**Չառլզ Համիլթոն Աիդե** (անգլ.՝ Charles Hamilton Aide, նոյեմբերի 4, 1826(1826-11-04), Փարիզ - դեկտեմբերի 13, 1906(1906-12-13) կամ 1906, Լոնդոն, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն), «Երկար տարիներ եղել է Լոնդոնի գրական հասարակության ակնառու գործիչ, մեծ արժեք ներկայացնող վեպերի, երգերի և դրամաների հեղինակ, տաղանդավոր, բայց ոչ պրոֆեսիոնալ նկարիչ է»։ Հիմնականում Աիդեն հայտնի էր այնպիսի անթոլոգիական քնարերգությամբ ինչպիսիք են՝ «Love, the Pilgrim», «Lost and Found» և «George Lee»։

Կենսագրություն
--------------

Նրա հայրը հայ առևտրական էր, ով սպանվեց մենամարտում, երբ Աիդեն չորս տարեկան էր։ Այդ ամենից հետո նրան Անգլիայում մեծացրել է իր մայրը, վերջինս բրիտանացի ծովակալ Ջորջ Կոլիերի դուստրն էր։ Աիդեն հաճախել է Բոննի համալսարան, այնուհետև յոթ տարի ծառայել է բրիտանական բանակում  մինչև 1853 թվականը՝ ստանալով կապիտանի կոչում։ Մինչև կյանքի վերջը մնալով ամուրի՝ Աիդեն իր մոր հետ ապրել էր Լինդհուրստում։ 1875 թվականին մոր մահից հետո, նա Թագուհի Աննայի դարպասների մոտ մի սենյակ վարձեց, որտեղ հրավիրում էր «Ֆրանսիայի և Անգլիայի հասարակական և գեղարվեստական աշխարհի գլխավոր դեմքերին»։ Նա Հենրի Ջեյմսի զուգընկերներից մեկն էր, ով նրան բնութագրեց որպես «մեր ժամանակի Դիան դե Պուիտեր» ։ Նա իր փաստաթղթերը թողեց Մորտոն Ֆուլլերտոնին։

Ժառանգություն
-------------

Աիդեի մասին գրառումը Ազգային կենսագրության բառարանում հետևյալն էր՝ Բազմակողմանի նվաճումներով և հարուստ սոցիալական շնորհով տեր մարդը, ով հավասար հաջողությամբ իրեն նվիրեց հասարակությանը, երաժշտությանը, արվեստին և գրականությանը։ Նա գրեց մի քանի հատոր բանաստեղծություններ, ստեղծեց երգեր, ցուցադրեց իր հերթական արտասահմանյան ճանապարհորդությունների վրա պատրաստված ուրվանկարները տարբեր պատկերասրահներում։ Նա գրել է 9 տասնյակ վեպեր, որը նվիրված էր նորաձև հասարակությանը, ովքեր «հետևում էին նորաձևությանը»։ Նա իր «Ֆիլիպ» դրաման ստեղծել է 1874 թվականին Լիցեյում Իրվինգի մասնակցությամբ, իսկ նրա կատակերգությունը` «Ինը օրվա հրաշքը», ստեղծվել է Հոն Հեյրի և Քենդալսի կողմից Դատական թատրոնում 1875 թվականին։Աիդեն իր փաստաթղթերը թողել է ամերիկացի գրող Մորտոն Ֆուլլերտոնին, այնուհետև Փարիզի իրենց գրասենյակում գտնվող The Times-ի թղթակիցին, բաց ցուցումներով՝ «շահարկել, հրապարակել կամ այրել, թողնում եմ ձեր հայեցողությանը»։ Նրա ունեցվածքը կազմել է 43,000 ֆունտ ստեռլինգ։ Նրա թողած գրական հեղինակային իրավունքները նա կտակեց Լեդի Ստենլիին ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Bénézit E. Zeiger-Viallet E. Busse J.* Dictionnaire critique et documentaire des peintres, sculpteurs, dessinateurs et graveurs de tous les temps et de tous les pays (ֆր.) — 1911.
2. 1 2  SNAC — 2010.
3. 1 2  International Music Score Library Project — 2006.
4. 1 2  Library of the World's Best Literature / C. D. Warner — 1897.
5. ↑  Չեխիայի ազգային գրադարանի կատալոգ
6. ↑  *The Annual Register* (1907), p. 147.
7. ↑  Bertrand Russell, Kenneth Blackwell, *Cambridge Essays, 1888-99: 1888-99* (1983), p. 383.
8. ↑  Gilman, D. C.; Peck, H. T.; Colby, F. M. eds. (1905). "Aide". New International Encyclopedia (1st ed.). New York: Dodd, Mead.
9. 1 2 3  Jeffrey Richards, *Sir Henry Irving: A Victorian Actor and His World* (2007), p. 167.
10. ↑  Edel, Leon *Henry James: The master, 1901-1916*, p331
11. ↑  *The Dictionary of National Biography (1912), Vol. II, p. 2463.*
12. ↑  Marion Mainwaring, *Mysteries of Paris: The Quest for Morton Fullerton* (2001), p. 41.
13. ↑  «The estate of the late Mr Charles Hamilton Aide of Ascot». *Dundee Courier*. 1907 թ․ փետրվարի 19. Վերցված է 2016 թ․ օգոստոսի 21-ին – via British Newspaper Archive.
14. ↑  «Will of Mr. Hamilton Aide». *The Daily News (UK)*. 1907 թ․ փետրվարի 19. Վերցված է 2016 թ․ օգոստոսի 21-ին – via British Newspaper Archive.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Works by or about Charles Hamilton Aide at Internet Archive
* Works by Charles Hamilton Aide at LibriVox (public domain audiobooks)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | International Music Score Library Project · MusicBrainz |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Օքսֆորդի կենսագրական · Dictionary of National Biography (2nd suppl.) |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BAV: ADV12656694 · BNE: XX1286477 · GND: 124529550 · ISNI: 0000000109032365 · LCCN: n82158360 · NKC: xx0020349 · NLA: 35762976 · NLG: 115749 · NTA: 133773965 · NUKAT: n97021817 · SUDOC: 186425155 · VIAF: 55083244 · WorldCat VIAF: 55083244 |

 |

 |