**Գորդոն Գուլդ** (անգլ.՝ Gordon Gould, հուլիսի 17, 1920(1920-07-17), Նյու Յորք շրջան, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ - սեպտեմբերի 16, 2005(2005-09-16), Նյու Յորք շրջան, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի ֆիզիկոս, որին վերագրվում է լազերի գյուտը։ Առավել հայտնի է ԱՄՆ-ի դեմ՝ լազերի և նրա հետ կապված տեխնոլոգիական պատճառներով, իր երեսնամյա արտոնագրային պայքարով։ Նաև պայքարել է լազեր արտադրողների դեմ, ովքեր խախտել էին արտոնագիրը։

Վաղ տարիներ
-----------

Ծնվել է Նյու Յորքում, երեք եղբայրներից ավագն է եղել։ Նրա հայրը եղել է *Scholastic Magazine Publications*-ի հիմնադիրը և գլխավոր խմբագիրը։ Մեծացել է Նյու Յորքի արվարձաններից մեկում, սովորել է տեղի դպրոցում։ Յունիոն քոլեջում ստացել է բակալավրի աստիճան (ֆիզիկայի ոլորտում), որտեղ նա դարձել է *Sigma Chi* միաբանության անդամ։ Եյլի համալսարանում լուսագիտության և սպեկտրոսկոպիայի ոլորտում ստացել է մագիստրոսի աստիճան լուսագիտության և սպեկտրոսկոպիայի ոլորտում։

1944 թվականի մարտից մինչև 1945 թվականի հունվարը աշխատել է Մանհեթենյան նախագծում, բայց որպես անդամ հեռացված է եղել ԱՄՆ-ի կոմունիստական կուսակցությունից։ 1949 թվականին ընդունվել է Կոլումբիական համալսարան, որպեսզի աշխատի բժշկական դիսերտացիայի շուրջ՝ օպտիկական և միկրոալիքային սպեկտրոսկոպիայի ոլորտում։ Նրա գիտական ղեկավարը եղել է Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Պոլիկարպ Կաշը։

1956 թվականին Գուլդը շարունակել է օգտագործել օպտիկական պոմպը, առաջարկել է օգտագործել այն՝ միջավայրում ինվերսիայի բնակվածության ստեղծման համար, և քննարկել է այդ միտքը մազերի գյուտարար Չարլզ Թաունսի հետ, ով 1964 թվականին ստացել էր Նոբելյան մրցանակ՝ մազերի և լազերի վրա իր կատարած աշխատանքի համար։ Թաունսը խորհուրդ է տվել Գուլդին՝ ինչպես ստանալ իր նորարարության արտոնագիրը, և համաձայնվել է հանդես գալ որպես վկա։

Գուլդը առաջարկել է շարունակել օգտագործել *լազեր* տերմինը (անգլ.՝ laser), ինքը հապավում է ներկայացրել անգլերենից՝ *Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation*, ինչը թարգմանաբար նշանակում է լույսի ուժեղացումը հարկադրական ճառագայթման միջոցով։ Առաջարկվող անվանման հանրային ներկայացումը կայացել է դեռևս Տ․ Մայմանի պատրաստած առաջին իրական աշխատող լազերի ստեղծումից առաջ (1960)՝ 1959 թվականի կոնֆերանսին, և շուտով դարձել է ընդունված։

Ընտրություններ Փառքի սրահում և մահը
-----------------------------------

Չնայած նրա դերը լազերի փաստացի հայտնագործման մեջ վիճարկվել է տասնամյակների ընթացքում, բայց Գուլդը 1991 թվականին ընտրվել է Գյուտարարների ազգային Փառքի սրահի անդամ։

Գուլդը մահացել է 2005 թվականի սեպտեմբերի 16-ին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Encyclopædia Britannica
2. 1 2 3 4  Munzinger Personen (գերմ.)
3. 1 2 3 4
4. ↑
5. ↑  Taylor (2000), p. 14.
6. ↑  Taylor (2000), p. 16-20.
7. ↑  Taylor (2000), p. 19-25.
8. ↑  Taylor (2000), p. 37-40.
9. ↑  "Nobel Prize in Physics 1964". Retrieved 2010 թ․ հունվարի 16.
10. ↑  Taylor (2000), p. 62.
11. ↑  *Gould, R. Gordon* The LASER, Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation // The Ann Arbor Conference on Optical Pumping, the University of Michigan, June 15 through June 18, 1959 / Franken, P.A. and Sands, R.H. (Eds.). — 1959. — С. 128.
12. 1 2  Chang, Kenneth. "Gordon Gould, 85, Figure In Invention of the Laser". `{{cite news}}`: Cite has empty unknown parameter: `|coauthors=` (help)

Աղբյուրներ
----------

* *Taylor, Nick* LASER: The inventor, the Nobel laureate, and the thirty-year patent war. — New York: Simon & Schuster, 2000. — ISBN 0-684-83515-0
* *Brown, Kenneth* Inventors at Work: Interviews with 16 Notable American Inventors. — Redmond, Wash.: Tempus Books of Microsoft Press, 1987. — ISBN 1-55615-042-3

Արտաքին հղումներ
----------------

* Bright Idea: The First Lasers Archived 2014-04-24 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Notable Names Database |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 14413112m · GND: 123035546 · ISNI: 0000000028200398 · LCCN: n93004503 · SUDOC: 090939689 · VIAF: 33149294390980522686 · WorldCat VIAF: 33149294390980522686 |

 |

 |