**Արծվիկ Մնացականի (Մացակի) Հարությունյան** (դեկտեմբերի 22, 1929(1929-12-22), Էջմիածնի շրջան), հայ խորհրդային բամբակագործ, գյուղատնտեսական արտադրության առաջավոր։ Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1951)։

Կենսագրություն
--------------

Արծվիկ Մնացականի Հարությունյանը ծնվել է 1929 թվականի դեկտեմբերի 22-ին Հայկական ԽՍՀ Էջմիածնի շրջանի Շահումյան գյուղում (այժմ՝ ՀՀ Արմավիրի մարզ) աշխատավոր գյուղացու ընտանիքում։

Միջնակարգ կրթությունը ստացել է Շահումյան գյուղի դպրոցում, որն ավարտել է 1946 թվականին։ Եղել է կոմերիտմիության անդամ։ Դեռ դպրոցական տարիներին Հարությունյանը մասնակցում էր տեղի կոլտնտեսության աշխատանքներին՝ արձակուրդների ընթացքում զբաղվում էր այգեգործությամբ և բամբակագործությամբ՝ օգնելով ծնողներին։ 1946 թվականին դպրոցն ավարտելուց հետո Հարությունյանն աշխատանքի է անցել Շաումյանի կոլտնտեսության բամբակագործական օղակում։ Գերակատարելով սահմանված արտադրական պլանները և ցույց տալով իր լավագույն կողմերը՝ 1946 թվականին Հարությունյանը նշանակվել է բամբակագործության օղակի օղակավար։ Հետևելով բամբակի աճեցման ագրոտեխնիկական կանոններին՝ Հարությունյանի օղակը ժամանակին է օգտագործել պարարտանյութը, աշխատանքներ է իրականացրել հողի փխրեցման և ոռոգման ուղղությամբ, ինչպես նաև հատուկ ուշադրություն է դարձրել մեկ հեկտար հողատարածքի համար բույսերի անհրաժեշտ քանակի ապահովմանը։ 1950 թվականից սկսած 6 հեկտար տարածքի վրա մշակվող բամբակի յուրաքանչյուր հեկտարից Հարությունյանի ղեկավարած օղակը ստացել է ռեկորդային բերք՝ 73,4 ցենտներ բարձրորակ բամբակ։

ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի նախագահության 1951 թվականի հուլիսի 25-ի հրամանագրով, ոռոգելի հողերում 1950 թվականին բամբակի բարձր բերք ստանալու, կոլտնտեսության կողմից բոլոր տեսակի գյուղատնտեսական մթերքների մատակարարման պայմանագրերը և ՄՏԿ-ների աշխատանքի դիմաց բնամթերային վճարումները կատարելու և 1951 թվականի գարնանացանի համար բոլոր մշակաբույսերի սերմերը ապահովելու համար Արծվիկ Հարությունյանին շնորհվել է Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսի կոչում՝ նրան հանձնելով Լենինի շքանշան և Մուրճ ու մանգաղ ոսկե մեդալ։

Հետագա տարիներին Հարությունյանի օղակը շարունակել է բամբակի բարձր բերք ստանալ և հաղթել բամբակագործների մրցություններում։ 1958 թվականի փետրվարի 18-21-ը Արծվիկ Հարությունյանը մասնակցել է Բամբակագործների համամիութենական համաժողովին։ Նույն թվականին ընդունվել է ԽՄԿԿ շարքերը։ 1959 թվականին Հարությունյանի ղեկավարությամբ օղակը հերթական անգամ գերակատարել է բամբակի բերքի պետությանը հանձնելու նախատեսված պլանները։ Բարձր արդյունքների հասնելու համար Հարությունյանը պարգևատրվել է «Աշխատանքային արիության համար» և «Աշխատանքային ձեռքբերումների համար» մեդալներով, ինչպես նաև ԽՍՀՄ ԺՏՆՑ-ի ոսկե և արծաթե մեդալներով։

Արծվիկ Մնացականի Հարությունյանը նաև ակտիվ հասարակական գործունեություն է ծավալել։ Ընտրվել է ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի IV-V գումարումների պատգամավոր Շահումյանի թիվ 193 ընտրատարածքից։ ՀԿԿ Կենտկոմի 23-րդ (1961) և 24-րդ (1964) պլենումներում Արծվիկ Հարությունյանն ընտրվել է ՀԿԿ Կենտկոմի անդամության թեկնածու։ Եղել է Հայաստանի կոմերիտմիության Կենտկոմի անդամության թեկնածու, Հայաստանի կոմերիտմիության Էջմիածնի շրջանային կոմիտեի անդամ։ Հարությունյանը եղել է նաև ԽՍՀՄ խաղաղության կոմիտեի անդամ, ԽՄԿԿ XXII համագումարի պատվիրակ։

Պարգևներ
--------

* Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի նախագահության 1951 թվականի հուլիսի 25-ի հրամանագիր, Լենինի շքանշան և Մուրճ ու մանգաղ մեդալ)՝ 1950 թվականին բամբակի բարձր բերք ստանալու, կոլտնտեսության կողմից բոլոր տեսակի գյուղատնտեսական մթերքների մատակարարման պայմանագրերը և ՄՏԿ-ների աշխատանքի դիմաց բնամթերային վճարումները կատարելու և 1951 թվականի գարնանացանի համար բոլոր մշակաբույսերի սերմերը ապահովելու համար։
* Մեդալ «Աշխատանքային արիության համար» (03/07/1960)։
* «Աշխատանքային արժանիքների համար» մեդալ։
* ԽՍՀՄ ԺՏՆՑ-ի ոսկե մեդալ։
* ԽՍՀՄ ԺՏՆՑ-ի արծաթե մեդալ։

Նշումներ
--------

1. ↑  ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի նախագահության հրամանագրում նշվում է «Մացակովնա» հայրանունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Лица, удостоенные почётных званий СССР. Герои Социалистического Труда // Армянская советская энциклопедия / Виктор Амазаспович Амбарцумян. — Ер. 1987. — Т. 13. Советская Армения. — С. 666. — 688 с.
2. 1 2 3  Авагян, 2004, էջ 82
3. 1 2 3  Герои Социалистического Труда Армении, 1960, էջ 100
4. ↑  Герои Социалистического Труда Армении, 1960, էջ 100—101
5. 1 2 3   Արծվիկ Հարությունյան «Երկրի հերոսներ» կայքում
6. 1 2  Герои Социалистического Труда Армении, 1960, էջ 102
7. 1 2  Герои Социалистического Труда Армении, 1960, էջ 103
8. 1 2 3 4 5  Авагян, 2004, էջ 83
9. ↑  Герои Социалистического Труда Армении, 1960, էջ 99—100
10. ↑  Авагян, 2004, էջ 82—83
11. ↑  XXII съезд Коммунистической Партии Советского Союза. Стенографический отчет. — М.: Госолитиздат, 1962. — Т. 3. — С. 371. — 592 с.

Գրականություն
-------------

* *Авагян С.* Арутюнян Арцвик Мнацакановна // Известные армяне в сельском хозяйстве = Գյուղատնտեսության հայ նշանավորները. — Ер.: «Зангак-97», 2004. — Т. 2. — С. 82—83. — 248 с.
* *Саакян В. М. Геворкян В. А.* Арутюнян Арцвик Мнацакановна // Герои Социалистического Труда Армении = Հայաստանի սոցիալիստական աշխատանքի հերոսները. — Ер.: Айпетрат, 1960. — С. 99—103. — 325 с.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Арцвик Мнацакановна Арутюнян «Երկրի հերոսներ» կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Երկրի հերոսներ |

 |