**Հույն-եգիպտական հարաբերություններ,** երկկողմ դիվանագիտական հարաբերություններ Հունաստանի և Եգիպտոսի միջև։ Երկու ժողովուրդների միջև ամուր մշակութային և պատմական կապերի շնորհիվ երկրները ներկայումս պահպանում են բարեկամական հարաբերություններ։ 1821 թվականին Հունաստանը դարձավ անկախ պետություն և շուտով դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատեց Եգիպտոսի հետ։ Հունաստանը ՆԱՏՕ-ի անդամ է, իսկ Եգիպտոսը ՆԱՏՕ-ի անդամ չհանդիսացող երկրներից ԱՄՆ-ի հիմնական դաշնակիցն է։ Երկրները Միջերկրածովյան, ՄԱԿ-ի, ԱՄՀ-ի և ԵԱՀԿ-ի միության անդամներ են։

Պատմություն
-----------

Հնագույն ժամանակներից ի վեր երկրների միջև հաստատվել է ուժեղ մշակութային և պատմական կապեր, ինչն իր արտացոլումն է գտել մակեդոնական Ալեքսանդր Մակեդոնացու՝ Միջերկրական ծովի արևելյան ափին Ալեքսանդրիա քաղաքի կառուցման մասին ցուցումի տեսքով։ Հարուստ մշակութային ժառանգությունը ավելի է ամրապնդել հարաբերությունները։ Ներկայումս երկրների միջև ջերմ հարաբերություններ են ձևավորվել։ Եգիպտոսում կա զգալի հունական համայնք, հիմնականում Ալեքսանդրիայում, որը Եգիպտոսի մեծությամբ երկրորդ քաղաքն է, ինչպես նաև Ալեքսանդրիայի հունական ուղղափառ պատրիարքարանի նստավայրը։ 1832 թվականին հունական հեղափոխության ավարտից հետո հույն-եգիպտական հարաբերություններն աստիճանաբար զարգանում են, ստորագրվել են առևտրի, զբոսաշրջության, տնտեսության և պաշտպանության ոլորտներում համագործակցության մի շարք համաձայնագրեր, տեղի են ունենում պետությունների ղեկավարների կանոնավոր հանդիպումներ։ 2014 թվականին Հունաստանը Եգիպտոսի տնտեսության մեջ 6-րդ խոշորագույն օտարերկրյա ներդրողն էր։

Համագործակցություն
------------------

Հունաստանը Եգիպտոսի տնտեսության մեջ չորրորդ խոշորագույն եվրոպական ներդրողն է, ավելի քան 208 հունական ընկերություններ ներկայացված են եգիպտական շուկայում, իսկ Եգիպտոսը Հունաստանի վեցերորդ խոշորագույն առևտրային գործընկերն է։

Եռակողմ գագաթաժողովներ
----------------------

### 2014 թվականի եռակողմ գագաթնաժողովը Կահիրեում

Եգիպտոսի նախագահ Աբդուլ Ֆաթթահ Հալիլ աս Սիսին, Կիպրոսի Հանրապետության նախագահ Նիկոս Անաստասիադիսը և Հունաստանի վարչապետ Անտոնիս Սամարասը Կահիրեում եռակողմ գագաթնաժողով են անցկացրել 2014 թվականի նոյեմբերի 8-ին, որտեղ երեք երկրների ղեկավարները քննարկել են Մերձավոր Արևելքի և Միջերկրական ծովի տարածաշրջանում առկա խնդիրները։ Պետությունների ղեկավարները համաձայնել են ակտիվացնել համագործակցությունը տնտեսության, անվտանգության, զբոսաշրջության և էներգետիկայի ոլորտներում, ինչպես նաև սահմանել Միջերկրական ծովում ընդհանուր ծովային սահմաններն ու ԷՏԳ-ն։

Կահիրեի գագաթնաժողովում Հունաստանի և Կիպրոսի ղեկավարները դատապարտել են ահաբեկչական գործողությունները Եգիպտոսի տարածքում, քաղաքական աջակցություն են հայտնել Եգիպտոսի կառավարությանը և պայմանավորվել միջազգային կազմակերպություններում և համաժողովներում փոխադարձ համագործակցության մասին։ Բացի այդ, Հունաստանն ու Կիպրոսի Հանրապետությունը խոստացել են պաշտպանել Եգիպտոսի դիրքերը Եվրոպական միությունում։ Աբդուլ Ֆաթթահ Հալիլ աս Սիսին, Նիկոս Անաստասիադիսը և Անտոնիս Սամարասը պայմանավորվել են եգիպտական տնտեսության և ենթակառուցվածքներում օտարերկրյա ներդրումների հետագա խրախուսման մասին, որոնք տուժել են արաբական գարնան ընթացքում տեղի ունեցող ապստամբություններից։

### 2015 թվականի եռակողմ գագաթաժողովը Նիկոսիայում

Նիկոսիայում 2015 թվականի ապրիլի 29-ին կայացել է բարձր մակարդակի նոր գագաթաժողովը Կիպրոսի Հանրապետության, Եգիպտոսի և Հունաստանի կառավարությունների ղեկավարների միջև։ Կիպրոսի Հանրապետության նախագահ Նիկոս Անաստասիադեսը, Եգիպտոսի նախագահ Աբդուլ-Ֆաթահ Հալիլ աս-Սիսին և Հունաստանի վարչապետ Ալեքսիս Ցիպրասը, որոնք հաստատել են երեք երկրների միջև համագործակցության հետագա ամրապնդման ձգտումը և պայմանավորվել են միջազգային ասպարեզում հարցերում համագործակցության մասին։ Քննարկվող հարցերի թվում է եղել միջերկրածովյան արևելյան մասում ածխաջրածինների հանքավայրերի մշակումը երկրների միջև ծովային սահմանի երկայնքով՝ դրանց բացառիկ տնտեսական գոտիներում։

### 2017 թվականի եռակողմ գագաթաժողովը Նիկոսիայում

2017 թվականի նոյեմբերի 21-ին Եգիպտոսի նախագահ Աբդուլ Ֆաթթահ Հալիլ աս Սիսին, Կիպրոսի Հանրապետության նախագահ Նիկոս Անաստասիադիսը և Հունաստանի վարչապետ Ալեքսիս Ցիպրասը բանակցություններ են վարել Նիկոսիայում։ Նրանք քննարկել են Արևելյան Միջերկրածովյան տարածաշրջանում ածխաջրածինների հանքավայրերի մշակումը և փոխշահավետ էներգետիկ նախագծերը։ Երեք երկրների ղեկավարները աջակցել և ողջունել են մասնավոր հատվածի նախաձեռնությունները էներգետիկ ենթակառուցվածքների նախագծերի իրականացման ոլորտում, որոնք կարևոր են այդ պետությունների անվտանգության համար, ինչպիսիք են EuroAfrica Interconnector-ը։

Պաշտոնական այցեր
----------------

2014 թվականի սեպտեմբերի 5-ին Հունաստանի արտաքին գործերի նախարար Եվանգելոս Վենիզելոսը պաշտոնական այց կատարեց Եգիպտոս՝ երկու երկրների միջև հարաբերություններն ամրապնդելու նպատակով։ Կահիրեում Եվանգելոս Վենիզելոսը հանդիպել է կառավարական պաշտոնյաների հետ և քննարկել փոխադարձ հետաքրքրություն ներկայացնող տարբեր հարցեր, ինչպիսիք են՝ օտարերկրյա ներդրումները երկրում, առևտուրը և կարծիքների փոխանակումը Մերձավոր Արևելքի քաղաքական իրավիճակի վերաբերյալ, որը վերաբերում և շոշափում է այդ միջերկրածովյան երկրներին, ինչպես նաև փոխադարձ հետաքրքրություն ներկայացնող հարցերի լուծումը, այդ թվում՝ միջազգային կազմակերպություններում և համաժողովներում կառավարությունների միջև համագործակցության հետագա զարգացումը։

Հունաստանի նախագահ Պրոկոպիս Պավլոպուլոսը 2015 թվականի ապրիլի 24-ին պաշտոնական այց է կատարել Եգիպտոս՝ հույն-եգիպտական հարաբերությունների ամրապնդման և երկրների կառավարությունների միջև համագործակցության ակտիվացման, ինչպես նաև փոխադարձ հետաքրքրություն ներկայացնող հարցերի լուծման նպատակով, ինչպիսիք են Մերձավոր Արևելքի իրադրությունը և անօրինական ներգաղթը, որը վերաբերում է երկու միջերկրածովյան երկրներին, ինչպես նաև պետությունների միջև ծովային սահմանների սահմանումը։

Դեսպանություններ
----------------

* Հունաստանը Կահիրեում դեսպանատուն և Ալեքսանդրիայում գլխավոր հյուպատոսություն ունի։
* Եգիպտոսը դեսպանություն ունի Աթենքում.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Egypt, Cyprus, Greece leaders talk EU, Turkey, Palestine". Արխիվացված է the original 2014 թ․ նոյեմբերի 9-ին. Retrieved 2016 թ․ ապրիլի 8.
2. ↑  "News Analysis: Egypt, Cyprus and Greece vow to expand cooperation at summit - Xinhua - English.news.cn". Retrieved 2016 թ․ ապրիլի 8.
3. ↑  Saturday 08-11-2014 11:57 AM. "Aswat Masriya - Sisi meets Greek PM ahead of Cairo tripartite summit". En.aswatmasriya.com. Արխիվացված է the original 2016 թ․ ապրիլի 28-ին. Retrieved 2016 թ․ հոկտեմբերի 20.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ թվային անուններ: authors list (link)
4. ↑  Kerry Kolasa-Sikiaridi. "Greece's Ambassador to Egypt: 'Greece Is the Fourth Largest European Investor in Egypt' | News from Greeks in Africa, Asia, and South America". World.greekreporter.com. Retrieved 2016 թ․ հոկտեմբերի 20.
5. ↑  "Greece, Cyprus to represent Egypt's interests in EU". *dailynewsegypt.com*. 2014 թ․ նոյեմբերի 8. Retrieved 2016 թ․ ապրիլի 8.
6. ↑  "Egypt, Greece, Greek Cyprus pledge to boost cooperation - Cyprus - Worldbulletin News". *World Bulletin*. Retrieved 2016 թ․ ապրիլի 8.
7. ↑  "Sisi, Greek, Cypriot leaders to hold tripartite summit in Nicosia". *Cairo Post*. Retrieved 2016 թ․ ապրիլի 8.
8. ↑  Wednesday 29-04-2015 01:03 PM (2015 թ․ ապրիլի 29). "Aswat Masriya - Sisi holds summit with Cypriot counterpart in Nicosia". En.aswatmasriya.com. Արխիվացված է the original 2016 թ․ ապրիլի 27-ին. Retrieved 2016 թ․ հոկտեմբերի 20.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ թվային անուններ: authors list (link)
9. ↑  "CyprusNewsReport.Com". *CyprusNewsReport.Com*. Արխիվացված է the original 2015 թ․ մայիսի 27-ին. Retrieved 2016 թ․ ապրիլի 8.
10. ↑  Energy, peace focus of Tripartite Summit, Cyprus Mail, November 21, 2017
11. 1 2  "Joint Declaration following the 5th Cyprus – Egypt – Greece Trilateral Summit, PIO Cyprus,Nicosia, 21 November 2017". Արխիվացված է the original 2018 թ․ փետրվարի 4-ին. Retrieved 2020 թ․ մարտի 24.
12. 1 2  l Fattah el-Sisi, Anastasiades, Tsipras Trilateral Summit 21 November 2017
13. ↑  "EuroAfrica interconnector". Արխիվացված է the original 2018 թ․ փետրվարի 4-ին. Retrieved 2019 թ․ դեկտեմբերի 28.
14. ↑  TO BHMA International (2013 թ․ սեպտեմբերի 5). "Venizelos to visit Egypt". *TO BHMA International*. Retrieved 2016 թ․ ապրիլի 8.
15. ↑  A. Makris (2015 թ․ ապրիլի 24). "President Pavlopoulos meets Egyptian counterpart - GreekReporter.com". Retrieved 2016 թ․ ապրիլի 8.
16. ↑  "Archived copy". Արխիվացված է the original 2015 թ․ մայիսի 27-ին. Retrieved 2015 թ․ մայիսի 27.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ արխիվը պատճենվել է որպես վերնագիր (link)
17. ↑  Embassy of Greece in Cairo
18. ↑

Գրականություն
-------------

* *Dalachanis, Angelos* The Greek Exodus from Egypt: Diaspora Politics and Emigration 1937-1962. — London: Berghann, 2017. — ISBN 978-1-78533-447-4

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Հունաստան Հունաստանի արտաքին հարաբերություններ Հունաստան |
| --- |
|  |
| Աֆրիկա | 
* Ալժիր
* Եգիպտոս
* Եթովպիա
* Քենիա
* Նիգերիա
* Հարավաֆրիկյան Հանրապետություն
* Զիմբաբվե

 | Coat of arms of Greece |
|  |
| Ամերիկա | 
* Արգենտինա
* Բրազիլիայի Դաշնային Հանրապետություն
* Կանադա (դեսպ.)
* Չիլի
* Կուբա
* Մեքսիկա
* Նիկարագուա
* Պերու
* Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
* Ուրուգվայ
* Վենեսուելա

 |
|  |
| Ասիա | 
* Հայաստան
* Ադրբեջանի Հանրապետություն
* Բանգլադեշ
* Չինաստան
* Վրաստան
* Հնդկաստան
* Ինդոնեզիա
* Իրանի Իսլամական Հանրապետություն
* Իրաք
* Իսրայել
* Ճապոնիա
* Հորդանան
* Ղազախստան
* Ղրղզստան
* Լիբանան
* Մալայզիա
* Պակիստան
* Ֆիլիպիններ
* Սաուդյան Արաբիա
* Հարավային Կորեա
* Տաջիկստան
* Թուրքիա (Հույն-թուրքական երկրաշարժերի դիվանագիտություն)
* ԱՄԷ
* Ուզբեկստան

 |
|  |
| Եվրոպա | 
* Ալբանիա
* Ավստրիա
* Բելգիա
* Բուլղարիա
* Խորվաթիա
* Կիպրոս
* Չեխիա
* Դանիա
* Էստոնիա
* Ֆինլանդիա
* Ֆրանսիա
* Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետություն
* Վատիկան
* Հունգարիա
* Իսլանդիա
* Իռլանդիա
* Իտալիա
* Լատվիա
* Լիտվա
* Մակեդոնիա
* Մալթա
* Մոլդովա
* Չեռնոգորիա
* Նիդերլանդներ
* Նորվեգիա
* Լեհաստան
* Ռումինիա
* Ռուսաստան
* Սերբիա
* Իսպանիա
* Շվեդիա
* Շվեյցարիա
* Ուկրաինա
* Միացյալ Թագավորություն

 |
|  |
| Ավստրալիա և Օվկիանիա | 
* Ավստրալիա
* Նոր Զելանդիա

 |
|  |
|  Պորտալ:Հունաստան |

 |