**Թեոֆիլո Սթիվենսոն Լոուրենս** (իսպ.՝ Teófilo Stevenson Lawrence; մարտի 29, 1952(1952-03-29), Puerto Padre, Las Tunas Province, Կուբա - հունիսի 11, 2012(2012-06-11), Հավանա, Կուբա),կուբացի սիրողական բռնցքամարտիկ, Օլիմպիական եռակի չեմպիոն (1972, 1976, 1980, բռնցքամարտի երեք եռակի օլիմպիական չեմպիոններից մեկը), աշխարհի եռակի չեմպիոն (1974, 1978, 1986), Պանամերիկյան խաղերի կրկնակի չեմպիոն (1975, 1979), «Բարեկամության-84»-ի չեմպիոն (1984)։ Վել Բարկերի գավաթակիր (1972) և օլիմպիական շքանշանակիր (1987), ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1972)։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել Է Կուբայում գտնվող Պուերտո Պադրա քաղաքում։ Նրա հայրը Տեոֆիլո Ստիվենսոն Պատերսոնն (Teófilo Stevenson Patterson) էր՝ ներգաղթած Սենտ Վինսենտից։ Նրա մայրը՝ Դոլորես Լորենսը, ծնվել է Կուբայում, սակայն նրա ծնողները Սենտ Կիտսի ներգաղթյալներ են եղել։ Թեոֆիլոն Կուբա է ժամանել 1923 թվականին՝ աշխատելով այնտեղ, որտեղ հնարավոր է։ Իր կառուցվածքի շնորհիվ նա ներգրավված է եղել բռնցքամարտում տեղացի մարզիչների կողմից և մասնակցոեկ է յոթ մարտերի, մինչև որ հիասթափվել է սկսնակ մարտիկներին վճարվող կոռումպացված համակարգից։

Հանդես է եկել ծանր քաշային կարգում (ավելի քան 81 կգ), հաղթել է 1972, 1976 և 1980 թվականներին։ Բոլոր երեք օլիմպիադաներում Սթիվենսոնը Կուբայի դրոշակակիր է եղել՝ 1974 թվականին (Հավանա), 1978 թվականին (Բելգրադ) և 1986 թվականին (ԱՄՆ)։

1972 թվականին Սթիվենսոնին շնորհվել է Վել Բարկերի գավաթը՝ որպես Օլիմպիական խաղերի ամենատեխնիկական բռնցքամարտիկ։

1976 թվականի Կանադական Օլիմպիական խաղերից հետո ամերիկացի պրոմոուտեր Դոն Քինգը Սթիվենսոնին առաջարկել է երկու միլիոն դոլար պրոֆեսիոնալներ տեղափոխվելու և Մոհամեդ Ալիի հետ մենամարտի համար։ Առաջարկվածն այդ ժամանակամիջոցում վնասակար էր նույնիսկ պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտի աստղերի համար, սակայն Կուբայից հեռանալը, որի դեմ գործում էին (և գործում են մինչ օրս) ամերիկյան տարատեսակ պատժամիջոցները և շրջափակումը, նշանակում էր չվերադառնալ հայրենիք, և Թեոֆիլոն հրաժարվել է՝ պատասխանելով բառացիորեն հետևյալը․ «Երկու միլիոն դոլարից ես նախընտրում եմ ութ միլիոն կուբացիների սերը»։

Միակ մարդը, ով երկու անգամ հաղթել է Սթիվենսոնին, խորհրդային բռնցքամարտիկ Իգոր Վիսոցկին է։ Նրան նաև հաղթել է խորհրդային բռնցքամարտիկ Ալեքսանդր Լուկստինը։

20-ամյա կարիերայի ընթացքում սիրողական բռնցքամարտում Սթիվենսոնը հաղթել է 332 մենամարտերից 310-ում։

1987 թվականին Թեոֆիլ Սթիվենսոնը պարգևատրվել է օլիմպիական շքանշանով։

1988 թվականին ավարտել է մարզական կարիերան։ Տեղափոխվել է մարզչական աշխատանքի, զբաղեցրել Է Կուբայի բռնցքամարտի ֆեդերացիայի փոխնախագահի պաշտոնը։ Աշխատել է սպորտի և ֆիզիկական դաստիարակության ազգային ինստիտուտում։

2012 թվականի հունիսի 11-ին հայտնի բռնցքամարտիկը մահացել է սրտամկանի ինֆարկտից։

Ֆիլատելիայում
-------------

Թեոֆիլ Սթիվենսոնին նվիրված Է Հյուսիսային Կորեայի փոստային բլոկը 70 չոն անվանական արժեքով՝ 1980 թվականի հոկտեմբերի 20-ին թողարկված «Օլիմպիադա-80»-ի հաղթողների մասին շարքից։ Նամականիշի վրա պատկերված է Օլիմպիադայի ոսկե մեդալի ֆոնին բռնցքամարտիկի ուրվագիծը, գրված է նրա անունը, երկիրը և կարգը, ձախից՝ «Խորհրդանիշ Աղավնի», օլիմպիադայի խորհրդանշանի, Հյուսիսային Լորեայի դրոշի և Կուբայի դրոշի ոճային պատկերը։ Բլոկի դաշտերում պատկերված են անգլերեն (անգլ.՝ 1980 Winners of Olympic Games) և կորեերեն (կորեերեն՝ 올림픽경기우승자들) տեքստը, Սպասյան աշտարակը, Հյուսիսային Կորեայի դրոշը և օլիմպիական Պիկտոգրամները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Encyclopædia Britannica
2. 1 2 3 4  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
3. 1 2  Cuban official: Olympic boxer Stevenson dies
4. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #1025177231 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
5. ↑  Las Tunas-born Teofilo Stevenson: a Legend that Lives on. Periodico
6. ↑  *In the Red Corner*. John Duncan. p77-79
7. ↑  Различные источники приводят другие цифры предложения Кинга: от 2 до 5 миллионов долларов.
8. ↑  Скончался Теофило Стивенсон, gazeta.ru
9. ↑  Teófilo Stevenson, el púgil fiel — Mundo Deportivo (Իսպաներեն) «*Prefiero el amor de ocho millones de cubanos que dos millones de dólares*»
10. ↑  На Кубе скончался великий боксер Теофило Стивенсон, bbc.co.uk
11. 1 2  Умер непобедимый кубинский боксер Теофило Стивенсон, rg.ru
12. ↑  Olympic Order (und) // *Olympic Review.*. — Lausanne, Switzerland: The International Olympic Committee. — Т. 235—236.
13. ↑  Olympic boxer Teofilo Stevenson dies
14. ↑  조선우표목록 Korean Stamp Catalogue (1946-1998). — Pyongyang: 조선우표사 Korea Stamp Corporation, 1998. — С. 132. — 288 с.
15. ↑  «Teofilo Stevenson -Boxing»։ Colnect։ Վերցված է 2020-09-06

Արտաքին հղումներ
----------------

* Карьера Теофило Стивенсона(իսպ.)
* Теофило Стивенсон – օլիմպիական վիճակագրությունը *Sports-Reference.com* կայքում (անգլ.)
* Теофило Стивенсон — его подробная биография: детство, первый шаг в бокс, «золото» на Олимпийских играх.(ռուս.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | BoxRec · Olympic Channel · ՄՕԿ · Find A Grave |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Munzinger · Universalis |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BIBSYS: 14043642 · GND: 1025177231 · ISNI: 0000000023624271 · LCCN: n84029694 · VIAF: 67859189 · WorldCat VIAF: 67859189 |

 |