recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ջեննի Բոյդ** (անգլ.՝ Jenny L. Boyd, փետրվարի 27, 1991(1991-02-27), Սյոն, Շվեյցարիա), դերասանուհի և մոդել։ Հայտնի է դարձել Լիզի Զալցմանի դերով «Ժառանգություն» հեռուստասերիալում։

Կենսագրություն
--------------

Ջեննի Բոյդը ծնվել է 1991 թվականի փետրվարի 27-ին Շվեյցարիայի Սյոն քաղաքում։ Մեծացել է Օրեգոնում, իսկ ներկայում ապրում և աշխատում է Կալիֆոռնիա նահանգի Լոս Անջելես քաղաքում։ Ջեննին ունի ավագ քույր՝ Ալեքսանդրա Բոյդը։ Ջեննին ունի երկքաղաքացիություն՝ բրիտանական և ամերիկյան։ Ավարտել է Լոնդոնի «LAMDA» երաժշտության և դրամատիկական արվեստի ակադեմիան դերասանական վարպետության ուղղվածության՝ ստանալով բակալավրի աստիճան։

Ճանապարհորդել է աշխարհում Elite New York-ի հետ որպես միջազգային մոդել։ Ջեննին նկարահանվել է «Վիկինգների արկածները» ֆիլմում, ինչպես «Վամպիրի օրագրերը» և «Առաջնածինները» հեռուստասերիալների սփին օֆում՝ «Ժառանգություն» հեռուստասերիալում։

Կարիերա
-------

Ջեննին եղել է Նյու Յորքի բարձր խավին ներկայացված միջազգային մոդել։ 2014 թվականին նկարահանվել է «Վիկինգների արկածները» ֆիլմում Թասիի դերով, 2018 թվականին ընտրվել է կատարելու Լիզի Զալցմանի դերը «Վամպիրի օրագրերը» և «Առաջնածինները» հեռուստասերիալների սփին օֆում՝ «Ժառանգություն հեռուստասերիալում։ Ջեննին Քայլի Բրայանտի հետ կատարում են Լիզի և Ջոզի Զալցմանների դերը, որոնք Ալարիկ Զալցմանի (Մեթյու Դևիս), Ջո Փարքերի (Ջոդի Լին Օ’Քիֆ) և Քերոլայն Ֆորբսի դուստրերն են (Քենդիս Քինգ)։ Հեռուստասերիալը ցուցադրվել է The CW հեռուստաալիքով 2018 թվականի հոկտեմբերի 28-ին։

Ֆիլմագրություն
--------------

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **Տարի** | **Ֆիլմի անվանում** | **Պաշտոնական անվանում** | **Դեր** |
| 2014 | Վիկինգների արկածները | *Viking adventure* | Թասյա |
| 2016 | Մաքուր սավաններ | *Сlean sheets* | Սոնյա |
| 2018—2022 | Ժառանգություն | *Legacies* | Լիզի Զալցման |
| 2018 |  | *Hex* | Էմբեր Քելի |
| 2018 | Կիրակի մակընթացություն | *Sunday Tide* | Քրիստաբել |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. 1 2  *Lundy D. R.* The Peerage
3. 1 2  Kaylee Bryant & Jenny Boyd Talk Playing The Saltzman Twins on 'Legacies'
4. 1 2  The Originals : Matt Davis (Alaric), Danielle Rose Russell (Hope) et 4 autres stars dans le spin-off de la série !

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ջեննի Բոյդը IMDb կայքում

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | AlloCiné · ČSFD · Internet Movie Database · Rotten Tomatoes · The Peerage |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 8144782700508309873 · WorldCat VIAF: 8144782700508309873 |

 |
**Դեննի Ավդիչ** (շվեդ.՝ Denni Avdić, սեպտեմբերի 5, 1988(1988-09-05), Հուսկվարնա, Յոնչյոպինգ, Յոնչյոպինգ, Շվեդիա), շվեդ ֆուտբոլիստ, ԱԻԿ ֆուտբոլային ակումբի հարձակվող։ 2009 թվականին խաղացել է մեկ խաղ Շվեդիայի հավաքականի կողմից։

Կարիերա
-------

Երբ Ավդիչը 15 տարեկան էր, նրա հետ պայմանագիր կնքեց դանիական ֆուտբոլային ակումբ «Բրոնդբյու»-ն։ Նա խաղացել է «Բրոնդբյու»-ի պահեստային թիմում և ոչ մի կերպ չի կարողացել մտնել հիմնական թիմ։

2006 թվականին Ավդիչը տեղափոխվեց «Էլֆսբորգ ՖԱ» ակումբը։ Այնտեղ նա սկսեց առաջ ընթանալ, և նրան սկսեցին անվանել Շվեդիայի տաղանդավոր ֆուտբոլիստներից մեկը։ Ավդիչն առաջնելույթ է կատարել Շվեդիայի չեմպիոնատում 2006 թվականի նոյեմբերին ԱԻԿ ՖԱ թիմի դեմ և խփել 2 գոլ։

2011 թվականի հունվարին Ավդիչը պայմանագիր է կնքել բրեմենյան «Վերդեր Բրեմեն» ակումբի հետ մինչև 2014 թվականի հունիսը։ 2012 թվականի օգոստոսի վերջին վարձակալվել էր նիդեռլանդական «Զվոլե» ակումբի կողմից։

2013 թվականին ամռանը Դեննին պայմանագիր կնքեց АЗ Ալկմարի ակումբի հետ։ Նոր խմբում շվեդացին օգոստոսի 3-ին առաջնելույթ է կատարել Եվրոպայի Լիգայի խաղում, հունական ՊԱՕԿ ՖԱ ակումբի հետ, փոխարինման դուրս գալով հանդիպման վերջնամասում։ 3 օր հետո առաջին անգամ խաղաց АЗ-ի առաջնությունում, իսկ հոկտեմբեր 30-ին երևաց Հոլանդիայի խաղում «Ախիլլեսա 29»-ի հետ։ Հանդիպումն ավարտվեց խոշոր հաղթանակով, իր թիմը հաղթել է 7:0 հաշվով։ Առաջնելույթի սեզոնում Ավդիչը չեմպիոնատում խաղացել է 13 մրցախաղ, հիմնականում դուրս գալով փոխարինման։ Օգոստոսում 2014 թվականին «Խարակլես» ակումբի կողմից վարձվեց 1 սեզոնի համար։ Օգոստոսի վերջին 2015 թվականին խզեց պայմանագիրը Ավդիչի հետ։

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. 1 2  Transfermarkt.com(բազմ․) — 2000.
2. 1 2  Արգենտինական ֆուտբոլի տվյալների շտեմարան (իսպ.)
3. ↑  10. Denni Avdić.
4. ↑  Denni Avdic speelgerechtigd tegen N.E.C.
5. ↑  Denni Avdic op huurbasis naar Heracles Almelo.
6. ↑  AZ ontbindt contract Avdic.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AS.com · BDFA · eu-football.info (խաղացող) · FootballDatabase.eu · National Football Teams.com · Soccerbase (խաղացող) · Soccerway · svenskfotboll.se · Transfermarkt (խաղացող) · worldfootball.net (խաղացող) |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GTAA: 233917 |

 |
**Ալեքսանդր Անատոլևիչ Անտոնով** (ռուս.՝ Александр Анатольевич Антонов, հուլիսի 6, 1958(1958-07-06), Bolshevo, Միտիշչենսկի շրջան, Մոսկվայի մարզ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային և ռուս ֆուտբոլիստ, հարձակվող, ֆուտբոլային մարզիչ։

Կենսագրություն
--------------

Մերձմոսկովյան ֆուտբոլի սան է, Լյուբերցիում նրա մարզիչը եղել է Վլադիմիր Իվանովիչ Խասովը։  Մեծահասակների մակարդակում իր կարիերայի սկզբում նա մի քանի տարի հանդես է եկել Մոսկվայի մարզային առաջնությունում՝ «Տորպեդո» (Լյուբերցի) ակումբի կազմում, դարձել մրցաշարի հաղթող։ 1980 թվականին տեղափոխվել է Կոկչետավի «Տորպեդո» ակումբ, որը հանդես էր գալիս երկրորդ լիգայում։ Մեկ մրցաշրջան անց նրան նկատել է Ղազախստանի առաջատար թիմի «Կայրատի» ղեկավարությունը, սակայն Ալմա Աթայի ակումբում նա անցկացրել է ընդամենը երկու հանդիպում երկրորդ կազմերի առաջնությունում՝ դառնալով մեկ գոլի հեղինակ։

1980-ական թվականներին Ալեքսանդր Անտոնովը խաղացել է ԽՍՀՄ առաջնության առաջին և երկրորդ լիգաների տարբեր ակումբներում։ «Կուզբասում» անցկացրել է չորս մրցաշրջան և 1984 թվականին 16 գոլով դարձել ակումբի լավագույն ռմբարկու՝ հասնելով հարձակման գծում իր խաղընկեր հայտնի Վիտալի Ռազդաևին։ Անտոնովն իր ուժերը փորձել է «Ռոտոր» և «Ռոստսելմաշ» ակումբներում, բայց չի կարողացել ամրապնդել իր տեղը՝ այդ թիմերից յուրաքանչյուրում անցկացնելով կես մրցաշրջան։

1989 թվականին դարձել է «Օկա» (Կոլոմնա) ակումբի լավագույն ռմբարկու` խփելով 21 գոլ։  1990 թվականին «Օկա» և «Ասմարալ» ակումբներում Ալեքսանդրը դարձել է 20 գոլի հեղինակ։  1990 թվականին «Ասմարալ» ակումբի կազմում դարձել է երկրորդ ստորին լիգայի տարածաշրջանային մրցաշարի, 1991 թվականին՝ երկրորդ բուֆերային լիգայի հաղթող։

ԽՍՀՄ անկումից հետո կարճ ժամանակ խաղացել է Գերմանիայի և Ֆինլանդիայի ստորին դիվիզիոններում, ինչպես նաև Ռուսաստանի երկրորդ և երրորդ լիգաների մերձմոսկովյան ակումբներում։ 1993 թվականին, խփելով 18 գոլ, ընդգրկվել է երկրորդ լիգայի իր տարածաշրջանի տասը լավագույն ռմբարկուների ցանկում, իսկ 1994 թվականին 28 գոլով դարձել է երրորդ լիգայի երկրորդ ռմբարկուն։

Իր կարիերայի ընթացքում պրոֆեսիոնալ մակարդակում ընդհանուր առմամբ անցկացրել է ավելի քան 470 խաղ և խփել ավելի քան 180 գոլ, այդ թվում ԽՍՀՄ առաջին լիգայում՝ 171 խաղ և 7 գոլ։ Մասնակցել է ավելի քան 20 խաղի ԽՍՀՄ և Ռուսաստանի գավաթի խաղարկություններում, այդ թվում խաղադաշտ է դուրս եկել բարձրագույն լիգայի՝ Երևանի «Արարատ» և Մոսկվայի «Լակոմոտիվ» ակումբների դեմ խաղերում։

Ալեքսանդր Անտոնովը 1980 թվականին ավարտել է Մոսկվայի ֆիզիկական կուլտուրայի մարզային պետական ինստիտուտը։

1990-ական թվականների կեսերին սկսել է զբաղվել մարզչական գործունեությամբ և գլխավորել է Ռուսաստանի երկրորդ դիվիզիոնի տարբեր թիմեր։ 2006-2007 թվականներին աշխատել է Բելառուսում, «Դինամո-Բելկարդ» թիմի հետ հաղթել երկրորդ լիգայի մրցաշարում։ Աշխատել է նաև մանկապատանեկան թիմերի հետ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Арарат» Ереван 3 : 1 «Кузбасс» Кемерово
2. ↑  «Спартак» Щёлково 1 : 2 «Локомотив» Москва

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ֆուտբոլիստի էջը *FootballFacts.ru* կայքում
* Профиль на сайте Академии им. Ю. В. Гаврилова Արխիվացված 2018-03-17 Wayback Machine
* Александр АНТОНОВ. ПОЛМАШИНЫ ЗА ИГРУ И СТВОЛ В БОК В КОЛОМНЕ Արխիվացված 2019-03-29 Wayback Machine

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | FootballFacts.ru |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Միհր (այլ կիրառումներ)

**Միհր**, հայոց դիցարանում Արամազդի որդին է, Նանեի և Անահիտի եղբայրը, լույսի, մաքրության աստվածը։ Ենթադրվում է, որ Հայաստանի հնագույն մայրաքաղաք Արմավիրում ևս գտնվել է Միհրին ձոնված տաճար։ Միհրի պաշտամունքն սկսում է վերանալ Մ․թ․ա․ 4-րդ դարում։ Լույսի, մաքրության աստծո պաշտամունք է եղել նաև հին աշխարհի այլ երկրներում, որտեղ այն կոչվել է Միթրաս։ Ըստ հայոց հին հավատքի՝ Արեգակի սրտում ապրում են 365 սրբեր, որոնցից յուրաքանչյուրը տարվա 1 օրվա տերն է. վկայակոչվում են չարը խափանելու նպատակով։ Ըստ հնագույն հավատքի՝ աշխարհը ներկայացնում էր աղի մի ծով (Վանա լիճը), որի մեջ կա մի ժայռ, և երբ երկինքը պատվում է, լույս է ընկնում ժայռի վրա, և քիչ ժամանակ հետո ծնվում է արարչագործ Միհրը՝ մերկ, գլխին՝ հայկական (փռուգիական) գլխարկ, ձախ ձեռքին՝ ջահ, որով էլ լուսավորում է աշխարհը։ Միհրը, սպանելով ցուլին, նրա մասերից արարում է աշխարհը և հաստատում աստվածային օրենքը։ Միհրի պաշտամունքի վերաբերյալ առաջին հիշատակությունը վերաբերում է Հայկական լեռնաշխարհում գոյություն ունեցած Միտաննի թագավորությանը։ Միհրի գլխավոր տաճարը Դերջան գավառի Բագառիճ ավանում էր։ Նրան է նվիրված նաև Գառնիի հեթանոսական տաճարը։ Նրան նվիրված տաճարի ավերակներ են հայտնաբերվել Արտաշատ մայրաքաղաքի տարածքում. այն կառուցված է եղել սև մարմարից և վերակառուցվել է առաջին դարում՝ Տրդատ Ա-ի կողմից։ Նեմրութ լեռան վրա գտնվող Անտիոքոս Ա-ի դամբարանի մոտ կառուցված արձանախմբում կա նաև Միհրը՝ նստած Արամազդի ձախ կողքին։ Միհրի անունից է ծագել հայոց հեթանոսական սրբավայրերին տրվող ընդհանուր՝ մեհյան անվանումը, ինչպես նաև բազմաթիվ հայկական և օտար անձնանուններ՝ Միհրան, Միհրդատ, Միհրներսեհ, Մեհրուժան և այլն։ Միհրի աստվածության վիպական մարմնավորումները «Սասնա ծռեր» էպոսի Մեծ և Փոքր Մհերներն են։

Տես նաև
-------

* Միհրապաշտություն

Գրականություն
-------------

* «Դիցաբանական բառարան», Մ. Ն. Բոտվիննիկ, Մ. Ա. Կագոն, Մ. Բ. Ռաբինովիչ, Բ. Պ. Սելեցկի, թարգմ՝ Ս. Մ. Կրկյաշարյան - Երևան, Լույս, 1985 թ. 264 էջ

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Հայկական դիցաբանություն |
| --- |
|  |
| Սրբազանվայրեր | 
Արագած •
Արարատ •
Նեմրութ •
Պորտաքար •
Քարահունջ
 |  |
|  |
| Հավատալիքներև ծեսեր | 
Տոներ
(Բարեկենդան •
Նավասարդ •
Վարդավառ)
Բագին •
Մատաղ •
Սոսյաց անտառ
 |
|  |
| Գլխավոր աստվածներ | 
Անահիտ •
Անգեղ •
Ամանոր •
Աստղիկ •
Արա Գեղեցիկ •
Արամազդ •
Արեգ •
Բարշամին •
Գիսանե •
Դեմետր •
Լուսինե•
Ծովինար •
Հայկ •
Միհր •
Նանե •
Սպանդարամետ •
Տիր •
Վահագն •
Վանատուր •
 |
|  |
| Այլ աստվածներ,աստվածություններ և ոգիներ | 
Աժդահակ •
Ալ •
Արալեզ •
Բախտ •
Գիշերամայրեր •
Գրող •
Դև •
Ժուկ ու ժամանակ •
Նար •
Նուրին •
Տորք Անգեղ •
Վիշապ •
Քաջքեր
 |
|  |
| Հերոսներև նահապետեր | 
Ամասիա •
Արա Գեղեցիկ •
Արամանյակ •
Արամայիս •
Զարմայր •
Գեղամ •
Հայկ Նահապետ •
Հարմա
 |
|  |
| Տաճարներ | 
Աշճիշատ •
Արամազդի դպիրի դիվանը •
Արմավիր •
Բագառիճ •
Բագարան •
Գառնի •
Երիզա •
Թորդան •
Կուառս •
Յոթնփորակյան բագինք
 |

 |
**«Տասներեքերորդ թաղամաս։ Ուլտիմատում»** (ֆր.՝ Banlieue 13 Ultimatum) ֆրանսիական գեղարվեստական ֆիլմ՝ ռեժիսոր Պատրիկ Ալեսսանդրեն։ Ֆրանսիայում պրեմիերան տեղի է ունեցել 2009 թվականի փետրվարի 18-ին։

Սյուժե
------

2013 թվական. առաջին մասի իրադարձություններից հետո անցել է երեք տարի։ Կառավարությունն այդպես էլ չի իրականացրել պատի հեռացման խոստումները։ Ընդհակառակը, խղճուկ արվարձանը մայրաքաղաքից առանձնացնող պատը ավելացել է, բարձրացել և ավելի շատ թաղամասեր է սահմանազատում քաղաքակրթությունից։ Պատի մյուս կողմում իշխում են հինգ ավազակախմբեր, որոնք վերահսկում են էթնիկ շրջանները։ Հանցագրծությունները կրկնապատկվել են։ Նույնիսկ երեխաները զենքը ձեռքներին թմրանյութ են վաճառում։ Կառավարությունը ավելի քան երբևէ հետաքրքրված է «խնդրի կարգավորմամբ», և հետախուզական ծառայությունները անկարգություններ են հրահրում։ Լեյտոն և Դամյենը ստիպված են լինում նորից միավորել ջանքերը, որպեսզի Փարիզը փրկեն քաոսից։

Դերերում
--------

* Դավիդ Բելլ - *Լեյտո*
* Սիրիլ Ռաֆաելլի - *Դամյեն*
* La Fouine - *Ալի-Կ*
* MC Jean Gab'1 - *Մոլկո*
* Ջեյմս Դեանո - *Կարլոս-Սկինհեդ*
* Էլոդի Յունգ - *Տաո*
* Ֆաբրիո Ֆելցինգեր - *Մոնտանա*

Գաղտնի տեսարան
--------------

Երկու րոպե տասը վայրկյան տիտրերից հետ երևում է փոքր գաղտնի տեսարան։ Սեղանի մոտ նստած են հանրապետության նախագահը, Լեյտոն, Դամյենը և 13-րդ թաղամասի հանցագործ խմբավորումների առաջնորդները։ Նախագահը նրանց գլանակներ է հյուրասիրում և հարցնում 13-րդ թաղամասի խոստացված վերակառուցման մասին։

Շարունակությունը
----------------

Ծրագրվում էր հաջորդը նկարահանել *Տասներերքերորդ թաղամաս. Ցուրտ քառակուսի* ֆիլմը։ Սակայն ավելի ուշ աշխարհին ներկայացվեց ուրիշ նախագիծ՝ «*Աղյուսե առանձնատուն*» (անգլ. *Brick Mansions*)։ Ֆիլմը առաջին մասի վերաէկրանավորումն է։ Ֆիլմի նկարահանումներն սկսվել են 2013 թվականի ապրիլի 30-ին։ Նախկինի պես Լեյտոյի դերը խաղում է Դավիդ Բելը, իսկ Դամյենինը՝ Պոլ Ուոքերը։

Ֆիլմն էկրան է բարձրացել 2014 թվականի մայիսի 1-ին՝ ի հիշատակ 2013 թվականի աշնանը Պոլ Ուոքերի ողբերգական մահվան հետ։

Դիտել նաև
---------

* Պարկուր
* *Տասներեքերորդ թաղամաս*
* *Տասներեքերորդ թաղամաս. Աղյուսե առանձնատներ*

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ֆիլմի պաշտոնական կայքը Արխիվացված 2019-09-07 Wayback Machine

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · Box Office Mojo · Box Office Mojo · ČSFD · FilmAffinity · Internet Movie Database · Metacritic · Rotten Tomatoes |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 185260108 · WorldCat VIAF: 185260108 |

 |
**Թագավորի վերադարձը** (անգլ.՝ the Return of the King), ռեժիսոր Արթուր Ռենկինի և Ժյուլ Բասի լիամետրաժ անիմացիոն ֆիլմն է։ Մուլտֆիլմը Ջոն Ռոնալդ Ռուել Թոլքին «Մատանիների տիրակալը»` «Թագավորի վերադարձը» եռագրության վերջին գրքի էկրանավորումն է։ Այն նկարահանվել է որպես նույն ռեժիսորների «Հոբիթ» մուլտֆիլմի շարունակություն և նախագծված է մանկական հեքիաթի ոգով `երաժշտական տարրերով։

Սյուժե
------

Ֆիլմի սյուժեն, որը ընդհանուր առմամբ փոխանցում է «Թագավորի վերադարձը»գրքի իրադարձությունները, այլ կերպ է կառուցված։ Իրադարձությունները զարգանում են գրքի իրադարձությունների վերաբերյալ կերպարների պատմածով, որոնք մեկնաբանվում ենմենեստրելների երգերով։ Կերպարները հաճախ մենախոսությունը փոխարինում են երգելով։ Սյուժեն բաեացի էկրանավորում չէ և որոշ տեսարաններ այլ տեսանկյունից է ներկայացնում։ Ֆիլմի գլխավոր հերոսը Սեմն է, այլ ոչ թե Ֆրոդոն, Արագոնի դերը նվազագույնի է հասցվել, Լեգոլասը և Գիմլին չեն հայտնվում, խոյերը քաշում են ոչ թե մեծ գազանները, այլ Մումակիի կողմից, Մատանու մահվան հետ կապված, սյուժեն ավարտվում է, և դրան հաջորդած իրադարձությունները` Սարումանի գրոհները Շիր, Արագոնի իշխանությունը նկարագրված չեն և այլն։

Ֆիլմը սկսվում է տոնական խնջույքների տեսարանով, որում Բիլբոն հարցնում է Ֆրոդոյին, թե որտեղ է մատանին անհետացել և ինչու է նրա եղբորորդին մատ չունի։ Գանդալֆը, Ֆրոդոն և նրա ընկերները, ինչպես նաև մենեստրելը, սկսում են պատմել այն պատմությունը, թե ինչպես են հոբբիները մատանին տանում Մորդոր։

Հնչյունավորել են
----------------

* Orson Bean – Ֆրոդո, Բիլո
* Թեոդոր Բիկել – Արագոն
* Ուիլյամ Քոնրադ–Դենեթոր
* Ջոն Հյուսթոն –Գանդալֆ
* Ռոդի Մաքդաուել – Սամ
* Թեոդոր եղբայրներ –Գոլում
* Փոլ Ֆրիս – Էլորդ, Օրկ
* Դոն Մեսիկ – Թեոդեն
* Ջոն Ստեպենսոն –Նազգուլի տերը
* Կեյսեմ Կեսի– Մերի
* Սոնի Մելենդրեզ – Պերեգրին Տուկ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Hoffman, Jordan (2020 թ․ փետրվարի 8). «Orson Bean, Legendary Character Actor, Killed in Accident at 91». Vanity Fair. Վերցված է 2020 թ․ ապրիլի 5-ին.
2. ↑  Day, Patrick Kevin (2014 թ․ հունիսի 16). «Shaggy, Merry and more: Casey Kasem's greatest cartoon voices». *Los Angeles Times*.
3. ↑  «Peregrin 'Pippin' Took». *Behind the Voice Actors*. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 18-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Թագավորի վերադարձը на Allrovi(անգլ.)
* Կադրեր ֆիլմից

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · FilmAffinity · Internet Movie Database · Rotten Tomatoes |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Սահակյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Էրիկ Սահակյան** (հունվար 17, 2001, Արմավիրի մարզ - սեպտեմբեր 27, 2020, Շահումյանի շրջան), Արցախի պաշտպանության բանակի զինծառայող, Արցախյան քառասունչորսօրյա պատերազմի մասնակից, Արցախի «Մարտական ծառայության» մեդալակիր։

Կենսագրություն
--------------

### Կյանք և ուսում

Ծնվել է 2001 թվականի հունվարի 17-ին Արմավիրի մարզի Փարաքար գյուղում՝ ՀՀ զինված ուժերի մայոր Սմբատ Սահակյանի և ուսուցչուհի Անուշ Հակոբյանի ընտանիքում։ Ունի ավագ եղբայր՝ Արման Սահակյանը։

2006 թվականից սովորել է Փարաքարի հիմնական դպրոցում, տեղափոխվել է Երևանի 191 հիմնական դպրոց, որն ավարտել է 2015 թվականին։

Կրթությունը շարունակել է Փարաքարի միջնակարգ դպրոցում, ավարտել է 2018 թվականին։

Ավարտելուց հետո ընդունվել է Երևանի Ճգնաժամային կառավարման պետական ակադեմիա։ Առաջին կուրսն ավարտելուց հետո մեկնել է ծառայության։

### Զինվորական ծառայություն

Էրիկ Սահակյանը պարտադիր ժամկետային զինծառայության է անցել 2019 թվականի ամառային զորակոչով հուլիսի 28-ին Էջմիածնի զինկոմիսարիատից։ Ծառայում էր Արցախում։

### Արցախյան պատերազմ

2020 թվականի սեպտեմբերի 27-ի վաղ առավոտյան, Ադրբեջանի Հանրապետությունը լայնամասշտաբ հարձակում է գործել արցախա-ադրբեջանական հակամարտ զորքերի շփման գծի ամբողջ երկայնքով, որի արդյունքում ռմբակոծվել է զորամասը։ Ըստ ծառայակիցների՝ Էրիկը տագնապը լսելուն պես շարել է վաշտը, ցուցումներ տվել։ Ռմբակոծված ճաշարանից դուրս է բերել ճաշարանի 4 աշխատակցուհու, իրեն փրկվել չի հաջողվել։

### Պարգևներ

Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ իրավիճակների նախարարի հրամանով 2021 թվականի հունվարի 12-ին Էրիկ Սմբատի Սահակյանը կատարած բացառիկ հերոսության և անձնազոհության համար հետմահու պարգևատրվել է «Կանխարգելում, օգնություն, փրկություն» շքանշանով։

2021 թվականի փետրվարի 22-ին, հայրենիքի սահմանները պաշտպանելիս ցուցաբերած խիզախության և անմնացորդ նվիրումի համար, ՀՀ նախագահի 2020 թվականի հոկտեմբերի 1-ի հրամանագրով, Էրիկը պարգևատրվել է «Մարտական ծառայություն» մեդալով։

2021 թվականի հոկտեմբերի 10-ին, Մարտունի քաղաքում, Ծովինար համայնքի ղեկավարի կողմից, պարգևատրվել է՝ «Ծովինարցի ազատամարտիկ» շքանշանով։

### Հուղարկավորություն

2020 թվականի սեպտեմբերի 29-ին տեղի է ունեցել Էրիկ Սահակյանի հուղարկավորությունը, զինվորական կարգով հերոսին հողին են հանձնել Եռաբլուր զինվորական պանթեոնում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  . `{{cite web}}`: Missing or empty `|title=` (օգնություն)
2. ↑  . Արխիվացված է օրիգինալից 2022-10-28-ին. Վերցված է 2022-10-28-ին. `{{cite web}}`: Missing or empty `|title=` (օգնություն)
3. ↑  . `{{cite web}}`: Missing or empty `|title=` (օգնություն)
4. ↑  . Արխիվացված է օրիգինալից 2022 թ․ հոկտեմբերի 28-ին. Վերցված է 2022 թ․ հոկտեմբերի 28-ին. `{{cite web}}`: Missing or empty `|title=` (օգնություն)
**Քեթրին Ալթֆաթեր** (անգլ.՝ Catherine Tharp Altvater, հուլիսի 26, 1907(1907-07-26), Լիթլ Ռոք, ԱՄՆ - հոկտեմբերի 9, 1984(1984-10-09), Նյու Սմիրնա Բիչ, Վոլուսիա շրջան, Ֆլորիդա, ԱՄՆ), ամերիկացի նկարչուհի։ Աշխատել է յուղաներկով և ջրաներկով։ Ստեղծագործությունները գտնվում են Նյու Յորքի ժամանակակից արվեստի թանգարանում և շատ այլ վայրերում։ Համարվում է առաջին կինը, ով պաշտոնապես պաշտոն է զբաղեցրել Ջրանկարիչների ամերիկյան ընկերությունում։

Կենսագրություն
--------------

Քեթրին Ալթֆաթերը ծնվել է 1907 թվականին Արկանզաս Լիթլ Ռոք քաղաքում։ 1970 թվականին Լիթլ Ռոք քաղաքում հիմնադրել է նկարիչների Միջինհարավային ջրանկարիչների խումբը, որի անդմաներից էին Դորիս Ուիլյամսոն Մեյփսը, Բրյուս Ռ. Անդերսոնը, Ժոզեֆին Գրահամը և Էդվին Սի. Բրյուվերը։

Մեծ մասամբ ապրել է Նյու Յորքի նահանգի Հուդսոն գետի հովտում (անգլ.՝ Hudson River Valley), Լոնգ Այլենդում, Նյու Յորքում։ Շուրջ տասը տարի ապրել է Արկանզասի Սքոթ, Լոնոկի շրջաններում։ Կյանքի վերջում առանձնացել է Ֆլորիդայի Նյու Սմիրնա Բիչ քաղաքում, որտեղ մահացել է 1984 թվականի հոկտեմբերի 9-ին։

Ամուսնացել է երկու անգամ՝ Ուելինգտոն Սքոթի (անգլ.՝ Wellington Scott ) և Ֆրեդերիկ Ալթֆաթերի (անգլ.՝ Fredrick Lang Altvater) հետ։

Աշխատություններ
---------------

1947-1967 թվականներին Քեթրին Ալթֆաթերն արժանացել է ավելի քան հիսուն մրցանակների, այդ թվում` 1969 թվականին Նյու Յորքի Ազգային արվեստի ակումբի առաջին մրցանակին ջրաներկային աշխատանքների համար։ Նկարչուհու աշխատանքներից գտնվում են Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն թանգարանում, Գեղարվեստի ազգային ակադմեիայաում, Արվեստի ազգային ակումբում, *Audubon Artists Royal Watercolor Society* (Լոնդոն), *Parrish Museum* (Նյու Յորք) և Մեխիկո քաղաքի արվեստի թանգարանում։ Նրա նկարները ներառվել են նաև Ջրանկարիչների ամերիկյան ընկերության շրջիկ ցուցահանդեսներում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5
2. 1 2  Artists of the World Online, Allgemeines Künstlerlexikon Online, AKL Online (գերմ.) / Hrsg.: A. Beyer, B. Savoy — B: K. G. Saur Verlag, Verlag Walter de Gruyter, 2009. — ISSN 2750-6088 — doi:10.1515/AKL
3. 1 2 3 4  Directory of Southern Women Artists — The Johnson Collection.
4. 1 2 3 4 5  Encyclopedia of Arkansas — 2006.
5. ↑  Catherine Tharp Altvater (1907—1984)
6. ↑  Altvater, Catherine Tharp

Արտաքին հղումներ
----------------

* Artists, Actresses and Writers
* Catherine Tharp Altvater

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000114780798 · LCCN: no2001054423 · VIAF: 96000513 · ULAN: 500048085 · WorldCat VIAF: 96000513 |

 |
**Յան Ալեքսեյի Հայր-Բաբայան** (մարտի 10 (23), 1907, Թիֆլիս, Ռուսական կայսրություն - 1997), խորհրդային ճարտարապետ, ՌՍՖՍՀ վաստակավոր շինարար (1967 թվականին)։

Կենսագրություն
--------------

Ավարտել է Մոսկվայի ճարտարապետության ինստիտուտի քաղաքների հատակագծման ֆակուլտետը (1935 թվական)։ Աշխատել է Մոսկվայում որպես նախագծող ճարտարապետ, եղել է ԽՍՀՄ ճարտարապետների ակադեմիայի փոխպրեզիդենտ (1950-1951 թվականներ), Քաղաքների հատակագծման պետական ինստիտուտի տնօրեն (1954-1960 թվականներ), գլխավոր ճարտարապետ (1960-1974 թվականներ), 1974 թվականից՝ գլխավոր մասնագետ։ Հեղինակ է Շուշենսկոյե գյուղի, Գուբախի քաղաքի, Ղրիմի հարավային ափի կառուցապատման գլխավոր հատակագծերի։ Նրա նախագծերով կառուցվել են Տաշքենդի կենտրոնում բնակելի թաղամաս, Մոսկվայում՝ բնակելի տներ, Եվպատորիայում՝ երկաթուղային կայարան և այլն։ ԽՍՀՄ Մինիստրների խորհրդի մրցանակի դափնեկիր է (1971 թվական)։ ԽՄԿԿ անդամ 1931 թվականից։

Պարգևներ
--------

Պարգևատրվել է 2 շքանշանով։ ԽՍՀՄ Մինիստրների խորհրդի մրցանակի դափնեկիր է (1971 թվական)։

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեքստեր Վիքիդարանում

1. 1 2 3 4 5 6  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1974.
2. 1 2 3 4  Ով ով է. հայեր (հայ.) / Հ. Այվազյան — Երևան: Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 2005. — հատոր 1. — էջ 618.
3. 1 2  Հայաստանի գրադարանների համահավաք գրացուցակ

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ · AV Production |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 18636 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 6, էջ 206)։*  |
**էմիլ Աբազ** (մակեդոներեն՝ Емил Абаз, հունվարի 17, 1998(1998-01-17), Սկոպիե, Հյուսիսային Մակեդոնիա), մակեդոնացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող։

Ակումբային կարիերա
------------------

Խաղացել է «Բեերսխոտ» երիտասարդական ակումբում։ 2013 թվականին տեղափոխվել է «Անդերլեխտ»-ի կազմ։ Մայրաքաղաքի ակումբում խաղացել է 2015/16 թվականների ՈՒԵՖԱ-ի պատանեկան գավաթի կիսաեզրափակիչ փուլի «Չելսի»-ի դեմ խաղում։

2016 թվականին ամռանը պայմանագիր է ստորագրել զագրեբյան «Դինամո» ակումբի հետ։ Մայրաքաղաքի ակումբի կազմում Աբազը խաղացել է ՈՒԵՖԱ-ի 2016/17 թվականների պատանեկան լիգայում և Խորվաթիայի երկրորդ լիգայի երկրորդ կազմում։

2017 թվականի հունվարին, ձմեռային ընդմիջման ժամանակ, հեռացել է «Դինամո»-ից և պայմանագիր է գրել «Սպարտակ» ակումբի հետ (Սուբոտիցա)։ Նույն թվականի մարտի 12-ին խաղացել է սերբիական Սուպերգավաթի «Ռադ» ակումբի դեմ խաղում։ 2018 թվականին, խզելով պայմանագիրը, դարձել է ազատ գործակալ։

Կարիերան հավաքականում
---------------------

Լինելով Սկոպյեում ծնված գնչու` ի սկզբանե նա խաղացել է Բելգիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում, որտեղ նա ապրել է։ Ավելի ուշ նա խաղացել է Մակեդոնիայի մինչև 17 տարեկանների և մինչև 19 տարեկանների հավաքականների կազմում։

2017 թվականին մարտի 24-ին իր դեբյուտն է նշել Մակեդոնիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում` Չեռնոգորիայի երիտասարդական հավաքականի դեմ ընկերական խաղի 69-րդ րոպեին փոխարինելով Պետար Պետկովսկուն (2:0)։

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. 1 2  Transfermarkt.com(բազմ․) — 2000.
2. ↑  Emil Abaz at zerozero.pt
3. 1 2  Emil Abaz profile at Soccerway
4. ↑  Суботичани желе излазак на европску сцену at vojvodjanskevesti.rs, 10-1-2018, retrieved 17-2-2018 Կաղապար:Sr icon
5. ↑  Emil Abaz has signed for Dinamo Zagreb Արխիվացված 2018-06-17 Wayback Machine by Ramuš Muarem, at romatimes.news, 6-9-20166, retrieved 12-3-2017
6. ↑  Emil Abaz at talentshunter.eu
7. ↑  Macedonia U21 - Montenegro U21 report at ffm.mk

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | FootballDatabase.eu · Soccerway · playmarkerstats.com (խաղացող) · Transfermarkt (խաղացող) · ՈւԵՖԱ |

 |
**Մալեզ Ջոու** (անգլ.՝ Malese Jow, փետրվարի 18, 1991(1991-02-18), Թալսա), ամերիկացի դերասանուհի, երգչուհի, կոմպոզիտոր։ Ավելի հայտնի է Անաբել Օստինի դերում՝« Վամպիրների օրագիրը» սերիալում։

Կենսագրություն
--------------

Մալես Ջոուն ծնվել է 1991 թվականի փետրվարի 18֊ին, Տալսայում, Գոնգա և Լանայե Ջոու ընտանիքում։ Ունի ճապոնական, հնդկական արմատներ։ 7 տարեկանում նա երգում էր Rodney Lay-ի և Wild West-ի հետ։ 9 տարեկանում մոր հետ մեկնում է Կալիֆոռնիա։ Մալեսն ունի երկու եղբայր՝ Ջենսնը և Բրենդնը, և մեկ քույր ՝ Մակենան։ Ֆոբիանո Ջինիի հետ նկարահանվել է «Unfabulous» սերիալում։ Այնուհետև նկարահանվել է «SP Untitled» ֆիլմում։ Այժմ Մալեզը երգում է և շատ է սիրում իր կարիերան։ Նրան օգնում է PJ Bianco-ն, ով նաև օգնել է Jonas Brothers֊ին։ Հիմա ինքը երգում է փոփ֊ռոք ժանրերում, նրան դուր են գալիս «Pat Benatar»,«Paramore» և Պետսի Քլեյնը։

Երաժշտական կարիերա
------------------

### Սինգլներ

* Caught up in you
* Mista DJ
* Where you Belong
* Go Go
* Left Waiting
* Hey Oh
* No Better
* Red Light
* You had it all
* You left me in the air
* Dear Lover

Արտաքին հղումներ
----------------

* Malese Jow Interview and Pictures - The Global Townhall
* Malese Jow (անգլ.) *Internet Movie Database* կայքում
* Malese Jow Interview Արխիվացված 2014-01-16 Wayback Machine
**Ազումա Աբուբաքար-Անկրա** (պորտ.՝ Asumah Abubakar-Ankrah, մայիսի 10, 1997(1997-05-10), Կումասի, Գանա), պորտուգալացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող։

Ակումբային կարերիա
------------------

2015 թվականին ֆուտբոլիստին գտնում և իրենց երիտասարդական ակումբ են հրավիրում է նիդերլանդական «Վիլլեմ II» ակումբի գործակալները, սակայն երկար ժամանակ չէին կարող պայմանագիր ստորագրել նրա հետ, քանի որ ֆուտբոլիստը չուներ համապատասխան թույլտվություն։ Միայն Պորտուգալիայի քաղաքացիություն ստանալուց հետո (նրա հայրը երկար տարիներ աշխատել էր այս երկրում և քաղաքացիություն ուներ), հնարավոր է լինում պայմանագիր ստորագրել երիտասարդ ֆուտբոլիստի հետ։ Դա տեղի է ունեցել 2016 թվականի մարտի 2-ին։
2016 թվականի ապրիլի 2-ին Աբուբաքարը իր նորամուտն է նշել Նիդերլանդների ֆուտբոլի առաջնությունում` մասնակցելով «Տվենտե» ակումբի դեմ խաղին` 84 րոպեին փոխարինելով Գյուս Յոպպենին։

Կարիերան հավաքականում
---------------------

Պորտուգալիայի քաղաքացիություն ստանալուց հետո նրանով սկսել են հետաքրքրվել տեղի մասնագետները։ 
Հունիսի 16-ին նա ընգրկվել է Եվրոպայի 2016 թվականի առաջնության մինչև 19 տարեկան երիտասարդների 23 հնարավոր մասնակիցների ցանկում, այնուհետև հաստատվել է հիմնական կազմում։ Մրցաշարում մասնակցել է 2 հանդիպման` խաղալով Ավստրիայի և Գերմանիայի երիտասարդների հավաքականների դեմ, ինչպես նաև գոլ է խփել վերջինիս դարպասին։ Սակայն Պորտուգալիայի ֆուտբոլի ֆեդերացիան նրա անձնագրի օրինականության մասին կասկածներից հետո հետ է կանչել նրան մրցաշարից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Transfermarkt.com(բազմ․) — 2000.
2. ↑  «Asumah: do Gana ao Europeu sub-19, via Ermesinde» (պորտուգալերեն) — maisfutebol.iol.pt. Վերցված է 18 июля 2016-ին.
3. ↑  «Asumah: o luso-ganês que entusiama na Holanda e vem à seleção» (պորտուգալերեն) — maisfutebol.iol.pt. Վերցված է 18 июля 2016-ին.
4. ↑  «Willem II - FC Twente» (անգլերեն) — soccerway.com. Վերցված է 18 июля 2016-ին.
5. 1 2  «Asumah delighted with Portugal chance» (անգլերեն) — goal.com. Վերցված է 18 июля 2016-ին.
6. 1 2 3  «Portugal U-19 - Austria U-19» (անգլերեն) — soccerway.com. Վերցված է 18 июля 2016-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ֆուտբոլիստի էջը *soccerway.com* կայքում(անգլ.)
* Պրոֆիլը *transfermarkt.com* կայքում(անգլ.)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | FootballDatabase.eu · ForaDeJogo (խաղացող) · Soccerway · playmarkerstats.com (խաղացող) · Transfermarkt (խաղացող) · worldfootball.net (խաղացող) |

 |
**Հրեշտակները ընկնում են** (անգլ.՝ Angels Fall), ամերիկյան *Lifetime* հեռուստաալիքով հեռարձակված հեռուստաֆիլմ,որի ռեժիսորը Ռալֆ Հեմեկերն է։ Ֆիլմի սյուժեն հիմնված է Նորա Ռոբերթսի «Հրեշտակները ընկնում են» վեպի վրա։

Սյուժե
------

Տիկին Ռիս Գիլմորին խուսափում է իր անցյալից, քանի որ նա մի հոգեկան հիվանդի զոհ է դարձել, ով սպանել էր իր գործընկերներին։ Ռիսը հրաշքով ողջ է մնացել, սակայն այդ ամենը նրա վրա հոգեբանական ծանր հետք է թողել։ Նա փորձում է իր հանգստությունը գտնել Անջելս-Ֆոլ փոքրիկ քաղաքում, և կարծես թե նրան հաջողվում է, բայց անսպասելիորոն այնտեղ սկսում են առեղծվածային սպանություններ տեղի ունենալ։ Եվ Ռիսի համար ամենասարսափելին այն է, որ նա այդ սպանությունների մեջ սկսում է կասկածել Բրոուդիին՝ այն մարդուն, ում նա աստիճանաբար սիրահարվում է։

Դերերում
--------

* Հիզեր Լոկլիր՝ Ռիս Գիլմոր
* Ջոնաթոն Շեկ՝ Բրոուդի
* Գարի Հադսոն՝ Ռիկ Մերսդեն
* Դերեկ Հեմիլթոն՝ Լո
* Լինդա Դարլոու՝ Ջոանի
* Լիզա Մարի Քերուկ՝ Լինդա Հեյլ
* Լեն Կրոուտեր՝ Դոկ
* Պիտ Սիդոն՝ Մակ Դրուբբեր
* Ռոբերտ Ուայթ՝ Լինթ
* Քրիստի Գրին՝ Ջիննի
* Ջեմմա Բլեքուել՝ Դեբբի Մերսդեն
* Թամարա Վերդեն՝ նարնջագույն գլխարկով կինը
* Գիլյերմո Յուրա՝ Սերժ
* Լորի Ռեվենսբորգ՝ ոսկերիչ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Nora Roberts Movies». *ScreenJunkies* (անգլերեն). Վերցված է 2018 թ․ հունվարի 21-ին.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · FilmAffinity · Internet Movie Database · Metacritic · Rotten Tomatoes |

 |
**Արշավիր Գազանճյան** (մարտի 1, 1922(1922-03-01), Քոնիա, Քոնյայի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն - 2013), հայ ռեժիսոր, դերասան և դրամատուրգ։

Կենսագրություն
--------------

Արշավիր Գազանճյանը ծնվել է 1922 թվականին, Թուրքիայի Քոնյա քաղաքում։ Նա ընտանիքի հետ ներգաղթել է Աթենք և հաստատվել Ֆիքս գյուղում։ Նախնական կրթությունը ստացել է Ֆիքսի ազգային դպրոցում։ Արշավիրի սերը հայ թատրոնի հանդեպ ի հայտ է եկել շատ վաղ տարիքից՝ սկզբում որպես դերասան, հետո՝ որպես ռեժիսոր, բեմանկարիչ, զգեստների նկարիչ։ Հետագայում ուսումը շարունակել է Աթենքի ֆրանսիական Ղևոնդյան լիցեյում։

Թատրոնից բացի Արշավիրը սեր է ունեցել երաժշտության հանդեպ։ Նա սովորել և նվագել է ակորդեոն։ Հիմնադրել է «Տավիղ» և «Կոմիտաս» նվագախմբերը։ Բեմադրել է բազմաթիվ հաջողված ժողովրդական օպերետներ։

1947 թվականից ստանձնել է Համազգայինի թատերախումբի ղեկավարությունը, եղել է թատերավար, բեմադրիչ, դիմահարդար։

Արշավիր Գազանճյանը մոտ 70 տարի մասնակցել է հունահայ գետարվեստական կյանքին։

2003 թվականին նրա անունով է կոչվել հունական Համազգային թատերախումբը՝ թատրոնին մատուցած անվերապահ ծառայության համար։

Արշավիր Գազանճյանը մահացել է 2013 թվականին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Գազանճեան Արշաւիրի քաղցր յիշատակին».
2. 1 2  «- Hamazkayin - Armenian Educational and Cultural Society». *web.archive.org*. 2016 թ․ օգոստոսի 19. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ օգոստոսի 19-ին. Վերցված է 2024 թ․ փետրվարի 17-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ընկ. Արշաւիր Գազանճեանի յիշատակին
* «Հրէշը Լուսնի Վրայ» Թատերախաղի Ներկայացում
«**Հաննան ազատ է**» (*անգլ.՝ Hannah Free*), ռեժիսոր Վենդի Ջո Կառլթոնի 2009 թվականի ամերիկյան մելոդրամա, հիմնված Քլաուդի Ալլենի նույնանուն գրքի վրա։

Սյուժե
------

Ֆիլմն պատմում է երկու կանանց՝ մանկությունից մինչ ծերություն երկարամյա հարաբերությունների մասին։ Գտնվելով ծերանոցում, Հաննան հիշում է իր ամբողջ կյանքը։ Նույն ծերանոցում էր գտնվում նաև նրա սիրեցյալը՝ Ռեյչելը։ Ռեյչելը կոմայում է, իսկ նրա դուստրը թույլ չի տալիս Հաննային տեսակցել նրան։ Անկողնում գամված Հաննան հիշում է իր կյանքւմ Ռեյչելի հետ ունեցած պահերը։

Դերերում
--------

| Դերերում | Կերպար |
| --- | --- |
| Շերոն Գլես | Հաննա |
| Էնն Հեյջման | Ռեյչիլ |

Մրցանակ
-------

Ֆիմն ստացել է հետևյալ մրցանակները։

*Philadelphia Q-Fest* (2009)- Հանդիսատեսի հմակրանք - Լավագույն գեղարվեստական ֆիլմ

*Austin Gay & Lesbian International Film Festival* (2009) - Հանդիսատեսի հմակրանք - Լավագույն գեղարվեստական ֆիլմ

*Montreal International LGBT Film Festival* (2009) - Հանդիսատեսի հմակրանք - Լավագույն գեղարվեստական ֆիլմ

*Madrid International Gay & Lesbian Film Festiva*l (2009) - լավագույն դերասանուհի - Շերոն Գլես

*Midwest Film Festival* (2009) - լավագույն մոնտաժ

*Outmusic LGBT Recording Academy Awards* (2009) ականավոր սաունդթրեք

*St. Louis Q-Fest* (20010)- Հանդիսատեսի հմակրանք - Լավագույն գեղարվեստական ֆիլմ

*Miami Gay & Lesbian Film Festival* (20010) - Հանդիսատեսի հմակրանք - Լավագույն գեղարվեստական ֆիլմ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  «Awards на официальном сайте фильма». Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ մայիսի 2-ին. Վերցված է 2010 թ․ հուլիսի 19-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Աննան ազատ է(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
* «Աննան ազատ է»(անգլ.) ֆիլմը Allmovie կայքում:
* Աննան ազատ է(անգլ.) ֆիլմը Rotten Tomatoes կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · ČSFD · FilmAffinity · Internet Movie Database · Rotten Tomatoes · AFI լիամետրաժ ֆիլմերի կատալոգ |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Թամանյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Հուլիոս (Յուլի) Ալեքսանդրի Թամանյան** (մայիսի 31, 1922(1922-05-31), Թավրիզ, Իրան - հունվարի 17, 1993(1993-01-17), Երևան, Հայաստան), հայ ճարտարապետ։

Ալեքսանդր Թամանյանի որդին, Գևորգ Թամանյանի եղբայրը։

Կենսագրություն
--------------

1953 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ 1953-1967 թվականներին աշխատել է ՀԽՍՀ պետշինի ճարտարապետական հուշարձանների պահպանության և վերականգնման հատուկ գիտաարտադրական արվեստանոցում, 1967-1992 թվականներին՝ Երևաննախագիծ ինստիտուտում։

Հուլիոս (Յուլի) Թամանյանի նախագծերով 1967-1992 թվականներին իրականացվել են Երևանում՝ բնակելի տներ, հիվանդանոցներ, դպրոց՝ Նորքում, Օպերայի և բալետի թատրոնի (1978-1980), Համերգային մեծ դահլիճի (1981-1983), ԵՊՀԹ-ի վերակառուցումները և այլն։

Կազմել է Մարմաշենի վանքի (1954), Մշկավանքի (1956), Քասաղի բազիլիկի (1957) վերականգնման նախագծեր, համահեղինակ է «Գոշավանք» (1974), «Օձուն» (1960 թ. 1981 թ.) պատկերագրքերի, հեղինակ՝ «Քարե տարեգրության վերականգնումը» (1981), «Հուշարձաններին նոր կյանք» (1988) գրքերի։

Խրիմյան Հայրիկին նվիրված հուշաղբյուր Էջմիածնի մայր տաճարի բակում, քանդակագործ՝ Գետիկ Բաղդասարյան, ճարտարապետ՝ Հուլիոս (Յուլի) Թամանյան
Հուլիոս (Յուլի) Թամանյանը չափագրել ու հետազոտել է Ղրիմի թերակղզու մեկ ու կես տասնյակ հայկական եկեղեցիներ ու մատուռներ («Հայկական ճարտարապետությունը Ղրիմում», 1992 թվական, ռուսերեն, համահեղինակ), որպես խորհրդատու աջակցել է Սուրբ Խաչ վանքի, Թեոդոսիայի Սուրբ Սարգիս և Սուրբ Հովհաննես եկեղեցիների վերականգնման աշխատանքներին։

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005*.
**«Անտեսանելի նշան»** (անգլ.՝ An Invisible Sign), ռեժիսոր Մերիլին Արգելոյի դրաման։ Գլխավոր դերակատարներն են Ջեսիկա Ալբան, Ջոնաթան Քիմբլ Սիմոնսը, Բեյլի Մեդիսոնը, Սոնյա Բրագան և Քրիս Մեսինան։ Ֆիլմի նկարահանումները տեղի են ունեցել 2008 թվականին Նյու Յորքում։ Հիմնված է ամերիկացի կին գրող Էյմի Բենդերի «An Invisible Sign of My Own» վեպի վրա։

Սյուժե
------

Ֆիլմը պատմում է տարրական դասարանների միայնակ ուսուցչուհի Մոնա Գրեյի մասին (Ջեսիկա Ալբա), որի հայրը հիվանդացել է անհայտ հիվանդությամբ, երբ աղջիկը դեռ երեխա էր։ Դրանից հետո Մոնայի մոտ սկսվում են հոգեբանական խնդիրներ, նա ամփոփվում է իր մեջ՝ սփոփում գտնելով միայն մաթեմատիկայի ուսումնասիրության մեջ։

20 տարեկանում Մոնան՝ որպես մաթեմատիկայի ուսուցիչ, տարրական դպրոցում աշխատանքի է տեղավորվում։ Այնտեղ նա հայտնաբերում է, որ լավ մանկավարժ է, որը հետաքրքիր միջոցներ է ստեղծում իր առարկայի ուսումնասիրության համար, որոնք աշակերտներին օգնում են հաջողության հասնել։ Մի անգամ Մոնայի աշակերտներից մեկը՝ յոթամյա Լիզա Վինուսը, նրան տալիս է զրոյի ձեռակերտ շինվածք, որը պատրաստել էր մահամերձ մոր պալատում։ Մոնան անմիջապես ճանաչում է աղջկա հարազատ հոգին և հասկանում, որ պետք է օգնի նրան՝ հաղթահարելու խնդիրները։

Արտադրություն
-------------

Ի սկզբանե նախատեսվել էր, որ Մոնա Գրեյին մարմնավորելու է դերասանուհի Ամերիկա Ֆերերան, սակայն նա չի կարողացել մասնակցել նախագծին, և նրան փոխարինել է Ջեսիկա Ալբան, որի համար այս ֆիլմը 2008 թվականի հունիսին դստեր՝ Օնոր Մարիի լույս աշխարհ գալուց հետո դարձել է առաջինը։ Ֆիլմի նկարահանումները մեծ մասամբ տեղի են ունեցել Նյու Յորքում, սկսվել են 2008 թվականի վերջին և տևել մի քանի ամիս։

Թողարկում և մրցանակներ
----------------------

Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2010 թվականի հոկտեմբերի 7-ին Հեմփթոնսի միջազգային կինոփառատոնում։ Կինոնկարի ռեժիսոր Մերիլին Արգելոն իր աշխատանքի համար ստացել է «RoC® Skincare» ընկերության «Gold Standard Award for Feature Female Director» մրցանակը։ Դերասանուհի Բեյլի Մեդիսոնը Մոնա Գրեյին մանուկ հասակում մարմնավորելու համար առաջադրվել է «Young Artist Awards» կինոմրցանակի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  An Invisible Sign of My Own
4. ↑  «prnewswire.com». Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ հուլիսի 3-ին. Վերցված է 2020 թ․ ապրիլի 10-ին.(անգլ.)
5. ↑  «Young Artist Awards - 32». Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ հուլիսի 3-ին. Վերցված է 2020 թ․ ապրիլի 10-ին.(անգլ.)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · Box Office Mojo · ČSFD · FilmAffinity · Internet Movie Database · Metacritic · Rotten Tomatoes |

 |
**Հին Քարի դար** կամ **պալեոլիթ** (հուն․՝ παλαιός - հին և հուն․՝ λίθος - քար), Քարի դարի երեք հիմնական ժամանակաշրջաններից առաջինը։ Պեղածո մարդկանց ու կենդանիների գոյության ժամանակաշրջանն է։

Ընդհանուր տեղեկություններ
-------------------------

Ստորին Հին Քարի դարի շրջանի գործիք
Երկրագնդի մեծ մասում, այդ թվում նաև Հայկական լեռնաշխարհում, Հին Քարի դարի կլիմայական պայմանները, բուսական և կենդանական աշխարհը խիստ տարբերվել են մարդկականից։ Մարդիկ օգտագործել են միայն քարե (օբսիդիան, կայծքար և այլն) գործիքներ, զբաղվել որսորդությամբ ու հավաքչությամբ, ձկնորսությունը եղել է սաղմնային վիճակում, իսկ երկրագործությունը, անասնապահությունն ու խեցեգործությունը հայտնի չեն եղել։ Հին Քարի դարի սկիզբը (ավելի քան 2 միլիոն տարի առաջ) համընկնում է երկրի վրա կապկանման մարդկանց երևան գալուն, վերջը՝ միջին Քարի դարին (մոտ 10-12 հզ տարի առաջ)։ Հին Քարի դարը բաժանվում է վաղ (ստորին) և ուշ (վերին) ժամանակաշրջանների։ Ուշ Հին Քարի դարին անցման հետ առաջացել և տարածվել է մարդու արդի ֆիզիկական տիպը՝ *homo sapiens*-ը (բանական մարդ)։

Հայկական լեռնաշխարհ
-------------------

Հայկական լեռնաշխարհը եղել է մարդու բնակության հիմնական օրրաններից։ Այստեղ, բազմաթիվ վայրերում (Հրազդան գետի ափերին, Սիսիանում, Արարատ, Արագած և Արտին լեռների լանջերին ու ստորոտներին, Հայկական Տավրոսի հարավային լանջերին և այլուր) հայտնաբերվել են նախամարդու բնակության կայաններ, որոնցում գտնվել են շելյան, աշելյան, մուստիերյան և այլ հնագույն մշակույթների հասակակից գործիքներ (ձեռքի հատիչներ, կոպիտ ջարդիչներ, սրածայրեր, քերիչներ, քերթիչներ, միջուկներ, սկավառակներ, զանազան տեսակի շեղբեր ևն)։ Հայաստանի տարածքում Հին Քարի դարի վաղագույն մնացորդները (շելյան տիպի քարե գործիքներ) առաջին անգամ գտնվել են 1943-45-ին՝ Արտին լեռան կայաններից (Սատանի դար, Հարավային, Արեգունի բլուրներ), որոնք իբրև քարեդարյան հնավայրեր արժանացել են համաշխարհային ճանաչման։
**Ջուլի Մորին** (անգլ.՝ Julie Maurine Foudy, հունվարի 23, 1971(1971-01-23), Սան Դիեգո, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի կին ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան, ԱՄՆ հավաքականի կազմում 271 հանդիպում է անցկացրել, ինչը չորրորդ ցուցանիշն է կանանց ֆուտբոլի պատմության մեջ։ Աշխարհի և օլիմպիական խաղերի կրկնակի չեմպիոն։

Կենսագրություն
--------------

Ջուլի Մորին ՖաուդիՆ ծնվել է 1971 թվականի հունվարի 23-ին Սան Դիեգոյում։ Ավարտել է Mission Viejo դպրոցը։ Ավելի ուշ սովորել է Սթենֆորդի համալսարանում, որտեղ ստացել է աստիճան կենսաբանության ոլորտում։ 1966 թվականին նա ընդունվել է Ստենդֆորդի բժշկական դպրոցը, բայց որոշել է չշարունակել ուսումը։ Ֆաուդիի կարիերայի մեծ մասն անցել է «Սակրամենտո Շտորմ» սիրողական ակումբում, որի կազմում նա 1993, 1995 և 1997 թվականներին դարձել է Կալիֆորնիա նահանգի առաջնության հաղթող։ 
1994 թվականին խաղացել է «Թյուրեսո» շվեդական ակումբում։

Ֆաուդին եղել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում ստեղծված WUSA պրոֆեսիոնալ կանանց ֆուտբոլի լիգայի նախաձեռնողներից մեկը։ Ջո Ֆուսսեթի և Շենոն Մակմիլլանի հետ միասին հանդես է եկել «Սան Դիեգո Սպիրիտ» ակումբի հիմնական խաղացողների կազմում։ Այստեղ նա մնացել է մինչև ակումբի փակվելը՝ 2003 թվականը։ Ֆաուդին խաղացել է աշխարհի չորս առաջնությունում և դրանից երկուսում հաղթող է ճանաչվել (1991 և 1999)։ Հանդես է եկել նաև երեք օլիմպիական առաջնությունում և վաստակել երկու ոսկե և մեկ արծաթե մեդալ։

Անձնական կյանք
--------------

1995 թվականից Ջուլին ամուսնացած է ֆուտբոլի մարզիչ Իեն Սավերի հետ, ունեն որդի և դուստր։

Ֆուտբոլային կարիերայի ավարտից հետո Ֆաուդին որպես սպորտային վերլուծաբան և մեկնաբան աշխատել է Ամերիկյան հեռարձարկման ընկերությունում և ESPN ամերիկյան կաբելային մարզական հեռուստաընկերությունում։

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. 1 2 3  Soccerdonna (գերմ.) — 2010.
2. ↑  Robin Norwood (1994 թ․ հունիսի 28). «Foudy Shows Women's Soccer is Alive, Kicking : Future: Former Mission Viejo star hopes her game grows thanks to the popularity of the recent World Cup tournament» (անգլերեն). Los Angeles Times. Վերցված է 2015 թ․ հունիսի 22-ին.
3. ↑  «WUSA San Diego Announces Key Hires» (անգլերեն). PR Newswire. Վերցված է 2015 թ․ հունիսի 22-ին.
4. ↑  «Julie Foudy — Soccer Commentator, Features Reporter and Host» (անգլերեն). ESPN MediaZone. Վերցված է 2015 թ․ հունիսի 22-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ջուլի ՖաուդիԹվիթթերում
* «Պրոֆիլը» (անգլերեն). FIFA. com. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ հուլիսի 28-ին. Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 1-ին.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | FootballDatabase.eu · soccerdonna.de · Soccerway · worldfootball.net (խաղացող) · ՖԻՖԱ · Internet Movie Database |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: n98072331 · VIAF: 315533605 · WorldCat VIAF: 315533605 |

 |
| **՞**Հնդկահավեր |
| --- |
| Հնդկահավեր (Meleagris gallopavo)  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Կենդանիներ |
|
|
|
|
|
| Տիպ | Քորդավորներ |
|
|
|
|
|
| Դաս | Թռչուններ |
|
|
|
| Կարգ | Հավազգիներ |
|
|
|
| Ընտանիք | Փասիաններ (Ֆազաններ) |
|
|
|
| Ցեղ | **Հնդկահավեր** |
|
|
|
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Meleagris Linnaeus, 1758 |
|  Տեսակներ |
| 
* Meleagris gallopavo
* Meleagris ocellata

 |
| 

| ԴասակարգումըՎիքիցեղերում | ՊատկերներՎիքիպահեստում | ITIS**553474**NCBI**9102**

 |
| --- | --- | --- |

 |



*Meleagris gallopavo*
**Հնդկահավեր** (ճոլոկներ, գոռելներ), հավերի կարգի հնդկահավերի ընտանիքի թռչուններ։ Մարմնեղ են, ոտքերը՝ երկար և ամուր, գլուխը և պարանոցի վերին կեսը՝ չփետրավորված։ Կտուցի հիմքի մոտ ունի մսային հավելուկ, իսկ կոկորդի հատվածի վրա՝ մաշկային ծալք։ Հայտնի են *Meleagris* և *Agriocharis* սեռերը՝ մեկական տեսակներով։ Սովորական հնդկահավի (*M. gallopavo*) մարմնի երկարությունը 100-110 սմ է, արուների միջին կենդանի զանգվածը՝ մոտ 8 կգ։ Տարածված են ԱՄՆ-ում և Մեքսիկայում։ Խոշորաչք հնդկահավերը (*A. ocellatus*) տարածված են Կենտրոնական Ամերիկայում։ Որսի օբյեկտ են։ Հնդկահավերը սնվում են բուսական և կենդանական սննդամթերքով՝ ընկույզով, կաղինով, սերմերով, տարբեր պտուղներով, ինչպես նաև միջատներով։

Ընտանի հնդկահավերը վայրիներից տարբերվում են մարմնաչափերի մեծությամբ, գյուղատնտեսական թռչուններից ամենախոշորներն են (կենդանի զանգվածը՝ 12-16, առավելագույնը՝ 20 կգ)։ Վայրի հնդկահավերը հաճախ են զուգավորվում տնային էգերի հետ, իսկ ձագերն ունենում են ավելի լավ որակ, քան տնային հնդկահավերից։ Բուծվում են բացառապես որպես մսատու։ Տարեկան միջին ձվատվությունը՝ մոտ 90 (առավելագույնը՝ մինչև 150) հատ։ Միսը բարձրորակ է և համեղ։ Սպանդային ելքը՝ 85-90%։ Հնդկահավաբուծությունն առավել տարածված է ԱՄՆ-ում, Կանադայում ևն։ Հայաստանում հնդկահավեր բուծում են գյուղացիական տնտեսություններում։

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · MESH ID |
|  |
| Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · ITIS TSN |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4644834-2 · LCCN: sh85138859, sh97001803 · NKC: ph165979 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 6, էջ 475)։*  |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի նախնական տարբերակը կամ նրա մասը վերցված է* Հայկական համառոտ հանրագիտարանից*, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |
**Տզեր**, հոդվածոտանիների տիպի սարդակերպների դասի մանր (երկարությունը՝ 0,1–35 մմ) կենդանիներ են։ Հայտնի է տզերի ավելի քան 10 հզ. Հայաստանում՝ 500 տեսակ։
Թրթուրն ունի 6, իսկ սեռահասուններն ու հարսնյակները՝ 8 ոտք։ Մակաբույծ տզերն ունեն գլխակուրծք (պրոսոմա)։ Վերջավորությունների կառուցվածքը կախված է սնման եղանակից և կենսակերպից. լինում են ճանկերի կամ ասեղների նման, ծառայում են կերը որսալու կամ մաշկը ծակելու համար։ Վերջավորությունների 1-ին և 2-րդ զույգերը (խելիցերներ և պեդիպալպներ) միացած են բերանային ապարատի մեջ և գոյացնում են առաջ ցցված շարժուն «գլխիկ»։ Տզերի որոշ տեսակների արուների խելիցերը հարմարված է զուգավորմանը։ Մեծ թվով տզեր աչքեր չունեն, շնչառությունը մաշկային է կամ տրաքեային։ 
Տզերը տարասեռ են, բազմանում են սեռական ճանապարհով։ Հայտնի են նաև կուսածնությամբ բազմացման դեպքեր։ Նրանց մեծ մասը ձվադրում է, իսկ որոշ տեսակներ կենդանածին են։ 
Տզերը դասակարգվում են 3 ենթակարգով՝ ակարիֆորմ (զրահավոր, ամբարային, մազավոր, փետրավոր, քոսի), տրոմբիդիֆորմ (սարդոստայնային, ջրային, կարծրամարմին) և մակաբույծ (գամազային, արգասային, իքսոդային և այլն)։
Տզերը տարածված են ամենուրեք. մեծամասնությունն ապրում է ցամաքում, որոշ տեսակներ՝ ծովերում և քաղցրահամ ջրերում։ Հիմնականում տարածված են մեղմ կլիմայով և արևադարձային գոտիներում։ Գիշատիչ և բուսակեր տզերն ապրում են հողում, խոտի և քայքայվող օրգանական նյութերի վրա։ Շատերը բույսերի, կենդանիների և մարդու մակաբույծներ են։ Որոշ տզեր օգտակար են. մասնակցում են հողագոյացմանը։ Ֆիտոսեիդ տզերը ոչնչացնում են բույսերի որոշ վնասատուների։ 
Իքսոդային, գամազային և արգասային տզերը, որպես արտաքին մակաբույծներ, մեծ վնաս են պատճառում մարդուն, կենդանիներին և մի շարք հիվանդությունների (ուղեղաբորբ, բծավոր տիֆ, տուլարեմիա, Քյուտենդ և այլն), նաև վիրուսների, բակտերիաների և այլ վնասակար միկրոօրգանիզմների փոխանցողներ են։
Մի շարք զրահավոր տզեր համարվում են կենդանիների երիզորդային հիվանդությունների միջանկյալ տերեր։ Ամբարային տզերն ախտահարում են պարենամթերքի պաշարները։ Տզերի արտաթորանքով վարակված սնունդը կորցնում է իր սննդային հատկությունները և առաջացնում ստամոքսաղիքային համակարգի հիվանդություններ, ալերգիական երևույթներ։ Քոսի տիզը մարդու և կենդանիների մաշկի մակաբույծ է՝ առաջացնում է քոս հիվանդությունը։ Տզերի որոշ տեսակներ հարուցում են մեղուների առանձին հիվանդություններ։ Տզերն ուսումնասիրող գիտությունը կոչվում է տզաբանություն (ակարոլոգիա)։