Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Միխայիլ Լոմոնոսովի հուշարձան (այլ կիրառումներ)

**Միխայիլ Լոմոնոսովի հուշարձան** (ռուս.՝ Памятник Михаилу Ломоносову), հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը նվիրված է ռուս գիտնական, բնախույզ, Մոսկվայի պետական համալսարանի հիմնադիր Միխայիլ Վասիլևիչ Լոմոնոսովին։ Տեղադրվել է Մոխովայա փողոցում (Արբատ շրջան)՝ Մոսկվայի համալսարանի ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետի շենքի հարևանությամբ։ Միխայիլ Լոմոնոսովի ներկայիս հուշարձանը այս տեղում երբևէ կանգնածներից երրորդն է։

Պատմություն
-----------

### Առաջին հուշարձան

Միխայիլ Լոմոնոսովի հուշարձանը տեղադրելու մասին որոշումն ընդունել է Մոսկվայի համալսարանը՝ գիտնականի 120-ամյա հոբելյանի առթիվ կայանալիք տոնակատարությունների պատվին։ Արձանը ստեղծելու համար կազմակերպվել է դրամահավաք, բայց գումարը բավականացրել է միայն բրոնզե կիսանդրի տեղադրելու համար։ Այդ կիսանդրին, որի հեղինակը Ս. Ի. Իվանովն էր, քանդակվել է ըստ Ֆեդոտ Շուբինի ստեղծած մարմարե կիսանդրու նմուշի, որը գիտնականի առավել հավաստի պատկերն է։

Լոմոնոսովի բրոնզե կիսանդրին տեղադրվել էր գրանիտե բարձր պատվանդանին՝ Մոսկվայի համալսարանի Աուդիտորական մասնաշենքի առջև և հանդիսավորությամբ բացվել է Տատյանայի օրը՝ 1877 թվականի հունվարի 24-ին (հին տոմարով՝ հունվարի 12-ին)։ Բացման արարողությանը ելույթով հանդես է եկել համալսարանի ռեկտոր, պատմաբան Սերգեյ Միխայլովիչ Սոլովյովը։

Այդ տեսքով հուշարձանը կանգնած է եղել մինչև Հայրենական մեծ պատերազմը։ Պատերազմի սկզբում Մոսկվայի հերթական ռմբակոծության ժամանակ հուշարձանի մոտ ավիառումբ է ընկել։ Հուշարձանը զգալիորեն տուժել է ռումբի բեկորներից։ 1944 թվականին կիսանդրու պատվանդանը քանդվեց, իսկ կիսանդրին տեղափոխվեց Մոսկվայի համալսարանի ակումբի շքասանդուղք։

### Երկրորդ հուշարձան

Դրանով այս հուշարձանի պատմությունը չի ավարտվել։ Որոշվել է համեստ կիսանդրին չվերականգնել, այլ նրա փոխարեն տեղադրել ավելի կոթողային քանդակ։ Ուստի 1945 թվականին տեղադրվեց նոր հուշարձան, որի հեղինակը հայտնի քանդակագործ Սերգեյ Մերկուրովն էր։ Հուշարձանը պատկերում էր երիտասարդ Լոմոնոսովին և քանդակված էր անհարատև գիպսից, որը երանգավորված էր բրոնզագույն։ Այդ պատճառով այն շուտով դարձավ ոչ պիտանի։

### Երրորդ հուշարձան

1957 թվականին գիպսե հուշարձանը հանվեց և փոխարինվեց ժամանակակից, բրոնզե հուշարձանով, որի հեղինակն է քանդակագործ Իոսիֆ Կոզլովսկին։ Սա Լոմոնոսովի արդեն երրորդ հուշարձանն է այս վայրում։

Հուշարձանը պատկերում նստած և աջ ձեռքը նստարանին հենած Լոմոնոսովին, իսկ նրա ձախ ձեռքում ձեռագիր է։ Բարձր պատվանդանին արված է պարզ մակագրություն.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | ԼՈՄՈՆՈՍՈՎ
Միխայիլ Վասիլևիչ
1711-1765 |  |

Պատկերասրահ
-----------

* Լոմոնոսովի կիսանդրին (հեղինակ՝ Ֆ. Շուբին), որը դարձել է առաջին հուշարձանի նախատիպըԼոմոնոսովի կիսանդրին (հեղինակ՝ Ֆ. Շուբին), որը դարձել է առաջին հուշարձանի նախատիպը
* ՄՊՀ-ի ուսանողների և դասախոսների խումբը Լոմոնոսովի կիսանդրու մոտ, 1913 թվականՄՊՀ-ի ուսանողների և դասախոսների խումբը Լոմոնոսովի կիսանդրու մոտ, 1913 թվական
* Լոմոնոսովի հուշարձանը հեռվիցԼոմոնոսովի հուշարձանը հեռվից

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  «Памятник Ломоносову в Москве на Моховой (МГУ)».

Արտաքին հղումներ
----------------

* Иван Крылов (2011 թ․ հոկտեմբերի 19). «ПАМЯТНИК «ПЕРВОМУ РУССКОМУ УНИВЕРСИТЕТУ» НА МОХОВОЙ». Фонд Русский мир. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ ապրիլի 27-ին. Վերցված է 2014 թ․ ապրիլի 27-ին.
* «Забытый исторический памятник М. В. Ломоносову». Узнай Москву. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ ապրիլի 27-ին. Վերցված է 2014 թ․ ապրիլի 27-ին.
* «Памятник М. В. Ломоносову». Москва-Гид. 2010 թ․ հոկտեմբերի 21. Վերցված է 2014 թ․ ապրիլի 27-ին.