**Node** կամ **Node.js**, ծրագրային պլատֆորմ՝ հիմնված V8 շարժիչի վրա (թարգմանում է ՋավաՍկրիպտը մեքենայական կոդի), ՋավաՍկրիպտը վերափոխում է նեղ մասնագիտական լեզվից լայն օգտագործման ծրագրավորման լեզվի։ Node.js-ը ՋավաՍկրիպտին ավելացնում է հնարավորություն համագործակցել մուտք-ելքային սարքերի հետ իր API-ի միջոցով (գրված է C++ լեզվով), միացնել ուրիշ արտաքին գրադարաններ, որոնք գրված են տարբեր լեզուներով, ստեղծելով կանչի հնարավորություն ՋավաՍկրիպտ կոդի միջոցով։ Node.js ունի լիիրավ դերակատարություն՝ որպես վեբ սերվեր։ Node.js-ի հիմքում միջոցառում-կողմորոշված է (Անգլ․ event-oriented) և ասինխրոն (կամ ռեակտիվ) ծրագրավորումը ոչ արգելափակվող մուտք/ելքով։

Պատմություն
-----------

1996 թվականին Netscape կազմակերպությունում կատարվում են փորձեր ստեղծելու JavaScript-ի սերվերային մասը (Server-side JavaScript — SSJS), բայց այս տեխնոլոգիան տարածում չգտավ։

Ռայն Դալը, Node.js-ի ստեղծողը
Երկու տարվա փորձարկումների արդյունքում 2009 թվականին Node.js-ը ստեղծվեց Ռայն Դալի-ի կողմից (անգլ.՝ Ryan Dahl)։ Իր հետազոտությունների ժամանակ նա եկավ այն եզրակացության, որ ավանդական զուգահեռականության մոդելի փոխարեն, որի հիմքում հոսքերն էին, պետք է դիեմել միջոցառում - կողմորոշված համակարգերին։ Այս մոդելը ընտրվեց իր պարզության, ցածր հոսքայնության (ի տարբերություն «մեկ հոսք մեկ միացման համար» գաղափարախոսության) և արագության։ Node-ի նպատակը «լայնածավալ ցանցային սերվերներ կառուցելու պարզ ուղին է»։

2014 թվականի դեկտեմբերին ստեղծվել է ֆորկ io.js։

2015 թվականի մայիսին ընդունվեց io.js ի և Node.js միաձուլման և հետագայում Node.js Foundation-ի հովանու ներքո զարգացման մասին որոշումը։

2015 թվականի սեպտեմբերի 8-ին թողարկվեց Node.js v4.0.0-ը որպես արդյունք Node.js v0.12.7 и io.js v3.3.0.-ի միաձուլման։

Կոդի օրիանակներ
---------------

HTTP-սերվերի ստեղծում և գործարկում Node.js-ով, որը ցուցադրում է Hello, world!։

```
// Բերնում ենք http մոդուլը
const http = require('http');

//Ստեղծեք վեբ սերվեր, հարցման մշակողով։
const server = http.createServer((req, res) => {
 console.log('Հարցման մշակման սկիզբ');
 // Փոխանցում ենք կոդի պատասխանը և http-վերնագրերը
 res.writeHead(200, {
 'Content-Type': 'text/plain; charset=UTF-8'
 });
 res.end('Բարև երկիր !');
});

//Աշխատացնում ենք վեբ սերվերը
server.listen(2002, '127.0.0.1', () => {
 console.log('Սերվերը աշխատում է http://127.0.0.1:2002/');
});

```

Մեկ ուրիշ սցենարի օրինակ որում ստեղծվում է TCP-սերվեր, որը լսում է 1337 ապաստանը և ցուցադրում է այն ամենը, ինչ օգտատերը մուտքագրել է։

```
const net = require('net');

const server = net.createServer(stream => {
 stream.setEncoding('utf8');

 stream.write('hello\r\n');

 stream.addListener('data', data => {
 this.write(data);
 });

 stream.addListener('end', () => {
 this.write('goodbye\r\n');
 this.end();
 });
});

server.listen(1337, 'localhost');

```

Լրացուցիչ երրորդ կողմի փաթեթներ
-------------------------------

Node.js կազմում է նաև npm սեփական փաթեթ տեղադրողը։ Տեղադրումը կատարվում է հետևյալ հրամանները միջոցով։

```
npm install <packagename>

```

Բոլոր հասանելի փաթեթները և դրանց կարճ նկարագրությունը։

```
npm search

```

Այս նույն հրամանով կարելի է կատարել փաթեթների ընտրովի որոնում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  The node Open Source Project on Open Hub: Languages Page — 2006.
2. 1 2 3  Free Software Directory
3. ↑  node-v0.x-archive on GitHub
4. ↑  node/LICENSE at master · nodejs/node · GitHub
5. ↑  "Server-Side JavaScript — Archive of obsolete content | MDN". Արխիվացված է the original 2018 թ․ նոյեմբերի 22-ին. Retrieved 2019 թ․ փետրվարի 28. `{{cite web}}`: no-break space character in `|title=` at position 23 (help)
6. ↑  Серверный JavaScript 1.4. Руководство по Использованию.
7. ↑  "io.js объединяется с NodeJS".
8. ↑  "Node.js + Io.js = Node.js 4.0.0".
9. ↑  "Вышла в свет новая версия Node.js v4.0.0".

Արտաքին հղումներ
----------------

* Node.js Bootcamp
* Node.js-ի դասընթաց
* Գուգլ խմբեր