recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Աստվա՛ծ, օրհնի՛ր Աֆրիկան** (սվահիլի՝ Mungu ibariki Afrika) Տանզանիայի պետական օրհներգն է, որն իրենից ներկայացնում է Էնոխ Սոնտոնգիի՝ **Աստվա՛ծ, օրհնի՛ր Աֆրիկան** հայտնի երաժշտությունը, որի բառերը թարգմանված են սուախիլի լեզվով, հանդիսանում է նաև Հարավային Աֆրիկայի և Զամբիայի օրհներգը՝ բառերը որոշակիորեն փոփոխված։ 1961 թվականին անկախացումից և Զանզիբարին միանալուց հետո 1964 թվականին հաստատվել է որպես Տանգանիկայի օրհներգ։ Առաջին անգամ կատարվել է սվահիլի լեզվով՝ 1961 թվականի դեկտեմբերի 8-ին տեղի ունեցած արարողության ժամանակ՝ բրիտանական կայսրությունից անկախացումից հետո։

1998 թվականին երկրի կրթության նախարարության կողմից թողարկվեց մի բանաձև, որում առաջարկել է ազգային օրհներգը երգել որպես Տանզանիայի երիտասարդության շրջանում հայրենասիրության խթանման միջոց։

Օրհներգի բառերը սուախիլի լեզվով
-------------------------------

Mungu ibariki Afrika  

Wabariki Viongozi wake  

Hekima Umoja na Amani  

Hizi ni ngao zetu  

Afrika na watu wake.  

  

CHORUS:  

Ibariki Afrika   

Ibariki Afrika   

Tubariki watoto wa Afrika.   

  

Mungu ibariki Tanzania  

Dumisha uhuru na Umoja  

Wake kwa Waume na Watoto  

Mungu Ibariki Tanzania na watu wake.   

  

CHORUS:  

Ibariki Tanzania   

Ibariki Tanzania   

Tubariki watoto wa Tanzania.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Гимн Танзании (Mungu ibariki Afrika) National Anthem of Tanzania». *Канторион* (ռուսերեն). Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 19-ին.
2. ↑  «Tanzania: Dons Fault Court Over Suspension of Students (Page 1 of 2)». allAfrica.com. 2013 թ․ հունիսի 17. Վերցված է 2014 թ․ հունիսի 19-ին.
3. ↑  «Гимн Объединенной Республики Танзании». *partita.ru*. Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 19-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Օրհներգի էջը nationalanthems.info կայքում
* Tanzania: "Mungu ibariki Afrika" – Audio of the national anthem of Tanzania, with information and lyrics
* Himnuszok – Mungu ibariki Afrika
* National anthem of Tanzania MIDI

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | MusicBrainz |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |

 |
**ՖԱ Սապմի**, ֆուտբոլային միություն, որը հանդիսանում է Սապմի ֆուտբոլային թիմի հիմնադիրը և ներկայացնում է բնիկ Սաամայի ժողովրդին։ Այն ոչ թե ՖԻՖԱ-ի կամ ՈՒԵՖԱ-ի անդամ է, այլ Անկախ Ֆուտբոլային ասոցիացիաների կոնֆեդերացիայի (*ConIFA*) անդամ։ ՖԱ Սապմիի նախագահն է Յոքմուկկից (Շվեդիա) Հական Քուորակը։ ՖԱ Սապմին հիմնադրվել է 2014 թվականի մարտին, որպես 2003 թվականի Սաամի Ֆուտբոլային ասոցիացիայի իրավահաջորդ, որը մի քանի տարի չէր աշխատում և ուներ տարբեր ֆինանսական խնդիրներ։

2014 թվականին ՖԱ Սապմին հյուրընկալել է *ConIFA* աշխարհի գավաթի խաղարկությանը։

Սապմին մասնակցել է ԿՏՖՖ-ի 50-ամյակին Հյուսիսային Կիպրոսում 2005-ին, պարտվելով Հյուսիսային Կիպրոսի և Կոսովոյի դեմ հանդիպումների ընթացքում գրավեց երրորդ տեղը։

2006 թվականին նոյեմբերին Սապմին մասնակցեց և նվաճեց Օլիմպիական առաջին *VIVA* Աշխարհի գավաթը, որը կազմակերպեց *NF-Board- ը*։ Սապմին հաղթել է թե՛ հյուրընկալ երկրին, թե՛ Մոնակոյին։ Երեք խաղերի ընթացքում դարձել են 42 տպավորիչ գոլերի հեղինակ։

2019 թվականին Սապմին մասնակցել է Անկախ Ֆուտբոլային ասոցիացիաների կոնֆեդերացիայի *(CONIFA) Sportsbet.io* Եվրոպայի գավաթին, որտեղ զբաղեցրել է 7-րդ տեղը, հաղթելով Սեկեյ Լենդին`3:2 հաշվով, որը նրանց առաջին հաղթանակն էր ամբողջ մրցաշարի ընթացքում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Nytt Samisk fotballforbund – FA Sápmi» (Norwegian). NRK Sápmi. 2014 թ․ մայիսի 11. Վերցված է 2014 թ․ մայիսի 23-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
2. ↑  «Håkan Kuorak president i nybildat samiskt fotbollsförbund» (Swedish). Sameradion & SVT Sápmi. 2014 թ․ մարտի 31. Վերցված է 2014 թ․ մայիսի 23-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
3. ↑  2014 ConIFA World Football Cup Official Homepage Archived 2014-05-23 at the Wayback Machine. Retrieved 23 May 2014.
4. ↑  Macer-Wright, Alun (2019 թ․ հունիսի 8). «Sapmi 3-2 Szekely Land». *www.conifa.org*. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ հունիսի 11-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* FA Sápmi Facebook-ում
**Մեծ պալատ** (ֆր.՝ Grand Palais), փառահեղ ճարտարապետական կառույց «beaux-arts» ոճով, գտնվում է Փարիզի 8-րդ շրջանում, Ելիսեյան դաշտերից ձախ։ Հայտնի է որպես խոշոր մշակութային և ցուցադրական կենտրոն։

Պատմություն
-----------

«Գեղեցիկ արվեստների մեծ պալատը» ստեղծվել է 1897 թվականին Փարիզում, Արդյունաբերության պալատի տեղում` միջազգային ցուցադրության համար, որը պետք է տեղի ունենար 1900 թվականի ապրիլի 15-ից նոյեմբերի 12-ը։ Շենքը, ինչպես ասում են, նվիրված էր ֆրանսիական արվեստի փառքին և ի սկզբանե նախասահմանված էր մայրաքաղաքի պաշտոնական մշակութային միջոցառումների ընդունման համար։

1925 թվականին Մեծ պալատը ժամանակակից դեկորատիվ և կիրառական արվեստների միջազգային ցուցադրությունների կենտրոն էր։

Ճարտարապետություն
-----------------

Տեսքը Ալեքսանդր 3-րդ-ի կամրջի մոտից
Ջորջ Ռեսիպոնի պղնձե մարտակառքի աշխատանքները զարդարում են երկու մուտքը` հյուսիսարևելյան և հարավարևելյան։ Այդ այլաբանական արձանները ներկայացնում են ` Ելիսեյան դաշտերի կողմից` «*L’Immortalité devançant le Temps*» (անմահություն), Սենայի կողմից` «*L’Harmonie triomphant de la Discorde*» (ներդաշնակություն)։

Թանգարան
--------

Պալատի հյուսիսային թևը զբաղեցնում է Գեղարվեստի պատկերասրահը, իսկ արևմտյան թևը` Հայտնագործությունների թանգարանը։

Տես նաև
-------

* Փոքր պալատ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  base Mérimée (ֆր.) — ministère de la Culture, 1978.
2. 1 2  archINFORM (գերմ.) — 1994.
3. ↑

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ · ՅուԹյուբ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4355615-2 · ISNI: 0000000123217198 · LCCN: n83071365 · Mérimée: PA00088877 · VIAF: 305991420, 128933156 · WorldCat VIAF: 305991420, 128933156 |

 |
Երևան Զիփլայն Էյրլայնս
**Երևան Զիփլայն Էյրլայնս** (անգլ.՝ Yerevan ZipLine Airlines), ճախրուղի Երևանում, որը կառուցվել է 2017 թվականին, իսկ շահագործվել՝ 2018 թվականի հունվարի 4-ին։ Ճախրուղին կառուցվել է Քաղաքապետարան-մասնավոր հատված համագործակցության շրջանակում «ԱլտերԷգո» ընկերության կողմից իրականացվող նախագծի շրջանակներում՝ Երևանի «Արաբկիր» զբոսայգում։ Այն ամենաերկարն է տարածաշրջանում։ Ունի 2 թռիչքուղի՝ Արաբկիր վարչական շրջանից Աջափնյակ վարչական շրջան և Աջափնյակ վարչական շրջանից Արաբկրի վարչական շրջան։ Առաջին ուղու երկարությունը մոտավորապես 870 մետր Է, բարձրությունը՝ սկզբնամասում 123 մետր, կամրջի տակով անցնելիս՝ 87-90 մ։ Երկրորդ թռիչքուղին ավելի կարճ է՝ երկարությունը 650 մետր Է, բարձրությունը՝ 60 մ։ Այս ճախրուղով թռչելիս մարդը կարող է զարգացնել մինչև 120-140կմ/ժ արագություն։ Երևան Զիփլայն Էյրլայնսի թռիչքուղին միակն է աշխարհում, որն անցնում է կամրջի տակով։ «ԱլտերԷգո» նախագծի իրականացման համար ծախսվել է 80 մլն դրամ, սակայն ծրագիրը դեռ վերջնական իրագործված չէ, և նախատեսվում է ևս 45-50 մլն դրամի ներդրում կատարել։ Ծրագրի վերջնական ավարտը նախատեսվում է 2018 թվականի վերջին։

Անձնակազմ
---------

* Ժիրայր Մուշեղյան - հիմնադիր, գործադիր տնօրեն
* Միշա Յուրտաև - համահիմնադիր
* 
* 
*

Պատկերասրահ
-----------

* Երևան Զիփլայն Էյրլայնսի ճոպանըԵրևան Զիփլայն Էյրլայնսի ճոպանը
* Ճոպանը պահող մեխանիզմըՃոպանը պահող մեխանիզմը
* Երևան Զիփլայն Էյրլայնսի առաջին ուղու թռիչքի հարթակըԵրևան Զիփլայն Էյրլայնսի առաջին ուղու թռիչքի հարթակը
* Երևան Զիփլայն Էյրլայնսի երկրորդ ուղու մեխանիզմըԵրևան Զիփլայն Էյրլայնսի երկրորդ ուղու մեխանիզմը
* Երևան Զիփլայն Էյրլայնսի երկրորդ կայանից բացվող տեսարանըԵրևան Զիփլայն Էյրլայնսի երկրորդ կայանից բացվող տեսարանը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Տարածաշրջանի ամենաերկար զիփլայնը՝ Երեւանում». *Երկիր Մեդիա* (ռուսերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ օգոստոսի 18-ին. Վերցված է 2018 թ․ օգոստոսի 19-ին.
2. ↑  «Քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանն աշխատանքային շրջայց է կատարել Արաբկիր վարչական շրջանում». *www.yerevan.am*. Վերցված է 2018 թ․ օգոստոսի 19-ին.
3. ↑  «PanARMENIAN.Net - Mobile». *www.panarmenian.net*. Վերցված է 2018 թ․ օգոստոսի 19-ին.
4. ↑  «Երևանում կգործարկվի տարածաշրջանի ամենաերկար զիփլայնը». *arka.am*. Վերցված է 2018 թ․ օգոստոսի 19-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Երևան Զիփլայն Էյրլայնս / Yerevan ZipLine Airlines Archived 2018-07-26 at the Wayback Machine.
* Շուտով Շահագործման Կհանձնվի «Արաբկիր» Զբոսայգու Զիփլայնը, որն Ամենաերկարն է Տարածաշրջանում
* Երեւանում կգործարկվի տարածաշրջանի ամենաերկար զիփլայնը
***Billboard* Hot 100**, ամերիկյան Billboard ամենշաբաթյա թողարկվող ամսագրի կողմից կազմված հիթ-շքերթ։ Փաստացիորեն այն հանդիսանում է ԱՄՆ-ի պաշտոնական հիթ-շքերթը, որը ամենամեծն է երաժշտական «շուկայում»։ Ի տարբերություն «Billboard 200»-ի, որը կենտրոնացված է ալբոմների վրա, այս հիթ-շքերթը ցուցադրում է 100 ամենահայտնի երգերի ցանկը։

Պատմություն
-----------

Ի սկզբանե «Billboard»-ը հրապարակում էր երեք տարբեր հիթ-շքերթներ. 1-ը «Best Sellers in Stores (հայ. խանութներում լավագույն վաճառվածներ)», որը և համարվում է այժմեականի «նախահայրը» և հիմնած էր սինգլների վաճառքի հիման վրա։
2-րդը «Most Playes by Jockeys (հայ. ժոկեյների կողմից ամենաշատ հնչեցված)», այն հիմնված էր այն փաստի վրա, թե քանի անգամ է այս կամ այն երգը հնչել ամերիկյան ռադիոեթերներով վերջին շաբաթվա ընթացքում։ 3-րդը «Most Played in Jukeboxes» հաշվարկվում էր ելնելով այն փաստից, թե քանի անգամ է կատարումը պատվիրվել երաժշտական սարքերում, որոնք 1940-ներին և 1950-ներին շատ հայտնի էին ԱՄՆ-ում։
1955 թվականի նոյեմբերի 12-ին այս երեք հիթ-շքերթները միավորում են «The Top 100»-ի շրջանակներում։ Այժմյան անվանումը շքերթը ստացել է 1958 թվականին, երբ հաշվարկ իրականացնելիս հանեցին ռադիոալիքների և երաժշտական ապարատների տվիալները։ Փաստացիորեն մինչ 1998 թ.-ը այն կազմված էր միայն վաճառված սինգլների քանակի հաշվին։
Այս սկզբունքը սկսեցին բուռն քննադատել 1990-ական թվերին, երբ երգերը, որոնք չէին թողարկվում սինգլ տարբերակով, բավականին երկար ժամանակ համար առաջինն էին ռադիոկայանների եթերներում։ Դրա վառ օրնակն է No Doubt խմբի «Don’t Speak» կատարումը, որը 16 շաբաթ գլխավորեց ռադիոեթերները, սակայն չթողարկվեց սինգլ տարբերակով։

1998 թվականին ամսագիրը վերսկսեց ռադիոեթերների տվիալները հաշվի առնել, իսկ անվանվան մաս կազմող «սինգլ» բառը փոխարինվեց «կատարում» բառով։ 2003 թվականից հաշվի է առնվում նաև համացանցի միջոցով վաճառքը՝ (Digital download (հայ. թվային ներբեռնում))։ Տարեվերջին կազմվում է ընդհանրեցնող հիթ-շքերթ։ 2013-2013 թվականների ընթացքում նույնպես փոփոխություններ տեղի ունեցան, սկսեցին հաշվարկել նաև մուլտիմեդիա սթրիմինգային ծառայություններ ցուցաբերող ընկերություններից «Spotify»-ի և «Rdio»-ի տվյալները, ինչպես նաև YouTube տեսածառայության ցուցանիշները։ Դրա արդյունքում, 2013 թվականի առաջին շաբաթը գլխավորել է «Harlem Shake» կատարումը։

Արտաքին հղումներ
----------------

* «The week's most popular current songs». Billboard. Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ հունվարի 6-ին. Վերցված է 2012 թ․ հոկտեմբերի 29–ին-ին.
* «1000 No. 1s». Billboard. Վերցված է 2012 թ․ հոկտեմբերի 29–ին-ին.
**Տրամաբանական գլուխկոտրուկ**, գլուխկոտրուկ է, որը ծագում է մաթեմատիկայի դեդուկցիա բաժնից։

Պատմություն
-----------

Տրամաբանական գլուխկոտրուկն առաջին անգամ ներկայացվել է Չարլզ Լութվիջ Դոթսոնի կողմից, որը հայտնի է Լուիս Քերոլ կեղծանունով։ Նա «Ալիսը Հրաշքների աշխարհում» և «Տրամաբանության խաղ» գրքերի հեղինակն է։ Նա շարունակում է կառուցել շատ ավելի բարդ գլուխկոտրուկներ, կազմված մինչև 8 մասից։

20-րդ դարի երկրորդ կեսին մաթեմատիկոս Ռայմոնդ Սմալիանը, շարունակել և ընդլայնել է տրամաբանական գլուխկոտրուկների ճյուղը իր այնպիսի գրքերով, ինչպիսիք են «Լեդին թե՞ վագրը», «Ծաղրել ծաղրասարյակին» և «Ալիսը գլուխկոտրուկների աշխարհում»։ Նա հայտնի դարձրեց «Ասպետները և խաբեբաները» գլուխկոտրուկը, որոնցում ասպետները միշտ ասում են ճշմարտությունը, իսկ խաբեբաները միշտ ստում են։ 
Կան նաև գլուխկոտրուկներ, որոնք ամբողջովին գրավոր են։ Որոշ հայտնի տեսակներ ներառում են Սուդոկու և օգտագործում են դեդուկցիա, որպեսզի ճշգրտորեն տեղադրեն թվերը աղյուսակում։ Դրանցից է նոնոգրամը, որը հայտնի է «նկարիր թվերով» անվամբ։ Այն օգտագործում է դեդուկցիա, որպեսզի ճշգրտորեն լցնի աղյուսակը սև և սպիտակ վանդակներով և ստանա պատկեր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Carroll, 1886, էջ 53 #24

Գրականություն
-------------

* Carroll, Lewis (1886). *The game of LOGIC*. London, New York: Macmillan and Co. `{{cite book}}`: Invalid `|ref=harv` (օգնություն)
**Սարգիս Ազատովիչ Սարխայան** (նոյեմբերի 26, 1947(1947-11-26), Բաթում, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հունվարի 24, 2021(2021-01-24)), վրացահայ խորհրդային մարզիկ, սեղանի թենիսիստ, 1975 թվականի աշխարհի առաջնության արծաթե մեդալակիր, խառը զուգախաղում Էլմիրա Անտոնյանի հետ նվաճել է արծաթե մեդալ, Եվրոպայի առաջնությունների եռակի արծաթե և կրկնակի բրոնզե մեդալակիր, ԽՍՀՄ կրկնակի չեմպիոն, երկու անգամ դարձել է ԽՍՀՄ բացարձակ չեմպիոն (1968, 1978)։ Միջազգային կարգի ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1947 թվականին, Բաթում քաղաքում։ Եղել է ձախլիկ։ 15 տարեկանում դարձել է Վրաստանի մեծահասակների չեմպիոն։ 1961 թվականին Կովկասի ուժեղագույն խաղացողների մրցաշարում նա առաջին անգամ հաղթել է ԽՍՀՄ-ի հավաքականի անդամ Նիկոլայ Նովիկովին Սեղանի Թենիսի միջազգային ֆեդերացիայի համաշխարհային վարկանիշային աղյուսակի ամենաբարձր դիրքը եղել է 7-րդ տեղը՝1973 թվականին։

Ընդհանուր առմամբ, ԽՍՀՄ անհատական առաջնություններում Սարգիս Սարխայանը նվաճել է 45 մեդալ (26 ոսկե, 11 արծաթե, 8 բրոնզե)։

Մարզական կարիերայի ավարտից հետո աշխատել է ԽՍՀՄ պատանեկան թիմի մարզիչ։ 1991 թվականին սկսել է մարզել Իտալիայի կանանց ազգային հավաքականը, որը նրա ղեկավարությամբ կարողացել է դուրս գալ Եվրոպայի առաջնության բարձրագույն խումբ։ Հավաքականը 2003 թվականին նվաճել Եվրոպայի չեմպիոնի տիտղոսը։ 2004 թվականից մարզել է «Sterilgarda TT Castel Goffredo» (Իտալիա) ակումբի կանանց թիմը։

Կյանքի վերջին տարիներին ապրել է Մոսկվայում։ Մահացել է 2021 թվականի հունվարի 24-ին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  André Damman. «History of world rankings» (PDF) (անգլերեն). Официальный сайт ITTF. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2016 թ․ մարտի 3-ին. Վերցված է 2016 թ․ փետրվարի 20-ին.
2. ↑  Сархаян Саркис Азатович
3. ↑  André Damman. «History of world rankings» (PDF) (անգլերեն). Официальный сайт ITTF. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2016 թ․ մարտի 3-ին. Վերցված է 2016 թ․ փետրվարի 20-ին.
4. ↑  *Юрий Зубарев* Саркис Сархаян (2) // *Настольный теннис*. — 2007. — № 9.
5. ↑  «Печальная весть...». *ttfr.ru*. Официальный сайт ФНТР. 25.01.2021. Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ հունվարի 30-ին. Վերցված է 2021 թ․ հունվարի 31-ին.
6. ↑  Батумский теннисист Саркис Сархаян золотыми буквами вошел в историю мирового спорта

Արտաքին հղումներ
----------------

* САРХАЯН Саркис Азатович
* Новости. Сархаян Саркис (СССР, Грузия)
**Մինաս Ավետիսյանի տուն-թանգարան**, մշակութային կենտրոն, թանգարան Հայաստանի Շիրակի մարզի Ջաջուռ գյուղում։ Նվիրված է հայ նկարիչ Մինաս Ավետիսյանին։ Թանգարանում ներկայացված են նրա հեղինակած կտավները, անձնական իրերը, ինչպես նաև նրա որդու հեղինակած կտավները։

Պատմություն
-----------

Թանգարանը բացվել է 1982 թվականի հուլիսի 21-ին։ 1988 թվականին տեղի ունեցած երկրաշարժի հետևանքով թանգարանի շենքն ավերվել է։ Երկաշարժից հետո՝ մինչև նոր թանգարանի կառուցումը, թանգարանի ցուցանմուշները պահվել են Մինաս Ավետիսյանի բարեկաների մոտ։

2003 թվականին Քըրք Քըրքորյանի ստեղծած «Լինսի հիմնադրամի» շուրջ 70 հազար ԱՄՆ դոլար ֆինանսավորմամբ թանգարանի համար կառուցվել է նոր շենք, որը բացվել է 2005 թվականին։

Ցուցադրություն
--------------

Ներկայումս թանգարանում ցուցադրվում է 30-ից ավելի բնօրինակ կտավ, որը Մինաս Ավետիսյանի ստեղծագործությունների ցուցադրվող ամենամեծ հավաքածուն է։ 2010 թվականին թանգարան է տեղափոխվել «Թորոս Ռոսլինի ծնունդը» որմնանկարը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Ջաջուռում կսկսի գործել անվանի նկարիչ Մինաս Ավետիսյանի տուն-թանգարանը
2. ↑  «Թորոս Ռոսլինի ծնունդը» որմնանկարը Գյումրիից հասել է Ջաջուռ 2008-10-11։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Մինասի թանգարանը՝ ներսից. Սարյանի և Խաչատրյանի հետ մտերմությունն ու ճակնդեղները
**Իլգար Մամեդով** (ադրբ.՝  İlqar Məmmədov, հունիսի 14, 1970(1970-06-14), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ադրբեջանցի ընդդիմադիր քաղաքական գործիչ, նախկին քաղբանտարկյալ, Հանրապետական այլընտրանք կուսակցության առաջնորդ։

2013 թվականին Մամեդովը համարվել է երկրի նախագահի հավանական թեկնածուներից մեկը, սակայն նույն տարվա փետրվարին ձերբակալվել է։ Շատ վերլուծաբաններ նշում են, որ Մամեդովը ձերբակալության պատճառը քաղաքական ենթատեսք ուներ։
2014 թվականի մարտին Մամեդովը դատապարտվել է 7 տարվա ազատազրկման։ Ներկայումս նա գտնվում է անազատության մեջ, չնայած միջազգային հանրության՝ Մամեդովը ազատմանն ուղղված կոչերին։ Մամեդովի ձերբակալությունը դատապարտվել է նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի կողմից։

Կրթություն և մասնագիտական գործունեություն
-----------------------------------------

1993 թվականին Իլգար Մամեդովը ստացել է քաղաքագիտության բակալավրի աստիճան Լոմոնոսովի անվան Մոսկվայի պետական համալսարանում, իսկ 1997 թվականին քաղաքական տնտեսության մասնագետի մագիստրոսի աստիճան Կենտրոնական եվրոպական համալսարանում։ Մամեդովը աշխատել է ազգային և միջազգային մի շարք կազմակերպությունների համար, ներառյալ Միջազգային ճգնաժամային խմբում։ Գլխավորել է Բաքվի Եվրոպայի Խորհրդի քաղաքագիտության դպրոցի տնօրենի պաշտոնը։

Քաղաքական կարիերա
-----------------

Մամեդովի քաղաքական կարիերայի սկզբնական մասը կապված է եղել «Հանրապետության այլընտրանքային շարժման» հետ, որտեղ 1998- 2003 թվականներին զբաղեցրել է կուսակցության փոխնախագահի պաշտոնը։ Կուսակցությունը աջ կենտրոնամետ է՝ Դեմոկրատական միջազգային միության անդամ, որին անդամակցում են նաև Գերմանիայի քրիստոնյա-դեմոկրատական կուսակցությունը, Ֆրանսիայի Ժողովրդական շարժման միությունը, Մեծ Բրիտանիայի պահպանողական կուսակցությունը և այլն։ Նա թողել է կուսակցությունը 2003 թվականին՝ քաղաքական տարաձայնությունների պատճառով։

Մամեդովին արգելել են ելույթ ունենալ հեռուստատեսությամբ և ռադիոյով՝ 2009 թվականին մարտի 19-ին կատարած ելույթի համար, որը հեռարձակվել է ադրբեջանական ANS TV-ով։ Նա բողոքարկել է այդ որոշումը՝ մեղադրելով Ալիևին ցմահ կառավարման ցանկությունների մեջ։

Տես նաև
-------

* Հանրապետական այլընտրանք

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Greenberg, Ilan (2006 թ․ դեկտեմբերի 26). «Many Azeris see Iranian hand behind wave of unrest». The New York Times. Վերցված է 2009 թ․ նոյեմբերի 18-ին. `{{cite news}}`: Italic or bold markup not allowed in: `|publisher=` (օգնություն)
2. ↑  «Azerbaijan is a very typical Middle Eastern dictatorship». Financial Times. 2011 թ․ մարտի 14. `{{cite news}}`: Italic or bold markup not allowed in: `|publisher=` (օգնություն)
3. ↑  Sultanova, Shahla (2013 թ․ փետրվարի 5). «Two Opposition Leaders Arrested in Azerbaijan Allies say they are being framed for spontaneous protest by exasperated residents of provincial town». IWPR. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ սեպտեմբերի 14-ին. Վերցված է 2014 թ․ սեպտեմբերի 14-ին.
4. ↑

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 14321117X · VIAF: 163359112 · WorldCat VIAF: 163359112 |

 |
**Ծուռ տնակ** (լեհ.՝ Krzywy Domek), գրասենյակային-առևտրային կենտրոն Լեհաստանի Սոպոտ քաղաքում։

Տեղեկություններ
---------------

Գտնվում է Մոնտե Կասինոյի հերոսների փողոցում (լեհ.՝ Bohaterów Monte Cassino), թիվ 53 շինությունն է։

Կառուցվել է 2004 թվականին ճարտարապետներ Շոտինսկիների և Զալևսկու նախագծով։ Շինարարության համար ընտրված ոճը հիմնված է տեսողական պատրանքի, ճարտարապետական պոստմոդեռնիզմի, դեկոնստրուկտիվիզմի վրա։

Այս նախագծի ճարտարապետները ոգեշնչվել են նկարիչներ Յան Մարցին Շանցերի և Պեր Օսկար Դալբերգի հեքիաթների նկարազարդումներից։

Շենքի օգտակար մակերեսը մոտ 4000 մ² է։ Օբյեկտը «Ռեզիդենտ» առևտրի կենտրոնի մի մասն է։ Առաջին հարկում առևտրային տարածքներ են, ռեստորան և խաղային ավտոմատների սրահ։ Երկրորդ հարկում են «Radio RMF FM»-ի և «Radio RMF МАXXX»-ի ստուդիաները։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* ՄուտքըՄուտքը
* Տեսքը կողքիցՏեսքը կողքից
* Շենքի ներսույթըՇենքի ներսույթը

Տես նաև
-------

* Պարող տուն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  «MyBestPlace - Krzywy Domek, the extravagant "crooked house" of Sopot». *mybestplace.com* (անգլերեն). Վերցված է 2023 թ․ փետրվարի 17-ին.
2. ↑  «RMF FM Trójmiasto». RMF FM. Վերցված է 2010-05-01-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Շենքի ճարտարապետների կայքը Archived 2014-07-15 at the Wayback Machine.
* Օսկար Գուստավ Դալբերգի հեղինակային կայքը Archived 2010-07-03 at the Wayback Machine.
* Լուսանկարների պատկերասրահ
* Շենքի պաշտոնական կայքը Archived 2015-08-01 at the Wayback Machine.
**Եգիպտացորենի փաթիլներ**, եգիպտացորենի հատիկներից ստացվող սննդամթերք։

Նմանատիպ մթերքները պատրաստվում են ցորենի, բրնձի, վարսակի և այլ մշակաբույսերի հատիկներից։

Բաղադրատոմսի բացահայտման պատմություն
------------------------------------

Եգիպտացորենի փաթիլների խատմությունն սկիզբ է առնում 19-րդ դարի սկզբում։ «Բաթլ-Կրիկ» առողջարանի սեփականատերերը՝ դոկտոր Ջոն Հարվի Քելլոգը և նրա եղբայր Վիլլ Քիտ Քելլոգը, Միչիգան նահանգի համանուն քաղաքում եգիպտացորենի ալյուրից պատրաստում էին ինչ-որ ուտեստ, բայց նրանց անհրաժեշտ էր առողջարանի որոշակի անհետաձգելի գործերի պատճառով դադարեցնել ուտեստի պատրաստումը։ Երբ նրանք վերադարձան, հայտնաբերեցին, որ եգիպտացորենի ալյուրը փչացել է։ Քանի որ նրանց բյուջեն խիստ սահմանափակ էր, Քելլոգի եղբայրները, այնուամնեայնիվ, որոշեցին օգտագործել այդ ալյուրը. նրանք խմոր պատրաստեցին , որը սեղմվեց, և ստացվեցին փաթիլներ ու գնդիկներ։ Եղբայրները հուսահատությունից որոշեցին բովել այդ փաթիլները, և պարզվեց՝ դրանցից մի մասը դարձել էր օդային, իսկ մյուս մասը խռթխռթան նյութակազմվածք ուներ։

Արդյունքում այս փաթիլներն առաջարկվեցին դոկտոր Քելլոգի հիվանդներին՝ որպես նոր ուտեստ, և մատուցվելով կաթով և զեֆիրով՝ դրանք մեծ տարածում ստացան։

Փաթիլներին շաքարավազ ավելացնելով՝ Վիլլ Քիտ Քելլոգը դրանց համը շատ ավելի հաճելի ու ընդունելի դարձրեց։ Այսպիսով՝ 1894 թվականին օրիգինալ եգիպտացորենի փաթիլները պատենտավորվեցին ամերիկացի բժիշկ Ջոն հարվի Քելլոգի կողմից։ 1906 թվականին Քելլոգներն սկսեցին սննդի նոր տեսակի զանգվածային արտադրությունը և հիմնեցին սեփական ընկերությունը՝ *Kellogg’s*-ը, որը մինչ օրս էլ հանդիսանում է եգիպտացորենի փաթիլների և չոր նախաճաշերի արտադրության առաջատարը լինել։

Պատրաստման տեխնոլոգիա
---------------------

Պատրաստման տեխնոլոգիան ներառում է եգիպտացորենի հատիկներից թաղանթների հեռացումը, սաղմերի առանձնացումը, հատիկի ստացումը, ինչին հաջորդում է վերջինիս եփումը աղաշաքարավազային օշարակի մեջ, հետո բարակ շերտեր են պատրաստում և 140 °C ջերմաստիճանում բովում վառարաններում՝ մինչ խռթխռթան դառնալը։

Պատրաստի փաթիլները կարելի է պատել գլազուրով, ինչպես նաև լցոններով՝ ընկույզով, ցուկատով, հրուշակեղենի փշուրներով և այլն։

Կիրառում
--------

Եգիպտացորենի փաթիլները կարող են կիրառվել որպես ինքնուրույն մթերք։ Որպես կանոն՝ եգիպտացորենի փաթիլները, ինչպես և մուսլին, ուտում են՝ ավելացնելով սառը կաթ։

Մեր օրերում եգիպտացորենի փաթիլները համարվում են միջազգային մթերք, որը երեխաների համար սիրելի քաղցրավենիք է։

Տես նաև
-------

* Պոպկորն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Եգիպտացորենի փաթիլների բաղադրությունը և հատկությունները». Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ մարտի 16-ին. Վերցված է 2019 թ․ մարտի 2-ին.
2. ↑  Տնային պայմաններում ինչպե՞ս պատրաստել եգիպտացորենի փաթիլներ
3. ↑  Եգիպտացորենի փաթիլների օգտակար և վնասակար հատկությունները
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լուն Վոժ (այլ կիրառումներ)

**Լուն Վոժ** (ռուս.՝ Лун-Вож), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Իջիդ Իզման գետի ձախ ափին 5 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 19 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050300112103000077407
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103007740
* Ավազանի կոդը — 03.05.01.001
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության:Լուն Վոժ». Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ օգոստոսի 10-ին. Վերցված է 2015 թ․ հուլիսի 25-ին.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ГВР |

 |
**Արամ Դերենիկի Ասատրյան** (դեկտեմբերի 22, 1970(1970-12-22), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ երաժիշտ, ջութակահար։

Կենսագրություն
--------------

Արամ Ասատրյանը ծնվել է 1970 թվականի դեկտեմբերի 22-ին, Երևանում քաղաքում։ Շրջանավարտն է Ալեքսանդր Պուշկինի անվան թիվ 8 միջնակարգ և Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական դպրոցները։ 1985-1989 թվականներին սովորել է Ռոմանոս Մելիքյանի անվան պետական երաժշտական քոլեջում, 1989-1996 թվականներին ուսումը շարունակել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում՝ ջութակահարի մասնագիտությամբ։

1991 թվականին Էդուարդ Թոփչյանի հետ հիմնադրել է «Սերենադ» կամերային նվագախումբը, որի կազմով հանդես է եկել բազմաթիվ փառատոների և շրջագայել եվրոպական մի շարք քաղաքներով։ Հանդես է գալիս «Օկսենհեմ» ռոք խմբում, որը հիմնել է 1990-ականների սկզբին բաս-կիթառահար Վահագն Պապայանի հետ։ 1992 թվականից աշխատում է Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախումբ` որպես առաջին ջութակահար։ 1997 թվականից դասավանդում է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիա։ 2013 թվականից Արմեն Թորոսյանի, Սոնա Ազարյանի և Վահան Գրիգորյանի հետ համատեղ հիմնել է Էդվարդ Միրզոյանի անվան լարային քառյակը։ 2013 թվականին Գյումրիում, մասնակցել է «Վերածնունդ» երաժշտական միջազգային մրցույթ-փառատոնին, որտեղ արժանացել է Գրան Պրի մրցանակի։ Համագործակցել է մի շարք հանրահայտ երաժիշտների և երգիչների հետ, մասնակցել բազմաթիվ դասական և ռոք փառատոների։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Է. Միրզոյանի անվան լարային քառյակը ներկայացրեց հայ և ռուս կոմպոզիտորների գործերից». *armenpress.am*. Վերցված է 2023 թ․ հունվարի 20-ին.
2. ↑  «- Արամ Ասատրյան». *avproduction.am*. Արխիվացված է օրիգինալից 2023 թ․ հունվարի 20-ին. Վերցված է 2023 թ․ հունվարի 20-ին.
3. ↑  Mediamax. «Արամ Ասատրյան». *Bravo.am* (ամհարերեն). Վերցված է 2023 թ․ հունվարի 20-ին.
4. ↑  «Ունենք Միրզոյանի տիկնոջ համաձայնությունը».. 2023 թ․ հունվարի 20. `{{cite web}}`: External link in ``|website=`` (օգնություն)
5. ↑   (անգլերեն) *Անդանտե. Արամ Ասատրյան 12.12.2018*, վերցված է 2023-01-20

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ երաժշտության հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Ալժիրի աստղադիտարան** (ֆր.՝ l'Observatoire d'Alger, աստղադիտարանի կոդը` — «008»), աստղադիտարան Ալժիրի Ալժիր քաղաքի Բուզարեհ արվարձանում։ Հիմնադրվել է 1880 թվականին։ Աֆրիկա մայրցամաքի ամենահին աստղադիտարաններից մեկն է։ Աստղադիտարանը ստացել է 8 համարը Մարդսենի ցանկում, որը օգտագործում է ՄԱՄ-ը աստղաչափական դիտարկումների դասակարգման համար:Աստղադիտարանը անվանվում է նաև *Աստղագիտության, աստղաչափության և գեոֆիզիկայի հետազոտությունների կենտրոն* (ֆր.՝ Centre de Recherche en Astronomie Astrophysique et Géophysique, (CRAAG)):

Պատմություն
-----------

Հարավային միջերկրածովյան տարածքում Ֆրանսիական աստղադիտարանի ստեղծման գաղափարը առաջին անգամ առաջ է քաշվել Ուրբեն Լե Վերյեի կողմից 1856 թվականին, սակայն աստղադիտարանի հիմնադիրն է համարվում Շարլ Տրեպյեն։ 1880 թվականին աստղադիտարանը սկսեց աշխատել, այնտեղ աշխատում էին Տրեպյեն և իր օգնականը։ Այստեղ է աշխատել նաև ֆրանսիացի մեկ այլ աստղագետ՝ Լուի Բոյերը։

1891-ից 1911 թվականները ընկած ժամանակահատվածում, «Երկնքի քարտեզ» (ֆր.՝ Carte du Ciel) աստղաֆիզիկական կատալոգի ստեղծման ծրագրի շրջանակներում աստղադիտարանում կատարվել են 1260 լուսանկարումներ թիթեղների վրա։ Իսկ 1892-ից 1940 թվականները հայտնաբերվել է 12 աստերոիդ։

Ստղադիտարանի գտնվելու վայրի պատվին է անվանվել (859) Բուզարեհ աստերոիդը, որը հայտնաբերվել էր այստեղ, 1916 թվականի հոկտեմբերի 2-ին ֆրանսիացի աստղագետ Ֆրեդերիկ Սիի կողմից։

Կառուցվածք
----------

Ալժիրի աստղադիտարանը կազմված է երեք գիտական բաժիններից՝

* Աստղագիտության բաժին,
* Աստղաֆիզիկայի բաժին,
* Երկրաշարժաբանության բաժին։

Աստղագիտարանում աշխատում են 260 աշխատակից, ներառյալ մի քանի կայաններ, և Տամանրասետ քաղաքում գտնվող հետազոտական կայանը։

Աստղադիտարանի գլխավոր աստղադիտակը ունի 81 սմ տրամագիծ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  IAU. «859 Բուզարեհ աստերոիդի անվանումը». `{{cite web}}`: Unknown parameter `|access date=` ignored (`|access-date=` suggested) (օգնություն)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Փոքր մոլորակների կենտրոն - Աստղադիտարանների կոդերի ցանկ (անգլ.)
* Ալժիրի աստղադիտարանի լուսաչափական գործիքակազմը (անգլ.)
***9:05***, տեքստային քվեստ՝ մշակված Ադամ Կադրիի կողմից 2000 թվականին։ Սյուժեն պատմում է մի մարդու մասին, որը արթանանում և հեռախոսազանգ է ստանում աշխատանքի ներկայանալու պահանջով, ինչից հետո պատմությունը մի քանի ընթացք է ստանում։ Խաղը հաճախ օգտագործում են տեքստային քվեստների ժանրի հետ ծանոթացնելու համար, քանի որ այն ունի ոչ երկար տևողություն և պարզ է, ինչպես նաև օգտագործվում է անգլերեն ուսուցանողների դասընթացների ժամանակ։

Խաղի ընթացքը
------------

Խաղն օգտագործում է տեքստային ներմուծման համակարգը, որը թույլ է տալիս խաղացողին կառավարել իր կերպարի գործողությունները (օրինակ, «open door» հրահանգը հրամայում է հերոսին բացել դուռը)։ Ամբողջ խաղը բաղկացած է տեքստերից, այն անցնելու համար պահանջվում է գրեթե հինգ րոպե։

### Սյուժե

Հերոսին արթնացնում է հեռախոսազանգը։ Նա վերցնում է հեռախոսը և լսում է, որ մի տղամարդ իրեն բղավում է, որ նա պետք է արագ լինի աշխատավայրում, եթե չի ցանկանում աշխատանքից ազատված լինել։ Հերոսն իրեն կարգի է բերում, փոխում հագուստը, ինչից հետո հայտնվում է մեքենայի մեջ։ Գրասենյակ ժամանելով՝ նա սկսում է աշխատել և ինչ-որ թերթիկ լրացնել։ Երբ նա գնում է հանձնելու այդ թերթիկը, ղեկավարը, որի ձայնը նա առավոտյան հեռախոսով լսել էր, հարցնում է նրան, թե նա ով է։ Խաղի վերջում լուրերի հաղորդավարը հայտարարում է, որ սպանություն է տեղի ունեցել. հարձակվողը թաքցրել է զոհի մարմինը մահճակալի տակ, ինչից հետո հագել է նրա հագուստը և փորձել է գնալ նրա աշխատավայր։ Մարդասպանը ճանաչվել է անմեղսագիտակ։

Հետագա անցումների ժամանակ խաղացողը կարող է նայել մահճակալի տակ և տեսնել մարմինը՝ սպանված հերոսի կողմից կամ փորձել թաքնվել մեքենայով գրասենյակ մեկնելու փոխարեն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. 1 2 3  Cobbett, Richard (2011 թ․ օգոստոսի 13). «Saturday Crapshoot: 9:05». PC Gamer. Վերցված է 2018 թ․ հունիսի 11-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Խաղի ամբողջական տարբերակը պաշտոնական կայքում
**Միտրալ փականի պրոլապս** (**երկփեղկ փականի արտանկում** կամ **ձախ փականի պրոլապս**), պաթոլոգիական վիճակ, որն արտահայտվում է ձախ նախասրտի և ձախ փորոքի միջև գտնվող փականի ֆունկցիայի խանգարմամբ։ Միտրալ պրոլապսն այն երևույթն է, երբ ձախ փորոքի կծկման ժամանակ (սիստոլա) նրա փեղկերից մեկը կամ երկուսն էլ ճկվում են դեպի ձախ նախասրտի խոռոչ։ Նորմալ վիճակում միտրալ փեղկերը փակվում են լիարժեք և նախասրտի կծկման ժամանակ արյան հետհոսք տեղի չի ունենում դեպի ձախ փորոք։ Միտրալ պրոլապսի ժամանակ հնարավոր է արյան հետհոսք, որը կոչվում է ռեգուրգիտացիա։ Ոչ մեծ հետհոսքի ժամանակ կլինիկական ախտանշաններ չեն նկատվում և բուժման կարիք չկա։ Հազվադեպ դեպքերում հետհոսքը զգալի է և պահանջվում է վիրահատական միջամտությամբ թերության վերացում։

Ախտանիշներ
----------

Սովորաբար միտրալ պրոլապսն ընթանում է անախտանիշ, սակայն հիվանդների մոտ կարող են նկատվել․

* Ցավեր ստրի շրջանում,
* Հաճախասրտություն,
* Ուշաթափություն,
* Մարմնի ջերմաստիճանի աննշան բարձրացում,
* Վեգետատիվ կրիզ ,
* Գերօդահարություն (հիպերվենտիլացիա),
* Գլխապտույտ,
* Դյուրհոգնելիություն,
* Հևոց։

Միտրալ պրոլապսի ախտորոշումը կատարվում է էխոսրտագրությամբ։ Երբեմն միտրալ պրոլապսը հայտնաբերելու համար կարիք է լինում կատարել սթրես-էխոսրտագրություն։

Աստիճան
-------

Ըստ փեղկերի արտանկման աստիճանի դասակարգվում է միտրալ պրոլապսի 3 աստիճան․

* Առաջին աստիճանի դեպքում փականը դեպի ձախ նախասիրտ է ճկվում 3-ից 6մմ,
* Երկրորդ աստիճանի դեպքում փականը դեպի ձախ նախասիրտ է ճկվում 6-ից 9մմ,
* Երրորդ աստիճանի դեպքում փականը դեպի ձախ նախասիրտ է ճկվում 9մմ-ից ավել։

Սակայն միտրալ պրոլապսի վտանգը պայմանավորված է ոչ թե փականի արտանկման աստիճանով, այլ դրա հետևանքով արյան հետհոսքով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Hayek E, Gring CN, Griffin BP (2005). «Mitral valve prolapse». *Lancet*. **365** (9458): 507–18. doi:10.1016/S0140-6736(05)17869-6. PMID 15705461.
2. ↑  Mitral valve prolapse
3. ↑  «Ֆլորա Մուրադյան, Միտրալ փականի պրոլապս՝ անհանգստանալ, թե ոչ».
4. ↑  «Problem: Mitral Valve Prolapse». *www.heart.org*.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Միտրալ փականի պրոլապս՝ անհանգստանալ, թե ոչ
**Լոուելի աստղադիտարան** (անգլ.՝ Lowell Observatory, աստղադիտարանի կոդը՝ «690»), մասնավոր աստղադիտարան, Ֆլագստաֆում, որը ԱՄՆ-ի հնագույն աստղադիտարաններից մեկն է։ Հիմնադրվել է 1894 թվականին։

Կատարում է մեծ լուսավորչական աշխատանք։ Աստղադիտարանի այցելուների թիվը տարեկան մոտ 70 հազար է։ Ունի 12 աստղադիտակ, որոնցից երկուսը գտնվում են Մարս բլուրում։ 1965 թվականին ընդգրկվել է ԱՄՆ-ի ազգային պատմական հուշարձանների ցանկում։ 2011 թվականին աստղադիտարանը ներառվել է «Թայմ» ամսագրի կազմած «Աշխարհի 100 ամենակարևոր վայրերի» մեջ։

Պատմություն
-----------

Աստղադիտակը, որով հայտնաբերվել է Պլուտոն մոլորակը, 1930
Իր աստղադիտարանի համար Պարսիվալ Լոուելը տեղ ընտրեց անտառ ապատ Հյուսիսային Արիզոնայում, ծովի մակարդակից 2175 մետր բարձրության վրա։ Լոուելն այդ վայրն անվանեց Մարս բլուր (անգլ.՝ Mars Hill)։ Աստղադիտարանի գլխավոր գործիքը երկար տարիներ եղել է 24-դյույմանոց (61 սմ) աստղադիտակ-ռեֆրակտորը, որը ստեղծել էր Էլվին Քլարկը։ Այդ աստղադիտակը Լոուելը Բոսթոնում գնեց 20'000 հազար դոլարով և 1896 թվականին տեղափոխեց Ֆլագստաֆ։ Նույն Մարսի բլրի վրա է գտնվում 13-դյույմանոց (33 սմ) աստղադիտակը, որով 1930 թվականին Կլայդ Ուիլյամ Տոմբոն հայտնաբերեց Պլուտոնը։

Տես նաև
-------

* Լոուելի աստղադիտարանում երկրամերձ օբյեկտների որոնում
* Հարվարդի աստղադիտարան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  archINFORM (գերմ.) — 1994.
2. ↑  «National Historic Landmarks Program». Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ հոկտեմբերի 21-ին. Վերցված է 2016 թ․ նոյեմբերի 8-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Աստղադիտարանի պաշտոնական կայք (անգլ.)
* Discovery Channel Telescope Archived 2012-09-02 at the Wayback Machine. (անգլ.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ · ՏիկՏոկ · ՅուԹյուբ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 1229817-7 · ISNI: 0000000100211973 · LCCN: n85087598 · Microsoft: 2799389969 · NKC: mub2016918096 · VIAF: 148986204 · WorldCat VIAF: 148986204 |

 |

 |
**Կորաբ** (*Պրոյֆել*) — ջրվեժ է Մակեդոնիայի Հանրապետութան արևմուտքում։ Գտնվում է Ալբանիայի հետ սահմանի հարևանությամբ, Մավրովա ազգային պարկի տարածքում։ Այն գտնվում է Դլաբոկա գետի վերին շրջանում (Ռադիկայի ավազան) Կորաբ լեռան լանջին։ Այն ձևավորվում է գարնանը, երբ հալում է Մալ-Կորբա գագաթի արևելյան հատվածի ձյունը։ Ջրվեժի ուշգնությունը կախված սեզոնից փոխվում է։ Սա Մակեդոնիայի Հանրապետության և Բալկանյան թերակղզու ամենաբարձր ջրվեժն է։

Նկարագրություն
--------------

Ջրվեժի բարձրության վերաբերյալ տարբեր տվյալներ կան, նշվում է 100-ից մինչև 138 մ։ Հստակ բարձրությունը կախված է նրա վերին և ստորին կետերը որոշելու եղանակից, որոնք տարբերվում են տարբեր չափումների համար։ Վերին կետը ծովի մակարդակից գտնվում է մոտավորապես 2120 մ է, իսկ ստորին մասը `1990 մ բարձրության վրա։

Ջրի ամենաբարձր մակարդակը նկատվում է մայիսի վերջին - հունիսի սկզբին, իսկ ջրի հոսքը ամռան ընթացքում ընկնում է։ Շատ չոր ամռանը, օգոստոսի վերջին և սեպտեմբերին ջրվեժը կարող է ցամաքել։

Ջրվեժը և գետի հովիտը ձևավորվել են վերջին սառցադաշտային դարաշրջանում, սառցադաշտերի ազդեցության տակ։

Հասանելիություն
---------------

Ջրվեժը գտնվում է դժվար հասանելի վայրերում։ Լավագույն ճանապարհը անցնում է Դլաբոկա գետի կիրճով, որը սկիզբ է առնում Նիստրովո գյուղից և անցնում է լքված Ժուժեն գյուղով։ Այստեղի մեկ ճանապարհը անցնում է անտառներով, բայց միևնույն ժամանակ պետք է գետը հատել երկու անգամ։ Մյուս ճանապարհով գետը կարելի է հատել եկեղեցու ոտ գտնվող կամրջով։ Այս ճանապարհը կարճ է, բայց զառիվեր և պակաս անվտանգ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Macedonia Timeless*. macedonia-timeless.com. Վերցված է 2016 թ․ մայիսի 16-ին.
2. 1 2  Водопад Длабока Река – Кораб // daily.mk
Լոու ամրոց
**Լոու ամրոց**, գտնվում է Հյուսիսային Այրշայրում, Շոտլանդիայում, Ուեսթ Քիլբրայդ գյուղի եզրին, Լոու բլրի ստորին լանջերին։ Այն երկաթուղային կայարանից մոտ 200 մետր հեռավորության վրա է (660 մետր)։

Ամրոցը պարզ ուղղանկյուն կառույց է թեք տանիքով ու մի քանի խոշոր ծխնելույզներով, որոնք բարձրանում են յուրաքանչյուր կողմից։ Կառուցվածքով նման է մոտակայքում գտնվող մյուս աշտարակավոր տներին, ներառյալ Փոքրիկ Քումբրիի ամրոցն ու Սքելմորլայն ամրոցը, և հանդիսանում է առաջին կարգի կառույց։

Այն կառուցվել է թագավոր Ջեյմս III-ի քրոջ՝ արքայադուստր Մերիի համար որպես հարսանեկան նվեր 1467 թվականին Առանի կոմս Թոմաս Բոյդի հետ նրա ամուսնության առթիվ։ 1469 թ.-ին Թոմասը մեկնել է Դանիա, Ջեյմս III-ի հարսնացու Մարգարեթին ուղեկցելու նպատակով, սակայն ստիպված է եղել մնալ արտասահմանում, քանի որ նա և իր հայր լորդ Բոյդը մեղադրվել են դավաճանության մեջ 1469 թվականին։ Ամուսնությունն ավելի ուշ չեղյալ է հայտարարվել ու Թոմասը մահացել է մի քանի տարի անց, հավանաբար Անտվերպում։

Ուշ 19-րդ դարում ամրոցը գրանցվել է որպես անտանիք, սակայն անվնաս։ 1980-ական թվականների վերջին այն ձեռք է բերել ոմն պրն․ Ֆիլիպս, որն սկսել է վերականգնման աշխատանքներն ամրոցի վրա։ Սակայն վերանորոգումն ավարտելուց առաջ ամրոցը հետ է վերադարձվել 2002 թվականին և «Պատմական Շոտլանդիան» իրավական քայլեր է ձեռնարկել Ֆիլիպսից £116,000 հետ գանձելու համար։ Ամրոցը հետագայում գնել է Դեյվիդ Հաթթոնը, որն ավարտել է վերականգնման աշխատանքները 2005 թվականին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Կաղապար:Historic Environment Scotland
2. ↑  Balfour Paul, James (1904). *The Scots peerage; founded on Wood's edition of Sir Robert Douglas's peerage of Scotland; containing an historical and genealogical account of the nobility of that kingdom*. Vol. 5. Edinburgh: D. Douglas. էջեր 148, 149. `{{cite book}}`: Invalid `|ref=harv` (օգնություն)
3. ↑  «Law Castle». *Canmore*. Historic Environment Scotland. Վերցված է 2017 թ․ մարտի 29-ին.
4. ↑  Inglis, Janet (2011). *Scotland's Castles: rescued, rebuilt and reoccupied, 1945 - 2010* (PDF) (Ph.D. Thesis). University of Dundee. էջեր 110, 127.
5. ↑  «High cost of holding the fort». *The Observer*. 2005 թ․ դեկտեմբերի 11.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Law Castle
Բրաջ բասա լեզվով յոգայի ձեռագիր (1899 թվական)
**Չակրա** (սանսրիտ сakra, անիվ), որոշ հնդկական կրոններում համարվում է նուրբ մարմնի էներգիայի կետ կամ հանգույց։ Չակրաները համարվում են նուրբ մարմնի, այլ ոչ թե ֆիզիկական մարմնի մասեր և այսպիսով ծառայում են որպես հանդիպող կետեր նուրբ (ոչ մարմնական) էներգիայի ուղիների համար և կոչվում նադի։

Նադիները համարվում են նուրբ մարմնի ուղիներ, որոնց միջոցով կենսական ուժը (prana) (ոչ մարմնական) կամ կենսական էներգիան (ոչ մարմնական) տեղաշարժվում է։

Զանազան սուրբ գրություններ և ուսմունքներ ներկայացնում են չակրայի տարբեր միավորներ։ Համաձայն տանտրիկ գրությունների, համարվում է, որ նուրբ մարմնում գոյություն ունեն շատ չակրաներ։ Սակայն կան յոթ չակրաներ, որոնք համարվում են ամենակարևորները։

Ստուգաբանություն
----------------

Չակրա բառը ծագում է *चक्र* սանսկրիտից, որը նշանակում է «անիվ», ինչպես նաև «շրջան» և «փուլ»։ Այն նկարագրվում է նաև որպես լույսի անընդմեջ պտտվող անիվ։
Մ․Ն․Ռոյսի՝ *Տանտրական պատմության տեսության* մեջ ասվում է, որ չակրա բառը սանսկրիտ աղբյուրներում տարբեր նշանակություններ է ունեցել։

1. *շրջան*, որն օգտագործվում է տարբեր իմաստներով՝ խորհրդանշելով շակտիի անվեջ պտույտը․
2. *մարդկանց շրջանակ*.ծիսական արարողություններում կան տարբեր չակրասադհանասեր (cakrasādhanās), որում մասնակիցները հավաքվում են և կատարում ծիսական արարողություններ։
3. Չակրա տերմինը նաև օգտագործվում է յանտրաներ (միստիկ դիագրամներ) ցույց տալու համար, որոնք լայնորեն ճանաչված են որպես *trikoṇa-cakra ***IAST****, *aṣṭakoṇa-cakra ***IAST****, և այլն։
4. *մարմնի տարբեր նյարդային համակարգեր*։

Բուդդիզմում սանսկրիտ «Չակրա» տերմինը (Pali *cakka*) օգտագործվում է «շրջան» բառի տարբեր իմաստներով, վերաբերելով Բուդդիզմի՝ վերածնվելու մասին գաղափարին, ըստ որի կան վեց տարբեր վիճակներ, որոնցով մարդիկ կարող են վերածնվել .։

Պատմություն
-----------

Յոգայի վարժություններում շնչառական ուղիների մասին ներկայացված են դասական ուպանիշադներում, բայց չակրանների ստորակարգության մասին ներկայացված է բուդիստական *Հևաջրա տանտրայում* ու Կարիագիտիում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Mallory, J.P; Adams, D.Q. (1997). *Encyclopedia of Indo-European culture* (1. publ. ed.). London: Fitzroy Dearborn. էջ 640. ISBN 978-1-884964-98-5. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 18-ին.
2. ↑  Bhattacharyya, N. N. (1999). *History of the Tantric Religion* (Second Revised ed.). New Delhi: Manohar. էջեր 385–86. ISBN 81-7304-025-7.
3. ↑  Edgerton, Franklin (1993). *Buddhist Hybrid Sanskrit Grammar and Dictionary* (Repr ed.). Delhi: Motilal Banarsidass Publ. էջ 221. ISBN 81-208-0999-8.
4. 1 2  White, David Gordon. *Yoga in Practice*. Princeton University Press 2012, page 14.
5. ↑  Trish O’Sullivan (2010), *Chakras*. In: D.A. Leeming, K. Madden, S. Marlan (eds.), *Encyclopedia of Psychology and Religion*, Springer Science + Business Media.
6. ↑  White, David Gordon (2003). *Kiss of the Yogini*. Chicago: University of Chicago Press. էջ 224. ISBN 0-226-89483-5.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սեդ Յոլ (այլ կիրառումներ)
**Սեդ Յոլ** (ռուս.՝ Сед-Ёль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Չեռնայա Կեդվա գետի աջ ափին՝ 80 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 10 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050300112103000077100
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103007710
* Ավազանի կոդը — 03.05.03.001
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության:Սիգովեյվիս». Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ օգոստոսի 10-ին. Վերցված է 2015 թ․ սեպտեմբերի 20-ին.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ГВР |

 |
**Արտյոմ** « **Արտ** » **Հովհաննիսյան** (ծնվ. 1981թ. նոյեմբերի 16, Գյումրի, Հայաստան), հայ նախկին պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտիկ, ով հանդես է եկել երկրորդ թեթևագույն քաշային կարգում։

Սիրողական կարիերա
-----------------

Հովհաննիսյանը սիրողական բռնցքամարտով սկսել է զբաղվել 13 տարեկանից։ Նա եղել է բռնցքամարտի ասպարեզում միջազգային ճանաչում ունեցող մարզիչ Վարուժան Դավթյանի սանը։ Նա թեթեւ քաշային կարգում չորս անգամ նվաճել էՀայաստանի չեմպիոնի տիտղոսը։

Արտը մեծ փորձ է ձեռք բերել աշխարհի և Եվրոպայի առաջնություններում և միջազգային մրցաշարերում։ Նա մենամարտել է Չինաստանում, Իրանում, Չեխոսլովակիայում, Խորվաթիայում, Ֆրանսիայում, Ուկրաինայում և շատ այլ երկրներում, անց է կացրել ավելի քան 175 սիրողական մենամարտ, որոնցից միայն 12-ում է պարտվել։

Պրոֆեսիոնալ կարիերա
-------------------

Արտյոմը 2007 թվականին տեղափոխվել է ԱՄՆ և մարզվել Glendale Fighting Club-ում Էդմոնդ Թարվերդյանի ղեկավարությամբ։ Պրոֆեսիոնալ ռինգում իր նորամուտը նա նշել է 2006 թվականին։ Առաջին երեք պրոֆեսիոնալ մենամարտերն անցկացրել է Ֆրանսիայում՝ երկու անգամ հաղթելով և մեկ անգամ ոչ-ոքի անելով տեղի բռնցքամարտիկների հետ։

2011 թվականի օգոստոսի 5-ին Արտը մենամարտեց IBF-ի թեթևագույն քաշային կարգում աշխարհի նախկին չեմպիոն Քրիստոբալ Կրուսի հետ։ Նախատեսված 10 ռաունդանոց մենամարտն ավարտվել է 4-րդ ռաունդում տեխնիկական ոչ-ոքիով, երբ գլխի պատահական բախումից Կրուսի աչքին կտրվածք է առաջացել։

2012 թվականի հուլիսի 20-ին Արտը մրցեց թեթև քաշային կարգում WBA- ի նախկին չեմպիոն Միգել Ակոստայի հետ։ Հովհաննիսյանը մենամարտը լավ սկսեց. հենց 1-ին ռաունդում նախկին չեմպիոնը հայտնվեց հատակին։ 5-րդ ռաունդում Ակոստան նրան փոխհատուցեց՝ նույնպես ենթարկելով նոկդաունի։ Հիանալի հանդիպումում Հովհաննիսյանը հաղթանակ կորզեց մրցավարների ոչ միասնական որոշմամբ (95-93, 92-96, 95-93)։ Պրոֆեսիոնալ ռինգում նա ընդհանուր առմամբ տարել է 18 հաղթանակ, որոնցից 10-ը՝ նոկաուտով, կրել է 4 պարտություն և 3 մրցամարտ ավարտել է ոչ-ոքի արդյունքով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Արխիվացված պատճենը» (անգլերեն). hyefighters.com. Արխիվացված է օրիգինալից 2022 թ․ դեկտեմբերի 9-ին. Վերցված է 2023 թ․ օգոստոսի 5-ին.
2. ↑  «Արխիվացված պատճենը» (անգլերեն). fightnews.com. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ ապրիլի 25-ին. Վերցված է 2023 թ․ օգոստոսի 5-ին.
3. ↑  «Art Hovhannisyan's Professional Boxing Record – BoxRec.com». Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ մարտի 16-ին. Վերցված է 2012 թ․ հունվարի 13-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք՝ ArtyomBoxing.com
* Մարզասրահ՝ Glendale Fighting Club
* Ակցիա. Lights Out Promotions Archived 2023-02-04 at the Wayback Machine.
* Gary Shaw Promotions
* Ասոցիացիա՝ HyeFighters Archived 2011-12-19 at the Wayback Machine.
* 
* 
* 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | BoxRec |

 |
***Զենք և Կտակարան*** (անգլ.՝ ***Arms and the Covenant***), Ուինստոն Չերչիլի հեղինակած և 1938 թվականին հրատարակած գիտահանրամատչելի գիրքը, որն ավելի ուշ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում լույս է տեսել ***Մինչ Անգլիան քնած էր. 1932-1938 թթ. միջազգային իրադարձությունների լուսաբանում*** («***While England Slept; a Survey of World Affairs, 1932–1938***») խորագրով։ Այդ գրքում, որն ամփոփում էր 1928 թվականի հոկտեմերի 25-ից մինչև 1938 թվականի մարտի 24-ն ընկած ժամանակամիջոցում Չերչիլի ունեցած ելույթները և ռազմական թեմայով նրա հեղինակած գրքերից առաջինն էր, ընդգծված է Մեծ Բրիտանիայի ռազմական պատրաստվածության անբավարար լինելը նացիստական Գերմանիայի էքսպանսիայի սպառնալիքին հակադրվելուն և քննադատության է ենթարկված բրիտանական կառավարության վարած քաղաքականությունը՝ վարչապետի՝ պահպանողական կուսակցության ներկայացուցիչ Նևիլ Չեմբեռլենի գլխավորությամբ։ Գիրքը, որտեղ հեղինակը մարգարեանալով նախազգուշացրել է պատերազմի դարանակալած վտանգի մասին, ոգեշնչել է Չերչիլի բազմաթիվ աջակիցներին և հասարակության շրջանում ընդդիմադիր տրամադրություն ստեղծել Մյունխենյան համաձայնագրի նկատմամբ։

Հարվարդի քոլեջի ավարտական կուրսում սովորելու ժամանակ Ջոն Քենեդին իր ավարտական ատենախոսության թեմա է ընտրել Չերչիլի «*Զենք և Կտակարան*» գրքի վերլուծությունը և հանգամանորեն քննության է առել Մեծ Բրիտանիայի ռազմական պատրաստվածության անբավարար լինելու պատճառները։ Քենեդին սկզբում որոշել էր իր աշխատությունը վերնագրել «*Հաշտեցում Մյունխենում*» (*Appeasement in Munich*), բայց վերջնական տարբերակը 1940 թվականին լույս է ընծայել «*Ինչու էր Անգլիան քնած*» (*Why England Slept*) խորագրով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Freebase տվյալների վերբեռնում — Google.
2. ↑  «When Churchill met traitor Guy Burgess». *The Daily Telegraph*. 2015 թ․ սեպտեմբերի 29.
3. ↑  «Arms and the Covenant» (PDF). *Churchill at Chartwell*. Chartwell Booksellers. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2016 թ․ մարտի 4-ին. Վերցված է 2015 թ․ ապրիլի 7-ին.
4. 1 2  «Arms and the Covenant / While England Slept». churchillbookcollector.com. Վերցված է 2017 թ․ նոյեմբերի 10-ին. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|język=` ignored (օգնություն)
5. ↑  «Արխիվացված պատճենը» (PDF). Chartwell Booksellers. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2016 թ․ մարտի 4-ին. Վերցված է 2020 թ․ սեպտեմբերի 11-ին. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|język=` ignored (օգնություն)
6. ↑  Barbara Leaming (2007 թ․ օգոստոսի 17). *Jack Kennedy: The Education of a Statesman*. W. W. Norton. էջեր 103–. ISBN 978-0-393-34428-8.
7. ↑  Richard M. Langworth (2017 թ․ նոյեմբերի 1). *Winston Churchill, Myth and Reality: What He Actually Did and Said*. McFarland. էջեր 225–. ISBN 978-1-4766-7460-5.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | OCLC |

 |