**Ժոզեֆ Բոնապարտ** (ֆր.՝ Joseph Bonaparte), **Ջուզեպպե Բոնապարտ** (իտալ.՝ Giuseppe Buonaparte), **Խոսե Բոնապարտ** (իսպ.՝ José I Bonaparte հունվարի 7, 1768(1768-01-07)[…] կամ 1768, Corte - հուլիսի 28, 1844(1844-07-28)[…] կամ 1844, Ֆլորենցիա, Իտալիա), Կարլո և Լետեցի Բոնապարտների առաջնեկը, Նապոլեոն I-ի մեծ եղբայրը, Նեապոլի թագավոր 1806-1808 թվականներին, Իսպանիայի թագավոր 1808-1813 թվականներին՝ Իոսիֆ I Նապոլեոն անվան տակ (իսպ.՝ José I Napoleón):

Կենսագրություն
--------------

Ստանալով կրթություն Օթենի ճեմարանում՝ Ժոզեֆը հոր մահից հետո վերադարձել է Կորսիկա ընտանիքին աջակցելու համար, ունեցել է փաստաբանական պրակտիկայի, բայց 1793 թվականին, մոր հետ բնակություն է հաստատել Մարսելում։

Նախաձեռնել է մասոնություն 1793 թվականի հոկտեմբերի 8-ին Մարսելի արևելքում։ Նա եղել է Մեծ Ֆրանսիայի արևելքի մեծ վարպետ, և 1804 թվականին ընտրվել է Մեծ Իտալիայի արևելքի մեծ վարպետ Իտալիայում։

Ժոզեֆ Բոնապարտը մետաղադրամի վրա
Քաղաքականությամբ զբաղվել է եղբոր հետ միաժամանակ, 1796 թվականից հինգ հարյուրների խորհրդի պատգամավոր, մասնակցել է եղբոր արշավներին և կնքել պայմանագրեր Հանրապետության անունից։ 1797 թվականին նա հանդիսացել է Հռոմի դեսպանը, ապա հինգ հարյուրների Խորհրդի անդամ և քարտուղար, 18-րդ բրյումերից հետո պետական խորհրդատու։ Երբ Նապոլեոնը ստացել է կայսեր տիտղոսը, Ժոզեֆը դարձել է սենատոր և ֆրանսիական կայսերական տան արքայազն։

1805 թվականին նրան հանձնարարվել է Նեապոլի դեմ ուղղված բանակի ղեկավարությունը և 1806 թվականին նա նշանակվել է Նեապոլի թագավոր։

1808 թվականին ստանալով Իսպանիայի թագը, նա փոխանցել է Նեապոլիտանական գահը Մյուրատին և հուլիսի 20-ին մտել է Մադրիդ։ 1808-ից 1813 թվականներին Ժոզեֆը իսպանիայի թագավոր էր։ Ունեցել է նաև Ֆրանսիայի ավանդական տիտղոս՝ միապետի եղբայր (ֆր.՝ Monsieur). անսովոր է եղել այն, որ այս տիտղոս կրողը եղել է գործիչի ավագ եղբայրը (ինչը թագավորական Ֆրանսիայում չի կարող լինել ըստ սահմանման)։

Նրա կողմնակիցները անվանվում էին ջոզեֆինոս։ Չնայած ինկվիզիցիայի չեղյալ համարմանը և սահմանադրական բարեփոխումներին, նա եղել է խիստ ոչպոպուլյար։ Ժողովուրդը նրան տվել է դոն Պեպեն Շիշ մականունը՝ ակնարկելով նրա սերը խմիչքին (իրականում նման ներկայացումները խիստ չափազանցված էին)։ Վիտորիայի ճակատամարտից հետո թողել է Իսպանիան։

1814 թվականին նա կանգնած էր Փարիզի գվարդիայի գլխավորությունում՝ Նապոլեոնի անկումից հետո հեռացել է Հյուսիսային Ամերիկա, որտեղ Մոբիլ գետի մոտ հիմնել Էգլվիլ բնակավայրը (Aigleville), երկար ժամանակ ապրել է Ֆիլադելֆիայում և ունեցել կալվածք Նյու Ջերսիում՝ Սյուրվիլե անունով։ 1832 թվականից նա ապրել է Լոնդոնում, 1841 թվականից՝ Իտալիայում։

Ժոզեֆ Բոնապարտը մահացել է 1844 թվականի հուլիսի 28-ին՝ Ֆլորենցիայում, 1862 թվականին նրա աճյունը տեղափոխվել է Փարիզի Հաշմանդամների Տուն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Joseph Bonaparte Comte De Survilliers (ֆր.) / Assemblée nationale
2. 1 2 3 4  Encyclopædia Britannica
3. 1 2 3  *Lundy D. R.* The Peerage
4. 1 2 3 4 5 6  Diccionario biográfico español (իսպ.) — Real Academia de la Historia, 2011.
5. 1 2  Union List of Artist Names — 2018.
6. ↑  Жозеф был третьем ребёнком Буонапарте, однако первые двое — мальчик и девочка — умерли в младенчестве.
7. ↑  Antiguo Régimen
8. ↑  Joseph Bonaparte at Point Breeze
9. ↑  Vincent Haegele (préf. Patricia Tyson Stroud), Napoléon et Joseph Bonaparte : Le pouvoir et l’ambition, Paris, Tallandier, 2010, 638 p. (ISBN 978-2847344646)


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | The Peerage · Find A Grave · WikiTree · Bonaparte (1) WeRelate · Rodovid |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Իտալացիների կենսագրական բառարան · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Մեծ սովետական (1 հրտ.) · Սիտինի ռազմական · Appletons' (1887—1901) · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BAV: ADV10266962 · BIBSYS: 7044143 · BNC: a11017697 · BNE: XX983027, XX983024 · BNF: 12459535c · GND: 118713140 · ICCU: LO1V134693 · ISNI: 0000000121335705 · LCCN: n50038058 · NKC: jx20100112002 · NLP: a0000001270861 · NTA: 073468479 · NUKAT: n2007154648 · LIBRIS: 266070 · SUDOC: 027733513 · VIAF: 54244826 · ULAN: 500211875 · WorldCat VIAF: 54244826 |

 |

 |