**Ջուզեպպե Արչիմբոլդո** (իտալ.՝ Giuseppe Arcimboldo, 1527, Միլան, Միլանի դքսություն, Սրբազան Հռոմեական կայսրություն - հուլիսի 11, 1593(1593-07-11)[…], Միլան, Միլանի դքսություն, Հաբսբուրգյան Իսպանիա), իտալացի գեղանկարիչ, գեղազարդիչ, ով սովորաբար դասվում է մաներիզմի ներկայացուցիչների շարքին։ Նրա աշխատանքների մեջ որոշ քննադատներ և նկարիչներ նկատել են սյուրռեալիզմի հիացմունքներ։

Կենսագրություն
--------------

Ջուզեպպե Արչիմբոլդոն ծնվել է միլանցի նկարչի ընտանիքում, վաղ մանկությունից նա հորը օգնել է եկեղեցական նկարներ ստեղծել, ինչպես նաև մասնագիտացել էր գոբելենների և գունավոր ապակիների էսքիզների ստեղծման վրա։ Ձեռք բերելով համբավ և հեղինակություն՝ 1562 թվականին նա հրավիրվել է Վիեննա՝ Մաքսիմիլիան II կայսրի Սրբազան Հռոմեական կայսրություն, այնուհետև Պրահայում ծառայել է նրա իրավահաջորդ Ռուդոլֆ II-ին։ Բացի իր պալատական գեղանկարչի և գեղազարդչի պարտականություններից, նա նաև վերահսկում էր արվեստի գործերի ձեռքբերումը, զբաղվում էր միջոցառումների կազմակերպմամբ, ինչպես նաև կատարում էր ճարտարագիտական աշխատանքներ։ Պահպանվել են այն ժամանակաշրջանի Արչիմբոլդոյի մոտ երկու տասնյակ աշխատանքներ՝ պաշտոնական դիմանկարներ և առանձնահատուկ նկարներ, որոնք կատարված էին անսովոր իրերի, բույսերի և կենդանիների համադրությամբ․ հնարավոր է, որ այդ ոճի յուրահատկությունը պայմանավորված էր պալատական կունստկամերայի ազդեցությամբ, որը վերահսկում էր գեղանկարիչը։ Այս ոճը խրախուսվում էր կայսր-պատվիրատուների կողմից, և նույնիսկ որպես օրինակ էր ծառայում։ Կայսր Ռուդոլֆ II-ը 1580 թվականին Արչիմբոլդոյին ազնվականության կոչում է շնորհել։ Մոտ 25 տարի Հաբսբուրգում ծառայելուց հետո, 1587 թվականին նկարիչը թոշակի է անցնում և վերադառնում Միլան, սակայն շարունակում էր իր կողմից ընտրված ոճով աշխատանքներ ստեղծել, որոնք ուղարկում էր Պրահա։ «Ռուդոլֆ II-ի դիմանկարը Վերտումնի կերպարում» աշխատանքի համար նկարչին շնորհվել է պֆալցգրաֆի պատվավոր կոչում։ Նրա մահվանից հետո այդ ոճը և ֆորմալ փորձերը մոռացվել են, իսկ Արչիմբոլդոյի ժառանգությամբ հանդեպ նոր հետաքրքրությունը ծագեց 1930-ական թվականներին։ Այդ ժամանակից ի վեր նա համարվում է եվրոպական գեղանկարչության դասական, ով որոշակիորեն ընդլայնել է ձևի և բովանդակության սահմանները։ 
Արչիմբոլդոյի կյանքը փաստագրված է խիստ անհամաչափ. մինչ 1562 թվականը և 1587-1593 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում նրա կյանքի հանգամանքները և աշխատանքները արխիվային փաստաթղթերում արտացոլված են միայն մասնակի։ Նրա կյանքի մասին բազմաթիվ տեղեկատվություն, որը ներկայացվում է կենսագիրների կողմից, հիպոթետիկ են և չստուգված։ Վազարիի «Կենսագրականներում» նրա կենսագրությունը բացակայում է։

Ռուդոլֆ II
Ջուզեպպեյի պապը եղել է արքեպիսկոպոս, հայրը՝ նկարիչ։ Նա իր կարիերան սկսել է Միլանի տաճարում` ստեղծելով գունավոր ապակիներ և սրբերի կյանքի տեսարաններից` որմնանկարներ։

Ծառայել է Հաբսբուրգում՝ Ավստրիայում և Բոգեմիում (1562-1587), սկզբում Ֆերդինանդ I կայսեր պալատում՝ Վիեննայում, եղել է որպես դիմանկարիչ, հետո, երբ Մաքսիմիլիան II (1564) Սուրբ Հռոմեական կայսրության կայսր դարձավ, նա եղավ «գեղարվեստական ​​ղեկավար», դարձավ դատարանի նկարիչ։ Նա ընկերների կողմից ընկալվում էր ունիվերսալ կարդացած մարդ և բարձր զարգացած ստեղծագործական հանճար, առավել իր ժամանակակիցներից։ Ի դեպ, նա եղել է «գեղարվեստական ​​ղեկավար» Մաքսիմիլիան II կայսեր։ Նա պատասխանատու է ճարտարապետության դատարանի և թատերական ձևավորման բոլոր գործողություններին։ Այդ օրվանից նա նաև ինժեներ է։ Մաքսիմիլիանի օգնությամբ, նա խաղացել է «Տարվա եղանակներ»-ի առաջին տարբերակը, որը նա կայսրին ցուցադրեց Նոր Տարվա կապակցությամբ 1569 թվականին։ 1570 թվականին նրան ուղարկել են Պրահա՝ Ռուդոլֆ, որդու՝ Մաքսիմիլիանի հետ նախագծելու բարդ մրցույթ Մաքսիմիլիան II-ի համար ( սյուժեն-խառը դասական և չեխական առասպելաբանություն )։ 1573 թվականին Արչիմբոլդոն գրեց «Տարվա եղանակներ»-ի երկրորդ տարբերակը։ 1585 թվականին նա կայսրին նվիրեց կարկիր կոժից ֆոլիո, որը պարունակում էր 150 նկար իր գրիչներով և թանաքներով։ 1587 թվականին բազմաթիվ հարումներից հետո Ռուդոլֆ II-ը նրան թողել է վերադառնալ հայրենիք՝ Միլան։ Նույն թվականին կայսրը նրան խնդրեց շարունակել նկարել իր համար, բայց նա այլևս չէր աշխատում դատարանում։ 1591 թվականին նա նկարել է իր հայտնի նկարներ «Ֆլորան» և «Վերտումն», որոնք նա ուղարկել է Պրահա։ 1593 թվականի հուլիսի 11-ին նկարիչը մահացել է։

Արվեստ
------

Ֆլորա (1591)
«Վերտումն»-ը հատկապես գնահատվել է Ռուդոլֆի և հասարակության կողմից։ Սա կիսանկար դիմանկարն է կայսեր, ներկայացված Հռոմեական աստծո եղանակներին, բուսականության և դարձի։ Ռուդոլֆը բաղկացած է ամբողջապես պտղատու հիասքանչ ծաղիկներից և բանջարեղենից։ Ռուդոլֆ II-ը շատ էր հիացած Ջուզեպպեյի տաղանդից։ Նրա աշխատանքներից քչերն են պահպանվել-դրանց մե մասը դիմանկարներ են ` կուրծք, պրոֆիլ։ Նկարները կազմված են մրգերից, բանջարեղենից, ծաղիկներից, խեցեմորթներից, ձկներից, մարգարիտներից, երաժշտական ​​գործիքներից, գրքերից և այլն։ «Ամառ» և «Ձմեռ» նկարները նկարված են 1563 թվականին գտնվում են Վիեննայում Արվեստի թանգարանում, «Գարուն»` Մադրիդում Սան Ֆերնանդո ակադեմիայում։ «Կրակ» և «Ջուր» նկարները նկարվել են 1566 թվականին՝ Վիեննայի արվեստի պատմության թանգարանում։ «Խոհարար» նկարը, որը գտնվում է Լուվրում, բաղկացած է խոհանոցի իրերից։ Նա բավական հայտնի էր իր կյանքի ընթացքում, որը բացատրվում է իր իմիտացիոն ոճով։

Նկարներ
-------

* Օդ Օդ
* ԿրակԿրակ
* ԵրկիրԵրկիր
* ՋուրՋուր
* ԲանջարեղենԲանջարեղեն
* Անկարգ բանջարեղենԱնկարգ բանջարեղեն
* ԻրավաբանԻրավաբան
* ԳրադարանավարԳրադարանավար

Չորս եղանակներ
--------------

* ԱմառԱմառ
* ԳարունԳարուն
* ԱշունԱշուն
* ՁմեռՁմեռ

1572 թվականի շարք
-----------------

* ԱշունԱշուն
* ԱմառԱմառ

Նշումներ
--------

* Աժմ պահպանվել է տպվածքներ և նկարներ Ուֆֆիցի պատկերասրահում, Ֆլորենցիա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4
3. 1 2 3 4
4. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
5. 1 2  RKDartists (նիդերլ.)
6. 1 2  Internet Speculative Fiction Database — 1995.
7. ↑
8. 1 2 3 4 5 6

Արտաքին հղումներ
----------------

* Archived 2014-10-31 at the Wayback Machine.
* 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Discogs · MusicBrainz · Internet Speculative Fiction Database · RKDartists |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Իտալացիների կենսագրական բառարան · Կրուգոսվետ · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Notable Names Database · Treccani · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BAV: ADV10201072 · BIBSYS: 90098045 · BNC: a10573720 · BNE: XX1157019 · BNF: 12288158z · CiNii: DA04106626 · CONOR: 68522339 · GND: 118503871 · ICCU: CFIV031946 · ISNI: 0000000115621633 · LCCN: n80038259 · LNB: 000080381 · NDL: 00620276 · NKC: jn20000720010 · NLA: 35145137 · NLP: a0000001655860 · NTA: 072724285 · NUKAT: n98022429 · LIBRIS: 337369 · SUDOC: 031717535 · VIAF: 22412735 · ULAN: 500028171 · WorldCat VIAF: 22412735 |

 |

 |