**Ուկրաինայի արվեստի ազգային թանգարան** (ուկրաիներեն՝ Національний Художній Музей України), ուկրաինական արվեստին նվիրված ամենամեծ թանգարանն է։ Տեղակայված է Կիևի Գրուշևսկու փողոցում գտնվող հատուկ թանգարանի համար Պյոտր Բոյցովի նախագծով և ճարտարապետ Վլադիսլավ Գորոդեցկու կառուցած շենքում, քանդակային լուծումները՝ Էմիլիո Սալյայի։

Պատմություն
-----------

Թանգարանը հիմնադրվել է Կիևում 1899 թվականին որպես «Հնաոճ իրերի և արվեստի քաղաքային թանգարան»։ Ի սկզբանե տարածքի առաջին հարկում ցուցադրվել են Վիկենտի Խվոյկայի հնագիտական գտածոները։ Թանգարանի պաշտոնական բացումը տեղի է ունեցել 1904 թվականի դեկտեմբերի 23-ին և անվանվել է «Կայսր Նիկոլայ Ալեքսանդրովիչի անվան Կիևի արվեստի և արդյունաբերության գիտական թանգարան», ոչ պաշտոնապես կոչվել է նաև «Հնաոճ իրերի և արվեստի թանգարան»։ Թանգարանի առաջին տնօրենն է եղել պատմաբան Նիկոլայ Բիլյաշիվսկին։ Թանգարանի ստեղծման առաջին տարիներին թանգարանի հավաքածուն համալրվել է կիևցի հովանավորների հաշվին, շատ աշխատանքներ թանգարանում հայտնվել են հեղափոխության տարիներին մասնավոր հավաքածուների ազգայնացման արդյունքում։ 1936 թվականին թանգարանը վերանվանվել է «Ուկրաինական արվեստի Կիևի պետական թանգարան», 1964 թվականին՝ «ՈւԽՍՀ դեկորատիվ արվեստի պետական թանգարան»։

Հավաքածու
---------

«Կարմիր գլխարկով աղջկա դիմանկարը», Ալեքսանդր Մուրաշկո
Ուկրաինայի արվեստի ազգային թանգարանի ֆոնդում առկա է շուրջ 40 հազար ցուցանմուշ, այդ թվում ուկրաինական և արտասահմանյան գեղանկարչության, քանդակագործության և գրաֆիկայի գլուխգործոցներ Կիևյան Ռուսիայի ժամանակներից մինչև մեր օրեր։ Թանգարանն ունի Ուկրաինայում սրբապատկերների ամենահարուստ հավաքածուն (Տիրամոր սրբապատկերը, Սուրբ Գևորգի սրբապատկերը)։ Ներկայացված են նաև 19-րդ դարի, ուկրաինական ավանգարդի, գեղանկարչության դասական նմուշներ, 20-21-րդ դարերի գեղանկարչական նորագույն ուղղվածությունները։

### 12-19-րդ դարերի ուկրաինական սրբապատկերներ

Թանգարանի սրբապատկերների հավաքածուն համարվում է ամենահայտնի և կարևոր հավաքածուներից մեկը Ուկրաինայում։ Այն պատկանում է հազվագյուտ և եզակի հավաքածուների թվին։

Ուկրաինական սրբապատկերները եզակի երևույթ են ոչ միայն ազգային մշակութային, այլև համաշխարհային մշակույթի համատեքստում։ Սերելով բյուզանդական արվեստի աղբյուրներից և հետագայում կրելով արևմտյան ազդեցություններ՝ ուկրաինական սրբապատկերն ունի իր տարբերակիչ ոճը, որտեղ պատկերն արտահայտված է «ուկրաինական ծագմանը» բնորոշ կերպարով։

* Սուրբ Գևորգ, 12-րդ դարՍուրբ Գևորգ, 12-րդ դար
* Բարեխոսություն, 12-13-րդ դարերԲարեխոսություն, 12-13-րդ դարեր
* «Deesis», 1760-ական թվականներ«Deesis», 1760-ական թվականներ
* Քրիստոսի չարչարանքները, 16-րդ դարՔրիստոսի չարչարանքները, 16-րդ դար
* Սուրբ Պողոս-Պետրոս,13-14-րդ դարերՍուրբ Պողոս-Պետրոս,13-14-րդ դարեր
* Սուրբ Վարվառա և Եկատերինա, 1740-ական թվականներՍուրբ Վարվառա և Եկատերինա, 1740-ական թվականներ

### Ուկրաինական գեղանկարչությունը 19-րդ դարի վերջում 20-րդ դարի սկզբում

19-րդ դարի վերջը և 20-րդ դարի սկիզբը ուկրաինական արվեստի պատմության մեջ հայտնի է որպես գեղարվեստական ձեռքբերումների և տաղանդների ժամանակաշրջան և համարվել է «ոսկե դար»։

Ուկրաինական գեղանկարչությանը, ինչպես ռուսական և եվրոպական գեղանկարչությանը, բնորոշ են ժամանակի քաղաքական և սոցիալական փոփոխությունները, գիտատեխնոլոգիական առաջընթացի ձեռքբերումները։

* Ա. Մոկրիցկու «Կնոջ դիմանկարը»Ա. Մոկրիցկու «Կնոջ դիմանկարը»
* Նիկոլայ ՊիմոնենկոՆիկոլայ Պիմոնենկո
* Վլադիմիր ՕռլովսկիՎլադիմիր Օռլովսկի

### Ուկրաինական արվեստը 20-րդ դարում

Ուկրաինայի արվեստի ազգային թանգարանն ունի 20-րդ դարի արվեստի շուրջ 4000 գործեր, որոնք աչքի են ընկնում բարձր պրոֆեսիոնալիզմի մակարդակով։ Այս հավաքածուն ներկայացնում է Ուկրաինայի 20-րդ դարի գեղարվեստական վերնախավի գեղարվեստական և կենսական ուղին։

Հնությունների և արվեստի քաղաքային թանգարանը (թանգարանի անվանումը 1899-1904 թվականներին) իր ստեղծման առաջին իսկ օրերից դարձել է այն մշակույթի կենտրոնը, որտեղ համալրվել են ֆոնդերը, իրականացվել են գիտական աշխատանքներ և ինտենսիվ ցուցահանդեսային գործունեություն։

Թանգարանի երկրորդ հարկի ցուցասրահները վարձակալում էր Կիևի գեղարվեստի ընկերությունը, որի VI ցուցահանդեսով սկիզբ դրվեց թանգարանի ցուցահանդեսային գործունեությանը։

* Ալեքսանդր ՄուրաշկոԱլեքսանդր Մուրաշկո

Պատկերասրահ
-----------

* Ալեքսանդրա Էքստեր, Երեք կանանց ֆիգուրներ, 1909-1910, կտավ, յուղաներկԱլեքսանդրա Էքստեր, Երեք կանանց ֆիգուրներ, 1909-1910, կտավ, յուղաներկ
* Սերգեյ Վասիլկովսկի, «Կազակները տափաստանում», կտավ, յուղաներկ, 1900-ական թթ.Սերգեյ Վասիլկովսկի, «Կազակները տափաստանում», կտավ, յուղաներկ, 1900-ական թթ.
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. ↑
2. ↑  «Забытый самородок. О причудливой судьбе русского зодчего Петра Бойцова». Արխիվացված է օրիգինալից 2007 թ․ սեպտեմբերի 29-ին. Վերցված է 2016 թ․ ապրիլի 11-ին.
3. ↑  Сайт истории Киева — Городской музей

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ուկրաինայի Գեղարվեստի ազգային թանգարանի պաշտոնական կայքը Արխիվացված 2021-12-06 Wayback Machine
* Թանգարանը «Антикварный салон» կայքում Արխիվացված 2007-03-10 Wayback Machine

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 5307368-X · LCCN: no00090111 · NKC: kn20120606005 · NUKAT: n2008030341 · SUDOC: 178714518 · VIAF: 128116892, 239639058 · WorldCat VIAF: 128116892, 239639058 |

 |

 |