**Էռնեստ Սաքս**, ամերիկացի նյարդավիրաբույժ։ Գոլդման Սաքսի հիմնադրի թոռն է, 1919 թվականին դարձել է նյարդավիրաբուժության պրոֆեսոր Վաշինգտոնի համալսարանի բժշկական դպրոցի Միսսուրիի Սենտ Լուիսում: Նա եղել է Նյարդաբանական վիրաբույժների միության նախագահը 1925-1927 թվականներին և Ամերիկյան նյարդաբանական ասոցիացիայի նախագահը: 1943 թվականին Հարվի Քուշինգի հետ նա հայտնի է որպես նյարդավիրաբուժության հայր։

Վաղ մանկություն
---------------

Էռնեստ Սաքսը ծնվել է 1879 թվականի հունվարի 25-ին Նյու Յորքում։ Նրա հայրը՝ Ջուլիուս Սաքսը, մանկավարժ էր։ Նրա մայրը՝ Ռոզա Գոլդմանը, Գոլդման Սաքսի հիմնադիր Մարկուս Գոլդմանի դուստրն էր։ Նա մեծացել է Նյու Յորքում, որտեղ սովորել է թավջութակ նվագել վեց տարեկանից։

Սաքսն ավարտել է Հարվարդի համալսարանը 1900 թվականին։ 1904 թվականին նա ստացել է բժշկական աստիճան Ջոնս Հոփկինսի բժշկական դպրոցում, որտեղ նրան դասավանդել է պրոֆեսոր Ուիլյամ Օսլերը, և նա ավարտել է իր եռամյա օրդինատուրան Արփադ Գեստերի հսկողության ներքո Մաունթ Սինայի հիվանդանոցում 1907 թվականին։ Այնուհետև նա ևս երեք տարի անցկացրեց Վիեննայում, Բեռլինում և Լոնդոնում, որտեղ սովորեց սըր Վիկտոր Հորսլիի մոտ և գրեց մի տրակտատ թալամուսի մասին։

Կարիերա
-------

Սաքսը սկսեց զբաղվել նյարդավիրաբուժությամբ Նյու Յորքում։ 1911 թվականին նա տեղափոխվում է Սենտ Լուիս, Միսսուրի, որտեղ դասավանդում է նյարդավիրաբուժություն Վաշինգտոնի համալսարանի բժշկական դպրոցում։ 1919 թվականին դարձել է ԱՄՆ-ում նյարդավիրաբուժության առաջին պրոֆեսորը։

Սաքսը եղել է Նյարդաբանական վիրաբույժների միության հիմնադիր անդամը և 1920-1924 թվականներին աշխատել է որպես դրա քարտուղար-գանձապահ, իսկ 1925-1927 թվականներին՝ որպես դրա նախագահ։ Նա եղել է Ամերիկյան նյարդաբանական ասոցիացիայի նախագահ 1943 թվականին: Եղել է նաև Նյարդաբանական վիրաբուժության ամերիկյան խորհրդի տնօրենների խորհրդում։ Բացի այդ, Սաքսը եղել է Բժշկության թագավորական ընկերության և Deutsche Akadamie der Naturforscher Leopoldina-ի պատվավոր անդամ։

Սաքսը հրաժարական տվեց Վաշինգտոնի համալսարանից 1949 թվականին և դարձավ Յեյլի բժշկական դպրոցի պատվավոր պրոֆեսոր։

Անձնական կյանք և մահ
--------------------

Սաքսը 1913 թվականին ամուսնացել է դրամատուրգ և բանաստեղծ Մերի Պարմլի Քուեսի հետ։ Նրանք ունեին երկու որդի՝ Էռնեստ Սաքս կրտսերը և Թոմաս Դադլի Սաքսը, և մեկ դուստր, որը մահացավ 1927 թ։

Սաքսը մահացել է 1958 թվականի դեկտեմբերի 2-ին, Կոնեկտիկուտ նահանգի Նյու Հեյվեն քաղաքում։

Աշխատանքներ
-----------

* Sachs, Ernest (1909). *On the Structure and Functional Relations of the Optic Thalamus*. London, U.K.: John Bale, Sons & Danielsson. OCLC 42636011.
* Sachs, Ernest (1945). *The Care of the Neurosurgical Patient Before, During and After Operation*. St. Louis, Missouri: The C.V. Mosby Company. OCLC 3180504.
* Sachs, Ernest (1949). *Diagnosis and Treatment of Brain Tumors and Care of the Neurosurgical Patient*. St. Louis, Missouri: Mosby. OCLC 1133529.
* Sachs, Ernest (1952). *The History and Development of Neurological Surgery*. New York: Hoeber. OCLC 6739979.
* Sachs, Ernest (1954). *Prerequisites of Good Teaching & Other Essays*. Hamden, Connecticut: Shoe String Press. OCLC 1548260.
* Sachs, Ernest (1958). *Fifty Years of Neurosurgery: A Personal Story*. New York: Vantage Press. OCLC 547712.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Witters, Lee A. (Winter 2007). «A Diligent Effort». *Dartmouth Medicine*. էջ 3. Վերցված է May 31, 2016-ին.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  «Ernest Sachs, Sr. MD». *The Society of Neurological Surgeons*. Արխիվացված է օրիգինալից June 11, 2016-ին. Վերցված է May 31, 2016-ին.
3. 1 2 3 4 5  «Ernest Sachs Reprints and Instruments». *Bernard Becker Medical Library Archives*. Washington University School of Medicine in St. Louis. Վերցված է May 31, 2016-ին.
4. 1 2 3 4 5  Horrax, Gilbert (January 1949). «Ernest Sachs». *Journal of Neurosurgery*. **6** (1): 3–5. doi:10.3171/jns.1949.6.1.0003.
5. 1 2  «Famed Surgeon Dies». *The Evening Review*. East Liverpool, Ohio. December 3, 1958. էջ 32. Վերցված է May 31, 2016-ին – via Newspapers.com.
6. ↑  «Neuro-Surgeon Dies». *Albuquerque Journal*. December 3, 1958. էջ 16. Վերցված է May 31, 2016-ին – via Newspapers.com.