|  |  |
| --- | --- |
|  | **Ուշադրություն**։**Այս էջը կամ բաժինը այլ լեզվով հոդվածի վատ թարգմանություն է։** 
Դուք կարող եք բարելավել թարգմանությունը։ Օրիգինալ տեքստը կարող եք գտնել ձախ կողմի «այլ լեզուներով» ենթաբաժնում։Մեքենայական թարգմանությունը ենթակա է ջնջման առանց զգուշացման։ |

**Էլիզաբեթ Չեյս Օլսեն,**(անգլ.՝ Elizabeth Chase Olsen, փետրվարի 16, 1989(1989-02-16), Շերման Օքս, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասանուհի։ Նրա առաջխաղացումը տեղի ունեցավ 2011 թ.-ին, երբ նա նկարահանվեց թրիլլեր Մարթա,Մարսի,Մեյ,Մառլեն դրամայում, որի համար, ի թիվս այլ մրցանակների, արժանացավ <<Choice Movie Award for Best Actress>> և <<Independent Spirit Award for Best Female Lead>> մրցանակներին։ Դրանից հետո նա նկարահանվել է *«Լուռ տունը»* (2011), *«Լիբերալ արվեստները»* (2012), *«Օլդբոյ»* (2013), *«Գոդզիլա»* (2014), *«Ես լույս եմ տեսել»* (2015), *«Wind River»* (2017) և *«Ingrid Goes West»* (2017) ֆիլմերում։

Օլսենի մասնակցությամբ առավել հայտնի ֆիլմերից են «Լուռ տունը», «Լիբերալ արվեստները», ինչպես նաև մեծ հաջողություն արձանագրած «Մարթա, Մարսի, Մեյ, Մառլեն» հոգեբանական թրիլլերը, որում կատարած դերակատարման համար դերասանուհին արժանացել է բազմաթիվ մրցանակների։

Նա աշխարհին հայտնի է դարձել Marvel Cinematic Universe-ում՝ կերտելով Վանդա Մաքսիմոֆֆի` Ալ Վհուկի կերպարը։ Օլսենն իր դեբյուտը կատարել է Կապիտան Ամերիկա. Ձմռան զինվորը ֆիլմում։ Դրանից հետո շարունակելով կերտել Ալ Վհուկի դերը՝ նա նկարահանվել է Վրիժառուները։ Ալտրոնի դարաշրջանը|Վրիժառուները. Ալտրոնի դարաշրջանը]], Կապիտան Ամերիկա. Քաղաքացիական պատերազմ, Վրիժառուները. Անվերջության պատերազմ, Վրիժառուները. Վերջնախաղ ֆիլմերում։

Կրթություն և վաղ տարիներ
------------------------

Էլիզաբեթը ծնվել է Շերման Օակսում` Կալիֆոռնիա։ Անձնական մենեջեր` Ջարնեթ և հիպոթեկային բանկիր` Դեյվիդ Օլսենի կրտսեր դուստրն է։ Նա Մերի-Քեյթ և Էշլի Օլսենների կրտսեր քույրն է, ովքեր դեռ մանկուց ճանաչում էին ձեռք բերել ֆիլմերում և հեռուստահաղորդումներում նկարահանվելու շնորհիվ։ Էլիզաբեթն ունի նաև ավագ եղբայր` Թրենթ Օլսենը, և երկու խորթ կրտսեր քույր և եղբայր։ Նրա ծնողները բաժանվել են 1996 թվականին։ Օլսենների ընտանիքը ունի նորվեգական և անգլիական արմատներ։

Մանուկ հասակում նա հաճախել է բալետի և վոկալի դասերի։ Նրա դերասանական կարիերան սկսվել է մանկուց, երբ նա առաջին անգամ նկարահանվել է իր ավագ քույրերի ֆիլմում։ Մինչև 2011 թվականը նա փոքրիկ դերեր է կատարել` «Երջանիկ օրեր` Վայրի արևմուտքում» ֆիլմում, ինչպես նաև «Մերի-Քեյթի և Էշլիի արկածները» հեռուստաշոուում։ Երբ նա դեռ չորրորդ դասարանում էր, նա սկսեց հաճախել տարատեսակ ֆիլմերի լսումների։ Այնուհետև նա ընդունվել է` Campbell Hall դպրոց, որտեղ էլ սովորել է մինչև 12-րդ դասարան։

Միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո նա ընդունվել և շարունակել է ուսումը` New York University Tisch School of the Arts-ում։ 2009 թվականին նա սովորել է`Մոսկվայի գեղարվեստական ակադեմիական թատրոնում։

Կարիերա
-------

Նա իր դերասանական կարիերան սկսել է 4 տարեկան հասակում ՝ նկարահանվելով իր ավագ քույրերի ֆիլմերում և հեռուստատեսային հաղորդումներում։ Նա նաև մասնակցել է «Լրտես երեխաները» ֆիլմի լսումներին, սակայն մնացել է առանց դերի։ 2004 թվականին նա ցանկանում էր ավարտել իր դերասանական կարիերան իր ավագ քրոջ` Մերի-Քեյթի առողջական խնդիրների պատճառով։ Էլիզաբեթը զգալի ճանաչում ձեռք բերեց՝ նկարահանվելով «Մարթա, Մարսի, Մեյ, Մառլեն» հոգեբանական թրիլլերում, որում կատարած դերակատարման համար առաջադրվել է բազմաթիվ մրցանակների։ Այնուհետև նա նկարահանվել է «Լուռ տունը» ֆիլմում, որը ստացավ բազմաթիվ կարծիքներ` քննադատների կողմից, սակայն Էլիզաբեթի դերակատարումը ստացավ դրական արձագանքներ։ Նա նաև հայտնվել է Կառլոտտայի`«Թագուհին» երաժշտական տեսահոլովակում։ Էլիզաբեթ Օլսենը նկարահանվել է այնպիսի ֆիլմերում, ինչպիսիք են` «Կարմիր Լույսեր», «Շատ լավ աղջիկներ», «Լիբերալ արվեստներ»։

2013 թվականի հունվարին, Օլսենը առաջադրվեց BAFTA Rising Star մրցանակի համար։ Նա 2013 գլխավոր դերով հանդես է եկել Հարավկորեական` «ՕլդԲոյ» ֆիլմի ամերիկյան կրկնօրինակում, խաղալով` Մարի Սեբաստիանի կերպարը։ Նա նաև կերտել է գրող Էդի Պարկերի դերը` «Սպանիր քո սիրելիներին» ֆիլմում։ Այնուհետև 2013 թվականին խաղալով «Թերեզա Ռակեն» ֆիլմում, գլխավոր դերում հանդես է եկել Թերեզա Ռակենի կերպարով։ 2014-ին նկարահանվել է հանրահայտ «Գոդզիլլա» ֆիլմում։

Այնուհետև նա պայմանագիր է կնքել կազմակերպության հետ և միացել է Մարվելի դերասանական անձնակազմին, կերտելով` Վանդա Մաքսիմոֆֆի, նույն ինքը`Ալ Վհուկի կերպարը։ Մարվելի շրջանակներում նա առաջին անգամ մեծ էկրանին է հայտնվել 2015 թվականին նկարահանված` «Վրիժառուները. Ալտրոնի դարաշրջանը» ֆիլմում։ Ինչից հետո շարունակելով կերտել Ալ Վհուկի դերը ՝ նա նկարահանվել է Կապիտան Ամերիկա. Քաղաքացիական պատերազմ (2016)», Վրիժառուները. Անվերջության պատերազմ (2018), Վրիժառուները. Վերջնախաղ (2019) ֆիլմերում։

Այնուհետև նա նկարահանվել է` «Ես տեսա լույսը», «Քամոտ Գետը», «Կոդախրոմ», «Ինգրիդը գնում է արևմուտք» ֆիլմերում։

2018 թվականի վերջին Դիսնեյ+ կազմակերպությունը հայտարարեց, որ պատրաստվում է նկարահանել հեռուստասերիալ` Ալ Վհուկի և Վիժնի մասին, լուրերը հաստատվեցին 2019 թվականի ապրիլին։

Անձնական կյանք
--------------

2012-ին հարաբերությունների մեջ է եղել Ալեքսանդր Սկարսգարդի հետ։

2015-ին շշուկներ էին պտտվում Էլիզաբեթի և Թոմ Հիդելսթոնի հարաբերությունների վերաբերյալ։

2013-2015 ընկած ժամանակահատվածում նա հարաբերությունների մեջ էր գտնվում` Բոյդ ՀոլԲրուքի հետ, նրանք նշանվեցին 2014 թվականին, սակայն մեկ տարի անց բաժանվեցին։

2017 թվականի մարտից հարաբերությունների մեջ է Ռոբբի Առնեթթի հետ։

Ֆիլմեր
------

| Տարի | Անվանում | Դեր |
| --- | --- | --- |
| 2011 | *Մարտա,Մարսի,Մեյ,Մառլեն* | Մարտա |
| *Լուռ Տունը* | Սառա |
| *Խաղաղություն, սեր և անհասկացողություն* | Զոյի |
| 2012 | *Կարմիր Լույսեր* | Սալլի Օուեն |
| *Լիբերալ արվեստներ* | Զիբբի |
| 2013 | *Սպանիր քո սիրելիներին* | Էդի Պարկեր |
| *Շատ լավ աղջիկները* | Գերրի Ֆիլդս |
| *Թերեզա Ռակեն* | Թերեզա Ռակեն |
| *ՕլդԲոյ* | Մարի Սեբաստիան |
| 2014 | *Գոդզիլլա* | Ելլի Բրոդի |
| *Կապիտան Ամերիկա. Ձմռան զինվորը* | Վանդա Մաքսիմոֆֆ/Ալ Վհուկ |
| 2015 | *Ես տեսա լույսը* | Աուդրի Վիլլիամս |
| *Վրիժառուները. Ալտրոնի դարաշրջանը* | Վանդա Մաքսիմոֆֆ/Ալ Վհուկ |
| 2016 | *Կապիտան Ամերիկա. Քաղաքացիական պատերազմ* | Վանդա Մաքսիմոֆֆ/Ալ Վհուկ |
| 2017 | *Ինգրիդը գնում է արևմուտք* | Թեյլոր Սլոան |
| *Քամոտ գետը* | Ջեյն Բեններ |
| *Կոդախրոմ* | Զոյի Կերն |
| 2018 | *Վրիժառուները. Անվերջության պատերազմ* | Վանդա Մաքսիմոֆֆ/Ալ Վհուկ |
| 2019 | *Վրիժառուները. Վերջնախաղ* | Վանդա Մաքսիմոֆֆ/Ալ Վհուկ |
| 2021 | *Doctor Strange in the Multiverse of Madness* | Վանդա Մաքսիմոֆֆ/Ալ Վհուկ |

### Հեռուստասերիալներ

| Տարի | Անվանում | Դեր |
| --- | --- | --- |
| 1994 | *Երջանիկ օրեր` Վայրի արևմուտքում* | Ավտոմեքենայում նստած աղջիկը |
| 2016 | *Հարբած պատմություն* | Նորմա Կոպպ |
| 2017 | *HarmonQuest* | Սթիրրիպ |
| 2018-այժմ | *Ցավակցում եմ ձեր կորստի համար* | Լի Շո |
| 2020 | *ՎանդաՎիժն* | Վանդա Մաքսիմոֆֆ/Ալ Վհուկ |

### Կարճամետրաժ ֆիլմեր

| Տարի | Անվանում | Դեր |
| --- | --- | --- |
| 1993 | *Մեր առաջին տեսանյութը* | Էլիզաբեթ Օլսեն |
| *Olsen Twins Mother's Day Special* | Էլիզաբեթ Օլսեն |
| 1994-1996 | *Մերի-Քեյթի և Էշլիի արկածները* | Էլիզաբեթ Օլսեն |

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. ↑
2. ↑  Internet Broadway Database — 2000.
3. ↑  filmportal.de — 2005.
4. ↑  Roglo — 1997. — ed. size: 9000000
5. ↑  Վիլսոն, Սթեյսի (21). «Օլսեն երկվորյակների կրտսեր քույրը կատարում է իր դեբյուտը». *«Reuters.com»*. Թոմսոն Ռեյթերս. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ հոկտեմբերի 18-ին. Վերցված է 2012 թ․ սեպտեմբերի 30-ին. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|month=` ignored (օգնություն)
6. ↑  «Էլիզաբեթ Օլսեն՝ 5 բան, որոնք պետք է իմանալ». «Հոլիվուդ ռեպորտեր». 2011 թ․ հունվարի 24. Վերցված է 2011 թ․ դեկտեմբերի 5–ին-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Էջը IMDb կայքում

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք (անգլ.) · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Apple Music · Olsen Last.fm |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Դանիական ազգային ֆիլմագրություն · Filmportal · Internet Broadway Database · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · Metacritic · MusicBrainz · Rotten Tomatoes · Rodovid |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Notable Names Database |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 13001341 · BNE: XX5321355 · BNF: 16623696p · CONOR: 238178147 · GND: 1025833430 · ISNI: 0000000366711633 · LCCN: no2012023015 · NKC: xx0183389 · NTA: 344822206 · NUKAT: n2020038513 · SUDOC: 164974512 · VIAF: 232505986 · WorldCat VIAF: 232505986 |

 |

 |