**Քաղցրաշեն**,
գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Արարատի մարզի Արտաշատի տարածաշրջանում, Արտաշատ քաղաքից 6 կմ հյուսիս-արևելք՝ Կարմիր սարի ստորոտում, Երևան-Արարատ ավտոխճուղու ձախ կողմում։

Պատմություն
-----------

Հայոց ցեղասպանության զոհերին նվիրված հուշարձան Քաղցրաշենում
Բնակիչների նախնիների մեծ մասը եկել են Վանի նահանգի Վան, Տոսպ, Արճեշ, Խոշաբ, Շատախ գավառներից, Բերկրի, Թիմար, Հայոց Ձոր, Մոկս, Արճակ գյուղախմբերի, Ալաշկերտի Խիզան և Մշո գավառներից, ինչպես նաև Պարսկահայաստանի Խոյի և Սալմաստի գավառներից։ Նախկինում ունեցել է Քյարեզներ, Չորրորդ գյուղ, Բատրակաշեն անվանումները։

Գյուղը տեղադրված է Արարատյան դաշտում, ծովի մակարդակից 930 մ բարձրության վրա։

Կլիմա
-----

Կլիման չոր, խիստ ցամաքային է։ Ձմեռները սկսվում են դեկտեմբերի կեսերին, հունվարյան միջին ջերմաստիճանը տատանվում է -3-ից -5 °C։ Ամառը տևական է՝ մայիսից մինչև հոկտեմբեր, օդի միջին ամսական ջերմությունը հասնում է 24-ից 26 °C, իսկ առավելագույնը՝ 42 °C։ Հաճախ լինում են խորշակներ, որոնք զգալի վնաս են հասցնում գյուղատնտեսությանը։ Մթնոլորտային տարեկան տեղումների քանակը 250-300 մմ է։ Բնական լանդշաֆտները կիսաանապատներ են, որոնք ոռոգման ընթացքում վերածվել են կուլտուր-ոռոգելի լանդշաֆտի։ Ագրոկլիմայական տեսակետից համայնքն ընկած է բացարձակ ոռոգման գոտում։

Բնակչություն
------------

Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Քաղցրաշենի մշտական բնակչությունը կազմել է 485, առկա բնակչությունը` 458 մարդ, բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.



| Տարի | Բնակչություն |
| --- | --- |
| 1939 | 510 մարդ |  |
| 1959 | 1436 մարդ |  |
| 1970 | 1989 մարդ |  |
| 1979 | 2295 մարդ |  |
| 1989 | 2866 մարդ |  |
| 2001 | 3094 մարդ |  |
| 2011 | 2794 մարդ |  |

Տնտեսություն
------------

Գյուղն ունի առկա 640 տնտեսություն. մանկապարտեզ, դպրոց, գրադարան, կապի հանգույց, բուժկետ, երաժշտական դպրոց, սպորտ դպրոց։ Համայնքի տնտեսության մասնագիտացման ճյուղը գյուղատնտեսությունն է, համախառն բերքի մեծ մասը տալիս է այգեգործությունը և խաղողագործությունը։ Գյուղատնտեսական նշանակության հողերը կազմում են շուրջ 697 հա։ Համայնքի հողերի հիմնական մասն օգտագործվում են որպես պտղատու և խաղողի այգիներ, համապատասխանաբար կազմելով 215 հա և 140 հա։ Համեմատաբար ընդարձակ մակերես են զբաղեցնում վարելահողերը՝ զբաղեցնելով մոտ 110 հա։ Զբաղվում են այգեգործությամբ, խաղողագործությամբ, դաշտավարությամբ, բանջարաբուծությամբ։ Մշակում են ծիրանենի, դեղձենի, ջերմասեր բանջարաբոստանային կուլտուրաներ, հացահատիկային, կերային կուլտուրաներ։ Արոտավայրերը ղբաղեցնում են շուրջ 153 հա։ Կան խոտհարքեր։ Զբաղվում են կաթնամսատու անասնապահությամբ, թռչնաբուծությամբ։

Արդյունաբերություն չունի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Հայաստանի 2011 թ. մարդահամարի արդյունքները (հայ.)
2. ↑  2011 թ ՀՀ մարդահամարի արդյունքները
3. 1 2 3 4 5 6  Հայաստանի Հանրապետության բնակավայրերի բառարան (հայ.) — Երևան: 2008. — 184 p.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Քաղցրաշեն Archived 2014-09-12 at the Wayback Machine.
* Արարատի մարզպետարան Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Արարատի մարզ |
| --- |
|  |
| Քաղաքներ | **Արտաշատ** • Արարատ • Մասիս • Վեդի |  |
|  |
| Գյուղեր | Աբովյան • Ազատաշեն • Ազատավան • Այգավան • Այգեզարդ • Այգեպատ • Այգեստան • Այնթապ • Ավշար • Արալեզ • Արարատ • Արաքսավան • Արբաթ • Արգավանդ • Արմաշ • Արևաբույր • Արևշատ • Բաղրամյան • Բարձրաշեն • Բերդիկ • Բերքանուշ • Բյուրավան • Բուրաստան • Գեղանիստ • Գետազատ • Գետափնյա • Գինեվետ • Գոռավան • Դալար • Դաշտավան • Դաշտաքար • Դարակերտ • Դարբնիկ • Դեղձուտ • Դիմիտրով • Դիտակ • Դվին • Եղեգնավան • Երասխ • Տիգրանաշեն • Զանգակատուն • Զորակ • Լանջազատ • Լանջանիստ • Լանջառ • Լուսաշող • Լուսառատ • Խաչփառ • Կանաչուտ • Հայանիստ • Հնաբերդ • Հովտաշատ • Հովտաշեն • Ղուկասավան • Մասիս • Մարմարաշեն • Մխչյան • Մրգանուշ • Մրգավան • Մրգավետ • Նարեկ • Նիզամի • Նշավան • Նոյակերտ • Նորաբաց • Նորամարգ • Նորաշեն • Նոր Խարբերդ • Նոր կյանք • Նոր Կյուրին • Նոր ուղի • Շահումյան • Շաղափ • Ոսկետափ • Ոստան • Պարույր Սևակ • Ջրահովիտ • Ջրաշեն • Ռանչպար • Սայաթ-Նովա • Սիս • Սիսավան • Սիփանիկ • Սուրենավան • Վանաշեն • Վարդաշատ • Վարդաշեն • Վերին Արտաշատ • Վերին Դվին • Տափերական • Ուրցալանջ • Ուրցաձոր • Փոքր Վեդի • Քաղցրաշեն |
|  |
| Խոշորացված համայնքներ | Ուրցաձոր |

 |