*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Մկրտչյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Անատոլի Աշոտի Մկրտչյան** (հոկտեմբերի 6, 1931(1931-10-06), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ և Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - հոկտեմբերի 26, 2011(2011-10-26), Երևան, Հայաստան), հայ պատմաբան, դիվանագետ։ ՀԽՍՀ արտաքին գործերի նախարար (1986-1991)։

Կենսագրություն
--------------

1954 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետը։ Մանկավարժական աշխատանքի է անցել ռազմաօդային ուժերի Երևանի հատուկ դպրոցում։ 1955-1959 թվականներին աշխատել է «Կոմունիստ» հանրապետական թերթի խմբագրությունում որպես գրական աշխատող, 1959-1962 թվականներին` բաժնի վարիչ։ 1962-1965 թվականներին ուսանել է ԽՄԿԿ կենտկոմին առընթեր հասարակական գիտությունների ակադեմիայում, որն ավարտելուց հետո պաշտպանել է գիտական թեզ, ստանալով պատմական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան։ Ասպիրանտուրայի տարիներին ստաժավորվել է Կոլումբիայի համալսարանում (ԱՄՆ)։ Անատոլի Մկրտչյանը գրել է ԱՄՆ-ում բանվորական շարժման ու արհմիությունների պատմությանը վերաբերող մենագրություններ, որոնք լույս են տեսել նաև արտերկրում։ 1965-1969 թվականներին դասավանդել է ԽՄԿԿ կենտկոմի պրոպագանդայի բաժնում, 1969-1972 թվականներին եղել է հրահանգիչ։

1972-1976 թվականներին Անատոլի Մկրտչյանն աշխատել է ԱՄՆ-ում ԽՍՀՄ դեսպանության խորհրդական, միաժամանակ` Միացյալ Նահանգներում «Նովոստի» լրատվական գործակալության գրասենյակի վարիչ և «Սովյետ լայֆ» ամսագրի գլխավոր խմբագիր։ 1976-1982 թվականներին եղել է Հայաստանի կոմկուսի կենտկոմի պրոպագանդայի և ագիտացիայի բաժնի վարիչ։ 1982-1986 թվականներին գործուղվել է Նյու-Յորք, ուր գլխավորել է Միավորված Ազգերի Կազմակերպության հասարակական տեղեկատվության դեպարտամենտի արտաքին կապերի բաժինը։

1986 թվականի օգոստոսից մինչև 1991 թվականի մարտը եղել է ՀԽՍՀ արտաքին գործերի նախարար։ Նրա ղեկավարությամբ նախարարությունը մեծ աշխատանք է իրականացրել հանրապետության արտաքին կապերի ընդլայնման, 1988 թվականին Սպիտակի երկրաշարժից հետո փրկարարական աշխատանքները կազմակերպելու, ողջ աշխարհից ժամանող փրկարարների ու մարդասիրական օգնություն ընդունելու գործում։

1977-1985 թվականներին ընտրվել է Հայկական ԽՍՀ Գերագույն Խորհրդի պատգամավոր։

1991 թվականի մարտին նշանակվել է Լեսոտոյի Թագավորությունում ԽՍՀՄ, այնուհետև՝ Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան՝ այդ պաշտոնում մնալով մինչև 1992 թվականի նոյեմբերը։ Եղել է Կամբոջայում, Հայիթիում ՄԱԿ-ի միջազգային առաքելությունների աշխատակից։ Հայաստանում միջազգային հարաբերությունների ու դիվանագիտության պատմություն է դասավանդել Երևանի «Հրաչյա Աճառյան» համալսարանում։

Պարգևներ
--------

* Արտակարգ և լիազոր դեսպանի դիվանագիտական աստիճան
* Ժողովուրդների բարեկամության շքանշան
* ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի նախագահության պատվոգիր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Անատոլի Աշոտի Մկրտչյան(չաշխատող հղում)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Հայաստանի արտաքին գործերի նախարարները |
| --- |
|  |
| Հայաստանի առաջին հանրապետություն1918-1920 |   Ալեքսանդր Խատիսյան (1918) • Հովհաննես Քաջազնունի (1918) • Սիրական Տիգրանյան (1918-1919) • Ալեքսանդր Խատիսյան (1919-1920) • Համազասպ Օհանջանյան (1920) • Սիմոն Վրացյան (1920) |
|  |
| Անդրկովկասյան ԽՍՖՀ  կամ Հայկական ԽՍՀ |   *Արտաքին գործերի ժողովրդական կոմիսարներ:* Ալեքսանդր Բեկզադյան (1920 - 1921) • Ասքանազ Մռավյան (1921 - 1922) • Սահակ Կարապետյան (1944-1946)  *Արտաքին գործերի մինիստրներ:* Սահակ Կարապետյան (1946-1947) • Գևորգ Հովհաննիսյան (1947 - 1954) • Անտոն Քոչինյան (1954 - 1958) • Բալաբեկ Մարտիրոսյան (1958 - 1972) • Կամո Ուդումյան (1972 - 1975) • Ջոն Կիրակոսյան (1975 - 1985) • Անատոլի Մկրտչյան (1985 - 1990) |
|  |
| Հայաստան  **(Արտաքին գործերի նախարարներ)** |  Աշոտ Եղիազարյան (ժ/պ) (1990-1991) • Րաֆֆի Հովհաննիսյան (1991 - 1992) • Արման Կիրակոսյան (ժ/պ) (1992 - 1993) • Վահան Փափազյան (դիվանագետ) (1993 - 1996) • Ալեքսանդր Արզումանյան (1996 - 1998) • Վարդան Օսկանյան (1998 - 2008) • Էդվարդ Նալբանդյան (2008-2018) • Զոհրաբ Մնացականյան (2018-2020) • Արա Այվազյան (2020-2021) • Արմեն Գրիգորյան (2021) • Արարատ Միրզոյան (2021-) |

 |