**Սելեստին Գալլի-Մարյե** (մարտի 15, 1837(1837-03-15), former 2nd arrondissement of Paris, Փարիզ - սեպտեմբերի 21, 1905(1905-09-21), Վանս), ֆրանսիացի մեցցո-սոպրանո, որը հայտնի է դարձել «Կարմեն» օպերայի գլխավոր հերոսուհու դերակատարմամբ։

Կարիերա
-------

1866 թվականին Գալլի-Մարյեն հանդես է եկել Մինյոնի դերի պրեմիերայով
**Մարի-Սելեստին Լորենս Մարյե դե լ՛Իզլը** ծնվել է Փարիզում։ Երգել նրան հայրն է սովորեցրել, որը հաջողակ օպերային կարիերա էր ունեցել։ 1859 թվականին դեբյուտով հանդես է եկել Ստրասբուրգում, հետո Լիսաբոնում երգել իտալերեն։ Տասնհինգ տարեկանում ամուսնացել է Գալլի ազգանունով մի քանդակագործի հետ (մահացել է 1861 թվականին) և ստեղծել իր բեմական ազգանունը՝ Գալլի-Մարյե։

Opéra-Comique թատրոնի ռեժիսոր Էմիլ Պերինը, Ռուանում լսելով Մայքլ Բալֆի «*The Bohemian Girl»* օպերայի նրա կատարումը, նրան Փարիզ է բերել։ Opéra-Comique-ում երգել է մինչև 1885 թվականը, պրեմիերայով հանդես գալով Պերգոլեզիի «Աղախինը՝ տիրուհի» օպերայում։ Ամենահայտնի դերերն էին՝ Ամբրուազ Թոմայի Մինյոնն (1866) ու Ժորժ Բիզեի Կարմենը (1875)։ Ասում են, որ 1875 թվականի հունիսի 2-ին, «Կարմեն» օպերայի 33-րդ ներկայացման ժամանակ Գալլի-Մարյեն կանխազգացել է Բիզեի մահը III գործողության խաղաթղթերով տեսարանը երգելիս ու ուշաթափվել բեմից հեռանալուց հետո․ կոմպոզիտորն իրոք մահացել է այդ գիշեր, և հաջորդ ներկայացումը չեղարկվել է երգչուհու տկարության պատճառով։ Բազմաթիվ համերգային շրջագայությունների ընթացքում Կարմենի դերով հանդես է եկել Բրյուսելում (1876 թվականի հունվարի 16), Նեապոլում (իտալական պրեմիերա), Ջենովայում, Բարսելոնայում, Լիոնում, Լիեժում ու Դիեպում, որից հետո վերադարձել Opéra-Comique ու 1883 թվականի հոկտեմբերի 22-ին վերակենդանացրել սկզբնական բեմադրությունը։ Լոնդոնում ելույթ է ունեցել Her Majesty's Theatre թատրոնում 1886 թվականին ու 1890 թվականին վերադարձել Opéra-Comique՝ երգելու Բիզեի հուշարձանի տեղադրման համար կազմակերպված դրամահավաքի ներկայացման ժամանակ (սա նրա վերջին ներկայացումն էր)։

Ստեղծել է նաև Լազարիլի դերը «*Don César de Bazan»*, Վենդրեդիի դերը «Ռոբինզոն Կրուզո» օպերաներում, «*Fantasio»* օպերայի գլխավոր հերոսուհու դերը, ինչպես նաև դերեր «*Lara»*, «*Le Capitaine Henriot»*, «*Fior d'Aliza»*, «*La Petite Fadette»* և *«Piccolino»* օպերաներում։ Երգել է նաև Տավեն «*Mireille»* օպերայում և Ռոուզ Ֆրիքեթ «*Les dragons de Villars»* օպերայում։ 1860-ական թվականների վերջին և 1870-ական թվականների սկզբին կոմպոզիտոր Էմիլ Պալադիլի հետ սիրեկաններ են եղել։ Տանը պահում էր մարմոսետներ (ամերիկյան փոքրիկ կապիկ), որոնց հաճախ բերում էր իր փորձերին։

Մահացել է Վանսում, Նիսի մոտ։

Սելեստին Գալլի-Մարյեն Կարմենի դերում, նկարիչ՝ Անրի Լյուսիեն Դյուսե (1884), Մարսելի թանգարան
Ձայնը լավ հնչերանգ է ունեցել․ բարձր մեցցո-սոպրանո ձայները մի ժամանակ կոչվել են «Գալլի-Մարյե»։ Նրա դերերն այժմ կատարվում են սոպրանոների կողմից։

Ընտանիք
-------

Քույրերը՝ Իրման ու Պաոլան, նույնպես պրոֆեսիոնալ երգչուհիներ էին։ Իրման դերեր է կերտել «*L'amour chanteur* » օպերայում 1864 թվականին և «*Les bergers»* օպերայում 1865 թվականին, շրջագայել ԱՄՆ-ում ու վերադարձել Փարիզի Opéra-Comique թատրոն։ Պաոլոն նշանավորվել է օպերետի ժանրում և դերեր կատարել կոմպոզիտոր Շառլ Լեկոկի ստեղծագործություններում՝ բազմաթիվ անգամներ հանդես գալով ԱՄՆ-ում։ Սելեստինն ու Իրման 1869 թվականին միասին երգել են Բուֆ Պարիզիեն թատրոնում բեմադրված «*Madeleine»* օպերայում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  ծննդական
2. 1 2 3 4  մահվան վկայական — P. 149.
3. ↑  *Moiroux J.* Le cimetière du Père-Lachaise (ֆր.) — Paris: 1908. — P. 166.
4. 1 2  Wright, L. A. "Galli-Marié". In: *The New Grove Dictionary of Opera.* Macmillan, London & New York, 1992.
5. 1 2 3 4  Curtiss, M. *Bizet and his World.* New York: Vienna House, 1974.
6. ↑  Dean W. *Bizet.* London, JM Dent & Sons, 1978.
7. ↑  Soubies, A. & Malherbe, C. *Histoire de l'Opéra comique – La seconde salle Favart 1840–1887.* Paris: Flammarion, 1893.
8. ↑  Martin J. *Nos artistes des theatres et concerts.* Paul Ollendorff, Paris, 1895.
9. ↑  Moure, J. G. É. & Bouyer, A. *The Abuse of the Singing and Speaking Voice; causes, effects and treatment*. London: Kegan Paul, Trench, Trübner, 1910.
10. ↑  Gänzl, K. *The Encyclopaedia of the Musical Theatre.* Oxford: Blackwell, 1994.


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | International Music Score Library Project · MusicBrainz · Find A Grave |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Ռիմանի երաժշտական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 147997555 · GND: 116368691 · ISNI: 000000012031403X · PTBNP: 253357 · VIAF: 99688026 · WorldCat VIAF: 99688026 |

 |