**Ֆիլիպ Դանֆորտ Առմոր** (անգլ.՝ Philip Danforth Armour, մայիսի 16, 1832(1832-05-16), Սթոքբրիջ, Բերկշիր շրջան, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ - հունվարի 6, 1901(1901-01-06), Չիկագո, Իլինոյս, ԱՄՆ), ամերիկացի գործարար և գյուտարար, Չիկագոյի «Armour & Company» մսի վերամշակման ընկերության հիմնադիր։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Նյու Յորք նահանգի Ստոկբրիջ քաղաքում, անգլիական և շոտլանդական արմատներ ունեցող մի ընտանիքում, որի նախնիները հանգրվանել են Ամերիկայում մայրցամաքի գաղութացումից առաջ։ 8 երեխաներից մեկն էր, մեծացել է ագարակում։

Սովորել է Կազենովիի քոլեջում, որտեղից հեռացվել է այն բանի համար, որ փախցրել է կառքը աղջկա հետ զբոսնելու համար։ Որոշ ժամանակ որպես կառապան է աշխատել, 19 տարեկանում ուղևորվել է Կալիֆորնիա ոսկի գտնելու, որտեղ էլ հիմնել է իր սեփական գործը. կազմակերպել է ջրարգելակների շինարարություն, որոնք վերահսկել են ականապատված գետերից հոսող ջրերը։ Գործը պարզվել է, որ շահութաբեր է և 24 տարեկանում Առմորն արդեն աշխատել էր 8000 դոլլար, ինչն այն ժամանակներում տպավորիչ գումար էր։

Կուտակելով բավականաչափ գումար՝ նա 1859 թվականին տեղափոխվել է Վիսկոնսին նահանգի Միլուոկի քաղաք, որտեղ բացել է հացահատկի և մսի մեծածախ առևտրի կետ։ ԱՄՆ-ում քաղաքացիական պատերազմի տարիներին, օգտվելով խոզի մսի գնի փոփոխությունից, արևմուտքում չնչին գնով գնելով միսը և Նյու Յորքում շատ ավելի թանկ վաճառելով, նա վաստակել է գրեթե 2 միլիոն դոլլար։ 1867 թվականին միացել է իր եղբոր հացահատիկային բիզնեսին՝ այդպիսով հիմք դնելով «*Armour & Company» ընկերությանը*, 1875 թվականից գլխավորել է ամբողջ ընտանեկան բիզնեսը, այդ ընթացքում արդեն տեղափոխվել էր Չիկագո։ 1883 թվականին Առմորը, հետևելով իր գլխավոր մրցակից Գուստավուս Սվիֆտի օրինակին, ստեղծել է սառնավագոնի իր սեփական տեսակը, որպեսզի արտահանի միսը դեպի ԱՄՆ-ի արևելք և Եվրոպայի երկրներ։ Ինչպես նաև հայտնի է նրանով, որ սկսել է կիրառել այն ժամանակների համար նորարարական մեթոդներ, որոնց շնորհիվ կրճատվել է խոզերի սպանդից հետո առաջացած մնացորդների քանակը։ Նրա կարողությունը 1893 թվականին հաշվվել էր 110 միլիոն դոլլար, բայց դրա նշանակալի մասը Առմորը իր կյանքի վերջին տարիներին ծախսել է բարեգործական նպատակներով։

Բարեգործություն
---------------

1881 թվականին եղբոր՝ Ջոզեֆ Ֆ. Առմորի մահից հետո, Ֆիլիպը $100000 չափով ժառանգություն է ստանցել՝ համայնքի բնակիչների համար Կիրակնօրյա դպրոց բացելու նպատակով։ Այդ գումարին Ֆիլիպ Առմորը իր սեփական միջոցներից ավելացրել է ևս $100000 և հիմնել կրթական հաստատություն՝ «Առմորի առաքելություն»։ «Առաքելությունը» պետք է դառնար բոլորի համար բաց կրթական հաստատություն, առանց որևէ ռասսայական, կրոնական և հասարակական դիրքի սահմանափակման։ Կրթական հաստատությունն իր դռները սովորողների առջև բացել է 1886 թվականի դեկտեմբեր ամսվա առաջին կիրակի օրը։ Ֆիլիպ Առմորը չի դադարել գումար ներդնել իր սիրասուն զավակի ՝«Առմորի առաքելության» համար․ կրթական հաստատությունը զարգանում էր և 1892 թվականի դեկտեմբերի 1-ից վերափոխվել է Առմորի ինստիտուտի (հետագայում՝ Առմորի Տեխնոլոգիական ինստիտուտ), իսկ 1940 թվականից՝ Իլիոնոյյան տեխնոլոգիական ինստիուտ։ Ընդհանուր գումարը, որը Ֆիլիպ Առմորը նվիրաբերել է իր կողմից հիմնված կրթական հաստատության ստեղծման համար, կազմել է $2000000։

Մատենագրություն
---------------

* Philip Armour, Merchant The World's Work: A History of Our Time. |том=I |страницы=540—547 |ссылка= |accessdate=2009-07-09 |язык=en |автор=Cleveland, H. I. |месяц=3 |год=1901 |тип=magazine}}
* Depew, Chauncey M. (1895). "Philip D. Armour, 'The Pig Industry'" in *100 Years of American Commerce*.
* Leech, Harper and John Charles Carroll (1938). *Armour and His Times*, New York: D. Appelton-Century Company.

Ծանոթագրություն
---------------

1. 1 2 3 4  Encyclopædia Britannica
2. 1 2 3 4  GeneaStar
3. ↑  Geni(բազմ․) — 2006.
4. ↑  Ермолович, Дмитрий Иванович|Ермолович Д. И. Англо-русский словарь персоналий. — М.: Рус. яз. 1993. — 336 с. — С. 36
5. ↑  A Centennial history of the city of Chicago – Its men and institutions *Author: Charles Anderson Dana (англ.)*
6. ↑  «Официальный сайт Иллинойсского технологического института (англ.)». Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ հուլիսի 18-ին. Վերցված է 2018 թ․ հունվարի 25-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Статья в Encyclopedia Britannica.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ֆիլիպ Դանֆորտ Առմոր» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Find A Grave · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական · American National Biography · Notable Names Database |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 16297002k · ISNI: 0000000049497952 · LCCN: nr2006024074 · VIAF: 54112589 · WorldCat VIAF: 54112589 |

 |