Դիատրիզոատը ՝ նաև հայտնի որպես ամիդոտրիզոատ, կոնտրաստային նյութ է օգտագոծվող ռենտգեն հետազոտության ընթացում։ Այն ներառում է երակների, միզային համակարգի, փայծաղի և հոդերի վիզուալիզացիյան այնպես ինչպես համակարգչային շերտագրության ժամանակ (ԿՏ սկանավորում)։ Այն տրվում է բերանով, ներանկվում երակով, միզապարկով, նազոգաստրալ զոնդով կան ուղիղ աղիքով։

Համեմատաբար տարածված կողմնակի ազդեցուտյուններն են փսխումը, դիառեան և մաշկի կարմրությունը։ Այլ կողմնակի ազդեցություններն ներառում են քորը, երիկամային խնդիրները, ճնշման անկումը և ալերգիկ ռեակցիաները։ Այն խորհուրդ չի տրվում մարդկանց, ովքեր ունեն ալերգիա յոդի նկատմամբ։ Դիատրիզոատը յոդացված իոնային ռադիոկոնտրաստային նյութ է `բարձր օսմոլալությամբ։

Դիատրիզոատը Միացյալ նահանգնեում հաստատվել է բժշկական կիրառման համար 1954 թվականին։ Այն գտնվում է Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության առաջին անհրաժեշտության դեղերի ցանկում `առողջության համակարգում անհրաժեշտ ամենաապահով և ամենաարդյունավետ դեղամիջոցների՝ որոնք անհրաժեշտ են առողջապահական համակարգում։2016 թվականի դրությամբ, զարգացող աշխարհում մեծածախ արժեքը կազմում է 5,49 ԱՄՆ դոլար `20 մլ սրվակի համար։ Միացյալ Նահանգներում դոզան արժե ավելի քիչ, քան 25 ԱՄՆ դոլար։

Բժշկական կիրառություն
---------------------

Դիատրիզոական թթուն կարող է օգտագործվել որպես այլընտրանքային միջոց բարիումի սուլֆատի փոխարեն ստամոքս-աղիքային տրակտի բժշկական վիզուալիզացիայի նպասակով, ինչպիսիք են ստամոքս-աղիքային տրակտի վերին հատվածը և փոքր աղիքը։ Այն ցուցված է այն հիվանդների համար, ովքեր ալերգիկ են բարիումի նկատմամբ, կամ այն դեպքերում, երբ հնարավոր է բարիումի արտահոսք դեպի որովայնի խոռոչի։ Այն չի ծածկում ստամոքսի / աղիքների լորձաթաղանթը այնքան լավ ինչքան բարիումը, ուստի այն սովորաբար չի օգտագործվում այս նպատակով[*փա՞ստ*]։

Այն օգտագործվում է ներերակային պիելոգրաֆիայի հանար։

Այն կիրառվում է նաև ասկարիդոզի բուժման նպատակով։ Դիատրիզոասը իրականում ոչ թե սպանում է ասկարիդին, այլ դրա փոխարեն այն թեթևացնում է աղիքային խցանումը, որը հարուցվել է ասկարիդներով։

### Կառավարում

Դիատրիզոիդային թթուն կառավարվում է առավելագույնս նպատակահարմար և խելամիտ ճանապարհով, հետաքրքրություն ներկայացնող կառուցվածքը վիզուալիզացնելու համար(օրինակ ՝ ներերակային՝ արյան անոթների համար ՝ որոնցով այն տարածվում է, երիկամ–միզածորան–միզապարկ ՝որոնցով այն արտազատվում է, օրալ կամ ռետալ ճանապարհով աղեստամոքսային տրակտի համար)։

* Այն տրվում է ներերակային ՝ համակարգչային տոմոգրաֆիայի արտահայտվածությունը ուժեղացնելու նպատակով, երիկամների և հարակից կառույցների ․ ինչպես նաև արյան անոթների պատկերման համար։
* այն տրվում է բերանային կամ հոգնայի ճանապարհով աղեստամոքսային ուղին պատկերելու նպատակով․
* այն տրվում է Ֆոլեյի կաթետրով միզային ուղին պատկերելու նպատակով

Հակացուցումներ
--------------

Անամնեզում յոդի նկատմամբ զգայունությունը հակացուցում չի հանդիսանում դիատիզոատի օգտագործման համար, սակայն դա ենթադրում է զգուշություն պրեպարատն օգտագործելիս։ Այս դեպքում, բերանային կամ ներերակային կորտիկոստերոիդները կարող են օգտագործվել պրոֆիլակտիկայի նպատակով, կամ նախապատվությունը տրվում է բարիումի սուլֆատին որպես այլընտրանքային տարբերակ։

Գաստրոգրաֆինը հակացուցված է օգտագործել որոշ դեղամիջոցների հետ որոնք կարող են առաջացնել լակտոացիդոզ (օր․՝ մետֆորմին)։ Միաժամանակյա օգտագործումը կարող է հանգեցնել երիկամային անբավարարության և լակտոացիդոզի առաջացման, և անհրաժեշտ է, որ բժիշկները ստիպեն մի քանի օրվա ընթացքում տարբեր տեղակայել գործակալները, որպեսզի փոխազդեցություն չլինի։

Գաստրոգրաֆինը հիպերտոնիկ լուծույթ է, հետևաբար պետք է խուսափել ստամոքս-աղիքային ուղու վեին հատվածների վիզուալիզացիայից այն հիվանդների մոտ, ովքեր ունեն ասպիրացիայի բարձր ռիսկ, քանի որ դա կարող է հանգեցնել թոքի այտուցի առաջացման, պատահաբար տրախեոբրոնխեալ ծառ ներթափանցելու դեպքում։

Ուրոգրաֆինը չպետք է օգտագործվի մելեոգրաֆիայի, վենտրիկուլոգրաֆիայի կամ ցիստեռնոգրաֆիայի նպատակով, քանի որ կարող է հանգեցնել նեյրոտոքսիկ ախտանիշների առաջացման։

Քիմիական հատկություններ
-----------------------

Դիատրիզոատը համարվում է բարձր օսմոլյարությամբ կոնտրաստ նյութ։ Նրա օսմոլյարությունը մոտավորապես կազմում է 1500 մՕսմ / կգ –ից (50% լուծույթ) մինչև 2000 մՕսմ/կգ (76% լուծույթ)։

Ապրանքանիշներ
-------------

Ապրանքանիշներն են Հիպաքվին, Գաստրոգրաֆին, Իոթալամատ և Ուրոգրաֆին։ Ուրոգրաֆինը նատրիումական և մեգլումային աղերի համադրությունն է։․

Տես նաև
-------

Հիմնական կառուցվածքը հայտնի է, և կան բազմաթիվ անալոգներ։

մոնո–միացություններ
* Ազիտրոյաթթու և նրա նատրիումական աղ՝ նատրիումի ացետրիզոատ
* Մետրիզոյաթթու
* Յադամիդ
* Իոթալամաթթու
* Իոքսիտալամաթթու
* Իոգլիկաթթու
* Իոցենտամաթթու

երկ–միացություններBis-compounds
* Ադիփիոդոն
* Իոկարմաթթու
* Իոգլիկաթթու
* Իոտրոքսաթթու

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *WHO Model Formulary 2008* (PDF). World Health Organization. 2009. էջ 316. ISBN 9789241547659. Արխիվացված (PDF) օրիգինալից 2016 թ․ դեկտեմբերի 13-ին. Վերցված է 2016 թ․ դեկտեմբերի 8-ին.
2. 1 2 3  Hamilton, Richart (2015). *Tarascon Pocket Pharmacopoeia 2015 Deluxe Lab-Coat Edition*. Jones & Bartlett Learning. էջ 171. ISBN 9781284057560.
3. ↑  Thomsen, Henrik; Muller, Robert N.; Mattrey, Robert F. (2012). *Trends in Contrast Media* (անգլերեն). Springer Science & Business Media. էջ 13. ISBN 9783642598142. Արխիվացված օրիգինալից 2017 թ․ հունվարի 1-ին.
4. 1 2  «Diatrizoate Side Effects in Detail - Drugs.com». *www.drugs.com*. Արխիվացված օրիգինալից 2017 թ․ հունվարի 1-ին. Վերցված է 2016 թ․ դեկտեմբերի 31-ին.
5. ↑  World Health Organization (2019). *World Health Organization model list of essential medicines: 21st list 2019*. Geneva: World Health Organization. hdl:10665/325771. WHO/MVP/EMP/IAU/2019.06. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO.
6. ↑  «Amidotrizoate». *International Drug Price Indicator Guide*. Վերցված է 2016 թ․ դեկտեմբերի 8-ին.
7. ↑  Sood. *Surgical Diseases in Tropical Countries*. Jaypee Brothers Publishers. էջեր 72–. ISBN 978-81-7179-444-7. Վերցված է 2010 թ․ օգոստոսի 11-ին.(չաշխատող հղում)
8. ↑  Moshe Schein; Paul Rogers; Ahmad Assalia (2010). *Schein's Common Sense Emergency Abdominal Surgery*. Springer. էջեր 391–. ISBN 978-3-540-74820-5. Արխիվացված օրիգինալից 2017 թ․ մարտի 29-ին. Վերցված է 2010 թ․ օգոստոսի 11-ին.
9. ↑  «Archived copy». Արխիվացված օրիգինալից 2016 թ․ հունիսի 18-ին. Վերցված է 2016 թ․ հուլիսի 28-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ արխիվը պատճենվել է որպես վերնագիր (link)
10. ↑  Bayer New Zealand Limited (2007 թ․ սեպտեմբեր). «UROGRAFIN Urografin Corporate Core Text» (PDF). Արխիվացված (PDF) օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 4-ին. Վերցված է 2012 թ․ ապրիլի 2-ին.
11. ↑   (անգլերեն). `{{cite journal}}`: Cite journal requires `|journal=` (օգնություն); Missing or empty `|title=` (օգնություն)(չաշխատող հղում)
12. ↑  Amersham Health (2006 թ․ ապրիլ). «Hypaque sodium (Diatrizoate Sodium) injection, solution. Product label». *DailyMed*. U.S. National Library of Medicine. Արխիվացված օրիգինալից 2011 թ․ մայիսի 23-ին. Վերցված է 2007 թ․ մարտի 29-ին.
13. ↑  Amersham Health (2006 թ․ ապրիլ). «Hypaque (Diatrizoate Meglumine and Diatrizoate Sodium) injection, solution. Product label». *DailyMed*. U.S. National Library of Medicine. Արխիվացված օրիգինալից 2011 թ․ մայիսի 23-ին. Վերցված է 2007 թ․ մարտի 29-ին.