**Նիկոպոլիս ադ Իստրում** (հուն․՝ Νικόπολις ἡ πρὸς Ἴστρον, լատին․՝ Nicopolis ad Istrum, Nicopolis ad Iatrum), հռոմեական և վաղ բյուզանդական շրջանի քաղաք է, որը կառուցել է կայսր Տրայանոսը մոտավորապես 101-106 թվականներին, Յանտրա և Ռոսիցա գետերի հատման խաչմերուկում, որպես հիշատակ իր հաղթանակի Դակիայի նկատմամբ։ Նրա ավերակները գտնվում են Բուլղարիայի հյուսիսում 20 կմ հեռավորության վրա Վելիկո Տիռնովոյից Նիկյուպ ավանում։ Քաղաքը իր ծաղկման է հասել Տրայանոսի, Հադրիանոս, Անտոնիների և Սևերոսների կառավարման օրոք։

Պատմություն
-----------

Քաղաքի կենտրոնական մասը
Հնագույն քաղաքը նախագծված է ուղղահայաց համակարգով։ Փողոցների ցանցը, ֆորումը, որը շրջապատված է իոնական սյունաշարով և բազում այլ շինություններով, երկնավային շենքը, որը ավելի ուշ վերակառուցվել է բազիլիկայի և այլ հասարակական շինությունները հայտնաբերվել են պեղումների ժամանակ։ Հարուստ ճարտարապետությունը և քանդակները ցույց են տալիս, որ այն նման է հին Փոքր Ասիայի քաղաքներին։ Նիկոպոլիս ադ Իստրումում հատվում էին դրամներ քաղաքի հանրային շինությունների պատկերներով։

447 թվականին հոները Աթթիլայի գլխավորությամբ ավերեցին քաղաքը։ Հավանաբար, քաղաքը իրականում լքվել է դեռևս V-րդ դարում։ VI-րդ դարում քաղաքը վերակառուցվեց ամուր ամրոցի, որտեղ տեղակայվում էին հիմնականում ռազմական կառույցները և եկեղեցիները, որը բնորոշ էր այդ ժամանակվա ավանդույթներին։ Վերաբնակեցվածների կողմից քաղաքում գտնվող ավերակների ամենամեծ տարածքը ձեռք չէր տրվել (21․55 հեկտար)։ Ամրոցը զբաղեցնում էր միայն չորրորդ մասը հին քաղաքի (5,75 հեկտար) և գտնվում էր հարավ-արևելյան մասում։ Նիկոպոլիսը դարձավ եպիսկոպոսների նստավայր բյուզանդական ժամանակաշրջանում և վերջնականապես ավերվեց VI-րդ դարում ավարների հարձակումներ արդյունքում։ Միջնադարում այստեղ ծագեց բուլղարական բնակավայր (X-ից մինչև XIV-րդ դար)։

Կարելի է ասել, որ Նիկոպոլիս ադ Իստրումը գերմանական գրական ավանդույթների բնօրրան է հանդիսանում։ IV-րդ դարում գոթերի ցեղից եպիսկոպոս, միսսիոներ և թարգմանիչ Վուլֆիլաը իրավունք ստացավ կայսր Կոստանդիոս II-ից իր նոր դավանափոխ հավատակիցների հետ տեղափոխվել Մյոզիայից և բնակություն հաստատել Նիկոպոլիս ադ Իստրումի հարևանությամբ։ Այստեղ էլ նա ստեղծեց գոթական այբուբենը և թարգմանեց Աստվածաշունչը հունարենից գոթերեն։

Հայտնի է քաղաքի երկու եպիսկոպոսների անունները՝ Մարցելլ (451 թվական) և Ամանթեյ (518 թվական)։

1984 թվականից հանդիսանում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ։

Պատկերասրահ
-----------

* Քաղաքի ավերակներՔաղաքի ավերակներ
* Ճակտոնը ռելիեֆային պատկերներովՃակտոնը ռելիեֆային պատկերներով
* Գլխավոր փողոցներից մեկը հյուսիսից հարավԳլխավոր փողոցներից մեկը հյուսիսից հարավ
* Քաղաքային կոյուղինՔաղաքային կոյուղին
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Nikopol - variant names
2. ↑  James Playfair, *A System of Geography, Ancient and Modern* (Hill 1812), vol. 4, p. 542
3. ↑  See bg:Никюп and de:Nikjup
4. 1 2  UNESCO.
5. ↑  Burns (1994), 38
6. ↑  Curta (2001), 158
7. ↑  Liebeschuetz (2001), 77
8. ↑  Burns (1994), 37
9. ↑  Peter Heather, J. *The Fall of the Roman Empire: A New History of Rome and the Barbarians*, Oxford University Press, 2005, 78.
10. ↑  Daniele Farlati and Jacopo Coleti, *Illyricum Sacrum* (Venice 1819), vol.
11. ↑  UNESCO World Heritage Centre։ «The ancient town of Nicopolis ad Istrum - UNESCO World Heritage Centre» (անգլերեն)։ whc.unesco.org։ Վերցված է 2017 թ․ մարտի 31

Գրականություն
-------------

* Burns, Thomas, S. *Barbarians Within the Gates of Rome: A Study of Roman Military Policy and the Barbarians, ca. 375-425 A.D.*, Indiana University Press, 1994. ISBN 0-253-31288-4
* Curta, Florin. *The Making of the Slavs. History and Archaeology of the Lower Danube Region c.500-700*, Cambridge University Press, 2001, ISBN 0-521-03615-1
* Liebeschuetz, J.H.W.G. *The Decline and Fall of the Roman City*, Oxford University Press, 2001. ISBN 978-0-19-926109-3
* Poulter, Andrew. *Nicopolis ad Istrum: A Roman, Late Roman and Early Byzantine City (Excavations 1985-1992)*, Society for the Promotion of Roman Studies, London, 1995. ISBN 0-907764-20-7

Արտաքին հղումներ
----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Նիկոպոլիս ադ Իստրում Վիքիպահեստում |

* Klearchos Kapoutsis on Nicopolis ad Istrum - Part 1
* Klearchos Kapoutsis on Nicopolis ad Istrum - Part 2
* Klearchos Kapoutsis on Nicopolis ad Istrum - Part 3
* The ancient town of Nicopolis ad Istrum at UNESCO.ORG