**Սողոմոն գործողություն** (եբրայերեն՝ מבצע שלמה‎, **Շլոմո**), իսրայելական ռազմական ուժերի իրագործած՝ եթովպական հրեաներին Իսրայել տեղափոխելու ռազմական գործողություն։

Նախապատմություն
---------------

1973 թվականին Իսրայելի գլխավոր ռաբին Իոսեֆը ընդունել է, որ բետա Իսրայել համայնքը հրեաներ են՝ հրեաների Դանա՝ անհետացած ճյուղի սերունդներ, և նրանք համապատասխանում են Գալախի պահանջներին։ 1977 թվականից վերսկսել է Եթովպիայի հրեաների ներգաղթը Իսրայել և տարեցտարի աճել է։

| թվական | մադիկ |
| --- | --- |
| 1980 | 258 |
| 1981 | 647 |
| 1982 | 949 |
| 1983 | 2201 |

Եթովպիայի տնտեսական վիճակի վատթարացման պատճառի, երաշտի և տեղական բնակչության թշնամական վերաբերմունքի պատճառով բետա Իսրայել համայնքի գոյությունը վտանգվել է։ Իսրայելի կառավարությունը 1984 թվականի նոյեմբերին Մովսես գործողության արդյունքում մոտավորապես 14000 մարդ է տեղափոխել Իսրայել։ Տեղափոխման դժվարությունների պատճառով մոտ 4000 մարդ է մահացել։

Իսրայելի կառավարությունը հետագա տարիներին Եթովպիայի հրեաներին հայրենադարձելու նոր ջանքեր է գործադրել, և հետագա վեց տարիներին մարդկային նոր հոսքեր են գրանցվել։

| թվական | մադիկ |
| --- | --- |
| 1985 | 1886 |
| 1986 | 236 |
| 1987 | 231 |
| 1988 | 595 |
| 1989 | 1448 |
| 1990 | 4121 |

Գործողությունը
--------------

1991 թվականին Մենգիստու Հայլե Մարիամի ղեկավարած Եթովպիայի կառավարությունը Էրիթրեայի և Տիգրե գավառի ապստամբների հաջողությունների պատճառով անկման եզրին էր։ Իսրայելը և հրեական կազմակերպությունները մտահոգված էին եթովպացի հրեաների ճակատագրով և կազմակերպել են գործողություն, որի ժամանակ՝ 36 ժամվա ընթացքում, 14 325 մարդ տեղափոխվել է Իսրայել։

Սողոմոն գործողության ընթացքում երկու անգամ ավելի մարդ է տեղափոխվել, քան Մովսես և Իեհոշուա գործողությունների ժամանակ, միասին վերցրած։ Այս գործողության ժամանակ մեկ օդանավով տեղափոխված մարդկանց քանակի համաշխարհային ռեկորդ է սահմանվել։ 1991 թվականի մայիսի 24-ին El Al օդային ընկերության Բոյինգ-747 օդանավը 1122 մարդ է տեղափոխել։ 1087-ը գրանցվել են, բայց տասնյակ երեխաները թաքնված են եղել մայրերի շորերի մեջ։ Պլանավորված է եղել 760 մարդ վերցնել, բայց քանի որ ուղևորները թեթև են եղել, որոշել են նրանց քանակը ավելացնել. Թռիչքի ընթացքում երկու երեխա է ծնվել։ Ինքնաթիռը նախատեսված է եղել 480 ուղևորի համար։

Գործողության ժամանակ օգտագործվել են իսրայելական օդային ուժերի C-130 տեսակի 24 տրանսպորտային և El Al] ընկերության 10 օդանավ։ Ընդհանուր առմամբ կատարել են 41 թռիչք, որոնք կատարվել են կես ժամը մեկ։ Մոտ 1500 եթովպացի հրեաներ արգելափակված են եղել Գոնդար նահանգում և մնացել են Եթովպիայում։

Հետագա տարիներ
--------------

Հետագա տարիների Եթովպիայից Իսրայել ներգաղթի արդյունքում վերացել է Եթովպիայի բետա Իսրայել համայնքը։ 1990-1992 թվականներին նեգաղթել է 27803 մարդ, իսկ հետագա տարիների ներգաղթը շարունակվել է մինչև 1999 թվականը։

| թվական | մարդիկ |
| --- | --- |
| 1993 | 862 |
| 1994 | 1192 |
| 1995 | 1312 |
| 1996 | 1361 |
| 1997 | 1677 |
| 1998 | 3105 |
| 1999 | 1883 |

Գրականություն
-------------

* Naomi Samuel (1999). *The Moon is Bread*. Gefen Publishing House. ISBN 965-229-212-5
* Shmuel Yilma (1996). *From Falasha to Freedom: An Ethiopian Jew's Journey to Jerusalem*. Gefen Publishing House. ISBN 965-229-169-2
* Alisa Poskanzer (2000). *Ethiopian Exodus*. Gefen Publishing House. ISBN 965-229-217-6
* Baruch Meiri (2001). *The Dream Behind Bars: The Story of the Prisoners of Zion from Ethiopia*. Gefen Publishing House. ISBN 965-229-221-4
* Stephen Spector (2005). *Operation Solomon: The Daring Rescue of the Ethiopian Jews*. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-517782-4; reviewed by George Jochnowitz in the September/October 2005 issue of *Midstream*
* Ricki Rosen (2006). *Transformations: From Ethiopia to Israel*. ISBN 965-229-377-6
* Gad Shimron (2007). *Mossad Exodus: The Daring Undercover Rescue of the Lost Jewish Tribe*. Gefen Publishing House. ISBN 978-965-229-403-6
* Asher Naim (2003). "Saving the Lost Tribe: The Rescue and Redemption of the Ethiopian Jews" Ballantine Publishing Group. ISBN 0-345-45081-7

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  «Эфиопские евреи. История общины». *КЕЭ, том 10, кол. 755–768*. eleven.co. 2001. էջեր 755–768. Վերցված է 2016 թ․ հոկտեմբերի 7-ին.
2. 1 2  Brinkley, Joel (1991 թ․ մայիսի 26). «Ethiopian Jews and Israelis Exult as Airlift Is Completed». *The New York Times*.
3. ↑  Սողոմոն գործողություն
4. ↑  Cf. Lungen, Paul. *Canadian Jewish News*, November 17, 2005.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Jewish Agency for Israel The Jewish Agency has been responsible for the aliyah from around the world since 1948

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սողոմոն գործողություն» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: sh97005519 |

 |