**Լիտվայի գիտությունների ակադեմիա** (լիտ.՝ Lietuvos mokslų akademija LMA), առաջատար գիտական հաստատություն Լիտվայում։ Հիմնադրվել է 1941 թվականին որպես Լիտվական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության Գիտությունների Ակադեմիա (լիտ.՝ Lietuvos TSR Mokslų akademija), ինքնավար, պետական սուբսիդավորմամբ ստեղծված գիտական խորհրդատվական մարմին Լիտվայի ԽՍՀ-ում։ Վերակազմավորվել է 1991 թվականին՝ համաձայն Լիտվայի Հանրապետության Բարձրագույն կրթության և հետազոտության մասին օրենքի։

Պատմություն
-----------

Լիտվական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության Գիտությունների ակադեմիան հիմնադրվել է 1941 թվականի փետրվարի 16-ին Վիլնյուսում։ 1990 թվականին անվանափոխվել և դարձել է Լիտվայի Գիտությունների ակադեմիա։ Ըստ Ակադեմիայի կանոնակարգի այն կարող է ներառել 40 ակադեմիկոսներ, 60 թղթակից անդամներ, 50 փորձագետներ, անսահմանափակ թվով արտասահմանյան փորձագետներ։

Ակադեմիայի առաջին նախագահն է եղել Վինցաս Կրևեն, նրան հաջորդել են Միկոլաս Բիրժիշկան, Վլադաս Յուրգուտիսը, Յուոզաս Մատուլիսը, Յուրաս Պոժելան, Բենեդիկտաս Յուոդկան, Զենոնաս Ռոկուս Ռուդզիկասը։ 2009 թվականի ապրիլի 21-ի Ակադեմիայի ընդհանուր ժողովի ժամանակ ակադեմիայի նախագահ է ընտրվել մասնագիտությամբ կենսաքիմիկոս Վալդեմարաս Ռազումասը
:

Գիտությունների ակադեմիան գիտական, մշակութային, տնտեսական, ճարտարագիտական, տեխնոլոգիական, շրջակա միջավայրի և առողջության հարցերով անկախ փորձագետ և խորհրդատու է։ Համարվում է մի շարք գիտական կազմակերպությունների և հիմնադրամների հիմնադիր, թողարկում է գիտական աշխատանքներ, ամսագրեր, բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների համար պատրաստում դասագրքեր։ Ակադեմիայում կազմակերպվում են լիտվական և միջազգային գիտաժողովներ, դասախոսություններ, ցուցահանդեսներ և հանդիպումներ գիտնականների հետ։

Գիտությունների ակադեմիան ներդրել է 15 գիտական մրցանակներ։ Այն նպաստում է երիտասարդ գիտնականների և ուսանողների գիտական գործունեությանը. տարեկան մրցանակներ են հանձնվում 10 երիտասարդ գիտնականների և 15 բարձրագույն ուսումնական հաստատության ուսանողների։

Ակադեմիան ունի հինգ բաժին՝

* Հումանիտար և սոցիալական գիտությունների բաժին
* Քիմիական, ֆիզիկական և մաթեմատիկական գիտությունների բաժին
* Կենսաբանության, բժշկագիտության և երկրաբանական գիտության բաժին
* Գյուղատնտեսության և անտառային տնտեսության բաժին
* Տեխնիկական գիտությունների բաժին

Շենքը
-----

Ակադեմիայի շենքը տեղեկայված է Վիլնյուսի կենտրոնում. հիմնական ճակատային հատվածը Գեդիմինա փողոցի վրա է (Gedimino pr. 3), հետևի ճակատային հատվածը՝ Տիլտո փողոցի։ Շենքը կառուցվել է ըստ ճարտարապետ Միխայիլ Պրոզորովի նախագծի 1906-1909 թվականներին՝ որպես ռուսական պետական բանկի մասնաճյուղ։

Նախագահներ
----------

* Վինցաս Կրևե-Միցկյավիչուս, 1941
* Միկոլաս Բիրժիշկա, 1941-1942
* Վլադաս Յուրգուտիս, 1942-1943
* Վինցաս Միկոլայտիս-Պուտինաս, 1943-1944
* Յոզաս Մատուլիս, 1946-1984
* Յուրաս Պոժելա, 1984-1992
* Յոդկա Բենեդիկտաս, 1992-2003
* Զենոնաս Ռոկաս Ռուդզիկաս 2003-2009
* Վալդեմարաս Ռազումաս, 2009

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑  Funder Registry — doi:10.13039/501100008523
6. ↑  Gražvydas Kantvydas. (2009 m. gegužės 7 d.). «Naujasis prezidentas lengvo rytojaus nežada». *Mokslo Lietuva* (լիտվերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ մարտի 10-ին. Վերցված է 2011 թ․ ապրիլի 1-ին.
7. ↑  «Valdemaras Razumas». *Kas yra kas Lietuvoje 2009* (լիտվերեն). UAB "Neolitas". Վերցված է 2011 թ․ ապրիլի 2-ին. `{{cite web}}`: Invalid `|url-status=unknown-host` (օգնություն)(չաշխատող հղում)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Լիտվայի գիտությունների ակադեմիա (լիտվ.) (անգլ.)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Լիտվայի գիտությունների ակադեմիա» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 90718346 · BNF: 15566394d · CiNii: DA09375217 · GND: 5057561-2 · ISNI: 0000000110102922 · LCCN: n95087632 · LNB: 000048557 · Microsoft: 74750888 · NKC: mzk2004230180 · NSK: 000368020 · NUKAT: n96207906 · SUDOC: 030868041 · VIAF: 145859304 · WorldCat VIAF: 145859304 |

 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 213)։*  |