recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Առանցքակալներ**, զանազան մեքենաների ու սարքերի պտտվող մասերի (լիսեռների) շառավղային և շառավղաառանցքային բեռնվածքներն իրենց վրա ընդունող հենման դետալներ։ Միայն առանցքային բեռնվածքներ ընդունող հենման դետալները կոչվում են կրնկակալներ։

Ըստ աշխատանքի սկզբունքի տարբերում են **սահքի առանցքակալներ**, որոնցում լիսեռի վզիկի մակերեսն անմիջականորեն սահում է հենման մակերեսի վրայով, և **գլորման առանցքակալներ**, երբ այդ երկու մակերեսների միջև տեղադրված են գնդիկներ կամ հոլովակներ։ Սահքի առանցքակալները ունեն գլանաձև, կոնաձև ու գնդաձև հենման մակերեսներ և աշխատում են շփման չոր, խառը (կիսաչոր ու կիսահեղուկ) և հեղուկ պայմաններում։ Սովորաբար լիսեռի վզիկի և առանցքակալների հենման մակերեսի միջև դնում են հակաշփական նյութից պատրաստված ներդրակ։ Գլորման առանցքակալները հիմնականում կազմված են արտաքին ու ներքին օղակներից, գլորման մարմիններից և զատիչից (գլորման մարմինները միմյանցից որոշակի հեռավորության վրա պահող դետալ)։ Գլորման առանցքակալները տարբերում են ըստ ընդունող բեռնվածքի ուղղության՝ շառավղային, շառավղա–առանցքային և առանցքային, ըստ գլորման մարմինների և աշխատանքային մակերեսի ձևի՝ գնդառանցքակալներ, հոլովակավոր առանցքակալներ, ըստ գլորման մարմինների շարքերի քանակության՝ միաշարք, երկշարք, բազմաշարք, ըստ մշակման ճշգրտության՝ հասարակ, նորմալ, բարձր ճշգրտության ևն։ Գլորման առանցքակալների յուղման համար օգտագործում են թանձր քսուքներ և հանքային հեղուկ յուղեր։ Դժվար է սահմանագծել սահքի և գլորման առանցքակալների կիրառման բնագավառները։ Փոքր և միջին պտտաթվերի դեպքում նախընտրելի են գլորման, մեծ պտտաթվերի դեպքում՝ սահքի առանցքակալներ։

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Կրուգոսվետ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4034071-5 · LCCN: sh85012683 · Microsoft: 127298686 · NDL: 00574752 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 525)։*  |
**Դանիել Կոլոբեր** (ֆր.՝ Danielle Collobert, հուլիսի 23, 1940(1940-07-23), Rostrenen - հուլիսի 24, 1978(1978-07-24), Փարիզի 6-րդ շրջան, Փարիզ), ֆրանսիացի գրող, լրագրողուհի։

Կենսագրություն
--------------

Դանիել Կոլոբերը ծնվել է 1940 թվականի հուլիսի 24-ին։ Մայրը եղել է դպրոցական ուսուցիչ է, պատերազմի և օուպացիայի ժամանակ Դանիելը մեծացել է հարազատների մոտ։ Հայրը եղել է դիմադրության մասնակիցը, որին տեսել է միայն երկրի ազատագրումից հետո։

1945 թվականին ընտանիքը տեղափոխվել է Փարիզ։ Դանիելը սկսել է գրել 1956 թվականից։ Ընդունվել է Բարձրագույն նորմալ դպրոց, բայց 1961 թվականին թողել է ուսումը։ Նա աշխատել է արվեստի պատկերասրահում, իր միջոցներով 1961 թվականին հրատարակել է առաջին գիրքը՝ «Պատերազմի ժամանակների երգերը», սակայն հետագայում ոչնչացրել է դրա տպաքանակը։ Աջակցել է Ազգային ազատագրական ճակատին, քաղաքական գործունեության պատճառով ստիպված է եղել լքել Ֆրանսիան։ Ապրել Իտալիայում, նրա աշխատությունները թարգմանվել իտալերենից, համագործակցել է Ալժիրի դիմադրության մամուլի հետ։ «Սպանություն» գիրքը, որը նա ինքն է համարել առաջինը, այլ հրատարակիչների մերժումներից հետո, հրատարակվել է Գալիմար հրատարակչության կողմից՝ 1964 թվականին, ֆրանսիացի գրող, բանաստեղծ, էսսեիստ, թարգմանիչ Ռայմոնդ Քենոտի աջակցությամբ։

1968 թվականին ապրել է Պրահայում։ 1970-ականներին ճանապարհորդել է։ Նա ինքնասպանություն է գործել իր ծննդյան օրը փարիզյան հյուրանոցներից մեկում՝ Դոֆին փողոցում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Fichier des personnes décédées
2. ↑  Danielle Collobert / Les mots pour cible
3. ↑  Danielle Collobert

Արտաքին հղումներ
----------------

* "Reading Danielle Collobert", by John Taylor(չաշխատող հղում)
* Reviews and an excerpt of *Murder*, translated by Nathanaël
* "Survie", by Danielle Collobert

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | WikiTree |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 1492764532810 · BNC: a10621970 · BNE: XX4814244 · BNF: 11897365n · CiNii: DA13830328 · GND: 141084383 · ISNI: 0000000081638874 · LCCN: n84115337 · NLA: 35029895 · NTA: 289493110 · SUDOC: 026795361 · VIAF: 91302650 · WorldCat VIAF: 91302650 |

 |

 |
**Հադրութի Արթուր Մկրտչյանի անվան հայրենագիտական թանգարան**, գտնվում է ԼՂՀ Հադրութ քաղաքում։

Պատմություն
-----------

Ա. Մկրտչյան արձանը Հադրութ քաղաքում
Հիմնադրվել է 1984 թվականին փետրվարի 28-ին։ Հիմնադիրը և առաջին տնօրենը Գ. Լ. Մարդանյանն էր։ 
1986-1991 թվականներին թանգարանի տնօրենն էր, իսկ հետագայում նաև ԼՂ ԳԽ առաջին նախագահ՝ Ա.Ա.Մկրտչյանը։ Վերջինիս օրոք թանգարանը կոչվել է «Դիզակ», իսկ հետագայում Ա.Մկրտչյանի եղերական մահից տարիներ անց, հիմք ընդունելով նրա` թանգարանի համար կատարած մեծածավալ գիտալուսավորական, ուսումնահայտնագործական, հավաքչական և ընդհանուր գիտական աշխատանքները, վերանվանվել է իր` Ա. Մկրտչյանի անվան։ Թանգարանի մուտքում տեղադրված է Ա.Մկրտչյանի կիսանդրին` ԼՂՀ զինանշանի ներքո։ Մուտքում է տեղադրված նաև Հադրութի շրջանի վարչատարածքային քարտեզ-մանրակերտը։

Թանգարանի ստորաբաժանումներ
--------------------------

Թանգարանում գործում է վեց սրահ, որտեղ համապատասխանաբար ներկայացվում են՝

* Հադրութի շրջանի մասին ընդհանուր տեղեկություններ,
* Շրջանի բուսական և կենդանական աշխարհը,
* Նախնադարյան հասարակարգ,
* բրոնզե դար,
* միջնադար,
* Շրջանի կենցաղը պատկերող առարկաներ,
* Նախահեղափոխական շրջան,
* 1941-1945 թվականներին նվիրված սրահ։

Վերջին սրահում ներկայացված են արցախյան գոյապայքարում զոհված հադրութցի ազատամարտիկների լուսանկարները`ըստ գյուղերի։ Առանձին վահանակներով են ներկայացված Մարտական խաչի ասպետների և անհետ կորած ազատամարտիկների լուսանկարները։ Այստեղ է դրված զոհված ազատամարտիկների հիշատակին նվիրված հուշարձանի մանրակերտը։ Առանձին վահանակով ներկայացված է Արթուր Մկրտչյանի անցած ուղին։ Առանձին վահանակով ներկայացված է նաև ապրիլյան քառօրյա պատերազմում զոհված անվեհեր դիզակցիների լուսանկարները։

Այժմ տնօրենն է՝ Մարինե Կարապետյանը։

Մասնաճյուղեր
------------

«Հադրութի Ա. Մկրտչյանի անվան հայրենագիտական թանգարան» ՊՈԱԿ-ն ունի երկու մասնաճյուղերը՝ Մեծ թաղեր գյուղում «Մեծ Թաղերի Խուդյակովի անվան տուն-թանգարան» և Տումիում՝ «Տումի Թևան Ստեփանյանի անվան տուն-թանգարան»։ Վերջինս գործում է 2014 թվականից։
**Սանոտ Արծրունի** (ծնված՝ **Սանոտ Բագրատունի**, ծննդյան և մահվան թվականներն անհայտ, 1-ին դար), Արծրունյաց իշխանուհի, Մեծ Հայքի արքա Սանատրուկի դայակը, Աշոտ Արծրունու մայրը, Բյուրատ Բագրատունու քույրը, Խուրեն Արծրունու ամուսինը, Բագրատունիների նախարարական տոհմից։

Կենսագրություն
--------------

Խուրեն Արծրունու կինը և Բյուրատ Բագրատունու քույրը` Սանոտը, որը Աբգար թագավորի քրոջ՝ Ավդեի որդու՝ Սանատրուկի դայակն էր, ձմռանը դեպի Հայաստան ճանապարհորդելիս բքարգել է լինում Կորդվաց լեռներում։ Ըստ Մովսես Խորենացու նրանց որոնող մարդկանց հետ եղել է սպիտակ շուն, որն էլ, պատահել է երեխային և դայակին։ Այս պատճառով էլ Ավդեի որդին կոչվել է Սանատրուկ, անունը դայակից ստանալով, իբրև թե Սանոտի տված։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Հայոց Պատմություն», Մովսես Խորենացի, 1961, Երևան, Բ. Լզ (էջ 193)

Աղբյուրներ
----------

* «Հայոց անձնանունների բառարան», Հրաչյա Աճառյան, Հատոր 4, Ցուցակ 1, Էջ 396
* «Հայոց Պատմություն», Մովսես Խորենացի, 1961, Երևան, Բ. Լզ (Էջ 193)
* «Պատմություն», Մխիթար Անեցի, 1879, Ս. Պետերբուրգ, ի. (էջ 29)
**Ենդրաշիկ Դյորդ** (հունգ.՝ Jendrassik György, մայիսի 13, 1898(1898-05-13), Բուդապեշտ, Ավստրո-Հունգարիա - փետրվարի 8, 1954(1954-02-08), Լոնդոն, Միացյալ Թագավորություն), հունգարացի ֆիզիկոս և ճարտարագետ։

Կենսագրություն
--------------

Ենդրաշիկը բարձրագույն կրթությունը ստացել է Իոսիֆի անվան թագավորական տեխնոլոգիական համալսարանում, որից հետո Բեռլինի համալսարանում հաճախել է այնպիսի հայտնի ֆիզիկոսների դասախոսությունների դասընթացների, ինչպիսիք են Էյնշտեյնը և Պլանկը։ 1922 թվականին Բուդապեշտում ստացել է ճարտարագետի դիպլոմ։ 1927 թվականից նա աշխատել է *Ganz Rt* ընկերությունում, որտեղ նա օգնել է մշակել դիզելային շարժիչներ։ Նա նախագծել է *Jendrassik Cs-1* տուրբովինտային շարժիչը, որի առաջին տարբերակները մեկ կամ երկու գլանային էին։ Ավելի ուշ նրանք մշակել էին չորս և վեց գլանային քառակի տարբերակները՝ առանց սեղմման և խառնուրդային բաժնի։ Այսպիսով, աշխարհում առաջին տուրբովինտային շարժիչը եղել է *Jendrassik Cs-1* -ը, նախագծված է հունգարացի ճարտարագետ Ենդրաշիկ Դյորդի կողմից։ Շարժիչը հավաքվել և փորձարկվել է Բուդապեշտի *Ganz* գործարանում 1939 և 1942 թվականների միջև։ 1940 թվականին նախատեսվում էր շարժիչի տեղադրումը *Varga RMI-1 X/H* զույգ շարժիչով թեթև ռմբարկուի վրա, սակայն ծրագիրը դադարեցվել է։

Նա նաև նախատեսում էր սկսել գազային տուրբինների կատարելագործման աշխատանքները, որոնց համար 1936 թվականին հիմնադրել է «*Invention Development and Marketing Co.*» ընկերությունը։ Իր հեղինակությունը աճի հետ նա սկսեց երկրի գիտության մեջ դառնալ ծանրակշիռ գործիչ։ 1943 թվականին նա գիտական ձեռքբերումների և վաստակի համար ընտրվել է Հունգարիայի Գիտությունների ակադեմիայի թղթակից-անդամ, սակայն այն պատճառով, որ պատերազմը Հունգարիայի համար անհաջող կերպով էր ծավալվել, և նրա տնտեսությունն ու արդյունաբերությունը ոչնչացվել էին, Ենդրաշիկը չէր կարող շարունակել իր աշխատանքը գազատուրբինների վրա։ Պատերազմից հետո երկրում անբարենպաստ քաղաքական իրավիճակի պատճառով նա ստիպված էր հեռանալ Հունգարիայից։ Որոշ ժամանակ նա ապրել է Արգենտինայում, որից հետո նա բնակություն է հաստատել Անգլիայում, որտեղ նա բացել է իր սեփական արհեստանոցը և միաժամանակ անցել աշխատանքի որպես խորհրդատու *Power Jets* ընկերությունում։ Միայն Հունգարիայում նրա գրանցված գյուտերի թիվը կազմել է ընդհանուր առմամբ 77։ Նրա նշանակալից գյուտերից վերջինը համարվում է ճնշման համակշռման սարքը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ենդրաշիկ Դյորդի կենսագրությունը dokutar.omikk.bme.hu կայքում

Արտաքին հղումներ
----------------

* Jendrassik, György
* Jendrassik György

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000079376756 · LCCN: n2020021165 · NSZL: 000000017396 · VIAF: 121457164 · WorldCat VIAF: 121457164 |

 |
**Շարլոտտա Բերենդ-Կորինտ** (գերմ.՝ Charlotte Berend-Corinth, ), գերմանացի նկարիչ, հուշավիպագիր։

Լովիս Կորինտի կինը և բնորդուհին։

Կենսագրություն
--------------

Շարլոտտա Բերենդը սովորել է Բեռլինի թագավորական արվեստի դպրոցում և Բեռլինի կիրառական արվեստի թանգարանում, ապա՝ Լովիս Կորինտի մասնավոր դպրոցում։ 1903 թվականին ամուսնացել է Կորինտի հետ, այնուհետև նրան պարգևել որդի և դուստր։ 1906 թվականից ցուցադրել է իր աշխատանքները Բեռլինի անջատականների հետ միասին, իսկ 1912 թվականին անդամագրվել է դրան։ Հանդես է եկել որպես դիմանկարիչ (նրա ստեղծագործություններից է դերասան Վերներ Կրաուսի դիմանկարը) և գրքեր նկարազարդող, եղել է Վալեսկա Գերտի նկարազարդողը։
1933 թվականին երեխաների հետ արտագաղթել է Միացյալ Նահանգներ։ 1958 թվականին հրատարակել է Լովիս Կորինտի ստեղծագործությունների ամբողջական ժողովածուն, որը մինչ օրս հիմք է ծառայում նրա ստեղծագործությունների հրատարակման համար։

Հուշային գրքեր
--------------

* Mein Leben mit Lovis Corinth (1947)
* Als ich ein Kind war (1950)

Գրականություն
-------------

* Lovis Corinth and Charlotte Berend Corinth. South Hadley: Mount Holyoke College, Art Museum, 1968
* Pfefferkorn R. Die Berliner Secession; eine Epoche deutscher Kunstgeschichte. Berlin: Haude & Spener, 1972
* Charlotte Berend-Corinth, Lovis Corinth: ein Künstlerpaar im Berlin der klassischen Moderne. Künzelsau: Swiridoff, 2005

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Berend-Corinth, Charlotte (25. Mai 1880 - 10. Januar 1967), Malerin, Grafikerin
**Սաֆար Մամեդ օկլի Մեխդիև** (ադրբ.՝ Səfər Məmməd oğlu Mehdiyev, մարտի 17, 1973(1973-03-17), Ներամի երկաթգծի կայարանի ավան, Բաբեկի շրջան, Նախիջևանի Ինքնավար Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), Ադրբեջանի Հանրապետության պետական մաքսային կոմիտեի նախագահ, գեներալ-գնդապետ։

Կենսագրություն
--------------

Սաֆար Մեհդիևը ծնվել է 1973 թվականի մարտի 17-ին Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Բաբեկի շրջանի Նեհրամ գյուղում։ 1998 թվականին նա ավարտել է Թուրքիայի EGE համալսարանը, միջազգային տնտեսական հարաբերությունների ֆակուլտետը։

Իր աշխատանքային գործունեությունը նա սկսել է 1990 թվականին ՛ Նախիջևանի Բաբեկի շրջանի Նեհրամ գյուղի կոլտնտեսությունում։

1999-2004 թվականներին աշխատել է ԱՀ պետական մաքսային կոմիտեի ֆինանսական վերահսկողության գլխավոր վարչության մեջ որպես տեսուչ։

2004 թվականի փետրվարից մինչև 2006 թվականի փետրվարը նա աշխատել է որպես Ադրբեջանի Հանրապետության պետական մաքսային կոմիտեի նախագահի տեղակալ։ 2006-2018 թվականներին աշխատել է որպես ԱՀ Պետական մաքսային կոմիտեի նախագահի առաջին տեղակալ։

2018 թվականի ապրիլին, Ադրբեջանի Հանրապետության Նախագահ Իլհամ Ալիևի հրամանով, նա նշանակվել է Ադրբեջանի պետական մաքսային կոմիտեի նախագահ։

Ամուսնացած է, ունի 2 երեխա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ադրբեջանի Հանրապետության Նախագահի պաշտոնական էջ
2. ↑  Սաֆար Մամեդ օկլի Մեխդիև
3. ↑  Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsi
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արձան (այլ կիրառումներ)
Աթենաս աստվածուհու արձանը Վիեննայում
**Արձան**, քանդակի տեսակ, քարից (գրանիտ, մարմար և այլն), մետաղից, փայտից, կավից, գիպսից, մոմից կերտված մարդու (կամ կենդանու) պատկեր, որն ունի լրիվ եռաչափ ծավալ և բնականին մոտ կամ գերազանցող մեծություն (բնականից զգալիորեն փոքրը՝ արձանիկ)։ Որպես հոմանիշ գործածվում է անդրի (հուն․՝ άνδριάς-άντος - արձան) անվանումը, որը նշանակում է մարդու արձան՝ ամբողջ հասակով (կեսից՝ կիսանդրի)։ Հնում «Արձան» բառը նշանակել է քարի, աղի կամ այլ պինդ նյութի բեկոր, որ կանգնեցվել է ի հիշատակ ննջեցյալների և ի նշան հաղթության, կամ իբրև սահմանանշան մահարձան, կոթող, սյուն, կիրառվել է նաև պարսպի բուրգ, բուրջ իմաստով։

Վիքիբառարան

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ընթերցե՛ք **«արձան»** բառի բացատրությունը Հայերեն Վիքիբառարանում։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Դասական հնությունների իրական բառարան · Treccani |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX527313 · BNF: 119333152 · GND: 4129665-5 · LCCN: sh85127595, sh2001008682 · LNB: 000298348 · Microsoft: 2779104420 · NKC: ph125739 |

 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 85)։*  |
|  |
| --- |
| **Բորակաթուփ շոբերի** |
| Բորակաթուփ շոբերիԲորակաթուփ շոբերի |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Վերնաբաժին** | Բարձրակարգ բույսեր (Embryophyta) |
| **Տիպ/Բաժին** | Անոթավոր բույսեր (Tracheophyta) |
| **Ենթատիպ** | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
| **Կարգ** | Օճառածաղկավորներ (Sapindales) |
| **Ընտանիք** | Բորակաթփազգիներ (Nitrariaceae) |
| **Ցեղ** | Բորակաթուփ *(Nitraria)* |
| **Տեսակ** | **Բորակաթուփ շոբերի** *(N. schoberi)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Nitraria schoberi***L. 1759 |
|
| **Կարգավիճակ** |
| **Հատուկ պահպանության կարգավիճակ՝**   Քիչ մտահոգող տեսակ |

**Բորոկաթուփ Շոբերի** (լատին․՝  *Nitraria schoberi* ), զուգատերևազգիների ընտանիքից եկած նոսր պսակով տերևաթափ թուփ։

Նկարագիր
--------

Փշոտ ճյուղերով, 0,5-1 մ բարձրությամբ թուփ։ Ունի հերթադիր տերևներ, պարզ, ամբողջաեզր, սրծայր, մսալի տերևակիցներով, երկարավուն թիաձև կամ ձվաձև 1-2,2 սմ երկարությամբ և 0,2-0,5 սմ լայնությամբ։ Ծաղկում է մայիսին, իսկ պտուղները հասունանում են հուլիս- օգոստոս ամիսներին։ Բնափայտը ունի մուգ դարչնագույն բնամիջուկ և նուրբ, դեղնավուն արտաբնափայտ։

Տարածում
--------

Հիմնականում տարածված է Կովկասում, Ղրիմում, Արևմտյան Չինաստանում, Մոնղոլիայում, Արևմտյսն Սիբիրում և Իրանում։ Աճում է չոր լանջերի վրա, աղոտ հողերում։

Բույսի դիմացկանությունը
-----------------------

Խիստ չորադիմացկուն է և շոգադիմացկու, բավականին լուսասեր է։ Որպես ամենահնագույն և հազվադեպ հանդիպող տեսակ, պահպանության մեջ խիստ կարիք է զգում։

Գրականություն
-------------

Լ.Հ.Հարությունյան- Քո շրջապատի թփերը, Երևան 1984 թվական

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուս |
|  |
| Տաքսոնոմիա | GBIF · iNaturalist · NCBI |

 |
**Äppelknyckarjazz** (հայերեն՝ խնձոր գողացողների ջազ), շվեդական Movits! խմբի ստուդիական ալբոմը, թողարկվել է 2008 թվականին։

Äppelknyckarjazz֊ի ստեղծումը տևեց երեք տարի։ Ձայնագրմանը ներկա էին շատ շվեդ երաժիշտներ։ Որոշ երաժիշտներ պնդում են, որ ալբոմը ստեղծվել է Բենն Գուդմանի «Sing, Sing, Sing» երգից ոգեշնչված։

Ալբոմը թողարկվել է 2008 թվականի նոյեմբերի 26֊ին Շվեդիայում, մեծ ճանաչում ստացավ շվեդական հայտնի Dagens Nyheter ամսագրի կողմից։

ԱՄՆ֊ում, որտեղ թողարկվել է 2009 թվականի հուլիսի 29֊ին, Äppelknyckarjazz֊ը թողարկվել է Comedy Central Records գրառումով։

2009 թվականի հուլիսի 27֊ին «Fel Del Av Gården» երգը ցուցադրվել է ամերիկական The Colbert Report շոուի շրջանակներում։ 2009 թվականի հուլիսի 30֊ին Սթիվեն Քելբերը իր շոուի ժամանակ նշեց, որ Äppelknyckarjazz ալբոմը մեծ ճանաչում ունի Amazon.com և iTunes կայքերում։

Երգացանկ
--------

| # | Անվանում | Տևողություն |
| --- | --- | --- |
| 1. | «Ta På Dig Dansskorna (Take On Your Dancing Shoes)»   | 3:41 |
| 2. | «Lite Som»   | 1:10 |
| 3. | «Swing För Hyresgästföreningen»   | 4:04 |
| 4. | «Fast Tvärtom»   | 1:48 |
| 5. | «A-Kasse Blues»   | 4:18 |
| 6. | «Fel Del Av Gården (Wrong Side Of The Yard)»   | 4:13 |
| 7. | «Epistel N:o 1»   | 3:15 |
| 8. | «Tom Jones»   | 4:38 |
| 9. | «Äppelknyckarjazz»   | 3:11 |
| 10. | «Stick Iväg Jack del II»   | 2:02 |
| 11. | «Med Två Dollar På Fickan»   | 3:09 |
| 12. | «Det Vete Fan»   | 2:56 |
| 13. | «Har Du Soul?»   | 3:14 |
| 14. | «Vals På Vinkelgränd»   | 6:42 |

Տեսահոլովակ
-----------

* Ta På Dig Dansskorna
* Fel Del Av Gården
* Äppelknyckarjazz

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  The Colbert Report 27.07.2009
2. ↑  The Colbert Report 30.07.2009
3. ↑  Movits! на Amazon.com
4. ↑  Movits! на iTunes
**Բինյամին Ավնիել** (եբրայերեն՝ בנימין אבניאל‎}, ի ծնե՝ *Գատշտեյն*՝ եբրայերեն՝ גטשטיין‎, նոյեմբերի 1, 1906(1906-11-01), Երուսաղեմ, Օսմանյան կայսրություն - հունիսի 18, 1993(1993-06-18), Իսրայել), իսրայելական քաղաքական գործիչ, Քնեսեթի պատգամավոր (II, III, IV, V, VI համաժողովների), սկզբից «Հերութի» շարժումակից, այնուհետև՝ «ԳԱԼԱԽ» բլոկի ներկայացուցիչ։

Կենսագրություն
--------------

Բինյամին Գատշտեյնը ծնվել է 1906 թվականի նոյեմբերի 1-ին՝ Օսմանյան Պաղեստինի տարածքում, ռաբբի *Խաիմ Բարուխ հա-Քոեն Գատշտեյնի* և նրա կնոջ՝ Վալլայի (ի ծնե՝ *Մոսկովից*) ընտանիքում։ Բինյամինը սովորել է հեդերում, իսկ հետո՝ Երուսաղեմի ուսուցիչական սեմինարիայում։

Բարձրագույն կրթությունը ստացել է Բրյուսելի համալսարանում՝ կրթության և հասարակական գիտությունների բնագավառում։ Հասարակական գիտությունների և տնտեսագիտության ոլորտում ստացել է փիլիսոփայության դոկտորի կոչում։ 1934 թվականին ամուսնացել է ռաբբի *Զէվի Ցվի Վինգրովի* դստեր՝ (եբրայերեն՝ זאב צבי וינגרוביץ‎) *Պնինիի* հետ։

1951 թվականին առաջին անգամ ընտրվել է Քնեսեթում, աշխատել է աշխատանքի հանձնաժողովում, էկոնոմիկայի և օրենսդրական հանձնաժողովներում։ Եղել է բնակչության ծառայությունների հանձնաժողովի նախագահ։

«Հերութ» շարժումից վերընտրվել է Քնեսեթի 3-րդ, 4-րդ և 5-րդ նստաշրջաններում։ Քնեսեթի 6-րդ նստաշրջանում ընտրվել է նոր՝ «ԳԱԼԱԽ» բլոկից (ուր մտավ նաև «Հերութ»-ը)։ Քնեսեթի բոլոր գումարումներում (բացի երկրորդից) ծառայել է որպես էկոնոմիկայի հանձնաժողովի նախագահ, իսկ 6-րդ գումարման Քնեսեթում աշխատել է նաև ճանապարհային պատահարների դեմ պայքարի ենթահանձնաժողովի նախագահ։

Մատենագիտություն
----------------

Ավնեիլը մի քանի գրքերի հեղինակ է.

* «Արաբների խնդիրն Էրեց-Իսրայելում»՝ եբրայերեն՝ «בעיית הערבים בארץ ישראל»‎, 1937 թվական
* «Կանտոնի խնդիրը․ փաստեր, թվեր և ենթադրություններ»՝ եբրայերեն՝ «בעיית הקאנטונים בעובדות, מספרים והשערות»‎ , 1937 թվական
* «Ժողովրդավարությունն ընդդեմ բռնապետության»՝ եբր․ եբրայերեն՝ «דמוקרטיה מול דיקטטורה»‎ , 1939 թվական
* «Աշխատանքի խնդիրը երկրում»՝ եբրայերեն՝ «בעיות העבודה בארץ»‎ —, 1940 թվական

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  חה"כ בנימין אבניאל (גטשטיין) — Knesset.
2. ↑  Биография, в книге Давида Тидхара «Энциклопедия еврейских первопроходцев в Палестине и их детей». (եբրայերեն)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կենսագրություն, News1.co.il կայքում։ (եբրայերեն)
* Կենսագրություն, Դավիդ Տիխարի «Энциклопедия еврейских первопроходцев в Палестине и их детей» գրքում։ (եբրայերեն)
**Զավեն Արսենի Մելքոնյան** (հուլիսի 25, 1912(1912-07-25), Կոշավանք - փետրվարի 6, 1985(1985-02-06), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ճարտարագետ-մեխանիկ, տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1969), պրոֆեսոր (1969)։

Կենսագրություն
--------------

Զավեն Մելքոնյանը ծնվել է 1912 թվականի հուլիսի 25-ին Կոշավանք գյուղում։

1942 թվականին ավարտել է Մոսկվայի գյուղատնտեսական մեքենայացման և էլեկտրաֆիկացման ինստիտուտը։ 1949-1983 թվականներին եղել է Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարանի մեքենաների նորոգման ամբիոնի վարիչ։ 1951-1957 թվականներին և 1965-1970 թվականներին միաժամանակ եղել է մեքենայացման ֆակուլտետի դեկան։ Աշխատանքները վերաբերում են գյուղատնտեսության մեքենաների նորոգման հարցերին։

Մահացել է 1985 թվականի թվականի փետրվարի 6-ին Երևանում։

Աշխատություններ
---------------

* Մեքենաների տեխնիկական սպասարկման պունկտերը և նորոգման արհեստանոցները կոլտնտեսություններում և սովխոզներում, Երևան, 1959։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Զավեն Մելքոնյան Արսենի

Արտաքին հղումներ
----------------

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Գյուղատնտեսական հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
SurfaceStudio.jpgSurfaceStudio
**Surface Studio**, մոնոբլոկ, մշակված և արտադրված Microsoft ընկերության կողմից, որպես Surface շարքի մաս։ Աշխատում է Windows օպերացիոն համակարգով։ Համակարգիչը ներկայացվել է 2016 թվականի հոկտեմբերի 26-ին Windows 10 Devices Event-ի ժամանակ, նախավաճառքը սկսել է նույն օրը։

Surface Studio-ն աշխատում է Windows 10 օպերացիոն համակարգով, որում ներկայացված է նաև Anniversary Update։ Համակարգիչը, որի արժեքը կազմում է 2999 դոլար, նախ և առաջ նախատեսված է արվեստի մարդկանց՝ դիզայներների, նկարիչների և այլոց համար։

Տեխնիկական բնութագիր
--------------------

Surface Studio-ն ունի 28 դյույմ անկյունագծով 4500×3000 կետայնությամ էկրան։ Էկրանը, ամենաբարակն է, որը երբևիցէ տեղադրված է եղել մոնոբլոկներում՝ 12,5 մմ, կարող է աշխատել երկու գունային համակարգերով՝ DCI-P3 և sRGB, ինչպես նաև համակարգիչը ունի ունիկալ ծխնի, որը թույլ է տալիս օգտագործել համակարգիչը հորիզոնական դրությամբ։ Էկրանի վրա է տեղակայվել 5,0 մեգապիքսելանոց տեսախցիկը։

Microsoft ընկերությունը Surface Studio-ի հետ աշխատելու համար թողարկել է Surface մկնիկ և Surface ստեղնաշար։ Ինչպես նաև համակարգիչը աշխատում է Surface գրիչի և Surface Dial-ի հետ։ Վերջինը իրենից ներկայացնում է շրջանակ, որը կարելի է տեղադրել համակարգչի էկրանին և կատարել տարբեր գործողություններ։

Համակարգչի կենտրոնական պրոցեսսորը Intel Core i5 կամ i7 6-րդ սերունդ է, ինչպես նաև օժտված է տեսաքարտով NVIDIA GeForce GTX 965M կամ GeForce GTX 980М։ Համակարգիչը ունի DDR4 տեսակի մինչև 32 Գբ օպերատիվ հիշողություն և մինչև 2 Տբ կոշտ սկավառակ։ Համակարգիչը նաև օժտված է 4 USB 3.0 միակցիչով, Mini Display միակցիչով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Welch, Chris (October 26, 2016).
2. ↑  «Ultra-thin, pixel-dense Surface Studio touchscreen PC will start at $2,999» Archived 2016-11-10 at the Wayback Machine..
3. ↑  Foley, Mary Jo. «Microsoft’s Surface Studio: The newest member of Microsoft’s device family | ZDNet» Archived 2016-11-14 at the Wayback Machine..
4. ↑  «Microsoft Surface Studio | Tech Sepcs» Archived 2016-10-29 at the Wayback Machine..
**Գաբոր Գարաի** (հունգ.՝ Garai Gábor, հունվարի 27, 1929(1929-01-27), Բուդապեշտ, Հունգարիայի Թագավորություն - սեպտեմբերի 9, 1987(1987-09-09), Բուդապեշտ, Հունգարական Ժողովրդական Հանրապետություն), հունգարացի բանաստեղծ, արձակագիր, թարգմանիչ, քննադատ։

Կենսագրություն
--------------

Գաբոր Գարային ծնվել է 1929 թվականին Բուդապեշտում։ 1948 թվականին ավարտել է միջնակարգ դպրոցը։ Սովորել է Կորվինի համալսարանում, սակայն ուսումը կիսատ է թողել։ 1950-1958 թվականներին աշխատել է Հունգարիայի պետական երկաթուղում, 1958-1960 թվականներին՝ «Եվրոպական հրատարակչությունում», 1960-1964 թվականներին՝ «Élet és Irodalom» հունգարական գրական ու քաղաքական ամսագրում։ 1966-1980 թվականներին եղել է Հունգարիայի սոցիալիստական բանվորական կուսակցության քարտուղարը, 1968-1972 թվականներին գլխավոր խմբագրի տեղակալ, 1964-1968 և 1972-1976 թվականներին՝ Հունգարիայի գրողների միության քարտուղար, 1982 թվականից՝ Հունգարիայի ՊԵՆ ակումբի նախագահ։

1953 թվականին ամուսնացել է Լասլո Շարոլտավալի հետ։

Գրական գործունեություն
----------------------

Բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն («Լարված օրեր») լույս է տեսել 1956 թվականին։ «Երգ հանուն առողջության» ժողովածուի համար 1959 թվականին արժանացել է Աթիլա Յաժեֆի անվան 2-րդ կարգի մրցանակի։ Հեղինակել է «Մարդկային արարողություն», «Միջերկրածովյան աշուն» և այլ ժողովածուներ։ Գաբոր Գարային աչքի է ընկնում թեմաների մեծ հարստությամբ։ Փիլիսոփայական բարդ թեմաները նա դարձնում է բանաստեղծություն։ Նրա համար հատկանշական է ձևի հղկվածությունը և գաղափարական խորին բովանդակությունը։

Հայերեն հրապարակումները
-----------------------

* Անծանոթը Ռազլիվից։ «Գարուն», 1975, թիվ 1, էջ 2։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4
2. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
3. 1 2 3 4  Gran Enciclopèdia Catalana (կատ.) — Grup Enciclopèdia, 1968.
4. 1 2 3 4  Petőfi Literary Museum — 1954.
5. ↑  Garai Gábor emlékoldal
6. ↑  Garai Gábor
7. ↑  Հունգար բանաստեղծները, «Հայաստան» հրատարակչություն, Երևան, 1968

 Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են  ***Գաբոր Գարաի*** հոդվածին

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ կատալոնական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 121847574 · CiNii: DA12180861 · CONOR: 53313379 · GND: 1145760163 · ISNI: 0000000110464624 · LCCN: n50016347 · NKC: jx20050623003 · NTA: 13143702X · NSZL: 000000002410 · NUKAT: n2007078445 · SUDOC: 030432200 · VIAF: 24645458 · WorldCat VIAF: 24645458 |

 |

 |
Աղթամարի Սբ․ Խաչ եկեղեցի
**Սմբատ Սեֆեդինյան-Արծրունի** (ծննդյան թվականն անհայտ – մոտ 1471 թվական), Հայոց վերջին արքա (1465–1471), Սեֆեդինյանների տոհմից, ամիր Գուրջիբեկի որդին, Զաքարիա Գ Աղթամարի կաթողիկոսի եղբորորդին։ Սմբատի մայրը՝ Դունիա խաթունն է, քույրը՝ Խանումխաթունը, որդին Իսկենդերը, որը Գրիգորիս Ա Աղթամարցու հայրն է։ Սմբատը սերում էր Սեֆեդինյան տոհմից, ուստի համարվոում էր Գագիկ Արծրունու թագավորական տոհմից։

Արքա դառնալու նախադրյալները
---------------------------

Կիլիկիայի հայկական թագավորության անկումից հետո (1375 թ․) հայ ժողովրդի մեջ դեռ չէր մարել սեփական պետություն ունենալու գաղափարը։ Վստահ չլինելով սեփական ուժերով հաջողության հասնելու գաղափարին հայ հոգևոր և աշխարհիկ գործիչները ուղիներ էին փնտրում դիվանագիտական ճանապարհով Եվրոպական երկրների օգնությամբ հասնել այդ բաղձալի նպատակի իրագործմանը։

Ձեռնարկված քայլերը
------------------

Երբեմնի նշանավոր հայկական իշխանական տների թուլացման, քայքայման պայմաններում թագավորության վերականգման գործը իր վրա է վերցնում հայոց եկեղեցին։ Վասպուրականի Արծրունյաց տոհմից սերող Աղթամարի կաթողիկոս Զաքարիա Գ-ն նման խնդրանքով դիմում է Հայաստանում իշխող քոչվոր Կարակոյունլու ցեղի առաջնորդ Ջահանշահին։ Վրջինս մեղմ քաղաքականություն էր վարում քրիստոնյա ժողովուրդների նկատմամբ՝ ցանկանալով նրանց օգնությամբ վերականգնել ավերված տնտեսությունը, զարկ տալ առևտրին ու արհեստագործությանը։ Փորձելով օգտվել այդ իրավիճակից հայոց կաթողիկոսը արքայի թեկնածու առաջադրում է իր եղբորորդուն՝ Սմբատ Արծրունուն։

Թագավորության վերականգնումը
---------------------------

Ստանալով Ջահանշահի համաձայնությունը 1465 թ․ Աղթամարի Սբ․ Խաչ եկեղեցում մեծ հանդիսավորությամբ Սմբատ Արծրունին Ստեփանոս Դ Տղա կաթողիկոսի (քանի որ 1465 թ․ մահացել էր Զաքարիա Գ կաթողիկոսը) ձեռամբ օծվեց Հայոց արքա։ Ժամանակակիցները մեծ ոգևորությամբ են արձագանքել այս իրողությանը. «Եվ այնժամ պարոն Սմբատին օծեցին Հայոց թագավոր` իր նախնի Գագիկի օրինակով։ Եվ թո՛ղ Աստված զորացնի նրա թագավորությունը, բարձրացնի նրա աթոռը, քանզի վաղուց Հայոց ազգը թագավոր չէր տեսել»։ Անշուշտ, Սմբատի թագավորությունը ոչ միայն համահայկական չէր, այլև հեռու էր իսկական պետություն լինելուց։ Նրա իշխանությունը տարածվում էր Աղթամար կղզու և Վանա լճի առափնյա տարածքների վրա։ Որպես հայոց թագավոր Սմբատ Արծրունին հիշատակվում է մինչև 1471 թ․։

Սմբատի թագավորությունը որոշակի հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ ազատագրական մտքի պատմության տեսակետից և ցույց է տալիս, որ հայկական պետականության վերականգնման գաղափարը մշտապես կենսունակ է եղել։ Այստեղ կարևորը ոչ թե թագավորության կարճաժամկետ կամ երկարաժամկետ լինելն է, այլ հայ ժողովրդի հոգեբանության մեջ սեփական պետականության վերականգման գաղափարի առկայությունը։

Աղբյուրներ
----------

Հայոց անձնանունների բառարան, Հրաչյա Աճառյան, 1942 թ. էջ 562

Գրականություն
-------------

Ակինյան Ն. Գավազանագիրք կաթողիկոսաց Աղթամարա, Վնն. 1920

՛
**Գարդար Սվավարսոն** (իսլ.՝ Garðar Svavarsson, անգլ.՝ 'Gardar/Garthar Svavarsson), շվեդ վիկինգ, որին համարում են Իսլանդիայում ապրած առաջին սկանդինավը։ Այդուհանդերձ, շատերը վկայում են, որ նա այնտեղ անց է կացրել մեկ ձմեռ։

Ըստ «Գիրք Իսլանդիայի բնակեցման մասին» (իսլ.՝ Landnámabók) աշխատության՝ Գարդարը տիրել է Զելանդիայի (Դանիա) ափին գտնվող հողերին։ Այդ ափերին լողալիս (860-ական թվականներին), որ ստանա հոր թողած ժառանգությունը, նա հայտնվում է փոթորկի մեջ։ Փոթորիկը նրա նավը տանում է հեռու դեպի հյուսիս` Իսլանդիայի արևելյան ափ։ Գարդարը դարձավ առաջինը, որը շրջեց կղզով մեկը։ Դողացող ծովախորշի ափին` Իսլանդիաի հյուսիսային մասում նա տուն խնդրեց և ձմեռեց այնտեղ։ Այս օրվանից այդ տեղանքն անվանում են Դոմովյան ծովածոց (Խուսավիկ)։

Ճանապարհորդի տուն վերադառնալուց հետո՝ իր հայտնաբերած տարածքը սկսեցին անվանել Գարդարի կղզի (*Garðarshólmi*): Գարդարի հետագա ճակատագրի մասին ոչինչ հայտնի չէ։ Նրա որդին՝ Ունին, եկավ Իսլանդիա և փորձեց գրավել երկրի մի մասը նորվեգական թագավորի համար, բայց շուտով այդ փորձի համար սպանվեց՝ տեղի ավազակախմբերի կողմից։ Ունիի որդի`Խրոար Գուդին, ապրել է Իսլանդիաում և Խամունդի որդի Գունարի քրոջ ամուսինն էր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  M C Ross *The Cambridge introduction to the old Norse-Icelandic saga* 2010 "Atlantic island settlements. There was a Norwegian named Naddoddr and a Swede called Garðarr Svavarsson, the former blown off his course for the Faroe Islands, the latter attempting to get to the Hebrides. Another Norwegian … "
**Տիխոն Սյոմուշկին** (ռուս.՝ Тихон Захарович Сёмушкин, հունիսի 13 (26), 1900, Q18802033?, Մոկշանի գավառ, Պենզայի գուբերնիա, Ռուսական կայսրություն - մայիսի 6, 1970(1970-05-06), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուս խորհրդային արձակագիր։ Երկրորդ աստիճանի Ստալինյան մրցանակի դափնեկիր (1949): ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ (1941):

Կենսագրություն
--------------

Տիխոն Սյոմուշկինը ծնվել է Ստարայա Կուտլյա գյուղում (այժմ՝ Պենզայի մարզի Լունինսկի շրջանում) գյուղական ատաղձագործի ընտանիքում։ Կրթությունն ստացել է տեղի նախակրթարանում, ապա երկամյան ծխական-մանկավարժական դպրոցում, որն ավարտել է 1916 թվականին՝ ստանալով դասավանդելու իրավունք։ Որոշ ժամանակ ուսուցիչ է աշխատել Իլմենո գյուղի դպրոցում։ 1922-1924 թվականներին հեռակա կարգով սովորում է Մոսկվայի պետական համալսարանի մանկավարժության ֆակուլտետում։

1924 թվականին Տիխոն Սյոմուշկինն արշավախմբի հետ ուղարկվում է Չուկոտյան թերակղզի, որի նպատակն էր չեզոքացնել ամերիկյան «Հուդզոն-բեյ» ընկերության կոնցեսիան։ Հետագայում մի քանի անգամ մասնակցել է դեպի Չուկոտկա արշավանքների։ Մասնակցել է (Վլադիմիր Բոգորազի ղեկավարությամբ) չուկոտյան գրի ստեղծմանը, եղել է չուկչա երեխաների համար ստեղծված առաջին գիշեօթիկ դպրոցի տնօրենը։

1955 թվականին մասնակցել է Բևեռային շրջանի արշավանքին։

Մահացել է 1970 թվականին, թաղված է Վագանկովոյի գերեզմանատանը։

Ստեղծագործությունը
------------------

Տիխոն Սյոմուշկինի առավել ուշագրավ ստեղծագործությունները «Չուկոտկա» վիպակը և «Ալիտետը հեռանում է լեռները» վեպն է (1949 թվականին վեպի հիման վրա նկարահանվել է համանում ֆիլմը)։

Տիխոն Սյոմուշկինը հայերեն
-------------------------

* Ալիտետը հեռանում է լեռները (վեպ), Ե. Պետհրատ, 1951, 530 էջ։ Ռուսերենից թարգմ.՝ Գ. Հակոբյան։
* Այվամի արկածները (վիպակ), Ե. Հայպետհրատ, 1961, 60 էջ։ Ռուսերենից թարգմ.՝ Ռ. Քալաշյան, նկարիչ՝ Ի. Արխանգելսկայա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #1019199601 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
2. 1 2  Կերպարվեստի արխիվ — 2003.
3. 1 2  Русская литература XX века. Прозаики, поэты, драматурги (ռուս.) / под ред. Н. Н. Скатов — 2005. — С. 311—313. — ISBN 5-94848-307-X

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 1019199601 · ISNI: 0000000110737506 · LCCN: nr95035469 · NKC: jx20041213015 · NTA: 216441536 · NUKAT: n2009153686 · SUDOC: 243820704 · VIAF: 84311992 · WorldCat VIAF: 84311992 |

 |

 |
**Անամբրա** (անգլ. Anambra State), նահանգ Նիգերիայի հարավում։ Նիգերիայի ամենափոքր նահանգներից է (36-ից 35-րդ տեղ)։ Նահանգի վարչական կենտրոնը Ավկա քաղաքն է։ Ամենամեծ քաղաքները Օնիչան և Նևին են։ Նահանգը կոչվում է Անամբրա գետի անունով։

Պատմություն
-----------

10-րդ դարից մինչև 1911 թվականը նահանգում էր գտնվում միջնադարյան Նրի պետությունը։

Անամբրան կարևոր դեր ունեցավ Բիֆրան Անկախության պատերազմի վերջին փուլերում. Ուլի / Ամորկա քաղաքում կառուցվեց օդանավակայան, որի միջոցով Սան Տոմեից մարդասիրական օգնություն էր հասցվում Բիաֆրա։ Շվեդական ավիատոր Կառլ Գուստավ ֆոն Ռոզենը օգնեց կազմակերպել «Բիֆրան» օդուժը, որը բաղկացած էր հինգ «Malmö MFI-9» ինքնաթիռից, որոնք տեղակայված էին Ուգա օդանավակայանում։ 1976 թվականին Արևելյան Կենտրոնական նահանգի բաժանմամբ ստեղծվեց Անամբրա նահանգը, որը 1991 թվականին բաժանվեց ներկայիս Անամբրա և Էնուգու նահանգների միջև։

Բնակչություն
------------

Նահանգի բնակչության ճնշող մեծամասնությունը (98%) կազմում են իգբո ազգը։ Իգալայի փոքրամասնությունը բնակվում է նահանգի հյուսիս-արևելքում։

Վարչատարածքային բաժանում
------------------------

Նահանգը բաժանված է տեղական ինքնակառավարման 21 տարածքների։ 

Anambra State LGA Map alt textԱնամբրա նահանգի վարչական բաժինների քարտեզ:

* Aguata
* Awka North
* Awka South
* Anambra East
* Anambra West
* Anaocha
* Ayamelum
* Dunukofia
* Ekwusigo
* Idemili North
* Idemili South
* Ihiala
* Njikoka
* Nnewi North
* Nnewi South
* Ogbaru
* Onitsha North
* Onitsha South
* Orumba North
* Orumba South
* Oyi

Տնտեսություն
------------

Պետությունը արտադրում է բնական գազ, նավթ և բոքսիտ։ 2006 թվականին այստեղ բացվեց Նիգերիայի առաջին մասնավոր «Orient Petroleum Refinery» նավթավերամշակման գործարանը։ Գրեթե ամբողջ տարածքը հարմար է գյուղատնտեսության համար։ Ի թիվս այլոց, մշակվում են յուղի արմավենու, եգիպտացորենի, բրնձի և կասավայի մշակաբույսեր։

Հայտնի բնիկներ և բնակիչներ
--------------------------

* Նուելա Նժուբիգբո` դերասանուհի

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
2. ↑
3. ↑
4. ↑  Анамбра // Словарь географических названий зарубежных стран / отв. ред. А. М. Комков. — 3-е изд. перераб. и доп. — М. : Недра, 1986. — 459 с.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Online Nigeria — Anambra state
| **՞**ԲԵղավոր երաշտահավ |
| --- |
| Բեղավոր երաշտահավԲողավոր երաշտահավի արուն  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Կենդանիներ |
|
|
|
|
|
| Տիպ | Քորդավորներ |
|
|
|
|
|
| Դաս | Թռչուններ |
|
|
|
| Կարգ | Ճնճղուկազգիներ |
|
|
|
| Ընտանիք | Հաստակտուց երաշտահավեր |
|
|
|
| Ցեղ | **Բեղավոր երաշտահավ** *Panurus* Koch, 1816 |
|
|
| Տեսակ | **Բեղավոր երաշտահավ** |
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Panurus biarmicus
Linnaeus, 1758) |
|  Հատուկ պահպանություն |
| 
Քիչ մտահոգող տեսակIUCN 3.1 *Least Concern* : ??? |
|  Արեալ |
| պատկեր |
| 

| ԴասակարգումըՎիքիցեղերում | ՊատկերներՎիքիպահեստում | ITIS**561803**NCBI**181101**

 |
| --- | --- | --- |

 |


Panurus biarmicus
*Panurus biarmicus russicus* 
**Բեղավոր երաշտահավ** (լատին․՝ Panarus biarmicus), հաստակտուց երաշտահավերի ընտանիքի թռչուն։ Նստակյաց է, տարածված։

Արտաքին կառուցվածք
------------------

Մարմնի երկարությունը 12,5 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 16-18 սմ, կենդանի զանգվածը՝ 14-18 գրամ։ Մարմինը կլորավուն է, պոչը՝ շատ երկար, փակ վիճակում արտաքին թևի վրա նկատելի է սպիտակ շերտ։ Հասունի մարմինը վերևից բաց դարչնագույն է։ Արուի գլուխը մոխրագույն է, բեղերը և պոչը՝ սև։ Էգը դարչնագույն է, սև բեղերն ու ներքնապոչը բացակայում են։ Երիտասարդի ընդհանուր գունավորումը դեղնավուն է, սանձիկը՝ մուգ, մեջքի կենտրոնով ձգվում է սև շերտ։ Երամային է։ Թռիչքը կարճ է, ոստյունանման, գետնից քիչ բարձր, շարժվում է չափազանց ճարպիկ։ Բնակվում է եղեգնուտներում։

Սննդառություն
-------------

Սնվում է անողնաշարավորներով, սերմերով։ Հարսանեկան առաջին զույգերը ձևավորվում են մարտի սկիզբ-ապրիլին։

Բազմացում և զարգացում
---------------------

Բները կառուցում են մարտի կեսից։ Ձվադրման պատրաստ և ձվերի լրիվ քանակով բները հայտնվում են ապրիլ-հունիսին։ Կրկնակի բնադրման դեպքում թարմ ձվեր են հայտնվում հուլիսի 1-ի կեսին։ Բույնը խորը գավաթաձև է՝ տերևներից, եղեգի ծաղկաբույլերից։ Բնադրում է խիտ բուսուտների ստորին մասում՝ ջրի մակերեսից 30-80 սմ բարձր։ Ձագերը հայտնվում են ապրիլից հուլիսի առաջին կեսին, միևնույն ժամանակ կարող են լինել թխսակալող էգեր և բնից դուրս եկած ձագեր։ Բնադրման սուղ պայմանների դեպքում կարող են փոխադարձաբար ձվադրել հարևան այլ տեսակների բներում։ Բնին վտանգ սպառնալիս երիտասարդ թռչուններն անհանգիստ վարքով այն հեռացնում են բնի սահմաններից։ Երիտասարդ թռչուններից բաղկացած ընտանեկան խմբերի թիվը կտրուկ աճում է հուլիսի վերջից։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Յակոբեան բնապահպանական կենտրոն - Բեղավոր երաշտահավ

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Տաքսոնոմիա | Avibase · eBird · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN · WoRMS |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | NKC: ph905127 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակը վերցված է* *Հայաստանի բնաշխարհ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |
**Դավիթ Քերթող**, 5-րդ դարի հայ բանաստեղծ, «Տիգրան և Աժդահակ» առասպելի բանաստեղծական մշակման հեղինակը։

Դավթի վերաբերյալ միակ հիշատակումը գտնվում է Դիոնիսիոս Թրակացու «Քերականության արվեստը» աշխատության թարգմանության մեջ, որտեղ անանուն թարգմանիչը, բանաստեղծական ժանրերից մեկի մասին որպես օրինակ, բերում է Դավթի պոեմի տողերից մեկը։ Այդ մի քանի տողերում հիշատակվում են հայոց արքա Տիգրանը և նրա քույրը՝ Տիգրանուհին։ Բանաստեղծությունը կրկնում է «Տիգրան և Աժդահակ» առասպելի սյուժեն, որը պահպանվել էր Մովսես Խորենացու մոտ և պատմում հայոց Տիգրան արքայի և Մարաստանի Աժդահակի մասին։ «Քերականության արվեստի» մեկ այլ թարգմանության մեջ նույն Դավիթը հիշատակվում է որպես «Հայ-մարաստանյան պատերազմ» երկի հեղինակ։ Ամենայն հավանականությամբ, հենց այդպես է Դավիթն անվանել «Տիգրան և Աժդահակ» առասպելի սեփական մշակումը։ Մանուկ Աբեղյանը, վերլուծելով Խորենացու Տիգրանի և Աժդահակի մասին պատմությունը, եկել է այն եզրակացության, որ պատմության հիմքում անկասկած պետք է ընկած լինի ինչ-որ բանաստեղծություն, որի հեղինակը, հավանաբար, հենց Դավիթն է։ Սակայն, հենց Խորենացին իր աղբյուրների շարքում չի հիշատակում Դավիթ Քերթողին։

Որոշ գիտնականներ երբեմն պնդում են, որ Դավիթ Քերթողը նույն Դավիթ Անհաղթն է։

Դավիթի պոեմի պահպանված տողերը հրապարակվել է 1850 թվականին Բազմավեպում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Мурадян А. Н.* К вопросу о личности, времени и научном наследии Давида Непобедимого // *Историко-филологический журнал Национальная академия наук Республики Армения*. — 1981. — № 1. — С. 194—216.
2. 1 2  Базмавеп — 1850 —№ 12—С. 345
3. 1 2  *М. Абегян* Труды. — изд-во АН АрмССР, 1966. — Т. 1. — С. 104—115.
**Էլչին Թոֆիգ օկլի Ալիև** (ադրբ.՝ Elçin Tofiq oğlu Əliyev, սեպտեմբերի 18, 1967(1967-09-18), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ադրբեջանցի ճարտարապետ, ճարտարապետական գիտությունների դոկտոր, Ադրբեջանի դիզայներների միության անդամ (1998 թվականից, Ադրբեջանի ճարտարապետների միության խորհրդի անդամ (1994 թվականից)։

Կենսագրություն
--------------

Էլչին Թոֆիգ օկլի Ալիևը ծնվել է 1967 թվականի սեպտեմբերի 18-ին Բաքու քաղաքում։ 1974-1984 թվականներին սովորել է թիվ 160 միջնակարգ դպրոցում։ 1984-1999 թվականներին սովորել է Ադրբեջանի Քաղաքացիական Ինժեներների ինստիտուտի ճարտարապետության ֆակուլտետում։ 1987 թվականին պրակտիկա է անցել Սլովակիայի բարձրագույն տեխնիկական դպրոցում։

1988 թվականին ընտրվել է Մոսկվայի երիտասարդ ճարտարապետների համամիութենական ընկերության Անդրկովկասի մասնաճյուղի նախագահ։

1989 թվականից նա Ադրբեջանի ճարտարապետների միության անդամ է։

1994 թվականից նա Ադրբեջանի ճարտարապետների միության խորհրդի անդամ է։

1998 թվականից նա Ադրբեջանի դիզայներների միության անդամ է։

1998 թվականին պաշտպանել է դիսերտացիան։ 2002 թվականին պարգևատրվել է «Ռադոնեժի Սուրբ Սերգիոս» շքանշանով։ 2004 թվականին նա շահել է «Italdesign» - ի կողմից կազմակերպված Բաքվի առաջին ճարտարապետության միջազգային մրցույթը։

2004-2005 թվականներին նշանակվել է Հռոմեական կաթոլիկ եկեղեցու լիազոր ներկայացուցիչ Ադրբեջանում ՝ Բաքվում կաթոլիկ եկեղեցու նախագծման և կառուցման հետ կապված բոլոր հարցերում։

2007 թվականին Էլչին Ալիևի նախագծի համաձայն Բաքվի Նոբելյան պողոտայում կառուցվել է կաթոլիկ եկեղեցի։ 2007 թվականին պարգևատրվել է Ադրբեջանի ճարտարապետների միության «Պատվո ոսկե մեդալ»ով։

2012-2017 թվականներին նա աշխատել է որպես Ադրբեջանի ճարտարապետների միության խորհրդի նախագահի տեղակալ։

2016 թվականին Էլչին Ալիևն ընտրվել է Բաքվի ճարտարապետական ակումբի նախագահ։ 2018 թվականից նա Ադրբեջանի գրողների միության անդամ է։

Էլչին Ալիևը ճարտարապետության, դիզայնի և քաղաքաշինության բնագավառներում 20 գրքերի և 160 գիտական հոդվածների հեղինակ է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Էլչին Թոֆիգ օկլի Ալիև
2. ↑  Эльчин Алиев
3. ↑  elchinaliyev.az
4. ↑  Äliyev, Elçin T
5. ↑  Некролог архитектуре конструктивизма в Баку
Բեմ
**Բեմ**, թատրոնի խաղավայրը, ուր կատարվում է թատերական գործողությունը։ Բեմը խորանարդ կառուցվածքով կառույց է, որի դահլիճահայաց կողմը բաց է։ Ըստ բարձրության՝ ուղղահայաց և ըստ խորքի՝ հորիզոնական գծերով բեմը բաժանվում է երեքական հիմնական մասերի։

Ըստ բարձրության՝ ներքնաբեմ, խաղահարթակ, վերնաբեմ։ Ներքնաբեմը խաղահարթակի նկուղային մասն է, ուր տեղադրվում են զանազան սարքավորումներ և հարմարանքներ։ Խաղահարթակը (բեմահարթակ) այն մասն է, որի վրա ընթանում է ներկայացումը։ Խաղահարթակը երբեմն ունենում է բեմի բոլորակ (պտտվող սկավառակ), ինչպես նաև մտոցներ (լյուկ)։ Վերնաբեմ է կոչվում բեմի դահլիճահայաց կողմից վերև ընկած հատվածը, ուր գտնվում են դեկորները բարձրացնող և իջեցնող հարմարանքները՝ դեկորակալները, լուսավորության սարքավորումները և այլն։

Ըստ խորքի, հորիզոնական գծով ևս բեմը բաժանվում է 3 մասի՝ նախաբեմ, միջնաբեմ, ետնաբեմ։ Նախաբեմը (ավանսցեն) խաղահարթակի այն մասն է, որ գրավում է մինչև հիմնական վարագույրը (կարմիր գիծը) ընկած տարածությունը։ Նախաբեմի եզրին տեղադրվում է ներկայացումը ներքևի կողմից լուսավորող էլեկտրասարքը (ռամպա)։ Միջնաբեմը խաղահարթակի միջին մասն է, ուր հիմանկանում ընթանում է ներկայացումը։ Ետնաբեմը սովորաբար օգտագործվում է նկարչական ձևավոևման, մարդաշատ տեսարաններ ստեղծելու նպատակով։ Ետնաբեմի այն հատվածները, որոնք տեսանելի չեն հանդիսատեսին ծառայում են ընթացիկ ներկայացման դեկորները պահելու, հերթական պատկերները ձևավորելու նպատակներին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Լևոն Հախվերդյան, Թատերագիտական բառարան (Հայկական ՍՍՀ գիտությունների ակադեմիայի արվեստի ինստիտուտ) (խմբ. Ռ․ Զարյան), Երևան, «Հայաստան» (ИБ 4742), 1986, էջ 23-24 — 208 էջ. — 5000 հատ։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 384)։*  |
**Էյուբ Ալիաղա օկլի Մամեդով** ադրբ.՝ Əyyub Əliağa oğlu Məmmədov, ադրբեջանցի նկարիչ, Ադրբեջանական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1963)։ ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամ (1946)։

Կենսագրություն
--------------

Էյուբ Մամեդովը ծնվել է 1921 թվականի հունվարի 24-ին Բաքվում։ Էյուբ Մամեդովը ծնվել է 1921 թվականի հունվարի 24-ին Բաքվում։ 1940 թվականին նշանակվել է այդ դպրոցի հատուկ առարկաների ուսուցիչ։ Նա այնտեղ աշխատել է մինչև 1942 թվականը։

1942-1945 թվականներին նա մասնակցել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին ՝ Կովկասի պաշտպանությունից մինչև Բեռլին։ Պատերազմից հետո՝ 1946 թվականին, Նա ընդունվել է ԽՍՀՄ նկարիչների միություն։ Նույն թվականին ընդունվել է Սուրիկովի անվան Մոսկվայի պետական ակադեմիական արվեստի ինստիտուտի նկարչության ֆակուլտետ։

1949 թվականին ընդունվել է Մոսկվայի նկարիչների միություն, իսկ 1950 թվականին դարձել է համամիութենական ցուցահանդեսների մասնակից։ Ավարտելուց հետո նա վերադառնել է Ադրբեջան ՝ սկսելով իր ստեղծագործական ուղին ՝ զուգորդվելով մանկավարժական և սոցիալական գործունեության հետ։ Մոտ քառասուն տարի դասավանդել է Ազիմ Ազիմզադեի անվան արվեստի դպրոցում, իսկ 1965-1975 թվականներին աշխատել է որպես այս ուսումնական հաստատության տնօրեն։

ԽՍՀՄ նկարիչների միության 1-ին համագումարից մինչև 5-րդ համագումար ընտրվեց ԽՍՀՄ նկարիչների միության կենտրոնական հեղափոխական հանձնաժողովի անդամ։

Էյուբ Մամեդովը մահացել է 1994 թվականի օգոստոսի 27-ին Բաքվում, 73 տարեկան հասակում։

Աղբյուրներ
----------

* Архив семьи Эюба Мамедова
* Паша Гаджиев. «Эюб Мамедов», Тбилиси, 1971.
* Гашим Раджабов. Биография Эюба Мамедова. 2009

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Эйюб Алиага оглы Мамедов
2. ↑  Էյուբ Ալիաղա օկլի Մամեդով
**Անտոն Ստեֆանով Միտով** (բուլղար․՝ Антон Стефанов Митов, ապրիլի 1, 1862(1862-04-01), Ստարա Զագորա, Օսմանյան կայսրություն - օգոստոսի 20, 1930(1930-08-20), Սոֆիա, Բուլղարիայի թագավորություն), բուլղար նկարիչ, արվեստագետ, քննադատ, մանկավարժ, պրոֆեսոր, հասարակական գործիչ, Բուլղարիայի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից-անդամ (1918)։

Բուլղարիայի գեղանկարչության ռեալիզմի ականավոր ներկայացուցիչներից մեկն է։

Կենսագրություն
--------------

Անտոն Միտովը ծնվել է 1862 թվականի ապրիլի 1-ին Ստարա Զագորայում՝ վաճառական Ստեֆան Հաջիմիտովի ընտանիքում։ 1881-1885 թվականների սովորել է Ֆլորենցիայի գեղարվեստի ակադեմիայում՝ Ջուզեպպե Չարաֆնիի ղեկավարության ներքո (1838-1902)։ Վերադառնալով հայրենիք, զբաղվել է հրապարակախոսությամբ, եղել է ուսուցիչ Ստարա Զագորայի, Պլովդիվի, Վառնայի և Սոֆիայի միջնակարգ դպրոցներում։

Անտոն Միտովը եղել է արվեստների պատմության, հեռապատկերի և նկարչության մեթոդիկայի պրոֆեսոր, ինչպես նաև եղել է Սոֆիայի գեղարվեստի ակադեմիայի տնօրեն (1912-1918 և 1924-1927), որի հիմնադիրներից մեկն է նա եղել (1896)։

Բանջարեղենի շուկա Սոֆիայում (Կավագործության շուկա), 1917 թվական
Բուլղարական գեղանկարչության առաջին ծովային բնապատկների հեղինակն է՝ «Վառնայի նավահանգիստ», «Վառնայի ափ», «Վառնայի ծով»։ Միտովն ակտիվ մասնակցել է հասարակական-մշակութային ու քաղաքական կյանքում, և հանդես է եկել որպես բորբոքուն հրապարակախոս։

Մի շարք ռեալիստական ժանրային նկարների, ինչպես նաև դիմանկարների, բնապատկների հեղինակ։

Նկարիչ, Դիմիտրովյան մրցանակի դափնեկիր Բորիս Միտովի հայրն է։

Անտոն Միտովը մահացել է 1930 թվականի օգոստոսի 20-ին Սոֆիայում՝ 68 տարեկան հասակում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Artists of the World Online, Allgemeines Künstlerlexikon Online, AKL Online (գերմ.) / Hrsg.: A. Beyer, B. Savoy — B: K. G. Saur Verlag, Verlag Walter de Gruyter, 2009. — ISSN 2750-6088 — doi:10.1515/AKL
2. ↑  Биография на Антон Стефанов Митов в „Geni"

Աղբյուրներ
----------

* BgArt: Brief biography Archived 2021-06-13 at the Wayback Machine.
* Антон Митов @ Facebook: Biography and paintings
* Art & Poetry Blog: Biography and paintings

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 1140075535 · ISNI: 0000000067055795 · LCCN: n2002153046 · NKC: jx20080919018 · NUKAT: n2016234611 · VIAF: 33827061 · ULAN: 500061442 · WorldCat VIAF: 33827061 |

 |

 |
**Գուլաղա Ալլախվերդի օկլի Մամեդով** (ադրբ.՝ Gülağa Allahverdi oğlu Məmmədov, հունիսի 28, 1925(1925-06-28), Լենքորան, Լենքորանի գավառ, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - հունիսի 7, 1994(1994-06-07), Բաքու, Ադրբեջան), ադրբեջանցի երգիչ, Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1982)։

Կենսագրություն
--------------

Գուլաղա Մամեդովը ծնվել է 1925 թվականի հունիսի 28-ին, Լենքորանի Կիչիկ Բազար թաղամասում։ Դեռ մանկուց հետաքրքրվել է երաժշտությամբ։ Երբ Գուլաղա Մամեդով եղել է 12 տարեկանում, պատահաբար փողոցներով անցած կոմպոզիտոր Ուզեիր Հաջիբեկովը կանգ առավ, երբ լսել է հաճելի երեխայի ձայն։ Ուզեիր Հաջիբեկովը նրան հրավիրել է Օպերայի թատրոնում կայանալիք մրցույթին։ Գուլաղա Մամեդովը մասնակցել է մրցույթին և նրա ձայնը հավանվել է։

Գուլաղա Մամեդովը 1938 թվականին Մոսկվայում անցկացված Ադրբեջանի մշակույթի տասնօրյակի մասնակից է եղել։ 1940 թվականին նա ընդունվել է Սեիդ Ռուսթամովի անսամբլ։ 1945 թվականին նա սկսել է աշխատել Երաժշտական Կոմեդիայի Թատրոնում։ 1952-1994 թվականներին եղել է Ադրբեջանի պետական հեռուստատեսության և ռադիոյի նվագախմբի Սեիդ Ռուսթամովի անվան ժողովրդական գործիքների անսամբլի վոկալիստ-մեներգիչ։

Գուլաղա Մամեդովի երգացանկում ներառված էին ավելի քան 600 ժողովրդական երգեր և երգեր տարբեր կոմպոզիտորների ՛ Թոֆիկ Կուլիև, Հաջի Խանմամեդով, Ջահանգիր Ջահանգիրով և այլն։

Գուլաղա Մամեդովին 1982 թվականի դեկտեմբերի 9-ին շնորհվել է Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստի կոչում։

Նա մահացել է 1994 թվականի հունիսի 7-ին ՝ 69 տարեկան հասակում, սրտի կաթվածի արդյունքում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ
2. ↑  К 90-летию Гюльага Мамедова
3. ↑  Գուլաղա Մամեդով
4. ↑  Գուլաղա Մամեդով
5. ↑  Gülağa Məmmədov