**Բյոկլին (*Bocklin*) Առնոլդ** (գերմ.՝ Arnold Böcklin, հոկտեմբերի 16, 1827(1827-10-16)[…], Բազել, Շվեյցարիա - հունվարի 16, 1901(1901-01-16)[…], Ֆիեզոլե, Ֆլորենցիա, Տոսկանա, Իտալիա), շվեյցարացի նկարիչ, գրաֆիկ, քանդակագործ, 19-րդ դարի եվրոպական կիրառական արվեստի և Դյուսելդորֆի գեղարվեստական դպրոցի սիմվոլիզմի կարկառուն ներկայացուցիչներից։ Ստեղծագործել է Բազելում, Մյունխենում, Իտալիայում։ Ձգտելով հեռանալ իրականության պատկերումից՝ սկզբնական շրջանում նկարել է առասպելական ֆիգուրներով ռոմանտիկական բնանկարներ, հետագայում՝ ֆանտաստիկ տեսարաններ («Տրիտոն և Ներեիդ», 1873-1874)՝ մտացածին սիմվոլիկան համադրելով մանրամասների նատուրալիստական վավերականությանը։ Ուշ շրջանի կոմպոզիցիաները («Մեռյալների կղզին», 1880) ազդել են գերմանական սիմվոլիզմի և յուգենդստիլի ձևավորմանը։

Կենսագրություն
--------------

Բյոկլինը ծնվել է 1827 թվականին, Բազելում։ Սովորել է Դյուսելդորֆում և Մյունխենում։ 1860 թվականին նշանակվել է Վայմարի նկարչական ճեմարանի պրոֆեսոր։ Երկու տարի անց թողել է այդ պաշտոնը և մեկնել իր հայրենի քաղաք՝ Բազել։ Ստեղծագործում է իր արվեստանոցում։

Կյանքի վերջին տարիներն անցկացրել է Ֆլորենցիայում և իր սիրած մահի հետևից է գնացել 1901 թվականի հունվարի 16-ին։

Ստեղծագործություն
-----------------

Բյոկլիին չեն բավարարել միայն դաշտանկարը և տեսարանանկարը, որում վարպետ էր նա։ Բյոկլինը որոնել է պատմական և ավանդապատում թեմաներում, կենտրոնանալով մարդու, բայց ոչ սովորական մարդու, այլ գերմարդու, «բնության թագավորի» վրա։

Պրպտումների ընթացքում Բյոկլինը եղել է Եվրոպայում, այդ թվում Փարիզում, Բրյուսելում, Ցյուրիխում, նաև՝ Իտալիայում։ Նրա ստեղծագործության հիմնական թեման մահն է։ Հիմնականում նկարել է տեմպերայով։

Բյոկլինի գործերը ցուցադրվում են Լայպցիգի քաղաքային թանգարանում (Stadtmuseum Leipzig), Բեռլինի, Մյունխենի, Բազելի , Նյու Յորքի մետրոպոլիտեն թանգարաններում, նաև մասնավոր հավաքածուներում։

Բյոկլիի աշակերտներից է եղել գերմանական գեղանկարչության սիմվոլիզմի և մոդեռնի հայտնի ներկայացուցիչ Ֆրանց Շտուկը, որը թեև «իր սիմվոլիկ պատկերների մեջ ավելի համարձակ է գտնվել, բայց իր միստիցիզմի խորությամբ չի գերազանցել» Բյոկլինին։

### «Մեռելների կղզին»

Բյոկլինը շարունակել է մահվան թեման, մինչև կստեղծեր իր աշխարհահռչակ գլուխգործոցը՝ «Մեռելների կղզին» (Toteninsel): Այստեղ նա ֆանտաստիկ սիմվոլիկան համադրել է մանրամասների նատուրալիստական ճշգրտության հետ։ Նկարից մեռելային շունչ է փչում․ սպիտակ սավանի մեջ փաթաթված մարդը անձնատուր է եղել անխուսափելի մահին և հնազանդ խոնարհված գլխով մոտենում է *մահվան կղզուն*, «որտեղից ոչ մի ճանապարհորդ չի վերադարձել»։ Նկարի ծառերը, երկինքը, շենքերը առեղծավածային, մռայլ ստվերներ են։ Նավակի մեջ թիավարող կա, որն ասոցացվում է Քարոնին, իսկ ջրային տարածությունը՝ Ստիքս կամ Աքերոն գետերին։ Կղզում պատկերված նոճիները հարավային Եվրոպայում հաճախ տնկվում են գերեզմանոցներում։

Պատկերասրահ
-----------

* Գարուն(գերմ.՝ Frühling). 1875Գարուն(գերմ.՝ Frühling). 1875
* Մեռյալների կղզին (գերմ.՝ Die Toteninsel). 1883Մեռյալների կղզին (գերմ.՝ Die Toteninsel). 1883
* (գերմ.՝ Nessus und Deianeira). 1898 (գերմ.՝ Nessus und Deianeira). 1898

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4  Arnold Böcklin (նիդերլ.)
3. 1 2  Encyclopædia Britannica
4. 1 2  Бёклин Арнольд // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
5. 1 2  Union List of Artist Names
6. 1 2 3 4
7. 1 2  Arnold Böcklin — 2006.
8. 1 2
9. 1 2 3 4
10. ↑
11. 1 2  Burckhardt source
12. ↑
13. ↑  SIKART — 2006.

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Առնոլդ «Առնոլդ Բյոկլին և նրա գործերը» *Գեղարվեստ* հանդեսի թիվ 1 համարում»։ *Issuu* (հայերեն)։ 1908։ էջ 106։ Վերցված է 2021-03-04  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Discogs · MusicBrainz · Գուտենբերգ նախագիծ · RKDartists · Find A Grave · gravsted.dk |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Կրուգոսվետ · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Մեծ սովետական (1 հրտ.) · Շվեյցարական կենսագրական · Treccani · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BAV: ADV10276205 · BIBSYS: 90522227 · BNC: a1914023x · BNE: XX1387675 · BNF: 12101980t · CiNii: DA03321758 · CONOR: 7557731 · GND: 118512374 · GTAA: 83240 · ICCU: RAVV027981 · ISNI: 0000000110605810 · LCCN: n50010065 · LNB: 000160821 · NDL: 00433657 · NKC: ola2002153393 · NLA: 35019767 · NLP: a0000001235342 · NTA: 070322856 · NUKAT: n00066284 · LIBRIS: 180032 · SUDOC: 029380723 · VIAF: 46789876 · ULAN: 500016466 · WorldCat VIAF: 46789876 |

 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 458)։*  |