**Ջոն Պուհյատաու Պյուլե** (անգլ.՝ John Pule, 1962[…], Liku, Նիուե), Նիուեի նկարիչ, արձակագիր և բանաստեղծ։ Քվինսլենդի արվեստի պատկերասրահը նրան նկարագրում է որպես «Խաղաղօվկիանոսյան ամենահայտնի նկարիչներից մեկը»։

Վաղ կյանք
---------

Պյուլը ծնվել է 1962 թվականի ապրիլի 13-ին Նիուեի Լիկու քաղաքում և ժամանել Նոր Զելանդիա 1964 թվականին։ Նա կրթություն է ստացել Օքլենդի Ալբերտ լեռան քերականություն դպրոցում։

Գրականութուն
------------

Նկարագրելով իր գրական գործունեության սկիզբը՝ Պյուլեն բացատրել է.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Ես պարզապես ուզում էի գրել Նոր Զելանդիայում մեծանալու, 17 երեխաներից ամենաերիտասարդ լինելու և միգրացիայի մասին, բայց ես վստահ չէի, թե ինչպես ստեղծել գաղափարները, ուստի նոր սկսեցի գրել։ |  |

Նա նաև նկարագրել է իր գրածը որպես «մտքի ապագաղութացման» միջոց։ Նրա աշխատանքն արտահայտում է իր փորձը՝ որպես Նիուեացի Նոր Զելանդիայում. 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Իմ սիրտը և իմ մտքերը միշտ Նիուեի մասին էին Բայց այստեղ ես ապրում էի Աոտեարոայում՝ ուրիշի հողի վրա։ Գրելն օգնեց ինձ, նկարելն՝ նույնպեսԵս վերադառնում էի Նիուե այնքան հաճախ, որքան կարող էի, և ես մաքրում էի գերեզմանները իմ ընտանիքի և ընկերների ընտանիքների համարԴա մի միջոց է ասելու, որ ես վերադարձել եմ Մենք վերադառնում ենք տուն [Նիուե] մեր Nike-ներով և մեր ջինսերով և կարծում ենք, որ գիտենք ինչ-որ բաներ։ Բայց տեղացիները պարզապես կարծում են, որ մենք հիմար ենք։ |  |

Պյուլեի առաջին վեպը՝ «Շնաձուկը, որը կերել է արևը» (*Ko E Mago Ne Kai E La*), հրատարկվել է 1992, Այրել իմ գլուխը դրախտում (*Tugi e ulu haaku he langi*) հաջորդել է դրան 2000 թվականին, իսկ «Անհանգիստ մարդիկ» (*Tagata kapakiloi*), 2004 թվականին է հրատարակվել։

Նրա հրատարակծ պոեզիան ներառում է «Սոնետներ Վան Գոգին և Պրովիդենսին» (1982), «Ծաղիկներ արևից հետո» (1984 թ.) և «Ժամանակի կապը; Էպիկական սիրային պոեմ» (1985, 2-րդ հրատ. 1998, 3-րդ հրտ. 2014):.

2000 թվականին Պյուլեն Օքլենդի համալսարանի գրական գիտաշխատող էր, իսկ 2002 թվականին ընդունվեց անվանի այցելու գրողի օրդինատուրան Հավայան կզիների համալսրանի անգլերենի բաժնում։ 2005 թվականին նրան շնորհվել է գեղարվեստական օրդինատուրա Ռոմերապոտեկեում, Բազելում, Շվեյցարիայում։ իսկ 2004 թվականին նա արժանացել է Նոր Զելանդիայի արվեստի հիմնադրամի հեղինակավոր դափնեկիր մրցանակին:. 2012 թ. թագուհու ծննդյան և ադամանդե հոբելյանի պատվին Պյուլեն նշանակվել է Նոր Զելանդիայի արժանիքների շքանշանի սպա՝ որպես հեղինակ, բանաստեղծ և նկարիչ

2013 թվականին Քենթերբերիի համալսարանում նրան շնորհվել է Ուրսուլա Բեթելի ստեղծարար գրավոր ռեզիդենտացիա.

Արվեստի գործեր
--------------

Պյուլեի արվեստի գործերը ներառում են նկարչություն, գծանկարչությունը, Ֆիմերի ստեղծումը և բեմադրությունը. Նրա աշխատության թեմաները ներառում են նյուեի տիեզերագիտությունը և քրիստոնեությունը, ինչպես նաև միգրացիայի և գաղութատիրության վերաբերյալ հեռանակարները. նրա աշխատանքները ներառում էին ինպես կտավի վրա նկարելը այնպես էլ Կևեղեղի կտորից նկարները, որը ավանդական Պելինեզիական արվեստի ձև է.

2002 թվականի գարնանը նա հյուրընկալվում է որպես դասախոս Հավայան կզիների համալասրանում 2005 թվականին նա ավստրալացի գրող և մարդաբան Նիկոլաս Թոմասի հետ համատեղ գրել է *Hiapo. Past and present in Niuean barkcloth,* որը ուսումնասիրում է Նիուեի ավանդական արվեստի ձևը։

1991 թվականից սկսած Փուլի աշխատանքները լայնորեն ցուցադրել է Նոր Զելանդիայում, Ավստրալիայում, Եվրոպայում, ԱՄՆ-ում, Խաղաղ օվկիանոսում և Ասիայում:1996 թվականից առ այսօր անհատական ցուցահանդեսներ է անցկացրել Նոր Զելանդիայում, իսկ Ավստրալիայի Մելբուռնում՝ Կարեն Վուդբերի պատկերասրահում. 2005 թվականին նա ցուցադրել է Ցյուրիխի Ռոմերապոտեկե պատկերասրահում։.

Քվինսլենդի արվեստի պատկերասրահում, Բրիսբեն (2006, 2002, 1996), իսկ նրա նկարը՝ Tukulagi tukumuitea (Հավերժ և հավիտյան) (2005) նկարազարդվել է 2006 թվականի ցուցահանդեսի շապիկին։

Պյուլեի աշխատանքը ներկայացված է Ասիա-խաղաղօվկիանոսյան երեք տրիենալեներում Քվիսլենդի արվեստի պատկերասրահում,Այլ ընտրված խմբակային ցուցահանդեսներից են *Amanakiaga,* Կարեն Վուդբերի պատկերասրահ, Մելբուրն (2007); տուրբուլենտություն, Օքլենդի 3-րդ տրիենալե, Օքլենդի արվեստի պատկերասրահ Toi o Tamaki (2007); *Paradise Now!*, Ասիայի հասարակության թանգարան, Նյու Յորք (2004); Հարավային Խաղաղօվկիանոսյան արվեստի փառատոն, Բելաու (2004), Նոր Կալեդոնիա (2000) և Սամոա (1996);,, Ժամանակակից արվեստի կենտրոն, Վիլնյուս, Լիտվա (2003); մարդիկ պատրաստվեք, Oakland արվեստի թանգարան, (2000);, Տիբաու մշակութային կենտրոն, Նումեա (1998); Բիենալե Գվանջուում, Կորեա (1995); Բիենալե Յոհանեսբուրգում, Հարավային Աֆրիկա (1995); Bottled Ocean-ի շրջագայություններ, Նոր Զելանդիա ցուցահանդես (1994); Te moemoea no Iotefa, համադրող Rangihiroa Panajo համար Sarjeant արվեստի պատկերասրահում 1990 թ.:

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Union List of Artist Names
2. 1 2  *Delarge J.* Le Delarge (ֆր.) — Paris: Gründ, Jean-Pierre Delarge, 2001. — ISBN 978-2-7000-3055-6
3. 1 2  www.poetryfoundation.org
4. ↑  Pule, John Puhiatau (1992). *The Shark that Ate the Sun*. ISBN 0-14-017204-1.
5. ↑  Pule, John Puhiatau (1998). *Burn My Head in Heaven*. ISBN 0-14-027374-3.
6. ↑  John Pule Archived 2008-10-18 at the Wayback Machine. in *The Oxford Companion to New Zealand Literature*
7. 1 2  «John Pule's Biography». The Arts Foundation. Վերցված է 2021 թ․ հոկտեմբերի 16-ին.
8. ↑  «UPU». *Kai Mau Festival*. 2021 թ․ հունիս. Վերցված է 2021 թ․ հունիսի 7-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ url-status (link)
9. ↑  Description of John Pule's painting *Kulukakina (after experiencing something miraculous, withdraw)*, 2004 Archived 28 May 2008 at the Wayback Machine. on the Queensland Art Gallery's website
10. 1 2  "The Bifocal World of John PuleThis Niuean Writer and Painter Is Still Searching For A Place To Call Home" Archived 6 October 2008 at the Wayback Machine. Scott Whitney, *Pacific Magazine*, 1 July 2002
11. ↑  Ashley Crawford (2007 թ․ հոկտեմբերի 25). «Life, as seen by a South Pacific man». The Age. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ նոյեմբերի 5-ին.

Արտաքին հղում
-------------

* Karen Woodbury Gallery, Melbourne, Australia
* Artworks in the collection of the Museum of New Zealand Te Papa Tongarewa
* A list of books by and about John Pule, with references to reviews of his books, "New Zealand Literature File", Library of the University of Auckland
* John Pule at the New Zealand Electronic Poetry Centre
* Example of Pule's painting at the Queensland Art Gallery
* Works by John Pule in the collection of Museum of New Zealand Te Papa Tongarewa
* About John Pule and his work, Christchurch Art Gallery
* John Pule on Artabase Archived 2010-04-20 at the Wayback Machine.
* John Pule at Gow Langsford Gallery
* Robert Leonard, UnnervedThe New Zealand Project, *Eyeline*, no. 73, 2011
* Interview with John Pule Standing Room Only, Radio New Zealand National, 2015
* John Pule 2012 exhibition
* John Pule 2009 exhibition
* John Pule 2007 exhibition
* I know of a shore 2009 Archived 2010-04-20 at the Wayback Machine.
* Selected works

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 166016049 · GND: 132884437 · ISNI: 0000000078772407 · LCCN: n94018496 · SUDOC: 121484092 · VIAF: 41065104 · ULAN: 500330688 · WorldCat VIAF: 41065104 |

 |

 |