**Իոսիֆ Բաշկո** (լատիշ․՝ Jāzeps (Jezups) Baško, դեկտեմբերի 27, 1888(1888-12-27), Kastīre, Դվինսկի գավառ, Վիտեբսկի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - մայիսի 31, 1946(1946-05-31), ԽՍՀՄ), ռուսական, խորհրդային և լատվիական բանակի ռազմական գործիչ։ Օդաչու։ Ռուսական կայսերական բանակի գնդապետ և լատվիական բանակի գեներալ, «Կիևյան Իլյա Մուրոմեց» ռմբակոծիչների և «Կարմիր ЭВК»-ի հրամանատար։

Լատվիայի Ռազմաօդային ուժերի հրամանատար, գրանցված է լավագույն օդաչուների Ոսկե գրքում։ Ավիացիայի վերաբերյալ լատիշերեն առաջին գրքի հեղինակ։

Կենսագրություն
--------------

Իոսիֆ Բաշկոն ծնվել է Վիտեբսկի նահանգի Դվինի գավառի Յասմույժսկի շրջանի Կաստիր գյուղում (ժամանակակից Լատվիայի տարածքում Ռիեբինսկի մարզի Ռուշոնի շրջան), բելառուս գյուղացի կաթոլիկի ընտանիքում։ Ավարտել է Նիկոլաևի ինժեներական ուսումնարանը և Սպայական օդագնացության դպրոցը։ 1914 թվականի հոկտեմբերին գործուղվել է «Իլյա Մուրոմեց» օդանավային էսկադրա, որտեղ օդանավի հրամանատարի օգնականից հասնում է մինչև մարտական ջոկատի հրամանատարի պաշտոնին։ Ռուսական կայսերական բանակում ծառայության ընթացքում ստացել է գնդապետի կոչում։

1917 թվականի հունվարին, վարելով «Իլյա Մուրոմեց» օդանավը, սահմանում է համաշխարհային ռեկորդ, բարձրանալով մինչև 5200 մետր։ Վերելքը դադարեցվում է անձնակազմի սուր թթվածնային քաղցի պատճառով։ Կամավոր մտնում է Կարմիր բանակ, 3-րդ մարտական ջոկատի ընդհանուր ժողովում հաստատվում է մարտական ջոկատի պետ, միաժամանակ ընտրվում է «Իլյա Մուրոմեց-Կիևյան» օդանավի հրամանատար։ 1918 թվականին «մուրոմեց»-ով փախչում է լեհական գերությունից։ 1918 թվականի հունիսի 1-ին Բանվորա-գյուղացիական Կարմիր բանակի Գլխավոր հրամանատարությունը հրաման է արձակում «Հին ռուսական էսկադրայի բազայի վրա «Իլյա Մուրոմեց» օդանավի էսկադրայի վերստեղծման վերաբերյալ»։ 1918 թվականի հուլիսի 8-ին էսկադրայի հրամանատար է նշանակվում Բաշկոն։

1921 թվականի մայիսին Բաշկոին ազատում են Կարմիր բանակից, և նա վերադառնում է հայրենիք։ Շուտով նրան ընդունում են ծառայության լատվիական բանակում։ 1938 թվականի փետրվարի 18-ին նշանակվում է լատվիական ավիացիայի պետ։ 1940 թվականի մայիսի 10-ին ստանում է գեներալի կոչում, օգոստոսի 13-ին ազատվում է ծառայությունից «հիվանդության պատճառով»։ Բնակվում է Յասմույժսկի իր կալվածքում։ 1943 թվականին ավիացիոն վթարներից ստացած բազմաթիվ վնասվածքներից և վերքերից մասնակիորեն կորցնում է տեսողությունը։

Հուշեր է գրել Առաջին համաշխարհայի պատերազմի մասին, որը հրատարակվում է Լատվիայում 1939 թվականին «Թշնամու հողի վրա» վերնագրով։ Բաշկովի հուշերը ռուսերեն չեն հրատարակվել։

Հրատարակություններ
------------------

* «Aviācijas taktika»
* «Aviācijas darbība piemēros»
* «Latviešu konversācijas vārdnīca» (раздел авиации)
* «Ātruma grafika»

Գրականություն
-------------

* М. Л. Дольников, М. Л. Дольникова. Икары российского неба.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Latvijas Kara aviācijas vēsture no 1919. gada līdz 1940.gadam". Արխիվացված է the original 2012 թ․ ապրիլի 14-ին. Retrieved 2017 թ․ հուլիսի 11. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  Командир одного из лучших бомбардировщиков Эскадры «Ильи Муромца Киевского» и начальник 3-го отряда Воздушных Кораблей

Արտաքին հղումներ
----------------

* БАШКО Иосиф Станиславович - биография на Retroplan.ru
* биография (англ) Archived 2016-07-17 at the Wayback Machine.
* биография (лат.)
* Ģenerālis no Latgales(չաշխատող հղում)