recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Պուշկին քաղաքի պատմության և գրականության պետական թանգարան** (ռուս.՝ Историко-литературный музей города Пушкина), պետական թանգարան Սանկտ Պետերբուրգի Պուշկինի շրջանի Պուշկին քաղաքում։

Պատմություն
-----------

Պուշկին քաղաքում առաջին գավառագիտական ցուցադրությունները հայտնվեցին 1970-ական թվականներին և դրանք հիմք հանդիսացան 1980-ական թվականներին հասարակական գավառագիտական թանգարանի ստեղծման համար։

Լենինգրադի քաղաքային գործադիր կոմիտեի 1987 թվականի հուլիսի 28-ի որոշմամբ Պուշկինի գավառագիտական թանգարանը գրանցվեց որպես Լենինգրադի պատմության պետական թանգարանի մասնաճյուղ։

Թանգարանին տրամադրվեց քաղաքի կենտրոնում գտնվող 1820-1821 թվականներին ճարտարապետ Վասիլի Ստասովի կառուցած Ցարսկոյե Սելոյի ոստիկանության պատմական շենքը։

1996 թվականին Սանկտ Պետերբուրգի քաղաքապետի կարգադրությամբ թանգարանն ինքնուրույնություն ստացավ և սկսվեց կոչվել «Պուշկին քաղաքի գավառագիտական թանգարան»։ 2002 թվականին այն վերափոխվեց Սանկտ Պետերբուրգյան պետական հաստատության «Պուշկին քաղաքի պատմագրական թանգարանի», իսկ 2011 թվականից` Սանկտ Պետերբուրգյան պետական բյուջետային հաստատության «Պուշկին քաղաքի պատմագրական թանգարանի»։

2009 թվականին թանգարանի տնօրինության տակ անցավ «Մոսկովյան դարպասների կարդեգարդիան Ցարսկոյե Սելոյում» դաշնային նշանակության հուշարձանը։ 2015 թվականին Մոսկվայի դարպասներում երկար տարիներ վերականգնվելուց մի տարի անց հաստատվել է մշտական ցուցադրությունը։

Ֆոնդեր, ցուցադրություններ
-------------------------

Ներկայումս թանգարանում հաշվառված են ավելի քան 25 000 հիմնական և գիտական օժանդակ նյութերի ֆոնդեր և առարկաներ, փաստաթղթեր, լուսանկարներ, հազվագյուտ գրքեր, գրաֆիկա, դրամագիտական նյութեր, գեղարվեստի և քանդակագործության նմուշներ։ Պատասխանատու պահառուների կողմից իրականացվում են առարկաների գիտական ուսումնասիրության և նկարագրության աշխատանքներ։

Թանգարանի ցոցադրությունները հիմնված են փաստաթղթերի, լուսանկարների կերպարվեստի ստեղծագործությունների, կենցաղի առարկաների վրա, որոնք պատմում են Ցարսկոյե Սելոյի անցյալի (1918 թվականից Դետսկոյե Սելո, 1937 թվականից Պուշկին քաղաքի), Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ տեղի ունեցած իրադարձությունների մասին։

Տնօրեններ
---------

* Դավիդովա Նատալյա Ալեքսեևնա, 1996-2015 թթ.
* Սմիրնով Ալեքսանդր Վալերևիչ, 2015-2016 թթ.
* Պետրովա Նատալյա Վիկտորովնա, 2017 թվականից

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. ↑  Официальный сайт/Контакты

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
**«Դրոգանա դեղին»**, **Բիգարո Դրոգանա դեղին**, ուշահաս դեղին, կեռասենու գերմանական սորտ։ Ստեղծվել է ժողովրդական ընտրասերման ճանապարհով։ Մշակվում է ՀՀ կեռասենու մշակման բոլոր գոտիներում։ Ծառն ուժեղաճ է, բրգաձև պսակով։ Պտղաբերում է տնկման 4–6-րդ տարում։ Պտուղը՝ խոշոր կամ միջին մեծության (5–6 գ) կլորա վուն-սրտաձև։ Մաշկը՝ ամուր, բարակ, փայլուն, դեղին։ Պտղամիսը՝ բաց դեղին, ամուր, կռճիկային, հյութալի, թթվաշաքաղցր, կորիզից անջատվող։ Պտուղների հասունացումը՝ հունիսի 2-րդ տասնօրյակից հուլի սիկեսը։ Բերքատվությունը՝ 100–150 ց/հա։ Լավագույն փոշոտիչներն են՝ Նապոլեոն սև, Բիգարո Գոշե, Նապոլեոն վարդագույն, Ժաբուլե, Ֆրանց Իոսիֆ սորտերը։ Բավարար դիմացկուն է ցրտի, երաշտի և ցիտոսպորոզային չորացման նկատմամբ, փոխադրունակ է։ Պտուղներն օգտագործվում են թարմ և վերամշակված (մուրաբա, կոմպոտ)։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Գյուղատնտեսական հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Զուհալ Աթմար**, աֆղան ձեռնարկատեր և շրջակա միջավայրի պաշտպան։ Նա հայտնի է իր նորարարական աշխատանքով, նա առաջին կինն է, ով ունեցել և ղեկավարել է Աֆղանստանում թափոնների վերամշակման գործարան։ Աթմարը նաև հետազոտող է և տնտեսական հարցերով վերլուծաբան։ Նա ընդգրկվել է BBC-ի 2021 թվականի 100 ազդեցիկ և ոգեշնչող կանանց ցանկում։

Կենսագրություն
--------------

Աթմարը ծնվել Է Աֆղանստանում։ Փախել է Պակիստան, որտեղ կրթություն է ստացել։ Թալիբանի անկումից հետո վերադարձել է Աֆղանստան։ Նա իր կարիերան սկսել է որպես հետազոտող։ Աֆղանստանի հետազոտությունների և գնահատման բաժնում իր աշխատանքի ընթացքում նա մասնակցել է կանանց կրթության, հասարակական կարծիքի, հավասար հնարավորությունների և ապրուստի միջոցների հասանելիության խթանմանը։

Ակտիվություն
------------

Աթմարի բնապահպանական աշխատանքը սկսվեց անձնական ցանկությամբ՝ օգնելու լուծել կլիմայի փոփոխության խնդիրը։ Նա կառուցել է վերամշակման գործարան՝ Քաբուլում աղտոտվածության նվազեցման գործում իր ներդրումն ունենալու համար։ Նա հարցազրույցներից մեկում նշել է պլաստիկի մեկանգամյա օգտագործման խնդիրը Քաբուլում օրական գոյացող 308 տոննա աղբի պատճառներից մեկը։ Գուլ-Մուրսալի թափոնների վերամշակման գործարանը շաբաթական 33 տոննա աղբ է վերամշակել։

Նրա շրջադարձային աշխատանքը վերամշակման հաստատությունում հանգեցրեց նրա խտրականության և սեռական ոտնձգությունների։ Նա ասում էր, որ իր ընկերությունը հիմնելը դժվար էր, քանի որ Աֆղանստանում կանայք վարկեր չունեն։ Նա կարողացավ ղեկավարել իր ընկերությունը ԱՄՆ Միջազգային զարգացման գործակալությունից (USAID) $ 100,000 վարկ ստանալուց հետո։ Աթմարը նույնպես պայքարում էր պատրիարքության դեմ։ Նա պնդում էր, որ իրեն հետապնդել են տղամարդ մրցակիցների կողմից։ Զեկույցում Աթմարն ասում էր, որ «շատ դատողություններ կան, և շատերին անհանգստացնում է այն, որ ես վարում եմ իմ սեփական բիզնեսը»։

Աթմարը ներառվել է BBS-ի 2021 թվականի 100 ազդեցիկ և ոգեշնչող կանանց ցանկում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3
2. ↑  «Displaying items by tag: Afghanistan». *www.silkroadstudies.org* (անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ փետրվարի 23-ին. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 23-ին.
3. ↑  *Источник* (անգլերեն), Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ փետրվարի 24-ին, Վերցված է 2023 թ․ հոկտեմբերի 1-ին
4. 1 2  «CELA 4 Biography Book» (PDF). *CELA Network*. 2005-07. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2022 թ․ փետրվարի 24-ին. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 25-ին.
5. 1 2 3 4 5  Glinki, Stefanie (2019 թ․ նոյեմբերի 25). «Afghanistan woman breaks ground with Kabul recycling plant». *Los Angeles Times*. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հունվարի 29-ին. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 23-ին.
6. ↑  «Afghan Women's History». *Afghanistan Online* (ամերիկյան անգլերեն). 2018 թ․ մարտի 24. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ փետրվարի 24-ին. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 24-ին.
7. 1 2  «Virus wipes away Afghan toilet-paper maker's plans». *www.thenews.com.pk* (անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ փետրվարի 24-ին. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 24-ին.
8. ↑  «BBC 100 Women 2021: Who is on the list this year?». *BBC News* (բրիտանական անգլերեն). 2021 թ․ դեկտեմբերի 7. Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ դեկտեմբերի 11-ին. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 28-ին.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |

 |
**Նիկոլա Բենեդետտի** (անգլ.՝ Nicola Benedetti, հուլիսի 20, 1987(1987-07-20), West Kilbride), իտալական ծագումով բրիտանացի (շոտլանդացի) ջութակահարուհի, 21-րդ դարի սկզբի ամենավառ, ճանաչված և պահանջված երաժիշտներից մեկը։

Կենսագրություն
--------------

Հայրը իտալացի է, մայրը՝ Շոտլանդիայից։ Ջութակի արվեստը սկսել է սովորել չորս տարեկանից։ 1997 թվականին ընդունվել է Սուրեյի Յեհուդի Մենուխինի դպրոցը։ Առաջին տարվա վերջում Մենակատարել է դպրոցի ամենամյա համերգին Ուիգմոր հոլում։ Ելույթ է ունեցել Վեսթմինսթերյան աբբայությունում Մենուխինի պատվին նվիրված հուշամրցաշարում։ 1999 թվականին Հոլիռուդհաուզ է նվագել Շոտլանդիայի ազգային պատանեկան նվագախմբի հետ։ Այնուհետև ելույթ է ունեցել Մեծ Բրիտանիայի Թագավորական ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի և Մեծ Բրիտանիայի և Շոտլանդիայի այլ հայտնի նվագախմբերի հետ։ 2002-ից նա մասնավոր դասեր է վերցրել խորթ Ռակովսկու հետ։

2004 թվականին հաղթել Է Բի-բի-սի-ի մրցույթում՝ որպես տարվա լավագույն երիտասարդ երաժիշտ՝ կատարելով Շիմանովսկու Ջութակի առաջին կոնցերտը (2005 թվականին այն ձայնագրել է Շոսսոնի, Սեն-Սանսի, Բրամսի, Մասնեի և Տավեների ստեղծագործությունների հետ միասին ՝ որպես իր դեբյուտային ալբոմը Deutsche Grammophon-ում Լոնդոնի սիմֆոնիկ նվագախմբի հետ Դանիել Հարդինգի ղեկավարությամբ)։ Հետագայում նվագել է Մեծ Բրիտանիայի խոշորագույն նվագախմբերի հետ, ներառյալ Սուրբ Մարտինի ակադեմիան դաշտերում (այդ նվագախմբի հետ ձայնագրել է իր երկրորդ ալբոմը 2006 թվականին)։

2005 թվականին հանդես է եկել ԱՄՆ-ում։

Վերջին տարիների ելույթներ
-------------------------

Վերջին տարիներին, Բացի Անգլիայից, Շոտլանդիայից, Իռլանդիայից, համերգներով հանդես է եկել Կանադայում, ԱՄՆ-ում, Գերմանիայում, Ավստրիայում։

Ռեպերտուար
----------

Ձգվում է դեպի եվրոպական ռոմանտիկների երաժշտությունը։ Միևնույն ժամանակ, նա ակտիվորեն կատարում է ժամանակակից կոմպոզիտորների երաժշտությունը, և նրանցից ոմանք (Ջոն Տավեներ, Ջեյմս Մաքմիլան) գրում են հատուկ նրա համար։ 2010 թվականին ձայնագրել Է Չայկովսկու և Բրուխի ջութակի կոնցերտների ձայնասկավառակը (Deutsche Grammophon)։

Ճանաչում
--------

Քսան տարեկանում Գլազգոյի Կալեդոնի համալսարանի պատվավոր դոկտոր է (2007)։

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #136216722 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
2. 1 2  SNAC — 2010.
3. ↑

Արտաքին հղումներ
----------------

* Персональный сайт
* (անգլ.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Apple Music · Deezer · SoundCloud · Spotify |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Allmusic · Discogs · Internet Movie Database · MusicBrainz · WikiTree |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 13050435 · BNF: 16553388p · CiNii: DA1529667X · GND: 136216722 · ISNI: 0000000084826467 · LCCN: no2006031963 · NKC: xx0143344 · SUDOC: 16996549X · VIAF: 119091183 · WorldCat VIAF: 119091183 |

 |

 |
**«Բի–58»**, քիմիական պատրաստուկ, միջատասպան-տզասպան։ Ազդող նյութը՝ դիմեթոատ։ Թողարկվում է 400 գ/լ խտությամբ էմուլսիայի ձևով։

Կիրառություն
------------

Կիրառվում է լվիճների, թրիպսների, ցիկադների, տզերի, ականող ճանճերի, տզրուկաթրթուրի, լվիկների, կեղծ վահանակիրների, վահանակիրների, սղոցողների, մլուկների և այլնի դեմ՝ սրսկումների ձևով։ Պատրաստուկի ծախսի չափաքանակը (լ/հա)՝ հացահատիկայինների վնասատուների (հացահատիկի ճանճեր, տզրուկաթրթուր, լվիճներ, թրիպսներ) համար` 1,0, հատիկաընդեղենների (ընդավորների հրաթիթեռ, ոլոռի պտղակեր, լվիճներ)՝ 0,7, բանջարայինների (սերմնադաշտերում՝ լվիճներ, թրիպսներ, մլուկներ, տզեր)` 0,7, սալորենու (դեղին սղոցող, լվիճներ, տզեր, կեղծ վահանակիրներ, վահանակիրներ)՝ 1,9, տանձենու (սղոցող, լվիճներ, տզեր, պտղի գալամլակ)՝ 1,5-2,0, շաքարի և կերի ճակնդեղների (ականող ճանճ, ցեց, տերև. լվիճ, մլուկներ, ցիկադներ, լվիկներ, տզեր)՝ 0,7, կաղամբի (ճանճ, լվիճներ, կաղամբազգիների լվիկներ)՝ 0,8, խաղողի վազի (այգուոստայնատիզ, թաղիքատիզ, ալրավոր որդան)՝ 2,0, առվույտի (սերմնադաշտերում՝ լվիճներ, մլուկներ, առվույտի հաստոտիկ, տզեր)՝ 0,8, ծխախոտի (լվիճներ, թրիպսներ)` 0,8։ Մշակումներն իրականացվում են վեգետացիայի ընթացքում, վերջինը՝ բերքահավաքից՝ հացահատիկայինների համար՝ 30, հատիկաընդավորների՝ 30, պտղատուների (սալորենի, տանձենի)՝ 40, շաքարի և կերի ճակնդեղների՝ 30, կաղամբի՝ 30, խաղողի վազի՝ 25, ծխախոտի՝ 30 օր առաջ։ Մշակումների առավելագույն քանակը. հացահատիկայինների համար՝ 2 անգամ, բակլազգիների` 2, բանջարայինների (սերմնադաշտերում)` 2, պտղատուների (սալորենի` 1, տանձենի` 2),շաքարի և կերի ճակնդեղների` 2, կաղամբի` 1, խաղողի վազի` 3, առվույտի (սերմնադաշտերում)` 2, ծխախոտի` 2։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Գյուղատնտեսական հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
«**Երեք երգ տխրադալուկ աղջկան**», հայ գրող Եղիշե Չարենցի առաջին գրքույկը, որը հրատարակվել է 1914 թվականին։

Նկարագրություն
--------------

Չարենցն իր «Երեք երգ տխրադալուկ աղջկան» ժողովածուն գրել է 1913 թվականին և նվիրել է Աստղիկ Ղոնդաղչյանին, որը ուսանող է եղել Կարսի ռուսական դպրոցում, որտեղ էլ ծանոթացել է Չարենցի հետ։ Չարենցը մոտ է եղել աղջկա հորեղբոր տղաների հետ։

Չարենցն իր առաջին գրքույկին որպես բնաբան կցել է ֆրանսիացի սիմվոլիստ բանաստեղծ Ալբերտ Սամենի տողերը՝ 

**Et c’etait le dernier**  

**amour du soir antigue…**  

**Albert Samain․**(Եվ այս վերջին սերն է վաղնջական գիշերվաս»)

Գրքույկի մեջ բանաստեղծը զետեղել է 3 բանաստեղծություն՝ «Ճամփին», «Անքուն գիշերին», «Մեռելոց», որոնք հետագայում տեղ են գտել Եղիշե Չարենցի «Երկերի ժողովածուի» առաջին հատորում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Չարենց, Եղիշե (1932). *Երկերի ժողովածու, հատոր 1-ին*. Երևան: ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՍՍՌ ԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԱԿԱԴԵՄԻԱ Մ․ ԱԲԵՂՅԱՆԻ ԱՆՎԱՆ ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ ԻՆՍՏԻՏՈՒՏ. էջ 351.
2. ↑  Եղիշե Չարենցի բանաստեղծական մուտքը Մարի Զաքարյան
3. ↑  Չարենց, Եղիշե (1932). *Երկերի ժողովածու, հատոր 1-ին*. Երևան: ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՍՍՌ ԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԱԿԱԴԵՄԻԱ Մ․ ԱԲԵՂՅԱՆԻ ԱՆՎԱՆ ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ ԻՆՍՏԻՏՈՒՏ. էջեր 11–17.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Չարենցի և Աստղիկ Ղոնդախչյանի առաջին հանդիպումն ու բանաստեղծի նվիրած վարդի չորացած թերթիկները
* Եղիշե Չարենցի ստեղծագործական կյանքի առաջին շրջանը (1912-1917), Ս. Աղաբաբյան
**«Խմբագիրը»**, հայ գրող Նար-Դոսի պատմվածքը, որը գրվել է 1913 թվականին։ Մի աղքատ խմբագրի նեղ կացության ու նրա՝ իրեն ստորացնելու փորձի դեմ ըմբոստացման մասին է։ Այստեղ գրողի ցավն ու մտահոգությունը մեծ է հայ մտավորականների ճակատագրի համար։ Պատկերված է հայ մտավորականության զրկանքներով ու դժվարություններով լի կյանքը։

Սյուժե
------

Մի մարդ՝ Հայրումյանը, առավոտյան խմբագրատուն գնալուց առաջ իր վերջին գումարը տալիս է կնոջը՝ ծախսելու։ Հույս ունենալով, որ մի քանի ռուբլի կստանա խմբագրատանը։ Առավոտյան խմբագրատուն է մտնում այն տիկինը, որը հանդիսանում էր խմբագրատան տանտիրուհին։ Նրա հետ էր նաև մի դատական պաշտոնյա։ Նրանք ցանկություն են հայտնում տեսնել խմբագրին, իսկ Հայրումյանը ցույց է տալիս նրա սենյակի դուռը։ Հատակի վրա թանաք էր թափված, ինչը տեսնելով՝ տիկինն անմիջապես զայրանում է թե՛ խմբագրի և թե՛ Հայրումյանի վրա։ Դատական պաշտոնյան մի թուղթ է դնում սեղանին և ասում, որ եթե չվճարեն բնակարանի չորս ամսվա վարձը, ապա խմբագրատան կահույքը աճուրդի կհանեն։ Նրանք մի քանի օր ժամանակ են խնդրում, բայց ապարդյուն։ Ոչ մի րոպե ժամանակ չեն տալիս, քանի որ երկար ժամանակ է, ինչ ձգձգում են։ Տանտիրուհին շարունակ վիրավորում է խմբագրին, բայց վերջինս, չդիմանալով, զայրանում և բղավում է, ասելով, որ չի նայի, որ դիմացը կին է կանգնած, դուրս կհանի սենյակից։ Կինը զայրացած հրամայում է պաշտոնյային, որպեսզի իր գնահատումներով ցուցակագրվեն այդտեղի իրերը։ Մի զամբյուղ կար, տաս կոպեկ գնահատեց, ինչը զայրույթի առիթ տվեց խմբագրին։ Բայց կինն անգամ նրա ուղղությամբ չէր էլ նայում։ Պահանջ ներկայացրնելուց հետո կինը խմբագրին ասում է, որ պետք է երեք օրվա ընթացքում ազատել այդ տարածքը։ Կինն ու պաշտոնյան հեռանում են։ Հայրումյանը նստում է և փորձում շարունակել աշխատանքը։ Բայց իրեն տանջում էր խմբագրի պահվածքը, ինչն իր համար տարօրինակ էր։ Շատ վատ դրության մեջ, մեխանիկորեն շարժում էր գրիչը, իսկ խմբագիրը հակառակը՝ հանգիստ կանգնած էր, սովորականի նման։ Հայրումյանն իր վերջին նյութերը տպարան ուղարկելուց հետո վերադառնում է տուն։ «Այս տեսսակ էլ մա՜րդ»․․․ -մտածում էր նա ապշած։

Կերպարներ
---------

* Հայրումյան-խմբագրատան աշխատող
* Հայրումյանի կինը
* Տանտիրուհին-խմբագրատան տերը
* Դատական պաշտոնյա
* Խմբագիրը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Նար-Դոս». *ԵՊՀ Հայագիտական հետազոտությունների ինստիտուտ*.
2. ↑  Նար-Դոս (1977). *Երկեր*. Երևան: Սովետական գրող. էջեր 151–160.
**Խորեն Ա Բարոյան** (նոյեմբերի 24, 1914(1914-11-24), Նիկոսիա, Նիկոսիայի շրջան, Կիպրոս - փետրվարի 9, 1983(1983-02-09), Անթիլիաս, Մաթնի շրջան, Լեռնային Լիբանան, Լիբանան) Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոս 1963-1983 թվականներին։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Կիպրոսի Մակարավանքի մոտ գտնվող Ադալիա բնակավայրում՝ «Մեսրոպ» անունով։ Նա ուներ չորս եղբայր և մեկ քույր։ Ծնողները ծագումով Խարբերդից էին։ Կաթողիկոս է ընտրվել 1963 թվականի մայիսի 12-ին՝ Զարեհ Ա-ի մահից հետո։

Գործունեություն
---------------

1943 թվականին դարձել է Ջեզիրեի առաջնորդական փոխանորդ (Սիրիա), իսկ 1951 թվականից՝ Լիբանանի թեմի առաջնորդ։ 1956 թվականին Կիլիկիայի կաթողիկոսությունից անջատվել է Դամասկոսի հայոց թեմը, իսկ 1958 թվականին միացել Թեհրանի, Սպահանի և Ատրպատականի թեմերը։ Կաթողիկոսի պաշտոնավարման տարիներին սերտացել են հայրենիք-սփյուռք կապերը, զարկ է տրվել մշակույթի զարգացմանը։ Անջար հայաբնակ գյուղում 1959 թվականին կառուցվել է սուրբ Պողոս եկեղեցին։ 1961 թվականին սկսվել է «Դրազարկ» տարեգրքի հրատարակությունը, որը նվիրված էր Կիլիկյան Հայաստանի նշանավոր ուսումնական կենտրոններից մեկին՝ Դրազարկին։ 1964 թվականին հիմնադրվել է Երվանդ Հյուսիսյան հայագիտական հիմնարկը, շարունակել է գործունեություն ծավալել Թեքեյան մշակութային միությունը։ 1970 թվականից Հայկազյան համալսարանում սկսել է տպագրվել հայագիտական հանդես։

1967 թվականի մայիսին այցելել է Հռոմ, որտեղ հանդիպել է Պողոս VI Պապին։ Նույն տարում Գալուստ Կյուլպենկյան հիմնարկության հայկական բաժանմունքի հովանավորությամբ կաթողիկոսության տպարանը կահավորվել է գերմանական ժամանակակից սարքավորումներով, 1977 թվականին Խորեն Ա Կաթողիկոսն իր վատառողջության պատճառով որոշեց ունենալ համախոհ՝ ապահովելու, որ նրա մահից հետո եկեղեցու կառավարման մեջ խափանում չլինի։ Գարեգին Սարգիսյանը՝ արքեպիսկոպոս և Միացյալ Նահանգների Արևելյան Առաջնորդարանի Հայրապետական Պատգամավորը, ընտրվել է Կաթողիկոսական Աթոռակից (հայերեն՝ աթոռակից կաթողիկոս), պաշտոն, որը վերջինս ծառայել է Խորեն կաթողիկոսին իր պարտականություններում։ 1972 թվականին տեղի է ունեցել Հալեպի առաջնորդանիստ Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու հողօրհնեքի արարողությունը։

Խորեն Ա-ի մահից հետո Գարեգինին նշանակվել է Կիլիկիո Կաթողիկոս Գարեգին Բ-ն (ամենայն հայոց կաթողիկոս Գարեգին Ա-ն)։

Տես նաև
-------

* Խորեն Ա Տփղիսեցի

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  *Քրիստոնյա Հայաստան հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո:*  |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Զայցևկա (այլ կիրառումներ)

**Զայցևկա** (ռուս.՝ Зайцевка), գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլինի շրջանում։ Մտնում է Սադկովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։

Զայցևկա գյուղը գտնվում է Կրասնի Սուլին քաղաքից 55 կմ հեռավորության վրա՝ Կունդրյուչյա գետի ձախ ափին։

Հայտնի մարդիկ
-------------

Ալեքսանդր Միրոնովիչ Գալատով - Խորհրդային Միության հերոս։

Տեսարժան վայրեր
---------------

Զայցևկան Դոնի Ռոստովին ամենամոտ բնական ժայռային զանգվածն է։ Զայցևկա ֆերմայի մոտ գտնվող ժայռերը հայտնաբերվել են 1970-ականների կեսերին։ Տագանրոգի լեռնագնացներն առաջին անգամ մաքրել են ժայռերի մի մասը և դրանք հարմար են դարձրել անվտանգ մագլցման համար։ Այդ ժամանակից ի վեր այս ժայռերը դարձել են լեռնագնացների համար հայտնի վայր։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Зайцевка (хутор)
* Официальный сайт хутора Зайцевка

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Սա Ռոստովի մարզի աշխարհագրության մասին անավարտ հոդված է։ Դուք կարող եք օգնել Վիքիպեդիային՝ ուղղելով և լրացնելով այն։* |
**Պուերտո Իգուասու** կամ **Իգուասու** (իսպ․՝ Puerto Iguazú), քաղաք Արգենտինայում։

Աշխարհագրություն
----------------

Պուերտո Իգուասուն գտնվում է Արգենտինայի հյուսիսարևելյան ծայրամասում՝ Միսիոնես պրովինցիայի հյուսիսում, որտեղ հատվում են Արգենտինայի, Բրազիլիայի և Պարագվայի սահմանները։ Քաղաքից 18 կիլոմետր հեռավորության վրա է գտնվում Իգուասուի ջրվեժը (Cataratas de Iguazú), որը տեղակայված է համանուն գետի վրա։ Վարչական առումով քաղաքը բաժանվում է 3 եկեղեցական համայնքների՝ Վիրգեն դել Կարմեն, որտեղ գտնվում է Իգուասուի եպիսկոպոսության կենտրոնը, Քրիստո Ռեդենտոր և Սան Ռոկե Գոնսալես։

Օդանավակայանը գտնվում է քաղաքի մոտակայքում, իսկ ժամանակակից կամրջի միջոցով Պուերտո Իգուասուն կապվում է բրազիլական ափում գտնվող Ֆոս դու Իգուասու քաղաքի հետ։

Կլիմա
-----

Կլիման այստեղ մերձարևադարձային է։ Օդի միջին ջերմաստիճանը +24°С։

Տնտեսություն
------------

Բնակչության եկամուտների հիմնական աղբյուրը հանդիսանում է զբոսաշրջիկների սպասարկումը, որոնց համար քաղաքի կենտրոնում բացվել են բազմաթիվ հյուրանոցներ և ռեստորաններ։ Զբոսաշրջիկների ուշադրությունը գրավում են ոչ միայն գեղեցիկ ջրվեժները, այլև այն հանգամանքը, որ այստեղ հատվում են 3 երկրների պետական սահմանները, և այն հատվածում, որտեղ միախառնվում են Իգուասու և Պարանա գետերը, գտնվում է «Երեք սահմաններ» կոչվող հուշարձանը, որը համարվում է «սահմանապահ եռանկյունու» կենտրոնը։

«Երեք սահմաններ» կոթողը Արգենտինայի կողմից

Տես նաև
-------

* Իգուասու (ջրվեժ)
* Պարանա (գետ)

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. ↑  «Տեղանունների քարտեզ». Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ մարտի 22-ին. Վերցված է 2015 թ․ հուլիսի 14-ին.
**Պելագեյա Շայն** (ռուս.՝ Пелагея Фёдоровна Шайн, ապրիլի 19, 1894(1894-04-19), Պերմի երկրամաս, Ռուսաստան - օգոստոսի 27, 1956(1956-08-27), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), սովետական աստղագետ, աշխատել է Ղրիմյան աստղաֆիզիկական աստղադիտարանում։

Մինչ ամուսնությունը կրել է Սաննիկովա ազգանունը։

Ծնվել է 1894 թվականին Ռուսաստանի Ուսոլսկի ուեզդի Պոպովո-Օստանինո գյուղում։ Ավարտել է Պոլովոդովյան նախնական դպրոցը, Սոլիկամսկի գիմնազիան, հետո ընդունվել է Սանկտ-Պետերբուրգի Բեստուժևյան կուրսերի ֆիզիկո-մաթեմատիկական բաժինը։

1918 թվականին վերադարձել է Ուսոլսկի ուեզդ, որտեղ մաթեմատիկա է դասավանդել գործարանային դպրոցում։ Հետո տեղափոխվել է Տոմսկ, որտեղ ծանոթացել է իր ապագա ամուսնու, աստղագետ Գրիգորի Շայնի հետ։

1921 թվականից աշխատել է Պուլկովոյի աստղադիտարանում, 1925 թվականին տեղափոխվել է Սիմեիզի աստղադիտարան, որը հետագայում մտել է Ղրիմյան աստղաֆիզիկական աստղադիտարանի կազմի մեջ, որտեղ էլ աշխատել է մինչև կյանքի վերջը։

Պելագեյա Շայնը հանդիսանում է աշխարհում առաջին կին աստղագետը, ով հայտնաբերել է փոքր մոլորակ ((1112) Պոլոնիա, 1928 թվականին), ընդհանուր առմամբ հայտնաբերել է 19 աստերոիդ։ 1949 թվականին հայտնաբերել է Շայն-Շալդեխի կարճ պարբերությամբ գիսաստղը։ Ինչպես նաև հայտնաբերել է ավելին քան 150 նոր փոփոխական աստղեր։ Աշխատանքներ է տարել աստղերի լուսաչափության և գունաչափության ասպարեզում։

Ամուսինն է եղել հայտնի սովետական աստղագետ Գրիգորի Շայնը, նրանց որդեգրած դուստր Վերա Ֆեոդորովնա Կլոչիխինան, ով Պելագեյա Ֆեոդորովնայի զարմուհին էր, հետագայում դարձել է աստղաֆիզիկոս Վիկտոր Համբարձումյանի կինը։

Պելագեյա Շայնի անունով է անվանվել (1190) Պելագեյա աստերոիդը։

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. ↑  Սոլոկամսկի շրջան(չաշխատող հղում)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Имена малых планет, связанные с Пулковской обсерваторией Արխիվացված 2008-06-27 archive.today (ռուս.)
* «Местное время», 4 марта 2009 (ռուս.)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 80144648414799105587 · WorldCat VIAF: 80144648414799105587 |

 |
**Վարպետ Գենգ** ( մոտ 975թ ), չինացի ալքիմիկոս էր։

Նա Գենգ Քյանի դուստրն էր։ Լեգենդն ասում է, որ իր պատանեկության տարիներին նա արդեն դրսևորել է իր խելքն ու հետաքրքրասիրությունը և զարգացրել հմտություններ ալքիմիական արվեստում։ Ի վերջո, նրա հմտությունները գրավեցին կայսր Սուանսոնգի ուշադրությունը, ով նրան հրավիրեց պալատ։

Պալատում, որպես պալատական կանանցից մեկը չհամարվելու փոխարեն, նա մեծարվեց որպես գիտնական և տրվեց Վարպետ (կամ Ուսուցիչ) կոչում։ Ամեն անգամ, երբ նա լսարան էր ունենում, նա խոսում էր վստահ ու պերճախոս, միշտ կանաչ խալաթներով։ 

Նա նկարագրվում է որպես ալքիմիական փոխակերպումներ կատարելիս, ինչպես նաև գուշակություններով զբաղվել։ Նրա ալքիմիայի մեծ մասը կենտրոնացած էր արծաթի ստեղծման վրա, և հեքիաթները պատմում են նրա ունակության մասին՝ օգտագործելու սնդիկը նույնիսկ ձյունը արծաթի վերածելու համար ։ Սա, որոշ ժամանակակից քիմիկոսներ առաջարկել է, կարող է օրինական քիմիական գործընթացի օրինակ լինել, որտեղ սնդիկը օգտագործվում է հանքաքարից ստացված լրացուցիչ արծաթի համար: Նա կարող էր նաև օծանելիքներ թորել և օգտագործել Սոքսլետի գործընթացի վաղ ձևը՝ կամֆորը ալկոհոլի մեջ հանելու համար։ 

Իր անձնական կյանքում Գենգը հայտնի էր որպես գինի, ռոմանտիկ և սեռական հարաբերություններ վայելող անձ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Rayner-Canham, Marelene F.; Rayner-Canham, Marelene; Rayner-Canham, Geoffrey (2001). *Women in Chemistry: Their Changing Roles from Alchemical Times to the Mid-twentieth Century* (անգլերեն). Chemical Heritage Foundation. էջեր 4–5. ISBN 9780941901277.
2. 1 2 3 4  Little, Stephen; Eichman, Shawn; Shipper, Kristofer; Ebrey, Patricia Buckley (2000-01-01). *Taoism and the Arts of China* (անգլերեն). University of California Press. ISBN 978-0-520-22785-9.
3. ↑  Meschel, S. V. (September 1992). «Teacher Keng's heritage: A survey of Chinese women scientists». *Journal of Chemical Education* (անգլերեն). **69** (9): 723. Bibcode:1992JChEd..69..723M. doi:10.1021/ed069p723. ISSN 0021-9584.
4. 1 2  Maxwell-Stuart, P. G. (2012-03-01). *The Chemical Choir: A History of Alchemy* (անգլերեն). A&C Black. էջ 13. ISBN 9781441132970.
**Արգինայի կաթողիկոսարան**, Ամենայն Հայոց կաթողիկոսության չորրորդ նստավայրը Վաղարշապատից (301-484), Դվինից (484-931) ու Աղթամարից (927-947) հետո, որտեղ կաթողիկոսները գահակալել են շուրջ կես դար՝ 944-992 թվականներին:

Հիմնադրում
----------

Բագրատունիների մայրաքաղաքը 10-րդ դարում Կարսից Շիրակավանում հաստատվելուց հետո Անանիա Ա Մոկացին Վասպուրականի թագավոր Գագիկ Արծրունու մահից կարճ ժամանակ անց կաթողիկոսարանը Աղթամարից տեղափոխել է 6-7-րդ դարերից անառիկ ամրոցով հայտնի, Շիրակավանին մոտ գտնվող Արգինա գյուղաքաղաքը: 

Խաչիկ Ա Արշարունու պատվերով, ըստ 10-11-րդ դարերի պատմիչ Ասողիկի, ճարտարապետ Տրդատը սրբատաշ քարով կառուցել է Արգինայի կաթողիկոսարանի Կաթողիկեն, երեք համանման եկեղեցիներ, վերակառուցել կաթողիկոսարանի շենքերը: Կաթողիկեն գմբեթավոր դահլիճ է՝ երկու զույգ որմնամույթերով, արտաքին ճակատներում առանց կամարաշարի: Այստեղ Տրդատն առաջին անգամ կիրառել է եկեղեցու ներսակողմին դեպի վեր դինամիկ շարժում հաղորդող որմնամույթերի ջլատումները՝ հնարք, որը հետագայում ավելի կատարելագործված իրականացրել է Անիի Մայր տաճարում: Խաչիկ Ա Արշարունին Կաթողիկեն զարդարել է ոսկեթելով գործված վարագույրներով, ոսկե ու արծաթե անոթներով ու ջահերով, Արգինայի կաթողիկոսարանին կից բացել բարձրագույն դպրոց ու մատենադարան, բազմաթիվ ձեռագրեր հավաքել այդտեղ և ընդօրինակել տվել նորերը: Խաչիկ Ա Արշարունին ամփոփվել է Արգինայի Կաթողիկեի հյուսիսային կողմում շինված դամբարանում:

Արգինայի կաթողիկոսարանին կից 10-րդ դարում գործել է մեծ համբավ վայելող վարդապետարան: Այնտեղ աստվածաբանության հետ ուսանել են իմաստասիրություն, հռետորություն, մեկնողական արվեստ: Դասավանդել են Հնձուց վանքի նախկին առաջնորդ Հովսեփ վարդապետը, Թեղենյաց մենաստանից՝Կիրակոսը, Աղվանքից՝ Սարգիսը և այլն: Արգինայի բարձրագույն դպրոցում սովորել են նաև աշխարհականները:

Կաթողիկոսարանի տեղափոխում Արգինայից
-----------------------------------

Հայաստանի անկախության կորստից (1045) հետո Արգինայի Կաթողիկեն վերածվել է բերդ-եկեղեցու, նրա ծածկի վրա բարձրացվել են պատեր, և այդ լրացուցիչ ծանրությունը հետագայում նույնպես դարձել է եկեղեցու ավերման պատճառ: 20-րդ դարի սկզբին դեռ պահպանվել էին Կաթողիկեի հյուսիսային պատը և արևմտյան պատի մի մասը, արևմտյան մուտքը՝ 1012 թվականի արձանագրությամբ (այժմ Կաթողիկեի, ինչպես և կաթողիկոսարանի շենքերի ու Արգինայի մյուս երեք եկեղեցիների հետքերն անհետացել են): Կաթողիկոս Սարգիս Ա Սևանցին կաթողիկոսարանի հետ միասին Արգինայից Անի է տեղափոխել նաև մատենադարանը և վարդապետարանը:

Գրականություն
-------------

* Ստեփանոս Տարոնեցի Ասողիկ, Տիեզերական պատմություն, Երևան, 2000:
* Մատթեոս Ուռհայեցի, Ժամանակագրություն, Ե. 1991:
* Թորոս Թորամանյան, Նյութեր հայկական ճարտարապետության պատմության, [հ.] 1, Ե. 1942:
* Մաղաքիա Օրմանյան, Ազգապատում, հատոր 1, ԿՊ, 1912:

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  *Քրիստոնյա Հայաստան հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո:*  |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
**Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամ**

Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող կազմակերպությունը հիմնադրվել է Աախենում (Գերմանիա) 1982 թվականին որպես շահույթ չհետապնդող հասարակական կազմակերպություն պրոֆեսոր-դոկտոր Արմեն Հախնազարյանի կողմից։ ԱՄՆ-ի մասնաճյուղը հիմնադրվել է Կալիֆորնիայում 1996 թ.։ Հայաստանյան մասնաճյուղը հիմնադրվել է 1998 թվականին և գրանցվել որպես հասարակական կազմակերպություն (2010 թ.-ից՝ հիմնադրամ)

Մինչև 2020 թվականը, հուշարձանագետ Սամվել Կարապետյանը եղել է ՀՃՈՒ հիմնադրամի Երևանյան մասնաճյուղի տնօրենը։ 
Ներկայումս հիմնադրամի Հոգաբարձուների խորհրդի նախագահն է Ժորա Մանուչարյանը, իսկ հայաստանյան գրասենյակի կառավարումն իրականացվում է Տնօրենների խորհրդի կողմից։

Տնօրենների խորհուրդ՝ տնօրեն` Էմմա Աբրահամյան (Սամվել Կարապետյանի այրին), վարչական հարցերի և հրատարակությունների գծով 
համատնօրեն` Րաֆֆի Քորթոշյան, ճարտարապետական գործունեության գծով համատնօրեն` Աշոտ Հակոբյան, համակարգչային և տեխնիկական հարցերի գծով համատնօրեն` Արմեն Գևորգյան։

Ուսումնասիրություններ
---------------------

Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող կազմակերպությունն ուսումնասիրում և վավերագրում է Պատմական Հայաստանում գտնվող հայկական հուշարձանները։ Այս ուսումնասիրությունների արդյունքում 2021 թ. դրությամբ այն ունի ավելի քան 650,000 թվայնացված պատկերներից, միկրոֆիլմերից, հատակագծերից և այլ փաստաթղթերից բաղկացած հարուստ արխիվ։ Կազմակերպությունը նաև զբաղվում է Հայաստանի և Արցախի տարածքում գտնվող մշակութային ժառանգության վերանորոգմամբ և պահպանմամբ։
Հայաստանյան մասնաճյուղը շարունակում է իրականացնել ուսումնասիրական գործունեություն, որի արդյունքում հրատարակվում են գրքեր, գրքույկներ, «Վարձք» հանդես, ինչպես նաև պատրաստվում փաստավավերագրական ֆիլմեր։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
* ՀՃՈՒ հիմնադրամի հուշարձանների շտեմարան կայք
* Արցախի պատմական հուշարձանների կայք
* Հիմնադրամի Ֆիլմեր
* Հիմնադրամի Ֆեյսբուքյան էջ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Վարձք, N 1, 2010, էջ 15-23" Արխիվացված 2021-09-10 Wayback Machine,
2. ↑  "Asbarez, April 13, 2020,
3. ↑
Բջջակորիզի կառուցվածքը։
Բջջակորիզը արտաքինից ծածկված է դեպի էնդոպլազմատիկ ցանց տանող սուբմիկրոսկոպիկ անցքեր ունեցող թաղանթով, որը նրան անջատում է բջջապլազմայից։ Այդ թաղանթը համարվում է ընդհանուր վակուոլային համակարգի ածանցյալ։ Բջջի բաժանման վերջում՝ թելոֆազի փուլում էնդոպլազմատիկ ցանցի խողովակները կուտակվում են դուստր քրոմոսոմների շուրջը և առաջացնում **կորիզաթաղանթ**։

Կառուցվածք
----------

Կորիզաթաղանթը կազմված է եռաշերտ թաղանթներից, որոնց արանքում՝ կա ազատ պերինուկլեար տարածություն։ Այդ թաղանթներից յուրաքանչյուրն իր կառուցվածքով նման է պլազմատիկ թաղանթին, իսկ դրանցից արտաքինը՝ անմիջականորեն կապված է էնդոպլազմային ցանցի հետ։ Բացի այդ, արտաքին թաղանթի մակերեսին կան ռիբոսոմներ։ Կորիզաթաղանթը օժտված է յուրահատուկ անցքերով, որոնք ունեն ավելի մեծ տրամագիծ (30-100 նմ), քան բջջաթաղանթի համանման անցքերը։ Նրանց քանակը կախված է բջջի նյութափոխանակության ակտիվությունից և կարող է կազմել կորիզաթաղանթի ընդհանուր մակերեսի 10%-15%-ը։ Այդ անցքերը բարդ կազմավորում ունեն և ապահովում են թաղանթի ընտրողական թափանցելիությունը։ Կորիզի ծակոտկենությունը կապ է հաստատում ցիտոպլազմայի և կորիզանյութի (կարիոպլազմա) միջև։ Արտաքին թաղանթը կապված է ցիտոպլազմայի, իսկ ներքինը՝ կորիզանյութի (կարիոպլազմա) հետ։ Նրանց միջև եղած տարածությունը լցված է կիսահեղուկ նյութով։ Այդ երկու շերտերը մերթ մոտենում են, մերթ հեռանում միմյանցից՝ գոյացնելով մերձկորիզային լուսավոր տարածություններ, որոնք կապ են հաստատում ցիտոպլազմայի հետ։ Մերձեցման կետերը դառնալով կորիզաթաղանթի ամենաբարակ և նուրբ մասերը՝ ժամանակ առ ժամանակ ճեղքվում են, որի արդյունքում առաջանում են այն ծակոտիները, որոնցով կորիզահյութը անցնում է ցիտոպլազմայի մեջ և հակառակը։

Ֆունկցիան
---------

Կորիզաթաղանթի կառուցվածքը։
1. սահմանազատում է կորիզը ցիտոպլազմայից
2. կարգավորում է նյութերի տեղաշարժը կորիզի և ցիտոպլազմայի միջև
3. կարգավորում է ի-ՌՆԹ-ի, փ-ՌՆԹ-ի, ռիբոսոմների սուբմիավորների թափանցելիությունը կորիզից ցիտոպլազմա և

նուկլեոտիդների, սպիտակուցների, ֆերմենտների, ԱԵՖ-ի, ջրի և իոնների թափանցումը կորիզ՝ հակառակը

1. մասնակցում է էնդոպլազմային ցանցի առաջացմանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. 1 2  Ընդհանուր Կենսաբանություն, հեղինակ Նադեժդա Բեգլարյան, էջ 110-111
2. 1 2 3  Կենսաբանություն, հեղինակ Սիսակյան, էջ 24-25

Աղբյուրներ
----------

* Ընդհանուր Կենսաբանություն, հեղինակ Նադեժդա Բեգլարյան, էջ 110-111
* Կենսաբանություն, հեղինակ՝ Տիգրան Թանգամյան, էջ 54-56
* Կենսաբանություն, հեղինակ՝ Սիսակյան, էջ 24-25
**Մեյսոն Ադամս** (անգլ.՝ Mason Adams; փետրվարի 26, 1919(1919-02-26), Բրուքլին, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ - ապրիլի 26, 2005(2005-04-26), Նյու Յորք շրջան, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի խիստ բնավորությամբ դերասան։

Կենսագրություն
--------------

Մեյսոն Ադամսը ծնվելը փետրվարի 26-ին Բրուքլինում, Նյու Յորքում։ Միչիգանի արվեստի համալսարանում ստացել է մագիստրոսի աստիճան, ապա ավարտել է Մադիսոնի Վինսկոնսին համալսարանի թատրոնի բաժինը։ 1940 թվականին Բալտիմորում նա առաջին անգամ դուրս է եկել բեմ։

### Կարիերա

Ադամսի կարիերան սկսել է ռադիո շոուներին մասնակցելուց։ 1947-ից 1959 թվականները նա «Երիտասարդ Պեպերի ընտանիքը» բեմադրությունում խաղացել է Պեպերի դերը։ 1945 թվականին Ադամսը ստացավ դրվագային դեր «Սուպերմենի արկածները» ռադիո շոույում։ 1977-ից 1982 թվականներին Մեյսոն Ադամսը ներգրավվեց «Լու Գրանթ» դրամատիկական սերիալում։

1960-ականների ողջ ընթացքում Ադամսը պահանջվում էր հեռուստատեսային գովազդների համար, հիմնականում սննդի և կենցաղային ապրանքների։ 1986 թվականին նա մասնակցեց «Սեզամի փողոցների» դրվագներից մեկին։
1970 թվականին Ադամսը «Ուրիշ աշխարհ» օպերայում դարձավ գլխավոր դերակատար։ 1981 թվականին դերասանը «Նշան 3:Վերջին ճակատամարտ» թրիլլերում ստացավ ԱՄՆ-ի նախագահի դեր։ 1986 թվականին Ադամսը խաղաց «Սպանության պատրանք» կրիմինալ թրիլլերի գնդապետ Մեյսոնի դերը։

Անձնական կյանք
--------------

1957 թվականին Ադամսը ամուսնացավ Մարգո Ֆայնբերգի հետ։ Նրանք ունեցան դուստր և որդի՝ Բետսի և Բիլլ։ Մեյսոն Ադամսը մահացավ 2005 թվականի ապրիլի 26-ին ֆիզիկական պատճառներով։

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. 1 2 3  Internet Broadway Database — 2000.
2. ↑  Bloom, Nate (2005 թ․ մայիսի 20). «Celebrity Jews». The Jewish News Weekly of Northern California. Վերցված է 2006 թ․ դեկտեմբերի 13-ին.
3. ↑  Mason Adams Biography — Yahoo! Movies

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Internet Broadway Database · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · Find A Grave |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Notable Names Database |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNE: XX5005106 · BNF: 14148211v · ISNI: 0000000080847500 · VIAF: 5140753 · WorldCat VIAF: 5140753 |

 |
Բեյսբոլիստը գնդակը նետելիս
**Նետում**, թեթև աթլետիկական, սկավառակի, նիզակի, մուրճի և այլ մարզական գործիքների նետման, ինչպես նաև գնդի հրման վարժություններ։ Նետումներն ընդգրկված են մարզական բազմամարտում և ՊԱՊ համալիրի նորմատիվներում։ Նպաստում են ուժի, ճարպկության, շարժումների արագության և կոորդինացիայի զարգացմանը, կիրառական բնույթի ունակությունների ձևավորմանը։ 

*Սկավառակ*, ոսպաձև, մետաղից օղագոտիով փայտյա գործիք։ Տրամագիծը՝ 21,9—22,1 սմ, քաշը՝ 2 կգ (տղամարդկանց համար) և 18,0—18,2 սմ, 1 կգ (կանանց համար)։ Նետում են 2,5 մ տրամագծով բետոնե հիմքով շրջանից։ 

*Նիզակ*, մետաղյա կամ մետաղից սուր ծայրակալով փայտյա ձող է, կենտրոնում պարանի փաթաթանով։ Քաշը՝ 0,8 կգ, երկարությունը՝ 2,6—2,7 մ (տղամարդկանց համար), 0,6 կգ և 2,2—2,3 մ (կանանց համար)։ Նետման վազքուղյակի երկարությունը՝ 30 մ-ից ոչ պակաս, լայնությունը՝ 4 մ։ 

*Մուրճ*, պողպատալարով բռնակին միացված 7,257 կգ քաշով մետաղե գունդ՝ 10,2-—12,0 սմ տրամագծով, 1,18—1,20 մ ընդհանուր երկարությամբ։ Նետումը իրագործվում է 2,135 մ տրամագծով շրջանից։ 

*Գունդ*, 7,257 կգ (տղամարդկանց համար) և 4 կգ (կանանց համար) քաշով ամբողջական մետաղյա գնդակ։ Հրում են 2,135 մ տրամագծով շրջանից։ 

*Նռնակ*, 700 գ քաշով, 236 մմ երկարությամբ (իրանի տրամագիծը՝ 50 մմ, բռնակինը՝ 30 մմ) մետաղյա կամ մետաղապատ փայտյա գործիք։ 

Սկավառակի և նիզակի նետման մրցումներն ընդգրկված էին հին հունական օլիմպիադաների ծրագրերում։ Նետումները մտնում են նաև ժամանակակից օլիմպիական խաղերի (սկավառակի նետում և գնդի հրում՝ 1896 թվականից, մուրճի նետում՝ 1900 թվականից, նիզակի՝ 1906 թվականից) և թեթե աթլետիկայի Եվրոպայի առաջնությունների ու միջազգային մրցումների ծրագրերում։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 241)։*  |
**Հեքիաթ հեքիաթի հետևից** (հունգ.՝  Meséröl Mesére), խորհրդահունգարական նկարված մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որը նկարահանվել է 1974 թվին։ «Սոյուզմուլտֆիլմ» (ԽՍՀՄ) և «Պանոնիա ֆիլմ» (հունգ.` Pannónia Filmstúdió) (Հունգարիա) ստուդիաների համատեղ արտադրանքն է։

Սյուժե
------

**«Այծը և ոչխարը»** (ըստ ռուսական ժողովրդական հեքիաթի մոտիվների)

Կային չկային, երկու ծերուն կային, որոնք ունեին միայն մի այծ և մի ոչխար։

Տատիկը պարտեզում կաղամբ է ցանում, իսկ այծը և ոչխարը ամբողջն ուտում են։ Ծերուկը բարկանում է։ Այծն ու ոչխարը վիրավորվում են և գնում են անտառ, որտեղ նրանք գայլի գլուխ են գտնում, և այծ այն վերցնում է իր հետ։ Երբ նրանք դաշտ են դուրս գալիս, այնտեղ գայլերի են հանդիպում։ Այդտեղ այծը հիշում է գայլի գլխի մասին և գցում է այն գայլերի առաջ ու սկսում պարծենալ իր հաղթանակներով։ Գայլերը վախենում են և փախչում։ Իսկ այծը և ոչխարը տան ճամփան են բռնում։ Գալիս են, իսկ գայլերը հասնում են նրանց։ Այծը գայլի գլուխը գցում է գայլերի վրա, սպառնում նրանց իր եղջյուրներով, իսկ ոչխարը հետևում է նրան։ Գայլերը փախչում են։ Ծերունիներն ուրախանում են և այծի ու ոչխարի վերադարձով։

**«Փիթեր` զվարճալի խաբեբա»** (ըստ հունգարական ժողովրդական հեքիաթների)

Հեքիաթը մի տղայի մասին է, որը հասարակ գյուղացի էր, բայց նա շատ խորամանկ խաբեբա էր, ում բոլորն անվանում էին Փիթեր խաբեբա։ Նա պանդոկապանի հետ գրազ է գալիս, որ կկարողանա թագավորին հեծնել ու քշել` ինչպես ձիու։ Փիթերը կարողանում է խաբել նենգ ու անազնիվ թագավորին, հեծնում է նրան, ձիավարում հրապարակում և հաղթում է գրազը։

Նկարահանող խումբ
----------------

### «Այծը և ոչխարը»

* Սցենարի հեղինակ` Արպադ Բալաժ
* Ռեժիսոր` Ժոլտ Րիխլի
* Բեմադրող նկարիչ` Դյորդ Չոնկա
* Նկարիչ-մուլտիպլիկատորներ` Կատի Բանկի, Յենյո Կոլտաի, Էդիտ Սալաի, Զոլտան Մառոշ
* Օպերատոր` Իրեն Հենրիկ
* Հնչյունային օպերատոր` Փիթեր Բարշոն
* Մոնտաժող` Յանոշ Ցիպաուեր
* Խմբագիր` Անդրաշ Օշվատ
* Նկարահանող խմբի տնօրեն` Մարտա Չիլլագ
* Տեքստը կարդում է` Վյաչեսլավ Նևիննի
* Լուսագրերում օգտագործվել է Անատոլի Լյադովի «Երաժշտական ծխախոտատուփ» վալս-կատակը

### «Փիթեր` զվարճալի խաբեբա»

* Սցենարի հեղինակ` Յուրի Էնտին
* Կոմպոզիտոր` Եվգենի Կռիլատով
* Ռեժիսորներ` Վլադիմիր Պեկար, Նատալյա Բոգոմոլովա, Վիոլետա Կոլեսնիկովա, Օլեգ Կոմարով, Յուրի Մեշերյակով, Ալեքսանդր Մազաև
* Դերերը հնչյունավորել է` Օլեգ Անոֆրիև
* Օպերատոր` Ն. Կլիմովա
* Հնչյունային օպերատոր` Բորիս Ֆիլչիկով
* Մոնտաժող` Նատալյա Ստեպանցևա
* Խմբագիր` Ռաիսա Ֆրինչիսկայա
* Նկարահանող խմբի տնօրեն` Ֆյոդոր Իվանով

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Հեքիաթ հեքիաթի հետևից» մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում

Արտաքին հղումներ
----------------

* Փիթերի երգը

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · Animator.ru |

 |
**MC Ren**, իրական անունը՝ Լորենցո Ջերալդ Պետերսոն (ռուս.՝ Lorenzo Jerald Patterson, հունիսի 14, 1969(1969-06-14), Քոմփթոն, Լոս Անջելես շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի ռեփեր, N.W.A. խմբի նախկին երգիչ։

Կենսագրություն
--------------

### Վաղ մանկություն

MC Ren-ը ծնվել և մեծացել է Կոմտոնում, սովորել է Դոմինգեսի միջնակարգ դպրոցում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո՝ 17 տարեկանում, սկսել է երգել N.W.A. խմբում և օգնել Eazy-E-ին։

### Մենակատարի կարիերան

N.W.A-ի փակումից հետո՝ 1991 թվականին, MC Ren-ը սկսեց իր՝ մենակատարի կարիերան։ 1992 թվականին Eazy-E-ի հետ նա թողարկեց իր առաջին փոքր ալբոմը՝ Kizz My Black Azz անվամբ, «The Final Frontier» և «Behind The Scene» երգերով, Ruthless Records լեյբլում։ Ալբոմը հասել է մինչև Billboard չարթեերի 12-րդ տեղը։ 1993 թվականի վերջին նա ձայնագրեց իր ալբոմներից մեկը՝ «Shock Of The Hour», որը գրավել է առաջին տեղը Billboard Top R&B and Hip-hop Albums չարթում։ 1994 թվականին նա մասնակցել է Eazy-E-ի կազմակերպած աշխատանքներին («The Muthaphukkin’ Real»)։

### Անձնական կյանք

1993 թվականին նա հրաժարվեց Իսլամից, իսկ 2000 թվականին նա ասել է, որ քրիստոնեությունն իր գլխավոր կրոնն է։

Սկավառակագրություն
------------------

* 1992։ Kizz My Black Azz
* 1993։ Shock of the Hour
* 1996։ The Villain in Black
* 1998։ Ruthless for Life
* 2009։ Renincarnated
* TBA

Տես նաև
-------

* N.W.A.
* Eazy-E

Արտաքին հղումներ
----------------

* MC Ren(անգլ.)

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. 1 2  Internet Movie Database — 1990.
2. ↑
3. ↑  Billboard Top R&B and Hip-hop Albums. Week of December 04, 1993(անգլ.)
**Բազմապատիկ**, մաթեմատիկայում ցանկացած մեծության և ամբողջ թվի արտադրյալն է։ Այլ կերպ, a և b մեծությունների համար, կարելի է ասել, որ b-ն a-ի բազմապատիկն է, եթե b = na որոշ n ամբողջ թվերի համար։ Եթե a-ն զրոյական չէ, ապա {\displaystyle b/a} ամբողջ թիվ է։

Երբ a-ն և b-ն ամբողջ թվեր են, իսկ b-ն a-ի բազմապատիկն է, ապա a-ն կոչվում է b-ի բաժանարար։ Երբ a-ն բաժանվում է b-ին, եթե a-ն և b-ն ամբողջ թվեր չեն, ապա մաթեմատիկոսները պարզաբանման համար նախընտրում են, ընդհանուր առմամբ, օգտագործել ամբողջ բազմապատիկի փոխարեն բազմապատիկ։ Փաստորեն, բազմապատիկն օգտագործվում է այլ տեսակի արտադրյալի համար. Օրինակ, p բազմանդամը մեկ այլ բազմանդամի q բազմապատիկն է, եթե կա երրորդ բազմանդամ r այնպես, որ p = qr:

Օրինակներ
---------

14-ը, 49-ը, −21-ը և 0-ը 7-ի բազմապատիկ են, մինչդեռ 3-ը և −6-ը՝ ոչ։ Դա պայմանավորված է նրանով, որ կան ամբողջ թվեր, որոնցով 7-ը կարելի է բազմապատկել՝ 14, 49, 0 և −21 արժեքները ստանալու համար, մինչդեռ 3-ի և −6-ի համար այդպիսի ամբողջ թվեր չկան։ Ստորև թվարկված արտադրյալներից յուրաքանչյուրը և, մասնավորապես, 3-ի և −6-ի արտադրյալները միակ ձևն են, որով համապատասխան թիվը կարող է գրվել որպես 7-ի և մեկ այլ իրական թվի արտադրյալ.

{\displaystyle 14=7\times 2;}
{\displaystyle 49=7\times 7;}
{\displaystyle -21=7\times (-3);}
{\displaystyle 0=7\times 0;}
{\displaystyle 3=7\times (3/7),\quad 3/7} ամբողջ թիվ չէ;
{\displaystyle -6=7\times (-6/7),\quad -6/7} ամբողջ թիվ չէ։

Հատկություններ
--------------

* 0-ն յուրաքանչյուր թվի բազմապատիկն է ({\displaystyle 0=0\cdot b})։
* Ցանկացած ամբողջ թիվ {\displaystyle n} թվով բազմատկելիս, {\displaystyle n}-ը ամբողջ թվի բազմապատիկ է, հավասար է {\displaystyle n\times 1}, բազմապատիկ է {\displaystyle n} (յուրաքանչյուր ամբողջ թիվ ինքն իր բազմապատիկն է), քանի որ 1-ը ամբողջ թիվ է։
* Եթե {\displaystyle a} և {\displaystyle b} բազմապատիկ են {\displaystyle x,} ապա {\displaystyle a+b} և {\displaystyle a-b} նույնպես բազմապատիկ են {\displaystyle x}-ին։

Ենթաբազմապատիկ
--------------

Որոշ տեքստերում «a-ն b-ի ենթաբազմապատիկն է» նշանակում է «a-ն b-ի հակադարձ կոտորակն է» (a=1/b) կամ, համարժեքորեն, «b-ն a-ի n-ի ամբողջ բազմապատիկն է» (b=n)․ Այս տերմինաբանությունը օգտագործվում է նաև չափման միավորների հետ, որտեղ միավորի ենթաբազմապատիկը ստացվում է հիմնական միավորով, որը սահմանվում է որպես հիմնական միավորի քանորդ, հիմնականում 103 աստիճանով։ Օրինակ, միլիմետրը մետրի 1000-ապատիկ ենթաբազմապատիկն է։ Մեկ այլ օրինակ, մեկ դյույմը կարող է համարվել որպես ոտքի 12-ապատիկ ենթաբազմապատիկ, կամ 36-ապատիկ ենթապատիկ։

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. ↑  Weisstein, Eric W. "Multiple", *MathWorld*.
2. 1 2  Կաղապար:SIbrochure8th.
3. 1 2  «NIST Guide to the SI». *NIST*. 2009 թ․ հուլիսի 2. Section 4.3: *Decimal multiples and submultiples of SI units: SI prefixes*.
**Ջուլիա Ֆեյ** (անգլ.՝ Julia Faye, ծննդյամբ՝ Ջուլիա Ֆեյ Մելոնի, սեպտեմբերի 24, 1892(1892-09-24), Ռիչմոնդ, ԱՄՆ - ապրիլի 6, 1966(1966-04-06), Հոլիվուդ, Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասանուհի։

Կինոէկրանին առաջին խաղը կատարել է 1915 թվականին, իսկ 1917 թվականին («Կինը, որին Աստված մոռացել է») սկսել է նկարահանվել Սեսիլ Բլաունտ դե Միլլի մոտ, որի հետ կատարած աշխատանքը հաջողություն և հանրաճանաչություն են բերում նրան։ Ընդհանուր առմամբ, նա նկարահանվել է 30 կինոնկարներում՝ 1920-ական թվականների կեսերին դառնալով Հոլիվուդի առաջատար դերասանուհիներից մեկը։ Ամենաշատ հանրաճանաչ դարձան նրա դերերը համր ֆիլմերում՝ «Տասը պատվիրանները» (1923), «Թագավորների թագավորը» (1927), և «Չիկագո» (1927)։ 1929 թվականին նա անցավ հնչյունային կինոյին՝ նկարահանվելով «Դինամիտ» ֆիլմում (1929)։ 1956 թվականին նա խաղացել է Սեսիլ Դեմիլի «Տասը պատվիրանները» ռեմեյքում և կերտել Ահարոնի կնոջ՝ Էլիշևի դերը։

Ֆեյը սպասուհու դերում .(1919)
«10 պատվիրաները» 1923 թ.
Վերջին անգամ կինոէկրանին է հայտնվել 1958 թվականին՝ «Փլիբուստեր» արկածային ֆիլմում։ Դերասանուհին մահացել է 73 տարեկան հասակում քաղցկեղից՝ Լոս Անջելեսի արվարձանում՝ իր տանը։ Նրա աճյունը հանգչում է Հոլիվուդում՝ «Hollywood Forever» գերեզմանոցում։

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. ↑  «Julia Fay Malony – United States Census, 1900». *FamilySearch*. Վերցված է 2016 թ․ մայիսի 6-ին.
2. ↑  Thomas, Dan (1927 թ․ հունիսի 19). «Some Stars Break in Movies By Legs and Backs». *The Pittsburgh Press*. Վերցված է 2014 թ․ ապրիլի 6-ին.
3. ↑  *The Army of Ushers*, New York Times, February 17, 1924, pg. X5.
4. ↑  The Film Daily. — Wid's Films and Film Folk Incorporated, 1966. — С. 184.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · Find A Grave |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Notable Names Database |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 16777842g · ISNI: 0000000043448068 · LCCN: no93004910 · VIAF: 31566553 · WorldCat VIAF: 31566553 |

 |
**Օզգե Գյուրել** (թուրքերեն՝ Özge Gürel, լրիվ անվանումը՝ Օզգե Ջան Գյուրել (թուրքերեն՝ Özge Can Gürel), փետրվարի 5, 1987(1987-02-05), Ստամբուլ, Թուրքիա), թուրք դերասանուհի և երգչուհի։ Առավել հայտնի է դարձել Օյքյու Աջարի դերով, որը նա մարմնավորել է Բալի սեզոն հեռուստասերիալում։ 

Սկզբնական շրջանում Օզգեն սովորել է տնտեսագիտական համալսարանում և չի ունեցել դերասանական կրթություն։ 2010 թվականին նրան հրավիրել են նկարահանվելու «Որտեղ է իմ դուստրը» հեռուստասերիալում։ Դրանից հետո Օզգեն դերասանական կրթություն է ստացել։ Նկարահանվել է նաև «Հոյակապ դար» հեռուստասերիալում։ 2014 թվականին Օզգեն նկարահանվել է «Մակընթացություն» հեռուստասերիալում, որտեղ նրա խաղընկերներն են եղել Չաղաթայ Ուլուսոյը և Սերենա Սարըքայան։

Դերասանուհին մեծ ճանաչում է ձեռք բերել «Բալի սեզոն» հեռուստասերիալում, որտեղ մարմնավորել է Օյքյուի դերը։ Նրա խաղընկերը հեռուստասերիալում եղել է Սերքան Չայօղլուն։ Հեռուստասերիալը ցուցադրվել է աշխարհի 61 երկրներում։ 2017 թվականին Օզգե Գյուրելը նկարահանվել է «Աստղերը իմ վկաներն են» հեռուստասերիալում, որտեղ նրա խաղընկերը եղել է Բերք Ջանքաթը։ Հեռուստասերիալը չորրորդ սերիայից հետո փակվել է՝ ցածր վարկանիշի պատճառով։ Ներկայումս նկարահանվում է Լիալուսին հեռուստասերիալում, որտեղ նրա խաղընկերն է Ջան Յամանը։

### Հեռուստասերիալներ

| Հեռուստասերիալ | Բնօրինակ անվանում | Տարի | Դեր | Ծանոթագրություն |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Որտեղ է իմ դուստրը | Kızım Nerede? | 2010-2011 | Զեյնեփ Դեմիրայ | Գլխավոր դերերից մեկը |
| Խաղաղության փողոցը | Huzur Sokağı | 2012 | Մելիսա | Մի քանի սերիա |
| Հոյակապ դար | Muhteşem Yüzyıl | 2014 | Ռանա խաթուն | Երկրորդական դեր |
| Մակընթացություն | Medcezir | 2014 | Ադա Սավաշեր | Հրավիրված դերասանուհի |
| Բալի սեզոն | Kiraz Mevsimi | 2014-2015 | Օյքյու Աջար Դինչեր | Գլխավոր դեր |
| Աստղերն իմ վկաներն են | Yıldızlar Şahidim | 2017 | Հազիրան | Գլխավոր դեր |
| Լիալուսին | Dolunay | 2017 | Նազլը | Գլխավոր դեր |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. 1 2  ČSFD (չեխերեն) — 2001.
3. ↑
4. ↑

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ · Last.fm · Spotify |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | ČSFD · Discogs · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · Rate Your Music · Rotten Tomatoes |

 |
**Խարբերդի դաշտ**, գտնվում է Հայկական լեռնաշխարհում Արևելյան Եփրատի ստորին հոսանքում։ 900-1000 մ բարձրության բարդ աստիճանաձև իջվանք է Հայկական Տավրոսի լեռնային համակարգում։ Հիմքի այլուվիալ դարավանդային մասը ելուստներով բաժանվում է 2 մասի՝ Էլյազըղի և Մոլլաքենդի։ Արևելքում Արածանու հովտով միանում է Բալուի դաշտին, արևմուտքում՝ Եփրատի կիրճով Մալաթիայի դաշտին։ Օգտակար հանածոներից կան քրոմի, պղնձի, բազմամետաղների, մարմարի հանքավայրեր։ Կլիման ցամաքային է՝ ջերմաստիճանի օրական և սեզոնային խիստ տատանումներով։ Հունվարի միջին ջերմաստիճանը 0-ից -5 °C է՝ հուլիսինը՝ 24-26 °C, տարեկան տեղումները՝ 400-600 մմ։ Տարածված են շագանակագույն տափաստանային և լեռնամարգագետնային հողերը՝ իրենց բնորոշ բուսածածկույթով։ Ոռոգվող հողերում մշակում են բրինձ, բամբակ, խաղող և պտուղներ։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 39)։*  |