**Իգոր Արմենի Սարուխանով** (ռուս.՝ И́горь Арме́нович Саруха́нов, ապրիլի 6, 1956(1956-04-06), Սամարղանդ, Ուզբեկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայկական արմատներով խորհրդային և ռուս փոփ ռոք երգիչ, կիթառահար, կոմպոզիտոր և բանաստեղծ։ Ռուսաստանի վաստակավոր արտիստ (1997), Ռուսաստանի գրողների միության անդամ, Ռուսաստանի կոմպոզիտորների միության անդամ։

Կենսագրություն
--------------

### Ընտանիք

Ծնվել է 1956 թվականի ապրիլի 6-ին Սամարղանդում, ազգությամբ հայ է։ Մայրական կողմի նախնիները ծագումով Գորիսից են, իսկ հայրական կողմի նախնիները՝ Ստեփանակերտից։ Հայրական կողմի նախապապը մեծահարուստ է եղել, զբաղվել է հացահատիկի և փայտանյութի առևտրով, քարի մշակմամբ, իր տնօրինության տակ ունեցել է մի քանի գործարաններ ու ֆաբրիկաներ։ 1921-1922 թվականներին, Պովոլժիեում սովի ժամանակ այնտեղ է ուղարկել հացահատիկի շարժակազմեր իր գործարաններից։ Զանգվածային բռնաճնշումների ժամանակ ձերբակալությունից և մահապատժից խուսափելու նպատակով նա ոչնչացրել է բոլոր փաստաթղթերը և հրաժարվել սեփական ունեցվածքից։

* Հայրը՝ Արմեն Վահանի Սարուխանովը (1930-1991), գիտնական է եղել, տեխնիկական գիտությունների թեկնածու, դասավանդել է տեխնիկական համալսարանում։
* Մայրը՝ Ռոզա Աշոտի Սարուխանովան (1932-1991), ռուսաց լեզվի և գրականության ուսուցչուհի է եղել։
* Դուստրեր՝ Լյուբով (2008), Ռոզալյա (2015)։
* Եղբայրը՝ Վահան Սարուխանով (1960)

### Մանկություն, պատանեկություն և վաղ շրջանի ստեղծագործություններ

Իգոր Սարուխանովը ծնվել է Սամարղանդում, բայց կարճ ժամանակ է ապրել այնտեղ։ Նա 4 տարեկան էր, երբ ընտանիքը, հոր ատենախոսություն պաշտպանելու նպատակով տեղափոխվել է Մոսկվա։

Ստաս Նամինի խումբը։ Պաստառ, 1981 թվական։ Ձախից աջ՝ Վ. Վասիլև, Միխայիլ Ֆայնզիլբերգ, Իգոր Սարուխանով, Ա. Սլիզունով, Ալեքսանդր Լոսև
Ավարտել է Դոլգոպրուդնի քաղաքի թիվ 1 երաժշտական դպրոցի դասական կիթառի դասարանը։ Դպրոցական տարիներին իր ռոք խմբի հետ սկսել է համերգներ տալ Դոլգոպրուդնիի սրճարաններում և պարահրապարակներում՝ այդ ելույթների համար ստանալով դրամական պարգևներ։ Քանի որ խորհրդային տարիներին կոմերիտականն ու դպրոցի աշակերտն աշխատելու իրավունք չունեին, Սարուխանովին փորձել են հեռացնել դպրոցից, բայց հոր շնորհիվ մնացել է ուսումնական հաստատությունում։

Ծնողները վախեցել են իրենց որդուն բանակ ուղարկել, և նրան տեղավորել են Մոսկվայի ռազմական օկրուգի երգի-պարի անսամբլում, որտեղ Սարուխանովը հանդիպել է Ստաս Նամինին։ Դրանից անմիջապես հետո՝ 1979 թվականին, նրան հրավիրել են «Կապույտ թռչուն» անսամբլ, ավելի ուշ՝ «Ծաղիկներ» խումբ, որտեղ ելույթ է ունեցել մինչև 1981 թվականը։ 1981 թվականին Սարուխանովը «Ծաղիկներ» խմբի իր գործընկերների հետ հիմնադրել է «Շրջան» խումբը և այդտեղ աշխատել մինչև 1984 թվականը։

Մենակատարային ստեղծագործություն
-------------------------------

Իգոր Սարուխանովի մենակատարային կարիերան սկսվել է 1985 թվականին՝ Մոսկվայում Երիտասարդության և ուսանողների համաշխարհային փառատոնի ծրագրի շրջանակներում (որտեղ նա արժանացել է առաջին մրցանակին Մոսկվայի մասին լավագույն երգի մրցույթում՝ «Մոսկովյան տարածություն»)։ 1986 թվականին թողարկվել է երգչի առաջին հսկա սկավառակը՝ «Եթե մենք ճանապարհին ենք»։ Այդ ժամանակից նա սկսել է ակտիվ շրջագայել։ 1984 թվականին Սոպոտի (Լեհաստան) միջազգային փառատոնում արժանացել է առաջին մրցանակի՝ որպես «Ետևում կտրուկ շրջադարձ է» երգի հեղինակ (կատարող՝ Աննե Վեսկի)։ 1988 թվականին մասնակցել է «Բրատիսլավական քնար» (Չեխոսլովակիա) միջազգային փառատոնին։ 1990 թվականին Իգոր Սարուխանովի «*Barber*» երգի հիման վրա նկարահանվել է առաջին պրոֆեսիոնալ տեսահոլովակը (ռեժիսոր՝ Միխայիլ Խլեբորոդով)։

2008 թվականին նա մասնակցել է НТВ հեռուստաալիքի «Սուպերսթար 2008։ Երազանքի թիմ» նախագծին։ 2022 թվականին նա դարձավ հրավիրված հյուր НТВ -ի «Մասկա» շոուի երրորդ սեզոնի երկրորդ կիսաեզրափակիչում՝ արջի կերպարով։

2023 թվականի ապրիլի 7-ին Ռադիո Մայակի «Վլադիմիր Մատեցկու ստուդիա» հաղորդման ուղիղ եթերում հայտարարեց «Մեկը միլիոնից» տեսահոլովակի թողարկման մասին, որի վրա ներկայումս ակտիվորեն աշխատում են։

Բանաստեղծական կարիերա
---------------------

Որպես բանաստեղծ և կոմպոզիտոր, նա աշխատել է Տինիս Մյագիի, Սերգեյ Չելոբանովի, Աննե Վեսկիի, «Կոմբինացիա» խմբի, Ալեքսանդր Մարշալի, Բատիրխան Շուկենովի, «Ա-Ստուդիո» խմբի, Ալեքսեյ Չումակովի, «Քաղաք 312» խմբի, Նիկոլայ Տրուբաչի, Վլադիմիրի Պրեսնյակովի և այլ արտիստների հետ։

Իգոր Սարուխանովը Ռյազանում կայացած համերգի ժամանակ, 2015 թվականի նոյեմբերի 20

Ստեղծագործություններ
--------------------

### Գրականություն

* 2007 — «Биография чувств» — Издательство «Игорь Саруханов» ISBN 978-5-9901183-1-7

### Սկավառակագրություն

* *Վինիլային ձայնագրություններ*
	+ 1987 - Եթե մենք ճանապարհին ենք
	+ 1989 - Կանաչ աչքեր
	+ 1991 - Ես ուզում եմ մենակ լինել
* *CD*
	+ 1993 - Լավագույն երգեր (ժողովածու)
	+ 1994 - Լավագույն երգեր 2 (ժողովածու)
	+ 1994 - Ինչո՞ւ վերադարձաք։
	+ 1995 - Երաժշտություն դիսկոտեկների համար
	+ 1997 - «Ջութակ-աղվես»
	+ 1999 - Դա սեր չէ
	+ 2001 - Նավակ, լողա
	+ 2002 - Grand Collection (ժողովածու)
	+ 2003 - Սիրված երգեր.ru (ժողովածու)
	+ 2004 - Նոր հավաքածու (ժողովածու)
	+ 2004 - Նոր ալբոմ
	+ 2004 - Սիրո տրամադրություն (ժողովածու)
	+ 2007 - Զգացմունքների կենսագրություն
	+ 2010 – Ալ առագաստներ
	+ 2012 - Սև, սպիտակ ժապավեններ
	+ 2018 - Վերակենդանացում
	+ 2019 - Վերակենդանացում-2
	+ 2020 - Ո՞ւմ հետ ես դու
	+ 2021 – Զգացմունքներ

Ֆիլմագրություն
--------------

* 1980 - «Ֆանտազիա սիրո թեմայով» - երգիչ երաժիշտ, «Ֆոկուս» անսամբլից
* 1997 - «Բուրատինոյի նորագույն արկածները» - Պիեռո
* 2012 - «Ճամփորդներ-3» սերիալ

Մրցանակներ
----------

* Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր արտիստ (1997)
* Մոսկվայի քաղաքային դումայի պատվոգիր (2016 թվականի սեպտեմբերի 28)՝ քաղաքային համայնքին մատուցած ծառայությունների և տարեդարձի կապակցությամբ

Գրականություն
-------------

* Алексеев А. С. Кто есть кто в российской рок-музыке. — М. : АСТ : Астрель : Харвест, 2009. — С. 426, 427. — ISBN 978-5-17-048654-0 (АСТ). — ISBN 978-5-271-24160-4 (Астрель). — ISBN 978-985-16-7343-4 (Харвест).

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Discogs — 2000.
2. 1 2 3 4  MusicBrainz — MetaBrainz Foundation, 2000.
3. ↑  Почётное звание присвоено указом президента России № 1240 от 19.11.1997 Archived 2014-08-11 at the Wayback Machine.
4. 1 2 3 4 5  Игорь Саруханов
5. ↑  Աշխարհի հայերը/Ashxarhi Hayer- Igor Saruxanov 24.09.2017
6. 1 2  Игорь Саруханов: Пять раз женился по глупости Archived 2016-01-27 at the Wayback Machine. — Собеседник, 29 июля 2011
7. ↑  Певец Игорь Саруханов стал отцом в 58 лет Archived 2015-07-03 at the Wayback Machine. — Вести.Ru, 2 февраля 2015
8. 1 2  "Эксклюзивное интервью для сайта Радио «Шансон»: «Мною движет только любовь»". Արխիվացված from the original on 2014 թ․ հունվարի 12. Retrieved 2014 թ․ հունվարի 27.
9. ↑  "Игорь Саруханов: о коллекции гитар, старых хитах и новом материале". *smotrim.ru*. Retrieved 2023 թ․ ապրիլի 8.
10. ↑  "Альбом «Скрипка — лиса»". Արխիվացված from the original on 2010 թ․ մարտի 7. Retrieved 2011 թ․ հունիսի 5. `{{cite web}}`: no-break space character in `|title=` at position 16 (help)
11. ↑  О награждении почётными грамотами Московской городской Думы

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
* Աշխարհի հայերը։ Իգոր Սարուխանով

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | ՎԿ · Թվիթթեր |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Discogs · MusicBrainz · Rodovid |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000371423564 · LCCN: no2012084084 · VIAF: 251025098 · WorldCat VIAF: 251025098 |

 |