**«Առանց հետքի»** (անգլ.՝ Untraceable), ռեժիսոր Գրեգորի Հոբլիթի ամերիկյան ֆիլմը, որը նկարահանվել է 2008 թվականին թրիլլեր ժանրում։

Սյուժե
------

Սյուժետային գծի կենտրոնում ՀԴԲ-ի հատուկ բաժինն է, որը զբաղվում է համակարգչային հանցագործություններով։ Ջենիֆեր Մարշը՝ այս բաժնի գործակալներից մեկը, պատահաբար իմանում է «Սպանիր ինձ հետ» կայքի գոյության մասին *(killwithme.com)*, որի սեփականատերը համակարգիչներում լավ բանիմաց մոլագար մարդասպանն է, որի շարժառիթներն առաջին հայացքից անհասկանալի են։

Հատուկ գործակալը այրիացած միայնակ մայր է, որն ապրում է Էննի Հասքինսի դստեր և մոր հետ Պորտլենդի արվարձանում։ Գիշերը նա աշխատում է ՀԴԲ-ում՝ Գրիֆին Դաուդի հետ կիբերհանցագործությունների դեմ պայքարի բաժանմունքում։ Նրանց իրավասության մեջ է անձնական տվյալների գողության, անօրինական բովանդակության ներբեռնման և կառավարական համակարգերի կոտրանքների դեմ պայքարը։

Մի գիշեր ինչ-որ մեկը անանուն բերում է նրանց այդ կայք, որը կոչվում է *killwithme.com*: Կայքը պարունակում է առցանց տեսանյութ, որտեղ իրական ժամանակում բարդ մեքենան խոշտանգում և սպանում է կատվի ձագին։ Կայքի աշխատանքը արգելափակելու բոլոր փորձերը հանգեցնում են նրան, որ այն կրկին սկսում է գործել՝ օգտագործելով հայելային դոմեններ։ Այսպիսով, կայքի ստեղծողը պատրաստ էր այն բանին, որ գործակալների ակտիվ աշխատանքը կսկսվի այս պորտալի փակման ուղղությամբ։

Ձագի մահից հետո կայքը ճանաչում է ձեռք բերում, և այցելուները իմանում են, որ որքան շատ այցելուներ են մուտք գործում կայք, այնքան ավելի արագ է մոլագարի ծուղակում հայտնված զոհի մահը։ Ջենիֆերը կոչ է անում չգովազդել, ոչ մի տեղ չհիշատակել կայքի անվանումը, որպեսզի չառաջացնի հետաքրքրասեր հանրությանը մտնել այս կայք և ստուգել, թե արդյոք ճիշտ է այն, ինչ դրա մասին խոսում են։ Հանցագործի առաջին զոհը, որի նկուղում էլ արձանագրվել են այդ խոշտանգումները, ուղղաթիռի օդաչուն է եղել։ Նա մահացել է արյան կորստից՝ հակամակարդիչի ներարկումից հետո։ Ցուցակում երկրորդը հեռուստահաղորդավարն է, ով մահացել է լամպի շոգից, մինչդեռ նրա ոտքերը գամված են եղել։ Երրորդը ՀԴԲ գործակալն է, Ջենիֆերի լավագույն ընկերը՝ Գրիֆին Դաուդը, որը պարանոցին ծծմբաթթվի լուծույթի մեջ է ընկղմվել, և նրա խտությունն աստիճանաբար աճել է՝ դանդաղորեն ոչնչացնելով Գրիֆինի մարմինը։

Սկզբում թվում էր, թե զոհերը պատահականորեն են ընտրվել, բայց հետագայում պարզվեց, որ դա այդպես չէ։  Առաջին երկու զոհերը ընտրվել են, քանի որ նրանք ներգրավված են Բրոդվեյի կամրջի վրա քոլեջի ուսուցչի ինքնասպանության սարսափելի տեսանյութին։ Օուեն Ռեյլի անունով ինքնասպանի որդին հրաշամանուկ էր։ Նա շատ ծանր է տարել հոր մահը և ողբերգությունից հետո հայտնվել է հոգեբուժարանում։ Ազատ արձակվելուց հետո նա որոշել է բոլորին ապացուցել, որ հասարակությունը կորցրել է բարոյականության բոլոր նորմերը և հաճույքով է նայում այլ մարդկանց տառապանքներին, ինչպես նաև վրեժխնդիր լինել նրանցից, ովքեր մեղսակից են եղել այն բանին, որ իր հոր մահվան տեսանյութը հեռարձակվել է հեռուստաալիքներով և համացանցով։ Գրիֆինին սպանեց միայն դրա համար, որ նա շատ մոտ էր լուծումից։

Այնուհետև վրիժառուի մոտ հայտնվելու հերթը հասավ նաև Ջենիֆերին։ Նրա մեքենայի մեջ համակարգչային համակարգ է կոտրվել, և դրանում թաքնվել է Օուենը, որը էլեկտրաշոկի հարվածով անջատել է գործակալին և քաշ տվել իր իսկ տանը, որի նկուղում խոշտանգումների է ենթարկել նրան։ Նա կախել է Ջենիֆերին գլխիվայր, իսկ հատակին պտտվող շեղբեր է տեղադրել։ Կայքի այցելուների թվի ավելացմամբ Ջենիֆերն ավելի էր իջնում։ Սակայն նրան հաջողվել է ճոճվել ու բռնվել փայտե շարասյունից, դրանով իսկ նա ֆիքսել է իր դիրքը և կարողացել է դուրս գալ ծուղակից։

Հատուկ գործակալները, հետևելով տեղի ունեցածին, գլխի են ընկել, որ գործողությունը տեղի է ունենում նրա նկուղում, և գնացել են նրան փրկելու։

Ֆիլմն ավարտվում է նրանով, որ Ջենիֆերը սպանում է Օուենին բազմաթիվ կրակոցներով և տեսախցիկում ցույց է տալիս ՀԴԲ աշխատակցի պատկերակը։ Այդ պահին զրուցարանում այցելուներից մեկը հետաքրքրվում է. «Որտեղի՞ց քաշել այս տեսանյութը»։

Դերերում
--------

* Դայան Լեյն՝ Ջենիֆեր Մարշ
* Բիլի Բյորք՝ Էրիկ Բոքս
* Քոլին Հենքս՝ Գրիֆին Դաուդ
* Ջոզեֆ Քրոս՝ Օուեն Ռայլի
* Մերի Բեթ Հերթ՝ Ստելլա Մարշ
* Տայրոն Ջորդանո՝ Թիմ Ուիլքս
* Պիտեր Լյուիս՝ Ռիչարդ Բրուքս
* Պերլա Հեյնի-Ջարդին՝ Էննի Հասկինս
* Թիմ Դե Զարն՝ Հերբերտ Միլեր
* Քրիստոֆեր Քազինս՝ Դևիդ Ուիլյամս

Լրացուցիչ փաստեր
----------------

* ԱՄՆ-ում ֆիլմը թողարկվել Է 2008 թվականի հունվարի 22-ին, Ռուսաստանում՝ 2008 թվականի ապրիլի 3-ին։
* Բյուջեն կազմել է 35 միլիոն ԱՄՆ դոլար, իսկ հավաքները՝ 52,5 միլիոն դոլար։
* Նկարն ունի R վարկանիշ։

Հետաքրքիր փաստեր
----------------

* Բարդ մեքենաները, որոնց օգնությամբ հանցագործը սպանություններ է կատարում, Գոլդբերգի մեքենաների սկզբունքի իրականացումն են՝ սովորական առարկաների խճճված համակարգի օգնությամբ պարզ գործողություններ կատարելը։
* Սկզբում նկարին *X* վարկանիշ են տվել։
* *«New Line Cinema»* ընկերությունը մերժել է ֆիլմը նկարահանելու առաջարկը, որից հետո «Առանց հետքի» ֆիլմը սկսեց նկարահանել *«Screen Gems»* ընկերությունը, որը հայտնի է «Այլ աշխարհ», «Ուլտրամանուշակագույն», «Չարի բնակավայր» ֆիլմերով։
* Քոլին Հենքսը Օուեն Ռայլիի դերն էր կատարում։
* Դայան Լեյնը նկարահանման համար ստացել է 3 միլիոն դոլար։
* «*www.killwithme.com»* կայքը գոյություն ուներ իրականում։ Կայքը ստեղծվել է ֆիլմի պրեմիերային, այն պարունակում էր ցանցային խաղ՝ ֆիլմի մոտիվներով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑
3. ↑
4. 1 2 3 4
5. 1 2 3 4 5
6. 1 2 3  ČSFD (չեխերեն) — 2001.
7. 1 2 3 4 5 6 7
8. 1 2 3
9. ↑
10. ↑
11. ↑  *Юрий Иванов* Машины Голдберга. История ненаучного поиска // *Лучшие компьютерные игры*. — 2009. — № 94.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ֆիլմի պաշտոնական կայքը

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · Box Office Mojo · ČSFD · FilmAffinity · Internet Movie Database · Metacritic · Rotten Tomatoes · AFI լիամետրաժ ֆիլմերի կատալոգ |

 |