**Միխայիլ Բոժի** (ուկրաիներեն՝ Михайло Михайлович Божій, սեպտեմբերի 7 (20), 1911 կամ 1911, Նիկոլաև, Խերսոնի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հունվարի 1, 1990(1990-01-01), Օդեսա, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ուկրաինացի և խորհրդային նկարիչ-գեղանկարիչ։ ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչ (1963 թվական)։ Ուկրաինայի Տարաս Շևչենկոյի անվան ազգային մրցանակի դափնեկիր (1974 թվական)։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1911 թվականի սեպտեմբերի 7-ին Նիկոլաև քաղաքում` նավանորոգման գործարանի աշխատողի ընտանիքում։ 

Նկարչի առաջին նկարները («Ստենկա Ռազին» և «Երմակ»), որոնք նկարված էին յուղաներկերով, մնացել են հայրական տունը ներկելուց հետո։ Սկզբում նկարել է սովորել գրքերից, այնուհետև բնօրինակից է նկարել` թեյնիկ, ճաշաման կամ պրիմուս, որը վառվում է մթնշաղում։ 

1930-1933 թվականներին սովորել է Նիկոլաևի գեղարվեստական տեխնիկումում` Դ. Կրայնևի մոտ։ 

1933 թվականից թերթի խմբագրությունում ցինկագիր և նկարիչ է աշխատել, Նիկոլաևում եղել է հրապարակների և փողոցների ձևավորող։ 1935 թվականին Նիկոլաևում մասնակցել է Մասնագետների տան գեղարվեստական ձևավորմանը։ 

Հաճախ նկարել է մտերիմ մարդկանց դիմանկարներ, ամեն անգամ կատարելագործելով դիմանկարի գրարվեստը։ Նրա տեխնիկան աստիճանաբար դարձել է բազմազան, և նա արդեն նկարել է ոչ միայն յուղաներկով, այլ և փորձել է ածուխով, տիրապետել է պաստելների տեխնիկային։ 

1936 թվականին Օդեսայի կինոֆաբրիկայի հրավերով ընդունվել է նկարիչ-մուլտիպլիկատորների խումբ և տեղափոխվել է Օդեսա։ Նաև նկարիչ է աշխատել Օդեսայի Միխայիլ Ֆրունզեի անվան մանկական կինոթատրոնում։ 

Նկարչի նկարների առաջին ցուցահանդեսը կայացել է 1938 թվականին, որտեղ նա ներկայացրել է իր մի քանի դիմանկարային էտյուդները։ Պատերազմի ժամանակ ՏԱՍՍ-ի պատուհաններին նկարել է պլակատներ և երգիծական նկարներ։ 

Հետպատերազմյան տարիներին եղել է ԽՍՀՄ գեղարվեստական ֆոնդին կից գեղարվեստա-արտադրական արհեստանոցների նկարիչ։ 

Նա շատ է աշխատել Խորհրդային բանակի ներկայացուցիչների, պետական գործիչների, մշակույթի աշխատակիցների դիմանկարների վրա (Խորհրդային Միության հերոս Ռոստիսլավ Կուշլյանսկու (1945 թվական), Դիմիտրի Մանուիլսկու (1947 թվական), Ուկրաինական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության վաստակավոր դերասանուհի` Օլգա Կուսենկոյի (1952 թվական) և այլոց դիմանկարներ։ 

Դիմանկարներում նա բացահայտել է մարդու ներքին նշանակալիությունը` «Իմ մտածմունքները, մտածմունքները» (1959-1960 թվական), «Վլադիմիր Լենին» (1959-1961 թվական), «Բեթհովեն» (1968-1969 թվական)։

Նկարչի ստեղծագործական ուղին անընդհատ նոր, անզուսպ իդեալ աշխատանքի որոնումն է, որը կապված է նկարչի` իր հանդեպ ունեցած ահռելի պահանջների հետ։ 

Եղել է ԽՍՀՄ 6-7 գումարման Գերագույն խորհրդի պատգամավոր (1962-1970 թվական)։ Եղել է ԽՍՀՄ գեղարվեստի ակադեմիայի իսկական անդամ (1962 թվական)։ Եղել է ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամ (1958 թվականից)։

Մահացել է 1990 թվականի հունվարի 1-ին, Օդեսայում։ Թաղված է Օդեսայի երկրորդ քրիստոնեական գերեզմանատանը։

Մրցանակներ և կոչումներ
----------------------

* Ուկրաինական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության վաստակավոր նկարիչ (1957 թվական)
* Ուկրաինական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության ժողովրդական նկարիչ (1960 թվական)
* ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչ (1963 թվական)
* Ուկրաինայի Տարաս Շևչենկոյի անվան ազգային մրցանակ (1974 թվական)` «Վլադիմիր Լենին», «22-րդ դար», «Նոր ժամանակ» նկարների համար
* Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան
* Ժողովուրդների բարեկամության շքանշան
* «Պատվո նշան» շքանշան
* Մեդալ «1941-1945 թվականների Հայրենական մեծ պատերազմի անձնվեր աշխատանքի համար»
* Մեդալներ
* ԽՍՀՄ մշակույթի մինիստրության արծաթե մեդալ` «Բուժքույրը» կտավի համար
* Բրյուսելի Համաշխարհային գեղարվեստական ցուցահանդեսի բրոնզե մեդալ (1958 թվական)` «Բուժքույր» կտավի համար

Աշխատանքներ
-----------

* «Մերձմոսկովյան վայրեր», 1955 թվական
* «Դերասանուհի` Լիդիա Մացիսկու դիմանկարը», 1947 թվական
* «Էտյուդ», 1948 թվական
* «Վլադիմիր Լենին», 1949 թվական
* «Կանացի դիմանկար», 1960 թվական
* «Տանյա, մի թարթիր», 1954 թվական
* «Մերկը», 1957 թվական
* «Երեկոն», 1950 թվական
* «Կեսօրը», 1955 թվական
* «Աստիճանների վրա», 1955 թվական
* «Հանգիստը», 1958 թվական
* «Հարևանուհիները», 1959 թվական
* «Սպիտակ կոֆտայով աղջիկը», 1961 թվական

Նկարչի աշխատանքները պահվում են Ուկրաինայի կերպարվեստի թանգարանում (Կիև), Ռուսաստանի արվեստի թանգարանում (Կիև), նախկին ԽՍՀՄ գեղարվեստական խոշոր թանգարաններում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Faceted Application of Subject Terminology
2. 1 2  Божий Михаил Михайлович // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
3. ↑  Ігор Шаров, Анатолій Толстоухов. Художники України: 100 видатних імен. — К.: АртЕк, 2007. – C. 45-49. ISBN 966-505-134-2 (ուկր.)
4. ↑  Божий Михаил Михайлович цена картин, купить, продать, оценить картину советского художника
5. ↑  Божий Михаил Михайлович

Գրականություն
-------------

Шапошников Ф. Михайло Михайлович Божій, Киïв, 1963.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Միխայիլ Բոժի

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Find A Grave |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Ժամանակակից Ուկրաինայի |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 000000004867438X · LCCN: no2005116036 · VIAF: 29274564 · WorldCat VIAF: 29274564 |

 |