**Դով Լևին** (հունվարի 27, 1925(1925-01-27), Կաունաս, Լիտվա - դեկտեմբերի 3, 2016(2016-12-03), Երուսաղեմ), իսրայելցի պատմաբան, Արևելյան Եվրոպայի հրեական համայնքների պատմության մասնագետ։ Հայտնի է Լիտվայում Հոլոքոստի տարիներին հրեական դիմադրությանը նվիրված իր աշխատանքներով։

Կենսագրություն
--------------

Դով Լևինը ծնվել է 1925 թվականի հունվարի 27-ին Կաունասում, Ցվի-Գիրշ Դովիդի Լևինի ու Բլյումա Վիգոդերի (Վեկշնյայ վայրից) ընտանիքում։ Հայրենի քաղաքում ավարտել է Մովսես Շվաբեի եբրայերենով ուսուցմամբ հրեական գիմնազիան (1940) և Շոլոմ-Ալեյհեմի՝ իդիշով ուսուցմամբ միջնակարգ դպրոցը (1941)։

Լիտվայի նացիստական օկուպացիայի ժամանակ Դով Լևին եղել է Կաունասի գետտոյի կալանավոր և հակաֆաշիստական ընդհատակի անդամ։ 1944 թվականին «Մահ օկուպանտներին» պարտիզանական ջոկատի կազմում կռվել է Վիլնյուսի մոտ գտնվող լեռներում։

1945 թվականին ապօրինի կերպով մեկնել է Պաղեստին։ 1946-1947 թվականներին սովորել է Երուսաղեմի հրեական համալսարանում։ Մասնակցել է Իսրայելի անկախության պատերազմին, ծառայել է հետախուզությունում։

Պատերազմից հետո Դով Լևինը շարունակել է կրթությունը։ Մասնակցել է 1956 թվականի Սինայի գործողությանը և Վեցօրյա պատերազմին։ 1971 թվականին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն։ 1973 թվականին մասնակցել է Ահեղ դատաստանի պատերազմին։

Որպես բողոքի նշան ընդդեմ նախկին պարտիզան Իցհակ Արադի՝ Լիտվայի դատախազության կողմից կատարվող հետապնդումների 2008 թվականին Դով Լևինը Լիտվայի նախագահ Վալդաս Ադամկուսին է վերադարձրել 1993 թվականին նախկին նախագահից ստացած պարգևը, որին արժանացել էր նացիստների դեմ պայքարում ցուցաբերած հերոսության համար։ Լևինը հայտարարել է, թե «սա նվազագույնն է նրանից, ինչ ես կարող եմ անել իմ ընկերոջ համար»։

Գիտական գործունեություն
-----------------------

1954 թվականից մինչև 1958 թվականը Դով Լևինն աշխատել է որպես Հրեական համալսարանի սոցիոլոգիայի ամբիոնի գիտաշխատող։ 1958 թվականին սկսել է աշխատել Ժամանակակից հրեականության ինստիտուտի բանավոր պատմության բաժնում որպես ինտերվյուեր։ Հետագայում նույն իսնտիտուտում զբաղեցրել է ավագ գիտաշխատողի պաշտոն որպես «Հրեաները Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Խորհրդային Միության կողմից բռնակցված տարածքներում» նախագծի ղեկավար։ 1988 թվականից պրոֆեսոր Դով Լևինն աշխատել է որպես Հրեական համալսարանի Ժամանակակից հրեականության ինստիտուտի բանավոր պատմության բաժնի վարիչ Երուսաղեմում։

Պարգևատրվել է Իցհակ Սադեի անվան մրցանակով ռազմական պատմության բնագավառում Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին լիտվացի հրեաների զինված պայքարի ուսումնասիրության համար։

Հրատարակություններ
------------------

Դով Լևինն ավելի քան 500 գիտական հրատարակությունների հեղինակ է։ Դրանցից առավել նշանակալի է Pinkas Ha Kehillot Lita 700 էջանոց հանրագիտարանը, որ ներառում է 500 առանձին հոդվածներ մինչպատերազմական Լիտվայի հրեա բնակիչների մասին։ Հայտնի են նաև «Fighting Back — Lithuanian Jewry’s Armed Resistance to the Nazis» (1997) և «The Lesser of Two Evils — Eastern European Jewry under Soviet Rule 1939—1941» (1995) գրքերը։

Տպագրվել է մի շարք գիտական ամսագրերում, այդ թվում՝ The Holocaust and Genocide Studies, East European Jewish Affairs, Yad Vashem Studies, Journal of Baltic Studies և այլն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. ↑  With a Rifle in My Hand and Eretz Yisrael in My Heart
3. ↑  Վիգոդեր և Լևին ընտանիքների տոհմաբանություն. Դով Լևինի հայրը տարհանվել է Էստոնիա, որտեղ զոհվել է։ Մայրն ու երկվորյակ քույրը՝ Բասյան, զովել են հայրը Շտուտհոֆ գամակենտրոնացման ճամբարում։
4. ↑  "Դով Լևինը Կաունասի Շվաբի հրեական գիմնազիայի մի խումբ սովորողների հետ". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 5-ին. Retrieved 2017 թ․ սեպտեմբերի 10. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
5. ↑  *Haviv Rettig Gur.* 'It's the least I could do for my friend…(անգլ.) // *The Jerusalem Post*. — 2008.
6. ↑  "Когда дружба дороже награды..." Центр и Фонд "Холокост". Արխիվացված է the original 2012 թ․ հոկտեմբերի 26-ին. Retrieved 2012 թ․ հոկտեմբերի 1. `{{cite web}}`: Cite has empty unknown parameter: `|datepublished=` (help); Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
7. ↑  The Complete Bibliography of the Works of Professor Dov Levin
8. ↑  On the Relations between the Baltic Peoples and their Jewish Neighbors Before, During and after World War II
9. ↑  The Jews in the Soviet Lithuanian establishment, 1940-41
10. ↑  Судьбоносное решение: бегство евреев во внутренние районы СССР летом 1941 года
11. ↑  Participation of the Lithuanian Jews in the Second World War

Արտաքին հղումներ
----------------

* CURRICULUM VITAE
* "Dov Levin" (in անգլերեն). Ariel Center for Policy Research. Արխիվացված է the original 2012 թ․ նոյեմբերի 1-ին. Retrieved 2012 թ․ սեպտեմբերի 28. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
* The Complete Bibliography of the Works of Professor Dov Levin
* Տեսանյութը ՅուԹյուբում
* *LIŪTAS GRINIUS.* Soviet Consequences to Lithuanian Jews(անգլ.) // *Ed. Antanas Dundzila* Lithuanian Quarterly Journal of Arts and Sciences. — Fall 1985. — В. 3. — Т. 31. — ISSN 0024-5089. — рецензия на статью Левина о советских репрессиях по отношению к литовским евреям.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 4111047 · BNF: 12525224g · GND: 131409328 · ISNI: 0000000114362959 · LCCN: n83162749 · NKC: js2009504538 · NTA: 071858741 · NUKAT: n02063819 · SUDOC: 034502157 · VIAF: 120081 · WorldCat VIAF: 120081 |

 |

 |