recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Խաչիկ Գաբրիելի Բադիկյան** (մարտի 15, 1932(1932-03-15), Սիզավետ, Ղուկասյանի շրջան - 2020), հայ լեզավաբան, բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1989), պրոֆեսոր (1991): ՀՀ ԳԱԱ Լեզվի ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող (1967-1969):

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1932 թ. մարտի 15-ին Շիրակի մարզի Աշոցքի Սիզավետ գյուղում։ 1951 թ. ավարտել է Գյումրիի Հ. Հակոբյանի անվան միջնակարգ դպրոցը։ 1955 թվականին ավարտել է Գյումրիի Մ. Նալբանդյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի բանասիրական ֆակուլտետը։ 1957-1962 թվականներին աշխատել է Վարդենիսի շրջանի Ծովակ գյուղի, Արմավիրի մարզի Մարգարա գյուղի և Սովետական ավանի միջնակարգ դպրոցներում որպես հայոց լեզվի և գրականության ուսուցիչ, ուսմասվար, ապա և դպրոցի տնօրեն։

1962 թվականին ընդունվել է ՀՀ ԳԱ Հրաչյա Աճառյանի անվան լեզվաբանության ինստիտուտի ասպիրանտուրա։ Միաժամանակ դասավանդել է Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտում և Ակսել Բակունցի անվան մանկավարժական ուսումնարանում։ 1967 թվականին պաշտպանել է գիտական թեզ, ստացել է բանասիրական գիտությունների թենածուի գիտական աստիճան։ 1969-1977 թվականներին աշխատել է որպես ավագ դասախոս ԵՊՀ բանասիրական ֆակուլտետում, 1973-1976 թվականներին եղել է ֆակուլտետի դեկանի տեղակալ։

1976 թվականին ստացել է դոցենտի կոչում։ 1977-1991 թվականներին կրկին աշխատել է ԳԱ լեզվաբանության ինստիտուտում։ 1999 թվականին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն «Ժամանակակից հայերենի դարձվածային միավորներ» թեմայով։ 1991 թվականին ստացել է պրոֆեսորի կոչում։

1991 թվականից աշխատել է ԵՊՀ-ում։ 1985-1997 թվականներին համատեղության կարգով դասավանդել է Էջմիածնի Հոգևոր ճեմարանում։ 1998-2006 թվականներին համատեղության կարգով աշխատել է Գավառի պետական համալսարանում։ 2002 թվականին աշխատում է «Հրաչյա Աճառյան» համալսարանում, 2004 թվականից որպես հայոց լեզվի ամբիոնի վարիչ։ 1969-2006 թվականներին տարբեր տարիներ մասնակցել է հայագիտական մի քանի միջազգային ու հանրապետական գիտաժողովների. կարդացել է զեկուցումներ, հրատարակել հոդվածներ։ 1999 թվականի հուլիսին զեկուցում է կարդացել Փարիզի Սորբոնի համալսարանում կազմակերպված հայագիտական 6-րդ գիտաժողովում՝ Հայերենի դարձվածների վերաբերյալ։

Հրատարակել է 19 մենագրություն և 150-ից ավելի հոդվածներ ու գրախոսություններ։

Պարգևատրվել է «Աշխատանքի վետերան» մեդալով և ԳԱ ու ԵՊՀ պատվոգրերով։

Եղել է մոտ 2 տասնյակ թեկնածուական և դոկտորական ատենախոսությունների ընդդիմախոս։ Նրա ղեկավարությամբ պաշտպանվել է 5 ատենախոսություն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | AV Production |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| ՀԳՀԳ: 10903 · GND: 137468571 · ISNI: 000000002442604X · LCCN: n78075576 · SUDOC: 184975085 · VIAF: 20947797 · WorldCat VIAF: 20947797 |

 |

 |
**Երազ այգին** Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանի Արաբկիր վարչական շրջանում գտնվող զվարճանքի զբոսայգին է։ Իր անունն այգին ստացել է մոտակայքում գտնվող և 1966-1996 թվականներին գործող Երևանի ավտոմոբիլային գործարանի «ԵրԱԶ» (հապավում ռուսերենից՝ Ереванский автомобильный завод) անվանումից։ «Երազ» բառի բուն իմաստը երևում է այգու կարգախոսից. «Այնտեղ, ուր երազանքներն իրականանում են»։

Զբոսայգին ընդգրկում է մանկական խաղահրապարակ, մանկական ատրակցիոններ, բադերով մեծ լիճ, որտեղ կարելի է նավակ վարել, ռեստորաններ և սրճարաններ։ Այգու մուտքից ոչ հեռու տեղադրված է «Սիրտ» ինստալյացիան՝ բաբախող կարմիր սրտի տեսքով։

Ճախրուղի
--------

Արհեստական լճի մի ափից մյուսն անցնում է ճախրուղի, որի պողպատյա մալուխները ամրացված են երեքհարկանի փայտյա աշտարակներից և որտեղից էլ իրականացվում է նստեցումը։ Ճախրուղուց կարող են օգտվել նաև պատանիները։

Newmag Summer Fest 2021
-----------------------

2021 թվականի հուլիսի 16 Երազ այգում անցկացվեց ամառային գրքերի փառատոն «Summer Fest 2021», որը կազմակերպել էր Newmag հրատարակչությունը։ Անցկացվել են հայերեն լեզվով գրված կամ թարգմանած գրքերի շնորհանդեսները և հանդիպումներ գրողների հետ։

Ներկայացված գրքերից են.

* Ժան Ֆիլիպի և Պատրիկ Ֆորի «Զիդան. Երկու կյանք»
* Նարինե Աբգարյանի «Սիմոն»
* Անահիտ Խալաֆյանի «Ապրիլի 13. ավարտ և սկիզբ»
* Ալեքս Մայքլիդիսի «Կույսերը»
* Անի Քոչարի «Հանձնվել չկա»
* Արա Թադևոսյանի «Երկու ռոք աստղ, երկու աղջիկ՝ չհաշված Արարատը»

Այգում անցկացվել են բաց դասախոսություններ գրականության հետ առնչվող տարբեր թեմաներով, երեխաների համար կարդացել են հեքիաթներ Նաիրա Զոհրաբյանը, Նազենի Հովհաննիսյանը և այլք։

Պատկերասրահ
-----------

* Զբոսայգու արհեստական լիճըԶբոսայգու արհեստական լիճը
* Լճի բադերըԼճի բադերը
* Մանկական ատրակցիոնՄանկական ատրակցիոն
* Մանկական խաղահրապարակըՄանկական խաղահրապարակը
* Այգու բաբախող սիրտըԱյգու բաբախող սիրտը
* Այգին ձմռանըԱյգին ձմռանը
* Ձմեռային ճեմուղիՁմեռային ճեմուղի

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Երազ այգի (Երևան)***էջը Վիքիպահեստում |
**Դալմա Գարդեն Մոլ**, առևտրի և զվարճանքի խոշորագույն բազմաֆունկցիոնալ կենտրոն Հայաստանում։

Պատմություն
-----------

Գտնվում է Ծիծեռնակաբերդի խճուղում։ Հայաստանում կառուցված առաջին մոլն է։ Կառուցման նախագիծը մեկնարկել է 2009 թվականին, ավարտվել 2012 թվականին։ Նախատեսված է խանութների, ռեստորանների, սրճարանների, ժամանցի կենտրոնի այցելուների և վարձակալների հարմարավետության համար։

Մոլը կառուցվել է «Տաշիր Գրուպ» կազմակերպության կողմից։ Բացման արարողությանը մասնակցել է ՀՀ Նախագահ Սերժ Սարգսյանը։

Կառուցվածք
----------

Առևտրի կենտրոնի շենքն ունի երկու հարկ։ Ընդհանուր տարածք 50000 քմ Է։ Ունի 35500 քմ առևտրային տարածք, ինչպես նաև ավտոկայանատեղի։ Մոլը գտնվում է կենտրոնից ընդամենը 3 կմ հեռավորության վրա և հասանելի է հազարավոր այցելուների համար։

Տես նաև
-------

* Երևան Մոլ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Երևանում բացվել է «Դալմա Գարդեն Մոլ» առևտրի ու զվարճանքի կենտրոնը
2. ↑  «Դալմայի այգիներից մինչև «Դալմա մոլ». Հայկական ընկերություններից մեկը մեկնարկել է Երևանում ամենախոշոր առևտրի կենտրոնի շինարարությունը». Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ ապրիլի 4-ին. Վերցված է 2015 թ․ հունիսի 27-ին.

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Դալմա Գարդեն Մոլ** կատեգորիայում։ |
**Կարմիր վանք (Ղզըլվանք)** , Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցի, գտնվում է Արցախի Հանրապետության Ծար գավառի և Ապահեն բնակավայրերի միջև ընկած հատվածում։

Պատմություն
-----------

Այս վանքի մասին վիմագրական տեղեկություններ առկա չեն, սակային եկեղեցու մոտակայքում գտնվող գյուղի մասին տեղեկություններ կան, այդ տեղեկությունների համաձայն գյուղերը ունեցել են ծաղկուն անցյալ։ Անվան հետ կապվաց հստակ տեղեկություններ նույնպես առկա չեն, ավանդաբար այն անվանվել է Կարմիր վանք, իսկ վանքի մյուս անվանումը՝ Ղզըլվանք, մեզ է հասել 1911 թվականի ռուսական կայսրության գլխավոր շտաբի քարտեզից, քարտեզի մեջ այս վանքը նշված է որպես՝ Ղզըլվանք։

Ճարտարապետություն
-----------------

Եկեղեցին միանավ կառույց է, թաղակապ փոքր սրահով, արտաքին չափերն են՝ 6,90x4,83 մետր, իսկ պատերի հաստությունը` 0,80 մետր։

Ըստ կառուցման նախատիպի որն է՝ նախնական կառույցի պատերը շարված են բարձիկատեսք (ռուստիկ) մշակում ունեցող կվադրերով,
հիմք է հանդիսանում այն թվագրել 9-10-րդ դարերի կառույց։

Ժամանակի ընթացքում եկեղեցին վերանորոգվել է կոպտատաշ քարերով։

Եկեղեցին ունի մեկ մուտք՝ արևմուտքից, և մեկ լուսամուտ արևելքից։

Ըստ ունեցած վերջին տվյալների եկեղեցին կիսավեր վիճակում է, եկեղեցու ծածկը փլված է, իսկ փլուզման պատճառները հայտնի չեն։ Եկեղեցու շուրջ եղել է նաև գերեզմանոց, ներկայումս գրեթե ոչինչ չի պահպանվել։ Կա խաչքարի մեկ պատվանդան որը գտնվում է եկեղեցու մեջ։

Խորհրդային տարիներին տեղի բնակիչները եկեղեցու քարերը օգտագործել են մոտակա Ֆաթալիլար գյուղի տների կառուցման և վերանորոգման համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Կարմիր վանք (Ղզըլվանք)».
**Ֆերդինանդ Անուշավանի Մկրտչյան** (հուլիսի 12, 1947(1947-07-12), Բարալեթ, Ախալքալաքի շրջան, Սամցխե-Ջավախեթի մարզ, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), բարդ տեղեկատվական համակարգերի բնագավառի հայ գիտնական։ Ֆիզմաթ գիտությունների դոկտոր (1988), պրոֆեսոր (1996): ՀՀ ԳԱԱ արտասահմանյան անդամ (2014)։

Կենսագրություն
--------------

Ֆերդինանդ Մկրտչյանը ծնվել է 1947 թվականին Վրաստանի Ախալքալաքի շրջանի Բարալեթ գյուղում։ 1969 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ 1973-1991 թվականներին աշխատել է Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի Ռադիոտեխնիկայի և էլեկտրոնիկայի ինստիտուտում, 1991-1997 թվականներին՝ Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի Էկոտեղեկագիտության ինստիտուտի փոխտնօրեն, 1997 թվականից՝ տնօրեն։ 1994 թվականից ՌԴ բնական ԳԱ թղթակից անդամ։

Աշխատանքները վերաբերում են երկրի մակերևույթի վրա կատարվող երևույթների հայտնաբերման խնդիրներում տեղեկատվական մեթոդների, հեռակառավարման և հպումային փորձարարական հետազոտությունների տվյալների վիճակագրության մշակման ալգորիթմային և ծրագրային ապահովման հարցերին։ Զարգացրել է ԷՀՄ-ների վիճակագրական լուծումներ ընդունելու ուսուցման տեսությունը, ապացուցել խանգարումակայունության դեպքում հարատևության սահմանային օրենքը։

Պարգևներ
--------

* ՌԴ ԳԱ Կապիցայի արծաթե մեդալ, 1995
* Պետրոս I-ի արծաթե մեդալ, 1996
* Վեռնադսկու արծաթե մեդալ, 2001

Երկեր
-----

* Оптимальное различение сигналов и проблемы мониторинга. Москва, 1982.
* Методы обработки данных радиофизического исследования окружающей среды. Москва, 1987 (համահեղինակ)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  Armenia, National Academy of Sciences of. «National Academy of Sciences of Armenia». *www.sci.am*. Վերցված է 2016 թ․ հոկտեմբերի 28-ին.
3. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2007*.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ՀՀ ԳԱԱ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 11665 |

 |
**Պրիտիպալ Սինգհ** (*Prithipal Singh.* հունվարի 28, 1932(1932-01-28), Nankana Sahib, Lahore Division, Փանջաբ, Բրիտանական Հնդկաստան, Բրիտանական կայսրություն - մայիսի 20, 1983(1983-05-20), Լուդհիանա, Patiala division, Փենջաբ, Հնդկաստան), հնդիկ մականորդ։ Օլիմպիական խաղերի եռակի մեդալակիր։

Պրիտիպալը սիկհ էր։ Մասնակցել է միմյանց հաջորդած երեք օլիմպիդաների՝ (1960, 1964, 1968 թթ.)՝ յուրաքանչյուրում մեդալ նվաճելով։ Մեկական ոսկե, արծաթե և բրոնզե մեդալի իր հավաքածուով նա օլիմպիական խաղերի պատմության մեջ ամենահաջողակ մականորդներից մեկն է համարվում։ Բացի այդ, 1962 թվականի ասիական խաղերի արծաթե մեդալակիր է և 1966 թվականի այդ խաղերի ոսկե մեդալակիր։ Սինգհը հանդես է եկել պաշտպանական դիրքում, սակայն, տիրապետելով հուժկու հարվածների, հաճախ մասնակցել է նաև իր թիմի գրոհներին, աչքի ընկել որպես գոլահար, ճանաչվել մի շարք հեղինակավոր մրցաշարերի ռմբարկու։ Օլիմպիական խաղերում ընդհանուր առմամբ դարձել է 22 գոլի հեղինակ։ Ընդ որում՝ գոլերի մեծ մասը խփել է կարճ անկյունայինի հմուտ խաղարկման և 11 մետրանոցների դիպուկ իրացման շնորհիվ։ Ազգային հավաքականում իր նորամուտը նշել է 1958 թվականին։ Որոշ ժամանակ անց դարձել է թիմի ավագ ։

Իր ձեռքբերումների համար Պրիտիպալ Սինգհը 1961 թվականին արժանացել է Արջունա մրցանակի 1967 թվականին՝ Պադմա Շրի շքանշանի։

Սինգհը նաև գյուղատնտես-գիտնական էր և դասախոս։ Նրան համալսարանի տարածքում սպանել է իր ուսանողներից մեկը։

Կինոռեժիսոր Բաբիթա Փուրին 2015 թվականին փաստա-դրամատիկական ֆիլմ է նկարահանել Պրիտիպալ Սինգհի մասին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑   (անգլերեն) *Prithipal Singh Biography and Olympic Results*,
2. ↑  Torschützenliste 1968 bei Olympedia.org, abgerufen am 2. Februar 2021
3. ↑  «sikhhockeyolympians.com».
4. ↑  «List of Arjuna Awardees» (PDF). *yas.nic.in* (անգլերեն).
5. ↑  Porträt bei www.sikhsinhockey.com, abgerufen am 2. Februar 2021
6. ↑  «YouTube». *YouTube*. Վերցված է 2021 թ․ հունիսի 16-ին.
7. ↑  «Prithipal Singh». Վերցված է 2020 թ․ ապրիլի 17-ին.
**Վասիլի Աֆանասևիչ Գոգոլ-Յանովսկի** (ռուս.՝ **Васи́лий Афана́сьевич Го́голь-Яно́вский**, ի ծնե՝ **Յանովսկի**, 1777, Փոքր Ռուսաստան, Ռուսական կայսրություն - ապրիլի 11 (23), 1825, Կիբինցի), ուկրաինացի գրող, բանաստեղծ, դրամատուրգ, պետական ծառայող։

Նիկոլայ Գոգոլի հայրը։

Կենսագրություն
--------------

Ծագել է Գոգոլ-Յանովսկիների հին ազնվական տոհմից։ Ըստ ավանդության նրա նախնիներից մեկը, Օստապ Գոգոլը, հայտնի էր որպես կազակական գնդապետ և Աջափնյա Ուկրաինայի գետման։ Վասիլի Աֆանասևիչի մեծ պապը և պապը եղել են քահանաներ։ Ճեմարանում, այնուհետև Կիևի հոգևոր ակադեմիայում սովորել է հայրը՝ Վասիլի Դեմյանովիչը, բայց նա, հրաժարվելով հոգևոր կարիերայից, ծառայել է Գլխավոր ռազմական գրասենյակում որպես գնդի գրագիր, ապա անցավ թոշակի երկրորդ մայորի կոչումով։ Աֆանասի Դեմյանովիչը, լինելով ականավոր մարդ (տիրապետել է ռուսերենին, լատիներենին, հուներենին, գերմաներենին և լեհերենին), 1792 թվականին կարողացել է ձեռք բերել է ազնվականություն և տոհմի ազգանունը փոխել է Գոգոլ Յանովսկի։ Նրա հասարակական դիրքը ամրապնդվեց Ս. Լիզոգուբի դստեր հետ ամուսնանալուց հետո։ Մի կողմից Լիզոգուբը գնդապետ Վասիլի Տանսկու փեսան էր, մյուս կողմից գետման Սկորոպադսկու հարազատ թոռն էր և, ստանալով ժառանգություն հարուստ հողատարածքներ, պատկանում էր Կիևի հասարակության վերնախավին։ Որպես օժիտ կնոջ համար Աֆանասին ձեռք է բերում մի քանի տասնյակ գյուղացիական տարածքներ, որոնցում, ըստ ամփոփաթերթերի 1782 թվականին ապրում էին 268 գյուղացիներ։

Ըստ ընտանեկան ավանդույթի Վասիլին սովորել է Պոլտավայի սլավոնական ճեմարանում։ Որոշ ժամանակ աշխատելով փոստային գերատեսչությունում, նա 1805 թվականին հրաժարական է տվել՝ կոլեգիական ասեսորի կոչումով և հեռացել է Վասիլևկի սեփական տունը (Յանովշչինա), որպեսզի ամբողջությամբ նվիրվի տնտեսությանը։
Վասիլի Աֆանասևիչը մտերիմ էր Պետական խորհրդի անդամ և նախարար Դմիտրի Տրոշչինսկու հետ, որը Գոգոլ Յանովսկիների հեռավոր ազգականն էր։ Թոշակի գնալուց հետո Տրոշչինսկին բնակություն է հաստատել Կիբինցի կալվածքում։ Վասիլի Գոգոլ Յանովսկին 1812-1825 թվականներին եղել է Տրոշչինսկու տնային թատրոնի տնօրենը և դերասանը, որի համար գրել է (միջև 1822-1825 թվականներին) մի քանի զավեշտախաղեր ուկրաինական ժողովրդական կենցաղից ու հեքիաթներից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Faceted Application of Subject Terminology
2. 1 2  Даты жизни Н. В. Гоголя
3. ↑  «Секреты семьи Гоголя». Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ հունվարի 23-ին. Վերցված է 2018 թ․ սեպտեմբերի 30-ին.
4. ↑  См. В. Вересаев. «К биографии Гоголя». 1. Предки Гоголя и его настоящая фамилия. — сб. Звенья, вып. 2, М. — Л. «Академия», 1933 г. стр. 286—293
5. ↑  «The gogol.ru domain is, probably, for sale». Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ ապրիլի 1-ին. Վերցված է 2019 թ․ փետրվարի 2-ին.
6. ↑  Биография Николая Васильевича Гоголя

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Rodovid |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Մեծ սովետական (1 հրտ.) |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: n88144753 · VIAF: 68020929 · WorldCat VIAF: 68020929 |

 |
Մուլեն Ռուժ կաբարեն
**Պիգալ** (ֆր.՝ Pigalle), Պիգալ հրապարակի շուրջը տարածվող կարմիր լապտերների թաղամաս Ֆրանսիայի մայրաքաղաք Փարիզում։ Գտնվում է 9-րդ և 18-րդ մունիցիպալ օկրուգների սահմանին։ Հրապարակը այդպես է կոչվել ի պատիվ ֆրանսիացի քանդակագործ Ժան-Բատիստ Պիգալի (1714-1785 թթ.): Գոյություն ունի թաղամասի անվան ստուգաբանության ևս մեկ տարբերակ, ըստ որի՝ այն առաջացել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Փարիզում գտնվող դաշնակից զորքերի զինվորների գործածած Pig Alley (Խոզային ծառուղի) արտահայտությունից։

Պիգալ թաղամասի շենքերից մեկը
Մի ժամանակ փարիզցիներին և քաղաքի հյուրերին Պիգալ թաղամաս էին հրապուրում-բերում արգելված զվարճանքները, ինչպես, օրինակ, բարքերի ազատությամբ հռչակված Մուլեն Ռուժ, Divan Du Monde կաբարեները, «Գրան Գինյոլ» սարսափ-թատրոնը (վերջինս ներկայումս փակված է)... Մեր օրերում Պիգալը համբավվել է նաև բազմաքանակ սեքս շոփերով, որոնք գտնվում են նույնանուն հրապարակի և գլխավոր փողոցների վրա։ Դրանց հարող նրբանցքները լեփ-լեցուն են անառականոցներով։

Պիգալ հրապարակի հարավային մասը զբաղեցնում են երաժշտական խանութները, որտեղ վաճառվում են երաժշտական գործիքներ ու հարակից պարագաներ։

Նշանավոր նկարիչ Անրի Թուլուզ-Լոտրեկի արվեստանոցը գտնվել է այս թաղամասում։ Այդ արվեստագետը հաճախ էր լինում Մուլեն Ռուժում, նկարում անբարո կանանց, Մոնմարտրի կաբարեների կյանքը... Ժամանակին Պիգալում են ապրել նաև Պաբլո Պիկասոն, Վինսենթ վան Գոգը, Մորիս Նյումոնը, Անդրե Բրետոնը... 1928 թվականին Ջոզեֆին Բեյքերը վերջինիս բնակարանի հարևանությամբ բացել է իր համբավավոր գիշերային ակումբը։ Դրանից ոչ հեռու՝ Espace Dali թանգարանն է, որտեղ ցուցադրվում են Սալվադոր Դալիի ստեղծագործությունները։ Թաղամասի դիմագծին բնորոշ տեսարժան վայրերից է այստեղ գտնվող էրոտիկայի թանգարանը։ 
Պիգալի հայտնի գիշերային ակումբներից մեկն էլ՝ ծնունդով ամերիկացի երգիչ Ադելաիդա Հոլի կողմից 1938 թվականին Rue Pigalle, 73 հասցեում բացված La Grosse Pomme-ը՝ «Մեծ խնձորն» է։ 1930-ական թվականների վերջերի գիշերային մյուս ակումբներից հիշատակման է արժանի նաև Caravan-ը, որտեղ ժամանակին նվագել է Ջանգո Ռայնհարդը։

Պիգալ կարելի է հասնել մետրոյով կամ «Մոնմարտրոբյուս» ավտոբուսով, որի վերջին կանգառը այս թաղամասում է։

Գրականություն
-------------

* Claude Dubois, *La Rue Pigalle, la place : la ville aimante se meurt*, Paris, Jean-Paul Rocher, 2011, 111 9782917411506.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Madness, Torture, and Murder on a Paris Stage" by Ben Cosgrove for TIME Magazine:  Archived 2018-07-17 at the Wayback Machine.
2. ↑

Արտաքին հղումներ
----------------

* Review of Pigalle Archived 2009-02-14 at the Wayback Machine.
* Information about Pigalle
«**Կացին ախպեր**», Հովհաննես Թումանյանի հեքիաթներից՝ գրված 1907 թվականին։

Սյուժե
------

Մի մարդ գնում է հեռու երկիր՝ աշխատելու։ Մի գյուղում նա տեսնում է, որ մարդիկ ձեռքով են փայտ կոտրատում։ Իմանալով, որ նրանք չգիտեն, թե ինչ է կացինը, մարդը գոտկից հանում է իր կացինն ու փայտը ջարդում։ Գյուղացիները հավաքվում են, շատ ապրանք առաջարկում ու խնդրում են իրենց տալ կացինը։ Որոշում են այդ կացնով հերթով ջարդել իրենց փայտը։ Առաջինը տանուտերն է տանում կացինը, բայց առաջին իսկ հարվածով ոտքը կտրում է։

Մարդիկ հավաքվում են ու փայտերով կացնին ծեծում, հետո վրան փայտ են կիտում ու վառում։ Երբ կրակը իջնում է, տեսնում են, որ կացինը կարմրել է։ Մտածում են՝ կացին ախպերը բարկացել է, իրենց գլխին փորձանք է բերելու, որոշում են բանտը գցել։ Կացինը գցում են տանուտերի մարագը, որտեղ դարմանը միանգամից բոցավառվում է։ Գյուղացիները սարսափած վազում են կացնի տիրոջ հետևից. «Ե՛կ, աստծու սիրուն, կացին ախպորը բա՛ն հասկացրու»։

Պատմություն
-----------

Առաջին անգամ տպագրվել է 1907 թվականին Թիֆլիսում լույս տեսած «Լուսաբեր» դասագրքում (1-ին տարի, էջ 61-62)։ Ապա՝ 1940-1959 թվականին Երևանում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի գիտական հրատարակության երրորդ հատորում (էջ 142)։

Ինքնագիրը չի պահպանվել։

Հեքիաթի գրության համար հիմք է ծառայել հայկական ժողովրդական «*Փշկո-Նռնո*» հեքիաթի երկրորդ հատվածը (էջ 351-352)։

Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 5-րդ հատորում տպագրվել է «Լուսաբեր» դասագրքից (2-րդ տարի, 1921 թվական)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Թումանյան, Հովհաննես (1994). *Երկերի լիակատար ժողովածու*. Երևան: ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն» հրատարակչություն. էջ 768.

Վիքիդարանի պատկերանիշըՎիքիդարանի պատկերանիշը Վիքիդարանում կան նյութեր այս թեմայով՝  
**Կացին ախպեր**

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Հովհաննես Թումանյան |
| --- |
|  |
| Պոեմներ | Ալեք  • Անուշ  • Դեպի անհունը  • Թմկաբերդի առումը  • Լոռեցի Սաքոն  • Հազարան Բըլբուլ  • Հառաչանք  • Հին կռիվը  • Մարոն  • Մեհրի  • Մերժած օրենք  • Պոետն ու Մուսան  • Սասունցի Դավիթ |  |
|  |
| Հեքիաթներ | Անխելք մարդը  • Չախչախ թագավորը  • Ծիտը  • Ուլիկը  • Սուտասանը  • Ճամփորդները  • Կացին ախպեր  • Խոսող ձուկը  • Խելոքն ու հիմարը  • Ոսկու կարասը  • Տերն ու ծառան  • Պոչատ աղվես  • Անհաղթ աքլորը  • Սուտլիկ որսկանը  • Բարեկենդանը  • Եդեմական ծաղիկը  • Անբան Հուռին  • Քեֆ անողի քեֆը չի պակասի  • Քաջ Նազար  • Կիկոսի մահը  • Ձախորդ Փանոսը  • Մարդակերի աղջիկն ու խորհրդավոր վարպետը  • Աստղերից իջած կինը  • Որոտ թագավորը  • Անգին քարը  • Կախարդի քսակը  • Ոսկի բանալին  • |
|  |
| Պատմվածքներ | Սովի ժամանակից  • Քաջերի կյանքից  • Աղքատի պատիվը  • Լեռների հովիվը  • Գիքորը  • Երկաթուղու շինությունը  • Եղջերուի մահը  • Արջաորս  • Խորհրդավոր ծերունին  • Գաբո բիձու շերամապահությունը  • Երկու հայր  • Խրիմյան Հայրիկի օրերից մինը  • Մայրը  • Ահմադը  • Գրազը  • Եղջերուն  • Քեռի Խեչանը  • Նեսոյի քարաբաղնիսը  • Ուրախ գիշեր  • Ալլահից ղրկված  • Գելը • Ծղրիդը  • Շունը  • Իմ ընկեր Նեսոն |

 |
| **՞**Շրջահյուս հունական |
| --- |
|  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Բույսեր |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Կարգ | Բոգածաղկավորներ |
|
|
|
| Ընտանիք | Թունաթափազգիներ |
|
|
|
| Ցեղ | Շրջահյուս |
|
|
| Տեսակ | Շրջահյուս հունական |
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Periploca graeca

 |
| 

| [{{fullurl:wikispecies:{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} ԴասակարգումըՎիքիցեղերում] | uselang=hy}}[{{fullurl:commons:Special:Search/{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} Պատկերների որոնումՎիքիպահեստում] | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Շրջահյուս հունական** (լատին․՝ Periploca graeca), թունաթափազգիներ ընտանիքի, շրջահյուս ցեղի բույս։

Նկարագրություն
--------------

Լիանա է մինչև 12 մ բարձրությամբ։ Ընձյուղները շատ բարակ են, ծածկված նուրբ, փոշենման աղվամազով, սկզբում ձիթականաչավուն, ավելի ուշ՝ դեղնաշագանակագույն գունավորմամբ։ ճյուղերը, որոնց երկարությունը հասնում է մինչև 1 2 մ-ի, դարչնագորշավուն են, ծածկված ելունդանման ոսպնյակներով։ Տերևները էլիպսաձև են կամ ձվաձև, 6-10 սմ երկարությամբ և 1,5-6,5 սմ լայնությամբ, ընդ որում վերին տերևները ավելի մանր են և նեղ, սրագագաթ, սեղմված կամ կլորավուն հիմքով, կոշտ, մերկ, պարզ արտահայտված կենտրոնական ջղով, վերևի կողմից՝ մուգ կանաչ, փայլուն, ներքևի կողմից՝ ավելի բաց գույնի։ Տերևակոթունն ունի 0,5-1,2 մմ երկարություն։ Ծաղկաբույլերը ծոցային, սակավածաղիկ, հովանոցանման կամ մերկ հուրաններ են, մինչև 20 սմ երկարությամբ ծաղկակիրներով։ Ծաղիկներն ունեն 1,5-3 սմ տրամագիծ, արտաքինից կանաչավուն են, ներսի կողմից՝ պղտոր մանուշակադարչնագույն, ծանր, անդուր հոտով։ Բաժակի հատվածները լայն-ձվաձև են, թաղանթաեզր։ Պսակաթերթիկները հետ են ոլորված, երկարավուն են, բութ, մոտ 1 սմ երկարությամբ, մազմզուկապատ, գագաթին՝ փոսիկով։ Տերևապտուղները զույգ են (հազվադեպ մեկական) գծանման, գագաթում աստիճանաբար սրվող, մոտ 6 սմ երկարությամբ։ Ծաղկում է ապրիլ-հունիս ամիսներին, պտուղները հասունանում են մայիս-հուլիսին։

Տարածվածություն
---------------

Տարածված է Կովկասում, Փոքր Ասիայում, Իրանում, Չինաստանում, Միջերկրական ծովի ափերում։ Հայաստանի տարածքում հանդիպում է հյուսիսային և կենտրոնական շրջաններում, հատկապես Դեբեդ, Աղստև և Արաքս գետերի հովիտներում։ Չափազանց դեկորատիվ, բայց աճման պայմանների նկատմամբ պահանջկոտ բույս է։ Ջերմասեր է, սակայն դիմանում է մինչև -25-28 °C-ի սառնամանիքներին, խոնավասեր է, լավ է աճում սննդանյութերով հարուստ, ստրուկտուրային, թեթև-ավազային հողերում, լուսասեր է։ Թունավոր է։ Բազմանում է սերմերով և կտրոններով։

Կիրառություն
------------

Կեղևը օգտագործվում է բժշկության մեջ, սրտի հիվանդությունների բուժման նպատակով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հարությունյան Լ․ Վ․, Հարությունյան Ս․ Լ․, Հայաստանի դենդրոֆլորան, հ. (2), Երևան, «Լույս հրատարակչություն», 1985, էջ (228)։

Արտաքին հղումներ
----------------

* *Periploca graeca*

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Արմենիապեդիա |
|  |
| Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2779884536 |

 |
**Ռամոն Ալոնսո Կարիսալես Ռենգիֆո** (իսպ.՝ Ramón Alonso Carrizales Rengifoնոյեմբերի 8, 1952(1952-11-08), Zaraza, Գուարիկո, Վենեսուելա), վենեսուելացի քաղաքական գործիչ, նախկին փոխնախագահ և պաշտպանության նախարար, Ապուրեի նահանգապետ 2011 թվականից։

Կենսագրություն
--------------

1974 թվականի հուլիսի 5-ին ավարտել է Վենեսուելայի ռազմական ակադեմիան։ Եղել է Վենեսուելայի զինված ուժերի գնդապետ (թոշակի է անցել 1994 թվականից)։

2000-2004 թվականներին եղել է քաղաքային տրանսպորտի ազգային հիմնադրամի (Ֆոնտուր) նախագահը։

2004 թվականից Վենեսուելայի ենթակառուցվածքների նախարար է։

Նրա ղեկավարությամբ կառուցվել են Կարակասի մետրոպոլիտենի 3-րդ և 4-րդ գծերը, մետրոպոլիտենները Վալենսիայում, Մարակայբոյում և Տեկեսում։

2006-2007 թվականներին եղել է Վենեսուելայի բնակարանաշինության նախարար։

2008 թվականի հունվարի 6-ից մինչև 2010 թվականի հունվարի 26-ը՝ Վենեսուելայի փոխնախագահ։ 2009 թվականից միաժամանակ զբաղեցրել է պաշտպանության նախարարի պաշտոնը։

2011 թվականին զբաղեցրել է Ապուրեի նահանգի նահանգապետի պաշտոնը, որն ազատվել էր նրա նախորդի առողջական վիճակի պատճառով հեռանալու արդյունքում։ Պահպանել է իր պաշտոնը 2012 և 2017 թվականների ընտրությունների արդյունքներով։

Մրցանակներ
----------

* Առաջին կարգի ծովային արժանիքների շքանշան (2008)

Ընտանիք
-------

Ամուսնացած է, ունի երեք երեխա։ Կինը՝ Յուբրի Օրտեգան (Yubri Ortega), մինչև 2010 թվականի հունվարն եղել է շրջակա միջավայրի պահպանության նախարար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Nuevo Gabinete Ejecutivo de la República Bolivariana de Venezuela Archived 2008-06-02 at the Wayback Machine.(իսպ.)
2. 1 2  Уго Чавес объявил о чистке в правительстве Венесуэлы
3. 1 2  Вице-президент Венесуэлы ушел в отставку
4. ↑  «Ramón Carrizales designado secretario general del Gobierno de Apure». *Correo del Orinoco* (իսպաներեն). 2011 թ․ փետրվարի 2. Վերցված է 2018 թ․ հոկտեմբերի 30-ին.
5. ↑  Divulgación Elecciones Regionales 2012 → 16 de Diciembre de 2012 → Resultados Electorales
6. ↑  «Divulgación Elecciones Regionales 2017» (իսպաներեն). Национальный избирательный совет Венесуэлы. 2017 թ․ հոկտեմբերի 18. Վերցված է 2018 թ․ հոկտեմբերի 27-ին.
7. ↑  Armada venezolana celebra su día por todo lo alto Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.(իսպ.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կենսագրությունը Վենեսուելայի կառավարության կայքում(իսպ.)
**Կենտուկիի մսային անձրև**, 1876 թվականի մարտի 3-ին տեղի ունեցած դեպք, որ տևել է մի քանի րոպե։ Կենտուկիի Բաթ շրջանի Ռանկին բնակավայրի մոտ` 91 մ երկարությամբ և 46 մ լայնությամբ տարածքի վրա, երկնքից կարմիր մսի «փաթիլներ» են թափվել։ Կտորների մեծ մասը մոտ 5-սանտիմետրանոց քառակուսիներ էին, իսկ մի քանիսը նույնիսկ 10-սանտիմետրանոց քառակուսիներ։ Այս ֆենոմենի մասին հայտնել են New York Times-ի Scientific American-ը և մի քանի այլ հրատարակություններ։

Պարզվել է, որ թափվող միսը եղել է տավարի միս, սակայն ըստ Scientific American-ի` երկու տղամարդիկ, ովքեր փորձել են միսը, կարծել են, որ այն եղել է գառան միս կամ վենիսոն (եղնիկի միս)։ Բ. Ֆ. Ելինգթոնը` տեղացի մի որսորդ, կարծել է, որ այն արջի միս է եղել։ *Sanitarian* ամսագրի խմբագիր Լեոպոլդ Բանդեիսը նյութը դիտարկել է որպես նոստոկ` ցիանոբակտերիայի տեսակ։ Բրանդեիսը մսի օրինակը տարել է Նյուարկի գիտական կենտրոն հետագա անալիզներ անելու համար։ Այնուհետև նա նամակ է ստացել աշխատակից դոկտոր Ալան Մաքլեյն Համիլթոնից, որը *Medical Record* ամսագրում նշել է, որ միսը եղել է ձիու կամ նորածին մարդու թոքերի հյուսվածքներ.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Օրգանի կառուցվածքը այս երկու դեպքերում էլ գրեթե նույնն են։ |  |

Այս հայտարարությունները համապատասխանեցին հետագայում արված մի քանի այլ հետազոտությունների արդյունքների հետ, որոնցից 2-ը ցույց տվեցին, որ այն թոքի միս է, 3-ը` որ այն մկան է և 2-ը` որ այն աճառ է։

Բրանդեիսի նոստոկի մասին վարկածն ուներ այն հիմքը, որ նոստոկը աճում է կիսաթափանցիկ երկաթակերպ զանգվածի վրա և երբ նրա վրա անձրև է գալիս, տպավորություն է ստեղծվում, որ այն ընկնում է անձրևի հետ միասին։ Չարլզ Ֆորտը իր առաջին գրքում` *The Book of the Damned*-ում, նշել է, որ ոչ մի անձրև էլ չի եղել։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Fort, Charles (1919). *The Book of the Damned*. New York: Boni and Liveright. էջեր 45–46. OCLC 2062036.
2. 1 2  Crew, Bec (2014 թ․ դեկտեմբերի 1). «Blog: The Great Kentucky Meat Shower mystery unwound by projectile vulture vomit». *Scientific American*.
3. ↑  «Flesh Descending In A Shower.; An Astounding Phenomenon In Kentucky--Fresh Meat Like Mutton Or Venison Falling From A Clear Sky». *The New York Times*. 1876 թ․ մարտի 10.
4. ↑  (21 March 1876). The Carnal Rain - Careful Investigation of the Kentucky Marvel by a Correspondent, *New York Herald*, p. 4, col. 1
5. 1 2 3  Wilkins, Alasdair (2012 թ․ մարտի 21). «When It Rains Animals: The Science of True Weather Weirdness». *io9*.
6. ↑  Mr. X (2015 թ․ մայիսի 3). «Debunked: The Kentucky Meat Storm of 1876». *Journal of the Bizarre*. Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ մայիսի 23-ին. Վերցված է 2017 թ․ հուլիսի 4-ին.
7. ↑  zatzbatz (2003 թ․ մայիսի 9). «Kentucky Meat Shower». *Everything2.com*.
**Միայն պաշտոնական օգտագործման համար** (ՄՊՕՀ) տեղեկատվական անվտանգության նշում է, որն օգտագործվում է որոշ կառավարությունների կողմից։

Միացյալ Նահանգներ
-----------------

ԱՄՆ կառավարության տեղեկատվության շարքում(ՄՊՕՀ)-ն հիմնականում օգտագործվում էր ԱՄՆ պաշտպանության նախարարության կողմից որպես վերահսկվող չգաղտնազերծված տեղեկատվության (CUI) մշակման հրահանգ, որը կարող է ազատվել Տեղեկատվության ազատության ակտի (FOIA) 2-ից 9-ի բացառություններից : Այն խիստ չգաղտնազերծված տեղեկատվության տարբեր ենթադասակարգումներից մեկն է, որը 2012թ. փետրվարի 24-ին պաշտոնապես համախմբվել է որպես CUI:

Այլ գերատեսչություններ, որոնք շարունակում են օգտագործել այս անվանումը, ներառում են ներքին անվտանգության վարչությունը։

### ԱՄՆ պաշտպանության նախարարություն

2012 թվականի փետրվարի 24-ին հետախուզության գծով պաշտպանության փոխնախարարը հրապարակեց հանրությանը հասանելի DoDM 5200.01 DoD տեղեկատվական անվտանգության ծրագիրը՝ չորս հատոր ձեռնարկ, որը համախմբում է ԱՄՆ պաշտպանության նախարարության կողմից օգտագործվող տեղեկատվության բոլոր նշումները։ ՄՊՕՀ-ի վերաբերյալ տեղեկատվության մեծ մասը գտնվում էր այժմ փոխարինված չորրորդ հատորում, սակայն երկրորդ հատորը պարունակում է նաև ՄՊՕՀ տեղեկատվության վերաբերյալ ուղեցույցներ

2020 թվականի մարտի 6-ին DoD-ն փոխարինեց DoDM 5200.01 հատոր 4-ը Վերահսկվող չգաղտնազերծված տեղեկություններով (CUI): «ՄՊՕՀ» տերմինը սահմանվել է DoDM 5200.01 հատոր 4-ում։ Այն այլևս չկա փոխարինող փաստաթղթում, բացառությամբ այն բանի, որ դրոշի կամ ստորոտի վրա «U» նշում չպահանջվի, որը նշանակում է չգաղտնազերծված տեղեկատվություն, ինչպես պահանջվում էր «հին ՄՊՕՀ»-ի հետ։ նշում» (պարբերություն 3.4.բ.(1))

Ավստրալիա
---------

Միայն պաշտոնական օգտագործման համար (ՄՊՕՀ) մեկն էր Տարածման սահմանափակող նշիչի (ՏՍՀ) հինգ կատեգորիաներից մեկը, որը սահմանված է Ավստրալիայի կառավարության տեղեկատվական անվտանգության կառավարման ուղեցույցներով։ Ուղեցույցներում նշվում է, որ ՄՊՕՀ-ն պետք է օգտագործվի միայն չգաղտնազերծված տեղեկատվության դեպքում, երբ դրա փոխզիջումը կարող է սահմանափակ վնաս հասցնել ազգային անվտանգությանը, Ավստրալիայի կառավարության գործակալություններին, առևտրային կազմակերպություններին կամ հասարակության անդամներին։ Այնուամենայնիվ, ի տարբերություն Միացյալ Նահանգների օգտագործման, ՄՊՕՀ նշիչի առկայությունը կամ բացակայությունը բացահայտորեն որևէ տեղեկություն չի տրամադրում փաստաթղթի կարգավիճակի մասին տեղեկատվության ազատության մասին օրենքի համաձայն։ 2018 թվականից այն փոխարինվել է՝ «OFFICIAL»-ով։

Ծանոթագրություններ՝
-------------------

1. ↑  «DoD Publications». *DoD Issuances*. US Department of Defense. Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ օգոստոսի 22-ին. Վերցված է 2012 թ․ մարտի 26-ին.- «DOD releases New Controlled Unclassified Information Instruction». National Defense Industrial Association. 2020 թ․ մարտի 16. Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ հոկտեմբերի 17-ին. Վերցված է 2020 թ․ դեկտեմբերի 14-ին.
2. ↑  «SAFEGUARDING SENSITIVE BUT UNCLASSIFIED» (PDF). Department of Homeland Security. Վերցված է 2019 թ․ օգոստոսի 8-ին.
3. ↑  «Department of Defense MANUAL» (PDF). US Department of Defense. 2012 թ․ փետրվարի 24. Վերցված է 2019 թ․ օգոստոսի 8-ին.
4. ↑  «Department of Defense MANUAL» (PDF). US Department of Defense. 2012 թ․ փետրվարի 24. Վերցված է 2019 թ․ օգոստոսի 8-ին.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի (այլ կիրառումներ)

**Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցին (Փրխուս)** , Հայ առաքելական եկեղեցի, գտնվում է Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Խլաթի գավառակում։ Գտնվում էր Խլաթ քաղաքից 12 կմ հյուսիս-արևմուտք, Նազիկ լճակի հարավային կողմում՝ բարձրադիր լեռների ստորոտներում գտնվող Փրխուս գյուղում։

Փրխուսի Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցին կառուցվել է 1672 թվականին։

Ճարտարապետություն
-----------------

Եկեղեցին եռանավ բազիլիկ կառույց է կառուցված տուֆ տեսակ քարից, նրա չափսերն են (16.6 x 14.9): 
Կամարների տակ կան քանդակված խորշեր։ 
Կառուցման թվականը հիմնավորվում է եկեղեցու պատի վրայի արձանագրությունով։ 
1970-ականներին եկեղեցին թուրեքերի կողմից զավթվեց և վերածվեց մզկիթի, սակայն եկեղեցու վրա գոյություն ունեցեղ ցուցանակի վրա նշված է՝ «Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի»։

Տես նաև
-------

* Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր
* Արևմտյան Հայաստանի քաղաքներ
* Արևելյան Հայաստան
* Մեծ Հայք
* Հայկական լեռնաշխարհ
* Վարչարարությունը Արևմտյան Հայաստանում
* Երզնկա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «The church of Saint Stephen in P'rkhus». *www.collectif2015.org* (անգլերեն). Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 30-ին.
**Օգնեն Կուզմիչ** (սերբ.՝ Огњен Кузмић, մայիսի 16, 1990(1990-05-16), Դոբոյ, Բոսնիա և Հերցեգովինա), սերբ պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, խաղում է կենտրոնական դիրքում։ Հանդես է գալիս «Ռեալ Մադրիդ» բասկետբոլային ակումբում։

Մասնագիտական գործունեություն
----------------------------

Կուզմիչn սկսել է իր մասնագիտական գործունեությունը բոսնիական «Բորաց Բանյա Լուկա» ակումբում, կես տարուց տեղափոխվել է ֆիննական «Կորիխեյտ» ակումբ։ 2010 թվականին նա վերադարձել է Բոսնիա և հանդես եկավ «Չելիկ Զենիցա» ակումբում։

2011 թվականին պայմանագիր է կնքել իսպանական «Ունիկախա Մալագա» ակումբի հետ, սակայն 2011/12 թվականի մրցաշրջանն անցկացրել է «Կլինիկաս Ռինկոն Բենահավիս» թիմում։ Հիմնական կազմում Կուզեմիչը միայն 2 խաղ է խաղացել։ 2012 թվականին «Մալագա» ակումբը վարձակալությամբ տվել է նրան «FIATC Հովենտուտ» ակումբին։

2012 թվականի NBA դրաֆթում Կուզմիչը երկրորդ փուլում ընդհանուր 52 համարով ընտրվել է «Գոլդեն Սթեյթ Ուորրիորզ» ակումբի կողմից։ 2013 թվականի սեպտեմբերի 27-ին պայմանագիր է կնքել ակումբի հետ։ Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայում իր առաջին երկու մրցաշրջաննեըր նա հաճախ անցկացրել է «Սանտա Կրուզ Ուորրիորզ» ֆարմ ակումբում, որը Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի լիգայից էր։ Խաղալով «Սանտա Կրուզ» ակումբում՝ Կուզմիչը ընդգրկվել է Դ-Լիգայի պաշտպանության երրորդ թիմում, իսկ 2015 թվականի ապրիլի 26-ին թիմի հոտ նվաճել է չեմպիոնական տիտղոս։

2015 թվականի հուլիսի 27-ին երկու տարով պայմանագիր է կնքել հունական «Պանատինաիկոս» թիմի հետ։ 2016 թվականի ապրիլի 21-ին Կուզմիչը լքել է «Պանատինաիկոս» ակումբը։

2016 թվականի հուլիսի 19-ին Կուզմիչը երեք տարով պայմանագիր է կնքել սերբական «Ցրվենա Զվեզդա» ակումբի հետ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Badalona adds size with Ognjen Kuzmic
2. ↑  Warriors Sign 2012 Second Round Pick Ognjen Kuzmic to Contract
3. ↑  2013-14 NBA Assignments
4. ↑  «2014-15 NBA Assignments». Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ սեպտեմբերի 6-ին. Վերցված է 2018 թ․ մարտի 26-ին.
5. ↑  «NBA Development League Announces 2014-15 All-League Teams». *NBA.com*. 2015 թ․ ապրիլի 22. Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ ապրիլի 26-ին. Վերցված է 2015 թ․ ապրիլի 26-ին.
6. ↑  «Title Wave: Santa Cruz Wins NBA D-League Championship». *NBA.com*. 2015 թ․ ապրիլի 26. Վերցված է 2015 թ․ ապրիլի 26-ին.
7. ↑  «Panathinaikos inks center Kuzmic to two-year deal». *Euroleague.net*. 2015 թ․ հուլիսի 27. Վերցված է 2015 թ․ հուլիսի 27-ին.
8. ↑  «Kuzmic and Pavlovic replaced and released». *Eurohoops.net*. 2016 թ․ ապրիլի 21. Վերցված է 2016 թ․ ապրիլի 21-ին.
9. ↑  «Novi centar Crvene zvezde - Ognjen Kuzmić!». *kkcrvenazvezda.rs* (Serbian). 2016 թ․ հուլիսի 19. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ հուլիսի 23-ին. Վերցված է 2016 թ․ հուլիսի 20-ին.`{{cite news}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Օգնեն Կուզմիչը espn.com կայքում
* Օգնեն Կուզմիչ
***Fan Factory*** (անգլ. թարգմանաբար՝ «Ուրախ արտադրամաս»), հարավկորեական Fromis 9 գըրլ բենդի ալբոմը։ Ալբոմը թողարկվել է թվային և ֆիզիկական ֆորմատով 2019 թվականի հունիսի 4-ին, իսկ առաջատար սինգլը եղել է «Fun!»-ը։

Նախադրյալներ և ռելիզ
--------------------

Մայիսի 22-ին հայտարարվել է, որ Formis 9-ը վերադառնալու է հունիսի 4-ին իրենց առաջին *Fun Factory* ալբոմով։ Ֆոտո-թիզերները թողարկվել են մայիսի 23-ին, վիդեո-թիզերները անդամների հետ թողարկվել են մայիսի 24-ից մինչև հունիսի 2-ը։

Ալբոմը պարունակում է երեք երգ` այդ թվում նաև առաջատար «Fun!», «Love Rumpum» և «Fly High» սինգլները։ Անդամներից՝ Հայոնը և Ջիվոն գրել են «Fly High» երգը։ Տեսահոլովակի թիզերը թողարկվել է մայիսի 31-ին, իսկ ամողջ երաժշտական տեսահոլովակը թողարկվել է հունիսի 4-ին` սինգլի հետ միաժամանակ։

Պրոմո
-----

Խումբն կատարել է իր գլխավոր «Fun!» երգի դեբյուտը՝ հունիսի 6-ին։ Սկզբում նրանք կատարել են առաջատար սինգլը՝ *M Countdown*-ի ժամանակ, իսկ հետո՝ Music Bank-ի ժամանակ, *Show! Music Core*-ը և *Inkigayo*-ն։

«Fun!» երգի պրոմոյի ավարտից հետո եղել է հայտարարություն, որ խումբն ունենալու է լրացուցիչ համերգներ։ Առաջին համերգը եղել է Music Bank-ում հունիսի 12-ին։

Երգացանկ
--------

| # | Անվանում | Arrangement | Տևողություն |
| --- | --- | --- | --- |
| 1. | «Fun!»   | Avenue 52, Melodesign | 3:03 |
| 2. | «Love RumPumPum»   | Anchor, Park Ki-tae, Bumzu, Baekho (NU'EST) | 3:05 |
| 3. | «Fly High»   | Nmore | 3:39 |
| **9:47** |

ՀԻթ-շքերթներ և վաճառք
---------------------

| Հիթ-շքերթ (2019) | Անախորժ իրավիճակ |
| --- | --- |
| South Korean Albums (Gaon) | 2 |

### Վաճառք

| Տարածաշրջան | Վաճառք |
| --- | --- |
| Հարավային Կորեա | 56,468+ |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  (կոր.) 프로미스나인, 8개월만 컴백…6월 4일 새 싱글 앨범 발매
2. ↑  (կոր.) 컴백 프로미스나인, 개인 콘셉트 영상 공개…박지원 첫주자
3. ↑  (կոր.) 컴백 D-2’ 프로미스나인, ‘펀 팩토리’ 9色 콘셉트 영상..송하영 마지막 주자
4. ↑  (կոր.) [ 프로미스나인, ‘펀 팩토리’ 트랙리스트 공개..타이틀곡은 ‘FUN!’
5. ↑  (կոր.) FUN FACTORY by Fromis 9
6. ↑  (կոր.) 프로미스나인, '러브 럼펌펌' 후속곡 활동 돌입…'뮤뱅'서 무대 최초 공개
7. ↑  «2019年8月 Album Chart». Վերցված է 2019 թ․ սեպտեմբերի 12-ին.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | MusicBrainz |

 |
**Սթինե Բրեդալ Օֆթեդալ** (նորվ.՝ Stine Bredal Oftedal, սեպտեմբերի 25, 1991(1991-09-25), Նիթեդալ, Ակերսհուս, Նորվեգիա), նորվեգացի հանդբոլիստուհի, «Դյոր» հունգարական ակումբի և Նորվեգիայի ազգային հավաքականի աջ-կիսամիջին խաղացող։ 2011 և 2015 թվականներին եղել է աշխարհի երկակի չեմպիոն, իսկ 2010, 2014 և 2016 թվականներին՝ եռակի չեմպիոն։

Կարիերա
-------

### Ակումբային

Եղել է «Նիտ Հակ Նիտտեդալ» ակումբի դպրոցի սան , 2005 թվականին հաղթել է Պարտիլեի գավաթի խաղարկությունում (խոշորագույն պատանեկան համաշխարհային մրցաշար)։ 2007 թվականին տեղափոխվեց «Ֆելհամեր», որի կազմում առաջին խաղի ժամանակ եղել է 16 տարեկան։ 2007-2008 թվականների մրցաշրջանի 16 խաղերում խփել է 50 գոլ։ 2008 թվականին մտել է «Ստաբեկի» կազմի մեջ։ 2013-2014 թվականների մրցաշրջանի խաղում նա խաղացել է ֆրանսիական «Իսի Փարիզ» ակումբում, մրցաշրջանի ավարտից հետո պարգևատրվել է MVP Ֆրանսիայի առաջնության մրցանակով։

### Հավաքականում

Ազգային հավաքականի կազմում խաղացել է 93 խաղ և խփել է 152 գոլ։ 2010 թվականի նոյեմբերի 26-ի մրցարշավում խաղացել են Իսլանդիայի հետ։ 2010 և 2014 թվականների դարձել է չեմպիոն (նա այդ մրցարշավներում չի խաղացել, նրան փոխարինում էր Լին Սուլլանը), 2011 և 2015 թվականներին՝ աշխարհի չեմպիոն, 2012 թվականի աշխարհի առաջնությունում դարձել է արծաթե մեդալակիր, իսկ 2010 թվականին աշխարհի չեմպիոն։

Անձնական կյանք
--------------

Նրա փոքր քույրը՝ Հաննան, խաղացել է 2014 թվականին «Իսսի Պարի Հանդ»-ում։

Սթինեն ավարտել է Նորվեգիայի մենեջմենթի դպրոցը։ Ավելի վաղ զբաղվել է թեթև աթլետիկայով, անձնական ռեկորդը 32,08 մ է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Store norske leksikon(նորվ.) — 1978. — ISSN 2464-1480
2. ↑  Porträt von Stine Bredal Oftedal Archived 2013-02-23 at Archive.is (նորվ.)
3. ↑  Verdens beste 14-åringer (նորվ.)
4. ↑  Spillerstaller eliteserien håndball kvinner 2007/8 Archived 2014-05-31 at the Wayback Machine. (նորվ.)
5. ↑  Topscore Postenligaen Kvinner Fjellhammer Sesongen 2007/2008 (նորվ.)
6. ↑  Bredal Oftedal blir proff i Paris (նորվ.)
7. ↑  Nuit du Handball : Stine Oftedal MVP ! (ֆր.)
8. ↑  Профиль на сайте Норвежской гандбольной федерации (նորվ.)
9. ↑  Sulland inn i EM-troppen (նորվ.)
10. ↑  Juniorjentene klarte det i Sør-Korea (նորվ.)
11. ↑  Familiedrama i NM-finalene (նորվ.)
12. ↑  «Spyd/Javelin Thro». Norwegian Athletics. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ մայիսի 9-ին. Վերցված է 2010 թ․ դեկտեմբերի 6-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Профиль на сайте ЕГФ Archived 2019-05-14 at the Wayback Machine. (անգլ.)
* Профиль на сайте клуба «Стабек»(չաշխատող հղում)
 (նորվ.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Olympic Channel · Եվրոհանդբոլ · ՄՕԿ · Նորվեգիայի հանդբոլի ասոցիացիա |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական · Munzinger |

 |
«**Կանչ**», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից՝ գրված 1891 թվականին։

Պատմություն
-----------

Հովհաննես Թումանյանն այս բանաստեղծությունը գրել է 1891 թվականի փետրվարին։

Եղիշե Չարենցի անվան գրականությոան և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդի №21-ում պահվում է մեկ ինքնագիր՝ հանված «Մուրճ» ամսագրի արխիվից, որի վրա մակագրված էր՝ *«Չթույլատրված»*, այս մակագրությունից կարելի էր ենթադրել որ «Մուրճ» ամսագրում տպագրությունն արգելել է գրաքննությունը։

Այս բանաստեղծությունն առաջին անգամ տպագրվել է Մոսկվայում՝ 1892 թվականին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծությունների երկրորդ հատորում (էջ 76-79), թվագրված՝ «*1891 թվականի փետրվար»,* այնուհեև 1908 թվականին Բաքվում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի գրքում (էջ 22-23), ապա՝ Երևանում 1940-1959 թվականին Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի գիտական հրատարակության առաջին հատորում (էջ 62-63)։

Բանաստեղծությունը արտատպվել է 1908 թվականին Բաքվում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններ գրքից։

Այս բանաստեղծությունը Թումանյանի առաջին շրջանի լավագույն բանաստեղծություններից մեկն է, որը բարձր է գնահատվել ժամանակակիցների կողմից։ Այս մասին ունենք քիչ թվով վկայություն։ Օրինակ՝ մանկավարժ և գրաքննադատ Գրիգոր Վանցյանը 1883 թվականի ապրիլի 8-ին բանաստեղծին հղած նամակում գրում է. «Կանչը» ամեն տեղ ֆուրոտ է անում. «Это действительно высокохудожественное произведение». *«Եթե Հովհաննես ջան, ուրիշ ոչ մի բան չգրեիր, այդ ստեղծագործությունդ բավական էր քեզ բանաստեղծի կոչմանը արժանացնելու։ Ունիս, այո՛, ուրիշ գեղեցիկ բաներ, ունիս և շատ թույլ բաներ, բայց «Կանչը», դա գլուխգործոցդ է դա մի գոհար է»:*

«Կանչ» բանաստեղծության համընդհանուր ջերմ ընդունելության մասին են վկայում նաև Թումանյանի երբեմնի դասընկեր, Ներսիսյան դպրոցի ուսուցիչ Արամ Առաքելյանը, ինչպես նաև մանկավարժ թարգմանիչ Ջալալ Տեր-Գրիգորյանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Թումանյան, Հովհաննես (1988). *Երկերի լիակատար ժողովածու*. Երևան: Հայկական ՍՍՀ ԳԱ հրատարակչություն. էջեր 565–566.

Վիքիդարանի պատկերանիշըՎիքիդարանի պատկերանիշը Վիքիդարանում կան նյութեր այս թեմայով՝  
**Կանչ (բանաստեղծություն)**
**Ալեքսանդր Պոպովի հուշարձան** (ռուս.՝ Памятник Александру Попову), հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության Եկատերինբուրգ քաղաքում, որը նվիրված է ռուս նշանավոր ֆիզիկոս, ռադիոյի գյուտարար Ալեքսանդր Ստեպանովիչ Պոպովին։ Տեղադրված է քաղաքի կենտրոնում, Պոպովի անվան պուրակում, որը գտնվում է Պուշկինի փողոցում։

Պատմություն
-----------

Ռադիոյի գյուտարար Ալեքսանդր Պոպովի հուշարձանը տեղադրելու գաղափարը ծնվել է դեռևս 1950-ական թվականներին։ Սակայն այդ գաղափարի իրականացումը սկսվել է միայն 1970-ական թվականներին։ Հուշարձանը տեղադրելու նախաձեռնողը դարձել է Սվերդլովսկի Ռադիոկենտրոնի պետ Ա. Ս. Մենշենինը։

Որպես հիմք ընդունվել է քանդակագործ Վ. Ե. Եգորովի տարբերակը, սակայն հուշարձանը պատրաստելու բարդությունը գերազանցել է Ուրալի կոմպրեսորների գործարանի հնարավորությունները, որտեղ ենթադրվում էր ձուլել արձանը։ Այդ պատճառով էլ Պոպովը պատկերված է խոհուն դիրքով նստած, թեև սկզբնապես նախատեսվում էր նրան տեղադրել կանգնած։ Հուշարձանը հավաքվել է էլեկտրական եռակցման օգնությամբ՝ մի քանի թուջե դետալներից և ողորկվել է։ Նկատի ունենալով հուշարձանի ստեղծման գործում ոչ միայն քանդակագործ Եգորովի, այլև ճարտարապետ Պ. Դ. Դեմինցևի և ինժեներ-մետաղագործ Լ. Ս. Դրեզինի մեծ ավանդը՝ վերջիններիս անունները նշված են արձանին փակցված տախտակի վրա։

Հուշարձանի հանդիսավոր բացումը կայացել է 1975 թվականի մայիսի 7-ին Քաղաքային լճակի և գլխավոր փոտատան մոտ, Հոգևոր ուսումնարանից ոչ հեռու, որտեղ սովորել է Պոպովը։ Հուշարձանն անմիջապես դարձել է տեսարժան վայր, իսկ Ուրալի դաշնային համալսարանի ռադիոֆակուլտետի ուսանողներն ու դասախոսները երկար տարիներ ավանդույթ ունեն՝ մայիսի 7-ի երեկոյան (Ռադիոյի օրը) Լենինի պողոտայով երթ կատարել դեպի հուշարձանը, այն լվանալ, ծաղիկներ դնել և ցուցաբերել իրենց հարգանքը գիտնականին։

2005 թվականին հուշարձանը կարգի է բերվել, ներկվել է բրոնզագույն և օծվել։ Հուշարձանի օծումը կատարել է Եկատերինբուրգի և Վերխոտուրիեի արքեպիսկոպոս Վիկենտին։

Հուշարձանի մոտ ստեղծվել է Պոպովի պուրակը, գործում է շատրվան։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Памятник Александру Попову — обязательный пункт экскурсии «Красная линия Екатеринбурга»». «Областная газета». 2013 թ․ սեպտեմբերի 13. Վերցված է 2013 թ․ նոյեմբերի 16-ին.
2. ↑  «В Екатеринбурге 19 августа после реставрации открыли памятник изобретателю радио А. С. Попову». ИА «Европейско-азиатские новости». 2005 թ․ օգոստոսի 19. Վերցված է 2013 թ․ նոյեմբերի 16-ին.

Աղբյուրներ
----------

* «Памятник Попову А.С.». Памятники всего мира. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ մայիսի 16-ին. Վերցված է 2012 թ․ ապրիլի 6-ին.
* «В Екатеринбурге радиофак УрФУ к 7 мая помоет памятник Попову, а потом выйдет на массовое шествие по центру города». Новости@mail.ru. 4 мая 2011. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ մայիսի 16-ին. Վերցված է 2012 թ․ ապրիլի 6-ին.
Դոգոնցի պարող
Թերեզա Կապլանը հավաքածուի մի մասի հետ
Երկվորյակների զույգ․*իբեջներ*, յորուբաների խաղալիք
Պապիե-մաշեից խաղալիք Մեռյալների օրվա առթիվ
**Կոպլանի հավաքածու**, ժողովրդական մանկական իրերի հավաքածու, որը պահվում է Ինդիանապոլիսի մանկական թանգարանում։ 1984 թվականին նվիրաբերվել է Ֆրենկ և Թերեզա Կապլանների՝ *Creative Playthings* ընկերության սեփականատերիերի կողմից։ Հավաքածուն այնքան մեծ էր, որ թանգարանից 9 ամիս է պահանջվել տեղափոխման համար օգտագործված 32 արկղերը բացելու համար։ Ֆրենկը մահացել է 1988 թվականին 77 տարեկան հասակում․ նրա մահից հետո Թերեզան հիշել է, որ հավաքորդության մեջ ինքն ավելի ակտիվ էր, չնայած իրականում հավաքածուն սկսել է աճել 1966 թվականից սկսած, երբ բիզնեսը վաճառվել է և Ֆրենկը այլևս չպետք է զբաղվեր ֆինանսական հարցերի լուծմամբ։ Կապլանը փորձագետ և էնտուիզիաստ էր, այնպես որ նա կազմել է հավաքածուի մասին մանրամասն հաշվետվություն՝ յուրաքանչուր առարկայի տալով նույնականացման համար՝ երկրի սահմանմամբ։ Նվիրատվության ավարտի պահին 20 հազար ինդեքսային քարտերը հավաքածուի նկարագրոթյամբ զբաղեցրել են կոշիկի 28 արկղ։

Թանգարանը հավաքածուի հասանելիությունը բացել է 1985 թվականի հուվարին։ Հավաքածուում կա մոտ 32 000 առարկա՝ սկսած խաղալիքներից և տիկնիկներից մինչև երաժշտական գործիքներ և դիմակահանդեսի դիմակներ 120 երկրից։ Հավաքածուի համար թանգարանը կազմակերպել է առանձին ցուցահանդես «Passport to the World» անվամբ, որը բացվել է 1986 թվականին։ Սկզբնական շրջանում Կապլան ամուսինները ցանություն ունեին հավաքածուի հիման վրա ստեղծել առանձին՝ Երևակայության և խաղերի թանգարան։ Հավաքածուի վրա 1965-1985 թվականների ընթացքում նրանք ծախսել են մոտ մեկ միլիոն դոլար․ դրանում երկրներից ամենավառ ներկայացված են Ճապոնիան, Մեքսիկան, Ռուսաստանը, Գերմանիան, Ինդոնեզիան և Հնդկաստանը։

Մանկական թանգարանը շարունակել է համալրել հավաքածուն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Brennan, Hope. «The Toy King». *Columbia Magazine*, 1987-10.
2. ↑  «Frank Caplan, 77, Toy Developer.» *The New York Times*, 1988-09-30.
3. 1 2 3 4 5  *Folk, Fantasy and Play: Selections from the Caplan Collection of the Children’s Museum of Indianapolis*. Indianapolis: Children’s Museum, 1991.
4. ↑  «Caplan Collection». *www.childrensmuseum.org*. The Children's Museum of Indianapolis. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ օգոստոսի 31-ին. Վերցված է 2011 թ․ օգոստոսի 20-ին.
5. ↑  «Toy maker Frank Caplan aided Children's Museum». *The Indianapolis Star*. 1988 թ․ սեպտեմբերի 30.
6. ↑  «Frank Caplan, 77, Toy Developer». *New York Times*. 1988 թ․ սեպտեմբերի 30.
7. ↑  *The Children's Museum of Indianapolis Newsletter* A Gift of Treasure: Celebrating 10 Years of Folk, Fantasy, and Play(անգլ.) // *Treasures* : journal. — 1994. — Т. 2. — № 3.
Ծլվլոցը
XIX դարի գերմանական նկար
**Եղնջաթռչնակ** (լատին․՝ *Troglodytes troglodytes*), **ցախսարեկ**, **եղնջուկ**, եղինջաթռչնակների ընտանիքի պատկանող թռչուն։

Նկարագրությունը
---------------

Եղնջաթռչնակի ընդհանուր փետրավորումը դարչնագույն է, կտուցը և աչքերը մուգ դարչնագույն են, թևերը կարճ՝ բութ ծայրով, մեջքը, թևերը և դեպի վեր ցցված կարճ պոչը շագանակագույն՝ լայնակի մուգ բծերով, որովայնը մոխրաշագանակագույն է։ Քաշը՝ 8-12 գ է, թևի երկարությունը՝ 44-55 մմ։

Երգը չափազանց հնչեղ է և զրնգուն։ Ծլվլում է իր չափերից անհամեմատ բարձր ձայներով։  

Արագաշարժ թռչուն է, վտանգի դեպքում վարկենապես թաքնվում է մացառներում։

Կենսակերպը
----------

Հայաստանում հանդիպող նստակյաց թռչուն է, ամռանը տարածվում է առավելապես անտառային գոտում, որտեղ գերադասում է անտառների բացատները, թփուտները։ Ձմռանը հանդիպում է ցածրադիր շրջաններում, մասնավորապես Արարատյան հարթավայրի գետերի հովիտներում, Երևանի շրջակայքի այգիներում և քաղաքամերձ անտառային գոտում։   

Սնվում է մանր անողնաշար կենդանիներով։

Բազմացումը
----------

*Troglodytes troglodytes* 
*Cuculus canorus canorus* + *Troglodytes troglodytes*
Բնադրվում է բարձրադիր շրջաններում, թփուտների, խիտ ճյուղերի մեջ։ Բույնը հյուսում է չոր խոտաբույսերից՝ գնդի ձևով, հաճախ հյուսում է 4-5 կեղծ բույն, որոնցում ձվեր չի դնում։ Մայիս-հունիս ամիսներին դնում է 4-7 կարմրագորշ պտերով սպիտակ ձու։

Տարածվածություն
---------------

Տարածված է Եվրոպայի անտառային գոտում, Փոքր Ասիայում, հյուսիսային Աֆրիկայում, Հյուսիսային Ամերիկայում։

Աղբյուրներ
----------

1. ↑  Մ. Ս. Ադամյան (1988). *Հայաստանի թռչունները*. Երևան: «Արևիկ». էջ 38.