**Իֆոսֆամիդ (ԻՖՕ)**, վաճառքային անվանումը **Իֆեքս**, քիմիոթերապևտիկ դեղ, որն օգտագործվում է տարբեր տեսակի քաղցկեղների բուժման մեջ։ Դրանցից են՝ ամորձու քաղցկեղը, փափուկ հյուսվածքային սարկոման, օստեոսարկոման, միզապարկի քաղցկեղը, թոքի մանր բջջային քաղցկեղը, արգանդի վզիկի քաղցկեղը և ձվարանի քաղցկեղը։ Կիրառվում է ներերակային ներարկման ձևով։

Հաճախ հանդիպող կողմնակի երևույթներից են` մազաթափությունը, փսխումը, մեզում արյան առկայությունը, վարակները և երիկամային խնդիրները։ Այլ ավելի ծանր կողմնակի երևույթներից են՝ ոսկրածուծի ընկճումը և գիտակցության խանգարումները։ Հղիության ընթացքում կիրառումը հավանաբար կվնասի պտղին։ Իֆոսֆամիդը պատկանում է ալկիլացնող միջոցների և ազոտային իպրիտի ածանցյալների խմբին։ Այն ազդում է խանգարելով ԴՆԹ-ի կրկնապատկումը և ՌՆԹ-ի սինթեզը։

Իֆոսֆամիդը բժշկական կիրառման համար ԱՄՆ-ում հաստատվել է 1987 թ․-ին։ Այն ներառված է Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության անփոխարինելի դեղերի ցանկում, որտեղ ներառված են առողջապահական համակարգի ամենաարդյունավետ և ամենաանվտանգ դեղերը։ Զարգացող երկրներում դեղի արժեքը կազմում է 7․35-70․70 ԱՄՆ $ յուրաքանչյուր 2գ-ի համար։ Միացյալ թագավորությունում դեղի այդ NHS-ի համար արժե 130․04 ֆունտ։

Բժշկական ցուցումներ
-------------------

Այն կիրառվում է քաղցկեղների տարբեր տեսակների բուժման համար․ 

* Ամորձու քաղցկեղը
* Կրծքագեղձի քաղցկեղ
* Լիմֆոմա (Հոջկինի և ոչ-Հոջկինի)
* Փափուկ հյուսվածքային սարկոմա
* Օստեոսարկոմա կամ ոսկրի ուռուցք
* Թոքի քաղցկեղ
* Արգանդի վզիկի քաղցկեղ
* Ձվարանի քաղցկեղ

### Ներմուծում

Այն սպիտակ փոշի է, որը, քիմիոթերապիայի համար օգտագործման ժամանակ վերածվում է մաքուր, անգույն հեղուկի։ Կիրառվում է ներերակային ներարկման ձևով։

Իֆոսֆամիդը հաճախ կիրառվում է մեսնայի հետ միասին, հեմոռագիկ ցիստիտով որոշ հիվանդների մոտ դիտվող ներքին արյունահոսությունից խուսափելու համար։

Իֆոսֆամիդը տրվում է արագ, երբեմն՝ մի ժամվա ընթացքում։

Կողմնակի երևույթներ
-------------------

Հեմոռագիկ ցիստիտը հազվադեպ է առաջանում, երբ իֆոսֆամիդը կիրառվում է մեսնայի հետ։ Հաճախ հանդիպող, դեղաչափ սահմանափակող կողմնակի երևույթ է էնցեֆալոպաթիան (ուղեղի դիսֆունկցիա)։ Այս երևույթը դիտվում է դեղամիջոցը ստացած հիվանդների մինչև 50%-ի մոտ։ Այս երևույթը հավանաբար միջնորդված է քլորացետալդեհիդով՝ իֆոսֆամիդի քայքայման արգասիքներից մեկով, որն ունի նմանատիպ քիմիական հատկություններ, ինչ ացետալդեհիդն ու քլորալ հիդրատը։ Իֆոսֆամիդային էնցեֆալոպաթիայի ախտանշանները կարող են լինել թեթև (կենտրոնացման դժվարացում, հոգնածություն), միջին (դելիրիում, փսիխոզ) և ծանր (ոչ ցնցումային էպիլեպտիկ ստատուս կամ կոմա)։ Երեխաների մոտ, այս ախտանշանները կարող են խանգարել երեխայի նորմալ նյարդաբանական զարգացումը։ Գլխուղեղից բացի, իֆոսֆամիդը ախտահարում է նաև ծայրամասային նյարդերը։ Ծանրության աստիճանը գնահատվում է կամ Քաղցկեղի ազգային ինստիտուտի, կամ Մինվելլի չափանիշներով (I-IV աստիճան)։ Նախկինում գլխուղեղի հետ ունեցած խնդիրները և արյան մեջ ալբումինի ցածր քանակը մեծացնում է իֆոսֆամիդային էնցեֆալոպաթիայի զարգացման հավանականությունը։ Դեպքերի մեծ մասում այս վիճակն անցնում է 72 ժամվա ընթացքում։ Եթե դեղի ներմուծման դեպքում այս վիճակն առաջանում է, խորհուրդ է տրվում դադարեցնել դեղի օգտագործումը։ Ծանր (III-IV աստիճանի) էնցեֆալոպաթիայի ամենաարդյունավետ բուժումը մեթիլեն կապույտի ներերակային ներարկումն է, որը կրճատում է էնցեֆալոպաթիայի տևողությունը․ մեթիլեն կապույտի ազդեցության հստակ մեխանիզմն անհայտ է։ Որոշ դեպքերում մեթիլեն կապույտը կարող է կիրառվել, որպես կանխարգելիչ միջոց նախքան իֆոսֆամիդի ներարկումը։ Այլ բուժումներից են ալբումինի, թիամինի ներարկումները և դիալիզի անցկացումը հիվանդի փրկման համար։

Իֆոսֆամիդը կարող է առաջացնել նաև նորմալ անիոնային պակասորդով ացիդոզ, մասնավորապես՝ երիկամային խողովակային ացիդոզ տիպ 2։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  ifosfamide
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  "Ifosfamide". The American Society of Health-System Pharmacists. Արխիվացված from the original on 2017 թ․ մայիսի 7. Retrieved 2016 թ․ դեկտեմբերի 8.
3. ↑  Dowd, Frank J.; Johnson, Bart; Mariotti, Angelo (2016). *Pharmacology and Therapeutics for Dentistry* (in անգլերեն) (7 ed.). Elsevier Health Sciences. p. 533. ISBN 9780323445955. Արխիվացված from the original on 2017 թ․ սեպտեմբերի 11.
4. ↑  "WHO Model List of Essential Medicines (19th List)" (PDF). *World Health Organization*. April 2015. Արխիվացված (PDF) from the original on 2016 թ․ դեկտեմբերի 13. Retrieved 2016 թ․ դեկտեմբերի 8.
5. ↑  "Ifosfamide". *International Drug Price Indicator Guide*. Retrieved 2016 թ․ դեկտեմբերի 8.
6. ↑  *British national formulary : BNF 69* (69 ed.). British Medical Association. 2015. p. 580. ISBN 9780857111562.
7. 1 2  Ajithkumar T, Parkinson C, Shamshad F, Murray P (March 2007). "Ifosfamide encephalopathy". *Clin Oncol (R Coll Radiol)*. **19** (2): 108–14. doi:10.1016/j.clon.2006.11.003. PMID 17355105.
8. ↑  Foster, Corey, ed. (2010). *The Washington Manual of Therapeutics* (33 ed.). Wolters Kluwer | Lippincott Williams & Wilkins. p. 407.

Արտաքին հղումներ
----------------

* ACS Դեղերի ուղեցույց։ Իֆոսֆամիդ
* Հարվարդի բժշկական դպրոցի Իֆոսֆամիդի մասին տեղեկություններ
* ՄեդլայնՊլյուս տեղեկություն դեղի մասին
* BC Քաղցկեղի կազմակերպություն։ Իֆոսֆամիդի մասին տեղեկություն Archived 2015-03-14 at the Wayback Machine. (Մասնագիտական)
* Rx ցանկ․ Իֆոսֆամիդի առցանց դեղորայքային ինդեքս

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ChEMBL · Drugbank · IUPHAR · KEGG · KEGG · UNII |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | MESH ID |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2777506904 |

 |