**Քաղաքային դումայի շենք (Քաղաքային տուն)** (ռուս.՝ Здание городской думы, Городской дом), շենք Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքում, որը կառուցվել է 1899 թվականին ճարտարապետ Ա. Ն. Պոմերանցևի նախագծով։ Քաղաքի գլխավոր ճարտարապետական արժեքներից մեկն է։ Սկզբնապես շենքում տեղակայված էին քաղաքային դուման և վարչությունը։ Խորհրդային տարիներին շենքում գտնվել է ԽՄԿԿ մարզային կոմիտեն։ Ներկայում շենքը զբաղեցնում են Դոնի Ռոստովի քաղաքապետարանը և քաղաքային դուման։ Քաղաքային դումայի շենքն ունի դաշնային նշանակության ճարտարապետության հուշարձանի կարգավիճակ։

Պատմություն
-----------

Քաղաքային տունը 1902 թվականին
1890-ական թվականների կեսերին Դոնի Ռոստովի վարչակազմը որոշում է ընդունել քաղաքային դումայի շենքի շինարարության մասին (նախկինում պետդուման գործել է Մաքսիմովի տանը)։ Նախագիծը մշակելու համար հրավիրվել է անվանի ճարտարապետ Ալեքսանդր Նիկանորովիչ Պոմերանցևը, որը քաղաքում արդեն կառուցել էր մի քանի շենք։ Շենքի նախագծի վերջնական տարբերակը հաստատվել է քաղաքային վարչության կողմից 1896 թվականի վերջում։ 1897 թվականին սկսվել է քաղաքային տան շինարարությունը։ 1899 թվականին շենքը կառուցվել է և օծվել։

Ճարտարապետ Պոմերանցևի հաշվարկներով շինարարությունը պետք է արժենար 586 176 ռուբլի, 16 կոպեկ։ Սակայն դումայում համարեցին, որ այդ գումարը չափազանց մեծ է, և այն անհրաժեշտ է կրճատել։ Դումայի ֆինանսական հանձնաժողովը հաստատեց վերջնական գումարը՝ 513 627 ռուբլի։ Սակայն շինարարության ընթացքում նախահաշիվը էապես գերազանցվեց և կազմեց ավելի քան 600 հազար ռուբլի։

Շենքի առաջին հարկը հանձնվել է վարձակալությամբ որպես առևտրային տարածքներ։ Այնտեղ վաճառվել են կտորեղեն, հեծանիվներ, գրամոֆոններ, պատի պաստառներ, մարմարե իրեր, օպտիկական պարագաներ, զենք, հրուշակեղեն։ Երկրորդ, երրորդ և չորրորդ հարկերը զբաղեցրել են քաղաքային դուման և քաղաքային վարչությունը։ Քաղաքային դուման բաց էր այցելությունների համար։ Նիստերի դահլիճում հանրությանը հատկացվում էր 200 տեղ օթյակում և 40 տեղ՝ պարտերում պատնեշի հետևում։ Ավելի ուշ այդ պատնեշի հետևում տեղադրվեց սեղան մամուլի համար։

1922 թվականին քաղաքային դումայի շենքում հրդեհ է բռնկվել, ինչի հետևանքով կորսվել են անկյունային գմբեթները։ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին շենքը ենթարկվել է ավելի լուրջ ավերածությունների, սակայն ավարտից հետո արագ վերականգնվել է։ Շենքում տեղավորված էր ԽՄԿԿ մարզային կոմիտեն։

Ճարտարապետություն և ձևավորում
-----------------------------

Քաղաքային տունը Պոմերանցևը կառուցել է էկլեկտիզմի ոգով։ Շենքին թաղամասի լուծում է տրված. նրա հատակագիծն ուղղանկյունաձև է, ունի ներքին բակ։ Պոմերանցևի նախագծերից մեկի համաձայն՝ ներքին բակը պետք է ծածկվեր վրանով, որը պետք է դառնար շենքի ծավալի ճարտարապետական շեշտադրումը։ Նման որոշում Պոմերանցևն օգտագործել է ավելի վաղ Մոսկվայի Վերին առևտրային շարքերի շինարարության ժամանակ։

Շենքն ունի չորս հարկ։ Համաչափ ճակատն ունի հարկային բաժանում, որն ընդգծվում է տարբեր ձևերի և չափսերի պատուհաններով։ Առաջին հարկը զարդարված է կոպտատաշ քարով, քիվը զարդարված է դեկորատիվ ատամնիկներով։ Ճարտարապետը օգտագործել է ճակատի ելուստավորումը էրկերներով։ Շենքի կլորացրած անկյունների վրա կառուցված են բարձր գմբեթներ։ Շենքն առատորեն դեկորացված է բարոկկո ոճի ծեփվածքներով։ Ձևավորման մեջ առկա են վահանազարդեր, մեդալիոններ, բուսական և մարդակերպ տարրեր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ростов-на-Дону // Словарь современных географических названий. — Екатеринбург: У-Фактория. Под общей редакцией акад. В. М. Котлякова. 2006.
2. ↑  «Ростов-на-Дону». km.ru. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ սեպտեմբերի 5-ին. Վերցված է 2013 թ․ հուլիսի 25-ին.
3. ↑  Объект культурного наследия № 6110007000 // Реестр объектов культурного наследия Викигида. Проверено 2013-07-25
4. 1 2 3 4 5  *Кукушин B. C.* Эклектика // История архитектуры Нижнего Дона и Приазовья. — Ростов-на-Дону: ГинГО, 1995. — 275 с. — ISBN 5-88616-027-2
5. 1 2 3 4  *Швецов С. Д.* На высоком донском берегу: Очерки из прошлого Ростова. — Ростов, 1982. — С. 44—47.
6. 1 2 3  *Есаулов Г. В. Черницына В. А.* Архитектурная летопись Ростова-на-Дону. — 2-е. — Ростов-на-Дону, 2002. — С. 133—134. — ISBN 5-8456-0489-3

Արտաքին հղումներ
----------------

* Здание Городской думы и управы
* Здание городской думы

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Քաղաքային դումայի շենք (Դոնի Ռոստով)** կատեգորիայում։ |