recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Զամոստիեի հին քաղաք** (լեհ.՝ Stare Miasto w Zamościu ), Զամոստիե (Զամոշչ) քաղաքի ամենահին պատմական շրջանը։ Տարածքը Լեհաստանի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ է (ավելացվել է 1992 թվականին)։ Ըստ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի տվյալների՝ դրա արժեքավոր է որպես «16-րդ դարի վերջին Վերածննդի քաղաքի պլանավորման հիանալի օրինակ, որը պահպանել է իր սկզբնական ձևավորումը և առանձնահատուկ հետաքրքրություն ներկայացնող շենքեր` միախառնելով Իտալիայի և Կենտրոնական Եվրոպայի ճարտարապետական ավանդույթները»։ Միջնադարյան քաղաքն ունի 75 հա տարածք և գտնվում է 200 հա մակերես ունեցող պահպանվող տարածքում։

Շրջանը Լեհաստանի պաշտոնական ազգային պատմական հուշարձանն է (*Pomnik historii*) 1994 թվականի սեպտեմբերի 16-ից։ Այն ընդգրկված է Լեհաստանի ազգային ժառանգության ցանկում։

Զամոստիե հին քաղաքի քարտեզը

Պատմություն
-----------

Զամոստիեն վերակառուցվել է 16-րդ դարի վերջին՝ «իդեալական քաղաքի» իտալական տեսության համաձայն։ Նոր քաղաքի կառուցումը նախաձեռնել է հետման Յան Զամոյսկին։ Այն իրականացվել է ըստ ճարտարապետ Բեռնարդո Մորանդոյի նախագծի։ Քաղաքը Վերածննդի մոդել է՝ Կենտրոնական Եվրոպայի քաղաքային ավանդույթներով ձևավորված մաներիզմի խառնուրդով։ Քաղաքն ունի կամարների շարք, որոնք շրջապատում են հրապարակները։

Քաղաքում գործում են մի շարք թանգարաններ՝ Զամոստիե թանգարանը, Ամրաշինական կառույցների և զենքի «Արսենալ» թանգարան, Կրոնի թանգարան, Ճանապարհների և կամուրջների կառուցման տեխնոլոգիաների թանգարան, Զամոստիեի հրեաների «Սինագոգ» կենտրոն, բաստիոն։ Գործում են ցուցահանդեսներ՝ Զամոստիեի պատկերասրահ, լուսանկարների «Ռատուշա» ցուցահանդես և այլն։

Հուշարձաններ
------------

Քաղաքապետարանի շենքը Զամոստիեում
Ճարտարապետ Մորանդոն քաղաքը նախագծել է վեցանկյանի տեսքով։

Զամոստիեի շրջանում կա մոտ 200 հուշարձան, այդ թվում՝ Զամոստիեի քաղաքապետարանը, Զամոստիեի տաճարը, սինագոգը, Զամոստիեի ակադեմիան և Զամոստիեյի պալատը։

Հին քաղաքը շրջապատված է Զամոսցի ամրոցի մնացորդներով։ Քաղաքն ունի հետևյալ հուշարձանները՝

* Զամոստիեի երեխաներ հուշաքար, Ակադեմիական փողոց,
* Հովհաննես Պողոս Երկրորդի արձան,
* Յան Զամոյսկու արձան,
* Դավիթ Սաղմոսերգուի արձան,
* «Կատին 1940» հիշատակի խաչ։

Ծանոթագրություն
---------------

1. 1 2 3  UNESCO World Heritage Centre (2013 թ․ հունիսի 27)։ «Old City of Zamość - UNESCO World Heritage Centre»։ Whc.unesco.org։ Վերցված է 2013 թ․ հուլիսի 16
2. 1 2  Mark Baker, Kit F. Chung (2011 թ․ հունիսի 28)։ *Frommer's Poland*։ John Wiley & Sons։ էջ 181։ ISBN 978-0-470-96423-1։ Վերցված է 2013 թ․ հուլիսի 16  `|url-access=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
3. ↑  Dawid Lasocinski, Tomasz Duda, Malgorzata Duda (January 2007)։ *Polska*։ Petit Futé։ էջ 347։ ISBN 978-83-60496-55-8։ Վերցված է 2013 թ․ հուլիսի 16

Արտաքին հղումներ
----------------

* Old City of Zamość at unesco.org
* Map at unesco.org
* Old City of Zamość - The Pearl of the Renaissance at poland.travel
* Stare Miasto w Zamościu (1992) Archived 2014-04-07 at the Wayback Machine. at www.poland.gov.pl
* Stare miasto w Zamościu at Narodowy Instytut Dziedzictwa
* Map of the Zamość Old Town(չաշխատող հղում)
 at Narodowy Instytut Dziedzictwa
Հովսեփ Արղության
**Հայաստանի ազատագրության Հյուսիսային ծրագիր**, ստեղծվել է 1780-ականներին և հեղինակներն են եղել Հովսեփ Արղությանը և Հովհաննես Լազարյանը։

Պատմություն
-----------

Ծրագրի ստեղծման և Ռուսաստանին ներկայացման համար մեծ խթան է հանդիսացել 1783 թվականին Ռուսաստանի և Վրաստանի միջև կնքված դաշնագիրը, որը հայտնի է Գեորգիևյան անունով։ Ըստ այդ դաշնագրի՝ Ռուսաստանը պետք է հովանավորեր Վրաստանին, անհրաժեշտության դեպքում զորք ուղարկեր։ Այս պայմանագիրը մեծ արձագանք է գտնում Հայաստանում, որի արդյունքում սկսվում է հայ-ռուսական նախագծի ստեղծման քննարկումները։ Այս քննարկումների հետ մեծ հույսեր էին կապում Ռուսաստանում բնակվող Հովսեփ Արղությանը և Հնդկաստանում բնակվող Շահամիր Շահամիրյանը։

Հովհաննես Լազարյան
Հովսեփ Արղությանը և Հովհաննես Լազարյանը 1780-ականների սկզբներին սկսում են բանակցություններ վարել Ռուսաստանի հետ, որի արդյունքում պետք է ձեռնարկվեր արշավանք դեպի Հայաստան՝ այն ազատագրելու համար։ Նրանք կազմում են նախագիծ, որը հետագայում հայտնի դարձավ *Հյուսիսային* անվամբ։ Այն կազմված էր 18 կետերից։

Այս ծրագրի առաջին երեք հոդվածները հայերի և ռուսների միջև եղավ կրոնական հակասությունները կարգավորող կետեր էին։ Առաջարկվում էր կնքել հայ-ռուսական հավիտենական դաշինք։ Հայաստանում պետք է պահվեր չափավոր քանակի ռուսական զորքը, որը պետք է երկիրը պաշտպաներ հնարավոր արտաքին հարձակումներից։ Հայաստանը պետք է հարկ վճարեր սեփական հանքերից ստացված եկամուտից, նաև անհրաժեշտության դեպքում պետք է զորք հատկացներ Ռուսաստանին։ Հայաստանը հռչակվելու էր թագավարություն, որի թագավորը պետք է ընտրվեր ռուսաց կայսրի կողմից և օծվեր Էջմիածնում։ Հայոց մայրաքաղաք պետք է հռչակվեր Անին կամ Վաղարշապատը։ Սահմանվում էին նաև հայոց պետական խորհրդանիշները՝ դրոշ, զինանշան, շքանշաններ և այլն։ Հին հողատերերին էին վերադարձվում իրենց հողերը, սակայն նրանք չունեին գյուղացիներին ճորտացնելու իրավունք։ Երկրների միջև կնքվելու էր առևտրական պայմանագիր, իսկ Կասպից ծովի ափին Հայաստանը պետք է ստանար նավահանգիստ։

Սակայն այս նախագիծը չքննարկվեց ռուսական իշխանությունների կողմից և մնաց անպատասխան։

Տես նաև
-------

* Հայ-ռուսական հարաբերություններ
* Հակառուսականությունը Հայաստանում
* Ռուսական վտանգը
* Երկաթե և թղթե շերեփ
* Հարավային ծրագիր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Հայաստանի ազատագրության Հյուսիսային (Հովսեփ Արղությանի) ծրագիրը»։ *findarmenia.org* (հայերեն)։ Վերցված է 2020 թ․ հունվարի 3  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)
**«Ճանապարհ բադիկներին»** (ռուս.՝ «Дорогу утятам!»), քանդակագործական հորինվածք Մոսկվայում, քաղաքի տեսարժանիքներից մեկը, որը տեղադրվել է 1991 թվականին Նովոդևիչի վանքի մոտ գտնվող պուրակում։

Պատմություն
-----------

«Ճանապարհ բադիկներին» քանդակագործական հորինվածքը տեղադրվել է 1991 թվականին Նովոդևիչի վանքի մոտ գտնվող պուրակում, լճակի ափին։ Ամերիկացի գրող Ռոբերտ Մակքլոսկիի «Ճանապարհ բադիկներին» հեքիաթային վիպակը, որը հրապարակվել է 1941 թվականինին, ունեցել է այնպիսի մեծ հաջողության, որ Բոստոնի իշխանությունները որոշել են կենտրոնական զբոսայգում տեղադրել գրքի գլխավոր հերոսուհու՝ մայր բադիկ Տիկին Մալարդի և նրա ութ ձագուկների արձանը։ Հուշարձանը պատրաստվել է Ռոբերտ Մակքլոսկիի երկրպագուհի Նենսի Շոնի էսքիզներով։ Այս քանդակի պատճենը 1991 թվականին ԱՄՆ-ի առաջին տիկին Բարբարա Բուշը նվիրել է ԽՍՀՄ առաջին տիկին Ռաիսա Գորբաչովային, որը, ամուսնու հետ գտնվելով Բոստոնում և գործնական այցով հայտնվելով քաղաքի Կենտրոնական զբոսայգում, հետաքրքրվել էր արձանախմբով։

Բադիկների արձանախումբը Բոստոնի Կենտրոնական զբոսայգում
Հուշարձանի բացումից հետո հաջորդ գիշերը բադիկներից մեկին գողացել էին։ 2000 թվականի փետրվարին անհետացան ևս երեք ֆիգուրներ։ Քանդակի հեղինակը, իմանալով այս մասին, որոշել է վերականգնել իր ստեղծագործությունը, և 2000 թվականի սեպտեմբերի 18-ին տեղի է ունեցել վերականգնված արձանախմբի հանդիսավոր բացումը։ Արարողությանը ներկա են եղել Միխայիլ Գորբաչովը դստեր՝ Իրինայի հետ, Ռուսաստանում ԱՄՆ-ի արտակարգ դեսպան Ջեյմս Քոլինզը, Ռուսաստանի այն ժամանակվա մշակույթի նախարար Միխայիլ Շվիդկոյը, Մոսկվայի կառավարության մշակույթի հանձնաժողովի նախագահ Իգոր Բուգաևը և այլք։

Ներկայում վանդալությունից պաշտպանելու նպատակով քանդակն ամրացված է ամրաններով, մոտակայքում գտնվում է պահպանության ծառայության պահակատնակը։

Նկարագրություն
--------------

«Ճանապարհ բադիկներին» քանդակագործական հորինվածքը տեղադրված է սալարկած ճեմուղու վրա և բաղկացած է ինը ֆիգուրից։ Դրանք են՝ մայր բադիկ Մալարդը և ութ ձագուկները՝ Ջեկը, Քեկը, Լեկը, Մեկը, Նեկը, Քվեկը, Փեկը և Քվակը։ Հուշարձանը Ռուսաստանի և Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների միջև հաշտեցման յուրօրինակ խորհրդանիշ է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Make Way For Diplomacy: How Boston's 'Ducklings' Helped Ease U.S.-Soviet Tensions — 2017.
2. 1 2  «Памятник утке с утятами у пруда Новодевичьего монастыря в Москве»։ Достопримечательности Москвы։ 2014-02-22։ Վերցված է 2015-06-27
3. 1 2  Ольга Ращупкина. (19 сентября 2000)։ «Американские утки вновь в Москве»։ Независимая газета։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-04-16-ին։ Վերցված է 2015-06-27
4. ↑  «Памятник Дорогу утятам»։ Лучшие монументы Москвы։ Վերցված է 2015-06-27
**Հավով ապուր,** հավից պատրաստվող ջրալի ուտեստ է։ Եփվում է դանդաղ կրակի վրա։ Արգանակին կարելի է ավելացնել հավի մսի փոքր կտորներ, բանջարեղեն, մակարոնեղեն (լապշա), հատիկավոր մշակաբույսեր, ինչպես՝ բրինձ կամ գարի և այլ բաղադրիչներ։

Պատմություն
-----------

Որոշ ժամանակ առաջ կարծում էին, որ հավի արգանակը կազդուրող և առողջացնող է. այն խորհուրդ էին տալիս հիվանդներին՝ ենթադրելով, որ ապուրները հեշտ են մարսվում։ Մ.թ.ա I դարի հույն բժիշկ Դիոսկորիդեսը, իր «De Materia Medica» դեղորայքային բաղադրատոմսերի հավաքածուում գրել է նաև հավով ապուրի մասին։ Ավիցեննան հավի արգանակը համարում էր հիվանդների համար օգտակար, իսկ XII դարի եվրոպացի հոգեբան, աստվածաբան և բժիշկ Մայմոնիդը գրում է, որ հավով ապուրը խորհուրդ է տրվում որպես առողջ սնունդ, ինչպես նաև դեղանյութ։

Հավով ապուրի դեղային հատկության համոզվածությունը մտավ նաև արևմտյան խոհարարության ավանդությունների մեջ։ Մասնավորապես, հավով ապուրը հատուկ ձևով կապված է եվրոպական խոհանոցի հետ։ Այսպես, արևելյան Եվրոպայում հրեաները հավը եփում էին ուրբաթ, իսկ ստացված արգանակով շաբաթ օրը ապուր էին պատրաստում, որը այդ ժամանակ օգտագործվում էր որպես վերականգնող միջոց։ Ապուրի ժամանակակից անվանումներից մեկը «հրեական Բենզիլպենիցիլին»-ն է։

Հավով ապուրի բաղադրատոմսը հրապարակվել է առաջին տպագրված խոհարարական գրքերում, օրինակ, Պլատինի «De honesta voluptate et valetudine» գրքում (1470)։ Հետագայում, ապուրը վերսկսեցին պատրաստել XVI դարից։

Առանձնահատկություն և բաղադրություն
----------------------------------

Համաձայն ժամանակակից ուսումնասիրությունների՝ հավի ապուրը կարող է ունենալ հանգստացուցիչ դեղամիջոցի և հակաբորբոքային ազդեցություն՝ մրսածության համար։ Սակայն «Однако ни одно» անցկացրած ուսումնասիրությունները մինչև վերջ չեն պարզել, իսկապես փոխվո՞ւմ է արդյունքը հավով ապուրի օգտագործման դեպքում, այն կարևոր ազդեցությո՞ւն է ունենում մարդկանց մրսածության հիվանդությունների ախտանիշի դեպքում։

Կախված պատրաստման եղանակից՝ ապուրի քիմիական բաղադրությունը կարող է զգալիորեն փոխվել։ Բայց ապուրի բուժող հատկությունը գիտականորեն ապացուցվել է։ Ապուրի բաղադրության մեջ մտնող սպիտակուցներն ու վիտամինները դրական ազդեցություն ունեն պեպտիդների առողջության վրա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  Smith, 2003, էջ 367
2. 1 2 3  «Chicken Soup» (անգլերեն)։ Drugs.com[en]։ 2009։ Վերցված է 2016-05-16
3. ↑  Taylor A.L. (հունվարի 8, 2012)։ «Soup: Why do we eat it when we're ill?» (անգլերեն)։ BBC։ Վերցված է 2016-05-16։ «…it can be soothing and anti-inflammatory for those with colds»
4. ↑  Parker-Pope T. (հոկտեմբերի 12, 2007)։ «The Science of Chicken Soup» (անգլերեն)։ The New York Times։ Վերցված է 2016-05-16

Գրականություն
-------------

* *Smith A.F.* Chicken soup // Encyclopedia of food and culture / Solomon H. Katz. — Charles Scribner’s Sons, 2003. — Т. 1. — С. 366-367. — ISBN 0-684-80565-0.
* *Ohry A. Tsafrir J.* Is chicken soup an essential drug? :

[անգլ.] // Canadian Medical Association Journal. — 1999. — Vol. 161, № 12 (1 December). — P. 1532-1533.

Արտաքին հղումներ
----------------

* հավով ապուր Archived 2016-11-19 at the Wayback Machine.
* հավով և բրնձով ապուր Archived 2020-08-13 at the Wayback Machine.
**Հյուրատուն** (անգլ.՝ guest house), զբոսաշրջության ոլորտում լայնորեն տարածում գտած հասկացություն, նման է հյուրանոցին։ Ի տարբերություն հյուրանոցի, հյուրատունն ունի մի շարք պարամետրեր, որոնք կեցության պայմանները մոտ են դարձնում տնայինին։

Հյուրատունը առանձնատուն է, որի սեփականատերն այն վարձով (վարձակալությամբ) է տալիս ամբողջությամբ կամ առանձին սենյակներով։ Հաճախ, անձամբ սեփականատերը և նրա ընտանիքը ապրում են նույն առանձնատանը, սակայն տարբեր հարկերում կամ տան առանձին հատվածում։ Տարատեսակ ծառայությունների տրամադրմամբ հյուրատան սեփականատերը գործում է իր հայեցողությամբ և վերահսկվում է բազմաթիվ պետական կառույցների կողմից, որոնց վերահսկողության ներքո են նաև հյուրանոցները։ Այս ամենն ունի իր դրական և բացասական կողմերը։

Հարկայնությունը և բնակելի առանձնատների տարածքը, ինչպես նաև սենյակների և համարների քանակը չեն կանոնակարգվում։ Սակայն, հիմնականում, դրանք երկհարկանի կամ եռահարկ շենքեր են, որոնց ընդհանուր մակերեսը կազմում է մոտ 400 մ² և սենյակների քանակը մոտավորապես՝ 10-20: Հյուրատան ազատ տարածքը, որը հիմնական մասն է կազմում, զբաղեցնում է հենց սեփականատերը։

* Հյուրատուն «Ալթմիսա» ԷստոնիայումՀյուրատուն «Ալթմիսա» Էստոնիայում
* Հյուրատուն Կադյակում (Ալյասկա, ԱՄՆ)Հյուրատուն Կադյակում (Ալյասկա, ԱՄՆ)
* Հյուրատուն Սերաբում (Իրան)Հյուրատուն Սերաբում (Իրան)
* Հյուրատուն «Լեսո» (Իսպանիա)Հյուրատուն «Լեսո» (Իսպանիա)
* «Տուն ամպերի մեջ» (Անգլիա)«Տուն ամպերի մեջ» (Անգլիա)

Տես նաև
-------

* Հյուրանոց
* Հոսթել

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Что такое гестхаус» (ռուսերեն)։ www.control-point.ru Дарья Власова։ 24 июня 2013։ Վերցված է 2015 թ․ ապրիլի 21
2. ↑  «Путешествия и туризм энциклопедия: Гестхаус» (ռուսերեն)։ Nashaplaneta։ Վերցված է 2015 թ․ ապրիլի 21

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Տուրիզմ |
| --- |
|  |
| Տուրիզմի տեսակները | Տուրիզմի տեսակները  • Տուրիզմի ձևերը |  |
|  |
| Տուրիզմը Հայաստանում | Էկոտուրիզմ  • Ագրոտուրիզմ  • Էքստրեմալ տուրիզմ  • Առողջարանային տուրիզմ |
|  |
| Տուրիզմի կապերը | Տուրիզմ և արդյունաբերություն  • Տուրիզմ և տնտեսություն  • Տուրիզմ և քաղաքականություն |

 |


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2780502552 |

 |
**Ճանճերի գերեզմանոց** (անգլ.՝ Flies' graveyard, flies' cemetery), անվանում, որն օգտագործվում է Միացյալ Թագավորության տարբեր մասերում հաղարջով կամ չամիչով քաղցր խմորեղենի համար (շերտակարկանդակ, կարկանդակ, կեքս)։ Անվանումը գալիս է մի կատակից, որ չամիչը հիշեցնում է սատկած ճանճեր։ Շոտլանդիայում դրանք հայտնի են որպես ճանճային բլիթներ, մրգային սլայսներ կամ մրգային քառակուսիներ, իսկ Հյուսիսային Իռլանդիայում՝ հաղարջային քառակուսիներ։ Անգլիայի հյուսիս-արևելքում թխում են ճանճային բլիթներ կամ ճանճերով կուտապ։ Ուելսում այն կոչվում է *Cacen Pwdin*։

Բաղադրատոմս
-----------

Բաղադրատոմսը նման է *Mince pie* քաղցր կուտապին, որը լցոնված է մրգի չրերով և համեմունքի խառնուրդով, որն ավանդաբար ուտում են Միացյալ Թագավորությունում Սուրբ ծննդյան տոներին։

«Գարիբալդի» բիսկվիթը, որը պարունակում է մանրացված հաղարջի շերտ, Միացյալ Թագավորությունում հայտնի է որպես «ճզմված ճանճ» կամ «սատկած ճանճ» բիսկվիթ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  McAlpine Fraser (2015)։ *Stuff Brits Like: A Guide to What's Great about Great Britain* (անգլերեն)։ Penguin։ ISBN 978-0-425-27841-3
2. 1 2  «Mince pie recipe»։ *BBC Food* (անգլերեն)։ Վերցված է 2023 թ․ մարտի 25
3. ↑  «Mince pies»։ *BBC Good Food* (անգլերեն)։ Վերցված է 2023 թ․ մարտի 25
4. ↑  «The History of the Garibaldi: No One's Favourite Biscuit | The Biscuit Baron»։ *www.thebiscuitbaron.co.uk*։ Վերցված է 2023 թ․ մարտի 25
**«Հատապտուղներով զգեստ»** (անգլ.՝ Berry Dress), իռլանդացի արվեստագետ, քանդակագործ Ալիս Մահերի (1956) 1994 թվականին ստեղծած քանդակը, որն ընդգրկված է Իռլանդիայի ժամանակակից արվեստի թանգարանի հավաքածուում։ Քանդակի չափերն են՝ 25 x 32 x 24 սմ։

Նկարագրություն
--------------

Քանդակը ներկայացնում է երիտասարդ աղջկա մուգ վարդագույն ներկված գգեստ, որն առանձին տեղադրված է պահարանում։ Զգեստի ներքևի հատվածը զարդարված է մասուրներով կամ հատապտուղներով։ Քանդակը ստեղծվել է 1994 թվականին։ Հատապտուղներն ի սկզբանե եղել են կլորավուն և ալ կարմիր, սակայն ժամանակի ընթացքում չորացել են՝ դառնալով շագանակագույն։

Ալի Մեհերը իր աշխատանքներում հաճախ ներառում է բնական նյութեր, և այս հագուստը կարող է դիտվել որպես աղջկա զգեստից կուլոն պահարանում՝ պատված չորացած մեղուներով։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Այս քանդակի իմաստը շարունակ փոփոխվում է։ Այն կախված է համատեքստից, դիտողից, ժամանակաշրջանից։ Օրինակ 1980-ական թվականներին այս զգեստը այլ բան կնշանակեր, քան հիմա։- Ալիս Մեհեր |  |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  «Berry Dress»։ *www.europeana.eu*։ Վերցված է 2016-05-19
3. ↑  Photo in 1994
4. ↑  «Հատապտուղներով զգեստ» թանգարանի կայքում
5. ↑  *Bee Dress*, 1994
6. ↑  2013 interview with the artist
**Կիմբե** (անգլ.՝ Kimbe), քաղաք Պապուա Նոր Գվինեայի հյուսիս-արևելքում։ Արևմտյան Նոր Բրիտանիայի վարչական կենտրոն։

Աշխարհագրություն
----------------

Արևմտյան Նոր ԲրիտանիաԱրևմտյան Նոր Բրիտանիա
Քաղաքը տեղակայված է Նոր Բրիտանիա կղզու հյուսիսային ափին` Կիմբե ծոցի ափերին։ Քաղաքի մերձափնյա ջրերում տարածված են կորալային խութերը։

Տնտեսություն
------------

Քաղաքի տնտեսությունը հիմնված է սննդի արդյունաբերության վրա (հիմնականում արմավենու յուղի արտադրություն), գյուղատնտեսությամբ, անտառային տնտեսությամբ և այն։ Արմավենու յուղի արտադրման ամենախոշոր ընկերությունը` New Britain Palm Oil Limited (NBPOL), ունի իր կենտրոնակայանը Մոսա գյուղում, Կիմբեի կենտրոնից 12 կմ հեռավորության վրա։

Բնակչություն
------------

2013 թվականի տվյալներով քաղաքի բնակչության թիվը կազմում է 27 205 մարդ։

*Քաղաքի բնակչության դինամիկան ըստ տարիների.*

| 1980 | 1990 | 2000 | 2013 |
| --- | --- | --- | --- |
| 4 662 | 8 383 | 14 656 | 27 205 |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Kimbe» (անգլերեն)։ World Gazetteer։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-02-14-ին։ Վերցված է 2013-02-06
| **՞**Հնդկական ենթարծիվ |
| --- |
| Հնդկական ենթարծիվ  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Կենդանիներ |
|
|
|
|
|
| Տիպ | Քորդավորներ |
|
|
|
|
|
| Դաս | Թռչուններ |
|
|
|
| Կարգ | Բազեազգիներ |
|
|
|
| Ընտանիք | Ճուռակներ |
| Ենթաընտանիք | Արծիվներ |
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| **Aquila hastata**
(Lesson, 1831) |
|  Հատուկ պահպանություն |
| 
Խոցելի տեսակIUCN 3.1 *Vulnerable* : 22729779 |
|  Արեալ |
| պատկեր |
| 

| ԴասակարգումըՎիքիցեղերում | ՊատկերներՎիքիպահեստում | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Հնդկական ենթարծիվ** (լատին․՝ Aquila hastata), Ճուռակների ընտանիքի գիշատիչ թռչուն։

Մարմնը բաց շականակագույն է, թևերի փետուրները՝ գորշավուն։ Մարմնի երկարությունը մոտ 65 սմ է։ Ամրակազմ, միջին չափի մեծության արծիվ է լայն թևերով և կարճ պոչով։ Տարեց թռչունների գունավորումը մուգ շականակագույն է։ Գլուխը մեծ է մարմնի չափերի համեմատ։ Աչքերը կրակոտ շագանակագույն են։

Բնադրում են հիմնականում Հարավային Ասիայի տարածքում։

Բնակության երկիրը՝ Բանգլադեշ, Կամբոջա, Հնդկաստան, Մյանմա, Նեպալ։ Բացի նշված պետություններից, այս թռչունը այլևս ուրիշ վայրերում չի հանդիպում։

Այս տեսակը հզոր գիշատիչ է, որը բռնում է որսը՝ հիմնականում կաթնասունների, անտառի մոտ կամ նրան հարակից բաց տարածքներից։ Ենթարծիվը որսում է նաև գորտեր և թռչուններ։

Հնդկական ենթարծիվներ
Հնդկական ենթարծիվ

Այս տեսակը սպառնալիք է բնակավայրերին։

Ցավոք, այս տեսակի թիվը աստիճանաբար նվազում է։ Հետևաբար, որոշ մասը ապրում են ազգային պարկերում և արգելոցներում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Индийский подорлик» (անգլերեն)։ Bird Studies Canada։ Վերցված է 2014 թ․ փետրվարի 8

Գրականություն
-------------

* BirdLife International 2013. Aquila hastata. In: IUCN 2013
* BirdLife Archived 2015-09-24 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| Տաքսոնոմիա | Avibase · eBird · GBIF · iNaturalist · NCBI |

 |
**Մ. Ժուրավսկայայի եկամտաբեր տուն** (ռուս.՝ Доходный дом М. Журавской), շենք-տեսարժանություն Ռուսաստանի մայրաքաղաք Մոսկվայում։ Մշակութային ժառանգության դաշնային նշանակության օբյեկտ է։

*Հասցեն`* Մոսկվա, Կենտրոնական վարչական շրջան, Դենեժնի նրբանցք, 12։ Խամովնիկի շրջան։

Պահպանվում է որպես մշակութային ժառանգության օբյեկտ։

Պատմություն
-----------

Մ. Ժուրավսկայայի եկամտաբեր տունը կառուցվել է 1907 թվականին ճարտարապետ Վլադիմիր Դմիտրիևիչ Ադամովիչի նախագծով։

2015 թվականի մայիսի դրությամբ շենքում տեղակայված էին Ռուսաստանի Դաշնության Կամչատկայի երկրամասի և Ուլյանովսկի մարզի ներկայացուցչությունները, ինչպես նաև «Պիֆագոր և ընկ.» մասնավոր դպրոցը։

Ճարտարապետություն
-----------------

Շենքի ճարտարապետն է Վլադիմիր Դմիտրիևիչ Ադամովիչը։ Եկամտաբեր տան մեծ մասը կառուցված է մոդեռն ոճով։ Սակայն տունը, ատտիկոսը ունեն նաև այլ ոճի` անգլիական գոթական ճարտարապետության, Թյուդորների ոճի առանձնահատկություններ։ Ճակատը պատված է կերամիկական սալիկներով, ինչն ընդգծում է գոթական ճարտարապետության տարրերը։ Ճակատի կողային մասից դուրս ցցվող ելունը շենքին հաղորդում է անհամաչափություն։ Տան ձեղնահարկում գտնվել է նկարիչների արվեստանոց։

Անվանի մարդիկ
-------------

Այս տանը 1918-1922 թվականներին բնակվել է ռուսական և խորհրդային դերասան, ռեժիսոր Եվգենի Վախթանգովը։ Այդ մասին վկայում է պատին փակցված հուշատախտակը։ Տանն ապրել և աշխատել են նաև ճարտարապետներ Վեսնին եղբայրները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Постановление Совета Министров РСФСР № 1327 от 30.08.1960
2. 1 2 3 4  «Доходный дом М. Журавской» (ռուսերեն)։ Վերցված է 2015-05-31
3. 1 2  «Доходный дом М. Журавской» (ռուսերեն)։ Վերցված է 2015-05-31

Արտաքին հղումներ
----------------

Страница в реестре объектов культурного наследия Archived 2017-03-16 at the Wayback Machine..
«**Կինն ալիքներում**» (ֆր.՝ La Femme à la vague), ֆրանսիացի նկարիչ, կերպարվեստում ռեալիզմի հիմնադիրներից Գյուստավ Կուրբեի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1868 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 65,4 × 54 սմ։

Այսօր «Կինն ալիքներում» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Մետրոպոլիտեն թանգարանում (Նյու Յորք, ԱՄՆ)։

Նկարագիր
--------

«Կինն ալիքներում» ստեղծագործությունում հեղինակը վրձնել է հոլանի երիտասարդ կնոջ, որը լողանում է ծովում։ Կինը կռթնել է մուգ ժայռին։ Մարմինը շատ պայծառ է, գրեթե կիսաթափանցիկ։ Ալիքավոր, կարմրաշագանակագույն մազերը փակված են ձեռքերով, որոնք կինը վեր է բարձրացրել դեպի գլուխը։ Մազերի փնջերը թափվել են կնոջ երեսին։ Մարմնի շուրջ գտնվող ջրերն ավելի պայծառ են. գորշ երկնագույն մանր ալիքները հարվածում են մարմնին և դառնում ավելի փրփրուն։ Նկարի տրամադրությունը մռայլ է, քանի որ, ուր որ է, սկսվելու է արևմտոցը. հորիզոնին, աջ կողմում, երևում է երեկոյան լուսավորության վերջին փայլը։ Հեռվում երևում է նավակը։

Նկարը նյու ժանրին է պատկանում։ Այս ժանրում Կուրբեի ամենահայտնի գործը *«Աշխարհի ծագումը»* կտավն է։

Կտավը բնութագրվում է մեծ ռեալիզմով, բայց, միևնույն ժամանակ, կարծես ձեռնոց է նետում դիցաբանական մոտիվներին։ Սակայն իրական տեսք ունեցող մաշկն ու թևատակերի մազածածկույթը այդ ավանդույթներին չեն համապատասխանում։

Պատմություն
-----------

«Կինն ալիքներում» ստեղծագործությունը Կուրբեն վաճառել է 1873 թվականին արվեստի իրերի վաճառական Պոլ Դյուրան Ռուելին։ Բայց ավելի ուշ վերջինս նկարը վերավաճառում է շաքար արտադրող ամերիկացի Հենրի Օսբորն Հեվեմեյրին և կնոջը՝ Լուիզին։ 1929 թվականին, սեփականատիրոջ մահվանից հետո, կինը այս նկարը և այլ արվեստի գործեր նվիրաբերում է Մետրոպոլիտեն թանգարանին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  DailyArt։ «"The Woman in the Waves" by Gustave Courbet via DailyArt app, your daily dose of art getdailyart.com»։ *www.getdailyart.com* (անգլերեն)։ Վերցված է 2020-06-21
3. ↑  *Геннадий Скоков, Наталия Майорова* Французская живопись конца XVIII – начала XIX века. — Litres, 2017-09-05. — 130 с. — ISBN 9785040095377

Գրականություն
-------------

Kathry Calley Galitz: *Gustave Courbet Die Frau in den Wellen*, In: Angela Schneider, Anke Daemgen und Gary Tinterow (Herausgeber): *Die schönsten Franzosen kommen aus New York.* *Französische Meisterwerke des 19. Jahrhunderts aus dem Metropolitan Museum of Art, New York*, [./ ISBN 978-3-89479-381-4], S. 98

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Կինն ալիքներում» ստեղծագործությունը
**Հարկադրված կամ պարտադրված վայրէջք**, ինքնաթիռի վայրէջք, որը տեղի է ունենում օդաչուի կառավարումից անկախ, այսպես՝ եղանակային պայմաններ, շարժիչի կամ ինքնաթիռի այլ համակարգերի խափանում, որոնք դարձնում են թռիչքը անհնարին։ Այս եզրույթը նույնպես օգտագործվում է այլ ինքնաթիռների կողմից պարտադրված վայրէջքի դեպքում։

US ավիաուղիների 1549 թռիչքի վայրէջքը Հյուսիսային գետի ջրերի վրա
Ինքնաթիռները կատարում են հարկադրված վայրէջք արտակարգ իրավիճակներում, երբ ի հայտ է գալիս անսպասելի և լուրջ վտանգ ինքնաթիռին կամ ուղևորների առողջությանը, կամ եթե ուղևորներից մեկի կամ անձնակազմի անդամներից մեկի համար հրատապ անհրաժեշտություն է ծագում լինել գետնի վրա, օրինակ՝ շտապ բժշկական օգնության անհրաժեշտության պարագայում։ Սովորաբար ինքնաթիռը ընտրում է ամենամոտ համապատասխան օդանավակայանը կամ ռազմաօդային բազան, որտեղ թռիչքների կառավարման անձնակազմը օժանդակում է վայրէջքին տալով բարձր առաջնահերթություն։

Ինքնաթիռը կարող է ենթարկվել պարտադրված վայրէջքի, եթե այն մտել է «հակառակորդի» օդային տարածք։ Համաձայն միջազգայնորեն ընդունված ընթացակարգի ռազմական ինքնաթիռը մոտենում է խախտում կատարած ինքնաթիռին ներքևից դեպի ձախ, որպեսզի այն լավ տեսանելի լինի պարտադրվող ինքնաթիռի հրամանատարին, ով հիմնականում նստած է ինքնաթիռի ձախ նստատեղում։ Պարտադրող ինքնաթիռը ճոճում է թևերը, որպես պարտադրված վայրէջք կատարելու պահանջ։

Միջազգային օրենքը կարգավորում է խախտող ինքնաթիռի հետ վարվելակարգը՝

* ... ինքնաթիռը, որը իրեն չի բացահայտում, մուտք է գործում օդային տարածք առանց պատշաճ թույլտվության, հրաժարվում է հետևել առաջադրված ուղղուն, ուղղվում է արգելափակված գոտի, կամ խախտում է թռիչքների արգելքը, համապատասխան կանոնակարգերի խստիվ պապանմամբ, կարող է ենթարկվել հետապնդման, բացահայտման և ուղեկցման դեպի առաջադրված ուղի կամ արգելված գոտուց դուրս, կամ կարող է պատադրվել կատարելու վայրէջք տվյալ տարածքի ռազմական ինքնաթիռների կողմից։

Տես նաև
-------

* Կոշտ վայրէջք
* Փափուկ վայրէջք

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  ... համաձայն ընդունված միջազգային պահանջների խախտող ինքնաթիռին իրեն հետևելու նշան տալու համար օդուժի կործանիչը ճոճում է թևերը The Washingtonian 1985 թվականի նոյեմբեր – էջեր 153-154
2. ↑  «An Assessment of the Destruction of Rogue Civil Aircraft under International Law and Constitutional Law»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2006 թ․ հոկտեմբերի 24-ին։ Վերցված է 2007 թ․ նոյեմբերի 7  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կորեական ավիաուղիների 007 թռիչքի ինքնաթիռի խոցումը ԽՍՀՄ-ի կողմից և դրանից հետո ներդրված ուղևորների անվտանգության կանոնները Farooq Hassan – The International and Comparative Law Quarterly, Vol. 33, No. 3 (Jul. 1984), pp. 712–725
Տղամարդկանց «Սագենա» կլապան Վատրոսլավ Լիսինցկու անվան համերգասրահոււմ
**Կլապա**, երաժշտության ավանդական ա կապելլա երգեցողության ձև Խորվաթիայի Դալմաթիա պատմական շրջանում։ «Կլապա» բառը թարգմանվում է որպես «մի խումբ ընկերներ», արմատները գալիս են ափամերձ եկեղեցական երգեցողությունից։ Երաժշտության հիմնական տարրերն են ներդաշնակությունն ու մեղեդայնությունը, ռիթմը հազվադեպ է շատ կարևոր լինում։ 2012 թվականին կլապան ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ցանկում։

Նկարագրություն
--------------

Կանանց կլապա Դուբրովնիկից
Կլապա խումբը բաղկացած է առաջին և երկրորդ տենորներից, բարիտոնից և բասից։ Բոլոր ձայները հնարավոր է կրկնապատկել, բացի առաջին տենորից։ Այն սովորաբար կազմված է մինչև մեկ տասնյակ տղամարդ երգիչներից։ Վերջին ժամանակներում իգական վոկալ խմբերը բավական տարածվել են, սակայն ընդհանուր առմամբ արական և իգական խմբերը չեն խառնվում։

Թեև կլապան ա կապելլա երաժշտություն է, երբեմն հնարավոր է ավելացնել կիթառ, մանդոլին։ Կլապան կարող է ուղեկցվել սինթեզատորի ստեղնաշարի հետ՝ նմանվելով հարվածային գործիքների։

21-րդ դար
---------

Կլապայի ավանդույթը դեռևս արդի է. նոր երգեր են ստեղծվում, կազմակերպվում են փառատոներ։ Օմիշում կազմակերպված Festival dalmatinskih klapa Omiš-ը ամենահայտնի փառատոնն է և ունի կլապա երաժշտության ավանդույթներ։ Ամենահայտնի հաջողված խմբերից է Klapa Šufit-ը, որը 2006-2008 թվականներին հաղթել է փառատոնում։ Դալմաթիայի շատ երիտասարդներ կարևորում են կլապան և երգում են այն պարբերաբար։ Երեկոյան ժամերին փողոցներում կարելի է լսել սիրողական կլապա՝ գինու և ուտելիքի շուրջ։

2013 թվականին Խորվաթիան Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթում ներկայացրել է կլապա խումբ՝ Կլապա ս Մորաը, որը հանդես է եկել Mižerja երգով։ Կլապա ս Մորան 6 կատարողներից կազմված «կլապա համույթ» է։

Տես նաև
-------

* Ա կապելլա
* Կլապա ս Մորա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  John Everett-Heath. "Dalmatia." Concise Dictionary of World Place-Names. Oxford University Press. 2005. Encyclopedia.com
2. ↑  Josko Caleta (April 1997)։ «Klapa Singing, a Traditional Folk Phenomenon of Dalmatia»։ *Narodna umjetnost: Croatian Journal of Ethnology and Folklore Research* (Zagreb, Croatia: Institute of Ethnology and Folklore Research) **34** (1)։ ISSN 0547-2504։ Վերցված է 2013 թ․ փետրվարի 12
3. ↑  UNESCO: Klapa multipart singing of Dalmatia, southern Croatia
4. 1 2  Festival of the Dalmatian Klapa in Omis
5. ↑  «Mižerja to be the Croatian entry in Malmö»։ *eurovision.tv*։ eurovision.tv։ Վերցված է 2013 թ․ հունվարի 16
Պալեոաշխարհագրական վերակառուցում, որը ցույց է տալիս Ապալաչյան ավազանի տարածքը միջին Դևոնի ժամանակաշրջանում
**Հնէաաշխարհագրություն**, **հնաշխարհագրություն**, պատմական երկրագիտություն, ֆիզիկաաշխարհագրական գիտության ուղղություն։ Ուսումնասիրում է ժամանակակից
միասնական աշխարհագրական թաղանթի և լանդշաֆտների զարգացման պատմության օրինաչափությունները։ Երկրագնդի այժմյան աշխարհագրական միջավայրում ամենից լավ պահպանվել են անթրոպոգենի հետքերը (սառցապատումներ, հրաբխականություն և այլն)։ Այդ դարաշրջանի հնէաաշխարհագրությանն առավել զարգացած է և ունի կարևոր նշանակություն։ Հնէաաշխարհագրությունը միաժամանակ երկրաբանական գիտություն է, հանդիսանում է պատմական երկրաբանության մասը և ուսումնասիրում է երկրի մակերևույթի ֆիզիկաաշխարհագրական պայմանները։ Պատմաերկրաբանական տեսանկյունից հնէաաշխարհագրությունը ուսումնասիրում է այն երևույթները, որոնք անմիջականորեն արտահայտվում են երկրաբանական տարեգրության մեջ։ Հնէաաշխարհագրությունը կապված է ֆիզիկաաշխարհագրական
և երկրաբանական գիտությունների, ինչպես նաև ֆիզիկայի, քիմիայի, մաթեմատիկայի, կենսաբանության և այլ գիտությունների հետ, որոնց վրա հենվելով մշակել է ուսումնասիրությունների իր մեթոդները՝ ժամանակի և ջերմաստիճանների իզոտոպային որոշման, հնէամագնիսական, փոշեհատիկային վերլուծության, մատրիցաների, ինչպես նաև հնէալիթոլոգիական և հնէակենսաբանական մի շարք մեթոդներ։

Հնէաաշխարհագրությունը ձևավորվել է 19-րդ դարի կեսերին։ Հնէաաշխարհագրության զարգացման գործում մեծ ներդրում ունեն Ա. Պ. Կարպինսկին, Ա. Պ. Կրոպոտկինը, Ս. Ա. Գրիգորևը, Ն. Մ. Ստրախովը, Դ. Վ. Նալիվկինը, Լ. Բ. Ոուխինը, Բ. Պ. Ժիժչենկոն, Կ. Կ. Մարկովը և ուրիշներ։ Հայաստանում ուսումնասիրված են հնէաաշխարհագրության առանձին հարցեր (սառցապատումներ, հրաբխականություն և այլն), կան նախնական հնէաաշխարհագրական ամփոփումներ և առանձին հենակայանային կարվածքների ուսումնասիրություններ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Blakey Ron։ «Paleogeography and Geologic Evolution of North America»։ *Global Plate Tectonics and Paleogeography*։ Northern Arizona University։ Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ հունիսի 21-ին։ Վերցված է 2008 թ․ հուլիսի 4  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 6, էջ 492)։*  |
2016 թվականի դեկտեմբերի 19-ին 3 անձ է վիրավորվել Շվեյցարիայի Ցյուրիխ քաղաքի կենտրոնում գտնվող Իսլամական կենտրոնում տեղի ունեցած կրակահերթի արդյունքում։ Դեպքի վայրում մեկ սպանված անձ է հայտնաբերվել, որն այնուհետև պարզվել է, որ հարձակում կատարած անձն է՝ 24-ամյա գանայական ծագմամբ շվեյցարացի մի երիտասարդ, որն ապրում էր Ուստերում։ Ենթադրվում է, որ հարձակում կատարած նույն անձը մեղավոր է նաև դեկտեմբերի 18-ին Ցյուրիխի Շվամենդինգեն թաղամասում գտած անձի սպանության մեջ։

Հարձակում
---------

2016 թվականի դեկտեմբերի 19-ին ժամը մոտ 16։30-ին մի երիտասարդ մտել է Ցյուրիխի գլխավոր գնացքի կայանի մոտ գտնվող Իսլամական կենտրոն և կրակ բացել։ Երեք անձ լուրջ վնասվածքներ է ստացել։ Հարձակումից հետո ոստիկանությունը շրջափակել է տարածքը։ Ըստ ոստիկանության՝ կասկածյալը փախուստի է դիմել, որից հետո սկսել են նրա գտնվելու վայրը պարզելու և բերման ենթարկելու աշխատանքները։ Ըստ 20 Minuten թերթի՝ դեպքից հետո կասկածյալը եղել է Ցյուրիխի գլխավոր գնացքի կայանի մոտակայքում։

Պարզվել է, որ կասկածյալը ինքնասպան է եղել հրազենային կրակոցից։ Նրա մարմինը գտել են հարձակումից մի քանի ժամ անց Gessnerallee թատրոնի մոտ՝ Զիլ գետում՝ Իսլամական կենտրոնից մոտ 300 մ հեռավորության վրա։ Պարզվել է կրակահերթ բացողի ինքնությունը՝ երիտասարդը 24-ամյա գանայական արմատներով շվեյցարացի էր, որն ապրում էր Ուստերում։ Ոստիկանությունը նշում է, որ ապացույց չկա, որ կասկածյալը կապված է եղել իսլամիստականների կամ աջ ծայրահեղականների հետ։ Ոստիկանության տվյալներով՝ կասկածյալը ներգրավված է եղել օկուլտական երևույթների մեջ։

Շվամենդինգենի դիակը
-------------------

2016 թվականի դեկտեմբերի 18-ին ծակած-կտրած վնասվածքով մարմին է հայտնաբերվել Ցյուրիխի Շվամենդինգեն թաղամասի խաղահրապարակում։ Ավելի ուշ հաստատվել է, որ այս սպանությունը կատարել է նույն անձը, որը կրակահերթ էր բացել Իսլամական կենտրոնում։ Զոհը ճանաչում էր մարդասպանին։

Արձագանքներ
-----------

* Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հարձակումը որակել է «ահաբեկչական հարձակում» և ասել, որ «քաղաքակիրթ աշխարհը պետք է փոխի մտածելակերպը»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  «Swiss shooting: Three wounded near Zurich Islamic centre»։ *BBC*։ դեկտեմբերի 19, 2016
3. ↑  «Three injured in gun attack on Zurich mosque»։ *The Guardian*։ դեկտեմբերի 19, 2016։ Վերցված է դեկտեմբերի 20, 2016
4. 1 2 3 4 5 6 7 8  «Täter ist ein 24-jähriger Schweizer»։ 20 Minuten
5. 1 2  «Schüsse in Moschee – Toter ist der Täter»։ 20 Minuten
6. ↑  Shields Michael։ «Three wounded in shooting near Zurich Islamic center, target unclear»։ Reuters։ Վերցված է 2016-12-19
Հեմոդիալիզիսի ժամանակ կիսաթափանցիկ թաղանթի սխեմա։ Արյունը կարմիր է, դիալիզվող հեղուկը կապույտ է, թաղանթը՝ դեղին
**Կենսաբանական թաղանթների թափանցելիություն**, կենսաբանական թաղանթների կարևորագույն հատկություն. բնորոշվում է բջջից դուրս և դեպի
բջիջ տարբեր նյութեր (ամինաթթուներ, շաքարներ, իոններ և այլն) անցկացնելու ունակությամբ։ Կարևոր է բջջի բաղադրության կայունության և օսմոկարգավորման, ֆիզիկա-քիմիական հոմեոստազի պահպանման համար։

Նշանակություն
-------------

Մեծ դեր է խաղում նյարդային ազդակի (իմպուլս) առաջացման և հաղորդման, բջջի էներգիայի ապահովման և կենսագործունեության այլ գործընթացներում։ Կախված է բջջի և միջավայրի միջև օսմոտիկական պատնեշ հանդիսացող թաղանթների կազմության առանձնահատկություններից։ Կենսաբանական թաղանթներն անցկացնում են ոչ մեծ քանակությամբ ցածրամոլեկուլային ճարպալույծ նյութեր (գլիցերին, սպիրտներ, միզանյութ և այլն)։ Դա հասարակ դիֆուզիա է և քիչ դեր է խաղում թաղանթներով նյութերի անցման ժամանակ։ Նյութերի բարդ և կարևոր տեղափոխումը՝ տրանսլոկացիան, կատարվում է հատուկ համակարգերի մասնակցությամբ։ 
Այդ համակարգերը պարունակում են փոխադրիչներ (սպիտակուցներ կամ լիպոպրոտեիդներ) և հնարավոր այլ բաղադրամասեր (օրինակ՝ ռեցեպտորներ), որոնք իրականացնում են տեղափոխման հետ կապված գործառույթներ։

Կարգավորում
-----------

Կենսաբանական թաղանթների թափանցելիությունը կարգավորվում է հորմոններով և կենսաբանական այլ ակտիվ նյութերով։ Օրինակ՝ որոշ հորմոններ (ինսուլին և այլն) մեծացնում են էրիթրոցիտների, մկանային և ճարպային բջիջների թաղանթների թափանցելիությունը։ Գրգռվող բջիջների (օրինակ՝ նյարդային) կենսաբանական թաղանթների թափանցելիությունը պայմանավորված է հատուկ նյութերով՝ միջնորդանյութերով (ացետիլխոլին և այլն)։ Իոնների համար կենսաբանական թաղանթների թափանցելիության վրա խիստ ազդում են հակաբիոտիկները (վալինոմիցին, գրամիցիդին, նոնակտին), ինչպես նաև որոշ արհեստական բազմաէսթերներ։

Հետազոտություններ
-----------------

Կենսաբանական թաղանթների թափանցելիության հետազոտումը մոլեկուլային կենսաբանության կարևորագույն հիմնախնդիրներից է, որտեղ մեծ 
նշանակություն ունեն նաև մոդելային արհեստական թաղանթները։ Կենսաբանական թաղանթների թափանցելիության ուսումնասիրման համար լայնորեն կիրառվում են էլեկտրաքիմիական, ֆիզիկական և քիմիական մեթոդներ։ Սինդի Լոյբը և Սրինիվասա Սուրիրաջան ստեղծել են առաջին սինթետիկ կիսաթափանցիկ թաղանթը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «High flow porous membranes for separating water from saline solutions US 3133132 A»։ մայիսի 12, 1964։ Վերցված է ապրիլի 22, 2014

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 367)։*  |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Ենոքյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Հարություն Ենոքյան** (հուլիսի 5, 1985(1985-07-05), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ազատ ոճի հայ ըմբիշ։

Կենսագրություն
--------------

Ենոքյանն մասնակցել է 2008 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերին տղամարդկանց ազատ ոճի 84 կգ քաշային կարգում։ Նա որակավորվել է այդ խաղերին՝ զբաղեցնելով երրորդ տեղը Շվեյցարիայի Մարտինի քաղաքում անցկացված օլիմպիական որակավորման մրցաշարում։ Նա հասել է մրցաշարի քառորդ եզրափակիչ փուլ, որտեղ պարտվել է վրացի Ռևազ Մինդորաշվիլիին, որը երկրորդ շրջանի ավարտին կարողացել է վաստակել չորս միավոր։ Քանի որ Մինդորաշվիլին առաջ է անցել Տաջիկստանի ներկայացուցիչ Յուսուպ Աբդուսալոմովի դեմ եզրափակիչ խաղում, Ենոքյանին բրոնզե մեդալի համար պայքարելու ևս մեկ հնարավորություն է տրվել կրկնակի մենամարտում, որում նա պարտվել է գերմանացի Դավիթ Բիչինաշվիլիին տեխնիկական 3-4 հաշվով և դասակարգման 1-3 հաշվով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Sports-Reference.com
2. ↑  «Armenia at the 2008 Beijing Summer Games»։ Sports-Reference.com։ Արխիվացված է օրիգինալից 17 April 2020-ին։ Վերցված է 28 February 2013  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
3. ↑  «Men's Freestyle 84kg (185 lbs) Quarterfinal»։ NBC Olympics։ Արխիվացված է օրիգինալից 17 August 2012-ին։ Վերցված է 13 December 2012  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
4. ↑  «Men's Freestyle 84kg (185 lbs) Repechage Round 2»։ NBC Olympics։ Արխիվացված է օրիգինալից 17 August 2012-ին։ Վերցված է 13 December 2012  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)

Արտաքին հղումներ
----------------

* FILA Profile
* NBC Olympic Profile
* Sports-Reference.com
**Կլավդիա Ֆեոոդորովնա Կոստինա** (ռուս.՝ Клавдия Фёдоровна Ко́стина, հունվարի 20 (փետրվարի 1), 1900, Պոկրով, Վլադիմիրի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հունիսի 4, 1978(1978-06-04), Ղրիմի մարզ, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային բուսաբանագետ և սելեկցիոներ։

Կենսագրություն
--------------

Կլաուդիա Ֆեոոդորովնա Կոստինան ծնվել է 1900 թվականի հունվարի 7-ին (հունվարի 20-ին), Պոկրով քաղաքում (այժմ՝ Վլադիմիրի մարզ)։ Ավարտել է 1925 թվականին ավարտել է Մոսկվայի գյուղատնտեսական ակադեմիան։ Այնուհետև նա տեղափոխվել է Ղրիմ և սկսեց աշխատել Նիկիտսկու բուսաբանական այգում։ Մի քանի տարի անց Կլաուդիա Ֆեդորովնան աշխատանքի է անցնում Լենինգրադի Բուսաբուծության համամիութենական ինստիտուտում, և շուտով դառնում կորիզավոր մրգերի բաժնի վարիչը։
1928 թվականին Կոստինան արշավախմբի կազմում մեկնում է Կենտրոնական Ասիա, Կովկաս և Ղրիմ՝ ծիրանի ու դեղձի մշակությունը ուսումնասիրելու։ 1932 թվականից նա սկսեց զբաղվել ծիրանի մշակության գործունեությամբ։ Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ Կլաուդիա Ֆեդորովնան աշխատել է պտուղբանջարեղենի ինստիտուտում, այնուհետև՝ Օիրոտ-Տուրում։ Պատերազմից հետո նա վերադարձավ Նիկիտկի բուսաբանական այգի։

Անցյալ դարի 40-ականների վերջին Կ.Կոստինան աշխատում էր Յալթայի Նիկիտսկու անվան բուսաբանական այգում և սկսեց ուսումնասիրել պատերազմից հետո Ղրիմի հարավային ափերին մնացած լքված այգիները։ Այնտեղ նա հայտնաբերեց կեռասի սալորի բազմաթիվ տեսակներ, որոնց պտուղները հասունանում էին տնական սալորից մեկ ամիս շուտ, հուլիսին ծիրանի հետ միասին։ Դրանց միակ թերությունը պտղի փոքր չափերն էին։ Կալիֆորնիայում Լյութեր Բյորբանկի կողմից բուծված չինական սալորի խոշոր սորտերի լավագույն տեսակները խաչասերելով՝ Կոստինան ստացավ հիբրիդային սալորի առաջին սորտերը, որոնք վաղ հասունացման և էկոլոգիական հարմարվողականության տեսանկյունից համապատասխանում էին սալորի եվրոպական տեսակներին իրենց մեծ չափերով և բարձրորակ պտուղներով։ Հատկապես տարածված է «բերքառատ» տեսակը (Դոնբասում ցրտադիմացկուն տեսակը, Սևահողային շրջանի հարավում այն արդեն ցրտադիմացկուն չէր)։

Կլաուդիա Ֆեդորովնա Կոստինան մահացել է Ղրիմում, 1978 թվականի հունիսի 4-ին։

Պարգևներ և մրցանակներ
---------------------

* Ստալինյան երկրորդ կարգի մրցանակ (1952)` հացահատիկային և յուղատու նոր տեսակների մշակության համար
* ՌԽՖՍՀ գիտության և տեխնիկայի վաստակավոր գործիչ (1962)
* Լենինի շքանշան
* մեդալներ

Գիտական աշխատանքներ
-------------------

* Культура абрикосов в Ферганской долине (1931)
* К развитию культуры абрикоса в СССР (1934)
* К изучению рода Prunus Focke (1935)
* Абрикос (1936)

Կ.Կոստինայի անունով բույսերի տեսակներ
-------------------------------------

* Armeniaca kostinae E.N.Lomakin, 1977

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Юшев, А. А.։ «Костина Клавдия Федоровна»։ Всероссийский институт растениеводства։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-06-28-ին։ Վերցված է 2013-06-21
2. ↑  *Сычов А. И.* Китайская слива // Сады России. — 2016. — № 8.
**Կիտրոն** ( ճապ. ՝ 檸檬, «Ռեմոն»), ճապոնացի գրող Մոտոջիրո Կաջիի պատմվածքների ժողովածուն։ «Կիտրոնը» գրվել է 1924 թվականին և հրատարակվել է որպես Կաջիի առաջին դոջինշի։ Դա 28 էջանոց ձեռագործ գիրք էր։ Այն գունավոր տպագրություն ունի՝ մի քանի բարձրորակ սև-սպիտակ լուսանկարներով։ Շապիկն առջևի մասում ուներ ամբողջական գունավոր լուսանկար։

«Կիտրոնը» Կաջիիի այն քիչ գործերից է, որ թարգմանվել է անգլերեն։ Թեև նա իր կարճ կյանքի ընթացքում համեմատաբար անհայտ գրող էր, ով տպագրվում էր մի քանի գրական ամսագրերում, Կաջիի բանաստեղծական պատմվածքներն այսօր Ճապոնիայում ճանաչվում են որպես գլուխգործոցներ։ «Կիտրոն» համանուն պատմվածքը հայտնի է որպես նրա ներկայացուցչական ստեղծագործություն։

Սյուժե
------

Հիվանդ թոքեր ունեցող հերոսին անընդհատ տանջում է մի տարօրինակ տագնապ։ Նա կորցրել է իր հետաքրքրությունը Մարուզեն գրենական պիտույքների խանութի, երաժշտության և պոեզիայի նկատմամբ, որոնցով նախկինում հետաքրքրված էր։ Նա միայն շարունակ աննպատակ շրջում է Կիոտոյում։

Նման օրերից մի օր նա այցելում է մի մրգերի խանութ, որն իրեն դուր էր գալիս։ Խանությում կողք կողքի շարված էին հազվագյուտ կիտրոններ։ Նա գնում է կիտրոններից մեկը. մրգի սառնությունը նրա ձեռքին իսկը տեղին էր։ Դրանից հետո նա մի տեսակ վատ է զգում, թեև մտել էր իր սիրելի Մարուզենի խանութում, և սկսում է անհարմար զգալ։

Նա անսահման անբավարարություն է զգում, թեև նայում էր սովորական նկարների ալբոմների վրա, որոնք նախկինում նրան դուր էին գալիս։ Նա կիտրոնը դնում է պատկերազարդումների կույտի վրա։ Այդ պահին նա պատկերացնում է, որ կիտրոնն իր ձեռքերում դանդաղ գործողության մի ռումբ է, իսկ արվեստի գործերը դուրս են թռչում «Մարուզեն» խանութից։ Նրան դուր է գալիս լիմոնը որպես դանդաղ գործողության ռումբ պայթեցնելու գաղափարը։

Նա գոհ է մնում այն ամենից, ինչ արել էր իր կյանքի ավարտին։

**Մեկնաբանություն**

Այս կարճ պատմությունը նկարագրում է հիվանդ մարդու զգացողությունները և այն չար հույզերը, որոնք ունենում է յուրաքանչյուր մարդ։ Կաջիին գրել է բազմաթիվ այլ գործեր, որոնց գլխավոր հերոսը թոքերի հիվանդությամբ է տառապել, քանի որ հեղինակն ինքը տառապել է տուբերկուլյոզով։ Նրա կյանքը պայքար էր աղքատության ու հիվանդության դեմ։

«Մարուզեն» խանութն այդ ժամանակ դեռ գտնվել է Կիոտոյում։ *Կիտրոնի* հրապարակումից հետո, ասվում է, որ մարդիկ անվերջ շարունակել են կիտրոն թողնել Կիոտոյի «Մարուզեն» խանութում, որը սակայն փակվել է 2005 թվականի հոկտեմբերին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «「檸檬」を辿る、秋の京都文学散歩へ／李 瀟瀟»։ *SOU・SOU ブログ 「一語一絵」*։ Վերցված է 2024 թ․ հունվարի 25

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Լիմոն»-ի տեքստն ամբողջությամբ. (ja) (Aozora Bunko 青空文庫)
* «Lemon»-ի անգլերեն թարգմանությունը
**Հարրի Ադասկին** (լատիշ․՝ Harijs Adaskins, անգլ.՝ Harry Adaskin, հոկտեմբերի 6, 1901(1901-10-06), Ռիգա, Ռուսական կայսրություն - ապրիլի 7, 1994(1994-04-07), Վանկուվեր, Մետրո Վանկուվեր, Բրիտանական Կոլումբիա, Կանադա), կանադացի ջութակահար։ Ջութակահար, կոմպոզիտոր, դիրիժոր Մյուրեյ և երաժշտական պրոդյուսեր Ջոն Ադասկիների եղբայրը։

Կենսագրություն
--------------

Հարրի Ադասկինը ծնվել է 1901 թվականին Ռիգայում, Լիֆլանդական գուբերնիա, Ռուսական Կայսրություն (այժմ՝ Լատվիա)՝ հրեաների ընտանիքում։ Մանուկ հասակում ընտանիքի հետ արտագաղթել է Տորոնտո։ Տասներկու տարեկանում հաճախել է Տորոնտոյի թագավորական երաժշտական ակադեմիա, տասնվեց տարեկանում դարձել Ֆրանկ Ուեսլմանի ղեկավարած Տորոնտոյի սիմֆոնիկ նվագախմբի անդամ։ Հետագայում սովորել է Համբուրգի կոնսերվատորիայում։ 1923 թվականին կազմավորել է Hart House լարային քառյակը և եղել դրա երկրորդ ջութակահարը։

CBC Radio-ով վարել է բազմաթիվ ռադիոհաղորդումներ, այդ թվում՝ *Musically Speaking* և *Tuesday Night*:

1946-1958 թվականներին եղել է Բրիտանական Կոլումբիայի համալսարանի նորաբաց երաժշտական բաժնի ղեկավարը և դասավանդել է այնտեղ մինչև 1973 թվականին թոշակի անցնելը։ 1977 թվականին գրել է իր ինքնակենսագրականի առաջին մասը՝ *A Fiddler's World – Memoirs to 1938* և 1982 թվականներին՝ երկրորդ մասը՝ *A Fiddler's Choice - Memoirs from 1938 Til 1980*:

1926 թվականին ամուսնացել է կանադացի դաշնակահարուհի Ֆրենսես Մարր Ադասկինի հետ։

Ադասկինը մահացել է 1994 թվականի ապրիլի 7-ին Վանկուվերում։

Պարգևներ
--------

1974 թվականի դեկտեմբերի 18-ին հայտարարվել է, որ արժանացել է Կանադայի շքանշանի, 1975 թվականի ապրիլի 16-ին լիազորվել է որպես Կանադայի շքանշանի ասպետ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  The Right Honourable Jules Léger. "Harry Adaskin, O.C. LL.D.". Governor General of Canada
2. ↑  «UBC Archives: Harry Adaskin»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2005 թ․ դեկտեմբերի 22-ին։ Վերցված է 2006 թ․ փետրվարի 12
3. ↑  "UBC Archives: Harry Adaskin". Archived from the original
4. ↑  The Right Honourable Jules Léger (21 December 1974). "Canada Gazette Part I, Vol. 108, No. 51" (PDF). Governor General of Canada. Government House. p. 1 (4693 in the Canada Gazette).

Արտաքին հղումներ
----------------

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | MusicBrainz · WikiTree |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 1100359362 · ISNI: 0000000073775465 · LCCN: n78002906 · NTA: 126098573 · SUDOC: 197016804 · VIAF: 18474935 · WorldCat VIAF: 18474935 |

 |

 |

* Harry Adaskin(չաշխատող հղում)
 at The Canadian Encyclopedia
**Մադլեն Ստյուարտ** (անգլ.՝ **Madeline Stuart**, նոյեմբերի 13, 1996(1996-11-13), Բրիսբեն, Ավստրալիա), ավստրալիացի մոդել, որը տառապում է Դաունի համախտանիշով։ Այդ հիվանդությունն ունեցող առաջին ֆոտոմոդելն է աշխարհում։ Մասնակցել է Նյու Յորքի, Փարիզի, Լոնդոնի, ռուսաստանյան, *Mercedes Benz*-ի՝ Չինաստանում անցկացված նորաձևության շաբաթներին, *Runway Dubai*-ին։

Կենսագրություն
--------------

2014 թվականին Բրիսբեն քաղաքում նորաձևության ցուցադրությունը մոր հետ դիտելուց հետո է Ստյուարտը վճռել դառնալ մոդել։ Հաճախել է լողի, հեծանվասպորտի, ֆիթնեսի պարապմունքների, կարճ ժամանակամիջոցում նիհարել մոտավորապես քսան կիլոգրամով, որից հետո մասնակցել է ֆոտոսեսիայի։ Իր գործունեությունը որպես մոդել սկսել է 2015 թվականին, երբ նրա մայրը առցանց կամպանիա է նախաձեռնել մոդելավորման պայմանագրեր ձեռք բերելու նպատակով։ Արդյունքում Ստյուարտը բազմաթիվ բաժանորդներ է նվաճել համացանցում և կնքել երկու պայմանագիր. մեկը՝ ֆիթնեսային զգեստի *Manifesta* բրենդի, մյուսը՝ կանացի պայուսակների *everMaya* բրենդի հետ։ Հետագայում մասնակցել է ամերիկյան Վիրջինիա նահանգի Ռիքսի դաստակերտում անցկացված հարսանեկան տարազների ֆոտոսեսիային, ինչպես նաև՝ նկարահանվել նորաձևության *Vogue*ամսագրի համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  { Syndrome model Madeline Stuart sparks an emotional reaction with a new bridal shoot}}
2. ↑  Saul, Heather (օգոստոսի 16, 2015)։ «Madeline Stuart: Model with Down's Syndrome will walk at New York Fashion Week»։ *The Independent*։ Վերցված է օգոստոսի 14, 2016 (անգլ.)
3. ↑   Stuart: Model with Down's Syndrome will walk at New York Fashion Week}}
4. ↑   Stuart: Down Syndrome model lands two modelling jobs in a week}}
5. ↑   Stuart: Down Syndrome model stars in a romantic wedding shoot}}
6. ↑  : Madeline Stuart and Down's Syndrome}}

Արտաքին հղումներ
----------------

* Site oficial
* Madeline Stuart no Facebook
* Madeline Stuart no Instagram

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |

 |