**Տումուկումակի լեռնային ազգային պարկ** (պորտ.՝ Parque Nacional Montanhas do Tumucumaque), պարկ Բրազիլիայի Ամապա և Պարա նահանգներում։ Տեղակայված է Ամազոնյան խոնավ անտառներում։ Հյուսիսից պարկին սահմանակցում են Ֆրանսիական Գվիանան ու Սուրինամը։

Պատմություն
-----------

Տումուկումակին ազգային պարկ է հռչակվել 2002 թվականի օգոստոսի 23-ին, Բրազիլիայի կառավարության կողմից՝ Վայրի բնության համաշխարհային հիմնադրամի հետ համագործակցելուց հետո։ Այն «Ամապա կենսաբազմազանության միջանցք»ի մի մասն է, որը ստեղծվել է 2003 թվականին։ Պահպանումն իրականացվում է Ամազոնի տարածաշրջանի «Պահպանվող տարածքների ծրագրի» կողմից։

Տեղադրություն
-------------

Տումուկումակի լեռնային ազգային պարկն ընդգրկում է 38800 քառ. կմ տարածք, ըստ այդմ այն աշխարհի ամենամեծ արևադարձային ազգային պարկն է։ Այս տարածքը նույնիսկ հասնում է 59000 քառ. կմ-ի, երբ նրա կազմի մեջ մտնում է Գվիանական Ամազոնյան պարկը (ազգային պարկ Ֆրանսիական Գվիանայում)։ Պաշտպանված տարածքների այս համակցությունը ավելի փոքր է, քան Բրազիլիա-Վենեսուելա սահմանի երեք ազգային պարկերի համակարգը։ Դրանք են Պարիմա Տապիրապեկոն, Սերանիա դե լա Նեբլինան և Պիկո դա Նեբլինան, որոնք միասին ունեն 73000 քառ. կմ տարածք։

Սակայն վերջինը, անշուշտ, ավելի փոքր կլինի, եթե Տումուկումակի լեռնային ազգային պարկը և հարակից Գվիանական Ամազոնյան պարկը միավորվեն հյուսիսային Պարայի (Բրազիլիա) պաշտպանված տարածքների հետ, ինչպիսիք են Գրաո Պարա էկոլոգիական կայանը, Մաիկուրու կենսաբանական արգելոցը և ուրիշներ։ Սրա կարևորությունն այն է, որ արդյունքում Գվիանական սարահարթը ամենապաշտպանված տարածքն է և արևադարձային խոնավ անտառների ամենամեծ էկոլոգիական միջանցքն աշխարհում։ Այն անմարդաբնակ տարածաշրջան է և ունի բարձր էկոլոգիական նշանակություն. տեղի կենդանիների տեսակների մեծ մասը՝ հիմնականում՝ ձկներ և ջրային թռչուններ, չեն հայտնաբերվել աշխարհի որևէ այլ վայրում։ Ազգային պարկն ապաստարան է յագուարների, պրիմատների, ջրային կրիաների և հարավամերիկյան արծիվների համար։

Բրազիլիայի Ամապա նահանգի ամենաբարձր կետը գտնվում է այստեղ, այն ունի 701 մ բարձրություն։

Mozilla Firefox դիտարկիչի 4-րդ տարբերակի կոդային անվանումը «Տումուկումակի» է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Brazil creates largest tropical park». *NBC News / AP*. 2003 թ․ օգոստոսի 22. Վերցված է 2015 թ․ օգոստոսի 23-ին.
2. ↑  «Brazil creates largest rainforest reserve». *BBC News*. 2002 թ․ օգոստոսի 23. Վերցված է 2015 թ․ օգոստոսի 23-ին.
3. ↑  «World's largest tropical forest park created». *New Scientist*. 2002 թ․ օգոստոսի 22. Վերցված է 2015 թ․ օգոստոսի 23-ին.
4. ↑  Portal Brasil

Աղբյուրներ
----------

* *Corredor de Biodiversidade do Amapá Biodiversity Corridor* (PDF), Belém: CI-Brasil, Governo do Amapá, Fundação Lee & Gund, 2007, Վերցված է 2016 թ․ նոյեմբերի 5-ին
* *Full list: PAs supported by ARPA*, ARPA, Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ հոկտեմբերի 11-ին, Վերցված է 2016 թ․ օգոստոսի 7-ին

Արտաքին հղումներ
----------------

* Amazon natives use Google Earth, GPS to protect rainforest home
* Conservation International - Mountains of Tumucumaque Mountains National Park: Setting a New Conservation Standard

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 11150323642009970370 · WorldCat VIAF: 11150323642009970370 |

 |