**«Վեներա և Ադոնիս»**, Պիտեր Պաուլ Ռուբենսի և նրա աշակերտների նկարը, գտնվում է Պետական Էրմիտաժի հավաքածուում։

Նկարը պատկերազարդել է Պուբլիուս Օվիդիուս Նասոյի «Կերպարանափոխություններ» գրքի սյուժեներից մեկը, ըստ որի Վեներան սիրահարվում է երիտասարդ որսորդ Ադոնիսին և նրան սեր է խոստովանում.

> 
> Նա բարբառեց. «Կասեմ, և քեզ կզարմացնեն հրեշների  
> 
> Մեղքերը հին։ Արտասովոր գործից, սակայն, հոգնել եմ ես,  
> 
> Ահա՛ պատեհ իր ստվերով գուրգուրում է մեզ այն բարդին,  
> 
> Ճիմահողն էլ թախտ կլինի, կուզեմ հողին պառկել քեզ հետ»։  
> 
> Եվ, պատանուն սեղմվելով, պառկեց ապա խոտի վրա,  
> 
> Հետ ընկնելով՝ վիզը դրեց նրա գոգին։ Այսպես խոսեց,  
> 
> Իսկ բառեր արանքներում համբույրներ էր տալիս նրան։
> 
> 

Նկարն ստեղծվել է մոտավորապես 1610—1611 թվականներին։ Նկարի վաղ պատմությունը պարզաբանված չէ։ 1768 թվականին կայսրուհի Եկատերինա II-ը ձեռք է բերել այն կոմս Ի. Կոբենցլի հավաքածուի կազմում Բրյուսելից։

Նկարի ռենտգենասկոպիական հետազոտությունը Էրմիտաժի վերականգնման արհեստանոցում բացահայտել է Վեներայի և Ադոնիսի ոտքերի ներբանների շտկումներ, ինչպես նաև նկատելի է, որ Վեներայի կիսադեմը ենթարկվել է փոփոխությունների։

Մի շարք հետազոտողներ նշել են, որ Ռուբենսը նկարի միակ հեղինակը չի եղել։ Վաագենը կարծել է, որ Ռուբենսի վրձնին են պատկանել միայն կերպարների գլուխները և կենդանիները, Ռոոզեսը (1886—1892) համարել է, որ մարմինները նկարել է Ռուբենսը, իսկ շանը՝ Յան Վիլդենսը, իսկ մեկ այլ գրքում հավելել է, որ բնապատկերի հեղինակը Լուկաս վան Յուդենն է։ Բենուան բնապատկերը վերագրել է Յան Վիլդենսին։ Վարշավսկայան ևս նշել է, որ Ռուբենսը նկարն ստեղծել է աշակերտների հետ։

1609 թվականին Ռուբենսը մեծ նկար է ստեղծել կրկին այս սյուժեով և նմանատիպ կառուցվածքով, որը պահպանվում է Դյուսելդորֆի գեղարվեստի թանգարանում։ Էրմիտաժի տարբերակը համարվում է դրա փոքրացված «առանձնասենյակային» տարբերակը։ Նկարի ևս մի տարբերակ (կտավ, յուղաներկ, 114 × 111 սմ) գտնվել է Բեռլինի Բոդե թանգարանում։ Կարծում են, որ այն վերացել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։

Նկարը ցուցադրվում է Նոր Էրմիտաժի շենքի 247-րդ սրահում (Ռուբենսի դահլիճ)։

Հայտնի է Էրմիտաժի նկարի երեք կրկնօրինակներ՝ Մաուրիցհեյսի կրկնօրինակը (փայտ, յուղաներկ, 59 × 81 սմ), համարվում է, որ ստեղծվել է անմիջապես Ռուբենսի արվեստանոցոմ, մեկ այլ նմանատիպ կրկնօրինակ գտնվում է Դրեզդենի պատկերասրահում, ևս մեկ պատճեն՝ Բեռլինի մասնավոր հավաքածուում։

Գոյություն ունի Ռուբենսի ևս մեկ նկար այդ նույն թեմայով (կտավ, յուղաներկ, 197,5 × 242,9 սմ), որը ստեղծվել է մոտ 1600 թվականին և կառուցվածքային առումով բավականին տարբերվել է էրմիտաժյան աշխատանքից։ Պահվում է Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն թանգարանում։

* Նկարի Մաուրիցհեյսի կրկնօրինակըՆկարի Մաուրիցհեյսի կրկնօրինակը
* Դյուսելդորֆի տարբերակըԴյուսելդորֆի տարբերակը
* Մետրոպոլիտեն թանգարանի տարբերակըՄետրոպոլիտեն թանգարանի տարբերակը

Տես նաև
-------

* Վեներա և Ադոնիս (Տիցիանի նկար)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6
2. ↑
3. ↑  «Կերպարանափոխություններ». *Zangak*. Վերցված է 2021 թ․ մարտի 25-ին.
4. 1 2  *Варшавская М.* Картины Рубенса в Эрмитаже. — Л. 1975. — С. 82—87.
5. ↑  *Waagen G. F.* Die Gemäldesammlung in der Kaiserlichen Ermitage zu St. Petersburg nebst Bemerkungen über andere dortige Kunstsammlungen. — München, 1864. — S. 139.
6. ↑  *Rooses M.* L’oeuvre de P. P. Rubens. Histoire et description de ses tableaux et dessins. Anvers. 1886—1892. Vol. 1-5. — Vol. 3. — S. 176—177.
7. ↑  *Rooses M.* Rubens' Leben und Werke. — Stuttgart; Berlin; Leipzig, 1905. — S. 190—192.
8. ↑  *Бенуа А.* Путеводитель по картинной галерее Императорского Эрмитажа. — СПб. 1910. — C. 224.
9. ↑  Государственный Эрмитаж. — Рубенс, Питер Пауль. «Венера и Адонис».
10. ↑  *Бабина Н. П. Грицай Н. И.* Фламандская живопись XVII—XVIII веков. Каталог коллекции. — СПб.: Изд-во Государственного Эрмитажа, 2005. — С. 312.
11. ↑  The Metropolitan Museum of Art. — Peter Paul Rubens. Venus and Adonis.