**Կիշոր Կումար** (իրական անունը՝ Աբհաս Կումար Գանգուլի, բենգալի` কিশোর কুমার গাঙ্গুলী, օգոստոսի 4, 1929(1929-08-04), Խանդվա, Nerbudda Division, Central Provinces, Բրիտանական Հնդկաստան, Բրիտանական կայսրություն - հոկտեմբերի 13, 1987(1987-10-13), Մումբայ, Հնդկաստան), բենգալյան ծագումով հնդիկ երգիչ, դերասան, բանաստեղծ-երգահան, կոմպոզիտոր, պրոդյուսեր, ռեժիսոր և սցենարիստ։ Մաննա Դեյի, Մուկեշի և Մոհամեդ Ռաֆիի հետ միասին համարվում է հնդկական կինոյի արտակադրային երգի «ոսկե ձայներից» մեկը։ Նկարահանվել է մոտ 100 ֆիլմում և ձայնագրել ավելի քան 3000 երգ Հնդկաստանի տարբեր լեզուներով, այդ թվում ` բենգալի, հինդի, մարաթհի, ասսամերեն, գուջարաթի, կաննադա, մալայալամ, ուրդու և այլն։ Արժանացել է մի շարք պարգևների, այդ թվում ութ անգամ Filmfare Awards մրցանակին, որի համար գրանցվել է Գինեսի ռեկորդների գրքում, որպես վոկալի համար ամենաշատ պարգևատրված մրցանակակիր։ 1997 թվականին Մադհյա Պրադեշ նահանգի կառավարությունը նրա պատվին, հնդկական կինեմատոգրաֆում կատարած ներդրումների համար սահմանել է Կիշոր Կումարի անվան մրցանակ։

Կենսագրություն
--------------

Կիշոր Կումարը ծնվել է Մադհյա Պրադեշ նահանգում գտնվող Կհանդվա քաղաքում ` բենգալյան ծագումով ընտանիքում։ Նրա հայրը փաստաբան էր։ Ընտանիքում չորս երեխաներից ամենակրտսերը Կիշոր Կումարն էր։ Ավագ եղբայրները՝ Աշոկ Կումարն ու Անուպ Կումարը հետագայում դարձել են բոլիվուդյան հայտնի դերասաններ։ Նրանց քույրը՝ Սիտա Դևին, դերասանուհի Կաջոլի տատն է։

Կիշոր Կումարը ի տարբերություն իր ժամանակի երգիչների, չուներ դասական երաժշտական կրթություն։ Նա մանկությունից երազում էր երգիչ դառնալու մասին։ Այդ նպատակով 18 տարեկանում տեղափոխվեց Բոմբեյ։ Սկզբնական շրջանում աշխատանք գտավ «Bombai Talkies» կինոստուդիայում գործող Սարասվատի Դևիի երգչախմբում։ Արդեն իսկ նշված կինոստուդիայի աստղերից էր նրա ավագ եղբայր Աշոկ Կումարը։ Կիշոր Կումարն սկզբնապես ցանկություն չուներ դերասան դառնալու, սակայն իր եղբոր թախանձանքներին տեղի տալով, համաձայնվեց։ Նրա կինոդեբյուտը կայացել է 1946 թվականին՝ «Shikari» ֆիլմում։ Առաջին ֆիլմերը հաջողություն չունեցան։ Առաջին հաջողված ֆիլմը Կիշոր Կումարի մասնակցությամբ, դա 1953 թվականին նկարահանված «Ladki» ֆիլմն էր, որտեղ նրա խաղընկերուհին Վիջայանթհիմալան էր։ Իր առաջին սոլոն Կիշոր Կումարը կատարել է 1948 թվականին «Ziddi» ֆիլմում, երգելով Դև Անանդի փոխարեն։ Ֆիլմը հաջողված էր և մինչև 1957 թվականը Դև Անանդի ձայնը Կիշոր Կումարն էր։ Հետագայում համագործակցել է կոմպոզիտոր Սաչին Դև Բուրմանի հետ և կատարել վերջինիս երաժշտությամբ ստեղծված 112 երգ։ Երգելուն զուգընթաց նա շարունակում էր նկարահանվել կինոյում որպես դերասան, հանդես էր գալիս որպես պրոդյուսեր, ռեժիսոր, գրում էր երաժշտություն։ 1960-ական թվականների կեսերից հիմնականում հանդես էր գալիս որպես արտակադրային երգիչ։ Նրա ձայնով երգում էին բոլիվուդյան շատ աստղեր։ Արդյունքում ութ անգամ արժանացել է Filmfare Award մրցանակի։

1976 թվականին, երբ Կիշոր Կումարը հրաժարվեց մասնակցել Հնդկական Ազգային Կոնգրես կուսակցության օգտին կազմակերպված միտինգին, ինֆորմացիայի և հեռահաղորդումների նախարարը արգելեց նրա երգերի հեռարձակումը պետական զանգվածային լրատվամիջոցներով՝ այդ թվում համահնդկական ռադիոյի և «Doordarshan» հեռուստաալիքի միջոցով։

Կիշոր Կումարի երգերը հնչում էին ֆիլմերում ` նույնիսկ նրա մահվանից 13 տարի անց։ Նա նկարահանվել է 102 ֆիլմում, գրել է 14 ֆիլմի սցենար և հանդես է եկել որպես պրոդյուսեր, որպես ռեժիսոր հանդես է եկել 12 ֆիլմով։ Նրա երգերը հնչել են մոտ 574 ֆիլմում, իսկ նրա ձայնով երգել են բոլիվուդյան աստղեր Դև Անանդը, Դիլիպ Կումարը, Ռաջեշ Կհաննան, Ամիթաբհ Բաչչանը, Դհարմենդրան, Ջիտենդրան, Սանջիվ Կումարը, Վինոդ Կհաննան, Պրանը, Շաշի Կապուրը, Ռիշի Կապուրը, Սաննի Դեոլը, Միթհուն Չակրաբորտին, Ջեքի Շրոֆը, Անիլ Կապուրը և այլք։

Անձնական կյանքը
---------------

Կիշոր Կումարն ամուսնացել է չորս անգամ։

1951 թվականին ամուսնացել է ռեժիսոր Սաթյաջիտ Ռայի զարմուհու` դերասանուհի Ռումա Գհոշի հետ։ Նրանց որդին՝ Ամիտ Կումարը ընտրել է հոր մասնագիտությունը։ Ամուսնալուծվել են 1958 թվականին։

1960 թվականին ամուսնացել է դերասանուհի Մադհուբալայի հետ։ Քանի որ Կիշոր Կումարն հինդուս էր, իսկ Մադհուբալան մուսուլմանուհի, ապա նրանց ծնողները դեմ էին այդ ամուսնությանը։ Տանը տիրում էր լարված մթնոլորտ, այդ իսկ պատճառով Մադհուբալան հեռացավ։ Նրանց ամուսնության վերջը եղավ դերասանուհու մահը 1969 թվականին։

Երրորդ անգամ Կիշոր Կումարն ամուսնացել է դերասանուհի Յոգիտա Բալիի հետ՝ 1976 թվականին։ Հանուն դերասան Միթհուն Չակրաբորտիի, Յոգիտա Բալին լքեց ամուսնուն 1978 թվականին, որից հետո Կիշոր Կումարը հրաժարվում էր երգել Միթհուն Չակրաբորտիի փոխարեն։

Չորրորդ անգամ Կիշոր Կումարն ամուսնացավ դերասանուհի Լինա Չանդավարկարի հետ՝ 1979 թվականին։ Դերասանուհին 1976 թվականին կորցրել էր առաջին ամուսնուն և գտնվում էր դեպրեսիայի մեջ։ Քանի որ դերասանուհու ծնողները դեմ էին այդ ամուսնությանը, Կիշոր Կումարը գնացել էր նրանց տուն և սկսել էր երգել տան մուտքի դիմաց՝ մինչև նրա ծնողները համաձայնվել էին։ Հարսանիքը կայացել է 1980 թվականին։ Լինա Չանդավարկարը 21 տարով փոքր էր ամուսնուց։ 1982 թվականին ծնվել է նրանց որդին՝ Սումիտ Կումարը, ով այժմ նույնպես երգիչ է։

Կիշոր Կումարը մահացել է 1987 թվականի հոկտեմբերի 13-ին՝ ինֆարկտից։

Ֆիլմագրության ընտրանին
----------------------

Ստորև ներկայացվում են ֆիլմեր, որտեղ Կիշոր Կումարն հանդես է եկել որպես դերասան.

| Թվական | Անվանում | Բնօրինակ անվանում | Կերպար |
| --- | --- | --- | --- |
| 1954 | Ծառայություն | Naukari | Ռատան Կումար Չոուդհարի |
| 1954 | Զարթոնք | Jagriti | - |
| 1956 | Նոր Դելի | New Delhi | Անանդ Կհաննա, Անանդկումար Սվամի |
| 1956 | Ընտանիք | Parivar | - |
| 1956 | Էմանսիպացիա | Mem Sahib | Սունդեր |
| 1957 | Միս Մերին | Miss Mary | Ռ. Կ. Ռաջու |
| 1958 | Դաստիարակը | Chandan | - |
| 1958 | Նա, ով կառավարում է մեքենան | Chalti Ka Naam Gaadi | Մանմոհան Շարմա |
| 1962 | Արտոնյալ տոմս | Half Ticket | Վիջայ Չանդ, Մուննա |
| 1963 | Խարդախը | Ek Raaz | Կիշոր Կումար Վերմա, Արուն |
| 1964 | Այնտեղ, ամպերի ստվերի ներքո | Door Gagan Ki Chhaon Men | Շանկար |
| 1966 | Կեցցե սերը | Pyar Kiye Jaa | Շյամ, Ռայ Բահադուր Գանգա Պրասադ |
| 1966 | Տղամարդը և կինը | Ladka Ladki | Կիշոր Կումար Կհանդեվալա |
| 1970 | Արցունքներ և ժպիտներ | Aansoo Aur Muskan | Սվամի |
| 1972 | Խելացնոր սեր | Pyaar Diwana | Սունիլ |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Encyclopædia Britannica
2. 1 2 3 4  Discogs — 2000.


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Apple Music · Spotify |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Discogs · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · MusicBrainz · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (օնլայն) |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 6097019 · BNF: 13921564d · GND: 122070291 · ISNI: 0000 0001 0844 9214 · LCCN: n88072497 · LNB: 000310937 · NLA: 40577960 · SUDOC: 080879888 · VIAF: 79168096 · WorldCat VIAF: 79168096 |

 |

 |