**Ջուզեպպե Չեզարե Աբբա** (իտալ.՝ Giuseppe Cesare Abba, հոկտեմբերի 6, 1838(1838-10-06), Կայրո Մոնտենոթե, Սավոնա, Լիգուրիա, Իտալիա - նոյեմբերի 6, 1910(1910-11-06), Բրեշիա, Լոմբարդիա, Իտալիայի թագավորություն), իտալացի գրող։

Ջուզեպպե Գարիբալդիի զինակիցը և «Հազարների արշավախմբի» մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1838 թվականի հոկտեմբերի 6-ին, Կայրո Մոնտենոթեյում, Լիգուրիայում, որն այդ ժամանակ Սարդինիայի թագավորության մասն էր։ 1850 թվականին նա ընդունվել է Կարկարե գիշերօթիկ հաստատություն, որտեղ դասավանդում էր նրա հայրը` Աթանազիո Կանատան (իտալ.՝ Atanasio Canata)` ուսանողների մեջ քերականության, գրականության և հայրենիքի հանդեպ սեր սերմանելով։ Սովորել է Ջենովայի գեղարվեստի ակադեմիայում, որը թողել է 1859 թվականին՝ ծառայության անցնելով Պիներոլոյում գտնվող հեծելազորային գնդում։ 1860 թվականին մեկնել է Պարմա, որտեղ միացել է Գարիբալդիի կամավորներին, որոնց հետ մասնակցել է մարտերի մեծ մասին, որոնք, ի վերջո, հանգեցրել են Երկու Սիցիլիաների թագավորության` Իտալիայի հետ միավորվելուն։ Ստացել է սպայական կոչում։ Արշավների ընթացքում օրագիր էր պահել, որը հետագայում հիմք է դարձել նրա գրական ստեղծագործությունների համար։

Պատերազմից հետո նա վերադարձել է Կայրո Մոնտենոթե, որտեղ 1861 թվականի ապրիլին, մի խումբ համախոհների հետ միասին նա հիմնել է «Աշխատողների փոխօգնության ընկերություն» (իտալ.՝ Societa Operaia di Mutuo Netherorso): 1862 թվականին տեղափոխվել է Պիզա, որտեղ հաճախել է համալսարանական հայտնի դասախոսների դասախոսություններին և զբաղվել գրական գործունեությամբ։ 1866 թվականին Գարիբալդիի հետ մասնակցել է անկախության համար մղվող պատերազմին։

1868 թվականի նոյեմբերի 1-ից եղել է Կայրո Մոնտենոթե փոխքաղաքապետ, 1875 թվականի մայիսի 2-ից մինչև 1880 թվականի օգոստոսի 17-ը՝ նույն քաղաքի քաղաքապետ։

1881 թվականին նշանակվել է Ֆաենցայի Տորիչելլի լիցեյի իտալերեն լեզվի ամբիոնի պրոֆեսոր, որտեղ աշխատել է 3 տարի։

1884 թվականին դարձել է Բրեշիայի Նիկոլո Տարտալյայի անվան Տեխնիկական ինստիտուտի պրոֆեսոր, որտեղ նա դասավանդել է 26 տարի՝ դառնալով ֆակուլտետի դեկան և քաղաքապետարանի անդամ։

1910 թվականի հունիսի 5-ին նշանակվել է Իտալիայի Սենատի պատվավոր անդամ։

Մահացել է Բրեշիայում, 1910 թվականի նոյեմբերի 6-ին։ Թաղված է Կայրո Մոնտենոթեում։

Ընտանիք
-------

Հոր անունը Ջուզեպպե էր, մոր անունը` Ջիլիոզա Պերլա։ 
Ամուսնացած է եղել երկու անգամ։ Առաջին անգամ ամուսնանացել է 1871 թվականին, իր զարմուհու` Ռոզա Պերլայի (իտալ.՝ Maria Teresa Rosa Perla) հետ։ Նրանք ունեցել են չորս երեխա՝ որդիներ Մարիոն և Պիետրոն և դուստրերը` Ջիլիոզան և Կատերինան։ Երկրորդ անգամ ամուսնացել է 1886 թվականին, Թերեզիտա Ռիցցատիի հետ։

Ստեղծագործություն
-----------------

1863 թվականին Աբբան գրել է «Չեզարե Նուլլոյի մահվան առթիվ» բանաստեղծությունը, այնուհետև՝ «Արրիգո. Կվարտոյից մինչև Վոլտերնո» բանաստեղծությունը, որը լույս է տեսել 1866 թվականին։

Նրան ազգային համբավ է բերել «Կվարտոյից Վոլտուրնո. Հազարից մեկի գրառումները» (իտալ.` Da Quarto al Volturno: noterelle d'uno dei Mille, 1880) ժամանակագրությունը, որը պատկերում է ժողովրդական հրամանատար Գարիբալդիի կերպարը՝ փոխանցելով հեղափոխական դաժան պայքարի հերոսությունը։ Ստեղծագործությունը բարձր գնահատական է ստացել Ջոզուե Կարդուչչիի կողմից։

Նա նաև «Բորմիդայի ափերը 1794 թվականին» (իտալ. Le rive della Bormida nel 1794, 1875) պատմավեպի, «Ռոմանիա» և «Հին բանաստեղծություններ» բանաստեղծությունների ժողովածուների, «Տեսածը» պատմվածքների ժողովածուի և «Հազարների պատմությունը` երեխաների համար» (1904) և Գարիբալդիի գործեր» (1907) հանրակրթական գրքերի հեղինակն է։

Աբբայի հրապարակումները հավաքված են «Պատմության էջեր» գրքում (իտալ.` Pagine di storia, 1914):

Պարգևներ
--------

* Սուրբ Մավրիկիոսի և Ղազարոսի շքանշան
* «Մարտական սխրանքի» արծաթե մեդալ
* «1000 di Marsala» հուշամեդալ

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4  Չեխիայի ազգային գրադարանի կատալոգ
3. 1 2 3 4  Proleksis enciklopedija, Opća i nacionalna enciklopedija (хорв.) — 2009.
4. 1 2  www.cairomontenotte.com — Giuseppe Cesare Abba (իտալ.)
5. 1 2 3 4  Senato della Repubblica (իտալ.)
6. ↑  www.cairomontenotte.com — Perla (իտալ.)
7. ↑  «Краткая литературная энциклопедия», т.1, М. 1962

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Գուտենբերգ նախագիծ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Իտալացիների կենսագրական բառարան · Treccani |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BAV: ADV10174655 · BNC: a11642518 · BNE: XX949280 · BNF: 12058720z · CiNii: DA04081616 · CONOR: 187580771 · GND: 119195119 · ICCU: CFIV018316 · ISNI: 0000000108911229 · LCCN: n80125504 · NKC: ola2002139676 · NLA: 35951006 · NTA: 07086229X · NUKAT: n2004004804 · PTBNP: 128675 · LIBRIS: 290690 · SUDOC: 033077304 · VIAF: 41861149 · WorldCat VIAF: 41861149 |

 |

 |