recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |
| --- |
| **Սեյբա** |
|  |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Ինֆրաթագավորություն** | *Streptophyta* |
| **Վերնաբաժին** | Բարձրակարգ բույսեր (Embryophyta) |
| **Ենթատիպ** | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
| **Կարգ** | Փիփերթածաղկավորներ (Malvales) |
| **Ընտանիք** | Փիփերթազգիներ (Malvaceae) |
| **Ենթաընտանիք** | *Bombacoideae* |
| **Ցեղ** | **Սեյբա** *(Ceiba)*Mill. 1754 |

**Սեյբա (**лат. *Ceiba*) ` պատկանում է ծառային տեսակների ընտանիքին, որը կոչվում է բամբակսե ընտանիք (*Bombacoideae*)։

Նկարագրություն
--------------

Այս ծառատեսակը ունի մի քանի տեսակի ծառեր, որոնց բարձությունը 2-50 մետր է։Ունեն տարածված պսակ։ Ծառի բունը պատված է փշերով, տերևները՝ ունեն 5-7 ջիղ, որոնց երկարությունը 15 սանտիմետր է։ Ունեն մեծ ծաղիկներ, ընդ որում լինում են տարբեր տեսակների և տարբեր գույների։ Փոշոտումը կատարվում է միջատների, թռչունների և չղջիկների միջոցով։ Պտուղները տանձանման են, և պարունակում են շականակագույն (կամ սև) շատ սերմեր՝ 5-10 միլիմետր չափով։

Տարածվածություն
---------------

* 


Սեռի բոլոր տեսակները, բացառությամբ Ceiba pentandra- ի, ծագում են Ամերիկայի արևադարձային շրջաններից։Հայրենիքը Արևմտյան Աֆրիկան է։ Ներկայումս այն ներմուծվել է Աֆրիկայից և տարածվել արևադարձային այլ վայրերում ՝ հիմնականում Ասիայում։
Ռումինիայի վարչական բաժանում
Ռումինիան բաժանված է զարգացման 8 տարածքների, որոնք չեն հանդիսանում վարչական միավորներ, այլ ծառայում են զուտ ռեգիոնալ զարգացման ճշգրիտ կազմակերպանը։

Ռումինիան վարչականորեն բաժանվում է 41 գավառի, որոնք կոչվում են ժուդեց։ Բուխարեստ մայրաքաղաքն իրենից ներկայացնում է առանձին վարչական միավոր՝ մունիցիպիա։

Ժուդեցներն իրենց հերթին ստորաբաժանվում են 2686 կոմունաների (գյուղական համայնքներ) և 256 մունիցիպիաների (քաղաքային համայնքներ)։ Կումունաներն ու մունիցիպիաները հանդիսանում են նվազագույն վարչական միավորները։ Կոմունաները բաժանվում են նաև գյուղերի, սակայն նրանք չեն հանդիսանում վարչական միավորները։ Ռումինիայում կա 13092 գյուղական բնակավայր։

Ռումինիայի վարչատարածքային համակարգում առանձնանում է Բուխարեստը, որը թեև համարվում է մունիցիպիա, բայց բաժանվում է 6 սեկտորների, որոնցից յուրաքանչյուրն ունի իր կառավարական ապարատը։

Ռումինիայի տերիտորիայի բաժանությունը ժուդեցների առաջին անգամ իրականացվել է XV դարում։ Այն ժամանակ այդ տարածքները կառավարում էին ժուդերի կողմից, որոնք իրականացնում էին վարչական և դատական ֆունկցիաներ։

Ժամանակակից վարչական բաժանությունը ժուդեցների կատարվել է XIX դարում՝ ֆրանսիական դեպարտամենտների օրինակով։ Յուրաքանչյուր ժուդեցում նշանակվել է պրեֆեկտ, որը կառավարության ներկայացուցիչն էր տվյալ ժուդեցում, ինչպես նաև տեղական վարչության ղեկավարը։

Կոմունիստական վարչակարգի օրոք ժուդեցային համակարգը փոխարինվեց ռուսական վարչական համակարգով, սակայն 1968 թ-ին ժուդեցները կրկին վերականգնվեցին։

1981 թ-ին նախկին Իլֆով և Յալոմիցիա ժուդեցների փոխարեն ստեղծվեցին Ջուրջու, Կելերաշի, Յալոմիցա և Իլֆով ժուդեցները։

Մինչև 1995 թ-ը Իլֆովն առանձին ժուդեց էր։ Ներկայումս այն գտնվում է Բուխարեստ մունիցիպիայի ենթակայության տակ։

Աղբյուրներ
----------

* Աշխարհի շուրջ գրքույկ, Թիվ 14, էջ 4-5, ՀԱՇ ԸՆԴ ՀԱՇ ՓՐԻՆԹ
**Էլեկտրավակուումային սարք**, էլեկտրատեխնիկական սարք, որի աշխատանքի համար անհրաժեշտ են բարձր վակուում կամ որևէ գազի (կամ գազերի խառնուրդի) մթնոլորտ՝ որոշակի ճնշման դեպքում։ Բաղկացած է ապակե, մետաղե, մետաղ–ապակե կամ մետաղա-կերամիկական բալոնից, բալոնում զետեղված էլեկտրոդների համակարգից և էլեկտրոդներն արտաքին էլեկտրական շղթաների հետ միացնող ելուստներից։

Էլեկտրավակուումային սարքերը լինում են *չպարպվող*, էլեկտրական հոսանքն անցնում է վակուումում կամ նոսր գազում տեղավորված կոշտ հաղորդիչով (լուսավորման լամպ, բարետեր, վակուումային ջերմատարրեր ևն), *էլեկտրոնային*, *գազապարպման*։ Այն էլեկտրավակուումային սարքերը, որոնցում գազի ճնշումը {\displaystyle 10^{-6}} տորից ցածր է, և էլեկտրոնները շարժվում են առանց գազի մոլեկուլների հետ բախվելու, կոչվում են էլեկտրոնային էլեկտրավակուումային սարքեր։ Էլեկտրոնային սարքեր են էլեկտրոնային լամպերը (դիոդ, տրիոդ, պենտոդ, մագնետրոն, կլիստրոն, մեխանոտրոն ևն), էլեկտրոնաճառագայթային խողովակները (հաղորդող հեռուստատեսային խողովակ, ընդունող հեռուստատեսային խողովակ կամ կինեսկոպ օսցիլոգրաֆիկ խողովակ, էլեկտրոնային մանրադիտակ, պատկերի էլեկտրոնային փոխակերպիչ, էլեկտրոնաճառագայթային փոխանջատիչ, ռենտգենյան խողովակ ևն), էլեկտրավակուումային ֆոտոէլեմենտները, ֆոտոէլեկտրոնային բազմապատկիչները ևն։ Իոնային էլեկտրավակուումային սարքում գազի ճնշումը համեմատաբար բարձր է, էլեկտրոնների ու գազի մոլեկուլների բախման հետևանքով առաջացող իոններն էապես ազդում են սարքի ներսում ընթացող էլեկտրական երևույթների վրա։ Իոնային էլեկտրավակուումային սարքերի բալոնից օդը հեռացվում է, փոխարենը լցվում անհրաժեշտ գազ կամ գազերի խառնուրդ (սնդիկի գոլորշիներ, ջրածին, հելիում ևն)։ Իոնային էլեկտրավակուումային սարքերի մեծ մասի համար գազի ճնշումը բալոնում լինում է {\displaystyle 10^{-3}-10} տոր։ Սակայն գերբարձր ճնշման գազապարպման լույսի աղբյուրներում այն կարող է հասնել 100 մթն ({\displaystyle 7,6\cdot 10^{4}} տոր)։

Իոնային էլեկտրավակուումային սարքեր են լույսի գազապարպման աղբյուրները, այդ թվում լյումինեսցենտային լամպերը, իգնիտրոնները, գազատրոնները, տիրատրոնները, ստաբիլիտրոնները, իոնային պարպիչները, տարրական մասնիկների հաշվիչները, իոնացման խցիկը, զանգվածա–սպեկտրաչափական խցիկները ևն։ Բարձր արագության (մինչև {\displaystyle 10^{4}} հց իոնային և {\displaystyle 10^{11}} հց էլեկտրոնային սարքերում) և կառավարման աննշան հզորությունների շնորհիվ էլեկտրավակուումային սարքերը լայնորեն կիրառվում են էլեկտրական էներգիայի, էլեկտրական և օպտիկական ազդանշանների ձևափոխման և այլ նպատակների համար։

Տես նաև
-------

* Դետեկտորներ տարրական մասնիկների

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 24)։*  |
**Էլեկտրաձայնային փոխակերպիչ**, էլեկտրական էներգիան ձայնայինի կամ ձայնային էներգիան էլեկտրականի փոխակերպող սարք։ Էլեկտրաձայնային փոխակերպիչը էլեկտրամեխանիկական փոխակերպիչների մասնավոր տեսակն է։

Էլեկտրական տատանումները ձայնայինի փոխակերպող էլեկտրաձայնային փոխակերպիչներից են բարձրախոսը, ականջակալը, իսկ ձայնային տատանումները էլեկտրականի փոխակերպող սարքեր են միկրոֆոնը, լարինգոֆոնը։

Էլեկտրաձայնային փոխակերպիչերը լինում են՝ ածխա-կոնտակտային, ինդուկցիոն (մագնիսա-էլեկտրական), էլեկտրաստատիկ (կոնդենսատորային), պիեզոէլեկտրական (Պիեզոէլեկտրական փոխակերպիչ), էլեկտրամագնիսական ու մագնիսաստրիկցիոն (Մագնիսաստրիկցիոն փոխակերպիչ)։ Ածխա–կոնտակտային փոխակերպիչներից բացի (իրագործում են միայն ձայնային տատանումների փոխակերպումը էլեկտրական ազդանշանի), մյուս բոլոր տիպի էլեկտրաձայնային փոխակերպիչները սկզբունքորեն շրջելի են։ Էլեկտրաձայնային փոխակերպիչներ են նաև ձայնարկիչներն ու ձայնագրիչները։ Էլեկտրաձայնային փոխակերպիչները լայն կիրառություն ունեն էլեկտրաձայնագիտության, հիդրոձայնագիտության մեջ, հիդրոլոկացիայում և ուլտրաձայնի գործածման տարբեր բնագավառներում։

Տես նաև
-------

* Էլեկտրաձայնագիտություն
* Պիեզոէլեկտրական փոխակերպիչ
* Մագնիսաստրիկցիոն փոխակերպիչ

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 19)։*  |
**Հեթում Գ** (1151 - 1218), Լամբրոն ամրոցի հայ իշխան՝ Հեթումյանների արքայատոհմից։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1151 թվականին Օշին 2-րդի ընտանիքում, Հեթումյանների և Շահանդուխտ Պահլավունու արքայատոհմի ներկայացուցիչ է։ Բյուզանդացիների նկատմամբ Ռուբինյանների արքայատոհմի ներկայացուցիչ Թորոս 2-րդի հաղթանակից հետո՝ առաջին անգամ փորձ է արվել միավորելու երկու մրցակից՝ Հեթումյաններ և Ռուբինյաններ արքայատոհմերը։ Այդ միությունը պետք է ամրապնդվեր երկու արքայատոհմերի երեխաների՝ Օշին 2-րդի և Թորոսի աղջիկներից մեկի ամուսնությամբ։

Իր աներոջ՝ Թորոս 2-րդի մահից անմիջապես հետո Հեթումը լուծել է ամուսնությունը, որը կայացել էր երկու արքայատոհմերի միջև կապն ամրապնդելու համար։ Դրանից հետո Ռուբենյան արքայատոհմի նոր կառավարիչ Մլեհն անհաջող փորձ է արել՝ գրոհով վերցնելու իր հարազատ Լամբրոն ամրոցը։ Մլեհից հետո անհնազանդ Հեթումցիներին փորձել է իրեն ենթարկել հաջորդ կառավարիչը՝ Ռուբեն 3-րդը։ Սակայն նրա հույսերը ևս ջարդվել են Լամբրոն ամրոցի պարիսպների տակ։

Շուտով Կիլիկիայի արքա, Ռուբինյանների արքայատոհմի ներկայացուցիչ Լևոն 2-րդը, ցանկանալով սանձահարել մրցակից և չենթարկվող Հեթումյաններին, բանակ հավաքելով՝ պաշարել է Լամբրոն ամրոցում հաստատված Հեթում 3-րդին։ Սակայն իր նախորդների՝ Մլեհի և Ռուբեն 3-րդի նման, Լևոն 2-րդ նույնպես ամրոցի պատերի տակ պարտություն է կրել։ Դրանից հետո նպատակ ունենալով ոչնչացնել իշխանին՝ նրան հրավիրել է երկու արքայատոհմերի միջև կեղծ ամուսնության պայմանագիր կնքելու։ Ժամանելուց անմիջապես հետո Հեթումը թագավորի հրամանով բռնվել է և բանտ նետվել։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Клод Мутафян* // Le Royaume Arménien de Cilicie, XIIe-XIVe siècle// Русское издание «Последнее королевство Армении» // Изд-во «Бородино» стр. 30-33 (161) 2009 г. ISBN 978-5-9901129-5-7
2. ↑  *Клод Мутафян* // Le Royaume Arménien de Cilicie, XIIe-XIVe siècle// Русское издание «Последнее королевство Армении» // Изд-во «Бородино» стр. 33-35 (161) 2009 г. ISBN 978-5-9901129-5-7
3. ↑  *Клод Мутафян* // Le Royaume Arménien de Cilicie, XIIe-XIVe siècle// Русское издание «Последнее королевство Армении» // Изд-во «Бородино» стр. 38 (161) 2009 г. ISBN 978-5-9901129-5-7
4. ↑  *Клод Мутафян* // Le Royaume Arménien de Cilicie, XIIe-XIVe siècle// Русское издание «Последнее королевство Армении» // Изд-во «Бородино» стр. 42-43 (161) 2009 г. ISBN 978-5-9901129-5-7
**Ստոգովո**  (մակեդոներեն՝ Стогово), լեռնաշղթա է Մակեդոնիայի Հանրապետության արևմտյան մասում։ Նրա ամենաբարձր գագաթն է՝ Գոլեմ-Ռիդ լեռը (2273 մ)։ Մյուս բարձր գագաթներն են՝ Բաբին-Սիրտ (2241 մ), Ստոգովո (2218 մ), Կանեշ (2216 մ) և կա ևս 7 գագաթներ, որոնք ծովի մակարդակից գտնվում են 2000 մ բարձրության վրա։ Լեռները տեղակայված են արևմուտքում Սև Դրին և արևելքում Սատեսկա գետերի արանքում։ Հյուսիսում այն սահմանակցում է Բիստրա-Պլանինա լեռներին։ Հարավում Ստոգովոյի լեռները թմբերի միջոցով միավորվում են Քարաորման լեռնաշղթայի հետ, ձևավորելով միասնական լեռազանգված 522 կմ² տարածությամբ։

Ստոգովոն երիտասարդ ձևավորված լեռնաշղթա է։ Այն ձևավորվել է ալպյան ծալքավորության ժամանակաշրջանում։ Պլեյստոցենի ժամանակաշրջանում լեռները պատվել են սառցալեռներով և այժմ այնտեղ առկա է սառցադաշտային ռելիեֆի ձևեր՝ կրկեսներ, սառցադաշտային հովիտներ և մորեն։ Կրկեսում են գտնվում երեք սառցեդաշտային լեճերը՝ Վերին, Ստորին և Մարուշա։ Ստոգովոնյան լեռներում առկա են երկաթյա հանքաքարեր, որոնք ձևավորվել են օրդովիկյան ժամանակաշրջանում։

Բուսականությունը լեռներում աճում է գոտիներով։ Ստորին հատվածներում աճում են անտառներ (հիմնականում կաղնի և հաճարենի), նրանցից վերև փոխարինում են լեռնային անտառները, իսկ ամենա վերևում են գտնվում Ալպյան մարգագետինները, որոնք օգտագործվում են որպես արոտավայրեր։ 2012 թվականին Ստորգովոյի արևելյան հատվածներում հայտնաբերվեցին բալկանյան լուսաններ, որը սովորական լուսանի անհետացող ենթատեսակն է։

Ստորգովյան լեռներին բավական հեշտ է հասնել ավտոբուսով, որը մեկնում է մայրաքաղաք Սկոպյեից դեպի Դեբար քաղաք։ Այս շրջանում բնությունը գերեթե ամբողջովին պահպանվել է, քանի որ լեռները գտնվում են հեռու երկրի խոշոր բնակավայրերից, և ալպինիստները հաճախ չեն այցելում դրանք։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Стојмилов, Александар (2011). *Географија на Република Македонија*. Универзитет за туризам и менаџмент. стр. 56.(մակեդ.)
2. ↑  Стојмилов, Александар (2011). *Географија на Република Македонија*. Универзитет за туризам и менаџмент. стр. 64.(մակեդ.)
3. ↑  Реферативный журнал, Выпуск 1;Выпуски 3-12. 1969
**«Սանկտ Պետերբուրգի արհեստավորների ընկերություն»** (Товарищество санкт-петербургских мастеровых), Ռուսաստանի առաջին կազմակերպություններից։ Ստեղծվել է Պետերբուրգում, 1885-ին, Պ․ Վ․ Տոչիսկու կողմից։ «Ընկերության» նպատակն է եղել գործադուլների և այլ կոլեկտիվ ելույթների միջոցով պայքարել պրոլետարիատի նյութական դրության բարելավման համար, ինքնակրթության խմբակների, գրադարանների, բանվորական փոխօգնության դրամարկղերի ստեղծման միջոցով բարձրացնել բանվորների կուլտուրական մակարդակը և զարգացնել դասակարգային ինքնագիտակցությունը։ Գլխավոր խնդիրը մասսայական պրոլետարական շարժումը ղեկավարելու ընդունակ բանվոր-առաջնորդներ պատրաստելն էր։ «Ընկերության» մեջ մտնում էին ինչպես մտավորականներ, այնպես էլ բանվորներ, սակայն նրա անդամները ձգտում էին հիմնական աշխատանքները կենտրոնացնել բանվորների ձեռքում։ Ըստ կանոնադրության, կազմակերպության անդամները բաժանվում էին իսկական և մրցորդ-անդամների։ Վերջիններս, հիմնականում, մտավորականներ էին, որոնք պետք է «Ընկերության» կարիքների համար միջոցներ հայ - թայթեին։ «Ընկերության» աշխատանքներին եռանդուն մասնակցել են առաջավոր բանվորներ Ե․ Ա․ Կլիմանովը (Աֆանասև), Վ․ Ա․ Շելգունովը, Վ․ Ս․ Բույանովը, Ն․ Վասիլևը, Ի․ Ի․ Տիմոֆեևը, ինչպես նաև Լ․ Վ․ Աոկադսկայան, Գ․ Լ․, Լ․ Լ․ և է․ Լ․ Բրեյտֆուսները, Մ․ Վ․ Տոչիսկայան և ուրիշներ։ Աշխատանքներն ընթանում էին խստագույն գաղտնապահության պայմաններում։ Չնայած հիմնական կազմի սակավաթիվ լինելուն, այն աշխատանքներ է ծավալել (բանվորական խմբակների, գրադարանների ստեղծում գրականության տարածում) Պետերբուրգի խոշորագույն ձեռնարկություններում։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 181)։*  |
**Ապաէթնիզացիա**, էթնիկական ավանդության կորստի գործընթացը և դրա արդյունքը։

Ապաէթնիզացիան արդյունք է դառնում էթնոսի որպես համակարգված ամբողջության անհետացման, չնայած այդ էթնոսը կազմող մարդիկ կարող են շարունակել գոյություն ունենալ այլ էթնոսների կազմում, ընկալելով դրանց ավանդույթները, կամ քիմերայի մեջ ներհոսել, կամ էլ դառնալ էթնիկական հակահամակարգի անդամ։ Տվյալ եզրը օգտագործվում է էթնոգենեզի պասիոնարության տեսության մեջ, չնայած Լև Գումիլյովի աշխատություններում այն չէր կիրառվում, բացակայում է նաև Վ. Ա. Միչուրինի կողմից կազմված «Էթնոգենեզի տեսության հասկացողությունների և եզրերի բառարանում»։

Ապաէթնիզացիան էթնիկական հակահամակարգի նոր անդամենրով լրացման պարտադիր պայման է հանդիսանում։ Ապաէթնիզացիան կարող է մեկ էթնոսի՝ մյուս էթնոսին բռնի ձուլման փորձերի արդյունք լինել (այն ժամանակ, երբ բնական ձուլումը էթնիկական ավանդույթների ինտեգրմանն է բերում), ինչպես նաև վերացական «նոր տիպի մարդու» կամ էլ «նոր մարդկային ընդհանրության» ստեղծում ենթադրող նոր գաղափարախոսական կամ փիլիսոփայական հայացքի իրականացման։

Մշակութաբանության մեջ *ապաէթնիզացիա* կիրառելիս ենթադրվում է ժողովրդի կամ դրա մի մասի իր էթնիկական բնագծերի կորստի գործընթաց։ Մշակութաբան Ե. Վ. Վասիլևայի կարծիքով ապաէթնիզացիան սկսում է մայրենի լեզվի կորստից, որից հետո՝ ազգային ինքնագիտակցության և ազգային նույնականացման։ Սակայն այդ կանոնը միշտ չէ որ աշխատում է, քանի որ պատմության մեջ կան որոշ քանակով օրինակներ, երբ ամբողջ ժողովրդի կողմից լեզվի փոխումն ապաէթնիզացիայի արդյունք չի դարձել, իսկ նոր լեզուն դարձել է էթնիկական ավանդության անբաժանելի մաս։ Նույն բանը կարելի է ասել կրոնափոխության գործընթացի մասին։

Հարկավոր է տարանջատել ապաէթնիզացիայի գործընթացը և էթնիկական ավանդության նորոգության գործընթացը, որը մի շարք դեպքերում ուղեկցվում է դիսֆունկցիաներով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Էթնոգենեզի տեսության հասկացողությունների և եզրերի բառարան»
**Ջուսթո Տրաինա** (սեպտեմբերի 19, 1959(1959-09-19), Պալերմո, Իտալիա), Հռոմի պատմության պրոֆեսոր Փարիզի IV Սորբոնի համալսարանում։ Հին աշխարհի պատմության պրոֆեսոր է, Փարիզում «Collège de France» ակադեմիական ինստիտուտի բյուզանդական քաղաքակրթության և պատմության կենտրոնի կովկասագիտական հետազոտական խմբի անդամ։ Սովորել է Իտալիայում և Ֆրանսիայում։ Դասավանդել է Հռոմեական Կայսրության պատմություն Պերուջիայի, Լեչչեի և Փարիզ VIII համալսարաններում, ինչպես նաև գրաբար՝ Լուվենի համալսարանում։ Մի շարք գրքերի և հոդվածների հեղինակ է, վերջինը՝ «մ. թ. 428 թ.», Միջերկրածովյան աշխարհի տիեզերական պատմությունն է Ատլանտյան օվկիանոսից մինչև Պարսկաստան՝ կենտրոնացած միայն 428 թ.-ի վրա։ Տրաինան հայագիտական հետազոտությունների միջազգային ասոցիացիայի խորհրդի անդամ է, «Իրան և Կովկաս» միջազգային պարբերականի փոխտնօրենն է և «Le Muséon» պարբերականի խմբագրական խորհրդի անդամ։ Ներկայումս Տրաինան զբաղվում է Մեծ Հայքի (Ք. ա. 188 - մ. թ. 428) հնագույն թագավորության պատմությամբ։

Նրա La resa di Roma. Battaglia a Carre, 9 giugno 53 a.C գիրքը 2011 թվականին շահել է «Cherasco Storia» մրցանակը։

Աղբյուրներ
----------

1. 1 2  BD Gest' (ֆր.)
2. 1 2  Babelio (ֆր.) — 2007.
3. ↑
4. ↑  «մ.թ. 428 թ.» Princeton University Press

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ջուսթո Տրաինա, Curriculum vitae

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ստեղծագործությունների տեքստ | Հայ մատենագրութեան թուանշային գրադարան |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | ORCID |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Armeniapedia |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 14667 · BNC: a10873211 · BNE: XX5074892 · BNF: 12056428d · CiNii: DA04772752 · CONOR: 29683299 · GND: 140859640 · ICCU: CFIV115220 · ISNI: 0000 0001 2138 0418 · LCCN: no91007896 · NLA: 35486749 · NLG: 324238 · NTA: 14740312X · NUKAT: n2012062788 · SUDOC: 028803612 · VIAF: 270475175 · WorldCat VIAF: 270475175 |

 |

 |
**«Վերջին հարցը»՝** գիտաֆանտաստիկ կարճ պատմվածք է։ Այն հանդիսանում է Այզեկ Ազիմովի ամենահայտնի և կարևոր ստեղծագործություններից մեկը։

Պատմվածքը առնչվում է մարդկությանը հուզող ամենամեծ և կարևոր՝ տիեզերքի կործանումից խուսափելու հարցի հետ։

Ամփոփում
--------

**Ուշադրություն. այս հատվածը ներառում է տվյալներ, որոնք հնարավոր է՝ չցանկանաք իմանալ նախքան պատմվածքը կարդալը։**

Պատմվածքը ներկայացնում է հզորագույն Մուլտիվակ (Multivac) գերհամակարգիչների հարաբերությունները մարդկության հետ՝ 2061 թ.-ից սկսվող յոթ դրվագների միջոցով։ Յուրաքանչյուր դրվագում համակարգչին է տրվում մարդկությանը հուզող ամենամեծ հարցը՝ ինչպե՞ս կարելի է խուսափել տիեզերքի կործանումից (համարժեք է. ինչպե՞ս կարելի է փոքրացնել տիեզերական էնտրոպիան, կամ՝ հնարավո՞ր է արդյոք ետ շրջել թերմոդինամիկայի երկրորդ օրենքի գործողությունը [տվյալ կոնտեքստում՝ տիեզերքի էնտրոպիայի իմաստով])։ Բավականին «մտածելուց» հետո Մուլտիվակի միակ պատասխանն է՝ «Իմաստ ունեցող պատասխանի համար դեռ բավարար տվյալներ չկան»։

Պատմվածքը առաջ է շարժվում դեպի մարդկության և գիտության զարգացման նորանոր ժամանակահատվածներ։ Յուրաքանչյուր ժամանակաշրջանում ինչ-որ մեկը տալիս է «վերջին» հարցը էնտրոպիայի ետ շրջման մասին, սակայն ամեն անգամ Մուլտիվակի հետնորդները ստիպված են պատասխանել՝ «Իմաստ ունեցող պատասխանի համար դեռ բավարար տվյալներ չկան»։  

Վերջին դրվագում մարդկության աստվածանման հետնորդը (տիեզերքով մեկ սփռված անթիվ մարդկանց միասնական մտավոր գործընթացը) տեսնում է, թե ինչպես են աստղերը մեկ առ մեկ մարում՝ ի նշան տիեզերքի մոտալուտ կործանման։ Մարդկությունը վերջին անգամ տալիս է արդեն սկսված կործանումից խուսափելու հարցը ձգողականության ու ժամանակի սահմաններից անդին գերտարածությունում գտնվող՝ Մուլտիվակի հետնորդ ԷյՍի-ին [AC], այնուհետև «միանում» նրա հետ և անհետանում։

ԷյՍի-ն դեռ ի վիճակի չէ պատասխանել, բայց շարունակում է մտորել այդ հարցի վերաբերյալ նույնիսկ ժամանակի ու տարածության գոյության դադարելուց հետո։ Ի վերջո այն բացահայտում է պատասխանը, բայց արդեն ոչ ոք չկա հայտնելու համար. տիեզերքն արդեն մեռած է։ Այդ ժամանակ ԷյՍի-ն որոշում է ցուցադրել պատասխանը՝ իրականացնելով էնտրոպիայի ետ շրջում, և վերստեղծելով տիեզերքը.

Եվ ԷյՍի-ն ասաց. «Եղիցի լույս»։ Եվ եղավ լույս։

Հրապարակում
-----------

բնօրինակի վերնագիր՝ The Last Question  

բնօրինակի լեզու՝ անգլերեն  

առաջին հրապարակման ամսաթիվ՝ 1956 թ. նոյեմբեր  

առաջին հրապարակման կրիչ՝ տպագիր. Գիտաֆանտաստիկ Եռամսյա հանդես [Science Fiction Quarterly]  

ժանր՝ գիտաֆանտաստիկ  

ձևաչափ՝ պատմվածք

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ազիմովը ենթադրում էր, որ 1950-ական թթ. նկատվող համակարգչային տեխնոլոգիաների կենտրոնացման միտումները շարունակվելու են և հանգեցնելու գլոբալ գերհամակարգչի։
2. ↑  համակարգի ներքին միկրոսկոպիկ անկանոնության չափում հանդիսացող մակրոսկոպիկ հատկանիշ

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պատմվածքի ամբողջական տեքստը (անգլերեն) Archived 2013-11-06 at the Wayback Machine.
**Սանիտարա-քիմիական պաշտպանություն**, զանգվածային ախտահարման զենքերից պաշտպանություն, միջոցառումների համախումբ, որը կիրառվում է երկրի զորքը, բնակչությունը և ժող․ տնտեսության օբյեկտները հակառակորդի միջուկային, քիմիական և բակտերիալոգիական զենքից պաշտպանելու նպատակով։ Զորքի պաշտպանությունը կազմակերպում են բոլոր հրամանատարները և շտաբները, որոնց հիմնական խնդիրներն են՝ հակառակորդի միջուկային, քիմ․ և բակտերիալոգիական զենքի կիրառման արդյունավետության առավելագույն նվազեցումը, զորքի մարտունակության արագ վերականգնումը են։ Զորքի պաշտպանության միջոցներն են՝ տեղանքի վրա նրանց տարակենտրոնացումը, խնամքով քողարկումը, օդանավակայանների տեղաբաշխման շրջանները պարբերաբար փոխելը, ռադիոակտիվ, քիմ․ և բակտերիալոգիական զենքերով տեղանքի վարակվածության մասին հատուկ ազդանշաններով զորքին հայտնելը, պաշտպանության անհատական մի¬ ջոցներից, խրամատներից, թաքստոցներից, հատուկ սարքավորված ապաստարաններից օգտվելը։ Զինամթերքները, տեխնիկան և նյութական միջոցները պահպանվում են տարբեր թաքստոցներում։ Հակառակորդի զանգվածային ախտահարման զենքի օգտագործման հետևանքների մասին տեղեկություններ ստանալու նպատակով զորքի գործողությունների գոտիներում և տեղաբաշխման շրջաններում անցկացվում է ռադիացիոն, քիմիական և բակտերիալոգիական հետախուզություն։ Որոշվում են անձնակազմի, զինամթերքների, նյութական միջոցների մոտավոր կորուստները, վարակման, ավերածությունների, հրդեհների, նավերի ջրասուզ- ման հնարավոր գոտիները և հարձակման հետևանքների վերացման աշխատանքների բնույթն ու ծավալը։ Անցկացվում են հակահամաճարակային, սանիտարահիգիենային, հատուկ կանխարգելիչ և բժշկական այլ միջոցառումներ։ Անձնակազմի ճառագայթահարումը կանխելու նպատակով սահմանվում է հսկողություն, որոշվում են մարդկանց, զինամթերքների, մարտական տեխնիկայի, տրանսպորտի, նյութական միջոցների և ջրի վարակվածության աստիճանը։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 181)։*  |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Թատրոն (այլ կիրառումներ)

**Թատրոն**, Սոմերսեթ Մոեմի վեպերից մեկն է, որը նա գրել է 1937 թվականին։

### Դիպաշար

Վեպը Ջուլիայի մասին է, ով հանրաճանաչ դերասանուհի է, ում ամբողջ Անգլիան է ճանաչում, գեղեցիկ է, բարեկազմ, ում ձգտում են հասնել բոլոր տղամարդիկ։ Նրա կյանքում ամենահաջողվածը եղավ ամուսնությունը, համենայն դեպս դրա առաջին տարիներն այդպես էր թվում։ Մայքլ էին անվանում ամուսնուն, ով արտակարգ արտաքինի տեր տղամարդ էր, ում սիրահարվում էր ցանկացած աղջիկ, օրիորոդ, կին նրա հետ մի պահ հանդիպելուն պես։ Ջուլիան նույնպես սկզբում, մինչ ամուսնությունը, ուղղակի տարված ու գերված էր Մայքլի արտաքինով։ Բայց ցավոք նա չուներ այն արտիստիկ ու թատրոնի ոգին, չուներ այն տաղանդը, որն ուներ Ջուլիան։

«Անգամ եթե պիեսը լավն է, հանդիսատեսը դարձյալ գալիս է դիտելու դերասանի խաղը և ոչ թե պիեսը»,- մի հատվածում ասում է Ջուլիան, ում համար հանդիսատեսը, նրա արձագանքներն, կարծիքներն անբաժանելի մասն էին կազմում նրա կյանքի։ Ջուլիան ի վերջո կատարում էր իր դերասանուհու ամեն մի մանր պարտականություն, միշտ հիացնում էր դահլիճին, բայց մի շրջան եկավ, որ նրա կյանքն արդեն փոխված էր։ Նա սիրահարվել էր իրենից 20 տարի փոքր մի պատանու, ով ուներ նրա փողերի, նրա հարստության կարիքը, իսկ Ջուլիան սիրո պակասից ամեն ինչ անում էր՝ չկորցնել Թոմին՝ այդ պատանուն։ Հետո արդեն հասարակությունը սկսեց խոսել նրանց սիրավեպի մասին, որն իհարկե Ջուլիան ժխտում էր, իսկ Մայքլը կուրորեն վստահում էր կնոջը։

Ջուլիան և Մայքլը ունեցան մեկ որդի՝ Ռոջերը, ով երբեք էլ ցանկություն չունեցավ կապ ունենալ թատրոնի, դերասանության և բեմի հետ։ Մայրը երբեք ժամանակ չուներ սիրելու, խոսելու որդու հետ։ Միշտ բեմում էր, պիեսներն էր կարդում, փորձերի ու ներկայացումների, այնպես որ ժամանակ չէր լինում Ռոջերի համար, իսկ Մայքլի հետ շփվում էր միշտ, քանզի աշխատում էին միասին իրենց թատրոնում։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Մի՛ եղեք բնական։ Բեմը դրա տեղը չէ։ Այստեղ ձևացնել է պետք, թվացե՛ք միայն բնական… |  |

Ամբողջ մի վեպ պատմեց բեմում և բեմից դուրս մարդկանց կյանքը։ Թվում է՝ նույնն է, բայց շատ տարբեր կյանքեր՝ հերոսուհուն, ում տեսնում էին բեմում ամեն անգամ տարբեր դերեր փայլուն խաղալուց, նույնը չէր իր հարդարման սրահում, տանը, ընկերների հետ, ընտանիքում։ Երբ բեմի վրա մի գեղեցկուհի է փայլում, խոսում վստահ, անվախ, հպարտ, նույն այդ հերոսուհին իր կյանքում անում է աննշան, բայց ազդեցիկ սխալներ, ունենում է ապրումներ, ցավեր, վիրավորանքներ, իսկ թատրոնի շենք մտնելուն պես բոլոր այդ վատ մտածմունքները ցրիվ են գալիս։

Արտաքին հղումներ
----------------

 Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են  ***Թատրոն (վեպ)*** հոդվածին
* Մտքեր գրքից
* Կարծիք գրքի վերաբերյալ  Archived 2016-04-03 at the Wayback Machine.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: no2010092803 · VIAF: 174887444 · WorldCat VIAF: 174887444 |

 |
**«Քնած աղջիկը»**, հոլանդացի նկարիչ Յան Վերմերի կտավը։

Նկարում պատկերված է սեղանի կողքին նստած աղջիկ։ Նա փակել է իր աչքերը և ձեռքով պահում է իր գլուխը։ Առաջնային պլանում սեղանի վրա դրված է մրգերով լի վազը և գինով լցված սափորը։ Կտավում սեղանի վրա խառնաշփոթ թափթփվածություն է, որը նկարիչը չի թաքցրել, ինչպես նաև հետևի պլանում գտնվող սենյակի աղքատիկ ինտերյերը։ Դիտորդը, սենյակի բաց դռան միջոցով, որտեղ նստած է քնած աղջիկը կարող է նաև տեսնել հարևան սենյակը։ Ռենտգեն հետազոտությունը պարզել է, որ Յան Վերմերը սկզբից նկարի համար այլ ֆոն է մտածել և պատկերել։ Այսինքն, աղջկա հետևում պետք է կանգնած լիներ տղամարդ, իսկ դռան մոտ շուն նստած լիներ։ Վերմերը գինով լցված սափորը պատկերելով առաջին պլանում` ցանկացել է այդպիսով բացատրել աղջկա քնելու պատճառը, որն էլ որոշում է կտավի անունը։ 1696 թվականի մայիսի 16-ին Ամստերդամում նկարը վաճառվել է հետևյալ անվանումով «Een dronke slafende Meyd aen een Tafel» (Խմած և քնած աղջիկը սեղանի վրա)։ Իսկ հաջորդ անգամ գեղանկարը վաճառվել է «Een slapent vrouwtje, van de Delfse van der Meer» (Քնած երիտասարդ կինը, Դելֆտից Վան դե Մերայի կողմից) անունով։
Նկարում պատկերված աղջիկը աղախին չէ, նրա թանկարժեք հագուստը խոսում է այն մասին, որ նա ամուսնացած տնային տնտեսուհի է։ Նրա դիրքորոշումը ընկալվում է երկու ձևով` կամ որպես այլաբանական մելամաղձություն, կամ էլ ծուլություն, որը միջնադարյան աստվածաբանության մեջ մահացու մեղք էր համարվում։

Գրականություն
-------------

* Schneider Norbert, *Tout l’oeuvre peint de Vermeer*, «Taschen», 2004, ISBN 3-8228-0971-3.
* Blankert Albert, *Vermeer van Delft*, Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1991, ISBN 83-221-0534-7.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5
2. ↑
3. 1 2 3  RKDimages (նիդերլ.)
4. ↑
5. ↑

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Քնած աղջիկը» Մետրոպոլիտենի թանգարանի կայքում(անգլ.)
* Կտավի ինտերակտիվ վերլուծություն (անգլ.)
**«My Father’s Eyes»**, երգ, գրված Էրիկ Քլեփթոնի կողմից՝ *Pilgrim* ալբոմի համար։ Կոմպոզիցիայի պրոդյուսերները եղել են Քլեփթոնը ու Սիմոն Քլեյմին և սինգլի կարգավիճակով այն թողարկվել է 1998 թվականին․ *Billboard Airplay*-ի չարթերում հասել է մինչև 16-րդ հորիզոնական, իսկ *Hot Adult Contemporary Tracks*-ի չարթերում՝ գրավել 2-րդ հորիզոնականը։

Ստեղծման պատմություն
--------------------

Քլեփթոնի բառերով, երգի հիմնական ոգեշնչումը եղել է իր սեփական կյանքը՝ նա երբեք չի տեսել իր հորը, որը մահացել էր 1985 թվականին։ Երգում նա նկարագրում է իր զգացմունքային վիճակը՝ իր ցավը, որ նա չգիտի իր հորը։ «Իմ հոր աչքերը» երգի բառերը վերաբերվում են նաև Քլեփթոնի որդուն՝ Կոնորին, որը մահացել էր չորս տարեկան՝ հասակում բնակարանի պատուհանից վայր ընկնելու պատճառով։ «Երգի մեջ ես զուգահեռ փորձել եմ նկարագրել ինձ՝ իմ որդու աչքերով, և իմ հոր աչքերը, որին ես երբեք չեմ հանդիպել»՝ գրում է Քլեփթոնը իր կենսագրականում։ «My Father’s Eyes»-ը «Գրեմմի» մրցանակ է ստացել *«Լավագույն տղամարդկային վոկալով փոփ կատարում»* անվանակարգում։

Քլեփթոնը այս երգը առաջին անգամ կատարել է 1992 և 1996 թվականներին՝ էլեկտրական և ակուստիկ տարբերակներով, որոնք արմատապես տարբերվում էին օրիգինալից և թողարկվել են 1998 թվականին։ Դրանից հետո նա երգը կատարել է 2004 թվականին՝ «Tears in Heaven»-ի հետ միասին՝ ընդհուպ մինչև 2013 թվականը։

Կոմպոզիցիաների ցուցակ
---------------------

1. «My Father’s Eyes»
2. «Change the World»
3. «Theme from a Movie That Never Happened» (նվագախմբային)
4. «Inside of Me»

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Whitburn Joel (2002)։ *Top Adult Contemporary: 1961-2001*։ Record Research։ էջ 56

Արտաքին հղումներ
----------------

* Երգի բառերը Archived 2016-07-19 at the Wayback Machine. MetroLyrics կայքում
**Դուկաս** (ծննդյան ու մահվան թվականներն անհայտ են), 15-րդ դարի բյուզանդական պատմագիր։ Անունը հայտնի չէ։ Կենսագրության մասին կցկտուր տվյալներ կան իր գրած պատմության մեջ, որն ընդգրկում է 1341-1462 թվականների դեպքերը, թեև առաջիև, բանաքաղայիև գլուխը սկսվում է Ադամից։ Իրեն համարել է Միքայել Դուկասի թոռը, որտեղից և ենթադրվում է, որ նա պատկանել է Դուկասների բյուզանդական հայտնի ընտանիքին։ Դուկասի «Պատմություն»-ը կարևոր աղբյուր է բյուզանդական կայսրության վերջին շրջանի պատմության, թուրքերի կողմից Կոստանդնո Պոլսի գրավման մասին։ Դուկասի կողմնակից է եղել հույն և լատին եկեղեցիների միությանը՝ գտնելով, որ այդպիսով հնարավոր կլինի Արևմուտքի ոժանդակությամբ փրկել կայսրությունը։ Դուկասի «Պատմություն»-ը տեղեկություններ է բովանդակում նաևՀայաստանի և հայերի վերաբերյալ։ Այստեղ խոսվում է սուլթաև Բայազիդ առաջինի և Լենկթեմուրի՝ Հայաստան կատարած արշավանքների, վերջինիս կողմից հայերին զինվորագրելու և նրանց հետ Գաղատիա՝ Բայազիդ առայինի դեմ արշավելու, Հայաստանում տիրող Ակ-Կոյունլուների ցեղապետ Ուզուն Հասանի ն սուլթան Մուհամմեդ երկրորդի փոխհարաբերությունների ու պատերազմների մասին։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 459)։*  |
**Ահագգար** (արաբ․՝ جبال هقار‎‎), լեռնաշխարհ Սահարայում, գտնվում է Ալժիրի հարավում, Տամանրասետ քաղաքի հյուսիսում։ Լեռնաշղթայի բարձր կետը համարվում է Տահատ լեռը՝ 2918 մետր։ Այն հանդիսանում է նաև Ալժիրի բարձր կետը։

Ահագգարը կազմված է հրաբխային ապարներից։ Կլիման խիստ մայրցամաքային է, չոր և տաք ամռանը, ձմռանը ջերմաստիճանը հաճախ իջնում է՝ հասնելով զրոյի։ Տեղումները քիչ են։ Ամբողջ Սահարայում միայն Ահագգարում կա այնպիսի կլիմա, որն առաջացնում է հատուկ կիլմատիկական գոտի՝ կենդանիների և բույսերի տեսքով, այն բնորոշ չէ Սահարայի մնացած տարածքի համար։ Լեռներում գտնվում է Ահագգար ազգային պարկը։

Ահագգարի բնակչությունը կազմում են տուարեգները։ 1750 թվականից գոյություն է ունեցել Կել Ահագգար՝ տուարեգների պետությունը, որը դարձել է Ֆրանսիայի պրոտեկտորատը՝ 1903 թվականին, այնուհետև անցել է Ալժիրին՝ նրա անկախություն ստանալուց հետո, և պաշտոնապես դադարել է գոյություն ունենալ 1977 թվականին։

Ահագգարում տուարեգների համար քարոզ էր կարդում կաթոլիկ վանական Շառլ Էժեն դե Ֆուկոլը, որի համար դասվել է սրբերի շարքը։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 



Ահագարի լեռների համայնապատկերը
Ահագարի լեռների համայնապատկերը



|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (օնլայն) · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Մեծ ռուսական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4068477-5 · LCCN: sh85002520 · NKC: ge251150 · VIAF: 315124807 · WorldCat VIAF: 315124807 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 236)։*  |
**Ալգորիթմ Բլում Բլում Շուբը**, BBS դա կեղծ պատահական համարների գեներատոր է առաջարկված 1986 թվականին Լենոր Բլյումի, Մանուել Բլյումի և Մայքլ Շուբի կողմից։

BBS-ի տեսքն է՝

որտեղ՝ M=P\*Q -ն երկու մեծ պարզ թվերի՝ p և q արդյունքն է։ Ալգորիթմի յուրաքանչյուր քայլում ելքային տվյալները ստացվում են կամ {\displaystyle x\_{n}}-ից վերցնելով հավասարության բիթեր, կամ մեկ կամ ավելի պակաս, քան ավելի նշանակալի բիթեր {\displaystyle x\_{n}}.
Երկու պարզ թվերի՝ p և q համար, երկուսն էլ պետք է լինեն մոդուլով համեմատելի 3-ից մինչև մոդուլով 4 (ինչը ապահովում է, որը ամեն մի քառակուսի մնացորդ ունի մեկ քառակուսի արմատ, որը հանդիսանում է նաև որպես մնացորդ և ամենամեց ընդհանուր բաժանարար։
(*p*-1), φ(*q*-1)) պետք է լինի փոքր (ԱՅՆ ՄԵԾԱՑՆՈՒՄ Է ՑԻԿԼԻ ԵՐԿԱՐՈՒԹՅՈՒՆԸ )
Այս ալգորիթմի հետաքրքիր առանձնահատկությունն այն է, որ Xn ստացման համար պարտադիր չէ հաշվարկել բոլոր (n-1) նախորդ համարները, եթե հայտնի են գեներատորի նախնական վիճակի x0, p և q–ի համարները։ n -ի նշանակությունը կարող է հաշվարկվել միանգամից օգտագործելով հետևյալ բանաձևը՝

{\displaystyle x\_{n+1}=x\_{n}^{2}{\bmod {M}}}

Անվտանգություն
--------------

Այս գեներատոր հարմար է ծածկագիտության մեջ, բայց ոչ մոդելավորման համար, քանի որ այն այդքան էլ արագ չէ։ Սակայն այն ունի անսովոր մեծ դիմադրողականություն, որը մատակարարում է գեներատորի հատկությունից ելնելով համակարգչային բարդության տեսության խնդրի ֆակտորինգային համարներից։ Երբ պարզ թվերը ընտրված են ուշադիր և {\displaystyle O(\log \log M)} բիտը յուրաքանչյուր **Չհաջողվեց վերլուծել (MathML, SVG կամ PNG անցումով(խորհուրդ է տրվում ժամանակակից բրոուզերների և հասանելիությունը բարձրացնող գործիքների համար):: Invalid response ("Math extension cannot connect to Restbase.") from server "http://localhost:6011/hy.wikipedia.org/v1/":): {\displaystyle x\_n}**
 - ի հանդիսանում են ելքային տվյալներ, ապա ինչպես M սահմանը աճում է արագ տեմպերով և ելքային բիթերի հաշվարկը կլինի նույնքան դժվար, որքան M - ի ֆակտորիզացիան։
Եթե ամբողջ թվերի ֆակտորիզացիայի այնքան ել դժվար է (ինչպես և սպասվում էր), ապա BBS մեծ M -ով կունենա ցանկացած ոչ պատահական նախշերից ազատ ելք, որոնք կարող են նույնացնել հաշվարկի բավարար ծավալների դեպքում։ Սակայն, հնարավոր է ֆակտորիզացման համար ալգորիտմի հայտնվում և, հետևաբար BBS –ն այդքան էլ հուսալի չէ։
**Վիլհելմ Ժոզեֆ Ֆրանց Ռիթթեր ֆոն Լեեբ** (սեպտեմբերի 5, 1876(1876-09-05), Լեխի Լանդսբերգ - ապրիլի 29, 1956(1956-04-29), Ֆյուսեն, Արևելյան Ալգոյ, Շվաբիա, Բավարիա, Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետություն) գերմանացի ֆելդմարշալ է պատերազմի հանցագործ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում մասնակցելու ընթացքում։ Լեեբը բարձր առաջադիմությամբ սպա էր Առաջին համաշխարհային պատերազմում և պարգևատրվել էր Մաքս Ժոզեֆի շքանշանով, որը նրան տալիս էր ազնվականի տիտղոս։ Ֆրանսիական ռազմագործողության ժամանակ նա եղել է Բանակային խումբ C-ի հրամանատարը և պատասխանատու էր Մաժինոյի գծի շրջանցման համար։

Բարբարոսա ռազմագործողության ընթացքում Լեեբը եղել է Բանակային խումբ հյուսիսի հրամանատարը, Մերձբաթլյան երկրները նվաճելով հասավ Լենինգրադ (ներկայիս Սանկտ Պետերբուրգ) և պաշարեց քաղաքը։ Լեեբի զորամիավորումները բազմաթիվ պատերազմական հանցագործություններ են գործել ընդդեմ խաղաղ բնակչության և համագործակցել են ՍՍ-ի հետ, նախապես պլանավորած սպանում էին հրեա բնակչությանը։

Լեեբը օգտվել է Ադոլֆ Հիտլերի բարձրաստիճան սպաների կոռուպցիոն սխեմաներից՝ ստանալով թանկարժեք նվերներ 1941 թվականին և անշարժ գույք 1943 թվականին 638,000 ռայխսմարկ արժողությամբ։ Հաջորդ տարին նրան դատեցին Բարձր հրամանատարության դատավարությունով։ Նրան դատապարտեցին երեք տարվա ազատազրկման։

Վաղ կյանք
---------

Լեեբը ծնվել է 1876 թվականին Լեխի Լանդսբերգում որպես Վիլհելմ Ժոզեֆ Ֆրանց Լեեբ կաթոլիկի ընտանիքում։ Վիլհելմը միացել է Բավարիայի բանակին 1895 թվականին և ծառայել է Չինաստանում։ 1907-ից 1913 թվականներին նա հաճախել է Բավարիայի պատերազմական ակադեմիա և ծառայել է գլխավոր շտաբում։

Առաջին համաշխարհային պատերազմ և միջպատերազմական ժամանակաշրջան
-------------------------------------------------------------

Երբ սկսվեց Առաջին համաշխարհային պատերազմ, Լեեբը միացավ Բավարական բանակին։ Նա ծառայեց Արևելյան ռազմաճակատում, որտեղ աչքի ընկավ Գորլից-Տարնով գրոհում, Պրզեմիս ամրոցի գրավման ժամանակ և Սերբիայի արշավանքում։ 1915 թվականին նա ստացավ Մաքս Ժոզեֆի ռազմական շքանշան, որը նրան տալիս էր ազնվականի կոչում։

Պատերազմից հետո Լեեբը մնաց Վայմարյան հանրապետության բանակ *Ռայխսվերում*։ Միչև Ադոլֆ Հիտլերի իշխանության գալը Լեեբը հանդիսանում էր բավարական ռազմական գոտու հրամանատարը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Munzinger Personen (գերմ.)
2. ↑  Hebert, 2010, էջ 150
3. 1 2  LeMO, 2016
**Բլուր-բնակատեղիներ**, հնագույն (նոր քարի և պղնձի դարերի) բնակատեղիներ, որոնք առաջացել են հարթության վրա՝ շինարարական շերտերի մնացորդների կուտակումներից։ Հում աղյուսից շինված հին բնակարանները հարթվել են և նրանց մնացորդների վրա կառուցվել նորերը, որի հետևանքով բնակատեղիները արհեստականորեն ձեռք են բերել բլրի տեսք։ Մշակութային շերտերի խորությունը, կապված բնակության տևողության հետ, հասնում է 1-20 մ։ Բլուր-բնակատեղիները նախորդել են հնաքաղաքներին և հաջորդել հին քարեդարյան կայանների։ Կառուցվել են գետերի, լճերի և աղբյուրների մոտ ու չեն ունեցել պարիսպներ։ Բլուր-բնակատեղիներ բնորոշ են Առաջավոր Ասիայի հարթավայրային շրջաններին։ Քանի որ բլուր-բնակատեղիները պարունակում են մոխրի շերտեր, երբեմն անվանվում են «մոխրաբլուրներ» (պարսկերեն՝ «քյուլթափա»)։ Հայաստանում կան մի շարք բլուր-բնակատեղիներ (Շրեշբլուր, Մոխրաբլուր և այն)։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 456)։*  |
**Ռազմատնտեսական ներուժ**, երկրի (երկրների կոալիցիայի) առարկայական (օբյեկտիվ) հնարավորությունները, որոնք կարող են օգտագործվել նրա պաշտպանական հզորության ամրապնդման և պատերազմի վարման համար։ Որոշվում է պետության սոցիալ-տնտեսական և քաղաքական կարգով, արտադրության ծավալով ու կառուցվածքով, արդյունաբերության (առաջին հերթին՝ ծանր և ռազմական) արտադրական կարողությունների առկայությամբ, գյուղատնտեսության զարգացմամբ, հաղորդակցության ճանապարհների վիճակով, համապատասխան փոխադրամիջոցների (տրանսպորտային միջոցներ) ու կապի գոյությամբ, բնակչության թվով ու բարոյաքաղաքական մակարդակով, գիտության ու տեխնիկայի զարգացման աստիճանով, ֆինանսների վիճակով, բնական ռեսուրսների առկայությամբ և դրանց յուրացման աստիճանով, արտադրողական ուժերի տեղաբաշխմամբ, արտադրության կոոպերացման, ներքին ու արտաքին տնտեսական կապերի մասշտաբներով ու խորությամբ, նյութական միջոցների ու ռեզերվների պաշարներով։ Ռազմատնտեսական ներուժի (ռազմատնտեսական պոտենցիալ) կարևոր ցուցանիշներից է ժողովրդական տնտեսության (ազգային տնտեսության, էկոնոմիկայի) հիմնական ճյուղերի ձեռնարկությունները կարճ ժամանակամիջոցում ռազմական արտադրության փոխադրելու հնարավորությունը։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 9, էջ 588)։*  |
**Պոլ Բատլին** (անգլ.՝ Paul Butlin, մարտի 16, 1976(1976-03-16), Օկեմ, Rutland, Արևելյան Միդլենդ, Միացյալ Թագավորություն), բրիտանացի բռնցքամարտիկ-պրոֆեսիոնալ, ջորնիմեն, որը հանդես է գալիս ծանր քաշային կարգում։

Կենսագրություն և կարիերա
------------------------

Նա ծնվել է 1976 թվականի մարտի 16-ին Օկեմ քաղաքում Ռատլենդի կոմսությունում։ Ներկայումս բնակվում է Լինկօլնշիր կոմսության Ստամֆորդ քաղաքում։

2008 թվականի ապրիլի 11-ին Prizefighter 25 տեսաուղերձը Sky Sports, Բատլինը քառորդ եզրափակչում պարտության մատնեց իռլանդացի բռնցքամարտիկ Քոլին Կեննային, իսկ կիսաեզրափակչում պարտվել է բրիտանացի բռնցքամարտիկ Դավիթ Դոլանին։

Նա կռվեց Դերեկ Չիսորայի հետ, որը 2009 թվականի Մայիսի 22-ին վերադարձավ, սակայն մարտը պարտվել է միավորներով։ Նույն տարվա հունիսի 20-ին Բենկս Ջոնատոնի հետ կռվում յոթերորդ փուլում պարտվել է նոկաուտից։

2010 թվականի սեպտեմբերի 25-ին Բատլինը պարտվեց Լեհաստանի ծանր քաշային կարգի բռնցքամարտիկ Ալբեր Սոսնովսկոմուն տեխնիկական նոկաուտով առաջին փուլում։

2016 թվականի հոկտեմբերի 26 -ին անցկացրել է մարտ օլիմպիական խաղերում Էնթոնի Յեսուիի հետ 'Sheffield Arena-ի վրա, մարտը դադարեցվել է երկրորդ փուլում պարտվեց Ջոուշային տեխնիկական նոկաուտով։

Պոլ Բատլինը բացեց Hardcnocks կոչվող բռնցքամարտային դահլիճ, Լեսթերշիր շրջանի Melton Mowbray-ի կոմսությունում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Дерек Чисора — Пол Батлин. Бой 2 (22.05.2009)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պոլ Բատլին(անգլ.) — պրոֆեսիոնալ մենամարտերի վիճակագրություն *BoxRec* կայքում։
* Пол Батлин(չաշխատող հղում)
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սարգիս (այլ կիրառումներ)

|  |
| --- |
|  |

**Սարգիս**, ասորական ծագումով հայկական անուն։ Ասորական անունը փոխառված է հունական **Σεργιος** ձևից, որն էլ իր հերթին լատինական **Sergius**֊ից։ Համաձայն վարկածներից մեկի, լատինական Sergius անունը ծագել է "ծառա" բառից, թեև շատ հավանական է, որ անհայտ Էտրուսկյան ծագում ունի։ Կրճատ ձևերն են՝ Սաքո, դիմելու ձևը՝ Սաք։

Սարգիս անունով անձինք
---------------------

* Սարգիս, գուսան
* Սարգիս Աբեղա
* Սարգիս Աբովյան
* Սարգիս Աբրահամյան
* Սարգիս Ալաջաջյան
* Սարգիս Ալեքսանյան
* Սարգիս Ամատեան
* Սարգիս Ամիլյան
* Սարգիս Ապուչեխցի
* Սարգիս Ավետիսյան
* Սարգիս Արուտչյան
* Սարգիս Մովսիսյան
* Սարգիս Պիծակ

### Կաթողիկոսներ

* Սարգիս Ա Սևանցի
* Սարգիս Ա Վահրամյան
* Սարգիս Գ Մյուսայլ
* Սարգիս Դ Վրաստանցի

Որպես ազգանուն
--------------

* Իլյաս Սարգիս` Լիբանանցի հայազգի քաղաքական գործիչ

Սուրբ Սարգիս
------------

Հայաստանում Սարգիս անունը տարածում է ստացել Սբ. Սարգսի պաշտամունքի շնորհիվ։ Սարգիսը Կեսարիայի հռովմեացի զորավար էր, Հռոմեական կայսրությունում, այնուհետև` Պարսկաստանում տարածում էր քրիստոնեություն։ Պատկերվում է սպիտակ ձիու վրա նստած գեղեցիկ տղամարդու տեսքով, հաճախ՝ վիշապօձին նիզակով շամփրելիս։

Գրականության մեջ
----------------

* «Սաքուլն ուխտ գնաց»` Նար Դոսի պատմվածքը
* «Լոռեցի Սաքոն»` Հովհաննես Թումանյանի պոեմը

Ֆրանսերենում
------------

Ֆրանսիացիների մոտ տարածված է նույն ծագումով **Սերժ** անունը, որը հանդիպում է նաև հայերի մոտ։
Սերժ անունով հայտնի մարդիկ են`

### Հայեր

* Սերժ Ավետիքյան` ֆրանսահայ դերասան և ռեժիսոր
* Սերժ Թանկյան` Սիսթեմ օֆ ը Դաուն րոք խմբի հիմնադիր և ղեկավար
* Սերժ Մեհրաբյան` քանդակագործ
* Սերժ Սարգսյան` Հայաստանի Հանրապետության նախագահ

### Ֆրանսիացիներ

* Սերժ Իբաքա` քոնգոյացի ծագումով իսպանացի բասկետբոլիստ
* Սերժ Վենթուրինի` ֆրանսիացի բանաստեղծ

Փաղաքշական ձևը՝ **Սերժիկ**

* Սերժիկ Ալխասյան

Ռուսերենում
-----------

Սարգիս անվան ռուսերեն տարբերակն է՝ **Սերգեյ**, փաղաքշական տարբերակն է՝ **Սերյոժա**, **Սերյոգա**։ Եղել է 60-70-ականներին Ռուսաստանում ծնվածներին տրված երկրորդ տարածված անունը, զիջելով միայն Ալեքսանդրին։
Սերգեյ անունը Սարգիս անվան հետ միասին տարածված է հայերի մոտ։ Կան նաև նրա տարբերակները՝ **Սերյոժա**, **Սերոժ** փաղաքշական՝ **Սերոժիկ**։

Տե'ս նաև`
---------

* Սարգսյան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  1976-82 թթ. եղել է Լիբանանի նախագահը։
**Ստեփան Լիսիցյանի անվան 34 դպրոց**, հանրակրթական դպրոց Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանում։

Պատմություն
-----------

Թիվ 34 դպրոցը բացվել է 1944 թվականի սեպտեմբերի 1-ին՝ որպես արական սեռի երեխաների համար թերի միջնակարգ ռուսական դպրոց՝ տղաների և աղջիկների անջատ ուսուցման անցնելու կապակցությամբ։ Շենքային պայմանների բացակայության պատճառով դասերն անցկացվել են երկու հերթով Երևանի երկաթուղային թիվ 37 դպրոցի շենքում, որն ունեցել է 12 դասարան 400 աշակերտով։ 1944-1954 թթ. դպրոցը եղել է թերի միջնակարգ, 1954-1963 թթ.` միջնակարգ, 1963-1966 թթ.` ութամյա, 1967 թվականից նորից միջնակարգ։ 1945 թվականին դպրոցն անվանակոչվել է Ստեփան Լիսիցյանի անվամբ։ Անվանակոչությունից հետո մինչև իր մահը Ստեփան Լիսիցյանը հաճախ այցելել է դպրոց, հանդիպել աշակերտների և ուսուցիչների հետ։ Մինչ 1992 թվականը ուսուցումն անցկացվել է ռուսաց լեզվով, հետո՝ հայոց լեզվով։

1982 թվականին դպրոցի բակում տեղադրվել է նրա կիսանդրին, որի հեղինակը քանդակագործ Լևոն Թոքմաջյանն է։ Կիսանդրին ընդգրկված է Կենտրոն վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Երևանի Ս. Լիսիցյանի անվան հ. 34 հիմնական դպրոց(չաշխատող հղում)

Աղբյուրներ
----------

* Ստեփան Լիսիցյանի անվան 34 հիմնական դպրոց
**Յոժեֆ Շակովիչ** (հունգ.՝ József Sákovics, հուլիսի 26, 1927(1927-07-26), Բուդապեշտ, Հունգարիայի Թագավորություն - հունվարի 2, 2009(2009-01-02), Բուդապեշտ, Հունգարիա), հունգարացի սուսերով և վարժասուսերով սուսերամարտիկ։ Օլիմպիական խաղերի եռակի մեդալակիր (1952, 1956), ինչպես նաև 1960 թվականի Օլիմպիական խաղերի մասնակից։ Աշխարհի կրկնակի չեմպիոն (1953-անհատական սուսեր, 1959-թիմային սուսեր)։ 11 անգամ դարձել է Հունգարիայի չեմպիոն (1947, 1949, 1950, 1954, 1955, 1957, 1958, 1959, 1960):

Կենսագրություն և գործունեություն
--------------------------------

Յոժեֆն առաջին տիտղոսը նվաճել է 1947 թվականին՝ հաղթելով Հունգարիայի առաջնությունում։

Յոժեֆը ամուսնացած է եղել սուսերամարտիկ Լիդիա Դեմելկու հետ։ 1956 թվականի Օլիմպիադայից հետո նրանք տեղափոխվել են ԱՄՆ, բայց 1957 թվականին զույգը վերադարձել է Հունգարիա։

Յոզեֆը մարզական կարիերան ավարտելուց հետո աշխատել է որպես Հունգարիայի սուսերամարտի հավաքականի (1963—1968, 1979—1980), Իսպանիայի հավաքականի (1970—1972), ինչպես նաև «Orvosegyetemi Sport Club» (1974—1986) և «Budapest Sport Egyesület» (1987) ակումբների մարզիչ։ 1996 թվականին իր կնոջ հետ մեկ տարի անցկացրել է ԱՄՆ-ում՝ որպես Հարվարդի սուսերամարտիկների հավաքականի հրավիրյալ մարզիչներ։

Մահացել է 2009 թվականի հունվարի 2-ին Բուդապեշտում։ 2014 թվականին Սուսերամարտի աշխարհի գավաթի փուլերից մեկը անվանվել է նրա հիշատակին։

Այլ արդյունքներ
---------------

| Տարի | Մրցումներ | Վայր | Կարգ | Տեղ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1952 | Օլիմպիական խաղեր | Հելսինկի, Ֆինլանդիա | թիմային վարժասուսեր | 3 |
| սուսեր | 5 |
| թիմային սուսեր | 5 |
| 1953 | Աշխարհի առաջնություն | Բրյուսել, Բելգիա | սուսեր | 1 |
| թիմային վարժասուսեր | 3 |
| 1955 | Աշխարհի առաջնություն | Հռոմ, Իտալիա | թիմային սուսեր | 3 |
| 1956 | Օլիմպիական խաղեր | Մելբուրն, Ավստրալիա | թիմային վարժասուսեր | 3 |
| սուսեր | 8 (q) |
| թիմային սուսեր | 2 |
| 1959 | Աշխարհի առաջնություն | Բուդապեշտ, հունգարիա | թիմային սուսեր | 1 |
| 1960 | Օլիմպիական խաղեր | Հռոմ, Իտալիա | թիմային վարժասուսեր | 4 |
| սուսեր | 4 |
| թիմային սուսեր | 4 |
| 1962 | Աշխարհի առաջնություն | Բուենոս Այրես, Արգենտինա | թիմային վարժասուսեր | 2 |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4
2. ↑
3. ↑  József SÁKOVICS
4. ↑  Degen Herren Mannschaft
5. ↑  Gyász: elhunyt Sákovics József, egykori párbajtőr-világbajnok

Արտաքին հղումներ
----------------

* Վիճակագրությունը Sports-Reference.com կայքում Archived 2020-04-17 at the Wayback Machine.
**Գինեգործական արդյունաբերություն**, սննդի արդյունաբերության ճյուղ։ Արտադրում է խաղողի գինիներ, շամպայն, կոնյակի, սպիրտ, մրգահատապտղային գինիներ։ Գինեգործական արդյունաբերության հումք են խաղողը, մրգերը, հատապտուղները։ Գինեգործությունը ծագել է գրեթե խաղողագործության հետ մեր թվարկությունից շատ առաջ, սակայն արդյունաբերության ճյուղ է դարձել մեքենայացման և տեխնոլոգիական որակական փոփոխությունների շնորհիվ։

Խաղողագործությամբ և գինեգործությամբ Հայաստանում զբաղվել են շատ վաղուց։ Դրա ապացույցն են Կարմիր բլուրում, Դվինում և այլ վայրերում կատարված պեղումների ժամանակ հայտնաբերված նյութերը։ Գինեգործությունը զարգացման առավել բարձր աստիճանի է հասել սովետական կարգեր հաստատվելուց հետո։ Հայաստանում 1913 թ. խաղողի այգիների տարածությունը կազմել է 9,2, 1936 թ.՝ 11,7, 1965 թ.՝ 36,1, 1975 թ.՝ 35,0 հազար հա։ Գինու արտադրությունը համապատասխանաբար՝ 0,2, 0,8, 2,6, 8,9 միլիոն դկչ։ Կառուցվել են գինու, կոնյակի խոշոր գործարաններ․ Երևանի կոնյակի գործարանը (1975 թվականից՝ Երևանի կոնյակի արտադրական միավորում), Աշտարակի գինու գործարանը (Օշականում), որն առաջինն էր ԽՍՀՄ-ում խերես տիպի գինու արտադրությամբ, Արմավիրի կոնյակի, գինու, Էջմիածնի, Փարաքարի, Արտաշատի և Վեդու գինու, Երևանի շամպայն գինիների, գինեթթվի գործարանները։

Հայաստանն իր բարձրորակ կոնյակներով, թունդ և այլ տեսակավոր գինիներով հայտնի է ողջ աշխարհում[*փա՞ստ*]։ Կոնյակները և գինիները զանազան համտեսների ժամանակ արժանացել են բազմաթիվ ոսկե և արծաթե մեդալների։ Դրան որակով չեն զիջում արտասահմանյան լավագույն նմուշներին։ Արտահանվում են սոցիալիստական և կապիտալիստական մի շարք երկրներ։

Տես նաև
-------

* Գինեգործություն

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 69)։*  |
**Պետր Պոլ** (դեկտեմբերի 5, 1940(1940-12-05), Համբուրգ, Նացիստական Գերմանիա, Գերմանական ռայխ, Գերմանիա), շվեդացի հեղինակ և նախկին ռեժիսոր,կարճամետրաժ ֆիլմերի սցենսրիստ։Ստացել է մի քանի մրցանակներ իր գրքերի և ֆիլմերի համար։

Կենսագրություն
--------------

Պետր Պոլը ծնվել է 1940 թ.ի դեկտեմբերի 5֊ին Գերմանիայի Համբուրգ քաղաքում։2րդ Համաշխարհային պատերազմի տարիներին կորցրել է հորը և 1945 թվականին մոր հետ տեղափոխվել է Շվեդիա,որտեղ 1947 թ.ին սկսել է հաճախել դպրոց,ապա Ստոկհոլմի Սոդրա Լատին գիմնազիան։Այդ ընթացքում նա լավ արդյունքներ էր ցուցաբերում վազքում,բայց 19 տարեկանում հրաժարվում է դրանից։Իր կյանքի 15ից 30 տարիները նկարագրված են իր  գրքերից մեկում։
Ուսումնասիրել է մաթեմատիկա և ֆիզիկա։1963 թ.ից մի քանի տարի աշխատել է Շվեդիայի ազգային պաշտպանության հետազոտությունների ինստիտուտում։ Մի քանի տարի անց կրկին վերադարձել է համալսարան և շարունակելով ուսումը ստացել է դոկտորի աստիճան։Այնուհետև աշխատում է որպես թվային վերլուծության դասախոս և գրում մի շարք դասագրքեր։
1980 թ.ին Պոլը սկսում է ֆիլմարտադրությունը և իր աշխատանքի համար արժանանում տարբեր մրցանակների։
Գրողի կարիերան սկսում է 1983ին և երկու տարի անց հրապարակում իր առաջին և ամենահաջողված գիրքը՝<<Ջոննի, իմ ընկեր>> անվամբ։Այդ ժամանակից ի վեր նա հրապարակել է ավելի քան 26 գեղարվեստական գրքեր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5
2. 1 2  Internet Speculative Fiction Database — 1995.

Աղբյուրներ
----------




|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ČSFD · Internet Speculative Fiction Database |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 90101309 · BNF: 12286207v · GND: 119522667 · ISNI: 0000 0001 2143 3436 · LCCN: n94089558 · NDL: 00670167 · NKC: xx0109899 · NTA: 074768743 · NUKAT: n2005128743 · LIBRIS: 196963 · SUDOC: 031695566 · VIAF: 90720389 · WorldCat VIAF: 90720389 |

 |

 |