**Մարի Էլիզաբեթ Քոլիեր** (անգլ.՝ Marie Elizabeth Collier, ապրիլի 16, 1927(1927-04-16), Բալլարատ - դեկտեմբերի 8, 1971(1971-12-08), Լոնդոն, Միացյալ Թագավորություն), ավստրալիացի օպերային սոպրանո։

Ծնվել է Ավստրալիայի Վիկտորիա նահանգի Բալարատ քաղաքում, երկաթուղային կայարանի աշխատակից Թոմաս Ռոբինսոն Քոլիերի (1894–1962) և վերջինիս կնոջ՝ Աննի Մարիի ընտանիքում։ 1941-1943 թվականներին հաճախել է Մելբուռնի արևելյան արվարձանում գտնվող Քեմբերվել ավագ դպրոցը։ Դաստակի կոտրվածքի պատճառով ստիպված է եղել թողնել դաշնամուրն ու սկսել երգել։ Առաջին անգամ հանրությանը ներկայացել է 1952 թվականի մարտին՝ Մելբուռնի ազգային օպերային թատրոնում կատարելով Սանտուցայի դերերգը «Գեղջկական ասպետություն» օպերայից։ Նույն թվականի դեկտեմբերի 10-ին ամուսնացել է ինժեներ Վիկտոր Բենջամին Վորմերգի հետ և ունեցել դուստր և երեք որդի։ Ավստրալիայում հայտնիություն է ձեռք բերել 1953–54 թվականներին՝ Ջան Կարլո Մենոտտիի «Հյուպատոսը» օպերայից կատարելով Մագդա Սորելի դերը, որով Մելբուռնում, Սիդնեյում և գավառներում հանդես է եկել յոթանասունհինգ անգամ։

1955 թվականին ուսանել է Միլանում, որտեղ նրան լսել է լորդ Հերվուդը, որից հետո նրան պայմանագիր է առաջարկվել որպես կանոնավոր անդամ հանդես գալու Կովենտ գարդեն արքունական թատրոնում։ Այնտեղ դեբյուտը կատարել է 1956 թվականին «Կախարդական սրինգ» օպերայից առաջին տիկնոջ դերերգով։ 1962 թվականի մայիսին Քովենտրի քաղաքում Մայքլ Տիպետի «Պրիամ արքա» օպերայի պրեմիերայի ժամանակ մարմնավորել է Հեկաբե թագուհուն։ Կովենտ գարդենում 1963 թվականի դեկտեմբերի 2-ին տեղի ունեցած Շոստակովիչի «Կատերինա Իզմայլովա» օպերայի պրեմիերային և 1964 թվականի փետրվարի 12-ին Սադլերս Վելզ թատրոնում տեղի ունեցած Յանաչեկի «Մակրոպուլոսի միջոցները» օպերայի պրեմիերայի ժամանակ հանդես է եկել գլխավոր դերերում։

Հետագա համերգաշրջանների ընթացքում Կովենտ գարդենում կերտել է նաև Մուսետային «Բոհեմ» օպերայից, Ջուլիետային «Հոֆմանի հեքիաթները» օպերայից, Լիուին «Տուրանդոտ» օպերայից, Ֆլորային «Տրավիատա» օպերայից, Բատերֆլային «Մադամ Բատերֆլայ» օպերայից և 1963 թվականին բեմադրված «Տոսկա» օպերայի գլխավոր հերոսուհուն։ 1960 թվականի մայիսին նրա կատարմամբ Մուսետայի դերերգի մասին Էվան Սենիորն ասել է․ «Դա այդ դերի ամենազարմանալի և տպավորիչ դերակատարումն ու լիարժեք երգեցողությունն էր, որ ես երբևէ տեսել կամ լսել էի»։

Կովենտ գարդենում Տոսկայի դերակատարի ամենահանրահայտ փոխարինողն էր․ երբ Մարիա Կալասը չեղարկել է նախատեսված չորս կատարումներից երեքը, Քոլիերը փոխարինել է նրան և արժանացել մեծ գնահատանքի։

1967 թվականին Մետրոպոլիտեն օպերայում Մարվին Դավիդ Լևիի «Սուգը դառնում է էլեկտրա» օպերայի համաշխարհային պրեմիերայի ժամանակ մարմնավորել է Քրիստին Մանոնին։ Մետրոպոլիտեն օպերայում կերտած նրա դերերից էին նաև Մուսետան, Տոսկան և Սանտուցան։

1968 թվականին մասնակցել է Ավստրալիայում առաջին օպերային հեռարձակմանը։

Սըր Գեորգ Շոլթիի դիրիժորությամբ Շտրաուսի «Էլեկտրա» օպերայի հանրահայտ ձայնագրության մեջ հանդես է եկել Քրիսոթեմիսի դերակատարմամբ, որտեղ Բիրգիտ Նիլսոնը կատարում էր գլխավոր դերը։

Վախճանվել է Լոնդոնում 44 տարեկան հասակում՝ պատուհանից պատահաբար ցած ընկելու հետևանքով։ Դրանից կարճ ժամանակ առաջ ընտրվել էր Կովենտ գարդենում Բեռլիոզի «Տրոյացիներ» օպերայում Կասսանդրայի դերը կատարելու համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Discogs — 2000.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  Radic, Thérèse (1993). «Biography – Marie Elizabeth Collier». *Australian Dictionary of Biography*. Australian National University. Վերցված է 2014 թ․ օգոստոսի 13-ին.
3. ↑   Արխիվացված 7 Հունվար 2012 Wayback Machine
4. ↑  *The Musical Times*, Vol. 104 No. 1450 (December 1963), p. 878
5. ↑  *The Musical Times*, Vol. 105, No. 1451 (January 1964), p. 78
6. ↑  "How we made: Franco Zeffirelli and John Tooley on *Tosca* (1964)" by Anna Timms, *The Guardian*, 24 July 2012
7. ↑  "Restoring Luster to a Dark Melodrama" by Anthony Tommasini, *The New York Times*, 13 October 1998]
8. ↑
9. ↑  «LISTSERV 15.5 - OPERA-L Archives». Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ հուլիսի 25-ին. Վերցված է 2016 թ․ դեկտեմբերի 18-ին.
10. ↑  Strauss: *Elektra*

Արտաքին հղումներ
----------------

* Marie Collier Collection in the Performing Arts Collection, the Arts Centre, Melbourne (magazine and newspaper clippings, photographs, programmes, scrapbooks etc.)
* "Marie Collier in *Tosca*, 1963 picture, at National Library of Australia

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Յանդեքս երաժշտություն |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Allmusic · Discogs · MusicBrainz · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Ավստրալիական կենսագրական · Օքսֆորդի կենսագրական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX1306971 · BNF: 139435769 · GTAA: 90051 · ICCU: TO0V450419 · ISNI: 0000000117395107 · LCCN: nr91009107 · NTA: 072741864 · NUKAT: n2019148101 · SUDOC: 158431170 · VIAF: 5122995 · WorldCat VIAF: 5122995 |

 |

 |