Վաշինգտոն ԿՇ-ի օդային լուսանկար, 2007 թ
**Վաշինգտոն ԿՇ-ի պատմություն** (անգլ.՝ History of Washington, D.C.), Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների մայրաքաղաքի պատմություն ը։ Պոտոմակ գետ երկայնքով Կոլումբիայի շրջանի տեղն առաջին անգամ ընտրվել է նախագահ Ջորջ Վաշինգտոն կողմից։ Քաղաքը հարձակման է ենթարկվել 1812 թվականի պատերազմի ժամանակ մի դրվագով, որը հայտնի է որպես Վաշինգտոնի այրում։ Մայրաքաղաք վերադառնալուց հետո կառավարությունը ստիպված էր զբաղվել բազմաթիվ հասարակական շենքերի, այդ թվում՝ Սպիտակ տուն և Միացյալ Նահանգների Կապիտոլիումվերակառուցմամբ։ 1901 թվականի «Մաքմիլանի ծրագիրը» օգնեց վերականգնել և բարեկարգել քաղաքի կենտրոնական մասը, ներառյալ Ազգային առևտրի կենտրոնի և բազմաթիվ հուշարձանների ու թանգարանների կառուցումը։

Քաղաքի հիմնադրումից ի վեր Վաշինգտոնը ունեցել է սևամորթ բնակչության զգալի մաս՝ եզակի աֆրոամերիկացիների բարձր տոկոս ունեցող քաղաքների մեջ։ Արդյունքում, Վաշինգտոնը դարձավ ինչպես աֆրոամերիկյան մշակույթի կենտրոն, այնպես էլ քաղաքացիական իրավունքների շարժման կենտրոն։ Սև և սպիտակ դպրոցների ուսուցիչները ստանում էին նույն վարձատրությունը, ինչ դաշնային կառավարության աշխատակիցները, քանի որ քաղաքային իշխանությունները ղեկավարվում էին ԱՄՆ դաշնային կառավարության կողմից։ Միայն Հարավային դեմոկրատ Վուդրո Վիլսոնի վարչակազմից հետո, որի կաբինետում կային շատ հարավցիներ, սկսած 1913 թվականից, դաշնային գրասենյակները և աշխատատեղերը բաժանվեցին։ Այս իրավիճակը պահպանվեց տասնամյակներ շարունակ, քանի որ ռասայական տարանջատում քաղաքի որոշ հաստատություններում շարունակվեց մինչև 1950-ական թվականները։

Այսօր Կոլումբիայի շրջանը լի է հակադրություններով։ Քաղաքի կենտրոնական մասի արևելյան ծայրամասում և Անակոստիա գետ արևելք ընկած տարածքները հակված են եկամտի անհամաչափ ցածր մակարդակի։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ հետո միջին եկամուտ ունեցող շատ սպիտակամորթներ քաղաքի կենտրոնական և արևելյան մասերից տեղափոխվեցին նոր, մատչելի արվարձաններ, որոնց հասանելիությունը դարձավ ավելի դյուրին՝ մայրուղիների կառուցման շնորհիվ։ 1968 թվականի ապրիլի 4-ին Թենեսի նահանգի՝ Մեմֆիս քաղաքում, Մարտին Լյութեր Քինգ կրտսերի սպանությունը մեծ անկարգություններ առաջացրեց հիմնականում աֆրոամերիկյան թաղամասերում ՝ Ռոկ Կրիկ այգուց արևելք։ Քաղաքի կենտրոնական մասի մեծ մասը տասնամյակներ շարունակ մնացել է ամայի։ Ի հակադրություն, այգու արևմուտքում գտնվող տարածքները, ներառյալ գրեթե ողջ շրջանը Ջորջթաունի և Չևի Չեյզի միջև (որոնցից վերջինը տարածվում է դեպի հարևան Չևի Չեյզ, Մերիլենդ նահանգ), ներառում են երկրի ամենահարուստ և նշանավոր թաղամասերը։ 20-րդ դարի սկզբին Յու - սթրիթի միջանցքը ծառայում էր որպես աֆրոամերիկյան մշակույթի կարևոր կենտրոն Կոլումբիայի շրջանում։ Վաշինգտոնի մետրոպոլիտենը բացվել է 1976 թվականին։ 1990-ականների վերջի և 2000-ականների սկզբի աճող տնտեսությունը և ջենտրիֆիկացիա հանգեցրին քաղաքի կենտրոնական շատ շրջանների վերաբնակեցմանը։

ԱՄՆ Սահմանադրություն առաջին բաժնի, 8 - րդ հոդվածի համաձայն շրջանը (որը նահանգ չէ) ենթարկվում է բացառապես Կոնգրես օրենքներին։ Ուստի իրենց պատմության ողջ ընթացքում վաշինգտոնցիները Կոնգրեսում քվեարկելու իրավունք չունեին։ ԱՄՆ Սահմանադրության քսաներեքերորդ փոփոխությունը, որը վավերացվել է 1961 թվականին, վարչաշրջանին տվեց երեք ընտրական ձայն և այդպիսով անուղղակիորեն լիազորեց նրան անցկացնել նախագահի և փոխնախագահի ընտրություններ։ 1973 թվականին ընդունված Կոլումբիայի շրջանի ինքնակառավարման մասին օրենքը տեղական իշխանություններին ավելի մեծ վերահսկողություն է տվել գործերի վրա, ներառյալ քաղաքային խորհրդի և քաղաքապետի ուղղակի ընտրությունները։

Վաղ բնակեցում
-------------

Հնագիտական ​​ապացույցները ցույց են տալիս, որ ամերիկյան հնդկացիները բնակություն են հաստատել առնվազն 4000 տարի առաջ Անակոստիա գետ շրջանում։ Եվրոպացիները սկսեցին ուսումնասիրել տարածաշրջանը 17-րդ դարի սկզբին, այդ թվում նաև կապիտան Ջոն Սմիթը՝ 1608 թվականին։

Այդ ժամանակ Պատավոմեկը (թույլ կապված Պովատանի հետ) և Դոեգը ապրում էին ժամանակակից քաղաքի Վիրջինյան կողմում և Թեոդոր Ռուզվելտ կղզում, իսկ Պիսկատավեյը, որը նաև հայտնի է որպես Կոնոյի Ալգոնկինյան ցեղ, գտնվում էր Մերիլենդ կողմում::23 Ժամանակակից Վաշինգտոնի բնիկ բնակիչների մեջ էին մտնում Անակոստիա գետ մոտ ապրող՝ Նակոտչանկ ցեղը, որը կապված էր Կոնոյի հետ։ Մեկ այլ գյուղ գտնվում էր Լիթլ Ֆոլսի և Ջորջթաունի:23 միջև, և մորթի վաճառող անգլիացի Հենրի Ֆլիթը ֆիքսեց Նակոտչանկ գյուղը, որը կոչվում էր Տոհոգա՝ ժամանակակից Ջորջթաունի տեղում։

Ժամանակակից Վաշինգտոնի տարածքում առաջին գաղութային հողատերերը Ջորջ Թոմփսոնն ու Թոմաս Ջերարդն էին, որոնց 1662 թվականին շնորհվեց Բլյու Փլեյնսի տարածքը, իսկ հետագա տարիներին ՝ Սուրբ Էլիզաբեթը և այլ տարածքներ Անակոստիայում, Կապիտոլիումի բլուրում և այլ տարածքներում մինչև Պոտոմակ գետը։ 1670 թվականին Թոմփսոնը վաճառեց իր ունեցվածքը Կապիտոլիումի բլրի վրա Թոմաս Նոթլիին, ներառյալ Դադինգթոնի կալվածքը։ Դադինգթոնի կալվածքը սերնդեսերունդ փոխանցվել է Դենիել Քերոլին՝ Դադինգթոնից։ Եվրոպացի նորաբնակիչների ժամանումով սկսվեցին բախումներ բնիկ ամերիկացիների հետ՝ արոտավայրերի իրավունքների շուրջ։

1697 թվականին գաղութային Մերիլենդի նահանգը թույլ տվեց ամրոց կառուցել այն տարածքում, որտեղ այժմ Վաշինգտոնն է։ Այդ նույն թվականին Կոնոյները տեղափոխվեցին արևմուտք ՝ ներկայիս Փլեյնս քաղաքի տարածք, Վիրջինիա նահանգում, իսկ 1699 թվականին նրանք նորից տեղափոխվեցին Կոնոյ կղզի ՝ Մերիլենդի Փոյնթ օֆ Ռոքսի մոտ։:27

Ջորջթաունը հիմնադրվել է 1751 թվականին, երբ Մերիլենդի Գլխավոր ասամբլեան Ջորջ Գորդոնից և Ջորջ Բիլից 280 ֆունտ արժողությամբ գնեց վաթսուն ակր հողատարածք քաղաքի համար, իսկ Վիրջինիա նահանգի Ալեքսանդրիան հիմնադրվել է 1749 թվականին։

Գտնվելով անկման գծի վրա ՝ Ջորջթաունը ամենահեռավոր կետն էր հոսանքն ի վեր, որով օվկիանոսային նավերը կարող էին անցնել Պոտոմակ գետով։ Պոտոմակի ուժեղ հոսանքը ամբողջ տարվա ընթացքում մաքուր էր պահում բեռնափոխադրման ջրանցքը, և Չեսապիկ ծովածոցի ամենօրյա մակընթացությունները բարձրացնում էին ջրի մակարդակը Պոտոմակի ստորին հոսանքում, այնպես որ լիովին բեռնված օվկիանոսային նավերը հեշտությամբ կարող էին անցնել դրա միջով մինչև ծովածոց։ Մոտ 1745 թվականին Գորդոնը Պոտոմակի երկայնքով կառուցեց ծխախոտի հսկողության տուն։

Հայտնվեցին պահեստներ, նավահանգիստներ և այլ շինություններ, իսկ բնակավայրը արագորեն ընդարձակվեց։ Հին քարե տունը, որը գտնվում է Ջորջթաունում, կառուցվել է 1765 թվականին և համարվում է Վաշինգտոնի ամենահին պահպանված կառույցը։ Շատ քիչ ժամանակ է անցել, և Ջորջթաունը վերածվել է ծաղկող նավահանգստի, որը նպաստում է ծխախոտի և այլ ապրանքների առևտրին և մատակարարմանը գաղութային Մերիլենդ նահանգից։ 1789 թվականին Ջորջթաունի տնտեսության և բնակչության աճի հետ մեկտեղ հիմնադրվեց Ջորջթաունի համալսարանը, որտեղ ուսանողներ էին գալիս Արևմտյան Հնդկաստանի ամենահեռավոր անկյուններից։

Հիմնադրում
----------

Վաշինգտոնի, Կոլումբիայի շրջան տարածքային առաջընթաց
Սկզբում Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների մայրաքաղաքը Ֆիլադելֆիա էր սկսած Առաջին և Երկրորդ մայրցամաքային կոնգրեսից, որին հետևեց Համադաշնության կոնգրեսը՝ առաջին դաշնային սահմանադրության վավերացումից հետո։ 1783 թվականի հունիսին զայրացած զինվորների ամբոխը հավաքվեց Ֆիլադելֆիա Անկախության սրահում՝ պահանջելու վճարել Ամերիկյան հեղափոխական պատերազմում իրենց ծառայության համար։ Կոնգրեսը Փենսիլվանիայի նահանգապետ Ջոն Դիքինսոնին խնդրեց հավաքել ոստիկանական բանակ՝ Կոնգրեսը պաշտպանելու ցուցարարների հարձակումներից։

«1783 թվականի Փենսիլվանիայի ապստամբություն» անվանումը ստացած իրադարձությունների ժամանակ Դիքինսոնը համակրում էր ցուցարարներին և հրաժարվում էր նրանց դուրս բերել Ֆիլադելֆիայից։ Արդյունքում, 1783 թվականի հունիսի 21-ին Կոնգրեսը ստիպված եղավ փախչել Փրինսթոն, Նյու Ջերսի։

1783 թվականի հոկտեմբերի 6-ին, դեռ Փրինսթոնում, Կոնգրեսը ստեղծեց հանձնաժողով ՝ քննարկելու Կոնգրեսի մշտական նստավայրի տեղը։ Հաջորդ օրը, Էլբրիջ Ջերին՝ Մասաչուսեթսից առաջարկեց «Կոնգրեսի օգտագործման համար շենքեր կառուցել Դելավեր ափերին՝ Տրենտոնի մոտ կամ Պոտոմակ ափին՝ Ջորջթաունի մոտ, պայմանով, որ վերոհիշյալ գետերից մեկում գտնվի համապատասխան տարածք դաշնային քաղաքի համար»։ Դիքինսոնի՝ ազգային կառավարության ինստիտուտները պաշտպանելու ձախողումը, քննարկվել է 1787 թվականին[*փա՞ստ*] Ֆիլադելֆիայի կոնվենցիայում։ Հետևաբար, Միացյալ Նահանգների Սահմանադրության առաջին հոդվածի 8-րդ բաժնի պատվիրակները որոշեցին Կոնգրեսին իրավասություններ տալ։

> Իրականացնել բացառիկ օրենսդիր իշխանություն բոլոր դեպքերում այնպիսի շրջանի վրա (ոչ ավելի, քան տասը մղոն քառակուսի), որը կարող է առանձին նահանգների զիջման և Կոնգրեսի համաձայնության արդյունքում դառնալ Միացյալ Նահանգների կառավարության նստավայր և նման իշխանություն իրականացնել բոլոր այն վայրերի վրա, որոնք ձեռք են բերվել այն նահանգի օրենսդիր մարմնի համաձայնությամբ, որտեղ նրանք գտնվում են ՝ ամրոցներ, խանութներ, զինանոցներ, նավաշինարաններ և այլ անհրաժեշտ շենքեր կառուցելու համար։
> 
> 

Ջեյմս Մեդիսոնը «Ֆեդերալիստ 43» աշխատանքում նույնպես պնդում էր, որ ազգային կապիտալը պետք է առանձին պահվի նահանգներից, որպեսզի ապահովի իր պահպանումն ու անվտանգությունը։ Այնուամենայնիվ, Սահմանադրությունը չի ընտրում կոնկրետ վայր նոր շրջանի տեղակայման համար։

Մերիլենդ, Նյու Ջերսի, Նյու Յորք և Վիրջինիայ օրենսդիր ժողովները առաջարկում էին երկրի մայրաքաղաքի գտնվելու վայրը։ Հյուսիսային նահանգները գերադասում էին, որ մայրաքաղաքը տեղակայվի երկրի հայտնի քաղաքներից մեկում, ինչը զարմանալի չէ, քանի որ գրեթե բոլորը հյուսիսում էին։ Ի հակադրություն, հարավային նահանգները նախընտրում էին, որ մայրաքաղաքը մոտ լինի իրենց գյուղատնտեսական և ստրկատիրական շահերին։ Պոտոմակ գետի շրջակայքի տարածքի ընտրությունը, որը սահմանում էր Մերիլենդի և Վիրջինիայի միջև՝ երկու ստրկատիրական նահանգներ, համաձայնեցվել է Մեդիսոնի, Թոմաս Ջեֆերսոն և Ալեքսանդր Համիլթոն կողմից։ Համիլթոնն առաջարկել էր նոր դաշնային կառավարությանը վերցնել ամերիկյան հեղափոխական պատերազմի ժամանակ նահանգների կուտակած պարտքերը։ Համիլթոնի առաջարկով հարավային նահանգները պետք է ստանձնեին հյուսիսայինների պարտքերի մի մասը։ Ջեֆերսոնը և Մեդիսոնը համաձայնեցին այս առաջարկին և դրա դիմաց ապահովեցին դաշնային մայրաքաղաքի հարավային տեղանքը։

1788 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Մերիլենդի Գլխավոր ասամբլեան ընդունեց օրենք, որը լիազորում էր նրան հող հանձնել դաշնային շրջանին։ Վիրջինիայի Գլխավոր ասամբլեան հետևեց օրինակին 1789 թվականի դեկտեմբերի 3-ին։ 1790 թվականի հուլիսի 16-ին Դաշնային նստավայրի մասին օրենքի ստորագրումը սահմանում էր, որ կառավարության մշտական բնակության վայրը, որը «չի գերազանցում տասը քառակուսի մղոնը»(100 քառակուսի մղոն), պետք է տեղակայված լինի «Պոտոմակ գետի վրա, ինչ-որ տեղ Արևելյան Ճյուղի և Կոննոգոչեգուեի գետաբերաններին»։ «Արևելյան Ճյուղը» այսօր հայտնի է որպես Անակոստիա գետ։ Կոննոգոչեգուեն (Կոննոգոչեգուե Քրիկ) թափվում է Պոտոմակ գետի մեջ՝ հոսանքն ի վեր՝ Ուիլյամսպորտի և Հեյգերսթաունի մոտ, Մերիլենդ։ Բնակության մասին օրենքը սահմանափակեց Պոտոմակ գետի Մերիլենդյան կողմը այն հողերի տեղակայման վայրը, որոնք Նախագահի կողմից նշանակված հանձնակատարները կարող էին ձեռք բերել դաշնային կարիքների համար։

Նստավայրի մասին օրենքը նախագահ Ջորջ Վաշինգտոն լիազորություն է տալիս ընտրելու հողակտորի տեղանքը։ Այնուամենայնիվ, նախագահ Ջորջ Վաշինգտոնը ցանկանում էր ընդգրկել Ալեքսանդրիա (Վիրջինիա) դաշնային շրջանի կազմում։ Դա անելու համար դաշնային շրջանի սահմանները պետք է ընդգրկեին Պոտոմակի վրա գտնվող տարածքը, որը գտնվում է Արևելյան Ճյուղի գետաբերանից ներքև։

1791 թվականին ԱՄՆ Կոնգրես փոփոխեց Բնակության մասին օրենքը՝ թույլ տալով Ալեքսանդրիան ներառել դաշնային շրջանի մեջ։ Այնուամենայնիվ, Կոնգրեսի որոշ անդամներ խոստովանեցին, որ նախագահ Ջորջ Վաշինգտոնը և նրա ընտանիքը ունեին սեփականություն Ալեքսանդրիայում և դրա շրջակայքում, որը գտնվում էր Վերնոն լեռից ընդամենը յոթ մղոն (11 կմ) գետի հոսանքով վերև՝ Վաշինգտոնի տնից և պլանտացիաներից։ Հետևաբար, փոփոխությունը պարունակում էր դրույթ, որն արգելում էր «*հասարակական շենքերի կառուցումը, բացառությամբ Պոտոմակ գետի Մերիլենդի կողմից*»։

Վերջնական տարբերակն ընտրվել է Պոտոմակի անկման սահմանից անմիջապես ներքև ՝ մայրցամաքի ամենահեռավոր կետը, որը հարմար է նավարկության համար (տես ՝ Ատլանտյան ափի անկման սահման)։ Այն ներառում էր Ջորջթաուն և Ալեքսանդրիա նավահանգիստները։ Դաշնային շրջանի ստեղծման գործընթացը, սակայն, բախվել է այլ խնդիրների ՝ հողատերերի կողմից լուրջ առարկությունների տեսքով ինչպիսին է Դեյվիդ Բերնսը, ով ուներ 650 ակր (260 հա) մեծ հողատարածք՝ շրջանի կենտրոնում։ 1791 թվականի մարտի 30-ին Բերնսը և տասնութ այլ հիմնական հողատերեր հանձնվեցին և պայմանագիր ստորագրեցին Վաշինգտոնի հետ, որում նրանք փոխհատուցում էին ստանում հանրային օգտագործման համար վերցված ցանկացած հողի համար, մնացած հողի կեսը բաժանվում էր սեփականատերերին, իսկ մյուս կեսը՝ հանրությանը։

Բնակության մասին օրենքի համաձայն՝ Նախագահ Վաշինգտոնը 1791 թվականին նշանակեց երեք հանձնակատարների (Թոմաս Ջոնսոն, Դենիել Քերոլ և Դեյվիդ Ստյուարտ)՝ վերահսկելու դաշնային թաղամասում և մայրաքաղաքում սեփականության պլանավորումը, նախագծումը և ձեռքբերումը։ 1791 թվականի սեպտեմբերին, օգտագործելով Կոլումբիա տեղանունը և նախագահի անունը, երեք կոմիսարները համաձայնեցին դաշնային շրջանն անվանել **Կոլումբիայի տարածք**, իսկ դաշնային քաղաքը՝ **Վաշինգտոն**։

1791 թվականի մարտի 30-ին Վաշինգտոնը հրապարակեց նախագահական հռչակագիր, որը սահմանում էր «Ջոնսի կետը ՝ Վիրջինիայի Հանթինգ Քրիքի վերին հրվանդան»՝ որպես դաշնային շրջանի ներխուժման մեկնարկային կետ։ Հռչակագրում նկարագրված էր նաև այն մեթոդը, որով գեոդեզիստները պետք է որոշեին շրջանի սահմանները։ Աշխատելով երեք կոմիսարների ընդհանուր ղեկավարությամբ և Նախագահ Վաշինգտոնի ղեկավարությամբ՝ մայոր Էնդրյու Էլիկոտը, իր եղբայրներ Բենջամին և Ջոզեֆ Էլիկոտների, Իսահակ Ռոբերդոյի, Իսահակ Բրիգսի, Ջորջ Ֆենվիքի և, սկզբում, աֆրոամերիկացի աստղագետ Բենջամին Բանեկերի աջակցությամբ, սկսեց հետազոտությունը։

Հետազոտողների խումբը քառակուսի տարածք է կազմել, որը զբաղեցնում է բոլոր 100 քառակուսի մղոնները, որոնք թույլատրված էին բնակության մասին օրենքով։ Հրապարակի յուրաքանչյուր կողմն ուներ 10 մղոն (16 կմ) երկարություն։ Հրապարակի անկյունների միջև ընկած առանցքները անցնում էին հյուսիսից հարավ և արևելքից արևմուտք։ Հրապարակի կենտրոնը գտնվում է ամերիկյան նահանգների կազմակերպության կենտրոնակայանում ՝ Էլիպս քաղաքից արևմուտք։

Կոլումբիայի սկզբնական շրջանի Հյուսիսարևելյան սահմանային քար թիվ 4 Վաշինգտոնում, Կոլումբիայի շրջան և Պրինց Ջորջի շրջան, Մերիլենդ (2005):
Գեոդեզիների խումբը քառասուն ավազաքար սահմանային ցուցիչներ է տեղադրել հրապարակի կողմերի երկայնքով յուրաքանչյուր մղոնի վրա (տես՝ Կոլումբիայի սկզբնական շրջանի սահմանային ցուցիչներ)։ Նրանցից երեսունվեցը պահպանվել են մինչ օրս:Հարավային անկյունաքարը գտնվում է Ջոնս Փոյնթի վրա։ Արևմտյան անկյունային քարը գտնվում է Վիրջինիա նահանգի Արլինգթոն շրջանի արևմտյան անկյունում։ Հյուսիսային անկյունաքարը գտնվում է Մերիլենդ նահանգի Սիլվեր Սփրինգի մոտակայքում գտնվող Իսթ - Ուեսթ մայրուղուց անմիջապես հարավ ՝ 16-րդ փողոցից արևմուտք։ Արևելյան անկյունաքարը գտնվում է Հարավային պողոտայի և Արևելյան պողոտայի խաչմերուկից արևելք։

1793 թվականի հունվարի 1-ին Էնդրյու Էլիկոտը զեկույց ներկայացրեց հանձնաժողովականներին, որում ասվում էր, որ հետազոտությունն ավարտված է, և բոլոր սահմանային քարերը տեղում են։ Էլիկոտի զեկույցը պարունակում էր սահմանային քարերի նկարագրություն և քարտեզ, որը ուրվագծում էր Կոլումբիայի տարածքի սահմաններն ու տեղագրական առանձնահատկությունները։ Քարտեզը ցույց տվեց Վաշինգտոն քաղաքի և նրա գլխավոր փողոցների գտնվելու վայրը, ինչպես նաև յուրաքանչյուր սահմանաքարի գտնվելու վայրը։

### Վաշինգտոն քաղաքի հատակագիծ

Լ'Էնֆատի կողմից մշակված քաղաքային հատակագիծը։
ԱՄՆ Կոնգրեսի գրադարան  
*Վաշինգտոն քաղաքի տեսարանը 1792 թվականին (1800-ականների սկզբին)*
Փորագրություն, որտեղ պատկերված է Ջորջ Վաշինգտոն, որը հիմնաքար է դնում ԱՄՆ Կապիտոլիումի շենքի վրա։
1791 թվականի սկզբին Նախագահ Վաշինգտոնը Պիեռ Չարլզ Լ'Էնֆանտին հանձնարարեց մշակել նոր քաղաքի պլաններ դաշնային տարածքի կենտրոնում գտնվող հողատարածքի վրա, որը գտնվում էր Պոտոմակ գետի հյուսիսարևելյան ափի և հյուսիսարևմտյան ափի միջև։ իր արևելյան ճյուղից։ Այնուհետև Լ'Էնֆանտը իր «Միացյալ Նահանգների կառավարության մշտական ​​նստավայրի համար նախատեսված քաղաքի պլանում...» մշակեց քաղաքի առաջին հատակագիծը՝ ցանց, որը կենտրոնացած էր Միացյալ Նահանգների Կապիտոլիումի վրա, որը պետք է կանգներ բլրի գագաթ (Ջենկինսի բլուր) 0,0° երկայնության վրա։ Ցանցը լցրեց Պոտոմակ գետով սահմանափակված տարածքը, նրա արևելյան ճյուղը (այժմ կոչվում է Անակոստիա գետ), Ատլանտյան ափի անկման գծի հիմքը, որի երկայնքով ավելի ուշ կանցներ փողոցը (ի սկզբանե Բունդերի, այժմ Ֆլորիդայի պողոտա) և Ռոք Քրիքը։

Հյուսիսից հարավ և արևելքից արևմուտք փողոցները ցանց էին կազմում։ Ավելի լայն անկյունագծային «մեծ պողոտաները», որոնք հետագայում կոչվեցին Միության պետությունների անունով, հատեցին ցանցը։ Այնտեղ, որտեղ այս պողոտաները հատվում էին միմյանց հետ, Լ'Էնֆանտը տեղադրեց բաց տարածքներ շրջանակների և քառակուսիների տեսքով, որոնք հետագայում կոչվեցին հայտնի ամերիկացիների անուններով։

Լ'Էնֆատի` ամենալայն «Գրանդ պողոտան» 400 ոտնաչափ (122 մ) լայնությամբ էսպլանադա էր՝ պարտեզի արահետներով, որը նա նախագծել էր մոտ 1 մղոն (1,6 կմ) անցնելու համար արևելք-արևմուտք առանցքով տարածքի կենտրոնում, որը այժմ զբաղեցնում է Ազգային մոլը։ Ավելի նեղ պողոտա (Փենսիլվանիա պողոտա) միացնում էր «Կոնգրեսի տունը» (Կապիտոլիում) «Նախագահի տան» (Սպիտակ տուն) հետ։ Ժամանակի ընթացքում Փենսիլվանիայի պողոտան վերաճեց մայրաքաղաքի ներկայիս «Գրանդ պողոտայի»։

Լ'Էնֆանտի պլանը ներառում էր ջրանցքների համակարգ, որոնցից մեկը պետք է անցներ Կապիտոլիումի արևմտյան մասի հարևանությամբ, Ջենկինս բլրի հիմքով։ Ջրանցքների համակարգը պետք է լցվեր Թայբեր Քրիկի (նաև կոչվում է «Գուս Քրիկ») և և Ջեյմս Քրիկի ջրերով և կանցնի քաղաքի կենտրոնով՝ թափվելով դեպի Պոտոմակ գետը և Արևելյան ճյուղը (տես՝ Վաշինգտոնի քաղաքային ջրանցք)։

Հունիսի 22-ին Լ'Էնֆանտը նախագահին ներկայացրեց դաշնային քաղաքի իր առաջին ծրագիրը։ Օգոստոսի 19-ին նա նախագահին ուղարկած նամակին կցել էր նոր քարտեզ։

Նախագահ Վաշինգտոնը պահեց Լ'Էնֆանտի ծրագրերից մեկը, այն ցույց տվեց Կոնգրեսին, իսկ հետո տվեց երեք հանձնակատարներին։ Խոսքը, հավանաբար, քարտեզի մասին էր, որը Լ'Էնֆանտը կցել էր օգոստոսի 19-ի նախագահին ուղղված իր նամակին։

Հետագայում Լ'Էնֆանտը մի շարք կոնֆլիկտների մեջ մտավ երեք հանձնակատարների և այս ձեռնարկության այլ մասնակիցների հետ։ 1792 թվականի փետրվարին վիճահարույց ժամանակաշրջաններից մեկում Էնդրյու Էլիկոտը, ով իրականացրել է ապագա Կոլումբիայի շրջանի սահմանային հետազոտությունը (տես՝ Կոլումբիայի սկզբնական շրջանի սահմանային նշանները) և դաշնային քաղաքային հետազոտությունը հանձնակատարների ղեկավարությամբ, զեկուցել էր հանձնակատարներին, որ Լ'Էնֆանտը չի կարողացել ձեռք բերել քաղաքի փորագրված հատակագիծը և հրաժարվել էր նրան տրամադրել բնօրինակ հատակագիծը (որը Լ'Էնֆանտը պատրաստել էր մի քանի տարբերակներով)։

Էլիկոտը, իր եղբոր՝ Բենջամին Էլիկոտի օգնությամբ, վերանայեց ծրագիրը՝ չնայած Լ'Էնֆանտի բողոքներին։ Էլիկոտի փոփոխությունները, որոնք ներառում էին երկար պողոտաների հարթեցում և Լ'Էնֆանտի սկզբնական պլանից՝ թիվ 15 հրապարակի հեռացում, փոքր փոփոխություններ մտցրին քաղաքի հատակագծի մեջ։

Իր նամակներում Էլիկոտը պնդում էր, որ չնայած նրան մերժել են օրիգինալ պլանի տրամադրման հարցում, նա ծանոթ է Լ'Էնֆանտի համակարգին և ունի բազմաթիվ նշումներ իր հարցումների վերաբերյալ։ Հետևաբար, հնարավոր է, որ Էլիկոտը վերստեղծել է ծրագիրը։

Դրանից անմիջապես հետո Վաշինգտոնը հեռացրեց Լ'Էնֆանտին։ Էլիկոտն իր ծրագրի առաջին տարբերակը տվեց Ջեյմս Թաքարին և Ֆիլադելֆիացի Ջոն Վալանսին, ովքեր փորագրեցին, տպեցին և հրատարակեցին այն։ 1792 թվականի մարտին տպագրված այս տարբերակը Վաշինգտոն քաղաքի առաջին պլանն էր, որը լայնորեն տարածվեց։

Լ'Էնֆանտի հեռանալուց հետո Էլիկոտը շարունակեց ուսումնասիրել քաղաքը ՝ համաձայն իր վերանայված ծրագրի, որի մի քանի ավելի մեծ և մանրամասն տարբերակներ նույնպես փորագրվեցին, հրապարակվեցին և տարածվեցին։ Արդյունքում, Էլիկոտի վերանայված ծրագիրը հիմք հանդիսացավ մայրաքաղաքի հետագա զարգացման համար։

1800 թվականին կառավարության նստավայրը վերջապես տեղափոխվեց նոր քաղաք, և 1801 թվականի փետրվարի 27-ին Կոլումբիայի շրջանի 1801 թվականի օրգանական ակտը շրջանը հանձնեց Կոնգրեսի իրավասությանը։ Ակտը նաև բաժանեց շրջանի չընդգրկված տարածքը երկու շրջանների՝ Վաշինգտոնի շրջանը, որը գտնվում էր Պոտոմաքի հյուսիս-արևելյան ափին և Ալեքսանդրիայի շրջանը՝ հարավ-արևմտյան ափին։

19 - րդ դար
-----------

### Տնտեսական զարգացում

Կոլումբիայի շրջանը ապավինում էր Կոնգրեսի աջակցությանը՝ կապիտալի բարելավման և տնտեսական զարգացման համար։ Այնուամենայնիվ, Կոնգրեսը հավատարիմ չէր քաղաքի բնակիչներին և չէր ցանկանում աջակցություն ցուցաբերել։ 1809 թվականին Կոնգրեսը միջոցներ է հատկացրել Վաշինգտոնի քաղաքային ջրանցքը կառուցելու համար, երբ մասնավոր ֆինանսավորման նախորդ փորձերը ձախողվել էին։ Շինարարությունը սկսվել է 1810 թվականին, իսկ ջրանցքը բացվել է 1815 թվականի վերջին՝ Անակոստիա գետը միացնելով Թայբեր Քրիքին։

Չեսապիկի և Օհայոյի ջրանցքի (C&O) շինարարությունը սկսվել է Ջորջթաունում 1828 թվականին։ Շինարարությունը դանդաղորեն ընթանում էր դեպի արևմուտք՝ Մերիլենդով։ Առաջին հատվածը՝ Ջորջթաունից մինչև Սենեկա, Մերիլենդ, բացվել է 1831 թվականին։ 1833 թվականին Ջորջթաունից դեպի արևելք կառուցվել է շարունակությունը՝ միանալով քաղաքային ջրանցքին։ 1850 թվականին C&O ջրանցքը հասավ Քամբերլենդ, Մերիլենդ, թեև այդ ժամանակ այն արդեն հնացած էր, քանի որ 1842 թվականին Քամբերլենդում հայտնվեց Բալթիմոր և Օհայո երկաթուղին (B&O)::1 Ջրանցքի կառուցումը բախվեց ֆինանսական խնդիրների, և մինչև Օհայո գետի հետագա շինարարության ծրագրերը չեղարկվեցին::7

### 1812 թվականի պատերազմ

Միացյալ Նահանգների Կապիտոլիումը 1812 թվականի պատերազմի ժամանակ Վաշինգտոնի այրումից հետո: Ջրաներկով և թանաքով վերականգնված պատկեր, 1814 թ․։
Ջորջ Կուկի «Վաշինգտոն քաղաքը նավատորմի բակից այն կողմ», 1833 թ․, ցուցադրված Սպիտակ տուն Օվալաձև գրասենյակում։
1812 թվականի պատերազմի ժամանակ՝ 1814 թվականի օգոստոսի 19-ից 29-ը, բրիտանական բանակ գլխավորեց արշավախումբը, որի ընթացքում նրանք գրավեցին և այրեցին մայրաքաղաքը։ Օգոստոսի 24-ին Բլադենսբուրգի ճակատամարտում բրիտանացիները ջախջախեցին ամերիկյան աշխարհազորը, որը հավաքվել էր Մերիլենդ նահանգի Բլադենսբուրգ քաղաքում՝ մայրաքաղաքը պաշտպանելու համար։ Դրանից հետո աշխարհազորը առանց կռվի հեռացել է Վաշինգտոնից։ Նախագահ Ջեյմս Մեդիսոնը և ԱՄՆ կառավարության մնացած անդամները փախել են մայրաքաղաքից բրիտանացիների ժամանելուց անմիջապես առաջ։

Այնուհետև բրիտանացիները մտան մայրաքաղաք և այրեցին այն պատերազմի ամենակործանարար արշավանքի ժամանակ։ Բրիտանական զորքերը հրկիզել են մայրաքաղաքի ամենակարևոր հասարակական շենքերը, այդ թվում՝ նախագահական առանձնատունը (Սպիտակ տուն), Միացյալ Նահանգների Կապիտոլիումը, Արսենալը, ռազմածովային բակը, Ֆինանսների նախարարության շենքը և ռազմական նախարարության շենքը, ինչպես նաև Լոնգ Բրիջի հյուսիսային հատվածը որը հատում էր Վիրջինիայի Պոտոմակ գետը։ Այնուամենայնիվ, բրիտանացիները խնայեցին արտոնագրային բյուրոն և ծովային զորանոցները։ Դոլլի Մեդիսոնը՝ Առաջին տիկինը, կամ գուցե տնային անձնակազմի անդամները, փրկեցին Լենսդաունի դիմանկարը Ջորջ Վաշինգտոնի իրական չափերով՝ Գիլբերտ Ստյուարտի կողմից, երբ բրիտանացիները մոտենում էին առանձնատանը։

Պատերազմից հետո սկսվեց թեթև ճգնաժամ։ Շատ հյուսիսաբնակներ պնդում էին Կապիտոլիումը տեղափոխել, և կառավարությունը Ֆիլադելֆիա տեղափոխելու առաջարկը դրվեց Կոնգրեսում քվեարկության։ Այս առաջարկը մերժվեց 83 կողմ, 74 դեմ ձայներով, իսկ կառավարության նստավայրը մնաց Վաշինգտոնում։

### Երկաթուղիները ժամանում են Վաշինգտոն

Բալթիմոր և Օհայո երկաթուղի ընկերությունը 1835 թվականին բացեց երկաթուղային գիծ Բալթիմոր դեպի Վաշինգտոն գնացող։:157 1850-ական թվականներին Վաշինգտոնի մասնաճյուղում ուղևորահոսքն ավելացավ, և 1851 թվականին ընկերությունը բացեց մեծ կայարան հյուսիս արևմուտքի Նյու Ջերսի պողոտայում՝ Կապիտոլիումից հյուսիս։:92 Երկաթուղու հետագա զարգացումը շարունակվեց Քաղաքացիական պատերազմից հետո՝ նոր Բալթիմոր և Օհայո երկաթուղի (Մետրոպոլիտեն մասնաճյուղ) գծով, որը միացնում էր Վաշինգտոնը արևմուտքին, և 1870-ականներին մրցակցություն սկսվեց Բալթիմորի և Պոտոմակի երկաթուղիների միջև։ 1907 թվականին բացվեց Յունիոն կայարանը՝ դառնալով քաղաքի կենտրոնական կայարանը։:227

### Ռետրոցեսիա

Կոլումբիայի շրջանի քարտեզը մինչև ռետրոցեսիան 1835 թ.։
Միացյալ Նահանգների Կապիտոլիումի շենքը 1846 թվականին, մինչ ներկայիս ռոտոնդայի կառուցումը։
Գրեթե անմիջապես այն բանից հետո, երբ «Դաշնային քաղաքը» կառուցվեց Պոտոմակից հյուսիս, Ալեքսանդրիա շրջանի Պոտոմակից հարավ գտնվող որոշ բնակիչներ սկսեցին միջնորդություններ ներկայացնել ՝ պահանջելով դրանք վերադարձնել Վիրջինիայի իրավասությանը։ Ժամանակի ընթացքում Ալեքսանդրիան շրջանից առանձնացնելու ավելի լայն շարժում առաջացավ մի քանի պատճառներով․

* Ալեքսանդրիան ստրկավաճառության կենտրոնն էր։ Երկրի մայրաքաղաքում ավելի ու ավելի հաճախ էին խոսում ստրկության վերացման մասին։ Ալեքսանդրիայի տնտեսությունը կտուժի, եթե Կոլումբիայի շրջանում ստրկությունը օրենքից դուրս հայտարարվեր։ (1848 թվականին կոնգրեսական Աբրահամ Լինքոլն ներկայացրել էր օրինագիծ՝ վերացնելու ստրկությունը թաղամասում, որը ձախողվել էր)։
* Վիրջինիայում ստրկության վերացման ակտիվ շարժում կար։ Ստրկության կողմնակիցների խմբակցությունն աննշան մեծամասնություն ուներ Վիրջինիայի Գլխավոր ասամբլեայում։ Եթե ​​Ալեքսանդրիան և Ալեքսանդրիայի շրջանը վերադարձվեին Վիրջինիա, ապա նրանք կտրամադրեին ստրկության կողմնակից երկու նոր ներկայացուցիչներ։
* Ալեքսանդրիայի տնտեսությունը լճացած էր, քանի որ Ջորջթաունի նավահանգստի հետ մրցակցությունը սկսեց շարժվել դեպի Պոտոմակի հյուսիսային ափ, որտեղ բնակվում էին Կոնգրեսի անդամների մեծ մասը և տեղական դաշնային պաշտոնյաները։
* Բնակության մասին օրենքը արգելում էր դաշնային գործակալություններին տեղակայվել Վիրջինիայում։
* Ալեքսանդրիայի ջրանցքը, որը միացնում էր C&O ջրանցքը Ալեքսանդրիայի հետ, վերանորոգման կարիք ուներ, ինչը դաշնային կառավարությունը չէր ցանկանում ֆինանսավորել։

Հանրաքվեից հետո Ալեքսանդրիայի շրջանի բնակիչները դիմել են Կոնգրեսին և Վիրջինիային ՝ Վիրջինիայի այդ տարածքը վերադարձնելու խնդրանքով։ 1846 թվականի հուլիսի 9-ի Կոնգրեսի ակտով և Վիրջինիայի Գլխավոր ասամբլեայի հաստատմամբ Պոտոմակ հարավ գտնվող տարածքը (39 քառակուսի մղոն) 1847 թվականից վերադարձվեց Վիրջինիային կամ «անջատվեց» դրա կազմից։

Այդ ժամանակ այդ հողերը հայտնի էին որպես Ալեքսանդրիայի շրջան, Վիրջինիա, և ներկայումս ներառում են Ալեքսանդրիայի անկախ քաղաքի մի մասը և ամբողջ Արլինգթոն շրջանը, որը Ալեքսանդրիա շրջանի իրավահաջորդն է։ Հանձնված գետի հողերի մեծ մասը Ջորջ Վաշինգտոնի Կուստիս Պարկի կալվածքն էր, ով աջակցում էր հետընթացին և օգնեց Վիրջինիա նահանգի Ալեքսանդրիա շրջանի կանոնադրության մշակմանը Վիրջինիայի Գլխավոր ասամբլեայում։ Կալվածքը (Արլինգթոնի պլանտացիա) անցավ նրա դստերը (Ռոբերտ Է․ Լիի կնոջը) և ի վերջո դարձավ Արլինգթոնի ազգային գերեզմանատուն։

### Քաղաքացիական պատերազմի դարաշրջան

Ազգային առևտրի կենտրոնի հարավային մասը 1863 թ․։
Նախագահ Լինքոլնը պնդում էր, որ ԱՄՆ Կապիտոլիումի շինարարությունը շարունակվի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ:
Վաշինգտոնի ջրատարի մի մասը բացվել է 1859 թվականին՝ ապահովելով քաղաքի բնակիչներին խմելու ջուր և նվազեցնելով նրանց կախվածությունը ջրհորների ջրից։ Ջրատարը, որը կառուցվել է ԱՄՆ բանակի ինժեներական կորպուսի կողմից, լիովին գործարկվել է 1864 թվականին՝ օգտագործելով Պոտոմակ գետը որպես աղբյուր։

Վաշինգտոնը մնաց մի քանի հազար բնակիչ ունեցող փոքր քաղաք, որը գործնականում ամայի էր ամռանը, մինչև 1861 թվականին ամերիկյան քաղաքացիական պատերազմի բռնկումը։ Նախագահ Աբրահամ Լինքոլն ստեղծեց Պոտոմակի բանակը ՝ դաշնային մայրաքաղաքը պաշտպանելու համար, և հազարավոր զինվորներ ժամանեցին տարածք։ Դաշնային կառավարության զգալի ընդլայնումը պատերազմը և նրա ժառանգությունները, ինչպիսիք են վետերանների կենսաթոշակները, հանգեցրին քաղաքի բնակչության զգալի աճին՝ 1860 թվականին 75,000-ից մինչև 132,000 1870 թվականին։

Ստրկությունը շրջանում վերացվեց 1862 թվականի ապրիլի 16 - ին ՝ Լինքոլնի ազատագրման հռչակագիրը հրապարակելուց ութ ամիս առաջ, փոխհատուցման ազատագրման մասին օրենքի ընդունմամբ։ Քաղաքը դարձավ հանրաճանաչ տեղ ազատ արձակված ստրուկների խմբավորվելու համար։

Պատերազմի ողջ ընթացքում քաղաքը պաշտպանված էր Միության բանակ ամրոցների օղակով, որը հիմնականում հետ էր պահում Համադաշնության բանակի առաջխաղացումը։ Հատկանշական բացառություն էր Ֆորտ Սթիվենսի ճակատամարտը 1864 թվականի հուլիսին, որտեղ միության զինվորները հետ մղեցին զորքերը՝ դաշնային գեներալ Ջուբալ Ա. Էրլիի հրամանատարության ներքո։ Այս ճակատամարտը երկրորդ դեպքն էր, երբ ԱՄՆ նախագահը պատերազմի ժամանակ ընկավ թշնամու կրակի տակ, երբ Լինքոլնը այցելեց բերդ՝ մարտերին հետևելու։ (Առաջինը Ջեյմս Մեդիսոնն էր 1812 թվականի պատերազմի ժամանակ)։ Միևնույն ժամանակ, Միության ավելի քան 20,000 հիվանդ և վիրավոր զինվորներ բուժում են ստացել մայրաքաղաքի տարբեր մշտական և ժամանակավոր հիվանդանոցներում։

### Հետքաղաքացիական պատերազմի ժամանակաշրջան

1865 թվականի ապրիլի 14-ին՝ պատերազմի ավարտից մի քանի օր անց, Աբրահամ Լինքոլնի սպանություն Ֆորդի թատրոնում Ջոն Ուիլքս Բութի կողմից՝ «*Մեր ամերիկացի զարմիկը*» ներկայացման ժամանակ։ Հաջորդ առավոտյան՝ ժամը 7:22-ին, Նախագահ Լինքոլնը մահացավ Պետերսենի տանը, որը գտնվում էր փողոցի դիմացի հատվածում ՝ դառնալով ԱՄՆ առաջին նախագահը, ում դեմ մահափորձ էր կատարվել։ Ռազմական նախարար Էդվին Մ. Սթենթոնն ասել է. «Հիմա նա ​​պատկանում է դարերին»։

Թերթի շարքը Փենսիլվանիայի պողոտայում, 1874 թ․։
Ջրատար կամուրջը Պոտոմակ գետի վրայով, որի հետին պլանում է Վիրջինիա, իսկ առաջին պլանում՝ C&O ջրանցքը:
Վաշինգտոնի հուշահամալիրը կանգնած էր այս անավարտ վիճակում 25 տարի, մինչև դրա շինարարության ավարտը 1884 թվականին:
1870 թվականին շրջանի բնակչությունը նախորդ մարդահամարի համեմատ աճել էր 75%-ով՝ հասնելով մոտ 132,000 բնակիչների։ Չնայած քաղաքի աճին, Վաշինգտոնը դեռևս ուներ կեղտոտ ճանապարհներ և չուներ տարրական սանիտարական պայմաններ։ Իրավիճակն այնքան սարսափելի էր, որ Կոնգրեսի որոշ անդամներ առաջարկեցին մայրաքաղաքն ավելի արևմուտք տեղափոխել, սակայն նախագահ Ուլիսես Գրանտը հրաժարվեց դիտարկել նման առաջարկը։

Ի պատասխան մայրաքաղաքի վատ կենսապայմանների՝ Կոնգրեսն ընդունեց 1871 թվականի Օրգանական ակտը, որը չեղյալ հայտարարեց Վաշինգտոն և Ջորջթաուն քաղաքների առանձին կանոնադրությունները և ստեղծեց նոր տարածքային կառավարություն Կոլումբիայի ողջ շրջանի համար։ Ակտը նախատեսում էր նախագահի կողմից նշանակված նահանգապետ, օրենսդիր մարմին՝ տասնմեկ նշանակված խորհրդականներից բաղկացած վերին պալատով և շրջանի ժողովրդի կողմից ընտրված պատվիրակների պալատով 22 հոգուց, և նշանակված Հանրային աշխատանքների խորհուրդ, որը հանձնարարված էր արդիականացնել քաղաքը։

Նախագահ Գրանտը 1873 թվականին նահանգապետի պաշտոնում նշանակեց Ալեքսանդր Ռոբի Շեֆերդ՝ Հանրային աշխատանքների խորհրդի ազդեցիկ անդամին։ Շեպարդը թույլատրեց հսկայական մունիցիպալ նախագծերը, որոնք զգալիորեն արդիականացրին Վաշինգտոնը։ Սակայն մարզպետը երեք անգամ ավելի շատ գումար է ծախսել, քան նախատեսված էր կապիտալ բարելավման համար։ Նա ի վերջո սնանկացրեց քաղաքը։ 1874 թվականին Կոնգրեսը վերացրեց շրջանի տարածքային կառավարումը և այն փոխարինեց նախագահի կողմից նշանակված կոմիսարների երեք հոգուց բաղկացած խորհուրդով, որոնցից մեկը ԱՄՆ բանակի ինժեներների կորպուսի ներկայացուցիչն էր։ Երեք հանձնաժողովականներն իրենցից մեկին ընտրեցին հանձնաժողովի նախագահ։

1878 թվականին Կոնգրեսի լրացուցիչ ակտը երեք անդամից բաղկացած Հանձնակատարների խորհուրդը դարձրեց Կոլումբիայի շրջանի մշտական ​​կառավարություն։ Այս ակտը նաև հանգեցրեց մնացած բոլոր տեղական հաստատությունների վերացմանը, ինչպիսիք են դպրոցը, առողջապահությունը և ոստիկանության խորհուրդները։ Հանձնակատարները կպահպանեին անմիջական կառավարման այս ձևը գրեթե մեկ դար։

Վարչաշրջանի առաջին շարժիչային տրամվայները սկսեցին գործել 1888 թվականին և խթանեցին Վաշինգտոնի սկզբնական քաղաքի սահմաններից դուրս գտնվող տարածքների աճը։ 1888-ին Կոնգրեսը պահանջեց, որ շրջանի ներսում բոլոր նոր զարգացումները համապատասխանեն Վաշինգտոնի քաղաքային ծրագրին։ 1890 թվականին Վաշինգտոնի հյուսիսային քաղաքային սահմանը՝ Սահմանային փողոցը, վերանվանվեց Ֆլորիդայի պողոտա՝ արտացոլելու Վաշինգտոնի շրջանի ծայրամասային տարածքների աճը։ 1893 թվականից ի վեր քաղաքի փողոցները լայնացվել են ամբողջ կոմսությունում։ 1895 թվականին ընդունված լրացուցիչ օրենսդրությունը Վաշինգտոնին հանձնարարեց պաշտոնապես կլանել Ջորջթաունը, որը մինչ այդ մնացել էր անվանապես անկախ, և վերանվանել իր փողոցները։ Կառավարության համախմբումից և Շրջանի արվարձանները քաղաքային թաղամասերի վերածելուց հետո ամբողջ քաղաքը ի վերջո կոչվեց Վաշինգտոն, Կոլումբիայի շրջան։

1880-ականների սկզբին Վաշինգտոնի քաղաքային ջրանցքը լցվեց։ Ջրանցքն ի սկզբանե եղել է Տիբեր Քրիքի ընդարձակումը և կապել է Կապիտոլիումը Պոտոմակին, որն անցնում է Մոլի հյուսիսային կողմով, որտեղ այսօր գտնվում է Սահմանադրության պողոտան։ Այնուամենայնիվ, երկիրը երկաթուղու անցնելու հետ մեկտեղ ջրանցքը դարձավ լճացած կոյուղի, ուստի այն հեռացվեց։

Ջրանցքի մասին որոշ հիշեցումներ դեռ գոյություն ունեն։ Կապիտոլիումից հարավ, Կանալ Սթրիթ կոչվող ճանապարհը միացնում է Անկախության պողոտան Վաշինգտոնի հարավ-արևմուտքում և Յե սթրիթը Վաշինգտոնի հարավ-արևելքում (չնայած փողոցի ամենահյուսիսային հատվածը վերանվանվել է Վաշինգտոնի պողոտա ՝ ի հիշատակ Վաշինգտոն նահանգի)։ Ջրարգելակի հսկիչի տունը, որը կառուցվել է 1835 թվականին, C&O ջրանցքի արևելյան ծայրում (որտեղ C&O-ն թափվում էր Թիբեր Քրիք և Պոտոմակ գետերը), պահպանվել է Վաշինգտոնի հյուսիս-արևմուտքում գտնվող Constitution Avenue-ի հարավ-արևմտյան անկյունում (նախկին Բի սթրիթը հյուսիս-արևմուտքում) և 17-րդ սթրիթը հյուսիս-արևմուտքում (Հսկիչի տուն, C&O ջրանցքի ընդլայնում)։ Քաղաքային ջրանցքի արևմտյան ծայրը թափվում է Պոտոմակ և միանում C&O ջրանցքին, որը գտնվում է հսկիչի տան մոտ։

Այս ժամանակաշրջանի Վաշինգտոնի ամենակարևոր ճարտարապետներից մեկը գերմանացի ներգաղթյալ Ադոլֆ Կլուսն էր։ 1860-ականներից մինչև 1890-ականները նա կառուցել է ավելի քան 80 պետական ​​և մասնավոր շենքեր ամբողջ քաղաքում, այդ թվում՝ Ազգային թանգարանը, Գյուղատնտեսության վարչությունը և Սամների և Ֆրանկլինի դպրոցները։

Վաշինգտոնի հուշարձանը, որը հարգանքի տուրք է Ջորջ Վաշինգտոնին և աշխարհի ամենաբարձր քարե կառույցը, կառուցվել է 1884 թվականին։

20-րդ դար
---------

Ազգային առևտրի կենտրոնը «ՄաքՄիլանի ծրագրի» առանցքն էր: Կենտրոնական արահետը հատում էր ամբողջ առևտրի կենտրոնը։
Տեսարան Փենսիլվանիայի պողոտայից 1908 թվականին:
Ուղևորներ տեղափոխող տրամվայները, 28 հունվարի, 1922 թ.։
1901 թվականին Կոլումբիայի շրջանի պարկերի բարելավման Սենատի հանձնաժողովը («ՄաքՄիլանի հանձնաժողով»), որը Կոնգրեսը ձևավորել էր նախորդ տարի, մշակեց «ՄաքՄիլանի ծրագիրը»՝ Ազգային առևտրի կենտրոնի վերակառուցման ճարտարապետական ​​ծրագիր։ Հանձնաժողովը ոգեշնչվել է 1791 թվականին Լ'Էնֆանտի կողմից կազմված քաղաքի հատակագծից, որը երբեք ամբողջությամբ չի իրականացվել։ Հանձնակատարները նաև ձգտում էին ընդօրինակել եվրոպական մայրաքաղաքների վեհությունը, ինչպիսիք են Փարիզը, Լոնդոնը և Հռոմ։ Նրանց վրա մեծ ազդեցություն ունեցավ նաև «Քաղաքը գեղեցիկ է» շարժումը ՝ առաջադեմ գաղափարախոսություն, որի նպատակն էր աղքատ մարդկանց քաղաքացիական որակները կրթել կարևոր մոնումենտալ ճարտարապետության միջոցով։ Հանձնակատարներից ոմանք, ներառյալ Դենիել Բուրնհեմը և Ֆրեդերիկ Լո Օլմսթեդ կրտսերը, մասնակցեցին 1893 թվականի Համաշխարհային Կոլումբիայի ցուցահանդեսին, որը լայն տարածում գտավ և օգնեց տարածել հետաքրքրությունը «Քաղաքի գեղեցիկ է» շարժման նկատմամբ։

«ՄաքՄիլանի ծրագիրը» շատ առումներով քաղաքային նորացման վաղ ձև էր՝ մաքրելով Միացյալ Նահանգների Կապիտոլիումի շրջակայքը և դրանք փոխարինելով նոր հասարակական հուշարձաններով և կառավարական շենքերով։ Ծրագրով առաջարկվում էր Ազգային մոլի վերակառուցումը և ապագա Union Station-ի կառուցումը, որը նախագծվել է Բերնհեմի կողմից։ Առաջին համաշխարհային պատերազմ ընդհատեց ծրագիրը, սակայն 1922 թվականին Լինքոլնի հուշահամալիր կառուցումը հիմնականում ավարտեց այն։

Չնայած «ՄաքՄիլանի ծրագիրը» հանգեցրեց Դաշնային եռանկյունու տարածքում որոշ տնակային ավանների քանդմանը, ցածրորակ բնակարանները շատ ավելի մեծ խնդիր էին քաղաքում 1900-ականների սկզբին, երբ բնակչության զգալի մասն ապրում էր այսպես կոչված «փողոցային կացարաններում»։ Առաջադեմ ջանքերն ի վերջո հանգեցրին 1934 թվականին Alley բնակարանային գրասենյակի ստեղծմանը։ Ջոն Իլդերի գլխավորած այս գործակալությունը հանրային բնակարանային գործակալության վաղ օրինակ էր և պատասխանատու էր խարխլված տների քանդման և մատչելի, ժամանակակից և սանիտարական նոր տների կառուցման համար։

Նախագահ Վուդրո Վիլսոն իր առաջին վարչակազմի ժամանակ (սկսած 1913 թ.) 1863 թվականից ի վեր առաջին անգամ տարանջատում սահմանեց մի քանի դաշնային գերատեսչություններում։ Նա աջակցեց կաբինետի որոշ նշանակվածների՝ աշխատակիցներին առանձնացնելու և առանձին ճաշասենյակներ և զուգարաններ ստեղծելու խնդրանքին։ Նրան դրա համար խիստ քննադատության ենթարկեցին, հատկապես, որ շատ սևամորթներ քվեարկեցին նրա օգտին։ Այս քաղաքականությունը շարունակվեց տասնամյակներ շարունակ։

Կոլումբիայի շրջանի նկատմամբ դաշնային իշխանության առավելություններից մեկն այն էր, որ հանրային դպրոցների ուսուցիչները համարվում էին դաշնային աշխատողներ։ Թեև դպրոցները տարանջատված էին, բայց սև ու սպիտակ ուսուցիչները ստանում էին նույն աշխատավարձը։ Համակարգը ներգրավեց բարձր որակավորում ունեցող ուսուցիչների, հատկապես Էմ սթրիթ դպրոցի համար (հետագայում անվանվեց Դանբարի ավագ դպրոց), որը ակադեմիական ավագ դպրոց էր աֆրոամերիկացիների համար։

1919 թվականի հուլիսին սպիտակամորթները, այդ թվում՝ նավաստիները և ԱՄՆ զինված ուժերի զինվորները, հարձակվեցին Վաշինգտոնի սևամորթների վրա «Կարմիր ամառ»-ի ժամանակ, երբ բռնությունները բռնկվեցին երկրի քաղաքներում։ Վաշինգտոնում կատալիզատոր հանդիսացավ խոսակցությունն այն մասին, որ որ մի սևամորթ տղամարդու ձերբակալել են բռնաբարության համար։ Բռնության չորս օրվա ընթացքում սպիտակամորթները փողոցներում անկանոն ծեծի էին ենթարկում սևամորթներին և մյուսներին դուրս հանում տրամվայներից ՝ հարձակվելու նպատակով։ Երբ ոստիկանությունը հրաժարվեց միջամտել, սևամորթ բնակչությունը հակահարված տվեց։ Զորքերը փորձեցին վերականգնել կարգը ՝ փակելով սրահներն ու թատրոնները, բայց ամառային ուժեղ անձրևն ավելի վնասակար ազդեցություն ունեցավ։ Զոհվեց 15 մարդ՝ 10 սպիտակամորթ, այդ թվում՝ երկու ոստիկան, հինգը՝ սևամորթ։ Հիսուն մարդ ծանր վիրավորվեցին, ևս հարյուրի վիճակը ավելի թեթև էր։ Գունավոր բնակչության առաջընթացի խթանման ազգային ասոցիացիան բողոք է ներկայացրեց նախագահ Վուդրո Վիլսոն։

Գեներալ Դուայթ Դ. Էյզենհաուերին ողջունեցին Վաշինգտոնում, Կոլումբիայի շրջան 1945 թվականի հունիսին:
1922 թվականին Վաշինգտոնը կրեց իր ամենամահաբեր բնական աղետը՝ «Նիկերբոկեր» փոթորիկը, որի ժամանակ 18 դյույմ (46 սմ) ձյուն տեղացինչի հետևանքով փլուզվեց «Նիկերբոկեր» թատրոնի տանիքը, որտեղ ցուցադրվում էր ֆիլմ համրերի համար։ Զոհվեց է 98 մարդ, որոնց թվում էին ԱՄՆ կոնգրեսականները։ 133 մարդ վնասվել էին։

1932 թվականի հուլիսի 28-ին Նախագահ Հերբերտ Հուվերը հրամայեց ԱՄՆ բանակին բռնի ուժով հեռացնել Առաջին համաշխարհային պատերազմ վետերանների «Բոնուսային բանակը», որոնք հավաքվել էին Վաշինգտոնում՝ վաղաժամկետ ստանալու վետերանների խոստացված նպաստները։ Ամերիկյան զորքերը հաջորդ օրը ցրեցին վերջին «Բոնուսային բանակը»։

1930-ականների Մեծ դեպրեսիայի ժամանակ քաղաքի բնակչությունը արագորեն աճեց ՝ նախագահ Ֆրանկլին Դ. Ռուզվելտ «Նոր գործարք» ծրագրերի միջոցով լրացուցիչ դաշնային գործակալությունների ստեղծման շնորհիվ, որոնց ընթացքում կառուցվեցին Դաշնային եռանկյունու շենքերի մեծ մասը։

Այնուամենայնիվ, Վաշինգտոնը դեռ կառավարվում էր քաղաքական գործիչների կողմից, ովքեր հետաքրքրված չէին տեղի բնակչության բարեկեցությամբ։ 1930-ականների վերջին, Միսիսիպի նահանգի Ներկայացուցիչների պալատի շրջանային հատկացումների ենթահանձնաժողովի նախագահ Ռոս Ա. Քոլինզը կրճատեց տեղական միջոցների ծախսերը բարեկեցության և կրթության վրա՝ հայտարարելով. «Ինձ ընտրողները չեն հանդուրժի, որ գումարները ծախսվեն նեգրերի վրա»։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ հանգեցրեց բնակչության հետագա աճին ՝ ավելի քան 300,000 մարդ 1940-1943 թվականներին, և բնակարանների զգալի պակասի, քանի որ քաղաքում արդեն բնակվող բնակիչները ստիպված էին սենյակներ հանձնել ամբողջ երկրից ժամանած դաշնային ծառայությունների աշխատակիցների ներհոսքին։ «Դա սարսափելի վայր է ապրելու համար», - գրել էր Life ամսագիրը 1943 թվականին։ Քաղաքի ենթակառուցվածքները չէին կարող աճել այնքան արագ, որքան բնակչությունը, և բնակիչները ստիպված էին երկար հերթեր կանգնել սննդի, տրանսպորտի, գնումների, զվարճանքի և կյանքի գրեթե բոլոր այլ ոլորտներում։ Պատերազմի ժամանակ մեկ օրում «Յունիոն» կայարանով անցել է մինչև 200.000 երկաթուղային ուղևոր։ Պենտագոն կառուցվեց մոտակա Արլինգթոնում, որպեսզի արդյունավետ կերպով համախմբի դաշնային պաշտպանական գործակալությունները մեկ հարկի տակ։ Աշխարհի ամենամեծ գրասենյակային շենքերից մեկը, արագ կառուցվել է պատերազմի առաջին տարիներին, մասամբ բացվել է 1942 թվականին և ամբողջությամբ ավարտվել 1943 թվականին։

### Քաղաքացիական իրավունքներ

1944 թվականին քաղաքը ռասայական տարանջատման կարճատև աճ ունեցավ այն բանից հետո, երբ սենատոր Թեոդոր Գ. Բիլբոն, արմատական տարանջատող, Միսիսիպի Հարավային դեմոկրատնշանակվեց Կոլումբիայի շրջանի Սենատի հանձնաժողովի նախագահ 1944 թվականին։ Բիլբոն, ով ձգտում էր թաղամասը վերածել «մոդելային քաղաքի», ավելացրեց տարանջատումը աշխատավայրերում, այգիներում և Ազգային օդանավակայանում։ 1948 թվականին Նախագահ Հարի Թրումանը դե յուրե վերջ դրեց ռասայական խտրականությանը բանակում և դաշնային աշխատավայրում։ աշինգտոնի այգիները և հանգստի վայրերը գործնականում տարանջատված մնացին մինչև 1954 թվականը։ Հանրային դպրոցները կարճ ժամանակ անց մեկուսացվեցին։

Երբ քաղաքի Կրթության խորհուրդը սկսեց կառուցել Ջոն Ֆիլիպ Սոսա կրտսեր ավագ դպրոցը, Անակոստիայի շրջանի մի խումբ ծնողներ խնդրեցին դպրոց ընդունել սև ու սպիտակ աշակերտներին։ Երբ դպրոցը կառուցվեց, խորհուրդը հայտարարեց, որ միայն սպիտակամորթները կարող են հաճախել։ Նրանց ծնողները հայց էին ներկայացրել որի վերաբերյալ որոշումը կայացվել է Գերագույն դատարանի դարակազմիկ «*Bolling v. Sharpe*» որոշման մեջ։ Մասամբ Սահմանադրության համաձայն շրջանի եզակի կարգավիճակի պատճառով դատարանը միաձայն որոշեց, որ շրջանի բոլոր հանրակրթական դպրոցները պետք է ինտեգրվեն։ Այս որոշմանը հետևելով, ինչպես նաև 1954 թվականին Գերագույն դատարանի «*Brown v. Board of Education*» գործի հետ կապված, Էյզենհաուերի վարչակազմը որոշեց Կոլումբիայի շրջանի դպրոցները դարձնել առաջինը, որը ինտեգրված կլինի որպես օրինակ երկրի մնացած մասի համար։

Քաղաքացիական իրավունքների երթի մասնակիցները Լինքոլնի հուշահամալիր Վաշինգտոնի երթի ժամանակ, 1963 թվականի օգոստոսի 28-ին:
1957 թվականին Վաշինգտոնը դարձավ երկրի առաջին խոշոր քաղաքը, որտեղ գերակշռում էր աֆրոամերիկյան բնակչությունը։ Ինչպես շատ այլ քաղաքներ, այն ընդունեց հազարավոր սևամորթների հարավից Մեծ միգրացիայի ժամանակ, որը սկսվեց Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ և արագացավ 1940-ական և 1950-ական թվականներին։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ ժամանակ շատ նոր բնակիչներ աշխատանք գտան՝ շնորհիվ կառավարական և պաշտպանական արդյունաբերության զարգացման։ Հետպատերազմյան տարիներին սպիտակամորթները, ովքեր տնտեսապես ավելի լավ էին, սկսեցին նոր տներ տեղափոխվել հարևան նահանգներում՝ որպես ծայրամասային շարժման մի մաս, որը տեղի էր ունենում մեծ քաղաքներում։ Դրան նպաստեց դաշնային և նահանգային կառավարությունների կողմից իրականացվող խոշոր մայրուղու շինարարությունը։

1963թ. օգոստոսի 28-ին Վաշինգտոնը կենտրոնացավ քաղաքացիական իրավունքների շարժման մեջ՝ Վաշինգտոնի երթով հանուն աշխատանքի և ազատության, և դոկտոր Մարտին Լյութեր Քինգ կրտսերը՝ Լինքոլնի հուշահամալիր հանդես գալով իր հայտնի «Ես երազանք ունեմ» ելույթով։ Քինգի սպանությունից հետո, 1968 թվականի ապրիլի 4-ին, Մեմֆիսում, Վաշինգտոնը ավերվեց անկարգությունների պատճառով, որոնք բռնկվեցին U Street-ի թաղամասի տարածքում և տարածվեցին սևամորթ այլ բնակելի թաղամասերում, ներառյալ Կոլումբիա Հայթսը։ Քաղաքացիական անկարգությունները ստիպեցին միջին դասի շատ սպիտակամորթների և սևամորթների քաղաքի կենտրոնական մասը։ Որոշ բնակիչներ արդեն մշտապես տեղափոխվում էին ծայրամասեր՝ նոր բնակարաններ գտնելու և դպրոցական ինտեգրումից խուսափելու համար։ 1960-ականների վերջին և 1970-ականների սկզբին շատ բիզնեսներ լքեցին քաղաքի կենտրոնը և ներքին տարածքները՝ հոսելով ծայրամասային առևտրի կենտրոններ և բնակարանային կառուցապատումներ։ Անկարգությունների հետքերը որոշ շրջաններում մնացել են մինչև 1990-ականների վերջը։

### Ներքին կառավարում

Վաշինգտոնի մետրոպոլիտենի շինարարությունը Կոնեկտիկուտի պողոտայում 1973 թ.
Վարչաշրջանը ընտրում է Ներկայացուցիչների պալատի պատվիրակ, որն ունի պալատի անդամի սովորական իրավունքներ, ինչպիսիք են ավագությունը և հանձնաժողովի անդամակցությունը, բացառությամբ, որ պատվիրակը չի կարող պաշտոնապես քվեարկել։ ԱՄՆ Սահմանադրության 23-րդ փոփոխությունը, որը վավերացվել է 1961 թվականի մարտի 29-ին, ժողովրդին իրավունք է տալիս քվեարկելու ամենափոքր նահանգի չափով ընտրական քոլեջում (երեք ձայն)։

1974 թվականի մայիսին ավտոբուսների խոշոր գործադուլը հսկայական խցանումներ առաջացրեց ամբողջ քաղաքում:
1973 թվականին Կոնգրեսը ընդունեց Կոլումբիայի շրջանի ներքին ինքնակառավարման մասին օրենքը ՝ քաղաքը կառավարելու իր լիազորությունների մի մասը փոխանցելով նոր, ուղղակիորեն ընտրված քաղաքային խորհրդին և քաղաքապետին։ Ուոլթեր Վաշինգտոնը դարձավ Վաշինգտոնի առաջին ընտրված քաղաքապետը, Կոլումբիայի շրջանի։

Վաշինգտոնի մետրոպոլիտենի առաջին 4,6 մղոնը (7,4 կմ) բացվել է 1976 թվականի մարտի 27-ին, Կոնգրեսի հետ տարիներ շարունակ կատաղի մարտերից հետո մայրուղու ֆինանսավորման և շինարարության վերաբերյալ, ներառյալ հյուսիս-կենտրոնական ավտոմայրուղու կառուցման մերժված առաջարկը։ Վաշինգտոնի մետրոպոլիտենի տրանսպորտային վարչությունը ստեղծվել է 1973 թվականին մի քանի տեղական ավտոբուսային ընկերությունների միաձուլման միջոցով։ Մետրոյի մի քանի նոր կայարաններ, ինչպիսիք են Friendship Heights-ը, Van Ness-ը, Gallery Place-ը, Columbia Heights-ը, U Street-ը և Navy Yard-Ballpark-ը, ի վերջո դարձան կոմերցիոն զարգացման կատալիզատորներ։ Քենեդու կենտրոնը բացվել է 1971 թվականին։ Մոտավորապես նույն ժամանակ, ազգային մոլում և շրջակայքում բացվեցին մի քանի նոր թանգարաններ և պատմական վայրեր։

1978 թվականին Կոնգրեսը Կոլումբիայի շրջանի ընտրական իրավունքների փոփոխությունը ուղարկեց Նահանգներ վավերացման համար։ Այս փոփոխությունը վարչաշրջանին ներկայացուցչություն կտար Ներկայացուցիչների պալատում, Սենատում և ընտրական քոլեջում, կարծես դա նահանգ լիներ։ Առաջարկվող ուղղումը վավերացնելու համար տրվել է յոթ տարի, և այդ ընթացքում միայն տասնվեց պետություն է վավերացրել այն։

Քաղաքի տեղի իշխանությունները, հատկապես Մարիոն Բարրիի օրոք, քննադատության են ենթարկվել սխալ կառավարման և վատնման համար։ Բարրին հաղթեց գործող քաղաքապետ Ուոլթեր Վաշինգտոնին 1978 թվականին Դեմոկրատական ​​կուսակցության նախնական ընտրություններում։ Բարրին ընտրվեց քաղաքապետ և աշխատեց երեք չորս տարի անընդմեջ։ 1989 թվականին նրա կառավարման ժամանակ *The Washington Monthly* ամսագիրը պնդում էր, որ շրջանն ունի «ամերիկյան ամենավատ քաղաքային իշխանությունը»։ Այն բանից հետո, երբ 1990 թվականին Բարրին վեց ամսով բանտարկվեց թմրանյութերի մեղադրանքով, նա չառաջադրվեց վերընտրվելու համար։ 1991 թվականին Շերոն Պրատ Քելլին դարձավ առաջին սևամորթ կինը, ով գլխավորեց ամերիկյան խոշոր քաղաքը։

Բարրին վերընտրվեց 1994 թվականին, իսկ հաջորդ տարի քաղաքը փաստացի անվճարունակ էր։ 1995 թվականին Կոնգրեսը ստեղծեց Կոլումբիայի շրջանի հարկաբյուջետային վերահսկողության խորհուրդը՝ վերահսկելու բոլոր մունիցիպալ ծախսերը և վերականգնելու քաղաքային իշխանությունը։ 1998 թվականին քաղաքապետ Էնթոնի Ուիլյամսը հաղթեց ընտրություններում։ Նրա գլխավորությամբ սկսվեց բարգավաճման, քաղաքաշինության բարեկարգման ու բյուջեի ավելցուկի շրջանը։ Շրջանը վերականգնեց իր ֆինանսների վերահսկողությունը 2001 թվականին, իսկ վերահսկիչ խորհուրդը կասեցվեց նույն տարվա սեպտեմբերին։

2006 թվականին Ուիլյամսը չվերընտրվեց։ Քաղաքային խորհրդի անդամ Ադրիան Ֆենթին հաղթեց խորհրդի նախագահ Լինդա Կրոպին այդ տարվա դեմոկրատների նախնական ընտրություններում և փոխարինեց Ուիլյամսին քաղաքապետի պաշտոնում՝ սկսելով իր պաշտոնավարումը 2007 թվականին։ Պաշտոնը ստանձնելուց կարճ ժամանակ անց Ֆենթին ստացավ քաղաքային խորհրդի հավանությունը՝ ուղղակիորեն կառավարելու և հիմնանորոգելու քաղաքի հանրակրթական դպրոցների թերակատարողական համակարգը։ Այնուամենայնիվ, 2010 թվականի օգոստոսին Ֆենթին պարտվեց դեմոկրատների նախնական ընտրություններում Խորհրդի նախկին նախագահ Վինսենթ Գրեյին։ Քաղաքապետ Գրեյը հաղթեց ընդհանուր ընտրություններում և պաշտոնը ստանձնեց 2011-ի հունվարին ՝ խոստանալով տնտեսական հնարավորություններ տրամադրել քաղաքի և անբավարար սպասարկում ունեցող շրջանների ավելի մեծ թվով բնակիչների։

21 դար
------

### Ահաբեկչություն և անվտանգություն

Պենտագոն ՝ սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչությունից հետո։ Հետին պլանում երևում է Վաշինգտոնի հուշահամալիրը։
Վաշինգտոնի շրջանը 2001 թվականի սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչությունների հիմնական թիրախն էր։ American Airlines ավիաընկերության 77-րդ չվերթը առևանգել էին հինգ իսլամիստ ահաբեկիչներ և թռել Պենտագոն՝ Առլինգտոն շրջանում, որը գտնվում է Վաշինգտոնից Պոտոմակ գետի այն կողմ ՝ սպանելով շենքում գտնվող 125 մարդու, ինչպես նաև ինքնաթիռում գտնվող 64 մարդու, այդ թվում ՝ հինգ ահաբեկիչների։ United Airlines ավիաընկերության 93-րդ չվերթը, որը նույնպես առևանգվել և ընկել էր Փենսիլվանիա նահանգի Շենքսվիլ քաղաքի մոտակայքում գտնվող բաց դաշտում, ենթադրաբար մտադիր էր հարվածել կամ սպիտակ տանը կամ Միացյալ Նահանգների Կապիտոլիումի շենքին։

2001 թվականի սեպտեմբերի 11-ից ի վեր Վաշինգտոնը մի քանի աղմկահարույց միջադեպեր ու անվտանգության սպառնալիքներ է ունեցել։ 2001 թվականի հոկտեմբերին սիբիրախտով վարակված փոստի հետ կապված հարձակումը, որն ուղարկվել էր Կոնգրեսի բազմաթիվ անդամներին, վարակեց 31 աշխատակցի և սպանեց ԱՄՆ փոստային ծառայության երկու աշխատակիցների, որոնք աղտոտված նամակներ էին մշակում Բրենթվուդի տեսակավորման հաստատությունում։ ՀԴԲ-ի և ԱՄՆ արդարադատության նախարարության հետաքննությունը գիտնական Բրյուս Էդվարդս Իվինսին ճանաչեց որպես սիբիրախտի հարձակումների հավանական մեղավոր, սակայն նա ինքնասպանություն գործեց 2008 թվականի հուլիսին՝ նախքան պաշտոնական մեղադրանք ներկայացնելը։

2002 թվականի հոկտեմբերին, երեք շաբաթվա ընթացքում Վաշինգտոնի բնակիչները վախենում էին դիպուկահարների հարձակումներից Բելթվեյում։ Տասը պատահական զոհեր սպանվեցին, ևս երեքը վիրավորվեցին, մինչև որ 2002 թվականի հոկտեմբերի 24-ին Ջոն Ալեն Մուհամմեդը և Լի Բոյդ Մալվոյը ձերբակալվեցին։

2003 և 2004 թվականներին սերիական հրկիզողը կազմակերպել է ավելի քան 40 հրդեհ, հիմնականում Մերիլենդի շրջանում և մոտակա արվարձաններում, ընդ որում հրդեհներից մեկում տարեց կին է մահացել։ 2005 թվականի ապրիլին սերիական հրկիզումների գործով ձերբակալվել է տեղի մի բնակիչ, որն իրեն մեղավոր է ճանաչել։

Ռիցինի տոքսինը հայտնաբերվել է Սպիտակ տան փոստային բաժանմունքում 2003 թվականի նոյեմբերին, իսկ ԱՄՆ Սենատի մեծամասնության առաջնորդ Բիլ Ֆրիսթի փոստային բաժանմունքում ՝ 2004 թվականի փետրվարին։

Սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչությունից հետո Վաշինգտոնում անվտանգությունն ուժեղացվեց։ Գրասենյակային և կառավարական շենքերում հայտնվել են կենսաբանական նյութերի, մետաղական դետեկտորների և ավտոմոբիլային արգելքների ստուգման սարքեր։ 2004 թվականին Մադրիդի գնացքներում տեղի ունեցած պայթյուններից հետո տեղական իշխանությունները որոշեցին պայթուցիկ նյութերի դետեկտորները փորձարկել Վաշինգտոնի մետրոպոլիտենի խոցելի համակարգում։

Երբ Պակիստան ամերիկյան զորքերը ներխուժեցին տուն, որը կասկածվում էր ահաբեկիչների թաքստոց լինելու մեջ, նրանք հայտնաբերեցին տարիների վաղեմություն ունեցող տեղեկություններ Վաշինգտոնի, Նյու Յորքի և Նյուարկ վրա ծրագրված հարձակումների մասին։ Այն ուղարկվել է հետախուզության աշխատակիցներին։ 2004 թվականի օգոստոսի 1-ին ներքին անվտանգության նախարարը քաղաքը տեղափոխեց Նարնջագույն (ուժեղացվա) տագնապի ռեժիմ։ Մի քանի օրվա ընթացքում անվտանգության անցակետեր ստեղծվեցին Կապիտոլիումի բլրի և Ֆոգգի Բոթոմի տարածքներում, իսկ արգելապատնեշներ կանգնեցվեցին նախկինում ազատ հասանելի հուշարձաններում, ինչպիսին է Միացյալ Նահանգների Կապիտոլիումը։ Սպիտակ տան էքսկուրսիաները սահմանափակվում էին՝ Կոնգրեսի անդամների կողմից կազմակերպվող էքսկուրսիաներով։ Գրասենյակային և կառավարական շենքերում, ինչպես նաև տրանսպորտային օբյեկտներում ավելի ու ավելի հաճախ սկսեցին տեղադրվել կենսաբանական գործակալների, մետաղական դետեկտորների և ավտոմոբիլային խոչընդոտների ստուգման սարքեր։ Այս գերխիստ անվտանգության համակարգը հայտնի դարձավ որպես «Վաշինգտոնի ամրոց»։ Շատ մարդիկ դեմ էին «Վաշինգտոնը պարսպապատելուն»՝ հիմնվելով մի քանի տարի առաջվա տեղեկատվության վրա։ ԱՄՆ Կապիտոլիումի շրջակայքում տեղադրված մեքենաների խուզարկությունները հանվել են 2004 թվականի նոյեմբերին։

### Հրաձգություն Վաշինգտոնի ռազմածովային նավաշինարանում

2013 թվականի սեպտեմբերի 16-ին Վաշինգտոնի ռազմածովային ուժերի ծովային համակարգերի հրամանատարության (NAVSEA) կենտրոնակայանում, որը գտնվում է Վաշինգտոնի ռազմածովային նավաշինարանում՝ քաղաքի հարավ-արևելյան քառանկյունում, միայնակ հրաձիգ Աարոն Ալեքսիսը գնդակահարել է տասներկու մարդու և վիրավորել ևս երեք մարդու։ Հարձակումը, որը տեղի է ունեցել ծովային բակի տարածքում գտնվող 197 շենքում, սկսվել է առավոտյան 8:20-ի սահմաններում և ավարտվեց նրանով, որ Ալեքսիսը սպանվել է ոստիկանության կողմից առավոտյան ժամը 9:20-ի սահմաններում։ Սա ԱՄՆ ռազմաբազայում երկրորդ ամենամահաբեր զանգվածային կրակոցն էր՝ զիջելով միայն Ֆորտ Հուդին 2009 թվականի նոյեմբերին տեղի ունեցած կրակոցներից հետո։

### Պետական ​​շարժում

2016 թվականի նոյեմբերի 8-ին Վաշինգտոնի ընտրողները պետք է խորհուրդ տային խորհրդակցությանը հաստատել կամ մերժել մի առաջարկ, որը ներառում էր որով խորհուրդը խնդրեր Կոնգրեսին ընդունել շրջանը որպես 51-րդ նահանգ և հաստատել նոր նահանգի սահմանադրությունն ու սահմանները։ Կոլումբիայի շրջանի ընտրողների ճնշող մեծամասնությունը քվեարկել են ՝ խորհուրդ տալով, որ խորհուրդը հաստատի առաջարկը, իսկ 86 տոկոսը քվեարկել է առաջարկին հավանություն տալու օգտին։ Շարժումը դեռևս բախվում է մարտահրավերների, այդ թվում՝ հանրապետականների ընդդիմությանը Կոնգրեսում և սահմանադրական հարցերում։

### Հունվարի 6 հարձակում ԱՄՆ Կապիտոլիումի վրա

Ցուցարարները երթով շարժվում են Փենսիլվանիայի պողոտայով դեպի ԱՄՆ Կապիտոլիում 2021 թվականի հունվարի 6-ին։
2021 թվականին աջաթևյան ցուցարարները, ովքեր հավաքվել էին ի պաշտպանություն նախագահ Դոնալդ Թրամփ ՝ 2020 թվականի նախագահական ընտրությունների արդյունքները չեղարկելու նրա ենթադրյալ փորձերի ժամանակ, հարձակվեցին Միացյալ Նահանգների Կապիտոլիումի վրա ՝ փորձելով կանխել Կոնգրեսին Ընտրական քոլեջի ընտրությունների արդյունքների հաստատումը և Թրամփի մրցակից Ջո Բայդեն հաղթանակը։

Ժողովրդագրական իրավիճակի փոփոխություն
-------------------------------------

Ի հայտ են եկել միգրացիոն նոր միտումներ։ Վաշինգտոնի սևամորթ բնակչությունը անշեղորեն նվազում է, քանի որ շատ աֆրոամերիկացիներ քաղաքից հեռանում են արվարձաններ։ Միևնույն ժամանակ, քաղաքի կովկասյան և լատինաամերիկյան բնակչության թիվը կայունորեն աճում է։ 2000 թվականից ի վեր աֆրոամերիկացիների բնակչությունը նվազել է 7,3% - ով, իսկ սպիտակամորթների թիվն աճել են 17,8% - ով։ Բացի այդ, շատ աֆրոամերիկացիներ տեղափոխվում են հարավ՝ որպես նոր Մեծ միգրացիայի մաս՝ ընտանեկան կապերի, հնարավորությունների ավելացման և ապրուստի ավելի ցածր գնի պատճառով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Wolgemuth, Kathleen L. (1959 թ․ ապրիլ). «Woodrow Wilson and Federal Segregation». *The Journal of Negro History*. **44** (2): 158–173. doi:10.2307/2716036. JSTOR 2716036. S2CID 150080604.
2. ↑  MacCord, Howard A. (1957). «Archeology of the Anacostia Valley of Washington, D.C. and Maryland». *Journal of Washington Academy of Sciences*. **47** (12).
3. ↑  (1) McAtee, p. 5.

(2) «Nacotchtank: Encounters With The English». *Museum of Learning*. Discovery Media, Running Cloud10 V2.1 - licensed to MuseumStuff.com. Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ հուլիսի 22-ին. Վերցված է 2016 թ․ փետրվարի 15-ին.
4. 1 2 3  Humphrey, Robert L.; Chambers, Mary Elizabeth (1977). *Ancient Washington: American Indian Cultures of the Potomac Valley*. George Washington University.
5. ↑  McAtee, Waldo Lee (2018 թ․ ապրիլի 6). «A Sketch of the Natural History of the District of Columbia Together with an Indexed Edition of the U.S. Geological Survey's 1917 Map of Washington and Vicinity». Press of H.L. & J.B. McQueen, Incorporated. Վերցված է 2018 թ․ ապրիլի 6-ին – via Google Books.
6. ↑  Delany, Kevin (1971). *A Walk Through Georgetown*. Kevin Delany Publications.
7. ↑  Downing, Margaret Brent (1918). «The Earliest Proprietors of Capitol Hill». *Records of the Columbia Historical Society*. **21** – via Google Books.
8. ↑  Harrison Williams, *Legends of Loudoun*, pp. 20–21.
9. ↑  Ecker, Grace Dunlop (1933). *A Portrait of Old Georgetown*. Garrett & Massie, Inc. էջեր 1–6.
10. ↑  Lesko, Kathleen M.; Valerie Babb; Carroll R. Gibbs (1991). *Black Georgetown Remembered: A History of Its Black Community From The Founding Of "The Town of George"*. Georgetown University Press. էջ 1.
11. ↑  «History of Georgetown University». *Georgetown University*. Վերցված է 2016 թ․ հոկտեմբերի 26-ին.
12. ↑  Crew, Harvey W. (1892 թ․ ապրիլի 6). «Centennial History of the City of Washington, D. C.: With Full Outline of the Natural Advantages, Accounts of the Indian Tribes, Selection of the Site, Founding of the City ... to the Present Time». H. W. Crew. Վերցված է 2018 թ․ ապրիլի 6-ին – via Google Books.
13. ↑  «A Century of Lawmaking for a New Nation: U.S. Congressional Documents and Debates, 1774 – 1875». Memory.loc.gov. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 18-ին.
14. ↑  «A Century of Lawmaking for a New Nation: U.S. Congressional Documents and Debates, 1774 – 1875». Memory.loc.gov. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 18-ին.
15. ↑  Wikisource: Constitution of the United States of America
16. ↑  Madison, James (1996 թ․ ապրիլի 30). «The Federalist No. 43». *The Independent Journal*. Library of Congress. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ սեպտեմբերի 14-ին. Վերցված է 2008 թ․ մայիսի 31-ին.
17. ↑  Crew, Harvey W. (1892 թ․ ապրիլի 6). «Centennial History of the City of Washington, D. C.: With Full Outline of the Natural Advantages, Accounts of the Indian Tribes, Selection of the Site, Founding of the City ... to the Present Time». H. W. Crew. Վերցված է 2018 թ․ ապրիլի 6-ին – via Google Books.
18. ↑  Morison, Samuel Eliot (1972). «Washington's First Administration: 1789–1793». *The Oxford History of the American People, Vol. 2*. Meridian.
19. 1 2  Hazelton, George Cochrane (2018 թ․ ապրիլի 6). «The national Capitol: its architecture, art and history». J. F. Taylor & company. Վերցված է 2018 թ․ ապրիլի 6-ին – via Google Books.
20. 1 2 3  *An ACT for establishing the Temporary and Permanent Seat of the Government of the United States*. Library of Congress. Վերցված է 2008 թ․ դեկտեմբերի 12-ին.
21. 1 2  *Records of the Columbia Historical Society, Washington*. The Society. 1899 թ․ ապրիլի 6. էջ 49. Վերցված է 2018 թ․ ապրիլի 6-ին – via Internet Archive.
22. 1 2 3  Hazleton, p. 4
23. ↑  (1) United States Statutes at Large: Volume 1: 1st Congress: 3rd Session; Chapter 17> XVII.—An Act to amend "An act for establishing the temporary and permanent seat of the government of the United States"

(2) «An ACT to amend "An act for establishing the TEMPORARY and PERMANENT SEAT of the GOVERNMENT of the United States». *Congress of the United States: at the third session, begun and held at the city of Philadelphia, on Monday the sixth of December, one thousand seven hundred and ninety*. Philadelphia: Printed by Francis Childs and Johnn Swaine (1791). 1791 թ․ մարտի 3. Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 16-ին – via Library of Congress. «Provided, That nothing herein contained, shall authorize the erection of the public buildings otherwise than on the Maryland side of the river Potomac, as required by the aforesaid act.»
24. ↑  *Records of the Columbia Historical Society, Washington*. The Society. 1899 թ․ ապրիլի 6. էջ 53. Վերցված է 2018 թ․ ապրիլի 6-ին – via Internet Archive.
25. ↑  Crew, Harvey W. (1892 թ․ ապրիլի 6). «Centennial History of the City of Washington, D. C.: With Full Outline of the Natural Advantages, Accounts of the Indian Tribes, Selection of the Site, Founding of the City ... to the Present Time». H. W. Crew. Վերցված է 2018 թ․ ապրիլի 6-ին – via Google Books.
26. ↑  Washington, George (1792). John C. Fitzpatrick (ed.). *Proclamation: Georgetown, March 30, 1791*. Vol. 31: January 22, 1790 – March 9, 1792. Washington: United States Government Printing Office (August, 1939). Վերցված է 2016 թ․ հոկտեմբերի 7-ին – via Google Books. «Now therefore for the purposes of amending and completing the location of the whole of the said territory of the ten miles square in conformity with the said amendatory act of Congress, I do hereby declare and make known that the whole of said territory shall be located and included within the four lines following, that is to say: Beginning at Jones's point, the upper cape of Hunting Creek in Virginia, and at an angle in the outset of 45 degrees west of the north: ...» `{{cite book}}`: `|work=` ignored (օգնություն)
27. ↑  (1) Mathews, Catharine Van Cortlandt (1908). *Chapter IV: The City of Washington in the Territory of Columbia: 1791–1793*. New York: Grafton Press. էջեր 81–86. ISBN 9780795015106. OCLC 1599880 – via Google Books. `{{cite book}}`: `|work=` ignored (օգնություն)

(2) Bedini, Silvio A. (1970). «Benjamin Banneker and the Survey of the District of Columbia, 1791» (PDF). *Records of the Columbia Historical Society*. **47**. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2017 թ․ հոկտեմբերի 7-ին. Վերցված է 2013 թ․ հունվարի 13-ին – via boundarystones.org. `{{cite journal}}`: External link in ``|via=`` (օգնություն)

(3) Bedini, Silvio A. (Spring–Summer 1991). «The Survey of the Federal Territory: Andrew Ellicott and Benjamin Banneker». *Washington History*. Washington, D.C.: Historical Society of Washington, D.C. **3** (1): 76–95. JSTOR 40072968.
28. 1 2  National Capital Planning Commission (1976). *Boundary markers of the Nation's Capital: a proposal for their preservation & protection : a National Capital Planning Commission Bicentennial report*. Washington, D.C.: National Capital Planning Commission; For sale by the Superintendent of Documents, United States Government Printing Office. OCLC 3772302. Վերցված է 2016 թ․ փետրվարի 22-ին – via HathiTrust. Digital Library.
29. ↑  The Junior League of Washington (1977). Thomas Froncek (ed.). *The City of Washington: An Illustrated History*. Knopf.
30. ↑  Coordinates of the south cornerstone of the original District of Columbia: 38°47′25″ հս․. լ. 77°02′26″ ամ. ե.HGЯOL *from* *Boundary Stones of the District of Columbia* *in* website of boundary stones.org. Retrieved 2008-08-18.
31. ↑  Coordinates of the west cornerstone of the original District of Columbia: 38°53′36″ հս․. լ. 77°10′20″ ամ. ե.HGЯOL *from* *Boundary Stones of the District of Columbia* *in* website of boundary stones.org Retrieved 2008-09-18.
32. ↑  Coordinates of the north cornerstone of the original District of Columbia: 38°59′45″ հս․. լ. 77°02′28″ ամ. ե.HGЯOL *from* *Boundary Stones of the District of Columbia* *in* website of boundary stones.org. Retrieved 2008-08-18.
33. ↑  Coordinates of the east cornerstone of the original District of Columbia: 38°53′34″ հս․. լ. 76°54′33″ ամ. ե.HGЯOL *from* *Boundary Stones of the District of Columbia* *in* website of boundary stones.org. Retrieved 2008-08-18.
34. ↑  (1) Stewart, p. 57.

(2) Ellicott, Andrew (1793). «Territory of Columbia». *Maps*. Library of Congress. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ հոկտեմբերի 11-ին. Վերցված է 2016 թ․ հոկտեմբերի 22-ին. «Notes: ... Accompanied by positive and negative photocopies of 3 letters dated 1793 relating to the map, 1 of which signed by: And'w Ellicott.»
35. 1 2 3 4 5  L'Enfant, Peter Charles; United States Coast and Geodetic Survey; United States Commissioner of Public Buildings (1887). «Plan of the city intended for the permanent seat of the government of t(he) United States: projected agreeable to the direction of the President of the United States, in pursuance of an act of Congress passed the sixteenth day of July, MDCCXC, "establishing the permanent seat on the bank of the Potowmac": [Washington, D.C.]». Washington: United States Coast and Geodetic Survey. LCCN 88694201. Վերցված է 2017 թ․ մարտի 5-ին. Facsimile of the 1791 L'Enfant plan *in* Repository of the Library of Congress Geography and Map Division, Washington, D.C.
36. 1 2 3  «Original Plan of Washington, D.C.». *American Treasures of the Library of Congress: Imagination*. Washington, D.C.: Library of Congress. 2005 թ․ հունվարի 14. Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ օգոստոսի 1-ին. Վերցված է 2008 թ․ օգոստոսի 3-ին. Note: The plan that this web page describes identifies the plan's author as "Peter Charles L'Enfant". The web page nevertheless identifies the author as "Pierre-Charles L'Enfant." L'Enfant identified himself as "Peter Charles L'Enfant" during most of his life while residing in the United States. He wrote this name on his *Plan of the city intended for the permanent seat of the government of t(he) United States. ...* (Washington, D.C.) and on other legal documents. However, during the early 1900s, a French ambassador to the U.S. Jean Jules Jusserand, popularized the use of L'Enfant's birth name, "Pierre Charles L'Enfant". (Reference: Bowling, Kenneth R (2002). *Peter Charles L'Enfant: vision, honor, and male friendship in the early American Republic.* George Washington University, Washington, D.C. 978-0-9727611-0-9). The National Park Service has identified L'Enfant as "Major Peter Charles L'Enfant" and as "Major Pierre (Peter) Charles L'Enfant" in its histories of the Washington Monument on its website. The United States Code states in Կաղապար:USC: "(a) In General.—The purposes of this chapter shall be carried out in the District of Columbia as nearly as may be practicable in harmony with the plan of Peter Charles L'Enfant."
37. 1 2  L'Enfant, P.C. (1791 թ․ օգոստոսի 19). «Letter to The President of the United States». *Records of the Columbia Historical Society*. **2**: 38–48. Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 31-ին – via Google Books.
38. ↑  (1) Federal Writers' Project (1937). *Washington, City and Capital: Federal Writers' Project*. Works Progress Administration / United States Government Printing Office. էջ 210.

(2) «High resolution image of central portion of *The L'Enfant Plan for Washington*, with transcribed excerpts of key to map». Library of Congress. Վերցված է 2009 թ․ հոկտեմբերի 23-ին.

(3) «Enlarged image of central portion of *The L'Enfant Plan for Washington*» (PDF). National Park Service. Վերցված է 2009 թ․ հոկտեմբերի 23-ին.

(4) Passanneau, Joseph R. (2004). *Washington Through Two Centuries: A History in Maps and Images*. New York: The Monacelli Press, Inc. էջեր 14–16, 24–27. ISBN 1-58093-091-3. OCLC 53443052.

(5) Faethz, E.F.M.; Pratt, F.W. (1874). «Sketch of Washington in embryo, viz: Previous to its survey by Major L'Enfant: Compiled from the rare historical researches of Dr. Joseph M. Toner ... combined with the skill of S.R. Seibert C.E.». *Map in the collection of the Library of Congress*. Encyclopædia Britannica Online. Վերցված է 2012 թ․ ապրիլի 3-ին.

(6) Freedom Plaza in downtown D.C. contains an inlay of the central portion of L'Enfant's plan at coordinates 38°53′45″ հս․. լ. 77°01′51″ ամ. ե.HGЯOL
39. ↑  L'Enfant, P.C. (1791 թ․ հունիսի 22). «To George Washington from Pierre-Charles L'Enfant, 22 June 1791». *Founders Online*. National Archives and Records Administration. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ դեկտեմբերի 31-ին. Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 31-ին.
40. 1 2  *Records of the Columbia Historical Society, Washington*. The Society. 1899 թ․ ապրիլի 6. էջ 52. Վերցված է 2018 թ․ ապրիլի 6-ին – via Internet Archive.
41. ↑  Passanneau, Joseph R. (2004). *Washington Through Two Centuries: A History in Maps and Images*. New York: The Monacelli Press, Inc. էջեր 14–16, 24–27. ISBN 1-58093-091-3.
42. ↑  «L'Enfant's *Dotted line map of Washington, D.C.*, 1791, before Aug. 19th». Library of Congress. Վերցված է 2009 թ․ սեպտեմբերի 30-ին.
43. ↑  «A Washington DC Map Chronology». dcsymbols.com. Վերցված է 2009 թ․ սեպտեմբերի 30-ին.
44. 1 2  Tindall, William (1914). «IV. The First Board of Commissioners». *Standard History of the City of Washington From a Study of the Original Sources*. Knoxville, Tennessee: H. W. Crew and Company. էջեր 148–149 – via Google Books.
45. 1 2 3  *Records of the Columbia Historical Society, Washington*. The Society. 1899 թ․ ապրիլի 6. էջ 55. Վերցված է 2018 թ․ ապրիլի 6-ին – via Internet Archive.
46. 1 2  Ellicott, Andrew (February 23, 1792). "To Thomas Johnson, Daniel Carroll and David Stuart, Esqs." *In* Arnebeck, Bob. «Ellicott's letter to the commissioners on engraving the plan of the city, in which no reference is made to Banneker». *The General and the Plan*. Bob Arnebeck's Web Pages. Վերցված է 2010 թ․ օգոստոսի 30-ին.
47. ↑  (1) Phillips, Philip Lee (1917). *The Beginnings of Washington, As Described in Books, Maps and Views*. Washington, D.C.: Published for the author. էջեր 29–30. OCLC 420824175. Վերցված է 2016 թ․ դեկտեմբերի 29-ին – via Internet Archive.

(2) Bartlett, Dr. G. Hunter (1922). Frank H. Severance (ed.). «Andrew and Joseph Ellicott: The Plans of Washington City and the Village of Buffalo and Some of the Persons Concerned». *Publications of the Buffalo Historical Society: Recalling Pioneer Days*. Buffalo, New York: Buffalo Historical Society. **26**: 7. Վերցված է 2016 թ․ դեկտեմբերի 29-ին – via Google Books.
48. ↑  Kite, from *L'Enfant and Washington"* in website of Grand Lodge of British Columbia and Yukon, Ancient Free and Accepted Masons (Freemasons). Retrieved January 11, 2009.
49. ↑  Partridge, William T. (1930). *L'Enfant's Methods And Features of His Plan For The Federal City*. Washington, D.C.: Government Printing Office. էջ 23. OCLC 15250016. Վերցված է 2016 թ․ դեկտեմբերի 4-ին. `{{cite book}}`: `|work=` ignored (օգնություն) At HathiTrust Digital Library.
50. 1 2  «Plan of the City of Washington». Washington Map Society. Արխիվացված է օրիգինալից 2007 թ․ նոյեմբերի 20-ին. Վերցված է 2008 թ․ մայիսի 2-ին.
51. ↑  Partridge, William T. (1930). *Design of the Federal City: L'Enfant Plan of Washington Superimposed on the Rectangular System From which He Worked*. Washington, D.C.: Government Printing Office. էջ 33. OCLC 15250016. Վերցված է 2016 թ․ դեկտեմբերի 4-ին – via HathiTrust Digital Library. `{{cite book}}`: `|work=` ignored (օգնություն)
52. ↑  Bowling, Kenneth R. (1988). *Creating the federal city, 1774–1800 : Potomac fever*. Washington, D.C.: American Institute of Architects Press. ISBN 9781558350113.
53. ↑  Bryan, Wilhelmus B. (1899). «Something About L'Enfant And His Personal Affairs». *Records of the Columbia Historical Society*. **2**: 113. Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 31-ին – via Google Books.
54. ↑  The L'Enfant and McMillan Plans *in* "Washington, D.C. A National Register of Historic Places Travel Inventory" *in* official website of the U.S. National Park Service Accessed August 14, 2008.
55. 1 2  Gillette, Howard Jr. (1995). *Between Justice and Beauty: Race, Planning, and the Failure of Urban Policy in Washington, D.C.* Johns Hopkins University Press.
56. 1 2  Heine, Cornelius W. (1953). «The Washington City Canal». *Records of the Columbia Historical Society*. Historical Society of Washington, DC. 53–56: 1–27. JSTOR 40067664.
57. ↑  *Chesapeake and Ohio Canal: A Guide to Chesapeake and Ohio Canal National Historical Park*. Handbook 142. Washington, DC: National Park Service, U.S. Department of the Interior. 1991. էջ 15. ISBN 0-912627-43-3.
58. ↑  Mackintosh, Barry (1991). *C&O Canal: The Making of A Park*. Washington, DC: National Park Service, U.S. Department of the Interior.
59. ↑  Hahn, Thomas (1984). *The Chesapeake & Ohio Canal: Pathway to the Nation's Capital*. Metuchen, NJ: Scarecrow Press. ISBN 0-8108-1732-2.
60. ↑  «James Madison». Orange County, Virginia: James Madison Museum. Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ հուլիսի 26-ին. Վերցված է 2017 թ․ մայիսի 27-ին. «**Did Dolley Madison really save Washington's portrait from the British?**  
According to Madison's slave and personal valet, Paul Jennings, she did not. According to Jennings, "It has often been stated in print, that when Mrs. Madison escaped from the White House, she cut out from the frame the large portrait of Washington (now in one of the parlors there), and carried it off. This is totally false. She had no time for doing it. It would have required a ladder to get it down. All she carried off was the silver in her reticule, as the British were thought to be but a few squares off, and were expected every moment. John Suse' [Jean-Pierre Sioussat] ( a Frenchman, then door-keeper, and still living) and Magraw, the President's gardener, took it down and sent it off on a wagon, with some large silver urns and such other valuables as could be hastily got hold of."»
61. ↑  «Which Washington, D.C. Building Was Burned Down in 1812? – Ghosts of DC». *ghostsofdc.org* (ամերիկյան անգլերեն). 2012 թ․ մարտ. Վերցված է 2018 թ․ փետրվարի 19-ին.
62. ↑  Dilts, James D. (1996). *The Great Road: The Building of the Baltimore and Ohio, the Nation's First Railroad, 1828–1853*. Palo Alto, CA: Stanford University Press. ISBN 978-0-8047-2629-0.
63. 1 2  Harwood, Herbert H. Jr. (1994). *Impossible Challenge II: Baltimore to Washington and Harpers Ferry from 1828 to 1994*. Baltimore, MD: Barnard, Roberts & Co. ISBN 0934118221.
64. ↑  «Frequently Asked Questions About Washington, D.C». Historical Society of Washington, D.C. Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ մարտի 15-ին.
65. ↑  Harry C. Ways, "The Washington Aqueduct: 1852–1992." (Baltimore, MD: U.S. Army Corps of Engineers, Baltimore District, 1996)
66. ↑  «History of D.C. Emancipation». Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ ապրիլի 17-ին. Վերցված է 2008 թ․ հոկտեմբերի 21-ին.
67. ↑  «Fort Stevens Battle Summary». Արխիվացված է օրիգինալից 2007-02-03-ին. Վերցված է 2024-03-15-ին.
68. ↑  «Historical Census Statistics on Population Totals By Race, 1790 to 1990» (PDF). United States Census Bureau. 2002 թ․ սեպտեմբերի 13. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2008 թ․ հուլիսի 26-ին. Վերցված է 2011 թ․ օգոստոսի 13-ին.
69. ↑  Bordewich, Fergus M. (2008). *Washington: the making of the American capital*. HarperCollins. էջ 272. ISBN 978-0-06-084238-3.
70. ↑  «An Act to provide a Government for the District of Columbia». *Statutes at Large, 41st Congress, 3rd Session*. Library of Congress. Վերցված է 2011 թ․ հուլիսի 10-ին.
71. ↑  Dodd, Walter Fairleigh (1909). *The government of the District of Columbia*. Washington, D.C.: John Byrne & Co. էջեր 40–5.
72. ↑  Wilcox, Delos Franklin (1910). *Great cities in America: their problems and their government*. The Macmillan Company. էջեր 27–30.
73. ↑  Gilmore, Matthew (2001 թ․ հուլիս). «Who were the Commissioners of the District, 1874–1967?». *H-DC*. Humanities & Social Sciences Online. Վերցված է 2011 թ․ նոյեմբերի 30-ին.
74. ↑  William A. Richardson, ed. (1891). *Supplement to the Revised statutes of the United States, Volume 1* (2 ed.). Washington: United States Government Printing Office. էջեր 173–80.
75. ↑  «History of Self-Government in the District of Columbia». Council of the District of Columbia. 2008. Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ մարտի 31-ին. Վերցված է 2008 թ․ դեկտեմբերի 29-ին.
76. 1 2 3  Kathryn Schneider Smith, ed. (2010). *Washington at Home: An Illustrated History of Neighborhoods in the Nation's Capital* (2 ed.). Johns Hopkins University Press. էջեր 1–11. ISBN 978-0-8018-9353-7.
77. 1 2  *Laws relating to the permanent system of highways outside of the cities of Washington and Georgetown*. Washington, D.C.: Government Printing Office. 1908. էջ 3.
78. ↑  Tindall, William (1907). *Origin and government of the District of Columbia*. U.S. Government Printing Office. էջ 27.
79. ↑  Coordinates of Canal Street: 38°53′07″ հս․. լ. 77°00′40″ ամ. ե.HGЯOL
80. ↑  (1) "Lock Keeper's House" marker *in* website of HMdb.org: The Historical Marker Database. Retrieved 2009-10-26.

(2) Coordinates of lock keeper's house: 38°53′31″ հս․. լ. 77°02′23″ ամ. ե.HGЯOL
81. ↑  (1) "Washington City Canal: Plaque beside the Lockkeeper's House marking the former location of in Washington, D.C. Արխիվացված Փետրվար 23, 2010 Wayback Machine *in* website of dcMemorials.com: Memorials, monuments, statues & other outdoor art in the Washington D.C. area & beyond, by M. Solberg Արխիվացված 2009-02-07 Wayback Machine. Retrieved 2009-10-26.

(2) "The Washington City Canal" marker *in* website of HMdb.org: The Historical Marker Database. Retrieved 2009-10-26.
82. ↑  "The Canal Connection" marker *in* website of HMdb.org: The Historical Marker Database. Retrieved 2009-10-26.
83. ↑  «Adolf Cluss as the dominant architect for the Red Brick City».
84. ↑  National Park Service, Washington, D.C. (2012). "Washington Monument: History & Culture."
85. ↑  The L'Enfant and McMillan Plans *in* "Washington, D.C. A National Register of Historic Places Travel Inventory" *in* official website of the U.S. National Park Service. Retrieved 2009-09-14.
86. ↑  Weller, Charles Frederick; Weller, Eugenia Winston (2018 թ․ ապրիլի 6). «Neglected Neighbors: Stories of Life in the Alleys, Tenements and Shanties of the National Capital». J. C. Winston. Վերցված է 2018 թ․ ապրիլի 6-ին – via Google Books.
87. ↑  Kathleen L. Wolgemuth, "Woodrow Wilson and Federal Segregation", *The Journal of Negro History*, Vol. 44, No. 2 (April 1959 ), p. 158
88. ↑  Thomas Sowell, "The Education of Minority Children" *in* Thomas Sowell website. Retrieved 2007-12-12.
89. ↑  Kenneth D. Ackerman, *Young J. Edgar: Hoover, the Red Scare, and the Assault on Civil Liberties* (NY: Carroll & Graf, 2007, 978-1619450011), 60–2
90. ↑  *New York Times*: "Protest Sent to Wilson," July 22, 1919. Retrieved January 21, 2010.
91. ↑  «The Knickerbocker Theatre Tragedy – Ghosts of DC». *ghostsofdc.org* (ամերիկյան անգլերեն). 2015 թ․ մարտի 16. Վերցված է 2018 թ․ փետրվարի 19-ին.
92. ↑  *Home Rule or House Rule? Congress and the Erosion of Local Governance in the District of Columbia* by Michael K. Fauntroy, University Press of America, 2003 at Google Books, page 94
93. ↑  «Washington in Wartime». *Life*. 1943 թ․ հունվարի 4. էջ 43. Վերցված է 2011 թ․ նոյեմբերի 11-ին.
94. ↑  Fogle, Jeanne (2009). *A Neighborhood Guide to Washington, D.C.'s Hidden History*. Charleston, SC: The History Press. էջ 45. ISBN 978-1-59629-652-7.
95. ↑  U.S. Department of Defense. «The Pentagon: Facts & Figures». Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ ապրիլի 14-ին. Վերցված է 2013 թ․ հունվարի 25-ին.
96. ↑  Katznelson, Ira (2013). *Fear Itself: The New Deal and the Origins of our Time* (English) (1 ed.). New York. ISBN 978-0-87140-450-3. OCLC 783163618.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ location missing publisher (link) CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
97. ↑  Constance McL. Green, *Secret City: History of Race Relations in the Nation's Capital* (1969)
98. ↑  Lindsay M. Silver (2007). *"The Nation's Neighborhood": The People, Power, and Politics of Capitol Hill Since the Civil War*. էջ 183. ISBN 9780549155270.
99. ↑  Powell, Michael (2007 թ․ հուլիսի 20). «Poor Management, Federal Rule, Undermine Services». *The Washington Post*. էջ A01. Վերցված է 2008 թ․ հունիսի 10-ին.
100. ↑  DeParle, Jason (1989 թ․ հունվարի 1). «The worst city government in America». *The Washington Monthly*. Վերցված է 2009 թ․ հունիսի 6-ին.
101. 1 2  «Marion Barry». WETA Public Broadcasting. 2001. Արխիվացված է օրիգինալից 2005 թ․ մարտի 24-ին. Վերցված է 2008 թ․ սեպտեմբերի 25-ին.
102. ↑  «Sharon Pratt Kelly». WETA Public Broadcasting. 2001. Արխիվացված է օրիգինալից 2006 թ․ ապրիլի 27-ին. Վերցված է 2008 թ․ սեպտեմբերի 25-ին.
103. ↑  Janofsky, Michael (1995 թ․ ապրիլի 8). «Congress creates board to oversee Washington, D.C.». *The New York Times*. Վերցված է 2008 թ․ մայիսի 27-ին.
104. ↑  «District Government Achieves Balanced Budget and Clean Audit Opinion for FY 2003». D.C. Office of the Chief Financial Officer. 2004 թ․ հունվարի 30. Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ մայիսի 8-ին. Վերցված է 2008 թ․ հունիսի 23-ին.
105. ↑  DeBonis, Mike (2011 թ․ հունվարի 30). «After 10 years, D.C. control board is gone but not forgotten». *The Washington Post*. Վերցված է 2011 թ․ հուլիսի 11-ին.
106. ↑  Nakamura, David (2007 թ․ ապրիլի 20). «Fenty's School Takeover Approved». *The Washington Post*. Վերցված է 2008 թ․ դեկտեմբերի 2-ին.
107. ↑  Stewart, Nikita (2011 թ․ հունվարի 2). «Vincent Gray inaugurated as D.C. mayor». *The Washington Post*. Վերցված է 2011 թ․ հունվարի 2-ին.
108. ↑  Willman, David (2008 թ․ օգոստոսի 1). «Apparent suicide in anthrax case». Վերցված է 2018 թ․ ապրիլի 6-ին – via LA Times.
109. ↑  «12 Victims Killed, 8 Wounded in Shooting at D.C. Navy Yard, Suspected Gunman Killed». NBC Washington. 2013 թ․ սեպտեմբերի 17. Վերցված է 2013 թ․ սեպտեմբերի 23-ին.
110. ↑  Simon, Richard; Cloud, David S.; Bennett, Brian (2013 թ․ սեպտեմբերի 16). «Navy Yard shooter 'had a pattern of misconduct'». *Los Angeles Times*. Վերցված է 2013 թ․ սեպտեմբերի 23-ին.
111. ↑  Gabbatt, Adam (2013 թ․ սեպտեմբերի 16). «Washington DC shooting: Aaron Alexis named as navy yard gunman – as it happened». *The Guardian*. Վերցված է 2013 թ․ սեպտեմբերի 23-ին.
112. ↑  «DC Voters Elect Gray to Council, Approve Statehood Measure». 4 NBC Washington. 2016 թ․ նոյեմբերի 9. Վերցված է 2016 թ․ նոյեմբերի 9-ին.
113. ↑  «Pro-Trump mob storms US Capitol in bid to overturn election». *AP NEWS* (անգլերեն). 2021 թ․ ապրիլի 20. Վերցված է 2021 թ․ նոյեմբերի 18-ին.
114. ↑  The Editorial Board (2021 թ․ հոկտեմբերի 2). «Opinion | Jan. 6 Was Worse Than We Knew». *The New York Times* (ամերիկյան անգլերեն). ISSN 0362-4331. Վերցված է 2021 թ․ նոյեմբերի 18-ին.
115. ↑  «Washington's Black Majority Is Shrinking». Associated Press. 2007 թ․ սեպտեմբերի 16. Վերցված է 2008 թ․ հուլիսի 12-ին.
116. ↑  «Census 2000 Demographic Profile Highlights». United States Census Bureau. 2001. Վերցված է 2008 թ․ նոյեմբերի 2-ին.(չաշխատող հղում)
117. ↑  Frey, William H. (2004 թ․ մայիս). «The New Great Migration: Black Americans' Return to the South, 1965–2000» (PDF). The Brookings Institution. էջեր 1–4. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2008 թ․ ապրիլի 28-ին. Վերցված է 2008 թ․ մարտի 19-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Crew, Harvey W.; Webb, William Bensing; Wooldridge, John (1892). *Centennial History of the City of Washington, D. C.* Dayton, Ohio: United Brethren Publishing House. LCCN 06028029. OCLC 2843595. Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 30-ին – via Internet Archive.
* Hazleton, George Cochrane Jr. (1914). *The National Capitol: Its Architecture, Art, and History*. New York: J.F. Taylor & Company. LCCN 96845486. OCLC 1848763. Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 31-ին – via Google Books.
* Stewart, John (1898). «Early Maps and Surveyors of the City of Washington, D.C.». *Records of the Columbia Historical Society*. **2**: 48–71. OCLC 40326234. Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 31-ին – via Google Books.
* The Historical Society of Washington, D.C.
* Guide to Washington, D.C. Materials from the Library of Congress
* Washington D.C. history discussion list on H-Net
* Ghosts of DC – A Washington, D.C. history blog
* «History DC Area Directory». DCpages.com. Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ հունվարի 1-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունվարի 8-ին.
* *The Seat of Empire: a history of Washington, D.C. 1790 to 1861*
* Ovason, David, *The Secret Architecture of Our Nation's Capital: the Masons and the building of Washington, D.C.*, New York City: Perennial, 2002. 0-06-019537-1 978-0060195373
* "Segregation Incorporated" a 1949 presentation by Destination Freedom, written by Richard Durham

Գրականություն
-------------

* Abbott, Carl. *Political Terrain: Washington, D.C. From Tidewater Town to Global Metropolis* (U of North Carolina Press, 1999).
* Allgor, Catherine. *Parlor Politics: In Which the Ladies of Washington Help Build a City and a Government* (U of Virginia Press, 2002)
* Borchardt, Gregory M. "Making DC Democracy's Capital: Local Activism, the 'Federal State', and the Struggle for Civil Rights in Washington, DC." (Ph.D. Diss. The George Washington University, 2013) online
* Borchert, James. *Alley Life in Washington: Family, Community, Religion, and Folklife in the City, 1850–1970* (U of Illinois Press, 1980).
* Bryan, Wilhelmus Bogart (1914). *A History of the National Capital from its Foundation through the Period of the Adoption of the Organic Act*. Vol. 1: 1790–1814. New York: The MacMillan Company. OCLC 902842081. Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 27-ին – via HathiTrust Digital Library.
* Clark-Lewis, Elizabeth, ed. *First Freed: Washington, D.C. in the Emancipation Era* (Howard University Press, 2002) See online review
* Clark-Lewis, Elizabeth. *Living In, Living Out: African American Domestics in Washington, D.C. 1910–1940* (2010)
* «Editorial Note: Locating the Federal District». *Founders Online*. National Historical Publications & Records Commission: U.S. National Archives and Records Administration. Վերցված է 2016 թ․ դեկտեմբերի 21-ին.
* Fauntroy, Michael K. *Home Rule or House Rule: Congress and the Erosion of Local Governance in the District of Columbia* (University Press of America, 2003)
* Gilbert, Ben W. *Ten Blocks from the White House: Anatomy of the Washington Riots of 1968* (New York: Praeger Publishers, 1968).
* Goode, James M. *The outdoor sculpture of Washington, DC: A comprehensive historical guide* (George Braziller, 1974)
* Green, Constance McL.  *Washington: A History of the Capital* (Princeton U.P. 2 vol 1976) comprehensive scholarly history; online
* Green, Constance McL. *Secret City: History of Race Relations in the Nation's Capital* (1969) online
* Harrison, Robert. *Washington during Civil War and Reconstruction: Race and Radicalism* (Cambridge University Press, 2011) 343pp; online review
* Jaffe, Harry. *Dream City: Race, Power, and the Decline of Washington* (Simon & Schuster, 1994)
* Lessoff, Alan. *The Nation and Its City: Politics, "Corruption," and Progressive in Washington, D.C. 1861–1902* (Johns Hopkins University Press, 1994)
* Lewis, Tom. *Washington: A History of Our National City* (New York: Basic, 2015). xxx, 521 pp.
* Masur, Kate. *An Example for all the Land: Emancipation and the Struggle Over Equality in Washington, D.C.* (U of North Carolina Press, 2010).
* Ovason, David. *The Secret Architecture of Our Nation's Capital: the Masons and the building of Washington, D.C.* (2002). 0-06-019537-1
* Roe, Donald. "The Dual School System in the District of Columbia, 1862–1954: Origins, Problems, Protests," *Washington History,* 16#2 (Fall/Winter 2004–05), 26–43.
* Sandage, Scott A. "A Marble House Divided: The Lincoln Memorial, the Civil Rights Movement, and the Politics of Memory, 1939–1963," *Journal of American History,* 80#1 (1993), 135–167. in JSTOR
* Savage, Kirk. *Monument wars: Washington, DC, the national mall, and the transformation of the memorial landscape* (U of California Press, 2009)
* *Segregation in Washington a report*. National Committee on Segregation in the Nation's Capital. 1948 թ․ նոյեմբեր. LCCN 49002184. OCLC 735403.
* Smith, Sam. *Captive Capital: Colonial Life in Modern Washington* (1974)
* Solomon, Burt. *The Washington Century: Three Families and the Shaping of the Nation's Capital* (HarperCollins, 2004).
* Terrell, Mary Church. "History of the High School for Negroes in Washington," *Journal of Negro History* 2#3 (1917), 252–266. in JSTOR
* Winkle, Kenneth J. *Lincoln's Citadel: The Civil War in Washington, DC* (2013)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Վաշինգտոնի պատմություն» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: sh85145352 |

 |