**Belair Airlines AG**, գործող՝ որպես **Belair**, շվեյցարական ավիաընկերությունը, որի գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Օպֆիկոնում, աշխատում է երկրի ներսում և նրա սահմաններից դուրս գտնվող օդանավակայաններում մշտական ուղևորափոխադրումների ոլորտում։ Գերմանական Air Berlin ավիաընկերության դուստր ընկերությունն է։ Փոխադրողի գրանցումների վայրը և նրա գլխավոր տարանցիկ հանգույցը Ցյուրիխի օդանավակայանն է, որպես ևս մեկ հանգույց օգտագործվում է Բազելի օդանավակայանը։

Պատմություն
-----------

### 1925 թվական՝ Balair-ի գործունեության սկիզբ

**Basler Aviation AG** (**Balair**) ավիաընկերությունը հիմնադրվել է 1925 թվականին Բազելում բիզնեսմեն Բալց Ցիմերմանի կողմից։ Ընկերության անունն առաջացել է Բազելի (ֆր.՝ Bâle) ֆրանսիական անունից։ Փոխադրողի առաջին երթուղիները եղել են Բազելի, Ֆրայբուրգի և Մանհեյմի միջև։ 1929 թվականին ավիաընկերության գրանցման կայանը դարձավ Շվեյցարիայի խոշորագույն առևտրային օդանավակայանը, որտեղից *Balair* ընկերությունն իրականացնում էր ուղիղ չվերթներ դեպի Ցյուրիխ, Ժնև, Լիոն, Կարլսրուե և Մայնի Ֆրանկֆուրտ։ Համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամի հետ կապված՝ 1931 թվականի հունվարի 1-ին *Balair*-ը միացավ մեկ այլ շվեյցարական ավիափոխադրող Ad Astra Aero-ի հետ (Ցյուրիխի գրանցման կայան)՝ ձևավորելով Swissair խոշոր փոխադրողի, որի գլխավոր գրասենյակը Ցյուրիխում է։ Միավորման պահին *Balair*-ը փոխադրել էր 18 հազար ուղևոր, 320 տոննա բեռ և 143 տոննա փոստային փոխադրում։ Ավիաընկերությունը հիմնականում չվերթներ էր իրականացնում ամառվա շրջանում՝ ստանալով պարբերական սուբսիդիաներ կառավարության կողմից փոստային փոխադրումներ իրականացնելու նպատակով։

### 1950—1980-ական թվականներ

*Balair* ավիաընկերության Douglas DC-8-ը Ցյուրիխի օդանավակայանում (1985 թվական) 1952 թվականի հոկտեմբերի 5-ին Բազելի բնակիչները քվեարկեցին *Balair* ավիաընկերության վերստեղծման համար, ինչը և տեղի ունեցավ հաջորդ տարվա հունվարին։ Ընկերության նախագահ ընտրվեց Հանս Փեթեր Շչուդինը։ Առաջին փուլում *Balair*-ը կենտրոնացավ ինքնաթիռների տեխնիկական սպասարկման և վերանորոգման ծառայությունների մատուցման վրա՝ պայմանագիր կնքելով Swissair-ի հետ, ինչպես նաև ուսումնամարզական գործունեության վրա՝ այլ ավիաընկերությունների օդաչուների վերապատրաստումն իրականցնելու նպատակով։ 1957 թվականին *Balair* ընկերությունը բացեց առաջին չարթերային չվերթները երկու Vickers 610 Viking ինքնաթիռներով։ Երկու տարի անց Swissair-ը ձեռք բերեց փոխադրողի 40 % սեփականությունը և փոխանցեց նրան DC-4 երկու օդանավերի լիզինգը։ 1967 թվականից մինչև 1971 թվականը՝ Նիգերիայի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակաընթացքում, *Balair*-ը ապահովում էր դեպի Բիաֆրայի Հանրապետություն մարդասիրական առաքելությունների փոխադրումները, այդ թվում՝ C-97 Stratocruiser ինքնաթիռներով։ 1979 թվականին ավիաընկերության ինքնաթիռների ցանկը համալրվեց DC-10 ինքնաթիռներով (գրանցված՝ HB-IHK)՝ միաժամանակ կիրառումից սկսեցին հանվել հնացած DC-6, DC-9 և երկու DC-8 ինքնաթիռները։

### 1990-ական թվականներ

1993 թվականին *Balair*-ի բոլոր չարթերային չվերթները իրականացվում էին Swissair առևտրային ապրանքանիշի ներքո։ Ավիաընկերության կառավարման գլխավոր գրաենյակը գտնվում էր Ժնևում, հաշվապահական հաշվառման ստորաբաժանումը՝ Բազելում, օպերացիոն ստորաժանումը՝ Ցյուրիխումը։ Չնայած երկու ավիաընկերություններում էլ աշխատակիցների ազատման և գործունեության զանգվածային վերակառուցման ժամանակաշրջանին՝ մի քանի տարվա ընթացքում ֆինանսական արդյունքը դրական էր։ 1995 թվականին *Balair*-ը դադարեց իրականացնել առևտրային փոխադրումներ, բոլոր մեձմայրուղային չվերթներն իրականացնում էր Crossair ընկերությունը, հեռու մայրուղայինները՝ Swissair-ը։ 1997 թվականի նոյեմբեի 1-ին *Balair*-ը վերսկսեց չարթերային ուղևորափոխադրումները Swissair անունով։

### 2000-ական թվականների սկզիբ. Balair-ից Belair

*Belair* ավիաընկերության Boeing 757-200 авиакомпании *Belair*, 2007 թվականի սկիզբ *Belair* ավիաընկերության Boeing 757-200-ը նոր գունավորմամբ, 2007 թվականի կեսեր 2001 թվականի աշնանը ակներև դարձավ Group SAir ավիահոլդինգի սնանկ դառնալը՝ Swissair ավիաընկերության և իր ստորաբաժանումների, այդ թվում՝ *Belair* չարթերային փոխադրողի հետ միասին։ Migros շվեյցարական ռիթեյլինգային կորպորացիայի հետ խորհրդակցելուց հետո որոշում կայացվեց նո չարթերային ավիաընկերության՝ **Belair Airlines**-ի ստեղծման մասին, որը գրանցվեց երկրի առևտրային կազմակերպությունների ցանկում 2001 թվականի հոկտեմբերի 16-ին։ Ընկերությունը ստացավ երկու Boeing 757 ինքնաթիռ, սկզբնական փուլում աշխատակիցների թիվը 120-ն էր։ Բոլոր անհրաժեշտ փաստաթղթերը, ներառյալ՝ երկրի իշխանությունների կողմից շահագործողի սերտիֆիկատը ստանալուց հետո՝ 2001 թվականի նոյեմբերին, ավիաընկերությունը իրագործեց առաջին չվերթները Ցյուրիխից Միջերկրածովյան երկրներ և Աֆրիկայի հյուսիսային ատված։ Որոշ ժամանակ անց երկու Boeing 757 ինքնաթիռներին ավելացավ վարձավճարով վերցված Boeing 767-ը։ 2007 թվականի նոյեմբերի 1-ին գերմանական Air Berlin ավիաընկերությունը ձեռք բերեց *Belair Airlines* ընկերության սեփականության 49 %-ը, ինչը էականորեն թույլ տվեց ուժեղացնել ընկերության դիրքը Շվեյացարիայի զբոսաշրջային չարթերային ավիափոխադրումների շուկայում։ Boeing 757-200ER երկու ինքնաթիռները ներկվեցին Air Berlin-ի գույներով։

Օդային նավատորմ
---------------

2016 թվականի հոկտեմբերի վերջի տվյալներով *Belair* ավիաընկերության ինքնաթիռների կազմի մեջ են մտնում հետևյալ ինքնաթիռները․


***Belair* ավիաընկերության օդային նավատորմը**| **Ինքնաթիռի տեսակ** | **Օգտագործվող** | **Պատվիրված** | **Ուղևորների տեղեր** | **Նշումներ** |
| Airbus A319-100 | 2 | — | 150 | Air Berlin բրենդի ներքո |
| Airbus A320-200 | 6 | — | 174 | Air Berlin բրենդի ներքո |
| *Ընդամենը'* | **8** |  |  |  |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Swiss Aircraft Register". FOCA. Արխիվացված է the original 2013 թ․ դեկտեմբերի 20-ին. Retrieved 2013 թ․ օգոստոսի 1. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)