recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |
| --- |
| **Ճարտարուկ Արարատի** |
|  |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Տիպ/Բաժին** | Անոթավոր բույսեր (Tracheophyta) |
| **Ենթատիպ** | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
| **Կարգ** | Կաղամբածաղկավորներ (Brassicales) |
| **Ընտանիք** | Կաղամբազգիներ (Brassicaceae) |
| **Տրիբա** | *Arabideae* |
| **Ցեղ** | Ճարտարուկ *(Draba)* |
| **Տեսակ** | **Ճարտարուկ Արարատի** *(D. araratica)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Draba araratica***Rupr. 1869 |

**Ճարտարուկ արարատի**  (լատին․՝ Draba araratica), խաչածաղկավորների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն
--------------

Խիտ ճիմեր առաջացնող բազմամյա բույս է։ Տերևները ամբողջական են, արմատամերձ վարդակով և բաղկացած են խիտ ծածկված երկար, պարզ և կարճ եղանաձև մազիկներից։ Ծաղիկները դեղին են։ Ծաղկասլաքները մերկ են, 0,5-1,5 (2)սմ երկարությամբ։ Պատիճակները օվալ կամ կլորավուն են, 2,5-4 մմ երկարությամբ, իսկ բները ունեն 2-4 սերմեր։

Տարածվածություն
---------------

Հայաստանում հանդիպում է Արագածի (Արագած լեռնագագաթ) և Գեղամի (Գեղամա լեռնաշղթա) ֆլորիստական շրջաններում։ Ընդհանուր արեալը ընդգրկում է նաև Հյուսիսարևելյան Անատոլիան։

Էկոլոգիա
--------

Աճում է ենթալպյան և ալպյան գոտիներում՝ ծովի մակարդակից 2300-3300 մ բարձրությունների վրա, ժայռոտ տեղերում։ Ծաղկում է հուլիս ամսին, պտղաբերում՝ օգոստոս-սեպտեմբեր ամիսներին։

Պահպանություն
-------------

Վտանգված տեսակ է։ Կովկասում հանդիպում է միայն Հայաստանում։ Տարածման շրջանների մակերեսը 5000 կմ²-ից պակաս է, բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Կլիմայի գլոբալ փոփոխության պատճառով տեսակին սպառնում է անհետացում։ Կարմիր գրքի առաջին հրատարակությամ մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Գեղամա լեռնաշղթայի աճելավայրերի մի մասը պահպանվում է «Սևան» ազգային պարկի բուֆերային գոտու սահմանային հատվածում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*։ Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն։ 2010։ ISBN 978-99941-2-420-6


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI |

 |
Մայրցամաքային ծանծաղուտի քարտեզ
**Մայրցամաքային ծանծաղուտ**, մայրցամաքի ստորջրյա այն հարթությունը, որը հարում է ափին և երկրաբանական կառուցվածքով դրա հետ բնութագրվում է ընդհանուր հատկանիշներով։ Մայրցամաքային ծանծաղուտը շարունակվում է ափից մինչև գառիթափը՝ 100-200 մ, երբեմն էլ՝ 500-1500 մ խորությունը։

Մայրցամաքային ծանծաղուտի ընդհանուր տարածությունը կազմում է 32 միլիոն կմ2։ Բերինգի ծովի ափերում, Եվրասիայում, Հուդզոնի ծովածոցում, Հարավ-Չինական ծովի, Ավստրալիայի հյուսիսային ափերում դրա լայնությունը հասնում է 1500 կմ։ Մայրցամաքային ծանծաղուտը հանդիսանում է ծովային նստվածքների (գլաքարերի, ավազների, ավազային տիղմերի) ինտենսիվ կուտակման մարզ, բնորոշվում է օրգանիզմների ու հանքանյութերի առատությամբ։ Դրա սահմաններում հայտնաբերվել են նավթի և գազի խոշոր հանքավայրեր (Հյուսիսային ծով, Մեքսիկական, Պարսկական ծոցեր)։ Այդ տարածությունում կատարվում է ձկնորսության և ծովային այլ կենդանիների որսի 92%-ը[*փա՞ստ*]։

Ըստ իրավական ռեժիմի (առաջին անգամ սահմանվել է 1958 թվականի ժնևյան կոնվենցիայով), մայրցամաքային ծանծաղուտը տարածքային ջրերից դուրս ստորջրյա շրջանների մակերևույթն ու ընդերքն է, որը հարում է ափին (այդ թվում՝ կղզիներին) մինչև 200 մ խորությունը կամ այդ սահմաններից դուրս մինչև այն սահմանը, որտեղ ծածկող ջրերի խորությունը հնարավորություն է տալիս մշակելու հիշյալ շրջանների բնական հարստությունները։

Մայրցամաքային ծանծաղուտը պետական տարածք չի համարվում, սակայն այդ հատվածի բնական հարստությունները հետախուզելու և շահագործելու սուվերեն իրավունքը պատկանում է առափնյա պետությանը։ Մայրցամաքային ծանծաղուտի իրավական ռեժիմով բնական հարստություններ են համարվում ծովի հատակի մակերևույթի ու ընդերքի հանքային և այլ ոչ-կենդանի պաշարներ, ինչպես նաև նստակյաց օրգանիզմներ, որոնք կամ ամրացված են ծովի հատակին ու ջրում, կամ կարող են տեղաշարժվել ծովի հատակով։ Մայրցամաքային ծանծաղուտի ջրերը, դրանց վրա գտնվող օդային տարածությունները ազատ են բոլոր պետությունների համար։ Եթե Մայրցամաքային ծանծաղուտին հարում է մեկից ավելի պետության տարածք, յուրաքանչյուրի մայրցամաքային ծանծաղուտը սահմանազատվում է պետությունների փոխադարձ համաձայնությամբ։ 

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 207)։*  |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Մեծ նորվեգական · Մեծ սովետական (1 հրտ.) · Մեծ սովետական (1 հրտ.) |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 119654608 · GND: 4130941-8 · LCCN: sh85031551 · Microsoft: 184751465 · NDL: 00572549 |

 |
**Մարի Ալարդ** (ֆր.՝ Marie Allard, օգոստոսի 14, 1742(1742-08-14), Մարսել, Ֆրանսիա - հունվարի 14, 1802(1802-01-14), Փարիզ), բալետի ֆրանսիացի պարուհի։

Կյանքը և ստեղծագործությունը
---------------------------

Պար սովորել է նախ Մարսելում, ապա՝ Լիոնում, 1756 թվականից՝ Փարիզում՝ Կոմեդի ֆրանսեզ թատրոնում։ 1761 թվականին նա իր առաջնելույթն է ունեցել Երաժշտական թագավորական ակադեմիայում՝ հանդես գալով Պալե-Ռոյալի բեմում՝ Ժան Ֆիլիպ Ռամոյի «Զաիս» պաստորալում։

Երաժշտական թագավորական ակադեմիայում Ալարդի առավել հայտնի աշխատանքների շարքում են Մեդեայի դերը «Յասոն և Մեդեա» բալետում (Գաետանո Վեստրիսի բեմադրությունը, Ժան Ժորժ Նովերի բեմադրության վերականգնումը, 1770), Մոցարտի երաժշտությամբ «Կախազարդեր» (ժ. ժ. Նովերի բեմադրությունը, 1778 թվականի հունիսի 11), La Chercheuse d'esprit (Մ. Գարդելի բեմադրությունը, 1778): Հատկապես հռչակավոր է դարձել պար-դիվերտիսմենթներով. գավոտ, ռիգոդոն, տամբուրին։

Արտաքուստ նրբագեղ էր, բեմի վրա աչքի էր ընկնում հուզականությամբ։ Նովերն ընդգծում էր, որ նա «հրաշալի պարուհի է՝ մնջախաղում հրաշալի կերպով հանդես եկող, որը ստեղծել է սեփական անտրեն անթերի ճաշակով՝ առանց բալետմաստերի օգնության»։

Բեմում մշտական մրցակից է եղել Մարի Մադլեն Գիմարին և Ժան Դոբերվալի գործընկերը։

Մասնակցություն է ունեցել նաև Գաետանո Վեստրիսի աշխատանքներին, ում հետ նրան հատուկ հարաբերություններ էին կապում. 1760 թվականին, երբ 17 տարեկան էր, նա Վեստրիսից տղա է ունեցել՝ Օգյուստը, որը հետագայում դարձել է նշանավոր պարող։

Աստիճանաբար անցել է կատակերգական և կերպարային դերերի։

Փարիզի օպերայի բեմը թողել է 1781 թվականին։

Մարի Ալարդը մահացավ ինսուլտից 1802 թվականին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2  Roglo — 1997. — ed. size: 8549233
3. ↑  Դ. Մ. Տրուսկինովսկայա. «Բալետի 100 մեծ վարպետներ», Հրատարակչություն. Վեչե, 2010 թ. ISBN 978-5-9533-4373-2


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Find A Grave · WikiTree |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 148200564 · GND: 1078513961 · ISNI: 0000000080232696 · LCCN: n97863667 · VIAF: 28832478, 121623282 · WorldCat VIAF: 28832478, 121623282 |

 |
Նենեն «Դենվեր Նագեթսի» կազմում աջ ձեռքով դանկ կատարելիս
**Նենե** (Պորտ.` *Nenê*, ծնված որպես՝ **Մայբիներ Ռոդնի Հիլարիո** [*Maybyner Rodney Hilário*], սեպտեմբերի 13, 1982(1982-09-13), Սան Կառլուս, Սան Պաուլու, Բրազիլիա), բրազիլացի նախկին բասկետբոլիստ, կենտրոնական։ Հանդես է եկել Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) «Դենվեր Նագեթս», «Վաշինգթոն Վիզարդս» և «Հյուստոն Ռոքեթս» ակումբներում։

Վաղ տարիները
------------

Մանուկ հասակում Հիլարիոյի բոլորն անվանում էին *Նենե*, ինչը բրազիլյան պորտուգալերենից թարգմանաբար նշանակում է *փոքրիկ*։ Նրան այդպես էին անվանակոչել, քանի որ ընտանիքում և ընկերական շրջապատում տարիքով ամենափոքրն էր։ Ինչպես շատ բրազիլացի մանուկներ, Նենեն նույնպես նախապես զբաղվել ֆուտբոլով և նույնիսկ իր խաղային որակը հասցրել այն աստիճանի, որ շարժել է տեղի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային ակումբների հետաքրքրությունը[*փա՞ստ*]։

Պրոֆեսիոնալ կարիերա
-------------------

Առաջին քայլերը պրոֆեսիոնալ բասկետբոլում Նենեն սկսել է 2001 թ.-ին, որպես Բրազիլիայի հավաքականի անդամ։ Բացի այդ, հանդես է եկել բրազիլական «Վասկո դա Գամա» ակումբում։ Այնուհետև նրան հաջողվում է ընդունվել NBA-ի ամառային ճամբար, որտեղ ելեույթներ ունենալուց հետո մասնակցության հայտ է ներկայացրել NBA-ի 2002 թվականի դրաֆթում։ Նենեն ընտրվել է «Նյու Յորք Նիքսի» կողմից` առաջին ռաունդի 7-րդ համարի ներքո, որից հետո կատարված փոխանակման շրջանակում անցել է «Դենվեր Նագեթսին»։

2002–03 խաղաշրջանը Նենեն սկսում է որպես պահեստային, սակայն խաղաշրջանի վերջում արդեն դառնում է մեկնարկող հետևյալ միջին արդյունքերով` 10,5 միավոր, 6,1 անդրադարձ (ռեբաունդ) և 1,6 խլում, ինչպես նաև մրցաշրջանն ավարտում է որպես 10 լավագույն նետման արդյունավետություն ունեցող բասկետբոլիստներից մեկը (0.519)։

2005 թ.-ի նոյեմբերի 5-ին՝ «Սան Անտոնիո Սփըրսի» հետ ունեցած խաղում, Նենեն ստանում է աջ ոտքի ծանր վնասվածք։

Անձնական կյանք
--------------

Նենեն ամուսնացած է ոմն Լոուրեն Փրոթի հետ։

Արտաքին հղումներ
----------------

* NBA.COM էջ(անգլ.)
* ESPN էջ(անգլ.)
* Interbasket.net պրոֆիլ(անգլ.)
|  |
| --- |
| **Նետիկ զինված** |
| Նետիկ զինված (արու)Նետիկ զինված (արու) |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Կենդանիներ (Animalia) |
| **Տիպ/Բաժին** | Հոդվածոտանիներ (Arthropoda) |
| **Ենթատիպ** | Վեցոտանիներ (Hexapoda) |
| **Դաս** | Միջատներ (Insecta) |
| **Կարգ** | Ճպուռներ (Odonata) |
| **Ընտանիք** | Նետիկներ (Coenagrionidae) |
| **Ցեղ** | **Coenagrion** |
| **Տեսակ** | **Նետիկ զինված** *(C. armatum)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Coenagrion armatum***Charpentier, 1840 |
|
| **Կարգավիճակ** |
| **Հատուկ պահպանության կարգավիճակ՝**   Քիչ մտահոգող տեսակ |

**Նետիկ զինված** (լատին․՝ Coenagrion armatum), նետիկների ընտանիքին պատկանող միջատ, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն
--------------

30-32 մմ երկարությամբ, փորիկի 1-3 և 8-րդ բաց երկնագույն, իսկ կրծքի վերին մասի, փորիկի միջին հատվածի, ինչպես նաև 1-3 և 8-10 սևաբրոնզագույն բծերով և տրամակապերով փոքր չափի բարեկազմ մարմնով ճպուռ է։

Տարածվածություն
---------------

Տարածված է Եվրոպայում՝ Անգլիայից դեպի արևելք մինչև Կամչատկա, Մոնղոլիա։ Կովկասում ներկայացված է ռելիկտային պոպուլյացիաներով։ Հայաստանում հանդիպում է միայն Արփի լճի շրջակայքում (Շիրակի մարզ)։

Էկոլոգիա
--------

Ապրում են ծածնծաղ տարածքներում, զարգանում՝ լճացած ջրերով, ափամերձ բուսականությամբ հարուստ մեզոտրոֆ ջրամբարներում։ Զարգացումը տևում է մեկ տարի։

Պահպանություն
-------------

Ծայրահեղ հազվագյուտ տեսակ է, որի պոպուլյացիան մեկուսացած ռելիկտային է։ Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով գնահատվում է որպես կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ։

Թվաքանակի փոփոխությունները հայտնի չեն։

Վտանգման հիմնական գործոնները հիդրոլոգիական ռեժիմի փոփոխությունն ու ճահիճների մելիորացիան է։

Պահպանվում է «Արփի» ազգային պարկում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*։ Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն։ 2010։ ISBN 978-99941-2-420-6


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG |

 |
**Մագենտո** (անգլ.՝ Magento), ինտերնետ-խանութների կառավարման բաց կոդով համակարգ, որը գրված է PHP լեզվով։ Հարթակը ստեղծել է Կալիֆորնիայի Կալվեր Սիթի քաղաքում գտնվող ամերիկյան «Varien Inc» ընկերությունը։

Varien-ն առաջին անգամ հարթակը թողարկել է 2008 թվականի մարտի 31-ին։ Համաձայն aheadWorks հետազոտական ընկերության, Մագենտոն 2015 թվականին եղել է էլեկտրոնային խանութների կառավարման ամենատարածված համակարգը։

Պատմություն
-----------

Մագենտոյի պաշտոնական մշակումները սկսել են 2007 թվականի սկզբներին։ Յոթ ամիս հետո, 2007 թվականի օգոստոսի 31-ին թողարկվեց համակարգի առաջին թեստային տարբերակը։

Տես նաև
-------

* ՎորդՊրես

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  Ecommerce Platforms Popularity, May 2015: Two Platforms Take Half
3. ↑  Interview: Roy Rubin About Magento Open Source eCommerce

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք (անգլ.)
* Օգտագործեք Magento Եթե Դուք լուրջ էիք էլեկտրոնային առեւտրի մասին (անգլ.)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր (անգլ.) |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: sh2016000130 |

 |
| **՞**Միսիսիպյան գամբուզիա |
| --- |
| Միսիսիպյան գամբուզիա  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Կենդանիներ |
|
|
|
|
|
| Տիպ | Քորդավորներ |
|
|
|
|
|
| Դաս | Ճառագայթային ձկներ |
|
|
|
|
|
|
|
| Ընտանիք | Պեցիլա |
|
|
|
|
|
|
| Տեսակ | Gambusia holbrooki |
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Gambusia holbrooki

 |
|  Հատուկ պահպանություն |
| 
Քիչ մտահոգող տեսակIUCN 3.1 *Least Concern* : ??? |
| 

| ԴասակարգումըՎիքիցեղերում | ՊատկերներՎիքիպահեստում | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Միսիսիպյան գամբուզիա** (լատին․՝ Gambusia holbrooki), պեցիլային ձկների ընտանիքի ձուկ։

Կենսաբանական տարածումը
----------------------

Հայաստանի ջրակալներ է ներմուծվել 1934 թ.-ին՝ մալարիայի մոծակի դեմ պայքարելու նպատակով։ Հանդիպում է Արարատյան դաշտի գրեթե բոլոր ջրակալներում, Արաքս, Մեծամոր, Հրազդան գետերում։ Փոքր ձուկ է։ Կազմում է մեծ վտառներ, բնակվում է գետերի, փոքր լճակների և ջրամբարների առափնյա մասերում։ Հաճախ հանդիպում է նաև կիսաճահճացած և աղի ջրակալներում կամ ջրափոսերում։

Մարմնի կառուցվածքը
------------------

Մարմնի երկարությունը 2-4 (երբեմն՝ մինչև 6) սմ է, արուներինը՝ կողքերից սեղմված, էգերի փորիկը ուռուցիկ է։ Պոչային ցողունը երկար է՝ կողքերից սեղմված։ Գլուխը տափակ է, բերանը փոքր՝ դեպի վեր ուղղված և շեղ կտրվածքով։ Թեփուկները խոշոր են՝ մարմնի վրա 30-32 երկայնական շարքով։ Կողագիծը բացակայում է։ Պոչային լողակի հիմքին մոտ գտնվող մեջքային լողակում կա 7 ճառագայթ, իսկ հետնալողակում՝ 10։ Արուների հետնալողակի 3-5-րդ ճառագայթները երկարացած են և վերածվել են յուրահատուկ սեռական օրգանի՝ գոնոպոդիումի, որի շնորհիվ կատարվում է ներքին բեղմնավորում։ Պոչային լողակը կլորավուն եզրագծով է։ Մեջքը մոխրագույնից ձիթապտղագույն է, կողքերը՝ կանաչամոխրագույն, թափանցիկ՝ յուրահատուկ երկնագույն նրբերանգով։ Փորիկն արծաթասպիտակ է, լողակները՝ անգույն։ Մեջքային և պոչային լողակները պատված են մանր, մուգ պտերի 3-4 շարքով։ Աչքի վրայով անցնում է ուղղաձիգ սև շերտ։

Բզմացումը
---------

Սեռահասուն է դառնում 1-2 ամսականում։ Սեռական երկձևությունը վառ արտահայտված է։ Արուները 2-2,5 անգամ փոքր են էգերից և ունեն գոնոպոդիում։ Բազմանում է մարտ-նոյեմբերին։ Բեղմնավորումը ներքին է։ Հղիությունը տևում է 30 օր։ Էգը տարվա ընթացքում ծննդաբերում է 4- 7 անգամ (ամեն անգամ՝ 10-60 մանրաձուկ, որոնք ծնվելուց անմիջապես հետո անցնում են ակտիվ սննդառության և ինքնուրույն կենսաձևի)։

Սնունդը
-------

Սնվում է տարբեր անողնաշարավորներով՝ միջատներով, մոծակների (նաև մալարիայի) թրթուրներով, ջրալվերով և այլ պլանկտոնային օրգանիզմներով։ Սննդային ակտիվությունը բարձր է ցերեկը։ Արդյյունաբերական նշանակություն չունի։ Կենսաբանական պայքարի միջոց է. ոչնչացնում է մալարիայի մոծակի թրթուրները։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակը վերցված է* *Հայաստանի բնաշխարհ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN · WoRMS |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2777762289 |

 |
**Մարիա Կարպի Ջրպետյան** (հունիսի 20, 1906(1906-06-20) - դեկտեմբերի 28, 1973(1973-12-28), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), հայ դերասանուհի։

Կենսագրություն
--------------

Մարիա Ջրպետյանը ապօրինի ձերբակալվել է 1937 թ օգոստոսին որպես հասարակական վտանգավոր անձ։ Նա դատապարտվել է հինգ տարվա ազատազրկման և պատիժը պետք է կրեր Կոլիմայում գտնվող ուղղիչ աշխատանքային ճամբարում։ 1942 թ օգոստոսի 17-ին ազատ է արձակվում բանտարկումից, դիմում է ներկայացնում Մագադանի թատրոն ընդունվելու համար, բայց նրան մերժում են։ Ջրպետյանն աշխատել է որպես մատուցողուհի, հանդերձապահուհի և միայն 1945 թվականի հուլիսին նրան հաջողվում է վերադառնալ Հայաստան։

Դերերը կինոյում
---------------

* 1934 - *Նատո*՝ «Գիքոր»
* 1935 - *բամբասող կին*՝ «Պեպո»
* 1957 - *բեղավորի կինը*՝ «Անձամբ ճանաչում եմ»
* 1961 - *ծխական*՝ «Տժվժիկ»
* 1967 - *դրվագ*՝ «Կարինե»
* 1971 - *դրվագ*՝ «Խաթաբալա»

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Մարիա Ջրպետյանի կենսագրությունը zarkfoundation.comկայքում»


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ |

 |
**Մանուել, Նաղաշ Մանուել**, մանրանկարիչ, 15-րդ դարիի Տփղիսի հայ գրչության դպրոցի ներկայացուցիչ։

Կենսագրություն
--------------

Մանուելն ստեղծագործել է Տփղիսում, Կիկեթում, Հաղպատում։ Մատենադարանում պահվում են Մանուելի նկարազարդած 1452 թվականի (ձեռ. № 6806), 1459 թվականի (ձեռ. № 7986) Ավետարանները, 1458 թվականի Ճաշոցը (ձեռ. № 6260), նաև 1293 թվականին Սկևռայում ընդօրինակված Ավետարանը (ձեռ. № 5784), որի տերունական պատկերները («Ավետում», «Ծնունդ», «Տյառնընդառաջ» և այլն) նույնպես ծաղկել է Մանուելը (1445)։ 1463 թվականի Ավետարանը պահվում է Էջմիածնում (ձեռ. № 209), 1 ձեռագիր՝ Ստոկհոլմում։

Մանուելի մանրանկարներին բնորոշ են հորինվածքների ինքնատիպ կառուցվածքը, գունային նուրբ համադրությունները և կատարողական բարձր արվեստը։

Գրականություն
-------------

* Գեւորգեան Ա. Հայ մանրանկարիչներ։ Մատենագիտութիւն (IX–XIX դդ.), Կահիրե, 1998։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ գրատպություն և գրքարվեստ» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Մարիան Էմմա Չեյզ** (ապրիլի 18, 1844(1844-04-18), Քամդեն, Մեծ Լոնդոն, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - մարտի 15, 1905(1905-03-15), Brondesbury, Բրենտ, Մեծ Լոնդոն, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն), բրիտանացի նկարչուհի, որն աշխատել է ջրաներկով։

Կենսագրություն
--------------

Չեյզը ծնվել է 1844 թվականի ապրիլի 18-ին Լոնդոնի Ֆիցրոյի հրապարակում Ջոն Չեյզի և իր երկրորդ կնոջ՝ Ջորջիանա Աննա Չեյզի (ծնյալ՝ Հարիս) ընտանիքում։ Նրա առաջին կինը՝ Մարի Աննա Ռիքսը եղել է ջրաներկով նկարչուհի և մահացել է 1840 թվականին։ Չեյզի հայրը՝ Ջոն Չեյզը, կայացած նկարիչ էր, որը որոշակի պատրաստություն էր անցել Ջոն Կոնստեբլի մոտ։

Նա հաճախել է դպրոց Ռիչմոնդում և նա սովորել է նկարչություն Մարգարեթ Ջիլիսի մոտ։ Չեյզը հիմնականում աշխատել է Անգլիայում և չնայած նրան նա շատ ցուցահանդեսներ է անցկացրել այլ պատկերասրահներում, ուղարկել է իր ջրաներկով նկարների մեծ մասը Ջրաներկով աշխատող նկարիչների Թագավորական ինստիտուտ։

Վայրի ծաղիկներ (1905)
Վաղ հասակում նա շատ ժամանակ էր հատկացնում գունազարդությանը, բայց ջրաներկով նկարած ծաղիկներով, մրգերով և նատյուրմորտերով նա դարձավ հայտնի շնորհիվ ճշմարիտ գունազարդման և նրբագեղ վերաբերմունքի։ Նա նկարում էր նույն ինտերիերի ներսում, մի քանի բնատեսարաններ և կյանքի վերջում ուսումնասիրում էր ծաղիկների այգիներ, մարդկանց նկարելու գործում նա պակաս հաջողակ էր։ Նա ժամանակ առ ժամանակ աշխատում էր յուղաներկով։ 1866-1905 թվականների ընթացքում նա ցուցադրել է նկարներ Լոնդոնի Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայում, բրիտանացի Նկարիչների թագավորական ընկերությունում, Թագավորական ինստիտուտում, Դադլեյի պատկերասրահում, Գրոսվենոր պատկերասրահում, 1871 թվականի միջազգային ցուցահանեսում, և տարբեր գավառական և արտասահմանյան ցուցահանդեսներում։ 1875 թվականի մարտի 22-ին նա ընտրվել է Ջրաներկով Նկարիչների ինստիտուտի անդամ (հիմա Թագավորական ինստիտուտ), իսկ 1879 թվականին նա դարձավ լիիրավ անդամ։ 1888 թվականին Թագավորական բուսաբանական ընկերությունը պարգևատրել է նրան արծաթե մեդալով։

Չեյզը մահացել է 1905 թվականին սրտի վիրահատությունից հետո։ Նա թաղված է Սուրբ Պանկրասի գերեզմանատանը։

Նրա աշխատանքները գտնվում են Լեյսեստերի պատկերասրահներում, Աբերդինի արվեստի պատկերասրահում և Վիկտորիայի և Ալբերտի թանգարանում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Dictionary of National Biography, second supplement / S. Lee — London: Smith, Elder & Co. 1912.
2. 1 2
3. ↑  RKDartists (նիդերլ.)
4. ↑  Union List of Artist Names
5. ↑  Grant M. Waters (1975)։ *Dictionary of British Artists Working 1900–1950*։ Eastbourne Fine Art
6. ↑  Josephine Walpole (2006)։ *A History and Dictionary of British Flower Paintings 1650-1950*։ Antique Collectors' Club։ ISBN 1 85149 504 5
7. 1 2 3  Կաղապար:DNB12
8. 1 2  Marian Emma Chase, retrieved 9 August 2014]


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Օքսֆորդի կենսագրական · Dictionary of National Biography (2nd suppl.) |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 95701359 · ULAN: 500003414 · WorldCat VIAF: 95701359 |

 |
**Միրզա Աբդուլքադիր Բեդիլ** (1644, Azimabad, Մեծ Մողոլների կայսրություն - դեկտեմբերի 5, 1720(1720-12-05), Դելի, Մեծ Մողոլների կայսրություն), պարսկալեզու հնդիրանական բանաստեղծ, փիլիսոփա։ 

1685 թվականից ապրել և ստեղծագործել է Դելիում։ Սուֆիզմի, հնդկական միստիցիզմի ծայրահեղ հայացքներից («Զարմանքի թալիսման», 1669, «Մեծ օվկիանոս», 1681, պոեմներ) հասել է պանթեիստական, հումանիստական գաղափարախոսության, մոտեցել մատերիալիստական աշխարհայեցողության («Իմացության Մինա», պոեմ, «Չորս տարր», հուշագրություն, 1711 –1712)։ «Ճանաչում» (1712) պոեմում դատապարտել է բռնակալությունը, կրոնական փարիսեցիությունն ու սոցիալական անարդարությունը։ Գրել է գազելներ և քառյակներ, որոնք ունեն կենսափիլիսոփայական արժեք։ 

Բեդիլի պոեզիան զգալի ազդեցություն է թողել հետագա պարսկալեզու գրականության վրա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. 1 2 3  *Parekh R.* Sabk-e-Hindi, subcontinent’s Persian poetry and Bedil Azeemabadi — 2021.


|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ կատալոնական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 1542227328946 · BNF: 140138434 · EGAXA: vtls002061836 · GND: 123552869 · ISNI: 0000000121345831 · LCCN: n81027797 · NKC: jo2009534325 · NSK: 000542415 · NTA: 106496387 · LIBRIS: 215395 · SUDOC: 114433941 · VIAF: 57523601 · WorldCat VIAF: 57523601 |

 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 351)։*  |
**Մագնիսական ռեզոնանս**, փոփոխական էլեկտրամագնիսական դաշտի էներգիայի ընտրողական (ռեզոնանսային) կլանումը արտաքին հաստատուն մագնիսական դաշտում գտնվող նյութում (էլեկտրոնների կամ միջուկների համակարգում)։ {\displaystyle Ho} մագնիսական դաշտի ազդեցությամբ տեղի է ունենում էլեկտրոնների կամ միջուկների համակարգի էներգիայի մակարդակների ճեղքում (Զեեմանի երևույթ)։ Երկու հարևան ենթամակարդակների հեռավորությունը որոշվում է {\displaystyle \Delta E=\gamma \hbar H\_{0}} առնչությամբ, որտեղ \gamma-ն մագնիսամեխանիկական հարաբերությունն է, \hbar -ը՝ Պլանկի հաստատունը։ {\displaystyle \hbar \omega =\Delta E} էներգիայի փոփոխական էլեկտրամագնիսական ալիքի ազդեցությամբ զեեմանյան ենթամակարդակների միջև տեղի է ունենում անցում, որը հանգեցնում է էլեկտրամագնիսական ալիքի ռեզոնանսային կլանման։ Ռեզոնանսի պայմանն է՝ {\displaystyle \hbar \omega =\Delta E=\gamma \hbar H\_{0}} կամ {\displaystyle \omega =\gamma H\_{0}}։ Մագնիսական ռեզոնանսի \omega  հաճախականությունը որոշվում է \gamma-ի մեծությամբ։ Ազատ էլեկտրոնի համար {\displaystyle \gamma \_{e}=1,7609\cdot 10^{7}}վրկ-1• է-1, պրոտոնի համար՝ {\displaystyle \gamma \_{p}=2,670\cdot 10^{4}} վրկ-1 • է-1։ Եթե էլեկտրամագնիսական էներգիան կլանում են միջուկները, մագնիսական ռեզոնանսը կոչվում է Միջուկային մագնիսական ռեզոնանս (ՄՄՌ), իսկ եթե մագնիսական ռեզոնանսը պայմանավորված է պարամագնիսական նյութերի էլեկտրոնների մագնիսական մոմենտներով, այն կոչվում է Էլեկտրոնային պարամագնիսական ռեզոնանս (ԷՊՌ)։ {\displaystyle 10^{3}-10^{4}} Է լարվածության արտաքին մագնիսական դաշտում ԷՊՌ-ը տեղի է ունենում գերբարձր հաճախականությունների տիրույթում ({\displaystyle 10^{9}-10^{11}} հց), իսկ ՄՄՌ-ը՝ կարճ ռադիոալիքների տիրույթում ({\displaystyle 10^{6}-10^{7}} հց)։ Որոշ բյուրեղներում մեկից մեծ սպին ունեցող միջուկների էլեկտրական քվադրուպոլ մոմենտի փոխազդեցությունը անհամասեռ բյուրեղային դաշտի հետ առաջացնում է մակարդակների լրացուցիչ ճեղքում։ Այդ ենթամակարդակների միջև անցումներով պայմանավորված՝ էլեկտրամագնիսական ալիքի էներգիայի կլանումը կոչվում է միջուկային քվադրուպոլ ռեզոնանս (ՄՔՌ)։ Էլեկտրոնային մագնիսական ռեզոնանսը ֆեռոմագնիսներում և հակաֆեռոմագնիսներում համապատասխանաբար կոչվում է ֆեռոմագնիսական ռեզոնանս (ՖՄՌ) և հակաֆեռոմագնիսական ռեզոնանս (ՀՖՄՌ)։ Մագնիսական ռեզոնանսի տարատեսակ է նաև ցիկլոտրոնային ռեզոնանսի (ՑՌ) երևույթը, որը դիտվում է հաստատուն մագնիսական դաշտում տեղադրված մետաղներում և կիսահաղորդիչներում։ ՑՌ-ը էլեկտրամագնիսական էներգիայի ռեզոնանսային կլանումն է՝ կապված {\displaystyle Ho}-ին ուղղահայաց հարթության մեջ հաղորդականության էլեկտրոնների և խոռոչների պարբերական շարժման հետ։ Ներկայումս ուսումնասիրվում է նաև կրկնակի էլեկտրոնային միջուկային ռեզոնանսի (ԿԷՄՌ) երևույթը։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 117)։*  |
**Միքայել Հակոբի Բարթիկյան** (մայիսի 5, 1887(1887-05-05), Քոնիա, Konya Vilayet, Օսմանյան կայսրություն - փետրվարի 27, 1968(1968-02-27), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), սփյուռքահայ հրապարակախոս, հասարակական գործիչ։

Հրաչ Բարթիկյանի հայրը։

Կենսագրություն
--------------

1907 թվականին ավարտել է Ճենանյան քոլեջը։ 1911 թվականին Կոնիայում հիմնադրել է «Շավիղ» տպարանը և միաժամանակ դասավանդել Ճենանյան քոլեջում՝ խմբագրելով վերջինիս «Իկոնիոն» ամսաթերթը (1912-1914 թվականներ)։ 1919 թվականին Իզմիրում հրատարակել է «Ատրուշան» կիսամսյան, 1924-1925-ական թվականներին Աթենքում՝ «Ֆորթիֆոր» երգիծաթերթը։ 1929 թվականին ավարտել է Լոնդոնի լրագրողական դպրոցը։ 1935 թվականին Աթենքում հիմնադրել է «Ատրուշան» տպարան–հրատարակչությունը և 1936-1937-ական թվականներին լույս ընծայել «Ամրոց» շաբաթաթերթը։ 1937 թվականին Աթենքում հրատարակել է հին հունական դիցաբանությանը նվիրված «Դիցապաշտ Հելլադան կամ Հելլեն դիք» աշխատության Ա հատորը։ 1946 թվականին ներգաղթել է Սովետական Հայաստան և աշխատել ՀՍՍՀ ԳԱ գրականության ինստիտուտում, ապա՝ ԳԱ հիմնակազմ գրադարանում։ Մամուլում հրատարակել է «Գերիի մը հիշատակները», «Այդ սև օրերուն» գրքերը և հատվածներ իր «Հայկական հետքեր Հունաստանի մեջ» աշխատությունից (ԳԱ «Տեղեկագիր», 1956 թվական, № 3 և «Էջմիածին» ամսաթերթ, 1958 թվական, հունիսի 27 Ե)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — 1974. — հատոր 2. — էջ 316.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8  Հայկական համառոտ հանրագիտարան (հայ.) — 1990. — հատոր 1.


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | hush.am |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 10955 · BNF: 16135398c · ISNI: 0000000071066462 · LCCN: n2012036791 · VIAF: 100356595 · WorldCat VIAF: 100356595 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 316)։*  |
**Աեզան Կարակոչ** (հունվարի 22, 1933(1933-01-22), Արկնի, Դիարբեքիրի մարզ, Թուրքիա - նոյեմբերի 16, 2021(2021-11-16), Ֆաթիհ, Ստամբուլ, Թուրքիա), թուրք բանաստեղծ, գրող, հրատարակիչ, փիլիսոփա և քաղաքական գործիչ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1933 թվականին Էրղանի քաղաքում՝ Յասինի և նրա կնոջ՝ Էմինեի ընտանիքում։ Պաշտոնական աղբյուրներում որպես բանաստեղծի ծննդյան ամսաթիվ նշված է հունվարի 22-ը, սակայն նրա մայրը պնդում էր, որ նա ծնվել է մայիսին։ Մանուկ հասակում Կարակոչայի ընտանիքը հոր աշխատանքի հետ կապված բազմիցս տեղափոխվել է։ 1950 թվականին ավարտել է Գազիանթեփի միջնակարգ դպրոցը, 1955 թվականին՝ Անկարայի համալսարանը։ 1956 թվականից աշխատել է որպես ֆինանսական աուդիտոր։ Աշխատանքից ազատվել է 1973 թվականին։

1953 թվականին սկսել է բանաստեղծություններ գրել։ 1955 թվականին փորձել է հրատարակել գրական ամսագիր, սակայն երկու համար հրատարակելուց հետո ստիպված է եղել դադարեցնել հրապարակումը։

Իմաժիզմի ժանրին վերաբերվող մի շարք ստեղծագործություններում արտահայտված է բանաստեղծի վերաբերմունքը տարբեր քաղաքական իրադարձությունների նկատմամբ։ Այսպես, Ես քեզ ամեն ինչ չեմ ասի պոեմում մուսուլման աղջկա մենախոսության միջոցով, որը վիճում է քաղաքակիրթ մարդու հետ, ցույց է տալիս բանաստեղծի վերաբերմունքը Ֆրանսիայի կողմից Ալժիրի անկախության համար մղվող պայքարում։ 1957 թվականին նույն ժանրում գրել է բանաստեղծություն Հունգարիայում հակախորհրդային ապստամբության մասին, որի համար Կարակոչը «Աքսորի մեջ հունգարական գրողների ասոցիացիայից» Ազատության մեդալ է ստացել։

Սկզբում աջ գաղափարների կողմնակից էր, բայց Նեջիպ Ֆազիլի ազդեցությամբ անցել է իսլամիզմի դիրքերին։ 1960-ական թվականների երկրորդ կեսին մշակել է սեփական փիլիսոփայական համակարգը, որն անվանվել է «Իսլամական վերածնունդ»։ Հիմնադրել է «Diriliş» հրատարակչությունը (Վերածնունդ), թողարկել է նույն անունով ամսագիրը։ 1990 թվականին զբաղվել է քաղաքականությամբ, հիմնել է «Diriliş Partisi» պահպանողական կուսակցությունը։

«Թուրքիայի Հանրապետության նախագահի մշակույթի և արվեստի բնագավառում մեծ մրցանակի» դափնեկիր (2011)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Great Turkish thinker, poet Sezai Karakoç passes away at 88
2. 1 2 3 4 5  Poet of the Islamic resurrection


|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 124786227 · ISNI: 0000000036561839 · LCCN: n84131176 · NTA: 068927096 · SUDOC: 084807466 · VIAF: 64949075 · WorldCat VIAF: 64949075 |

 |

 |
**Հիդրոերկրաբանական քարտեզներ**, ստորերկրյա ջրերի տեղադրման և տեղաբաշխման պայմաններն արտացոլող քարտեզներ։ Հիդրոերկրբանական քարտեզները տվյալներ են պարունակում ջրաբեր հորիզոնների որակի և արտադրողականության, ջրաճնշումային համակարգերի հին հիմքի չափերի, ձևի, դիրքի, ինչպես նաև երկրաբանական ստրուկտուրայի, ռելիեֆի և ստորերկրյա ջրերի փոխհարաբերության մասին։ Կազմվում են ըստ հիդրոերկրաբանական հանույթի արդյունքների՝ հաշվի առնելով երկրաբանական և տեկտոնական քարտեզները։ Հիդրոերկրաբանական քարտեզների վրա ցույց են տրվում տարբեր ջրաբեր հորիզոնների և նրանց համալիրների տեղաբաշխումը, աղբյուրները և նրանց դեբիտը, ջրհորները, հորատանցքերը, ջրաբեր հաստվածքի առաստաղը կամ հատակը, ստորերկրյա ջրերի տեղադրման խորությունը և քիմիական բաղադրությունը։ Հիդրոերկրաբանական քարտեզներն ուղեկցվում են կտրվածքներով, որոնց վրա տրվում է շրջանի երկրաբանական կառուցվածքը (ջրաբեր հորիզոնների լիթոլոգիական բաղադրությունը, ֆացիալ փոփոխությունները, ջրակայուն հաստվածքները, ջրաբեր հորիզոնների տեղադրման խորությունը և ճնշման մեծությունը, ստորերկրյա ջրերի հանքայնացումը և դեբիտը)։ Փոքր մասշտաբի հիդրոերկրաբանական քարտեզների վրա (1։ 500000-ից փոքր) տրվում են տարածքի հիդրոերկրաբանական կառուցվածքի առավել կարևոր առանձնահատկությունները, հիդրոերկրաբանական ավազանների սահմանները, ստորերկրյա ջրերի սնման, ճնշման և բեռնաթափման մարզերը։ Փոքր մասշտաբի հիդրոերկրաբանակն քարտեզները երբեմն կազմվում են գրականության և արխիվային տվյալներով, առանց հիդրոերկրաբանական հանույթի։ Միջին մասշտաբի հիդրոերկրաբանական քարտեզները լրացուցիչ պարունակում են քանակական ցուցանիշներ, որոնք բնութագրում են ստորերկրյա ջրերի վիճակը որոշակի ժամանակահատվածում։ Խոշոր մասշտաբի հիդրոերկրաբանական քարտեզները (1։ 50000-ից խոշոր) կիրառվում են տեխնիկական և բանվորական նախագծման փուլերում հատուկ խնդիրների լուծման (ջրաբաշխման տեղամասերի ընտրման, ստորերկրյա ջրերի պաշարների բացահայտման, հանքավայրի ջրառատության ուսումնասիրման, տեղամասի չորացման կամ ոռոգման պայմանների որոշման) համար։

Հիդրոերկրաբանական քարտեզները լինում են՝ 

1. ընդհանուր,
2. հիմնական ջրաբեր հորիզոնների,
3. հատուկ նպատակային նշանակության։

Առանձին տիպ են կազմում հիդրոերկրաբանական շրջանացման, հիդրոքիմիական, ստորերկրյա ջրերի ռեսուրսների քարտեզները։ 

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 6, էջ 393)։*  |
**Միքելա Ռոկո դի Տորեպադուլա** (իտալ.՝ Michela Rocco di Torrepadula, սեպտեմբերի 18, 1970(1970-09-18), Ուդինե, Իտալիա), իտալացի դերասանուհի և հեռուստահաղորդավարուհի, մոդել, «Միսս Իտալիա 1987», «Միսս էլեգանտություն 1987» և «Միսս Եվրոպա 1988» գեղեցկության մրցույթի հաղթող։

Կենսագրություն
--------------

«Միսս Իտալիա 1987» գեղեցկության մրցույթում գրավել է երկրորդ տեղը, բայց հաղթող Միրկա Վիոլայի որակազրկումից հետո (վերջինս թաքցրել է, որ ամուսնացած է) Միքելային շնորհվել է «Միսս Իտալիա 1987» տիտղոսը։ Դրանից հետո նա նվաճել է «Միսս էլեգանտություն 1987» տիտղոսը։ 1988 թվականին՝ «Միսս Իտալիա» ընտրվելուց մեկ տարի անց, Միքելան հաղթել է «Միսս Եվրոպա 1988» գեղեցկության մրցույթում՝ դառնալով այդ մրցույթում Իտալիայի վերջին հաղթողը։

2002 թվականին ամուսնացել է հեռուստալրագրող Էնրիկո Մենտանի հետ, որից ունեցել է երկու երեխա (Ջուլիո և Վիտորիա)։ 2013 թվականին նրանք բաժանվել են։

Առաջնաելույթը Rai 3 հեռուստաալիքով եղել է 1988 թվականին, եղել է մի քանի հեռուստահաղորդումների հաղորդավար։

Ֆիլմագրություն
--------------

* L’avvoltoio sa attendere (1991)
* «Նեֆերտիտի» / Nefertiti, la figlia del Sole (1994)-Տադուխիպա / Նեֆերտիտի
* Fate come noi (2004)
* I figli dell’ispettore (1986)
* I ragazzi del muretto (հեռուստասերիալ, 1991, 1993 и 1996)
* Linda e il brigadiere (մինի հեռուստասերիալ, 1997)
* Incantesimo (հեռուստասերիալ, 1998)
* Un posto al sole (1999)
* Sotto il cielo dell’Africa (հեռուստասերիալ, 1998)
* Assassini per caso (2000)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Internet Movie Database — 1990.
2. 1 2 3 4 5  Kindred Britain

Արտաքին հղումներ
----------------

* Michela Rocco di Torrepadula
**Մարիո Շելբա** (իտալ.՝ Mario Scelba, սեպտեմբերի 5, 1901(1901-09-05)[…], Կալտաջիրոնե, Կատանիա, Սիցիլիա, Իտալիայի թագավորություն - հոկտեմբերի 29, 1991(1991-10-29)[…], Հռոմ, Իտալիա), իտալացի քաղաքական և պետական գործիչ, Իտալիայի Հանրապետության 47-րդ վարչապետը 1954 թվականի փետրվարի 10-ից մինչև 1955 թվականի հուլիսի 2-ը։

Կենսագրություն
--------------

Իրավագիտությունն ուսանել է Հռոմ քաղաքում, իսկ 1921 թվականին իրավաբանական դպրոցն ավարտելուց հետո աչքի է ընկել Իտալիայի ժողովրդական կուսակցությունում (Partito Popolare Italiano): Այս քաղաքական կուսակցությունն արգելվելուց հետո Մարիո Շելբան սկսել է մայրաքաղաքում փաստաբանական գործունեություն վարել։ 

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի բռնկումից հետո հանդես է եկել Ժողովրդական կուսակցության վերականգնման օգտին, և շուտով կուսակցությունը հանդես է եկել նոր անվան տակ որպես՝ Քրիստոնեա-դեմոկրատական կուսակցություն, և Մարիոն դարձել է կուսակցության քաղաքական հարցերի և լրատվամիջոցների հետ հարաբերությունների հարցերի համար պատասխանատու անդամը։ 

1945 թվականին ընտրվել է Ազգային խորհրդում։ Նույն թվականին նշանակվել է Ներքին գործերի նախարար։ 

1954 թվականին փետրվարին ընտրվել է որպես Իտալիայի վաչապետ, որում ընդգրկված էին քրիստոնյա դեմոկրատներ, լիբերալներ և սոցիալ-դեմոկրատներ։ Նրա ստեղծած կառավարությունը կառավարել է մեկուկես տարի։ 

1960 թվականի հուլիսից մինչև 1962-ի փետրվարը դարձյալ հանրապետության ՆԳ նախարարի պաշտոնակատարն է եղել։ 

1969-1971 թվականներին եղել է Եվրախորհրդարանի նախագահը։ 

Մահացել է 1991 թվականի նոյեմբերի 29-ին Հռոմում։ Նրա հուղարկավորությանը մասնակցում էին գրեթե բոլոր Քրիստոնեա-դեմոկրատական կուսակցության բարձր ղեկավարությունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4  Encyclopædia Britannica
3. 1 2  ODIS — 2003.
4. 1 2  Gran Enciclopèdia Catalana (կատ.) — Grup Enciclopèdia, 1968.



|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Իտալացիների կենսագրական բառարան · Մեծ կատալոնական · Treccani |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX1385545 · BNF: 12208797v · CONOR: 225245283 · GND: 119419564 · GTAA: 149704 · ICCU: CFIV084298 · ISNI: 0000000023267059 · LCCN: n82141557 · NTA: 075243962 · SUDOC: 030730686 · VIAF: 51738446 · WorldCat VIAF: 51738446 |

 |

 |
**Գուստավ Կաֆկա** (գերմ.՝ Gustav Kafka, հուլիսի 23, 1883(1883-07-23), Վիեննա, Ավստրո-Հունգարիա - փետրվարի 12, 1953(1953-02-12), Ֆայտսհյոխհայմ, Վյուրցբուրգ, Ստորին Ֆրանկոնիա, Բավարիա, Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետություն), ավստրիացի հոգեբան և փիլիսոփա, կաթոլիկական գործիչ։

Կենսագրություն
--------------

Գուստավ Կաֆկան ծնվել է 1883 թվականի հուլիսի 23-ին Վիեննայում։ Դաստիարակվել է հոգեհոր և հոգեմոր կողմից Բոնո քաղաքում (նախկին անվանումը՝ Բրյուն)։

Կաֆկան սովորել է Վիեննայում` Գյոթինգենում (Հ. Է. Մյուլլերի և Է. Գուսսերլի մոտ), Լայպցիգում (Թ. Լիպսի մոտ) և Մյունխենում։ Աշխատել է որպես Թ. Լիպսի և Է. Բեխերի օգնական (ասիստենտ)։ Վիլհելմ Վունդտի ղեկավարությամբ պատրաստվել է դոկտորական դիսերտացիայի։

1910 թվականից Գուստավ Կաֆկան եղել է փիլիսոփայության պրիվատ-դոցենտ, իսկ 1915 թվականից` պրոֆեսոր։

Զինվորական ծառայության տարիներին (1914-1918) Կաֆկան հոգետեխնիկական ծառայություն է կազմակերպել ավստրիական բանակի համար։ Ծառայությունից հետո դասավանդել է Մյունխենի համալսարանում (կիրառական հոգեբանության ամբիոնում)։ 1923 թվականից եղել է Դրեզդենի բարձրագույն տեխնիկական դպրոցի փիլիսոփայության և մանկավարժության պրոֆեսոր։ 1929 - 1933 թվականներին եղել է հոգեբանների գերմանական ընկերության անդամ։ Պատերազմի տարիներին արտագաղթել է։ 1947 թվականից ղեկավարել է Վյուրցբուրգյան համալսարանի փիլիսոփայության և հոգեբանության ամբիոնը, 1950 - 1951 թվականներից եղել է ֆակուլտետի դեկանը, ինչից հետո պաշտոնաթող է եղել։

Գործունեություն
---------------

Գուստավ Կաֆկան հայտնի է որպես փիլիսոփայության և հոգեբանության պատմության երեսունվեց հատորների խմբագիր։ Կաֆկայի հոգեբանական հետազոտությունների ոլորտն ընդգրկուն է՝ կենդանիների վարքագիծ, էքսպրեսիվ ռեակցիայի, շփման, խոսքի, արվեստի, մասնագիտական կայացման, կենսական տարիքի հոգեբանություն, իրավաբանական հոգեբանություն, պարահոգեբանություն։ Կաֆկան տվել է նաև հիմնական աֆեկտների տիպաբանություն։ Բացի այդ, Կաֆկան եղել է մի շարք ընկերությունների անդամ՝ Կանտյան ընկերություն, գերմանական կենդանաբանական ընկերություն և փորձարարական հոգեբանության ընկերություն։ 1948 թվականին ղեկավարել է հոգեբանների գերմանական ընկերությունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #116016825 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
3. ↑  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Густав Кафка, биография (ռուս.)
* О Г. Кафка на сайте "Психология" (ռուս.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | WikiTree |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 10275746d · CiNii: DA06271452 · GND: 116016825 · ISNI: 0000000110329369 · LCCN: no2009192455 · NKC: kup19990000045957 · NLA: 49850124 · NLP: a0000002324912 · NTA: 070602727 · NUKAT: n2004094531 · SUDOC: 090074696 · VIAF: 112344620 · WorldCat VIAF: 112344620 |

 |

 |
**Նիկոլայ Կարպովիչ Սադովսկի** (իսկական ազգանունը՝ Տոբիլևիչ, հուլիսի 6 (18), 1856, Կամենո-Կոստովատոե, Bobrinetsky Uyezd, Խերսոնի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - փետրվարի 7, 1933(1933-02-07), Կիև, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ուկրաինացի դերասան, ռեժիսոր։

Ի․ Կ․ Կարպենկո-Կարիի և Պ․ Կ․ Սակսագանսկու եղբայրը։

Կենսագրություն
--------------

Պրոֆեսիոնալ թատրոնում գործունեությունն սկսել է 1881-ին, աշխատել Մ․ Լ․ Կրոպիվնիցկու, Մ․ Պ․ Ատարիցկու և այլոց թատերախմբերում։ 1888-ին Մ․ Կ․ Զանկովեցկայայի հետ գլխավորել է սեփական թատերախումբը (1898-ին միացել է Սակսագանսկու, 1900-ին՝ Կրոպիվնիցկու թատերախմբերին), որը դարձել է ուկրաինական լավագույն կոլեկտիվներից։

1906-ին կազմակերպել է առաջին մշտական ուկրաինական պրոֆեսիոնալ թատրոնը (գործել է Պոլտավայում, ապա մինչև 1920-ը՝ Կիևում), առաջին անգամ այստեղ ուկրաիներեն բեմադրվել են Գոգոլի «Ռևիզորը» (1907), Ա․ Օստրովսկու «Եկամտաբեր պաշտոն»-ը (1909) ևն։

Սադովսկիի դերասանական արվեստի վրա ազդել են Գոգոլի, Շևչենկոյի, Շչեպկինի գեղագիտական հայացքները, նրա խաղին բնորոշ էր ազգ․ ինքնօրինականությունը, անկեղծությունն ու պարզությունը՝ զուգակցված գունեղ պլաստիկային և երաժշտականությանը։

Ստեղծել է ողբերգական կերպարներ՝ Սավվա (Կարպենկո-Կարիի «Սավվա Չալի»), Բոգդան (Ատարիցկու «Բոգդան Խմելնիցկի»), Կոմանդոր (Լ. Ուկրաինկայի «Քարե տիրակալը») ևն։ Խաղացել է նաև կատակերգական և բնութագրական դերեր (Պուզիր, Կարպենկո-Կարիի «Տերը», Քաղաքագլուխ, Գոգոլի «Ռևիզոր» ևն)։

1920–26-ին ապրել է արտասահմանում, վերադառնալուց հետո Ուկրաինայի տարբեր թատրոններում խաղացել է նախկին դերերը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Енциклопедія історії України (укр.) — Київ: Наукова думка, 2003. — ISBN 966-00-0632-2


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Find A Grave · Rodovid |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1020895071 · ISNI: 0000000368690346 · LCCN: n82070210 · NKC: js20191058864 · VIAF: 233112687 · WorldCat VIAF: 233112687 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 110)։*  |
**Հիդրոստատիկա** (< հիդրո... և ստատիկա), հիդրոմեխանիկայի բաժին, որն ուսումնասիրում է հեղուկի հավասարակշռությունը և դադարի վիճակում գտնվող հեղուկի ազդեցությունը այդ հեղուկի մեջ ընկղմված մարմինների վրա։ 

Հիդրոստատիկայի հիմնական խնդիրը տրված {\displaystyle {\vec {F}}} զանգվածային ուժերի ազդեցությամբ որոշակի եզրային պայմանների համար հեղուկում ճնշման դաշտի որոշելն է։ Հեղուկի հավասարակշռության հավասարումը ունի հետևյալ տեսքը. 

{\displaystyle {\vec {F}}-{\frac {1}{\rho }}gradp=0}, որտեղ {\displaystyle \rho }-ն հեղուկի խտությունն է, p-ն՝ ճնշումը։
Այս հավասարումը նույնն է թե՛ իդեալական, թե՛ իրական (մածուցիկ) հեղուկների համար։ Համասեռ անսեղմելի {\displaystyle (\rho =Const)} հեղուկի հավասարակշռության համար անհրաժեշտ է, որպեսզի զանգվածային ուժերն ունենան պոտենցիալ։ Զանգվածային ուժերի բացակայության {\displaystyle ({\vec {F}}=0)} դեպքում {\displaystyle gradp=0}, այսինքն՝ ճնշումը հեղուկի բոլոր կետերում միևնույնն է։ Եթե միակ զանգվածային ուժը ծանրության ուժն է, ապա ճնշումը որևէ կետում որոշվում է {\displaystyle p=p\_{0}+\rho gz} բանաձևով, որտեղ z-ը տվյալ կետի հեռավորությունն է հեղուկի ազատ մակերևույթից, {\displaystyle p\_{0}}-ն՝ ճնշումը ազատ մակերևույթի վրա։ Այսպիսով, դադարի վիճակում գտնվող հեղուկի ճնշումը z խորության վրա հավասար է {\displaystyle p\_{0}} ճնշման և z բարձրությամբ միավոր մակերեսով հեղուկի սյան կշռի գումարին։ Միևնույն ճնշման մակերևույթները, մասնավորապես ազատ մակերևույթը, հորիզոնական հարթություններ են։ Շարժվող անոթի մեջ լցված հեղուկը կարող է գտնվել հարաբերական դադարի վիճակում։ Այդ դեպքում պետք է հաշվի առնել նաև իներցիոն ուժերը, որոնք կախված են շարժման բնույթից։ 

Հիդրոստատիկայի օրենքները (հիմնական օրենքներից մեկն է Արքիմեդի օրենքը) լայնորեն կիրառվում են տեխնիկայում զանազան հիդրավլիկական մեքենաների (հիդրավլիկական մամլիչ) և սարքերի (մանոմետր) ստեղծման ժամանակ։ Դրանց վրա է հիմնված հիդրոտեխնիկական կառույցների ամրության հաշվարկը։

Տես նաև
-------

* Պասկալի օրենք

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 6, էջ 400)։*  |
**Մկնդեղի հանքանյութեր**, արսենի հանքանյութեր, բնական միներալային առաջացումներ, որոնց մեջ մկնդեղի (As) պարունակությունը բավարար է նրա և միացությունների տնտեսապես շահավետ կորզման համար։ Հայտնի են As պարունակող ավելի քան 120 միներալ։ Առավել տարածված արսենապիրիտը (մկնդեղային հրաքարը), լյոլինգիտը՝ {\displaystyle FeAsS} (72, 8% As), ռեալգարը, ուրիպիգմենտը։ Ըստ արդյունաբերական դասակարգման մկնդեղի հանքանյութերի հանքավայրերը ստորաբաժանվում են մի շարք տիպերի՝ մկնդեղային (արսենապիրիտային և ռեալգարաուրիպիգմենտային), ոսկի-մկնդեղային, բագմամետաղ-մկնդեղային, մկնդեղ-կապարային։ As-ի առավելագույն պարունակությունը արդյունաբերության հանքանյութերում կազմում է 2%, սակայն սովորաբար մշակվում են ավելի հարուստ (5-10%) հանքանյութերը։ Ավելի աղքատ հանքանյութերը հարստացվում են գրավիտացիոն մեթոդներով և ֆլոտացիայով։

Մկնդեղի հանքանյութերի հանքավայրերը հայտնի են ԱՄՆ-ում, Բոլիվիայում, Ճապոնիայում, Մեքսիկայում, Շվեդիայում, Ռուսաստանում։ 

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 640)։*  |
**Հիլմենդ** (դարի՝ هلمند, փուշթու՝ هلمند — *Хильменд*; պարսկերեն՝ هيرمند — *Хирменд*, գետ Աֆղանստանում (ստորին հոսանքը՝ Իրանում)։ Սկիզբ է առնում Հինդուկուշ լեռներում, վերջանում Սիստան անհոսք իջվածքում՝ սնելով Համուն լիճը։ Երկարությունը 1150 կմ է։

Ստուգաբանություն
----------------

Մ. թ. ա. 4-րդ դարում հիշատակվում է Haetumat անունով, ինչը ենթադրաբար, նշանակել է «կամուրջներ ունեցող»։ Ավելի ուշ շրջանում հունական աղբյուրներում հանդիպող *Հերիմանթոս*, ինչպես նաև այժմյան Հիլմենդ անվանումները, գտնում են, որ սկզբնական անվանման ձևափոխություններն են։

Ջրագրություն
------------

Հիլմենդ գետը սկիզբ է առնում Բաբա լեռնաշղթայից, Իրանի տարածքում թափվում է Հանում գետը՝ ձևավորելով ճահճացած դելտա, որի վտակները հաճախակի ենթարկվում են փոփոխության։ Գլխավոր վտակը Առգանդաբն է։ Գետը հիմնականում սնվում է ձյան և սառույցի ջրերով։ Նկատելի է գարնանային-ամառային վարարում և ջրի մակարդակի նվազում աշնանային-ձմեռային ժամանակաշրջանում (երբեմն ջրի մակարդակը բարձրանում է ձնհալի արդյունքում)։ Տարեկան ջրի միջին հոսքը 200 մ³/վրկ է, ջրառատության դեպքում՝ 500-700 մ³, առավելագույնը 15000 մ³ վրկ, իսկ ձմռանը՝ 100-120 մ³ վրկ։ Ամենափոքր հոսքը եղել է նոյեմբերին՝ 97,4 մ³/վրկ, սեպտեմբերին լեռներից դուրս գալու դեպքում՝ 62,9 մ³/վրկ։ Միջին և ստորին հոսանքներում գետը ոռոգում է Ռեգիստան և Դաշտի-Մարգո անապատների միջև ընկած նեղ շերտը, ինչպես նաև՝ Գիրկուկի օազիսը։ Խիստ բնակեցված է Հելմանդ Դելտայի տարածքը, գետի ջրերը լայնորեն օգտագործվում են ոռոգման համար։ Հելմենդի վտակների վրա կառուցվել են մի քանի ջրամբարներ, որոնցից ամենակարևորը Սիստանական է։ Գետն անցնում է Սիստան և Գիռիշկ քաղաքներով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Արտասահմանյան երկրների աշխարհագրական անվանումների բառարան / խմբ․ Ա․ Մ․ Կոմիկով. — 3֊րդ հրատարակություն. — Մոսկվա: Նեդրա, 1986. — С. 90.
2. ↑  Инструкция по русской передаче географических названий Афганистана. — М. 1984. — С. 47.
3. ↑  Инструкция по русской передаче географических названий Ирана. — М.: Наука, 1979. — С. 46.
4. ↑  Հ. Ղ. Գրգեարյան, Ն. Մ. Հարությունյան (1989)։ *Աշխարհագրական անունների բառարան, Հ-Ֆ*։ Երևան: «Լույս»։ էջ էջ 23

Արտաքին հղումներ
----------------

* *Гильменд* հոդվածը Սովետական մեծ հանրագիտարանում

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Իրանիկա · Մեծ նորվեգական · Մեծ սովետական (1 հրտ.) |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4095290-3 · LCCN: sh86007799 · VIAF: 248554363 · WorldCat VIAF: 248554363 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 6, էջ 404)։*  |
**Հիլարի դյու Պրե** (անգլ.՝ Hilary du Pré, 1942, Օքսֆորդ, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), անգլիացի ֆլեյտահարուհի։ 

Թավջութակահարուհի Ժաքլին դյու Պրեի քույրն է։

Կենսագրություն
--------------

Դյու Պրեների մայրը պրոֆեսիոնալ դաշնակահարուհի էր, իսկ Հիլարին և Ժաքլինը մանկուց տիրապետում էին իրենց գործիքներին՝ ֆլեյտային և թավջութակին։ Նրանք մանուկ հասակից արժանացել են տարբեր մրցանակներ։ Բայց Ժաքլինի տաղանդը ավելի մեծ էր, և նա, առաջ անցնելով իր քրոջից, դարձավ տաղանդավոր թավջութակահարուհի։ Հիլարին հիանալի ֆլեյտահարուհի է և նվագել է տարբեր նվագախմբերում։ 
Ժաքլինի անժամանակ մահվանից հետո Հիլարի դյու Պրեն իր եղբոր՝ Փիերսի հետ միասին գրել է իրենց ընտանիքի և հիմանկանում Ժաքլին դյու Պրեի մասին պատմող կենսագրական գիրք «Հանճարը» անվանումով։ 
Նա ամուսնացել է դիրիժոր Քրիստոֆեր «Քիֆֆեր» Ֆինցի հետ և ունի չորս երեխա։ 
Ֆինցը ռոմանտիկ հարաբերության մեջ եղել է նաև Ժաքլինի հետ, բայց այս կապը թավջութակահարուհուն բավական տանջանք է պատճառել և նույնիսկ ինքնասպանության փորձի է հասցրել։

Ֆիլմը
-----

«Հանճարը» գրքի իրադարձությունների վրա 1998 թվականին նկարահանվել է ֆիլմ, որն արժանացել է բազմաթիվ մրցանակների և ներկայացվել է ամերիկյան «Օսկար» հեղինակավոր մրցանակին։

Այս ամենին հակառակ՝ ֆիլմը նաև արժանացել է մեծ քննադատության՝ հիմնականում Ժաքլին դյու Պրեի մտերիմ ընկերների կողմից, այդ թվում նաև թավջութակահար Մստիսլավ Ռոստրոպովիչի։ Ըստ նրանց, ֆիլմի տեղեկությունները ճիշտ չեն։ Ֆիլմը պատմում է դյու Պրե քույրերի շատ մոտ կապի և նրանց հարաբերությունների լարվածության մասին։ 
Ֆիլմի վերլուծելու ժամանակ Հիլարի դյու Պրեն ասել է, որ բոլոր տեղեկությունները ճիշտ են և իր քույր Ժաքլինը իր հետ համաձայն կլիներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  CONOR.Sl


|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | MusicBrainz |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| CONOR: 128421219 · GND: 121270009 · ISNI: 0000000114481165 · LCCN: nr98000768 · NKC: xx0199233 · NLG: 81559 · NTA: 162874359 · VIAF: 74704881 · WorldCat VIAF: 74704881 |

 |

 |