**Եվգենի Իվանովիչ Շարոնովի տուն** (ռուս.՝ Дом Евгения Ивановича Шаронова), հինավուրց առանձնատուն Տագանրոգում (Ֆրունզեի փողոց 80), համարվում է ճարտարապետական հուշարձան։ Տունը 20-րդ դարի սկզբին կառուցել է ճարտարապետ Ֆեոդոր Շեխտելը։ Այն Ռուսաստանի Դաշնության մշակութային ժառանգության օբյեկտ է։

Պատմություն
-----------

Շենքը 1912 թվականին մոդեռն ոճով կառուցվել է ճարտարապետության ակադեմիկոս Ֆեոդոր Շեխտելի նախագծով։ Մինչև 1917 թվական շենքը պատկանել է տագանրոգցի կալվածատեր և հացահատիկի առևտրական Եվգենի Իվանովիչ Շարոնովին, որն այս տունը կառուցել է իր դստեր՝ Մարիայի համար։ 1920 -1922 թվականներին շենքում տեղավորվել է շերամապահական կայան, 1923 թվականից՝ մանկական համաբուժարան։ Տագանրոգի օկուպացիայի ժամանակ շենքը զբաղեցրել է Էվալդ ֆոն Կլեյստի Առաջին բանակային շտաբը։ 1944 թվականից շենքում գործել են քաղաքային տարբեր կազմակերպություններ, այդ թվում նաև Օրձոնիկիձեի ԽՄԿԿ կենտրոնական կոմիտեն։ 1981 թվականից Շարոնովի տանը տեղակայվել է Տագանրոգի «Քաղաքաշինության և կենցաղի թանգարանը»։

Ճարտարապետական առանձնահատկություններ
------------------------------------

Շարոնովի տունը «մոդեռնի» նմուշ է՝ ճարտարապետության, գեղանկարների և քանդակների սինթեզ։ Մեկուկես հարկանի շենքը շատ ընդհանրություններ ունի Մոսկվայի Յարոսլավսկի կայարանի հետ, նույն սրածայր աշտարակները, կենտրոնական մասում սեղանակերպ տանիքների կատարները, նույն ռիթմով հերթագայող պատուհանների տարբեր ձևեր։ Շենքի կոմպոզիցիան հիմնված է անհամաչափության վրա։ Ձախ կողմն ունի անկյունային 4 բարձր աշտարակներ։ Վերևի հատվածում ի սկզբանե եղել են տան սեփականատիրոջ անվան սկզբնատառերը՝ «Е. Ш.», որոնք փոխարինվել են սրաձող դրոշակով։ 1978 թվականին դրոշն ամրացվել է գնդիկավոր առանցքակալի վրա և քամուց ծածանվում է։ Այդ հատվածում է գտնվում գլխավոր մուտքը՝ վահանաձև ճակատազարդով։

Շենքի ճակատային մասը պատված է կերամիկական սալիկներով, որոնց վրա խճանկարային պատկերներ են։ Շենքի կենտրոնական հատվածի գագաթին, «Լողացող մակույկները» կոմպոզիցիան է՝ նկարիչ Նիկոլայ Ռերիխ։ Շինության աջ մասում «Ծովային ճակատամարտ» պաննոն է, որը նկարազարդել է Վիկտոր Վասնեցովը։

Շարոնովի տունը կինեմատոգրաֆիայում
---------------------------------

* 2006 - «Կոշլյակով, Շաբելնիկով, Տեր-Օհանյան, Кошляков, Шабельников, Тер-Оганьян, Сигутин», վավերագրական ֆիլմ, «Art via Video», 2006:
* 2002 - «Մարդասպանի օրագիրը», հեռուստասերիալ։ Ռեժիսոր՝ Կիրիլ Սերեբրեննիկով, Ռոսիա 1, 2002 թ.:

Շենքի վերակառուցումը 2017 թվականին
----------------------------------

2017 թվականի գարնանը հայտնի դարձավ, որ «Ռուսաստանի մշակույթը» դաշնային ծրագրի շրջանակներում Շարոնովի տունը կվերականգնվի։ Շինարարական աշխատանքները նախատեսվել են 2017-2018 թվականներին։ Շարոնովի տան վերականգնման համար նախատեսվել է 77 միլիոն ռուբլի։ Վերականգնման մրցույթը հաղթել է Լիպեցկի արտադրա-վերականգնման «ԼԱՅՄ ՊԱՐԿ» ընկերությունը։ Աշխատանքները սկսվել են 2017 թվականի հուլիսից։

Պատկերասրահ
-----------

* Շարանովի տան ճակատը (XX դարի սկիզբ)Շարանովի տան ճակատը (XX դարի սկիզբ)
* Շարանովի տան ճակատային հատվածըՇարանովի տան ճակատային հատվածը
* Պաննոյի կենտրոնական մասըՊաննոյի կենտրոնական մասը
* «Լողացող մակույկներ», Նիկոլայ Ռերիխ«Լողացող մակույկներ», Նիկոլայ Ռերիխ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Подлипанов М. Д.* Шаронов Евгений Иванович // Таганрог. Энциклопедия. - Таганрог: Антон, 2008. - С. 803. - ISBN 978-5-88040-064-5.
2. ↑  *Матишов Г. Г. Афанасенко В. И. Кринко Е. Ф.* Миус-фронт в Великой Отечественной войне. - Ростов-на-Дону: ЮНЦ РАН, 2010. - С. 100. - ISBN 978-5-902982-89-0.
3. ↑  Товарищество «Искусство или смерть» / *Под ред. О. Головановой.* - М.: ГМСИ, 2009. - 304 с. - ISBN 978-5-91611-006-7.
4. ↑  *Собств. корр.* «Дневник убийцы»: Пролитая кровь обязательно вернется // Экспресс-газета. - 2002. - 29 янв.
5. 1 2  *Собств. корр.* В Таганроге здание краеведческого музея отреставрируют за 112 млн рублей // donday-taganrog.ru. - 2017. - 11 апр.
6. 1 2  *Питомник Б.* В Таганроге горожане обеспокоились качеством ремонта Музея градостроительства // www.ruffnews.ru. - 2017. - 19 дек.
7. ↑  *Вахонин С.* Поставили на реставрацию Archived 2018-01-03 at the Wayback Machine. // Наше время. - 2017. - 10 авг.