Սպորտը ԻսրայելումՕլիմպիական հավաքական, 1952 թՄակաբիադայի 17-րդ բացումը, 2005 թ«Նոկիա» բասկետբոլի դահլիճԵվրոպայի լիգայի խաղը Բլումֆիլդ մարզադաշտում
**Սպորտն Իսրայելում** հասարակական մշակույթի կարևոր մասն է կազմում։ Այն ճանաչվում է վարչական մակարդակով՝ սպորտի հարցերով վարչությունը ներառված է Իսրայելի գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարության մեջ։ Իսրայլական մարզիկների նվաճումների թվում են աշխարհի և մայրցամաքային առաջնություններում հաղթանակները և բասկետբոլի, ձյուդոյի, առագաստային սպորտի և շախմատի գավաթի առաջնություններում հաղթանակները։ Առաջատար մարզիկների ելույթները ցուցադրվում են իսրայլական կենտրոնական հեռուստաալիքներով։ Իսրայելը համարվում է հրեական սպորտի միջպետական կենտրոն՝ 1932 թվականից, այսինքն երկու տասնամյակների ընթացքում մինչ Իսրայելի Ազգային Օլիպիական կոմիտեի ՄՕԿ մտնելը, երկրում անց են կացվում «հրեական Օլիմպիական խաղեր»՝ Մակաբիադա։

Հրեաները և սպորտը
-----------------

Պատմականորեն հրեական մշակույթում բացասական վերաբերմունք էր առաջացել սպորտային միջոցառումների հանդեպ։ Հրեաները չէին մասնակցում Օլիմպիական և այլ հնագույն սպորտային խաղերին, քանի որ դա կապված էր հեթանոսական աստվածներին նվիրաբերելու հետ։ Սպորտային միջոցառումների հանդեպ բացասական վերաբերմունքը մեծացել է այն բանից հետո, երբ հրեական ժողովուրդը հայտնվել է Սելևկյան հելլենիստական դինաստիայի տիրապետության տակ։ Հռոմեական տիրապետության ժամանակաշրջանում արքա Հերովդեսը Հրեաստանում հիմնել է մի շարք սպորտային մրցարաններ գլադիատորական մարտերի և սպորտային մրցումների համար, սակայն դա չփոխեց հրեաների վերաբերմունքը։ Սպորտի հանդեպ վերաբերմունքը, որպես հելլենիստական անհեթեթություն, մինչ օրս պահպանվում է ծայրահեղ ուղղափառ հրեաների մի մասի շրջանում։

Սպորտի հանդեպ հրեաների վերաբերմունքը սկսեց փոխվել միջին դարերում։ Մայմոնիդը, մասնավորապես, բարձրաձայնել է նմանատիպ անտիկ տեսակետը այն մասին, որ միայն առողջ մարմինը կարող է լինել առողջ հոգու կացարան։ 20-րդ դարի առաջին կեսին այդ ուսմունքի հետևորդների թվում էր նաև Իսրայելի առաջին գլխավոր աշկենազական ռաբբին՝ Աբրահամ Իցխակ Կուկը։

18-րդ դարում ժամանակակից սպորտի զարգացման շեմին ի հայտ են եկել հայտնի հրեա մարզիկներ։ Նրանցից ամենահայտնին, ըստ դոկտոր Ուրիել Սիմրիի, Դանիել Մենդոսն էր, ով Պորտուգալիայի քաղաքացի էր և 1792-1795 թվականները Անգլիայի լավագույն բռնցքամարտիկն էր, ում երկրպագուն էր համարվում Ուելսի արքայազնը։ Կանադական հրեա Լուիս Ռուբինշթեյնը ոսկե մեդալ է նվաճել 1890 թվականին գեղասահքի ոչ պաշտոնական աշխարհի առաջնության ժամանակ։

1898 թվականին դոկտոր Մաքս Նորդաուն Փարիզում ելույթ է ունեցել «մկանների հուդդայականություն» անհրաժեշտության մասին ելույթով (անգլ.՝ muscle Judaism)։ Նույն թվականին Բեռլինում ստեղծվել է հրեական «Բար Կոխվա» մարմնամարզական ակումբը։ 1911 թվականից Պաղեստինում և Եվրոպայում զարգացել է Մակկաբիանական շարժումը և ստեղծվում են հրեական սպորտային միություններ և ակումբներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Управление по делам спорта на сайте Министерства культуры и спорта Израиля Archived 2021-08-28 at the Wayback Machine. (եբրայերեն)
2. ↑  Все победители и финалисты Евролиги (անգլ.)
3. ↑  Победители и призёры чемпионатов Европы по дзюдо: мужчины, весовая категория до 100 килограммов Archived 2011-11-05 at the Wayback Machine. на портале Sports123, проверено 20 апреля 2010 (անգլ.)
4. ↑  Победители и призёры чемпионатов Европы по дзюдо: женщины, весовая категория до 61 килограмма Archived 2011-11-05 at the Wayback Machine. на портале Sports123, проверено 20 апреля 2010 (անգլ.)
5. ↑  Шахар Цубери на сайте Международной федерации парусного спорта Archived 2015-09-05 at the Wayback Machine. (անգլ.)
6. ↑  Результаты Седьмой женской шахматной Олимпиады: командный зачет на сайте OlimpBase (անգլ.)
7. ↑  «Эмиль Сутовский — новый чемпион Европы»։ *Советский Спорт*։ 18 июня 2001։ Վերցված է 2009 թ․ ապրիլի 21
8. ↑  Телевизионные и радиоканалы: Израиль Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine. (անգլ.)
9. ↑  Маккабиада Archived 2016-03-15 at the Wayback Machine. в Еврейской виртуальной библиотеке (անգլ.)
10. 1 2  Спорт в Израиле (на 1999 год) Archived 2008-09-08 at the Wayback Machine. в Еврейской виртуальной библиотеке (անգլ.)
11. ↑  Луис Рубенштейн Archived 2011-09-27 at the Wayback Machine. в Канадской Энциклопедии Archived 2013-11-25 at the Wayback Machine. (անգլ.)
12. ↑  *Уриэль Симри*. Евреи в мире спорта: Историческая перспектива на сайтеМеждународного еврейского Зала спортивной славы (անգլ.)
13. ↑  Reclaiming the Physical Jew: The Contribution of Political Zionism Archived 2008-08-30 at the Wayback Machine. (անգլ.)
14. ↑   *Государство Израиль. Спорт*՝ հոդվածը Հրեական էլեկտրոնային հանրագիտարանում