**Շառլ Օգյուստեն դը Սենտ-Բյով** (ֆրանսերեն՝ Charles Auguste de Sainte-Beuve, դեկտեմբերի 23, 1804(1804-12-23), Բոլուն սյուր Մեր, Առաջին ֆրանսիական կայսրություն - հոկտեմբերի 13, 1869(1869-10-13), Փարիզ, Ֆրանսիական երկրորդ կայսրություն), ֆրանսիացի քննադատ և բանաստեղծ։

Հայտնի է նրա «Գրական-քննադատական դիմանկարները» (1836-1839), որտեղ ներկայացրել է բազմաթիվ բանաստեղծների, արվեստագետների, ձգտել է հարություն տալ նրանց ապրած ժամանակաշրջանին, վերականգնել նրանց անձնական գծերը, բնավորությունը, հակումները և այլն։

Սենտ Բյովի քննադատական մեթոդը հիմնված էր իր այն հիմնադրույթի վրա, որ գրողի ստեղծագործությունը նրա կյանքի արտացոլանքն է միշտ, ուրեմն և կարող է մեկնաբանվել նրա կենսագրության միջոցով; Ըստ Սենտ Բյովի՝ գրաքննադատը, գրականագետր որևէ գրական ստեղծագործություն վերլուծելիս իրենց առջև պետք է խնդիր դնեն՝ որոնել ու գտնել գրողի նպատակադրումը (intentionalism) և նրա անձնական հատկանիշները (կենսագրությունը)։ Քննադատական այս մեթոդը խիստ քննադատության է ենթարկվել ու մերժվել բազմաթիվ հեղինակությունների կողմից։ Առաջիններից մեկը ֆրանսիացի անվանի գրող Մարսել Պրուստն էր, որ իր *Contre Sainte-Beuve* («Ընդդեմ Սենտ Բյովի») էսսեում ընդվզել է այդ մեթոդի դեմ (հետագայում գրողը այդ թեմային անդրադարձել է նաև իր գլուխգործոցը համարվող «*Ի խույզ կորուսյալ ժամանակի*» վեպում)։

Կենսագրություն
--------------

Շառլ Օգյուստենը ծնվել է 1804 թվականին, Փարիզի մերձակայքում՝ Բուլոնում։ Վաղ հասակում զրկվել է հորից և մնացել միայն մոր խնամքին։ Բուլոնում դպրոցն ավարտելուց հետո ուսումը շարունակել է Փարիզում՝ *Collège Charlemagne*-ում, որտեղ բժշկագիտություն է ուսումնասիրել։ Սովորելուն զուգընթաց՝ Շառլը, դեռ ընդամենը քսանամյա պատանի, աշխատակցել է *Globe* թերթին։ 1827 թվականին այդ թերթում գրախոսություն է հրատարակել Վիկտոր Հյուգոյի նոր լույս ընծայած *Odes et Ballades* ժողովածուի մասին, և նրանք մտերմացել են։ Հյուգոյի միջոցով Սենտ Բյովը սերտ հարաբերություններ է հաստատել ռոմանտիկ բանաստեղծ Շառլ Նոդիեի նախաձեռնած «*Cénacle*» գրական խմբակի անդամների հետ, հաճախել «Արսենալ»-ի գրադարանում նրանց պարբերական հավաքույթներին, որոնք նվիրված էին իր դարն ապրած կլասիցիզմի ջախջախման և զարթոնք ապրող ռոմանտիզմի տեսական ու գործնական հիմքերի ստեղծման բազմազան ու բազմաբնույթ հարցերին։ Փորձել է սիրային կապի մեջ մտնել Հյուգոյի կնոջ՝ Ադել Ֆուշեի հետ. ինչի պատճառով ընկերների հարաբերությունները, մեղմ ասած՝ սառնացել են։ Ճակատագրի հեգնանքով, երբ Սենտ Բյովն ընտրվել է Ֆրանսիական ակադեմիայի անդամ (1845 թ.), ընդունելության առթիվ նրա ճառը նվիրված է եղել Վիկտոր Հյուգոյի ստեղծագործությանը։

Սենտ Բյովը մի շարք փորձեր է կատարել համբավի հասնելու որպես վիպասան, սակայն՝ ապարդյուն։ Հրատարակել է նաև բանաստեղծական մի քանի ժողովածու և դարձյալ առանց լուրջ հաջողության։ Չհուսահատվելով՝ իր ուժերը փորձել է գրաքննադատության և գրականագիտության ասպարեզում։ 1848 թ. եվրոպական հեղափոխությունների ժամանակաշրջանում բելգիական Լիեժ քաղաքում հանդես է եկել «*Շատոբրիանն ու նրա շրջանակը*» թեմայով դասախոսությունների շարքով։ Հաջորդ տարի վերադարձել է Փարիզ, *Le Constitutionnel* թերթում գրականագիտական ու քննադատական հոդվածների շարքեր լույս ընծայել *Causeries du lundi* («*Երկուշաբթի օրվա զրույցներ*») խորագրի ներքո։ Երբ Լուի Նապոլեոնը դարձել է կայսր, Սենտ Բյովին դարձրել է լատինական պոեզիայի պրոֆեսոր *Collège de France*-ում, սակայն միապետականության դեմ տրամադրված ուսանողները սուլել են նրան ու հարկադրել, որ հրաժարվի։ Սենտ Բյովը շարունակել է աշխատակցել թերթերին, մասնավորապես՝  *Revue contemporaine* -ին։ Նրա հրատարակած ուսումնասիրություններից ամենանշանակալիցը  *Port-Royal* -ն է (1837 - 1859), որը համարվում է նրա գլուխգործոցը։ Հեղինակն այդտեղ ներկայացնում է յանսենիզմի օրրան համարվող, մերձփարիզյան *Port-Royal -des-Champs* աբբայության պատմությունը՝ սկզբից մինչև վերացումը։ Սենտ Բյովի այդ աշխատությունը կարևոր դեր է խաղացել կրոնի ու դավանանքի պատմությունը նորովի ներկայացնելու, պատմության փիլիսոփայության և գեղագիտության պատմության բազում խնդրահարույց հարցեր նոր մոտեցումներով մատուցելու գործում։

Ի տարբերություն Վիկտոր Հյուգոյի՝ նա համաձայնել է 1852 թ. համագործակցել Ֆրանսիական երկրորդ կայսրության հետ։ 1865 թվականից մինչև իր մահը՝ 1869 թվականը եղել է սենատի անդամ։ Այստեղ նա բարձրացրել է մտքի և խոսքի ազատության հետ կապված հարցեր։

Որոշ ուսումնասիրողների կարծիքով՝ Սենտ Բյովն իր գրաքննադատական աշխատություններում շատ դեպքերում առաջնորդվել է անձնական շահագրգռություններով, գովերգել այնպիսի գրողների ու բանաստեղծների, որոնք այսօր մոռացության են մատնված, և, ընդհակառակը, սուր քննադատության ենթարկել հետագայում դասականի համբավ ձեռք բերած Շառլ Բոդլերին, Ստենդալին, Բալզակին...

Երկեր
-----

* *Tableau Historique et Critique de la Poésie Française et du Théâtre Français au XVIe Siècle* (2 vols. 1828).
* *Port-Royal* (5 vols. 1840–1859).
* *Portraits Littéraires* (3 vols. 1844; 1876–78).
* *Portraits Contemporains* (5 vols. 1846; 1869–71).
* *Portraits de Femmes* (1844; 1870).

Սենտ Բյովի շիրիմը Փարիզի Մոնպառնաս թաղամասի գերեզմանատանը
* *Causeries du Lundi* (16 vols. 1851–1881).
* *Nouveaux Lundis* (3 vols. 1863–1870).
* *Premiers Lundis* (3 vols. 1874–75).
* *Étude sur Virgile* (1857).
* *Chateaubriand et son Groupe Littéraire* (2 vols. 1860).
* *Le Général Jomini* (1869).
* *Madame Desbordes-Valmore* (1870).
* *M. de Talleyrand* (1870).
* *P.-J. Proudhon* (1872).
* *Chroniques Parisiennes* (1843–1845 & 1876).
* *Les Cahiers de Sainte-Beuve* (1876).
* *Mes Poisons* (1926).

**Գեղարվեստական արձակ**

* *Volupté* (1834).
* *Madame de Pontivy* (1839).
* *Christel* (1839).
* *La Pendule* (1880).

**Բանաստեղծական ժողովածուներ**

* *Vie, Poésies et Pensées de Joseph Delorme* (1829).
* *Les Consolations* (1830).
* *Pensées d'août* (1837).
* *Livre d'Amour* (1843).
* *Poésies Complètes* (1863).

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4  Կերպարվեստի արխիվ — 2003.
3. 1 2 3 4  Annuaire prosopographique : la France savante
4. ↑  CONOR.Sl
5. ↑  Ռընե Ուելլեք, Օսթին Ուորրեն (2008). *Գրականության տեսություն*. Երևան: Սարգիս Խաչենց. էջ 470-471.
6. ↑  Sainte-Beuve est mis en scène dans une comédie de Michel Lengliney, *État Critique*, montée à Paris en 2005. La pièce met l'accent sur ses rapports avec Madame Hugo. Voir Présentation d'État critique(չաշխատող հղում)
, *Trait d'union*, octobre-décembre 2006
7. ↑  Anne Martin Fugier, « Le Salon selon Sainte-Beuve » Արխիվացված 2006-11-29 Wayback Machine, *Cahiers du Centre de recherche historique*, 28, avril 2002
8. ↑  Maurice Allem, *La vie quotidienne sous le second Empire*, Hachette, 1948, 287 pages, et Hubert Juin, *Victor Hugo*, Flammarion, 1984, 24 pages, 2080647121.
9. ↑  Molino, Jean, *Port-Royal et la méthode de Sainte-Beuve*, in *Pour ou contre Sainte-Beuve : le Port-Royal*, Actes du colloque de Lausanne, septembre 1992.
10. ↑  Charles-Augustin Saint-Beuve sur le site du Sénat.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Charles Augustin Sainte-Beuveի գործերը Գուտենբերգ նախագծում
* *What Is a Classic?* at Bartleby.com.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Շառլ Օգյուստեն դը Սենտ-Բյով» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Discogs · International Music Score Library Project · Գուտենբերգ նախագիծ · Find A Grave · gravsted.dk |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Կրուգոսվետ · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Շվեյցարական կենսագրական · Notable Names Database · Treccani · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BAV: ADV12290391, ADV11299799 · BIBSYS: 90671339 · BNC: a10151771 · BNE: XX1104611, XX5634518 · BNF: 119234123 · CiNii: DA02496869 · CONOR: 21580899 · GND: 118604899 · ICCU: CFIV042417 · ISNI: 0000000121340360 · LCCN: n79109337 · LNB: 000288486 · NDL: 00455161 · NKC: jn19990007308 · NLA: 35472238 · NLG: 117220 · NLP: a0000002151992 · NSK: 000184795 · NTA: 06875177X · NUKAT: n95206768 · PTBNP: 59574 · LIBRIS: 198803 · SUDOC: 02711919X · VIAF: 56616058 · WorldCat VIAF: 56616058 |

 |

 |