Առաջին օդապարիկի ենթադրվող երթուղին
 Օդապարիկի, Ազատության արձանի և F-22-ի չափերի համեմատություն
**Չինական աերոստատի միջադեպ,** իրադարձություն, որը սկսվել է 2023 թվականի հունվարի 28-ին, երբ չինական ստրատոսֆերային աերոստատը Խաղաղ օվկիանոսից մտավ Ալյասկա՝ ԱՄՆ-ի օդային տարածք։

ՉԺՀ-ի պաշտոնական հայտարարության համաձայն, քաղաքացիական օդապարիկը պատահաբար հայտնվել է ԱՄՆ օդային տարածքում՝ շեղվելով պլանավորված ուղուց։ 2023 թվականի փետրվարի 1-ին ԱՄՆ-ի լրագրողները հանրության ուշադրությունը դարձրեցին Մոնտանա նահանգի վրայով աերոստատի թռիչքի վրա և ԱՄՆ պաշտպանության նախարարությունը հայտարարեց, որ համարում է օդապարիկը օտերկրյա հետախուզական սարք։ 2023 թվականի փետրվարի 4-ին ԱՄՆ-ն Ատլանտյան օվկիանոսի օդային տարածքում F-22 Raptor կործանիչը օդապարիկը խոցեց և ապա բեկորները ջրի տակից հանեցին ուսումնասիրության համար։

Իրադարձությունների զարգացում
----------------------------

Չինական օդապարիկը մտել է ԱՄՆ օդային տարածք 2023 թվականի հունվարի 28-ին Ալեուտյան կղզիներում, այնուհետև այն անցել է Կանադայի օդային տարածքով և հունվարի 31-ին կրկին հատել է ԱՄՆ սահմանը Այդահո նահանգի վրայով անցնելիս, որից հետո ինֆորմացիան հասցրել են ԱՄՆ նախագահին՝ Ջո Բայդենին։

Փետրվարի 2-ին նույն օդապարիկը լուսանկարվել է ստրատոսֆերայում, Բիլինգսում՝ Մոնտանա։ Օբյեկտը երեք ավտոբուսի չափ էր։ ԱՄՆ Պաշտպանության նախարարության պաշտոնյաները քննարկեցին աերոստատի խոցման հարցը, բայց որոշեցին այն չեղարկել՝ հակաօդային պաշտպանության թիրախների և մարտագլխիկների նկատմամբ ռադարային գաղտնիության պատճառով, և այն ռիսկի, որ հրթիռները և օդապարիկների մասերը կարող են վնասել քաղաքացիական ինֆրաստրուկտուրան։

Կան ապացույցներ և տեսանյութեր, որոնք վկայում են ԱՄՆ-ի կողմից ցամաքային կամ հակաօդային պաշտպանության համակարգերից օդապարիկի վրա հարձակվելու անհաջող փորձի մասին Մոնտանա նահանգում։ Տեղի իշխանությունները բացատրություններ չեն գտնում այս ցուցմունքներին պատասխանելու համար, իսկ ՊՆ-ի ներկայացուցիչները ոչ մի մեկնաբանություն չեն տալիս։

Փետրվարի 3-ին օդապարիկը ընթացավ դեպի Կանզաս և Միսսուրի նահանգներ։ Օդապարիկին հետևել են ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի ինքնաթիռները, U-2 ինքնաթիռները ներառյալ։

Չնայած Չինաստանի արտաքին գործերի նախարարության կողմից նախօրեին ստացված հայտարարությանը, որ աերոստատը քաղաքացիական և գիտական օբյեկտ է, և Չինաստանը ներողություն հայտնեց «օդապարիկի ոչ միտումնավոր ԱՄՆ-ի օդային տարածք մուտք գործելու» համար, 2023 թվականի փետրվարի 4-ին ԱՄՆ զինվորականները խոցեցին օդապարիկը Ատլանտյան օվկիանոսի օդային տարածքում, Հարավային Կարոլինայի ափից մոտ 12 մղոն հեռավորության վրա՝ F-22-ով։ Օգտագործվել է AIM-9X օդ-օդ հրթիռային զենք։ Օվկիանոսն ընկած օդապարիկի մասերի որոնումն իրականացվում են ԱՄՆ ռազմածովային նավատորմի 2-րդ նավերը։ Չինական զոնդի բեկորները ուսումնասիրվելու են ՀԴԲ-ի կողմից։

Փետրվարի 6 ապարատի բեկորներից մի քանիսը, որոնք կշռում են 910 կգ, տեղափոխվել են ՀԴԲ «Կվանտիկո» լաբորատորիա։

Հետևանքներ
----------

ԱՄՆ նախագահ Ջո Բայդենը միջադեպի պատճառով հետաձգել է ԱՄՆ պետքարտուղար Էնթոնի Բլինքենի հնարավոր դիվանագիտական այցը Չինաստան։

Չինաստանի արտաքին գործերի նախարարության մեկնաբանությունը. « *Չինաստանը խիստ դժգոհություն և բողոք է հայտնում քաղաքացիական անօդաչու օդապարիկի վրա Միացյալ Նահանգների կողմից հարձակվելու կապակցությամբ:* *<…> Չինաստանը հստակորեն խնդրել է ԱՄՆ-ին լուծել խնդիրը հանգիստ, պրոֆեսիոնալ և զսպված*։»

Չինաստանը մերժել է Պենտագոնի խնդրանքը՝ ԱՄՆ պաշտպանության նախարար Լլոյդ Օսթինի և Չինաստանի ազգային պաշտպանության նախարար Վեյ Ֆենհեի միջև փակ զրույցի կազմակերպմանը, երբ շաբաթ օրը ամերիկյան կործանիչները խոցել են չինական օդապարիկը։

Օդապարիկի հայտնաբերումը աշխարհի այլ կետերում
--------------------------------------------

Փետրվարի 3-ին նմանատիպ օդապարիկ են նկատել Լատինական Ամերիկայի երկնքում։

Կոստա Ռիկայի կառավարությունը հաստատել է, որ փետրվարի 2-ին անհայտ օբյեկտ է մտել իրենց տարածք։ Կոլումբիայի ռազմաօդային ուժերը դիտել են օդապարիկը փետրվարի 3-ի առավոտյան մոտ 17 000 մ բարձրության վրա։ Նմանատիպ հաղորդագրություններ են հնչել Վենեսուելայի դիտորդների կողմից։

Փետրվարի 6-ին ՉԺՀ արտաքին գործերի նախարարությունը խոստովանեց, որ օդապարիկը նույնպես չինական ծագում ունի և կորել է «փորձնական թռիչքների» ժամանակ։

Նմանատիպ չինական օդապարիկներ են նկատվել Ճապոնիայի, Հնդկաստանի և Ֆիլիպինների մոտակայքում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Billings Gazette. «Gazette's spy balloon photos play role in White House's response to China». *Billings Gazette* (անգլերեն). Վերցված է 2023 թ․ փետրվարի 8-ին.
2. ↑   `{{cite news}}`: Empty citation (օգնություն)
3. ↑  Stephen M. Lepore (2023 թ․ փետրվարի 4). «Pentagon and city deny there was 'explosion in the sky' above Billings». *Mail Online*. Վերցված է 2023 թ․ փետրվարի 8-ին.
4. ↑  «BREAKING: 'EXPLOSION IN THE SKY' Near Chinese Spy Balloon Says Montana Witness» (ռուսերեն). Վերցված է 2023 թ․ փետրվարի 8-ին.
5. ↑  Mansoor, Sanya (2023 թ․ փետրվարի 3). «The Alleged Chinese Spy Balloon Is Now Over Missouri. Here's What We Know About Its Path». Արխիվացված է օրիգինալից 2023 թ․ փետրվարի 4-ին. Վերցված է 2023 թ․ փետրվարի 6-ին. `{{cite journal}}`: Cite journal requires `|journal=` (օգնություն)
6. ↑  ВВС США сбили китайский аэростат у берегов Южной Каролины // Интерфакс, 4 февраля 2023
7. ↑  «Китай отклонил заявку США на разговор о сбитом аэростате». *Lenta.RU* (ռուսերեն). Վերցված է 2023 թ․ փետրվարի 8-ին.