recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ինտերնացիոնալիստ զինվորների հուշարձան** (ռուս.՝ Памятник воинам-интернационалистам), հուշարձան Ռուսաստանի մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը նվիրված է Աֆղանական պատերազմում զոհված ինտերնացիոնալիստ զինվորներին։ Տեղադրված է Պոկլոննայա բլրի վրա գտնվող Հաղթանակի զբոսայգում։

Պատմություն
-----------

Ինտերնացիոնալիստ զինվորների հուշարձանը ստեղծվել է աֆղանական պատերազմի վետերանների կազմակերպությունների նվիրատվություններով, ինտերնացիոնալիստ զինվորների անձնական ներդրումներով` Մոսկվայի կառավարության օժանդակությամբ։ Հուշարձանի հեղինակներն են քանդակագործներ Ս. Ա. Շչերբակովը և Ս. Ս. Շչերբակովը, ճարտարապետներ Յ. Պ. Գրիգորևը և Ս. Գրիգորևը։

Հուշարձանը ձախ ձեռքին սաղավարտով և աջ ձեռքին ինքնաձիգով, կամուֆլյաժային համազգեստով խորհրդային երիտասարդ զինվորի չորսմետրանոց բրոնզե պատկերաքանդակ է։ Զինվորը պատկերված է ժայռի եզրին կանգնած և նայում է հեռուն։ Զինվորի պատկերաքանդակը կանգնած է կարմիր գրանիտից պատրաստված պատվանդանին, որի վրա փակցված է ճակատամարտի պատկերով բրոնզաձույլ խորաքանդակ։

Հուշարձանի բացումը տեղի է ունեցել 2004 թվականի դեկտեմբերի 27-ին և նվիրված է եղել Աֆղանստան խորհրդային զորքերի մուտք գործելու 25-ամյակին։ Հուշարձանի բացման արարողությանը ներկա են եղել աֆղանցի վետերաններ, Ամինի պալատը գրոհած հատուկջոկատայիններ, վետերանների կազմակերպությունների ներկայացուցիչներ։

Արտաքին հղումներ
----------------

* "Памятник воинам-интернационалистам". Московский туристический портал. Արխիվացված է the original 2015 թ․ ապրիլի 2-ին. Retrieved 2015 թ․ մարտի 11.
* "В Москве открыт памятник воинам-интернационалистам". РИА Новости. 2004 թ․ դեկտեմբերի 27. Retrieved 2015 թ․ մարտի 11.
* "В Москве на Поклонной горе открыт памятник воинам-интернационалистам". Первый канал. 2004 թ․ դեկտեմբերի 27. Retrieved 2015 թ․ մարտի 11.
**Լայու** (չինարեն՝ 莱芜), նախկին քաղաքային շրջան Չինաստանի Շանդուն նահանգում։ Քաղաքի թաղամասն անվանակոչվել է Լայգուի կիրճի անունով, որով անցնում է Ցզիշույ գետը։

Պատմություն
-----------

Սին կայսրության ժամանակ այստեղ ստեղծվում է Յինգ շրջանը (嬴县): Արևմտյան Հան կայսրության ներքո ստեղծվում են Մուսիան (牟 县) և Լայու (莱芜 县) կոմսություններ։

Հյուսիսային Վեյ կայսրության ներքո Լայու շրջանը լուծարվում է։ Հյուսիսային մասը դառնում է Բեյցու շրջանի մի մասը, իսկ հարավային մասը՝ բաժանվում է Յինգ և Մուսիան նահանգների միջև։ 556 թվականին Հյուսիսային Քի կայսրության ներքո Մուսիան շրջանը միանում է Բոպին շրջանին (博平县):

Սուի կայսրության օրոք 596 թվականին վերահիմնադրվում է Մուչեն շրջանը (牟 城县), իսկ 7-րդ դարի սկզբին այն միանում է Յինգի շրջանին։ 627 թվականին Տանգ կայսրության օրոք Յինգ շրջանը միանում է Բոպին շրջանին։ 704 թվականինին Լայու շրջանը վերահաստատվում է Յինգ շրջանի նախկին կենտրոնում։ 820 թվականին Լայու շրջանը միանում է Ցյանֆեն շրջանին (乾封 县): Լայու շրջանը վերահաստատվում է 827 թվականին։

1940 թվականին կոմունիստները ստեղծում են Թայշանի հատուկ մարզը (泰山), որի մաս դառնում է Լայու շրջանը։ 1950 թվականին Տայշանի և Տայսի հատուկ շրջանները (泰西) միանում են Տայանի հատուկ տարածաշրջաններին (泰安 专区): 1958 թվականին Թայանի հատուկ շրջանը լուծարվում է, իսկ Լայու շրջանը հայտնվում է Ցիզան քաղաքի իրավասության տակ, սակայն 1961 թվականին Թայանի հատուկ շրջանը վերահաստատվում է։ 1967 թվականին Թայանի հատուկ շրջանը վերանվանվում է Թայանի շրջան (泰安 地区):

1983 թվականի օգոստոսին Լայու շրջանը վերափոխվում է քաղաքային շրջանի, իսկ Թայան շրջանը՝ 1985 թվականին։

1992 թվականի նոյեմբերին, Չինաստանի ժողովրդական Հանրապետության Պետական խորհրդի որոշմամբ, Լայու քաղաքային վարչաշրջանը հանվում է Թայան քաղաքի շրջանի կազմից և վերափոխվում է առանձին Լայու քաղաքային շրջանի։

2019 թվականին Լայու քաղաքային շրջանը միանում է Ցզինանին, Հայչեն թաղամասի անունը պահպանվում է, իսկ Լայչեն թաղամասը դառնում է Լայուի շրջան։

Վարչական բաժանումներ
--------------------

Լայու քաղաքային շրջանը բաժանվում է 2 շրջանի։

| Քարտեզ |
| --- |
|  |
| # | Կարգավիճակ | Անուն | Հիերոգլիֆներ | Փինյին | Բնակչություն(2007) | Տարածք (км²) | Բնակչության խտություն(/км²) |
| 1 | շրջան | Լայչեն | 莱城区 | Láichéng qū | 960 000
 | 1929 |  |
| 2 | շրջան | Հայչեն | 钢城区 | Gāngchéng qū | 290 000
 | 500 |  |
|

Տնտեսություն
------------

1960-ականներից ի վեր Լայուն հանդիսանում է Չինաստանի պողպատե արդյունաբերության ամենակարևոր կենտրոնը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "国务院批复同意山东省调整济南市莱芜市行政区划". *Xinhua News Agency* (in չինարեն). Արխիվացված է the original 2019 թ․ հունվարի 23-ին.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ կատալոնական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 10046918-8 · VIAF: 156891611 · WorldCat VIAF: 156891611 |

 |
**Ուլե Լհուե** (ինդոն.՝ Ulee Lheue), տեղանք Ինդոնեզիայի Բանդա Աչեհ քաղաքի Մեուրաքսա ենթաշրջանում։ Նախկինում այն Աչեհի գլխավոր նավահանգիստն էր։ Բնակավայրը և նավահանգիստը մեծապես ավերվել և մարդաթափվել են Հնդակական օվկիանոսի 2004 թվականի երկրաշարժից և ցունամիից։

Ընդհանուր տեղեկություններ
-------------------------

Ուլե Լհուե տեղանունը բաղկացած է Ուլե` «գլուխ» և Լհուե` «թերակղզյակ» բառերից։

Քաղաքն առավել նշանավոր էր Աչեհի սուլթանության ժամանակաշրջանում, երբ այն համեմունքի առևտրի կարևորագույն նավահանգիստ էր։

Ուլե Լհուեն ավերվել է Հնդակական օվկիանոսի 2004 թվականի երկրաշարժից և դրա առաջացրած ցունամիից։ Աղետի արդյունքում քաղաքի շինությունների մեծ մասը ոչնչացել է, իսկ 6.000 բնակիչներից ողջ է մնացել 10%-ից էլ պակասը։ 2005 թվականից սկսվել է տարածքի վերականգնումը։ ՄԱԶԾ որոշմամբ և Ավստրալիայի կառավարության աջակցությամբ կառուցվել է լաստանավային նավակայան։

Ցունամիից հետո կանգուն մնացած շինություններից առավել նշանավոր է ԺԷ դարում կառուցված Բայթուրռահիմ մզկիթը։

Պատկերասրահ
-----------

* Բայթուրռահիմ մզկիթըԲայթուրռահիմ մզկիթը
* Ոլե Լհուեի լողափը (1910-1930)Ոլե Լհուեի լողափը (1910-1930)
* Բենզոյական թզենի Ուլե Լհուեում (1910-1930)Բենզոյական թզենի Ուլե Լհուեում (1910-1930)
* Ոլե Լհուեի չինական թաղամասը (1875-1885)Ոլե Լհուեի չինական թաղամասը (1875-1885)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Aceh Remembers Tsunami After 13 Years". *Jakarta Globe*. Retrieved 2020 թ․ մարտի 5.
2. ↑  "Pelabuhan Ulee Lheue". Bankdata.dishubkomintel.gov.id. Արխիվացված է the original 2012 թ․ հուլիսի 7-ին. Retrieved 2013 թ․ հոկտեմբերի 25.
3. ↑  "Pelabuhan Ulee Lheue Kembali Berfungsi". Merdeka.com. Արխիվացված է the original 2013 թ․ հոկտեմբերի 29-ին. Retrieved 2013 թ․ հոկտեմբերի 25.
4. ↑  "UNDP". Reliefweb.int. Retrieved 2013 թ․ հոկտեմբերի 25.
**Ուլգյուր** (Ժամիդուզ), միջնադարյան գյուղ Մեծ Հայքի Սյունիք նահանգի, Վայոց ձոր գավառում, հայտնի մանրանկարիչ Մոմիկի ծննդավայրը։

Աշխարհագրական դիրք
------------------

### Վերին Ուլգյուր

Վերին Ուլգյուր բնակատեղին այժմ գտնվում Վայոց ձոր մարզի Ռինդ գյուղի հյուսիս-արևելքում։

### Ներքին Ուլգյուր

Ներքին Ուլգյուրը գտնվում է Վայոց ձոր մարզի Աղավնաձոր գյուղի տարածքում՝ գյուղից 5 կմ հյուսիս։

Պահպանված հուշարձաններ
----------------------

2004 թվականին կատարված պեղումների արդյունքում այստեղ հայտնաբերվել են Մոմիկի ծնողների՝ Գրիգորի և Ավթայի, եղբոր՝ Գոհարտուռի, հարսի` Խերիկի, նրանց զավակներ Խլաթի և Խազի ու այլ ազգականների տապանա­քարերը։ Ուլգյուրում մինչև այժմ կանգուն են Աստվածածին եկեղեցու պատերը, որի շուրջ կա գերեզմանոց, կանգուն խաչքարեր, որոնք մահարձաններ են։ Նրանցից մեկը պատկանում է Սարգիս Երեցին։ Մոմիկի մոր և քրոջ գերեզմանները գտնվում են եկեղեցու բակում։ Գյուղատեղում կա երկու գերեզմանոց, որոնցից փոքրը պատկանում է 10-14-րդ, իսկ մեծը՝ 15-18-րդ դարերին։ Գյուղատեղի գերեզմանատանը պահպանվում է Մոմիկի որդու՝ Ասկանդրի խաչքարը։ Վերին Ուլգյուր գյուղատեղիի մյուս` Սբ Ստեփանոս եկեղեցուց, որը թվագրվում է 13-րդ դարին, պահպանվել են միայն հիմնապատերը։

Պատկերասրահ
-----------

* 12-14-րդ դարերի խաչքար Վերին Ուլգյուրում12-14-րդ դարերի խաչքար Վերին Ուլգյուրում
* 12-14-րդ դարերի խաչքար Վերին Ուլգյուրում12-14-րդ դարերի խաչքար Վերին Ուլգյուրում
* Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին Ներքին ՈւլգյուրումՍուրբ Աստվածածին եկեղեցին Ներքին Ուլգյուրում
* 12-14-րդ դարերի խաչքարեր Վերին Ուլգյուրում12-14-րդ դարերի խաչքարեր Վերին Ուլգյուրում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  ՀՀ Մշակույթի նախարարություն - Գյուղատեղի «Վերին Ուլգյուր»
2. ↑  "Ներքին Ուլգյուր". Արխիվացված է the original 2017 թ․ հունիսի 12-ին. Retrieved 2016 թ․ օգոստոսի 31. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  "Ուլգյուր (Ուլգուրտ)։ Մոմիկ. Մոմիկի գործերը". Արխիվացված է the original 2017 թ․ հունիսի 23-ին. Retrieved 2016 թ․ օգոստոսի 31. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ուլգյուր Archived 2017-06-12 at the Wayback Machine.
**Ուտլյուկի լիման**, լիման Ազովի ծովի մոտ, Ուկրաինայի Զապորոժիեի մարզում։

Երկարությունը կազմում է 45 կմ, առավելագույն լայնությունը՝ 20 կմ, խորությունը մինչև 3,5 մ։ Մակերևույթի մակերեսը կազմում է մոտ 400 կմ²։ Լիմանը բաժանված է Ազովի ծովից Ֆեդոտի ցամաքալեզվակով և նրան շարունակող Բիրյուչի կղզի ցամաքալեզվակով, սակայն միանում է ծովի հետ Բիրյուչի կղզու և Արբատի ցամաքալեզվակի միջև ընկած նեղուցով, որի լայնությունը կազմում է 11 կմ։

Լիմանի հյուսիսարևմտյան ափը զառիվեր է, հարավարևելյանը՝ հարթ։

Ուտլյուկի լիման են թափվում Մեծ Ուտլյուկ, Փոքր Ուտլյուկ, Ատմանայ գետերը։ Լիմանի հյուսիսային ծայրամասում, որտեղ թափվում են Մեծ և Փոքր Ուտլյուկ գետերը ջրի աղիության աստիճանը զգալիորեն ցածր է, քան լիմանի մյուս մասերում։

Բնակավայրերը
------------

Ուտլյուկի լիմանի ափերին են գտնվում Գենիչեսկ քաղաքը, Կիրիլովկա ավանը, Դավիդովկա և Ատմանայ գյուղերը, ինչպես նաև մի քանի ավելի փոքր բնակավայրեր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ուկրաինաբանության հանրագիտարան։ 10 հատորով / Գլխ. մնբ. Վլադիմիր Կուբիյովիչ. Փարիզ, Նյու Յորք, Մոլոդե Ժիտյա, 1954—1989
2. 1 2  "Համաուկրաինական զբոսաշրջիկության պորտալ ASINFO". Արխիվացված է the original 2011 թ․ սեպտեմբերի 11-ին. Retrieved 2013 թ․ մարտի 11. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ուտլյուկի լիմանը գլխավոր շտաբի 1991 թվականի քարտեզների վրա (չաշխատող հղում)
, (չաշխատող հղում)
,  Archived 2014-07-18 at the Wayback Machine..

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
**Իոան Ռուսի հուշարձան** (ռուս.՝ Памятник Иоанну Русскому), բրոնզե քանդակագործական կառույց, որի բացումը տեղի է ունեցել 2012 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Բատայսկ քաղաքում։

Պատմություն
-----------

2012 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Բատայսկի ավիաավանի պուրակում տեղի է ունեցել ուղղափառ սուրբ Իոան Ռուսի հուշարձանի բացումը։ Աշխարհում կա ընդամենը երեք նման հուշարձան, և նրանցից մեկն այժմ գտնվում է Ռուսաստանում։ Սուրբ Իոան Ռուսի հիշատակի օրը ուղղափառները նշում են ամեն տարի հունիսի 9-ին։ Սրբի մասունքների մոտ, որոնք պահվում են Հունաստանում, ամեն տարի ժամանում են հազարավոր մարդիկ։

Հուշարձանը պատրաստված է բրոնզից։ Այն տեղադրվել է երկու մետր բարձրությամբ պատվանդանի վրա։ Հուշարձանի ընդհանուր բարձրությունը 6 մետր է։ Այն երեսպատելու համար օգտագործվել է գրանիտ։

Հուշարձանն ունի երկու համահեղինակ քանդակագործ` Սերգեյ Օլեշնյան և Անդրեյ Դեմենտևը։ Ենթադրվում է, որ հուշարձանի մոտ ժամանակի ընթացքում պետք է սկսվի Սուրբ Իոան Ռուսի տաճարի շինարարությունը։

Հուշարձանը տեղադրելու վայրի ընտրությունը պատահական չէ, քանի որ ավիաավանը Բատայսկի շրջան է, որն ունի պատմական կապ զինվորական ծառայության հետ։ Իսկ Իոան Ռուսը, որը մահացել է 40 տարեկան հասակում, սկզբում եղել է Պետրոս I-ի բանակի զինվոր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Памятник Иоанну Русскому
2. ↑  "В Батайске открыли памятник Святому Иоанну Русскому". Արխիվացված է the original 2017 թ․ մարտի 26-ին. Retrieved 2017 թ․ նոյեմբերի 1. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  Официальный портал Администрации Батайска
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Միխայիլ Լերմոնտովի հուշարձան (այլ կիրառումներ)

**Լերմոնտովի հուշարձան** (ռուս.՝ Памятник Лермонтову), բանաստեղծ Միխայիլ Յուրևիչ Լերմոնտովի քանդակը, որը տեղակայվել է 1965 թվականին Մոսկվայի Լերմոնտովի հրապարակում։ Հուշարձանի հեղինակներն են քանդակագործ Ի. Դ. Բրոդսկին, ճարտարապետներ Ն. Ն. Միլովիդովը, Գ. Ե. Սաևիչ, Ա. Վ. Մորգուլիսը։

Պատմություն
-----------

1941 թվականին հրապարակը կոչվել է Լերմոնտովի անվան՝ ի հիշատակ այն բանի, որ այստեղ՝ Կարմիր դարպասի դիմաց՝ Արսենևների տանը, 1814 թվականի հոկտեմբերի 2-3-ը ընկած ժամանակահատվածում ծնվել է Մ. Յու. Լերմոնտովը։ Հրապարակի զբոսապուրակը ևս կոչվել է Լերմոնտովյան, այնուհետև գաղափար է ծագել այդտեղ կանգնեցնել բանաստեղծի հուշարձանը, սակայն պատերազմը խանգարել է։ 1950-ական թվականներին հուշարձանի տեղադրման գաղափարը կրկին շրջանառվել է և սկսվել են լավագույն նմուշի որոնումները։ Հուշարձանի բացումը տեղի է ունեցել 1965 թվականի հունիսի 4-ին։

Նկարագրություն
--------------

Լերմոնտովի հուշարձանը համարվում է Մոսկվայի ամենառոմանտիկ հուշարձաններից մեկը։ Քանդակագործը փորձել է իր աշխատանքում արտահայտել բանաստեղծի էությունը և արվեստի բնույթը։ Բրոնզե մարմինը կանգնած է գրանիտե գլանաձև պատվանդանի վրա։ Լերմոնտովի օձիքը և շինելի փեշը կարծես քամուց տարուբերվում են։ Բանաստեղծի դեմքը մտածկոտ է, նրա տխուր հայացքը ուղղված է իրեն։ Քանդակը արված է 1960-ական թվականներին բնորոշ «խիստ ոճի» գեղարվեստա-պլաստիկ հնարներով։ Լերմոնտովի պատվանդանի վրա արձանագրված են այս տողերը.

> 
> 
> Մոսկվա՛, Մոսկվա՛... Սիրում եմ քեզ, ինչպես որդի,  
> 
> Ինչպես ռուսը՝ ուժգին, բոցավառ և նուրբ։
> 
> 
> 
> *Բնօրինակ տեքստ* (ռուս.)  
> 
> *Москва, Москва!.. Люблю тебя, как сын,  
> 
> Как русский, — сильно, пламенно и нежно.*
> 
> 

Հուշարձանի շուրջը տեղակայված է բարձրաքանդակ, որի վրա տարածական ձևով արտահայտված են Լերմոնտովի ստեղծագործությունները՝ «Մծիրի», «Դև», «Առագաստ»։

Կինոյում
--------

Լերմոնտովի հուշարձան երևում է «Հաջողության ջենթլմենները» ֆիլիմում։ Հանցագործ Կոսոյը նրան անվանում է «վերարկուով տղամարդ»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "В 1965 году в Москве открыт памятник Михаилу Лермонтову". inmsk.ru. Արխիվացված է the original 2014 թ․ հունվարի 3-ին. Retrieved 2014 թ․ հունվարի 3. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  "Лермонтов". liveinmsk.ru. Retrieved 2014 թ․ հունվարի 3.
3. 1 2 3  "Памятник М. Ю. Лермонтову". nasledie.turgenev.ru. Արխիվացված է the original 2014 թ․ հունվարի 3-ին. Retrieved 2014 թ․ հունվարի 3. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  Евгений Попов. (2005 թ․ հոկտեմբերի 24). "Мужик в пиджаке". grani.ru. Retrieved 2014 թ․ հունվարի 3.

Գրականություն
-------------

* *Роальд Кожевников.* Памятники и монументы Москвы. — Московский рабочий, 1976. — С. 136.
* *Иванова И. В.* Памятник М. Ю. Лермонтову: путеводитель. — М.: Московский рабочий, 1987. — 64 с. ил. — (Биография московского памятника).
**Լադու** (անգլ.՝ Laddu կամ *Laddoo*, հինդի՝ लड्डू), աղանդեր սիսեռի ալյուրից, բուսայուղից, ընկույզով, կոեկոսի փաթիլներով և քաղցր համեմունքներով՝ դարչին, հիլ և մշկընկույզ, որոնք շատ տարածված են հարավային Ասիայում, ինչպիսիք են Հնդկաստանը, Պակիստանը, Նեպալը, Բանգլադեշը։

Ստուգաբանություն
----------------

«Լադու» անվանումը ծագում սանսկրիտերեն լադդուկա (կամ *լատիկա*) բառից, որը նշանակում է «փոքրիկ գնդիկ»։ Այն իրենից ներկայացնում է քաղցր ծիրանի չափի քաղցր գնդիկներ։ Այն պատրաստում են սպիտակաձավաից, սիսեռի կամ ցորենի ալյուրից. կան պատրաստման բազում ձևեր և բաղադրատոմսեր։ Լադուն հաճախակի պատրաստում են տոնակատարությունների և ֆեստիվալների համար։

Բաղադրատոմսը
------------

Հիմնական բաղադրատարերը.

* Բուսայուղ
* Կոկոսի փաթիլներ
* Աղացած մշկընկույզ
* Պնդուկ
* Աղացած դարչին
* Շաքարի փոշի

Պատրաստման ժամանակահատվածը. 20-30 րոպե։

Օգտագործումը
------------

Լադուն հաճախ պատրաստում են ֆեստիվալների կամ ընտանեկան միջոցառումների համար, ինչպիսիք են հարսանիքները, ծնունդները, կամ մատուցվում է պռասադի տեսքով (prasad) հնդկական տաճարներում, հատկապես Անդհա-Պրադեշի Տիրումալի Վենկատեշվարի տաճարում։ ԼԱդուն համարվում է ավանդական աղանդեր Ուրազ-բայրամ տոնակատարությանը որոշ մուսուլմանական համայնքներում։

Տեսակները
---------

*Այուրվեդան առաջարկում է այս աղանդերի մի քանի տեսակներ, օրինակ շամբալայով լադու, որը հանդիսանում է այուրվեդական միջոց ստամոքսի հետ կապված խնդիրների ժամանակ:*

Կամ չամիչով պատրաստված լադուն, որը այուրվեդան խորհուրդ է տալիս հղիներին և կերակրող մայրերին։ Որպեսզի հաղորդվի հատուկ համ այս աղանդերին, դրա տարբեր տեսակներում օգտագործում են ընկույզ, հնդկական ընկույզ, չրեր, կոկոսի փաթիլներ։

Ռավա լադուն հայտնի հնդկական աղանդեր է, որը քաղցր գնդիկներ են պատրաստված սպիտակաձավարից, շաքարից, բուսայուղից։ Բաղադրատոմսի տարբեր տեսակներում ավելացնում են չամիչ, հիլ, հնդկական ընկույզ, կոկոսի փաթիլներ, կակաչասերմ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Ладду (индийская сладость)". Արխիվացված է the original 2012 թ․ մարտի 10-ին. Retrieved 2016 թ․ հոկտեմբերի 29.
2. ↑  "Индийская кухня". Արխիվացված է the original 2013 թ․ հուլիսի 19-ին. Retrieved 2016 թ․ հոկտեմբերի 29.
**Իլյա Գալպերինի եկամտաբեր տուն** (ռուս.՝ Доходный дом Ильи Гальперина), շենք-տեսարժանություն Մոսկվայում (Ռուսաստան)։

Աշխարհագրական դիրք
------------------

Իլյա Գալպերինի եկամտաբեր տունը գտնվում է հետևյալ հասցեով՝ Կենտրոնական վարչական շրջան, Պյատնիցկայա փողոց, տուն 13, շինություն 1։

Պատմություն
-----------

1908 թվականին մորթեգործ-միլիոնատեր Իլյա Մարկովիչ Գալպերինի պատվերով սկսվել է տան շինարարությունը։ 1909 թվականին այն ավարտվել է ճարտարապետ Ֆեոդոր Շեխտելի նախագծով։ Խարսխահարկում գտնվել է մորթեղենի սրահը։ Շենքում գործում էր նաև Նիկոլայ Ալեքսեևիչ Կրեստովնիկովի արդուզարդերի խանութը։ Կրեստովնիկովը եղել է Մոսկվայի քաղաքային դումայի անդամ և Մոսկվայի վաճառականների դասի պատվիրակ։ Խորհրդային Միության տարիներին այստեղ վաճառվում էր մորթեղեն։

XXI դարում նախկին եկամտաբեր տունը վերանորոգվել է։ Այստեղ է գործում է ռեստորան։

Ճարտարապետություն
-----------------

Ճարտարապետն է Ֆեոդոր Շեխտելը։ Եկամտաբեր տունը կառուցված է մոդեռն ոճով և ունի գոթիկայի տարրեր։ Գլխավոր մուտքի մոտ կախված են երկու մեծ պատուհան-ցուցափեղկեր։ Ճակատի պատերը երեսպատված են մուգ կանաչ գույնի ջնարակված կերամիկական սալիկներով։ Երեսպատման նման տեսակը կոչվում է վարազիկ, այն հաճախ օգտագործվում է մոդեռն ոճի շենքերում։ Տան արտաքին տեսքն ուղղահայաց է և հակադիր է երեք գոտիներին, որոնք տեղադրված են հորիզոնական։ Վերջին հարկում գտնվում էր ատտիկոս։

Վերանորոգումից հետո ատտիկոսը քանդվել է և նրա վրա կառուցվել են ձեղնահարկեր։

Կարծիքներ
---------

Սալիկների պատճառով Իլյա Գալպերինի եկամտաբեր տունը երբեմն անվանում են «Շեխտելի զմրուխտ»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Распоряжение Правительства Москвы № 1556-РП от 15.07.2009
2. ↑  "Доходный дом с магазином, 1908-1909 гг. архитектор Ф.О.Шехтель" (in ռուսերեն). Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 4-ին. Retrieved 2015 թ․ մայիսի 21. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. 1 2 3 4 5  "Дом меховщика Гальперина" (in ռուսերեն). Արխիվացված է the original 2015 թ․ մայիսի 20-ին. Retrieved 2015 թ․ մայիսի 21. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
**Լև Տոլստոյի անվան թիվ 128 դպրոց**, հանրակրթական դպրոց Երևանի Արաբկիր վարչական շրջանում։

Պատմություն
-----------

Դպրոցի քարակերտ տուֆե շենքը կառուցվել է 1960 թվականին։ 1962 թվականին կոչվել է թիվ 128 դպրոց և անվանվել ռուս գրող Լև Տոլստոյի անունով, գործել է 1962 թվականի սեպտեմբերի 1-ից։ Սկզբում դպրոցը եղել է երեկոյան 8-ամյա, այնուհետև՝ միջնակարգ։ 1988 թվականին դպրոցում հայոց լեզուն դարձել է պետական լեզու, դպրոցը ̀ հայկական։ Հայոց լեզվին զուգահեռ խորացվել է ռուսաց լեզվի ուսումնասիրությունը։

1982 թվականին դպրոցի առջև տեղադրեվել է Լև Տոլստոյի կիսանդրին (քանդակագործ՝ Լևոն Թոքմաջյան, Ճարտարապետ՝ Ռոմեո Ջուլհակյան), որն ընդգրկված է Երևանի Արաբկիր վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։

Տնօրեններ
---------

* Մարտին Մարտիրոսի Ղազարյան, 1962-1969
* Ռաֆայել Սմբատի Խոջոյան, 1969-1975
* Ներսես Հովհաննեսի Ներսիսյան, 1975-1987
* Գրետա Գուրգենի Շադունց, 1987-2000
* Եվա Հենրիկի Խաչատրյան, 2000-2009
* Մելադա Վազգենի Հովակիմյան, 2009-2010
* Լուսինե Խաչիկի Ղասաբօղլյան, 2010
* Վիկտորյա Սուքիասյան, 2010-2016
* Անահիտ Ուզունյան, 2018

Շրջանավարտներ
-------------

Կարեն Կարապետյան, Էդուարդ Մուշեղյան, Դավիթ Ղուլյան, Արտաշես Բեյբության, Անահիտ Ղազարյան, Լիանա Հովակիմյան, Սուրեն Թումասյան, Զարուհի Արզումանյան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Երևանի քաղաքապետարանի ենթակայության դպրոցներ
2. ↑  "Երևանի Լև Տոլստոյի անվան թիվ 128 հիմնական դպրոց". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 4-ին. Retrieved 2015 թ․ հունիսի 25.
**Ուիլյամ Կուոն (Գուան) Յու Յոն** (անգլ.՝ William Kwong Yu Yeung, ի ծնե՝ Յոն Կուոն (Գուան) Յու, չինարեն՝ 楊光宇, 1960, Հոնկոնգ, Բրիտանական կայսրություն), չինական ծագմամբ կանադացի աստղագետ, մեծաթիվ աստերոիդների հայտնաբերող է։

Ծնվել է Հոնկոնգում, ներկայումս աշխատում է Միացյալ Նահանգներում՝ իր մասնավոր Դեզերտ Իգլ աստղադիտարանում։ Մտնում է աստերոիդներ հայտնաբերողների ամենահաջողակ քառյակի մեջ․ 1999-2008 թթ․ ընթացքում նրա կողմից հայտնաբերվել է ընդհանուր առմամբ 1738 աստերոիդ։ Բացի այդ, հանդիսանում է 172P/Յոն (անգլ.) կարճ պարբերությամբ գիսաստղի հայտնաբերողը։

Հետաքրքիր է, որ նրա հայտնագործությունների թվին է պատկանում նաև J002E3 օբյեկտի հայտնաբերումը, որը սկզբնապես ընդունվում էր որպես ոչ մեծ մերձերկրային աստերոիդ, սակայն ստուգումների արդյունքում պարզվեց, որ այն «Ապոլոն 12» արշավի «Սատուրն 5» հրթիռի երրորդ (S-IVB) աստիճանն է։

Իր հայտնաբած աստերոիդներից մեկը՝ (19848) Յոնչխուչխիու, անվանվել է ի պատիվ նրա հոր՝ Յոն Չխու Չխիուի, որը զգալի աջակցություն է ցուցաբերել նրան։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Minor Planet Discoverers". Փոքր մոլորակների կենտրոն. Արխիվացված from the original on 2012 թ․ օգոստոսի 28. Retrieved 2011 թ․ հունվարի 1.
2. ↑  "Paint Confirms Earth's New Satellite Not an Asteroid". Space.com. 2002 թ․ սեպտեմբերի 18. Արխիվացված է the original 2009 թ․ հունիսի 5-ին. Retrieved 2011 թ․ նոյեմբերի 15.
3. ↑  Շմադել, Լուց (2003). *Փոքր մոլորակների անունների բառարան* (5-րդ հրատարակություն ed.). Գերմանիա: Սփրինգեր. ISBN 978-3-540-00238-3.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Դեզերտ Իգլ աստղադիտարան

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000075325839 · VIAF: 105977472 · WorldCat VIAF: 105977472 |

 |
**Իպրի մահուդագործների պալատ**, Եվրոպայի խոշորագույն աշխարհիկ, գոթական կառույցներից մեկը՝ կառուցված 1200 թվականից մինչև 1304 թվականը կառուցված։ 70 մետր բարձրությամբ բեֆուրայի շինարարությունն ավարտվել է 1230 թվականին։ Բելգիական և ֆրանսիական այլ բեֆուրաների հետ միասին այն ներառված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկի մեջ՝ ID 943—010 համարի ներքո։

Հրդեհ 1914 թվականին
-------------------

Մահուդագործների պալատի հրդեհը 1914 թվականի նոյեմբերի 22-ին
Մահուդագործների պալատն Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկզբում ամբողջությամբ ոչնչացվեց և վերստեղծվեց միայն 1967 թվականին։ Շենքի հիմքում այսօր էլ նկատելի են մահուդագործների պալատի քարերը։

Մահուդագործների պալատն այսօր
----------------------------

Այսօր մահուդագործների պալատում տեղակայված է *In Flanders Fields* թանգարանը, որը նվիրված է Առաջին համաշխարհային պատերազմի իրադարձություններին։ Թանգարանի անվանումը վերահղում է Իպրի մոտ մարտնչած կանադացի ռազմական բժիշկ և պոետ Ջեն ՄքՔրեյի (1872-1918) բանաստեղծությանը։

*In Flanders fields the poppies blow*
*Between the crosses, row on row*
*That mark our place; and in the sky*
*The larks, still bravely singing, fly*
*Scarce heard amid the guns below*.
*We are the dead. Short days ago*
*We lived, felt dawn, saw sunset glo*w
*Loved, and were loved, and now we lie*
*In Flanders fields.*
*Take up our quarrel with the foe*:
*To you from failing hands we throw*
*The torch; be yours to hold it high*.
*If ye break faith with us who die*
*We shall not sleep, though poppies grow*
*In Flanders field*s.
Բանաստեղծության առաջին տունը՝ Ա. Յարոյի թարգմանությամբ.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Ամենուր կակաչները թախծի մոմերով են այրվում,

Պատերազմի ժամանակ այրված ֆլանդերյան դաշտերում,
Գորշ խաչերի մոտ, որոնք հարևանությամբ են կանգնած,
Այն վայրերում, որտեղ մեր աճյունն է թաղված։ |  |

Այս բանաստեղծությունները ոգեշնչել են ամերիկացի պրոֆեսոր Մոյնու Միքայելին՝ օգտագործելու կակաչը՝ ի նշան Առաջին համաշխարհային պատերազմում զոհվածների հիշատակի, և ավելի լայն՝ որպես առհասարակ բոլոր պատերազմներում զոհվածների։ Այսօր այդ ավանդույթը գոյություն ունի Մեծ Բրիտանիայում, ԱՄՆ-ում, Բելգիայում։

Մահուդագործների պալատի բեֆուրայի մեջ կա մի կարիլիոն, որն ունի 49 զանգակ և ընդհանուր առմամբ 11 892 կգ է կշռում։ Կարիլիոնը քառորդ ժամը մեկ կատարում է 17-րդ դարի *«Het Iepers Tuindaglied»* երգը, որը նկարագրում է Իպրի՝ 1383 թվականի պաշարումը։

Կատվային շքերթ
--------------

Իպրի ավանդական «կատվային շքերթի» (հոլ.՝ Kattenstoet) կուլմինացիան կատուների նետումն է բեֆուրայի վերին հարկից. 12-րդ դարից սկսած և նույնիսկ մինչև 1817 թվականը այդ նպատակի համար օգտագործվում էին իրական կենդանիներ, 1955 թվականին ավանդույթը վերականգնվեց, սակայն կենդանի (շնչավոր) կատուների փոխարեն սկսեցին կիրառել փափուկ խաղալիքներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Список ЮНЕСКО ID 943/943bis
2. ↑  "День поминовения". Արխիվացված է the original 2010 թ․ հունվարի 31-ին. Retrieved 2018 թ․ նոյեմբերի 22. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  Iper, ô Iper, hoe toont gy u verheugt. (Liedeken van den Thuyndag, 1383)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ypres: The Cloth Hall from Trabel.com
* Description and picture gallery from Belgiumview
* In Flanders Fields Museum
**Ուսուցչուհու արձան** (ռուս.՝ Памятник учительнице),բրոնզե հուշարձան, որը տեղադրվել է 2012 թվականի սեպտեմբերի 1-ին ՌԴ Դոնի Ռոստով քաղաքի Կրասնոարմեյսկայա փողոցում, թիվ 78 դպրոցի մոտակայքում։ Նախագիծն իրականացրած քանդակագործներից մեկը Սերգեյ Օլեշնյան է։

Պատմություն
-----------

2012 թվականի սեպտեմբերի 1-ին` Գիտելիքի օրը, Դոնի Ռոստով քաղաքի Կրասնոարմեյսկայա փողոցում, թիվ 78 դպրոցի հարևանությամբ տեղադրվեց առաջին ուսուցչուհու բրոնզե քանդակը։ Քանդակագործների մտահղացմամբ՝  ուսուցչուհին պատկերված է ոչ թե մենակ, այլ առաջին դասարանի աշակերտների՝ տղայի և աղջկա հետ, որոնք շտապում են իրենց առաջին դասին։

Նրանց գլխավերևում կամար է, որը խորհրդանշում է կյանքում մանկավարժների կարևոր դերը. նրանք առաջինն են երեխաներին դիմավորում դպրոցում, այնուհետև նրանց ուսերին դրված է պատասխանատու առաքելություն՝ երեխաներին պատրաստել ինքնուրույն կյանքի դպրոցի պատերից դուրս։

Աշխատանքը տևել է կես տարի, քանդակի հեղինակներից մեկը Ռուսաստանի գեղարվեստի ակադեմիայի իսկական անդամ Սերգեյ Օլեշնյան է։ Նա ստեղծել է բազմաթիվ ժամանակակից քանդակներ, որոնք տեղադրված են Դոնի Ռոստովում, այդ թվում՝ կայսրուհի Ելիզավետա Պետրովնայի հուշարձանը և ջրատարի հուշարձանը։

Քանդակի բարձրությունը 3,5 մետր է։ Արձանի հանդիսավոր բացմանը ներկա են եղել Ռոստովի մարզի փոխնահանգապետ Սերգեյ Գորբանը և քաղաքապետ Միխայիլ Չեռնիշովը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Памятник первой учительнице
2. 1 2 3  "В День Знаний в Ростове открыли памятник первой учительнице". Արխիվացված է the original 2017 թ․ մարտի 9-ին. Retrieved 2017 թ․ մարտի 13. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  В Ростове-на-Дону установили памятник «Учительница первая моя», выполненный С.
**Շերլոկ Հոլմսի և բժիշկ Վաթսոնի հուշարձան** (ռուս.՝ Памятник Шерлоку Холмсу и доктору Ватсону), տեղադրվել է 2007 թվականի ապրիլի 27-ին Մոսկվայում, Մեծ Բրիտանիայի հյուպատոսարանի մոտ։

Պատմություն
-----------

Արթուր Կոնան Դոյլի ստեղծագործության հերոսների` հետախույզ Շերլոկ Հոլմսի և բժիշկ Ջոն Վաթսոնի հուշարձանը բացվել է մեծագույն հետախույզի արկացների մասին պատմվածքի` «Ալ կարմիր գույներով էտյուդը» լույս տեսնման 120-րդ ամյակի կապակցությամբ։ Հուշարձանի հեղինակը քանդակագործ Անդրեյ Օրլովն է, ով հերոսների կերպարները ստեղծել է հիմնվելով Շերլոկ Հոլմսի արկածների առաջին նկարազարդող Սիդնի Պեջետի աշախատանքների վրա։ Սակայն հերոսների կերպարներում հեշտությամբ կարելի է տեսնել Վասիլի Լիվանովի և Վիտալի Սոլոմինի գծերը, ովքեր մարմնավորել են այդ կերպարներին խորհրդային հեռուստասերիալում։

Բրոնզից կերտած քանդակները Շերլոկ Հոլմսին պատկերում են կանգնած, աջ ձեռքին ծխամորճ, իսկ ձախ ձեռքը պահած մեջքի հետևում։ Ջոն Վաթսոնը պատկերված է նստած նստարանին, ձեռքին մատիտ և գրառումների գրքույկ։ Նստարանին տեղ է պահված նրանց համար, ովքեր կցանկանան լուսանկարվել հայտնի հերոսների հետ։ Այն միակ հուշարձանն է, որտեղ Հոլմսը և Վաթսոնը պատկերված են միասին։ Վասիլի Լիվանովը կատակել է, որ եթե ինչ-որ մեկը նստի Վասթսոնի կողքին և ձեռքը դնի գրքույկի վրա, նրա խնդիրներից շատերը կլուծվեն, բայց եթե դիպչեն Հոլմսի ծխամորճին, ապա կարող ես հայտնվել քրեական պատմության մեջ։

Հուշարձանը հանդիսավոր կերպով բացվել է 2007 թվականի ապրիլի 24-ին։ Բացման արարողությանը ներկա էին գտնվել Ռուսաստանի ժողովրդական արտիստ Վասիլի Լիվանովը և Ռուսաստանի Դաշնությունում Մեծ Բրիտանիայի դեսպան Էնթոնի Բրենտոնը։ Հուշարձանը ստեղծվել է «Քանդակագործական կոմպոզիցիաներ» նախագծի շրջանակներում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  В Москве открыт памятник Шерлоку Холмсу и доктору Ватсону // ria.ru
2. ↑  Ливанова и Соломина увековечили в бронзе // KP.RU

Արտաքին հղումներ
----------------

* "Памятник Шерлоку Холмсу и доктору Ватсону" (in ռուսերեն). Moscow.org. Արխիվացված է the original 2013 թ․ սեպտեմբերի 14-ին. Retrieved 2013 թ․ հուլիսի 19. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
* "Шерлоку Холмсу и доктору Ватсону" (in ռուսերեն). Необычные памятники Москвы. Արխիվացված է the original 2013 թ․ սեպտեմբերի 4-ին. Retrieved 2013 թ․ հուլիսի 19. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
**Շաքիր զինվորի տուն**, Կազան քաղաքի Վախտովսկի շրջանի պատմական կենտրոնում 19-րդ դարի վերջում կառուցված առանձնատուն։ Գտնվում է Գաբդուլլա Տուկայի փողոցում։ Համարվում է Հին Թաթարական ավանի տեսարժան ճարտարապետական հուշարձաններից մեկը և տարածքային (հանրապետական) նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտ։

Նկարագիր
--------

Իրենից ներկայացնում է աղյուսե երկհարկանի շենք, որին տրված է անհամաչափ լուծում ինչպես ընդհանուր պլանում, այնպես էլ ճակատային մասում։ Նրա արտաքին տեսքը մեկնաբանվում է միջնադարյան ռոմանտիկայի ոգով, իսլամական ճարտարապետության մարոկկական-անդալուսական ձևերով։ Առանձնատան համալիրի մեջ են մտնում նաև եկամտային տունը և զարգացած բակային ծառայությունները։

Առանձնատան համալիրի մեջ մտնում էին նաև եկամտաբեր տունը և զարգացած բակային ծառայությունները։ Դրանք կառուցված էին սպիտակ քարից և իրենց մեջ ներառում էին լայնարձակ ձիանոցներ ու ախոռներ, կառքամառաններ, բաղնիք, ծառաների համար նախատեսված կողաշենք, սառնարանային ծառայություններ և այլն։ Առանձնատան համալիրը զբաղեցնում էր Ուսմանովյան, ներկայիս Սուլթանովյան մզկիթի հարակից լայնարձակ տարածքը։

Պատմություն
-----------

1895-1898 թվականներին հանրահայտ կալվածատեր Շաքիրզյան Շամսուտդինովի պատվերով Հին Թաթարական արվարձանի տարածքում` Տիխվինյան (այժմ` Գ. Տուկայի փողոցի հյուսիսային մաս) փողոցում կառուցվում է երկհարկանի առանձնատուն։ 
Տան առաջին սեփականատեր Շաքիրզյան Շամսուտդինովը երիտասարդ տարիքում հաջողակ ռազմական կարիերա էր ունեցել, ինչը մասամբ բացատրում է այն փաստը, որ Կազանի բնակիչների շրջանում շենքը հայտնի էր Շաքիր զինվորի տուն անվամբ։

1902 թվականին շենքը մասամբ վնասվել է Հին Թաթարստանի արվարձանի մեծ հրդեհի պատճառով, ինչը ոչնչացրել է ավելի քան 300 տուն։ 1918 թվականի շենքը հանձնվել է պետությանը և այն բնակեցվել է։ 
2012 թվականի ապրիլին շենքը հանձնվել է ASG ներդրումային խումբ ընկերությանը Կազանի քաղաքապետարանի և ASG ներդրումային խմբի միջև պետական-մասնավոր գործընկերության շրջանակներում Կազանի ագլոմերացման և ASG-ի մասնակցությամբ քաղաքի պատմական կենտրոնի վերակառուցման համար։

Գրականություն
-------------

* Казань в памятниках истории и культуры / Под ред. С. С. Айдарова, А. Х. Халикова, М. Х. Хасанова, И. Н. Алиева. - Казань: Татарское книжное издательство, 1982.
* Салихов Р. Хайрутдинов Р. Республика Татарстан: Памятники истории и культуры татарского народа (конец XVIII - начало XX веков). - Казань: ФЕСТ, 1995

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Иске Казан Компания «ASG» взяла на реставрацию еще три исторических здания в центре Казани". Արխիվացված է the original 2013 թ․ սեպտեմբերի 27-ին. Retrieved 2018 թ․ մայիսի 21. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  Официальный сайт ASG Инвестиционной группы компаний
3. ↑  "ИА «Татар-Информ» Миллиардер Семин восстановит к Универсиаде 17 зданий в историческом центре Казани". Արխիվացված է the original 2013 թ․ հոկտեմբերի 2-ին. Retrieved 2018 թ․ մայիսի 21. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
**Իսամ Աբդել-Ազիզ Շարաֆ,** (արաբ. عصام عبد العزيز شرف‎, ծնվ.1952, Էլ-Գիզա) եգիպտացի քաղաքական և պետական գործիչ, ով կատարում էր Եգիպտոսի վարչապետի պարտականությունները 2011 թվականի մարտի 3-ից մինչև նոյեմբերի 21-ը։

Ծնվել է 1952 թվին Գիզայում, Եգիպտոսում, 1975 թվականինԿահիրեի համալսարանում ստացել է բակալավրի աստիճան, կրթությունը շարունակել է ԱՄՆ-ի Պյերդյուի համալսարանում, որտեղ 1980 թվականին ստացել է մագիստրոսի կոչում, իսկ 1984 թվականին ինժեների մասնագիտությամբ ասպիրանտի աստիճան։

Դասավանդել է Պերդյույի համալսարանում, Կահիրեի համալսարանում և Սաուդ թագավորի համալսարանում։ 2004 թվականի հուլիսից մինչև 2006 թվականի դեկտեմբերը զբաղեցրել է Եգիպտոսի տրանսպորտի նախարարի պաշտոնը, պաշտոնաթողությունից հետո վերադարձել է ուսուցչի գործունեությանը։ Ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Թահրիրի հրապարակում տեղի ունեցող ցույցերին։ 2011 թվականի մարտի 3 ին Զինված ուժերի Գերագույն խորհուրդը նրան նշանակեց Եգիպտոսի կառավարության ժամանակավոր պաշտոնակատար։

Հայտնի է որպես Իսրայելի հետ հարաբերությունների կարգավորման հակառակորդ, Պաղեստինա-Իսրայելական հակամարտության ավարտը համարում է երկու երկների համագործակցության նախապայմանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Правительство Египта ушло в отставку в связи с волнениями на Тахрир". Росбалт. 21 ноября 2011 года.
2. ↑  "Ahram Online. Meet Essam Sharaf: Egypt's first post-revolution Prime Minister". Արխիվացված է the original 2011 թ․ մարտի 5-ին. Retrieved 2021 թ․ ապրիլի 21.
3. ↑  Lenta.ru Премьер переходного правительства Египта ушел в отставку

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Scopus |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1196520534 · GTAA: 230137 · ISNI: 0000000025533971 · LCCN: n85005767 · VIAF: 67883739 · WorldCat VIAF: 67883739 |

 |
**Սաղմի փոխպատվաստում** կամ **իմպլանտացիա** (լատին․՝ «im»՝ ներս և «plantatio»՝ ներդնել), սաղմի ներդրումն է արգանդի պատի մեջ։ Այն սկսվում է բեղմնավորման 7-րդ օրը և տևում մոտ 40 ժամ։ Մարդու և կաթնասունների մոտ Ներդրման ժամանակ սաղմն ամբողջովին խորասուզվում է արգանդի լորձաթաղանթի մեջ։ Մարդու մոտ բեղմնավորված ձվաբջջի իմպլանտացիան ամենից հաճախ տեղի է ունենում ձվազատումից 9 օր հետո (6-12 օրերին)։

Տարբերում են ներդրման երկու փուլ՝

* կպում
* ներթափանցում։

Առաջին փուլում տրոֆոբլաստը ամրանում է լորձաթաղանթին, և նրանում սկսում են տարբերակվել երկու շերտ ցիտոտրոֆոբլաստը և պլազմոդիտրոֆոբլաստը։ Երկրորդ փուլի ընթացքում արտադրվում են պրոտեոլիտիկ ֆերմենտներ, որոնք քայքայում են արգանդի լորձաթաղանթը։ Տրոֆոբլաստը անմիջապես շփման մեջ է մտնում արյան հետ։ Առաջանում է իմպլանտացիոն փոսիկ, որի մեջ սաղմի շուրջը գոյանում են արյունազեղումների տեղամասը։ Տրոֆոբլաստը սկզբում (առաջին երկու շաբաթ) օգտագործում է մայրաման հյուսվածքների քայքայման արդյունքները (սննդառության հիստոտրոֆ տիպ)։ Ապա սաղմի սնուցումն իրականացվում է մայրական արյունից (հեմատոտրոֆ տիպ)։ Մայր արյունից սաղմն ստանում է ոչ միայն սննդանյութեր, այլև թթվածին, լորձաթաղանթում ուժեղանում է նաև շարակցական հյուսվածքից դեցիդուալ բջիջների (գլիկոգենով հարուստ) առաջացումը։ երբ սամն ամբողջովին խորասուզվում է փոսիկի մեջ, լորձաթաղանթում առաջացած անցքը լցվում է արյունով և լորձաթաղանթի քայքայման արդյունքների նյութերով։ Հետագայում վնասված տեղը փակվում է վերականգնվող էպիթելով։ Ներդրման փուլը սաղմի զարգացման առաջին կրիտիկական շրջանն է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Արխիվացված պատճենը" (PDF). Արխիվացված է the original (PDF) 2015 թ․ սեպտեմբերի 24-ին. Retrieved 2015 թ․ ապրիլի 14.
2. ↑  Wilcox AJ, Baird DD, Weinberg CR (1999). "Time of implantation of the Conceptus and loss of pregnancy". *New England Journal of Medicine*. **340** (23): 1796–1799. doi:10.1056/NEJM199906103402304. PMID 10362823.`{{cite journal}}`: CS1 սպաս․ բազմաթիվ անուններ: authors list (link)
**Լանաո,** լիճ Մինդանաո կղզում՝ Ֆիլիպինյան կղզիներից մեծությամբ երկրորդ կղզու Հարավային Լանաո ամենախոշոր գավառում։ Մակերեսի մեծությամբ Մինդանաո կղզու ամենամեծ լիճն է, իսկ Ֆիլիպիններում՝ երկրորդը և համարվում է աշխարհի հնագույն 15 լճերից մեկը։ Գիտնականները պնդում են լիճը ներառել ՅՈՒՆԵՍՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում։

### Աշխարհագրություն

Լճի հյուսիսային ծայրակետի կոորդինատներն են՝ հյուսիսային լայնության 8° և արևելյան երկայնության 124,25°։ Երկարությունը՝ 33 կմ, լայնությունը՝ 20 կմ։ Լիճը տեղակայված է ծովի մակարդակից 700 մ բարձրության վրա, հրաբխային զանգվածների միջև ընկած գոգավորությունում՝ արգելափակված սառած լավային հոսքով։

Ափերը ցածրադիր են, հարթ, տեղ-տեղ ճահճակալած։ Այստեղ տարածված է բրնձի մշակությունը։

Լիճ են թափվում չորս գետ, իսկ դուրս է գալիս միայն մեկը՝ Ագուս գետը, որը հոսում է դեպի հյուսիս- արևելք և թափվում է Իլագան ծոց(Մինդանաո լիճ)։ Ագուս գետի ակունքում գտնվում է Մարավի (Դանսալան) քաղաքը։ Ագուս գետի միջին հոսանքում՝ Մարիյա- Քրիստինա ջրվեժի մոտ կացուցվել է ՀԷԿ։

#### Ստուգաբանություն

Լանաո անունը ծագել է տեղական մարանաո լեզվից, «ռանաո» բառից, որը նշանակում է ջուր։ Մարանաո էթնոնիմը նշանակում է լճի բնակիչներ։ Լիճը հայտնի է մարանաո ցեղի մասին լեգենդներով, առեղծվածներով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Ланао". *philippine.ru* (in ռուսերեն). Retrieved 2019 թ․ դեկտեմբերի 5. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help) в словаре по Филиппинам.
2. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2019 թ․ մայիսի 29-ին. Retrieved 2021 թ․ օգոստոսի 3. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Գրականություն
-------------

* Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред.  А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
**Ուելգասի ամրոց** (իսպ.՝ Castillo de las Huelgas) կամ **Էստիվիել ամրոց** (իսպ.՝ Castillo de Estiviel), Ալ-Անդալուսայի ժամանակաշրջանի կառույց է, որը գտնվում է Իսպանիայի Անդալուզիա տարածաշրջանի Խաեն պրովինցիայի Խաբալկինտո բնակավայրի մոտ։

1993 թվականին հունիսի 22-ին Իսպանիայի մշակույթի նախարարության կողմից Ուելգասի ամրոցն ընդգրկվել է Իսպանիայի պատմական արժեք ունեցող հուշարձանների ցանկի մեջ՝ RI-51-0007920 գրանցման համարի տակ։

Աշխարհագրական դիրք
------------------

Ամրոցը կառուցվել է Բեյլին տանող մայրուղու 307 կմ մոտ Մենգաբար քաղաքից 4 կմ հեռավորության վրա գտնվող Լաս Ուելգաս ֆերմայի մոտի բլրի վրա,,:

Ճարտարապետություն
-----------------

Պարսպաշարը ունեցել է շրջանաձև հատակագիծ, որը ներկայումս գտնվում է ավերված վիճակում։ Մնացորդները սփռված են մեծարման աշտարակի մոտ։ Քառակուսի հատակագծով աշտարակը ունեցել է 11.60 մ բարձրություն։ Աշտարակի միայն արևելյան կողմ նայող պատն է պահպանել իր իսկական տեսքն ու բարձրությունը, իսկ մնացած կողմերը ավերված են։ Աշտարակի մոտ գտնվում է քարե ջրամբարը։

Պահպանվել է ևս մեկ ամբողջական աշտարակ, որը ունի 7.66 մ բարձրություն և 3.4 մ կողմերի երկարություն։ Ամրոցում եղել է նաև 3.9 մ տրամագծով օջախ։

Թվագրություն
------------

Ամրոցի կոնստրուկցիայից ելնելով՝ երկու աշտարակների առկայության պատճառով, հեղինակները ենթադրում են, որ ամրոցը կառուցվել է բերբերների տիրապետության ժամանակահատվածում։ Պահպանվել են նաև տարբեր ժամանակահատվածների (իսլամական, հռոմեական) կառույցների մնացորդներ, որոնք ենթարկվել են փոփոխության 13-րդ դարի կաստիլիայի քրիստոնյաների կողմից։ 1243 թվականին Ֆերնանդո 3-րդը ամրոցը նվիրատվում է Կաստիլիայի Բաեսա քաղաքին։

Գրականություն
-------------

* Eslava Galán, Juan: *Los castillos de Jaén*, Ediciones Osuna, Granada, 1999, ISBN 84-89717-41-9
* Valdecantos Dema, Rodrigo. *Castillos de Jaén: Descubre el pasado de una tierra fronteriza*, ISBN 84-95244-00-0
* Olivares Barragán, Francisco. '*Castillos de la Provincia de Jaén*. C.S.I.C. Jaén, 1992, ISBN 84-87115-10-1

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.
2. 1 2  Անդալուսիայի մշակութային ժառանգության թվային ուղեցույց (իսպ.)
3. ↑  cita web|url =
4. ↑  Ministerio de Cultura, Patrimonio Histórico
5. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2010 թ․ դեկտեմբերի 28-ին. Retrieved 2016 թ․ սեպտեմբերի 24. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
6. ↑  Eslava Galén: *op.ref.*, p.122

Արտաքին հղումներ
----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ուելգասի ամրոց Վիքիպահեստում |
**Լաս Վեգասի մշակույթ**, Էկվադորի երկարությամբ տեղակայված վերջին ուշ ժամանակաշրջանի ժամանակակից մերձափնյա պլեյստոցեն և գոլոցեն համալիր։ Այն առաջացել է մ.թ.ա 8000-4600 թվականներին։ Լաս Վեգասի մշակույթը իրենից ներկայացնում է «վաղ նստակյաց կյանքին ընտելացված անցում դեպի էկոլոգիական բարդ միջավայրին»։

Սանտա-Էլենա Էկվադորյան թերակղզում (Սանտա Էլենա նահանգ) հայտնաբերվել են տվյալ մշակույթին պատկանող 31 հնէաբանական հուշարձաններ, որը տեղակայված է կենսաբանական բարդ տրոպիկական էկոտոնում։ Բացահայտման ճշգրտությունը հաստատված է ռադիոածխածնային վերլուծությամբ։

Լաս Վեգասի ժողովուրդը զբաղվել է որսորդությամբ և հավաքչությամբ, բացի դրանից տիրապետել է գյուղատնտեսական տարրական, պարզ տեխնոլոգիաներին։ Հայտնաբերվել են ոսկրե ասեղներ, բահեր, որոնք կարող էին օգտագործել ցանցեր և թելեր հյուսելու համար, ինչպես նաև խեցե տարաներ և զենքեր պատրաստելու համար։ Ենթադրվում է, որ օգտագործել են նաև այնպիսի նյութեր, ինչպիսիք են փայտը, կեղևը, եղեգը։

Չնայած էկվադորյան տարածքում մումիաներ չեն հայտնաբերվել, Լաս Վեգասի մշակույթի մարդիկ նման էին Չինչորո մշակույթի ներկայացուցիչներին, որոնք բնակվել են Չիլիի հյուսիսային մերձափնյա շրջաններում։ Չինչորո մշակույթից պահպանվել են յուրահատուկ մումիաներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Stothert, Karen E.* The Preceramic Las Vegas Culture of Coastal Ecuador(անգլ.) // *American Antiquity[en]* : journal. — 1985. — Т. 50. — № 3. — С. 613—637. — doi:10.2307/280325
2. ↑  *Stothert, Karen E.; Dolores R. Piperno, Thomas C. Andres* New Evidence of Early Holocene Agriculture from the Coast of Ecuador: A Multidisciplinary Approach(անգլ.) // *Culture & Agriculture* : journal. — 2004. — Т. 24. — № 2. — С. 31—41. — doi:10.1525/cag.2002.24.2.31
3. ↑  Bryan, Alan L. (2000). "Chapter 2: The Original Peopling of Latin America". *General History of Latin America*. UNESCO. Արխիվացված from the original on 2012 թ․ մարտի 24. Retrieved 2007 թ․ մայիսի 16.

Գրականություն
-------------

* Башилов В. А. Проблемы археологии и древней истории стран Латинской Америки. М. Наука, 1990 г.
* Табарев А.В. Введение в археологию Южной Америки, Новосибирск, 2006

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Լաս Վեգաս (մշակույթ)** կատեգորիայում։ |
**Ի. Ա. Սուպրունովի ալրաղացի գրասենյակ** (ռուս.՝ Контора мельницы И. А. Супрунова), վերականգնված շենք Ռուսաստանի Դաշնության Դոնի Ռոստով քաղաքի պատմական մասում՝ Բուդյոննու պողոտա, 33 հասցեում (ըստ այլ աղբյուրների՝ Բուդյոննու պողոտա, 35)։ Մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտ է։ Ալրաղացի գրասենյակը կառուցվել է XIX դարի վերջում։ Որոշ աղբյուրներում հիշատակվում է որպես Ելիցեր եղբայրների ալրաղացի շենք՝ շինության առաջին սեփականատերերի ազգանունով։

Պատմություն
-----------

Այն տեղում, որտեղ կառուցված էր Սուպրունովի ալրաղացը, 1863 թվականին պողոտան փակվել է Բայկովի կամրջով։ 1884 թվականին կամրջին կից շատ տարածքները գնեցին քաղաքացիները։ Նրանցից մեկը եղել է Մ. Ի. Ելիցերը, որը ձեռք է բերել պողոտայի արևմտյան կողմին հարող հողակտորը։ 1890-ական թվականներին նա կառուցեց շոգեալրաղացի համալիր, որը բաղկացած էր երկհարկանի գրասենյակից և արտադրական շինություններից։ Այդ շինությունների ևս մեկ սեփականատեր էր նրա եղբայրը` Ի. Ի. Ելիցերը։

1904 թվականին անշարժ գույքն անցել է Ի. Ա. Սուպրունովի տնօրինությանը։ Առաջին հարկում գործել է ալրաղացը, իսկ երկրորդ հարկում ապրել են աշխատակիցները։ 1940-ական թվականներին ալրաղացի արտադրական շինություններն ավերվել են, իսկ գրասենյակի տանիքը զգալիորեն վնասվել է։ Բայց պատերազմի ավարտից հետո անցկացված նորոգումը թույլ է տվել շենքն օգտագործել որպես բնակելի և խանութների համար։

XXI դարում շենքի ճակատն անձնական նախաձեռնությամբ վերականգնել է Կարպ Բաբլոյանցը` գաղափարն իրագործելու համար ծախսելով ավելի քան 3 միլիոն ռուբլի։ Դոնի Ռոստովի պատմական տեսքը պահպանելու համար նա ստացել է պարգև` «Անդրեյ Մատվեևիչ Բայկովի 185-ամյակը» հուշամեդալը։ 2012 թվականին անցկացված վերակառուցման ժամանակ տան ճակատը մաքրվել է ներկից, ինչի շնորհիվ մերկացվել է հին շարվածքը և շենքին վերադարձվել գրեթե այն տեսքը, որն ունեցել է XX դարի սկզբին։

Նկարագրություն
--------------

Շենքն այն ճարտարապետական հուշարձաններից է, որոնք ստեղծված են ռուսական ոճով։ Շենքի առանձնահատկությունը ճարտարապետական լուծումների արտահայտչությունն է։ Շինարարության ժամանակ օգտագործվել է ելուստավորումը. կենտրոնական և եզրային ելուստները խիստ զարդարված էին։ Շենքը բաղկացած է երկու հարկերից, կառուցման համար օգտագործվել է կարմիր աղյուս։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Ростов-на-Дону, Будённовский проспект, 33 (ռուս.) — PhotoBuildings, 2015.
2. 1 2 3 4  "Администрация города поддерживает инициативы граждан по сохранению исторического облика Ростова//Администрация города Ростова-на-Дону". Արխիվացված է the original 2017 թ․ մայիսի 10-ին. Retrieved 2017 թ․ ապրիլի 3. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. 1 2  Исторический центр Ростова застроят небоскребами?
**Ուոտ** (ամհարերեն՝ ወጥ) или *цебхи* (տիգ.՝ ጸብሒ), եթովպական և էրիթրեական ստյու, որը կարելի է պատրաստել հավի, տավարի, գառան մսի, տարբեր բանջարեղենի, համեմունքների (ինչպիսիք են բերբերեն և նիտեր կիբեն) և խառնուրդների միջոցով (հալած յուղ և համեմունքներ)։

Ակնարկ
------

Ուոտը որոշ հատկություններով տարբերվում է այլ մշակույթների ռագուից։ Թերևս ամենաակնհայտ տարբերությունը պատրաստման անսովոր տեխնիկան է․ ուոտի պատրաստումը սկսվում է թակած սոխը դանդաղ եփելով՝ առանց ճարպի կամ յուղի, չոր տապակի կամ կաթսայի մեջ, մինչև խոնավության մեծ մասի գոլորշիանալը։ Այնուհետև ավելացվում է ճարպ (սովորաբար niter kebbeh, հալված կարագ), իսկ սոխը և այլ անուշաբույր նյութեր տապակվում են նախքան մյուս բաղադրիչների ավելացվելը։ Այս մեթոդը հանգեցնում է այն բանին, որ սոխը վերածվում է համասեռ զանգվածի և խտացնում է ստյուն։

Ուոտը ավանդաբար ուտում են ինջերայի՝ տեֆից պատրաստված տորտիլայի հետ։ Կան ուոտի բազմաթիվ տեսակներ։ Հայտնի են դորո ուոտը և սիգա ուոտը (ամհարերեն՝ ሥጋ sigā), որոնք պատրաստվում են տավարի մսից։

### Դորո ուոտ

Դորո ուոտը (ամհ՝ ዶሮ ወጥ dōr w wet', տիգրանիյա՝ TS tsebhi derhō), որը պատրաստվում է հավով և երբեմն պինդ խաշած ձվերով։ Էրիթրեայում և Եթովպիայում ամենատարածված ավանդական կերակուրն է, որը հաճախ ուտում են ինջերայով՝ ընդհանուր ամանից և զամբյուղից։

### Միսիր ուոտ

Misir Wat-ը կամ Misir Wot-ը ոսպի ստյու է, որի հիմնական բաղադրիչները ներառում են մանրացված կարմիր ոսպ, սխտոր, սոխ և համեմունքներ։ Սա հայտնի վեգանական ուտեստ է, որը հաճախ ուղղափառ քրիստոնյաները պատրաստում են պահքի ժամանակ։

### Սանբաթ ուոտ

Եթովպացի հրեաները ուտում է Դորո-ուոտի եբրայերեն տարբերակը, որը կոչվում է «սանբատ-ուոտ» («շաբաթօրյա ուոտ»)։ Սանբաթ ուոտը շաբաթի ավանդական ուտեստ է։ Միսը և կաթնամթերքը խառնելուց խուսափելու համար, որպես հալած յուղի փոխարեն կարելի է օգտագործել բուսական յուղ։ Կարելի է օգտագործել նաև եկիմեմ զեյեթ (նիտր կիբեի տեսակ), որը պատրաստված է բուսական յուղից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Levine, Donald N. *Wax and Gold: Tradition and Innovation in Ethiopian Culture* (Chicago: University Press, 1972), p. 132.
2. ↑  Albala, Ken (2011 թ․ օգոստոսի 30). *Food Cultures of the World Encyclopedia*. ABC-CLIO. ISBN 9780313376269. Արխիվացված է the original 2022 թ․ հունիսի 13-ին. Retrieved 2021 թ․ օգոստոսի 30 – via Google Books.
3. ↑  "An Ethiopian misir wot recipe with red lentils and vibrant, spicy flavor". *The Washington Post*. 2021 թ․ ապրիլի 21. Retrieved 2021 թ․ օգոստոսի 30.
4. ↑  "Sanbat Wat (Ethiopian Shabbat Stew)". ReformJudaism.org. Արխիվացված from the original on 2019 թ․ հոկտեմբերի 13. Retrieved 2019 թ․ հոկտեմբերի 13.

Աղբյուրներ
----------

* Празднуем Рождество. Традиции, кулинарные рецепты, подарки. Таисия Левкина. - ISBN 5457934721, 9785457934726
* Народы Эфиопии. Райт М. В. - М.: Наука; Глав. ред. восточной лит-ры, 1965
Իբսենա թատրոնի շենքը
**Իբսենի թատրոն**, թատերական հաստատություն, որը գտնվում է նորվեգական Շիեն քաղաքում։

Իբսենի թատրոնը հիմնադրվել է 1975 թ.-ին «Telemark Teater» և մասնակից է եղել Տելեմարկ и Վեստֆոլ շրջանների մշակութային կյանքին՝ ֆինանսավորվելով պետական բյուջեից։

1990թ.-ին թատրոնի անվանումը փոխվել է, ընդլայնվել է նաև սպասարկման տարածությունը՝ ընդգրկելով շուրջ 380000 հանդիսատես։

Թատրոնը տեղակայված է 1891թ.-ին կառուցված Festiviteten i Skien թատրոնի շենքում.

Թատրոնի գեղարվեստական ղեկավարն է Անդերս Տ. Անդերսենը (2011թ.):

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Godal, Anne Marit (ed.). "Teater Ibsen". *Store norske leksikon* (in Norwegian). Oslo: Norsk nettleksikon. Retrieved 2013 թ․ նոյեմբերի 11.`{{cite encyclopedia}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
2. ↑  "Teater Ibsen. Historie og Nåtid" (in Norwegian). Teater Ibsen. Արխիվացված է the original 2013 թ․ նոյեմբերի 11-ին. Retrieved 2013 թ․ նոյեմբերի 11. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)