recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**«Հավերժության նշանը»**, խորհրդային դպրոցական արկածային ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Դավիթ Քոչարյանը 1977 թվականին Ալեքսանդր Վոինովի սցենարով։

Սյուժե
------

Պիոներները՝ անդադրում Արտյոմը, Սամվելը և Վարյան, որ ապրում են Հայաստանի հարավային սահմանամերձ գյուղում, օգնում են Լենինգրադից այստեղ եկած հնագիտական արշավախմբին։ Մի օր նրանք գտնում են «սահմանախախտին»՝ կապիկի։ Իսկ շուտով սահմանապահները փրկում են գետում խեղդվող տղային, որը եկել էր հարևան երկրից՝ իր կապիկին գտնելու համար։ Տղաները շատ արագ ընկերանում են Ռուբենի և նրա կենդանու հետ, բայց աչալուրջ պիոներներին մտահոգում է օտարի տարօրինակ հետաքրքրությունը հին հուշարձանների, հնագետների աշխատանքի հանդեպ... Ընկերներն իմանում են, որ գոյություն ունի լեգենդ մի հին ձեռագրի մասին, որը թաքցված է «հավերժության նշանի» պատկերով տապանաքարի կողքին, և նրանք կասկածում են, որ Ռուբենը սահմանն անցել է ոչ հենց այնպես... «Հավերժության նշան» գտնվում է, բայց Ռուբենը ձեռագրի հետ միասին գտնում է նաև իսկական բարեկամություն և հեռանալիս անգին ձեռագիրը թողնում է իր խորհրդային ընկերներին։

Դերերում
--------

Գլխավոր դերերում․

* Գեորգի Կուլիկով – *Բուդանցև*
* Վալերի Օլշանսկի – *Միխեև*
* Միհրան Կեչօղլյան – *Նազարյան*
* Սերգեյ Պոպովսկի – *Վորոբյով*
* Սաշա Կարելին – *Արտյոմ*
* Կարեն Հակոբյան – *Ռուբեն*
* Ժենյա Վորոբյովա – *Վարյա*
* Տիգրան Ոսկանյան – *Սամվել*
* Ալյոշա Պլատոնով – *Սիմկա*

Էպիզոդներում՝ Ի. Ղարիբյան, Կ. Ջանիբեկյան, Մ. Իվանով, Ռաֆայել Քոթանջյան, Ի. Կրասկո, Ի. Կլաս, Մ. Մատվեև, Պ. Մերկուրև, Վ. Փանոյան, Վ. Սմոլյանսկայա, Ա. Թումանյան և այլն։

Դպրոցականներ՝ Ա. Աղաբեկյան, Գ. Գրիգորյան, Վ. Դավթյան, Մ. Քոչարյան, Վ. Մամիկոնյան, Տ. Մարության, Խ. Մելիքյան, Դ. Հովհաննիսյան, Ի. Յազիչան։

Ֆիլմում նկարահանվել է Չապա մականունով կապիկը (վարժեցնող՝ Ստեփան Իսահակյան-Սերեբրյակով)։

Նկարահանումներ
--------------

Ֆիլմի խորհրդատուներն էին ինչպես հայ հնագետ Հռիփսիմե Ջանփոլադյանը, այնպես էլ սահմանապահ, գնդապետ Ա. Քարչմիթը, որը մի շարք լրտեսական վեպերի հեղինակ է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  Знак вечности // Советские художественные фильмы: 1976—1977. — М.: Нива России, 1995. — стр. 222

Աղբյուրներ
----------

* «Знак вечности» (Об одним. фильме о прошлом и настоящем Армении) // Московская кинонеделя, 26 марта 1978
* Знак вечности // Советские художественные фильмы: 1976—1977. — М.: Нива России, 1995. — стр. 222
* Знак вечности // Домашняя синематека: отечественное кино 1918—1996. — М.: Дубль-Д, 1996. — 520 с. — стр. 168
* Знак вечности

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |

 |
**Մանդարիններ** (վրաց.՝ მანდარინები, էստ․՝ Mandariinid), 2013 թվականի արտադրության էստոնական-վրացական ռազմական դրամա։

Ֆիլմի ռեժիսորը, սցենարիստն ու պրոդյուսերը Զազա Ուրուշաձեն է։ Ֆիլմի գլխավոր դերակատարներն են Լեմբտ Ուլֆսակը, Էլմո Նուգանեն, Միհկել Մեսխին։

*«Մանդարիններ»* ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2013 թվականի հոկտեմբերի 15-ին։ Ամերիկյան կինոակադեմիայի «Օսկարի» 87-րդ մրցանակաբաշխությանը «Մանդարիններ» ֆիլմը նոմինացվել է լավագույն օտարալեզու ֆիլմ անվանակարգում։

Սյուժե
------

1992 թվական։ Աբխազիա։ Էստոնացի վերաբնակիչներ ունեցող գյուղը, որը գտնվում է սարերի և ծովի արանքում դատարկվել է, քանի որ տեղի էստոնացիները պատերազմի պատճառով վերադարձել են Էստոնիա։ Գյուղում մնացել են Իվոն և նրա հարևանը՝ մանդարինների պլանտացիայի տեր Մարկուսը։ Մարկուսը նույնպես պատրաստվում է վերադառնալ Էստոնիա, սակայն միայն մանդարինները վաճառելուց հետո։ Պատերազմը հասնում է մինչև այդ գյուղ, և այդտեղ տեղի է ունենում վրացիների և աբխազների բախում։ Այդ ընդհարումից հետո Իվոն և Մարկուսը գտնում են ողջ մնացած չեչեն զինվորի, որը պատերազմում է աբխազների կողմից։ Իվոն տանում է Ահմեդին իր տուն։ Գիշերը Մարկուսը մահացածների մեջ հայտնաբերում է ողջ մնացած երիտասարդ վրացի Նիկոյին։ Նրան ևս Մարկուսը տանում է Իվոյի տուն։ Այսպիսով մեկ հարկի տակ սկսում են ապրել երկու թշնամիներ։

Դերերում
--------

* Լեմբտ Ուլֆսակ - Իվո, Աբխազիայում ապրող ծեր էստոնացի
* Գեորգի Նախաշիձե - Ահմեդ, չեչեն զինվոր
* Էլմո Նուգանեն - Մարգուս, Իվոյի ընկերը
* Միհկել Մեսխի - Նիկո, վրացի զինվոր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Samuel Goldwyn Films acquires "Tangerines" rights in the US». *Estonian World*. 2015 թ․ փետրվարի 16. Վերցված է 2015 թ․ փետրվարի 16-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Մանդարիններ» ֆիլմը ԿինոՊոիսկ կայքում
* «Մանդարիններ» ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
* «Մանդարիններ» ֆիլմը Rotten Tomatoes կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · FilmAffinity · Internet Movie Database · Metacritic · Rotten Tomatoes |

 |
**Սարգիս Ա Վահրամյան**, Սարգիս Թմոգվեցի (մոտ 1160 - մոտ 1210), քաղաքական և ռազմական գործիչ։

Զաքարյանների Վահրամյան տոհմաճյուղից։ Սարգիս Զաքարյանի եղբայր Վահրամի որդին։

Գործունեություն
---------------

1187 թվականին մասնակցել է Դվինի ամիրայության դեմ Զաքարյանների արշավանքին, 1191 թվականին՝ Թաճար թագուհու դեմ Գեորգի Ռուսի (թագուհու առաջին ամուսինը) ապստամբության ճնշմանը։ Ծառայության դիմաց Թամարից ստացել է Թմոգվին (Թմբկաբերդը), իսկ եղբայր Զաքարիան՝ Գագը։ Այդ պատճառով Սարգիս Ա Վահրամյանը և նրա սերունդը հետագա վրաց մատենագրության մեջ հիշատակվում են Թմոգվեցի (վրացերեն՝ Թմոգվելի), իսկ Զաքարիան և նրա սերունդը՝ Գազեցի (վրացերեն՝ Գագելի)։ Սարգիս Ա Վահրամյան այնուհետև եղել է Ջավախքի կուսակալը, պահպանել Հայաստանի և Վրաստանի արևմտյան սահմանները, պայքարել սելջուկյան թուրքերի դեմ՝ Կարսի ազատագրման (1206) համար։ Շատ ուսումնասիրողներ Սարգիս Ա Վահրամյանին նույնացնում են բանաստեղծ և թարգմանիչ Սարգիս Թմոգվեցու հետ, որը Շոթա Ռուսթավելու «Ընձենավորում» (վերերգում) հիշատակվում է որպես «Դիլարգեթիանի» պոեմի (չի պահպանվել) հեղինակ։ Սարգիս Թմոգվեցու անունով պահպանվել է պարսիկ բանաստեղծ Ֆահրեդդին Ասադ Գուրգանիի «Վիս ու Ռամին» պոեմի՝ քրիստոնեական բարոյական պահանջներին հարմարեցված վրացերեն արձակ թարգմանությունը (առաջին հրատարակությունը՝ 1884)։ Թարգմանվել է անգլերեն (1910) և ռուսերեն (1949)։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 216)։*  |
**«Վասիլիսա»** (ռուս.՝ «Василиса»), 2013 թվականի ռուսական պատմական ֆիլմ, ինչպես նաև նույն ֆիլմի նյութի հիման վրա մոնտաժված համանուն մինի հեռուստատեսային սերիալը (չորս սերիա), որը նկարահանել է ռեժիսոր Անտոն Սիվերսը։ Ֆիլմը պատմում է 1812 թվականի Հայրենական պատերազմի մասնակից Վասիլիսա Կոժինայի կյանքի մասին։

Սկզբում ծրագրվել է, որ ֆիլմի ռեժիսորը կլինի Դմիտրի Մեսխիևը, ֆիլմի թողարկումը տեղի կունենա 2012 թվականին և նվիրված կլինի 1812 թվականի Հայրենական պատերազմի 200-ամյակին, սակայն մտահղացման իրագործումը ձգձգվել է մինչև 2014 թվականը, և ռեժիսորն է դարձել Անտոն Սիվերսը։

Ֆիլմի հատուկ ցուցադրությունը տեղի է ունեցել 2014 թվականի ապրիլին Ղրիմում, ապա Սանկտ Պետերբուրգում՝ «Виват, кино России!» փառատոնի շրջանակներում։ Ֆիլմի պրեմիերան կինոթատրոններում տեղի է ունեցել 2014 թվականի դեկտեմբերի 4-ին։

Սյուժե
------

Ճորտ գյուղացի Վասիլիսան ռոմանտիկ կապի մեջ է ազնվական Իվան Ռյազանովի հետ, որը խոստանում է նրան ազատություն և պսակադրություն, սակայն մանկուց նշանված է իր դասակարգի մի աղջկա հետ։ Վասիլիսային սիրահետում է գյուղի տանուտեր Կոժինը։ Սխալ մեկնաբանելով Ռյազանովի բացատրությունը իր հարսնացուի հետ՝ Վասիլիսան համաձայնում է ամուսնանալ Կոժինի հետ։ Դրանից կարճ ժամանակ անց սկսվում է Հայրենական պատերազմը։ Գյուղացիները բախվում են ֆրանսիացի զինվորների չարաշահումների և իրենց տանուտիրոջ անգործության հետ։ Վասիլիսան որոշում է պայքարել և համախմբում է գյուղացիներին պարտիզանական ջոկատի կազմում, որը հարձակվում է ֆրանսիական գումակների վրա՝ նրանց պատճառելով զգալի վնաս։

Դերերում
--------

| Դերասան | Դեր |
| --- | --- |
| Սվետլանա Խոդչենկովա | Վասիլիսա Կոժինա |
| Դմիտրի Սոլոմիկին | Իվան Ռյազանով |
| Ժերոմ Կուզան | Բլիե |
| Քրիստինա Կուզմինա | Դաշկա |
| Իգոր Չեռնևիչ | Մաքսիմ Կոժին |
| Անդրեյ Իլյին | Ելագին |
| Իրինա Ռոզանովա | Կատերինա Կառլովնա |
| Ալեքսեյ Բարաբաշ | Ալեքսանդր I |
| Վլադիմիր Մատվեև | Կուտուզով |
| Վիտալի Կովալենկո | Նապոլեոն I |
| Յուրի Բատուրին | Նեմերովսկի |
| Նիկոլայ Սպիրիդոնով | Գրիշկա |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «*Сиротин С.* Василиса Кожина — амазонка 1812 года». // Сайт радиостанции «Голос России» (rus.ruvr.ru). 2010 թ․ դեկտեմբերի 9. 20101231092557. Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ փետրվարի 10-ին. Վերցված է 2022 թ․ հունվարի 10-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Фильм «Василиса» (2014) (просмотр, информация, кадры из фильма, онлайн трейлер) // Кино-сайт «www.FilmzGuru.ru»(Ստուգված է 6 Ապրիլի 2016)
* «Василиса» Vasilisa (original title) 1h 40min; TV Series (2014– ) : Информация о телесериале // Сайт компании IMDb.com, Inc. (www.imdb.com)(Ստուգված է 6 Ապրիլի 2016)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AlloCiné · ČSFD · FilmAffinity · Internet Movie Database |

 |
**«Դպրոցի տնօրենի օրագիրը»** (ռուս.՝ «Дневник директора школы»), խորհրդային սև-սպիտակ գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանվել է Անատոլի Գրեբնևի «Պատմություն առաջին դեմքով։ Դպրոցի տնօրենի օրագիրը» պիեսի հիման վրա։

Սյուժե
------

Ֆիլմը պատմում է Լենինգրադի թիվ 183 միջնակարգ դպրոցի տնօրեն Սվեշնիկովի (Օլեգ Բորիսով) ամենօրյա կյանքի մասին, որը մասնակցել է պատերազմի, գրողի մասնագիտությունը փոխարինել է ուսուցչի գործով և կարողացել է գտնել իրեն երեխաների հետ աշխատանքում։ Իր գործին նա վերաբերում է խստապահանջությամբ, պատասխանատվությամբ՝ գիտակցելով ուսուցչի դերի կարևորությունը աշակերտների ճակատագրում։ Տնօրենը փորձում է հասկանալ արդիականության խնդիրները, հասկանում է, որ պետք է փոխել մանկավարժական սկզբունքները. ուսուցչական մենախոսությանը պետք է փոխարինի ուսուցչի և աշակերտի երկխոսությունը, անհրաժեշտ է ճանաչել երիտասարդների՝ սեփական կարծիքի իրավունքը։

Իր գործունեության մեջ հաստատելով հանդուրժողականության, աշակերտի անձը, նրա ունակությունները հարգելու սկզբունքները, Սվեշնիկովը հակամարտության մեջ է մտնում ուսմասվար Վալենտինա Ֆեոդորովնայի (Իա Սավվինա) հետ, որը տնօրենին մեղադրում է ազատականության և թողտվության մեջ։

Ընդ որում, Սվեշնիկովի սեփական ընտանիքում նրա մանկավարժական սկզբունքները բախվում են սեփական որդու՝ իր ինքնուրույնությունը պաշտպանող պատանեկան մաքսիմալիզմի հետ։

Դերերում
--------

* Օլեգ Բորիսով – Բորիս Նիկոլայի Սվեշնիկով, դպրոցի տնօրեն
* Իա Սավվինա – Վալենտինա Ֆեոդորովնա, ուսմասվար
* Ալլա Պոկրովսկայա – Լիդա, Սվեշնիկովի կինը
* Ալեքսանդր Սնիկով – Սերգեյ, Սվեշնիկովի որդին
* Լյուդմիլա Գուրչենկո – Իննա Սերգեևնա, ուսուցիչ
* Ելենա Սոլովեյ – Տատյանա Գեորգիևնա, անգլերենի ուսուցիչ
* Սերգեյ Կոշոնին – Իգոր Կոլցով, աշակերտ
* Գեորգի Տեյխ – Հենրիկ Գրիգորևիչ, ուսուցիչ
* Նիկոլայ Լավրով – Օլեգ Պավլովիչ, ուսուցիչ
* Յուրի Վիզբոր – Պավլիկ Սմիրնով, Սվեշնիկովի համադասարանցին (հնչյոնավորել է Ալեքսանդր Դեմյանենկոն)
* Վիկտոր Պավլով – Պավել Մատվեևիչ Իբրահիմով, հյուրանոցի տնօրեն
* Բորիս Լեսկին – Օլյայի հայրը
* Նատաշա Մեդվեդևա – Պոպլավսկայա, ուսանող, որը սիրահարված է Կոլցովին
* Օլեգ Բելով – ոստիկանության ավագ լեյտենանտ

Նկարահանման խումբ
-----------------

* Սցենարի հեղինակ՝ Անատոլի Գրեբնևա
* Բեմադրող ռեժիսոր՝ Բորիս Ֆրումին
* Գլխավոր օպերատոր՝ Ալեքսեյ Ղամբարյան
* Գլխավոր նկարիչ՝ Յուրի Պուգաչ
* Կոմպոզիտոր՝ Վիկտոր Լեբեդև

Փաստեր
------

Ֆիլմի սցենարը հրապարակվել է «Կինոյի արվեստ» ամսագրում 1974 թվականի 12-րդ համարում։

1977 թվականին Անատոլի Գրեբնևի պիեսի հիման վրա ռեժիսորներ Եվգենի Ռադկևիչը և Վասիլի Չիրիկովը բեմադրել են նաև «Պատմություն առաջին դեմքով» ֆիլմ-ներկայացումը։ Հեռուստաներկայացման պրեմիերան կայացել է 1978 թվականի հունիսի 26-ին ԽՍՀՄ հեռուստատեսությամբ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  ČSFD (չեխերեն) — 2001.
2. ↑  «Դպրոցի տնօրենի օրագիրը» ֆիլմը kino-teatr.ru կայքում

Արտաքին հղումներ
----------------

* Аркус Л. «Дневник директора школы». Проект журнала «Сеанс». Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 2-ին.
* *Гребнев А.* Рассказ от первого лица [Дневник директора школы] // Искусство кино. — 1974. — № 12. — С. 165—187.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · ČSFD · Internet Movie Database |

 |
**Սուրբ Ամենափրկիչ վանք**, գտնվում է Արցախի Խաչեն գավառում, Տրտու (այժմ՝ Թարթառ) գետի աջ ափին, հինավուրց Դրմբոն, Կճողուտ, Ղաղարահող և Պողոսագոմեր գյուղերի արանքում տարածվող տափարակի, որը հյուսիսային և արևմտյան կողմերից ավարտվում է ժայռերով, հյուսիսային ծայրին։

Կառուցվածք
----------

Սուրբ Ամենափրկիչ եղեղեցին կառուցված է կոփածո և սրբատաշ քարերով հիմնարկված միակտոր քարաժայռի վրա։ Եկեղեցու արտաքին բոլոր անկյունաքարերը իրականացված են սրբատաշ, իսկ բոլորաձև գմբեթը և մնացած մասերը՝ անտաշ կամ կոփածո քարերով։ Եկեղեցու ներսը ամբողջապես ծեփված է, որը մասամբ քայքայված է։ Եկեղեցին արևմուտքից ունի մեկ մուտք և մեկական ոչ մեծ լուսամուտներ (բացի հյուսիսային ճակատից)։ Բոլորաձև թմբուկը, որի վեղարը լրիվ քանդված է ու թափված, ունի չորս լուսամուտ, որոնցից արևելյանը, որն ամենից լավ պահպանվածն է, ավելի նեղ է և ստեղծված է միակտոր քարից։

Ամենափրկիչ վանքում պահպանվել են արձանագրություններ, իսկ շրջակայքում, եկեղեցուց արևելք, եղել է հնագույն գերեզմանոց, ուր կան մի քանի խաչքարեր և դրանց պատվանդանները։ Այդ խաչքարերը կարելի է թվագրել մեկը (մեկը՝ 200x78) ստորին մասում ունի երեքտողանի արձանագրություն։ Հինգտողանոց մեկ այլ արձանագրության պատառիկ կա եկեղեցու ներսում ընկած ջարդված բեկորի վրա (չափերը՝ 32x18)։ Վանքի ամենաարժեքավոր արձանագրությունը արևմտյան ճակատին, դռան ճակատակալ սրբատաշ կիսակլոր քարի վրա փորագրված ութտողանոց արձանագրությունն է։ Վերջինս չի քայքայվել և ընթեռնելի է գրեթե ամբողջությամբ, միայն գրության վերջին տողի վերջնամասը փշրված է, որտեղ հավանաբար եղել է թվականը։ Այնուամենայնիվ, եկեղեցու կառուցման ժամանակաշրջանի վերաբերյալ ստույգ եզրակացություններ անելու համար կան բազմաթիվ տվյալներ ինչպես, օրինակ, արձանագրության երկրորդ և երրորդ տողերում հիշատակված Հասանի որդի Վախթանգի անունը, որը մահացել է 1214 թվականին։ Եկեղեցու արևմտյան ճակատի հարավային կողմի պատի մեջ ագուցված է մի փոքր խաչքար, որը ևս անվրեպ XII-XIII դարերի գործ է և կերտվել է հենց եկեղեցու պատի մեջ տեղադրելու նպատակով։ Այս բոլոր հանգամանքները ուսումնասիրելով՝ Ամենափրկիչ վանքի կառուցման ժամանակաշրջանը պետք է համարել XII դարի վերջերից մինչև 1214 թվականն ընկած ժամանակահատվածը, թեև եկեղեցու ճարտարապետությունն իր մեջ ունի ավելի հնաոճ տարրեր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ս․ Բարխուդարյան․ Դիվան հայ վիմագրության․ պրակ 5։ Երևան 1982, էջ 91-92։

Աղբյուրներ
----------

* Արխիվացված 2020-10-28 Wayback Machine
**«Գուշակ»** (իտալ.՝ L'indovina), վենետիկյան գեղանկարչության դպրոցի ներկայացուցիչ, իտալացի գեղանկարիչ Ջովանի Բատիստա Պյացետայի (1683—1754) նկարը։ Ստեղծվել է 1740 թվականին։ 1887 թվականից պահպանվում է Վենետիկի ակադեմիայի պատկերասրահ։

Նկարի անվանումն առաջացել է կնոջ դիրքից, որը պատկերված է թիկունքի կողմից և կարծես ձեռքը մեկնել է հանդուգն աղջկան․ խոսակցության թեման աջ կողմում գտնվող երկու տղամարդիկ են։ Գուշակի նրբաճաշակ և անամոթ դիրքում նկատելի է վարպետի հասուն ձեռքը․ հավատարիմ մնալով գեղանկարչության էֆեկտներին, նկարիչը թողնում է իր վաղ շրջանի աշխատանքների դրամատիկ նրբերանգները և անդրադառնում է երանգների հաղորդմանը, որոնցում թրթռում են երանգների փոփոխություններն ու անսովոր կիսաստվերները։ Կտավի տաք երանգները կարծես մինչև խորքերը լցված են լույսով։

Գոյություն ունի գուշակի կերպարի մեկնաբանման մի քանի վարկած․ այն կարող է ակնարկ հանդիսանալ աջ կողմում գտնվող երիտասարդներից մեկի գաղտնի սիրո «հաղորդակցմանը», կամ, հնարավոր է սա անառակաբարո Վենետիկի այլաբանությունն է՝ շվայտ աղջկա կերպարով։

Գրականություն
-------------

* «Ակադեմիայի պատկերասրահ։ Վենետիկ»։ Հրատ. Լուչիի Իմպելուզո։ (Gallerie Dell'accademia: Venezia), «ԲՄՄ», էջ 160. — 3000 հատ, ISBN 5-88353-246-2։
«**Վասյա**» (ռուս.՝ «Вася»), AZ Films L.L.C. և «Ֆորա ֆիլմ» ստուդիաների 2002 թվականի վավերագրական ֆիլմը, որը նկարահանել է ռեժիսոր Անդրեյ Զագդանսկին ռուս նկարիչ Վասիլի Սիտնիկովի մասին։

Սյոիժե
------

«Վասյա» հիբրիդային ֆիլմը Վասիլի Սիտնիկովի ընկերների և աշակերտների հաճախ հակասական և փոխադարձ բացառիկ հիշողությունները միավորում է անիմացիոն դրվագների հետ, որոնք «էկրանավորում են» նկարչի կյանքի ամենաանհավանական դրվագները։

Ֆիլմում նկարահանվել են խորհրդային ոչ կոնֆորմիստական արվեստի խոշորագույն կոլեկցիոներ Նորթոն Դոջը, ավստրիացի կոլեկցիոներ և բարերար Ֆերդինանդ Մայերը, որի տանը Տիրոլում մի քանի տարի ապրել է Վասիլի Սիտնիկովը, բանաստեղծ և «Կապույտ ծովածոց» բանաստեղծական անթոլոգիայի կազմող Կոնստանտին Կուզմինսկին, նկարիչներ Դմիտրի Պլավինսկին, Ալեքսանդր Շնուրովը, Անատոլի Կրինսկին, Վլադիմիր Տիտովը, արվեստաբան և հին ռուսական արվեստի մասնագետ Վլադիմիր Տետերյատնիկովը, Վասիլի Սիտնիկովի նախկին կինը՝ Լիդիա Կրոխինան։

Ֆիլմի անիմացիան կատարել է Լատվիայից հայտնի անիմատոր Սիգնե Բաումանեն։

«Պատուհան դեպի Եվրոպա» կինոփառատոնում (2003) արժանացել է հատուկ դիպլոմի «Վավերագրական կինոյում նկարչի առասպելի և նրա արվեստի ուսումնասիրության համար».

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Հնարամիտ, ողբերգական և մի փոքր ծիծաղելի «Վասյա»՝ ռուս երանելի, խելագար նկարչի դիմանկարը։ Իսկական գոհար։- Ալեքսանդր Գենիս |  |

Նկարահանող խումբ
----------------

* Ռեժիսոր, սցենարիստ, մոնտաժող և պրոդյուսեր՝ Անդրեյ Զագդանսկի
* Համապրոդյուսեր՝ Անդրեյ Ռազումովսկի
* Անիմացիա՝ Սիգնե Բաումանե
* Օպերատոր՝ Եվգենի Սմիրնով
* Կոմպոզիտոր՝ Ալեքսանդր Գոլդշտեյն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Список призёров фестиваля «Окно в Европу»». Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ ապրիլի 29-ին. Վերցված է 2009 թ․ հունիսի 20-ին.
2. ↑  Рецензия на Amazon.com

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Վասյա (ֆիլմ)»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
* «Վասյա» ֆիլմը AZ Films L.L.C. կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |

 |
**Մաքսիմ Յուրևիչ Ռոմաշչենկո** (բելառուս․՝ Максім Юр'евіч Рамашчанка, ուկրաիներեն՝ Максим Юрійович Ромащенко, հուլիսի 31, 1976(1976-07-31), Պավլոգրադ, Դնեպրոպետրովսկի մարզ, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ),  բելոռուսյան և ուկրաինական ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան, հարձակվող։

Կենսագրություն
--------------

Խաղացել է «Պոլիգրաֆտեխնիկա» (Ալեքսանդրիա, Ուկրաինա), «Դնեպր» (Մոգիլյով), «Բելշինա» (Բոբրույսկ), «Սլավիա-Մոզիր» (Մոզիր), «Գազիանտեպսպոր» (Թուրքիա), «Դինամո» (Մոսկվա) թիմերում։

1997-2006 թվականներին մասնակցել է Մոսկվայի «Դինամոյի» խաղերին (ընդմիջումներով)։ «Դինամոյի» պահեստայինների կազմում մասանկցել է 14 խաղի և խփել է 3 գոլ։ Մասնակցել է 116 խաղի, խփել է 22 գնդակ։

2007 թվականին խաղացել է «Տորպեդո» ֆուտբոլային ակումբում, որը հանդես էր գալիս Ռուսաստանի առաջին դիվիզիոնում։ Ակումբը չկարողացավ լուծել լիգա վերադառնալու հարցը, և Ռոմաշչենկոն, չընդունելով Տորպեդոյի ղեկավարների պայմանագրի պայմանները, լքում է ակումբը։

2008 թվականի հունվարին Ռոմաշչենկոն պայմանագիր է կնքել թուրքական «Բուրսասպոր» ակումբի հետ՝ մեկուկես տարի ժամկետով։

2009 թվականի հունիսի 26-ին Մաքսիմը պայմանագիր է կնքում պոդմոսկովյան «Խիմկիի» հետ՝ մեկուկես տարի ժամկետով։ Սեզոնի ավարտին ազատ գործակալի կարգավիճակով հեռանում է ակումբից։

2010 թվականի հունվարի 26-ին պայմանագիր է ստորագրել բելգորոդյան «Սալյուտի» հետ, որն ավելի վաղ ղեկավարել էր իր եղբայրը՝ Միրոսլավը։ Նույն թվականի ամռանը երկկողմանի համաձայնությամբ խզել է պայմանագիրը «Սալյուտի» հետ։

2010 թվականի հունիսի 23-ին Բրյանսկի «Դինամոյի» հետ պայմանագիր է կնքել մինչև 2010 թվականի ավարտը՝ հնարավոր երկարաձգման պյմանավորվածությամբ, ինչից հետո 2011 հունվարի 10-ին ակումբը «տարի+ կեստարի» սխեմայով երկարացրել է համաձայնությունը կիսապաշտպանի հետ։

2012 թվականի օգոստոսի վերջին վերադարձել է «Խիմկի»։

1998-2008թթ. խաղացել է Բելառուսիայի հավաքականում։ Եղել է հավաքականի լավագույն ռմբարկուն (20 գոլ)։

Նվաճումներ
----------

* Բելոռուսիայի չեմպիոն 1996 թ.
* 2004 թ. Թուրքիայի գավաթակիր
* 2003-04 թթ. Թուրքիայի առաջնության արծաթե մրցանակակիր
* 1997 թ. Ռուսաստանի առաջնության բրոնզե մրցանակակիր
* 1997 և 1999 թթ. Ռուսաստանի գավաթի մրցանակակիր
* 2004 թ. տարվա ֆուտբոլիստ Բելոռուսիայում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Transfermarkt.com(բազմ․) — 2000.
2. 1 2  FBref.com(բազմ․)
3. 1 2  Արգենտինական ֆուտբոլի տվյալների շտեմարան (իսպ.)
4. ↑  Ромащенко Максим Юрьевич
5. ↑  ««Химки» подписали контракт с Максимом Ромащенко». Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ օգոստոսի 29-ին. Վերցված է 2009 թ․ հունիսի 27-ին.
6. ↑  «Химки» заявили Ромащенко и Гвазаву

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Խիմկի» պաշտոնական կայքէջ
* «legioner.kulichki.com» կայքէջ
* Մաքսիմ Ռոմաշչենկոյի հարցազրույցը «Прессбол» թերթին, 03.11.2006
* Ֆուտբոլիստի էջը *Sportbox.ru* կայքում
**Armexit** կամ **Արմէքսիթ**, ժամանակակից հայ քաղաքական մտքի տեսական և գործնական եզր, որն ունի երկու իմաստ՝ լայն և նեղ։ Նեղ իմաստով Armexit-ը նշանակում է Հայաստանի դուրս գալը Ռուսաստանի մի շարք նախագծերից՝ Եվրասիական տնտեսական միությունից և Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպությունից, իսկ լայն իմաստով Armexit-ը նշանակում է Ռուսաստանից ժամանակակից Հայաստանի կախվածության բոլոր տեսակների (այդ թվում՝ քաղաքական, տնտեսական, ռազմավարական և մշակութային) դադարեցումը (հաճախ օգտագործվում է «գաղութացման համակարգից ազատվել» եզրը)։

Քաղաքագետ, Ստեփանակերտում տեղակայված «Աշխարհ» ռազմավարական հետազոտությունների կենտրոնի տնօրեն Հրաչյա Արզումանյանի կարծիքով, «Ադրբեջանով միջնորդավորված նոր հայ-ռուսական պատերազմը կդառնա Հայաստանից Ռուսաստանի հեռացման սկիզբ»։

Եզրի ծագումը
------------

Armexit եզրը ծագում է Բրեքսիթ (անգլ.՝ Brexit) եզրից, որը նկարագրում է Միացյալ Թագավորության հեռացումը Եվրոպական միությունից։ Իր հերթին Բրեքսիթ եզրը ծագել է «գրեքսիթ» բառից, որն օգտագործվել է Հունաստանի՝ Եվրագոտին հավանական լքելու ժամանակ։ Armexit բառի առաջին օգտագործումն համացանցում արձանագրված է 2016 թվականի հուլիսի 31-ին հրապարակված «Անկարգ» աշխարհակարգը, Armexit-ը և հայ-ամերիկյան ռազմավարական դաշնակցության խոստումնալից հեռանկարը» հոդվածում, սակայն լայն տարածություն է եզրը ստացել միայն 2017 թվականի ամռանը, երբ հայտնի դարձավ, որ սեպտեմբերին խորհրդարանական «Ելք» խմբակցությունը հանդես է գալու նոր նախաձեռնությամբ՝ ՀՀ Ազգային Ժողովում Հայաստանի ԵՏՄ-ից դուրս գալու օրինագծով, ինչն էլ տեղի է ունեցել սեպտեմբերին՝ Հայաստանի խորհրդարանի աշնանային նստաշրջանի բացումից քիչ անց։

Տես նաև
-------

* Բրեքսիթ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Ժիրայր Սեֆիլյանն անուններ է հրապարակել, որոնցից պետք է ճակատ կազմվի». Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ սեպտեմբերի 29-ին. Վերցված է 2017 թ․ սեպտեմբերի 22-ին.
2. ↑  Կանխատեսում. Ադրբեջանով միջնորդավորված նոր հայ-ռուսական պատերազմը կդառնա Հայաստանից Ռուսաստանի հեռացման սկիզբ(չաշխատող հղում)
3. ↑  «Britain and the EU: A Brixit looms». The Economist. 2012 թ․ հունիսի 21. Վերցված է 2016 թ․ հունիսի 25-ին.
4. ↑  Hjelmgaard, Kim; Onyanga-Omara, Jane. «Explainer: The what, when and why of 'Brexit'». USA Today. Վերցված է 2016 թ․ հունիսի 25-ին.
5. ↑  ««Անկարգ» աշխարհակարգը, Armexit-ը և հայ-ամերիկյան ռազմավարական դաշնակցության խոստումնալից հեռանկարը». Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ հոկտեմբերի 29-ին. Վերցված է 2017 թ․ սեպտեմբերի 22-ին.
6. ↑  «Ելք»-ը հնարավոր է ԵՏՄ-ից դուրս գալու առաջարկ ներկայացնի․ Գորգիսյան

|  |
| --- |
| 
  **Հայաստան**   **Քաղաքականություն**
 |
**Մականունավորներ**, մինչհեղափոխական Հայաստանում քրեամերձ, կիսաքրեական և բուն քրեական տարրերի որոշ ներկայացուցիչների ընդհանրական անվանում, որոնք իրենց քաղաքացիական անուն-ազգանվան հետ միասին կամ փոխարեն առավելապես հայտնի են իրենց մականվամբ։ Եզրը լայնորեն տարածված է հեղինակավոր լրատվամիջոցների ու հասարակության լայն շրջանակների և սովորաբար օգտագործվում է մականունավորների և պետական իշխանության հարաբերությունների մասին նորությունների համատեքստում։

Համաձայն որոշ աղբյուրների, մականունավորների զգալի մի մասը հանդիսանում են պետական ապարատի աշխատակաիցներ։ ԶԼՄ-ների կողմից մատնանշվել է նաև մականունավորների կողմից

Հայաստանում մականունավորների առկայությանը անդրադարձել է նաև ՀՀ ոստիկանապետ Վլադիմիր Գասպարյանը.

> 
> 
> Ես երևանցի եմ և կարծում եմ, որ սա ֆոլկլորի մի մասն է։ Պատկերացնո՞ւմ եք՝ ինչ տխուր կլիներ, եթե Հայաստանում մականունավորներ չլինեին և բոլորին անուն ազգանուններով դիմեին, իսկ այսպես կենդանակերպեր և այլ երևույթներ կան, ինչը հրաշալի է:

Տես նաև
-------

* Հայկական անուն
* Գործ տալ
* Գողական օրենք

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Վլադիմիր Գասպարյանը հիանալի է համարում մականունավորների առկայությունը
2. ↑  Սերժ Սարգսյանի հրահանգով մի քանի մականունավորներ դուրս են մնացել Ծառուկյանի ցուցակից. «Ժամանակ»
3. ↑  Մականունավորներ, գեներալներ եւ շախմատիստ. ովքե՞ր են առաջադրվելու ՀՀԿ տարածքային ցուցակներով
4. ↑  «Չորրորդ ինքիշխանություն». Որոշ մականունավորներ ՌԴ-ից ժամանելու են Հայաստան
**«Հրաշալի դարաշրջան»** (ֆր.՝ La belle époque), ֆրանսիացի ռեժիսոր Նիկոլաս Բեդոսի դրամատիկական կատակերգությունը։ Գլխավոր դերակատարներն են Դանիել Օթոյը, Գիյոմ Կանեն, Ֆանի Արդանը և Դորիա Տիլիեն։

Ֆիլմի համաշխարհային պրեմիերան կայացել է 2019 թվականի մայիսի 20-ին` Կաննի կինոփառատոնի ժամանակ։

Սյուժե
------

Ի՞նչ կլինի, եթե դուք ցանկացած ժամանակ կարողանաք գնալ անցյալ և հատուկ պատվերով վերականգնել ցանկացած դարաշրջանի մանրամասները։ Հենց նման ծառայություն է մատուցում այն ընկերությունը, որի հաճախորդ է դառնում կնոջ հետ հարաբերություններում ճգնաժամ ապրող տաղանդավոր նկարիչը։ Նա օգտագործում է այդ հնարավորությունը, որպեսզի նորից վերապրի այն օրը, երբ շատ տարիներ առաջ նա հանդիպել էր իր կյանքի սիրուն։

Դերերում
--------

* Դանիել Օթոյ` *Վիկտոր Դրյումոն*
* Գիյոմ Կանե` *Անտուան*
* Ֆանի Արդան` *Մարիաննա Դրյումոն*
* Դորիա Տիլիե` *Մարգո*
* Պիեռ Արդիթի` *Պիեռ*
* Դենի Պոդալիդես` *Ֆրանսուա*

Արտադրություն
-------------

Տեսարանները, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում ներկայում, նկարահանվել են մի անգամից, որպեսզի ընդգծեն Վիկտորի անհանգստությունը, իսկ ստուդիայում բոլոր տեսարանները նկարահանվել են լայն անկյան վրա, ընդ որում` տեսախցիկը շարժվել է համաչափ ու սահուն, քանի որ հերոսը հայտնվել էր իրեն ծանոթ տարածքում։ Օպերատոր Նիկոլյա Բոլդյուկը և ֆիլմի գլխավոր էլեկտրիկ Ֆիլիպը մշակել են լուսավորման համակարգ, որը թույլ է տվել փոխել նկարահանման ռեժիմն ու տեսարանի մթնոլորտը մի քանի վայրկյանում։

Ֆիլմում կա նկարահանված միայն մեկ հանպատրաստից տեսարան, որտեղ Անտուանը բղավում է Մարգոյի վրա և նրա հետ առանձնահատուկ կոպիտ է վարվում։ Գիյոմ Կանեի խոսքերով` նրա համար շատ ծիծաղելի էր խաղալ այդ տեսարանը։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Որպես դեկորատիվ տարր` սրճարանում ստեղծվել է դաշնամուր, և ես տեխնիկական ընդմիջումների ժամանակ հաճախ նվագում էի ինչ-որ բան։ Հենց այդ ժամանակ ես գրել եմ մի քանի թեմաներ, որոնք հնչել են ֆիլմում։ Մյուս երաժշտական ստեղծագործությունները գրել է ջութակահարուհի Աննա-Սոֆի Վերնաեյենը, որը «Տեր և տիկին Ադելմաններ» ֆիլմի սաունդթրեքի հեղինակն է։- ռեժիսոր Նիկոլաս Բեդոս |  |

Թողարկում
---------

Ֆիլմի համաշխարհային պրեմիերան կայացել է 2019 թվականի մայիսի 20-ին` Կաննի կինոփառատոնի ժամանակ։ Հուլիսի 12-ին կինոնկարը ցուցադրվել է Օդեսայի միջազգային կինոփառատոնում, սեպտեմբերի 6-ին` Համբուրգի կինոփառատոնում, սեպտեմբերի 7-ին` Տորոնտոյի կինոփառատոնում։ Սեպտեմբերի 13-ին «Հրաշալի դարաշրջանն» առաջին անգամ ցուցադրվել է Նիդերլանդներում` «Film by the Sea» կինոփառատոնում։ Հոկտեմբերի մեկին Շվեյցարիայի Ցյուրիխ քաղաքի փառատոնում կայացել է կինոնկարի պրեմիերան։

Մարքեթինգ
---------

Կինոնկարի թրեյլերի տեղայնացված տարբերակը համացանցում հրապարակվել է 2019 թվականի սեպտեմբերի 2-ին։

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. ↑
2. 1 2 3 4  ČSFD (չեխերեն) — 2001.
3. ↑  Allan Hunter, "'La Belle Epoque': Cannes Review". *Screen Daily*, 21 May 2019.
4. ↑  «Cannes festival 2019: full list of films». *The Guardian*. 2019 թ․ ապրիլի 23. Վերցված է 2019 թ․ ապրիլի 30-ին.
5. ↑  «Прекрасная эпоха». Трейлер #1 (в кино с 28 ноября)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · FilmAffinity · Internet Movie Database · Metacritic · Rotten Tomatoes |

 |
**Մուրադ Թելման օկլի Միրզաև** (ադրբ.՝ Murad Telman oğlu Mirzəyev, մարտի 31, 1976(1976-03-31), Mughan Ganjali, Sabirabad District, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - ապրիլի 2, 2016(2016-04-02), Թալիշ, Թարթառի շրջան, Ադրբեջան), Ադրբեջանի զինված ուժերի զինծառայող, Ադրբեջանի Հատուկ նշանակության ջոկատի գնդապետ-լեյտենանտ, Ադրբեջանի ազգային հերոս։ Ոչնչացվել է 2016 թվականի ապրիլյան մարտերում։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1976 թվականի մարտի 31-ին Խորհրդային Ադրբեջանի Սաբիրաբադի շրջանի Մուղան Գյանջալի գյուղում։ 1991–1994 թվականներին սովորել է Ջամշիդ Նախիջևանսկու անվան հատուկ դպրոցում։ 1998 թվականին ավարտել է Թուրքիայի bարձրագույն ռազմական ակադեմիան։ Մասնակցել է զորավարժությունների ԱՄՆ-ում, Ռումինիայում, Հորդանանում։

Զինվորական ծառայությունը սկսել է Գյանջայի (Գանձակ) զորամասերից մեկում։ Հետագայում եղել է Հատուկ նշանակության ջոկատի սպա։

Ծառայության 10-ամյակի առթիվ պարգևատրվել է «Անթերի ծառայության համար» 3-րդ աստիճանի մեդալով, որը նրա առաջին մրցանակն էր։

Պարգևատրվել է «Ադրբեջանի Հանրապետության զինված ուժերի 90-ամյակը (1918–2008)», «Ադրբեջանի Հանրապետության զինված ուժերի 95-ամյակը (1918-2013)» հոբելյանական մեդալներով և «Ոսկե աստղ» «մեդալով։

Ոչնչացվել է 2016 թվականի ապրիլյան մարտերում։ Հետմահու Ադրբեջանի Նախագահ Իլհամ Ալիևի հրամանով արժանացել է Ադրբեջանի ազգային հերոսի կոչման։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Մուրադ Թելման օկլի Միրզաև». Արխիվացված է օրիգինալից 2021-01-23-ին. Վերցված է 2021-02-01-ին.
2. ↑  գնդապետ-լեյտենանտ Մուրադ Միրզաև
3. ↑  Полковник Мурад Мирзаев посмертно получил звание Национального героя
4. ↑  Сообщение пресс-службы Президента Официальный интернет сайт Президента Азербайджанской Республики, 19 апреля 2016.
5. ↑  «Текст указа президента Азербайджана от 19 апреля 2016 года». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ դեկտեմբերի 21-ին. Վերցված է 2021 թ․ փետրվարի 1-ին.
**Նախագահը** (ռուս.՝ Президе́нт), Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի 15-ամյա քաղաքական ղեկավարության մասին և այդ տարիներին Ռուսաստանում և արտերկրում տեղի ունեցող իրադարձությունների մասին պատմող Վլադիմիր Սոլովյովի վավերագրական լիամետրաժ ֆիլմ։ Ֆիլմում ընդգրկված է սկսած 1999 օգոստոսից մինչև մեր օրերը ժամանակաշրջանը։

Վարկանիշը
---------

«TNS Gallup Media» ընկերության տվյալներով՝ պրեմիերայի օրը Մոսկվայում ֆիլմը դիտել է 18 տարեկանից բարձր 39,1 % բնակչություն։ Քիչ առաջ նման հաջողության է հասել Անդրեյ Կոնդրաշովի «Ղրիմ՝ ճանապարհը դեպի Հայրենիք» ֆիլմը։ Այդպիսով, այդ երկու ֆիլմերը դարձել են Ռուսաստանի հեռուստատեսային եթերաշրջանի ամենավարկանիշային նկարները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «TNS՝ «Նախագահը»" ֆիլմը դիտել է շուրջ 39,1% մոսկվացի». ՌԻԱ Նովոստի.
2. ↑  «Фильм «Ղրիմ՝ ճանապարհը դեպի Հայրենիք» ֆիլմը դիտել է 3 միլիոն մոսկվացի». «ՌԻԱ Նովոստի».

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Նախագահը» ՅուԹյուբում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |

 |
**Մեր գերեզմանատան տղան**, ռուսական կատակերգություն, թրիլերի էլեմետներով։ Ֆիլմի ռեժիսորներն են Իլյա Չիժիկովը և Անտոն Չիժիկովը։ Ֆիլմը փակ էկրան է բարձրացել 2015 թվականի սեպտեմբերի 3-ին։

Ֆիլմի պաշտոնական պրեմիերան տեղի է ունեցել 2015 թվականի հունիսի 13-ին։

Սյուժե
------

Քսան տարեկան Կոլյա անունով մի տղա գալիս է Մոսկվա, իր հորեղբոր մոտ։ Նրան պետք էր շատ արագ վճարել իր պարտքերը, որը գալիս է դեռ իր նախկին աշխատավայրից։ Նա պատրաստ է աշխատել ամեն օր։ Ավելի ճիշտ ամեն գիշեր։ Այդպիսով նրա հորեղբայրը նրան տեղավորում է իր մոտ՝ գերեզմանատանը, որպես պահակ... , և այնտեղ նա պետք էր անցկացներ իր գիշերները։ Կոլյան երբ սկսում էր հասկանալ ամեն ինչ, առաջին հայացքից հրաժարվում է, քանի որ դեռ պատրաստ չէ այդպիսի աշխատանքին։ Սակայն առջևում մի գիշեր չէ, Կոլյան պետք է որոշում կայացնի, կմնա և կաշխատի որպես պահակ, թե կփաղչի և օրերից մի օր կմահանա իր պարտքը չվճարելու համար, բայց Կոլյան որոշում է, որ պետք է մնա և աշխատի իր հորեղբոր մոտ, ինչքան էլ, որ ծանր լիներ այդ աշխատանքը։ Բայց Կոլյան չէր էր կարող պատկերացնել, թե ինչ փորձություններ են գալու նրա գլխին։

Դերերում
--------

* Պալ Ալեքսանդր
* Ժիժիկին Իգոր
* Սիչեվ Վլադիմիր
* Իլին Ալեքսանդր
* Կազինսկայա Կրիստինա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Internet Movie Database — 1990.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ČSFD · Internet Movie Database |

 |
**Գ. Սուրյան** (- հոկտեմբերի 30, 1920(1920-10-30)), հայ բժիշկ։

Կենսագրություն
--------------

Բժշկական կրթություն է ունեցել և բժիշկ աշխատել։ 1912-1915 թվականներին բնակվել է Կոստանդնուպոլսում և բժիշկ աշխատել։

1914 թվականին, Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ զորակոչվել է օսմանյան բանակ և զինվորական բժիշկ ծառայել։

Կարսի ռազմաճակատում փախել է բանակից, անցել ռուսական կողմը և գնացել Կարս։ 1919 թվականին Կարսի ձորի 3-րդ հայկական որբանոցի բժիշկ է աշխատել։

1920 թվականի հոկտեմբերի 30-ին թուրք ասքյարները մտել են ձոր ու կրակ բացել որբանոցի վրա։ Այդ ժամանակ բժիշկը երեխաներին հանգստացնելու նպատակով մտել է սենյակ։ Թուրքի գնդակը ջարդելով լուսամուտի ապակին, խրվել է բժշկի սիրտը։ Այնուհետև թուրքերը մտել են որբանոց և երեխաների ու մեծերի վրա կրակ բացել։ Այստեղ քեմալականներն անմարդկային ու սարսափելի շատ արարքներ են կատարել։ Որբանոցի մյուս բժշկին՝ օսմանյան բանակից նույնպես փախած Ղարաքեշիշյանին թուրքերը որբանոցից տարել են իրենց հետ։

Գրականություն
-------------

* Մեզպուրեան Արթօ, Հայ եւ ծագումով հայ բժիշկներ։ Այբուբենական համառօտ անուանացանկ (1688-1940 թվականներ), Իսթանպուլ, 1940։
* Ալեքսանդրյան Արտաշես, Կարս. 1920-1921 թվականներ, Երևան, 1986։
* Ալեքսանդրյան Արտաշես, Մղձավանջ, Երևան, 2001։

Աղբյուրներ
----------

* Հարություն Մինասյան, Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայի Հանրապետությունում բռնաճնշումների և ցեղասպանության ենթարկված հայ բժիշկներ, Երևան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։
**«Իմ լավագույն ընկերը՝ Իոսիֆի որդի գեներալ Վասիլին»** (ռուս.՝ «Мой лучший друг — генерал Василий, сын Иосифа»), 1991 թվականի խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Վիկտոր Սադովսկին «Լենֆիլմ» կինոստուդիայում։

Ենթավերնագիր՝ «Տեսարաններ դեռ թերզարգացած սոցիալիզմի ժամանակներից» (ռուս.՝ Сцены времён ещё неразвитого социализма):

Պատմական ֆիլմ է հայտնի մարզիկ Վսեվոլոդ Բոբրովի ճակատագրի մասին, որը ճակատագրի բերումով դարձել է առաջնորդի որդու՝ ավիացիոն զորահրամանատար Վասիլի Ստալինի ֆավորիտը։ Ֆիլմի հիմքում փաստեր են ԽՍՀՄ ֆուտբոլի և հոկեյի հավաքականների լեգենդար ավագի իրական կենսագրությունից։

Սյուժե
------

Ֆիլմի սյուժեն կառուցված է որպես Վսեվոլոդ Բագրովի հիշողությունները Կազանի թիմի հետ մոսկովյան վետերանների ֆուտբոլային ընկերական հանդիպման ժամանակ։

Սպորտի մեծ սիրահար, գեներալ-լեյտենանտ Վասիլի Ստալինը նկատել է երիտասրադ, խոստումնալից Վսեվոլոդ Բագրովին (Բոբրով)։ Մարզիկի տաղանդն ու հանդգնությունը դուր են գալիս Իոսիֆ Ստալինի որդուն։ Շուտով Վսեվոլոդը դառնում է խորհրդային մեծագույն ֆուտբոլիստ և հոկեյիստ, նրա անունը բոլորի շուրթերին էր, և նրա կողքին միշտ մնում էր Վասիլի Ստալինը՝ այն մարդը, որն իրեն համարում էր իր ընկերը և հավատում էր նրա ուժերին։ Ոչ ոքի չէր շրջանցում գեներալի զայրույթը, բացի Բագրովից։ Բայց Ստալինի մահվանից հետո փոխվում է նրա որդու կյանքը։

Դերերում
--------

* Բորիս Շչերբակով – *Վսևոլոդ Բագրով (նախատիպ՝ Վսևոլոդ Բոբրով)*
* Վլադիմիր Ստեկլով – *Վասիլի Ստալին*
* Անդրեյ Բոլտնև – *մայոր / փոխգնդապետ Աստաֆև*
* Իրինա Մալիշևա – *Նինել*
* Անդրեյ Տոլուբեև – *Տոլիկ Շուստրով (ենթադրաբար, Վլադիմիր Դեմինը ԿԲԿՏ-ից)*
* Իգոր Գորբաչով – *պրոֆեսոր Սերեբրովսկի*
* Պյոտր Շելոխոնով – *գնդապետ Սավինիխ*
* Իգոր Եֆիմով – *գեներալ*
* Անատոլի Ռուդակով
* Գեորգի Շտիլ – *գնդապետ*
* Յան Յանակիև – *Լավրենտի Բերիա*
* Էռնստ Ռոմանով – *գնդապետ Յարցև*

Էպիզոդներում
------------

* Միխայիլ Դևյատկին - հարևան
* Եվգենի Բարկով - հարևան
* Ալեքսանդր Բերդա - հարևան
* Վալենտինա Կովել - հարևանուհի
* Ալեքսեյ Կրասնոպոլսկի - ռազմաօդային ուժերի գնդապետ
* Ալեքսեյ Վանին

Նկարահանող խումբ
----------------

* Ռեժիսոր՝ Վիկտոր Սադովսկի
* Սցենարի հեղինակներ՝ Վալենտին Եժով, Նատալյա Գոտովցևա, Պավել Կոտորոբայ, Վիկտոր Սադովսկու մասնակցությամբ
* Օպերատոր՝ Վադիմ Գրամմատիկով
* Կոմպոզիտոր՝ Վլադլեն Չիստյակով

Տես նաև
-------

* «Յակովը՝ Ստալինի որդին»

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Իմ լավագույն ընկերը՝ Իոսիֆի որդի գեներալ Վասիլին» ֆիլմը *kinopoisk.ru* կայքում
2. ↑  «Իմ լավագույն ընկերը՝ Իոսիֆի որդի գեներալ Վասիլին» ֆիլմը *kino-teatr.ru* կայքում

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Իմ լավագույն ընկերը՝ Իոսիֆի որդի գեներալ Վասիլին» ֆիլմը IMDb կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ČSFD · Internet Movie Database |

 |
**Ստեփան Մելքիսեդեկյան (Միլքիսեթյան, Մելիքսեթյան)** (1865 կամ 1867 - 1915), հայ բժիշկ։

Կենսագրություն
--------------

Ստեփան Մելքիսեդեկյանը ծնվել է 1865-1867 թվականներին, Բրուսա նահանգի կենտրոն Բրուսա քաղաքում։ Նախնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրի ազգային վարժարանում։ 1890 թվականին ավարտել է Կ. Պոլսի Օսմանյան կայսերական բժշկական վարժարանը և բժշկի վկայական ստացել։ Փարիզում մասնագիտացել է վիրաբուժության գծով։ Ըստ Լեփսիուսի` եղել է Բրուսայի քաղաքային հիվանդանոցի բժշկապետը։ Եր­կար տա­րի­ներ բժիշկ է աշ­խա­տել։ Եղել է ան­վա­նի մաս­նա­գետ։

1914 թվականին Առաջին համաշխարհային պատերազմն սկսվե­լուն պես զո­րա­կոչ­վել է օս­մա­նյան բա­նակ և Բրու­սա­յի զին­վո­րա­կան հի­վան­դա­նո­ցում զին­վո­րա­կան բժիշկ ծա­ռա­յել։

Մի քա­նի ամիս անց ան­հայտ պատ­ճա­ռով (ան­հա­վա­տա­լի զրպար­տու­թյամբ) մի քա­նի այլ ան­վա­նի մտա­վո­րա­կան­նե­րի հետ ձեր­բա­կալ­վել է ու շղթա­յա­կապ ու­ղարկ­վել Բանդր­մա­յի բան­տը։ Այս­տեղ հայտ­նի չէ, թե ինչ մեղ­քի հա­մար (հա­վա­նա­բար որ­պես հե­ղա­փո­խա­կան), դա­տա­պարտ­վել է 10 տար­վա բան­տար­կու­թյան։ Այ­նու­հե­տև շղթա­յա­կապ վե­րա­դարձ­վել է Բրու­սա­յի բան­տը, որ­տե­ղից առան­ձին առան­ձին նա­մակ­ներ է գրել կնո­ջը, երեք զա­վակ­նե­րին և անե­րոր­դուն` նկարագրելով, թե ինչ տանջանքների ու կտտանքների է ենթարկվում։

1915 թվականի օգոստոսին, 3 այլ հայերի հետ միասին, կախաղան է բարձրացվել Բրուսայի կամրջի վրա՝ 49 տարեկանում։ Երեք աներորդիները՝ Կարապետը, Հակոբը և Արթինը, գորգավաճառությամբ զբաղվելով հոգացել են իրենց այրիացած քրոջ ընտանիքի հոգսը։

2009 թվականի ապրիլին, Հայ ճարտարապետների համաժողովին մասնակցելու համար, ինչպես նաև Մեծ Եղեռ­նի 94-րդ տարելիցի առթիվ, ԱՄՆ-ի Դեթրոյթ քաղաքից Երևան ժամանած տեր և տիկին Հովսեփ և Նադիա Սարաֆյանները Հայոց Ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտին են հանձնել իրենց ազգական բժիշկ Ստեփան Մելիքսեթյանի բանտային 5 ձեռագիր նամակները՝ որպես կարևոր վավերագրեր։

Գրականություն
-------------

* Հայ բժշկութեան տուած զոհերը, ցուցակագրուած վաւերական փաստերով, Կ. Պոլիս, 1919։
* Կարոյեան Գասպար, Մեծ Եղեռնի նահատակ հայ բժիշկները (անոնց պատգամները), Պոսթոն, 1957։
* Սահակյան Լիլիկ, Ոճրագործները չխնայեցին նույնիսկ մարդու կյանքը փրկողներին, «Առող­ջա­պա­հու­թյուն», Երևան, 1965, թ. 4։
* Յուշամատեան Մեծ Եղեռնի (1915-1965), պատրաստեց Գերսամ Ահարոնեան, Պէյրութ, 1965։
* Թէոդիկ, Յուշարձան նահատակ մտաւորականութեան, Բ. տպագրութիւն, Երեւան, ապրիլ 24, 1985։
* Մակարյան Մարիետա, Դոկտոր Մելիքսեթյանի վերջին նամակները՝ Ցեղասպանության թանգարանին, «Ազգ», Երևան, 14-05-2009։

Աղբյուր
-------

* Հարություն Մինասյան, Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայի Հանրապետությունում բռնաճնշումների և ցեղասպանության ենթարկված հայ բժիշկներ, Երևան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։
**Արտեմ Անդրանիկի Կացյան** (մայիսի 14, 1882, Վլադիկավկազ, Ռուսաստան-1943, Օրջոնիկիձե, Դնեպրոպետրովսկի մարզ, Ուկրաինա), հայազգի նկարիչ, Օսեթիայի նկարիչների միության անդամ, օդաչու, համարվում է առաջին հայ օդաչուն։

Կենսագրություն
--------------

Արտեմ Կացյանը ծնվել է 1882 թվականի մայիսի 14-ին Վլադիկավկազ քաղաքում։ 1908 թվականին Մյունխենի գեղարվեստի և քանդակագործության ակադեմիայում ուսանելիս հետաքրքրություն է դրսևորել օդագնացության նկատմամբ և դառնում Մյունխենի աէրոակումբի անդամ։ Ստացել է օդաչուի վկայական, եղել է Ռուսաստանի առաջին օդաչուներից մեկը։ 1910 թվականին նա Բեռլինում մասնակցել է ավիատորների միջազգային մրցումներին և գրավել առաջին տեղը, որպես պարգև ստացել է ինքնաթիռ, որ գերմանական «Գրադե» ֆիրման սահմանել էր հաղթողի համար։ 1914-1918 թվականներին մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմին։ 1917 թվականին դարձել է Վլադիկավկազի աէրոակումբի աշխատակից։

Մահացել է 1943 թվականին։

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեքստեր Վիքիդարանում

1. ↑  «Հիշարժան տարեթվեր» (PDF). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2019 թ․ օգոստոսի 19-ին. Վերցված է 2019 թ․ հունիսի 27-ին.
2. ↑  «History of Conquest: 'the Armenian space' – form aeronauts to astronauts - Features | ArmeniaNow.com». *www.armenianow.com*. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ հունիսի 27-ին. Վերցված է 2019 թ․ հունիսի 27-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Հայկական ավիացիայի անցյալն ու ներկան. թանգարան, որը հասանելի չէ ամենքին
* Կացյան Արտեմ Անդրանիկի
**Ղարաքեշիշյան**,  հայ բժիշկ։

Կենսագրություն
--------------

Բժշկական կրթություն է ունեցել և բժիշկ աշխատել։ 1915 թվականին, Առա­ջին հա­մաշ­խար­հա­յին պա­տե­րազ­մի ժամանակ զորակոչվել է օսմանյան բանակ և զինվորական բժիշկ ծառայել։ Կարսի ռազմաճակատում փախել է օսմանյան բանակից, միացել ռուսական զորքին ու եկել Կարս։ Կարսի ձորի 3-րդ հայկական որբանոցի բժիշկ է աշխատել։

1920 թվականի հոկտեմբերի վերջին օրերին թուրք զինվորները մտել են ձորը և կրակ բացել որբանոցի վրա։ Այդ ընթացքում զոհվել է որբանոցի բժիշկ Գ. Սուրյանը։ Այնուհետև թուրքերը մտել են որբանոց ու կրակ բացել երեխաների ու մեծերի վրա։ Այստեղ քեմալականներն անմարդկային ու սարսափելի շատ բաներ են կատարել, շատ երեխաների ու քաղաքացիների սպանել։ Բժիշկ Ղարաքեշիշյանին ժանդարմները տարել են իրենց հետ… Բժիշկներ Գ. Սուրյանն ու Ղարաքեշիշյանը հրաշալի մարդիկ և փայլուն մասնագետներ են եղել։

Գրականություն
-------------

* Ալեքսանդրյան Արտաշես, Կարս. 1920-1921, Երևան, 1986։
* Ալեքսանդրյան Արտաշես, Մղձավանջ, Երևան, 2001։

Աղբյուրներ
----------

* Հարություն Մինասյան, Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայի Հանրապետությունում բռնաճնշումների և ցեղասպանության ենթարկված հայ բժիշկներ, Երևան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Տիգրան Գասապյան (այլ կիրառումներ)
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Գասապյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Տիգրան Ա. Գասապյան** (, Տիգրանակերտ - 1915, Կարին, Էրզրումի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն), հայ բժիշկ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Տիգրանակերտ քաղաքում, հայ առաքելական ընտանիքում։ 1912 թվականին ավարտել է Բեյրութի ամերիկյան համալսարանի բժշկական բաժինը։

1912 թվականին մեկնել է Ուր­ֆա և աշխատել Գերմանական հիվանդանոցում։

1914 թվականին Առա­ջին հա­մաշ­խար­հա­յին պա­տե­րազ­մի ժամանակ զորակոչվել է օսմանյան բանակ և ծառայել որպես զինվորական բժիշկ։

1915 թվականին սպանվել է Կա­րի­նում զինվորական ծառայության ընթացքում։

Գրականություն
-------------

* Քէստենեան Հրաչ, Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանէն Շրջանաւարտ Եւ Մեծ Եղեռնին Նահատակուած Հայ Բժիշկներ, «Ազ­դակ», 01-11-2012

Աղբյուրներ
----------

* Հարություն Մինասյան, Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայի Հանրապետությունում բռնաճնշումների և ցեղասպանության ենթարկված հայ բժիշկներ, Երևան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։
**Բատիկ Ստեփանի Բատիկյան** (հոկտեմբերի 15, 1892(1892-10-15), Նոր Բայազետ, Նոր Բայազետի գավառ, Երևանի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հոկտեմբերի 8, 1920(1920-10-08)), բոլշևիկ–հեղափոխական, ՌՍԴԲԿ անդամ (1907)։

Մասնակցել է Հովհաննես Սարուխանյանի կազմակերպած մարքսիստական խմբակի աշխատանքներին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ զորակոչվել է ռուսական բանակ։ Ավարտել է Ժիտոմիրի սպայական դպրոցը, ծառայել Կարպատյան ռազմաճակատում, մասնակցել գնդի բոլշևիկյան բջջի ընդհատակյա աշխատանքներին։ 1917 թվականի Փետրվարյան հեղափոխությունից հետո ընտրվել է 114-րդ ցարիցինյան գնդի կոմիտեի անդամ։ Սեպտեմբերին վերադարձել է Նոր Բայազետ և ծավալել հեղափոխական գործունեություն։ 1919 թվականին Բատիկյանի ղեկավարությամբ ստեղծվել է «Նոր Բայազետի երիտասարդական միություն»-ը, որը հետագայում վերանվանվել է «Սպարտակ»։ Ակտիվորեն մասնակցել է Մայիսյան խռովության (1920) նախապատրաստմանը։ Ապստամբության ջախջախումից հետո՝ հոկտեմբերին բանտ է նետվել և Երևան փոխադրելու պատրվակով՝ ճանապարհին գնդակահարել։

Նրա անունով է կոչվել ՀԽՍՀ Կամոյի շրջանի (Գավառ) գյուղերից մեկը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1974.

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 307)։*  |
**Վերջինը Սաբուդարայից** (վրաց.՝ საბუდარელი ჭაბუკი), 1958 թվականին Վրացֆիլմ կինոստուդիայում նկարահանված գեղարվեստական կատակերգական ֆիլմ։

Սյուժե
------

Ֆիլմը պատմում է մի երիտասարդի մասին, ով ապրում է Վրաստանի լեռնային գյուղերից մեկում։ Գյուղի բնակիչները մեկը մյուսի հետևից տեղափոխվում են քաղաք, և լեռնային գյուղը գրեթե դատարկվել է։ Երիտասարդը, սակայն, սիրում է գյուղի կյանքը, նրան դուր է գալիս ապրել այստեղ՝ իր հոր՝ Սաչինոյի կողքին, ով բրուտ է։ Սակայն երիտասարդն իմանում է, որ իր սիրած աղջկա ընտանիքը տեղափոխվում է Քութայիս։ Եվ այդ ժամանակ նա որոշում է փախչել տնից և գնալ քաղաք։

Դերերում
--------

* Բելա Մարիանաշվիլի - *Տեբրոլե*
* Իմեդա Կախիանի - *Գոգիտա*
* Գիվի Թոխաձե - *Ուշանգի*
* Սեսիլիա Թաղաիշվիլի - *Էլպիտե*
* Իպոլիտ Խվիչիա - *Ալմասխան*
* Նոդար Մգալոբլիշվիլի

Հետաքրքիր փաստեր
----------------

Ֆիլմում հնչում է Ռևազ Լագիձեի «Գոգով, գոգով, մե շանս մետի ջեր առավին մկվարեբիա» (Սիրելիս, կյանքում ես այսպես դեռ ոչ ոքի չեմ սիրել) երաժշտությունը։

Մրցանակներ
----------

Համամիութենական կինոփառատոնի երկրորդ մրցանակ, 1958 թվական։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Վերջինը Սաբուդարայից» ֆիլմը kino-teatr.ru կայքում

Աղբյուրներ
----------

* «Վերջինը Սաբուդարայից» ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
* «Վերջինը Սաբուդարայից» ֆիլմը kinopoisk.ru կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |

 |
**Հանս Նիլսեն Հաուգե** (նորվ.՝ Hans Nielsen Hauge, ապրիլի 3, 1771(1771-04-03), Rolvsøy, Էստֆոլդ, Նորվեգիա - մարտի 29, 1824(1824-03-29), Քրիստիանիա, Նորվեգիա), նորվեգացի քարոզիչ, հաուգենիզմի հիմնադիր։

Քաղաքական գործիչներ և լյութերական քահանաներ Անդրեաս Հաուգեի (1815-1892) որդին, Հանս Նիլսեն Հաուգեի (1853 -1931) թոռը։

Կենսագրություն
--------------

Հանս Նիլսեն Հաուգեն ծնվել է գյուղացու ընտանիքում։ Իր վրա զգալով պիեթիզմի ազդեցությունը, 1796 թվականից սկսել է քարոզել։ Հանդես է եկել պետական լյութերական եկեղեցու քննադատությամբ՝ կոչ անելով կրոնական նորացման։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են դարձել Նորվեգիայում, սակայն գաղափարները տարածվել են հիմնականում նորվեգացի գյուղացիների շրջանակում։ Բացի կրոնական գործունեությունը, զբաղվել է ձեռնարկատիրական գործունեությամբ՝ ներգրավվելով աջակիցների։ Արգելված հանրային կրոնական հավաքների պատճառով մի քանի տարի անցկացրել է բանտում։ Մահացել է 1824 թվականին Բրետվելդում, որն այդ ժամանակ դարձել էր հաուգենիզմի կրոնական շարժման կենտրոնը։ Նրա մահից հետո 19-րդ դարի ընթացքում հաուգենիզմը շարունակել է ազդեցություն ունենալ Նորվեգիայի կրոնական, քաղաքական կյանքի վրա։ ԱՄՆ-ում հաուգենիզմի գաղափարները դեր են խաղացել Ամերիկայում ժամանակակից ավետարանական լյութերական եկեղեցու ձևավորման գործում։

Հիշատակ
-------

Հանս Նիլսեն Հաուգեի հիշատակը հավերժացնող հուշատախտակ Օսլոյում
Նորվեգիայի Ռոլվսեյ գյուղում՝ Հաուգեի ծննդավայրից ոչ հեռու, բացվել է նրա անվան թանգարան։ Հաուգեի անունով են կոչվում մի քանի քաղաքների փողոցներ։ 1961 թվականին Հաուգեի կյանքի մասին նկարահանվել է «Hans Nielsen Hauge» ֆիլմը։ Ամեն տարի Ամերիկայի ավետարանական լյութերական եկեղեցին մարտի 29-ին կատարում է Հանս Նիլսեն Հաուգեի հիշատակի արարողություն։

Երկեր
-----

* *Betragtning over Verdens Daarlighed*, 1796
* *Forsøg til en Afhandling om Guds Viisdom*, 1796
* *De Enfoldiges Lære og Afmægtiges Styrke*, 1798
* *De sande Christnes udvalgte Psalmebog*, 1799
* *Den christelige Lære, forklaret over Epistlerne og Evangelierne*, 1800
* *Forklaring over Loven og Evangelium*, 1804
* *Om religiøse Følelser og deres Værd*, 1817
* *Religeuse Sange*, 1819
* *Huus-Postil*, 1822
* *Udtog af Kirke-Historien*, 1822
* *Hans Nielsen Hauges Testamente til sine Venner, 1821*

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. 1 2 3 4  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.)
2. 1 2 3 4  *Schäfer J.* Ökumenisches Heiligenlexikon — 1998.
3. ↑  *J. Gordon Melton* Encyclopedia of Protestantism. — New York: Facts on File, 2005. — 657 с.
4. ↑  *Воробьева М.В.* Христианское разномыслие: Словарь. — СПб: Издательство Санкт-Петербургского университета, 2004. — 96 с.(չաշխատող հղում)
5. ↑  *Jan Sjåvik* The A to Z of Norway. — Scarecrow Press, 2010. — 304 с.
6. ↑  «ХАУГЕ (Hauge) Ханс Нильсен - это... Что такое ХАУГЕ (Hauge) Ханс Нильсен?». *Словари и энциклопедии на Академике*. Վերցված է 2016 թ․ նոյեմբերի 14-ին.