|  |  |
| --- | --- |
|  | Սա բազմիմաստ կամ համանուն եզրի տարբեր իմաստներով և կիրառումներով Հայերեն Վիքիպեդիայում առկա հոդվածների ցանկ է։ Ընտրեք ձեր որոնած իմաստը կամ կիրառումը ցանկից, իսկ հոդվածի բացակայության դեպքում կարող եք ավելացնել այն՝ հետևելով համապատասխան կանոններին։  |

**Այտասկա** (անգլ.՝ Lake Itasca), սառցադաշտային ոչ մեծ լիճ ԱՄՆ-ում։ Գտնվում է Քլիրվոտեր շրջանում՝ Մինեսոտայի հյուսիս-արևմուտքում, Իտասկա նահանգի զբոսայգու տարածքում։ Այն ունի 4.4 կմ² տարածք և 12 մետր խորություն, գտնվում է ծովի մակարդակից 450 մ բարձրության վրա։

Լիճը ձևավորվել է մոտ 10 հազար տարի առաջ նահանջող սառցադաշտի տեղում։ Լճի մոտավորապես 50% -ը սնվում է աղբյուրներից, ինչպես նաև լիճ է թափվում Նիկոլետտ կրիկ գետը։ Այտասկա լիճը համարվում է Հյուսիսային Ամերիկա մայրցամաքի ամենամեծ գետի՝ Միսիսիպիի ակունքը։ Մինչև Մեքսիկական ծոց՝ 3766 կմ ճանապարհ անցնելու համար, մեկ կաթիլ ջրին մոտ 90 օր է հարկավոր։

Օջիբյան լեզվով լիճը կոչվում էր Omashkoozo-zaaga’igan («Որմզդեղնի լիճ»), ֆրանսերեն՝ Lac la Biche:

Պատմությունը
------------

Ենթադրվում է, որ լիճ այցելած առաջին սպիտակամորթը եղել է մորթու վաճառական Վիլյամ Մորիսոնը՝ 1803–1804 թվականներին։ Լիճը ուսումնասիրվել է 1832 թվականին հետազոտող և ազգագրագետ Հենրի Ռոու Սքուլքրաֆթի կողմից, ով և առաջարկել է ժամանակակից անվանումը։ Հետաքրքիր է, որ «Այտասկա» բառը նա կազմեց լատինական veri**tas** («ճշմարտություն») և **ca**put («գլուխ») բառերից՝ վերջ դնելով մեծ Միսիսիպի գետի ակունքի որոնմանը։

1891թվականին Մինեսոտայի պատմական ընկերության նախագահ Ջեյքոբ Բրաուերը հասավ նրան, որ տարածքը ազգային պարկի կարգավիճակ ստացավ ՝ լճափնյա տարածքում ծառահատումները կանխելու նպատակով։

* Այտասկա լիճ  և Միսիսիպիի ակունքԱյտասկա լիճ և Միսիսիպիի ակունք
* Քարտեզ Վերին Միսիսիպիի արշավախմբի 1832 թՔարտեզ Վերին Միսիսիպիի արշավախմբի 1832 թ
* Հրշեջ ծառայության նավակ լճի վրա, 1940 թվականՀրշեջ ծառայության նավակ լճի վրա, 1940 թվական
* Տեսարան Այտասկա լճից 2015 թվական հուլիսՏեսարան Այտասկա լճից 2015 թվական հուլիս

Ֆլորա և ֆաունա
--------------

Այտասկա լճի ափերը հայտնի են իրենց հին կարմիր և սպիտակ սոճիներով։ Ծառատեսակերից աճում են նաև կաղնիներ, թխկի, լորենի և խեժափիճի ։ Գոյություն ունեն խոլորձների 28 տեսակ, այդ թվում ՝ հազվագյուտ խոյի գլխիկով խոլորձը։ Տարածված է թագուհու խոլորձը, որը Մինեսոտա նահանգի ծաղիկն է։ Վայրի բրինձը աճում է անմիջապես ջրի կողքին, որը միայն բնիկ ամերիկացիները կարող են քաղել Այտասկա լճից ՝ կրոնական ծեսերի համար։

Լճի տարածքի կենդանական աշխարհը կազմված է կաթնասունների 52 տեսակից, երկկենցաղների ու սողունների 18, ձկների 49 տեսակից։ Լճի վրա սեզոնային, կամ ամբողջ տարվա ընթացքում ավելի քան 170 տեսակի թռչուններ են բնադրում։ Ամենահայտնի տեսակներն են ՝ ճայերը, ջկնկուլները, բվերը, արծիվները, ջրարծիվները և ծալքավոր փայտփորները։

20-րդ դարի սկզբին Տրապերները (ռուս.՝ трапперы) (որսորդ,ով որս կատարում է, ոչ թե ատրճանակով, այլ թակարդի միջոցով) գործնականում ոչնչացրել էին Այտասկա նահանգում եղած կուղբերի գենոֆոնդը։ , Ջոն Լինդը, ով Մինեսոտայի նահանգապետն էր 1899-1901 թվականներին,Կանադայից 4 կուղբ բերեց և1921 թվականին տարածքում արդեն ապրում էր գրեթե 1000 կուղբ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2  «About Itasca» (անգլերեն). Univercity of Minneosta. Վերցված է 2014 թ․ ապրիլի 23-ին.
3. ↑  Gilfillan, Joseph A. «Minnesota Geographical Names Derived from the Chippewa Language» in *The Geological and Natural History Survey of Minnesota: The Fifteenth Annual Report for the Year 1886* (St. Paul: Pioneer Press Company, 1887)
4. ↑  Bright, William (2004). *Native American Placenames of the United States*. Norman: University of Oklahoma Press, pg. 188
5. ↑  Upham, Warren. «Minnesota Place Names: A Geographical Encyclopedia». Minnesota Historical Society. Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ հունվարի 8-ին. Վերցված է 2007 թ․ օգոստոսի 14-ին.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Այտասկա (լիճ)» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 243109460 · WorldCat VIAF: 243109460 |

 |