**«Յարանգայում վառվում է կրակը»** (ռուս.՝ «В яранге горит огонь»), խորհրդային նկարված մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ։ Ստեղծվել է 1956 թվականին ռեժիսոր Օլգա Խոդատաևայի կողմից։ Սցենարը գրել է Ժաննա Վիտենզոնը Հյուսիսի ժողովուրդների հեքիաթների մոտիվներով։

Սյուժե
------

Հեռու Հյուսիսում՝ փոքրիկ, աղքատ յարանգայում ապրում է այրին իր որդու՝ Յատոյի ու դստեր՝ Տեյունեի հետ։ Երեխաներն ալարկոտ էին ու անհնազանդ, չէին ուզում օգնել իրենց մորը և փայտ հավաքել խարույկի համար (Տեյունեին ավելի շատ անհանգստացնում էին իր երկար, գեղեցիկ հյուսերը)։ Եվ երբ կրակն օջախում հանգչում է, չար պառավ Բուքը ներխուժում է յարանգա։ Մայրը փորձում է պաշտպանել իր երեխաներին, բայց Պուրգան տանում է նրան։ Քույր ու եղբայր ստիպված են լինում մոռանալ իրենց ալարկոտության մասին և գնալ իրենց մորը որոնելու։ Նրանք անցնում են երկար ճանապարհ ու հաղթահարում բազմաթիվ վտանգներ, մինչև կարողանում են գտնել Բուքի տունն ու փրկել իրենց մորը։

Ստեղծողներ
----------

|  |  |
| --- | --- |
| Սցենարի հեղինակ | Ժաննա Վիտենզոն |
| Ռեժիսոր | Օլգա Խոդատաևա |
| Բեմադրող նկարիչներ | Լեոնիդ Արիստով, Վիկտոր Նիկիտին |
| Նկարիչ-մուլտիպլիկատորներ | Վլադիմիր Արբեկով, Բորիս Բուտակով, Վլադիմիր Դանիլևիչ, Վադիմ Դոլգիխ, Կիրիլ Մալյանտովիչ, Ռենատա Միրենկովա, Վլադիմիր Կրումին, Վիկտոր Լիխաչյով, Ռ․. Մարկանո, Լև Պոպով |
| Նկարիչ-դեկորատորներ | Կոնստանտին Մալիշև, Իրինա Սվետլիցա, Ելենա Տանենբերգ, Իրինա Տրոյանովա |
| Օպերատորներ | Նիկոլայ Վոինով, Ելենա Պետրովա |
| Կոմպոզիտոր | Գեորգի Կրեյտներ |
| Հնչյունային օպերատոր | Նիկոլայ Պրիլուցկի |
| Տեխնիկական օգնական | Լ. Կովալևսկայա |
| Մոնտաժող | Ա. Ֆիրսովա |
| Դերերը հնչյունավորել են | Ռոստիսլավ Պլյատ — *Գայլ* |

Մրցանակներ
----------

«Յարանգայում վառվում է կրակը» մուլտֆիլմն արժանացել է մրցանակների մի շարք փառատոններում.

* 1956 — Վենետիկի երեխաների ու պատանիների համար նախատեսված ֆիլմերի VIII միջազգային փառատոնի առաջին մրցանակ,
* 1957 — Մոսկվայում Երիտասարդության ու ուսանողների VI համաշխարհային փառատոնի շրջանակներում անցկացված միջազգային կինոփառատոնի ոսկե մեդալ։

Ստեղծման պատմություն
--------------------

Մոսկվայի պետական համալսարանում Ժաննա Վիտենզոնն սկսել է հետաքրքրվել Հյուսիսով, ուր հաճախ է մեկնել բանահյուսական արշավախմբերի կազմում։ Հյուսիսային հեքիաթների հիման վրա նրա կողմից գրված սցենարն արժանացել է Մստիսլավ Պաշչենկոյի հավանությանը և նրա երաշխավորությամբ փոխանցվել արտադրության «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայում։

Մուլտֆիլմի գլխավոր հերոսները (մայր, Տեյունե և Յատո) ստեղծվել են Լեոնիդ Արիստովի կողմից։ Նա էլ նկարել է հյուսիսային բնապատկերները, որոնց վրա աշխատելիս նկարիչն օգտագործել է Լենինի անվան գրադարանի նյութերը։ Ֆիլմի գունային գաման մշակել է Վիկտոր Նիկիտինը, որն ստեղծել է նաև հերոսների մի մաիսն՝ Մթությունը, Բուքը։ Ֆիլմում օգտագործվել է Վ. Նիկիտինի կողմից առաջարկված նորարարական նկարչական հնար՝ լյումինսցենային ներկերի օգտագործումը։

Ֆիլմում հնչող մոր երգի տեսքտը գրել է Միխայիլ Սվետլովը (տեքստը գեղխորհուրդը հավանության է արժանացրել դժկամորեն։

Արձագանքներ
-----------

> 
> 
> Օլգա Խոդատաևան 1956 թվականին հանդես է եկել «Յարանգայում վառվում է կրակը» նկարված ֆիլմի բեմադրող, որը նա ստեղծել է նկարիչ Լեոնիդ Արիստովի հետ հաամտեղ։ Ֆիլմը, որ բեմադրվել է հյուսիսի ժողովուրդների վառ կոլորիտն ու ինքնատիպությունը կրող հեքիաթի հիման վրա, հետաքրքիր է ոչ միայն իր տարաշխարհիկությամբ, այլև վարպետորեն մշակված, պատանի հանդիսատեսի երևակայությունը գրավող հեքիաթային մթնոլորտով։
> 
> 
> 
> *Բնօրինակ տեքստ* (ռուս.)  
> 
> *Ольга Ходатаева в 1956 году выступает как постановщик рисованной ленты «В яранге горит огонь», созданной ею совместно с художником Леонидом Аристовым. Фильм, поставленный по сказке, несущей в себе яркий колорит и своеобразие северных народов, интересен не только своей экзотикой, но и мастерски разработанной, захватывающей воображение юного зрителя сказочной атмосферой.*
> 
> 
> — Վ. Ասենին
> 
>

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Сергей Капков* Энциклопедия отечественной мультипликации. — М.: Алгоритм, 2006. — С. 691—692. — 816 с. — 3 000 экз. — ISBN 5-9265-0319-4
2. ↑  Витензон Жанна Зискиндовна Archived 2014-04-27 at the Wayback Machine. sem40.ru.
3. 1 2  *С. Капков*. Интервью с Леонидом Аристовым.
4. ↑  *Георгий Бородин*. "Киностудия «Союзмультфильм» Archived 2016-03-05 at the Wayback Machine.. Краткий исторический обзор, new.souzmult.ru.
5. ↑  Асенин С.В. «Мир мультфильма». «Пути советской мультипликации» Archived 2014-02-22 at the Wayback Machine.

Գրականություն
-------------

* Фильмы-сказки. Сценарии рисованных фильмов. Выпуск 5.. — М.: Искусство, 1958. — С. 271. — 290 с..

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Յարանգայում վառվում է կրակը» մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում
* «Յարանգայում վառվում է կրակը» մուլտֆիլմը Myltik.ru կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · Animator.ru |

 |