**Պլաուտիլա Բրիչչի** (իտալ.՝ Plautilla Bricci, օգոստոսի 13, 1616(1616-08-13), Հռոմ, Պապական մարզ - 1705, Տրաստևերե, Հռոմ, Պապական մարզ), իտալական Վերածննդի դարաշրջանի իտալացի նկարիչ և ճարտարապետ։ Համարվում է աշխարհի առաջին կին ճարտարապետներից մեկը։

Կենսագրություն
--------------

Պլաուտիլա Բրիչչին ծնվել է 1616 թվականի օգոստոսի 13-ին՝ Հռոմում։ Նրա կրթության մասին ոչինչ հայտնի չէ, բայց տեղեկություններ են պահպանվել, որ Պլաուտիլայի հայրը մտերիմ է եղել ժամանակի հայտնի նկարիչների և ճարտարապետների հետ։

Սուրբ Լյուդովիկի մատուռը Սան Լուիջի դե Ֆրանչեզի եկեղեցում
Պլաուտիլա Բրիչչին հայտնի է դարձել շնորհիվ իր երկու ճարտարապետական աշխատանքների, որոնք նա իր եղբոր՝ Բազիլիոյի հետ միասին, կատարել է վանահայր Էլպիդիո Բենեդետիի համար։ Նրա առաջին նախագիծը՝ Վիլլա Բենեդետտի (այժմ Վիլլա դել Վաշելո) Հռոմի Սուրբ Պանկրատիայի դարպասից ոչ շատ հեռու է, որի շինարարությունը սկսվել է 1663 թվականին և ավարտվել 1665 թվականին։ Բենեդետին պնդում էր, որ Պլաուտիլան եղբորը օգնում էր միայն կառույցի գեղարվեստական ձևավորման հարցում, բայց պահպանվել են փաստաթղթեր (էսքիզներ, պայմանագրեր), որոնցից պարզ է դարձել, որ Պլաուտիլան էր միայն ճարտարապետը։ Ա.Վ. Իպոլիտովը այդ ստեղծագործությունն անվանել է Պլաուտիլայի «անկրկնելի գլուխգործոց»՝ նկարագրելով այն հետեւյալ կերպ. «Շենքն արտաքինից այնքան անսովոր է, որ երբ տեսնում ես այն առաջին անգամ և դրա մասին ոչինչ չգիտես, լիովին վստահ ես լինում, որ այդ հուսախաբ ճարտարապետությունը մոդեռնի և Էկտոր Գիմարի ճաշակի ծնունդն է»։ Գուցե վիլլան իսկապես ստեղծվել է ֆրանսիական նմուշների հիման վրա։

Ըստ ամենայնի, Բենեդետտին չէր ցանկանում բացահայտ խոստովանել, որ ինքը որպես ճարտարապետ կնոջ է վարձել, բայց նա այնքան գոհ էր նրա աշխատանքից, որ նրան վստահեց մեկ այլ կարևոր նախագիծ՝ Սան Լուիջի դե Ֆրանչեզի եկեղեցու Սուրբ Լյուդովիկ մատուռի զարդարանքը։ Սուրբ Լյուդովիկոս մատուռը (ձախից երրորդը) տաճարում ամենաշքեղ զարդարանքներն ունի։ Պլաուտիլա Բրիչչիին է պատկանում նաև Սուրբ Լյուդովիկոսին պատկերող խորանը։ Այնուամենայնիվ, այս ստեղծագործության ավանդական ոճը շատ քիչ ընդհանրություններ ունի ճարտարապետության ոլորտում նկարչուհու ֆանտազիաների հետ։

Բրիչչին Սուրբ Լուկայի Ակադեմիայի անդամ էր, սակայն նրա որպես Ակադեմիայի անդամ ընդունման ամսաթիվն անհայտ է։ 1677 թվականին վանահայր Բենեդետին փոխանցել է նրան ողջ կյանքի օգտագործման համար կառուցած մի տուն։ Ըստ որոշ հետազոտողների, իր կյանքի վերջում նա վանական երդում է տվել, բայց դրա մասին վավերագրական վկայություն չկա։

Պլաուտիլա Բրիչչին մահացել է Հռոմում՝ 1705 թվականի դեկտեմբերի 13-ին։

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. 1 2  RKDartists (նիդերլ.)
2. 1 2 3  Dizionario Biografico degli Italiani
3. 1 2  *Meg Lota Brown, Kari Boyd McBride* Women's Roles in the Renaissance. — Greenwood Publishing Group, 2005. — P. 245.
4. ↑  *Ипполитов А.В.* Просто Рим. Образы Италии XXI. — КоЛибри, 2019. — 352 с.
5. ↑  Carla Benocci, 2012, էջ 5—6
6. ↑  «Plautilla Bricci (1616-1705)». *BNF Data* (ֆրանսերեն).

Գրականություն
-------------

* *Carla Benocci* Villa Il Vascello. — Erasmo Edizioni, 2012.
* *Consuelo Lollobrigida* Plautilla Bricci: Pictura et Architectura Celebris. L'architettrice del Barocco Romano. — Milano: Gangemi editore, 2017. — 191 p.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Olivier Michel. Dizionario Biografico degli Italiani (итал.). Treccani. (итал.). Treccani.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Իտալացիների կենսագրական բառարան |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 17794017w · GND: 1073327957 · ISNI: 0000000498752138, 0000000418209435 · LCCN: no2017144120 · SUDOC: 238304302 · VIAF: 9926151051805133530000, 305190781, 3567157100621772740008 · ULAN: 500314928 · WorldCat VIAF: 9926151051805133530000, 305190781, 3567157100621772740008 |

 |

 |