**Նորչյոպինգ** (շվեդ. *Norrköping*) քաղաք Շվեդիայում, խոշոր արդյունաբերական կենտրոն Ստոկհոլմից 170 կմ դեպի հարավ։ Քաղաքը զարգացել է XIX դարի ինդուստրիացման ժամանակահատվածում, ինչի համար էլ Նորչյոպինգը ստացել է «շվեդական Մանչեսթեր» մականունը։

Քաղաքը տեղակայված է Մուտալա գետի վրա (*Motala ström*):

Բնակչությունը կազմում է 83 561 մարդ, արվարձանների հետ միասին՝ 128 060 բնակիչ ( ըստ 2009 թվի մարդահամարի)։ Ամբողջ Շվեդիույում բնակչության թվաքանակով յոթերորդն է։

Պատմություն
-----------

Պատնեշ Մուտալա գետի վրա Նորչյոպինգի կենտրոնում
Քաղաքում բնակչությունը հայտնվել է միջնադարում։ Հիմնադրման ճշգրիտ ժամանակը հայտնի չէ, սակայն XII դարում այստեղ հիշատակվում է եկեղեցի ՝ նվիրված Սուրբ Օլաֆին։ Քաղաքի անվան առաջին հետքերը հայտնաբերվել են 1283 թվականին։ Նորչյոպինգը քաղաքի իրավունք է ստացել XIV դարի սկզբին, բայց կարգավիճակը հաստատող փաստաթուղթը թվագրվել է 1384թվին։

Տեսարժան վայրեր
---------------

Նորչյոպինգի Աշխատանքի Թանգարանը (շվեդ. *Arbetets Museum*) 
XIX դարում Նորչյոպինգը շվեդական տեքստիլ արդյունաբերության կարևորագույն կենտրոններից մեկն էր, շվեդական երկրորդ խոշոր արդյունաբերական քաղաքը։ Քաղաքի ամբողջ արդյունաբերական կենտրոնը՝ շենքեր, գործարաններ և պահեստներ, տեղակայված է Մուտալա գետի երկայնքով։

Լուիս դե Գիրուի հուշարձանը Նորչյոպինգում
Գործվածքի արտադրման կոմպլեքսը համարվում է Եվրոպայում առավել պահպանված արդյունաբերական ճարտարապետության հուշարձաններից մեկը։ Այժմ նրա տարածքում բացվել է *քաղաքային թանգարան* (Stads Museum): Մոտակայքում կան ևս երկու թանգարաններ կապված քաղաքի արդյունաբերական պատմության հետ՝ Ալրաղացի *թանգարան* (Holmens Museum) գործող ալրաղացով և *Աշխատանքի* թանգարանը (Arbetets Museum): XIX դարում Նորչյոպինգում ապրում էր Շվեդիայի խոշորագույն հրեական համայնքներից մեկը։ Նաև հատուկ ուշադրության է արժանի «*ժամանակակից* *արվեստի* *թանգարանը*»։ Քաղաքի համայնապատկերը կարելի է տեսնել դիտահարթակից, որը գտնվում է 50 մ բարձրության վրա 68 մետր բարձրությամբ աշտարակի քաղաքային դահլիճից։ Քաղաքի հյուսիսում գտնվում է Սկանդինավիայի ամենախոշոր կենդանաբանական այգին։
Քաղաքում գործում է Նորչյոպինգի սիմֆոնիկ նվագախումբը։

Տրանսպորտ
---------

Քաղաքի միջով են անցնում Е4 եւ Е22 մայրուղիները, Södra stambanan երկաթուղային ճանապարհը (Malmö — Կատրինեհոլմ)։

Նորչյոպինգում 1904թվից գործում է տրամվայի ցանց։ Ամռան ամիսներին շաբաթական երկու անգամ կանոնավոր գիծ են դուրս գալիս հին տրամվայներ։

Քաղաքի կենտրոնից երեք կիլոմետր դեպի արևելք գտնվում է Նորչյոպինգի օդանավակայանը։

Սպորտ
-----

Քաղաքում գործում են ֆուտբոլային պրոֆեսիոնալ ակումբներ, ինչպես նաև Նորչյոպինգ Դոլֆինս բասկետբոլային ակումբը։ Իդրոտսպարկեն մարզադաշտում անցել են ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության (1958) և ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնության (1992) հանդիպումները։

Հայտնի բնակիչներ
----------------

* Տուրե Ներման (1886-1969) կոմունիստ, բանաստեղծ.
* Հաննես Ալֆվեն (1908-1995) — ֆիզիկոս։
* Slagsmålsklubben — երաժշտական կոլեկտիվ
* Դայմոնդ Էմի— շվեդ երգչուհի։
* Ջեֆֆերի Թեյլոր (ծն.1989) — բասկետբոլիստ ("Charlotte Hornets"):

Քույր քաղաքներ
--------------

* Գերմանիա Նեքարի Էսլինգեն, Գերմանիա
* Ֆարերյան կղզիներ Քլակսվուիկ, Ֆարերյան կղզիներ
* Իսլանդիա Կոուպավոգյուր, Իսլանդիա
* Ավստրիա Լինց, Ավստրիա
* Դանիա Օդենսե, Դանիա
* Լատվիա Ռիգա, Լատվիա
* Ֆինլանդիա Տամպերե, Ֆինլանդիա
* Նորվեգիա Տրոնհեյմ, Նորվեգիա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Statistiska tätorter 2018 – befolkning, landareal, befolkningstäthet — Statistics Sweden, 2019.
2. ↑  Statistiska tätorter 2018 – befolkning, landareal, befolkningstäthet — Statistics Sweden, 2021.
3. ↑  Բառարան աշխարհագրական անվանումների արտասահմանյան երկրների / հնարել. խմբ. Ա. Մ. Lumps. — 3-րդ խմբ. ստերեոտիպ հրատ.: — Մ. : Ընդերքը, 1986. — Ս. 257.
4. ↑  Աշխարհագրական հանրագիտարանը բառարան։ աշխարհագրական անվանումները / Տակ խմբ. Ա. Ֆ. Трешникова. 2— րդ խմբ. լր.. — Մ.: Սովետական հանրագիտարան, 1989. — Ս. 351. — 210 000 экз.
5. ↑  "Топокарты Գլխավոր Շտաբի". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 4-ին. Retrieved 2016 թ․ օգոստոսի 29. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
6. ↑  "Норчёпинг". bse2.ru. Արխիվացված է the original 2015 թ․ նոյեմբերի 22-ին. Retrieved 2015 թ․ նոյեմբերի 22. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
7. ↑  "Հայերեն — Kolmården — känns i hela kroppen!". Արխիվացված է the original 2010 թ․ հունվարի 29-ին. Retrieved 2016 թ․ օգոստոսի 29. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
8. ↑   Archived 2010-03-02 at the Wayback Machine. Norrköping tram

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · Open Directory Project |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Մեծ նորվեգական · Նոր |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNE: XX5602180 · GND: 4222141-9 · LCCN: n81004426 · NKC: ge1133381 · VIAF: 134872118 · WorldCat VIAF: 134872118 |

 |