**Միխայիլ Վլադիմիրի Սկարյատին** (ֆր.՝ Michel Vladimirovitch Skariatine, մայիսի 6, 1883(1883-05-06), Ռուսական կայսրություն - նոյեմբերի 6, 1963(1963-11-06), Գլիոն), ռուսական կայսերական բանակի գնդապետ։ Հայտնի է հիմնականում որպես Կաբբալայի հետազոտող, օկուլտիստ և եգիպտագետ, որը 20 տարի ապրել է Եգիպտոսում։ 

«Զոհը» գրքույկում, որը հրապարակվել է 1925 թվականին նա Էնել կեղծանվամբ ներկայացրել է ցարական ընտանիքի գնդակահարությունը որպես ծիսական սպանություն, որն իբր կատարվել է սեմիտների կողմից՝ «համաշխարհային սահմանված կարգի քայքայման և գազազած մարդկության ստրկացման նպատակով»։

Կենսագրություն
--------------

Ծագումով Օռլովի նահանգի ազնվականներից էր՝ գեներալ-լեյտենանտ և եգերմեյստեր Վլադիմիր Վլադիմիրովիչ Սկարյատինի և իշխանուհի Մարիա Միխայլովնա Լոբանովա-Ռոստովի որդին։ Ուներ երեք քույր։

Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում դասընթացի ավարտից հետո 1905 թվականի դեկտեմբերի 4-ին ընդունվել է Կավալերգարդի գունդ։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ առողջական խնդիրներ պատճառով գործուղվել է Պետրոգրադ։ 1917 թվականի հեղափոխությունից հետո արտագաղթել է Ֆրանսիա՝ ապրել Լազուրեի ափին և մասնակցել գնդապետ Շարդոնի էզոթերիկների խմբի աշխատանքներին։ 1931 թվականին տեղափոխվել է Եգիպտոս, իսկ 1953 թվականին այնտեղից տեղափոխվել է Շվեյցարիա։

Լինելով հնագույն Արևելյան լեզուների գիտակ՝ իր կյանքի զգալի մասը նվիրել է պապիրուսների վերծանմանը, որոնց բովանդակությունը կապ է ունեցել մոգության հետ։ Իր հետազոտություններում գտնվել է Անտուան Ֆաբրա Դ'Օլիվեի ազդեցության տակ և զբաղվել է եգիպտական մշակույթի մեջ ավանդույթի որոնմամբ։ Եգիպտոսում կյանքի ընթացքում, հավանաբար, ծանոթացել է Ռենե Գենոնի հետ, որը մի քանի գրախոսություններ է գրել Սկարյատինի աշխատանքի վերաբերյալ։

Բացի հումանիտար ոլորտից, Սկարյատինը հետագայում խորացել է պարանաուկներում՝ կապված էներգետիկայի (այդ թվում՝ ռադիոնիկայի, ռադիոէստեզիայի և բիոէլեկտրիկայի) հետ՝ այդ հողի վրա համագործակցելով ինժեներ և գյուտարար Գեորգի Լախովսկու, գեոֆիզիկ Գի Տյեի, պարապսիխոլոգներ Անդրե դե Բելիզալի և Լեոն Շոմերիի հետ։ 

Մինչև կյանքի վերջը մնացել է ուղղափառ, եղել է Կահիրեի ռուսական եկեղեցու ղեկավար, Եգիպտոսի ներքին գործերի նախարարության ռուսական բաժնի տնօրեն։ Ապրել է պալատական կյանքով։ Մահացել և թաղվել է Գլիոնում (Շվեյցարիա)։

Էնելի կենսագրության մասին տեղեկությունները և իրական անունը, որն իբր «բացահայտված» է Օլեգ Պլատոնովի և Սերգեյ Ֆոմինի կողմից, հայտնի են եղել Արևմտյան պատմագրությանը դեռևս 1960-ական թվականներին։ Այնտեղ, հատկապես ֆրանսալեզու պարբերականներում, պարունակվել է նաև տեղեկատվություն Սկարյատինի մասին։

Կինը եղել է Լեոնտինա Ցեզարևնան, դուստրը՝ Նատալյա Միխայլովնան։

Կենսագրության վիճահարույց պահեր
-------------------------------

### Մասնագիտական հմտություններ

Զբաղվելով եգիպտագիտությամբ, իր մասնագիտացումը և հին եգիպտական լեզվի իմացությունը Սկարյատին ստացել է ոչ ակնհայտ աղբյուրներից։ Այդ ժամանակաշրջանի եգիպտացի խոշոր գիտնականներից ոչ մեկը, այդ թվում՝ եվրոպական, նրա դասախոսը չէր Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանում սովորելու տարիներին, առավել ևս, որ Սկարյատինը կրթություն է ստացել իրավաբանական, այլ ոչ թե համալսարանի Արևելյան ֆակուլտետում։

Ըստ որոշ աղբյուրների նա կարողացել է ձեռք բերել անհրաժեշտ, շատ բարդ մասնագիտական հմտություններ 20-րդ դարասկզբին Եգիպտոսում գտնվելու ժամանակ և հին եբրայերենի ինքնուսույց տիրապետելու շնորհիվ։ 

### «Զոհ» գրքույկ

Ինչ վերաբերում է «Զոհ» գրքույկին, ապա զարմանալի չէ, որ Սկարյատինի ցարական ընտանիքի սպանության ուսումնասիրության հարցին էլ է մոտեցել օկուլտիզմի դիրքերից։ Ինչպես նշում է հրեական միստիցիզմի մասնագետ Կ. Յու. Բուրմիստրովը (ՌԳԱ փիլիսոփայության ինստիտուտ), հեղինակը ներգրավել է «օկուլտային գիտությունների ամբողջ զինանոցը»։

1931 թվականին Սկարյատինի գրքույկը Գերմանիայում վերամշակել և հրատարակել է գերմաներենով՝ «թագասպանության տարածքում խորհրդավոր նշաններ» անվանումով, հայտնի հակասեմական լրագրող Գրիգորի Շվարց-Բոստունիչի կողմից։ Այս հրատարակության պատրաստմանը մասնակցել է նաև Բ. Վերնիյը։

### Աշխատանք Եգիպտոսի պետական կառույցներում

Սկարյատինի կենսագրության ևս մեկ անհասկանալի սյուժեն Եգիպտոսի ՆԳՆ-ում ինչ-որ «ռուսական բաժնի» տնօրենի կարգավիճակում աշխատանքն է։ Հայտնի է, որ Ռուսաստանի (այն ժամանակ դեռ ԽՍՀՄ) և Եգիպտոսի միջև դիվանագիտական հարաբերությունները հաստատվել են 1943 թվականի օգոստոսին, և բաժինը, եթե այն գոյություն ուներ իրականում, կարող էր լինել միայն խորհրդային։ Սակայն մինչև 1953 թվականը (Սկարյատինի՝ Շվեյցարիա մեկնելու ժամանակ) ԽՍՀՄ-ը Կահիրեի ծայրամասային գործընկերն էր և ՆԳՆ-ում հազիվ թե հատուկ բաժին ստեղծվեր։ Հնարավոր է՝ Սկարյատինը որոշ ժամանակ եղել է եգիպտական նախարարության ռուսական սփյուռքի հետ փոխգործակցության հարցերով խորհրդատուն։

Աշխատանքներ
-----------

* Զոհ. Նովի Սադ։ 1925 *(Paris, 1925)*
* Essai d’astrologie cabbalistique. Toulon: Imprimerie Mouton F. Cabasson, 1929.
* Post Mortem. Cabasson, 1929.
* La Langue sacrée. Paris: Fua-Lamessine, 1934.
* Le Mystère de la vie et de la mort: d’après l’enseignement des temples de l’ancienne Egypte // Institut français d’archéologie orientale. Vol. 1, 1-re et 2-е part. Le Caire, 1935.
* A Message from the Sphinx. London: Rider & Co. 1936.
* Premier pas en radiesthésie thérapeutique. Le Caire: Editions al-Maaref, 1949.
* Radiations des formes et cancer. Le Caire: Editions al-Maaref, 1951.
* Traitement à distance par radiations. Dangles, 1959.
* Gnomologie. Paris: Ed. des Champs-Elysées «Omnium littéraire», 1959.
* La Trilogie de la Rota *(в 3-х томах: D’astrologie et de Cabbale, Rota ou la Roue Celeste, Manuel de Cabbale practique)*. Lyon: Paul Derain, 1961.
* Les origines de la Genèse et l’enseignement des temples de l’ancienne Égypte. Paris: G.P. Maisonneuve & Larose, [1963].
* L’Enfant du Nil. Ed. Maisonneuve, 1966.
* Le Monde astral et l’Occultisme. Ed. Ibacom, 2016, 230 pgs.
* Science Egyptienne et Médecine de l’Astral. Ed. Ibacom, 2016, 200 pgs.
* Radiesthésie thérapeutique. Ed. Ibacom, 2016, 200 pgs.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Czech National Authority Database
2. ↑  Энель. Жертва. Нови Сад, 1925. С. 5, 14, 18.
3. ↑  Из них Ирина была первой женой графа Александра Фёдоровича Келлера, а Мария — первой женой барона Николая Александровича Врангеля.
4. ↑  Общий список офицерским чинам Русской императорской армии на 1 января 1909 г. СПб. 1909. С. 145.
5. ↑  Schmidt B. Heilen mit radiästhetischen Farben und praktisches Arbeiten mit dem französischen Universalpendel. Weilburg an der Lahn, 2013. 3. Aufl. S. 171—172.
6. ↑  Энель. «ЖЕРТВА» | Храм Покрова Пресвятой Богородицы села Волковичи
7. ↑  Annual Egyptological Bibliography 1966. Leiden: Brill, 1976. P. 53.
8. ↑  Cahiers internationaux de symbolisme. Vol. 17-21. Centre interdisiplinaire d'études philosophique de l’Université de Mons, 1969. P. 143.
9. ↑  Entretiens: avec Raymond Abellio. Paris, 1968. P. 191.
10. ↑  Saunier J. Saint-Yves d’Alveydre, ou Une synarchie sans énigme. Paris, 1981. P. 130.
11. ↑  ЦГИА СПб. Ф. 19.— Оп. 127.— Д. 3289.— Л. 19.
12. ↑  Автор книги «Жертва» //
13. ↑  «Жертва» Михаила Скарятина //
14. ↑  Бурмистров К. Дело Бейлиса, каббала и русский оккультизм // Лехаим, сентябрь 2013,
15. ↑  Schwartz-Bostunitsch G. Die rätselhaften Zeichen im Zimmer des Zarenmordes. Erfurt: U. Bodung, 1931.
16. ↑  Schramm H. Der jüdische Ritualmord. Berlin: T. Fritsch, 1943.


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 99065817 · BNF: 12169856v · CiNii: DA04522937 · GND: 1089313381 · ICCU: SBLV191639 · ISNI: 0000000083817235 · LCCN: n86041998 · NKC: kup20030000025125 · NLP: a0000001064971 · NTA: 115046593 · NUKAT: n2012102865 · SUDOC: 030240050 · VIAF: 50702801 · WorldCat VIAF: 50702801 |

 |

 |