**Իվան Պետրովիչ Կալին** (մոլդ.՝ Ivan Calin, մարտի 10, 1935(1935-03-10), Plot - հունվարի 2, 2012(2012-01-02), Քիշնև, Մոլդովա), խորհրդային և մոլդովացի պետական գործիչ, Մոլդովայի ԽՍՀ Գերագույն Խորհրդի նախագահության նախագահ, 1980-1985 թվականներին ԽՍՀՄ Գերագույն Խորհրդի նախագահության նախագահի տեղակալ, 1985-1990 թվականներին Մոլդովայի ԽՍՀ նախարարների խորհրդի նախագահ։

1998-2010 թվականներին եղել է Մոլդովայի Հանրապետության խորհրդարանի պատգամավոր։

Կենսագրություն
--------------

Իվան Կալինը ծնվել է գյուղական ընտանիքում։ Բնիկ մոլդովացի է, մայրենի լեզուն մոլդովերենն է։ Ավարտել է հայրենի գյուղի յոթամյա դպրոցը, որից հետո ընդունվել է Քիշնևի խաղողագործության և գինեգործության ուսումնարան, որն ավարտել է 1955 թվականին՝ կարմիր դիպլոմով։ 1949-1955 թվականներին ՀԼԿՄԵ-ի անդամ էր։

1955 թվականին դարձել է ԽՄԿԿ անդամ։ 1960 թվականին ավարտել է Քիշնևի Մ. Վ. Ֆրունզենի անվան գյուղատնտեսական ինստիտուտը, որտեղ 1958-1960 թվականներին աշխատել է նաև պրոֆկոմի նախագահ։ Նա հետագայում աշխատել է կոլխոզի նախագահի տեղակալ և կոլխոզ կուսակցական կազմակերպության (1960-1963) կուսկոմիտեի քարտուղար, իսկ 1963 թվականին նշանակվել է Քելերաշական ԽՄԿԿ շրջկոմի առաջին քարտուղար՝ այդ պաշտոնում աշխատելով մինչև 1970 թվականը։ 1967-1969 թվականներին հեռացել է կուսակցական ակտիվ աշխատանքից՝ սովորելով ԽՄԿԿ կենտկոմին կից կուսակցական բարձրագույն դպրոցում, որն ավարտել է 1969 թվականին։

1970 թվականին նշանակվել է Մոլդովայի կոմունիստական կուսակցության կենտկոմի գյուղատնտեսության և սննդի արդյունաբերության բաժնի վարիչ, իսկ 1976 թվականին՝ Մոլդովայի կոմունիստական կուսակցության կենտկոմի քարտուղար՝ միաժամանակ դառնալով ԽՄԿ Կենտկոմի Բյուրոյի անդամ։

1980 թվականի ապրիլի 10-ից մինչև 1985 թվականի դեկտեմբերի 24-ը Մոլդովական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության Գերագույն խորհրդի նախագահության նախագահ էր, 1980 թվականի հունիսի 25-ից մինչև 1986 թվականի հունիսի 17-ը՝ ԽՍՀՄ Գերագույն Խորհրդի նախագահության նախագահի տեղակալ։ 1981-1990 թվականներին ԽՄԿԿ կենտկոմի անդամի թեկնածու էր։

1985 թվականի դեկտեմբերի 24-ից Մոլդովայի ԽՍՀ նախարարների խորհրդի նախագահն է։ ԽՍՀՄ սահմանադրության համաձայն՝ նա ավտոմատ կերպով նաև ԽՍՀՄ Մինիստրների խորհրդի անդամ էր։ 1990 թվականի հունվարի 10-ին Կալինը ազատվել է բոլոր կուսակցական և պետական պաշտոններից։ Հետագայում, ավարտելով 1990 թվականին ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության դիվանագիտական ակադեմիայի ղեկավար դիվանագիտական կադրերի պատրաստման տարեկան դասընթացները, սկզբից ԽՍՀՄ-ի, ապա՝ 1990-1995 թվականներին Ռուսաստանի, Ռումինիայի դեսպանության խորհրդական-դեսպանորդ (նախարար-խորհրդական)։

Ավելի քան 35 տարի հանրապետության բարձրագույն օրենսդիր մարմնի պատգամավոր էր, այդ թվում՝ 1967-1990 թվականներին Մոլդովայի ԽՍՀ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր, իսկ 1998-2010 թվականներին Մոլդովայի Հանրապետության խորհրդարանի պատգամավոր։ 1980-1992 թվականներին Մոլդովական ԽՍՀ-ից ընտրվել է ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր

2008 թվականի փետրվարին լույս է տեսել Կալինի «Պայքարի և արարման տարիները» գիրքը՝ նվիրված Մոլդովայի նորագույն պատմության իրադարձություններին։

2009 թվականի օգոստոսի 28-ին նախագահել է նոր գումարման խորհրդարանի առաջին նիստը՝ որպես հին պատգամավոր։ Այդ նիստում պետք է տեղի ունենային Մոլդովայի խորհրդարանի նախագահի ընտրությունները, բայց կոմունիստների խորհրդարանական խմբակցությունը, որը 101 մանդատից միայն 48 մանդատ է ունեցել, ինչը նշանակում է, որ ընդդիմադիր էր, բոլոր ուժերով ձգտել է խուսափել քվեարկությունից։ Նիստի նախագահող և կոմունիստների կուսակցության ներկայացուցիչ Իվան Կալինը ընդմիջել է հայտարարել՝ այդ որոշումը չդնելով քվեարկության, ինչի հետևանքով խորհրդարանականների մեծամասնությունը կոմունիստների այդ պահանջը համարել են չհիմնավորված։ Արդյունքում Կալինը և մյուս կոմունիստ պատգամավորները լքել են նստադահլիճը, իսկ չորս խմբակցությունները, որոնք ունեցել են 101 պատգամավորներից 53-ի մեծամասնությունը, նիստը շարունակել են ինքնուրույն։

Իվան Կլաինը ունեցել է տնտեսագիտական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան, առաջին դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդի դիվանագիտական աստիճան։ Տասնյակ մենագրությունների, գրքույկների, հոդվածների հեղինակ էր։

2010 թվականին հրաժարվել է առաջադրվել նոր գումարման խորհրդարանում՝ ծանր հիվանդության պատճառով։ Արդյունքում՝ Մոլդովայի խորհրդարանի ամենատարեց պատգամավոր Վլադիմիր Վորոնինը դարձել է կոմկուսի գործող նախագահ։

Մահացել է 2012 թվականի հունվարի 1-ի լույս հունվարի 2-ի գիշերը Քիշնևի հիվանդանոցներից մեկում։ Պաշտոնական մահախոսականը կազմվել և ԶԼՄ-ներին է փոխանցվել Մոլդովայի Հանրապետության կոմունիստական կուսակցության կենտկոմի կողմից։ Մահացածի քաղաքացիական հոգեհանգիստը տեղի է ունեցել հունվարի 4-ին՝ Բանակի Տանը։ Իվան Կալինը թաղված է Քիշնևի կենտրոնական գերեզմանատանը։

Ընտանիք
-------

Ամուսնացած էր։ Ունեցել է երկու որդի և երեք թոռ։

Պարգևներ
--------

* «Հանրապետության» շքանշան
* «Լենինի» շքանշան
* «Հոկտեմբերյան հեղափոխության» շքանշան
* «Աշխատանքային կարմիր դրոշի» շքանշան
* ԽՍՀՄ յոթ մեդալ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  В Кишиневе скончался экс-депутат, член ЦК ПКРМ Иван Калин (ռուս.)
2. ↑  Калин Иван Петрович — AZ-library
3. ↑  "Иван Калин: «Республика Молдова была, есть и будет!»". Արխիվացված է the original 2015 թ․ ապրիլի 2-ին. Retrieved 2021 թ․ մարտի 25.
4. ↑  Почти треть молдавских депутатов сохранила свои мандаты — Комсомольская правда
5. ↑  "Молдовский парламент избрал спикером Михая Гимпу — NewsRu". Արխիվացված է the original 2013 թ․ նոյեմբերի 10-ին. Retrieved 2021 թ․ մարտի 25. `{{cite web}}`: no-break space character in `|title=` at position 49 (help)
6. ↑  "Умер Иван Калин — Панорама". Արխիվացված է the original 2012 թ․ հունվարի 14-ին. Retrieved 2021 թ․ մարտի 25. `{{cite web}}`: no-break space character in `|title=` at position 16 (help)
7. ↑  "Скончался Иван Петрович Калин". Արխիվացված է the original 2015 թ․ ապրիլի 2-ին. Retrieved 2012 թ․ հունվարի 3.
8. ↑  "Партия коммунистов выразила соболезнования в связи с кончиной члена Центрального комитета, экс-депутата Ивана Калина". Արխիվացված է the original 2015 թ․ ապրիլի 2-ին. Retrieved 2021 թ․ մարտի 25.
9. ↑  "Ушел из жизни экс-депутат Партии коммунистов". Արխիվացված է the original 2015 թ․ ապրիլի 2-ին. Retrieved 2021 թ․ մարտի 25.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կայք Ի. Պ. Կալինի մասին
* «Կյանքն ու պայքարը նվիրում եմ նրան, ինչին հավատում եմ». Իվան Կալինի հարցազրույցը «Անկախ Մոլդովա» թերթին