|  |
| --- |
| Մարսը Հաբբլ աստղադիտակից 2005 թվականի հոկտեմբերի 28, երևում է փոշու հողմ (գույները իրական չեն)Մարսը Հաբբլ աստղադիտակից 2005 թվականի հոկտեմբերի 28, երևում է փոշու հողմ (գույները իրական չեն) |
| Ածխաթթու գազ | 95,32 % |
| Ազոտ | 2,7 % |
| Արգոն | 1,6 % |
| Թթվածին | 0,13 % |
| Շմոլ գազ | 0,07 % |
| Ջրային գոլորշի | 0,03 % |
| Ազոտի օքսիդ (II) | 0,013 % |
| Նեոն | 2,5 ppm |
| Կրիպտոն | 300 ppb |
| Ֆորմալդեհիդ | 130 ppb |
| Քսենոն | 80 ppb |
| Օզոն | 30 ppb |
| Մեթան | 10,5 ppb |

**Մարսի մթնոլորտը**, Մարս մոլորակը շրջապատող գազային ծածկույթ։ Զգալիորեն տարբերվում է Երկրի մթնոլորտից, ինչպես քիմիական կազմությամբ, այնպես էլ ֆիզիկական հատկություններով։ Մթնոլորտային ճնշումը մակերևույթի մոտ կազմում է 0,7 - 1,155 կՊա (1/110 երկրայինի համեմատ, կամ համարժեք է երկրայինին մի քանի կիլոմետր բարձրության վրա)։ Մոտավոր մթնոլորտի հաստությունը կազմում է 110 կմ։ Մարսը ունի չափազանց թույլ մագնիսական դաշտ (համեմատած Երկրի հետ), և արդյունքում արևային քամին աստիճանաբար «քշում» է մթնոլորտը տիեզերք։

Ամպերի շարժման անիմացիա, լուսանկարները կատարված են Ֆենիքս

Քիմիական կազմությունը
---------------------

Մարսի մթնոլորտը 95 %-ով կազմված է Ածխաթթու գազից, ազոտի, արգոնի և թթվածնի աննշան խառնուրդով։ Կա նաև փոքր քանակով ջրային գոլորշի։ Հայտնաբերվել են մեթանի հետքեր, ինչը վկայում է այն մասին, որ մոլորակի վրա հնարավոր է, որ կա կենսագործունեություն, քանզի գործող հրաբուխներ չեն հայտնաբերվել։ Անհրաժեշտ է նշել, որ չնայած իր նոսրության, Մարսի մթնոլորտը պարունակում է մոտ 23 անգամ ավելի շատ (մասնիկ սմ³ մեջ մակերևույթի մոտ) քան երկրայինում։

Ջերմաստիճանային տատանումները
----------------------------

Մարսի մթնոլորտի չափազանց նոսրության պատճառով, հասարակածում ջերմաստիճանը տատանվում է +30 °C ցերեկով մինչև −80 °C գիշերը, այս տարբերությունը տեղի է ունենում ջերմային էներգիայի անարգել ճառագայթման պատճառով դեպի տիեզերք։ Բևեռներում ջերմաստիճանը կարող է ընկնել մինչև −143 °C:

Տարեկան փուլերը
---------------

Մթնոլորտի զանգվածը տարվա ընթացքում ենթարկվում է չափազանց մեծ փոփոխությունների, ձմեռային ժամանակահատվածում խտացման և սառցագոյացման և ամառային ժամանակում մեծ քանակներով ածխաթթու գազի գոլորշիացման պատճառով։

Մթնոլորտի կառուցվածքը
---------------------


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Մարսի համակարգ |
| --- |
|  |
| Աշխարհագրությունը | 

|  |
| --- |
| Մթնոլորտը  • Իոնոսֆերան  • Հիդրոսֆերան  • Ջրանցքները  • Կլիման  • Կյանք |
| Շրջաններ՝ | Կիդոնիա  • Թարսիս  • Մեծ հյուսիսային հարթավայր  • **Մարիների հովիտներ**  • Ացիդալիա հարթավայր  • Մաադիմ հովիտ  • Էրիդանիա լիճ  • Էլիզիում սարահարթ  • Ուտոպիա հարթավայր  • Քրիսե հարթավայր  • Հելլադա հարթավայր  • Հյուսիսային խորխորատ  • Քառանկյուններ |
| Հրաբուխներ՝ | Օլիմպոս լեռ  • Արսիա լեռ  • Սիրամարգի լեռ  • Ասկրիաուս լեռ  • Մեծ Սիրտ  • Հեկատա գմբեթ  • Բիբլիս գմբեթ  • Ալբոր գմբեթ |
| Խառնարաններ՝ | Արամ  • Վիկտորիա  • Գալե  • Գեյլ  • Գուսևի  • Հանլայն  • Հոլդեն  • Էբերսվալդե |
| Գետեր՝ | Էբերսվալդե խառնարանի դելտան |

 |  |
|  |
| Արբանյակներ |  • Ֆոբոս  • Դեյմոս |
|  |
| Հետազոտություններ |  • Բնակեցում  • Մարսի տեղանուններ  • Մարսի տերաֆորմում  • Մարսագնաց |
|  |
| Կինեմատոգրաֆում |  • Կարմիր մոլորակը  • Առաքելությունը դեպի Մարս  • Մարսի ոդիսականը  • Հիշել ամենը (2012)  • Մարսեցին (2015) |

 |