**Իպրատրոպիում բրոմիդ** (վաճառքային անվանումը՝ **Ատրովենտ),** դեղամիջոց, որը լայնացնում է փոքր և մեծ տրամաչափի բրոնխների լուսանցքը։ Օգտագործվում է թոքերի քրոնիկ օբստրուկտիվ հիվանդության և ասթմայի բուժման համար։ Այն կիրառվում է ինհալիատորի միջոցով և նեբուլայզերով։ Ազդեցության սկիզբը դիտվում է 15-ից 30 րոպե անց և տևում է 3-ից 5 ժամ։

Հիմնական կողմնակի ազդեցությունները ներառում են՝ բերանի չորություն, հազ և օդատար ուղիների բորբոքում։ Հնարավոր ծանր կողմնակի ազդեցություններն են՝ միզակապություն, օդատար ուղիների սպազմ և ծանր ալերգիկ ռեակցիաներ։ Ամենայն հավանականությամբ այն անվտանգ է հղիների և կրծքով կերակրող մայրերի համար։ Իպրատրոպիումը մուսկարինի անտագոնիստն է (հակազդիչ), այն հակախոլիներգիկ է, որը իրականացնում է հարթ մկանների ռելաքսացիա (թուլացում)։

Իպրատրոպիում բրոմիդը արտոնագրվել է 1996 թվականին և բժշկական օգտագործման համար հաստատվել է 1974-ին։ Այն ըստ առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության հիմնական դեղերի ցանկի, մեծ էֆեկտիվությամբ, ապահով ու պահանջված դեղամիջոց է։ Իպրատրոպիումը հայտնի է որպես ջեներիկ դեղամիջոց։ Զարգացող երկրներում իպրատրոպիումի (200 դոզայի) մեծածախ արժեքը մոտավորապես 6.60 ԱՄՆ դոլար է։ ԱՄՆ-ում մեկ ամսվա կուրսը արժե 100-ից 200 դոլար։ 2016 թվականի տվյալներով այն 182-րդ ամենաշատ պատվիրված դեղորայքներից է ԱՄՆ-ում և գրանցվել է ավելի քան 3 մլն պատվեր։

Բժշկական կիրառություն
---------------------

Իպրատրոպիումը ներմուծվում է ինհալացիոն ճանապարհով, թոքերի քրոնիկ օբստրուկտիվ հիվանդության (ԹՔՕՀ) և բրոնխիալ ասթմայի սրացումը բուժելու համար։ Այդ նպատակով այն ներմուծվում է ինհալիատորի մեջ կամ առանձին դեղաչափով, նեբուլայզերով։

Այն նաև օգտագործվում է բուժելու և կանխարգելելու համար թեթև ու չափավոր բրոնխիալ ասթման, հատկապես երբ վերջինս ուղեկցում է սիրտ-անոթային հիվանդություններին։

Այն նաև համադրում են սալբուտամոլի (ալտերոլ- ԱՄՆ-ում ընդունված անվանունը) հետ՝ Կոմբիվենտ վաճառքային անվան տակ (ոչ աէրոզոլային չափավոր դոզայով ինհալիացիա) և Դուոնեբ (նեբուլայզեր)՝ կառավարելու համար ԹՕՔՀ -նն ու ասթման, և ֆենոտերոլի հետ (վաճառքային անվանումը Դուովենտ և Բերոդուալ Ն) ասթման կառավարելու համար։

Իպրատրոպիումը՝ որպես քթով ներմուծվող դեղամիջոց, տարածվում է քթանցքերում և կարող է նվազեցնել ռինորեան, բայց այն արդյունավետ չէ քթային արյան շրջանառության խանգարման ժամանակ։

Կոմբինացիան (համադրումը) բետա-ադրեներգիկ ագոնիստների (համազդիչների) հետ, մեծացնում է բրոնխների լայնացման էֆեկտը։

Հակացուցումներ
--------------

Հիմնական հակացուցումները ինհալացիոն իպրատրոպրումի, գերզգայնությունն է ատրոպինի հանդեպ և այն պայմանավորված է հենց ինհալիատորում եղած նյութերով։ Ներքին ընդունման ձևով ներմուծված իպրատրոպիումի հակացուցումները նման են մյուս հակախոլիներգիկների հակացուցումներին, այն ընդգրկում է փակ անկյունային գլաուկոմա, ստամոքս-աղիքային համակարգի և միզային համակարգի օբստրուկցիա (խցանում)։

### Գետնանուշի նկատմամբ ալերգիա

Նախկինում Ատրովենտ օգտագործողնեը կիրառել են նաև քլորոֆլյուրոկարբոն՝ որպես խթանիչ։ Այն պարունակում է սոյայի լեյցիտին: 2008 թվականին բոլոր ինհալացիոն քլորոֆլյուրոկարբոնները դուրս եկան և դրանց փոխարինեց հիդրոֆլյուրոկարբոնը։ Գետնանուշի նկատմամբ ալերգիան նշվում էր որպես հակացուցում, բայց այժմ այդպես չէ։ Դա հակացուցված չէ այն ժամանակ, երբ դեղը ներմուծվում է նեբուլայզերով։

Կողմնակի ազդեցություն
---------------------

Երբ իպրատրոպիումը ինհալացիոն ճանապարհով է ներմուծվում, կողմնակի ազդեցությունները հաեմատած մյուս հակախոլիներգիկների, մինիմալ են։ Այնուամենայնիվ, բերանի չորություն և սեդացիա նշվում է։ Ինչպես նաև մի շարք այլ կողմնակի ազդեցությունները, ինչպսիք են մաշկի գույնի փոփոխություն, հաճախասրտություն, սուր փակ անկյունային գլաուկոմա, սրտխառնոց, սրտի շողացում և գլխացավ։ Ինհալիացիոն իպրատրոպիումը չի նվազեցնում մուկոցիլիար (լորձաթարթչային) քլիրենսը։ Պացիենտների մի մասի մոտ ինհալիացիան ինքնին կարող է առաջացնել գլխացավ, կոկորդի գրգռվածություն։

Նշում են նաև միզակապություն նույնիսկ այն պացիենտները, ովքեր դեղորայքը ստացել են նեբուլայզերով։ Արդյունքում պետք է զգուշանան հատկապես նրանք, ովքեր ունեն շականակագեղձի հիպերտրոֆիա (գերաճ)։

Փոխազդեցություններ
------------------

Փոխազդեցությունը այլ հակախոլիներգիկների հետ, ինչպիսիք են եռցիկլիկ հակադեպրեսանտները, հակապարկինսոնյան դեղամիջոցները և քինիդինը, որոնք տեսականորեն նվազեցնում են կողմանակի ազդեցությունները, կլինիկորեն աննպատակահարմար են այն ժամանակ, երբ իպրատրոպիումը ինհալիացիոն ճանապարհով է ներմուծված։

Դեղագիտություն
--------------

Ըստ քիմիական բաղադրության իպրատրիոպիումի բրոմիդը քառավալենտ ամին պարունակող միացություն է (որը նշվում է Բրիտանիայի և Միացյալ Նահանգների կողմից հաստատված անվանում ), համադրում են ատրոպինը իզոպրոպիլ բրոմիդի հետ, այստեղից էլ անվանումը. իզոպրոպիլ+ ատրոպին։

Իպրատրոպիումը ցուցաբերում է բրոնխոլիտիկ ազդեցություն՝ նվազեցնելով խոլիներգիկ էֆեկտը բրոնխիալ մկանների վրա։ Այն արգելակում է ացետիլխոլինի մուսկարինային ընկալիչները, առանց ենթատիպային սպեցիֆիկության, հետևաբար նպաստում է ցիկլիկ գուանիդին մոնոֆատի (ցԳՄՊ) դեգրատացիային, արդյունքում նվազեցնում է ներբջջային ցԳՄՊ-ի կոնցենտրացիան։ Հավանաբար ցԳՄՊ-ն ազդում է ներբջջային կալցիումի վրա, նվազեցնում է բրոնխներում հարթ մկանների կրճատումը, ընկճում է բրոնխոկոնստրիկցիան (բրոնխի լուսանցքի նեղացումը ) և լորձարտադրությունը։ Դա ոչ ընտրողական մուսկարինային անտագոնիստ է, չի թափանցում արյան մեջ, որը կանխում է համակարգային կողմնակի ազդեցությունները։ Իպրատրոպիումը ատրոպինի ածանցյալն է, բայց այն քառավալենտ ամին է, հետևաբար չի անցնում արյուն-ուղեղային պատնեշով, որը կանխում է կենտրոնական կողմնակի էֆեկտները (հակախոլիներգիկ համախտանիշ)։ Իպրատրոպիումը երբեք չի կարելի օգտագործել որպես սալբուտամոլ (ալբուտերոլ) անհետաձգելի բուժօգնության համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  "Ipratropium Bromide". The American Society of Health-System Pharmacists. Արխիվացված է the original 2015 թ․ դեկտեմբերի 8-ին. Retrieved 2015 թ․ դեկտեմբերի 2. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadurl=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  Yaffe, Gerald G. Briggs, Roger K. Freeman, Sumner J. (2011). *Drugs in pregnancy and lactation : a reference guide to fetal and neonatal risk* (9th ed.). Philadelphia: Wolters Kluwer Health/Lippincott Williams & Wilkins. p. 763. ISBN 9781608317080. Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 5-ին. `{{cite book}}`: Unknown parameter `|deadurl=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)CS1 սպաս․ բազմաթիվ անուններ: authors list (link)
3. ↑  Fischer, Jnos; Ganellin, C. Robin (2006). *Analogue-based Drug Discovery* (in անգլերեն). John Wiley & Sons. p. 446. ISBN 9783527607495.
4. ↑  "WHO Model List of Essential Medicines (19th List)" (PDF). *World Health Organization*. April 2015. Արխիվացված է the original (PDF) 2016 թ․ դեկտեմբերի 13-ին. Retrieved 2016 թ․ դեկտեմբերի 8. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadurl=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
5. ↑  Hamilton, Richart (2015). *Tarascon Pocket Pharmacopoeia 2015 Deluxe Lab-Coat Edition*. Jones & Bartlett Learning. p. 455. ISBN 9781284057560.
6. ↑  "Ipratropium Bromide". *International Drug Price Indicator Guide*. Արխիվացված է the original 2018 թ․ հոկտեմբերի 25-ին. Retrieved 2015 թ․ դեկտեմբերի 5. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
7. ↑  "The Top 300 of 2019". *clincalc.com*. Retrieved 2018 թ․ դեկտեմբերի 22.
8. ↑  Ipratropium Oral Inhalation Archived 2012-09-02 at the Wayback Machine. *PubMed Health* Retrieved May 28, 2012
9. ↑  Atrovent Nasal Spray Archived 2012-01-11 at the Wayback Machine. *Drugs.com* Retrieved May 28, 2012
10. 1 2 3 4  Haberfeld, H, ed. (2009). *Austria-Codex* (in German) (2009/2010 ed.). Vienna: Österreichischer Apothekerverlag. ISBN 3-85200-196-X.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
11. 1 2 3  Dinnendahl, V; Fricke, U, eds. (2010). *Arzneistoff-Profile* (in German). Vol. 2 (23 ed.). Eschborn, Germany: Govi Pharmazeutischer Verlag. ISBN 978-3-7741-9846-3.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
12. ↑  Ipratropium Soybean and Nuts Allergy Archived 2012-05-13 at the Wayback Machine. *EMSMedRx* Retrieved April 6, 2013
13. ↑  Afonso, A. S. M.; Verhamme, K. M. C.; Stricker, B. H. C.; Sturkenboom, M. C. J. M.; Brusselle, G. G. O. (2011). "Inhaled anticholinergic drugs and risk of acute urinary retention". *BJU International*. **107** (8): 1265–1272. doi:10.1111/j.1464-410X.2010.09600.x. PMID 20880196.
14. ↑  "The Use of Common Stems in the Selection of International Nonproprietary Names (INN) for Pharmaceutical Substances". *who.int*. World Health Organization. 2000. Retrieved 2018 թ․ հուլիսի 18.
15. ↑  Yamatake Y, Sasagawa S, Yanaura S, Okamiya Y (1977). "[Antiallergic asthma effect of ipratropium bromide (Sch 1000) in dogs (author's transl)]". *Nippon Yakurigaku Zasshi* (in Japanese). **73** (7): 785–91. doi:10.1254/fpj.73.785. PMID 145994.`{{cite journal}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
16. ↑  Ipratropium Archived 2012-05-19 at the Wayback Machine. *Drugs.com*