**«Սիդ»** (ֆր.՝ Le Cid), Պիեռ Կոռնեյլի թատերական պիեսը (տրագիկոմեդիա)։ «Սիդ»-ը առաջին անգամ բեմադրվել է 1636 թվականի դեկտեմբերին կամ 1937 թվականի հունվարին։

Ստեղծում և բեմադրություն
------------------------

«Սիդ» ողբերգությունը (որը նա կոչել է «տրագիկոմեդիա»՝ ընդգծելով տրագեդիայի համար անհնարին երջանիկ ավարտը) Կոռնեյլը գրել է 1636 թվականին, երբ գտնվում էր Ռուանում։ Պիեսի գլխավոր հերոսը դարձել է իսպանական Ռեկոնկիստայի հերոս Ռոդրիգո Դիասը՝ հայտնի որպես Սիդ Կամպեադոր, իսկ որպես գրական նյութ Կոռնեյլը վերցրել է իսպանական սիրերգներն ու Գիլյեն դե Կաստրոյի «Սիդի երիտասարդությունը» դրաման։ Այս պիեսից նա վերցրել է 72 լավագույն բանաստեղծությունները (Գրական հանրագիտարանը նշում է, որ նման փոխառությունները կլասիցիզմի դարաշրջանում բառացիկ երևույթ չէին)։

«Սիդ»-ի առաջին բեմադրությունը եղել է 1636 թվականի դեկտեմբերին Մարե թատրոնում (ֆր.՝ Théâtre du Marais) (որոշ աղբյուրով՝ հաջորդ տարվա դեկտեմբերին)։

Գործող անձինք
-------------

* **Դոն Ռոդրիգո**, դոն Դիեգոյի տղան և Խիմենայի սիրեցյալը։ «Սիդ» անունը հիշատակվում է թագավորի կողմից՝ 4-րդ և 5-րդ արարվածներում
* **Խիմենա**, դոն Գոմեսի դուստրը
* **Դոն Գոմես**, կոմս Գորմաս, Խիմենայի հայրը։
* **Դոն Դիոգե**, Դոն Ռոդրիոգոյի հայրը
* **Դոնյա Ուռակա**, կաստիլական ինֆանտա (գաղտնի սիրահարված է Ռոդրիգոյին)
* **Դոն Ֆերնանդո**, առաջին կաստիլական թագավոր
* **Դոն Սանչո**, Խիմենային սիրահարվածը
* **Էլվիրա**, Խիմենայի դաստիարակչուհին
* **Լեոնոր**, ինֆանտայի դաստիարակչուհին
* **Դոն Արիաս** և **դոն Ալոնսո**, կաստիլյան ազնվականներ։

Սյուժե
------

Էլիզա Ռաշելը Խիմենայի դերում։
Դոն Ռոդրիգոն, սիրահարված լինելով կոմս Գորմասի աղջկան՝ Խիմենային, ստիպված է լինում մենամարտի կանչել սիրելի աղջկա հորը, ով ապտակ հասցնելով խորը վիրավորել էր իր հորը։ Ընտրությունը սիրո և որդիական պարտքի միջև, Ռոդրիգոն կատարում է վերջինի օգտին և մենամարտի ժամանակ սպանում է Գորմասին։ Այժմ արդեն Խիմենան է ընտրության առջև․ նա առաջվա պես սիրում է Ռոդրիգոյին, սակայն հոր մահը նրա մոտ վրեժի ծարավ է առաջացնում։ Ինչպես Ռոդրիգոն, այնպես էլ Խիմենան պարտքը ավելի վեր է դասում սիրուց և արքայից պահանջում է սիրեցյալի մահը։

Ողբերգական հանգուցալուծումը կանխում է սարացինների գիշերային հարձակումը, որին դիմադրում է Ռոդրիգոյի գլխավորությամբ ջոկատը։ Արքան՝ տպավորված նրա հավատարմությամբ և հայրենասիրությամբ, որոշում է կախաղանը փոխարինել Ռոդրիգոյի և Խիմենայի պաշտպան դոն Սանչոյի մենամարտով։ Մենամարտի հաղթողը պետք է ստանար Խիմենայի ձեռքը։ Երբ մենամարտից հետո պարտված Սանչոն հայտնվում է Խիմենայի առաջ, նա, համոզված լինելով, որ Ռոդրիգոն սպանված է, նրա իրական զգացմունքներն է ցույց տալիս։ Դրանից հետո նա ստիպված է հրաժարվել վրեժից, և թագավորը թույլատրում է նրանց ամուսնանալ։

 Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են  ***Սիդ*** հոդվածին

Աղբյուրներ
----------

* *Пьер Корнель.* Сид // Пьесы / (пер. Лозинский, Михаил Леонидович). — М.: Московский рабочий, 1984.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #4099155-6 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
2. 1 2  Кабанова, 2002, էջ 99

Գրականություն
-------------

* *Кабанова И. В.* Жанры классицистической драматургии. Классицистическая трагедия: «Сид» П. Корнеля. Классицистическая комедия: «Тартюф» Мольера // Зарубежная литература. Пособие для учащихся старших классов и студентов гуманитарных специальностей. — Лицей, 2002. — ISBN 5-8053-0133-4

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Broadway Database |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (օնլայն) · Universalis |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 11960647d · GND: 4099155-6 · LCCN: n79082421 · SUDOC: 027601749 · VIAF: 179020320 · WorldCat VIAF: 179020320 |

 |