**Ազգային պոլիտեխնիկական ինստիտուտ** (իսպ.՝ Instituto Politécnico Nacional), Մեքսիկայի ամենամեծ հանրային համալսարաններից մեկը, որն ավագ դպրոցի, բարձրագույն կրթության և հետբուհական կրթության մակարդակներում ունի 171581 ուսանող։ Հիմնադրվել է 1936 թվականի հունվարի 1-ին նախագահ Լասարո Կարդենասի ղեկավարման ժամանակաշրջանում՝ անապահով սոցիալական դասին մասնագիտական կրթությամբ ապահովելու համար։

Ինստիտուտն ունի 293 ուսումնական դասընթացներ տրամադրող 98 ստորաբաժանումներ՝ 78 տեխնիկական մասնագիտությունների գծով, 80 հետդպրոցական և 135 հետբուհական ծրագրեր։ Ինստիտուտի գլխավոր կամպուսը կոչվում է «Ադոլֆո Լոպես Մատեոս մասնագիտական միավոր» կամ «Սակատենկո», գտնվում է Մեխիկոյից 2.1 կմ հյուսիս։ Ինստիտուտը հիմնականում գտնվում է Մեխիկոյում և նրա արվարձաններում, սակայն մի քանի գիտահետազոտական ինստիտուտներ գտնվում են Մեքսիկայի մյուս 22 նահանգներում։

Պատմություն
-----------

Ադոլֆո Լոպես Մատեոս կամպուսի գլխավոր մուտքի ճարտարապետական նշանը
Ինստիտուտը հիմնադրվել է 1936 թվականի հունվարի 1-ին նախագահ Լասարո Կարդենասի պաշտոնավարման օրոք և գտնվել է նախկինում որպես «Ex hacienda Santo Tomás» հայտնի 16-րդ դարում կոնկիստադոր Էռնան Կորտեսին պատկանող մեծ կալվածքում, նվիրաբերել է Մեքսիկայի դաշնային կառավարության կողմից։

Աշխարհահռչակ աստղագետ Լուիս Էնրիկե Էռոն, նախկին հեղափոխական Խուան դե Դիոս Բատիս Պարեդեսը և նախկին կրթության նախարար Նարսիսո Բասոլսը եղել են ինստիտուտի ստեղծման առաջին նախաձեռնողներից։

Նախկին տնօրեն Ալեխո Պերալտայի ղեկավարման տարիներին ինստիտուտին բավականաչափ հողեր են հատկացվել։ Բռնագրավված Սանտա Մարիա Տիկոման (213 հեկտար) և Սան Պեդրո Սակատենկո (43 հեկտար) հողերը նույնպես օգտագործվել են։

Այժմ որպես «Ադոլֆո Լոպես Մատեոս մասնագիտական միավոր» կամ «Սակատենկո» հայտնի կամպուսի շինարարությունն սկսվել է 1958 թվականին։ 1959 թվականին Մեքսիկայի նախկին նախագահ Ադոլֆո Լոպես Մատեոսը, կրթության նախկին նախարար Խայմե Տոռես Բոդետը և ինստիտուտի նախկին տնօրեն Էուխենիո Մենդես Դեկուռոն հանդիսավոր բացել են Սակատենկոյի 4 շինությունները, որոնք հատկացվել են Մեխանիկայի և էլեկտրատեխնիկայի (ESIME) և Ճարտարագիտության և ճարտարապետության ավագ դպրոցներին (ESIA):

Ինստիտուտն ունի շուրջ 98 գիտական ստորաբաժանումներ, այդ թվում՝ 18 մասնագիտական ավագ դպրոցներ, 26 համալսարանական քոլեջներ, 20 գիտական և տեխնիկական հետազոտական կենտրոններ, 17 շարունակական կրթության կենտրոններ, 4 կրթական աջակցության բաժին, 3 նորարարական կրթությանն աջակցող ստորաբաժանում, հետազոտություններին, տեխնոլոգիական զարգացումներին աջակցող 8 բաժիններ, 2 գիտությանն առընթեր, ձեռնարկության հետազոտությունների և զարգացման ստորաբաժանումներ։

Դպրոցները հիմնականում Մեխիկոյում են, թեև մի քանի ընդլայնված և հետազոտական կառույցներ տեղաբաշխված են երկրի 22 նահանգներում։

Որոշ բաժիններ ունեն բարձր աստիճանի ակադեմիական և բյուջետային ազատության։ Ինստիտուտը ղեկավարում է գլխավոր տնօրենը, որին նշանակում է պետության նախագահը, սովորաբար (բայց ոչ միշտ) ակադեմիական համայնքի անդամների հետ խորհրդակցելուց հետո։ 2014 թվականի նոյեմբերից ինստիտուտի գլխավոր տնօրենն է Էնրիկե Ֆերնանդես Ֆասնաչը։

Ի լրումն ուսումնական ձեռնարկումների, որպես մշակութային խթանման ռազմավարություն, ինստիտուտըում գործում է «Canal Once»-ը՝ Լատինական Ամերիկայի ամենահին հանրային հեռարձակման ծառայությունը, որը ներկայացնում է բնօրինակ մշակութային, գիտական, տեղեկատվական և ժամանցային ծրագրեր, օտարերկրյա շոուներ և դասական, ոչ-առևտրային ֆիլմեր ամբողջ աշխարհից։

Պատկերասրահ
-----------

* Ազգային պոլիտեխնիկական ինստիտուտԱզգային պոլիտեխնիկական ինստիտուտ
* CIDETEC շենքըCIDETEC շենքը
* Կենսաբանական գիտությունների ազգային դպրոցի շենքըԿենսաբանական գիտությունների ազգային դպրոցի շենքը
* Լուիս Էնրիկե Էռոյի կիսանդրինԼուիս Էնրիկե Էռոյի կիսանդրին
* CECYTCECYT

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  Բաց մատչելիության ամսագրերի տեղեկատու — 2003.
4. ↑  National Polytechnic Institute. «Lema» (Spanish). Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ մայիսի 6-ին. Վերցված է 2009 թ․ հոկտեմբերի 6-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
5. 1 2  National Polytechnic Institute. «Antecedentes del Centro Histórico y Cultural "Juan de Dios Bátiz"» (Spanish). Արխիվացված է օրիգինալից 2010 թ․ ապրիլի 11-ին. Վերցված է 2009 թ․ դեկտեմբերի 9-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
6. ↑  National Polytechnic Institute. «Compendio histórico 1930-1939» (Spanish). Արխիվացված է օրիգինալից 2010 թ․ փետրվարի 19-ին. Վերցված է 2009 թ․ հոկտեմբերի 6-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
7. 1 2 3 4  National Polytechnic Institute. «Informe Anuel de Actividades dos mil trece» (PDF) (Spanish). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2015 թ․ սեպտեմբերի 24-ին. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 16-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
8. 1 2  National Polytechnic Institute. «Historia» (Spanish). Արխիվացված օրիգինալից 2007 թ․ նոյեմբերի 23-ին. Վերցված է 2007 թ․ նոյեմբերի 25-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
9. 1 2  Universia Mexico (2009 թ․ մարտի 20). «Conmemora IPN 50 aniversario de la unidad "Adolfo López Mateos"» (Spanish). Վերցված է 2009 թ․ հոկտեմբերի 6-ին.`{{cite news}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
10. ↑  La Jornada. «Villa Rivera: nombrar director del IPN, facultad sólo del Presidente» (Spanish). Վերցված է 2007 թ․ նոյեմբերի 25-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
11. ↑  Quadratin México. «Designan a Enrique Fernández Fassnacht director del IPN» (Spanish). Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 16-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
12. ↑  Canal Once. «Acerca de Canal Once» (Spanish). Վերցված է 2147 թ․ դեկտեմբերի 21-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)

Արտաքին հղումներ
----------------

* (Իսպաներեն) Պաշտոնյան կայք

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ազգային պոլիտեխնիկական ինստիտուտ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 11870104s · CiNii: DA15347963 · GND: 42252-6 · ISNI: 0000000121658782, 0000000121877934 · LCCN: n81125988 · Microsoft: 59361560 · NKC: nlk20050163739 · SUDOC: 026456079 · VIAF: 153040297, 137096852 · WorldCat VIAF: 153040297, 137096852 |

 |

 |