recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Բուրգովների օթևանատուն** (ռուս.՝ Ночлежный дом Бугровых), 1880-ական թվականներին վաճառականներ Բուրգովների կողմից Նիժնի Նովգորոդում կառուցված բնակելի տուն, որը ծառայել է որպես հյուրանոց հասարակության ցածր շերտերի համար։ Գտնվում է Ազգային միասնության հրապարակում։

Պատմություն
-----------

Տունը կառուցվել է 1880 և 1885 թվականների ընթացքում (այլ տվյալներով՝ 1883 թ.): Ըստ պլանի, տունը պետք է ապաստարան դառնար «նախկին մարդկանց» համար։ Տունը տեղակայված էր երկու ծայրահեղությունների միջև. մի կողմում առևտրային փողոցն էր, որտեղ միլիոնավոր գործարքներ էին կատարվում, մյուս կողմից`«Միլոշկան», որտեղ հիմնականում այն մարդիկ էին, ովքեր հայտնվել էին կյանքի «հատակում»։

Նախատեսվում էր, որ տունը մեկ օրվա ընթացքում կտեղավորի ոչ ավելի, քան 700 մարդ (հստակ գիշերը, քանի որ ցերեկը սանիտարական մշակում էր իրականացվում), բայց գործնականում պարզվեց, որ այն կարող է տեղավորել մինչև 1259 մարդ, ինչի արդյունքում մարդիկ ստիպված էին քնել ուր պատահեր։

1885-1888 թթ. , որպեսզի օթևանատունն աշխատեր, կառուցվել է եկամտաբեր տուն, որտեղ գտնվող խանութները վարձակալությամբ են տրվել, և ամբողջ եկամուտը հատկացվել է օթևանատան կարիքների համար։ 1920-ական թվականներից հետո օթևանատունը դադարեց գոյություն ունենալ։ Նրա տեղում ստեղծվեցին կոմունալ բնակարաններ։

1960-ական թթ. սողանքների արդյունքում տան մի մասը ծածկվեց։ Անգրագիտորեն իրականացված աշխատանքների արդյունքում տունը սկսեց խարխլվել։ Այդ ժամանակից սկսած տունն ինտենսիվ կերպով ոչնչացվեց, ինչին նաև նպաստեց տան մոտ գտնվող 1920-ական թվականներին բացված տրամվայը։ 1990-ական թվականներին տանը տեղավորվեց վիզաների և գրանցման բաժինը։

2005 թվականին Ազգային միասնության օրվա առաջին տոնակատարությանն ընդառաջ վերանորոգվել է շենքի տանիքը, կատարվել են կոսմետիկ վերանորոգումներ։

2013 թվականին տունը գնել է Ֆելիքս Վերխովոդովը։

Հետաքրքիր փաստեր
----------------

Բուրգովների օթևանատունը նախատիպ է հանդիսացել Մաքսիմ Գորկու «Հատակում» պիեսի համար։ Հատկանշական է, որ տան իրական կենցաղը տարբերվում էր պիեսի նկարագրությունից, շենքի ճակատին տեղադրված էր «Մի խմեք օղի։ Մի երգեք երգեր։ Լուռ մնացեք»։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Наумова О. И.* 100 биографий домов Нижнего. — Н. Новгород: Кварц, 2008. — С. 154-155. — 264 с. — (Издательский проект «СИТИ»). — 5000 экз. — ISBN 978-5-903581-03-0
2. 1 2 3 4 5 6 7  "Ночлежный дом Бугрова | Туристический портал Нижегородской области" (in ռուսերեն). nnwelcome.ru. Արխիվացված է the original 2017 թ․ դեկտեմբերի 7-ին. Retrieved 2017 թ․ դեկտեմբերի 1.
3. ↑  "Ночлежный дом купца Бугрова. 15 фактов" (in ռուսերեն). nnovtravel.ru. Արխիվացված է the original 2018 թ․ մայիսի 28-ին. Retrieved 2017 թ․ դեկտեմբերի 1.
4. ↑  "Ночлежный дом Н. А. Бугрова, фотографии Нижнего Новгорода". www.nizhnyfoto.ru. Retrieved 2017 թ․ դեկտեմբերի 1.

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Բուրգովների օթևանատուն** կատեգորիայում։ |
**Սերբական Հանրապետության ֆուտբոլի ազգային հավաքական**, ֆուտբոլի ազգային հավաքական, որը ներկայացնում է Սերբական Հանրապետությունը ֆուտբոլի միջազգային մրցաշարերում և առանձին հանդիպումներում։ Չի մտնում ՖԻՖԱ-ի և ՈՒԵՖԱ-ի կազմ։ Հիմնադրվել է 1992 թվականին՝ Սերբական Հանրապետության կազմավորումից հետո։ Սերբական Հանրապետության ֆուտբոլային միությունը հիմնադրվել է 1992 թվականի սեպտեմբերի 5-ին՝ Բոսնիական պատերազմի ակտիվ շրջանում։ Հավաքականի և ակումբների խաղերը անցկացվում էին ռազմական դժվար ժամանակաշրջանում։

Պատմություն
-----------

Սերբական Հանրապետության հավաքականը իր առաջին պրոֆեսիոնալ հանդիպումը անցկացրել է 1992 թվականի դեկտեմբերի 20-ին Բանյա Լուկայի քաղաքային մարզադաշտում՝ ընդդեմ Սերբական Հանրապետության Կրաինա ակումբի։ Առաջին պատմական գոլը խփել է Զորան Նեշկովիչը 16-րդ րոպեին, իսկ 45-րդ րոպեին Տիհոմիր Ժորիչը հավասարեցրել է հաշիվը։ Սերբական Հանրապետության հավաքականի կազմում դաշտ են մտել՝

* Նիկոլա Չոբանովիչ,
* Դրագան Մարկովիչ,
* Նեդո Զդելյար,
* Սրեդկո Վոյկիչ,
* Զորան Վրանյեշ և այլք։

Այդ խաղի ընթացքում գլխավոր մարզիչը եղել է Միլոշ Ջուրկովիչը, իսկ նրա օգնականը եղել է Մլադեն Կատիչը։

1995 թվականին կազմավորվել են Սերբական Հանրապետության ֆուտբոլի առաջին լիգան և Սերբական Հանրապետության գավաթը։ Այդ ժամանակ պետության բոսնիական և խորվաթական հատվածներում հայտնվել են առանձին առաջնություններ։ 1996 թվականին ՖԻՖԱ-ն ճանաչել է Բոսնիա և Հերցեգովինայի ֆուտբոլի ֆեդերացիան, իսկ 1998 թվականին դա արել է ՈՒԵՖԱ-ն։ Այդ նախադեպից հետո ակումբները իրավունք են ստացել մասնակցել եվրագավաթներին, բացի Սերբական Հանրապետության ակումբներից։

2000 թվականին Սերբական Հանրապետության հավաքականը անցկացրել է առաջին պաշտոնական խաղը ընդդեմ հունական «Կավալա» ակումբի (հաղթանակ 4:0), մեկ տարի անց անցկացվել են երկու հանդիպումներ ընդդեմ գերմանական «Բավարիա» (պարտություն 0:1) և «Շվայնֆուրտ 05» (հաղթանակ 4:2) ակումբների։ Սակայն այսքանով Սերբական Հանրապետության խաղերի պատմությունն ավարտվում է, հիմնական կազմ այլևս չի ստեղծվում, երկրի պատիվը ներկայացնում է միայն երիտասարդական հավաքականը, որն ամեն տարի մասնակցում է միջազգային ընկերական առաջնությունների։ Բանակցություններ են վարվում Սերբիայի հավաքականի հետ հանդիպման համար։

Երիտասարդական հավաքական
-----------------------

Սերբական Հանրապետության ֆուտբոլի երիտասարդական հավաքականը հիմնադրվել է 2000 թվականին և յուրաքանչյուր տարի մասնակցում է մի շարք երիտասարդական առաջնությունների (դրանց թվում Ստևան Նեշտիցովի առաջնությունը)։ Հավաքականը այդ առաջնությունը հաղթել է 2004 և 2012 թվականներին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Republika Srpska pre 21 godinu igrala prvi meč at sportlive.ba, 3-7-2013, retrieved 9-3-2015
2. ↑  "Нови покушај активирања Репрезентације". Արխիվացված է the original 2013 թ․ հոկտեմբերի 29-ին. Retrieved 2017 թ․ մարտի 29. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայքէջ (սերբ.)
**Բորիս Անդրեյի Սախարով** (ռուս.՝ *Бори́с Андре́евич Са́харов*, մարտի 28 (ապրիլի 10), 1914, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն - ապրիլի 12, 1973(1973-04-12), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), շախմատային կոմպոզիցիաների խորհրդային հեղինակ, քիմիկոս, մետաղագործ, ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ (1968), շախմատային կոմպոզիցիայի միջազգային մրցավար (1956), ԽՍՀՄ ԳԱ թղթակից-անդամ, Լենինյան մրցանակի դափնեկիր (1964), ԽՄԿԿ անդամ 1944 թվականից։

Կենսագրություն
--------------

Բորիս Սախարովը ծնվել է Սանկտ-Պետերբուրգում։ 1934-1936 թվականներին աշխատել է Գիրեդմետում։ 1940 թվականին ավարտել է Մոսկվայի տեխնոլոգիական ինստիտուտը։ 1963-1973 թվականներին եղել է Գիրեդմետի տնօրեն։ 1965-1972 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ շախմատի ֆեդերացիայի Շախմատային կոմպոզիցիայի կենտրոնական հանձնաժողովի նախագահ, 1966-1973 թվականներին՝ ՖԻԴԵ-ի շախմատային կոմպոզիցիայի մշտական հանձնաժողովի փոխնախագահ։ 1970 թվականի նոյեմբերի 24-ին ընտրվել է ԽՍՀՄ ԳԱ թղթակից-անդամ։

Գիտական գործունեություն
-----------------------

### Քիմիա

Գիտական ուսումնասիրությունները վերաբերում են կիսահաղորդիչ նյութերի և բարձր մաքրությամբ մետաղների ուսումնասիրությանը։

### Շախմատի տեսություն

1935 թվականին հրատարակում է 50-ից ավելի շախմատային էտյուդներ (մեծ մասամբ համահեղինակն էր Անատոլի Կուզնեցովը)։ Մասնակցել է ԽՍՀՄ անհատական առաջնությանը, բազմաթիվ մրցույթների, որտեղ արժանացել է 42 պարգևի, որոնցից 24-ը մրցանակային (5-ը` առաջին մրցանակ)։ Եղել է Մարկ Լիմբուրկինի հետևորդը։

#### Խնդիրներ

 ՖԻԴԵ-ի 2-րդ մրցույթ (1958-1960),  
բրոնզե մեդալ
(Անատոլի Կուզնեցովի հետ) 

 Հաղթանակ
  

**1.Ке4 Кра3 2.Kd2!** (2.Крс3? խաղալ հետո 2. … Лh3+ 3.Крс2 Лh2+ 4.Kd2 Лh3! կամ  
3.Крс4 Лh4! երկու դեպքում դիրքային ոչ-ոքի)  
**2. … Л:b4 3.Кс4+ Кра4 4.Ла1+ Крb5 (b3) 5.Ла5 (а3)X**, կամ  
**1. … Лg4 2.Крс3! Л:е4 3.b5 Ле8 4.b6 Кра5 5.b7 Лb8  
6.Крс4 (d4) Кра6 7.Крс5 Л:b7 8.Ла1X**

Գրականություն
-------------

* Кузнецов А. Г. Цвета шахматного спектра, М. 1980.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  Сахаров Борис Андреевич // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
2. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
3. ↑  Сахаров Борис Андреевич
4. ↑  "Сахаров Борис Андреевич" (in ռուսերեն). Информационная система «Архивы Российской академии наук». Արխիվացված է the original 2012 թ․ հունիսի 15-ին. Retrieved 2012 թ․ մայիսի 4. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Chess Games |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 17800721d · LCCN: no2008112138 · VIAF: 14588592 · WorldCat VIAF: 14588592 |

 |
**Բրյուսելի թագավորական հրապարակ**, պատմական նորդասական հրապարակ Բրյուսելի կենտրոնի մոտ` Բելգիայում։

Հրապարակը կառուցված էր նախկին կայարանում, որը եղել էր գլխավոր շուկան Գուդենբերգ պալատի հարևանությամբ։ Պալատն այրվել է, երբ 1773 թվականի փետրվարի 3-ի գիշերը կրակով է բռնկվել թագավորական համալիրը։ Հրապարակի շուրջ նոր շենքերի կառուցումն սկսվել է 1773-1780 թվականներին ֆրանսիացի ճարտարապետ Գիլես-Բարբարե-Գույմարդի ոճով։ Հրապարակը գրեթե կրկնօրինակում է Ռեյմսի թագավորական պալատը։ 1830 թվականի բելգիական հեղափոխության ընթացքում ներկայիս Բելվու թանգարանի հարևանությամբ հրապարակի արևելյան մուտքի մոտ կանգնեցվում է բարիկադ։ Դրա վրա տեղադրված է երկու թնդանոթ։ 1831 թվականին այդտեղ կատարվելէ Լեոպոլդ I-ի՝ Բելգիայի առաջին թագավորի թագադրությունը։ Հրապարակում են թաղվել Լեոպոլդ III-ը և արքայազն Չարլզը՝ արքայազնը և ռեգենտը 1944-50 -ական թվականներին։

Կառուցվածք
----------

Բրյուսելի Արդարադատության պալատը
Պալատը 19֊րդ դարի վերջին
Հրապարակի գլխավոր շենքը Սուրբ Ժակ Սուր Կուդրենբերգի եկեղեցին է՝ օծված 1787 թվականին։ Այն նախագծվել է Բարրիի և Գիլես-Բարնաբե Գիմարդի կողմից։ Հրապարակի արևմտյան կողմում գտնվում է Բելգիայի Արվեստի թանգարանի պատկերասրահի գլխավոր շենքը Մագրիտա թանգարանի հարևանությամբ (նաև BELVUE թանգարանը)։ Հրապարակի կենտրոնում է գտնվումԳոտֆրիդ Բուլյոնացու` 1096 թվականի առաջին գյուղացիական արշավանքի առաջնորդի արձանը։ Այն քանդակվել Էժեն Սիմոնիսի կողմից 1848 թվականին, որպեսզի փոխարինի արքայազն Չարլզ Ալեքսանդրի Լոթարինգիացու արձանին, որը քանդակվել էր Ֆրանսիական հեղափոխության համար։

Հասանելիություն
---------------

Այս հրապարակը տեղակայված է Բրյուսելի մետրոյից ոչ շատ հեռու՝ Բրյուսելի կենտրոնական կայարանի մոտ։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Eupedia Tourism Article
* Trabel Tourism Article

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Fletcher, B: *Sir Banister Fletcher's a History of Architecture*, p. 821. Architectural Press (1996)
2. ↑  "L'attaque du Parc de Bruxelles par les Volontaires en 1830". B1830.be. Արխիվացված է the original 2011 թ․ օգոստոսի 23-ին. Retrieved 2013 թ․ ապրիլի 12. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  Laporte, Christian (2014 թ․ նոյեմբերի 23). "Une place encore plus… royale". La Libre Belgique. Retrieved 2014 թ․ նոյեմբերի 24.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 246997223 · WorldCat VIAF: 246997223 |

 |
**Բորիս Մոիսեևիչ Վլեստարու** (ռումիներեն՝ Boris Wexler-Vlăstaru, իսկական անունը՝ Բուրէխ (Բորուխ) Մոիսեևիչ Վեկսլեր, հոկտեմբերի 20, 1922(1922-10-20), Rezina, Orhei County, Ռումինիայի թագավորություն - փետրվարի 11, 1993(1993-02-11), Իսրայել), մոլդովացի գրող։

Կենսագրություն
--------------

Բորիս Վլեստարուն ծնվել է 1922 թվականին Մոլդովայի Ռեզինա քաղաքում։ Սովորել է Օրգեև քաղաքի գիմնազիայում։ Հայրենական պատերազմի տարիներին էվակուացվել է Բեսլան, ապա՝ Սիբիր, որտեղ ընդունվել է մեխանիզատորների դպրոց, որն ավարտելուց հետո եղբոր հետ կամավոր մեկնել է ռազմաճակատ, ստացել է լեյտենանտի կոչում, այնուհետև ծառայությունը շարունակել է որպես թարգմանիչ։ Զորացրվելուց հետո բնակություն է հաստատել Քիշնևում, որպես լրագրող աշխատել է «Цэранул Молдовей» (Մոլդավայի գյուղացին) և «Молдова сочиалистэ» (Սոցիալիստական Մոլդովա) թերթերում։ 1953 թվականին ավարտել է Քիշնևի մանկավարժական ինստիտուտը։ Նույն թվականին հրատարակել է 18 գիրք։ Առաջին պատմվածքը՝ «Տանկիստները», տպագրվել է 1948 թվականին։ Հետագա տարիներին հրատարակվել են Վլեստարուի պատմվածքների չորս ժողովածուներ՝ «Անիկուցա» (1953), «Շողաց աստղը», «Կռունկները թռան» (1958), «Կոտոմկա» (1959)։ Վլեստարուի շատ պատմվածքներ ու վիպակներ հրատարակվել են ռուսերեն Մոսկվայում և Քիշնևում։

Գրականություն
-------------

Galina Davîdic, Elena Bordeianu, Ludmila Popa. Biobibliografia «Boris Vlăstaru-Wexler» (Библиография Бориса Влэстару—Векслера). Резина, 2002.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Борис Влэстару (Борис Мошкович Векслер)". Արխիվացված է the original 2014 թ․ փետրվարի 21-ին. Retrieved 2016 թ․ ապրիլի 29. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  "Надгробный памятник". Արխիվացված է the original 2014 թ․ փետրվարի 22-ին. Retrieved 2016 թ․ ապրիլի 29. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  Մոլդավական նովելներ և պատմվածքներ, «Հայաստան» հրատարակչություն, Երևան, 1970, 184 էջ։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 000000006700316X · LCCN: nr2004025892 · VIAF: 2420180 · WorldCat VIAF: 2420180 |

 |
**Սերբական Հանրապետության զինանշան**, ընդունվել է 2008 թվականի հուլիսի 15-ին։ Իրենից ներկայացնում է շրջան՝ պետական դրոշի գույներով, որի վրա կան ոսկե խճճված Ռ և Ս տառերը։ Շրջանակը շրջապատված է կաղնու ոսկե տերևներից պատրաստված ծաղկեպսակով, ներքևում կազմված դրոշի գույներով ժապավենով և պսակված է արքայական թագով։ Շուրջը կիրիլիցայով և լատիներենով տրված է Սերբական Հանրապետություն անունը։ Ներքևում պատկերված է Բոսնիայի միջնադարյան Կոտրոմանիչի դինաստիայի տիրակալների թագավորական թագը

Հին զինանշան
------------

Սերբական Հանրապետության հին զինանշանը
Սերբական Հանրապետության հին զինանշանը իրենից ներկայացնում է կարմիր ցուցանակ, որի վրա գտնվում է ոսկե թագավորական թագը, դրված արծաթե երկգլխանի արծվի վրա։ Արծվի կտուցը, լեզուն ու ոտքերը ոսկեգույն են, նրա կրծքավանդակին գտնվում է սերբական խաչը։

Զինանշանի ընդունում
-------------------

Սերբական Հանրապետության հակասահմանադրական ճանաչված մեծ զինանշանը
Բոսնիայի և Հերցեգովինայի սահմանադրական դատարանը Սերբական Հանրապետության հին զինանշանը ճանաչել է հակասահմանադրական, ստեղծելով օրենք Սերբական Հանրապետության կառավարության կողմից 2007 թվականի հունիսի 16-ից գործածել Սերբական Հանրապետության զինանշանի փոխարեն Սերբական Հանրապետության խորհրդանշանով պատկերը, որը 2008 թվականին փոխարինվել է նոր զինանշանի պատկերով։

Սերբական Հանրապետության ժողովրդական սկուպշչինան 2008 թվականի հուլիսի 15-ին Սերբական Հանրապետության զինանշանի մասին նոր որոշում է կայացրել, որը հիմնված է միջնադարյան Նեմանիչեյի դինաստիայի զինանշանի վրա։

Տես նաև
-------

* Սերբիայի զինանշան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Отчет о заседании Конституционного суда Боснии и Герцеговины". Արխիվացված է the original 2013 թ․ հունվարի 15-ին. Retrieved 2018 թ․ մարտի 27.
2. ↑  "Закон на сайте народной скупщины РС". Արխիվացված է the original 2007 թ․ դեկտեմբերի 8-ին. Retrieved 2018 թ․ մարտի 27.
**Կոնցեպտուալիզմ** (*լատ. conceptus-միտք, հասկացություն*) ընդհանուր հասկացությունների, գոյության ձևի մասին ուսմունք։ Ի տարբերություն ռեալիզմի և ծայրահեղ նոմինալիզմի, կոնցեպտուալիզմն ընդունում է, որ ընդհանուրը գոյություն ունի մարդու մտքում. այն մտածական գործունեության՝ իրերի նման հատկանիշների հիման վրա կատարված ընդհանրացման, վերացարկման արդյունք է։ Կոնցեպտուալիզմի արտահայտություն է եղել անտիկ փիլիսոփայությունում։ Միջնադարում դրսևորվել է որպես ունիվերսալների պրոբլեմի լուծման եղանակ։ Կոնցեպտուալիզմին հարել են Պիեռ Աբելարը, Յոհան Սոլսբերացին, Ուիլյամ Օկկամը։ Նոր ժամանակների փիլիսոփայության մեջ կոնցեպտուալիզմը ձեռք է բերել իմացաբանական երանգ (Ջոն Լոք, Է. Կոնդիլյակ, Կ.Ա. Հելվեցիուս)։   

Հայ փիլիսոփայության մեջ ունիվերսալիաների հարցի կոնցեպտուալիստական ըմբռնման տարրեր կան Դավիթ Անհաղթի ուսմունքում։ Ըստ նրա, ընդհանուրի գոյության երեք եղանակներից մեկը մարդու մտքում ընդհանրացված գիտելիքի առկայությունն է։ Այս տեսակետը զարգացրել է Վահրամ Րաբունին։ Վերջինս, ունիվերսալիաների բնույթի հարցը լուծելով չափավոր նոմինալիզմի դիրքերից, պնդել է, թե ընդհանուրն ինքնին գոյություն չունի. այն էություն է ստանում մարդու մտքի մեջ և գոյատևում այնտեղ առանց ոչնչանալու։ Կոնցեպտուալիզմի տարրեր կան նաև Հովհան Որոտնեցու, Գրիգոր Տաթևացու և միջնադարյան այլ հայ մտածողների հայացքներում։

Գրականություն
-------------

* "5-րդ հատոր". *Հայկական սովետական հանրագիտարան*. 1979 թ.

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 584)։*  |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գագիկ Կարապետյան (այլ կիրառումներ)

**Գագիկ Արտաշեսի Կարապետյան** (հունիսի 13, 1951(1951-06-13), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ պարող, պարուսույց։ ՀՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (2011)։

Պարուսույց Արտյուշա Կարապետյանի որդին, և պարուհի (նաև դերասանուհի) Աիդա Կարապետյանի պապիկը։

Կենսագրություն
--------------

Գագիկ Կարապետյանը ծնվել է 1951 թվականին Երևանում։ 1968 թվականին ավարտել է Երևանի Մովսես Արազու անվան միջնակարգ դպրոցը։ 1968-1970 թվականներին աշխատել է Հայաստանի երգի և պարի պետական անսամբլում, 1972 թվականից` Հայաստանի Պարի պետական անսամբլի պարող։ Համերգներով հանդես է եկել աշխարհի տարբեր երկրներում, մասնակցել համամիութենական և միջազգային փառատոների, եղել անսամբլի առաջատար պարողներից։ 1978 թվականից զբաղվել է մանկավարժական գործունեությամբ, ղեկավարել մի շարք սիրողական խմբեր։ 1992 թվականին հրավիրվել է Հայաստանի Պարի պետական անսամբլ, եղել է գլխավոր բալետմայստեր։ 1999-2003 թվականներին դասավանդել է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտում, 2011 թվականից՝ Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական համալսարանի կուլտուրայի ֆակուլտետի պարարվեստի մանկավարժության ամբիոնում, դասավանդել է նաև Երևանի պարարվեստի պետական ուսումնարանում։ 1987 թվականից համագործակցում է Նյու Յորքի ՀԲԸՄ «Անդրանիկ» պարախմբի հետ, որտեղ բեմադրել է 6 համերգային ծրագիր։ 2002 թվականինի հրավիրվել է աշխատելու Հալեպի համազգային «Սարդարապատ» պարախմբի հետ, 2014 թվականին հրավիրվել է Բուենոս Այրեսի «Գայանե» պարախումբ։ 1995-1998 թվականներին եղել է Պարի պետական անսամբլի գլխավոր բալետմեյստրը, իսկ 2005-2007 թվականներին՝ նաև գեղարվեստական ղեկավարը։

Բեմադրություններ
----------------

* «Զարթոնք»
* «Մայրություն»
* «Արցախի»
* «Իշխանապար»
* «Նինո»
* «Հովիվներ»
* «Ազգագրական պարեր»
* «Լեզգինկա»
* «Քոչարի»
* «Ուրմեցիներ»
* «Մարտապար»
* «Վահագնի ծնունդը»

Հայաստանի պետական թատրոնների հետ իրականացրել է ավելի քան 40 ներկայացումներ, պարերի բեմադրություններ

* «Հավատք»
* «Էդմոնդ Քիմ»
* «Մեծ անտառի զավակները»
* «Արքայազնը և աղքատը»
* «Սեր ծփիների տակ»
* «Վերադարձ Սորենտո»
* «Կինը անձրևից հետո»
* «Պատվի համար»
* «Եղեգնուհի»
* «Ծեր կնոջ այցը»
* «Լիսիստրատե»
* «Ատամնաբույժն արևելյան»
* «Պարտիզպանի շունը»
* «Սեր մինչև մահ»
* «Եզոպոս»
* «Պաղդասար աղբար»
* «Անտիգոնե»
* «Համլետ»
* «Օֆելյա»
* «Վերջին ծաղրածուն»

Պարգևներ
--------

* ՀՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ, 2011 թ.
* ՀԹԳՄ «Արտավազդ» մրցանակ, 2013 թ.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Baghdasaryan, Aram. "AV Production - Գագիկ Կարապետյան". *avproduction.am*. Retrieved 2016 թ․ դեկտեմբերի 20.(չաշխատող հղում)
2. ↑  "Ժուրի - PARAHANDES - ARMENIA". *parahandes.shanttv.com*. Արխիվացված է the original 2016 թ․ դեկտեմբերի 24-ին. Retrieved 2016 թ․ դեկտեմբերի 20.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Մեր մեջ ասած. Գագիկ Կարապետյան(չաշխատող հղում)
**Միավորված ազգերի եվրոպական մոդել** (EuroMUN), ուսանողների կողմից կազմակերպվող ամենամյա գիտաժողով, որի ընթացքում մասնակիցները վերարտադրում են ՄԱԿ-ի մարմինների և համաշխարհային քաղաքականության այլ ընտրված ֆորումների աշխատանքը։

Համաժողովը տեղի է ունենում ամեն տարի մայիսին մաաստրիխտական ցուցահանդես-կոնֆերենց կենտրոնում (MECC) Մաաստրիխտում, Նիդերլանդներում։ Համաժողովը կազմակերպվում է Միավորված ազգերի կազմակերպության Մաաստրիխտի Ուսանողական միության կողմից։

Պատմություն
-----------

Առաջին համաժողովը կազմակերպել են մի խումբ արտասահմանցի ուսանողներ 2008 թվականին։ Դրանից հետո ՄԱԿ-ի եվրոպական մոդելը (EuroMUN) դարձավ Եվրոպայում ՄԱԿ-ի համաժողովի՝ համալսարանական մակարդակի մեծությամբ երկրորդ մոդելը։ ՄԱԿ-ի Եվրոպական մոդելը կազմակերպվում և անցկացվում է գիտական տարբեր բնագավառների և ոլորտների ներկայացուցիչ օտարերկրյա ուսանողների խմբի կողմից։ Հիմնականում կազմակերպվում է Մաաստրիխտի համալսարանի ուսանողների կողմից։

2011 թվականին ՄԱԿ-ի եվրոպական մոդելին մասնակցել է 53 ազգության շուրջ 550 մասնակից աշխարհի ավելի քան 110 բուհերից և համալսարաններից։

Ձեռքբերումներ
-------------

* EuroMUN 2008, առաջին համաժողովը տեղի է ունեցել Մաաստրիխտի համալսարանի շենքում։
* EuroMUN 2010, մասնակիցների թվի կտրուկ աճի արդյունքում համաժողովը տեղափոխվեց Մաաստրիխտի ցուցահանդեսների և կոնֆերանսների կենտրոն (MECC):
* EuroMUN 2011, համաժողովի հիմնական զեկուցողը Ֆրանս Թիմմերմանսն էր (Frans Timmermans)։ Նա Լիմբուրգում Իսրայելի Պատվավոր հյուպատոս Բենուա Ուեսլիի (Benoit Wesley) հետ միասին հանդիպել է Միացյալ Իսրայելի պատվիրակության հետ, որպեսզի ցույց տա, որ մշակութային բազմազանության նկատմամբ համբերատարության և հանդուրժողականության կարելի է հասնել ամենուր։

Տես նաև
-------

* ՄԱԿ-ի մոդել - Model United Nations

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "EuroMUN 2008: global debate, global party : Crossroads". Արխիվացված է the original 2011 թ․ փետրվարի 8-ին. Retrieved 2018 թ․ օգոստոսի 20.
2. ↑  Доступ ограничен Archived 2012-04-19 at the Wayback Machine.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
* ՄԱկ-ի Մաաստրիխտի համալսարանի ուսանողական ասոցիացիայի կայք
**Սեյյուվոժ** (ռուս.՝ Сейювож), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Ստորին Սեյյու գետի ձախ ափին՝ 3 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 21 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050300112103000077735
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103007773
* Ավազանի կոդը — 03.05.03.001
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության:Սեյյուվոժ". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ օգոստոսի 10. Retrieved 2015 թ․ օգոստոսի 2.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ГВР |

 |
Բրազիլական Անտարկտիկան նշված է կանաչ գույնով
**Բրազիլական Անտարկտիկա** (պորտ.՝ Antártida Brasileira), Անտարկտիկա աշխարհամասի հատված, որը գտնվում է հարավային լայնության 60°-ից մինչև հարավային բևեռ և արևմտյան երկայնության 28 և 53 աստիճանների միջև։

1958 թվականի ապրիլին Բրազիլիայի արտաքին գործերի նախարարությունը մտադիր էր հայտնելու՝ Անտարկտիկայում իր տարածքային պահանջների մասին։ Այդ տարածքները գտնվում էին արևմտյան երկայնության 34°40′ և արևմտյան երկայնության 53°20′ աստիճանների միջև։ Սակայն պահանջները մնացին միայն թղթի վրա։

Բրազիլիան ստորագրել է Անտարկտիկայի համաձայնագիրը 1975 թվականի մայիսի 16-ին՝ պայմանավորվածություններ ձեռք բերելով պահանջների իրավական հիմքերի վերաբերյալ։ 1986 թվականին Բրազիլական Անտարկտիկան հայտարարվեց «Բրազիլիայի շահերի գոտի», սակայն տարածքային որևիցե պահանջ չներկայացվեց։ Բրազիլական Անտարկտիկան սահմանակից է Արգենտինական Անտարկտիկային և Բրիտանական անտարկտիկական տարածքին։

Բրազիլիան տարեցտարի ամրապնդում է իր ներկայությունը Անտարկտիկայում։ 1984 թվականից գործում է «Կոմանդենտե Ֆերրաս» բևեռակայանը, որը, սակայն, գտնվում է Բրազիլական Անտարկտիկայի սահմաններից դուրս։ Բևեռակայանը գործում է ողջ տարին։ Առաջին նախագահը, ով 2008 թվականին այցելել է Անտարկտիկա, եղել է Բրազիլիայի նախագահ Լուիս Ինասիու Լուլա դա Սիլվան։ Չնայած, ավելի շուտ, 2005 թվականի փետրվարին, Մոդ թագուհու երկիր էր այցելել Նորվեգիայի թագուհի Սոնյան։ Վերջինս, պաշտոնապես, չի համարվում երկրի առաջնորդ։ Նախագահի այցից մեկ ամիս առաջ բազա են այցելել բրազիլացի 13 պատգամավորներ։ 2012 թվականին բևեռակայանը հրդեհվել է, որի արդյունքում երկու մարդ անհետ կորել է։ Ներկայումս բևեռակայանի գործունեությունը վերսկսվել է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Планы Бразилии в Антарктике
2. ↑  Антарктида(իսպ.)(Ստուգված է 6 Մարտի 2013)
3. ↑  Бразилия закрепляется в Антарктике Archived 2008-04-20 at the Wayback Machine. // MIGnews 18.02.2008
4. ↑  "Северные и полярные регионы. Защита окружающей среды в Антарктике". Արխիվացված է the original 2008 թ․ մայիսի 31-ին. Retrieved 2017 թ․ հունիսի 21.
5. ↑  Parlamentares que visitaram a Antártida já estão no Brasil
6. ↑  В Антарктиде сгорела станция Бразилии: двое пропавших

Արտաքին հղումներ
----------------

* Բրազիլական անտարկտիկական կոմիտե
* Բրազիլական անտարկտիկական ծրագիր(չաշխատող հղում)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Տարածքային պահանջներ Անտարկտիդայում |
| --- |
|  |
| Պաշտոնական |  Անտարկտիկայի ավստրալիական տարածք •  Արգենտինական Անտարկտիկա •  Բրիտանական անտարկտիկական տարածք •  Նորվեգիայի անդրծովյան տարածքներ՝ Մոդ թագուհու երկիր, Պետրոս I-ի կղզի •  Ռոսսայի կախյալ տարածք (Նոր Զելանդիա) •  Ֆրանսիական հարավային և անտարկտիկական տարածքներ՝ Ադելի երկիր •  Չիլիական անտարկտիկական տարածք |  |
|  |
| Ոչ պաշտոնական |  Բրազիլական Անտարկտիկա • Պերու Պերուի տարածքային պահանջներ •  Ուրուգվայական Անտարկտիկա •  Էկվադորի պահանջներ (1967 թվականից) |
|  |
| Պատմական | Երրորդ Ռայխ Նոր Շվաբիա (1939—1945) •  ՀԱՀ-ի տարածքային պահանջներ (1963—1994) •  Ճապոնիայի տարածքային պահանջներ (1939—1951) |

 |
**Սեռա դա Մոսիդադե ազգային պարկ** (պորտ.՝ Parque Nacional Serra da Mocidade), ազգային պարկ Ամազոնաս և Ռորայմա նահանգներում, Բրազիլիա։

Տեղագրություն
-------------

Պարկը սփռված է Ամազոն բիոմում։ Ընդգրկում է 376․813 հա տարածք։ Այն հիմնվել է 1998 թվականի ապրիլի 29-ին և կառավարվում է Չիկո Մենդեսի Կենսաբազմազանության պահպանության ինստիտուտի կողմից։ Ազգային պարկը ներառում է Բարսելուս ու Կարակարա մունիցիպալիտետներից որոշ հատվածներ՝ Ռորայմա նահանգում։ Այն հյուսիսից հարում է Յանոմամի բնիկ տարածքին։

Պարկի հյուսիս-արևմուտքում կա լեռնային համալիր, որը զատված է Գվիանայի մեկ այլ շղթաներից։ Գտնվում է 100-1700 մետր բարձրության վրա։ Այն պարունակում է փոքր ոլորապտույտ վտակներ, որոնք ծածկված են լեռնային անտառով, ճահճավայրերով, գետերով՝ տարբեր քիմիական և կենսաբանական հատկություններով (Կատրիմանի և Ագուա Բոա դու Ունիվինի գետեր) ու ալյուվիլային ջրասանդուղքներով։ Ճահճավայրերից մի քանիսը խիստ սեզոնային բնույթ ունեն։ Տարեկան տեղումների քանակը 2000 մմ է։ Ջերմաստիճանը տատանվում է 24-36 °C, իսկ միջինը` 28 °C է։

Պահպանություն
-------------

Պարկը դասվում է Բնության պահպանության միջազգային միության II կատեգորիային (ազգային պարկ)։ Նպատակն է՝ պահպանել բնական էկոհամակարգերը և նպաստել գիտական հետազոտությունների զարգացմանը, բնապահպանական կրթական գործունեության բարելավմանը, ինչպես նաև ապահովել բացօթյա հանգիստ ու էկոտուրիզմ։ Պահպանությունն իրականացվում է «Ամազոնի շրջանի պահպանվող տարածքներ» ծրագրի աջակցությամբ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Parque Nacional Serra da Mocidade – Chico Mendes". Արխիվացված է the original 2019 թ․ օգոստոսի 3-ին. Retrieved 2019 թ․ օգոստոսի 3.
2. 1 2 3 4 5
3. ↑  Terra Indígena Yanomami – ISA
4. ↑  Full list: PAs supported by ARPA

Աղբյուրներ
----------

* *Full list: PAs supported by ARPA*, ARPA, արխիվացված  օրիգինալից 2016-10-11-ին, վերցված է 2016-08-07
* (portuguese) *Parque Nacional Serra da Mocidade*, Chico Mendes Institute for Biodiversity Conservation, արխիվացված  օրիգինալից 2016-03-03-ին, վերցված է 2016-05-03
* «Terra Indígena Yanomami» (պորտուգալերեն), *Terras Indígenas no Brasil* (ISA: Instituto Socioambiental), վերցված է 2017-03-02
* (portuguese) *Unidade de Conservação: Parque Nacional Serra da Mocidade*, MMA: Ministério do Meio Ambiente, վերցված է 2016-05-03
**Կռունկի փետուրները** (ռուս.՝ Журавлиные перья), տիկնիկային մուլտֆիլմ, որը նկարահանվել է 1977 թվականին, «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի կողմից։ Ռեժիսոր Իդեա Գարանինան նկարահանվել է մուլտֆիլմն ըստ ճապոնական ժողովրդական «Կռունկի երախտագիտությունը» հեքիաթի։

Սյուժե
------

Երկնքում թռչող կռունկին դիպչում է որսորդի նետը, և կռունկն ընկնում է գետնին։ Ցախ հավաքող ծերուկը բարձրացնում է կռունկին, հանում է նրանից նետը և ազատ է արձակում։ Տուն վերադառնալով` ծերուկը պատմում է կատարվածի մասին կնոջը։ Լիալուսնի ժամանակ նրանց տուն է գալիս Օ-Ցուրու անունով մի աղջիկ` սպիտակ ծածկոցով փաթաթված։ Ծերունիները ընդունում են նրան որպես թանկագին հյուրի։ Օ-Ցուրուն սենյակ է մտնում ջուլհակի մեքենայով և իր հետևից փակում է դուռը։ Նա գեղեցիկ կտոր է գործում կռունկի պատկերով և հանձնում ծերունիներին։ Առևտրական Գոնտան կտորի համար վճարում է ոսկով։ Ծերունիները հյուրասիրություն են գնում, և երեկոյան Օ-Ցուրուն նրանց համար սիամիսենե է նվագում, երգում և պարում է լիալուսնի լույսի տակ։ Գոնտան նորից է հայտնվում և գրավելով ծերունիներին ոսկով` նորից է պահանջում կախարդական կտոր։ Ծերունիները հրաժարվում են, բայց վաճառականը պնդում է և նրանց ձեռքը ոսկի է խցկում։ Օ-Ցուրուն գնում է սենյակ և նորից սկսում է գործել։ Առևտրականը հետաքրքրությունից մտնում է սենյակ և աղջկա փոխարեն տեսնում է կռունկին, որն իր կրծքավանդակից պոկում է փետուրներ և կպցնում դրանք կտորի վրա։ Օտար հայացքներ զգալով` կռունկը հեռանում է։ Միայն սպիտակ փետուրն ընկնում է օջախի մեջ և վառվում։

Մրցանակներ
----------

* 1978 - 11-րդ Համամիութենական կինոփառատոն (Երևան)-«Կռունկի փետուրները» մուլտֆիլմին շնորհվել է երրորդ մրցանակ։

Քննադատների արձագանք
--------------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայում Ի. Գագարինան իր սցենարներով բեմադրել է տիկնիկային ֆիլմեր «Կռուկի փետուրները», «Խեղճ Լիզան», «Բալագան», որոնք առանձնանում են հարուստ հուզականությամբ, ոճավորման վարպետությամբ, տիկնիկային կերպարների մանրամասն մշակմամբ։- ԿԻՆՈ Հանրագիտարանային բառարան, Մոսկվա, Սովետական հանրագիտարան, 1987, հոդված. Ի. Գագարինա |  |

Վերաթողարկում
-------------

2002 թվականին VHS և Video CD ձևաչափերով մուլտֆիլմը թողարկվել է «Ռուսական անիմացիայի վարպետներ» հավաքածուում, անգլերեն ենթագրերով։ Հավաքածուի մեջ նեռարված են եղել հետևյալ մուլտֆիլմերը. «Տարվա եղանակներ», «Պարուհին նավի վրա», «Թիթեռը», «Կղզին», «Աղվեսն ու Նապաստակը», «Ոզնին մշուշում», «Կռունկի փետուրները», «Շփում»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Александра Василькова.* Идея Гаранина // Наши мультфильмы / Арсений Мещеряков, Ирина Остаркова. — Интеррос, 2006. — ISBN 5-91105-007-2 "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2007 թ․ օգոստոսի 31-ին. Retrieved 2019 թ․ հոկտեմբերի 4. `{{cite web}}`: Cite has empty unknown parameter: `|dead-url=` (help)
2. ↑  КИНО: Энциклопедический словарь, М. Советская энциклопедия, 1987, с.83, статья: Всесоюзный кинофестиваль
3. ↑  Masters of Russian Animation Volume 2

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Կռունկի փետուրները»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
* «Կռունկի փետուրները» մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում
* Իդեա Գարանինա, Հայրենական կինոյի հանրագիտարան

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · Animator.ru |

 |
**«Սև գիրքը»** (թուրքերեն՝ Kara Kitap), թուրք արձակագիր Օրհան Փամուքի վեպը, որը հրատարակվել է 1990 թվականին։ Վեպը գրվել է 1985-1989 թվականներին։ Գիրքը բաղկացած է երկու մասից (առաջին մաս՝ 19 գլուխ, երկրորդ մաս՝ տասնյոթ գլուխ) և Օրհան Փամուկի վերջաբանից, որտեղ ներկայացնում է վեպի ստեղծման պատմությունը։ Վեպն ընծայված է Այլընին։ Վեպի բնաբանն է. «Իբնի Արաբին ասում է՝ իր դերվիշ հոգին երկինք համբարձվում, հասնում է աշխարհը շրջապատած Քաֆ լեռանը, տեսնում է, որ սարի շուրջ օձ է փաթաթվել։ Ակնհայտ է, որ այսօր աշխարհի շուրջ նման սար և սարի շուրջ նման օձ չկա։ *Իսլամի հանարագիտարան*»։

«Սև գիրքը» ներկայացնում է Ստամբուլի Նիշանթաշը թաղամասում, Շեհրիքալփ կոչվող տանը ապրող ավանդապահ մի ընտանիքի զավակների` երկու եղբայրների (Մելիհի և եղբոր) ժառանգների պատմությունը։

Հայերեն հրատարակություն
-----------------------

Վեպը հայերեն լույս է տեսել 2017 թվականին «Անտարես» հրատարակչության «Նոբելյան մրցանակակիրներ» մատենաշարով։ Թուրքերենից թարգմանել է Արփի Աթաբեկյանը։ Խմբագիր՝ Արքմենիկ Նիկողոսյան։ Շապիկը՝ Սոֆի Հարությունյանի, կազմի ձևավորումը՝ Վիկտորիա Հարությունյանի։ 496 էջ։

Հայերեն հրատարակության հանձնարարականը
-------------------------------------

«Սև գիրքը» (1990 թ.) Օրհան Փամուքի լավագույն վեպերից մեկն է։ Վեպի գլխավոր հերոս Գալիփը, որոնելով կորած կնոջը, ոտնատակ է տալիս ամբողջ Ստամբուլը, և նրա որոնման յուրաքանչյուր կանգառ դառնում է նրբագեղ գործվածքի նմանվող այդ պատմության հերթական գույնը...

Գրականություն
-------------

* Անի Ավետիսյան. Օրհան Փամուքը և իր «Սև գիրք»-ը Archived 2018-01-18 at the Wayback Machine.
* Գևորգ Սահակյան. Հետմոդեռնիստական առանձնահատկությունների դրսևորումը Օրհան Փամուքի «Սև գիրքը» վեպում
* Արփի Աթաբեկյան. Հայելի Օրհան Փամուքի «Սև գրքում»

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Օրհան Փամուքը և իր «Սև գիրք»-ը". Արխիվացված է the original 2018 թ․ հունվարի 18-ին. Retrieved 2021 թ․ ապրիլի 2. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | OCLC |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սեմա (այլ կիրառումներ)

**Սեմա**, գետ Ռուսաստանում, Ալթայի հանրապետության արևմուտքում, Կատուն գետի ձախ վտակը։ Հոսում է Օնգուդայսկի շրջանի և Շեբալինսկի շրջանի տարածքով։ Գետի երկարությունը 88 կմ է, ջրահավաք ավազանի մակերեսը՝ 1960 կմ²։

Գետը սկիզբ է առնում է Սեմիսժնսկի լեռնանցքում՝ 1700-1800 մ բարձրության վրա, հյուսիսային ուղղությամբ հոսում է Շեբալինսկի շրջան և թափվում Կատուն՝ Ուստ Սեմայի մոտ։ Գետ են թափվում բազմաթիվ վտակներ։ Սեմայի գետաբերանից ոչ հեռու գտնվում է Սարլիկ գետը, որը հոսում է նույնանուն լեռան լանջերից։ Աջ (գետաբերանից վտակ). Վերխնի Կումալիր, Նիժնի Կումալիր, Սեդլուշկա, Պոկատայկա, Կիսլայա, Մարչելա, Չյոռնայա Միյուտա, Կրեշտա, Ակտել, Շերգաիլ, Եդրալա, Սոսնովայա։ Ձախ (գետաբերանից վտակ). Տոպուչկա, Կիսմաին, Կույախտանար, Գորդուբա, Արբայթա, Չերգուշկա, Բարսուգան, Կույուլա, Ակտաշ, Չերգա, Ակտել։

Գետի հունի ողջ երկարությամբ անցնում է շրջանի հիմնական մայրուղին՝ Չույսկի գոտին։ Գետի վրա գտնվում են մի քանի բնակավայրեր՝ Շեբալինսկի շրջանի վարչական կենտրոնը՝ Շեբալինո գյուղը, Կամլակ, Չերգա, Կումալիր և Տոպուչայա գյուղերը։ Գետահովտում գտնվում են Ակտել, Մալայա Չերգա և Դյեկտիեկ գետերը։ Սեմայի գետաբերանում գտնվում է «Օռլյոնոկ» բուժիչ ճամբարը։

Մարգագետինը գեղատեսիլ է, այնտեղ շատ են բնության հուշարձանները և տեսարժան վայրերը։ Կամլակ գյուղի մոտ Գոռնո Ալթայսկի բուսաբանական այգին է։
Սեմա գետում անցկացվում են սպորտի, ջրային զբոսաշրջության և ձկնորսության մրցություններ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցման պետական տվյալների համաձայն՝ գետը պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, Կատուն գետի ջրօգտագործման մասն է, Բիա և Կատուն գետերի գետային ենթաավազանն է։ Վերին Օբի գետային ավազանն է մինչև Իրտիշ թափվելը։

Աշխարհատեղեկատվական համակարգի ՌԴ տարածքի ջրատնտեսական շրջանացման տվյալներով՝

* Ջրային գրանցման տվյալների կոդ՝ 13010100312115100006886
* Հիդրոլոգիական ստուգման կոդ՝ 115100688
* Ավազանի կոդ՝ 13.01.01.003
* Հիդրոլոգիական ուսումնասիրության ծավալի համար՝ 15
* Հիդրոլոգիական ուսումնասիրության թողարկում՝ 1։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "ՌԴ ջրային գրանցման տվյալներ․ Սեմա". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ հուլիսի 8. Retrieved 2015 թ․ փետրվարի 6.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · ГВР |

 |
**Սարգիս Քոլոզյան** (հունիսի 14, 1967, Ջրաշեն - մայիսի 7, 1991, Շուռնուխ), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

**Սարգիս Քոլոզյանը** ծնվել է 1967 թվականի հունիսի 14-ին Արտաշատի շրջանի Ջրաշեն գյուղում։ Սովորել է տեղի միջնակարգ դպրոցում, ապա 1982 թվականին ընդունվել է Երևանի ռադիոկապի ուսումնարան։ 1985 թվականին գերազանց գնահատականներով ավարտելով ուսումնարանը ստացել է ռադիոինժեների որակավորում։ Ծառայել է խորհրդային բանակում՝ Ռյազանում, այնուհետև՝ Լատվիայում։ Վերադառնալով Հայաստան, ծառայել է ՀՀ ՆԳՆ ՆԳՎ ՄՕՀՋ-ում, որպես կապի դասակի 2-րդ ջոկի կապավոր։ Բազմաթիվ կամավորականների պես Սարգիսը ևս անդամագրվել է ինքնապաշտպանական ջոկատներում։

Հերոսաբար զոհվել է 1991 թվականի մայիսի 7-ին Գորիսի շրջանի Շուռնուխի բարձունքում գտնվող Կատարի հեռուստակայանը պաշտպանելիս։ Թաղված է Ջրաշեն գյուղի գերեզմանատանը։

Պարգևատրվել է. ՀՀ Նախագահի 1998 թ. հրամանագրով՝ ՀՀ Արիության մեդալով, ՀՀ ոստիկանության պետի 2005 թ. հրամանով՝ Սխրագործության համար մեդալով։

Սարգիս Քոլոզյանի անունով է կոչվում փողոց՝ Երևան քաղաքի Նորքի 8-րդ զանգվածում և Արարատի մարզի Ջրաշեն գյուղում։

2011 թվականից Ջրաշենի միջնակարգ դպրոցը ևս կրում է Սարգիս Քոլոզյանի անունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 4-ին. Retrieved 2015 թ․ հոկտեմբերի 29.
2. ↑
**Բուենոս Այրեսի կենդանաբանական այգի** (իսպ.՝ Zoológico de Buenos Aires), կենդանաբանական այգի և զբոսայգի Արգենտինայի մայրաքաղաք Բուենոս Այրեսի Պալերմո վարչական շրջանում։

Ընդհանուր առմամբ կենդանաբանական այգին զբաղեցնում է 18 հեկտար հողատարածք։ Կենդանաբանական այգում պահվում են 89 տեսակի կաթնասունների, 49 տեսակի սողուններ և 175 տեսակի թռչուններ, ընդհանուր առմամբ ավելի քան 2500 առանձնյակ։

Կենդանիներ
----------

Արա թութակ Բուենոս Այրեսի կենդանաբանական այգում
Կենդանաբանական այգու կանաչ տարածությունները լի են հայրենի թռչուններով և կրծողներով։ Ճահճակուղբերը, նապաստակները և սիրամարգերը կենդանաբանական այգում շրջում են ազատության մեջ։ Կապիկների և կապկազգիների մի մասը տեղավորված են վանդակների, իսկ մյուս մասը՝ այգու փոքր արհեստական լճերի վրա գտնվող կղզիների վրա։

Կենդանաբանական այգու առաջին հատվածը (իսպ.՝ La Granja Del Zoo) նման է ագարակի։ Այստեղ այցելուները կարող են կերակրել ընտանի կենդանիներին՝ պոնիներին, էշերին, ոչխարներին և այծերին։ Այս բաժնի մի մասը համարվում է նաև հնդկահավերի, հավերի, խոզերի, նապաստակների, կովերի և ձիերի բնակավայրը։

Երկրորդ բաժինը կենդանաբանական այգու ակվարիումն է, որտեղ կարելի է հանդիպել նաև պինգվինների։ Ակվարիումների թարմ ջրերում բնակվում են արևադարձային ծովային ձկներ՝ այդ թվում և մարդակեր պիրանիաների։

Ակվարիումներում տեղի են ունենում նաև ցուցադրություններ և շոուներ, որի այցելուները պետք է վճարեն հավելյալ։

Երրորդ բաժնում ներկայացված են Արգենտինայի և աշխարհի տարբեր սողուններ, հիմնականում՝ օձեր։

Արևադարձային կենդանիներին նվիրված բաժնում ներկայացված են բազմաթիվ կատվազգիներ։ Ներկայացված գիշատիչ կատուներից են վագրերը, պումաները, վագրակատուները, յագուարները և առյուծները։ Առյուծները ապրում են «ամրոցի» նմանությամբ ստեղծված ազատավանդակում։

Բուենոս Այրեսի կենդանաբանական այգում բնակվում են բենգալյան վագրեր՝ թվով չորսը։ Բացի այս կենդանիներից, կենդանաբանական այգում բնակվում են նաև կարմիր պանդաներ, ուղտեր, բիզոններ, ընձուղտ, գետաձի, լեմուրները և փղեր։

Ուղտերի ազատավանդակի կառուցված են Մարոկկոյի ճարտարապետական ոճով, ֆլամինգոներինը՝ որպես բյուզանդական «ավերակներ»։ Կենգուրուների վանդակը շրջապատված է աբորիգենների նկարներով, իսկ փղերի ազատավանդակը՝ հնդկական շինություններով և ավերակներով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. 1 2  "Բուենոս Այրեսի կենդանաբանական այգի". *buenosairestravelplanet.com*. Բուենոս Այրեսի ճամփորդակա ծրագիր. Արխիվացված է the original 2010 թ․ հունիսի 2-ին. Retrieved 2010 թ․ մայիսի 15. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  "Դեպի Բուենոս Այրեսի կենդանաբանական այգի". *argentinastravel.co*. Ճանապարհորդություն Արգենտինայում. Retrieved 2010 թ․ մայիսի 15.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
**Բուդապեշտի ատամնավոր երկաթուղի**, պաշտոնապես կոչվում է «**Տրամվայի թիվ 60 երթուղի**»։

Պատմություն
-----------

Ատամնավոր երկաթուղին 1896 թվականին
Ատամնավոր երկաթուղին 1905 թվականի քարտեզի վրա (*Zahnradbahn*)
Սկսած 1868 թվականից, Բուդապեշտում պարբերաբար ձիակառքեր էին գնում, որոնց աշխատանքը կազմակերպվում էր *Budai Közúti Vaspálya Társaság* ընկերության կողմից (Բուդայի հասարակական տրանսպորտի ասոցիացիա)։ Նիկլաուս Ռիգենբախին (1871 թվականին բացված առաջին Եվրոպական ատամնավոր երկաթուղու՝ Վիցնաու-Ռիգ-ի նախագծող) *Internationale Gesellschaft für Bergbahnen* ընկերությունը ներկայացնող իր գործընկերների հետ հանձնարարվել էր ներկայացնել քաղաքի ատամնավոր երկաթուղու նախագիծը։ Շինարարական թույլտվությունը տրվել է 1873 թվականի հուլիսի 3-ին, որից հետո անմիջապես սկսվել է գծի կառուցումը։ Երկաթգիծըը շահագործման է հանձնվել հաջորդ տարի։ Առաջին փորձնական տրամվայը 1874 թվականի հունիսի 24-ին ժամը 16։ 00-ին դուրս է եկել դեպոյից, իսկ դրան հաջորդող օրը սկսվել է կանոնավոր երթևեկությունը։

Քանի որ ատամնավոր երկաթգծի աշխատանքը հաջողված էր, բարձրացվել է գիծը երկարաձգելու հարցը։ Երկարացման ծրագիրն ընդունվել է 1890 թվականին։ Գիծը կառուցվել էր Սեչենի լեռան ուղղությամբ, և արդեն նրա երկարությունը կազմում էր 3,700 մետր։ Քաղաքային *BSzKRt* տրանսպորտային ընկերությունն ստացել էր երկաթուղին որպես իր սեփականություն 1926 թվականին։ 1929 թվականի հուլիսի 2-ից նոր էլեկտրատրամվայները սլանում էին ամեն 15 րոպեն մեկ։ 1973 թվականին երկաթգծի վրա կատարվել է ամբողջական վերակառուցում, որից հետո այն տեղափոխվել է *Strub* համակարգի միակցմանը, միաժամանակ մատակարարվել են նոր տրամվայներ։

Երկաթուղին դեռևս հանդիսանում է Բուդապեշտի հասարակական տրանսպորտի մաս։

Պատկերասրահ
-----------

* ԱտամնանիվԱտամնանիվ
* Բուդապեշտի ատամնավոր երկաթուղիԲուդապեշտի ատամնավոր երկաթուղի

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Trams of Hungary... and more". Public transit in Hungary and Europe. Retrieved 2016 թ․ ապրիլի 2.
2. ↑  "Cogwheel Railway | WeLoveBudapest.com" (in ամերիկյան անգլերեն). welovebudapest.com. Արխիվացված է the original 2016 թ․ ապրիլի 2-ին. Retrieved 2016 թ․ ապրիլի 2.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Երթուղու գծագիրը
**Գաբոր Վոնա** (հունգ.՝ Vona Gábor, օգոստոսի 20, 1978(1978-08-20), Gyöngyös, Gyöngyös District, Հևեշ, Հունգարիա), հունգարացի ծայրահեղ աջ քաղաքական գործիչ, 2006 թվականից ի վեր «Լավագույն Հունգարիա» (Յոբբիկ) ազգայնական կուսակցության առաջնորդ, 2010 թվականի Հունգարիայի խորհրդարանական ընտրություններում վարչապետի պաշտոնի կուսակցական թեկնածու։

Կենսագրություն
--------------

Ծնունդով գյուղացիական ընտանիքից է, ինչից էլ ծագում է երկրի հանդեպ սերը և իր հակամունիստական հայացքները։

Ավարտել է Բուդապեշտի Լորանդ Էտվեշի անվան համալսարանը, որտեղ սովորել է պատմություն և հոգեբանություն։ 2003 թվականին մասնակցել է Լավագույն Հունգարիա (Յոբբիկ) կուսակցության ստեղծմանը, իսկ 2006 թվականին դարձել է կուսակցության նախագահ՝ այդ պաշտոնում փոխարինելով Դավիթ Կովաչին։ 2007 թվականին Վոնան դարձել է «Հունգարական գվարդիա» ռազմականացված կազմակերպության ղեկավար։

Վոնան 2010 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում վարչապետի պաշտոնում իր կուսակցության թեկնածուն էր։ Նա նախընտրական հանրահավաքներից մեկում հայտարարել է․ *«Այժմ կարող են վերջնական արմատական փոփոխություններ տեղի ունենալ։ Մեկ կամ ավելի շուտ գրչի երկու հարվածով մենք կարող ենք վերջ դնել ամենաթողությանը, որը տեղի է ունեցել վերջին քսան տարիների ընթացքում»*։ Խորհրդարանի ներկայիս կազմում ղեկավարում է Յոբբիկ խմբակցությունը և մասնակցում է երեք հանձնաժողովների աշխատանքներին։ Խորհրդարանում «Գնչուական հանցավորության» դեմ պայքարի նպատակով գնչուների ծնելիության սահմանափակման և գնչու երեխաներին գիշերօթիկ դպրոցներ հարկադրաբար հանձնելու կոչ է անում։

### Ընտանիք

Ամուսնացած է, ունի որդի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "*Маркус Зальцман.* Венгерские правые экстремисты создают военизированную «гвардию» // World Socialist Web Site". Արխիվացված է the original 2010 թ․ օգոստոսի 13-ին. Retrieved 2020 թ․ ապրիլի 4. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  В Венгрии действует двухступенчатая система выборов в парламент
3. ↑  Ультраправая избирательная кампания // Венгрия. Взгляд изнутри
4. ↑  "*politics.hu:* Jobbik leads protest against «Gypsy crime»". Արխիվացված է the original 2012 թ․ հունվարի 18-ին. Retrieved 2020 թ․ ապրիլի 4. `{{cite web}}`: Cite has empty unknown parameter: `|dead-url=` (help)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ · ՅուԹյուբ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1196789096 · ISNI: 0000000456073241 · LCCN: nb2019006401 · VIAF: 307144783023445602284 · WorldCat VIAF: 307144783023445602284 |

 |
**Սեռա դա Կուճիա ազգային պարկ** (պորտ.՝ Parque Nacional da Serra da Cutia), ազգային պարկ Բրազիլիայի Ռոնդոնիա նահանգում։

Տեղագրություն
-------------

Պարկը գտնվում է Ամազոն բիոմում և ընդգրկում է 283․501 հա տարածք։ Ստեղծվել է 2001 թվականի օգոստոսի 1-ին և կառավարվում է Չիկո Մենդեսի անվան Կենսաբազմազանության պահպանության ինստիտուտի կողմից։ Այն ներառում է Կոստա Մարկեշ ու Գուաժարա Միրին մունիցիպալիտետներից որոշ հատվածներ՝ Ռոնդոնիա նահանգում։ Տարեկան տեղումների քանակը 1502 մմ է։ Ջերմաստիճանը տատանվում է 18-ից մինչև 32 °C, իսկ միջինը` 26 °C է։ Ծովի մակարդակից գտնվում է 140-525 մետր բարձրության վրա։

Կենդանական աշխարհ
-----------------

Գոյություն ունեն թռչունների 250, մողեսների՝ 24 և օձերի 14 տեսակներ, ինչպես նաև 2 տեսակի կոկորդիլոս, 41 տեսակի երկկենցաղ ու 143 ձկնատեսակ։ *Pimelodella* տեսակի լոքոն էնդեմիկ է։ Միջին և մեծ տեսակի կաթնասուններից են՝ հսկա զրահակիրը (*Myrmecophaga tridactyla*), պերուվյան կապիկը (*Ateles chamek*), կապուչին կապիկը (*Sapajus apella*), *Saimiri ustus*, մոխրագույն տիտին (*Callicebus brunneus*), երկարապոչ կատուն (*Leopardus wiedii*), յագուարը (*Panthera onca*), պուման (*Puma concolor*), մեծ ջրասամույրը (*Pteronura brasiliensis*), մշկախոզը (*Pecari tajacu*), և սկյուռիկը (*Sciurillus pusillus*)։

Պահպանություն
-------------

Պարկը դասվում է Բնության պահպանության միջազգային միության II կատեգորիային (ազգային պարկ)։ Նպատակն է՝ պահպանել Ամազոն խոնավ անտառի և սավաննայի կարևոր տարածքը, ինչպես նաև աղբյուրները, որոնք նպաստում են Կաուտարիո, Սոտերիո ու Նովու գետերի ձևավորմանը։ Այն Գուապորե գետի հովտում ապահովում է շրջակա միջավայրի կապը՝ Բրազիլիայի ու Բոլիվիայի միջև։ Պարկն ընդգրկում է պահպանվող տարածքների մոզաիկը, որից առաջացել են մի քանի պահպանման միավորումներ և բնիկ տարածքներ, որոնք կազմում են Գուապորե էկոլոգիական կայանը։ Պահպանությունն իրականացվում է «Ամազոնի շրջանի պահպանվող տարածքներ» ծրագրի աջակցությամբ։

Պարկը շրջապատող տարածքը բնակեցված է համայնքի նոր բնակիչներով՝ Սուրպրեսա նահանգում, արդյունահանող ու բնիկ համայնքներում։ Պարկը խթան է հանդիսանում այս համայնքներում կայուն զարգացմանը։ Չնայած պարկի տարածք մուտք գործելը բավականին բարդ է, սակայն կան պահպանվող տարածքներ, որոնք տուժում են որսագողությունից, հանքարդյունաբերությունից, անտառահատումից ու հողերի գրավումից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Parque Nacional Serra da Cutia – Chico Mendes". Արխիվացված է the original 2021 թ․ ապրիլի 16-ին. Retrieved 2019 թ․ օգոստոսի 4. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. 1 2 3 4 5 6  Unidade de Conservação ... MMA
3. ↑  Full list: PAs supported by ARPA

Աղբյուրներ
----------

* *Full list: PAs supported by ARPA*, ARPA, արխիվացված  օրիգինալից 2016-10-11-ին, վերցված է 2016-08-07
* (portuguese) *Parque Nacional Serra da Cutia*, Chico Mendes Institute for Biodiversity Conservation, արխիվացված  օրիգինալից 2021-04-16-ին, վերցված է 2016-05-03
* (portuguese) *Unidade de Conservação: Parque Nacional da Serra da Cutia*, MMA: Ministério do Meio Ambiente, վերցված է 2016-05-03


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
**Սարգիս Արսլանյան** (փետրվարի 4, 1924(1924-02-04), Ֆրեզնո, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ - դեկտեմբերի 11, 2016(2016-12-11), Սենթ Ջորջ, Յուտա, ԱՄՆ), եղել է Ամերիկյան ֆուտբոլի մարզիչ։ 1965-1972 թվականներին եղել է Վեբերի պետական համալսարանի գլխավոր մարզիչ, իսկ 1973-1981 թվականներին՝ Կոլորադոյի պետական համալսարանի մարզիչ։

Կենսագրություն
--------------

1955 թվականից ի վեր Արսլանյանը Դիքսիի պետական համալսարանում եղել է որպես ֆուտբոլային մարզիչ։ 1965 թվականին նա զբաղեցրել է նույն պաշտոնը Վեբերի պետական համալսարանում, որտեղ աշխատել է մինչև 1972 թվականը՝ դառնալով դպրոցի պատմության մեջ եղած ամենահաղթանակած մարզիչը։ Հաջորդ տարի նա դառնում է Կոլորադոյի պետական համալսարանի գլխավոր մարզիչ։ 1977 թվականին Կոլորադոյի նահանգի թիմը ամենահաջողակն էր համալսրանի պատմության մեջ՝ ունենալով վերջնական 9–2–1 հաշիվ և ձայներ հավաքելով Ասսոշեյթեդ պրես թոփ 25 քվեարկությունում։ Նա Կոլորադոյում մնաց մինչև 1981 թվականը։

Պրոֆեսիոնալ և համալսարանական մակարդակներում երկար ու հաջողակ ֆուտբոլային կարիերա ունենալուց հետո նա հաղթելու ավանդույթը փոխանցեց Յուտայի Սեյնթ Ջորջ քաղաքում գտնվող Փայն Վյու ավագ դպրոցին։ Շունտավորման վիրահատությունից հետո նա դուրս եկավ Փայն Վյու ավագ դպրոցից և սկսեց մարզել 8-րդ դասարանցիներին Փայն Վյու միջնակարգ դպրոցում։ 2007 թվականին Արսլանյանը Միացյալ նահանգների ամենատարեց գործուն ֆուտբոլային մարզիչն էր։ Ամերիկահայ Արսլանյանը մի անգամ եղել է Հայաստանում՝ իր հայրենիքում Ամերիկյան ֆուտբոլի լիգա հիմնելու համար։ Նա Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ծառայել է Միացյալ նահանգների բանակում։

Դեյվ Արսլանյանը Սարգիս Արսլանյանի որդին է, որը 1989-1997 թվականներին Վեբերի պետական համալսարանում աշխատել է որպես մարզիչ, իսկ եղբայրը՝ Փոլ Արսլանյանը եղել է նրա օգնականը։ 2013 թվականի սեպտեմբերի 14-ին Դիքսիի պետական համալսարանի «Հանսեն» մարզադաշտը վերանվանվեց «Սարգ Արսլանյան» մարզադաշտ։ Նա մահացել է 2016 թվականի դեկտեմբերի 11-ին՝ 92 տարեկանում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Former Colorado State head football coach Sark Arslanian has passed away". 2016 թ․ դեկտեմբերի 11. Արխիվացված է the original 2016 թ․ դեկտեմբերի 29-ին. Retrieved 2016 թ․ դեկտեմբերի 11. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑
3. ↑  Brohard, Mike. Former Colorado State football coach Sark Arslanian passes away at 92. Reporter-Herald. December 11, 2016.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Find A Grave |

 |