**Չարլզ Մարտին «Չակ» Ջոնս** (անգլ.՝ Charles Martin «Chuck» Jones, սեպտեմբերի 21, 1912(1912-09-21)[…], Սպոքան, Վաշինգտոն, ԱՄՆ - փետրվարի 22, 2002(2002-02-22)[…], Corona del Mar, Նյուպորտ Բիչ, Օրինջ շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի նկարիչ-մուլտիպլիկատոր և ռեժիսոր, առավել հայտնի է «Looney Tunes» մուլտֆիլմների շարքով։ Իր կարիերայի ընթացքում նկարահանել է ավելի քան 300 մուլտֆիլմ։

Վաղ տարիներ
-----------

Ջոնսը ծնվել է 1912 թվականին Սպոքենում, մեծացել է Լոս-Անջելեսում։ Վաղ տարիքում դրսևորել է նկարչական ունակություններ, որոնք միշտ կատարելագործել է։ Ավարտելով գեղարվեստական Շուինար ինստիտուտը՝ Ջոնսը սկսել է իր կարիերան անիմացիոն ինդրուստրիայում։ Նա մասնավորապես աշխատել է Աբ Այվերքսի ստուդիայում։

Warner Bros
-----------

1933 թվականին Ջոնսը *Leon Schlesinger Productions* անկախ ստուդիայում աշխատանքի է տեղավորվել որպես նկարիչ-մուլտիպլիկատոր՝ զբաղվելով *Warner Bros*-ի համար «Looney Tunes» և «Merrie Melodies» մուլտիպլիկացիոն ֆիլմերի արտադրությամբ։ Նրա ռեժիսորական առաջնաելույթը տեղի է ունեցել 1938 թվականին, երբ Ջոնսը նկարահանել է «The Night Watchman» (Գիշերային պահակ) մուլտիպլիկացիոն ֆիլմը, որի գլխավոր գործող անձը՝ պահակի որդին, պաշտպանում է խոհանոցը մկների հարձակումից։

Բոլորովին այլ ոճի է եղել նրա 1942 թվականի «The Dover Boys» (Տղաներ Դուվրից) մուլտֆիլմը։ Ջոնսը ասել է, որ մուլտֆիլմում ինքը սովորել է լինել ծիծաղելի։ Այդ անիմացիոն ժապավենը եղել է առաջիններից մեկը ամերիկյան կինեմատոգրաֆիայում, որտեղ օգտագործվել է մուլտիպլիկացիայի սահմանափակ մեթոդները։ Ջոնսը նկարների քանակը հասցրել է մինիմումի՝ հեռանալով *Disney* ստուդիայի ստեղծած ավելի իրատեսական ստանդարտներից։ Այդ ժամանակահատվածում նա հորինել է մի քանի իրեն պատկանող մուլտիպլիկացիոն կերպարներ, ինչպիսիք են Երեք արջերը, Չարլի շունը, ինչպես նաև Հյուբին ու Բերթին։

Սկսած Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից՝ Ջոնսը սկսել է համատեղ աշխատել Թեոդոր Գեյզելի հետ (հայտնի է նաև որպես Թեոդոր Սուս Գեյսել) «Private Snafu» զինվորների համար կրթական և քարոզչական մուլտֆիլմերի շարքի վրա։ Նա նաև հանդես է եկել որպես «Hell-Bent for Election» կարճամետրաժի ռեժիսոր, որը նկարահանվել է Ֆրանկլին Ռուզվելտի նախագահական արշավին աջակցելու համար։

Ջոնսը նկատելի քայլ է արել դեպի առաջ 1940-ական թվականների վերջին։ Չնայած «Looney Tunes» և «Merrie Melodies» մուլտֆիլմների շարքերը, որոնց վրա նա աշխատել էր, արդեն ունեին իրենց աստղերը, այնպես, ինչպես Բաքս Բանին և Դաֆի Դաքը, Ջոնսը կարողացել է ստեղծել իր սեփական հիշվող կերպարներին՝ ժանտաքիս Պեպե լե պյու, Խորամանկ կոյոտը և Ճանապարհային վազող, Մարվին Մարսիանին, Հրեշ և ուրիշներ։

1950 թվականին նրա երկու մուլտֆիլմները՝ «For Scentimental Reasons» (Այսպիսի ծանոթ հոտ) և «So Much for So Little» (Ինչքան շատ հանուն այդչափ փոքրի), արժանացել են Օսկար մրցանակի։

Ջոնսը շարունակել է աշխատել *Warner Bros*-ում նաև 1950-ական թվականներին՝ բացառությամբ 1953 թվականի, երբ ստուդիան փակ է եղել։ Այդ ժամանակահատվածում նա աշխատել է *Walt Disney Pictures*-ում և մասնակցել է «Քնած գեղեցկուհին» լիամետրաժ մուլտֆիլմի ստեղծմանը։

Ամերիկացի կինոգետ Լեոնարդ Մոլթին «Duck Amuck» (Կատաղած բադը) մուլտֆիլմը անվանել է փոքրիկ գլուխգործոց, իսկ «Դաք Դոջերսը 24½ դարում», «Ինչ է օպերան, նավանորոգարա՞ն» և «Մեկ գորտային գիշեր»-ը՝ Չակ Դոջերսի ամենանշանավոր և տպավորիչ ֆիլմերը։

«Մեկ գորտային գիշեր»-ի գլխավոր հորոսը Միչիգան Ջեյ Ֆրոգ գորտն է, որը 1995-2005 թվականներին *The WB Television Network*-ի թալիսմանն էր։

1960-ականներից սկսած՝ Ջոնսը սցենար է գրել «Մուրլիկա» մուլտֆիլմի համար, որի վրա աշխատել է *United Productions of America* ստուդիան։ *Warner Bros*-ը դա համարել է պայմանագրի խախտում և խզել հարաբերությունները անիմատորի հետ։

Հետագա կարիերա
--------------

Շուտով Ջոնսը տեղավորվել է *Metro-Goldwyn-Mayer*-ում, որտեղ սկսել է աշխատել «Թոմն ու Ջերին» մուլտսերիալի վրա։ Կարճամետրաժ «The Dot and the Line»-ի մշակման համար 1965 թվականին ստացել է երրորդ «Օսկարը»։ Մուլտֆիլմը ոչ մի կապ չի ունեցել կատվի և մկան հետ և պատմել է ուղիղ գծի մասին, որը սիրահարվել էր սովորական կետին։ 1966 թվականին նա հանդես է եկել որպես «Ինչպես Գրինչը գողացավ Սուրբ Ծնունդը» 25 րոպեանոց մուլտֆիլմի պրոդյուսեր և ռեժիսոր։

Ուշ տարիներ
-----------

1980-ական թվականներից Ջոնսը սկսել է ավելի քիչ ուշադրություն դարձնել անիմացիային, փոխարենը գեղարվեստական ուսումնական հաստատություններում հանդես է եկել դասախոսություններով։ 1984 թվականին նա «Գրեմլիններ» ֆիլմում երևացել է կամեո դերով։ 1996 թվականին Ջոնսը արժանացել է պատվավոր «Օսկար»-ի՝ կինոարվեստի զարգացման գործում նշանակալի ներդրման համար։ 1997 թվականին Ջոնսը պարգևատրվել է Էդվարդ Մակդաուելլի մեդալով։ Նա մահացել է 2002 թվականին Կալիֆորնիայում սրտային անբավարարությունից, մարմինը դիակիզվել է, և աճյունը հանձնվել է ծովին։ Ջոնսը երկու անգամ ամուսնացած էր և ուներ մեկ երեխա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Encyclopædia Britannica
2. 1 2 3 4  Internet Broadway Database — 2000.
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  Jones, Charles (Chuck) M. // Who's Who in Animated Cartoon: An International Guide to Film and Television's Award-Winning and Legendary Animators — NY: Hal Leonard LLC, 2006. — ISBN 978-1-55783-671-7
4. 1 2  RKDartists (նիդերլ.)
5. ↑  Babbitt, Arthur (Art) // Who's Who in Animated Cartoon: An International Guide to Film and Television's Award-Winning and Legendary Animators — NY: Hal Leonard LLC, 2006. — ISBN 978-1-55783-671-7
6. ↑
7. ↑  *Молтин Леонард* О мышах и магии. История американского рисованного фильма = Of Mice and Magic. A History of American Animated Cartoons / Переводчик Хитрук Ф.С.. — М.: Издательство Дединского, 2018. — С. 328—337. — 640 с. — ISBN 978-5-6040967-0-3
8. ↑  «Jones, Chuck» (անգլերեն). Film Reference.
9. ↑  «MacDowell Medal winners 1960-2011». 2011 թ․ ապրիլի 13. 0307-1235. Վերցված է 2019 թ․ դեկտեմբերի 15-ին.
10. ↑  «Скончался великий мультипликатор Чак Джонс». NEWSru.com. 23.2.2002.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Официальный сайт(անգլ.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Apple Music |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Դանիական ազգային ֆիլմագրություն · Internet Broadway Database · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · Rotten Tomatoes · Internet Speculative Fiction Database · RKDartists · Find A Grave · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական · Notable Names Database · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX1414052 · BNF: 13983461t · CONOR: 39084131 · GND: 119047233 · ICCU: RAVV455755 · ISNI: 0000000084145784 · LCCN: n79136357 · NLP: a0000002923769 · NTA: 074333496 · SUDOC: 033833168 · VIAF: 118215878 · WorldCat VIAF: 118215878 |

 |

 |