**Ռիո Նովո ազգային պարկ** (պորտ.՝ Parque Nacional do Rio Novo), ազգային պարկ Բրազիլիայի Պարա նահանգում։

Տեղագրություն
-------------

Ռիո Նովո ազգային պարկն ունի 538151 հա տարածք։ Այն ընդգրկում է Նովո Պրոգրեսու և Իտայտուբա մունիցիպալիտետների որոշ հատվածներ։ Պարկը գտնվում է ցածրադիր հարթավայրերում։ Արևելքում է Ժամանշին Սինգու ցածրավայրն է, որն ունի հարթ տարածք՝ 100-400 մետր բարձրության վրա։ Արևմտյան շրջանում Պարաուրի Տրոպաս բարձրավանդակն է, որը լեռնային շրջան է՝ շուրջ 150-400 մետր բարձրությամբ բլուրներով։ Հարավ-արևմուտքում վեր է խոյանում Սերրա դու Կաչիմբո լեռնաշղթան (500-600 մետր բարձրությամբ)։

Պարկը գտնվում է Ժամանշին և Կրեպորի գետերի ավազաններում, որոնք Տապաժոսի վտակներն են։ Գլխավոր գետը Ռիո Նովոն է, Ժամանշինի մեծ վտակը, որն առաջացել է Ինամբեի ու Մարրոմի գետերի միախառնումից։ Ազգային պարկում կան մի քանի ջրվեժներ և սահանքներ՝ հյուսիսից հարավ ձգվածությամբ։ Տարածաշրջանում վտակների մեծ մասը աղտոտված է հանքարդյունաբերության պատճառով։ Ռիո Նովո պարկի արևմուտքում Մունդուրուկու բնակավայրն է, իսկ արևելքում՝ Ժամանշին ազգային անտառը։

Շրջակա միջավայր
---------------

Ռիո Նովո ազգային պարկը գտնվում է Ամազոն բիոմում։ Տարեկան միջին տեղումների քանակը կազմում է 2337 մմ։ Ջերմաստիճանը տատանվում է 24-ից մինչև 33 °C, միջինը՝ 27 °C է։ Այն Ամազոն անտառի և *սերրադոյի* միջև ընկած տարածաշրջան է, որն ունի բուսականության 6 տարբեր գոտիներ, ինչը կապված է Սերրա դու Կաչիմբո և Ամազոնի ցածրավայրերի բարձրությունների տարբերության հետ։ Տարածքի 53%-ը ծածկված է խոնավ անտառներով, 33%-ը խիտ խոնավ անտառներով, իսկ 14%-ը բաժին է ընկնում սավանաներին ու սեզոնային անտառներին։

Պահպանություն
-------------

Ռիո Նովո ազգային պարկը ստեղծվել է 2006 թվականի փետրվարի 13-ի հրամանով, որը կառավարվում է Չիկո Մենդեսի Կենսաբազմազանության պահպանության ինստիտուտի կողմից։ Խորհրդատվական խորհուրդը ստեղծվել է 2011 թվականի նոյեմբերի 8-ին։ Այն դասվում է Բնության պահպանության միջազգային միության պահպանվող տարածքների II կատեգորիային (ազգային պարկ)։ Նպատակն է՝ պահպանել բնական էկոհամակարգերը, և հնարավորություն ընձեռել գիտական հետազոտությունների, կրթական գործունեության և էկոլոգիական զբոսաշրջության համար։ Պարկը բաց է այցելուների համար հատուկ թույլտվությամբ։

Պարկը տարածաշրջան է, որը բաղկացած է 12 կայուն օգտագործման պահպանության տարածքներից և 6 լիարժեք պաշտպանված տարածքներից։ Ամբողջապես պաշտպանված տարածքներն ընդգրկում են 6670422 հա։ Դրանք են՝ Ամազոնիա, Ժամանշին, Ռիո Նովո և Սերրա դու Պարդու ազգային պարկերը, Սերրա դու Կաշիմբու էկոլոգիական արգելոցը և Տերրա դու Մեյու բնապահպանական կայանը։ Կայուն օգտագործման տարածքները ներառում են Տապաժոսի պաշտպանված շրջանները՝ Ալտամիրա, Ամանա, Ժամանշին, Իտայտուբա I, Իտատուբա II և Տապաժոս ազգային անտառները, որոնք միասին ընդգրկում են 7555889 հա տարածք։ Պահպանությունն իրականացվում է «Ամազոնի շրջանի պահպանվող տարածքներ» ծրագրի աջակցությամբ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Արգելոցների համաշխարհային տվյալների շտեմարան — 1981.
2. 1 2 3  «Parna do Rio Novo – Chico Mendes». Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ հունվարի 24-ին. Վերցված է 2019 թ․ փետրվարի 1-ին.
3. 1 2 3 4 5 6  Unidade de Conservação ... MMA.
4. ↑  PARNA do Rio Novo – ISA, Informações gerais (mapa).
5. ↑  Parque Nacional do Rio Novo – Via Rural.
6. ↑  PARNA do Rio Novo – ISA, Historico Juridico.
7. ↑  PARNA do Rio Novo – ISA, Características
8. 1 2  «Plano de Manejo da Floresta Nacional do Trairão,» (PDF). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2017 թ․ փետրվարի 11-ին. Վերցված է 2019 թ․ փետրվարի 1-ին.
9. ↑  Full list: PAs supported by ARPA.

Աղբյուրներ
----------

* *Full list: PAs supported by ARPA*, ARPA, Արխիվացված է օրիգինալից 2016-10-11-ին, Վերցված է 2016-08-07-ին
* *Parna do Rio Novo* (Portuguese), Chico Mendes Institute for Biodiversity Conservation, Արխիվացված է օրիգինալից 2019-01-24-ին, Վերցված է 2016-05-27-ին`{{citation}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
* *PARNA do Rio Novo* (Portuguese), ISA: Instituto Socioambiental, Վերցված է 2016-05-27-ին`{{citation}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
* *Parque Nacional do Rio Novo* (Portuguese), Via Rural, Արխիվացված է օրիգինալից 2019-01-25-ին, Վերցված է 2016-05-27-ին`{{citation}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ռիո Նովո ազգային պարկ» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |