**Թորգոմ Աղաբեկի Նալչաջյան** (փետրվարի 20, 1938(1938-02-20), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ճարտարագետ-էլեկտրիկ։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1986), պրոֆեսոր (1988):  

Ալբերտ Նալչաջյանի եղբայրը։

Կենսագրություն
--------------

Թորգոմ Նալչաջյանը ծնվել է 1938 թվականի փետրվարի 20-ին, Լենինական քաղաքում։ 1956 թվականին ավարտել է Լենինականի թիվ 7 միջնակարգ դպրոցը։ 1961 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի տեխնիկական կիբեռնետիկայի ֆակուլտետը։ 1965-1968 թվականներին` ԵրՊԻ ասպիրանտուրան։

Աշխատանքային գործունեություն
----------------------------

1961-1964 թվականներին աշխատել է Հաշվիչ մեքենաների գիտահետազոտական ինստիտուտում։ 1968-1971 թվականներին դասավանդել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի տեխնիկական կիբեռնետիկայի ֆակուլտետում, եղել ավագ դասախոս, ապա` դոցենտ։ 1971-1972 թվականներին գիտական հետազոտության համար գործուղվել է Լոզանի (Շվեյցարիա) պոլիտեխնիկական ինստիտուտ։ 1981 թվականից աշխատում է Երևանի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտում (ԵԺՏԻ), 1993 թվականից՝ ԵԺՏԻ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և համակարգերի ամբիոնի վարիչ։ 1989-1990 թվականներին միաժամանակ՝ ՀՀ ժողկրթության նախարարության գիտության և գիտական կադրերի պատրաստման վարչության պետ։ 1990-1991 թվականներին՝ ՀՀ Նախարարների խորհրդի ժողկրթության և գիտության բաժնի վարիչ, 1991-1993 թվականներին՝ ԵԺՏԻ-ի ռեկտոր։

Աշխատանքները վերաբերում են վիճակագրության բնույթի բարդ տեխնոլոգիաների շարժընթացների մաթեմատիկական մոդելավորման և արդյունավետ կառավարման, ինչպես նաև արտաքին միջավայրի տրանսպորտային միջոցների մոդելավորման և կառավարման հարցերին։ Մշակել է գունավոր մետաղների հանքահարստացման շարժընթացների ավտոմատացման տեղեկատվական սարքեր և մաթեմատիկական մոդելավորման եղանակներ։ Զբաղվել է տնտեսական ռիսկի տեսության հարցերով։
Նալչաջյանը հրատարակել է շուրջ 180 գիտական հոդված և մենագրություն։ Մի շարք մշակումների համար ստացել է հեղինակային իրավունք։

Երկեր
-----

* Կառավարման պարամետրի լավարկային ցրվածքի գնահատման մասին, ՀՃԱ Լրաբեր, Հ. 6, N1, Երևան 2009, 5 էջ (համահեղինակ)։
* Մաթեմատիկական ծրագրավորում և մաթեմատիկական մոդելները տնտեսագիտության մեջ։ Տնտեսագետ, 2003, էջ 30։
* Два метода повышения эффектувности сложных технологических процесссов, Е. 1983 (համահեղինակ).

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  «Ով ով է։ Հայեր» հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, գլխավոր խմբագիր՝ Հովհաննես Այվազյան, Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, Երևան, 2007, էջ 204։
3. ↑  «ՀՊՏՀ»։ *asue.am* (ամհարերեն)։ Վերցված է 2019-03-20
4. ↑  Նալչաջյան Վահրամ Թորգոմի (2003)։ *Մաթեմատիկական ծրագրավորում և մաթեմատիկական մոդելները տնտեսագիտության մեջ* (հայերեն)։ Տնտեսագետ։ ISBN 9789993077411  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 10599 |

 |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի ռեկտորները |
| --- |
|  |
| *Երևանի կոոպերատիվ-տնտեսագիտական ինստիտուտի ռեկտորներ.* Հակոբ Նշանի Զորյան (1930-1931) • Կարո Հակոբի Խաչատրյան (1932-1933)  *Երևանի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտի ռեկտորներ.* Վլադիմիր Սմբատի Ներկարարյան (1975-1979) • Շավարշ Սեդրակի Մարգարյան (1979-1984) • Լևոն Եղիշեի Վարդանյան (1984-1991) • Թորգոմ Աղաբեկի Նալչաջյան (1991-1993) • Գրիգոր Եղիշի Կիրակոսյան (1993-1999)  *Երևանի պետական տնտեսագիտական ինստիտուտի ռեկտորներ.* Գրիգոր Եղիշի Կիրակոսյան (1999-2006)  *Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի ռեկտորներ.* Յուրի Միքայելի Սուվարյան (2006-2011) • Կորյուն Լուկաշի Աթոյան (2011-2018) • Ռուբեն Հայրապետյան |

 |