**Ջորջ Դանտոն Ուայդեներ** (անգլ.՝ George Dunton Widener, հունիսի 16, 1861(1861-06-16), Ֆիլադելֆիա, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ - ապրիլի 15, 1912(1912-04-15), Հյուսիսային Ատլանտիկա), ամերիկացի գործարար, Ուայդեներների միլիոնատեր ընտանիքի անդամ։ Մահացել է «Տիտանիկի» խորտակման ժամանակ։

Կենսագրություն
--------------

Ջորջ Ուայդեները ծնվել է Փենսիլվանիա նահանգի Ֆիլադելֆիա քաղաքում, մագնատ Փիթեր Բրաուն Ուայդեների (1834-1915) և Հաննա Ժոզեֆին Դանթոնի (1836-1896) ընտանիքում։

Միացել է հոր բիզնեսին՝ ստանձնելով «Ֆիլադելֆիա Թրեքշն» ընկերության ղեկավարությունը, որը արտադրում էր էլեկտրական մալուխ և տրամվայների մասեր։ Բացի այդ, Ուայդեները եղել է մի քանի այլ ազդեցիկ ընկերությունների տնօրենների խորհրդի անդամ։ Որպես արվեստի հովանավոր՝ Ուայդեները եղել է Փենսիլվանիայի արվեստի ակադեմիայի տնօրենը։

1883 թվականին Ուայդեները ամուսնացել է Էլեոնորա Էլկինսի՝ հոր գործընկերոջ՝ Ուիլյամ Լյուկենս Էլկինսի դստեր հետ։ Նրանք ունեցել են երկու որդի՝ Հարի Էլկինս Ուայդեները (1885-1912) և Ջորջ Դանտոն Ուայդեներ կրտսերը (1889-1971) և մեկ դուստր՝ Էլեոնոր Ուայդեները (1891-1953)։ Ընտանիքը բնակվել է Փենսիլվանիայի Էլկինս Պարկ նահանգի *Լիննվուդ Հոլլ* առանձնատանը, որը կառուցվել է գեորգիական ոճով։

Տիտանիկի վրա
------------

Ուայդեների գրադարան, Հարվարդի համալսարան, Քեմբրիջ, (1915):
1912 թվականին Ջորջ Ուայդենները, նրա կինը՝ Էլեոնորը և որդին՝ Հարրին, ուղևորվել են Փարիզ Ուայդեների նոր հյուրանոցի՝ «Ritz-Carlton»-ի համար խոհարարներ գտնել նպատակով։ Վերադարձի ճանապարհին նրանք տոմս են պատվիրել «Տիտանիկ» նավով։ Նավի բախումից հետո Ջորջ Ուայդեները կնոջն ու սպասուհուն նստեցրել է 4 համարի փրկանավը։ Կանանց փրկել է «Կարպատիա» շոգենավը, սակայն ինքը՝ Ուայդեները և որդին մահացել են։ Նրանց հիշատակի արարողությունը տեղի է ունեցել Փենսիլվանիա նահանգի Էլկինս պարկում գտնվող Սուրբ Պողոս Եպիսկոպոսական եկեղեցում։ Նրանց վաղաժամ մահից երկու շաբաթ անց Ուայդեների դուստրը՝ Էլեոնորը, ամուսնացել է Փենսիլվանիայի Էլկինս պարկի ընտանեկան կալվածքում։

Իր մահից կարճ ժամանակ առաջ Ուայդեները ճարտարապետ Հորաս Տրամբաուերին հանձնարարել է նախագծել և կառուցել Միրամարի առանձնատունը։ 2800 մ² մակերեսով տունը կառուցված է ֆրանսիական նեոդասական ոճով։

Ուայդների այրին՝ Էլեոնորան, ի հիշատակ իր որդու՝ Հարրիի, Հարվարդի համալսարանում կառուցել է Ուայդեների գրադարանը։ Նրա եղբայրը՝ Ջոզեֆ Ուայդեները, դարձել է Վաշինգտոնի արվեստի ազգային պատկերասրահի հիմնադիրներից մեկը։ Ուայդեների միակ թոռը՝ Ֆից Յուջին Դիքսոն կրտսերը (1923-2006), եղել է Ֆիլադելֆիայի մարզական թիմերի բարերար և սեփականատեր։

Ժողովրդական մշակույթում
-----------------------

1953 թվականին «Տիտանիկ» ֆիլմում Ուայդեներին մարմնավորել է դերասան Գայ Ստենդինգը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  GeneaStar
2. 1 2 3 4 5 6  Encyclopedia Titanica — 1996.
3. ↑  *"Continue to Bless the Name" (SL, 59; RPH, 254–55)*. Penn State University Press. 2022 թ․ հունվարի 20. էջեր 210–211.
4. 1 2 3 4  NationMaster - Encyclopedia: George Dunton Widener(չաշխատող հղում)
5. 1 2  «Mr George Dunton Widener | Encyclopedia Titanica». Արխիվացված օրիգինալից 2011 թ․ փետրվարի 2-ին. Վերցված է 2011 թ․ փետրվարի 14-ին.
6. 1 2 3  George Dunton Widener - Ask Jeeves Encyclopedia(չաշխատող հղում)
7. 1 2  «George Dunton Widener Biography - Biography.com». Արխիվացված է օրիգինալից 2010 թ․ մարտի 30-ին. Վերցված է 2011 թ․ փետրվարի 14-ին.
8. ↑  «WIDENER, Mr George Dunton - Titanic First Class Passenger». Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ ապրիլի 29-ին. Վերցված է 2011 թ․ փետրվարի 14-ին.
9. ↑  «*Providence Journal*- December 2, 2006». Արխիվացված օրիգինալից 2011 թ․ հունիսի 22-ին. Վերցված է 2011 թ․ փետրվարի 14-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ջորջ Դանտոն Ուայդեները «Տիտանիկի հանրագիտարանում»