recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Քլեր Մաքքեսկիլ** (անգլ.՝ Claire Conner McCaskill, հուլիսի 24, 1953(1953-07-24), Rolla, Միսսուրի, ԱՄՆ), ամերիկացի քաղաքական գործիչ, Միսսուրիի նահանգից ԱՄՆ սենատոր (2007-2019), դեմոկրատական կուսակցության անդամ։

Կենսագրություն
--------------

Նա սովորել է Կոլումբիայի (Միսսուրի) միջնակարգ դպրոցում, 1975 թվականին ավարտել Է Միսսուրիի համալսարանը, 1978 թվականին նույն համալսարանում ստացել է իրավունքի դոկտորի աստիճան (J. D.)։

1978 թվականին աշխատել է որպես դպիր Միսսուրիի վերաքննիչ դատարանում, 1978 թվականից մինչև 1982 թվականը՝ Ջեքսոնի շրջանի դատախազի օգնական։ 1983 թվականց մինչև 1992 թվականը զբաղվել է մասնավոր իրավաբանական պրակտիկայով։

1983-1988 թվականներին՝ Միսսուրիի Ներկայացուցիչների պալատի անդամ։

1992-1998 թվականներին եղել է Ջեքսոնի շրջանի դատախազ։

1998-2006 թվականներին՝ Միսսուրիի Հաշվիչ պալատի նախագահ։

2004 թվականին անհաջող փորձ ձեռնարկեց Միսսուրիի նահանգապետ ընտրվելու համար։

2006 թվականին ընտրվել է ԱՄՆ Սենատ՝ հաղթելով հանրապետական Ջիմ Թելենտին (ընդ որում՝ ընտրարշավի նրանց գումարային ծախսերը՝ կուսակցությունների հավաքած 19,8 միլիոնը, և թեկնածուների անձնական ընտրական ֆոնդերից 26 միլիոնն այդ տարի ամենամեծն են եղել բոլոր սենատական նախընտրական քարոզարշավների մեջ)։

2012 թվականին Սենատի ընտրություններում պաշտպանել է իր մանդատը Հանրապետական Թոդ Էյքինի հետ քաղաքական դիմակայությունում, որը, լինելով աբորտների համոզված հակառակորդ, հասարակության հատուկ ուշադրություն է գրավել այն ժամանակ հանրապետականների կողմից ծավալված արշավին իր մասնակցությամբ այսպես կոչված «օրինական բռնաբարության» շուրջ, որը հազվադեպ է հանգեցնում հղիության։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3
2. 1 2  Դավոս 2014 մասնակիցների ցանկ
3. ↑  «McCASKILL, Claire, (1953 - )»։ *Biographical Directory* (անգլերեն)։ United States Congress։ Վերցված է 2017-01-24
4. ↑  «CLAIRE MCCASKILL (D)»։ *Missouri Senate Race* (անգլերեն)։ NBC News։ Վերցված է 2017-01-24
5. ↑  Greg Giroux (2007-03-09)։ «FEC Highlights Spending Data on 2006 Senate Races» (անգլերեն)։ The New York Times։ Վերցված է 2017-01-24
6. ↑  «Missouri Election Results 2012: Claire McCaskill defeats Todd Akin in Senate race; Nixon reelected as governor» (անգլերեն)։ The Washington Post։ 2012-11-07։ Վերցված է 2017-01-24

Արտաքին հղումներ
----------------

* Gregory Lewis McNamee (2016-05-27)։ «Claire McCaskill» (անգլերեն)։ Encyclopedia Britannica։ Վերցված է 2017-01-24

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ · ՅուԹյուբ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Notable Names Database |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000040947304 · LCCN: n2005046312 · VIAF: 38784281 · WorldCat VIAF: 38784281 |

 |
Վուլկանյան ողջույն
Լեոնարդ Նիմոյը ցույց է տալիս վուլկանյան ողջույն
**Վուլկանյան ողջույն**, ձեռքով կատարվող ողջույնի ժեստ, երբ ափը, որի միջնամատն ու մատնեմատը բաժանված և ձգված են իրարից, առաջ է բարձրացվում։ Սովորաբար հասկացվում է որպես «Ապրի՛ր երկար և բարգավաճի՛ր», այս խոսքերը, ըստ էության, զուգակցում են այդ ողջույնի ժեստը, որը նույնպես համարում են համաձայնության ժեստ, ավելի պարզ ասած՝ «Օքեյ»։ Ողջույնը հորինել և հայտնի է դարձրել Լեոնարդ Նիմոյը, որը 1960-ական թվականների վերջին «Աստղային ճանապարհ։ Բնօրինակ սերիալ» հեռուստասերիալի բնօրինակ տարբերակում կատարում էր կիսավուլկան Սփոքի դերը։

Առաջին անգամ ժեստը կատարվել է 1967 թվականին՝ երկրորդ եթերաշրջանը մեկնարկող «Կատաղության ժամանակը» սերիայի ժամանակ։ Ժեստը մտացածին է. ենթադրվում է, որ դերասաններն այն ոչ թե ծալել են տեսախցիկի առջև, այլ բարձրացրել են իրենց ձեռքը ողջույնի ժամանակ, երբ զգացել են, որ ժեստը հաջողվել է ընդօրինակել։

Կղերական օրհնություն
«I Am Not Spock» ինքնակենսագրականում Նիմոյը գրել է, որ նա հիմնվել է Կղերական օրհնության վրա, երբ երկու ձեռքերը վերարտադրում են շին (ש) խորհրդանիշը, որն առաջացել է «շադդայ» բառից ((Ամենակարող) Աստված)։ Նիմոյը գրել է, որ մանուկ հասակում պապը նրան տարել է սինագոգ, որտեղ տեսել է այդ օրհնությունը և տպավորվել դրանով։

«Ապրիր երկար և բարգավաճիր» արտահայտության և Թեոդոր Սթարջոնի հորինած «Խաղաղություն և երկար կյանք» պատասխան արտահայտության համադրությունը նման է մերձավորարևելյան ողջույնների («աս սալամ ալեյքում/շալոմ ալեյխեմ» («խաղաղություն Ձեզ»), որին հաջորդում է «ուա ալեյքում աս սալամ/ալեյհեմ շալոմ» («Ձեզ էլ խաղաղություն») պատասխանը) ձևաչափին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Leonard Nimoy: 'Star Trek' fans can be scary»։ *Hero Complex*։ Los Angeles Times։ 2009 թ․ մայիսի 11։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ ապրիլի 21-ին
2. ↑  «Theodore Sturgeon»։ *Gary Westfahl's Bio-Encyclopedia of Science Fiction Film*։ The SF Site։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ ապրիլի 21-ին

Արտաքին հղումներ
----------------

* The Jewish Origin of the Vulcan Salute — a page by Rabbi Yonassan Gershom, with photos and diagrams of how the Salute forms the Hebrew letter Shin, the use of the Blessing Hands gesture on Jewish gravestones and jewelry, etc.

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Վուլկանյան ողջույն** կատեգորիայում։ |
**Տաբի** (ճապ.՝ 足袋)` ճապոնական ավանդական գուլպաներ, որոնց բթամատն առանձնացած է մյուս մատերից։ Դրանք հագել են և՛ տղամարդիկ, և՛ կանայք՝ մատով հողաթափերի հետ (ձորի, գետա) և այլ կոշիկների հետ։ Այն պարտադիր է կիմոնո կամ ճապոնական այլ ավանդական հագուստներ հագնելու դեպքում։ Տաբի հագել են նաև սամուրայները, և նինջաները՝ միջնադարում։

Ամենատարածված գույնը սպիտակն է։ Սպիտակ տաբի հագնում են պաշտոնական արարողությունների ժամանակ։ Տղամարդիկ ճանապարհորդության ժամանակ երբեմն հագել են սև կամ կապույտ տաբի։ Գունավոր տաբի կամ նախշավոր տաբի ավելի շատ կանայք են հագնում, քան տղամարդիկ։

Տաբի

Ձիկա-տաբի
---------

Շինարարները, ֆերմերները, այգեգործները, ռիկշաները և այլ աշխատողներ օգտագործում են այնպիսի տաբի, որը կոչվում է ձիկա-տաբի։ Այսպիսի տաբիները պատրաստվում են ավելի ամուր, ծանր և դիմացկուն նյութերից, և հաճախ ունենում են ամուր տակացուներ։ Սրանք ավելի նման են կոշիկների, քան գուլպաների։ Ինչպես սովորական տաբիները, ձիկա-տաբիները նույնպես կարելի է հագնել մատով հողաթափերի հետ։
Սակայն ժամանակի ընթացքում տակացուներն ավելի ամուր են պատրաստում և հնարավորություն է ստեղծվում, դրանք հագնել առանց հողաթափերի։

Ձիկա-տաբիները շատ հարմար են աշխատողների համար, քանի որ դրանցով ավելի հարմար է տեղաշարժվել։ 
Ճապոնիայի սահմաններից դուրս դրանք նույնպես հայտնի են։ Վաճառվում են արտարվեստների խանութներում և ինտերնետ խանութներում։ Բայց դրանք ոչ միայն գնահատվում և օգտագործվում են մարտարվեստով զբաղվողների կողմից, այլ նաև վազորդների, լեռնագնացների և հասարակ մարդկանց կողմից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Атлас самураев. — Росмэн, 2008. — С. 55, 63. — 64 с. — 5000 экз. — ISBN 5-353-02077-6.
2. ↑  Япония: Справочник / Георгий Ким, К. Саркисов, А. Сенаторов. — Республика, 1992. — С. 27. — 543 с. — 50 000 экз. — ISBN 5-250-01254-Х.

Արտաքին հղումներ
----------------

* zajcev\_ushastyj Евгения (2010-07-08)։ «Про носки-таби.» (сайт)։ *Записки японской домохоЗайки*
* «Как сделать таби своими руками, выкройки» (сайт)։ *Mitsumono*։ 2012-07-02

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | NDL: 00572486 |

 |
**Տալլինի քաղաքային թանգարան** (էստ․՝ Tallinna Linnamuuseum), Էստոնիայի մայրաքաղաք Տալլինի մշակութային հաստատություն, որը գտնվում է Վենեի փողոց, 17 հասցեում։

Ցուցադրություն
--------------

Թանգարանի ցուցադրությունն ընդգրկում է Էստոնիայի պատմության ժամանակաշրջանը՝ հնությունից մինչև Էստոնիայի անկախության վերականգնումը` 1991 թվականին։

Պատմություն
-----------

Թանգարանը հիմնադրվել է 1937 թվականին։

1963 թվականից այն զբաղեցնում է 15-րդ դարի պատմական առանձնատունը Վենեի փողոցում, որը նախապես վերականգնվել էր։ Վերականգնման աշխատանքների ընթացքում 1961 թվականին տան նկուղում հայտնաբերվել էր ջրհոր։ 1997-2000 թվականներին շենքը վերակառուցվել է։

2003 թվականին թանգարանն առաջադրվել է Եվրոպական թանգարանային ֆորումի (EMYA) մրցանակի։

Մասնաճյուղեր
------------

Կիկ ին դե Կյոկ աշտարակ

Աղջկա աշտարակ

Էդուարդ Վիլդեի թանգարան

Մանկության թանգարան

Միամիլլի մանկության թանգարան Կադրիորգում

Պետրոս I-ի տուն-թանգարան (Կադրիորգ զբոսայգի)

Լուսանկարչության թանգարան

Տալլինի ռուսական թանգարան

Յաանի Սեեկ տաղավար

Թամսաարե թանգարան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  «О музее — Tallinna Linnamuuseum»։ *linnamuuseum.ee*։ Վերցված է 2021-05-05
3. ↑  Таллиннский городской музей
4. ↑  В. Я. Вага Памятники архитектуры Эстонии. Л.: Стройиздат, 1980
5. ↑  «Вехи нашей истории — Tallinna Linnamuuseum»։ *linnamuuseum.ee*։ Վերցված է 2021-05-05

Արտաքին հղումներ
----------------

Տալլինի քաղաքային թանգարան

Տալլինի քաղաքային թանգարան

Տալլինի քաղաքային թանգարան Archived 2021-05-05 at the Wayback Machine.

Տալլինի քաղաքային թանգարան

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: nr96031675 · VIAF: 149793394 · WorldCat VIAF: 149793394 |

 |
**Քսիրոկրինիս** (հուն․՝ Ξηροκρήνη), շրջան Հունաստանի Սալոնիկ շրջանում։ Տեղակայված է քաղաքի հյուսիս-արևմտյան մասում։ Բնակչությունը մոտ 35 000 մարդ է։

Պատմություն
-----------

Սալոնիկի մետրոպոլիտենի և շենքերի կառուցման ժամանակ հայտնաբերվել է հելլենիստական շրջանի դամբարան։ Դամբարանը գոյություն է ունեցել մինչև վաղ քրիստոնեական ժամանակաշրջանը, երբ սկսել են հայտնվել բնակելի և արդյունաբերական շենքեր։ Մոտ 306 թվականին Մաքսիմիանոսի հրամանով Լանգադա և Այիու Դիմիտրիու փողոցների խաչմերուկում տանջել են Դիմիտրիա Սոլունսկու աշակերտին՝ Նեստոր Սոլունսկուն, որի հիշատակի օրը հոկտեմբերի 27-ն է (նոյեմբերի 9)։ Այդ փողոցների խաչմերուկում հայտնաբերվել են 5-րդ դարի առաջին կեսի եկեղեցու դամբարանի ավերակներ, որոնք կրել են սուրբ նահատակ Նեստորի կամ սուրբ նահատակներ Ագապիայի, Իրինայի և Խիոնիայի անունները։ Նոր կայարանի մոտ հայտնաբերվել է 6-րդ դարի եկեղեցու դամբարան։ 7-րդ դարում՝ սլավոնների վերաբնակեցման ժամանակ, ևս մեկ վաղ քրիստոնեական եկեղեցու դամբարան է ավերվել։

Օսմանյան տիրապետության օրոք վանական փողոցում կառուցվել են պահեստներ։

1897-1900 թվականներին Լանգադա փողոցում կառուցվել է Այիա-Պարասկևի եկեղեցին։

Անունը ստացել է Կոստանդնուպոլսի համանուն շրջանից։ Բնակեցվել է Կոստանդնուպոլսից, Փոքր Ասիայից, Արևելյան Թրակիայից և Արևելյան Ռումելիայից գաղթած մարդկանցով՝ փոքրասիական աղետից և հույն-թուրքական բնակչության փոխանակումից հետո։ 1924 թվականին Մոնաստիրիու փողոցում կառուցվել է Այիա-Պանդես եկեղեցին։ 1967 թվականին նրա տեղում բացվել է նոր՝ Այիա-Պանդես եկեղեցին։

Օկուպացիայի շրջանում այստեղ գտնվել է ապաստան և Դիմադրության շարժման տպարան։ Օկուպանտները հայտնաբերել և ոչնչացրել են տպարանը։ 1944 թվականի մայիսի 11-ին Ամբելոկիպիում ութ երիտասարդ մահապատժի է ենթարկվել։

1958 թվականին կառուցվել է Այոս-Նիկոլաոս մատուռը։ 1970-ական թվականներին այն վերանվանվել է Այիա-Կիրիլոսկե-Մետոդիոս մատուռ։ 1961 թվականին բացվել է երկաթուղային նոր կայարան։ 1970 թվականին Լանգադա փողոցի մոտ կառուցվել է Այոս-Նիկոլաոս եկեղեցին։

Լանգադա փողոցի մոտակայքում է գտնվում Այոս-Աթանասիոս-Նեոմարտիրս մատուռը՝ նոր նահատակված Աթանաս Ֆեսսալոնիկացու անունով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Св. Димитрий Ростовский. Страдание святого мученика Нестора // Жития святых. — М. 1903—1911.
2. ↑  Γιώργου Καζάνα (2013 թ․ փետրվարի 15)։ «Ξηροκρήνη – μια ιστορική γειτονιά του Δήμου Θεσσαλονίκης» (հունարեն)։ Ενωση Μικρασιατών Φοιτητών։ Վերցված է 2018 թ․ հունվարի 25
**Հարվարդի բնագիտության պատմության թանգարան** (անգլ.՝ Harvard Museum of Natural History), Մասսաչուսեթս նահանգի Քեմբրիջ քաղաքում գտնվող Հարվարդի համալսարանի թանգարան-մասնաճյուղ։

Պատմություն
-----------

Թանգարանը հիմնադրվել է 1995 թվականին՝ երեք թանգարանների միավորման արդյունքում։

* Հերբարիում (չորացած բույսերի հավաքածու)
* Համեմատական կենդանաբանության թանգարան
* Հանքաբանական թանգարան

Բնագիտության պատմության թանգարանը Փիբոդիի Հնագիտության և Ազգաբանության թանգարանի հետ գտնվում են նույն շենքում։ Մուտքի տոմսը իրավունք է տալիս այցելել երկու թանգարանն էլ։

Թանգարանի մշտական ցուցադրություններին այցելուները կարող են ծանոոթանալ այստեղ գտնվող հարուստ հավաքածուներին. անողնաշարավոր բրածոներից և դինոզավրերից մինչև հսկա կաթնասուններ և թռչուններ։ Թանգարանի հավաքածուների մեջ առկա է աշխարհում միակ Կրոնազավրի կմախքը։ Այդ թվում կա նաև հանքաբանական հավաքածուներ, որտեղ ներկայացվում են հանքեր և երկնաքարեր։ Թանգարանի տեսարժանությունը կայանում է իր բույսերի ապակե մոդելների հավաքածուներով։ Այստեղ շարունակ կազմակերպվում են ցուցահանդեսներ, հանրային դասախոսություններ և դպրոցականների համար էքսկուրսիաներ։

Հավաքածուներ
------------

* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Թանգարանի պաշտոնական կայքը

Արտաքին հղումներ
----------------

* Harvard Museum of Natural History (անգլ.)


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Հարվարդի բնագիտության պատմության թանգարան***էջը Վիքիպահեստում |



|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BIBSYS: 8036009 · ISNI: 000000010108665X · LCCN: no2005013740 · VIAF: 150453357 · ULAN: 500355592 · WorldCat VIAF: 150453357 |

 |
**Տանել Տեյն** (հունվարի 10, 1978(1978-01-10), Տարտու, Էստոնական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), էստոնացի նախկին պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ։ 2008 թվականին հռչակվել է Էստոնիայի տարվա խաղացող։ Մեկ մրցաշրջան բասկետբոլ է խաղացել Բրուկլինի սուրբ Ֆրենսիսի քոլեջի տղամարդկանց թիմում։

Պրոֆեսիոնալ կարիերա
-------------------

Տեյնն իր կարիերան սկսել է 1993 թվականին հայրենի Տարտու քաղաքի համալսարանական թիմում, որի կազմում մասնակցել է 2000 և 2001 թվականների Էստոնիայի բասկետբոլի առաջնություններին ու Էստոնիայի բասկետբոլի գավաթի երեք մրցումների (2000-2002)։ 2003 թվականի հուլիսին պայմանագիր է կնքել «Շլյոնսկ» բասկետբոլային ակումբի հետ, մասնակցել Եվրալիգային ու 2004 թվականին նվաճել Լեհաստանի գավաթը։ Մինչև 2005 թվականի նոյեմբերին Տարտուի համալսարան վերադառնալը հանդես է եկել նաև «Ալբա Բեռլին» ու ռուսական «Զենիթ» թիմերի կազմում։ Հաղթել է ևս երեք էստոնական առաջնություններում՝ 2007, 2008, 2010 թվականներին։

Կարիերա ազգային թիմում
----------------------

1998 թվականին սկսել է խաղալ Էստոնիայի բասկետբոլի տղամարդկանց ազգային հավաքականի կազմում, որի հետ մասնակցել է Եվրոբասկետ 2001 առաջնությանը, վաստակելով միջին հաշվով 5.3 միավոր։ Թիմը մրցաշարն ավարտել է 0-3 հաշվով՝ 14-րդ տեղով։

Հակասություն
------------

2010 թվականի հունիսի 11-ին Թեյնը գրավել է ԶԼՄ-ների ուշադրությունը այն բանից հետո, երբ փրկարարները նրան իջեցրել էին Տարտուի հետիոտնային կամրջից, որտեղ նա ընկած էր հարբած վիճակում։

Մրցանակներ և նվաճումներ
-----------------------

* 5× Էստոնիայի լիգայի չեմպիոն՝ 2000, 2001, 2007, 2008, 2010
* 3× Էստոնիայի գավաթակիր՝ 2000, 2001, 2002
* Լեհաստանի գավաթակիր՝ 2004
* Էստոնիայի տարվա խաղացող՝ 2008
* 3× Էստոնիայի լիգայի ամենաարժեքավոր խաղացող՝ 2001, 2002, 2006
* Էստոնիայի լիգայի փլեյ-օֆի ամենաարժեքավոր խաղացող՝ 2000
* Թստոնիայի լիգայի եզրափակիչի ամենաարժեքավոր խաղացող՝ 2007
* 4× համաէստոնական լիգա՝ 2001, 2006, 2008, 2008

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Էստոնական մարզական կենսագրական բառարան (эст.)
2. ↑  College Basketball at Sports-Reference.com
3. ↑  «Tanel Tein» (էստոներեն)։ ESBL
4. ↑  «Tein, Tanel»։ *FIBA.com*
5. ↑  «Kaarsillalt alla toodud purjus magaja oli korvpallitäht Tanel Tein»։ *Õhtuleht* (Estonian)։ հունիսի 11, 2010։ Արխիվացված է օրիգինալից օգոստոսի 19, 2010-ին։ Վերցված է հունվարի 10, 2013  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Tanel Tein at basket.ee
* Tanel Tein at euroleague.net
* Tanel Tein at fiba.com

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Basketball-Reference.com (Եվրոպա) · ESBL · Eurobasket.com (խաղացող) · EuroLeague (խաղացող) · RealGM · Sports-Reference.com (քոլեջ) · ՖԻԲԱ |

 |
**Արամայիս Պարոն-Վարդյան** (1880, Կիրասոն, Կիրասոնի գավառ, Տրապիզոնի նահանգ- 1915, Կիրասոնից դուրս), հայ դեղագործ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1880 թվականին Տրա­պի­զո­նի նա­հան­գի Կի­րա­սո­նի գա­վա­ռի Կի­րա­սոն քա­ղա­քում։ Դե­ղա­գործ Եղիա Պարոն-Վարդյան ի եղ­բայրն է։ Ավար­տել է Բեյ­րութի Սեն Ժոզեֆ ֆրանսիական համալսարանի բժշկա­կան ֆա­կուլ­տե­տի դե­ղա­գոր­ծա­կան բա­ժի­նը։ Կի­րա­սո­նում եղ­բայրներով սե­փա­կան դե­ղա­տուն են ու­նե­ցել և դե­ղա­գործ աշ­խա­տել։ 1915 թվականին թուր­քե­րը կո­ղոպ­տել են դե­ղա­տու­նը, իսկ եղ­բայր­նե­րին սրա­խող­խող արել Կիրասոնից դուրս։

Գրականություն
-------------

* Հայ բժշկու­թե­ան տո­ւած զո­հե­րը, ցու­ցա­կագ­րո­ւած վա­ւե­րա­կան փաս­տե­րով, Կ. Պո­լիս, 1919։
* Հայ­րա­պե­տյան Վա­նիկ, Էջեր Հա­յաս­տա­նի դե­ղա­գոր­ծու­թյան պատ­մու­թյու­նից, Երև­ան, 1990։

Աղբյուր
-------

Հարություն Մինասյան, Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայի Հանրապետությունում բռնաճնշումների և ցեղասպանության ենթարկված հայ բժիշկներ, Երևան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։
**Տատ** (**մեծ մայր**, **տատիկ**), hոր կամ մոր մայրը, պապիկի կինը։ Թոռներ ունեցող կին։

Խոսակցականում այս բառը հաճախ օգտագործում են տարեց կանանց դեպքում։

Տատիկները, ինչպես նաև պապիկները, հանդիսանում են մեծ ընտանիքների կարևոր անդամներ։ Ավանդական մշակույթում տատիկները և պապիկները ունեն հստակ որոշակի դեր, որն արտահայտվում է ընտանիքի փոքր երեխաների խնամքով։ Տատիկների և պապիկների դերը, որպես կանոն, կորչում է՝ միաբջիջ ընտանիք ստեղծելուն պես։

Այն դեպքերում, երբ ծնողները չեն կարողանում ապահովել իրենց երեխաների խնամքը, տատիկը և պապիկը կարող են հանդես գալ որպես ուղեկցող կամ խնամող։ Իսպանիայում, ամեն տարի, սկսած 1998 թվականից հուլիսի 26֊ը, նշվում է տատիկների և պապիկների տոնը։

Ամենաերիտասարդ տատիկը համարվում է ռումինուհի Ռիֆկա Ստանեսկումը։ Նա 12 տարեկանում Մերի անունով երեխա է ունեցել, իսկ վերջինս էլ երեխա է ունեցել 11 տարեկանում։ Արդյունքում Ռիֆկան 23 տարեկանում դարձել է տատիկ։
Ըստ ռուսական օրենքի տատիկը համարվում է երկրորդ հերթի ժառանգորդ։

Մշակույթում
-----------

### Ֆիլմեր

* «Տատիկ» (2015)
* «Տատիկ բոլորի համար»(1987)
* Ես, տատիկը, Իլիկոն և Իլարիոնը (1963)

### Կերպարվեստ

* Օլգա Բոզնանսկա «Տատիկի անվանակոչության օրը»(1889)Օլգա Բոզնանսկա «Տատիկի անվանակոչության օրը»  
(1889)
* Գեորգիոս Յակովիդիս Տատիկն իր սիրելի թոռնիկի հետ (1893)Գեորգիոս Յակովիդիս Տատիկն իր սիրելի թոռնիկի հետ (1893)

### Քանդակագործություն

* Մե՛նք ենք մեր սարերը, առավել հայտնի է «Պապիկ-տատիկ» անունով, քանդակագործ՝ Սարգիս ԲաղդասարյանՄե՛նք ենք մեր սարերը, առավել հայտնի է «Պապիկ-տատիկ» անունով, քանդակագործ՝ Սարգիս Բաղդասարյան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Рифка Станеску, бабушка в 23 года (Румыния) | | Неизвестная планета»։ *terra-z.com*։ Վերցված է 2019 թ․ հունիսի 12

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4022219-6 · LCCN: sh85056408 |

 |
**Արդյունաբերական էկոլոգիան,** շրջակա միջավայրի և արդյունաբերության (ինչպես առանձին ձեռնարկությունների, այնպես և տեխնիկական ոլորտի) փոխազդեցությունն է, և հակառակը շրջակա միջավայրի պայմանների ազդեցությունն է՝ ձեռնարկությունների և նրանց համալիրների գործունեությանը։

Հիմնական օբյեկտներ
------------------

Շրջակա միջավայրում հիմնական օբեկտները առանձնացնում են արդյունաբերության ազդեցության հետրյալ գոտիները․

1․Օդ (մթնոլորտային օդ)

2․Ջուր (գրունտային, մակերևույթաին)

3․Հող

4․Աղմուկ, թրթիռ

5․Էներգետիկ ազդեցություն

* էլեկտրամագնիսական
* ճառագայթային

Հիմնված նշված գոտիների վրա դիտարկվում է ձեռնակությունների տեխնոլոգիական գործընթացների ազդեցությունը շրջակա միջավայրում փոքրացնելու նպատակով։

Մաքրող համակարգի ներդրման, շրջակա միջավայրի մոնիտորինգի, շրջակա միջավայրի աղտոտման տուգանքների արդյունքում տեսանելի է, որ ձեռնարկություննների վրա ավելի էժան է նստում տուգանքների վճարումը։
Սրա հետ կապված ինժեներ-էկոլոգների հիմնական գործունեությունը ձեռնարկությունների վրա(որոնց համար արդյունաբերական էկոլոգիան հանդիսանում է հիմնական կարգապահությունը)ավարտվում է վերահսկող կազմակերպությունների հետ պայքարով։ Դա հանգեցնում է Ռուսաստանի գործող օրենսդրությունը անհրաժեշտության դեպքում մանրամասնորեն իմանալուն։ 
Այս առարկայի վերջին հրատարակությունը հիմնականում դիտարկում է ձեռնարկության էկոլոգիական հիմնական փաստաթղթերի փաթեթը(եթե հաշվի չառնել վիճակագրական տվյալները այն մասին թե ինչպես ամեն ինչ վատ է, ինչ կարելի է գտնել այդ առարկային ուղեկցող այլ աղբյուրներում)։

Ձեռնարկության կենսական շրջափուլ
-------------------------------

Այս աղբյուրի հետ կապված ձեռնարկության կենսական շրջափուլը բաժանվում է մի քանի փուլերի․

1. ձեռնարկության կառուցման մտադրություն,
2. ձեռնարկության շինարարություն,
3. ձեռնարկության գործունեություն,
4. ձեռնարկության կատարելագործում,
5. ձեռնարկության լուծարում։

Այս փուլերից յուրաքանչյուրը բավականին մանրամասնորեն կանոնակարգված է օրենսդրությունում։Յուրաքանչյուր փուլ ուղեկցվում է փաստաթղթերի իր փաթեթով։

Շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության գնահատման պրոցեդուրա
Ձեռնարկության նախագիծ (պարտադիր բաժին «Շրջակա միջավայրի պահպանություն»)

Փաստաթղթերի փաթեթ

1. Առավելագույն թույլատրելի վերականգնում
2. Առավելագույն թույլատրելի արտանետումներ
3. Թափոնների արտադրության ստանդարտների նախագիծ և դրանց տեղավորման սահմանափակումներ
4. Ամենամյա արտանետումների և վերականգնումների համալիր
5. Վտանգավոր թափոնների կառավարման լիցենզիա
6. Վտանգավոր արտանետումների անձնագրեր
7. Պայմանագրեր ընդունող կազմակերպությունների հետ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Allenby, Brad (2006). "The ontologies of industrial ecology" (PDF). Progress in Industrial Ecology. Inderscience Enterprises Ltd. 3 (1/2): 28–40. doi:10.1504/PIE.2006.010039.

Գրականություն
-------------

* *Зайцев В. А.* Промышленная экология. — М.: Бином. Лаборатория знаний, 2012. — С. 512. — ISBN 978-5-9963-0812-5

1. Промышленная экология: Учебное пособие / Под ред. В. В. Денисова. — М: ИКЦ Март, 2007
**Տարասովի առանձնատուն** (ռուս.՝ Усадьба Тарасова ), Եկատերինբուրգի կենտրոնում գտնվող շենքերի համալիրի պատմական անվանումն է, որի մի մասը ներկայումս ընդգրկված է Սվերդլովսկի մարզի նահանգապետի նստավայրի ճարտարապետական անսամբլի մասում։

Պատմություն
-----------

Վաճառական Տարասովները քաղաքի առափնյա լճակների մոտ են հաստատվել 19-րդ դարի կեսերին, երբ Կիշտիմի լեռնային շրջանի նախկին ղեկավար Գրիգորի Ֆեդոտովիչ Զոտովի ժառանգներից գնել են քարե հին տունը։ Այդ ժամանակից ի վեր առափնյա փողոցը կոչվել է Տարասովսկի։ Առանձնատունը կառուցվել է կլասիցիզմի ոճով, հնարավոր է ճարտարապետ Միխայիլ Պավլովիչ Մալախովի մասնակցությամբ և նույնիսկ կրել 19-րդ դարի երկրորդ կեսի ազդեցությունը՝ պահպանելով նախկին ոճային ուրվագիծը։ Տարասովի տան կողաշենքում 1910 թվականին տեղակայված է եղել Ուրալ լեռնահանքային տեխնիկների միությունը, որի քարտուղարը Վ. Մ. Բիկովն էր։ Այստեղ է եղել բոլշևիկների (հյուսիսային թև) ընդհատակյա բնակարանը։

1917 թվականի հեղափոխությունից հետո Տարասովները հեռացել են և առանձնատունը դատարկվել է։ Խորհրդային ժամանակաշրջանում այն դարձել է Ուսուցչի տուն։ 1997 թվականի աշնանը վաճառական Տարասովի առանձնատան շենքը ներառող համալիր շինությունը ճարտարապետ Արկադի Զասլավսկու նախագծով ենթարկվել է լայնածավալ վերակառուցման, որից հետո առանձնատունը դարձել է քաղաքի ամենահին քարե շենքերից մեկը։

Պահպանվել է կառույցների մի մասը՝ գլխավոր երկհարկանի տունը, մեկհարկանի կողաշենքը (հարավային), պարսպով քարե դարպասը։ Դրանք օգտագործվում են որպես Սվերդլովսկի մարզի նահանգապետի նստավայրի մի մաս։ Դրա կազմի մեջ է մտնում նաև հարևանությամբ գտնվող Սևաստյանովի տունը։ Կառույցը գտնվում է Գորկու փողոցի 21 հասցեում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Перечень объектов культурного наследия, находящихся на территории муниципального образования «город Екатеринбург»
2. ↑  «Усадьба купца Тарасова – одно из старейших зданий в Екатеринбурге. Фото»։ *www.hobbysalon.ru* (ru-ru)։ Վերցված է 2018-03-30
**Արեշ-Հավարիքի բարբառ**, հայերենի միջճյուղային բարբառ։

Խոսել են Ադրբեջանական ԽՍՀ Արեշի շրջանի (հետո՝ Խալդան) վեց գյուղեր (Քյանդակ, Հավարիք, Արեշ, Մամեդթավա, Խանավադ, Մազրղա)։

Բաղաձայնական համակարգը եռաստիճան է, անտեղաշարժ։ Ունի գրական լեզվի բոլոր ձայնավորներից բացի, նաև ä, ö, ü ձայնավորները. երկբարբառները վերածվել են պարզ հնչյունների. հոգնակիներն են՝ **էր, էք** (նար բազմավանկ բառերի համար)։ Ունի յոթ հոլով. ներկայի առաջին դեմքը կազմվում է գրական հայերենի անկատար դերբայի երկրորդական ձևով և օժանդակ բայով (**գյիրէլիս ըմ**). մնացած դեպքերում **ում** վերջավորությունը դրվում է անորոշ դերբայի վրա (**գյիրէլում ըս** և այլն)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հ. Զ. Պետրոսյան, Ս. Ա. Գալստյան, Թ. Ա. Ղարագյուլյան (1975)։ *Լեզվաբանական բառարան*։ Երևան: ՀՍՍՀ ԳԱ հրատարակչություն։ էջ էջ 35

Գրականություն
-------------

* Գ. Տեր-Պողոսյան, Հավարիքի բարբառը, Բանբեր Հայաստանի գիտական ինստիտուտի, գիրք Ա և Բ, էջ 160-175։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 23)։*  |
**«Տարվա եղանակներ»** (իտալ.՝ l Quattro stagioni), չորս նկարների շարք, որն ստեղծվել է Ջուզեպպե Արչիմբոլդոն (իտալ.՝ Giuseppe Arcimboldo, 1527-1593) 1563 թվականին։ 1569 թվականին այն նվիրվել է կայսր Մաքսիմիլիան II-ին «Չորս տարերք» նկարների շարքի հետ միասին, որն ստեղծվել է 1566 թվականին։ 1573 թվականից նկարների շարքը պահվում է Լուվրի թանգարանում։ Նկարվել է յուղաներկով կտավի վրա։ Յուրաքանչյուր նկարի չափը 76 × 64 սմ է։

Պատմություն
-----------

«Տարվա եղանակներ» շարքը, որը պահվում է Լուվրում, 1563 թվականի նկարների շարքի երկրորդ տարբերակն է։ 1563 թվականի շարքից պահպանվել են միայն երկու նկարներ՝ «Ձմեռ» և «Ամառ», որոնք ցուցադրվում են Վիեննայի Արվեստի պատմության թանգարան։ 1573 թվականին կայսր Մաքսիմիլիան II-ը Արչիմբոլդոյին պատվիրել է «Տարվա եղանակներ» շարքի պատճենը, որպեսզի նվիրի իր ընկերոջն ու դաշնակցին՝ Սաքսոնիայի կուրֆյուրիստ Ավգուստին՝ ի նշան աջակցության նրա որդու՝ Ռուդոլֆի, որն ընտրվել է Հռոմեական Սրբազան կայսրության կայսր։ Այդ պատճառով էլ Սաքսոնիայի գերբը՝ երկու խաչված սրեր, հայտնվել են Ձմռան խորհրդանշական թիկնոցի վրա։

Նկարագրություն
--------------

«Տարվա եղանակներ» շարքի նկարները («Գարուն», «Ամառ», «Աշուն», «Ձմեռ») տարվա չորս եղանակների փոխաբերական դիմանկարներն են։ Դրանք խորհրդանշում են մարդկային կյանքի պարբերաշրջանները՝ պատանեկություն, երիտասարդություն, հասունություն և ծերություն։ Դիմանկարները կազմված են մրգերից, բանջարեղենից, ծաղիկներից և այլ բույսերից, որոնք բնորոշ են տվյալ եղանակին։ Այդպիսով, պատանի Գարունն ամբողջությամբ կազմված է բույսերից ու բազմաթիվ բուրավետ ծաղիկներից։ Երիտասարդ փարթամ Ամառը, որը հագել է ծղոտե բլուզ, կազմված է մրգերից ու բանջարեղեններից։ Աշունը, որը պատկերված է ուրախ հասուն մարդու կորպարով, հավաքված է հասուն մրգերից ու արմատապտուղներից։ Ձմեռը՝ զառամյալ մի ծերունի, կազմված է կոճղից և ծածկված է ծղոտից խորհրդանշական թիկնոցով։ Բնության ստույգ պատկերված տարերը նկարիչը միավորել է մարդկային բարդ ձևի մեջ։ Նկարներից յուրաաքանչյուրը շրջանակված է ծաղկային շղթայով։ Ենթադրվում է, որ ծաղկաշղթաները ավելացրել է այլ նկարիչ 17-րդ դարում։ «Տարվա եղանակների» անդադար շրջապտույտը եղել է նաև Հաբսբուրգների տոհմի տիրապետության գերակայությունը կրոնական անհանգստությունների և թուրքական սպառնալիքների նկատմամբ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Les Saisons»։ Louvre։ Վերցված է 2019 թ․ հոկտեմբերի 14
2. ↑  «Лето»։ Kunstmuseum Wien։ Վերցված է 2019 թ․ հոկտեմբերի 14
3. ↑  «Зима»։ Kunstmuseum Wien։ Վերցված է 2019 թ․ հոկտեմբերի 14
4. 1 2  «Les Saisons»։ PANORAMA DE L’ART։ Վերցված է 2019 թ․ հոկտեմբերի 14
5. ↑  «Giuseppe ARCIMBOLDO»։ Louvre։ Վերցված է 2019 թ․ հոկտեմբերի 14
**Արթուր Գֆի** (ֆր.՝ Artus Gouffier, duc de Roannez կամ duc de Rouannais, 1627 - հոկտեմբերի 4, 1696(1696-10-04), Մերի սյուր Սեն), Պուատոյի նահանգապետ, վերջին դուքս դե Ռոաննե Գֆիերի դինաստիայից, Բլեզ Պասկալի ամենամոտ ընկերներից մեկը։

Կենսագրությունը
---------------

Արթուր Գիֆի վերակառուցած Ուարոնի դղյակը Պուատոյում
Անրի Գֆիերի որդին, մարքիզ Բուասի, կոմս Մոլեվրի (1605—24 օգոստոսի 1639) և Անն-Մարի Պեր (մահացել է 1676)։ Տասնհինգ տարեկանում իր պապ Լուի Գիֆերից ժառանգել է Ռոհաննայի դուքս բարձր կոչումը (1575—1642)։ Ծառայել է բանակում, 1649 թվականին նշանակվել է բանակի մարշալ (ֆրանսիական Maréchal de camp - բրիգադայի գեներալ)։ 1651 թվականին նա ստանում է Պուատոյի նահանգապետի պաշտոնը։ Այդ տարածքում է գտնվում նրան պատկանող հողերի մեծ մասը և դքսի նստավայր-Ուարոնի դղյակը (ֆր.՝ Château d’Oiron)։ 1654 թվականին Լյուդովիկ XIV թագադրման արարողակարգին դուքսը կրում է թագավորի դաշույնը։

1652 թվականին ծանոթանում է Բլեզ Պասկալի հետ։ Դքսի և գիտնականի միջև ստեղծվում է ընկերական փոխհարաբերություններ, որը կապված էր ընդհանուր հետաքրքրություններով՝ չնայած պապի հակաաստվածային ոգով դաստիարակությանը, դե Պուանան, այնուամենայնիվ, հետաքրքրվում էր կրոնի հարցերով։ Նա հրապուրված էր նաև մաթեմատիկայով։ Պասկալը հաճախ էր հյուրընկալվում դքսի տանը, որտեղ նրա համար հատուկ սենյակ էր առանձնացված։

Դուքս դե Պուանան եղել է Պուատի ճահիճների չորացման ընկերության բաժնետեր, որտեղ և ներգրավել էր Պասկալին։ Իր ընկերոջ, գիտնական դոկտոր դե Ռոհանայի ազդեցությամբ զբաղվել է Յանսենիզմի գաղափարներով և փոխել իր կյանքի ձևը։ Նա հրաժարվել է հարուստ Ժառանգորդ օրիորդ դե Մեսմի հետ ամուսնությունից և պատրաստվում էր դառնալ Պոր֊Ռոյալյայի ճգնավոր, զրկելով իրեն նահանգապետի լիազորություններից։ Նման փոփոխությունները դքսի ընտանիքում հավանության չարժանացան, իսկ ինքը՝ Պասկալը դրա հետևանքով քիչ էր մնում կյանքից զրկվեր։ Մի անգամ դքսի տան իր սենյակ է ներխուժում դաշյունով ծառան։ Գիտնականին մահից փրկում է միայն այն, որ այդ օրը նա հեռանում է տնից ավելի վաղ, քան անում էր միշտ։

1658 թվականին դուքս դե Պուանան համոզում է Պասկալին, որն այդ ժամանակ հեռացվել էր գիտական գործունեությունից և չէր պատրաստվում հրապարակել իր հայտնագործությունները՝ խնդրի լուծումները կապված ցիկլոիդների հետազոտման հետ, անցկացնելով մրցույթ մաթեմատիկների միջև կոմպլեքս խնդիրների լուծման հետ կապված։

1662 թվականին գլխավորում է Փարիզի ձեռնարկությունը` էժան հանրային կառքերի շարժման տեղափոխման գործով (ծածկակառքերը հետագայում ստացել են հանրակառքեր անվանումը), որի ստեղծման գաղափարը տվել է Պասկալը։

Պասկալի մահից հետո 1662 թվականին Պուանան փորձում է հրատարակել նրա փիլիսոփայական աշխատությունները։ Իր քրոջ Շառլոտայի օգտին նա հրաժարվում է դքսի կոչումից (1667), որն դավաճանել էր(1667) իր ամուսնուն՝ Ֆրանսուա դե լա Ֆեյյադին, հայտնի զորահրամանատարի հորը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Early Modern Letters Online
2. 1 2  Тарасов, 1979, с. 166.
3. ↑  Тарасов, 1979, с. 223.
4. ↑  Тарасов, 1979, с. 266—267.
5. ↑  Тарасов, 1979, с. 320.

Գրականություն
-------------

* *Тарасов, Борис Николаевич.* Блез Паскаль. — М.: Молодая гвардия, 1979. — 334 с. — 100 000 экз.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Гербы герцогов де Роанне Archived 2018-11-13 at the Wayback Machine.
**Օլգա Ալեքսեևնա Նիկիտինա** (ռուս.՝ Ольга Алексеевна Никитина, նոյեմբերի 26, 1998(1998-11-26), Լիպեցկ, Ռուսաստան), ռուս սուսերամարտիկ։ 2020 թվականի օլիմպիական չեմպիոն թիմային առաջնությունում, աշխարհի և Եվրոպայի չեմպիոն։ Սպորտի վաստակավոր վարպետ։ Ունի կրտսեր սերժանտի զինվորական կոչում։

Կենսագրություն
--------------

Օլգա Նիկիտինան ծնվել է 1998 թվականի նոյեմբերի 26-ին Մոսկվայում։ Դարձել է աշխարհի պատանեկան առաջնության քառակի չեմպիոն և Եվրոպայի պատանեկան առաջնության եռակի չեմպիոն։

2017 թվականին դարձել է սուսերամարտի Ռուսաստանի չեմպիոն։

2019 թվականի ապրիլին Ռուսաստանի առաջնությունում Օլգա Նիկիտինան անհատական մրցումներում տարել է իր երկրորդ հաղթանակը ազգային առաջնությունում։

2019 թվականին Օլգա Նիկիտինան դարձել է Եվրոպայի չեմպիոն՝ հաղթելով Դյուսելդորֆում ընթացող մայրցամաքային առաջնությունում, իսկ մեկ ամիս անց նույն ծրագրում նվաճել է աշխարհի առաջնության առաջին ոսկե մեդալը։ 2019 թվականի դարձել է Չինաստանի Ուհան քաղաքում անցկացվող Համաշխարհային ռազմական խաղերի թիմային մրցույթի հաղթող։

Լավագույն միավորներ
-------------------

### Աշխարհի առաջնություններ

* 01 1st թիմային առաջնություն (2019)

### Եվրոպայի առաջնություններ

* 01 1st թիմային առաջնություն (2019)

### Ռուսաստանի առաջնություններ

* 01 1st անհատական առաջնություն (2017, 2019)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  «Никитина Ольга Алексеевна» (ռուսերեն)
3. ↑  «ОЛЬГА НИКИТИНА: «Самое важное – настрой на каждый бой!» - Федерация фехтования России»։ www.rusfencing.ru։ Վերցված է 2019-06-21

Արտաքին հղումներ
----------------

* Օլգա Նիկիտինայի էջը FIE սուսերամարտի միջազգային ֆեդերացիայի կայքում(անգլ.)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | EFC · FIE |

 |
Տեկկան Յոսանոյի պատվին մոնումենտը Բիչու-Մատսույամա Դղյակում
**Տեկկան Յոսանո** (ճապ.՝ 与謝野 鉄幹 կամ 與謝野 鐵幹 '**Յոսանո Տեկկան'**, 26 փետրվարի 1873 – 26 մարտի 1935) Յոսանո Հիրոշիի մականունն էր, ճապոնացի բանաստեղծ Մեիջի, Թայշո, և Շովա ժամանակաշրջանների Ճապոնիայում. Նրա կինը Յոսանո Ակիկո ն էր։ Կառավարության նախարար և քաղաքական գործիչ Կաորու Յոսանոն նրա թոռն է։

Վաղ կյանք
---------

Յոսանոն ծնվել է Կիոտոյում, բուդդայական քահանայի ընտանիքում և Կեյոյի համալսարանի շրջանավարտ էր։ Ավարտելուց հետո նա չորս տարի ճապոներեն է դասավանդել Տոկույամա աղջիկների դպրոցում, այժմյան Շունան քաղաքում, Յամագուչի պրեֆեկտուրա։ Նրան ստիպել են հեռանալ իր ուսանողներից մեկի հետ ենթադրյալ անհարմարությունների պատճառով։ 20 տարեկանում տեղափոխվել է Տոկիո։ Նա իրեն ապահովում էր որպես Տոկիոյի թերթերի աշխատակցի գրող։ 1894 թվականի մայիսի 11-ին նա հրապարակեց խիստ ձևակերպված հոդված՝ խրախուսելով ավանդական ճապոնական պոեզիայի բարեփոխումը կամ «waka»՝ դրան ավելի ինքնատիպություն հաղորդելու և իսկ ավելի հանրաճանաչ դարձնելու համար։

Գրական կարիերա
--------------

Յոսանոն Օչիայ Նաոբումիի աշակերտն էր և վերջինիս Ասակա ընկերության նշանավոր հիմնադիր անդամը։

1900 թվականին Յոսանոն հիմնեց *Մյոջո* (Պայծառ աստղ) գրական ամսագիրը, և շուտով հավաքեց հայտնի բանաստեղծների շրջանակը, այդ թվում՝ Կիտահարա Հակուշու, Յոշիի Իսամու և Իշիկավա Տակուբոկու. Ամսագիրը անմիջապես հայտնի դարձավ երիտասարդ բանաստեղծների շրջանում, ովքեր կիսում էին Յոսանոյի խանդավառությունը՝ «waka»-ն վերակենդանացնելու «tanka» պոեզիայի միջոցով։ Նրա ամսագրի ամենավաղ մասնակիցներից մեկը Հո Շո անունով մի երիտասարդ կին էր, որն ավելի հայտնի էր իր (Յոսանոյի հետ ամուսնությունից հետո) Յոսանո Ակիկո գրչանունով։

Յոսանոյի սեփական ստեղծագործություններից են «Բոկոկու նո ոն» (Քայքայվող երկրի հնչյուններ, 1894), որը չնայած իր վերնագրին գրական քննադատության ժողովածու էր և «Տոզայ նամբոկու» (Արևելք-արևմուտք, հյուսիս– հարավ, 1896), նրա պոեզիայի անթոլոգիան, հիմնականում «տանկա» էր, բայց կային նաև մի քանի «շինտայիշի» և «րենգա»։

Յոսանոն նաև «5 զույգ կոշիկ» էսսեների հինգ հեղինակներից մեկն է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  George Haggerty, Bonnie Zimmerman (2000)։ *Encyclopedia of lesbian and gay histories and cultures*։ Taylor & Francis։ էջ 823։ ISBN 978-0-8153-3354-8։ Վերցված է 29 December 2011
2. ↑  Keene, Donald 1999 *Dawn to the West: A History of Japanese Literature, Volume 4*, p.15. New York: Columbia University Press.
**Ասպետական վեպ** (ֆր.՝ roman chevaleresgue, roman de chevalerie, գերմ.՝ Ritterroman, իտալ.՝ romanzo cavalleresco, իսպ.՝ romance, չեխ․՝ rytířský román), միջնադարյան կուրտուազային գրականության ժանրերից մեկը։

Ծագել է ֆեոդալական միջավայրում՝ ասպետականության ծաղկման շրջանում՝ միաժամանակ հանդես գալով Անգլիայում, Գերմանիայում և Ֆրանսիայում 12-րդ դ. կեսերին (զույգ հանգավորվող ութոտնյա չափով առաջինը կիրառվել է անգլոնորմանդական տարեգրքերում)։ Հերոսական էպոսից վերցրել է անսահման խիզախության, վեհանձնության մոտիվները։ Ասպետական վեպում առաջին պլան է մղվում հերոս-ասպետի անհատականացման հոգևոր աշխարհի վերլուծությունը, ասպետ, որը սխրանքներ է կատարում ոչ թե հանուն տոհմի կամ էլ հանուն ավատական, վասալական պարտքի, այլ հանուն անձնական փառքի և սիրած էակի փառաբանության։ Էկզոտիկ (տարաշխարհիկ) նկարագրությունների, մտաստեղծ, անիրական, երևակայական, հեքիաթային, կախարդական մոտիվների առատությունը ասպետական վեպը մոտեցնում է ժողովրդական հեքիաթներին, Կենտրոնական ու Միջին Եվրոպայի մինչքրիստոնեական առասպելներին, Արևելքի գրականությանը։ Ասպետական վեպի զարգացման վրա ազդել են հին կելտերի և գերմանացիների ավանդությունները, ասքերը, անտիկ գրողների (Օվիդիուս) երկերը։ Առավել ճանաչված էին «Կլոր սեղանի» ասպետների, բրիտների, լեգենդար Արթուր արքայի, Տրիստանի և Իզոլդայի սիրո մասին վեպերը։ Ազատ սիրո և արկածների որոնումների կենսուրախ իդեալը ուշ ասպետական վեպերում իր տեղը զիջում է քրիստոնեա-ասպետական թեմաներին։ Սկզբում ասպետական վեպերը չափածո էին։ 13-րդ դ. կեսերից հետո երևան են գալիս նրանց արձակ մշակումները (օրինակ՝ Լանսելոտի մասին շարքը)։ Ասպետական վեպի պոետիկան ազդել է գրավոր դարձող հերոսական էպոսի, արձակի և չափածոյի, մասնավորապես ալեքսանդրյան ոտանավորի վրա։ Ասպետական վեպին զուգահեռ զարգացել են վիպակն ու նովելը։ Արդեն 13-րդ դ. երևան են գալիս ասպետական վեպի նմանակումները, 15-րդ դ. ժանրն անկում է ապրում, բայց գրքի տպագրության հետ նորից է վերածնվում պարզաճաշակ տպագրության տեսքով։

Իսպանիայում ասպետական վեպը ծաղկեց Վերածննդի դարաշրջանում։ Սերվանտեսը «Դոն Կիխոտում» ծաղրում է ոչ թե ասպետական վեպը որպես այդպիսին, այլ նրա էպիգոնային մշակումները և ժանրի լավագույն նմուշների շարունակությունները։ Եվրոպական ասպետական վեպի ժանրին մոտ (բայց նրանից անկախ) ստեղծագործություններ են եղել նաև Արևելքի գրականություններում (ճապոնական «Գենձի-Մոնոգատարի» վիպակը, Շ. Ռուսթավելու «Ընձենավորը» ասպետական պոեմը, «Կարոս խաչ» վիպերգը։)

Տես նաև
-------

* Կուրտուազային գրականություն
* Լե

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Մելս Սանթոյան (2006)։ *Գրականագիտական բառարան*։ Երևան: «Վան Արյան»։ էջ 21-22

Գրականություն
-------------

* Елеазар Мелетинский, Средневековый роман. М. 1983.(ռուս.)
* Андрей Михайлов, Французский рыцарский роман. М. 1976.(ռուս.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Անգլիական, ֆրանսիական, բրետոնական ասպետական վեպեր
* Անհայտ հեղինակ, Անգլիա Սըր Գավեյնը և Կանաչ ասպետը
* Թոմաս Մելորի, Անգլիա Արթուրի մահը։
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Վարդանյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Օլեգ Մամիկոնի Վարդանյան** (մայիսի 11, 1946(1946-05-11), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - դեկտեմբերի 24, 1997(1997-12-24), Երևան, Հայաստան), հայ ճարտարապետ, ճարտարապետության տեսաբան։ Ճարտարապետության դոկտոր (1990), պրոֆեսոր (1994): Հայաստանի ճարտարագիտական ակադեմիայի թղթակից անդամ (1994): Հայաստանի ճարտարապետների միության անդամ (1978)։

Կենսագրություն
--------------

Օլեգ Վարդանյանը ծնվել է 1946 թվականի մայիսի 11-ին, Երևանում։ 1971 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ Դասախոսել է Երևանի պետական ճարտարապետաշինարարական համալսարանում։ Հեղինակ է Բյուրեղավանի գլխավոր հատակագծի (1973), Երևանում՝ ՀԽՍՀ ժողովրդական տնտեսության նվաճումների ցուցահանդեսի ցուցադրման տաղավարի ծալքավոր ծածկի (1980), Մոնրեալի Կոնկորդ համալսարանի ցուցադրման տաղավարի (1979), Էջմիածնում՝ թատրոն-էստրադայի (1985) և այլն։

Կազմել է «Սկատ», «Ճարտարապետա-բիոնիկական կոնստրուկտիվ ձևերի կիրառումը գյուղական բնակելի և հասարակական կառույցներում» և այլ կատալոգներ, ուսումնամեթոդական ձեռնարկներ։ Հեղինակ է «Կառուցվածքային ծալքավոր մակերեսներ» (անգլերեն, 1979) գրքի։

Մահ
---

Մահացել է 1997 թվականի դեկտեմբերի 24-ին, Երևանում։

Երկեր
-----

* Կառուցվածքային ծալքավոր մակերեսներ, Մոնրեալ, 1979 (անգլերեն)։
* Ճարտարապետության դինամիկ կառուցվածքային ձևավորման տեսական հիմքերը, Երևան, 1983։
* Սկատ (պատկերագիրք)։
* Ճարտարապետա-բիոնիկական կոնստրուկտիվ ձևերի կիրառումը գյուղական բնակելի և հասարակական կառույցներում (պատկերագիրք)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Члены союза»։ *uaa.am*։ Վերցված է 2019-03-18 (չաշխատող հղում)
2. ↑  Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005, էջ 546։
3. ↑  Հայաստանի հանրապետություն, օրաթերթ, 27 դեկտեմբերի 1997։ Էջ 8։ [մահախոսական]

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Вартанян, Олег Мамиконович - Теоретические основы динамического структурного формообразования в архитектуре : автореферат дис. ... доктора архитектуры : 18.00.01 - Search RSL»։ *search.rsl.ru*։ Վերցված է 2019-03-18
«Օկինավայի դիետա», ծովային դիետայի տեսակ, որը բնորոշ է Ռյուկյու կղզիների բնակիչներին, սննդակարգը կազմված է կղզու մշտական բնակիչների ուտելիքներից՝ առողջ քաշ պահելու համար։ Անվանումը առաջացել է ամենախոշոր կղզի Օկինավայից։

Կղզիզներում մշտական բնակվողների դիետա
-------------------------------------

Ռյուկյու կղզիների բնակիչները, որոնցից Օկինավա կղզին համարվում Է համեմատաբար ամենամեծը, աչքի են ընկնում կյանքի ամենաերկար տևողությամբ։ Օկինավացի տղամարդկանց միջին տարիքը 78 տարեկանն է, իսկ կանանցը՝ 86։ Այս ցուցանիշը մեծ է Ճապոնիայի բնակչության կյանքի միջին տևողոթյունից, իսկ Ճապոնիան երկարակեցությամբ զբաղեցնում է առաջին տեղն աշխարհում։ Երկար կյանքի տևողության հետ մեկտեղ, այս կղզու բնակիչները տարբերվում են սրտային հիվանդությունների և քաղցկեղի մի քանի տեսակների սակավությամբ։ Հետազոտությունների ժամանակ 1995 թվականին պարզվել է,որ ի տարբերություն այդ տարիքի ամերիկացիների՝ Օկինավայի բնակիչների սրտի իշեմիկ հիվանդություններից մահվան ռիսկը 8 անգամ քիչ է, 7 անգամ քիչ՝ շագանակագեղձի քաղցկեղից, 6,5 անգամ քիչ՝ կրծքագեղձի քաղցկեղից և 2,5 անգամ քիչ հաստ աղիքի քաղցկեղից։

Կյանքի ամենաերկար տևողությամբ աշխարհի 5 վայրերի մեջ է մտնում Օկինավան։ Այնտեղ 60 մարդ 100․000 հօգու հաշվով հատում է 100-ամյակի շեմը։Օկինավացիերի երկարակեցության հիմնական պատճառներից է գյուղատնտեսությունը, որը նպաստում է աշխույժ կենսակերպին, ցածր կալորիականությամբ սննդի, մեծ քանակությամբ ծովամթերքի և առանց քիմիկատների աճեցված սննդի օգտագործումը։ Նրանց գաղտնիքը նաև կայանում է նրանում, որ գերսնվելու փոխարեն նրանք կշտանում են 80 տոկոսով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Б. Дж. Уилкокс, Д. К. Уилкокс, М.Судзуки; [пер. с англ. Е. Г. Богдановой]. «Почему японцы не стареют. Секреты Страны восходящего солнца» — М.: «РИПОЛ классик», 2013
2. ↑  Technologies Peyotto։ «Հայտնի են կյանքի ամենաերկար տևողությամբ աշխարհի 5 վայրերը (լուսանկարներ)»։ *1in.am*։ Վերցված է 2019 թ․ հունիսի 13

Արտաքին հղումներ
----------------

* *Алексей Дмитриев* Остров долгой жизни «Вокруг света», մարտի 3, 2014 թվական
**Օհան Դուրյանի արձան-հուշակոթող**, արձան Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանում։ Գտնվում է Ազատության հրապարակում՝ Ա. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի հարևանությամբ։ Նվիրված է աշխարհահռչակ դիրիժոր Օհան Դուրյանին։ Բացվել է 2022 թվականի նոյեմբերի 4-ին։

Պատմություն
-----------

Արձանը պատրաստելու և տեղադրելու որոշումը կայացվել է 2022 թվականի օգոստոսին․ Հայաստանի Կառավարությունը պետական բյուջեի պահուստային ֆոնդից 20 միլիոն դրամ է հատկացրել ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարությանը։ Արձանը տեղադրվել է Օհան Դուրյանի 100-ամյակի միջոցառումների շրջանակներում։

Արձանի հեղինակի՝ քանդակագործ Գետիկ Բաղդասարյանի ընտրության հարցում հաշվի է առնվել Օհան Դուրյանի այրու գրավոր ցանկությունը։

Նկարագրություն
--------------

Արձան-հուշակոթողը կազմված է վեր խոյացող մուգ ապակե երեք սյուներից։ Մեջտեղի սյան վրա Օհան Դուրյանի բրոնզաձույլ կիսանդրին է, իսկ հարևան սյուներին՝ նրա բրոնզաձույլ ձեռքերը՝ նվագախումբը ղեկավարելու պահին։ Արձանը լուսավորված է, իսկ պատվանդանի հատվածում տեղադրված բարձրախոսներից հնչում է երաժշտություն։

Արձանի տեղադրման վայրն այնպես է ընտրվել, որ այն մոտ լինի Դուրյանի պաշտելի կոմպոզիտոր Ալեքսանդր Սպենդիարյանի շիրմին։ Դիրիժորի անունը գրված է Հովհաննես Թումանյանի ձեռագիր տառատեսակներով։

Հեղինակներ
----------

* Մտահղացում՝ Վահան Վարդապետյան
* Քանդակագործ՝ Գետիկ Բաղդասարյան
* Ճարտարապետ՝ Սահակ Սաֆարյան
* Պատվանդանը` Արսեն Պետրոսյանի
* Համակարգման աշխատանքներ՝ Սամվել Ղումաշյան

Բացման արարողություն
--------------------

Օհան Դուրյանի արձան-հուշակոթողի բացման հանդիսավոր արարողությունը տեղի է ունեցել 2022 թվականի նոյեմբերի 4-ին։ Ներկա են եղել Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, նախագահ Վահագն Խաչատուրյանը, այլ պաշտոնյաներ, Օհան Դուրյանի այրին՝ Ալիս Դուրյանը, և որդին՝ Նարեկ Դուրյանը, արվեստագետներ և ուրիշներ։

Խոսք են ասել ՀՀ վարչապետը, հոբելյանական հանձնաժողովի անդամ, Օհան Դուրյանի ամենամտերիմ բարեկամ, անվանի բժիշկ Վահան Վարդապետյանը։

Արձանը բացելու պատիվը տրվել է Վահան Վարդապետյանին և դիրիժորի այրուն՝ Ալիս Դուրյանին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  «20 մլն դրամ՝ Օհան Դուրյանի հուշարձանի պատրաստման և տեղադրման համար»։ *shabat.am*։ Վերցված է 2023 թ․ սեպտեմբերի 11
2. 1 2 3 4  Դանիելյան Գայանե (2022 թ․ նոյեմբերի 4)։ «Ազատության հրապարակում բացվեց Օհան Դուրյանի հուշարձանը» (հայերեն)։ Վերցված է 2023 թ․ սեպտեմբերի 11  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)
3. 1 2 3  «Ազատության հրապարակում բացվել է դիրիժոր Օհան Դուրյանի արձանը»։ *Hetq.am* (հայերեն)։ 2022 թ․ նոյեմբերի 4։ Վերցված է 2023 թ․ սեպտեմբերի 11  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ազատության հրապարակում տեղի է ունեցել Օհան Դուրյանի արձան-հուշակոթողի բացման արարողությունը (տեսանյութ)
«**Ավանգարդ**», Վիբորգի կենտրոնական մարզադաշտը, որը հանդիսանում է «Ֆավորիտ» մարզական ակումբի մրցասպարեզը։

Պատմություն
-----------

Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտին Վիբորգին պաշտպանելու նպատակով 19-րդ դարում կառուցված Արևելա Վիբորգյան ամրոցները բարոյապես հնացած էին և ռազմականից անցան քաղաքացիական իշխանություններին։ Դրանց տարածքում քաղաքի գլխավոր ճարտարապետ Ունո Ուլբերգի գլխավորությամբ ֆունկցիոնալիզմի ոճով սկսեցին կառուցվել հասարակական շենքեր և շինություններ, մշակութային, կրթական և առողջապահական հաստատություններ։ 

Սուդետ-ՀԻՖԿ ֆուտբոլային խաղը 1942 թվականին
Բատարեյնայա լեռան հարավային մասում գտնվող ամրոցային շինությունները դարձել էին զբոսայգու մաս, որտեղ 1931-1936 թվականներին կառուցվել էր սպորտային համալիր, որի կենտրոնական կառույցը մարզադաշտն էր, որն ընդգրկում էր ֆուտբոլի խաղադաշտը և հանդիսականների համար նախատեսված տրիբունան (5500 նստատեղ և 10,000 լրացուցիչ տեղ կանգնած դիտելու համար)։ Տրիբունայի կառուցումն ավարտվեց 1934 թվականին, բայց արդեն 1933 թվականից մարզադաշտում անցկացվում էին մարզական միջոցառումներ։

*Keskusurheilukenttä* («Կենտրոնական մարզադաշտ») անվանումով սպորտային համալիրը Ֆինլանդիայի չորս հիմնական մարզահամալիրներից մեկն է եղել, որտեղ անցկացվել են պետական նշանակության մրցումներ։ 1937 թվականի օգոստոսին` թեթև ատլետիկայի մրցումների երեք օրվա ընթացքում, մարզադաշտ են այցելել ավելի քան 30000 հանդիսատես, Ֆինլանդիայում գրանցված այդ ցուցանիշը գերազանցվել է միայն 1970-ականներին։ Օլիմպիական խաղերի նախօրյակին, որոնք նախատեսվել է անցկացնել Ֆինլանդիայում, 1936 թվականին Վիբորգի գլխավոր ճարտարապետ նշանակված Ռագնար Յուպույայի կողմից մշակվել է մարզահամերգային համալիրի նոր օբյեկտների նախագծեր` մարզական պալատ և համերգային դահլիճ։ Սակայն, Երկրորդ աշխարհամարտը խանգարել է իրականացնել այդ պլանները։

Խորհրդա-Ֆիննկան պատերազմների (1939-1944) տարիներին մարզահամալիրը մեծ վնասներ է կրել. քանդվել է տրիբունայի տանիքը, կրճատվել են նստատեղերի քանակը։

Հայրենական մեծ պատերազմից հետո մասամբ վերականգնված մարզադաշտը կոչվել է «Ավանգարդ»։ Մարզադաշտում անցկացվող մրցումներից էին ԽՍՀՄ Ֆուտբոլի ֆեդերացիայի գավաթի խաղարկությունները։ Հետպատերազմյան ժամանակահատվածում առաջ է եկել մարզադաշտի հարևանությամբ մարզապալատ (լողավազանով և համերգասրահով) կառուցելու գաղափարը, սակայն, նոր մշակված նախագիծը չի իրականացել, բայց տրիբունայի տանիքը վերականգնվել է։

Ներկայումս աշխատանքներ են տարվում մարզահամալիրի վերակառուցման ուղղությամբ, որն իր մեջ ներառում է երկու ֆուտբոլադաշտ, թեթև ատլետիկական վազքուղի, թենիսի խաղադաշտ, վոլեյբոլի խաղադաշտեր, հոկեյի փակ մարզադաշտ և մարզադահլիճ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Hintikka Matti (2012)։ «Pallon perässä pihalta halliin»։ *Euroopan rakennusperintöpäivät 2012 : Liikuttavat ympäristöt* (ֆիններեն)։ Helsinki: Finnish National Board of Antiquities։ էջ 8։ ISBN 978-952-67328-5-5

Գրականություն
-------------

* Кепп Е.Е. Выборг. Художественные достопримечательности / Ред. О.В. Казаков. — Выборг: «Фантакт», 1992. — 200 с.
* Неувонен П. Пёюхья Т. Мустонен Т. Выборг. Архитектурный путеводитель / Пер. Л. Кудрявцевой. — 2-е изд. — Выборг: «СН», 2008. — 160 с. — ISBN 5-900096-06-8.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Изображения стадиона до войны на «Виртуальном Выборге» Archived 2020-02-19 at the Wayback Machine.
* Стадион «Авангард»
Օվերդրայվ-ոտնակ Ibanez Tube Screamer(անգլ.)
**Օվերդրայվ** (անգլ.՝ overdrive), ձայնային էֆեկտ, որը ձեռք է բերվում ազդանշանի խեղաթյուրման միջոցով, իր ամպլիտուդի «փափուկ» սահմանափակմամբ կամ համապատասխան սարքով։

Կապույտով նշվում է օրիգինալը՝ սինուսոիդան, դեղինով՝ օվերդրայվը, կարմիրով՝ դիստորշնը։

Գործողության սկզբունքը
----------------------

Եթե խոսենք ծագման բնույթի մասին, ապա օվերդրայվը և դիստորշնը աշխատում են մեկ ֆիզիկական սկզբունքով, դա ազդանշանի սահմանափակումն է ամպլիտուդով։ Օվերդրայվում այս սահմանափակումը «փափուկ» է, այսինքն, սինուսոիդների գագաթները կտրված են ոչ թե ուղիղ գծով, այլ հարթ անկյուններով։ Դիսշտորշնում սահմանափակումը «կոշտ» է, այսինքն, սիուսոիդիի գագաթները պարզապես ուղիղ են կտրված։

«Փափուկ» սահմանափակման պատճառով ելքային ազդանշանը սկսում է խեղաթյուրվել համամասնորեն մուտքագրման ազդանշանի մակարդակով։ Այսպիսով, կիթառի ազդանշանի մշակման համար օվերդրայվ օգտագործելիս, կարելի է ընդգծել ձայնի դինամիկան։ Կախված լարերի ուժից, կիթառի ազդանշանի խեղաթյուրումը կփոխվի, ինչը արմատապես տարբերվում է դիստորշնից։ Դիստորշնը խեղաթյուրում է մուտքագրման ազդանշանը, անկախ իր մակարդակից (ամպլիտուդից)։

Սարքավորումներ
--------------

* AMEC KM-201K, KM-202K
* Marshall GUV'NOR и GV-2 GUV'NOR plus
* Boss OD-3 OverDrive
* Boss SD-1 Super OverDrive
* Danelectro FAB Overdrive
* Ibanez Tube Screamer
* Tubeline Td3
* EarthQuaker Devices Dunes
* Digitech Bad Monkey
* TC Electronic MojoMojo
* DOD OVERDRIVE 250

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Aikin, Jim (2004). *Power Tools for Synthesizer Programming*, Hal Leonard. p. 171.
2. ↑
3. ↑  «Choosing Guitar-amp Speakers | Sound On Sound»։ *www.soundonsound.com*։ Վերցված է 2016 թ․ հուլիսի 18