**Վալի Ռաց** (հունգ.՝ Rácz Vali, դեկտեմբերի 25, 1911(1911-12-25), Gölle, Kaposvár District, Սոմոգի, Հունգարիա - փետրվարի 12, 1997(1997-02-12), Մյունխեն, Գերմանիա), հունգարացի երգչուհի, դերասանուհի։

Կենսագրություն
--------------

Վալի Ռացը ծնվել է Հունգարիայի Գոլ գյուղում, կաթոլիկ ընտանիքում։ Հայրը եղել է գյուղի դպրոցի տնօրենը։ Օրիորդաց դպրոցում սովորելուց հետո տեղափոխվել է Բուդապեշտ։ 1932 թվականին ավարտել է Բուդապեշտի Ֆերենց Լիստի անվան երաժշտական ակադեմիան։ 1933-1934 թվականներին խաղացել է քաղաքային թատրոնում, ապա՝ Հունգարիայի թատրոնում։ 1936 թվականին երգել է «Terézkörúti Színpad» և երեք տարի քաղաքային թատրոնում։ 1945 թվականից հետո եղել է թագավորական Revue, Medgyaszay թատրոնների, ապա՝ Կամարա Վարիետե թատրոնի անդամ։ Հանդես է եկել ավելի քան քսան ֆիլմերում, սակայն հիմնականում եղել է երգչուհի։ Մենահամերգներով հանդես է եկել երաժշտական ակադեմիայում և Վիգադո համերգասրահում, ինչպես նաև պարբերաբար հայտնվել է Hangli Kioszk գիշերային ակումբում։ 1956 թվականի Հունգարական հեղափոխության նախաշեմին ամուսնու՝ Պիտեր Հոլասի և երկու երեխաների՝ Մոնիկայի և Վալերի հետ հեռացել է հայրենիքից, բնակվել Նյու Յորքում, ապա՝ Լոնդոնում, 1975 թվականին հաստատվել է Գերմանիայի Մյունխեն քաղաքում։

Անձնական կյանք
--------------

1946 թվականին Վալի Ռացն ամուսնացել է գրող և լրագրող Պիտեր Հոլասի հետ։ Նրանց որդի՝ Վալերը, ծնվել է 1950-ական թվականներին, երկու տարի անց ծնվել է դուստրը՝ Մոնիկան (հետագայում՝ լոնդոնաբնակ լրագրող Մոնիկա Պորտեր)։ 1956 թվականի Հունգարական հեղափոխության ժամանակ ընտանիքը գաղթել է Ամերիկա, 1970-ական թվականներին տեղափոխվել Եվրոպա։ 1975 թվականին Վալին ամուսնու հետ հաստատվել է Մյունխենում, որտեղ ամուսինը եղել է Եվրոպայի ազատություն ռադիոյի հաղորդավար, գրող։ Մոնիկա Պորտերի գիրքը՝ «Deadly Carousel: A Singer’s Story of the Second World War», նվիրված մոր պատերազմական շրջանի սխրագործություններին, առաջին անգամ լույս է տեսել 1990 թվականին՝ լայն հասարակության ուշադրությունն սևեռելով Հունգարիայից դուրս Վալի Ռացի կյանքին ու գործունեությանը։

Պարգևներ
--------

1992 թվականի մայիսի 25-ին Երուսաղեմում Յադ Վաշեմի կողմից արժանացել է «Ճշմարիտ ոչ-հրեա» պարգևին՝ Հոլոքոստի ժամանակ հրեաների կյանքեր փրկելու համար։

Մահ
---

Մահացել է 1997 թվականի փետրվարի 12-ին՝ 85 տարեկան հասակում։

Ֆիլմեր, դերեր
-------------

| Տարեթիվ
  | Վերնագիր
  | Վերնագիրը հայերեն
  | Դերը ֆիլմում
  |
| --- | --- | --- | --- |
| 1936 | Pókháló | Սարդոստայն | Երգչուհի |
| 1938 | Leányvári boszorkány | Լեանյվարի կախարդուհին | Գեղեցուհի Մելուցինա |
| 1939 | 5 óra 40 | 5-40 | Երգչուհի |
| 1939 | Két lány az utcán | Երկու աղջիկ փողոցում | Մանցի |
| 1939 | Karosszék | Բազկաթոռ | Ռադիո երգչուհի |
| 1939 | Toprini nász | Հարսանիք Տոպրինում | Լոլա |
| 1940 | Hazafelé | Տունդարձի ճանապարհին |  |
| 1940 | Szeressük egymást | Եկե՛ք սիրենք միմյանց |  |
| 1941 | Cigarettafüst | Ծխախոտի ծուխ | Երգչուհի |
| 1941 | Három csengő | Երեք զանգ | Երգչուհի |
| 1941 | Magdolna | Մագդոլնա | Յոլանտա |
| 1941 | Bűnös vagyok! | Ես մեղավոր եմ | Սարի, Լոլայի ընկերը |
| 1942 | Az éjszaka lánya | Գիշերվա դուստր | Էմմի |
| 1942 | Éjfélre kiderül | Կիմանանք կեսգիշերին | Մոլի, նախագահի աղջիկը |
| 1942 | Bajtársak | Ընկերներ | Երգչուհի |
| 1942 | Gyávaság | Երկչոտություն |  |
| 1942 | Annamária | Աննամարի |  |
| 1943 | Majális | Մայիսմեկյան պիկնիկ | Ֆերիկե, պրիմադոննա |
| 1943 | Fehér vonat | Սպիտակ գնացք |  |
| 1946 | Stabil a csók! | Կայուն համբույր |  |
| 1955 | Az élet hídja | Կյանքի կամուրջ |  |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  The Righteous Among the Nations Database
2. ↑
3. ↑
4. ↑

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
* Children of Glory captures my parents' struggle - article
* Vali Rácz IMDB pageՎալի Ռացի մասին imdb.com կայքում
* «Ծնողներ և հերոսներ», հոդված
* «Հռչակի պատ» Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.
* Rácz Vali at the website of Gölle Archived 2011-07-21 at the Wayback Machine.
* Monica Porter tells Vali Rácz's story | Holocaust Memorial Day Trust Archived 2013-03-13 at the Wayback Machine.
* «Obituary of writer Péter Halász (Vali Rácz's husband) in The Telegraph». telegraph.co.uk. Վերցված է 2013 թ․ ապրիլի 6-ին.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ČSFD · Internet Movie Database |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 119020025 · ISNI: 0000000078606337 · LCCN: nr91002382 · VIAF: 61396522 · WorldCat VIAF: 61396522 |

 |