**XIX դարի փոստային կայան** (ռուս.՝ Почтовая станция XIX века), ճարտարապետական համալիր, Ռոստովի մարզի Ակսայ քաղաքի թանգարան, որը հիմնադրվել է 1992 թվականին։

Նկարագրություն
--------------

Մտնում է Ակսայի ռազմապատմական թանգարանի կազմի մեջ։ Թանգարանը համագործակցում է քաղաքի կրթական հաստատությունների, կազմակերպությունների և ձեռնարկությունների հետ։ Այցելուների համար կարդացվում են քաղաքի պատմության և Դոնի երկրամասի մասին դասախոսություններ, կազմակերպվում են էքսկուրսիաներ, տարբեր միջոցառումներ։

Փոստային կայանը բնակելի և տնտեսական շինություններից բաղկացած ճարտարապետական համալիր է, գտնվում է Ակսայ քաղաքի կենտրոնում, Դոնի նախկին գետանցարանի մոտ։ Թանգարանն ունի մի քանի մշտական ցուցադրություն, որոնք գտնվում են թանգարանի շենքում։

Թանգարանը վերստեղծում է XIX դարի փոստային կայանի բնորոշ տեսքը։

Թանգարանի տարածքում գտնվում են.

* փոստային վերակացուի տունը,
* հյուրանոցի շենքը,
* ջրհոր,
* կառքամառան,
* զրուցարան հանգստի համար։

Կայանը Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտ է։

Ցուցադրություններ
-----------------

Թանգարանի կենտրոնական ցուցահանդեսը` «Ակսայի փոստը», հյուրերին ծանոթացնում է ստանիցայի փոստի պատմությանը։ Փոստն այստեղ գործել է դեռևս XVIII դարում և եղել է ժամանակակից ավտոկայանների նախատիպը։ Այստեղ շուրջօրյա ընդունել են հանրակառքերն ու կառքերը։ Թանգարանի շենքում վերստեղծվել է փոստային կայանի ինտերիերը։

Թանգարանի տարածքում գործում են հետևյալ մշտական ցուցադրությունները.

* «Ակսայի հին տարեգրություն» ցուցահանդես, որտեղ ներկայացված են հնագույն բույսերի և կենդանիների քարացուկներ և մնացորդներ, նաև քարի դարի, բրոնզի դարի, երկաթի դարի և միջնադարի հնագիտական գտածոներ, որոնք հայտնաբերվել են Ակսայ գետի ավազանում
* կառքամառանի շենքում և բակում ցուցադրվում է XIX դարի վերջի -  XX դարի սկզբի կենդանաքաշ տրանսպորտի հավաքածուն` սայլեր, սահնակներ, կառքեր, ֆաետոններ և սայլակառքեր։

Տոներ
-----

Ամեն տարի հունիսի առաջին շաբաթ օրը փոստային կայանում տեղի է ունենում «Պուշկինյան տոն» ի պատիվ Ակսայ ստանիցա 1820 և 1829 թվականներին Ալեքսանդր Պուշկինի այցելության։

Պատմություն
-----------

Թանգարանն աշխատում է սկսած 1992 թվականից։

Ակսայի փոստային կայանով տարբեր տարիներին անցել են Ալեքսանդր Պուշկինը, Միխայիլ Լերմոնտովը, Ալեքսանդր Գրիբոյեդովը, Լև Տոլստոյը, Ալեքսեյ Տոլստոյը, Նիկոլայ I-ը, Ալեքսանդր I-ը, Ալեքսանդր II-ը, Պյոտր Չայկովսկին, Նիկոլայ Ռաևսկին, աքսորյալ դեկաբրիստները և Ռուսական կայսրության այլ նշանավոր գործիչներ։

1985 թվականին ներկայիս թանգարանի մուտքի մոտ բացվել է «Գետանց» հուշարձանը, որը թեք պատվանդանի վրա զինվորական բեռնատար մեքենա է։ Մեքենայի մոտ` պատվանդանին, տեղադրված են զենիթային թնդանոթներ։ Հուշարձանը կանգնեցվել է Հայրենական մեծ պատերազմի իրադարձությունների հիշատակին։ 1941-1943 թվականներին Ակսայսկայա ստանիցան երկու անգամ օկուպացրել են գերմանա-ֆաշիստական զավթիչները։ Այստեղ թեժ մարտեր են ընթացել։ 1942 թվականին 485-րդ հրետանային գնդի 3-րդ դիվիզիոնի զենիթային մարտկոցը պաշտպանել է քաղաքի բնակիչների Դոն գետով տարհանումը։

Պատկերասրահ
-----------

* Վերստասյուն փոստային կայանումՎերստասյուն փոստային կայանում
* Փոստային կայանի գրասենյակըՓոստային կայանի գրասենյակը
* Փոստային կայանի հյուրանոցըՓոստային կայանի հյուրանոցը
* Փոստային կայանը և Ա. Պուշկինի կիսանդրինՓոստային կայանը և Ա. Պուշկինի կիսանդրին
* Փոստային կայանի մուտքըՓոստային կայանի մուտքը
* Փոստային կայանըՓոստային կայանը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  «История Аксайского военно-исторического музея.»։ Վերցված է 2017 Սեպտեմբեր 13
2. ↑  «Достопримечательности Аксайского района. Военно-исторический комплекс»։ Վերցված է 2017 Սեպտեմբեր 13

Արտաքին հղումներ
----------------

* Город Аксай. Объекты туризма. Туризм в Донском крае. Портал «Донские зори»; Борис Панасюк. Проверено 3 июля 2017.
* История образования Аксайского района. Район: История. Ростовская область, г. Аксай: Администрация Аксайского района.
* Аксайский музей «Почтовая станция XIX века». Путеводитель: Достопримечательности: Россия — Юг: Ростовская область. М.: Туристический портал «В отпуск.ру».