**Արունաչալամ Մուրուգանանտամ** (англ. *Arunachalam Muruganantham*; ծնվ․ 1962), հնդիկ գյուտարար և գործարար Հնդկաստանի Տամիլնադ հարավային նահանգից։

Արունաչալամ Մուրուգանանտամը հայտնի է իր հայտնագործած ձեռքի հաստոցով և տեխնոլոգիայով, որը թույլ է տալիս տնային պայմաններում արտադրել, ոչ թանկ կանացի հիգիենիկ միջադիրներ։ Հայտնի է նաև իր հայտնագործությունը ազատ տարածելով և Հնդկաստանի և հարակից երկրների աղքատ շրջաններում հիգիենայի տարածման պրոպագանդայով

Նախադրյալները
-------------

Հոր մահից հետո, Մուրուգանանտամի մայրը սկսել է աշխատել Նրա վաստակած օրական մոտ մեկ դոլարը ընտանիքը պահելուն չի հերիքել Արունաչալամը ստիպված թողել է ուսումը և զբաղվել գյուղատնտեսական աշխատանքներով։ Մի քանի տարի էլ աշխատել է զոդման արտադրամասում։

1998 թվականին նա ամուսնացել է և մոտիկից ծանոթացել կանանց դաշտանային ցիկլի հարցերին։ Որոշելով իր կնոջը նվեր անել, նա զարմանում է նախ՝ այդ արտադրանքի գներին, քանի որ գտնում էր, որ դա պետք է մոտ 40 անգամ էժան լիներ, և երկրորդ՝ հասարակության կեղծ բարեպաշտական վերաբերմունքին։

Ուսումնասիրելով նա իմացավ, որ հնդիկ կանանց մոտ 12 %-ը հիգիենիկ միջադիրներ չի օգտագործում, մի մասը օգտագործում էին հնամաշ կտորներ, իսկ մի մասն էլ ավազ, տերևներ, թեփ և անգամ մուր էր օգտագործում։ Այդ պահին Հնդկաստանում վերարտադրողական հիվանդությունների մոտ 70 %-ը առաջանում էին դաշտանային վատ հիգիենայից, ինչը որ նպաստում էր կանացի բարձր մահացությանը։

Նոր տեխնոլոգիա մշակելու ընթացքում նրանից հեռացել է կինը՝ Շանտին, ում համար նա սկսել էր զբաղվել գյուտարարությամբ, երես են թեքել մայրն ու մնացած բարեկամները։ Համագյուղացիները նրան նայում էին, որպես չարքերի ազդեցության տակ գտնվող հոգեկան հիվանդի։

Մուրգանանտամը դեմ էր առել բազմաթիվ տեխնոլոգիական խնդիրների։ Օրինակ՝ նա միանգամից չէր հասկացել, որ միջադիրներում օգտագործվում է ոչ թե բամբակ, այլ հատուկ մշակված ցելյուլոզա։ Այնուամենայնիվ Մուրգանանտամը հասավ իր նպատակին և ստացավ պահանջված արտադրանքը։

Գյուտն անելուց հետո կինն ու հարազատները վերադարձան, և ընտանիքը վերականգնվեց։

Տարածումը
---------

Գյուղացի կանայք փոխօգնության հավաքի ժամանակ։
Իր գյուտն ու գաղափարը տարածելու համար Արունաչալամ Մուրուգանանտամը հիմնել է *Jayaashree Industries* ընկերությունը։ Նրա հիմնական հաճախորդները ոչ առևտրային կազմակերպություններ են և կանանց փոխօգնության խմբեր, որոնք արտադրում են միջադիրները իրենց կազմակերպության անվան տակ։

Մեկ լրակազմի գինը մոտ 75000 հնդկական ռուփի է։ Բացի այդ Մուրուգանանտամը առաջարկում է կիսաավտոմատ հաստոց, որը մի փոքր թանկ է։ Յուրաքանչյուր լրակազմը կարող է ապահովել 3000 կնոջ և 10 կնոջ գործով է ապահովում։ Նրանք կարող են օրական 200-250 ներդիր արտադրել, որոնց յուրաքանչյուրի գինը 2,5 ռուփի է(0,025 ֆունտ ստերլինգ)։

Արունաչալամ Մուրուգանանտամը չի փորձել իր գյուտով գերշահույթ ստանալ և պատենտ ստանալով դիմակայել խոշոր կորպորացիաների։ Նա բավարարվում է իր համեստ տնով և ավտոմեքենայով։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Ես շատ գումար չեմ կիտել, բայց շատ երջանկություն եմ հավաքել։ |  |

Արունաչալամ Մուրուգանանտամը իր խնդիրն է համարում հնդկական հասարակության վերափոխումը, հիգիենայի պրոպագանդան, կնոջ հանդեպ վերաբերմունքի փոխումը, և գյուղական համայնքներում աշխատանքի ապահովումը։

Մուրուգանանտամի նորարարությունը և դպրոցներում տարվող աշխատանքը շատ աղջիկների հնարավորություն է տվել շարունակել ուսումը, քանի որ առաջ նրանց մեծ մասը դաշտանային ցիկլը սկսելուն պես դադարում էին դպրոց հաճախել։ Շատ դպրոցներ սկսել են գնել
Մուրուգանանտամի հաստոցներից, և տալ սեփական արտադրանքը, այն աշակերտների շրջանում տարածելու նպատակով։

Գնահատում
---------

2006 թվականին Արունաչալամ Մուրուգանանտամը ստացել է նորարաության ասպարեզում Հնդկաստանի ազգային մրցանակ, որը նրան հանձնել է անձամբ երկրի նախագահ Պրատիբխա Պատիլը։

2013 թվականին նրա մասին նկարահանվել է լիամետրաժ վավերագրական «Դաշտանային տղան» կինոնկարը (անգլ.՝ Menstrual Man)։

2014 թվականին «Թայմ» (անգլ.՝ Time) ամսագիրը նրան հայտարարել է տարվա 100 ամենաազդեցիկ մարդկանցից մեկը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  PC VINOJ KUMAR (2009 թ․ օգոստոսի 29). «The Pad That Does Not Whisper» (անգլերեն). tehelka.com. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ ապրիլի 26-ին. Վերցված է 2015 թ․ մայիսի 1-ին.
2. 1 2  Stephanie Holen (2012 թ․ հոկտեմբերի 3). «India's improbable champion for affordable feminine hygiene». The Globe and Mail. Վերցված է 2015 թ․ մայիսի 1-ին.
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21  Vibeke Venema (2014 թ․ մարտի 4). «The Indian sanitary pad revolutionary» (անգլերեն). BBC. Վերցված է 2015 թ․ մայիսի 1-ին.
4. ↑  «Arunachalam Muruganantham» (իտալերեն). Multescatola.com. Վերցված է 2015 թ․ մայիսի 2-ին.(չաշխատող հղում)
5. 1 2  Ruchira Gupta (2014 թ․ ապրիլի 23). «Arunachalam Muruganantham» (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ մարտի 9-ին. Վերցված է 2015 թ․ մայիսի 1-ին.
6. ↑  Arunachalam Muruganantham (2011 թ․ դեկտեմբերի 16). «An Indian Inventor Disrupts The Period Industry» (անգլերեն). Վերցված է 2015 թ․ մայիսի 1-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Jayaashree Industries ընկերության կայքը newinventions.in.
* Արունաչալամ Մուրուգանանտամ ելույթը TED-ում Arunachalam Muruganantham: How I started a sanitary napkin revolution!.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Արունաչալամ Մուրուգանանտամ» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: no2015028630 · NLP: a0000003074553 · VIAF: 315085048 · WorldCat VIAF: 315085048 |

 |