«Corona» սերիայի KH-4B արբանյակ
Իջնող Discoverer 14 պատիճի կառավարումը։ Որսում են նաև CORONA ծրագրի պատիճը։
 KH-4A արբանյակի վրա «J-1» տիպի տեսախցիկի տեղակայումը (1963 -1969)
**«Corona»** պաշտպանական նշանակություն ունեցող ամերիկյան տիեզերական ծրագիր։ Նախագծվել է ԱՄՆ Կենտրոնական հետախուզական վարչության գիտությունների բաժնի կողմից՝ ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի աջակցությամբ։ Նախատեսված էր ԽՍՀՄ-ի և ՉԺՀ-ի և այլ երկրների ոչ ցամաքային մարմինների հետապնդման համար։ Գործել է 1959 թվականի հունիսից մինչև 1972 թվականը։ Ծրագրի անվանումը հապավում չէ։

Ծրագրի շրջանակներում թողարկվել են **KH-1**, **KH-2**, **KH-3**, **KH-4**, **KH-4A** և **KH-4B** Երկիր մոլորակի արհեստական արբանյակները։ Արբանյակները հագեցած են եղել հեռահար կիզակենտրոն և լայնաձևաչափ տեսախցիկներով և հսկողական այլ պարագաներով։ «Corona» ծրագրի շրջանակներում բաց է թողնվել 144 արբանյակ, որոնցից 102-ն արդյունավետ նկարներ են նկարել։

Ներկայումս «Corona» համակարգի նկարները լայնորեն կիրառվում են խաղաղ նպատակներով, մասնավորապես հնէաբանության և երկրաբանության ոլորտում։

Պատմություն
-----------

«Corona» ծրագիրը սկսվել է 1956 թվականին՝ «Discoverer» անվանումով («Հայտնագործող»)՝ որպես ԱՄՆ ВВС-ի WS-117L տիեզերական հետախուզական ապարատների ծրագրի մաս։ WS-117L հիմնադրվել է RAND ընկերության խորհրդատվության և նախագծման հիման վրա։ ВВС կայանը հաստատել է, որ «Corona ծրագրի ստեղծման վայրը» հանդիսանում է ԱՄՆ ВВС-ի Օնիդզուկա կայանը։ 1958 թվականի մայիսին ԱՄՆ պաշտպանության նախարարությունը հրամայել է WS-117L ծրագիրը փոխանցել ԱՄՆ պաշտպանության առաջադեմ հետազոտական ծրագրերի նախագծի գործակալությանը՝ DARPA-ին։ 1958 թվականին օդուժը 108,2 միլիոն դոլարի չափով ֆինանսավորել է WS-117L ծրագիրը։ 1959 թվականին ВВС-ին և DARPA-ան համատեղ ծախսել են 132,3 միլիոն դոլար Discoverer նախագծի վրա, իսկ 1960 թվականին՝ 101,2 միլիոն դոլար։

«Corona» նախագիծը արագորեն զարգացել է այն բանից հետո, երբ 1960 թվականին ԽՍՀՄ-ին հաջողվեց Սվերդլովսկում ոչնչացնել U-2 լրտես ինքնաթիռը։

Գաղտնազերծում
-------------

Նկարներն աստիճանաբար են գաղտնազերծվել՝ 1996, 2002 և 2013 թվականներին։ 2010-ական թվականներից դրանք հասանելի են ԱՄՆ երկրաբանական ծառայության սերվերներին ։ Առաջին պատվիրատուն, որը որոշակի տեսարան է ներբեռնում, վճարում է պատճենահանման գումարը, դրանից հետո այդ տեսարանը կարող է անվճար ներբեռնել յուրաքանչյուրը։

Հատված Մոսկվա քաղաքի Իվանովո շրջանի նկարից, 1967 թվական

Հետաքրքիր փաստեր
----------------

«Corona» ծրագրով արբանյակի առաջին հաջող թռիչքն ավելի շատ հետախուզական տվյալներ է բերել, քան U-2-ի մնացած բոլոր հաջորդ թռիչքները միասին վերցրած։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Zianet.com: «The Corona Story», National Reconnaissance Office, 1988". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 5-ին. Retrieved 2020 թ․ մարտի 1.
2. ↑  CORONA satellite photographs — A new (Old) tool for earth scientists(չաշխատող հղում)
(չաշխատող հղում)
3. ↑  Rich, Michael D. "RAND's Role in the CORONA Program". RAND Corporation. Retrieved 2014 թ․ մարտի 9.
4. ↑  "'Mission accomplished' for NRO at Onizuka AFS". USAF. 2007 թ․ ապրիլի 23. Արխիվացված է the original 2012 թ․ դեկտեմբերի 7-ին.
5. ↑  "Chronology of Air Force space activities" (PDF). National Reconnaissance Office. Արխիվացված է the original (PDF) 2012 թ․ դեկտեմբերի 7-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Corona Facts.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: sh85038365 |

 |