**Դումիտրու Իոն Սուչիանու** (ռումիներեն՝ Dumitru Ion Suchianu, սեպտեմբերի 2, 1895(1895-09-02), Յասի, Ռումինիա - ապրիլի 17, 1985(1985-04-17)), ռումինահայ էսսեիստ, թարգմանիչ, կինոտեսաբան և քաղաքական տնտեսագետ։

Կենսագրություն
--------------

Դումիտրու Իոն Սուչիանուն ծնվել է Յասիում։ Նրա ծնողներն են եղել հայազգի պրոֆեսոր Հանես-Օգիաս Սուչիանուն և Լելիան (ի ծնե՝ Նանու-Մուսել)։

Նա սովորել է Բուխարեստի միջնակարգ դպրոցում և իր հայրենի քաղաքի գիշերօթիկ ավագ դպրոցի ժամանակակից լեզվի բաժնում, որն ավարտել է 1914 թվականին։ Այնուհետև նա ստացել է իրավաբանության, գրականության և փիլիսոփայության աստիճան Յասիի համալսարանում, որին հաջորդել է քաղաքական և տնտեսական գիտությունների դոկտորի աստիճանը Փարիզի համալսարանում։ Այնուհետև նա դարձել է Բուխարեստի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի դոցենտ սոցիալական ուսմունքների բաժնում։ Եղել է Ռազմական բարձրագույն ուսումնարանի և Գեղարվեստի ակադեմիայի պրոֆեսոր, ինչպես նաև Պետական գիտությունների դպրոցի քաղաքական տնտեսության և ֆինանսների դասախոս։ 1926-1948 թվականներին աշխատել է որպես մագիստրատ։ 1929-1941 թվականներին, լինելով կինոգրաքննության կոմիտեի անդամ, նա անցկացրել է կինոարվեստի դասընթացներ և մի քանի գրքերի միջոցով խթանել կարգապահությունը (*Curs de cinematografie*, 1930; *Cinematograful, acest necunoscut*, 1973; *Nestemate cinematografice*, 1980)։ Մեկ տասնամյակ նա վարել է *România Literară*-ի ֆիլմերի մասին խորագիրը։

Սուչիանուի գրական գործունեությունը սկսվել է *Viața Românească* ամսագրում։ Իր եղբոր և ավագ դպրոցի ու համալսարանի դասընկեր Միհայ Ռալեայի հետ համատեղ նա ղեկավարել է ամսագիրը 1937-1940 թվականներին և կրկին 1946 թվականին։ Իր առաջին հրապարակումը նա կատարել է հենց այդ ամսագրի էջերում՝ 1921 թվականին *Թոմաս Հարդիի* ուսումնասիրությամբ։ Նա հաճախ գրել է տարբեր թեմաների, այդ թվում՝ փիլիսոփայության, գրականության, գեղագիտության, սոցիոլոգիայի, հոգեբանության և կինեմատոգրաֆիայի մասին, *Viața Românească*-ի, *Universul literar și artic*-ի, *Lumea*-ի, *Contemporanul*-ի և *Astra*-ի համար։ Նրա առաջին գիրքը 1928 թվականի գրական ուսումնասիրությունների *Aspecte literare* ժողովածուն էր։ Մյուսը հրատարակվել է 1978 թվականին որպես *Foste adevăruri viitoare*։

Դումիտրու Իոն Սուչիանուն գրել է քաղաքական տնտեսության երեք հատոր՝ *Introducere în economia politică* (1930), *Manual de sociologie* (1931) և *Despre avuție*։ Նա ֆրանսերեն է թարգմանել ռումինական և մոլդովական բանահյուսական «Միորիցա» բալլադը, ինչպես նաև Թեոդոր Արգեզիի բանաստեղծությունները, ռումիներեն է թարգմանել Միշել Ժորժ-Միշելին, Սիլվիո Միկելիին, Ալբերտո Մորավիային և Ժորժ Սադուլին։ Լինելով խորապես քաղաքապես մարդ, որն ուներ հոգեբանության, քաղաքական տնտեսության, բնական գիտությունների, գրականության և կինոյի վերաբերյալ խոր գիտելիքներ, նա գրել է էսսեների մի քանի գրքեր (*Puncte de vedere*, 1930; *Diverse însemnări și amintiri*, 1933; *Amica mea Europa*, 1939)։ Դրանք աչքի են ընկնում էրուդիցիայով և ոճով, նուրբ դիտողականությամբ և հմուտ անալոգիաներով. նրանք բարձր ինտելեկտուալ ձևով օգտագործում են գաղափարներն ու տեղեկությունները։

Գրականություն
-------------

* *Curs de cinematograf*, București, Cartea Românească, 1931;
* *Amica mea Europa*, București, Casa Școalelor, 1939;
* *Vedetele filmului de odinioară*, București, Meridiane, 1968;
* Dumitru Ion Suchianu și Constantin Popescu, *Metamorfoze cinematografice*, București, Meridiane, 1975;
* Dumitru Ion Suchianu și Constantin Popescu, *Filme de neuitat*, București, Meridiane, 1976;
* *Alte foste adevăruri viitoare*, București, Minerva, 1983.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Aurel Sasu (ed.), *Dicționarul biografic al literaturii române*, vol. II, p. 648. Pitești: Editura Paralela 45, 2004. 973-697-758-7

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| ISNI: 0000000116790076 · LCCN: n50012316 · NLG: 95021 · NTA: 132235714 · NUKAT: n2005048790 · VIAF: 79520963 · WorldCat VIAF: 79520963 |

 |

 |