recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Մերիլին Մոնրոն կեցվածք է ընդունում սպիտակ զգեստով
Ամերիկացի կինոդերասանուհի, երգչուհի և սեքս սիմվոլ **Մերիլին Մոնրոն** հագել էր **սպիտակ զգեստ** «Յոթերորդ տարվա քոր» ֆիլմում, որը նկարահանվել է 1955 թվականին ռեժիսոր Բիլի Ուայդլերի կողմից։ Զգեստը ստեղծվել էր կոստյումների դիզայներ Ուիլյամ Տրավիլայի կողմից և օգտագործվել էր ֆիլմի ամենահայտնի տեսարանում։ Սպիտակ զգեստը իկոնա է համաշխարհային կինեմատոգրաֆում, իսկ Մոնրոյի կերպարը, որը կանգնած է մետրոյի ճաղավանդակի վրա քամուց ծածանվող այդ զգեստով, նկարագրվում է որպես 20-րդ դարի ամենանշանակալի կերպարներից մեկը։

Պատմություն
-----------

Մինչ այն, երբ կոստյումների դիզայներ Ուիլյամ Տրավիլան սկսեց համագործակցել Մերիլինի Մոնրոյի հետ, նա արժանացել էր «Օսկարի» «Կոստյումների լավագույն դիզայն» անվակարգում «Դոն Ժուանի արկածները» ֆիլմի համար։ Առաջին անգամ Տրավիլան սկսել է աշխատել Մոնրոյի հետ 1952 թվականին, երբ նկարահանվել է «Կարելի է մտնել առանց թակոցի» ֆիլմում։ Այդ ժամանակ նա 20th Century Fox-ի կոստյումների բազմաթիվ դիզայներներից մեկն էր։ Տրավիլան հագուստներ էր ստեղծել Մերիլինի ութ ֆիլմերի համար և, համաձայն իր սեփական հաստատմամբ, նրա հետ կարճատև սիրային հարաբերությունների մեջ էր գտնվում։ 1955 թվականին նա երեկոյան սպիտակ զգեստ է ստեղծել Մոնրոյի համար, որը մինչև իր կյանքի վերջ մնացել է իր ամենահայտնի աշխատանքը։ Սակայն, համաձայն լրագրող Դիանա Վրիլանդի փաստերի և Դեյլ Մաքոնաթիի քննադատության՝ Տրավիլան այդ զգեստի դիզայները չէր, և իրականում նա ձեռք էր բերել դա պատրաստի վիճակով։ Ինքը Տրավիլան միշտ հերքում էր այդ փաստերը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "William Travilla Biography (1920-1990)" (in անգլերեն). filmreference.com. Retrieved 2016 թ․ հուլիսի 19.
2. ↑  History of Fashion in America: Shmoop US History Guide. — Shmoop University Inc, 2010. — С. 21. — 110 с. — ISBN 978-1-61062-141-0
3. 1 2  ""She was the easiest person I ever worked with"" (in անգլերեն). Loving Marilyn. Արխիվացված է the original 2010 թ․ դեկտեմբերի 20-ին. Retrieved 2016 թ․ հուլիսի 19. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  "William Travilla" (in անգլերեն). web.archive.org. Արխիվացված է the original 2015 թ․ մարտի 29-ին. Retrieved 2016 թ․ հուլիսի 19. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
**Կարապետ Չեռնովի եկամտաբեր տուն** (ռուս.՝ Доходный дом Карапета Чернова), շենք Դոնի Ռոստովում, որը գտնվում է Բոլշայա Սադովայա փողոցի և Վորոշիլովյան պողոտայի խաչմերուկում։ Կառուցվել է XIX դարի վերջում, ավելի ուշ վերակառուցվել է։ Ներկայումս շենքում տեղակայված է Ռոստովի պետական տնտեսագիտական համալսարանը։ Շենքն ունի մշակութային ժառանգության օբյեկտի կարգավիճակ։

Պատմություն
-----------

Չեռնովի (ձախից) և Մելքոնով-Եզեկովի (աջից) տները
Չեռնովի տունը վերնահարկը կառուցելուց հետո
Եռահարկ եկամտաբեր տունը կառուցվել է 1890-ական թվականներին վաճառական Կարապետ Չեռնովի պատվերով։ Ավելի ուշ ճարտարապետ Ֆ. Յասինսկու նախագծով և ինժեներ Գ. Չորչոփյանի ղեկավարությամբ տան հարկերի թիվը հասցվել է հինգի։

Եկամտաբեր տան շինարարության հետ կապված է քաղաքային մի առասպել ձիաբույծ Կարապետ Չեռնովի և բրդավաճառ Գաբրիել Մելքոնով-Եզեկովի վեճի մասին։ Պարզելու համար, թե նրանցից ով է ավելի հարուստ, վաճառականները որոշել էին դեմ-դիմաց կառուցել երկու եկամտաբեր տուն Բոլշայա Սադովայա փողոցի և Մեծ պողոտայի (Վորոշիլովյան պողոտայի այն ժամանակվա անվանումը) խաչմերուկում։ Վեճում հաղթելու էր նա, ում տունն ավելի շքեղ կլիներ։ Նախ եկամտային տներն ունեին երեքական հարկ, սակայն, երբ XX դարի սկզբին Ռոստովում սկսվեց շինարարական բումը, երկու վաճառականներն էլ որոշեցին տները դարձնել հինգհարկանի։ Ի վերջո, Մելքոնով-Եզեկովի տան գմբեթը մի քանի մետր բարձր դուրս եկավ։ Գմբեթի վրա նոր բան կառուցել Չեռնովը չէր կարող, և այդ ժամանակ նրա տան տանիքին տեղադրվեցին սյուներ։ Այդ առանձնահատկության պատճառով քաղաքացիները նրա տունն անվանեցին «հենարանների վրա սյուներով տուն»։

Մինչև 1917 թվականի Հոկտեմբերյան հեղափոխությունը եկամտաբեր տան տարածքները վարձակալել էին Սանկտ Պետերբուրգի միջազգային առևտրային բանկը, Փոխադարձ վարկի առևտրականների ընկերությունը, Գյուղատնտեսական բանկը և ատամնաբույժ Մ. Մ. Սաբսովիչը։

1920-ական թվականներին Չեռնովի տունը պետականացվեց։ Առաջին հարկում բացվեցին խանութներ, իսկ մնացած հարկերում տեղակայվեցին Աշխատանքի պալատը, «Դինամո» մարզական ընկերությունը, «Սևկավսնաբսբիտը» և այլ հաստատություններ։ 1931 թվականին շենքը տրվեց ֆինանսատնտեսական ինստիտուտին։

Չեռնովի տունը լրջորեն տուժել է Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ։ 1950-ական թվականների վերջում այն վերակառուցվել է ճարտարապետներ Մ. Իշունինի և Գ. Պետրովի նախագծով, բայց արդեն առանց տանիքի սյուների։ Մելքոնով-Եզեկովի տունը պատերազմի ժամանակ հիմնովին ավերվել է և այլևս չի վերականգնվել։

1970-ական թվականներին շենքի հյուսիսային կողմից կցակառուցվել է յոթհարկանի մասնաշենք։

1964 թվականին ֆինանսատնտեսական ինստիտուտը վերանվանվել է ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտ։ Ներկայումս շենքը զբաղեցնում է Ռոստովի պետական տնտեսագիտական համալսարանը։

Ճակատի ձևավորումը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Есаулов Г. В. Черницына В. А.* Архитектурная летопись Ростова-на-Дону. — 2-е изд.. — Ростов-на-Дону, 2002. — С. 98—101. — ISBN 5-8456-0489-3
2. ↑  "Ворошиловский проспект (а также Столыпина и Карла Маркса)". Արխիվացված է the original 2019 թ․ մարտի 26-ին. Retrieved 2017 թ․ փետրվարի 1. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  "Осколки прекрасного". rostov-dom.info. Retrieved 2013 թ․ սեպտեմբերի 21.
**ՄԻԳ ռադիոընկերություն**, 1998 թվականի հուլիսի 30-ին եթեր հեռարձակվեց առաջին հաղորդումը։ Լոռու մարզում օրինական դաշտում ստեղծված եւ մինչ օրս գործող առաջին ռադիոկայանն է, հայտնի է նախկինում՝ Վանաձորի «ՄԻԳ» ռադիոկայան, այժմ՝ «ՄԻԳ» FM անվանումներով։ Գործում է Վանաձորի «ՄԻԳ» հեռուստաընկերությանը կից։ Փորձնական եթերաշրջանում վանաձորցիները 103.8 հաճախությամբ լսում էին հիմնականում ռուսաստանյան «Նոստալջի» ռադիոկայանի հաղորդումները, որոնք ընդմիջվում էին տեղական լուրերով և գովազդներով։ Սակայն 1999 թվականի մարտից՝ ամերիկացի լրագրող Ջորջ Պապագանիսի անցկացրած դասընթացներից հետո, «ՄԻԳ»-ը նախընտրեց ողջ օրվա եթերացանկում ընդգրկել սեփական արտադրության հաղորդումներ։

«ՄԻԳ» ռադիոկայանը Վանաձորում 103.8 ՄՀց հաճախությամբ եթեր է հեռարձակվում 2003 թվականի նոյեմբերի 24-ից։
2013 թվականից «ՄԻԳ» ռադիոկայանը հասանելի է նաև օն-լայն՝ migtvr.com կայքում։ Ռադիոկայանը պատրաստում է մանկական, մարզական, քաղաքական, տնտեսական, զվարճալի, երաժշտական բազմաբնույթ հաղորդումներ։ «ՄԻԳ» ռադիոկայանը պարբերաբար վերահեռարձակում է նաև «ՄԻԳ» հեռուստաընկերությամբ եթեր հեռարձակվող հաղորդումները։ Որպես կանոն, դրանք տարբեր ոլորտների ներկայացուցիչների հետ ուղիղ եթերում անցկացվող հարցազրույցներն են։ «ՄԻԳ» ռադիոկայանն ապահովում է ինտերակտիվ կապ՝ լսարանի հետ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "ՀՌԱՀ". Արխիվացված է the original 2015 թ․ դեկտեմբերի 15-ին. Retrieved 2015 թ․ հոկտեմբերի 29.
2. ↑  Գագիկ Քարհանյան «Վանաձոր», հատոր 3, էջ 32, «Ռադիո ՄԻԳ»-2015
**Մարինա Ալես** (*Մարինե Վարդանյան-Համբարձումյան*) (նոյեմբերի 24, 1958, Մոսկվա), երգահան, բարերար, Սայաթ-Նովայի համահայկական մրցույթ-փառատոնի մրցանակակիր։

Կենսագրություն
--------------

### Կրթություն

Մարինա Ալեսը ծնվել է 1958 թվականի նոյեմբերի 24-ին, Մոսկվայում։ 1975 թվականին ընդունվել է Երևանի Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարան, դաշնամուրի բաժին։ 1979 թվականին, ուսումնարանն ավարտելուց հետո, նա աշխատանքի է անցել Երևանի Արտեմի Այվազյանի անվան երաժշտական դպրոցում` որպես մանկավարժ։ 1982 թվականին Մարինան ընդունվում է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի թատերագիտական բաժին, որն ավարտում է 1987 թվականին։

Այնուհետև Մարինա Ալեսը տեղափոխվում է Մոսկվա և կատարելագործվում Մոսկվայի Թատերական արվեստի պետական ինստիտուտում։

### Աշխատանքային տարիներ

Վերադառնալով Երևան Մարինան աշխատանքի է անցնում ՀՀ ԳԱԱ արվեստի ինստիտուտում, միաժամանակ դասավանդելով Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի արվեստի տեսության և պատմության ամբիոնում, ուր շարունակում է իր գործունեությունը մինչև 1998 թվականը։

Աշխատանքի բերումով 1993 թվականին մեկնում է ԱՄՆ։ 1998-2008 թվականներին աշխատել է Վաշինգտոնում և Մոսկվայում` որպես արվեստի խորհրդատու։

Ստեղծագործական կյանք
--------------------

Ալես ստեղծագործական կեղծանունը վերցրել է իր երկու երեխաների՝ Ալեքսանդր և Սեդա անունների հապավումից։ Մարինա Ալեսը շուրջ 300 երգերի հեղինակ է։ Նրա երգերի և հայերեն և ռուսերեն տեքստերի հեղինակն ինքն է։ Նա թողարկել է 5 սկավառակ՝ «Կհեռանամ ինձանից», «Իմ բարդիներ», «Մտորումներ», «Քո կողքին և առանց քեզ», «Ոտաբոբիկ` երկնքով»։ Նրա երգերը կատարում են Հայաստանի երգարվեստի լավագույն ներկայացուցիչները։ Մարինան հեղինակել է 12 սինգլ՝ «Քարե անձրև», «Պատրանքի թևով», «Постойте, господа», «Դարի զավակներ» և այլն։

Պարգևներ և մրցանակներ
---------------------

Մարինա Ալեսն արժանացել է Սայաթ-Նովայի համահայկական մրցույթ-փառատոնի գլխավոր մրցանակին։ Նա 1989 թվականից Հայաստանի թատերական գործիչների միության անդամ է։ 2008 թվականից ապրում է Երևանում։

Նա արժանացել է բազմաթիվ մրցանակների և պատվոգրերի, որոնցից են՝ Վաշինգտոնում հայ-ամերիկյան ասամբլեայի և Մոսկվայի «Արմենիա» պրոդյուսերական ընկերության կողմից ստացած մրցանակները՝ հայկական արվեստում ունեցած ավանդի համար։ 2010 թվականին լույս է տեսել Մարինա Ալեսի «Բեկորներ» բանաստեղծությունների ժողովածուն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "AV Production - Մարինե Ալես". *avproduction.am*. Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 5-ին. Retrieved 2015 թ․ նոյեմբերի 1.
2. ↑  "Հիմա ինձ մոտ կուտակման շրջան է. ՄԱՐԻՆԵ ԱԼԵՍ". *ladynews.am*. Retrieved 2015 թ․ նոյեմբերի 1.
3. ↑  "Մարինե Ալես". *bravo.am*. Retrieved 2015 թ․ նոյեմբերի 1.
Վարժություններ մարզագնդերով
**Մարզագնդեր (հանտելներ)** - (գերմ.՝ *Hantel*) սպորտային մարզագործիքներ ծանրաբեռնման, մկանների ամրապնդման և օրգանիզմի ընդհանուր աշխատունակությանը նպաստող ֆիզիկական մարզանքներ իրականացնելու համար։

Կառուցվածք
----------

Մասնակի մարզագնդեր
Մարզագնդերը լինում են 2 տեսակի` ամբողջական և մասնակի։

Որպես կանոն դասական ամբողջական մարզագնդերն ունեն 2 գնդերի ձև, որոնք կենտրոնում միացվում են բռնակով՝ ձեռքով բռնելու համար։ Այսօր հանդիպում են ամբողջական մարզագնդեր, որոնք ունեն բռնակով միացված վեցանիստ հատվածակողմի ձև և հաճախ եզրահատված են։ Վեցանիստ ձևը մարզագնդերին թույլ չի տալիս սահել գետնով։

Մասնակի մարզագնդերը հաճախ ունենում են ոչ մեծ առանցքի տեսք, որի վրա երկու կողմից կախվում են փոխովի սկավառակների անհրաժեշտ քանակ և ամրացվում են ամրացուցիչով։ Մասնակի մարզագնդերի առանցքներն ունեն խորդուբորդություններ, որը մարզագնդերին թույլ չի տա սահել խոնավ ձեռքից։

Պատմություն
-----------

### Հին Հունաստան

Հին Հունաստանում կիրառվող մարզագնդեր, Աթենքի ազգային հնագիտական թանգարան
Հին Հունաստանում մարզագնդերը, որոնք կոչվում էին հալտերես (հուն․՝ ἁλτῆρες, ֆր.՝ haltère) օգտագործվում էին ոչ միայն ծանրություններ բարձրացման մրցումների ժամանակ, այլև երկարությամբ ցատքի համար։

### Հնդկաստան

Հնդկաստանում մարզագնդերն օգտագործվում են ուժային մարզման համար ավելի քան 1000 տարի։ Դրանց տիպիկ քաշը 4-10 ֆունտի սահմաներում է (1,81437-4,53592 կգ)։ 19-րդ դարում հնդկական լախտ տարածված էին Մեծ Բրիտանիայում և ԱՄՆ-ում։

### Հին Հռոմ

Հին հռոմեական խճանկարների վրա հանդիպում ենք օրիորդների պատկերներ, որոնք մարզվում են մարզագնդերի միջոցով։

### Արևմտյան Եվրոպա

Ժամանակակից ձևի մարզագնդերը տարածվեցին Անգլիայում Թյուդորների դինաստիայի ժամանակ, որտեղ դրանք օգտագործվում էին զվոնարյովա մարզման համար, այստեղից էլ ծագեց անգլիական անուն անգլ.՝ dumbbell, բառացի թարգմանությամբ` համր զանգ։

### Ռուսաստան

Հայրենական Մեծ պատերազմի ժամանակ մարզագնդերով վարժություններն օգտագործվում էին, որպես բուժիչ մարմնամարզության միջոց վնասվածքներից, վերքերից և վիրահատությունից հետո։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  ἁλτῆρες, 
Henry George Liddell, Robert Scott, *A Greek-English Lexicon*, on Perseus Digital Library
2. ↑  Norman Gardiner, *Athletics in the Ancient World*, Dover, 2002, on Google books
3. ↑  Bill Pearl, *Getting Stronger: Weight Training for Sports*, Shelter, 2005, on Google books
4. ↑   *Dick's Indian-Club Exercises*, 1887
5. ↑   *Exercises with Clubs*, by Dio Lewis, M.D. 1862
6. ↑   Indian Club Exercises from *Athletic Sports for Boys*, by Dick and Fitzgerald, 1866
7. ↑  "Արխիվացված պատճենը" (PDF). Արխիվացված է the original (PDF) 2017 թ․ նոյեմբերի 18-ին. Retrieved 2016 թ․ հունիսի 13. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
8. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2012 թ․ նոյեմբերի 14-ին. Retrieved 2016 թ․ հունիսի 13. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
«Կանաչների» ավտոբուսը Բեռլինում գեյ շքերթի ժամանակ 2011 թվականին։ «Այո, ես ցանկանում եմ» գրությունը արտահայտում է կուսակցության պահանջը նույնասեռական անձանց ամուսնության թույլատրման ողջ հասանելիության համարՕրենք, որով օրինականացվում են **Գերմանիայում նույնասեռ ամուսնությունները** (պաշտոնապես՝ *Միևնույն սեռի մարդկանց ամուսնության կնքման իրավունքի ստեղծման մասին օրենք*, գերմ.՝ Gesetz zur Einführung des Rechts auf Eheschließung für Personen gleichen Geschlechts), ընդունվել է գերմանական խորհրդարանի կողմից 2017 թվականի հունիսի 30-ին։ Բունդեսթագը քվեարկել է Գերմանիայի քաղաքացիական օրենսգրքի § 1353-ում փոփոխություններ կատարելու մասին, համաձայն որոնց ամուսնությունը կարող է կնքվել նաև նույն սեռի անձանց միջև։ Այսպես, նույնասեռ ամուսնությունները ամբողջովին հավասարեցվել են տարասեռ ամուսնություններին։ Նախագիծը դեռևս պետք է հաստատվի բունդեսթագի կողմից և ստորագրվի նախագահի կողմից, սակայն, դա ձևականություն է գերմանական օրենսդիր համակարգում։ Օրենքի ուժ ստանալուց հետո քաղաքացիական միությունները, որ հասանելի էին նույնասեռ զույգերին 2001 թվականից, այլևս չեն կնքվի։ Սպասվում է, որ նույնասեռ ամուսնությունները կկնքվեն 2017 թվականի սեպտեմբերից։ Միևնույն ժամանակ, մի քանի պահպանողական քաղաքական գործիչներ արդեն հայտարարել են օրենքին դեմ գնալու մասին։

Հասարակական և քաղաքական գործունեություն
---------------------------------------

Համաձայն հարցումներից մեկի, որի արդյունքները հրապարակվել են 2017 թվականի հունվարին, Գերմանիայի բնակչության գրեթե 83 %-ը կողմ են «բոլորի համար ամուսնությանը» (գերմ.՝ Ehe für alle)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Studie zu Einstellungen gegenüber Lesben, Schwulen und Bisexuellen: Mehr als 80 Prozent der Menschen in Deutschland für Ehe für alle" (in գերմաներեն). Antidiskriminierungsstelle des Bundes. 2017 թ․ հունվարի 12. Արխիվացված է the original 2017 թ․ հունիսի 3-ին. Retrieved 2017 թ․ հունիսի 17.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Օրենքի նախագծի էջը բունդեսթագի պաշտոնական կայքում(գերմ.)
* Deutscher Bundestag: Mehrheit im Bundestag für die «Ehe für alle»(գերմ.)
* LSVD: Fragen und Anworten zur Öffnung der Ehe(գերմ.)
* LSVD: Ratgeber zur Ehe für alle(գերմ.)
* Die Frage der Verfassungsmäßigkeit der Öffnung der Ehe für gleichgeschlechtliche Paare: Gutachten für die Friedrich-Ebert-Stiftung(գերմ.)
* Ehe für alle: Umstritten bis zuletzt(գերմ.)
**Մերաբ Աբրամիշվիլի** (վրաց.՝ მერაბ აბრამიშვილი) 1957, մարտի 16 - 2006, հունիսի 22), վրացի նկարիչ։ Նրա ստեղծագործությունների վրա մեծ է միջնադարյան արվեստի և եվրոպական նեո-էքսպրեսիոնիզմի ազդեցությունը։

Կենսագրություն
--------------

Մերաբ Աբրամիշվիլին ծնվել է Թբիլիսիում։ 1981 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի գեղարվեստի ակադեմիան։ Նրա վրա մեծ ազդեցություն են թողել միջնադարյան վրացական ֆրեսկոները, որոնց ծանոթացել է հոր՝ Վրաստանի արվեստների պետական թանգարանի միջնադարյան արվեստի փորձագետ Գուրամ Աբրամիշվիլու միջոցով։ Տպավորված Աթենի Սիոն եկեղեցու ֆրեսկոներով՝ արվեստագետը որդեգրել է գիպսային տեխնիկան։ Իր յուրօրինակ լեզվական և գեղագիտական տեսլականով նա դարձավ Վրաստանի առաջատար արվեստագետներից մեկը, որը չպարփակվեց խորհրդային կլիշեներով։ Հետխորհրդային անկայուն ժամանակահատվածում Աբրամիշվիլին տարված էր առեղծվածային պատկերներ ստեղծելով։

Նրա ստեղծագործությունները ցուցադրվել են Վրաստանում և արտերկրում։ Գործերից գտնվում են Վրաստանի արվեստի թանգարանում, Թբիլիսիի ազգային պատկերասրահում, Քյոլնի Լյուդվիգ թանգարանում և Ֆինլանդիայի, ԱՄՆ-ի մասնավոր հավաքածուներում։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Abramishvili Merab (1950-2006)". *Art.Gov.Ge*. Ministry of Culture and Monuments Protection of Georgia. Արխիվացված է the original 2014 թ․ դեկտեմբերի 31-ին. Retrieved 2014 թ․ դեկտեմբերի 31.
2. ↑  "At The Crossroads: Contemporary Art From The Caucasus And Central Asia". *Sotheby's Gallery*. 2013. Արխիվացված է the original 2016 թ․ հոկտեմբերի 18-ին. Retrieved 2014 թ․ դեկտեմբերի 31.
3. ↑  "Abramishvili, Merab". *Le Delarge: Le dictionnaire des arts plastiques modernes et contemporains* (in French). Retrieved 2014 թ․ դեկտեմբերի 31.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
4. ↑  "Georgian painting sold at Sothebey's, London". *Agenda.ge*. 2013 թ․ նոյեմբերի 26. Retrieved 2014 թ․ դեկտեմբերի 31.
**Մարիյկա Պոդգորյանկա** (ուկրաիներեն՝ Марійка Підгірянка, իսկական անունը **Մարիյա Եմելյանովնա Լեներտ- ԴոմբրովսկայաМария Емельяновна Ленерт-Домбровская**,մարտի 9, 1881(1881-03-09), Bili Oslavi, Q11825673?, Գալիցիայի և Լոդոմերիայի թագավորություն, crown land of Austria, Ավստրո-Հունգարիա - մայիսի 18, 1963(1963-05-18), Ռուդնո, Լվովի մարզ, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ուկրաինացի բանաստեղծուհի, մանկավարժ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է անտառապետի ընտանիքում։ Փոքր տարիքում հաճախ էր այցելում մորական պապին, որն ուներ հարուստ գրադարան։ Նա Մարիային սովորեցրել է մի քանի լեզվով գրել կարդալ։

1900 թվականին ավարտել է ուսուցչական սեմինարիան, ապա աշխատել դպրոցում։ 1904 թվականից պարբերաբար տպագրվել են նրա բանաստեղծությունները՝ Մարիյկա Պոդգորյանկա կեղծանվամբ։ «Վիդգուկիի հոգիները» բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն լույս է տեսել 1908 թվականին։

1905 թվականին ամուսնացել է մանկավարժ Օգոստին Դոմբրովսկու հետ։

Բանաստեղծուհին ստեղծագործությունների մեծ մասը գրել է երեխաների մասին և երեխաների համար։

Մարիյկա Պոդգորյանկայի բանաստեղծությունների հիմնական թեման մինչև 1939 թվականը նվիրված էր ապագայի մասին ժողովրդի երազանքին, հայրենի հողի գեղեցկությանը և 
Կարպատների բնությանը։ Հեղինակը շռայլորեն օգտագործում էր ժողովրդական բանահյուսություններ, որոնք հաճախ հիշեցնում էին այնպիսի ուկրաինական ժողովրդական երգեր ինչպիսին էին «Երգեր», «Երեկո», «Ինչ եմ անում, ինչ եմ անում» (ուկրաիներեն՝ «Співанки», «Вечір», «Що роблю я, що я дію»): Բավականին յուրահատուկ ստեղծագործություն է «Տառապող մայր» (ուկրաիներեն՝ «Мати-страдниця») բանաստեղծությունը, որը գրվել է 1919 թվականին։

Աշխատություններից մեկում կատարված իրադարձությունները պատմում է Առաջին աշխարհամարտի տարիներին արևմտյան ուկրաինական աքսորյալների կյանքի մասին, երբ համակենտրոնացման ճամբարներում հազարավոր Գալիցիայի բնակիչներ մահացան սովից և համաճարակներից։ Բանաստեղծության կոմպոզիցիոն շրջանակը «Ներածություն» և մի տեսակ էպիլոգ է։ Տառապողի խոստովանությունը, որը ներկայացվել է ողբերի ժանրում, բաղկացած է 12 երգից։

Մահացել է Լվովի մերձակայքում գտնվող Ռուդնո գյուղում։ Հուղարկավորվել է Լվովում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Вічна Ватра на Личакові: могили пластунів у Львівському історико-культурному музеї-заповіднику «Личаківський цвинтар» — Lviv: 2007. — P. 72. — 76 p.
2. ↑  Личаківський некрополь (укр.) — P. 157.
3. ↑  "Марийка Подгорянка окончила два класса, а знала десять языков..." *www.golos.com.ua* (in ռուսերեն). Արխիվացված է the original 2020 թ․ հունիսի 6-ին. Retrieved 2020 թ․ հունիսի 6.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Сайт про Марийку Подгорянку
* Подгорянка (Підгірянка) Марийка (настоящее имя — Мария Емельяновна Ленерт-Домбровская, Ленерт-Домбровська) (1881—1963)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 118882376 · ISNI: 0000000110452009 · LCCN: no95011921 · NKC: js2011658394 · VIAF: 22939530 · WorldCat VIAF: 22939530 |

 |
**Ձերժինսկայա**  (*Սուրբ լեռ*) (բելառուս․՝ Гара Дзяржы́нская), Բելառուսի ամենաբարձր կետը։

Ընդհանուր բնութագիր
-------------------

Ձերժինսկայա լեռան բացարձակ բարձրությունը կազմում է 345 մետր և իրենից ներկայացնում է բլուր։ Այն գտնվում է Մինսկի բարձրությունում (Բելառուսական թմբաշարի մի մասն է)։ Մայրաքաղաք Մինսկից գտնվում է երեսուն կիլոմետր հեռավորության վրա՝ Ձերժինսկ քաղաքի մոտ՝ Սկիրմունտովո գյուղում։ Նախկինում լեռն անվանել են *Սուրբ լեռ*, իսկ 1958 թվականին այն անվանակոչեցին Ձերժինսկայա։ 1990-ական թվականների վերջերին լեռան գագաթին տեղադրեցին գրանիտե սալ, որի վրա բելառուսերեն գրված է հետևյալը. «*Ձերժինսկայա լեռ։ Բելառուսի ամենաբարձր կետը։ Բարձրությունը ծովի մակարդակից՝ 345 մետր*»։ Ներկայիս դրությամբ տարածքը բարեկարգված է և համարվում է հուշարձան։

Հետաքրքիր փաստեր
----------------

Համեմատության համար պետք է նշել, որ Բելառուսում 2011 թվականի օգոստոսի դրությամբ Ձերժինսկայա բլուրից առավել բարձր են հեռուստաաշտարակները՝ Կոլոդիշչի, Ուշաչի, Սլոնիմե. սրանց բարձրությունը կազմում է 350 մետր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "У Беларусі ўсталяваны новы рэкорд вышыні будынка". Արխիվացված է the original 2011 թ․ օգոստոսի 26-ին. Retrieved 2018 թ․ մարտի 21. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  "Dzyarzhynskaya Hara" Archived 2013-12-20 at the Wayback Machine. Peakery.com. Retrieved 2013-02-18.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Скирмунтово, гора Дзержинская
* Дмитрий Бартосик. Гара Сьвятая (Дзяржынскага) на Radzima.org(բելառուս.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 125540871 · WorldCat VIAF: 125540871 |

 |
**Մյա Նան Նվե** (բիրմաներեն՝ မြနန်းနွယ်; թայերեն՝ เทพกระซิบ เมี๊ยะนานหน่วย, գր․՝ "շշնջոցների հրեշտակ"), հայտնի նաև որպես Թայքնանշին (သိုက် နန်းရှင်, գր. «գանձի պահապան»), բիրմայական հայտնի ոգի։ Նա հայտնի էր որպես վիշապ, որը պաշտպանում էր Բոտատաունգ պագոդան։

Կենսագրություն
--------------

Մյա Նան Նվեի արձանիկը
Մյա Նան Նվեն ծնվել է 1897 թվականի դեկտեմբերի 22-ին, Բրիտանական Բիրմայի Մոգոկ քաղաքում։ Նա Սաոփհայի սերունդն է և Չան Թհարի և Նան Քհամի դուստրը։ 15 տարեկան հասակում նա կրթություն է ստացել Հնդկաստանում և 1926 թվականին ավարտել արվեստի բակալավրի աստիճանով։ Մոգոկի բարձրաստիճան պաշտոնյաները ցանկանում էին ամուսնանալ նրա հետ, սակայն նա մերժում է նրանց։ Վաղ տարիքից միս չէր ուտում։ 1942 թվականին սպիտակ հագուստով մի ծեր մարդ երազում ասում է նրան, որ պետք է տեղափոխվի Յանգոն՝ որպես միսիոներ։ Այսպիսով, նա տեղափոխվում է Յանգոնում Բոտատաունգ պագոդայի փողոց և ամեն օր երկրպագում էր Բոտատաունգ պագոդային։ Նրան անվանում էին **Կանաչ արքայադուստր**, քանի որ հագնում էր կանաչ հագուստ։ Նա նպաստել է կրոնական գործերին, այդ թվում` Երկրորդ աշխարհամարտի տարիների ավերածություններից հետո Բոտետհաունգ պագոդայի վերակառուցմանը։

Հոգևոր կյանք
------------

Մյա Նան Նվեի սրբավայրը Բոտատաունգ պագոդայի դիմաց
Մյա Նան Նվեն մահացել է Մոգոկում 1956 թվականի փետրվարին՝ երկարատև ասթմայի հետ կապված բարդությունների պատճառով։ 1957 թվականին, նրա մահից հետո, Մյա Նան Նվեն դարձավ մեծարված գործիչ։ 1990 թվականին նրա սրբավայրը կանգնեցվեց Բոտտաունգի պագոդայի ներսում, և այդ պահից նա երկրպագվեց որպես Մյա Նան Նվե Հթայյի (աստվածուհի), իրեն օգնության դիմած մարդկանց ցանկությունները իրականացնելու ուժով կերպար։ Հայտնի էր որպես վիշապ, որը պահպանում էր պագոդան։ Հարյուրավոր մարդիկ գալիս են այս վայր՝ նվիրատվություններ կատարելու, ինչպես նաև քրոջ օրհնությունը խնդրելու համար։

Տաճար օրական այցելում է 700 հավատացյալ, իսկ հանգստյան օրերին` 1000-ից 3000 հավատացյա, այդ թվում՝ թաիլանդի շատ հավատացյաներ։ Նա Թաիլանդում հանրաճանաչություն է ձեռք բերել Թաիլանդի հեռուստատեսային ծրագրի միջոցով, որում ներկայացվել է նրա կենսագրությունը։

Տես նաև
-------

* Նանգ Կվակ
* Փհոսոփ
* Փհրա Մե Թհորանի

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  May Sitt Paing (2014 թ․ հուլիսի 22). "Thais Find a Spiritual Home in Yangon". *The Irrawaddy*. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 19.
2. ↑  Zon Pann Pwint (2015 թ․ հուլիսի 29). "Living on borrowed time". The Myanmar Times. Արխիվացված է the original 2021 թ․ նոյեմբերի 20-ին. Retrieved 2018 թ․ օգոստոսի 18.
3. ↑  "ဝါတွင်းတိုင်းသီလရှင်ဝတ်ပါတယ် ဆိုသောအစ်မတော်မြနန်းနွယ်သမိုင်းကြောင်း". *dailyhotnews* (in բիրմայերեն). Արխիվացված է the original 2018 թ․ օգոստոսի 15-ին. Retrieved 2018 թ․ օգոստոսի 13.
4. ↑  Ahmagyi Mya Nan Nwe, a devotee to the Botahtaung Pagoda(չաշխատող հղում)
5. ↑  "အစ်မတော် မြနန်းနွယ် တကယ်ပဲ ဆုတောင်းပြည့်စေလား" (in Burmese). Kamayut Media. 2015 թ․ հուլիսի 16. Արխիվացված է the original 2018 թ․ օգոստոսի 17-ին. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 19.`{{cite news}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
**Մարգարիտա Յախոնտովա** (հուլիսի 2, 1935(1935-07-02), Լենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - հուլիսի 30, 2014(2014-07-30), Երևան, Հայաստան), թատերագետ։ ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (2006)։

Հայ դերասանուհի Մարիաննա Մխիթարյանի մայրը։

Կենսագրություն
--------------

1956 թվականին ավարտել է Լենինգրադի պետական համալսարանի իսպաներենի բաժինը։ 1965 թվականին տեղափոխվել է Երևան, որտեղ աշխատակցել է «Գրական թերթ», «Կոմունիստ», «Կոմսոմոլեց» և այլ թերթերին։ Ավելի քան 50 տարի ծառայել է հայ և ռուս թատրոններին։ 1971 թվականից աշխատել է Երևանի Ստանիսլավսկու անվան ռուսական պետական դրամատիկական թատրոնում։ 1982-1989 թթ. աշխատել է Երևանի դրամատիկական թատրոնում՝ նախ որպես գրական մասի վարիչ, ապա՝ Հրաչյա Ղափլանյանի և Ա. Ասլամազովի հետ համատեղ հանդիսացել է «Բարեկամություն» թատրոնի հիմնադիր և գեղարվեստական ղեկավար, կազմակերպել համաշխարհային ճանաչում ունեցած թատրոնների երևանյան հյուրախաղեր։ 1985 թվականից համատեղությամբ աշխատել է Երևանի Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնի գեղարվեստական ղեկավարի օգնական։ Եղել է Հայաստանի թատերական գործիչների միության քարտուղարը։ Նրա գրախոսականները, հայ մշակույթի գործիչների դիմանկարները, վերլուծական հոդվածները լույս են տեսել հեղինակավոր թերթերի և հանդեսների էջերում։ Հեղինակել է երկու գիրք, որոնցում ճշգրտորեն վերարտադրել է ռեժիսորական և դերասանական աշխատանքները, տվել օբյեկտիվ գնահատականներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հայ թատրոնը ծանր կորուստ կրեց. Մահացել է Մարգարիտա Յախոնտովան
2. ↑  "Մարգարիտա Յախոնտովայի կենսագրությունը avproduction.am կայքում". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 5-ին. Retrieved 2018 թ․ փետրվարի 18.
**Մարգարիտա Մոնե** (անգլ.՝ Margarita Monet, իսկական անունը՝ **Մարգարիտա Մարտիրոսյան**, փետրվարի 15, 1990(1990-02-15), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ամերիկահայ երգչուհի, դաշնակահարուհի, կոմպոզիտոր և դերասանուհի։ Նա *Edge Of Paradise* հարդ ռոք/սիմֆոնիկ մետալ խմբի հիմնադիրը և գլխավոր վոկալիստն է։ Հայտնի է իր հզոր ձայնով և անհավանական դիապազոնով։ Մարգարիտան իր *Edge Of Paradise* խմբի հետ թողարկել է երեք տևանվագ ալբոմ և մեկ EP՝ IMMORTAL WALTZ 2015, ALIVE 2017, UNIVERSE 2019 և THE UNKNOWN։

Վաղ կյանք և կարիերա
-------------------

Մարգարիտան ծնվել է Երևանում, փոքր հասակից տեղափոխվել է Մոսկվա (Ռուսաստան)։ Երաժշտությամբ սկսել է զբաղվել չորս տարեկանում և արագ դարձել է մրցունակ և ելույթներին պատրաստ դաշնակահարուհի։ Մասնակցել է դաշնամուրային բազմաթիվ մրցույթների՝ արժանանալով մրցանակների։

11 տարեկանում Մարգարիտայի ամբողջ ընտանիքը տեղափոխվել է Հյուսթոն (ԱՄՆ), որտեղ նա հաճախել է Կատարողական և վիզուալ արվեստների բարձրագույն դպրոց (անգլ.՝ High School For The Performing and Visual Arts): Այն բանից հետո, երբ նա տեղափոխվել է Նյու Յորք, ընդունվել է Նյու Յորքի համալսարանի *Tisch School Of The Arts* արվեստների դպրոցը։ Նյու Յորքի համալսարանում նա վերապատրաստվել է Մայսների ստուդիայի թատրոնում և մասնագիտացել է երաժշտության մեջ։

2010 թվականին Մարգարիտան տեղափոխվել է Լոս Անջելես, որտեղ տեղական պրոդյուսերի հետ նախագծի վրա աշխատելիս հանդիպել է Դեյվ Բեյթսին։ Դեյվը փնտրում էր երգչի, որը կարող էր փոխարինել Ռոբին Մաքոլիին։ Շուտով նրանց երաժշտական համագործակցությունը հսկայական արդյունքներ է տվել և ամրացրել է խումբը, որը վերանվավել է *Edge Of Paradise*։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Heavy Metal Band Edge Of Paradise opened for Kamelot". *The Real Musician*. Արխիվացված է the original 2017 թ․ սեպտեմբերի 28-ին. Retrieved 2015 թ․ դեկտեմբերի 31. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  "Immortal Waltz by Edge Of Paradise on iTunes". *iTunes*. Retrieved 2015 թ․ դեկտեմբերի 31.
3. ↑  "UNIVERSE by Edge Of Paradise on Amazon". *Amazon*. Retrieved 2019 թ․ նոյեմբերի 8.
4. ↑  "The Unknown by Edge Of Paradise on iTunes". *iTunes*. Retrieved 2021 թ․ սեպտեմբերի 17.
5. 1 2  "Edge Of Paradise". *www.edgeofparadiseband.com*. Retrieved 2015 թ․ դեկտեմբերի 31.
6. ↑  says, John H. "Legendary Rock Interview with Margarita Monet vocalist of Edge of Paradise | Legendary Rock Interviews". Retrieved 2015 թ․ դեկտեմբերի 31.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ · ՅուԹյուբ · ՅուԹյուբ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Discogs · Internet Movie Database · MusicBrainz |

 |
**Մարիա Լևոնի Օրբելի** (ռուս.՝ Мария Леоновна Орбели, դեկտեմբերի 2, 1916(1916-12-02), Պետրոգրադ, Ռուսական կայսրություն - 1949, Լենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային ֆիզիկոս, ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների թեկնածու (1946), Լևոն Օրբելու դուստրը։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1916 թվականի դեկտեմբերի 2-ին։

1938 թվականին ավարտել է Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանը, որից հետո աշխատել է գեոֆիզիկական Գլխավոր աստղադիտարանի ակտինոմետրիկական ինստիտուտում՝ որպես կրտսեր գիտաշխատող։ 1939-1949 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի ռադիումիային ինստիտուտի գիտաշխատող։ 1942-1944 թվականներին եղել է Կազանում, ուր տարհանվել է ինստիտուտը (մյուսներից վաղ է վերադարձել Լենինգրադ, որպեսզի պատրաստվի տեղափոխությանը)։

Աշխատել է Վիտալի Խլոպինի խմբում՝ Պետրժակի լաբորատորիայում, դիսերտացիան պաշտպանելուց հետո դարձել է ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի լաբորատորիայի թղթակից անդամ։

Մահացել է 1949 թվականի օգոստոսի 9-ին ճառագայթային հիվանդությունից։ Թաղվել է Բոգոսլովսկի գերեզմանատանը։

Գիտական գործունեություն
-----------------------

Գիտական հետազոտությունների բնագավառը ֆիզիկայի բաժիններից միջուկային ֆիզիկան է։ Պյոտեր Լուկիրսկիյի ղեկավարությամբ Կոստանդին Պետրժակի հետ ուսումնասիրել է նեյտրոնների գործողությունների արդյունքում ուրանի տրոհման գործընթացը։ Ուսումնասիրել է թորիումի միջուկի ռադիոակտիվ մասնիկների քիմիական բնույթը։

«Ռիտրոն» սպեկտրոմետրի գյուտարարն է (1948 թվական) (Բորիս Ջելեպովի հետ)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Хронология". Радиевый институт. Արխիվացված է the original 2013 թ․ հուլիսի 29-ին. Retrieved 2013 թ․ սեպտեմբերի 19.
2. ↑  "Орбели Леон Абгарович (1882-1958)". funeral-spb.ru. Արխիվացված է the original 2014 թ․ օգոստոսի 22-ին. Retrieved 2013 թ․ սեպտեմբերի 19. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  "Орбели Мария Леоновна". Центр генеалогических исследований. Արխիվացված է the original 2015 թ․ մարտի 15-ին. Retrieved 2013 թ․ սեպտեմբերի 19. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* "Մարիա Օրբելի". Энциклопедия фонда «Хайазг». Retrieved 2013 թ․ սեպտեմբերի 19.
**Մկրտիչ Հակոբի Մինասյան** (հունվարի 2, 1946(1946-01-02), Ախուրյան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ճարտարագետ, Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր։

Կենսագրություն
--------------

Մկրտիչ Մինասյանը ծնվել է 1946 թվականի հունվարի 2-ին Ախուրյանի շրջանի Արևիկ գյուղում։ 1971 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ Ստացել է ճարտարագետ-էլեկտրամեխանիկի որակավորումը։ Եղել է Հայաստանի Հանրապետության ճարտարագիտական ակադեմիայի իսկական անդամ։

1964-1980 թվականներին Երևանի ՋԷԿ-ում աշխատել է փականագործ, վարպետ, ավագ ճարտարագետ, կուսկոմիտեի քարտուղար, իսկ 1974-1980 թվականներին` կուսկոմիտեի ազատված քարտուղար։ 1980-1987 թվականներին` ՀԿԿ Կենտկոմի արդյունաբերության բաժնի հրահանգիչ, ենթաբաժնի վարիչ, 1987-1988 թվականներին աշխատել է ՀԿԿ Երևանի Օրջոնիկիձեի շրջկոմի երկրորդ քարտուղար, 1988-1991 թվականներին` առաջին քարտուղար։ 1991-1993 թվականներին եղել է Երևանի Էրեբունու շրջխորհրդի գործկոմի նախագահի առաջին տեղակալ, 1993-1996 թվականներին` նախագահ, 1996 թվականին՝ Երևանի քաղաքապետարանի Խորհրդային տարածքային բաժնի պետ, իսկ 1996-2002 թվականներին` Երևանի Նոր Նորքի թաղապետ։ 2003-2007 թվականներին Ազգային ժողովի պատգամավոր է ընտրվել թիվ 2 ընտրատարածքից, եղել է Ազգային ժողովի գիտության, կրթության, մշակույթի և երիտասարդության հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ, «Ժողովրդական պատգամավոր» պատգամավորական խմբի անդամ։ 2007-2012 թվականներին եղել է Ազգային ժողովի պատգամավոր (համամասնական ընտրակարգ, ՀՀԿ), Ազգային ժողովի առողջապահության, մայրության և մանկության հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ։ 2012 թվականին մայիսի 6-ին Ազգային ժողովի պատգամավոր է ընտրվել համամասնական ընտրակարգով Հայաստանի Հանրապետական կուսակցությունից։ 1970 թվականին պարգևատրվել է Վ.Լենինի հոբելյանական մեդալով, 2004 թվականին՝ միջազգային ճարտարագիտական ակադեմիայի արծաթե մեդալով, 2008 թվականին բնության և հասարակության միջազգային ակադեմիայի կողմից պարգևատրվել է Լեյբնիցի մեդալով։

Անձնական կյանք
--------------

Ամուսնացած է, ունի երեք երեխա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Parliament Monitoring - Մինասյան Մկրտիչ Հակոբի". *parliamentmonitoring.am*. Retrieved 2021 թ․ հունվարի 8.(չաշխատող հղում)
2. ↑  "National Assembly of Armenia | Official Web Site | parliament.am". *www.parliament.am*. Retrieved 2021 թ․ հունվարի 8.
3. ↑  "Մկրտիչ Հակոբի Մինասյան – Deputat" (in անգլերեն). Արխիվացված է the original 2021 թ․ հունվարի 9-ին. Retrieved 2021 թ․ հունվարի 8.
4. ↑  "National Assembly of Armenia | Official Web Site | parliament.am". *www.parliament.am*. Retrieved 2021 թ․ հունվարի 8.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Հայաստանի Ազգային ժողով · Հայաստանի Ազգային ժողով · Հայաստանի Ազգային ժողով |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Արմենիապեդիա |

 |
**Հրանտ Ժիրայրի Մովսիսյան** (մարտի 12, 1953(1953-03-12), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ռեժիսոր, սցենարիստ։ ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (2015)։

Կենսագրություն
--------------

1972 թվականին ավարտել է Լենինգրադի թատրոնի և կինոյի ինստիտուտի հեռուստառեժիսուրայի ֆակուլտետը։ 1973-1977 թթ. եղել է հեռուստաֆիլմերի ստուդիայի մուլտիպլիկատոր, 1977-1985 թթ՝ «22:30» հաղորդաշարի հիմնադիրներից և ռեժիսորը, 1977-1990 թթ.՝ Հայաստանի Ազգային հեռուստաընկերության ռեժիսոր, 1997-1998 թթ.` գլխավոր պրոդյուսեր։ 1985-1992 թթ. համագործակցել է Ֆրանսիայի, Շվեյցարիայի և ԱՄՆ-ի հեռուստաընկերությունների հետ։ 1995-1997 թթ. եղել է «Արուս» ստուդիայի գեղարվեստական ղեկավարը, 1998-2001 թթ՝ «Պարադիզ» գովազդային գործակալության պրոդյուսերը։ Հիմնադրել է «Պարադիզ TV» ընկերությունը։ 2001-2004 թթ. եղել է Հայկական Երկրորդ հեռուստաալիքի գլխավոր պրոդյուսերը։ Որպես ռեժիսոր և պրոդյուսեր հանդես է եկել մի շարք նախագծերում՝ երաժշտական, ամանորյա, համերգային հաղորդումներ, «Հեռուստամարաթոն 2004», «Էրեբունի-Երևան» նախագծերը, մի շարք գովազդային և երաժշտական հոլովակներ, «Երրորդ ուժ» դոկումենտալ սերիալը և այլն։ Կինեմատոգրաֆիստների միության և Հեռուստատեսության միջազգային ակադեմիայի անդամ է։

Կինոնկարներ
-----------

* «Մեր բակը 3» (ռեժիսոր)
* «Տաքսի, էլի լավա» (սցենարիստ)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  Հ. Ժ. ՄՈՎՍԻՍՅԱՆԻՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՐՎԵՍՏԻ ՎԱՍՏԱԿԱՎՈՐ ԳՈՐԾՉԻ ՊԱՏՎԱՎՈՐ ԿՈՉՈՒՄ ՇՆՈՐՀԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ
3. ↑  "Հրանտ Մովսիսյանի կենսագրությունը AV Production կայքում". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 5-ին. Retrieved 2018 թ․ փետրվարի 18.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | AV Production |

 |
**Մարի Դորո** (անգլ.՝ Marie Doro, ի ծնե **Մարի Կատերին Ստյուարտ** (անգլ.՝ Marie Katherine Steward), մայիսի 25, 1882(1882-05-25), Duncannon, Փերի շրջան, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ - հոկտեմբերի 9, 1956(1956-10-09), Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), համր կինոյի ամերիկյան դերասանուհի։

Կենսագրություն
--------------

Մարի Դորոն ծնվել է Փենսիլվանիայի Դանկանոն քաղաքում՝ Ռիչարդ Հենրի Ստյուարտի և Վիրջինիա Ուիվերի ընտանիքում։ Ամերիկյան պետական գործիչ Պատրիկ Հենրիի անմիջական հետնորդն է։ Երիտասարդ տարիքում Դորան երգում էր տարբեր երաժշտական երգչախմբերի բեմադրություններում։ Դերասանական կարիերան սկսել է 1903 թվականին Սան Ֆրանցիսկոյի թատերական բեմում, իսկ Նյու Յորք տեղափոխվելուց հետո հայտնվել է հայտնի թատերական պրոդյուսեր Չարլզ Ֆրոմանի հովանու ներքո։ Նրա օգնությամբ հաջող կարիերա է սկսել Բրոդվեյում ՝ միաժամանակ ելույթ ունենալով նաև Լոնդոնում։

Դորոյի թատերական կարիերան ավարտվել է 1915 թվականին, որից հետո տեղափոխվել է կինոէկրաններ՝ հաջորդ ութ տարվա ընթացքում հայտնվելով տասնհինգ ֆիլմում։ Նրա մասնակցությամբ ֆիլմերից են «Դրիադա» (1916), «Նորա Ֆլինի սերը» (1916), «Օլիվեր Թվիստ» (1916) և «Բեատրիս» (1921) ֆիլմերը։ Հոլիվուդում իր կարիերայի ընթացքում Դորան ամուսնացել է դերասան Էլիոթ Դեքստերի հետ, որից բաժանվել է 1922 թվականին։

Թատերական ամսագրի շապիկ. 1913թ.
1920-ականների սկզբին Դորոն հիասթափվում է Հոլիվուդից և վերադառնում Բրոդվեյ։ Այնտեղ նա ներկայանում է ընդամենը մեկ բեմադրության մեջ, և 1924-ին լքում է ԱՄՆ-ն՝ հաստատվելով Եվրոպայում։ Այնտեղ դերասանուհին մասնակցում է Իտալիայում և Մեծ Բրիտանիայում մի քանի ֆիլմերի նկարահանումներին։

ԱՄՆ վերադառնալուց հետո Մարի Դորոն վարում է պալատական ապրելակերպ, խուսափում է նույնիսկ ընկերների և ծանոթների հետ շփումներից։ Նրա օտարումը հասնում էր այն աստիճանի, որ նա իր բնակության հյուրանոցները փոխում էր շաբաթական չորս անգամ։

Դորոն 1906 թվականին
Մարի Դորոն մահացել է 1956 թվականին՝ Նյու Յորքում 74 տարեկանում և թաղվել Փենսիլվանիայի Դանկանոն քաղաքում։ Նա 90.000$ է հատկացրել ԱՄՆ դերասանների հիմնադրամին։

1960 թվականին կինոարտադրության մեջ ունեցած ներդրումների համար Հոլիվուդյան փառքի ծառուղում արժանացել է աստղի։ Ներկայումս նրա մասնակցությամբ 15 կինոնկարներից պահպանվել են միայն չորսը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Internet Broadway Database — 2000.
2. ↑  Find A Grave — 1996.
3. ↑  *Ամերիկյան էստրադայի մեծ աստղերը* *Profile #48* by Daniel C. Blum, c.1954
4. 1 2  "Marie Doro now is Mrs. Elliott Dexter". The Bisbee Daily Review. 1915 թ․ դեկտեմբերի 24.
5. ↑  "Find Your Way Coaching". Find Your Way Coaching. Արխիվացված է the original 2014 թ․ փետրվարի 22-ին. Retrieved 2014 թ․ փետրվարի 17.
6. ↑  Slide, Anthony, *Nitrate Won’t Wait: A History of Film Preservation in the United States* (McFarland, 2000), p. 5.

Արտաքին հղումներ
----------------

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Broadway Database · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · Find A Grave |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | American National Biography |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: nr92030320 · NLG: 288767 · VIAF: 56476461 · WorldCat VIAF: 56476461 |

 |

Դորո Մարի (անգլ.) *Internet Movie Database* կայքում
**Մերաբ "Մեկո" Կվիրիկաշվիլին** (վրաց.՝ მერაბ კვირიკაშვილი, դեկտեմբերի 27, 1983(1983-12-27), Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), վրացի ռեգբի խաղացող։ Նա իր կարիերան սկսել է որպես scrum half , բայց այժմ խաղում է որպես fly half և երբեմն էլ full back ու հանդիսանում է Վրաստանի ռեգբի ազգային երիտասարդական հավաքականի բոլոր ժամանակների լավագույն ռմբարկու։ Նա ներկայացրել է Վրաստանի ռեգբիի լիգայի թիմը և Վրաստանի ազգային ռեգբի սեվենս թիմը։

Տնային կարիերան
---------------

Կվիրիկաշվիլին ծնվել է 1983 թվականի դեկտեմբերի 27-ին,Թբիլիսիում, Վրացական ԽՍՀ-ում ։ Նա մեկնել է Վրաստանից 2006 թվականին Պրո Դ2-ի Պո թիմում խաղալու և այդ ժամանակվանից խաղացել է Ֆեդերալ 1- ի երեք ֆրանսիական այլ ակումբներում` Մասսի, Ֆիջեկ և վերջապես Սեն-Ժունիեն, որին նա միացել է 2011 թվականի աշխարհի Գավաթի առաջնությունից հետո ու մինչև այժմ էլ խաղում է։

Միջազգային կարիերա
------------------

Կվիրիկաշվիլին կատարել է իր դեբյուտը 2003 թ.-ին Պորտուգալիայի դեմ խաղում, երբ դեռահաս էր, և ընդգրկվել է Վրաստանի պատմության մեջ առաջին հավաքականում, որը մասնակցել է աշխարհի առաջնությանը, սակայն նա  բոլոր չորս խաղերին եղել է պահեստային։

Նրան չի հաջողվել հաստատվել վրացական հավաքականի կազմում առաջիկա մի քանի տարիներին, սակայն 2007 թվականին նա տեղափոխվել է scrum half դիրք և դարձել հավաքականի անդամ ու  մնում է հավաքականի մշտական անդամ մինչ օրս։

Նա կարևոր խաղացող էր Վրաստանի հավաքականի համար 2007 թ.-ի Ռեգբիի աշխարհի գավաթի խաղարկությունում, որտեղ նա մասնակցել է բոլոր չորս խաղերին և լավ տպավորություն է թողել Իռլանդիայի դեմ խաղում, որտեղ Վրաստանը պարտվել է 14–10 հաշվով և դարձել է աշխարհի գավաթի` Վրաստանի պատմության մեջ առաջին հաղթական հանդիպման լավագույն խաղացող Նամիբիայի դեմ խաղում։

2011 թվականի աշխարհի առաջնությունում նա չի կարողացել վերականգնել իր 2007 թվականի աշխարհի առաջնության մարզավիճակը։ Հատկապես Անգլիայի դեմ խաղում Վրաստանը լավ էր խաղում, բայց Կվիրիկաշվիլին ձախողել է հինգ տուգանային հարված, որ Վրաստանին կարող էին բավականին մեծ խաղային առավելություն տալ այս խաղում։ Նա լավ է հանդես եկել հաջորդ` Ռումինիայի դեմ խաղում` վաստակելով 17 միավոր, բայց դուրս է մնացել հիմնական կազմից վերջին` Արգենտինայի դեմ խաղում։

Կվիրիկաշվիլին վերադարձել է մեկնարկային կազմ 2012 թվականին և մասնակցել է Վրաստանի մեկնարկային կազմում այդ տարվա բոլոր խաղերին ու շատ ավելի լավ հանդես գալով, նա դարձել է ռեկորդակիր` Վրաստանի ամենաշատ միավորներ վաստակած մարզիկը մեկ մրցաշրջանում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  "Georgia 30–0 Namibia". rwc.2007.irb.com. 2007 թ․ սեպտեմբերի 26. Արխիվացված է the original 2013 թ․ հունվարի 3-ին. Retrieved 2017 թ․ մայիսի 14.
3. ↑  "Merab Kvirikashvili nightmare kicking". youtube.com. 2012 թ․ մայիսի 8.
**Մետաքսե Հարությունի Հակոբյան**(մայիսի 31, 1974(1974-05-31), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), արցախցի քաղաքական գործիչ, Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի պատգամավոր՝ Արցախի ««Արդարություն» կուսակցությունից։

Կենսագրություն
--------------

Մետաքսե Հակոբյանը ծնվել է 1974 թվականի մայիսի 31-ին, Երևան քաղաքում։ Միջնակարգ կրթությունը ստացել է Երևանի Պ․ Յավորովի անվան թիվ 131 միջնակարգ դպրոցում։

1996 թվականին ավարտել է Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարանի «Կիբեռնետիկա» բաժինը։ 1997 թվականից եղել է Երևանի Վ․Գ․ Բելինսկու անվան թիվ 38 միջնակարգ դպրոցի փոխտնօրեն և մաթեմատիկայի ուսուցչուհի։ 2004 թվականին նշանակվել է նույն դպրոցի կառավարման խորհրդի նախագահ։

2008 թվականից եղել է Արցախի Հանրապետության Կրթության, գիտության, սպորտի նախարարության գնահատման և թեստավորման կենտրոնում Հայաստանի նույնանուն կենտրոնի Արցախի ներկայացուցիչ և մաթեմատիկայի մասնագետ։

Մետաքսե Հակոբյանը 2012 թվականին ավարտել է Արցախի պետական համալսարանի մաթեմատիկայի ֆակուլտետը։

2014-2020 թվականներին զբաղեցրել է Արցախի Հանրապետության Կրթության, գիտության, սպորտի նախարարության Գնահատման և թեստավորման կենտրոնի տնօրենի տեղակալի պաշտոնը։

2019 թվականից համատեղությամբ մաթեմատիկա է դասավանդել Ստեփանակերտի Ա․ Ղուլյանի անվան թիվ 2 հիմնական դպրոցում։

2020 թվականի մարտի 31-ի խորհրդարանական ընտրություններում Արցախի «Արդարություն» կուսակցության համամասնական ցուցակով ընտրվել է Արցախի Հանրապետության 7-րդ գումարման Ազգային ժողովի պատգամավոր։

Ամուսնացած է, ունի չորս զավակ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Արցախի << Արդարություն >> կուսակցության" (PDF). Արխիվացված է the original (PDF) 2023 թ․ օգոստոսի 15-ին. Retrieved 2023 թ․ օգոստոսի 15. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  "Հակոբյան Մետաքսե Հարությունի". *www.nankr.am*. Retrieved 2023 թ․ օգոստոսի 15.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Արցախի ԱԺ նորընտիր պատգամավորները ստացել են վկայականները
**Մկրտիչ Խորենի Գդլյան** (հունիսի 24, 1950(1950-06-24), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ քանդակագործ, ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամ։

Կենսագրություն
--------------

Մկրտիչ Գդլյանը ծնվել է 1950 թվականի հունիսի 24-ին, Երևանում։ 1973-1977 թվականներին սովորել է Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանում։ 1979 թվականին ավարտել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական ինստիտուտի կերպարվեստի բաժինը։ 1981-1988 թվականներին աշխատել է Հայկական հեռուստատեսությունում` որպես դիզայներ։ 1992-2001 թվականներին ապրել և ստեղծագործել է Հունաստանում։ Մասնակցել է մի շարք հանրապետական և միջազգային ցուցահանդեսների Հայաստանում և արտերկրում։ 
2007-2011 թվականներին Լիբանանի կառավարության հրավերով մի խումբ քանդակագործների հետ միասին Բեյրութի կենտրոնում կատարել է մոնումենտալ աշխատանքներ։

Ունեցել է անհատական ցուցահանդեսներ։

Ցուցահանդեսներ
--------------

* 1981 թ. Երևանի հանրապետական ցուցահանդես
* 1982 թ․ խմբային ցուցահանդես
* 1984 թ. Համամիութենական ցուցահանդես
* 1990 թ. Թալինում կայացած համամիութենական ցուցահանդես

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "AV Production - Մկրտիչ Գդլյան". *avproduction.am*. Արխիվացված է the original 2021 թ․ հունիսի 24-ին. Retrieved 2021 թ․ հունիսի 24.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կարեն Առաքելյան (այլ կիրառումներ)
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Առաքելյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Կարեն Առաքելյան** (14 մարտի, 1965, Ստեփանակերտ - 12 մարտի, 1992, Բաշ Գյունեփայա), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Կարեն Առաքելյանը ծնվել է 1965 թ. մարտի 14-ին Ստեփանակերտ քաղաքում։ Ավարտել է թիվ 3 միջնակարգ դպրոցը։ Ծառայել է Խորհրդային բանակում։ Արցախյան ազգային ազատագրական պայքարի ակտիվ մասնակից էր։ Ծառայել է թիվ 1 վաշտում, մասնակցել է Շահումյանի, Կրկժանի, Մալիբեկլուի, Խոջալուի, Լեսնոյեի, Ջամիլլուի, Սրխավենդի, Մանիքլուի և այլ բնակավայրերի համար մղված մարտերին։ Զոհվել է 1992 թ. մարտի 12-ին Բաշ-Գյունեփայա գյուղի մատույցներում ծավալված մարտում։ Հետմահու պարգևատրվել է «Մարտական խաչ» երկրորդ աստիճանի շքանշանով և ՀՀ Արիության մեդալով։ Ամուսնացած էր, ունի մեկ տղա։ Հանգչում է Ստեփանակերտի քաղաքային գերեզմանատանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Կարեն Առաքելյանը Արցախյան պատերազմի թանգարանի կայքում". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 5-ին. Retrieved 2014 թ․ մարտի 9.
**Մարթա Սթայնսվիք** (նորվ.՝ Marta Steinsvik, մարտի 23, 1877(1877-03-23), Ֆլեքեֆյորդ, Վեստ-Ագդեր, Նորվեգիա - հուլիսի 27, 1950(1950-07-27)), նորվեգացի հեղինակ և թարգմանչուհի։ Եղել է կանանց իրավունքների չեմպիոն, հակասեմիտիզմի և հակակաթոլիկության կողմնակից, Նյունորսկի օգտագործման խթանող։

Կենսագրություն
--------------

Սթայնսվիքը ծնվել է Ֆլեքֆյորդում։ Սովորել է բժշկություն Քրիստիանիայում, բայց չի ավարտել, որովհետև դեմ էր վիվիսեկցիային։ Նա նաև սովորել է մի քանի այլ առարկաներ` ներառյալ Եգիպտագիտություն Լոնդոնում։ 1902 թվականին Մարթա Սթայնսվիքը սովորել է արևելյան լեզուներ, որոնցից էին ասորերենը և հին եգիպտերենը։ Նա նաև հետաքրքրված էր էզոթերիկայով։ Նրա վրա մեզ ազդեցություն են ունեցել անգլիացի թոեսոֆիստ Էննի Բեսանտը և ավտրիացի փիլիսոփա Ռուդոլֆ Սթեյները։ Նա առաջին կինն էր, ով ավարտել էր Նորվեգիայի Աստվածաբանական դպրոցը, բայց թույլատրված չէր կիրառել այն։ Նա առաջին նորվեգացի կինն էր, ով 1910 թվականին քարոզել էր Օսլոյի Գրիլանդական եկեղեցում։ Նա հրավիրված էր մասնակցելու Գենևայում անցկացվող կանանց միջազգային կոնֆերանսին, և պատրաստվում էր հարց բարձրացնել կին քահանաների վերաբերյալ, մինչև որ Պապը արգելեց բոլոր կաթոլիկ կանանց մասնակցել կոնֆերանսին, եթե նա չփոխի հարցի թեման։

1894 թվականից սկսել է խմբագրել «Den 17de Mai» մամուլում, որը սկսել էր թողարկվել նույն տարում իր ապագա ամուսին Ռազմուս Սթայնսվիքի կողմից։ Որպես քարտուղարուհի աշխատել է Հանս Թեմբս Լայչի` «Քրինսիա» մշակութային ամսագրի խմբագրի և հիմնադրի մոտ։ 1910 թվականին նա դարձավ «Քրինսիա» մշակութային ամսագրի խմբագիր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  Norsk biografisk leksikon(նորվ.) — Kunnskapsforlaget. — ISSN 2464-1502
2. ↑  "*Marta Steinsvik* (Terje Christensen)". Արխիվացված է the original 2011 թ․ հուլիսի 24-ին. Retrieved 2018 թ․ մարտի 16. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  *Marta Steinsvik* (Store norske leksikon)

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 90336332 · GND: 1068477830 · ISNI: 0000000369641079 · LCCN: no2012057432 · LIBRIS: 380178 · VIAF: 243917790 · WorldCat VIAF: 243917790 |

 |

 |