**Նինա Բալագուրովա** (ռուս.՝ Нина Сергеевна Балагурова, մարտի 8, 1933(1933-03-08), Իվանովո, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - հունիսի 16, 2009(2009-06-16), Տամբով, Ռուսաստան), դեկորատիվ-կիրառական արվեստի ոլորտի ռուս և խորհրդային նկարիչ։ Եղել է ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամ։ Եղել է Իլյա Ռեպինի անվան ՌԽՖՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիր (1972 թվական)։ Դարձել է ՌԽՖՍՀ վաստակավոր նկարիչ (1973 թվական)։ Եղել է Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական նկարիչ (2004 թվական)։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1933 թվականի մարտի 8-ին, Իվանովոյի մարզի Իվանովո քաղաքում։

1950-1954 թվականներից սովորել է Իվանովոյի քիմիայի տեխնոլոգիական տեխնիկումի մանածագործական նկարի բաժնում, միևնույն ժամանակ, 1952-1956 թվականներին այնտեղ սովորել է ապագա նկարիչ–մոդելագործ Վյաչեսլավ Զայցևը։ Ապագայում կոստյումները, որոնք ստեղծվել են Նինա Բալագուրովայի էսքիզներով, մասնակցել են Վյաչեսլավ Զայցևի ցուցադրություններին։

1954-1972 թվականներին Նինա Բալագուրովան որպես մանածագործական կտորների նկարիչ է աշխատել Իվանովոյի Ֆ․ Սամոյլովի անվան բամբակի կոմբինատում։ 1954 թվականից եղել է տեքստիլի արտադրության ակտիվ մասնակից և էքսպոնատ, որն անցկացվում էր հանրապետության մարզերում, համամիութենական և օտարերկրյա ցուցահանդեսներում։

1962 թվականից Նինա Բալագուրովան ընտրվել է ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամ (1991 թվականից՝ Ռուսաստանի նկարիչների միություն)։

1972 թվականին «զանգվածային արտադրության բարձրորակ կտորների օրինակների ստեղծման համար» Նինա Բալագուրովան արժանացել է Իլյա Ռեպինի անվան ՌԽՖՍՀ պետական մրցանակին։ 

1973 թվականից Նինա Բալագուրովան ապրել և աշխատել է Տամբով քաղաքում։ Տամբովի շրջանում Նինա Բալագուրովայի ստեղծագործական գործունեությունը կապված է եղել գեղանկարչության, գրաֆիկայի, գծանկարների, կտորների և հատկապես գոբելենի ստեղծման հետ (կտորե գծանկարների աշխատանք)։ Տամբով քաղաքում Նինա Բալագուրովայի` կտորե գծանկարների հանդեպ ունեցած հետաքրքրության համար նրան սկսել են անվանել «գոբելենի թագուհի»։

Տամբովյան շրջանը Նինա Բալագուրովայի ստեղծագործության մեջ եղել է ամենակոնստրուկտիվներից և բազմակողմանիներից մեկը․ ստեղծվել են կտորե այնպիսի նկարներ, ինչպիսիք են «Տամբովի բոքոնը», «Հիշողությունը», «Տամբովի երկիրը», «Բերքը», «Հացը» և «Առատությունը»։ Ստեղվծել է ռուսական գյուղական կյանքին նվիրված գեղանկարչական աշխատանքի շարք, որոնցից են «Դեղին զանգուլակները», «Ամբարի դուռը», «Խոտհունձը», «Հնձվորուհու մասին հիշողությունը» և «Դաշտային ծաղիկները» նկարները։ Որպես նկարիչ–բնանկարիչ հայտնի են նրա այնպիսի աշխատանքներ, ինչպիսիք են «Աշորան», «Մռայլ օրը», «Քամին», «Գարնանային երեկոն» և «Գարնանային լազուրը»։ Նինա Բալագուրովայի առավել նշանակալի աշխատանքները պահվում են Տամբովի պատկերասրահում, Տամբովի մարզային գավառագիտական թանգարանում, Իվանովոյի մարզային գեղարվեստական թանգարանում, Դեկորատիվ-կիրառական արվեստի և ժողովրդական արվեստի համառուսական թանգարանում և Սերգիևո-Պոսադսկու պետական պատմա-գեղարվեստական թանգարան-արգելոցում։

1973 թվականին Նինա Բալագուրովային շնորհվել է ՌԽՖՍՀ վաստակավոր նկարչի պատվավոր կոչումը, իսկ 2004 թվականին նրան շնորհվել է Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական նկարիչ կոչումը։

Մահացել է 2009 թվականի հունիսի 16-ին, Տամբովում։

Մրցանակներ
----------

*Հիմնական աղբյուր*։

##### Կոչումներ

* Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական նկարիչ (2004 թվական)
* ՌԽՖՍՀ վաստակավոր նկարիչ (1973 թվական)

##### Մրցանակներ

* Իլյա Ռեպինի անվան պետական մրցանակ (1972 թվական՝ «զանգվածային արտադրության բարձրորակ կտորների օրինակների ստեղծման համար»)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  *Советское декоративно-прикладное искусство: каталог* / Загорский гос. историко-художественный музей-заповедник ; [сост. и авт. вступ. ст. Л. Э. Калмыкова]. - Москва : Советский художник, 1973. — 174 с.
2. 1 2  Т. Подъяблонская։ «Воронежцам покажут картины и ткани художницы, работавшей с Зайцевым»։ *Комсомольская правда*։ 24.09.2014։ Վերցված է 2020-05-01
3. ↑  «Дом художника»։ *Тамбовское отделение Союза художников России*։ Վերցված է 2020-05-01
4. 1 2  «Народный художник России Балагурова Нина Сергеевна»։ *Администрация Тамбовской области*։ Վերցված է 2020-05-01 (չաշխատող հղում)
5. 1 2  Указ Президиума Верховного Совета РСФСР от 22 октября 1973 года
6. ↑  Постановление Совета Министров РСФСР «О присуждении Государственных премий в области литературы, искусства и архитектуры» / Газета «Советская Россия» от 29 декабря 1972 года
7. ↑  Указ Президента России от 20 мая 2004 года № 654

Գրականություն
-------------

* *Советское декоративно-прикладное искусство: каталог* / Загорский гос. историко-художественный музей-заповедник ; [сост. и авт. вступ. ст. Л. Э. Калмыкова]. - Москва : Советский художник, 1973. — 174 с.
* *Декоративно-прикладное искусство : [Альбом]* / Фотогр.: Н. Егоров, В. Громов ; Сост. и авт. вступ. статьи М. А. Тихомирова ; Юбилейная выставка "Сов. Россия". - Ленинград : Художник РСФСР, 1970 г. — 184 с.