Կեստոմուկի ԼՀՖ
**Լեռնահարստացուցիչ ֆաբրիկա** (կրճատ ԼՀՖ )՝ կարծր լեռնային օգտակար հանածոների արդյունահանման և վերամշակման լեռնահանքային համալիր ձեռնարկություն է։ Արտադրական նույն հրապարակում անհրաժեշտություն է, որ լինի ոչ միայն արդյունահանում, այլև վերամշակում։ Երկրի ընդերքից արդյունահանվող օգտակար հանածոների հարստացումը կապված է հանքավայրերի ինտենսիվ վերամշակման հետ։ Օգտակար բաղադրիչի բարձր պարունակությամբ հանքաքարերը կորզվում էին, իսկ օգտակար հանածոների հետագա օգտագործման համար անհրաժեշտություն էր դառնում այն վերամշակել այնպես, որպեսզի նրա մեջ բարձրանա օգտակար բաղադրիչի պարունակությունը[1][2]։

Կառուցվածք
----------

Բաց հանք, Կաչկանարի ԼՀՖ(Ռուսաստան) (2009)
Կաչկանարի ԼՀՖ -ի էլեկտրաքարշ
Լեռնահարստացուցիչ ֆաբրիկան կազմված է հետևյալ հիմնական արտադրական բաժիններից․

1. օգտակար հանածոների արդյունահանման ստորաբաժանում (հանքավայրեր,հանքախորշեր)
2. տրանսպորտային ստորաբաժանում,որը նախատեսված է արդյունահանված հանքաքարի տեղափոխման համար դեպի հարստացուցիչ ֆաբրիկա, որը կարող է իրականանալ

տրանսպորտի տարբեր ձևերով և տրանսպորտային համակարգերով․ ավտոմոբիլային, երկաթուղային, փոխակրիչային,ճոպանուղով և այլն 

1. արդյունահանված օգտակար հանածոների վերամշակման ստորաբաժանում, որը հիմնականում հարստացուցիչ ֆաբրիկան է
2. ընդհանուր արտադրական ստորաբաժանում․ էներգատնտեսություն, մեխանիկական վերանորոգման բաժին, ջրամատակարման և այլ անհրաժեշտ ստճտաբաժանումներ

Լեռնահարստացուցիչ ֆաբրիկայում ավելի հաճախ վերամշակվում է օգտակար հանածոյի մեկ տեսակ․ 

* երկաթի հանքաքար
* մանգանի հանքաքար
* ասբեստի հանքաքար
* ապատիտի հանքաքար և այլն։

Միաժամանակ կարող է վերամշակել հանքաքարի տարբեր տեսակներ․ 

* պղնձի և նիկելային
* բազմամետաղային հանքաքարեր

Լեռնահարստացուցիչ ֆաբրիկայում կիրառվում են օգտակար հանածոների հարստացման տարբեր գործընթացներ 

* գրավիտացիոն
* լվացման
* մագնիսական հարստացման
* ջարդման-տեսակավորման
* ֆլոտացիոն համակցված տեխնոլոգիաների կիրառմամբ (ներառելով հիդրոմետալուրգիան կամ թրծումը)

Լեռնահարստացուցիչ ֆաբրիկայի վերջնական արդյունքն է խտանյութը, ագլոմերատը և այլն, որոնք ուղարկվում են հետագա վերամշակման (օրինակ մետալուրգիական արտադրություն) կամ օգտագործման (օրինակ որպես պարարտանյութ գյուղատնտեսության համար )։

ԱՊՀ-ի խոշորագույն լեռնահարստացուցիչ ֆաբրիկաներ
----------------------------------------------

* Միխայլովսկի ԼՀՖ (Ռուսաստան)
* Ստոյլենսկի ԼՀՖ (Ռուսաստան)
* Կաչկանարի ԼՀՖ (Ռուսաստան)
* Կոստոմուշսկի ԼՀՖ (Ռուսաստան)
* Լեբեդինսկի ԼՀՖ (Ռուսաստան)
* Սեվերնի ԼՀՖ (Ուկրաինա)
* Սոկոլով-Սարբայի ԼՀՖ (Ղազախստան)
* Կովդորի ԼՀՖ (Ռուսաստան)
* Կորշունովսկի ԼՀՖ (Ռուսաստան)
* Օլենեգորսկի ԼՀՖ (Ռուսաստան)[3].։

ՌԴ-ի ձեռնարկությունների հիմնական ծավալը (2006 թվականին 92,06%) արդյունահանվում է բաց եղանակով 29-ը հանքավայրերից։ Ավելի խոշոր հանքավայրերում (Լեբեդինսկի, Միխայլովսկի, Ստոյլենսկի,Սևերնի,Կաչկանարսկի, Կոստոմուշսկի ԼՀՖ-ներ), որոնց արտադրողականությունը 20 մլն տ-ից ավելին է, 2006 թ․-ին արդյունահանվել է երկաթի հանքաքարի 70%-ը, իսկ երեք հանքավայրերում (Կավդորսկի,Գլավնի, Զապադնի Կաչկանարսկի ԼՀՖ-եր),որոնց արտադրողականությունը 10-20 մլն տ է, հանքաքարի արդյունահանումը կազմել է 16% (40,63 մլն տ)։

8 խոշորագույն ԼՀՖ-ների տեսակարար կշիռը (Լեբեդինսկի, Միխայլովսկի, Կաչկանարսկի, Կովդորսկի, Օլենեգորսկի, Կորշունովսկի, Ստոյլենսկի, Կոստոմուկշսկի) ՌԴ- ում, որտեղ վերամշակվում է արդյունահանման բաց եղանակով ստացված հանքաքարը, 2006 թվականին հասել է 243,4 մլն տ-ի և կազմել է բաց արդյունահանման 96%-ը։ Արդյունահանման խորությունը կազմել է 273,7 մ, որոնցից ամենախորերն են Լեբեդինսկի (355 մ), Կովդորսկի (339), Ստոյլենսկի (328,5 մ)։

Ռուսաստանում երկաթի հանքավայրերը ստորգետնյա եղանակով արդյունահանվում են 11 հանքահորերում և Օլենոգորսկի ԼՀՖ-ի ստորգետնյա հանքում, որոնց գումարային արդյունահանումը 2006 թվականին կազմել է 20,43 մլն․ տ։ Առավելագույն արդյունահանումը կատարվել է «ԿՄԱռուդ» ֆաբրիկայի Գուբկինի անվան հանքահորում և Շերեգեշսկի հանքահորի հանքուղում (3480 մլն տ), նվազագույնը «Սիդերիտովայա» (523 հազար տոննա)։ Առավելագույն խորություն ունի Տաշտագոլսկի հանքահորը (800 մ), իսկ նվազագույնը (280 մ) ՝ «Սիդերիտովայա» հանքահորը։

2006 թվականին ռուսական երկաթահանքային արդյունաբերությունը վերամշակել է 103,7 մլն տոննա երկաթահանքային հումք, այսինքն 6,9 մլն տոննա ավելի, քան 2005 թվականին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Горно-обогатительный комбинат (рус.). Горная энциклопедия. — М.: Советская энциклопедия. Под редакцией Е. А. Козловского. 1984—1991.. Проверено 10 ноября 2012. Архивировано 7 января 2013 года.
2. ↑  Горно-обогатительный комбинат (рус.). Большой энциклопедический словарь. Проверено 10 ноября 2012. Архивировано 7 января 2013 года.
3. ↑  «Перечень крупнейших ГОКов РФ»։ *Металлоснабжение и сбыт*։ ИИС "Металлоснабжение и сбыт"։ 2017