**Անի Ապրահամյան** (օգոստոսի 15, 1958(1958-08-15), Լիբանան), Ամերիյայում ապրող լիբանանհայ միջուկային ֆիզիկոս, Նոթր Դամի համալսարանի ֆիզիկայի դեպարտամենտի պրոֆեսոր, Երևանի Ա․ Ալիխանյանի անվան ազգային գիտական լաբորատորիայի հիմնադրամի տնօրեն, ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամ։

Կենսագրություն
--------------

Անի Ապրահամյանը ծնվել է 1958 թվականի օգոստոսի 15-ին Լիբանանում, Հայոց ցեղասպանությունը վերապրածների ընտանիքում։ Նրա ծնողները ծնվել էին Բեյրութի փախստականների ճամբարներում։ Ընտանիքը տեղափոխվել է ԱՄՆ, երբ նա 11 տարեկան էր և հաստատվել Մասաչուսեթսում։ Ծնողները եղել են դերձակ։

Անին մանկուց հետաքրքրվել է գիտությամբ, բայց սկզբում ցանկանում էր դեսպան դառնալ, սակայն Մասաչուսեթսի նահանգի Վուսթեր քաղաքի ավագ դպրոցի առաջնորդության խորհրդատուն համոզել է նրան զբաղվել գիտությամբ։

1980 թվականին ստացել է Քլարկի համալսարանի բակալավրի, իսկ 1986 թվականին՝ միջուկային քիմիայի դոկտորի կոչումներ։

Lawrence Livermore ազգային լաբորատորիայի Միջուկային քիմիայի բաժնում կատարել է Հետդոկտորական հետազոտություն։

Հանդիսանում է ԱՄՆ-ի Սաութ-Բենդ քաղաքի Նոթր Դամի համալսարանի ֆիզիկայի դեպարտամենտի պրոֆեսոր։ 27 տարի եղել է այդ համալսարանի միակ կին միջուկային ֆիզիկոս։ 2001-2006 թվականներին եղել է Նոթր Դամի համալսարանի միջուկային գիտության լաբորատորիայի տնօրենը, 2003-2006 թվականներին նույն համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետի նախագահը։

Հանդիսանում է նաև մի քանի երկրների գիտական կազմակերպությունների և միությունների անդամ՝ Գիտության առաջընթացի ամերիկյան ասոցիացիա (AAAS), Ամերիկյան քիմիայի միություն (ACS), Ամերիկյան ֆիզիկայի միություն (APS), Sigma Xi, Նյու Յորքի գիտությունների ակադեմիա։

Համանախագահում է ԱՄՆ-ի ազգային ակադեմիաների էլեկտրոնային իոնային կոլայդերի (Electron Ion Collider) հանձնաժողովը, Մաքուր և կիրառական ֆիզիկայի միջազգային միության (IUPAP) միջուկային գիտության կոմիտեի և նույն միության տարրական մասնիկների աստղաֆիզիկայի աշխատանքային խմբի, Հարավային Դակոտայի Գիտության և տեխնոլոգիաների կազմակերպության (Sanford Underground Laboratory) խորհրդի և միջուկային ֆիզիկայի ոլորտում գործող բազմաթիվ տարբեր գիտական հանձնաժողովների անդամ է։

Միջուկային ֆիզիկայի և իզոտոպների արտադրության ոլորտում ունի մի շարք ամերիկյան և եվրոպական գիտական ծրագրերի կառավարման փորձ։ Տարբեր լաբորատորիայում Ապրահամյանը ղեկավարել է իր 20 ֆիզիկոսների թիմի հետազոտությունը միջուկային ֆիզիկայի և աստղաֆիզիկայի միջև։ Ծառայել է ԱՄՆ-ի և միջուկային գիտության միջազգային կոմիտեներում։

2006-2008 թվականներին եղել է Վաշինգտոնի Գիտության ազգային հիմնադրամի Միջուկային ֆիզիկայի մասնիկների և միջուկային աստղաֆիզիկայի ծրագրերի տնօրեն։

2019 թվականի վերջի դրությամբ տարբեր գիտաժողովներում մոտ 200 ելույթի հեղինակ է։ Ունի մոտ նույնքան գիտական հրապարակումներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3
2. ↑
3. ↑  WOMEN LEAD, ANI APRAHAMIAN
4. ↑  Dame, Marketing Communications: Web | University of Notre. "Ani Aprahamian". *Department of Physics* (in անգլերեն). Retrieved 2021 թ․ օգոստոսի 23.
5. ↑  Head of Armenia’s National Science Lab Aprahamian to Speak at MIT։
6. ↑  "ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիա". *www.sci.am*. Retrieved 2021 թ․ օգոստոսի 23.
7. ↑  "Wayback Machine" (PDF). *web.archive.org*. 2020 թ․ փետրվարի 21. Արխիվացված է the original (PDF) 2020 թ․ փետրվարի 21-ին. Retrieved 2021 թ․ օգոստոսի 23. `{{cite web}}`: Cite has empty unknown parameter: `|dead-url=` (help)
8. ↑  "Անի Ապրահամյան. Պետք է «բացվենք» ու գիտությունը գրավիչ դարձնենք". *mediamax.am* (in անգլերեն). Retrieved 2021 թ․ օգոստոսի 23.

Արտաքին հղումներ
----------------

* APS Fellow Archive
* Ani Aprahamian
* ND professor uses nuclear physics to fight COVID-19 in Armenia
* A major reorganization is needed across Armenia
* Cyclotron to be put into operation in Armenia until end of year
* ՀՀ Նախագահն ընդունել է համաշխարհային ճանաչում ունեցող գիտնականներ Յուրի Օգանեսյանին և Անի Ափրահամյանին

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ՀՀ ԳԱԱ · Google Scholar · ORCID · Scopus |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000045885771 · LCCN: no2002114747 · NUKAT: n2015050719 · VIAF: 577146936617213780103 · WorldCat VIAF: 577146936617213780103 |

 |