**Ցյուրիխի պատկերասրահ** (գերմ.՝ Kunsthalle Zürich, Ցյուրիխի կունստհալլե), ժամանակակից արվեստի պատկերասրահ Շվեյցարիայի Ցյուրիխ քաղաքում։ Հիմնադրվել է 1985 թվականին և սկսել է ակտիվ ցուցահանդեսային գործունեություն իրականացնել 1989 թվականի աշնանից՝ տնօրեն և համադրող Բերնհարդ Բյուրգիի գլխավորությամբ։ 1996 թվականի մայիսից այն տեղակայվել է նախկին «*Löwenbräu Zürich*» գարեջրի գործարանի վերակառուցված շինություններում, որտեղ անցկացվում են ժամանակակից արվեստին նվիրված ժամանակավոր ցուցահանդեսներ և կրթական միջոցառումներ։

Պատմություն և նկարագիր
----------------------

1985 թվականին Ցյուրիխում թանգարանի հիմնադրելուց հետո 1986 թվականից ի վեր Բյուրգին հազվադեպ էր զբաղվում ցուցահանդեսային գործունեությամբ։ 1849 թվականին Բրեսլաուում հիմնադրված «*Schoeller'sche Kammgarnspinnerei»* ընկերության նախկին գործարանի` Լիմմատում գտնվող «*Schoeller-Areal*» համալիրի տարածք տեղափոխվելուց հետո, պատկերասրահը սկսեց պարբերաբար ցուցադրել ժամանակակից արվեստի գործեր։ 1988 թվականին վերջնականապես դադարեցվեց արդյունաբերական արտադրությունը, իսկ 1989 թվականի աշնանը թանգարանը տնօրեն և համադրող Բերնհարդ Մենդես Բյուրգիի գլխավորությամբ (ծն. 1953) բացեց իր առաջին լիարժեք ցուցահանդեսը։

1996 թվականի մայիսից Ցյուրիխի պատկերասրահը գտնվում է իր ներկայիս տեղում՝ նախկին «*Löwenbräu Zürich*» գարեջրի գործարանի վերակառուցված տարածքում, որը վերանախագծվել է ցուցահանդեսների կազմակերպման նպատակով` ճարտարապետներ Կարրերի և Ֆուրիմանի կողմից (այժմ՝ «*Andreas Fuhrimann Gabrielle Hächler Architekten, AFGH*» բյուրո)։ Ժամանակակից արվեստի Միգրոս (*Migros Museum für Gegenwartskunst*) թանգարանի և հինգ այլ մասնավոր պատկերասրահների հետ միասին, այդ թվում` *Hauser & Wirth* պատկերասրահը, թանգարանը դարձել է ժամանակակից արվեստին նվիրված քաղաքի կենտրոնի մի մասը։

Ցյուրիխի պատկերասրահը մասնագիտացված է միջազգային ժամանակակից արվեստի բնագավառում՝ լայն լսարանին ներկայանալով ցուցահանդեսների, դասախոսությունների, էքսկուրսիաների, արվեստի շրջայցերի և կինոնկարների միջոցով։ Հրապարակելով ուղեկցող կատալոգներ` այն ձգտում է խորացնել այցելուների տեղեկացվածությունը ինչպես անհատ նկարիչների, այնպես էլ գեղարվեստական թեմաների վերաբերյալ։ Ներկայացնում է ինչպես հայտնի հեղինակների, այնպես էլ սկսնակ նկարիչների։ Մի շարք ցուցահանդեսներ կազմակերպվել են համագործակցելով միջազգային գործընկերների հետ, ինչպիսիք են «*Frankfurter Kunstverein*»-ն (2005), Քյոլնի Լյուդվիգ թանգարանը (2006), Նյու Յորքի Ամերիկյան արվեստի Ուիթնի թանգարանը (2006), «*Kunstverein München*»-ը (2006) և Չիկագոյի արվեստի ինստիտուտը (2007)։ 2001 թվականից մինչև 2014 թվականի հոկտեմբեր ընկած ժամանակահատվածում Ցյուրիխի պատկերասրահի տնօրենն ու համադրողն է եղել Բեատրիքս Ռուֆը (*Beatrix Ruf*, ծնվ. 1960):

2004 թվականին պատկերասրահում տեղի է ունեցել անգլիացի նկարիչ Սառա Լուկասի առաջին հետահայաց ցուցահանդեսը, որը հետագայում ցուցադրվեց Համբուրգում և Լիվերպուլում։ 2006 թվականին տեղի ունեցավ Լաուրա Օուենսսի ստեղծագործությունների ցուցահանդեսը (ծնվ. 1970), որն այնուհետև ցուցադրվեց Լոնդոնում, Հանովերում և Մաաստրիխտում։ 2007 թվականին պատկերասրահում կազմակերպվել է ամերիկացի նկարիչ Նիկոլ Այզենմանի (ծնվ. 1965) Եվրոպական առաջին ցուցահանդեսը, որն այնուհետև անցկացվեց Փարիզում, մեկ տարի անց տեղի ունեցավ նկարիչ և քանդակագործ Լիամ Գիլիկի հետահայաց ցուցահանդեսը։

COVID-19 համավարակի պատճառով Գիլբերտի և Ջորջի ցուցադրությունը վաղ է փակվել։

Տարեկան թանգարան են այցելում շուրջ 22000 մարդ։ Թանգարանն ընդգրկվել է աշխարհի 100 ամենակարևոր ցուցահանդեսային վայրերի ցանկի մեջ`ըստ «*Capital*» ամսագրի։ Պատկերասրահի հովանավորն է համարվում «Ցյուրիխի թանգարան ասոցիացիան» (*Verein Kunsthalle Zürich*) , որը հիմնադրվել է 1985 թվականին։ 2008 թվականի տվյալներով այն ուներ 880 անդամ և 180 կորպորատիվ հովանավոր, այդ թվում` դեղագործական «*Roche Holding*» հոլդինգը։ Քաղաքացիների ֆինանսական մասնակցությունը խրախուսվում է` նրանց տալով մեկ տարվա շվեյցարական արվեստի մի շարք պատկերասրահների և թանգարանների անվճար մուտքի թույլտվություն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Swiss GLAM Inventory, 16 September 2016 — 2016.
2. ↑  "Кунстхалле Цюрих" (in ռուսերեն). Schweiz Tourismus / Швейцарский туризм. Retrieved 2019 թ․ օգոստոսի 4.
3. ↑  *Владимир Свирин* The Art Newspaper Russia. — 2016. — Т. 4. — 72 с. — ISBN 9785040074884
4. ↑  КоммерсантЪ Weekend / Редакция журнала КоммерсантЪ Weekend. — 2014-07-27. — С. 28. — 64 с. — ISBN 9785457706408
5. ↑  Daniel Baumann Replaces Beatrix Ruf at Kunsthalle Zürich
6. ↑  Gilbert & George-Retrospektive in der Kunsthalle Zürich

Գրականություն
-------------

* *Mark Gordon* Contemporary Europe Art Guide. — Distributed Art Pub Incorporated, 2009. — С. 257. — 372 с. — ISBN 9783775723367

Արտաքին հղումներ
----------------

* "Kunsthalle Zürich". *museums.ch* (in անգլերեն). Swiss Museums Association; ICOM Switzerland. Արխիվացված է the original 2019 թ․ օգոստոսի 4-ին. Retrieved 2019 թ․ օգոստոսի 4.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNC: a10853182 · BNF: 169304279 · GND: 515022-X · ISNI: 0000000121122558 · LCCN: n88217084 · NKC: kn20071106012 · SUDOC: 123532760 · VIAF: 131930876 · WorldCat VIAF: 131930876 |

 |

 |