recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**LORA** (անգլ․ Long-Range Artillery Missile) - օպերատիվ մարտավարական հրթիռային համալիր, որ արտադրվում է իսրայելական Israel Aircraft Industries (IAI) ընկերության կողմից։ LORA-ն կարող է տեղակայվել ինչպես ցամաքային, այնպես էլ ծովային պայմաններում։ Նախատեսված է ենթակառուցվածքների (կապի, էլեկտրակայանների և այլնի) և երկրի խորքում հակաօդային պաշտպանության մարտկոցների ոչնչացման համար։

2004 թ․ Միջերկրական ծովում հաջող փորձարկումներից հետո IAI-ը, բացի Իսրայելից, այս համակարգերն առաջարկել է Հնդկաստանին և Թուրքիային, սակայն այդ երկրներից ոչ մեկը հետաքրքրություն չի ցուցաբերել այն գնելու հարցում։ Հրթիռը տեղադրվում է տրանսպորտային հերմետիկ մեկնարկային կոնտեյների վրա և ունի պահպանման ժամկետ՝ մինչև 7 տարի։ Համալիրը տեղափոխվում է տրանսպորտային մեկնարկային 4 կոնտեյներ փաթեթով։

Մարտական կիրառություն
---------------------

2017 թ․ դեկտեմբերին ռուսական և սիրիական ԶԼՄ-ները հաղորդեցին, որ Սիրիայում «Պանցիր-C1» զենիտահրթիռային համալիրը հարվածել է Իսրայելի կողմից Ալ-Քիսվա քաղաքի սիրիական ռազմական բազայից բաց թողնված LORA-ին։ Իսրայելական ԶԼՄ-ներից կամ պաշտպանության նախարարություններից մեկնաբանություններ չեղան։

2020 թ․ հոկտեմբերի 3-ին Ադրբեջանի զինված ուժերն օգտագործել են LORA ՕՄՀՀ-ը Արցախի Հանրապետությունում կամուրջ ռմբակոծելու նպատակով։

Տակտիկ-տեխնիկական տվյալներ
--------------------------

* Քաշ՝ 1․7 տոննա
* Երկարություն՝ 5 մ
* Մարտագլխիկ՝ 240, 400 (բեկորաֆուգասային), 600 կգ (թափանցող)
* Տրամագիծ՝ 610 մմ
* Հեռահարություն՝ 250—300 կմ
* Հետագծի բարձրություն՝ 45 կմ
* Կառավարման համակարգ՝ ինտերցիալ նավագնացություն GPS համակարգով
* Դիպուկություն՝ 10 մ

Սպառազինություն
---------------

Ադրբեջան Ադրբեջան - անհայտ քանակությամբ՝ 2018 թ․ դրությամբ։

Տես նաև
-------

9K720 Իսկանդեր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  (անգլ.) Eurosatory: IAI reveals LORA
2. ↑  В Сирии "Панцир С1" сбил новейшую израильскую ракету комплекса LORA - ВПК.name
3. ↑  Azerbaijan uses Israeli LORA missile in conflict with Armenia - WATCH
4. ↑  תיעוד: שימוש בטיל בליסטי מתוצרת ישראל בקרבות שבין ארמניה ואזרבייג'ן
5. ↑  Азербайджан первый в мире применил баллистическую ракету LORA
6. ↑  Azerbaijan uses LORA ballistic missiles
7. ↑
**Ցենտրիոլ**, էուկարիոտ բջիջների ներբջջային օրգանոիդ, որը բջջի կիսման ժամանակ մասնակցում է բաժանման իլիկի ձևավորմանը։ Այն կարելի է տեսնել էլեկտրոնային մանրադիտակով։ Այն գտնվում է բաժանվող բջջի բևեռներում, մեծ մասամբ Գոլջիի ապարատի հարևանությամբ։ Ցենտրիոլները կազմում են բաժանման իլիկի սպիտակուցային թելերը, որոնք և կապում են քրոմոսոմները՝ ապահովելով նրան տարամիտումը դեպի բևեռներ բջջի կիսման ժամանակ։

Կառուցվածք
----------

Տերմինը առաջարկվել է Թեոդոր Բովերին 1895 թվականին։ Ցենտրիոլների նուրբ կառուցվածքը հնարավոր է եղել ուսումնասիրել էլեկտրոնային մանրադիտակով։ Որոշ օբյեկտներում հնարավոր է եղել նկատել ցենտրիոլներ, սովորաբար դրանք առաջացնում են զույգեր, որոնք պատված են ցիտոպլազմայով, որտեղից էլ հեռանում են բարակ ֆիբրիլներ։ Ցենտրիոլների և ցենտրոսֆերայի ամբողջությունը կոչվում է բջջային կենտրոն։

Հաճախ ցենտրիոլային զույգերը կարող են մոտ գտնվել կորիզին։ Յուրաքանչյուր կենտրոնական մարմնիկ կազմված է 27 գնդաձև տարրերից, որոնք խմբավորված են 9 տրիպլեդներով (եռյակներով), սրանք կազմված են տուբուլին սպիտակուցից։ Տրիպլեդները կապված են 3 միկրոխողովակներից։

Գործառույթնեերը
---------------

Ցենտրիոլները մասնակցում են բաժանման իկիլի ձևավորմանը բջջի կիսման ժամանակ։ Բարձրագույն բույսերի և սենկերի բջիջները ցենտրիոլներ չունեն, նրանց մոտ բաժանման իլիկը ձևավորվում է այլ կերպ։

Բացի այդ գիտնականները կարծում են, որ բջջային կենտրոնի ֆերմենտները ներգրավվում են դուստր բջիջների առաջացման մեջ՝ միտոզի անաֆազում։

Զարգացման ցիկլ
--------------

Որպես կանոն բջջային ցիկլի ընթացքում ցենտրիոլը կրկնապատկվում է մեկ անգամ։ Յուրաքանչյուր կրկնապատկման ժամանակ «մայր» ցենտրիոլը բաժանվում է դուստր «ցենտրիոլների»։ Սա տեղի է ունենում G2-ժամանակահատվածի ինտերֆազում։ Միտոզի պրոֆազում երկու ցենտրիոլներ հեռանում են դեպի բևեռներ և այնտեղ ձևափոխվում են ցենտրոսոմների։ Սակայն, այս ընդհանուր սխեմայով, կան բազմաթիվ տատանումներ։ Շատ բջիջների ցենտրիոլներ մեկ բջջային ցիկլի ընթացքում կարող են կրկնապատկվել մի քանի անգամ։ Ինչպես նաև կենդանիների ճնշող մեծամասնությունում հասունացած ձվաբջիջներում ցենտրիոլները վերանում են։ Բեղմնավորումից հետո նոր ցենտրիոլները առաջացնում են զիգոտ։։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Manandhar, G. Schatten, H. Sutovsky, P. (2005). Centrosome reduction during gametogenesis and its significance. Biology of reproduction 72: 2–13
**Տորգուն** , գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլգոգրադի մարզի Ստարոպոլտասկու, Պալասովսկու, Նիկոլաևսկու շրջաններով, իսկ գետի վերին հոսանքներն անցնում են Ռուսաստանի և Ղազախստանի սահմաններից։ Վոլոգոգրադի ջրամբարը լցնելուց հետո թափվում է վերջինիս Եռուլանսկի ծովածոցը։ Գետի վրա տեղակայված է Պալասովկա քաղաքը։

Աշխարհագրություն
----------------

Տորգունը սկիզբ է առնում Ռուսաստանի Վոլգոգրադի  և Ղազախստանի Արևմտյան Ղազախստան շրջանների սահմանից։ Գետի ավազանը հոսում է Վոլգոգրադի մարզի հյուսիս արևելքից և Ռուսաստանի ու Ղազախստանի սահմանով գնում է դեպի հարավ֊արևմուտք՝ Ղազախստանի կողմում Կոսմոպոլ բնակավայր, իսկ Ռուսաստանի կողմում Տորգունի ագարակ։ Այնուհետև հեռանում է սահմանից և հոսում է Վոլգոգրադի շրջանով։  Աջից ընդունում է Վոդնյակի վտակը։ Ստորին հատվածում գետը հոսում է տափաստանով,  նրա վրա են տեղակայված Պալասովսկու շրջանի բնակավայրերի մեծ մասը, որոնցից ամենամեծերն են՝ Սավինկան, Նովոստրոյկան և Պալասովկան։ Պալանովսկուց առաջ հարավում գետից առանձնանում է Պալանովյան ջրանցքի ճյուղը։:

Ջրային տվյալներ
---------------

Ըստ Ռուսաստանի Դաշնության ջրային տնտեսությունների կառավարման գեոտեղեկատվական համակարգի տվյալների, կազմած ջրային ռեսուրսների ֆեդերացիան գործակալության կողմից․

* Ջրային տարածքի կոդը պետության ջրային ցուցակում - 11010002112112100011259
* Ջրային ուսումնասիրման կոդը - 112101125
* Ավազանի կոդը - 11.01.00.021
* Ջրային ուսումնասիրման հատորի համարը - 1

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Государственный водный реестр РФ: Торгун (Торгунь)». Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ հուլիսի 28-ին. Վերցված է 2017 թ․ հունվարի 7-ին.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · ГВР |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուսի և Եփրոնի |

 |
**Մխիթար Կազմիչ** (*անհայտ* - *անհայտ*), XII դարի հայ քարգործ վարպետ։ Աշխատել է Սանահինում։ Գործերից նշանավոր է Գրիգոր Տուտեորդու հուշարձան-խաչքարը Սանահինի վանքի Սբ․ Հարություն եկեղեցու հյուսիսային պատի տակ (1184)։ Խաչքարի պատվանդանը չորս կողմից մշակված է, յուրաքանչյուր երեսին կան երկսյուն կամարներով երկուական խորաններ։ Սեղանաքարը երիզված է «սելջուկյան շղթա» ունեցող քիվով, որի վրա դրված է ավելի նեղ պատվանդան, վերջինի վրա բարձրանում է գեղաքանդակ խաչքարը։ Հուշարձանի ետին երեսին գրված է Տուտեորդու հիշատակարան-արձանագրությունը, ըստ որի, նույն թվականներին նորոգվել է Կաթողիկե եկեղեցին, որին հավանաբար մասնակցել է Մխիթար Կազմիչի օգնական (կամ արձանագրության փորագրիչ) Ավետիսը։

Գրականություն
-------------

* Ղաֆադարյան Կ. Սանահինի վանքը և նրա արձանագրությունները, Երևան, 1957։

Ծանոթագրություններ
------------------


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 631)։*  |
Սննդային շղթայի պարզ օրինակ. ոչխարներն ուտում են բույսեր, իսկ նրանց արտաթորանքներով ու դիակներով սնվում են զանազան միկրոօրգանիզմներ
**Սննդային կապեր**։ Յուրաքանչյուր տեսակ օգտագործում է օրգանական նյութի մեջ գտնվող էներգիայի միայն մի մասը՝ նրա տրոհումը հասցնելով մինչև որոշակի փուլի։ Տվյալ տեսակի համար ոչ պիտանի, բայց դեռևս էներգիայով հարուստ նյութերն օգտագործում են այլ օրգանիզմներ։ Այսպիսով, կենսաերկրացենոզներում էվոլուցիայի ընթացքում կազմել են իրար հետ փոխադարձ կապված տեսակների շղթաններ, որոնք հաջորդաբար նյութեր և էներգիա են ստանում ելակետային սննդանյութից։ Տեսակների առանձնյակների միջև գոյություն ունեցող այսպիսի կապերը կոչվում են սննդային կապեր։ Սննդային շղթաների օրինակներ կարելի է տեսնել ամենուրեք։ Ամենա պարզ օրինակը հետևյալն է. խոտակեր կենդանիներն ուտում են բույսեր, իսկ նրանց արտաթորանքներով ու դիակներով սնվում են զանազան գոմաղբային դիակեր միջատներ ու նեխման միկրոօրգանիզմներ։ Բայց բնական իրադրության մեջ շղթաներն ավելի մեծ քանակի օղակներից են կազմված, քանի որ նրանց մեջ են ներգրավվում մսակեր կենդանիներ՝ գիշատիչներ և մակաբույծներ։ Օրգանական մնացորդներ առաջացնում են շղթայի բոլոր անդամների կենսագործունեության արդյունքում։ Կենսաերկրացենոզները շատ բարդ են։ Նրանցում միշտ գոյություն ունեն զուգահեռ և միահյուսված բազմազան բարդ սննդային շղթաներ, իսկ տեսակների ընդհանուր թիվը հաճախ չափվում է հարյուրներով և նույնիսկ հազարներով։ Գրեթե միշտ տարբեր տեսակները սնվում են մի քանի տարբեր օբյեկտներով և իրենք էլ սննդի աղբյուր են հանդիսանում էկոլոգիական համակարգի մի քանի անդամների համար։ Այսպիսով, ստացվում է սննդային կապերի բարդ ցանց։

Աղբյուրներ
----------

10-րդ դասարանի կենսաբանություն
**Տարածքային ամբողջականություն** կամ **տարածքային անձեռնմխելիություն** (հազվադեպ նաև **ինտգրիտետ**), Միջազգային իրավունքի սկզբունք, որի համաձայն պետության տարածքը մեկ այլ պետության կողմից ռազմական ուժի սպառնալիքի, կամ այլ ոտնձգության դեպքում հանդիսանում է անձեռնմխելի։

Տարածքային ամբողջականության սկզբունքն առաջին անգամ հաստատվել է ՄԱԿ-ի կանոնադրության 4-րդ հոդվածով և հետագայում զարգացում է ստացել Միջազգային անվտանգության ամրապնդման մասին հռչակագրում։ Հռչակագրում նշվել է ուժի կիրառման արդյունքում ռազմական օկուպացիայի անթույլատրելիության մասին, ինչպես նաև ուժային գործողությունների անթույլատրելիությունը, որոնք այլ պետության տարածքը զավթելու նպատակ ունեն։

Ազգերի ինքնորոշման իրավունքի և տարածքային ամբողջականության սկզբունքների միջև կա որոշակի հակասություն։

Համաձայն Միջազգային իրավունքի սկզբունքների մասին հռչակագրի «Յուրաքանչյուր պետություն պետք է ձեռնպահ մնա ցանկացած գործողությունից, որը ուղղված է ցանկացած այլ պետության կամ երկրի ազգային միասնականության և տարածքային ամբողջականության մասնակի կամ ամբողջական խախտումը» (տարածքային ամբողջականության սկզբունք)։ Այս միջազգային փաստաթղթում հաստատվում է, որ ըստ «Ժողովուրդների իրավահավասարության և ինքնորոշման սկզբունքի» «Ոչինչ չպետք է վավերացնի կամ խրախուսի ցանկացած գործողություն, որը մասնակի կամ ամբողջական խախտում է ինքնիշխան և անկախ պետությունների տարածքային ամբողջականությունը կամ քաղաքական միասնությունը, **իր գործողություններում պահպանելով ժողովուրդների իրավահավասարության և ինքնորոշման սկզբունքը**»։ Հետևաբար, կարելի է եզրակացնել, որ տարածքային ամբողջականության սկզբունքն անկիրառելի է այն պետությունների համար, որոնք չեն այնտեղ բնակվող ժողովուրդների ազատ ինքնորոշումը։ Բացի այդ տվյալ հռչակագիրը արգելելով պետությունների ուղղակիորեն փլուզմանը տանող գործողությունները, չի արգելում այլ պետության կազմից միակողմանի կարգով դուրս գալու և նոր պետություն հռչակելու գործընթացը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Л. Троцкий. Наблюдения и обобщения». Արխիվացված է օրիգինալից 2008-06-02-ին. Վերցված է 2017-09-24-ին.
2. ↑  Территориальная целостность // Большой юридический словарь.
3. ↑  Резолюция Генеральной Ассамблеи ООН 2734 (XXV) «Декларация об укреплении международной безопасности» от 16 декабря 1970 г. // «Действующее международное право». Т. 2.
4. ↑  Декларация о принципах международного права, касающихся дружественных отношений и сотрудничества между государствами в соответствии с Уставом Организации Объединенных Наций — ...
5. ↑  Консультативное решение Международного суда ООН по вопросу правомерности провозглашения независимости Республики Косово (§ 84)

Գրականություն
-------------

* *Сафонов В. Е.* Государственное единство и территориальная целостность в судебных решениях: международные и конституционно-правовые аспекты. — М. 2008. — 400 с.

Արտաքին հղումներ
----------------

* *Левакин И. В.*, *Барциц И. Н.* Территориальная целостность Российской Федерации: вопросы теории Արխիվացված 2008-10-23 Wayback Machine // Государственный научно-исследовательский институт системного анализа Счётной палаты РФ.
**Սանասար Գուրգենի Ծատուրյան** (1968 հունիսի 22, Խանաբադ - 1993 հոկտեմբերի 30, Ասկերան), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան պատերազմի մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1968 թվականի հունիսի 22-ին Ասկերանի շրջանի Խանաբադ գյուղում։ Սովորել է տեղի միջնակարգ դպրոցում։ 1986 թվականին զորակոչվել է Խորհրդային բանակ, ծառայել է Վրաստանի Գորի քաղաքի տանկային զորամասում՝ որպես մեխանիկ-վարորդ։

Զորացրվելուց հետո ընդունվել է Երևանի ժողտնտեսական ինստիտուտի ֆինանսատնտեսագիտական բաժինը։ Տեղափոխվելով հեռակա բաժին՝ 1990 թվականին վերադարձել է հայրենի գյուղ և աշխատել Ասկերանի հակահրդեհային ջոկատում՝ որպես պահակախմբի պետ։ Եղել է Արցախյան շարժման առաջին ազատամարտիկներից։ Խանաբադում ջոկատի հրամանատար էր։ Մասնակցել է Ասկերանի շրջանի Քարագլուխ, Խանաբադ, Աղբուլաղ, Քյաթուկ, Նախիջևանիկ, Աղդամի շրջանի Ջինլի, Շահբուլաղ, Բոզդաղ, Ղուբաթլուի շրջանի Խանլըղ, Լաչինի շրջանի Ֆինգա, և Մարտակերտի շրջանի մի շարք գյուղերի ազատագրական ու պաշտպանական մարտերին։ Շուշիի ազատագրումից հետո նշանակվել է Խանաբադի և Քարագլխի պաշտպանության ղեկավար։ Ցուցաբերած սխրագործությունների շնորհիվ նշանակվել է Ասկերանի գնդի հրամանատարի տեղակալ։

Զոհվել է 1993 թվականին հոկտեմբերի 30-ին Ասկերանում։ Հետմահու պարգևատրվել է «Մարտական խաչ»1-ին աստիճանի շքանշանով եւ «Մայրական երախտագիտություն` Արցախի քաջորդիներին» մեդալով։ Ամուսնացած էր, ունի մեկ երեխա։ Հանգչում է Խանաբադի գերեզմանատանը։

Տես նաև
-------

* Արցախյան պատերազմում զոհված ազատամարտիկների ցանկ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Ազատամարտիկը Արցախյան պատերազմի թանգարանի կայքում». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 5-ին. Վերցված է 2014 թ․ մարտի 16-ին.
**Մարիա Կարակեյան** (օգոստոսի 5, 1988(1988-08-05), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ երաժիշտ։

Կենսագրություն
--------------

Մարիա Կարակեյանը ծնվել է 1988 թվականի օգոստոսի 5-ին Երևանում։ 1994 թվականին ընդունվել է Երևանի Պյոտր Չայկովսկու անվան միջնակարգ երաժշտական դպրոցի դաշնամուրային բաժին, որն ավարտել է 2004 թվականին։ Նույն թվականին ընդունվել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի դաշնամուրային բաժինը։

Ուսանողական տարիներին մասնակցել է կոմպոզիտոր, դիրիժոր Էմին Խաչատրյանի անվան երիտասարդ դաշնակահարների մրցույթին և արժանացել 2-րդ մրցանակի։ Երևանում մասնակցել է լեհ կոմպոզիտոր Ֆրեդերիկ Շոպենի ծննդյան 200-ամյակին նվիրված դաշնակահարների փառատոնին։

Երևանում և Հայաստանի մարզերում մի շարք ելույթներ է ունեցել՝ «Դպրոցականի ֆիլհարմոնիա» ծրագրի շրջանակներում, կատարել է հայ ժամանակակից կոմպոզիտորների երաժշտությունները։

Մարիա Կարակեյանը 2009 թվականին մասնակցել է «Grac Chopina» առաջին միջազգային վարպետության դասերին, որը տեղի է ունեցել Վարշավայում։

Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի մագիստրատուրան ավարտել է 2010 թվականին, ինչից հետո զբաղվել է երաժշտահասարակական գործունեությամբ։

2011-2012 թվականներին մշակույթի մենեջմենթ է սովորել Լեհաստանի Պոզնան քաղաքում։ Ծրագիրն իրականացվել է լեհ-ամերիկյան «Kirkland Fulbright» կրթաթոշակային ծրագրի շրջանակներում։

Մինչև Լեհաստան մեկնելը եղել է «Նեմրա» ռոք-խմբի անդամ։ Լեհաստանից վերադառնալուց հետո շարունակել է գործունեությունը նույն խմբում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «AV Production - Մարիաննա Կարակեյան». *avproduction.am*. Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ օգոստոսի 5-ին. Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 5-ին.
2. ↑  «Մարիաննա Կարակեյան -ստեղնաշարային գործիքներ/վոկալ։ Խմբի հիմնադիր անդամ։ Ծնվել է 1988 թվականի Օգոստոսի 5-ին, Երևանում։ 1994-2004 թթ․ սովորել է… | Concert, Experience». *Pinterest* (անգլերեն). Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 5-ին.
3. ↑  «One Caucasus 2019: Nemra (Հայաստան)». *One Caucasus*. Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 5-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Nemra at Mezzo… Again Արխիվացված 2021-08-05 Wayback Machine

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | AV Production |

 |
**Նոտր Դամի գավիթ** (ֆր.՝ Crypte archéologique de l'île de la Cité), թանգարան, որը գտնվում է Փարիզի Աստվածամոր տաճարի անմիջապես կողքին՝ Փարիզի 4-րդ շրջանում։ Թանգարանում ցուցադրվում են հնաբանական գտածոներ, որոնք հայտնաբերվել են 1965-1972 թվականների պեղումների ժամանակ։ Թանգարանի հավաքածուն ներգրավում է պատմության մի ընդգրկուն շրջան՝ հնագույն ժամանակներից մինչև 19-րդ դարը։

Թանգարանի պատմություն
---------------------

Փարիզի Աստվածամոր տաճարի ստորգետնյա կայանատեղիի կառուցման ընթացքում շինարարները հայտնաբերել են հին շինության մնացորդներ։ Ֆրանսիական նախականխիչ հնէաբանության ծրագրի շրջանակներում 1965-1972 թվականներին պեղումներ են իրականացվել։ 1980 թվականին գտածոների ցուցադրման համար բացվել է «Նոտր Դամի գավիթ» թանգարանը։ Թանգարանի բացման արարողությունն անց են կացրել Ժակ Շիրակը, որն այդ ժամանակ եղել է Փարիզի քաղաքապետ և մշակույթի և հաղորդակցության նախարար Ժան-Ֆիլիպ Լեկատը։

Թանգարանի հավաքածուն
--------------------

Թանգարանը հնարավորություն է տալիս ընդհանուր պատկերացում կազմել Սիտե կղզու զարգացման մասին։ Թանգարանի այցելուները կարող են տեսնել 20-րդ դարի պատմության հետքեր․ հնագույն նավահանգիստ Լուտեցիան, գալա-հռոմեական հասարակական լոգարանները, 4-րդ դարի Փարիզի քաղաքային պարիսպները, հին եկեղեցու նկուղը, Օտել Դիյո հիվանդանոցը, մանկատան հիմքը, Փարիզի քաղաքաշինության կոյուղագծեր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Ministry of Culture* Fréquentation des Musées de France — Ministry of Culture.
2. ↑  «Археологическую крипту Нотр-Дама закрыли для посещения». *РИА Новости* (ռուսերեն). 20190416T1127+0300Z. Վերցված է 2019 թ․ ապրիլի 16-ին.
3. ↑  «Ещё одна тайна собора Нотр-Дам. Археологическая Крипта». *Путеводитель по Парижу*. 2012 թ․ դեկտեմբերի 7. Վերցված է 2019 թ․ ապրիլի 16-ին.
4. ↑  s.r.o, Tripomatic. «Крипта паперти Нотр-Дама - Париж, Франция». *travel.sygic.com*. Վերցված է 2019 թ․ ապրիլի 16-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Нулевая Точка. Паперть Собора Парижской Богоматери

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |

 |
Բեոմոնտ պալատ, 1875 թվական
**Բեոմոնտ պալատը** գտնվում է Օքսֆորդի հյուսիսում։ Այն կառուցվել է Հենրի Առաջինի կողմից մոտ 1130 թվականին և ծառայում էր որպես թագավորական պալատ, քանի որ այն հարմար էր և մոտ արքայական որսորդական տանը` Վուդստոկին (այժմյան Բլենիմյան պալատի պուրակի մի մասը)։ Դրա մասին առաջին արձանագրությունը կարելի է տեսնել Օքսֆորդի Բեոմոնտ փողոցում։ Այն տեղադրված էր փողոցի հյուսիսային մասում գտնվող սյան վրա՝ Ուոլտոն փողոցի մոտ, իսկ քարի վրա հետևյալ արձանագրությունը․ «Այս տարածքում է գտնվել թագավորական տունը, որը հետագայում հայտնի կդառնա որպես Բեոմոնյան պալատ։ Այստեղ է ծնվել Ռիչարդ առաջին թագավորը 1157 թվականին և Ջոն թագավորը 1167 թվականին»։ «Թագավորական տունը» նույն ինքը պալատն էր իր շրջակայքով։ 1133 թվականին Հենրի Առաջինը Նովա Աուլայում՝ Բեոմոնտի իր «նոր սրահում» մեծ շուքով նշեց Զատիկը և իր թոռան՝ Հենրի երկրորդի ծնունդը։

Պալատի ավերակները, 1800 թվական
Էդուարդ Առաջինը վերջին թագավորն էր, ով ապրել է Բեոմոնտ պալատում, իսկ 1275 թվականին նա տվեց այն իտալացի փաստաբան Ֆրանչեսկո Ասորսիին, ով այնտեղ դիվանագիտական առաքելություններ էր իրականացնում։ Երբ Էդուրադ Երկրորդը պարտություն կրեց Բանդոկբորնի ճակատամարտում, ասում են, որ կանչել է Մարիամ Աստվածածնին և խոստացել է վերակառուցել Կարմելիտների (Սպիտակ փեշեր) վանքը, եթե կարողանա ապահով փախչել։ Իր խոստումը կատարելով, 1318 թվականին նա վերականգնել է Բոմանոնյան պալատը՝ վերանվանելով Կարմելիտների անունով։ 1318 թվականին Ջոն Դեյրասը կռիվ սկսեց պալատի համար, նա ինքնակոչ էր, ով պնդում էր, որ ինքը Անգլիայի օրինական թագավորն է և պալատը իր սեփականությունն է։ Ի վերջո Ջոն Դեյդրասը մահապատժի ենթարկվեց խռովություն բարձրացնելու համար։ Երբ Սպիտակ Կուսակրոնները փախան Ռեֆորմացիայի ժամանակ, շինության մի մասը քանդվեց, իսկ քարերը վերօգտագործվեցին Քրիստոսի եկեղեցու և Սուրբ Ջոն վարժարանի շինարարության ժամանակ։ «1878» փորագիր արձանագրությունը վկայում է Բեոմոնտ պալատի մնացորդների մասին, իսկ վերջինս ոչնչացվել է 1829 թվականին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Oxford Streets: Inscriptions, Beaumont Palace Site: accessed 9 October 2013.
2. ↑  Henry of Huntington (Thomas Arnold, ed.) *Historia Anglorum* 1879:259; H. Hughes, *Gladstone, Christ Church, and Oxford, an historic local retrospect*, 1898:5.
3. ↑  Weir, Alison. (2006) *Isabella: She-Wolf of France, Queen of England.* London: Pimlico, p.117.
4. ↑  "The ruins were rifled by St John's College in the sixteenth century to build its library" observes David Horan, *Oxford: a cultural and literary companion* :2000:186.
5. ↑  Published by S. Hooper, engraved by Sparrow.
6. ↑  Hughes 1898:18.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Օքսֆորդյան արձանագրություններ Արխիվացված 2005-11-08 Wayback Machine
**Նիկոլայ Գուլաևի անվան ռազմապատմական համալիր** (ռուս.՝ Военно-исторический комплекс имени Н. Д. Гулаева), թանգարան, Ռոստովի մարզի Ակսայ քաղաքի գլխավոր տեսարժան վայրերից մեկը։ Բացվել է 1998 թվականին։ Գտնվում է «Մուխինի ձորակ» մարզային նշանակության բնապահպանական արգելոցի տարածքում, որը նաև մարզային նշանակության հուշարձան է։

Կոչվում է ավիացիայի գեներալ-գնդապետ, Խորհրդային Միության կրկնակի հերոս և խոցված ինքնաթիռների թվով խորհրդային երրորդ աս Նիկոլայ Դմիտրիևիչ Գուլաևի անունով։ Այդ անվանումը թանգարանին տրվել է, քանի որ Գուլաևը ծնունդով Ակսայսկայա ստանիցայից էր։

Նկարագրություն
--------------

Համալիրն ունի սպառազինության հսկայական հավաքածու` սկսած հրանոթներից և վերջացրած ինքնաթիռներով ու հրթիռներով։

Թանգարանը բաղկացած է երկու հիմնական մասից։ Առաջինը «Հյուսիսկովկասյան ռազմական օկրուգի խորացված հրամանատարական կետն է»։ Հրամանատարական կետը գտնվում է գետնի տակ մեծ խորության վրա և ունի բազմաթիվ բավիղներ ու հաղորդակցության միջոցներ։ Կառուցվել է 1960-ական թվականներին այն դեպքի համար, եթե սկսվի Երրորդ համաշխարհային պատերազմ։

Թանգարանի երկրորդ մասը բացօթյա հարթակն է` XX դարի խորհրդային և ռուսական բանակի մարտական տեխնիկայի ցուցանմուշներով։ Թանգարանի հարթակներում ներկայացված է սպառազինություն` սկսած XX դարի սկզբից (օրինակ` Ռուս-ճապոնական պատերազմի ժամանակների), մինչև Չեչնիայի հանրապետությունում հակաահաբեկչական գործողությունները։

Բաց ցուցահանդեսի ցուցանմուշների շարքում են. զրահատեխնիկա (Տ-72, ԲՄՊ-2), հրետանային և զենիթային հրանոթներ, հրթիռների մակետներ, լողացող ինժեներական միջոցներ, օդանավեր (ԱՆ-2, Միգ-23), զրահապատ քարշակներ և այլն։

Մարտական տեխնիկայի բացօթյա բուցահանդեսն ամեն տարի համալրվում է։ Շուտով այստեղ նախատեսվում է ստեղծել Ռուսաստանի հարավում XX դարի տեղական ռազմական տեխնիկայի և զենքի ամենածավալուն ցուցադրություններից մեկը։

Համալիրը գտնվում է «Մուխինի ձորակ» մարզային նշանակության բնապահպանական արգելոցի կենտրոնական մասում, որը տեղի բնակիչների հանգստի սիրված վայրն է։

Ռազմապատմական համալիրն աշխատում է ամեն օր ժամը 9.00-17.00-ին, առանց հանգստյան օրերի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  bolivarsm. «Аскай. Ростовская область. Военно-исторический комплекс.. Обсуждение на LiveInternet - Российский Сервис Онлайн-Дневников» (ռուսերեն). www.liveinternet.ru. Վերցված է 2017 թ․ փետրվարի 2-ին.
2. 1 2  «Аксайский военно-исторический музей (Аксай)». vetert.ru. Վերցված է 2017 թ․ փետրվարի 2-ին.
3. ↑  kerrangjke, rostov\_don (2013 թ․ փետրվարի 15). «Запасной пункт Северо-Кавказского округа». Ростовское городское сообщество. Վերցված է 2017 թ․ փետրվարի 2-ին.
4. ↑  «Достопримечательности Аксайского района» (ռուսերեն). www.aksayland.ru. Վերցված է 2017 թ․ փետրվարի 2-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Համալիրի լուսանկարները
**Շիբենիկ Կնին** (խորվ.՝ Šibensko-kninska županija), ժուպանություն, որը գտնվում է Խորվաթիայի հարավում՝ Բալկանյան թերակղզու վրա։

Վարչական կենտրոնը Շիբենիկն է, որը նաև երկրամասի խոշրագույն քաղաքն է՝ ավելի քան 37 000 մարդ բնակչությամբ։

Շիբենիկ Կնինի ժուպանությունը գտնվում է Ադրիատիկ ծովի ափին՝ Բոսնիա և Հերցեգովինայի հետ ցամաքային սահմանի մոտ։

Աշխարհագրություն
----------------

Շիբենիկ Կնինը տարածքով իններորդ ամենախոշոր վարչա-տարածքային միավորն է Խորվաթիայում (զբաղեցնում է 2984 կմ² տարածք)։

Ափամերձ գոտիներում կլիման միջերկրածովային է և ամբողջ տարին տաք է։ Ցամաքային տարածքներում, մասնավորապես՝ Բոսնիա և Հերցեգովինայի սահմանամեձ գոտում կլիման ցածրալեռնային է։

Այն բնութագրվում է չոր և տաք ամառներով։ Տարվա ամենատաք ամիսը հուլիսն է, իսկ ամենացուրտը՝ հունվարը։ Միջին ամառային ջերմաստիճանը կազմում է 24 °C սնդիկի սյուն։ Բնութագրական են մեղմ ձմեռները՝ առատ տեղումներով։

Հունվարյան միջին ջերմաստիճանը կազմում է 5 °C:

Բնակչություն
------------

Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Շիբենիկ Կնինի բնակչությունը կազմում է 109 375 մարդ։

Բնակչության ճնշող մեծամասնությունը խորվաթներն են, որոնք կազմում են ամբողջ ժուպանիայի բնակչության 88,44 %-ը։

Մյուս խոշոր ազգային փոքրամասնություններն են սերբերը (9,06 %)։

Տես նաև
-------

* Խորվաթիայի վարչական բաժանում
* Ադրիատիկ ծով

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Խորվաթիայի Հանրապետության վարչա-տարածքային բաժանում, Շիբենիկ Կնինի երկրամաս, Խորվաթիա

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Խորվաթիա Խորվաթիայի վարչական բաժանում |
| --- |
|  |
| Մայրցամաքային Խորվաթիա | 
* Բյելովարսկո Բիլոգորսկա
* Բրոդսկո Պոսավսկա
* Վարաժդինսկա
* Վիրովիտիչկո Պոդրավսկա
* Վուկովարսկո Սրիեմսկա
* Մայրաքաղաք Զագրեբ
* Զագրեբաչկա
* Կառլովաչկա
* Կրապինսկո Զագորսկա
* Մեջիմուրսկա
* Մեջիմուրսկա
* Պոժեշկո Սլավոնսկա
* Օսյեչկո Բարանսկա
* Սիսաչկո Մոսլավաչկա

 |  |
|  |
| Ադրիատիկ Խորվաթիա | 
* Դուբրովնիկ Ներետվա
* Զադար
* Իստրիա
* Լիչկո Սենսկա
* Պրիմորսկո Գորանսկա
* Սպլիտսկո Դալմատինսկա
* Շիբենիկ Կնին

 |
|  |
|  Խորվաթիա |

 |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1133085725 |

 |

|  |
| --- |
| 
  **Խորվաթիա**   **Աշխարհագրություն**   **Եվրոպա**
 |
**Քեմբրիի ժամանակաշրջան** (համակարգ, փուլ) (լատ՝․ Cambria-Ուելսի հին անվանումը), պալեոզոյան խմբի առաջին փուլը։ Տևողությունը մոտ 70 մլն տարի է։ Անջատել է անգլիացի երկրաբան Ա․ Աեջվիկը, 1835 թվականին՝ Ուելսում։ Ստորաբաժանվում է երեք բաժնի։ Քեմբլի ժամանակաշրջանը շերտագրական սանդղակի միակ համակարգն է, որ չունի համընդհանուր միջազգային հարկեր՝ չնայած հարկային տրոհման փորձեր բազմիցս ձեռնարկվել են։ Քեմբրիի նստվածքները լայնորեն տարածված են և հայտնի են բոլոր մայրցամաքներում։ Առավել զարգացած են ստորին քեմբրիի ծովային նստվածքները, որոնք համապատասխանում են ընդարձակ ծովային տրանսգրեսիաների ժամանակին, երբ արդի մայրցամաքների զգալի մասը ծածկված էր առատ ֆաունա ունեցող տաք ծովերով։ Քեմբլի ժամանակաշրջանի վերջում ներկայացված էին կենդանական աշխարհի գրեթե բոլոր տիպերը։ Վաղ քեմբրիի վերջում արխեոցիատները գործնականում լրիվ անհետանում են։ Տրիլոբիտները շարունակում են կարևոր դեր խաղալ։ ԽՍՀՄ-ում քեմբրիի նստվածքները շատ մեծ տարածում ունեն հատկապես Սիբիրական պլատֆորմում, Ալթայ-Սայանյան ծալքավոր մարզում և Արևելա-Եվրոպական պլատֆորմում։ Քեմբրիի նստվածքները հայտնի են նաև Ուրալում, Ղազախստանում, Միջին Ասիայում, Հեռավոր Արևելքում, ՀԽՍՀ-ում (Քասաղ գետի ավազան, Զանգեզուր)։ Քեմբրիի նստվածքների հետ կապված են ֆոսֆորիտների խոշոր (Ղազախստան, ՄԺՀ), նավթի (Իրկուտսկի մարզ, Մերձբալթիկա), կապարի (Հյուսիսային Աֆրիկա), վանադիումի (Ղազախստան), աղերի (Սիբիրական պլատֆորմ, Հնդկաստան) հանքավայրեր։ Երկրի միջին տարեկան ջերմաստիճանը *Քեմբրիի ժամանակաշրջանում* եղել է 22 °C, իսկ Սիբիրյան ծովերի ջրի ջերմաստիճանը 25 °C և ավելի է։ Քեմբրիի կարբոնատային ապարները շատ շրջաններում օգտագործվում են որպես ցեմենտի հումք, մետալուրգիական արդյունաբերության մեջ, իսկ մարմարները՝ որպես երեսապատման նյութ (Մոսկովյան մետրո)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ке́мбрийская систе́ма (пери́од) / Розанов, Алексей Юрьевич // Канцелярия конфискации — Киргизы. — М. : Большая российская энциклопедия, 2009. — С. 542. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 13). — ISBN 978-5-85270-344-6.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Universalis |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4163142-0 · LCCN: sh00004840 · NDL: 00564856 · NKC: ph117283 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 12, էջ 435)։*  |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Թերլեմեզյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Հրանտ Լևոնի Թերլեմեզյան** (սեպտեմբերի 8, 1955(1955-09-08), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ գյուղատնտես։ Գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր (1996):

Կենսագրություն
--------------

Հրանտ Թերլեմեզյանը ծնվել է 1955 թվականի սեպտեմբերի 8-ին, Երևան քաղաքում։ 1979 թվականին ավարտել է Հայաստանի գյուղատնտեսական ինստիտուտը։ Աշխատել է ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության Բույսերի պաշտպանության գիտահետազոտական ինստիտուտում։ 1996 թվականին եղել է գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր, 1996-1998 թվականներին՝ ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության Բույսերի պաշտպանության գիտահետազոտական ինստիտուտի տնօրեն, 1998 թվականին՝ Երկրագործության և բույսերի պաշտպանության գիտական կենտրոնի փոխտնօրեն։ 1997 թվականից դասախոսում է Հայկական գյուղատնտեսական ակադեմիայում։

Մշակել է բազմամյա տնկարկների և խաղողի այգիների վնասակար օրգանիզմների դեմ պայքարի նոր՝ շրջակա միջավայրի համար անվտանգ տեխնոլոգիաներ։

Երկեր
-----

* Գյուղատնտեսական մշակաբույսերի վնասատուների, հիվանդությունների և մոլախոտերի դեմ օգտագործվող ժամանակակից քիմիական միջոցները, Երևան, 1998 (համահեղինակ)։
* Ռաունդապի օգտագործումը մոլախոտերի դեմ։ Հրահանգ, Երևան, Նահապետ, 2017 (համահեղինակ)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005։
3. ↑  Ահարոնյան, Արկադի Գևորգի; Թերլեմեզյան Հրանտ Լևոնի (2017). *Ռաունդապի օգտագործումը մոլախոտերի դեմ։ Հրահանգ*. Երևան։: Նահապետ. ISBN 978-9939-856-38-4.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 17929 |

 |
**Սերվետ Ստեփանի Պողոսյան** (օգոստոսի 1, 1948(1948-08-01), Գորայք, Սիսիանի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ճարտարապետ, նկարիչ։ Հայկական խորհրդային ճարտարապետության 1975-1980 թվականների նվաճումների հանրապետական, Երիտասարդ ճարտարապետների ստեղծագործության համամիութենական (1981) ստուգատեսների դափնեկիր։ Հայաստանի ճարտարապետների միության անդամ (1976)։

Կենսագրություն
--------------

Սերվետ Պողոսյանը ծնվել է 1948 թվականի օգոստոսի 1-ին, Բազարչայ (այժմ՝ գ. Գորայք՝ Հայաստանի Սյունիքի մարզ) գյուղում։ 1955 թվականին ընդունվել է Երևանի Եղիշե Չարենցի անվան միջնակարգ դպրոց։ 1957-1962 թվականներին հաճախել է Գագիկ Ղազարյանի նկարչական դասերին։ 1971 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի ճարտարապետական բաժինը։

Ճարտարապետական նախագծեր
-----------------------

Պողոսյանի նախագծերով (համահեղինակների հետ) Դիլիջանում իրականացվել են պանսիոնատ, պրոֆիլակտորիում, հանրակացարան (երեքն էլ՝ 1975), Աբովյան քաղաքի համար 2 միկրոշրջանի կառուցապատումը (1974), Երևանում՝ «Ծիծեռնակ» միջազգային երիտասարդական ճամբարը Նորքում (1975) և Սևանի ափին (1976), Ստեփանավանում՝ Ստեփան Շահումյանի հուշահամալիրը (1978, ՀԼԿԵՄ մրցանակ՝ 1983), Մանկական ձայնի պահպանման և խմբերգային երաժշտության դպրոցը Երևանում (1983), Մարտունիում՝ գրադարան (1988), Երաժշտական դպրոց (1989) և այլն։ 1992-1996 թվականներին ԱՄՆ-ում նախագծել ու կառուցել է բնակելի տներ Կալիֆոռնիայի Ստուդիո Սիթի, Շերման Օուքս քաղաքներում։

Գեղանկարչական գործեր
--------------------

Կուբիզմի սկզբունքներով ստեղծված Պողոսյանի գեղանկարչական կոնսրուկտիվիստական կոմպոզիցիաները («Քնած տղան», «Պոռթկում», «Ընտանիք», «Հայելիով աղջիկը», «Հիշողություն», «Կիրք» և այլն, մասնակցել է մի շարք ցուցահանդեսների, ունեցել անհատական ցուցահանդեսներ Երևանում (1976 թվական, 1980 թվական, 1981 թվական, 1999 թվական), Վոլգոգրադում (1978 թվական), Մոսկվայում (1981 թվական), Գլենդելում (1992 թվական, 1994 թվական, 1995 թվական), Հոլիվուդում (1993 թվական), Սանտա Մոնիկայում (1993 թվական, 1994 թվական), Ֆլորիդայում (1994 թվական), Բոստոնում (1996 թվական) և այլն։ Նրա բազմաթիվ աշխատանքներ գտնվում են Ռուսաստանի, Գերմանիայի, Ամերիկաի Միացյալ Նահանգների Ֆրանսիայի, Կոլումբիայի, Սիրիայի, Մեծ Բրիտանիայի և այլ երկրների ցուցասրահներում և մասնավոր հավաքածուներում։

Պարգևներ, մրցանակներ
--------------------

1978 թվականին արժանացել է ՀԽՍՀ Կոմերտմիության դիպլոմի՝ որպես «Տարվա լավագույն աշխատանք», իսկ 1980 թվականին՝ ՀԽՍՀ ճարտարապետների միության դիպլոմի։ 1981 թվականին դարձել է ԽՍՀՄ ճարտարապետների միության և ԽՍՀՄ Կոմերիտմիության դափնեկիր՝ առաջին աստիճանի դիպլոմ երիտասարդ ճարտարապետների ստեղծագործությունների համամիութենական 8-րդ ստուգատեսում, 1983 թվականին՝ ՀԽՍՀ Կոմերիտմիության դափնեկիր։

Ադամակցություն
--------------

* Հայաստանի ճարտարապետների միության անդամ, 1976
* Հայաստանի նկարիչների միության երիտասարդական միավորման անդամ, 1983
* ԱՄՆ Գլենդել քաղաքի «Արտ» ասոցիացիայի անդամ, 1993
* Սանտա Մոնիկա քաղաքի «Արտ» ասոցիացիայի անդամ, 1994
* Հայաստանի նկարիչների միության անդամ, 2002

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2007, էջ 346-347։
2. ↑  «AV Production - Սերվետ Պողոսյան». *avproduction.am*. Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ օգոստոսի 6-ին. Վերցված է 2019 թ․ ապրիլի 9-ին.
**Մորդովիայի ժողովրդական մշակույթի թանգարան** (ռուս.՝ Музей мордовской народной культуры), թանգարան Մորդովիայի Հանրապետության Սարանսկ քաղաքում, Մորդովիայի Ս․ Դ․ Էրզյայի անվան կերպարվեստի հանրապետական թանգարանի մասնաճյուղ։ Բացվել է 1999 թվականի հոկտեմբերի 6-ին։

Նկարագրություն
--------------

Թանգարանը գտնվում է 20-րդ դարի քաղաքային ճարտարապետության հուշարձան համարվող շենքում, որը կառուցվել էր Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից առաջ։ Քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ շենքը եղել է Առաջին բանակի (Բանվորագյուղացիական Կարմիր բանակի արևելյան ճակատ) զորահավաքային բաժին, այնուհետև այստեղ են տեղակայվել Միությունների տունը, հիվանդանոցը, Մորդովյան Ինքնավար Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության Գերագույն դատարանը, «Գիտելիք» ընկերության Մորդովիայի մասնաճյուղի վարչությունը, Մանդովիայի գրողների միության խորհուրդը, գիտական-վերականգնման արվեստանոցը։

Ցուցադրություն
--------------

Թանգարանի ֆոնդերում կան ավելի քան 3500 ցուցանմուշներ՝ մորդովյան ազգային հագուստ, կենցաղային իրեր, գյուղատնտեսական տեխնիկա, սրբապատկերներ, փայտե քանդակներ, գրքեր և լուսանկարներ։ Կան մի քանի թեմատիկ սրահներ, որտեղ այցելուները կարող են տեսնել մորդվաների տոնակատարությունների, հարսանեկան սովորույթների, Մորդիվիայի կանանց կյանքի, մորդովական գյուղի երեխաների կյանքի և դաստիարակությանն առնչվող ցուցանմուշներ։ Թանգարանի ցուցասրահում պարբերաբար կազմակերպվում են մորդովյան արվեստագետների և ժողովրդական արհեստների ցուցահանդեսներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Градостроительные ориентиры российских столиц: Саранск: монография / В. Ф. Вавилин, В. А. Моисеенко, В. В. Вавилин; под общ. ред. В. Ф. Вавилина. — Саранск: Изд-во Мордов. ун-та, 2009. — С. 263—265. — 604 с. — ISBN 978-5-7103-2133-1
2. ↑  «Сайт Мордовского республиканского музея изобразительных искусств им. С. Д. Эрьзи». Արխիվացված է օրիգինալից 2010 թ․ ապրիլի 21-ին. Վերցված է 2018 թ․ ապրիլի 1-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Статья о музее на сайте «Саранск Online»
**Հանցագործության առարկան** այն առարկան է, որի վրա ազդեցություն է գործվում հանցագործության կատարման ժամանակ։ Օրինակ, գողության առարկան գողացված գույքն է, կաշառքի առարկան ստացած պաշտոնն է փողի միջոցով, մաքսանենգության առարկան - ապրանքները որոնք տեղափոխվել են սահմանով։

Հանցագործության առարկան, որպես կանոն, ճանաչվում է որպես անշունչ իր, սակայն կենդանիները, որոնք թեև կենդանի էակներ են, սոցիալական հարաբերություններում համարվում են առարկաներ։

Հանցագործության առարկա
----------------------

Հանցագործության սուբյեկտին կից հանցագործության նշաններն են նաև հանցագործության կատարման գործիքներն ու միջոցները։ Հանցագործության առարկան այն իրն է, որի վրա իրականացվում է հանցավոր ազդեցություն, որի համար օգտագործվում են հանցագործության գործիքներն ու միջոցները։ Հանցագործություն կատարելու գործիքներն ու միջոցները հանցագործության առարկայի վրա ազդեցության գործիք են։ Նույն բանը կարող է լինել և՛ հանցագործության գործիք, և՛ հանցագործության առարկա տարբեր գործողություններով. օրինակ, ատրճանակը կարող է հանցագործության առարկա լինել մեկ գործողությամբ (զենքի ապօրինի օգտագործում) և մյուս գործողությամբ հանցագործության զենք (օրինակ, սպանություն)։

Հանցագործության առարկայի իմաստը
-------------------------------

Հանցագործության առարկայի նշանների նշանակությունը կայանում է նրանում, որ դրանք օգտագործվում են հանցավոր և ոչ հանցավոր վարքագիծը տարբերելու համար։ Այսպիսով, հաճախ արարքի հանցավոր լինելը կախված է արժեքից կամ առարկայի այլ դրամական համարժեքից։ Բացի այդ, որոշակի օբյեկտին վնաս պատճառելը կարող է հանդես գալ որպես որակավորման հատկանիշ։

Տուժած
------

Անձի վրա հարձակումների թեման կարելի է համարել նաև անձ՝ ազդելով, թե ում մարմնի վրա է կատարվել հանցավոր հարձակում։ Նման անձի հատկանիշները կարող են ունենալ քրեաիրավական նշանակություն, որը նման է սուբյեկտի հատկանիշների նշանակությանը (օրինակ՝ սեռական հանցագործությունները, կյանքի դեմ հանցագործությունները)։ Սակայն այս դեպքում սովորաբար օգտագործվում է «զոհ» հասկացությունը, այլ ոչ թե «հանցագործության առարկա»։ Ն.Գ. Իվանովն առաջարկում է մարդուն դիտարկել որպես առարկա, եթե ազդեցությունն իրականացվում է նրա ֆիզիկական մարմնի վրա, սակայն այս տեսակետը չի արժանացել ընդհանուր ընդունման։

«Տուժող» հասկացությունը, բացի քրեական իրավունքից, օգտագործվում է նաև քրեական դատավարության և քրեագիտության մեջ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Курс уголовного права. Общая часть. Том 1: Учение о преступлении / Под ред. Н. Ф. Кузнецовой и И. М. Тяжковой. М. 2002. С. 216.
2. ↑  Назаренко Г. В. Уголовное право. Общая часть: Курс лекций. М. 2005. С. 66.
3. 1 2 3  Курс уголовного права. Общая часть. Том 1: Учение о преступлении / Под ред. Н. Ф. Кузнецовой и И. М. Тяжковой. М. 2002. С. 217.
4. ↑  Уголовное право Российской Федерации. Общая часть: Учебник. Практикум / Под ред. А.С. Михлина. М. 2004. С. 108—109.
5. ↑  Иванов Н. Г. Уголовное право Российской Федерации. Общая и Особенная части. М. 2000. С. 100.
6. ↑  Уголовное право России / Под ред. В. Н. Кудрявцева, В. В. Лунеева, А. В. Наумова. М. 2006. С. 120.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դրախտաձոր (այլ կիրառումներ)
Չշփոթել Դրախտաձոր (գյուղ, Քաշաթաղի շրջան) հոդվածի հետ։

Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ
**Դրախտաձոր**, համայնք Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում։ Ներկայում համայնքի ամբողջ տարածքը գտնվում է Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո և Արցախի Հանրապետության կողմից համարվում է օկուպացված։

Աշխարհագրություն
----------------

Համայնքը տեղաբաշխված է Արցախի Հանրապետության աևմտյան մասում։ Ունի բարձրլեռնային տեղանք։ Համայնքի տարածքն 3176,7 հա է, որից 2756,4 հա-ն անտառային հողեր են։ Համայնքի սահմաններով է հոսում Հոչանց գետի վտակը։

Բերձոր շրջկենտրոնից հեռու է 48 կմ, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից` 98 կմ։

Վարչատարածքային բաժանում և համայնքային կյանք
--------------------------------------------

Համաձայն Արցախի Հանրապետության վարչատարածքային բաժանման՝ Դրախտաձոր համայնքն իր մեջ ներառում է Դրախտաձոր և Անի գյուղերը։

Համայնքում գործում էր գյուղապետարան, բուժկետ, հիմնական դպրոց։

Համայնքն ապահովված էր էլեկտրաէներգիայով, հասանելի էին բջջային, ինտերնետ կապի միջոցներն ու ռադիոհեռուստատեսությամբ։

Գործում էր անհատական բնույթի ինքնահոս ջրամատակարարման համակարգ, որը սնվում էր տարբեր բնական աղբյուրներից։ Համայնքի տարածքում առկա են խմելու ջրի բնական փոքրիկ բազմաթիվ աղբյուր-առվակներ։

2015 թվականի դրությամբ համայնքային ճանապարհները բնահողային էին։

Բնակչություն
------------

2015 թվականի դրությամբ Դրախտաձոր գյուղում բնակվել է 62 մարդ, որոնք կազմել են 16 տուն։ Անի գյուղի բնակչության մասին տվյալներ հայտնի չեն։

Կրթություն
----------

Դրախտաձոր համայնքում գործում էր հիմնական դպրոց, որտեղ 2015 թվականի դրությամբ սովորում էր 15 աշակերտ։

Տնտեսություն
------------

Համայնքի բնակչությունը հիմնականում զբաղվել է գյուղատնտեսությամբ՝ հողագործությամբ և անասնապահությամբ։ Համայնքի տարածքի 477,8 հա-ը գյուղատնտեսական նշանակության են։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Արցախի տարածքները համարվում են օկուպացված Ադրբեջանի կողմից. ԱՀ ԱԺ հայտարարությունը, *(արխիվացված 05․04․2021թ․)*
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  Հակոբ Ղահրամանյան, Տեղեկատու Արցախի Հանրապետության վարչատարածքային միավորների սոցիալ-տնտեսական բնութագրերի, Երևան, Ճարտարագետ, 2015 թ.։
3. ↑  «Արցախի Հանրապետության բնակավայրերի ցանկը հանրապետության Ազգային ժողովի կայքում (Արցախի Հանրապետության օրենքը երկրի վարչատարածքային բաժանման մասին, 25 մարտի 2005 թ. ք.Ստեփանակերտ, ՀՕ-178, ստորագրված նախագահ Ա․Ղուկասյանի կողմից)։». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 4-ին. Վերցված է 2021 թ․ մարտի 14-ին.
4. ↑  Արցախի Հանրապետության այն բնակավայրերի ցանկը, որոնք գտնվում են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո /հրապարակված Արցախի Հանրապետության Տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարության կողմից/, (արխիվացված 05․03․2021թ․)։
5. ↑  «Հրապարակվել է Արցախի՝ Ադրբեջանի հսկողության տակ անցած համայնքների և բնակավայրերի ցանկը»։
6. ↑  «Հրապարակվել է Արցախի՝ Ադրբեջանի հսկողության տակ անցած համայնքների և բնակավայրերի ցանկը», (արխիվացված)։
7. ↑  «Ադրբեջանի վերահսկողության տակ անցած՝ Արցախի համայնքների և բնակավայրերի ցանկը»։
Էլ-Հարամլիկ պալատը Մոնտազա պալատի համալիրում, Էլ Մոնտազայի արքայական այգիներում
**Մոնտազա պալատ** (արաբ․՝ قصر المنتزة‎‎‎), պալատ, թանգարան և ընդարձակ այգիներ Ալեքսանդրիայի Մոնտազա շրջանում (Եգիպտոս)։ Այն կառուցվել է Կենտրոնական Ալեքսանդրիայի ցածր սարահարթի արևելքում` Միջերկրական ծովի ափին։

Պատմություն
-----------

Ընդարձակ Մոնտազա պալատի հիմքերը սկզբում պատկանել են Սալամլեկ պալատին, որը կառուցվել է 1892 թվականին, Աբբաս երկրորդի խեդիվի կողմից։ Արքայատոհմի վերջին իշխանը՝ Մուհամմեդ Ալին, ով խեդիվի կոչում էր կրում Եգիպտոսում և Սուդանում, այն օգտագործել է որպես որսատեղի և նստավայր` իր ուղեկիցների համար։

Ավելի մեծ Էլ-Սալամլեկ պալատը և արքայական այգիները, կառուցված 1932 թվականին թագավոր Ֆուադ առաջինի կողմից որպես ամառանոց, ավելացվել են Մոնտազա պալատի հիմքերին։ Կառույցը օսմանյան և իտալական ոճերի համադրություն է՝ բաղկացած երկու աշտարակներից։ Աշտարակներից մեկը՝ իտալական վերածննդի մանրակրկիտ ընտրված դետալներով, վեր է խոյանում դեպի երկինք։ Պալատը յուրաքանչյուր հարկում ունի դեպի ծովը նայող բաց աղեղներ։ Նախագահ Անվար Սադաթը, վերանորոգելով Սալամլեկ պալատը, դարձրել է այն նախագահական նստավայր։ Վերջերս այն օգտագործվել է նախկին նախագահ Հոսնի Մուբարաքի կողմից։

Հանրային մուտք
--------------

Մոնտազա պալատի այգիները
Էլ-Մոնտազա զբոսայգին (բաղկացած նախկին ընդարձակ թագավորական այգիներից (61 հեկտար)) բաց է որպես հանրային լանդշաֆտային այգի և անտառային արգելոց։ Էլ-Սալամլեկ (Մոնտազա) պալատը Մուհամեդ Ալիի ընտանիքի պատմության և արվեստի առարկաների հանրային թանգարան է։

Տես նաև
-------

* Ալեքսանդրիա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Raafat, Samir. «Montazah Palace». *Egy.com*. Վերցված է 2017 թ․ մարտի 8-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Things to do in Alexandria: "Montaza Palace" Archived 2020-01-27 at the Wayback Machine.
* Memphistours: The Montaza Palace royal gardens Park, Al-Haramlik Palace, and Salamlek Palace.
**1679 թվականի Երևանի երկրաշաժ** (կամ **Գառնու երկրաշարժ**), տեղի է ունեցել հունիսի 4-ին ժամը 13։00-ին։

Տեխնիկական բնութագիրը
---------------------

Երկրաշարժի էպիկենտրոնը գտնվել է Երևանից 20 կիլոմետր արևելք՝ Գառնիի ձորում։ Մագնիտուդը կազմել է 7։ Գնահատված առավելագույն ինտենսիվությունը կազմել է 10՝ MSK-64 սանդղակի համաձայն։

Երկրաշարժը կրկնվել է նաև հունիսի 12-ին, բայց ավելի թույլ ուժգնությամբ։ Ըստ Զաքարիա Քանաքեռցու՝ թույլ ցնցումները շարունակվել են մինչև աշնան վերջ։

Ավերածությունները
-----------------

Երկրաշարժը զգացվել է Գեղարդավանքից ու Խոր Վիրապից մինչև Հովհաննավանք։ Երկրաշարժի հետևանքով բազմաթիվ կառույցներ կործանվել են։ Բազմաթիվ ջրի նոր աղբյուրներ են բացվել, որոշները փակվել են, խոշոր ժայռաբեկորներ են տապալվել, կամուրջներ՝ խորտակվել։ Երևանի հայտնի կառույցների մեծ մասը վնասվել են, այդ թվում՝ Երևանի բերդը, որը հիմնահատակ քանդվել է, երկու կամուրջ՝ ներառյալ Կարմիր կամուրջը, բոլոր մզկիթներն ու մինարեները, Սուրբ Պողոս-Պետրոս եկեղեցին, Սուրբ Զորավար Աստվածածին եկեղեցին և Գեթսեմանի մատուռը՝ ընդհանուր առմամբ 12 եկեղեցի։ Չի վնասվել Կաթողիկե եկեղեցին, ինչը նրան դարձնում է փաստացի Երևանի պատմության հնագույն ու երբևէ չքանդված կառույցը։ Երևանից դուրս քանդվել է Հովհաննավանքը, Գեղարդավանքը, և շատ ուրիշներ։ Կոզեռնի գերեզմանատանը բազմաթիվ էին 1679 թվականի մահացածները, ինչը խոսում է այն մասին, որ Երևանում մահացածների թիվը զգալի է եղել։

Երկրաշարժը կրկնվել է օրեր շարունակ, սակայն ավելի թույլ ուժգնությամբ ու զգալի ավերածություններ չի առաջացրել։

Զոհերը
------

Մոտակա Քանաքեռ գյուղն ամբողջությամբ ավերվել է՝ գրանցելով 1228 մահացած։ Խոնհարվել է նաև Գառնու հեթանոսական տաճարը։

Ըստ Զաքարիա Ագուլեցու՝ տարածաշրջանում զոհվում է 7600 մարդ, ըստ Միքայել Չամչյանի՝ 8000 մարդ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Utsu, T. R. (2002), «A List of Deadly Earthquakes in the World: 1500-2000», *International Handbook of Earthquake & Engineering Seismology*, Part A, Volume 81A (անգլերեն) (First ed.), Academic Press, էջ 69, ISBN 978-0124406520
2. 1 2 3  Հակոբյան, Թադևոս (1979). *Երևանի պատմությունը (1500–1800 ԹԹ.)*. ԵՐԵՎԱՆԻ ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆԻ ՀՐԱՏԱՐԱԿՉՈԻԹՅՈԻՆ. էջ 328. `{{cite book}}`: External link in ``|title=`` (օգնություն)
3. 1 2 3 4  Ղաֆադարյան, Կարո. «ԷՐԵՎԱՆԻ ՄԻՋՆԱԴԱՐՅԱՆ ՀՈՒՇԱՐՁԱՆՆԵՐԸ» (PDF). *Լրաբեր հասարակական գիտությունների*. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2019 թ․ հուլիսի 14-ին. Վերցված է 2019-ին.
4. ↑  Հայաստանի Հանրապետություն Փրկարար Ծառայություն, Արտակարգ Իրավիճակների Նախարարություն ու Ճապոնիայի Միջազգային Համագործակցության Գործակալություն (2012). *Հայաստանի Հանրապետությունում սեյսմիկ ռիսկի գնահատման և կառավարման պլանավորման ծրագիր․ Վերջնական Հաշվետվության․ Հատոր II Հիմնական Հաշվետվություն 1․ Երևան քաղաքի ռիսկի գնահատում*. Երևան. էջ 31.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ location missing publisher (link)
5. 1 2 3  Ստեփանյան, Վ․ Ա․ (1964). *Հայկական բարձրավանդակի և շրջակայքի երկրաշարժերը*. Երևան: Հայաստան.
6. ↑  Hasrat'yan, Mourad (1995). «The medieval earthquakes of the Armenian Plateau and the historic towns of Ayrarat and Shirak (Dvin, Ani, Erevan)». *Annali di Geofisica* (անգլերեն). Իտալիայի երկրաֆիզիկայի ազգային ինստիտուտ. **38** (5–6): 721.
**Նոթինգհեմի ժամանակակից արվեստի թանգարան** (անգլ.՝ Nottingham Contemporary), ժամանակակից արվեստի թանգարան Նոթինգհեմի կենտրնում, Լեյս Մարքեթ տարածքում։ Պատկերասրահը բացվել է 2009 թվականին։

Պատկերասրահը նկարագրվում է որպես քաղաքի «ամենահին թանգարան», որը եղել է սաքսերի ամրոցի մաս։ Տարածքի պատմական տեսքը պահպանելու համար շենքի արտաքին մասին դաջված են նոթինգհեմյան ավանդական նախշեր։

Նոթինգհեմի ժամանակակից արվեստի թանգարանն ըստ անգլիական օրենսդրության բարեգործական նախագիծ է։

Ցուցահանդեսային ծրագիր
----------------------

Նոթինգհեմ ժամանակակից արվեստի թանգարանը տարեկան չորսից հինգ խոշոր ցուցահանդես է կազմակերպում՝ աշխարհի ժամանակակից նկարիչների աշխատանքները բերելով Նոթինգհեմ։ Ցուցահանդեսներում արծարծված գաղափարները բացահայտվում են բոլոր տարիքի կրթական ծրագրերում։ Թանգարանը բացվել է 2009 թվականի նոյեմբերի 14-ին` Դեյվիդ Հոքնիի վաղ աշխատանքների և Լոս Անջելեսում գործող նկարիչ Ֆրենսիս Ստարկի վերջին աշխատանքների ցուցահանդեսով, ներառյալ` Թեյթ հավաքածուի մի մասը։

Այդ ժամանակվանից ի վեր, պատկերասրահում հյուրընկալվել են մի շարք խոշոր թեմատիկ ցուցահանդեսներ, այդ թվում` «Տեղն այստեղ է» (The Place is Here) (2017), Ամերիկայի նահանգներ (States of America) (2017), Գլեն Լիգոնի հանդիպումներն ու բախումները (Glenn Ligons' Encounters and Collisions) (2015) և Ականջից ականջ մինչև աչք (2017–18) (From Ear to Ear and Eye) ցուցահանդեսները։

Կառույց
-------

Շենքը նախագծվել է լոնդոնցի ճարտարապետ Կարուսո Սենթ Ջոնի կողմից։ Ավելի քան 3000 քմ մակերեսով` այն Մեծ Բրիտանիայի ժամանակակից արվեստի խոշորագույն կենտրոններից մեկն է։ Արտաքին մասը ծածկված է փորված վահանակներով, ավանդական նախշերով, մեծ պատուհաններով, որոնք փողոցից ուղիղ տեսարաններ են բացում դեպի ինտերիեր։ Շինությունն ավելի մեծ է, քան դրսից է երևում։

Նոթինգհեմ Ժամանակակիցը Միացյալ Թագավորության ժամանակակից արվեստի խոշորագույն կենտրոններից մեկն է, ունի չորս պատկերասրահ, լսարան, ուսումնական տարածք և ուսումնական կենտրոն։ Շենքում կա նաև սրճարան և խանութ։

Տարածք
------

Նոթինգհեմ ժամանակակիցը գտնվում է քաղաքի ամենահին հատվածում, որը նախկինում ուներ քարանձավային բնակավայրեր, Սաքսոնյան ամրոց և միջնադարյան քաղաքային դահլիճ։

Կառավարում
----------

Սեմ Թորնը նշանակվել է տնօրեն 2015 թվականին՝ ստանձնելով այդ պաշտոնը 2016 թվականի սկզբին, փոխարինելով հիմնադիր տնօրեն Ալեքս Ֆարխարսոնին (2007-2015)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  «Alex Farquharson is Leaving Nottingham Contemporary for Tate Britain». *LeftLion*. Վերցված է 2018 թ․ հուլիսի 4-ին.
3. 1 2  Nottingham Contemporary. «Our Building». Վերցված է 2015 թ․ փետրվարի 13-ին.
4. ↑  Charity Commission. NOTTINGHAM CONTEMPORARY, registered charity no. 1116670.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
* Pictures of Nottingham Contemporary from Nottingham21
* Inside Nottingham Contemporary (BBC)
* Caruso St John's Nottingham Contemporary Arts Centre Արխիվացված 2016-03-04 Wayback Machine Video, bdonline.co.uk

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: n2011003700 · NKC: kn20140528002 · VIAF: 450145857951823021218 · WorldCat VIAF: 450145857951823021218 |

 |