Սյուների պատվանդաններ Սելևկիա Պիերիայում
Կարակալլայի արծաթե դրամները 215–217 թթ, Սելևկիա
Տիտոսի թունելի մասը
Պևտինգերյան քարտեզը ցույց է տալիս սիրիական Անտիոքի Ալեքսանդրիան և Սելևկիան 4-րդ դարում
**Սելևկիա Պիերիա** (հին հունարեն՝ Σελεύκεια Πιερία), հնագույն քաղաք Սիրիայում։ Կառուցվել է Սելևկոս I Նիկատորի կողմից Օրանտի գետաբերանից 6 կմ հյուսիս։ Սելևկիան «սիրիական տետրապոլիսի» քաղաքներից մեկն էր (այն իր մեջ ներառել է Սիրիական Անտիոքը, Սիրիական Աֆամեան և Լաթակիան)։ Սելևկիան Մեծ Անտիոքի համար հանդիսացել է ռազմական և առևտրական նավահանգիստ, գտնվում էր Օրանտ գետից վերև։ Քաղաքի ավերակները գտնվում են Թուրքիայում՝ Չելվիկ (թուրքերեն՝ Çevlik) ծովափնյա ավանի մոտակայքում, Հաթայի մարզի Սամանդաղ քաղաքի մոտակայքում։

Պատմություն
-----------

Սելևկիա Պիերիան հիմնադրվել է Մ.թ.ա. 300 թվականին Սելևկոս I Նիկատորի կողմից, Ալքեսանդր Մակեդոնացու գներալներից մեկը, դիադոքոս և Սելևկյան տերություն հիմնադիրը։ Ապպիանոս Ալեքսանդրացին ասել է, որ երբ Սելևկոսը պատրաստվում էր կառուցել քաղաքը, ապա *«ամրոպը խորհրդանշել հաջորդել է նրա հիմնադրմանը և դրա համար էլ նա քաղաքը կառուցել է ամպրոպի աստվածային տեղում։ համապատասխանաբար բնակիչները երկրպագում էին ամպրոպին և երգում են նրա գովքն առ այսօր»*։ Քաղաքը գտնվում է Օրանտի գետաբերանում, Կասիուս լեռից շատ քիչ հեռավորության վրա, կատարում էր Անտիոքի առևտրական և ռազմածովային նավահանգստի գործառույթը։ Դիոդորոս Սիկիլիացին ասում էր, որ առաջին գաղութարարները եղել են Անտիգոնացիներն ու հրեաները։

Մ.թ.ա. 241 թվականին Երրորդ սիրիական պատերազմի(հայտնի է նաև որպես Լաոդիկյան պատերազմ 246-241) խաղաղության դիմաց Սելևկիան Սիրիայի հյուսիսային ափի մի մասի հետ տրվել է Պտղոմեոս III-ին։

Սիրիական չորրորդ պատերազմի (219-217) ժամանակ քաղաքը կրկին նվաճվել է Սելևկիան Անտիոքոս III Մեծի կողմից։

Երբ Մ.թ.ա. 86 թվականին Սելևկյան տերությունը նվաճվել է հայկական թագավոր Տիգրան Մեծի կողմից, Սելևկիա Պիերիան միակ քաղաքն էր, որ նրա կողմից չէր նվաճվել։ Հռոմեական զորավար Գնեոս Պոմպեոսը, վերականգնելով Սելևկյան տերությունը, քաղաքն ու Միջագետքի այլ շրջաններ տվել է Անտիոքոս Ա Կոմմագենացուն, բայց դե ֆակտո Սելևկիան մնացել է անկախ։ Քաղաքը դրամ հատելու իրավունք ուներ։

Սելևկիա Պիերիան մյուս Սելևկյաններից տարբերելու համար, անվանել են Սելևկիա ծովի մոտ, քանի որ այն եղել է Սիրիայի գլխավոր նավահանգիստը, որը ստվեր էր գցում նույնիսկ **Անտիոք-նա-Իսսեի** վրա։ Հենց այստեղից Պողոս առաքյալը Բառնաբասի և Մարկի հետ գնաց իր առաջին միսիոներական ճանապարհորդությանը(Աստվածաշունչ|Գործ․|13:4);

Քաղաքը վաղ շրջանում դարձել է քրիստոնեական։ Հայտնի է, սելևկյան եպիսկոպոս Զինովինը ներկա է եղել Նիկիայի տաճարում 325 թվականին։ Վեցերորդ դարում «Notitiae Episcopatuum» նշվում է, որ Սելևկիա քաղաքում կար Անտիոքին ենթարկվող ինքնուրույն արքեպիսկոպոս՝ դիոցեզը գոյատևել է մինչ տասներորդ դարը(Echos d’Orient, X, 97)։

Քաղաքը տուժել է 526 թվականի ուժեղ երկրաշարժից և երբեք չվերականգնվել։ Իսկ երբ Սասանյանները մոտավոր 540 թվականին գրվեցին Սելևկիան, այն արդեն անպաշտպան էր։ Նա որպես նավահանգիստ այդպես էլ չվերականգնվեց, բայց օմայան խալիֆ ալ-Վալիդ իբն Աբդ ալ-Մալիկը (705-715) քաղաքում ամրոց կառուցեց։ Խաչակիրների շրջանում օգտագործվել է որպես Անտիոքի նավահանգիստ և հայտնի է եղել **Սուրբ Սիմոն** անունով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Appian’s Roman History. The Syrian Wars, 58
2. ↑  Diodorus Siculus «Library of History». Book XX. 20.47.5-6
3. ↑  Аппиан. Митридатовы войны.114
4. ↑  Прокопий Кесарийский. Тайная история. XVIII, 41

Արտաքին հղումներ
----------------

* Обнорский Н. П. (1890–1907)։ «Селевкия»։ *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)*։ Սանկտ Պետերբուրգ
* Seleucia in Pieria. Articles on Ancient History
* Seleucia Pieria. Catholic Encyclopedia.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (օնլայն) · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Դասական հնությունների իրական բառարան · Մեծ կատալոնական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 7727542-1 · SUDOC: 050672371 · VIAF: 244805443 · WorldCat VIAF: 244805443 |

 |