2023 թվականի մարտի 27-ին **հրդեհ է բռնկվել Մեքսիկայի և ԱՄՆ-ի սահմանին գտնվող ներգաղթյալների կալանավայրում**, որը գտնվում էր Չիուահուա նահանգի Սիուդադ Խուարես քաղաքում։ Հրդեհի հետևանքով զոհվել է 38 մարդ, ևս 31-ը ծանր վնասվածքներ են ստացել .Ենթադրվում է, որ հրդեհը բռնկել են բանտարկյալները, որոնք հրկիզել են իրենց ներքնակները՝ բողոքելով մոտալուտ տեղահանության դեմ.

Նախապատմություն
---------------

Ներգաղթյալների կալանավայրը՝ պաշտոնական անվանումը՝ «Սիուդադ Խուարեսի ժամանակավոր կայան» (իսպ.՝ Estancia Provisional de Ciudad Juárez), օգտագործվում է Մեքսիկայի Միգրացիայի ազգային ինստիտուտի (INM) կողմից՝ ժամանակավորապես տեղավորելու անօրինական կերպով սահմանը հատել փորձող և արտաքսման ենթակա ներգաղթյալներին։ Այն գտնվում է Սիուդադ Խուարես քաղաքի կենտրոնում՝ Ռիո Գրանդե գետից ոչ հեռու, Սթենթոն-Լերդո կամրջի կողքին. Մինչև միջադեպը լարվածություն է տիրել տեղի իշխանությունների և ներգաղթյալների միջև։ Սիուդադ Խուարեսի ապաստարանները լցված են եղել մարդկանցով, ովքեր փորձել են մուտք գործել Միացյալ Նահանգներ կամ ապաստան խնդրել։ Հաղորդվում է, որ մոտ 70 մարդ եղել է շենքի տղամարդկանց հատվածում հրդեհի բռնկումից անմիջապես առաջ։, նրանցից ոմանք ձերբակալվել են նույն օրը Խուարեսում շուրջկալի ժամանակ։

Հրդեհ
-----

Ժամը 22:00 -ին հրդեհ է բռնկվել կալանավայրի տղամարդկանց բաժնում, որտեղ պահվում էին 68 ներգաղթյալներ։ Հրդեհի հետեւանքով զոհվել է 38 մարդ, 28-ը՝ ծանր վիրավորվել։Բոլոր մահացածներն ու վիրավորները տղամարդ բանտարկյալներ են՝ Կոլումբիայի, Էկվադորի, Էլ Սալվադորի, Գվատեմալայի, Հոնդուրասի և Վենեսուելայի քաղաքացիներ, որոնցից ամենամեծ թվով գվատեմալացիներ են։ Գվատեմալայի միգրացիայի ինստիտուտը հաստատել է, որ հրդեհի հետևանքով զոհվել է Գվատեմալայի 28 քաղաքացի։

Հաջորդ առավոտյան Մեքսիկայի նախագահ Անդրես Մանուել Լոպես Օբրադորը մամուլի ասուլիսի ժամանակ հայտարարել է, որ հրդեհը բռնկվել է, քանի որ բանտարկյալները այրել են ներքնակները՝ բողոքելով մոտալուտ արտաքսման դեմ։ Նա նաև ասել է, որ զոհերի մեծ մասը Կենտրոնական Ամերիկայից էին, այդ թվում՝ վենեսուելացիներ։ Նախագահը հավելել է, որ ներքնակները հրդեհած բանտարկյալները «չէին էլ կարող պատկերացնել, որ դա նման սարսափելի դժբախտության կհանգեցնի»։

Մամուլում հրապարակված տեսանկարահանող սարքերի կադրերը, որոնցում երեւում է, թե ինչպես են «Սիուդադ Խուարեսի ժամանակավոր կայանի» աշխատակիցները փախչում տարածվող կրակից ու ծխից՝ կալանավորներին փակված թողնելով իրենց խցերում, հաջորդ օրը ընդունվել են «վրդովմունքի ալիքով»։

Հետևանքներ
----------

Հրդեհի վայր են ժամանել փրկարարները՝ հրշեջներ և բժիշկներ։ Վիրավորներից առնվազն 21-ը տեղափոխվել են հիվանդանոցներ։ Դաշնային գլխավոր դատախազ Ալեխանդրո Հերց Մաներոն հրդեհի հետաքննություն է սկսել։ Մարդու իրավունքների ազգային հանձնաժողովը ներգաղթյալներին օգնություն է տրամադրել։ Մեքսիկայի Միգրացիայի ազգային ինստիտուտը հայտարարել է, որ ողջ մնացած վիրավորներին կտրամադրվի հումանիտար վիզա, և կփոխհատուցվեն նրանց բժշկական ծախսերը։

Մեքսիկայում ԱՄՆ դեսպան Քեն Սալազարը թվիթերյան իր էջում գրել է, որ հրդեհը «տարածաշրջանի կառավարություններին հիշեցնում է կոտրված միգրացիոն համակարգի շտկման կարևորության մասին»։ Մարդու իրավունքների միջամերիկյան հանձնաժողովի նախկին նախագահ և Ներգաղթյալների իրավունքների հարցերով ՄԱԿ-ի ներկայիս հատուկ զեկուցող Ֆելիպե Գոնսալես Մորալեսը քննադատել է ներգաղթյալների զանգվածային կալանավորման պրակտիկան՝ Twitter-ում նշելով. «Զանգվածային կալանավորումը հանգեցնում է նման ողբերգությունների»։ ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար Անտոնիու Գուտեռեշը ցավակցություն է հայտնել և կոչ արել միջադեպի մանրակրկիտ հետաքննություն անցկացնել և ստեղծել ավելի անվտանգ, ավելի կանոնակարգված և կազմակերպված միգրացիոն ուղիներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  «Almost 40 killed as fire tears through migrant detention center in Mexico border city» (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2023 թ․ մարտի 28-ին.
3. ↑  «Many feared dead in fire at Juárez migrant detention center building» (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2023 թ․ մարտի 28-ին.
4. 1 2  «At least 37 dead in fire at a migrant center near U.S.-Mexico border» (անգլերեն). Վերցված է 2023 թ․ մարտի 28-ին.
5. 1 2 3  «At least 37 dead after fire at migrant facility in Mexico's Ciudad Juárez». *The Guardian* (բրիտանական անգլերեն). 2023 թ․ մարտի 28. ISSN 0261-3077. Վերցված է 2023 թ․ մարտի 28-ին.
6. 1 2 3 4 5 6 7 8  «Migrants start fire at Mexico detention center, killing 40» (անգլերեն). 2023 թ․ մարտի 28. Վերցված է 2023 թ․ մարտի 28-ին.
7. 1 2 3  «Incendio en centro de migrantes: al menos 39 muertos en conflagración en edificio del INM en Ciudad Juárez». 2023 թ․ մարտի 28.
8. 1 2  «Fire at migrant center near Mexico-U.S. border, several deaths reported» (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2023 թ․ մարտի 28-ին.
9. 1 2  «Mexico migrants: Deadly fire at Juárez migrant centre» (բրիտանական անգլերեն). 2023 թ․ մարտի 28. Վերցված է 2023 թ․ մարտի 28-ին.
10. ↑  «39 dead in fire at Mexico migrant center near US border». *Yahoo News* (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2023 թ․ մարտի 28-ին.
11. ↑  «Dozens dead, injured in fire at Juárez migrant detention center building». *El Paso Times* (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2023 թ․ մարտի 28-ին.
12. ↑  «'Terrible tragedy': Mexico migrant detention centre fire kills 39» (անգլերեն). Վերցված է 2023 թ․ մարտի 28-ին.
13. ↑  «Blaze kills at least 39 people at migrant detention center near Mexico-US border» (անգլերեն). 2023 թ․ մարտի 28. Վերցված է 2023 թ․ մարտի 28-ին.
14. ↑  «AMLO: Incendio que dejó 39 migrantes muertos en Ciudad Juárez fue provocado por protesta de ellos». *El Universal*. 2023 թ․ մարտի 28.
15. ↑  «Ola de indignación por video de incendio en centro de detención migratoria en Juárez». 2023 թ․ մարտի 29.
16. ↑  «At least 39 dead in fire at migrant center in Mexico near U.S. border». *NBC News* (անգլերեն). Վերցված է 2023 թ․ մարտի 28-ին.
17. ↑  «Tras incendio, INM dará tarjetas de visitantes a migrantes heridos en Cd. Juárez». *Excélsior*. 2023 թ․ մարտի 28.
18. ↑  «Migrants lit mattresses in protest, starting fire that killed 40 near US-Mexico border, officials say». *USA Today* (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2023 թ․ մարտի 28-ին.
19. ↑  «Felipe González Morales: Special Rapporteur on the human rights of migrants». United Nations High Commissioner for Human Rights. Վերցված է 2023 թ․ մարտի 28-ին.
20. ↑  «Statement attributable to the Spokesperson for the Secretary-General on the fire at a Mexican migration facility». United Nations. Վերցված է 2023 թ․ մարտի 28-ին.
21. ↑  «ONU lamenta muerte de 39 migrantes durante incendio en Ciudad Juárez». *Excélsior*. 2023 թ․ մարտի 28.