recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Մինիմալ երաժշտություն**, ժամանակակից երաժշտության ուղղություն, որը հայտնվել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում՝ 20-րդ դարի երկրորդ կեսին։

Վեց մինիմասիստ երաժիշտները՝ Սթիվեն Ռայխ, Ֆիլիպ Գլաս, Ջոն Քուլիջ Ադամս, Թերի Ռայլի, Մայքլ Նայման, Արվո Պյարտ

### Բնութագիր

Ամերիկայի երաժշտության պատմության մեջ այս երաժշտությունը շատ կարևոր և մեծ դեր է խաղացել, հանդիսանալով այս երկրի դասական երաժշտության ուղղություններից մեկը։ Առաջին մինիմալիստներ են Թերի Ռաիլին, Ստիվեն Ռաիխը, Ֆիլիպ Գլասը և Ջոն Ադամսը։ Այս ուղղության առաջին ստեղծագործությունը համարվում է Թերի Ռաիլիի "Դո-ի մեջ" գործը։ Մինիմալ երաժշտությունը օգտագործում է կրկնվող երաժշտության էլեմենտները։ Հոգևոր և ֆոլկլոր երաժշտությունները նույնպես ունեն շատ մեծ դեր այս ուղղության համար։ Երաժշտությունը հիմնված է որևէ երաժշտական փոքր մոտիվի վրա։ Այդ փոքր մոտիվի վրա էլ հենց կառուցվում է բուն երաժշտությունը։ Փոքր մոտիվը կրկնվող բասի դեր է տանում։ Մինիմալ երաժշտությունը կարող է որպես հիմք ունենալ սիմֆոնիան կամ լարային կվարտետը։ 20-րդ դարի երկրորդ կեսին Եվրոպայում իշխում էր սերիալիստ երաժշտությունը որի հիմնադիրը համարվում էր Առնոլդ Շյոնբերգը։ Շյոնբերգի մահվանից հետո նրա երաժշտական ավանդույթները շարունակեցին Կարլհայնց Շտոքհաուզերը, Պիեռ Շաֆֆերը, Պիեռ Բուլեզը և այլք։ Մինիմալ երաժշտությունը տարբերվում է սերիալիստ երաժշտությունից նրանով, որ այն տոնալ է։ Սերիալիստ երաժշտության մեջ ընդհանրապես գոյություն չունեն տոնիկան, սուբդոմինանտան և դոմինանտան։ Սա մի երաժշտության տիպ է, որը չունի հիմնական տոնայնություն։ Իսկ Մինիմալ երաժշտությունը վերադառնում է 19-րդ դարի երաժշտական ավանդույ̕թներին՝ օգտագործելով նաև մոդալ երաժշտությունը։ Մինամալ երաժշտությունը շատ ռիթմիկ է։ Հաճախ այս երաժշտությունը անվանվում է նաև հիպնոտիկ երաժշտություն։ Առաջին անգամ մինիմալ երաժշտության փորձեր է արել Էրիկ Սատին։ Նրա երաժշտությունը հիմք է հանդիսացել 20-րդ դարի մինիմալիստների համար։ Այս երաժշտությունը իր տարածումն է գտել նաև աշխարհի այլ մասերում, բայց իր հայրենիքը համարվում է Ամերիկան։ Օգտագործվում են տարբեր ազգերի ազգային երաժշտություններ և շատ ազգային գործիքներ։ 
Կարող են իրար հետ համատեղել մի քանի գործիք, որոնք իրար հետ կամված չեն՝ օրինակ համատեղել դասական գործիքները ազգային որևէ գործիքի հետ։ Գոյություն ունեն բազմաթին երաժշտական խմբեր, որոնք կատարում են մինիմալ երաժշտություն։

Այս երաժշտությունը շատ մեծ քննադատության է արժանացել և մի քանի երաժշտական քննադատներ կրկնողության կարևորությունը համարել են կոմպոզիցիայի վախճանը։
**Սորյո** (դան․՝ Sorø)՝ քաղաք Դանիայում։

Աշխարհագրություն
----------------

Սորյո քաղաքը գտնվում է դանիական Զելանդիա կղզու կենտրոնում, գլխավոր երկաթուղային գծի վրա, որը միացնում է Կոպենհագենը և Փրեդերիսիյան։ Հանդիսանում է 2007 թվականին խոշորացված Սորյո կոմունայի կենտրոնը և ամբողջ Զելանդիա շրջանի վարչական կառավարման վայրը։ Աշխարհագրական առումով Սորյոն գտնվում է կղզու վրա, շրջապատված երեք լճերով։

Պատմություն
-----------

Սորյո քաղաքը հիմնադրվել է ավելի քան 850 տարի առաջ։ Ի սկզբանե այս բնակավայրը գտնվում էր փոքր-ինչ հյուսիս, Պեդերսբորգ դղյակի մոտ։ Քաղաքից 8 կիլոմետր հեռավորության վրա գտնվում էր դանիական արիստոկրատական տոհմի տոհմական տիրույթը, որտեղ դաստիարակվում էր ապագա թագավոր Բալդեմար 1-ինը (1157-1182-ական թվականներ)։ 1151 թվականին Գվիդե տոհմից Ասեր Ռիգը Սորյոյում կառուցում է բենեդիկտյան վանք։ 1586 թվականին Սորյոյում Ռեֆորմացիայի շրջանակներում բացվում է Ակադեմիա, որը իր մեջ ընդգրկում է լատինական դպրոց և ասպետական ակադեմիա, որը նշանակված է արիստոկրատական ընտանիքների ներկայացուցիչների կրթման համար։

Անձինք
------

Սորյոյում են թաղված դանիացի արքաներ՝ Քրիստոֆեր 2-րդը (1320-1326), Վալդեմար 4-րդ Ատտերդագը (1340-1375) և Օլաֆ 3-րդը (1376—1387)

* Մահացել է Բորտոլին Կասպերը (ավագ) (1585-1629-ական թվականներ)՝ դանիացի գիտնական, բժշկության պրոֆեսոր
* Ծնվել է Յուլիս Պետերսենը (1839—1910)՝ դանիացի մաթեմատիկոս

Բնակչույթյուն
-------------

Ըստ 2020 թվականի տվյալների Սորյոյի բնակչությունը կազմում է 8,005 մարդ։

Քույր քաղաքներ
--------------

* Իսլանդիա Ֆլյոտսդալսգերադ
* Նորվեգիա Էյդսվոլ
* Լեհաստան Պրուշ Գդանսկի
* Շվեդիա Սկարա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  BY3: Population 1st January, by urban areas The Mobile Statbank from Statistics Denmark

Արտաքին հղումներ
----------------

* Sorø municipality's official website
* Tourist information Archived 2005-03-24 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (օնլայն) · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 12331591b · GND: 4271890-9 · NKC: ge892409 · VIAF: 132539154 · WorldCat VIAF: 132539154 |

 |
Աղ ու հաց
**Աղուհաց**, ծիսական սովորույթ հայերի և աշխարհի շատ ժողովուրդների կենցաղում։ Եղել է հարգանքի, հարստության, առատության, բարեկամության, հավատարմության և բարեհաջողության խորհրդանիշ։

Դարեր շարունակ նորածին երեխայի վրա աղ են ցանել՝ նրա առողջությունը պահպանելու, կյանքը ապահովելու նպատակով։ Հայ նահապետական գերդաստանի ամբողջ տարվա համար օգտագործվելիք աղը պահվել է կնոջ տեսքով կավե աղամանի մեջ, որն առնչվում է Անահիտ աստվածահու պաշտամունքի հետ։

Աղն օգտագործվել է հարսանեկան սովորույթներում որպես հարստության և առատության խորհրդանիշ։

Հացով երդվելու սովորույթն ընդհանրական է։ «Աղուհացով ատել» արտահայտաթյունը նշանակում է սեղանակից լինել, որով ստեղծված սերը, հավատարմությունը, հարգանքը դրժելը հանցանք է։ Հայ ժողովուրդն աղուհացով է դիմավորել հաղթանակով վերադարձող թագավորին, բանակին՝ գերդաստանի նահապետի կամ հարգանք վայելող հասակավոր տղամարդու ձեռքով։ Հայ թագավորներն ու զորավարները թշնամու դեմ մարտնչելու նախօրեին երդվում էին աղուհացով։

Աղուհացը այժմ էլ հայերի և մյուս ժողովուրդների կենցաղում հյուրերին հարգանք մատուցելու միջոց է։ Աղուհացի սրբության գաղափարն արտահայտվել է առակներում, ասացվածքներում, հեքիաթներում և ժողովրդական բանահյուսության այլ ժանրերում։

Անհյուրընկալ, երախտամոռ մարդուն անվանում են «անաղուհաց մարդ»։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 266)։*  |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գարեգին Նժդեհի հրապարակ (այլ կիրառումներ)

**Գարեգին Նժդեհի հրապարակ** **(նախկինում Սուրեն Սպանդարյանի անվան հրապարակ),** 2-րդ ամենամեծ հրապարակը Երևանում (17,500 մ²)։ Գտնվում է Երևանի Շենգավիթ համայնքում՝ քաղաքի կենտրոնից հարավ՝ «Երրորդ մասում»։ Հրապարակին կից փողոցներն են՝ Գարեգին Նժդեհի, Մանանդյան, Եղբայրության փողոցներ և Բագրատունյաց պողոտան։ Հրապարակում գործում են շատրվաններ, որոնց նախագծի հեղինակն է Աբրահամ Աբրահամյանը;

Պատմություն
-----------

Հրապարակը պաշտոնապես բացվել է 1959 թվականի ապրիլի 30-ին և մինչև 1991 թվականը կոչվել է Սուրեն Սպանդարյանի անունով։ Հրապարակի կառուցումից 41 տարի հետո կանգնեցվել է քանդակագործ Թոմ Գևորգյանի կերտած Սուրեն Սպանդարյանի արձանը։ 1991 թվականի մայիսի 25-ին և՛ հրապարակը, և՛ Երևանի Մետրոպոլիտենի վերջին կայարանը վերանվանվել են Գարեգին Նժդեհի անունով։

2011 թվականի մայիսի 13-ին Երևանի քաղաքապետարանի խորհրդի նիստում բարձրացվել է Սուրեն Սպանդարյանի արձանի ապամոնտաժման հարցը, սակայն Հայաստանի Կոմունիստական կուսակցությունն իր դժգոհությունն է հայտնել՝ անվանելով մշակութային վանդալիզմ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ս. Սպանդարյանն ու Գ. Նժդեհը միևնույն հրապարակո՞ւմ(չաշխատող հղում)


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Երևանի հրապարակներ |
| --- |
|  |
|  Ազատության հրապարակ  • Ալեքսանդր Մյասնիկյանի հրապարակ  • Աշխատանքի հրապարակ  • Բարեկամության հրապարակ  • Բրազիլիայի հրապարակ  • Գարեգին Նժդեհի հրապարակ  • Դյորի հրապարակ  • Եվրոպայի հրապարակ  • Էրեբունի հրապարակ  • Հանրապետության հրապարակ  • Մխիթար Հերացու հրապարակ  • Շառլ Ազնավուրի հրապարակ  • Ուրուգվայի հրապարակ  • Ռուսաստանի հրապարակ  • Սախարովի հրապարակ  • Սասունցի Դավթի հրապարակ  • Ֆրանսիայի հրապարակ  |
|  |
| Պորտալ:Երևան |

 |
Խտացված ջրային գոլորշուց առաջանում են ամպերը
**Ջրային գոլորշի**, ջրի գազանման վիճակ։ Ստանում են շոգեգոյացման (գոլորշիացման) ժամանակ՝ ջուրը շոգեկաթսաներում և այլ ջերմափոխանակիչ ապարատներում տաքացնելիս։ Ջրային գոլորշին պատկանում է այսպես կոչված իրական գազերի դասին, քանի որ ճնշման և տեսակարար ծավալի արտադրյալը միևնույն ջերմաստիճանի դեպքում հաստատուն չի մնում։ Հագեցած վիճակը, որի դեպքում ջուրը և գոլորշին հավասարակշռության մեջ են գտնվում (տես Հագեցած գոլորշի), բնութագրվում է հագեցման ջերմաստիճանով։ Ամբողջ հեղուկը գոլորշու վերածելուց հետո (100 °C-ում գոլորշու ծավալը 1673 անգամ գերազանցում է 4 °C-ում ջրի ծավալից) ջերմաստիճանը կարող է նորից աճել։ Այդ դեպքում գոլորշին հագեցած վիճակից անցնում է գերտաքացած վիճակի։ Շոգեուժային տեղակայանքներում Ջրային գոլորշիը ծառայում է որպես աշխատանքային մարմին, իսկ օդափոխման, ջերմամատակարարման և ջրամատակարարման համակարգերում՝ որպես ջերմակիր։ Ջրային գոլորշին օգտագործվում է նաև մի շարք տեխնոլոգիական պրոցեսներում։ Շոգեմեքենաներում և տուրբիններում, որպես կանոն, կիրառվում է գերտաքացած գոլորշի, քանի որ դրանով աշխատող մեքենայի օ․ գ․ գ-ն ավելի բարձր է, քան հագեցած գոլորշիով աշխատողինը։ Ջեռուցման սարքերում տնտեսապես ավելի նպատակահարմար է հագեցած Ջրային գոլորշու օգտագործումը։ Աշխարհի հզոր շոգեուժային տեղակայանքներում օգտագործում են 25 Մն/մ2 ճնշման և 545 °C ջերմաստիճանի Ջրային գոլորշին։ Ջրային գոլորշու ուսումնասիրությունները սկսվել են 16-17-րդ դարերում։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 9, էջ 532)։*  |
**Խուզարկություն**, քրեական դատավարությունում քննչական գործողություն, որի ժամանակ հարկադիր զննվում են բնակարաններ, տեղամասեր, մարդկանց մարմինն ու հագուստը՝ հանցագործության գործիքներ, առարկաներ, հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված արժեքներ, գործի համար նշանակություն ունեցող այլ առարկաներ ու փաստաթղթեր, ինչպես նաև հետախուզվող անձանց և բռնագրավման կամ քաղաքացիական հայցի կարգով գանձման ենթակա գույք հայտնաբերելու նպատակով։

Խուզարկությունը կատարվում է քննիչի կամ հետաքննություն կատարող անձի պատճառաբանված որոշմամբ՝ դատախազի սանկցիայից հետո։ Խուզարկությանը պարտադիր ներկա են լինում ընթերականեր, հայտնաբերված բոլոր առարկաներն ու փաստաթղթերը ներկայացվում են ներկաներին, նրանց մանրամասների և խուզարկության տեղի մասին կազմվում է արձանագրություն, որի պատճենը հանձնվում է խուզարկվողին։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 98)։*  |
*Պուշկինը, Կռիլովը, Ժուկովսկին և Գնեդիչը Ամառային այգում*։ 1832, նկարիչ Նիկանոր Չերենցև
**«Պուշկինյան ժամանակաշրջանի բանաստեղծներ»** (*«պուշկինյան համաստեղության բանաստեղծներ», «պուշկինյան միջավայրի բանաստեղծներ», «Ռուս գրականության ոսկե դարաշրջան*), Ալեքսանդր Պուշկինի ժամանակակից ռուս բանաստեղծների ընդհանուր անվանումը, որոնք նրա հետ միասին հանդիսանում են ռուսական պոեզիայի «Ոսկե դարաշրջանի» հիմնադիրներ (այսպես անվանում են XIX դարի մեկ երրորդը)։ Պուշկինյան դարաշրջանի պոեզիան ժամանակագրական առումով ընդգրկում է 1810-1830-ական թվականները։

Պուշկինյան համաստեղության բանաստեղծների ձևավորում
-------------------------------------------------

մեծ մասամբ պուշկինյան ժամանակաշրջանի բանաստեղծները ձևավորվել են կարամզինյան լեզվական բարեփոխումների ազդեցության տակ։ Հետազոտողները այսպես են որոշում այս դարաշրջանի գրողների բնորոշ գծերը․ պուշկինյան դարաշրջանի բանաստեղծներ հասկացությունը միայն ժամանակագրական չէ։ Եթե Բատյուշկովը, Ժուկովսկին և Դ. Դավիդովը օրգանապես մտնում են Պուշկինի դարաշրջանի մեջ, ապա Պոլեժաևը, Լերմոնտովը, Կոլցովը պոեզիայի նկատմամբ իրենց  պաթոսով և բարդությամբ պատկանում են արդեն այլ դարաշրջանի։ Նույնը վերաբերում է Տյուտչևին, որի վաղ լիրիկան, չնայած այն ձևավորվել է 1820-1830-ական թվականների վերջում և այդ ժամանակ հասել է բարձր կատարելության, հանդիսանում է նրա ստեղծագործական ուղու սկիզբը։

Ինչ վերաբերում է Դելվիգի պոեզիային, ապա նրան չէր բավականացնում էականը՝ լիրիկայում հոգևոր կյանքի այն բուն իսկությունը, որը ձեռք է բերվել ոչ միայն իր հասակակիցների կողմից, այլ նաև ավագ ժամանակակիցների կողմից։

Պուշկինյան ժամանակաշրջանի բանաստեղծների ցանկ
--------------------------------------------

* Եվգենի Բարատինսկի
* Կոնստանտին Բատյուշկով
* Ալեքսանդր Բեստուժև
* Դմիտրի Վենեվիտինով
* Պյոտր Վյազեմսկի
* Դենիս Դավիդով
* Անտոն Դելվիգ
* Նիկոլայ Գնեդիչ
* Վասիլի Ժուկովսկի
* Պավել Կատենին
* Իվան Կոզլով
* Իվան Կռիլով
* Վիլհելմ Կյուխելբեկեր
* Ալեքսանդր Օդոևսկի
* Պյոտր Պլետնյով
* Կոնդրատի Ռիլեև
* Վասիլի Տումանսկի
* Ֆեոդոր Տումանսկի
* Նիկոլայ Յազիկով

Տես նաև
-------

* Ռուս գրականության ոսկե դարաշրջան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *И. М. Семенко*. «Поэты пушкинской поры» (издательство «Художественная литература», Москва, 1970 год). Сайт «Фундаментальная электронная библиотека» // feb-web.ru
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պուշկինի փողոց (այլ կիրառումներ)

**Պուշկինի փողոց** (թաթ.՝ Пушкин урамы), Կազանի կենտրոնական փողոցներից մեկը, որն անվանվել է Ալեքսանդր Պուշկինի անունով 1899 թվականին՝ իր ծննդյան, բանաստեղծի 100-ամյակի տոնակատարության ժամանակ։

Պատմություն
-----------

Վերին Ֆեոդորովյան անվանումով փողոցը սկսվել է Կազանկա գետի վերին ափի Ֆեոդորովյան երրորդություն վանքից։ Փողոցի շարունակությունն էր 1-ին թատերական փողոցը, որը մինչև այգի անցնում էր Թատերական հրապարակով։ 1899 թվականին այդ փողոցները միավորվել և անվանվել են Ալեքսանդր Պուշկինի անունով՝ նրա 100-ամյա տարելիցի կապակցությամբ։ 1996 թվականին Պուշկինի փողոցը միացվել է Կույբիշևի փողոցի հետ և այսպիսով ձգվելով մինչև Կույբիշևի հրապարակ (այժմ`Տուկայի հրապարակ) և Տուկայի անվան պուրակ։

Պուշկինի փողոցը Ազատության հրապարակից
Պուշկինի փողոցը Տուկայի հրապարակից

Շինություններ փողոցում
----------------------

### Պուրակներ և հրապարակներ

Պուշկինի փողոցի մոտակայքում է գտնվում Տուկայի պուրակը և Լենինի այգին, այն անցնում է Տուկայի հրապարակով, Ազատության հրապարակով և ավարտվում է Սուլթան Գալիևի հրապարակում։

### Հուշարձաններ

* Ալեքսանդր Պուշկինի հուշարձան
* Ալեքսանդր Բուտլերովի հուշարձան
* Մուլլանուր Վախիտովի հուշարձան
* Լև Գումիլյովի հուշարձան
* Գաբդուլլա Տուկայի հուշարձան
* Վլադիմիր Լենինի հուշարձան

### Շենքեր

Փողոցում են գտնվում Թաթարստանի և Կազանի համար կարևոր վարչական շենքեր, մշակութային հաստատություններ, առևտրի կենտրոններ, ուսումնական հաստատություններ, տներ և հյուրանոցներ։

#### Վարչական շենքեր

* Թաթարստանի Հանրապետության նախարարների կաբինետ
* Թաթարստանի Հանրապետության պետական խորհուրդ
* Թաթարստանի Հանրապետության Գերագույն դատարան
* Թաթարստանի Հանրապետության Սահմանադրական դատարան
* Կազանի ռատուշա
* Ռուսաստանի Դաշնության կենսաթոշակային հիմնադրամի Թաթարստանի Հանրապետության մասնաճյուղ

#### Մշակութային հաստատություններ

* «Կազան» ազգային-մշակութային կենտրոն
* Ս. Սայդաշևի անվան պետական մեծ համերգասրահ
* Թաթարստանի Մուսա Ջալիլի անվան պետական ակադեմիական օպերայի և բալետի թատրոն
* Կազանի համալսարանի մշակութա-սպորտային համալիր

#### Առևտրի կենտրոններ

* «Կոլցո»
* «Colosseum»
* «ԳՈւՄ»

#### Կրթական հաստատություններ

* Կազանի պետական կոնսերվատորիա
* Թաթարական հանրագիտարանի և տարածաշրջանային ուսումնասիրությունների ինստիտուտ
* Արևելագիտության և միջազգային հարաբերությունների ինստիտուտ

#### Հյուրանոցներ

* «Գրանդ հոթել Կազան»
* «Թաթարստան»

Տրանսպորտ
---------

Փողոցով անցնում են ավտոբուսներ (երթուղիներ՝ 10, 10 ա, 29, 30, 35, 35ա, 54, 63, 71, 90 և 91) և տրոլեյբուսներ (երթուղիներ՝ 2, 3, 5, 7 և 8)։ Այն նաև հատվում է մետրոպոլիտենի գծով («Գաբդուլլա Տուկայի հրապարակ» կայարան)։ Մինչև 2008 թվականն այստեղ հասնում էր տրամվայի գիծը։

* НефАЗ-5299 ավտոբուսНефАЗ-5299 ավտոբուս
* Тролза Оптима տրոլեյբուսներТролза Оптима տրոլեյբուսներ
* РВЗ-6М2, տրամվայ, 2005 թ.РВЗ-6М2, տրամվայ, 2005 թ.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Постановление Главы администрации города Казани от 2 октября 1996 года № 1328.

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Պուշկինի փողոց (Կազան)** կատեգորիայում։ |
**Ալրաղաց**, հատիկից ալյուր արտադրող ձեռնարկություն։ Հատիկը աղալու տեխնիկան անցել է զարգացման մեծ ճանապարհ՝ նախնադարյան աղորիքից մինչև ժամանակակից ալրաղացները։ Վերջինները, սովորաբար, լրիվ էլեկտրիֆիկացված են ու մեքենայացված։ Հատիկն ալրաղաց է ընդունվում մեքենայացված ու պնևմատիկ տեղակայումների օգնությամբ և ուղարկվում պահեստ՝ մի քանի տասնյակ հազար տոննա տարողությամբ էլևատոր։

Աղացման տեխնոլոգիական պրոցես
----------------------------

Հատիկի աղացման տեխնոլոգիական պրոցեսը բաժանվում է երեք հիմնական մասի՝

* հատիկի մաքրում ու նախապատրաստում,
* աղում,
* լցում պարկերի մեջ։

### Հատիկի մաքրում

Հատիկի մաքրումն ու նախապատրաստումը կատարվում են ալրաղացի հատիկամաքրման բաժանմունքում։ Հատիկազտիչ ու հատիկամաքրիչ մեքենաներում այն մաքրում են կողմնակի խառնուրդներից, լվանում լվացման մեքենաներում և նախապատրաստում աղալու համար՝ կոնդիցիոներներում մշակելով ջրով և ջերմությամբ։

### Աղում

Առավել լայն տարածում է ստանում հատիկի արագացված կոնդիցիոնումը՝ հիմնված շոգու կիրառման վրա։ Հատիկն աղալիս այն նախապես մանրացնում են՝ թաղանթը հեռացնելու և էնդոսպերմը ձավարի վերածելու համար (գջլտման պրոցես)։

Ստացված ձավարից քամհար մեքենաներում և հղկող գրտնակիչ հաստոցներում (7-8 հաստոց) առանձնացնում են թաղանթի մանր մասնիկները (հարստացում), որից հետո՝ մաքուր ձավարն աղում գրտնակիչ հաստոցներով (12-13 հաստոց) և ստանում ալյուր։

Գրտնակիչ հաստոցների հետ միասին աշխատում են նաև մաքրող մեքենաները, որոնք ալյուրը տեսակավորում են ըստ մասնիկների խոշորության և, մասամբ նաև, ըստ որակի։ Ստացված ալյուրը ուղարկվում է հատուկ պահեստները։

Տես նաև
-------

* Ալյուր

Արտաքին հղումներ
----------------

* Мельницы на Измельчение.ru

Վիքիբառարան

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ընթերցե՛ք **«ալրաղաց»** բառի բացատրությունը Հայերեն Վիքիբառարանում։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Աստվածաշնչյան · Բրիտանիկա (օնլայն) · Բրիտանիկա (օնլայն) · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Մեծ ռուսական · Շվեյցարական կենսագրական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4113745-0 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 192)։*  |
**Այն սև օրերուն**, Արամ Անտոնյանի 1919 թվականին Բոստոնում հրատարակած գիրքն է հայերի ցեղասպանության մասին։

Հեղինակ
-------

Հիմնական հոդված՝ Արամ Անտոնյան
Անտոնյան Արամ Անտոնի (1887-1952), պատմաբան, հրապարակախոս։ 1914 թվականի օգոստոսից նշանակվել է հայկական նամակների կայսերական գրաքննիչ, սակայն Կոստանդնուպոլսի հայկական պատրիարքարանին որոշ տեղեկություններ հաղորդելու համար 1915 թվականին աքսորվել է հայ մտավորակնների հետ միասին։ Հալեպում եղած ժամանակ թուրք քարտուղար Նայիմ բեյից ձեռք է բերել հայերի ցեղասպանության մասին մի շարք պաշտոնական վավերագրեր, որոնք հրապարակել է Այն սև օրերուն… (1919, Բոստոն) և Նայիմ բեյի հուշերը (1920)` հայերեն հրատարակությունը Մեծ ոճիր գրքերում։ Այդ վավերագրերը օգտագործվել են ինչպես երիտթուրքերի (1919), այնպես էլ Սողոմոն Թեհլերյանի դատավարության ժամանակ։

Բովանդակությունը
----------------

Արամ Անտոնյանը «Այն սև օրերուն» գրքի առաջին մասում մանրամասն նկարագրել է փախուստի նպատակով թաքնված մի հայ պատանու հետապնդումը թուրք ժանդարմաների կողմից, հայ մայրերի ողբը Եփրատում խեղդված իրենց զավակների համար։ Այնուհետև անդրադարձել է Հալեպից եկող հայ գաղթականների նոր քարավանին, որը բաղկացած էր 30-50 տարեկան կանանցից։ Հեղինակը մանրամասն նկարագրել է այդ կանանց դրությունը, նրանց արտաքին տեսքը և խորհել նրանց նախկին կենսունակության մասին։ Այնուհետև հեղինակն անդրադարձել է Մունպուճ գյուղի կառավարիչ Հուսեին էֆենդու Մեսքենե ժամանմանը։ Հայ գաղթականները վկայում են այն մասին, որ Հուսեին էֆենդին բազմաթիվ հայ դեռատի աղջիկների է առևանգել Մունպուճ և Հալեպ, գիշերային խրախճանքներ կազմակերպել իր վրանում։ Համաձայն ժանդարմաների վկայության՝ Հալեպից հայ գաղթականների նոր քարավաններ էին բերվել Գարլըք՝ Մեսքենե տարագրվելու նպատակով։ Աշխատության մեջ հեղինակը հիմնականում տեղեկություններ է հայտնել Մեսքենե տարհանվող հայ գաղթականներից կազմված մի քարավանի մասին՝ անդրադառնալով նրանց կենցաղին, ապրումներին։

Քաղվածքներ
----------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Եվ բոլորն էլ նրանց նման էին, բոլորն էլ գտնվում էին ճիշտ այն կետի վրա, որտեղ վերջանում էր կյանքը և սկսվում մահը։ Կյանքը այնտեղ այլևս այլ բան չէր, քան միայն մահվան վարժություն, իսկ այդ վարժությունից հետո առավել սոսկալի բան` մահվան սպասումը։ |  |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Արամ Անտոնյան, Այն սև օրերուն, Բոստոն, 1919
**Մայա Նիկոլաևնա Դանինի** (ռուս.՝ Майя Николаевна Данини, հոկտեմբերի 18, 1927(1927-10-18), Նովոչերկասկ, Դոնի շրջան, Հյուսիսկովկասյան երկրամաս, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - փետրվարի 22, 1983(1983-02-22), Լենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս խորհրդային գրող, արձակագիր։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ։

Կյանք և ստեղծագործություն
-------------------------

Ծնվել է 1927 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Ռոստովի մարզի Նովոչերկասկ քաղաքում։ Նա ապրել է Լենինգրադում։ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին Մայա Նիկոլաևնան սանիտարական դրուժինայի անդամ էր, պաշարված Լենինգրադում ապրել է մինչև 1942 թվականի ապրիլը, այնուհետև տարհանվել է և աշխատել Պերմ քաղաքում։ 1954 թվականին ավարտել է Լենինգրադի մանկավարժական ինստիտուտի ռուսաց լեզվի և գրականության ֆակուլտետը։ Աշխատել է միջնակարգ դպրոցում որպես ռուսաց լեզվի և գրականության ուսուցչուհի։ Այնուհետև Լենինգրադում ավելի քան 20 տարի աշխատել է Լենինգրադի ռադիոկոմիտեի՝ երեխաների համար հեռարձակվող հաղորդումների խմբագրությունում։

Գրական գործունեությամբ զբաղվել է 1966 թվականից։ Մայա Նիկոլաևնան իր առաջին ակնարկներն ու պատմվածքները հրապարակել է «Երիտասարդ Լենինգրադ» ալմանախում. «Անձրև և արև» (1964), «Սադոստրոյ» (1964), «Կենդանի փող» (1965), իսկ նրա առաջին գիրքը՝ «Կենդանի փող», լույս է տեսել 1967 թվականին։ Մայա Նիկոլաևնա Դանինին իր ստեղծագործություններում պատմում է հասարակ կանանց, նրանց սովորական ճակատագրերի մասին։

1973 թվականին լույս է տեսել «Ծննդյան օր» վիպակը, որն առաջին դեմքից պատմում է մանկության մասին։

Նրա բոլոր ստեղծագործությունները ապրած կյանքի մասին անսպառ վեպ են. նախապատերազմական մանկություն, շրջափակման սարսափներ, մեծ ընտանիքի մի քանի սերունդ, քաղաքային կյանքի առօրյա կյանք, հանդիպումներ երկար ճանապարհների վրա։ Տ. Խմելնիցկայան այս մասին գրել է. «Հիշողության անսովոր զգայական ճշմարտացիությունը մեզ ստիպում է հերոսուհու հետ ուղղակիորեն վերապրել կյանքի յուրաքանչյուր րոպեի ֆիզիկական իրողության զգացողությունը»։

«Կենդանի փող։ Վիպակ և պատմվածքներ» (1967), «Լի օրեր և տոներ» (1971), «Կապույտ անտառ» (1973) և այլ պատմվածքների և վիպակների հեղինակ է։

1976 թվականին լույս է տեսել Դանինիի «Երկու Նոր տարի» վիպակը, «Լադոգայի սառույցը» վերջին վիպակը հրապարակվել է հետմահու 1983 թվականին։

Մայա Նիկոլաևնա Դանինին մահացել է 1983 թվականի փետրվարի 22-ին Լենինգրադում, թաղված է Նովո-Վոլկովսկոյե գերեզմանատանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Данини Майя Николаевна
2. 1 2 3 4 5  Хронос. Данини Майя Николаевна
3. ↑  Данини, Майя Николаевна

Արտաքին հղումներ
----------------

* Журнал «Звезда»
* РГБ. Данини, Майя Николаевна. Ладожский лед

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | NKC: xx0018868 · VIAF: 662144647699417878136 · WorldCat VIAF: 662144647699417878136 |

 |
**Բույսերի և կենդանիների կարանտին**, (իտալերեն՝ quarantena qiorni քառասուն օր), բույսերի ու կենդանիների, բուսական և կենդանական արտադրանքի համար վնասակար օրգանիզմների (վնասատուներ, ախտածին մանրէներ) թափանցումն ու տարածումը կանխելու, դրանց վարակի օջախները հայտնաբերելու, մեկուսացնելու և վերացնելու նպատակներով կատարվող՝ բույսերի ու կենդանիների պաշտպանության պետական միջոցառումների համակարգ։ Ամեն տարի բույսերի վնասատուներն ու հիվանդությունները ոչնչացնում են աշխարհի մշակաբույսերի հնարավոր բերքի 20-25 %-ը։

Բույսերի և կենդանիների կարանտինը Հայաստանում
--------------------------------------------

ՀՀ տարածքում կարանտինի հիմնական խնդիրներն են հայտնաբերել և վերացնել բույսերի ու կենդանիների կարանտինային և ոչ կարանտինային վնասատուները, հիվանդություններն ու մոլախոտերը, կանխել բույսերի և կենդանիների կարանտինային վնասատուների, հիվանդությունների ու մոլախոտերի ներթափանցումը ՀՀ տարածք, ապահովել բուսական և անասնաբուժասանիտարական կանոնների (սահմանում է ՀՀ Կառավարությունը) պահպանումը, բույսերի ու կենդանիների, բուսական և կենդանական արտադրանքի ներմուծման ու արտահանման գործառնությունների ժամանակ։

Կարանտինային վնասակար օրգանիզմներն առանձնապես վտանգավոր են. դրանց ներթափանցումը ՀՀ տարածք և հետագա տարածումը հսկվում են պետականորեն։

Ոչ կարանտինային վնասակար օրգանիզմները բացասաբար են ազդում բույսերի ու կենդանիների կենսագործունեության վրա և վնասազերծվում են ներմուծող երկրի տարածքում։

Բույսերի կարանտինի գործառույթները ՀՀ-ում իրականացնում է Բույսերի կարանտինի ծառայությունը, որի համակարգում կան հենակետեր, լաբորատորիաներ և այլ ստորաբաժանումներ, իսկ կենդանիների կարանտինի գործառույթները՝ ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության Անասնաբուժության գլխավոր վարչությունը, Երևանի քաղաքապետարանի Անասնաբուժական ծառայության կենտրոնը։ Բույսերի կարանտինի բնագավառը կարգավորվում է «Բույսերի պաշտպանության և բույսերի կարանտինի մասին» ՀՀ օրենքով (2000)։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակը վերցված է* *Հայաստանի բնաշխարհ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |
**Աղոթագրություն**, միջնադարյան հայ մատենագրության տեսակ. սկիզբ է առել V դարից՝ հայ գրերի գյուտից անմիջապես հետո, խարսխվել քրիստոնեական վարդապետության և Սուրբ Գրքի վրա, կանոնացվել Հայ եկեղեցու կողմից։ Հայ աղոթագրությունը հիմնականում ամփոփված է զանազան աղոթագրքերի, Ժամագրքի, Պատարագամատույցի, Շարակնոցի, Մաշտոցի, Գանձարան-Տաղարանների մեջ։

Զարգացումը
----------

Սահակ Ա Պարթև
Այն զարգացրել են Սահակ Ա Պարթևը, Մեսրոպ Մաշտոցը, Գրիգոր Նարեկացին, Ներսես Շնորհալին, Հովհաննես Սարկավագը և ուրիշներ։ Աղոթագրությունը մեծարժեք նյութ է պարունակում հայ ժողովրդի պատմաքաղաքական անցյալի, ազատագրական ու հայրենասիրական ձգտումների, աշխարհընկալման, աստվածաբանական և փիլիսոփայական մտքի վերաբերյալ։ Որոշակի հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև գեղարվեստական գրականության համար՝ իր կառուցվածքային և լեզվաոճական բազմազան առանձնահատկություններով։

Թարգմանչական գործունեություն
----------------------------

Հովհան Ոսկեբերան
5-րդ դարից մեծ թափ է ստացել նաև հայ թարգմանչական աղոթագրությունը։ Թարգմանվել են Ընդհանրական եկեղեցու Սուրբ հայրերի (Հովհան Ոսկեբերան, Բարսեղ Կեսարացի, Եփրեմ Ասորի և ուրիշներ) աղոթքներն ու աղոթագրքերը, որոնք նույնպես տեղ են գտել հայ ծիսական և աղոթքների ժողովածուներում։

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Հրեական Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Նոր · Catholic (1997—…) |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 13318441x · GND: 4019515-6 · LCCN: sh85106129 · NKC: ph122945 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 259)։*  |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  *Քրիստոնյա Հայաստան հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո:*  |
**Բույսերի ջրային ռեժիմ**, բույսերի ջրափոխանակությունը․ ապահովում է ֆիզիոլոգիական կարևորագույն պրոցեսները՝ նյութափոխանակությունը, աճումը, զարգացումը։ Բաղկացած է փոխադարձորեն կապված 3 հաջորդական պրոցեսներից, արմատներով ջրի կլանում շուրջարմատյա միջավայրից, նրա տեղաշարժ և բաշխում տերևների ու աճող հյուսվածքների միջև, ավելորդ ջրի գոլորշիացումը տերևներով։ Վեգետացիայի ընթացքում բույսերի ծախսած ջրի քանակը չափազանց մեծ է։ Օրինակ, եգիպտացորենի կամ արևածաղկի 1 բույսը ծախսում է 100 լ, ցորենի 1 հա ցանքը՝ 2-4 հզ․ մ3 ջուր։ 1 կգ չոր նյութի ստեղծման համար բույսերը ծախսում են 250-300 կգ, իսկ չոր պայմաններում՝ 500-600 կգ ջուր։ Ջուրը կլանվում է բույսերի արմատամազիկներով, որոնք ունակ են վերցնելու միայն մատչելի ջուրը (հողի մասնիկներում կոլոիդային և այլ տիպի կապված ջուրն անմատչելի է բույսերին)։ Արմատամազիկների կլանած ջուրն անցնում է արմատի պարենքիմիային, կենդանի բջիջներ, ապա քսիլեմայի մեռած անոթներ։ Ներկայիս պատկերացմամբ կենդանի բջիջներում ջրի միակողմանի հոսքն ապահովվում է ոչ միայն բջիջների տարբեր մասերում պրոտոպլազմայի թափանցելիության տարբերությամբ, այլև նյութափոխանակության արագությամբ և տուրգորոզեն նյութերի կուտակմամբ։ Արմատներով և ցողունով ջրի մղումը դեպի վեր իրականանում է արմատային ճնշման միջոցով, որը սովորաբար կազմում է 2-3 մթն․ և ավելի։ Ջրի ծախսը կախված է բույսի տեսակից, աճման փուլից, սննդառությունից, հողակլիմայական պայմաններից և այլն։ Այն հիմնականում կատարվում է արանացիրացման միջոցով և կարգավորվում տերևների ֆիզիոլոգիական մի շարք առանձնահատկությունների շնորհիվ։ Տրանսպիրացումն իջեցնում է բջիջների ջրահագեցվածության աստիճանը և նպաստում նրանց ծծող ուժի մեծացմանը։ Ջրի տեղաշարժն ապահովվում է ստորին (արմատային ճնշում) և վերին (տրանսպիրացում) ծայրային շարժիչների միջոցով։ Ջրի ծախսման մյուս ուղին գուտացիան է (ջրի կաթիլների արտազատումը տերևներից)։ Շոգ ժամանակ ցամաքային բույսերի տրանսպիրացումը գերակշռում է ջրի մուտքը, առաջանում է ջրային անբավարարություն, որը վերանում է գիշերը, երբ ջրի կլանումը գերակշռում է ծախսը։ Փոխադրող անոթներում ջուրը մոլեկուլների հարակցական ուժերի շնորհիվ գտնվում է անընդհատ սյան ձևով։ Ստորին ու վերին շարժիչների աշխատանքի և ջրի սյան անընդհատության շնորհիվ այն բարձրանում է նույնիսկ մի քանի տասնյակ մետր։ Բույսերը տարբեր չափով են հարմարված հողի ջրապահովվածությանը (տես Հիդրոֆիտներ, Հիգրոֆիաներ, Մեզոֆիտներ և Քսերոֆիտներ)։ Գյուղատնտեսական կուլտուրաների բարձր և որակով բերք ստանալու համար անհրաժեշտ է բարձր ագրոտեխնիկական ֆոնը զուգակցել ջրակուտակման, արհեստական ոռոգման և բույսերի ջրային ռեժիմը կարգավորող այլ միջոցառումների հետ։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 9, էջ 535)։*  |
**Բալմորալի բանակցություններ 1896**, անգլո-ռուսական բանակցություններ Մերձավոր Արևելքի իրադրության սրման և արևմտահայերի 1894-1896-ի կոտորածների կապակցությամբ, տեղի են ունեցել 1896-ի սեպտեմբերի 27-ին և 29-ին Բալմորալում (Շոտլանդիա, Վիկտորիա թագուհու ամառային նստավայրում), Ռուսաստանի Նիկոլայ II ցարի ու արտգործնախարարության ժամանակավոր ղեկավար Շիշկինի և մյուս կողմից՝ Մեծ Բրիտանիայի Վիկտորիա թագուհու ու պրեմիեր մինիստր Սոլսբերիի միջև։ Քննարկվել են միջազգային քաղաքականության տարբեր հարցեր, կողմերը արտահայտվել են կայսրության ամբողջականության պահպանման օգտին։ Բանակցությունները ցույց տվեցին, որ չնայած Ռուսաստանը շահագրգըռված չէր Օսմանյան կայսրության անդամահատվելուն, սակայն Բոսֆորի և Դարդանելի նեղուցները նրա համար չէին կորցրել իրենց նշանակությունը։ Ցարը պնդում էր, որ նեղուցները դրվեն Ռուսաստանի հսկողության տակ։ Բալմորալում կողմերից և ոչ մեկը անհանգստություն կամ կարեկցանք չհայտնեց Օսմանյան կայսրության հայ բնակչության կոտորածների առիթով։ Նիկոլայ II-ը նույնիսկ ծաղրեց անգլիացի որոշ մարդասերների, որոնք պահանջում էին Ռուսաստանին իրավունք տալ գրավելու արևմտյան Հայաստանը։ Նա հայտարարեց, թե Հայաստանի ռուսական գրավումը «բավականին թանկ ձեռնարկ կլինի Ռուսաստանի համար, որը չի կարելի փոխհատուցել որևէ կերպ...» և չի օգնի ամբողջ Օսմանյան կայսրությունով մեկ ցրված հայերին։ Անգլիայի կառավարության ղեկավարը հայտարարեց, որ տերությունները միջոցներ պետք է ձեռնարկեն՝ կանխելու հնարավոր անկարգությունները Կոստանդնուպոլսում, քանի որ դրանք սպառնում են տերությունների հպատակներին ու դեսպանությունների անձնակազմի անվտանգությանը։


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է* *«Հայկական հարց» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |
**Բույսերի վիրուսային հիվանդություններ՝** վիրուսներով հարուցվող բույսերի հիվանդությունների խումբ։ Վնասում են ծաղկավոր բույսերի տարբեր ընտանիքների ներկայացուցիչներին, ասեղնատերևներին, պտերներին, ջրիմուռներին և սնկերին։ Հաճախ խիստ նվազեցնում են գյուղատնտեսական կուլտուրաների բերքի քանակը և որակը։ Բաժանում են 2 խմբի՝ խայտաբղետություն (մոզաիկա) և դեղնախտ։

Խայտաբղություններ
-----------------

Խայտաբղությունների հիմնական ախտանշանը տերևների խայտաբղետ (անհավասարաչափ) գունավորումն է, որը պայմանավորված է տերևների ասիմիլյացիոն պարենքիմի բջիջների պլաստիդային ապարատում եղած փոփոխություններով։ Այս խմբի հիվանդություններից են ծխախոտի, լոլիկի, ճակնդեղի խայտաբղետությունը և ստրիգը, կարտոֆիլի կնճռապատ և զոլավոր խայտաբղետությունը ևն։ Դեղնախտերին բնորոշ են․ տերևների ընդհանուր քլորոգը, աճման խանգարումը (ոչ հազվադեպ գաճաճությունը), տերևների ոլորումը, գանգրությունը, դրանցում ածխաջրերի չափից ավելի կուտակումը, որն առաջացնում է կոշտություն և դյուրաբեկություն։ Դեղնախտերից են․ ճակնդեղի դեղնախտը, հացազգիների (դաշտավլուկազգիների) հարսնյակավորումը, կարտոֆիլի տերևների ոլորումը ևն։ Խայտաբղետությունները հեշտությամբ են փոխանցվում սածիլման, բճատման, հիվանդ և առողջ բույսերի շփման ժամանակ, երբեմն սերմերի, ինչպես նաև ծծող միջատների (օրինակ, լվիճներ) միջոցով։ Վիրուսի փոխանցումը այս դեպքում կատարվում է զուտ մեխանիկորեն։

Դեղնախտեր
---------

Դեղնախտերը տարածվում են առավելապես փոխանցող-միջատներով։ Վիրուսի փոխանցումը կատարվում է կենսաբանորեն․ նախապես վիրուսը բազմանում է միջատի մարմնում (գաղտնի շրջան)։ Վիրուսային հիվանդությունների փոխանցողներից են նաև բուսակեր տզերը, նեմատոդները, ստորակարգ սնկերը։ Վիրուսների փոխանցում հնարավոր է գաղձի միջոցով։ Գրեթե բոլոր վիրուսային հիվանդությունները հեշտությամբ փոխանցվում են սերունդներին, վեգետատիվ բազմացման, պատվաստումների ժամանակ։ Վիրուսները ձմեռում են բույսերի, դրանց մեռած մնացորդների, փոխանցողների, ցանքանյութի, տնկանյութի մեջ։ Բուսական հյուսվածքներում վիրուսների բազմացման արագության և հիվանդության ախտանշանների դրսևորման վրա մեծ ազդեցություն ունեն բույսի տարիքը (առավել ընկալունակ են մատղաշ բույսերը), դրանց սննդառության պայմանները և արտաքին միջավայրի այլ գործոններ։ Պայքարի միջոցառումներ, իմուն սորտերի օգտագործում, ցանքի և բերքահավաքի ժամկետների կարգավորում, ցանքատարածությունների մաքրումը հիվանդ բույսերից, պայքար հիվանդություն փոխանցողների և մոլախոտերի դեմ, պատվաստվող նյութի տաքացում։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 473)։*  |
**Լիբանանի սփյուռքահայ երաժշտություն** Լիբանանի մայրաքաղաք Բեյրութը նույնպես սփյուռքահայ երաժշտություն մշակույթի կարևոր օջախներից է։ Կոմպոզիտոր և խմբավար Բարսեղ Կանաչյանը, բացի Բեյրութից, գործել է նաև Մերձավոր Արևելքի բազմաթիվ երկրներում, Կոստանդնու Պոլսում, Բուլղարիայում և Ֆրանսիայում։ 1936 թվականին Բեյրութում ստեղծել և ղեկավարել է «Գուսան» երգչախումբը։ Գրել է հիմնականում մեներգեր ու խմբերգեր, որոնք աչքի են ընկնում վոկալի նուրբ զգացողությամբ։ Երաժիշտ-մանկավարժ Գրիգոր Հեպոյանը հեղինակ է դպրոց, երգերի, դաշնամուրային պիեսների։ Կոմպոզիտոր-խմբավար Մինաս Գանգրունին երաժըշտագիտական և քննադատ, հոդվածներ է հրապարակել տեղի մամուլում, գրել է ֆուգաներ, սոնատներ, կվարտետ, սիմֆոնիկ պոեմ, մանկական երգեր և այլն։ Մանկավարժ և ջութակահար Օննիկ Սյուրմելյանը Բեյրութում հիմնադրել է «Կոմիտաս» քառյակը և «Լիբանանյան եռյակ» անսամբլները, որտեղ ջութակահարն ինքն էր։ Երգչուհի և դաշնակահարուհի Մարի Ավետյանը համերգներով շրջագայել է Մերձավոր Արևելքի բոլոր խոշոր քաղաքներում։ Կոմիտասի ծննդյան 100-ամյակի առիթով եղել է Հայաստանում։ Դաշնակահարուհի Սոնա Վարդապետյան-Ահարոնյանը, բացի համերգային գործունեությունից, զբաղվել է նաև մանկավարժությամբ։ 1950 թվականին Բեյրութում բացել է երաժշտական դպրոց։ Ճանաչված են երգչուհի Արփինե Փեհլիվանյանը, նրա դուստրը՝ երգչուհի և դաշնակահարուհի Էլիզաբեթը։ Հայտնի են նաև երգչուհիներ Սոնա և Սոսի Մինասյան քույրերը, դաշնակահարուհի Սինթիա Խաչատրյանը, ջութակահարուհի Սոնիկ Չանգրյանը, կիթառահար Վրույր Մագմանյանը, քամանչահար Ռուբեն Գարախանյանը և ուրիշներ։ Էստրադային երաժշտության բնագավառում մեծ ավանդ ունեն Ատիս Հարմանտյանը, Մանվել Մենենկիչյանը, Լևոն Գաթրճյանը (հետագայում տեղափոխվել է ԱՄՆ), Վարդավառ Անթոսյանը և ուրիշներ։ Մի շարք հայ երաժշտագետներ դասավանդում են «Բարսեղ Կանաչյան» և «Թեքեյան» կոնսերվատորիաներում։ Լիբանանում հիմնադրվել են «Ալեմշահ», «Գարուն», «Կոմիտաս», «Կռունկ», «Նաիրի», «Շահմուրադյան» երգչախմբերը, «Քնար» պարախումբը և այլն։

Սիրիիայի սփյուռքահայ երաժշտություն
----------------------------------

Սիրիայում նույնպես հայ երաժիշտներն աշխույժ գործունեություն են ծավալել։ Հիշարժան են «Առնո Բաբաջանյան», «Զվարթնոց», «Նարեկացի», «Քնար», «Մեսրոպ Մաշտոց» երգչախմբերը, «Ասլամագյան լարային քառյակը», «Սարդարապատ», «Ազատ Ղարիբյան» պարախմբերը և այլն։ Վահե Դեմիրճյանն ստեղծել է ժամանակակից երաժշտության «Թայջերս» (1968) խումբը, հեղինակ է կինոերաժշտության։ Պ. Աբաջյանը դասավանդել է Դամասկոսի կոնսերվատորիայում, ղեկավարել երգչախմբեր։ Երգչախմբեր է ղեկավարել նաև ժ. հսկենյանը, նվագախումբ՝ Վ. Պլքյանը։ Անվանի դաշնակահարուհիներ են Ա. Ատուրյանը, Լ. Սերայտարյանը, երգիչ-երգչուհիներ Հ. Թեմիզյանը, Կ. Տաղտևիրենյանը, Գրիգոր Ջանգյոզյանը և ուրիշներ։ Հալեպում գործում է Լիբանանի «Բարսեղ Կանաչյան» կոնսերվատորիայի մասնաճյուղը։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
**Աղնջա**, գետ Հայաստանի Տավուշի մարզում։ Սկիզբ է առնում Արծվաշեն և Ճամբարակ բնակավայրերի միջակայքից, Միափորի լեռների հյուսիսային լանջերից ու նրանից ճյուղավորվող Գարդման լեռնաշղթայի միացման վայրից. ներկայիս Ադրբեջանի տարածքում։ Հոսում է Տավուշի մարզի արևելյան մասով, ապա Ադրբեջանի տարածքում աջից միախառնվում է Տավուշ գետին։ Աղնջա գետի վտակն է Խնձորուտ գետը։ Աղնջայի ափին են գտնվում Այգեձոր և Չինարի գյուղերը։ Երկարությունը՝ 47 կմ։

Անվան ծագում
------------

Գետի անվան ծագման հետ կապված կան մի քանի տեսակետներ, որոնցից մեկը կապված է գետի հարևանությամբ գտնվող ամրոցի տիրուհու հետ։ Վերջինս շատ գեղեցիկ էր, և նրան տիրանալու համար սելջուկները բազմիցս հարձակվում են ամրոցի վրա և պաշարում այն։ Երկարատև պաշարումից հետո գեղեցկուհի դիմում է անձնազոհության և ամրոցն ու բնակիչներին փրկելու համար "ա՛խ ընչի" բացականչելով ցատկում է գետը։ Դրանից հետո գետը կոչվում է Ախնջի կամ Աղնջա, իսկ ամրոցը՝ Աղջկաքար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հայաստանի Հանրապետության Ֆիզիկաաշխարհագրական օբյեկտների համառոտ տեղեկատու-բառարան, Երևան, «Գեոդեզիայի և քարտեզագրության կենտրոն ՊՈԱԿ», 2007, էջ 9 — 150 էջ։
2. ↑  Հակոբյան Թ. Խ. Մելիք-Բախշյան Ստ. Տ. Բարսեղյան Հ. Խ. Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան, հ. 1 [Ա-Գ] (խմբ. Մանուկյան Լ. Գ.), Երևան, «Երևանի Համալսարանի Հրատարակչություն», 1986, էջ 116 — 992 էջ։
3. ↑  Լավրենտի Միրզոյան, «Տավուշ», Երևան, «Ասողիկ», 2010 — 856 էջ։
**Մարասկին, մարասկինո** (իտալերեն՝ Maraschino), անգույն, չոր, մրգային լիկյոր՝ պատրաստված մարասկինյան բալից (լատ.՝ *Prunus cerasus* var. marasca). բալը մանրացվում է կորիզի հետ միասին, որպեսզի խմիչքին դառը նուշի համ հաղորդի։ Իրական մարասկինը պահվում է 3 տարուց ոչ պակաս, խմիչքում ալկոհոլի առակայությունը 32 % է։

Պատրաստում
----------

Օրիգինալ «Մարասկինո» Զադարից
Պատրաստման գործընթացը նման է կոնյակի պատրաստման գործընթացին։ Այնուհետև մարասկինոյին ավելացնում են շաքարային օշարակ, իսկ որոշ ժամանակ պահելուց հետո՝ ֆիլտրման փուլն է տեղի ունենում։ Մարասկինոն մրգային այլ լիկյորներից տարբերվում է նրանով, որ նրա արտադրության մեջ չի կիրառվում հյութ կամ մրգային էքստրակտ։

Պատմություն
-----------

Մարասկինոյի արտադրությունն առաջին անգամ տեղի է ունեցել 1821 թվականին Խորվաթիայի Զադար քաղաքում։ 8 տարի անց այս խմիչքի արտադրության սեփականատերը՝ կոմերսանտ Ջիրոլամո Լուկսարդոն, ստացավ լիկյորի այս տեսակն արտադրելու մենաշնորհը։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո, երբ Զադարը հայտնվեց Հարավսլավիայի կազմում, Լուկսարդոյի ժառանգները Պադովայի մերձակայքում հիմնեցին նոր գործարան։ Այժմ նրանց լիկյորն արտադրվում է *«Luxardo Maraschino»* անվանման ներքո, իսկ խորվաթական մարասկինոն կրում է *«Original Maraschino from Zadar»* անվանումը։

Կիրառություն
------------

Մարասկինոն հաճախ կիրառվում է աղանդերների, պաղպաղակի, կոկտեյլների բաղադրատոմսերում կամ աղցաններում՝ հատուկ համ հաղորդելու համար։

Տես նաև
-------

* Լիկյոր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Մարասկինո». խորվաթ-իտալական «հարբած բալ»
2. ↑  Մարասկինոյով կոկտեյլ
3. ↑  Կոկտեյլներ, որոնց պատրաստման համար անհրաժեշտ է մարասկինո լիկյոր

Գրականություն
-------------

* *Похлёбкин, Вильям Васильевич* Мараскин // Кулинарный словарь / Н. Петухова. — Москва: «Э», 2015. — С. 199. — 456 с. — 4000 экз. — ISBN 978-5-699-75127-3
* *Наталья Шинкарёва, Надежда Бондаренко* Мараскино (мараскин) // Кулинарная энциклопедия / Ольга Ивенская. — Litres, 2017. — Т. 19.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Մարասկինոյի իտալացի արտադրող Լուկսարդոյի պաշտոնական կայքը
**Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմ 1975-1990 թթ.**, ռազմական հակամարտություն Լիբանանի մուսուլման և քրիստոնյա համայնքների, ինչպես նաև վերջիններիս առանձին խմբերի միջև։

Նախադրյալները
-------------

1967 թ. արաբ-իսրայելյան հերթական պատերազմում Եգիպտոսի, Սիրիայի և Հորդանանի ազգային բանակների կրած ծանր պարտությունից հետո, 1948 թ. Պաղեստինից հեռացած գաղթականները, հիասթափվելով Իսրայելի դեմ արաբական պետությունների համատեղ գործողությունների արդյունավետության հնարավորությունից, զինվեցին և փորձեցին վարել ինքնուրույն քաղաքականություն։ Պաղեստինցի գաղթականների ցուցաբերած աննախադեպ այս ակտիվության հետևանքով, շուտով ընդհարումներ առաջ եկան նաև Լիբանանում տեղակայված պաղեստինյան ֆիդայական ջոկատների ու լիբանանյան բանակի միջև։ 1969 թ. Կահիրեում կնքված համաձայնությանը, որի կետերն սկզբում գաղտնի պահվեցին, չհաջողվեց կարգավորել տագնապը և վերջ տալ ռազմական բախումներին։ Ընդհարումները լիբանանյան բանակի և պաղեստինցի ֆիդայիների միջև շարունակվեցին 1970 թ. ընտրված Լիբանանի նախագահ Սուլայման Ֆրանջիեի պաշտոնավարության տարիներին։ Պաղեստինցի ֆիդայիները տարբեր պատճառներով վայելում էին արաբական այլ երկրների զորակցությունը, որը լիբանանյան բանակին թույլ չէր տալիս օգտագործելու ռազմական իր բոլոր հնարավորությունները։ Այս հանգամանքների ներքո, Լիբանանում այդ տարիներին գերակշիռ դիրք վայելող քրիստոնյա համայնքին մոտ համոզում գոյացավ թե լիբանանյան բանակին ու անվտանգության այլ կառույցներին մենակ չի հաջողվելու անփոփոխ պահել երկրի քաղաքական դիմագիծը և թե քրիստոնյաներն հարկադրված են զինվելու, կազմելու պետական կառույցներից դուրս իրենց զինված խմբավորումները՝ պաղեստինցիներից ինքնապաշտպանելու և պահպանելու համար երկրի սահմանադրական կարգը, որը որոշակի առավելություններ էր տալիս քրիստոնյաններին և հատկապես՝ մարոնի համայնքին։ Մարոնիներին խիստ մտահոգում էր պաղեստինցի ֆիդայիների և լիբանանյան արմատական ընդդիմության՝ ձախակողմյան և արաբ ազգայնական հոսանքների միջև օրեցօր սերտացող քաղաքական և նույնիսկ զինված խմբավորումների դաշինքը։
**Մաֆին** (անգլ.՝ muffin), փոքր, կլոր կամ օվալաձև թխվածք, հիմնականում՝ քաղցր։ Բաղադրության մեջ մտնում են տարբեր միջուկներ, այդ թվում նաև մրգեր։ Նման է կեքսի։ Սովորակին մաֆինը տեղավորվում է մեծահասակ մարդու ափի մեջ։ Կարելի է առանձանցնել նաև եգիպտացորենի ալյուրից պատրաստված մաֆիններ։ Մաֆինի մեջ երբեմն ավելացնում են հապալասը, շոկոլադի շերտերը, ազնվամորին, դարչինը, ընկույզը, բանանը, նարինջը, դեղձը, գազարը, լիմոնը և այլն։

Ծագում
------

Մաֆին անվան ծագման հետ կապված կան մի քանի պատմություններ։ Ըստ դրանից մեկի մաֆին բառը եկել է Մեծ Բրիտանիա 11-րդ դարին, ֆրանսիական *moufflet* բառից, որը թարգմանաբար նշանակում է փափուկ հաց։ Մեկ այլ պատմություն այդ բառը կապում է գերմանական muffe բառի հետ, որը հացի տեսակներից մեկի անունն է։

Մաֆինները ունեցել են փոքր տորթի տեսք, ինչպես եգիպտացորենի ալյուրով պատրաստված հացը։ Այդ մաֆինները ներկայիս մաֆինների չափ քաղցր չեն եղել և չեն ունեցել այսքան տարատեսակներ։ Քանի որ մաֆին թխելը շատ հեշտ էր և արագ, դրանք շատ շուտով պատրաստվում էին նախաճաշի համար՝ որպես արագ պատրաստվող պրակտիկ սնունդ։ Բայց քանի որ մաֆինները շուտ էին չորանում, վաճառքում դրանք հայտնվեցին միայն 20-րդ դարի կեսերին։ Այդ ժամանակ բաղադրատոմսերը սահմանափակ էին․ օգոտագործվում էին միայն եգիպտացորենի, ցորենի ու վարսակի ալյուրներ, իսկ որպես միջուկ՝ օգտագործում էին չամիչը, խնձորը և ընկույզը։

1950֊ական թվականներին վաճառքում հայտնվեցին մաֆիններ թխելու համար հատուկ պատրաստված խառնուրդներ՝ արտադրված այնպիսի ընկերությունների կողմից, ինչպիսիք են *Spacey’s* (ԱՄՆ) և *Cadbury*֊ն (Մեծ Բրիտանիա)։ 1960-ական թվականներին բացվեցին սրճարանների ցանցեր, որտեղ վաճառվում էին մաֆինների տարբեր տեսակներ։ Այդպիսի ցանցերը հիմնականում տարածաշրջանային էին։ Օրինակ՝ *The Pewter Pot*-ը Հարավային Նոր Անգլիայում։ ԱՄՆ-ում չկար նման ֆիքսված տարածաշրջանային բիզնես, սակայն ավստրալիական *Muffin Break*-ը տարածվեց մինչև Նոր Զելանդիա և Մեծ Բրիտանիա՝ առաքելով մաֆիններ նաև ԱՄՆ։

Մաֆինների տարատեսակներ
----------------------

Գոյություն ունի մաֆինի երկու տեսակ՝ անգլիական և ամերիկյան։ Անգլիական մաֆինները պատրաստվում են թթխմորով, իսկ ամերիկական մաֆինների խմորի մեջ ավելացնում են փխրուցիչ կամ սոդա։Ներկայումս նաև կան մաֆիննեի պատրաստման համար հատուկ խառնուրդներ։Այդ խառնուրդները լավացնում են արդեն պատրատսի մաֆինի կառուցվածքը և տալիս հատուկ համ։Լրացուցիչ բաղադրիչների՝ մրգերի, ընկույզների ավելացումը օգնում են պահպանել մաֆինի ցանկալի տեսքը։

Տես նաև
-------

* Կեքս
* Քափքեյք

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑

Արտաքին հղումներ
----------------

* Շոկոլադե մաֆինի բաղադրատոմս
* 
* 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Giant Bomb |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 11973272f · GND: 4422916-1 · LCCN: sh85088262 · NKC: ph122537 |

 |
Տիտանների գրոհը մանգայի տանքոբոնի շապիկ(Իրականում մանգայի սկզիբը շոնեն է,հետո դառնում է սեյնեն ժանրի)
**Սեյնեն** (ճապ.՝ 青年, երիտասարդ) մանգայի ու անիմեի ժանր է, որը նախատեսված է 18-ից և ավելի բարձր տարիքի տղամարդկանց համար։ Այս տեսակ մանգաները տպագրվում են մասնագիտացված սեյնեն ամսագրերում, որոնց լսարանը սահմանում են հենց հրատարակիչները։ Հատուկ դեպքերում սեյնեն ժանրի ստեղծագործությունների նախատեսված են մինչև 40 տարեկան գործարարների համար։ Թեպետ վերոնշյալ ժանրը համեմատաբար նորահայտ է մանգայի աշխարհում՝ շոնեն-ամսագրերի հետ մեկտեղ սեյնեն-ամսագրերը գրավում են ճապոնական շուկայի 37%-ը։

Գեղարվեստական առումով սեյնեն մանգան աչքի է ընկնում ավելի բարդ սյուժեյով և ժողովրդական լեզվով ասած «մեծական» թեմաներով, ինչպես պատանիների համար նախատեսված պատկերապատումները ու կարող են պարունակել տրագիֆարս, էրոտիկ և արյունոտ տեսարաններ, սակայն թեմատիկ առումով շոնենն ու սեյնենը՝
կրկին ժողորվդի լեզվի օգնությանը դիմելով, նույն առվակով են հոսում։ Առավել ուշադրություն է ընձեռվում սյուժեյի ու կերպարների զարգացմանը, հոգեբանությանը, իրավիճակներին, ավելի քիչ՝ մենամարտերին ու էքշնին։

Այս մանգան տարբերվում է մնացած բոլոր ժանրերից դեպի ռեալիզմ ուղղվածությամբ։

1968 թ. մինչ օրս լույս են տեսնում հետևյալ ամսագրերը՝ Morning, Young Magazine, Young Jump, Super Jump, Business Jump, Big Comic, Big Comic Original, Big Comic Spirits, Big Comic Superior, Young Animal, Coming Ran.

Հարկ է նշել, որ սեյնեն ժանրի «այցեքարտային» ստեղծագործությունը, որի հիմքում թեփետ ընկած է «ապագայի աշխարհը»՝ Մասումենե Շիրոյի հեղինակած լեգենդար «Զրահապատ ուրվականն» (攻殻機動隊, «Վահանակի գրոհը կանխելու դեմ պայքարի հատուկ ստորաբաժանում») է, որն առաջին անգամ լույս է ընծայվել 1989-ից մինչև 1991 թվականը՝ Young Magazine-ի էջերում։ Մանգայի, հետագայում անիմե-սերիալների ու OVA-ի անգլիական անվանումը տվել է հենց հեղինակը։

Մանգայի սյուժեն կառուցվում է այն գաղափարի շուրջ, ըստ որի, 2029 թվականին պետությունների միջև բոլոր սահմանները հոդս են ցնդել, որի մեղավորությունը ընկնում է կիբեր-տեխնոլոգիաների և ՏՏ համակարգի վրա։

Ֆիլմի գլխավոր հակահերոսը՝ Տիկնիկավար մականունը կրող անորսալի հաքերը, որոշում է քիթը խոթել քաղաքականության մեջ ու իր հայտնությամբ մեծ խառնաշփոթ է առաջացնում։ Այդ կապակցությամբ Ճապոնիայի Ներքին գործերի նախարարության 9-րդ բաժնի շրջանակներում հավաքված կիբերնիզացված ոստիկանների մի խումբ հանձն է առնում Տիկնիկավարի որոնումները։ Այստեղ համախմբված են խճճված պատմությունը, գունեղ էքշն-տեսարանները, կիբեր-մարմնի շուրջ փիլիսոփայական մտորումները։

Սեյնանի այլ վառ ներկայացուցիչների դասին են պատկանում նաև Real սպորտային մանգան, որի սյուժեն կենտրոնացած է բասկետբոլի պարօլիմպիական թիմի շուրջ, խոհարական Bambino-ն և այլք։
**Վարդգես Թորգոմի Հակոբյան** (օգոստոսի 15, 1932(1932-08-15), Լճաշեն, Սևանի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - ապրիլի 22, 1975(1975-04-22), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ երկրաբան։ Երկրաբանահանքաբանական գիտությունների դոկտոր (1973)։

Կենսագրություն
--------------

Վարդգես Հակոբյանը ծնվել է 1932 թվականին Օրդաքլու (այժմ՝ գյուղ Լճաշեն, ՀՀ Գեղարքունիքի մարզում) գյուղում։
1954 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1958-1975 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ ԳԱ երկրբանական գիտությունների ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող։ Հակոբյանի աշխատություններում լուսաբանված են ՀՀ տարածքի կավճի ժամանակաշրջանի նստվածքների կենսաշերտագրությունը և ֆաունան։ Ուսումնասիրությունների հիման վրա կազմվել է ՀԽՍՀ կավճի ժամանակաշրջանի նստվածքների նոր քարտեզը։ Մասնակցել է «ՀՍՍՀ բրածո ֆաունայի ատլասի» (1974) կազմման աշխատանքներին։

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 8359 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի նախնական տարբերակը կամ նրա մասը վերցված է* Հայկական համառոտ հանրագիտարանից*, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |