**Միտիո Միյագի** (ճապոներեն՝ 宮城道雄, ի ծնե՝ Սուգա (ճապոներեն՝ 菅), հայտնի է նաև՝ որպես **Միյագի Կենգյո**, ապրիլի 7, 1894(1894-04-07), Kobe foreign settlement, Կոբե, Ճապոնիա - հունիսի 25, 1956(1956-06-25), Կարիյա, Այչի, Ճապոնիա), ճապոնացի կույր երաժիշտ-կատարող և կոմպոզիտոր-մոդեռնիստ, ով հորինել է ավանդական կոտո մատնաքաղ գործիքի բազմաթիվ տարատեսակներ։

Կենսագրություն
--------------

### Վաղ տարիներ

Կոբեի ռեզիդենտների թաղամաս
Միտիո Սուգան ծնվել է Կոբե քաղաքի Սանոմիայ կենտրոնական թաղամասում։ Նա եղել է Կոբեի օտարերկրյա ռեզիդենտների թաղամասում ապրող վաճառականի առաջնեկը։ Ի ծնե տառապել է աչքերի հիվանդությամբ, ինչի պատճառով ծնողները նրան չորսամյա հասակում թողել են տատիկի դաստիարակմանը։ Յոթ տարեկանում կուրացել է։

Տեսողության կորստից հետո նրան ուղարկել են Իկուտա-ռյուի դպրոց, որտեղ սովորել է Նակադզիմ Կենգյոի մոտ։ Տասնմեկ տարեկան հասակում Միտիոն դարձել է դպրոցի լիիրավ վարպետը, նրան թույլատրվել է դասավանդել և իրավունք է տրվել Նակաձիմա ազգանունից մի հիերոգլիֆ վերցնել իր ազգանունի մեջ․ նա սկսել է կոչվել Միտիո Նակասուգա։

### Տեղափոխումը Կորեա

Ինչոնը ճապոնական օկուպացիայի տարիներին
1907 թվականի ամռանը տասներեքամյա Միտիոն, կոտո և ֆլեյտա դասավանդելու նպատակով, ուղևորվել է կորեական Ձինսեն (Ինչոն) քաղաք, որտեղ ապրել է տասը տարի։ Իր առաջին հայտնի ստեղծագործությունը գրել է 1909 թվականին՝ տասնհինգ տարեկան հասակում։ «Միձու նո հետաի» աշխատանքն ավարտելուց հետո Միտոն տեղափոխվել է Քեյձե (Սեուլ) և իր ստեղծագործությունն ուղարկել է Կորեայի գեներալ-ռեզիդենտ Իտո Հիրոբումիին, ով խոստացել է երիտասարդ վարպետին, Տոկիո վերադառնալու համար, հատկացնել ֆինանսական օգնություն, սակայն շուտով նրան սպանել են և Նակասուգան մնացել է Կորեայում։

1913 թվականին՝ 20 տարեկան հասակում, Միտո Նակասուգան ամուսնացել է երաժիշտ Նակակո Կիտեի հետ, ով սերում էր նախկինում հայտնի Միյագի տոհմից։ Ցանկանալով վերածնել դինաստիան՝ նորապսակները 1915 թվականին վերցրել են Միյագի ազգանունը։

### «Նոր ճապոնական երաժշտություն» և վերադարձ Ճապոնիա

Միտիո Միյագին` ետևում տպագրական մեքենա
Միտիոն Կոբայում հաճախ է այցելել իր ուսուցիչ Նակաձիմային և ձիութ ժանրերի վարպետ Նակադանի Կոկիին (ճապ.՝ 長谷幸輝։ 1914 թվականին այցելելով հայրենի տուն՝ Միտիոն ծանոթացել է սյակուխատիի վարպետ Յոսիդա Սեյֆուի հետ (ճապ․՝ 吉田晴風 Յոսիդա Սեյֆու, 1891-1950 թվականներ), ում հետ հետագայում աշխատել է ողջ կյանքում։ Սեյֆուի հետ միասին 1920 թվականին Միյագին ստեղծել է «Նոր ճապոնական երաժշտություն» շարժումը (ճապ.՝ 新日本音楽運動 սին նիխոն օնգակու ունդո)։

22 տարեկան հասակում Միյագին ստացել է «մեծ վարպետի» կոչում (ճապ.՝ 大検校), նա համարվել է Կորեայի կոտոյի վարպետներից լավագույնը, սակայն դա, այնուամենայնիվ, չի բավարարել նրա հավակնությունները, և 1917 թվականին նա տեղափոխվել է Տոկիո։ Կարճ ժամանակ անց Նակակոն մահացել է հիվանդությունից, իսկ Միտիոն խիստ աղքատացել է։ Առաջին կնոջ մահից մեկ տարի անց նա երկրորդ անգամ ամուսնացել է Սադակո Եսիմուրայի հետ (ճապ․՝ 吉村貞子)։ Սադակոյի զարմուհիները՝ Կիոկոն (ճապ.՝ 牧瀬清子) և Կաձուեն (ճապ.՝ 牧瀬数江), սկսել են նրանից սովորել կոտո նվագել և երաժշտի մահից հետո որդեգրվել են նրա ընտանիքի կողմից։ Հետագայում Կիեկոն հայտնի կատարող է դարձել, դասավանդել է Տոկիոյի արվեստների համալսարանում, զբաղեցրել Ճապոնիայի սանկյոկի ասոցիացիայի նախագահի պաշտոնը (ճապ.՝ 日本三曲協会) և ստացել «կենդանի ազգային գանձ» տիտղոսը։

Միյագիին վաղուց է հետաքրքրել արևմտյան երաժշտությունը, և 1919 թվականին նա կազմակերպել էր իր առաջին համերգը, որտեղ կատարել է ինչպես եվրոպական երաժշտություն, այնպես էլ «Նոր ճապոնական երաժշտությամբ» արդիականացված ավանդական ստեղծագործություններ։ Չնայած որոշ նորամուծություններ հանրության մոտ բացասական արձագանք են առաջացրել, ընդհանուր առմամբ համերգը շատ հաջող է անցել, և Միտիոն այդ ժամանակից ի վեր սկսել է ակտիվորեն քարոզել «Նոր ճապոնական երաժշտություն» Յոսիդա Սեյֆուի և սյակուհատիի վարպետ Թոզան Նակաոյի հետ միասին (ճապ.՝ 中尾都山)։ Միտիոն համընդհանուր համբավ է ձեռք բերել 1923 թվականին՝ Թոձան Նակաոյի հետ մի շարք ելույթներից հետո։

1925 թվականին Ճապոնիայում տեղի է ունեցել ռադիոազդանշանի առաջին հաղորդումը. Միյագին կոտոյով մի քանի ստեղծագործություն է կատարել։ Հետագայում նա բազմիցս ելույթ է ունեցել ամանորյա ռադիոհաղորդումներում, իսկ 1950 թվականին (գրող և դերասան Տոկուգավա Մուսեեմիի հետ կոմպոզիտոր Կոսակու Յամադայի հետ) դարձել Է NHK մրցանակի առաջին դափնեկիրը (ճապ.՝ 日本放送協会放送文化賞) ճապոնական հեռուստառադիոհեռարձակմանը մատուցած ծառայությունների համար։

1920-ական թվականների ընթացքում մեկ առ մեկ հայտնվեցին Միտիոյի հորինած գործիքները՝ 17 տարօրինակ կոտոն (1921), մեծ կոկյուն (1926), 20 լարային կոտոն, 80 լարային կոտոն, փոքր կոտոն (ճապ.՝ 短琴 տանսո)։

«Էտենրակուի թեմայով վարիացիաներ» նվագախմբի հետ կոտոյով համերգը, որը գրվել և կատարվել է Հիդեմարոյի և Նաոմարո Կոնոեի (ճապ.՝ 近衛直麿) եղբայրների հետ համատեղ, մեծ հաջողություն է ունեցել։ Միտիո դուետի ամենահայտնի ստեղծագործությունը կոտոյի և սյակուխատի Հարու նո ումիի համար ավարտվել է 1929 թվականին։

1930 թվականին Միտիոն աշխատանքի է անցել Տոկիոյի երաժշտության բարձրագույն դպրոցում (այժմ արվեստի համալսարանի երաժշտական ֆակուլտետ)։ 1931 թվականին սկսել է դասավանդել Տոկիոյի կույրերի դպրոցում։

### Միջազգային ճանաչում

Միտիո և ֆրանսիացի ջութակահար Ռենե Շեմե (1932)
Այդ ժամանակ հայտնի ֆրանսիացի ջութակահար Ռենե Շեմեն, Միտիո Միյագիի հետ 1932 թվականին ձայնագրել է «Հարու նո ումի» դուետը, որը հիթ է դարձել Ճապոնիայում, ԱՄՆ-ում և Ֆրանսիայում և Միյագին ձեռք է բերել միջազգային համբավ։ Միտիոն ձայնագրել է բազմաթիվ ձայնասկավառակներ, որոնք տարածվել են մեծ քանակությամբ և երաժիշտին անվանել են հանճար։

Միյագին, երաժշտությունից բացի, զբաղվել է նաև գրական ստեղծագործությամբ։ 1935 թվականին լույս է տեսել նրա առաջին գիրքը` *Ամե նո նեմբուցուի* էսսեների ժողովածուն (ճապ.՝ 雨の念仏 *«անձրևի բուդդա»*): Տոկիոյի երաժշտության բարձրագույն դպրոցում յոթ տարի աշխատելուց հետո ստացել է պրոֆեսորի պաշտոն, որն օգտագործել է նոտային ձայնագրության սեփական համակարգն առաջ մղելու համար։

### Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ և հետագա ժամանակ

Պատերազմի ժամանակ Միտիոն թողել է աշխատանքը և ստեղծագործությունը։ 1945 թվականին Տոկիոյի ռմբակոծության ժամանակ այրվել է նրա տունը, վերականգնման համար պահանջվել է երեք տարի։ 1946 թվականին Միյագին վերադարձել է դասավանդման, չորս տարի անց նա սկսել է դասավանդել Արվեստի համալսարանում։

1948 թվականի օգոստոսի 18-ին Միչիո Միյագին դարձել է Ճապոնիայի արվեստի ակադեմիայի հավերժ անդամը։ Երկու տարի անց ստեղծվել է «Միյագայի ասոցիացիան» (ճապ.՝ 宮城会):

Նրա միակ այցելությունն արտասահման տեղի է ունեցել1953 թվականին. նա Անգլիայի ԲիԲիՍի-ում միացրել է «Լոնդոյան գիշերային անձրև» (ճապ.՝ 宮城会 *ռոնդոն նո յորու նո ամե*) ստեղծագործության ձայնագրությունը, ինչպես նաև Պամպլոնայում և Բիարիցեում այցելել է Ֆոլկլորի միջազգային փառատոնին՝ որպես Ճապոնիայի ներկայացուցիչ։

### Մահ

1956 թվականի հունիսին Միյագին «Գինգա» գնացքով ուղևորվել է Օսակա՝ «Վարիացիաներ էտենրակուի»։ Գիշերը ժամը 3-ին անցնելով Կարիա կայարանը՝ Միտիոն ընկել է գնացքից և տեղափոխվել մոտակա հիվանդանոց, սակայն չորս ժամ անց մահացել է։

Ներդրում արվեստի մեջ
--------------------

Միտիո Միյագիին անվանում են ժամանակակից ճապոնական երաժշտության հայր. նա ստեղծել է մի քանի նոր երաժշտական գործիքներ, այդ թվում՝ բաս կոտո 17 լարով։ Միտիոն ուսումնասիրել է երաժշտության եվրոպական տեսությունը և կոտոյի համար երաժշտության մեջ է մտցրել այնպիսի եվրոպական կատարողական տեխնիկա, ինչպիսիք են տրեմոլոն, ստակատոն, գլիսանդոն, արպեջոն և այլն։ Նրա երաժշտությունը հաճախ ներառում է եվրոպական ներդաշնակություն, ունի արևմտյան ձև, կամ ստեղծագործված է եվրոպական երաժշտությանը բնորոշ գործիքների համադրությունների համար։ Միտիոյի ստեղծագործության վրա մեծապես ազդել է ֆրանսիական իմպրեսիոնիզմը։

Իր կյանքի ընթացքում Միյագին ստեղծել է բազմաթիվ ուսումնական նյութեր կոտոյի և սյամիսենի համար, ռադիոյով վարել է ծրագիր, որտեղ ունկնդիրներին սովորեցրել է նվագել կոտո։ Նա համարվել է տաղանդավոր էսսեիստ, ինչպես նաև գրել է ավելի քան հարյուր ստեղծագործություն երեխաների համար՝ համագործակցելով մանկագիր և բանաստեղծ Սիգերու Կուդզուխարայի հետ։ Միտիո Միյագիի ստեղծագործությունների ընդհանուր թիվը գերազանցում է 300-ը։

1978 թվականին Սինձյուկու թաղամասում բացվել է Միտիո Միյագիի հուշահամալիր թանգարանը, նրա հիշատակին տեղադրված է մի քանի հուշարձաններ։ 1966 թվականից ի վեր Միյագայիի հիշատակին համերգ են անցկացվում։

* Միտիո Միյագիի գերեզմանըՄիտիո Միյագիի գերեզմանը
* 17 լարանոց կոտո17 լարանոց կոտո

Ընտիր ստեղծագործություններ
--------------------------

### Երաժշտություն

* Միձու նո հենթայ (ճապ.՝ 水の変態, 1909, բնագիր՝ 變態)
* Կարագինուտա (ճապ.՝ 唐砧, 1914)
* Հարու նո ամե (ճապ.՝ 春の雨, 1916)
* Ակի նո սիրաբե (ճապ.՝ 秋の調, 1919)
* Յոսամու նո կյոկու (ճապ.՝ 夜寒の曲, 1920)
* Օտիբա նո օդօրի (ճապ.՝ 落葉の踊り, 1921)
* Կայրոտյո (ճապ.՝ 薤露調, 1923)
* Սակուրա հենսոկյոկու (ճապ.՝ さくら変奏曲, 1923)
* Ետենրակու հենսոկյոկու (ճապ.՝ 越天楽変奏曲, 1927)
* Հարու նո ումի (ճապ.՝ 春の海}, 1929)
* Մուսի նո մուսասինո (ճապ.՝ 虫の武蔵野, 1932)
* Դոկան (ճապ.՝ 道灌, 1936)
* Նիտիրեն (ճապ.՝ 日蓮, 1953)

### Գրական աշխատություններ

* *Միտիո Միյագի* 雨の念仏 : 随筆集 (բնագիր՝ 雨の念拂). — 三笠書房, 1935.
* *Միտիո Միյագի* 垣隣り. — 小山書店, 1937.
* *Միտիո Միյագի* 音の世界に生きる // 夢乃姿. — 那珂書店, 1941.
* *Միտիո Միյագի* 雨夜の駅 // 古巣の梅. — 雄鶏社, 1949.
* *Միտիո Միյագի* 水の変態. — 宝文館, 1956.
* *Միտիո Միյագի* あすの別れ. — 古書, 1956.
* *Միտիո Միյագի* 春の海. — ダヴィッド社, 1956.

Գրականություն
-------------

* 宮城道雄 // ブリタニカ国際大百科事典 小項目事典. — Britannica Japan, 2014.
* 宮城道雄 // デジタル大辞泉. — Сёгакукан.
* 宮城道雄 // 百科事典マイペディア. — Hitachi Solutions Create, Ltd, 2010. — ISBN 9784582096316
* 宮城道雄 // 新撰 芸能人物事典 明治～平成. — 日外アソシエーツ, 2010. — 970 с. — ISBN 978-4-8169-2283-1
* 宮城道雄 // 日本大百科全書. — Сёгакукан. — ISBN
* *吉田文五* 日本の古琴. — 溪水社, 1984. — С. 276.
* Miyagi Koto Association. "生涯と業績" (in ճապոներեն). Արխիվացված է the original 2016 թ․ փետրվարի 16-ին.
* "宮城道雄と春の海" (in ճապոներեն). Асахи. Արխիվացված է the original 2016 թ․ մայիսի 8-ին. Retrieved 2016 թ․ ապրիլի 20. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
* *Henry Johnson* Miyagi Michio // Grove Dictionary of Musical Instruments. — Oxford University Press, 2015. (subscription required)
* *Masakata Kanazawa* Miyagi Michio // Grove Music Online. — Oxford University Press. (subscription required)
* *Shigeo Kishibe et al.* Japan, §IX: Music in the period of Westernization // Grove Music Online. — Oxford University Press, 2016. (subscription required)
* The East. — East Publications, Incorporated, 1986. — С. 38.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4 5  デジタル大辞泉
3. 1 2 3 4 5 6 7 8  日本大百科全書
4. 1 2  Асахи
5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13  芸能人物事典, 2010
6. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19  Kanazawa
7. 1 2 3 4 5 6  Johnson, 2015
8. 1 2 3 4 5  Miyagikai
9. ↑  East, 1986, էջ 38
10. ↑  Grove, 2016

Արտաքին հղումներ
----------------

* Միյագի Միտիոյի ստեղծագործությունները Աոձօրա-բունկո գրադարանում
* Միյագի Միտիոյի ստեղծագործությունների ցանկ Archived 2016-02-18 at Archive.is

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | ՅուԹյուբ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · International Music Score Library Project · MusicBrainz · Find A Grave |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 13957490r · CiNii: DA05366677 · GND: 134464214 · ISNI: 0000000083810367 · LCCN: n88665071 · NDL: 00044681 · NTA: 301896208 · SUDOC: 088398013 · VIAF: 49414542 · WorldCat VIAF: 49414542 |

 |

 |