**Բամիդելե Մեթյու Այենուգբա** (անգլ.՝ Bamidele Mathew Aiyenugba; նոյեմբերի 20, 1983(1983-11-20), Ջոս, Նիգերիա), նիգերիացի ֆուտբոլիստ, «Բնեյ Իեգուդա» ակումբի դարպասապահ։

Պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է «Կվարա Ստարզ» ակումբում, այնուհետև տեղափոխվել է «Էնիմբի», որի կազմում էլ քառակի անգամ դարձել է Նիգերիայի առաջնության չեմպիոն, Նիգերիայի առաջնության արծաթե մեդալանակիր, Գավաթի և Նիգերիայի սուպերգավաթի հաղթող, կրկնակի անգամ հաղթել է Չեմպիոնների Լիգայի ԿԱՖ գավաթը և սուպերգավաթ ԿԱՖ-ը։ 2007 թվականի ամռանը տեղափոխվել է իսրայելական «Բնեյ Իեգուդա» թիմ, որտեղ էլ թիմի հետ հասել է Իսրայելի գավաթի եզրափակիչ և նվաճել է նաև Իսրայելի առաջնության բրոնզե մեդալ։

Հանդես է եկել Նիգերիայի մինչև 17 տարեկանների հավաքականում, այնուհետև մինչև 20 տարեկանների երիտասարդական թիմում և մինչև 23 տարեկանների թիմում։ Նիգերիայի ազգային հավաքականում դեբյուտը նշել է 2005 թվականին։ Այենուգբան հայտավորված էր եղել աֆրիկական ազգերի 2006, 2008 և 2010 թվականների մրցաշարին մասնակցելու, և նաև ԱԱ 2010-ին մասնակցելու համար։ Ընդհանուր հաշվով Նիգերիայի հավաքականում նա անցկացրել է 16 հանդիպում, որոնցում հաճախ եղել է որպես պահեստային դարպասապահ։

Կենսագրություն
--------------

### Ակումբային կարիերա

Ֆուտբոլային կարիերան սկսել է «Կվարա Ստարզ» ակումբում, որը գտնվում էր Իրոլին քաղաքում, այնտեղ խաղացել է 1999 թվականից մինչև 2000 թվականը։ Դրոնից հետո տեղափոխվել է «Էնիմբա» ակումբ, որտեղ էլ խաղացել է 5 մրցաշրջան։ Թիմի կազմում քառակի անգամ դարձել է Նիգերիայի չեմպիոն (2002, 2003, 2005, 2007), մեկ անգամ նվաճել է ՆԻգերիայի առաջնության արծաթյա մեդալ (2004), դարձել է նաև Նիգերիայի Գավաթ 2005-ի և Նիգերիայի սուպերգավաթ 2003-ի հաղթող։ Նաև Դելեն դարձել է աֆրիկական ակումբային մրցաշարերի հաղթող. կրկնակի անգամ նվաճել է Չեմպիոնների Լիգա ԿԱՖ-ը (2003 և 2004) և նաև երկու անգամ էլ եղել է Սուպերգավաթ ԿԱՖ-ի հաղթող (2004, 2005)

2007 թվականի ամռանը նա տեղափոխվում է իսրայելական «Բնեյ Իեգուդա» ակումբ, որտեղ փոխարինում է իր հայրենակից՝ Վինսենտ Էնիեմային, ով գնացել էր տելավիվյան «Հապոել»։ Նոր թիմում Այենուգբան վերցրեց 1 համարը։ 2008/09 մրցաշրջանում «Բնեյ Իեգուդա»-ն Իսրայելի առաջնությունում զբաղեցրեց 5-րդ հորիզոնականը և ստացավ իրավունք մասնակցելու Եվրոպայի Լիգային։ 2009 թվականի հուլիսի 2-ին նա իր դեբյուտն է նշում եվրագավաթներում, Եվրոպա Լիգայի առաջին տուրում մասնակցելով ադրբեջանական «Սիմուրգ» ակումբի դեմ խաղին (0:1)։ Պատասխան խաղում իսրալացիները կրկին հասան հաջողության (3:0) և անցան հաջորդ տուր։ Այնուհետև ակումբը հաջողությամբ դիմակայեց լատվիական «Դինաբուրգ»-ին (5:0 երկու խաղերի արդյունքում) և պորտուգալական «Պասուշ դե Ֆերեյրա»-յին (2:0 երկու խաղերի արդյունքում)։ Փլեյ-օֆֆ տուրում «Բնեյ Իեգուդա»-ն զիջեց հոլանդական «ՊՍՎ»-ին (2:0 երկու խաղերի արդյունքում) և դուրս մնաց հետագա պայքարից։ Այենուգբան խաղաց բոլոր 8 հանդիպումներում։

Հաջորդ 2009/10 թվականների սեզոնում «Բնեյ Իեգուդա»-ն առաջնությունում զբաղեցրեց 4-րդ հորիզոնականը և ստացավ իրավունք խաղալու Եվրոպա Լիգայում։ 2009/10 Իսրայելի Գավաթում «Բնեյ Իեգուդա»-ն հասավ մինչև եզրափակիչ, որտեղ չկարողացավ հաջողության հասնել Թել Ավիվի «Հապոել» ակումբի դեմ կայացած խաղում (3:1)։ 25-րդ րոպեին Դելեն Գիլ Վերմուտի կողմից գոլ բաց թողեց, առաջին խաղակեսի վերջում Այենուգբամ ստացավ կարմիր քարտ, և իր դարպասին նշանակվեց տասնմեկ մետրանոց հարված, որը հաջողությամբ իրացրեց Վինսենտ Էնիեման. В конце мая 2010 года подписал с клубом новый двухлетний контракт: Եվրոպա Լիգայի առաջին տուրում թիմը շրջանցեց հայկական «Ուլիս»-ին (1:0 երկու խաղերի արդյունքում), իսկ այնուհետև հաջողության հասավ իռլանդական «Շեմրոկ Ռովերս» ակումբի դեմ խաղում (2:1 երկու խաղերի արդյունքում) և հաղթեց մրցաշարը։ Դելե Այենուգբան մասնացեց բոլոր 4 խաղերին։

2010/11 թվականների մրցաշարում «Բնեյ Իեգուդա»-ն կրկեց իր անցաց տարվա արդյունքը, զբաղեցրեց 4-րդ հորիզոնականը և կրկին ստացավ իրավունք Իսրայելը ներկայացնելու Եվրոպա Լիգայում։ Առաջին տուրում թիմը հաղթեց անդորրական «Սան Ժուլիա»-յի (4:0 երկու խաղերի արդյունքում), իսկ այնուհետև չկարողաց հաղթել շվեդական «Հելսինգբորգ»-ին (3:1 երկու խաղերի արդյունքում) և դուրս մնաց հետագա պայքարից։ Այենուգբան կրկին պաշտպանեց «Բնեյ Իեգուդ»-ի դարպասը բոլոր 4 խաղերում։

2011/12 թվականների սեզոնում թիմի հետ միասին նա դառնում է Իսրայելի առաջնության բրոնզե մեդալանակիր, իրենից առաջ թողնելով Թել Ավիվի «Հապոել»-ին միայն խփած և բաց թողած գնդակների տարբերության պատճառով։ «Բնեյ Իեգուդա»-ն սկսեց մասնակցել Եվրոպա Լիգային միայն 2-րդ տուրից, որտեղ թիմը հաղթեց հայկական «Շիրակ»-ին, երկու խաղերի արդյունքում գրանցելով 3:0 հաշիվը։ Հաջորդ տուրում թիմը պարտվեց արդեն վրացական «ՊԱՕԿ» ակումբին, (6:1 երկու խաղերի արդյունքում)։ Այենուգբան այդ մրցաշարում խաղաց 4 խաղ։

2013/14 մրցաշարը Դելե Այենուգբայի համար եղավ ավելի անհաջող, քան նախորդը. «Բնեյ Իեգուդա»-ն առաջնությունում զբաղեցրեց 14-րդ հորիզոնականը և դուրս մնաց Լեումիտի Լիգայից։

### Կարիերան հավաքականում

Նիգերիայի մինչև 17 տարեկանների հավաքականում Այենուգբան անցկացրել է 17 խաղ, իսկ մինչև 20 տարեկանների հավաքականում խաղացել է 11 հանդիպում։ Նիգերիայի մինչև 27 տարեկանների հավաքականում մասնակցություն է ունեցել 5 հանդիպումներին։

Նիգերիայի ազգային հավաքականում իր դեբյուտը նշել է 2005 թվականի նոյեմբերի 16-ին, խաղալով ընկերական խաղ ընդդեմ Ռումինիայի հավաքականի դեմ (3:0)։ Նիգերիայի հավաքականի գլխավոր մարզիչ Ավգուստին Էգուավոն կանչել է Այենուգբային մասնակցելու 2008 թվականի աֆրիկական ազգերի գավաթին, որը անցկացվել է Եգիպտոսում։ Դելեն հայտավորված էր 23 համարի ներքո։ Մրցաշարում նա եղել է երրորդ դարպասապահը, Էնիեմայից և Էջիդեյից հետո։ Նիգերիայի հավաքականը մրցաշարի արդյունքում գրավեց 3-րդ տեղը։ Մրցաշարի ընթացքում Դելեն թալանվել է 2,5 հազար ԱՄՆ դոլլարի չափով։

Հաջորդ աֆրիկական ազգերի գավաթում, որը կայացավ Գանայում, նա նույնպես հայտնվեց հավաքականի կազմում։ Նիգերիայի կազմում դարձավ աֆրիկական ազգերի 2010 թվականի գավաթի բրոնզե մեդալանակիր։ Այենուգբան նաև հայտնվեց Նիգերիայի կազմում, ԱԱ 2010-ին մասնակցելու համար, որը կայացավ ՀԱՀ-ում, բայց այնուամենայնիվ նա այդ մրցաշարում ոչ մի խաղ էլ չխաղաց։ 2011 թվականի հոկտեմբերի 8-ին նա անցկացրեց իր վերին հանդիպումը Նիգերիայի հավաքականում, աֆրիկական ազգերի գավաթի 2012 թվականի որակավորման շրջանակներում, ընդդեմ Գվիենայի հավաքականի (2:2)։

Ընդհանուր առմամբ Նիգերիայի հավաքականում անցկացրել է 16 հանդիպում, որոնցում առավել հաճախակի եղել է, որպես պահեստային դարպասապահ։

Պարգևներ
--------

### «Էնիմբա»

* Նիգերիայի չեմպիոն (4)։ 2002, 2003, 2005, 2007
* Նիգերիայի առաջնության արծաթե մեդալանակիր (1)։ 2004
* Նիգերիայի գավաթի հաղթող (1)։ 2005
* Նիգերիայի սուպերգավաթի հաղթող (1)։ 2003
* Չեմպիոների լիգա ԿԱՖ-ի հաղթող (2)։ 2003, 2004
* Սուպերգավաթ ԿԱՖ-ի հաղթող (2)։ 2004, 2005

### «Բնեյ Իեգուդա»

* Իսրայելի առաջնության բրոնզե մեդալանակիր (1)։ 2011/12
* Իսրայելի գավաթի եզրափակչի մասնակից (1)։ 2009/10

### Նիգերիա

* Աֆրիակական ազգերի գավաթի բրոնզե մեդալանակիր (2)։ 2006, 2008

Վիճակագրություն
---------------

*2014 թվականի նոյեմբերի 11*-ի դրությամբ

| Սեզոն | Թիմ | Առաջնություն | Գավաթ | Եվրոգավաթ | Ընդհանուր |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Մրցաշար | Խաղեր | Գոլեր | Մրցաշար | Խաղեր | Գոլեր | Մրցաշար | Խաղեր | Գոլեր | Խաղեր | Գոլեր |
| 2007/08 | Իսրայել Բնեյ Իեգուդա | Իսայելի առաջնություն | 28 | −? | Իսրայելի գավաթ |  ? | −? | — | — | — | 28 | −? |
| 2008/09 | Իսրայելի առաջնություն | 33 | −? | Իսրայելի գավաթ |  ? | −? | — | — | — | 33 | −? |
| 2009/10 | Իսրայելի առաջնություն | 29 | −22 | Իսրայելի գավաթ |  ? | −? | Եվրոպա Լիգա | 8 | −2 | 27 | −24 |
| 2010/11 | Իսրայելի առաջնություն | 34 | −? | Իսրայելի գավաթ |  ? | −? | Եվրոպա Լիգա | 4 | −2 | 38 | −? |
| 2011/12 | Իսրայելի առաջնություն | 36 | −? | Իսրայելի գավաթ |  ? | −? | Եվրոպա Լիգա | 4 | −3 | 40 | −? |
| 2012/13 | Իսրայելի առաջնություն | 36 | −40 | Իսրայելի գավաթ |  ? | −? | Եվրապա Լիգա | 4 | −6 | 40 | −46 |
| 2013/14 | Իսրայելի առաջնություն | 33 | −45 | Իսրայելի գավաթ |  ? | −? | — | — | — | 33 | −45 |
| 2014/15 | Լեումիտ Լիգա | 9 | −? | Իսրայելի գավաթ |  ? | −? | — | — | — | 9 | −? |
| Ընդհանուր «Բնեյ Իեգուդա»-յի կազմում | 238 | −? | — |  ? | −? | — | 20 | −13 | 258 | −? |
| Ընդհանուր կարիերայում | 238 | −? | — |  ? | −? | — | 20 | −13 | 258 | −? |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Transfermarkt.com(բազմ․) — 2000.
2. ↑  ««Бней Иегуда» может усилиться вратарём сборной Нигерии» (ռուսերեն). NEWSru.com. 20.06.2007. Վերցված է 28.09.2014-ին.
3. ↑  «Протокол матча «Симург» — «Бней Иегуда» (0:1)» (անգլերեն). worldfootball.net. Վերցված է 28.09.2014-ին.
4. ↑  «Матчи Деле Айенугбы в Лиге Европы 2009/10» (անգլերեն). worldfootball.net. Վերցված է 28.09.2014-ին.
5. ↑  «Обладателем Кубка Израиля по футболу стал тель-авивский «Хапоэль»» (ռուսերեն). NEWSru.com. 12.05.2010. Վերցված է 28.09.2014-ին.
6. ↑  «Вратарь сборной Нигерии подписал контракт с «Бней Иегудой»» (ռուսերեն). NEWSru.com. 12.05.2010. Վերցված է 28.09.2014-ին.
7. ↑  «Матчи Деле Айенугбы в Лиге Европы 2010/11» (անգլերեն). worldfootball.net. Վերցված է 28.09.2014-ին.
8. ↑  «Матчи Деле Айенугбы в Лиге Европы 2011/12» (անգլերեն). worldfootball.net. Վերցված է 28.09.2014-ին.
9. ↑  «Матчи Деле Айенугбы в Лиге Европы 2012/13» (անգլերեն). worldfootball.net. Վերցված է 28.09.2014-ին.
10. ↑  «Профиль игрока» (անգլերեն). betmama.com. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ հուլիսի 14-ին. Վերցված է 28.09.2014-ին.
11. ↑  «Сборная Нигерии в Египте пострадала от воров» (ռուսերեն). Спорт-Экспресс. 08.02.2006. Վերցված է 28.09.2014-ին.
12. ↑  «Протокол матча Нигерия — Гвинея (2:2)» (անգլերեն). National Football Teams. Վերցված է 28.09.2014-ին.
13. ↑  Ֆուտբոլիստի էջը *soccerway.com* կայքում(անգլ.)
14. ↑  Վիճակագրութունը *National Football Teams* կայքում(անգլ.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ֆուտբոլիստի էջը transfermarkt.com կայքում
* Ֆուտբոլիստի էջը soccerway.com կայքում
* Ֆուտբոլիստի էջը national-football-teams.com կայքում

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | FootballDatabase.eu · National Football Teams.com · Soccerway · Transfermarkt (խաղացող) · worldfootball.net (խաղացող) · Իսրայելի ֆուտբոլային ասոցիացիա · ՖԻՖԱ |

 |