**Էլեն Ռուդելիուս** (շվեդ.՝ Ellen Viktoria Rydelius, փետրվարի 27, 1885(1885-02-27), Norrköping, Շվեդիա - ապրիլի 1, 1957(1957-04-01), Högalid Parish, Ստոկհոլմ, Ստոկհոլմի լեն, Շվեդիա), շվեդ գրող և թարգմանչուհի։

Կենսագրություն
--------------

Էլեն Ռուդելիուսը ծնվել է Նորչյոպինգում, 1885 թվականի փետրվարի 27-ին։ Նա վաճառական Պեռ Ակսել Ռուդելիուսի և Աննա Վիլհելմինա Ստրոմի դուստրն էր։ 1903 թվականին Ստոկհոլմի աղջիկների լիցեյն ավարտելուց հետո ընդունվել է Ուփսալայի համալսարան, որտեղ ուսումնասիրել է անգլերեն և ռոմանական լեզուների։ 1907 թվականին ստացել է փիլիսոփայական դոկտորի աստիճան։ Համալսարանն ավարտելուց հետո Էլենը վեց ամիս ապրել է Ռուսաստանում՝ սովորելով ռուսերեն, սակայն հոր մահից հետո վերադարձել է հայրենիք։

Շվեդիայում Էլենը դարձավ լրագրող, կարճ ժամանակ աշխատել է «Svenska Dagbladet» («Շվեդական օրաթերթ») (1908-1909) և «Dagens Nyheter» («Օրվա նորություններ»), (1909-1914) երկու ազգային խոշորագույն թերթերում, այնուհետև դարձավ ազատ լրագրող։ 1921-1923 թբականներին եղել է «Իդուն» թերթի խմբագրական քարտուղարը։ Նա իր հոդվածները ստորագրել է *Ռիդելիա* կեղծանունով, բայց ռուսերեն տեքստերը ստորագրել է *Ելենա Պետրովնա* անունով։

1910 թվականին նա սկսել է աշխատել որպես թարգմանչուհի՝ շվեդերեն թարգմանելով ռուս գրողների գրքերը։ Ընդհանուր առմամբ նա թարգմանել է Ֆյոդոր Դոստոևսկու, Լև Տոլստոյի և Անտոն Չեխովի մոտ 90 ստեղծագործություն։ Նա նաև թարգմանել է անգլերեն, ֆրանսերեն և իտալերեն՝ Առնոլդ Բենեթի, Գրացիա Դելեդայի և Ջոն Գոլսուորսիի ստեղծագործությունները։

Բացի թարգմանությունների վրա աշխատելուց, Էլենը շատ է ճանապարհորդել Եվրոպայում, երկար ժամանակ ապրել է Հռոմում և գրել բազմաթիվ ճանապարհորդական ուղեցույցներ դեպի Ստոկհոլմ, Հռոմ, Փարիզ, Բեռլին, Իտալիայի քաղաքներ, Գերմանիա և այլ ավյրեր։ Բացի ճամփորդական ուղեցույցներից, նա գրել է մի քանի խոհարարական գրքեր, որոնք գրել է 1940-ականներին, երբ պատերազմից տուժած Եվրոպայում ճանապարհորդությունն անհնարին է դարձել։ Նա նաև գրել է մի քանի աշխատություններ Ռուսաստանի պատմության վերաբերյալ, գրքեր շվեդ կանանց մասին և երկու ինքնակենսագրական։

Էլենը մահացել է Ստոկհոլմում, 1957 թվականին։ Գրող Քարինա Բուրմանը նրա մասին գիրք է գրել, որը կոչվում է «Մենք ռոմանտիկ ճանապարհորդներ ենք. Էլեն Ռուդելիուսի հետ Հռոմում» (2015)։

Անձնական կյանք
--------------

1911-1922 թվականներին Էլենը եղել է շվեդ լրագրող Հարալդ Վեգների կինը։ Նրանք ունեցել են դուստր, որը հետագայում դարձել է գրող։

Գրականություն
-------------

* Burman, Carina (2015). *Vi romantiska resenärer: med Ellen Rydelius i Rom*. Natur & Kultur
* Burman, Carina (2011). *Ellen Rydelius och det randiga livet. Folk jag aldrig mött: porträtt*
* Hedman, Dag (1999). *På 8 dagar: om Ellen Rydelius och hennes resehandböcker* ISSN 1104-0556
* Ärlemalm, Inger (2000). *Cajsa Warg, Hiram och de andra: om svenska kokboksförfattarinnor: med 65 recept* 91-89086-15-5

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  Ellen V Rydelius (-Wägner) (շվեդերեն) — 1917.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  Ellen Victoria Rydelius 1885-02-27 — 1957-04-01 Journalist, författare, översättare
3. 1 2   — P. 190.
4. ↑  Rydelius, ELLEN VIKTORIA — Svenskagravar.se.
5. ↑  SVENSKT ÖVERSÄTTARLEXIKON
6. ↑  Ellen V Rydelius (-Wägner)
7. ↑  Maria (Ria) Wägner

Արտաքին հղումներ
----------------

* 
* 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ČSFD · Find A Grave |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Շվեդական կենսագրական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 1037191579 · ISNI: 0000000054855769 · LCCN: nb2017004472 · NTA: 126147701 · NUKAT: n2005135272 · LIBRIS: 267057 · VIAF: 57116409 · WorldCat VIAF: 57116409 |

 |

 |