաքի եզդիների նկատմամբ իրականացված ցեղասպանությունը։

Նույն թվականին հեղինակել է «Էզդինամե» աշխատությունը։

Իր հասարակական գործունեության ընթացքում բազմաթիվ անգամ հանդես է եկել եզդի կանանց իրավունքների պաշտպանի դերում։ Իր կարծիքով միայն եզդի կանանց ազատություններ տրվելու և եզդի ժողովրդի կրոնահասարակական բարեփոխումներից հետո կարելի է խոսել եզդիական պետականության ստեղծման մասին։

Գրքեր
-----

Իր գործունեության սկզբից մինչ 2015 թվականի ավարտը Բորիս Մուրազին հրատարակել է 5 գիրք եզդիների վերաբերյալ։

* «Էզդինամե», հեղինակ՝ Բորիս Մուրազի (*հայերեն*),
* «Մարդու իրավունքների հռչակագիր», հեղինակներ՝ Մամե Ամիրյան, Համլետ Սմոյան, Բորիս Մուրազի (*եզդիերեն*),
* «Եզդիերեն-հայերեն բառարան», հեղինակ՝ Բորիս Մուրազի,
* «Հարյուր տարի անց...», հեղինակ՝ Բորիս Մուրազի (*հայերեն*)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «Էզդինամե» գրքի էլեկտրոնային տարբերակը
2. ↑  «Հարյուր տարի անց...» գրքի էլեկտրոնային տարբերակը:
**Ֆրեդ Լուկոֆ** (կորեերեն՝ 프레드 루코프, նոյեմբերի 12, 1920(1920-11-12) - օգոստոսի 13, 2000(2000-08-13), Սիեթլ, Վաշինգտոն, ԱՄՆ), ամերիկացի լեզվաբան, ով մասնագիտացել է կորեերենի ուսումնասիրության մեջ և եղել է «Կորեերենի կրթության միջազգային ասոցիացիայի» (IAKLE) առաջին նախագահը։

Զելլիգ Հարիսի ուսանողը, ում հետ նա գրել է «Քինգվանա-Սվահիլիի հնչյունները» 1942 թվականին, Լուկոֆը ստացել է իր բակալավրի աստիճանը Փենսիլվանիայի համալսարանում 1947 թվականին, մագիստրոսի կոչումը նույն հաստատությունից 1948 թվականին, իսկ դոկտորի կոչումը ևս Փենից 1954 թվականին։ Դոկտորական աստիճան ստանալուց հետո նա միացել է MIT-ի Էլեկտրոնիկայի հետազոտական լաբորատորիային Նոամ Չոմսկու հետ նույն տարում աշխատելու մեքենական թարգմանության վրա Վիկտոր Յնգվեի ղեկավարությամբ, որտեղ 1956 թվականին նա գրել է գեներատիվ հնչույթաբանության վերաբերյալ «Անգլերենի առոգանության և հանգույցի մասին» հիմնական հոդվածը Չոմսկու և Մորիս Հալլիի հետ։ Նա դասավանդել է Սեուլի Յոնսեի համալսարանում հաջորդ յոթ տարիներին, իսկ կարիերայի մնացած մասը անցկացրել է Սիեթլում գտնվող Վաշինգտոնի համալսարանում մինչև իր թոշակի անցնելը 1989 թվականը։

Լուկոֆը գրել է մի քանի դասագրքեր կորեերեն սովորող ոչ մայրենի խոսողների համար, այդ թվում՝ *«կորեերենի ներածական դասընթաց», «խոսակցական կորեերեն»* և *«կորեերեն գրելու առաջին ընթերցողը խառը գրությամբ»*։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  SNAC — 2010.
2. 1 2  «Archived copy» (PDF). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2019 թ․ մայիսի 11-ին. Վերցված է 2007 թ․ սեպտեմբերի 10-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ արխիվը պատճենվել է որպես վերնագիր (link)
3. ↑  LINGUIST List 11.1779: Obituary: Fred Lukoff, 1920-2000
Վ. Ջանիբեկովը և Օ. Մակարովը ԽՍՀՄ փոստային նամականիշի վրա, 1978 թ. 4 կոպեկ
**Վլադիմիր Ալեքսանդրովիչ Ջանիբեկով** (ռուս.՝ Владимир Александрович Джанибеков, մայիսի 13, 1942(1942-05-13), Իսկանդեր, Bostanliq District, Հարավ-Ղազախստանյան մարզ, Ղազախական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ԽՍՀՄ տիեզերագնաց-օդաչու։ Խորհրդային Միության կրկնակի հերոս (1978, 1981), ավիացիայի գեներալ-մայոր։

Կենսագրություն
--------------

Ավարտել է Եյսկի բարձրագույն ավիացիոն օդաչուական ուսումնարանը (այժմ՝ Վ․ Մ․ Կոմարովի անվան)։ Տիեզերագնացների ջոկատում է 1970 թվականից։

1978 թվականի հունվարի 10-16-ին, Օլեգ Մակարովի հետ, որպես հրամանատար, թռիչք է կատարել «Սոյուզ-27» տիեզերանավով և «Սոյուզ-26» (տիեզերագնացներ Յուրի Ռոմանենկո, Գեորգի Գրեչկո) տիեզերանավին կցված «Սալյուտ-6» ուղեծրակայանով։ Վայրէջք է կատարել «Սոյուզ-26» տիեզերանավով։

1981 թվականի մարտի 23-30-ին, մոնղոլ հետազոտող տիեզերագնաց Ժուգդերդեմիդիյն Գուռագչայի (մոնղ.՝ Жүгдэрдэмидийн Гүррагчаа) հետ, որպես հրամանատար, թռիչք է կատարել «Սոյուզ-39» տիեզերանավով, որը կցվել է «Սալյուտ-6»-«Սոյուզ Տ-4» ուղեծրային համալիրին (տիեզերքում էր 1981 թվականի մարտի 13-ից, տիեզերագնացներ Վլադիմիր Կովալյոնոկ, Վիկտոր Սավինիխ)։

1982 թվականի հունիսի 24-ից հուլիսի 2-ին, Ալեքսանդր Իվանչենկովի և ֆրանսիացի հետազոտող տիեզերագնաց Ժան-Լու Կրետիենի հետ, որպես հրամանատար, թռիչք է կատարել «Սոյուզ Տ-6» տիեզերանավով, որը կցվել է «Սալյուտ-7», «Սոյուզ Տ-5» ուղեծրային համալիրին (տիեզերքում էր 1982 թվականի մայիսի 14-ից, տիեզերագնացներ՝ Անատոլի Բերեզովոյ, Վալենտին Լեբեդև)։ Պարգևատրվել է Լենինի 3 շքանշանով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Джанибеков Владимир Александрович // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Երկրի հերոսներ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GTAA: 95629 · ISNI: 0000000023700422 · LCCN: n82239617 · VIAF: 72755873 · WorldCat VIAF: 72755873 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
**Ռուշատ Մուդարիսով** (թաթ.՝ Рушат Салих улы Мөдәрисов, փետրվարի 24, 1974(1974-02-24), Սաբայ, Բուզդյակսկի շրջան, Բաշկիրական Խորհրդային Սոցիալիստական Ինքնավար Մարզ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), դրամատիկ դերասան, Ուֆայի թաթարական «Նուր» պետական թատրոնի դերասան (1993 թվականից), Բաշկորտոստանի Հանրապետության ժողովրդական արտիստ (2019)։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1974 թվականի փետրվարի 24-ին Բաշկիրական Ինքնավար Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության Բուզդյակսկի շրջանի Սաբայ գյուղում։ Ռուշատի հայրը՝ Սալիհը, սիրում էր երգել, իսկ մայրը ակորդեոն էր նվագում։ Ռուշատը մանկուց, ինչպես և հայրը, երգում էր, եղել է դպրոցական ինքնագործ թատերական խմբակի ակտիվ մասնակիցներից մեկը։ Մասնակցել է շրջանի և գյուղի մշակութային միջոցառումներին, համերգներին, տարբեր ստուգատեսներին և մրցույթներին։ Դպրոցն ավարտելուց անմիջապես հետո ընդունվել է կրկին բացված «Նուր» թատրոնի հատուկ դասընթաց։ Ավարտել է Ուֆայի արվեստի պետական ինստիտուտի թատերական ֆակուլտետի դերասանական բաժնի առաջին հատուկ խումբը, որն առաջին թաթարալեզու դասընթացն էր։ Երկրորդ կուրսից (1993 թվական) սկսել է մասնակցել կոլեկտիվ բեմադրություններին։ Նույն թվականին ընդունվել է թատրոնի աշխատակազմ և այդ ժամանակվանից աշխատում է այնտեղ։ Առաջին անգամ բեմ է դուրս եկել կոլեկտիվ կերպով Ֆաթիհ Սայֆի-Կազանլիի «Կյանքն առանց չարության» դրամայում։

Ստեղծագործություն
-----------------

Թատրոնում աշխատելու ընթացքում Ռուշատը ստեղծել է բեմական կերպարների համեմատաբար մեծ պատկերասրահ։ Այսօր նա թատրոնի առաջատար դերասաններից մեկն է։ Մեծ ներդրում է ունեցել երիտասարդ կոլեկտիվի զարգացման և կայացման գործում։ Աշխատել է ռեժիսոր Ախթյամ Աբուշախմանովի և այլոց հետ։

Խաղացած դերեր
-------------

* *Սամսոն*. «Ռոմեո և Ջուլիետ», Ուիլյամ Շեքսպիր
* *Ջամալեթդին*. «Բանկրոտ», Գալիասկար Քամալ
* *Իսմայիլ*. «Գալիյաբանու», Միրհայդար Ֆայզի
* *Բակիյ*. «Սպիտակ կալֆակ», Միրհայդար Ֆայզի
* *Ռաշիտ*. «Քմահաճ փեսացուն», Կարիմ Տինչուրին
* *Պատանի*. «Զուլեյխա», Գայազ Իսհակի
* *Մատուցող*. «Աշուն», Գայազ Իսհակի
* *Բժիշկը*. «Երեք արշին», Տուֆան Մինուլին
* *Ռախմատուլա Խուրմատուլովիչ*. «Փեսան վեց դուստրերի համար», Տուֆան Մինուլին
* *Նաբիուլա*. «Երկվորյակները», Անգամ Աթնաբաև
* *Սալահ*. «Ջրային ուղի», Նաջիբ Ասանբաև
* *Իսլամ*. «Մայրիկիս սպիտակ զգեստը», Շարիֆ Հուսաինով
* *Գուլայ*. «Հիջրա», Նակի Իսանբետ
* *Շայխուլա*. «Արծաթե զանգը սրտերում», Դանիլ Սալիհով
* *Գյուղատնտես Գատա*. «Կանխագուշակողը», Զուլֆաթ Հաքիմ
* *Գաֆուր*. «Կորցրած հույս», Համիտ Իրգալին
* *Նուրի*. «Յոթերորդ փեսան», Հաբիր Իբրահիմ

Պարգևներ և պատվավոր կոչումներ
-----------------------------

* Բաշկորտոստանի Հանրապետության վաստակավոր արտիստ (2008)
* Բաշկորտոստանի Հանրապետության ժողովրդական արտիստ (2019)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Ռուշատ Մուդարիսով». *«Նուր» թատրոն*. 2019. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ նոյեմբերի 19-ին. Վերցված է 2020 թ․ հունիսի 6-ին.
2. ↑  «Դպրոցի հայտնի շրջանավարտները». *Սաբայ գյուղի դպրոց*. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ նոյեմբերի 7-ին. Վերցված է 2020 թ․ հունիսի 6-ին.
3. ↑  «Ռուշատ Մուդարիսով». *Տվյալների բազա «Ռուսաստանի դերասաններ»*. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ դեկտեմբերի 8-ին. Վերցված է 2020 թ․ հունիսի 6-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ռուշատ Մուդարիսովը «Նուր» թատրոնի կայքում
**Էդիթ Նույոնգ Ֆաալոնգ** գանացի լրագրող, գրող, գենդերային հավասարության ակտիվիստ և դերասանուհի։ Ներկայումս հեռուստատեսային հաղորդավար է Spotlight-ում` Գանայի մեդիայի և հեռուստատեսության Mx24gh-ի ընթացիկ ծրագրերի շրջանակներում։

Վաղ կյանք և կրթություն
----------------------

Նրա արմատները Գանայի Վերին Արևմտյան շրջանի Լոուրայից են, բայց ծնվել է Հյուսիսային շրջանի Տամալե քաղաքում։ Նա միջնակարգ կրթություն է ստացել Աբուրի աղջիկների ավագ դպրոցում, այնուհետև ուսումը շարունակել է Գանայի համալսարանում, Լեգոնում, որտեղ սովորել է տնտեսագիտություն և աշխարհագրություն։

Կարիերա
-------

### Որպես փաստաբան

Ֆաալոնգը Գանայի խորհրդարանում դրական գործողությունների ջատագով է և շահագրգռված է հավասարությամբ ու ներառական զարգացմամբ։ Նա իրեն համարում է ֆեմինիստ, ով պաշտպանում է կանանց իրավունքները կյանքի և գործունեության բոլոր ասպարեզներում։

### Որպես լրագրող

Ֆալոնգը 2017 թվականին միացավ Media General Ghana Limited-ին՝ որպես 3fm-ի և TV3-ի հաղորդավար։ Նա աշխատում էր TV3 լրատվական տաղավարում, ինչպես նաև թերթերի գրախոսական թիմի անդամ էր։

### Որպես դերասան

Որպես դերասան, նա արագ վերելք ապրեց Գանայի կինոարդյունաբերության մեջ ընդամենը կարճ ժամանակ մնալուց հետո։ Նա ստացել է դերասանական կոչում՝ հատկապես ուշադրություն է դարձրել Գարեթթ Բեթթիի «Ֆրիթաուն» ֆիլմում իր դերից հետո, որը նրան արժանացրեց Nigeria Entertainment Awards (NEA)-ի «Լավագույն աֆրիկյան դերասանուհի» անվանակարգում (ոչ նիգերիացի), որը ի վերջո նվաճեց։ Նույոնգը շատ տեղեկացված է և ազատ խոսում է իր երկրի սոցիալական խնդիրների վերաբերյալ։ Նա նկարահանվել է մի շարք հեռուստասերիալներում և կինոնկարներում, ինչպիսիք են օրինակ` «Ապրել Տրիշայի հետ», «Հյուսիսային գործ», «Բրոդվեյ», «Մեր հայրերի մեղքերը», «Հանցագործություն սիրո մեջ»։

(չաշխատող հղում)
 Archived 2019-03-31 at the Wayback Machine.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  «All You Need To Know About Nuong Faalong — Her Biography». *GhanaSlayers.com* (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ ապրիլի 2-ին.
2. ↑  «Ghana rising with Nuong Faalong: Navigating parity - Who will open the door?». *www.ghanaweb.com* (անգլերեն). 2019 թ․ հունիսի 13. Վերցված է 2021 թ․ հունվարի 24-ին.
3. ↑  «Who killed Akua Denteh?». *www.ghanaweb.com* (անգլերեն). 2020 թ․ հուլիսի 29. Վերցված է 2021 թ․ հունվարի 24-ին.
4. ↑
5. ↑
6. ↑  «Nuong Faalong Becomes The Third Ghanaian Actress To Get Facebook Verification». ghanavibes.com. 2014 թ․ նոյեմբերի 29. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ օգոստոսի 8-ին. Վերցված է 2016 թ․ հունիսի 29-ին.
7. ↑  «Most audiences will be glad they took a trip to 'Freetown' - KSL.com». KSL-TV. Վերցված է 2016 թ․ հունիսի 29-ին.
8. ↑  «PHOTOS: Meet The Latest Ghanaian Actress In Town - Nigerian Entertainment Today - Nigeria's Number 1 Entertainment Daily». Nigerian Entertainment Today. 2014 թ․ օգոստոսի 27. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 20-ին. Վերցված է 2016 թ․ հունիսի 29-ին.
9. ↑  «2016 NEA NOMINEES LIST - FILM/TV CATEGORIES». neaawards.org. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ հունիսի 27-ին. Վերցված է 2016 թ․ հունիսի 29-ին.
10. ↑  «Nuong Faalong». IMDb. Վերցված է 2016 թ․ հունիսի 29-ին.
**Բերնարդ Լաուն** (ի ծնե *Բորուխ Լաց* (Բորուխաս Լացաս). Հուլիսի 7, 1921 թվական, Ուտենա, Լիտվա - փետրվարի 16, 2021 թվական), ամերիկացի բժիշկ-սրտաբան, դեֆիբրիլյատորի (սրտի զարկերի ռիթմերի չափման սարք ) ստեղծողը, ով 1985 թվականին Խաղաղության Նոբելյան մրցանակ ստացավ«Աշխարհի բժիշկները հանուն միջուկային պատերազմի կանխման» համար՝ հասարակությանը տեղեկացնելու և խաղաղության օգտին հասարակության գիտակցությունը հրավիրելու համար։ Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի օտարերկրացի անդամ է (2014)։

Կենսագրություն և կրթություն
---------------------------

Հրեական ընտանիքից նրա պապը ռաբբի էր, մայրն ավարտել էր ռուսական գիմնազիան։ 1935 թվականին ընտանիքը գաղթեց Միացյալ Նահանգներ և բնակություն հաստատեց Մենում։

Վախճանվել է 2021 թվականի փետրվարի 16-ին, 99 տարեկան հասակում։ Մահացել է Մասաչուսեթս նահանգի Չեսթնաթ-Հիլլում գտնվող իր տանը։ Վերջերս նա տառապում էր սրտանոթային անբավարարության բարդություններից և հիվանդ էր թոքաբորբով։

Դեֆիբրիլյատորի ստեղծումը
------------------------

1959 թվականին, Պոլ Զոլլի (անգլերեն) հրատարակության հիման վրա, Բերնարդ Լաունը խնդիր դրեց հասնել էլեկտրական ցնցումների առավել արդյունավետ և պակաս տրավմատիկ ազդեցությանը, որի համար սկսեց փորձեր կատարել կենդանիների վրա։

Նրա հետազոտության արդյունքը մեկ զարկերակի ձևն էր, որը հետագայում հայտնի էր որպես «անգլ. Lown waveform»

Հասարակական գործունեություն
---------------------------

«Աշխարհի բժիշկները հանուն միջուկային պատերազմի կանխման» կազմակերպության համանախագահն է։ Ժամանակակից բժշկության որոշ ոլորտների և շեշտերի քննադատ է։ Մի քանի գրքերի հեղինակ է, հասարակական գործիչ։ Չնայած տարիքին՝ շարունակում էր ակտիվ գործունեություն ծավալել։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Kažkada dienraštyje „Tiesa"
2. ↑  Bernard Lown, Inventive Heart Doctor and Antiwar Activist, Dies at 99
3. ↑  «Умер создатель дефибриллятора Бернард Лаун». *www.kommersant.ru* (ռուսերեն). 2021 թ․ փետրվարի 17. Վերցված է 2021 թ․ փետրվարի 17-ին.

Աղբյուրներ
----------

*