recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Կարլեն Պողոսի Վարժապետյան** (Կարապետ Վարժապետյան, մայիսի 10, 1942(1942-05-10), Հալեպ - հուլիսի 16, 1984(1984-07-16), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), բեմադրիչ։ ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (հետմահու, 1984)։

Կենսագրություն
--------------

Ծնողները՝ Պողոս Վարժապետյանը և Աննա Վարժապետյանը, Հալեպ են գաղթել Արևմտյան Հայաստանի Բալու քաղաքից։ 1946 թվականին հայրենդարձել են։ Ստալինյան բռնաճնշումների արդյունքում՝ 1949 թվականին ընտանիքով աքսորվել են Սիբիրի Ալթայի երկրամաս Տյագուն գյուղ։ 1956 թվականին վերադարձել է Հայաստան։

1959 թվականին ավարտել է Երևանի Չկալովի անվան միջնակարգ երեկոյան դպրոցը և որպես հյուսն աշխատել Երևանի պահածոների գործարանում։ 1961 թվականին ընդունվել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի դերասանական բաժին։ 1962 թվականին ծառայել է Բելառուսի Մինսկ քաղաքում։ Ծառայության ընթացքում աչքի է ընկել դերասանական և ռեժիսորական տաղանդով։ Հաջողությամբ բեմականացրել է ռուս և ժամանակակից դրամատուրգների ստեղծագործությունները։ 1965 թվականին, հայրենական պատերազմում հաղթանակի 20-ամյակի կապակցությամբ, ներկայացրել է Սալինսկու «Թմբկահարուհին» բեմադրությունը, որից հետո պարգևատրվել է «Հայրենական Մեծ պատերազմի 20-ամյակի» շքանշանով։ 1965-1970 թվականներին սովորել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի ռեժիսորական բաժնում։

Կարլեն Վարժապետյանի անվանական աստղը Նվիրյալների արահետում
Աշխատել է ռադիոթատրոնում, կույրերի միության թատերական խմբակում, ԼՈՒՍԱՇԽ-ում, Երևանի մանկավարժական ինստիտուտում։ 1978 թվականին եղել է գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի ավարտական կուրսի Հակոբ Պարոնյանի «Պաղտասար ախպար» ներկայացման ռեժիսորը։ 1977 թվականից եղել է ԽՍՀ ռադիո-հեռուստատեսության պետական կոմիտեի դրամատիկական հաղորդումների գլխավոր խմբագրության ռեժիսոր։

Հեռուստաներկայացումներ
----------------------

Բեմադրած հեռուստաներկայացումներից են՝ 

* Անտոն Չեխովի «Քեռի Վանյա»
* Եղիշե Չարենցի «Երկիր Նաիրի»
* Հրանտ Մաթևոսյանի «Մեծամոր», «Չեզոք գոտի»
* Վիլյամ Շեքսպիրի «Ռոմեո և Ջուլիետ»
* Հ. Վարդանյանի «Կիբոսա. 7-րդ դար»
* Գրիգոր Զոհրապի «Փոստալ»
* Շահան Շահնուրի «Պճեղ մը անուշ սիրտ»
* Վիլյամ Սարոյանի «Խեղճուկրակ արաբը»

Հեռուստատեսագրման ժապավենների սղության և սակավության պատճառով մեզ չեն հասել այդ տարիներին բեմադրած դրամատիկական հաղորդումների գլխավոր խմբագրության շատ աշխատանքներ։

### Ռադիոբեմադրություններ

Ստեղծել է նաև բազմաթիվ ռադիոբեմադրություններ՝ 

* «Էգլեթիերների ընտանիքը»
* «Պանը»
* «Սիզիփոսի քարը»
* «Անձրև վաճառողը»
* «Դոն Կիխոտ»

Մրցանակներ
----------

* «Հայրենական Մեծ պատերազմի 20-ամյակի» շքանշան, 1965
* «Երկիր Նաիրի» բեմադրության համար, Ռիգայի ԽՍՀՄ հանրապետությունների հեռուստահաղորդումների համամիութենական փառատոն, 1982
* ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ, 1984, հետմահու

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Կարլեն Վարժապետյանի կենսագրությունը avproduction կայքում(չաշխատող հղում)
2. ↑  Այսօր Կարլեն Վարժապետյանի ծննդյան օրն է
**Եվգենյա Նիկոլովա Ռադանովա** (բուլղար․՝ Евгения Николова Раданова, նոյեմբերի 4, 1977(1977-11-04), Սոֆիա, Բուլղարիա), բուլղարացի մարզիկ, որը հանդես է եկել և՛ ձմեռային, և՛ ամառային Օլիմպիական խաղերում, աշխարհի նախկին ռեկորդակիր և ձմեռային օլիմպիական խաղերի շորթ թրեկի մրցանակակիր։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Սոֆիայում, զբաղվել է գեղասահքով։ Բուլղարիայում առաջիններից մեկն էր, որ սկսել է զբաղվել շորթ թրեկով։ Հենց սկզբից մինչ այժմ նաև Իվան Պանդովի մարզիչն է։ Ավարտել է Մարզական ազգային ակադեմիան։

Ռադանովային երկար ժամանակ պատկանել է շորթ թրեկի 500 մ տարածության համաշխարհային ռեկորդը (43,671 վայրկյան), որը սահմանել է 2001 թվականի հոկտեմբերի 19-ին Կալգարիում։ 2002 թվականի Օլիմպիական խաղերում, նաև 2006 թվականի խաղերում նա կանանց շորթ թրեկի անհատական մրցախաղերում դարձել է միակ եվրոպացի մրցանակակիրը (2006 թվականին մրցախաղում երրորդ տեղն զբաղեցրել է Իտալիայի հավաքականը, իսկ 2002 թվականին Եվրոպայից այլ դափնեկիր ընդհանրապես չի եղել)։ Եվրոպայի բազմակի չեմպիոն է (ոսկե մեդալների և բոլոր մեդալների գումարային քանակով ռեկորդակիր է), աշխարհի կրկնակի չեմպիոն, Ունեվերսիադայի քառակի դափնեկիր է։ Աշխարհի գավաթի 2000/2001 մրցաշրջանում եղել է առաջինը 500 մ տարածության արդյունքներով։

2008 թվականի աշխարհի առաջնությանը չի հասել եզրափակիչ։

2004 թվականի Աթենքի ամառային Օլիմպիական խաղերում ներառվել է բուլղարացիների հեծանվորդների հավաքականում, սակայն չի կարողացել մեդալ նվաճել։

Ռադանովան ապրում և մարզվում է Իտալիայում, թեպետ պաշտոնական փաստաթղթերում բնակության վայրը նշված է Սոֆիան։

2010 թվականին մասնակցել է Համաշխարհային ռազմամարզական ձմեռային խաղերի շորթ թրեկի մրցախաղերին, որտեղ հաղթել է 1500 մետրի մրցավազքում։

Աշխարհի գավաթի արդյունքների
---------------------------

* 1999 — 2
* 2000 — 2
* 2001 — 2
* 2002 — 2
* 2003 — 3
* 2004 — 6
* 2005 — 5
* 2006 — 2

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Евгения Раданова дари трикото си на МОК, eкипът на Жени ще бъде изложен в музея на МОК». topsport.bg. 2010 թ․ փետրվարի 27. Վերցված է 2014 թ․ օգոստոսի 10-ին.
2. ↑  «Evgenia Radanova». *IMDb* (անգլերեն). Վերցված է 2018 թ․ փետրվարի 2-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Օլիմպիական խաղերի արդյունքների տվյալների բազա
* Արդյունքներ
* Career information from Torino2006.org
* Speed skater Evgenia Radanova ready to raise new generation

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Cycling Archives · ShorttrackOnLine.info · Internet Movie Database |

 |
**Սոլվիտա Աբոլտինա** (լատիշ․՝ Solvita Āboltiņa փետրվարի 19, 1963(1963-02-19), Օգրե, Լատվիա), Լատվիայի Սեյմի նախագահ և արդարադատության նախարար (2004-2006), 8-րդ, 9-րդ, 10-րդ, 11-րդ և 12-րդ սեյմի պատգամավոր։ Եղել է «Նոր ժամանակ» կուսակցության, ապա «Միասնություն» քաղաքական միավորման նախագահ։ Դիվանագիտական ծառայության է վերադարձել 2018 թվականի փետրվարին։

Կենսագրություն
--------------

Սոլվիտա Աբոլտինան (ի ծնե Մարտինովա) ծնվել է 1963 թվականին Ռիգայում։ 1981 թվականին ավարտել է Ռիգայի 5-րդ միջնակարգ դպրոցը և ընդունվել Լատվիայի պետական համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետ, որն ավարտել է 1986 թվականին։ Լատվիայի պետական անկախության վերականգնումից հետո աշխատել է արտաքին գործերի նախարարությունում, 1995 թվականից ղեկավարել է նրա հյուպատոսական բաժինը։
2008 թվականին դարձել է «Նոր ժամանակ» կուսակցության նախագահը։ 2004-2006 թվականներին 9-րդ Սեյմում աշխատել է Իրավական և Եվրոպական հարցերի հանձնաժողովում։ 
2017 թվականի նոյեմբերին հեռացվել է «Միասնություն» կուսակցությունից՝ «ներկուսակցական կարգապահությունը չպահպանելու համար»։
2015 թվականի մայիսից Սոլվիտա Աբոլտինային այլ եվրոպացի քաղաքական գործիչների հետ արգելվել է մուտք գործել Ռուսաստանի Դաշնություն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Блок «Единство» возглавит Солвита Аболтиня
2. ↑  VIENOTĪBAS jaunā valde lemj izslēgt Solvitu Āboltiņu no partijas Archived 2018-08-20 at the Wayback Machine. «Vienotības» oficiālā mājaslapa
3. ↑  «Солвите Аболтине запрещён въезд в Россию». Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ դեկտեմբերի 21-ին. Վերցված է 2021 թ․ նոյեմբերի 11-ին.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1100328750 · VIAF: 308698352 · WorldCat VIAF: 308698352 |

 |
**Միքաիլ Ներսես Սեթյան** (անգլ․՝ Mikail Nersès Sétian նոյեմբերի 18, 1918(1918-11-18), Սեբաստիա - սեպտեմբերի 9, 2002(2002-09-09), Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), հայ եկեղեցական գործիչ, կաթոլիկ եպիսկոպոս։ 1981-ից մինչ 1993 թվական ծառայել է որպես Հայ Կաթողիկե Եկեղեցու Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների և Կանադայի առաքելական էքզարխատօ առաջին եքսարքոս։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Արևմտյան Հայաստանում Սեբաստիա քաղաքում։ Քահանա է ձեռնադրվել 1941 թվականի ապրիլի 13-ին։ Մինչ եպիսկոպոս դառնալը նա ծառայել է Հռոմի Հայրապետական հայկական քոլեջի ռեկտոր։ Հռոմի Պապ Հովհաննես Պողոս II- ը 1981 թվականի հուլիսի 3-ին Սեթյանին ձեռնադրել է <<Անկիրա դելլի Արմենիի>> տիտղոսավոր եպիսկոպոս և Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների և Կանադայի առաքելական էքսարք։ 1981 թվականի դեկտեմբերի 5-ին Ֆիլադելֆիայի Սուրբ Պետրոս և Պողոս Մայր տաճարում եպիսկոպոս է ձեռնադրվել Հայ Կաթողիկե Եկեղեցու Մխիթարյան միաբանություն պատրիարքի՝ Հմայակ Պետրոս XVII Ղեդիղյանի, կողմից։ Համաօծիչներն էին՝ Անիտոքի օժանդակ եպիսկոպոս Պոլ Կուսա և Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսություն օգնական եպիսկոպոս Անդրե Բեդողլույանը։ Ձեռնադրվել է 1981 թվականի դեկտեմբերի 27-ին։ 1983 թվականին, Սուրբ Ծննդյան նախօրեին, էկզարխատը հայրապետական պատարագով տեղափոխվեց Նյու Յորք։ Նյու Յորքի հռոմեական կաթոլիկ արքեպիսկոպոսության կարդինալը՝ Թերենս Քուքը, Մանհեթենի Սուրբ Աննայի տաճարն առաջարկեց օգտագործել որպես հայկական կաթոլիկ եկեղեցի, և այն դարձավ Սուրբ Աննայի հայկական կաթոլիկ տաճար։ Սեթյանը ծառայել է այնտեղ որպես էկզարխ մինչ 1993 թվականի սեպտեմբերի 18-ը, երբ Հռոմի Պապ Հովհաննես Պողոս II-ը ընդունեց նրա հրաժարականը։ 2002 թվականի սեպտեմբերի 9-ին, 83 տարեկան հասակում, Միքաիլ Ներսես Սեթյանը մահացել է Կալիֆոռնիա նահանգի Լոս Անջելես քաղաքում։

Տես նաև
-------

* Գրիգոր Գերգերյան
* Մանուել Բաթակյան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Catholic-Hierarchy.org — USA: 1990.
2. 1 2 3 4  «The Eparchy of United States and Canada». Armenian Catholic Church. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ նոյեմբերի 15-ին. Վերցված է 2014 թ․ փետրվարի 24-ին.
3. ↑  «Bishop Mikail Nersès Sétian». Catholic-Hierarchy. Վերցված է 2014 թ․ փետրվարի 24-ին.
4. ↑  «Armenian Diocese of Our Lady of Nareg in New York». Giga Catholic. Վերցված է 2014 թ․ փետրվարի 24-ին.
**Մաքսիմ Կատվալյան** (1936, Սարուխան, Գեղարքունիքի մարզ – 2007, Երևան), պատմաբան, պատմական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1936 թվականի նոյեմբերի 1-ին Գեղարքունիքի մարզի Սարուխան գյուղում։ 1954 թվականին միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Նոր Բայազետի անասնաբուժական-անասնաբուծական տեխնիկումը։ 1955 թվականին զորակոչվել է խորհրդային բանակ և ծառայել ԽՍՀՄ ռազմաօդային ուժերում։ 1959 թվականին ընդունվել է Երևանի պետական համալսարանի Պատմության ֆակուլտետը։ Ուսումն ավարտելուց հետո՝ 1964 թվականին գործուղվել է Աբովյանի շրջանի Նոր Հաճն ավանի երկօրյա դպրոցներից մեկը՝ որպես պատմության և հասարակագիտության ուսուցիչ։ 1967 թվականին աշխատանքի է անցել ՀԽՍՀ ԳԱ Հայկական սովետական հանրագիտարանի խմբագրությունում որպես գիտական խմբագիր, 1970 թվականից՝ ավագ գիտական խմբագիր, իսկ 1981 թվականից որպես հայ ժողովրդի պատմության խմբագրության վարիչ։ 1980 թ. պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն «Հայկական լեռնաշխարհի հնագույն պետական կազմավորումները և հայկական ցեղերի համախմբման ընթացքը Մ. թ. ա. IX-VI դարերում» թեմայով։ 1985 թվականից համատեղությամբ Հայոց պատմություն է դասավանդել Երևանի պետական մանկավարժական համալսարանում։ 1987 թ. աշխատանքի է անցել ԵՊՀ Պատմության ֆակուլտետի Հայոց պատմության ամբիոնում որպես դասախոս։ 1995 թվականին Մաքսիմ Կատվալյանին շնորհվել է դոցենտի գիտական կոչում։ Մահացել է 2007 թվականի վերջին, Երևանում։ Շուրջ 300 գիտական հոդվածների հեղինակ է, ուսումնական ծրագրերի, ձեռնարկների, դասագրքերի և գիտական աշխատությունների համահեղինակ։ Գիտական աշխատությունները վերաբերում են հայ ժողովրդի կազմավորման, հայոց պետականության, հնագույն, հին և միջին դարերի պատմության բազմաթիվ հիմնահարցերի։

Գրականություն
-------------

* Երևանի պետական համալսարանի 90-ամյա պատմության ֆակուլտետը, խմբ. Էդիկ Գ. Մինասյան, Երևան, 2009, էջ 212։
**Վերա Իվանովնա Ֆիրսանովա** (ռուս.՝ Ве́ра Ива́новна Фирса́нова, 1-ին ամուսնական ազգանունը՝ Վորոնինա, 2-րդ ամուսնական ազգանունը՝ Գանեցկայա, 1862, Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն - 1934, Փարիզ), մոսկվացի խոշոր տնատեր, ձեռնարկատեր, մեկենաս։

Կենսագրություն
--------------

Վերա Իվանովնա Ֆիրսանովան եղել է մոսկվացի գործարար Իվան Գրիգորևիչ Ֆիրսանովի միակ զավակը։ Հայրը 17-ամյա Վերային ամուսնացրել է Վ. Պ. Վորոնովի հետ, որն աշխատում էր Հաշվապահական բանկում և այնտեղ պահում իր խնայողությունները։ Վորոնինը երիտասարդ կնոջը պահում էր փակի տակ և աչքի էր ընկնում զարմանալի ժլատությամբ։

Հոր մահից հետո Վերա Իվանովնան ստացել է հսկայական ժառանգություն, գլխավորել ընտանեկան գործը և ամուսնալուծվել է` ամուսնուն վճարելով մեկ միլիոն ռուբլի՝ ընդունելով իրեն վերագրված մեղադրանքները։ 1881 թվականին Ֆիրսանովան դարձել է Մոսկվայի հոգաբարձուների կոմիտեի անդամ։ 1883 թվականին Ֆիրսանովայի դրամական միջոցներով ճարտարապետ Միտրոֆան Արսենևը կառուցել է չորս հարկանի «տուն այրիների և որբերի համար» (Էլեկտրիչեսկի նրբանցք 5), որը նա նվիրաբերել է կայսրուհու հովանու ներքո գտնվող եղբայրական հասարակության հանձնաժողովին։ Իրեն պատկանող Սերեդնիկովո գյուղը Ֆիրսանովան վերածել է մերձմոսկովյան մշակութային կենտրոնի, որտեղ համերգներով հանդես են եկել Ֆեոդոր Շալյապինը, կոմպոզիտորներ Սերգեյ Ռախմանինովը և Գեորգի Կոնյուսը, այստեղ են եղել նկարիչներ Վալենտին Սերովն ու Կոնստանտին Յուոնը։ 1893 թվականին Ֆիրսանովայի դրամական միջոցներով և խնդրագրով կալվածքի կողքին բացվել է Նիկոլաևսկի երկաթուղու կիսակայարանը (այժմ`«Ֆիրսանովկա» հարթակ)։

Վերա Իվանովնան երկրորդ անգամ ամուսնանում է Ալեքսեյ Գանեցկու հետ, որը հայտնի գեներալ, Ղրիմի պատերազմի մասնակից Նիկոլայ Ստեպանովիչ Գանեցկու որդին էր։

Վերա Ֆիրսանովայի միջոցներով և ճարտարապետներ Բորիս Ֆրեյդենբերգի և Սերգեյ Կալուգինի նախագծով կառուցվել են նոր Սանդունովյան բաղնիքները և Պետրովսկի պասաժը (բացման ժամանակ կոչվել է Ֆիրսանովսկի պասաժ)։

Հեղափոխությունից հետո Ֆիրսանովան ապրել է Արբատում գտնվող իր մեկ սենյականոց կոմունալ բնակարանում։ Վերջին տարիներին Մոսկվայի թատրոններից մեկում Ֆիրսանովան դիմահարդար է աշխատել։ 1928 թվականին Շալյապինը պատրաստել և Մոսկվա է ուղարկել անհրաժեշտ փաստաթղթեր և գումար, որպեսզի Վերա Իվանովնան Փարիզ մեկնի։

Վերա Իվանովնան մահացել է 1934 թվականին Փարիզում։

Տես նաև
-------

* Սանդունովյան բաղնիքներ
* Վ. Ի. Ֆիրսանովայի եկամտաբեր տուն
* Պետրովսկի պասաժ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Столичные штучки, Вера Фирсанова была замужем дважды — и обоих мужей отставила, заплатив каждому по миллиону отступных
2. ↑  «ХОЗЯЕВА «КАМЕННЫХ ДЖУНГЛЕЙ»». 2003 թ․ փետրվարի 19. Վերցված է 2018 թ․ ապրիլի 17-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Книга судеб. Фирсанов
**Նանե Ավետիսյան** (օգոստոսի 16, 1997(1997-08-16), Երևան, Հայաստան), հայ իրավաբան, բարերար, մոդել, Միսս Տիեզերք Հայաստան 2021։

Վաղ կյանք
---------

Նանե Ավետիսյանը ծնվել է բազմազավակ ընտանիքում, ունի ութ քույր և երկու եղբայր։ Նա ընտանիքի ութերորդ երեխան է։ Դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Հայաստանում ֆրանսիական համալսարանի հիմնադրամ։ Ավարտել է իրավագիտության բակալավրիատ բաժինը կրկնակի դիպլոմով։ Տիրապետում է չորս լեզուների՝ հայերեն, ռուսերեն, ֆրանսերեն և անգլերեն։

Կարիերա
-------

Նանեն սկսել է աշխատել բավականին վաղ տարիքից։ Տասներեք տարեկան հասակում, ստացել է իր առաջին աշխատանքը և ուսմանը զուգահեռ մշտապես զբաղեցրել է տարբեր հաստիքներ։ Այժմ իր գործունեությունն է ծավալում «Թովմասյան» միջազգային հիմնադրամում՝ որպես գործառնությունների տնօրեն։

Մրցանակներ և առաջադրումներ
--------------------------

Գեղեցկության մրցույթներում Նանեի առաջին փորձը 15 տարեկանում էր։ Նա մասնակցել է «Միսս Աշակերտուհի» մրցույթին և հաղթել։ 
2021 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, Նանեի հաղթանակը ավելացավ ևս մեկով, քանի որ տեղի ունեցավ «Միսս Տիեզերք Հայաստան 2021»-ը, որտեղ Նանե Ավետիսյանը արժանացավ «Միսս Տիեզերք Հայաստան 2021» տիտղոսին և դեկտեմբերին ներկայացրեց Հայաստանը «Միսս Տիեզերք» հեղինակավոր մրցույթին։

| Տարի | Մրցանակաբաշխություն | Մրցանակ | Արդյունք |
| --- | --- | --- | --- |
| 2021 թվական, սեպտեմբերի 21 | Miss Armenia 2021 | Միսս Տիեզերք Հայաստան 2021 | Հաղթանակ |
| 2021 թվական, դեկտեմբերի 12 | Miss Universe 2021 | Միսս Տիեզերք 2021 | Առաջադրված
 |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑  «Արխիվացված պատճենը». Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ հոկտեմբերի 26-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 16-ին.
5. ↑
6. 1 2
**Արդա Մանդիկյան** (սեպտեմբերի 1, 1924(1924-09-01), Իզմիր, Թուրքիա - նոյեմբերի 8, 2009(2009-11-08), Աթենք, Հունաստան), հույն-հայ սոպրանո օպերային երգչուհի։ Մանդիկյանն իր կարիերան սկսել է Անգլիայում։ Գլխավոր դերեր է ստանձնել Լոնդոնում և Էդինբուրգում։ 1980-ականներին դարձել է Հունաստանի ազգային օպերայի ռեժիսորի օգնական։

Կենսագրություն
--------------

Մանդիկյանը ծնվել է 1924 թվականին Թուրքիայի Իզմիր քաղաքում։ Մանդիկեանի ծնողները՝ Գրիգոր Մանդիկյանն ու Բեատրիկե Անանյանը, Հայոց ցեղասպանությունը վերապրածներ էին։ Ընտանիքը տեղափոխվել է Հունաստան՝ Աթենք, իսկ Մանդիկյանին ուղարկել են Աթենքի կոնսերվատորիա, որտեղ սովորել է Էլվիրա դե Իդալգոյի մոտ։ Երբ եղել է 15 տարեկան հասակում իր օպերային առաջնաելույթն է ունեցել Մարիա Կալասի հետ։ 1948 թվականին մեկնել է Բրիտանիա՝ հանդիպելու գիտնական և կոմպոզիտոր Էգոն Ուելեսին։ Ուելեսը նրա համար համերգ է կազմակերպել, որտեղ հնչել են ավելի քան երկու հազար տարի առաջ գրված հունական երաժշտություններ։ 1953 թվականին գլխավոր դերեր է ունեցել ինչպես Փարիզի, այնպես էլ Լոնդոնի օպերաներում։ Նույն թվականին Լոնդոնի Կովենտ գարդեն արքունական թատրոնում երգել է Բենջամեն Բրիտտենի «Փիթեր Գրեյմս» պիեսում, իսկ 1954 թվականին կրկին երգել Ռիմսկի-Կորսակովի «Ոսկե աքաղաղ» Թագավորական օպերային թատրոնում։

1960-ականներին նրա մայրը հիվանդացել է, և Արդան վերադարձել է նրան խնամելու։ Մինչ վերադառնում էր Հունաստան, այնտեղ իշխանությունը զավթել է ռազմական խունտան, և Մանդիկյանը հանդես է եկել նրանց դեմ։ Չէր կարող երգել օպերայում, քանի որ չի ցանկացել աշխատել Հունաստանում։ Հունական խունտայի բռնապետությունն ավարտվել է 1974 թվականին։ 1971-1980 թվականներին Մանդիկյանը եղել է Հունաստանի ազգային օպերայի ռեժիսորի օգնականը։ Աշխատել է Քրիստոս Լամբրակիսի հետ։

Մանդիկյանը մահացել է Աթենքում 2009 թվականին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #128735740 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
2. 1 2 3 4  Find A Grave — 1996.
3. 1 2
4. 1 2 3  «Arda Mandikian». *The Telegraph* (բրիտանական անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 5-ին.
5. ↑  John Warrack, ‘Mandikian, Arda (1924?–2009)’, Oxford Dictionary of National Biography, Oxford University Press, Jan 2013 accessed 7 Sept 2015
6. ↑  Arda Mandikian, Naxos.com, Retrieved 7 September 2015
7. ↑  Arda Mandikian obituary, The Guardian, Retrieved 7 September 2015

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Յանդեքս երաժշտություն |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Discogs · MusicBrainz · Find A Grave |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Օքսֆորդի կենսագրական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 1038530 · BNC: a19333183 · BNE: XX1317287 · BNF: 14202649j · CiNii: DA14624693 · GND: 128735740 · ISNI: 0000000058871758 · LCCN: no92024148 · LNB: 000104051 · NUKAT: n2014169182 · VIAF: 30597044 · WorldCat VIAF: 30597044 |

 |

 |
**Ումմ Հաբիբա** (արաբ․՝ أم حبيبة بنت رملة أبي سفيان‎‎, մոտ 594, Մեքքա, Հիջազ - 665, Մադինա, Օմայյան խալիֆայություն), Մուհամմադ մարգարեի ութերորդ կինը, կրել է «հավատացյալների մայր» պատվանունը։

Կենսագրություն
--------------

Ամբողջական անունն է Ումմ Հաբիբա Ռամլա բինթ Աբու Սուֆյան Սարհ իբն Հարբ իբն Ումայա իբն Աբդ Շամս։ Նա կուրայշիների ազդեցիկ առաջնորդ Աբու Սուֆյան իբն Հարբի դուստրն էր։

Իսլամ ընդունելուց առաջ Ումմ Հաբիբան հեռացել էր հեթանոսությունից և հանիֆիզմ էր դավանում։ Նա իսլամ է ընդունում իր ամուսին Ուբայդուլլահ իբն Ջահշի հետ միաժամանակ, որը նախկինում քրիստոնեություն էր դավանում։ Փրկվելով հետապնդումներից՝ նրանք հեռանում են Եթովպիա, որտեղ Ուբայդուլլահը անսպասելիորեն նորից սկսում է քրիստոնեություն դավանել։ Չնայած նա կնոջը ևս քրիստոնյա դարձնելու համառ փորձեր է անում, բայց Ումմ Հաբիբան հավատարիմ է մնում իսլամին և ամուսնալուծվում է։ Դրանից հետո նա չէր կարող Մեքքա վերադառնալ, քանի որ իր հայրը մուսուլմանների ոխերիմ հակառակորդն էր։ Իմանալով այդ մասին՝ Մուհամմադը իր հիացմունքն է արտահայտում Ումմ Հաբիբայի անկեղծ հավատի նկատմամբ և իր ներկայացուցչին ուղարկում է Եթովպիայի նեգուսի (տիրակալ) մոտ՝ խնդրելով իր մոտ ուղարկել Ումմ Հաբիբային՝ նրա հետ ամուսնանալու համար։ Հիջրայի 7 թվականին նրանք ամուսնանում են։ Այս ամուսնությունը Մուհամմադին թույլ է տալիս մեղմել լարվածությունը իր և Մեքքայի հեթանոսների առաջնորդ Աբու Սուֆյանի միջև։

Ումմ Հաբիբան աստվածավախ և բարեպաշտ կին էր։ Նա մահացել է մոտավորապես 665-666 թթ․-ին՝ իր եղբայր Մուավիայի կառավարման ժամանակ։ Նա 65-ից ավելի հադիս է փոխանցել։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2 3 4 5  *Али-заде А.* Умм Хабиба бинт Абу Суфьян (ռուս.) // *Исламский энциклопедический словарь* — М.: Ансар, 2007. — ISBN 978-5-98443-025-8
3. ↑  Äli-zadä, Aydın (2007). *Islamskij ėnciklopedičeskij slovarʹ*. Serija "Zolotoj fond islamskoj mysli". Moskva: Izdat. Dom "Ansar". ISBN 978-5-98443-025-8.

| Մուհամմադի կանայք |
| --- |
| Խադիջա բինթ Խուայլիդ • Սաուդա բինթ Զամա • Աիշա բինթ Աբու Բաքր • Խաֆսա բինթ Ումար • Զայնաբ բինթ Խուզայմա • Ումմ Սալամա • Զայնաբ բինթ Ջահշ • Ջուայրիա բինթ ալ Հարիս • Մարիա ալ-Կիբտիա • Ումմ Հաբիբա • Ռայհանա բինթ Զայդ • Սաֆիա բինթ Հույայյի  • Մայմունա բինթ ալ Հարիս |
**Պեթ Մաքգրաթ** (անգլ.՝ Pat McGrath, հունիսի 11, 1966(1966-06-11), Նորտհեմպտոն, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), մեծբրիտանացի դիմահարդար։ «Վոգ» ամսագիրը նրան անվանել է աշխարհի ամենահեղինակավոր դիմահարդարներից մեկը։

Կենսագրություն
--------------

Մաքգրաթը մեծացել է Նորթհեմփթոնում, Անգլիա, մայրը ճամայկացի ներգաղթյալ Ջին Մաքգրաթն է։ Պեթի անձնական խոստովանությամբ հենց նրան է պարտական նորաձևության և դիմահարդարման արվեստի հանդեպ սիրո համար։ Մաքգրաթը նորաձևության կամ դիմահարդարման ոլորտում չունի մասնագիտական կրթություն, նա միայն անցել է Նորթհեմփթոնի քոլեջի արվեստի բազային կուրսը։ Իր գործունեության մասին նա ասել է. «Ես իրոք ուրախ եմ դիմահարդար լինելու համար։ Դա միշտ յուրահատուկ և անկանխատեսելի է, յուրաքանչյուր նկարահանում կամ ցուցադրություն տարբերվում է նախորդներից»։

Մաքգրաթի գործունեության վերելքը տեղի է ունեցել 1990-ական թվականների սկզբին Էդվարդ Էննինֆուլի հետ աշխատանքների ժամանակ (որն այդ ժամանակ i-D նորաձևության ամսագրի խմբագիրն էր), երբ նրա նորարարական մոտեցումներն օգնել են i-D-ին՝ ձեռք բերելու միջազգային նշանակություն։ 1990-ականների կեսերին Պեթն աշխատել է մինիմալիստ Ջիլ Սանդերի և սյուրռեալիստ Ջոն Գալյանոյի հետ։

Այդ ժամանակից սկսած Մաքգրաթն աշխատել է տարբեր լուսանկարիչների հետ, ներառյալ Սթիվեն Մայզելի (որն այժմ հազվադեպ է աշխատում առանց նրա), Պաոլո Ռովերսիի, Հելմութ Նյուտոնի և Պիտեր Լինդբերգի։ Բացի i-D-ը, նրա աշխատանքների լուսանկարները հրատարակվել են նորաձևության տարբեր ամսագրերում, մասնավորապես ամերիկյան, անգլիական և ֆրանսիական «Վոգ» ամսագրերում, «W» և «Harper's Bazaar» հանդեսներում։ Նա հանդես է գալիս նորաձևության չորս եղանակների ցուցադրություններում (հաշվի առնելով նաև կուտյուրային), աշխատել է այնպիսի դիզայներների և դիզայներական տների հետ, ինչպիսիք են՝ Պրադա, *Miu Miu, Comme des Garçons* և *Dolce and Gabbana*։ Նա 1999 թվականին աշխատել է Արմանիի կոսմետիկ հավաքածուի վրա, իսկ 2004 թվականին նշանակվել է *Procter and Gamble*-ի կրեատիվ դիզայներ, որտեղ նա պատասխանատու է եղել նաև *Max Factor* և *Cover Girl* կոսմետիկայի համար։

Հիմնել է նաև իր սեփական ապրանքանիշը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  Gorman, Alyx (2021 թ․ հունվարի 1). «Pat McGrath becomes first makeup artist to receive damehood from the Queen». *The Guardian*. Վերցված է 2021 թ․ հունվարի 1-ին.
4. ↑  Hughes, Sali (2017 թ․ օգոստոսի 6). «Beauty queen: how Pat McGrath revolutionised makeup». *The Guardian*. Վերցված է 2020 թ․ ապրիլի 17-ին.
5. ↑  "Pat McGrath", BoF 500.
6. ↑  Hughes, Salli, "Beauty queen: how Pat McGrath became the world's most influential makeup artist", The G2 interview, *The Guardian*, 6 August 2017.
7. ↑  Mower, Sarah. "Pat, Inc." *Vogue* (September 2007): p. 794.
8. ↑  «Pat McGrath Profile». Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ մայիսի 19-ին. Վերցված է 2021 թ․ հոկտեմբերի 6-ին.
9. ↑  Linda Wells. "Pat McGrath Is the Most in-Demand Makeup Artist in the World", *The Cut*, 16 August 2016. Retrieved 26 April 2017.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պեթ Մաքգրաթի լուսանկարները style.com-ում
* Պեթ Մաքգրաթի էջը
* Հարցազրույց Պեթ Մաքգրաթի հետ
* Տեսահոլովակ Պեթ Մաքգրաթի հետ կուլիսներում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |

 |
**Հայկ Գագիկի Եգանյանը** (սեպտեմբերի 7, 1984(1984-09-07), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ) հայ գործարար և ֆինանսիստ, հանդիսանում է Հայաստանի ֆոնդային բորսայի գլխավոր տնօրենը 2017 թվականի հուլիսի 19-ից։

Կրթություն
----------

Միջնակարգ կրթությունը ստացել է Կիպրոսի Մելքոնյան վարժարանում, այնուհետև ուսումը շարունակել է Միացյալ Թագավորության Լեսթերի համալսարանում՝ ստանալով ֆինանսական տնտեսագիտության բակալավրի աստիճան։ Ստացել է բիզնեսի կառավարման մագիստրոսի կոչում Լոնդոնի կայսերական քոլեջում։

Աշխատանքային գործունեություն
----------------------------

Աշխատանքային գործունեությունը սկսել է 2006 թ.-ին՝ որպես «Գազպրոմ Արմենիա» ՓԲԸ-ի Տնտեսական անվտանգության բաժնի մասնագետ, այնուհետև 2007-2010 թթ․ ստեղծել ու ղեկավարել է Արժեթղթերով գործառույթների վարչությունը՝ համակարգելով առաջնային հրապարակային առաջարկի նախապատրաստական աշխատանքները, որի շրջանակում կազմակերպել է Հայաստանում առաջին հանրային պարտատոմսերի թողարկումն ու տեղաբաշխումը։ Աշխատել է Լոնդոնում մասնավոր բանկային ծառայությունների ոլորտում և զուգահեռաբար հանդիսացել է Միացյալ Թագավորությունում Հայաստանի կենտրոնական բանկի խորհրդատու՝ կենսաթոշակային բարեփոխումների հետ կապված միջազգային կառավարիչների գործարար հարաբերությունների զարգացման գծով։ Շարունակելով խորհրդատվական գործունեությունը՝ 2013-2016 թթ. եղել է Հայաստանի կենտրոնական բանկի նախագահի խորհրդական, իսկ 2016-2017 թթ.-ին եղել է «ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ Արմենիա» ԲԲԸ-ի դիտորդ խորհրդի անդամ։ Հայկ Եգանյանը «Հայաստանի կենտրոնական դեպոզիտարիա» ԲԲԸ-ի խորհրդի անդամ է։

Ներդրումը Հայաստանում
---------------------

Դեռևս 2020 թվականին Վարշավայի ֆոնդային բորսան Հայաստանի Հանրապետության Կենտրոնական Բանկի հետ ստորագրել է պայմանաթերթ` ՀՀ ԿԲ-ից Հայաստանի ֆոնդային բորսայի 65%-ը ձեռք բերելու վերաբերյալ և ավելի ուշ 2022 թվականին Դավոսում նախաստորագրվեց Վարշավայի ֆոնդային բորսայի կողմից Հայաստանի ֆոնդային բորսայի բաժնետոմսերի ձեռքբերման մտադրությունների վերաբերյալ հուշագիր, որին հաջորդել է ՀՀ ԿԲ-ի նախագահ Մարտին Գալստյանի և Վարշավայի ֆոնդային բորսայի կառավարող խորհրդի նախագահ Մարեկ Դիետլի հետ Հայաստանի ֆոնդային բորսայի բաժնետոմսերի հսկիչ փաթեթի վաճառքի վերաբերյալ պայմանագիրի կնքումը։ 

Այս գործարքը ևս մեկ կարևոր քայլ էր՝ ամրապնդելու հայ-լեհական գործարար հարաբերությունները, ակտիվացնելու հայ-լեհական տնտեսական կապերը և Հայաստանում ներդնելու բիզնես համագործակցության մշակույթը, որում մեծ է Հայկ Եգանյանի ներդրումը։ 

Նրա գործունեությունը նպաստում է Լեհաստանի և Հայաստանի միջև տնտեսական հարաբերությունների զարգացմանը, խթանում է Հայաստանում ընկերությունների հիմնման գործընթացին և զարգացնում է հայկական ձեռնարկությունների միջազգային ներուժը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հայաստանի ֆոնդային բորսա - Կառավարման խորհուրդ
2. ↑  Արժեթղթերի շուկայի մասին Հայաստանի օրենք
3. ↑  Կենսաթոշակային բարեփոխումներ
4. ↑  Հայաստանի կենտրոնական դեպոզիտարիա - Խորհուրդ
5. ↑  Վարշավայի ֆոնդային բորսան մտադիր է ձեռք բերել Հայաստանի ֆոնդային բորսան - ՀՀ ԿԲ ՄԱՄԼՈ ՀԱՂՈՐԴԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆ
6. ↑  Հայաստանի ֆոնդային բորսա - Պատմություն

Արտաքին հղումներ
----------------

* Հայաստանի ֆոնդային բորսայի պաշտոնական կայք։
* Հայաստանի կենտրոնական դեպոզիտարիայի պաշտոնական կայք։
**Ջուայրիա բինթ ալ Հարիս** (արաբ․՝ جويرية بنت الحارث‎‎, 608, Մադինա - ապրիլի 1, 676, Մադինա, Օմայյան խալիֆայություն), Մուհամմադ մարգարեի ութերորդ կինը, կրել է «հավատացյալների մայր» պատվանունը։

Կենսագրություն
--------------

Ջուայրիա բինթ ալ Հարիսը բանու մուստալիկ ցեղի առաջնորդի դուստրն էր։ 626 թ․-ին մուսուլմանները հաղթեցին մուստալիկ ցեղին, ինչի հետևանքով Ջուայրիան գերի ընկավ։ Նրա հայրը եկավ Մուհամմադի մոտ՝ դստերն ազատելու խնդրանքով և պատրաստակամությւոն հայտնեց որպես փրկագին ուղտեր տալ։ Ջուայրիայի ազատվելուց հետո Մուհամմադը զրուցեց նրա հոր և նրանց մտերիմների հետո, ինչի արդյունքում նրանք իսլամ ընդունեցին։ Դրանից հետո, մարգարեն Հարիս իբն աբու Դիրարից խնդրեց դստեր ձեռքը։ Այս ամուսնության նպատակներից մեկը Մուհամմադի ձգտումն էր բարիդրացիական հարաբերություններ հաստատել բանու մուստալիկ ցեղի հետ, որը Արաբական թերակղզում բավականին ազդեցիկ էր։ Ամուսնությունից հետո մուսուլմանները այդ ցեղի 100-ից ավելի գերեվարված ընտանիք ազատ արձակեցին։

Ջուայրիան առաքինի և աստվածավախ կին էր։ Նա մահացել է 676 թ․-ին, Մեդինայում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  *Али-заде А.* Джувайрия бинт Харис (ռուս.) // *Исламский энциклопедический словарь* — М.: Ансар, 2007. — ISBN 978-5-98443-025-8
2. 1 2  Äli-zadä, Aydın (2007). *Islamskij ėnciklopedičeskij slovarʹ*. Serija "Zolotoj fond islamskoj mysli". Moskva: Izdat. Dom "Ansar". ISBN 978-5-98443-025-8.

| Մուհամմադի կանայք |
| --- |
| Խադիջա բինթ Խուայլիդ • Սաուդա բինթ Զամա • Աիշա բինթ Աբու Բաքր • Խաֆսա բինթ Ումար • Զայնաբ բինթ Խուզայմա • Ումմ Սալամա • Զայնաբ բինթ Ջահշ • Ջուայրիա բինթ ալ Հարիս • Մարիա ալ-Կիբտիա • Ումմ Հաբիբա • Ռայհանա բինթ Զայդ • Սաֆիա բինթ Հույայյի  • Մայմունա բինթ ալ Հարիս |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | WikiTree |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 90056706 · WorldCat VIAF: 90056706 |

 |
**Լուիզետ Տեկսիե** (ֆր.՝ Louisette Texier, ի ծնե՝ արմտ. հայ.՝ Արփինէ Հովհաննիսեան, փետրվարի 18, 1913(1913-02-18), Քոնիա, Օսմանյան կայսրություն - հուլիսի 20, 2021(2021-07-20), Լա Ռոմյո), Ֆրանսիայի դիմադրության շարժման մասնակից և ավտոարշավորդ պատերազմից հետո։ Նա Հայոց ցեղասպանությունը վերջին վերապրածներից մեկն էր։

Կենսագրություն
--------------

Հովհաննիսյանը ծնվել է Օսմանյան կայսրությունում, հայկական ընտանիքում։ Նրա հայրը սպանվել է 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ, և նա քրոջ հետ փրկվել է մոր կողմից և տեղավորվել Ստամբուլի մանկատանը։ Մանկատունը տեղափոխվել է Սալոնիկ 1922 թվականին, իսկ հետո Մարսել՝ 1924 թվականին։ 1928 թվականին նա սկսել է հաճախել Դպրոցասեր տիկնանց վարժարան Լե Ռեյնսիում, որտեղ նրա դասընկերն էր Մելինե Մանուշյանը։ Մինչև հասուն տարիքը նա չի վերամիավորվել մոր հետ։

Տեկսիեն 15 տարեկան հասակում թողել է դպրոցը «փարիզյան կաբարեներում պարելու և առանց սահմանափակումների ապրելու համար»։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ նա մասնակցել է Ֆրանսիական դիմադրությանը, որի մասին վկայում է Ներքին գործերի ֆրանսիական բանակի նրա քարտը, և օգնել է թաքցնել հրեա ընտանիքին։ Պատերազմից հետո նա ամուսնացել է և ունեցել երկու երեխա։ Ազատության ձգտումը գերակայել է և նա ամուսնալուծվել է։ Նա առաջինն էր Փարիզում, որ սկսել է ֆրանսիացի կանանց համար ջինսեր վաճառել։ 1956 թվականին նա Նյոյի սյուր Սենում բացել է հագուստի խանութ։

Տեկսիեն մեքենաների և ավտոսպորտի նկատմամբ մեծ կիրք ուներ։ Նա մասնակցել է պրոֆեսիոնալ մրցումների 1956-1964 թվականներին, ինչպիսիք էին Մոնտե Կառլոյի ավտոմրցարշավը և Tour de France Automobile-ը։ Նա զբաղեցրել է երկրորդ տեղը 1963 թվականի մրցույթում՝ վարելով Jaguar Mark 2: Նա ընտրվել է «Համարձակ հայ կանայք» նախագծի համար, որն ընդգրկում էր հայկական ծագում ունեցող նշանավոր կանանց։

Լուիզետ Տեկսիեն մահացել է Լա Ռոմյոյում 2021 թվականի հուլիսի 20-ին՝ 95 տարեկան հասակում։ Նրա հուղարկավորությունը տեղի է ունեցել Սեն Ժենի դը Լեկտուր մատուռում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Mort de Louisette Texier, ancienne pilote automobile et résistante
2. 1 2 3 4 5 6  Fichier des personnes décédées
3. 1 2 3 4
4. ↑  «HOVANESSIAN Arpine». *MatchID* (ֆրանսերեն).
5. 1 2 3 4 5  Bekmezian, Hélène (2021 թ․ օգոստոսի 20). «Mort de Louisette Texier, ancienne pilote automobile et résistante». *Le Monde* (ֆրանսերեն). Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 24-ին.
6. 1 2  Barbuti, Claire (2018 թ․ ապրիլի 24). «Louisette Texier, féministe, résistante et à 105 ans dernière rescapée française du génocide arménien». *TV5Monde* (ֆրանսերեն). Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 24-ին.
7. ↑  «Night road - Louisette Texier: the pilot of a thousand lives has passed away». *Byri* (ամերիկյան անգլերեն). 2021 թ․ օգոստոսի 28. Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ օգոստոսի 31-ին. Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 31-ին.
8. ↑  «All Results of Louisette Texier». *Racing Sports Cars*.
9. ↑  «Louisette Texier». *eWRC-Results.com*.
10. ↑  Daring Armenian Women 25 October 2019
11. ↑  Masson, Jean Michel (2021 թ․ հուլիսի 22). «La doyenne du village nous a quittés». *Le journal du Gers* (ֆրանսերեն). La Romieu. Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 24-ին.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | eWRC-results.com |

 |
**Դիկուսար Դմիտրո Պետրովիչ** (ուկրաիներեն` Дікусар Дмитро Петрович, հոկտեմբերի 24, 1985, Օդեսա, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ուկրաինացի պարող և պարուսույց։

Կենսագրություն
--------------

Դմիտրո Դիկուսարը ծնվել է 1985 թվականի հոկտեմբերի 24-ին Օդեսայում։ Պարել սկսել է 6 տարեկան հասակից, սկզբում պարահանդեսային, իսկ ավելի ուշ՝ սպորտային պարատեսակներով։

Բարձրագույն կրթություն է ստացել Կիևի ֆիզիկական դաստիարակության ինստիտուտում, որտեղ 2008 թվականին ստացել է պարահանդեսային պարերի մարզիչի կրթություն։ Դմիտրոն երկար տարիներ մասնակցել է ուկրաինական և միջազգային սպորտային պարերի մրցույթներին։ Ինքը ամենամեծ հաջողությանը հասավ լատինաամերիկյան պարեր պարելիս՝ դուրս եկավ Եվրոպայի գավաթի եզրափակիչ, ինչպես նաև այս պարային ժանրի աշխարհի առաջնության հաղթողի տիտղոսը վաստակեց։

2006 թվականին Դմիտրո Դիկուսարը ստացել է պարահանդեսային պարերի սպորտի վարպետի թեկնածուի կոչում։ Նա բազմիցս հասել է միջազգային մրցումների եզրափակիչներ և Ուկրաինայի առաջնության գավաթակիր դարձել։

Լրատվամիջոցներում հայտնիություն է ձեռք բերել 2007 թվականին՝ «1+1» հեռուստաալիքի «Պարեր աստղերի հետ» նախագծի երկրորդ եթերաշրջանին մասնակցելուց հետո։ Նա պարել է երգչուհի Իրինա Բիլիկի հետ միասին։ Այնուհետև նրանք սկսեցին իրենց հարաբերությունները, և շուտով նրանք հարսանիք խաղացին՝ հանդիսավոր արարողություն անցկացնելով Ռիո դե Ժանեյրոյում։ Սակայն 2010 թվականին զույգը ի վերջո բաժանվել է։

2011 թվականին մասնակցել է ռուսական «Պարեր աստղերի հետ»։ Այնուհետև նա աշխատել է նաև այս շոուի վրացական տարբերակում։

2012 թվականին Դմիտրոն հարաբերություններ սկսեց պարուհի Օլենա Շոպտենկոյի հետ, ում նա հանդիպեց նաև «Պարեր աստղերի հետ» հաղորդաշարի եթերաշրջանի ընթացքում։ 2013 թվականին զույգն ամուսնացել է։ Բայց նույնիսկ այս ամուսնությունը երկար չտևեց՝ 2016 թվականին զույգը խզեց իր կապերը։

2019 թվականին նա վերադարձավ «Պարեր աստղերի հետ» շոու։ Վեցերորդ, յոթերորդ և ութերորդ սեզոններում նա զույգով պարել է, համապատասխանաբար, Վիկտորյա Բուլիտկոյի, Սլավա Կամինսկայի և Օլգա Հարլանի հետ։

Ներկայումս Դմիտրոն հաստատում է, որ զուգընկեր ունի, բայց չի հայտնում նրա ինքնությունը։

2022 թվականին նա համալրել է զինված ուժերի շարքերը, որպեսզզի պաշտպանի Ուկրաինայի սահմանները ռուսական ներխուժման ժամանակ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Dmitry Dikusar». *Obozrevatel*.
2. ↑  «Facts about Dikusar». *1+1 TV Channel*.
3. ↑  «Noone owns anything». Արխիվացված է օրիգինալից 2022 թ․ ապրիլի 12-ին. Վերցված է 2023 թ․ մարտի 3-ին.
4. ↑  «Дмитро Дікусар про болісний розрив з Шоптенко: "Я кохав довго і сильно"». Արխիվացված է օրիգինալից 2022 թ․ ապրիլի 4-ին. Վերցված է 2023 թ․ մարտի 3-ին.
5. ↑  «Dancing with the stars». Արխիվացված է օրիգինալից 2022 թ․ ապրիլի 4-ին. Վերցված է 2023 թ․ մարտի 3-ին.
6. ↑  «Dancing with the stars». Արխիվացված է օրիգինալից 2022 թ․ ապրիլի 4-ին. Վերցված է 2023 թ․ մարտի 3-ին.
7. ↑  «For the first time in three months: choreographer Dmytro Dikusar spoke from the front line». *Unian*.
**Հովհաննես Խաչիկի Թեքնեջյան** (մայիսի 23, 1918(1918-05-23), Աթարա Հայկական, Օչամչիրայի շրջան, Աբխազական Ինքնավար Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, Վրացական ԽՍՀ - նոյեմբերի 5, 1993(1993-11-05), Սոչի, Կրասնոդարի երկրամաս, Ռուսաստան), Վրացական ԽՍՀ-ի Աբխազական ԻԽՍՀ Գագրայի շրջանի Կույբիշևի անվան կոլտնտեսության օղակավար։ Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1949)։

Կենսագրություն
--------------

Հովհաննես Թեքնեջյանը ծնվել է 1918 թվականին գյուղացու ընտանիքում Քութայիսի նահանգի Սուխումի շրջանի Աթարա Հայկական գյուղում։ 1941 թվականի դեկտեմբերից մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին 131-րդ հետևակային դիվիզիայի կազմում։ Զորացրվելուց հետո վերադարձել է հայրենիք։ Աշխատել է որպես սովորական կոլտնտեսական Գագրայի շրջանի Կույբիշևի անվան կոլտնտեսության ծխախոտի պլանտացիաներում։ 1940-ականների վերջերից եղել է ծխախոտագործության օղակի օղակավար։

1948 թվականին Հովհաննես Թեքնեջյանի օղակը 2,5 հա տարածքի յուրաքանչյուր հեկտարից հավաքել է միջինը 20 ցենտներ «Սամսունի № 27» սորտի ծխախոտ և «Տրապեզոնդ» սորտի ծխախոտ՝ միջինը 28,3 ցենտներ 1 հա տարածքի յուրաքանչյուր հեկտարից։ ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի նախագահության 1949 թվականի օգոստոսի 5-ի հրամանագրով «1948 թվականին եգիպտացորենի և ծխախոտի բարձր բերք ստանալու համար» նրան շնորհվել է Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսի կոչում և հանձնվել Լենինի շքանշան ու «Մուրճ և Մանգաղ» ոսկե մեդալ։ Նույն կոլտնտեսությունում աշխատել են նաև ծխախոտագործներ Անդրեյ Վասիլևիչ Կիրյակը, օղակավարներ Հրաչ Կապրելի Նուբարյանը և Խորեն Գրիգորի Խաչատուրյանը, ովքեր 1949 թվականի մայիսին արժանացել են սոցիալիստական աշխատանքի հերոսի կոչման։

Ավելի ուշ ապրել է Սոչիում, որտեղ աշխատել է տեղական հացի գործարանում։

Մահացել է 1993 թվականի նոյեմբերին։ Թաղված է Կենտրոնական շրջանի Դագոմիսկայա փողոցի քաղաքային գերեզմանատանը։

Պարգևներ
--------

* Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս,
* Լենինի շքանշան,
* Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշան (11.03.1985),
* «Արիության համար» մեդալ (06/08/1946)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Герои Социалистического Труда Archived 2021-08-28 at the Wayback Machine. САНООПУ «Ритуал»
**Վարդան Ամիրյան** (օգոստոսի 25, 1960(1960-08-25), Կամո, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ աճպարար։ Հայ աճպարարների միության նախագահ։

Կենսագրություն
--------------

Վարդան Ամիրյանը ծնվել է 1960 թվականի օգոստոսի 25-ին, Կամո քաղաքում։ 1976 թվականին ավարտել է Երևանի Ստեփան Շահումյանի անվան թիվ 1 միջնակարգ դպրոցը, այնուհետև սովորել է նորաձևության քոլեջում։ 1982-1984 թվականներին սովորել է Երևանի էստրադային արվեստի քոլեջում, 1985-1987 թվականներին՝ Լենինգրադի Էստրադային արվեստի ստեղծագործական բարձրագույն արվեստանոցում։ Երկար տարիներ աշխատել է Հայհամերգ միավորումում։ Որպես մենակատար-աճպարար՝ հյուրախաղերով շրջագայել է տարբեր երկրներում, Հայաստանի մարզերում և գյուղերում։ Մասնակցել է աճպարարների տարբեր մրցույթների։ 1988 թվականին Մինվոդիի աճպարարների համամիութենական մրցույթում ստացել է առաջին տեղը և արժանացել բարձր կոչման՝ մոգության արքա։ 1990 թվականին Մոսկվայի աճպարարների միջազգային մրցույթում, ներկայացնելով հեղինակային էթնիկ աճպարարական համարը, որի մեջ օգտագործվել է հայկական երաժշտություն, հայկական երաժշտական գործիքներ, ընդհանուր մոգության բաժնում արժանացել է բրոնզե մեդալի և ստացել ամենաբարձր կոչումը՝ միսթր մոգ։ 1987 թվականին աճպարարների առաջին համամիութենական փառատոնին, միկրոմագիայի բաժնում արժանացել է լավագույն մասնակից կոչման։ 1993-2005 թվականներին ապրել և ստեղծագործել է Իսրայելում, որտեղ հիմնել է աճպարարների դպրոց։ 2000 թվականին Իսրայելի աճպարարների փառատոնում, որպես աճպարար ուսուցիչ և աճպարարական հնարքների բեմադրող արժանացել է արծաթե կախարդական փայտիկի։ Միջազգային մոգերի ընկերության անդամ է։ Հանդիսանում է նոր աճպարարական ոճի հեղինակ, որը կոչվում է էթնիկ մեջիք։ Հեղինակել է տարբեր աճպարարական հեռուստատեսային շոուներ, համագործակցել է Հայաստանի հանրային և «Արմենիա» հեռուստաընկեությունների հետ` «Կախարդական դղյակ» և «Մեծ հրաշքների փոքր գաղտնիքները» հեռուստանախագծերով։ Աճպարարական համարներ է բեմադրել ներկայացումների մեջ՝ «Դոն Ժուան», «Ջին ջան»։ 2010 թվականին «Եվրոտեսիլ» երգի միջազգային մրցույթում Հայաստանը ներկայացնող բեմադրության մեջ հադես է եկել իր հեղինակային աշխատանքով՝ կորիզի միջից բացվող ծիրանի ծառով։ Նույն թվականին Հայաստանում հիմնադրել է հայ աճպարարների միությունը, որի նախագահն է։ Հեղինակել է բազմաթիվ հնարքներ։ Տիրապետում է երաժշտական գործիքների, զբաղվել է վոկալով։ Ուսումնասիրում է հոգեբանություն, փիլիսոփայություն, տիրապետում է հիպնոսին, հանդես է գալիս բեմական հիպնոսով։

Վարդան Ամիրյանը հայ աճպարարական արվեստը ներկայացրել է աշխարհի տարբեր երկրներում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «ԳԼԽԱՎՈՐ». *Union of Armenian Magicians*. Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 25-ին.
2. ↑  «Վարդան Ամիրյանի մասին avproduction.am կայքում». Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ օգոստոսի 25-ին. Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 25-ին.
3. ↑  «Վարդան Ամիրյանի աճպարարի դպրոց». *abelyanartschool.com* (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2022 թ․ փետրվարի 16-ին. Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 25-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Եթե աճպարարը հանդիսատեսին չի գոհացնում, մեղքն իրենն է, ոչ թե հանդիսատեսինը. Վարդան Ամիրյան
**Ագնես Նիբլին** (ծննդյան անունը՝ Յանսոն, հունվարի 25, 1869(1869-01-25), Askøy Municipality, Հորդալան, Նորվեգիա - օգոստոսի 20, 1945(1945-08-20), Բերգեն, Նորվեգիա), նորվեգացի լուսանկարիչ։ Բերգենում ամուսնու հետ սկսել է լուսանկարչական բիզնես, բայց ամուսինը մահացել է 1894 թվականին։ Ագնես Նիբլինը լուսանկարչական բիզնեսով զբաղվել է մինչև 1911 թվական։

Կենսագրություն
--------------

Լուսանկարն արվել է 1898 թվականին Երաժշտական փառատոնում: Այստեղ ներկայացված են Նորվեգիայի առաջատար կոմպոզիտորներ և երաժիշտներ՝ (ձախից աջ) Քրիստիան Կապելեն, Կատարինուս Էլլինգ, Օլե Օլսեն, Գերհարդ Շելդրուպ, Իվեր Հոլթեր, Ագաթա Բաքքեր-Գրյոնդալ, Էդվարդ Գրիգ, Քրիստիան Սինդվինգ, Յուհան Սևերին Սվենսեն, Յուհան Հալվորսեն: Լուսանկարիչ՝ Ագնես Նիբլին
Ագնես Յանսոնը ծնվել է 1869 թվականին՝ Յակոբ Նոյման և Մարթա Հելեն (ծննդյան անունը՝ Շուման) Յանսոնների ընտանիքում։ Ամուսնացել է լուսանկարիչ Կառլ Անտոն Պետեր Դիրենդալ Նիբլինի հետ և Բերգենում բացել են "K. Nyblin" ստուդիան։ 1894 թվականին ամուսինը մահացել է, բայց Ագնեսը շարունակել է լուսանկարչական բիզնեսը։

Ագնեսը համալրել է նորվեգացի կին լուսանկարիչների աճող թիվը։ Աճը պայմանավորված էր 1866 թվականին օրենքի փոփոխությամբ, ըստ որի կանայք կարող էին բիզնես գործունեություն ծավալել։ «Տասնիններորդ դարի լուսանկարչության հանրագիտարանը» թերագնահատում է կին լուսանկարիչների նոր խումբը, սակայն առանձնացնում է յոթ հիշարժան կանանց, այդ թվում՝ Մարի Հյոգը Հորթենում, Լուիզ Աբելը Քրիստիանայում, Լուիզ Վոլդը Հոլմստրանդում, Ավգուստա Սուլբերը Լիլեհամերում և Նիբլինն ու Հուլդա Մարի Բենցեն Բերգենում։ 1897 թվականին Ագնես Յանսոնն ընտրվել է ոստիկանության լուսանկարիչ։

1911 թվականին Նիբլինը թողել է բիզնեսը։ 1945 թվականին Նիբլինի մահից հետո լուսանկարչական բիզնեսը 4 տարի շարունակել է կրտսեր եղբայրը՝ Հելմիչ Յանսոնը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Norske komponister ved Musikkfesten i Bergen, 1898, Document.dk, Retrieved 22 May 2016
2. 1 2  Agnes Nyblin, Retrieved 21 May 2016
3. ↑  John Hannavy (2008). *Encyclopedia of nineteenth-century photography: A-I, index*. Taylor & Francis. էջ 1010. ISBN 978-0-415-97235-2.

Գրականություն
-------------

* Bonge, Susanne (1980). Eldre norske fotografer: fotografer og amatørfotografer i Norge frem til 1920. Bergen: Universitetsbiblioteket i Bergen. s. 307. ISBN 8271300148.
**Սրբուհի Ստամբոլցյան** (մարտի 14, 1969(1969-03-14), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ երգչուհի, երգահան։ Երգեհոնահար Վահագն Ստամբոլցյանի դուստրն է։

Կենսագրություն
--------------

Սրբուհի Ստամբոլցյանը ծնվել է 1969 թվականի մարտի 14-ին, Երևանում։ 1976 թվականից սովորել է Երևանի Կրուպսկայայի անվան միջնակարգ դպրոցում և Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական դպրոցի դաշնամուրի, սրնգի և կիթառի դասարաններում։ 1984 թվականից սովորել է Երևանի Փ. Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանի դիզայնի բաժնում։ 1986 թվականին ընդունվել է Երևանի գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի դեկորատիվ-կիրառական բաժին, որին զուգահեռ սովորել է վոկալ` Արզաս Ոսկանյանի, շվի` Իլյա Մինասյանի դասարաններում։ 1988 թվականիցից աշխատել է Հայֆիլհարմոնիայի «Հայեր» համույթում` որպես երգչուհի։ 1990 թվականից եղել է «Հայհամերգ» միավորման մենակատար։ 1994-2001 թվականներին, ընդհատումներով, աշխատել է Հայաստանի Երգի պետական թատրոնում` որպես մենակատար։ 2000-2001 թվականներին թատրոնին կից ստուդիայում դասավանդել է ազգագրություն, վոկալ-ոճաբանություն։

2001-2006 թվականներին բնակվել է Մոսկվայում, ուր աշխատել է «Moulin Rouge» էլիտար ամսագրում` որպես ոճաբան։ Դասընթացներ է ունեցել երաժշտական տարբեր ուսումնական հաստատություններում և ստուդիաներում։

2007 թվականից աշխատել է Հայաստանի Երգի պետական թատրոնում` որպես երգչուհի և դասավանդել է վոկալ-ոճաբանություն։

1992 թվականին արժանացել է ազգային ֆիլհարմոնիկ գործակալության «Ա-Շոու» ծրագրի «Միսս Սոուլ» կոչման, 2001 թվականին «Այո» մրցանակաբաշխության առաջին` «Տարվա լավագույն երգ» մրցանակին։ 2011 թվականին երաժշտարվեստի ասպարեզում ունեցած ավանդի համար պարգևատրվել է ՀՀ մշակույթի նախարարության պատվոգրով։

Հեղինակ է բազմաթիվ երգերի խոսքերի։ Հանդիսատեսին առավել ծանոթ է «Տիրամոր գովք» երգի առաջին կատարմամբ, երգչուհի Վարդուհի Վարդանյանի կատարած «Հայաստան աշխարհ» և Սիրուշոյի «Անտարբեր աշխարհ» երգի խոսքերով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4
2. ↑  ««Նրա ժառանգությունը երգեհոններն են, որ շարունակում են աստվածային լույսեր վառել...». ՍՐԲՈՒՀԻ ՍՏԱՄԲՈԼՑՅԱՆ». *TheՀայեր Մեդիահարթակ* (անգլերեն). Վերցված է 2023 թ․ մարտի 14-ին.
3. ↑  «- Սրբուհի Ստամբոլցյան». *avproduction.am*. Արխիվացված է օրիգինալից 2023 թ․ մարտի 14-ին. Վերցված է 2023 թ․ մարտի 14-ին.
4. ↑  ««Երգը, այո՛, պիտի ծնվի, պիտի հոգի ունենա, պիտի հուզի»». *www.irates.am* (անգլերեն). Վերցված է 2023 թ․ մարտի 14-ին.
5. ↑  «Սիրուշոն որոշել էր, որ երգը պիտի լինի գրաբարով, բայց ես չհամաձայնեցի. Սրբուհի Ստամբոլցյան». *style.news.am*. Վերցված է 2023 թ․ մարտի 14-ին.
**Տ. Սահակ Բ Մաշալյան** (ավազանի անունը՝ **Շահան**, մարտի 17, 1962(1962-03-17), Ստամբուլ, Թուրքիա), Պոլսո Հայոց Պատրիարք 2019 թվականի դեկտեմբերի 11-ից։ Հայտնի է իր քարոզչական և գրական գործունեությամբ։

«Երկու ուխտավոր» վարքագրական վեպի հեղինակն է։

Կենսագրություն
--------------

Սահակ արքեպս. Մաշալյանը ծնվել է 1962 թվականին մարտի 17-ին Ստամբուլ քաղաքում։ 1983 թվականին սկսել է իր հոգևոր ծառայությունը Կ. Պոլսի հայոց պատրիարքարանում։ 1983-1987 թթ. ուսանել է Ստամբուլի համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետում։ 1986 թվականին ձեռնադրվել է սարկավագ ձեռամբ Կ. Պոլսի հայոց պատրիարք Ամենապատիվ Տ. Շնորհք արքեպիսկոպոս Գալուստյանի։ 1989-1994 թթ. աստվածաբանություն է ուսանել Լոնդոնի համալսարանում։ 1992 թվականին կուսակրոն քահանա է ձեռնադրվել ձեռամբ Կ. Պոլսի հայոց պատրիարք Ամենապատիվ Տ. Գարեգին արքեպիսկոպոս Գազանճյանի։ 1994-1997 թթ. զբաղեցրել է Երուսաղեմի հայոց պատրիարքության Սրբոց թարգմանչաց վարժարանի տեսչի պաշտոնը, միաժամանակ այնտեղ կրոն դասավանդել։ 1997-1999 թթ. իր աստվածաբանական կրթությունը խորացրել է Դուբլինի համալսարանում (Իռլանդիա)։ 1999-2005 թթ. պաշտոնավարել է Կ. Պոլսի հայոց պատրիարքարանում որպես միջեկեղեցական և միջկրոնական հարաբերությունների բաժնի վարիչը, միաժամանակ նաև հոգևոր հովվություն արել Կ. Պոլսի հայոց եկեղեցիներում։ 2005 - 2010 թթ. Նոր Կտակարանի ներածություն և մեկնություն առարկաներն է դասավանդել Սուրբ Էջմիածնի Գևորգյան հոգևոր ճեմարանում և Սևանի Վազգենյան դպրանոցում։ 2006 թվականի ապրիլի 21-ին Մայր Աթոռում վարդապետական թեզ է պաշտպանել «Հավատք և հրաշք» թեմայով և ապրիլի 22-ին Օշականի Ս. Մեսրոպ Մաշտոց եկեղեցում, Գերաշնորհ Տ. Շահան արքեպս. Սվաճյանի կողմից, ստացել է մասնավոր վարդապետության չորս աստիճանները։ 2007 - 2010 թթ. պաշտոնավարել է որպես Սուրբ Էջմիածնի Գևորգյան հոգևոր ճեմարանի տեսուչ։ 2008 թ. օգոստոսի 24 -ին ձեռամբ Ն.Ս.Օ.Տ.Տ Գարեգին Բ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի արժանացել է եպիսկոպոսական ձեռնադրության։ 2011 թվականից վերստին պաշտոնավարում է որպես Կ. Պոլսի հայոց պատրիարքարանի միջեկեղեցական և միջկրոնական հարաբերությունների բաժնի վարիչ։ 2019 թ․ դեկտեմբերի 11-ին ընտրվել է Պոլսո Հայոց Պատրիարք։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը շնորհաւորեց Կ.Պոլսի Հայոց նորընտիր Պատրիարքին». *www.arevelk.am*. Վերցված է 2019 թ․ դեկտեմբերի 12-ին.
2. ↑  Օգսեն սարկավագ Միրզոյան, Մասնավոր վարդապետական աստիճանի տվչություն, «Էջմիածին», 4(2006), էջ 117-122
3. ↑  Նոր նշանակումներ, «Էջմիածին», 12(2007), էջ 6
4. ↑  Եպիսկոպոսական ձեռնադրություն Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում, «Էջմիածին», 8(2008), էջ 140-141

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1207954578 · VIAF: 615158675981427500000 · WorldCat VIAF: 615158675981427500000 |

 |

Արտաքին հղումներ
----------------

* Սահակ եպս. Մաշալյան, Մայր Աթոռ Ս. Էջմիածնի պաշտոնական վեբկայք