**Վահիկ Փիրհամզեյի** (պարս.՝ واهیک پیرحمزه ای,նոյեմբերի 6, 1968(1968-11-06), ԱՄՆ), իրանահայ դերասան, պրոդյուսեր, ռեժիսոր և գրող, որը ստեղծագործում է հայերենով, պարսկերենով և անգլերենով։ 2012 թվականին նա թողարկել է իր ամենահայտնի ֆիլմերից մեկը՝ «Իմ քեռի Ռաֆայելը», որը նկարահանվել է «Ռաֆայել քեռու գանձերը» պիեսի հիման վրա և որի շնորհիվ արժանացել է ազգային ճանաչման և մի շարք մրցանակների։

Վաղ կյանք
---------

Վահիկ Փիհրամզեյին ապրել է Թեհրանի արվարձաններում։ 1989 թվականին տեղափոխվել է ԱՄՆ։ Տասը տարեկանից սկսել է հիանալի նկարներ նկարել, իսկ ավելի ուշ սկսել է հետաքրքրվել և ներգրավվել կերպարվեստի տարատեսակ ճյուղերով։ Իր պատմությունները և տիկնիկային ներկայացումները բեմադրում էր ընտանիքի անդամների և ընկերների առաջ։

1978-1979 թվականներին Մոհամմադ Ռեզա Փահլավու թագավորության անկումից հետո Փիհրամզեյին ստիպված հեռացել է իր հայրենի օջախից։ 1988 թվականին նա տեղափոխվել է Գերմանիայի Մեթմանն քաղաք, որտեղի դպրոցներում ստացել է նկարչության դասեր։

1989 թվականին Փիհրամզեյին եկել է Լոս Անջելես և սկսել է Հարավային Կալիֆոռնիայի հեռուստատեսությունում իրանացի հեռուստադիտողների համար հաղորդումներ վարել։ Նա գրել, նկարահանվել և բեմադրել է տարբեր կատակերգական հաղորդումներում, որոնցից են *«Nika's Café»* (Նիկայի սրճարանը), *«The Specialist»* (Մասնագետը) և *«Moshkelat.com»*, որտեղ պատկերված է ներգաղթյալների կյանքը Լոս Անջելեսում։ Նա հանդես է եկել 300-ից ավելի սեփական հումորային ներկայացումներում։ Այդ ժամանակվանից սկսած՝ Վահիկը մեծ ներդրում է ունեցել Լոս Անջելեսի իրանական համայնքային թատրոնում։ Նա նկարահանվել է 25-ից ավելի բեմադրություններում և հանդես է եկել Եվրոպայի, Կանադայի ու ԱՄՆ-ի տարբեր վայրերում։

Կարիերա
-------

2020 թվականին Փիրհամզեյին կինոռեժիսոր Մարկ Ֆուսկոյի հետ մեկնարկել է կինոարտադրության և կինոծառայությունների նոր *Nico Nazar Creative* ընկերությունը։ Ընկերությունը աշխատել է այնպիսի անձնավորությունների հետ, ինչպիսիք են Ռոբերտ դե Նիրոն, Դասթին Հոֆմանը, Էբիգեյլ Բրեսլինը, Թոմաս Ջեյնը, Էմիլ Հիրշը, Մալին Ակերմանը և հաճախորդների, ինչպիսիք են Մետրո-Գոլդուին-Մայերը, *Highland Film Group*-ը, *Saban Entertainment*-ը, *Arclight Films*-ը, *Bondit Media*-ը, *Film Mode Entertainment*-ը, *Screen Media Films*-ը և այլն։

2018 թվականին Փիրհամզեյին նկարահանել է գեղարվեստական «*10E*» կատակերգությունը, որի գլխավոր դերերում էր Մենուա Մինասյանը։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է ԱՄՆ-ում սեպտեմբերի 27-ին։ Ցուցադրվել է նաև Հյուսիսային Ամերիկայի *Video On Demand* հարթակում։ 2019 թվականի *Pomegranate* կինոփառատոնին *«10E»* ֆիլմը և ինքը Փիրամձեյին պարգևատրվել են *POM Scholastic* մրցանակով

2016 թվակականի հոկտեմբերին Փիրամձեյին բեմադրել է «Նայիր աչքերիս մեջ» պիեսը հայ դերասաններ Լուիզա Ներսիսյանի, Սոս Ջանիբեկյանի և սփյուռքահայ դերասանուհի Անահիտ Ավանեսյանի հետ, որի դերերում է եղել նաև հենց ինքը։

2016 թվականին Փիրհամզեյին Հայաստանում նկարահանել է «*3 Weeks in Yerevan*» (3 շաբաթ Երևանում) ֆիլմի վերահսկումները։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է Հայաստանում և ԱՄՆ-ում։

Դեռ 2014 թվականին ավարտել է լիամետրաժ գեղարվեստական «*Guardian Angel*» (Պահապան հրեշտակ) ֆիլմի աշխատանքները։ 2013 թվականից նա նկարահանում, նկարահանվում էր ֆիլմի համար։ «*Guardian Angel*»-ը արժանացել է Տորոնտոյի *Pomegranate* կինոփառատոնի *Golden Pom* մրցանակին։

2013 թվականին Փիրհամզեյին երաժշտական տեսահոլովակ է նկարահանել ռուս դերասանուհի Քրիստինա Օրբակայտեի և հայ փոփ երգիչ Թաթայի համար։

2012 թվականին Փիրհամզեյին և Սքոթ Յագեմանը միասին գրել են «*The Garden of Uncle Rafael*» (Քեռի Ռաֆայելի այգին) սփին-օֆֆը «Իմ քեռի Ռաֆայելը» ֆիլմի համար։ Ֆիլմիի դերերում են Ջոն Մայքլ Հիգինսը, Միսի Փայլը և Ռեյչել Բլանչարդը, իսկ ռեժիսորը Մարկ Ֆուսկոն է, որը նախկինում աշխատել է Սթիվեն Սփիլբերգի հետ։ Ֆիլմում քեռի Ռաֆայելը, որի դերը խաղում է Փիհրամզեյին, պատահաբար հայտնվում է Շումախերների ընտանիքում, որը փլուզման եզրին է։ Այս ֆիլմի համար Փիրհամզեյին արժանացել է *ARPA* միջազգային կինոփառատոնի Լավագույն դերասան մրցանակին և Մարկ Ֆուսկոյի կողմից՝ Լավագույն ռեժիսոր մրցանակին։

2012 թվականին Փիրհամզեյին Էրիկ Ռոբերտսի հետ գրել, բեմադրել և նկարահանել է կարճամետրաժ ֆիլմ և երաժշտական տեսահոլովակ *«Don't Say Goodbye»*-ը երգչուհի և դերասանուհի Գուգուշի համար։

2010 թվականին թողարկել է նոր *«Man Ravanshenas Lazem Nadaram»* (Ես հոգեբանի կարիք չունեմ) պիեսը։ Հաջորդ տարի՝ 2011 թվականին, գրել է *«Honest Liars»* (Ազնիվ խաբեբաներ) պիեսը, իսկ 2012 թվականին *«Experienced Liars»* (Փորձառու խաբեբաները)։

Փիրհամզեյին բեմադրել է իր «Մեզ լավություն չի եկել» պիեսը։ Խաղացել է նաև քեռի Ռաֆայելի դերը, որը 72-ամյա մի հնարամիտ հայ տարեց պապիկ է և ապրում է Լոս Անջելեսում։ Ֆիլմի երկու սփին-օֆֆերն են «Ռաֆայել քեռու գանձերը» և դրա շարունակությունը՝ «Ռաֆայել քեռու պարտեզ»-ը, որոնցում պատկերվում է քեռի Ռաֆայելի անգործունակ, սակայն զվարճալի ընտանիքի մասին։ Երկուսն գրել, բեմադրել և նկարահանել է Փիրհամզեյին:2000 թվականին Փիրհամզեյին իր նորամուտն է ունեցել հեռուստատեսությունում՝ *The Richmond Comedy Club*-ում։ 2004 թվականին նա մեկնարկել է իր ժամանցային շաբաթաթերթի լրատվական շոուն, որը կոչվում է *«World Entertainment Connections»*

Լոս Անջելեսում իր «Sky Blue» ներկայացումը բեմադրելուց հետո Փիրհամզեյին ավելի շատ առաջարկներ էին գալիս, որպեսզի նա սկսի ավելի հաճախ բեմադրել իր ստեղծագործությունները։

Փիրհամզեյին նկարահանել է մի շարք իրանացի, հայ և այլ միջինարևելյան արտիստների երաժշտական տեսահոլովակներ։ Աշխատել է Լոս Անջելեսի իրանացի և հայ այնպիսի արտիստների հետ, ինչպիսիք են Մոինը, Գուգուշը, Կամրանը, Հումանը և ուրիշներ, հայ փոփ երգիչներ Արմենչիկը, Թաթա Սիմոնյանը և ռուս աստղ Քրիստինա Օրբակայտեն։

Ֆիլմագրություն
--------------

### Որպես դերասան

* *10E* (2019), Ռոբերտի դերում
* *3 Weeks in Yerevan* *«3 շաբաթ Երևանում»*(2016), Արմենի դերում
* *Guardian Angel «Պահապան հրեշտակ»* (2014), Ռեյ Արդալանի դերում
* *My Uncle Rafael «Իմ քեռի Ռաֆայելը»* (2012), Ռաֆայելի և Համոյի դերերում
* *Immigrants «Ներգաղթյալներ»* (2009, հեռուստասերիալ), Թնդի Գրիգորյանի դերում
* *Surviving Paradise* (2000), Մոյի դերում

### Հեղինակ

* *10E* (2019)
* *Guardian Angel* (2014)
* *My Uncle Rafael* (2012)

### Պրոդյուսեր

* *Dig*՝ համահեղինակ-պրոդյուսեր(2022)
* *Slayers՝* համապրոդյուսեր (2022)
* *Code Red: Youth of a Nation՝* համապրոդյուսեր as Co-Producer (2022)
* *10E* (2019)
* *3 Weeks in Yerevan* (2016)
* *Guardian Angel* (2014)
* *My Uncle Rafael* (2012)
* *World Entertainment Connections* (2005)

### Ռեժիսոր

* *10E* (2019)
* *3 Weeks in Yerevan* (2016)
* *Guardian Angel* (2014)
* *World Entertainment Connections* (2005)

### Մոնտաժ

* *Slayers* (2022)

Մրցանակներ
----------

* 2011 - *Arpa* կինոփառատոնի *Breakthrough Performance* անվանակարգի մրցանակ՝ «Իմ քեռի Ռաֆայելը» ֆիլմի դերասանական խաղի համար (AFFMA)
* 2011 - *Arpa* կինոփառատոնի Best Screenplay անվանակարգի մրցանակ՝ «Իմ քեռի Ռաֆայելը» ֆիլմի սցենարի համար
* 2011 - Տորոնտոյի *Pomegranate* կինոփառատոնի *Audience Choice* մրցանակ՝ «Իմ քեռի Ռաֆայելը» ֆիլմի համար
* 2013 - Տորոնտոյի *Pomegranate* կինոփառատոնի *Golden Pom* մրցանակ՝ *Guardian Angel* (Պահապան հրեշտակ) ֆիլմի համար
* 2015 - *World Armenian Entertainment* մրցանակ
* 2019 - *POM Scholastic* մրցանակ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Domestic 2019 Weekend 39». *BoxOfficeMojo*.
2. ↑  «2019 Awards». *pomegranatefilmfestival.com/*.
3. ↑  «Pirhamzei's Latest Play Delights Audiences». 2016 թ․ հոկտեմբերի 30. Արխիվացված օրիգինալից 2018 թ․ հունվարի 20-ին. Վերցված է 2016 թ․ նոյեմբերի 12-ին.
4. ↑  «Berberian, Pirhamzei, and Tokhatyan's '3 Weeks in Yerevan' Coming Soon». 2016 թ․ հունիսի 15. Արխիվացված օրիգինալից 2016 թ․ նոյեմբերի 12-ին. Վերցված է 2016 թ․ նոյեմբերի 12-ին.
5. ↑  «ARPA Foundation Presents: The U.S. Premiere of '3 Weeks in Yerevan' in Los Angeles». 2016 թ․ օգոստոսի 20. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ նոյեմբերի 12-ին. Վերցված է 2017 թ․ հունվարի 17-ին.
6. 1 2  «Pomegranate Film Festival - November 5-9, 2014 GUARDIAN ANGEL – USA – 105 min. – directed by Vahik Pirhamzei – North American Premiere». Pomegeanatefilmfestival.com. 2013 թ․ հոկտեմբերի 18. Արխիվացված օրիգինալից 2014 թ․ մայիսի 30-ին. Վերցված է 2014 թ․ հոկտեմբերի 4-ին.
7. ↑  «Vahik Pirhamzei's New Movie 'Guardian Angel' Set to Begin Production on June 18». *Armenian Pulse Radio & Entertainment*. Արխիվացված օրիգինալից 2014 թ․ հոկտեմբերի 6-ին. Վերցված է 2014 թ․ հոկտեմբերի 4-ին.
8. ↑  «'My Uncle Rafael' Set for Theatrical Release on September 21». *Asbarez News*. Արխիվացված օրիգինալից 2014 թ․ հոկտեմբերի 6-ին. Վերցված է 2014 թ․ հոկտեմբերի 4-ին.
9. ↑  «Article on Marc Fusco in LA times». *Los Angeles Times*. Արխիվացված օրիգինալից 2014 թ․ հոկտեմբերի 6-ին. Վերցված է 2014 թ․ հոկտեմբերի 4-ին.
10. 1 2 3 4 5  "Pirhamzei takes Iranian, Armenian cultures to Hollywood" article in "Salam Toronto" Newspaper Archived 2014-10-06 at the Wayback Machine.
11. ↑  Nigel M Smith (2011 թ․ հոկտեմբերի 3). «"My Uncle Rafael" article on Indiwire». *Indiewire*. Արխիվացված օրիգինալից 2014 թ․ հոկտեմբերի 6-ին. Վերցված է 2014 թ․ հոկտեմբերի 4-ին.
12. 1 2 3  Arpa Film Festival Winners article in Asbarez Newspaper Archived 2014-10-09 at the Wayback Machine.
13. ↑  «THEATER REVIEW: The Truth About 'Honest Liars'». *Asbarez News*. Վերցված է 2014 թ․ հոկտեմբերի 4-ին.(չաշխատող հղում)
14. ↑   (չաշխատող հղում)
15. ↑  «Theater Review: 'Rafael's Treasures' Rich in Comedy». *Asbarez News*. Վերցված է 2014 թ․ հոկտեմբերի 4-ին.(չաշխատող հղում)
16. ↑  «World Armenian Entertainment Awards 2015». *LA Fashion Judge*. Արխիվացված օրիգինալից 2015 թ․ հուլիսի 6-ին. Վերցված է 2015 թ․ մայիսի 14-ին.
17. ↑  «2019 Awards». *pomegranatefilmfestival.com/*.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Vahik Pirhamzei Internet Movie Database կայքում
* My Uncle Rafael (2012)(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
* Guardian Angel (2014)(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
* 3 Weeks in Yerevan (2016)(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում