**Յուհան Տիրեն** (շվեդ.՝ Johan Tirén, շվեդ.՝ Rydberg, հոկտեմբերի 12, 1853(1853-10-12) կամ հոկտեմբերի 21, 1853(1853-10-21), Själevad parish, Էրնշյոլդսվիկ, Վեսթերնորլանդ, Շվեդիա - օգոստոսի 24, 1911(1911-08-24), Պեննինգբյու, Նոռտելյե, Ստոկհոլմի լեն, Շվեդիա), շվեդ նկարիչ։

Կենսագրություն
--------------

Յուհան Տիրենը ծնվել է 1853 թվականին Շվեդիայի Շելևադ բնակավայրում։ Երբ տղան յոթ տարեկան էր, ընտանիքը տեղափոխվել է Ուվիկեն քաղաք, որտեղ նկարչի հայրը հովիվ է եղել։ Ավարտել է տեխնիկական դպրոցը, 1877-1880 թվականներին սովորել է Շվեդիայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայում։

1880 թվականին նկարիչն Ակադեմիայի մրցույթում նվաճել է ոսկե մեդալ և արտասահմանում սովորելու համար դրամաշնորհ ստացել։ 1881 թվականին նրա «Եմթլանդի լեգենդ» (Jämtlandssägen) նկարը ուսանողական ցուցահանդեսում մեծ հաջողություն է ունեցել։ 1882-1984 թվականներին Յուհան Տիրենը մեկնել է Եվրոպա, սովորել Գերմանիայում, Իտալիայում և Ֆրանսիայում։

1883 թվականին Տիրանը վերադարձել է Ուվիկեն, սակայն հաջորդ տարի կրկին մեկնել է Փարիզ, ուսումը շարունակելու և այլևս չառանձնանալու կնոջից՝ Գերդայից, ով, ակադեմիան ավարտելով, 1883 թվականին մեկնել էր սովորելու Ֆրանսիայում։ 1884 թվականի հունվարին նրանք նշանադրվեցին և նույն տարում Փարիզում ամուսնացան։ 1884 թվականի վերջում նորապսակները վերադարձան հայրենիք և բնակություն հաստատեցին իրենց հայրենի քաղաքում։ Նկարել է հյուսիսային բլուրներ, տեսարաններ Շվեդիայի սաամայի բնակչության կյանքից։ Ավելի ուշ ընտանիքը տեղափոխվել է Պեննինգբյու և հատատվել Տիրստա ագարակում։ 1894 թվականին Տիրենն ընտանիքի հետ միասին կարճ ժամանակով վերադարձել է Ուվիկեն։

Յուհան Տիրենը մահացել է 1911 թվականին Պեննինգբյուում։

Ստեղծագործական ուղի
-------------------

Նկարչի ամենահայտնի կտավներից են` «Ձյունամրրիկից հետո» («Efter snöstormen», 1885), որը պատկերել է սաամուհուն մահացած որդու կողքին, «Älgskytten» (1889 ), «Եղնիկների հրազենային որս» («Lappar tillvaratagande skjutna renar», 1892), որը հիմնված է եղել իրական փաստի վրա, երբ հանքագործարանատեր Ուիլյամ Փարուպը կազմակերպել էր եղջերուների որս, որոնք, ըստ նրա, վնասել են Յուսնեդալեի իր հողատարածքները. այս աշխատանքը հանրային մեծ արձագանքի է արժանացել։

Նկարիչը ստեղծել է նաև ջրաներկ աշխատանքներ կենցաղային և ազգագրական թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները ցուցադրվել են 1897 թվականին Ստոկհոլմում կայացած Ազգային ցուցահանդեսում և 1900 թվականին Փարիզի համաշխարհային ցուցահանդեսում։

Ընտանիք
-------

* Կին՝ Գերդա Տիրեն (օրիորդական ազգանունը՝ Ռյուդբերգ, 1858-1928), շվեդ նկարչուհի-պատկերազարդող, ամուսնացել է 1884 թվականին
	+ Որդի՝ Նիլս Տիրեն (1885-1935), նկարիչ
	+ Դուստր՝ Քրիստինա Տիրեն (1886-1951), նկարչուհի
	+ Դուստր՝ Կարին (1887-1951), երաժշտության ուսուցիչ
	+ Դուստր՝ Էվա Էլիզաբեթ (1890-1937), վոկալիստ
* Եղբայր՝ Կառլ Տիրեն, բանահավաք (երգեր ու լեգենդներ հավաքող)

Պատկերասրահ
-----------

* Եմթլանդի լեգենդԵմթլանդի լեգենդ
* Սաամը շան հետՍաամը շան հետ
* Լեռնային բուսականությունԼեռնային բուսականություն
* Սաամցի տղան խաղում է իր շան հետՍաամցի տղան խաղում է իր շան հետ
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  RKDartists (նիդերլ.)
2. 1 2 3 4  Benezit Dictionary of Artists — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7
3. 1 2  *Hildebrand A.* Svenskt porträttgalleri (շվեդերեն)
4. 1 2 3 4 5  *Hofberg H.* Tirén, Johan genre- och landskapsmålare (շվեդերեն) — 1906. — P. 623.
5. ↑  Շվեդիայի Ազգային թանգարանի նկարիչների ցանկ — 2016.
6. 1 2 3  Շվեդիայի 1900 թվականի մարդահամար (շվեդերեն) — Riksarkivet.
7. ↑  Johan Tirén

Արտաքին հղումներ
----------------

* Работы Юхана Тирена (1853-1911) Արխիվացված 2018-11-29 Wayback Machine

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Յուհան Տիրեն» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Speculative Fiction Database · RKDartists · Find A Grave |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000067041182 · LIBRIS: 203660 · SUDOC: 191758728 · VIAF: 76149106190968491496 · ULAN: 500108729 · WorldCat VIAF: 76149106190968491496 |

 |