recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Խոցելի տեսակն** այն կենսաբանական տեսակն է, որը Բնության պահպանության միջազգային միության կողմից դասակարգվել է որպես անհետացման վտանգված, և եթե չբարելավվեն նրա գոյատևմանը և վերարտադրությանը սպառնացող հանգամանքները, ապա այս տեսակը կարող է անհետանալ։

Խոցելիությունը հիմնականում պայմանավորված է սննդի հայթայթման տարածքների կորստով կամ տեսակի բնակության օջախի ոչնչացմամբ։ Խոցելի կենսամիջավայրերը և տեսակները մշտադիտարկվում, և նրանց կարգավիճակը կարող է փոփոխվել։

Ներկայումս կան 5,196 կենդանիներ և 6,789 բույսեր, որոնք դասակարգված են որպես խոցելի, համեմատած 1998 թվականի մակարդակի հետ այս ցուցանիշները համապատասխանաբար 2,815 և 3,222 էին։ Այժմ խոցելի ցեղատեսակների պահպանման նպատակով կիրառվում են գենետիկական ռեսուրսների կրիոպահպանման մոտեցումները։

ԲՊՄՄ-ի կողմից սահմանված կարգավիճակներ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  IUCN (2012)։ «IUCN Red List version 2012.2: Table 2: Changes in numbers of species in the threatened categories (CR, EX, VU) from 1996 to 2012 (IUCN Red List version 2012.2) for the major taxonomic groups on the Red List»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ հունվարի 27-ին։ Վերցված է 2012 թ․ դեկտեմբերի 31  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)

Արտաքին հղումներ
----------------

* List of Vulnerable species as identified by the IUCN Red List of Threatened Species
**Խոցելիության ստուգում**, համակարգչային համակարգերի կամ ցանցերի անվտագության գնահատման մեթոդ, որը կարավում է հաքերային մոդելավորված հարձակումների շնորհիվ։ Գործընթացը իրենից ներկայացնում է թիրախի ակտիվ անալիզ, որի հիմնական նպատակը ակնհայտ խոցելիությունների հայտնաբերումն է, որոնք կարող են հանգեցնել համակարգի ոչ ճիշտ աշխատանքին։ Անալիզի ընթացքում տվյալ համակարգի վրա իրականացվում է ակտիվ հարձակումներ, որը նպատակ է հետապնդում գտնել համակարգում առկա խոցելիությունները։ Աշխատանքի արդյունքը ներկայացվում է զեկույցի ձևով, որը պարունակում է տեղեկություններ խոցելիության մասին, ինչպես նաև կարող է տրամադրել տեղեկություն առակ խնդիր լուծման համար։ Խոցելիության ստուգման նպատակը՝ համակարգի անվտագության գնահատում, ինչպես նաև գնահատում են այլ վնասները, որը հնարավոր է առաջանա հաջող հարձակման պատճառով։ Խոցելիության ստուգումը համարվում է անվտագության աուդիտի մաս։ Այն մասնագետը, որը իրականցնում է այս գործընթացը՝ կոչվում է պենթեսթեր։

Բաց և փակ համակարգեր
--------------------

Խոցելիության ստուգման հիմքում կարող է ընկած լինել մի քանի մեթոդներ։ Հիմնական տարբերությունը կայանում է ստուգվող համակարգում առկա տեղեկությունը։ Փակ համակարգերի ստուգման ընթացքում մասնագետը չի ունենում տեղեկություն թիրախի մասին։ Այս տիպի հարձակումների սկզբնական առաջադրանքը, կայանում է նրանում, որ անհրաժեշտ է գտնել ընդհանուր տեղեկություն թիրախի և նրա կառուցվածքի մասին։ Բացի փակ համակարգերից գոյություն ունեն բաց (հասանելի է ընդհանուր տեղեկություն թիրախի մասին) և կիսափակ (հասանելի է լինում թիրախի մասին տեղեկությունների միայն կեսը)։

Նպատակային համակարգեր
---------------------

Նպատակային համակարգերի կատեգորիային են պատկանում համակարգչային այն համակարգերը, որոնք միացված են Համացանցին։ Խոցելիության ստուգումը պետք է իրականացվի նպատակային համակարգի մեկնարկից առաջ։

Տես նաև
-------

* Metasploit
* OpenVAS
* Nmap

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «What Is Penetration Testing?»։ Վերցված է 2018 թ․ դեկտեմբերի 18
2. ↑  «Penetration Testing overview»։ Վերցված է 2019 թ․ հունվարի 25
3. ↑  Malik Keshav (2021 թ․ հոկտեմբերի 25)։ «A Complete Guide on VAPT - ASTRA»։ *www.getastra.com* (en-US)։ Վերցված է 2022 թ․ մայիսի 28
4. ↑  «Pen Testing Types explained»։ 2017 թ․ հունիսի 9։ Վերցված է 2018 թ․ հոկտեմբերի 23
5. ↑  «Penetration Testing: Assessing Your Overall Security Before Attackers Do»։ SANS Institute։ Վերցված է 16 Հունվար 2014
**Իվան Ջոնրիդովիչ Հովհաննիսյան** (ռուս.՝ Иван Джонридович Оганесян, (մարտի 9, 1973(1973-03-09), Սարատով, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուսական թատրոնի և կինոյի արմատներով հայ դերասան։

Կենսագրություն
--------------

Իվան Հովհաննիսյանը ծնվել է 1973 թվականի մարտի 9-ին Ռուսաստանի Սարատով քաղաքում։ Մանկությունն անցել է Վոլգա գետի ափին։ Իվանի ընտանիքի գրեթե բոլոր անդամները սերտորեն կապված են եղել երաժշտական աշխարհի հետ։ Մայրն իր կյանքի մեծ մասը հանդես է եկել որպես դաշնակահար, իսկ հայրը եղել է օպերային թատրոնի գլխավոր կոնցերտմայստեր ինչպես նաև հայտնի օպերային երգիչ։ Իվանը սովորել է Սարատովի, Երևանի և Մինսկի երաժշտական դպրոցներում։ Երևանում նրա թավջութակի ուսուցիչը եղել է ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցիչ Ալեքսանդր Չաուշյանը։

1989 թվականին Իվան Հովհաննիսյանը լքել է Բելառուսը և տեղափոխվել Մոսկվա, որտեղ շուտով ընդունվել է Ռուսաստանի թատերական արվեստի ակադեմիայի երաժշտական բաժինը, իսկ կարճ ժամանակ անց տեղափոխվել է նույն ակադեմիայի դերասանական բաժին։

Հովհաննիսյանը որոշ ժամանակ քասթինգ է անցնել իսրայելական հայտնի «Գեշեր» թատրոնում, որից հետո կրկին տեղափոխվել է Մոսկվա և աշխատանքի անցել Ռոման Վիկտյուկի թատրոնում։

2002 թվականին Իվան Հովհաննիսյանը «Նորդ-Օստ» պիեսում ստացել է օդաչուներից մեկի դերը։ Այնուհետև այս բեմադրության այլ դերասանների հետ Իվան Հովհաննիսյանը մի քանի օր պատանդ է մնացել մի խումբ ահաբեկիչների կողմից։

2003 թվականից Իվան Հովհաննիսյանը նկարահանվել նաև հեռուստասերիալում։ Նրա կարիերայում դեբյուտը եղել է «Ցանկալի» հեռուստասերիալում շախմատիստի փոքրիկ դերը։ Հովհաննիսյանն ավելի հանրահայտ է դարձել «Օրենք և կարգ» սերիալիում մայոր Պանկրատովի դերակատարումից հետո։

Նա նակարահանվել է մոտ 45 ֆիլմում, որոնց հիմնական մասը դետեկտիվ են և մարտաֆիլմեր։

Անձնական կյանք
--------------

Դերասանը կնոջ՝ Աննայի հետ ծանոթացել է 2000-ականների սկզբին։ Այնուհետև զույգը երկար տարիներ ապրել են միասին և հետո ամուսնալուծվել։ Նրանք ունեն դուտր՝ Օլեսիան։

Երկրորդ կինը՝ Ելենան, Ուկրաինայից է, նրանք ունեն զույգ դուստր՝ Ալեքսանդրան և Եվգենիան։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Инесса Ланская*. Иван Оганесян: «Мечтаю о встрече с Моей женщиной». Archived 2013-12-17 at the Wayback Machine. «Экспресс-газета» // eg.ru (2 февраля 2010 года)
2. ↑  «Иван Оганесян - биография | Узнай Всё»։ *Uznayvse.ru* (ռուսերեն)։ Վերցված է 2022 թ․ մայիսի 27
3. ↑  Звезда "Гражданина Никто" чудом выжил в плену у террористов

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Дочка подрастает без меня...»
* Иван Оганесян (անգլ.) *Internet Movie Database* կայքում
* Оганесян Иван Джонридович. Биография, фильмография, фотографии актёра.Archived 2010-05-26 at the Wayback Machine. // ruskino.ru
* Иван Оганесян. Биография, фильмография.Archived 2010-02-10 at the Wayback Machine. Сайт «Российские и советские актёры» // rusakters.ru
* Иван Оганесян. Биография и фильмография.Archived 2018-04-01 at the Wayback Machine. Телеканал «Россия-1» // russia.tv
* Иван Оганесян, актёр. Биография, анкета, фото, видео, новости.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ČSFD · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ |

 |
Զիլճյան ընտանիքի արտադրության ծնծղա
**Զիլճյան ընտանիք**, ծնծղա արտադրող վարպետների ընտանիք (այստեղից էլ ազգանունը՝ թուրքերեն զիլ՝ ճչան, ծնծղա)։

Զիլճյան ընտանիքը այդ գործը ձեռնարկել է դեռևս 15-16-րդ դարերում։ 1623 թվականին Ավետիս Զիլճյանը Կոստանդնուպոլսում մետաղների (անագ, պղինձ) որոշակի խառնուրդից ստացել է հատուկ համաձուլվածք՝ ծնծղա պատրաստելու համար։ Ստացման եղանակը որպես գաղտնիք սերնդեսերունդ հաղորդվել է միայն ընտանիքի երեք արական սեռի ներկայացուցիչներին։

Զիլճյաններն Օսմանյան կայսրության ողջ տարածքում ծնծղաների համատարած արտադրության արտոնյալ իրավունք ստացան։ Հետագայում այդ ծնծղաները կատարելագործվեցին ու սկսեցին օգտագործվել օսմանյան բանակի երաժշտախմբերում։

Զիլճյան ընտանիքի նշանավոր ներկայացուցիչն էր Քերովբե Զիլճյանը (1838—1910)։ Ապրել և ստեղծագործել է Կոստանդնուպոլսում, ունեցել սեփական գործատուն, որտեղ պատրաստված ծնծղաները դիմացկունությամբ և հնչյունի նրբությամբ գերազանցել են եվրոպական ամենանշանավոր մակնիշների արտադրանքին։ Նրա արտադրած ծնծղաները եվրոպական ն ամերիկյան միջազգային ցուցահանդեսներում արժանացել են շքանշանների ու պատվոգրերի (Լոնդոնում՝ 1851-ին, Փարիզում՝ 1862-ին, Չիկագոյում՝ 1893-ին, Բեռլինում՝ 1898-ին, Իտալիայում՝ 1907-ին, «Մեծ մրցանակ»)։

1915-ի Մեծ եղեռնի ժամանակ Զիլճյանների ընտանիքի ողջ մնացած անդամներին հաջողվել է տեղափոխվել ԱՄՆ։ Զիլճյանների ընտանիքի արհեստանոցը այժմ գտնվում է Նորթ Քուինս քաղաքում (Մասսաչուսեթսի նահանգ)։

Ժամանակի ընթացքում Զիլճյան կորպորացիան կատարելագործել է արտադրական ողջ տեխնոլոգիան, ստեղծելով թավալուն (ռայթ) ծնծղաներ, որոնք ներառված են մի քանի թմբուկներից բաղկացած հարվածային գործիքի մեջ և հանրությանը ծանոթ են չիկա-չիկ անվամբ։

Քսաներորդ դարի կեսերից ցայսօր ջազ և ռոք նվագախմբերի հիմնական մատակարարը Զիլճյաններն են եղել, ինչի շնորհիվ նրանց ընկերությունը ֆինանսական հսկայական միջոցներ է կուտակել և, միայն 2006 թ. վաճառքի հասույթն կամել է մոտ 53.7 միլիոն ամերիկյան դոլար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Family Business Magazine: At the Helm: Craigie Zildjian(անգլ.)
2. ↑  «Trade secrets of oldest family firm in US - BBC News»։ *BBC News* (en-GB)։ Վերցված է 2016 թ․ հունիսի 13

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Արմենիապեդիա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: nr00020179 · VIAF: 149930126 · WorldCat VIAF: 149930126 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 689)։*  |
**Զվենո** (բուլղար․՝ Звено),  Բուլղարիայի ռազմական և քաղաքական կազմակերպություն, որը հիմնադրվել է 1927 թվականին բուլղարական բանակի մի խումբ սպաների կողմից։ Ունեցել է իր տպագիր պարբերականը նույն անվան տակ ։

Զվենո կազմակերպության անդամները ֆաշիստներ չէին, բայց միևնույն ժամանակ կողմ էին էթիստական և կորպորատիվ տնտեսության հաստատմանը։ Նրանք պայքարում էին ներքին մակեդոնական հեղափոխական կազմակերպության ահաբեկիչների դեմ և դեմ էին հանդես գալիս մակեդոնական ազատագրական շարժմանը։ Զվենոն սերտորեն կապված էր նաև այսպես կոչված Ռազմական լիգայի հետ, կազմակերպություն, որը կանգնած էր 1923 թվականի պետական հեղաշրջման հետևում և պատասխանատու էր վարչապետ Ալեքսանդր Ստամբոլիյսկիի սպանության համար։

1934 թվականին Զվենայի սպաները, ինչպիսիք են գնդապետ Դամյան Վելչևը և գնդապետ Կիմոն Գեորգիևը, բռնազավթել են իշխանությունը երկրում և ավտորիտար ռեժիմ հաստատել։ Գեորգիեւը վարչապետ է դարձել։ Նրանք լուծարեցին բոլոր կուսակցություններն ու արհմիությունները և բացահայտ հարձակվեցին ՎՄՌՕ-ի վրա։ Նրանց կառավարությունը ներկայացրել է կորպորատիվ տնտեսությունը, նման նրան, ինչ եղել է Իտալիայում Բենիտո Մուսոլինիի կառավարության ժամանակահատվածում։ Ցար Բորիս III-ը, Զվենոյի հակառակորդը, հերթական հեղաշրջումն է կազմակերպել գեներալ Պենչո Զլատևի (միապետ, համոզմունքների համաձայն, նաև Զվենոյի անդամի) միջոցով, որը վարչապետ է դարձել 1935թվականի հունվարին։ 1935 թվականի ապրիլին նրան փոխարինեց Անդրեյ Տոշևը, որը նույնպես նախկին միապետ էր։ 1934 թվականի բուլղարական պետական հեղաշրջմանը մասնակցելուց հետո Զվենոյի կողմնակիցները հայտարարել են, որ մտադիր են անհապաղ դաշինք կնքել Ֆրանսիայի հետ և ձգտում են միավորվել Բուլղարիային Հարավսլավիայի կազմում։ Զվենոն նաև աջակցում էր Ալբանիայի բռնակցմանը Հարավսլավիային։

1943 թվականին Զվենոյի անդամները միացան Դիմադրության շարժմանը՝ Հայրենական ճակատին։ 1944 թվականի սեպտեմբերին Հայրենական ճակատի անդամները հեղաշրջում կատարեցին, որն ուղեկցվեց Բուլղարական կոմունիստական կուսակցության գլխավորած ապստամբությամբ։ Կիմոն Գեորգիևը վարչապետ է դարձավ և Դամյան Վելչևը՝ պաշտպանության նախարար։ 1944 թվականի հոկտեմբերի 28-ին նրանց հաջողվեց հրադադարի մասին համաձայնագիր ստորագրել ԽՍՀՄ-ի հետ։

1946 թվականին Վելչևը հրաժարական է տվել ի նշան կոմունիստների գործողությունների դեմ բողոքի, այն դեպքում, երբ Գեորգիևին փոխարինել է կոմունիստների առաջնորդ Գեորգի Դիմիտրովը, որից հետո Բուլղարիան դարձել է Ժողովրդական Հանրապետություն։ Գեորգիևը կառավարությունում մնացել է մինչև 1962 թվականը, սակայն Զվենոն 1949 թվականին դադարել է գոյություն ունենալ որպես ինքնավար կազմակերպություն։ Այն մնացել էր Հայրենական ռազմաճակատի շրջանակներում, սակայն մինչ այդ դարձել էր խամաճիկային կազմակերպություն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Khristo Angelov Khristov. *Bulgaria, 1300 years*. Sofia, Bulgaria: Sofia Press, 1980. Pp. 192.
2. ↑  Plamen S. T︠S︡vetkov. *A history of the Balkans: a regional overview from a Bulgarian perspective*. EM Text, 1993. Pp. 195.
3. ↑  «Борислав Гърдев - Противоречивият властник Кимон Георгиев (По повод 40 години от смъртта му)»։ liternet.bg։ Վերցված է 2017-10-27
4. ↑  «Соглашение о перемирии с Болгарией» (ռուսերեն)։ lektsia.com։ Վերցված է 2017-10-27

Արտաքին հղումներ
----------------

* Bulgarizaedno
* Liternet
***Զիմբաբվեի նահանգներ*** (անգլ.՝ Provinces of Zimbabwe)։ Ներկայումս Զիմբաբվեն ունի տաս նահանգ, որոնցից երկուսը գավառական կարգավիճակ ունեցող քաղաքներ են։ Զիմբաբվեն ունիտար պետություն է, և նրա նահանգներն իրականացնում են միայն այն լիազորությունները, որոնք ընտրում է կենտրոնական կառավարությունը։ Մարզերը բաժանվում են շրջանների, իսկ շրջանները՝ բաժանմունքների։

Զիմբաբվե
Զիմբաբվեի Սահմանադրությունը սահմանում է նահանգային կառավարումն ու լիազորությունները։ 1988թ․-ի սահմանադրական փոփոխություններից հետո նահանգները ղեկավարվում էր Զիմբաբվեի նախագահի կողմից ուղղակիորեն նշանակված նահանգապետը։ Թեև մարզպետները գործնականում մնում են որպես մարզային գործերի պետնախարարներ, սակայն 2013 թվականին սահմանադրական փոփոխություններից ի վեր տեխնիկապես այլևս մարզպետներ չկան։ 2013թ-ի Սահմանադրությունը նաև կոչ է անում անհարժեշտության դեպքում վեր հանել կառավարական լիազորություններն ու պարտականոությունները, չնայած Զիմբաբվեի ընդդիմադիր կուսակցությունները պնդում են, որ կենտրոնական կառավարությունը դեռ պետք է կատարի իր պարտականությունները։

1890-ական թվականներին Ռոդեզիայում Ընկերության կարգի հաստատմամբ երկիրը բաժանվեց երկու գավառների՝ Մատաբելլանդն արևմուտքում և Մաշոնալանդը՝ արևելքում։ Բրիտանական գաղութատիրական իշխանության ներքո՝ որպես Հարավային Ռոդեզիա, գաղութը բաժանված էր հինգ գավառների։ Ավելի ուշ, Ռոդեզիայի կառավարությունը մարզերի թիվն ընդարձակեց յոթի՝ Մանիկալենդ, Հյուսիսային և Հարավային Մատաբելլանդ, Հյուսիսային և Հարավային Մաշոնալենդ, Միդլենդս և Վիկտորիա (ներկայումս՝ Մասվինգո)։ 1980-ական թվականներին Հյուսիսային և Հարավային Մաշոնալանդ վերակազմավորվեց երեք նահանգներում՝ դառնալով Կենտրոնական Մաշոնալանդ, Հյուսիսային և Հարավային Մաշոնալանդ։ 1997-ին ստեղծվել են ամենաերիտասարդ նահանգները՝ Բուլավայոն և Հարարան։

| Անուն | Ավաններ և քաղաքներ | Բնակչություն (2012) | Ընդհանուր տարածք | Տեղադրություն |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Կենտրոնը | Ամենամեծ քաղաքը | կմ2 | քառակուսի մղոն |
| Բուլավայո | Բուլավայո | 1,200,337 | 900 | 347 |  |
| Հարարե | Հարարե | 2,123,132 | 872 | 337 |  |
| Մենիքալենդ | Մուտարե | 1,752,698 | 36,459 | 14,077 |  |
| Կենտրոնական Մեշոնալենդ | Բինդուրա | 1,152,520 | 28,347 | 10,945 |  |
| Արևելյան Մաշոնալենդ | Մարոնդերա | 1,344,955 | 12,444 | 7,732 |  |
| Արևմտյան Մաշոնալենդ | Չինհոյի | Կադոմա | 1,501,656 | 57,441 | 22,178 |  |
| Մասվինգո | Մասվիգո | 1,485,090 | 56,566 | 21,840 |  |
| Հյուսիսային Մատաբելելենդ | Լուպանե | Վիտորիա Ֆոլս | 749,017 | 75,025 | 28,967 |  |
| Հարավային Մատաբելելենդ | Գվանադա | Բեյթբրիջ | 683,893 | 54,172 | 20,916 |  |
| Միդլենդս | Գվերու | 1,614,941 | 49,166 | 18,983 |  |

Տես նաև
-------

* Զիմբաբվե
* Զիմբաբվեի վարչական բաժանում
* Զիմբաբվեի նախագահ
* Զիմբաբվեի դրոշ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Bridger Peter Anthony (1973)։ *Encyclopaedia Rhodesia*։ College Press
2. ↑  Kandemiiri Jonga (2016 թ․ մարտի 1)։ «MDC-T Urges Zimbabwe to Devolve Power to Provinces»։ *VOA* (անգլերեն)։ Վերցված է 2018 թ․ հուլիսի 25
3. ↑  Passmore Gloria C. (1972)։ *The National Policy of Community Development in Rhodesia* (անգլերեն)։ Department of Political Science, University of Rhodesia։ էջ 163
4. ↑  Zimbabwe at GeoHive

4.Zimbabwe census2012

Արտաքին հղումներ
----------------

* Provinces of Zimbabwe - Statoids.com
**Խրիսոպիա Դևետցի** (հունարեն՝ Χρυσοπηγή Δεβετζή, հունվարի 2, 1976(1976-01-02), Ալեքսանդրուպոլիս, Արևելյան Մակեդոնիա և Թրակիա, Մակեդոնիայի և Թրակիայի ապակենտրոնացված վարչատարածք, Հունաստան), հույն թեթև ատլետ, որ հանդես է եկել եռացատկ ու հեռացատկ մարզաձևերում։ 2004 թվականի Օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր և 2008 թվականի Օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիր եռացատկում։

Կարիերա
-------

Մանկության տարիներին Խրիսոպիա Դևետցին տարված է եղել մարմնամարզությամբ, սակայն ավելի ուշ սկսել է զբաղվել թեթև ատլետիկայով։ 2002 թվականի Եվրոպայի առաջնությունում Խրիսոպիա Դևետցին զբաղեցրել է յոթերորդ տեղը, իսկ 2003 թվականի աշխարհի առաջնությունում՝ ութերորդ տեղը։

2004 թվականի թեթև ատլետիկայի ձմեռային առաջնությունում Խրիսոպիա Դևետցին, ցույց տալով 14,73 մետր արդյունք, արժանացել է բրոնզե մեդալի՝ զիջելով Ռուսաստանի ներկայացուցիչ Տատյանա Լեբեդևային ու Սուդանը ներկայացնող Յամիլե Ալդամային։

2004 թվականին Աթենքում անցկացվելիք Օլիմպիական խաղերի եռացատկի որակավորման փուլում Խրիսոպիա Դևետցին ցատկել է 15,32 մետր՝ սահմանելով Հունաստանի ռեկորդ․ դա չորրորդ արդյունքն է եռացատկի պատմության մեջ։ Եզրափակչում նա ցատկել է 15,25 մետր և զբաղեցրել երկրորդ տեղը և արժանացել արծաթե մեդալի՝ հետ մնալով միայն Կամերունը ներկայացնող Ֆրանսուազա Մբանգո Էտոնին (15,30 մ)։

2005 թվականի աշխարհի առաջնության ժամանակ Խրիսոպիա Դևետցին զբաղեցրել է հինգերորդ տեղը՝ ցատկելով 14,64 մետր։ 2006 թվականի Եվրոպայի առաջնությունում Խրիսոպիա Դևետցին ցատկել է 15,05 մետր և արժանացել արծաթե մեդալի․ առաջին տեղը զբաղեցրել է Տատյանա Լեբեդևան, ով վերջին փորձի ժամանակ ցույց է տվել ավելի բարձր արդյունք։ 2007 թվականին Օսակայում անցկացված թեթև ատլետիկայի աշխարհի առաջնությունում Խրիսոպիա Դևետցին ցատկել է 15,04 մետր և վաստակել բրոնզե մեդալ։

2008 թվականին Պեկինում անցկացված Օլիմպիական խաղերի ժամանակ Խրիսոպիա Դևետցին կրկին արժանացել է բրոնզե մեդալի՝ ցատկելով 15,23 մետր։ Այս անգամ նա զիջել է Ֆրանսուազա Մբանգո Էտոնին (15,39 մ) ու Տատյանա Լեբեդևային (15,32 մ)։ Այդ խաղերից հետո նա ավարտել է իր մարզական կարիերան։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  «IAAF Athlete Profile»։ IAAF.org։ Վերցված է հունվարի 2, 2014

Արտաքին հղումներ
----------------

* Խրիսոպիա Դևետցիի էջը IAAF կայքում (անգլ.)
* Խրիսոպիա Դևետցի Archived 2011-08-08 at the Wayback Machine. - օլիմպիական վիճակագրությունը Sports-Reference.com կայքում (անգլ.)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Olympic Channel · Tilastopaja · Track and Field Statistics · World Athletics · ՄՕԿ |

 |
**Ժու Լուլու** (Չինարեն) 周璐璐, մարտի 19, 1988(1988-03-19), Muping District, Yantai, Շանդուն, Չինաստան), չինացի ծանրամարտուհի, օլիմպիական չեմպիոնուհի։ 1999 թ. ընդունվել է հայրենի գավառի մարզադպրոցը, որտեղ զբաղվել է ծանրամարտով։ 2001 թ. տեղափոխվել է Յանտայի մարզադպրոց, 2003 թ. ընդգրկվել է նահանգային հավաքականի կազմում։

2009 թ. ՉԺՀ-ի ազգերի 11-րդ սպարտակիադայում Ժու Լուլուն զբաղեցրել է 2-րդ տեղը։ 2011 թ. նա նվաճել է աշխարհի առաջնության, իսկ 2012 թ. Օլիմպիական խաղերի ոսկե մեդալները։ Ընդ որում՝ երկու դեպքում էլ սահմանել է համաշխարհային նոր ռեկորդներ։ 2011 թվականի նոյեմբերին Ֆրանսիայի մայրաքաղաք Փարիզում կայացած աշխարհի առաջնությունում հանդես գալով կանանց գերծանր քաշային կարգում՝ երկամարտում գրանցել է 328 կիլոգրամ արդյունք, իսկ 2012 թվականին Լոնդոնում անցկացված ամառային օլիմպիական խաղերում մրցել է կանանց +75 կիլոգրամ քաշային կարգում և երկամարտում ցույց տվել 333 կգ արդյունք։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Zhou heaves world record»։ *china.org.cn*։ 2011 թ․ նոյեմբերի 14։ Վերցված է 2011 թ․ նոյեմբերի 14
2. ↑  «Records Tumble as Zhou takes Gold»։ *International Weightlifting Federation*։ Վերցված է 2012 թ․ օգոստոսի 6
3. ↑  «China's Zhou wins +75kg weightlifting gold with world record»։ Վերցված է 2012 թ․ օգոստոսի 5

Արտաքին հղումներ
----------------

* Чжоу Лулу – օլիմպիական վիճակագրությունը *Sports-Reference.com* կայքում (անգլ.)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | IAT |

 |
**Իվան Ջալյուկ** (ռուս.՝ Иван Павлович Джалюк, հունվարի 3, 1863(1863-01-03) - մարտի 2, 1918(1918-03-02), Կրասնոդար, Կուբանի մարզ, ՌԽՖՍՀ), ռուս զորապետ, գեներալ-մայոր։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1863 թվականի հունվարի 3-ին Պոդոլսկի նահանգում, ուղղափառ գյուղացու ընտանիքում։ Կրթությունը ստացել է Վորոնեժի ռեալական ուսումնարանում (4 դասարան)։ Զինվորական ծառայության է անցել 1882 թվականի մարտի 9-ից։ Ավարտել է Չուգուևսկի հետևակային յունկերական ուսումնարանը և ծառայության գործուղվել 142-րդ Զվենոգորոդյան հետևակային գունդ։ Պոդպորուչիկ (15.03.1886)։ Պորուչիկ (15.03.1890)։ Շտաբս-կապիտան (15.07.1893)։ Եսաուլ (06.05.1900)։ Եղել է հարյուրյակի հրամանատար, այնուհետև Բատալպաշինսկի տեղական թիմի պետ։ Զորական ավագ (հր.. 1906, 07.02.1906, գերազանցության համար)։ Առանձնակի գումարտակի հրամանատար։ 11-րդ Կուբանյան պլաստունյան արտոնյալ գումարտակի հրամանատար (19.09.1906-27.06.1910)։

Գնդապետ (հր.1910, 27.06.1910, գերազանցության համար)։ 2-րդ Կուբանյան պլաստունյան գումարտակի հրամանատար (27.06.1910 թվականից)։ 1914 թվականի մարտի 1-ից 5-րդ Կուբանյան պլաստունյան գումարտակի հրամանատար (մինչև 05.06.1914)։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակից, 20-րդ Թուրքեստանյան հրաձգային գնդի հրամանատար (05.06.1914-19.07.1916)։ 11-րդ հետևակային դիվիզիայի բրիգադայի հրամանատար (19.07.-27.12.1916), գեներալ- մայոր (հր. 27.12.1916)։ 23-րդ հետևակային դիվիզիայի բրիգադայի հրամանատար (մինչև 07.09.1917), 28-րդ հետևակային պահուստային բրիգադայի հրամանատար (07.09.1917 թվականից)։
Գնդակահարվել է բոլշևիկների կողմից Եկատերինոդարում 1918 թվականի մարտի 2-ին, այլ տվյալներով սպանվել է զայրացած ամբոխի կողմից։

Ընտանիք
-------

* Ամուսնացած է եղել Յուլիա Պլատոնովնա Ջալյուկի հետ (օրիորդական ազգանունը Բոնդարևսկայա, 1873-?)։
* Որդին` Ջալյուկ Պավել Իվանովիչ (1895-1968), Ռուսական Կայսերական բանակի գնդապետ, 1-ին Կուբանյան արշավանքի մասնակից։

Պարգևներ
--------

* Պարգևատրվել է սուրբ Գեորգիի 4-րդ աստիճանի շքանշանով (1917 թվականի հունվարի 26) և Գեորգիևյան զենքով (1916 թվականի սեպտեմբերի 26)։
* Պարգևատրվել է նաև սուրբ Աննայի 3-րդ աստիճանի (1905), սուրբ Ստանիսլավի 2-րդ աստիճանի (1913), սուրբ Վլադիմիրի 3-րդ աստիճանի սրերով (1915), սուրբ Ստանիսլավի 2-րդ աստիճանի (1917) շքանշաններով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  ДЖАЛЮК Иван Павлович
2. ↑  «Русская армия в Великой войне: Картотека проекта: Джалюк Иван Павлович»։ *www.grwar.ru*։ Վերցված է 2017-05-07
3. ↑  ДЖАЛЮК-БОНДАРЕВСКАЯ Ю. П.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Джалюк Иван Павлович Archived 2020-11-25 at the Wayback Machine.
**«Ծաղիկներով աղջիկ»** (իսպ.՝ Muchacha con flores), իսպանացի նկարիչ Բարտոլոմե Էստեբան Մուրիլյոյի ժանրային կտավը, որը նկարվել է մոտավորապես 1665-1670 թվականներին։ Կտավը գտնվում է Լոնդոնի Դալիջի պատկերասրահում (Մեծ Բրիտանիա)։ Գույների առումով այն համարվում է նկարչի լավագույն կտավներից մեկը։

Նկարագիր
--------

Նկարում պատկերված է նստած ժպտացող աղջիկ՝ ծաղիկները շալի վրա։ Այս նկարում Մուրիլյոն օգտագործել է իմպրեսիոնիզմի տեխնիկան, իսկ գունային ներդաշնակության առումով այն ճանաչվել է որպես նկարչի կտավներից ամենագեղեցիկը։

Ստեղծագործության պատմություն
----------------------------

«Էսկորիալի կուսական հղիությունը» նկարը, որի մի մասը գտնվում է «Ծաղիկներով աղջիկ» նկարի առաջին շերտի տակ
18-րդ դարից սկսած քննարկումներ են ընթանում «Էսկորիալի կուսական հղիությունը» նկարում պատկերված անձի վերաբերյալ, որի մի մասը գտնվում է «Ծաղիկներով աղջիկ» նկարի առաջին շերտի տակ։

Նրան են վերագրվում գարնան ծաղիկներ վաճառողի, գնչուի կամ կուրտիզանուհու կերպարները։ Նկարի ռենտգեն հետազոտության արդյունքում պարզվել է, որ առաջին շերտի տակ առկա է մեկ այլ պատկեր։ Եթե նկարը շրջում ենք 90 աստիճանով, ապա երկրորդ շերտում երևում է Մարիամ Աստվածածնի ստորին կեսը, որը նման է նույն նկարչի մեկ այլ՝ «Էսկորիալի կուսական հղիությունը» նկարին (պահվում է Պրադոյի թանգարանում, Մադրիդ)։ Հետազոտողները կարծում են, որ Մուրիլյոն վերանկարել է կտավները, այսպիսով, պահպանված նկարերից հայտնի է դառնում, որ նկարիչը 1664 թվականից նկարել է այս կոմպոզիցիայի այլ տարբերակներ։ Ցրված լուսավորությունը, աղջկա զգեստի կտրտված թևքերի հստակ պատկերը բնորոշ են Մուրիլյոյի կարիերայի գագաթնակետին, այսինքն՝ մոտավորապես  1665-1670 թվականներին։

1671 թվականին Մուրիլյոյի միակ դուստրը՝ Ֆրանցիսկա Մարիան (1655-1710), որը խուլ էր ծնվել, մեկնում է  դոմինիկյան վանք՝ ստանալով քույր Ֆրանցիսկա Մարիա դե Սանտա Ռոզա անունը։ Ամսաթվերի համընկնումից ելնելով ՝ ենթադրվում էր, որ այս նկարը նկարչի դստեր դիմանկարն է ՝ ծաղկավաճառ աղջկա տեսքով։ Այս դեպքում վարդերը խորհրդանշում են նրա նոր անունը։ Հավանաբար ստեղծագործությունը  համատեղել է կրոնական և ընտանեկան իրադարձությունները Մուրիլյոյի կյանքում։

18-րդ դարի վերջին նկարը գնել է Ֆրենսիս Բուրժուան (1753-1811, անգլիացի նկարիչ, հնաոճ իրեր վաճառող և պատկերասրահի տեր) Լեհաստանի թագավոր Ստանիսլավ II Ավգուստի (1732-1798) պատվերով, որը ցանկանում էր Սանկտ Պետերբուրգի կայսերական Էրմիտաժի նմանությամբ թանգարան ստեղծել Վարշավայում։ Նախագծին  վիճակված չէր իրականանալ, քանի որ 1795 թվականին Ստանիսլավ Երկրորդը հրաժարվեց գահից։ Կտակի համաձայն՝ 1811 թվականին Բուրժուայի մահից հետո «Ծաղիկներով աղջիկ» կտավը մնացած ցուցանմուշների հետ միասին տեղափոխվել է Դալիջի պատկերասրահ։

Տես նաև
-------

* Փոքրիկ մուրացիկը
* Երկու կին պատուհանի մոտ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5
2. 1 2  E. Romano, Murillo. Los Grandes Genios del Arte, Thome 12. Madrid, España: Unidad Editorial. p. 192 (ISBN 84-89780-63-3), ed. 2005.
3. 1 2 3  «The Flower Girl»։ Dulwich Picture Gallery։ Վերցված է 2019-05-02

Գրականություն
-------------

* Nina A. Mallory *El Greco to Murillo: Spanish Painting in the Golden Age, 1556—1700*, Harper & Row, 1990. 9780064355315
* Albert Frederick Calvert, *Murillo* C. Scribner’s sons, 1908. OCLC 66738190
Ակնարկներ բուլղարահայ համայնքի պատմությանԱկնարկներ բուլղարահայ համայնքի պատմության

**Զոհրաբ Մարկոսի Ղասաբյան** (հունվարի 19, 1919(1919-01-19), Կոստանդնուպոլիս - մարտի 9, 2006(2006-03-09), Երևան, Հայաստան), հայ պատմաբան։ Պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր (1985)։

Կենսագրություն
--------------

Զոհրաբ Ղասաբյանը ծնվել է 1919 թվականին Կոստանդնուպոլսում։ 1922 թվականին ընտանիքի հետ հաստատվել է Բուլղարիայում։
1940 թվականին ավարտել է Պլովդիվի պետական արդյունաբերական ուսումնարանը, 1953 թվականին՝ Երևանի պետական համալսարանը։
Երկրորդ աշխարհամարտում (1939-1945) պարտիզաններին աջակցելու համար 1941 թվականին 17 ընկերների հետ կալանավորվել է, դատապարտվել 15 տարվա ազատազրկման։
1944 թվականի օգոստոսին ազատվելով բանտից՝ կռվել է 3-րդ ուկրաինական ռազմաճակատում։

1946 թվականին հայրենադարձել է։ 1953-1956 թվականներին գործակցել է ՀԽՍՀ, 1960 թվականից՝ ԽՍՀՄ ՊԱԿ-ի հետ։ 1964-1970 թվականներին կնոջ՝ Ա. Գ. Քեդիյանի հետ արտասահմանում վարել է ընդհատակյա հետախուզական աշխատանք։ 1971-2006 թվականներին Զոհրաբ Ղասաբյանն աշխատել է ՀՀ ԳԱԱ Պատմության ինստիտուտում, 1981-1998 թվականներին՝ սփյուռքահայ համայնքների պատմության և մշակույթի բաժնի վարիչ, ապա՝ թեմատիկ խմբի ղեկավար, առաջատար գիտաշխարտող, միաժամանակ 1997-2004 թվականներին դասախոսել է ԵՊԼՀ-ում, 2002-2005 թվականներին՝ ՀՀ-ում Բուլղարիայի Հանրապետության դեսպանատան գլխավոր խորհրդական։

Աշխատությունները վերաբերում են հայկական գաղթավայրերի, մասնավորապես Բուլղարիայի հայ համայնքի պատմությանը։ Հայաստան-Բուլղարիա մշակութային կապերի ընկերության փոխնախագահ։

Պարգևներ
--------

* Հանրապետության Առաջին կարգի «Մադարյան հեծյալ» շքանշան (2003):

Երկեր
-----

* Հայ-բուլղարական բարեկամության պատմությունից, Ե. 1976:
* Բուլղարիայի հայ համայնքի պատմության ուրվագծեր (1896-1970), Ե. 1986:
* Կրակոտ և անտեսանելի ճակատում (հուշեր անցյալից), Ե. 2005:
* Ակնարկներ բուլղարահայ համայնքի պատմության, Հայկական ՍՍՀ ԳԱ, 1986 - 304 էջ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ghazaryan Mikayel։ «զոհրաբ ղասաբյան :։ People Museum of Repatriation»։ *www.hayrenadardz.org*։ Վերցված է 2018 թ․ մարտի 4
2. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005*
3. ↑  «ԵՊՀ գրադարան քարտարան, Ղասաբյան, Զոհրաբ Մարկոսի»։ *89.249.207.20* (hy-Armn)։ Վերցված է 2018 թ․ մարտի 4 (չաշխատող հղում)
4. ↑  Ղասաբյան Զոհրաբ Մարկոսի (1986)։ *Ակնարկներ բուլղարահայ համայնքի պատմության։ (1896-1970)* (հայերեն)։ Հայկական ՍՍՀ ԳԱ  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)
5. ↑  Paris Bibliothèque de l'Église apostolique arménienne -։ «Bibliothèque de l'Église apostolique arménienne - Paris - Ղասաբյան , Զոհրաբ Մարկոսի»։ *www.bibliotheque-eglise-armenienne.fr*։ Վերցված է 2018 թ․ մարտի 4

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 18324 · ISNI: 000000001977009X · NTA: 173060587 · VIAF: 65238164 · WorldCat VIAF: 65238164 |

 |
**Լիդիա Սիմոնի Աղաբալյան** (հոկտեմբերի 7, 1933(1933-10-07), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ կոմպոզիտոր։ ԽՍՀՄ կոմպոզիտորների միության անդամ (1958)։

Կենսագրություն
--------------

Ավարտել է Մոսկվայի Գնեսինների անվան երաժշտամանկավարժական ինստիտուտը (1957 թվական, Ն. Ի. Պեյկոյի և Արամ Խաչատրյանի դասարան)։ 1959–1966 թվականներին աշխատել է Նովոսիբիրսկի կոնսերվատորիայում, 1966–1977 թվականներին՝ Քիշնևի արվեստի պետական ինստիտուտում, ապա վերադարձել է Հայաստան։

1973–1974 թվականներին ստեղծել է «Մանկական անկյուն» դաշնամուրային շարքը, որը շատ բարձր է գնահատվել։

Ստեղծագործություններ
--------------------

Գրել է «Արա Գեղեցիկ» (1958) օպերան, սյուիտ (1956)՝ նվագախմբի համար, դաշնամուրային կվինտետ (1955), լարային կվարտետ (1954), տրիո (1953, տավիղ, ֆլեյտա և ալտ), դաշնամուրային վարիացիաներ (1951), պիեսներ՝ մանուկների (1950), նաև ջութակի և դաշնամուրի (1951) համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Агабалян, Лидия Семеновна | Кто такой Агабалян, Лидия Семеновна?»։ *Словари и энциклопедии на Академике* (ռուսերեն)։ Վերցված է 2023-01-21

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ երաժշտության հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Զորախաչ եկեղեցի**, Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում՝ Բերձորից մոտ 52 կմ դեպի հյուսիս, Հակարի գետի մոտակայքում, կառուցվել է 17-18-րդ դարերում։

Եկեղեցու մատենագրական տեղեկություններ առկա չեն, բայց դատելով ճարտարապետական ոճից և եկեղեցու պատերի մեջ ագուցված տապանաքարերից կարելի է այն վերագրել 17-18-րդ դարերի կառույցի։

Ճարտարապետություն
-----------------

Եկեղեցին միանավ բազիլիկ է, ունի երկարավուն խորան, հարավից և հյուսիսից կա ավանդատներ, կառուցված է անմշակ քարերով, կրաշաղախով իսկ ներսից սվաղապատ է։ Կան նաև ագուցված տապանաքարեր 16-17-րդ դարերի։
Եկեղեցու ավանդատների մուտքերը դեպի խորան են բացվում, իսկ եկեղեցին ուներ 2 մուտք որոնցից հարավային մուտքը հետագայում փակվել է։ Արևելյան և արևմտյան կողմերից առկա են 2 լուսամուտներ, սակայն ոճավորմամբ իրարից տարբերվում են, կա կարծիք որ դրանց սրբատաշ շրջանակները վերցվել են ավելի վաղ կառույցից։ Եկեղեցու երկարությունն է 9,6 մետր իսկ լայնությունը 5,2 մետր (ավանդատներով՝ 10,7 մետր), պատերի հաստությունը մոտ 1 մետր է։

18-րդ դարի երկրորդ կեսին այդ տեղում հաստատված քրդերը, Զորախաչ եկեղեցու ավանդատները օգտագործել են որպես պահեստ։
Արցախյան առաջին ազատամարտից հետո եկեղեցու տանիքին տեղադրվել է երկաթե մեծ խաչ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Զորախաչ եկեղեցի»։ 2021-04-06։ Վերցված է 2021-06-21
**Էլիզա Աննա Գրիեր**(անգլ.՝ Eliza Anna Grier, 1864, Մեկլենբերգ շրջան, Հյուսիսային Կարոլինա, ԱՄՆ - 1902, Շառլոթ, Հյուսիսային Կարոլինա, ԱՄՆ), ամերիկացի բժիշկ, առաջին աֆրոամերիկացին, ում իրավունք է տրվել ԱՄՆ Ջորջիա նահանգում զբաղվելու բժշկությամբ։

Կենսագրություն
--------------

Էլիզա Աննա Գրիերը ծնվել է Հյուսիսային Կարոլինայի Մեկլենբերգ շրջանում 1864 թվականին, Էմիլի և Ջորջ Վաշինգտոն Գրիերների ընտանիքում։ Չնայած նա ծնվել է Ստրուկների ազատագրման հռչակագրի ընդունումից հետո, չզբաղեցրած Հյուսիսային Կարոլինայում եղել է ստրուկ։ Նա ազատ մարդ է դարձել պատերազմի վերջում (դեռևս մանուկ հասակում), այնուհետև տեղափոխվել է Թենեսի նահանգ Նեշվիլ քաղաք Ֆիսկի համալսարանում մանկավարժություն ուսանելու։ Որպեսզի կարողանա վճարել ուսման վարձը, նա ուսումն ընդմիջում էր աշխատանքով, այսպիսով համալսարան ընդունվել է 1884 թվականին, ավարտել՝ 1891 թվականին։

1890 թվականին Գրիերը նամակ է գրում Փենսիլվանիայի իգական բժշկական քոլեջին և բացատրում, որ ինքն ունի քիչ գումար և արդյոք կարող է ազատական ստրուկը որևէ օգնություն ստանալ մասնագիտական ունակությունները ծառայեցնելու համար։ 1893 թվականին նրան աշխատանքի են ընդունում քոլեջում, և նա ընդմիջումներով աշխատում և սովորում է՝ հոգալով իր կարիքները։ Աշխատում է մեկ տարի՝ վճարելու իր հաջորդ տարվա բժշկական քոլեջի ուսման վարձը և քոլեջն ավարտում է 7 տարում։ 1897 թվականին ավարտելուց հետո Գրիերը տեղափոխվում է Ատլանտա, դիմում ներկայացնում Ֆուլտոն շրջանում բժիշկ աշխատելու թույլտվություն ստանալու համար՝ այսպիսով դառնալով առաջին աֆրոամերիկացին, ով Ջորջիա նահանգում իրավունք է ստանում զբաղվելու բժշկությամբ։

Գրիերն Ատլանտայում հիմնում է իր անձնական պրակտիկան՝ մասնագիտանալով մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի բնագավառներում, միաժամանակ վաստակում է դասավանդելով։ 1901 թվականին, իր պրակտիկ գործունեությունն սկսելուց երեք տարի հետո հիվանդանում է և ի վիճակի չի լինում աշխատելու։ Գրիերը նամակ է գրում սուֆրաժիստ Սյուզան Էնթոնիին՝ խնդրելով օգնել թեթևացնելու իր ֆինանսական հոգսերը։ Էնթոնին ֆինանսապես ի վիճակի չի լինում օգնելու նրան, բայց Գրիերի անունից դիմում է Կանանց բժշկական քոլեջին։ Էլիզան տեղափոխվում է Ջորջիա նահանգի Օլբիա քաղաք, որտեղ աշխատում էր նրա եղբայրը՝ Ռիչարդ Էդգար Գրիերը, ով նույնպես բժիշկ էր։

Էլիզա Գրիերը մահացել է 1902 թվականին, թաղված է Հյուսիսային Կարոլինայի Շառլոթ քաղաքում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  Dr. Grier's name varies, depending on source. See letter from Grier to Susan B. Anthony dated 3-7-1901 showing Grier's use of Eliza Anna Grier.
3. 1 2 3 4 5 6  Chenault Wesley (2012 թ․ հունիսի 8)։ «Eliza Ann Grier (1864–1902)»։ *New Georgia Encyclopedia*։ Վերցված է 2015 թ․ մարտի 1
4. ↑  «Eliza Anne Grier»։ PBS։ Վերցված է 2015 թ․ մարտի 1
5. 1 2 3 4  «Dr. Eliza Ann Grier»։ United States National Library of Medicine։ Վերցված է 2015 թ․ մարտի 1
6. ↑  «Drexel University School of Medicine»։ *Our Diverse History*
7. ↑  Dr Richard Edgar Grier
Իրանը պատմականորեն բաժանվել է շրջանների մի շարք տարբեր ձևերով։ 2014 թվականից այն բաժանված է հինգ վարչական շրջանների (ֆարսի մանթաղե՝ منطقه շրջան, մանաթեղ՝ مناطق շրջաններ)։

Աժյմյան վարչական շրջաններ
-------------------------

Իրանի երեսունմեկ նահանգները 2014 թվականի հունիսի 22-ին խմբավորվել են հինգ շրջանների՝ Ներքին գործերի նախարարության որոշման հիման վրա։ Այս փոփոխության մեջ դիտարկվել են գավառների հարևանությունը, աշխարհագրական դիրքը և նմանությունները։

Իրանի Սահմանադրությունը չի նախատեսում շրջաններ և դրանք երկրի բաղկացուցիչ միավորներ չեն, այլ գոյություն ունեն զուտ կառավարական վարչակազմի հարմարության համար։

Ըստ ՆԳՆ կառավարման զարգացման և մարդկային ռեսուրսների փոխնախարար Ջավադ Նասերիանի՝ մարզերի այս խմբավորման նպատակը սիներգիայի ստեղծումն էր, փորձի փոխանցումը, տեղեկատվության փոխանակումը և տարածաշրջանային զարգացումը։ Նաև, այն այժմ ապահովում է միջանկյալ մակարդակ, որտեղ նահանգները կարող են քննարկել իրենց խնդիրները միմյանց միջև՝ անմիջապես Թեհրան գնալու փոխարեն։

Մտադրությունն այն էր, որ յուրաքանչյուր շրջան կանոնավոր կերպով կազմակերպեր հիմնադիր գավառների գլխավոր կառավարիչների հանդիպումները` ռոտացիոն կերպով կազմակերպելով հանդիպման վայրը գավառների մայրաքաղաքներով։ Ընդունող նահանգը կնշանակի յուրաքանչյուր հանդիպման նախագահին։ Յուրաքանչյուր շրջանի գլխավոր նահանգի կենտրոնում կստեղծվի տարածաշրջանային քարտուղարություն՝ Թեհրանում գտնվող Ներքին գործերի նախարարության կենտրոնակայանում՝ համակարգող բյուրոյով։

|  |
|
| Շրջան | Կենտրոն | Օսթաններ | Բնակչություն | տարածք (կմ2) |
|  | **Շրջան 1**۱ منطقه | Թեհրան | ԱլբորզԳոլեսթանՄազանդարանՂազվինՂոմՍեմնանԹեհրան | 23,343,033 | 193,109 |
|  | **Շրջան 2**۲ منطقه | Սպահան | ԲուշեհրՉհարմահալ և ԲախտիարիՖարսՀորմոզգանՍպահանՔոհգիլուե և Բոյեր Ահմադ | 12,973,089 | 354,885 |
|  | **Շրջան 3**۳ منطقه | Թավրիզ | Արևմտյան ԱդրբեջանԱրևելյան ԱդրբեջանԱրդաբիլԳիլանՔուրդիստանԶանջան | 12,782,820 | 165,839 |
|  | **Շրջան 4**۴ منطقه | Քերմանշահ | ՀամադանԻլամՔերմանշահԽուզեսթանԼոռեսթանՄարքազի | 11,739,552 | 185,978 |
|  | **Շրջան 5**۵ منطقه | Մաշհադ | Քերման օսթանՀյուսիսային ԽորասանՌազավի ԽորասանՀարավային ԽորասանՍիստան և ԲելուջիստանՅազդ | 13,145,227 | 734,576 |

Պատմական շրջաններ
-----------------

1937 թվականին Իրանի տարածքը բաժանվեց տասը վարչական շրջանների՝ Շրջան 1, Շրջան 2, Շրջան 10 և այլն։ Օրինակ՝ Շրջան 7 կամ «Յոթերորդ նահանգ» համապատասխանում էր ներկայիս Ֆարս շրջանին՝ 1316 թ․ իսլամական ամսաթվի./1937 թ. մերօրյա թվագրության տարածքային ստորաբաժանման ակտի համաձայն։

Պատմությունները, ճանապարհորդական գրքերը և տնտեսական վերլուծությունները հաճախ վերաբերում են ոչ այնքան պաշտոնական, Որքան պատմական կամ աշխարհագրական իրանական շրջաններին։ Դրանց սահմանները ֆիքսված չեն և հաճախ ժամանակի ընթացքում փոխվել են և միևնույն ժամանակ նույնիսկ համընկնում են։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «استان‌های کشور به ۵ منطقه تقسیم شدند»։ *همشهری آنلاین* (պարսկերեն)։ 2014 թ․ հունիսի 22։ Վերցված է 2022 թ․ հունիսի 27
2. ↑  Foundation Encyclopaedia Iranica։ «Welcome to Encyclopaedia Iranica»։ *iranicaonline.org* (en-US)։ Վերցված է 2022 թ․ հունիսի 27
**Իերեմիա Թիենանգ Թաբաի** (անգլ.՝ Ieremia Tienang Tabai, դեկտեմբերի 16, 1950(1950-12-16), Nonouti, Գիլբերտի կղզիներ, Կիրիբատի), Կիրիբատիի Հանրապետության առաջին նախագահ։

Կենսագրություն
--------------

Սովորել է Նոր Զելանդիայում։ Բարձրագույն կրթություն ստանալուց հետո վերադարձել է Կիրիբատի և աշխատել որպես հաշվապահ։

1974 թվականին ընտրվել է Գիլբերտի կղզիների ժողովի Պալատ։ 1976 թվականին կղզիները ստացան սահմանափակ ինքնակառավարում, և նա դարձավ ընդդիմության առաջնորդ, որը գերակշռում էր ոչ այնքան պաշտոնական քաղաքական կուսակցությունների, որքան համախոհների ազատ կոալիցիաների կողմից։ Այս պաշտոնում նա պարբերաբար քննադատում էր վարչապետ Նաբուա Ռատիետայի կառավարությունը կենտրոնացնելու ենթադրյալ միտումները՝ հատուկ զզվանք հայտնելով ծանրաբեռնված պաշտպանության նախարարություն ստեղծելու ծրագրերի և Կիրիբատիում վերջինիս բերած արևմտականացման նկատմամբ։ Նա պայքարում էր ավանդական մշակույթի համար, օգնում էր հրապարակել կոպրայի գյուղական արտադրողների բողոքները և քննադատում էր այն, ինչ նա համարում էր «անհամաչափ պետական ծախսեր» Տարավայում՝ համեմատած արշիպելագի այլ կղզիների հետ։

1978-1979 թվականներին (Կիրիբատիի անկախության ամսաթիվը) եղել է Գիլբերտ կղզու բրիտանական գաղութի գլխավոր նախարարը։ 1979-1991 թվականներին Կիրիբատիի նախագահի պաշտոնը զբաղեցրել է ընդմիջումով՝ 1982-1983 թվականներին։ Ի սկզբանե զբաղեցրել է երկրի նախագահի պաշտոնը նրա անկախության հռչակման ժամանակ, որպես նախկինում ընտրված գլխավոր նախարար 1982 թվականին, հերթական ընտրություններում հաղթելուց հետո, շուտով հրաժարական տվեց։

Նա կրկին դարձավ նախագահ հաղթանակից հետո, այնուհետև վերընտրվեց 4 տարի ժամկետով։

Համարվում էր «ավելի լավ է լինել աղքատ, բայց ազատ» գաղափարի կողմնակից։ Նախկին մետրոպոլիայի և Ավստրալիայի համար անսպասելիորեն ԽՍՀՄ-ի հետ ստորագրեց թյուննոսի մասին համաձայնագիր։

Եղել է ազգային առաջադիմական կուսակցության անդամ։ Ժամկետը լրանալուց հետո 1992-1998 թվականներին զբաղեցրել է Խաղաղօվկիանոսյան Ֆորումի գլխավոր քարտուղարի պաշտոնը։

1999 թվականին տուգանվել է New Air FM անկախ Ռադիոկայան հիմնելու փորձի համար։ Մեկ տարի անց նա հիմնեց առաջին մասնավոր թերթը՝ Kiribati Newstar-ը, և այդ ժամանակից ի վեր նրա խմբագիրն է։

2007, 2011, 2015-2016 և 2020 թվականների ընտրություններում ընտրվել է խորհրդարանի պատգամավոր։

1982 թվականին ստացել է ասպետական կոչում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  World Association of Newspapers.։ «Kiribati.»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2011-08-10-ին։ Վերցված է 2007-05-31

Արտաքին հղումներ
----------------

* Информация на сайте Worldstatesmen.org
**Լին Մ. Թրեյսի** (անգլ.՝ Lynne M. Tracy), ամերիկացի կարիերային դիվանագետ, Ռուսաստանի և ԽՍՀՄ նախկին երկրների հարցերով փորձագետ։ Հայաստանում ԱՄՆ նախկին դեսպանն (2019-2022)։ 2023 թվականի հունվարից Ռուսաստանում ԱՄՆ դեսպան։

Կրթություն
----------

Լին Թրեյսին 1986 թվականին ավարտել է Ջորջիայի համալսարանը, ԽՍՀՄ ուսումնասիրության գծով ստացել է բակալավրի աստիճան։ Նա իրավունք է ուսումնասիրել Օհայոյում։ 1994 թվականին ավարտել է Ակրոնի համալսարանը և ստացել իրավունքի դոկտորի աստիճան։ Տիրապետում է ռուսերենին։

Կարիերա
-------

2006 թվականի սեպտեմբերից մինչև 2009 թվականի օգոստոս ամիս Լին Թրեյսին աշխատել է Պակիստանի Փեշավար քաղաքի ԱՄՆ հյուպատոսությունում։ 2008 թվականի օգոստոսի 28-ին նրա ավտոմեքենայի վրա հարձակվել է զինված հրոսակախումբ՝ կրակել են անիվներին, փայտերով հարվածել ավտոմեքենային։ Թրեյսին թիկնապահի և վարորդի օգնությամբ փախել է և վերադարձել իր աշխատանքին, որի համար 2009 թվականին արժանացել է պետքարտուղարի կողմից «Հերոսության պարգև»-ի (անգլ.՝ Secretary’s Award for Heroism):

Լին Թրեյսին 2011-2012 թվականներին աշխատել է որպես Ազգային անվտանգության խորհրդի քարտուղար, Կենտրոնական Ասիայի գծով տնօրեն։ 2012-2014 թվականներին ԱՄՆ պետքարտուղարի` Կենտրոնական Ասիայի հարցերով տեղակալի առաջին օգնական։
2014-2017 թվականներին աշխատել է ԱՄՆ-ի փոխդեսպան Մոսկվայում, Աշխաբադում և Աստանայում։

Մինչև 2018 թվականի ավարտը ԱՄՆ պետքարտուղարությունում եղել է Ռուսաստանի հարցերով ավագ խորհրդական։ 2017 թվականին ստացել է «Պատվո մրցանակ» (անգլ.՝ Distinguished Honor Award) Ռուսաստանում դիվանագիտական աշխատանքի համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «Statement of Lynne Tracy Ambassadorial Nominee to Armenia»։ am.usembassy.gov։ Վերցված է 2019 թ․ հունվարի 4
2. ↑  «Ambassador Lynne Tracy»։ am.usembassy.gov։ Վերցված է 2019 թ․ հունվարի 3
3. 1 2 3 4 5 6  «Barberton native nominated as U.S. ambassador to Armenia»։ ohio.com։ Վերցված է 2019 թ․ հունվարի 3
4. ↑  «Lynne M. Tracy»։ state.gov։ Վերցված է 2019 թ․ հունվարի 3
5. ↑  «Հայտնի է Հայաստանում ԱՄՆ նոր դեսպանի անունը»։ aysor.am։ Վերցված է 2019 թ․ հունվարի 3
**Էլիոդորի արտաքսումը**, Ռաֆայելի որմնանակարը։ Նկարվել է 1511-1512 թվականների միջև ընկած ժամանակահատվածում Վատիկանի առաքելական պալատի շենքում, որն առավել հայտնի է «Էլիոդորի սենյակ» անվամբ։

Նկարը պատկերում է Մաքավեյսկու երկրորդ գրքից դրվագ, որտեղ պատվիրակ Էլիոդորը ասորական արքա Սելևկոս IV Փիլապատորի հրամանով գալիս է Երուսաղեմի տաճար՝ նպատակ ունենալով բռնագրավելու որբերի և այրիների դրամական ունեցվածքը, որը պահվում էր այնտեղ, սակայն քահանայապետ Օնիի աղոթքին ի պատասխան Աստծո ուղարկած ձիավորի և երկու պատանիների կողմից արտաքսվում է։

Որմնանկարի կոմպոզիցիան ուղղաձիգ կերպով բաժանված է երկու մասի՝ կենտրոնում ունենալով աղոթող հոգևորականին։ Ձախ կողմում պատկերված է Ռաֆայելի հովանավոր Հուլիոս II-ը, որը որբերով և այրիներով շրջապատված իր գահավորակին նստած հետևում է տեսարանին, իսկ աջ կողմում արտաքսվող Էլիոդորն է։ Որմնանկարի կենտրոնում գտնվող մենորան ցույց է տալիս, որ դեպքերը տեղի են ունենում Քրիստոսի ծնունդից առաջ Երկրորդ տաճարի ժամանակաշրջանում։ Տեսարանի ճարտարապետությունը հիշեցնում է «Աթենական դպրոցը», չնայած նրան, որ «Էլիոդորի աքսորումը» որմնանկարում կամարները ավելի հարուստ են։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Cacciata di Eliodoro dal Tempio» (իտալերեն)։ Musei Vaticani։ Վերցված է 2016-07-23

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |

 |

Գրականություն
-------------

* *Pierluigi De Vecchi* Raffaello. — Милан: Rizzoli, 1975.
* *Pierluigi De Vecchi* I tempi dell'arte / под ред. Elda Cerchiari. — Милан: Bompiani, 1999. — Т. 2. — ISBN 8845172120
* *Paolo Franzese* Raffaello. — Милан: Mondadori Arte, 2008. — ISBN 9788837064372
* *Stefano Zuffi* Il Cinquecento. — Милан: Electa, 2005. — ISBN 8837034687
**Էթան Մբապպե Լոթթեն** (ֆր.՝ Ethan Mbappé Lottin, դեկտեմբերի 29, 2006(2006-12-29), Մոնթրեյ), ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, «Պարի Սեն-Ժերմեն» ակումբի կիսապաշտպան։

Ակումբային կարիերա
------------------

Էթան Մբապպեն ֆրանսիական «Բոնդի» ակումբի դաստիարակն է, որին միացել է 2015 թվականին։ 2017 թվականի օգոստոսին նա տեղափոխվեց «Պարի Սեն-Ժերմեն», որտեղ սկսել է խաղալ երիտասարդական թիմում։ 2021 թվականի հունիսին Մբապպեն ակումբի հետ երեք տարվա պայմանագիր է կնքել։ 2022 թվականի դեկտեմբերին Էթանը միացավ ակումբի հիմնական թիմին, որի կազմում իր առաջին խաղը խաղացել է ընկերական հանդիպման շրջանակներում «Փարիզի» դեմ։ Միաժամանակ նա շարունակել է հանդես գալ ՊՍԺ-ի երիտասարդական թիմում։

2023 թվականի ամռանը նոր մրցաշրջանի մեկնարկից առաջ Էթան Մբապեն ակումբի հետ մեկնել է նախամրցաշրջանային շրջագայության։ 2023 թվականի սեպտեմբերի 15-ին նա առաջին անգամ ընդգրկվել է «Պարի Սեն-Ժերմենի» հայտացուցակում՝ Լիգա 1-ի «Նիցցայի» դեմ խաղում։ 2023 թվականի դեկտեմբերի 20-ին Էթանն իր առաջնախաղը նշեց ակումբի կազմում «Մեցի» դեմ խաղում՝ փոխարինելով Մանուել Ուգարտեին երկրորդ խաղակեսում ավելացված 2-րդ րոպեին.

Ընտանիք
-------

Էթանի ավագ եղբայր Կիլիանը պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ է, Ֆրանսիայի հավաքականի խաղացող, 2018 թվականի աշխարհի առաջնության հաղթող և 2022 թվականի աշխարհի առաջնության արծաթե մեդալակիր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Transfermarkt.com(բազմ․) — 2000.
2. ↑  «Who is Ethan Mbappe and could he be even better than his brother Kylian?»։ *planetsport.com* (անգլերեն)։ 2022-02-07
3. ↑  «Ethan Mbappe, younger brother of Kylian, signs new PSG youth contract»։ *goal.com* (անգլերեն)։ 2021-06-25
4. ↑  «PSG vs. Paris FC»։ *soccerway.com* (անգլերեն)։ 2022-12-16
5. ↑  «Kylian Mbappe’s brother Ethan makes senior PSG debut in friendly aged 15»։ *theathletic.com* (անգլերեն)։ 2022-12-16
6. ↑  «PSG vs. Nice»։ *soccerway.com* (անգլերեն)։ 2023-09-15
7. ↑  «PSG vs. Metz»։ *soccerway.com* (անգլերեն)։ 2023-12-20
**Կալմական Աբդուկադիրի Աբդուկադիրով** (ղազ.՝ *Қалмақан Әбдіқадыров*, ապրիլի 15, 1903(1903-04-15), Շիելի, Կզըլ-Օրդայի մարզ, Ղազախական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - ապրիլի 30, 1964(1964-04-30), Շիելի, Կզըլ-Օրդայի մարզ, Ղազախական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ղազախ բանաստեղծ, արձակագիր, թարգմանիչ։ ԽՄԿԿ անդամ (1928):

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է չքավոր ղազախի ընտանիքում։ Տասներկու տարեկանից բատրակություն է արել. բայի մոտ բատրակ է եղել մինչև 1924 թվականը։ Զբաղվել է ինքնակրթությամբ։ 1925 թվականին աուլից գնացել է քաղաք, որտեղ կառապանի աշխատանքի է անցել «Еңбекші қазақ» թերթի խմբագրությունում։ Նույն տարում տպագրվում է նրա «Сырдария» բանաստեղծությունը։ Բանաստեղծությունների անդրանիկ՝ «Բատրակ» ժողովածուն, տպագրվում է 1927 թվականին։

1928 թվականին ընդունվում է ԽՄԿԿ շարքերը։ 1932-1936 թվականներին «Социалста Қазақстан» թերթում բաժնի վարիչ է եղել և գրական աշխատող, «Әдебиет майданы» ամսագրում՝ տնօրենի տեղակալ։ 1936-1938 թվականներին եղել է Ղազախստանի խորհրդային գրողների միության գրական ֆոնդի տնօրենը, իսկ 1938-1939 թվականներին Ջամբուլ Ջաբաևի գրական քարտուղարը։

Ստեղծագործությունը
------------------

Գրական գործունեությունը սկսել է 1920-ական թվականներին։ Հեղինակ է մի շարք բանաստեղծական ժողովածուների՝ «Բատրակ» (ղազ.՝ Жалшы, 1927), «Ընթացք» (1932), «Ածխագործ» (1934), «Өлендер» (1935), «Բանաստեղծությունների ժողովածու» (1948) և այլն։ Նրա ստեղծագործությունների հիմնական մոտիվը ղազախ ժողովրդի կյանքն է սոցիալիզմի ներքո, նրա մասնակցությունը սոցիալիստական վերափոխմանը։ «Երդում» (ղազ.՝ Серт, 1945) բանաստեղծությունների ժողովածուն գրել է ռազմաճակատում, նվիրված է Հայրենական մեծ պատերազմին։

Գրել է նաև արձակ ստեղծագործություններ, որոնց մեջ առանձնանում են երեխաների համար գրվածները՝ «Ամանտայ», «Քաղցր սեխեր» (1936), ինչպես նաև «Կոմսոմոլյան օղակ» (1948) վիպակը, «Պատմվածքներ» (1952) ժողովածուն և այլն։ «Қажымұқан» վիպակը հրատարակվել է 1954, 1956, 1959 թվականներին։

Ղազախերեն է թարգմանել Արևելքի գրականության դասականներին՝ Ֆիրդուսուն, Ալիշեր Նավոին (1948), ղրղըզ գրող Աալի Թոքոմբաևի, ռուս գրող Վադիմ Կոժևնիկովի ստեղծագործությունները։ Թարգմանել է նաև արաբական «Հազար ու մի գիշեր»-ի հեքիաթները (հրատարակվել է 1949, 1955, 1962 թվականներին)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Абдукадыров Калмакан Абдукадырович // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
2. ↑  «АБДУКАДЫРОВ, Калмакан Абдукадырович»։ Литературная энциклопедия։ Արխիվացված է օրիգինալից 2011-06-23-ին։ Վերցված է 2011-06-23
**Կակավա** (թուրքերեն՝ Kakava), գնչուական գարնանային տոնակատարություն, միջազգային արվեստատոն, որը նշվում է Թուրքիայում և Մերձավոր Արևելքի արաբական երկրներում՝ Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունում, Եգիպտոսում, Լիբանանում և այլն։

Պատմություն
-----------

Կակավա տոնի գաղափարը ծագել է Եգիպտոսում և Մերձավոր Արևելքի տարածաշրջանում։

Գնչուների համոզմամբ Կակավան խորհրդանշում է Հին Եգիպտոսի քրիստոնյա բնակչության՝ ղպտիների հետ տեղի ունեցող հրաշագեղ դեպքերի և իրադարձությունների շղթան։

Տոնակատարությունը կապված է Աստվածաշնչի Հին Կտակարանում հիշատակվող պատմության հետ։ Համաձայն այդ պատմության՝ Աստված հրաշքով բաժանեց Կարմիր ծովը, այնպես որ, իսրայելացիները՝ Մովսեսի առաջնորդությամբ, կարողացան անցնել չոր հողի վրայով։

Հիմնվելով այս պատմության վրա՝ գնչուներն ամեն տարի գարնանը՝ մայիսի 6-ին, գնում են գետի ափ և տոնակատարություն կազմակերպում։

Կակավան Թուրքիայում
-------------------

Թուրքիայի արևմտյան երկու քաղաքներում՝ Ադրիանապոլիսում և Քըրքլարելիում, տոնն ամենամյա բնույթ է կրում։ Այն նշվում է ամեն տարվա գարնանը՝ մայիսի սկզբին։ Տոնը հատկապես մեծ շուքով և հանդիսությամբ է նշվում Ադրիանապոլիսում։

Այս քաղաքում գնչուական փառատոնը նշվում է ոչ միայն տեղի բնակիչների, այլև մարզպետի և քաղաքապետի բարձր հովանու ներքո։ Այն հայտնի է, որպես միջազգային փառատոն, քանի որ վերջինիս մասնակցում են տարբեր էթնիկական խմբերի ներկայացուցիչներ՝ գնչուներ, թուրքեր և այլն։

Կակավայի պաշտոնական բացման արարողությունը տեղի է ունենում Սարայիչիում։ Տեղի է ունենում նաև ըմբշամարտի մրցաշար։ Կակավայի տոնախմբության ընթացքում տեղի են ունենում երգի, պարի մրցույթներ և ներկայացումներ։ Տոնը շարունակվում է մինչև լուսաբաց, որից հետո այն շարունակվում է գետափի մոտ։

Բացի Թուրքիայից, այս տոնը նշվում է նաև Եգիպտոսում, Սիրիայում և արաբական այլ երկրում։ Այն երբեմն նշվում է նաև տարբեր երկրների գնչուների կողմից։

Տես նաև
-------

* Գնչուներ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Kakava’da ateş yakıldı»։ *Hürriyet* (Turkish)։ 2011-05-06։ Վերցված է 2011-05-07
2. ↑  «Edirne'de Kakava coşkusu»։ *Sabah* (Turkish)։ 2011-05-06։ Վերցված է 2011-05-07
3. ↑  Marushiakova, Elena and Vesselin Popov. 2007.

Գրականություն
-------------

* Nazım Alpman; Başka Dünyanın İnsanları Çingeneler, ISBN 2880000117865
* Murat Kurt, "Avrupa′nın Vatansızları: Çingeneler", Haksöz Haber Sitesi, 4 Kasım 2008.
* Marushiakova, Elena and Vesselin Popov. 2007. Исчезнувшая Курбан: