recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Քամի**, Կարապետ Ադամյանի՝ ծովափին կերպավորած անձնավորություններից, որը լուսադեմ կանգնած է արևով ողողված ծովափին։ Բոլոր հատկանիշներով կոնկրետ անձնավորությունից պատկերված դիմանկար է՝ հայուհու դիմագծերով, որին նա անվանապես չի կոչել՝ գերադասելով ստեղծել քամու առկայության տպավորություն, նրան պատկերելով դրա հետ կապված համապատասխան արտահայտությամբ։ Նկարը կարելի է անվանել «Աղջիկը քամու պահին»։ Նման միտումը փաստորեն հանդիսանում է ծովափնյա մոտիվով կատարած ստեղծագործությունների շարունակությունը, որոնցում նա նպատակ է հետապնդում՝ շաղկապելով մարդուն բնության երևույթներին։ Տարբերությունը միայն այն է, որ նա այժմ դիմանկարների օգնությամբ է նման խնդիրներ լուծում՝ ցույց տալով ոչ թե երևույթը, այլ դրա հետևանքը՝ բնությանը հատկացնելով չեզոք դեր։

Նկարագրություն
--------------

Ադամյանը պատկերել է աղջկա կերպարային նկարագրի անհատական հատկանիշները։ Ադամյանը նրան պատկերել է այնպիսի դիրքով ու արտահայտությամբ, որ իրոք ստեղծված է քամու պատրանք։ Աղջկա դիմագծերի լարվածությունը, քամուց խռիվ եկած փողփողացող մազերը պատկերված են ակնթարթային տպավորության ընկալումով։ Ամեն ինչ արտահայտված են սուր դիտողականությամբ, սպառիչ բնութագրումով՝ տալով նրան ֆիզիկական ու հոգեկան նկարագրի հատկությունները՝ ամրակազմ, առույգ, լիարյուն, կենսահաստատ, լավատես, մարդամոտ, ինքնավստահ, համարձակ գծերով հարուստ բնավորություն։ Կնոջ գլուխը բարձր է պահած, ուղղաձիգ է նրա կեցվածքը, հպարտ, հայացքը հարցական է, կիսաբաց շրթունքները՝ խոսելու պատրաստ վիճակում են, որոնց ետևից երևում է սպիտակ ատամնաշարը։ Քամուց թեթև կկոցված խոշոր աչքերը նրա աշխույժ դիմագծերին կենսունակություն են հաղորդում, իսկ ողորկ, ձիգ մարմինը, որը ֆիզիկապես զարգացած նրա կառուցվածքի երաշխիքն է, կատարելապես ներդաշնակում է մյուս բարեմասնություններին՝ ստեղծելով ամբողջական կերպար։ Այս հատկությունների շնորհիվ կերպարը ստացել է վերին աստիճանի կենդանի, խոսուն արտահայտություն։ Որպես ֆոն հանդիսացող ծովի փոքրիկ հատվածը միայն տարածականության պատրանք է ստեղծում՝ ինչ-որ չափով օգնելով ընդգծելու կերպարը
։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ե. Մարտիկյան, Հայկական կերպարվեստի պատմություն, Երևան, 1987

Արտաքին հղումներ
----------------

* 
*
Քանդակագործ Կարիեր Բելյոզ կիսանդրին, պատրաստել է Օգյուստ Ռոդենը (1882): Թրծակավ, կավե նախնական մոդել:
Կավե հսկա քանդակներ Կարուարուում (Բրազիլիա):
**Քանդակագործական կավ** (անգլ.՝  Modelling clay), (նաև կաղապարման կամ ձևավորման, մոդելավորման կավ) օգտագործվում են քանդակների ստեղծման և շինարարության մեջ։ Նյութերի բաղադրությունները և դրանց արտադրության գործընթացները զգալիորեն տարբերվում են։

Կերամիկական կավ
---------------

Թղթե կավից պատրաստված վարդեր և խխունջներ
Կերամիկական (խեցեգործական) կավերը ջրային հիմքով նյութեր են, որոնք պատրաստված են կավե հանքանյութերից և խառնվում են այլ առաջնային նյութերի հետ։ Դրանք եփվում են բարձր ջերմաստիճանի պայմաններում այնպես, ինչպես թրծվում են մեզ հայտնի կերամիկան, տերակոտան, հախճապակին և ճենապակին։ «Paper clay» կարող է լինել այս կավային զանգվածներից յուրաքանչյուրի մեջ, քանի որ դրանց ավելացվում է մշակված ցելյուլոզային մանրաթելերի քիչ քանակություն։ Ջեռոցի մեջ թուղթն այրվում է՝ թողնելով միայն կավե զանգվածը։ Թրծման ջերմաստիճանը և ընտրված փայլի շերտը պետք է համապատասխանեն օգտագործված կավի զանգվածին։

Յուղային հիմքով կավ
-------------------

Յուղի վրա հիմնված կավերը պատրաստվում են յուղերի, մոմանյութերի և կավե հանքանյութերի տարբեր համադրություններով։ Քանի որ յուղերը չեն գոլորշիանում, ինչպես ջուրը, յուղի վրա հիմնված կավերը մնում են ճկուն, նույնիսկ եթե երկար ժամանակ մնում են չոր (ցածր խոնավության) պայմաններում։ Յուղային հիմքով կավերից պատրաստված արտադրանքները հնարավոր չէ թրծել, հետևաբար դրանք չեն համարվում կերամիկա։ Քանի որ յուղերի մածուցիկությունը մեծանում է ջերմաստիճանի բարձրացման հետ, հետևաբար պլաստիկության վրա ազդում են տաքացնելով կամ հովացնելով կավը։ Յուղի վրա հիմնված կավերը ջրի մեջ չեն լուծվում։ Դրանք կարող են վերաօգտագործվել, այս նյութերը շատ են օգտագործվում նկարիչ-անիմատորների կողմից, ովքեր թեքում և շարժում են իրենց մոդելները։ Դրանք առկա են բազմազան գույներով և թունավոր չեն։

Պոլիմերային կավ
---------------

Արդյունաբերական կավ. կավե մոդել BMW
Պոլիմերային կավը մոդելավորման նյութ է, որը պնդանում է 129 °C-ից 135 °C ջերմաստիճանում 15 րոպեի ընթացքում և գործընթացում էապես չի նվազում և չի փոխում ձևը։ Չնայած կոչվում է «կավ», սակայն չի պարունակում կավային հանքանյութեր։ Պոլիմերային կավը վաճառվում է արհեստագործական և նկարչական խանութներում՝ օգտագործվում է նկարիչների և երեխաների կողմից։ Պոլիմերային կավը հայտնի է նաև անիմացիայում, քանի որ այն թույլ է տալիս կադրից կադր մանիպուլյացիայի ենթարկել անշարժ ձևերը։ Պոլիմերային կավի առաջատար ապրանքանիշերն են՝ «Fimo», «Kato Polyclay», «Sculpey и Modello»:

Paper clay
----------

Գոյություն ունի թղթե կավ (թղթե սոսինձ) օգտագործողների երկու հիմնական խումբ. նրանք, ովքեր օգտագործում են թղթե կավը որպես չթրծված զանգված, հիմնականում լիցքաթափվելու նպատակով կամ տիկնիկներ պատրաստելու համար, և նրանք, ովքեր թղթե կավ օգտագործում են կերամիկայի արվեստի դպրոցներում քանդակներ պատրաստելու համար։

Տես նաև
-------

* Պապիե-մաշե
* Պլաստիլին

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Putman, Brenda, ‘’The Sculptor’s Way: A Guide to Modelling and Sculpture’’, Farrar & Rinehart, Inc, New York, 1939 p.8
**Ստեփան Սիմոնի Ավանեսով** (սեպտեմբերի 20, 1921(1921-09-20), Փառակա, Նախիջևանի գավառ, Նախիջևանի Ինքնավար Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, ԽՍՀՄ - հոկտեմբերի 16, 1964(1964-10-16), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ պատմաբան, թուրքագետ, պատմական գիտությունների թեկնածու։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1921 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Նախիջևանի Փառակա գյուղում։ Միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո 1941 թվականին մեկնում է Կարմիր բանակ, ուր ծառայում է մինչև 1945 թվականի վերջերը։ Զորացրվելով բանակից՝ ընդունվում է ԵՊՀ միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետը, որն ավարտում է 1950 թվականին։ 1950-1952 թվականներին աշխատանքի է անցնում ՀԿԿ Կենտկոմում նախ որպես դասախուս, այնուհետև կուլտուր-լուսավորական հիմնարկների բաժնի վարիչ։ 1955 թվականին ավարտում է ԽՄԿԿ Կենտկոմին կից հասարակական գիտությունների ակադեմիան և պաշտպանում թեկնածուական ատենախոսությունը։ Այնուհետև բաժնի վարիչ է աշխատել «Կոմունիստ» թերթում։ 1957 թվականից սկսում է աշխատել ՀԽՍՀ ԳԱ պատմության ինստիտուտում, ապա արևելագիության բաժնում՝ որպես ավագ գիտաշխատող։

Գրել է «Թուրքիան հյուսիս-ատլանտյան պակտի սիստեմում 1951-54 թթ.», «Ազգային փոքրամասնությունների վիճակը Թուրքիայում», «Թուրքական կառավարության արտաքին քաղաքականության պրոամերիկյան կողմնորոշումը 1950-60 թթ.», ինչպես նաև Մերձավոր և Միջին արևելքին նվիրված բազմաթիվ հոդվածներ։ ԽՄԿԿ անդամ՝ 1944 թվականից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Երեկոյան Երևան, 1964, թիվ 251։


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 10508 |

 |
**Ստեփան Հովսեփի Գուլիշամբարով** (մայիսի 13, 1849(1849-05-13), Գորի, Թիֆլիսի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - ապրիլի 21, 1915(1915-04-21), Գորի, Թիֆլիսի նահանգ, Ռուսական կայսրություն), հայ տնտեսագետ։

Կենսագրություն
--------------

1874 թվականին ավարտել է Պետերբուրգի տեխնոլոգիական ինստիտուտը։ 1875-1879 թվականներին՝ «Բակինսկիե իզվեստիա» («Бакинские известия») թերթի խմբագիր։ Այնուհետև աշխատել է Կովկասի Դ․ Ի․ Գուլիա Ս․ Տ․ Գուլիշամբաբով պետական պալատում (Թիֆլիս) որպես ինժեներ-տեխնոլոգ։ 1891 թվականին փոխադրվել է Պետերբուրգ, ղեկավար պաշտոններ վարել հաղորդակցության միջոցների, առնարի, արդյունաբերության դեպարտամենտներում։ Ռուս մեծ գիտնական Դ․ Ի․ Մենդելեևի մտերիմ բարեկամն էր, նավթի և նավթարդյունաբերության ճանաչված հետազոտող։ Դ․ Պրյանիշնիկովի և այլոց հետ ակտիվորեն մասնակցել է «Ռուսական գյուղատնտեսական լիակատար հանրագիտարան»-ի (1900-1912 թվականներ) ստեղծմանը։ Մասնակցել է նաև միջազգային գիտաժողովների, պարգնատրվել Ֆրանսիայի, Իտալիայի, Բելգիայի շքանշաններով։ Աշխատությունները նվիրված են Ռուսաստանի, Անդրկովկասի արտադրողական ուժերի զարգացմանը, ինչպես նաև համաշխարհային տնտեսության հարցերին։ Ունենալով լիբերալ բուրժուական հայացքներ՝ անհրաժեշտ էր համարում կապիտալիզմի զարգացումը Ռուսաստանում՝ աստիճանական բարեփոխություններով։ Գուլիշամբարովի աշխատություններում տեղ չի գտել կապիտալիզմին ներհատուկ հակամարտ հակասությունների վերլուծությունը։ Աշխատակցել է Բրոկհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարանին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — 1974. — հատոր 3. — էջ 246—247.


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 246)։*  |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ · Բրոքհաուսի և Եփրոնի |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 17068887d · ISNI: 0000000409264504 · LCCN: no2016164729 · NKC: js2017947778 · SUDOC: 24410350X · VIAF: 302734017 · WorldCat VIAF: 302734017 |

 |

 |
**Քասուն եպիսկոպոս** (նաև՝ Քասու եպիսկոպոս, գրաբ.՝ **Քասուն եպիսկոպոս Տուրուբերանոյ**, 4-րդ դար - 5-րդ դար), հայ հոգևորական գործիչ, Հայ Առաքելական եկեղեցու Տուրուբերանի թեմի առաջնորդ (5-րդ դար)։

Կենսագրություն
--------------

Տուրուբերանի եպիսկոպոս Քասունը մասնակցել է 449 թվականին տեղի ունեցած Արտաշատի ժողովին, որը հրավիրվել էր Պարսից հազարապետ Միհրներսեհի նամակին պատասխանելու համար։ Հայերի հավատափոխության մասին այդ հրովարտակը ուղարկվել էր «Հայոց բոլոր մեծամեծներին», որտեղ նշվում էր, որ եթե հայերն ընդունեն զրադաշտականությունը, վրացիներն ու աղվանները կհետևեն նրանց օրինակին։ Հրովարտակում հազարապետը հայտնում էր, որ նախարարները երկու տարբերակ ունեն, կամ կետ առ կետ պիտի պատասխանեն նամակին և կամ գնան Տիզբոն ու ներկայանան Մեծ ատյանին։

Հրովարտակին պատասխանելու նպատակով գումարվում է Արտաշատի ժողովը, որին մասնակցում են Մարզպանական Հայաստանի բոլոր գավառների նախարարներն ու հոգևորականները՝ այդ թվում և Տուրուբերանի եպիսկոպոս Քասունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «Հայոց անձնանունների բառարան», Հրաչյա Աճառյան, Երևան, 1942, Հատոր 5, Ցուցակ 1, Էջ 216․
2. 1 2 3  «Հայ Ժողովրդի պատմություն», Հատոր Բ, Երևան, 1984, հատոր 2, էջ 172․
3. 1 2  «Հայոց պատմություն», Ղազար Փարպեցի, Բ, իբ․, էջ 43-44․
4. 1 2  «Վարդանի և հայոց պատերազմի մասին», Եղիշե, Բ․, էջ 28-30․
5. ↑  «Հայոց պատմություն», Ղազար Փարպեցի, Բ, իբ․, էջ 44-45․
6. ↑  «Վարդանի և հայոց պատերազմի մասին», Եղիշե, Բ․, էջ 30-31․
**Գոնիոյի բերդ** (վրաց.՝ გონიოს ციხე, նախկինում կոչվել է *Ապսարե* կամ *Ասպարունտ*), եղել է հռոմեական առաջավոր ամրություն Աջարիայում՝ Սև ծովի ափին։

Դիրք
----

Տեղակայված է Բաթումից 15 կմ դեպի հարավ՝ Ճորոխ գետի ափին։ Գյուղը գտնվում է Թուրքիայի հետ սահմանից 5 կմ դեպի հյուսիս։

Պատմություն
-----------

Բերդն առաջին անգամ հիշատակվում է Պլինիոս Կրտսերը (մ.թ. I դար)։ Մ.թ. II դարում այն լավ ամրացված հռոմեական քաղաք էր Կոլխիդայում։ Հետագայում ընկել է Բյուզանդիայի տիրապետության տակ։ «Գոնիո» անվանումն առաջին անգամ հիշատակվել է Տրապիզոնի պատմաբան Միխայիլ Պանարետի կողմից XIV դարում։ Որոշ ժամանակ այդտեղ եղել է ջենովացիների առևտրի վայր։ 1547 թվականին Գոնիոն դարձել է Օսմանյան կայսրության մաս և նրա տիրապետության տակ մնացել մինչև 1878 թվականը, երբ Սան Ստեֆանոյի պայմանագրով Աջարիան անցնում է Ռուսական կայսրության տիրապետության տակ։

Տեսարժան վայրեր
---------------

Քաղաքը հայտնի էր նաև իր թատրոնով ու ձիարշավարանով։ Բացի այդ, Հիսուսի տասներկու աշակերտներից մեկի՝ Մատթեոս առաքյալի գերեզմանը, ըստ ենթադրության, կարող է գտնվել Գոնիոյի բերդում։ Սակայն Վրաստանի կառավարությունը ներկայում արգելում է պեղումներ իրականացնել գերեզմանի տարածքում։ Բերդում անցկացվում է հնէաբանական այլ պեղումներ՝ ուշադրություն դարձնելով հատկապես հռոմեական ժամանակների հնագիտական նյութերին։

Գոնիոն զբոսաշրջային բավական սիրված վայր է։ Ամռան ամիսներին Թբիլիսիից բազմաթիվ զբոսաշրջիկներ հանգստանալու են գալիս Գոնիոյի ծովափում, որ համարվում է էկոլոգիապես ավելի մաքուր, քան Բաթումի (տեղակայված է բերդից 15 կմ դեպի հյուսիս) ծովափը։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Kakhidze, Emzar, Recent Archaeological Finds in Apsarus Archived 2008-04-02 at the Wayback Machine.. Third International Congress on Black Sea Antiquities, 2005.(անգլ.)
* Pictures of Gonio castle(անգլ.)
* Kakhidze, E. Apsaros: A Roman Fort in Southwestern Georgia // In: Meetings of Cultures in the Black Sea Region: Between Conflict and Coexistence. Eds. P. G. Bilde and J. H. Petersen. Aarhus, 2008 (Black Sea Studies, 8), 303-332;  Archived 2011-03-16 at the Wayback Machine..


1. 1 2  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.
**Ստեփան Քիրեմիջյան** (անգլ.՝ Stepan Kiremidjian, նոյեմբերի 6, 1944(1944-11-06) - հոկտեմբերի 12, 2013(2013-10-12)), հայ հաղորդավար, «Լույս աշխարհի» կայքի և հեռուստահաղորդման հիմնադիր և վարող։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1944 թվականի նոյեմբերի 6-ին։ 1961-1966 թթ. սովորել է Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարանում։

Բնակվում էր Լոս Անջելեսում, որտեղից էլ և վարում էր «Լույս աշխարհ» հեռուստահաղորդումը։ «Լույս աշխարհ» հաղորդաշարը 2013 թվականի սկզբից պարբերաբար հեռուստակամուրջ էր իրականացնում Հայաստանի հետ՝ ՀՌԱԿ կենտրոնական գրասենյակի միջոցով։

2013 թվականի հոկտեմբերի 5-ին, Քիրեմիջյանը իր վարած ավտոմեքենայով վթարի է ենթարկվել, ինչից հետո նրան տեղափոխել են հիվանդանոց։ Ստացած վերքերի հետևանքով, մահացել է հոկտեմբերի 12-ին։ Ըստ ոստիկանության զեկուցագրի, նա իր մեքենայով փակել է ղեկավարությունը կորցրած մեկ այլ մեքենայի մուտքը դեպի ազատուղի, որի հետևանքով տեղի կունենար առավել մեծ աղետ։

Տես նաև
-------

* Լույս աշխարհ

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Լոյս աշխարհ» կայքը
* Հաղորդում Ս․Քիրեմեջյանի հետ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Գույժ. կյանքից հեռացել է Ստեփան Քիրեմիջյանը(չաշխատող հղում)
2. ↑  Լրագրողը Լոս Անջելեսում վթարի է ենթարկվել
«**Վերծնված Հայաստան**», գրական-գեղարվեստանակ, հասարակական պատկերազարդ ամսագիր։ Սփյուռքահայության հետ մշակութային կապի կոմիտեի հրատարակություն։

Պատմություն
-----------

Լույս է տեսել 1945–1991 թվականներին Երևանում (1945–1988 թվականներին՝ «Սովետական Հայաստան», 1989–1990 թվականներին՝ «Վերածնված Հայաստան», 1991 թվականին՝ «Հայրենի եզերք»)։ Խմբագիրներ՝ Զաքար Բաշինջաղյան, Սուրեն Հարությունյան, Պատրիկ Սելյան, Հրաչյա Գրիգորյան, Աշոտ Թադևոսյան, Շահեն Թաթիկյան, Վահագն Դավթյան, Կարեն Սիմոնյան։

Լուսաբանել է Հայրենիք-Սփյուռք կապերը, սփյուռքահայ համայնքների կյանքը։ Տպագրել է նյութեր հայ ժողովրդի անցյալի բախտորոշ դրվագների, 
ժողովրդական ավանդույթների մասին, անվանի գիտնականների հոդվածներ՝ հայ բանահյուսության և ազգագրության վերաբերյալ, ծանոթացրել 
հայկական պատմական ճարտարապետական հուշարձաններին, բազմիցս անդրադարձել է հայ դասականների, ինչպես նաև Վիլիամ Սարոյանի, Լևոն-Զավեն Սյուրմելյանի ստեղծագործություններին։

1981–1991 թվականներնին ունեցել է «Կռունկ» հավելվածը (անգլերեն, ֆրանսերեն, իսպաներեն)։ Առաքվել է 52 երկիր։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ գրատպություն և գրքարվեստ» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Գեորգիոս Կունդուրիոտիս** (հուն․՝ Γεώργιος Κουντουριώτης, 1782, Իդրա, Hydra municipality, Կղզիներ, Ատիկա, Հունաստան - 1858, Աթենք, Հունաստան), հույն նավապետ և պետական գործիչ, որը 1848 թվականի մարտի 4-ից մինչև հոկտեմբերի 15-ը զբաղեցրել է Հունաստանի վարչապետի պաշտոնը։

Կենսագրություն
--------------

Գեորգիոս Կունդուրիոտիսը ծնվել է 1782 թվականին Օսմանյան Կայսրության Իդրա կղզի-քաղաքում։ Նրա եղբայրը՝ Լազարոս Կունդուրիոտիսը, եղել է նավապետ, ինչպես նաև մասնակցել է Հունաստանի ազգային-ազատագրական պայքարին։

Գեորգիոսի պապը՝ Պավլոսը, եղել է Առաջին բալկանյան պատերազմի հերոս, որը հետագայում դարձել է Հունաստանի առաջին հանրապետության առաջին նախագահ։

Գեորգիոսը լայն գործունեություն է ծավալել Հունաստանի ազգային-ազատագրական պայքարի շրջանում և նույնիսկ պայքարի համար նվիրաբերել է իր նավերը։ Եղել է Հունաստանի հեղափոխության գործադիր կոմիտեի անդամ։ Անկախությունից հետո եղել է Ժամանակակից Հունաստանի հիմնադիր Իոանիս Կապոդիստրիայի գրասենյակի անդամ։

Եղել է Հունաստանում ֆրանսիական ազդեցության կողմնակիցը։ Դա հիմնականում պայմանավորված էր Հունաստանում ռուսական և անգլիական ուժերի հանդեպ նրա ունեցած հակակրանքով։ Ֆրանսիական կուսակցության թեկնածու Օտտոն I-ի կառավարման ընթացքում նա եղել է Հունաստանի վարչապետ։

Մահացել է 1858 թվականին Աթենքում։

Աղբյուրներ
----------

* Кондуриоти, Георг // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб. 1890—1907.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 116611928 · ISNI: 0000000013369676 · LCCN: nr95013217 · NLG: 152441 · VIAF: 15524569 · WorldCat VIAF: 15524569 |

 |



1. 1 2 3 4  Faceted Application of Subject Terminology
2. 1 2 3 4  Լորդ Բայրոնը և իր ժամանակները
Չշփոթել Սոցիալ-դեմոկրատ Հնչակյան կուսակցություն հոդվածի հետ։

**Վերակազմյալ Հնչակյան կուսակցություն** (արմտ. հայ.՝ Վերակազմեալ Հնչակեան կուսակցութիւն), հիմնականում հայտնի է որպես «**Վերակազմյալ հնչակյաններ**» (արմտ. հայ.՝ Վերակազմեալ հնչակեաններ), հայկական քաղաքական կուսակցություն։ Ստեղծվել է 1896 թվականին՝ Հնչակյան կուսակցության պառակտման հետևանքով Լոնդոնում, Մեծ Բրիտանիա։ 

1919 թվականին նախատեսված է եղել միավորվել Ազատական միության և Սահմանադրական Ռամկավար կուսակցության (ՍՌԿ) հետ՝ «**Ազատական կուսակցություն**» անվանմամբ, սակայն այն չի իրականացվել։

1921 թվականին միավորվել է սահմանադիր ռամակավարների և այլ կուսակցությունների հետ՝ հիմնադրելով Ռամկավար ազատական կուսակցությունը։

Պատմություն
-----------

Հնչակյան մի խումբ գործիչներ՝ Միհրան Տամատյան, Արփիար Արփիարյան, Միհրան Սվազլյան, Լ. Մկրտչյան, Ս. Սուրենյան, Կ. Փափազյան և ուրիշներ, գտնելով, որ Թուրքիայում արդյունաբերական պրոլետարիատի բացակայության պայմաններում սոցիալական պայքարը հեռանկարային չէ, և որ այն «ավելորդ ու վնասակար է Հայկական հարցի լուծման համար», հանդես եկան միայն ագգային-ազատագրական պայքար մղելու պահանջով՝ միաժամանակ ձգտելով հայկական հարցը լուծել հնչակյան կուսակցության ծրագրի ոգով։ Անջատվածներն իրենց քաղաքական կազմակերպությանը տվեցին «Վերակազմյալ հնչակյաններ», իսկ 1898 թվականից՝ «Վերակազմյալ Հնչակյան կուսակցություն» անվանումը։ Վերակազմյալ հնչակյանների կազմակերպական կառույցը նույնն էր, ինչ Հնչակյան կուսակցությանը, սակայն հետագայում կրել է որոշակի փոփոխություններ։

1908 թվականիի երիտթուրքական հեղաշրջումից հետո Վերակազմյալ հնչակյանների գործունեության հիմնական վայրը դառնում է Թուրքիան։ Վերակազմյալ հնչակյանները հրաժարվեցին համազգային ապստամբության և անկախ Հայաստանի ստեղծման գաղափարից, առաջ քաշեցին սահմանադրական դեմոկրատական թուրքական պետության կազմում Հայաստանին ինքնավարություն տալու պահանջ։ Սակայն իրենց դեմոկրատ հորջորջած երիտթուրքերը 1914-15-ին Թուրքիայում կոտորեցին Վերակազմյալ հնչակյանների կազմակերպությունները, անդամներից շատերը դարձան ցեղասպանության զոհ։ Գոյատևած Վերակազմյալ հնչակյանները 1921 թվականին միացան Ռամկավար ազատական կուսակցությանը։

Աղբյուրներ
----------

* *Հայկական հարց հանրագիտարան* (Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1996)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Հայաստանի լուծարված կուսակցություններ |
| --- |
|  |
| Արմենական կուսակցություն  · Ազգային միացյալ կուսակցություն  · Արմենական-Ռամկավար ազատական կուսակցություն  · Հայ ժողովրդական կուսակցություն  · Հայաստանի կոմունիստական կուսակցություն (1917)  · Հայաստանի կոմունիստական կուսակցություն (ՀԽՍՀ)  · Հայաստանի միավորված կոմունիստական կուսակցություն  · Հայաստանի Ռամկավար ազատական կուսակցություն  · Սահմանադրական Ռամկավար կուսակցություն  · Սոցիալիստ-հեղափոխականների կուսակցություն (Հայաստան)  · Վերակազմյալ Հնչակյան կուսակցություն |
|  |
| Պորտալ:Քաղաքականություն - Հայաստանի քաղաքականություն - .Հայաստանի կուսակցությունների ցանկ |

 |
**Միքայել Հովհաննեսի Միրզայան** (օգոստոսի 21, 1888(1888-08-21) - նոյեմբերի 26, 1958(1958-11-26)), հայ խորհրդային կոմպոզիտոր, խմբավար,[մանկավարժ, երաժշտական-հասարակական գործիչ։ ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1939)։

Կենսագրություն
--------------

1908 թվականին ավարտել է Ներսիսյան դպրոցը։ Շարունակել է ուսումը Թիֆլիսի երաժշտական ուսումնարանում, ապա՝ կոնսերվատորիայում (Ի․ Ի․ Չերեպնինի դասարան)։ Գրել է գործիքային երկեր, ռոմանսներ, երգեր, խմբերգեր, քայլերգեր, մանկական երաժշտական պատկերներ («Ծիտն ու սազը», «Ճպուռն ու մրջյունը», «Մկների ժողովը» և այլն) և երգեր։

Միքայել Միրզայանը հեղինակ է երգարանների («Դպրոցական երգարան», 1935) և երաժշտական գրագիտության ձեռնարկների (Նոտային գրագիտության դասագիրք, 1935, Երաժշտական գրագիտության և երգի ձեռնարկ, 1955)։ 1966 թվականին Երևանում հրատարակվել է Միրզայանի երգերի և ռոմանսների ժողովածու (կազմ․ Ռ․ Աթայան և Մ․ Միրզոյան)։ Պարգևատրվել է «Պատվո նշան» շքանշանով։

Պարգևներ
--------

* «Պատվո նշան» շքանշան
* ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ, 1939

Գրականություն
-------------

* Գրիգորյան Ք. Միքայել Միրզայան, Երևան, 1969։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Հանրային ռադիոյի արխիվ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 16941620w · ISNI: 0000000027906735 · LCCN: n00048285 · VIAF: 1244680 · WorldCat VIAF: 1244680 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 617)։*  |
Ստոծանի

**Ստոծանի**, կրծքա-որովայնային միջնորմ, մարդու և կաթնասուն կենդանիների կրծքի խոռոչը որովայնի խոռոչից սահմանազատող մկանաջլային միջնորմ, որը կպած է կրծքավանդակի ստորին բացվածքի շրջեզրերին։ Ստոծանին ապահովում է որովայնային (Ստոծանական) շնչառությունը, ճնշման հավասարեցումը կրծքի և որովայնի խոռոչներում, կարգավորում է երակային արյան հոսքը դեպի աջ նախասիրտ, գազերի տեղաբաշխումը ստամոքսի մուտքային հատվածում ու աղիքներում և այլն։

Մարդու ստոծանի ներհրվելով դեպի կրծքի խոռոչ, առաջացնում է ջլային 2 գմբեթ, որոնց վրա նստում են թոքերը, իսկ դրանց միջև գոյացած ջլային կենտրոնի վրա՝ սիրտը։ Աջ գմբեթը ձախից բարձր է, նրա տակ գտնվում է լյարդը, իսկ ձախ գմբեթի տակ գտնվում են ստամոքսը և փայծաղը։ Ստոծանու դիրքը շատ փոփոխական է՝ կախված շնչառության փուլից, տարիքից, սեռից և մարդու կոնստիտուցիայից։ Խորը շնչառման ժամանակ ստոծանու գմբեթներն իջնում ե 3—4 սմ վար և մեծացնում կրծքավանդակի տարողությունը։ Ըստ կպումների ստոծանին բաժանում են 3 մասի՝ կրծոսկրային, կողային և գոտկային, ընդ որում ամենահաստ և ուժեղ մասը գոտկայինն է։ Վերջինս աջ ու ձախ կողմերում երկուական կոթոնների միջոցով միանում է գոտկային ողերին և 12-րդ կողոսկրերին։ Միջային կոթոնները միանալով իրար, սահմանում են միջլարային Ստոծանի (ներքևից)․

1. ջլային կենտրոն,
2. ներքին մկանախուրձ,
3. կերակրաւիողի անցք,
4. աորտայի անցք,
5. միջանկյալ մկանախուրձ,
6. արտաքին մկանախուրձ,
7. կողային մաս,
8. կրծոսկրային մաս,
9. ստորինսիներակի անցք,
10. գոտկային մասի բացվածք, որի միջով անցնում են աորտան և կրծքային ավշածորանը։

Այդ բացվածքից մի փոքր վեր (կրծքային 9-րդ ողնի բարձրության վրա) գտնվում է կերակրափողային բացվածքը։ Ստոծանու կողային և գոտկային մասերի միջև կա եռանկյունաձև շրջան, ուր մկանաթելերի բացակայության պատճառով Ս․ շատ բարակ է և ստոծանիական ճողվածքների պատճառ կարող է դառնալ, այսինքն՝ աղիքները, երբեմն նաև ստամոքսի որոշ մասը, կարող են ներհրվել կրծքի խոռոչի մեջ։ Ավելի սակավ հանդիպում են նաև բնածին արատներ կամ բացվածքների անկանոնություններ, որոնք նույնպես պատճառ են դառնում նածին ճողվածքների։

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Foundational Model of Anatomy · NCI Thesaurus  · Terminologia Anatomica 98 |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · MESH ID |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 11946034f · GND: 4079574-3 · LCCN: sh85037585 · Microsoft: 2779443137, 2909731422 · NKC: ph205443 |

 |
**Քարածխային ժամանակաշրջան** (համակարգ, փուլ), կ ա ր բ ո ն, պալեոզոյան դարաշրջանի հինգերորդ փուլը։ Հաջորդում է դեոնի ժամանակաշրջանին և նախորդում պերմի ժամանակաշրջանին։ Տևողությունը 60 մլն տարի է։ Սահմանել են անգլիացի երկրաբաններ Ու․ Քոնիբիրը և Ու․ Ֆիլիպսը 1822 թվականին՝ Անգլիայում։ Ընդհանուր բնութագրումը։ Քարածխային ժամանակաշրջանի նստվածքները տարածված են բոլոր մայրցամաքներում։ Դասական կտրվածքները հայտնի են Արևմտյան Եվրոպայում (Մեծ Բրիտանիա, Բելգիա, Գերմանիա) և Արևելյան Եվրոպայում (Դոնբաս, Մոսկովյան սինեկլիզ), Հյուսիսային Ամերիկայում (Ապալաչներ, Միսսիսիպի գետի ավազան)։ Քարածխային ժամանակաշրջանում պլատֆորմների և գեոսինկլինալների փոխադարձ տեղադրումը մնացել էր նույնը, ինչ որ դևոնի ժամանակաշրջանում։ Քարածխային ժամանակաշրջանը գրեթե ամբողջ երկրագնդում ստորաբաժանվում է երկու փուլի, առաջինն ընդգրկում է վաղ, երկրորդը՝ միջին և վերին կարբոնը։ Քարածխային ժամանակաշրջանի ընթացքում արդի մայրցամաքների սահմաններում հսկայական տարածություններ ծածկված էին ծովով։ Միջին կարբոնում ծովից ազատվեցին գրեթե ամբողջ Արևմտյան Եվրոպան, Արևմտյան Սիբիրական դաշտավայրը, Ղազախստանը, Միջին Սիբիրը։ Արևադարձային, մերձարևադարձային և բարեխառն գոտիների բարձր խոնավությունը նպաստել է բոլոր մայրցամաքներում անտառային և ճահճային բուսականության լայն տարածմանը։ Բուսական մնացորդների կուտակումը հանգեցրել է բազմաթիվ ածխային ավազանների և հանքավայրերի առաջացմանը։ Օրգանական աշխարհը։ Կարբոնի ամենասկզբում ֆլորայում գերակշռում էին մանրատերև մամռակերպերը և մերկասերմ պտերազգիները։ Քարածխային ժամանակաշրջանի կենդանական աշխարհը խիստ բազմազան էր։ Ծովերում լայնորեն տարածված էին ֆորամինիֆերները, որոնք արագ էվոլյուցիոն փոփոխություն էին կրել կարբոնի ընթացքում և տվել տասնյակ սեռեր ու հազարավոր տեսակներ։ Շերտագրության համար շատ կարևոր են ֆուզուլինիդները։ Բազմազան էին փափկամորթները։ Զարգանում էին ոսկրային ձկները, շնաձկները։ Ցամաքում տիրապետում էին երկկենցաղները, ստեգոցեֆալները։ Քարածխային ժամանակաշրջանի կտրվածքը Դոնեցկի ավազանում դասական է իր լրիվությամբ, գերազանց մերկացվածությամբ, հնէաբանական մնացորդների առատությամբ և բազմազանությամբ։ Ստորին կարբոնն այդտեղ ներկայացված է կրաքարերով, միջին և վերինը՝ հզոր (6–12 կմ) ածխաբեր հաստվածքով։

Հայաստանի Հանրապետության տարածքում Քարածխային ժամանակաշրջանի (գլխավորապես ստորին) ապարները տարածված են հարավարևմտյան մասերում (Ուրծի լեռնաշղթա, Զանգեզուր) և ներկայացված են ավազաքարերով, կրաքարերով, կավային թերթաքարերով, քվարցիտներով։ Քարածուխը և գորշ ածուխը բոլոր մայրցամաքներում կազմում են մի շարք ավազաններ ու հանքավայրեր։ ՍՍՀՄ–ում հայտնի են Դոնեցկի (քարածուխ), Մերձմոսկովյան (գորշ ածուխ), Կարագանդայի (քարածուխ), Կուզնեցկի և Տունգուսկայի (կարբոնի և պերմի հասակի ածուխներ) ավազանները, Ուկրաինայի, Ուրալի, Հյուսիսային Կովկասի հանքավայրերը։ Կենար և Արևմտյան Եվրոպայում ավազաններ և հանքավայրեր կան Լեհաստանում (Աիլեզիա), ԳԴՀ–ում և ԴՖՀ–ում (Ռուր), Բելգիայում, Ֆրանսիայում, Մեծ Բրիտանիայում, ԱՄՆ–ում (Փենսիլվանիա)։ Քարածխային ժամանակաշրջանի նստվածքների հետ են կապված նավթի և գազի շատ հանքավայրեր (Վոլգա–Ուրալյան մարզ, Դնեպր–Դոնեցկի իջվածք)։ Հայտնի են նաև երկաթի, մանգանի, պղնձի (խոշորագույնը՝ Զեզկազգանի), կապարի, ցինկի, ալյումինի (բոքսիտներ), հրակայուն և խեցեգործական կավերի բազմաթիվ հանքավայրեր։
**Տեառնընդառաջի եկեղեցի** (ռուս.՝ Церковь Сретения Господня), ուղղափառ տաճար Ալեքսանդրովկա գյուղում (այժմ՝ Դոնի Ռոստով քաղաքի Պրոլետարսկի շրջանի մի մասը, Ռոստովի մարզ, Ռուսաստան)։ Ենթարկվում է Ռուս Ուղղափառ եկեղեցու Մոսկվայի պատրիարքարանի Ռոստովի և Նովոչերկասկի թեմին։

Հասցեն՝ 344048, ք. Դոնի Ռոստով, Դետսկայա փողոց, 124 (Ալեքսանդրովկա)։

Պատմություն
-----------

1777 թվականին Դոնի Ռոստով քաղաքի մոտ հիմնադրվեց Ալեքսանդրովկա ստանիցան, որոշ ժամանակ անց այնտեղ տեղափոխվեցին Դիմիտրի Ռոստովցու ամրոցի կազակները։ Ամրոցում նրանք աղոթում էին Միքայել Հրեշտակապետ գնդային եկեղեցում։

1778 թվականի վերաբնակեցումից հետո Միքայել Հրեշտակապետ եկեղեցին նույնպես որոշեցին տեղափոխել Ալեքսանդրովկա ստանիցա։ 1800 թվականին տաճարին կցակառուցվեց քարե զանգակատուն, որը փոխարինեց փայտե հին զանգակատանը։ Իսկ խարխլված եկեղեցին վերակառուցվեց։ Այն դրեցին քարե հիմքի վրա։ 1800 թվականի սեպտեմբերի 29-ին եկեղեցին օծվեց։

1896 թվականին հին եկեղեցին քանդեցին և կառուցեցին տաճարի քարե շենք։ Ներկա պահին չի պահպանվել նաև այս եկեղեցին։

Ալեքսանդրովկա ստանիցայում, բացի Միքայել Հրեշտակապետ եկեղեցուց, կար նաև Տեառնընդառաջի փայտե եկեղեցի։

20-րդ դարի սկզբին Տեառնընդառաջի եկեղեցին խարխլվել էր, և որոշվեց գումար հավաքել՝ նոր եկեղեցի կառուցելու նպատակով։ 1905 թվականին ծխի անդամները ճարտարապետ Վասիլևի նախագծով նոր տաճար կառուցելու խնդրագիր ներկայացրին։ Եկեղեցին սկսեցին կառուցել 1907 թվականին։

Տեառնընդառաջի եկեղեցու պատկերակալը
Նոր տաճարը կառուցվեց և օծվեց 1911 թվականին։ Կառուցված տաճարի ճարտարապետությունը պահպանում է Դոնի երկրամասի համար ավանդական սխեման. գլխավոր արևմտյան մուտքի վերևում տաճարի զանգակատունն է, սեղանատունը գտնվում է զանգակատան և հիմնական քառանիստ ծավալի միջև։ Տաճարի կողքերին կցակառուցված են կողմնասեղանները, որոնք թմբուկների վրա ունեն գմբեթներ։

Տեառնընդառաջի տաճարը փակվել է 1930-ական թվականներին, նրա տարածքը վերածվել է պահեստի։ 1943 թվականին տաճարում վերսկսվել են ծիսակատարությունները։

Ներկայումս սա գործող տաճար է։ Նրա գմբեթը ներկված է կապույտ, վրան վեր են խոյանում ոսկեզօծ ուղղափառ խաչերը։ Կողմնային գմբեթները ևս ոսկեզօծված են։

Տաճարին կից գործում են կիրակնօրյա դպրոցը և երիտասարդական բաժինը։

Հոգևորականներ
-------------

Տեառնընդառաջի տաճարի հովիվն է հարավարևելյան շրջանի գործակալ, քահանա Ալեքսեյ Իվանովիչ Օսյակը։

Հղումներ
--------

* Ростов-на-Дону. Церковь Сретения Господня.
* Церковь Сретения Господня Archived 2017-01-10 at the Wayback Machine.
* Храм во имя Сретения Господня г. Ростов-на-Дону Archived 2017-02-02 at the Wayback Machine.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Сретенский храм
**Ստորջրյա սպորտ․** ընդգրկում է ա) արագընթաց լող և սուզում, բ) կողմնորոշում, գ) տուրիզմ և դ) սպորտային հրաձգություն՝ հատուկ հանդերձանքի օգտագործումով։

Արագընթաց լող
-------------

Արագընթաց լողի ձևերն են․ լող աքվալանգով, լող լողաթաթերով, սուզում լողաթաթերով (երկարություն)։ Մրցումները տեղի են ունենում ջրավազաններում, տարբեր տարածությունների վրա․

* Սուզում՝ 15, 25, 50 մ,
* Ստորջրյա լող 100, 200, 400, 800 մ,
* Ստորջրյա լող լողաթաթերով և տարբեր փոխանցումային (էստաֆետային) լողեր՝ 100, 200, 400, 800, 1500, 1850 մ և 3000 մետրից (մարաթոնյան) ավելի։

Ստորջրյա կողմնորոշում
---------------------

Այս ձևն ընդգրկում է 2 հիմնական վարժություն (դասակարգված երկամարտ)՝ «գոտիներ» և «կողմնորոշիչներ», որոնք կատարելիս մարզիկը աքվալանգով անցնում է որոշակի տարածություն՝ փոխելով ուղղությունը նախատեսված կետերում։ «Գոտիներ» վարժության ժամանակ մարզիկը կողմնորոշվում է սարքերի ցուցումներով, «կողմնորոշիչներ»-ի ժամանակ՝ հերթականությամբ փնտրում է խարսխալողանները։ Մրցումները տեղի են ունենում բաց ջրավազաններում, արդյունքները գնահատվում են ըստ տարածությունն անցնելու ժամանակի և կողմնորոշման ճշգրտության։

Ստորջրյա տուրիզմ
----------------

Ստորջրյա տուրիզմը սուզորդների մասնակցությունն է արշավախմբերի աշխատանքներին տարբեր ջրավազաններ ուսումնասիրելու նպատակով։

Ստորջրյա մարզական հրաձգություն
------------------------------

Սրա ժամանակ գնահատվում է մարզիկի պատրաստականությունը ստորջրյա հրացանով որոշակի տարածության վրա շարժվող ու անշարժ թիրախներ խոցելիս, ինչպես նաև կենդանի նպատակակետերի (ձկներ) հայտնաբերում ու խոցում (ստորջրյա որս)։ Մարզիկը ջրի տակ է գտնվում միայն դիմակով և լողաթաթերով։ Որպես մարզաձև կազմավորվել է 20-րդ դարի 20-ական թվականներին, կապված ստորջրյա որսի սիրողական խմբերի երևան գալու հետ։

1958-ից անց են կացվել ԽՍՀՄ ամենամյա չեմպիոնատներ, 1971-ից՝ ԽՍՀՄ գավաթի մրցումներ։ ՀԽՍՀ–ում տարածում է ստացել 1958-ից, հանրապետական ֆեդերացիան (ԴՕՍԱԱՖ–ի կազմում) ստեղծվել է 1962-ին։ Առաջին մրցումները՝ 1958-ին, 1961-ից տեղի են ունեցել հանրապետական ամենամյա առաջնություններ։ ՀԽՍՀ մարզիկներից լավագույն արդյունքների են հասել Շ․ Կարապետյանը (11 համաշխարհային ռեկորդի հեղինակ), Կ․ Կարապետյանը, Մ․ Գաբրիելյանը, Ա․ Ավետիսյանը, Մ․ Խոջոյանը, Մ․ Պիչագինան, է․ Գրիգորյանը, Սարգսյանը և ուրիշներ։

Տես նաև
-------

Լող

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 9, էջ 533)։*  |
Կենցաղային մագնիսներ
**Մագնիս** (հուն․՝ μαγνήτις, Μαγνητις λίβος-բառացիորեն՝ Մագնեսիայի (հնագույն քաղաք Փոքր Ասիայում) քար), մագնիսացվածությամբ օժտված, այսինքն՝ մագնիսական դաշտ ստեղծող մարմին, որն ընդունակ է ձգելու երկաթը, նիկելը և այլն։ Պատրաստում են մագնիսական երկաթաքարից, մագնիսակարծր նյութերից՝ պայտի, ձողի ձևով։ Ազատ շարժվող մագնիսի (օրինակ՝ կողմնացույցի մագնիսական սլաքի) բևեռները միացնող գիծը Երկրի մագնիսական դաշտում ուղղվում է միջօրեականով։ Կիրառվում է տեխնիկայում՝ իբրև հաստատուն մագնիսական դաշտի աղբյուր։ Օգտագործվում է նաև էլեկտրամագնիսներ։

Ամենապարզ և ամենափոքր մագնիսը կարելի է համարել էլեկտրոնը։ Բոլոր մյուս մագնիսների մագնիսական հատկությունները պայմանավորված են դրանց մեջ էլեկտրոնների մագնիսական մոմենտով։ Քվանտային դաշտի տեսության տեսանկյունից, էլեկտրամագնիսական փոխազդեցությունը փոխանցվում է առանց զանգվածի բոզոնով՝ ֆոտոնի միջոցով։

Հաստատուն մագնիսի մագնիսական աղբյուրը վերացնելիս մագնիսը աստիճանաբար կորցնում է իր մագնիսական հատկությունները։ Մագնիսական հատկությունների անհետանալը կարող ենք արագացնել մուրճով հարվածելիս կամ տաքացնելիս։ Սակայն կան մագնիսներ, որոնք իրենց հատկությունները երկար ժամանակ պահպանում են այդպիսի մագնիսներին անվանում ենք հաստատուն մագնիսներ։ Օրինակ՝ երկաթը, նիկելը, կոբալտը և որոշ հազվագյուտ մետաղական համաձուլվածքներ (օրինակ, նեոդիմի մագնիսներ), ինչպես նաև որոշ բնական հանքանյութեր, օրինակ՝ մագնետիտները։ Հաստատուն մագնիսները օգտագործվում են որպես առանձին (ոչ էներգիա սպառող) մագնիսական դաշտի աղբյուրներ։ Մագնիսի հատկությունները որոշվում են մագնիսական նյութի մագնիսական հիստերեսիզի հանգույցի դեմագնետիսի բաժնի բնութագրերով։ Որքան բարձր է մնացորդային ինդուկցիան Br- ը և հալածող ուժը Hc- ն, այնքան բարձր է մագնիսացմանը և կայունությունը։ Փորձը ցույց է տալիս, որ առավել ուժեղ մագնիսական հատկություն է հայտնաբերվում մագնիսի ծայրերին, իսկ կենտրոնում մագնիսը գրեթե չի ձգում երկաթե իրերը։ Օրինակ՝ եթե մագնիսը հպենք երկաթի հատույթին և հեռացնենք, ապա կնկատենք, որ նա հիմնականում կպչում է մագնիսի ծայրերին։ Այսպիսով կարող ենք ասել որ մագնիսի այն տեղամասերը որտեղ մագնիսական ազդեցությունն առավելագույնն է անվանում ենք մագնիսական բևեռներ։ Մագնիսը ունի երկու բևեռ՝ հյուսիսային և հարավային։ Փորձերը ցույց են տալիս, որ մագնիսները փոխազդում են միմյանց հետ, ընդ որում մագնիսի տարանուն բևեռները իրար ձգում են, իսկ նույնանուն բևեռները վանում։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 114)։*  |
**Գառնիկ Քալաշյան Մանուկի** (մայիսի 16, 1885(1885-05-16), Վաղարշապատ, Երևանի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - նոյեմբերի 21, 1921(1921-11-21), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, թաղված է Էջմիածնում), հայ բանաստեղծ, հասարակական գործիչ։

Ավարտել է Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցը (1906)։ Թիֆլիսում մասնակցել է հայկական գրական ընկերության, ապա՝ «Վերնատան» աշխատանքներին, 1907 թվականին եղել է Մոսկվայի առևտրի ինստիտուտի ազատ ունկնդիր։ Սերտ կապեր է ունեցել Լազարյան ճեմարանի հեղափոխական ուսանողության հետ (Ա․ Մյասնիկյան, Վ․ Տերյան, Հ․ Կուսիկյան և ուրիշներ), մասնակցել է ցույցերի, տարածել թռուցիկներ, 1909 թվականին ձերբակալվել է, նետվել Մոսկվայի Տագանկայի քաղաքական բանտարկյալների բանտը։ Տիրապետել է ռուսերեն, ֆրանսերեն, թուրքերեն, պարսկերեն, վրացերեն լեզուներին։ «Ներշնչումներ» (1908 թվական) և «Բանաստեղծություններ» (1916 թվական) ժողովածուներում Քալաշյանը սիրո, կարոտի, հայրենասիրության, աշնան նվագներին միախառնած ներբողել է «պայքարի շառաչը» և «կարմիր ծիրանավորին» (հեղափոխությունը)։ Հայ ժողովրդի բնաջնջման վտանգի տարիներին խորապես հավատացած է եղել նրա գոյատևմանը և մոտալուտ սոցիալական վերափոխումներին («Դարբինը», «Բանվորուհին», «Փոթորի՜կ, փոթորի՛կ» և այլն)։ Աշխատակցել է պարբերական մամուլին («Գեղարվեստ» և այլն), հանդես է եկել գրականագիտական հոդվածներով, ակնարկներով, թարգմանություններով։ 1918 թվականից Քալաշյանը եղել է դաշնակցական կուսակցության անդամ, ընտրվել Պառլամենտի անդամ։ 1920 թվականի դեկտեմբերի 10-ին Հայաստանի հեղկոմի նախագահ Սարգիս Կասյանին հասցեագրված հայտարարությամբ Քալաշյանը անվերապահորեն ընդունել է սովետական կարգերի հաստատումը Հայաստանում։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |


1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — 1974. — հատոր 1. — էջ 384.
**Քարեվանք**, վանական համալիր Հայաստանի Վայոց ձորի մարզի Եղեգիս գյուղից 3 կմ հս-աե։ Թվագրվում է 9-րդ դարի շինություն։ Ընդգրկված է Եղեգիսի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։

Տեղագրություն
-------------

Քարեվանքը գտնվում է Եղեգիս խորանդունդ, գեղատեսիլ ձորի աջափնյա սարալանջին։ Գետի մակարդակից 180մ բարձրության վրա։ 
Հերմոնի վանքից ուղիղ գծով հեռավորությունը կազմում է մոտավորապես 450 մ, սակայն երկու վանական համալիրները իրար կապող արահետի երկարությունը հասնում է մոտ 1 կմ։

Ճարտարապետություն
-----------------

Վանքի ավերակները թույլ են տալիս ենթադրել, որ վանական համալիրը կազմված է եղել երեք շինությունից։

Պարոն Հայրուտի 1322 թվականի նվիրատվական արձանագրությունըԵկեղեցու գլխավոր մուտքի դիմաց միջանցք հիշեցնող նախասրահ է, որի մեջ են բացվում նշված երեք կառույցների մուտքերը։ Նախասրահը շարունակվում է և հարավային սենյակի մոտից թեքվում հարավ-արևելք՝ վերջանալով ժայռից մոտ 1.5-2մ հեռավորության վրա։ Այս մասում ամենայն հավանականությամբ, եղել է լուսամուտ, որտեղից հստակ երևում է Հերմոնի վանքը։

Հիմնական եկեղեցին կառուցված է ժայռի եզրին, մոտավորապես 7մ x 5մ չափերով։ Դատելով ամենուր ընկած սրբատաշ քարերից և որոշ մանրամասներից՝ այն գմբեթավոր է եղել։

Եկեղեցուն կից՝ նրա արևմտյան պատի աջ և ձախ կողմերում կան նույնպես հիմնովին ավերված երկու օժանդակ կառույցների հետքեր։ Այս երկու սենյակներից կամ մատուռներից հյուսիսայինը ավելի փոքր է քան հարավայինը։ Այն ունեցել է մոտավորապես 4մ x 4մ չափեր, որը մեզ ենթադրել է տալիս, որ ունեցել է քառակուսի հատակագիծ։

 Շինությունների մոտ պահպանվել է պարոն Հայրուտի 1322 թվականի նվիրատվական արձանագրությունը։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
*

Տես նաև
-------

* Եղեգիս
* Եղեգիսի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.
2. ↑

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Քարեվանք** կատեգորիայում։ |
Սշյունաշար
**Սյունաշար**, սյունաշարք, ուղիղ կամ կոր գծով դասավորված սյուների շարք կամ շարքեր միջսյունային որոշակի ռիթմական քայլով՝ միավորված հորիզոնական հեծանային գոտիով և ծածկով։ Շենքերի արտաքին հորինվածքում կիրառվում է մասնակիորեն կամ ողջ շրջագծով նախամուտքերի սյունասրահների ձևով՝ հարստացնելով ու ամբողջացնելով ծավալները, կապելով դրանք բակի կամ հրապարակի տարածքի, ինչպես նաև շրջապատող բնության հետ։ Ներսում սովորաբար մասնահատում է ընդարձակ դահլիճները՝ ինտերիերին հաղորդելով արտահայտիչ և հանդիսավոր տեսք, լուծելով նաև կոնստրուկտիվ խնդիրներ։ Երբեմն հանդես է գալիս որպես ինքնուրույն կառույց՝ տաղավարի, հաղթադարպասի, բելվեդերի ձևով։ Լայնորեն կիրառվել է Հին Արևելքի, անտիկ աշխարհի, իտալական Վերածննդի, Արևմտյան Եվրոպայի և Ռուսաստանի շինություններում։ Սյունաշարը Հայաստանում հայտնի է դեռևս ուրարտական շրջանից։ Մեծ տարածում է ստացել անտիկ և վաղ միջնադարյան տաճարային և պալատական շենքերի հորինվածքներում (Գառնիի տաճար, Դվինի, Զվարթնոցի կաթողիկոսական պալատներ և այլն), հայկական ժողովրդական ճարտարապետության մեջ (սյունասրահներ, տնտեսական շինություններ և այլն)։ Մեծ տեղ է գտել նաև Խորհրդային Հայաստանի ճարտարապետության մեջ։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 473)։*  |
**Սրապիոն Թղլյան** (դեկտեմբերի 12, 1838(1838-12-12), Կոստանդնուպոլիս, Օսմանյան կայսրություն - ապրիլի 30, 1919(1919-04-30), Կոստանդնուպոլիս, Օսմանյան կայսրություն), հայ դրամատուրգ, կրթական գործիչ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Կ. Պոլսում։ Նախնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրում, ապա ուսումը շարունակել է Վենետիկի Ռաֆայելյան վարժարանում, ավարտել է 1858 թվականին, վերադարձել Կ. Պոլիս, դարձել Տատյան ամիրաների տան ուսուցիչ, միաժամանակ ֆրանսերեն ավանդելով մի շարք տներում և դպրոցներում։ Երկար տարիներ որպես ուսուցիչ աշխատել է Սկյուտարի ճեմարանում աճեցնելով բազմաթիվ աշակերտներ, որոնք հետագայում դարձել են հայտնի դեմքեր, ինչպես Պետրոս Դուրյանը, Հարություն Մրմրյանը, Մելքոն Կյուրճյանը, Արշակ Չոպանյանը։ 1860-ականների սկզբներից գրել է պիեսներ, որոնք բազմիցս բեմադրվել են պոլսահայ բեմում։ Այդ պիեսներից են՝ «Էլեոնորա», «Դարանակալ պանդոկը», «Մասյաց դյուցազնուհի», «Կույրն Տիրան», «Մեծն Տրդատ», «Սափփո քերթողուհի» և այլն։ Եղել է պոլսահայ թատրոնին մոտ կանգնած անձնավորություն։ 1860-1870-ականներին Պոլսում խաղացվող եվրոպական մելոդրամաներից շատերը թարգմանել է նա, ինչպես՝ «Արյան բիծ», «Արքայն զբոսնու», «Երկու հիսնապետք», «Լիոնի սուրհանդակը», «Լյուսի Դիդիե», «Սեր առանց համարման»։ Ապրել է երկար, բայց 1880-ականներից հեռացել է հասարակական-մշակութային կյանքից։

Գրականություն
-------------

* Թերզիբաշյան Վ. Հայ դրամատուրգիայի պատմություն, հ. 1, Երևան, 1959։
* Ստեփանյան Գ. Ուրվագիծ արևմտահայ թատրոնի պատմության, հ. 1, Երևան, 1962։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — 1974. — հատոր 4. — էջ 192.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8  Ով ով է. հայեր (հայ.) / Հ. Այվազյան — Երևան: 2005. — հատոր 1. — էջ 432.
3. ↑  Գառնիկ Ստեփանյան (1973)։ *Կենսագրական բառարան, հատոր Ա*։ Երևան: «Սովետական գրող»։ էջ էջ 363-364


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 17930 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 192)։*  |
**Սյուիտ** ( ֆր.՝ *suite*, բառացի՝ շարք, հաջորդականություն), շարանվագ, գործիք, երաժշտական հիմնական ցիկլային ձևերից։

Բաղկացած է ընդհանուր գեղարվեստական մտահաղացմամբ միավորված մի քանի ինքնուրույն, սովորաբար՝ հակադիր մասերից։

Ի տարբերություն սոնաաի և սիմֆոնիայի, սյուիտին բնորոշ է մասերի առավել ինքնուրույնություն, դրանց փոխհարաբերության ոչ այնքան խիստ օրինաչափություն, ինչպես նաև անմիջական կապ երգի, պարի հետ։ Սյուիտի նախատիպը արդեն 16-րդ դարին բնորոշ դանդաղ (պավանա) և արագ (գաույարդա) պարերի համադրումն է։ Հնագույն պարային սյուիտի դասական տեսակը ձևավորվել է 17-րդ դարի կեսին Յո․ Յա․ Ֆրոբերգերի ստեղծագործության մեջ։ Այն բաղկացած է 4 պարից՝ չափավոր արագ ալեմանդայից, արագ կուրանտայից, դանդաղ սարաբանդայից և սրընթաց ժիգայից։ Դրանցից բացի 17-18-րդ դարերում սյուիտում ընդգրկվել են՝ մենուետ, գավոտ, բուռե, պասպիե, պոլոնեզ, ոչ պարային պիեսներ՝ պրելյուդ, նախերգանք, արիա, ռոնդո ևն։ Բոլոր մասերը, որպես կանոն, գրվել են միևնույն տոնայնությամբ, կատարվել են լյուտնյայով, կլավեսինով, նվագախմբով։ Դասական սյուիտի բարձրագույն նմուշներ են ստեղծել Յո․ Ս. Բախը, և Գ․ Ֆ․ Տենդելը։ 19-20-րդ դարերում ստեղծվել են, գլխավորապես, ոչ պարային բնույթի նվագախմբային սյուտներ, որոնք երբեմն ներառել են նաև պարային առանձին ձևեր (Պ․ Ի. Չայկովսկի), հաճախ այդպիսի սյուիտները եղել են ծրագրային (Ն․ Ա․ Ռիմսկի-Կորսակովի «Շահարազադե»), կենտրոնական տեղ են գրավել թատերական ներկայացումների, օպերաների, բալետների երաժշտությունից (Գրիգի «Պեր Գյունտ», Չայկովսկու, Պրոկոֆևի, Խաչատրյանի բալետային սյուիտները), նաև կինոերաժշտությունից կազմված սյուիտները։ Գրվում են նաև ժողովրդական պարային ավանդույթների հետ կապված սյուիտներ (Պեյկոյի «Մոլդավական սյուիտ»)։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 472)։*  |
**Խորհրդա-ռումինական հարաբերություններ**, պատմական դիվանագիտական հարաբերությունները (1918-1941) Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միության (ԽՍՀՄ) և Նացիստական Գերմանիայի (Երրորդ ռայխ) միջև

Երկրների միջև հարաբերությունները հաստատվեցին Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո։ 1918 թվականի Բրեստ-Լիտովսկի պայմանագրով Խորհրդային Ռուսաստան համաձայնել էր դուրս գալ պատերազմից։ Ի սկզբանե, երկու պետություններն էլ փորձում էին տապալել այն աշխարհակարգը, որը հաստատվել էր Առաջին համաշխարհային պատերազմի հաղթողների կողմից։ 1922 թվականի ապրիլին դիվանագիտական հարաբերություններն ամրապնդվեցին Ռապալլոյի պայմանագրով։ Մինչ այդ կնքվել Էր առևտրատնտեսական համաձայնագիր (1921 թվականի մայիս)։

Գերմանիայում 1918 թվականի նոյեմբերյան հեղափոխությունից հետո ՀամԿԳԿ չեղյալ հայտարարեց Բրեստի հաշտության պայմանագիրը։ 1925 թվականի հոկտեմբերի 12-ի պայմանագիրը բաղկացած Էր մի շարք համաձայնագրերից (տնտեսություն, երկաթուղային, ծովագնացության, հարկերի, արդյունաբերական սեփականության պահպանման և այլն)։ Հետագայում այդ պայմանագիրը լրացվեց մի առանձին արձանագրությամբ (1928)։

1926—32 թվականներին խորհրդա-գերմանական գործարար և ռազմական կապերը լայն թափ ստացան։ 1926 թվականի «բարեկամության և չեզոքության» պայմանագիրը հաստատեց, որ փոխհարաբերությունների հիմքը Ռապալլոյի պայմանագիրն Է։ 1933 թվականին Գերմանիայում իշխանության գլուխ անցավ Նացիոնալ-սոցիալիստական գերմանական բանվորական կուսակցությունը՝ Ադոլֆ Հիտլերի գլխավորությամբ։ 1935 և 1939 թվականներին կնքվեցին առևտրական համաձայնագրեր։ Նույն տարի ստորագրվեց «խորհրդա-գերմանական չհարձակման դաշնագիրը (*«Մոլոտով-Ռիբենտրոպ պակտ»*), որում առկա գաղտնի դրույթների պատճառով, Արևելյան Եվրոպան բաժանվեց Գերմանիայի և Խորհրդային Միության ազդեցության գոտիների։

ԽՍՀՄ-ի վրա Գերմանիայի հարձակման պահից, խորհրդա-գերմանական բոլոր պայմանագրերն ու համաձայնագրերը կորցրին իրենց ուժը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Full text in English: Բրեստ-Լիտովսկի պայմանագիր, մարտի 3, 1918


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 514)։*  |
**Սքոթ Ալեն** (անգլ.՝ **Scott Ethan Allen**, փետրվարի 8, 1949(1949-02-08), Նյուարկ, Նյու Ջերսի, ԱՄՆ, ամերիկացի նախկին գեղասահորդ, 9-րդ Ձմեռային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիր, 1965 թվականի աշխարհի առաջնության արծաթե մեդալակիր, 1964 և 1966 թվականների ԱՄՆ առաջնության ոսկե մեդալակիր (տղամարդկանց անհատական գեղասահք), Շվեդիայի Գեղասահքի առաջնության չեմպիոն Սոնի Ֆուրմանի որդին։

Կենսագրություն
--------------

Ալենն առաջին անգամ հանդես է եկել ազգային մրցումներում՝ 9 տարեկան հասակում, դառնալով առաջնության ամենաերիտասարդ մասնակիցը։ 1964 թվականի Օլիմիպիական խաղերում իր տասնհինգերորդ տարեդարձից երկու օր առաջ նվաճել է բրոնզե մեդալ, դառնալով ամենաերիտասարդ մեդալակիրը Ձմեռային օլիմպիական խաղերում։ Մարզական կարիերան ավարտելուց հետո ավարտել է Հարվարդի համալսարանը, որն ավարտել է 1971 թվականին, այնուհետև սովորել է Կոլումբիայի բիզնեսի դպրոցում։

Մոտ 30 տարի աշխատել է իր խորթ հոր հագուստի ընկերությունում, հետագայում դարձել ընկերության տնօրենը։

| Մրցույթներ/Մրցաշրջան | 1962 | 1963 | 1964 | 1965 | 1966 | 1967 | 1968 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Ձմեռային օլիմպիական խաղեր]] |  |  | 3 |  |  |  |  |
| Աշխարհի առաջնություն | 8 | 5 | 4 | 2 | 4 | 5 | 4 |
| Հյուսիսային Ամերիկայի առաջնություն |  | 3 |  | 2 |  | 2 |  |
| ԱՄՆ առաջնություն | 2 | 2 | 1 | 2 | 1 | 2 |  |
|

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Scotty Allen

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ալեն Սքոթ – օլիմպիական վիճակագրությունը *Sports-Reference.com* կայքում (անգլ.)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GTAA: 76146 |

 |