Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Խաչ եկեղեցի (այլ կիրառումներ)
Արթուր Մարտիրոսյան
**Սուրբ Խաչ եկեղեցի** (հայերեն՝ Սուրբ Խաչ եկեղեցի, Сурб Хач екегхеци), հայ առաքելական եկեղեցի Ռուսաստանի Սամարա քաղաքում։ Եկեղեցին գտնվում է Պոստնիկովի ձորակում (նախկինում՝ Պոդպոլշիկովի ձորակ)։

Պատմություն
-----------

Կառույցի շինարարությունը սկսվել է 1998 թվականի հոկտեմբերին՝ Ռուսաստանի և Նոր Նախիջևանի թեմի առաջնորդ Տիգրան արքեպիսկոպոսի օրհնությամբ և ավարտվել է 2003 թվականին։ Սուրբ Խաչ եկեղեցու բացման արարողությունը և օծումը տեղի է ունեցել 2003 թվականի նոյեմբերի 16-ին։ Նորակառույց եկեղեցին օծել է Նոր Նախիջևանի և Ռուսաստանի թեմի հայ առաքելական եկեղեցու առաջնորդ եպիսկոպոս Եզրաս Ներսիսյանը։ Տեղադրվել է հուշարձան-կոթող՝ նվիրված 1915 թվականի Հայոց ցեղասպանության, ինչպես նաև՝ 1988 թվականի Սպիտակի երկրաշարժի անմեղ զոհերի հիշատակին։ Եկեղեցին կառուցվել է ձեռնարկատեր Արթուր Մարտիրոսյանի և Սամարայի մարզի վարչակազմի միջոցներով։

Եկեղեցու օծման արարողությունը բացել է Սամարայի քաղաքապետ Գեորգի Լիմանսկին։ Նա շնորհավորել է հավաքված հյուրերին և Սամարայի մարզում ապրող հայերին՝ այդ հիշարժան իրադարձության կապակցությամբ։ Քաղաքագլուխն իր ելույթում մասնավորապես նշել է, որ յուրաքանչյուր ազգի համար եկեղեցին հանդիսանում է հոգևոր ու ազգային մշակույթի, ժողովուրդների միաբանության վայր և սրբազան ծիսակատարությունների ու սովորույթների գանձարան։ Հայկական նոր եկեղեցու օծման արարողութրյունից անմիջապես հետո կնքել են երեխաներին և պսակադրել երիտասարդ զույգին։

Սուրբ Խաչ եկեղեցու օծման օրը՝ նոյեմբերի 16-ին, Սամարա են ժամանել մեծաթիվ հյուրեր Մոսկվայից, Սարատովից, Ուֆայից, Վոլգոգրադից, Կազանից և Ռուսաստանի այլ քաղաքներից։ Մոսկովյան պատվիրակությունը ներկայացնում էին եպիսկոպոս Եզրասը, Ռուսաստանի հայերի միության փոխնախագահ Գերման Ավանյանցը, ՌԴ-ում Հայաստանի դեսպանատան քարտուղար Մարիա Բաբայանը, ինչպես նաև՝ Ռուսաստանի՝ Բաշկորտոստանի Հանրապետության հայերի միության բաժնի վարիչ Արմեն Տոնոյանը և այլք։ Պատվարժան հյուրերի շարքում կային նաև Սամարայի և Սիզրանսկի Սերգեյ արքեպիսկոպոսը, Ռուսաստանի Դաշնության խորհրդի անդամ Լեոն Կովալսկին, ՌԴ Պետական Դումայի պատգամավոր Ալեքսանդր Բելոուսովը, Ռուսաստանի տարբեր քաղաքների հայկական տեղական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչներ։

Ամբողջ արարողությունը և տոնական միջոցառումը` նվիրված եկեղեցու բացմանը, կազմակերպել է Սամարայի մարզի հայկական համայնքը՝ ՍՄՀՀ-ի կառավարման ներկայացուցիչ Արթուր Մարտիրոսյանի կողմից։

Այդ միջոցառումը համընկել է «Հայաստանը և հայերը Սամարայի նահանգում» գրքի հրատարակման հետ։ Թողարկվել են Հովհաննես Այվազովսկու և Մարտիրոս Սարյանի նկարների վերարտադրությամբ լուսանկարների ալբոմներ, որոնց շնորհանդեսը տեղի է ունեցել նույն օրը՝ երեկոյան, Կիրովի անվան մշակութի տանը։

Հանդիսավոր միջոցառումից հետո տեղի է ունեցել գալա-համերգ, որին մասնակցել է Մոսկվայի հայկական «Զվարթնոց» գեղագիտական կենտրոնը՝ Անժելա Ստեփանյանի ղեկավարությամբ։ Արտիստները կատարել են հայկական ժողովրդական պարեր և երգեր։

Եկեղեցին նշում է հայկական տոները, հիշարժան տարեթվերը։

Տես նաև
-------

* Ֆոտոռեպորտաժ եկեղեցու մասին
* Ռուսաստանի հայկական եկեղեցիների ցանկը
* Եկեղեցու լուսանկարը
* Սամարա

Արտաքին հղումներ
----------------

* **Сайт Самарских армян**
* Церковь на карте Самары Արխիվացված 2013-03-28 Wayback Machine
* Духовное единство в культурном многообразии (этноконфессиональные группы в Поволжье)
* Новая церковь в Самаре Արխիվացված 2014-01-06 Wayback Machine

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  АППАРАТ ПРАВИТЕЛЬСТВА САМАРСКОЙ ОБЛАСТИ
2. ↑  «samara.onfoot.ru». Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ մարտի 28-ին. Վերցված է 2019 թ․ ապրիլի 23-ին.
3. ↑  «Новая церковь в Самаре». Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ հունվարի 6-ին. Վերցված է 2019 թ․ ապրիլի 23-ին.
4. ↑  «Самарской областной армянской общине — 10 лет». Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ հունիսի 20-ին. Վերցված է 2019 թ․ ապրիլի 23-ին.
5. ↑  В Самаре отметят армянский праздник «Трндез»