Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ռուանի տաճար (այլ կիրառումներ)

**Ռուանի տաճար** (ֆր.՝ Rouen Cathedral), ֆրանսիացի իմպրեսիոնիստ նկարիչ Կլոդ Մոնեի` 30 նկարից բաղկացած շարք, որ ներկայացնում է Ռուանի տաճարը տարվա տարբեր եղանակների, օրվա տարբեր ժամերի, տարբեր լուսավորությամբ։ Նկարաշարը ստեղծվել է 1890-ական թվականներին։

Պատմություն
-----------

Շարքի առաջին նկարները նկարիչը ստեղծել է 1892 թվականի փետրվարին` առաջին անգամ Ռուան այցելելուց հետո։ Մոնեն տաճարի մերձակայքում վարձակալել է տարածք, որտեղ էլ ստեղծել են նկարները։ Շարքի կտավների մեծ մասը ստեղծվել է 1892-1893 թվականներին։ «Ռուանի տաճարի» շարքը ներկայացվել է 1895 թվականին. մայիսին ֆրանսիացի հավաքորդ Պոլ Դյուրան-Ռյուելը կազմակերպում է Մոնեի՝ տաճարին նվիրված շարքի աշխատանքների անհատական ցուցահանդես։ Մինչ ցուցահանդեսի ավարտը վաճառվում է 8 կտավ։ «Տաճարները» հակասական կարծիքների տեղիք են տալիս, չնայած Պոլ Սեզանը, Կամիլ Պիսսարոն և Կլեմանսոն ոգևորությամբ են ընդունում շարքը։ Կլեմանսոն նույնիսկ գրում է «Տաճարների հեղափոխություն» հոդվածը։ Մոնեն ցանկանում է, որ շարքի մնացած քսան կտավները վաճառվեն միասին, ոչ թե առանձին-առանձին, ընդ որում յուրաքանչյուր գործ գնահատվում է 15.000 ֆրանկ։ Հակառակ Մոնեի ցանկության՝ կտավները վաճառվում են առանձին տարբեր անհատների։ Այսօր շարքի կտավները կարելի է գտնել Ֆրանսիայի, Միացյալ Նահանգների և Ռուսաստանի թանգարաններում։

Պատմականորեն շարքի ստեղծումն արդիական էր. 1890-ական թվականներին Ֆրանսիան հոգևոր վերածնունդ էր ապրում։ Ռուանի տաճարը գոթական ոճի կառույց է, որ լավագույններից մեկն է ֆրանսիական պատմության ու մշակույթի մեջ։

Լույսի խաղ
----------

Ռուանի տաճարը ներկայումս
Երբ ստեղծում էր «Ռուանի տաճարի» շարքը, Մոնեն տարված էր լույսի՝ տարբեր եղանակներին և օրվա տարբեր պահերին արտահայտիչ փոխանցելու գաղափարով։ Մոնեի համար լույսի էֆեկտները փոխանցելը նույնքան կարևոր էր, որքան պատկերվող օբյեկտը։ Մոնեի՝ նույն օբյեկտը պարունակող այլ շարքերում ևս դրսևորվել է օբյեկտը տարբեր լուսավորությամբ պատկերելու նկարչի ձգտումը։ Առաջին շարքը չլինելով հանդերձ՝ «Ռուանի տաճարների» շարքը ամենաբազմակողմանին է լույսի պատկերման առումով։ Նախորդ շարքերում նկարիչը պատկերել էր բնապատկերներ։ Տաճարը թույլ տվեց տեսնելու այն պարադոքսը, թե ինչպես կարող է ամուր, հավերժական թվացող շինությունը հեշտությամբ փոխվել՝ կախված լույսի խաղից։ Նկարիչը կենտրոնանում է գոթական տաճարի առանձին հատվածներին՝ պորտալներին, աշտարակներին։ Նկարչին բացառապես հետաքրքրում է լույսի խաղը քարի վրա. երկինքն ու երկիրը գրեթե դադարում են գոյություն ունենալուց։

Տեխնիկա
-------

Տաճարի պատկերումը խոստումնալից էր նույնիսկ Մոնեի համար։ Նա հասկանում էր, որ սահող ստվերի պատկերումը գրեթե անհնարին բան է։ Այդ պատճառով նա որոշել է հենց սկզբից ըմբռնել պատկերվող առարկայի էությունը՝ էսքիզն ավարտելով ավելի ուշ։ Ժամանակի ընթացքում Մոնեի վրձնահարվածներն առանձնանում են ներկի ավելի հաստ շերտերով. գերապատվությունը չի տրվում առանձին գույների։ Տաճարի հատվածներն ու գույները միաձուլվում են՝ կազմելով մեկ ամբողջություն։ Այս հանգամանքների շնորհիվ տպավորություն է ստեղծվում, որ լույսը կարծես ապրում է կտավներում։ Մոնեի գործերում ստվերը դառնում է գույն, իսկ գույնը՝ լույսի խաղ։

Պատկերասրահ
-----------

* Ռուանի տաճար, արևմտյան պորտալ, Մշուշոտ եղանակ (1892), Օրսե թանգարան, ՓարիզՌուանի տաճար, արևմտյան պորտալ, Մշուշոտ եղանակ (1892), Օրսե թանգարան, Փարիզ
* Ռուանի տաճար, արևելյան ճակատամասը արևային եղանակին (1892), Արվեստի ազգային պատկերասրահ, ՎաշինգտոնՌուանի տաճար, արևելյան ճակատամասը արևային եղանակին (1892), Արվեստի ազգային պատկերասրահ, Վաշինգտոն
* Ռուանի տաճար, պորտալ և աշտարակ, Առավոտ, սպիտակ ներդաշնակություն (1892-1893), Օրսե թանգարան, ՓարիզՌուանի տաճար, պորտալ և աշտարակ, Առավոտ, սպիտակ ներդաշնակություն (1892-1893), Օրսե թանգարան, Փարիզ
* Ռուանի տաճար, պորտալը և աշտարակը արևային եղանակին, Կապույտի և ոսկեգույնի ներդաշնակություն (1892-1893), Օրսե թանգարան, ՓարիզՌուանի տաճար, պորտալը և աշտարակը արևային եղանակին, Կապույտի և ոսկեգույնի ներդաշնակություն (1892-1893), Օրսե թանգարան, Փարիզ
* Ռուանի տաճար, պորտալ, Կապույտի ներդաշնակություն (1892-1893), Օրսե թանգարան, ՓարիզՌուանի տաճար, պորտալ, Կապույտի ներդաշնակություն (1892-1893), Օրսե թանգարան, Փարիզ
* Պորտալը և աշտարակը առավոտյան (1893), Օրսե թանգարան, ՓարիզՊորտալը և աշտարակը առավոտյան (1893), Օրսե թանգարան, Փարիզ
* Ռուանի տաճար, արևմտյան պորտալը և աշտարակը կեսօրին (1893), Օրսե թանգարան, ՓարիզՌուանի տաճար, արևմտյան պորտալը և աշտարակը կեսօրին (1893), Օրսե թանգարան, Փարիզ
* Ռուանի տաճար, պորտալը արևային լույսին (1894), Մետրոպոլիտեն թանգարան, Էսսեն, ԳերմանիաՌուանի տաճար, պորտալը արևային լույսին (1894), Մետրոպոլիտեն թանգարան, Էսսեն, Գերմանիա
* Ռուանի տաճար, ճակատամասը մայրամուտին (1892-1894), Մարմոտան Մոնե թանգարան, ՓարիզՌուանի տաճար, ճակատամասը մայրամուտին (1892-1894), Մարմոտան Մոնե թանգարան, Փարիզ
* Ռուանի տաճար, ճակատամաս, (1892), Ֆոլկվանգ թանգարան, ՓարիզՌուանի տաճար, ճակատամաս, (1892), Ֆոլկվանգ թանգարան, Փարիզ
* Ռուանի տաճար, ճակատամաս, Հակոնեի արվեստի թանգարան, ՃապոնիաՌուանի տաճար, ճակատամաս, Հակոնեի արվեստի թանգարան, Ճապոնիա
* Ռուանի տաճար, ճակատամաս և Ալբանե աշտարակ (1892-1894), Ռիեն, ՇվեյցարիաՌուանի տաճար, ճակատամաս և Ալբանե աշտարակ (1892-1894), Ռիեն, Շվեյցարիա
* Ռուանի տաճար, ճակատամասը արևային եղանակին (1894), Վիլյամսթաուն, ԱՄՆՌուանի տաճար, ճակատամասը արևային եղանակին (1894), Վիլյամսթաուն, ԱՄՆ
* Ռուանի տաճար, արևմտյան ճակատամաս, Արվեստի ազգային պատկերասրահ, ՎաշինգտոնՌուանի տաճար, արևմտյան ճակատամաս, Արվեստի ազգային պատկերասրահ, Վաշինգտոն
* Ռուանի տաճար, արևմտյան ճակատամասը արևային եղանակին, Արվեստի ազգային պատկերասրահ, ՎաշինգտոնՌուանի տաճար, արևմտյան ճակատամասը արևային եղանակին, Արվեստի ազգային պատկերասրահ, Վաշինգտոն
* Ռուանի տաճար, ճակատամաս և Ալբանե աշտարակ (1894), Ռուանի գեղարվեստի թանգարանՌուանի տաճար, ճակատամաս և Ալբանե աշտարակ (1894), Ռուանի գեղարվեստի թանգարան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Make Lists, Not War — 2013.
2. ↑  Sumner, Ann (2005). Colour and Light: Fifty Impressionist and Post-Impressionist Works at the National Museum of Wales. Cardiff: National Museum of Wales. p. 86. ISBN 0-7200-0551-5.

Գրականություն
-------------

* Joachim Pissarro (trad. Josie Mely), Les Cathédrales de Monet : Rouen 1892-1894 [« Monet's cathedral Rouen »], Arcueil, Anthèse, 1990

Արտաքին հղումներ
----------------

* Archived 2015-10-30 at the Wayback Machine. «Ռուանի տաճար» շարքը