**Սեբզեվար** (պարսկերեն՝ سبزوار), քաղաք Իրանի հյուսիս-արևելքում՝ Հորասան-Ռեզավի նահանգում։ Սեբզեվար շահրեստանի վարչական կենտրոնը։ Բնակչությունը 215 հազար մարդ է։ Կարևոր տրանսպարտային կենտրոն է, որը գտնվում է Մաշհադ-Թեհրան ավտոմայրուղու վրա։ Քաղաքում կա խոշոր բժշկական ինստիտուտ և իսլամական Ազադ համալսարանի մասնաճյուղը։

Սեբզեվարը քաղաքական հզորության գագաթնակետին է հասել 14-րդ դարում, երբ եղել է Սերբեդարների պետության մայրաքաղաքը։

Կաշեֆի դամբարան

Տեսարժան վայրեր
---------------

Սեբզևվարի մզկիթը զբաղեցնում է 40 հազար կմ² տարածք։ Այն կառուցվել է 14-րդ դարում՝ այդ ժամանակվա ճարտարապետական ոճին համապատասխան։ Այն գտնվում է Բեյհակ փողոցի հարավում։ Մզկիթն ունի «Քիբլա» շքամուտք և հյուսիսային շքամուտք, նաև ներքին բակ և աղոթատուն։ Մզկիթում կան նաև գիշերակացի տեղ և դիտարժան պորտալ։ Միհրաբը գտնվում է «Քիբլայի» հարավային շքամուտքում։ Դրա վերևում կա Ղուրանից գրություն՝ արված 1875 թվականին։ Այվանի վերին մասում կարելի է տեսնել երկու մինարեթ՝ պատրաստված աղյուսից։ Մզկիթի երկու կողմերում կան աղոթարաններ, որոնք ունեն գմբեթների տեսքով բարձր կամարներ․ դրանք ստեղծվել են հարավային շքամուտքի հետ միաժամանակ։ Մզկիթի հյուսիսային շքամուտքի միջանցքում կարելի է տեսնել գրություններ՝ արված Սեֆեվիդների ժամանակաշրջանում՝ 1571 և 1723 թվականներին։ Աղյուսե սալաքարը Սեբզեվարի մզկիթի կարևորագույն զարդերից է։

Սեբզևվարի մզկիթներից մեկն էլ կոչվում է Պամենար։ Այն եղել է քաղաքի առաջին տաճարայի մզկիթը և կառուցվել է 9-րդ դարում՝ Մուհամմադ բին Թահիրի՝ Թահիրիդների դինաստիայի վերջին կառավարչի կառավարման օրոք։

Հաջ Մոլլա Հադիի գերեզմանոցը գտնվում է Աշխատավորների շուկայի հարավային կողմում և կառուցվել է Ղաջարիների դինաստիայի դարաշրջանում։ Շինությունը ամբողջությամբ կառուցված է աղյուսից և բաղկացած է գլխավոր կառույցից, որտեղ գտնվում է գերեզմանը և չորս այվան։

Քաղաքի սահմանագծից դուրս, բայց քաղաքին շատ մոտ գտնվում է արգելավայրը։ Այն համարվում է հյուսիս-արևմտյան Իրանի նշանավոր արգելավայրերից, քանի որ այնտեղ պահպանվել է անարատ բնությունը և կենդանիների եզակի տեսակներ են բնակվում։ Այն գտնվում է չոր կլիմայով լեռնային շրջանում։ Կենդանիներից հանդիպում են լեռնային խոյ, լեռնային այծ, վիթ, աղվես, կարակալ, վայրի կատու, բորենի, իսկ թռչուններից՝ բալոբան և այլն։

Ժողովրդագրական դինամիկա
-----------------------

Ըստ 1996 թվականի մարդահամարի՝ բնակչությունը 170,7 հազար մարդ է, 2006 թվականին՝ 214,6 հազար, 2011 թվականին՝ 231,6 հազար և 2016 թվականին՝ 243,7 հազար։ Դա վկայում է ծնելիության մակարդակի անկման մասին։ Սեբզևբարում ապրում է Սեբզեվար շահեստանի բնակչության 79,6%-ը։

Հայտնի բնիկներ, բնակիչներ
-------------------------

* Ալի Ակբար Ֆուրուտան (1905 թվականի ապրիլի 25-2003 թվականի նոյեմբերի 23)՝ պարսիկ մանկավարժ և բահայի քարոզիչ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Город Сабзевар в провинции Хорасан Разави
2. ↑  «مسجد پامنار»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2017-03-16-ին։ Վերցված է 2017-07-12  `|deadlink=` պարամետրը գոյություն չունի: Խորհուրդ է տրվում օգտագործել (`|dead-url=`-ը) (օգնություն)
3. ↑  «آرامگاه حاج ملا هادی سبزواری»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2017-07-31-ին։ Վերցված է 2017-07-12  `|deadlink=` պարամետրը գոյություն չունի: Խորհուրդ է տրվում օգտագործել (`|dead-url=`-ը) (օգնություն)
4. ↑  «منطقه حفاظت شده پروند | جاهای دیدنی ایران»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2017-07-08-ին։ Վերցված է 2017-07-12  `|deadlink=` պարամետրը գոյություն չունի: Խորհուրդ է տրվում օգտագործել (`|dead-url=`-ը) (օգնություն)
5. ↑  «Razavi Khorasan (Iran): Counties & Cities - Population Statistics, Charts and Map»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2017-07-16-ին։ Վերցված է 2017-07-12  `|deadlink=` պարամետրը գոյություն չունի: Խորհուրդ է տրվում օգտագործել (`|dead-url=`-ը) (օգնություն)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Сайт администрации Себзевара

* Последние новости о Себзеваре
* Себзеварский педагогический университет
* Себзеварский медицинский университет
* Исламский университет Азадй Себзевара