**Quake** (հայերեն՝ Դող), id Software-ի կողմից մշակված և GT Interactive-ի կողմից թողարկված առաջին դեմքով հրաձիգ խաղ է։ Quake շարքի առաջին խաղ է, ի սկզբանե թողարկվել է MS-DOS-ի, Microsoft Windows-ի և Linux-ի համար 1996 թվականին, որին հաջորդել են Mac OS-ը և Sega Saturn-ը 1997-ին և Nintendo 64-ը 1998-ին։ Խաղում խաղացողները պետք է գտնեն իրենց ճանապարհ անցնել տարբեր լաբիրինթոսանման միջնադարյան միջավայրերով՝ հրեշների դեմ պայքարելիս՝ օգտագործելով զենքի զանգված։ Ընդհանուր մթնոլորտը մութ է և կծու, բազմաթիվ քարերի հյուսվածքներով և ժանգոտած, մեծատառ տառատեսակով։ Quake-ը մեծ ոգեշնչում է ստանում գոթական գեղարվեստական գրականությունից և H.P. Lovecraft-ի գործերից։

id Software's Doom շարքի իրավահաջորդը՝ Quake-ը հիմնված է իր նախորդի տեխնոլոգիայի և խաղի վրա։ Ի տարբերություն նախկինում Doom շարժիչի, Quake շարժիչն առաջարկում էր իրական ժամանակի ամբողջական 3D ռենդեր և ուներ վաղ աջակցություն OpenGL-ի միջոցով 3D արագացման համար։ Այն բանից հետո, երբ Doom-ը օգնեց հանրահռչակել մահապատժի բազմախաղաց խաղերը, Quake-ն ավելացրեց բազմախաղացողների տարբեր տարբերակներ։ Առցանց մուլտիպլեյերը դառնում է ավելի ու ավելի տարածված, քանի որ QuakeWorld-ի թարմացումը և ծրագրակազմը, ինչպիսին է QuakeSpy-ն, դարձնում են ինտերնետում ուրիշների որոնման և դրանց դեմ խաղալու գործընթացը ավելի հեշտ և հուսալի։ Quake-ը հնչեցրեց Թրենտ Ռեզնորի և նրա Nine Inch Nails խմբի երաժշտությունը։

Չնայած քննադատների կողմից արժանանալուն՝ Quake-ի զարգացումը հակասական էր id Software-ի պատմության մեջ։ Ստեղծագործական տարբերությունների և ղեկավարության բացակայության պատճառով թիմի մեծ մասը հեռացավ ընկերությունից խաղի թողարկումից հետո, այդ թվում՝ համահիմնադիր Ջոն Ռոմերոն։ Quake-ի վերամշակված տարբերակը մշակվել է Nightdive Studios-ի կողմից և թողարկվել է Bethesda Softworks-ի կողմից և թողարկվել է Microsoft Windows, Nintendo Switch, PlayStation 4 և Xbox One կոնսուլների համար 2021 թվականի օգոստոսին՝ ներառյալ խաղի սկզբնական ընդլայնված բովանդակությունը և երկու դրվագները, որոնք մշակվել են MachineGames-ի կողմից։ PlayStation 5 և Xbox Series X/S տարբերակները թողարկվել են 2021 թվականի հոկտեմբերին։

Սյուժե
------

խաղացողը ստանձնում է անանուն գլխավոր հերոսի դերը, որը կոչվում է Ռեյնջեր հետագա խաղերում, ուղարկվել է պորտալ՝ «Quake» ծածկանունով թշնամուն կանգնեցնելու համար։ Կառավարությունը փորձարկում էր հեռահաղորդման տեխնոլոգիան և մշակեց աշխատանքային նախատիպ, որը կոչվում էր «Slipgate»: առեղծվածային երկրաշարժը վտանգի ենթարկեց Slipgate-ը` այն միացնելով իր սեփական հեռահաղորդման համակարգին, օգտագործելով այն մահվան ջոկատներ ուղարկելու «Մարդկային» հարթություն` մարդկության մարտական կարողությունները փորձարկելու համար։

«Հակահարված գործողության» միակ ողջ մնացած հերոսը Ռեյնջերն է, ով պետք է առաջ շարժվի՝ սկսելով չորս դրվագներից յուրաքանչյուրը շրջափակված մարդկային ռազմաբազայից, նախքան կռվելով դեպի այլ հարթություններ, հասնելով նրանց Slipgate-ի կամ նրանց այլաշխարհի համարժեքի միջոցով։ Slipgate-ի միջով անցնելուց հետո Ranger-ի հիմնական նպատակն է հավաքել չորս կախարդական ռուններ Quake-ի չորս հարթություններից; սրանք են թշնամուն կանգնեցնելու և Երկիր ներխուժումը վերջ տալու բանալին։

Մեկ խաղացողով արշավը բաղկացած է 30 առանձին մակարդակներից կամ «քարտեզներից», որոնք բաժանված են չորս դրվագների (ընդհանուր 26 սովորական քարտեզներով և չորս գաղտնի քարտեզներով), ինչպես նաև հանգույցի մակարդակ՝ դժվարության պարամետր և դրվագ ընտրելու համար, և խաղի վերջնական բոս մակարդակը։ Յուրաքանչյուր դրվագ ներկայացնում է անհատական չափսեր, որոնց խաղացողը կարող է մուտք գործել կախարդական պորտալների միջոցով (ի տարբերություն տեխնոլոգիական Slipgate-ի), որոնք հայտնաբերվում են խաղի ընթացքում։ Տարբեր ոլորտները բաղկացած են մի շարք գոթական, միջնադարյան և լավայով լցված քարանձավներից և զնդաններից՝ դժոխային և սատանայական պատկերների կրկնվող թեմաներով, որոնք հիշեցնում են Doom-ը (օրինակ՝ հնգագրամներ և դևերի պատկերներ պատերին)։ Խաղի դրվածքը ոգեշնչված է մութ ֆանտազիայի ազդեցություններից, այդ թվում՝ H.P. Lovecraft-ի Cthulhu Mythos-ը։ Dimensional Shamblers-ը հայտնվում է որպես թշնամիներ, «Spawn» թշնամիները ձեռնարկում կոչվում են «Formless Spawn of Tsathoggua», առաջին դրվագի բոսը կոչվում է Chthon, իսկ գլխավոր չարագործը կոչվում է Shub-Niggurath (թեև իրականում նման է մութ երիտասարդի). Որոշ մակարդակներ ունեն Lovecraftian անուններ, ինչպիսիք են Զինի պահոցները և Անանուն քաղաքը։ Բացի այդ, ներառված են վեց մակարդակներ, որոնք նախատեսված են բացառապես multiplayer deathmatch-ի համար։ Ի սկզբանե, խաղը պետք է ներառեր ավելի շատ Lovecraftian ղեկավարների, բայց այս հայեցակարգը չեղյալ հայտարարվեց ժամանակի սահմանափակումների պատճառով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Humble Store
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Steam — 2003.
3. ↑  «Retro Diary». *Retro Gamer*. Bournemouth: Imagine Publishing (104): 13. 2012 թ․ հուլիս. ISSN 1742-3155. OCLC 489477015.
4. ↑  Hsu, Dan (1997 թ․ հոկտեմբեր). «Creature Feature». *Electronic Gaming Monthly*. No. 99. Ziff Davis. էջ 102.