**Սոլսբերին** (անգլ.՝  Salisbury, New Sarum), քաղաք է Մեծ Բրիտանիայում, Անգլիայի Ուիլթշիր կոմսության հարավարևելքում։ Այն տեղակայված է Սոլսբերյան հարթավայրում՝ Էյվոն գետի ափին։ Սոլսբերի վարչական շրջանի կենտրոնն է։ Բնակչությունը 2011 թ. մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ մոտ 40000 է։

Պատմություն
-----------

Սոլսբերի քաղաքը հիմնադրվել է 1220 թվականին, սակայն նախկինում քաղաքի վայրում բնակավայր է եղել։ Օլդ Սերամ բլրի վրա նեոլիթյան շրջանի բնակավայրի հետքեր են հայտնաբերվել։ Բլուրը Երկաթե դարում ամրոց է եղել։ Հռոմեացիներն ամրոցը կոչել են "Sorviodunum"։ Քաղաքի տարածքում հաստատված սաքսոններն այն կոչել են "Searesbyrig", իսկ նորմանները կառուցել են "Seresberi" ամրոցը։

Սոլսբերիի առաջին տաճարը կառուցվել է արքեպիսկոպոս Օսմունդի կողմից 1075-1092 թվականներին։ Նույն վայրում ավելի մեծ շենք է կառուցվել 1120 թվականին։ Այդուհանդերձ, հոգևորականության և զինվորականության միջև վատ հարաբերությունների պատճառով որոշվել է տաճարի կառուցումը տեղափոխել այլ վայր։

1219 թվականին Օլդ Սերամի արքեպիսկոպոս Ռիչարդ Փուրը որոշել է նոր քաղաք ու տաճար կառուցել իր հողատարածքում՝ Էյվոն գետի ափին։ 1220 հիմնվել է Նյու Սերամ բնակավայրը, որն էլ հայտնի է Սոլսբերի անունով։

Նոր տաճարի շինարարությունը սկսել է Փուրը 1221 թվականին։ Շինարարության հիմնական մասն ավարտվել է 38 տարում։ Այն անգլիական վաղ ճարտարապետության գլուխգործոցներից մեկն է։

Աշխարհագրություն
----------------

Եղիսաբեթ թագուհու այգիները
Սոլսբերին տեղակայված է հովտային վայրում։ Երկրաբանական կառուցվածքում, ինչպես Ուիլթշիրի և Հեմփշիրի մեծ մասում, գերակշռում է կավճային շերտը։

Քաղաքի միջով հոսող գետերի հունը փոխվել է հանրային այգիները ոռոգելու նպատակով։ Այգիները, հատկապես Եղիսաբեթ թագուհու այգին, մեծ ժողովրդականություն են վայելում։

Սոլսբերին Սաութհեմփթոն նավահանգստից 30 կմ հեռավարության վրա է։

Բնակչություն
------------

2011 թվականի մարդահամարի համաձայն՝ Սոլսբերիի բնակչությունը 40.302 մարդ է՝ չհաշված քաղաքի մի շարք արվարձանների բնակչությունը։

Բնակչության 95.73%-ը սպիտակ է (91%-ը՝ սպիտակ բրիտանացի), 2.48%-ը՝ ասիացի, 0.45%-ը՝ սև, 1.15%-ը՝ խառը։ Քաղաքի բնակիչների 86.43%-ը ծնվել է Անգլիայում։

Սոլսբերիի բնակիչների 62.49%-ն իրեն համարում քրիստոնյա, 27.09%-ը կրոն չունի, իսկ 8.02%-ը հրաժարվել է նշել դավանանքը։ Մուսուլմանների, բուդդիստների, հինդուիստների թիվը չի գերազանցում մեկական տոկոսը։

Բնակչության 95.89%-ի մայրենի լեզուն անգլերենն է, 1.2%-ինը՝ լեհերենը։

Տնտեսություն
------------

Սոլսբերիի տոնավաճառը
1226 թվականին Հենրիխ 3-րդ արքան Սոլսբերիի եպիսկոպոսին իրավունք է տվել քաղաքում և դրա շրջակայքում տոնավաճառ անցկացնել։ 1227 թվականից սկսած կանոնավոր կերպով տոնավաճառներ են անցկացվում։

15-րդ դարում շուկայում քարե խաչեր են տեղադրվել, որոնք ցույց էին տալիս, թե արհեստագործական ու գյուղատնտեսական ինչ ապրանքներ կարելի է գտնել տվյալ հատվածում։ Ներկայիս դրությամբ պահպանվել է միայն ընտանի թռչունների պատկերով խաչը։ Ներկայում էլ տոնավաճառն անց է կացվում հոկտեմբերի երրորդ երկուշաբթիից սկսած և տևում է 3 օր։

Քաղաքի տնտեսությանն ու առևտրին նպաստում է հանրահայտ Սթոունհենջ մեգալիթյան հուշարձանը, որը Սոլսբերիից 13 կմ հեռավորության վրա է։

Տեղի բնակչության հիմնական գործատուներն են Salisbury District Hospital-ը, Friends Life-ը։

Կլիմա
-----

Սոլսբերիում, ինչպես Մեծ Բրիտանիայի մեծ մասում, գերիշխող է օվկիանոսային կլիման։


|  **Ջերմաստիճանի և տեղումների տարեկան միջին ցուցանիշները Սոլսբերիում** |
| --- |
| Ամիս | հունվ | փետ | մարտ | ապր | մայ | հուն | հուլ | օգոս | սեպ | հոկ | նոյ | դեկ | տարին |
| բացարձակ առավելագույնը (°C) | 13,6 | 15,7 | 21,3 | 25,9 | 27,5 | 33,7 | 34,5 | 34,2 | 27,8 | 26,2 | 17,6 | 14,3 | 34,5 |
| միջին առավելագույնը (°C) | 6,9 | 7,3 | 9,8 | 12,4 | 16,1 | 18,9 | 21,7 | 21,4 | 18,2 | 14,1 | 10,0 | 7,8 | 13,8 |
| միջին նվազագույնը (°C) | 1,1 | 1,0 | 2,8 | 3,8 | 6,8 | 9,5 | 11,8 | 11,7 | 9,6 | 6,9 | 3,6 | 2,2 | 5,7 |
| բացարձակ նվազագույնը (°C) | −12,4 | −9,6 | −9,6 | −4,7 | −2,4 | −0,1 | 4,4 | 3,6 | −0,1 | −3,4 | −6,4 | −11,3 | −12,4 |
| տեղումների քանակը (մմ) | 76,4 | 52,9 | 59,0 | 48,2 | 52,1 | 55,1 | 40,5 | 57,1 | 64,5 | 70,9 | 73,2 | 85,9 | 735,6 |
| *Աղբյուր՝ Met Office* |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Samuel, Lewis.'Lewis's Topographical dictionary of England: Volume Four'. S. Lewis, 1835, Indiana University
2. ↑  wiltshire.gov.uk
3. ↑  Neighbourhood Statistics. "British government census statistics for race and ethnicity". Neighbourhood.statistics.gov.uk. Արխիվացված է the original 2014 թ․ մայիսի 2-ին. Retrieved 2014 թ․ սեպտեմբերի 6. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  Neighbourhood Statistics. "British government census statistics for religion". Neighbourhood.statistics.gov.uk. Արխիվացված է the original 2014 թ․ մայիսի 2-ին. Retrieved 2014 թ․ սեպտեմբերի 6. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
5. ↑  "Wiltshire". *Gazetteer OF MARKETS AND FAIRS IN ENGLAND AND WALES TO 1516*. Centre for Metropolitan History.
6. ↑

Արտաքին հղումներ
----------------

* Salisbury հոդվածը Curlie-ում (ըստ DMOZ-ի)
* Այցելիր Ուիլթշիր, պաշտոնական կայք
* Let Me Tell You: Salisbury- a BBC film about life in the city in 1967 at BBC Wiltshire
* Historic Salisbury photos at BBC Wiltshire

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · Open Directory Project |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 12078047g · GND: 4118286-8 · LCCN: n82029063 · NKC: ge217849 · SUDOC: 02908024X · VIAF: 129023345 · WorldCat VIAF: 129023345 |

 |

 |