**Ռամմելսբերգ** (գերմ.՝ Rammelsberg), լեռ, որը գտնվում է Հարցի հյուսիսային եզրում, Հյուսիսային Գերմանիայի Ստորին Սաքսոնիա մարզի Գոսլար պատմական քաղաքի հարավում։ Լեռն ունի 635 մետր բարձրություն։ Լեռը կարևոր վայր է արծաթի, պղնձի և կապարի հանքային գործի համար, միակ հանքն էր, որ գործում էր ավելի քան 1000 տարի շարունակ։ Հանքը փակվել է միայն 1988 թվականին։ 1992 թվականից Ռամմելսբերգի հանքավայրը ներառվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում։

Անուն
-----

Ըստ լեգենդի, լեռը կոչվել է «Ռամմ» ասպետի անունով, ով Օտտոն I կայսեր պաշտպանն էր։ 968 թվականին, մինչ որսորդությանն անցնելը ասպետը կապում է իր ձին ծառից, որպեսզի կարողանար ինչ-որ եղջերու հետապնդել գրեթե անանցանելի տեղանքում։ Նրա մարտական ձին մի անգամ սպասում էր իր տիրոջ վերադարձին, մինչ այդ նա սկսել էր սմբակներով փորել հողը և այդպիսով հայտնաբերվել է արծաթի հանքաքար։

Մեկ այլ ավանդույթի համաձայն, լեռան անունը հնարավոր է առաջացել է լեռան լանջերի վրա հայտնաբերված ղանձիլի (գերմ.՝ Ramsen) անվանումից։

Հանքերի ձևավորում
-----------------

Ի տարբերություն Վերին Հարցի հանքավայրերի, Ռամմելսբերգի հանքավայրներն առաջացել են Դևոնի ժամանակաշրջանում՝ ծովի հատակին գտնվող հիդրոթերմալ հանքավայրերից։ Այս ձևավորումը կոչվում է մրրային ծծմբային արտազատման պահեստ։

Լեռան հանքանյութն առաջացել է բրոնզե դարում տեղի ունեցած էրոզիայի ժամանակ։ Հանքերը սպառվել են միայն 1980-ական թվականներին և փակվել 1988 թվականին։

Հանքագործության պատմություն
---------------------------

Ռամմելսբերգի հանքագործության պատմությունը տեղի է ունեցել մի քանի տարբեր փուլերով։ Սկզբում հիմնական արտադրանքը եղել է պղնձի հանքաքար, ավելի ուշ կապարի, և հետագայում՝ արծաթի հանքաքար։

1981-1985 թվականներին Հարավային Հարցում գտնվող Դոնա շրջանում հնագիտական պեղումների ժամանակ հայտաբերված չմշակված հանքաքարի բեկորների և մետաղի աղտի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մ.թ. 3-րդ դարում Ռամմելսբերգում իրականացվել է հանքարդյունաբերական գուրծունեություն։

### Միջին դարեր

Ռամմելսբերգում հանքարդյունաբերությունն առաջին անգամ հիշատակվել է 968 թվականին Սաքսոնիայի դքսության կողմից։ *Res gestae saxonicae* խոսքերով, Օտտոն I-ը բացեց և արդյունահանեց արծաթի հանքաքարեր։ Գոսլարի հանքարդյունաբերությունը չի հիշատակվել մինչև 979 թվականը։

Արդյունավետ հանքերը պատկանում էին Սուրբ Հռոմեական կայսր *Reichsgut*- ին։ Երբ 1175 թվականին Ֆրիդրիխ I Շիկամորուս կայսրը կոչ արեց Լոմբարդյան լիգային աջակցել իր քարոզարշավին՝ իտալական քաղաքների դեմ, Հենրիխ Առյուծը պահանջեց Գոսլարի հանքավայրը, որը Ֆրիդրիխ կայսրը հերքեց։ Հենրիխ Առյուծ դուքսը պաշարեց քաղաքը և ավերեց հանքարդյունաբերական կայանները։ Վերականգնվելուց հետո՝ 1180 թվականին, Ռամմելսբերգի հանքերը կրկին վիճարկվեցին 1198-1199 թվականներին՝ Հոհենշտաուֆենի որդի՝ Օտտոն IV-ի և Ֆրիդրիխի որդի՝ Շվաբիայի կայսր Ֆիլիպի միջև։

Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ
---------------------------------

1000 տարիների ընթացքում հանքավայրից արդյունահանվել է շուրջ 30 մլն. տոննա հանքաքար։ Հանքավայրը փակվել է 1988 թվականի հունիսի 30-ին TUI ընկերության կողմից, քանի որ օգտակար հանածոների հանքավայրերը հիմնականում սպառվել էին։ Քաղաքացիական ասոցիացիան առարկում էր մակերեսային տեղակայանքները քանդելու ծրագրերը և լրացնում էին պատմական ստորգետնյա հանքի շահագործումը։ Հետևաբար, չօգտագործված հանքավայրը մնացել է որպես թանգարան, պահպանելու իր ժառանգությունը և ցուցադրելու հանքավայրի պատմությունն ու արդյունաբերական սարքավորումները։

1992 թվականին թանգարանը ներառվել է ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում՝ Գոսար հին քաղաքի հետ միասին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  archINFORM (գերմ.) — 1994.
2. ↑

Արտաքին հղումներ
----------------

* Gold Mining in Germany : History and Future Potential pdf, in German
* Официальный сайт (գերմ.)(անգլ.)(ֆր.)
* Серебряные копи германских королей Репортаж Deutsche Welle (рус.)
* *Kulturerbe der Menschheit: Der Rammelsberg*, Infos zum Museum und Besucherbergwerk, auf rammelsberg.de
* *Der Rammelsberg (Goslar)*, Geschichte und Bilder, auf raymond-faure.com
* *Erzbergwerk Rammelsberg*, Geschichte und Bilder, auf industriedenkmal.de
* *Förderverein Weltkulturerbe Erzbergwerk Rammelsberg Goslar/Harz e. V.*, auf foerderverein-rammelsberg.de
* *Volkskunst vom Bergwerk Rammelberg in Goslar*, auf miner-sailor.de
* *Sagen aus Niedersachsen – Die Entstehung der Bergwerke auf dem Rammelsberg* (Projekt Gutenberg-DE), auf spiegel.de

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ռամմելսբերգ» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4116901-3 · LCCN: nb2006005431 · VIAF: 134382145 · WorldCat VIAF: 134382145 |

 |