recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Տոլեդո** (իսպ.՝ Toledo), քաղաք և մունիցիպալիտետ Կոլումբիայի հյուսիսում ՝ Անտիոկիա դեպարտամենտի տարածքում։ Այն Հյուսիսային Անտիոկիա ենթաշրջանի մի մասն է։

Պատմություն
-----------

Նախքան իսպանացիների ժամանումը, մունիցիպալիտետը բնակեցված էր հնդկական Նութաբե ցեղախմբի նեկայացուցիչներով։ Բնակավայրը, որից քաղաքը հետագայում աճել է, հիմնադրվել է 1757 թվականի հունվարի 19-ին։ Տոլեդոյի մունիցիպալիտետին առանձին վարչական միավոր է հատկացվել1912 թվականին։

Աշխարհագրական դիրք
------------------

Քաղաքը գտնվում է դեպարտամենտի հյուսիսային մասում, Կենտրոնական Կորդիլերայի լեռնաշխարհում, դեպսրտամենտի վարչական կենտրոն Մեդելյինից մոտ 79 կմ հյուսիս-հյուսիս-արևմուտք (NNW): Բացարձակ բարձրությունը ծովի մակարդակից 1332 մետր է։

Տոլեդոյի մունիցիպալիտետը հյուսիսում սահմանակից է Իտուանգոյի մունիցիպալիտետին, հյուսիս-արևելքում ՝ Բրիսիչոյի մունիցիպալիտետին, արևելքում ՝ Յարումալի ունիցիպալիտետին, հարավում և հարավ-արևելքին ՝ Սան Անդրես դե Քուերքիայի մունիցիպալիտետին, արևմուտքում ՝ Սաբանալարգայի ունիցիպալիտետին։ ունիցիպալիտետի տարածքը 139 կմ² է։

Բնակչություն
------------

Ըստ Կոլումբիայի վիճակագրության ազգային վարչակազմի տվյալների, քաղաքի և քաղաքապետարանի համատեղ բնակչությունը 2012 թվականին կազմել է 6,144 մարդ։ 

Բնակչության թվաքանակը| 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 5697 | 5742 | 5803 | 5866 | 5934 | 6004 | 6074 | 6144 |

2005 թվականի մարդահամարի համաձայն տղամարդիկ կազմում էին Տոլեդոյի բնակչության 51,7% -ը, կանայք ՝ համապատասխանաբար 48.3%: Ռասայականորեն, սպիտակամորթներն ու մեստիզոները կազմում էին քաղաքի բնակչության 99.3% -ը. սևամորթները, մուլաթներն ու ռայսալցիները՝ 0,7%: Գրագիտության մակարդակը ողջ բնակչության համար կազմել է 80.4%:

Տնտեսություն
------------

Տոլեդոյի տնտեսությունը հիմնված է գյուղատնտեսական արտադրության և հանքարդյունաբերության վրա։

Տոլեդո մունիցիպալիտետ
Քաղաքային և քաղաքային ձեռնարկությունների ընդհանուր թվի 44.4% -ը առևտրային ձեռնարկություններ են, 44.4% -ը `սպասարկման ձեռնարկություններ, 9,3% -ը` արդյունաբերական ձեռնարկություններ, 1.9% -ը տնտեսության այլ ոլորտների ձեռնարկություններ են։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Toledo, Colombia Page» (անգլերեն)։ Fallingrain Global Gazetteer։ Վերցված է 2013 թ․ դեկտեմբերի 22
2. ↑  «Municipalities of Colombia» (անգլերեն)։ Statoids.com։ Վերցված է 2013 թ․ դեկտեմբերի 22
3. ↑  «Proyecciones de Población departamentales y municipales por área 2005 - 2020» (իսպաներեն)։ Departamento Administrativo Nacional de Estadística։ Վերցված է 2013 թ․ դեկտեմբերի 23
4. ↑  «Censo General 2005. Perfil Toledo - Antioquia» (իսպաներեն)։ Departamento Administrativo Nacional de Estadistica։ Վերցված է 2013 թ․ դեկտեմբերի 23

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
**Տվրդոշ վանք** (սերբ.՝ Манастир Тврдош), ի պատիվ Սուրբ Աստվածամոր վերափոխման, Սերբ ուղղափառ եկեղեցու վանք Սերբական Հանրապետության Տրեբինե համայնքում։ Տեղակայված է քարափի վրա, Տվրդոշ գյուղում, Տրեբիշնիցա գետի աջ ափին, Տրեբինե քաղաքից 4 կմ հեռավորության վրա։ Տվրդոշ վանքը հայտնի է նրանով, որ այստեղ կուսակրոնություն է ընդունել սերբ նշանավոր ուղղափառ ճգնավոր Վասիլի Օստրոժսկին։

Վանքը նաև լայնորեն հայտնի է որպես խաղողագործության կենտրոն։

Պատմություն
-----------

Ավանդություն գոյություն ունի, ըստ որի վանքը կառուցել են Կոստանդիանոս Ա Մեծ կայսրը և նրա մայրը` Հեղինեն, 4-րդ դարում։ 13-րդ դարի վերջում կամ 14-րդ դարի սկզբում Տվրդոշը վերականգնվել է սերբ արքա Ստեփան Ուրոշ 2-րդ Միլուտինը։

1509 թվականին վանքը վերանորոգվել է միտրոպոլիտ Վիսարիոն Առաջինի կողմից։ Գրեթե 200 տարի Տվրդոշը եղել է Տրեբինայի թեմի կենտրոնը։ 1667 թվականին վանքը մեծապես տուժել է երկրաշարժից, սակայն վերականգնվել է միտրոպոլիտ Վասիլի Օստրոժսկու կողմից։ 1694 թվականին Թուրքական մեծ պատերազմի ժամանակ վենետիկցիները պայթեցրել են վանքը։

1928 թվականին Ամերիկայում հարստացած տեբինացի Նիկոլայ Ռունեվացը միջոցներ է տրամադրել վանքի վերականգման համար։ 1955 թվականից սկսած` ինտենսիվ վերականգնում է սկսվել։

1992 թվականին Մոստարում Սուրբ Երրորդության տաճարի ավերումից հետո Տվրդոշ է տեղափոխվել Զախումի-Հերցեգովինյան եպիսկոպոսի ամբիոնը։

Պատկերասրահ
-----------

* Աստվածամոր վերափոխման վանքըԱստվածամոր վերափոխման վանքը
* Աստվածամոր վերափոխման վանքի դիմացի բակըԱստվածամոր վերափոխման վանքի դիմացի բակը
* Վանքի տարածքում գտնվող խաղողի այգինՎանքի տարածքում գտնվող խաղողի այգին
* Գինու մառանԳինու մառան
* Վանքի այգին ու բակըՎանքի այգին ու բակը
* Խաչ վանքի պարսպի վրաԽաչ վանքի պարսպի վրա

Տես նաև
-------

* Սերբ ուղղափառ եկեղեցի

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  «Manastir Tvrdoš» (սերբերեն)։ Manastiri u Srbiji։ Վերցված է 2017-04-21
2. ↑  «Манастир Тврдош» (սերբերեն)։ Епархија ЗХиП։ Վերցված է 2017-04-21
3. ↑  «Еп. Атанасије» (սերբերեն)։ Епархија ЗХиП։ Վերցված է 2017-04-21

Գրականություն
-------------

* Споменица Епархије захумско-херцеговачке 1918—1928, Издање епархијске управе, Ниш, Штампарија «Св. цар Константин», 1928, стр. 71 чланак: Обнављање манастира Тврдоша.
* Српска православна црква 1920—1970 Споменица, Издање Светог архијерејског синода, Београд, 1971, стр. 76.

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Подвалы монастыря Тврдош»։ Վերցված է 2017-04-21

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
**Աստենիա** (հին հունարեն՝ ἀσθένεια՝ թուլություն), **աստենիկ վիճակ**, **աստենիկ համախտանիշ**, **աստենիկ հակազդում**, **նյարդահոգեկան թուլություն**, քրոնիկական հոգնածության համախտանիշ, հիվանդագին վիճակ է, որը դրսևորվում է խիստ հոգնածությամբ և սպառվածությամբ, տրամադրության ծայրահեղ անկայունությամբ, ինքնատիրապետման ցածր մակարդակով, անհամբերությամբ, քնի խանգարմամբ, տևական մտավոր և ֆիզիկական լարվածության անկարողությամբ, բարձր ձայների, վառ լույսի, սուր հոտերի նկատմամբ անհանդուրժողականությամբ։ Հիվանդների ցածր տրամադրությունը կարող է ուղեկցվել նաև քմահաճությամբ, լացով։

Ծագումնաբանություն
------------------

Աստենիան կարող է առաջանալ ներքին օրգանների հիվանդությունների, վարակների, թունավորումների, հուզական, մտավոր և ֆիզիկական գերծանրաբեռնվածության, աշխատանքի, հանգստի և սննդի սխալ գրաֆիկի, ինչպես նաև նյարդային և հոգեկան հիվանդությունների արդյունքում։ Աստենիայի այն տեսակը, որն առաջանում է նյարդային գերծանրաբեռնվածության, հուզմունքի, երկարատև կոնֆլիկտների և բացասական ապրումների արդյունքում, կոչվում է նևրաստենիաներ։

Աստենիան կարող է ի հայտ գալ նաև ներքին օրգանների հիվանդությունների սկզբնական փուլերում (օրինակ՝ սրտի իշեմիկ հիվանդություն), ուղեկցել այդ հիվանդությանը՝ որպես դրա դրսևորումներից մեկը (օրինակ՝ խոցային հիվանդությունները տուբերկուլոզ և այլ քրոնիկական հիվանդությունները), կամ հանդես գալ որպես սուր հիվանդության ավարտի հետևանք (թոքաբորբ, գրիպ)։

Աստենիան նաև համարվում է Էլեկտրամագնիսական դաշտի (ԷՄԴ) գերբարձրհաճախականության ճառագայթման դիապազոնի կլինիկական դրսևորումներից մեկը։

Ախտանիշներ
----------

Աստենիայի դրսևորումը կախված է այն առաջացնող հիմնական հիվանդությունից։ Աթերոսկլերոզի դեպքում նկատվում են հիշողության խանգարումներ և լացկանություն, հիպերտոնիկ հիվանդության դեպքում՝ գխացավեր և սրտի շրջանում տհաճ զգացություններ։ Աստենիայի առանձնահատկությունների ճշգրտումը հաճախ նպաստում է հիմնական հիվանդության ճանաչմանը։

Բուժում
-------

Բուժումն ուղղված է աստենիայի հիմնական պատճառի հայտնաբերմանը։ Անհրաժեշտ է նաև ընդհանուր վերականգնողական բուժում՝ գլյուկոզայի, վիտամինների ընդունում, աշխատանքի և հանգստի ճիշտ կազմակերպում, զբոսանքներ, կանոնավոր սննդակարգ, քնի վերականգնում, ֆիզիկական հատուկ վարժությունների կատարում, թեպետ ոչ բոլոր հիվանդներն են լավ ընկալում ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությունը։ Օգտագործում են նաև նոոտրոպներ, հակադեպրեսանտների ոչ մեծ չափաբաժիններ և այլ դեղամիջոցներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Холодов Ю. А. Мозг в электромагнитных полях. — М.: Наука, 1982. — (Человек и окружающая среда) (ռուս.)
2. ↑  Машковский М. Д. Лекарственные средства. — 15-е изд. перераб. испр. и доп. — М.:«Новая Волна», 2006. — 1206с. (ռուս.)

Գրականություն
-------------

* Астения // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона։ В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб. 1890—1907 (ռուս.)
* Бамдас Б. С. Астенические состояния. — М.։, 1961 (ռուս.)
* Крейндлер А. Астенический невроз. — Бухарест։, 1963 (ռուս.)
* Кречмер Э. Астенический тип. (ռուս.)
**Ատտիկիզմ, Ատտիցիզմ** (գալիս է Հունաստանի Ատտիկե մարզի անունից, որտեղ գտնվում էր Աթենքը), գրական-ոճական ուղղություն հին հունական, մասամբ նաև հին հռոմեական ճարտասանության մեջ, որը ծագել է մ.թ.ա 1-ին դարի առաջին քառորդում։ Արմատավորում էր դասականներին նմանվելը՝ պահպանելով մ.թ.ա. 5-րդ դ. ատտիկյան արձակագիրների լեզվական կանոնները, ոճի պարզությանն ու խստությունը։ Ոճի ասպարեզում ատտիկիզմը զիջում էր ազիանիզմին, բայց լեզվի հարցում գերազանցում էր։ Հնագույն ատտիկյան արձակի լեզվի նմանակումը մնաց իդեալ ամբողջ ուշ անտիկ շրջանի հունական պերճախոսության համար։

Թեպետ ատտիկիզմի պարզ լեզուն արդյունքում դարձավ նույնքան վերամբարձ, ինչպես այն խոսքը, որին պետք է փոխարինեին, նրա սկզբնական պարզությունը նշանակում էր, որ այն պետք է հասկանալի լինի հունական աշխարհի բոլոր տարածքներում։ Այն օգնում էր պահպանելու մշակութային կապը Միջերկրածովի տարածքում և դրա սահմաններից դուրս։ Ճանաչված և հայտնի հեղինակներ, ինչպիսին էր Լուկիանոսը, դարձան ատտիկիզմի գաղափարակիրներ, որի շնորհիվ այն գոյություն ունեցավ մինչև Վերածննդի դարաշրջան, երբ նրան ընդօրինակեցին Բյուզանդիայից գաղթածների աշակերտները, որոնք ծագումով հույներ չէին։ Վերածննդի դարաշրջանի ուսուցման մեթոդները, որոնք ընկած են Արևմուտքի ժամանակակից մեթոդների հիմքում, ուսանողների մեջ խսիտ դասական և ատտիկյան նախապաշարմունք էին սերմանում, որն էլ թույլ տվեց, որ ատտիկյան սնոբիզմը գոյություն ունենա ևս չորս հարյուրամյակ։

Տերմինը նաև նշանակում է արտահայտություններ և նախադասություններ, որոնք բնութագրական են աթենական բարբառին (որպես հունարենի խոսակցական ձևին հակակշիռ), որը տարածում էր ստացել է հելլենիստական շրջանի Հունաստանի մի շարք շրջաններում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Մելս Սանթոյան (2009)։ *Գրականագիտական բառարան*։ Երևան: «Վան Արյան»։ էջ էջ 14

Աղբյուրներ
----------

* Wisse, Jakob. "Greeks, Romans, and the Rise of Atticism." In Nagy, Gregory (ed.). *Greek Literature in the Roman Period and in Late Antiquity Greek Literature.* London։ Routledge, 2001. 65-82. (ISBN 978-0-415-93770-2)
**Աստերոիդների դաս D**, դա աստերոիդների դաս է, որը ներառում է մարմիններ չափազանց ցածր ալբեդոյով (0,02-0,05) և հավասար կարմրավուն սպեկտրով առանց հստակ կլանման գծերի։ Այսպիսի աստերոիդները կարող են լինել հարուստ օրգանական միացություններով, ածխածնով և սիլիկատներով, հնարավոր է նաև ջրային սառույցի հավելումներով։ D դասի աստերոիդները գերակշռում են աստերոիդների գոտու արտաքին մասում և նրա սահմաններից դուրս, ոչ մոտ քան 3 ա. մ. հեռավորության վրա Արեգակից։ Այս դասի աստերոիդների տիպիկ ներկայացուցիչներն են՝

* (152) Ատալան
* (588) Աքիլլեսը
* (624) Հեկտորը
* (944) Իդալգոն

Մարսի արբանյակներ Ֆոբոսը և Դեյմոսը նույնպես կարելի է հատկացնել այս դասին։

Ինչպես ենթադրում է Նայսի մոդելը այս աստերոիդները կարող են ձգված լինել Կոյպերի գոտուց.

1992 թվականին Լարրի Լեբոֆսկին (անգլ.՝ Larry A. Lebofsky) և նրա գործընկերները հրատարակեցին հոդված D դասի աստերոիդ (773) Իրմինտրաուդի հետազոտությունների արդյունքներով։ Այս աստերոիդի սպեկտրը 3 մկմ ալիքի երկարության ժամանակ վկայում է ջրային սառույցի առկայության մասին մակերևույթի վրա։ Այս դասի աստերոիդների մակերևույթը կրել է նշանակալի փոփոխություններ ձևավորման ժամանակից։

Տես նաև
-------

* Աստերոիդների ընտանիքներ
* Աստերոիդների արդյունաբերական օգտագործում
* Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
* Աստերոիդների ցանկ
* Աստերոիդների գոտի

Արտաքին հղումներ
----------------

* Աստերոիդների տեսակներ Archived 2012-06-23 at the Wayback Machine.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  William B. McKinnon, 2008։ *On The Possibility Of Large KBOs Being Injected Into The Outer Asteroid Belt*։ American Astronomical Society։ ISBN 3-540-00238-3
2. ↑  Lebofsky, Larry A. 1992։ *An Infrared Reflectance Study of Low Albedo Surface Constituents*։ ISBN 3-540-00238-3

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր |
| --- |
|  |
| Ածխածնային |  • Դաս B  • Դաս C  • Դաս F  • Դաս G |  |
|  |
| Սիլիկատային |  • Դաս S |
|  |
| Մետաղական |  • Դաս M  • Դաս E  • Դաս P |
|  |
| Այլ տեսակներ |  • Դաս A  • Դաս D  • Դաս J  • Դաս K  • Դաս L  • Դաս Q  • Դաս O  • Դաս R  • Դաս T  • Դաս V |

 |
**Տրիեստի աստղադիտարան** ( իտալ.՝ Osservatorio Astronomico di Trieste կամ **OAT** ) աստղագիտական հետազոտությունների կենտրոն է, որը գտնվում է հյուսիսային Իտալիայի Տրիեստ քաղաքում։

Պատմություն
-----------

Աստղադիտարանը ծագում է Ծովային դպրոցից, որը հիմնադրել է Տրիեստում Ավստրիայի կայսրուհի Մարիա Թերեզան 1753 թվականին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո Ավստրո-Հունգարիայի լուծարումից և Իտալիայի Թագավորությանը Տրիեստի միացումից հետո՝ 1923 թվականին, աստղադիտարանը միացել է իտալական աստղագիտական աստղադիտարանների ցանկին։ Այսօր աստղադիտարանը Իտալիայի Աստղաֆիզիկայի ազգային ինստիտուտի (INAF) կազմում է, որը ներառում է 20 հետազոտական հաստատություններ ամբողջ երկրում։ Տրիեստի աստղադիտարանի գիտական արտադրությունը գերազանցում է տարեկան 130 աշխատությունը, որոնք հիմնականում տպագրվում են միջազգային գրախոսվող ամսագրերում։

Գիտահետազոտական աշխատանք
------------------------

Աստղադիտարանում կատարված հիմնական հետազոտական աշխատանքները վերաբերում են արտագալակտիկական աստղագիտությանը և տիեզերագիտությանը (տիեզերքի լայնածավալ կառուցվածքը, միջգալակտիկական միջավայրը), աստղերի ֆիզիկանյին, միջաստեղային միջավայրին և գալակտիկաններին, Արեգակի և Արեգակնային համակարգի ֆիզիկային (ռադիոաստղագիտություն, պսակային պլազմա, գիսաստղային և միջմոլորակային փոշին), բարձր էներգիայի աստղաֆիզիկային ( գերնոր աստղեր, գամմա-ճառագայթների պայթյուններ), աստղագիտական տեխնոլոգիաներին *(*տվյալների հավաքագրման և վերահսկման համակարգչային համակարգեր, ներառյալ հեռակառավարումը, պատկերների ձեռքբերումը, մշակումը և վերլուծությունը, գերհաշվարկները) և տիեզերական աստղագիտությանը (տիեզերքի զարգացում), տեխնոլոգիաների և տիեզերական դիտարկումների։ Առանձնահատուկ կարևոր է մասնակցությունը Եվրոպական հարավային աստղադիտարանի (ESO) նախագծերին. Չիլիում ESO-ի կողմից շահագործվող Շատ մեծ աստղադիտակի (VLT). Արիզոնայի Մեծ երկդիտակ աստղադիտակի (LBT), Եվրոպական տիեզերական գործակալության (ESA) կողմից 2009-ից 2013 թվականներին շահագործված Պլանկ տիեզերանավի և Եվրոպական ծայրահեղ մեծ աստղադիտակի (E-ELT) աշխատանքներին։

Տրիեստի աստղադիտարանը ինտեգրված է Տրիեստի և շրջակայքի բոլոր հիմնական տեղական գիտական հաստատությունների հետ ( AREA Science Park, Միջազգային առաջադեմ հետազոտությունների դպրոց և Տրիեստի համալսարան ) և համագործակցում է խոշոր ազգային և միջազգային աստղագիտական հաստատությունների հետ, ինչպիսիք են իտալականը տիեզերական գործակալությունը (ASI) և Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը (ESA)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  ROR Data — v1.19 — 2023. — doi:10.5281/ZENODO.7644942
2. ↑  «www.oats.inaf.it - Home»։ *www.oats.inaf.it*։ Վերցված է 2021-09-19
3. ↑  «Attività INAF-OATs per il pubblico e le scuole - HOME»։ *scuole.oats.inaf.it*։ Վերցված է 2022-11-27

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 000000010728215X · LCCN: n50021226 · Microsoft: 2801536946 · SUDOC: 060619686 · VIAF: 154226754 · WorldCat VIAF: 154226754 |

 |
Պուլպուլակ Արցախյան ազատամարտի զոհված հայ ազատամարտիկների հիշատակին
**Ցայտաղբյուր** (նաև **պուլպուլակ**), Հայաստանում և Արցախի Հանրապետությունում տարածված հուշարձան աղբյուրի տեսակ։ Ցայտաղբուրները հայկական մշակույթի խորհրդանիշներից մեկն են։

Առաջին ցայտաղբյուրները (պուլպուլակները) Երևանի փողոցներում հայտնվել են 1920-ական թվականներին և ժամանակի ընթացքում դարձել են չափազանց մեծ ժողովրդականություն վայելող։

Անվանում
--------

***«Պուլպուլակ»*** բառը կազմված է *«պուլ-պուլ»*-ից, որը ջրի ձայնի իմաստն ունի, և *«ակ»*-ից, որը նշանակում է *«ջրի աղբյուր»*։

Նկարագրություն
--------------

Հայաստանը հայտնի է իր ցայտաղբյուրներով։ Այս հուշարձան աղբյուրը, որն ավելի շատ հայերի շրջանում ընդունված է անվանել «Պուլպուլակ», տարածված է Հայաստանում և Արցախի Հանրապետությունում։ Մեկ մետր բարձրությամբ քարե այս հուշարձանները մեծ տարածում ունեն հատկապես Հանրապետության մայրաքաղաքում։ Երևանյան ցայտաղբյուրներն առանձնանում են իրենց ջրի սառնությամբ և քաղցրահամությամբ։ Ցայտաղբյուրի՝ «պուլպուլակի» վրա փորագրված գեղեցիկ քանդակները և նախշերը առանձնահատուկ տեսք են տալիս և ընգծում են քաղաքի հայկական բնավորությունը։ Երևանյան բակերը հենց սրանցով են առանձնանում Փարիզի, Մոսկվայի, Բեռլինի, Վաշինգտոնի բակերից։

Բակում ցայտաղբյուրի հայտնվելը կապված է որևէ նշանակալի իրադարձության հետ։ Սովորաբար այն կառուցում են, երբ մարդ է մահանում կամ ծնվում է նորը։ Այն, կարելի է ասել, խորհրդանշում է կյանքը և մահը, նորը և հինը, սկիզբը և ավարտը։

Տարբեր ավանդազրույցներ կան կապված ցայտաղբյուրի հետ։ Ցայտաղբյուրից ջուր խմելիս՝ մենք ակամա խոնարհվում ենք և հարգանքի նշան ենք ցույց տալիս այն մարդու նկատմամբ, ում պատվին կառուցվել է։

Յոթնաղբյուր
-----------

«Յոթնաղբյուր» պուլպուլակը Հանրապետության հրապարակում։
Յոթնաղբյուրը Հանրապետության հրապարակի հայտնի ցայտաղբյուրի (պուլպուլակի) անվանումն է։ Դիզայնի հեղինակը նկարիչ-քանդակագործ Նուռն է։

Պատկերասրահ
-----------

* Պուլպուլակ Գյումրիում Կազա հիմնադրամի շենքի բակումՊուլպուլակ Գյումրիում Կազա հիմնադրամի շենքի բակում
* Պուլպուլակ Գյումրու Վարդանանց հրապարակումՊուլպուլակ Գյումրու Վարդանանց հրապարակում
* Պուլպուլակ ԳեղարդումՊուլպուլակ Գեղարդում

Տես նաև
-------

* Խաչքար
* Վիշապ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Hayrapetyan Varsine (2012 թ․ սեպտեմբերի 21)։ «Ջուրը կյանքի աղբյուր է... *[Water is the source of life]*» (հայերեն)։ ArtsakhToday։ Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ հուլիսի 14-ին։ Վերցված է 2012 թ․ հոկտեմբերի 24  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն) CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)
2. ↑  Nikita Voronov (1984)։ *Советская монументальная скульптура, 1960-1980* (Soviet Monumental sculpture, 1960-1980) (ռուսերեն)։ Iskustvo ("Искусство")։ էջ 221
3. ↑  «Пулпулак *(Pulpulak)*» (ռուսերեն)։ Khachkar journal։ Վերցված է 2012 թ․ հոկտեմբերի 25
4. ↑  «Useful information about Armenia»։ Armenian Travel Bureau։ Վերցված է 2012 թ․ հոկտեմբերի 27
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Ալթունյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Արամ-Ասատուր Թադևոսի Ալթունյան** (մարտի 21, 1857(1857-03-21), Սեբաստիա - հունվարի 4, 1950(1950-01-04), Հալեպ), հայ վիրաբույժ, պրոֆեսոր (1887): Նյու Յորքի վիրաբույժների միջազգային քոլեջի դոկտոր (1939): Կրել է «Հալեպի բժիշկների հայր» պատվանունը։ Իտալական գահի ասպետ (1914): Հալեպի բժիշկների միության պատվո նախագահ (1937):

Կենսագրություն
--------------

Արամ-Ասատուր Ալթունյանը ծնվել է 1857 թվականի մարտի 21-ին, Արևմտյան Հայաստանի Սեբաստիա քաղաքում։ 1881 թվականին ավարտել է Թուրքիայի Անտեբի եռամյա բժշկական դպրոցը։ 1884 թվականին սովորել է Նյու Յորքի Կոլումբիայի քոլեջում։ Աշխատել է Հայդելբերգի (Գերմանիա) հայտնի բժշկական կենտրոններում։ 6 ամիս աշխատել է Բեռլինի Կոխի մանրէաբանական լաբորատորիայում։ 1887 թվականին եկել է Կոստանդնուպոլիս, ստացել Թուրքիայում գործելու արտոնագիր և աշխատել Անտեբի բժշկական դպրոցում։ 1888 թվականին եղել է Վիեննայի և Լոնդոնի կլինիկաներում, 1889 թվականին հաստատվել է Հալեպում, որտեղ 1896 թվականին բացել է Մերձավոր Արևելքում առաջին ռենտգենյան կաբինետը և կատարել ընդերադիտական հետազոտություններ։ 1911 թվականին հիմնադրել է Ալթունյանի հիվանդանոցը (գործել է մինչև 1962 թվականը)։ 1927 թվականին բացել է բուժքույրերի դպրոց։ Մեծ վաստակ ունի Սիրիայի և հատկապես Հալեպի առողջապահության զարգացման գործում։ Անձնական միջոցներով Հալեպում բացել է առաջին հայկական դպրոցը՝ հանրահայտ Հայկական վարժարանը։ Կրել է «Հալեպի բժիշկների հայր» պատվանունը։ 1937 թվականից եղել է Հալեպի բժիշկների միության պատվո նախագահ։

Մահ
---

Արամ-Ասատուր Ալթունյանը մահացել է 1950 թվականի հունվարի 4-ին։ Թաղված է Հալեպի Հայ ավետարանական Էմանուել եկեղեցու բակում։

Պարգևներ
--------

* Իտալական գահի ասպետ (1914)
* Սիրիական արքունյաց Բ (1931), Ա (1939) աստիճանի շքանշան
* Նյու Յորքի վիրաբույժների միջազգային քոլեջի ոսկե մեդալ (1939)։
* Սիրիական արքունյաց Ա աստիճանի շքանշան (1939)։
* Սիրիական արքունյաց Գերագույն աստիճանի շքանշան (1950)։

Գրականություն
-------------

* Ջեբեջյան Ռ. Հալեբի մեծանուն բժշկապետ Ա. Ա. Ալթունեան և եւ իր գործը, Հալեպ, 1969։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4
2. ↑  Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005, էջ 50-51։

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 17203 |

 |
**Ցրտնոտի կամուրջ**, միակամար կամուրջ Արցախի Հանրապետության Շահումյանի շրջանի Քարվաճառի ենթաշրջանում, Ցրտնոտ գյուղից 1,5 կմ հյուսիս-արևմուտք, Ցրտնոտ և Խոլոզանց գյուղատեղիների միջև, Թարթառ գետի վրա։

Պատմություն
-----------

Ցրտնոտի կամուրջի մասին պատմական տեղեկությունները բացակայում են։ Ցրտնոտ և Խոլոզանց գյուղերը հիշատակվում են Դադիվանքի վիմագրերում և 1763 թվականի կալվածացուցակում՝ վանքապատկան այլ գյուղերի հետ միասին։ Քարվաճառի շրջանում քոչվոր ցեղերի՝ քրդերի հաստատումից հետո երկու գյուղերը ստանում են նոր անվանումներ, որոնք հների աղավաղված և թարգմանված ձևերն են՝ Սոյուղբուլաղ (Ցրտաղբյուր) և Խոլազեյ-Ալխասլը։

Նկարագրություն
--------------

Կամուրջը միաթռիչք է, կառուցված է անմշակ քարերով՝ հատկապես գետաքարով և կրաշաղախով։ Կամուրջի անցուղու լայնությունը 2,05 մետր է, թռիչքը՝ 7,10 մետր։ Հիմք ընդունելով կամուրջի շինարարական առանձնահատկությունները և համեմատություն անելով այլ կամուրջների հետ՝ հուշարձանագետ Սամվել Կարապետյանը կամուրջը թվագրում է մոտավորապես 13-16-րդ դարերով։

Ներկա վիճակ
-----------

Կամուրջն Արցախյան պատերազմների ժամանակ չի տուժել, 44-օրյա պատերազմից հետո Քարվաճառի ադրբեջանական օկուպացումից հետո կանգուն է մնացել։ Կամուրջը 1980-ականների կեսերին սոյուղբուլաղցի ադրբեջանացած քրդերը «նորոգել են»՝ բետոնի շերտով ծածկելով անցուղու ամբողջ հատվածը և դրանով ավելացնելով թաղի ծանրությունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «Մռակավանք», Սամվել Կարապետյան, Երևան, 2019, էջ 394։
2. 1 2 3 4  «Ցրտնոտի կամուրջը»։ *monumentwatch.org*։ Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 24
3. ↑  «Դիվան հայ վիմագրության», պրակ 5, Արցախ, Երևան, 1982, էջ 216։
4. 1 2  «Հայ մշակույթի հուշարձանները Խորհրդային Ադրբեջանին բռնակցված շրջաններում», Սամվել Կարապետյան, Երևան, 1999, էջ 55։
**«Փախուստ Էրգրից»** պատմական գիտությունների դոկտոր Ռուբեն Մելքոնյանի և թյուրքագետ Նաիրա Պողոսյանի գիրքը, որը հրատարակվել է 2022 թվականին Newmag հրատարակչությունում, «Հասրաթյան-Մինասյան» հիմնադրամի նախաձեռնությամբ և ֆինանսավորմամբ։

Բովանդակություն
---------------

Նաիրա Պողոսյանի և Ռուբեն Մելքոնյանի համահեղինակությամբ գիրքը պատմում է Մեծ եղեռնից հետո Օսմանյան կայսրությունում մնացած հայերի և Թուրքիայի կողմից նրանց վրա վարած քաղաքականության մասին։ Գրքում նկարագրվում է նաև Խորհրդային Միության կողմից վարած քաղաքականության մասին՝ Կարսն ու Արդահանը Թուրքիայից հետ պահանջելու մասին։

Աղբյուրներ
----------

Գրքի համար հիմք են հանդիսացել Հայոց ցեղասպանությունից փրկվածների և ժառանգների մասին արխիվներում թողած թուրք պատմաբանների ակտիվ աշխատությունները, որոնք հետազոտել են գրքի հեղինակները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  ««Նոր գիրք»-31/22. Թոփուզյան, Օե, Պողոսյան, Մելքոնյան»։ *armenpress.am* (հայերեն)։ Վերցված է 2023 թ․ օգոստոսի 5  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)
2. ↑  Armenia Western (2022 թ․ հուլիսի 21)։ «Լույս է տեսել Նաիրա Պողոսյանի և Ռուբեն Մելքոնյանի հեղինակած «Փախուստ Էրգրից» գիրքը»։ *Western Armenia TV* (hy-AM)։ Վերցված է 2023 թ․ օգոստոսի 5
3. ↑  Փախուստ Էրգրից

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Փախուստ էրգրից» գրքի հեռուստաշնորհանդես
**Ավլիս** (հին հունարեն՝ Αὐλίς), հին հունական նավահանգստային քաղաք՝ Կենտրոնական Հունաստանում՝ Բեովտիայում, Էվրիպուս նեղուցի և Նոտիոս-Էվոիկոսի ծովածոցի ափին, Էվբեա կղզու դիմաց, հանրահայտ Թեբե քաղաքից 32 կիլոմետր դեպի արևելք։ Նույնականացվում է ժամանակակից Ավլիդայի հետ։

Ավլիսը երբևէ չի հասել անկախ պոլիսի կարգավիճակի, այլ պատկանել է կամ Թեբեին, կամ Թանագրային

Հնագույն ժամանակներում Ավլիսը որսորդության աստվածուհի Արտեմիսի պաշտամունքի նշանավոր վայրերից է եղել։ Այստեղ դեռևս մեր թվականությունից առաջ հինգերորդ դարում կառուցվել է նրան նվիրված տաճար, որը կանգուն է մնացել մինչև մեր թվականության մոտավորապես 400 թվականը։

Ավլիսը հիշատակվում է Հոմերոսի «Իլիական»-ում՝ «Նավերի ցուցակ» հատվածում։ Ըստ այդտեղ մեջբերված առասպելի՝ Ավլիսի մերձակա ծովածոցում է հավաքվել Տրոյայի վրա արշավանքի նախապատրաստվող հունական նավատորմը, որի մեկնումը երկար ժամանակ ձգձգվում էր քամու բացակայության պատճառով։ Այդ կերպ Արտեմիս աստվածուհին պատժում էր հույների առաջնորդներից Ագամեմնոնին, որը հանդգնել էր աստվածուհուն նվիրված սրբազան անտառում մի եղնիկ որսալ և պարծենալ, թե իբր ինքն ամենալավ որսորդն է։ Աստվածուհու սիրտը փափկացնելու և համընթաց քամի ապահովելու համար Ագամեմնոնը ստիպված է լինում զոհաբերել իր ավագ դստերը՝ Իֆիգենիային։ Այս թեման հետագայում օգտագործել է հին հույն նշանավոր թատերգակ Եվրիպիդեսը իր «Իֆիգենիան Ավլիսում» թատերգությունում։ Այդ թեման է ընկած նաև գերմանացի մեծ բանաստեղծ Իոհան Վոլֆգանգ ֆոն Գյոթեի «Տավրիկյան Իֆիգենիա» ստեղծագործության հիմքում։

Մ. թ. ա. 396 թվականին Սպարտայի թագավոր Ագեսիլայոս Երկրորդը, նմանակելով Ագամեմնոնին, Ավլիսն է ընտրել որպես իր նավատորմը համախմբելու և դեպի Ասիա ռազմարշավ սկսելու մեկնակետ։ Բայց արշավանքի նախօրյակին թեբեացիները անակնկալ հարձակում են գործել և Ագեսիլայոսին քշել Բեովտիայից։ Այս իրադարձությունը դիտվում է որպես թեբեացիների նկատմամբ Ագեսիլայոսի անձնական խոր ատելության պատճառ, ատելություն, որը հետագա 25 տարիների ընթացքում մեծապես ազդել է Սպարտայի և Թեբեի հարաբերությունների վրա, մինչև որ տեղի է ունեցել Լեուկտրայի վճռորոշ ճակատամարտը։

Գրականություն
-------------

* «Авлида»։ *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)*։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907
* «Аулида»։ *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)*։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Xenophon, *Hellenica* iii
2. ↑  *Հոմերոս*. Իլիական. II, 304

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Մեծ կատալոնական |

 |
**Արթուն Հատիտյան** (), հայ լրագրող, խմբագիր։

Կենսագրություն
--------------

Արթուն Հատիտյանը ծնվել է Այնթապում (Կիլիկիա)։ Նախնական կրթությունը ստացել է Հալեպի Կրթասիրաց վարժարանում։ 1929-1935 թվականներին ուսում է ստացել Երուսաղեմի հայոց վանքի ժառանգավորաց վարժարանում։ Ուսումն ավարտելուց հետո՝ 1935-1946 թվականների աշխատել է որպես ուսուցիչ և տեսուչ է աշխատել է Երուսաղեմի և Յաֆայի (Պաղեստին) հայկական դպրոցներում։ Միաժամանակ՝ 1938-1941 թվականներին Արթուն Հատիտյանը եղել է Երուսաղեմի Դուրյան մատենադարանի տեսուչ և «Սիոն» ամսագրի խմբագրության անդամ։

1946-1947 թվականներին Իսրայելի Հայֆա քաղաքում խմբագրել է «Միություն» շաբաթաթերթը։

1947 թվականին ներգաղթել է Հայաստան և աշխատանքի անցել Ալ. Մյասնիկյանի անվան պետական հանրապետական գրադարանում։

1950-1954 թվականներին հեռակա սովորել է Երևանի Հայկական մանկավարժական ինստիտուտում։ Որպես խմբագրի տեղակալ 1950-1956 թվականներին աշխատել է «Էջմիածին» ամսագրի խմբագրությունում։ 1956 թվականին նշնակվել է նույն ամսագրի գլխավոր խմբագիր, որտեղ տպագրել է պատմա-բանասիրական հոդվածներ։

Կազմել ու խմբագրել է Էջմիածինի Մայր աթոռի հրատարակությունները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Ստեփանյան Գառնիկ։ Կենսագրական բառարան. հայ մշակույթի գործիչներ, երեք հատորով։ հատոր Բ, Ժ-Մ։ Երևան։ Սովետական գրող։ 1981, էջ 165
2. ↑  «Հայագիտական հանդես, էջ 146»

Արտաքին հղումներ
----------------

* Մայր պաշտոնաթերթ «Էջմիածին» հրատարակության երեսնամյակը, էջ 3
Փարիզի քարտեզի վրա ընդգծված է IV շրջանը
**Փարիզի 4-րդ շրջան**, *Arrondissement de l’Hôtel de Ville*, հանդիսանում է Փարիզի ամենահին շրջաններից մեկը։ Շրջանի տարածքը կազմում է 160 հեկտար։

Աշխարհագրական դիրք
------------------

4-րդ շրջանը գտնվում է Սեն գետի աջ ափին։ Հյուսիսում այն սահմանակցում է III շրջանին, հարավում V շրջանին, արևմուտքում` I շրջանին, իսկ արևելքում XI և XII շրջաններին։ Շրջանը ներառում է Սեն Լուի և Սիտե կղզիները։

Բնակչություն
------------

1999 թվականին 4-րդ համայնքային շրջանում ապրում էին 30 680 մարդ, որը կազմում է Փարիզի բնակչության 2 %-ը։ Բնակչության խտությունը 19172 մարդ/կմ² Է։

Շրջանի հատակագիծը

| Տարի | Բնակչություն | Բնակչության խտությունը (մարդ/կմ²) |
| --- | --- | --- |
| 1861 | 108 520 | 67 783 |
| 1872 | 95 003 | 59 377 |
| 1936 | 70 944 |  |
| 1954 | 66 621 | 41 638 |
| 1962 | 61 670 | 38 520 |
| 1968 | 54 029 | 33 747 |
| 1975 | 40 466 | 25 275 |
| 1982 | 33 990 | 21 230 |
| 1990 | 32 226 | 20 129 |
| 1999 | 30 675 | 19 160 |

Թաղամասեր
---------

* Թաղամասեր 13-16։
	+ *Quartier Saint-Merri*
	+ *Quartier Saint-Gervais*
	+ *Quartier de l’Arsenal*
	+ *Quartier Notre-Dame*

Շրջանի մի մասը զբաղեցնում է պատմական Մարե շրջանը։

4-րդ շրջանի քաղաքապետարանը

Կառավարություն
--------------

1871-1880 թվականներին 4-րդ շրջանի համաշխարհային դատավորը Շեքսպիրի ողբերգությունների հայտնի թագմանիչն եղել է պատվո լեգեոնի շքանշանի հրամանատար Լեոն Դաֆրի դե Լամոննուա։ 2014 թվականի ապրիլին 4-րդ շրջանի կրկին քաղաքապետ է ընտրվել է սոցիալիստական կուսակցության անդամ Քրիստոֆ Ժիրարը (*Christophe Girard*):

* Քաղաքապետարանի հասցեն`

Place Baudoyer 2
75004 Փարիզ
* Հեռախոս։ 01 44 54 75 80

Տեսարժան վայրեր
---------------

Մարե թաղամաս
Փարիզի Աստվածամոր տաճար
* Մարե թաղամաս
* Նորտ-Դամ Սիթե կղզում
* Պոմպիդու կենտրոն (Փարիզ)
* Վիկտոր Հյուգոյի տուն թանգարան
* Սեն Ժակ աշտարակ
* Օտել դե Վիլ
* Սյուլլի առանձնատուն
* Էլիզաբեթ 2-րդ թագուհու ծաղկի շուկա

### Հրապարակները, փողոցները, կամուրջները

* Բաստիլի հրապարակ
* Օտել դե Վիլի հրապարակ (նախկին Գրևյան հրապարակ)
* Շատլե հրապարակ
* Վոգեզովի հրապարակ
* Ռիվոլի փողոց
* Սևաստոպոլյան ծառուղին
* Ռյու Սեն-Անտուան
* Ռյու Սեն-Մարտեն
* Բոմարշե ծառուղի
* Մենյալ կամուրջ
* Նոտր-Դամ կամուրջ

Փոխադրամիջոց
------------

* Մետրո։ ուղղություններ` 1, 4, 5, 7, 8, 9, 11 և 14։
* Արագընթաց(RER): ուղղություններ A և B:

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Girard Christophe»։ *Paris.fr*։ Վերցված է 2017 թ․ նոյեմբերի 9

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · INSEE |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 119643106 · GND: 4374571-4 · SUDOC: 12910521X · VIAF: 129951022 · WorldCat VIAF: 129951022 |

 |
**Փեյամի Սաֆա** (թուրքերեն՝ Peyami Safa, ապրիլի 2, 1899(1899-04-02), Ֆաթիհ, Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն - հունիսի 15, 1961(1961-06-15), Ստամբուլ, Թուրքիա), թուրք գրող, լրագրող, սյունակագիր և վիպասան։

Վաղ տարիներ
-----------

Փեյամի Սաֆան ծնվել է 1899 թվականին Ստամբուլում՝ գրող և բանաստեղծ Իսմայիլ Սաֆայի (1867-1901) ընտանիքում։ Երբ նա երկու տարեկան էր, նրա հայրը մահացավ աքսորի ճանապարհին Սիվասում։ Մինչև 17 տարեկան դառնալը, նա ունեցել է հոգեկան և ֆիզիկական դեպրեսիա, իսկ մեկ տարի (8-9 տարեկան) տառապել է ոսկորների թերաճից։ Նա մերժել է իր բժշկի առաջարկը՝ կտրելու իր ձեռքը։ Սաֆան հիվանդանոցային իր տանջալից կյանքը նկարագրել է *Dokuzuncu Hariciye Koğuşu* (հայերեն՝ Հետևակային իններորդ պալատը), որը էկրանավորվել է 1967 թվականին։

1911 թվականին Փեյամի Սաֆան ստիպված է եղել ուսումը կիսատ թողնել Վեֆայի ավագ դպրոցում և աշխատել տպագրատանւ, հետագայում արդեն Թուրքիայի փոստային նախարարությունում։ Նա ինքնուրույն սովորել է ֆրանսերեն։ 1918 թվականին իր ավագ եղբոր հետ միասին թերթ է տպագրել։ Ավելի ուշ, նա հրատարակել է գրական երեք պարբերականներ։ Նա որպես սյունակագիր է աշխատել մի քանի թերթերում։ Գրել է նաև մի քանի վեպեր։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից մեկի հիման վրա նկարահանվել է Ստամբուլի երկու դեմքը հեռուստասերիալը։

Կարիերա
-------

Փեյամի Սաֆան իր վեպերի մեծ մասը գրել է մինչև 1940 թվականը։ Այս վեպերում, նա անդրադառնում է Թուրքիայի Հանրապետության սկզբնական տարիներին թուրքական հասարակության մեջ առկա արևելք-արևմուտք առճակատմանը։ Նրա *Հետևակային իններորդ պալատը* վեպը առավել մեծ ուշադրության է արժանացել։ 1931 թվականին նա գրել է իր միակ պատմական վեպը՝ «Աթիլլա Հոնեցին»։ Բացի վեպերից, նա գրել է նաև սերիական մի շարք պատմություններ և նովելներ, որոնք հրապարակվել են այնպիսի թերթերում, ինչպիսիք են *Cumhuriyet-ը* և *Milliyet-ը*։ Այդ ստեղծագործությունները նա գրել է "Server Bedii" կեղծանվան տակ։ Դրանց մեծ մասը պատմում են Ջինգյոզ Ռեջայի մասին, ով բարեկիրթ գող է եղել։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
3. 1 2 3  «Peyami Safa ( 1899)- (15.06.1961)» (Turkish)։ Biyografi։ Վերցված է 2013-01-14

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուս |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 12055403t · GND: 122003519 · ISNI: 0000000108847474 · LCCN: n82203696 · NTA: 068950527 · NUKAT: n2008105762 · LIBRIS: 177107 · SUDOC: 078864410 · VIAF: 32016552 · WorldCat VIAF: 32016552 |

 |

 |
**Փիթեր Ջոնի Քութուջյան** (սեպտեմբերի 17, 1961(1961-09-17), Նյութոն, Միդլսեքս շրջան, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ), ամերիկահայ քաղաքական գործիչ, Մասաչուսեթսի Միդլսեքս շրջանի շերիֆ և Մասաչուսեթսի Ներկայացուցիչների պալատի նախկին անդամ։

Մասաչուսեթսի Ներկայացուցիչների պալատ
------------------------------------

Քութուջյանը ծագումով հայ է։ 1996 թվականին ընտրվել է Մասաչուսեթսի Ներկայացուցիչների պալատի անդամ, որից առաջ եղել է Միդլսեքս շրջանի նախկին շրջանային դատախազի օգնականը։ 2001-2005 թվականներին եղել է Առողջապահության հարցերով զբաղվող համատեղ հանձնաժողովի անդամ, իսկ 2003-2005 թվականներին՝ հանձնաժողովի նախագահը։ 2005-2009 թվականներին Քութուջյանը եղել է Հանրային առողջապահության հարցերով զբաղվող համատեղ հանձնաժողովի նախագահ։ 2009 թվականից մինչև Ներկայացուցիչների պալատից հեռանալը եղել է Ֆինանսական ծառայությունների համատեղ հանձնաժողովի նախագահ։

Միդլսեքս շրջանի շերիֆ
---------------------

2011 թվականի հունվարի 14-ին Քութուջյանը նահանգապետ Դևալ Պատրիկի կողմից նշանակվել է Միդլսեքս շրջանի դատական և վարչական ղեկավար՝ ստանալով Ջեյմս ԴիՊաոլայի լիազորությունները, որը մահացել է 2010 թվականի նոյեմբերի 26-ին։

Ընտրական քարոզարշավ
-------------------

Քութուջյանը 2013 թվականին առաջադրվել է Դեմոկրատական կուսակցության թեկնածու ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատի հատուկ ընտրություններում։ Նա առաջադրվել է Մասաչուսեթսի 5-րդ շրջանի ներկայացուցիչ։ Դեմոկրատական կուսակցության նախնական ընտրություններում Քութուջյանը զբաղեցրել է երկրորդ տեղը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *2007–2008 Public Officers of the Commonwealth of Massachusetts*
2. ↑  «Mobilizing for Peter Koutoujian the Right Move for All Armenians»։ *Armenian Weekly*։ 16 July 2013։ Վերցված է 4 October 2013
3. 1 2  Ebbert Stephanie (January 14, 2011)։ «Patrick appoints Koutoujian as Middlesex sheriff»։ *Boston Globe*։ Վերցված է 19 March 2011
4. ↑  «Representative Peter J. Koutoujian»։ The Massachusetts General Court։ Վերցված է 19 March 2011
5. ↑  Sheriff Peter Koutoujian announces run for Ed Markey's House seat

Արտաքին հղումներ
----------------

* Peter Koutoujian for Congress
* Middlesex Sheriff Peter J. Koutoujian official government site
* Peter Koutoujian for Middlesex Sheriff
**Ֆլորիդա Չանտուրիա** (ռուս.՝ Флорида Чантурия, մարտի 30, 1990, Բելորեցկ, Հարավային Ուրալ, Բելորեցկի շրջան, Բաշկորտոստան, Ռուսաստանի Դաշնություն), ռուս երգչուհի։ Առավել հայտնի է որպես Լենինգրադ ռոք խմբի բեք վոկալիստ և վոկալիստ։

Վաղ կյանք
---------

Ծնվել է 1990 թվականի մարտի 30-ին, Բելորեցկում։ Դպրոցի հետ համատեղ սովորել է երաժշտական դպրոցում. ավարտելուց հետո տեղափոխվել է Սանկտ Պետերբուրգ։ Սովորել է Սանկտ Պետերբուրգի Մշակույթի պետական կուլտուրայի համալսարանի ջազ-էստրադա ֆակուլտետում։

Կարիերա
-------

Համալսարանն ավարտելուց հետո դարձել է «МАРМЕЛАД party band» խմբի վոկալիստ։

2016 թվականին Լենինգրադ խմբի վոկալիստ Ալիսա Վոկսը որոշում է լքել խումբը։ Երգչուհուն փոխարինելու համար նոր քասթինգ է անցկացվում, որին մասնակցում է Ֆլորիդան։ Քասթինգի ամփոփումից հետո Ֆլորիդան և Վասիլիսա Ստարշովան ընդգրկվում են Լենինգրադ խմբի կազմում։

Խմբի կազմում նրա առաջին ելույթը տեղի է ունեցել Մոսկվայի «Stadium Life» ստադիոնում։ Լենինգրադ խմբի կազմում Ֆլորիդայի առաջին տեսահոլովակը «Ч.П.Х.»-ն է։

2020 թվականին ռուսական Little Big խումբը պետք է ներկայացներ Ռուսաստանը Եվրատեսիլ 2020 երգի մրցույթում «UNO» երգով, որում, որպես բեք վոկալ, մասնակցություն է ունեցել Ֆլորիդան, սակայն մրցույթը չեղարկվել է։

Ֆլորիդան Սանկտ Պետերբուրգում «Ленинградость» անվամբ ստուդիա է բացել, որտեղ վոկալ է դասավանդում։

2020 թվականի մայիսի 8-ին թողարկվել է Little Big խմբի «HYPNODANCER» երգի տեսահոլովակը, որում նկարահանվել է Ֆլորիդան։

Սկավառակագրություն
------------------

* 2016՝ «Очки Собчак»
* 2016՝ «В Питере — пить»
* 2017՝ «Вояж»
* 2017՝ «Ч.П.Х.»
* 2017՝ «Кандидат»
* 2017՝ «Кольщик»
* 2017՝ «Экстаз»
* 2018՝ «Жу-Жу»
* 2018՝ «Не хочу быть москвичом»
* 2018՝ «Не Париж»
* 2018՝ «Антидепрессанты»
* 2019՝ «Кабриолет»

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  «Флорида Чантурия»։ *24SMI* (ռուսերեն)։ Վերցված է 2020-03-25
2. ↑  «Ленинград — Ч.П.Х. - YouTube»
3. ↑  «Little Big - Uno»
4. ↑  «LITTLE BIG - HYPNODANCER (Official Music Video)»

Արտաքին հղումներ
----------------

* Լենինգրադ խմբի պաշտոնական կայք
* Ինստագրամյան պաշտոնական էջ
* ՎԿ-ի պաշտոնական էջ

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |

 |
**Արկած**, կլանող միջադեպ, անսպասելի իրադարձություն կամ պատահար կյանքում, պատահական իրադարձությունների և չնախատեսված պատահարների շղթա, անսպասելի իրողություն, հիասքանչ սխրագործություն, հուզիչ եղելություն, հետաքրքիր փորձություն։

Արկածներ կարող են լինել համարձակ քաջագործություններ, հետաքրքրաշարժ ճամփորդություններ, անսպասելի միջադեպեր, կյանքի գլխավոր սխրագործություններ։ Արկածային գրքերի հերոսները - միշտ համարձակ են, հզոր, անխոնջ, նրանք ձգտում են հայտնագործել նորը, փոխել կյանքը, գրավում են իրենց օրինակով, անմիջապես ցանկություն է հայտնվում նմանվել նրանց, փնտրել ու գտնել։

Հասկացության պատմություն
------------------------

«Արկածներ» հասկացությունը անկասկած ունի գրական (սիրային) ծագում։ 12-րդ դարի երրորդ կեսից «արկած» հասկացությունը Ֆրանսիայում սկսում են անվանել aventure հատուկ բառով։ Սկզբնապես, ինչպես վկայում են անտիկ սյուժեի մասին պատմվածքները, այն, ըստ երևույթի, գործածվում էր ուղղակի «ճակատագրի հարված» իմաստով, ուստի այն ըստ փոխանվանության, նշանակում է «Անբախտ ճակատագիր»։ Կրետյեն դե Տրուայի և նրա սերնդի ուրիշ վիպասանների մոտ այս բառը ձեռք է բերել հատուկ իմաստ։

Կիրառում
--------

Արկածը կիրառվում է բազմաթիվ կոնտեքստներում և կացություններում։ Օրինակ, այն - պատմվածքների, լեգենդների և հեքիաթների, ողբերգության ու ներկայացումների կարևոր տարրն է։ Այն օգտագործվում է գրքերի սյուժեներում և ֆաբուլաներում, ֆիլմերում, երաժշտական ստեղծագործություններում և համակարգչային խաղերում։ Արկածը նաև կիրառվում է կրթության, սպորտի, տուրիզմի և այլ զվարճանքների ձևերի ասպարեզում։
Այդպիսի արկածային ժանրերի օրինակներ են՝

* Արկածային ֆիլմ - ֆիլմի ժանր
* Արկածային խաղ - համակարգչային խաղի ժանր
* Արկածային գրականություն - բելետրիստիկայի ժանր
* Արկածային տուրիզմը զբոսաշրջիկներին առաջարկում է հնարավորություն, ունենալու հետաքրքրաշարժ, հափշտակիչ ճամփորդություններ։

Արկածների դասակարգում և տերմինի ընդարձակ կիրառում
-------------------------------------------------

Մարդուն հատուկ, արկածների 4 տարբեր ոճեր՝

* Մարմնի արկածները։ Մարտաֆիլմեր, Ճամփորդություն, սպորտային մրցույթներ ուժի և ճարպկության մեջ։
* Էմոցիոնալ արկածներ։ Անձնական վերապրումներ, ապրումակցություններ, կոլեկտիվային էմոցիաներ։ Մելոդրամաներ, դրամաներ, թրիլերներ։ Կրկեսային արվեստ, հումոր, երգիծանք։ Կրոնական գործունեության մաս։
* Ուղեղի արկածներ։ Ինֆորմացիայի որոնում, վերլուծում և սինթեզում։ Գաղտնիքների բացահայտում և հանցանքների կազմակերպություն։ Դետեկտիվ, գիտական մեթոդ, ուսուցում, հետազոտական գործունեություն։
* Ոգու արկածներ։ Կրոնական, փիլիսոփայական գործունեություն։ Կանխատեսություն, գուշակություն։ Վերասերման, մարմնավորման գաղտնիքներ, հարցեր կեցության մասին։ Շամանություն։ Հոգևոր պրակտիկա։

Տես նաև
-------

* Ճամփորդություն
* Բախտափորձություն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Поль Зюмтор. Опыт построения средневековой поэтики. СПб. 2002, с. 373—374.

Գրականություն
-------------

* А. З. Вулис: Արկածների աշխարհում։ Ժանրի պոետիկա։ - М.: Սովետական գրող, 1986 - 384 էջ։ 20000 վհ.
**Ֆորտ Թյունդեն ամրոց** (ֆր.՝ Trois glands, գերմ.՝ Drei Eicheln) համարվում է Լյուքսեմբուրգի պատմական ամրության մի մասը։ Այն տեղակայված է *Երեք կաղնի* կոչվող զբոսայգում, քաղաքի հարավ-արևմտյան մասում։ Ամրոցը ունի երեք մեծ աշտարակ, որոնցից յուրաքանչյուրի տանիքին տեղադրված է կաղնի, ինչի պատճառով էլ ստացել է այս անվանումը։ Ինչպես նաև ամրոցը ունի մեկ այլ անուն ՝ *Թյունգեն* (Thüngen), ի պատիվ ամրոցի հրամանատար ՝ Ադամա Զիգմունդա Ֆորտ Թյունգենի (գերմ.՝ Adam Sigmund von Thüngen):

Ըստ 1867 թվականին կնքված Լոնդոնյան պայմանգրի ամրոցի մեծ մասը դիտավորյալ քանդվեց։ Այժմ տարածքում գտնվում է միայն երեք աշտարակները և մնացած աշտարակների հիմքերը։ 1990 թվականին Մուդամի ժամանակակից արվեստի թանգարանի շինարարության զուգահեռ իրականցվել է ամրոցի ամբողջական վերակառուցում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Fort Thüngen» (French)։ Service des sites et monuments nationaux։ Արխիվացված է օրիգինալից 27 October 2014-ին։ Վերցված է 27 October 2014  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Fort Thüngen
* Association des Amis de la Forteresse Luxembourg
**Ֆորտեսքյու**, (անգլ.՝ Fortescue River), ցամաքող գետ ավստրալիական Արևմտյան Ավստրալիա նահանգի Պիլբարա շրջանում։ Նահանգի երրորդ ամենաերկար գետն է։

Աշխարհագրական դիրք
------------------

Գետի ակունքը սկիզբ է առնում Նյուման քաղաքից մոտ 30 կմ հարավ՝ Օֆթալիմա լենաշղթայի Դեդմեն Հիլլ լեռան մոտակայքում։ ֆորտեսքյուն նախ հոսում է Հյուսիսային մեծ մայրուղուն զուգահեռ, որի հետ արդյունքում հատվում է Մարբլ Բար քաղաքից մի փոքր դեպի հարավ։ Հետո գետը հոսում է հյուսիսարևմտյան ուղղությամբ, այնուհետև արևմտյան՝ կրկին հատվելով հյուսիսային մայրուղու հետ։ Հետո հոսքի ուղղությունը կրկին հյուսիսային է։ № 1 Մայրուղուց ոչ հեռու Ֆորտեսքյուն շարունակում է հոսել արևմտյան ուղղությամբ՝ մինչև մոտ 40 կմ Դամպիր քաղաքից հարավ-արևմուտք ընկած հատվածում Հնդկական օվկիանոս թափվելը։ Գետաբերանը լայն է՝ 23.3 կմ² մակերեսով։ Գետաբերանի տարածքը իրենից ներկայացնում է մի խոռոչ, որը լցված է ծովի ջրով և ներառում է ափամերձ դաշտերը։ Գետն ունի 24 վտակ։

Գետը ամառային անձրևներից հետո հունվար-փետրվար ամիսներին վարարում է, իսկ դրանից հետո՝ ցամաքում։ ֆորտեսքյուի երկարությունը կազմում է 760 կմ, իսկ ավազանի մակերեսը՝ 49759 կմ² է։

Պատմություն
-----------

Գետը իր ժամանակակից անվանումը ստացել է 1861 թվականին ճանապարհորդ Ֆրենսիս Թոմաս Գրեգորիի գիտարշավների ժամանակ։ Վերջինս այն անվանել է Բրիտանական կայսրության գաղութների փոխնախարարի պատվին, ով ֆինանսավորել էր հետազոտական աշխատանքները։

1982 թվականին գետի վրա կառուցվել է Օսթալմիայի ամբարտակը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Estuary Assessment Framework for Non-Pristine Estuaries Estuary 664 Fortescue River»։ 2006։ Արխիվացված է օրիգինալից 2009-10-20-ին։ Վերցված է 12 декабря 2009
2. ↑  *Ֆորտեսքյու (գետ)* հոդվածը Սովետական մեծ հանրագիտարանում
3. ↑  «Australian Water Resources 2005 - Regional Water Resource Assessment – SWMA - Fortescue River»։ 2005։ Արխիվացված է օրիգինալից 2009-10-07-ին։ Վերցված է 12 декабря 2009
4. ↑  «History of River Names - F» (անգլերեն)։ Western Australian Land Information Authority։ Արխիվացված է օրիգինալից 2009-10-01-ին։ Վերցված է 12 декабря 2009

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: sh90003282 · VIAF: 315527366 · WorldCat VIAF: 315527366 |

 |
**Կադիր Թոփբաշ** (թուրքերեն՝ Kadir Topbaş, հունվարի 8, 1945(1945-01-08), Բերդագրակ, Արդվինի մարզ, Թուրքիա - փետրվարի 13, 2021(2021-02-13), Ստամբուլ, Թուրքիա), թուրք քաղաքական գործիչ, ճարտարապետ և բիզնեսմեն։ 2004-2017 թվականներին զբաղեցրել է Ստամբուլի քաղաքապետի պաշտոնը։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1945 թվականին Արդվինի մարզի Յուսուֆելի քաղաքում։ Ընտանիքի հետ 1946 թվականին տեղափոխվել է Ստամբուլ։ Բարձրագույն կրթությունը ստացել է Ստամբուլի համալսարանի ճարտարապետության պատմության բաժնում։ 1972 թվականին ավարտել է աստվածաբանության ֆակուլտետը, իսկ 1974 թվականին՝ ճարտարապետության բաժինը։ Աշխատել է որպես քարոզիչ և ուսուցիչ Էդիրնեում։ 1994- 1998 թվականներին եղել է Ստամբուլի նախկին քաղաքապետ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի խորհրդական՝ զբաղվելով օսմանյան պատմական պալատների և շենքերի վերականգնմամբ։ Նա Բեյօղլուում ունի սեփական ռեստորան՝ «Saray Muhallebicisi» անվամբ։ Էրդողանի վարչապետ նշանակվելուց հետո, Թոփբաշը դարձել է Բեյօղլու շրջանի ղեկավար, որտեղ էլ բնակվում է ներկայումս։ Դեռևս 1977 և 1987 թվականներին առաջադրել էր իր թեկնածությունը՝ Արդվինի մարզից Թուրքիայի Ազգային մեծ ժողովի պատգամավոր դառնալու համար, սակայն երկու փորձն էլ ձախողվել է։ Մահացել է 2021 թվականի փետրվարի 13-ին, Ստամբուլում։

Շքանշաններ
----------

| Շքանշանի երիզը | Շքանշանի անվանում | Երկիր | Ամսաթիվ | Վայր | Նոթեր | Ծնթ. |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Մշակութային ներդրման համար մրցանակ | Հարավային Կորեա Հարավային Կորեա | 7008201409012000000♠ 12 սեպտեմբերի 2014 | Սեուլ |  |  |
|

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Դավոս 2014 մասնակիցների ցանկ
2. 1 2
3. ↑  «Başkan Topbaş’a "Kore Devlet Nişanı" verildi» (Turkish)։ Istanbul Metropolitan Municipality։ 2014-09-12։ Վերցված է 2014-09-13
4. ↑  «Kadir Topbaş'a Kore devlet nişanı verildi» (Turkish)։ Hürriyet։ 2014-09-13։ Վերցված է 2014-09-13

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր · Թվիթթեր |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1065569157 · ISNI: 0000000366524790 · LCCN: no2012024264 · VIAF: 232068438 · WorldCat VIAF: 232068438 |

 |
**Քաղաքացու տուն**, հին բնակելի շենք Վիբորգի կենտրոնում, Կրեպոստնայա փողոցում (տուն 13 ա), համարվում է միջնադարյան ճարտարապետական հուշարձան։

Պատմություն
-----------

Ոչ բարձր երկհարկանի աշտարակի տիպի տուն՝ նկուղով պատրաստված գրանիտե քարերից, հաստ պատերով, նմանատիպ բյուրգերական դաստակերտի Սուրբ Հոգու վաճառականների գիլդիայի տան և մեկ այլ գիլդիական տան հետ միասին ընդգրկված է XIV-XVII դարերի չորս փոքր մասնավոր «ամրոցների» և միջնադարյան բյուրգերական տների կազմում, որոնք Ռուսաստանի տարածքում հանդիպում են միայն Վիբորգում։

Տան կառուցման ճշգրիտ տարեթիվը անհայտ է, բայց ենթադրաբար այն վերագրվում է 16-րդ դարին։ Քանի որ շենքը այն քչերից մեկն է, որը կառուցվել է մինչև քաղաքի վերակառուցումը, որն իրականացվել է 1640-ականներին, այն գտնվում է ոչ թե փողոցի կարմիր գծի երկայնքով, այլ տեղամասի խորքում։ Վերակառուցման ընթացքում պատուհանները, որոնք ի սկզբանե ճեղքավոր էին, ընդարձակվեցին, և ավելացվեց բարձրությունը։ Տան փոքր սենյակները, որոնք միացված էին փայտե սանդուղքով, նախատեսված են բնակության համար։ Սակայն, ըստ որոշ հետազոտողների, 17-րդ դարում սեփականատերերը այստեղ տեղակայել էին նաև Վիբորգի առաջին տպարանը։ 1880-ականներին Պատմական ընկերության հանձնարարականով ճարտարապետ Յակոբ Արենբերգն իրականացրել է հին շենքի չափագրումներ և նկարազարդումներ, բայց դա չի ազդել շենքի նշանակության վրա, մինչ օրս այն համարվում է Վիբորգի ամենահին բնակելի շենքը։ Բնակելի շինությունները (երկու բնակարան) իրենց ներկայիս տեսքը ստացել են 20-րդ դարի 60-ական թվականներին կատարված վերանորոգումից հետո, երբ բարձրացվեցին առաստաղները և վառարանային ջեռուցումը փոխարինվեց կենտրոնականով։

Գրականություն
-------------

* Выборг и окрестности. История, традиции, памятники. Сборник исторических статей / Ред. Л.Г. Калинина. — Выборг: «НП-Принт», 2012. — 60 с. — ISBN 978-5-9900189-4-5
* *Кепп Е.Е.* Выборг. Художественные достопримечательности / Ред. О.В. Казаков. — Выборг: «Фантакт», 1992. — 200 с.
* *Максимович М.Я.* Путеводитель по Выборгу. — СПб.: «Центр сохранения культурного наследия», 2014. — 96 с.
* *Неувонен П. Пёюхья Т. Мустонен Т.* Выборг. Архитектурный путеводитель / Пер. Л. Кудрявцевой. — 2-е изд. — Выборг: «СН», 2008. — 160 с. — ISBN 5-900096-06-8
* *Райков Г.П.* Выборг. Взят дерзновенный / Ю. Черемская. — СПб.: «Алаборг», 2010. — 72 с. — ISBN 978-5-86983-011-1

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Самый старый дом в России: приезжайте в Выборг
2. ↑  ««Дом горожанина», Выборг, Россия»։ *www.redeveloper.ru* (ռուսերեն)։ Վերցված է 2021 թ․ հուլիսի 6