**Թաի** (ֆր.՝ Parc national de Taï),ազգային պարկ Կոտ դ'Իվուարում։ Գտնվում է երկրի արևմուտքում՝ Լիբերիայի սահմանին։ Նախագծված է պաշտպանել Արևմտյան Աֆրիկայի խոնավ հասարակածային անտառի վերջին տարածքներից մեկը։ 1982 թվականից ըդգրկվել է Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցուցակում։

Պատմություն
-----------

1926 թվականին երբ Կոտ դ'Իվուարը ֆրանսիական գաղութ էր, այստեղ ձևավորվել է 5,603 կմ² բնական արգելոց։ Տարածքը բազմիցս փոխել է իր կարգավիճակը, մինչև 1972 թվականին Կոտ դ'Իվուարի նախագահի հրամանով այստեղ ստեղծվել է ազգային պարկ։ Արդյունքում այգու տարածքը կազմել է 3500 կմ։ Նույն թվականին 723 կմ² տարածքով Նզո բնապահպանական արգելոցն առանձնացավ այգուց։ 1973 թվականին ազգային պարկից հանվել է ևս 200 կմ² և տեղափոխվել է արգելոց։ 1996 թվականին այգու շուրջ ձևավորվել է 960 կմ² բուֆերային գոտի, որի ընթացքում աստիճանաբար դադարեցվել է բոլոր տնտեսական գործունեությունը։ 2006 թվականին արգելոցը նորից ընդգրկվել է Թաի ազգային պարկի մեջ։

1978 թվականին ՅՈՒՆԵՍԿՕՅԻ «Մարդը և կենսոլորտը» ծրագրի շրջանակներում պարկ հայտարարվել է կենսոլորտային տարածք։

2002-2007 թվականների քաղաքացիական պատերազմից այգին զգալիորեն վնասվել էր, երբ փախստականները սկսեցին հաստատվել այգում, և որսագողության ծավալը զգալիորեն աճեց։

Աշխարհագրություն
----------------

Այգին գտնվում է 80-ից 396 մ բարձրության վրա, ամենաբարձր կետը Նիենոկու լեռն է։ Այն գտնվում է սարահարթում, որը հատվում է մի քանի խորքային հովիտներով։ Այգուց ամբողջ արտահոսքը տեղի է ունենում Կավալլի գետի ավազանում, ջրի մակարդակը էապես կախված է սեզոնից։ Այգու հարավ-արևմուտքում կան ճահիճներ։

### Բուսական աշխարհ

Այգին Վերին Գվինեայի խոնավ անտառների վերջին մեծ մնացորդն էր, որը ժամանակին զբաղեցրել է ժամանակակից Գանայի, Տոգոյի, Կոտ դ'Իվուարի, Սիերա Լեոնեի, Լիբերիայի, Գվինեայի և Գվինեա Բիսաուի տարածքները։ Կոտ դ'Իվուարի տրոպիկական անտառների շուրջ 90% -ը վերջին 50 տարիների ընթացքում ոչնչացվել է։ Այգում աճում են բարձրակարգ բույսերի 1300 տեսակ, որոնցից մոտ 50-ը էնդեմիկ են։

### Կենդանական աշխարհ

Այգում գտնվող կաթնասուններից հայտնաբերվել են կապիկների տասնմեկ տեսակներ, այդ թվում սովորական շիմպանզե, կապիկների այլ տեսակներ, գետաձիեր, բոնգո այծքաղներ, աֆրիկյան կարմիր գոմեշ, մի քանի տեսակի եղջյուրավորներ (*Դեղնամեջ դուկերներ**, Cephalophus jentinki, զոլավոր դուկերներ, Cephalophus maxwelii, Cephalophus ogilbyi, Սև դուկերներ, Cephalophus dorsalis*)։ Փղերի թիվը կազմում է մոտ 750։

Պատկերասրահ
-----------

* Թաի ազգային պարկԹաի ազգային պարկ
* քարտեզքարտեզ
* Ազգային պարկԱզգային պարկ
* Թրթուռներ ազգային պարկումԹրթուռներ ազգային պարկում
* Կոտ դ'ԻվուարԿոտ դ'Իվուար

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  *The world atlas*. Moscow. 1999. ISBN 5-85120-055-3. OCLC 44042343.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ location missing publisher (link)
3. ↑  *Geograficheskiĭ ėnt︠s︡iklopedicheskiĭ slovarʹ : geograficheskie nazvanii︠a︡* (Izd. 2. dop ed.). Moskva: "Sov. ėnt︠s︡iklopedii︠a︡". 1989. ISBN 5-85270-057-6. OCLC 24376168.
4. ↑  501 уголок дикой природы, который надо посетить.. — Москва: Арт-Родник, 2010. — 544 с. — ISBN 978-5-404-00261-4

Արտաքին հղումներ
----------------

* Taï National Park, Cote d’Ivoire

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Թաի (ազգային պարկ)» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4409330-5 · LCCN: sh97004727 · SUDOC: 078614643 · VIAF: 264008360 · WorldCat VIAF: 264008360 |

 |