**Նուբար Օզանյան** (արմտ. հայ.՝ Նուպար Օզանեան, ի ծնե՝ **Ֆերմուն Չըրաք**, 1956, Յոզգաթ, Թուրքիա - օգոստոսի 14, 2017(2017-08-14), Ալ-Ռակկա, Սիրիա), նաև հայտնի **Օրհան Բաքըրջյան** (Պաքըրճեան) մականվամբ, հայազգի հեղափոխական և ռազմական գործիչ։ «Թուրքիայի կոմունիստական կուսակցություն/Մարքս-լենինյան» (ԹԿԿ/ՄԼ) ընդհատակյա կազմակերպության զինված թևի հրամանատարներից մեկը։ Որոշ տեղեկությունների համաձայն՝ Արցախյան ազատամարտի մասնակից է եղել։ Զոհվել է 2017 թվականին Իսլամական պետության դեմ մղվող Ալ-Ռակկայի ճակատամարտի ժամանակ։

Կենսագրություն
--------------

Օզանյանը ծնվել է 1956 թվականին աղքատ հայի ընտանիքում՝ Թուրքիայի Յոզգաթ քաղաքում։ Փոքր հասակում մորն է կորցրել։ Սովորել է Քարագյոզյան դպրոցում, այնուհետ Ստամբուլի «Սուրբ Խաչ դպրեվանք» լիցեյում, որտեղ ծանոթացել է հայազգի կոմունիստ Արմենակ Բաքըրջյանի հետ, որի պատվին Օզանյանը հետագայում կրել է Օրհան Բաքըրջյան կեղծանունը։ Որդեգրել է արմատական ձախաթևյան գաղափարախոսություն է միանում է ԹԿԿ/ՄԼ շարքերին։ 1980 Թուրքիայում պետական հեղաշրջումից հետո ստիպված մեկնել է Ֆրանսիա, որտեղ, որոշ աղբյուրների համաձայն, եղել է ռեժիսոր Յըլմազ Գյունեյի թիկնապահը։

1980-ական թվականներին Օզանյանը միացել է ԹԿԿ/ՄԼ ռազմական թևին՝ Թուրքիայի բանվորների և գյուղացիների ազատագրական բանակին (ԹԻՔՔՕ/TİKKO)։ 1988 թվականին իբր մեկնել է Պաղեստին, առաջին պաղեստինյան «ինթիֆադայի» ժամանակ Պաղեստինի ազատագրության ժողովրդական ճակատի շարքերում կռվել է իսրայելական զինված ուժերի դեմ։ 1990 թվականին մեկնել է Լիբանան, Բեքաայի հովտում վարժությունների է մասնակցել տեղի զինյալների հետ, մասնակցել է Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմին։ Որոշ աղբյուրներում հաղորդվում է, որ 1991-1992 թվականներին հայկական բանակի կազմում Օզանյանը մասնակցել է Արցախյան պատերազմին։ 1992 թվականին վերադառնում է Թուրքիա, մասնակցել է Թունջելիի (Դերսիմ) մարզում մաոիստական ամպստամբությանը։ Այդ ընթացքում Օզանյանն աչքի է ընկում ԹԿԿ/ՄԼ-ի շարքերում, դառնում կարևոր կազմակերպիչ, գաղափարախոս, մարզիչ և հրամանատար։

2013 թվականին անցել է Իրաքյան Քուրդիստան, որտեղ մարզել է ԹԻՔՔՕ-ի մարտիկներին։ 2015 թվականի հուլիսին դարձել է նորաստեղծ «Միջազգային ազատության գումարտակի» հրամանատարներից մեկը, որի կազմում եղել են տարբեր երկրներից եկած կամավորներ և որը կռվել է քրդական «Պաշտպատության ժողովրդական ջոկատներ» (YPG) զինված խմբավորման շարքերում ընդդեմ Իսլամական պետության ուժերի։ 2017 թվականին նշանակվել է ԹԻՔՔՕ-ի Սիրիայում մարտական գործողությունների հրամանատար։ Զոհվել է Ալ-Ռակկայում՝ Իսլամական պետության ուժերի հետ մարտի ընթացքում։ Աճյունը հողին է հանձնվել Սիրիայի Ալ-Մալիքիա քաղաքում։ Նուբար Օզանյանի մահվանը հետևեց մի շարք ցավակցական հայտարարություններ աշխարհի տարբեր հեղափոխական կազմակերպությունների կողմից։

2019 թվականի ապրիլի 24-ին ստեղծվել է «Նահատակ Նուբար Օզանյան գումարտակը»՝ հայերից կազմված զինված խմբավորում, որը կռվում է Սիրիայի դեմոկրատական ուժերի շարքերում։

Անձնական կյանք
--------------

Օզանյանը գիտեր հայերեն, թուրքերեն և ռուսերեն։ Թարգմանել էր որոշ ձախաթևյան աշխատություններ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «ԹԻՔՔՈ-ի հայ անդամը զոհուած է Տահէշի դէմ մղուող մարտերուն [Armenian member of TİKKO killed in fight against ISIS]»։ *Arevelk* (հայերեն) (Aleppo, Syria)։ օգոստոսի 17, 2017  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)
2. 1 2  «Սիրիայում ԻՊ-ի դեմ մարտերում զոհվել է Նուբար Օզանյանը»։ *armenpress.am* (հայերեն)։ 2017-08-17։ Վերցված է 2022-05-25  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)
3. 1 2  «Սիրիայում ԻՊ–ի դեմ մարտերի ժամանակ հայ հրամանատար է զոհվել»։ *news.am* (հայերեն)։ 2017-08-17։ Վերցված է 2022-05-25  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)
4. 1 2  «Armenian Guerrilla Fighter Nubar Ozanyan Killed in Rojava while Fighting ISIS»։ *Armenian Weekly*։ օգոստոսի 16, 2017։ Վերցված է օգոստոսի 18, 2017
5. 1 2 3 4  «TKP/ML Örgütlenme Komitesi’nden Nubar Ozanyan’a ilişkin açıklama [Explanation of Nubar Ozanyan from the TKP / ML Organizing Committee]»։ *Partizan* (Turkish)։ օգոստոսի 17, 2017։ Վերցված է օգոստոսի 18, 2017
6. 1 2 3  «TKP/ML-TİKKO Commander in Rojava falls a martyr»։ *ANF News*։ 16 August 2017։ Վերցված է 17 August 2017
7. ↑  «Armenians form brigade in Northern and Eastern Syria»։ *ANF News*։ 22 April 2019։ Վերցված է 25 April 2019

Արտաքին հղումներ
----------------

* Նուպար Օզանեան