**Ջիրոլամո Ջենգա** (իտալ.՝ Gerolamo Genga, 1476, Ուրբինո, Պապական մարզ - հուլիսի 11, 1551, Ուրբինո, Duchy of Urbino, Պապական մարզ), իտալացի նկարիչ և ճարտարապետ։ Պատկանում է Բարձր Վերածննդի և վաղ մաներիզմի նկարիչների թվին։

Կյանք և կարիերա
---------------

Ջենգան ծնվել է Ուրբինոյից ոչ հեռու։ Ջորջո Վազարիի կենսագրության համաձայն՝ տասներեք տարեկան հասակում Ջենգան ուղարկվել է Լուկա Սինորելլիի մոտ որպես աշակերտ։ Դրանից հետո նա երեք տարի աշխատել է Պետրո Պերուջինոյի հետ՝ Ռաֆայելի հետ միասին։ Հետո նա աշխատել է Ֆլորենցիայում և Սիենայում (որտեղ նա զարդարել է Պետրուչիի պալատը մոտ 1508 թվականին) Տիմոտեո Վիտիի հետ միասին, Սիենայում նա նկարել է տարբեր ստեղծագործություններ տեղի պետական գործիչ Պանդոլֆո Պետրուչիի համար։

Վերադառնալով Ուրբինո՝ նա վարձվում է դուքս Գվիդոբալդո դա Մոնտեֆելտրոյի կողմից իր պալատը զարդարելու համար, ցուցադրել անսովոր հակում դեպի զարդարվեստը, այնուհետև 1508 թվականին գրանցվել է որպես դուքսի հուղարկավորության զարդերի հեղինակներից մեկը։ Ուրբինոյից նա մեկնել է Հռոմ, որտեղ Սանտա Կատերինա դա Սիենայի եկեղեցու համար նկարել է իր գլուխգործոցներից մեկը՝ «Հարություն»։

Ուրբինոյի դուքս Ֆրանչեսկո Մարիա I դելլա Ռովերը հրավիրել է Ջենգային և հանձնարարել նրան կատարել 1522 թվականին Էլեոնորա Գոնզագայի հետ իր ամուսնության հետ կապված աշխատանքները։ Սակայն շուտով այս դուքսն աքսորվեց Լևոն X Հռոմի պապի կողմից, և Ջենգան հետևել է նրան մինչ Մանտովա։

Երբ Դելլա Ռովերը տեղափոխվել է Պեզարո, նա Ջենգային հանձնարարել է նախկին ամրոցը վերակառուցել արվարձանային վիլլայի ձևով, որը հայտնի է Վիլլա Իմպերիալե անունով, աշխատանքն ավարտվել է 1530 թվականին։ Ներքին որմնանկարների համար Ջենգան աշխատանքի է վերցրել մի քանի խոշոր մաներիստ նկարիչների, այդ թվում` Ֆրանչեսկո Մենզոկիին, Անյոլո Բրոնձինոյին, Դոսսո Դոսսիին և Ռաֆայելե Քոլեին։ Ուրբինոյի դուքսը, ի վերջո, վերականգնվել է իր տիրապետություններում։ Նա իր հետ տարել է Ջենգային և նրան նշանակել դքսաց ճարտարապետ և դեկորատոր։

Ուրբինոյում ստեղծված նրա ստեղծագործությունների թվում էին, օրինակ, Բալդասսար Կաստիլոնեի պիեսների բեմանկարները, ինչպես նաև Բերնարդո Դովիցի Բիբբիենայի «La Calandria» ներկայացման բեմանկարները, որը տեղի է ոնեցել Ուրբինոյում 1513 թվականի փետրվարի 6-ին։ Նա նաև զարդարել է Սան Մարտինոյի մատուռը։

Ջենգան եղել է քանդակագործ և երաժիշտ։ Նրա աշակերտների թվում էր իր որդին՝ Բարտոլոմեոն (1518–1558), որը դարձել է հարգված ճարտարապետ։

Գոյություն ունեն Ջենգայի մի քանի նկարներ։ Նրա առաջատար աշխատանքներից մեկը Չեզենայի Սանտ Ագոստինո եկեղեցում գտնվող յուղաներկով եռապատկերն է, որը ներկայացնում է Ավետումը, Հայր Աստծուն, Աստվածամորը Նորածնի հետ։

Նրա ճարտարապետական աշխատանքներից են Պեզարոյի Սան Ջովանի Բատիստա եկեղեցին, Սենիգալիայի եպիսկոպոսական պալատը, Մանտովայի տաճարի ճակատը և Պեզարոյի մոտակայքում գտնվող ամրությունները։

Պատկերասրահ
-----------

* Martirio de San Sebastián (1500 թվական), ՈւֆֆիցիMartirio de San Sebastián (1500 թվական), Ուֆֆիցի
* Fuga di Enea da Troia (մոտավորապես 1510 թվական), Ազգային պատկերասրահ (Սիենա)Fuga di Enea da Troia (մոտավորապես 1510 թվական), Ազգային պատկերասրահ (Սիենա)
* Madonna col bambino (մոտ 1510), Սան Պիետրոյի թանգարան (Colle di Val d'Elsa)Madonna col bambino (մոտ 1510), Սան Պիետրոյի թանգարան (Colle di Val d'Elsa)
* Vergine con Bambino e Santi (16-րդ դարի առաջին կես), Բրերա պատկերասրահVergine con Bambino e Santi (16-րդ դարի առաջին կես), Բրերա պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Grasso M.* Dizionario Biografico degli Italiani (իտալ.) — 2000. — Vol. 53.
2. ↑  Andrew Hopkins, 2002. *Italian Architecture from Michelangelo to Borromini*, p.23f.

Արտաքին հղումներ
----------------

* This article incorporates text from a publication now in the public domain: Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Genga, Girolamo". *Encyclopædia Britannica* (11th ed.). Cambridge University Press. `{{cite encyclopedia}}`: Cite has empty unknown parameters: `|HIDE_PARAMETER15=`, `|HIDE_PARAMETER13=`, `|HIDE_PARAMETER2=`, `|separator=`, `|HIDE_PARAMETER4=`, `|HIDE_PARAMETER11=`, `|HIDE_PARAMETER8=`, `|HIDE_PARAMETER5=`, `|HIDE_PARAMETER7=`, `|HIDE_PARAMETER10=`, `|HIDE_PARAMETER6=`, `|HIDE_PARAMETER9=`, `|HIDE_PARAMETER3=`, `|HIDE_PARAMETER1=`, `|HIDE_PARAMETER14=`, and `|HIDE_PARAMETER12=` (help); Invalid `|ref=harv` (help)
* Freedberg, Sydney J. (1993). Pelican History of Art (ed.). *Painting in Italy, 1500-1600*. pp. 263–265 Penguin Books Ltd.
* РАИ Биография.
* Hobbes, James R. (1849). *Picture collector's manual adapted to the professional man, and the amateur*. T&W Boone, 29 Bond Street; Digitized by Googlebooks.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրոքհաուս · Իտալացիների կենսագրական բառարան · Catholic (1907—13) · Catholic (1997—…) · Treccani |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX4841428 · BNF: 149623673 · GND: 118716808 · ISNI: 0000000116095495 · LCCN: n83220007 · NTA: 070494126 · SUDOC: 132250985 · VIAF: 24871954 · ULAN: 500005411 · WorldCat VIAF: 24871954 |

 |

 |