**Վեներա Ախատովնա Գանեևա** (թաթ.՝ Венера Әхәт кызы Ганиева, մարտի 24, 1955(1955-03-24), Կազան, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային և ռուսական թաթար օպերային երգչուհի, ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստ, Թաթարստանի Հանրապետության և Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական արտիստ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Կազանում, երաժշտական ընտանիքում։ Հայրը հարմոն էր նվագում, մայրը երգում էր հյուրեր ունենալիս։ Ավարտել է Գ. Իբրահիմովի անվան № 89 թաթարական դպրոցը, որտեղ երգել է դպրոցական երգչախմբում և «Սազ» համույթում Ռիֆկատ Գումերովի ղեկավարությամբ։ Ավարտել է Աուխադեևի անվան երաժշտական ուսումնարանի վոկալի դասարանը (մանկավարժ՝ Կ. Զ. Շչերբինինա) և Կազանի պետական կոնսերվատորիան 1982 թվականին (դասավանդողներ՝ Վ. Ա. Լազկո և Ն. Կ. Դաուտով)։ 1982 թվականից եղել է Թաթարստանի Մուսա Ջալիլի անվան օպերայի և բալետի ակադեմիական թատրոնի մենակատարուհի։

Առաջին անգամ հանդես է եկել Ն. Կ. Դաուտովի ներկայացման մեջ՝ Ժ. Բիզեի «Կարմեն» օպերայում գնչուհի Ֆրակսիտայի դերով։ Խաղացել է նաև Ի. Կալմանի «Գնչու դերասան» օպերետում։ Առաջին լուրջ աշխատանքը Մարֆայի դերն էր Ն. Ա. Ռիմսկի-Կորսակովի «Կայսերական հարսնացու» բեմադրությունում։ Ջ. Վերդիի «Ռիգոլետտո» օպերայում Ջիլդայի դերը կատարելու համար արժանացել է նիդերլանդական Գաուդա քաղաքի թերթերի գովասանքին, Նիդերլանդներում հյուրախաղերի ժամանակ այդ դերերգը կատարել է 15 անգամ, նիդերլանդական լրատվամիջոցները առանձնահատուկ նշել է նաև «Տրավիատայում» Վիոլետայի դերի կատարումը։ Գանեևայի խաղացանկում շատ են եղել թաթար դասականների ստեղծագործությունները, նա նաև համագործակցել է մի շարք թաթար ժամանակակից կոմպոզիտորների (Ռ. Ախիյարովա, Ռ. Կալիմուլլին, Լ. Բատիր-Բուլգարի, Ռ. Զարիպով, Վ. Ուսմանով) և բանաստեղծների հետ (Ռ. Վալեև, Ռ. Մինուլլին, Ռ. Խարիս)։ Միակ սոպրանո մենակատարուհին էր Է. Գրիգի «Պեր Գյունտ» ներկայացման մեջ, ինչպես նաև կատարել է Ֆ. Ամիրովի «Հազար ու մի գիշեր» և Լ. Լյուբովսկու «Ասք Յուսուֆի մասին» բալետների սոպրանոյի խրթին դերերգերը։

Հյուրախաղերով հանդես է եկել Գերմանիայում, Բելգիայում, Հունգարիայում, Ամերիկայում, Թուրքիայում, Մալազիայում, Ֆինլանդիայում, Պորտուգալիայում, Ֆրանսիայում, Լիտվայում, Չեխիայում, Բուլղարիայում և Կիպրոսում։

Հայտնի դերեր.

* Ջիլդա («Ռիգոլետտո», Ջ. Վերդի)
* Վիոլետա («Տրավիատա», Ջ. Վերդի)
* Մարֆա («Կայսերական հարսնացու», Ն. Ա. Ռիմսկի-Կորսակով),
* Ռոզինա («Սևիլյան սափրիչ», Ջ. Ռոսինի),
* Ձյունանուշիկ («Ձյունանուշիկ», Ն. Ա. Ռիմսկի-Կորսակով),
* Զայտունա («Բանաստեղծի սերը», Ռ. Ախիյարովա),
* Գուլնազ («Կկվի ճիչը», Ռ. Կալիմուլլին),
* Ալտինչեչ («Ալտինչեչ », Ն. Գ. Ժիգանով)։

1999 թվականից եղել է Կազանի մշակույթի և արվեստի համալսարանի երաժշտական արվեստի ֆակուլտետի մեներգի ամբիոնի վարիչ, պրոֆեսոր։ Եղել է հանրապետական վոկալային մրցույթների ժյուրիի անդամ, բարեգործական համերգների մասնակից, «Սաբանտույ» և «Կուրբան Բայրամ» ամենամյա տոների հյուր, որոնք անցկացվել են Սանկտ Պետերբուրգում, Մոսկվայում, Չելյաբինսկում, Արխանգելսկում, Մուրմանսկում։

Մրցանակներ
----------

* Թաթարստանի Հանրապետության ժողովրդական արտիստ (1992)
* Ռուսաստանի ժողովրդական արտիստ (1995)
* Թաթարստանի Հանրապետության Գաբդուլլա Տուկայի անվան պետական մրցանակի դափնեկիր (1997)
* Թաթարստանի Հանրապետության բարեկամության շքանշան (2006)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. 1 2 3  «Венера Ганеева: «Стас Михайлов и Салават – их можно сопоставить»» (ռուսերեն). Бизнес Online. 2015 թ․ մարտի 22. Վերցված է 2018 թ․ ապրիլի 10-ին.
3. ↑  Биографическая энциклопедия. Ганеева Венера Ахатовна (ռուս.)
4. 1 2  «Венера Ганеева: «Не буду скрывать - к корпоративам отношусь очень хорошо»» (ռուսերեն). Бизнес Online. 2012 թ․ սեպտեմբերի 2. Վերցված է 2018 թ․ ապրիլի 10-ին.
5. 1 2 3 4 5 6  «Ганеева Венера Ахатовна» (ռուսերեն). Казанский театральный музей. Արխիվացված է օրիգինալից 2017-01-07-ին. Վերցված է 2018 թ․ ապրիլի 10-ին.

Գրականություն
-------------

* Татарский энциклопедический словарь. Казань, Институт Татарской энциклопедии АН РТ, 1999.
* Татарская энциклопедия. Казань, Институт Татарской энциклопедии АН РТ, 2002-14.
* Ольга Иванычева. «Венера Ганеева: Татарстану нужна своя «Фабрика звезд». «Казанские ведомости», 24.03.2011, Выпуск № 41

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |

 |