**Չանաքքալե 1915** (թուրքերեն՝ Çanakkale Köprüsü) կամ **Դարդանելի կամուրջ** (թուրքերեն՝ Çanakkale Boğaz Köprüsü), ավտոմոբիլային կախովի կամուրջ Թուրքիայի հյուսիս-արևմուտքում գտնվող Չանաքքալե նահանգում։ Լապսեկի և Գելիբոլու քաղաքներից հարավ գտնվող կամուրջն անցնում է Դարդանելի նեղուցի վրայով Մարմարա ծովից մոտ 10 կմ հարավ։ Կամուրջը Կինալի-Բալիկեսիր մայրուղու մի մասն է, որը միացնում է Արևելյան Թրակիայի O-3 և O-7 մայրուղիները Անատոլիայի O-5 մայրուղու հետ։ 2023 մ հիմնական բացվածքով կամուրջը 32 մ-ով գերազանցել է ճապոնական Ակաշի Կայկյո կամուրջը՝ դառնալով աշխարհի ամենաերկար կախովի կամուրջը։ Կամուրջը պաշտոնապես բացել է նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը 2022 թվականի մարտի 18-ին։ Սա Թուրքիայի նեղուցներով անցնող` եվրոպական և ասիական ափերը միացնող չորրորդ կամուրջն է Ստամբուլի երեք կամուրջների հետ միասին։

Նախագիծ
-------

Կամուրջը նախագծել են դանիական COWI A/S-ի և հարավկորեական PEC-Pyunghwa Engineering կազմակերպությունները (մալուխներ և մուտքի կամուրջներ)։ Arup և AAS Jacobsen ընկերությունները մասնակցել են նախագծին որպես նախագծի անկախ ստուգող (IDV): Ծրագրի խորհրդատուներն էին Tekfen և T-ingénierie ընկերությունները։

Տվյալներ
--------

Կամրջի ընդհանուր երկարությունը 3563 մ է, մուտքի կամուրջների հետ միասին հասնում է 4608 մետրի, ինչը 527 մետրով գերազանցում է Օսման Գազի կամրջի և նրա մուտքի ուղանցույցների ընդհանուր երկարությունը միասին՝ դարձնելով նրան Թուրքիայում ցանկացած տեսակի ամենաերկար կամուրջը։

Կամրջի երկու հենասյուների ընդհանուր բարձրությունը 318 մ է (318 մ մալուխի հիմնական անցման կետի բարձրությունն է, ինչը կարևոր է վանտի ամրության համար, հենասյունի իրական բարձրությունը 334 մ է, ինչը այն դարձնում է Թուրքիայի երկրորդ ամենաբարձր կամուրջը սուլթան Սելիմ Ահեղի կամուրջից հետո։ Կամուրջը աշխարհի վեցերորդ ամենաբարձր կամուրջն է, որը գերազանցում է Չինաստանի Սուտոնգ կամուրջը։ Կամուրջի 72,8 մ բարձրություն և 45,06 մ ընդհանուր լայնություն և 3,5 մ առավելագույն հաստություն։ Կամրջի հարթակը ունի երթևեկության վեց գիծ (յուրաքանչյուր ուղղությամբ երեքը), ինչպես նաև սպասարկման համար նախատեսված երկու գոտի։

Խորհրդանշական թվեր
------------------

Որոշ խորհրդանշական թվեր են կապված կամրջի հետ։ Կամրջի անվանվան 1915 թիվը և գլխավոր մալուխի անցման կետի բարձրությունը՝318 մ, խորհրդանշում են 1915 թվականի մարտի 18-ը՝ թուրքական նավատորմի հաղթանակի օրը Գալիպոլիի արշավում ռազմածովային գործողությունների ժամանակ։ Կամրջի հիմնական թռիչքի երկարությունը 2023 մետր է և վերաբերում է 2023 թվականի Թուրքիայի Հանրապետության հարյուրամյակին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2  1915 Çanakkale Köprüsü yaklaşım viyadükleri yükseliyor — Haberler.com, 2019.
3. ↑  Çanakkale Boğazı'nın iki yakasını birleştirecek projede sona yaklaşıldı — Anadolu Agency, 2022.
4. ↑  «Turkey opens record-breaking bridge between Europe and Asia». *CNN* (անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 20-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 19-ին. (անգլ.)
5. 1 2  «Թուրքիան ռեկորդային կամուրջ է բացել Դարդանելի վրայով». *oragir.news*. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 21-ին.
6. ↑  «Turkey inaugurates 1st bridge over Dardanelles Strait-Xinhua». *www.xinhuanet.com*. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 20-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 20-ին. (անգլ.)
7. ↑  «Cowi Canakkale». Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 20-ին. Վերցված է 2018 թ․ մայիսի 15-ին.
8. ↑  «Çanakkale to be site of Turkey's longest bridge». *Hürriyet Daily News*. 2012 թ․ հունվարի 28. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 20-ին. Վերցված է 2017 թ․ հունվարի 11-ին.
9. 1 2  ERM (December 2017). Çevresel ve Sosyal Etki Değerlendirmesi (ÇSED) Raporu – 1915 Çanakkale Köprüsü ve Malkara-Çanakkale Otoyolu Projesi (PDF) (Report). ERM. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 31 August 2018-ին. Վերցված է 31 August 2018-ին. `{{cite report}}`: More than one of `|archivedate=` and `|archive-date=` specified (օգնություն); More than one of `|archiveurl=` and `|archive-url=` specified (օգնություն)
10. ↑  «1915 Çanakkale Köprüsü'nün 318 metrelik çelik kuleleri tamamlandı». *A Haber* (թուրքերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ մայիսի 24-ին. Վերցված է 2021 թ․ մայիսի 24-ին.
11. ↑  «Groundbreaking ceremony for bridge over Dardanelles to take place on March 18». *Hürriyet Daily News*. 2017 թ․ մարտի 17. Արխիվացված օրիգինալից 2017 թ․ մարտի 18-ին. Վերցված է 2017 թ․ մարտի 19-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք (անգլ.)