***Սերվեյոր-3***, (անգլ.՝ Surveyor-3), ԱՄՆ ՆԱՍԱ-ի Սերվեյոր ծրագրի շրջանակներում իրականացված առաքելություն, որով նախատեսվում էր Լուսնի մակերևույթին կատարել փափուկ վայրէջք, և ուսումնասիրել Լուսնի մակերևույթը պատրաստվելով Ապոլոն ծրագրի իրականացմանը։ Արձակվել է 1967 թվականի ապրիլի 17-ին Քանավերալ տիեզերակայանից, Ատլաս Կենտավր կրող հրթիռով։ Սերվեյոր ծրագիրը ղեկավարվում էր Ռեակտիվ շարժման լաբորատորիայի կողմից, իսկ կայանը կառուղցվել էր Հյուզ էյրքրաֆք ընկերության կողմից։

Սա ծրագրի առաջին առաքելությունն էր, որի ընթացքում կատարվել է գրունտի ուսումնասիրություն։

1969 թվականի նոյեմբերին Սերվեյոր 3 կայանին այցելել են Ապոլոն 12-ի աստղագնացներ Պետ Կոնրադը և Ալան Բինը։ Այս կայանը միակն է մինչ այս պահը, որին այցելել են մարդիկ այլ աստղագիտական մարմնի վրա։ Աստղագնացները Սերվեյոր 3 կայանից վերցրել են որոշ մասեր և վորադարձրել Երկիր, այդ թվում հեռուստատեդսային խցիկը։

Կայանի կառուցվածք
-----------------

Կայանը բաղկացած էր շարժիչային (հետագծի ուղղման 3 հեղուկահրթիռային շարժիչներ և պինդ վառելիքով աշխատող արգելակման շարժիչ) և էներգետիկ, (արևային և քիմիական մարտկոցներ) տեղակայանքներից, ռադիոտեխնիկական սարքավորումներից, կողմնորոշման և թռիչքի կառավարման համակարգից։

Կայանի վրա տեղակայված էր Լուսնի վրա վայրէջք կատարելուց հետո նկարահանումներ կատարելու հեռուստատեսային խցիկներ։

Կայանի առավելագույն տրամագիծը ըստ վայրէջքի բացված շասսիի հենարանների 4,27 մ էր, բարձրությունը (հավաքված շասսիի դեպքում) մոտ 3 մ, մեկնարկային զանգվածը՝ 1026 կգ, վայրէջքից հետո՝ 296 կգ։

Թռիչք
-----

Սերվեյոր 3-ը արձակվել է 1967 թվականի ապրիլի 17-ին Քանավերալ տիեզերակայանից, Ատլաս Կենտավր կրող հրթիռով։ Կայանը արձակվել է ուղիղ դեպի Լուսինը հետագծով, առանց միջանկյալ ուղեծրերի դուրս բերելը։

Կայանը վայրէջք է կատարել Լուսնի Մրրիկների օվկիանոսում, փոքր խառնարանի մեջ, որը հետագայում կոչվեց Սերվեյոր։ Կայանը ուղարկել է 6315 լուսանկարներ, ներառյալ առաջին Երկրի լուսանկարը այլ երկնայյին մարմնից։

Սերվեյոր 3 վայրէջք էր կատարում խառնարանի մեջ, որտեղ մակերևույթը բավականին քարքարոտ էր, ինչի արդյունքում կայանի բարձրաչափը սխալվեց և արգելակող շարժիչները չանջատվեցին ինչպես դա պլանավորված էր։ Արդյունքում կայանը երկու անգամ ցատկեց մակերևույթին։ Առաջին ցատկի բարձրությունը կազմեց 11 մետր, իսկ երկրորդը մոտ 3,4 մետր։

Տես նաև
-------

* Լունա ծրագիր
* Լունար օրբիտեր ծրագիր
* Ռեյնջեր ծրագիր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  NASA։ «Surveyor 3»։ *NASA*։ Վերցված է 2 June 2023
2. ↑  «Surveyor 3»։ NASA Space Science Data Coordinated Archive։ Վերցված է December 2, 2022
3. ↑  «First image of Earth from the surface of the Moon: Surveyor 3»
4. ↑  «Surveyor Crater and Surveyor III»։ *www.hq.nasa.gov*
5. ↑  «nasa.gov *Contour Map of Surveyor Crater*»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-03-17-ին։ Վերցված է 2009-09-02  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
6. ↑  Thurman Sam W. (February 2004)։ Surveyor*Spacecraft Automatic Landing System*։ 27th Annual AAS Guidance and Control Conference։ Արխիվացված է օրիգինալից February 27, 2008-ին  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Surveyor Program Results (PDF) 1969
* Analysis of Surveyor 3 material and photographs returned by Apollo 12 (PDF, 24 MB) 1972
* Surveyor 3 images at Lunar and Planetary Institute
* Surveyor Site III Lunar Map at Lunar and Planetary Institute
* Surveyor Site III Lunar Photomap at Lunar and Planetary Institute