**Ձայնատեսակը** ձայնային միանման տիրույթներով ձայների խումբ է, որը կարող է երգվել նմանատիպ տեսիտուրայում և ձայնային անցումա նույն կետերով։ Ձայնի դասակարգումն առավելապես կապված է եվրոպական դասական երաժշտության հետ, թեև ձայնատեսակը իր տերմիններով հանդերձ, օգտագործվում է նաև երաժշտության այլ ոճերում:

Երգիչը ընտրում է իր ձայնին համապատասխան ռեպերտուար։ Որոշ երգիչներ, ինչպիսիք են Էնրիկո Կարուզոն, Ռոզա Պոնսելը, Ջոան Սազերլենդը, Մարիա Կալասը, Ջեսսի Նորմանը, Եվա Պոդլեսը և Պլասիդո Դոմինգոն, ունեն ձայներ, որոնք թույլ են տալիս նրանց երգել տարբեր դերեր ձայնի տարբեր տեսակներով։ Որոշ երգչուհիներ, ինչպիսիք են Շիրլի Վերեթը և Գրեյս Բամբրին, փոխում են իրենց ձայնատեսակը և նույնիսկ համադրում են դրանք։ Որոշ երգիչներ, որոնցից է Լեոնի Ռիսանեկը, ձայներ ունեն, որոնք տարիքի հետ ցածրանում են, ինչը նրանց ստիպում է անցնել տարբեր ձայնատեսակներով իրենց կարիերայի ընթացքում: Որոշ դերեր դժվար է դասակարգել, քանի որ դրանք ունեն շատ արտասովոր վոկալային պահանջներ. Մոցարտն իր դերերից շատերը գրել է կոնկրետ երգիչների համար, ովքեր հաճախ ունեին ուշագրավ ձայներ, և Վերդիի որոշ վաղ ստեղծագործություններ ծայրահեղ պահանջներ են ներկայացնում իրենց երգիչների նկատմամբ:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Կանացի ձայներ | Սոպրանո | Կոլորատուրային |
| Քնարակոլորատուրային |
| Լիրիկական |
| Լիրիկադրամատիկական |
| Դրամատիկ |
| Մեցցո-սոպրանո | Լիրիկական |
| Դրամատիկ |
| Կոնտրալտո |
| Տղամարդու ձայներ | Տենոր | Ալտինո |
| Լիրիկական |
| Սպինտո |
| Դրամատիկ |
| Բարիտոն | Ալտինո |
| Լիրիկական |
| Դրամատիկ |
| Բաս | Բարձր |
| Կենտրոնական |
| Ցածր |

Ձայնատեսակների թիվ
------------------

Ձայնի տարբեր տեսակներ օգտագործվում են ձայնային մանկավարժության մեջ՝ ձայնի դասակարգման տարբեր համակարգերում: Այս տեսակներից շատերը, այնուամենայնիվ, խմբավորված են յոթ կամ ութ հիմնական ձայնային կատեգորիաների մեջ, որոնք, մեծ մասամբ, ճանաչված են ձայնի հիմնական դասակարգման համակարգերում: Կանայք սովորաբար բաժանվում են երեք խմբի՝ սոպրանո, մեցցո-սոպրանո և կոնտրալտո: Տղամարդիկ սովորաբար բաժանվում են չորս խմբի՝ կոնտրտենոր, տենոր, բարիտոն և բաս: Մինչդեռահասային ձայնի մասին խոսելիս կիրառվում է ութերորդ տերմինը՝ թրիբլը։ Այս հիմնական կատեգորիաներից յուրաքանչյուրում ենթակատեգորիաները բացահայտում են հատուկ ձայնային որակներ, ինչպիսիք են կոլորատուրայի հարմարությունը և ձայնային ծանրությունը՝ ձայները տարբերելու համար: Դասական կատարման վոկալային տիրույթը ընդգրկում է մոտ հինգ օկտավա՝ ցածր G1-ից մինչև բարձր G6, թեև ծայրահեղությունները հազվադեպ են: Ավելի հաճախ միջակայքը ցածր C2-ից մինչև բարձր D6 է: Վոկալ տիրույթները խմբավորված են իրար հետ հատվող տեսակների մեջ, որոնցից յուրաքանչյուրը ընդգրկում է մոտ երկու օկտավա: Շատ երգիչներ ընկնում են տարբեր ձայնախմբերի միջև և կարող են որոշ մասեր կատարել ցանկացած ձայնախմբով:

Կանացի ձայներ
-------------

### Սոպրանո

Սոպրանոյի ձայնային տիրույթը (C4–C6) ցուցադրված դաշնամուրի ստեղնաշարին կանաչ գույնով։ Կետը ցույց է տալիս միջին C-ն (C4)

**Սոպրանոյի տիրույթ,** սոպրանոն ամենաբարակ երգային ձայնն է: Սոպրանոյի բնորոշ ձայնը գտնվում է C4 (միջին C) և C6 (բարձր C)-ի միջև: Սոպրանոների համար ցածրագույն շեմը մոտավորապես A3 է (միջին C-ից անմիջապես ցածր): Սոպրանոյի դերերից շատերը չեն տարածվում C6-ից վեր, չնայած կան մի քանի ստանդարտ սոպրանոյի դերեր, որոնք պահանջում են D6: Ամենաբարձր շեմի դեպքում, կոլորատուրային սոպրանոյի որոշ դերեր կարող են հասնել մինչև G6 (G-ն բարձր C-ից բարձր):

**Սոպրանոյի տեսիտուրա,** սոպրանոյի ձայնի տեսիտուրան ավելի բարձր է, քան մյուս բոլոր ձայներինը, բացի սոպրանինոյից: Մասնավորապես, իսկ կոլորատուրային սոպրանոն ունի ամենաբարձր տեսիտուրան բոլոր սոպրանոյի ենթատեսակներից։

**Սոպրանոյի ենթատեսակներ,** ինչպես բոլոր ձայնային տեսակների դեպքում, սոպրանոները հաճախ բաժանվում են տարբեր ենթակարգերի՝ հիմնված ձայնային տիրույթի, ձայնի գույնի կամ տեմբրի և ձայնի ծանրության վրա: Սոպրանոները հաճախ բաժանվում են հինգ ենթակարգերի՝ կոլորատուրային սոպրանո, սուբրետ, լիրիկական սոպրանո, սպինտո սոպրանո և դրամատիկ սոպրանո։

Ֆրանսիացիների համար հատկապես սիրելի սոպրանոյի երկու տեսակներ են Դուգազոնը և Ֆալկոնը, որոնք միջանկյալ ձայնային տեսակներ են սոպրանոյի և մեցցո-սոպրանոյի միջև։ Դուգազոնը ավելի մուգ գույնի սուբրետ է, իսկ ֆալկոնը ավելի մուգ գույնի դրամատիկ սոպրանո է:

### Մեցցո-սոպրանո

**Մեցցո-սոպրանոյի տիրույթ**, մեցցո-սոպրանոյի ձայնը կանանց համար միջին տիրույթի ձայնային տեսակ է։ Այն գտնվում է սոպրանոյի և կոնտրալտոյի տիրույթների միջև՝ հատելով երկուսն էլ: Այս ձայնին բնորոշ տիրույթը A3 -ի միջակայքն է (A-ն՝ C-ից ցածր) մինչև A5 (երկու օկտավա բարձր): Ստորին և վերին շեմերը որոշ մեցցո-սոպրանոների մոտ կարող են տարածվել մինչև F3 (F-ը միջին C-ից ցածր) և մինչև C6 (բարձր C):

**Մեցցո-սոպրանոյի տեսիտուրա,** չնայած այս ձայնը հատվում է և՛ կոնտրալտոյի, և՛ սոպրանոյի ձայների հետ, սակայն մեցցո-սոպրանոյի տեսիտուրան ավելի ցածր է, քան սոպրանոն և ավելի բարձր, քան կոնտրալտոյի ձայնը:

**Մեցցո-սոպրանո ենթատեսակներ,** մեցցո-սոպրանոները հաճախ բաժանվում են երեք ենթակարգերի՝ քնարական մեցցո-սոպրանո, կոլորատուրային մեցցո-սոպրանո և դրամատիկ մեցցո-սոպրանո:

Մեցցո-սոպրանոյի ձայնային տիրույթը (A3–A5) ցուցադրված դաշնամուրի ստեղնաշարին կանաչ գույնով։ Կետը ցույց է տալիս միջին C-ն (C4)
### Կոնտրալտո

**Կոնտրալտոյի տիրույթ,** կոնտրալտո ձայնը կանանց ամենաթավ ձայնն է: Իսկական օպերային կոնտրալտոն հազվադեպ է հանդիպում, այնքան, որ հաճախ կոնտրալտոյի համար նախատեսված դերերը կատարում են մեցցո-սոպրանոները։ Տիպիկ կոնտրալտո միջակայքը գտնվում է F3 -ի միջև (F-ը C-ից ցածր) մինչև F5 (երկրորդ F-ը միջին C-ից բարձր): Ներքևի և վերևի սահմաններում որոշ կոնտրալտոներ կարող են երգել D3-ից (D-ը C-ից ներքև) մինչև B, մեկ ամբողջ քայլ պակաս, քան սոպրանոյի բարձր C-ին:

**Կոնտրալտոյի տեսիտուրա,** Կոնտրալտո ձայնն ունի կանանց ձայների ամենացածր տեստիտուրան:

**Կոնտրալտո ենթատեսակներ**. Կոնտրալտոները հաճախ բաժանվում են երեք ենթակարգերի՝ կոլորատուրաային կոնտրալտո, քնարական կոնտրալտո և դրամատիկ կոնտրալտո։ Սոպրանո սֆոգատոն կոնտրալտոն է, ով ունի ընդլայնված բարձր դիապազոն, որը հասնում է սոպրանոյի բարձր C-ին:

Կոնտրալտոյի ձայնային տիրույթը (F3–F5) ցուցադրված դաշնամուրի ստեղնաշարին կանաչ գույնով։ Կետը ցույց է տալիս միջին C-ն (C4)

Տղամարդու ձայներ
----------------

### Կոնտրտենոր

Թեև կոնտրտենորը գրեթե համաշխարհային մակարդակով ճանաչված է որպես ձայնային կատեգորիա, այն ամենախիստ իմաստով ձայնային տեսակ չէ: Բացառությամբ մի քանի հազվագյուտ ձայների (օրինակ՝ ամերիկացի սոպրանո Մայքլ Մանիացին կամ երգիչներ, որոնք ունեն Կալմանի համախտանիշ), կոնտրտենորները սովորաբար ունենում են տենոր կամ բարիտոն կրծքային ձայներ և հիմնվում են իրենց ֆալցետի վրա։ Նրանք բարձր նոտաների հասնելու համար օգտագործում են իրենց մոդալ ձայնը՝ հիմնականում ամենացածր նոտաների համար։ Հետևաբար, կոնտրտենոր ձայնը ավելի հաճախ որոշակի տեխնիկական մոտեցման կիրառման արդյունք է, և շատ ավելի հազվադեպ՝ կենսաբանական գործոնների արդյունք, որոնք վաղուց վերագրվել են ձայների այլ տեսակներին: Այս գործոնները ներառում են ձայնալարերի երկարությունը, հաստությունը և կոկորդի համամասնությունների այլ տարրերը: Բոլոր կոնտրտենորները, բացառությամբ նախկինում նշված հազվագյուտ օրինակների, նույնպես դասվում են ավանդական տղամարդկանց ձայնային տիպերին, ինչպիսիք են տենորը և բասը  :

Կոնտրտենորի ձայնային տիրույթը (E3–E5) ցուցադրված դաշնամուրի ստեղնաշարին կանաչ գույնով։ Կետը ցույց է տալիս միջին C-ն (C4)
**Կոնտրտենորի տիրույթ,** կոնտրտենորը տղամարդու ամենաբարակ ձայնն է: Շատ կոնտրտենոր երգիչներ կատարում են դերեր, որոնք ի սկզբանե գրված էին կաստրատի համար բարոկկո օպերաներում: Պատմականորեն շատ ապացույցներ կան, որ կոնտրտենորը, համենայն դեպս, Անգլիայում, նույնպես նշանակել է շատ բարձր տենոր ձայն, որը համարժեք է ֆրանսիական բարձր կոնտրին: Մոտավորապես, մինչև 1830 թվականը, բոլոր արական ձայներն օգտագործում էին ֆալցետ տիպի ձայնոր իրենց վերին տիրույթում: Կոնտրտենոր ձայները ընդգրկում են լայն շրջանակ՝ ընդգրկելով E3-ից մինչև E5: **Կոնտերտենորների ենթատեսակներ,** Կոնտերտենորները հաճախ բաժանվում են երեք ենթակարգերի՝ սոպրանիստ կամ «տղամարդ սոպրանո», բարձր կոնտր և կաստրատո: Վերջին «իսկական» կաստրատոյի երգիչ Ալեսանդրո Մորեշկին մահացել է 1922 թ.-ին։

### Տենոր

Տենորի ձայնային տիրույթը (C3–C5)ցուցադրված դաշնամուրի ստեղնաշարին կանաչ գույնով։ Կետը ցույց է տալիս միջին C-ն (C4)

**Տենորի տիրույթ,** տենորը մոդալ ռեգիստրի ամենաբարակ արական ձայնն է: Տիպիկ տենոր ձայնը գտնվում է C3-ից (մեկ օկտավա C-ից ցածր) մինչև C5 (մեկ օկտավա C-ից բարձր): Տենորների համար ամենացածր շեմը մոտավորապես A-ն է: Ամենաբարձր շեմի դեպքում որոշ տենորներ կարող են երգել մինչև F5 (երկրորդ F-ը միջին C-ից բարձր)։

**Տենորի տեսիտուրա,** տենորի ձայնի տեսիտուրան գտնվում է բարիտոնի ձայնի վերևում և կոնտրտենորի ձայնի ներքևում: Տենորինոն ունի ամենաբարձր տեսիտուրան տենորի բոլոր ենթատեսակներից:

**Տենորի ենթատեսակներ,** տենորները հաճախ բաժանվում են տարբեր ենթակատեգորիաների՝ հիմնված տիրույթի, ձայնի գույնի կամ տեմբրի և ձայնի ծանրության վրա: Տենորները հաճախ բաժանվում են ութ ենթակարգերի՝ տենորինո, տենորե կոնտրալտինո, լեգերո տենոր, լիրիկական տենոր, սպինտո տենոր, դրամատիկ տենոր, հոլդենտենոր և բարիտենոր։ Հայտնի տենորներից են Էնրիկո Կարուզոն, Խուան Դիեգո Ֆլորեսը, Ալֆրեդո Կրաուսը, Լուչիանո Պավարոտին, Պլասիդո Դոմինգոն և Խոսե Կարերասը։

### Բարիտոն

Բարիտոնի ձայնային տիրույթը (A2–A4) ցուցադրված դաշնամուրի ստեղնաշարին կանաչ գույնով։ Կետը ցույց է տալիս միջին C-ն (C4)

**Բարիտոնի տիրույթ,** բարիտոն ձայնը տղամարդկանց համար միջին տիրույթի ձայնի տեսակն է և տղամարդկանց ձայնի ամենատարածված տեսակն է։ Այն գտնվում է բասի և տենորի տիրույթների միջև՝ հատելով երկուսն էլ: Տիպիկ բարիտոնի միջակայքը A2-ից է (երկրորդ A-ն՝ C-ից ցածր) մինչև A4 (A-ն՝ C-ից վերևում): Բարիտոնի տիրույթը կարող է ընդլայնվել մինչև F2 (երկրորդ F-ը C-ից ցածր) կամ մինչև C5 (մեկ օկտավա C-ից բարձր):

**Բարիտոնի տեսիտուրա, թ**եև այս ձայնային տիրույթը հատվում է և՛ տենորի, և՛ բասի տիրույթների հետ, բարիտոնի տեստիուրան ավելի ցածր է, քան տենորինը և ավելի բարձր, քան բասինը:

**Բարիտոնի ենթատեսակներ,** բարիտոնները հաճախ բաժանվում են տարբեր ենթակարգերի՝ հիմնված տիրույթի, ձայնի գույնի կամ տեմբրի և ձայնի ծանրության վրա: Բարիտոնները հաճախ բաժանվում են ինը ենթակատեգորիաների՝ բարիտոն-Մարտին, քնարական բարիտոն, բել կանտո, կավալիերբարիտոն, հելդենբարիտոն, Վերդի բարիտոն, դրամատիկ բարիտոն, բարիտոն-ազնվական և բաս-բարիտոն:

### Բաս

Բասի ձայնային տիրույթը (E2–E4) ցուցադրված դաշնամուրի ստեղնաշարին կանաչ գույնով։ Կետը ցույց է տալիս միջին C-ն (C4)

**Բասի տիրույթ,** բասը ամենաթավ ձայնն է: Բաս ձայնն ունի ամենացածր տեսիտուրան: Բասի տիպիկ միջակայքը գտնվում է E2 -ի (երկրորդ E-ը C-ից ցածր) մինչև E4 (E-ը միջին C-ի վերևում): Բաս ձայնի ստորին և վերին ծայրերում որոշ բասեր կարող են երգել C2-ից (երկու օկտավա C միջինից ցածր) մինչև G4 (G-ն՝ C-ից բարձր):

**Բասերի ենթատեսակներ,** բասերը հաճախ բաժանվում են տարբեր ենթակատեգորիաների՝ ելնելով տիրույթից, ձայնային գույնից կամ տեմբրից և ձայնի ծանրությունից: Բասերը հաճախ բաժանվում են վեց ենթակատեգորիաների՝ բասսո պրոֆոնդո, բասո բուֆոն, բել կանտո բաս, բասո կանտանտե, դրամատիկ բաս և բաս-բարիտոն:

Մանկական ձայներ
---------------

### Ձայնը մանկությունից մինչև պատանեկություն

Մարդու ձայնը փոփոխվում է մարդու մեծանալուն զուգընթաց: Մանկական ձայների վոկալ տիրույթն ու տեմբրը չունեն այն բազմազանությունը, ինչ մեծահասակներինը: Երկու սեռերն էլ մինչև սեռական հասունացումը ունեն ձայնային նույն տիրույթը և տեմբրը, քանի որ երկու խմբերն էլ ունեն նույն կոկորդի չափսերը, ինչպես նաև ձայնալարերի կառուցվածքն ու գույնը: Սեռական հասունացման սկզբում կանանց և հատկապես տղամարդկանց ձայները փոխվում են, քանի որ ձայնալարերն ավելի հստակ են դառնում, և կոկորդի աճառները կարծրանում են: Կոկորդի երկարութհունտ շատ ավելի մեծանում է տղամարդկանց, քան կանանց մոտ: Մեծահասակների թոքերի չափը և զարգացումը փոխում են նաև ձայնի ֆիզիկական հնարավորությունները: Սեռահասունացման ընթացքում մարդու ձայնը գտնվում է այմ փուլում, երբ այն դեռ ոչ մանկական է, ոչ էլ մեծահասակի ձայն: Սա չի նշանակում, որ սեռական հասունացումից հետո ձայնը դադարում է փոխվել: Տարբեր երգիչներ զարգացմանը կհասնեն ավելի վաղ կամ ուշ, քան մյուսները, և ինչպես նշվեց վերևում, չափահասության ընթացքում շարունակական փոփոխություններ են լինում։

### Թրիբլ

Թրիբլի ձայնային տիրույթը (A3–A5) ցուցադրված դաշնամուրի ստեղնաշարին կանաչ գույնով։ Կետը ցույց է տալիս միջին C-ն (C4)
Թրիբլը կարող է վերաբերել ինչպես երիտասարդ երգչուհու, այնպես էլ երիտասարդ երգչին, ովքեր երգում են մեցցո-սոպրանոյի տիրույթում անփոփոխ ձայնով: Սկզբում տերմինը կապված էր տղա սոպրանոների հետ միայն, բայց քանի որ 20-րդ դարում աղջիկների ներգրավումը մանկական երգչախմբերում ընդունելի դարձավ, տերմինն ընդլայնվեց և սկսեց վերաբերել բոլոր ոչ լրիվ հասունցացած ձայներին: Երեխաների ձայները մեկ կատեգորիայի մեջ միավորելը նույնպես գործնական է, քանի որ տղաներն ու աղջիկները կիսում են նույն տիրույթն ու տեմբրը։

Թրիբլների մեծամասնությունն ունեն մոտավոր միջակայք՝ A3 -ից (A-ն՝ C-ից ցածր) մինչև C6 (վերևից C) կամ ավելի բարձր : Բարձր նոտաների համար տե՛ս, օրինակ, սոլոն Սթենֆորդի Magnificat-ի սկզբում՝ «Hark! The Herald Angels Sing» և ավելի բարձր սոլոյի համար՝ «Nunc dimittis»-ի Թիփեթի երեկոյան շարականներից, որոնք գրված են Քեմբրիջի Սուրբ Ջոն քոլեջի համար։ Շատ թրիբլներ կարող են նաև հասնել ավելի բարձր նոտաների՝ օգտագործելով սուլելու համար նախատեսված ձայնի ռեգիստրը, սակայն այս պրակտիկան հազվադեպ է պահանջվում կատարման մեջ:

Երգիչների դասակարգում
---------------------

Վոկալ մանկավարժները, ընդհանուր առմամբ, հաշվի են առնում մարդու ձայնի չորս հիմնական որակ, երբ փորձում են դասակարգել ձայները. ձայնային տիրույթ, տեսիտուրա, տեմբր և ձայնային անցումային կետեր։ Այնուամենայնիվ, ուսուցիչները երբեմն նաև հաշվի են առնում ֆիզիկական բնութագրերը, խոսքի մակարդակը և այլ գործոններ, որոնցից է ձայնային ռեգիստրը: Ձայնի դասակարգումը ճիշտ ձայնի տեսակի մեջ կարևոր է վոկալ մանկավարժների և երգիչների համար՝ որպես ձայնի զարգացմանն ուղղորդող գործիք:

Երգչի ձայնի սխալ դասակարգումը վտանգավոր է. Այն կարող է վնասել ձայնալարերը, կրճատել երաժշտական կարիերան և տանել վոկալ գեղեցկության, ինչպես նաև ազատ ձայնարտադրման կորստի։ Վտասներից շատերը կարող են միանգամից չերևալ, քանի որ ձայնը բավականին դիմացկուն է, մանավանդ երիտասարդների մոտ և հասցված վնասը կարող է չնկատվել ամիսներով կամ նույնիսկ տարիներով։ Ցավոք սրտի, ակնհայտ անմիջական վնասի այս բացակայությունը կարող է պատճառ դառնալ, որ երգիչները վատ սովորություններ զարգացնեն, որոնք ժամանակի ընթացքում անուղղելի վնաս կհասցնեն ձայնին:

Բնական վոկալ տիրույթից դուրս երգելը լուրջ ճնշում է ձայնի վրա: Կլինիկական ապացույցները ցույց են տալիս, որ բարձր կամ շատ ցածր տոնայնությամբ երգելը վոկալ պաթոլոգիա է առաջացնում: Ըստ վոկալ մանկավարժ Մարգարեթ Գրինի, ձայնի ճիշտ բնական տիրույթը ընտրելու անհրաժեշտությունը մեծ նշանակություն ունի երգելու մեջ, քանի որ վոկալ տիրույթի սահմանները շատ զգույշ մշակման կարիք ունեն և չպետք է ծանրաբեռնվեն, նույնիսկ լավ մշակված ձայների դեպքում : Ցանկացած սահմանում երգելը կարող է վնասակար լինել, բայց վնասի հավանականությունը, կարծես, շատ ավելի տարածված է չափազանց բարձր տոնով երգելու մեջ: Բժշկական ապացույցները ցույց են տալիս, որ ձայնի բարձր տոնայնությամբ երգելը կարող է հանգեցնել ձայնային խանգարումների, որոնցից է ձայնալարերի հանգույցների զարգացման խանգարումը: Ձայնալարերի վրա լարվածության ավելացումը ձայնը բարձրացնելու միջոցներից մեկն է։ Անհատի լավագույն տեսիտուրայի վերևում երգելը երկար ժամանակ պահում է ձայնալարերը մեծ անհարկի լարվածության տակ, և ձայնալարերի չարաշահման հավանականությունը զգալիորեն մեծանում է: Չափազանց ցածր հաճախության վրա երգելը այնքան էլ հավանական չէ, որ վնասակար լինի, եթե երգիչը չփորձի ստիպել ձայնը իջեցնել:

### Արագ ձայնադասակարգման վտանգները

Շատ վոկալ մանկավարժներ զգուշացնում են «արագ դասակարգման» վտանգի մասին։ Դասակարգման հետ կապված վաղաժամ մտահոգությունը կարող է հանգեցնել սխալ դասակարգման՝ իր բոլոր վտանգներով հանդերձ: Վոկալ մանկավարժ Ուիլյամ Վենարդն ասել է․

որ նա երբեք հրատապ չի համարում սկսնակ ուսանողին դասակարգելը, և որ վաղաժամ ձայնադասակարգումը սխալ է, և կարող է վնասակար լինել աշակերտի համար, իսկ ուսուցչի համար սխալ է շարունակել ձգտել դեպի սխալ ընտրված նպատակը: Լավագույնը ձայնի միջին մասից սկսելն է, շարունակելով աշխատել դեպի վեր և վար, մինչև ձայնը ինքնուրույն կդասակարգվի։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Ես երբեք հրատապ չեմ համարում սկսնակ ուսանողին դասակարգելու հարցը: Շատ վաղաժամ դասակարգումը սխալ է, և կարող է վնասակար լինել աշակերտի համար, իսկ ուսուցչի համար սխալ է շարունակել ձգտել դեպի սխալ ընտրված նպատակ: Լավագույնն այն է, որ սկսեք ձայնի միջին մասից և աշխատեք դեպի վեր և վար, մինչև ձայնը ինքնուրույն կդասակարգվի։  |  |

Վոկալ մանկավարժների մեծամասնությունը կարծում է, որ նախքան ձայնը դասակարգելու փորձ անելը, անհրաժեշտ է հաստատել ձայնային լավ սովորություններ սահմանափակ և հարմարավետ տիրույթում: Երբ այս հարմարավետ հատվածում հաստատվեն կեցվածքի, շնչառության, հնչյունավորման, ռեզոնացիայի և արտաբերման տեխնիկան, ձայնի իրական որակը կհայտնվի, և ձայնային տիրույթի վերին և ստորին սահմանները կարող են ապահով կերպով սկսել ուսումնասիրվել: Միայն դրանից հետո կարելի է ձեռք բերել նախնական դասակարգում, և այն կարող է ճշգրտվել, քանի որ ձայնը շարունակում է զարգանալ: Շատ վոկալ մանկավարժներ ուսուցիչներին առաջարկում են սկսել, ենթադրելով, որ ձայնը միջին դասակարգման է, քանի դեռ չի ապացուցվել հակառակը: Դրա պատճառն այն է, որ անհատների մեծամասնությունը միջին ձայն ունի, և, հետևաբար, այս մոտեցումը քիչ հավանական է, որ սխալ դասակարգի կամ վնասի ձայնը:

Երգչախմբային ձայների դասակարգում
--------------------------------

Ի տարբերություն այլ դասակարգման համակարգերի՝ երգչախմբային երաժշտությունը ձայները բաժանում է բացառապես վոկալային տիրույթի հիման վրա։ Երգչախմբային երաժշտությունն ամենից հաճախ վոկալ մասերը բաժանում է սոպրանոյի, ալտոյի, տենորի և բասի: Արդյունքում, սովորական երգչախումբը խիստ հակված է սխալ դասակարգման: Քանի որ մարդկանց մեծամասնությունն ունի «միջին» ձայն (տղամարդիկ հակված են լինել բարիտոններ, իսկ կանայք՝ մեցցո-սոպրանոներ կամ ալտոներ), այն հատվածները, որոնք վերագրվում են երգողներին, հաճախ չափազանց բարձր կամ ցածր են նրանց համար. հաճախ մեցցո-սոպրանոները պետք է երգեն սոպրանո կամ ալտ, իսկ բարիտոնները երգեն տենոր կամ բաս: Երկու տարբերակն էլ կարող է խնդիրներ առաջացնել երգչի համար, սակայն երգիչների մեծ մասի համար ավելի քիչ վտանգներ կան շատ ցածր, քան շատ բարձր երգելու մեջ:

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Shewan Robert (January–February 1979)։ «Voice Classification: An examination of methodology»։ *The NATS Bulletin* **35**: 17–27
2. 1 2  Appelman D. Ralph (1986)։ *The Science of Vocal Pedagogy: Theory and application*։ Indiana University Press։ ISBN 978-0-253-20378-6
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  McKinney James (1994)։ *The Diagnosis and Correction of Vocal Faults*։ Genovex Music Group։ ISBN 978-1-56593-940-0
4. ↑  Coffin Berton (1960)։ *Coloratura, Lyric and Dramatic Soprano* **1**։ Rowman & Littlefield։ ISBN 978-0-8108-0188-2  `|url-access=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  Boldrey Richard (1994)։ *Guide to Operatic Roles and Arias*։ Caldwell Publishing։ ISBN 978-1-877761-64-5
6. ↑  «Soprano»։ Voice Classification։ Արխիվացված է օրիգինալից 2007-11-04-ին  `|df=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
7. ↑  Myers, Eric (December 1996)։ *Sweet and Low: The case of the vanishing contralto*։ *Opera News*։ Արխիվացված է օրիգինալից 2011-07-18-ին  `|df=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
8. ↑  Miller Richard (2004-01-08)։ *Solutions for Singers: Tools for Performers and Teachers*։ Oxford University Press։ էջ 155։ ISBN 978-0-19-803627-2
9. ↑  Bickel Jan E. (2016-12-31)։ *Vocal Technique: A Physiologic Approach, Second Edition*։ Plural Publishing։ էջ 77։ ISBN 978-1-944883-34-8
10. ↑  Hoch Matthew (2014-04-28)։ *A Dictionary for the Modern Singer*։ Scarecrow Press։ էջ 45։ ISBN 978-0-8108-8656-8
11. 1 2  «Developing voice presentation» (PowerPoint)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2008-09-08-ին  `|df=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
12. ↑  «Vocal heroes: Going out on a natural high: 'High and sweet and strong'. Tess Knighton on what England expects of her cathedral choirboys» (անգլերեն)։ 2011-10-23։ Վերցված է 2021-09-01
13. ↑  Martin Ashley (2008)։ *Teaching Singing to Boys and Teenagers*։ էջ 96։ ISBN 9780773449985
14. ↑  Cooper Morton (1973)։ *Modern Techniques of Vocal Rehabilitation*։ Charles C. Thomas։ ASIN B000JC1U76
15. 1 2 3  Greene Margaret, Lesley Mathieson (2001)։ *The Voice and its Disorders* (6th ed.)։ John Wiley & Sons։ ISBN 978-1-86156-196-1
16. ↑  Vennard William (1967)։ *Singing: The Mechanism and the Technique*։ Carl Fischer։ ISBN 978-0-8258-0055-9
17. ↑  Smith Brenda (2005)։ *Choral Pedagogy*։ Plural Publishing։ ISBN 978-1-59756-043-6

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Understanding vocal range, vocal registers and voice type»։ *Singwise.com*