Չշփոթել Ամոքսիցիլին հոդվածի հետ։

**Ամպիցիլին**, հակաբիոտիկ, որն օգտագործվում է որոշ բակտերիալ վարակների կանխարգելման և բուժման համար, ինչպիսիք են՝ շնչառական համակարգի վարակները, միզուղիների վարակները, մենինգիտը, սալմոնելոզը և էնդոկարդիտը։ Այն նաև կարող է կիրառվել նորածինների B խմբի ստրեպտոկոկերով վարակումը կանխարգելելու համար։ Կարող է ընդունվել բերանային, միջմկանային և ներերերակային եղանակներով։ Ինչպես բոլոր հակաբիոտիկները, այն անօգուտ է վիրուսային վարակների դեմ պայքարում։

Տարածված կողմնակի էֆեկտներից են ցանը, սրտխառնոցը և փորլուծությունը։ Չի թույլատրվում օգտագործել պենիցիլինի հանդեպ ալերգիա ունեցողներին։ Լուրջ կողմնակի էֆեկտներից են կլոստրիդիալ կոլիտը (Clostridium difficile) և անաֆիլաքսիան։ Այն դեպքում, երբ պացիենտն ունի երիկամային անբավարարություն, դեղաչափն անհրաժեշտ է նվազեցնել։ Հղիության կամ կրծքով կերակրման ժամանակ կիրառելիս, ընդհանուր առմամբ, անվնաս է։

Ամպիցիլինը հայտնաբերվել է 1958 թվականին և կիրառման մեջ է մտել 1961 թվականին։ Այն Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության Հիմնական դեղերի ցուցակում է՝ առողջապահական համակարգում անհրաժեշտ ամենաարդյունավետ և անվնաս դեղերի ցանկում։ 2014 թվականի տվյալներով՝ դեղի ներերակային կիրառման մեկ սրվակի մեծածախ վաճառքի գինը զարգացող երկրներում 0.13-1.20 ԱՄՆ $ է։ ԱՄՆ-ում այն հասանելի է ջեներիկ (վերարտադրված) ձևով, իսկ բուժման 10 օրվա կուրսի գինն 13 $ է։

Բժշկական կիրառություն
---------------------

### Հիվանդություններ

* Բակտերիալ մենինգիտ՝ կարող են ավելացվել ամինոգլիկոզիդներ գրամ-բացասական մենինգիտային բակտերիաների դեմ բուժման էֆեկտիվության բարձրացման համար։
* Էնտերոկոկերի շտամներով առաջացած Էնդոկարդիտ (կիրառվում է ոչ անմիջական նշանակումով)։ Հաճախ նշանակվում է ամինոգլիկոզիդների հետ։
* Աղտոտված ջրով կամ սննդով առաջացած ստամոքս-աղիքային վարակներ (օրինակ՝ Սալմոնելլա)։
* Միզասեռական համակարգի վարակներ։
* Ներհիվանդանոցային վարակներ, որոնք կապված են միզային կաթետերների կիրառման հետ և չեն ենթարկվում այլ դեղերի ազդեցությանը։
* Միջին օտիտ (միջին ականջի բորբոքում)
* Վարակի կանխարգելում ռևմատիզմ ունեցողների կամ այն մարդկանց շրջանում, ովքեր ենթարկվել են ատամնաբուժական միջամտության, հեշտոցային հիստերէկտոմիայի կամ կեսարյան հատման։ Կիրառվում է նաև հղիների շրջանում, ովքեր B խմբի ստրեպտոկոկեր են կրում՝ կանխարգելելու համար վաղ նեոնատալ վարակները։
* Սինուսիտ
* Սեպսիս
* Կապույտ հազ՝ երկրորդային վարակների կանխարգելում և բուժում։ Ամպիցիլինը նաև օգտագործվում է գոնորեայի բուժման համար, բայց ներկայումս կան պենիցիլինի նկատմամբ կայուն շատ շտամներ։

### Բակտերիա

Ամպիցիլինը կիրառվում է գրամ-դրական և գրամ-բացասական շատ բակտերիաներով հարուցված վարակների բուժման համար։ Այն գրամ-դրական բակտերիաների նկատմամբ ակտիվությամբ առաջին «լայն սպեկտրի» ազդեցության պենիցիլինն է եղել, այդ թվում՝ *Streptococcus pneumoniae*, *Streptococcus pyogenes, Staphylococcus aureus* որոշ տեսակներ (բայց ոչ պենիցիլինի կամ մեթիցիլինի նկատմամբ կայուն շտամներ), *Trueperella* և որոշ *Enterococcus*։ Դա այն եզակի հակաբիոտիկներից է, որն ազդում է բազմադեղորայքակայուն *Enterococcus faecalis* և *E. faecium* վրա։ Գրամ-բացասական բակտերիաներից ազդում է *Neisseria meningitidis, Haemophilus influenzae* և Enterobacteriaceae որոշ տեսակների վրա (չնայած Enterobacteriaceae և *Pseudomonas* մեծ մասը կայուն են)։ Դրա ակտիվության սպեկտրը ավելանում է սուլբակտամի միաժամանակյա ընդունումով՝ դեղ, որը արգելակում է բետա-լակտամազին՝ մի ֆերմենտի, որը արտադրվում է բակտերիայի կողմից ամպիցիլինի և այլ կիրառվող հակաբիոտիկների ինակտիվացման համար։ Այն երբեմն օգտագործվում է այլ հակաբիոտիկների հետ համակցված, որոնք ունեն գործողության տարբեր մեխանիզմներ, դրանք են՝ վանկոմիցինը, լինեզոլիդը, դապտոմիցինը և տիգեցիկլինը։

### Հասանելի ձևեր

Ամպիցիլինը կարող է կիրառվել ներբերանային եղանակով, միջմկանային և ներերակային ներարկումներով։ Բերանային տարբերակը, որը հասանելի է դեղապատիճի կամ կախույթի ձևով, նախատեսված չէ ծանր վարակների սկզբնական բուժման համար, բայց հազվադեպ հաջորդում է միջմկանային կամ ներերակային ներարկումներին։ Միջմկանային և ներերակային ներարկումների համար ամպիցիլինը պահվում է փոշու ձևով, որը վերականգնման կարիք ունի։

Ներերակային ներարկումները պետք է իրականացվեն դանդաղ, քանի որ արագ կատարման դեպքում կարող են բերել ցնցումնային էպիլեպտիկ նոպայի։

### Հատուկ պոպուլյացիաներ

Հղիության ժամանակ ամպիցիլինը ամենահաճախ կիրառվող դեղերից է, և ԱՄՆ-ի Սննդի և Դեղերի Վարչության (В կատեգորիա) և Ավստրալիայի թերապևտիկ նյութերի վարչության կողմից ճանաչվել է անվնաս (A կատեգորիա)։ Այն հղիների շրջանում ընտրության դեղ է *Listeria monocytogenes* բուժման համար՝ առանձին կամ ամինոգլիկոզիդի հետ համակցված։ Հղիությունը մինչև 50 %-ով մեծացնում է ամպիցիլինի կլիրենսը, այդ իսկ պատճառով թերապևտիկ էֆեկտի հասնելու համար պետք է դեղաչափը կրկնապատկել։

Ամպիցիլինը անցնում է ընկերքային պատնեշով և նրա մայրական պլազմայի կոնցենտրացիայի 50-100 %-ը պահպանվում է ամնիոտիկ հեղուկում։ Դա կարող է նորածնի մոտ առաջացնել ամպիցիլինի բարձր կոնցենտրացիա։

Քանի դեռ կերակրող մայրերի կրծքի կաթի մեջ է արտազատվում որոշ քանակությամբ ամպիցիլին, դրա քանակը մնում է մինիմալ։

Նորածինների մոտ ամպիցիլինի կիսատրոհման պարբերությունն ավելի երկար է և ավելի քիչ է կապվում պլազմայի սպիտակուցների հետ։ Արտազատումը երիկամներով ցածր է, քանի որ վերջիններիս ֆունկցիան դեռ լիովին ձևավորված չէ։

Հակացուցումներ
--------------

Ամպիցիլինը հակացուցված է պենիցիլինի հանդեպ գերզգայունություն ունեցողների շրջանում, քանի որ կարող է առաջացնել անաֆիլաքտիկ ռեակցիաներ։ Գերզգայունությունը կարող է բերել մաշկի պապուլյոզ ցանի և եղնջացանի, էքսֆոլիատիվ դերմատիտի, բազմաձև էրիթեմայի, էրիթրոցիտների և լեյկոցիտների քանակի նվազման։

Ամպիցիլինը խորհուրդ չի տրվում ուղեկցող մոնոնուկլեոզի առկայության դեպքում, քանի որ պացիենտների 40 %-ից ավելի մոտ առաջանում է մաշկի ցան։

Կողմնակի ազդեցություններ
------------------------

Ամպիցիլինը, այլ հակաբիոտիկների հետ համեմատած, քիչ տոքսիկ է, իսկ կողմնակի էֆեկտները հիմնականում առաջանում են պենիցիլինի հանդեպ գերզգայունություն ունեցողների և ասթմա կամ ալերգիա ունեցողների շրջանում։ Շատ հազվադեպ այն լուրջ կողմնակի էֆեկտների պատճառ է դառնում՝ Կվինկեի այտուցի, անաֆիլաքիայի և *C. difficile*-ով վարակման (թույլ փորլուծությունից մինչև լուրջ կեղծ թաղանթային կոլիտ)։ Երբեմն առաջանում է «մազոտ լեզու»։ Լուրջ կողմնակի ազդեցություններից են նաև նոպաները և շիճուկային հիվանդությունը։ Ավելի տարածված կողմնակի ազդեցությունները՝ դեղն ընդունողների 10 %-ի շրջանում փորլուծությունն ու ցանն են։ Առավել հազվադեպ հանդիպող կողմնակի ազդեցություններից են սրտխառնոցը, փսխումը, քորը, դիսկրազիան։ Աղեստամոքսային ազդեցությունները, որոնք են՝ մազոտ լեզուն, սրտխառնոցը, փսխումը, փորլուծությունը և կոլիտը, ավելի շատ կապված են պենիցիլինի բերանային ընդունման հետ։ Այլ խնդիրները կարող են առաջանալ բուժումից մի քանի շաբաթ անց։

### Գերդեղաչափում

Ամպիցիլինի գերդեղաչափումը կարող է բերել վարքագծի փոփոխությունների, շփոթվածության, գիտակցության կորստի, նյարդամկանային գերզգայունության, էլեկտրոլիտային հաշվեկշռի խանգարման և երիկամային անբավարարության։

Փոխազդեցություններ
------------------

Ամպիցիլինը փոխազդում է պրոբենեցիդի և մետոտրեքսատի հետ` նվազեցնելու համար երիկամներով արտազատումը։ Ամպիցիլինի մեծ դեղաչափերը՝ զուգակցված վարֆարինի և այլ բերանային ճանապարհով օգտագործման հակամակարդիչների հետ, կարող են բարձրացնել արյունահոսության ռիսկը, հնարավոր է՝ ընկճելով թրոմբոցիտների ագրեգացիան։ Ասում են, որ ամպիցիլինը բերանի միջոցով կիրառվող հակաբեղմնավորիչներին դարձնում է քիչ էֆեկտիվ, բայց սա վիճելի է։ Դեղի էֆեկտիվությունը կարող է նվազել այլ հակաբիոտիկներով՝ քլորամֆենիկոլով, էրիթրոմիցինիով, ցեֆալոսպորիններով և տետրացիկլիններով։ Օրինակ՝ տետրացիկլինները արգելակում են բակտերիաների սպիտակուցների սինթեզը՝ ընկճելով ամպիցիլինի ազդեցության թիրախը։ Ամինոգլիկոզիդների հետ համատեղ կիրառման դեպքում՝ այն կարող է կապվել և ինակտիվացնել վերջինիս։ Առանձին կիրառման պարագայում կարող են փոխակտիվացնել միմյանց։

Հաճախ, ալոպուրինոլի հետ կիրառման դեպքում, ամպիցիլինը կարող է մաշկի ցանի առաջացման պատճառ դառնալ։

Լյարդի խոլերայի և որովայնային տիֆի դեմ պատվաստումները կարող են լինել ոչ արդյունավետ, եթե կիրառվեն ամպիցիլինի հետ։ Ամպիցիլինը նորմայում օգտագործվում է խոլերայի և որովայնային տիֆի բուժման համար՝ նվազեցնելով օրգանիզմի իմուն պատասխանը։

Ֆարմակոլոգիա
------------

### Ազդեցության մեխանիզմ

Ամպիցիլինը պենիցիլինային բետա-լակտամային խմբի հակաբիոտիկ է և պատկանում է ամինոպենիցիլինների ընտանիքին։ Այն ակտիվությամբ համարժեք է ամոքսիցիլինին։ Ամպիցիլինն ունակ է թափանցելու գրամ-դրական և գրամ-բացասական բակտերիաների մեջ։ Այն պենիցիլին G-ից, կամ բենզիլպենիցիլինից տարբերվում է միայն ամինային խմբի առկայությամբ։ Այդ ամինային խումբը, որն առկա է և՛ ամպիցիլինի, և՛ ամոքսացիլինի մոտ, օգնում է հակաբիոտիկներին անցնել գրամ-բացասական բակտերիաների արտաքին թաղանթի անցքերով, օրինակ՝ *E. coli*, *Proteus mirabilis*, *Salmonella enterica*, and *Shigella*։

Ամպիցիլինն անդարձելիորեն արգելակում է տրանսպեպտիդազ ֆերմենտը, որն անհրաժեշտ է բակտերիային բջջի պատի կառուցման համար։ Այն արգելակում է բակտերիալ բջջի պատի սինթեզի երրորդ և վերջին փուլը բինար կիսումով, որն ի վերջո բերում է բջջի լիզիսի։ Հետևաբար, ամպիցիլինը սովորաբար համարվում է բակտերիոլիտիկ։

Ամինային խումբն առկա է ամպիցիլինի մոլեկուլում (նշված է վարդագույնով), իսկ պենիցիլին G-ի՝ ոչ։
### Ֆարմակոկինետիկա

Ամպիցիլինը լավ է ներծծվում աղեստամոքսային համակարգից (չնայած՝ սնունդը նվազեցնում է նրա ներծծումը) և 1-2 ժամում հասնում է առավելագույն կոնցենտրացիայի։ Պարէնտերալ (հարաղիքային) ուղիների համար կենսամատչելիությունը 62 % է։ Ի տարբերություն այլ պենիցիլինների, որոնք սովորաբար 60-90 %-ով են կապվում պլազմայի սպիտակուցների հետ՝ ամպիցիլինի միայն 15–20 %-ն է կապվում։

Ամպիցիլինը տարածվում է դեպի շատ հյուսվածքներ, չնայած այն կուտակվում է լյարդում և երիկամներում։ Ուղեղի թաղանթների բորբոքման պարագայում այն նաև կարող է հայտնաբերվել ուղեղ-ողնուղեղային հեղուկում (օրինակ՝ մենինգիտի ժամանակ)։ Ամպիցիլինի որոշ մասը փոխանակության է ենթարկվում բետա-լակտամային շղթայի՝ պենիցիլաթթվի հիդրոլիզվելու միջոցով, չնայած նրա մեծ մասը արտազատվում է անփոփոխ վիճակում։ Երիկամներում այն հիմնականում ֆիլտրվում է խողովակային սեկրեցիայով, որոշ մասը նաև կծիկային ֆիլտրացիայով, մնացած մասը՝ կղանքով և լեղիով։

Հետացիլինը և պիվամպիցիլինը ամպիցիլինի էսթերներ են, բարձրացնում են կենսամատչելիությունը։

Պատմական ակնարկ
---------------

Ամպիցիլինը լայն կիրառություն է ունեցել բակտերիալ վարակների բուժման հարցում՝ սկսած 1961 թվականից։ Նախքան Բրիտանական Beecham ընկերության կողմից ամպիցիլինի ներմուծումը՝ պենիցիլինային բուժումն արդյունավետ էր միայն գրամ-դրական օրգանիզմների դեմ, օրինակ՝ ստաֆիլոկոկերի և ստրեպտոկոկերի։ Ամպիցիլինը (սկզբնական անվանում՝ «Պենբրիտին») ակտիվություն է ցուցաբերում նաև գրամ-բացասական օրգանիզմների նկատմամբ, օրինակ՝ *H. influenzae*-ի, *coliform* բատերիաների և *Proteus*-ի։

Արժեք
-----

2014 թվականի տվյալներով՝ ամպիցիլինի ներերակային ներարկման համար նախատեսված հեղուկի սրվակի մեծածախ վաճառքի արժեքը կազմել է 0.13-1.20 $։ ԱՄՆ-ում այն հասանելի է ջեներիկ (վերարտադրված) ձևով․ բուժման 10 օրվա արժեքը մոտ 13 դոլար է։

Անասնաբուժության ոլորտ
----------------------

Անասնաբուժության մեջ ամպիցիլինն օգտագործվում է կատուների, շների և անասնաֆերմայի կենդանիների բուժման համար․

* Հետանցքի գեղձերի վարակներ
* Մաշկային վարակներ՝ թարախակույտ, ցելյուլիտ և պուստուլյոզ մաշկաբորբ
* Կովերի, ոչխարների և այծերի վարակումը *E. coli-*ով և *Salmonella-*ով (բերանային ձև)։ Ամպիցիլինի կիրառումը այդ նպատակով նվազել է, քանի որ բակտերիաների կայունությունն աճել է։
* Խոզերի մաստիտ
* Աէրոբ և անաէրոբ խառը վարակներ, օրինակ՝ առաջացած կատվի կծելուց
* Բազմադեղորայքակայուն *Enterococcus faecalis* և *E. faecium*
* Թռչնաբուծության մեջ *Salmonella-ով* վարակման և *E. coli-*ով կամ *Staphylococcus aureus-*ով առաջացող սեպսիսի կանխարգելում
* Շնչառական ուղիների վարակներ, ներառյալ՝ նշիկաբորբը, ցլերի շնչառական համակարգի հիվանդությունը, ցնցումային տենդը, բրոնխա-թոքաբորբը, հորթի և ցլի թոքաբորբը։
* Շների միզատար ուղիների վարակներ։ Ձիերը հիմնականում ամպիցիլինով չեն բուժվում, քանի որ ունեն բետա-լակտամների ցածր կենսամատչելիություն։ Կիսատրոհման պարբերությունը կենդանիների մոտ գրեթե նույնն է, ինչ մարդկանց մոտ (1 ժամից մի քիչ ավելի)։ Կատուների և շների մոտ բերանի խոռոչից ներծծումը 50 %-ից ցածր է, ձիերի մոտ՝ 4 % -ից։

Տես նաև
-------

* Ամոքսիցիլին (ամպիցիլինի պարա-հիդրոքսի մետաբոլիտ)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29  «Ampicillin». The American Society of Health-System Pharmacists. Արխիվացված օրիգինալից 2015 թ․ հուլիսի 12-ին. Վերցված է 2015 թ․ օգոստոսի 1-ին.
2. ↑  «Ampicillin use while Breastfeeding». March 2015. Արխիվացված օրիգինալից 2015 թ․ սեպտեմբերի 23-ին. Վերցված է 2015 թ․ օգոստոսի 1-ին.
3. ↑  Fischer, Janos; Ganellin, C. Robin (2006). *Analogue-based Drug Discovery* (անգլերեն). John Wiley & Sons. էջ 490. ISBN 9783527607495. Արխիվացված օրիգինալից 2016 թ․ դեկտեմբերի 20-ին.
4. ↑  Ravina, Enrique (2011). *The evolution of drug discovery : from traditional medicines to modern drugs* (1 ed.). Weinheim: Wiley-VCH. էջ 262. ISBN 9783527326693. Արխիվացված օրիգինալից 2016 թ․ օգոստոսի 9-ին.
5. ↑  «WHO Model List of Essential Medicines (19th List)» (PDF). *World Health Organization*. April 2015. Արխիվացված (PDF) օրիգինալից 2016 թ․ դեկտեմբերի 13-ին. Վերցված է 2016 թ․ դեկտեմբերի 8-ին.
6. 1 2  «Ampicillin». *International Drug Price Indicator Guide*. Արխիվացված օրիգինալից 2017 թ․ մարտի 5-ին. Վերցված է 2015 թ․ օգոստոսի 1-ին.
7. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  US National Library of Medicine. «AMPICILLIN – ampicillin sodium injection, powder, for solution». *DailyMed*. Վերցված է 2017 թ․ օգոստոսի 21-ին.
8. ↑  WebMD. «ampicillin (Rx)». *Medscape*. Վերցված է 2017 թ․ օգոստոսի 22-ին.
9. ↑  Finberg, Robert; Fingeroth, Joyce (2012). «Chapter 132: Infections in Transplant Recipients». In Longo, Dan; Fauci, Anthony; Kasper, Dennis; Hauser, Stephen; Jameson, J.; Loscalzo, Joseph (eds.). *Harrison's Principles of Internal Medicine: Volume 1* (18th ed.). McGraw-Hill Medical. ISBN 978-0-07-174887-2. `{{cite book}}`: Invalid `|ref=harv` (օգնություն)
10. 1 2  US National Library of Medicine. «Ampicilin – ampicillin injection, powder, for suspension». *DailyMed*. Վերցված է 2017 թ․ օգոստոսի 21-ին.
11. 1 2 3 4  Magdesian, K. Gary (2017). *Equine Pharmacology, an Issue of Veterinary Clinics of North America: Equine Practice, E-Book*. Elsevier Health Sciences. էջ 59. ISBN 978-0-323-52438-4. `{{cite book}}`: Invalid `|ref=harv` (օգնություն)
12. ↑  Papich, Mark G. (2015). *Saunders Handbook of Veterinary Drugs: Small and Large Animal*. Elsevier Health Sciences. էջեր 43–47. ISBN 978-0-323-24485-5. `{{cite book}}`: Invalid `|ref=harv` (օգնություն)
13. 1 2  Hauser, Alan R. (2012). *Antibiotic Basics for Clinicians: The ABCs of Choosing the Right Antibacterial Agent*. Lippincott Williams & Wilkins. էջեր 25–28. ISBN 978-1-4511-1221-4. `{{cite book}}`: Invalid `|ref=harv` (օգնություն)
14. ↑  Akova, M (January 2008). «Sulbactam-containing beta-lactamase inhibitor combinations». *Clin. Microbiol. Infect*. 14 Suppl 1: 185–8. doi:10.1111/j.1469-0691.2007.01847.x. PMID 18154545.
15. ↑  Suleyman, G; Zervos, MJ (2016). «Safety and efficacy of commonly used antimicrobial agents in the treatment of enterococcal infections: a review». *Expert opinion on drug safety*. **15** (2): 153–67. doi:10.1517/14740338.2016.1127349. PMID 26629598.
16. ↑  Torok, M. Estee; Moran, Ed; Cooke, Fiona. *Oxford Handbook of Infectious Diseases and Microbiology* (անգլերեն). Oxford University Press. էջ 721. ISBN 9780191503108. Արխիվացված օրիգինալից 2017 թ․ մարտի 23-ին.
17. 1 2  Wanamaker, Boyce P.; Massey, Kathy (2014). *Applied Pharmacology for Veterinary Technicians - E-Book*. Elsevier Health Sciences. էջ 244. ISBN 978-0-323-29170-5. `{{cite book}}`: Invalid `|ref=harv` (օգնություն)
18. ↑  WebMD. «Ampicillin Intravenous: Uses, Side Effects, Interactions, Pictures, Warnings & Dosing». *WebMD*. Վերցված է 2018 թ․ փետրվարի 23-ին.
19. 1 2 3  Weiner, Carl P.; Rope, Kate (2013). *The Complete Guide to Medications During Pregnancy and Breastfeeding: Everything You Need to Know to Make the Best Choices for You and Your Baby*. St. Martin's Press. էջեր 47–49. ISBN 978-1-250-03720-6. `{{cite book}}`: Invalid `|ref=harv` (օգնություն)
20. ↑  Administration, Australian Government Department of Health Therapeutic Goods (2017 թ․ հոկտեմբերի 25). «Prescribing medicines in pregnancy database». *Therapeutic Goods Administration (TGA)*. Australian Government Department of Health. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ դեկտեմբերի 20-ին. Վերցված է 2018 թ․ փետրվարի 23-ին. Note: scroll down to "Seach by name" and type "ampicillin" into the search bar. Requires JavaScript to be enabled.
21. 1 2  Rello, Jordi; Kollef, Martin H.; Díaz, Emilio; Rodríguez, Alejandro (2010). *Infectious Diseases in Critical Care*. Springer Science & Business Media. էջ 172. ISBN 978-3-540-34406-3. `{{cite book}}`: Invalid `|ref=harv` (օգնություն)
22. 1 2 3  Eghianruwa, Kingsley (2014). *Essential Drug Data for Rational Therapy in Veterinary Practice*. AuthorHouse. էջ 26. ISBN 978-1-4918-0010-2. `{{cite book}}`: Invalid `|ref=harv` (օգնություն)
23. ↑  «Drug interactions between ampicillin and anisindione». *Drugs.com*. Վերցված է 2018 թ․ փետրվարի 22-ին.
24. ↑  Piscitelli, Stephen C.; Rodvold, Keith A.; Pai, Manjunath P. (2011). *Drug Interactions in Infectious Diseases*. Springer Science & Business Media. էջեր 213–214. ISBN 978-1-61779-213-7. `{{cite book}}`: Invalid `|ref=harv` (օգնություն)
25. ↑  «Drug interactions between ampicillin and bismuth subcitrate potassium / metronidazole / tetracycline». *Drugs.com*. Վերցված է 2018 թ․ փետրվարի 22-ին.
26. ↑  «Drug interactions between amikacin and ampicillin». *Drugs.com*. Վերցված է 2018 թ․ փետրվարի 22-ին.
27. ↑  «Drug interactions between ampicillin and cholera vaccine, live». *Drugs.com*. Վերցված է 2018 թ․ փետրվարի 22-ին.
28. ↑  «Drug interactions between ampicillin and typhoid vaccine, live». *Drugs.com*. Վերցված է 2018 թ․ փետրվարի 22-ին.
29. ↑  Handa, Sajeev (2017 թ․ հունիսի 22). «Cholera Medication». *Medscape*. Վերցված է 2018 թ․ փետրվարի 23-ին.
30. ↑  Delcour, Anne H. (May 2009). «Outer Membrane Permeability and Antibiotic Resistance». *Biochimica et Biophysica Acta*. **1794** (5): 808–816. doi:10.1016/j.bbapap.2008.11.005. ISSN 0006-3002. PMC 2696358. PMID 19100346.
31. 1 2  Petri (2011). «Penicillins, Cephalosporins, and Other Beta-Lactam Antibiotics». In Brunton, Laurence; Chabner, Bruce; Knollman, Bjorn (eds.). *Goodman and Gilman's the Pharmacological Basis of Therapeutics, Twelfth Edition* (12th ed.). New York: McGraw Hill Professional. էջեր 1477–1504. ISBN 978-0-07-176939-6. `{{cite book}}`: Invalid `|ref=harv` (օգնություն)
32. 1 2 3 4  Giguère, S.; Prescott, John F.; Dowling, Patricia M. (2013). *Antimicrobial Therapy in Veterinary Medicine*. John Wiley & Sons. էջեր 167–170. ISBN 978-1-118-67507-6. `{{cite book}}`: Invalid `|ref=harv` (օգնություն)
33. 1 2  Acred, P; Brown, D. M.; Turner, D. H.; Wilson, M. J. (April 1962). «Pharmacology and chemotherapy of ampicillin--a new broad-spectrum penicillin». *Br J Pharmacol Chemother*. **18** (2): 356–69. doi:10.1111/j.1476-5381.1962.tb01416.x. PMC 1482127. PMID 13859205.
34. ↑  Erskine, Ronald. «Mastitis in Sows». *Merck Veterinary Manual*. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ հուլիսի 4-ին. Վերցված է 2017 թ․ օգոստոսի 22-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ամպիցիլին - Մեդեքս