**«Սաբոտաժ»** (անգլ.՝ Sabotage!), ռեժիսոր Էստեբան Իբարետկսի և Խոսե Միգել Իբարետկսի ֆիլմը, նկարահանված 2000 թվականից։ Իսպանիայի, Ֆրանսիայի և Մեծ Բրիտանիայի համատեղ արտադրությունն է։ Ֆիլմը կատակերգություն է Վաթեռլոոյի ճակատամարտի մասին։

Սյուժե
------

Իրադարձությունները տեղի են ունենում 1815 թվականին։ Մեծ ճակատամարտից առաջ մարտական ոգին բարձրացնելու համար ֆրանսիացիների ճամբարում կազմակերպվում է հայրենասիրական ներկայացում, որն ավարտվում է կայսր Նապոլեոնի ելույթով։ Նրա վրա հարձակում է նախապատրաստվում, սակայն կապրալ Արմանին պատահական կրակոցով սպանում է դավաճանին։ Երախտապարտ Նապոլեոնը նրան տալիս է ֆելդմարշալի կոչում։ 
Հաջորդ օրը ֆրանսիացիների ճամբար է թափանցում անգլիական լրտես տիկին Էդվինան։ Նրան սխալմամբ ընդունում են բելգիական լրտեսի տեղ, ով վերադարձել է թշնամու բանակատեղուց, ուր մեկնել էր հանձնարարությամբ։ Նապոլեոնն ու Էդվինան սիրահարվում են առաջին հայացքից, սակայն գործը մնում է գործ, և Էդվինան առաջին հնարավորության դեպքում գողանում է ճակատամարտի գլխավոր պլանը, հեռանում է անգլիացիների հրամանատարի` լորդ Վելլինգտոնի, մոտ։ Իմանալով այդ մասին` Նապոլեոնը, գնչուհու հագուստ հագնելով, գնում է նրա հետևից և հրամանատարությունը ժամանակավորապես թողնում է Արմանիի վրա։ Սակայն Արմանին տառապում էր վեհության մոլուցքով, ժամանակ առ ժամանակ նա իրեն Նապոլեոն էր երևակայում։ Եվ այժմ իշխանություն ստանալով` նա զորքերը հարձակման է առաջնորդում (այսպես են ֆիլմի հեղինակները բացատրում ֆրանսիացիների ռազմավարական սխալները)։ 
Ճակատամարտի արդյունքում ֆրանսիական բանակը կործանվում է, իսկ անգլիացիները գերի են վերցնում միանգամից երկու Նապոլեոնի. իսկական Նապոլեոնին, ով գլխից վիրավորում է ստանում փախուստի փորձի ժամանակ և այժմ իրեն սովորական գյուղացի է համարում, և Արմանիին, ով վստահ է, որ Բոնապարտն ինքն է։ Երկուսի դատավարությունն էլ անց է կացնում ինքը` Անգլիայի արքա Գեորգ III-ը, և նա որոշում է, որ Արմանիին պետք է ուզուրպատոր ճանաչել ու աքսորել Սուրբ Հեղինեի կղզի, իսկ իսկական Նապոլեոնին` ազատ արձակել։

Դերերում
--------

* Դէվիդ Սուշե-Նապոլեոն Բոնապարտ-ֆր.՝ Napoleon Bonaparte
* Սթիվեն Ֆրայ-լորդ Վելինգտոն-անգլ.՝ lord Wellington
* Դոմինիկ Պինոն-Արմանի-ֆր.՝ Armani
* Ալեքսանդրա Վանդերնոտ-լեդի Էդվինա-անգլ.՝ lady Edwina
* Ջիմ Դանկ-կապիտան Կլոշար-ֆր.՝ Capt. Clochard
* Ջեյսոն Ուոթքինս-կապիտան Ուորպլեսդոն-անգլ.՝ Capt. Worplesdon

Ֆիլմի հեղինակներ
----------------

80-ականների վերջին Խավիեր Ինարետկսը (Javier Ibarretxe, 1961—2014) և նրա եղբայրները հիմնել են Ibarretxe & Co կինոընկերությունը։ Էստեբանը և Խոսե Միգելը սցենարներ էին գրում և պատասխանատու էին ռեժիսուրայի համար, Խավիերը կինոպրոդյուսեր էր, իսկ Սանտյագոն երաժշտություն էր գրում։
Կինոստուդիայում նկարահանում էին հիմնականում կարճամետրաժ ֆիլմեր, որոնցից «7:35 de la mañana» («Առավոտյան 7:35») ֆիլմը 2005 թվականին առաջադրվել է Օսկար կինոմրցանակի։ Կինոստուդիայի այլ հայտնի արտադրանքներից են «Malditas sean las suegras» (1994), «Sólo se muere dos veces» (1997), «Vaya semanita» (հեռուստասերիալ, 2003), «Un mundo casi perfecto» (2011) ֆիլմերը։

Ստեղծում
--------

Ֆիլմի նկարահանումներն անց են կացվել Իբարեկստ եղբայրների հայրենիքում, Բասկերի Երկրում, 1999 թվականի օգոստոսի 2-հոկտեմբերի 5-ին։

Պարգևներ
--------

Ֆիլմը ներկայացվել է Սիդժեսի կինոփառատոնին (2000 թվականի հոկտեմբերի 14) և Մայամիի ֆրանկո-իսպանական ֆիլմերի փառատոնին։ Պարգևների չի արժանացել։

Քննադատություն
--------------

Ֆիլմը հանդիսատեսի շրջանում հաջողություն չի ունեցել, Իսպանիայում այն դիտել է 50.825 մարդ, 2002 թվականի օգոստոսի 10-ի տվյալներով այն հավաքել է 205.940 եվրո` կինոդահլիճների դիտումներից։ IMDb վարկանիշը 10-ից 4,6 է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  ČSFD (չեխերեն) — 2001.
2. 1 2  Internet Movie Database — 1990.
3. ↑  BEATRIZ RUCABADO (2014 թ․ ապրիլի 17). "OBITUARIO Javier Ibarretxe: Impulsor decidido del cine vasco" (in իսպաներեն). El Mundo. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 14.
4. ↑  "Fallece a los 52 años el cineasta y productor bilbaíno Javier Ibarretxe" (in իսպաներեն). Noticias de Álava. 2014 թ․ ապրիլի 17. Արխիվացված է the original 2014 թ․ ապրիլի 18-ին. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 14.
5. ↑  "Fallece a los 52 años el cineasta bilbaíno Javier Ibarretxe" (in իսպաներեն). elcorreo.com. 2014 թ․ ապրիլի 15. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 14.
6. ↑  "Хосе Мигель Ибарекст на сайте Internet Movie Database" (in անգլերեն). Internet Movie Database. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 14.
7. ↑  "Sabotage (2000)" (in անգլերեն). Silver Screen Spain. Արխիվացված է the original 2015 թ․ հուլիսի 14-ին. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 14.
8. ↑  Sabotage! (2000) - Box office / business

Արտաքին հղումներ
----------------

* Sabotage!(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AlloCiné · ČSFD · FilmAffinity · Internet Movie Database |

 |