«**Եթե վաղը պատերազմ է․․․**» (ռուս.՝ «Если завтра война…»), խորհրդային քարոզչական ֆիլմ Խորհրդային Միության՝ պոտենցիալ ագրեսորի հնարավոր հարձակմանը պատրաստ լինելու, ցանկացած թշնամու հակահարված տալու Կարմիր բանակի պատրաստակամության մասին։ Ֆիլմը պատրաստվել է կինոռեժիսորների կոլեկտիվի կողմից՝ Եֆիմ Ձիգանի ղեկավարությամբ։ Ֆիլմում օգտագործվում են Կարմիր բանակի ուսումնական վարժանքների ժամանակ նկարահանված կադրեր, լուսագրերում նշված է. «մարտաֆիլմ՝ ժամանակագրական նյութի հիման վրա»։ Թողարկվել է 1938 թվականի փետրվարի 23-ին։

Սյուժե
------

Ըստ սյուժեի՝ մտացածին պատերազմի ընթացքում Կարմիր բանակը կայծակնային արագությամբ, հեշտությամբ և խիզախորեն ջարդուփշուր է անում և հաղթում է ճակատամարտում երևակայական մրցակցին։ Ֆիլմը բարձր է գնահատել այն ժամանակվա ԽՍՀՄ պաշտպանության ժողկոմ մարշալ Կլիմենտ Վորոշիլովը։

> 
> 
> Ֆաշիստները պատերազմ են հայտարարում։ Սոցիալիստական հայրենիքի պաշտպանության համար ոտքի է կանգնում է ողջ խորհրդային ժողովուրդը փոքրից մեծ։ Տեղի է ունենում կամավորների գրանցում ձեռնարկություններում։ Մարտական դրոշների ներքո կանգնում են միլիոնավոր հայրենասերներ։ Հեռավոր Ուզբեկստանից, արևոտ Վրաստանից, Կուբանից և Դոնից, Թերեքից և Ուրալից, Ուկրաինայի դաշտերից և Դոնբասի գործարաններից դեպի սահման են ուղևորվում հայրենիքի հերոսական պաշտպանների էշելոնները։ Առաջատար դիրքեր է ժամանում Խորհրդային Միության մարշալ ընկեր Վորոշիլովը։ Նա ելույթ է ունենում, և նրա խոսքը ներթափանցում է բոլոր մարտիկների սրտերը։ Ստացվում է հրաման՝ ճեղքել հակառակորդի ռազմաճակատը և ջախջախել թշնամուն իր սեփական տարածքում։ Սկսվում է գլխավոր ճակատամարտը։ Տանկերը հաղթահարում են ֆաշիստների արգելափակոցները, ջարդում նրանց հրանոթները։ Խորհրդային օդային ուժերը ներթափանցում են թշնամու թիկունք, նետում պարաշյուտային դեսանտ։ Դեսանտային ուժերը արգելափակում են թշնամու պահուստային ուժերի ճանապարհը։ «Հանուն խորհրդային Հայրենիքի» բացականչության, հզոր «ուռա՜» գոռալով մեր մարտիկները նետվում են հարձակման։
> 
> 
> 
> *Բնօրինակ տեքստ* (ռուս.)  
> 
> *Фашисты объявляют войну. На защиту социалистического отечества поднимается весь советский народ от мала до велика. Идёт запись добровольцев на предприятиях. Под боевые знамёна становятся миллионы патриотов. Из далёкого Узбекистана, из солнечной Грузии, с Кубани и Дона, с Терека и Урала, с полей Украины и заводов Донбасса направляются к границе эшелоны героических защитников Родины. На передовые позиции прибывает маршал Советского Союза товарищ Ворошилов. Он произносит речь, проникающую в сердце каждого бойца. Получен приказ: прорвать фронт противника и разгромить врага на его собственной территории. Начинается генеральное сражение. Танки преодолевают заграждения фашистов, давят их орудия. Советские воздушные силы проникают в тыл противника, сбрасывают парашютный десант. Силы десанта преграждают путь вражеским резервам. С возгласами «За советскую Родину!», с мощным «ура!» наши бойцы бросаются а атаку.*
> 
> 
> 
> — Советские художественные фильмы. Аннотированный каталог. Том II. 1961
> 
>

Նկարահանող խումբ
----------------

* Սցենարային պլանի հեղինակներ՝ Եֆիմ Ձիգան, Միխայիլ Սվետլով և Գեորգի Բերեզկո
* Ռեժիսորներ՝ Եֆիմ Ձիգան, Գեորգի Բերեզկո, Լազար Անցի-Պոլովսկի, Նիկոլայ Կարմազինսկի
* Օպերատոր՝ Եվգենի Եֆիմով
* Նկարիչ՝ Միխայիլ Տիունով
* Կոմպոզիտորներ՝ Դմիտրի Պոկրաս և Դանիել Պոկրաս
* Երգերի տեքստերի հեղինակ՝ Վասիլի Լեբեդև-Կումաչ
* Հնչյունային օպերատոր՝ Վ. Լեշչև
* Ձայնային ձևավորումը՝ Ե. Կաշկևիչ
* Մոնտաժող՝ Վ. Աբդիրկինա
* Բրիգադի տնօրեն՝ Ե. Սերգեև

Դերերում
--------

* Իննա Ֆեոդորովա - հրամանատարի կինը
* Վսեվոլոդ Սանաև - դեսանտային (լուսագրերում նշված չէ)
* Սերաֆիմ Կոզմինսկի - ավիախմբի հրամանատար

Մրցանակներ
----------

* Ստալինյան II աստիճանի մրցանակ (1941)

Քննադատություն
--------------

Կինոգետ Դմիտրի Սալինսկին գրել է, որ 1941 թվականի հունիսի 22-ից այդ ժապավենը երկար ժամանակ դարձել է *«шапкозакидательство-ի խորհրդանիշ»։ «Սակայն եթե շեղվենք իրականության հետ նրա բովանդակության անհամապատասխանություններից,— շարունակել է նա,- մենք կտեսնենք միանգամայն հետաքրքիր կինեմատոգրաֆ»*։

Կինոգետ Ալեքսանդր Ֆեոդորովը ֆիլմում գեղարվեստական արժանիքներ չի տեսել. *«Գեղարվեստական իմաստով «Եթե վաղը պատերազմ է»-ն ոչ մի արժեք չի ներկայացնում, բայց պատմական և գաղափարական տեսանկյունից, իհարկե, հետաքրքիր է»*։

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. ↑  23 февраля
2. ↑  Выходные 9, 10 и 11 мая: День Победы, песни, салют, фейерверк и прыжки с парашютом
3. ↑  ЕСЛИ ЗАВТРА ВОЙНА
4. ↑  Десять интересных фактов о легендарном «кукурузнике»
5. ↑  Советские художественные фильмы. Т. 2, 1961, էջ 161
6. ↑  Если завтра война... (1938)
7. ↑  Салынский, 2010, էջ 148
8. ↑  Фёдоров, 2021, էջ 961

Գրականություն
-------------

* Советские художественные фильмы. Аннотированный каталог / Сост. Н. А. Глаголева, М. Х. Зак, А. В. Мачерет, Л. А. Парфёнов, В. М. Розина, Э. Л. Сосновский, П. В. Фионов, О. В. Якубович под ред. А. В. Мачерета и др. — М.: Искусство, 1961. — Т. 2: Звуковые фильмы (1930—1957 гг.). — С. 161. — 784 с. — 3000 экз.
* *Салынский Д.* Дзиган Ефим Львович // Кино России. Режиссёрская энциклопедия. — М.: НИИК, 2010. — С. 147—150. — 336 с.
* *Фёдоров А.В.* Тысяча и один самый кассовый советский фильм: мнения кинокритиков и зрителей. — М.: ОД «Информация для всех», 2021. — С. 961—962. — 1134 с.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Федоров А. В. Советская кинофантастика о войне и космосе: герменевтический анализ // Вопросы культурологии. 2011. № 11
* Песня Если завтра война на SovMusic.ru
* Если завтра война

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ČSFD · Internet Movie Database · MusicBrainz |

 |