Ժամանակակից փուլը բաղկացած է հետևյալից. 1. փամփուշտ, որպես արկ; 2. փամփուշտ, որը պահում է բոլոր մասերը միասին; 3. մղիչ, օրինակ՝ վառոդ կամ կորդիտ; 4. եզերք, որը հրազենի վրա արդյունահանողին տալիս է պատյանը բռնելու տեղ, որպեսզի այն հանվի խցիկից կրակելուց հետո. 5. այբբենարան, որը վառում է շարժիչը:
**Զենքի փամփուշտ** կամ **զենքի պարկուճ**, նախապես հավաքված հրազենային զինամթերքի տեսակ է, որը փաթեթավորում է արկ (փամփուշտ, կրակոց կամ պարկուճ), մղիչ նյութ (սովորաբար առանց ծխի փոշի կամ սև փոշի) և բռնկման սարք (այբբենարան) մետաղական, թղթե կամ պլաստմասսայե պատյանում։ պատրաստված է այնպես, որ տեղավորվի ատրճանակի փողային խցիկում՝ կրակոցների ժամանակ հարմար փոխադրման և բեռնաթափման գործնական նպատակների համար։ Չնայած հանրաճանաչ օգտագործման մեջ «փամփուշտ» տերմինը հաճախ ոչ ֆորմալ կերպով օգտագործվում է ամբողջական փամփուշտին մատնանշելու համար, այն ճիշտ է օգտագործվում միայն արկին անդրադառնալու համար։

Փամփուշտները կարելի է դասակարգել ըստ իրենց այբբենարանների տեսակի՝ հարվածի կամ էլեկտրականության նկատմամբ զգայուն քիմիական խառնուրդի փոքր լիցք, որը գտնվում է. պատյանի գլխի կենտրոնում (կենտրոնական կրակ); եզրի ներսում, պատերի ներսում պատյանների հիմքի ծալքի վրա, որը ձևավորված է գավաթով (բաժակ, այժմ հնացած); մի կողային պրոյեկցիայի մեջ, որը ձևավորված է որպես քորոց կամ շրթունք կամ պատյան հիմքում գտնվող խուլի նման փոքր ուռուցիկության մեջ (կրակ, այժմ հնացած)։ Միայն կենտրոնական կրակը և եզրային կրակն այսօր պահպանվել են հիմնական օգտագործումից։

Ռազմական և առևտրային արտադրողները շարունակում են հետապնդել առանց պատյանների զինամթերքի նպատակը։ Որոշ հրետանային զինամթերք օգտագործում է նույն փամփուշտների հայեցակարգը, ինչ հայտնաբերված է փոքր զենքերում։ Մնացած դեպքերում հրետանային արկն անջատված է շարժիչային լիցքից։

Առանց արկի պարկուճը կոչվում է դատարկ; մեկը, որը լիովին իներտ է (չի պարունակում ակտիվ այբբենարան և շարժիչ ուժ), կոչվում է կեղծիք; մեկը, որը չի կարողացել բռնկվել և կրակել արկը, կոչվում է դուդ; իսկ մեկը, որը բռնկվել է, բայց չի կարողացել բավականաչափ հրել արկը տակառից, կոչվում է սկյուբ։

Պատմություն
-----------

Թղթե փամփուշտները օգտագործվել են դարեր շարունակ, մի շարք աղբյուրներում դրանց օգտագործումը թվագրվում է դեռևս 14-րդ դարի վերջին և 15-րդ դարի սկզբին։ Պատմաբանները նշում են, որ դրանք օգտագործել են Քրիստիան I-ի զինվորները՝ Սաքսոնիայի ընտրիչն ու նրա որդին 16-րդ դարի վերջում, մինչդեռ Դրեզդենի զինանոցը վկայում է դրանց օգտագործման մասին 1591 թվականին։ Կապո Բիանկոն 1597 թվականին գրել է, որ թղթե փամփուշտները երկար ժամանակ օգտագործվել են նեապոլյան զինվորների կողմից։ Դրանց օգտագործումը լայն տարածում գտավ 17-րդ դարում։ 1586-ի ռաունդը բաղկացած էր փոշու լիցքից և թղթե փամփուշտի մեջ գտնվող փամփուշտից։ Հաստ թուղթը մինչ օրս հայտնի է որպես «փամփուշտ թուղթ»՝ այս փամփուշտներում իր գործածությունից։ Մեկ այլ աղբյուր նշում է, որ փամփուշտը հայտնվել է 1590 թվականին։ Շվեդիայի թագավոր Գուստավուս Ադոլֆուսը 1600-ականներին իր զորքերին հրամայեց օգտագործել փամփուշտներ։ Թուղթը ձևավորեց գլան ոլորված ծայրերով; գնդակը մի ծայրում էր, իսկ չափված փոշին լցրեց մնացածը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Sparano, Vin T. (2000)։ «Cartridges»։ *The Complete Outdoors Encyclopedia*։ Macmillan։ էջ 37։ ISBN 978-0-312-26722-3
2. 1 2 3  Greener, William Wellington (1907), «Ammunition and Accessories.–Cartridges», *The Gun and Its Development*, Cassell, pp. 570, 589, վերցված է 22 March 2017
3. ↑  Nickel Helmut, Pyhrr Stuart W. Tarassuk Leonid (2013)։ *The Art of Chivalry: European Arms and Armor from the Metropolitan Museum of Art*։ էջ 174։ ISBN 978-0300199413
4. ↑  Metschl John (1928)։ «The Rudolph J. Nunnemacher Collection of Projectile Arms»։ *Bulletin of the Public Museum of the City of Milwaukee* **9**: 60
5. ↑  *Oxford English Dictionary*, article on "cartridge" (subsection: "cartridge-paper").
6. ↑  U.S. Army (September 1984), *Military Explosives*, Technical Manual, Department of the Army, TM 9-1300-214 , p. 2-3, stating "1590. Cartridges with ball and power combined were introduced for small arms."
7. ↑  U.S. Army 1984, էջեր. 2–3
 indicates the period 1611–1632 and states the improved cartridge increased the rate of fire for the Thirty Years' War.
8. ↑  Sharpe, Philip B. (1938), «The Development of the Cartridge», *The Rifle in America*, New York: William Morrow , pp. 29–30.