**Նիկոլայ Իլյիչ Պոդվոյսկի** (ռուս.՝ *Николай Ильич Подвойский*, փետրվարի 4 (16), 1880, Kunashivka, Նեժինսկի գավառակ, Չեռնիգովի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հուլիսի 28, 1948(1948-07-28), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուս բոլևիկ հեղափոխական և խորհրդային պետական գործիչ։

1898 թվականից ներքաշվել է բոլշևիկյան գործունեության մեջ։ 1901–05-ին սովորել է Ցարոսլավլի Դեմիդովյան իրավաբանական լիցեյում։ 1904–05-ին եղել է ՌԱԴԲԿ Ցարոսլավլի կոմիտեի անդամ և բոլշևիկյան ուսանողական կոմիտեի նախագահ։ 1905-ին ակտիվ հեղափոխական գործունեություն է վարել Յարոսլավլում և Իվանովո-Վոզնեսենսկում։ 1906 թվականին տարագրվել է (Գերմանիա, Շվեյցարիա)։ 1907–08-ին եղել է Պետերբուրգի «Զերնո» («Зерно») լեգալ կուսակցական հրատարակչության ղեկավարներից։ Բազմիցս ձերբակալվել է։ 1910–14-ին մասնակցել է «Զվեզդա» և «Պրավդա» թերթերի ստեղծմանը։ 1915–16-ին խմբագրել է «Վոպրոսի ստրախովանիյա» (*Вопросы страхования*) հանդեսը։ Եղել է ՌՍԴԲԿ ԿԿ ռուսական բյուրոյի ֆինանսական հանձնաժողովի անդամ։ Մասնակցել է Փետրվարյան հեղափոխությանը (1917), ապա եղել է ՌՍԴԲ(բ)Կ Պետրոգրադի առաջին լեգալ կոմիտեի անդամ, Պետրոգրադի խորհուրդի դեպուտատ։ Խմբագրել է «Սոլդատսկայա պրավդա» (*Солдатская правда*), «Ռաբոչի ի սոլդատ» (*Рабочий и солдат*), «Սոլդատ» (*Солдат*) թերթերը։ Եղել է ՌՍԴԲ(բ)Կ ԿԿ կից ճակատային և թիկունքային զինվորական կազմակերպությունների համառուսաստանյան բյուրոյի նախագահ, Կարմիր գվարդիայի կազմակերպիչներից։ Որպես պատգամավոր մասնացել է VII (ապրիլյան) կոնֆերանսի և կուսակցության VI համագումարին, Պետրոգրադի ՌՀԿ–ի և դրա բյուրոյի, Հոկտեմբերյան ապստամբությունը ղեկավարող օպերատիվ եռյակի անդամ։ Ապստամբության օրերին՝ ՌՀԿ–ի նախագահ, Ձմեռային պալատի վրա գրոհի ղեկավարներից։ Կերենսկոլ–Կրասնովի ապստամբության ճնշման ժամանակ եղել է Պետրոգրադի ռազմական օկրուգի հրամանատար։ 1917–18-ին՝ ՌՍՖՍՀ ռազմական գործերի ժողկոմ, 1918-ի հունվարից՝ կարմիր բանակի ստեղծման և կազմակերպման համառուսաստանյան կոլեգիայի նախագահ։ 1919–23-ին՝ Վսեվոբուչի (համընդհանուր ռազմական ուսուցում) և հատուկ նշանակության զորամասերի (ՉՈՆ) պետ, 7-րդ և 10-րդ բանակների հեղռագմխորհուրդների անդամ։ 1920–23-ին՝ ֆիզիկական կուլտուրայի բարձրագույն խորհրդի, 1921–27-ին՝ Սպորտինտերնի նախագահ։ Եղել է Կուսակցության XIV–XVI համագումարների պատվիրակ, XIII –XV համագումարներում ընտրվել է ԿՎՀ–ի անդամ։ 1924-ից անցել է կուսակցական աշխատանքի։ Զբաղվել է պրոպագանդիստական և գրական–ժուռնալիստական գործունեությամբ։ Պարգևատրվել է Կարմիր դրոշի շքանշանով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Подвойский Николай Ильич // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.

  


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 9, էջ 347)։*  |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Find A Grave · Rodovid |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ ռուսական · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 119531089 · ISNI: 0000 0001 2139 1715 · LCCN: n82066149 · NKC: jx20120807009 · NTA: 237125501 · NUKAT: n2012073313 · VIAF: 72736645 · WorldCat VIAF: 72736645 |

 |

 |