**Կիարա Վարոտարի** (իտալ.՝ Chiara Varotari, 1584, Պադովա, Վենետիկի հանրապետություն - 1660 կամ 1663, Վենետիկ, Վենետիկի հանրապետություն), բարոկկոյի դարաշրջանի իտալացի նկարչուհի-դիմանկարչուհի, բանաստեղծուհի, հասարակական գործիչ։

Կենսագրություն
--------------

Նկարիչ, քանդակագործ և ճարտարապետ Դարիո Վարոտարի ավագի դուստրն է։ Կիարան օգնում էր հորը նրա արվեստանոցում և այնտեղ էլ ստացել է գեղանկարչության առաջին դասերը։ Կիարայի կրտսեր եղբայրը՝ Ալեսանդրո Վարոտարին (1588-1649), նույնպես նկարիչ էր, ավելի հայտնի է Պադովանինո անվամբ («Պադուանեց»)։ Կիարան ուղեկցում էր եղբորը ճամփորդությունների ժամանակ և հաճույքով աշխատում նրա արվեստանոցում։ Հայտնի է բարոկկո ոճի կանացի դիմանկարներով։

Նա մասնագիտացել էր ազնվական ընտանիքների կանանց դիմանկարների ստեղծման գործում՝ մանրակրկիտ ձևով վերարտադրելով այդ ժամանակաշրջանի բարդ զգեստների, սանրվածքի և ոսկերչական զարդերի առանձնահատկությունները։ Վարպետության համար նկարչուհուն հարգում էին դեռևս նրա կենդանության օրոք՝ նշելով, որ դիմանկարներում նա ավելի շատ ուշադրություն էր դարձնում զգեստների և ոսկերչական զարդերի մանրամասներին՝ որոշ չափով շեշտը դնելով նկարվողի հոգեբանության վրա։ Վարոտարիին մեծ պատիվ և հնարավորություն էր ընձեռվել Տոսկանիների մեծ դուքսերի Պիտտի պալատի Ուֆֆիցիի պատկերասրահի հավաքածուի համար նկարելու ինքնանկար։ Նրա երկրորդ ինքնանկարը, այլ նկարների հետ մեկտեղ ցուցադրվում է Պադովայի միջնադարյան և ժամանակակից արվեստի թանգարանում։

«Անհայտ տիկնոջ դիմանկարը», Պադովայի միջնադարյան և ժամանակակից արվեստի թանգարան
Անհայտ տիկնոջ դիմանկարը (գիտնական Կապոդիլիսի դստեր), 1620, Պադովայի միջնադարյան և ժամանակակից արվեստի թանգարան
1614 թվականին, հոր մահից հետո, նա եղբայրների հետ միասին տեղափոխվում է Վենետիկ։ 1625 թվականին Վենետիկում հիմնում է արվեստի դպրոց, որը շուտով դառնում է մշակույթի և ստեղծագործությունների քաղաքային կենտրոն։ Հայտնի է, որ այստեղ են սովորել այնպիսի նկարչուհիներ, ինչպիսիք են Կատերինա Տարաբոտտին և Լյուսիա Սկալիգերին, դպրոցի հետ համագործակցել են Ջիրոլամո Ֆորաբոսկոն, Պյետրոդելլա Վեկիան և Ջուլիո Կարպիոնին։

Որպես բանաստեղծուհի՝ նա գրել է «Կանանց սեռի գովաբանություն» (Apologia del sesso femminile) տրակտատը, որը նվիրված է կանանց իրավունքների պաշտպանությանը։ Որպես հասարակական գործիչ՝ Կիարան պարգևատրվել է նաև բուժքույրական գործունեություն իրականացնելու համար։

Կիարա Վարոտարին մահացել է Վենետիկում։ Նկարչուհու մահվան ստույգ տարեթիվը հայտնի չէ, սակայն իտալացի գիտնական Ֆրանչեսկո Սանսովինոյի կողմից 1663 թվականին գրված «Վենետիկը ազնիվ քաղաք է» գրքում նկարչուհու մասին պատմվում է որպես ողջ անձնավորության։

Ընտիր աշխատանքներ
-----------------

* Ինքնանկար (Պադովայի միջնադարյան և ժամանակակից արվեստի թանգարան)
* Վիտալյանո Բուցցակարինի (1620 թվական, մասնավոր հավաքածու)
* Բուցցակարինի ընտանիքի անհայտ կին (1621 թվական, մասնավոր հավաքածու)
* Անհայտ կնոջ դիմանկարը (գիտնական Կապոդիլիսի դուստրը, Պադովայի միջնադարյան և ժամանակակից արվեստի թանգարան)
* Ազնվազարմ կնոջ դիմանկարը վարդը ձեռքին
* Կապույտ հագուստով աղջկա դիմանկարը (1640 թվական, Պադովա, Ցիվիկ թանգարան)

Հիշատակ
-------

Պադովայի մոտ գտնվող Ռուբանո քաղաքում կա Վորոտարիի անվամբ փողոց։

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. 1 2  Chiara Varotari — 2008.
2. 1 2  Frick Art Reference Library Photoarchive — 1920.
3. ↑  По некоторым данным, художница даже отказалась выйти замуж, чтобы продолжать работу с братом.
4. ↑  Bryan, Michael (1889). *Dictionary of Painters and Engravers: Biographical and Critical* (անգլերեն). G. Bell and sons.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կիարա Վարոտարի
* Chiara Varotari

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1238635911 · LCCN: nr92024173 · VIAF: 95863561, 24464223 · ULAN: 500029469 · WorldCat VIAF: 95863561, 24464223 |

 |