**Շվեդիայի հրեական թանգարան** (շվեդ.՝ Judiska museet), հրեաների կրոնին, ավանդույթին և պատմությանը վերաբերող առարկաներին և միջավայրերին նվիրված, մասնավորապես Շվեդիայի հուդայականության հետ կապված թանգարան Ստոկհոլմում։ Հրեական թանգարանը պատմում է հրեական մտքի, հրեական պրակտիկայի և Շվեդիայի պատմության, հրեական պատմության և շվեդա-հրեական ժառանգության վերաբերյալ։

Ակնարկ
------

Թանգարանը բացվել է 1987 թվականին Ֆրիհամնենում։ 1992 թվականին տեղափոխվել Ռագնար Էստբերգի նախագծած շենք, որը կառուցվել է 1929-1931 թվականներին՝ որպես աղջիկների դպրոց։ 2016 թվականին թանգարանը կրկին տեղափոխվել է և տեղակայվել Ստոկհոլմի Գամլա ստանի Սյուլագորդսգաթան 19 հասցեում գտնվող նոր տարածք՝ 18-րդ դարի սինագոգ։

Հրեական թանգարանը հիմնադրել են Վիոլա և Աարոն Նեումանները։ Թանգարանը բացվել է 1987 թվականին Շվեդիայի մշակույթի նախարար Բենգթ Գորանսոնյի կողմից։ 1994 թվականին թանգարանը դարձել է Շվեդական թանգարանների ասոցիացիայի առաջին «Տարվա թանգարան» դափնեկիրը։

Պատմություն
-----------

1795 թվականին հրեական ժողովը տեղափոխվել է Ստոկհոլմի Սյուլագորդսգաթան 19 հասցեում գտնվող հին աճուրդային սենյակ։ Շենքում էր գտնվում սինագոգը և կրոնական դպրոցը, որտեղ հանգրվանում էին ռաբբիին, հազանը և կոշերի մսագործը։ Նկուղում է գտնվել միկվան՝ ծիսական բաղնիքը, խոհանոցը, որտեղ ամբողջ համայնքի համար մացա էր թխվում։

Մինչև 1838 թվականը գործող հատուկ օրենքով սահմանվել է, թե ինչպես պետք է հրեաներն ապրեն և վարվեն Շվեդիայում։ Օրենքում ասվում էր, որ հրեաներն առանձին ազգ են, ուստի Սյալագարդսգատանը թագավորության մեջ թագավորություն է։

Հավաքածու
---------

Թանգարանի մշտական ցուցադրության մաս կազմող հավաքածուները շատ չեն՝ մոտ 800 արտեֆակտ։ Թանգարանի հավաքածուներում առարկաները դասավորված են ըստ ձեռքբերման՝ լինի հրեական համայնքից, թե ուրիշներից։ Հավաքածուները ներկայացնելու այս եղանակը ուշադրության կենտրոնում է դնում մեծամասնության հարաբերությունները փոքրամասնությունների հետ։

### Ամբիոն

Ամբիոնը մնացել է այն ժամանակներից, երբ շենքը սինագոգ էր։ Այն թվագրվում է 19-րդ դարի առաջին կեսին։ Տարբեր վայրերում հայտնվելուց հետո այն հանգրվանել է իր նախնական տեղում։ Երբ հրեական ժողովը 1870-ականներին շենքից տեղափոխվեց, ամբիոնը վաճառվեց որպես շենքի մի մասը զույգին, որն այն տեղափոխեց իրենց հիմնադրած Սիմենի առաքելություն։ Երբ 19-րդ դարի վերջում շենքը վերածվեց ոստիկանության բաժանմունքի, Բերգ-Սանդելսը կապվեց Հյուսիսային թանգարանի հիմնադիր Արթուր Հազելիուսի հետ, և 1890 թվականին ձեռք բերեց ամբիոնն իր նոր թանգարանի համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  «Jewish Museum Stockholm». *TripAdvisor*. Վերցված է 2016 թ․ օգոստոսի 20-ին.
3. ↑  «The Jewish Museum». *This is Stockholm – www.visitstockholm.com*. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ հուլիսի 2-ին. Վերցված է 2016 թ․ օգոստոսի 20-ին.
4. ↑  «Jewish Museum in Stockholm». *www.government.se*. Government Offices of Sweden. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ հուլիսի 2-ին. Վերցված է 2016 թ․ օգոստոսի 20-ին.
5. ↑  «Judiska museet flyttar till Gamla stan - DN.SE». *DN.SE* (շվեդերեն). 2016 թ․ ապրիլի 11. Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 9-ին.
6. ↑  «Årets museum (Museum of the Yesr)». Վերցված է 2016 թ․ օգոստոսի 23-ին.
7. 1 2  Թանգարանի մասին
8. 1 2  Թանգարանի հավաքածուներ

Արտաքին հղումներ
----------------

* Jewish Museum in Stockholm website Արխիվացված 2016-03-23 Wayback Machine

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Ստոկհոլմի թանգարաններ |
| --- |
|  |
| 
* Կենսաբանական թանգարան
* Պարի թանգարան
* Շվեդիայի լուսանկարչության թանգարան
* Հալվիլ թանգարան
* Համն (թանգարան)
* Շվեդիայի հրեական թանգարան
* Յունիբակկեն
* Նկարչի տուն (Շվեդիա)
* Լոնգհոլմեն բանտ
* Լիլյևալ պատկերասրահ
* Լիվրուստկամարեն
* Ծովային թանգարան
* Միջերկրածովյան և մերձավորարևելյան հնությունների թանգարան
* Միլլեսգորդեն
* Ժամանակակից արվեստի թանգարան
* Ազգագրության թանգարան
* Հեռավոր Արևելքի հնությունների թանգարան
* Միջնադարյան Ստոկհոլմի թանգարան
* Շվեդիայի ազգային թանգարան
* Նոբելյան թանգարան
* Հյուսիսային թանգարան
* Ստոկհոլմի աստղադիտարան
* SS Orion
* Թագավորական մետաղադրամների գրասենյակ
* Սկանսեն
* Տրամվայի թանգարան
* Սպիրտի թանգարան
* Ստոկհոլմի քաղաքային թանգարան
* Ստոկհոլմի շրջանի թանգարան
* Ստրինդբերգ թանգարան
* Ստոկհոլմի թագավորական պալատ
* Սվեն Հարրիի պատկերասրահ
* Շվեդիայի բանակի թանգարան
* Ճարտարապետության և դիզայնի շվեդական կենտրոն
* Շվեդիայի պատմական թանգարան
* Շվեդիայի բնական պատմության թանգարան
* Երաժշտության և թատրոնի թանգարան
* Շվեդիայի գիտության և տեխնիկայի ազգային թանգարան
* Տիլի պատկերասրահ
* Ստոկհոլմի խաղալիքների թանգարան
* Վազա թանգարան
* Վիլա Լուսուսպորտեն
* Վալդեմարսուդե

 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Շվեդիայի հրեական թանգարան» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: n97025937 · NKC: ko2015854055 · VIAF: 133864943 · WorldCat VIAF: 133864943 |

 |