**ՎՏԲ Բանկ** ( ռուս.՝ ПАО Банк ВТБ; նախկինում հայտնի է որպես *Vneshtorgbank*, Внешторгбанк, տառացի՝ «Միջազգային առևտրային բանկ») մեծամասամբ ռուսական պետական բանկ է, որի գլխամասային գրասենյակները գտնվում են Ռուսաստանի տարբեր դաշնային շրջաններում . իսկ իրավաբանական հասցեն գրանցված է Սանկտ Պետերբուրգում։ 2022 թվականի դրությամբ՝ ընկերության կապիտալը հիմնականում պատկանում էր երեք ռուսական գործակալությունների։

ՎՏԲ Բանկը և նրա դուստր ձեռնարկությունները կազմում են ռուսական առաջատար ֆինանսական խումբ՝ ՎՏԲ խումբը, որը միավորում է տարբեր երկրներում տեղակայված ՎՏԲ բանկերը և առաջարկում կորպորատիվ բանկային ծառայությունների և ապրանքների լայն տեսականի Ռուսաստանում, ԱՊՀ-ում, Եվրոպայում, Ասիայում, Աֆրիկայում և ԱՄՆ-ում

ՎՏԲ-ն զբաղեցրել է 446-րդ տեղը FT Global 500 2012-ում *Financial Times-* ի ամենամյա անդրադարձը աշխարհի խոշորագույն ընկերությունների մասին։ Այն մագլցել է 210-րդ հորիզոնական՝ Եվրոպայի 500 խոշորագույն ընկերությունների վարկանիշում, FT Europe 500 2014, և 127-րդը՝ FT Emerging 500 2014-ում՝ աշխարհի զարգացող շուկաների 500 խոշորագույն ընկերությունների ցանկում։ ՎՏԲ Բանկը (ԲԲԸ) ունի 22 մասնաճյուղ և 3 ներկայացուցչություն Ռուսաստանի 13 մարզերում և 4 արտասահմանյան երկրներում։

Պատմություն
-----------

ՎՏԲ Բանկը հիմնադրվել է որպես Վնեշտորգբանկ 1990 թվականին Ռուսաստանի Պետական բանկի և Ֆինանսների նախարարության աջակցությամբ։ Այն հիմնադրվել էր որպես սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերություն՝ նպատակ ունենալով սպասարկել Ռուսաստանի արտաքին առևտրային գործառնությունները և խթանել Ռուսաստանի ինտեգրումը համաշխարհային տնտեսությանը։

2004 թվականին բանկը ձեռք բերեց Guta Bank-ի 85,8% բաժնետոմսերի մեծամասնությունը, որը վերակազմավորվեց մանրածախ բանկի՝ Vneshtorgbank 24 (VTB24): Բանկը ձեռք բերեց նաև հայկական Հայխնայբանկը, որը հետագայում վերանվանվեց ՎՏԲ Հայաստան-Բանկ փակ բաժնետիրական ընկերության (ՓԲԸ)։ 2005 թվականին բանկը ձեռք բերեց Պրոմստրոյբանկի (PSB) 75% գումարած երեք բաժնետոմսերը, որը վերակազմավորվեց որպես ՎՏԲ Հյուսիս-Արևմտյան բանկ և հետագայում դարձավ ՎՏԲ-ի հյուսիս-արևմտյան տարածաշրջանային կենտրոն և գնեց ուկրաինական Մրիյա բանկը, որը հետագայում միավորվեց ՎՏԲ բանկի հետ (Ուկրաինա)։ [ *<span title="This claim needs references to reliable sources. (November 2020)">պահանջվում է մեջբերում</span>* ]

2007 թվականին բանկը Անգոլայում ստեղծեց դուստր ձեռնարկություն, որը հայտնի է որպես VTB África: Բանկը նաև ձեռք է բերել Բելառուսի Սլավնեֆթբանկը և այն հետագայում վերանվանել ՎՏԲ Բելառուս։ Հունիսին ՎՏԲ-ն դարձավ առաջին ռուսական բանկը, որն առաջարկեց նախնական հրապարակային առաջարկ (IPO)՝ հավաքելով 8 միլիարդ դոլար, որն այն ժամանակ դարձավ ամենամեծ միջազգային բանկային IPO-ն։

2008 թվականին բանկը AF Holding International- ից ձեռք բերեց Ադրբեջանում AF Bank-ի 51% բաժնետոմսը՝ հետագայում այն վերանվանելով ՎՏԲ Ադրբեջան։ 2010 թվականին բանկի խորհուրդը հավանություն է տվել «Ռուսական երկաթուղիներ» -ից TransCreditBank-ի փուլային ձեռքբերմանը։ 2013 թվականին ՎՏԲ-ն իրականացրեց երկրորդային հրապարակային առաջարկ (SPO), որը հավաքեց 102,5 միլիարդ ռուբլի (3,3 միլիարդ դոլար) և նվազեցրեց Ռուսաստանի կառավարության մասնաբաժինը ՎՏԲ-ում 75,5 տոկոսից մինչև 60,9 տոկոս։ 2022 թվականին ՎՏԲ բանկը երկարացրել է 630 միլիարդ ռուբլու (11,06 միլիարդ դոլար) վարկային գիծը, որը կօգտագործվի երկրի երկաթուղային ենթակառուցվածքների գնման, վերանորոգման և արդիականացման համար։

ՎՏԲ Բանկ֊Հայաստան
-----------------

 ՎՏԲ աշտարակ Մոսկվայում
ՎՏԲ-ի հիմնական դուստր ձեռնարկությունները 2022 թվականի ապրիլի դրությամբ եղել են.

| Ընկերության անվանումը | Կիսվել |
| --- | --- |
| ՎՏԲ Ինշուրանս ապահովագրական ընկերություն | 100% |
| VTB Capital (Նյու Յորք, ԱՄՆ և այլն), վաճառվել է 2018 թվականի սեպտեմբերին | 100% |
| ՎՏԲ-Լիզինգ | 100% |
| ՎՏԲ Դոլգովոյ կենտրոն | 100% |
| ՎՏԲ կենսաթոշակային ադմինիստրատոր | 100% |
| ՎՏԲ Ֆակտորինգ | 100% |
| ՎՏԲ ռեգիստր | 100% |
| Հալս-Զարգացում | 96.44% |
| ՎՏԲ Արենա | 75.00% |
| ՎՏԲ Անշարժ գույք | 100% |
| VTB Bank (Austria) AG (ներառյալ VTB Bank (Deutschland) AG, VTB Bank (France) SA) | 100% |
| ՎՏԲ-Հայաստան Բանկ. | 100% |
| ՎՏԲ բանկ (Բելառուս) | 100% |
| ՎՏԲ բանկ (Ղազախստան) | 100% |
| ՎՏԲ բանկ (Ադրբեջան) | 51% |
| Banco VTB Africa, SA (Անգոլա) | 50.1% |
| Ազգային փոստային բանկ (օրինակ՝ Leto Bank) | 50% մինուս 1 |
| Velobike (հեծանիվների վարձույթ) | 100% |
| ՎՏԲ մասնագիտացված դեպոզիտարիա, ՓԲԸ | 100% |

Հայաստանում ՎՏԲ-ի դուստր բանկ` «ՎՏԲ-Հայաստան Բանկ» ՓԲԸ ստեղծվել է «Հայխնայբանկ» ՓԲԸ հիման վրա և փաստացի հանդիսանում է նրա ավելի քան 85-ամյա բիզնես ավանդույթների իրավահաջորդը։ Հայխնայբանկի պատմությունը սկսվում է XX դարի սկզբից։ Հայխնայբանկը հիմնադրվել է 1923թ. հոկտեմբերի 29-ին, այն ժամանակ, երբ Սովետական Հայաստանում հիմնադրվեցին և գործեցին առաջին պետական խնայողական դրամարկղերը։ 70 տարի անց, 1993թ. Հայաստանի Գերագույն Խորհրդի և Նախարարների Խորհրդի որոշումներով Բանկը վերակազմավորվեց Հայաստանի Հանրապետության Պետական մասնագիտացված խնայողական բանկի` Հայխնայբանկի։

2004թ. մարտին ռուսական պետական «Վնեշտորգբանկ» ԲԲԸ (այսուհետ` ՎՏԲ Բանկ ՀԲԸ) ձեռք բերեց «Հայխնայբանկ» ՓԲԸ բաժնետոմսերի զգալի մասը (70% + 1 բաժնետոմս)։

Այդպիսով, «Հայխնայբանկ» ՓԲԸ ներգրավվեց ռուսական ՎՏԲ Բանկ ՀԲԸ դուստր բանկերի շարքերում, և 2006թ. հունիսին ռեբրենդինգից հետո, բանկը վերանվանվեց «ՎՏԲ-Հայաստան Բանկ» ՓԲԸ։ 2007թ. հուլիսին ՎՏԲ Բանկ ՀԲԸ ձեռք բերեց բաժնետոմսերի մնացած մասը (30% հանած մեկ բաժնետոմս) և դարձավ «Հայխնայբանկ» ՓԲԸ միանձնյա բաժնետերը։ Նույն 2007թ. Բանկի կառավարող մարմինների կազմում տեղի ունեցան փոփոխություններ։

«ՎՏԲ-Հայաստան Բանկ» ՓԲԸ հանդես է գալիս որպես ԱրՔԱ լոկալ հայկական վճարահաշվարկային քարտային համակարգի սպասարկող անդամ։

ՎՏԲ-Հայաստան Բանկին Moody's միջազգային վարկանիշային գործակալության կողմից շնորհված վարկանիշները. տեղական արժութով երկարաժամկետ ավանդների համար` B1 վարկանիշ, արտարժույթով երկարաժամկետ ավանդների համար`B2 վարկանիշ, կարճաժամկետ ավանդների համար Not Prime վարկանիշ, ինչպես նաև բանկի վարկունակության (BCA) "b3", կապալառուի ռիսկի երկարաժամկետ գնահատում (CRA) - "Ba3(cr)": Կանխատեսումը վարկանիշների համար "Կայուն":

Մասնաճյուղերի ամենալայն ու խոշոր ցանցը Հայաստանի տարածքում հնարավորություն է տալիս «ՎՏԲ-Հայաստան Բանկ» ՓԲԸ հաճախորդներին իրենց բնակության վայրում օգտվել բանկի բազմաբնույթ ծառայություններից` տարաբնույթ ավանդների ընդունում և վարկերի տրամադրում, միջազգային փոխանցումների իրականացում, կոմունալ ծառայությունների վարձավճարների ընդունում։

Բանկն ունի 53 մասնաճյուղ` 22-ը` Երևան քաղաքում, մնացած 31-ը` Հայաստանի բոլոր մարզերում և քաղաքներում։ Այս պարբերությունը վերցված է բանկի հայկական ներկայացուցչի պաշտոնական կայնքէջից |Գ.Սարգսյան|։

Տես նաև
-------

* 2016 թվականի Միացյալ Նահանգների ընտրություններին Ռուսաստանի միջամտության ժամանակացույցը
* Թրամփի և Ռուսաստանի հետաքննության ժամանակացույցը (2017 թվականի հուլիս-դեկտեմբեր)
* Արևելք-Արևմուտք Միացյալ Բանկ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑   — USDT, 2014.
2. 1 2  «General Information - VTB Bank (PJSC)». *VTB* (ռուսերեն). Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 18-ին.(չաշխատող հղում)
3. ↑  «Реквизиты». *VTB* (ռուսերեն). Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 18-ին.
4. ↑  «Shareholder capital structure». *VTB* (ռուսերեն). Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 18-ին.(չաշխատող հղում)
5. ↑  «Структура группы ВТБ». *VTB*. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 18-ին.
6. ↑  «VTB Annual Report: VTB GROUP'S STRUCTURE» (PDF). 2019.(չաշխատող հղում)
7. ↑  «VTB Group's structure – VTB Group Today – VTB Annual Report 2019». *ar2019.vtb.com* (անգլերեն). 2019. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 18-ին.(չաշխատող հղում)
8. ↑  «FT Global 500 2011» (PDF).
9. ↑  «FT Europe 500 2011» (PDF).
10. ↑  «Банк ВТБ (ПАО)». *Rusprofile* (ռուսերեն). Վերցված է 2023 թ․ սեպտեմբերի 10-ին.
11. ↑  «VTB Vneshtorgbank». TAdviser. Վերցված է 2019 թ․ ապրիլի 15-ին.
12. ↑  «VTB pays symbolic USD 34,000 for Guta Bank». *New Europe*. 2004 թ․ հուլիսի 25. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ ապրիլի 22-ին. Վերցված է 2019 թ․ ապրիլի 15-ին.
13. ↑  «FACTBOX-Armenia's economy». Reuters. 2008 թ․ փետրվարի 15. Վերցված է 2019 թ․ ապրիլի 15-ին.
14. ↑  «В Промышленно-строительном банке назначены два новых заместителя председателя правления». *РБК*. 2006 թ․ մարտի 17.
15. ↑  «VTB África Bank starts operating in Angola in March». Macau Hub. 2007 թ․ փետրվարի 26. Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ հոկտեմբերի 27-ին. Վերցված է 2019 թ․ ապրիլի 16-ին.
16. ↑  *VTB buys control of Slavneftebank for $25.4 mln*
17. ↑  Norton, Guy (2007 թ․ հունիսի 4). «Russia: VTB puts on a good show with $8 billion IPO». *Euromoney*. Վերցված է 2019 թ․ ապրիլի 16-ին.
18. ↑  «VTB buys controlling interest in Azerbaijani AF-Bank». *Banki.ru*. 2008 թ․ դեկտեմբերի 9. Վերցված է 2019 թ․ ապրիլի 16-ին.
19. ↑  «Russian Railways CEO Yakunin: Russian Railways prepared to sell VTB Bank controlling stake in Transcreditbank». *Banki.ru* (անգլերեն). Վերցված է 2023 թ․ փետրվարի 15-ին.
20. ↑  «VTB Completes New Offering That Reduces State Stake By 15%». *The Moscow Times*. 2013 թ․ մայիսի 24. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 4-ին. Վերցված է 2023 թ․ դեկտեմբերի 14-ին.
21. ↑  «Russian Railways secures 630 bln rouble credit line from VTB - bank CEO». *Yahoo* (ամերիկյան անգլերեն). 2022 թ․ հունիսի 16. Վերցված է 2023 թ․ փետրվարի 15-ին.
22. ↑  «ВТБ продал свою "дочку" в США ее руководству». *Deutsche Welle* (ռուսերեն). Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 18-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* ՎՏԲ կորպորատիվ կայք
* Ռուսական կայք
* ՎՏԲ Հայաստան
* Վրաստանի բանկերի ցանկը