recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Նորֆոլկ կղզու ազգային պարկ** (անգլ.՝ Norfolk Island National Park), գտնվում է Խաղաղ օվկիանոսի հարավային մասում գտնվող կղզիներում, որը պատկանում է Ավստրալիային, մոտ 1500 կմ արևելք Բրիսբենից։ Պարկը զբաղեցնում է Նորֆոլոք կղզու 14%, իսկ Ֆիլիպ և Նեպին կղզիներն ամբողջությամբ։

Ազգային պարկի ընդհանուր տարածքը մոտ 6,5 քկմ, որի մեծ մասը 4,6 քկմ գտնվում է Նորֆոլք կղզու Մաունտ Փիթ լեռնային շրջանում, մնացած մասը 1,9 քկմ Ֆիլիպ և Նեպին կղզիներին։ Հիմնադրվել է 1984 թվականին։ Պարկի ստեղծման հիմնական նպատակն է պահպանել և վերականգնել էնդեմիկ բույսերի և կենդանիների, բնական էկոհամակարգի և էկոլոգիական գործընթացների զարգացումը, ինչպես նաև ստեղծելու հանգստի համար հնարավորություններ Նորֆոլոք կղզու զբոսաշրջիկների համար։

Ֆլորա
-----

Ազգային պարկում աճում են շուրջ 200 տեսակի բույսեր, որոնցից էնդեմիկ են 40-ը։ Առավել հայտնի է Նորֆոլք կղզու խորհրդանիշ համարվող արաուկարիա բազմատերևը կամ նորֆոլոքյան սոճի, որն ունի մինչև 60 մ բարձրություն։ Ամբողջ աշխարհում մշակվում է որպես դեկորատիվ բույս, իսկ նորֆոլքյան սոճին որպես բնափայտ օգտագործվում է շինարարության մեջ։ Ծառի սերմերը ծառայում են սնունդ արդեն ոչնչացման եզրին գտնվով (Cyanoramphus cookii) թութակի համար։

Մեծ վնաս են հասցրել կղզու բուսական ու կենդանական աշխարհին՝ առնետները, նապաստակները, խոզերը, այծերը և վայրիացած կատուները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Norfolk Island National Park

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Նորֆոլկ կղզու ազգային պարկ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 315143369 · WorldCat VIAF: 315143369 |

 |
**Առաջին Վիշեգրադյան համագումար**, եվրոպական միապետների համագումար է, որը կայացել է՝ 1335 թվականի հոկտեմբերի վերջին և նոյեմբերին հունգարական Վիշեգրադ քաղաքում։ Նրան մասնակցում էին Արևելյան Եվրոպայի երեք միապետներ՝ Չեխիայի թագավոր Յան I-ը, Հունգարիայի թագավոր Կառլ I Ռոբերտը (հանդիպման նախաձեռնողը) և Լեհաստանի թագավոր Կազիմիր III-ը։ Քննարկվում էր հակահաբսբուրգյան միություն ձևավորելու հարցը, ինչպես նաև, որ Յան I-ը հրաժարվեր լեհական թագի նկատմամբ հավակնություններից հօգուտ նրա, որ կճանաչվի չեխական ինքնուրույնությունը Սիլեզիայի նկատմամբ, և հավելյալ նա պետք է ստանար 20 հազար պրահյան գրոշ։

Իրադարձությունների ընթացք
-------------------------

1300 թվականին Չեխիայի թագավոր Յան I-ը թագադրվեց և դարձավ լեհական թագավոր, որը առաջացրեց անհանգստություն լեհական կառավարող դինաստիայի՝ Պիաստների մոտ, քանի որ այսուհետ լեհական գահի հավակնորդներ էին դառնում Յան I-ի ժառանգորդները։ Այս կոնֆլիկտը հաղթահարելու համար միապետները սկսեցին բանակցություններ վարել համաձայնագիր կնքելու համար, իսկ որպես միջնորդ հանդես եկավ հունգարական թագավոր Կառլ I Ռոբերտը։

Այն բանից հետո, երբ մշակվեց այսպես ասված Տրենչենյան կոնվենցիան, 1335 թվականի աշնանը Վիշեգրադում տեղի ունեցավ երեք միապետների հանդիպում, որում չեխական թագավոր Յան I-ը հրաժարվեց լեհական գահի նկատմամբ հավակնություններից և ամբողջ Լեհաստանից, փոխարենը ստացավ ֆինանսական փոխհատուցում 20 հազար գրոշի չափով և ճանաչվեց չեխական գերակայությունը Սիլեզիա դքսության նկատմամբ։ Գլխավոր ձեռքբերումը եղավ երեք կողմերի միջև պաշտպանողական միության կնքումը ընդդեմ Հաբսբուրգների և ձեռք բերվեց համաձայնություն ստեղծել նոր առևտրային ճանապարհներ, որոնք կշրջանցեին Վիեննան։

Հետևանքներ
----------

* Մինչև 1742 թվականը Սիլեզիան գտնվում էր չեխական թագի ենթակայության տակ, մինչև չանցավ Պրուսիայի թագավորությանը, իսկ Լեհաստանի կազմում տարածքների մեծ մասը վերադարձավ միայն Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո (Սիլեզիայի մի փոքր մասը պատկանում է Չեխիայի Հանրապետությանը)։
* 1335 դեկտեմբերի 6-ին համաձայնագիրը կնքելուց հետո լեհական թագավոր Կազիմիր III-ի և Չեխիայի թագավոր Յան I-ի ժամանեցին Պրահա, որտեղ լեհական միապետը արժանացավ բազում մեծարանքների, համաձայն տարեգրությունների։
* 1339 թվականին կայացավ Երկրորդ Վիշեգրադիան համագումարը, որում ընտրվեց Լեհաստանի նոր թագավոր։

Տես նաև
-------

* Երկրորդ Վիշեգրադիան համագումար
* Վիշեգրադիան խումբ

Գրականություն
-------------

* RÁCZ, György. Visegrád 1335 [online]. Bratislava: International Visegrad Fund, 2009, [cit. 2013-08-02]. On-line book. (անգլ.) (չեխ.) (սլովակ.) (հունգարերեն) (լեհ.) (լատ.)
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Ղարաջյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Նինել Մաթևոսի Ղարաջյան** (հունվարի 10, 1916(1916-01-10), Հոբարձի, Հայաստան - հունվարի 22, 2001(2001-01-22)), Հայաստանի առաջին կին օդաչուն։

Կենսագրություն
--------------

Նինել Ղարաջյանը ծնվել է 1916 թվականի հունվարի 10-ին, Հոբարձի գյուղում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո սովորել է մանկավարժական տեխնիկումում և ավարտել է 1936 թվականին։ 1935 թվականին ընդունվել է աերո ակումբի օդաչուական դպրոցը։ Առաջին թռիչքը կատարել է 1935 թվականի ապրիլի 29-ին Երևանի օդանավակայանում՝ 600 մ բարձրությունից։ Այնուհետև հաջորդեցին մի շարք այլ թռիչքներ, այդ թվում՝ այն ժամանակ ընդունված ագիտ-թռիչքներ տարբեր շրջաններում, մասնավորապես Ստեփանավանում։ Թբիլիսիում կատարել է նաև առաջին՝ հապաղումով պարաշուտային թռիչքը։ Ընդհանուր առմամբ կատարել է 14 պարաշյուտային թռիչք և օդանավի 25 ինքնուրույն թռիչք։

Նինել Ղարաջյանի հուշատախտակը Երևանի Խորենացու փողոցի 26 հասցեում
1938-1941 թթ. սովորել է Երևանի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետում։ 1936 թվականին Կոմերիտմիության Երևան քաղաքային կոմիտեն նրան հեռացրել է կոմսոմոլից, սակայն ՀԼԿԵՄ կենտրոնը չի հաստատել այդ որոշումը։ ՍՄԿԿ անդամ ՝ 1941 թ։ 1947 թվականից հետո աշխատել է Խաչատուր Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտում, եղել է ՍՄԿԿ պատմության կաբինետի վարիչ, միաժամանակ դասավանդել է։ Եղել է ՀԼԿԵՄ IX համագումարի (1935 ) և ՀամԼԿԵՄ X համագումարի (1936) պատվիրակ։

2014 թվականին Երևանի Խորենացի 26 հասցեում բացվել է Նինել Ղարաջյանի անվան հուշատախտակը այն տան պատին, որտեղ նա ապրել է 1960 թվականից մինչև իր կյանքի վերջ՝ 2001 թվականը։

Պարգևներ
--------

Պարգևատրվել է բազմաթիվ մեդալներով, պատվոգրերով։ Ստացել է ՀԽՍՀ Գերագույն Սովետի պատվոգիր (1972 թ. դեկտեմբերի 8-ին)։
Հայրենի գյուղը նրան շնորհել է պատվավոր կոչում (1991, 17 օգոստոս)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Երևանում բացվեց առաջին հայ կին օդաչուի և պարաշյուտիստի հուշատախտակը

Արտաքին հղումներ
----------------

* Խորհրդահայ օդաչու Նինել Ղարաջյանի հիշատակը հավերժացնող հուշատախտակի բացում
* «Այստեղ ապրել է...» Նինել Ղարաջյանը
* «Օդաչուի հուշերը» գրքի շնորհանդեսը
**Բազբի Զեյն** (), ամերիկացի ռեժիսոր, դերասանուհի, սցենարիստ, պրոդյուսեր և Մաեկենաս։

Կենսագրությունը և կարիերան
--------------------------

Զեյն Բազբին մեծացել է Նյու-Յորքում և գերազանց ավարտել է Hofstra University-ն՝ ստանալով դերասանական և դրամատիկական գրականության մասնագիտության որակավորում։ Նա սկսել է իր կարիերան շոու-բիզնեսում կինոմոնտաժողի դերով՝ աշխատելով The Beatles-ի ֆիլմերի վրա։ Իր առաջին դերը կինոյում եղել է աշխատանքը Կառլ Ռայների «Օ, Աստված!» ֆիլմում (1977 թվական)։ Ավելի ուշ նա հայտնվել է՝ «Քարարկված» (1978 թվական, «Չիչ և Չոնգ» կատակերգական դուետի հետ միասին), «Ամերիկաֆոն» (1979 թվական) (Ջոն Ռիտտերի հետ), «Լամպունի դասարանի վերամիավորումը» (1982 թվական), որի սցենարը գրել էր Ջոն Հյուզը, Ջերի Լուիսի «Ճաքեցնելով վերև» ֆիլմերում և Ռոբ Ռայների «Սա ողնաշարի թակ է» ծաղրանկարը (1984 թվական)։ Նա նաև նկարահանվել է և հանդես է եկել որպես ռեժիսոր կատակերգական «Վերջին հանգստավայր» (1986 թվական) ֆիլմում, որտեղ գլխավոր դերում նկարահանվել է Չարլզ Գրոդինը։ Ապա նա դարձել է հեռուստատեսության ռեժիսոր, Ջեյմս Բերոուզը դարձավ նրա ղեկավարը, իսկ Էդգար Ջեյ Շեկրիկը զբաղվում էր նրա ֆիլմերի պրոդյուսերությամբ։ Նա նկարահանել է ավելի քան 200 սերիաներ՝ տարբեր հեռուստասերիալներից։

Հետագայում Բուզբին իրեն նվիրել է բարեգործությանը՝ օգնելով Արևելյան Եվրոպայում Հոլոքոստը վերապրածներին։ Նա համարվում է «Տարեց զոհ» ծրագրի հիմնադիրը, հրատապ մարդասիրական աշխատանք, որը շտապ օգնություն է ցուցաբերում Արևելյան Եվրոպայում Հոլոքոստի վերջին զոհերին։ Նա նաև SMP Հոլոքոստի կրթական արխիվի հիմնադիրն է, վերապրածների հազարավոր նամակների և Արևելյան Եվրոպայի հինգ երկրների հարյուրավոր ժամանոց տեսագրությունների աճող պահոց՝ «Հոլոքոստը Արևելքում» թեմայով։ Նա բազմաթիվ մրցանակների է արժանացել իր մարդասիրական աշխատանքի և այն քրտնաջան աշխատանքի համար, որին նա ծառայում է։

Նա և իր զույգ Քոնան Բերքլին միասին աշխատում են վավերագրական ֆիլմերի վրա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Lester, Peter. «First Came Cheech, Then John Ritter Was in Reach, and Now Zane Buzby Is Smoking». People.com. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ հոկտեմբերի 17-ին. Վերցված է 2013 թ․ մայիսի 6-ին.
2. ↑  Heller, Rachel (2013 թ․ ապրիլի 5). «Boldface Aid for Shoah Victims: Blossom director Zane Buzby offers financial support to a group of tragically overlooked Holocaust survivors». Tablet Magazine. Արխիվացված օրիգինալից 2013 թ․ ապրիլի 10-ին. Վերցված է 2013 թ․ մայիսի 6-ին.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · Discogs · Filmportal · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · MusicBrainz |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNE: XX4911562 · GND: 1061637743 · ISNI: 0000000077253787 · VIAF: 107008554 · WorldCat VIAF: 107008554 |

 |
**Դուբրովնիկի երկրաշարժ** (խորվ.՝ Potres u Dubrovniku), երկրաշարժ, որ տեղի է ունեցել 1667 թվականի ապրիլի 6-ին՝ առավոտյան ժամը ութին։

Երկրաշարժը երկու ամենաավերիչ երկրաշարժերից է Խորվաթիայի տարածքում վերջին 2.400 տարիների ընթացքում և ամենից խոշորը Դուբրովնիկի տարածքում։ Երկրաշարժի արդյունքում քաղաքը գրեթե ամբողջովին ավերվել է, մահացել է մի քանի հազար մարդ. նշվում է 3.000-5.000, երբեն էլ ավելի։ Մահացողների թվում է եղել նաև քաղաքի տիրակալը։

Նկարագրություն
--------------

Երկրաշարժի ժամանակ քաղաքի վրա քարեր են թռել Սըրջ բլրից, որոնք ավերել են իրենց ճանապարհին հանդիպած ամեն ինչ։ Երկրաշարժից հետո առաջացած ցունամին ավերել է նավահանգիստը, իսկ այնտեղ կայանած նավերը ափ են շպրտվել ու ջարդվել ալլիքների ազդեցությամբ։ Հողը ճեղքվել է, իսկ երկինքը՝ մթնել վերև բարձրացած փոշուց։ Երկրաշարժից հետո սկսված հրդեհը չի մարել հետագա 12 օրերին և ոչնչացրել է մշակութային ու նյութական մեծ թվով արժեքներ։

Այդ ժամանակ Դուբրովնիկը եղել է Դուբրովնիկի հանրապետության մայրաքաղաքը, և երկրաշարժը սկզբնավորել է նրա ծաղման ավարտը։ Գաղտնի խորհրդական Պյոտր Տոլստոյը, որ հանրապետություն է այցելել 17-րդ դարի վերջին, իր օրագրում գրել է. «Այդ Դուբրովնիկ քաղաքում շատ տներ ավերված են և պալատական շինությունները՝ քանդված։ Ասում են, որ քաղաքը մոտ երեսուն տարի առաջ Աստծո ուղարկված ալիքից ճեղքվել է»։

Քանի որ երկրաշարժից քանդվել է քաղաքային շինությունների 68 %-ը, Դուբրովնիկի հանրապետության կառավարությունն օրենք է ընդունել հետագա դարերում քաղաքի ապագա կերպարանքի մասին։ Այդ կերպարանքը պահպանվել է մինչ օրս։ Ներկայումս հրդեհից խուսափելու և նրա տարածումը կանխելու համար օրենք է ընդունվել, որ Հին քաղաքի բոլոր տներում խոհանոցները լինեն վերին հարկերում։

Աղետն իր լատիներեն բանաստեղծություններում նկարագրել է բարոկկո ոճի բանաստեղծ, գիտնական ու դիվանագետ Ստեպան Գրադիչը։

Բացի Դուբրովնիկից՝ ավերվել են Կոտորի ծոցի մի քանի քաղաքներ ևս, մասնավորապես Կոտորն ու Պերաստը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Dubrovnik: A History». Робин Харрис
2. ↑  «Earthquake Monitoring and Seismic Hazard Mitigation in Balkan Countries». by Eystein Sverre Husebye
3. ↑  «Between the Double Eagle and the Crescent:». The Republic of Dubrovnik by Zdenko Zlatar
4. ↑  Lib.ru/Классика: Толстой Петр Андреевич. Путешествие стольника П. А. Толстого по Европе (1697-1699)
5. ↑  «Достопримечательности Дубровника». Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հուլիսի 10-ին.

Գրականություն
-------------

* Balija, Petrica (2015 թ․ ապրիլ). «Sve se razgrabi ko je bolje mogo: krađe iz ruševina nakon dubrovačkog potresa iz 1667. godine» [Loot and prey while you may: thefts in the aftermath of the 1667 Great Earthquake of Dubrovnik] (PDF). *Anali Zavoda za povijesne znanosti Hrvatske akademije znanosti i umjetnosti u Dubrovniku* (խորվաթերեն) (53/1): 149–193. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 7-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* «The Earthquake Engineering Online Archive Jan Kozak Collection: Image». `{{cite web}}`: Invalid `|url-status=401` (օգնություն)(չաշխատող հղում)
 Dubrovnik (Ragusa) destroyed by earthquake and fire.
* «Potresi at duzs.hr» (PDF). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2012 թ․ մայիսի 11-ին.
* «Potres u Dubrovniku 1667. godine». Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ ապրիլի 8-ին. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 13-ին.
Արդարադատության աշտարակ, որի գագաթից 1666 թվականին Շաբթայ Ցվին աշխարհին հայտարարեց, որ «Ալլահը մեծ է» և նա մեսիա չէ:
**Էդիրնեի միջադեպ** (թուրքերեն՝ Edirne Vakası), 1703 թվականի ենիչերիների ապստամբությունը, որը սկսվել է Ստամբուլում և ավարտվել Էդիրնեում։ Ապստամբությունը Կարլովիցկի խաղաղության կնքման, Մուստաֆա II-ի նախկին ուսուցիչ Շեյխ-ուլ-իսլամ Ֆայզուլլահ-Էֆենդիի վերելքի և Օսմանյան կայսրությունում կիրառվող գնումների համակարգի արդյունք էր։

Այս պատմական իրադարձությունը շրջադարձային պահ է Օսմանյան կայսրության լուսավորության անկման մեջ և միևնույն ժամանակ արտացոլում է պատմական առանցքային ժամանակը, նախքան կայսրությունը միջազգային քաղաքականության և հարաբերությունների հիմնական գործոնն էր, ինչպես նաև Տակլիդի սեիֆի հետագա անկումը։

Վիեննան նվաճելու ձգտումը բացեց Պանդորայի արկղը Օսմանյան կայսրության համար՝ նշանավորելով Պաքս Օտտոմանայի ավարտը պադիշահայի հպատակների համար։ Կայսրության կայունացումը, որը ձեռք է բերվել Կեպրյուուի դարաշրջանում, անդառնալիորեն կորել է թուրքական մեծ պատերազմի կորստի արդյունքում։ Պատերազմի համար եկամուտներ հավաքելու համար 1695 թվականին ներդրվեց մալիկյանի հետգնման համակարգը, որն ի վերջո քայքայեց ֆինանսական և տնտեսական հեռանկարները։

Ենիչերիների, էսնաֆիայի և Կոստանդնուպոլսի քաղաքային աղքատների ապստամբության պատճառը Սուլթան Ֆայզուլլ-էֆենդու նախկին ուսուցչի աճող իշխանությունն է։ Իրադարձությունների ընթացքում բոլոր երեք սոցիալական խմբերի դժգոհության արտահայտությունը Ուլեմներն էին։ Պաշտոնապես ապստամբների պահանջները չորսն էին՝ հոգ տանել հպատակների մասին, դադարեցնել սուլթանական արքունիքի յուրացումը, աննախանձելի սոցիալ-տնտեսական իրավիճակի մեղավորների դատապարտումը և Սուրբ լիգայի քրիստոնյա դաշնակիցներին չափազանց մեծ զիջումների ավարտը (Օսմանյան Հունգարիայի և, մասնավորապես, Տրանսիլվանիայի հանձնումը)։

Ի սկզբանե Էդիրնեի պալատ ուղարկված ապստամբ խորհրդարանականները ձերբակալվել են Սուլթան Մուստաֆա II-ի կողմից, ով թերագնահատել է իրավիճակը և դժգոհության ուժը։ Պոստֆակտում ենիչերիները գնացին Էդիրնե, և սիփախների հրաժարումից հետո սուլթանի իշխանությունը պաշտպանելուց հետո տեղի ունեցավ մեծ վեզիրի մահապատիժը։ Եվ դա չփրկեց իշխանությունը, և սուլթանը ստիպված եղավ ճնշման տակ հրաժարվել գահից։ Հրաժարումը նշանավորեց մինչև այդ ժամանակ Օսմանյան տիրապետության նկատմամբ հարգանքի ամենացածր կետը և միևնույն ժամանակ ենիչերիների, քադի և ուլեմների հզորության գագաթնակետը։ Պատմականորեն այս միջադեպը սկիզբ դրեց բուլղարական զարթոնքին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Alderson, 1956, էջ 66
2. ↑  История на Османската империя; стр. 149; автор: Ахмед Садулов; ISBN 954-9541-53-3; 2000; Фабер, Велико Търново.

Գրականություն
-------------

* *Alderson, Anthony Dolphin* The Structure of the Ottoman Dynasty. — 1956. — 173 p.
**Միլորադ Մաժիչ** (մարտի 23, 1973(1973-03-23), Վրբաս, Socialist Autonomous Province of Vojvodina, Սերբիայի Սոցիալիստական Հանրապետություն, ՀՍՖՀ), Սերբիայի ֆուտբոլի մրցավար։ ՖԻՖԱ-ի մրցավար 2009 թվականից։ 2014 թվականի աշխարհի առաջնության մրցավարներից մեկը։

2007 թվականի օգոստոսի 18-ին իր նորամուտը նշել Է Սերբիայի բարձրագույն դիվիզիոնի առաջնության հանդիպման գլխավոր մրցավարի պաշտոնում։ 2009 թվականին նա իր նորամուտը նշեց միջազգային ասպարեզում՝ դատելով Գերմանիայում կայացած Եվրոպայի պատանեկան առաջնության եզրափակիչ փուլի մի շարք հանդիպումներ, ինչպես նաև 2009-ին առաջին անգամ դատեց Ֆինլանդիայի և Ուելսի հավաքականների միջև 2010-ի աշխարհի առաջնության ընտրական հանդիպումը (2:1)։ 2011 թվականին Դանիայում կայացած Եվրոպայի երիտասարդական առաջնությունում երեք խաղ է անցկացրել։ 2013 թվականին դատում է Թուրքիայում կայացած աշխարհի երիտասարդական առաջնության երկու հանդիպում։

2009 թվականից զբաղվում է Եվրոպական ակումբային մրցաշարերի մրցավարությամբ, իր նորամուտը նշել է ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի լիգայի 2009/10 ընտրական փուլի լլանելլի և Մոտերուել ակումբների միջև (0:3) խաղից։ 2013 թվականին դատում է ՈՒԵՖԱ-ի Եվրոպա լիգայի 2012/13 մրցաշրջանի կիսաեզրափակիչ հանդիպումը Ֆեներբահչե և Բենֆիկա ակումբների միջև (1:0), դատում է ՈՒԵՖԱ-ի Չեմպիոնների լիգայի խմբային փուլի մի շարք հանդիպումներ։

2014 թվականի հունվարի 15-ին երկու օգնականներ Դալիբոր Ջյուրջևիչի և Միլովան Ռիստիչի հետ ընտրվել է Բրազիլիայում կայանալիք ֆուտբոլի Աշխարհի 2014 թվականի առաջնության մրցավարներից մեկը։

2018 թվականի մայիսի 7-ին նշանակվել է Չեմպիոնների լիգայի եզրափակչի Մադրիդի «Ռեալ» - «Լիվերպուլ» հանդիպման գլխավոր մրցավար։

2018 թվականին ընդգրկվել է Ռուսաստանում կայանալիք աշխարհի 2018 թվականի առաջնության եզրափակիչ փուլի հանդիպումները սպասարկելու մրցավարների թվում։

2019 թվականին ճանաչվել է Չինաստանի Սուպերլիգայի լավագույն մրցավար՝ դառնալով առաջին օտարերկրացին, ով ստացել է այդ կոչումը։

2023 թվականի հունիսի 27 - ին ՌՖՄ-ն հայտարարել է Մաժիչի նշանակման մասին մրցավարական դեպարտամենտի ղեկավարի պաշտոնում։

Մրցանակներ
----------

* «Արժանիքների համար» արծաթե մեդալ (2017, Սերբիա)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Referees & Assistant referees for the 2014 FIFA World Cup» (PDF). FIFA. 2014 թ․ հունվարի 14. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2014 թ․ հունվարի 16-ին. Վերցված է 2014 թ․ մայիսի 14-ին.
2. ↑  «Милорад Мажич обслужит финал Лиги чемпионов». Արխիվացված օրիգինալից 2018 թ․ մայիսի 13-ին. Վերցված է 2018 թ․ մայիսի 12-ին.
3. ↑  «Карасев стал судьей чемпионата мира. ФИФА утвердила списки арбитров». www.sport-express.ru. 2018 թ․ մարտի 29. Արխիվացված օրիգինալից 2019 թ․ մայիսի 2-ին. Վերցված է 2019 թ․ հունվարի 31-ին.
4. ↑  «Mažić najbolji sudija u kineskoj Superligi» (սերբերեն). N1 Srbija. Արխիվացված օրիգինալից 2019 թ․ դեկտեմբերի 9-ին. Վերցված է 2020 թ․ ապրիլի 30-ին.
5. ↑  «Серб Милорад Мажич назначен новым главой департамента судейства РФС» (ռուսերեն). Коммерсантъ. 2023 թ․ հունիսի 27. Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ հունիսի 27-ին. Վերցված է 2023 թ․ հունիսի 27-ին.
6. ↑  «Укази о одликовањима». Արխիվացված օրիգինալից 2019 թ․ մայիսի 25-ին. Վերցված է 2023 թ․ օգոստոսի 14-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Профиль на сайте Transfermarkt.it
* Профиль на сайте soccerway.com
«Ցանկությունների սենյակ» (անգլ.՝ The Room), Քրիստիան Վոլկմանի միստիկական թրիլլեր, որի գլխավոր դերերում են Օլգա Կուրիլենկոն և Կևին Յանսսենսը։

Համաշխարհային պրեմիերան տեղի է ունեցել 2019 թվականի ապրիլի 15-ին Բելգիայում կայացած կինոփառատոնում։ Ֆիլմը թողարկվելու է ռուսաստանյան էկրաններին սեպտեմբերի 19-ին։

Սյուժե
------

Սիրահարների զույգը տեղափոխվում է մեկուսացված առանձնատուն։ Տունը վերանորոգելիս նրանք գտնում են պատերով փակված սենյակ, որը կատարում է նրանց ցանկացած ցանկութունը։ Միլիոնավոր դոլարներ, Վան Գոգի բնօրինակն ու ամենաշքեղ հանդերձանքները, ինչ ուզենան, անմիջապես նյութականանում են։ Այնուամենայնիվ, բավականաչափ խաղալով՝ երիտասարդ կինը համարձակվում է ցանկանալ երկար սպասված երեխային ... միայն գիտի՞ արդյոք կինը, թե ինչով կվերջանա դա։ Ցանկությունը կվերածվի մի ամբողջ սարսափի, որը կդիպչի ոչ միայն նրան, այլև նրա սիրելի տղամարդուն։ Ամենահետաքրքրականը դեռ առջևում է։ Ֆիլմի վերջում սպասում է ինտրիգան․․․

Դերերում
--------

Օլգա Կուրիլենկոն՝ Քեյթ
Կևին Յանսսենս՝ Մեթթ
Ջոն Ֆլանդերս՝ Ջոն Դո
Ֆրենսիս Չեպմեն՝ Շեյն
Մարիանն Բուրգ՝ Սյուզաննա
Էրիկ Ժիգու՝ հիվանդը
Մայքլ Քեյա՝ պարոն Շեֆֆեր
Քերոլ Ուեյերս՝ Մեյդելին Շեֆֆեր
Ջոշուա Ուիլսոն՝ Շեյնը 8 տարեկանում

Թողարկման ամսաթիվ
-----------------

Ֆիլմի համաշխարհային պրեմիերան տեղի է ունեցել 2019-ի ապրիլի 15-ին ֆանտաստիկ ֆիլմերի Բրյուսելի կինոփառատոնում (Բելգիա)։ Հունիսի 30-ին ֆիլմը ցուցադրվել է կինոփառատոնին Պուչխոնում (Հարավային Կորեա), որտեղ ստացել է մրցանակ «Լավագույն ֆիլմ» կատեգորիայում։ Փառատոնին Նյոշատելում (Շվեյցարիա) «Ցանկությունների սենյակ»—ը ստացավ նույն նոմինացիան նույն կատեգորիայում։
Ֆիլմի թրեյլերի տեղայնացված տարբերակը հայտնվեց ինտերնետում հուլիսի սկզբին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «The Room». Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ օգոստոսի 6-ին. Վերցված է 2019 թ․ դեկտեմբերի 18-ին.
2. ↑  Release Info
3. ↑  Awards
4. ↑  Вышел трейлер фильма ужасов с Ольгой Куриленко «Комната желаний»

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · Internet Movie Database · MusicBrainz · Rotten Tomatoes |

 |
**Ֆելիքս Բրիխ** (գերմ.՝ Felix Brych, օգոստոսի 3, 1975(1975-08-03), Մյունխեն, Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետություն), գերմանացի ֆուտբոլային մրցավար, ՖԻՖԱ-ի մրցավար 2007 թվականից։ Դատել է Աշխարհի 2014 թվականի առաջնության եզրափակիչ փուլի հանդիպումները Բրազիլիայում և 2018 թվականին Ռուսաստանում։

Կարիերա
-------

2004 թվականին սկսել է սպասարկել Բունդեսլիգայի հանդիպումները։ 2007 թվականից ՖԻՖԱ-ի մրցավար է։ Նույն թվականի հոկտեմբերին նա դատել է իր առաջին հանդիպումը միջազգային մակարդակում՝ 2008 թվականի Եվրոպայի ֆուտբոլի առաջնության ընտրական հանդիպումը՝ Ռումինիա-Լյուքսեմբուրգ (2-0)։ 2008 թվականի փետրվարին աշխատել է ՈՒԵՖԱ-ի գավաթի 1/32-րդ խաղում՝ «Պանատինաիկոս»-«Ռեյնջերս», հաջորդ մրցաշրջանում՝ «Լիվերպուլ»-«ՊՍՎ Էյնդհովեն» արդեն Չեմպիոնների լիգայում։ 2011 թվականի հոկտեմբերի 18-ին սպասարկել է Չեմպիոնների լիգայի «Օցելուլ»-«Մանչեսթեր Յունայթեդ» հանդիպումը։

2017 թվականին նշանակվել է Չեմպիոնների լիգայի եզրափակչի մրցավար։

Ֆելիքս Բրիխն ստացել է իրավաբանության դոկտորի կոչում՝ պաշտպանելով սպորտի վերաբերյալ դոկտորական թեզը։ «Ռեալ Մադրիդ» ֆուտբոլային ակումբի երկրպագու է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Referees & Assistant referees for the 2014 FIFA World Cup» (PDF). FIFA. 2014 թ․ հունվարի 14. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2014 թ․ հունվարի 16-ին. Վերցված է 2014 թ․ մայիսի 23-ին.
2. ↑  «Panathinaikos 1-1 Rangers — Lineups». *uefa.com*. Union of European Football Associations. 2008 թ․ փետրվարի 21. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ դեկտեմբերի 13-ին. Վերցված է 2012 թ․ հոկտեմբերի 4-ին.
3. ↑  «Liverpool 3-1 PSV — Lineups». Union of European Football Associations. 2008 թ․ հոկտեմբերի 1. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ դեկտեմբերի 13-ին. Վերցված է 2012 թ․ հոկտեմբերի 4-ին.
4. ↑  *Alone, Armed with only a whistle* Արխիվացված է Դեկտեմբեր 13, 2017 Wayback Machine-ի միջոցով:(անգլ.)
Կադր ֆիլմից
**Երբ աշխարհները բախվեն** ( անգլ.՝ When Worlds Collide, ինչպես նաև կա թարգմանության «Երբ բախվում են աշխարհները» տարբերակաը), ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ աղետ-ֆիլմ՝ նկարահանված Էդվին Բալմերի և Ֆիլիպ Վայլի համանուն ֆանտաստիկ պատմվածքի (1933) հիման վրա։ Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 1951 թվականի հոկտեմբերի 30-ին։

24-րդ «Օսկար»-ի (1952) պարգևատրման արարողության ժամանակ ֆիլմը առաջադրվեց մրցանակի ֆիլմում լավագույն հատուկ էֆեկեների համար։

Սյուժե
------

Աստղագետ Էմերի Ռոնսոնը բացահայտում է, որ մի քանի ամիս հետո թափառող աստղը, որին նա անվանել էր Բելլուս, մոտենում է Երկրին և բախումը անխուսափելի է։ Նրան սկզբում ոչ ոք չի հավատում։ Գիտնականների խումբը սկսում է տիեզերանավ մշակել, որպեսզի կարողանան կենդանի մնալ՝ հնարավորություն կա փրկվելու՝ վայրէջք կատարելով Զիրա մոլորակի վրա, որը պտտվում է Բելլուսի շուրջը։ Շուտով սկսվում են գլոբալ աղետներ՝ հրաբուխների ժայտքում, երկրաշարժեր, առատ տեղումների հետևանքով առաջացած ջրհեղեղներ։ Երկրի վրա սկսվում է խուճապ, և Միավորված ազգերի կազմակերպության նիստում որոշում են արագացնել նավ-տապանի կառուցումը։ Անցկացվում է վիճակահանություն, որտեղ խաղարկվում էր տիեզերանավի մեջ նստատեղերը, ում կհաջողվեր վերջին պահին փրկվել վերացող Մոլորակից։

Նշանակություն
-------------

Ֆիլմը թողարկվել է աշխարհում տիրող բարդ ժամանակաշրջանում։ Վեց տարի առաջ ավարտվել էր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը, հենց նոր Կորեայում սկսվել էր պատերազմ, Խորհրդային Միության հետ սառը պատերազմ էր, երկու կողմն էլ ունեին ատոմային ռումբ։ Այնպես որ Երկրի վրա գոյատևման խնդիրը ընդհանրապես մտածված չէր։ Ֆիլմն արժանացավ «Օսկար»-ի լավագույն հատուկ էֆեկտների և անավադրվել է լավագույն օպերատորական աշխատանքի համար։

Դերերում
--------

| Դերասան | Դեր |
| --- | --- |
| Ռիչարդ Դեր | Դեվիդ Ռենդալ |
| Բարբարա Ռաշ | Ջոյս Հենդրոն |
| Լարի Քիթինգ | դոկտոր Քոուլ Հենդրոն |
| Փիթեր Հենսոն | դեկտոր Թոնի Դրեյկ |
| Ջոն Հոյթ | Սիդնի Սթենթոն |
| Ռեյչել Ամես | Ջուլի Քամինգս |
| Քրիք Էլին | ապստամբ |
| Սյուարդ Ուիթման | ապստամբ |

Արտաքին հղումներ
----------------

* ֆիլմի քննարկումն ու ակնարը

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · FilmAffinity · Internet Movie Database · Rotten Tomatoes · AFI լիամետրաժ ֆիլմերի կատալոգ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |

 |
**Սվոլդերի ճակատամարտը** 999 կամ 1000 թվականին մղված ծովամարտ է արևմտյան Բալթիկ ծովում Նորվեգիայի Օլաֆ Տրիգվասոն թագավորի և իր թշնամիների դաշինքի միջև։ Ծովամարտի հիմքում ընկած էր Նորվեգիայի՝ մեկ պետության մեջ միավորումը, Դանիայի երկարամյա ջանքերը այդ երկիրն իր վերահսկողության տակ վերցնելու համար, ինչպես նաև Սկանդինավիայում քրիստոնեության տարածումը։

Օլաֆ թագավորին Վենդլանդ (Պոմերանիա) արշավից  տուն վերադառնալիս նրան դարանակալել էր Դանիայի թագավոր Սվեյն Ֆորկբերդի, Շվեդիայի թագավոր Էյրիկ Հակոնարսոնի (նաև հայտնի որպես Օլաֆ Էյրիկսոն) և Լեյդի Յարլի դաշինքը։ Օլաֆն ուներ միայն 11 ռազմանավ թշնամու 70-ի դեմ։ Նրա նավերը մեկ առ մեկ վերցվեցին, իսկ Օլաֆն իրեն նետեց ծովը։ Մարտից հետո Նորվեգիան սկսեց կառավարվել Լեյդի յարլերի կողմից, որպես Դանիայի և Շվեդիայի ֆեոդ։

Ծովամարտից հետո
---------------

Սվոլդերի ճակատամարտից հետո հաղթանակած առաջնորդները բաժանեցին Նորվեգիան վերահսկողության գոտիների։ Շվեդիայի թագավոր Օլաֆը ստացավ չորս շրջան Տրոնհեյմում, ինչպես նաև Մյորեն, Ռոմսդալը և Ռանրիկեն։ Նա այս տարածքները տվեց իր դստեր ամուսին յարլ Սվեյն Հակոնարսոնին որպես վասալական։ Սվեյն Ֆորկբերդը ստացավ Վիկենի շրջանը, որտեղ դանիական ազդեցությունը երկար ժամանակ ուժեղ էր։ Մնացած Նորվեգիան կառավարվում էր Էյրիկ Հակոնարսոնի կողմից, որպես Սվեյնի վասալ։

Ժառանգություն
-------------

Մի քանի գործոններ դարձնում են Սվոլդերի ճակատամարտը Վիկինգների դարաշրջանի ամենահայտնի ճակատամարտերից մեկը։ Նորվեգա-իսլանդական պատմագրության մեջ Օլաֆ Տրիգվասոնը ներկայացվում է բարձր լույսի ներքո, որպես մի մարդ, ով քրիստոնեությունը բերել է հյուսիս։
**Սուրբ Մաթևոսի օրվա ճակատամարտ** (էստ․՝ Madisepäeva lahing), միջնադարում գերմանացիների և էստերի (էստոնացիների) միջև տեղի ունեցած վճռորոշ ճակատամարտերից մեկը, ճակատամարտեր, որոնց արդյունքում գերմանացիները ձգտում էին զենքի ուժով նվաճել Էստոնիան։ *Սուրբ Մաթևոսի օրվա ճակատամարտը* տեղի է ունեցել 1217 թվականի սեպտեմբերի 21ին, Վիլյանդիի մերձակայքում (այդ նկատառումով էլ ռուսական պատմագրության մեջ հիշատակվում է որպես Վիլյանդիի ճակատամարտ), հավանաբար՝ Վանամոյսա լճի ափին, հանդիսացել է լիվոնյան խաչակրաց արշավանքի կարևոր դրվագներից մեկը։ հակառակորդներն էին՝ մի կողմից՝ «*Թրի լիվոնյան եղբայրներ*» անվանումը կրող գերմանական խաչակիր ուխտի (օրդենի) մարտիկները՝ վերջին ժամանակներում քրիստոնեություն ընդունած իրենց դաշնակից լիվոնյանների ու լատգալլերի հետ և Կաուպոյի հրամանատարությամբ, մյուս կողմից՝ Էստոնիայի տարբեր շրջաններից զորակոչվածների վեցհազարանոց զորքը՝ Լեմբիտուի հրամանատարությամբ, որի կարևոր նպատակներից մեկն էր՝ հասնել Էստոնիայի միավորմանը։ 

Վանամոյսա լիճը ձմռանը

Ճակատամարտի ընթացքը, արդյունքները, նշանակությունը
-------------------------------------------------

Ճակատամարտում գերմանացիները, խորտակիչ հարվածներ հասցնելով էստերին, ծանր պարտության մատնեցին նրանց։ Մարտի դաշտում էստերը թողեցին շուրջ հազար զոհ, փախուստի դիմածների մի մասը նույնպես թրի ու սրի բաժին դարձավ։ Մարտադաշտում ընկավ նաև հրանց հրամանատար Լեմբիտուն։ Գերմանացիների հրամանատարը՝ Կաուպոն ևս զոհվեց, բայց նրանց կորուստներն անհամեմատ նվազ էին։ Գերմանացիները որպես ռազմավար ձեռք բերեցին շուրջ երկու հազար մարտական նժույգ։ Ճակատամարտին հաջորդած երկու տարվա ընթացքում նրանք նվաճեցին Կենտրոնական և Հարավային Էստոնիաները, բնակիչներին բռնի ուժով քրիստոնեական դարձի բերեցին, ստիպեցին տասանորդ վճարել, եկեղեցիներ ու ամրոցներ կառուցել...

Սուրբ Մաթևոսի օրվա ճակատամարտը շատ բանով կանխորոշեց էստոնացիների հետագա ճակատագիրը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Дмитрий Шкрабо Битва при Вильянди (21 сентября 1217 г.)
2. ↑  Battle of St. Matthew's Day on September 21, 1217 @ Frucht, Richard (2005). *Eastern Europe*. ABC-CLIO. ISBN 978-1-57607-800-6.
3. ↑  Battle of St. Matthew's Day (September 21) @ Miljan, Toivo (2004). *Historical Dictionary of Estonia*. Scarecrow Press. ISBN 978-0-8108-4904-4.

Գրականություն
-------------

* Генрих Латвийский. Хроника Ливонии / С. А. Аннинский. — М.; Л. 1938. (латинский текст с русским переводом)
* Livländische Reimchronik mit Anmerkungen, Namenverzeichniss und Glossar. Herausgeben von Leo Meyer. — Paderborn, 1876.
* Чешихин Е. В. История Ливонии с древнейших времён. В 3 тт. Т.1. — Рига, 1884.
* Enrico di Livonia (versione italiana con testo latino a fronte e commento a cura di Piero Bugiani)|Chronicon Livoniae|2005|Books|cid=*Chronicon Livoniae*|isbn=978-88-79-97078-5|url=
* Jonathan Howard - The Crusades: A History of One of the Most Epic Military Campaigns of All Time|2011|BookCaps Study Guides|cid=Howard|isbn=978-16-10-42804-0|url=
* Toivo Miljan - Historical Dictionary of Estonia|edizione=2|2015|Rowman & Littlefield|cid=Miljan|isbn=978-08-10-87513-5|url=
* Andrejs Plakans - The Latvians: A Short History|1995|Hoover Press|cid=Plakans|isbn=978-08-17-99303-0|url=
**Քենթ Նիլսեն** (դան․՝ Kent Nielsen, ), դանիացի ֆուտբոլիստ, կենտրոնական պաշտպան, որը հայտնի է «Բրոնդբյուում», «Աստոն Վիլլայում» և Դանիայի հավաքականում իր ելույթներով: 1986 թվականի աշխարհի առաջնության և 1992 թվականի Եվրոպայի առաջնության մասնակից։ Դանիացի նախկին ֆուտբոլիստ Էրիկ Նիլսենի որդին:

Ակումբային կարիերա
------------------

Նիլսենն իր կարիերան սկսել է հոր նախկին «Բրենսհեյ» ակումբում։ Թիմում անցկացրել է 6 մրցաշրջան՝ խաղալով շուրջ 300 խաղ։ 1987 թվականին տեղափոխվել է «Բրոնդբյու»։ Նոր ակումբի հետ երկու անգամ հաղթել է դանիական Սուպերլիգայում և նվաճել Դանիայի գավաթը։ 1986 թվականի աշխարհի առաջնությունից հետո Նիլսենը տեղափոխվել է անգլիական «Աստոն Վիլլա»: Տրանսֆերի գումարը կազմել է 500 հազար ֆունտ ստերլինգ։ Նա անմիջապես դարձել է թիմի հիմնական ֆուտբոլիստը, բայց 1991 թվականին նոր մարզչի գալուստով Նիլսենը կորցրել է տեղը հիմնական կազմում և վերադարձել է հայրենիք։ Քենթի նոր ակումբը դարձել է «Օրհուսը», որի հետ կարիերայի ընթացքում երկրորդ անգամ նվաճել է Դանիայի գավաթը: 1994 թվականին Նիլսենն ավարտել է կարիերան և դարձել է մարզիչ։

Միջազգային կարիերա
------------------

1983 թվականի հոկտեմբերի 5-ին Նիլսենը իր նորամուտն է նշել Դանիայի հավաքականի կազմում Լեհաստանի դեմ խաղում։ 1986 թվականին ընդգրկվել է 1986 թվականի աշխարհի առաջնության հայտացուցակում։ Քենթը մրցաշարին մասնակցել է որպես պահեստազորի ֆուտբոլիստ և այդպես էլ խաղադաշտ դուրս չի եկել։ 1992 թվականին Նիլսենը ազգային հավաքականի կազմում մասնակցել է Եվրոպայի առաջնությանը և հաղթել մրցաշարում։ Մրցաշարում չորս հանդիպում է անցկացրել՝ Անգլիայի, Շվեդիայի, Ֆրանսիայի և Գերմանիայի դեմ։ Եվրոպայի առաջնությունից անմիջապես հետո ավարտել է կարիերան հավաքականում։

Ձեռքբերումներ
-------------

**Թիմային**
Դանիա Դանիա «Բրոնդբյու»

* Դանիայի առաջնություն - 1987
* Դանիայի առաջնություն - 1988
* Դանիայի գավաթի գավաթակիր - 1988/89

Դանիա Դանիա «Օրհուս»

* Դանիայի գավաթի գավաթակիր - 1991/92

**Միջազգային**
Դանիա Դանիա Դանիա

* ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի առաջնություն — 1992

**Մարզչական**
Դանիա Դանիա «**Օլբորգ**»

* Դանիայի առաջնություն - 2013/14

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Дания VS. Англия 0:0» (ռուսերեն). allsoccer.ru. 1992-06-11. Արխիվացված է օրիգինալից 2013-12-25-ին. Վերցված է 2013-08-06-ին.
2. ↑  «Швеция VS. Дания 1:0» (ռուսերեն). allsoccer.ru. 1992-06-14. Արխիվացված է օրիգինալից 2013-09-15-ին. Վերցված է 2013-08-06-ին.
3. ↑  «Франция VS. Дания 1:2» (ռուսերեն). allsoccer.ru. 1992-06-17. Արխիվացված է օրիգինալից 2014-08-22-ին. Վերցված է 2013-08-06-ին.
4. ↑  «Дания VS. Германия 2:0» (ռուսերեն). allsoccer.ru. 1992-06-26. Արխիվացված է օրիգինալից 2014-08-22-ին. Վերցված է 2013-08-06-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ֆուտբոլիստի էջը *soccerway.com* կայքում(անգլ.)
* Danish national team profile Արխիվացված է Հունիս 26, 2020 Wayback Machine-ի միջոցով:
* Danish Superliga manager statistics Արխիվացված է Հունվար 15, 2014 Wayback Machine-ի միջոցով:
* Danish Superliga player statistics Արխիվացված է Հունվար 15, 2014 Wayback Machine-ի միջոցով:
* Kent Nielsen
**Televisión Federal S.A.**, ավելի հայտնի որպես **Telefe**, Արգենտինական հեռուստաընկերություն։ Հիմնվել է 1961 թվականի հուլիսի 22-ին որպես «Canal 11»։ 1989 թվականին սեփականաշնորհվել է Grupo Atlántida (80%) և News Corporation (20%) ընկերությունների կողմից և ստացել ներկայիս անվանումը։ 1997-ից հեռուստաընկերության սեփականատերն է իսպանական Telefónica խոշոր հեռահաղորդակցման ընկերությունը։ Հեռուստաալիքի ազդանշանները տարածվում են Արգենտինայի ողջ տարածքում անալոգային և կաբելային հեռուստատեսությամբ։

1998-ից գործում է հեռուստաալիքի միջազգային տարբերակը՝ Telefe Internacional, որը արբանյակային տիրույթներում հասանելի է Հյուսիսային Ամերիկայում, Լատինական Ամերիկայում, Ճապոնիայում, Իսպանիայում, Ավստրալիայում և Իսրայելում։

2011 թվականից հեռարձակվում է բարձր պարզության ֆորմատով (Telefe HD)։

2016 թվականին ցանցը ձեռք է բերել Viacom-ի կողմից

2019 թվականից ցանցն այժմ պատկանում է Paramount Global-ին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Los canales de la década del 60(իսպ.)
2. ↑  Los 10 años de Telefe Internacional(չաշխատող հղում)
(իսպ.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք Արխիվացված 2009-06-05 Wayback Machine (իսպ.)
* Telefe International Արխիվացված 2007-06-10 Wayback Machine (իսպ.) (անգլ.)
* Ծրագիր (իսպ.)
**Վիլնոյի բելառուսական թանգարան** (բելառուս․՝ Беларускі музей у Вільні, ամբողջական անվանումը՝ *Віленскі беларускі музей імя Івана Луцкевіча*), Վիլնոյում (այժմ՝ Վիլնյուս, Լիտվա) գտնվող բելառուսական թանգարան, որը 1921-1945 թվականներին գործել է Բելառուսական գիտական ընկերության և Բելառուսական գիմնազիայի հետ միասին։

Պատմություն
-----------

Լուցկևիչ եղբայրները Ալեքսանդր Վլասովի հետ
Թանգարանը հիմնադրվել է 1921 թվականին և կոչվել է 1919 թվականին մահացած բելառուս մշակութային գործիչ Իվան Լուցկևիչի պատվին։ 
Սկզբնական ցուցանմուշները ձևավորվել են Իվան Լուցկևիչի անձնական հավաքածուից, որն ըստ կտակի՝ հատկացվել է թանգարանին։ Հետագա տարիներին դրանք համալրվել են նոր ցուցանմուշներով։ Ընդհանուր առմամբ թանգարանում գործել են հինգ ցուցահանդեսային դահլիճներ, որտեղ ցուցադրվել են հնագիտական, դրամագիտական, (մետաղադրամներ, մեդալներ և շքանշաններ) ցուցանմուշներ, հնաոճ հագուստ, հնագույն զենքեր, ձեռագրեր և գրքեր, սրբապատկերներ, նկարներ, երաժշտական գործիքներ, փորագրություններ և այլն։ 1941 թվականի գույքագրման համաձայն թանգարանում հաշվառված էր 13450 միավոր պահպանվող ցուցանմուշ, իսկ գրադարանում կար 14 հազար ձեռագիր և հնատիպ գրքեր, որոնց թվում, մասնավորապես, 1517 թվականի Ֆրանցիսկ Սկորիոնի Պրահայի աստվածաշնչի մի մասը, 1588 թվականի Լիտվական Մեծ դքսության օրենքների ժողովածուն, 14-րդ դարի Նովոգրուդոկի ավետարանը, արաբերենի առաջին քերականությունը` Ալ-Կիտաբը, բելառուսերեն տպագրված գրքեր և այլ հազվագյուտ հրատարակություններ։ Հիմնադրման օրվանից մինչև 1939 թվականը թանգարանի տնօրեն է աշխատել Իվան Լուցկևիչի եղբայրը՝ Անտոն Լուցկևիչը, որը 1939 թվականին ենթարկվել է ռեպրեսիայի և մահացել 1942 թվականին։

Թանգարանը լուծարվել է 1944 թվականի վերջին, 1945 թվականի սկզբին։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո պահպանված ցուցանմուշները համատեղ ստեղծված հանձնաժողովի միջոցով բաժանվել են Լիտվական ԽՍՀ-ի և Բելառուսական ԽՍՀ-ի միջև։ Քանի որ Բելոռուսիայի կողմի հանձնաժողովի անդամներն այդ երկրի հետ կապ չունեցող անձնավորություններ էին, ցուցանմուշների զգալի մասը մնաց Վիլնյուսում կամ տեղափոխվեց Մոսկվա։ 2001 թվականին Վիլնյուսում որոշեցին վերականգնել Իվան Լուցկևիչի անվան թանգարանը։ Այդ նպատակով ստեղծվեց «Իվան Լուցկևիչի անվան Վիլենյան բելառուսական թանգարան» հասարակական կազմակերպությունը և սկսեցին թանգարանային ցուցանմուշների հավաքագրումը։ Միայն 2010 թվականին Լիտվայի մշակույթի նախարար Արունաս Գելունասի Բելառուս այցելությունից հետո նա խոստացավ անձամբ զբաղվել «Իվան Լուցկևիչի անվան Վիլենյան բելառուսական պատմա-ժողովրդագրական թանգարանի» վերականգնման խնդիրներով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Встреча «Белорусский музей Ивана Луцкевича в Вильнюсе»
2. ↑  В Вильнюсе будет восстановлен музей Ивана Луцкевича

Արտաքին հղումներ
----------------

* Вiленcкi Музэй
* Վիլնյուսում կարող է վերականգնվել բելառուսական թանգարանը

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Վիլնոյի բելառուսական թանգարան** կատեգորիայում։ |
**Քութայիսի տեխնոլոգիական համալսարան** կամ **Քութայիսի համալսարանային քաղաք** (վրաց.՝ ქუთაისის ტექნოლოგიური უნივერსიტეტი), կառուցվող հետազոտական համալսարան Քութայիսիում։ Համալիրի կառուցման մասին հայտարարել է 2016 թվականի սեպտեմբերի 12-ին վարչապետ Գիորգի Կվիրիկաշվիլի։ Համալսարանը կառուցվում է 140 հեկտար (350 ակր) հողատարածքում և նախատեսված է 60 հազար ուսանողի ընդունման համար։ Նախատեսված էր ավարտել կառուցումը 2019 թվականին։

Համաձայն Վրաստանի կառավարության կառուցումից հետո Քութայիսի տեխնոլոգիական համալսարանը լինելու է Կովկասի խոշորագույն և ամենաժամանակակից համալսարանային համալիրը և տարածաշրջանային կրթական և հետազոտական հանգույց։

2017 թվականի հունիսի 19-ին հայտնի է դարձել, որ Մյունխենի տեխնիկական համալսարանը օժանդակելու և համագործակցելու է Քութայիսի տեխնոլոգիական համալսարանի հետ ակադեմիական և հետազոտական, ինչպես նաև կազմակերպչական և զարգացման ծրագրերում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  «Cartu Foundation invests in Kutaisi 140Ha University research campus for 60,000 students». Agenda.ge. 2016 թ․ սեպտեմբերի 12. Վերցված է 2017 թ․ նոյեմբերի 21-ին.(չաշխատող հղում)
2. ↑  «Kutaisi University City to be developed in cooperation with Technical University of Munich». Agenda.ge. 2017 թ․ հունիսի 19. Վերցված է 2017 թ․ նոյեմբերի 21-ին.

Կաղապար:Վրաստանի համալսարաններ


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000493400942 |

 |
«Գրյունվալդի ճակատամարտը» (Յան Մատեյկո)
**Գրյունվալդի ճակատամարտ**, **Ժալգիրիսի ճակատամարտ**, **Թանենբերգի առաջին ճակատամարտ** տեղի է ունեցել Լեհ-լիտվական միության և Տևտոնական օրդենի միջև, Գրյունվալդ գյուղի մոտ, 1410 թվականի հուլիսի 15-ին։

Օրդենի զորքը կազմված էր գերմանական, ֆրանսիական և այլ երկրների ասպետներից ու վարձկան ջոկատներից, դաշնակցային զորքը՝ լեհական, լիտվական, ռուս, (այդ թվում՝ ուկրաինացիներ և բելառուսներ), վալախական, չեխամորավական, ժմուդական, հայկական, հունգարական և թաթարական ջոկատներից։ Խաչակիրները քանակով զիջել են դաշնակիցներին, սակայն ավելի լավ էին զինված և վարժեցված։ Ճակատամարտն սկսել են գերմանական ասպետները, որոնք մեկժամյա մարտից հետո նեղել են լեհ-լիտվական զորքին։ Դրությունը փրկել են ռուսական, սմոլենսկյան երեք գնդերը, որոնք պաշտպանել են կենտրոնը։ Այդ գնդերը, գամելով խաչակիրների մի մասին, շարժվել են դեպի լեհերի աջ թևը։ Լեհական զորքերն անցել են հարձակման, ճեղքել խաչակիրների աջ թևը, շրջապատել այն։ Օրդենը մարտադաշտ է մտցրել պահեստային ուժերը, սակայն լեհական թագավոր Յագայլոն նրանց դեմ նետել է իր զորքերի երրորդ շարքը, որոնց աջակցել են մարտի դաշտ վերադարձած լիտվական ուժերը։ Խաչակիրները շրջապատվել են և մեծ մասը կոտորվել։ Դաշնակցային զորքերի հաղթանակը սկիզբ է դրել Տևտոնյան օրդենի քայքայմանը։

1960 թվականին Գրյունվալդի ճակատամարտի տեղում կանգնեցվել է հուշարձան։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  The Polish Experience Through World War II, By Aleksandra Ziolkowska-Boehm, 2013, p. 22. Cit.: "The Armenians not only brought various material goods to the Polish market, but also took up arms to defend their new home. They provided two cavalry companies in the battle of Grunwald in 1410".
2. ↑  Multinational Lithuania: History of Ethnic Minorities, by Grigorijus Potašenko, 2008, p. 41. Cit.: "In 1410 Armenian cavalry troops from Podolia fought under the banners of Vytautas in the Battle of Grunwald".

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Գրյունվալդի ճակատամարտ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Կրուգոսվետ · Սիտինի ռազմական · Universalis |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: sh85132325 · NKC: ph206854 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 232)։*  |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ջիբրալթարի ճակատամարտ (այլ կիրառումներ)

**Ջիբրալթարի ճակատամարտ**, ծովային ճակատամարտ, որը տեղի է ունեցել 1621 թվականի օգոստոսի 10-ին Ջիբրալթարի նեղուցում։

Ճակատամարտը ընթանում էր մի կողմից Ֆեդրիկե դե Տոլեդոյի գլխավորած Իսպանիայի նավատորիմի, իսկ մյուս կողմից Հոլանդական Օստ-Ինդիա ընկերության ծովակալ Վիլեմ դե Զուտայի ռազմածովային ուժերի միջև՝ Նիդերլանդական հեղափոխության ընթացքում։

Ավարտվել է իսպանացիների հաղթանակով։

Իսպանիայի և Հոլանդիայի Միացյալ Նահանգների միջև հաստատված քսանամյա հրադադարի լրանալուց հետո իսպանացիները որոշել են ծովից հարված հասցնել հոլանդական առևտրական նավերին, որոնք կայանված էին Միջերկրական ծովում։

Այդ իսկ պատճառով նրանք պատրաստվում էին ձևավորել հզոր և միացյալ նավատորմ՝ ծովակալ Մարտին դե Վալեսիլի, Խուան Ֆահարդոյի և Ֆրանսիսկո դե Ասևեդոյի հրամանատարությամբ։

Սակայն նավատորմերի միավորելու ծրագիրը ձախողվում է և ի վերջո 1621 թվականի օգոստոսի 6-ին իսպանական նավատորմը դուրս է գալիս Կադիս։ Նավատորմի կազմում էին Ֆեդրիկե դե Տոլեդոյի կազմած նավատորմի 9 նավերը։

Չորս օր անց Տոլադոն նկատում է հոլանդական ավելի քան 50 նավեր, որոնցից 20-ը եղել են զինված, իսկ մնացածը՝ առևտրային նպատակներով ստեղծված։

Տոլեդոն չվախենալով հոլանդացիների քանակական առավելությունից մարտի բռնվեց Նիդերլանդների ռազմական նավատորմի դեմ։

Նրա գլխավորած ուժերը կարողացան խորտակել հոլանդական 5 նավ և գրավել 2-ը։ Մնացած նավերը հոլանդական մարդասիրական օգնությամբ կարողացան դուրս գալ պայքարից և շարունակեցին ուղեկցել Միջերկրական ծովով ուղևորվող առևտրական նավերին։

Ջիբրալթարի ծովամարտի հաղթանակը Իսպանիայում ընդունվեց ցնծությամբ։

Ճակատամարտի մասնակից շատ սպաներ ստացան դրամական պարգևներ և տիտղոսներ, իսկ ծովակալ Ֆեդրիկե դե Տոլեդո ստացավ *«Պորտուգալիայի թագավորության ազգային պատերազմի գեներալ-մայոր»-ի կոչում*։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Goodman p.312
2. ↑  William Godfrey Fothergill Jackson p.81
3. 1 2  Goodman p. 19
4. ↑  Glete p.177
5. ↑  Goodman p.19
6. ↑  Duro, Vol IV, p. 15
7. ↑  San Juan p. 93
**Պետերբուրգի պայմանագիր**, 1723 թ. ռուս-պարսկական պայմանագիր, ստորագրել են սեպտեմբերի 12(23)-ին, Պետերբուրգում Պետրոս I-ի և Թահմագ II-րդ շահի անունից՝ պարսկական դեսպան Իսմայիլ-բեկ։ Պայմանագրի կնքում պայմանավորված էր 1723 թ. գարնան Անդրկովկասի և Պարսկաստանի դեմ Թուրքիայի սկսած ագրեսիայով։ Պայմանագիր նախատեսում էր Ռուսաստանի զինված օգնություն Պարսկաստանին՝ իր տարածք ներխուժած թուրքերի, ինչպես և ապստամբ աֆղանների դեմ։ Օգնության դիմաց պարսկական կառավարություն պարտավորվում էր ճանաչել Դերբենտ և Բաքու քաղաքների ու հարակից շրջանների պատկանելություն Ռուսաստանին, ինչպես նաև վերջինիս էր զիջելու Գիլան, Մազանդարան և Աստաբադ նահանգները։ Պայմանագիրը հռչակում էր մշտնջենական բարեկամություն երկու երկրների միջև, երկու կողմերի հպատակներին տրամադրվում էր առևտրի և երթևեկության ազատություն։ Սակայն Թահմազ II-րդ շահը հրաժարվեց վավերացնել պայմանագիրը։ 1724 թվականին Ռուսաստան պայմանագիր կնքեց Թուրքիայի հետ։ Միաժամանակ ռուսական կառավարություն հորդորեց Արցախի և Սյունիքի հայ ապստամբներին համաձայնության գալ Պարսկաստանի հետ և համատեղ դիմագրավել թուրքական ագրեսիային, ինչը և իրագործվեց։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 9, էջ 252)։*  |
**Գանձակի երկրաշարժ**, բնական խոշորագույն աղետ Գանձակ քաղաքում, որը տեղի է ունեցել 1139 թվականի մարտի 17-ին։ Այն համարվում է Հայկական լեռնաշխարհում երբևէ տեղի ունեցած առավել աղետաբեր երկրաշարժերից մեկը։ Երկրաշարժի հետևանքով քաղաքն ամբողջությամբ ավերվել է։ Երկաշարժի պատճառած ավերածությունների պատճառով քաղաքը տեղափոխվում է։ Վերջինիս ավերակները գտնվում են ժամանակակից քաղաքի մոտ։

Կործանարար աղետին անդրադարձել են ժամանակի և հետագայի գրեթե բոլոր պատմիչները. «Ի ՇՁԸ թվին՝ ի ԺԷ. արեգ ամսոյ շարժմամբ կործանեցաւ Գանձակ քաղաք. եւ սուրբ վարդապետքն՝ Գրիգոր եւ Սարգիս ընկղմեցան...», «Ընդ աւուրսն ընդ այնոսիկ եղև յանկարծակի մէգ և մառախուղ, և լցաւ առհասարակ լեառն և դաշտ, և եղև շարժ ահագին, և կործանեցաւ մայրաքաղաքն Գանձակ...», «ՇՁԸ (588) թուին շարժմամբ կործանեցաւ Գանձակ», կամ «Շարժ ի Գանձակ սաստիկ», «...յամսեանն արէգի, որ աւր ԺԸ էր ամսոյն, ի գիշերի ուրբաթում ի լուսանալ շաբաթուն, յորում աւուր տաւն էր սրբոյն Գէորգա զարթեաւ ցասումն բարկութեանն Աստուծոյ ի վերայ աշխարհի ի բռնութենէ հողմոց եւ շարժեալ անհնարին դողմամբ սաստիկ կործանումն հասուցանելով աշխարհիս Աղուանից, ըստ գրելումս, թէ՝ «Ո շարժէ զառ ի ներքոյս երկիր ի հիմանց, եւ սիւնք նորա դողան», եւ ըստ միւսումն՝ «Ո հայի յերկիր եւ տա դողալ սմա», որով շարժմամբ բազում աւերումն լինէր ընդ բազում տեղիս ի գաւառիս Փառիսոսոյ եւ Խաչինոյ, առ հասարակ ի դաշտս եւ ի լերինս, յորում եւ մայրաքաղաք Գանձակ յանդունդս կործանիւր՝ խորասույզ անելով զբնակիչսն իւր, քանզի չորս կողմ երեսաց նորա սնոյց, ամփոփեաց զնոսա ի ծոց իւր։ Եւ ի լեռնակողմանս բազում դղեակք եւ գեղք տապալեցան հանդերձ վանորայիւք եւ եկեղեցեաւք, որք փըլան ի վերայ գլխոյ բնակչաց իւրեանց։ Յորում եւ անթիւք սատակեցան ի կործանել շինուածոց եւ աշտարակաց...», «ՇՁԸ (1139) թվին շարժմամբ կործանեցաւ Գանձակ»

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Սամուէլի քահանայի Անեցւոյ Հաւաքմունք ի գրոց պատմագրաց*. Վաղարշապատ. 1893. էջ 132.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ location missing publisher (link)
2. ↑  Կիրակոս Գանձակեցի (1961). *Պատմութիւն Հայոց*. Երևան. էջ 200.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ location missing publisher (link)
3. ↑  Վարդան վարդապետ (1862). *Հաւաքումն պատմութեան Վարդանայ վարդապետի*. Վենետիկ. էջ 124.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ location missing publisher (link)
4. ↑  Ա.Աբրահամյան (1956). *Հովհաննես իմաստասերի մատենագրությունը*. Երևան. էջ 133.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ location missing publisher (link)
5. ↑  Մխիթար Այրիվանեցի (1861). *Պատմութիւն*. Մոսկուա. էջ 61.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ location missing publisher (link)
6. ↑  Վ.Ա.Հակոբյան (1951). *Մանր Ժամանակագրություններ*. Երևան. էջ 25.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ location missing publisher (link)
7. ↑  Սամվել Կարապետյան (2004). *Հյուսիսային Արցախ* (PDF). Երևան. էջ 25. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2021 թ․ հունվարի 23-ին. Վերցված է 2017 թ․ հուլիսի 21-ին.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ location missing publisher (link)
**VIVA Polska**, լեհական երաժշտական-ժամանցային ուղղվածության հեռուստաալիք, հեռարձակումը սկսել է 2000 թվականի հունիսի 10-ին։

2000 թ. հունիսին «VIVA MEDIA AG» հոլդինգը հիմնում է գերմանական **VIVA** հեռուստաալիքի լեհական տարբերակը։ 2000 թվականին ալիքը հեռարձակվում էր օրական 6 ժամ։ 2001 թվականի հունվարի 2-ից սկսում է հեռարձակվել Hotbird արբանյակից։ Այն ժամանակ VIVA Polska-ն հեռարձակվում էր 11:00-19:00 ժամերին, իսկ մնացած ժամերին եթերում էր գերմանական VIVA ալիքի հաղորդումները։ Նույն թվականի ամռանը լեհական տարբերակը երկարացնում է իր հեռարձակումը 3 ժամով, և արդեն եթերում էր 11:00-22:00։ 2002 թ. ապրիլի 1-ից հեռուստաալիքի սկսեց շուրջօրյա հեռարձակել միայն սեփական հաղորդումները։

2004 թվականի հունիսի վերջին սկսեցին լուրեր տարածվել, որ Viacom հոլդինգը գնել է հեռուստաալիքը VIVA MEDIA-ից։ Եթերային ցանկում փոփոխություններ եղան, և հեռուստաալիքը սկսեց ցուցադրել հիմնականում ամերիկյան երաժշտություն։

2005 թ. դեկտեմբերի 1-ին հեռուստաալիքի ռեբրենգինգ անցկացվեց։ Հեռուստաալիքը Hot Bird արբանյակում տեղափոխվեց Viacom-ի փաթեթ, էկրանի ներքին մասում հայտնվեց SMS-ծառայությունների գովազգ։ Նույն ամսում ալիքի կենտրոնը տեղափոխվեց Լոնդոն։

2009 թ. հունիսի 22-ին մեկնարկեց հեռուստաալիքի նոր գրաֆիկական դիզայնը։

2010 թ. հունիսի 10-ին հեռուստաալիքը նշեց իր ստեղծման տասնամյա հոբելյանը։

2012 թ. ապրիլին փոխվեց ալիքի թույլատրությունը - 480х576 -ից՝ 720х576, իսկ հուլիսի 17-ից փոխարինվեց ալիքի պատկերանիշը, և նույն օրվանից սկսեց հեռարձակվել 16:9 ֆորմատով և կոդավորվեց, որից հետո հասանելի դարձավ միայն Լեհաստանի տարածքում։ Հեռուստակենտրոնը Լոնդոնից տեղափոխվեց Ամստերդամ։

2012 թ. աշնանը հեռուստաալիքի եթերում պակասեց երաժշտության ցուցադրման հատկացված ժամանակը, ավելացել են ժամանցային հաղորդումներ և շոուներ։

2013 թ. փետրվարի 1-ից VIVA Polska հեռուստաալիքի ղեկավարումը ստացել է միջազգային 5FIVE Russia մեդիա ընկերությունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Satellite Systems(ռուս.)
2. ↑  Sto lat dla nas!!! :) Արխիվացված 2009-06-15 Wayback Machine(լեհ.)
3. ↑  РЕТРО — 10 МАЯ: В ЭТОТ ДЕНЬ — 5 ЛЕТ НАЗАД+ Արխիվացված 2016-03-04 Wayback Machine(ռուս.)
4. ↑  "VIACOM" продает швейцарскую «VIVA»? Արխիվացված 2013-10-27 Wayback Machine(ռուս.)
5. ↑  Viva Polska Արխիվացված 2012-05-10 Wayback Machine(անգլ.)
6. ↑  музыкальный телеканал «VIVA POLSKA» меняет параметры вещания на Hot Bird 13 East(ռուս.)
7. ↑   VIVA Polska
8. ↑  VIVA Polska z nową oprawą(լեհ.)
9. ↑  Телеканал Viva Polska уделяет больше внимания музыке(չաշխատող հղում)
(ռուս.)
10. ↑  Viva Polska kończy 10 lat!(լեհ.)
11. ↑  VIVA Polska in 720x576!(լեհ.)
12. 1 2  VIVA Polska będzie kodowała sygnał. Od 17 lipca(լեհ.)
13. ↑  Nowa VIVA Polska: Więcej rozrywki, nowe logo, format 16:9 - Viva Polska(լեհ.)
14. ↑  VIVA Polska(լեհ.)
15. ↑  VIVA Polska будет закодирован с 17 июля(ռուս.)
16. ↑  Всё о музыкальных каналах Viva Արխիվացված 2012-10-14 Wayback Machine(ռուս.)
17. ↑  Rewolucja w Vivie: nowe programy i logo, mniej muzyki(լեհ.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք Արխիվացված 2017-10-16 Wayback Machine (Լեհերեն)