**Բյուզինգեն ամ Հոխրհայն** (գերմ.՝ Büsingen am Hochrhein՝ «Վերին Հռենոսի վրա տեղակայված Բյուզինգեն»), քաղաք Գերմանիայում, վարչականորեն պատկանում է Բադեն-Վյուրթեմբերգ երկրամասին։

Ենթարկվում է Ֆրայբուրգ վարչական շրջանին։ Մտնում է Կոնստանց շրջանի մեջ։ Բնակչությունը՝ ▲1585 մարդ (դեկտեմբերի 31, 2022)։ Զբաղեցնում է 7.63 կմ2 տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ 08 3 35 015։

Պատմություն
-----------

Քաղաքը երկար ժամանակ գտնվել է Ավստրիայի տիրապետության տակ, քանի դեռ Պրեսբուրգի խաղաղության պայմանագրով չի դարձել գերմանական Վյուրթեմբերգ թագավորության մաս։

1918 թվականին՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո, անցկացվել է հանրաքվե, որի ժամանակ բնակչության 96 %-ը կողմ է քվեարկել Շվեյցարիայի հետ միանալուն։ Այնուամենայնիվ, այդպես տեղի չունեցավ այն պատճառով, որ Շվեյցարիան փոխանակման համար համարժեք տարածքներ չկարողացավ ներկայացնել։ Այդ պատճառով Բյուզինգենը մինչև օրս մնում է որպես Գերմանիայի էքսկլավ։ Հետագա փորձերը միշտ մերժվել են Շվեյցարիայի կողմից։

Էքսկլավի կարգավիճակ Բյուզինգենը ձևականորեն ստացել է 1967 թվականին՝ Արևմտյան Գերմանիայի և Շվեյցարիայի միջև բանակցությունների արդյունքում։ Միևնույն ժամանակ արևմտագերմանական Ֆերենհոֆ էքսկլավը, որը բաղկացած էր երեք տնից և ուներ ոչ ավել, քան 12 բնակիչ, դարձել է Շվեյցարիայի մաս։

Առանձնահատկություններ
---------------------

Բյուզինգեն ամ Հոխրհայնի տեղադրությունը քարտեզի վրա
Բյուզինգեն ամ Հոխրհայնը Գերմանիայի էքսկլավ է։ Արևմուտքում, հյուսիսում և արևելքում սահմանակցում է շվեյցարական Շաֆհաուզեն կանտոնի հետ, իսկ հարավում ափերը ողողում են Հռենոսի ջրերը։

19-րդ դարի սկզբից քաղաքը Գերմանիայից բաժանվում էր ընդամենը նեղ տարածքով (700 մ), որի վրա տեղակայված է շվեյցարական Դյորֆլինգեն գյուղը։ Վարչականորեն Բյուզինգենը համարվում է Գերմանիայի մաս, պատկանում է Կոնստանց վարչական միավորին, որն էլ իր հերթին մտնում է Բադեն-Վյուրթեմբերգ երկրամասի մեջ, սակայն տնտեսապես այն Շվեյցարիայի մաքսային գոտու մաս է, այնպես, ինչպես անկախ Լիխտենշտայնի իշխանությունն ու իտալայան Կամպիոնե դ'Իտալիա քաղաքը։

Ներկայումս Շվեյցարիայի, Բյուզինգենի և Գերմանիայի մնացյալ մասի միջև սահմանային հսկողություն չի իրականացվում՝ 2008 թվականի սեպտեմբերին Շվեյցարիայի՝ Շենգենյան գոտու մեջ ընդգրկվելուց հետո։

Հատուկ համաձայնագրեր Բյուզինգենի (Գերմանիա) և Շվեյցարիայի միջև
--------------------------------------------------------------

Ելնելով Եվրոպական Միության մաքսային համաձայնագրի 31-րդ հոդվածից՝ Բյուզինգենը չի համարվում ԵՄ մաքսային տարածքի մաս այն պատճառով, որ Բյուզինգենը պատկանում է շվեյցարական մաքսատանը, որն էլ ունի իր դրույթներն ու հրահանգները։

Արժույթ
-------

Բյուզինգենը միակ գերմանական քաղաքն է, որտեղ մարդիկ հիմնականում օգտագործում են շվեյցարական ֆրանկ, թեև, տեխնիկապես եվրոն Գերմանիայի տարածքում օրինական վճարային միակ միջոցն է։ Մինչև 1980-ական թվականների վերջերը գերմանական դրամը Բյուզինգենում չէր ընդունվում։ Նույնիսկ բյուզինգենյան փոստը միայն շվեյցարիական ֆրանկ էր ընդունում` գերմանական փոստային նամականիշների վճարման համար։ Ուշ ընդունված փոփոխությունները պարտադրում էին վճարման համար ընդունել գերմանական ապրանքային դրամ, իսկ հետագայում՝ եվրո։ Սակայն այսօր շվեյցարական ֆրանկը շարունակում է ժողովրդականություն վայելել այն պատճառով, որ տեղի բնակիչների մեծամասնությունն աշխատում է Շվեյցարիայում և այնտեղ գումար ստանում են շվեյցարական ֆրանկով։

Միջպետական համաձայնագիր
-----------------------

1957 թվականի սեպտեմբերի 9-ին Լոկառնոյում Շվեյցարիայի և Գերմանիայի միջև տեղի է ունեցել կոնֆերանս, որի նպատակը Բյուզինգենում երկու երկրների իրավասությունների կարգավորումն էր։ Համաձայնագիրը ստորագրվել է 1964 թվականի նոյեմբերի 23-ին և ուժի մեջ է մտել 1967 թվականի հոկտեմբերի 4-ին։ Ըստ այդ համաձայնագրի՝ Շաֆհաուզենի կանտոնային ոստիկանությանը թույլատրվում է Բյուզինգենում մարդկանց ձերբակալել և ուղարկել Շվեյցարիա։ Համաձայնագրի պահանջով՝ Շվեյցարացի ոստիկանների քանակը չպետք է գերազանցի 10-ը․ միևնույն ժամանակ գերմանացի սպաների թվաքանակը պետք է հավասար լինի 100 բնակչին 3 սպա հարաբերակցությանը։ Շվեյցարական ոստիկանությունը իրավասություն ունի միայն այն հատվածներում, որտեղ կիրառվում են շվեյցարական օրենքները, հակառակ դեպքում՝ պատասխանատվությունն անցնում է գերմանական ոստիկանությանը։

Գերմանական ոստիկանության սպաները, ուղևորվելով Բյուզինգեն, պարտավոր են օգտագործել սահմանված երթուղիներ և ձեռնպահ մնալ որևէ պաշտոնական հայտարարություն անելուց այնքան ժամանակ, քանի դեռ նրանք գտնվում են շվեյցարական իրավասության տակ։

Կրթություն
----------

Բյուզինգենն ունի մանկապարտեզ։ Երեխաները մինչև 4-րդ դասարանը կարող են հաճախել տեղի տարրական դպրոցը։ Հետագայում ծնողները կարող են ընտրել ինչպես շվեյցարական, այնպես էլ գերմանական դպրոց։

Փոստ և հեռահաղորդակցություն
---------------------------

Բյուզինգենում կա գերմանական փոստային բաժանմունք։ Քաղաքն ունի փոստային երկու դասիչ՝ գերմանական և շվեյցարական։ Բյուզինգեն նամակ ուղարկելու համար հասցեն պետք է գրել՝

*8238 Büsingen am Hochrhein*
*Schweiz*
կամ

*78266 Büsingen am Hochrhein*
*Deutschland*
Բյուզինգենին ուղարկված նամակները կարող են նախավճարվել կա՛մ շվեյցարական, կա՛մ գերմանական դրամով։ Սովորական նամակը Բյուզինգենից Շվեյցարիա ուղարկելու համար պահանջվում է 85 սանտիմ, կամ գերմանական 62 եվրոցենտ (մոտավորապես 74 սանտիմ)։ Հեռախոսակապ ներկայացնում է ինչպես Deutsche Telekom-ը, այնպես էլ Swisscom-ը։

Բացի այդ, Բյուզինգենի բանակիչները կարող են օգտագործել ինչպես գերմանական (+49 7734 կոդով), այնպես էլ շվեյցարական (+41 52 կոդով) հեռախոսահամարներ։

Տրանսպորտային միջոցների գրանցում
--------------------------------

Մաքսային պատճառներով՝ Բյուզինգենն ունի իր նախամասնիկը (BÜS) համարանիշների վրա, թեև համարվում է Կոնստանց շրջանի մաս։ Նման հատուկ համարանիշ ստեղծվել է շվեյցարական մաքսատան աշխատանքը պարզեցնելու համար։

Պատկերասրահ
-----------

* Բյուզինգենի և հարակից գյուղերը թռչնի բարձրությունիցԲյուզինգենի և հարակից գյուղերը թռչնի բարձրությունից
* Աշունը Բյուզինգենի տարածաշրջանում, 2009 թվականԱշունը Բյուզինգենի տարածաշրջանում, 2009 թվական
* Բյուզինգեն ամ Հոխրհայն․ տեսարանը Վերին Հռենոսից, 2011 թվականԲյուզինգեն ամ Հոխրհայն․ տեսարանը Վերին Հռենոսից, 2011 թվական
* Գրաֆիտի քաղաքապետարանի շենքին, որը ցույց է տալիս բնակիչների վերաբերմունքի քաղաքացիության հիմնահարցին, 2008 թվականԳրաֆիտի քաղաքապետարանի շենքին, որը ցույց է տալիս բնակիչների վերաբերմունքի քաղաքացիության հիմնահարցին, 2008 թվական
* Բյուզինգենում իրար կից գործող շվեյցարական և գերմանական հեռախոսային ավտոմատներԲյուզինգենում իրար կից գործող շվեյցարական և գերմանական հեռախոսային ավտոմատներ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. 1 2  Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2022 (գերմ.) — DESTATIS, 2023.
3. ↑  GeoNames — 2005.
4. ↑  Frank Jacobs (2012 թ․ մայիսի 15). «Enclave-Hunting in Switzerland». The New York Times.
5. ↑  *Statement of Treaties and International Agreements Registered Or Filed and Recorded with the Secretariat During the Month of April 2005*. New York: United Nations Publications. 2005. էջ 80.
6. ↑  «Schools and training centers.» (Archive) Büsingen am Hochrhein. Retrieved on 14 November 2013.

Գրականություն
-------------

* Christoph Errass, Hans Martin Tschudi (Hrsg.): *Büsingen - Eine deutsche Exklave. Grenzüberschreitende Fragestellungen.* Nomos, Baden-Baden 2017, ISBN 978-3-8487-4139-7.
* Franz Götz: Andreas Schiendorfer, Günter Eiglsperger: *900 Jahre Büsingen, eine deutsche Gemeinde in der Schweiz.* Eigenverlag der Gemeinde, Büsingen am Hochrhein 1990, ISBN 3-921413-23-0.
* Franz Götz: *Das Büsinger Vertragswerk* (= *Hegau-Bibliothek,* Band 14). Herausgegeben im Auftrag des Landkreises Konstanz und der Gemeinde Büsingen am Hochrhein in Verbindung mit dem Verein für Geschichte des Hegaus e. V. 1968.
* Ernst Schneider: *Flurnamen der Exklave Büsingen am Rhein, Landkreis Konstanz* (= *Hegau-Flurnamen,* Band III). Herausgegeben vom Verein für Geschichte des Hegaus e. V. 1964.
* Ursula Wolf, Hans Lieb: *Die Bergkirche Büsingen* (= *Schweizerische Kunstführer GSK*, Band 531). GSK Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte, Bern 1993, ISBN 3-85782-531-6.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական էջ

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Բյուզինգեն ամ Հոխրհայն» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուս · Շվեյցարական կենսագրական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4088598-7 · VIAF: 235044163 · WorldCat VIAF: 235044163 |

 |