**Արուբան** կղզի է Կարիբյան ծովում։ Այն մտնում է Փոքր Անտիլյան կղզիների մեջ, Սոտավենտո կղզեխմբի ծայր արևմուտքում, 25 կմ հյուսիս-արևմուտք Վենեսուելային պատկանողդ Պարագուանա թերակղզուց, Կյուրասաո կղզուց անմիջապես արևմուտք։ Նախկինում եղել է Նիդերլանդական Անտիլյան կղզիների մասը, սակայն 1986 թ հունվարի 1-ից ճանաչվում է Նիդեռլանդների կազմի մեջ մտնող ինքնավար հանրապետություն՝ անջատված Անտիլյան կղզիներից։

Արուբան չի մտնում Եվրամիության կազմի մեջ՝ եվրոպական գերիշխանության ներքո գտնվող այլ տարածքների նմանությամբ ինչպես Գրենլանդիան, Ֆրանսիական Պոլինեզիան, Կայմանյան կղզիները։ Սակայն կան այլ տարածքներ Եվրոպայից դուրս, որ գտնվում են Եվրամիության անդամ երկրի գերիշխանության տակ, որ, այո, ինտեգրված անդամ են։ Չնայած դրան՝ Արուբայի բոլոր քաղաքացիներն ունեն հոլանդական անձնագիր, և վերջին հաշվով նրանք Եվրամիության այլ երկրների քաղաքացիների հետ համահավասար օգտվում են բոլոր իրավունքներից։

Աշխարհագրություն
----------------

Կղզին ընդհանուր առմամբ հարթ է և առանց գետերի։ Ունի սպիտակ ավազի լողափեր, արևմտյան և հարավային ափերում։ Կղզու խորքերում կան մի քանի բլուրներ, որոնցից առավել մեծ են Հոոյիբերգը և 188 մ բարձրություն ունեցող Յամանոտա լեռը, որը կղզու ամենաբարձր կետն է։ Օրանյեստադը՝ Արուբայի մայրաքաղաքը, գտնվում է Վենեսուելայից 25 կմ հյուսիս։ Տեղային կլիման ծովային, արևադարձային, կիսաչոր է, տարեկան շատ փոքր ջերմային տատանումներով։ Արուբան ցամաքային սահմաններ չունի, իսկ ծովային՝ միայն Վենեսուելայի հետ, որոնք նշված են 1978 թ Վենեսուելայի և Նիդեռլանդների միջև կնքված պայմանագրի համաձայն։

Կլիմա
-----

Արուբայի կլիման չոր արևադարձային է։ Տարեկան օդի միջին ջերմաստիճանը +28 °C, իսկ օրվա միջին ջերմաստիճանը չի գերազանցում +4 °C: Տարեկան մթնոլորտային տեղումների քանակը կազմում է 432 մմ դրանց հիմնական մասը թափվում է հոկտեմբեր-նոյեմբեր ամիսներն։

Տնտեսություն
------------

**Արուբայի** ՀՆԱ-ի 70%-ը ստացվում է տուրիզմից և դրա հետ կապված զբաղվածություններից, իսկ տուրիստների 75%-ը գալիս են ԱՄՆ-ից։ Նախկինում՝ երբ Արուբան չուներ ներկայիս ինքնավար կարգավիճակը, հիմնական զբաղվածությունը կազմում էր նավթի վերամշակումը, ինչը սակայն այժմ շատ փոքր ազդեցություն ունի տնտեսության վրա։ Տնտեսության վրա փոքր դեր ունեն գյուղատնտեսությունը և արդյունաբերությունը նույնպես։ Արուբական ֆլորինի փոխարժեքը ամերիկյան դոլարի 1.79։1 է։ Արուբայի հիմնական առևտրային գործընկերներն են՝ ԱՄՆ, Վենեսուելան, Նիդեռլանդները և Միացյալ Թագավորությունը։ Արժե նշել, որ չնայած իր փոքր տարածքին՝ Արուբան, համաձայն Սուրճի Համաշխարհային Կազմակերպության 2003 թ տվյալների, աշխարհում երկրորդ տեղն է գրավում սուրճի սպառմամբ՝ զիջելով միայն Ֆինլանդիային։

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Արուբա» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · Open Directory Project |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · MESH ID |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4079840-9 · LCCN: n79063420 · NKC: ge869213 · VIAF: 151257487 · WorldCat VIAF: 151257487 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Հյուսիսային Ամերիկայի երկրների և կախյալ տարածքների ցանկ |
| --- |
|  |
| Ինքնիշխան պետություններ | 

|  |  |
| --- | --- |
| Ամբողջությամբ | 
* Անտիգուա և Բարբուդա
* Բահամյան Կղզիներ
* Բարբադոս
* Բելիզ
* Կանադա
* Կոստա Ռիկա
* Կուբա
* Դոմինիկա
* Դոմինիկյան Հանրապետություն
* Սալվադոր
* Գրենադա
* Գվատեմալա
* Հայիթի
* Հոնդուրաս
* Ճամայկա
* Մեքսիկա
* Նիկարագուա
* Պանամա
* Սենթ Քիթս և Նևիս
* Սենթ Լյուսիա
* Սենթ Վինսենթ և Գրենադիններ
* Տրինիդադ և Տոբագո
* Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ

 |
|  |
| Մասամբ | 
* Կոլումբիա
	+ Սան Անդրես և Պրովիդենսիա
* Ֆրանսիա
	+ Գվադելուպա
	+ Մարտինիկա
* Կարիբյան Նիդերլանդներ
	+ Բոնեյրե
	+ Սաբա կղզի
	+ Սինթ Էվստատիուս
* Վենեսուելա
	+ Նուևա Էսպարտա
	+ Կախյալ տարածքներ

 |

 |  |
|  |
| Կախյալ տարածքներ | 

|  |  |
| --- | --- |
| Գրենլանդիա | 
* Գրենլանդիա

 |
|  |
| Ֆրանսիա | 
* Կլիպպերտոն
* Սուրբ Բարդուղիմեոսի կղզի
* Սեն Մարտեն
* Սեն Պիեռ և Միքելոն

 |
|  |
| Նիդերլանդներ | 
* Արուբա
* Կյուրասաո
* Սինտ Մաարտեն

 |
|  |
| Միացյալ Թագավորություն | 
* Անգիլիա
* Բերմուդյան կղզիներ
* Բրիտանական Վիրջինյան կղզիներ
* Կայմանյան կղզիներ
* Մոնտսերատ
* Թերքս և Քայքոս կղզիներ

 |
|  |
| Միացյալ Նահանգներ | 
* Պուերտո Ռիկո
* Ամերիկյան Վիրջինյան կղզիներ

 |

 |

 |