**Եվգենի Իգորևիչ Կիսին** (ռուս.՝ Евгений Игоревич Кисин, հոկտեմբերի 10, 1971(1971-10-10), Մոսկվա, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս դաշնակահար։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1971 թվականին Մոսկվայում, ռուսական հրեաների ընտանիքում։ Վեց տարեկանում ընդունվել է Մոսկվայի Գնեսինների անվան երաժշտական դպրոցին կից շնորհալի երեխաների հատուկ քոլեջը՝ աշակերտելով Աննա Կանտորին, որը նրա միակ ուսուցիչն է։ Տասը տարեկան հասակում կատարել է իր դեբյուտը՝ նվագելով Մոցարտի Դաշնամուրի թիվ 466 կոնցերտը, իսկ մեկ տարի անց Մոսվկայում հանդես է եկել մենահամերգով։

Նա միջազգային ուշադրության է արժանացել 1984 թվականի մարտին, տասներկու տարեկան հասակում, կատարելով Շոպենի Դաշնամուրի թիվ 1 և 2 կոնցերտները Մոսկվայի կոնսերվատորիայի մեծ դահլիճում, պետական ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի դիրիժոր Դմիտրի Կիտաենկոյի ղեկավարությամբ (ձայնագրվել է «Մելոդիա» ընկերության կողմից)։

1987 թվականին կայացել է Կիսինի արևմտաեվրոպական դեբյուտը Բեռլինի փառատոնում։ 1988 թվականին շրջել է Եվրոպայում «Մոսկվայի վիրտուոզներ» նվագախմբի և Վլադիմիր Սպիվակովի հետ, կայացել է նաև նրա լոնդոնյան դեբյուտը՝ Լոնդոնի սիմֆոնիկ նվագախմբի հետ, Վալերի Գերգիևի ղեկավարությամբ։ Նույն տարի դեկտեմբերին նա հանդես է եկել Հերբերտ ֆոն Կարայանի և Բեռլինի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի հետ Ամանորի համերգին, որը հեռարձակվել է բազմաթիվ երկրներում և ձայնագրվել «Դոյչե գրամոֆոն» ընկերության կողմից։

1990 թվականին Կիսինը տվել է իր առաջին BBC Promenade համերգը Լոնդոնում և նույն տարի առաջին անգամ հանդես եկել Հյուսիսային Ամերիկայում՝ կատարելով Շոպենի երկու դաշնամուրային կոնցերտները Նյու Յորքի ֆիլհարմոնիկի հետ՝ Զուբին Մեթայի ղեկավարությամբ։ Հաջորդ շաբաթ նա բացել է Քարնեգի Հոլի հարյուրամյակի համերգաշրջանը, որը տեղում ձայնագրվել է BMG Classics-ով։

Պարգևներ, մրցանակներ, նվաճումներ
--------------------------------

Կիսինն արժանացել է բազմաթիվ երաժշտական պարգևների ու մրցանակների։ 
1987 թվականին ստացել է Օսակայի սիմֆոնիկ համերգասրահի «Բյուրեղյա դահլիճ» մրցանակը՝ 1986 թվականի լավագույն կատարման համար։

1991 թվականին արժանացել է Սիենայի (Իտալիա) Չիգիանա երաժշտական ակադեմիայի «Տարվա երաժիշտ» մրցանակին։

Հատուկ հյուր է եղել 1992 թվականի «Գրեմմի» մրցանակաբաշխության ժամանակ, որը հեռարձակվել է ավելի քան մեկ միլիարդ լսարան ունեցող հանդիսասրահի համար։

1995 թվականին ճանաչվել է «Երաժշտական Ամերիկայի» ամենաերիտասարդ գործիքային երաժշտություն կատարող։

1997 թվականին արժանացել է հեղինակավոր «Հաղթական մրցանակին»՝ Ռուսաստանի մշակույթին բերած իր ակնառու ավանդի համար։

Առաջին դաշնակահար էր, որ հրավիրվել է համերգով հանդես գալու BBC Proms դասական երաժշտության փառատոնում (1997)։

2000 թվականի համերգաշրջանում եղել է առաջինը, որ երբևէ հրավիրվել է որպես համերգային մենակատար հանդես գալու Proms-ի բացման համերգին։

2001 թվականի մայիսին Մանհեթենի երաժշտական դպրոցի կողմից Կիսինին շնորհվեց պատվավոր դոկտորի կոչում։

2003 թվականի դեկտեմբերին Մոսկվայում ստացել է Ռուսաստանի բարձրագույն երաժշտական՝ Շոստակովիչի անվան մրցանակը։

2005 թվականին դարձել է Լոնդոնի թագավորական երաժշտական ակադեմիայի պատվավոր անդամ, նույն թվականին արժանացել է Հերբերտ ֆոն Կարայանի անվան երաժշտական մրցանակին։

Կիսինի ձայնագրությունները նույնպես ստացել են բազմաթիվ պարգևներ և հիացական գնահատականներ՝ նշանակալի նպաստ բերելով աշխարհի մեծագույն կատարողների կողմից ձայնագրված գլուխգործոցների շտեմարանին։ Նա արժանացել է «Էդիսոն կլասիկ» (Նիդերլանդներ), «Գրեմմի», «Ոսկե դիապազոն», Ֆրանսիայի ձայնասկավառակների նոր ակադեմիայի գլխավոր և այլ մրցանակների։

2010-2012 թվականների համերգաշրջանում Կիսինը ելույթներ է ունեցել աշխարհի մի շարք խոշոր քաղաքներում, այդ թվում՝ Լոնդոնում, Միլանում, Փարիզում, Զալցբուրգում, Վիեննայում և այլուր։ Այնուհետև սկսել է հյուսիսամերիկյան լայնածավալ շրջագայություն, որն ընդգրկել է մենահամերգներ, նվագախմբային համերգներ, նաև կամերային երաժշտության համերգներ Յուրի Բաշմետի հետ համատեղ։

2012 թվականին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով պարգևատրվել է Պատվո շքանշանով։

Անձնական կյանք
--------------

2017 թվականի մարտի 10-ին Կիսինը ամուսնացել է մանկության ընկերուհու` հայուհի Կարինե Արզումանյանի հետ Պրահայում, որտեղ նրանք ապրում են։

Կիսինը նաև բացահայտ քննադատել է Ռուսաստանի ներխուժումը Ուկրաինա։ 2022 թվականին Կիսինը և այլ ռուս նկարիչներ ստորագրել են ներխուժման դեմ նամակ։ Դաշնամուրային եռյակը, որը նա ստեղծել է ի պատասխան ներխուժման, կայացել է Ամստերդամում 2022 թվականի հոկտեմբերի 14-ին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Discogs — 2000.
2. 1 2  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.)
3. 1 2  Munzinger Personen (գերմ.)
4. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #122086775 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
5. ↑
6. ↑  Ե. Ի. Կիսինին Պատվո շքանշանով պարգևատրելու մասին
7. ↑  «World- famous pianist Yevgeny Kissin marries Armenian from Prague». *Armenia News*. 2017 թ․ մարտի 17. Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 17-ին.
8. ↑  «Evgeny Kissin is the world's most acclaimed classical pianist». *The Economist*. 2017 թ․ հուլիսի 6. Վերցված է 2017 թ․ հուլիսի 7-ին.
9. ↑  «Leading Russian Musicians Sign Appeal Condemning Putin's Invasion of Ukraine». *The Violin Channel*. March 2022.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
* Կիսին
* Evgeny Kissin's fanpage on Facebook

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Եվգենի Կիսին» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · MySpace |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Apple Music · Last.fm · Spotify |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Allmusic · Discogs · Internet Movie Database · MusicBrainz · Rate Your Music |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Արմենիապեդիա · Բրոքհաուս · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 2097911 · BNF: 13926673v · CiNii: DA09450039 · GND: 122086775 · GTAA: 258505 · ISNI: 0000000109938394 · LCCN: n91045001 · LNB: 000105977 · NDL: 001273067 · NKC: js20020722026 · NLA: 35510651 · NLP: a0000002554254 · NTA: 104217367 · NUKAT: n2008141849 · SUDOC: 098973223, 166467316 · VIAF: 210160357, 119144814512055444610, 5559159248354204870000 · WorldCat VIAF: 210160357, 119144814512055444610, 5559159248354204870000 |

 |

 |