Ֆիլմերի ցուցադրման սենյակ  
 Ջորջթաունի համալսարան Վաշինգտոն
**Կինոգիտություն** (անգլ.՝ film studies), արվեստաբանության բնագավառ, որն ուսումնասիրում է կինոարվեստի առանձնահատկությունները, ֆիլմի հասարակական դերի, բնույթի օրինաչափությունները։

Պատմություն
-----------

Կինոգիտությունն ընդգրկում է կինոյի տեսությունն ու պատմությունը, կինոքննադատությունը որպես օժանդակ ենթաբաժին՝ ֆիլմագրությունը (ֆիլմոգրաֆիա)։ Կինոգիտությունը մշակում է ֆիլմի դրամատուրգիայի (կինոդրամատուրգիայի), ռեժիսուրայի տեսության, դերասանական ստեղծագործության, կինեմատոգրաֆիական հղացման պատկերային մեկնաբանման, կինոերաժշտության, հնչյունային կազմի հարցերը։ Նրա խնդիրներից է նաև կինոընկալման կոնկրետ սոցիոլոգիայիև հոգեբանության հետազոտությունը։

Կինոգիտությունը զարգացում
-------------------------

Կինոգիտությունը զարգանում է փիլիսոփայական գիտություններին, հատկապես գեղագիտությանը սերտորեն շաղկապված։ Սոցիալիստական երկրներում կինոգիտությունն հենվում է մարքս-լենինյան գեղագիտության վրա, ղեկավարվում նրա ընդհանուր դրույթներով, ճանաչում կինոյի սեփական օրենքները։ Կինոգիտությունն օգտվում է արվեստաբանության մյուս բնագավառների, ինչպես և մի շարք այլ հասարակական գիտությունների փորձից, տվյալներից և սկզբունքներից։ Կինոգիտությունն արվեստաբանության առավել երիտասարդ ու սակավ մշակված մարզն է, որ պայմանավորված է կինոյի ծագման ու զարգացման առանձնահատկություններով։
Բուրժուական երկրներում կինոգիտության միակ ճյուղը, որին հովանավորում են ձեռնարկատերերը և պետությունը, կիրառական կինոսոցիոլոգիան է, որը, սակայն, ելնում է ռեակցիոն փիլիսոփայական ուղղությունների դիրքերից։

Հայտնի անձանց ֆիլմի ուսումնասիրություններ
-----------------------------------------

Վիլնյուս Գեդիմինաս տեխնիկական համալսարանՎիլնյուս Գեդիմինաս տեխնիկական համալսարան
Բուրժուական երկրների կինոգիտության մեջ արժեքավոր ներդրում են կատարում, այսպես կոչված, անկախ կինոգործիչները, որոնք հակադրվում են մոնոպոլիաների շահադիտական կինոքաղաքականությանը։

##### Կինոգործիչներ

Ֆիլմի ցուցադրություն սենյակ Ջորջթաունի համալսարանում
Ուգո Մունստերբերգ (1863-1917)
Վիսվուլդ Մեյորհոլդ
Արտասահմանյան կինոգիտության աչքի ընկնող ներկայացուցիչներից են՝ 

* Լ. Դելլյուկը,
* Լ. Մուսինակը,
* Ժ. Սադուլը (Ֆրանսիա),
* Ա. Մոնտեգյուն (Անգլիա),
* Զ. Լոուսոնը (ԱՄՆ),
* Զ. Կրակաուերը (Գերմանիա) և ուրիշներ։

Կինոյի պատմության և տեսության զարգացմանը մեծապես նպաստել են նաև. 

* Ե. Տեպլիցը (Լեհաստան),
* Բ. Բալաժը (Հունգարիա) և ուրիշներ։

Կոմունիստական կուսակցության քաղաքականությունը կանխորոշել է ստեղծագործական որոնումների ուղղությունը խորհրդային կինոարվեստում և դրանց տեսական հիմնավորման անհրաժեշտությունը։ Կինոյի և կինոգիտությունն զարգացման համար հիմնորոշ նշանակություն են ունեցել Վ. Ի. Լենինի մտքերը կինոյի դերի, խնդիրների մասին։

##### Կինոռեժիսորներ

Խորհրդային կինոգիտության ասպարեզում մեծ ավանդ ունեն կինոռեժիսորներ՝ 

* Լ. Վ. Կուլեշովը, Զ. Վերտովը, Ս. Մ. էյզենշտեյնը, Վ. Ի. Պուդովկինը,
* Ս. Ա. Գերասիմովը, Գ. Մ. Կոզինցևը, Մ. Ի. Ռոմմը, Ա. Ի. Ցուտկևիչը և ուրիշներ։

Կինոյի ականավոր տեսաբաններից ու պատմաբաններից են՝ 

* Մ. Ց. Բլեյմանը, Ի. Վ.Վայսվելդը, Մ. Ս. Գինզբուրգը,
* Ս. Վ.Դրոբաշենկոն, Ա. Վ. Կարագանովը, Ռ. Ն.Ցուրենևը, Ս. Ի. Ֆրեյլիխը և ուրիշներ։

##### Կինոգետներ

* Անդրե Բազին
* Էրիկ Ռոհմեր
* Ֆրանսուա Տրյուֆո
* Գեն Շալիտը
* Ժան Լյուկ Գոդար
* Լեոնարդ Մալտին
* Պաուլին Կաել
* Ռոբին Վուդ
* Ռոջեր Էբերտ
* Սքոթ Բուչանան
* Վալտեր Բենիամին
* Ջոնաթան Ռոզենբաում
* Լինդա Ուիլյամս
* Ռիչարդ Դիեռ

Առաջին Պետական կինոդպրոց
------------------------

1919 թվականին ՌՍՖՍՀ լուսժողկոմատի սիստեմում բացվել է աշխարհում առաջին Պետական կինոդպրոցը (հետագայում՝ Համամիութենական պետ. կինոինստիտուտ), որը դարձել է կինոյի ստեղծագործ կադրերի, այդ թվում կինոտեսաբանների պատրաստման կարևոր կենտրոն, ուր 1945 թվականին ստեղծվել է հատուկ կինոգիտական բաժին։ Բացի այս ինստիտուտներից, կինոգիտության զարգացման խոշոր կենտրոններից են ԽՍՀՄ պետ-կինոյի կինոյի տեսության և պատմության ինստիտուտը, ԽՍՀՄ կուլտուրայի մինիստրության արվեստների պատմության ինստիտուտի համապատասխան բաժինը, գիտահետազոտական կինոֆոտոինստիտուտը, ԽՍՀՄ պետֆիլմաֆոնդը (Մոսկվա) և թատրոնի, երաժշտության ու կինեմատոգրաֆիայի ինստստիտուտը (Լենինգրադ)։ Կինոգիտության հարցեր են մշակվում նաև միութենական հանրապետություններում, այդ թվում Հայաստանի ԳԱ արվեստի ինստիտուտի կինոյի մասնաճյուղում։

Տես նաև
-------

* Կինոդիստրիբյուտոր
* Կինեմատոգրաֆիա

Գրականություն
-------------

* *Соколов В.* Киноведение как наука. — НИИ киноискусства, 2008. — 328 с. — ISBN 978-5-91524-001-7

Արտաքին հղումներ
----------------

* Гильдия киноведов и кинокритиков России (ռուս.)
* Журнал «Киноведческие записки» (ռուս.)
* The Kendrick Academy

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 435)։*  |