**Դևիդ Օյելոուո** (անգլ.՝ David Oyelowo, ապրիլի 1, 1976(1976-04-01), Օքսֆորդ, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), բրիտանացի դերասան և պրոդյուսեր, Բրիտանական կայսրության շքանշանի սպա։ «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի կրկնակի դափնեկիր («Սելմա» դրամայում կատարած Մարտին Լյութեր Քինգի դերի (2014) և HBO-ի «Սոխակ» հեռուստաֆիլմում կատարած գլխավոր դերի (2014) համար)։

Առավել հայտնի է «Ծառայապետը» և «Լինքոլն» ֆիլմերում, ինչպես նաև «Ուրվականներ» և «Աստղային պատերազմներ։ Ապստամբներ» սերիալներում խաղացած դերերով։

Վաղ կյանք
---------

Դևիդ Օյելոուոն ծնվել է Անգլիայի Օքսֆորդշիր կոմսության Օքսֆորդ քաղաքում՝ նիգերացի ծնողների ընտանիքում։ Մինչև 6 տարեկան ապրել է Լոնդոնում, իսկ հետո նրա ընտանիքը տեղափոխվել է Լագոս (Նիգերիա), որտեղ նրա հայրը՝ Սթիվենը, աշխատել է ազգային ավիաընկերությունում, իսկ մայրը՝ երկաթուղային ընկերությունում։ Նրանք Լոնդոն են վերադարձել, երբ Դևիդը 14 տարեկան էր և հաստատվել են Իսլինգթոնում։

Օյելոուոն հաճախել է *Ազգային երիտասարդական թատրոն* մի աղջկա համար, որը նրան դուր էր գալիս։ Հետո դերասանական վարպետություն է սովորել *City and Islington College*-ում, որտեղ ուսուցիչը նկատել է նրա ներուժը։ Այնուհետև երեք տարի (միչև 1998 թվականը) Դևիդը սովորել է *Լոնդոնի երաժշտության և դրամատիկական մշակույթի ակադեմիա*յում (LAMDA)։ Ավարտելուց հետո ակնառու ձեռքբերումների համար Նիկոլաս Հայթների կողմից ստացել է կրթաթոշակ։

Կարիերա
-------

### Թատրոն

Օյելոուոն իր բեմական կարիերան սկսել է 1999 թվականին, երբ նրան առաջարկել են խաղալ մի խաղաշրջան Թագավորական շեքսպիրյան թատերախմբի Բենջամին Ջոնսոնի «Վոլպոն», Գայ Հենրիի, Ֆրենսիս դե լա Տուրի և Ալան Բեյթսի հետ միասին Շեքսպիրի «Օրոնոկո» և «Անտոնիա և Կլեոպատրա» բեմադրություններում։

Դերասանի բեմային ամենավառ ելույթը դարձել է Թագավորական շեքսպիրյան թատերախմբի 2001 թվականի բեմադրության Հենրի VI թագավորի դերի կատարումը։ Օյելոուոն դարձել է առաջին սևամորթ դերասանը, որը Շեքսպիրի հայտնի բեմադրությունում խաղացել է անլգլիացի թագավորի դերը, և, չնայած, որ քասթինգը ի սկզբանե քննադատվել է որոշ ԶԼՄ-ների կողմից, Օյելոուոյի խաղն արժանացել է քննադատների հավանությանը և ավելի ուշ ստացել *Իեն Չարլսոնի* մրցանակը (դասական պիեսում մինչև 30 տարեկան դերասանի լավագույն խաղի համար)։

2005 թվականին Դևիդը հայտնվել է «Պրոմեթևսը շղթայված» բեմադրությունում, որը 2007 թվականին վերածնվել է Նյու Յորքում։ 2006 թվականին որպես ռեժիսոր դեբյուտ է ունեցել «Սպիտակ սատանա» բեմադրության վրա կատարված աշխատանքով, որի պրոդյուսերությունն արել է հենց իր *Inservice* (Բրայթոն) թատերական ընկերությունը։ 2016 թվականին Դևիդը *New York Theatre Workshop* թատրոնում ցուցադրված «Օթելլո» բեմադրությունում, որում խաղացել է նաև Դենիել Քրեյգը (Յագոյի դերը), կատարել է գլխավոր դերը։ Ադապտացիայի ռեժիսորը եղել է Սեմ Գոլդը։

### Կինո և հեռուստատեսություն

2002-2004 թվականներին Օյելոուոն «Ուրվականներ» բրիտանական դրամատիկական հեռուստասերիալում (Հյուսիսային Ամերիկայում հայտնի է որպես «MI-5») կատարել է լրտես MI5 Դենի Հանթերի դերը։

2000-ական թվականների երկրորդ կեսին Օյելոուոյին կարելի էր տեսնել «Դավաճանության գինը» թրիլլերում, «Շոտլանդիայի վերջին թագավորը» կենսագրական դրամայում և BBC-ի «Փոքրիկ կղզի» հեռուստաֆիլմի գլխավոր դերում։

2011 թվականին դերասանի մասնակցությամբ թողարկվել են միանգամից երկու նշանավոր ֆիլմեր՝ «Կապիկների մոլորակի ապստամբությունը» և «Սպասուհի», որոնք որպես լավագույն ֆիլմ առաջադրվել են «Օսկար»-ի։ 2012 թվականին Օյելոուոն նկարահանվել է «Լինքոլն» և «Ջեք Ռիչեր» ֆիլմերում, իսկ 2012 թվականին խաղացել է «Կես ճանապարհին ոչ մի տեղ», որի պրեմիերան Սանդենս կինոփառատոնում առաջացրել է քննադատների հիացմունքը և «Ոսկյա արմավենու ճյուղ»-ի հավակնորդ «Լրագրավաճառը» պատկերներում։

2013 թվականին Դևիդը «Ծառայապետ» ֆիլմում կատարել է Լուի Գեյնսի դերը, իսկ 2014 թվականին խաղացել է Քրիստոֆեր Նոլանի «Ինտերստելլար» ֆիլմում և «Սելմա» պատմական դրամայում, որի պրոդյուսերությունն արել է Օփրա Ուինֆրին և Բրեդ Փիթի *Plan B* ընկերությունը։ Մարտին Լյութեր Քինգի դերը նրան դրամատիկական ֆիլմում լավագույն տղամարդկային դերի համար «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի անվանակարգ է բերել։ 2014 թվականին Օյելոուոն հիմնադրել է իր *Yoruba Saxon Productions* ինքնուրույն պրոդուսերական ընկերությունը։ Ընկերության կողմից արտադրված ֆիլմերից են «Սոխակ»-ը (որում կատարած գլխավոր դերի համար դերասանը առաջադրվել է «Էմմի» մրցանակի և «Ոսկե գլոբուսի»), «Հինգ գիշեր Մենում»-ը և «Միացյալ Թագավորություն»-ը։

2018 թվականին Ջոել Էդգերթոնի, Ամանդա Սեյֆրիդի և Շարլիզ Թերոնի հետ միասին Դևիդ Օյելոուոն խաղացել է «Վտանգավոր բիզնես» ֆիլմում՝ կատարելով գլխավոր դերը։ Նույն թվականին BBC հեռուստաալիքի «Թշվառները» սերիալում կատարել է Ժավերի դերը։

2020 թվականի դեկտեմբերին կայացել է դերասանի մասնակցությամբ «Ճագար Փիթերը» ֆիլմի սիքվելի համաշխարհային պրեմիերան։

2020 թվականին ռեժիսոր Ջորջ Քլունիի «Կեսգիշերային երկինք» դրամայում Օյելոուոն խաղացել է կերպար Էյդվոլի դերը։

2020 թվականին հեռարձակվել է Բրենդա Չեփմենի «Հեռանալ» ֆենտեզին, որը հանդիսանում է «Ալիսը Հրաշքների աշխարհում»-ի և «Փիթեր Փեն»-ի պրիքվելը։ Պատկերում Օյելոուոյի խաղընկերը Անջելինա Ջոլին էր. նրանք խաղացել են գլխավոր հերոսի ծնողների դերերը։

Անձնական կյանք
--------------

Դևիդ Օյելոուոն ամուսնացած է դերասանուհի Ջեսիկա Օյելոուոյի հետ։ Նրանք ունեն չորս երեխա։ Ընտանիքն ապրում է Լոս Անջելեսում։

Ֆիլմագրություն
--------------

| Տարի | Անվանում | Բնօրինակ անվանում | Դեր |
| --- | --- | --- | --- |
| 2005 | Ամպրոպի ձայնը | *A Sound of Thunder* | Փեյն |
| 2005 | Դավաճանության գինը | *Derailed* | պարեկային ոստիկան |
| 2006 | Շոտլանդիայի վերջին թագավորը | *The Last King of Scotland* | բժիշկ Ջունջու |
| 2008 | Ու՞մ ես դու սիրում | *Who Do You Love?* | Մադի Ուոթերս |
| 2011 | Կապիկների մոլորակի ապստամբությունը | *Rise of the Planet of the Apes* | Սթիվեն Ջեյքոբս |
| 2011 | Սպասուհի | *The Help* | Գրինի հայրը |
| 2012 | Կարմիր պոչեր | *Red Tails* | լ եյտենանտ Ջո «Մոլնիյա» կրտսեր |
| 2012 | Լրագրավաճառը | *The Paperboy* | Յարդլի Էյքման |
| 2012 | Լինքոլն | *Lincoln* | Այրա Քլարկ |
| 2012 | Ջեք Ռիչեր | *Jack Reacher* | Էմերսոն |
| 2013 | Ծառայապետը | *The Butler* | Լ ուի Գեյնս |
| 2014 | Ինտերստելլար | *Interstellar* | դպրոցի տնօրեն |
| 2014 | Ամենադաժան տարին | *A Most Violent Year* | Լոուրենս |
| 2015 | Սելմա | *Selma* | Մարտին Լյութեր Քինգ |
| 2016 | Միացյալ Թագավորություն | *A United Kingdom* | Սերեթսե Կհամա |
| 2018 | Քլովերֆիլդի տարօրինակությունը | *The Cloverfield Paradox* | Քիլ |
| 2018 | Վտանգավոր բիզնես | *Gringo* | Գարոլդ Սոյինկա |
| 2020 | Կեսգիշերային երկինք | *The Midnight Sky* | Էյդվոուլ |
| 2020 | Հեռանալ | *Come Away* | Ջեք Լիթլթոն |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #14079543X // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
2. ↑  Who trained at LAMDA? — London Academy of Music and Dramatic Art.
3. ↑  David Oyelowo, Awards
4. 1 2  «David Oyelowo: An actor's life - Features - Theatre & Dance»։ *The Independent*։ 2007-01-18։ Վերցված է 2012-11-18
5. ↑  West Naomi (8 September 2007)։ «As he likes it»։ *The Daily Telegraph*
6. ↑  Gilbert Gerard (9 February 2013)։ «Upwardly mobile: David Oyelowo on going from Tooting Bec to Tom Cruise's jet»։ *The Independent* (UK)։ Արխիվացված է օրիգինալից 19 July 2013-ին։ Վերցված է 7 April 2013  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
7. ↑  NationalYouthTheatre [NYTofGB] (2015-05-27)։ «Both #NYTalumni !» (Թվիթ)։ Վերցված է 2015-08-14
8. ↑  My first boss, interview, Guardian
9. ↑  «Notices»։ *London Academy of Music and Dramatic Art*։ Spring 2011։ Արխիվացված է օրիգինալից 25 May 2012-ին։ Վերցված է 7 April 2013
10. ↑  David Oyelowo: Growing up in Nigeria helped me play Dr. King
11. ↑  From Spooks to Lincoln, Complicit star David Oyelowo is about to make it big in Hollywood
12. ↑  David Oyelowo: The Award-Winning Drama Translator
13. ↑  'In my head, this is massive'
14. ↑  For David Oyelowo, the Time Has Come to Play Othello
15. ↑  «Small Island: David Oyelowo plays Gilbert»։ *BBC*։ 14 October 2009։ Վերցված է December 31, 2013
16. ↑  David Oyelowo, Variety
17. ↑  David Oyelowo Joins the Cast of Sony’s ‘Peter Rabbit’ Sequel (EXCLUSIVE)
18. ↑  Sony Delays Release of 'Morbius,' 'Ghostbusters,' More Films Due to Coronavirus
19. ↑  David Oyelowo Joins George Clooney in ‘Good Morning, Midnight’ Adaptation (EXCLUSIVE)
20. ↑  ‘Come Away’ Fantasy Pic Starring Angelina Jolie And David Oyelowo Adds Cast, Begins Shoot
21. ↑  «From Spooks to Lincoln, Complicit star David Oyelowo is about to make it big in Hollywood»։ *Metro UK*։ 2013-02-15։ Վերցված է 2013-02-15

Արտաքին հղումներ
----------------

* Kellaway Kate (8 July 2001)։ «My kingdom for a part»։ *The Observer*։ Վերցված է 6 November 2007
* «David Oyelowo Interview»։ *STREETBRAND Magazine*։ Արխիվացված է օրիգինալից 2007-12-16-ին։ Վերցված է 9 September 2013

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Դանիական ազգային ֆիլմագրություն · Filmportal · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · MusicBrainz · Rotten Tomatoes · WikiTree |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 11046169 · BNE: XX5404706 · BNF: 150875566 · CiNii: DA14421404 · CONOR: 230023523 · GND: 14079543X · ISNI: 0000000078477213 · LCCN: nb2003045426 · NKC: xx0214735 · NLA: 41898672 · NLP: a0000002123481 · NTA: 392803348 · NUKAT: n2015145908 · SUDOC: 174299559 · VIAF: 41351271 · WorldCat VIAF: 41351271 |

 |

 |