Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պատը (այլ կիրառումներ)
***Պատը*** (գերմ.՝ Die Wand), ավստրիացի գրող Մառլեն Հաուսհոֆերի վեպը, որ գրվել է 1963 թվականին հակաուտոպիայի ժանրում։ Համարվում է նրա լավագույն աշխատանքը։ Այդ վեպի համար գրողն արժանացել է Արթուր Շնիցլերի մրցանակի։ Ավստրիական ռադիոյով վեպի ընթերցման՝ մրցանակի արժանանալը նպաստել է Հաուսհոֆերի ժողովրդականության աճին։ «Պատը» վեպն զբաղեցրել է երկրորդ տեղը Spiegel ամսագրի կողմից կազմված բեսթսելլերների ցանկում։

Սյուժե
------

Վեպի գլխավոր հերոսուհին քառասուն տարեկան կին է, որի անունը չի նշվում։ Իր զարմուհու ու նրա ամուսնու հետ կինը գնում է ավստրիական լեռները, որպեսզի ազատ օրերն այնտեղ անցկացնի որսորդական տնակում։ Հաջորդ առավոտյան կինը հայտնաբերում է, որ մնացել է մենակ իր զարմուհու շան հետ, որին կոչում էին Լուխս։ Փորձելով գտնել ուրիշ մարդկանց՝ նա բախվում է թափանցիկ պատի, որը նրան բաժանում է մնացած ամբողջջ աշխարհից։ Դրսում ամեն ինչ թվում է մեռյալ։ Միակ մարդը, որին նա կարողանում է տեսնել հեռադիտակով, թվում է սառած։ Նրան թվում է, որ անհայտ աղետն սպանել է պատից այն կողմ գտնվող ամեն կենդանի երևույթ։ Նա հայտնվում է կատարյալ միայնության մեջ՝ հավասարապես պաշտպանված և գերված անտեսանելի պատով։

Այդտեղից դուրս գալու բոլոր փորձերը ձախողվում են։ Շան, կատվի և հղի կովի հետ նա փորձում է գոյություն պահպանել և հաշտվել ստեղծված դրության հետ։ Նա ստիպված է լինում ինքնուրույն հավաքել անհրաժեշտ ամեն ինչ այգուց և շրջակա անտառից։ Վախն ու մենակությունը հաղթահարելու համար նա վարում է օրագիր՝ չիմանալով, թե կկարդա այն արդյոք ինչ-որ մեկը։

Վեպի ավարտին մոտ հայտնվում է մեկ այլ մարդ՝ առաջինն ու միակը ամբողջ պատումի ընթացքում։ Նա սպանում է շանն ու հորթին հավանաբար առանց պատճառի։ Կինը կրակում է նրա վրա՝ ամենայն հավանականությամբ իրեն զրկելով մեկ այլ մարդու հանդիպելու միակ հնարավորությունից։

Պատմությունն ավարտվում է օրագրի գրությամբ այն մասին, թե կովը նորից հղի է, և ինչպես հույս ունի հերոսուհին, կատուն նոր ձագեր է ունենալու։ Կնոջ հետագա ճակատագիրը մնում է անհայտ։

Քննադատություն
--------------

Քննադատները տարբեր կերպ են մեկնաբանել Հաուսհոֆերի «Պատը» վեպը։ Ոմանք այն համարում են ժամանակակից քաղաքակրթության բավական ծայրահեղական քննադատություն։ Գլխավոր հերոսուհին ստիպված է վերադառնալ ավելի բնական կենսակերպի՝ տեսնելով, թե որքան անպետք են դառնում սովորական իրարն որոշակի իրավիճակներում, ինչպես է քաղաքային կյանքը մարդկանց դարձնում «ոչ պիտանի բնության հետ ներդաշնակության մեջ ապրելու համար»։ Mercedes Benz մեքենան, որով նա գնում է լեռները, կամաց ծածկվում է բուսականությամբ։ «Պատը», որ հերոսուհում մեկուսացրել էր քաղաքակրթությունից, միևնույն ժամանակ նրան հնարավորություն է տալիս փոխել և վերանայել իր հայացքները որոշ երևույթների գերակայության վերաբերյալ։ Ուրիշները Հաուսհոֆերի գիրքը նարագրում են որպես 20-րդ դարի «դաստիարակչական վեպ», որն ուսումնասիրում է «հերոսուհու հասունացման գործընթացի հոգեբանական, ոչ թե սոցիալ-պատմական ասպեկտները»։

Երեխաների համար նախատեսված իր «Վերջ չունեցող երկինք» (գերմ.՝ Himmel, der nirgendwo endet, 1966) ինքնակենսագրական վեպում Հաուսհոֆերը մոր և դստեր միջև հեռավորության մեծանալը նկարագրում է որպես նրանց միջև եղած «պատ», որը չի կարող հեշտությամբ քանդվել։ Այդ տեսանկյունից՝ «Պատը» կարող դիտարկվել որպես մարդու միայնության մետաֆոր։

Վեպն ազդեցություն է ունեցել այնպիսի հեղինակների վրա, ինչպիսին է Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Էլֆրիդե Ելինեկը, որը Հաուսհոֆերին է նվիրել իր Prinzessinnendramen հինգ պիեսներից մեկը՝ «Պատը» վեպին հատուկ հղումով։

Թարգմանություններ
-----------------

«Պատը» վեպը թարգմանվել է 19 լեզուներով։ Անգլերեն թարգմանությունը, որ արվել է հյուսիսիռլանդացի թարգմանիչ Շոն Ուայթսայդի կողմից, լույս է ընծայվել ամերիկյան *Cleis Press* անկախ հրատարակության կողմից 1990 թվականին;

Մրցանակներ
----------

* 1963 – Արթուր Շնիցլերի մրցանակ (գերմ.՝ Arthur-Schnitzler-Preis)

Էկրանավորում
------------

* 2012 – «Պատը» / Die Wand

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Marlen Haushofer homepage Archived 2019-07-23 at the Wayback Machine.
2. ↑  Cornick, Lisa (Spring 1992). «Identity in Women's Writings: The Proclivity of Solitude and Self – Marlen Haushofer's Austrian Utopia and Anna LaBastille's American Wilderness». *Mount Olive Review: Images of Women in Literature*. North Carolina. **6**: 25–36.
3. 1 2 3  «Die Wand» (գերմաներեն). Mein Österreich. Վերցված է 2017 թ․ մարտի 12-ին.
4. ↑  Berroth, Erika (1997), «Heimatdichtung», in Eigler, Friederike (ed.), *The Feminist Encyclopedia of German Literature*, Westport, CT: Greenwood Press, էջ 232
5. ↑  Heger, Roland (1971). *Der österreichische Roman des 20. Jahrhunderts* (German). Vol. Erster Teil. Vienna: Wilhelm Braumüller Universitäts-Verlagsbuchhandlung. էջեր 90–5.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
6. ↑  Komm, Katrina (1997), «Entwicklungsroman», in Eigler, Friederike (ed.), *The Feminist Encyclopedia of German Literature*, Westport, CT: Greenwood Press, էջեր 115–6
7. ↑  Jelinek, Elfriede (2005), *Princess Dramas – The Wall*, translated by Lilian Friedberg, Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ օգոստոսի 11-ին, Վերցված է 2013 թ․ ապրիլի 10-ին
8. ↑  «Книга «Стена» Хаусхофер М.». «Озон». Վերցված է 2017 թ․ մարտի 12-ին.
9. ↑  «Марлен Хаусхофер «Стена»». «Лаборатория Фантастики». Վերցված է 2017 թ․ մարտի 12-ին.
10. ↑  Andreas Bohren. «Auszeichnungen» (գերմաներեն). MarlenHaushofer.ch. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ մարտի 8-ին. Վերցված է 2017 թ․ մարտի 12-ին. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|subtitle=` ignored (օգնություն)
11. ↑  *Die Wand*(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում

Արտաքին հղումներ
----------------

* Элла Володина (2012 թ․ հոկտեմբերի 18). «"Стена" на киноэкране: боль и нега безысходного одиночества». *Deutsche Welle*. Վերցված է 2017 թ․ մարտի 12-ին.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4231278-4 · VIAF: 220438038 · WorldCat VIAF: 220438038 |

 |