recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
«**Make Me Wanna Die**», ամերիկյան The Pretty Reckless ալտերնատիվ ռոք խմբի դեբյուտային սինգլը։ Այն բրիտանական UK Rock Chart ռոք շքերթում զբաղեցրել է առաջին հորիզոնականը և մտել է Kick-Ass ֆիլմի սաունդթրեքի մեջ։

Ստեղծագործությունների ցուցակ
----------------------------

**Digital download**

| # | Անվանում | Տևողություն |
| --- | --- | --- |
| 1. | «Make Me Wanna Die» (Taylor Momsen, Kato Khandwala & Ben Phillips) | 3:54 |
| 2. | «Zombie» (Momsen, Khandwala & Phillips) | 3:07 |

Տեսահոլովակ
-----------

Գոյություն ունի «Make Me Wanna Die» երգի երկու տեսահոլովակ։ Առաջինը թողարկվել է 2010 թվականի մայիսի 13–ին YouTube–ի և Vevo–ի վիրուսային մարքեթինգի նպատակով։ Պաշտոնական տեսահոլովակը թողարկվել է 2010 թվականի սեպտեմբերի 15–ին iTunes Store–ում։

Շքերթներում հորիզոնականները
---------------------------

| Շքերթ (2010) | Ամենալաարդյունքը |
| --- | --- |
| Ավստրալիա — (ARIA) | 61 |
| UK Rock Chart | 1 |
| UK Singles Chart | 16 |
|

Թողարկան պատմությունը
---------------------

| Երկիր | Ամսաթիվ | Ֆորմատ | Լեյբլ |
| --- | --- | --- | --- |
| ԱՄՆ | 2010 թվականի մարտի 30 | Թվային դիստրուբցիա | Interscope Records |
| Միացյալ Թագավորություն | 2010 թվականի մայիսի 13 |
|

Քննադատություններ
-----------------

Digital Spy–ը դրական է արձաքանքել սինգլի մասին, հայտարարելով․ «The Pretty Reckless–ը ռոք խումբ է Նյու Յորքից, որը գլխավորում է 16–ամյա հեռուստաաստղը, որի դեբյուտային սինգլը հասարակ սաունդթրեքից դարձավ էքշն–պայթուցիկ։ Ո՞վ ասաց, որ փանկը մահացել է»։

Խոսքը նրա մասին է, որ Make Me Wanna Die–ը պայթյուն է։ Այն փոսթ-գրանջի լավ, մեծ շերտ է՝ ճչացող կրկներգով, հիանալի անհարթ գիթառային ելևէջներով և փայլուն մատուցմամբ։

Երգի օգտագործումը
-----------------

«Make Me Wanna Die» երգը օգտագործվել է Վամպիրի օրագրերը հեռուստասերալի երկրորդ եթերաշրջանի թրեյլերում։ Երգը մտել է Kick-Ass երգի սաունդտրեքում և հնչել է Բամբասանքի աղջիկ հեռուստասերիալում (չորրորդ եթերաշրջան իններորդ սերիա), որտեղ նկարահանվել է հենց Թեյլոր Մոմսենը։ Սինգլը հնչել է նաև ամենամյա Victoria's Secret Fashion Show 2011–ի առաջին թողարման ժամանակ, որը տեղի է ունեցել 2011 թվականի նոյեմբերի 9–ին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Nick Levine. «The Pretty Reckless: 'Make Me Wanna Die'». *Digital Spy*. digitalspy.co.uk. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ հուլիսի 4-ին. Վերցված է 2016 թ․ հունիսի 11-ին.
2. ↑  Make Me Wanna Die - Single by The Pretty Reckless - Download Make Me Wanna Die - Single on iTunes
3. ↑  The Pretty Reckless — Make Me Wanna Die (Viral Version) on YouTube
4. ↑
5. ↑  UK Rock Chart archive Retrieved: 2010-05-29.
6. ↑  «Chart Stats - Pretty Reckless - Make Me Wanna Die». Արխիվացված օրիգինալից 2010 թ․ սեպտեմբերի 21-ին. Վերցված է 2010 թ․ սեպտեմբերի 21-ին.
**Մակեդոնիա Բլաս Ֆլորես** (իսպ.՝ Macedonia Blas Flores, անվանվել է ըստ իսպանական անվանարկման սովորության. Բլաս՝ հայրական ազգանունը, Ֆլորես՝ մայրական, 1958), օտոմի ծագմամբ մարդու իրավունքների հարցերով մեքսիկացի ակտիվիստ։ 2005 թվականին առաջադրվել է Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի՝ իր օտոմի ցեղի կանաց նկատմամբ կատարված բռնությունների դեմ պայքարելու համար։ 1997 թվականից գլխավորում է օտոմի ցեղին աջակցող Fotzi Ñahño սոցիալական ասոցիացիան։

Կենսագրություն
--------------

Բլաս Ֆլորեսը Մեքսիկայի Կերետարո նահանգի Ամեալկո քաղաքի Էլ Բոտե շրջանից է։ Ունի 12 երեխա։ Տարիներ շարունակ զբաղվել է ձեռագործ իրերի վաճառքով։ 1997 թվականից աշխատել է *Fotzi Ñahño* սոցիալական ասոցիացիայում, որտեղ բարձրաձայնել է օտոմի ցեղի մարդկանց իրավունքներն ու գենդերային բռնության հարցերը։ Ընկերակցությունում կազմակերպել է սեմինարներ կանանց գենդերային բռնության, բնիկ աղջիկների շրջանում բռնությունների կանխարգելման, կանանց ալկոհոլիզմի կանխարգելման վերաբերյալ։ Ներգրավված է նաև բույսեր տնկելու ծրագրում, ինչպես նաև աջակցում է կանանց տնտեսական զարգացմանը։ 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Այն, ինչ անում եմ՝ լավ է, քանզի դա անում եմ բռնությունից տառապող բոլոր կանանց համար։ |  |

2003 թվականին երկու կանանց կողմից (մայր և աղջիկ) անհիմն մեղադրվել է սեռական դավաճանության մեջ։ Համաձայն իր հնդկական գյուղի պատժի՝ երեք կին նրան ծնկաչոք իջեցրել են գետնին և չիլի տաքդեղի մածուկով վնասել նրա սեռական օրգանները։ Ակտիվիստը, առաջնորդվելով Իդալգո նահանգի մարդու իրավունքների հանձնակատարի խորհրդով, քրեական գործ է հարուցել իրեն վնասողների նկատմամբ՝ դառնալով առաջին հնդկացի կինը, ով դիմում է այս քայլին։ Մեկնելով Մեխիկո՝ նա Կոնգրեսի անդամներին տեկացրել է իր փորձության մասին, փաստ, որը գրավել է ակտիվիստների և ԶԼՄ-ների ուշադրությունը։ Այս դեպքից հետո Բլաս Ֆլորեսը որոշել է ավելի ակտիվ կերպով զբաղվել օտոմի ցեղի կանանց իրավունքների պաշտպանությամբ, որի համար էլ 2005 թվականին առաջադրվել է Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի, ինչը խթան է հանդիսացել, որ նա Չափահասների կրթության ազգային ինստիտուտում (Instituto Nacional para la Educación de los Adultos) սովորի կարդալ և գրել, ինչպես նաև մաթեմատիկական գործողություններ կատարել։

2005 թվականին Բլաս Ֆլորեսն առաջադրվել է Asociación 1000 Mujeres para el Premio Nobel de la Paz մրցանակի իր համայնքում կանանց աջակցելու ակտիվ գործունեության համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Escobar Ledesma, Agustín (25 September 2005). "El Nobel de la Paz para Macedonia". La Jornada Semanal (in Spanish).
2. 1 2  Stevenson, Mark (2004 թ․ փետրվարի 8). «A Tolerance for Intolerance». Los Angeles Times. Վերցված է 2016 թ․ հուլիսի 17-ին.
3. ↑  Winocur, Mariana (2008 թ․ ապրիլի 7). «Macedonia Blas: Morir en defensa de los indígenas» (Spanish). Revista Milenio. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ օգոստոսի 17-ին. Վերցված է 2013 թ․ մարտի 12-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
4. ↑  Arreola, Juan José. «Indígena otomí lucha contra la violencia» (Spanish). El Universal. Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ սեպտեմբերի 19-ին. Վերցված է 2013 թ․ մարտի 12-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
**Օլգա Ալեքսանդրի Եգորովա** (ռուս.՝ О́льга Алекса́ндровна Его́рова, ի ծնե՝ *Օլգա Ալեքսանդրի Դյոմինա*, հունիսի 29, 1955(1955-06-29), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուսաստանցի դատավոր, Մոսկվայի քաղաքային դատարանի նախագահ (2000-ից), իրավաբանական գիտությունների թեկնածու, Ռուսաստանի արդարադատության ակադեմիայի քաղաքացիական իրավունքի ամբիոնի պրոֆեսոր, Ռուսաստանի վաստակավոր իրավաբան։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1955 թվականի հունիսի 29-ին Մոսկվայում՝ բանվորի ընտանիքում։ Դպրոցը ավարտելուց հետո 1972 թվականի դեկտեմբերին տեղավորվել է Մոսկվայի Օկտյաբրսկի ժողովրդական դատարան (այժմ՝ Գագարինսկի շրջանային դատարան), որտեղ տարբեր պաշտոններում աշխատել է շուրջ տասը տարի՝ սկզբում արխիվում, հետո՝ քարտուղար, ապա՝ դիվանատան վարիչ և խորհրդատու։ 1977 թվականին ընդունվել է Համախորհրդային իրավաբանական հեռակա ինստիտուտի երեկոյան բաժանմունքը, ավարտելով այն 1982 և ստանալով իրավաբանի մասնագիտություն։ 1983 թվականից կատարել է Օկտյաբրսկի շրջանային դատարանի ժողովրդական դատավորի պարտականությունները։ 1984 թվականի մայիսին Բրեժնևսկի (այժմ՝ Չերյոմուշկինսկի շրջանային դատարան) դատարանում տեղի ունեցած լրացուցիչ ընտրությունների արդյունքում ընտրվել է ժողովրդական դատավոր, իսկ հետո ստանձնել է այդ դատարանի նախագահի տեղակալ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Ալեքսանդր Պիլիպչուկ (2013 թ․ հունվարի 9). ««Դուք լավ իրավաբան եք, բայց ճանապարհը ձեզ փչացնում է»». Պռավո.ռու.
2. ↑  «Օլգա Ալեքսանդրի Եգորովա». Մոսկվայի քաղաքային դատարան. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ նոյեմբերի 12-ին.
3. 1 2 3  «Օլգա Եգորովա». Լենտա.ռու.
4. 1 2  «Նախագահները». Մոսկվայի քաղաքային դատարան. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ դեկտեմբերի 13-ին.
5. ↑  «Օլգա Եգորովա». ՌԻԱ Նովոստի. Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ սեպտեմբերի 19-ին.
6. 1 2  «Օլգա Եգորովա. անձնական գործը». Կոմերսանտ.
7. ↑  Եկատերինա Բուտորինա (2005 թ․ դեկտեմբերի 21). «Օլգա Եգորովա. դատարանից բացի իմ կյանքում այլ բան չի եղել». Նորություններ ժամանակ № 238.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Օլգա Եգորովայի կենսագրություն Մոսկվայի քաղաքային դատարանի կայքում Archived 2013-11-12 at the Wayback Machine.
* Суд идёт. Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Լենտապեդիա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1047308096 · VIAF: 158144649189209328310 · WorldCat VIAF: 158144649189209328310 |

 |
**Աղվեսը**, Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործություններից մեկը, որի ակունքը ժողովրդական է։ Գրության թվականն ստույգ հայտնի չէ։ Ստեղծագործության ինքնագիրը չի պահպանվել։

Ստեղծման պատմություն
--------------------

«Աղվեսը» բանսատեղծությունը գրելիս Հովհաննես Թումանյանն օգտվել է Կ․ Կոստանյանցի՝ 1892 թվականին Թիֆլիսում գրված «Նոր ժողովածուի» Ա պրակի տարբերակից՝ ժողովրդական երգի միջին հայերենը վեր ածելով ժամանակակից գրական-ժողովրդական լեզվի և փոխելով բազմաթիվ բառեր ու տողեր։ Թումանյանը «Ի վերայ աղուէսին» վերնագիրը դարձրել է «Աղվես»։

«Աղվեսը» բանսատեղծությունն առաջին անգամ «Միջնադարյան ժողովրդականից» ենթագրերով տպագրվել է 1906 թվականի Հասկեր ամսագրի № 12 համարի 405-406-րդ էջերում, այնուհետև՝ 1908 թվականին Բաքվում լույս տեսած Բանաստեղծություններ շարքում 97-98-րդ էջերում։ Առանձին նկարազարդ գրքույկով հրապարակվել է 1922 թվականին Կոստանդնուպոլսում լույս տեսած Բանաստեղծություններ շարքի «ժողովրդական երգեր» բաժնում 135-136-րդ էջերում առանց ենթավերնագրի, ապա՝ 1940-1959 թվականներին Երևանում գիտական հրատարակչության 6 հատորով լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի 1-ին հատորի 219-220-րդ էջերում։

Արտատպվում է 1922 թվականին Կոստանդնուպոլսում լույս տեսած «Բանաստեղծություններ» շարքից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Երկերի Լիակատար Ժողովածու, Բանաստեղծություններ, Առաջին հատոր*. Երևան: «ՀՍՍՀ ԳԱԱ Մ․ Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտ». 1988. էջ էջ 611.
**Քարիմա Աբբուդ** (արաբ․՝ كريمة عبّود‎‎, նոյեմբերի 18, 1893(1893-11-18), Շեֆարամ, Acre Subdistrict, Հյուսիսային մարզ, Իսրայել - 1955, Նազարեթ, Հյուսիսային մարզ, Իսրայել), պաղեստինցի լուսանկարիչ, համարվում է տարածաշրջանում լուսանկարչությամբ պրոֆեսիոնալ զբաղվող առաջին կինը։ Հայտնի է որպես՝ «Տիկին լուսանկարիչ» («Lady Photographer»)։

Կենսագրություն
--------------

Քարիմա Աբբուդը ծնվել է 1891-1899 թվականներին Շեֆարամի բողոքական քահանա՝ Ասադ Աբբուդայի ընտանիքում։ Ընտանիքը երկար ժամանակ տեղափոխվել է քաղաքից քաղաք և վերջապես հաստատվել Բեթղեհեմում։ 1913 թվականին Քարման նվեր է ստացել իր առաջին լուսանկարչական սարքը և սկսել է նկարել հարազատներին, ընկերներին և բնապատկերներ։ Աբվարտել է Երուսաղեմի Շմիդթի իգական դպրոցը։ Ավելի ուշ լեզվաբանություն է ուսումնասիրել Բեյրութի Ամերիկյան համալսարանում։ Ծնողների մահից հետո՝ 1940-ական թվականներին տեղափոխվել է Երուսաղեմ, իսկ հետո Բեթլեհեմ։ Մահացել է Նազարեթում։

Լուսանկարչություն
-----------------

1930-ական թվականներից սկսել է պրոֆեսիոնալ զբաղվել լուսանկարչությամբ։ Դիմանկարներից և բնապատկերներից բացի, լուսանկարել է Մերձավոր Արևելքի քաղաքները՝ Նազարեթը, Բեթղեհեմը, Բաալբեկը, Տվերիան և այլն։ Հաճախ լուսանկարները ձեռքով գունավորել է։ Լուսանկարել է հարյուրավոր լուսանկարներ, որոնց մեծ մասը 1948-1949 թվականների արաբա-իսրայելական պատերազմի տարիներին անհետ կորել են։ 2006 թվականին Երուսաղեմի այն տանը, որտեղ ենթադրաբար 1930-1948 թվականներին ապրել է Քարիմա Աբբուդը, գտնվել են նրա 400 լուսանկար։

* Քարիմա Աբբուդի լուսանկարներից
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Photographers’ Identities Catalog
2. 1 2
3. 1 2
4. 1 2
5. 1 2
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Սարոյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Լյուսի Սարոյան** (անգլ.՝ Lucy Saroyan, հունվարի 17, 1946(1946-01-17), Սան Ֆրանցիսկո, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ - ապրիլի 11, 2003(2003-04-11), Թաուզենդ Օուքս, Վենտուրա շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), հայազգի ամերիկացի դերասանուհի և լուսանկարչուհի։

Կենսագրություն
--------------

Լյուսի Սարոյանը ծնվել է Սան Ֆրանցիսկոյում, (Կալիֆորնիա), գրող Վիլյամ Սարոյանի և դերասանուհի Քերոլ Գրեյսի դուստրն է։ Նրա եղբայրը գրող Արամ Սարոյանն է։ Ծնողների երկրորդ ամուսնալուծությունից հետո նրա մայրն ամուսնացել է դերասան Ուոլթեր Մեթյուի հետ և Լյուսի Սարոյանն սկսել է աշխատել խորթ հոր հետ՝ նկարահանվելով նրա ֆիլմերում։ Խաղացել է փոքրիկ հատվածներ «Բրոդվեյ», հեռուստատեսությունում՝ դրան զուգահեռ աշխատելով նաև ֆիլմադարանի արխիվագետ։ Նրա ամենաուշագրավ դերը Փոլ Շրեյդերի «Կապույտ օձիք» ֆիլմում է, որտեղ նա խաղում է Հարվի Քեյթելի կնոջը։

Լյուսի Սարոյանի հետմահու հայտնաբերված դիմանկարների առաջին ցուցահանդեսը տեղի է ունեցել Սանտա Մոնիկայի Քրեյգ Կրուլ պատկերասրահում 2010 թվականի հունվարի 16-ին։ Դենիս Հուփերի կողմից ստեղծված նրա դիմանկարը ընդգրկվեց Փարիզում և Ավստրալիայում տեղի ունեցած Հուփերի սեփական լուսանկարների հետահայաց ցուցահանդեսում։

Լյուսի Սարոյանը մահացել է Կալիֆորնիայում 2003 թվականի ապրիլի 11-ին, 57 տարեկանում հեպատիտ C-ից առաջացած լյարդի ցիռոզից։ Նրա մայրը մահացել է նույն տարվա ամռանը։

Լյուսի Սարոյանի անձնական թղթերն այժմ գտնվում են Ֆրեզնոյի օկրուգի հանրային գրադարանի արխիվում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Internet Movie Database — 1990.
2. 1 2 3 4  Discogs — 2000.
3. 1 2  «Lucy Saroyan obituary». *Pittsburgh Post-Gazette*. 2003 թ․ մայիսի 27. Վերցված է 2011 թ․ մայիսի 16-ին.
4. ↑  «Lucy Saroyan - Ex-actress Was Daughter Of Renowned Playwright». *Sarasota Herald-Tribune*. 2003 թ․ մայիսի 26. Վերցված է 2011 թ․ մայիսի 16-ին.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Discogs · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · Find A Grave · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Արմենիապեդիա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: no2021098809 · VIAF: 4005163026478489570004 · WorldCat VIAF: 4005163026478489570004 |

 |
**Վիսիտասիոն Պադիլյա** (իսպ.՝ Visitación Padilla, հուլիսի 2, 1882(1882-07-02), Տալանգա, Francisco Morazán Department, Հոնդուրաս - փետրվարի 12, 1960(1960-02-12), Տեգուսիգալպա, Հոնդուրաս), մանկավարժ, ֆեմինիստ ակտիվիստ։

Պադիլան Հոնդուրասում կազմակերպել է փոխադարձ օգնության միությունները, ամրապնդել է հակաալկոհոլային լիգաները և կազմակերպել է Հոնդուրասի կանանց իրավունքները։

Կենսագրություն
--------------

Վիսիտասիոն Պադիլյան ծնվել է Հոնդուրասից Ֆրանսիսկո Մորասան շրջանի Տալանգա մունիցիպալիտետում։ Ուսումն ավարտելով՝ 1909 թվականին դարձել է ուսուցիչ, այնուհետև 1913 թվականին գրողներ Ռաֆայել Էլիոդորո Վալեի և Ֆրոյլան Տուրկիոսի հետ դարձել է «Ateneo de Honduras» կազմակերպության անդամ և ներկայացրել իր կազմակերպչական ունակությունները։ 1917 թվականին Պադիլյան Տեգուսիգալպայում հիմնել է «Juan Rafael Mora» ազատագրական թերթը։

1924 թվականին, Քաղաքացիական պատերազմի ընթացքում, Պադիլան իր գաղափարներն արտահայտել է «Boletín de la Defensa Nacional»-ում, միաժամանակ հիմնել է տեգուսիգալպացի կանանց խումբը՝ «Sociedad Cultural Femenina»: 1926 թվականին խումբը պետական ֆինանսավորում է ստացել բժիշկ Միգել Պաս Բարաոնայից՝ որոշելու «օրվա մորը»։

Պադիլյան դասավանդել է մինչև 1929 թվական։ 1930 թվականին նրան հրավիրում են «La Gaceta» թերթի հիմնադրմանը։ 1934 թվականին նա կազմավորում է "Zelaya Sierra" խումբը՝ ի հիշատակ հոնդուրասցի նկարիչ և ուսուցիչ Պաբլո Սելայա Սիեռայի։ Այդ ժամանակահատվածում խոսվում էր այն մասին, որ դիկտատոր, քաղաքական գործիչ Տիբուրիո Կարիաս Անդունան կթողնի իր կառավարական պաշտոնը և 1936 թվականից ձևավորած դիկտատուրան. Պադիլյան իր մտքերը շարադրել է «Orientación» և «Ciudadano» թերթերում։ Մեկ տարի անց Կարիասը հրաժարվել է իր կառավարական պաշտոնից և ընտրությունում հաղթել է Խուան Մանուել Գալվեսը։ 

1954 թվականի հունվարի 25-ին Խուլիո Լոսանո Դիասի կառավարման օրոք ընդունվել է պաշտոնական օրենք, որով ճանաչել է կանանց իրավունքները և Հոնդուրասում առաջին անգամ կանանց թույլատրել են քվերարկել։ Պադիլյան, անխոնջ ակտիվիստը, իր մասնակցությունն է ունեցել դրանում։

Այլ հրատարակություններ
----------------------

Բացի «El Nacional» թերթի սյունակագիր լինելուց, Պադիլյան գրել է «Azucenas» մանկական գրքույկը և Pasatiempos e Historias de la Educación Pública Hondureña էսսեն։

Ճանաչում/հիշատակ
----------------

* Պադիլյայի դիմանկարով թողարկվել է Lps 0.02 նամականիշ
* Դեպի խաղաղություն կանանց խումբը կոչվում է Վիսիտասիոն Պադիլյայի անունով
* 2010 թվականը հայտարարվել է "Año de Visitación Padilla"

Գրականություն
-------------

* Diccionario de Personalidades de Honduras/Padilla, Visitación.

Նշումներ
--------

1. ↑  Graciela Amaya de García, Antonieta, Jesús, Mariana y Ceferina Elvir, María Luisa Medina, Eva Sofía Dávila, Goya Isabel López, Flora Suazo, Ángela y Genoveva Andino, Natalia Triminio, Rosita Amador, Juana Ochoa, Sofía Vega, María López, Adriana Hernández, Florencia Padilla, Rosa Flores

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Honduras Laboral/Visitación Padilla». Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ օգոստոսի 10-ին. Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 23-ին.
2. ↑
**Անատոլի Ալեքսանդրովիչ Վասերման** (ուկրաիներեն՝ Анатолій Олександрович Вассерман, դեկտեմբերի 9, 1952(1952-12-09), Օդեսա, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ, ԽՍՀՄ), խորհրդային ճարտարագետ, լրագրող, հրապարակախոս, հեռուստահաղորդավար, քաղաքական մեկնաբան, ինտելեկտուալ խաղերի մասնակից և բազմակի հաղթող։

Կենսագրություն
--------------

Անատոլի Վասերմանը ծնվել է 1952 թվականի դեկտեմբերի 9-ին Օդեսայում։ Ավարտել է Օդեսայի սառնարանային արդյունաբերության տեխնոլոգիական ինստիտուտի, ջերմաֆիզիկայի ֆակուլտետը, ճարտարագետ-ջերմաֆիզիկ մասնագիտությամբ։
Ավարտելուց հետո, 1974 թվականի օգոստոսի 1-ից մինչև 1977 թվականի սեպտեմբերի 30-ը աշխատել է Օդեսայի «Խոլոդմաշ» գիտահետազոտական ինստիտուտի հետազոտական բաժնում՝ որպես ծրագրավորող։ 1977 թվականի հոկտեմբերի 3-ից մինչև 1995 թվականի օգոստոսի 23-ը «Սննդարդավտոմատիկա» (ռուս.՝ Пищепромавтоматика) համամիութենական գիտահետազոտական ինստիտուտում՝ որպես ճարտարագետ։

Անատոլի Վասերմանը և Նուրալի Լատիպովը
1991 թվականի նոյեմբերի 23-ից աշխատում է որպես լրագրող (մասնավորապես 1996—1999 թ. համակարգչային լրագրերում)։ 1995 թվականի սեպտեմբերի 6-ից հանդիսացել է քաղաքական խորհրդատու Նուրալի Լատիպովի հետ նույն խմբում։ 1994 թվականին առաջադրվել է Ուկրաինայի գերագույն Ռադայի պատգամավոր՝ շրջանում գրավելով երկրորդ տեղը։ 2008-2010 թվականներին հանդիսացել է «Իդեա իքս» ռուս.՝ «Идея Икс» գիտահանրամատչելի ամսագրի գլխավոր խմբագիրը։ 2012 թվականի Գերագույն Ռադայի նախընտրական քարոզարշավին հանդիսացել է ժողովրդական պատգամավորի թեկնածու Իգոր Մարկովի վստահված անձը։
Բացի ռուսերենից տիրապետում է անգլերենին, ուկրաիներենին ինչպես նաև բառարանային էսպերատոին։

Մասնակցությունը ինտելեկտուալ խաղերին
------------------------------------

1991 թվականի հունիսի 6-ին առաջին անգամ մասնակցել է ռուսական «Ի՞նչ, Որտե՞ղ, Ե՞րբ» հեռուստախաղին, Վիկտոր Մարախովսկու թիմում, այնուհետև Վիկտոր Մորոխովսկու թիմում, Խելացի ռինգ /ռուս.՝ «Брэйн-ринг»:/ խաղում 2001-2002 թվականներին «Իմ խաղը» ռուս.՝ «Своя игра» հեռուստախաղում տասնհինգ անգամ անընդմեջ հաղթանակ տոնելով 2004 թվականին դառնում է տասնամյակի լավագույն խաղացող։ 2005, 2006, 2010-2012 թվականների ուկրաինական «Իմ խաղը» սպորտային տարբերակի հնգակի հաղթող է։ Մոսկովյան «Իմ խաղը» սպորտային տարբերակի եռակի հաղթող (2008 թվականի մայիսի 1, 2011 թվականի ապրիլի 24, 2013 թվականի մայիսի 2), 2006 թվականի նույն խաղի բրոնզե մրցանակակիր։ 2010 թվականին գիտակների համաշխարհային «Զնատակիադա» ռուս.՝ «Знатокиада» խաղում «Իմ խաղը»-ի արծաթե մրցանակակիր (եզրափակչում զիջել է Իլյա Նովիկովին)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4
2. 1 2  ČSFD (չեխերեն) — 2001.
3. ↑

Արտաքին հղումներ
----------------

* Персональный сайт А. А. Вассермана
* Видеоблог Анатолия Вассермана Archived 2009-07-08 at the Wayback Machine.
* Устройство жилетки Вассермана
* Анатолий Вассерман — Московский Либертариум Archived 2009-04-27 at the Wayback Machine.
* *Анатолий Вассерман*. «В первый раз социализм пришёл рановато» Archived 2013-10-13 at the Wayback Machine.
* Анатолий Вассерман на сайте «Своя Игра»
* Мария Дегтерёва. (12.07.2012). «Анатолий Вассерман: «За 7 лет существования моего Живого Журнала, я забанил всего 4 человека». Эксклюзивное интервью» (ռուսերեն). Zet-News.ru. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ հուլիսի 13-ին. Վերցված է 2012 թ․ հուլիսի 14-ին.
**Ռաուլ Ցիրեկիձե** (վրաց.՝ რაულ ცირეკიძე, մայիսի 24, 1987(1987-05-24), Քութայիս, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), վրացի ծանրորդ։ 2012 թվականի Եվրոպայի չեմպիոն մինչև 85 կգ քաշային կարգում։

Կարիերա
-------

Ռաուլ Ցիրեկիձեն 21 տարեկանում մասնակցեց Պեկինի Օլիմպիական խաղերին՝ պոկելով 148 կգ, սակայն հետագայում հրաժարվեց պայքարից։

2012 թվականի գարնանը Անթալիայում կայացած Եվրոպայի առաջնությունում նա նվաճեց ոսկե մեդալ՝ պոկելով 165 կգ և հրելով 200 կգ (երկամարտում՝ 365 կգ)։

2012 թվականին Լոնդոնում կայացած Օլիմպիական խաղերում նա մինչև 85 կգ քաշային կարգում զբաղեցնում է իններորդ հորիզոնականը։

2013 թվականին Տիրանայում կայացած Եվրոպայի առաջնությունում նա զբաղեցնում է երրորդ հորիզոնականը, սակայն մրցումներից հետո Ռաուլ Ցիրեկիձեի և նրա հայրենակից Դավիթ Գոգիայի դոպինգ-ստուգումը դրական արդյունք արձանագրեց, որի հետևանքով Ցիրեկիձեի բրոնզե մեդալը բաժին հասավ ռուսաստանցի Ալբերտ Սայախովին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Rauli Tsirekidze». *london2012.com*. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ հուլիսի 30-ին. Վերցված է 2012 թ․ օգոստոսի 3-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Rauli Tsirekidze na stronie *www.the-sports.org* (անգլ.)
* Rauli Tsirekidze na stronie IWF Archived 2015-09-25 at the Wayback Machine.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | IAT · IWF |

 |
**Նազենիկ Գագիկի Սարգսյան** (հունիսի 14, 1954(1954-06-14), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ երաժշտագետ, պարագետ։ Արվեստագիտության դոկտոր (2017)։

Կենսագրություն
--------------

Նազենիկ Սարգսյանը ծնվել է 1954 թվականին Երևանում՝ ակադեմիկոս, պատմաբան, ասորագետ Գագիկ Սարգսյանի և երաժշտագետ Կարինե Խուդաբաշյանի ընտանիքում։

### Կրթություն

Սովորել է Երևանի պարարվեստի ուսումնարանում, զբաղվել սպորտային և գեղարվեստական մարմնամարզությամբ։ 1975 թվականին ավարտել է Երևանի Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանը, 1980 թվականին (էքստեռն)՝ Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի երաժշտագիտական բաժինը, 1983 թվականին՝ ՀՀ ԳԱԱ արվեստի ինստիտուտի ասպիրանտուրան «Երաժշտագիտություն» և «Թատերագիտություն» մասնագիտություններով, 2000 թվականին՝ Երևանի պետական համալսարանի հոգեբանության բաժինը։

### Գործունեություն

1984 թվականից ՀՀ ԳԱԱ արվեստի ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող է։ 1987 թվականին Երևանի Գեղագիտական դաստիարակության հանրապետական կենտրոնում իր իսկ կազմակերպած Երաժշտության և պլաստիկայի մանկական ստուդիայում բեմադրել է մի շարք դասական օպերային և բալետային ներկայացումներ։ 1992-1997 թվականներին և 2002-2004 թվականներին Մոսկվայի Դիմակաթերապիայի ինստիտուտում եղել է պարային, այնուհետև՝ հոգեթերապևտիկ այլ մեթոդների մասնագետ, մշակել է պարային թերապիայի հատուկ համակարգ։

### Ստեղծագործություններ

Հայ բալետին, երաժշտական թատրոնին, նաև հոգեթերապիայի հարցերին նվիրված հոդվածների հեղինակ է։ 2011 թվականին լույս է տեսել Նազենիկ Սարգսյանի «Ашот Асатурян - хореограф последней трети XX века» մենագրությունը, որը նույն թվականին Հանրապետական մրցույթի «Լավագույն գիրք ժամանակակցի մասին» անվանակարգում արժանացել է երկրորդ մրցանակի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Baghdasaryan, Aram. «AV Production - Նազենիկ Սարգսյան». *avproduction.am*. Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 14-ին.(չաշխատող հղում)
2. ↑  «ՀՀ ԳԱԱ Արվեստի ինստիտուտ». *arts.sci.am*. Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 14-ին.
3. ↑  «ՀՀ ԳԱԱ Արվեստի ինստիտուտ». *arts.sci.am*. Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 14-ին.
4. ↑  Աննա, Ասատրյան, (2012 թ․ սեպտեմբերի 26). «Նազենիկ Սարգսյան. Աշոտ Ասատուրյանը XX դարի վերջին երեսնամյակի խորեոգրաֆ, Երևան, «Ամրոց գրուպ», 2011, 208 էջ։ Назеник Саргсян. Ашот Асатурян – хореограф последней трети XX века, Ереван, "Амроц груп", 2011, 208 с.». *hpj.asj-oa.am*. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ մայիսի 23-ին. Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 14-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ բազմաթիվ անուններ: authors list (link) CS1 սպաս․ հավելյալ կետադրություն (link)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Հայաստանի կոմպոզիտորների միություն |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | AV Production |

 |
**Յոն Գրիգորեի Սավա** (ռումիներեն՝ Ion Sava, դեկտեմբերի 10, 1900(1900-12-10), Ֆոքշանի, Ռումինիա - հոկտեմբերի 26, 1947(1947-10-26), Բուխարեստ, Ռումինիա), ռումինացի ռեժիսոր, դրամատուրգ, նկարիչ, թատրոնի տեսաբան։

Կենսագրություն
--------------

Յոն Սավան ծնվել է 1900 թվականին Ֆոքշանի քաղաքում` ուսուցիչ, հետագայում կոմերցիոն պաշտոնյա Գրիգորե Սավայի ընտանիքում։ 1925 թվականին ավարտել է Յասսի համալսարանը։ Աշխատել է որպես լրագրող, ծաղրանկարիչ։ 1937-1938 թվականներին հրատարակել է «Կարիկատուրա» հանդեսը։ 1930 թվականին աշխատել է Յասսի ազգային թատրոնում, բեմադրել Շեքսպիրի, Սարդուի, Նուշիչի, Կարաջալեի և այլոց գործերից։ Եղել է նորարար ռեժիսոր և բեմանկարիչ, պատրաստել է դիմակներ։ 1938 թվականին պայմանագիր է կնքել Բուխարեստի ազգային թատրոնի հետ, 1940 թվականին դարձել է թատրոնի տնօրեն, սակայն 2 ամիս անց հրաժարվել է այդ պաշտոնից։ Հեղինակել է «Թատրոնի վերաթատերականացումը» գիրքը։ 1943 թվականին իտալական Artisti Associati ընկերությունը Ռումինիայի ազգային կինոյի հետ համատեղ նկարահանել է ռումինա-իտալական «Escadrila albă» (Սպիտակ ջոկատ) ֆիլմը, որի ռեժիսորն ու սցենարիստը Յոն Սավան է, գլխավոր դերերում` Կլադիո Գորա, Լյուչիա Ստուրձա-Բուլանդրա, Տինո Բիանչի, Մարիելլա Լոտտի։

Սավան մահացել է 1947 թվականին Բուխարեստում։

Գրականություն
-------------

* *Ion Sava, Teatralitatea teatrului*, cuvânt înainte de Liviu Ciulei, Ed. Eminescu, București 1981.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «SAVA, Ion (1900-1947) | Personalități Armene». *personalitati.araratonline.com*. Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 11-ին.
2. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2007*.
3. ↑  Dan Gîju, Amazoanele văzduhului: escadrila sanitară pe Frontul de Est
4. ↑  Ionescu, pp. 86–87

Արտաքին հղումներ
----------------

* UN ORGOLIOS - ION SAVA, Florin FAIFER(չաշխատող հղում)

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 1186657855 · ICCU: SBTV010194 · ISNI: 0000000023598368 · LCCN: n82101684 · NTA: 131587587 · VIAF: 67814794 · WorldCat VIAF: 67814794 |

 |

 |
**Կարո Արմեն** (դասական ուղղագրությամբ՝ **Կարօ Արմէն**, հունվարի 31, 1953(1953-01-31), Ստամբուլ, Թուրքիա), ամերիկահայ գիտնական և գործարար։

Կենսագրություն
--------------

Կարո Արմենը ծնվել է 1953 թվականին, Ստամբուլում։ Նախնական կրթությունն ստացել է Ստամբուլի դպրոցներից մեկում։ 17 տարեկանում մեկնել է ԱՄՆ և հաստատվել այնտեղ։ Սովորել է Նյու-Յորքի «Քուրինջ» քոլեջում, իսկ Ֆիզիկական քիմիայի դոկտորի աստիճան՝ Նյու-Յորքի քաղաքային համալսարանի «Շրջանավարտների կենտրոնում»։

Աշխատել է Լոնգ Այլնդի Բրուքհեյվն ազգային լաբորատորիայում։ Նրա աշխատանքը վերաբերում էր ֆոտոսինթեզի և էներգիայի անջատմանը։ Գիտական աստիճան է ստացել Նյու Յորքի համալսարանում՝ ֆիզիկական քիմիայի ասպարեզում։

Շուտով Արմենը դուրս է եկել լաբորատորիայից և աշխատանաքի անցել Ուոլ Սթրիթում՝ որպես «Ի. Էֆ. Հաթըն» ընկերության առողջապահական հարցերի վերլուծաբան։ Այնուհետև Կարո Արմենը հիմնել է սեփական առողջապահական ընկերությունը։

1994 թ․ Արմենը հնդիկ պրոֆեսոր Պարմոդ Սրիվաստավայի հետ հիմնել է հակաքաղցկեղային «Անթիջենիքս» կենսատեխնոլոգիական ընկերությունը, որի համանախագահն ու գործադիր տնօրենը հենց ինքն էր։ Նրա ղեկավարությամբ ստեղծած Օնկոֆաժ (անգլերեն՝ *Oncophage*) դեղանյութը նախատեսված է սկզբնական փուլի քաղցկեղ ունեցող հիվանդների համար։

Կարո Արմենը 2004 թվականին հիմնադրել է Հայաստանի մանուկներ բարեգործական հիմնադրամը, որի նպատակն է բարձրացնել գյուղաբնակների կյանքի որակը։

2002 թվականին «Էռնստ և Յանգը» Կարո Արմենին ճանաչել է «Տարվա կենսատեխնոլորգիական ձեռնարկատեր»։ Գիտության, ձեռներեցության և բարեգործության բնագավառներում թե՛ ԱՄՆ-ի, թե՛ հայաստանյան տարբեր կառույցների կողմից արժանացել է բազմաթիվ մրցանակների և պարգևների՝ Ellis Island պատվո մեդալը (2004)՝ Հայաստանում գործադրած իր մարդասիրական ջանքերի, ինչպես նաև ամերիկյան հասարակությունում ունեցած ներդրումների համար, «Սաբին հումանիտար» բարձր մրցանակը (2006)՝  Սաբինի Վակցինայի ինստիտուտի կողմից՝ կենսատեխնոլոգիական և առաջադիմական բժշկական հետազոտությունների ոլորտում իր ունեցած նվաճումների համար, ՀՀ Վարչապետի պատվո շքանշանը (2007)` Հայաստանի գյուղական վայրերի վերականգնման գործում նշանակալի ներդրումներ ունենալու համար։ 2016 թվականին արժանացել է ԱՄՆ-ի «Տարվա ներգաղթյալ ձեռներեց» մրցանակին։

Պարգևներ
--------

* Մխիթար Հերացու մեդալ, ՀՀ նախագահի կողմից, 2013 թվական,
* Ոսկե մեդալ Արմավիրի մարզպետի կողմից, բարեգործական աշխատանքներ կատարրելու համար, 2008 թվական,
* Պատվո շքանշան, ՀՀ վարչապետի կողմից, 2007 թվական;

Տես նաև
-------

* Պատվո շքանշանի ասպետների ցանկ
* Հայաստանի մանուկներ բարեգործական հիմնադրամ

Աղբյուրներ
----------

* Archived 2016-12-06 at the Wayback Machine.
**Դանիելա Պեշտովա** (չեխ․՝ Daniela Peštová, հոկտեմբերի 14, 1970(1970-10-14), Տեպլիցե), չեխ մոդել։ Նրան հայտնաբերել է Madison Modeling Agency–ի տնօրենը։ Պեշտովան ցանկանում էր սովորել քոլեջում, սակայն մոդելային մրցույթին մասնակցելուց և հաղթելուց հետո նա մեկնում է Փարիզ և ստորագրում պայմանագիր *Madison*–ի հետ, որից հետո մեկնում է Նյու Յորք, որտեղ էլ սկսվում է նրա մոդելային գործունեությունը։ Հայտնի դարձավ, երբ Victoria's Secret–ը նրան ճանաչեց իր առաջին հրեշտակներից մեկը (1997–2002)։

Գործունեություն
---------------

Իր մոդելային գործունեության ընթացքում նա հայտնվել է այնպիսի հայտնի ամսագրերի շապիկներին, ինչպիսիք են՝ GQ, Marie Claire, Cosmopolitan, Glamour, Elle և այլն։ Աշխատել է նաև Sports Illustrated–ի համար և հայտնել է ամսագրի շապիկին երեք անգամ՝ 1995, 2000 և 2006 թվականներին։ Եղել է L'Oréal–ի և Victoria's Secret–ի մոդել։

Անձնական կյանք
--------------

Պեշտովան ամուսնացավ Տոմասո Բուտիի հետ 1995 թվականին։ Սակայն նրանք բաժանվեցին 1998 թվականին։ Նրանց ամուսնության ընթացքում ունեցել են մեկ տղա՝ Յանիկ Ֆաուստոյին (ծնվել է 1996 թվականին)։

Նա ունի աղջիկ՝ Էլլան (ծնվել է հուլիսի 21–ին, 2002) և տղա՝ Փոլը (ծնվել է 2009 թվականին)՝ նրա այժմյան ամուսնուց՝ սլովակ երգիչ Պավոլ Հաբերայի հետ։

Պեշտովային կոչում են «քամելեոն», քանի որ հաճախակի փոխում է իր տեսքը։ Կարողանում է ազատ խոսել ռուսերեն, անգլերեն, ֆրանսերեն և իտալերեն, ինչպես նաև իր մայրենի լեզվով՝ չեխերենով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Internet Movie Database — 1990.
2. 1 2 3 4  Չեխիայի ազգային գրադարանի կատալոգ
3. ↑  «SI Swimsuit Collection: Daniela Pestova». Time Inc. Վերցված է 2008 թ․ փետրվարի 18-ին.
4. ↑  «Pestova's Nickname». Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ փետրվարի 10-ին. Վերցված է 2015 թ․ սեպտեմբերի 24-ին.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ČSFD · Internet Movie Database |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Notable Names Database |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000057020900 · NKC: js20080222009 · VIAF: 84269627 · WorldCat VIAF: 84269627 |

 |
**Մարգարիտա Տուտուլանի** (1925, Բերատ, Ալբանիա - հուլիսի 6, 1943(1943-07-06), Գոզե, Ալբանիա), հակաֆաշիստ, Երկրորդ համաշխարահային պատերազմի ժամանակ Ալբանիայի հերոս։ Նրա դաժան մահը շատերին է ոգեշնչել միանալու ֆաշիզմի դեմ Ալբանիայի դիմադրության պայքարին։

Կենսագրություն
--------------

Մարգարիտա Տուտուլանին ծնվել է 1925 թվականին Բերատում։ Նրա պապիկը եղել է 1912 թվականին Ալբանիայի անկախության հռչակագիրը երգողներից մեկը, իսկ հայրը եղել է Ալբանիայի խորհրդարանի անդամ։ Տուտուլանին Տիրանայում սովորել է Մայր թագուհու անվան մանկավարժական ինստիտուտում։

Երբ 1939 թվականի ապրիլին Իտալիան ներխուժեց Ալբանիա, Տուտուլանին տեղափոխվեց Բերատ, որտեղ իր ընտանիքի հետ միասին իրենց բողոքն արտահայտեցին երկրում իտալական գերակայության դեմ։ 1942 թվականին Տուտուլանին միացավ Կոմունիստական կուսակցությանը։ 1942 թվականի նոյեմբերի 28-ին նա Բերատում կազմակերպում էր բողոքի հակաֆաշիստական ցույցեր՝ ներգրավելով հազարավոր մարդկանց։ Նոյեմբերից հետո նա ֆաշիստական կառավարության կողմից հետախուզման մեջ էր գտնվում։

1943 թվականի հուլիսի 4-ին Մարգարիտա Տուտուլանին եղբոր՝ Քրիստաք Տուտուլանիի հետ Բերատում ձերբակալվում է։ Ձերբակալումից հետո նրանք բանտում խոշտանգումների են ենթարկվում, այնուհետև նրանց տեղափոխում են բանտից և 1943 թվականի հուլիսի 6-ին Գոզեի մոտ գնդակահարում։

Տուտուլանիների մահը ցնցել էր Բերատ քաղաքը։ Մարգարիտա Տուտուլանիի «աղավաղված մարմնի լուսանկարը» պտտեցնում էին ամբողջ քաղաքում, և նրա մահը ոգեշնչեց մարդկանց միանալու ֆաշիստական կառավարության դեմ դիմադրությանը։

Հիշատակ
-------

Տուտուլանիի արձանը տեղադրված է Ալբանիայի ազգային նահատակաց գերեզմանատանը։ Տուտուլանին գրել է բանաստեղծություններ, հուշեր, էսսեներ, որոնք գտնվում են Տուտուլանի ընտանիքի արխիվում։ Լեզվաբան Բերատացի Վեքսի Բուհարաջան Տուտուլանիի մահից 10 օր հետո նրա պատվին գրել է «Մարգարիտա» բանաստեղծությունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7  Elsie, Robert (2012). *A Biographical Dictionary of Albanian History*. New York: I.B. Tauris & Co. Ltd. էջ 452. ISBN 9781780764313.
2. 1 2 3 4 5  «In Memoriam/ Margarita Dhe Kristaq Tutulani». *Lajme.gen.al* (Albanian). 2010 թ․ հուլիսի 6. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ մայիսի 30-ին. Վերցված է 2017 թ․ ապրիլի 18-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
3. 1 2 3  «Si u ekzekutuan në sy të njëri-tjetrit motër e vëlla». *Gazeta Dita* (Albanian). 2014 թ․ հուլիսի 7. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ մայիսի 30-ին. Վերցված է 2017 թ․ ապրիլի 18-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
4. ↑  Gloyer, Gillian (2015). *Albania* (5th ed.). Bradt Travel Guides Ltd, UK. էջեր 82–83. ISBN 9781841628554.
**Ռոբերտ Արթուր «Ռոբ» Քարդաշյան** (անգլ.՝ Robert Arthur "Rob" Kardashian, մարտի 17, 1987(1987-03-17), Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկահայ հեռուստատեսային դեմք և բիզնեսմեն։ Dancing With The Stars հաղորդման տասներեքերորդ եթերաշրջանի և «Քարդաշյանների ընտանիքը» (Keeping Up with the Kardashians) ռեալիթի շոուի մասնակից։

Վաղ կյանք
---------

Ռոբ Քարդաշյանը ծնվել է 1987 թվականին մարտի 17-ին ԱՄՆ-ի Կալիֆորնիա նահանգի Լոս Անջելես քաղաքում։ Հոր կողմից նա ունի հայկական արմատներ, իսկ մոր կողմից՝ շոտլանդական, հոլանդական և անգլիական արմատներ։ Ռոբի հայրը իրավաբան Ռոբերտ Քարդաշյանն է, իսկ մայրը՝ պրոդյուսեր և հեռուստատեսային դեմք Քրիս Ջեններն է։ Նա ունի երեք քույր՝ Քորթնին, Քիմը և Քլոյին։ Նա նաև ունի երկու խորթ քույր՝ Քենդալ և Քայլի Ջեններները։ Հայրը՝ Ռոբերտ Քարդաշյանը մահացել է 2003 թվականի սեպտեմբերին՝ քաղցկեղից։

Քարդաշյանը 2009 թ.-ին ավարտել է Հարավային Կալիֆորնիայի համալսարանի Բիզնեսի դպրոցը։

Կարիերա
-------

Քարդաշյանը 2011 թվականին մասնակցել է «Պարեր աստղերի հետ» հաղորդման տասներեքերորդ եթերաշրջանին։ Նրա զույգը երկակի չեմպիոն, ամերիկացի պարուհի և մոդել Շերիլ Բերկն էր։ Եթերաշրջանի ընթացքում Ռոբերտը դարձավ ամենալավ պարողը։ Զույգը գրավեց երկրորդ տեղը։

2012 թվականի Օգոստոսին Քարդաշյանը հայտարեց, որ նա կվերադառնա Հարավային Կալիֆորնիայի համալսարան և կսովորի իրավագիտություն։ Սակայն ՀԿՀ-ի Իրավագիտության դպրոցը իր Թվիթերյան էջով ժխտեց և տեղեկացրեց, որ Ռոբը անգամ չի դիմել դպրոցին։

Անձնական կյանք
--------------

2007 թվականից մինչև 2009 թվականը Ռոբը հանդիպել է դերասանուհի Էդրիենա Բեյլոնի հետ։ 2012 թվականին Ռոբը Թվիթերով հայտարարեց, որ հանդիպում է երգիչ Ռիտա Օրայի հետ։ Սակայն նույն թվականի հոկտեմբերին պարզվեց, որ հարաբերությունները ավարտվել են։ 2016 թվականին Քարդաշյանը սկսեց հանդիպել մոդել Բլաք Չայնայի հետ։

2015 թվականին հաղորդվեց, որ Ռոբ Քարդաշյանի մոտ ախտորոշվել է շաքարային դիաբետ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  Respers France, Lisa (2015 թ․ դեկտեմբերի 30). «Rob Kardashian reportedly hospitalized with diabetes». CNN. Վերցված է 2016 թ․ հունվարի 12-ին.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | ČSFD · Internet Movie Database · Rotten Tomatoes · WikiTree · Rodovid |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Արմենիապեդիա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: n2017001635 · VIAF: 3716148574392324430009 · WorldCat VIAF: 3716148574392324430009 |

 |
**Ջորդան Միլեր** (հոկտեմբերի 6, 1993(1993-10-06), Bend, Օրեգոն, ԱՄՆ), ամերիկացի մոդել է։ Դարձավ հայտնի, երբ հաղթեց Ամերիկայի հաջորդ թոփ մոդելը հեռուստաշոուի 20–րդ սեզոնը։

Վաղ տարիներ
-----------

Միլերը ծնվել է Օլիմպիայում (Վաշինգտոն)։ 2001 թվականին նրա ծնողները տեղափոխվեցին Բենդ (Օրենգոն), որտեղ նա մեծացավ իր երկու քույրերի հետ միասին։ Սովորել է Բենդի «*Mountain View*» ավագ դպրոցում։ Նախքան *Ամերիկայի հաջորդ թոփ մոդելին* մասնակցելը նա ստորագրել էր պայմանագիր Code Model Management մոդելային գործակալության հետ Նյու Յորքում։

Գործունեություն
---------------

2013 թվականին Միլերը մասնակցեց Ամերիկայի հաջորդ թոփ մոդելը հեռուստաշոուին։ Նա համարվում էր այդ սեզոնի ամենաուժեղ մասնակիցներից մեկը՝ ունենալով երեք հաղթանակ մարտահրավերներում և վեց շաբաթվա լավագույն լուսանկար։ Ըստ հեռուստաշոուի կազմակերպիչ և ժյուրի Թայրա Բենքսի, Միլերի լուսանկարները ամենահաջողվածներից են շոուի ողջ շրջանակներում։ 8–րդ շաբաթվա ժամանակ Միլերը չկարողացավ հաղթել մարտահրավերը և չստացավ ոչ մի առաջարկ դիզայներների կողմից։ Բալիում վերջնական անցուղային ներկայացման ժամանակ Միլերը ընկավ իր բարձրակրունկների վրայից։ Չնայած դրան, ժյուրիի անդամները միևնույն է գնահատեցին նրա կազմվածքը, կանացիությունը, անցուղային քայլվածքը և հայտարարեցին նրան հաղթող։

Որպես մրցանակ Միլերը կնքեց պայամանգիր NEXT Model Management մոդելային գործակալության հետ Լոս Անջելեսում, հայտնվեց Nylon ամսագրում և կնքեց 100,000 դոլարանոց պայամագիր Guess բրենդի հետ։

Մրցույթից հետո 2014 թվականին նա հայտնվեց Մալազիայի Cleo ամսագրի շապիկին և August Man ամսագրի էջերում։ Հայտնվեց նաև SÝN, Swiss Made, Ellements, Kode, Cake և Ugly ամսագրերում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Bend woman on America's Next Top Model». *KTVZ*. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ նոյեմբերի 8-ին. Վերցված է 2014 թ․ նոյեմբերի 30-ին.
2. ↑  «Jourdan Miller». *The FMD - FashionModelDirectory.com*. Վերցված է 2014 թ․ նոյեմբերի 30-ին.
3. ↑  Andrea Reiher (2013 թ․ նոյեմբերի 15). «'America's Next Top Model' Cycle 20 winner: Jourdan Miller, Marvin Cortes or Cory Hindorff, who won? - Zap2it - News & Features». *Zap2it*. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ փետրվարի 15-ին. Վերցված է 2014 թ․ նոյեմբերի 30-ին.
4. ↑  «Cleo Malaysia - Cleo Malaysia's Photos - Facebook». Facebook.com. Վերցված է 2014 թ․ նոյեմբերի 30-ին.
5. ↑  «Jourdan Miller Rzonca @lovejourdan Instagram photos - Websta». *Websta*. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ մարտի 8-ին. Վերցված է 2014 թ․ նոյեմբերի 30-ին.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · WikiTree |

 |
**Մարժան Տասովա** (ղազ.՝ Маржан Тасова, հոկտեմբերի 22, 1923(1923-10-22), Q16683991?, Otyrar District, Հարավ-Ղազախստանյան մարզ), խորհրդային ղազախ մանկավարժ, դպրոցի ուսուցչուհի։ Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1978), ԽՍՀՄ լուսավորության գերազանցիկ (1974), Ղազախական ԽՍՀ ժողովրդական լուսավորության գերազանցիկ (1961)։

Կենսագրություն
--------------

Մարժան Տասովան ծնվել է 1923 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Ղազախստանի Օտրար աուլում (ներկայում՝ Օտրարի շրջան, Հարավ-Ղազախստանյան մարզ)։ 1941 թվականին ավարտել է Թուրքեստանի մանկավարժական ուսումնարանը, իսկ 1943 թվականին՝ Չիմկենտի ուսուցչական ինստիտուտը։ 1945 թվականին անդամակցել է Կոմունիստական կուսակցությանը։ 1956 թվականին Մարժան Տասովան ավարտել է Ղազախստանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։

1941-1943 թվականներին Մարժան Տասովան՝ որպես ղազախերեն լեզվի և գրականության ուսուցչուհի, աշխատել է Տուրեկուլի յոթնամյա դպրոցում։ 1943-1944 թվականներին եղել է դպրոցի տնօրեն Շայան աուլում, իսկ 1944-1947՝ միջնակարգ դպրոցի տնօրեն Օտրար աուլում։ 1946-1948 թվականներին Մարժան Տասովան եղել է Ղազախստանի կոմունիստական կուսակցության Չիմկենտի մարզկոմի տեսուչ կանանց շրջանում աշխատանքների գծով։ Որպես ուսուցիչ աշխատել է Չիմկենտի № 7 դպրոցում, 1948-1951 և 1953-1960 թվականներին եղել է տնօրենի տեղակալ ուսումնադաստիարակչական աշխատանքների գծով։ 1951-1953 թվականներին եղել է Ղազախստանի կոմունիստական կուսակցության Չիմկենտի քաղկոմի՝ կանանց շրջանում աշխատանքների բաժնի վարիչ։ 1960-1961 թվականներին Մարժան Տասովան եղել է Չիմկենտ քաղաքի № 2 ինտերնատի տնօրեն, իսկ 1961-1984 թվականներին՝ նույն քաղաքի № 12 դպրոց-ինտերնատի տնօրեն։ 1984 թվականին անցել է թոշակի։

Մարժան Տասովան հայտնի է եղել որպես լավ կազմակերպիչ։ Նրա աշխատանքի շնորհիվ № 12 դպրոցը 1974 թվականին ամբողջովին անցել է կաբինետային ուսուցման համակարգի։ Զեկույցներով բազմիցս ելույթներ է ունեցել Մանկավարժական ընթերցումներում, ծավալել է հասարակական գործունեություն։ Մի քանի անգամ ընտրվել է Չիմկենտի քաղաքային և մարզային խորհուրդների պատգամավոր։

Պարգևատրվել է Լենինի, Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշաններով ու մեդալներով։

Հիշատակ
-------

Մարժան Տասովայի անունն է կրում Ղազախստանի Շիմկենտ քաղաքի № 12 հատուկ դպրոց-ինտերնատը, որը նա ղեկավարել է ավելի քան քսան տարի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  Тасова Маржан(չաշխատող հղում)
 // Казахстан. Национальная энциклопедия. — Алматы: Қазақ энциклопедиясы, 2006. — Т. V. — ISBN 9965-9908-5-9.
2. 1 2 3 4 5  Казахская ССР: краткая энциклопедия / Гл. ред. Р. Н. Нургалиев. — Алма-Ата: Гл. ред. Казахской советской энциклопедии, 1991. — Т. 3: Наука и научные учреждения. Научно-технический прогресс. Народное образование. Культурно-просветительные учреждения. Здравоохранение. Физическая культура и спорт. — С. 471. — 31 300 экз. — ISBN 5-89900-006-2.
3. ↑  Учителя — Герои Социалистического Труда // Народное образование, Выпуски 1-6. Изд-во «Педагогика». 1980
4. ↑  Специализированные школы Archived 2017-03-30 at the Wayback Machine.. Акимат Южно-Казахстанской области
**Խաչիկ Խլղաթի Մուղդուսի** (իսկական անուն ազգանունը՝ Խաչատուր Աստվածատուրով), (սեպտեմբեր 1898, Նախիջևան, Երևանի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - փետրվարի 8, 1938(1938-02-08), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), Հայաստանի ԽՍՀ ՆԳԺԿ վարչության ղեկավար և ներքին գործերի նախարար (հուլիս, 1934 - սեպտեմբեր,1937), պետանվտանգության ավագ մայոր (1936)։

Կենսագրություն
--------------

Խաչիկ Մուղդուսին (Աստվածատուրով) ծնվել է 1893 թվականին Երևանի նահանգի Նախիջևան քաղաքում՝ դերձակի ընտանիքում։ 1910 թվականին հաճախել է ծննդավայրի ծխական դպրոցը, իսկ չորս տարի անց՝ Նախիջևանի քաղաքային ուսումնարանը։ 1915 թվականին խուսափելով զինվորական ծառայությունից՝ մեկնել է Դոնի Ռոստով, սովորել հաշվապահություն և ավելի քան մեկ տարի աշխատել «Աստորիա» հյուրանոցում՝ որպես հաշվապահ։ 1916 թվականի փետրվարին, որպես մեքենագիր, աշխատանքի է անցել նոտարական գրասենյակում, ուր աշխատել է ուղիղ մեկ տարի։ 1917 թվականի մայիսին զորակոչվել է ռուսական բանակ, ուր ծառայել է մինչև հոկտեմբերյան հեղաշրջումը (1917 հոկտեմբերի 25)։

Մուղդուսին Հայաստանում
----------------------

1920 թվականի ամռանը ծառայության է անցել Քանաքեռի 10-րդ հեծյալ գնդում՝ որպես գրագիր։ 1921 թվականին ընդունվել է Էջմիածնի Հատուկ հանձնաժողով (ՉԵԿԱ)։ 1921 թվականի փետրվարյան ապստամբության օրերին ձերբակալվել է ՀՓԿ-ի (Հայրենիքի Փրկության կոմիտե) կողմից և բանտարկվում։ 1921 թվականի ապրիլի 2-ին Երևան մտած կարմիր բանակը ազատել է Մուղդուսիին բանտից։ Ազատվելուց հետո գլխավորել է Էջմիածնի ՉԵԿԱ-ն։ 1923 թվականին վեց ամսով մեկնել է Մոսկվա, վերապատրաստվել ու կրկին վերադարձել Հայաստան։

1929 թվականին Մուղդուսուն տեղափոխել են Թիֆլիս, նշանակել Անդրկովկասի պետքաղվարչության հակահետախուզության և արտասահմանյան բաժնի պետի պաշտոնում։ Երկու տարի անց նա կրկին վերադարձել է Հայաստան։ 1934 թվականի հուլիսից 1937 թվականի սեպտեմբեր ամիսներին զբաղեցրել է հանրապետության ներքին գործերի ժողկոմի պաշտոնը, ԽՍՀՄ Ներքին Գործերի Ժողովրդական Կոմիսարիատի (ՆԳԺԿ) համար 00447 հրամանով ընդգրկվել է հատուկ եռյակի մեջ։ Ակտիվ մասնակցել է Ստալինյան բռնաճնշումներրին։ Հայտնի է, որ միայն 1937 թվականի օգոստոսի 11-ից մինչև սեպտեմբերի 18-ը՝ Մուղդուսու օրոք Հայաստանում գնդակահարվել է 304 քաղաքացի։ Նույն թվի սեպտեմբերին, Ստալինի հրամանով, ձերբակալվել է, հայտարարվել ժողովրդի թշնամի և գնդակահարվել։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Ցավի, ափսոսանքի, հիացմունքի, հպարտության, տխրության և ամոթի իրարամերժ, հակասական զգացումներ». *www.irates.am* (անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 23-ին.
2. ↑  Հայաստանի ԽՍՀ Ներքին Գործերի Ժողովրդական Կոմիտե
3. ↑  «Informes - 1934-1937». *The Guatemala Collection*. Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 23-ին.
4. ↑  «ՀՀ ՈՍՏԻԿԱՆՈՒԹՅԱՆ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆԻՑ. ԺԱՄԱՆԱԿԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆ - ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՈՍՏԻԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ». *web.archive.org*. 2019 թ․ դեկտեմբերի 28. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ դեկտեմբերի 28-ին. Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 8-ին.
5. 1 2  «Краткие биографии и послужные списки руководящих работников НКВД». *old.memo.ru*. Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 23-ին.
6. ↑  Составы троек в 1937−1938 годах // Сайт Nkvd.memo.ru
7. ↑  «Приложение 2. Составы троек НКВД—УНКВД 1937–1938 гг. созданных для рассмотрения дел арестованных в ходе массовой операции по приказу НКВД СССР № 00447 от 30 июля 1937 г.». *www.alexanderyakovlev.org*. Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 23-ին.
**Էմմա Մորանո** (նոյեմբերի 29, 1899(1899-11-29), Չիվյասկո, Վերչելլի, Պիեմոնտ, Իտալիա - ապրիլի 15, 2017(2017-04-15), Վերբանիա, Պիեմոնտ, Իտալիա), իտալացի երկարակյաց կին։ 2016 թվականի մայիսի 12-ից մինչև 2017 թվականի ապրիլի 15-ը եղել է աշխարհի ամենաերկարակյաց մարդը։

Իտալիայում երբևէ ապրած ամենաերկարակյաց մարդն է, Եվրոպայում՝ երկրորդն է ֆրանսուհի Ժաննա Կալմանից հետո։ 1900 թվականից առաջ ծնված վերջին ապրած մարդն է եղել։ Իտալիացի հավաստի երկարակյացներից ամենաերկարն է պահել այդ կարգավիճակը։

Կենսագրություն
--------------

Էմմա Մարտինա Լուիջա Մորանոն ծնվել է 1899 թվականի նոյեմբերի 29-ին Իտալիայի Պյեմոնտի Չիվյասկո բնակաբայրում (Վերչելլա նահանգ), Ջովանի Մորանոյի և Մատիլդա Բրեշանիի ընտանիքում։ Էմման նրանց ութ զավակներից՝ հինգ որդիներից և երեք դուստրերից ավագն էր։ Նրա ընտանիքի անդամները նույնպես երկարակյաց էին՝ մայրը, մորաքույրը, եղբայրներից և քույրերից ոմանք հատել են 90- տարեկանի սահմանը։ Քույրը՝ Անջելա Մորանոն (1908-2011) մահացել է 102 տարեկանում։

Երբ Էմման փոքր է եղել, հոր աշխատանքի պատճառով ընտանիքը տեղափոխվել է Սեզիայի հովտից։ Բայց ծանր կլիմայական պայմանների պատճառով նորից տեղափոխվել է և բնակվել Պալանցայի մոտ Լագո Մաջորե լճի ափին, որտեղ նա բնակվել է մինչև իր մահը։

1926 թվականի հոկտեմբերին Էմմա Մորանոն ամուսնացել է Ջովանի Մարտինուցցիի հետ։ 1937 թվականին զավակ է ունեցել, ով ապրելով ընդամենը կես տարի մահացել է։ Ամուսնությունը հաջող չի եղել։ 1938 թվականին փաստացի բաժանվել են և ապրել առանձին, թեև մինչև մահ մնացել են ամուսնացած։ Ամուսինը մահացել է 1978 թվականին։ Էմման թոշակի է անցել 1975 թվականին։

2011 թվականի դեկտեմբերին Իտալիայի նախագահ Ջորջո Նապոլիտանոն պարգևատրել է Էմմա Մորանոյին Իտալիայի ասպետական «Իտալական Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանով։

Ապրելով 117 տարի և 137 օր, մահացել է 2017 թվականի ապրիլի 15-ին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2
3. 1 2
4. 1 2
5. 1 2
6. ↑  «I miei 112 anni di storia d'Italia». *La Stampa* (իտալերեն).
7. ↑  «'Angiolina', Sono 102!» (իտալերեն). Verbaniamilleventi.org. 2007 թ․ մարտի 27. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ նոյեմբերի 6-ին. Վերցված է 2013 թ․ մայիսի 5-ին.
8. ↑  «La nonna che abbraccia tre secoli» (իտալերեն). Caffe.ch. 2010 թ․ նոյեմբերի 12. Վերցված է 2013 թ․ մայիսի 5-ին.
9. ↑  mario.giovanardi. «Emma MArano 113 anni Mangio tre uova al giorno, come mi disse il dottore quando ero ragazza» (իտալերեն). Vip.it. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ հոկտեմբերի 15-ին. Վերցված է 2013 թ․ մայիսի 5-ին.
10. ↑  «Emma Morano, 112 anni: ha visto dieci Papi. Il segreto? Tre uova al dì» (իտալերեն). 45.9215067,8.5515597: Blitzquotidiano.it. Վերցված է 2013 թ․ մայիսի 5-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ location (link)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Find A Grave · WikiTree |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 104164187202918200984 · WorldCat VIAF: 104164187202918200984 |

 |
**Ռալֆ Մորադյան** (անգլ.՝ Ralph Moradian, 1906, Ֆրեզնո - 1997, Ֆրեզնո), ազգությամբ հայ իրավաբան, դատավոր, խմբագիր։ Կալիֆորնիայի հայկական ծագմամբ առաջին դատավորը։

Կենսագրություն
--------------

Ռալֆ Մորադյանն ավարտել է Ֆրեզնոյի ավագ դպրոցը։ Այնուհետև հաճախել է Ֆրեզնոյի պետական քոլեջ, միաժամանակ աշխատել է։ Ռալֆի ծնողները բաժանվել են 1911 թվականին, և ըստ նրա սա ամերիկահայ առաջին զույգն էր Ֆրեզնոյում, որ ամուսնալուծվել է։ Մինչև ամուսնալուծվելը Ռալֆի հայրը՝ Ջոն Մորադյանը, մասնագիտացել է բժշկության մեջ, այնուհետև տեղափոխվել է Չիկագո։
Դպրոցն ավարտելուց հետո Ռալֆը եղել է «The Fresno Evening Herald», «The Fresno Morning Republican», «The San Francisco Chronicle» թերթերի թղթակից։ 1934 թվականին առանց իրավաբանական կրթություն ստանալու դարձել է իրավաբան։ Դարձել է Տարածքային դատախազի տեղակալ, եղել է այս պաշտոնում նշանակված առաջին հայը, ով զբաղեցրել է կառավարական պաշտոն։ Պաշտոնից հեռանալուց հետո մինչև 1963 թվականը զբաղվել է մասնավոր գործունեությամբ։ 1963 թվականի հոկտեմբերին նահանգապետ Էդմունդ Բրաունի կողմից պաշտոն է ստացել համայնքային դատարանում և պաշտոնավարել մինչև 1976 թվականին թոշակի անցնելը։ 1976-1991 թվականներին առանց վճարի աշխատել է ընտանեկան դատարանում։ Երկրորդ անգամ թոշակի անցնելուց հետո խմբագրել է Fresno County Bar տեղեկատուն։

Ռալֆ Մորադյանն առաջին հայն էր, ով պաշտոն է ստացել Կալիֆորնիա նահանգում։ Մահացել է 1997 թվականին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  Bulbulian, Berge (2000). *The Fresno Armenians : history of a diaspora community*. Fresno, CA: Press at California State University, Fresno. էջ 164. ISBN 9780912201351. Վերցված է 2012 թ․ դեկտեմբերի 18-ին.