**Վլադզի Վալենտինո Լիբերաչե** (անգլ.՝ Władziu Valentino Liberace, մայիսի 16, 1919(1919-05-16), West Allis, Միլուոկի, Վիսկոնսին, ԱՄՆ - փետրվարի 4, 1987(1987-02-04), Փալմ Սպրինգս, Ռիվերսայդ շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), առավել հայտնի որպես **Լիբերաչե**, եղել է ամերիկացի դաշնակահար, երգիչ և դերասան։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1919 թվականի մայիսի 16-ին Սալվատորե և Ֆրենսիս Լիբերաչեների ընտանիքում։ Նրա հայրը եղել է երաժիշտ, նվագել է Ջոն Ֆիլիպ Լուզայի զինվորական նվագախմբում։ Մայրը նույնպես եղել է երաժիշտ՝ նվագել է դաշնամուր։ Երաժշտական տաղանդ ունեցել են նաև քույրը և եղբայրը։

Լիբերաչե ընտանիքին այցելած հայտնի լեհ դաշնակահար Իգնացի Յան Պադերևսկին երիտասարդ երաժիշտին խորհուրդ է տվել ընդունվել Միլուոքիում Վիսկոնսինի երաժշտական կոնսերվատորիա։ Լիբերաչեն կոնսերվատորիայում սովորելուց բացի ստացել է նաև անհատական երաժշտական կրթություն։ 20 տարեկան հասակում կայացել է Լիբերաչեի երաժշտական նորամուտը։ Որպես մենակատար հանդես է եկել Չիկագոյի սիմֆոնիկ նվագախմբի հետ։

1950 թվականին կայացել է կինոյում Լիբերաչեի նորամուտը։ «Հարավային ծովի մեղսագործը» (անգլ.՝ South Sea Sinner) ֆիլմում նա խաղացել է աղքատիկ բարում հանդես եկող դաշնակահարի դերը։ «Դել Կորոնադո» հյուրանոցում ելույթ ունենալու ժամանակ նրան նկատել է հեռուստատեսության պրոդյուսեր Ջոն Ֆեդերսոնը, որից հետո Լոս Անջելեսի հեռուստատեսությունը սկսեց հեռարձակել Լիբերաչեի մասնակցությամբ հեռուստանախագիծ։ Այդ նախագծի շնորհիվ Լիբերաչեն երկու անգամ արժանացել է «Էմմի» կինոմրցանակի։ 1952 թվականին Լիբերաչեն սկսեց աշխատել որպես շոումեն։

1968 թվականին Լիբերաչեն ուղևորվեց Եվրոպա, որտեղ հանդես եկավ լոնդոնյան հանդիսատեսի համար։ 1972 թվականին գրել է *«Liberace»* ինքնակենսագրականը, որն իր երկրորդ գիրքն է։ Երրորդ գիրքը՝ *«The Things I Love»* («Իմ սիրած բաները») տպագրվել է 1976 թվականին։

1980 թվականին Լաս Վեգասում երաժիշտը ճանաչվել է «տարվա աստղ» և «տարվա էստրադային կերպար»։ 1981 թվականին ստացել է «Ոսկե բարձրախոս» («Golden Mike») մրցանակը։ 1950 թվականներին Լիբերաչեն հաղթեց *«The Daily Mirror-ի»* դեմ դատը, որը երաժշտին համասեռամոլ էր անվանել։ Չնայած դրան, նա իսկապես համասեռամոլ էր և մոտ 5 տարի շարունակ հարաբերություն է ունեցել Սքոթ Տորսոնի հետ։

### Հիվանդություն և մահ

1980-ական թվականներից սկսած վատթարացավ Լիբերաչեի առողջական վիճակը։ Երաժիշտը հոսպիտալացվեց և մամուլին հայտնի դարձավ նրա՝ ՁԻԱՀ-ով վարակված լինելու մասին։ Լիբերաչեն մահացավ 67 տարեկան հասակում ՁԻԱՀ-ի հետևանքով առաջաացած սրտային անբավարարությունից և սուր էնցեֆալոպաթիայից։ Թաղված է Հոլիվուդի քաղաքային գերեզմանատանը։

Ֆիլմագրություն
--------------

1. 1950 - Հարավային ծովի մեղսագործը
2. 1955 - Հարգանքներով ձեր
3. 1965 - Երբ տղաները հանդիպեցին աղջիկներին
4. 1965 - Սիրելին

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Encyclopædia Britannica
2. 1 2 3 4  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.)
3. 1 2 3 4  GeneaStar
4. ↑  «Liberace interview». *Good Afternoon* (Interview). Interviewed by Mavis Nicholson. Thames Television (via YouTube). Վերցված է 2014 թ․ փետրվարի 25-ին.
5. ↑  Barker, 2009, p. 12.
6. ↑  He pronounced his full name as follows: /ˈvwɑːdʒuː vælənˈtiːnoʊ lɪbəˈrɑːtʃi/, *VWAH-joo val-ən-TEE-noh lib-ə-RAH-chee*.
7. ↑  *Darden Asbury Pyron* Liberace: An American Boy. — Chicago: University of Chicago Press[en], 2000. — 512 p. — ISBN 9780226686677

Արտաքին հղումներ
----------------

* Լիբերաչեն կատարում է Արամ Խաչատրյանի «Սուսերով պարը»

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Լիբերաչե» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Յանդեքս երաժշտություն |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Allmusic · AlloCiné · ČSFD · Discogs · Internet Movie Database · MusicBrainz · Rate Your Music · Find A Grave · WikiTree · Rodovid |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Մեծ նորվեգական · American National Biography · Notable Names Database |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX1536946 · BNF: 138966405 · CONOR: 75381347 · GND: 119002027 · GTAA: 126066 · ISNI: 0000000109045238, 0000000368554205 · LCCN: n50050377 · NKC: xx0180745 · NLA: 36118664 · NLP: a0000002658954 · NUKAT: n2003038634 · LIBRIS: 406895 · SUDOC: 235571822 · VIAF: 56796793 · WorldCat VIAF: 56796793 |

 |

 |