**Գվերու** (անգլ.՝ Gweru), քաղաք Զիմբաբվեում, Միդլենդս նահանգի վարչական կենտրոնը։

Պատմություն
-----------

Հիմնադրվել է 1890 թվականին որպես Սոլսբերիից (այժմ Հարարե) Բուլավայո տանող ճանապարհին կայարան։ 1982 թվականին անվանվել է *Գվելո*։ 1915 թվականին ստացել է ինքնավար համայնքի, 1971 թվականին՝ քաղաքի կարգավիճակ։

Աշխարհագրություն
----------------

Գվերու քաղաքը գտնվում է Զիմբաբվեի կենտրոնում՝ Գրեյթ Դայք խզումային խախտումների արածքում, Բուլավայոյից 164 կմ հյուսիս-արևելք և Հարարեից հարավ-արևմուտք։ Ծովի մակարդակից բացարձակ բարձրությունը 1424 կմ է։

Տնտեսություն և տրանսպորտ
------------------------

Գվերուն խոշոր արդյունաբերական կենտրոն է, քաղաքը տալիս է մետաղագործական (քրոմային համաձուլվածքների արտադրություն), մետաղաձուլական արտադրանք, ցեմենտ, կոշիկ, կաշվե իրեր, մսի վերամշակված արտադրանք։ Գվերուում են գտնվում երկրի ամենախոշոր եղջերավոր անասունների ֆերմաները, զարգացած է խաղողագործությունը։ Գբերուի արևելյան հատվածում՝ Գրեյթ Դայք խզումային խախտումների տարածքում գտնվում են լեռնահանքափորային ձեռնարկություններ, որոնք տալիս են մեծ քանակությամբ քրոմի հանքաքար, պլատին, մագնեզիում և այլ հանքաքարեր։

Բուլավայո-Հարերե-Մապուտու երկաթուղային գիծը Գվերուն կապում է Հնդկական օվկիանոսի ափին։ Քաղաքի շրջակայքում կա օդանավակայան, որն ապահովում է երկրի ներքին կապվածությունը։

Գվերուում է գտնվում Պոլիտեխնիկական ինստիտուտը, Միդլենդսի ազգային համալսարանը, մանկավարժական քոլեջ։

Կլիմա
-----

| Գվերու (1961–1990)ի կլիմայական տվյալները |
| --- |
| Ամիս | հունվ | փետ | մարտ | ապր | մայ | հուն | հուլ | օգոս | սեպ | հոկ | նոյ | դեկ | Տարի  |
| Միջին բարձր °C (°F) | 26.3 (79.3) | 25.8 (78.4) | 25.8 (78.4) | 24.7 (76.5) | 22.9 (73.2) | 20.6 (69.1) | 20.5 (68.9) | 23.3 (73.9) | 26.8 (80.2) | 28.3 (82.9) | 27.4 (81.3) | 26.3 (79.3) | 24.9 (76.8) |
| Միջին ցածր °C (°F) | 15.3 (59.5) | 15.1 (59.2) | 13.8 (56.8) | 11.3 (52.3) | 7.6 (45.7) | 4.9 (40.8) | 4.5 (40.1) | 6.5 (43.7) | 10.0 (50) | 13.1 (55.6) | 14.5 (58.1) | 15.1 (59.2) | 11.0 (51.8) |
| Անձրևի տեղումներ մմ (դյույմ) | 139.1 (5.476) | 124.8 (4.913) | 55.9 (2.201) | 29.0 (1.142) | 7.7 (0.303) | 1.9 (0.075) | 1.0 (0.039) | 1.9 (0.075) | 9.3 (0.366) | 35.1 (1.382) | 96.2 (3.787) | 159.4 (6.276) | 661.3 (26.035) |
| Միջ. անձրևոտ օրեր  | 12 | 10 | 7 | 3 | 1 | 1 | 0 | 0 | 1 | 4 | 9 | 12 | 60 |
| *աղբյուր: World Meteorological Organization* |

Բնակչություն
------------

Ըստ 2013 թվականի տվյալների՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 141 862 մարդ, բնակչության թվով հինգերորդ քաղաքն է երկրում։ Բնակչության մոտ 70 %-ը խոսում է շոնա, իսկ 30 %-ը՝ հյուսիսային նդեբելե լեզուներով։

*Բնակչության դինամիկ շարժը ըստ տարիների․*

| Պատմական բնակչություն |
| --- |
| **Տարի** | **Բնակչություն** |  %± |
|  **1936** | 2165
 |  1941 |
| **5100**
 |  1946 | 7237
 |
|  **1951** | 9800
 |  1960 |
| **27290**
 |  1969 | 36840
 |
|  **1974** | 51000
 |  1978 |
| **66,000**
 |  1982 | 78918
 |
|  **1992** | 128037
 |  2002 |
| **141260**
 |  2012 | 157865
 |

Համակործակցով քաղաքներ
----------------------

* Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ, Բիրմինգհեմ
* Նամիբիա Նամիբիա, Ցումեբ

Հետաքրքիր փաստեր
----------------

Հայտնի աֆրիկացի մարզիկ-մարաթոնյան վազորդ Կանդան Ամառային օլիմպիական խաղեր 1968-ին մասնակցելուն պատրաստվելու համար ընտրել էր Գվերու-Սելուկվե ուղևորափոխադրող գնացքը և ոչ մի անգամ չի պարտվել դրան։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Gweru, Zimbabwe Page» (անգլերեն)։ Fallingrain Global Gazetteer։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-03-12-ին։ Վերցված է 2013-02-21
2. ↑  «World Weather Information Service – Gweru»։ World Meteorological Organization։ Վերցված է 25 October 2015
3. ↑  «Соперник-паровоз»//Московский комсомолец № 214 (9137) 12 сентября 1968

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · Open Directory Project |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4513735-3 · LCCN: n89289755 · VIAF: 125612201 · WorldCat VIAF: 125612201 |

 |