Սըր **Ջեֆրի Չարլզ Հըրսթ** (անգլ.՝ Geoffrey Charles Hurst, դեկտեմբերի 8, 1941(1941-12-08), Ashton-under-Lyne, Մեծ Մանչեսթեր, Միացյալ Թագավորություն), ավելի լավ է հայտնի որպես **Ջեֆ Հըրսթ** (անգլ.՝ Geoff Hurst),անգլիացի ֆուտբոլիստ և ֆուտբոլային մարզիչ։ Ունի ասպետական կոչում, Բրիտանական կայսրության շքանշանի անդամ։ Առավել հայտնի է «Վեստ Հեմ Յունայթեդ» ակումբում և Անգլիայի ազգային հավաքականում կենտրոնական հարձակվողի դիրքում ունեցած ելույթներով։

Նա հայտնի դարձավ որպես ֆուտբոլի պատմության մեջ առաջին խաղացողը, ով կարողացավ երեք գոլ խփել մրցակիցների դարպասը (այսպես կոչված՝ «հեթ-տրիկ») աշխարհի առաջնության եզրափակիչ խաղում, որը գրանցվել է 1966 թվականին Լոնդոնի «Ուեմբլի» մարզադաշտում Անգլիա-Գերմանիա խաղի ժամանակ, որն ավարտվել է 4:2 հաշվով՝ հօգուտ անգլիացիների։ Այս նվաճումն առավել զարմանալի է, որ այդ ժամանակ Հըրսթը ընդամենը հինգ ամիս անցկացրեց ազգային հավաքականի կազմում՝ հասցնելով խաղալ ութ հանդիպում և ամենևին էլ առաջատար չէր համարվում անգլիացի խաղացողների շրջանում։

Վաղ տարիներ
-----------

Ջեֆրի Չարլզ Հըրսթը ծնվել է Աշտոն Անդեր լայն փոքրիկ քաղաքում (Լանկաշիր կոմսություն), 8 տարեկանում ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Չելմսֆորդ (Էսսեքս կոմսություն)։ Այնտեղ էլ սկսել է հաճախել Քինգս Ռոուդ տարրական դպրոցը, այն նույն դպրոցը, որտեղ այժմ գտնվում է նրա պատվին հուշատախտակը։ Նրա հայրը ֆուտբոլիստ էր, և չնայած Լավրովն այս ոլորտում չէր աշխատում, բայց կարողացավ որդուն գերել այս խաղով։ Հերստը սկսեց խաղալ պատանեկան հավաքականում (այսպես կոչված՝ «կիրակնօրյա թիմ») Թանդրիջի լիգայում, Չիպսթեդում, Սուրեյում, նրան նկատեցին և հրավիրեցին խաղալու իր առաջին մեծահասակների թիմում՝ «Վեսթ Հեմ Յունայթեդում»։

Սկզբում հանդես է եկել ակումբում կիսապաշտպանի դիրքում, սակայն ակումբի մենեջեր Ռոն Գրինվուդի նախաձեռնությամբ փոխել է իր դերը հարձակվողով։ 1964 թվականին «Ուեմբլիում» կայացած Անգլիայի գավաթի դրամատիկ եզրափակիչ խաղում Հըրսթը կարողացավ աչքի ընկնել՝ խփելով իր թիմի երկրորդ գնդակը՝ հավասարեցնելով հաշիվը (2:2)։ Հանդիպումն ավարտվել է «Վեստ Հեմի» հաղթանակով՝ 3:2 հաշվով։ Հաջորդ տարի նա կրկին հնարավորություն ունեցավ խաղալ «Ուեմբլիում», այս անգամ ՈՒԵՖԱ-ի Գավաթակիրների գավաթի եզրափակչում։ Հանդիպումը կրկին ավարտվեց «Վեստ Հեմի» հաղթանակով, որը 2:0 հաշվով հաղթեց «Մյունխեն 1860»-ին։ 1966 թվականին նա խաղացել է իր թիմի կազմում ֆուտբոլային լիգայի գավաթի եզրափակչում, որտեղ «Վեստ Հեմը» պարտվել է «Վեստ Բրոմվիչ Ալբիոնին»։ Նույն 1966 թվականին Անգլիայի հավաքականի գլխավոր մարզիչ Ալֆ Ռամսեյը նրան հրավիրում է ազգային հավաքական։

Հըրսթը նաև փորձեց իր ուժերը կրիկետում՝ ելույթ ունենալով Էսեքսի թիմի կազմում Լանկաշիրի դեմ եռօրյա խաղում։ Խաղն անցկացվել է Էյբրութում 1962 թվականին։ Հըրսթի նորամուտը այս մարզաձևում չէր կարելի հաջող անվանել, չնայած նրան, որ նրան հաջողվեց խաղադաշտում մնալ առաջին իննինգից հետո (այն ավարտելով զրոյական արդյունքով), երկրորդում Քոլին Հիլթոնը նրան դուրս բերեց խաղից (կրկին 0 հաշվով)։ Այնուամենայնիվ, ևս մի քանի անգամ նա փորձեց իր ուժերը կրիկետում՝ խաղալով Էսեքսում 1963 և 1964 թվականներին, բայց հետո վերջապես կենտրոնացավ ֆուտբոլի վրա։

Աշխարհի առաջնություն 1966
-------------------------

1966 թվականի Աշխարհի առաջնություն Հըրսթն ի սկզբանե իրեն լավ դրսևորեց ազգային հավաքականում, սակայն նրա համար իսկական քննություն պետք է լիներ 1966 թվականի աշխարհի առաջնությունը։ Բանն այն է, որ գրեթե վերջին պահին մարզիչ Ռամսեյը ստիպված է եղել վերանայել ապագա խաղային ռազմավարությունը, որը կառուցվել է Ջիմի Գրիվզ-Ռոջեր Հանթ զույգի փոխգործակցության հիման վրա։ Իսկապես, Գրիվզն ու Հանթը առաջատար դեր խաղացին Ուրուգվայի, Մեքսիկայի և Ֆրանսիայի հավաքականների դեմ առաջին երեք խաղերում, սակայն վերջինիս ժամանակ Գրիվզը ոտքի լուրջ վնասվածք ստացավ, որը կարեր էր պահանջում, և Հըրսթը ստիպված եղավ փոխարինել նրան Արգենտինայի հավաքականի դեմ քառորդ եզրափակչի խաղում։ Հիմնական եռյակում նրանից բացի ընդգրկվել են թիմի ավագ Բոբբի Մուռը և երիտասարդ կիսապաշտպան Մարտին Փիթերսը։

Արգենտինայի հավաքականի շանսերը բավականին մեծ էին, սակայն չափազանց կոպիտ խաղաոճի պատճառով, որի արդյունքում մրցավարական որոշմամբ խաղացողներից մեկը հեռացվեց խաղադաշտից, նրանք մնացին փոքրամասնության մեջ։ Խաղը մոտենում էր ավարտին զրոյական հաշվի ժամանակ, երբ Պիտերսը դաշտի ձախ եզրից հզոր պտտեց գնդակը մրցակիցների դարպասի ուղղությամբ, և Հըրսթը, զարգացնելով հարձակումը, գնդակն ուղարկեց դարպասի վերին անկյուն։ Անգլիան հաղթեց 1:0 հաշվով և այդպիսով դուրս եկավ առաջնության կիսաեզրափակիչ։

Առողջական նկատառումներից ելնելով՝ Գրիվսը նույնպես չկարողացավ մասնակցել Պորտուգալիայի դեմ խաղին, այնպես որ հարձակման գծում կրկին գերակշռում էին Հանթը և Հերստը։ Անգլիան հաղթեց 2:1 հաշվով՝ Բոբի Չարլթոնի երկու արդյունավետ հարվածների շնորհիվ։ Եզրափակիչի մոտենալուն պես (որի մեջ մտավ նաև Գերմանիայի հավաքականը), մամուլում ավելի ու ավելի բարձր ձայներ սկսեցին հնչել, որոնք պահանջում էին վերադարձնել Գրիվզին, որն այդ ժամանակ արդեն բավականաչափ լավացրել էր իր առողջությունը։ Համարվում էր, որ հենց նա՝ որպես Անգլիայի հավաքականի առաջատար խաղացող, կկարողանա հաղթանակ ապահովել իր թիմի համար, սակայն Ռամսեյն անդրդվելի էր։ Նա իր որոշման մասին տեղեկացրել է Գրիվզին և Հերստին եզրափակչից մի քանի օր առաջ՝ հիմնավորելով, որ վերջին պահին փոխարինումները, առանց դրա համար խիստ անհրաժեշտության, ընդունելի չեն համարվում։

### Առաջնության եզրափակիչ

### Գոլը՝ «ֆանտոմ»

«Ուեմբլիում» կայացած եզրափակիչ խաղում խփվեց աշխարհի առաջնությունների պատմության մեջ թերևս ամենավիճահարույց գնդակը։ 11 մետրանոց նշագծի շրջանում մեջքով դեպի դարպասը ընդունելով գնդակը՝ Հըրսթը շրջվեց և հարվածեց ընկնելուն։ Գնդակը, հարվածելով ձողին, ուղղահայաց ցատկեց ներքև և հետ թռավ դեպի դաշտ, և պարզ չէր, թե արդյոք այն դիպչել է գետնին դարպասի գծի դիմաց, թե դրա հետևում։ Գլխավոր մրցավար Դինստը կանգնեցրել է խաղը և դիմել է կողակցին խորհրդատվության համար։ Խորհրդային մրցավար Թոֆիկ Բահրամովի վստահ գլխով շարժումից հետո, չնայած գերմանացի ֆուտբոլիստների բողոքներին, որոշում կայացվեց հաշվել գոլը։

Մարզչական աշխատանք
------------------

| Թիմ | Երկիր | Աշխատանքի սկիզբ | Աշխատանքի ավարտը | **Ցուցանիշներ** |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Խաղեր** | **Շահումներ** | **Ոչ-ոքի** | **Պարտություններ** | **% հաղթանակ** |
| Չելսի |  Անգլիա | 1979 թվականի սեպտեմբերի 13 | 1981 թվականի ապրիլի 30 | 7001840000000000000♠84 | 7001350000000000000♠35 | 7001200000000000000♠20 | 7001290000000000000♠29 | 7001417000000000000♠41,7 |

Ձեռքբերումներ
-------------

### Թիմային նվաճումներ

**«Վեստ Հեմ Յունայթեդ»**

* Անգլիայի Գավաթակիր՝ 1963/64
* Անգլիայի Սուպերգավաթակիր՝ 1964 *(պառակտված հաղթանակ)*
* ՈՒԵՖԱ Գավաթակիրների գավաթի հաղթող՝ 1964/65
* Ֆուտբոլային լիգայի Գավաթի եզրափակչի մասնակից՝ 1965/66

**Անգլիայի հավաքական**

* Աշխարհի չեմպիոն՝ 1966
* Եվրոպայի առաջնության բրոնզե մեդալակիր՝ 1968
* Մեծ Բրիտանիայի տնային առաջնության հաղթող (**4**)՝ 1965/66, 1968/69, 1969/70\*, 1970/71 *(\*՝ բաժանված հաղթանակներ)*

### Անձնական նվաճումներ

* Ֆուտբոլային լիգայի գավաթի պատմության լավագույն ռմբարկու՝ 49 գոլ
* «Վեստ Հեմ Յունայթեդի» ռեկորդակիրը մեկ խաղում գոլերի քանակով՝ 6 գոլ
* «Վեստ Հեմ Յունայթեդի» մրցաշրջանի լավագույն ֆուտբոլիստը (3)՝ 1965/66, 1966/67, 1968/69
* Կանանց հակաֆաշիստական ճակատի մրցանակ ֆուտբոլին մատուցած ծառայությունների համար՝ 1998
* Ընդգրկվել է ֆուտբոլային լիգայի 100 լեգենդների ցանկում՝ 1998
* Ընդգրկվել է անգլիական ֆուտբոլի փառքի սրահում՝ 2004

Ելույթների վիճակագրություն
--------------------------

**Ակումբային կարիերա**| Ակումբ | Մրցաշրջան | Լիգա | Գավաթներ | Եվրագավաթներ | Այլ | Ընդամենը |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Խաղեր | Գոլեր | Խաղեր | Գոլեր | Խաղեր | Գոլեր | Խաղեր | Գոլեր | Խաղեր | Գոլեր |
| Վեստ Հեմ Յունայթեդ | 1958/59 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | 1 | 0 |
| 1959/60 | 3 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | 4 | 0 |
| 1960/61 | 6 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 6 | 0 |
| 1961/62 | 24 | 1 | 3 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 27 | 1 |
| 1962/63 | 27 | 13 | 2 | 2 | 0 | 0 | 0 | 0 | 29 | 15 |
| 1963/64 | 37 | 14 | 13 | 12 | 0 | 0 | 0 | 0 | 50 | 26 |
| 1964/65 | 42 | 17 | 2 | 2 | 9 | 0 | 1 | 1 | 54 | 20 |
| 1965/66 | 39 | 23 | 14 | 15 | 6 | 2 | 0 | 0 | 59 | 40 |
| 1966/67 | 41 | 29 | 8 | 12 | 0 | 0 | 0 | 0 | 49 | 41 |
| 1967/68 | 38 | 19 | 6 | 6 | 0 | 0 | 0 | 0 | 45 | 25 |
| 1968/69 | 42 | 25 | 6 | 6 | 0 | 0 | 0 | 0 | 48 | 31 |
| 1969/70 | 39 | 16 | 3 | 2 | 0 | 0 | 0 | 0 | 42 | 18 |
| 1970/71 | 39 | 15 | 2 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 41 | 16 |
| 1971/72 | 34 | 8 | 14 | 8 | 0 | 0 | 0 | 0 | 48 | 16 |
| Ընդամենը | 411 | 180 | 73 | 66 | 15 | 2 | 3 | 1 | 502 | 249 |
| Սթոք Սիթի | 1971/72 | 0 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 |
| 1972/73 | 38 | 10 | 3 | 2 | 2 | 1 | 0 | 0 | 43 | 13 |
| 1973/74 | 35 | 12 | 5 | 1 | 0 | 0 | 5 | 2 | 45 | 15 |
| 1974/75 | 35 | 8 | 4 | 3 | 1 | 0 | 0 | 0 | 40 | 11 |
| Ընդամենը | 108 | 30 | 13 | 6 | 3 | 1 | 5 | 2 | 129 | 39 |
| **Քեյփթաուն Սիթի**
**(վարձակալություն)** | 1973 | 8 | 5 | 0 | 0 | - | - | 0 | 0 | 8 | 5 |
| Ընդամենը | 8 | 5 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 8 | 5 |
| Վեստ Բրոմվիչ Ալբիոն | 1975/76 | 10 | 2 | 2 | 0 | - | - | 0 | 0 | 12 | 2 |
| Ընդամենը | 10 | 2 | 2 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 12 | 2 |
| Քորք Սելթիք | 1975/76 | 3 | 3 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 3 | 3 |
| Ընդամենը | 3 | 3 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 3 | 3 |
| Սիեթլ Սաունդերս | 1976 | 24 | 9 | - | - | - | - | - | - | 24 | 9 |
| Ընդամենը | 24 | 9 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 24 | 9 |
| Ընդամենը կարիերայի ընթացքում | 564 | 229 | 88 | 72 | 18 | 3 | 8 | 3 | 678 | 307 |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Companies House — 1988.
2. 1 2  filmportal.de — 2005.
3. 1 2  Transfermarkt.com(բազմ․) — 2000.
4. 1 2  FBref.com(բազմ․)
5. ↑  Наряду с Ианом Рашем.
6. ↑  Наряду с Виком Уотсоном.
7. ↑  Включая матчи раунда плей-офф Североамериканской футбольной лиги.
8. ↑  Кубок Англии, Кубок Футбольной лиги.
9. ↑  Суперкубок Англии, Кубок Уотни, Кубок Тексако, Южный прожекторный кубок.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Официальный сайт(անգլ.)
* Профиль футболиста в Национальном музее футбола(անգլ.)
* Профиль футболиста на сайте England Football Online(անգլ.)