«**Moscow Music Peace Festival**» (անգլ. թարգմանաբար՝ «Մոսկվայի խաղաղության երաժշտական փառատոն», ռուս.՝ Московский международный фестиваль мира), ռոք փառատոն, որը տեղի է ունեցել ԽՍՀՄ-ում 1989 թվականի օգոստոսի 12-ից 13-ը Մոսկվայի Լուժնիկի մարզադաշտում։

Առաջին լիարժեք միջազգային ռոք փառատոնը, որը երկրի կյանքում նոր ազատություններ է հռչակել և կոչվել է «ռուսական Վուդստոք»՝ անցկացվելով «Ռոքն ընդդեմ թմրանյութերի» կարգախոսի ներքո։ Փառատոնին մասնակցել են Bon Jovi-ն, Mötley Crüe-ն, Օզզի Օսբորնը, Scorpions-ը, Cinderella-ն, Skid Row-ն և Գորկի պարկը։ Փառատոնի նպատակն էր գումար հավաքել թմրամոլների բուժման և ԽՍՀՄ-ում հնարավոր հակաթմրանյութային ծրագրերի ֆինանսավորման համար, այն հեռարձակվել է աշխարհի 59 երկրներում, իսկ հեռուստալսարանը կազմել է շուրջ 1 միլիարդ մարդ։

Ուղևորությունը դեպի ԽՍՀՄ ոգեշնչել է Scorpions-ին գրել հայտնի «Wind of Change»։

2008 թվականին համերգը վերաթողարկվել է 4 DVD-ում։

Նախապատրաստման պատմություն և մթնոլորտ
-------------------------------------

Փառատոնի անցկացումից առաջ Bon Jovi-ի և այլ հայտնի ռոք խմբերի մենեջեր Դոկ ՄաքԳին, որը բանտարկվել էր «թեթև թմրանյութերի» տարածման համար, բանտից խուսափելու համար պարտավորվել է ստեղծել և ֆինանսավորել «Make a Difference Foundation» բարեգործական կազմակերպությունը։

Մոսկվա 24 հեռուստաալիքի տարբերակով, ի սկզբանե Ստաս Նամինը պլանավորել է «Օլիմպիյսկի» սպորտային համալիրում հակաթմրանյութային ուղղվածությամբ փոքր փառատոն կազմակերպել երկու-երեք արևմտյան աստղերի մասնակցությամբ, սակայն Կենտրոնական կոմիտեն (ԽՄԿԿ) հրաժարվել է համաձայնեցնել փառատոնը՝ հայտարարելով, որ «ԽՍՀՄ-ում թմրամոլությունը դեռ չի դարձել այնպիսի խնդիր, որ այստեղ քարշ տալ օտարերկրյա ցատկտաններին»։ Միևնույն ժամանակ, Նամինի պրոդյուսերական կենտրոնը բարդ բանակցություններ է վարել Լուժնիկիում Bon Jovi-ի համերգի վերաբերյալ։ Արդյունքում երկու գաղափարները միացվել են մեկ փառատոնի։ Մոսկովյան մամուլը կանխատեսել է փառատոնի ձախողումը՝ պատճառաբանելով, որ երիտասարդները նախընտրում են տեղական ռոք երաժշտությունը՝ սուր սոցիալական տեքստերով։ Համերգից առաջ կազմակերպիչները տոմսերը վաճառում էին անվանական արժեքից երեք անգամ ցածր գնով՝ 3 ռուբլիով՝ շահույթից զրկելով չարաշահորդներին և էլ ավելի բարձրացնելով հաճախելիությունը։ Արդյունքում՝ երկու օրվա ընթացքում փառատոնն ընդհանուր առմամբ ունեցել է 120,000 հանդիսատես։

Կազմակերպիչները վարձակալել են Բոինգ 757 միջին հեռավորության օդանավը, որը բերել է արտիստներին ԱՄՆ-ից՝ Լոնդոնից վերցնելով նաև Օզզի Օսբորնին և Scorpions խումբը։ Skid Row խմբի թմբկահար Ռոբ Էֆուզոյի հիշողություններով, ժամանած մարդկանց թիվը մոտ երկու հարյուր էր, օդանավակայանում նրանց սպասում էր Խորհրդային սև լիմուզինների շարասյունը, իսկ քաղաքում տեղաշարժվելիս արտիստներին ուղեկցում էին ԿԳԲ-ի բազմաթիվ աշխատակիցներ, և դա նման էր ծիծաղելի լրտեսական սերիալի։ 28 տարի անց, Rolling Stone ամսագրին տված հարցազրույցում, փառատոնի մասնակիցները հեգնանքով են հիշել, թե ինչպես են իրենց բնակեցրել ստալինյան բարձրահարկ շենքում՝ հնացած ինտերիերով և փոքրիկ մահճակալներով՝ «Ուկրաինա» հյուրանոցում, որտեղ նրանց համար սովորական ծառայությունները բացակայում էին, զուգարանի թուղթը դեֆիցիտ էր, իսկ անձնակազմը դանդաղ, սակայն նրանք նշել են տեղական ռեստորանում ծովամթերքների առատությունը։ Երաժշտական սարքավորումը և ելույթների համար անհրաժեշտ ամեն ինչ, ներառյալ խմելու ջուրը, 64 ֆուրով տեղափոխել են արտասահմանից։ Մասնավորապես, ըմպելիքների համար սառույց են ներկրել Շվեդիայից։

Օտարերկրյա խմբերի համար արտասահմանից սննդամթերք է բերվել՝ ոչ ալկոհոլային խմիչքներից մինչև հավի բդիկներ՝ հերմետիկ փաթեթավորմամբ։ Տեղական պահակախմբի ոչ պրոֆեսիոնալ աշխատանքի պատճառով կուլիսներում խառնաշփոթ էր՝ թափառում էին դրսի մարդիկ, ովքեր կարողանում էին խմել երաժիշտների համար պատրաստված գարեջուրը։ Ամենօրյա 12-ժամյա համերգներն ավարտվել են Լեդ Զեփելին և Դիփ Փարփլ խմբերի դասական ստեղծագործությունների կատարմամբ համատեղ ջեմով։

Звуки.ру պորտալի պնդմամբ՝ փառատոնի այցելուներին մի շարք ցնցումներ էին սպասում։ Օզի Օսբորնը դույլից ջուր է լցրել երկրպագուների առաջին շարքերի վրա։ Բեմ էին թռչում ապակե շշերը։ Թոմի Լին (որոշ աղբյուրներով սխալմամբ հիշատակվում է Նիքի Սիքսը) մերկացրել է հանդիսատեսի առաջ իր հետույքը։ Ջոն Բոն Ջովին՝ ոստիկանական համազգեստ կրելով, ուղևորվել է մարզադաշտի ամբողջ տարածքով երկրպագուների հետ «եղբայրանալու» համար։

«А» հաղորդումը փառատոնին նվիրված թողարկում է պատրաստել, որը հեռուստաեթեր է արձակվել 1989 թվականի օգոստոսի 12-ին։ Խաղաղության պաշտպանության սովետական կոմիտեի պատվերով ռեժիսոր Ստանիսլավ Ռազդորսկին փառատոնի մասին վավերագրական ֆիլմ է նկարահանել «Օզզի, Սքորփիոնս, Բոն Ջովի․․․Դեսանտը вузш հրապարակայնության ույն» (ռուս.՝ «Оззи, Скорпионс, Бон Джови… Десант в гнездо гласности») անվանմամբ (բեմադրող օպերատոր՝ Վալերի Նիկոնով)։

Փառատոնի մասնակիցնեչ
--------------------

* Cinderella՝ Թոմ Կիֆեր, Ֆրեդ Քոուրի, Ջեֆ ԼաԲար, Էրիկ Բրիթինգեմ
* Գորկի պարկ՝ Ալեքսեյ Բելով, Նիկոլայ Նոսկով, Ալեքսանդր Մինկով, Յան Յանենկով, Ալեքսանդր Լվով
* Նյուանս՝ Նիկոլայ Գորենկո, Սերգեյ Տիտովեց, Պավել Տիտովեց, Անդրեյ Շմիգով
* Բրիգադա С՝ Գարիկ Սուկաչով, Սերգեյ Գալանին, Կիրիլ Տրուսով, Սերգեյ Տենենբաում, Իգոր Մարկով, Էվգենի Կորոտկով, Մակսիմ Լիխաչով, Լեոնիդ Չելյապով, Իգոր Յարցև
* Scorpions՝ Կլաուս Մայնե, Մաթիաս Յաբս, Ֆրենսիս Բուքհոլց, Գերման Ռարեբել, Ռուդոլֆ Շենկեր
* Skid Row՝ Սեբաստյան Բախ, Դեյվ Սաբո, Ռոբ Էֆուզո, Ռեյչել Բոլան, Սքոթ Հիլ
* Mötley Crüe՝ Վինս Նիլ, Նիքի Սիքս, Թոմի Լի, Միք Մարս
* Ozzy Osbourne՝ Օզզի Օսբորն, Զակ Ուայլդ, Ռենդի Կաստիլո, Գիզեր Բաթլեր, Ջոն Սինքլեյր
* Bon Jovi՝ Ջոն Բոն Ջովի, Ռիչի Սամբորա, Ալեք Ջոն Սաչ, Տիկո Տորես, Դևիդ Բրայան
* Հատուկ հյուր՝ Ջեյսոն Բոնհեմ

Համերգային ծրագիր
-----------------

### Skid Row

1. Holidays in the Sun (Sex Pistols-ի քավեր)
2. Makin’ a Mess
3. Piece of Me
4. Big Guns
5. 18 and Life
6. Youth Gone Wild

### Cinderella

1. Bad Seamstress Blues
2. Coming Home
3. Nobody's Fool
4. Gypsy Road
5. Shake Me
6. Somebody Save Me

### Bon Jovi

1. Lay Your Hands on Me
2. Wild in the Streets
3. Blood on Blood
4. Wanted Dead or Alive
5. Bad Medicine
6. Livin’ on a Prayer

### Mötley Crüe

1. All in the name of...
2. Live wire
3. Shout at the Devil
4. Looks that Kill
5. Wild side
6. Smokin' in the Boys Room (Brownsville Station-ի քավեր)
7. Girls, Girls, Girls
8. Jailhouse Rock (Էլվիս Փրեսլիի քավեր)

### Gorky Park

1. Action
2. Bang
3. Within Your Eyes
4. Try To Find Me
5. My Generation (The Who-ի քավեր)

### Ozzy Osbourne

1. I Don't Know
2. Shot in the Dark
3. Suicide Solution
4. Tattooed Dancer
5. Flying High Again
6. Sweet Leaf (Black Sabbath-ի երգ)
7. War Pigs (Black Sabbath-ի երգ)
8. Crazy Train
9. Paranoid (Black Sabbath-ի երգ)

### Scorpions

1. Blackout
2. Big City Nights
3. Holiday
4. The Zoo
5. Dynamite
6. Still Loving You

### Ջեմ

(Bon Jovi, Cinderella, Scorpions)

1. Hound Dog (Էլվիս Փրեսլիի քավեր)
2. Long Tall Sally/Blue Suede Shoes՝ Scorpions, Գորկի Պարկ, դաշնամուր․ Դևիդ Բրայան Bon Jovi-ից
3. Rock and Roll (Led Zeppelin-ի քավեր)՝ Skid Row, Mötley Crüe, Զաք Ուայլդ, Ջեյսոն Բոնհեմ
4. Give Peace a Chance (Plastic Ono Band-յի քավեր)

Հետաքրքիր փաստեր
----------------

«Կրուգոզոր» ամսագիրը տեղադրել է փառատոնից որոշ ստեղծագործությունների հատվածները 1989 թվականի 12-րդ թողարկման 7-րդ ձայնային էջում։

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. ↑  Dark City № 51 стр.78-82, 2009 год
2. ↑  *Marks, Craig; Tannenbaum, Rob* 43 // I Want My MTV: The Uncensored Story of the Music Video Revolution. — New York, NY: Dutton, 2011. — С. 498—501. — ISBN 9780525952305
3. ↑  *The first show business in new Russia.* Passport to the world, July-August, 1993
4. 1 2  classic3, 2001, էջ 56
5. ↑  Рецензия в журнале Dark City № 48, 2009 год Կաղապար:Рейтинг
6. ↑  Алексей Байков (2013 թ․ սեպտեմբերի 20). «Moscow Music and Peace Festival: блеск и нищета «русского Вудстока»». Сетевое издание «Городской информационный канал m24.ru». Վերցված է 2019 թ․ մայիսի 14-ին.
7. ↑  «Moscow Music Peace Festival: How Glam Metal Helped End the Cold War Rolling Stone September 22, 2017». Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ մայիսի 1-ին. Վերցված է 2020 թ․ հունիսի 5-ին.
8. ↑  Алексей Певчев. В августе 89-го: Moscow Music Peace Festival — как это было 2015-08-24 (Москва 24)
9. ↑  07.04.2008, Дмитрий БЕБЕНИН (ЗВУКИ РУ)
10. ↑  Кинооператор Валерий Никонов умер после продолжительной болезни
11. ↑  Станислав РАЗДОРСКИЙ
12. ↑  Stairway To Heaven/ Highway to Hell Original CD insert.

Գրականություն
-------------

* Ռոք դաշտեր, որտեղ իրականանում են երազանքները և կոտրվում են սրտերը(ռուս.) // *Classic Rock* : magazine. — Арс Лонга, 2001. — В. 3. — № 03. — С. 50—59. — ISSN 1997-7646. Архивировано из первоисточника 14 հունվարի 2018.

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Moscow Music Peace Festival» (TV)(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
* «Moscow Music Peace Festival»՝ Dark City № 51 2009, էջ. 78-82
* Լուսանկարներ փառատոնից(լուսանկարիչ՝ Նադիր Չանիշև)
* Русский Вудсток — первый рок-фест в СССР / вДудь ՅուԹյուբում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |

 |