**Եվա Մարտոն** (հունգ.՝ Marton Éva, ի ծնե՝ *Եվա Հենրիխ*, 18 հունիսի, 1943, Բուդապեշտ), հունգարացի օպերային երգչուհի, սոպրանո։

Կենսագրություն
--------------

Եվա Հենրիխը ծնվել է 1943 թվականի (այլ տվյալներով՝ 1939 թվականին) հունիսի 18-ին։ Եվա Մարտոնը սովորել է Բուդապեշտի Ֆերենց Լիստի երաժշտական ակադեմիայում՝ Էնդրե Ռյոսլերի ու Ենյո Սիպոսի մոտ։ Նրա առաջին դերերգը եղել է Քեյթ Պինկերտոնի պարտիան «Մադամ Բատերֆլայ» օպերայում, որ Մարգիտ կղզում ներկայացվել է ամառային փառատոնի ժամանակ։ Պաշտոնական օպերային դեբյուտը տեղի է ունեցել 1968 թվականին Բուդապեշտի պետական օպերայում, որտեղ նա կատարել է Շամախիի թագուհու դերերգը «Ոսկի աքլորիկը» օպերայում։ Ավելի ուշ Բուդապեշտի օպերայում կատարել է Բաբելոնի թագուհու դերերգը Օտտորինո Ռեսպիգիի «*Շամիրամ*» օպերայում։

1972-1977 թվականներին Եվա Մարտոնն աշխատել է Մայնի Ֆրանկֆուրտի օպերայում։ Նա համերգային շրջագայություններ է ունեցել տարբեր երկրներում՝ ելույթ ունենալով այնպիսի քաղաքների օպերային թատրոնների բեմերում, ինչպիսիք են Փարիզը, Լոնդոնը, Բեռլինը, Նյու Յորքը, Միլանը, Վիեննան, Մյունխենը, Շտուտգարտը, Բուենոս Այրեսը, Չիկագոն, Սան Ֆրանցիսկոն, Ցյուրիխը, Համբուրգը և այլն։

Ելույթ է ունենում ինչպես լիրիկական երգացանկով (Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտի, Ջակոմո Պուչինիի, Ումբերտո Ջորդանոյի ստեղծագործություններ), այնպես էլ դրամատիկական օպերաներում (Ռիխարդ Վագներ, Ռիխարդ Շտրաուս)։ Եվա Մարտոնի ձայնի դիպազոնը ներառում է բելկանտեից մինչև դրամատիկական բարձր սոպրանո։ 1977-1978 թվականներին նա երգել է Բայրոյթում անցկացվող Վագներյան փառատոնում՝ կատարելով Վեներայի դերերգը «Տանհեյզեր» օպերայում։ 1986 թվականին՝ Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն օպերայում «Տոսկա (օպերա)» օպերայի բեմադրության ժամանակ, Եվա Մարտոնն ստացել է ծնոտի վնասվածք, սակայն շարունակել է ելույթը։ 1986 թվականին Եվա Մարտոնը Դոնեցկի Ա. Սոլովյանենկոյի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի մեներգչուհի Լյուդմիլա Շեմչուկի հետ երգել է Ամիլկարե Պոնկիելլիի «Ջոկոնդա» օպերայում, որ բեմադրվել էր Վիեննայի պետական օպերայում։

2005 թվականից Եվա Մարտոնը Ֆերենց Լիստի երաժշտական ակադեմիայի երգեցողության ֆակուլտետի վարիչն է, իսկ 2006 թվականից՝ նույն ֆակուլտետի պրոֆեսոր։

Մրցանակներ
----------

* 1980 - *Տարվա երգչուհի, Միլանում պարգևատրվել է «Արծաթե վարդով»*,
* 1997 - *Կոշութի մրցանակ, շնորհվել է Վիեննայի պետական օպերայի պատվավոր անդամի կոչում*։

Դերերգերը օպերաներում (ընտրյալ)
-------------------------------

* *Տոսկա (1980)*
* *Մանոն Լեսկո (1978)*
* *Ֆիդելիո (1983)*
* *Անդրեա Շենյե (1986)*
* *Լոհենգրին*
* *Շամիրամ (1990)*
* *Սալոմեա (1990)*
* *Տուրանդոտ*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Munzinger Personen (գերմ.)
2. ↑  Éva Marton (ռուս.)
3. ↑  Եվա Մարտոնը ԿինոՊոիսկ կայքում (ռուս.)
4. 1 2  Եվա Մարտոնի կենսագրությունը Archived 2016-01-12 at the Wayback Machine. (անգլ.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* MARTON ÉVA Archived 2008-01-12 at the Wayback Machine.
* Donal Henahan, MET OPERA: EVA MARTON, *The New York Times*, December 1, 1982.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Allmusic · ČSFD · Discogs · Internet Movie Database · MusicBrainz |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ կատալոնական · Մեծ ռուսական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 3038044 · BNC: a10119437 · BNE: XX821259 · BNF: 13897162b · CiNii: DA04029467 · CONOR: 53218403 · GND: 124068936 · GTAA: 262557 · ISNI: 0000 0001 2125 3945 · LCCN: n85097073 · LNB: 000105967 · NKC: xx0138586 · NLA: 35809065 · NLP: A26631386 · NTA: 072024321 · NSZL: 000000018195 · NUKAT: n2007155758 · SUDOC: 070676151 · VIAF: 27252526 · WorldCat VIAF: 27252526 |

 |

 |