Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Տրավնիկ (այլ կիրառումներ)

**Տրավնիկ** (բոս․՝  և խորվ.՝ Travnik, սերբ.՝ Травник), քաղաք Բոսնիա և Հերցեգովինայում, երկրի կենտրոնական հատվածում տեղակայված համանուն համայնքի կենտրոնը և Միջինբոսնիական կանտոնի վարչական կենտրոնը։ Անունը ծագել է սլավոնական *травьникъ* բառից, որը թարգմանաբար նշանակում է *խոտավետ տարածք, մարգագետին, արոտատեղի*։

Աշխարհագրություն և կլիմա
------------------------

### Աշխարհագրություն

Տեսարան դեպի Լաշվա Տրավնիկում գտնվող կամուրջից
Տրավնիկը տեղակայված է Բոսնիա և Հերցեգովինայի կենտրոնական հատվածում, Սարաևոյից մոտավորապես 90 կմ դեպի արևմուտք։ Քաղաքի միջով (արևմուտքից արևելք) հոսում է Լաշվա գետը, որը թափվում է Բոսնա գետը։ Տրավնիկը գտնվում մեծ Լաշվայի հովտում, որը միացնում է Բոսնայի հովիտը արևելքից և Վրբասի հովիտը արևմուտքից։

Տրավնիկը գտնվում է ծովի մակարդակից 514 մետր բարձրության վրա՝ Վիլենիցա (հարավում) և Վլաշիչ (հյուսիսում) լեռների միջև։ Վերջինը, որի բարձրությունը կազմում է 1943 մետր, Բոսնիա և Հերցգեովինայի ամենաբարձր լեռներից մեկն է։

### Կլիմա

Տրավնիկը գտնվում է բարեխառն մայրցամաքային կլիմայական գոտում։ Տարվա միջին ջերմաստիճանը կազմում է +9.6 °C, ամենացուրտ ամիսը հունվարն է (միջինում՝ −1 °C), իսկ ամենատաք ամիսը՝ հուլիսը (միջինում՝ +19,5 °C)։ Ամենաբարձր ջերմաստիճանը գրանցվել է +37 °C, իսկ ամենացածրը՝ −27 °C։ Տեղումներ լինում են ամբողջ տարվա ընթացքում (տարվա մեջ միջինը 117 օր)։

Պատմություն
-----------

Տրավնիկի ամրոց
Տրավնիկը, որը հիմնադրվել է Վլաշիչ լեռնազանգվածի բլուրներից մեկի վրա, առաջին անգամ հիշատակվել է 1463 թվականին, երբ Յայցեի ճանապարհին այստեղ կանգ է առել սուլթան Մեհմեդ II-ը։ Ամրոցը կառուցվել է նախքան 1463 թվականին թուրքերի կողմից Բոսնիայի գրավումը, սակայն շինարարության ստույգ թվականը հայտնի չէ։ Քաղաքը հիշատակվում է 1503 թվականին հունգարա-թուրքական համաձայնագրում։ Բայազիդ II սուլթանի օրոք Տրավնիկում մզկիթ է կառուցվել։ Այդտեղ տեղավորվել է մշտական ռազմական կայազոր։ XVIII դարի սկզբից մինչև 1851 թվականը Տրավնիկը եղել է բոսնիական վեզիրների նստավայրը։ 1878 թվականին հին քաղաքը լքվել է։

Բնակչություն
------------

2009 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ Տրավնիկ համայնքի բնակչությունը կազմել է 55 հազար մարդ։ Մարդահամարում ազգային կազմի մասին տեղեկություններ չեն ներկայացվել։

### Բնակչության քանակի փոփոխություն

|  |
| --- |
| **Տրավնիկ քաղաքի բնակչություն** |
| **Մարդահամարի թվական** | **1991** | **1981** | **1971** |
| **Բոսնիացիներ** | 7.373 (38,72 %) | 5.822 (36,64 %) | 5.730 (44,15 %) |
| **Խորվաթներ** | 6.043 (31,73 %) | 5.026 (31,63 %) | 4.538 (34,96 %) |
| **Սերբեր** | 2.131 (11,19 %) | 1.901 (11,96 %) | 1.894 (14,59 %) |
| **Հարավսլավներ** | 2.800 (14,70 %) | 2.867 (18,04 %) | 486 (3,74 %) |
| **Այլազգիներ** | 694 (3,64 %) | 272 (1,71 %) | 329 (2,53 %) |
| **Ընդհանուր** | **19.041** | **15.888** | **12.977** |

Տնտեսություն
------------

Տրավնիկի տնտեսությունը, որը երբեք չի ունեցել բարձր ցուցանիշներ, շատ լուրջ տուժել է 1990-ականների սկզբին՝ պատերազմի ժամանակ։ Հիմնականում համայնքի բնակիչները զբաղված են գյուղատնտեսությամբ։ Քաղաքում գործում են մի քանի ֆաբրիկաներ, որոնք զբաղվում են փայտի մշակմամբ։

Մշակույթ
--------

Սահատ կուլա
Տրավնիկի հին հատվածում գոյություն ունեն բազմաթիվ կառույցներ, որոնց պահպանվել են XV դարի առաջին կեսի բոսնիական անկախության տարիներից։ Քաղաքում կան բազմաթիվ մզկիթներ և եկեղեցիներ։ Քաղաքային թանգարանը, որը կառուցվել է 1950 թվականին, շրջանի ամենավառ մշակութային հիմնարկներից է։

Կրթություն
----------

2007 թվականից Տրավնիկում գործում է մասնավոր համալսարան, որն սկզբնապես ներառել է 4 ֆակուլտետ։ Հետագայում համալսարանի կազմում ընդգրկվել է ևս 4 ֆակուլտետ։

Սպորտ
-----

Տրանվիկում տեղակայված են «Տրավնիկ» ֆուտբոլային և բասկետբոլայի ակումբների մարզադաշտերը։

Տեսարժան վայրեր
---------------

* Հաջի Ալի բեյա մզկիթ
* Ենի ջամիա (Հասան ագիի մզկիթ)
* Շարենա ջամիա
* Սահատ Կուլա (ժամացույցի աշտարակ)

Քույր-քաղաքներ
--------------

* 1972 Սերբիա Կրուշևաց, Սերբիա
* 2003 Գերմանիա Լայպցիգ, Գերմանիա

Տեղագրական քարտեզ
-----------------

* Քարտեզի թերթ **L-33-IV** Archived 2013-05-02 at the Wayback Machine.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Travnik". // mirjanadetelic.com. Արխիվացված է the original 2016 թ․ ապրիլի 19-ին. Retrieved 2016 թ․ հունվարի 20. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  *Kreševljaković, Hamdija.* Старые боснийские города = Stari bosanski gradovi. — Сараево: Nase starine, 1953. — С. 15.
3. ↑  *Redžić, Husref.* Srednjovjekovni gradovi u Bosni i Hercegovini. — Сараево: Sarajevo Publishing, 2006. — С. 202.(սերբ.)
4. ↑  "Данные переписи" (PDF). Արխիվացված է the original (PDF) 2014 թ․ ապրիլի 1-ին. Retrieved 2019 թ․ հուլիսի 7. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Сайт общины Травник (բոսն.)(խորվ.)(գերմ.)
* Портал города Травник Archived 2008-01-16 at the Wayback Machine.(բոսն.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրոքհաուս · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Հրեական Բրոքհաուսի և Եփրոնի |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 120763961 · GND: 4119690-9 · LCCN: n82211279 · NKC: ge270096 · VIAF: 141924089 · WorldCat VIAF: 141924089 |

 |