recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Դիլիջան ֆուտբոլային ակումբ** (անգլ.՝ Dilijan Football Club), հայկական ֆուտբոլային ակումբ, որը գտնվում է Տավուշի մարզի Դիլիջան բնակավայրում։

Պատմություն
-----------

«Դիլիջան» ֆուտբոլային ակումբը ստեղծվել է 2018 թվականի նոյեմբերին սկզբում՝ որպես երիտասարդական թիմ բրիտանացի ավանդատու Վիլ Թոմսոնի կողմից։ 2019-2020 թվականների մրցաշրջանից առաջ «Դիլիջանը» ընտրվել է Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնության (Առաջին խումբ) մեջ՝ որպես լիգայի ընդլայնման մաս։ Եզրափակչում նվաճելով տասնվեցերորդ տեղը 2019-2020 թվականների Հայաստանի ֆուտբոլային առաջնության ժամանակ՝ «Դիլիջանի» մեծահասակների թիմը չի մասնակցում Հայաստանի առաջնություններին։

Մարզչական պատմություն
---------------------

Հայաստան Գագիկ Գրիգորյան (2019-2020 թվականներ)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Անգլիացի ներդրողը Դիլիջանում հիմնել է ֆուտբոլային ակումբ, որը մասնակցելու է Առաջին խմբի առաջնությանը»։ *V News* (հայերեն)։ 2019 թ․ ապրիլի 11։ Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ նոյեմբերի 12-ին։ Վերցված է 2019 թ․ հունիսի 23  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն) CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)
2. ↑  «Զարգացնելով մարզային ֆուտբոլը. Դիլիջան ՖԱ-ն հաջորդ տարի հանդես կգա Առաջին խմբում»։ *Armsport* (հայերեն)։ 2019 թ․ ապրիլի 11։ Վերցված է 2019 թ․ հունիսի 23  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)
3. ↑  «First League»։ *Soccerway*։ Վերցված է 2022 թ․ հուլիսի 14
**Դավիթ Մուգար** (- 2022), ամերիկահայ գործարար և ձեռնարկատեր Մասաչուսեթս նահանգի Բելմոնտ քաղաքից՝ Մուգարների ընտանիքի անդամ։ Նա *Mugar Enterprises* ընկերության գլխավոր գործադիր տնօրենն է եղել։ Հյարը՝ Ստեփան Մուգարը, եղել է *Star Market* սուպերմարկետների ցանցի հիմնադիրն է։

Կենսագրություն
--------------

### Վաղ կյանք

Մուգարը ծնվել է 1939 թվականի ապրիլի 27-ին։ Նա սովորել է Ուեսթոնի Քեմբրիջի համալսարանում։ 1962 թվականին ավարտել է Բաբսոնի քոլեջը։

### Կարիերա

Մուգարը եղել է *Boston's Fourth of July* տոնակատարության գործադիր պրոդյուսեր, որը կազմակերպել է *Boston 4 Celebrations Foundation*-ը (Մուգարի կողմից հիմնադրված շահույթ չհետապնդող կազմակերպություն)։

2011 թվականին վիճաբանություններ էին սկսվել, երբ պարզվել էր, որ *CBS*-ի տոնակատարության լուսաբանումը իր մեջ «կեղծ» հրավառության տեսահոլովակներ է պարունակել։ Այնտեղ գրաֆիկական պատկերները այնպես էին ներկայացվել, որ թվում էր՝ հրավառությունը Բոստոնի հայտնի շենքերի վերևում է պայթում, սակայն հետազոտող Կառլ Քլոդֆելթերը և համակարգչային ծրագրավորող Դավիթ Փերրին նկատել էին, որ պատկերները աշխարհագորեն անհնարին և սխալ են և անմիջապես ազդարարել էին *Boston Globe*-ին։ Թերթը 2011 թվականի հուլիսի 8-ին պատմությունը և կեղծիքը լուսաբանվել է թերթի առաջին էջերում։

Բոստոնի Գիտության թանգարանի Մուգար Օմնի թատրոնը անվանվել է Դավիթ Մուգարի ծնողների անունով։ Դեյվիդը եղել է նաև թանգարանի հոգաբարձուն։ Բոստոնի համալսարանի գրադարանը կրում է նրա տատիկի և պապիկի անունը։

### Բարեգործություններ

2002 թվականին Մուգարը նվիրաբերել է 5,000,000 դոլար Մասաչուսեթսի *Cape Cod* հիվանդանոցին։

2011 թվականին, ըստ Դաշնային ընտրական հանձնաժողովի տվյալների, Դավիթ Մուգարը 250,000 դոլար նվիրաբերել է Restore Our Future-ին՝ Միթ Ռոմնի նախագահական քարոզարշավին աջակցող գերխնամակալական աջակցության կենտրոնին։

### Մահ

Մահացել է 2022 թվականի հունվարի 25-ին՝ 82 տարեկանում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Kahn Joseph P. (26 January 2022)։ «David Mugar, philanthropist who added fireworks to Hub's July Fourth celebration, dies at 82»։ *The Boston Globe*։ Վերցված է 26 January 2022
2. ↑  «Where Massachusetts' Wealthiest People Went to College»։ Boston Magazine։ March 15, 2018։ Վերցված է November 27, 2019
3. ↑  «About Us»։ Boston 4 Celebrations Foundation։ Արխիվացված է օրիգինալից June 14, 2007-ին։ Վերցված է 25 June 2007  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
4. ↑  James H. Burnett III (July 8, 2011)։ «Boston gets a nonreality show»։ *Boston.com*
5. ↑  «About the BU Libraries » BU Libraries | Boston University»։ *www.bu.edu*
6. ↑  Mark Mumford (August 16, 2002)։ «Mugar's munificence making a difference at hospital»։ *Barnstable Patriot*։ Արխիվացված է օրիգինալից August 25, 2007-ին։ Վերցված է 25 June 2007  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
7. ↑  «Schedule a for ALL Line #'s»։ *query.nictusa.com*։ Արխիվացված է օրիգինալից 13 July 2012-ին։ Վերցված է 6 June 2022  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
**Դին Սայմոն** (անգլ.՝ *Dean Simon*, ծնվ.՝ օգոստոսի 4, 1960), առավել հայտնի **Դին Մալենկո** (*Dean Malenko*) ռինգային անվամբ, ամերիկացի նախկին պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկ (ռեստլեր)։ Ներկա պահին աշխատում է «WWE» ընկերությունում, որպես հավաքագրող։

Ծնվել է 1960 թվականին՝ նախկին ռեստլեր Բորիս Մալենկոյի ընտանիքում։ Առավելապես հայտնի է «Extreme Championship Wrestling» (ECW), «New Japan Pro Wrestling» (NJPW), «World Championship Wrestling» (WCW) և «World Wrestling Federation» (WWF, այժմ՝ WWE) կազմակերպություններում ելույթներ ունենալու տարիներից։ Չնայած երբևէ աշխարհի ծանրքաշային չեմպիոնի կոչմանը չարժանանալուն, մարզական կարիերայում ընդհանուր առմամբ նվաճել է թվով 11 չեմպիոնական տիտղոս, այդ թվում՝ 4 անգամ ճանաչվել է WCW կիսածանրքաշային, 1 անգամ՝ WCW թիմային (Քրիս Բենուայի հետ), 2 անգամ՝ ECW աշխարհի հեռուստատեսային, 1 անգամ՝ ECW աշխարհի թիմային (կրկին Բենուայի հետ) և 2 անգամ՝ WWF երկրորդ ծանրքաշային չեմպիոն, ինչպես նաև 1997 թվականին «Պրո ռեստլինգ իլուսթրեյթիդ» հանդեսի «PWI 500» ցանկում գրավել է առաջին հորիզոնականը։ Մարզական կարիերայից հետո աշխատանքի է անցել «WWE» կազմակերպությունում՝ զբաղվելով նոր մարզիկների հավաքագրմամբ և մարզմամբ։

2015 թվականին ընդգրկվել է Հարդքոր ռեստլինգի փառքի սրահում։

Մալենկոյի առավել նշանավոր աշակերտներից են եղել Բրոք Լեզնարը, Քեյնը, Շելթոն Բենջամինը, և այլք։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  «Դին Մալենկոյի էջը»։ «Ռեստլինգի առցանց աշխարհ»։ Վերցված է 2016 թ․ նոյեմբերի 7
2. 1 2 3 4  «Դին Մալենկո»։ *WWE.com*։ WWE։ Վերցված է 2016 թ․ նոյեմբերի 7
3. 1 2 3  «Դին Մալենկոյի կենսագրությունը»։ *«Accelerator's Wrestling Rollercoaster»*։ Վերցված է 2016 թ․ նոյեմբերի 7

Արտաքին հղումներ
----------------

* Էջը WWE.com կայքում(անգլ.)
* Էջը IMDb կայքում(անգլ.)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |

 |
**«Զբոսայգիներ և հանգստի գոտիներ»** (անգլ.՝ *Parks and Recreation*), ամերիկյան հեռուստասերիալ, սիթքոմ, ստեղծված Գրեգ Դենիելսի և Մայքլ Շուրի կողմից։ Եթեր է հեռարձակվել 2009 թվականի ապրիլի 9-ից մինչև 2015 թվականի փետրվարի 24-ը՝ ունենալով 7 եթերաշրջան և 125 էպիզոդ, ինչպես նաև մեկ հատուկ թողարկում (ապրիլի 30, 2020)։ Միացյալ Նահանգների ծածկույթում հեռարձակվել է «NBC» հեռուստացանցով։

Սիթքոմը պատմում է Հարավային Ինդիանայում գտնվող Փաունի քաղաքի Զբոսայգիների և հանգստի գոտիների վարչությունում աշխատող միջին մակարդակի պետական պաշտոնյա Լեսլի Նոուփի (Էմի Փոլեր) և նրա կոլեգաների ու ընկերների մասին։

Հեռուստասերիալի սյուժեն պատրաստելիս, սցենարիստներն ուսումնասիրել են Կալիֆորնիա նահանգի քաղաքական անցուդարձը, ինչպես նաև խորհրդակցել բազմաթիվ քաղաքաշինության մասնագետների և պաշտոնայաների հետ։ Առաջին եթերաշրջանից հետո Լեսլի Նոուփի կերպարը լուրջ փոփոխությունների ենթարկվեց՝ ի պատասխան հանդիսատեսի կարծիքին, թե իբր կերպարն անմակարդակ և մռայլ էր թվում։ Ցուցադրված բազմաթիվ սերիաներում սցենարիստական թիմն ընդգրկել է նաև ընթացիկ իրադարձություններ, ինչպիսիք էին Փաունիում պետական կառույցների ժամանակավոր փակումը, որը ոգեշնչված էր 2007–08 թվականների իրական համաշխարհային ֆինանսական ճգնաժամով։ Կամեո ձևաչափով հեռուստասերիալում հանդես են եկել քաղաքական գործիչներ Ջոն Մաքքեյնը, Միշել Օբաման և Ջո Բայդենը։

Սերիալի առաջին եթերաշրջանն արժանացել է հակասական կարծիքների (այդ թվում բազմիցս համեմատվել «Օֆիս» սիթքոմի հետ, որը նույնպես արտադրվում էր Դենիելսի և Շուրի կողմից), սակայն տոնայնության և ձևաչափի վերանայումից հետո երկրորդ և հետագա եթերաշրջանները լայնորեն դրական գնահատանքի արժանացան։ Ցուցադրության ընթացքում հեռուստասերիալը ստացել է մի քանի մրցանակներ և առաջադրվել բազմաթիվ անվանակարգերում (այդ թվում առաջադրվել է 14 Փրայմթայմ էմմի մրցանակի, որոնցից երկուսը՝ լավագույն կատակերգական սերիալի համար, 1 Ոսկե գլոբուս մրցանակի՝ լավագույն կատակերգություն / մյուզիքլ ժանրի հեռուստասերալի անվանակարգում)։ Գլխավոր դերակատար Էմի Փոլերը մեկ անգամ արժանացել է Ոսկե Գլոբուսի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Fernsehserien.de (գերմ.)
2. ↑  Moviepilot (գերմ.) — 2006.
3. ↑  Փեթսկի Դենիզ (2020 թ․ ապրիլի 23)։ «'Parks And Recreation' Returns To NBC As Cast Reunites For Benefit Special Amid Pandemic»։ *Deadline Hollywood*։ Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ նոյեմբերի 14-ին։ Վերցված է 2022 թ․ մայիսի 31  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք(անգլ.)
* Էջը IMDb.com կայքում(անգլ.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AlloCiné · ČSFD · Internet Movie Database · Metacritic · Rotten Tomatoes |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 178927109 · WorldCat VIAF: 178927109 |

 |
Steirisches Kürbiskernöl (PDO 1996) յուղն Ավստրիայից
**Դդմի յուղ**, ստացվում է դդմի սերմերից՝ սառը սեղման եղանակով։ Արտադրանքի քիմիական կազմ. տրիգլիցերիդներ, եթերայուղեր, ֆոսֆոլիպիդներ, տոկոֆերոլներ, կարոտինոիդներ, պեկտիններ, Ստերիններ, A, E և F վիտամիններ, սելեն։ Յուղը հարուստ է սպիտակուցներով, պոլիչհագեցած ճարպաթթուներով, ցինկով։ Առանձնահատուկ կարևորություն է տալիս ռուտինի առկայությունը, որը մարդու մարմինը չի սինթեզում ինքնուրույն, և նիկոտինաթթուն։

Դդմի յուղն ունի ընկույզի բույր, թեթև մանանեխի համ։ Գույնը՝ մուգ դեղին և բաց կարմիրից մինչև մուգ կանաչ և նույնիսկ գրեթե սև, որի պատճառով Արևելյան Եվրոպայի երկրներում այն երբեմն կոչվում է «սև ոսկի»։ Գերմանիայում, օրինակ, այն միշտ գնահատվում է ոչ պակաս, քան լավագույն ձիթապտղի յուղի նմուշների։ Յուղի պարունակությունը կորիզներում կարող է հասնել 48-54%, սպիտակուցը՝ մինչև 40 %։ Բացի այդ, բազմաթիվ հեղինակներ, սկսած Ավիցեննայից, դդմի յուղն անվանում են դեղամիջոց գրեթե բոլոր հիվանդությունների համար։

Արտադրության շրջաններ
---------------------

Դդմի սերմերի յուղը դարեր շարունակ մեծամասամբ կիրառվում է գրեթե ողջ Կենտրոնական և Արևելյան Եվրոպայում։ Բարձր որակի են հասել Ավստրիայում դաշնային Շտիրիայի (գերմ. Steirisches Kürbiskernöl) և Սլովենիայում ստորին Շտիրիայի պատմական տարածքների և Պրեկուրյեի (սլովեներեն. Štajersko prekmursko bučno olje) արտադրողները։ Այդ երկու ապրանքներն էլ 1996 և 2012 թվականներին համապատասխանաբար Եվրոպական հանձնաժողովը գրանցել է PGI կարգավիճակով (պաշտպանված աշխարհագրական ցուցում)։

Ներքին կիրառում
---------------

Դդմի յուղը բավականաչափ սուր հոտ ունի, բացի այդ, տաքացման ժամանակ անհետանում են բոլոր օգտակար տարրերը, ուստի այն գործնականում չի ենթարկվում ջերմային մշակման։ Այն օգտագործվում է հում ձևով. որպես աղցանի և շիլայի լցոնում, նաև՝ որպես հիմք սոուսների համար։ Այն օգտակար է ստամոքս-աղիքային տրակտի, լյարդի և լեղապարկի համար։ Այն կարգավորում է աղիների թթվայնությունը և փոքր-ինչ թուլացնող ազդեցություն ունի։ Պարունակվող ցինկն օգտակար է ենթաստամոքսային գեղձի և արական միզասեռական համակարգի համար։

Արտաքին կիրառում
----------------

Դդմի յուղը արտաքին կիրառմամբ օգտագործվում է ակնեների հեռացման, դիաթեզի և սնկային ախտահարումների բուժման համար, օգնում է միջատների խայթոցների ժամանակ։ Այն օգտագործվում է ջերմային կամ քիմիական այրվածքների ժամանակ՝ մաշկի վնասված մասերը պատվում են յուղով։ Զգայուն մաշկ ունեցող մարդկանց մոտ յուղը կարող է ալերգիկ ռեակցիա առաջացնել։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Туманова Е. (2015)։ «Энциклопедия эфирных масел» (ռուսերեն)։ Рипол Классик։ Վերցված է 2017 թ․ հունվարի 12
2. ↑  Труды по прикладной ботанике, генетике и селекции. Физиология, биохимия и анатомия растений.. — Институт растениеводства, 1932. — С. 74—87.
3. ↑  Registered EC SI/PGI/0005/0418
4. ↑  Registered EC AT/PGI/0017/1460
**Էվզոնի** (հուն․՝ Εύζωνοι), գյուղ Հունաստանում։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 108 մետր բարձրության վրա, Վարդար (Ակսոնա) գետի աջ ափին, Մակեդոնիայի նախկին հարավսլավիական հանրապետության սահմանի մոտ, Պոլիկաստրոնից 12 կմ հյուսիս, Սալոնիկից 61 կմ հյուսիս-արևմուտք և Աթենքից 362 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Մտնում է Պեոնիյա (դիմա) համայնքի մեջ, Կիլկիսի ծայրամասային միավոր է Կենտրոնական Մակեդոնիայի ծայրամասում։ Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի՝ բնակչության թիվը կազմում է 331 մարդ։

Գյուղի արևելյան ծայրամասով անցնում է ավտոմայրուղի 1-ը, որը եվրոպական E75 երթուղու մի մասն է։

Մինչև 1927 թվականի օգոստոսը կոչվել է Մացիկովո (Ματσίκοβο): Անունը ստացել է էվզոններ εύζωνας բառից։ Էվզոնները այժմ նախագահական գվարդիա են, որը հանդիսավոր պատվո պահակություն է անում անհայտ զինվորի գերեզմանի մոտ և պահպանում է Աթենքում գտնվող նախագահական պալատը։

Միացվել է Հունաստանին Առաջին Բալկանյան պատերազմի ընթացքում։ Մինչև պատերազմը գյուղը բնակեցված է եղել մակեդոնացիների (բուլղարական աղբյուրներում բուլղարարացիների) կողմից, ավելի ուշ բնակեցվել է Բոգդանցիից, Գևգելիայից, Գրչիշտեից և Ստրումիցայից (որը միացվել էր Սերբիային) եկած հույն մակեդոնացի գաղթականներով, իսկ 1922 թվականից հետո՝ Արդագանայից, Գյոլեից, Կերասունից, Կարսից և Սուխումից եկած փախստական պոնտացիներով։

Էվզոնի միություն
----------------

Էվզոնի տեղական միության մեջ են մտնում չորս բնակավայր։ Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի՝ բնակչության թիվը կազմում է 919 մարդ։ Մակերեսը 59,092 կմ² է։

| Բնակավայր | Բնակչություն (2011), մարդ |
| --- | --- |
| Մետամորֆոսիս | 206 |
| Պլատանյա | 382 |
| Ցոլյադես | 0 |
| Էվզոնի | 331 |
|

Բնակչություն
------------

| Տարի | Բնակչություն, մարդ |
| --- | --- |
| 1991 | 519 |
| 2001 | 482 |
| 2011 | 331 |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  «Πίνακας αποτελεσμάτων Μόνιμου Πληθυσμού-Απογραφής 2011» (հունարեն)։ Ελληνική Στατιστική Αρχή։ 2014-03-20։ Արխիվացված է օրիգինալից 2017-11-24-ին։ Վերցված է 2017-10-22  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
2. ↑  «Ματσίκοβο — Εύζωνοι» (հունարեն)։ Πανδέκτης, Μετονομασίες οικισμών της Ελλάδας։ Վերցված է 2018-03-20
3. 1 2  «Μόνιμος και Πραγματικός Πληθυσμός της Ελλάδος. Σύνολο Ελλάδος, νομοί, δήμοι/κοινότητες, δημοτικα/κοινοτικά διαμερίσμα και οικισμοί. Απογραφές πληθυσμού 2001 και 1991» (հունարեն)։ Ελληνική Στατιστική Αρχή։ Արխիվացված է օրիգինալից 2006-07-16-ին։ Վերցված է 2017-06-22

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
**Զոյա Կոնստանտինովնա Բաժանովա** (ռուս.՝ Зоя Константиновна Бажанова, փետրվարի 8, 1902(1902-02-08), Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբերի 30, 1968(1968-12-30), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուսական և խորհրդային դրամատիկական դերասանուհի, մանկավարժ։

Բանաստեղծ Պավել Անտոկոլսկու մուսան և կինը։

Կենսագրություն
--------------

Զոյա Բաժանովան ծնվել է 1902 թվականի փետրվարի 8-ին Մոսկվայում։ Լինելով Եվգենի Վախթանգովի և Միխայիլ Չեխովի աշակերտուհին՝ դարձել է Վախթանգովի թատերական ստուդիայի դերասանուհի։ Այնուհետև, երբ 1926 թվականից ստուդիան ստացավ թատրոնի կարգավիճակ, դարձավ Ե․ Վախթանգովի անվան թատրոնի աշխատակազմի մաս՝ այնտեղ աշխատելով 1919-1958 թվականներին։ 1930-1957 թվականներին դասավանդել է Բ․ Շչուկինի անվան ուսումնարանում։

Լինելով ստուդիայի դերասանուհի՝ ծանոթացել է ստուդիայի երիտասարդ դերասան և պոետ Պավել Անտոկոլսկու հետ․ 1920 թվականին նրանք ամուսնացան (նախքան այդ նա կարճ ժամանակ ամուսնացած է եղել Նատալյա Շչեգլովայի հետ և ունեցել է դուստր)։ Բնակարան են ստացել 1928 թվականին Բոլշոյ Լյովշինսկի նրբանցքում Վախթանգովի թատրոնի աշխատակիցների համար հատուկ կառուցված շենքում, ուր և տեղափոխվել և բնակություն են հաստատել հինգերորդ հարկում․ բոլոր հարևանները նաև գործընկերներ էին։ Պատերազմի ժամանակ նրանք երկուսն էլ հանդես էին գալիս ռազմաճակատային բրիգադաներում։ Պավել Անտոկոլսկու որդին առաջին ամուսնությունից՝ Վլադիմիրը, զոհվել է պատերազմին՝ 1943 թվականին։

Զոյա Բաժանովան վախճանվել է ամուսնուց զգալիորեն շուտ։ Վերջինիս համար դա ծանր կորուստ էր։ Պավել Անտոկոլսկին կնոջ հիշատակին բանաստեղծական տողեր է նվիրել․

Все кончено. Но нет конца — концу.   

Нет и начала нашему началу.   

Но как тебе сегодня не к лицу,   

Что ты вчера навеки замолчала.

Բենիամին Կավերինը՝ Պ․ Անտոկոլսկու ընկերը, այդ սարսափելի վշտի մասին գրել է․

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Կարելի է համարձակորեն ասել, որ նա ոչ ոքի և երբեք այդպես չի հասկացել և այդպես չի սիրել, ինչպես իր հավատարիմ, ամբողջ կյանքը նվիրված ընկերոջը։ Միայն նրան էր թույլ տալիս իրեն բռի մեջ պահել։ |  |

Թաղված է Վոստրյակովո գերեզմանատանը։ Տաս տարի անց նրա կողքը թաղվեց ամուսինը։

Բացի այն, որ Զոյա Բաժանովան մասնագիտությամբ դերասանուհի էր և դերասանական վարպետության ուսուցիչ, նա նաև մեկ այլ ստեղծագործական գործունեություն էր ծավալում՝ նա փայտից քանդակներ էր պատրաստում։ Նրա աշխատանքները ցուցադրվել են Գրականագետների տանը։

Դերերը թատրոնում
----------------

| Տարի | Հեղինակ | Ռեժիսոր | Ներկայացում | Դեր |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1922 | Կառլո Գոցցի | Եվգենի Վախթանգով | Արքայադուստր Տուրանդոտ | Զելիմա |
| 1924 | Նիկոլայ Գոգոլ | Յուրի Զավադսկի | Ամուսնություն | Դունյաշա |
| 1925 | Լիդիա Սեյֆուլինա | Ալեքսեյ Պոպով | Վիրինեա | Մոկեիխա |
| 1926 | Միխայիլ Բուլգակով | Ալեքսեյ Պոպով | Զոյկինի բնակարանը | Լիզանկա |
| 1930 | Նիկոլայ Պոգոդին | Օսիպ Բասով,
Կոնստանտին Միրոնով,
Աննա Օրոչկո,
Բորիս Շչուկին | Տեմպ | Վալյա |
| 1932 | Մաքսիմ Գորկի | Բորիս Զախավա | Եգոր Բուլիչովը և ուրիշները | Թաիսիա |
| 1936 | Ֆրիդրիխ Վոլֆ | Պավել Անտոկոլսկի,
Ալեքսանդրա Ռեմիզովա | Ֆլորիդսդորֆ | Լենա |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «Зоя Бажанова»։ *Кино-Театр.РУ*։ Վերցված է 2018 թ․ հունիսի 23
2. ↑  Зоя Бажанова — Антокольская
**Դիտմիր Բուշատի** (մարտի 24, 1977(1977-03-24), Շկոդեր, Ալբանիա), ալբանացի քաղաքական գործիչ և Ալբանիայի Հանրապետության արտաքին գործերի նախարար։ Ծնվել է 1977 թվականի մարտի 27-ին Ալբանիայի Շկոդեր քաղաքում։ Որպես արտաքին գործերի նախարար ընտրվել է 2013 թվականին։ Դրանից առաջ եղել է Եվրամիության խորհրդարանական հանձնաժողովի համանախագահ։

Անձնական կյանք
--------------

Դիտմիր Բուշատին ամուսնացած է Աիդա Բուշատիի հետ և ունեն երեխա՝ Հերան և Մարտինը։

Կարիերա
-------

Ալբանիայի Հանրապետության քաղաքականության մեջ Բուշատին առաջին անգամ ընտրվել է ազգային ժողովի պատգամավոր, որպես Սոցիալիստական կուսակցության թեկնածու։ Որպես ազգային ժողովի պատգամավոր գլխավորել է պառլամենտական հանձնաժողովի եվրոպական ինտեգրամը (2011-2013 թթ.)։ Եղել է Եվրամիություն-Ալբանիա պառլամենտական կոմիտեի անդամ (2009-2013)։ 2011 թվականի նոյեմբերին Բուշատին ընտրվել է Ալբանիայի Սոցիալիստական կուսակցության կոմիտեի անդամ։ Բուշատին ավարտել է Տիրանայի համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետը (1999) և ստացել մագիստրոսի աստիճան։ 2001 թվականին ավարտել է Նիդեռլանդների Լեյդենի համալսարանը։ Հետազոտական աշխատանքներ է տարել Հունաստանում` Աթենքի համալսարանում։ Բացի այդ, նա մասնակցել է միջազգային հարաբերությունների մի շարք դասընթացների` միջեվրոպական տարբեր համալսարաններում։ Մասնակցել է ԱՄՆ-ի Հարվարդի համալսարանի, Ֆրանսիայի ակադեմիական համալսարանի և մի շարք այլ համալսարաններում անցկաացվող դասընթացներին։ Բաշատին դասավանդել է Ալբանիայի և Կոսովոյի համալսարաններում Իրավունքի տեսություն և հրատարակել տարբեր հոդվածներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Die Koalitionsregierung will den Rechtsstaat stärken»։ *Neue Zürcher Zeitung*։ օգոստոսի 23, 2013
Ռամոն Կասաս «Երիտասարդ դեկադենտուհին» (1899).
**Դեկադենտություն**, գրական ուղղություն, որը ձևավորվել է Ֆրանսիայում XIX դարի 80-ական թվականներին (ֆրանսերեն «decadence» - անկում բառից)։ Այն երբեմն բնութագրվում է որպես կապող օղակ XIX դարի ռոմանտիզմի և XX դարի մոդեռնիզմի միջև։ Նրանք դեմ էին արվեստի հին, ավանդական մոտեցումներին, փնտրում էին ինքնարտահայտման նոր ձևեր, որոնք ավելի լավ կհամապատասխանեին ժամանակակից մարդու աշխարհընկալումներին։ Այս ուղղության հիմնադիրները հանդես էին գալիս արվեստի նախկին ուղղությունների դեմ, հիմնականում նատուրալիզմի և ռեալիզմի դեմ։ Սկզբնական շրջանում նրանց առաջարկած փոփոխությունները վերաբերում էին միայն արտահայտչաձևերին։ Նրանք առաջարկում էին արվեստում նոր, ավելի ճկուն ձևերի ստեղծում։

Դեկադենտության բնորոշ գծերն են սուբյելտիվիզմը, ինդիվիդուալիզմը, փոխուստը հասարակությունից, կտրվածությունը իրականությունից, արվեստը արվեստի համար սկզբունքը, արժեքների անկումը։

Արևմտյան մշակույթում դեկադենտության նշանավոր դեմքերից են Օսկար Ուրայլդը, Շարլ Բոդլերը, Արթուր Ռեմբոն, Օլդոս Խակսլին, Պոլ Վեռլենը և ուրիշներ։ Ռուս դեկադենտների ավագ սերնդի ներկայացուցիչներից են Բալմոնտը, Դոբրոլյուբովը, Կոնևսկին, Սոլոգուբը, ինչպես նաև վաղ շրջանում Վալերի Բրյուսովը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Подборка книг «Декадентство»»։ *www.livelib.ru*։ Վերցված է 2016-11-06
**Էբրու Օզքան** (թուրքերեն՝ Ebru Özkan, նոյեմբերի 18, 1978(1978-11-18), Անկարա, Թուրքիա), թատրոնի և կինոյի թուրք դերասան և մոդել։

Կենսագրություն
--------------

Էբրու Օզքանը ծնվել է 1978 թվականի նոյեմբերի 18-ին Անկարայում։ Ավարտել է Անկարայի համալսարանի պատմաաշխարհագրական ֆակուլտետը։ Դերասանական կարիերայում Էբրուն իր առաջին քայլերը սկսել է թատրոնից և մոդելային բիզնեսից։ Թուրքիայում Էբրուն հայտնի է դարձել Մելիսայի դերով, որը նա մարմնավորել է «Սարսափի տուն» ֆիլմում։ 2009-2011 թվականներին Էբրուն նկարահանվել է «Տիկնոջ այգին» հեռուստասերիալում։ Ավելի ուշ, նա խաղացել է «Մայրեր և աղջիկներ» հեռուստասերիալում, որտեղ մարմնավորել է Դեֆնեի դերը։ 2012 թվականին «Իմ կյանքի դերը» հեռուստասերիալում մարմնավորել է Էլայի դերը, իսկ «Նոթեր» հեռուստասերիալում՝ Սունայի դերը։ 2015 թվականին Էբրուն խաղացել է «Քամու հիշողություն» ֆիլմում, որտեղ մարմնավորել է Լեյլայի դերը։ Այդ ֆիլմում նրա խաղընկերը եղել է Թուբա Բույուքյուսթունը։ 2014-2017 թվականներին Էբրուն խաղացել է Դիլյարա Էրգյուվանի դերը՝ Փշրունքներ հեռուստասերիալում։

Անձնական կյանք
--------------

2008 թվականին հարաբերությունների մեջ է եղել Մերթ Ֆըրաթի հետ։ 2009 թվականից մինչև 2014 թվականի գարուն հանդիպել է Ջաներ Ջինդորուքի հետ։ Հարաբերությունների մեջ է եղել նաև Նեջդաթ Իշլերի հետ։ 2014 թվականի վերջից մինչև 2015 թվականի սկիզբ հանդիպել է Էրթան Սաբանի հետ։ 2016 թվականի հունիսի 3-ին զույգն ամուսնացել է։ 2018 թվականի հունվարի 12-ին նրանք ունեցել են դուստր, որին կոչել են Բիրիջիք։

Ֆիլմագրություն
--------------

| Տարի |  | Հայերեն անվանում | Բնօրինակ անվանում | Դեր
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2015 | ֆ | Քամու հիշողություն | *Rüzgarın Hatıraları* | Լեյլա |
| 2014 | ս | Փշրունքներ | *Paramparça* | Դիլյարա Էրգյուվան |
| 2014 | ս | Նոթեր | *Not Defteri* | Սունա |
| 2012 | ս | Իմ կյանքի դերը | *Hayatımın Rolü* | Էլա |
| 2011 | ս | Մայրեր և դուստրեր | *Anneler ile kızları* | Դեֆնե |
| 2010 | ֆ | Չինարա | *Çınar Ağacı* | Բերին |
| 2009 | ս | Տիկնոջ այգին | *Hanımın Çiftliği* | Խալիդե |
| 2009 | ս | Վարդագույն աշխարհ | *Güldünya* | Դուրու |
| 2007 | ս | Սև մարգարիտ | *Kara İnci* | Սեչիլ |
| 2006 | ս | Քաղաքի արցունքներ | *Gözyaşı Çetesi* | Դենիզ |
| 2006 | ֆ | Սարսափի տուն | *Kabuslar Evi: Bir Kış Masalı* | Մելիսա |

Թատրոն
------

* *Pandaların Hikayesi* (2012)
* *Romeo ve Juliet* (2008)
* *Arzu Tramvayı* (2008)
* *Atları Da Vururlar* (2005)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  ČSFD (չեխերեն) — 2001.
2. ↑  «Ebru Özkan ve Ertan Saban çiftinin bebeği oldu»։ Վերցված է 2018-10-27

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | ČSFD · Filmportal · Internet Movie Database |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 107654455X · LCCN: no2019188852 · VIAF: 1835157771969948930000 · WorldCat VIAF: 1835157771969948930000 |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դեղին (այլ կիրառումներ)

**Դեղին**, գույն տեսանելի լույսի սպեկտրում նարնջագույնի և կանաչի միջև։ Գտնվում է էլեկտրամագնիսական ճառագայթման 550-590 նանոմետր երկարությամբ ալիքների տիրույթում։ RGB-ում (կարմիր, կանաչ, կապույտ, լույսի երեք հիմնական գույները) համարվում է կապույտի լրացուցիչ գույն, իսկ RYB համակարգում և գեղարվեստական փորձում՝ մանուշակագույնի հավելյալ գույն։ Սակայն վաղ ժամանակներում առկա գունանյութերի անկատարության պատճառով դիտարկվել է որպես ծիրանագույնի լրացում։ Դեղինի ստանդարտացված երանգներից մեկը համարվում է CMYK համակարգի բաղադրիչ։ RGB համակարգում նրա տասնվեցական նշանակությունն է #ffff00։

Ստուգաբանություն
----------------

Հայերեն *դեղին* բառն ունի բնիկ հայկական ծագում, գալիս է \*dhel արմատի և *-ին* ածանցի կապակցումից։ Աճառյանը նշում է, որ այլ լեզուներում ևս «դեղին» և «կանաչ» գունանունները նույնական են և ծագում են «խոտ» արմատից։

*Yellow* բառը եկել է հին անգլերեն *geolu, geolwe* ձևերից, որը նշանակում է «դեղին, դեղնավուն», ինչն էլ ձևավորվել է պրոտոգերմանական *gelwaz*՝ «դեղին» բառից։ Դա *gold* և *yell* արմատների հետ ունի նույն հնդեվրոպական \*gʰel- հիմքը, որը միաժամանակ նշանակում է և՛ փայլուն, շողշողուն, և՛ ողբալ։

Անգլերեն տերմինը կապված է դեղինի գերմանական այլ բառերի հետ, ինչպես օրինակ՝ շոտլանդերեն *yella*, արևելյան ֆրիզերեն *jeel*, հոլանդերեն *geel*, գերմաներեն *gelb*, շվեդերեն ու նորվեգերեն *gul*։ Ըստ Օքսֆորդի անգլերեն բառարանի՝ այս բառի ամենահին կիրառությունը եղել է 700 թվականին Էպինալյան գլոսսարիումում (հին տեքստերի բացատրական բառարան)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Color»
2. ↑  Հայերէն արմատական բառարան, Հրաչեայ Աճառեան։ Երեւանի Համալսարանի Հրատարակչութիւն, Երեւան, 1926, էջ 651։
3. ↑  *Webster's New World Dictionary of American English*, Third College Edition, (1988)
4. ↑  «Online Etymology Dictionary»
5. ↑  «yellow, adj. and n»։ *Oxford English Dictionary*։ OUP։ Վերցված է 2011 թ․ ապրիլի 21
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Էլբակյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Էդգար Էլբակյան Կրտսեր** (հունիսի 30, 1982(1982-06-30), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - օգոստոսի 13, 2000(2000-08-13), Հրազդան, Կոտայքի մարզ, Հայաստան), հայ դերասան, թատերական ռեժիսոր։

Կենսագրություն
--------------

Ավարտել է Եղիշե Չարենցի անվան անգլիական թեքումով միջնակարգ և Սայաթ-Նովայի անվան յոթնամյա երաժշտական դպրոցները։ 

1999 թվականին ընդունվել է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի ռեժիսորական բաժինը։ Խաղացել է մի շարք ներկայացումներում և կինոֆիլմերում. Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ակադեմիական թատրոնում՝ *Էդգար* - Ա.Աղասարյանի «Փրկեք մեր հոգիները» պիեսում, Էդգար Էլբակյանի անվան դրամայի և կոմեդիայի թատրոնում՝ *Միխո* - Գ. Սունդուկյանի «Քանդած օջախում», Հակոբ Պարոնյանի անվան պետական երաժշտական կոմեդիայի թատրոնում՝ *պատանի Արամ* - Ա.Էլբակյանիի «Ամենափրկիչ ջրհեղեղում», *Արտուշ* - Զ.Խալափյանի «Որտե՞ղ էիր մարդ Աստծո» կինոֆիլմում, Համազգային թատրոնում՝ *Օվին* - Վ.Սարոյանի «Մի գավաթ բարություն» պիեսում։ 

Տարբեր թատրոններում իրականացրել է մի շարք բեմադրություններ։ Գաբրիել Սունդուկյանի անվան թատրոնում բեմադրված Օ'Նիլլի «Սերը ծփիների տակ» ներկայացման երաժշտության հեղինակն է։ 

Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտում անցկացված մրցույթում արժանացել է պատվո դիպլոմի։ Հետմահու նրան շնորհվել է նույն ինստիտուտի «Ոսկե դիմակ» մրցանակը։ Էդգար Էլբակյան Կրտսերը շուրջ հարյուր բանաստեղծությունների, թատերգությունների, պոեմների, պատմվածքների ու երգերի հեղինակ է։ 2002 թվականին լույս տեսան Էդգար Էլբակյան Կրտսերի «Գծից այն կողմ» ստեղծագործությունների ժողովածուն։

Ընտանիք
-------

* Հայրը՝ Արմեն Էլբակյան
* Մայրը՝ Աննա Էլբակյան
* Քույրը՝ Լիլի Էլբակյան

Ֆիլմեր
------

* 1992 - Որտե՞ղ էիր, մարդ աստծո - *Արտուշ*
* 2011 - Մոխրաման - ֆիլմի երաժշտություն

Գրականություն
-------------

* «Գծից այն կողմ», Էդգար Էլբակյան Կրտսեր, «Զանգակ-97», 2002, 280 էջ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  «Մայրիկին լուսինը նվիրող տղայի ստեղծագործությունները նոր շունչ են ստացել. լույս է ընծայվել Էդգար Էլբակյան կրտսերի ձայնասկավառակն ու գիրքը»։ *armenpress.am* (հայերեն)։ Վերցված է 2024-02-03  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)
**Դեմոն** (daemon, dæmon, հին հունարեն՝ δαίμων *, դեյմոն*), համակարգչային ծրագիր UNIX-ի նման համակարգերում, որը գործարկվում է հենց համակարգի կողմից և աշխատում է հետին պլանում՝ առանց օգտվողի հետ անմիջական փոխազդեցության։

Դեմոնները սովորաբար գործարկվում են ծրագիրը բեռնելու ժամանակ։ Դեմոնների համար տիպիկ առաջադրանքներն են ցանցային պրոտոկոլային սերվերները (HTTP, FTP, էլ. փոստ և այլն), սարքավորումների կառավարումը, տպագրության հերթի աջակցությունը, պլանավորված աշխատանքների կատարումը և այլն։ Տեխնիկապես դեմոնը գործընթաց է, որը չունի կառավարման տերմինալ։ Ամենից հաճախ (բայց ոչ պարտադիր) դեմոնի նախահայրը հանդիսանում է init-ը՝ UNIX արմատային պրոցեսը։ Ավանդաբար, deemon գործընթացների անվանումները ավարտվում են *d* տառով` ցույց տալու համար, որ այդ գործընթացը դեմոն է և տարբերակելու համար սովորական համակարգչային ծրագիրը դեմոնից։

Solaris 10 և OpenSolaris օպերացիոն համակարգերում դեմոններ կառավարելու համար օգտագործվում է հատուկ մեխանիզմ՝ Service Management Facility։

Windows համակարգերում նմանատիպ դասի ծրագիրը կոչվում է ծառայություն (անգլ.՝ Services):

Եզրույթ
-------

Եզրույթը ստեղծվել է Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի MAC նախագծի ծրագրավորողների կողմից։ Այն վերաբերում է մտային փորձի կերպարին՝ Մաքսվելի դեմոնին, որն զբաղվում է մոլեկուլների տեսակավորմամբ հետին պլանում։ UNIX և UNIX-ի նման համակարգերը ժառանգել են այս տերմինաբանությունը։

Դեմոնը նաև հունական դիցաբանության կերպար է, որը կատարում է այնպիսի առաջադրանքներ, որոնք աստվածները չեն ցանկանում ստանձնել։ Ինչպես նշված է «UNIX համակարգի ադմինիստրատորի ձեռնարկում», Հին Հունաստանում «անձնական դեմոն» հասկացությունը մասամբ համեմատելի էր պահապան հրեշտակի ժամանակակից հայեցակարգի հետ։

Երբեմն **Daemon** բառը մեկնաբանվում է որպես (անգլ.՝ **D**isk **a**nd **e**xecution **mon**itor)։ BSD ընտանիքի օպերացիոն համակարգերը օգտագործում են դեմոնի պատկերը՝ որպես լոգո, որը ցույց է տալիս դեմոնի հայեցակարգի հետագա զարգացումը արդեն քրիստոնեական ավանդույթում։

Տես նաև
-------

* Unix դեմոնների ցուցակ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Fernando J. Corbató (2002 թ․ հունվարի 23)։ «Take Our Word for It»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ օգոստոսի 25-ին։ Վերցված է 2006 թ․ օգոստոսի 20
2. ↑  The BSD Daemon со ссылкой на книгу Эви Немет «UNIX. Руководство системного администратора» (Unix System Administration Handbook)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2777253204 |

 |
**Դոնի Ռոստովի զինանշան**, Դոնի Ռոստով քաղաքի պաշտոնական նշաններից մեկը զինանշանն է (նաև օրհներգը, դրոշը)։

Պատմություն
-----------

### Առաջին զինանշան

Դոնի Ռոստովի առաջին զինանշանը հաստատվել է 1811 թվականի հուլիսի 20-ին։

Համապատասխան պատկերով և նկարագրությամբ հոդվածը առկա է Պ.Պ. Ֆոն Վինկլերի ալբոմներից մեկում։ Նկարագրությամբ ասվում է.

«Երկնագույն դաշտում աշտարակն է։ Կապույտ դաշտը նշանակում է վայրենի ցեղերից պաշտպանվելը, արգելքը, աշտարակը` նրանցից բարձր լինելը։ Կարմիր դաշտում զինամթերք է։ Դա վկայում է այն մասին, որ նրանք միշտ հաղթել են թշնամիներին»։

### Երկրորդ, ոչ պաշտոնական զինանշան

19-րդ դարի կեսերին ի հայտ եկավ Դոնի Ռոստովի երկրորդ, ոչ պաշտոնական զինանշանը։ Այն ստեղծել էր պատմաբան Ա.Ա. Սկալկովսկին։

«Վերևի ձախ մասում վահանն է։ Վահանի բարձրությունը խորհրդանշում է հաջողությունը։ Կապույտ դաշտում աշտարակն է։ Աշտարակի վերևում հաղթանակ տարած զինվորն է»։

Սկզբում այս զինանշանի վահանը գտնվել է վերին կենտրոնական հատվածում, հետո տեղափոխվել է ձեխ հատված։

### Երրորդ, ոչ պաշտոնական զինանշան

1864 թվականին քաղաքագլուխ Ա.Մ. Բայկովը պատվիրել է քաղաքի դրոշակ` քաղաքի զինանշանով։

«Այս զինանշանը իմաստով մոտ է նախորդ զինանշանին։ Վերևի ձախ մասում վահանն է։ Վահանի բարձրությունը խորհրդանշում է հաջողությունը։ Աշտարակի վերևում հաղթանակ տարած զինվորն է»։

Այս երկու տարբերակները, պաշտոնական ընդունում չստացան, բայց աշխատանքը կատարվել էր պրոֆեսիոնալ մակարդակով։

### Չորրորդ, պաշտոնական զինանշան

1904 թվականին Դոնի Ռոստովը ստացել է մարզի գլխավոր քաղաքի կոչումը և համապատասխան իրավունքները։ Այս զինանշանը պաշտոնապես հաստատվել է։

«Այս զինանշանը իմաստով մոտ է նախորդ երկու զինանշաներին։ Վերևում թագ է պատկերված։ Թագի բարձրությունը խորհրդանշում է հաջողությունը։ Աշտարակի կողքին հաղթանակ տարած զինվորն է»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Герб Ростова-на-Дону: фото, значение. Описание герба Ростова-на-Дону»։ *www.votpusk.ru*։ Վերցված է 2017 թ․ հունվարի 8
2. ↑  Геральдика.ру։ «Гербы и флаги | Геральдика.ру»։ *geraldika.ru*։ Վերցված է 2017 թ․ հունվարի 8
3. ↑  «Герб Ростова-на-Дону»։ *www.heraldicum.ru*։ Վերցված է 2017 թ․ հունվարի 8
**Էդվարդ Օկուն** (սեպտեմբերի 21, 1872(1872-09-21), Վարշավա, Ռուսական կայսրություն - հունվարի 17, 1945(1945-01-17), Սկերնևիցե, Լեհաստան) լեհ արտ նովոյի նկարիչ։ Նա նկարել է բնանկարներ, դիմանկարներ, ձևավորել է գրքի շապիկներ և նկարազարդել ամսագրեր, այդ թվում՝ գերմանական *Jugend* ամսագիրը։ Երիտասարդ տարիներին նա նաև մրցել է որպես մրցարշավի հեծանվորդ Լեհաստանի թագավորությունում։

Կենսագրություն
--------------

Օկունը ծնվել է 1872 թվականին ազնվական ընտանիքում և վաղաժամ որբացել։ Նա մեծացել է իր տատիկի ու պապիկի մոտ՝ մայրական կողմից։ Մեծ հարստություն ժառանգելուց հետո նա շուտով սկսել է նկարել սովորել մեծ նկարիչների մոտ։ 1891 թվականին սովորել է Վարշավայի գծանկարի դպրոցում։ 1891-1893 թվականներին սովորել է Իսիդոր Յաբլոնսկու և Յան Մատեյկոյի ղեկավարությամբ Յան Մատեյկոյի գեղարվեստի ակադեմիայում։ Ուսումը շարունակել է Մյունխենում և Փարիզում։ 1897 թվականին Էդվարդն ամուսնացել է Զոֆիա Վանդա Տոլկեմիտի հետ, նույն թվականին Օկունը գնացել է սովորելու Սայմոն Հոլլոսիի մոտ, որը հիմնադրել է Նագիբանյա նկարիչների գաղութը։ Հաջորդ 20 տարիների ընթացքում նա ապրել է Հռոմում, ինչպես նաև ճանապարհորդել է Սորենտո, Ամալֆի, Կապրի, Վենետիկ, Պադուա, Ռավեննա, Ֆլորենցիա և Սիենա։ Նա մասնակցել է Հռոմի լեհական արվեստի գաղութի կյանքին, եղել է մասոնական «Պոլոնիա» օթյակի համահիմնադիրը։

Օկունը վերադարձել է Լեհաստան 1921 թվականին և բնակություն հաստատել Վարշավայում։ 1925 թվականից Գեղարվեստի դպրոցի պրոֆեսոր է եղել և Լեհ նկարիչների ընկերության անդամ։ Իր ընկերների հետ հիմնել է մասոնական օթյակ՝ «Կոպեռնիկոս» անունով։ Եղել է Կերպարվեստի խրախուսման ընկերության փոխնախագահ։ Salon Incentives-ի տարեկան բացման ժամանակ նա ականատես է եղել Լեհաստանի առաջին նախագահ Գաբրիել Նարուտովիչի սպանությանը Էլիգյուս Նիևյադոմսկու կողմից։ Նա օգնել է նախագահի օգնականներից մեկին ձերբակալելու Նիևիադոմսկուն։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին ապրել է Վարշավայում։ Վարշավայի ապստամբությունից հետո Օկունը տեղափոխվել է Սկիերնևիցե, որտեղ՝ 1945 թվականի հունվարին, սպանվել է թափառական գնդակից։

* Ինքնադիմանկար Սիցիլուհու հետԻնքնադիմանկար Սիցիլուհու հետ
* Պատերազմը և մենքՊատերազմը և մենք
* Գիշերային թիթեռներԳիշերային թիթեռներ
* Սուրբ երաժշտությունՍուրբ երաժշտություն
* «Chimera»-ի շապիկը«Chimera»-ի շապիկը
* Տեսարան պատուհանիցՏեսարան պատուհանից

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4  Առցանց լեհական կենսագրական բառարան (польск.)
3. ↑  Rasula Jed (2016)։ *History of a Shiver: The Sublime Impudence of Modernism*։ Oxford University Press։ ISBN 978-0-19-939631-3
4. ↑  «Edward Okuń's Palmares on CyclingRanking.com»։ CyclingRanking.com
5. ↑  «Edward Okun - Biography»։ *www.askart.com*։ Վերցված է 2023-06-04
6. 1 2 3  «Edward Okuń | Życie i twórczość | Artysta»։ *Culture.pl* (լեհերեն)։ Վերցված է 2023-06-04

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 17098422b · GND: 118951351 · ISNI: 0000000110557783 · LCCN: no92028034 · NKC: js2005269341 · NUKAT: n2003022432 · SUDOC: 178278882 · VIAF: 37715835 · ULAN: 500031548 · WorldCat VIAF: 37715835 |

 |

 |
**Էրլանդ Լիի թանգարան** (անգլ.՝ Erland Lee Museum), Կանադայի ազգային պատմական վայր Օնտարիո նահանգի Սթոնի Քրիք համայնքի Նիագարայի կուեստներում։ Ի սկզբանե եղել է Էրլանդ և Ջանեթ Լիերին պատկանող ագարակ, թանգարան է ճանաչվել որպես Կանանց ինստիտուտների առաջին ծննդավայր, միջազգային կազմակերպություն, որը ձևավորվել է 1897 թվականին՝ խթանելու գյուղական մեկուսացված կանանց կրթությունը։

Տան ամենահին մասը՝ գերաններով կառուցված տնակը, կառուցվել է 1808 թվականին։ 1873 թվականին դրա վրա կառուցվել է ատաղձագործական գոթական ոճի կառույց, որը Վերածննդի ճարտարապետական ավանդույթի մի մաս է կազմում։ Դրա լավագույն օրինակն են ուղղաձիգ եռանկյունաձև տանիքի կատարները, ճոխ շերտերը և հարթ տախտակները։

Լիերի ընտանիքն այս տանն ապրել է 1808-1970 թվականներին։ Առաջին անգամ շենքին պատմական նշանակություն տրվել է 1961 թվականին, Հարավային Վենտվորֆի կանանց ինստիտուտի կողմից։ 1972 թվականին տունը հանրության համար բացվել է որպես թանգարան, և այնուհետև տնօրինվել և շահագործվել է Օնտարիոյի դաշնային կանանց ինստիտուտի կողմից։ 1995 թվականին թանգարանը «Օնտարիոյի ժառանգության ակտի» շրջանակներում դարձել է պատմական տուն, իսկ 2003 թվականին ճանաչվել է Կանադայի ազգային պատմական վայր։

Թանգարանի երեք հարկերում ներկայացված է Վիկտորյական կահույք և կահավորանք` շեշտը դնելով Լիերի ընտանիքի պատմության վրա և 1897 թվականին կանանց ինստիտուտների հիմնադրման շուրջ ծավալվող իրադարձություններին։ Օրինակ, ճաշասենյակի սեղանը, որի վրա Ջանեթ Լին գրել է Կանանց ինստիտուտի առաջին կանոնադրությունը, դեռևս գտնվում է իր սկզբնական տեղում։ Հողատարածքը համալրում է 1873 թվականի վագոն տնակը, որի երկու հարկերում տեղավորված են տեղական պատմության ցուցանմուշներ։

Պատկերասրահ
-----------

* Էրլանդ Լիի թանգարանի գլխավոր շենքըԷրլանդ Լիի թանգարանի գլխավոր շենքը
* Վագոն տնակՎագոն տնակ
* Պիկնիկի վայրՊիկնիկի վայր
* Նվերների խանութՆվերների խանութ
* Տեսարան դեպի Նիագարայի կուեստներ Էրլանդ Լիի թանգարանիցՏեսարան դեպի Նիագարայի կուեստներ Էրլանդ Լիի թանգարանից

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «HistoricPlaces.ca - HistoricPlaces.ca»։ *www.historicplaces.ca*։ Վերցված է 2020-07-27
2. ↑  Goddard John (2016-07-16)։ *Erland Lee Museum: Inside Hamilton's Museums* (անգլերեն)։ Dundurn։ ISBN 978-1-4597-3738-9

Արտաքին հղումներ
----------------

* Erland Lee Museum Website
* Federated Women's Institutes of Ontario Website
* Associated Country Women of the World Website
**Դորինա Բյոցոգիո** (փետրվարի 15, 1992(1992-02-15), Orosháza, Հունգարիա), հունգարացի մարմնամարզուհի, Հունգարիայի տարվա մարմնամարզուհի տիտղոսի հնգակի դափնեկիր։ 18 անգամ դարձել է Հունգարիայի չեմպիոն։ Մարմնամարզության աշխարհի գավաթի եռակի ոսկե մեդալակիր է։

Կարիերա
-------

Միջազգային ասպարեզում հայտնվել է 2006 թվականին՝ Եվրոպայի առաջնության ժամանակ, զբաղեցնելով 12-րդ հորիզոնականը։ 2007 թվականին հայտնվել է աշխարհի առաջնությունում, որոշ ձեռքբերումներ նրա կարիերայում շարունակում են մնալ լավագույնը։ 2008 թվականի Օլիմպիադայում հադես է եկել թիմային առաջնությունում, սակայն չի հայտնվել եզրափակչում, իսկ բազմամրցության մեջ զբաղեցրել է 52-րդ տեղը։ Կլերմոն Ֆերան քաղաքում անցկացվող Եվրոպայի առաջնության ժամանակ նրա լավագույն նվաճումը 12-րդ հորիզոնական էր հենակետային ցատկի ժամանակ։
2009 թվականին նա նորից է մասնակցել աշխարհի առաջնությանը, բայց եզրափակիչ չի անցել։ 2010 թվականի Եվրոպայի առաջնությանը չի մասնակցել վնասվացքի պատճառով։ Բեռլինում ընթացող աշխարհի առաջնության ժամանակ նրա լավագույն նվաճումը հենակետային ցատկի 21-րդ տեղն էր։ 2012 թվականին նախաօլիմպիական ստուգատեսային մրցումներում նա նվաճել է Օլիմպիական խաղերի ցանկալի տոմսը` համակողմանի և հենակետային ցատկերի մասնակցելու համար։ Եվրոպայի առաջնություններում նա թիմային առաջնությունում գրավել է 14-րդ տեղը, ցատկերում` 8-րդը և բազմամրցութայինում` 17-րդը։ Օլիմպիական խաղերում չի հաջողվել անցնել բազմամրցութային և հենակետային ցատկերի եզրափակիչ (համապատասխանաբար 49-րդ և 17-րդ տեղեր)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Torna-Vk: Böczögő Dorina győzött talajon»։ *Index* (Hungarian)։ մայիսի 24, 2015։ Վերցված է հուլիսի 9, 2015

Արտաքին հղումներ
----------------

* Դորինա Բյոցոգիո – օլիմպիական վիճակագրությունը *Sports-Reference.com* կայքում(անգլ.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | FIG · Olympic Channel · ՄՕԿ |

 |
**«Իդեալական դայակ»** (ֆր.՝ Chanson douce, այլ անուններ՝ անգլ.՝ Lullaby, անգլ.՝ The Perfect Nanny), ֆրանսիացի գրող Լեյլա Սլիմանիի վեպը, որը գրվել է 2016 թվականին։ Գիրքը հիմնված է 2012 թվականին տեղի ունեցած իրական իրադարձությունների վրա։

Վեպի մասին
----------

Սա Լեյլա Սլիմանիի երկրորդ վեպն է և առաջինը, որը թարգմանվել է անգլերեն, ապա նաև մի քանի տասնյակ լեզուներով։ Սկզբում վեպը կոչվում էր «Chanson douce» (ֆրանսերեն՝ Քաղցր երգ)։ Ավելի ուշ այն թողարկվել է Մեծ Բրիտանիայում «Lullaby» (Օրորոցային) և ԱՄՆ-ում «The Perfect Nanny» (Կատարյալ դայակ) անվանումներով։

Ֆրանսիայում հրատարակման առաջին տարում վաճառվել է վեպի 600.000 օրինակ։

Սյուժե
------

Պոլը (երաժշտական պրոդյուսեր) և Միրիամը (իրավաբան) Փարիզից երիտասարդ ամուսնական զույգ են։ Նրանք որոշում են իրենց երեխաների համար դայակ վարձել։ Բազմաթիվ հարցազրույցներից հետո նրանք ծանոթանում են Լուիզայի հետ, որը կարծես լավ թեկնածու է և արագ ապացուցում է, որ այդպիսին է։ Նա հրաշալի է պատրաստում, մաքրում բնակարանը, նրան սիրում են երեխաները, և նա միշտ պատրաստ է անհրաժեշտության դեպքում մնալ ավելի երկար։ Բայց երեխաները մեծանում են, իսկ Լուիզան այնպես է կապվել այդ ընտանիքին ...

Ընդ որում, Պոլն ու Միրիամը նույնպես կապվել են այդ «կատարյալ դայակի» հետ։

Մրցանակներ
----------

* Գոնկուրյան մրցանակ (2016)՝ ֆրանսիական բարձրագույն գրական մրցանակ :

Քննադատություն
--------------

«The Guardian» թերթի լրագրողը վեպը համարել է փայլուն կատարված, իսկ «The Daily Telegraph»-ն ու «The Independent»-ն այն համեմատել են «Կորած աղջիկը» վեպի հետ։

Էկրանավորում
------------

2019 թվականին վեպը էկրանավորվել է։ Նախագծի ռեժիսորն էր Լյուսի Բորլետոն։ Միրիամի դերը խաղացել է դերասանուհի Լեյլա Բեխտին, Պոլի դերը՝ Անտուան Ռեյնարցը, իսկ Լուիզայի դերը՝ Կարին Վիարը։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է Մոնպելիեի միջազգային կինոփառատոնում։ Վարձույթի համար ֆիլմը թողարկվել է Ֆրանսիայում նոյեմբերի 27-ին, Ռուսաստանում՝ հունվարի 30-ին :

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  The Killer-Nanny Novel That Conquered France
2. ↑  Lullaby by Leïla Slimani review – brilliantly unsettling
3. ↑  Lullaby, the book of the moment, is a wake-up call for us all
4. ↑  Romain Jeanticou (նոյեմբերի 3, 2016)։ «Goncourt 2016 : Leïla Slimani primée pour "Chanson douce"» (French)։ Telerama։ Վերցված է ապրիլի 4, 2018
5. ↑  Aida Edemariam (հունվարի 10, 2018)։ «Lullaby by Leïla Slimani review – brilliantly unsettling»։ The Guardian։ Վերցված է ապրիլի 4, 2018
6. ↑  Идеальная няня, премьера в России
Դիլդո (14 սմ)
**Դիլդո**, սեքս խաղալիք՝ նախատեսված սեռական ներթափանցման կամ սեռական այլ գործունեության համար, ձեռնաշարժության ժամանակ կամ սեռական գործընկերների հետ։ Դիլդոնները կարող են ստեղծվել տարբեր նյութերից և ունեն առույգ մարդու առնանդամի տեսք։ Դիլդոնները հիմնականում լինում են 4-6 դյույմ երկարությամբ։

Նկարագրություն
--------------

### Ընդհանուր

**Դիլդոնն** օբյեկտ է, որը սովորաբար նախատեսված է հեշտոցի, բերանի կամ սրբանի սեռական ներթափանցման համար։ Առնանդամի պրոթեզները, որոնք հայտնի են որպես «երկարացնողներ», դիլդո չեն համարվում։ Որոշ մարդիկ ներառում են սարքեր, որոնք նախատեսված են սրբանային ներթափանցման համար (սրբանային խցաններ)։ Բոլոր սեռերի և սեռական կողմնորոշման մարդիկ հաճախ օգտագործում են այդ հարմարանքները ձեռնաշարժության համար։

### Նյութեր

Փայտե Դիլդո
Ռետինե դիլդոները հասանելի են դարձել 1940-ական թվականներին։ Ավելի ուշ հայտնի դարձավ PVC դիլդոները։

PVC-ն և ժելեյանման ռետինե խաղալիքները խնդրահարույց են, քանի որ դրանք պարունակում են վտանգավոր ֆտալատներ, փափկեցնող նյութեր, որոնք ավելացվել են բազմաթիվ պլաստմասսաներում, որոնք նաև գտնվում են որոշ ոսկերչական իրերի, սննդի բեռնարկղերի և այլ փափուկ ռետինե խաղալիքների մեջ։

Տես նաև
-------

* Մինետ
* Սեռական գրգռում
* Օրալ սեքս

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Online Etymology Dictionary»
2. ↑  Dildo (under heading Sex Aids). (n.d.). In Encyclopedia.com. Retrieved from https://www.encyclopedia.com/social-sciences/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/sex-aids.
3. ↑  «The Return of Steely Dan»։ *Mojo Magazine*։ October 1995։ Վերցված է դեկտեմբերի 15, 2006
4. ↑  «Official Steely Dan FAQ»։ Արխիվացված է օրիգինալից հունվարի 22, 2012-ին։ Վերցված է հունվարի 18, 2007  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
5. ↑  «11 Things You Should Never, EVER Put Inside Your Vagina»։ օգոստոսի 10, 2015
6. ↑  Kendall Christopher (2001)։ *Gay male pornography: an issue of sex discrimination*։ էջ 386

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Giant Bomb |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4780367-8 · LCCN: sh2007007162 |

 |
**Թա Հաջրաթ** (անգլ.՝ Ta' Ħaġrat), մեգալիթ տաճար Մալթայում՝ Մջար գյուղի մերձակայքում։ Մալթայի մեգալիթ այլ տաճարների հետ ընդգրկված է ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում։ Երկրի հնագույն սրբավայրերից է։ Բաղկացած է երկու տաճարներից։ Թա Հաջրաթի մեծ տաճարը վերաբերում է մալթական Ջգանտիա շրջանին (մ. թ. ա. 3.600-3.200), իսկ փոքր տաճարը՝ Սաֆլիենի շրջանին (մ. թ. ա. 3.300-3.000): Տաճարի ճակատամասը և նրա պորտալը վերակառուցվել են 1937 թվականին։

Տեղակայում
----------

Թա Հաջրաթը գտնվում է Մջար գյուղի արևմտյան ծայրամասում՝ Սկորբայից մոտ մեկ կիլոմետր հեռավորության վրա։ Թա Հաջրաթի ճակատամասը իր բնութագրով հիշեցնում է Սկորբայի տաճարին։

Տաճարային համալիր
-----------------

Տաճարի մոդելը, որ գտնվել է Թա Հաջարաթի պեղումների ժամանակ:
Կերամիկական բազմաթիվ իրերը, որոնք պեղումների արդյունքում հայտնաբերվել են այս տարածքում, վկայում են, որ տաճարի շրջանում նախկինում բնակավայր է եղել։ Վաղ շրջանի այս կերամիկան վերաբերում է մալթական պատմության Մջար փուլին (մ. թ. ա. 3.800-3.600):

Թա Հաջրաթը կառուցված է կորալային կրաքարից, որը Մալթայի տարածքում հասանելի ամենահին շինանյութն է։ Համալիրը բաղկացած է երկու կից տաճարներից, որոնք ունեն բավական ոչ կանոնավոր հատակագիծ Մալթայի՝ նեոլիթի շրջանի այլ կառույցների համեմատությամբ։ Փոքր տաճարը հյուսիսային կողմից հարում է առավել խոշոր տաճարին։

Տաճարի տարածքում հայտնաբերված գտածոներից առավել հետաքրքրական է տաճարի մոդելը, որ պատրաստված է կորալային կրաքարից։

Տես նաև
-------

* Մալթայում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկ
* Մալթայի մեգալիթ տաճարներ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Megalithic Temples of Malta — UNESCO World Heritage Centre
2. ↑  Malta Temples and The OTS Foundation
3. 1 2 3 4  «Архивированная копия»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ օգոստոսի 3-ին։ Վերցված է 2008 թ․ օգոստոսի 3
4. ↑  Ta' Hagrat Ancient Temple : The Megalithic Portal and Megalith Map:
5. ↑  Trump, Cilia, *Malta Prehistory and Temples*, p. 154
6. ↑  Trump, Cilia, *Malta Prehistory and Temples*, p. 155
7. ↑  Geology Archived 2012-02-20 at the Wayback Machine.
8. ↑  Ta Hagrat — Mgarr — Temple Model
9. ↑  Zammit T. «Ta Hagrat Megalithic Ruins at Mgarr, Malta» Bulletin of the Museum, Malta, I, i, 5, 1929.
**Լենո Թադևոսի Աբգարյան** (դեկտեմբերի 21, 1925(1925-12-21), Շինուհայր, Գորիսի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - դեկտեմբերի 19, 2017(2017-12-19), Երևան, Հայաստան), բժիշկ-թոքաբան, բժշկական գիտությունների թեկնածու։

Կենսագրություն
--------------

Լենո Աբգարյանը ծնվել է 1925 թվականի դեկտեմբերի 21-ին, Գորիսի շրջանի Շինուհայր գյուղում։ 1949 թվականին կարմիր դիպլոմով ավարտել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտը, որից հետո գործուղվել է Գորիս, աշխատել որպես թոքաբան-բժիշկ, հիմնադրել առաջին հակատուբերկուլյոզային դիսպանսերը 30 մահճակալով։ Այնուհետև ՀՀ առողջապահության նախարարության որոշմամբ, Լենո Աբգարյանը տեղափոխվել է Երևան, երկար տարիներ աշխատել է հանրապետական հակատուբերկուլոզային դիսպանսերում` որպես գլխավոր բժիշկ։ Կենսաթոշակի անցնելուց հետո մինչև կյանքի վերջ աշխատել է նույն դիսպանսերում որպես բաժնի վարիչ և հակատուբերկուլյոզային դիսպանսերի տնօրենի խորհրդական։

Աշխատություններ
---------------

Լենո Աբգարյանը իր մասնագիտության վերաբերյալ ունի 18 գիտական աշխատություն՝ տպագրված նախկին միութենական և հանրապետական գիտական մամուլում։ 1994 թվականից աշխատել է ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարությունում, որպես ոռոգման ցանցերի վերանորոգման և վերակառուցման աշխատանքների ղեկավար։

Պարգևներ
--------

2013 թվականին Հայաստանի Հանրապետության առողջապահության նախարարության կողմից ճանաչվել է «Տարվա բժիշկ»՝ «Հատուկ անվանակարգ» անվանակարգում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  «Գորիսի հանրագիտարան», Էդուարդ Զոհրաբյան, Համլետ Միրզոյան, Երևան, 2008, էջ 4.
2. ↑  «Գնահատական՝ մոմի պես «հալվելու» համար»։ *www.hhpress.am*։ Վերցված է 2018 թ․ դեկտեմբերի 19
3. ↑  Ամփոփվեց «Տարվա բժիշկ» հանրապետական մրցույթը
**Իզոնիազիդ/պիրիդօքսին/սուլֆամետօքսազոլ/տրիմետոպրիմ** (**INH/B6/CTX**), մի քանի դեղամիջոցների ֆիքսված դեղաչափ է, որը կիրառվում է ՁԻԱՀ-ի ժամանակ օպորտունիստական վարակների կանխարգելման համար։ Այն միավորում է իզոնիազիդը, պիրիդօքսինը, սուլֆամետօքսազոլը և տրիմետոպրիմը։ Այն հատկապես օգտագործվում է տուբերկուլոզի, տոքսոպլազմոզի, թոքաբորբի, մալարիայի և իզոսպորիազի կանխարգելման համար։ Այն օգտագործվում է պերօրալ։

Կողմնակի ազդեցությունները ներառում են կենտրոնացման դժվարությունը, համրությունը, փսխումը և ցանը։ Ծանր կողմնակի ազդեցություններից է լյարդի խնդիրները։ Պետք է զգուշությամբ կիրառել գլյուկոզ-6-ֆոսֆատ դեհիդրոգենազայի պակաս ունեցող մարդկանց մոտ։ Դեռ հստակ ուսումնասիրված չէ, բայց հղիության ժամանակ կիրառելու դեպքում խնդիրներ չեն առաջանում։

Այն ԱՀԿ դեղամիջոցների ցանկում է, որպես առողջապահական համակարգում անհրաժեշտ ամենաանվտանգ և արդյունավետ դեղամիջոցներից մեկը։ 2016 թվականի տվյալներով, զարգացող երկրներում մեկ տարվա կիրառման դեպքում արժեքը 15$ է։ Չնայած դեղի արդյունավետությունը թույլ է տալիս օգտագործել ավելի քիչ դեղահաբեր, սակայն այդ տարբերակի կիրառման դեպքում հայտնի չէ բուժման արդյունավետությունը։ Այլ հետազոտություններ ցույց են տվել, որ ֆիքսված դեղաչափերի կիրառումը արդյունավետ է այդ դեպքում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  «WHO Model List of Essential Medicines (20th List)»։ *World Health Organization*։ March 2017։ Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 29
2. 1 2 3 4 5  «WHO Model List of Essential Medicines Application»։ March 2011։ Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 29
3. 1 2 3  «WHO Model List of Essential Medicines Application»։ Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 13
4. ↑  «WHO application for the inclusion of INH/CTX/B6 FDC in the WHO Essential Medicines List»։ Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 13