**Անտիկլեա**, նաև **Անտիկլեյա** (հին հունարեն՝ Ἀντίκλεια), հին հունական դիցաբանության կերպար, Ավտոլիկոսի դուստրը, Լաերտի կինը և Ոդիսևսի մայրը։ Մահացել է, մինչև որ որդին կգար Տրոյական պատերազմից հետո։ Նրա ստվերը Հոմերոսի «Ոդիսական» պոեմի հերոսներից մեկն է։

Դիցաբանության մեջ
-----------------

Անտիկլեան եղել է Հերմեսի որդի Ավտոլիկոսի դուստրը, որը ճանաչված խորամանկ և գող էր, ապրում էր Պառնասում։ Նրա մորը աղբյուրներն անվանում են կամ Նեերա՝ Պերեոսի դուստրը, կամ Ամֆիթեա, իսկ քրոջը՝ Պոլիմեդա՝ Յասոնի մայրը։ Երիտասարդ տարիքում Անտիկլեան հաճախ է որսով զբաղվել և եղել է Արտեմիս աստվածուհու մշտական ուղեկցորդներից (այդ մասին իր հիմներից մեկում գրել է Կալիմաքոսը)։ Հայրը նրան կնության է տվել Իթակեի թագավոր Լաերտին, սակայն մինչև հարսանիքը նա հանդիպել է կորնթոսցի հերոս Սիզիփոսին։ Վերջինս բռնացրել է Ավտոլիկոսին անասունների գողության մեջ և որպեսզի պատժի նրան, բռնաբարել է Անտիկլեային (մեկ այլ վարկածով՝ ամեն ինչ տեղի էր ունեցել աղջկա և նրա հոր համաձայնությամբ)։ Ամուսնանալով Անտիկլեան որդի է ունեցել կամ Իթակեի ճանապարհին Բեոտիայում, Ալալկոմենա քաղաքի շրջակայքում, կամ էլ արդեն ամուսնու թագավորությունում, Ներիթոն լեռան վրա, անձրևի տակ։ Տղան ստացել է Ոդիսևս անունը, իսկ որոշ անտիկ հեղինակներ պնդել են, որ նրա իրական հայրը եղել է ոչ թե Լաերտը, այլ Սիզիփոսը։ Այդ կերպ Անտիկլեայի միջոցով կապ են հաստատել հունական դիցաբանության երեք ամենահայտնի խորամանկների՝ Սիզիփոսի, Ոդիսևսի և Ավտոլիկոսի միջև։

Հետագայում Անտիկլեան ունեցել է դուստր Քթիմենա անունով, որը դարձել է հարևան Զամ կղզու արիստոկրատի կին (հավանաբար Եվրիլոխոսի)։ Թագուհին որդուն ուղարկել է Տրոյական պատերազմին, սակայն նրա գալստյանը չի համբերել, մահացել է թախծից։ Հոմերոսի ծանոթագրությունների հեղինակի խոսքերով՝ Ոդիսևսի թշնամի Նավպլիոսն է ասել Անտիկլեայի, իբր թե նրա որդին սպանվել է Տրոյայում, և Անտիկլեան վշտից կախվել է։

Հիշատակ
-------

Անտիկլեան հիշատակվում է Հոմերոսի «Ոդիսականում»։ Երբ գլխավոր հերոսն իջնում է ստորերկրյա թագավորություն, որպեսզի Թիրեսիասից իմանա իր ապագայի մասին, այնտեղ հանդիպում է իր մոր ստվերին, որին տանը ողջ էր թողել։ Ոդիսևսը լաց է լինում, սակայն որքան էլ ցավալի էր նրա համար, հեռու է վանում ստվերը զոհաբերված կենդանիների մարմինների արյունից։ Հետագայում նա խոսում է մոր հետ, վերջինս պատմում է, որ Պենելոպեն պահում է նրա հանդեպ հավատարմությունը, որ նրան Իթակեում դեռ սպասում են ծեր հայրը և հասունացած որդին։ Հայտնի է, որ Եվրիպիդեսն ունեցել է սատիրական «Ավտոլիկոս» դրամա (տեքստը չի պահպանվել)։ Նկարիչ Պոլիգնոտոսը պատկերել է Անտիկլեային Հադեսի թագավորությունում, ինչը դեռևս Ք. ա. 2-րդ դարում պահպանվել է Դելֆիքում։

Անտիկլեայի պատվին է անվանակոչված Անտիկլեա (651) աստերոիդը, որը 1907 թվականին հայտնաբերել է Աուգուստ Կոպֆը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  *Escher-Bürkli J.* Antikleia 1 (գերմ.) // *Kategorie:RE:Band I,2* — 1894.
2. ↑  Гигин, 2000, Мифы, 201
3. 1 2  Escher-Bürkli, 1894
4. ↑  Schirmer, 1886
5. ↑  Ботвинник, 1987
6. ↑  Гомер, 2000, Одиссея, XV, 367
7. ↑  Stoll, 1894
8. ↑  Гомер, 2000, Одиссея, XI, 84—89
9. ↑  Гомер, 2000, Одиссея, XI, 180—204
10. ↑  Гигин, 2000, Мифы, 201, прим
11. ↑  Павсаний, X, 29, 8
12. ↑  *Schmadel, Lutz D.* Dictionary of Minor Planet Names. — Fifth Revised and Enlarged Edition. — B. Heidelberg, N. Y.: Springer, 2003. — P. 64. — ISBN 3-540-00238-3

Աղբյուրներ
----------

1. Аполлодор Афинский։ «Мифологическая библиотека»։ Сайт «История Древнего Рима»։ Վերցված է 2019-02-19
2. *Гигин* Мифы. — СПб.: Алетейя, 2000. — 480 с. — ISBN 5-89329-198-О
3. *Հոմերոս* Одиссея. — М.: Наука, 2000. — 488 с. — ISBN 5-02-011652-1
4. «Павсаний. Описание Эллады»։ Сайт «История Древнего Рима»։ Վերցված է 2019-09-06

Գրականություն
-------------

1. *Ботвинник М.* Автолик // *Мифы народов мира*. — 1987. — Т. 1. — С. 32.
2. *Escher-Bürkli J.* Antikleia 1 // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. — 1894. — Bd. I, 2. — Kol. 2425.
3. *Schirmer A.* Antikleia 1 // Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie. — 1886. — Bd. I, 1. — Kol. 374.
4. *Stoll H.* Ktimene // Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie. — 1894. — Bd. II, 1. — Kol. 1580.