**Յուրի Լուժկով** (ռուս.՝ Ю́рий Миха́йлович Лужко́в, սեպտեմբերի 21, 1936(1936-09-21), Մոսկվա, ԽՍՀՄ - դեկտեմբերի 10, 2019(2019-12-10)[…], Մյունխեն, Գերմանիա), խորհրդային և ռուս պետական ու քաղաքական գործիչ։ «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» (2016) շքանշանի բացարձակ ասպետ։ ԽՍՀՄ և Ռուսաստանի Դաշնության պետական մրցանակների դափնեկիր, ՌՍՖՍՀ վաստակավոր քիմիկոս (1986), Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր շինարար (1996)։

Մոսկվայի 2-րդ քաղաքապետը 1992 թվականի հունիսի 6-ից մինչև 2010 թվականի սեպտեմբերի 28-ը։ Այդ պաշտոնը զբաղեցրել է 18 տարի։

2010 թվականի աշնանը Ռուսաստանի նախագահ Դմիտրի Մեդվեդևի հրամանով աշխատանքից ազատվել է Ռուսաստանի նախագահի վստահությունը կորցնելու համար։ Սակայն արդեն 2016 թվականին Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը Յուրի Լուժկովին պարգևատրել է Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար IV աստիճանի շքանշանով՝ ակտիվ հասարակական գործունեության համար։ Նաև գլխավորել Է Մոսկվան 1990-1991 թվականներին՝ որպես Մոսխորհրդի գործկոմի նախագահ (մինչև Գավրիիլ Պոպովի՝ Մոսկվայի քաղաքապետ ընտրվելը)։ 9 տարվա ընթացքում (2001-2010 թվականներին) եղել է նաև Միասնական Ռուսաստան կուսակցության բարձրագույն խորհրդի համանախագահը, որից դուրս է եկել քաղաքապետի պաշտոնից հրաժարականից անմիջապես հետո։

Խորհրդային ժամանակաշրջան
------------------------

Ծնվել է 1936 թվականի սեպտեմբերի 21-ին Մոսկվայում՝ աշխատավորի ընտանիքում։ Հայրը՝ Միխայիլ Անդրեևիչ Լուժկովը (1902-1975), ծնվել է Մոլոդոյ Տուդ գյուղում (այժմ՝ Տվերի մարզի Օլենինսկի շրջան) (այլ տվյալներով՝ Կալինինսկի շրջանի Մոլոդոտուդսկի մարզի Մեծ Խմելովկա գյուղում), 1928 թվականին տեղափոխվել է Մոսկվա և աշխատանքի անցել նավթաբազայում։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։ 1941 թվականին Մոսկվայի Կիրովի շրջանային զինկոմիսարիատի կողմից զորակոչվել է Բանվորա-գյուղացիական Կարմիր բանակ։ 1942 թվականի մարտի 16-ին ծանր վիրավորվել է։ Գերի է ընկել։ Երկրորդ անգամ կանչվել է ԲԳԿԲ 1944 թվականին՝ Օդեսայի Անանևսկի զինկոմիսարիատի կողմից։ 1945 թվականին կռվել է ուկրաինական 3-րդ ճակատի 299-րդ հրաձգային դիվիզիայի 960-րդ հրաձգային գնդում։  Պարգևատրվել է «Մարտական ծառայություն» 2 մեդալով։ Մայրը՝ Աննա Պետրովնան (Սիրոպյատովա, 1912-1994), ծնվել է Ուֆիմայի նահանգի Բիրգոյի նահանգի Կալեգինո գյուղում (այժմ՝ Բաշկորտոստանի Կալտասինսկի շրջանի գյուղ), աշխատել է բանվորների գործարանում։ Մանկությունը և պատանեկությունն Յուրի Միխայլովիչը անցկացրել է Կոնոտոպ քաղաքում՝ տատիկի մոտ, ավարտելով յոթնամյա կրթությունը, վերադարձել է Մոսկվա։

Վերջին երեք տարիները (8-10 դասարաններ) Յուրի Լուժկովը սովորել է  № 1259 դպրոցում (այն ժամանակ՝ № 529)։ 1953 թվականին ավարտել է դպրոցը։ 1954 թվականին աշխատել է Ղազախստանի առաջին ուսանողական ջոկատում (Ալեքսանդր Վլադիսլավլևի հետ միասին)։ Ավարտել է Գուբկինի անվան նավթաքիմիական և գազային արդյունաբերության ինստիտուտը։ Լուժկովի ինստիտուտում ուսանելու ժամանակ ակտիվորեն վարում էր կոմերիտական աշխատանք, կազմակերպում հասարակական միջոցառումներ։

1958-1963 թվականներին աշխատել է պլաստմասսայի գիտահետազոտական ինստիտուտում որպես կրտսեր գիտաշխատող, խմբի ղեկավար, տեխնոլոգիական գործընթացների ավտոմատացման լաբորատորիայի վարիչի տեղակալ։

1964-ից մինչև 1971 թվականը՝ քիմիայի պետական կոմիտեի վարչության ավտոմատացման բաժնի պետ, 1971 թվականից մինչև 1974 թվականը՝ ԽՍՀՄ քիմիական արդյունաբերության նախարարության կառավարման ավտոմատացված համակարգերի բաժնի պետ։

1974 թվականին Լուժկովը նշանակվել է Ավտոմատացման փորձարարական-կոնստրուկտորական բյուրոյի տնօրեն։ 1980 թվականից՝ Քիմավտոմատիկա գիտաարտադրական միավորման տնօրեն, որի մեջ մտնում էր նաև Մոսկվայի Ավտոմատացման փորձարարական-կոնստրուկտորական բյուրոն, որը գլխավորում էր նախկինում։ 1986 թվականից՝ ԽՍՀՄ քիմիական արդյունաբերության նախարարության գիտության և տեխնիկայի վարչության պետ։

1968 թվականից ԽՄԿԿ անդամ մինչև 1991 թվականի օգոստոսին նրա արգելումը։ 1975 թվականին ընտրվել է Մոսկվայի Բաբուշկինի շրջանային խորհրդի պատգամավոր, 1977 թվականից մինչև 1990 թվականը՝ Մոսկվայի Ժողովրդական պատգամավորների քաղաքային խորհրդի (Մոսսովետի) պ պատգամավոր։ Եղել Է ՌԽՖՍՀ Գերագույն Խորհրդի պատգամավոր (1987-1990 թվականներին)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Encyclopædia Britannica
2. 1 2  Munzinger Personen (գերմ.)
3. 1 2  Юрий Лужков скончался в Мюнхене — REN TV, 2019.
4. 1 2  Iouri Loujkov, ancien maire de Moscou, est mort (ֆր.) // *Le Monde* / J. Fenoglio — Paris: Société éditrice du Monde, 2019. — ISSN 0395-2037; 1284-1250; 2262-4694
5. 1 2  Yuri Luzhkov, transformative Moscow mayor, dies at 83 // *The Washington Post* / S. Buzbee — Washington: Fred Ryan, 1877. — ISSN 0190-8286; 2641-9599
6. ↑  "Лужков получил из рук Путина орден и объявил об окончании опалы". NEWSru.com. 2016 թ․ սեպտեմբերի 22. Retrieved 2019 թ․ հուլիսի 15.
7. ↑  "Путин наградил Лужкова орденом "За заслуги перед Отечеством" IV степени". ТАСС. Retrieved 2019 թ․ հուլիսի 15.
8. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  "Лужков Юрий Михайлович". Արխիվացված from the original on 2013 թ․ ապրիլի 18. Retrieved 2019 թ․ դեկտեմբերի 10. // Вести.ру, 16 июля 2009
9. ↑  "Память народа :: Документ о награде :: Лужков Михаил Андреевич, Медаль «За боевые заслуги»". pamyat-naroda.ru. Retrieved 2017 թ․ սեպտեմբերի 25.
10. ↑  "Память народа :: Документ о награде :: Лужков Михаил Андреевич, Медаль «За боевые заслуги»". pamyat-naroda.ru. Retrieved 2017 թ․ սեպտեմբերի 25.
11. 1 2 3 4 5 6 7 8  Биография Юрия Лужкова: история конфликтов Archived 2016-09-27 at the Wayback Machine.. — Тема дня, 22.12.2000
12. ↑  "Официальная биография Ю. М. Лужкова на сайте bfs.ru". Արխիվացված from the original on 2013 թ․ ապրիլի 16. Retrieved 2019 թ․ դեկտեմբերի 10.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Broadway Database · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · Find A Grave · WikiTree · Rodovid |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Լենտապեդիա · Կրուգոսվետ · Մեծ նորվեգական · ՌԻԱ տեղեկանք · ՌԻԱ տեղեկանք · ՌԻԱ տեղեկանք · ՏԱՍՍ տեղեկանք · Notable Names Database · Ліга.Досье |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 6008740 · BNF: 125220664 · GND: 11952984X · ISNI: 0000000122843074 · LCCN: n93111231 · NKC: jo2002088684 · NLP: a0000001859629 · NTA: 148062156 · NUKAT: n2004090681 · LIBRIS: 229289 · SUDOC: 034467572 · VIAF: 115228289 · WorldCat VIAF: 115228289 |

 |

 |