**Սանտա Մարիա ին Վիա Լատա** (լատին․՝ Sanctae Mariae in Via Lata), տիտղոսակիր եկեղեցի Հռոմում։ Տեղակայված է Վիա դել Կորսո (նախկին Վիա Լատա) փողոցի վրա։ Կառուցված է հռոմեական անտիկ կառույցների, ինչպես նաև 8, 9, 10-րդ դարերի շինությունների տեղում (նկուղում պահպանվել են այդ ժամանակաշրջանի ֆրեսկոներ)։ Ըստ լեգենդի այդ կառույցներից մեկում (կամ Սան Պաոլո ալլա Ռեգոլա եկեղեցու տեղում) երկու տարի շարունակ կալանքի տակ է պահվել Պողոս առաքյալը։

Պատմություն
-----------

Սանտա Մարիա ին Վիա Լատա եկեղեցու ինտերիերը
Առաջին քրիստոնեական պաշտամունքի վայրը այստեղ եղել է 5-րդ դարի աղոթատեղին, որը ներկայիս եկեղեցու տեղում է եղել։ Այն կառուցվել է ընդարձակ հռոմեական պահեստի մնացուկների մեջ, որը ևս պեղվել է։ Եկեղեցու վերին հարկը ավելացվել է 9-րդ դարում, իսկ որմնանկարներն ավելացվել են 7-9-րդ դարերի միջև։ Այս ժամանակաշրջանի «կոսմատեսկո» ոճով արված սալահատակը պահպանվել է։

Եկեղեցու 13-րդ դարի Տիրամոր սրբապատկերը, որը կատարել է շատ հրաշքներ, և 3-րդ դարի սարկավագ և նահատակ Ագապետոսի մասունքները մնացել են նրա տակ։ Arcus Novus կամարը, որը այստեղ էր կանգնեցվել Դիոկղետիանոսի կողմից (303-304 թթ.), վերացել է 15-րդ դարի վերջին իրականացված վերանորոգման ժամանակ։ Բանաստեղծ Անտոնիո Տեբալդեոն, որը Ռաֆայել Սանտիի ընկերն է եղել, 1537 թվականին թաղվել է եկեղեցու հյուսիսային թևի ծայրում։ Սակայն գերեզմանը ձևավորվել է 1776 թվականին։

Եկեղեցին բարոկկո ոճով վերանորոգվել է 1639 թվականին Կոզիմո Ֆանզագոյի կողմից, սակայն ճակատամասը՝ կորնթոսյան սյուներով հանդերձ, ավարտել է Պիետրո դա Կորտոնան 1658-1662 թվականներին։ Հավանաբար նա է, որ կանգնեցրել է հաղթակամարը ճակատամասում։ Ալեքսանդր VII պապի օրոք, 1662 թվականին կանգնեցվել է եկեղեցու երկրորդ հարկը։ Զանգակատունը Մարտինո Լոնգիի աշխատանքն է (1580 թ.)։
Բարձր բեմի վրա տեղադրված Աստվածամոր սրբապատկերը եկեղեցու քիչ կտավներից մեկն է, որը վերագրվում է Լորենցո Բերնինիին։ Աբսիդի ամպհովանին պատրաստված է ալեբաստրից և լաջվարդից։ Ինչպես հիշատակվում է Կոզիմո Ֆանաչելիի կողմից արված ցայտատախտակի վրա, առաջին պեղումներն այստեղ անցկացվել են այդ ժամանակաշրջանում։
19-րդ դարում Ժոզեֆ և Լյուսեն Բոնապարտների ընտանիքները թաղվել են այստեղ (18-րդ դարում)։

Նավի աջ կողմի առաջին կտավը Ջիաչինտո Բրանդիի «Սուրբ Անդրեի նահատակությունն» է, իսկ երկրորդը՝ Ջուզեպպե, Նիկոլա և Բիաջիո սրբերի կտավն է, որի հեղինակն է Ջուզեպպե Գեցին։ Աբսիդի ձախակողմյան կապելլայում պատկերված են Տիրամայրը մանուկի հետ (հեղինակ՝ Ջիովաննի Օդացցի)։ Աջակողմյան նավի օվալաձև վեց կտավներից երկուսը Պ․ դե Պիետրիի և Ագոստինո Մասուկկիի աշխատանքներից են։ Ձախակողմյան նավում 5 օվալաձև կտավների հեղինակներն են Պ․ դե Պիետրի Մասուկկիին և Ջիովան Դոմենիկո Պիաստրինին։
Սանտա Մարիա ին Վիա Լատա եկեղեցին տիտղոսակիր եկեղեցի է։ 1991 թվականի հունիսի 28-ից եկեղեցու կարդինալ-քահանան Էդուարդ Իդրիս Կասսիդին է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  dati.beniculturali.it — 2014.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սանտա Մարիա ին Վիա Լատա» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 14563910b · GND: 4199098-5 · ISNI: 0000000121875226 · LCCN: nr2005002390 · VIAF: 152792272 · WorldCat VIAF: 152792272 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Հռոմի բազիլիկներ և եկեղեցիներ |
| --- |
|  |
| Մեծ բազիլիկներ | Սուրբ Պետրոս տաճար • Սան Ջիովանի ին Լատերանո • Սանտա Մարիա Մաջորե • Սուրբ Պողոս • Սան Լորենցո ֆուորի լե Մուրա • Սանտա Կրոչե ին Ջերուսալեմե • Սան Պիետրո ին Վինկոլի
 | Սուրբ Պետրոս տաճար |
|  |
| Հնագույն բազիլիկներ | Պանթեոն • Սանտի Կոսմա է Դամիանո • Մաուզոլեո դի Կոստանտինա • Սանտա Պրեսսեդե • Սանտա Պուդենցիանա • Սանտա Սաբինա • Սանտա Մարիա Անտիկվա • Սան Ստեֆանո Ռոտոնդո |
|  |
| Միջնադարյան բազիլիկներ | Սանտա Մարիա ին Կոսմեդին • Սանտա Մարիա ին Տրաստևերե • Սանտա Մարիա ին Արաչելի • Սանտա Մարիա սոպրա Միներվա • Սանտա Մարիա դի Մոնսերատո • Սուրբ Կղեմենտի բազիլիկ • Սանտա Չեչիլիա ին Տրաստևերե • Սան Բարտոլոմեո • Սանտ Իվո ալլա Սապիենցա • Սան Ջորջիո ին Վելաբրո • Սանտա Ֆրանչեսկա Ռոմանա • Սանտա Մարիա ին Վիա Լատա • Սանտի Ապոստոլի • Սանտա Մարիա դե Մոնտի • Սանտի Քուատրո Կորոնատի |
|  |
| Նոր ժամանակների եկեղեցիներ | Սանտա Մարիա դել Պոպոլո • Սանտա Մարիա դելա Պաչե • Սան Պիետրո ին Մոնտորիո • Սուրբ Ավգուստինի եկեղեցի • Սան Լուիջի դե Ֆրանչեզի • Սանտա Մարիա դելի Անջելի է դեյ Մարտիրի • Տրինիտա դեյ Մոնտի • Ջեզու եկեղեցի • Սանտա Սուսաննա • Սանտա Մարիա դելա Վիտտորիա • Սանտ Ինյացիո • Սանտ Անդրեա դելա Վալե • Սանտ Ալեսիո • Սանտ Անյեզե ին Ագոնե • Սանտ Անդրեա ալ Քուիրինալե • Սանտա Մարիա դելա Կոնչեցիոնե • Սան Ֆրանչեսկո ա Ռիպա • Սան Կառլո ալե Քուատրո Ֆոնտանե • Սան Մարչելո ալ Կորսո • Տրե Ֆոնտանե աբբայություն • Սանտա Մարիա դեյ Միրակոլի • Սան Սեբաստիանո ֆուորի լե Մուրա |
|  |
| Ժամանակակից եկեղեցիներ | Հոբելյանական եկեղեցի |

 |