**էլեն Պատրիցիա Մաքարթուր** (անգլ.՝ Ellen Patricia MacArthur, հուլիսի 8, 1976(1976-07-08)[…]), բրիտանացի զբոսանավավարուհի, որը 2005 թվականի փետրվարի 7-ին սահմանել է աշխարհի շուրջ միայնակ արագությամբ նավարկության նոր համաշխարհային ռեկորդ։

Կարիերա
-------

Ծնվել է Անգլիայի արևելյան լողափին՝ ուսուցիչների ընտանիքում։ Վաղ տարիներից մեծ հետաքրքրություն է դրսևորել առագաստային սպորտաձևերի նկատմամբ։ Սկզբում նավարկել է իր հորաքրոջ զբոսանավով, իսկ հետո դպրոցական նախաճաշերից գումար խնայելով՝ գնել է ոչ մեծ շվերտբորտ, իսկ 17 տարեկանում ձեռք է բերել ողնափայտից 800 կգ տարողությամբ զբոսանավ։ Այդ զբոսանավով մենակ շրջանցել է Բրիտանիան և ստացել է «Տարվա երիտասարդ զբոսանավավար» տիտղոսը։ էլենը որոշում է կայացրել դառնալ պրոֆեսիոնալ զբոսանավավար և հարյուրավոր նամակներ է ուղարկել՝ հովանավորչական օժանդակություն ստանալու համար։ Այդ որոնումները տևել են շուրջ երեք տարի, այն բանից հետո, երբ Մաքարթուրը տեղափոխվել է Ֆրանսիա, կարողացել է հավաքել ու աշխատել ոչ մեծ գումար 6,5 մետրանոց «Mini Transat» զբոսանավով միայնակների տրանսատլանտյան մրցավազքին մասնակցելու համար։

Միայն դրանից հետո է նրան հաջողվել 1998 թվականին գտնել լուրջ հովանավորի՝ «Քինգֆիշերին»։ Ընկերությունը հավատացել է զբոսանավավարին և սկզբում նրա վրա է ներդրել խոշոր գումար՝ 2 մլն ֆունտ ստերլինգ։ Այդպես է սկսվել աշխարհի ամենաանսովոր և գլխապտույտ առագաստային կարիերաներից մեկը։

Մաքարթուրը համաշխարհային ճանաչում է ստացել 2001 թվականին՝ «Քինգֆիշեր» զբոսանավով զբաղեցնելով երկրորդ տեղը Վանդե Գլոբի՝ միայնակների շուրջերկրյա, առանց կանգառների առագաստային մրցաշարում։ 24 տարեկանում նա դարձել է այդ փորձարարական մրցույթի ամենաերիտասարդ մասնակիցը։

2004/2005 թվականի ձմռանը հատուկ նրա համար պատրաստված 23 մետր երկարությամբ *B&Q/Castorama* տրիմարանով նա սահմանել է համաշխարհային ռեկորդ միայնակ շուրջերկրյա ճամփորդությունում՝ 71 օր, 18 րոպե և 33 վայրկյան տևողությամբ։

Ավարտից անմիջապես հետո 2005 թվականի փետրվարին շնորհվել է Բրիտանական Կայսրության շքանշան (*DBE*), ընդ որում նրան մեծարել են այպես, ինչպես հատուկ էր Ֆրենսիս Դրեյք>ի (1580 թվական) և Ֆրենսիս Չիչեսթերի (1967 թվական) ժամանակներին։

Էլեն Մաքարտուրը ժամանում է Ֆալմուտ՝ Մեծ Բրիտանիա, 2005
Առագաստային սպորտի միջազգային ֆեդերացիան (World Sailing) ամենամյա կոնֆերենցիայի ժամանակ, որը կայացել է 2007 թվականի նոյեմբերին Պորտուգալիայում, ներառել է նրան ISAF-ի փառքի սրահ։

2008 թվականի մարտին պարգևատրվել է Ֆրանսիայի Պատվո լեգեոնի շքանշանով։ Նրա պատվին է անվանվել 20043 *EllenMacArthur* աստերոիդը։

2009 թվականի հոկտեմբերին Մաքարթուրը հայտնել է պրոֆեսիոնալ սպորտը թողնելու իր մտադրության և համաշխարհային տնտեսության ռեսուրսների և էներգիայի օգտագործման հարցերի վրա կենտրոնանալու մասին։

2010 թվականին նա ղեկավարել է իր անվան բարեգործական հիմնադրամը։

Գրքեր
-----

2002 թվականին Մաքարթուրը լույս է ընծայել «Taking on the World» («Նվաճելով աշխարհը») վերնագրով իր առաջին գիրքը։ 2010 թվականի սեպտեմբերին լույս է ընծայել երկրորդ ինքնակենսագրականը՝ «Full Circle» («Ամբողջական շրջան») վերնագրով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Encyclopædia Britannica
2. 1 2  FemBio տվյալների շտեմարան (գերմ.)
3. 1 2  Babelio (ֆր.) — 2007.
4. ↑  Our Amazing Planet Staff (2012 թ․ ապրիլի 30). "8 Unsung Women Explorers". LiveScience.com. Արխիվացված է the original 2013 թ․ մարտի 22-ին. Retrieved 2012 թ․ ապրիլի 30. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
5. ↑  Павел Игнатьев (апрель 2005). "Ты это можешь..." (PDF). *«Катера и яхты», вып. 4(196), 2005*. Արխիվացված է the original (PDF) 2017 թ․ հուլիսի 13-ին. Retrieved 2016 թ․ սեպտեմբերի 21. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
6. ↑  Կաղապար:LondonGazette
7. ↑  "Inductees". *ISAF Sailing Hall of Fame*.
8. ↑  Samuel, Henry (2008 թ․ մարտի 18). "Nicolas Sarkozy to honour Ellen MacArthur". *The Daily Telegraph*. London. Retrieved 2010 թ․ մայիսի 1.
9. ↑  "Архивированная копия". Արխիվացված է the original 2008 թ․ հոկտեմբերի 6-ին. Retrieved 2008 թ․ մարտի 19. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
10. ↑  "Yachtswoman Dame Ellen to retire". BBC News. 2009 թ․ հոկտեմբերի 4. Retrieved 21 сентября 2016.
11. ↑  "About the Ellen MacArthur Foundation". Ellen MacArthur Foundation. Արխիվացված է the original 2016 թ․ նոյեմբերի 30-ին. Retrieved 21 сентября 2016. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Статья в Encyclopedia Britannica.
* Официальный веб-сайт Archived 2021-12-08 at the Wayback Machine.