**Հանթսվիլ** (անգլ.՝ Huntsville), քաղաք Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Ալաբամա նահանգի հյուսիսային մասում՝ Քամբերլենդ սարավանդի վրա։ Շրջանի կենտրոնը Մեդիսոնն է։ Բնակչությունը կազմում է 171 327 մարդ (2007 թվական), իսկ քաղաքի շրջանների հետ միասին՝ 395 645 մարդ (2008 թվական)։ Գտնվում է Թենեսի գետի ափին։

Քաղաքը բաժանված է հինգ վարչական շրջանների. հյուսիսարևմտյան, արևելյան, հարավարևելյան, հարավարևմտյան և արևմտյան։

Քաղաքի շրջակայքում է գտնվում միջազգային Հանթսվիլ-Դեկեյտեր օդանավակայանը։

Պատմություն
-----------

Քաղաքը հիմնադրվել է 1805 թվականին, անվանվել է հիմնադիր Ջոն Հանթսի պատվին։ Հանթսվիլը նահանգի առաջին քաղաքի կարգավիճակ ստացած բնակավայրն է (1811 թվական)։ Քաղաքում անցկացվել է նահանգի սահմանադրական կոնվենցիան։ 1879 թվականին այն դարձել է նահանգի մայրաքաղաք։ Երկար ժամանակ քաղաքը համարվել է եգիպտացորենի, բամբակի, տեքստիլ արտադրանքի առևտրի կենտրոնը։ 1862 թվականին Հանթսվիլը պաշարվել է հյուսիսային ժողովրդի զորքերի կողմից։

The United States Army Aviation and Missile Command, AMCOM-ի շտաբկայանը Հանթսվիլի Ռեդսթոունյան արսենալում
Մինչև 1940 թվականը Հանթսվիլը փոքր քաղաք էր, դրա արագ աճը սկսվել է Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, երբ քաղաքի մոտ տեղակայվեց «U.S. Army Redstone Arsenal» ռազմամթերքի արտադրամասը, որը 1950-ական թվականներին վերափոխվել է հրթիռաշինական կենտրոնի։ Կենտրոնում աշխատում էր Վերերա ֆոն Բրաունի խումբը։ 1960 թվականին կենտրոնը ստացել է Ջորջ Մարշալի անվանումը և դարձել ՆԱՍԱ-ի դեպի տիեզերք թռիչքների բազային օբյեկտներից մեկը (անգլ.՝ George C. Marshall Space Flight Center):

Հանթսվիլը հրթիռաշինարարական քաղաք է, որտեղ մշակվել և արտադրվել են բանակի համար բալիստիկական հրթիռներ և տիեզերանավերի համար սարքավորումներ։ Առաջին անգամ ռուս տիեզերագնացները քաղաք են այցելել 1992 թվականին։

Կլիմա
-----

Քաղաքը տեղակայված է խոնավ մերձցամաքային կլիմայական գոտում (Cfa): Ամառը անձրևային է և շոգ, ձմեռը՝ բավական տաք, ամռանը միջին մաքսիմալ ջերմաստիճանը տատանվում է 31,6 աստիճան Ցելցիուսի սահմաններում, իսկ ձմռանը՝ 9,4: Գարնանը և աշնանը հնարավոր են տորնադոներ։ Ձնային ծածկույթ հազվեդեպ է առաջանում, չնայած լինում են ձյան անոմալ տեղումներ, ինչպիսին տեղի էր ունեցել 1963 թվականի հունվարի 1-ին, երբ մեկ օրվա ընթացքում տեղացել էր 43 սմ ձյուն։

| Հանթսվիլ, Ալաբամաի կլիմայական տվյալները |
| --- |
| Ամիս | հունվ | փետ | մարտ | ապր | մայ | հուն | հուլ | օգոս | սեպ | հոկ | նոյ | դեկ | Տարի  |
| Ռեկորդային բարձր °F (°C) | 79 (26) | 83 (28) | 90 (32) | 95 (35) | 99 (37) | 108 (42) | 111 (44) | 108 (42) | 108 (42) | 96 (36) | 84 (29) | 81 (27) | 111 (44) |
| Միջին բարձր °F (°C) | 50.1 (10.1) | 54.9 (12.7) | 63.8 (17.7) | 72.6 (22.6) | 80.3 (26.8) | 87.2 (30.7) | 89.7 (32.1) | 89.9 (32.2) | 84.0 (28.9) | 73.6 (23.1) | 62.7 (17.1) | 52.5 (11.4) | 71.8 (22.1) |
| Միջին օրական °F (°C) | 41.5 (5.3) | 45.7 (7.6) | 53.5 (11.9) | 61.8 (16.6) | 70.3 (21.3) | 77.7 (25.4) | 80.6 (27) | 80.1 (26.7) | 73.7 (23.2) | 62.8 (17.1) | 52.7 (11.5) | 43.9 (6.6) | 61.2 (16.2) |
| Միջին ցածր °F (°C) | 31.0 (−0.6) | 34.7 (1.5) | 41.5 (5.3) | 49.3 (9.6) | 58.6 (14.8) | 66.4 (19.1) | 69.7 (20.9) | 68.6 (20.3) | 61.7 (16.5) | 50.2 (10.1) | 41.0 (5) | 33.7 (0.9) | 50.5 (10.3) |
| Ռեկորդային ցածր °F (°C) | −11 (−24) | −8 (−22) | 6 (−14) | 24 (−4) | 32 (0) | 42 (6) | 49 (9) | 50 (10) | 37 (3) | 23 (−5) | 1 (−17) | −3 (−19) | −11 (−24) |
| Տեղումներ դյույմ (մմ) | 5.00 (127) | 5.03 (127.8) | 5.60 (142.2) | 5.10 (129.5) | 4.34 (110.2) | 3.89 (98.8) | 3.46 (87.9) | 2.78 (70.6) | 2.96 (75.2) | 3.02 (76.7) | 5.64 (143.3) | 5.77 (146.6) | 54,29 (1379) |
| Ձյան տեղումներ դյույմ (սմ) | 1.3 (3.3) | 0.6 (1.5) | 0.3 (0.8) | 0 (0) | 0 (0) | 0 (0) | 0 (0) | 0 (0) | 0 (0) | 0 (0) | 0 (0) | 0.2 (0.5) | 2.4 (6.1) |
| Միջ. տեղումների օրեր (≥ 0.01 in) | 10.7 | 10.4 | 10.6 | 10.1 | 10.2 | 10.1 | 10.5 | 8.5 | 7.5 | 7.7 | 9.4 | 10.8 | 116.4 |
| Միջ. ձնառատ օրեր (≥ 0.1 in) | 0.9 | 0.6 | 0.3 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0.4 | 2.2 |
|  % խոնավություն | 56.5 | 73.5 | 71.0 | 70.0 | 70.0 | 72.5 | 73.5 | 76.0 | 74.5 | 74.0 | 70.0 | 70.5 | 75.0 |
| *Աղբյուր #1: NOAA* |
| *Աղբյուր #2: climate-zone.com* |

Ժողովրդագրական իրադրություն
---------------------------

Ըստ 2000 թվականի բնակչության մարդահամարի տվյալների՝ քաղաքում բնակչությունը կազմում է 158216 մարդ, 66742 տանուտեր և 41713 ընտանիք։ Բնակչության խտությունը 351 մարդ/կմ2 է։ Կար 73670 բնակատեղի՝ 163,4 բնակատեղի/կմ2 միջին խտությամբ։ Քաղաքի ռասայական կազմը. 64,47 % սպիտակամորթ, 30,21 % աֆրոամերիկացի, 0,54 %՝ հնդկացի, 2,22 %՝ ասիացի, 0,06 %՝ խաղաղօվկիանոսյան կղզիներից եկվորներ, 0,66 %՝ ուրիշ ռասաներից և 1,84 %՝ երկու և ավելի ռասաների խառնածիններ։ Բնակչության 2,04 %-ը՝ իսպանալեզու է։

Գրանցված են 66742 տնային տնտեսություններ, որոնցում 27,6 %-ը ունեն մինչև 18 տարեկան երեխա, 45,5 %-ը միասին ապրող ամուսնացած զույգեր են, 13,7 %-ը ոչ լիարժեք ընտանիքներ են, իսկ 37,5 %-ը ամուսնացած չեն։ Տնային տնտեսությունների 32,3 %-ը կազմված են տարբեր դեմքերից, նրանցից 9,2 %-ը 65 և ավելի տարեկան են։ Ընտանիքի անդամների միջին չափը 2,91 մարդ է։

Արդյունաբերություն
------------------

Հրթիռատիեզերական կենտրոնի ամերիկյան հրթիռները, Հանթսվիլ
Քաղաքում արտադրվում է հրթիռատիեզերական սարքավորումներ, Chrysler ապրանքանիշի ավտոմոբիլներ, ռադիոէլեկտրոնիկա։ Զարգացած է քիմիական արդյունաբերությունը։ «ԱՄՆ-ի հրթիռային քաղաքում» է արտադրվել ամերիկյան առաջին «Յուպիտեր-С» հրթիռ կրողը, լուսնային ծրագրի հրթիռ կրողները շաթլներ։

Հանթսվիլում են գտնվում նաև «Intergraph» և «Digium» ընկերությունների շտաբկայանները։

Կրթություն
----------

Քաղաքում են տեղակայված Ալաբամայի համալսարանը, Օուքվուդի քոլեջը, Ալաբամայի գյուղատնտեսական համալսարանը։

Մշակույթ
--------

Հանթսվիլի քաղաքային այգին
* Աշխարհի ամենամեծ տիեզերքի թանգարանը
* Արվեստի թանգարան
* Բուսաբանական այգի

Քույր քաղաքներ
--------------

Թայվան Թայվան, Թայնան

Saturn V Dynamic Test Stand

Տես նաև
-------

* Ալաբամա (նահանգ)
* ՆԱՍԱ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. 1 2   / United States Census Bureau
3. ↑  Estimates of the Population for Incorporated Places in Alabama, Listed Alphabetically: April 1, 2000 to July 1, 2006 (CSV). 2007 Population Estimates. U.S. Census Bureau, Population Division. June 28, 2007(չաշխատող հղում)
4. ↑  По воспоминаниям последнего советского космонавта: «Когда в 92 году я посетил город Хантсвилл — это город ракетостроителей, секретнейший город, закрытый город Америки был. Вот когда они открыли его, я один из первых, который переступил порог этого города. И знаете, я встретил огромное количество людей, которые в конце 80-х — начале 90-х годов туда перебрались.» —  Արխիվացված 2011-03-24 Wayback Machine
5. ↑  «NOWData – NOAA Online Weather Data». National Oceanic and Atmospheric Administration. Վերցված է 2013 թ․ փետրվարի 14-ին.
6. ↑  «Huntsville climate data». climate-zone.com.
7. ↑  «Sister Cities». Администрация города Тайнань. Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ մայիսի 27-ին. `{{cite web}}`: Invalid `|url-status=404` (օգնություն)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Հանթսվիլը Openworld կայքում
* Քաղաքի եղանակը տվյալ պահին
* Քաղաքի պաշտոնական կայքը(անգլ.)
* Քաղաքային տեղեկատվական բյուրոյի կայքը(անգլ.)
* Քաղաքի բիզնես կայքը(անգլ.)