recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ա. Ի. Նեսվիցկու քաղաքային դաստակերտ** (ռուս.՝ Городская усадьба А. И. Несвицкой, Ռուկավիշնիկովի ապաստան (ռուս.՝ Рукавишниковский приют)), պատմական շենք Մոսկվայի Սադովոե օղակ փողոցում (Սմոլենսկայա-Սեննայա հրապարակ, տուն 30)։

Պատմություն
-----------

Այս տարածքի մասին առաջին անգամ հիշատակվել է 18-րդ դարում։ Այն ժամանակ սեփականատերն է եղել Ն. Մ. Ժելյաբուժսկին, որի օրոք կառուցվել է հիմնական շենքը։ 1775 թվականին այն արդեն եղել է Մոսկվայի հատակագծում։

1794 թվականին տարածքի նոր սեփականատերն է եղել Ն. Ի. Նեսվիցկայան, ում օրոք տունը վերակառուցվել է։ Կարծիքներից մեկի համաձայն, գաղափարի հեղինակն է եղել հայտնի ճարտարապետ Կազակով Մատվեյ Ֆեդովովիչը, ինչը հաստատված չէ, չնայած Կազակովի ալբոմներում Նեսվիցկու տան գծագրերը կան։ 1812 թվականին տունը տուժել է հրդեհի պատճառով։ Հետագայում վերանորոգվել է։

1864 թվականին վաճառական Նիկոլայ Ռուկավիշնիկովը գումար է հատկացրել անչափահաս իրավախախտների համար Մոսկվայում առաջին ապաստարանը ստեղծելու համար։ 1873 թվականին տեղական բնակիչների դիմումից հետո կայսր Ալեքսանդր II-ի հրամանով ապաստարանն անվանվել է վաճառականի անունով։ Երբ Նիկոլայ Վասիլևիչը մահացավ, նրա հուղարկավորության ժամանակ ոչ միայն հարազատներն էին, այլև կացարանի սաները։ Ապաստանի աշխատանքը շարունակելու նպատակով Իվան և Կոնստանտին վաճառական եղբայրները 120 հազար ռուբլի արժողությամբ տուն են գնել, որը 1878 թվականին դարձել է քաղաքային հաստատություն։ 1879 թվականին այն վերակառուցվել է ճարտարապետ Ալեքսանդր Օբերի նախագծի համաձայն։ 1920 թվականին ապաստանը փակվել է և դարձել կոմունալ շենք։ 1945 թվականից հետո տունը վերականգնվել է։ 21-րդ դարում շենքում տեղավորվել են առևտրային կազմակերպություններ։

Ճարտարապետություն
-----------------

Նեսվիցկու տունը բազմիցս վերակառուցվել է։ Սկզբում, սեփականատեր Ժելուբուժի օրոք, տունը պահպանվել է բարոկկո ոճով, Նեսվիցկու օրոք տան ոճը դարձել է կլասիկ. կենտրոնում կառուցվել է սյունասրահ, որն ամրացված է ութ կորնթոսյան սյուններով, զարդարված ճակտոնով։ 19-րդ դարում շենքը բավականին հեռու էր փողոցից, դատարկ տարածքներում տեղավորվեցին երկու փայտե կցակառույցներ։ 1879 թվականին ճարտարապետ Ա. Լ. Օբերի մտադրությամբ ճակատի կողմից պետք է կառուցվեր Նիկոլայ հրաշագործի անվան եկեղեցին ռուս-բյուզանդական ոճով։ Հետագայում գլխավոր մուտքի առաջև շենք է կառուցվել։

Գնահատականներ
-------------

Անգլիացի քարոզիչ և Վեստմինստերյան աբբայության դեկան Արթուր Ստենլի Պենրին ապաստան այցելելուց հետո ասել է.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Կարող եմ հանգիստ մեռնել. սուրբ եմ տեսել։ |  |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Постановление Совета Министров РСФСР № 1327 от 30.08.1960
2. 1 2 3 4 5  "Усадьба Н.И. Несвицкой" (in ռուսերեն). Retrieved 2015 թ․ մայիսի 25.
3. 1 2  "Дом Несвицкой на Смоленской-Сенной" (in ռուսերեն). Արխիվացված է the original 2017 թ․ սեպտեմբերի 22-ին. Retrieved 2015 թ․ մայիսի 25. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

Страница в реестре объектов культурного наследия Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լուն Վոժ (այլ կիրառումներ)

**Լուն Վոժ** (ռուս.՝ Лун-Вож), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը գտնվում է Յորսա գետի ձախ ափին՝ 184 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 17 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը ստորին Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — **03050300212103000084411**
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — **103008441**
* Ավազանի կոդը — **03.05.03.001**
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — **03**
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — **0**

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության:Անդրոնովա Վիսկա". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ հուլիսի 18. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 13.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ГВР |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լուն Վոժ (այլ կիրառումներ)

**Լուն Վոժ** (ռուս.՝ Лун-Вож), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Մեծ Սոյու գետի աջ ափին 37 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 30 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է սկսած ակունքից մինչև Սիկտիվկար քաղաք, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050100212103000060985
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103006098
* Ավազանի կոդը — 03.05.01.002
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության:Լուն Վոժ". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ օգոստոսի 10. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 24.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · ГВР |

 |
**Յուրի Դետոչկինի հուշարձան** (ռուս.՝ Памятник Юрию Деточкину), հուշարձան՝ նվիրված Էլդար Ռյազանովի «Զգուշացիր ավտոմեքենայից» ֆիլմի գլխավոր հերոս Յուրի Դետոչկինին։ Տեղադրվել է Սամարայի երկաթուղային կայարանի հարևանությամբ՝ Կոմսոմոլսկայա հրապարակում։

Պատմություն
-----------

Հուշարձանը տեղադրվել է 1927 թվականի նոյեմբերի 18-ին Սամարայում ծնված Էլդար Ռյազանովի 85-ամյակի կապակցությամբ։ 2,2 մ բարձրությամբ 470 կիլոգրամ քաշով բրոնզե քանդակում պատկերված է ապահովագրական գործակալ, սիրողական թատրոնի դերասան և մեքենա փախցնող Յուրի Դետոչկինն այնպես, ինչպես երևում է ֆիլմի վերջին սցենարում, երբ կանգնած է տրոլեյբուսի առջև, ողջունելով գլխարկը ձեռքին, պայուսակը ոտքերի մոտ, ժպիտը դեմքին՝ «Բարև, Լյուբա, ես վերադարձել եմ»։

Ստեղծագործության էսքիզը ստեղծվել է «Նովայա գազետա» թերթի գլխավոր նկարիչ Պյոտր Սարուխանովի կողմից, իսկ «Նովայա գազետա» թերթի խմբագիր Դմիտրի Մուրատովը նախագծի ոգեշնչողներից մեկն էր։ Բրոնզե քանդակը ստեղծել է Ռուսաստանի նկարիչների միության անդամ Իվան Մելնիկովը։ Քանդակագործի խոսքերով նա փորձել է պատկերել մարդու ներքին վիճակը, ով իր հոգում պահում է լավը, չնայած անցած բոլոր փորձություններին։ Հուշարձանը ստեղծվել է արտաբյուջետային միջոցների հաշվին։

Հուշարձանի տեղադրման համար ընտրվել է կայարանի հարևանությամբ գտնվող տարածքը, որպեսզի հուշարձանը տեսանելի լինի ինչպես սամարացիների, այնպես էլ քաղաքի այցելուների համար։ Հուշարձանի տեղադրման վայրը հաստատվել է Ռյազանովի կողմից։ Հուշարձանի բացման արարողությունը տեղի է ունեցել 2012 թվականի նոյեմբերի 9-ին, որին ներկա են գտնվել մոտ երկու հարյուր մարդ։ Էլդար Ռյազանովը տիկնոջ հետ ժամանել է բացման արարողությանը, իսկ մեծ էկրանին ցուցադրվել է դերասանուհի Օլգա Արոսևայի ողջույնի խոսքը, որը «Զգուշացիր ավտոմեքենայից» ֆիլմում մարմնավորել է Յուրի Դետոչկինի հարսնացուին՝ Լյուբային, որի մոտ էլ շտապում էր բանտից։ Հուշարձանի բացման արարողությանը ներկա է գտնվել նաև Սամարայի մարզի նահանգապետ Նիկոլայ Մերկուշկինը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Ирина Чечурина (2012 թ․ նոյեմբերի 9). "В Самаре открыли памятник Юрию Деточкину" (in ռուսերեն). Российская газета. Retrieved 2013 թ․ սեպտեմբերի 5.
2. 1 2  "В Самаре открыли памятник Юрию Деточкину" (in ռուսերեն). Полит.ру. 2012 թ․ նոյեմբերի 9. Արխիվացված է the original 2019 թ․ սեպտեմբերի 19-ին. Retrieved 2013 թ․ օգոստոսի 31.
3. ↑  "В Самаре установлен памятник Юрию Деточкину" (in ռուսերեն). tvkultura.ru. 2012 թ․ նոյեմբերի 9. Արխիվացված է the original 2012 թ․ նոյեմբերի 16-ին. Retrieved 2013 թ․ օգոստոսի 31.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լուն Վոժ (այլ կիրառումներ)

**Լուն Վոժ** (ռուս.՝ Лун-Вож), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Վուկտիլ գետի աջ ափին 32 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 30 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է սկսած ակունքից մինչև Սիկտիվկար քաղաք, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03020200112103000016095
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103001609
* Ավազանի կոդը — 03.02.02.001
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության:Լուն Վոժ". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ օգոստոսի 10. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 25.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · ГВР |

 |
**Խորհրդարանական ընտրություններ Ադրբեջանում** (Ադրբեջանի գերագույն խորհրդի և Ադրբեջանական ԽՍՀ տեղական խորհուրդների ընտրություններ), ընտրություններ, որոնք Ադրբեջանի ներկայիս տարածքում տեղի են ունեցել 1990 թվականի սեպտեմբերի 30-ին և հոկտեմբերի 14-ին (II փուլ)։ Սրանք Ադրբեջանի պատմության առաջին բազմակուսակցական ընտրություններն էին։ Բացի Կոմունիստական կուսակցությունից, ընտրություններին մասնակցում էին նաև Ժողովրդական ճակատ ազգային-ժողովրդավարական կուսակցության ներկայացուցիչները, ինչպես նաև անկախ թեկնածուներ։

Ընտրությունների առանձնահատկություններ
-------------------------------------

Ընդհանուր առմամբ ընտրվել է 360 պատգամավոր, ընդ որում 11 մանդատ ավտոմատաբար թափուր մնաց, քանի որ ընտրությունները չէին անցկացվում Լեռնային Ղարաբաղի ինքնավար մարզում։ Այդպիսով, դրանք անց են կացվել 349 միամանդատ ընտրատարածքներում։ Վերջնարդյունքում, 20 պատգամավորական աթոռ թափուր մնաց։

Ադրբեջանում այս ընտրությունները կայացել են արտակարգ դրության ռեժիմի պայմաններում, որը հայտարարվել էր 1990 թվականի հունվարի 20-ին։ Ադրբեջանի ժողովրդական ճակատի խնդրանքով ընտրություններին ժամանած դիտորդները հետ ուղարկվեցին Բաքվից։ Միայն 80 մարդ կարողացավ դուրս գալ օդանավակայանի տարածքից։

Ընտրությունների արդյունքներ
---------------------------

|  |
| --- |
| Կուսակցություններ և խմբեր | Ձայներ | % | Տեղեր |
| Ադրբեջանի կոմունիստական կուսակցություն (*Azərbaycan Kommunist Partiyası*) |  | 77,8 % | 280 |
| Ադրբեջանի ժողովրդական ճակատ (*Azərbaycan Xalq Cəbhəsi*) |  | 12,5 % | 45 |
| Անկախ |  | 4,2 % | 15 |
| Թափուր տեղեր |  | 5,5 % | 20 |
| **Ընդհանուր** |  | **100%** | **360** |

Հետաքրքիր փաստեր
----------------

Ադրբեջանի ապագա նախագահ Հեյդար Ալիևը այս ընտրությունների արդյունքում հաղթեց Նախիջևանի Ինքնավար Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության Ներամի շրջանում։ Դրանից հետո արդեն նա ընտրվեց Նախիջևանի ԻԽՍՀ գերագույն խորհրդի նախագահ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "ВЫБОРЫ В АЗЕРБАЙДЖАНЕ: ПРЕЕМСТВЕННОСТЬ ВЛАСТИ СОХРАНИТСЯ". Արխիվացված from the original on 2015 թ․ հոկտեմբերի 4. Retrieved 2015 թ․ հոկտեմբերի 3.
**Նելսոն Սերոբի Շիրվանյան** (հուլիսի 25, 1944(1944-07-25), Նոր Ջուղա, Իրան - հունվարի 12, 2018(2018-01-12), Երևան, Հայաստան), հայ քանդակագործ, գեղանկարիչ։ Հայաստանի նկարիչների միության անդամ։

Կենսագրություն
--------------

Նելսոն Շիրվանյանը ծնվել է Իրանի Նոր Ջուղա քաղաքում։ 1946 թվականին ընտանիքը հայրենդարձել է և հաստատվել Երևանում։ Ավարտել է Երևանի թիվ 79 միջնակարգ դպրոցը, 1965 թվականին՝ Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանը, 1970 թվականին՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի քանդակագործության բաժինը։

Դեռևս խորհրդային իշխանության տարիներին կարողացել է նորովի մեկնաբանել խաչքարը՝ փոխելով դրա և՛ ծավալային ֆորման, և՛ զարդապատկերային համակարգը՝ ներմուծելով այդտեղ նոր տարրեր։ Շիրվանյանն առանձին աշխատանքներում հասել է նաև չորրորդ չափման գաղափարին (4D):

Ֆիլմեր
------

Որպես դերասան նկարահանվել է «Այդ քաղցր բառը՝ ազատություն» (1972), «Բոլոր տարիքներն են սիրուն ենթակա» (1980) ֆիլմերում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Nelson Serob Shirvanyan
2. ↑  "Նելսոն Շիրվանյանի մասին avproduction.am կայքում". Արխիվացված է the original 2020 թ․ սեպտեմբերի 22-ին. Retrieved 2020 թ․ մայիսի 14. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Նելսոն Շիրվանյան, Բոհեմ

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | AV Production |

 |
**Խորվաթական խոհանոց** (խորվ.՝ Hrvatska kuhinja), խորվաթների ազգային խոհանոցը։

Նկարագրություն
--------------

Բալկաններում յուրաքանչյուր տարածաշրջան ունի իր սեփական խոհարարական ավանդույթները։ Խորվաթիան բացառություն չէ, և իր խոհանոցի արմատները գալիս են խոր հնադարից։ Ընդ որում, մայրցամաքի խոհանոցը տարբերվում է ափամերձից։ Մայրցամաքի խոհանոցը բնութագրվում է վաղ սլավոնական և ավելի ուշ հարևան մշակույթների շփումներով՝ հունգարական, ավստրիական և թուրքական, որտեղ սննդի պատրաստման համար օգտագործվում է խոզի ճարպ և այնպիսի համեմունքներ, ինչպիսիք են սև պղպեղը, պապրիկան, սխտորը։ Ափամերձ տարածքը կրում է հունական, հռոմեական, ինչպես նաև ավելի ուշ իտալական (հատկապես վենետիկյան) և ֆրանսիական խոհանոցների ազդեցությունը, որտեղ օգտագործում են ձիթապտղի յուղ, խոտաբույսեր և համեմունքներ, ինչպիսիք են հազրեվարդը, եղեսպակը, դափնու տերևը, խնկածաղիկը, սուսամբարը, դարչինը, մեխակը, մշկընկույզը, կիտրոնի և նարինջի կեղևը։ Խորվաթիայում հայտնի են նաև նախկին Հարավսլավիայի սննդամթերքները և բաղադրատոմսերը։ Լայնորեն հայտնի է այնպիսի մսային նրբախորտիկ, ինչպիսին է ոչխարի կուլենը ծխեցրած երշիկը, որը գրանցված ապրանքային նշան է ԵՄ-ում։

Խորվաթական խոհանոցը կարելի է բաժանել մի քանի տարածաշրջանների` Իստրիա, Դալմաթիա, Դուբրովնիկ, Լիկա, Խորվաթական Զագորե, Մեջիմուրսկ, Պոդրավինա, Սլավոնիա և այլն, որոնք ունեն իրենց խոհարարական ավանդույթները, բնորոշ են տարածքի համար և պարտադիր չէ, որ հայտնի լինեն Խորվաթիայի մյուս մասերում։

* Որոշ ուտեստներ
* Գուլյաշ, հայտնի է տարածաշրջանների մեջ մասումԳուլյաշ, հայտնի է տարածաշրջանների մեջ մասում
* Խորվաթական պրշուտԽորվաթական պրշուտ
* Օմարներ ԴալմաթիայիցՕմարներ Դալմաթիայից
* Տրյուֆել ԻստրիայիցՏրյուֆել Իստրիայից

* Խմիչքներ
* ՍլիվովիցաՍլիվովիցա
* Velebitsko գարեջուրVelebitsko գարեջուր
* ՄարաշինոՄարաշինո

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Хорватская кухня
2. ↑  "Хорватский кулен получил престижную награду" (in ռուսերեն). jugoslovo.com. Արխիվացված է the original 2016 թ․ օգոստոսի 29-ին. Retrieved 2016 թ․ դեկտեմբերի 21. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Խորվաթական խոհանոցի բաղադրատոմսեր
* Croatian cuisine(անգլ.)
* Хорватська кухня — ремарки до відпочинку в Хорватії Archived 2015-10-05 at the Wayback Machine.(ուկր.)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: sh85031809 · LNB: 000290490 |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լունվոժ (այլ կիրառումներ)

**Լունվոժ** (ռուս.՝ Лунвож), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Պոժյոգ գետի աջ ափին 126 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 33 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է սկսած ակունքից մինչև Սիկտիվկար քաղաք, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03020200212103000022330
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103002233
* Ավազանի կոդը — 03.02.02.002
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության:Լունվոժ". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ օգոստոսի 10. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 25.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · ГВР |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լույս (այլ կիրառումներ)

**«Լույս»**, կրոնական, բարոյական և ընտանեկան կիսամսյա հանդես (հետագայում՝ շաբաթաթերթ)։ Լույս է տեսել 1874-1885 թվականներին, Կ. Պոլսում։ Խմբագիրներ՝ Հ. Դիմաքսյան, Մ. Գափամաճյան։ Կրոնական քարոզների, բարոյական և այլ խրատների միջոցով ավանդել է Ավետարանի սկզբունքները։ Տպագրել է հոդվածներ Հայաստանի պատմական անցյալի, ազգային խնդիրների, երեխաների դաստիարակության վերաբերյալ։ Վերջին շրջանում կարևոր տեղ է հատկացրել երգիծանքին որպես հասարակական կյանքի արատները վերացնելու միջոց։ Տպագրել է նաև Կ. Պոլսի ազգային վարչության, պատրիարքականի, դպրոցների, ուսումնական խորհուրդների գործունեության մասին, բանաստեղծություններ, տնտեսագիտական զրույցներ։ Աշխատակցել են Հ. Պարոնյանը (1879 թվականից), Գ. Մալեզյանը, Ա. Ֆելեկյանը, Դ. Սթիմարաճյանը և ուրիշներ։ 1882 թվականից հրատարակվել է համանուն շաբաթաթերթ «Գավառական թերթ» ենթավերնագրով՝ նախատեսված գավառական թղթակիցների համար։

1895-1908 թվականներին շարունակել է լույս տեսնել. խմբագիրներն էին՝ Մ. Սուլթանյան, Հ. Մառք։ Ունեցել է կրոնաբարոյախոսական ուղղություն։ «Լույս» հիմնականում տպագրել է դաստիարակչական բնույթի նյութեր։ Թարգմանաբար, երբեմն նաև բնագրով, ներկայացրել է նմուշներ եվրոպական և թուրք, գրականությունից։ Ազգային կյանքի վերաբերյալ նյութերը գերակշռաբար նվիրված են դըպրոցական-կրթական խնդիրներին և սովորողներին գործնական գիտելիքներով զինելու անհրաժեշտությանը։ Ծանոթացրել է նաե ժամանակի քաղղաքական անցուդարձին։ Վերջին շրջանում «Լույս» վերածվել է՝ կանանց նվիրված պարբերականի, որը բացառապես անդրադարձել է ընտանիքում կնոջ դերի բացահայտման ու նոր սերնդի դաստիարակության հարցերին, հրատարակել չափածո և արձակ գեղ. գործեր։ Աշխատակցել են Զ. Մոմճյանը, Մ. Փափազյանը, Հ. Արշակյանը, Տ. Կյուլպենկյանը և ուրիշներ։ Վ. Ղոնկասյա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Վիեննայի մենաստանի մամուլի շտեմարան- ԼՈՅՍ". Retrieved 2022 թ․ դեկտեմբերի 26.
2. ↑  "Համահայկական թվանշային գրադարան". Արխիվացված է the original 2022 թ․ դեկտեմբերի 26-ին. Retrieved 2022 թ․ դեկտեմբերի 26.

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 682)։*  |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լիմոն (այլ կիրառումներ)

**Լիմոն**, հայտնի է նաև որպես **Պուերտո Լիոն**, (իսպ.՝ Puerto Limón), քաղաք Կոստա Ռիկայի արևելյան ափերին, Լիմոն նահանգում։ Համանուն կանտոնի վարչական կենտրոնը։ Բնակչությունը՝ 105000 մարդ (2005 թվականի տվյալներով)։ Տարածքը՝ 1765,79 կմ²։ Քաղաքին է պատկանում Կարիբյան ծովում գտնվող փոքր Ուվիտա կղզին։ Ունի երկու տերմինալ նավահանգիստ՝ Լիմոն և Մոյն։ Գործում է միջազգային օդանավակայան (իսպ.՝ Aeropuerto Internacional Pablo Zidar): Առողջապահության համար նախատեսված է Dr. Tony Facio Castro հիվանդանոցը։ Կոստա Ռիկայի ֆուտբոլի առաջնությունում հանդես է գալիս «Լիմոն» ակումբը, որի տնային մարզադաշտը «Estadio Juan Gobán»-ն է։

Քաղաքը պաշտոնապես հիմնադրվել է 1854 թվականին՝ Ֆիլիպ Վալենտինի կողմից։

1871 թվականին սկսվում է Սան Խոսեն Լիմոնի նավահանգստին կապող երկաթուղու կառուցումը, որպեսզի հեշտացվի կոստա ռիկյան սուրճի արտահանումը Եվրոպա։ Աշխատանքի մեջ ներգրավված էին իմիգրանտներ Ճամայկա կղզուց, հիմնականում աֆրիկական ծագման։ Իմիգրանտները իրենց հետ բերեցին լեզու, մշակույթ, կրոն և խոհանոց։ Արդյունքում այս հանգամանքները Լիմոնի բնակչությանը ամբողջ Կոստա Ռիկայի բնակչությունից բավականին ուրույնություն նախասահմանեցին։ Երկաթուղու կառուցումը ավարտվեց 1890 թվականին։

1949 թվականից քաղաքում անցկացվում է ամենամյա կառնավալ, որը սկսվում է հոկտեմբերի 12-ին և տևում է մեկ շաբաթ։ Տոնը նվիրված է 1502 թվականի հոկտեմբերի 12-ին Քրիստափոր Կոլումբոսի վերջին՝ չորրորդ ճանապարհորդության ժամանակ Լիմոնի ափերի հայտնագործմանը։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
*

Քույր քաղաքներ
--------------

* Ռումինիա Գալաց, Ռումինիա (1992 թվականից)
* Կոլումբիա Սան Անդրեաս, Կոլումբիա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "World Gazetteer". Արխիվացված է the original 2013 թ․ փետրվարի 17-ին. Retrieved 2015 թ․ դեկտեմբերի 13.
2. ↑  *limón* Span¡shD!ct. Retrieved: 11 June 2011.
3. ↑  Limón Airport at *Great Circle Mapper*
4. ↑  "Quienes Somos: Hospital Regional Dr. Tony Facio Castro" *Caja Costarricense de Seguro Social*. Retrieved: 2012-03-07. (Իսպաներեն)
5. ↑  *Encyclopedia Americana* (1918–1920), Vol. XXVII, p. 645-646 online version at www.archive.org (last viewed 24 May 2011)
6. ↑  Limón despidió a su Mister King con respeto y carnaval(չաշխատող հղում)

Արտաքին հղումներ
----------------

* ECLIPSE DE LUNA EN SAN ANDRÉS (իսպ.)
**Լև Ստեփանի Սանդախչիև** (հունվարի 11, 1937(1937-01-11), Դոնի Ռոստով, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - հունիսի 29, 2006(2006-06-29), Koltsovo, Novosibirsk Oblast, Նովոսիբիրսկի մարզ, Ռուսաստան), խորհրդային կենսաբան։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (1975), պրոֆեսոր (1981): Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս (1992 թղթակից անդամ՝ 1981):

Կենսագրություն
--------------

Լև Սանդախչիևը ծնվել է 1937 թվականին Դոնի Ռոստովում։ 1959 թվականին ավարտել է Մոսկվայի քիմիատեխնոլոգիական ինստիտուտը։ 1959-1974 թվականներին աշխատել է ԽՍՀՄ ԳԱ Նովոսիբիրսկի օրգանական քիմիայի ինստիտուտում, 1969-1970 թվականներին՝ ավագ գիտաշխատող, 1970-1974 թվականներիին՝ լաբորատորիայի վարիչ, 1974-1975 թվականներին՝ մոլեկուլային կենսաբանության ՀամԳՀԻ մոլեկուլային կենսաբանության բաժնի պետ, 1975-1979 թվականներին՝ փոխտնօրեն, 1979-1986 թվականներին՝ տնօրեն, 1986-1995 թվականներին՝ «Վեկտոր» ԳԱՄ-ի գլխավոր տնօրեն, 1995 թվականից՝ Վիրուսաբանության և կենսատեխնոլոգիայի «Վեկտոր» գիտական կենտրոնի հիմնադիր տնօրեն։

Աշխատանքները վերաբերում են մոլեկուլային կենսաբանությանը, կենսատեխնոլոգիային, վիրուսաբանությանը։ Միջազգային ճանաչում ունեն մարդկանց համար ախտածին լայն սպեկտրով վիրուսների գենոմների կառուցվածքային-ֆունկցիոնալ հետազոտությունները։ Մշակել է մոլեկուլային կենսաբանության և գենետիկական ճարտարագիտության հետազոտման եղանակներ, որոնք հնարավորություն են տալիս ստանալ բուժկանխարգելիչ և ախտորոշիչ նոր պատրաստուկներ։ Սանդախչիևը կազմակերպել է ռեկոմբինանտ ինտերֆերոնի առաջին արտադրությունը ՌԴ-ում, ստեղծել լայն անվանակարգով ախտորոշիչ թեստ-համակարգերի թողարկման արտադրության հենակետ, որն ապահովում է Ռուսաստանի պահանջարկի 30 %-ը։ Կազմակերպել է կենտրոնում մշակված հակավիրուսային ռիդոստին պատրաստուկի, հեպատիտ А-ի և կարմրուկի ապաակտիվացրած վակցինաների արտադրություն։

Պարգևներ, մրցանակներ
--------------------

* ԽՍՀՄ պետական մրցանակ (տեխնիկայի բնագավառում), 1985 թ.
* ՌԴ կառավարության մրցանակ, 2000 թ.
* Լենինի շքանշան
* Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Сандахчиев Л.С. - Общая информация". *www.ras.ru*. Retrieved 2017 թ․ փետրվարի 9.
2. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2007*.
3. ↑  "ՀԱՅՈՒԹՅԱՆ ՄՏԱՎՈՐ ՆԵՐՈՒԺԸ ՀԱՐԱՎԱՅԻՆ ՌՈՒՍԱՍՏԱՆՈՒՄ". *www.noravank.am*. Retrieved 2017 թ․ փետրվարի 9.
4. ↑  "Памяти Льва Степановича Сандахчиева". *www.bio.su*. Retrieved 2017 թ․ փետրվարի 9.
5. ↑  "Наука в Сибири". *www.nsc.ru*. Արխիվացված է the original 2020 թ․ հունիսի 26-ին. Retrieved 2017 թ․ փետրվարի 9.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: n91006543 · VIAF: 23772153 · WorldCat VIAF: 23772153 |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լուն Վոժ (այլ կիրառումներ)

**Լուն Վոժ** (ռուս.՝ Лун-Вож), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Անիբ Յու գետի ձախ ափին 55 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 23 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է սկսած ակունքից մինչև Սիկտիվկար քաղաք, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03020200112103000016392
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103001639
* Ավազանի կոդը — 03.02.02.001
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության:Լուն Վոժ". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ օգոստոսի 10. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 24.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ГВР |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լուն Վոժ (այլ կիրառումներ)

**Լուն Վոժ**  (ռուս.՝ Лун-Вож), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Մար Յոլ գետի ձախ ափից 7 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 12 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետն է մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը 
Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050100212103000064426
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103006442
* Ավազանի կոդը — 03.05.01.002
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության։ Լուն Վոժ". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ հուլիսի 26. Retrieved 2015 թ․ դեկտեմբերի 3.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ГВР |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լուն Վոժ (այլ կիրառումներ)

**Լուն Վոժ**  (ռուս.՝ Лун-Вож), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Նյումիլգա գետի աջ ափից 32 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 26 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետն է մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050100112103000060085
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103006008
* Ավազանի կոդը — 03.05.01.001
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության։ Լուն Վոժ". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ օգոստոսի 20. Retrieved 2015 թ․ դեկտեմբերի 3.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ГВР |

 |
«**Լինոր**» կամ «**Լենոր**» (անգլերեն Lenore), բանաստեղծությունը գրել է Էդգար Ալլան Պոն, 1843 թվականին։ Այն թարգմանվել է ռուսերեն Բրյուսովի կողմից։

Ստեղծման պատմություն
--------------------

Ի սկզբանե գոյություն է ունեցել «Պեան» (անգլ.՝ Paean) բանաստեղծությունը, որը առաջին անգամ հրատարակվել է 1831 թվականին։ Պոն բազմիցս անդրադարձել է այս բանաստեղծությանը, իսկ այնուհետև բանաստեղծությունը անվանել է «Լինոր»։ Գոյություն է ունեցել շուրջ 8 միջանկյալ տարբերակներ։ Վերափոխման ընթացքում «Պեան»-ի «Լինոր»-ի կերպարները ձեռք են բերել սեփական անուններ։ Ենթադրվում է, որ Լինորը գրվել է Բյուրգերի «Լենորա» բալլադի ազդեցության տակ, որի մասին Էդգար Պոն բազմիցս գրել է։ «Լինոր»-ի գեղարվեստական առանձնահատկությունը հանդիսանում է բանաստեղծության կառուցվածքը. երկխոսությունը 2 ձայն, որոնք կապված են միմյանց հետ։

Սյուժե
------

Ինչպես մի շարք այլ բանաստեղծություններ («Ագռավ», «Անաբել Լի» և այլն) «Լինոր»-ը շարունակում է մի գեղեցիկ երիտասարդ կնոջ մահվան թեման։ Բանաստեղծությունը անվանվել է հանգուցյալ հերոսուհու անվամբ, Լինոր, ով ոմն սեր Գայա դե Վիրայի հարսնացուն էր։ Լինորը մահանում է հիվանդությունից, բայց Գային են մեղադրում մահվան մեջ։ Փեսան ինքն է գտնում, որ Լինորը «ասեկոսեների» և «զրպարտության» զոհ դարձավ։ Նրա կյանքը նա կոչում է դժոխք, իսկ մահվան մեջ տեսնում դրախտի ձեռքբերում, ազատում տառապանքից և երազանքից։

Հատված
------

Пускай Ленор ваш злобный хор не слышит там, в раю!  

Да, здесь — враги, а там — друзья, паришь в полёте ты,  

Из ада — прямо в небеса, о них твои мечты.  

Здесь — боль и стон, там Божий трон, сбываются мечты!

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  благодарственная песнь
2. ↑  *Ю.В.Ковалёв* Комментарии // Эдгар По. «Ворон» / Ирина Тарасенко. — СПб: Азбука, 2010. — С. 266-267. — 287 с. — (Азбука Классика). — 5000 экз. — ISBN 978-5-9985-0096-1
3. ↑  "В переводе К. Бальмонта". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 6-ին. Retrieved 2017 թ․ հունիսի 5. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  В переводе Г. Усовой
**Յումեր Պամպուրի** (ալբ․՝ Ymer Pampuri, ապրիլի 20, 1944(1944-04-20), Տիրանա, Ալբանիա - հունվարի 18, 2017(2017-01-18), Տիրանա, Ալբանիա), ալբանացի ծանրամարտիկ, որ 1972 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերում դարձել է առաջին ալբանացին, որ սահմանել է օլիմպիական ռեկորդ, եղել է առաջին ալբանացին, որ դարձել է աշխարհի չեմպիոն և աշխարհի վերջին չեմպիոնը երկաթաձողի ձիգ բարձրացում գլխի վերևում մարզաձևում, քանի որ 1972 թվականից այդ մարզաձևն այլևս չի ներառվել մրջազգային մրցաշարերի ծրագրերում։

Կենսագրություն
--------------

Պամպուրին ծնվել է Ալբանիայի մայրաքաղաք Տիրանայում։ Յոթ տարեկանում ընդունվել է Տիրանայի կրկես՝ աշխատելով որպես ակրոբատ։ Սակայն հետո որոշել է զբաղվել ծանրամարտով։ Պամպուրին դարձել է Տիրանայի «17 Nentori» մարզական միության անդամ։ 1964-1974 թվականներին ամեն տարի հաղթել է երկրի առաջնություններում։

1972 թվականին Պամպուրին ընտրվել է ներկայացնելու Ալբանիան Ռումինիայի Կոնստանցա քաղաքում անցկացվող Եվրոպայի առաջնությունում։ Նա բարձրացրել է 125 կգ, ինչպես և լեհ ատլետ Հենրիկ Տրեմբիցկին, սակայն զիջել է նրան սեփական քաշով և և զբաղեցրել երկրորդ տեղը։ Նույն թվականին նա մասնակցել է Ամառային օլիմպիական խաղերին։ 1972 թվականին, երբ Պամպուրին և իր մարզիչը պետք է մեկնեին Մյունխեն, մարզիչը` Զյուդի Մազրեկուն, հայտարարել է, որ իրենք պատրաստվում են օլիմպիադայից մեդալ բերել, սակայն ալբանացի մարզական ղեկավարներից շատերը ծիծաղել են։ 27 տարեկանում «17 Nentori» միության ծանրորդը գերազանցել է Յոսինոբու Միյակեի կողմից սահմանված օլիմպիական ռեկորդը *երկաթաձողի ձիգ բարձրացում գլխի վերևում* կատեգորիայում՝ բարձրացնելով 127,5 կգ ծանրաձողը։ Դա տեղի է ունեցել 1972 թվականի օգոստոսի 29-ին, երբ Պամպուրին սահմանել է ռեկորդ և դարձել աշխարհի չեմպիոն։ Եռամարտի արդյունքներով նա զբաղեցրել է իններորդ տեղը մրցաշարում։

Իր ձեռքբերումների համար Յումեր Պամպուրին ստացել է «Mjeshter i Madh i Punes» կոչումը։ 1981 թվականին դադարեցրել է մասնակցությունը մարզական մրցաշարերին։ Նա կրկին սկսել է հանդես գալ կրկեսում մինչև 1994 թվականին թոշակի անցնելը։ 2006 թվականին վերադարձել է ծանրամարտին, որպեսզի մի շարք այլ վետերան ծանրորդների հետ մասնակցի Ֆրանսիայի առաջնությանը։ Յումեր Պամպուրին մահացել է սրտի կաթվածից 2017 թվականի հունվարի 18-ին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Ymer Pampuri passed away
2. ↑  The Albanian world champion, Ymer Pampuri dies at the age of 73
3. ↑  Interviste e Ymer Pampurit. Tirana, Albania. Retrieved 18 April 2006.
4. ↑  "Ymer Pampuri at Sports reference". Արխիվացված է the original 2012 թ․ օգոստոսի 16-ին. Retrieved 2018 թ․ ապրիլի 29. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
5. ↑  "Ymer Pampuri, Albanian sport legend, passed away at 73". Արխիվացված է the original 2017 թ․ ապրիլի 18-ին. Retrieved 2018 թ․ ապրիլի 29. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ymer Pampuri's obituary
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լուն Վոժ (այլ կիրառումներ)

**Լուն Վոժ** (ռուս.՝ Лун-Вож), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Սեբիս գետի ձախ ափին 189 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 24 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050300112103000077636
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103007763
* Ավազանի կոդը — 03.05.03.001
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության:Լուն Վոժ". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ օգոստոսի 10. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 25.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ГВР |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լուն Վոժ (այլ կիրառումներ)

**Լուն Վոժ** (ռուս.՝ Лун-Вож), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Վերին Օդեսա գետի ձախ ափին 22 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 37 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050300112103000075885
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103007588
* Ավազանի կոդը — 03.05.03.001
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության:Լուն Վոժ". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ օգոստոսի 10. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 25.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · ГВР |

 |
**Նելսոն Մանդելայի արձան** (անգլ.՝ Statue of Nelson Mandela), Հարավաֆրիկյան Հանրապետության նախագահ, հակա-ապարտհեյդ ռեժիմի ակտիվիստ Նելսոն Մանդելայի բրոնզե արձանը Յոհաննեսբուրգի Նելսոն Մանդելայի անվան հրապարակում։

Վայր
----

Նախքան արձանի բացումը, հրապարակն անվանվել է Սանդտոն հրապարակում Սանդտոն շրջակայքի անունով։ Հրապարակը պաշտոնապես վերանվանվել է Նելսոն Մանդելայի հրապարակ 2004 թվականի մարտի 31-ին։ Արձանի հետևում է գտնվում Sandton City առևտրի կենտրոնը։ Հուշարձանի գտնվելու վայրը քննադատվել է, քանի որ Սանդտոն հրապարակն ընկալվում է որպես «առևտրային և սոցիալական էլիտարության խորհրդանիշ»։

Պատմություն
-----------

Արձանի ստեղծման առաջարկը ստացվել է 2002 թվականի հուլիսին, կառուցումն ավարտվել է 2004 թվականի փետրվարին։ Հրապարակում արձանի բացման արարողությունը կայացել է 2004 թվականի մարտի 31-ին։ Արձանի քանդակագործներն են Կոբուս Հատինգը և Յակոբ Մապոնյանեն։

Հուշարձանը կառուցվել է Հարավային Աֆրիկայի առաջին ժողովրդավարական ընտրությունների 10-ամյակի կապակցությամբ։ Այս արձանը Մանդելայի առաջին հրապարակային արձանն է։ Այն բացել է Մանդելայի ավագ թոռնուհին՝ Նդիլեկա Մանդելան, ով արձանի մասին ասել է.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Մինչ մենք մեր հարգանքի տուրքն ենք մատուցում Նելսոն Մանդելային այս հուշարձանով, մենք նաև պատվում ենք Հարավային Աֆրիկան։ Նա ոչ միայն իմ պապիկն է, այլ ամբողջ ազգի։ |  |

Արձանի կողքին Նելսոն Մանդելայի հիմնադրամի նվիրատվության համար արկղ է դրվել։

Նկարագրություն
--------------

Արձանի բարձրությունը 6 մետր է, կշռում է 2,5 տոննա։ Այն նկարագրվում է որպես «վեր խոյացող», «խիստ տպավորիչ» և «կենտրոնական կետ» ողջ տարածքի համար։

Մանդելան հագին ունի մադիբա վերնաշապիկ և պարում է «մադիբա ջայվ»։ Հուշարձանի բացման արարողությունների վարպետ Բասեցանա Կումալոն ասել է, որ «սա շատ ուրախ արձան է»։ Պարային դիրքը հարգանքի տուրք է Հարավային Աֆրիկայի ժողովրդին բնորոշ ուրախությանն ու տոնական ոգուն, որը մադիբա ջայվն է»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Kasuka, Bridgette (2012). *Prominent African Leaders Since Independence*. Bankole Kamara Taylor. p. 502. ISBN 1470043580.
2. ↑  Sandton City. "History of the center - Sandton City". Արխիվացված է the original 2015 թ․ սեպտեմբերի 24-ին. Retrieved 2014 թ․ օգոստոսի 25. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadurl=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  Chandrea Gerber. "Joburg unveils Mandela statue". *South Africa Info - Joburg unveils Mandela statue*. South Africa Info. Արխիվացված է the original 2015 թ․ ապրիլի 14-ին. Retrieved 2015 թ․ ապրիլի 12. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. 1 2 3  "Nelson Mandela Square". *Best of South Africa*. **1** (1): 10. ISBN 1-904566-72-3.
5. ↑  Rapu, Nkoyo (2013). *Shining Statues: Take a Stand and Shine for God!*. Xlibris Corporation. p. 5. ISBN 1483646734.
6. ↑  Lizzie Williams (2007). *Johannesburg: The Bradt City Guide*. Bradt Travel Guides. pp. 137–. ISBN 978-1-84162-176-0.
Տղամարդու և կնոջ յուկատա
Ներկայացվում է կանացի յուկատա
Տոկիոյում կին յուկատայով, ետեից երևեւմ է օբին
Աղջիկ յուկատայով
**Յուկատա** (ճապ.՝ 浴衣, «հագուստ լոգանքի համար»), ճապոնական ավանդական հագուստ, որը բամբակաթղթով, վուշով կամ կանեփաթելով, առանց աստառի ամառային ամենօրյա կիմոնո է։ Չնայած բառի նշանակությանը, յուկատայի օգտագործումը չի սահմանափակվում միայն լոգանքից հետո կրելու մեջ և բավականին տարածված է Ճապոնիայում ամառային տաք ամիսներին (սկսած հուլիսից)։

Ներկա ժամանակհատվածում յուկատան հիմնականում հագնում են հանգստի ժամանակ, կրում են ինչպես տանը, այնպես էլ դրսում։ Շքեղազարդ, պայծառ յուկատան հաճախ են հագնում փառատոների ժամանակ՝ առանց տարիքային սահմանափակման։ Յուկատան հաճախ կարելի է տեսնել նաև Օնսենում (հիդրոթերմալ աղբյուրներ)։ Յուկատան ներառված է անկողնային սպիտակեղենի ստանդարտ փաթեթներում, ճապոնական հյուրանոցների կենվորների համար (նեմակի)։ Յուկատան հագնում են ինչպես տղամարդիկ, այնպես էլ կանայք։ Ինչպես և մնացած ճապոնական ավանդական հագուստները, յուկատան նույնպես պատրաստված է ուղիղ կարերով և լայն թևերով։ Յուկատայի ստանդարտ անսամբլի մեջ է մտնում նաև բամբակաթղթե ջյուբան (ճապ.՝ 襦袢, ներքնազգեստ), յուկատան, օբին (գոտի), գետան (ոտնաման), ծալվող կամ բացված հովհարը և կինտյակուն (ճապ.՝ 巾着, պայուսակ)։ Կինտյակուն օգտագործում են ինչպես տղամարդիկ, այնպես էլ կանայք։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Yukata". *www.japan-guide.com*. Արխիվացված from the original on 2017 թ․ սեպտեմբերի 20. Retrieved 2018 թ․ ապրիլի 26.
2. ↑  Kimono et « yukata » : les vêtements traditionnels japonais, Nippon.com, le 24 juillet 2016
**Լուսնոտություն** (սոմնամբուլիզմ, գիշերաշրջություն) (լատին․՝ somnus քուն և լատին․՝ ambulo քայլում եմ, թափառում եմ) քնի խանգարում է դանդաղ քնի (NREM) պարասոմնիաների շարքից։ Այն կապված չէ որևէ հոգեկան խանգարման հետ, ինչպես նախկինում կարծում էին։ Քնի առաջնային խանգարում է, որը կարող է հաճախանալ կամ բարդանալ որոշ այլ քնի հետ կապված (քնի օբստրուկտիվ ապնոէ) կամ հոգեբանական խանգարումների կամ սոմատիկ հիվանդությունների ժամանակ, և երբեմն զուգակցվում էպիլեպսիայի որոշ ձևերի հետ և ծանր, հատկապես ինֆեկցիոն, հիվանդությունների ժամանակ։

Պատճառներ
---------

Լուսնոտության նոպան առաջանում է, երբ տեղի է ունենում ոչ լիարժեք արթնացում և ԿՆՀ-ի քուն ապահովող կենտրոնները դեռ շարունակում են որոշակի գործառույթ կատարել։

Կլինիկական պատկեր
-----------------

Լուսնոտության նոպան սկսվում է դանդաղ քնի փուլի խորը ենթափուլից (NREM3-4), ոչ լիարժեք արթնացման պատճառով։ Լուսնոտի աչքերը սովորաբար բաց են լինում։ Նա նստում է անկողնում հետո վեր է կենում անկողնուց, քայլում աննպատակ կամ կեղծ նպատակային բարդ համակարգված գործողություններ է կատարում և առավոտյան այդ մասին սովորաբար բոլորովին չի հիշում։

Պատմություն
-----------

Հնում լուսնոտությունը համարվել է առեղծվածային և աստվածային հիվանդություն։ Մարդիկ երկյուղել են լուսնոտներից, հավատալով, որ նրանք կարող են քայլել տանիքի եզրերով կամ գուշակել ապագան։ Հաճախ կապել են հոգեկան հիվանդության հետ։

Տարածվածություն
---------------

Լուսնոտությունը բավական տարածված երևույթ է։ ԱՄՆ-ի Քնի Ազգային Հիմնադրամի տվյալների համաձայն ԱՄՆ-ում լուսնատությունը տարածված է երեխաների ու դեռահասների մոտ 1-2%-ի մոտ։ Երեխաների մոտ լուսնոտությունը հանդիպում է բավական հաճախ, սակայն զարգացմանը զուգընթաց սովորաբար դադարում է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  International Classification of Sleep Disorders, 2nd ed. 2005 American Academy of Sleep Medicine
2. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2014 թ․ օգոստոսի 1-ին. Retrieved 2014 թ․ նոյեմբերի 30.
3. ↑  Mahowald, Mark. "Sleepwalking". National Sleep Foundation.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ՀՄԴ-9 · ՀՄԴ-10 · DiseasesDB · eMedicine · MedlinePlus · NCI Thesaurus  |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Մեծ կատալոնական · Infernal (6e éd.) · MESH ID |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNE: XX540282 · BNF: 119779114 · GND: 4179666-4 · LCCN: sh85124805 · NKC: ph165974 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 697)։*  |
**Նելլի Սուրենի Հակոբյան-Տամարինա** (ռուս.՝ Нелли Суреновна Акопян-Тамарина, հունվարի 5, 1941(1941-01-05), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուս և բրիտանացի դաշնակահարուհի։

Կենսագրություն
--------------

Նելլի Հակոբյան-Տամարինան ծնվել է 1941 թվականի հունվարի 5-ին Մոսկվայում։ 9 տարեկանում նվագախմբի հետ կատարել է Յոզեֆ Հայդնի կոնցերտները։ Ավարտել է Կենտրոնական երաժշտական դպրոցը (Անաիդա Սմբատյանի դասարանը), այնուհետև՝ Մոսկվայի կոնսերվատորիան (1964), որտեղ դարձել է Ալեքսանդր Գոլդենվեյզերի վերջին աշակերտներից մեկը և Դմիտրի Բաշկիրովի առաջին աշակերտուհին։ Դեռ ուսանող ժամանակ՝ 1963 թվականին, ԳԴՀ-ում նվագել է Ռոբերտ Շումանի անվան միջազգային մրցույթում, իսկ 1974 թվականին նույն մրցույթում արժանացել է Ռոբերտ Շումանի մրցանակի՝ որպես շումանական երգացանկի նվիրյալ կատարող։ Հայտնի է եղել նաև որպես Ֆրեդերիկ Շոպենի և Յոհաննես Բրամսի ստեղծագործությունները մեկնաբանող։

1970-ական թվականներին Հակոբյանի կատարողական կարիերան իշխանությունների կողմից զգալի չափով արգելափակվել է այն պատճառով, որ նրա քույրը ԽՍՀՄ-ից Իսրայել հեռանալու փաստաթղթեր էր ներկայացրել։ Այնուհետև նա կարողացել է գնալ Պրահա, որտեղ մեծ մասամբ նվիրվել է մանկավարժական գործունեությանը, ինչպես նաև զբաղվել է գեղանկարչությամբ։ Հետագայում Հակոբյան-Տամարինան հաստատվել է Մեծ Բրիտանիայում և վերադարձել համերգային գործունեությանը։ 2002 թվականին՝ 25 տարվա ընդմիջումից հետո, նա ելույթ է ունեցել Մոսկվայում։ Քննադատների դրական գնահատականներին է արժանացել նաև 2006 թվականին դաշնակահարուհու ելույթը Կիևում.

> Նելլի Հակոբյան-Տամարինան Շումանովի Դաշնամուրային կոնցերտը գրել է առավել հագեցած գույներով։ Նրա կատարման մեջ ամեն ինչ կարծես չափազանցված էր, կարծես ներկայացվում էր դանդաղ կադրով, իսկ ձայնանցման կամ մելիզմի մանրամասները ձեռք էին բերել իրենց հազվադեպ հատում կշիռ։
> 
> 

Համերգներ է տալիս Մեծ Բրիտանիայում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2
3. 1 2 3  "Nelly Akopian-Tamarina returns to Wigmore Hall following last year's sold out recital" (in անգլերեն). Academia Rissuca. 2009 թ․ մարտի 23. Արխիվացված է the original 2014 թ․ մարտի 25-ին. Retrieved 2014 թ․ մարտի 25. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. 1 2 3  *Church M.* Preview: Nelly Akopian-Tamarina, Wigmore Hall, London : From Russia with love rekindled(անգլ.) // *The Independent*. — 2008, 24 January.
5. ↑  "Гости Владимира Крайнева завершили свои выступления" (in ռուսերեն). podrobnosti.ua. 2006 թ․ հոկտեմբերի 17. Արխիվացված է the original 2014 թ․ մարտի 25-ին. Retrieved 2014 թ․ մարտի 25. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
6. ↑  "Archbishop Elisey's birthday celebration" (in անգլերեն). The British Orthodox Church. Retrieved 2014 թ․ մարտի 25.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Discogs · MusicBrainz |

 |
**Նարկա** (ռուս.՝ Нарка), գետ Ռուսաստանում, հոսում Բաշկորտոստան հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Մալի Իզեռ գետի ձախ ափին՝46 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 14 կմ է։

Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
-----------------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։

Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության<ref name='МПР России'>"Государственный водный реестр РФ: Ассель (Альбаевка)". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ հուլիսի 16. Retrieved 2015 թ․ ապրիլի 22.</ref.

* *Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը* - **10010200612111100019652**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը* - **111101965**
* *Ավազանի կոդը* - **12.01.00.006**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը* - **03**
* *Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների* - **0**

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · ГВР |

 |

Արտաքին հղումներ
----------------

* ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լիստվենիչնի (այլ կիրառումներ)

**Լիստվենիչնի**  (ռուս.՝ Лиственничный ), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը գտնվում է Յորսա գետի ձախ ափին՝ 279 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 12 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը ստորին Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — **03050300212103000078892**
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — **103007889**
* Ավազանի կոդը — **03.05.03.001**
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — **03**
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — **0**

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության:Անդրոնովա Վիսկա". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ հուլիսի 18. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 13.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ГВР |

 |