recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
| **՞**Անանդալեի խխունջ |
| --- |
|  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Կենդանիներ |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Բաժին | Փափկամարմիններ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ընտանիք | Օրկուլիդներ |
|
|
|
|
|
|
| Տեսակ | Անանդալեի խխունջ |
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Odhneripisidium annandalei

 |
| 

| [{{fullurl:wikispecies:{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} ԴասակարգումըՎիքիցեղերում] | uselang=hy}}[{{fullurl:commons:Special:Search/{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} Պատկերների որոնումՎիքիպահեստում] | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Անանդալեի խխունջ** (լատին․՝ Odhneripisidium annandalei), օրկուլիդների ընտանիքին պատկանող փափկամարմին կենդանի։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն
--------------

2,6 մմ երկարությամբ և 1,8 մմ լայնությամբ կարճ ձվաձև, ուռուցիկ կամ մոխրագույն, փայլատ փոքր խեցին շատ նուրբ է և գրեթե կանոնաձև մանրագծված։

Տարածվածություն
---------------

Տարածված է Ադրբեջանում, Թուրքիայում, Սիրիայում, Իսրայելում, Իրանում, Աֆղանստանում։ Հայաստանում հայտնի է միայն Մեղրի քաղաքի շրջակայքում (Սյունիքի մարզ)։

Էկոլոգիա
--------

Ապրում է աղբյուրից սնվող գետնամերձ ճահիճներում։

Կենսաբանական առանձնահատկությունները հայտնի չեն։

Պահպանություն
-------------

Ծայրահեղ սահմանափակ արեալով հազվագյուտ տեսակ է։ Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով ներկայումս գնահատվում է որպես կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ։ Հայտնաբերված են քիչ քանակությամբ առանձնյակներ։

Վտանգման հիմնական գործոն է հանդիսանում ջրամբարի հիդրոլոգիական ռեժիմի խախտումը։

Պահպանվում է «Արևիկ» ազգային պարկում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*. Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն. 2010. ISBN 978-99941-2-420-6.
| **՞**Աղաբաբյանի ոսկեբզեզ |
| --- |
|  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Կենդանիներ |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Բաժին | Միջատներ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ընտանիք | Ոսկեբզեզներ |
|
|
|
|
|
|
| Տեսակ | Աղաբաբյանի ոսկեբզեզ |
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Sphaerobothris aghababiani

 |
| 

| [{{fullurl:wikispecies:{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} ԴասակարգումըՎիքիցեղերում] | uselang=hy}}[{{fullurl:commons:Special:Search/{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} Պատկերների որոնումՎիքիպահեստում] | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Աղաբաբյանի ոսկեբզեզ** (լատին․՝ Sphaerobothris aghababiani), ոսկեբզեզների ընտանիքին պատկանող միջատ, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն
--------------

Տափակ, նեղ մարմնով և 10,5-13,5 մմ երկարությամբ ոչ խոշոր բզեզ է։ Գունավորումը բրոնզագույն է՝ պղնձակարմրավուն կամ պղնձականաչավուն փայլով։

Տարածվածություն
---------------

Հայաստանի էնդեմիկ տեսակ է։ Հայտնի է միայն Մեղրի քաղաքի շրջակայքից (Սյունիքի մարզ)։

Էկոլոգիա
--------

Ապրում է նուշի գերակայությամբ վարդազգիների կամ գիհու մասնակցությամբ չոր նոսրանտառներում։

Բզեզները հանդիպում են հունիսի վերջին և հուլիսի առաջին կեսին, թռիչքը նկատվում է ցերեկը․ նստում են տափաստանամորու փշերի վրա, որի բների արմատամերձ հատվածում զարգանում են թրթուրները։ Զարգացումը միամյա է։

Պահպանություն
-------------

Խիստ սահմանափակ արեալով հազվագյուտ տեսակ է։ Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակում գրանցված է որպես կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ։

Թվաքանակը չափազանց բարձր է, իսկ փոփոխության միտումները հայտնի չեն։

Սպառնացող վտանգներից են անասունների՝ հատկապես այծերի չկարգավորված արածեցումը և տեղանքի՝ որպես պոչհանքի հավանական օգտագործումը։

Աղաբաբյանի ոսկեբզեզը պահպանվում է «Արևիկ» ազգային պարկում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*. Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն. 2010. ISBN 978-99941-2-420-6.
| **՞**Ակրամովսկու խխունջ |
| --- |
|  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Կենդանիներ |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Բաժին | Փափկամարմիններ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ընտանիք | Կլաուզիլիդներ |
|
|
|
|
|
|
| Տեսակ | Ակրամովսկու խխունջ |
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Euxina akramowskii

 |
| 

| [{{fullurl:wikispecies:{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} ԴասակարգումըՎիքիցեղերում] | uselang=hy}}[{{fullurl:commons:Special:Search/{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} Պատկերների որոնումՎիքիպահեստում] | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Ակրամովսկու խխունջ** (լատին․՝ Euxina akramowskii), կլաուզիլիդների ընտանիքին պատկանող փափկամարմին կենդանի, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն
--------------

Ելանցքից դեպի հետ հիմնային մեկ ողնուցով, իլիկաձև, 12,5 պտույտներով, շագանակագույն, սպիտակ կարով, խոշոր չափի, խիտ կողաձև-խծբծված մակերեսով, 22,25 մմ բարձրությամբ և 5,25 մմ լայնությամբ խեցու կողերի միջև հեռավորությունը հավասար է դրանց լայնությանը։

Տարածվածություն
---------------

Հայաստանի էնդեմիկ տեսակ է։ Հայտնի է միայն Կապան քաղաքից դեպի հարավ (Սյունիքի մարզ)՝ Խուստուպ լեռան հյուսիսային լանջերից՝։

Էկոլոգիա
--------

Ապրում է կաղնու և բոխու անտառներում՝ ժայռաճեղքերում։ Կենսաբանական առանձնահատկությունները հայտնի չեն։

Պահպանություն
-------------

Ծայրահեղ սահմանափակ արեալով հազվագյուտ տեսակ է։ Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակում գրանցված է որպես կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ։ Չափավոր մեծաքանակ է։ Թվաքանակի փոփոխության միտումները հայտնի չեն։

Սպառնացող վտանգներից է անտառահատումներով պայմանավորված միջավայրի պայմանների փոփոխությունը։

Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*. Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն. 2010. ISBN 978-99941-2-420-6.
**Եվգենյա Ֆաբիանովնա Սավինա-Գնեսինա** (ռուս.՝ Евгения Фабиановна Савина-Гнесина, մարտի 11, 1870(1870-03-11) կամ 1871, Դոնի Ռոստով, Եկատերինոսլավի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - ապրիլի 6, 1940(1940-04-06), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդային դաշնակահար, երաժշտության ուսուցիչ, երաժշտական-հասարակական գործիչ, ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստ (1925), ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1935)։ Գնեսինա քույրերից մեկը։

Կենսագրություն
--------------

Գնեսինա քույրերի գերեզմանը Նովոդևիչյան գերեզմանատանը
Եվգենյա Ֆաբիանովնա Գնեսինան ծնվել է 1870 թվականին Դոնի Ռոստովում, քաղաքային ռաբբունի Ֆաբիան Օսիպովիչ Գնեսինի և Բելլա Իսաևնա Ֆլետզինգեր-Գնեսինայի ընտանիքում։ Երբ Եվգենյան 14 տարեկան էր, ծնողները նրան ուղարկեցին ընդունվելու Մոսկվայի կոնսերվատորիա։ 1889 թվականին ավարտել է կոնսերվատորիայի դաշնամուրային ֆակուլտետը (Վասիլի Սաֆոնովի դասարան), Անտոն Արենսկու և Սերգեյ Տանեևի մոտ պարապել է նաև կոմպոզիցիա։ Սերտորեն կապված է եղել գրականության և արվեստի սիրահարների շրջանակի հետ, որը ղեկավարում էր երիտասարդ Կոնստանտին Ալեքսեևը, հետագայում՝ Կոնստանտին Ստանիսլավսկի։

1895 թվականին քույրերի՝ Ելենա և Մարիա Գնեսինաների հետ միասին հիմնադրել են «Ե. և Մ. Գնեսինաների անվան երաժշտական ուսումնարանը», որը հետագայում դարձավ Գնեսինների անվան ռուսական երաժշտական ակադեմիա։ Եվգենյա Ֆաբիանովնան դասավանդել է դաշնամուր, մանկական սոլֆեջիո, տարրական երաժշտության տեսություն, ղեկավարել դաշնամուրի բաժինը։ Նա իրականացրել է դպրոցի ընդհանուր գեղարվեստական ղեկավարումը (1920-ական թվականներից քրոջ՝ Ելենա Գնեսինայի հետ միասին)։ 1911 թվականին իրականացրել է երկու մանկական օպերաների բեմադրություն` «Տնակ» Ալեքսանդր Գրաչինովի երաժշտության և «Շաղգամ»՝ դպրոցի աշակերտ Ֆաբիա Վիտաչեկի երաժշտության հիման վրա։ Այսպես է սկսվել Գնեսինների անվան մանկական երաժշտական թատրոնի պատմությունը։

Մահացել է 1940 թվականին։ Թաղված է Նովոդևիչյան գերեզմանատանը։

Աշակերտներ
----------

* Դաշնակահար Նիկոլայ Օռլով

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Мемориальный музей-квартира Ел. Ф. Гнесиной>

Արտաքին հղումներ
----------------

* Еврейский мемориал. Виртуальный некрополь
* Онлайн Энциклопедия Արխիվացված 2016-08-19 Wayback Machine

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 78167864328522742261 · WorldCat VIAF: 78167864328522742261 |

 |
**Կարեն Ալեքյան** (փետրվարի 20, 1975(1975-02-20), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ նկարիչ-գրաֆիկ, մեդիա արվեստագետ, ֆուտուրիստ։ 1998-2004 թվականներին սովորել և ավարտել է Հայաստանի գեղարվեստի պետական ակադեմիան։

Կենսագրություն
--------------

Իբրև ժամանակակից արվեստագետ, նրա արվեստը արտացոլում է աշխարհի սոցիալ-քաղաքական պատկերը և գլոբալ տեխնոլոգիական, գիտական, մշակութային զարգացումները։ Ժամանակակից Արվեստը զարգացող տեխնոլոգիաների, գիտության, փոփոխվող կեցության անբաժան մասն է, որն արծարծում է համաշխարհային արդիական շատ փոփոխություններ, էկոլոգիայի, շրջակա միջավայրի պահպանման անհրաժեշտությունը։ Մի գաղափարախոսություն, որը հասարակությանը «կուղեկցի» դեպի ապագայի Ունիվերսալությունը։ Ուստի զարգացող տեխնոլոգիաները, այլընտրանքային էներգոռեսուրսները էկոլոգիական մաքրության, ապագայի ստեղծման միակ երաշխավորներն են այսօր։ Իր համոզմամբ, ժամանակակից արվեստի կոնտեքստում պիտի լինի ոչ թե անկատար անցյալի, այլ կանխատեսվող Ապագայի գաղափարախոսությունը։

Ստեղծագործական գործունեություն
------------------------------

Թվային և մեդիա ստեղծագործող է, աշխատում է նկարչության, թվային արվեստի, եռաչափ գրաֆիկայի, գրքարվեստի, ինստալացիայի, լուսանկարչության և վիդեոարտի ասպարեզներում։ Նրա ստեղծագործությունները ցուցադրվում են Հայաստանում և աշխարհի բազմաթիվ երկրներում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կերպարվեստ(չաշխատող հղում)
* Պորտֆոլիո
* Արվեստագետի աշխատանքները Արխիվացված 2017-12-05 Wayback Machine
* Աշխատանքները բլոգսպոտում
* Թվային աշխատանքներ
* Լուսանկարչական ստեղծագործություններ
* Պորտֆոլիո, գրքարվեստ
* Թվային աշխատանքներ
* Գրքարվեստ
* Գրքարվեստ Արխիվացված 2019-04-29 Wayback Machine
* Mail art
* Վիդեոարտ
**Microsoft TechNet**, Microsoft-ի կողմից մշակված ծրագիր և առցանց ռեսուրս, որը պարունակում է տեխնիկական տեղեկություններ, նորություններ և իրադադարձություններ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտի մասնագետների մասին։ Բացի դա, ամեն ամիս լույս է տենում «TechNet Magazine» ամսագիրը։

TechNet կայքը սկզբնական շրջանում հասանելի է եղել միայն վճարով օգտատերերի համար։ Սակայն հետագայում կայքում հասանելի դարձան հանրային տեղեկություններ, վեբ քասթեր, իրադարձությունների ժամանակացույց և անվճար բաժանորդագրություն։ 2006 թվականի ապրիլին այս բիզնես մոդելին համապատասխան թողարկվեց «Port 25» բլոգը։

2006 թվականի մայիսի 18-ից սկսած ծրագրերի սերվիս՝ Sysinternals-ը դարձավ Microsoft TechNet մասը։ 2005 թվականին կայքը թարգմանվեց ռուսերեն և ներկա պահին նրանում տեղադրվում են նորություններ և տեղեկություններ ՏՏ որոլտի և Microsoft տեխնոլոգիաների մասին։

2013 թվականի օգոստոսին Microsoft-ը հայտնեց, որ սերվիսին բաժանորդագրությունը կդադարի 2013 թվականի սեպտեմբերի 30-ին։ TechNet-ի գործունեությունը դադարեցվեց 2014 թվականի սեպտեմբերի 30-ին։ Այսպիսով Microsoft-ը ծրագրեց դադարեցնել սերվիսի աշխատանքը։

Կայքում տեղադրված նյութերի մեծ մասը հասնելի է  հասցեով։

Ռուսաց լեզվով կայքում կա հետևյալ բաժինները․

* Գլխավոր բաժինը նորություններով
* Ապրանքանիշների մասին փաստաթղթերով գրադարանը
* Փորձնական ծրագրային ապահովման բետա տարբերակը
* TechNet-ի բլոգները
* TechNet-ի ֆորումները
* TechNet-ի նորությունների վերահղումները։

2016 թվականին Microsoft-ը թողարկեց նոր կայք տեխնիկական թղթաբանության համար՝ Microsoft Docs։ TechNet գրադարանի մեծ մասը տեղափոխվեց այստեղ, օրինակ՝ Windows, Windows Server, Office SharePoint և OneDrive-ի փաստաթղթերը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Bott, Ed (2013 թ․ հուլիսի 1). «Microsoft to shut down TechNet subscription service». *ZDNet*. CBS Interactive. Վերցված է 2014 թ․ փետրվարի 27-ին.
2. ↑  «Microsoft Docs September 2017 release notes». Microsoft.
3. ↑  João Carrasqueira. Microsoft is moving its OneDrive technical documentation to Microsoft Docs Neowin News

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ռուսալեզու TechNet
* TechNet-ի ռուսական գրադրանը
* TechNet-ի ծրագրային ապահովման կենտրոնը
* TechNet Ռուսական բլոգներ(չաշխատող հղում)
* TechNet Նորությունների վերահղումներ(չաշխատող հղում)
* «Port 25» բլոգը
**Դոլորես Վեյնտիմիլյա դե Գալինդո** (իսպ.՝ Dolores Veintimilla, 1829, Կիտո, Էկվադոր - մայիսի 23, 1857(1857-05-23), Կուենկա, Կաստիլիա-Լա Մանչա, Իսպանիա), էկվադորցի բանաստեղծուհի։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է արիստոկրատի ընտանիքում, ստացել լավ կրթություն։ Ավարտել է Սանտա-Մարիա-դել-Սոկորրոյի դպրոցը, այնուհետև սովորել է Սանտա-Կատալինա-դե-Սիենա վանքում։ Դոլորես Վեյնտիմիլյա դե Գալինդոն սովորել է երաժշտություն, գերազանց նվագել է դաշնամուր և վիուելա, նաև նկարել է։ Շատ է կարդացել, բանաստեղծություններ սկսել է գրել վաղ տարիքից։

18 տարեկան հասակում ամուսնացել է կոլումբիացի դոկտոր Սիկստո Անտոնիո Գալինդոյի ի Օրոնի հետ։ Նա ունեցել է մեկ որդի, որի կնքամայրը եղել է Էկվադորի նախագահի կինը` Գաբրիելյա Գարսիա Մորենոն։ Այնուհետև Վեյնտիմիլյան ամուսնու և որդու հետ տեղափոխվելում է Գուայակիլ, որտեղ նրանց ջերմորեն ընդունել է բարձր հասարակությունը։ 1854 թվականին նրանք բնակություն են հաստատել Կուենկայում։

Հետագայում Դոլորես Վեյնտիմիլյայի ամուսինը մեկնեց Կենտրոնական Ամերիկա՝ կնոջը երկար ժամանակ թողնելով միայնակ։ Դոլորեսը ծանոթացավ տեղական հասարակության լավագույն արիստոկրատական շերտերի հետ՝ իր տանը կազմակերպելով գրական հանդիպումներ, ներկայացնելով իր պոեզիան։ Սակայն հասարակության անտարբերությունը և ամուսնու երկարատև բացակայությունը նրա մոտ ստեղծեցին խորը մռայլ տրամադրություն և լքվածություն։ Նա իր ցավը և նվաստացումը արտահայտեց գեղանկարչության, երաժշտության և և հատկապես պոեզիայի մեջ։

Վեյնտիմիլյայի բանաստեղծություններն ունեն լիրիկական և նրբանկատ ոճ, որոնցում արտահայտվում է հիասթափություն, տխրություն, սեր և ցավ։ Դրանք արտացոլված էին «*Desencanto*», «*Anhelo*», «*Sufrimiento*», «*La noche y mi dolor*», «*Quejas*», «*A mis enemigos*», «*A mi madre*» և այլ ստեղծագործություններում։

Հասարակության ներկայացուցիչները, ում հետ նա շփվում էր, նրա հանդեպ կարեկցանք չէին ցուցաբերում, բայց նրա հանդիպումները բամբասանքի և զրպարտության պատճառ էին դառնում։ Իրավիճակը վատթարացավ 1857 թվականի ապրիլին, երբ Դոլորեսը հրատարակեց «Նեկրոլոգիա» բանաստեղծությունների շարքը՝ պաշտպանելով Էկվադորի բնիկ ժողովուրդներին մահապատժի վերացման հարցում։ Դա մամուլում առաջին ելույթն էր Էկվադորում մահապատժի դեմ և ի պաշտպանություն բնիկ ժողովուրդների։

1857 թվականի մայիսի 23-ին Դոլորես Վեյնտիմիլյան ինքնասպանություն գործեց՝ օգտագործելով կալիումի ցիանիդ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Faceted Application of Subject Terminology
2. ↑  Marcelo Valdez (2011 թ․ հուլիսի 21). «Escritores Ecuatorianos» (իսպաներեն). Taringa!. Վերցված է 2019 թ․ մարտի 20-ին.(չաշխատող հղում)
3. ↑  «Dolores Veintimilla - EcuRed». www.ecured.cu. Վերցված է 2019 թ․ մարտի 20-ին.
4. ↑  «Veintimilla de Galindo, Dolores (1829-1857). » MCNBiografias.com». www.mcnbiografias.com. Վերցված է 2019 թ․ մարտի 20-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Dolores Veintimilla de Galindo ó el ángel de la rebeldía: La construcción de la subjetividad femenina

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Դոլորես Վեյնտիմիլյա» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | BNE: XX1360217 · GND: 114160082X · LCCN: n80113136 · VIAF: 45606075 · WorldCat VIAF: 45606075 |

 |
**Օրխոն** (մոնղ.՝ Орхон гол), գետ Մոնղոլիայում, գետի աջ վտակը Սելենգան է։

Աշխարհագրություն
----------------

Երկարությունը 1124 կիլոմետր է, ավազանի մակերեսը 132.8 հզ կմ2։ Գետը սկիզբ է առնում Խանգայական լեռներից Արհանայ այմակում, կա նեղ տեղ–տեղ կիրճաձև հովիտ, որն առաջացնում է Ուլան Ցուտգալան ջրվեժը, բարձրությունը ՝ 20 մետր, երկարությունը՝ 10 մետր։ Միջին հատվածում ձորը խորն է, ոլորմոլոր, ստորին հատվածում՝ լեռները։ Օրխոնի ալիքը կարող է հասնել 100-150 մետրի։

Ջրի միջին ծախսը գետաբերանում՝ 120 մետր/վայրկյան3 է։ Գարնանային ձնհալից գետը հորդանում է։ Գետը սառած է նոյեմբերից մինչև ապրիլ ամիսները։

Տեսարժան վայրեր
---------------

Գետի երկայնքով մեկ բազմաթիվ հուշարձաններ կան, տարածքում երկու զգալի հնագիտական վայրեր կան՝ Հարա Բալգաս, ույղուրների ֆեոդալական պետությանը մայրաքաղաքը, և Կարակորումը, Մոնղոլական կայսրության մայրաքաղաքը, Պյոտր Կոզլովը գետի հովտում հայտնաբերել է մի քանի հոնական դամբարաններ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Описание на сайте ЮНЕСКО

Արտաքին հղումներ
----------------

* Сайт с фотографиями водопада Улаан-Цутгалан(չաշխատող հղում)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Օրխոն» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Նոր · Universalis |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | NKC: ge547309 · VIAF: 315163018 · WorldCat VIAF: 315163018 |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Մկրտումյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Արթուր Մկրտումյան** (օգոստոսի 12, 1985(1985-08-12), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ թմբկահար։

Կենսագրություն
--------------

Արթուր Մկրտումյանը ծնվել է 1985 թվականի օգոստոսի 12-ին՝ Երևանում։ 14 տարեկանից սկսել է ինքնուրույն նվագել հարվածային գործիքներ։

2005 թվականին Արթուր Մկրտումյանն ընդունվել է երաժշտական քոլեջ։ Նա կիթառահար Անդրե Վարդանյանի հետ համատեղ ստեղծել են «Հայարդ» ռոք խումբը, 2010 թվականից նա եղել է նույն խմբի թմբկահարը։

Արթուր Մկրտումյանի ստեղծագործությունների մեծ մասը «պրոգրեսիվ հևի մետալ» ժանրի են։

2013 թվականին «Հայարդ» ռոք խմբի կազմում հանդես է եկել իր առաջին տեսահոլովակում։ Տեսահելեվակը նկարահանված է «The Sword of Damocles» երգի հիման։ «Հայարդ» խմբի հետ մասնակցել է հանրապետական և միջազգային ռոք փառատոների, հաղթանակներ է ունեցել Հայաստանում և արտերկրում։

Որպես հարվածային գործիքների ուսուցիչ 2010 թվականից աշխատանքի է անցել Երևանի Ղազարոս Սարյանի անվան դպրոցում, իսկ 2013 թվականից՝ Հայկանուշ Դանիելյանի անվան արվեստի դպրոցում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «AV Production - Արթուր Մկրտումյան». *avproduction.am*. Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ դեկտեմբերի 15-ին. Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 12-ին.
2. ↑  Mediamax. ««Հայարդ»». *Bravo.am*. Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 12-ին.
3. ↑  ««Հայարդ», «Նաիրի» և «Էլիպս» խմբերը փորձեցին վերականգնել 70-ականներին տիրող միջավայրը». *www.aravot.am*. 2021 թ․ օգոստոսի 12.

Արտաքին հղումներ
----------------

* «The Sword of Damocles»
**Փոլ Կարմիրյան** (օգոստոսի 13, 1991(1991-08-13), Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի հայազգի պարուսույց, պարող։

Կենսագրություն
--------------

Փոլ Կարմիրյանը ծնվել է 1991 թվականի օգոստոսի 13-ին՝ ԱՄՆ-ի Լոս Անջելես քաղաքում։ Մայրը գեղանկարչուհի, գրաֆիկ Ալեքսանդրա Մանուկյանն է։

Փոլն իննը տարեկանից հաճախել է Սերժ Փոթոյանի հայկական պարի դպրոց, ապա՝ Վանուշ Խանամիրյանի անվան պարի անսամբլ, որտեղ սովորելով է հայկական ժողովրդական պարեր։ 17 տարեկանից Փոլն ու իր դպրոցական ընկերուհու՝ Մարիամ Նարինյանը պարել են լատինո-ամերիկյան ոճի պարեր, հաճախել են Գրիգորի Սեդրակյանի «M Dance» պարային ստուդիա, մասնակցել է մի շարք պարային մրցույթների և արժանացել մի շարք մրցանակների, պատվոգրերի։

Փոլ Կարմիրյանն առաջին անգամ Հայաստան է այցելել 2011 թվականին։ Հայաստանում մասնակցել է «Պարիր, թե կարող ես» հեռուստանախագծին ու հաղթող ճանաչվել։ Իր պարային նոր զույգի՝ Զո Ֆրանցեսի հետ մասնակցել է մի քանի լատինո-ամերիկյան պարային մրցույթների։

Պարելու զուգահեռ Փոլը սովորել է նաև Նորթրիջի Քալիֆորնիայի պետական համալսարանի հոգեբանության ֆակուլտետում։

2013 թվականին իր մասնակցությունն է ունեցել ամերիկյան «So You Think You Can Dance» հեռուստանախագծին և ճանաչվել է լավագույն երեք արական սեռի պարողներից մեկը։ «So You Think You Can Dance» հեռուստանախագծիի շրջանակներում հյուրախաղերով ելույթ է ունեցել Միացյալ Նահանգների և Կանադայի 44 քաղաքներում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  ««Ըստ Ժնևի կոնվեցիաների՝ Ադրբեջանի ձեռնարկած ռազմական գործողությունները ռազմական հանցագործություններ են խաղաղ բնակչության դեմ». Փոլ Կարմիրյան». *www.tert.am*. Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ օգոստոսի 13-ին. Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 13-ին.
2. ↑  «AV Production - Փոլ Կարմիրյան». *avproduction.am*. Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ օգոստոսի 13-ին. Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 13-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Փոլ Կարմիրյան
**Պալացցո Նանի,** Վերածննդի պալատ Իտալիայի Վենետիկի Կանարեջիո շրջանում։

Պատմությունը
------------

Պալացցոն կառուցվել է 16-րդ դարում, եղել է «Կանարեջիո» ենթաճյուղի (հետագայում՝ Նանի Մոցենիգո) Նանի ընտանիքի նստավայրը։ 1680-ական թվականներին պալացցոյի տեսքը վերափոխվեց ըստ Ալեսանդրո Վիտտորիայի նախագծի, ով կատարեց նաև ներքին հարդարանքը։ Իր ոսկե տարիներին պալատում է գտնել արվեստի զգալի հավաքածու՝ բաղկացած հռոմեական դարաշրջանի գտածոներից։ Գլխավոր մուտքը զարդարված էր հյուպատոսների երկու մեծ արձանիկներով։

Պալացցոն Նանիին է պատկանել մինչև 1810 թվականը, երբ նրանք տեղափոխվեցին Սան Տրովասո՝ Պալացցո Բարբերինի Նանի Մոցենիգոյում ապրելու համար։ 1859 թվականին պալացցոն գրավվեց ավստրիական բանակի կողմից, որն այն վերածեց զորանոցների, այնուհետև այն օգտագործվեց որպես դպրոց։ Արվեստի հավաքածուի նմուշները աստիճանաբար ցրվեցին։

2002 թվականին պալացցոն կարևորագույն վերանորոգման ենթարկվեց։

Ճարտարապետությունը
------------------

Պալացցո Նանիի դիմային ճակատը չորս մակարդակի է ունի՝ ներառյալ առաջին հարկը և միջանկյալ մասը ։ Շենքի ճակատն այսօր բավականին անզարդ, անհամաչափ է 19-րդ դարի զանգվածային հավելումների շնորհիվ, որոնք ամբողջ շենքն ընդլայնում են աջ ուղղությամբ։ Պատուհանների դասավորվածությունը բավականին կանոնավոր է և քառակամարիների ձև ունի, հոյակապ հարկերից նրանք ունեն պատշգամբ։ Առաջին հարկում գտնվող յուրաքանչյուր կամարի կողմում կան քարե զինանշաններ։

Ներքին հարդարանքը նույնպես վերագրվում է Վիտտորիային, որոնք առաջին հարկի ընդունարանում սվաղվածքով և որմնանկարներով դեռ լավ պահպանված են։

Մի ժամանակ պալատի կողքին կար պարտեզ. այդ տարածքն այսօր վերակառուցված է։

Տես նաև
-------

* Պալացցո Էրիցցո Նանի Մոցենիգո

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  VV, AA (2011). *Italia Nostra 436/2008. Quei giganti contro la natura: Associazione Nazionale per la tutela del Patrimonio Storico, Artistico e Naturale della Nazione* (իտալերեն). Gangemi Editore spa. էջ 22. ISBN 9788849265118. Վերցված է 2019 թ․ հուլիսի 31-ին.
2. ↑  Perl, Henry (1894). «Venezia» (անգլերեն). Scribner. էջ 50. Վերցված է 2019 թ․ հուլիսի 31-ին.
3. ↑  Roeck, Bernd (1991). *Arte per l' anima, arte per lo Stato.: Un doge del tardo Quattrocento ed i segni delle immagini* (իտալերեն). Centro Tedesco di Studi Veneziani. էջ 5. ISBN 9783799547406. Վերցված է 2019 թ․ հուլիսի 31-ին.
4. ↑  Quadri, Antonio (1821). *Otto giorni a Venezia* (իտալերեն). F. Andreola. էջ 206. Վերցված է 2019 թ․ հուլիսի 31-ին.
5. ↑  *Palazzo Bonfadini-Vivante* (իտալերեն). AMAV. 1995. էջ 13. ISBN 9788877431516. Վերցված է 2019 թ․ հուլիսի 31-ին.
6. ↑  Setton, Kenneth Meyer (1976). *The Papacy and the Levant, 1204-1571* (անգլերեն). American Philosophical Society. էջ 21. ISBN 9780871691613. Վերցված է 2019 թ․ հուլիսի 31-ին. «Palazzo Nani vittoria.»
7. ↑  Douglas, Hugh A. (2013). *Venice on Foot* (անգլերեն). Read Books Ltd. ISBN 9781447486091. Վերցված է 2019 թ․ հուլիսի 31-ին.

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Պալացցո Նանի** կատեգորիայում։ |
**Ագնեշ Հրանիցկի** (հունգ.՝ Ágnes Hranitzky, հուլիսի 4, 1945(1945-07-04), Derecske, Hajdú-Bihar County, Հունգարիա), հունգար կինոռեժիսոր և մոնտաժող։ Հունգար ռեժիսոր Բելա Տարրի կինն է։

Կարիերա
-------

Ագնեշ Հրանիցկին իր կարիերան սկսել է կինոյում 1970-ական թվականներից, որպես մոնտաժող։ 1981 թվականին սկսել է աշխատել ռեժիսոր Բելա Տարրի հետ, երբ սկսեց մոնտաժել վերջինիս «Ազատ ճամփորդը» կինոնկարը։ Հենց այդ ժամանակից էլ սկսեց Տարրի բոլոր ֆիլմերը մոնտաժել։

Սկսած 2000 թվականից Ագնեշը զբաղվում է նաև ռեժիսորությամբ։ Այդ թվականին ամուսնու «Վերկմեյստերի ներդաշնակությոնը» ֆիլմի համառեժիսորն էր։ Տարրի ֆիլմերի նկարահանումներին Հրանիցկին նույնպես սկեց մասնակցել և խորհրդատուի պաշտոնը ևս զբաղեցրեց։

Ագնեշ Հրանիցկին որպես համառեժիսոր 2007 թվականին նկարահանում է «Մարդը Լոնդոնից» ֆիլմը։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է Կաննի միջազգային կինոփառատոնի ժամանակ՝ 2007 թվականին։

2011 թվականին «Թուրինյան ձի» ֆիլմն է նկարահանում ամուսնու հետ. այս ֆիլմն առաջին անգամ էկրաններ է բարձրանում Բեռլինի 61-րդ միջազգային կինոփառատոնի ժամանակ և արժանանում Արծաթե արջ մրցանակի (Ժյուրիի գրան-պրի)։

Անձնական կյանք
--------------

Ագնեշ Հրանիցկին ամուսնացած է հունգար ռեժիսոր Բելա Տարրի հետ։ Իրար հետ ապրում են սկսած 1978 թվականից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  filmportal.de — 2005.
2. 1 2  Freebase տվյալների վերբեռնում — Google.
3. ↑  «Агнеш Храницки — фильмы — КиноПоиск» (ռուսերեն). КиноПоиск. Վերցված է 2017 թ․ մայիսի 10-ին.
4. ↑  Schlosser, Eric. «Interview with Béla Tarr: About Werckmeister Harmonies (Cannes 2000, Director's Fortnight)». Վերցված է 2016 թ․ օգոստոսի 23-ին.
5. ↑  Mitchell, Wendy. «Fortissimo on board for Bela Tarr's Cannes title The Man From London». Վերցված է 2016 թ․ օգոստոսի 23-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ագնեշ Հրանիցկի Internet Movie Database կայքում

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Դանիական ազգային ֆիլմագրություն · Filmportal · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNC: a1230900x · BNE: XX4807468 · BNF: 16642161t · GND: 141120827 · ISNI: 0000000123393888 · NKC: xx0172562 · NUKAT: n2013201776 · SUDOC: 095134476 · VIAF: 173171743 · WorldCat VIAF: 173171743 |

 |

 |
**Ոուստամ և Զոհրաբ** (ադրբ.՝ Rüstəm və Zöhrab), Ուզեիր Հաջիբեկովի երրորդ մուղամային օպերան, Գրվել է 1910 թվականին Ֆիրդուսիի «Շահնամե» պոեմի հիման վրա։

Չորս գործողությունից բաղկացած ադրբեջանական օպերայի տեքստը հարուստ է բանաստեղծական կտորներով։ Լիբրետոյի հեղինակի մասին մի շարք գաղափարներ կային։ Հետաքննության արդյունքում վեճերը ավարտվել են և հաստատվել է, որ բանաստեղծությունների մի մասը պատկանում է Բ. Ազարին։ Այս օպերայում հեղինակը կրճատել է մուգամի տեսարանները և երաժշտության մեծ մասը ինքն կազմել։

Օպերայի առաջին ներկայացումը տեղի է ունեցել 1910 թվականի նոյեմբերի 25-ին, Բաքվում Թագիև թատրոնում։ Օպերայի առաջին ներկայացումը ղեկավարել է Հուսեյն Արաբլինսկին։ Դիրիժորը Ուզեյիր բեկ Հաջիբեյովն էր։ Հիմնական դերերը խաղացել են Հուսեյն Արաբլինսկին (Զոհրաբ), Ախմեդ Աղդամսկին (Թեհմինե), Հ. Թերեկուլովը (Քեյքավուս) և այլ դերեսանները։

Օպերան երկրորդ անգամ բեմադրվեց 1915 թվականի մարտի 6-ին, Զ.Թագիևի թատրոնում ՝կոմպոզիտոր Մ. Մագոմաևի Բենեֆիսը։

Տես նաև
-------

* Ուզեիր Հաջիբեկով
* Լեյլի և Մեջնուն (օպերա)
* Ասլի և Քյարամ (օպերա)
* Շեյխ Սանան (օպերա)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Рустам и Зохраб Электронная энциклопедия Узеира Гаджибекова.
2. ↑  RÜSTƏM VƏ SÖHRAB (1910)

Աղբյուրներ
----------

* А. Г. Сарабский. / Возникновение и развитие азербайджанского музыкального театра (до 1917 г.). — Баку: Издательство АН Азербайджанской ССР, 1968. — Т. 2. — С. 77. — 273 с.
**Նեֆերտիտիի կիսանդրի**, ամառնական ոճի և ընդհանրապես հին եգիպտական արվեստի ամենահայտնի ստեղծագործություններից մեկը, Նեֆերտիտիի ոճավորված դիմաքանդակն է, որը փարավոն-հեղափոխող Էխնաթոնի կինն էր, որն իշխում է Հին Եգիպտոսում մ.թ.ա 1351-1334 թվականներին։

Նեֆերտիտիի կիսանդրին հայտաբերվել է 1912 թվականի դեկտեմբերի 6-ին, Թել Էլ Ամառնայում՝ Հին Ահեհատոն քաղաքի պեղումների ժամանակ, որոնք տեղի էին ունենում Գերմանական արևելյան հանրության հովանավորությամբ, գերմանացի եգիպտագետ՝ Լյուդվիգ Բորհարդտի ղեկավարությամբ։ Կիսանդրին տասնյակ մյուս քանդակների հետ հայտնաբերել են Հին Եգիպտոսի քանդակագործ Թութմոսի տան սենյակներից մեկում, որը քանդակում էր Էխնաթոն փարավոնին և նրա մերձավորներին։

1913 թվականին Նեֆերտիտիի կիսանդրին տեղափոխվել է Գերմանիա և պահվել է Ջեյմս Սիմոնի՝ Գերմանական արևելյան հանրության երկրորդ գանձապահի և խոշոր ձեռնարկատիրոջ տանը, որն անձամբ էր հովանավորում այդ պեղումները։ 1920 թվականին Ջեյմս Սիմոնը քանդակը նվիրեց Բեռլինի Առաջավոր Ասիայի թանգարանին։ Առաջին անգամ Նեֆերտիտիի դիմաքանդակը ցուցադրվել է 1924 թվականին Թանգարանային կղզու Նոր թանգարանում՝ կառուցված հատուկ եգիպտական հավաքածուների համար։ Պատերազմի տարիներին Նեֆերտիտիի կիսանդրին մյուս մշակութային արժեքների հետ պահվում էր զենիտային աշտարակի բունկերում և աղի հանքում։ Պատերազմից հետո ցուցադրվել է Արևմտյան Բեռլինում և 2009 թվականին վերջնականապես վերադարձել է Թանգարանային կղզի՝ վերականգնված Նոր Թանգարանի ցուցադարան։ Նեֆերտիտիի կիսանդրին պաշտոնապես պատկանում է Պռուսական մշակութային ժառանգության ֆոնդին, այնուամենայնիվ, Եգիպտոսը, ի դեմս մշակույթի նախարարության իր աշխատակիցների, շարունակում է պնդել, որ քանդակի՝ Գերմանիայում գտնվելը անօրինական է, և պետք է վերադարձվի Եգիպտոս։

Կիսանդրին կազմված է կրաքարից և պատված է գիպսաանհիդրիտային խառնուրդով և ներկված վեց գույնով։ Ձախ ակնակապիճը դատարկ է։ Մասնագետների տեսակետները, ձախ աչքի բացակայության վերաբերյալ, բավականին տարբեր են։ Քանդակը իրենից ներկայացնում է թագուհու կատարելացված պատկերը, նրա դեմքը լիովին համաչափ է։ Ըստ խորհրդային եգիպտագետ Միլիցա Մատյեի, Նեֆերտիտիի կիսանդրիում «ապշեցուցիչ է դիմագծերի ժլատ ընտրությունը՝ անհրաժեշտ քանդակի արտահայտչության համար, այդ նրբությունը, որը և ամբողջ ստեղծագործությանը հաղորդում է իրական կենսականություն»։

Նեֆերտիտիի բազմերանգ դիմաքանդակի հիանալի պահպանվածությունը, այն հայտնաբերող գիտարշավի ղեկավարի անձի անորոշությունը, որը չունի ճշգրիտ բացատրություն քանդակի ձախ աչքի բացակայության վերաբերյալ, կասկածներ են հարուցել նրա իրական լինելու վերաբերյալ, և 20-րդ դարի վերջում և 21-րդ դարի սկզբում մի քանի հետազոտողներ 1912 թվականին Նեֆերտիտիի կիսանդրու կեղծվելու մասին տեսություններ առաջ քաշեցին, որոնք մերժվում և հերքվում են պաշտոնական գիտության կողմից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Матье, Милица Эдвиновна* Во времена Нефертити. — Л. М.: Искусство, 1965.
**Սքեյթբորդինգի համաշխարհային օր** (անգլ.՝ Go Skateboarding Day), ամենամյա պաշտոնական տոն, հաստատվել է 2004 թվականին Միջազգային սքեյթբորդ ընկերության ասոցիացիայի կողմից (անգլ.՝ International Association of Skateboard Companies)։ Տոնը նշում են հունիսի 21-ին։

Պատմություն
-----------

Սքեյթբորդինգի տոնը մտածել են 2004 թվականին ԱՄՆ-ի Արևմտյան ափում (West side)։ Տեղի սքեյթբորդորդները «No Skateboarding!» արգելափակող նշանները փոխարինել են «Go Skateboarding!» նշանով և պատրաստվել մրցել հենց սքեյթ-ստոպպերների գագաթին։ Նույն թվականին սքեյթ ընկերությունների միջազգային ասոցիացիան (որը երբեք չի հավաքվում ամբողջական կազմով, որպեսզի հարբեցողության մեջ չընկնի) աջակցել է կալիֆոռնիացի խուլիգաններին և հասել մինչև Ամերիկյան Կոնգրես. Վաշինգտոնի գրադարանում պահվում է փաստաթուղթ, որը հունիսի 21-ը պաշտոնապես հայտարարում է սքեյթբորդինգի միջազգային օր։

Տոնի պատմություն Ռուսաստանում
-----------------------------

Առաջին անգամ տոնը Ռուսաստանում նշվել է 2006 թվականին այնպիսի քաղաքներում, ինչպիսիք են Արխանգելսկը, Կազանը, Կիրովը, Մոսկվան, Սանկտ Պետերբուրգը, Օմսկը և այլն։ Ներկայումս տոնը շարունակում են նշել ամեն տարի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Официальный русский сайт праздника». Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ ապրիլի 3-ին. Վերցված է 2009 թ․ հուլիսի 10-ին.
2. ↑  «Go Skateboarding Day в России в 2006 году». Վերցված է 2009 թ․ հուլիսի 10-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ url-status (link)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Տոնի պաշտոնական կայք
* Ռուսաստանում տոնի պաշտոնական կայքԱրխիվացված 2012-05-27 Wayback Machine
|  |
| --- |
| **Սարկոսոմա գնդաձև** |
| Սարկոսոմա գնդաձևՍարկոսոմա գնդաձև |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Սնկեր (Fungi) |
| **Տիպ/Բաժին** | Պայուսակավոր սնկեր (Ascomycota) |
| **Ենթատիպ** | *Pezizomycotina* |
| **Դաս** | *Pezizomycetes* |
| **Կարգ** | *Pezizales* |
| **Ընտանիք** | *Sarcosomataceae* |
| **Ցեղ** | **Sarcosoma** |
| **Տեսակ** | **Սարկոսոմա գնդաձև** *(S. globosum)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Sarcosoma globosum***Casp. 1891 |
|
| **Կարգավիճակ** |
| **Հատուկ պահպանության կարգավիճակ՝**   Վտանգման սպառնացող վիճակին մոտ գտնվող տեսակ |

**Սարկոսոմա գնդաձև** (լատին․՝ Sarcosoma globosum), Sarcosomataceae ընտանիքին պատկանող սունկ, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն
--------------

Պսամոտրոֆ սունկ է, որի 3-12 սմ տրամագծով պտղամարմինը թարմ վիճակում գնդաձև է, թասաձև և բարակ եզրերով, մակերեսը մուգ գորշագույն է, փայլուն և թեթևակի կնճռոտված։ Հիմենիումը սև գորշավուն է։ Խոնավ վիճակում պտղամարմինն անգույն է, ջրջրոտված և դոնդողանման պարունակությամբ։ Երբեմն քաշը հասնում է մի քանի հարյուր գրամի։ Չորանալուց հետո ստանում է տափակ տեսք։ Անգույն և էլիպսաձև սպորները 20-28 × 7-10 մկմ են։

Տարածվածություն
---------------

Ընդհանուր արեալն ընդգրկում է Եվրոպան, Հյուսիսային Ամերիկան և Հարավային Կովկասը (Վրաստան, Հայաստան)։ Հայաստանում հայտնաբերված է Սևանի ֆլորիստիկական շրջանում («Սևան» ազգային պարկ)։

Էկոլոգիա
--------

Հայաստանում հազվադեպ, եզակի առանձնյակներով հանդիպում է ավազոտ հողերի վրա, հունիս ամսին, 1850-2000 մ բարձրությունների վրա, ինչպես նաև արոսենու տակ, լայնատերև անտառներում, ավազուտներում և կիսաանապատներում։

Պահպանություն
-------------

Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Հայաստանում պահպանվում է «Սևան» ազգային պարկի համապատասխան էկոհամակարգերի կազմում։ Ընդգրկված է մակրոմիցետների ցուցակի մեջ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*. Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն. 2010. ISBN 978-99941-2-420-6.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սարկոսոմա գնդաձև» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI |

 |
|  |
| --- |
| **Սատանայասունկ** |
| ՍատանայասունկՍատանայասունկ |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Սնկեր (Fungi) |
| **Ենթատիպ** | *Agaricomycotina* |
| **Դաս** | Ագարիկոմիցետներ (Agaricomycetes) |
| **Ենթադաս** | *Agaricomycetidae* |
| **Կարգ** | *Boletales* |
| **Ընտանիք** | *Boletaceae* |
| **Ցեղ** | **Rubroboletus** |
| **Տեսակ** | **Սատանայասունկ** *(R. satanas)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Rubroboletus satanas***Kuan Zhao & Zhu L.Yang, 2014 |

**Սատանայասունկ, դիվասունկ** (լատին․՝ Boletus satanas), Boletaceae ընտանիքին պատկանող սունկ, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն
--------------

Թունավոր սունկ է, որի 8-25 սմ տրամագծով գլխարկը սպիտակամոխրագույն է, բարձիկաձև, մսալի, հարթ, թավշանման, մերկ, չոր և անձրևից հետո երբեմն լորձնային։ Գլխարկի ստորին մասը սպունգանման է, մանր ծակոտիներով, սկզբում՝ դեղնականաչավուն, հասուն տեսակները՝ կարմիր և կարմրաձիթապտղագույն։ Տհաճ հոտով և քաղցր համով պտղամիսը սպիտակ է, սպիտակավուն, ամուր, կտրելիս սկզբում կարմրում է, ապա՝ կապտում։ Գավազանաձև և դեպի հիմքը հավասար լայնացած դեղնակարմրավուն ոտիկը 6-9 x 5-11 սմ է, ցայտուն արտահայտված մուգ կարմիր ցանցիկով և կենտրոնական։ Սպորափոշին ձիթապտղագույն է։ Իլիկաձև, հարթ և ձիթապտղագույն սպորներ 11-14 x 5-5 մկմ են։

Տարածվածություն
---------------

Ընդհանուր արեալն ընդգրկում է Եվրոպան, Ասիան, Հյուսիսային Ամերիկան և Հարավային Կովկասը (Վրաստան, Հայաստան)։ Հայաստանում հազվադեպ, եզակի առանձնյակներով հանդիպում է Իջևանի ֆլորիստիկական շրջանում՝ «Դիլիջան» ազգային պարկում, Զանգեզուրի ֆլորիստիկական շրջանում՝ Գորիսի շրջակայքում և Մեղրու ֆլորիստիկական շրջանում՝ Արևիկ գյուղում։

Էկոլոգիա
--------

Հանդիպում է հուլիսից մինչև սեպտեմբեր, հողի վրա, խառը անտառներում և 600-1500 մ բարձրություններում։ Միկոռիզա գոյացնող սունկ է՝ համակեցության մեջ է մտնում փշատերև և լայնատերև ծառատեսակների, հիմնականում կաղնու և հաճարենու հետ։

Պահպանություն
-------------

Վտանգված տեսակ է։ Հայաստանում պահպանվում է «Դիլիջան» ազգային պարկի համապատասխան էկոհամակարգերի կազմում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*. Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն. 2010. ISBN 978-99941-2-420-6.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիցեղերն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սատանայասունկ» հոդվածին։ |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սատանայասունկ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| Տաքսոնոմիա | GBIF · iNaturalist · NCBI |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2780071876 |

 |
Շամպինյոն
Սովորական սպիտակ սունկ տարբեր փուլերում
**Ուտելի սնկեր,** գոյություն ունի ուտելի սնկերի բազմաթիվ տեսակներ, աճեցված և հավաքված ամբողջ աշխարհում։ Սնկերը ունեն յուրահատուկ համ և հոտ, դրանցից մի քանիսը նրբախորտիկներ են և ունեն շատ բարձր գին։

Սննդային արժեք
--------------

Շատ սնկեր համարվում են օգտակար և սննդարար, երբեմն նրանց անվանում են «անտառային» կամ «բուսական» միս։ Սնկերը հարուստ են սպիտակուցներով (պարունակում եմ նաև մինչև 1% ազատ ամինաթթուներ), ածխաթթուներով, սնկային շաքարո՝ միկոզայով և գլիկոգենով (այսպես կոչված «կենդանական օսլայով»)։ Սունկ պարունակում են հանքային նյութեր կալիում, ֆոսֆոր, ծծումբ, մագնեզիում, նատրիում, կալցիում, քլոր, վիտամիններ A (carotene), B խմբի վիտամիններ, վիտամին C, մեծ քանակությամբ վիտամին D և վիտամին PP.

Սնկերը պարունակում են նաև ֆերմենտներ (հատկապես շամպինիոններում), որոնք արագացնում են սպիտակուցների, ճարպերի և ածխաջրերի բաժանումը, նպաստում են սննդի ավելի լավ յուրացմանը։

ԽՍՀՄ-ում ընդունված էր ուտելի սնկերի բաժանումը սննդի արժեքի չորս խմբերի (ըստ Բ. Պ. Վասիլկովայի)։

I. Սպիտակ սունկ, շեկլիկ
II. Կաղնեսունկ, շամպինյոն, կեչասունկ, ալիքասունկ
III. Աղվեսասունկ, կաթնասունկ, մախավիկ կանաչ
IV. Մեղրասունկ, հովանոցասունկ, անձրևասունկ
4-րդ խմբի մեջ մտնում են հազվադեպ հանդիպող և քիչ հայտնի ուտելի սնկերը։

Ներկայումս հրաժարվում են սնկերը բաժանել սննդային խմբերի և յուրաքանչյուր տեսակի համար տրվում է սննդային արժեքի անհատական նկարագրություն, որը հաճախ նշվում է համաշխարհային խոհանոցում ազգային բնութագրերի մասին։

Պայմանականորեն ուտելի սնկեր
---------------------------

Պայմանականորեն ուտելի սնկերը հում վիչակում ունենում են թունավոր կամ կծու համ, բայց խոհարարական մշակումից հետո դառնում են ուտելի։ Երբեմն պայմանական ուտելիության  այլ պատճառներ են բերվում։ Օրինակ, որոշ սնկեր ուտելի են միայն երիտասարդ տարիքում, մյուսները թունավորում են առաջացնում միայն որոշակի մթերքների հետ համատեղ օգտագործման դեպքում։

Ուտելի սնկերի տեսակներ
----------------------

Հաշվվում է ուտելի սնկերի մի քանի հազար տեսակ։ Նրանց ճնշող մեծամասնությունը մսոտ Մակրոմիցետներ են, սակայն որոշները բույսերի և այլ սնկերի պաթոգեններ են։

* Ձմեռային մեղրասունկ
* Ամառային մեղրասունկ
* Օղակաձև ստրոֆարիա
* Այգու շամպինյոն

Գրականություն
-------------

* *Вавриш П. О. Горовой Л. Ф.* Грибы в лесу и на столе. — К.: «Урожай», 1993. — 209 с. — ISBN 5-337-00728-9
* Всё о грибах / сост. В. Булдаков. — Донецк: ПФК «БАО», 2000. — 336 с. — ISBN 966-548-124-X
* *Семёнов А. И.* О грибах и грибниках: Справочник по сбору грибов в Крыму. — Симферополь: «Таврия», 1990. — 192 с. — ISBN 5-7780-0177-0

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Put The Science Of Umami To Work For You». *Popular Science* (անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 18-ին.
2. ↑  «Reishi Mushroom: MedlinePlus Supplements». *medlineplus.gov* (անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 18-ին.
3. ↑  «What's the Difference Between Cremini and Portobello Mushrooms?». *Kitchn* (անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 18-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Սնկերը մարդու սննդակարգում
* Հայկական Հանրագիտարան
* Կայքէջ mnp.am
| **՞**Շամպինյոն աղյուսակաձև |
| --- |
|  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Սնկեր |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ընտանիք | Agaricaceae |
|
|
|
|
|
|
| Տեսակ | Շամպինյոն աղյուսակաձև |
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Agaricus tabularis

 |
| 

| [{{fullurl:wikispecies:{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} ԴասակարգումըՎիքիցեղերում] | uselang=hy}}[{{fullurl:commons:Special:Search/{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} Պատկերների որոնումՎիքիպահեստում] | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Շամպինյոն աղյուսակաձև** (լատին․՝ Agaricus tabularis), Agaricaceae ընտանիքին պատկանող սունկ, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն
--------------

5-20 սմ տրամագծով, սպիտակ, սպիտակամոխրագույն գլխարկը կպչելիս դեղնում է։ Այն հաստ է և մսալի, կիսագնդաձև, երբեմն մեջտեղում տափակ է և ծածկված բրգաձև կամ աղյուսաձև թեփուկներով, ունի ծալված եզեր կամ հարթ է, հաճախ՝ ծածկոցի մնացորդներով։ Հաճելի սնկային համով և հոտով պտղամիսը սպիտակ է, կտրվածքում՝ վարդագույն։ Թիթեղները նեղ են, սկզբում՝ վարդագույն, հետագայում՝ մուգ շագանակագույն, գրեթե սև։ Սպիտակ, սպիտակավուն, կենտրոնական, թավշյա կամ մերկ ոտիկը 4-5 x 1-3 սմ է և կախված լայն, սպիտակ օղակներով։ Սպորափոշին մուգ շագանակագույն է։ Շագանակագուն, լայն օվալաձև սպորները 6,5-9 x 5,5-7 մկմ են։

Տարածվածություն
---------------

Ընդհանուր արեալն ընդգրկում է Հյուսիսային Ամերիկան, Եվրոպան, Հարավային Կովկասը (Վրաստան, Հայաստան)։ Եվրոպայի մի շարք երկրներում հազվադեպ է հանդիպում։ Հայաստանում հայտնաբերված է Արագածի ֆլորիստիկական շրջանում՝ Արխաշեն գետի ափ, Սևանի ֆլորիստիկական շրջանում՝ Սևանի շրջակայք, արոտավայրեր։

Էկոլոգիա
--------

Հանդիպում է վերին լեռնային գոտում՝ ալպիական մարգագետիններում, հողի վրա, արոտավայրերում, 2500-3500 մ բարձրության վրա, հունիս-հուլիս ամիսներին։ Հումուսային սապրոտրոֆ է, պտղամարմիններն ուտելի են։

Պահպանություն
-------------

Վտանգված տեսակ է, որը Հայաստանում պահպանվում է «Սևան» ազգային պարկի համապատասխան էկոհամակարգերի կազմում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*. Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն. 2010. ISBN 978-99941-2-420-6.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG |

 |
| **՞**Յուղասունկ մայրու |
| --- |
|  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Սնկեր |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ընտանիք | Boletaceae |
|
|
|
|
|
|
| Տեսակ | Յուղասունկ մայրու |
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Suillus punctipes

 |
| 

| [{{fullurl:wikispecies:{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} ԴասակարգումըՎիքիցեղերում] | uselang=hy}}[{{fullurl:commons:Special:Search/{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} Պատկերների որոնումՎիքիպահեստում] | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Յուղասունկ մայրու** (լատին․՝ Suillus punctipes), Boletaceae ընտանիքին պատկանող սունկ։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն
--------------

Ուտելի, միկոռիզա գոյացնող սունկ է, որի 9-12 սմ տրամագծով, դեղնագորշավուն, լորձային, բարձիկաձև գլխարկը սկզբում ուռուցիկ է, հետո՝ տափակ, երիտասարդ պտղամարմինների մոտ ծալված եզրերով։ Հասունանալուց հետո եզրերը բլթակավոր են։ Պտղամիսը դեղնաձիթապտղավարդագույն է։ Դեղնաձիթապտղագորշավուն խողովակները երիտասարդ պտղամարմինների մոտ նեղ են, հասունանալիս ունեն մինչև 2 մմ լայնություն։ Վերևում դեղին, անգույն գորտնուկներով ոտիկը հիմքային մասում կեղտոտ վարդագույն թաղիքե միցելիումով է, 6-8 x 1-2,5 սմ։ Սպորափոշին դեղնավուն է, էլիպսաձև, հարթ սպորները՝ 10 x 3,5 մկմ։

Տարածվածություն
---------------

Ընդհանուր արեալն ընդգրկում է Եվրոպան, Ասիան, Հյուսիսային Ամերիկան, Հարավային Կովկասը (Հայաստան)։ Հայաստանում հայտնաբերված է Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում՝ քաղաք Երևան, Նորքի անտառ։

Էկոլոգիա
--------

Հայաստանում հանդիպում է հազվադեպ, եզակի առանձնյակներով, 1000 մ բարձրությունում, հողի վրա, փշատերև անտառում, օգոստոս ամսին։

Պահպանություն
-------------

Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Անհրաժեշտ է իրականացնել աշխատանքներ նոր ապրելավայրերի հայտնաբերման ուղղությամբ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*. Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն. 2010. ISBN 978-99941-2-420-6.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Յուղասունկ մայրու» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | GBIF · iNaturalist · NCBI |

 |
|  |
| --- |
| **Մուտինուս շնային** |
| Մուտինուս շնայինՄուտինուս շնային |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Սնկեր (Fungi) |
| **Ենթատիպ** | *Agaricomycotina* |
| **Դաս** | Ագարիկոմիցետներ (Agaricomycetes) |
| **Ենթադաս** | *Phallomycetidae* |
| **Կարգ** | *Phallales* |
| **Ընտանիք** | *Phallaceae* |
| **Ցեղ** | **Mutinus** |
| **Տեսակ** | **Մուտինուս շնային** *(M. caninus)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Mutinus caninus***Fr. 1849 |

**Մուտինուս շնային** (լատին․՝ Mutinus caninus), Phallaceae ընտանիքին պատկանող սունկ, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն
--------------

Հումուսային սապրոտրոֆ, դեկորատիվ սունկ է։ 3-40 սմ տրամագծով պտղամարմինները երիտասարդ վիճակում oվալաձև կամ ձվաձև են։ Սպիտակ պերիդիումը պատառոտվում է բլթակների։ Գլանաձև, հոծ ռեցեպտակուլը սպունգանման է։ 10-15 սմ երկարությամբ, 0,4-1 սմ հաստությամբ, նարնջադեղնավուն, նարնջագույն ոտիկը վերին մասում վերածվում է սրածայր գլխիկի։ Գլխիկը ծածկված է լորձնային ձիթապտղագույն, ցանցաձև գլեբայով և ունի տհաճ, գարշելի հոտ։ Էլիպսաձև, անգույն կամ բաց դեղին սպորները 4–5 x 1,5–2,5 մկմ են։

Տարածվածություն
---------------

Հայաստանում հայտնաբերված է Իջևանի («Դիլիջան» ազգային պարկ), Ապարանի (Մարմարիկ գետի շրջակայք) և Սևանի («Սևան» ազգային պարկ՝ Մարտունի-Գավառ ճանապարհ) ֆլորիստիկական շրջաններում։ Ընդհանուր արեալն ընդգրկում է Եվրոպան, Հյուսիսային Ամերիկան, Հարավային Կովկասը (Վրաստան, Հայաստան)։

Էկոլոգիա
--------

Աճում է ծովի մակարդակից 1500-2000 մ բարձրությունների վրա, հողի տակ, լայնատերև անտառներում, հունիս-հուլիս ամիսներին։ Հանդիպում է հազվադեպ, սովորաբար խմբերով։

Պահպանություն
-------------

Վտանգված տեսակ է։ Հայաստանում պահպանվում է «Դիլիջան» և «Սևան» ազգային պարկերի համապատասխան էկոհամակարգերի կազմում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*. Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն. 2010. ISBN 978-99941-2-420-6.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մուտինուս շնային» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | UNII |
|  |
| Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2780945533 |

 |
**Գեղասահքի պատանեկան Գրան պրի** (անգլ.՝ ISU Junior Grand Prix), միջազգային մրցումների շարք գեղասահորդ պատանիների շրջանում, որը կազմակերպել է չմշկավազորդների միջազգային միությունը։

Այս պատանեկան շարքը ստեղծվել է 1997-98 մրցաշրջանում։ Ծրագրվել է որպես գեղասահքի Գրան պրիի շարքի պատանեկան անալոգ (մեծահասակների համար անցկացվող գեղասահորդներ)։

Անցկացման կարգը
---------------

Պատանեկան Գրան պրիի յուրաքանչյուր մրցաշրջան բաղկացած է մի քանի փուլերից (մրցաշարեր)։ Յուրաքանչյուր փուլում անցկացվում են մրցումներ և խաղարկվում են մեդալներ չորս դիսցիպլինաներում՝ տղամարդկանց մենասահքում, կանանց մենասահքում, զուգախաղում և սառույցի վրա պարում։ Սովորաբար փուլերը յոթն են, դրանք կարող են իրականացվել տարբեր տարիների տարբեր երկրներում։

Յուրաքանչյուր փուլի արդյունքում գեղասահորդները, կախված զբաղեցրած տեղից, միավորներ են կուտակում։ Չորս դիսցիպլիններից յուրաքանչյուրում վեցական մասնակից (գեղասահորդներ կամ զույգեր), որոնք սեզոնում հավաքել են առավելագույն միավորներ, իրավունք են ստանում հանդես գալ եզրափակիչ մրցաշարում, այսպես կոչված, գեղասահքի Գրան պրիի եզրափակիչում՝ պատանիների շրջանում։ Սկսած 2008-2009 մրցաշրջանից` այն անցկացվում է մեծահասակների եզրափակչի հետ միաժամանակ։

Ընտրություն
-----------

Ի տարբերություն մեծահասակների Գրան պրիի շարքի` պատանիներն ընտրվում են ոչ թե վարկանիշով, այլ գեղասահքի իրենց ֆեդերացիայի որոշմամբ։ Մասնակցի նվազագույն տարիքը 13 տարեկան է (պետք է լրացվի մինչև ընթացիկ տարվա հուլիսի 1-ը), առավելագույնը՝ 19 տարեկան (21 տարի զույգերով կամ սպորտային զույգերով հանդես եկող պատանիների համար)։ Վառ օրինակ՝ Ադելինա Սոտնիկովան, որը ծնվել է 1996 թվականի հուլիսի 1-ին Մոսկվայում, իրավունք չուներ հանդես գալ մրցաշարում մինչև 2010-2011 մրցաշրջանում։

Մրցանակային ֆոնդ
----------------

Գրան պրի պատանեկան մրցաշարի փուլերում մրցանակային ֆոնդը կազմում է.

| Տեղ | Փուլերի ընդհանուր գումարը
(Մենասահք) | Եզրափակչի ընդհանուր գումարը
(Մենասահք) | Փուլերի ընդհանուր գումարը
(Զույգեր/Պարեր) | Եզրափակչի ընդհանուր գումարը
(Զույգեր/Պարեր) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | $2000 | $6000 | $3000 | $9000 |
| 2 | $1500 | $5000 | $2250 | $7500 |
| 3 | $1000 | $4000 | $1500 | $6000 |
| 4 | — | $3000 | — | $4500 |
| 5 | — | $2000 | — | $3000 |
| 6 | — | $1000 | — | $1500 |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «ISU Junior Grand Prix 2014 - 15 Announcement» (PDF). International Skating Union. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2014 թ․ սեպտեմբերի 13-ին. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 7-ին.
2. ↑  «ISU Junior Grand Prix 2008 - 09 Announcement». International Skating Union. Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ փետրվարի 11-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* ISU Junior Grand Prix of Figure Skating at the International Skating Union
* Official ISU videos at International Skating Union's YouTube channel

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Գեղասահքի պատանեկան Գրան պրի» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | ՅուԹյուբ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |

 |
**Սարգիս Զարդարյան** (հավանաբար՝ 1889, Խարբերդ, Օսմանյան կայսրություն - 1967, ԱՄՆ), ռազմական գործիչ։

Կենսագրություն
--------------

Սարգիս Զարդարյանը ծնվել է 1889 թվականին Խարբերդում։ Ուսանել է ծննդավայրի Եփրատ քոլեջում։ 1913 թվականին տեղափոխվել է ԱՄՆ, որտեղ սովորել Քեմբրիջի Թորնդայք դպրոցում, ստացել է ռազմական և իրավաբանական կրթություն։ 1916 թվականին մասնակցել է Մեքսիկայի պատերազմին։ Ծառայել է ֆրանսիական նավատորմում, 1918 թվականին վիրավորվել, որից հետո ստացել է «Ծիրանի սիրտ» շքանշան։

1924 թվականին ստացել է գնդապետի զինվորական կոչում։ 1931 թվականին Մասաչուսեթսում բացել է փաստաբանական գրասենյակ։ Եղել է Բրեդֆորդի ռազմական կառավարչի ընթերակա, Մասաչուսեթսի ազգային պահակագնդի գեներալ և դատավորի օգնական։ 1931-1932 թվականներին թղթակցել է Բոստոնի «Հայ վաստակ» ամսագրին։ 1945 թվականին Սարգիս Զարդարյանը նշանակվել է Մասաչուսեթսի ընդհանուր դատախազի օգնական, արժանացել բրիգադային գեներալի կոչման։ Եղել է «Փիթերս էնդ քոմփանի» ընկերության նախագահը։

1967 թվականին Արլինգտոն քաղաքում կնքել է իր մահկանացուն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  studio, 5165m. «Anunner.com - SARGIS ZARDARYAN / ՍԱՐԳԻՍ ԶԱՐԴԱՐՅԱՆ». *www.anunner.com*. Վերցված է 2021 թ․ հուլիսի 12-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ թվային անուններ: authors list (link)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Յուշարար