*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Վարդանյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Արևալույս Հարությունի Վարդանյան** (1914, Գագրա, Սևծովյան նահանգ, Ռուսական կայսրություն - մահվան տվյալները բացակայում են), խորհրդային հայ այգեգործ, խաղողագործ, շերամապահ, գյուղատնտեսական արտադրանքի առաջավոր։ Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1951)։

Կենսագրություն
--------------

Արևալույս Վարդանյանը ծնվել է 1914 թվականին Ռուսական կայսրության Սևծովյան նահանգի Գագրա քաղաքում (այժմ՝ Աբխազիայի Ինքնավար Հանրապետության տարածք), աշխատավորի ընտանիքում։

1940 թվականին Վարդանյանների ընտանիքը մշտապես բնակության է տեղափոխվել Հայկական ԽՍՀ Բերիայի շրջան (1953 թվականից՝ Շահումյանի շրջան, 1958 թվականից` որպես Երևան քաղաքային խորհրդի կազմի մեջ)։ Արևալույս Վարդանյանն աշխատանքի է անցել Ստալինի անվան կոլտնտեսությունում (հետագայում կոչվել է ԽՄԿԿ XVIII համագումարի անվան)։ Կարճ ժամանակում տիրապետելով մշակաբույսերի բուծման ագրոտեխնիկական պայմաններին՝ Վարդանյանը սկսել է զբաղվել այգեգործությամբ և խաղողագործությամբ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի դժվարին տարիներին Վարդանյանը կարողացել է ստանալ խաղողի բարձր բերք, որի համար 1944 թվականին արժանացել է Պատվո նշան շքանշանի։

Հետպատերազմյան շրջանում ԽՄԿԿ XVIII համագումարի ուղեգրով Վարդանյանը սկսել է զբաղվել շերամապահությամբ, նշանակվել է մետաքս հավաքողների օղակավար։ 1950 թվականին խնամելով գրենայի երեք սերմատփիկներ՝ ստացել է ռեկորդային բերք` 341,5 կիլոգրամ շերամի բոժոժ։

1951 թվականի հուլիսի 11-ին, ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի նախագահության հրամանագրով 1950 թվականին թթենու մետաքսագործի բարձրորակ բերքի ձեռքբերման համար, արժանացել է Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսի կոչման՝ ստանալով Լենինի շքանշան և «Մուրճ և մանգաղ» ոսկե մեդալ։

1952 թվականին Արևալույս Վարդանյանը խնամել է գրենայի չորս սերմատփիկներ և ստացել 110 կիլոգրամ շերամի բոժոժ, որի համար արժանացել է Լենինի երկրորդ շքանշանի։ 1957 թվականից Վարդանյանը կրկին զբաղվել է այգեգործությամբ և նշանակվել է ԽՄԿԿ XVIII համագումարի կոլտնտեսության այգեգործական միավորման օղակավար։ Վարդանյանի ղեկավարությամբ օղակին հաջողվել է խաղողի բարձր բերք ստանալ` 4,5 հեկտար ընդհանուր տարածքի յուրաքանչյուր հեկտարից 155 ցենտներ։ Արևալույս Վարդանյանը մասնակցել է Ժողովրդական տնտեսության նվաճումների ցուցահանդեսին, որտեղ ներկայացրել է իր նվաճումները և արժանացել գլխավոր ցուցահանդեսի կոմիտեի մրցանակին։

Արևալույս Վարդանյանը զբաղվել է նաև ակտիվ հասարակական գործունեությամբ։ Ընտրվել է 3-րդ գումարման ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր, 1955 և 1957 թվականներին՝ Շահումյանի շրջանային խորհրդի պատգամավոր, 1959 թվականին՝ Երևանի քաղաքային խորհրդի պատգամավոր։

Պարգևներ
--------

* Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի հրաման, 1951 թվականի հուլիսի 11, Լենինի շքանշան և «Մուրճ և մանգաղ» մեդալ)
* Լենինի շքանշան (4.06.1952)
* Պատվո նշան շքանշան (8.02.1944)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Лица, удостоенные почётных званий СССР. Герои Социалистического Труда // Армянская советская энциклопедия / Амбарцумян, Виктор Амазаспович. — Ер. 1987. — Т. 13. Советская Армения. — С. 666. — 688 с.
2. 1 2  Герои Социалистического Труда Армении, 1960, էջ 303
3. 1 2 3  Герои Социалистического Труда Армении, 1960, էջ 304
4. 1 2 3 4   Արևալույս Վարդանյան «Երկրի հերոսներ» կայքում
5. ↑  Герои Социалистического Труда Армении, 1960, էջ 305

Գրականություն
-------------

* *Саакян В. М. Геворкян В. А.* Вартанян Аревалуйс Арутюновна // Герои Социалистического Труда Армении = Հայաստանի սոցիալիստական աշխատանքի հերոսները. — Ер.: Айпетрат, 1960. — С. 303—305. — 325 с.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Аревалуйс Арутюновна Вартанян «Երկրի հերոսներ» կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Երկրի հերոսներ |

 |