**Յումա** (անգլ.՝ Yuma), քաղաք ԱՄՆ-ի Արիզոնա նահանգի հարավ-արևմուտքում։ Յումա շրջանի վարչական կենտրոն։

Աշխարհագրություն
----------------

Յումա քաղաքը գտնվում է Արիզոնայի հարավ-արևմուտքում, Կալիֆոռնիա նահանգի հետ սահմանին (արևմուտքում) և Մեքսիկայի սահմանին (հարավում), Կոլորադո գետի մեջ Խիլա գետի թափվելու վայրում։ Յումայից դեպի Կալիֆոռնիական ծոց հեռավորությունը կազմում է մոտ մղոն։ Քաղաքի մակերեսը 276,4 կմ² է, որոնցից մոտ 0,26 կմ²-ն (0,07 %) զբաղեցնում են ջրային տարածությունները։

### Կլիմա

Յումայի կլիման բնորոշվում է որպես անապատային (*BWh* ըստ Կյոպենի կլիմաների դասակարգման), շատ շոգ ամառներով և տաք ձմեռներով։ Յուման համարվում է ԱՄՆ-ի ամենաշոգ քաղաքներից մեկը, 175 օրվա ընթացքում օրական առավելագույնը կազմում է +32°С և ավելի
։ Ըստ Գինեսի ռեկորդների գրքի, Յուման համարվում է Երկրի ամենաարևոտ վայրը։ Հնարավոր 4456 արևային ժամերից Յումայում արևը շողում է մոտ 4050 ժամ, կամ ժամանակի մոտ 93 %-ը։ Թռիչքների համար գրեթե իդեալական եղանակը պայմանավորում է զինծառայողների հետաքրքրությունը՝ այս տեղանքում ուսումնական թռիչքներ կատարելու համար։ Տեղումների տարեկան քանակությունը Յումայում կազմում է մոտ 82 մմ։

1995 թվականի հուլիսի 28-ին քաղաքում ջերմաստիճանը հասել է ռեկորդային +51°С։ Ամենացածր ռեկորդային ջերմաստիճանը գրանցվել է 2007 թվականի հունվարին։ Այդ ժամանակ ջերմաստիճանը նվազել է մինչև −11 °С մոտ 2 ժամվա ընթացքում, ինչը բացասաբար ազդեց գյուղատնտեսական մշակաբույսերի վրա, որոնք մշակվում էին Յումա շրջանում։ Ամենամեծ վնասը հասցվել է ցիտրուսային բույսերին, առաջին հերթին կիտրոնին։ Ինչպես 2007 թվականի փետրվարին հայտնել է Արիզոնայի գյուղատնտեսության բաժինը, ոչնչացվել է ոչ միայն բերքի, այլ նաև ծառերի 75 % - 95 %-ը։


|  **Ջերմաստիճանի և տեղումների տարեկան միջին ցուցանիշները Յումա** |
| --- |
| Ամիս | հունվ | փետ | մարտ | ապր | մայ | հուն | հուլ | օգոս | սեպ | հոկ | նոյ | դեկ | տարին |
| բացարձակ առավելագույնը (°C) | 31,1 | 36,1 | 38,9 | 41,7 | 48,9 | 50,0 | 51,1 | 48,9 | 50,6 | 44,4 | 36,7 | 34,4 | 51,1 |
| միջին առավելագույնը (°C) | 21,2 | 23,4 | 27,0 | 30,8 | 35,6 | 40,2 | 42,1 | 41,6 | 38,9 | 32,8 | 25,6 | 20,3 | 31,6 |
| միջին ջերմաստիճանը (°C) | 14,8 | 16,5 | 19,6 | 22,9 | 27,4 | 31,9 | 34,8 | 34,7 | 31,7 | 25,4 | 18,7 | 14,2 | 24,4 |
| միջին նվազագույնը (°C) | 8,4 | 9,6 | 12,1 | 15,1 | 19,3 | 23,6 | 27,7 | 27,7 | 24,4 | 18,1 | 11,8 | 8,1 | 17,2 |
| բացարձակ նվազագույնը (°C) | −5,6 | −3,9 | −0,6 | 3,3 | 3,9 | 10,0 | 16,1 | 14,4 | 10,0 | 1,7 | −1,7 | −5,6 | −5,6 |
| տեղումների քանակը (մմ) | 8 | 11 | 8 | 3 | 1 | 0,3 | 7 | 12 | 9 | 6 | 4 | 13 | 82 |
| *Աղբյուր՝ Եղանակ և կլիմա* |

2014 թվականի մարդահամարի դրությամբ Յումայի բնակչությունը կազմում էր 93 400 մարդ։ Ռասայական կազմը՝ սպիտակամորթ ամերիկացիներ (68,8 %), աֆրոամերիկացիներ (3,2 %), ասիացիներ (1,9 %), բնիկ ամերիկացիներ (1,8 %), Խաղաղօվկիանոսյան կղզիների բնակիչներ (0,2 %), երկու և ավելի ռասաների ներկայացուցիչներ (4,5 %)։ Լատինոամերիկյան ծագման բնակչության բաժինը կազմում է 54,8 %։

*Քաղաքի բնակչության աճի դինամիկան ըստ տարիների*՝

| 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1980 | 1990 | 2000 | 2010 | 2014 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 5325 | 9145 | 23 974 | 29 007 | 42 481 | 56 966 | 77 515 | 93 064 | 93 400 |

Քույր-քաղաքներ
--------------

* Օդերի Ֆրանկֆուրտ, Գերմանիա (1997)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Population Estimates». United States Census Bureau. Վերցված է 2015 թ․ հուլիսի 4-ին.
2. ↑  «Mean Number of Days Maximum Temperature 90 Deg. F or Higher». *Comparative Climatic Data for the United States Through 2012*. National Oceanic and Atmospheric Administration: U.S. Dept. often Commerce. 2013. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ նոյեմբերի 6-ին. Վերցված է 2016 թ․ հոկտեմբերի 6-ին.
3. ↑  «Extremes in U.S. Climate». National Climate Data Center. Վերցված է February 2014-ին.
4. ↑  Yuma, AZ Weather Facts
5. ↑

Արտաքին հղումներ
----------------

* Յումա շրջանի կայք (անգլերեն)
* Յումա քաղաքի կայք (անգլերեն)
* Քաղաքի զբոսաշրջային կայք (անգլերեն)
* Yuma Stats

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Յումա (Արիզոնա)» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · Open Directory Project |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ կատալոնական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 10154642-7 · LCCN: n81070820 · SUDOC: 204361273 · VIAF: 141903153 · WorldCat VIAF: 141903153 |

 |