recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Յուդիտ Վարգա** (հունգ.՝ Varga Judit, սեպտեմբերի 10, 1980(1980-09-10), Միշկոլց, Հունգարիա), հունգարացի կին քաղաքական գործիչ և իրավաբան։ «Ֆիդես» կուսակցության անդամ է։ 2019 թվականի հուլիսի 12-ից արդարադատության գործող նախարարն է։ 2018-2019 թվականներին Հունգարիայի վարչապետի գրասենյակում Եվրոպական Միության հարցերով Հունգարիայի պետական քարտուղարն է։

Կենսագրություն
--------------

Յուդիտ Վարգան ծնվել է 1980 թվականի սեպտեմբերի 10-ին Միշկոլցում։

1993-1999 թվականներին սովորել է Միշկոլցի Ավասյան վարժարանում։ 1999-2004 թվականներին սովորել է Միշկոլցի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում, 2002-2004 թվականներին ստացել է հանրապետական կրթաթոշակ։ 2003 թվականին Նյուրթինգեն-Գայսլինգենի Տնտեսագիտության և էկոլոգիայի բարձրագույն դպրոցի կողմից ստացել է «Erasmus» ուսանողական նախաձեռնության կրթաթոշակ։ 2001-2004 թվականներին եղել է Երկրորդ դիվիզիոնի լիգայում գործող (NB I. B) համալսարանի բասկետբոլի թիմի ավագ։ 2004 թվականին գերազանցությամբ (summa cum laude) ավարտել է Միշկոլցի համալսարանը։ 2005-2009 թվականներին եղել է Բուդապեշտի համալսարանի համերգային խմբի անդամ։ 2009 թվականին հանձնել է փաստաբանի որակավորման քննությունը։

2004 թվականի սեպտեմբերից մինչև 2005 թվականի հոկտեմբերն աշխատել է Բուդապեշտի «Freshfields Bruckhaus Deringer» իրավաբանական ընկերությունում, 2005 թվականի նոյեմբերից մինչև 2006 թվականի օգոստոսը՝ Բուդապեշտի «Hogan Lovells»-ում, 2006 թվականի սեպտեմբերից մինչև 2009 թվականի օգոստոսը՝ Բուդապեշտի շրջանային դատարանում և Պեշտի Կենտրոնական շրջանային դատարանում։ 2009 թվականի օգոստոսից աշխատել է որպես Եվրոպական խորհրդարանի պատգամավորի քաղաքական խորհրդական. մինչև 2012 թվականի մայիսին Ադեր Հանոշի Հունգարիայի նախագահ ընտրվելը՝ Հանոշի գրասենյակում, այնուհետև մինչև 2014 թվականի մայիսը՝ Էրիկ Բանկիի գրասենյակում, ապա՝ Դյորդ Հելվենյի գրասենյակում։

2018 թվականի մայիսի 22-ին վարչապետի գրասենյակում ստացել է Եվրոպական Միության հարցերով պետական քարտուղարի պաշտոնը։ 2019 թվականի հուլիսի 12-ին Օրբանի չորրորդ կաբինետում ստացել է արդարադատության նախարարի պաշտոնը՝ վարչապետ Վիկտոր Օրբանի ղեկավարությամբ։ Փոխարինել է Լասլո Տրոչանիին։

Տիրապետում է անգլերենին, գերմաներենին, ֆրանսերենին և իսպաներենին։

Ամուսնացած է։ Ամուսինը Պետեր Մադյարն է (Magyar Péter)։ Ունի երեք երեխա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *National Assembly* Parliamentary Information System
2. 1 2 3 4
3. 1 2 3 4 5 6 7 8  "The Minister" (in անգլերեն). Government. 2020. Արխիվացված է the original 2020 թ․ ապրիլի 2-ին. Retrieved 2020 թ․ ապրիլի 8. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. 1 2 3 4  "dr. Varga Judit életrajza" (in հունգարերեն). Kormányzat. 2020. Արխիվացված է the original 2020 թ․ ապրիլի 7-ին. Retrieved 2020 թ․ ապրիլի 8. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
5. 1 2  "Dr Judit Varga" (PDF) (in անգլերեն). Berlin Security Conference. 2019. Retrieved 2020 թ․ ապրիլի 8.(չաշխատող հղում)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1275475434 |

 |
**Մուրինզել** (գերմաներենից բառացի թարգմանած՝ նշանակում է *Մուրի կղզի*), ավստրիական Գրաց քաղաքում՝ Մուր գետի միջնամասում գտնվող արհեստական, լողացող կղզի, որը նաև կամրջակներով իրար է կապում գետի երկու ափերը։

Հակիրճ տեղեկատվություն
----------------------

Մուրինզելը գեղեցիկ է հատկապես գիշերով, երբ վառվում են նրան շրջանակող նավարկային կապույտ լույսերը։ Նշանավոր Կունստհաուս թանգարան-պատկերասրահի և միջնադարյան Շլոսբերգ ամրոցի հետ մեկտեղ Գրացի խորհրդանշական տեսարժան վայրերից մեկը դարձած Մուրինզելի նախագծերը պատրաստել է նյույորքցի ճարտարապետ և նկարիչ Վիտո Ակոնչին՝ իրականացնելով ավստրիական *Art & Idea* ընկերության հիմնադիր և տնօրեն Ռոբերտ Պունկենհոֆերի մտահղացումը։ Արհեստական կղզի-հարթակը պատրաստվել է 2003 թվականին Գրացը Եվրոպայի մշակութային մայրաքաղաք հայտարարվելու կապակցությամբ։

Վիտո Ակոնչին իր այս ստեղծագործությունը պատկերավոր կերպով նկարագրել է այսպես. "*A bowl that morphs into a dome that morphs into a bowl…"* (Մի գավաթ, որ գմբեթի տեսք է ստանում, իսկ գմբեթն էլ վերածվում է գավաթի)։ Մուրինզելը, որ արտաքինից մի հսկայական ծովախեցի է հիշեցնում, ունի շուրջ 50 մետր երկարություն և 20 մետր լայնություն։ Նրա կենտրոնական հատվածը ամֆիթատրոնի տեսք ունի, որի ներքևում՝ ոլորուն, շրջանաձև «գմբեթի» տակ տեղավորված են սրճարանն ու ժամանցային գոտին՝ խաղահրապարակով։ Արհեստական կղզի-զվարճավայրը միաժամանակ կարող է ընդունել և սպասարկել 350 այցելուների։

Գրականություն
-------------

* Vito Acconci, Oliver Elser (Text): *Building an Island. Vito Acconci, Acconci Studio. Mur Island, Graz, Austria*. (deutsch und englisch). Erste Auflage. Hatje Cantz, Ostfildern-Ruit 2003, ISBN 3-7757-1357-3.
* Karlheinz Fritsch: *Kunsthaus – Murinsel – Schloßberg Nachnutzung des Kulturjahres 2003*. In: Peter Kautsch (Hrsg.): *Bauphysiktagung 2004. Thinking new structures. Tagungsband zur Bauphysiktagung 2004 am 14. Oktober 2004 an der TU Graz*. Technische Universität Graz (Fachbereich Ingenieurbaukunst), Graz 2004, OBV, S. 79–84.
* Eva Spinazzè: *Poesia e spazio nell’isola Mur. La figura di Vito Acconci*. (italienisch). ZeL edition, Treviso 2011, ISBN 978-88-96600-40-5.

Պատկերասրահ
-----------

* ՄուրինզելՄուրինզել
* ՄուրինզելՄուրինզել
* Մուրինզել, տեսքը ներսիցՄուրինզել, տեսքը ներսից
* Մուրինզելը գիշերովՄուրինզելը գիշերով
* Մուրինզելը գիշերովՄուրինզելը գիշերով
* Մուրինզելը գիշերովՄուրինզելը գիշերով
* Մուրինզելը գիշերովՄուրինզելը գիշերով
* ՄուրինզելՄուրինզել
* ԱնցումըԱնցումը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Murinsel". Graz Tourism. Արխիվացված է the original 2010 թ․ հունիսի 28-ին. Retrieved 2003 թ․ հունիսի 28.
2. ↑  "Mur Island (Graz, 2003)". *Structurae*. Wilhelm Ernst & Sohn Verlag. Retrieved 2003 թ․ հունիսի 28.
3. ↑  "MUR ISLAND". *Acconci Studio*. Retrieved 2017 թ․ սեպտեմբերի 25.

Արտաքին հղումներ
----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Մուրինզել Վիքիպահեստում |

* Murinsel web site
* Murinsel page on Graz Tourism web site Archived 2010-06-28 at the Wayback Machine.
**Կամենսկի թնդանոթ** (ռուս.՝ Каменская пушка), հուշարձան Ռուսաստանի Սվերդլովսկի մարզի Կամենսկ-Ուրալսկի քաղաքում։ Քաղաքի խորհրդանիշերից մեկն է։

Նկարագրություն
--------------

Հուշարձանը գտնվում է բլրի վրա, Կամենկա գետի ձախ ափին, քաղաքային լճակի ամբարտակից դեպի հյուսիս-արևմուտք։ Կոթողը ողմնորոշված է դեպի քաղաքային լճակը, նրա պարագծով տնկված է պուրակ, որն արևելյան կողմից սահմանափակվում է Կարլ Մարքսի փողոցով։ Գործում է գիշերային լուսավորություն։ Հակառակ կողմում Կամենսկ-Ուրալսկիի էլեկտրամեխանիկական գործարանի շենքերն են։

Հանդիսավոր բացումը տեղի է ունեցել 1967 թվականի հոկտեմբերի 6-ին։ Կամենսկի թնդանոթները լայնորեն օգտագործվել են ռուսական բանակում, այդ թվում` 1812 թվականի հայրենական պատերազմի մարտերում։ Հուշահամալիրը փառաբանում է ուրալցի վարպետներին և Կամենսկի թուջե ձուլվածքը։

Թուջե թնդանոթը տեղադրված է գրանիտե պատվանդանի վրա, որի բարձրությունը հասնում է գրեթե երեք մետրի, երկարությունը` հինգի, լայնությունը` ավելի քան երկու մետրի։ Թնդանոթի փողի երկարությունը 270 սմ է, փողաբերանի տրամագիծը 40 սմ է, անիվների տրամագիծը 200 սմ է։ Թնդանոթի նեցուկի մոտ դրված է երեք լիաչափ գունդ, որոնք խորհրդանշում են թնդանոցի պատրաստվածությունը։

Պատվանդանի ճակատներին տեղադրված են հուշատախտակներ։ Արևմտյան և արևելյան ճակատներին պատկերված են ռազմական գործողություններով խորաքանդակներ։ Հյուսիսայինին գրված է գործարանը հիմնելու մասին Պետրոս Մեծի հրամանագրի տեքստից մի հատված։

Հարավայինին հետևյալ տեքստն է. *«Կամենսկի բանվորներին, թնդանոթային գործի վարպետներին, նրանց, ովքեր Ռուսասատանը դարերով փառաբանեց, Հիսուներորդ հոկտեմբերը ի հիշատակ և ի պատիվ այս թնդանոթը որպես խորհրդանիշ տեղադրեց»։*

Նախագծի հեղինակն է քանդակագործ Վ. Վ. Պերմյակովը, ինժեներները` Ա. Վ. Բրագինը և Ֆ. Դ. Գորշկովը։ Աստիճանների հիմքում հարավային կողմից գտնվում է «Բորոդինո» որմնապատկերը, որի հեղինակն է Ռ. Օռլովը։

Քաղաքի կյանքում
---------------

Թնդանոթը քաղաքի խորհրդանիշներից մեկն է և պատկերված է Կամենսկ-Ուրալսկիի զինանշանին։ 2017 թվականին լրացավ հուշակոթողի 50-ամյակը, և այդ առիթով կազմակերպվել էին տոնական միջոցառումներ։

Պատկերասրահ
-----------


|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |
| Ցուցանակ հյուսիսային կողմում 
  | Ցուցանակ հարավային կողմում 
  | Թուջե խորապատկեր արևմտյան կողմում 
  | Թուջե խորապատկեր արևելյան կողմում 
  | Հրանոթը քաղաքի զինանշանին |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Памятник «Пушка» (Каменск-Уральский)". *tourprom.ru* (in ռուսերեն). Retrieved 2018 թ․ մայիսի 16.
2. 1 2 3 4 5 6  "Памятник «Пушка»". *k-ur.ru* (in ռուսերեն). Виртуальный Каменск. Retrieved 2018 թ․ մայիսի 16.
3. ↑  "Каменской «Пушке» посвящается". *ku.life* (in ռուսերեն). Արխիվացված է the original 2018 թ․ մայիսի 17-ին. Retrieved 2018 թ․ մայիսի 16.
**«Մուրատ» ռազմագործողություն** (թուրքերեն՝ Murat Operasyonu), ռազմական գործողություն, որն իրականացվել է Թուրքիայի զինված ուժերի կողմից՝ ընդդեմ Քրդական բանվորական կուսակցության։ Ռազմագործողությունը սկսվել է 1998 թվականի ապրիլի 23-ին Թուրքիայի հարավարևելյան Հաքյարիի մարզ։ Մինչ 2017 թվականն այն եղել է Թուրքիայի զինուժի կողմից Թուրք-քրդական հակամարտության շրջանակներում իրականացված ամենախոշոր ռազմական գործողությունը։ Որոշ տեսաբաններ էլ կարծում են, որ այն եղել է ամենախոշոր ռազմական գործողությունը՝ Թուրքիայի Հանրապետության հիմնադրումից ի վեր։

Ռազմագործողության ժամանակ թուրքական բանակն օգտագործել է 40 000 զորախումբ՝ ընդդեմ 450 քուրդ զինյալների, որոնց գլխավորում էր Մուրատ Քարայըլանը։ Այդուհանդերձ, թուրքական զինուժը չկարողացավ սպանել կամ գերի վերցնել Քարայըլանին այն բանից հետո, երբ մայիսին շրջապատեցին նրան՝ Դիարբեքիրի մարզի Խուլփի գյուղում։

Ռազմագործողության առաջին երեք օրերին բախումներ են տեղի ունեցել Դիարբեքիրի, Բինգյոլի, Մուշի և Բիթլիսի մարզերում։ Դիարբեքիրի մարզում բախումները հիմնականում տեղի են ունեցել Լիջեում և Հայնիում։ Բինգյոլի մարզում էլ բախումների հիմնական թատերաբեմը Գենչ քաղաքն էր։ Թուրքիայի զինուժի բարձրագույն հրամանատարությունը հայտարարել է, որ գործողության առաջին երեք օրերին սպանվել են 58 զինյալներ, 3 հոգի գերեվարվել։ Այդ ընթացքում, ըստ պաշտոնական տվյալների, զոհվել է թուրք երեք զինվորական։ Զինյալները Խուլփիում խոցել են ռազմական ինքնաթիռ, որից հետո գերեվարվել է ազգությամբ հայ գործարար։

Քրդական բանվորական կուսակցությանը համակիր աղբյուրները հայտնել են, որ կուսակցության նախկին ռազմական հրամանատար Շեմդին Սաքըքը ռազմագործողության ժամանակ օգնել է թուրքական զինուժին, այն բանից հետո, երբ ձերբակալվել է թուրքական զինուժի կողմից։ Սաքըքը ձերբակալվել է բանվորական կուսակցությունը լքելուց և Քուրդիստանի դեմոկրատական կուսակցությանը միանալուց հետո։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  "The Invisible War in North Kurdistan (page 102)" (PDF). Արխիվացված է the original (PDF) 2017 թ․ հոկտեմբերի 12-ին. Retrieved 2019 թ․ մարտի 9.
2. ↑  "The Kurdish Conflict in Turkey". Retrieved 2015 թ․ փետրվարի 11.
3. ↑  "The Economist - World News, Politics, Economics, Business & Finance". *The Economist*. Արխիվացված է the original 2012 թ․ մարտի 24-ին. Retrieved 2015 թ․ փետրվարի 11.
4. ↑  "The Şemdin Sakık Show". Արխիվացված է the original 2007 թ․ մայիսի 21-ին. Retrieved 2019 թ․ մարտի 10.
**Կարանդաշի հուշարձան**,Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Միխայիլ Նիկոլաևիչ Ռումյանցևի (բեմական կեղծանունը՝ Կարանդաշ) հուշարձանը Բելառուսի Գոմելի մարզի Գոմել քաղաքում։

Պատմություն և նկարագրություն
----------------------------

Գոմել քաղաքում Գոմելի պետական կրկեսի շենքի մոտ 2006 թվականի հունիսի 1-ին բացվեց ծաղրածու Կարանդաշի հուշարձանը։ Հուշարձանը նվիրված է խորհրդային ականավոր ծաղրածու, Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Միխայիլ Նիկոլաևիչ Ռումյանցևին։ Միխայիլ Նիկոլաևիչ Ռումյանցևը հաճախ էր գալիս Գոմել քաղաք և ելույթ ունենում Գոմելի պետական կրկեսում։ Նա սիրում էր այս քաղաքը, Գոմելի բնակիչները միշտ ուրախությամբ էին ընդունում նրան, իսկ նա շնորհակալություն հայտնեց հանդիսատեսին քաղաքային գործադիր կոմիտեին ուղղված իր նամակներում, որոնք դեռ պահվում են Գոմելի պետական կրկեսում։

Կարանդաշի հուշարձանը բրոնզից ձուլված կոմպոզիցիա է։ Հուշարձանի հեղինակը քանդակագործ Վյաչեսլավ Դոլգովն է, ով այս կոմպոզիցիան անվանել է «Կարանդաշը և նրա Կլյասկա շունը»։ Կոմպոզիցիան պատրաստված է ցածր պատվանդանի վրա, նկարիչ Մ. Ռումյանցևի հասակով, ծաղրածուի հագուստով, գլխարկով և ձեռնափայտով, ինչպես նաև նրա բեմական գործընկեր շունը՝ Կլյասկա անունով սկոտչ-տերյերը, որին այդպես անվանել էին սև գույնի համար։ Պատվանդանի շուրջը դրված է լուսադիոդային մայթ, որը գիշերը լույս է տալիս։ Տարբեր տարիներին Միխայիլ Ռումյանցևը ունեցել է 13 շուն, իսկ փոքրիկ Կլյասկա շունը նրա մոտ հայտնվել է 1930 թվականին։

Կարանդաշի հուշարձանի հանդիսավոր բացմանը հրավիրված էր Միխայիլ Ռումյանցևի թոռնուհին՝ Օվենե Ռումյանցևան։ Նա նշել է, որ սա առաջին հուշարձանն է, որը ստեղծվել է իր պապի իրական հասակով և դրանում առավել ճշգրիտ վերստեղծվել է Կարանդաշի ծաղրածուի, նրա պապի՝ Միխայիլ Նիկոլաևիչ Ռումյանցևի կերպարը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  "Сайт «Герои страны». Румянцев Михаил Николаевич". Արխիվացված է the original 2019 թ․ մարտի 29-ին. Retrieved 2019 թ․ մարտի 29. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  "Гомельский государственный цирк". Արխիվացված է the original 2019 թ․ մարտի 29-ին. Retrieved 2019 թ․ մարտի 29. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------
**Միխայիլ Շոլոխովի հուշարձան** (ռուս.՝ Памятник Шолохову), ռուս արձակագիր, հրապարակախոս, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր, «Խաղաղ Դոն», «Հերկած խոպան» վեպերի հեղինակ Միխայիլ Շոլոխովին նվիրված հուշարձան Դոնի Ռոստովի առափնյայում։ Բացվել է 2000 թվականին։

Պատմություն
-----------

2000 թվականի մայիսին Դոն գետի ափին՝ նշանավոր գրող, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր, Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս, բազմաթիվ պատվոգրերի ու մեդալների դափնեկիր Միխայիլ Շոլոխովի 95-ամյակի կապակցությամբ Դոնի Ռոստով քաղաքում կանգնեցրել է Շոլոխովի առաջին հուշարձանը։ Շոլոխովի տարելիցը նշվում էր բոլոր խուտորներում, մարզային կենտրոններում և քաղաքներում և Ռոստովի մարզի գյուղերում։

Մինչև 2000 թվականը Շոլոխովին նվիրված միայն մեկ փոքրիկ հուշարձան կար նրա հայրենի Վեշենսկայա գյուղում։ Դոնի առափնյայում 2000 թվականին տեղադրված հուշարձանի հեղինակն է ուկրաինացի քանդակագործ, Ուկրաինայի ԽՍՀ վաստակավոր արտիստ, Շոլոխովի անվան մրցանակի դափնեկիր Նիկոլայ Մոժաևը, ով գրողին քանդակել է ամբողջ հասակով՝ կանգնած պատվանդանի վրա։

Ավելի վաղ Ռոստովում տեղադրվել էին Շոլոխովի ստեղծագործությունների հերոսների քանդակներ՝ «Անպատկառը սագերի հետ» (քաղաքի կենտրոնում՝ Համալսարանական նրբանցք) և այլն։ Դրանց հեղինակը նույնպես Նիկոլայ Մոժաևն է (համահեղինակ ՝ Է. Մ. Մոժաև), ճարտարապետ Վ. Ի. Վոլոշինը։ Նիկոլայ Մոզաևը, որի գործերը սերտ կապված են Դոնի հետ, կարողացել է հաջողությամբ փոխանցել հայտնի գրական հերոսների պատկերները։

Նկարագրություն
--------------

Հուշարձանը ներկայացնում է գրողին ամբողջ հասակով՝ կանգնած պատվանդանի վրա, հագին ունի հասարակ շեղօձիք վերնաշապիկ, ձախ ձեռքին անփոփոխ ծխախոտն է, աջ ձեռքը՝ գրպանում։ Քանդակը պատրաստված է պղնձից և տեղադրված է մեկ մետր բարձրությամբ մարմարե պատվանդանի վրա։ Չորս աստիճանից բաղկացած գրանիտե սանդուղքը տանում է դեպի հուշարձանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Памятник М. А. Шолохову". Արխիվացված է the original 2019 թ․ սեպտեմբերի 20-ին. Retrieved 2019 թ․ սեպտեմբերի 11. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  "Памятник М. А. Шолохову, Ростов-на-Дону". *Изготовление памятников* (in ռուսերեն). Retrieved 2019 թ․ սեպտեմբերի 11.

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Միխայիլ Շոլոխովի հուշարձան (Դոնի Ռոստով)** կատեգորիայում։ |
**Մոլնիա** (ԳՀՀՎ ինդեքս — **8Կ72**, **ռուս.՝ Молния**, թարգմանաբար՝ Կայծակ), ), ԽՍՀՄ կրող հրթիռ, ստեղծվել է Ռ7 միջմայրցամաքային հրթիռի հիման վրա, ներառում էր 4 աստիճան։

Կրող հրթիռը ստեղծվել է դեպի միջմոլորակային կայանների արձակման համար ուղարկելու համար։ Հիմնական Ռ-7 հրթիռին ավելացվել էր ևս երկու աստիճան՝ երրորդը և արագացուցիչ աստիճանը (Բլոկ Լ)։ Արագացուցիչ աստիճանը նախատեսված էր գործարկել արդեն իսկ Երկրի ուղեծրում, հաղորդելով միջմոլորակային կայանին իմպուլս դեպի նպատակակետ։ Մոլնիա-Լ անվանումով օգտագործվել է Լունա ծրագրի շրջանակներում։

Արագացված նախագծման հետևանքով հրթիռի վրա գործարկման ընթացքում ի հայտ են եկել բազմաթիվ խնդիրներ, որոնք ընթացքում լուծվել են *Մոլնիա-Մ* մոդելում, 1964-ին։ Հիմնական Ռ-7-ին փոփոխությունների և խնդիրների լուծման արդյունքում ավելացվել էին նաև ավելի հզոր շարժիչներ, ինչպես նաև հավելյալ ամրություն էր ավելացվել հրթիռի կառուցվածքային միավորներին։

Մոլնիա կրող հրթիռներով են սպասարկվել նաև Վեներա ծրագրի կայանները, ինչպես նաև «Մոլնիա» դասի կապի արբանյակների արձակման համար։ Այս կրող հրթիռն է օգտագործվել նաև «Օկո» միջուկային հրթիռների արձակման վաղ տեղեկացման համակարգի արբանյակների սինքրոն էլիպտիկ ուղեծրեր արձակման համար։

Հիմք է ծառայել Վոսխոդ և Սոյուզ կրող հրթիռների նախագծման համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Molniya and Soyuz with upper stages". Gunter's Space Web. Արխիվացված from the original on 2018 թ․ դեկտեմբերի 27. Retrieved 2019 թ․ նոյեմբերի 26.
2. ↑  Ракета-носитель «Молния»
3. ↑  Harvey, Brian (2007 թ․ հուլիսի 5). *Russian Planetary Exploration: History, Development, Legacy and Prospects*. p. 73. ISBN 978-0-387-46343-8.
4. ↑  Encyclopedia Astronautica Molniya-1 Archived 16 May 2008 at the Wayback Machine.
5. ↑  Encyclopedia Astronautica Molniya 8K78M Archived 8 May 2012 at the Wayback Machine.
6. ↑  Encyclopedia Astronautica Molniya-2  Archived 2 June 2012 at the Wayback Machine.
7. ↑  The Soyuz Launch Vehicle: The Two Lives of an Engineering Triumph By Christian Lardier, Stefan Barensky, page 156

Տես նաև
-------

* Ռ7
* Լունա ծրագիր
* Սոյուզ
**Մոլլա Փանահ Վագիհի և Մոլլա Վալի Վիդադիի հիշատակի թանգարան** (ադրբ.՝ Molla Pənah Vaqifin və Molla Vəli Vidadinin xatirə muzeyi), Ադրբեջանի Ղազախ շրջանում գործող թանգարան։ Մոլլա Փանահ Վագիհի տուն-թանգարանը հիմնադրվել է 1970 թվականի նոյեմբերի 20-ին՝ Ադրբեջանական ԽՍՀ մշակույթի նախարարության հրամանով։ 1983 թվականին թանգարանը վերականգնվել է։ 2002 թվականին Ադրբեջանի Հանրապետության Նախարարների կաբինետի որոշմամբ թանգարանը վերանվանվել է Վագիֆի և Վիդադիի հիշատակի թանգարան։

Պատմություն
-----------

Հայտնի ադրբեջանցի բանաստեղծ և հասարակական գործիչ Մոլլա Փանահ Վագիֆի հուշահամալիրը բացվել է 1970 թվականի նոյեմբերի 20-ին։ Տասնմեկ սենյականոց թանգարանի ցուցահանդեսը նվիրված է Վագիֆի կյանքին և գործունեությանը, պետական գործունեությանը, ժամանակակիցներին և հետազոտողներին։ 2002 թվականին Ադրբեջանի Հանրապետության Նախարարների կաբինետի որոշմամբ թանգարանը վերանվանվել է Վագիֆի և Վիդադիի հիշատակի թանգարան։ «Վագիֆ» պոեզիայի օրերն Ադրբեջանում 1982 թվականից անց են կացվում ամեն տարի։ Այս առիթով հուլիսին թանգարանում տեղի է ունենում տեղական բանաստեղծների ու գրողների հանդիպում։ Քննարկումներ են ընթանում նոր գրքերի շուրջ։ Թանգարանը բաղկացած է 9 ցուցահանդեսից, 1 ֆոնդից, 1 պահարանից։ Թանգարանի ցուցահանդեսը վերափոխվել է 1983 թվականից և այժմ ունի 1235 ցուցանմուշ։ Ցուցահանդեսը Վագիֆի կյանքի և ստեղծագործության, քաղաքական գործունեության, հետևորդների, հետազոտողների, ժամանակակիցների մասին է։

Թանգարանում ցուցադրվում են Վագիֆի ձեռագրերը, Վագիֆի բանաստեղծությունների նկարազարդումները, Վագիֆի հետազոտողների լուսանկարները, 18-րդ դարի հագուստ և կենցաղային իրեր, 18-րդ դարի Վագիֆի և Վիդադիի ժամանակաշրջանի կենցաղային իրեր, զարդեր, հագուստներ, զենքեր, նկարներ և այլն։ Թանգարանի ընդհանուր մակերեսը 175 ք մ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  թանգարան
2. ↑  Մոլլա Փանահ Վագիհի և Մոլլա Վալի Վիդադիի հիշատակի թանգարան
3. ↑  "e-qanun.az". Արխիվացված է the original 2022 թ․ հունվարի 23-ին. Retrieved 2021 թ․ փետրվարի 26.
4. ↑  museum.az Archived 2022-01-28 at the Wayback Machine.Մոլլա Փանահ Վագիհի և Մոլլա Վալի Վիդադիի հիշատակի թանգարան
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Միխայիլ Լերմոնտովի հուշարձան (այլ կիրառումներ)

**Միխայիլ Լերմոնտովի հուշարձան** (ռուս.՝ Памятник Михаилу Лермонтову), հուշարձան Ռուսաստանի Ստավրոպոլի երկրամասի Կիսլովոդսկ քաղաքում։ Տեղադրված է Կրասնոյե Սոլնիշկո լեռան վրա, որտեղից բացվում է Էլբրուս լեռան տեսարանը։ Հուշարձանը տեղադրվել է 2006 թվականի մայիսին։ Հեղինակն է Օսիայի ժողովրդական նկարիչ, քանդակագործ Նիկոլայ Խոդովը։

Պատմություն
-----------

Քանդակագործ Նիկոլայ Խոդովը երկար տարիներ ցանկացել է Կիսլովոդսկի Կրասնոյե Սոլնիշկո լեռան մի ժայռին, որտեղից բացվում է Էլբրուս լեռան հրաշագեղ տեսարանը, կանգնեցնել ռուս մեծանուն բանաստեղծ Միխայիլ Լերմոնտովի հուշարձանը։ Լերմոնտովը բազմիցս եղել է Կիսլովոդսկում, իր ստեղծագործություններում գովերգել Էլբրուսը։ Վերջապես Նիկոլայ Խոդովին հաջողվել է իրականացնել մտահղացումը։ 2006 թվականին նա սեփական միջոցներով պատրաստել է բրոնզե քանդակը, շինարարների բրիգադի օգնությամբ ամրացրել ժայռը, և մայիսին արձանը բացվել է։

Սակայն որոշ ժամանակ անց Լերմոնտովի հուշարձանը տեղափոխվել է Ստորին զբոսայգի` Լերմոնտովի առափ, և բանաստեղծը երկար ժամանակ հիանում էր Օլխովկա գետով։ Այս տեղափոխությունը հիմնավորվում էր նրանով, իբր Լերմոնտովը, լինելով Կիսլովոդսկում, զբոսնել է միայն Ստորին զբոսայգում և երբեք չի բարձրացել Վերին։

Բանաստեղծի հուշարձանի ճիշտ տեղի մասին բուռն վեճերը չէին դադարում մի քանի տարի։ Եվ վերջապես 2017 թվականի մայիսի առաջին օրերին հուշարձանը նորից տեղափոխվեց նախկին տեղը` Կրասնոյե Սոլնիշկո լեռ։

Նկարագրություն
--------------

Միխայիլ Լերմոնտովը պատկերված է երկարոտն բեղավոր երիտասարդի տեսքով` զինվորական համազգեստով և կոկարդով գլխարկով։ Նստած բանաստեղծը մտահոգ հայացքով նայում է Էլբրուսին, և տպավորություն է, թե նա ուր որ է կնետվի լեռան ուղղությամբ։

Բրոնզաձույլ քանդակի բարձրությունը 2 մետր 30 սանտիմետր է, քաշը` 700 կիլոգրամ։

Քանդակի 10 անգամ փոքր հեղինակային պատճենը պահվում է Պյատիգորսկի «Լերմոնտովի տնակում»։

Պատկերասրահ
-----------

* Հուշարձանը Օլխովկա գետի ափին, 2016 թվականՀուշարձանը Օլխովկա գետի ափին, 2016 թվական
* Հուշարձանը Օլխովկա գետի ափին, 2014 թվականՀուշարձանը Օլխովկա գետի ափին, 2014 թվական

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  "Памятник М. Ю. Лермонтову в Кисловодске". Retrieved 2018 Դեկտեմբեր 13.
2. 1 2 3  "Архитектор Кисловодска увековечил себя в памятнике Лермонтову". Retrieved 2018 Դեկտեմբեր 13.
3. 1 2 3 4  "Памятник М.Ю. Лермонтову в Курортном парке". Արխիվացված է the original 2016 թ․ օգոստոսի 28-ին. Retrieved 2018 Դեկտեմբեր 13.
**Չեռնիգովյան հրաշագործներ իշխան Միխայիլի և բոյար Ֆեոդորի եկեղեցի** (ռուս.՝ Церковь Михаила и Фёдора Черниговских), Մոսկվայի թեմի, Մոսկվորեցկի գործակալության ուղղափառ եկեղեցի։ Գտնվում է Չեռնիգովսկի նրբանցքում (տուն 3)։ Եկեղեցին պատկանում է ռուսական զարդանկարային ճարտարապետության ոճին և համարվում է դաշնային նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտ։

Լուսանկարը՝ Նիկոլայ Նայդյոնովի, 1882 թ.

Պատմություն
-----------

Քարե եկեղեցին կառուցվել է 1675 թվականին փայտե եկեղեցու տեղում, վաճառական Ի. Ի. Մալյուտինի միջոցներով։ Եկեղեցին գտնվում է նախկին Իվանովյան վանքի տարածքում, որը գոյություն է ունեցել 15-16-րդ դդ. սկզբներին։ Եկեղեցին նվիրված է Չեռնիգովցի սրբեր իշխան Միխայիլ Վսեվոլոդովիչին և նրա մերձավոր բոյար Ֆեոդորին, որոնք սպանվել են 1246 թվականին Բաթու խանի հրամանով։ Ավանդության համաձայն՝ եկեղեցին կառուցվել է այն վայրում, որտեղ տեղի է ունեցել Չեռնիգովից Մոսկվա տեղափոխվող սրբերի մասունքների հանդիպումը։

1924 թվականին եկեղեցին փակվեց։ 1970-ական թվականների վերջին 1980-ական թվականների սկզբին իրականացվեցին վերակառուցման աշխատանքներ։ 1991 թվականին եկեղեցին վերադարձվեց Ռուս ուղղափառ եկեղեցուն։ 

Չեռնիգովսկի նրբանցքի տաճարների համալիր

Ճարտարապետական տեսք
-------------------

Միխայիլի և Ֆեոդորի Չեռնիգովյան եկեղեցին գտնվում է Հովհաննես նախակարապետի վանքի դիմաց և ձևավորում են գեղատեսիլ ճարտարապետական անսամբլ Չեռնիգովյան նրբանցքում։ Եկեղեցին ունի ավանդական երկայնական առանցքային կառուցվածք։ Եկեղեցին կազմված է քառալուծ ապսիդից, սեղանատնից և նարտեքսից (վրանաձև զանգակատանը փոխարինող)։ Եկեղեցու հիմնական ծավալը զարդարում էին դեկորատիվ կիսակլոր ճակատազարդերը և բարձր թմբուկների վրա հենված հինգ գմբեթները։ Եկեղեցու պատուհանները զարդարում էին ձևավոր շրջակալները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Постановление Совета Министров РСФСР № 1327 от 30.08.1960
2. ↑  "Церковь Михаила и Федора Черниговских". reestr.answerpro.ru. Արխիվացված է the original 2013 թ․ հունվարի 16-ին. Retrieved 2012 թ․ դեկտեմբերի 4. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* *П.Н. Шармин* Церковь Михаила и Фёдора Черниговских // *Москва. Энциклопедический справочник*. — Москва: Большая Российская Энциклопедия, 1992..

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Միխայիլ և Ֆեոդոր Չեռնիգովցիների եկեղեցի (Մոսկվա)** կատեգորիայում։ |
**Միխայիլ Բաբուշկինի հուշարձան** (ռուս.՝ Памятник Михаилу Бабушкину), հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայում։ Նվիրված է խորհրդային բևեռային օդաչու, Խորհրդային Միության հերոս Միխայիլ Սերգեևիչ Բաբուշկինին։

Տեղադրվել է 2004 թվականին օդաչուի անվան փողոցում, Կոմինտերնի փողոցի հետ հատման վայրում։ Հասցեն՝ *Օդաչու Բաբուշկինի փողոց, 10։* Մետրոպոլիտենի մոտակա կայարանը՝ «Բաբուշկինսկայա»։

Պատմություն
-----------

Խորհրդային Միության հերոս Միխայիլ Սերգեևիչ Բաբուշկինը բևեռային օդաչու էր, որը մասնակցել է Արկտիկայի հետազոտման բազմաթիվ միջոցառումների։ Նա մասնակցել է Ումբերտո Նոբիլեի արշավախմբի փրկությանը։ Մասնակցել է Հյուսիսային բևեռում առաջին ինքնաթիռի վայրէջքին։ Օդաչուի կյանքն ընդհատվել է ողբերգաբար։ 1938 թվականի մայիսի 18-ին «Н-212» ինքնաթիռը, հազիվ պոկվելով գետնից, սկսել է այրվել ձախ շարժիչի կողմից։ Ցանկանալով շտկել իրավիճակը՝ Բաբուշկինը մեքենան ուղղել է դեպի մոտակա գետը։ Գետի հոսքն իր հետ տարել է ինքնաթիռը։ Այնուամենայնիվ, այդ մանևրը ուղևորներին հնարավորություն է տվել լքելու ինքնաթիռը։ Այդ «վայրէջքի» ժամանակ Բաբուշկինը ստացել է կողոսկրերի լուրջ վնասվածք և խեդվել է ջրում։

Հուշարձանի նկարագրություն
-------------------------

Բրոնզաձույլ հուշահամալիրը յուրատեսակ հուշարձան-տապանաքար է. հիշատակային տախտակի վրա պատկերված է օդաչուի դեմքը, արևից փոքր-ինչ կկոցվել են նրա աչքերը։ Բաբուշկինը հայացքն ուղղել է անծայրածիր երկնքին։ Հետին պլանում ինքնաթիռի քանդակն է։

Հուշարձանի հեղինակն է քանդակագործ Վլադիմիր Լեպեշովը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  "Памятник Бабушкину М.С." Արխիվացված է the original 2019 թ․ մարտի 21-ին. Retrieved 2018 թ․ մայիսի 21.
**Յարոսլավլի կամերային թատրոն Վլադիմիր Վորոնցովի ղեկավարությամբ**, մասնավոր կամերային թատրոն Յարոսլավլում։

Պատմություն
-----------

1999 թվականին Յարոսլավլում նախկին դերասան և բիզնեսմեն Յուրի Վակսմանը, Յարոսլավլի երիտասարդ հանդիսատեսների թատրոնի դերասան Վլադիմիր Գուսևը և ռեժիսոր ու մանկավարժ Վլադիմիր Վորոնցովը բեմադրեցին ամերիկյան դրամատուրգ Պիտեր Սուետի «Հարցազրույց» պիեսը։ Փորձեր անելու վայր չունենալու պատճառով նրանք փորձերը կատարել են «Դերասան» սրճարանում, որը պատկանում էր Յուրի Վակսմանին։ Բեմադրությունը հաջողություն է ունեցել Յարոսլավլում, իսկ 2008 թվականին, IV Մոսկովյան Միջազգային «Դերասան XX դարի վերջում» թատերա-հեռուստատեսային փառատոնի ժամանակ (կազմակերպված «Դիմակներ» ֆոնդի կողմից) չորս անվանակարգերում պարգևատրվել է զմրուխտե մրցանակով՝ լավագույն ներկայացման համար, լավագույն ռեժիսուրայի և երկու տղամարդկանց դերերի համար։

Շուտով թատրոնը ունեցավ սեփական բեմահարթակ՝ նախկին «Արս» կինոթատրոնի շենքը։

Մինչև թատրոնի գոյություն ունենալը այնտեղ անցկացվել է 4 միջազգային թատերական փառատոն (այդ թվում «Ոսկե կտուր փառատոնը»), որտեղ մասնակցել են ավելի քան 30 մասնագիտացված թատրոններ։ Թատրոնը հյուրախաղերի է մեկնում Սանկտ Պետերբուրգ և Մոսկվա։

Թատերախումբ
-----------

* Գեորգի Էլնատանով - Ռուսաստանի ժողովրդական դերասան
* Վիկտոր Գրիգորյուկ - Ռուսաստանի վաստակավոր դերասան
* Պյոտր Ռաբչեվսկի - Ռուսաստանի վաստակավոր դերասան
* Վլադիմիր Գուսև - Ռուսաստանի վաստակավոր դերասան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "В Ярославле проходит фестиваль «Золотая крыша» // сайт министерства культуры РФ, 24.03.2014". Արխիվացված է the original 2015 թ․ նոյեմբերի 23-ին. Retrieved 2017 թ․ հունիսի 27.
2. ↑  Театр подталкивает к занятию бизнесом // О.Фролова, «Деловой Петербург», № 58 (1644) 02.04.2004
3. ↑  Театр соразмерности // Ю.Черникова, «Утро», 7 февраля 2007
4. ↑  Последние романтики // О.Рогинская, «Русский журнал», 12.02.07

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Աղաջանյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Կարեն Աղաջանյան** (24 օգոստոսի, 1973, Ղուզե Ճարտար, Մարտունու շրջան - 13 հունվարի, 1994, Կարմիր Շուկա), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Կարեն Աղաջանյանը ծնվել է 1973 թ. օգոստոսի 24-ին Մարտունու շրջանի Ղուզե Ճարտար գյուղում։ Ավարտել է գյուղի միջնակարգ դպրոցը։ Այնուհետև ուսումը շարունակել է Երևանի գյուղատնտեսական ինստիտուտի ագրոնոմիական բաժնում։ Ուսումը կիսատ թողնելով՝ վերադարձել և ակտիվորեն ներգրավվել է Արցախյան ազգային ազատագրական պայքարում։ Կիսատ թողած ուսումը շարունակել է Արցախի պետական համալսարանում։ 1992 թ. ծառայում էր ԼՂՀ Պաշտպանության բանակի երկրորդ պաշտպանական շրջանի թիվ 23 հրաձգային գումարտակում որպես հրաձիգ։ Իսկ 1993-ից ծառայության մեջ էր հակաօդային պաշտպանությունում։ 1993 թ. հունվարին ստրատեգիական մեծ կարևորություն ունեցող Ուրյանա բարձունքում երեք ազատամարտիկներով կարողացել են կասեցնել թշնամու գրոհը։ Զոհվել է 1994 թ. հունվարի 13-ին Կարմիր Շուկայի մոտ։ Հետմահու պարգևատրվել է «Արիության համար» մեդալով։ Ամուսնացած չէր։ Հանգչում է Ղուզե Ճարտարի գերեզմանատանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Կարեն Աղաջանյանը Արցախյան պատերազմի թանգարանի կայքում". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 5-ին. Retrieved 2014 թ․ փետրվարի 25. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Մուրադյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*
 Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մուրադ Մուրադյան (այլ կիրառումներ)

**Մուրադ Տելեմակի Մուրադյան**, (մայիսի 12, 1963(1963-05-12), Կիրովական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - մարտի 11, 1996(1996-03-11), Տավուշի մարզ, Հայաստան), հայ բժիշկ-ազատամարտիկ, Նիկոլ Դուման կամավորական ջոկատի անդամ, Արցախյան առաջին պատերազմի մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Մուրադ Մուրադյանը ծնվել է Կիրովական քաղաքում։ 1970-1980 թվականներին սովորել և ավարտել է Կիրովականի թիվ 29 միջնակարգ դպրոցը։ Դպրոցական տարիներից Մուրադը զբաղվել է ըմբշամարտով, սովորել է նվագել երաժշտական տարբեր գործիքներ։ Տեղեկություններ, նկարներ է հավաքել Եղեռնի, Հայ դատի, բոլոր ժամանակների ազգային-ազատագրական շարժումների վերաբերյալ, ալբոմներ կազմել։

Դպրոցն ավարտելուց հետո որոշել է մեկնել Լենինգրադ, ընդունվել ռազմաբժշկական ակադեմիա՝ իրականություն դարձնելով իր նվիրական երազանքը, բայց, ի վերջո, տեղի տալով ծնողների խնդրանքին՝ Մուրադը հրաժարվել է Լենինգրադ մեկնելու իր որոշումից։

1982-1984 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում։ 1987 թվականին ընդունվել է Երևանի պետական բժշկական համալսարանի մանկաբուժության ֆակուլտետ։

1988 թվականից բժշկական ինստիտուտի՝ Արցախյան շարժման նախաձեռնող խմբի անդամ էր։ 1990 թվականին կազմակերպել և մի քանի ակտիվիստների հետ ստեղծել է բուժակ-հրաձիգների պատրաստման և մարտական ջոկատների համալրման խմբեր, ապա «Հայկազուններ» մասնաճյուղը։ 1991 թվականին անդամագրվել է «Նիկոլ Դուման» երկրապահ կամավորական ջոկատին, որի կազմում մինչև հրադադարը մասնակցել է Հայաստանի սահմանամերձ գյուղերի և Լեռնային Ղարաբաղի ինքնապաշտպանական, ազատագրական մարտերին։

1996 թվականին ծառայության է անցել Հայաստանի պաշտպանության նախարարության ռազմաբժշկական վարչությունում՝ որպես վարչության պետի տեղակալ։

Զոհվել է 1996 թվականի մարտի 11-ին՝ ծառայողական պարտականությունները կատարելիս, Տավուշի սահմանամերձ շրջանում։

Պարգևներ
--------

Հետմահու պարգևատրվել է «Արիության համար» մեդալով։

Հիշատակ
-------

Սեպտեմբերի 8-ին Երևանի պետական բժշկական համալսարանում բացվել է բժիշկ-ազատամարտիկ Մուրադ Մուրադյանի անվան լսարանը։

Հայաստանի Լոռու մարզի Ջիլիզայի միջնակարգ դպրոցը անվանվել է Մուրադ Մուրադյանի անունով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Եթե Մուրադը կողքիս է, ինձ ոչինչ չի պատահի". Արխիվացված է the original 2020 թ․ հունիսի 30-ին. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  "Բացվեց բժիշկ-ազատամարտիկ Մուրադ Մուրադյանի անվան լսարանը".
3. ↑  "ՋԻԼԻԶԱՅԻ ՄՈՒՐԱԴ ՄՈՒՐԱԴՅԱՆԻ ԱՆՎԱՆ ՄԻՋՆԱԿԱՐԳ ԴՊՐՈՑ". Արխիվացված է the original 2020 թ․ հունիսի 30-ին. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
**Մուխտար Բախադուր օկլի Բաբաև** (ադրբ.՝ Muxtar Bahadur oğlu Babayev, հոկտեմբերի 16, 1967(1967-10-16), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ) - ադրբեջանցի պետական գործիչ, Էկոլոգիայի և բնական պաշարների նախարար։

Կենսագրություն
--------------

Մուխթար Բաբաևը ծնվել է 1967 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Բաքու քաղաքում։ 1984 թվականին ավարտել է Բաքվի ավագ դպրոցը։

1986-1988 թվականներին ծառայել է բանակում։

1991 թվականին ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետի քաղաքագիտության բաժինը։

1994 թվականին նա ավարտել է Ադրբեջանի պետական տնտեսագիտական համալսարանը ՝ Արտաքին տնտեսական հարաբերությունների բաժինը։

2000 թվականին նա ավարտել է Ռուսաստանի արտաքին առևտրի ակադեմիան `համաշխարհային տնտեսագիտության մասնագիտությամբ։

1991-1992 թվականներին աշխատել է Ադրբեջանի Հանրապետության էկոնոմիկայի և պլանավորման պետական կոմիտեում։

1992-1993 թվականներին աշխատել է ԱՀ արտաքին տնտեսական կապերի նախարարությունում։ 1994-2003 թվականներին աշխատել է *SOCAR*- ի արտաքին տնտեսական կապերի, 2003-2007 թվականներին SOCAR- ի շուկայավարման և տնտեսական գործառնությունների բաժնում։ 2007-2010 թվականներին նա ծառայել է որպես SOCAR- ի էկոլոգիայի հարցերով փոխնախագահ։

2010 և 2015 թվականներին ընտրվել է ԱՀ Միլլի Մեջլիսի պատգամավոր։ 2018 թվականի ապրիլի 23-ից նա Ադրբեջանի Հանրապետության էկոլոգիայի և բնական պաշարների նախարար է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  archive.org
2. ↑  Մուխտար Բախադուր օկլի Բաբաև
3. ↑  "Ադրբեջանի Հանրապետության էկոլոգիայի և բնական պաշարների նախարար". Արխիվացված է the original 2020 թ․ սեպտեմբերի 14-ին. Retrieved 2020 թ․ սեպտեմբերի 3.
**Միա Մոթլի** (անգլ.՝ Mia Mottley, հոկտեմբերի 1, 1965(1965-10-01), Բարբադոս), բարբադոսցի քաղաքական գործիչ։ Նա վարչապետի պաշտոնը ստանձնել է 2018 թվականի մայիսի 25-ին՝ 2018 թվականի մայիսի 24-ին կայացած խորհրդարանական ընտրություններում Բարբադոսի Լեյբորիստական կուսակցության հաղթանակից հետո։ Նա դարձավ առաջին կինը այս պաշտոնում և ութերորդ վարչապետը 1966 թվականին Բրիտանիայից անկախանալուց հետո՝ հաջորդելով Ֆրեյնդել Ստյուարտին։ Մինչ պաշտոնը ստանձնելը նա եղել է Բարբադոսի Լեյբորիստական կուսակցության առաջնորդը։

Կենսագրություն
--------------

Միա Մոթլին ծնվել է 1965 թվականին։ 1994 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում Բարբադոսի Լեյբորիստական կուսակցության հաղթանակից հետո նա հյուսիսարևելյան Սեն Միշել ընտրատարածքի կողմից ընտրվեց Բարբադոսի խորհրդարանի պատգամավոր։ Նույն թվականին, 29 տարեկանում, Օուեն Արթուրի կառավարման տարիներին դարձել է կրթության, երիտասարդության հարցերի և մշակույթի նախարար՝ դառնալով ամենաերիտասարդ նախարարը երկրի պատմության մեջ]։ 2001 թվականին նշանակվել է գլխավոր դատախազ և Ներքին գործերի նախարար՝ դառնալով այս պաշտոնները զբաղեցրած առաջին կինը։ 2008 թվականի խորհրդարանական ընտրություններից հետո նա դարձավ Բարբադոսի Լեյբորիստական կուսակցության առաջնորդը։ 2010 թվականի հոկտեմբերին կուսակցության ղեկավար ընտրվեց Օուեն Արթուրը։ Երկրորդ անգամ նա դարձավ Բարբադոսի Լեյբորիստական կուսակցության առաջնորդը 2013 թվականի խորհրդարանական ընտրություններից հետո։

Մոթլիի նախընտրական ծրագիրը ներառում էր արտաքին պարտքի վերակառուցում, առաջադեմ քաղաքականություն կրթական բնագավառում և այլ բարեփոխումներ։ Իր ընտրվելուց հետո Մոթլին հայտնել է 5 միլիարդ բարբադոսական դոլարի (մոտ 7,5 միլիարդ ԱՄՆ դոլար) պարտքի մասին, որը կազմում է երկրի ՀՆԱ-ի 175%-ը։ Արժույթի միջազգային հիմնադրամի գործադիր տնօրեն Քրիստին Լագարդը պատրաստակամություն է հայտնել վերակառուցել պարտքը։

2018 թվականի ընտրություններում Բարբադոսի Լեյբորիստական կուսակցությունը շահեց խորհրդարանում բոլոր 30 տեղերը և ստացավ համաժողովրդական ձայների ավելի քան 70%-ը՝ Մոթլիին դարձնելով երկրի առաջին կինը, ով ընտրվեց վարչապետի պաշտոնում։ Նա պաշտոնը ստանձնել է 2018 թվականի մայիսի 25-ին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Barbados elects Mia Mottley as first woman PM — BBC Online, 2018.
2. 1 2  "Миа Моттли: первая женщина-губернатор Барбадоса". Пренса Латина. 2018 թ․ մայիսի 25. Արխիվացված է the original 2020 թ․ հոկտեմբերի 27-ին. Retrieved 2018 թ․ հունիսի 9. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. 1 2 3  "Mottley replaces Arthur as opposition leader in Barbados" (in անգլերեն). Caribbean360. 2013 թ․ փետրվարի 26. Արխիվացված է the original 2018 թ․ մայիսի 26-ին. Retrieved 2018 թ․ հունիսի 9. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  "Барбадос объявил о техническом дефолте по купону еврооблигаций с погашением в 2035 году". Cbonds. 2018 թ․ հունիսի 7. Retrieved 2018 թ․ հունիսի 9.(չաշխատող հղում)
5. ↑  "Barbados General Election Results 2018". caribbeanelections.com. Արխիվացված է the original 2019 թ․ սեպտեմբերի 12-ին. Retrieved 2023 թ․ մարտի 12. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
**Միա Լավ** (անգլ.՝ Ludmya Bourdeau "Mia" Love, դեկտեմբերի 6, 1975(1975-12-06), Բրուքլին, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի քաղաքական և պետական գործիչ, 2015 թվականի հունվարից Յուտայի 4-րդ ընտրական շրջանից ԱՄՆ ներկայացուցիչների պալատի անդամ, որը ներկայացնում է ԱՄՆ հանրապետական կուսկացությունը։

Կենսագրություն
--------------

Միա Լավը ծնվել է 1975 թվականի դեկտեմբերի 6-ին Նյու Յորքում, նրա ծնողները՝ հայիթյան գաղթականներ Մերի և Ժան Մաքսին Բուրդոնը, մեկնել են ԱՄՆ` տուրիստական վիզա ստանալու նպատակով, վախենալով տոնթոն-մակուտների հետապնդումներից և հայրենիքում թողնել երկու ավագ երեխաներն։ Երբ Լավը հինգ տարեկան էր, նա ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Նորուոլք, Կոնեկտիկուտ նահանգ, որտեղ ավարտել է դպրոցը, ապա ուսանել Հարթֆորդի համալսարանում։

1998 թվականին Միան, մորմոնիզմ ընդունելուց և Continental Airlines ավիաընկերությունում բորտուղեկցորդուհի աշխատելուց հետո, տեղափոխվել է Յուտա։ Այնտեղ նա ամուսնացել է Ջեյսոն Լավի հետ։

2009 թվականին ընտրվել է Սարատոգա Սփրինգս քաղաքի քաղաքապետ։

2012 թվականին, 2010 թվականի մարդահամարի արդյունքների համաձայն՝ Յուտայում ստեղծվել է նոր՝ 4-րդ ընտրատարածք։ Լավն իր թեկնածությունն է առաջադրել այդ տեղի համար, նրա մրցակիցը դեմոկրատ, 2-րդ շրջանի կոնգրեսական Ջիմ Մեթիսոնն էր։ Նա աջակցություն է ստացել նախագահի հանրապետական թեկնածուներ և փոխնախագահներ Միթ Ռոմնիի և Փոլ Ռայանի, ինչպես նաև Ներկայացուցիչների պալատի խոսնակ Ջոն Բեյների կողմից, բայց չնայած դրան՝ պարտվել է ընդամենը 768 ձայնով՝ 245 277 քվեարկած ընտրողների դեպքում (տարբերությունը կազմել է 0,31 տոկոս)։

2013 թվականի մարտին Լավը հայտարարել է, որ լրջորեն ուսումնմասիրում է Ներկայացուցիչների պալատի ընտրություններին կրկնակի մասնակցությունը։ Նույն տարվա մայիսին Միան հայտարարել է, որ մասնակցելու է 2014 թվականի ընտրություններին։ 2013 թվականի հուլիսին Լավն արդեն հավաքել էր 475 000 դոլար իր ընտրարշավի համար։ 2013 թվականի դեկտեմբերին Մեթիսոնը հայտարարել էր, որ չի վերընտրվի նոր ժամկետով, և Լավը դարձել է նախընտրական արշավի ֆավորիտը։ Արդյունքում նա հաղթանակ է տարել՝ հավաքելով ընտրողների ձայների 53,76%-ը։

2009 թվականին Միա Լավն ընտրվել է Սարատոգա-Սփրինգսի քաղաքապետ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3
2. ↑  Love getting boost from national GOP stars
3. ↑  GOP Mayor Mia Love thinking about another run for Congress
4. ↑  Mia Love raises $475K for House rematch
5. ↑  ""Utah Election Results US Congressional District #4"". Արխիվացված է the original 2016 թ․ նոյեմբերի 19-ին. Retrieved 2020 թ․ ապրիլի 25. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | ՅուԹյուբ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: n2016060241 · VIAF: 1263147907523779210002 · WorldCat VIAF: 1263147907523779210002 |

 |
**Մշակույթի ազգային պալատ** (բուլղար․՝ Национален дворец на културата, *Natsionalen dvorets na kulturata*, կրճատ՝ НДК, **ՆԴԿ**), գտնվում է Բուլղարիայի մայրաքաղաք Սոֆիայում։ Հարավ-արևելյան Եվրոպայի ամենամեծ բազմաֆունկցիոնալ կոնֆերանսների և ցուցահանդեսային կենտրոնն է։ Բացվել է 1981 թվականին Բուլղարիայի 1300-րդ տարելիցին։

Պատմություն
-----------

Կենտրոնը ստեղծվել է Բուլղարիայի ժողովրդական հանրապետության նախկին կոմունիստ առաջնորդ Թոդոր Ժիվկովի դստեր՝ Լյուդմիլա Ժիվկովայի առաջարկությամբ։ Շենքը նախագծվել է բուլղարացի և օտարերկրացի ճարտարապետների կողմից՝ Ալեքսանդր Գեորգիև Բարովի ղեկավարությամբ (1931-1999)։ Մշակույթի ազգային պալատի դիմաց գտնվող լանդշաֆտը ստեղծել է ճարտարապետների և լանդշաֆտային ինժեներների մեկ այլ թիմ՝ Աթանաս Ագուրայի ղեկավարությամբ։ Նախնական, շենքում ցուցադրվել են միասնական ոճով, ծանր, մուգ գույներ, մեծ, վառ որմնանկարներում պատկերված պատմական դեմքեր, իրադարձություններ։

2005 թվականի հուլիսին Մշակույթի ազգային պալատը Կոնգրեսի կենտրոնի միջազգային կազմակերպության կողմից ճանաչվեց ամենալավ կոնգրես կենտրոններից։

Կոնֆերանս կենտրոնը կահավորված է տարբեր միջոցառումների համար՝ ներառյալ համերգներ, բազմալեզվյա կոնֆերանսներ, ցուցահանդեսներ ու ցուցադրությունների սրահներ։ Տարածքի մակերեսը կազմում է 123,000 մետր, ունի 8 հարկ և 3 ստորգետնյա հարկեր, 13 սրահներ և 15.000 մետր ցուցահանդեսային տարածք։ Գլխավոր սրահում կարող են տեղավորվել շուրջ 3.000 մարդիկ։

Սոֆիայի ամենամյա միջազգային կինոփառատոնը տեղի է ունենում Մշակույթի ազգային պալատում։

Համերգներ
---------

Մշակութային ազգային պալատը համերգների անցկացման հիմնական վայրն է։ Սրահները լավ են նախագծված և կահավորված են հարմարավետ նստատեղերով։ Այստեղ համերգներով հանդես են եկել աշխարհահռչակ երգիչներ, երաժիշտներ, պարողներ։

Պատկերասրահ
-----------

* Տեսարան ՆԴԿ ռեստորանիցՏեսարան ՆԴԿ ռեստորանից

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "NDK - Hall 1". Արխիվացված է the original 2015 թ․ մարտի 16-ին. Retrieved 2015 թ․ ապրիլի 5.
2. ↑  "NDK - history". Արխիվացված է the original 2013 թ․ մայիսի 10-ին. Retrieved 2015 թ․ ապրիլի 5.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Official website
* Hotels close to The National Palace of Culture

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: n2001013742 · SUDOC: 149154453 · VIAF: 125675821 · WorldCat VIAF: 125675821 |

 |
**«Կարիկի և Վալյայի անհավանական արկածները»** (ռուս.՝ Необыкновенные приключения Карика и Вали), գրող Յան Լարիի գիրքը, որը պատմում է երեխաների անհավանական ճանապարհորդության մասին։ Զվարճալի արկածային ձևով գրողը պատմում է բույսերի և միջատների մասին։ Գրել է 1937 թվականին, վերահրատարակվել է մի քանի անգամ։
1987 թվականին գրքի հիման վրա նկարահանվել է համանուն ֆիլմը, իսկ 2005 թվականին՝ համանուն մուլտֆիլմը։

Սյուժե
------

Կարիկը և Վալյան քույր և եղբայր են։ Վալյան թեթևամիտ և լալկան է, իսկ Կարիկը համարձակ է և ունի հումորի զգացում։

Մի օր պրոֆեսոր Իվան Ենոտովը մի էլիքսիր է ստեղծում և կանչում երեխաներին մասնակցելու դրա առաջին փորձարկմանը։

Լաբորատորիա հասնելով` երեխաները չեն գտնում պրոֆեսորին և խմում են էլիքսիրը` մտածելով, որ դա լիմոնադ է (էլիկսիրը հաճելի հոտ ուներ և համեղ էր, ինչպես գազավորված ըմպելիքը)։ Էլիքսիրի ազդեցությամբ նրանք հարյուր անգամ փոքրանում են։ Նրանք բարձրանում են պատուհանի գոգին ընկած սատկած ճպուռի վրա հուսալով, որ պրոֆեսորը կվերցնի ճպուռին և կտեսնի նրանց մանրադիտակով, սակայն հանկարծ պարզվում, որ ճպուռը ողջ է և թռչում է` նրանց իր հետ տանելով։ Վերադառնալով լաբորատորիա` պրոֆեսորը նկատում է, որ գրեթե ամբողջ էլիքսիրը խմել են։ Նա հասկանում է, թե ինչ է պատահել և սկսում է փնտրել երեխաներին` իր հետ վերցնելով մեծացնելու փոշին։ Խոտերի մեջ թաքցնելով փոշիով տուփը և ձողով նշելով դրա տեղը` պրեֆեսորը խմում է մնացած էլիքսիրը և գնում է երեխաներին փնտրելու խոտերի մեջ։
Ի վերջո դա նրան հաջողվում է, նրանք գնում են մեծացնող փոշով արկղի մոտ։ Բայց նրանք չգիտեն, թե որքան սարսափելի և հետաքրքիր արկածներ են նրանց սպասում...

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Գիրքը «Альдебаран» գրադարանում". Արխիվացված է the original 2009 թ․ հուլիսի 31-ին. Retrieved 2019 թ․ փետրվարի 5. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  Ամբողջական անունն Օսկա է, որը հնչում է միայն ֆիլմում, իսկ գրքում չի հիշատակվել

Արտաքին հղումներ
----------------

* Повесть на сайте «Лаборатория фантастики» (классификатор, аннотация, лингвоанализ, издания)
**«Կայսր Հոնորիուսի սիրելիները»** (անգլ.՝ The Favourites of the Emperor Honorius), անգլիացի նկարիչ Ջոն Ուիլյամ Ուոթերհաուսի նկարը՝ ստեղծված 1883 թվականին։ Գտնվում է Հարավային Ավստրալիայի պատկերասրահի հավաքածուում։

Սյուժե
------

Կտավի ուրվանկար
Նկարում պատկերված է Արևմտյան Հռոմեական կայսրության կայսր Հոնորիուսը, որն զբաղված է իր առջևում գտնվող գորգին հավաքված թռչուններին կերակրելով։ Գորգի մուգ գույները և նրա հագուստը որոշում են տարածությունը։ Հոնորիուսից և թռչուններից հեռու պատկերված են ավելի բաց գույների հագուստներով խորհրդականները, որոնք փորձում են գրավել տիրակալի ուշադրությունը։ Հետին պլանում բարձրանում է հռոմեական առաջին կայսր Օգոստոս Օկտավիանոսի արձանը։

Հոնորիուս կայսեր՝ թռչուններով տարվածության մասին իմանում ենք բյուզանդացի պատմիչ Պրոկոպիոս Կեսարացու «Պատերազմ վանդալների դեմ» աշխատությունից.

> Ասում են, որ այդ ժամանակ Ռավեննայում բասիլևս Հոնորիուսի ներքինիներից մեկը, ամենայն հավանականությամբ նրա թռչունների պահապանը, հաղորդում է, որ Հռոմն ընկել է։ Ի պատասխան բասիլևսը բարձրաձայն բացականչում է. «Ախր ես հենց նոր կերակրեցի նրան իմ սեփական ձեռքերով»։ Հարցն այն է, որ նա ուներ Հռոմ անունով մի հսկայական աքլոր։ Ներքինին, հասկանալով նրա խոսքերը, ասում է նրան, որ Հռոմ քաղաքն է կործանվել է Ալարիկի ձեռքով։ Հանգստանալով բասիլևսն ասում է. «Իսկ ես, իմ ընկեր, մտածեցի, որ իմ աքաղաղ Հռոմը մահացավ»։ Ասում են՝ այնքան հոյակապ էր այդ բասիլևսի անխոհեմությունը։
> 
>

Ցուցադրություն
--------------

«Կայսր Հոնորիուսի սիրելիները» նկարը համարվում է Հարավային Ավստրալիայի պատկերասրահի հավաքածուի մաս, որին պատկանում է նաև 1892 թվականի Ջոն Ուոթերհաուսի *Circe Invidiosa* նկարը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "johnwilliamwaterhouse.com: The Favourites of the Emperor Honorius". Արխիվացված է the original 2015 թ․ դեկտեմբերի 8-ին. Retrieved 2013 թ․ հունվարի 15.
2. ↑  Hobson, Anthony. 1989. *J. W. Waterhouse*. Oxford: Phaidon Christie’s. pages 25, 28-29. ISBN 0-7148-8066-3
3. ↑  Art Gallery of South Australia: Collection

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Ջոն Ուիլյամ Ուոթերհաուս |
| --- |
|  |
| Նկարների ցանկ |
|  |
| Նկարներ | 
* *Փողոցային տեսարան Կահիրեում* (1873)
* *Քունը և նրա խորթ եղբայր Մահը* (1874)
* *Կայսր Հոնորիուսի սիրելիները* (1883)
* *Հարցում պատգամախոսին* (1884)
* *Սուրբ Եվլալիա* (1885)
* *Կախարդական օղակ* (1886)
* *Լեդի Շալոտը* (1888)
* *Կիրկեն գավաթը մատուցում է Ոդիսևսին* (1891)
* *Ոդիսևսը և սիրենները* (1891)
* *Կիրկե* (1892)
* *Լեդի Շալոտը նայում է Լանսելոտին* (1894)
* *Օֆելյա* (1894)
* *Հիլասը և նիմփաները* (1896)
* *Պանդորա* (1896)
* *Մարիանան հարավում* (1897)
* *Ճակատագիր* (1900)
* *Սիրենը* (մոտ 1900)
* *Բյուրեղապակե գունդ* (1902)
* *Հյուսիսային քամի* (1903)
* *Էքո և Նարցիս* (1903)
* *Յասոն և Մեդեա* (1907)
* *Վարդերն արագ քաղեք* (1908)
* *Վարդերն արագ քաղեք* (1909)
* *Կախարդուհին* (1915)

 |  |
|  |
| Related | 
* Էսթեր Ուոթերհաուս (կինը, 1857-1944)
* Պրեռաֆայելիտներ

 |
|  |
| Commons page Commons: John William Waterhouse |

 |
**Յավար Աբաս ղիզի Քալանթարլի** (ադրբ.՝ Yavər Abbas qızı Kələntərli, մարտի 26, 1902(1902-03-26), Շամախի, Բաքվի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - փետրվարի 5, 1979(1979-02-05), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ադրբեջանցի խանենդե, Ադրբեջանական ԽՍՀ վաստակավոր արտիստ;

Կենսագրություն
--------------

Մուղամի մեջլիս. Խան Շուշինսկի, Ֆիքրեթ Ամիրով, Ղուրբան Փիրիմով, Բախրամ Մանսուրով, Միրզա Մանսուր Մանսուրով, Յավար Քալանթարլի, Սեիդ Շուշինսկի, Հաղիղաթ Ռզաևա, Մունավվեր Մանսորովա
Յավար Քալանթարլին ծնվել է 1902 թվականի մարտի 26-ին Շամախիում։ Նա սովորել է աղջիկների դպրոցում։ Յավարը 1922 թվականին ավարտել է մեկամյա երաժշտական դասընթացը։ 1924 թվականին նա հանդիպել է կոմպոզիտոր Մուսլիմ Մագոմաևին։ Յավար Քալանթարլիի երաժշտական գործունեությունը սկսել է Մուսլիմ Մագոմաևի օգնությամբ։ Նա եղել է մուղամի և ադրբեջանական ժողովրդական երգերի մեծ կատարող։ 1932-1937 թվականներին եղել է Ադրբեջանի ռադիոյի մենակատար։ 1937-1941, 1945-1951 թվականներին եղել է Ադրբեջանի օպերայի և բալետի թատրոնի մենակատար։ Նա կատարել է *Լեյլիի* (Լեյլի և Մեջնուն օպերա, Ուզեիր Հաջիբեկով), *Ասլիի* (Ասլի և Քերեմ օպերա, Ուզեիր Հաջիբեկով) և *Էրեբզենգիի* (Շախ Իսմայիլ օպերա, Աբդուլ Մագոմաև) դերերը։

Նա կատարել է «Բայաթի-Շիրազ», «Սեգյահ», «Մահուր», «Բայաթի-քուրդ», «Շուռ» մուղամները։ Մուղամներից բացի, Յավար Քալանթարլին կատարել է նաև ժողովրդական երգեր։

Յավար Քալանթարլին մահացել է 1979 թվականի փետրվարի 5-ին Բաքվում։

Կոչումներ և Պարգևներ
--------------------

* Ադրբեջանական ԽՍՀ վաստակավոր արտիստ - 1939;

Արտաքին հղումներ
----------------

* Յավար Քալանթարլի - «Շուռ»
* Յավար Քալանթարլի - «Բայաթի-քուրդ»
* Յավար Քալանթարլի - «Բայաթի-Շիրազ»
* Յավար Քալանթարլի

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  ochagsamara.wordpress.com
2. ↑  "Յավար Աբաս ղիզի Քալանթարլի". Արխիվացված է the original 2018 թ․ նոյեմբերի 18-ին. Retrieved 2019 թ․ մայիսի 22. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  Յավար Քալանթարլի