**Մյունխենի անվտանգության համաժողով** (գերմ.՝ Münchener Sicherheitskonferenz, անգլ.՝ Munich Security Conference), ամենամյա միջազգային համաժողով, 1963 թվականի փետրվարից անցկացվում է Գերմանիայի Մյունխեն քաղաքում, կարգախոսն է՝ «Խաղաղություն երկխոսության միջոցով»։ Համաժողովի հիմնական նպատակն է քննարկել արտաքին քաղաքականության, անվտանգության և պաշտպանական քաղաքականության արդիական խնդիրներ։ Վերջին չորս տասնամյակների ընթացքում Մյունխենի անվտանգության համաժողովը դարձել է միջազգային անվտանգության քաղաքականության որոշումներ կայացնողների կարծիքների փոխանակման ամենակարևոր անկախ ֆորումը։ Ամեն տարի այն համախմբում է շուրջ 350 բարձրաստիճան գործիչների աշխարհի ավելի քան 70 երկրներից՝ ինտենսիվ բանավեճում ներկա և ապագա անվտանգության մարտահրավերների վերաբերյալ։ Ներկաների ցանկում են պետությունների, կառավարությունների և միջազգային կազմակերպությունների ղեկավարներ, նախարարներ, խորհրդարանի անդամներ, զինված ուժերի, գիտության, քաղաքացիական հասարակության, ինչպես նաև բիզնեսի և լրատվամիջոցների բարձրաստիճան ներկայացուցիչներ։

Սա նման հարցերի շուրջ աշխարհի ամենամեծ համաժողովն է։ Նախկինում այն կոչվել է «Ռազմական հարցերի համաժողով» (գերմ.՝ Wehrkundetagung) և «Անվտանգության քաղաքականության Մյունխենի կոնֆերանս»։ Համաժողովն անցկացվում է Bayerischer Hof հյուրանոցում։ Կազմակերպիչը Մյունխենի անվտանգության համաժողով հիմնադրամն է (ոչ առևտրային կազմակերպություն) (գերմ.՝ die Stiftung Münchner Sicherheitskonferenz (gemeinnützige) GmbH):

Պատմություն
-----------

1963-1998 թվականներին նախագահել է կազմակերպության հիմնադիր և ղեկավար՝ գերմանացի հրատարակիչ Էվալդ-Հայնրիխ ֆոն Կլայստ-Շմենզինը։ Շտաուֆենբերգի շրջանի դիմադրության մարտիկը հանդես է եկել ապագայում կանխելու այնպիսի ռազմական հակամարտություններ, ինչպիսին Երկրորդ համաշխարհային պատերազմն է, և այդ պատճառով հավաքել է անվտանգության քաղաքականության առաջնորդներին և փորձագետներին։ Առաջին հանդիպումը սահմանափակվել է մոտ 60 մասնակցով; նրանց թվում էին Հելմուտ Շմիդտը և Հենրի Քիսինջերը

1999 թվականից ի վեր այդ պաշտոնը զբաղեցրել է Հորստ Թելչիկը, որը Գերմանիայի կանցլեր Հելմուտ Կոլի նախկին արտաքին և պաշտպանության խորհրդականն է։ 2009 թվականից ղեկավարությունը ստանձնել է Վոլֆգանգ Իշինգերը, իսկ 2022 թվականին՝ Քրիստոֆ Հոյսգենը Փոխնախագահներն են դեսպան Բորիս Ռուգեն և դոկտոր Բենեդիկտ Ֆրանկեն, ով նաև գործադիր տնօրեն է։

2018 թվականին ընկերությունը ներառվել է MSC հիմնադրամում՝ որը գոյանում է Գերմանիայի կառավարության և այլ խոշոր դոնորների ներդրումներից։ Ֆինանսավորումը 2008 թվականին 1 միլիոն եվրոյից պակաս պետական ֆինանսավորումից հասել է մոտ 10 միլիոն եվրոյի հիմնականում կորպորատիվ ֆինանսավորման 2022 թվականին։

Մյունխենի անվտանգության կոնֆերանսը չեղարկվել է երկու անգամ՝ 1991 թվականին Պարսից ծոցի առաջին պատերազմի և 1997 թվականին՝ Կլայստ-Շմենզինի պաշտոնաթողության պատճառով։ Տելչիկի ղեկավարությամբ Անվտանգության համաժողովը վերաբացվել է 1999 թվականին։ Առաջին 30 տարիներին ֆորումի մասնակիցներն էին ՆԱՏՕ-ի երկրների ռազմաքաղաքական ղեկավարները, քաղաքագետները և լրատվամիջոցների ներկայացուցիչներ։ 1990-ականներից համաժողովին մասնակցում են Ռուսաստանի և Արևելյան Եվրոպայի այլ երկրների, Չինաստանի, Հնդկաստանի և Ճապոնիայի ներկայացուցիչներ։

Նպատակներ
---------

Կազմակերպության հիմնադիր և ղեկավար՝ գերմանացի հրատարակիչ Էվալդ-Հայնրիխ ֆոն Կլայստ-Շմենզինը 2009 թվականին։
Մյունխենի անվտանգության համաժողովին, խաղաղություն թեմայով, երկխոսելու, անվտանգության և պաշտպանական քաղաքականության արդի խնդիրները քննարկելու նպատակով հրավիրվում են բարձրաստիճան քաղաքական գործիչներ, դիվանագետներ, ռազմական և անվտանգության փորձագետներ ՆԱՏՕ-ի և Եվրամիության անդամ երկրներից, ինչպես նաև այլ երկրներից, ինչպիսիք են Չինաստանը, Հնդկաստանը, Իրանը, Ճապոնիան և Ռուսաստանը։

Համաժողովի նպատակն է անդրադառնալ արդիական անվտանգության հիմնական խնդիրներին, քննարկել և վերլուծել անվտանգության հիմնական մարտահրավերները ներկայում և ապագայում՝ ցանցային անվտանգության հայեցակարգին համապատասխան։ Համաժողովի առանցքային կետն է 21-րդ դարում անդրատլանտյան հարաբերությունների զարգացման, ինչպես նաև եվրոպական և գլոբալ անվտանգության վերաբերյալ քննարկումն ու կարծիքների փոխանակումը։

Համաժողովը կազմակերպվում է մասնավոր հիմունքներով և, հետևաբար, պետական պաշտոնական միջոցառում չէ։ Այն օգտագործվում է բացառապես քննարկման համար; Պարտադիր միջկառավարական որոշումների թույլտվություն գոյություն չունի։ Ավելին, հակառակ սովորական կոնվենցիաների, չկա ընդհանուր վերջնական կոմյունիկե։ Բարձր մակարդակի հանդիպումն օգտագործվում է նաև մասնակիցների միջև ֆոնային քննարկումները բաժանելու համար։ Բացառություն է գլոբալ քաղաքական որոշումների ներկայացումը, ինչպիսին է ԱՄՆ-ի և Ռուսաստանի միջև զինաթափման նոր START համաձայնագրի վավերացման փաստաթղթերի փոխանակումը, որը կայացել է 2011 թվականին անվտանգության համաժողովի ավարտին։

Հայաստանի մասնակցությունը համաժողովին
-------------------------------------

* 2020 թվականի փետրվարի 15-ին Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ու Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը Մյունխենի անվտանգության համաժողովի շրջանակում հանդիպում են ունեցել, որից հետո մասնակցել են «Թարմացում Լեռնային Ղարաբաղի հարցով» խորագրով քննարկմանը, որը վարել է ԱՄՆ-Ռուսաստան հիմնադրամի նախագահ և գործադիր տնօրեն Սելեստա Վալենդերը։
* 2023 թվականի Մյունխենի անվտանգության համաժողովի շրջանակում տեղի է ունեցել ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի, ԱՄՆ պետքարտուղար Էնթոնի Բլինքենի և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի եռակողմ հանդիպումը։ Նիկոլ Փաշխնյանը մասնակցել է նաև Հարավային Կովկասում անվտանգության թեմայով պանելային քննարկմանը, որին մասնակցել են նաև Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը, Վրաստանի վարչապետ Իրակլի Ղարիբաշվիլին և ԵԱՀԿ գլխավոր քարտուղար Հելգա Շմիդտը։
* 2024 թվականի փետրվարի 16-ից 18-ը կայացած Մյունխենի անվտանգության 60-րդ համաժողովին մասնակցել է Հայաստանի պաշտոնական պատվիրակությունը՝ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ։

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. ↑
2. 1 2 3  Tobias Greiff. «Münchner Sicherheitskonferenz» (գերմաներեն). Historisches Lexikon Bayerns. Վերցված է 2014 թ․ նոյեմբերի 22-ին.
3. ↑  «About the Munich Security Conference - Munich Security Conference». *securityconference.org* (բրիտանական անգլերեն). Վերցված է 2023 թ․ հունվարի 15-ին.
4. ↑  Wolfgang Ischinger (2013 թ․ մարտի 13). «Die Münchner Sicherheitskonferenz trauert um Ewald-Heinrich von Kleist» (գերմաներեն). Munich Security Conference. Վերցված է 2014 թ․ նոյեմբերի 22-ին.
5. ↑  William S. Cohen (2014 թ․ հունվարի 28). «Little Patience for Frivolous Speeches - A Personal Remembrance of Wehrkunde and Ewald von Kleist». Munich Security Conference. Վերցված է 2014 թ․ փետրվարի 21-ին.
6. ↑  Stefan Kornelius (2014 թ․ հունվարի 30). «Vom Privat-Treffen zum Riesenzirkus» (գերմաներեն). Süddeutsche Zeitung. Վերցված է 2014 թ․ նոյեմբերի 22-ին.
7. ↑  «Ambassador Wolfgang ISCHINGER». Geneva Centre for Security Policy. Վերցված է 2014 թ․ նոյեմբերի 22-ին.
8. ↑  «Curriculum Vitae of Christoph Heusgen». *securityconference.org* (բրիտանական անգլերեն). Վերցված է 2022 թ․ օգոստոսի 24-ին.
9. ↑  Karnitschnig, Matthew (2022 թ․ փետրվարի 16). «In diplomacy, Europe's most powerful ambassador means business». *POLITICO*. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 19-ին.
10. ↑  Kartitschnig, Matthew (2023 թ․ փետրվարի 17). «How McKinsey steers the Munich Security Conference». *POLITICO* (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2023 թ․ փետրվարի 17-ին.
11. ↑  «Zeitenwende on tour». *securityconference.org* (գերմաներեն). Վերցված է 2023 թ․ փետրվարի 18-ին.
12. ↑  «Egypt, terrorism lead discussion at Munich Security Conference». Dw-world.de. Վերցված է 2012 թ․ դեկտեմբերի 12-ին.
13. ↑  «Փաշինյան-Ալիև քննարկում ղարաբաղյան հարցով՝ Մյունխենի համաժողովին». *CIVILNET*. 2020 թ․ փետրվարի 15. Վերցված է 2023 թ․ փետրվարի 19-ին.
14. ↑  «Մյունխենում ավարտվել է Փաշինյան-Ալիև-Բլինքեն հանդիպումը». *lragir.am*. 18,02,2023. Արխիվացված է օրիգինալից 2023-02-19-ին. Վերցված է 2023-02-19-ին.
15. ↑  «Մյունխենում տեղի է ունեցել Փաշինյան-Ալիև-Բլինքեն հանդիպումը». *Hetq.am*. Վերցված է 2023 թ․ փետրվարի 19-ին.
16. ↑  «Eurovision Services: Munich Security Conference 2024». *www.eurovision.net* (անգլերեն). 2024 թ․ փետրվարի 18. Վերցված է 2024 թ․ հունվարի 20-ին.
17. ↑  «Munich Security Conference». *Women Political Leaders* (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2024 թ․ հունվարի 20-ին.
18. ↑  «Նոր հանդիպում MI6-ի ղեկավար Ռիչարդ Մուրի հետ․ ՀՀ-ն շարունակում է մնալ արևմտյան ուժային կենտրոնների ուշադրության կենտրոնում». *168.am*. 2024 թ․ փետրվարի 17.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 7851735-7 · LCCN: n2014034724 · VIAF: 242822570, 309818326 · WorldCat VIAF: 242822570, 309818326 |

 |