Հատված մահացածների Գրքից. Մետրոպոլիտեն թանգարան։
**Հին Եգիպտոսի հուղարկավորության տեքստեր**,  կրոնական փաստաթղթերի հավաքածու, որոնք հին եգիպտացիները օգտագործում էին հոգուն հանդերձյալ կյանքում օգնելու համար։

Հուղարկավորության տեքստերը կատարելագործվել են Եգիպտոսի ողջ պատմության ընթացքում, սկսած բուրգերի տեքստերից, որոնք առաջացել են հին թագավորության շրջանում և բացառապես հանդիպում էին արքայական դմբարաններում, Միջին թագավորության շրջանում, որոնք Միջին թագավորության վերափոխվել են սարկոֆագների տեքստերի, և ավարտվել են Հին եգիպտական Մեռյալների գիրքով, որոնք ի հայտ են եկել Նոր թագավորության շրջանում։ Ժամանակի ընթացքում հուղարկավորության տեքստերը հասանելի են դարձել միջին խավին, իսկ դրանից հետո նաև բոլորին, ով կարող էր իրեն դա թույլ տալ։

Հին թագավորություն
------------------

Փարավոնի բուրգի ներսում գտնվող տեքստերը Թեթի.
Հիմնական հոդված՝ Բուրգերի տեքստեր
Հին թագավորության շրջանում հուղարկավորության տեքստերը ճոխություն էին համարվում, հասու էին միայն փարավոններին։ Այս ժամանակաշրջանի վերջում տեքստերը սկսեցին հայտնվել նաև արքայական կանանց գերեզմաններում։

Միջին թագավորություն
--------------------

Հիմնական հոդված՝ Սարկոֆագի տեքստեր
Առաջին անցումային ժամանակաշրջանում Եգիպտոսում սկսեցին հայտնվել հուղարկավորության տեքստերը, որոնք գրվում էին սարկոֆագի ներսի պատերին։ Այս տեքստերի նյութը մասնակիորեն փոխառվում էր ավելի վաղ շրջանի բուրգերի տեքստերից։ Դրա հետ միասին նրանցում հայտվեցին և շատ նորերը, ինչն առաջին հերթին կապված է եգիպտացիների ամենօրյա կարիքների հետ։ Նմանատիպ բուրգերը վկայում են այն մասին, որ այդ տեքստերը հասու էին դառնում նաև հասարակ մարդկանց։ Փարավոնը այլևս միանձնյա իրավունքներ չուներ հանդերձյալ կյանքի վրա, դրանից հետո դեպի հանդերձյալ կյանք անցագիր ստացան բոլորը, ով կարող էր իրեն թույլ տալ սակոֆագ գնել։

Նոր թագավորություն
------------------

Հատված Դարպասների գրքից
Ստորև բերված է այն տեքստերի ցանկը, որոնք հայտնվել են Նոր թագավորության ժամանակաշրջանում՝

* Մեռյալների գիրք
* Ամուդատ
* Տասներկու քարանձավների անեծք
* Դարպասների գիրք
* Հանդերձյալ կյանքի գիրք
* Քարանձավների գիրք
* Երկրի գիրք
* Լիտանիա Ռա
* Երկնքի գիրք

### Ուշ Նոր թագավորություն

Պատկերված է Նուտ աստվածը Ռամզես IV դամբարանում
* **Երկնքի գիրք**

Մարանայի շրջանից հետո Եգիպտոսում սկսեցին օգտագործել հուղարկավորության տեքստերի նոր հավաքածու։ Այս տեքստերում գլխավոր տեղ էր զբաղեցնում Երկնքի աստվածուհի Նուտը։ Այս շրջանի տեքստերի մեջ պատմվում էր արևի ճամփորդությունը աստվածուհու ողջ մարմնի միջով, վերջում նա կյանք է տալիս թարմացված առավոտյան արևին։ Ռամզես IV դամբարանի առաստաղին Երկնքի տեքստերից իրար կողքի կար միանգամից երկու տեքստ։

Ստորև բերված են Նուտ աստվածուհու հետ կապված գրքերի ցանկը՝

* Նուտի Գիրք
* Օրվա Գիրք
* Գիշերվա Գիրք
* Երկնայի Կովերի Գիրք

Ուշ շրջան
---------

* Շնչելու Գիրք

Հելլենիստական Եգիպտոս
---------------------

* Հավերժ ճամփորդության Գիրք

Տես նաև
-------

Հին Եգիպտոսի հուղարկավորության արարողություններ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Lichtheim (1975)
2. ↑  Goelet et al. (1994)
3. ↑  Hornung (1999), p. 113.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Հնագույն տեքստեր հնագույն Եգիպտոսում (англ.)

Գրականություն
-------------

* Goelet, Dr. Ogden; և այլք: (1994). *The Egyptian Book of the Dead: The Book of Going Forth by Day*. San Francisco: Chronicle Books. `{{cite book}}`: Explicit use of et al. in: `|first=` (օգնություն)
* Hornung, E (1999). *The Ancient Egyptian Books of the Afterlife*. New York: Cornell University Press. `{{cite book}}`: Unknown parameter `|coauthors=` ignored (`|author=` suggested) (օգնություն)
* Lichtheim, Miriam (1975). *Ancient Egyptian Literature, vol 1*. London, England: University of California Press. ISBN 0-520-02899-6.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Եգիպտական հնագույն կրոն |
| --- |
|  |
| Առասպելաբանություն | 
Դուատ •
Կա •
Պանթեիզմ •
Էմանացիա-Փիլիսոփայություն •
Հեթանոսություն
 | Гор (Хор) |
|  |
| Աստվածներ | 
Այխի •
Ամոն •
Անուբիս •
Անուկետ •
Ապիս •
Աթոն •
Աթում •
Բաստ •
Բես •
Գեբ •
Հոր •
Իսիդա •
Կուկ •
Մաատ •
Մաֆդետ •
Մենհիտ •
Մերիտսեգեր •
Մեսխենետ •
Մին •
Մուտ •
Մոնտու •
Նեյթ •
Նեֆերտում •
Նեֆտիդա •
Նեխբեթ •
Նուն •
Նուտ •
Օնուրիս •
Օսիրիս •
Պախտ •
Պտախ •
Ռա •
Ռա-Գորախտի •
Ռատ-Տաուի •
Սատիս •
Սեբեկ •
Սելկետ •
Սեթ •
Սեխմեթ •
Սեշատ •
Սոկար •
Սոպդու •
Սոպդետ •
Թաթենեն •
Թաուրատ •
Թեկեմ •
Թեֆնուտ •
Թոթ •
Ուդջիտ •
Ուսրետ •
Հապի •
Հատմեհիտ •
Հատխոր •
Հեկա •
Կեպրի •
Հեխ •
Խնում •
Խոնսու •
Հորի չորս որդիները •
Շու •
Յախ
 |
|  |
| Հին Եգիպտոսի հուղարկավորության տեքստեր | 
Ամուդատ •
Դարպասների գիրք •
Ներշնչանքի գիրք •
Երկրի գիրք •
Մեռյալների գիրք •
Երկնային կովի գիրք •
Քարանձավների գիրք •
Լիտանիա Ռա •
Բուրգերի տեքստեր •
Սարկոֆագների տեքստեր•
Հավերժ ճամփորդության գիրք
 |
|  |
| Հավատք | 
Աթոնիզմ •
Փիլիսոփայություն •
Հին Եգիպտոսի հուղարկավորության արարողություններ •
Հին եգիպտական նվիրաբերման դասակարգում •
Հին Եգիպտոսի տաճարներ
 |

 |