recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արծվի Վասպուրական (այլ կիրառումներ)

«**Արծվի Վասպուրական**», ամսագիր, ապա՝ շաբաթաթերթ։ Հրատարակվել է Կ. Պոլսում 1855-1856 ու 1873-1874 թվականներին և Վարագավանքում 1858-1864 թվականներին։ Արևմտյան Հայաստանի տարածքում հրատարակվող առաջին պարբերականը։

Խմբագիրներն են եղել Մկրտիչ Խրիմյան և Մ. Անանյան։ Լուսաբանել է եկեղեցական կյանքի. Հայաստանի պատմության, կրթության, բարոյական դաստիարակության խնդիրներ։ Մեծ տեղ է հատկացրել հայ մշակույթի գործիչների՝ Մեսրոպ Մաշտոցի, Սահակ Պարթևի, Մովսես Խորենացու, Եղիշեի, Դավիթ Անհաղթի և այլոց կյանքին ու գործունեությանը, նշել նրանց դերը և ներդրումը հայ ժողովրդի ինքնության պահպանման գործում։ Հրապարակել է հոդվածներ հայկական կենտրոնացված ուժեղ պետության ստեղծողների մասին, որով նպաստել է հայերի ազգային ինքնագիտակցության զարթոնքին։ Սկզբնական շրջանում հիմնականում լուսավորական ուղղություն ունեցող թերթը 1860 թվականից քարոզել է ազգային-ազատագրական գաղափարներ, դարձել Արևմտյան Հայաստանի գավառների ժողովրդավար մտավորականության հայացքների արտահայտիչ, պայքարել Ազգային սահմանադրության իրականացման համար։ «Արծվի Վասպուրական»-ի հետ համագործակցել են Գ. Սրվանձտյանը, Ա. Թոխմախյանը, Ա. Գրիգորյանը, Ա. Բժշկյանը, Րաֆֆին (Հակոբ Մելիք-Հակոբյանը) և ուրիշներ։

«Արծվի Վասպուրականը» լույս է տեսել գրաբարախառն աշխարհաբարով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Վիեննայի մենաստանի մամուլի շտեմարան– ԱՐԾՈՒԻ ՎԱՍՊՈՒՐԱԿԱՆ»։ Վերցված է 2022-12-15
2. ↑  «Համահայկական թվանշային գրադարան»

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ստեղծագործությունների տեքստ | ՀՇՀՀԳ: 6703 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 73)։*  |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է* *«Հայկական հարց» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |
**Արմեն Թախտաջյան փողոց**, փողոց Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանի Այգեստան թաղամասում։ Անվանումն ստացել է հայ բուսաբան, ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս, ՀԽՍՀ գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս, ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ, Բույսերի տաքսոնոմիայի միջազգային ասոցիացիայի նախագահ Արմեն Թախտաջյանի պատվին։

Տվյալներ
--------

Սկսվում է Ալեք Մանուկյան փողոցի թիվ 15 շենքի անցուղուց (Հյուսիսային համալսարանի մոտ), հատում է Ֆիզկուլտուրնիկների փողոցը, Հրանտ Շահինյան փողոցի սկզբից ձգվում դեպի արևելք, հասնում Շահումյանի ոռոգիչ ջրանցք։

Նախկինում կոչվել է Այգեստանի 7-րդ փողոց։ Ներկայիս անվանումն ստացել է Երևանի ավագանու 2022 թվականի մարտի 15-ի որոշմամբ, որով Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանի Այգեստան թաղամասի մի շարք փողոցներ անվանակոչվել են մեծանուն համալսարանականների անուններով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Երևան քաղաքի հասցեների տեղեկատու, Երևան, 1983, էջ 373, Երևան քաղաքի փողոցների անվանումները
2. ↑  «Երևանի Այգեստանի 8 փողոցներ նոր անուններ կունենան՝ Մանուկ Աբեղյան, Նիկոլ Աղբալյան, Սերգեյ Մերգելյան, Գևորգ Ջահուկյան»։ *news.am* (հայերեն)։ Վերցված է 2022 թ․ դեկտեմբերի 29  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Թութունջյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Արմեն Գրիգորի Թութունջյան** (հայտնի է նաև որպես *Չիկո*, հունվարի 28, 1944(1944-01-28), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հունիսի 8, 2017(2017-06-08)), հայ ջազային երաժիշտ, *«Չիկոն և ընկերները»* ջազային խմբի գեղարվեստական ղեկավար, թմբկահար, հեռուստահաղորդավար։ Հայաստանի Հանրապետության արվեստի վաստակավոր գործիչ։ Երևանի պետական կոնսերվատորիայի դոցենտ։ Հարվածային գործիքներ նվագելու ակադեմիական ուսուցման հիմնադիրը Հայաստանում։

Գործունեություն
---------------

1986-1992 թվականներին նվագել է Կոնստանտին Օրբելյանի ղեկավարած Հայաստանի պետական էստրադային նվագախմբում։ 1994 թվականին ԱՄՆ Պետական դեպարտամենտի «Open competition» մրցույթի ժամանակ ճանաչվել է հաղթող։

1992 թվականին մի խումբ երիտասարդ երաժիշտների հետ ստեղծել է «Չիկոն և ընկերները» խումբը, որտեղ նվագել են Հանրապետության մի շարք հայտնի ջազային երաժիշտներ։ Խումբը գործում է ցայսօր։

1996-1998 թվականներին «Հայ FM» ռադիոկայանով վարել է «Սիրված երգիչներ» և «Ջազ» հաղորդումները։ 1998-2017 թվականներին վարել է «Ջազի ժամ» հաղորդումը նախ՝ «Ա1+», «ԱՐ», «Նոր ալիք», «Արարատ», «Երկիր Մեդիա» հեռուստաընկերությամբ։

2008 թվականին Հայաստանի Ազգային երաժշտական մրցանակաբաշխության ժամանակ արժանացել է Հատուկ մրցանակի՝ «Ջազի ժամ» հաղորդաշարի համար։ 2008 թվականին ՀՀ Նախագահի հրամանգրով նրան շնորհվել է ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործչի պատվավոր կոչումը։ 2009 թվականից եղել է Վահագն Հայրապետյանի եռյակի և քառյակի թմբկահարը։ 2011 թվականին լույս է տեսել նրա թմբկահարների առաջին հայերեն լեզվով «Ռիթմ և շարժում» ձեռնարկը։

Մահացել է 2017 թվականի հունիսի 8-ին։

Սկավառակագրություն
------------------

* «The Quartet» (2001 թ.)
* «To my friends with love» (2009 թ.)
* «VEM –Session» սկավառակ (2010 թ.)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Կյանքից հեռացել է Չիկոն՝ Արմեն Թութունջյանը»։ Վերցված է 2017 Հունիս 8
2. ↑  Հայաստանի Հանրապետության պատվավոր կոչումներ շնորհելու մասին
3. ↑  «Հայտնի մարդիկ, որոնք կյանքից հեռացան 2017 թվականին»։ *style.news.am*։ 2018-01-01։ Վերցված է 2023-07-16

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: n2018047541 · VIAF: 3822153472521245360001 · WorldCat VIAF: 3822153472521245360001 |

 |
**Բոնդինի անվան մշակույթի և հանգստի կենտրոնական զբոսայգի** (ռուս.՝ Центральный парк культуры и отдыха имени А. П. Бондина, ռուս.՝ ЦПКиО им. А. П. Бондина), Նիժնի Տագիլ քաղաքի կենտրոնական այգին, որը գտնվում է քաղաքի պատմական կենտրոնում՝ Լենինսկի շրջանի Տագիլ լճակի ափին։

Պատմություն
-----------

Տագիլ լճափի այգին կառուցվել է 19-րդ դարի սկզբին, մոտ 1806 թվականին։ Սկզբում կոչվել է Տիրոջ այգի։ Այգին այնպես էր ներկառուցված, որ Նիկոլայ Նիկիտիչ Դեմիդովի տան հետ միասնական անսամբլ էր կազմում։ Տիրոջ այգին ջերմոցի հետ միասին պատկերված է Վասիլի Ռաևի «Տագիլ ձմռանը» նկարում։ Այդ ջերմոցում ձմռանն աճում էր վարունգ և անանաս։

1920-ական թվականներին այգում գործել է ամառային թատրոն։ Այստեղ հանդես են եկել տարբեր թատերախմբեր, ցուցադրվել են ֆիլմեր։ 1930-ական թվականներին այգում սկսեցին զանգվածային քաղաքային զբոսանքներ, այստեղ գործում էր ընթերցասրահ, ռեստորան, լճակում զբոսնելու համար վարձակալությամբ տրվում էին նավակներ, շաշկու և շախմատի սիրահարների համար կար սենյակ և մանկական տեխնիկական կայարան։ 1935 թվականի հունիսի 23-ին այգում հյուրընկալվել է Ուրալի կենդանաբանական այգին։

1946 թվականի հուլիս 27-ին այգում բացվեց նիժնիտագիլցի գրող Ալեքսեյ Բոնդինին նվիրված հուշարձան (քանդակագործ՝ Մ. Պ. Կրամսկի)։ 1947 թվականի ապրիլի 1-ին քաղաքային այգին վերանվանվել է գրողի պատվին։ Այգում պահպանվել է տունը (Ալեքսեյ Բոնդինի գրական-հուշային թանգարան), որտեղ գրողն ապրել է իր կյանքի վերջին տարիներին։

1960-1970-ական թվականներին Բոնդինի անվան այգում գործել է ամառային կինոնթատրոն, մանկական խաղահրապարակ, պլանետարիում։

2000 թվականին Բոնդին այգում տեղադրվել են տագիլցի քանդակագործ Ալեքսանդր Իվանովի «Աշխատավոր մրջյունը» և «Ճպուռը» մետաղական քանդակները։ Բացվում են բազմաթիվ նոր զվարճահարմարանքներ։ 2012 թվականին այգու տարածքում գործել է մասնավոր կենդանաբանական այգի։

Նկարագրություն
--------------

Ալեքսեյ Բոնդինի կիսանդրին զբոսայգում, նրա գերեզմանի տեղում
Այգին ձգվում է Տագիլ լճակի երկայնքով «Տագիլի Կրեմլից» (Տեղական պատմության թանգարանից) մինչև Նիժնի Տագիլի պետական կրկեսի և Ռուսական ուղղափառ եկեղեցու շենքի մոտ 1 կմ։ Այգու ամենալայն հատվածը մոտ 200 մետր է։ Այգին ունի 5 մուտք, մի քանի մեծ ու փոքր ծառուղիներ։ Արևմտյան մասը հիմնականում լորենիների, եղևնիների, կեչիների պուրակ է։ Այգու արևելյան մասում կան բազմաթիվ զվարճանքի վայրեր, մեծ անիվը, քանդակներ, կասկադ-շատրվան, ինչպես նաև գրող Ալեքսեյ Բոնդինի հուշարձանը և նրա տուն-թանգարանը։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* Վարչական շենք այգումՎարչական շենք այգում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Сады и парки старого Тагила» (ռուսերեն)։ История Нижнего Тагила от основания до наших дней։ Վերցված է 2015-03-25

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Городской парк культуры и отдыха им. А. П. Бондина» (ռուսերեն)։ Путеводитель по городу. Нижний Тагил։ Վերցված է 2015-03-25
* Ирина Манзор (2014-07-13)։ «Тагильские парки и скверы» (ռուսերեն)։ Нижнетагильский городской исторический архив։ Վերցված է 2015-03-25
**«Աստված օգնական»** (անգլ.՝ God Speed), բրիտանացի նկարիչ Էդմունդ Լեյթոնի նկարը, հեղինակն այն վրձնել է 1900 թվականին։

Նկարագրություն և վերլուծություն
-------------------------------

Կտավի դիմային մասում պատկերված են պատերազմ մեկնող զրահով ասպետը և նրան ճանապարհող սիրուհին։ Աղջիկը մարտիկի թևին է կապում կարմիր ժապավեն, ինչը միջնադարում, ըստ ավանդույթի, միավորում է սիրահարներին։ Արծվառյուծի քանդակը, որը երևում է բազրիքի վրա, հանդիսանում է ուժի և զինվորական փառքի խորհրդանիշ։

Սա նկարչի այն քիչ նկարներից է, որը նա նկարել է ասպետական թեմայով։ Նկարը 1900 թվականին ցուցադրվել է Լոնդոնի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայում։ Դրանից հետո Էդմունդ Լեյթոն նկարել է «Ակոլադա» (1901) և «Ձեռնադրում» (1908) նկարները։

Նկարի ճակատագիր
---------------

Հեղինակը կտավը վաճառելուց հետո այն պահպանվել է մի քանի մարդկանց մասնավոր հավաքածուներում։ 1988 թվականին նկարը վաճառքի է հանվել «Քրիստիս» աճուրդում, որտեղ այն գնել է ամերիկացի մի կոլեկցիոներ։ 2000 թվականին կտավը նորից հայտնվել է «Քրիստիս» աճուրդում, իսկ յոթ տարի անց՝ «Սոթբիս» աճուրդում և որտեղ վաճառվել է բրիտանական մասնավոր հավաքածուի վրա։ 2012 թվականի մայիսի 10-ին «Սոթբիս» աճուրդի միջոցով նկարն այլ սեփականատեր է գտել, որն այն գնել է 481 250 ֆունտ ստեռլինգով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Van Aalst Wim (14 августа 2012)։ «Reading Art: Blair Leighton’s ‘God Speed’» (անգլերեն)։ TheEpochTimes.com։ Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ օգոստոսի 8-ին։ Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 7
2. ↑  «Акколада картина. Эдмунд Лейтон – Посвящение в Рыцари»։ *evg-crystal.ru*։ Վերցված է 2019 թ․ մարտի 23
3. ↑  «Эдмунд Лейтон. «Посвящение». 1908 г. - scoopnest.com»։ *Scoopnest* (ռուսերեն)։ Վերցված է 2019 թ․ մարտի 23
4. ↑  «Lot 26» (անգլերեն)։ Сотбис։ 10 мая 2012։ Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 7
Սուրճի հատիկների բովում
**Բովում**, գործընթաց, որի միջոցով ջերմությունը կիրառվում է չոր սննդի վրա՝ առանց յուղ կամ ջուր օգտագործելու։ Ի տարբերություն տապակման այլ մեթոդների, բովումը կատարվում է այնպիսի սննդի համար, ինչպիսիք են ընկույզը և սերմերը, ներառյալ որոշ ուտելի միջատներ, ինչպիսիք են տնային ծղրիդները։ Բովելիս կերակուրները խառնվում են, որպեսզի ապահովեն հավասար ջերմություն։

Բովումը կարելի է կատարել տապակի կամ վոկի մեջ (որոշ խոհանոցներում համեմունքներ պատրաստելու հեշտ եղանակ է) կամ պրոֆեսիոնալ վառարանում (օգտագործվում է սուրճի հատիկներ կամ գետնանուշ բովելու համար)։ Բովումը փոխում է սննդի սպիտակուցների քիմիան՝ փոփոխելով դրանց համը, ինչպես նաև ուժեղացնում է որոշ համեմունքների բույրն ու համը։ Բոված համեմունքները սովորաբար պատրաստվում են տապակի մեջ՝ տարբեր խոտաբույսեր, համեմունքներ և շաքար ավելացնելով և բովելով մինչև դարչնագույն դառնալը։

Հիմնականում բոված կերակուրները պարունակում են գետնանուշի կարագ, որը պատրաստվում է բոված գետնանուշից, թեյ, որը պատրաստվում է թեյի տերևներից, որոնք բոված են (հավաքելուց անմիջապես հետո կամ խմորումից հետո), սուրճ և շոկոլադ, որոնք պատրաստվում են բոված սուրճի հատիկներից և բոված կակաոյից։

Տես նաև
-------


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Բովում***էջը Վիքիպահեստում |

* Սուրճ
* Խոհարարություն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Zmark.net։ «Healthy Cooking Tip and Recipe Idea: How To Dry Roast Dried Seeds and Dried Whole Spices - HealthWorld Online»։ Healthy.net։ Արխիվացված է օրիգինալից 2008-03-08-ին։ Վերցված է 2009-07-17  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
2. ↑  «Oolong Tea»։ Chinateahub.com։ Արխիվացված է օրիգինալից 2008-12-07-ին։ Վերցված է 2009-07-17  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
3. ↑  «Blog Archive » Tieh Kuan Yin Roasting (second round)»։ Taiwan Tea Guy։ 2008-06-08։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-02-03-ին։ Վերցված է 2009-07-17  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
4. ↑  «Tea Obsession: Roast your own tea»։ Tea-obsession.blogspot.com։ 2007-12-10։ Վերցված է 2009-07-17
5. ↑  «Roasting coffee beans at home»։ Essortment.com։ Արխիվացված է օրիգինալից 2010-02-14-ին։ Վերցված է 2009-07-17  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
6. ↑  «HowStuffWorks "Cocoa Beans and the Roasting Process"»։ Recipes.howstuffworks.com։ Վերցված է 2009-07-17
**Աստվածամոր «Օդիգիտրիա» սրբապատկերի եկեղեցի** (ռուս.՝ Церковь иконы Божией Матери), ուղղափառ տաճար Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Ուստ-Դոնեցկի շրջանի Կրիմսկի խուտորում։ Ենթարկվում է Ռուս Ուղղափառ եկեղեցու Վոլգոդոնսկի և Սալսկի թեմի Սեմիկարակորսկի գործակալությանը։ Կառուցված է ռետրոսպեկտիվիզմի ոճով։ Գտնվում է Ծննդյան նրբանցք, 14 հասցեով։

Պատմություն
-----------

Կրիմսկի խուտորի Աստվածամոր «Օդիգիտրիա» սրբապատկերի եկեղեցին կառուցվել է 1854 թվականին և օծվել է հանուն Աստվածածնի «Օդիգիտրիա» սրբապատկերի (որը, ըստ ավանդության, պատկերել է անձամբ Ղուկաս ավետարանիչը)։ Հիմնական շենքը և զանգակատունը կառուցվել են քարից, իսկ կցակառույցները` փայտից։ 1865 թվականին տաճարին կից բացվել է եկեղեցական-ծխական դպրոց։

Խորհրդային իշխանության տարիներին տաճարը, ինչպես շատ այլ եկեղեցիներ հակակրոնական հալածանքների ժամանակաշրջանում, փակվել է։ Եկեղեցու շենքը երկար տարիներ օգտագործվել է որպես հացահատկի շտեմարան և 20-րդ դարի վերջում լքվել է։

1990 թվականին տաճարը վերադարձվել է Ռուս ուղղափառ եկեղեցուն` վերականգնելու և հետագայում ժամերգություններ անցկացնելու համար, որոնք վերսկսվել են նույն թվականին։ Դրանից հետո այնտեղ անցկացվել են վերակառուցման աշխատանքներ. վերականգնվել է բեմը, տեղադրվել են պատկերակալ, կառուցվել է ամբիոնը, եկեղեցու տարածքը ցանկապատվել է։ 2004 թվականին տեղադրվել են նոր գմբեթը, զանգակատան նոր զանգերը, սկսվել են տաճարը որմնանկարելու աշխատանքները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Крымский|Церковь иконы Божией Матери "Одигитрия"»։ sobory.ru։ Վերցված է 2017-02-02
2. 1 2 3  «Храм в честь иконы Божией Матери "ОДИГИТРИЯ" х. Крымский | наш приходской сайт» (ru-RU)։ od-krim.cerkov.ru։ Վերցված է 2017-02-02
|  |
| --- |
| **Բենթոս** |
|  |

**Բենթոս** (<հուն.՝ benthos - խորություն, խորք) հոմանիշ անվանում՝ **բենթոն**, ծովային և մայրցամաքային ջրավազանների հատակին և հատակամերձ շերտերում ապրող օրգանիզմների ամբողջություն։ Տարբերում են կենդանական բենթոս (զոոբենթոս) և բուսական բենթոս (ֆիտոբենթոս)։ Ծովերի բուսական բենթոսը հիմնականում ներկայացված է ջրիմուռներով, իսկ քաղցրահամ ջրավազաններում՝ ծաղկավոր բույսերով։ Ծովերի կենդանական բենթոսն ավելի հարուստ է, քան քաղցրահամ ավազաններինը և ամբողջությամբ կազմված է անողնաշարավորներից ու ձկներից։ Լճակներում այն ներկայացված է սպունգներով, տարբեր որդերով, փափկամարմիններով, միջատների թրթուրներով։ Բենթոսի տեսակային կազմը և քանակը կախված է ջրավազանի խորությունից, վերջինիս քիմիական և ջերմաստիճանային ռեժիմից, ափի հեռավորությունից, հատակի բնույթից (քարքարոտ, ավազային, տղմային)։ Առաջին գոտու (առափնյա հատված) ֆիտոբենթոսում գերակշռում են կիսաընկղմված բույսերը (եղեգ, շամբ, կեռոն, բոշխ և այլն), երկրորդում՝ կիսաընկղմված բույսերը, որոնց տերևները լողում են ջրավազանի մակերեսին (օրինակ՝ ջրաշուշան), երրորդում՝ ընկղմված բույսերը, որոնց միայն ծաղիկներն են բարձրանում ջրի մակերևույթ (էլոդեա, շերեփուկախոտ և այլն)։ Բենթոսը ձկների և ջրային այլ կենդանիների սնունդ է։ Անուշահամ ջրերի ձկներ]ից բենթոսով են սնվում գետածածանը, ծածանը, բրամը, արծաթափայլ կարասը և այլն։

Ծագում
------

Բենթոս տերմինը, որը ներդրել է Էռնստ Հեկկելը 1891 թվականին, ծագում է հունարեն βένθος գոյականից, որը նշանակում է «ծովի խորություն»։ Բենթոսն օգտագործվում է քաղցրահամ ջրերի (ինչպիսիք են՝ լճերը, գետերը և առուները) հատակում ապրող օրգանիզմներին բնութագրելու համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Nehring, S. & Albrecht, U. (1997). *Benthos und das redundant Benton: Neologismen in der deutschsprachigen Limnologie*. *Lauterbornia* 31: 17-30, .
2. ↑  Haeckel, E. 1891. Plankton-Studien. Jenaische Zeitschrift für Naturwissenschaft 25 / (Neue Folge) 18: 232-336. BHL.
3. ↑  Benthos from the Census of Antarctic Marine Life website
4. ↑  «North American Benthological Society website»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2008-07-05-ին։ Վերցված է 2008-08-16  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Գյուղատնտեսական հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
Աստվածուհու պարուրաձև խորհրդանիշի տարբերակներից մեկը
**Աստվածուհու շարժում**, նոր հեթանոսական հոգևոր հավատալիք կամ շարժում, որ առաջացել է 1970-ական թվականներին, հիմնականում Հյուսիսային Ամերիկայում, Արևմտյան Եվրոպայում, Ավստրալիայում և Նոր Զելանդիայում։ Շարժումը ձևավորվել է որպես արձագանք՝ հիմնական կազմակերպված կրոնի ընկալմանը, որը կապված է տղամարդկանց գերակայության հետ։

Աստվածուհու շարժումը նոր հեթանոսության տարածված, ոչ կենտրոնացված ուղղություն է, որը չունի հավատքի միասնական սկզբունքներ։ Հավատքի տարբեր պրակտիկաներ կան, որոնք մեծապես տարբերվում են երկրպագվող աստվածուհիների անուններով, թվով և և ծեսերով։ Որոշ աղանդներ, ինչպիսին է Դիանիկ Վիկան (անգլ.՝ Dianic Wicca), երկրպագում են միայն իգական սեռի աստվածներին, մյուսները՝ նաև արական։ Հավատքի համակարգերը, որոնք տատանվում են միաստվածականից մինչև բազմաստված և պանթեիստական՝ ավելի լայն նոր հեթանոսական համայնքի նման մի շարք աստվածաբանական տարբերություններ ունեն։ Ընդհանուր բազմակարծական հայացքներ ունեցող հետևորդը կարող է երկրպագել ցանկացած աստվածուհու՝ ցանկացած մշակույթից։ Ելնելով իր բնութագրերից՝ Աստվածուհու շարժումը դիտվում է նաև որպես մշակութային կրոնականության ձև, որը դառնում է ավելի բազմազան, աշխարհագրականորեն բաշխված, ընտրողական և դինամիկ գործընթացում։

Առաջին ալիքի ֆեմինիզմի վերելքով պայմանավորված, աստվածուհու շարժման տարբեր հեղինակներ հին հնդեվրոպացիներին ներկայացրել են որպես «նահապետական, ռազմատենչ զավթիչների, որոնք ոչնչացրել են կանանց ուտոպիստական նախապատմական աշխարհը, ներդաշնակությունը և գեղեցկությունը», օրինակ՝ այդպես են գնահատել ամերիկացի մարդաբան Ռայան Էյսլերը իր 1987 թվականի «Սայրերի գավաթը» և ամերիկացի հնագետ Մարիա Գիմբուտասը իր 1991 թվականի «Աստվածուհու քաղաքակրթությունը» գրքերում։

Ծանոթագրություն
---------------

1. ↑  O’Brien Jodi (2008)։ *Encyclopedia of Gender and Society*։ Thousand Oaks, CA: SAGE Publications։ ISBN 9781452266022
2. ↑  Reid-Bowen Paul (2016)։ *Goddess as Nature: Towards a Philosophical Thealogy*։ Oxon: Routledge։ ISBN 9780754656272
3. ↑  Christ Carol P. (1997)։ *Rebirth of the Goddess: Finding Meaning in Feminist Spirituality*։ Routledge։ ISBN 978-1-1367-6384-7։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ հունվարի 9-ին։ Վերցված է 2015 թ․ հոկտեմբերի 30  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
4. ↑  Christ Carol P. (2003)։ *She Who Changes: Re-imagining the Divine in the World*։ Palgrave MacMillan։ ISBN 978-1-4039-6083-2։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ հունվարի 9-ին։ Վերցված է 2015 թ․ հոկտեմբերի 30  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
5. ↑  Griffin Wendy (1999)։ *Daughters of the Goddess: Studies of Identity, Healing, and Empowerment*։ Walnut Creek, CA: AltaMira Press։ էջ 61։ ISBN 074250347X
6. ↑  Anthony David W. (2007)։ *The Horse, the Wheel, and Language: How Bronze-Age Riders from the Eurasian Steppes Shaped the Modern World*։ Princeton University Press։ ISBN 978-0-691-14818-2

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Աստվածուհու շարժում** կատեգորիայում։ |
**Ավանի Էմիլիա Գրեգ** (անգլ.՝ Avani Emilia Gregg, նոյեմբերի 23, 2002(2002-11-23)), ամերիկացի ինտերնետային աստղ, դերասանուհի և դիմահարդար։ Առաջին անգամ նա հայտնի է դարձել Tik Tok սոցիալական հավելվածում։ 2020 թվականի օգոստոսի դրությամբ Գրեգը Tik Tok-ում ունեցել է ավելի քան 27 միլիոն հետորդ և 14 միլիոն՝ ինստագրամում։

Կենսագրություն
--------------

Ավանի Գրեգը ծնվել է Ինդիանայում 2002 թվականի նոյեմբերի 23-ին։ Նրա մայրը հնդկուհի է, իսկ հայրը կիսով չափ աֆրոամերիկացի է, կիսով չափ՝ մոնղոլ։ Գրեգը երկու քույր ունի՝ Շանթի Գրեգը և Պրիա Գրեգը։ Նրա ավագ քույրը՝ Շանթին նույնպես օգտվում է սոցիալական լրատվամիջոցներից։ Մանուկ հասակում Գրեգը եղել է սպորտային մարմնամարզուհի մինչև մեջքի կոտրվածք ստանալը։

Գրեգը հրապարակում է գեղեցկության և դիմահարդարման հետ կապված տեսահոլովակներ։ 2019 թվականին Գրեգի առաջին վիրուսային տեսահոլովակը TikTok-ում եղել է Հարլի Քուինի ոճով ծաղրածուի կերպարը, այդ տեսահոլովակից հետո նրան սկսել են անվանել «ծաղրածու աղջիկ»։ Դեկտեմբերին նա Լոս Անջելեսի The Hype House կոլեկտիվին միացել էր Չարլի Դ'Ամելիոյի և Էդիսոն Ռեյի հետ միասին։ 2020 թվականի մարտին նա հաստատել է իր հարաբերությունները Sway House-ի անդամ Էնթոնի Ռիվզի հետ՝ նրանց միջև մի քանի ամիս տևած հարաբերություններից հետո։

Ավանին նկարահանվում է «Chicken Girls» վեբ սերիալում՝ մարմնավորելով Ջեմմայի դերը։

Մրցանակներ և անվանակարգեր
-------------------------

| Տարի | Մրցանակ | Անվանակարգ | Արդյունք | Ծան․ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2019 | Shorty Award | Տիկտոկեր | Հաղթանակ |  |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  Williams Kori (2020-04-28)։ «Here's Everything You Need to Know About TikTok Star Avani Gregg»։ *Seventeen* (en-US)։ Վերցված է 2020-08-04
3. ↑  Greenspan Rachel E. (April 29, 2020)։ «The TikTok account of one of the app's biggest stars disappeared overnight — and nobody is sure why»։ *Insider*։ Վերցված է 2020-08-04  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
4. ↑  «Amelie Anstett Cast In Recurring Lead Role On Brat TV's CHICKEN GIRLS Season 6»։ *BroadwayWorld.com* (անգլերեն)։ April 19, 2020։ Վերցված է 2020-08-04  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
5. ↑  «Avani Gregg - The Shorty Awards»։ *shortyawards.com*։ Վերցված է 2020-08-04

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ · ՏիկՏոկ · ՏիկՏոկ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |

 |
**Բորիս Կրեյման**, (անգլ.՝ Boris Kreiman, հունիսի 7, 1976(1976-06-07), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), հրեական ծագմամբ ամերիկացի շախմատիստ, գրոսմայստեր։

Վաղ տարիներ
-----------

Ծնվել է Մոսկվայում, բայց 13 տարեկանում տեղախոխվել է Բրուքլին, ԱՄՆ։ Կրեյմանը իր պարապմունքները սկսել է 5 տարեկանից՝ Ռուսաստանում, Մոսկվայի դպրոցներից մեկում։ Ամերիկայում նրա մարզիչը եղել է ամերիկացի շախմատիստ Գատա Կամսկին, որը ծնվել է ԽՍՀՄ-ում։ Այնուհետև նրան մարզել է մեկ այլ խորհրդային ծագմամբ ամերիկանցի գրոսմայստեր Ալեքսեյ Երմոլինսկին։

Շախմատային կարիերա
------------------

Շախմատային կարիերայի ընթացքում Բորիս Կրեյմանը հաղթել է ավելի քան քսան շախմատային մրցաշարերում, մասնակցել է շախմատի աշխարհի պատանեկան երեք առաջնության և ԱՄՆ շախմատի երեք առաջնության։ Այնուհետև նա իր կարիերան շարունակել է որպես շախմատի մարզիչ։

1993 և 1996 թվականներին նա հաղթող է ճանաչվել ԱՄՆ երիտասարդական առաջնությունում։ 2002 թվայանին նա Սիեթլում տեղի ունեցած ԱՄՆ առաջնությունում գրավել է երրորդ տեղը, ինչի համար նրան շնորհվել է հեղինակավոր «Սամֆորդ» կրթաթոշակ։ Այն տրվում է միայն ԱՄՆ-ի լավագույն շախմատիստներին։ Կրեյմենը Լոս Անջելեսում հիմնել է Կրեմյան Շախմատի Ակադեմիան, որը շախմատը միացնում է Միացյալ Նահանգների արևմտյան ափին գտնվող շախմատային ծրագրերի կրթական համակարգերին։
Ակադեմիայի ուսուցիչները վերապատրաստում են Կրեյմանի կողմից։ Կրեյմանի շախմատի ակադեմիայում անցկացվեց շախմատի երկու ազգային առաջնություն `Ջոել Բանավա և Ջոուկին « Ջեյք »Բանավա։ Երկու ուսանողներն էլ ստացան 50.000 ԱՄՆ դոլար կրթաթոշակներ (Տեխասի համալսարան, Դալլաս)։

Վարկանիշի փոփոխության գծապատկեր
-------------------------------

**Էլոյի վարկանիշի փոփոխություններ**| 
 |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  ratings.fide.com
2. ↑  «Список шахматистов-евреев :: Ежевика – еврейская академическая вики-энциклопедия»։ *www.ejwiki.org*։ Վերցված է 2018-12-20
3. ↑  Էլոյի վարկանիշը ՖԻԴԵ ցանկերից։ Աղբյուրներ՝ fide.com, benoni.de, olimpbase.org
4. ↑  *Տեխնիկական խնդիրների պատճառով աղյուսակը ժամանակավորապես չի աշխատում։*

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | 365chess · Chess DB · Chess Games · Chess Tempo · ՖԻԴԵ |

 |
**Ատլի Էրվարսսոն** (իսլ.՝ Atli Örvarsson, հուլիսի 7, 1970(1970-07-07), Աքուրեյրի, Իսլանդիա), Իսլանդացի կինոկոմպոզիտոր, Հանց Ցիմերի Remote ControlProductions ընկերության անդամ։

Կենսագրություն
--------------

Ատլին ծնվել է Իսլանդիայում հայտնի երաժշտական ընտանիքում։ Իր կարիերան սկսել է վաղ տարիքից։ Ունենալով դաշնամուր և շեփոր նվագելու հմտություններ՝ նա շրջել է Եվրոպայում մի քանի իսլանդական փոփ և ջազ խմբերով։ 90-ականներին Sálin Hans Jóns Míns անունով ռոք խմբի հետ համագործակցությունը նշանավորվել է երեք պլատինե և երկու ոսկե ալբոմների թողարկմամբ։

1993 թվականին Ատլին տեղափոխվել է Ամերիկա այն բանից հետո, երբ նա ուսանելու հրավեր է ստացել Բերկոնում գտնվող երաժշտական քոլեջում։ Քոլեջում Ատլին ուսումնասիրել է կինոերաժշտություն և դասական կոմպոզիցիա` ուսումը ավարտելով գերազանցությամբ։ Աթլիի հաջորդ նպատակը կինոյի երաժշտության մագիստրոսի կոչում էր, որի համար նա սովորում էր Հյուսիսային Կարոլինայի արվեստի դպրոցում։

1998 թվականին, նվաճել է Փիթ Քարփենթերի կրթաթոշակառուի հեղինակավոր կոչումը, որը նշանակվում է երիտասարդ կոմպոզիտորներին։ Ալթին տեղափոխվել է Լոս Անջելես, որտեղ նա միացել է հայտնի կոմպոզիտոր Մայք Փոստի ղեկավարությամբ հեռուստածրագրեր ստեղծելու աշխատանքներին։ Աթլին որպես կոմպոզիտոր մասնակցել է մի շարք սերիալների, այդ թվում ՝ «Օրենք և կարգ», «Նյու Յորքի ոստիկանությունը» և «Ամուր ցանց»։ Լոս Անջելեսում Աթլին ապրում է կնոջ ՝ Աննայի հետ։

2006 թվականին Հանզ Զիմերը Աթլին հրավիրել է ֆիլմերի երաշժտության և համակարգչային խաղերի արտադրության Remote Control Productions ընկերություն։ Որպես այս նախագծի անդամ Աթլին մասնակցել է այնպիսի ֆիլմերի երաժշտության ստեղծմանը, ինչպիսիք են`«Կարիբյան ծովահենները. Աշխարհի վերջը», «Հրեշտակները և դևերը», «Սիմփսոնները կինոյում» և «Փոխանակման արձակուրդները»։ Որպես գլխավոր կոմպոզիտոր Աթլին երաժշտություն է ստեղծել այնպիսի ֆիլմերի համար, ինչպիսիք են` «Կրակակետ», «Մեր դարաշրջանի Բաբելոնը», «Վերջին մեղսակիցը. Ռոբերտ Ադամսի պատմությունը»,«Չորրորդ տեսակը», «Գողի օրենսգիրքը», «Վհուկների ժամանակը»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  filmportal.de — 2005.
2. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #135513286 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
3. ↑  «Atli Örvarsson: Biography, Albums, Singles, Playlists & Upcoming Gigs»։ // sharemyplaylists.com։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-09-06-ին։ Վերցված է 2011-12-18
4. ↑  «Atli Örvarsson Bio»։ // focusfeatures.com։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-09-06-ին։ Վերցված է 2011-12-18

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք (անգլ.)
**Արուս Սեյրանի Սիրադեղյան** ( հունիսի 26, 1971(1971-06-26), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ նկարիչ, ժողովրդական վարպետ։

Կենսագրություն
--------------

Արուս Սիրադեղյանը ծնվել է 1971 թվականին, Երևանում։ Ավարտել է Երևանի թիվ 114 դպրոցը, Երևանի ճարտարագիտական համալսարանի քիմիական ֆակուլտետը։

Ցուցահանդեսներ
--------------

1994-1999 թվականներին խմբակային ցուցահանդեսների է մասնակցել Գերմանիայի Համբուրգ քաղաքում։ 2001 թվականին Շվեդիայի Կրիստիանշտատ քաղաքում մասնակցել է «Քաղաքի լավագույն նկարիչներ» խորագրով խմբակային ցուցահանդեսին։ 2016 թվականի սեպտեմբերին Երևանում մասնակցել է ՀՀ անկախության 25-ամյակին նվիրված՝ «Կավ և կտավ» խորագիրը կրող ցուցահանդեսին։ 2016 թվականին ցուցահանդես է ունեցել Իտալիայում։

### Անհատական ցուցահանդեսներ

2001-2003 թվականներին անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել Շվեդիայի Օնեստատ, Մալմոր և Գյոթեբորգ քաղաքներում։ 2016 թվականին Երևանի ժողովրդական արվեստի կենտրոնում կայացել է Արուս Սիրադեղյանի «Պենտագրաֆիկա» խորագիրը կրող ցուցահանդեսը։

«Պենտագրաֆիկա»
--------------

«Պենտագրաֆիկա» տերմինը Արուս Սիրադեղյանը հորինել է՝ ելնելով իր աշխատանքների առանձնահատկությունից։ Պենտոգրամը կամ Սողոմոնի կնիքը ամենատարածված երկրաչափական ձևերից մեկն է։ Այն ունի 5 անկյուն, որոնցից յուրաքանչյուրը խորհրդանշում է մի առանձին տարերք՝ ջուր, կրակ, հող, օդ և եթեր։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Իմ ստեղծագործությունները աբստրակցիա չեն։ Աբստրակցիան անառարկա արվեստն է, իսկ իմ աշխատանքների գլխավոր հերոսները պենտոգրամի 5 տարրերն են։ Ուստի իմ ստեղծագործական ոճը կարելի է անվանել պենտագրաֆիկա, որտեղ պատկերները ստացվում են 5 միջոցներով՝ գծով, գույնով, ստվերով, հարթություններով և ծավալներով։- Արուս Սիրադեղյան |  |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  «Պենտագրաֆիկա». Արուս Սիրադեղյանի անհատական ցուցահանդեսը (10.12-15.12.2016)
2. ↑  «Իմ աշխարհը ներկայացնելով մերկանում եմ, ինձ դուր է գալիս մերկանալ (ֆոտոշարք)»։ *www.hraparak.am* (հայերեն)։ Վերցված է 2018-02-02  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)
3. ↑  «Arusi Siradeghyan»

Արտաքին հղումներ
----------------

* Արուս Սիրադեղյանի աշխատանքները Fine Art America կայքում
**Արա Բաբաջյան** (անգլ.՝ Ara Babajian, հուլիսի 9, 1972(1972-07-09)), ամերիկահայ թմբկահար, եղել է *Leftöver Crack* և *The Slackers* խմբերի անդամ։ Արան ունի հայկական ծագում և կրում է հայոց թագավոր Արայի անունը։

Կենսագրություն
--------------

Դունյա Բեսթի, Ջեյ Նյուջենթի և Ալեք Բայլիի հետ 1990-ական թվականների սկզբին հիմնել է *Agent 99* երրորդ ալիքի սկա խումբը։ 1998 թվականին նրանք թողարկել են *Little Pieces 1993-1995* ալբոմը։

2000 թվականի ապրիլին Արա Բաբաջյանը միացել է Բեյլիին՝ *Leftöver Crack*-ում «Ara Crack» կեղծանվամբ թմբուկ նվագելու համար։ Այդ համագործակցությունը տևել է մինչև 2002 թվականը։ 2003 թվականի սկզբին Արան միացել է *The Slackers*-ին։ 2005 թվականին նա կրկին միացել է *Leftöver Crack*-ին, թեև այլևս ակտիվ անդամ չէ։ Նա նաև *The World/Inferno Friendship Society*-ի նախկին անդամ է։

Արա Բաբաջյանը նվագել է մի շարք այլ խմբերի կազմում ևս՝ King Django, Ruder Than You, The Trick Babys, Skandalous All Stars (սկա սուպերխումբ, որի կազմում են *Slackers*-ի մի քանի անդամներ) և Sic & Mad։

Նա Pro-Mark հարվածային գործիքների կողմնակից է։

Արա Բաբաջյանը եղել է նաև *Star Fucking Hipsters*-ի հիմնական թմբկահարը։

1980-ական թվականներին Արան հարվածային գործիքներ է նվագել նաև ֆանքի ոճով *Das Booty* խմբում՝ Բրայան Փիթսի (բաս), Մեթյու Մորենոյի (հոռն) (կարճ ժամանակով), Մայքլ Կարդենասի (կիթառ) և Ջեյմս Բոյսի (վոկալ) հետ։ Այս խմբի դեմո-ձայնագրությունները հետագայում պետք է սխալմամբ շրջանառվեին YouTube-ում որպես *Red Hot Chili Peppers*-ի կորած ձայնագրություններ։ Ի վերջո հարցը պարզաբանվեց, և ձայնագրությունները վերադարձվեցին *Das Booty*-ին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Punk News - Interview with Leftover Crack
2. ↑  «Archived copy»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 4-ին։ Վերցված է 2010 թ․ մայիսի 25
3. ↑   *Agent 99 – Little Pieces: 1993-1995 (1998, CD)*, վերցված է 2021-08-31
4. ↑  Punknews.org։ «Interviews: Ara Babajian gives us bowling tips and tells us what's up with the Slackers»։ *www.punknews.org* (անգլերեն)։ Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 31
5. ↑  Ara Babajian - THE SLACKERS

Արտաքին հղումներ
----------------

* Allmusic
* Pro-Mark Drumsticks
* Allmusic Entry

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Discogs · MusicBrainz |

 |
**Վիտալի Ռուբենովիչ Գաբրիելյան**  (հոկտեմբերի 27, 1944(1944-10-27), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հուլիսի 2, 2022(2022-07-02), Marjina Horka, Մինսկի մարզ, Բելառուս), բելառուսաբնակ հայազգի խորհրդային մարզիկ, շաշիստ, գրոսմայստեր, ԽՍՀՄ քառակի չեմպիոն (1966, 1969, 1973, 1977), ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ (1962)։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Բաքվում, 1958 թվականին ծննդավայրի պիոներների և դպրոցականների պալատում Նիկոլայ Խաչատուրովի ղեկավարությամբ զբաղվել է շաշկով։ 1960 և 1961 թվականներին դարձել է ԽՍՀՄ պատանիների շաշկու չեմպիոն։ 1963 թվականին առաջին անգամ նվաճել է ԽՍՀՄ մեծահասակների չեմպիոնի տիտղոսը։ 1966, 1969, 1973, 1977 թվականներին Վիտալի Գաբրիելյանը դարձել է ԽՍՀՄ չեմպիոն, իսկ 1969, 1977, 1981, 1982 թվականներին Բանակային մարզական ակումբի կազմում՝ ԽՍՀՄ գավաթակիր։ Նրա անունը 15 տարի շարունակ դասվել է ԽՍՀՄ-ի ուժեղագույն շաշկիստների շարքին։

Վիտալի Գաբրիելյանը հաջողություններ է գրանցել նաև շաշկու միջազգային մրցաշարերում․ եղել է Ադրբեջանական ԽՍՀ չեմպիոն և ԱՄՆ֊ի բաց առաջնության հաղթող (1987), մասնակցել է ԽՍՀՄ առաջնության եզրափակչին։

Արցախյան շարժումը սկսվելուն պես Վիտալի Գաբրիելյանը ստիպված տեղափոխվել է Երևան, որտեղ նշանակվել է Հայաստանի շաշկու հավաքականի ավագ մարզիչ, ընտրվել է Հայաստանի շաշկու ֆեդերացիայի նախագահի տեղակալ։

1994 թվականին Վիտալի Գաբրիելյանը տեղափոխվել է Մարիինա Գորկա քաղաք և հանդես եկել Բելառուսում։ 1999 թվականին նա հրավեր է ստացել հանդես գալու բրազիլական «Սան Անդրե» ակումբում, որի կազմում դարձել է բրազիլական շաշկու աշխարհի չեմպիոն։

Որդու՝ Վլադիսլավի հետ 2008 թվականին մասնակցել է Պեկինում տեղի ունեցած առաջին Համաշխարհային մտքի խաղեր մրցաշարին։

Մարինա Գորկայում ավանդական է դարձել Վիտալի Գաբրիելյանի անվան «Տերևաթափ» շաշկու մրցաշարը։

Վիտալի Գաբրիելյանը 12 մեթոդական ձեռնարկի հեղինակ է։

Ընտանիք
-------

* Կինը՝ Գալինա Ֆրիդ, շաշկու սպորտի վարպետ, Ադրբեջանական ԽՍՀ և «ԲՄԱ»֊ի կրկնակի չեմպիոն, միջազգային մրցաշարերի մասնակից։
* Որդին՝ Վլադիսլավ Գաբրիելյան, ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ, «ԲՄԱ»֊ի չեմպիոն, ԽՍՀՄ պատանիների շրջանում ռուսական շաշկու չեմպիոն (1989), անգլիական շաշկու ԽՍՀՄ չեմպիոն (1991)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Виталий Габриелян»։ *www.livelib.ru*։ Վերցված է 2022-02-13
2. 1 2  «gabrielyan\_r»։ *www.draughts.ru*։ Վերցված է 2022-02-13
3. ↑  «Габриелян Виталий Рубенович | Спорт-страна.ру» (ru-RU)։ Վերցված է 2022-02-13
4. ↑  «Габриелян Виталий Рубенович — Энциклопедия фонда «Хайазг»»։ *ru.hayazg.info*։ Վերցված է 2022-02-13

Արտաքին հղումներ
----------------

* Виталий Габриелян на сайте Федерации шашек Белоруссии
* Виталий Габриелян на сайте «Шашки России»
* Интервью Виталия Габриеляна газете «Ноев Ковчег» Archived 2022-01-26 at the Wayback Machine.
**Բորիս Նիկոլայի Պոպով** (հուլիսի 25, 1909(1909-07-25), Ussuriysk, Ռուսական կայսրություն - սեպտեմբերի 15, 1986(1986-09-15), Նովոսիբիրսկ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս խորհրդային գրող և արձակագիր։ ԽՍՀՄ և Ռուսաստանի գրողների միության անդամ։

Կենսագրություն
--------------

Բորիս Պոպովը ծնվել է բանվորի ընտանիքում։ 1926 թվականից օժանդակ բանվոր էր։ Աշխատել է Հարավ-Սիբիրյան մայրուղու շինարարությունում՝ որպես հողագործ բանվոր։ Ավելի ուշ, Բառնաուլում ընթերցասրահի ղեկավար՝ քարոզչական թիմի ղեկավարն էր։ 1929 թվականից ռեժիսոր և մշակութային միջոցառումների կազմակերպիչ Բաքվի, Նովոսիբիրսկի, Բառնաուլի ակումբներում։ Կարմիր բանակում ծառայելուց հետո, 1932 թվականից աշխատել է Լեռնային Ալթայսկում որպես լրագրող, կուսակցական աշխատանքի ընթացքում եղել է քաղաքային խորհրդի գործադիր կոմիտեի նախագահ։

Ստեղծագործական կյանք
--------------------

Նա իր առաջին դեբյուտը կատարել է 1930 թվականին՝ «Հնգամյա պլան» բանաստեղծությունների ժողովածուով (Բաքու, 1930), առաջին գիրքը, որը լույս է տեսել Սիբիրում՝ «Ոսկե ճանկեր»։ Բազմաթիվ վեպերի և պատմվածքների հեղինակ է, այդ թվում՝ երեխաների և պատանիների համար, հուշերի գրքեր, բանաստեղծությունների ժողովածուներ։

Ստեղծագործություններ
--------------------

* Բանաստեղծություններ երեխաների համար, 1955 թ.
* Այդ դու ես, երիտասարդություն։ Վեպ-հիշողություն, 1968 թ.
* Կարմիր կալանավայր։ Հեքիաթ երեխաների համար, 1972 թ.
* Երիտասարդություն առանց փողկապի, 1979 թ.
* Հասակ։ Վեպ, 1987 թ.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Попов Борис»։ *www.litnsk.narod.ru*։ Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 21

Արտաքին հղումներ
----------------

* Попов Борис Николаевич
* Н. Н. Яновский. Русские писатели Сибири XX века. Н-ск. 1997.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 170795756 · ISNI: 0000000139566501 · LCCN: n86051187 · NTA: 133278476 · NUKAT: n2006103751 · SUDOC: 096683430 · VIAF: 210073584 · WorldCat VIAF: 210073584 |

 |

 |
Արաբերենն Աբդ ալ-Մալիք խալիֆի օրոք՝686 թվականին, դարձավ Օմայյան խալիֆայության պետական լեզուն
**Արաբացում** կամ **Արաբականացում** (արաբ․՝ تعريب‎‎ *taʻrīb*) ներկայացնում է Արաբների ազդեցության տարածումը ոչ արաբ բնակչության վրա՝ որպես արդյունք ունենալով արաբերենի տարածումը, ինչպես նաև այդ ժողովրդների ինտեգրումը արաբական մշակույթին։

Պատմականորեն, Արաբական թերակղզու մշակույթի ասպեկտները բազմաթիվ ոճերով և ձևերով կապակցվել են նվաճված տարածքների մշակութային առանձնահատկությունների հետ, ինչի արդյունքում էլ արաբականը ի վերջո դոմինանտի կարգավիճակ է ստանում։ 
Հիջազում իսլամի տարածումից հետո նվաճումների, առևտրի և խառնամուսնությունների շնորհիվ արաբական մշակույթն ու լեզուն տարածվեցին նաև Արաբական թերակղզուց դուրս։ Այս տարածքներում ժամանակի ընթացքում արաբերենը դարձավ ընդհանրական լեզու, և ձևավորվեցին բարբառներ։ Քանի որ Եմենը պատմականորեն համարվել է հարավաբնակ արաբների հայրենիքը, որոնք, ըստ արաբական ավանդության, չքավոր էին, նախքան իսլամի տարածումը, հին արաբերենի փոխարեն խոսում էին հին հարավային արաբերենով։

Արաբերենը խորը ազդեցություն է ունեցել նաև այն բոլոր երկրների մշակույթների վրա, որոնք որևէ շրջանում առնչություն են ունեցել իսլամի հետ։ Արաբերենը համարվում էր բառապաշարի հիմնական աղբյուրը տարբեր լեզուների համար։ Այս պրոցեսն իր գագաթնակետին է հասել 10-14-րդ դարերում, որն էլ համընկնում է արաբական մշակույթի վերելքի հետ։

Տես նաև
-------

* Արաբերեն
* Իրանի իսլամացում

Նշումներ
--------

1. ↑  *Iraq, Claims in Conflict: Reversing Ethnic Cleansing in Northern Iraq*.
2. 1 2  Reynolds Dwight F. (2015 թ․ ապրիլի 2)։ *The Cambridge Companion to Modern Arab Culture*։ Cambridge University Press։ ISBN 9780521898072
3. ↑  Nebes, Norbert, "Epigraphic South Arabian," in Uhlig, Siegbert, ed. *Encyclopaedia Aethiopica* (Wiesbaden: Harrassowitz Verlag, 2005), p. 335
4. ↑  Leonid Kogan and Andrey Korotayev: Sayhadic Languages (Epigraphic South Arabian) // Semitic Languages. London: Routledge, 1997, p[. 157-183.

Ծանոթագրություններ
------------------

* Chisholm Hugh, ed. (1911)։ «Jā'alin»։ *Encyclopædia Britannica* **15** (11th ed.)։ Cambridge University Press։ էջ 103

Արտաքին հղումներ
----------------

* Genetic Evidence for the Expansion of Arabian Tribes into the Southern Levant and North Africa
**Սուրբ Աստվածածնի Ավետման տաճար** (նաև կոչվում է **Կահիրեի հայ կաթոլիկ տաճար**), Հայ կաթողիկե եկեղեցի Եգիպտոսի մայրաքաղաք Կահիրեյի Մոհամեդ Սաբրի փողոցում

Տաճարը, որը բացվել է 1926 թվականին, ծառայում է որպես Ալեքսանդրիայի հայոց թեմի կենտրոնակայան, որը հայտնի է նաև որպես Ալեքսանդրիայի հայ կաթողիկե թեմ (Eparchia Alexandrina Armenorum): Թեմը ստեղծվել է 1885 թվականին Հռոմի Լեո XIII պապի կողմից՝ տարածաշրջանի հայ կաթոլիկների կրոնական կարիքները բավարարելու համար։

Տաճարը գտնվում է եպիսկոպոս Գրիգոր-Օկոսդինոս Կուսայի հովվական պատասխանատվության ներքո։

Տես նաև
-------

Տաճարի արտաքին տեսքը
* Քրիստոնեությունը Եգիպտոսում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Cathedral of the Annunciation in Cairo
2. ↑  Meinardus Otto F. A. (2006 թ․ հունվարի 1)։ *Christions in Egypt : Orthodox, Catholic and Protestant Communities Past and Present* (անգլերեն)։ Oxford University Press։ ISBN 9789774249730
3. ↑  Cheney David M.։ «Iskanderiya {Alexandria} (Eparchy) [Catholic-Hierarchy]»։ *www.catholic-hierarchy.org*։ Վերցված է 2017 թ․ հունվարի 25
**Արսեն Մնացականի Կոտիկյան** (նոյեմբերի 27, 1956, Երևան - սեպտեմբերի 3, 1989, ԱՄՆ), հունահռոմեական ոճի հայ ըմբիշ, ԽՍՀՄ չեմպիոն, Իվան Պոդդուբնու միջազգային հուշամրցաշարի հաղթող (1974, Լենինգրադ), Եվրոպայի երիտասարդական առաջնության չեմպիոն (1976 թ. Սոֆիա)։

Կենսագրություն
--------------

Արսեն Մնացականի Կոտիկյանը ծնվել է 1956 թվականի նոյեմբերի 27-ին Երևանում (Հայկական ԽՍՀ, Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն)։ 1974 թ. Լենինգրադում նվաճել է Իվան Պոդդուբնու միջազգային հուշամրցաշարի հաղթողի տիտղոսը։ 1976 թ. Բուլղարիայի մայրաքաղաք Սոֆիա քաղաքի լիցենզիոն առաջնությունում նվաճել է Եվրոպայի երիտասարդական առաջնության չեմպիոնի տիտղոսը։ Նվաճել է ԽՍՀՄ հունահռոմեական ոճի ըմբշամարտի չեմպիոնի տիտղոսը։ Եղել է ամուսնացած, ունի 2 երեխա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «Մարզաշխարհի անվանի ներկայացուցիչները հարգանքի տուրք են մատուցել հայտնի ըմբշամարտիկ Արսեն Կոտիկյանի հիշատակին (լուսանկարներ)»։ *lurer.com*։ Վերցված է 2023 թ․ հունվարի 23
2. ↑  «Պատմություն – 118 ավագ դպրոց»։ *118highschool.am*։ Վերցված է 2023 թ․ հունվարի 23
**Գևորգ Ցոլակի Մանասյան** (ապրիլի 2, 1953(1953-04-02), Ախալցխա, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ կոմպոզիտոր, դաշնակահար, դիրիժոր։ Հայաստանի գուսանական երգի պետական համույթի գեղարվեստական ղեկավար։ Հայաստանի Հանրապետության արվեստի վաստակավոր գործիչ (2019)։

Կենսագրություն
--------------

1972 թվականին ավարտել է Երևանի Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանը, 1977 թվականին՝ Երևանի պետական կոնսերվատորիայի դաշնամուրի և դիրիժորական բաժինները։ 1978-1983 թվականներին՝ Թաթուլ Ալթունյանի անվան երգի-պարի անսամբլի գործիքային մասի ղեկավար, 1991-1994 թվականներին՝ երաժշտական մասի, 1994-1997 թվականներին՝ ՀՀ հեռուստառադիոպետկոմի Արամ Մերանգուլյանի անվան ժողովրդական գործիքների, 1996-1998 թվականներին՝ «Հին Երևան» վոկալ-գործիքային անսամբլի, 1989-1993 թվականներին և 2000 թվականից՝ Հայաստանի գուսանական և ժողովրդական երգի անսամբլի գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր։ 1984 թվականից միաժամանակ դասավանդում է Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանում, 1996 թվականից՝ նաև կոնսերվատորիայում։ 1980 թվականից Հայաստանի կոմպոզիտորների միության անդամ է։

Ստեղծագործություններ
--------------------

Գրել է դաշնամուրային տրիո, երկու դաշնամուրային կոնցերտ, երկու կոնցերտ քանոնի համար, պարային և երգ-պարային մեղեդիներ (Վահան Տերյանի, Եղիշե Չարենցի, Հովհաննես Շիրազի խոսքերով), էստրադային և ժողովրդական երգեր, օրհներգ՝ Եվրոպայի թեթև ատլետիկայի մրցումների համար (1-ին մրցանակ՝ 2005) և այլն։

Պարգևներ
--------

* Մովսես Խորենացու մեդալ, 2013
* Հայաստանի Հանրապետության արվեստի վաստակավոր գործիչ, 2019

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «Հանրապետության նախագահի հրամանագրերը - Փաստաթղթեր - Հայաստանի Նախագահ»։ *www.president.am*։ Վերցված է 2019-05-29
2. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2007*
3. ↑  Հայաստանի Հանրապետության մեդալներով պարգևատրելու մասին

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Հայաստանի կոմպոզիտորների միություն · Հանրային ռադիոյի արխիվ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | AV Production |

 |
**Էվանգելոս Ավերոֆ պատկերասրահ** գտնվում է Յանինա նոմոսի Մեցովոն քաղաքում լեռնային շրջանում, Էպիրուս պատմական շրջանում (ծովի մակարդակից 1160 մետր բարձրության վրա)։ Այն համեմատաբար նոր արվեստի թանգարան է Հունաստանում, որի շինությունը սկսվել է 1981 թվականին և պաշտոնական բացումը տեղի է ունեցել 1988 թվականին։

Թանգարանի եռահարկ շենքի երկու պատկերասրահում պահվող նկարները այս քաղաքից եկած հույն քաղաքական գործիչ և գրող Էվանգելուս Աֆերոֆի (1910-1990) նվերն է։ Հիսունականներին Էվանգելուս Ավելոֆը այստեղ խաղողի այգի է հիմնել և կազմակերպել Կատոգի Ավերոֆ գինու արտադրություն։ Պատկերասրահի նախնական հավաքածուն բաղկացած էր 19-րդ և 20-րդ դարերի հույն նշանավոր նկարիչների 200 աշխատանքից։ 1994 թվականին ևս մեկ շենք է կառուցվել պատկերասրահի նոր նկարներ ընդունելու համար։

Ցուցահանդես
-----------

Մշտական ցուցահանդեսն այսօր բաղկացած է հույն նշանավոր արվեստագետների 250 աշխատանքից, ինչպիսիք են Նիկոլաս Ալեկտրոիդիսը, Կոստանդիս Վոլանակիսը, Պերիկլ Վիզանտիոսը, Նիկոլաս Վոկոսը, Նիկոլաոս Գիզիսը, Հեկտոր Դուկասը, Գեորգիոս Յակովիդիսը, Նիկիֆոր Լիտրասը, Պոլիխրոնիս Լեմթեսիսը, Կոստանդին Մալեասը, Յաննիս Մորալիսը, Ումվերտո Արգիոսը, Պերիկլ Պանտազիսը, Տանասիա Կինգոսը, Դիոնիսի Ցոկոսը, Տարիա Ֆլորա-Կարավիաը, Վասիլիոս Խադզիսը։ Բացի հիմնական ցուցահանդեսից, պարբերաբար կազմակերպվում են նաև այլ թանգարանների նկարների ցուցահանդեսներ ու մասնավոր հավաքածուներ։ Իր հերթին Ավերոֆ պատկերասրահը, որը ստացել է պանհունական ճանաչում, կազմակերպում է իր նկարների ցուցահանդեսնեը ողջ Հունաստանում, ներառյալ երկրի մայրաքաղաքում գտնվող Աթենքի ազգային պատկերասրահում։

* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  G+D (2012-08-26)։ «Πινακοθήκη Ευάγγελου Αβέρωφ – Averoff Museum [Μέτσοβο]»։ *paletaart - Χρώμα & Φώς* (el-GR)։ Վերցված է 2020-05-19
2. ↑  «ΕΙΚΑΣΤΙΚΟΝ - Ζωγραφική - Θανάσης Τσίγκος»։ *www.eikastikon.gr*։ Վերցված է 2020-05-19
3. ↑  «Εθνική Πινακοθήκη» (չաշխատող հղում)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք Edit this at Wikidata

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 5172102-8 · LCCN: n92077504 · VIAF: 126333877 · WorldCat VIAF: 126333877 |

 |
**Արսեն Ալիկի Սհոյան** (մարտի 20, 1972(1972-03-20), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ դիվանագետ։

Կենսագրություն
--------------

1989-1994 թվականներին սովորել է Մոսկվայի սննդի արդյունաբերության պետական ինստիտուտում, 1994-1996 թվականներին` Ռուսաստանի Դաշնության կառավարությանը կից ժողտնտեսագիտական ակադեմիայում, 1998-2002 թվականներին` Երևանի պետական համալսարանում, 2000 թվականին՝ Հարվարդի համալսարանի կոնֆլիկտների կառավարման կենտրոնում։

1988-1994 թվականներին որպես տնտեսագետ աշխատել է Լոռենե կոպերատիվում, 1994-1996 թվականներին եղել է հայցորդ ՌԴ կառավարությանը կից ժողտնտեսագիտական ակադեմիայում։ 1996-1998 թվականներին աշխատել է ՀՀ կառավարության աշխատակազմում, 1996-1997 թվականներին` Ղեկավար-նախարարի օգնական, 1997-1998 թվականներին` օպերատիվ հարցերով նախարարի օգնական։ 1998 թվականին աշխատանքի է անցել ՀՀ Նախագահի աշխատակազմում, 1998-1999 թվականներին եղել է ՀՀ Նախագահի ռեֆերենտ, 1999-2003 թվականներին` տնտեսագիտական վարչության պետի տեղակալ, 2003-2007 թվականներին` տնտեսագիտական վարչության պետ, 2007- 2011 թվականներին՝ Փորձագիտական-վերլուծական վարչության պետ։

Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի 2011 թվականի հունվարի 25-ի հրամանագրով նշանակվել է Բուլղարիայի Հանրապետությունում Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան։

ՀՀ Նախագահի 03.03.2014 թվականի հրամանագրով շնորհվել է Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ դեսպանորդ և լիազոր նախարարի դիվանագիտական աստիճան։

2016 թվականի մարտի 14-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով ազատվել է Բուլղարիայի Հանրապետությունում Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպանի պաշտոնից։

2016-2019 թվականներին եղել է ՀՀ ԱԳՆ մշակույթի և հումանիտար համագործակցության վարչության պետ։

Տիրապետում է հայերենին, ռուսերենին, բուլղարերենին, անգլերենին։

Դիվանագիտական աստիճան
---------------------

* ՀՀ արտակարգ դեսպանորդ և լիազոր նախարար

Պարգևներ
--------

* Բուլղարիայի Հանրապետության «Ստարա Պլանինա» առաջին աստիճանի շքանշան
* «Մոսկվա քաղաքի հետ միջազգային համագործակցության զարգացման համար» մեդալ

Ընտանիք
-------

Ամուսնացած է, ունի որդի և դուստր։


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **Նախորդող**Սերգեյ Մանասարյան | **Բուլղարիայի Հանրապետությունում ՀՀ արտակարգ և լիազոր դեսպան Արսեն Սհոյան**25 հունվարի 2011 - 14 մարտի 2016 | **Հաջորդող**Արմեն Սարգսյան |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Բուլղարիայում Հայաստանի դեսպանները |
| --- |
|  |
| Հայաստանի առաջին հանրապետություն1918-1920 |  |
|  |
| Հայաստան |  Սևդա Սևան (1994-2005) • Սերգեյ Մանասարյան (2005-2010) • Արսեն Սհոյան (2011-2016) • Արմեն Սարգսյան (2016-ից) |

 |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ա. Սհոյանին Բուլղարիայի Հանրապետությունում ՀՀ արտակարգ և լիազոր դեսպան նշանակելու մասին
2. ↑  «Diplomatic Spectrum - His Excellency Mr Arsen Shoyan, Ambassador Extraordinary and Plenipotentiary of the Republic of Armenia in Bulgaria:»։ *diplomaticspectrum.com*։ Վերցված է 2019 թ․ հուլիսի 22
3. ↑  ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԴԻՎԱՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԱՍՏԻՃԱՆՆԵՐ ՇՆՈՐՀԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ
4. ↑  Ա. ՍՀՈՅԱՆԻՆ ԲՈՒԼՂԱՐԻԱՅԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆՈՒՄ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՐՏԱԿԱՐԳ ԵՎ ԼԻԱԶՈՐ ԴԵՍՊԱՆԻ ՊԱՇՏՈՆԻՑ ԱԶԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ
| «Ավիաշինական» կայարան |
| --- |
| Կենտրոնական գիծ |
| Կազանի մետրոպոլիտեն |
| Կայարանը բացման օրըԿայարանը բացման օրը
 |
| Պլատֆորմ(ների) երկարություն, մ | 102 |
| Պլատֆորմ(ների) լայնություն, մ | 10 |
| Կառուցող կազմակերպություն | «Կազմետրոստրոյ», «Տրանստոնել» ԲԲԸ |
| Վերերկրյա տրանսպորտ | Тб: 13
Тм: 1, 6
А: 6, 18, 20, 33, 37, 38, 40, 43, 52, 53, 60, 76, 78, 89, 92, 93, 97 |
|  |
|

«**Ավիաշինական**» (թաթ.՝ Авиатөзелеш, Aviatözölöş), Կազանի մետրոպոլիտենի 10-րդ կայարանը։ Կենտրոնական գծի վերջին կայարանը, որի բացումը կայացել է 2013 թվականի մայիսի 9-ին։ 2012 թվականի մայիսին քաղաքապետարանի կայքում կայարանի վերանվանման վերաբերյալ անցկացված ինտերնետ հարցման արդյունքում զգալի քանակի ձայներ հավաքեցին կայարանի «Սոցգորոդ» նախագծային անվանումը և այլ առաջարկները։ Կայարանի անվանումը համապատասխանեցվեց Ավիաշինական շրջանի հետ։

Նկարագիր
--------

Տեղակայված է համանուն շրջանի սկզբում, Սոցգորոդ միկրոշրջանում, Կոպիլովի փողոցի երկանքով, Պոբեժիմովի և Բելինսկու փողոցների միջև։ Սպասարկում է մոտակա բնակելի զանգվածները։

Կայարանը միակամար է, կամարի առավելագույն բարձրությունը հարթակի մակարդակից կազմում է 6 մ, ունի երկու ստորերկրյա նախասրահ և սպասարկման տարածքներ։ Կայարանը կառուցված է մոնոլիտ երկաթբետոնից։ Բարձր տեխնոլոգիական հայ թեկ ոճով կառուցապատված նախասրահում ներկայացված է ավիաշինության թեման (ինքնաթիռի ֆյուզելյաժ և այլն)։ Կայարանի դիմաց դեպի պիկետաժ գնացող անցումում տեղակայված են խաչաձև մուտքեր փակուղիներով շարժակազմի տեխնիկական սպասարկման և գիշերը կայանելու համար։

Շինարարություն
--------------

2009 թվականի դեկտեմբերի 27-ին սկսվեցին միջկայարանային թունելների հորատանցման աշխատանքները դեպի «Հյուսիսային կայարանի» ուղղությամբ։ 2011 թվականի նոյեմբերին երկու միջկայարանային թունելները պատրաստ էին և սկսվեց կառամատույցի կառուցապատման աշխատանքները։ 2012 թվականի ապրիլի 2-ից նախասրահում ամբողջ թափով ընթանում էին ներքին հարդարման աշխատանքները։ Կայարանա-քարշակային ենթակայանը պատրաստ էր սարքավորումների ընդունմանը։

2012 թվականի հուլիսի 13-ին կայարանի շինարարության ընթացքում մեկ բանվոր զոհվեց։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Постановление Исполкома г. Казани „О наименовании станций второго участка первой линии метрополитена в г. Казани"(չաշխատող հղում)
2. ↑  «Проекты станций метро. Станция метро «Авиастроительная»»։ Официальный портал Мэрии Казани։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ ապրիլի 4-ին։ Վերցված է 2009 թ․ հոկտեմբերի 6
3. ↑  Родственники погибшего при строительстве метро рабочего: На нём не было страховки

Արտաքին հղումներ
----------------

Фотографии и информация о станции на сайте «Мир метро»