**Ալեքսանդր Մինասի Աղավելյան** (փետրվարի 14, 1951(1951-02-14), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ բժիշկ, վիրաբույժ, պրոկտոլոգ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1994), պրոֆեսոր (1994): ՀՀ վաստակավոր բժիշկ (2007)։

Կենսագրություն
--------------

Ալեքսանդր Աղավելյանը ծնվել է 1951 թվականի փետրվարի 14-ին, Երևանում, բժիշկների ընտանիքում։ 1968 թվականին ավարտել է Պուշկինի անվան դպրոցը, 1974 թվականին՝ Երևանի պետական բժշկական համալսարանի բուժական ֆակուլտետը։ Վիրաբուժական ինտրենատուրա է անցել Երևանի հանրապետական հիվանդանոցում։ 1975 թվականին ինտերնատուրան ավարտելուց հետո որպես վիրաբույժ աշխատում է Աշտարակի շրջանային հիվանդանոցում, այնուհետև Հոկտեմբերյանի շրջանի Մեծամոր գյուղում։ 1975-1979 թվականների ընթացքում ծառայել է Խորհրդային բանակում՝ որպես գնդի բուժծառայության պետ։ 1980 թվականից աշխատում է Երևանի թիվ 8-րդ հիվանդանոցի պրոկտոլոգիական բաժանմունքում` որպես պրոկտոլոգ։

1980 թվականին մրցույթային կարգով սովորել է Մոսկվայի Բժիշկների կատարելագործման կենտրոնական ինստիտուտի ասպիրանտուրայում, որը ղեկավարել է ակադեմիկոս Վ. Դ. Ֆյոդորվը։ 1983 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն «Ուղիղ աղիքի հետանցքային անդամահատումից հետո հիվանդների ռեկոնստրուկտիվ-վերականգնողական վիրահատությունները» թեմայով։ Մոսկվայից վերադառնալուց հետո աշխատել է Երևանի Բժիշկների կատարելագործման ինստիտուտիպրոկտոլոգիայի ամբիոնում՝ որպես ասիստենտ հայկական պրոկտոլոգիայի դպրոցի հիմնադիր ակադեմիկոս Լ. Ու. Նազարովի ղեկավարության ներքո։ 1985 թվականի սեպտեմբերից մինչև 1998 թվականի նոյեմբերը միաժամանակ ղեկավարել է ՀՀ առողջապահության նախարարության պրոկտոլոգիայի բաժնի հաստ աղիքի վիրաբուժության բաժինը։

1994 թվականին Աղավելյանը պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն «Պերիտոնիտի բուժումը լապարոստոմիայի մեթոդով և պոլիմերային նյութերի կիրառման ճանապարհով» թեմայով։ Աղավելյանը առաջիներից է Հայաստանում, ով սկսել է կիրառել «բաց որովայն»-ի գաղափարը՝ տարածված թարախային պերիտոնիտի դեպքում, օգտագործելով հատուկ պոլիմերային շերտեր և դրենաժային սպունգեր։ Այս եղանակը ստացել է արտոնագիր (N718 от 01.03.2000):

1998 թվականին Աղավելյանը նշանակվել է ՀՀ առողջապահության նախարարության պրոկտոլոգիայի բաժնի տնօրեն, 2000 թվականին՝ Միքայելյան վիրաբուժական կենտրոնի Կոլոպրոկտոլոգիայի գիտական կենտրոնի ղեկավար։ 1999 թվականին ՀՀ առողջապահության նախարարությանկողմից գործուղվել է ԱՄՆ՝ Գլենդելի հիվանդանոցում երկամսյա պրակտիկայի, որտեղ ստացել է մենեջերի դիպլոմ։

Աշխատանքները վերաբերում են ուղիղ աղիի մասնահատումներից հետո վերակառուցող-վերականգնող վիրահատությունների, բաց որովայնային (լապարաստոմա) եղանակով (պոլիմերային նյութերի կիրառմամբ) ուղիղաղիքային որովայնամզաբորբերի բուժման հարցերին։ Բազմաթիվ գիտական աշխատանքների հեղինակ է։

Անդամակցություն
---------------

* Երևանի պետական բժշկական համալսարանի մասնագիտացված վիրաբուժական գիտխորհրդի անդամ
* ՀՀ առողջապահության նախարարության գիտխորհրդի և Միքայելյան ինստիտուտի անդամ
* Ռուսաստանի բնական գիտությունների ակադեմիայի անդամ (1998)
* Ռուսաստանի պրոկտոլոգիայի միության անդամ (2000)։
* «Հայաստանի վիրաբուժության տեղեկատու» ամսագրի անդամ
* *Endoscopic Surgery of Armenia*-ի անդամ

Պարգևներ
--------

* «Գիտության և մշակույթի ասպետ» պատվավոր կոչում (1999)։
* ՀՀ վաստակավոր բժիշկ (2007)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005։
3. ↑  «АГАВЕЛЯН АЛЕКСАНДР МИНАСОВИЧ (к 60-летию со дня рождения)» (PDF). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2019 թ․ օգոստոսի 24-ին.
4. ↑  *www.ysmu.am*. Վերցված է 2019 թ․ օգոստոսի 24-ին. `{{cite web}}`: Missing or empty `|title=` (օգնություն)
5. ↑  «Ալեքսանդր Աղավելյան Մինասի (ծննդյան 60 ամյակի կապակցությամբ)». *www.med-practic.com*. Վերցված է 2019 թ․ օգոստոսի 24-ին.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիդարանն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ալեքսանդր Աղավելյան» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 11605 |

 |