**Ջոն Ալթուն** (անգլ.՝ John Altoon, նոյեմբերի 5, 1925(1925-11-05) կամ 1925, Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ - փետրվարի 8, 1969(1969-02-08) կամ 1969, Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), հայկական ծագումով ամերիկացի նկարիչ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Լոս Անջելեսում, ներգաղթյալ հայերի ընտանիքում։ 1947-1949 թվականներին հաճախել է Օտիսի Արվեստի ինստիտուտ, 1947-1950 թվականներին սովորել է նաև Լոս Անջելեսի Դիզայնի արվեստի կենտրոնում, իսկ 1950 թվականին՝ Շուինարի Արվեստի ինստիտուտում։ Ալթունը ականավոր գործիչ էր Լոս Անջելեսի Արվեստի ասպարեզում 1950 - ականներին և 1960-ականներին։ Նրա աշխատանքների ցուցահանդեսներն անցկացվել են Սան Դիեգոյի ժամանակակից արվեստի թանգարանում, Ուիթնիի ամերիկյան արվեստի թանգարանում, Նյու Յորքում, Քորքորան պատկերասրահում, Վաշինգտոնում, Սան Ֆրանցիսկոյի կերպարվեստի թանգարաններում, Բաքսթերի թանգարանում, Փասադենայում և Լոս Անջելեսի շրջանի արվեստի թանգարանում (բացվել է 2014 թվականի հունիսին)։

Գործունեություն
---------------

Ալթունի գործունեության վրա ազդել է աբստրակտ էքսպրեսիոնիզմի շարժումը, թեև առավել հայտնի է 1960-ականների իր պատկերավոր նկարներով, ինչպես նկարագրում է Լի Օլմանը անորոշ պատկերավոր, բուսաբանական և կենսաբանական ձևերի բառարան, որը նա ստեղծել է մինչև մահ:Նա "Ֆերուս խմբի" արվեստագետների, այսպես կոչված, ֆերուսի պատկերասրահ ասոցիացիայի մի մասն էր, որը գործել է Լոս Անջելեսում 1957-1966 թթ․։ Այս խմբում ընդգրկված այլ նկարիչներից են' Էդվարդ Քինհոլցը, Լարի Բելլը, Ռոբերտ Իրվինը, Բիլլի Ալ Բենգսթոնը։ Ալթունի և Ֆերուսի պատկերասրահի այլ նկարիչների մասին վավերագրական Քուլ Սկուլ ֆիլմում ասվում է ու շատ արվեստագետներ ասում էին, որ Ջոնն ամենազվարճալին ու ընկերասերն էր և բոլորը սիրում էին նրան։ Նա կարող էր գերել ցանկացած մարդու։
Ալթունը, Ֆերուս պատկերասրահում անցկացրած տարիներին նա ստեղծեց Ocean Park շարքը, որը պատկերում էր Վենետիկի և Կալիֆորնիայի Սանտա Մոնիկայ լողափնյա քաղաքի շրջակայքը։ Շարքը բաղկացած է 18 նկարից, ինչպես նաև որոշ աշխատանքներից, որոնք նա արել է թղթի վրա։ նա հայտնի էր ուղեղից մինչև վրձինն ու ձեռքը մոտեցման, կտավի վրա բնության աբստրակցիայի, ազատ բիոմորև ձևավորման շնորհիվ, ինչը նրա մեկնաբանությունը վերածում էր ափային շրջակայքի ուղիղ վերարտադրման։

Հոգեկան առողջություն
--------------------

Լի Օլմանը Art in America ամսագրի 1999 թվականի հոդվածում նկարագրում է նկարչի կյանքը հետևյալ կերպ. "իր անսահման անհատականությամբ և անխոհեմ ինտենսիվությամբ Ջոն Ալթունը Լոս Անջելեսի 50-ականներին և 60-ականներին մեծ տեղ է զբաղեցրել։

30 տարեկանում Ալթունի մոտ ախտորոշվել է շիզոֆրենիա. Նա տառապում էր նաև դեպրեսիայի և պարանոյայի նոպաներով։ 1960-ականների սկզբին նա դարձավ բժիշկ Միլթոն Վեքսլերի հիվանդը, որը հայտնի հոգեվերլուծաբան է։ Վերջինս վերականգնեց նկարչի աշխատելու ունակությունը և այդ պահից մինչև մահն ընկած ժամանակահատվածը նրա կյանքի ամենաարդյունավետ և կայուն տարիներն էին։ Նա «տարված էր իրական դեմոններով»,- հիշում է Լարի Բելլը։

Իրվինգ Բլյումը ՝ Ֆերուս պատկերասրահի գործընկերը, նշում է. "եթե պատկերասրահը հոգեհարազատ էր մեկ մարդու, ապա այդ մարդը Ջոն Ալթունն էր ՝ ջերմորեն սիրված, հանդուգն, ռոմանտիկ, շատ ամբիցիոզ, և մի փոքր խելագար։ Ալթունի պայքարը հոգեկան հիվանդության դեմ, նրա մեծ, մութ, ուժեղ անհատականությունը և նրա վաղ մահը սրտի կաթվածից 44 տարեկանում ավելին, քան իր արվեստը, սահմանում են իր ժառանգությունը։

Անձնական կյանք
--------------

Ջոն Ալթունն ամուսնացել է դերասանուհի Ֆեյ Սփեյնի հետ 1959-1962թթ.: Նա ամուսնացել է Ռոբերտեի («Բաբս») Լունինի հետ 1966 թվականից մինչև 1969 թվականը՝ իր մահը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2
3. 1 2 3 4 5  Ժամանակակից արվեստի թանգարանի առցանց հավաքածու
4. 1 2  RKDartists (նիդերլ.)
5. 1 2  Frick Art Reference Library Photoarchive — 1920.
6. 1 2  Ollman, Leah (February 1999). "Altoon: Beyond the Aura - Works of John Altoon". *Art in America*.
7. ↑
8. ↑  Krull, Craig (1996). *Photographing the L.A;. Art Scene 1955-1975*. Santa Monica: Smart Art Press. p. 5. `{{cite book}}`: Cite has empty unknown parameter: `|month=` (help)

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | MusicBrainz · RKDartists |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 14038068 · GND: 119213486 · ISNI: 0000000081596432 · LCCN: n84078374 · SUDOC: 185051324 · VIAF: 79414827 · ULAN: 500019079 · WorldCat VIAF: 79414827 |

 |

 |