Կաղապար:Background-color
**Անրի Անտուան Ժյուլ-Բուա** (հայտնի նաև Ժյուլ-Բուա գրական անունով, ֆր.՝ Henri Antoine Jules-Bois, սեպտեմբերի 28, 1868(1868-09-28), Մարսել - հուլիսի 2, 1943(1943-07-02)[…], Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ֆրանսիացի գրող, գրաքննադատ, լրագրող, օկուլտականության ջատագով, ֆեմինիզմի տեսաբան։ Նա սկանդալային ճանաչում է ստացել փարիզեցի սատանիստների և անկումային արվեստի ներկայացուցիչների հետ ունեցած կապի շնորհիվ։

Կենսագրություն
--------------

Անրի Անտուան Ժյուլ-Բուան ծնվել է 1868 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Ֆրանսիայի Մարսել քաղաքում։ Դեռ երիտասարդ տարիներին ներգրավված է եղել գրական կյանքում և ակտիվորեն շփվել է մարսելյան բոհեմների՝ սոցիալիստների, ֆեմինիստների և պոետների հետ։ 1888 թվականին Ժյուլ-Բուան բնակություն է հաստատել Փարիզում, որտեղ շուտով դարձել է Կատյուլ Մենդեսի անձնական քարտուղարը։
Հենց այս շրջանում էլ Ժյուլ-Բուան հետաքրքրվել է օկուլտականությամբ և ծանոթացել այն ժամանակի հանրաճանաչ միստիկներ Պապյուսի, Ստանիսլաս դե Գուայտայի, Ժոզեֆ Պելադանի և Ռենե Կայեի հետ։ Սկզբնապես նա համագործակցել է թեոսոֆիայի և մարտինիզմի հետևորդների հետ՝ միաժամանակ խորհրդապաշտական թերթերում հոդվածներ հրապարակելով։

1889 թվականին Ժյուլ-Բուան ծանոթացել է դեկադենտ գրող Ժորիս Կարլ Գյուիսմանսի հետ՝ հետագայում դառնալով նրա մտերիմը։ Մասամբ Կարլ Ժորիսի ազդեցությամբ է նա դադարեցրել «քրիստոնեական օկուլտիստների» հետ համագործակցությունը։ 1893 թվականին, երբ Ժյուլ-Բուան և Ժորիս Կարլը բացեիբաց պաշտպանել են ֆրանսիացի հոգևորական Ժոզեֆ Անտուան Բուլյանին, որին Կաթոլիկ եկեղեցին դատապարտել էր սատանիստ լինելու համար, նրա հարաբերությունները նախկին ընկերների հետ վերջնականապես խզվել են։ Ժյուլ-Բուան իր հոդվածներից մեկում Գուայտոյին մեղադրել է Բուլյանի սպանության մեջ, ինչից հետո դուելի է հրավիրվել և՛ Գուայտոյի, և՛ Պապուսի կողմից։ Լրագրողը ընդունել է երկուսն էլ. այն փաստը, որ նա երկու դուելներից էլ անվնաս է դուրս եկել, իսկ Գուայտոյի ատրճանակը այդպես էլ չի կրակել, նա հետագայում մեկնաբանել է որպես «մոգական միջամտություն»։ Դրան հաջորդել է ևս մեկ սկանդալային դուել. այս անգամ իր հին ուսուցիչ Մենդեսի հետ։ Պատճառը 1893 թվականի հունիսին «Գիլ Բլաս» պարբերականում Ժյուլ-Բուայի հրապարակած «Մեսիայի վերջը» հոդվածն էր, որը Մենդեսը անձնական վիրավորանք էր ընդունել, քանզի այն հակաքրիստոնեական գաղափարներ էր արծարծում։ Այս բոլոր իրադարձություններից հետո Ժյուլ-Բուան այնքան չարագուշակ համբավ է ձեռք բերել, որ նույնիսկ ժամանակակից որոշ հետազոտություններում նա նկարագրվում է որպես «չհայտարարված սատանիստ»։ Ըստ ամենայնի՝ նա այդ շրջանում իսկապես Փարիզի սատանիստներից է եղել, և, հավանաբար, սատանայական ծիսակատարությունների որոշ մանրամասներով աջակցել է Գյուիսմանսին, երբ վերջինս գրում էր իր «Այնտեղ՝ ներքևում» վեպը։
1894 թվականի հունվարի 6-ին Ժյուլ-Բուան Սեմյուել ՄակԳրեգորի կողմից պարգևատրվել է «Ոսկե արշալույս» շքանշանով։

Բուլյանի գործին մասնակցելուց հետո Ժյուլ-Բուան զբաղվել է գրական ստեղծագործությամբ՝ հրապարակելով «Երկնքի հերոսական դարպասները» դրաման, որի երաժշտությունը գրել է կոմպոզիտոր Էրիկ Սատին, «Հավերժական տիկնիկ» վեպը, որում ֆեմինիստական գաղափարներ էին արծարծվում, և «Փարիզի փոքրիկ կրոնները» խորագրով հետազոտությունը՝ նվիրված Փարիզի օկուլտային խմբակների գործունեության վերլուծությանը՝ լյուցիֆերականներից մինչև միստիկ հումանիստներ։ Այդ աշխատանքում նա գովաբանել է Էժենա Վենտրային և Բուլյանին։ 1895-1898 թվականներին նա ակտիվորեն տպագրվում է, հրատարակում է ֆեմինիստական վեպեր և պիեսներ, մասնակցում է օկուլիստների կոնվենցիաներին և Սվամի Վիվեկանանդայի առաջնորդությամբ ուսումնասիրում է արևելյան միստիկա։ 1895 թվականին նրա հրատարակած «Սատանիզմ և մոգություն» գիրքը, որը սկսվում էր Գյուիսմանսից մեջբերմամբ, միանգամից հայտնվել է Վատիկանի արգելված գրքերի ցանկում։
Որոշ հետազոտողներ կարծում են, որ այդ գիրքը մեծամասամբ էքսցենտրիկ բովանդակություն ունի և չի կարող ինֆորմացիայի հավաստի աղբյուր համարվել։
1900 թվականին Բուան Վիվեկանանդայի հետ ուղևորվել է Հնդկաստան, սակայն արդյունքում մերժել է Արևելյան պրակտիկան և դիմել կաթոլիկության։ Ծանր հիվանդությամբ նա վերադարձել է Եվրոպա, որտեղ կրկին գրական գործունեություն է ծավալել և հրատարակել է «Անտեսանելի աշխարհ» գիրքը (1902), որտեղ շատ սուր է արտահայտվել այն բոլոր օկուլտիստների մասին, որոնց հետ ժամանակին մոտ էր։ 

Մկանաթիռ
1906 թվականին Ժյուլ-Բուան Ֆրանսիայի Ժողովրդական լուսավորության նախարարության ներկայացմամբ դարձել է Պատվո Լեգեոնի շքանշանի ասպետ։ Ավելի ուշ նա սկսել է դիվանագիտական գործունեությունը, հատուկ այցով եղել Իսպանիայում և ԱՄՆ-ում։ 1928 թվականի օգոստոսի 1-ին Ֆրանսիայի արտաքին գործերի նախարարության ներկայացմամբ ստացել է Պատվո լեգեոնի սպայի կոչում։
Կյանքի վերջին տարիները Ժյուլ-Բուան անց է կացրել ԱՄՆ-ում, որտեղ ակտիվորեն տպագրվել է «*New York Magazine*», «Նյու Յորք Թայմս» և այլ պարբերականներում։ Իր ավելի ուշ շրջանի աշխատանքներում նա քննադատել է ֆրեյդիզմը և պրոպագանդել ազատական գաղափարներ։ 1909 թվականին «Նյու Յորք Թայմս»-ում հրատարակված իր ապագայաբանական էսսեներից մեկում նա ճշտությամբ կանխատեսել է գենդերային հավասարության հաստատումը, քաղաքային բնակչության հոսքը արվարձաններ և մի շարք տեխնիկական հայտնագործություններ, ինչպիսին օրինակ մկանաթիռն է։ Հանրային սարքի մասին իր հոդվածներում և էսսեյի մեջ Ժյուլ-Բուան ֆեմինզիմ է պրոպագանդել՝ նկարագրելով «ժամանակակից կնոջ» իր իդեալը, որն անկախ է տղամարդուց, պատկանում է ինքն իրեն, որի համար կնոջ և մոր պարտականությունները երկրորդ պլանում են։
Անրի Անտուան Ժյուլ-Բուան մահացել է 1943 թվականի հուլիսի 2-ին Նյու Յորքի ֆրանսիական հոսպիտալում։ Մահվան պատճառը քաղցկեղն է եղել։

Մատենագիտություն
----------------

### Վեպեր

* «Հավերժական տիկնիկ» (1894)
* «Նոր ցավ» (1900)
* «Գաղտնիք և կիրք» (1901)
* «Քնքշանքների նավ» (1908)
* «Հավերժական վերադարձ» (1914)

### Պատմվածքների ժողովածուներ

* «Քաղցր և դաժան սեր» (1913)

### Պոեմներ և բանաստեղծությունների ժողովածուներ

* «Խնդրանք» (1895)
* «Աստվածային մարդկություն» (1910)

### Դրամատիկական ստեղծագործություններ

* «Սատանայի հարսանիքը» (1892)
* «Երկնքի հերոսական դարպասները» (1894)
* «Պսակված Հիպոլիտը» (1904)
* «Ֆուրիա»(1907)
* «Երկու Ելենաներ» (1911)
* «Նեղոս» (1912)

### Օկուլտականության վերաբերյալ աշխատանքներ

* «Պետք չէ մեռնել» (1891)
* «Փաիզի փոքր կրոնները» (1894)
* «Սատանիզմ ու մոգություն» (1895)
* «Հանդերձյալ կյանք և չտեսնված ուժեր» (1902)
* «Անտեսանելի աշխարհ» (1902)
* «Ժամանակակից հրաշք» (1907)

### Սոցիոլոգիայի վերաբերյալ աշխատանքներ

* «Սիրո ցավը» (1896)
* «Նոր Եվա» (1896)
* «Կինն անհանգստանում է» (1897)
* «Մի բարոյականություն երկու սեռերի համար» (1899)
* «Ապագա զույգ» (1912)
* «Էսսե ժողովրդավարության մասին» (1924)

### Ճանապարհորդական ռեֆերատներ

* «Հնդկական տեսլականներ» (1903)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2  Internet Speculative Fiction Database — 1995.
3. 1 2  NooSFere (ֆր.) — 1999.
4. 1 2 3 4 5 6 7  Dominique Dubois. *Jules Bois (1868—1943): le reporter de l’occultisme, le poète et le féministe de la belle époque*. — 2006.
5. ↑  *Кавендиш, Ричард* The black arts. — Penguin, 1968. — P. 34. — 373 p. — ISBN 9780399500350
6. 1 2  Бейджент, Майкл|Michael Baigent, Ли, Ричард|Richard Leigh and Линкольн, Генри|Henry Lincoln.*The Holy Blood and the Holy Grail*. — 1982.
7. ↑  *Jean-Baptiste Martin, François Laplantine & Massimo Introvigne.* Le défi magique. — Lyon: Presses Universitaires Lyon, 1994. — P. 25. — 364 p. — ISBN 9782729704964
8. ↑  *Richard Ellmann.* Yeats: the man and the masks. — Penguin, 1987. — P. 92. — 336 p. — ISBN 9780140113648
9. ↑  *Michel Garçon.* Vintras: Hérésiarque et prophète. — Grenoble: Editions Jérôme Millon, 2007. — P. 20. — 222 p. — ISBN 9782841372096
10. ↑  *Стэблфорд, Брайан* Glorious perversity: the decline and fall of literary decadence. — Wildside Press, 1998. — P. 51. — 152 p. — ISBN 9780809509089
11. ↑  Cathal Kelly. *100 years on, thinker’s predictions mostly true*. Toronto Star, 17.09.2009
12. ↑  *Patricia Townley Mathews.* Passionate discontent: creativity, gender, and French symbolist art. — Chicago: University of Chicago Press, 1999. — P. 69. — 313 p. — ISBN 9780226510187

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ժյուլ Բուայի փաստաթղթերի արխիվը Ջորջթաունի համալսարանում
* Սեղմ կենսագրական

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Speculative Fiction Database |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BAV: ADV12588121 · BNF: 131694128 · GND: 1075073545 · ISNI: 0000000116285467 · LCCN: n88132242 · NKC: xx0109788 · NTA: 067874584 · NUKAT: n2009090172 · PTBNP: 493490 · SUDOC: 035133503 · VIAF: 41978932 · WorldCat VIAF: 41978932 |

 |

 |