Բ․ Շոուի դիմանկարը
Վերելքի մեկնարկ
**Լաուրա (Լորա) Նայթ**, ծնյալ *Լաուրա (Լորա) Ջոնսոն* (անգլ.՝ Laura Knight, օգոստոսի 4, 1877(1877-08-04)[…], Long Eaton, Erewash, Դերբիշիր, Դերբիշիր, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - հուլիսի 7, 1970(1970-07-07)[…], Լոնդոն, Միացյալ Թագավորություն), անգլիացի նկարչուհի, պոստիմպրեսիոնիզմի ներկայացուցիչ։ Պարգևատրվել է «Բրիտանական կայսրություն» շքանշանով, Մեծ Բրիտանիայի թագուհուց ստացել ազնվական, պատվավոր տիկնոջ՝ Dame տիտղոս։

Կյանք և ստեղծագործություն
-------------------------

Ծնվել է ոչ հարուստ ընտանիքում, մեծացել կիսով չափ որբ։ Տասներեք տարեկան հասակում ուղարկվել է Փարիզ, որտեղ սկսել է արվեստ ուսումնասիրել։ Տասը տարի անց վերադարձել է Անգլիա, ընդունվել Նոթինգհեմի գեղարվեստի դպրոցը։ Այդտեղ նա ծանոթացել է Հարոլդ Նայթի հետ, որը մասնագիտացել էր բնանկարչության ու դիմանկարչության մեջ։ Լաուրան, որ ընդօրինակում էր երիտասարդ նկարչի ստեղծագործությունները, մտերմացել է նրա հետ։ 1903 թվականին նրանք ամուսնացել են, ունեցել երկու երեխա։

1907 թվականին տեղափոխվել են Նյուլին քաղաք, անդամագրվել տեղի նկարիչների ընկերակցությանը, որ *Նյուլինյան դպրոց* անվանումն էր կրում։ Այստեղ առավել լիարժեքորեն են բացահայտվել ու դրսևորվել Լաուրայի նկարչական ձիրքերը։ 1913 թվականին նա ստեղծել է «Ինքնանկար՝ մերկ կնոջ հետ» գործը։ Այդ աշխատանքը, որ Լ․ Նայթի ստեղծագործության մեջ համարվում է բեկումնային, ներկայումս պահվում է Լոնդոնի *Դիմանկարի ազգային պատկերասրահ*ում։

Պատմության մեջ առաջին անգամ կին նկարիչն այդտեղ պատկերել է իրեն՝ մերկ բնորդուհի նկարելիս, ում դերում հանդես է եկել նկարչուհի Էլլա Նեյփերը։ Դա շատ համարձակ քայլ էր, մանավանդ, եթե հաշվի առնենք, որ այդ ժամանակներում Անգլիայում բոլոր նկարչուհիներին արգելված էր մերկ մոդել նկարել և մինչև անգամ ընդօրինակել այլոց՝ այդպիսին պարունակող նկարները։ ։ Այնպես որ՝ Նայթի այդ գործը ուղղակի մարտահրավեր էր՝ նետված վերոնշյալ արգելքներին։ *Մերկ կնոջ հետ ինքնանկար*ն առաջին անգամ ցուցադրվել է Նյուլինի պատկերասրահում, արժանացել ինչպես մամուլի, այնպես էլ՝ բազմաթիվ արվեստասերների ջերմ գնահատանքին, ներկայացվել նաև այլ ցուցահանդեսներում (*International Society of Sculptors*, *Painters and Gravers in London*), չնայած Թագավորական ակադեմիան մերժել էր դրա ցուցադրությունը իր ցուցասրահներում։ *Daily Telegraph*-ի քննադատը նկարը բնորոշել էր իբրև ,,vulgar,, և ենթադրություն արել, որ այն, ամենայն հավանականությամբ, գնորդ երբեք չի ունենա և այդպես էլ կմնա նկարչուհու արվեստանոցում։ Ստեղծագործությունը այլ լրատվամիջոցներում ևս սուր քննադատության է ենթարկվել, սակայն, չնայած դրան, Նայթը համառորեն շարունակել է ներկայացնել այն զանազան ցուցահանդեսներում։ Պայքարը ավարտվել է նրանով, որ ի վերջո *Ինքնանկարը* գնվել է *National Portrait Gallery*-ի կողմից։ Ներկայումս այդ ստեղծագործությունը համարվում է կին նկարիչների ինքնանկարների պատմության բնագավառում առանցքային գործ և կանանց ազատագրման (էմանսիպացիայի) շարժման խորհրդանիշերից մեկը։ 2015 թվականին արվեստաբան, քննադատ Սայմոն Սքաման /Simon Schama/ Նայթի ինքնանկարը բնորոշել է արդեն որպես գլուխգործոց և նկարչուհու լավագույն աշխատանքը, մտահղացմամբ՝ բարդ, հերոսականորեն՝ անկախ, ձևով՝ հանճարեղ, էությամբ՝ սիրալի, անչափ դուրեկան ու զգայական։ Նկարի գնահատման հարցում այս բեկումնային փոփոխությունները, ցավոք, տեղի են ունեցել նկարչուհու մահից հետո, և նա չի վայելել իր գործի հաղթարշավը։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո Նայթերի ընտանիքը տեղափոխվել է Լոնդոն, որտեղ Լաուրան մասնագիտացել է կրկեսի, թատրոնի, բալետի արտիստների, պարուհիների դիմանկարներ ստեղծելու և գնչուական կյանքի տեսարաններ պատկերելու գործում։ 1928 թվականին մասնակցելով Ամստերդամում անցկացվող ամառային օլիմպիական խաղերի կապակցությամբ հայտարարված ստեղծագործական մրցույթին՝ նա գրավել է մրցանակային տեղ և պարգևատրվել օլիմպիական արծաթե մեդալով։

1929 թվականին նկարչուհուն ազնվականական տիտղոս է շնորհվել, իսկ 1936 թվականին նա ընտրվել է Արվեստների թագավորական ակադեմիայի իսկական անդամ՝ դառնալով նման բարձր պատվի արժանացած առաջին կինը՝ սկսած այդ ակադեմիայի հիմնադրման օրվանից, որը տեղի է ունեցել 1769 թվականին։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին ի պաշտոնե նշանակվել է զինվորական նկարիչ։ Աշխատել է հիմնականում Անգլիայում, պատվերով նկարել քաղաքացիական պաշտպանության մարտիկների, ռազմամթերքի գործարանների բանվորուհիների դիմանկարներ։ 1946 թվականին *War Artists' Advisory Committee*-ի հետ կնքված հերթական պայմանագրի համաձայն, Լաուրա Նայթը ընդգրկվել է պատերազմի հանցագործ նացիստների Նյուրնբերգյան դատավարությունը լուսաբանող ժուռնալիստների խմբում։ Աշխատելով հենց այն դահլիճում, որտեղ ռազմական տրիբունալն էր գտնվում, նա ճեպանկարել է զանազան տիպական տեսարաններ, իսկ 1946 թվականին ստեղծել է ,,Նյուրնբերգյան դատավարություն» յուղաներկ նկարը (անգլ.՝ The Nuremberg Trial)։

Նկարչուհին ստեղծագործել է ընդհուպ մինչև 1950-ական թվականների կեսերը, իմպրեսիոնիստական և ռեալիստական ոճերով ստեղծել ավելի քան երկու հարյուր հիսուն նկար։ Նա հեղինակել է նաև ինքնակենսագրական երկու գիրք։

Գրականություն
-------------

* Janet Dunbar: *Laura Knight*. Collins, 1975, ISBN 978-0-00-211489-9
* Caroline Fox: *Dame Laura Knight*. Phaidon, Oxford 1988, ISBN 0-7148-2447-X
* Elizabeth Knowles: *Laura Knight — In the Open Air*. Redcliffe, 2012, ISBN 978-1-906593-65-0

Պատկերասրահ
-----------

* Աերոստատի բարձրացումը, Քովենթրի, 1943*Աերոստատի բարձրացումը, Քովենթրի, 1943*
* Կապրալ Ջ.Մ. Պիրսոնը (1940)*Կապրալ Ջ.Մ. Պիրսոնը* (1940)
* Գյուղացի կինը դաշտում*Գյուղացի կինը դաշտում*
* Դատավոր, լորդ Լոուրենսի դիմանկարը․ Նյուրնբերգ (1946)Դատավոր, լորդ Լոուրենսի դիմանկարը․ Նյուրնբերգ (1946)
* Ռուբի Լոֆթուսը մարտական հերթափոխում (1943)*Ռուբի Լոֆթուսը մարտական հերթափոխում* (1943)
* Նյուրնբերգյան դատավարություն (1946).*Նյուրնբերգյան դատավարություն* (1946).

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2  Laura (Dame) Knight (նիդերլ.)
3. 1 2 3 4  Laura Knight — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7
4. 1 2  Mapping the Practice and Profession of Sculpture in Britain and Ireland 1851–1951
5. ↑  Չեխիայի ազգային գրադարանի կատալոգ
6. ↑  Tessa Hadley (2013 թ․ հուլիսի 6). «Laura Knight:The unashamed illustrator». *The Guardian*. Վերցված է 2013 թ․ հուլիսի 31-ին.
7. ↑  «npg.org.uk «A Life in Portraits»». Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ դեկտեմբերի 20-ին. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 20-ին.
8. ↑  «gem.greenwood.com «Royal Academy Of Arts»». Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 20-ին. `{{cite web}}`: Check `|url=` value (օգնություն)(չաշխատող հղում)
9. ↑  by Marina Vaizey (2013 թ․ հուլիսի 15). «theartsdesk.com «Laura Knight: Portraits, National Portrait Gallery»». Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 20-ին.
10. ↑  Charlie Kenber (2013 թ․ հուլիսի 11). «londoncalling.com «Laura Knight at the National Portrait Gallery »». Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ դեկտեմբերի 20-ին. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 20-ին.
11. ↑  By Richard Moss (2013 թ․ սեպտեմբերի 25). «culture24.org.uk «Laura Knight's Nuremberg Trials diary and Goering sketch is compelling at NPG»». Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ դեկտեմբերի 20-ին. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 20-ին.
12. ↑  Rachel Cooke (Sunday 14 July 2013). «theguardian.com «Laura Knight: Portraits – review»». Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 20-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* damelauraknight.com «BIOGRAPHY Dame Laura Knight, DBE, RA, RWS 1877—1970»
* Работы Л.Найт в галерее Тейт

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Լաուրա Նայթ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Օքսֆորդի կենսագրական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 2032882 · BNE: XX894499 · BNF: 12498460w · CiNii: DA12213450 · GND: 119391848 · ISNI: 0000000083653621 · LCCN: n85225095 · LNB: 000162840 · NKC: xx0226057 · NLA: 35753203 · NTA: 074193767 · NUKAT: n2019203472 · PTBNP: 444711 · SUDOC: 034203141 · VIAF: 24706017 · ULAN: 500017204 · WorldCat VIAF: 24706017 |

 |

 |