**Մերի Քեթլին Լիթելթոն** (ի ծնե` Քլայվ անգլ.՝ Mary Kathleen Lyttelton, փետրվարի 27, 1856(1856-02-27) - հունվարի 12, 1907(1907-01-12)), բրիտանացի ակտիվիստ, խմբագիր և գրող։ Իր կյանքի մեծ մասը նվիրաբերել է կանանց ընտրության իրավունքի համար պայքարին և ընդհանրապես՝ կանանց կյանքի բարելավմանը։

Քեմբրիջում 11 տարի մնալուց հետո՝ լինելով Սելվին քոլեջի առաջին մագիստրոս Արթուր Լիթելթոնի կինը, նա կենտրոնացել էր իր գրավոր և կանանց կոմիտեի աշխատանքների վրա։ 1901 թվականին *Կանայք և իրենց աշխատանքը* նա պնդում է, որ կանանց կրթությունը «կարևոր է նրանց ճշմարիտ առաջընթացի համար», իսկ ընտրություններին մասնակցելու իրավունքը`այդ կրթության անհրաժեշտ մասը։

Վաղ կյանք
---------

Մերի Քեթլին Քլայվը ծնվել է 1856 թվականի փետրվարի 27-ին։ Հայրը դատավոր և լիբերալ քաղաքական գործիչ Ջորջ Քլայվն էր, իսկ մորը անունը Աննա Սիբելլա Մարթա Ֆարքուհար էր։

Չնայած սկզբում հոր հետ ունեցած տարաձայնություններին՝ 1880 թվականին նա ամուսնանում է Արթուր Լիթելթոնի հետ, որը Օքսֆորդի համալսարանի Քեբլ քոլեջի դասախոս էր։ Ամուսնության ընթացքում զույգը ունեցել է երեք երեխա․ Մարգարետ Լյուսի (1882), Արխեր Ջոոֆֆրեյ (1884) և Սթեֆեն Քլայվ (1887)։

Քեմբրիջ
-------

1882 թվականին Քեթլինն ու Արթուրը բնակություն են հաստատել Քեմբրիջի համալսարանում նոր հիմնադրված Սելվին քոլեջում, որտեղ Արթուրը նշանակվել է վարպետի պաշտոնին։ Երբ նրանք տեղափոխվեցին այստեղ, քոլեջը դեռևս շինություն էր և միայն արևմտյան ճակատն էր ավարտված։ Սկզբում՝ մինչ Վարպետների բնակարանի կառուցումը, նրանք բնակվում էին ուսանողների համար նախատեսված հանրակացարանում։
Քեթլինը 1884 թվականին Միլիսենց Ֆավսեթի հետ համատեղ հիմնադրել է Քեմբրիջի Կանանց ընտրական իրավունքի ասոցացիան, և Ֆավսեթը նրանք քաջալերում էր միանալ Կանանց ընտրական իրավունքի Կենտրոնական հասարակության գործադիր մարմնին։ Նա նաև ակտիվ էր Քեմբրիջի կանանց ապաստարաններում՝ ցուցաբերելով բարոյական և սոցիալական օգնություն։

1890 թվականին իր մտերիմ ընկեր Լուիզ Քրեիգթոնի հետ Քեթլինը հիմնել է Քեմբրիջի «Ladies Dining Society» խումբը, որի անդամները հավատում էին կանանց կրթություն ստանալու կարևորությանը, և ովքեր ակտիվորեն քարոզարշավ են կազմակերպել՝ համալսարանում կանանց աստիճան շնորհելու համար։ Անդամներից շատերը աջակցում էին նաև կանանց ընտրական իրավունք ձեռք բերելուն։ Անդամների թվում էին՝ Քարոլին Ջոբբը, Էլեանոր Սիդգվիքը և Մերի Փալեյ Մարշելլը։

Սելվինում անցկացրած տարիների ընթացքում Լիթելթոնները օգնել են Երաժշտական հասարակության քոլեջի զարգացմանը։

Լանքշայր
--------

Սելվինում 11 տարի անցկացնելուց հետո ընտանիքը տեղափոխվում է Քեմբրիջ, որտեղ Արթուրը զբաղեցնում է Լանկշայրի Էկկլես ծխական եկեղեցու վիկարիոսի պաշտոնը։ 1895 թվականին Արթուրի հետ համագործակցելով Քեթլինը հիմնադրել էր և հետագայում դարձել էր Մանչեսթերի և Սալֆորդի Կանանց արհմիության գործադիր կոմիտեի նախագահ, որի նպատակն էր ուսումնասիրել աշխատանքային պայմանները և ցածր վարձատրվող աշխատողներին ընդգրկել միությունների մեջ։ Խորհրդի անդամների թվում էին Քրիստաբել Պանխուրստը և ՍՓ Սքոթը։

1896 թվականին Մանչեսթերի Տնային տնտեսության դպրոցի կողմից հրատարակվել է Քեթլինի «Մանկական տնային տնտեսության դպրոցի մանդատը» վերնագրով դասախոսությունների շարքը։

Մահ
---

Քեթլինը մահացել է 1907 թվականի հունվարի 12-ին՝ 50 տարեկան հասակում՝ Քլայվների ընտանեկան նստավայրում, որը գտնվում էր Հիրֆորդշիրում։ *The Times*-ում տեղ գտած իր մահախոսականի մեջ ոչ մի անդրադարձ չէր կատարվում ընտրական իրավունքին և նրա կողմից ծավալած գործունեությանը, այնինչ այն կենտրոնանում էր նրա գիտական թարգմանիչ լինելու վրա։ Այս մասով նշվում է՝ «գրականության ոլորտի նշանակավոր ուսանող» և «ջանասեր քննադատ»։ Մահախոսականներ կան նաև *The Englishwoman's Review-*ում և *The Guardian*։

Աշխատություններ
---------------

* 1886: Բնության և աստվածաշնչի թարգմանիչ․ Դասախոսություններ մոզաիկ պատմության վերաբերյալ, Ֆրեզ Հենրիխ Ռյուշ, Բնական գիտության առնչությամբ
* 1893: *Վերածնված լեգենդներ։ Ժամանակակից Tannhäuser: Կամուրջը*
* 1896: *Ընդհանուր զգացում տնային տնտեսուհիների համար։ Դասախոսությունների դասընթաց ... Աղջիկների կյանքը դպրոցը լքելուց հետո.*
* 1901: *Կանայք և նրանց աշխատանքը.*
* 1904: Preface to *Modern Poets of Faith Doubt & Paganism, and other essays*
* 1907: *The Spiritual Guide which disentangles the Soul*, Միգել Մոլինոսի կողմից

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Oxford Dictionary of National Biography / C. Matthew — Oxford: OUP, 2004.
2. ↑  Kindred Britain
3. 1 2 3 4 5  *Lundy D. R.* The Peerage
4. 1 2  Kelly, 2004
5. ↑  Կաղապար:Cite sign See Commons:File:Hagley, St John the Baptist - Lyttelton plot, row 2 grave 6 - photo 1.JPG.
6. 1 2  Mosley, Charles, ed. (2003). *Burke's Peerage, Baronetage & Knightage*. Vol. 1 (107th ed.). Wilmington, Delaware: Burke's Peerage (Genealogical Books) Ltd. էջ 839.
7. 1 2 3 4 5 6 7  Chothia, 2018, էջ 60
8. 1 2 3  «Obituary». *The Times*. 1907 թ․ հունվարի 15. էջ 9. Վերցված է 2018 թ․ նոյեմբերի 27-ին.
9. 1 2 3 4 5  Chothia, 2018, էջ 61
10. 1 2  «British Library Item details». *primocat.bl.uk*. Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ հոկտեմբերի 23-ին. Վերցված է 2018 թ․ նոյեմբերի 27-ին.
11. 1 2  Chothia, 2018, էջ 62
12. ↑  Murray, Janet Horowitz; Stark, Myra (eds.). *Sorrowful News. The Death of Mrs. Arthur Lyttelton*. Routlage. Վերցված է 2018 թ․ նոյեմբերի 27-ին. `{{cite book}}`: `|work=` ignored (օգնություն) [Reprinted articles]
13. ↑  «British Library Item details». *primocat.bl.uk*. Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ հոկտեմբերի 23-ին. Վերցված է 2018 թ․ նոյեմբերի 27-ին.
14. ↑  «British Library Item details». *primocat.bl.uk*. Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ հոկտեմբերի 23-ին. Վերցված է 2018 թ․ նոյեմբերի 27-ին.
15. ↑  «British Library Item details». *primocat.bl.uk*. Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ հոկտեմբերի 23-ին. Վերցված է 2018 թ․ նոյեմբերի 27-ին.
16. ↑  Lyttelton, The Hon Mrs Arthur (1901). *Women and their Work*. London: Methuen & Co. Վերցված է 2018 թ․ նոյեմբերի 27-ին.
17. ↑  «British Library Item details». *primocat.bl.uk*. Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ հոկտեմբերի 23-ին. Վերցված է 2018 թ․ նոյեմբերի 27-ին.
18. ↑  «British Library Item details». *primocat.bl.uk*. Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ հոկտեմբերի 23-ին. Վերցված է 2018 թ․ նոյեմբերի 27-ին.

Մատենագիտություն
----------------

* Kelly, Serena (2004 թ․ սեպտեմբերի 23). «Lyttelton [née Clive], Mary Kathleen (1856–1907)». *Oxford Dictionary of National Biography*. Վերցված է 2019 թ․ հունվարի 11-ին.
* Chothia, Jean (2018). «Feature Articles by Fellows: Kathleen Lyttelton (1856-1907)». *Selwyn College Calendar, vol 125, 2017-2018*. Selwyn College Cambridge. էջեր 60–62.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Photograph of Lyttelton by Eveleen Myers, National Portrait Gallery collection

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | The Peerage · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Օքսֆորդի կենսագրական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1095522620 · ISNI: 0000000053923811 · LCCN: no2007008423 · NTA: 315483032 · VIAF: 48997387 · WorldCat VIAF: 48997387 |

 |