recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Լեոն Բոննա. «Հոբ» (1880) 
**Հոբ Երանելի** (եբրայերեն՝ אִיּוֹב‎, հունարեն՝ Ἰώβ), ըստ Աստվածաշնչի՝ Հուս երկրում ապրել է Հոբ անունով մի աստվածավախ, արդար և բարեսիրտ մարդ։ Նա իր ընտանիքն ու ունեցածը կորցնելուց և բազում զրկանքների ենթարկվելուց հետո էլ՝ Աստծուց գոհ բացականչում էր՝ "օրհնյալ ըլլա Տիրոջ կամքը"։ Ըստ ավանդության Հոբն անցել է երանելիների շարքը և դարձել տոկունության ու համբերատարության խորհրդանիշ։

Ըստ աստվածաշնչյան ավանդության՝ Հուս երկրի նահապետն էր։ Չնայած իր բարեպաշտությանն ու առաքինությանը, աստծո կամքով իբր ենթարկվել է ահավոր տառապանքների և փորձությունների (սնանկացում, զավակների մահ, բորոտություն)։ Ի վերջո, Հոբը հաշտվել է հանիրավի պատժին, հավատարիմ մնացել աստծուն և արժանացել նրա ողորմածությանը։ Հուդայականությունը և քրիստոնեական եկեղեցին Հոբի կերպարն օգտագործել են ջատագովելու համբերությունն ու հավատի ուժը։ Սակայն աստծուն ուղղված Հոբի խոսքերում առկա է նաև բողոք անմիտ տառապանքի, երկնային անարդարության և չարի հովանավորման դեմ։ Հոբի ողբերգությունն ու վեհությունը փաստորեն բարձրացնում են մարդուն և նսեմացնում աստծուն։ Հոբը համարձակվում է վիճարկել աստծո վճիռը, կասկածի տակ առնել նրա բարությունն ու արդարությունը, հետևաբար՝ նաև գոյությունը։ Շատ ուսումնասիրողներ գտնում են, որ Հոբի գրքի նախնական բնագիրը (հատկապես վերջնամասը) ենթարկվել է փոփոխության, հարմարեցվել հուդայականության և քրիստոնեության գաղափարախոսությանը։ Հոբին քրիստոնեական եկեղեցին պատվել է Երանելի մականունով։ Հոբը դիտվում է որպես գեղարվեստական կերպար, նրա գիրքը՝ փիլիսոփայական պոեմ։ Հոբի գրքի ազդեցությունը նկատելի է Գյոթեի «Ֆաուստ»-ի և Բայրոնի «Մանֆրեդ»-ի նախերգանքներում։

Աղբյուր
-------

* Աստուածաշունչ, գիրք Յոբայ, գլուխ Ա.21։

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Rodovid |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Աստվածաշնչյան · Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Համառոտ հրեական · Հրեական Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Մեծ սովետական (1 հրտ.) · Treccani |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 118551353 · LCCN: n50040036 · NKC: ola2002139571 · NLG: 45953 · LIBRIS: 330523 · VIAF: 46762859, 129616210, 57858007 · WorldCat VIAF: 46762859, 129616210, 57858007 |

 |

 |
**Մարդու իրավունքների իսլամական օր** (պարսկերեն՝ روز حقوق بشر اسلامی, Ruz-e hoquq-e bashar-e eslami), ամենամյա տոն, նշվում է օգոստոսի 5-ին Իրանում (իրանական օրացույցով՝ մորդադի 14-ին)։ Ամսաթիվը պատահական չէ. հենց այդ օրը` 1990 թվականին, Կահիրեում Իսլամական համագործակցության կազմակերպության մասնակից-երկրների արտաքին գործերի նախարարները` հետևելով իսլամի ճշմարիտ գաղափարներին, ընդունեցին Մարդու իրավունքների իսլամական դեկլարացիան (պարսկերեն՝ اعلامیه حقوق بشر اسلامی), հայտնի է նաև որպես Իսլամում մարդու իրավունքների մասին Կահիրեի դեկլարացիա (արաբ․՝  إعلان القاهرة لحقوق الإنسان في الإسلام‎‎): Այն ստեղծվեց ի պատասխան Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի, որի որոշ դրույթներ չէին համապատասխանում Իսլամի շրջանակներում մարդու իրավունքների հետ, և պարունակում է այդ հարցի վերաբերյալ իսլամական տեսակետը։

Մարդու իրավունքների իսլամական հռչակագիր
---------------------------------------

Մարդու իրավունքների իսլամական հռչակագիրը բաղկացած է ներածությունից և 25 հոդվածներից։ Ներածությունը սկսվում է հետևյալ բառերով՝ « Իսլամական համագործակցության կազմակերպության մասնակից-երկրների կառավարությունները ընդգծում են իսլամական ժողովրդի, որին Աստված ընտրել է որպես լավագույնը, քաղաքակրթության և պատմության դերը…»: Սրան հետևում են հոդվածները, որոնց բովանդակությունը համընկնում է «Համընդհանուր հռչակագրի» բովանդակությանը։ Օրինակ, իսլամական տարբերակում ևս խոսվում է քաղաքական և սոցիալական ազատությունների մասին, որ պետությունն ու հասարակությունը պետք է ապահովեն այդ ազատությունները, ինչպես նաև՝ փաստաթուղթն արգելում է խախտել հասարակության և անհատի իրավունքներն ու ազատությունը։ Այդուհանդերձ, Իսլամական հռչակագրում նշված են օրենքներ, որոնք անուշադրության են մատնվել Համընդհանուր հռչակագրում. օրինակ, գաղութատիրության արգելքը և դրա դեմ պայքարը, կյանքի սպառնալիքի դեպքում ինքն իրեն պաշտպանելու, բարեկեցիկ միջավայրում ապրելու, կյանքի, ընտանիքի և պատվի անվտանգության երաշխիքով կրոնական անվտանգության, անգամ մահից հետո մարդու արժանապատվության պաշտպանության իրավունքները։

Իսլամական համագործակցության կազմակերպությունը այս փաստաթուղթը համարում է իսլամի տեսանկյունից մարդու իրավունքների ընդհանուր ընկալման արտահայտություն, և ոչ թե՝ կոնվենցիա, որին պետք է պարտադիր հետևել։ Չնայած, որ Մարդու իրավունքների իսլամական դեկլարացիան ընդունվել է 1990 թվականին, հիմք կա ենթադրելու, որ այն դեռևս ուժի մեջ չի մտել և գտնվում է կյանքի կոչելու սկզբնական փուլերում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. 1 2
| **՞**Հոբալ |
| --- |
|   |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Կենդանիներ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Դաս | Թռչուններ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Columba oenas
(Linnaeus, 1758) |
|  Հատուկ պահպանություն |
| 
Քիչ մտահոգող տեսակIUCN 3.1 *Least Concern* : ??? |
|  Արեալ |
| պատկեր |
|      Բնադրման վայրեր      Ձմեռավայրեր      Ամբողջ տարին |
| 

| ԴասակարգումըՎիքիցեղերում | ՊատկերներՎիքիպահեստում | ITIS**177098**NCBI**160229**EOL**1049690**

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Հոբալ** (լատին․՝ Columba oenas), աղավնանմանների կարգի, աղավնիների ընտանիքի թռչուն է, տարածված է Բրիտանական կղզիներից մինչև Պուրտուգալիա, Հյուսիսային Աֆրիկայից մինչև Տյան Շան և Կաշգարիա։ Հանդիպում է Օնեգա լճի սահմաններում և Իրտիշի հովտում։
Թևերի վրա կա մուգ շերտեր, սակայն դրանք շատ թույլ են արտահայտված, կտուցը բաց գույնի է, աչքերը մուգ շագանակագույն են, ոտքերը վարդագույն, պոչի ծայրը՝ սև լայն շերտով։
Հանրապետությունում համարվում է բնադրվող, չվող թռչուն, ապրում է բացառապես անտառային գոտում, հատկապես Գիհու անտառում։ Համեմատաբար փոքրաքանակ թռչուն է, բնադրվում է առանձին զույգերով անտառի խուլ հատվածներում։ Ձվադրում է ապրիլ-մայիս ամիսներին, դնում է 2 սպիտակ խոշոր ձու։ Աշնանը կազմում են մեծ խմբեր և կերակրվում անտառամերձ բացատներում ու դաշտերում։ Չափազանց զգույշ թռչուն է, նստում է սովորաբար ծառերի կատարին, ձայնը խռպոտ է ու բարձր։ Սնվում են հատիկներով ու սերմերով։ Համարվում է որսի թռչուն։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Հոբալը Հայաստանի թռչունները նախագծում
* նկարներ, վիդեո և ձայնային ֆայլեր (անգլ.)

Գրականություն
-------------

* Մ. Ս. Ադամյան - «Հայաստանի թռչուններ», 1985, Երևան, «Սովետական գրող» հրատարակչություն, 232 էջ

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Վ. Դալի · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Մեծ սովետական (1 հրտ.) |
|  |
| Տաքսոնոմիա | Avibase · eBird · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN · WoRMS |

 |
| **՞**Մաքենզիի հովտային գայլ |
| --- |
| Մաքենզիի հովտային գայլՄակենզիի հովտային գայլ  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Կենդանիներ |
|
|
|
|
|
| Տիպ | Քորդավորներ |
| Ենթատիպ | Ողնաշարավորներ |
|
|
|
|
| Դաս | Կաթնասուններ |
|
|
|
| Կարգ | Գիշատիչներ |
|
|
|
| Ընտանիք | Շնազգիներ |
|
|
|
| Ցեղ | Գայլեր |
|
|
| Տեսակ | Գայլ |
| Ենթատեսակ | **Մաքենզիի հովտային գայլ** |
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Canis lupus occidentalis

 |
|  Արեալ |
| պատկեր |
| 

| ԴասակարգումըՎիքիցեղերում | ՊատկերներՎիքիպահեստում | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Մաքենզիի հովտային գայլ** (լատին․՝ *Canis lupus occidentalis*), գորշ գայլի տարատեսակ, համարվում է Հյուսիսային Ամերիկայում հանդիպող ամենամեծ գայլը։ Այս գայլն ապրում է Հյուսիսային Ամերիկայի շատ նահանգներում, Կանադայում և Ալյասկայում։ Վերջին տարիներին այս գայլերի թվի ավելացման շնորհիվ նրանք մտել են նաև Վաշինգտոն, Յուտա և Օրեգոն նահանգները։

Բնութագիր
---------

### Չափսերը

Մակենզիի հովտային գայլ Յելոուստոնի ազգային այգում
Մաքենզիի հովտային գայլերը ունեն 80-85 սմ մարմնի բարձրություն (գետնից մինչև ուսերը) և 45-70 կգ մարմնի քաշ։ Քաշի ռեկորդ գրանցվել է մեկ անգամ, երբ Ալյասկայում բռնված մի գայլ կշռել է 77 կիլոգրամ։

### Այլ առանձնահատկություններ

Մակենզիի հովտային գայլ Կանադայում
Մաքենզիի հովտային գայլը ունի երկար և ամուր վերջույթներ, որոնք նրան օգնում են հաղթահարել մեծ տարածություններ և բարձրանալ տեղանքում գտնվող քարքարոտ լեռները։ Այս գայլը ունի ավելի լայն կրծքավանդակ, գտնվում են մեծ թոքերը, որոնք նրան օգնում են շնչել սարերի բարձրադիր հատվածներում։

Մակենզիի հովտային գայլը հատուկ ճկունությամբ իր պոչով ծածկում է իր քիթը, որպեսզի ձմռան ամիսներին այն տաք մնա (պառկած կամ նստած վիճակներում)։

Ձմռանը մորթին շատ հաստ է և երկար։ Ամռանը այն ամբողջովին փոխվում է և համեմատաբար ավելի կարճ է։ Այս գայլերը ունեն համեմատաբ ավելի երկար գանգ (31 սանտիմետր)։ Գանգի երկարության շնրոհիվ նրանք ունեն ավելի ամուր ատամներ, որը նրանց թույլ է տալիս շեշտությամբ պոկել իրենց զոհի միսը։

Պահվածքը
--------

Մակենզիի հովտային գայլ
Ալյասկայում ապրող գայլերը հիմնականում ապրում են 6-12 գայլից կազմված ոհմակներում։ Ապրում և որսի են դուրս գալիս միասին։ Պահվածքը իրար նկատմամբ նույնն է ինչպես մյուս ոհմակներում։ 
Ալյասկայի գայլերը իրենց տրամադրության տակ ունեն մոտ 1600 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ 
Յելոուստոնի ազգային այգում ապրող գայլերը ունեն մոտ 900 քառակուսի կիլոմետր տարածք, իսկ Իդահո նահանգի գայլերը՝ 940 քառակուսի կիլոմետր։

Սնունդը
-------

Մաքենզիի հովտային գայլի սննդի մեջ մտնում են տարբեր տեսակի հյուսիսային կենդանիներ՝ կանադական եղջերու, հյուսիսային ոչխար, վայրի խոզ, գոմեշ, տարբեր տեսակի և չափսի եղջերուներ և նույնիսկ փոքր կատուներ։ 
Հյուսիսային եղջերուներ որսալը բավական դժվար է և այս գայլերի որսը հազվագյուտ է հաջողությամբ վերջանում, այդ իսկ պատճառով ոհմակի անդամները ընտրում են ամենափոքր, անպաշտպան կամ հիվանդ եղջերուներին։

Արտաքին հղումներ
----------------

Վիքիցեղերը պարունակում է տեղեկություններ՝
***Canis lupus occidentalisի*** մասին։

* Վիքիպահեստի պատկերանիշ Մեդիաֆայլեր **Canis lupus occidentalis** թեմայով Վիքիպահեստում:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · ITIS TSN |

 |
**Մայորատ** (ուշ լատ. *majoratus*, լատ. *major*՝ ավագ), ավագության իրավունք, ըստ որի ընտանիքի (տոհմի, նահապետության) անշարժ գույքի (հող, տանուտիրություն և այլն) ժառանգման իրավունքը արտոնվում է ավագ որդուն։ Առաջին անգամ վավերագրվել է ստրկատիրական իրավունքում (Հնդկաստանում, Հին Հունաստանում և այլն)՝ ազնվական ընտանիքների հզորությունը պահպանելու նպատակով։ Ֆեոդալիզմի դարաշրջանում մայորատը տարածվել է Անգլիայում, Գերմանիայում, Ֆրանսիայում (11-13-րդ դարերում)։ Ռուսաստանում պահպանվել է մինչև Հոկտեմբերյան սոցիալիստական մեծ հեղափոխությունը։

Ըստ մայորատի՝ կրտսեր որդիները ավատը ժառանգելու իրավունքից զրկվում էին։ Ֆրանսիայում կիրառվել է նաև գյուղացիական ընտանիքում (ավագ որդին ժառանգում էր հողային տիրույթի 2/3)։ Բուրժուական իրավունքը մերժում է մայորատը՝ համարելով այն ժառանգման իրավունքի սահմանափակում։ Մայորատի իրավունքը առավել երկար պահպանվել է Մեծ Բրիտանիայում։

Հայաստանում ավագության իրավունքը ծագել և զարգացել է որպես սովորույթ։ Վաղ ավատական Հայաստանի աշխարհիկ և կանոնական իրավունքով ավագության ինստիտուտ չի ամրապնդվել, սակայն գործնականում կիրառվել է։ Փավստոս Բուզանդի, Եղիշեի, Ստեփանոս Օրբելյանի, Մխիթար Գոշի վկայությամբ նախարարության (Արշակունիներ, Մամիկոնյաններ և այլն) հողային տիրույթը տոհմի միասնական և անբաժանելի ունեցվածքն էր, գույքի նկատմամբ ճանաչվում էր ավագ որդու (նահապետ, նախարար, տանուտեր) իրավունքը։ Օրինակ, ըստ Փավստոս Բուզանդի, Արշակ Բ թագավորը Մամիկոնյան տոհմի նահապետ է կարգել Վարդանին («զՎարդան զերէց եղբայրն ի նահապետությանն ազգին իւրեանց»)։ Պետականության կորստից հետո ավագության ինստիտուտ երկար ժամանակ պարսկական, սկզբնական շրջանում նաև բյուզանդական արքունիքում հայերի ավագության իրավունքը հարգվել է։ Հայ գյուղական կենցաղում պահպանվել է մինչև 19-րդ դարի վերջը։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 204)։*  |
**Մաֆիկենգ**, մինչև 1980 թվականը Մաֆեկինգ (տսվանա՝ *Mafikeng*, անգլ.՝ Mafeking), քաղաք Հարավային Աֆրիկայում, հյուսիսարևմտյան նահանգի կենտրոնն է։ Գտնվում է Բոտսվանի սահմանին, Քեյփթաունից 1400 կմ և Յոհանեսբուրգից 260 կմ հեռավորության վրա։ 2001 թվականին քաղաքի բնակչությունը կազմում էր 49.300 մարդ։ Գտնվում է տափաստանային դաշտում՝ 1500 մ բարձրության վրա, Մոլոպո գետի ափին։

Պատմություն
-----------

Սկզբնապես քաղաքի տարածքը հանդիսանում էր Բարոլոնգ ցեղի ղեկավարների նստավայրը, որը պատկանում էր ցվանային։ 1880-ական թվականներին բրիտանացի գաղութարարները առաջնորդներից հող գնելով, հիմնեցին Մաֆիկենգ բնակավայրը, որը ցվանա լեզվից թարգմանվում է որպես քարերի տեղ։ Ավելի ուշ բնակիչները սկսեցին արտասանել անունը որպես Մաֆեկինգ։ Երկրորդ անգլո-բուրական պատերազմի ժամանակ քաղաքը, որի կայազորը ղեկավարում էր Ռոբերտ Բադեն-Փաուելը, պաշարեց բուրամին 1899 թվականի հոկտեմբերից մինչև 1900 թվականի մայիսը, որից հետո նրանք հեռացրեցին պաշարումը։ Քաղաքն ի սկզբանե պատկանել է Բեչուանալանդի գաղութին, լինելով նրա կենտրոնը։ 1885-1965 թվականներին Մաֆիկենգում գտնվում էր նաև հարևան Բեչուալանդի պրոտեկտորատի կենտրոնը։

1970 -ական թվականներին քաղաքում էր գտնվում Բանտուստանի ժամանակավոր մայրաքաղաք Բոպուտաթսվասը, որի կազմում այն չէր մտնում։ Շուտով մոտակայքում կառուցվում է Բանտուստանի մայրաքաղաք Մմաբաթոն։ 1980 թվականին քաղաքը պաշտոնապես վերանվանվել է Մաֆիկենգ։ 1994 թվականին Բանտուստանի վերացումից հետո Մաֆիկենգը և Մմաբաթոն միավորվում են, իսկ Մաֆիկենգը դառնում է Հյուսիսարևմտյան նահանգի մայրաքաղաք։

Կլիմա
-----

| Մաֆիկենգի կլիման |
| --- |
| Ցուցանիշ | Հունվար | Փետրվար | Մարտ | Ապրիլ | Մայիս | Հունիս | Հուլիս | Օգոստոս | Սեպտեմբեր | Հոկտեմբեր | Նոյեմբեր | Դեկտեմբեր | Տարեկան |
| Միջին առավելագույն, °C | 30,6 | 29,3 | 28,2 | 25,8 | 22,8 | 20,4 | 20,2 | 23,4 | 26,9 | 29,5 | 29,7 | 30,5 | 26,4 |
| Միջին ջերմաստիճան, °C | 23,7 | 22,8 | 21,4 | 18,2 | 14,3 | 11,4 | 11,3 | 14,2 | 18,1 | 21,3 | 22,4 | 23,4 | 18,5 |
| Միջին նվազագույն, °C | 16,8 | 16,4 | 14,6 | 10,5 | 5,8 | 2,3 | 2,4 | 5,0 | 9,3 | 13,2 | 15,0 | 16,3 | 10,6 |
| Տեղումների քանակ, մմ | 111,5 | 83,1 | 79,0 | 53,3 | 14,7 | 5,6 | 2,5 | 5,5 | 15,2 | 43,7 | 68,6 | 85,5 | 568,2 |
| *Источник: [1],[2]* |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  South African Post Office
2. ↑


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական · Մեծ սովետական (1 հրտ.) |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4658441-9 · LCCN: n82135767, n2013030278 · VIAF: 132550008 · WorldCat VIAF: 132550008 |

 |
«**Մարզաշխարհ**», հայկական մարզական, տեղեկատվական, մշակութային շաբաթաթերթ։

Պատմություն
-----------

Լույս է տեսնում 1993 թվականից Երևանում (մինչև 1995 թվականը՝ ՀՄԸՄ պաշտոնաթերթ)։ Հիմնադիր-խմբագիրը եղել է Ռոլանդ Շառոյանը։ 

Պարբերականը ներկայացնում է Հայաստանի մարզական առօրյան, հայ մարզիկների և թիմերի հաջողությունները, հաղթանակները հանրապետական և միջազգային մրցահարթակներում, Հայրենիք-Սփյուռք մարզային համատեղ միջոցառումները (Համահայկական օլիմպիադաներ և այլն), անդրադառնում է հայկական սպորտի խնդիրներին, քարոզում է առողջ ապրելակերպ։ Տպագրում է հարցազրույցներ, անվանի մարզիկների դիմանկար-կենսագրականներ, մեծ տեղ է հատկացնում համաշխարային սպորտի կարևոր իրադարձություններին։ 

Շաբաթաթերթն ունեցել է «Նավասարդ XI» խորագրով հավելված։ Ներկայում, որպես հավելված, ամիսը 1 անգամ թողարկում է ՖԿՀՊԻ-ի «Հայ արի» (լույս է տեսնում 2004 թվականից) պաշտոնաթերթը։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ գրատպություն և գրքարվեստ» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Հոլով**, թեքական և կցական լեզուներում անվանական խոսքի մասերին (գոյական, ածական, թվական) և դերանուններին հատուկ քերականական կարգ, որն արտահայտում է տարբեր առարկաների, առարկայի ու հատկանիշի, առարկայի ու գործողության միջև եղած հարաբերությունները և դրսևորվում է բառի վերջավորություններով, հիմքի հերթագայություններով (հոլովական թեքույթներ) կամ այդ երկուսի, որոշ դեպքերում նաև նախդիրների, զուգակցումով։ Հոլով են կոչվում նաև հոլովական թեքույթներով բաղադրված առանձին բառաձևերը (հոլովաձևեր), որոնք ունեն իրենց անվանումները և որոնց ամբողջությունը՝ նրանց կազմության եղանակների ու միջոցների հետ, կազմում է տվյալ լեզվի հոլովման համակարգը։

Հայերենի հոլովներ
-----------------

Հայերենում հոլովվում են գոյականը և որոշ դերանուններ, ինչպես և գոյականաբար առնված բառեր ու արտահայտություններ։ Ժամանակակից գրական արևելահայերենի քերականության մեջ (մասնավորապես՝ դպրոցական) հոլովման համակարգը ներկայացվում է 7 հոլովով։ Այդ հոլովներն են՝ ուղղական, սեռական, տրական, հայցական, բացառական, գործիական, ներգոյական։ Որոշ լեզվաբաններ տարբերակում են 5 հոլով՝ ուղղական, տրական, բացառական, գործիական, ներգոյական, ոմանք ընդունում են 6 հոլով՝ ն որոշիչ հոդը համարելով սեռականի ե՝ տրականի տարբերակիչ հատկանիշ։ Ուղղականը համարվում է ուղիղ հոլով և մյուս՝ թեք հոլովներին հակադրվում է հոլովական թեքույթի բացակայությամբ։ Դա անփոփոխ (մաքուր) հիմքով յուրատեսակ սկզբնաձև է, որից կազմվում են մյուս հոլովները։

Որոշ հետազոտողներ, այդ թվում՝ Մանուկ Աբեղյանը անկախ հոլով են անվանում ժամանակակից արևելահայերենի ուղղական և «կոչական» հոլովները, որոնցով դրսևորված բառերը նախադասության մեջ կամ անկախ են կամակցությունից (կոչական), կամ եթե ցույց են տալիս առարկաների հարաբերություններ, ապա այդ անում են ներունակությամբ, անկախ լրացական գործառույթից։

Գրականություն
-------------

* Ալեքսանդր Մարգարյան, Հայերենի հոլովները, Ե. Երևանի համալսարանի հրատ. 2000, 200 էջ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Խմբագրական կոլեգիա, Հայկական Սովետական Հանրագիտարան, հ. 6 (խմբ. Վիկտոր Համբարձումյան), Ե. «Հայկական ՍՍՀ Գիտությունների Ակադեմիա Հայկական Սովետական Հանրագիտարանի գլխավոր խմբագրություն», 1980, էջ 513 — 720 էջ։
2. ↑  Հ. Զ. Պետրոսյան, Ս. Ա. Գալստյան, Թ. Ա. Ղարագյուլյան, Լեզվաբանական բառարան (խմբ. Էդ. Բ. Աղայան), Երևան, «Հայկական ՍՍՀ Գիտությունների Ակադեմիայի հրատարակչություն», 1975, էջ 14։


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 6, էջ 513)։*  |
**Մանկական մամուլ**, պարբերական հրատարակություններ՝ նախադպրոցական, կրտսեր, միջին ու բարձր տարիքի դպրոցական երեխաների համար։

Հայկական առաջին մանկական հրատարակություններ են «Բուրաստան Սուրբ Սահակյան»-ը (1851-52 թթ, Կ. Պոլիս) և «Թութակ Հայկազյան»-ը (1854-1955 թթ, Զմյուռնիա)։ XIX դ. վերջին քառորդում Կ. Պոլսում լույս են տեսել «Երկրագունդ»-ը (1870-71 թթ), «Ավետաբեր տղայոց համար»-ը (1872-1978 թթ), «Բուրաստան մանկանց»-ը (1882-1993 թթ), «Թատրոն բարեկամ մանկանց»-ը (1876-1978 թթ)։ Նշանակալի էր «Աղբյուր»-ի (1883-1918 թթ, Թիֆլիս) գործունեությունը, որը, ելակետ ընդունելով Խ. Աբովյանի և Մ. Նալբանդյանի դաստիարակչական սկզբունքները, նպաստեց հայ մանկական ռեալիստական գրականության զարգացմանը։ Տարբեր ժամանակներում շուրջ երկու տասնյակ այլ պարբերականներ են լույս տեսել Թիֆլիսում, Լոնդոնում, Ալեքսանդրիայում, Բուխարեստում, Փարիզում, Թեհրանում, Հալեպում և այլ քաղաքներում։ Սովետահայ առաջին մանկական հրատարակությունը «Պատկոմ»-ն էր (1923-1924 թթ), որին փոխարինեց «Պիոներ»-ը (1925 թ-ից)։ 1923-1941 թթ-ին հրատարակվել է «Կարմիր ծիլեր»-ը, 1925 թ-ից լույս է տեսել «Պիոներ կանչ» թերթը, 1978 թ-ից՝ «Ծիծեռնակ»-ը։

Գրականություն
-------------

* Գյուլնազարյան Խ. Մ. Ակնարկներ հայ մանկական գրականության պատմությունից, Ե. 1961։
* Նազարյան Ս. Հայ մանկա-պատանեկան մամուլը (1861-1917 թթ), Ե. 1979 թ։
* Ս.Նազարյան

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 230)։*  |
**Մարիա Գավրիլովնա Սավինա** (Պոդրամենցովա) (մարտի 30 (ապրիլի 11), 1854, Կամենեց-Պոդոլսկի, Ռուսական կայսրություն - սեպտեմբերի 8 (21), 1915, Պետրոգրադ, Ռուսական կայսրություն)), ռուս դերասանուհի։

Կենսագրություն
--------------

Պրոֆեսիոնալ բեմելը՝ 1869 թվականին, Մինսկում (Պոլինկա, Ալեքսանդր Օստրովսկու «Եկամտաբեր պաշտոն»)։ 1870 թվականից աշխատել է Խարկովում, ապա՝ Նիժնի Նովգորոդում և այլն։ Հանդես է եկել վոդևիլներում, օպերետներում, թեթև կատակերգություններում։ 1874 թվականից եղել է Ալեքսանդրյան թատրոնի դերասանուհի, ուր շուտով դարձել է առաջատարը։ Եղել է Մարիա Անտոնովնսյի (Գոգոլի «Ռևիզոր») լավագույն դերակատարը, առավելապես խաղացել է Ա․ Օստրովսկու պիեսներում։ Դերերից են՝ Պոլիկսենա, Նադյա, Վերա Ֆիլիպոյնա (Ա․ Օստրովսկու «Ճշմարտությունը լավ է, երջանկությունն ավելի լավ», «Սանուհին», «Սիրտը քար չէ»), Ակուլինա (Լ․ Տոլստոյի «Խավարի իշխանությունը»), Նինա (Սումբատովի «Շղթաներ»)։ Սավինայի խաղն աչքի է ընկել գեղարվեստական կատարելությամբ, մանրամասերի լակոնիզմով և արտահայտչականությամբ։ Նրա արվեստին բնորոշ դասական պարզությունը, հոգու նվիրական զգացումներն առանց խոսքի արտահայտելու կարողությունն առավել դրսևորվել են Ի․ Տուրգենևի պիեսների հերոսների անձնավորումներում (Վերոչկա, Նատալյա Պետրովնա, «Մեկ ամիս գյուղում»)։ Նպաստել է ռուսական դերասանական արվեստի պրոպագանդմանը արտասահմանում։ Եղել է Ռուս, (այժմ՝ Համառուսաստանյան) թատերական ընկերության կազմակերպիչներից (1883-1884) և նախագահը, բեմական գործիչների 1-ին Համառուսաստանյան համագումարի (1897) նախաձեռնողներից, զառամյալ արտիստների օթևանի (1896, այժմ՝ Համառուսաստանյան թատերական ընկերության՝ Բեմի վետերանների տուն) հիմնադիրը։ Սավինան բարեկամական կապեր է ունեցել հայ թատրոնի գործիչների հետ (Պետրոս Ադամյան, Գ․ Սունդուկյան և այլն)։ Ծանր հիվանդ Պ․ Ադամյանին նյութապես օգնելու համար Պետերբուրգում Սավինան կազմակերպել է երեկույթ (1891)։ Սավինայի թատերախմբի հետ Թիֆլիսում ելույթ է ունեցել Ռ․ Չինարովը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *П. В.* Савина, Марья Гавриловна (ռուս.) // *Энциклопедический словарь* — СПб.: Брокгауз — Ефрон, 1900. — Т. XXVIIIа. — С. 31—32.
2. 1 2  Савина Мария Гавриловна // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.


|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Կրուգոսվետ · Treccani |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 119504197 · ISNI: 0000000081943991 · LCCN: n50016093 · NKC: xx0254359 · NTA: 071132511 · SUDOC: 131417835 · VIAF: 3282175 · РГАЛИ: 10457985 · WorldCat VIAF: 3282175 |

 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 205)։*  |
«**Նոր հոսանք**», հասարակական-քաղաքական, գրական-գիտական ամսագիր։

Պատմություն
-----------

Լույս է տեսել 1913-1915 թվականներին Թիֆլիսում։ Խմբագիր-հրատարակիչներն են եղել Արշակ Ղազարյանը, Նիկոլ Աղբալյանը։ 

Պարբերականն ունեցել է ռամկավարական ուղղվածություն։ Լուսաբանել է Այսրկովկասի, Թուրքիայի, Պարսկաստանի, Ռուսաստանի հայկական համայնքների առօրյան, անդրադարձել միջազգային քաղաքական իրադարձություններին, ազգային հարցի լուծման ու հայ ժողովրդի ազատագրության ուղիներին։ 

Գրական բաժնում տպագրվել են Հովհաննես Թումանյանի, Լևոն Շանթի, Դերենիկ Դեմիրճյանի, Միքայել Մանվելյանի և ուրիշների գործերից, Հարություն Սուրխաթյանի, Ա. Տերտերյանի գրական-բանասիրական ուսումնասիրությունները։ 

«Նոր հոսանքը» ներկայացրել է համաշխարհային գրականության դասականների (Ջ. Բայրոն, Հ. Իբսեն, Ջ. Լոնդոն և ուրիշներ) գործերից, ինչպես նաև ժողովրդական կրթության, բժշկության ու բնագիտության, արվեստի տեսության վերաբերյալ նյութեր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Թիֆլիսի «Նոր հոսանք» ամսագիրը


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ գրատպություն և գրքարվեստ» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Մանկական ստեղծագործություն**, ստեղծագործության դրսևորում, որի պրոցեսում զարգանում է երեխայի բանականությունն ու հուզականությունը, նա կարողանում է ճանաչել կյանքն ու որոշել իր տեղը, ձեռք է բերում աշխատանքի փորձ, տարբեր նյութերով ու գործիքներով աշխատելու հմտություն, ինքնատիրապետում։

Տեխնիկական մանկական ստեղծագործությունը պոլիտեխնիկական կրթության ու մասնագիտական կողմնորոշման կարևոր միջոցներից է։ Նպաստում է տեխնիկայի հանդեպ երեխայի կայուն հետաքրքրության ձևավորմանը, նորարարական և գյուտարարական հակումների, մտածողության զարգացմանը, խթանում կրթության գիտական մակարդակի բարձրացմանը։ Տեխնիկական մանկական ստեղծագործությունը ավելի շատ իրականացվում է արտադասարանական պարապմունքներում և դրսևորվում է ռոբոտներ, մոդելներ, սարքեր, մեխանիզմներ, ոչ բարդ մեքենաներ նախագծելու և պատրաստելու ընթացքում։

Գեղարվեստական մանկական ստեղծագործություն
----------------------------------------

Երեխայի ստեղծագործական գործունեությունը արվեստի բնագավառում դրսևորվում է իմպրովիզացիաների (պատմվածքներ, բանաստեղծություններ, մեղեդիներ, պարային շարժումներ, խաղեր և այլն) ձևով։ մանկական ստեղծագործությունը արվեստի բնագավառում նպաստում է երեխայի գեղագիտական ճաշակի դաստիարակությանը և գեղարվեստական կրթությանը։

Կերպարվեստի մանկական ստեղծագործությունը երեխայի համար ամենազանգվածայինն է։ Երեխան իր ճանաչած առարկան, որպես կանոն, սկսում է պատկերել 3-4 տարեկանից։ Նրա պատկերածը տեսանելի է և գործուն։ Ավելի ուշ շրջանի մանկական նկարը խաղային թեքում և բովանդակություն ունեցող գծանկարչական պատմվածք է։ Գրական մանկական ստեղծագործության տարրերը երեխայի մոտ դրսևորվում են մայրենի լեզվին տիրապետելուց հետո։ Տարեցտարի երեխայի գրական ստեղծագործությունը դառնում է էլ ավելի նպատակասլաց, երեխան սկսում է հասկանալ գրական ստեղծագործությունների հասարակական արժեքը, դրանց ստեղծումը դառնում է նրա ստեղծագործական պրոցեսի նպատակը, որոշակիորեն դրսևորվում են հակումները գրական տարբեր ժանրերի նկատմամբ։ Երաժշտության բնագավառում մանկական ստեղծագործությունը դիտվում է որպես երաժշտական դաստիարակության մեթոդ։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 231)։*  |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Նշան եկեղեցի (այլ կիրառումներ)

**Մարիամ Մայրի վանք** Սուրբ Մայրի վանք (նաև՝ Մարիամ Մայրի վանք, Մարիամ Մայրի եկեղեցի, Սուրբ Նշան եկեղեցի), միջնադարյան եկեղեցի Բերդ քաղաքից 2 կմ դեպի արևմուտք հեռավորության վրա, Նավուր գյուղ տանող ճանապարհի ձախ կողմում։ Պատմական աղբյուրները վկայում են, որ տաճարը վերանորոգվել է 17-րդ դարում։

Պատմություն
-----------

Վանքը (եկեղեցի) մեզ է հասել վաղ միջնադարից, ըստ պատմական տեղեկությունների՝ կառուցվել է 1285-86 թթ։ Վանքը գտնվում է Բերդ քաղաքից Նավուր գյուղ տանող ճանապարհի ձախ կողմում։ Վանական համալիրի տարածքից գտնվել է միջնադարյան հայերանով գրված քարե արձանագրություն (փորագրություն), որն ըստ ուսումնասիրությունների նամակ գրություն է և որպես պատմամշակութային արժեք պահպանվում է Բերդի պատմության և կենցաղի թանգարանում։ Պահպանվել է նաև նախշազարդ խաչքար, որը տեղադրվել է վանքի մուտքի մոտ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.
2. ↑  աղբյուր՝ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ՄՇԱԿՈՒՅԹԻ ԱՆՇԱՐԺ ՀՈՒՇԱՐՁԱՆՆԵՐԻ
**Մարիաննա Ալբերտի Տիգրանյան** (հուլիսի 23, 1971(1971-07-23)), հայ երաժշտագետ, բանագետ, արվեստագիտության թեկնածու (2016)։

Կենսագրություն
--------------

Մարիաննա Տիգրանյանը ծնվել է 1971 թվականի հունիսի 23-ին Երևան։ Ավարտել է Երևանի Ձայնի մշակման և պահպանման երաժշտական դպրոցը։ 1990 թվականին ավարտել է Ռ. Մելիքյանի անվան ուսումնարանը, 1995 թվականին՝ Երևանի պետական կոնսերվատորիայի երաժշտագիտության բաժինը, իսկ 2005 թվականին՝ ասպիրանտուրան (ղեկ.՝ Ա. Փահլևանյան)։

Հայաստանի ազգային ռադիոյի «Հայաստանի ձայն» խմբագրությունում (1994-1995) վարել է հեղինակային հաղորդաշար (հայերեն, ռուսերեն) հայկական ժողովրդական երգաստեղծության ժանրերի մասին։ Դասավանդել է Արմավիրի արվեստի ուսումնարանում (1995–2005, բաժնի վարիչ), Եղվարդի երաժշտական դպրոցում (1997-1998), Երևանի պետական կոնսերվատորիայում (2004 թվականից)։

2010 թվականին դարձել է ՀՀ ԳԱԱ արվեստի ինստիտուտի ժողովրդական երաժշտական բաժնի գիտաշխատող, 2016 թվականին՝ ավագ գիտաշխատող։

Հեղինակել է հայ բանագիտությանը վերաբերող գիտական հոդվածներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Մարիաննա Տիգրանյան

Արտաքին հղումներ
----------------

* Զրույց Մարիաննա Տիգրանյանի հետ

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ երաժշտության հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Մեծ Բրիտանիայի հայկական տպագրություն**, Մեծ Բրիտանիայում հայերեն գրքեր տպագրվել են դեռևս 18-րդ դարի 1-ին կեսից Լոնդոնում, Մանչեստրում, Օքսֆորդում։

Լոնդոնում առաջին գիրքը՝ Մովսես Խորենացու «Պատմութիւն եւ աշխարհագրութիւն»-ը (հայերեն և լատիներեն), տպագրվել է 1736 թվականին Կարոլի Ակքերսի տպարանում (տպագրող՝ Վիստոն եղբայրների)։ 1780 թվականին Գրիգոր Խալդարյանը Ջոն Ռիվինգտոնի տպարանում լույս է ընծայել «Դաւանութիւն հաւատոյ եկեղեցեաց Հայաստանեայց» և Ներսես Շնորհալու «Հաւատով խոստովանիմ» աղոթքը (մեկ գրքով)։ 1858 թվականին Կ. Մ. Ուադսի տպարանում տպագրվել է «Նոր կտակարան տեառն մերոյ Յիսուսի Քրիստոսի» (վերահրտ.՝ 1859), 1868 թվականին՝ «Գիրք Սաղմոսաց Դաւթի»-ն (վերահրտ.՝ 5 անգամ՝ 1871–1892): Կյուլբերտի և Ռիվինգտոնի տպարանում տպագրվել է միայն «Նոր կտակարան» (6 անգամ, 1871–1895), «Հայկական Ազատ» տպարանում՝ 4 անուն (1891–1895), «Հնչակի» տպարանում՝ 2 անուն (1895, 1896) գիրք։

Մանչեստրում 1864 թվականին Կարապետ Շահնազարյանը տպագրել է Միքայել Ասորու «Ժամանակագրութիւնը», լույս է ընծայել նաև Մեծ Բրիտանիայում առաջին պարբերականը՝ «Երկրագունդը»։ 1889 թվականին Թորոս Ջուղայեցին տպագրել է «Թուղթ հովուական»-ը, 1900-1901 թվականներին լույս է ընծայել «Եկեղեցի Հայաստանեայց» աստվածաբանական հանդեսը։

Օքսֆորդում՝ «Կալդերոն Պրես» տպարանում, 1892 և 1898 թվականներին տպագրվել են Ֆ. Կոնիբերի գրքերից երկուսը։

Մեծ Բրիտանիայի անդրանիկ պարբերականներից են «Հայաստան» (հայերեն, ֆրանսերեն, 1888-1892) հանդեսը, «Լ՚Արմենի» (1889–98, 1898–1906 թվականներին՝ Փարիզում), ՍԴՀԿ-ի «Հնչակ» (1894-1904, 1887 թվականից՝ Ժնև, Աթենք, Փարիզ) պաշտոնաթերթը, երգիծական-քաղաքական «Ապտակ» (1895-1897, 1894 թվականին՝ Աթենք), Վերակազմյալ հնչակյան կուսակցության «Մարտ» (1897-1901, խմբագիր՝ Արփիար Արփիարյան) ամսաթերթը, «Պատանի» (1902-1907) պատկերազարդ հանդեսը (բոլորը՝ Լոնդոն), «Վաղուան ձայնը» (1898, Մանչեստր) և այլն։ Լոնդոնում լույս են տեսել նաև հասարակական, գրական «Արեգակ» (1964–1968) ամսաթերթը, Լոնդոնի հայ երիտասարդական միության «Սարտարապատ» (1971–1973, հայերեն, անգլերեն) ամսագիրը, «Արեգակի» շարունակությունը համարվող «Լոնդոն» (1974–76) ամսաթերթը, ազգային, հասարակական, մշակութային «Էրեբունի» (1979–1994) երկշաբաթաթերթը և այլն, Մանչեստրում՝ «Սևան» պարբերաթերթը (1959-1960)։ Ցայսօր հրատարակվել է շուրջ 20 անուն պարբերական։

Ներկայում լույս է տեսնում հասարակական, քաղաքական «Նոր սերունդի ձայն» (1998 թվականից, Լոնդոն) ամսաթերթը։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ գրատպություն և գրքարվեստ» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Նորգվինեական ծով** (անգլ.՝ Bismarck Sea), միջկղզային ծով Խաղաղ օվկիանոսի արևմուտքում, հյուսիսից, արևելքից և հարավից սահմանափակված է Բիսմարկի կղզեխմբով, հյուսիսից Նոր Գվինեայի կղզով. միախառնվում է Սողոմոնյան ծովի հետ Վիտյազի նեղուցով։ Ծովի միջին խորությունը կազմում է 1700 մ, առավելագույն խորությունը 2665 մ։ Նորգվինեական ծովի մակերեսը կազմում է ավելի քան 310 հազար կմ։

Ծովի հատակը իրենից ներկայացնում է ուժահավաքիչ հարթավայր բազմաթիվ մակերեսային բարձրացումներով և հրաբխային կղզիներով։ Ծովի ջրային տարածքում նշվում է բարձր սեյսմիկ ակտիվություն, հաճախ ստորջրյա երկրաշարժեր են լինում։

Ափերը հավասարացված են։ Բազմաթիվ կորալային խութեր կան։ Նոր Գվինեա կղզու մոտով է անցնում Նորգվինեական հոսանքը 0,5-0,75 մ/վ արագությամբ։ Կղզիների միջև նկատվում են ուժգին մակընթացային հոսանքներ։

Մակերևութային ջրի միջին ջերմաստիճանը 28 °C է։ Աղիությունը 34 ‰ է, ինչը ցածր է օվկիանոսի միջին աղիությունից` տեղումների առատության պատճառով։ Ծով են թափվում խոշոր գետեր Սեպիկը և Ռամուն (երկուսն էլ Նոր Գվինեայի հյուսիսարևելյան ափին)։

Հիմնական նավահանգիստներն են՝ Մադանգը՝ Աստրոլյաբիա նեղուցի ափին, Նոր Գվինեա կղզու վրա, Ռաբաուլը՝ Նոր Բրիտանիա կղզու վրա։

Նորգվինեական ծովի բոլոր ափերն ու նրա ջրերում պառկած կղզիները պատկանում են Պապուա Նոր Գվինեային։

Նորգվինեական ծովի աշխարհագրության ուսումնասիրության մեջ մեծ դեր խաղացին Ռուսաստանի ծովային արշավախմբերը (մասնավորապես Վիտյազի կորվետայի վրա), որոնք կապված էին Ն.Ն.Միկլուխո-Մակլայի աշխատանքների հետ, որի համար Նոր Գվինեայի ծովի ափի մի մասը կոչվեց Միկլուխո-Մակլայի ափ։

Պատմություն
-----------

1910 թվականից ի վեր անգլիական քարտեզագրության մեջ այն ունեցել է **Բիսմարկի ծով** անվանումը, որը վերանվանվել է Պրուսիայի Արտաքին գործերի նախարար գերմանացի Օտտո Բիսմարկի պատվին։

1943-ի մարտի 2-4-ը ծովային խոշոր մարտ է տեղի ունեցել ամերիկա-ավստրալիական և ճապոնական ուժերի միջև։ Դաշնակից օդուժի կողմից ճապոնական ջոկատի հարձակումը 1943-ի մարտի 3-4-ին ավարտվեց ութ ռազմական տրանսպորտի և չորս կործանիչի խորտակմամբ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  Новогвинейское море // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред.  А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Խաղաղ օվկիանոսի ծովեր |
| --- |
|  |
|  Ակի • Արևելաչինական • Բալի • Բանդա • Բերինգի • Դեղին • Թասմանյան • Կամոտես • Կորո • Հալմահերա • Հարավչինական • Ճապոնական • Մարջանների • Մինդանաո • Մոլուքյան • Յավանյան • Ներքին Ճապոնական • Նորգվինեական • Սամար • Սավու • Սելիշ • Սերամ • Սիբույան • Սողոմոնյան • Սուլավեսի • Սուլու • Վիսայան • Օխոթյան • Ֆիլիպինյան • Ֆիջի • Ֆլորես  |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ կատալոնական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: sh91000287 · NKC: ge164668 · VIAF: 315527426 · WorldCat VIAF: 315527426 |

 |
Կադաստրային քարտեզ
**Հողային կադաստր**, հողի բնական, տնտեսական, իրավական, վիճակի հավաստի տվյալների ամբողջություն։

Հողային կադաստրը Հայաստանում
----------------------------

Հայաստանում հողային կադաստրը առանձին համակարգ չէ և ներառված է Կադատրի կոմիտեում։ 2001 թվականին ընդունված ՀՀ Հողային օրենսգրքի 33 հոդվածի համաձայն՝ անշարժ գույքի պետական միասնական կադաստրը հողամասերի ու դրանց վրա ամրակայված անշարժ գույքի հաշվառման, բնական, տնտեսական և իրավական, կարգավիճակի, տեղաբաշխման ու չափերի, որակ, բնութագրերի, իրավական ռեժիմի, սեփականության և այլ գույքային իրավունքների ու դրանց սահմանափակումների պետական գրանցման, անշարժ գույքի գնահատման հավաստի տեղեկությունների համակարգ է։

Այդ տեղեկությունները հաշվի են առնվում հողերի պահպանումը և օգտագործումը ծրագրավորելիս, հողամասեր տրամադրելիս, հողի վճարների չափերը որոշելիս, հողաշինարարություն իրականացնելիս, հողի օգտագործման և պահպանման տնտեսական գործունեությունը գնահատելիս և այլն։

Հողի մասնավոր սեփականության պայմաններում հողային կադաստրը ծառայում է՝

* հարկային քաղաքականության իրականացման,
* հողային շուկայի ձևավորման,
* մասնավոր սեփականության ձևակերպման նպատակներին։

Անշարժ գույքի պետական միասնական կադաստրի վարումը սահմանվում է օրենքներով և այլ նորմատիվ իրավական ակտերով։

Տես նաև
-------

* Հողային իրավունք
* Անտառային կադաստր

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կադաստրի կոմիտե

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 6, էջ 528)։*  |
**Մ․ Երմոլովայի անվան Մոսկովյան դրամատիկական թատրոն**, թատրոն, որը գտնվում է Մոսկվա քաղաքում։

Պատմություն
-----------

1925 թվականը համարվում է թատրոնի հիմնադրման տարեթիվ, այն ժամանակվանից երբ ստուդիայի շրջանավարտները ակադեմիկական Փոքր թատրոնին կից, Ե․ Կ․ Լեշկովսկու, Ս․ Վ․ Այդարովու և Ն․ Ֆ․ Կոստրոմսու ղեկավարությամբ կազմակերպեցին շրջիկ թատրոն։ Իր բեմական փորձերը նրան որոշել էին կապել շատ հայտնի դերասանուհու անվան հետ՝ Մարիյա Նիկոլաևնա Երմոլովա, որին նա տվել էր իր համաձայնությունը։

1933 թվականին Մ․ Ն․ Երմոլովայի թատրոնի կոլեկտիվը միացավ Ա․ Վ․ Լուչարսկովի թատրոն-ստուդիայի դերասաններին, որը կազմակերպվել էր Մ․ Ա․ Տերեշկովիչի կողմից։ 1937 թվականին Տերեշկովիչի մահից հետո վերջինս միացել է Խմելյովայի ղեկավարած ստուդիային։ Թատրոնի ղեկավար դարձավ ԽՍՀՄ-ի ժողովրդական արտիստ՝ Ն․ Պ․ Խմելյովը։

1944 թվականին թատրոնի ղեկավար դարձավ Ա․ Մ․ Լոբանովը։ Թատրոնի ռեպերտուարում եղել են Լ․ Մալյուգինայի «Հին ընկերներ», Վ․ Պանովայի «Արբանյակները», Պ․ Պավլենկոյի «Երջանկություն», Պ․ Գլոբիի «Պուշկին», Դժ․ Պրիստլիի «Ժամանակը և Կոնվեյի ընտանիքը», Ա․ Ն․ Օստրովսկայի «Անաշխատ փողեր»։

1946 թվականի թատերախումբը զբաղեցրեց նախկին Պոստինսկովիների պասաժը, որտեղ իրանք գտնվում են մինչև հիմա։

1956-1970 թվականներին թատրոնում աշխատում էին՝ Լ․ Վ․ Վարապախովսկի, Վ․ Գ․ Կոմիսսարսկի, Պ․ Պ․ Վասիլիև, Ա․ Մ․ Շատրին ռեժիսորները։

1970-1985 թվականներին գեղարվեստական թատրոնի ղեկավար էր Ա․ Մ․ Լոբանովի աշակերտ՝ Վլադիվիր Անդրեևը։ Երմոլովյան բեմի վրա առաջին անգամ խաղացին Ա․ Վամպիլովի ներկայացումները՝ «Ավագ որդին» (1972), «Նախորդ ամառը Չուլիմսկում» (1973), «Հանգամանքների հոսք» (1977), «Բադի որսը» (1979)։ Է․ դե Ֆիլիպպոյի («Շաբաթ, կիրակի, երկուշաբթի»), Մ․ Բուլգակովի («Վազք») անունների կողքի պաստառում հայտնվում են երիտասարդ գրողների անուններ՝ Դ․ Վալերվա, Է․ Վոլոդարսկու, Օ․ Կուչկինի։

1985-1991 թվականներին թատրոնը ղեկավարել է Վ․ Վ․ Ֆոկինը։

1989 թվականին թատրոնի կոլեկտիվը բաժանվեց երկու խմբերի՝ Թատրոն Մ․ Ն․ Երմոլովայի անվան և Մ․ Ն․ Երմոլովայի անվան Միջազգային թատերական կենտրոն ։

1990 թվականին Մ․ Ն․ Երմոլովայի անվան թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար նորից դարձավ Վլադիմիր Անդրեևը։

1996 թվականի Վ․ Ա․ Անդրեևի «Մարիա Ստյուարտ» բեմադրությունը Ֆ․ Շիլլերին հիշեցնում էր երկու թատերախմբերի միավորումը։ Երմոլովյան բեմի վրա յոթ տարվա մեջ առաջին անգամ նույն բեմի վրա խաղացին թատերական կենտրոնի և Երմոլովյան թատրոնի արտիստները։

Այսօր ավագ երմոլյան սերնդի կողքին աշխատում են երիտասարդ դերասաններ։ Սերնդափոխություն՝ դա այն է ինչում միշտ թատրոնը եղել է ուժեղ։

2012 թվականին Երմոլովի անվան թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար դարձավ Օլեգ Մենշիկովը։

Թատրոնում ներկայացումներ են դնում՝ Վադիմ Դանցիգեր, Ալեկսեյ Լեվինսկ, Գալինա Դուբովսակայա, Միխայիլ Բորիսով ռեժիսորները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  ИТАР-ТАСС:Олег Меньшиков назначен худруком московского драматического театра имени М. Н. Ермоловой
2. ↑  Театр им. Ермоловой: Вадим Данцигер
3. ↑  Театр им. Ермоловой: Алексей Левинский
4. ↑  Страница Михаила Борисова на сайте театра им. М. Н. Ермоловой


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | ՎԿ · Ֆեյսբուք |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Կրուգոսվետ |

 |
**Մարինա Յուրևնա Դավիդովա** (նոյեմբերի 27, 1966(1966-11-27), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս թատերագետ և թատերական քննադատ։

Ավարտել է ԳԻՏԻՍ-ի թատերագիտական բաժինը (1988) և Արվեստագիտության պետական ինստիտուտի ասպիրանտուրան։ Եղել է Իննա Նատանովնա Սալավյովայի աշակերտուհին։ Արվեստագիտության թեկնածու է (1992, «Անգլիական հետվերածննդյան ողբերգության թատերականության բնություն» ատենախոսություն)։ Դասավանդել է ՎԳԻԿ-ում և Ռուսաստանի պետական հումանիտար համալսարանում (1994 թվականից)։ 2001 թվականին Դավիդովայի խմբագրությամբ լույս է տեսել «Արևմտաեվրոպական թատրոնը Վերածննդի դարաշրջանից մինչև XIX—XX դդ. սահմանը» համատեղ մենագրությունը։

1997 թվականին «Մոսկովյան նորություններ», «Ռուսական հեռագիր», «Նորությունների ժամանակ» թերթերում աշխատում է թատերական քննադատ։ 2002 թվականին ղեկավարել է «Պահպանողական» թերթի մշակույթի բաժինը, հետո աշխատել է «Լուրեր» թերթի քննադատ և Openspace ցանցային հրատարակության թատերական բաժնի ղեկավար։ 2010 թվականից հանդիսանում է «Թատրոն» ամսագրի գլխավոր խմբագիր։

2005 թվականին հրատարակել է «Թատերական դարաշրջանի ավարտը (ռուսական թատրոնի նորագույն պատմությունը)» հոդվածների ժողովածուն, որը հրատարակվել է «Ոսկե դիմակ» թատերական փառատոնի հովանու ներքո։ Քննադատները այս գիրքը պայծառ ու ծավալուն են գնահատել, բայց որոշակի ներքին հակասություններից կախված։

2014 թվականին նշանակվել է Wiener Festwochen 2016 թվականի թատերական փառատոնի ծրագրային տնօրեն։

2017 թվականին բեմադրել է «Eternal Russia» ներկայացումը Hebbel am Ufer թատրոնում ։

2018 թվականին թողարկել է «Մշակույթ Zero․ Ռուսական կյանքի և եվրոպական բեմի ակնարկներ» հոդվածների նոր ժողովածուն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Книга Марины Давыдовой «Конец театральной эпохи» Archived 2016-03-26 at the Wayback Machine. на сайте фестиваля «Золотая маска»
2. ↑  *Ольга Рогинская.* Марина Давыдова. Конец театральной эпохи (рецензия) // Критическая масса (журнал)|«Критическая масса», 2005, № 3.
3. ↑  Марина Давыдова: «Превращать Wiener Festwochen в „Русские сезоны" я не собираюсь» // Colta.ru

Արտաքին հղումներ
----------------

* Статьи в журнале «Театр»
* Материалы на сайте OpenSpace
* Статьи в проекте «Стенгазета» Archived 2013-04-24 at the Wayback Machine.
* Лекция Марины Давыдовой «Драма как перформанс: Ромео Кастеллуччи» в Музее современного искусства «Гараж»
* Курс мини-лекций Марины Давыдовой о театре английского Возрождения в проекте «Арзамас»
**Մոսկվայի հայկական կոմիտե**, ստեղծվել է 1914 թվականի հոկտեմբերի 26-ին, Մոսկվայում։

Հիմնադրել են մոսկվաբնակ հայերը։ Անդամներն էին Ստեփան Մամիկոնյանը (նախագահ), Կարապետ Կուսիկյանը, Ալեքսանդր Ծատուրյանը, Ալեքսեյ Ջիվելեգովը և ուրիշներ։

Մշակվել է կոմիտեի կանոնադրություն, որը հաստատվել է 1914 թ. դեկտեմբերի 20-ին։ Համաձայն այդ կանոնադրության՝ կոմիտեի նպատակն էր օրինական և հասանելի հասարակական կազմակերպչական բոլոր միջոցներով նպաստել Թուրքիայի դեմ պատերազմում ռուսական զենքի հաջողությանը և օգնություն կազմակերպել պատերազմից տուժածներին, այն է՝ զբաղվել ռուսական բանակի զինվորներին, վիրավորներին, հայ կամավորներին և գաղթականներին օգնություն կազմակերպելու հարցերով։ Կոմիտեի գործունեությունն ընդգրկել է Ռուսական կայսրության տարածքը։ Միջոցները գոյացել են անդամավճարներից, նվիրատվություններից, համերգներից, դասախոսություններից ու այլ միջոցառումներից հանգանակված գումարներից, կոմիտեի հրատարակություններից ստացված եկամուտներից և այլն։

1915 թ. հուլիսի 10-ի որոշմամբ Մոսկվայի հայկական կոմիտեն ընդգրկվել է Ռուսաստանի Կարմիր խաչի ընկերության կազմի մեջ։ Կոմիտեն գաղթականներին օգնել է հիմնականում դրամով, անհրաժեշտ իրերով, ղեղորայքով, ալյուրով։ 1915-ի մարտին կազմակերպել է բժշկասանիտարական երկու ջոկատ և ուղարկել Հայաստան։ Հանգրվանելով Էջմիածնի և Ալեքսանդրապոլի գավառներում՝ նրանք բացել են պարենի կետեր, հիվանդանոց և ամբուլատորիաներ, որբանոցներ։

1916 թ. հիմնադրել է «Արմյանսկի վեստնիկ» («Армянский вестник») շաբաթաթերթը։

Կոմիտեի նախաձեռնությամբ և ծախսով 1916 թ. լույս է ընծայվել Վալերի Բրյուսովի «Հայաստանի պոեզիան» անթոլոգիան։

Մոսկվայի հայկական կոմիտեի գործունեությունը շարունակվել է մինչև 1918-ի մարտը։

Մոսկվայի հայկական կոմիտեին կից 1914-ի նոյեմբերից գործել է Կանանց կոմիտեն, որի անդամներն էին Մոսկվայի հայուհիները։ Նրանք մեծապես աջակցել են հայ գաղթականներին օգնություն կազմակերպելու գործին և, մասնավորապես, Մոսկվա հասած հայ գաղթականներին։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է* *«Հայկական հարց» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 35)։*  |
**«Մաշենկա»** (ռուս.՝ Машенька), Վլադիմիր Նաբոկովի առաջին վեպը, որ գրվել է ռուսերենով 1926 թվականին՝ բեռլինյան ժամանակաշրջանում։

Սյուժե
------

Գլխավոր հերոս Գանինն ապրում է Բեռլինի ռուսական պանսիոնում։ Հարևաններից մեկը՝ Ալֆյորովը, ամբողջ ժամանակ խոսում է իր կնոջ՝ Մաշենկայի՝ շաբաթվա վերջում Խորհրդային Ռուսաստանից գալու մասին։ Նկարով Գանինը ճանաչում է իր նախկին սիրուն և որոշում է առևանգել նրան կայարանից։ Ամբողջ շաբաթ Գանինն ապրում է հիշողություններով։ Մաշենկայի ժամանելու նախօրյակին Գանինը հարբեցնում է Ալֆյորովին և սխալ զարթուցիչ դնում։ Այնուամենայնիվ, վերջին պահին Գանինը որոշում է, որ հին կերպարը չես վերադարձնի և գնում ուրիշ կայարան՝ ընդմիշտ հեռանալով Բեռլինից։ Մաշենկան գրքում հայտնվում է միայն Գանինի հիշողություններում։

Մաշենկան և նրա ամուսինը հետագայում հայտնվում եմ Նաբոկովի «Լճակի պաշտպանությունը» վեպում (13-րդ գլուխ)։

Էկրանավորում
------------

1987 թվականին Մեծ Բրիտանիայում գրքի հիման վրա նկարահանվեց համանուն ֆիլմը, որի ռեժիսորը Ջոն Գոլդշմիդտն է։ 

### Դերերում

* Մաշենկա՝ *Իրինա Բրուկ*
* Գանին՝ *Կերի Էլվես*
* Լիլի՝ *Սանի Մալես*
* Պոդտյագին՝ *Ֆրեդի Ջոնս*
* Հայրը՝ *Մայքլ Գոֆ*
* Քոլին՝ *Ժան֊Կլոդ Բրիալի*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  НАБОКОВ, ВЛАДИМИР ВЛАДИМИРОВИЧ, Онлайн Энциклопедия «Кругосвет»
2. ↑  «Maschenka»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում

Աղբյուրներ
----------

* «Մաշենկա» վեպի տեքստը Lib.ru կայքում

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | OCLC |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |

 |
**Մոսկվայի պետական մանկավարժական համալսարան** (ռուս.՝ *Московский педагогический государственный университет*), նախկինում՝ Վլադիմիր Իլյիչ Լենինի անվան, մանկավարժական կրթության խոշորագույն կենտրոններից մեկը ՌԴ-ում։

Պատմություն
-----------

1918 թվականին Մոսկվայի բարձրագույն իգական դասընթացները (հիմնվել են 1872 թվականին) վերակառուցվել են Մոսկվայի 2-րդ պետական համալսարանի, որի մանկավարժության ֆակուլտետի հիման վրա 1930 թվականին ստեղծվել է Մոսկվայի մանկավարժական ինստիտուտ։ 1937-1960 թվականներին Մոսկվայի մանկավարժական ինստիտուտին են միացվել Կ․ Լիբկնեխտի անվան ինդուստրիալ-մանկավարժական, արատաբանության, Վ․ Պոտյոմկինի անվան քաղաքային մանկավարժական ինստիտուտները։ 1941 թվականին կոչվել է Վլադիմիր Իլյիչ Լենինի անվամբ։ Ինստիտուտի կազմում կան ֆիզիկայի, քիմիայի, մաթեմատիկայի, կենսաբանա-քիմիական, աշխարհագրա-կենսաբանական, պատմության, ռուսաց լեզվի և գրականության, անգլերեն լեզվի, գերմաներեն, ֆրանսերեն և իսպաներեն լեզուների, գեղարվեստա-գծանկարչության, երաժշտա-մանկավարժական, նախադպրոցական, մանկավարժության, արատաբանության, մանկավարժական ինստիտուտներում դասավանդողների որակավորման բարձրացման, հասարակական մասնագիտությունների ֆակուլտետներ, երեկոյան բաժանմունք, օտար լեզուներ դասավանդողների բարձրագույն մանկավարժական և արատաբանների դասընթացներ, ասպիրանտուրա, 80 ամբիոն, 7 պրոբլեմային լաբորատորիա, գրադարան (ավելի քան 1,2 միլիոն գիրք)։ Հրատարակում է «Գիտական տեղեկագրեր» (1934)։ Պարգևատրվել է Աշխատանքաժյին կարմիր դրոշի (1967) և Լենինի (1972) շքանշաններով։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 37)։*  |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ · ՅուԹյուբ |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 97038457 · CiNii: DA18735200, DA08999716 · GND: 5202865-3, 2031896-0, 3020229-2 · ISNI: 0000000122264830 · LCCN: nr97020883, n81149058, n94121613 · LNB: 000090141, 000090136 · Microsoft: 157338126 · NKC: kn20050117017 · NUKAT: n2017068752, n2010069689 · VIAF: 148286997, 247390535, 127999616, 184146462602327770324 · WorldCat VIAF: 148286997, 247390535, 127999616, 184146462602327770324 |

 |

 |