**Ատալյա Շվարց** (դան․՝ Athalia Theophilia Schwartz, փետրվարի 22, 1821(1821-02-22) - նոյեմբերի 2, 1871(1871-11-02)), դանիացի գրող, լրագրող և լուսավորիչ։ Հայտնի է նաև *Hieronymus* կեղծանունով։

Կենսագրություն
--------------

Ատալյա Շվարցը ծնվել է Կոպենհագենում, 1821 թվականին, մայոր Կլաուս Կոնրադ Շվարցի և Կարեն Ռասմին Բագգսենի ընտանիքում։ Ունեցել է մեկ եղբայր և չորս քույր, ովքեր ապրել են ապահով ընտանիքում, հաճախել դպրոց և զբաղվել ինքնակրթությամբ։ Ատալյան սովորել է *Frk. Lindes Institut*-ում և լինելով ավագը, ստանձնել է ավելի փոքր երեխաների կրթությունը, երբ հայրը նախ տեղափոխվել է Ֆրեդերիկսհավն, այնուհետև՝ Ալբորգ։ 1843 թվականին նա բացել է ոչ մեծ դպրոց աղջիկների համար։

1847 թվականին Ատալյան վերադարձել է Կոպենհագեն, անցել ուսուցչական դասընթացներ և ստացել դիպլոմ։ Մինչև 1853 թվականը նա ղեկավարել է աղջիկների դպրոցը, այնուհետև սկսել հրատարակել դպրոցական դասագրքեր և ձեռնարկներ, մանկապատանեկան գեղարվեստական գրքեր և հոդվածներ տեղական հրատարակություններում։ 1866 թվականին ստացել է *Det anckerske Legat* կրթաթոշակ, որն օգտագործել է Մեծ Բրիտանիա, Նիդեռլանդներ և Բելգիա կրթական ուղևորությունների համար։

Ատալյայի հետաքրքրությունների շրջանակն ընդգրկել է աղջիկների կրթությունը։ Նա հրատարակել է դանիերեն դասագրքեր` *Dansk Sproglære*-ը և մի շարք այլ դասագրքեր, որտեղ շեշտը դրել է լեզվի վրա, այլ ոչ թե գրականության։ Նա ստեղծագործել է նաև գեղարվեստական գրականության ասպարեզում, որոնք հետագայում թարգմանվել են շվեդերեն և գերմաներեն։ Առավել հայտնի են նրա կարճ պատմվածքները` *Livsbilleder* («Նկարներ կյանքից»), որի առաջին հատորը լույս է տեսել 1852 թվականին։ Գրել է *Ruth* պիեսը, որը 1854 թվականին բեմադրվել է Դանիայի թագավորական թատրոնի բեմում, իսկ գլխավոր դերում հանդես է եկել Յոհաննա Հեյբերգը։

Ատալյան հետաքրքրվել է նաև քաղաքականությամբ, *Hieronymusо* կեղծանունով հրատարակել է փոքրիկ գրքեր` *Betragtninger over den grasserende Emancipationsfeber* («Դատողություններ աճող տագնապի և տապի մասին») և *En Contravisite hos Clara Raphael* («Փոխադարձ այց Կլարա Ռաֆայելին»), որում քննադատել է Մատիլդյուբիգերին։ Իր իսկական անվան տակ նա քննադատել է դանիական դպրոցների թերությունները։ Գրել է նաև Մեծ Բրիտանիայում, Նիդեռլանդներում և Բելգիայում մարմնավաճառների կյանքի մասին։

Որպես թատերական քննադատ՝ Ատալյան հոդվածներ է հրապարակել *Berlingske* օրաթերթում և պարբերաբար հոդվածներ է տպագրել Մեյր Գոլդշմիդտի կողմից հրատարակվող ամսագրերում։

Ատալյա Շվարցը կյանքից հեռացել է 1871 թվականին՝ 50 տարեկան հասակում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Dansk Biografisk Lexikon (դան.)
2. ↑  Hilden Adda։ «Athalia Schwartz (1821–1871)»։ *Dansk Kvindebiografisk leksikon*։ Kvinfo։ Վերցված է օգոստոսի 15, 2018
3. ↑  Flemming Conrad (1996)։ *Smagen og det nationale: studier i dansk litteraturhistorieskrivning 1800-1861* (Danish)։ Museum Tusculanum Press։ էջեր 247–։ ISBN 978-87-7289-369-3
4. ↑  «Meïr Aron Goldschmidt (1819-1887)»։ *Dansk Forfatterleksikon*։ Վերցված է January 1, 2020
5. ↑  Aagot Lading։ «Athalia Schwartz»։ *Dansk Biografisk Leksikon, Gyldendal*։ Վերցված է January 1, 2020

Արտաքին հղումներ
----------------

* Athalia Schwartz (1821 - 1871) Schwartz, Athalia Theophilia
* Athalia Schwartz
* *Flemming Conrad* Smagen og det nationale: studier i dansk litteraturhistorieskrivning 1800-1861. — Museum Tusculanum Press, 1996. — С. 247—. — ISBN 978-87-7289-369-3

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուսի և Եփրոնի |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BIBSYS: 4088331 · GND: 1175445436 · VIAF: 162149196257774790525 · WorldCat VIAF: 162149196257774790525 |

 |