**«Ֆրանտիշեկ»** (ռուս.՝ «Франтишек»), խորհրդային տիկնիկային մուլտֆիլմ, որ ստեղծվել է ռեժիսոր Վադիմ Կուրչևսկու կողմից 1967 թվականին Միլոշ Մացոուրեկի հեքիաթի հիման վրա։ Փոքրիկ փիլիսոփայական դրամա է, որ պատմում է տաղանդի նորարարական բնույթի, ինչպես նաև Մորոզի կերպարի բոլորովին նոր մեկնաբանություն։

Սյուժե
------

Քաղաքում ուշ աշուն է, ծառերից թափվում են վերջին տերևները։ Ուսուցիչ Մորոզն իր աշակերտներին՝ փոքրիկ Մորոզիկներին տանում է գործնական պարապմունքների քաղաքում։ Աշակերտները սովորում են ստեղծել ջինջառ և սառցալեզվակներ, պատուհաններին նկարել սառցե սպիտակ նախշեր։ Մորոզիկ Ֆրանտիշեկն այգում ծանոթանում է մի աղջկա՝ Վլաստայի հետ, և նրանք երկուսն էլ սիրում են նկարել։ Վլաստան Ֆրանտիշեկին նվիրում է ներկերի տուփ և տանում Բուսաբանական այգի, որտեղ Ֆրանտիշեկն առաջին անգամ տեսնում է իսկական ծաղիկներ։ Երախտապարտ Ֆրանտիշեկը գիշերն աղջկա պատուհանին նկարում է ծաղկանախշեր ու ծաղիկներ։ Առավոտյան աղջիկը տեսնում է և ասում. «Ֆրանտիշե՛կ, դու իսկական նկարիչ ես»։ Իսկ ուսուցիչ Մորոզն ասում է, որ թեև գեղեցիկ է, բայց կարգը թույլ չի տալիս, և այդպես նկարել ընդունված չէ։ Նա վերցնում է ներկերը, իսկ հետո ինքն է փորձում նկարել դրանցով։

Նկարահանող խումբ
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ռեժիսոր | Վադիմ Կուրչևսկի |
| Սցենարիստ | Վլադիմիր Լիֆշից |
| Բեմադրող նկարիչ | Օլգա Գվոզդևա |
| Մուլտիպլիկատորներ | Մայա Բուզինովա, Իոսիֆ Դոուկշա, Յուրի Կլեպացկի, Պավել Պետրով |
| Օպերատոր | Վլադիմիր Սարուխանով |
| Կոմպոզիտոր | Միխայիլ Մեերովիչ |
| Հնչյունային օպերատոր | Բորիս Ֆիլչիկով |
| Տիկնիկներն ու դեկորացիաները պատրաստել են | Վ. Կուրանով, Գենադի Լյուտինսկի, Պավել Գուսև, Վ. Կալաշնիկովա, Վլադիմիր Աբակումով, Մարինա Չեսնոկովա, Վալերի Պետրով, Գալինա Գետինգեր, Ռոման Գուրովի ղեկավարությամբ |
| Խմբագիր | Ռաիսա Ֆրիչինսկայա |
| Մոնտաժող | Նադեժդա Տրեշչյովա |
| Տնօրեն | Նաթան Բիտման |

Հնչյունավորում
--------------

* Կլարա Ռումյանովա – Ֆրանտիշեկ
* Մարիա Վինոգրադովա – Վլաստա, Վլաստայի մայրը, ուսուցչուհի
* Անատոլի Պապանով – Մորոզ

Հնչյունավորողների անունները տիտրերում նշված չեն։

Մրցանակներ
----------

* 1968 – Անիմացիոն ֆիլմերի II միջազգային փառատոն Մամայայում (Ռումինիա) — «Արծաթե հավալուսն» մրցանակ

Վերաթողարկում
-------------

Մուլտֆիլմը բազմիցս վերաթողարկվել է DVD-ով մուլտֆիլմերի հավաքածուներում.

* **«Фантазёры»**, «Սոյուզմուլտֆիլմ», տեղայնացնող՝ «Союз», սկավառակում ընդգրկված մուլտֆիլմեր՝

«Ֆրանտիշեկ» (1967), «Բարոն Մյունհաուզենի արկածները» (1967), «Միստր Թվիստր» (1963), «Մենք Շերլոկ Հոլմսի հետ» (1985), «Богатырская каша» (1987), «Фантазёры из деревни Угоры» (1994)։

Արձագանքներ
-----------

> 
> 
> Վադիմ Կուրչևսկին մեր տիկնիկային մուլտիպլիկացիայում աշխատող առանձնահատուկ վարպետներից մեկն է։ Չեխոսլովակ հայտնի գրող Միլոշ Մացոուրեկի հեքիաթի հիման վրա նրա կողմից բեմադրված «Ֆրանտիշեկ» մուլտֆիլմը (1967) համարձակորեն կարող է վերագրվել վերջին տարիներին հետաքրքիր տիկնիկային ֆիլմերի շարքին։ Այդ հեքիաթի զարմանալիորեն ամբողջական, պարզ ու միևնույն ժամանակ խորը մտքով դրամատուրգիան, որ նվիրված է արվեստում կեղծի ու շինծուի մասին մտորումներին, տաղանդի նորարարական բնույթին ու էպիգոնի ստեղծագործական կուրությանը, ստույգ համապատասխանություն է գտնում պարզ և տոնական ձևավորման ու ստեղծագործական լուծման, տիկնիկների ժլատ ու լակոնիկ-արտահայտիչ «խաղի» մեջ։ Ըստ էության, դա փոքրիկ փիլիսոփայական դրամա է, վառ օրինակ այն բանի, թե ինչքան շատ բան կարող է անել ռեժիսորը, երբ նա որպես հիմք ունենում է ժամանակակից, ժողովրդական լավագույն ավանդույթներով ստեղծված հեքիաթի գերազաց դրամատուրգիայի վրա։
> 
> 
> 
> *Բնօրինակ տեքստ* (ռուս.)  
> 
> *Вадим Курчевский — один из оригинальных мастеров, работающих в нашей кукольной мультипликации. Поставленный им по сказке известного чехословацкого писателя Милоша Мацоурека мультфильм «Франтишек» (1967) смело может быть отнесен к числу интересных кукольных картин последних лет. Удивительно цельная, простая и в то же время глубокая по мысли драматургия этой сказки, посвященной раздумьям о подлинном и мнимом в искусстве, о новаторской природе таланта и творческой слепоте эпигона, находит точное соответствие а ясном и празднично нарядном и изобретательном решении, скупой и лаконично-выразительной «игре» кукол. В сущности, эта маленькая философская драма — яркий пример того, как много может сделать режиссёр, когда он опирается на превосходную драматургию современной, созданной в лучших народных традициях сказки.*
> 
> 
> — Ս. Ասենին
> 
>

Տես նաև
-------

* Ձմեռ պապը և ամառը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Георгий Бородин*. Образ Деда Мороза в российской анимации октябрь 2007
2. ↑  *Сергей Капков* Энциклопедия отечественной мультипликации. — М.: Алгоритм, 2006. — С. 378-379. — 816 с. — 3 000 экз. — ISBN 5-9265-0319-4
3. ↑  Асенин С.В. Волшебники экрана: Драматургия мультфильма. Богатство сюжетных решений

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ֆրանտիշեկ մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում
* Журнал «Советский экран» Archived 2016-10-07 at the Wayback Machine. № 6 март 1985.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · Animator.ru |

 |