**Մուկաղալի Մակատաև** (ղազ.՝ , *Muqaǵalı Maqataev*, փետրվարի 9, 1931(1931-02-09), Karasaz, Raiymbek District, Ալմաթի շրջան - մարտի 27, 1976(1976-03-27), Ալմաթի, Ղազախական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ղազախ խորհրդային բանաստեղծ, արձակագիր, թարգմանիչ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1931 թվականի փետրվարի 9-ին, Ալմաթիի մարզի Նարինկոլի (ներկայիս Ռայիմբեկի) շրջանի Կարասազ գյուղում։ Միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո՝ 1948-1949 թվականներին սովորել է ղազախական պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետում։
1952–1969 թվականներին աշխատել է որպես միջնակարգ դպրոցի ռուսաց լեզվի ուսուցիչ, ռադիոհաղորդավար, *Խորհրդային սահման* (ղազ.՝ Советтік шекара) թերթի պատասխանատու քարտուղար, *Խորհրդային Ղազախստան* (ղազ.՝ Социалистік Қазақстан, *Sotsıalıstik Qazaqtan*), *Մշակույթ և կյանք* (ղազ.՝ Мәдениет және Тұрмыс, *Mádenıet jáne Turmys*) թերթերի և *Աստղ* (ղազ.՝ Жұлдыз, *Juldyz*) ամսագրի գրական աշխատող։ 1970 թվականին անդամագրվել է Ղազախստանի գրողների միությանը։ 1973–1974 թվականներին սովորել է Մոսկվայի արվեստի և գրականության ինստիտուտում։

Մակատաևի առաջին բանաստեղծությունները տպագրվել են 1948 թվականին։ Նրան լայն ճանաչում է բերել 1962 թվականին լույս տեսած «Ապասիոնատա» (ղազ.՝ Аппассионата) պոեմը։ Մեկական պոեմ էլ նվիրել է Վլադիմիր Լենինին և Կառլ Մարքսին։ Այդ պոեմները, ինչպես նաև *Ողջո՛ւյն, բարեկամներ* (ղազ.՝ Армысыңдар достар, *Armysyńdar dostar* 1966), *Ծիծա՛ռ իմ, կգա՝ս* (ղազ.՝ Қарлығашым келдің бе?, *Qarlyǵashym keldiń be?*; 1968), *Ավա՜ղ, իմ սիրտ* (ղազ.՝ Дариға жүрек, *Darıǵa jurek*; 1972), *Կարապները չեն քնում* (ղազ.՝ Аққулар ұйықтағанда, *Aqqýlar uıyqtaǵanda* 1974), *Կյանքի ջերմությունը* (ղազ.՝ Шуағым менің, *Shýaǵym meniń*; 1975), *Կենաց պոեմ* (ղազ.՝ Өмір-дастан, *Ómir-dastan*; 1976), *Կենաց գետ* (ղազ.՝ Өмір-өзен, *Ómir-ózen*; 1978), *Սիրտը երգում է* (ղազ.՝ Жырлайды жүрек, *Jyrlaıdy júrek*; 1-2 Books, 1982), *Շոլպան* (ղազ.՝ Шолпан, *Sholpan*; 1984) և այլ նանստեղծական ժողովածուների լավագույն էջերը իրենց պատվավոր տեղն են գրավել ղազախական ազգային պոեզիայի գանձարանում։ Այդ բանաստեղծությունների մի մասը սիրված երգեր են դարձել։ Իսկ գրողի արձակ երկերն ամփոփված են *Երկու ծիծեռնակ* (ղազ.՝ Қос қарлығаш, *Qos qarlyǵash*; 1988) ժողովածուում։

Մակատաևը ղազախերեն է թարգմանել Վիլյամ Շեքսպիրի սոնետները (1970), Ուոլթ Ուիթմենի բանաստեղծությունները (1969), Դանթեի*Աստվածային կատակերգություն*-ը (1971) և համաշխարհային պոեզիայի այլ գլուխգործոցներ։

Մուկաղալի Մակատաևը մահացել է 45 տարեկան հասակում, 1976 թվականի մարտի 27-ին։ 1999-ին նրան հետմահու շնորհվել է Ղազախստանի Հանրապետության պետական մրցանակ՝ «Ավանդ» («Amanat») բանաստեղծական ժողովածուի համար։

Հիշատակ
-------

1981 թվականին Ալմաթիի փողոցներից մեկը անվանակոչվել է Մուկաղալի Մակատաևի պատվին, և այն տան պատին, որտեղ երկար տարիներ ապրել է գրողը, փակցվել է հուշատախտակ։

1985 թվականին Ղազախստանի գրողների միությունը սահմանել է Մ. Մակատաևի անվան գրական մրցանակ։

2002 թվականին Ալմաթիի Մակատաևի և Ժելտոկսան փողոցների խաչմերուկի մերձակայքում տեղադրվել է գրողի բրոնզե հուշարձանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  *Makatayev Mukaghali // Kazakhstan. National encyclopedia (1998—2007)*. Almaty: Қазақ энциклопедиясы. 2005. ISBN 9965-9389-9-7. `{{cite book}}`: External link in ``|title=`` (օգնություն)
2. ↑  Kozybayev, Manash (1991). *Kazakh SSR. 4-volume short encyclopedia*. Главная редакция Казахской Советской энциклопедии. էջ 370. ISBN 9785898000233.
3. ↑  Постановление Правительства Республики Казахстан от 15 декабря 2000 года № 1856 «О присуждении Государственных премий Республики Казахстан 2000 года в области литературы, искусства и архитектуры»
4. ↑  Памятник Мукагали Макатаеву

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մուկաղալի Մակատաև» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 1050415175 · ISNI: 0000000025771769 · LCCN: n85131565 · NLP: a0000003259476 · NUKAT: n2019010167 · VIAF: 77748295 · РГАЛИ: 10687993 · WorldCat VIAF: 77748295 |

 |

 |