recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Երիցուշեն** (նաև` ***Երիցաշեն***)՝ լքված գյուղ է Արցախի Շահումյանի շրջանի հյուսիս-արևելյան մասում։ Այն գտնվում է Իգաձոր գյուղից մեկ կիլոմետր դեպի հյուսիս-արևելք, Գորտագարակ լճից սկիզբ առնող Իրիցաջուր գետի և դրա վտակների ափին, սաղարթախիտ անտառներով պատված ձորակների միջև։ Ադրբեջանական տիրապետությունից գյուղն ազատագրվել է 1993 թվականի գարնանը։

Ընդհանուր տեղեկություններ
-------------------------

Երիցուշեն գյուղը գտնվում է ծովի մակերևույթից 1550-1600 մետր բարձրության վրա և 50-60 մետրով բարձր է հարևան Իգաձորից։ Երիցուշենի մասին առաջին և միակ գրավոր հիշատակությունը 1763 թվականի է։ 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին գյուղում բնակություն են հաստատել քոչվոր անասնապահներ իսլամադավան տարբեր ցեղերից։ Այդ ժամանակաշրջանից սկսած գյուղը վերանվանվել է Քեշիշքենդ (թուրքերեն՝ Keşişkənd): 1993 թ. գարնանը գյուղն ազատագրվել է շրջանի մյուս բնակավայրերի հետ միասին։

Պատմական հուշարձաններ
---------------------

Երիցուշենի վերին ծայրում, Գորտագարակ լճից սկիզբ առնող գետակի աջ ափին կա մի միանավ թաղածածկ հորինվածքով եկեղեցի։ Եկեղեցու ներսում կան երկու կամարներ որոնք պահում են եկեղեցին, կան նաև ավանդատներ։ Մուտքը միայն հարավային կողմից է։ Եկեղեցու մյուս հատվածները կառուցված են կրաշաղախով և անտաշ քարերով, իսկ կամարները կառուցված են սրբատաշ քարերով։ Եկեղեցին սկզբնապես սվաղած է եղել, բայց ժամանակի ընթացքում սվաղը քայքայվել է և նրանից մնացել է միայն մի փոքր մաս։ Եկեղեցու պատերին են ագուցված երեք խաչքարեր։ Դրանցից երկուսը նույնաոճ են և կառուցված են ավանդատների մոտ։ Հյուսիսայն պատի մոտ տեղակայված խաչքարերն ունեն արձանագրություններ և նաև թվագրություններ։ Ըստ ժամանակագրության ավելի հինը որմնասյան մեջ ագուցված խաչքարն է։ Առաջին խաչքարն ունի շատ պարզ կառուցվածք, իսկ երկրորդը ավելի բարդ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  "Ս. Կարապետյան, «Հայ մշակույթի հուշարձանները Խորհրդային Ադրբեջանին բռնակցված շրջաններում», էէ 42-44" (PDF). Արխիվացված է the original (PDF) 2019 թ․ հուլիսի 2-ին. Retrieved 2018 թ․ հունվարի 12. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  «Ջամբռ», էջ 283
**Երկնագույն այր** (խորվ.՝ Modra špilja), ծովային, զբոսաշրջային քարանձավ (այր), որը գտնվում է Խորվաթիայի Սպլիտսկո Դալմատինսկայի Բիշևո կղզու արևելյան հատվածի Բալուն ծովախորշում։ Այրը լցված է Ադրիատիկ ծովի ջրերով։ Այրը հայտնի զբոսաշրջային վայր է դարձել շնորհիվ այն հանգամանքի, որ արևային եղանակներին, ջրի հանդարտ լինելու պարագայում, օրվա ընթացքում մոտ երեք ժամ, ամբողջությամբ պատվում է փայլուն, կապույտ թափանցիկ գույնովː

Երկնագույն այրն ունի 24 մետր երկարություն, 10-ից 20 մետր լայնություն, կամարի բարձրությունը ջրի մակարդակից մինչև 15 մետր է, խորությունը կազմում է 3-ից 20 մետր։ Վերջրյա մուտքն ունի 1,5 մետր բարձրություն և 2,5 մետր լայնությունː Ներս կարելի մտնել ոչ ավել քան 10 հոգի տեղափոխող, մինչև 5 մետր երկարությամբ և 1 մետր բարձրությամբ նավակներով։ Այս արհեստական մուտքն ոչ մի ազդեցություն չունի լուսավորության վրա, լույսն այստեղ թափանցում է ջրի մակարդակից ներքև գտնվող, ավելի մեծ բնական մուտքից։ Քարանձավը, ինչպես նաև ողջ Բիշևո կղզին կազմված է կրաքարից, այն հազարամյակների ընթացքում ողողվել է ծովի ալիքներով։ Քարանձավը մոտավորապես երկու մասի է բաժանում քարե «պահանգը», որն անցնում է պատից պատ 6 մետր խորության վրա։

Տեղացի ձկնորսները դեռ շատ վաղուց գիտեյին այս այրի մասին, սակայն այն առավել հայտնի դարձավ 1884 թվականին, երբ այրը նկարագրեց և նկարեց բարոն Յուջին ֆոն Ռանսոնետը։ Այն ժամանակ այրն ուներ միակ բնական մուտքը, որը գտնվում էր ծովի մակարդակից ներքև, բայց շուտով բացվեց երկրորդ մուտք, որտեղից կարող էին ներս մտնել ոչ մեծ նավակներ։

Լույսն առավել ուժեղ է թափանցում այր բնական ստորջրյա մուտքից, 10-ից 13-ն ընկած ժամանակահատվածում։ Արևի ճառագայթներն անցնում են ջրի ստվարաշերտից և անդրադառնում են սպիտակ հատակից՝ քարանձավը լցնելով պայծառ փայլով, բաց ծովակնագույնից մինչև հագեցած երկնագույն, և ընդհուպ մինչև արծաթագույն։ Տարվա ընթացքում ավելի քան 10 հազար զբոսաշրջիկ է այցելում հիանալու այս անսովոր տեսարանովː Որպես կանոն, նրանք նաև այցելում են մոտակայքում գտնվող Կանաչ այրը։

Բիշևո կղզում գտնող Երկնագույն այրը հաճախ համեմատում են մեկ այլ, նմանատիպ Երկնագույն այրի հետ, որը գտնվում է Կապրի կղզում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  "Otok Biševo — Jadranski biser" (in խորվաթերեն). Արխիվացված է the original 2007 թ․ հունվարի 21-ին. на сайте *nautic-apartments.com*
2. ↑  "Остров Бишево" (in անգլերեն). Արխիվացված է the original 2014 թ․ սեպտեմբերի 6-ին. Retrieved 2014 թ․ սեպտեմբերի 6. на сайте *nika-adventure-tours.com*
3. 1 2  Остров Бишево(անգլ.) на сайте *dalmacija.net*
4. ↑  *Стив Дейви, Марк Шлоссман.* Unforgettable Islands to Escape to Before You Die (2007), стр. 110, ISBN 1-55407-255-7
5. ↑  "Bisevo Island and the Blue Grotto". Արխիվացված է the original 2014 թ․ սեպտեմբերի 6-ին. Retrieved 2014 թ․ սեպտեմբերի 6.(անգլ.) на сайте *croatiatraveller.com*

Արտաքին հղումներ
----------------

* "Голубой грот" (in անգլերեն). Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 4-ին. на сайте *showcaves.com*
* Туристы в Голубом гроте ՅուԹյուբում Видео 0:02:50

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Երկնագույն այր** կատեգորիայում։ |
**Դյոմինայի-Կաչոնիի տուն** (ռուս.՝ Дом Деминой-Качони), մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքում։ Գտնվում է Հունական փողոց, 47 հասցեում։ Շինությունն անվանումը ստացել է երկու ամենահայտնի սեփականատերերի` Մարգարիտա Կաչոնիի (այլ տվյալներով ազգանունը կարդացվել է Կաչիոնի) և Ալեքսանդրա Դյոմինայի ազգանուններից։

Պատմություն
-----------

Տագանրոգի Հունական փողոց, 47 հասցեում շենքը կառուցվել է 1860-ական թվականներին աղյուսային ոճով։ Նրա առաջին սեփականատերը եղել է Մարգարիտա Կաչոնին` Թուրքական երկրորդ պատերազմի ժամանակ Սևծովյան նավատորմի հերոսի այրին։ Նրա ամուսինը` Ալեքսանդր Լիկուրգովիչ Կաչոնին, թուրքական լծի դեմ հունական ազգային-ազատագրական գործիչ Լամբրոս Կաչոնիի (Կացոնիս) թոռն էր։ 

1906 թվականին շենքը ձեռք բերեց ազնվականի կին Ալեքսանդրա Վասիլևնա Դյոմինան, որին շենքը տարբեր տվյալներով պատկանել է մինչև 1915 կամ 1925 թվականը։ 1926 թվականին տանը գործել է հանրակրթական դպրոց Տագանրոգում բնակվող լեհերի համար։ Պարապմունքները ուսումնական հաստատությունում սկսվում էին սեպտեմբերի 27-ին։

1992 թվականից շենքը ճանաչվել է ճարտարապետական հուշարձան և պահպանվում է որպես մշակութային ժառանգության օբյեկտ։

Նկարագրություն
--------------

Հունական փողոցից տեսարան է բացվում դեպի այդ հասցեում գտնվող միանգամից երկու տուն։ Դրանցից առաջինը երկհարկանի է և ճանաչվել է պատմության և մշակույթի հուշարձան։ Նրա ճակատը զարդարում է ծեփածո բուսական նախշ, զարդաքիվեր, լողաթներ և կողպեքային քարեր։ Երկրորդը մեկհարկանի է, որը XIX դարի կեսերին բնորոշ տուն է։ Այն զարդարում են ձևավոր ճակտոնը, զարդաքիվեր, կոպտատաշ քարից թիակներ և քիվամույթեր։

Պատկերասրահ
-----------

* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Объекты культурного наследия". Արխիվացված է the original 2017 թ․ մարտի 21-ին. Retrieved 2017 թ․ մարտի 27. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. 1 2 3 4 5  Деминой-Качони дом//Энциклопедия Таганрога
3. 1 2  "Дом 47. Греческая улица". Արխիվացված է the original 2017 թ․ մարտի 21-ին. Retrieved 2017 թ․ մարտի 27. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
**Դյուլա Յուհաս** (հունգ.՝ Juhász Gyula, ապրիլի 4, 1883(1883-04-04), Սեգեդ, Հունգարիա - ապրիլի 6, 1937(1937-04-06), Սեգեդ, Հունգարիա), հունգարացի բանաստեղծ, Բաումգարտեն մրցանակի դափնեկիր։

Կենսագրություն
--------------

Դյուլա Յուհասը ծնվել է Սեգեդում։ 1902 թվականին ավարտել է տեղի ծխական դպրոցը, այնուհետև՝ Բուդապեշտի համալսարանը։ 1912 թվականին լատիներեն է դասավանդել դպրոցում։ Եղել է սոցիալ-դեմոկրատական շարժման կողմնակից. Առաջին բանաստեղծությունները տպագրվել են 1899 թվականին Սեգեդի թերթերում։

Տառապել է դեպրեսիայով։ Մի քանի անգամ փորձել է ինքնասպան լինել։ Առաջինը փորձ արել է 1907 թվականի փետրվարի 9-ին։ 1928 թվականին նրան նշանակվել է ամսական թոշակ։ 1929 թվականին առաջիններից է եղել, ով ստացել է Բաումգարտեն մրցանակ։ 1930-ական թվականներին բուժվել է հոգեբուժարանում։ 1937 թվականին ինքնասպանություն է գործել։

Ստեղծագործություններ
--------------------

Ստեղծագործական սկզբնական շրջանում («Բանաստեղծներ», 1907, «Վերջին այգեկութ», 1918, «Իմ կյանքը», 1925) հետևել է դեկադենտներին, սակայն այդ ժամանակ էլ նրան բնորոշ են եղել հայրենասիրական և սոցիալական մոտիվները։ Բուրժուա-դեմոկրատական, ապա նաև սոցիալիստական հեղափոխությունների տարիներին (1918-1919) Յուհասը հանդես է եկել իբրև իմպերիալիզմի հակառակորդ։ Իր բանաստեղծությունների ժողովածուներում կերտել է հունգար աշխատավոր ու բանվոր մարդու հավաքական կերպարը, արտահայտել է նրա ապրումներն ու ակնկալիքները։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Discogs — 2000.
2. 1 2  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
3. 1 2 3 4  Կերպարվեստի արխիվ — 2003.
4. ↑  Դյուլա Յուհասի կենսագրականը(հունգարերեն)
5. ↑  Валерий Исакбаев. "ЗАВИСИМОСТИ ИЗВЕСТНЫХ ЛЮДЕЙ". Официальный сайт психотерапевта Валерия Исакбаева. Արխիվացված է the original 2012 թ․ հունիսի 20-ին. Retrieved 2010 թ․ սեպտեմբերի 16.
6. ↑  Հունգար բանաստեղծներ, «Հայաստան» հրատարակչություն, Երևան, 1968

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Դյուլա Յուհաս***էջը Վիքիպահեստում |

 Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են  ***Դյուլա Յուհաս*** հոդվածին

Արտաքին հղումներ
----------------

Դյուլա Յուհասի ստեղծագործությունների թարգմանությունը Մ. Ցեսարսկու կողմից

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Discogs · Find A Grave |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուս · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Treccani |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 12109346x · CiNii: DA15657825 · GND: 121995852 · ISNI: 0000000108794659 · LCCN: n81029122 · NKC: jn20000700838 · NSK: 000497234 · NTA: 124853161 · NSZL: 000000001741 · NUKAT: n2006044805 · LIBRIS: 256648 · SUDOC: 029473349 · VIAF: 24632276 · WorldCat VIAF: 24632276 |

 |

 |
**Դոբոշ**(հունգ.՝ dobostorta), ավանդական հունգարական տորթ, որը բաղկացած է վեց շերտերից, շոկոլադե կրեմից և կարամելային գլազուրից։

Պատմություն
-----------

Տնային պայմաններում պատրաստված դոբոշ
Տորթի անունը առաջացել է իր հեղինակի անունից։ Հեղինակը եղել է հունգարական հրուշակագործ Յոժեֆ Դոբոշը։ 1885 թվականին Հունգարիայի ազգային ցուցահանդեսի ժամանակ նա հորինել է իր գլուխգործոց տորթը, որը չի փչանում առնվազն 10 օր։ Դա նրա ժամանակներում սառնարանային տեխնոլոգիայի զարգացման մակարդակի համար շատ կարևոր էր։ Դոբոշ տորթի բաղադրատոմսը նա հրապարակել է 1906 թվականին, իսկ ներկայից Հունգարիայում դոբոշ տորթը պատրաստում են օրիգինալ բաղադրատոմսով։

«Դոբոշը» համարվում էր Ավստրո-Հունգարական կայսրության կայսրուհի Էլիզաբեթ Բավարացու սիրած տորթը։ «Դոբոշ» տորթը արտահանվել է հարևան երկրներ՝ հատուկ պատրաստված փայտե տուփերով։
Սենտենդրում է գտնվում հրուշակագործ Դոբոշի թանգարանը։

Նուրբ բիսկվիթ՝ մոկկոյի և կարամելի շերտերով, վերին շերտը ծածկված է ամուր գլազուրով, որի վրա նույնիսկ թմբուկը հիմնական հունգարական աղանդերներից է։

«Դոբոշ» տորթը առաջին անգամ ներկայացվել է 1885 թվականին Բուդապեշտում կայացած ցուցահանդեսի ժամանակ, որից հետո այն ճաշակեց կայսերական զույգը՝ Ֆրանց Յոզեֆ I-ը և Էլիզաբեթ Բավարացին։

Եվրոպայի լավագույն սրճարանները իրենց մենյուի մեջ նույնպես ներառում են այս լեգենդար աղանդերը:«Դոդոս» («դոդոշ») բառը հունգարերեն նշանակում է «թմբուկ»։

Յոժեֆ Դոբոշը մահացել է 1924 թվականին։ Նա երբեք այս գլուխգործոցը չի պատրաստել իր երկրպագուների համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Goldstein, Darra (2015). *The Oxford Companion to Sugar and Sweets*. Oxford University Press. pp. 223–224.
2. ↑  "Hungarian Dobosh Torte (Seven-Layer Sponge Cake) Recipe". *Easteuropeanfood.about.com*. Արխիվացված է the original 2021 թ․ մարտի 23-ին. Retrieved 2016 թ․ հունվարի 19.

Գրականություն
-------------

* Դոբոշ տորթի բաղադրատոմսը. «Խոհարարական արվեստ և հունգարական խոհանոց», Է. Մեդյար, 1961 թվական։
**Զամբեզի** (անգլ.՝ Zambezi Region), (մինչ 2013 թվականի օգոստոսի 8-ը՝ Կապրիվի), (անգլ.՝ Caprivi Region), Նամիբիայի 14 վարչական շրջաններից մեկն է։ Տեղակայված է Կապրիվիի գոտու արևելյան մասում, ինչի համար էլ ստացել է իր անվանումը։ Տարածքը 14 528 կմ² է, բնակչությունը՝ 90 596 (2011)։ Վարչական կենտրոնը Կատիմա-Մուլիլո քաղաքն է։

Պատմություն
-----------

Այն տարածքի հանձնումը, որը հնարավորություն էր տալիս գերմանական պրոտեկտորատից Հարավարևմտյան Աֆրիկայի Զամբեզի գետ հասնելու համար, նախատեսվել էր Զիմբաբվեի պայմանագրով, բայց փաստացի՝ Կապրիվիի գոտու միավորումը տեղի ունեցավ միայն 1891 թվականին։ «Կապրիվիի գոտին» իր անվանումը ստացել է Լեո ֆոն Կապրիվիի անունից (գերմանացի զինվորական և քաղաքական գործիչ), որը 1890-1894 թվականներին եղել է Գերմանիայի կանցլեր։

«Կապրիվիի գոտու» առանձնացումը հանգեցրեց լոզի (բարոտսե) ժողովրդի էթնիկական տարածքի քայքայմանը։ Այդ տարածքի մեծ մասը մնաց Բարոտսելենդում, որն էլ 1885 թվականին դարձավ Մեծ Բրիտանիայի պրոտեկտորատը, իսկ հետագայում մտավ բրիտանական պրոտեկտորատ Հյուսիսային Ռոդեզիայի կազմի մեջ։ Զամբիայի Հանրապետության անկախության հռչակման ժամանակ լոզի ժողովուրդը բազմիցս հանդես եկավ «Կապրիվիի գոտու» արևելյան հատվածը Զամբիայի կազմում ընդգրկելու պահանջով, սակայն Հարավաֆրիկյան Հանրապետությունը հրաժարվեց վերանայել այդ առաջարկը։

1968 թվականին Հարավաֆրիկյան Հանրապետության կառավարությունը ապարտեիդի քաղաքականության շրջանակներում ստեղծեց Հարավարևմտյան Աֆրիկայի 11 էթնիկ «հայրենիք» (homeland): Ընդ որում «Կապրիվիի գոտու» արևմտյան հատվածը ներառվեց Կավանգոլենդի հոմլենդի մեջ, իսկ արևելյան մասը կազմեց Արևելյան Կապրիվը։

1977 թվականին Արևելյան Կապրիվի հոմլենդը ստացավ ներքին ինքնակառավարման իրավունք՝ Կապրիվիի պետություն անվանումով, ստեղծվեց կառավարություն և օրենսդրական խորհուրդ, զինանշան և դրոշ։ Կապրիվիի պետության դրոշն իրենից ներկայացնում էր 4՝ հավասար երկարությամբ գիծ՝ սև, սպիտակ, կապույտ և կանաչ գույներով։ Սպիտակ և կապույտ պաստառի վրա պատկերված էին 2 սև փիղ՝ կնճիթները միմյանց ուղղած։

1990 թվականին Նամիբիայի հանրապետության անկախության հռչակմամբ՝ Կավանգոն և Կապրիվին ընդգրկվեցին նրա կազմում և դադարեցին առանձին գործել՝ իրենց դրոշներով և զինանշաններով հանդերձ։

Վարչական բաժանումը
------------------

Տարածքը բաժանվում է 8 ընրական շրջանի

* Ջուդեա Լյաբոլոմա
* Կաբե
* Հարավային Կաբե
* Կատիմա-Մուլիլո (գյուղական տարածք)
* Կատիմա-Մուլիլո (քաղաքային տարածք)
* Կոնգոլա
* Լինյատի
* Սիբինդա

Պատկերասրահ
-----------

* Կապրիվիի պետություն1977—1990 Կապրիվիի պետություն  
1977—1990
* Կապրիվիի աֆրիկյան ազգային միություն Կապրիվիի աֆրիկյան ազգային միություն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Namibia Statistics Agency
2. ↑  Nakale, Albertina (2013 թ․ օգոստոսի 9). "President divides Kavango into two". *New Era*. via allafrica.com. Արխիվացված է the original 2013 թ․ օգոստոսի 9-ին. Retrieved 2018 թ․ հոկտեմբերի 31.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Statistikprofil von Sambesi 2011 Archived 2014-09-07 at the Wayback Machine.; Namibia Statistics Agency, Februar 2014 (englisch)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուսի և Եփրոնի |

 |
Զալուսկիների գրադարանը կառուցվում է, Զիգմունդ Վոգելի նկարը
**Զալուսկիների գրադարան** (լեհ.՝ Biblioteka Załuskich, լատին․՝ Bibliotheca Zalusciana), հիմնադրել են կաթոլիկ եպիսկոպոսներ Հովսեփ Անջեյ Զալուսկին և նրա եղբայր Անջեյ Ստանիսլավ Զալուսկին՝ 1747 թ. Վարշավայում։ Այն Լեհաստանի ամենամեծ և առաջին հանրային գրադարանն էր, ինչպես նաև հանդիսանում է Եվրոպայի ամենահին հանրային գրադարաններից մեկը։

Պատմություն
-----------

Գրադարանը սկզբում ուներ մոտավորապես 200 հազար նմուշ, որը 1780-ական թթ. վերջում աճեց՝ դառնալով մոտ 400 հազար տպագիր նյութեր, քարտեզներ և ձեռագրեր։ Գրադարանում նաև տեղ են գտել արվեստի հավաքածուներ, գիտական գործիքներ, բույսերի և կենդանիների նմուշներ։

1774 թ. եղբայրների մահից հետո, երբ ձևավորվեց Ազգային կրթության հանձնաժողովը, Զալուսկիների գրադարանն անվանափոխվեց և դարձավ Հանրապետական։

Լեհաստանի երկրորդ բաժանումից և Կոստյուշկոյի ապստամբությունից հետո (1794 թ.) Ռուսաստանի կայսրուհի Եկատերինա 2-րդի զորքերը բռնագրավեցին Զալուսկիների հավաքածուն և ուղարկեցին այն Սանկտ Պետերբուրգ, որտեղ 1795 թ. Կայսերական հանրային գրադարանի հիմնադրման ժամանակ դարձան նրա մասը։ Ռուսաստան տեղափոխման և անխնա օգտագործման պատճառով հավաքածուի մի մասը կորավ, գողացվեց կամ ոչնչացավ։

1920-ական թթ. լեհ-խորհրդային պատերազմի և Ռիգայի պայմանագրի արդյունքում ՌԽՖՍՀ-ի կառավարությունը հավաքածուի մոտավորապես 50 հազար նմուշ վերադարձրեց Լեհաստանին։ 1944 թ. հոկտեմբերին, Վարշավայի ապստամբության ճնշումից հետո, գերմանացի զինվորները գիտակցաբար ոչնչացրին այդ հավաքածուն։ Փրկվեցին միայն 1800 ձեռագրեր և 30 հազար տպագիր նյութեր։

Այսօրվա Լեհաստանի ազգային գրադարանը, որը հիմնադրվել է 1928 թ. համարվում է Զալուսկիների գրադարանի ժառանգորդը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  "FYI France (sm)(tm) Ejournal Archive". *www.fyifrance.com*. Արխիվացված է the original 2021 թ․ մարտի 1-ին. Retrieved 2020 թ․ հուլիսի 24. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
**Դոմինիկայի թանգարան** (անգլ.՝ The Dominica Museum), Կարիբյան ավազանի Դոմինիկա կղզային պետության ազգային թանգարանը։ Այն գտնվում է երկրի մայրաքաղաք Ռոզոյում՝ Հին շուկայի դիմացի առափին, որը գաղութատիրական ժամանակներում ստրուկների առևտրի կենտրոն էր։ 1810 թվականին կառուցված շենքը նախկինում ծառայել է որպես շուկա և փոստային բաժանմունք։

Ցուցադրություն
--------------

Թանգարանի ցուցադրություններից
Դոմինիկայի հայտնի պատմաբան Լենոքս Հոնիչըրչը պատասխանատու էր թանգարանի մեծ մասի համար։ Թանգարանը պարունակում է իրեր, որոնք առնչվում են Դոմինիկայի մշակութային և սոցիալական պատմությանը, ինչպես նաև երկրաբանությանն ու հնագիտությանը։

Թանգարանի հավաքածուն ներառում է նախկին կառավարիչների հին լուսանկարներ և դիմանկարներ, գաղութային կահույք, ներառյալ աթոռ, հին պահարան և բարոմետր, թռչունների և ձկների նմուշներ և գաղութային գյուղատնտեսության իրեր։ Այստեղ ներկայացված են բնիկ ժողովուրդների մշակույթի առարկաներ, այդ թվում՝ կարիբների փոքր փորովի պուի պուի (pwi pwi) մակույկը, կարիբների խրճիթի և արավակների կերամիկական իրերի ու գործիքների պատճեններ։

Հավաքածուն պարունակում է մի քանի քարե կացիններ, որոնց մի մասի երկարությունը հասնում է 9 մատնաչափի։

Թանգարանում ցուցադրվում են կղզու հրաբխագիտությանը վերաբերող ցուցանմուշներ։ Վաղաբնակներին վերաբերող իրերը ներառում են թիեր, տնային գործիքներ, փայտե արձանիկներ և հին երաժշտական գործիքներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Gravette, Andrew Gerald (2000). *Architectural heritage of the Caribbean: an A-Z of historic buildings*. Signal Books. p. 168. ISBN 978-1-902669-09-0. Retrieved 2011 թ․ հունիսի 25.
2. ↑  Golden, Fran Wenograd; Brown, Jerry (2004 թ․ նոյեմբերի 19). *Cruise Vacations for Dummies 2005*. For Dummies. p. 282. ISBN 978-0-7645-6941-8. Retrieved 2011 թ․ հունիսի 25.
3. 1 2  Sullivan, Lynne M. (1999 թ․ մարտի 1). *Martinique, Guadeloupe, Dominica & St. Lucia*. Hunter Publishing, Inc. p. 8. ISBN 978-1-55650-857-8. Retrieved 2011 թ․ հունիսի 25.
4. 1 2  Lakeside Publishing Co. (2008). *Cruise Travel*. Lakeside Publishing Co. p. 10. ISSN 0199-5111. Retrieved 2011 թ․ հունիսի 25.(չաշխատող հղում)
5. ↑  "Dominica Museum". Visit Dominica. Արխիվացված է the original 2003 թ․ սեպտեմբերի 19-ին. Retrieved 2011 թ․ հունիսի 22.
6. ↑  Great Britain. Colonial Office (1962). *The Colonial Office list*. H.M.S.O. p. 185. Retrieved 2011 թ․ հունիսի 25.
7. 1 2   (hy-AM) *Dominica Museum*, վերցված է 2021-05-09
8. ↑  *Thirty-Fourth Annual Report of the Bureau of American Ethnology to the Secretary of the Smithsonian Institution*. 1922. Retrieved 2011 թ․ հունիսի 25.

Արտաքին հղումներ
----------------

* "The Dominica Museum" (in անգլերեն). islandigo.com. Արխիվացված է the original 2020 թ․ սեպտեմբերի 19-ին. Retrieved 2020 թ․ օգոստոսի 25.
**Գերմանական ռոք** կամ **դոյչռոք** (գերմ.՝ Deutschrock)՝ տերմին գերմանական երաժշտական մշակույթում, գերմաներեն լեզվով նշանակում է ռոք-երաժշտություն, որպես ինքնուրույն ժանր ծնունդ է առել 1970-ական թվականներին այնպիսի խմբերի ազդեցության տակ, ինչպիսիք են Ihre Kinder-ը և Ton Steine Scherben-ը։ Ժանրը մեյնստրիմի հասել է 1970-ականների կեսերին երգիչ Ուդո Լինդենբերգի շնորհիվ։

Ի տարբերություն կրաուտռոքի, որը 1960-ականների վերջերին և 1970-ականների սկիզբներին կատարում էին գերմանական անգլալեցու երաժշտական համույթները և որը բավականին հոգնեցրել էր գերմանացի հանրությանը, դոյչռոքը ռոքի և բլյուզի ազդեցության տակ կողմնորոշվել էր դեպի էր ուղիղ տեքստերով կարճ երգերը։ Մեկ այլ իմաստով դոյչռոքը սահմանվում է որպես գերմանական երաժշտական ռոք-բեմ, որտեղ խմբերը ռոք կատարում են միայն գերմաներեն լեզվով։

Ժանրի ի հայտ գալը կապվում է 1968 թվականի հետ, երբ անգլո-ամերիկյան ռոք-կանոններից շեղում տեղի ունեցավ, և խմբերը սկսեցին իմպրովիզացիաներ անել։ Այս ուղղության առաջին ներկայացուցիչները սկզբնապես անգլալեզու Amon Düül-ը, Guru Guru-ն, Can,-ը Organisation (Kraftwerk)-ը, Embryo-ն, Tangerine Dream-ը, Percewood’s Onagram-ը, Reinhard Lakomy-ն, Puhdys-ը, Panta Rhei (Karat)-ը, Petra Zieger-ը, Klaus Renft Combo-ն և այլք էին։ Նրանց հետքերով երևան եկավ նաև Ihre Kinder-ը։ Սկզբնապես կրաուտռոքի և դոյչռոքի տարբերությունը շատ աննշան էր, քանի որ մի քանի խմբեր հրաժարվել էին իրենց նախկին երգացանկից և կատարում էին երգեր՝ երկու ժանրերով։ Մեր օրերում ժանրը ներկայացնում են Frei. Wild, Kärbholz, Silbermond, Der W, Fotos և այլ խմբեր։

Գրականություն
-------------

* *Wolfgang Wilholm*: Deutschrock- Lexikon. Schwarzkopf + Schwarzkopf 1999. ISBN 3896022121

Տես նաև
-------

* Neue Deutsche Härte

Արտաքին հղումներ
----------------

* Edgar Klüsener. "Großväter des Deutschrock" (in գերմաներեն). Spiegel Online. Արխիվացված from the original on 2012 թ․ դեկտեմբերի 30. Retrieved 2012 թ․ նոյեմբերի 11.
* "Deutschrock in den Achtzigern - Nichts zu lachen" (in գերմաներեն). Spiegel Online. Արխիվացված from the original on 2012 թ․ դեկտեմբերի 30. Retrieved 2012 թ․ նոյեմբերի 11.
**Դոնալդ Դյուար** (անգլ.՝ Donald Campbell Dewar, օգոստոսի 21, 1937(1937-08-21), Գլազգո, Շոտլանդիա, Միացյալ Թագավորություն - հոկտեմբերի 11, 2000(2000-10-11), Էդինբուրգ, Շոտլանդիա, Միացյալ Թագավորություն), շոտլանդացի քաղաքական գործիչ, որպես Լեյբորիստական կուսակցության անդամ 1966-1970 թվականներին Շոտլանդիան ներկայացրել է Մեծ Բրիտանիայի խորհրդարանում, իսկ հետո՝ 1978 թվականից մինչև իր մահը՝ 2000 թվականը։ Շոտլանդիայի առաջին նախարարը։ 1997-1999 թվականներին աշխատել է Թոնի Բլեերի աշխատասենյակում որպես Շոտլանդիայի գործերի պետական քարտուղար և կարևոր դեր է խաղացել 1999 թվականին Շոտլանդիայի խորհրդարանի ստեղծման գործում։ Շոտլանդական Լեյբորիստական կուսակցությունը գլխավորել է Շոտլանդիայի խորհրդարանի առաջին ընտրություններում։ Դոնալդ Դյուարն ընտրվել է որպես խորհրդարանի անդամ և դարձել Շոտլանդիայի առաջին առաջին նախարար։

Կենսագրություն
--------------

Դոնալդ Դյուարը ծնվել է Գլազգոյում, կրթությունը ստացել է Գլազգոյի համալսարանում։ Ուսումնասիրությունից հետո սկսել է փաստաբանի կարիերան, Աբերդին քաղաքի Համայնքների պալատ է ընտրվել 1966 թվականին՝ 28 տարեկան հասակում։ 1970 թվականին չի կարողացել վերընտրվել, 1978 թվականին Գլազգոյից վերադարձել է խորհրդարան։

1964 թվականի հուլիսի 20-ին ամուսնացել է Մարիա Էլիսոն Մաքնեյրի հետ, ամուսնությունից ունի երկու երեխա։ 1972 թվականին կինը Դոնալդ Դյուարից հեռացել է շոտլանդացի իրավաբան Դերրի Իրվինի մոտ, 1973 թվականին տեղի է ունեցել ամուսնալուծություն։

2000 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Դոնալդ Դյուարը կորցրել է գիտակցությունը․ սկզբում նրա ինքնազգացողությունը եղել է նորմալ, սակայն հաջորդ օրը նա մահացել է ընդարձակ ինսուլտից։ Բժիշկները ենթադրում էին, որ կաթվածը կարող էր պայմանավորված լինել հակամակարդիչներով ՝ սրտի վիրահատությունից հետո աջակցող թերապիայում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Munzinger Personen (գերմ.)
2. ↑  "Scotland and Europe today". Արխիվացված է the original 2012 թ․ նոյեմբերի 3-ին. Retrieved 2019 թ․ օգոստոսի 6. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  "Mr Donald Dewar (Hansard)". Արխիվացված է the original 2014 թ․ մարտի 14-ին. Retrieved 2019 թ․ օգոստոսի 6. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  BBC News | SCOTLAND | 'Father of nation' dies

Գրականություն
-------------

* *Torrance D.* The Scottish Secretaries. — Birlinn, 2006. — 320 p. — ISBN 978-1841584768

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | The Peerage · Find A Grave · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ կատալոնական · Օքսֆորդի կենսագրական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 124785247 · GTAA: 93110 · ISNI: 0000000046431616 · LCCN: n99273734 · SUDOC: 079895824 · VIAF: 40321076 · WorldCat VIAF: 40321076 |

 |

 |
**Ջեմիլյա Բենաբիբ** (ֆր.՝ Djemila Benhabib, 1972, Խարկով, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ֆրանս-կանադացի քաղաքական և գրական գործիչ, մուսուլմանական ֆունդամենտալիզմի հակառակորդ։ Լինելով Քվեբեկյան կուսակցության ակտիվ անդամ` Ջեմիլյա Բենաբիբը պաշտպանում է Քվեբեկի անկախությունը Կանադայից։ Քվենեկի նահանգում անցկացվող խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ 2012 թվականին նա եղել է Պոլին Մարուայի գլխավոր կողմնակիցներից մեկը։ Ապրում է Քվենեկ նահանգի Գատինո քաղաքում։ 2019 թվականի հունիսի 16-ին, այն օրը, երբ Քվեբեկում ընդունվել է կրոնական խորհրդանիշների արգելքի մասին օրենքը, Բենաբիբը հայտարարել է իր` Բելգիա մեկնելու մասին, որպեսզի միանա աշխարհականացման գործողությունների կենտրոնին, որտեղ նա պետք է աշխատեր Եվրոպայի և ամբողջ երկրների աշխարհիկ մուսուլմանների միավորմամբ։

Կենսագրություն
--------------

Ջեմիլյան ծնվել է 1972 թվականին, Ուկրաինայի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության տարածքում։ Նրա հայրը ալժիրցի էր, մայրը` հույն և կիպրոսցուհի։

Գրական գործունեություն
----------------------

2009 թվականին Ջեմիլյան դառնում է Կանադայի գեներալ-նահանգապետի գրական մրցանակի հաղթող` իր «Իմ կյանքք Ղուրանի դեմ. կնոջ խոստովանանք իսլամի մասին» (Ma vie à contre-Coran: une femme témoigne sur les islamistes) գրքի համար։ Ավելի ուշ հրատարակվել է նրա երկրորդ` «Ալլահի զինվորները գրոհում են Արևմուտքը» (Les soldats d’Allah à l’assaut de l’Occident) գիրքը։ Գրողի երրորդ և չորրորդ` Des femmes au printemps (2012 թվական) և L'automne des femmes arabes (2013 թվական) գրքերը կնոջ հայացքից պատմում են Թունիսում և Եգիպտոսում արաբական հեղափոխության մասին։ Բենաբիբի հինգերորդ` Après Charlie, Laïques de tous les pays, mobilisez-vous! գիրքը հրատարակվել է 2016 թվականին։

2012 թվականի ընտրություններ
---------------------------

Քվեբեկում 2012 թվականի խորհրդարանական ընտրության ժամանակ Ջեմիլյան որպես Քվեբեկի կուսակցության թեկնածու առաջադրվում է Տրու-Ռիվեր շրջանում անց կացվող ընտրություններին, բայց նա չի կարողանում գրավել տեղի Լիբերալ կազմակերպության անդամ Դանիել Սեն-Ամանի տեղը, չնայած նա ընդհուպ մոտեցել էր նրա ցուցաբերած արդյունքին։ Այնուամենայնիվ, Քվեբեկում մեծամասնությամբ հաղթում է Քվեբեկյան կուսակցությունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #1187357650 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
2. ↑
3. ↑  "«L'insoumise» nous quitte" (in ֆրանսերեն). Le Nouvelliste. 2019 թ․ օգոստոսի 17. Retrieved 2020 թ․ հունվարի 19.
4. ↑  "DJEMILA BENHABIB NOTICE BIOGRAPHIQUE" (in ֆրանսերեն). edvlb.com. Արխիվացված է the original 2009 թ․ նոյեմբերի 3-ին. Retrieved 2012 թ․ օգոստոսի 18. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
5. ↑  "Les deux causes de Djemila Benhabib" (in ֆրանսերեն). Le Devoir. Retrieved 2020 թ․ հունվարի 19.
6. ↑  "Après Charlie de Djemila Benhabib". Septentrion. Retrieved 2020 թ․ հունվարի 19.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Անձնական էջ

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 16168616c · GND: 1187357650 · ISNI: 0000000073716801 · LCCN: no2009085332 · SUDOC: 166246980 · VIAF: 90505978 · WorldCat VIAF: 90505978 |

 |

 |
**Պաղպատե կինը** (իսպ.՝ Señora Acero), իսպանալեզու հեռուստանովել՝ նկարահանված Տելեմունդո հեռուստաընկերության կողմից։

Տելեմունդոն հեռարձակել է հեռուստանովելը 2014-2016 եթերաշրջանում։

Ինչպես Տելեմունդոյի մնացած հեռուստանովելները, սա նույնպես կհեռարձակվի անգլերեն ենթավերնագրերով (CC3)։

2015 թվականի հունվարի 13-ին հաստատվեց, որ հեռուստասերիալը կունենա 2-րդ եթերաշրջան։ Նկարահանումները սկսվցին մայիսին։ 
Հեռուստասերիալի 2-րդ եթերաշրջանը հեռարձակվում է Սեպտեմբերի 22-ին։ Այն կհաջորդի Երկնքի տիրակալը հեռուստասերիալի 3-րդ եթերաշրջանին։

Սյուժե
------

**1-ին եթերաշրջան**
Սս մի կնոջ պատմություն է, ով երջանիկ ամուսնացել է Վիսենտե Ասերոյի՝ ոստիկանապետի հետ։ Նրանց պաշտոնական ամուսնության ժամանակ մի քանի դիմակավորված մարդիկ փորձեցին սպանել Վիսենտեին, բայց սպանեցին Սարայի հորը։ Որոշ ժամանակ անց նրանք սպանեցին նաև Վիսենտեյին, կասկածելով, որ նա գողացել է կարտելից 3 մլն դոլլար։ Սարան ստիպված փախչում է Գուադալախարա, որպիսզի փրկի որդուն։ Նա պարզում է, որ իր ամուսինն իսկապես գողացել է այդ 3 մլն դոլլարը և փորձում է ձեռք բերել այդ գումարը, բայց կարտելը վերցնում է դրանք նրանից։

**2-րդ եթերաշրջան**
Բանտում 5 տարի անցկացնելուց հետո Սարան հույս է ունենում դուրս գալ, բայց հանրապետության նախագահը իր գաղտնի գործակալի՝ Բերտա Ագիլարի պահանջով նրան դատապարտում է 25 տարվա ազատազրկման։ Քրոջ ատելությունը, կոռումպացված նախագահի քաղաքական ամբիցիաները և ճակատագրի անհաջող շրջադարձը նրան ստիպեց սուզվել պողպատի մեջ և կրկին հրաժեշտ տալ իր որդուն և մեծ սիրուն՝ Մանուել Կաիսիեդոին։

Նախնական ընտրություն
--------------------

Հեռուստասերիալը պիտի գլխավորեր Սանդրա Էչևեռիան, բայց գլխավոր հերոսուհու դերում ընտրվեց Բլանկա Սոտոն։

Նաև փոխվել է վերնագիրը, որի վերջնական տարբերակն է «Պողպատե կինը»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Sandra Echeverría protagonizará la telenovela 'Mujer de acero'" (in Spanish). Revista TVnotas México. 2014 թ․ մարտի 28. Արխիվացված է the original 2014 թ․ օգոստոսի 4-ին. Retrieved 2014 թ․ օգոստոսի 23. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
2. ↑  "Sandra Echeverría será una Mujer de Acero" (in Spanish). Super Latina TV. Retrieved 2014 թ․ օգոստոսի 23.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
3. ↑  "VIDEO: Primer promocional de 'Señora Acero', protagonizada por Blanca Soto" (in Spanish). Revista TVnotas México. Արխիվացված է the original 2014 թ․ օգոստոսի 26-ին. Retrieved 2014 թ․ օգոստոսի 23. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |

 |
**Ջոն Քենեդիի օդանավակայան** ( անգլ. ՝ John F. Kennedy International Airport ; IATA ՝ JFK, ICAO: KJFK ), միջազգային օդանավակայան Միացյալ Նահանգներում, գտնվում է Քուինս թաղամասում՝ Նյու Յորքի հարավարևելյան մասում, քսան կիլոմետր հեռավորության վրա, Ստորին Մանհեթենից հարավ-արևելք։ Միջազգային թռիչքների քանակով առաջինն է երկրում։ Օդանավակայանից օգտվում են ավելի քան իննսուն ավիաընկերություններ։ Օդանավակայանն իր աշխատանքն սկսել է 1947 թվականից։ Այն ի սկզբանե կոչվել է «Idlewild» այն գոլֆի դաշտի անվանումից, որի տեղում կառուցվել է օդանավակայանը։ 1963 թվականի դեկտեմբերին այն, ի պատիվ Միացյալ Նահանգների 35-րդ նախագահ Ջոն Քենեդիի վերանվանվել է Ջոն Քենեդիի անվան միջազգային օդանավակայան։ Օդանավակայանը առաջատար դիրք է զբաղեցնում արտերկրից ԱՄՆ ուղևորափոխադրման և բեռների փոխադրման գործում։ Այսպիսով, 2018 թվականին օդանավակայանը սպասարկել է ավելի քան 61 միլիոն ուղևորի։

Օդանավակայանի վիճակագրություն
-----------------------------

Թեև օդանավակայանը հայտնի է որպես Միացյալ Նահանգների և Նյու Յորքի գլխավոր միջազգային դարպաս, այն նաև սպասարկում է նաև ներքին թռիչքներ ամբողջ երկրում, հիմնականում դեպի Արևմտյան կողմ։ 2005 թվականին օդանավակայանի ծառայություններից օգտվել է 41 միլիոն ուղևոր, Նյուարկ (33 միլիոն) և Լա-Գվարդիա (26 միլիոն) օդանավակայանների հետ միասին մոտ 100 միլիոն մարդ օգտվել է Նյու Յորքի օդային դարպասներից՝ Նյու Յորքը դարձնելով ամենաակտիվ այցելվող քաղաքը ԱՄՆ-ում։

Պատմություն
-----------

Օդանավակայանը սկսել է գործել 1947 թվականին Նյու Յորքի և Նյու Ջերսիի տրանսպորտային վարչությունների պայմանագրով։ Շինարարության ծախսերը կազմում էին մոտ 60 մլն դոլար։ Ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ օդանավակայանը տարեկան 6,6 միլիարդ դոլար շահույթ է ապահովում։ Օդանավակայանում աշխատում է շուրջ 207 հազար մարդ։ Օդանավակայանի շինարարությունը սկսվել է 1942 թվականին՝ համեստ նկրտումներով։ Օդանավակայանից առաջին կոմերցիոն թռիչքը կատարվել է 1948 թվականի հուլիսի 1-ին, իսկ նույն թվականի հուլիսի 31-ին այն վերանվանվեց «Նյու Յորքի միջազգային օդանավակայան», թեև «Idlewild» անվանումը մնաց ընդհանուր օգտագործման մեջ։ Օդանավակայանն իր ներկայիս անվանումը ստացել է 1963 թվականին՝ նախագահ Ջ.Ֆ. Քենեդիի սպանությունից մեկ ամիս անց։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Bureau of Transportation Statistics, United States Department of Transportation. See «Top 20 U.S. Gateways for Nonstop International Air Travel: 1990, 1995, and 2000» here Archived 2007-06-05 at the Wayback Machine. and «John F. Kennedy International Airport, NY—Air Freight Gateway» "here". Արխիվացված է the original 2006 թ․ հոկտեմբերի 3-ին.
2. ↑  "Airports - General Information" (in անգլերեն). The Port Authority of New York and New Jersey. Արխիվացված է the original 2019 թ․ հունիսի 10-ին. Retrieved 2019 թ․ հունիսի 28.
3. ↑  «NYC airports handled record traffic in 2005.» *New York Business.com* 6 January 2006. Archived 2006-03-27 at the Wayback Machine.
**Եվգենի Սմբատի Շահիջանով** (մայիսի 2, 1933(1933-05-02), Օսակարովսկի շրջան, Կարագանդայի մարզ, Ղազախստանի ինքնավար սոցիալիստական խորհրդային հանրապետություն, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - նոյեմբերի 18, 2020(2020-11-18)), ռազմական տեխնիկայի բնագավառի գիտնական։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1982), պրոֆեսոր (1985): Հրթիռային և հրետանային գիտնականների ակադեմիայի ակադեմիկոս (1993)։ Լենինյան մրցանակի դափնեկիր (1978): Մոսկվայի «Ռեգիոն» պետական գիտաարտադրական ձեռնարկության տնօրեն։

Կենսագրություն
--------------

Եվգենի Շահիջանովը ծնվել է 1933 թվականի մայիսի 2-ին Ավան համար 7 (Ղազախստանի Կարագանդայի մարզ)։ 1957 թվականին ավարտել է Մոսկվայի բարձրագույն տեխնիկական ուսումնարանը։ 1958-1981 թվականներին աշխատել է Մոսկվայի մարզի Զագորսկի կիրառական քիմիայի գիտահետազոտական ինստիտուտում։ 1964-1981 թվականներին աշխատել է որպես փոխտնօրեն, 1981-1987 թվականներին եղել է Մոսկվայի Կրասնոարմեյսկի մեքենայացման գիտահետազոտական ինստիտուտի տնօրեն, 1987 թվականից՝ «Ռեգիոն» պետական գիտական արտադրական ձեռնարկության գլխավոր տնօրեն, 1989 թվականից, միաժամանակ՝ Մոսկվայի ավիացիայի ինստիտուտի ամբիոնի վարիչ։ Եղել է Հրթիռային և հրետանային գիտնականների, Տեղեկագիտական միջազգային ակադեմիաների անդամ (1993):

Աշխատանքները վերաբերում են ռազմածովային ուժերի և ծովային ավիացիայի համար բարձր ճշգրտությամբ կառավարվող հակասուզանավային զենքի յուրատիպ տեսակների և ավիացիոն ռումբերի նախագծման ու ստեղծման խնդիրներին։

Մրցանակներ
----------

* Լենինյան մրցանակ (1978)
* Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշան
* Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Օտարերկրյա պետությունների հայազգի գիտնականների ցուցակ` ըստ գիտական և գիտատեխնիկական գործունեության բնագավառների, Տեխնիկական գիտություններ
2. ↑  "Армяне в ракетной технике, космонавтике и артиллерии". *Наша среда* (in ռուսերեն). 2013 թ․ ապրիլի 12. Արխիվացված է the original 2018 թ․ հունվարի 31-ին. Retrieved 2019 թ․ մարտի 12. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. 1 2  Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2007, էջ 242։
4. ↑  Саркисян А. Е. Армяне-военные ученые, конструкторы, производственники и испытатели XX века. Т. 3. - Ер.2005, с.235-239
**Ջանալի Խանելի Աքբարով** (ադրբ.՝ Canəli Xanəli oğlu Əkbərov, մարտի 10, 1940(1940-03-10), Tükəvilə, Lankaran District, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հոկտեմբերի 22, 2021(2021-10-22), Բաքու, Ադրբեջան), Ադրբեջանցի խանենդե, Ադրբեջանի Հանրապետության ժողովրդական արտիստ։

Կենսագրություն
--------------

Ջանալի Աքբարովը ծնվել է 1940 թվականի մարտի 10-ին Լենքորանի շրջանի Տուկավիլա գյուղում։ Ջանալի Աքբարովը երաժշտական կրթությունն է ստացել Ադրբեջանի պետական երաժշտական դպրոցում։ Նրա ուսուցիչներն էին Սեիդ Շուշինսկին և Խան Շուշինսկին։

1965 թվականից Ջանալի Աքբարովը եղել է Ադրբեջանի պետական ֆիլհարմոնիայի, իսկ 1976 թվականից ՝ Ադրբեջանի պետական օպերայի և բալետի թատրոնի մենակատար։ Ջանալի Աքբարովը հյուրախաղերով եղել է արտասահմանյան շատ երկրներում, այդ թվում ՝ Գերմանիայում, Մալիում, Ավստրիայում և այլն։ Նա մեծ հաջողությունների է հասել Սամարղանդի Արևելյան երաժշտության սիմպոզիումում և Կույբիշևում ՝ Արևելյան երաժշտության փառատոնում։

1989 թվականից նա Ադրբեջանի Հանրապետության վաստակավոր արտիստ է, իսկ 1992 թվականից ՝ ժողովրդական արտիստ։ 2002 թվականին պարգևատրվել է «Փառքի» շքանշանով։

Ներկայումս նա Ադրբեջանի մշակույթի և արվեստի համալսարանի «Մուղամ արվեստ» բաժնի վարիչն է։ 2020 թվականին նախագահ Իլհամ Ալիևը Ջանալի Աքբարովին պարգևատրել է «Աշխատանքի» շքանշանով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  president.az
2. ↑  Canəli Əkbərov
3. ↑  Ադրբեջանի մշակույթի և արվեստի համալսարան
4. ↑  "Ջանալի Աքբարով". Արխիվացված է the original 2021 թ․ հունիսի 10-ին. Retrieved 2021 թ․ հունիսի 10.
5. ↑  Կենսագրություն
6. ↑  Ջանալի Խանելի Աքբարով

Գրականություն
-------------

* ƏKBƏROV Canəli Xanəli oğlu (ադրբ.) // Muğam ensiklopediyası. — Bakı: Musiqi dünyası, 2008. — S. 62.
Եվրանեսթի՝ 2012 թ. հոկտեմբերին Մոլդովայում կայացած լիագումար նիստից նկար
**Եվրանեսթի խորհրդարանական վեհաժողով,** ներխորհրդարանական ֆորում է, որում Եվրախորհրդարանի և Ուկրաինայի, Մոլդովայի, Բելառուսի, Հայաստանի, Ադրբեջանի ու Վրաստանի ազգային խորհրդարանների ներկայացուցիչները մշակում են ԵՄ-ին ավելի մոտ քաղաքական ու տնտեսական կապեր։ Հիմնվել է 2003 թվականին Եվրոպական Հանձնաժողովի կողմից և Արևելյան գործընկերության բաղկացուցիչ մասն է կազմում։ Բելառուսում 2010 թվականին տեղի ունեցած ընտրությունները ԵԱՀԿ-ն որակեց ընտրախատումներով կայացած և դրա հետևանքով Բելառուսի անդամակցությունը Եվրանեսթում ինքնըստինքյան կասեցվեց։   

Բելառուսը կարող է կրկին միանալ Եվրանեսթին քաղաքական պարտավորվածությունների ամբողջովին կատարումից հետո։ 2015 թվականին Ադրբեջանի անդամակցությունը ևս կասեցվեց վերջինիս կառավարության կողմից Մարդու իրավունքների ոտնահարումների՝ ԵՄ կողմից քննադատության ֆոնին։ 2016 թվականի սեպտեմբերին հայտարարվեց, որ Ադրբեջանը պետք է անհրաժեշտ քայլեր ձեռնարկի՝ Եվրանեսթին վերստին անդամակցելու համար։ 2017 թվականի դրությամբ Եվրանեսթի բոլոր անդամների բնակչության ընդհանուր թիվը կազմում է (բացառությամբ Բելառուսի և Եվրոպական Խորհրդարանի) 61, 927, 521 մարդ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Initial Agreement Reached To Establish Parliamentary Assembly Of European Parliament's Eastern Neighbors". Արխիվացված է the original 2011 թ․ հունիսի 15-ին. Retrieved 2017 թ․ ապրիլի 11. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  European Parliament decision of 6 May 2009 on the number of interparliamentary delegations, delegations to joint parliamentary committees, delegations to parliamentary cooperation committees and multilateral Parliamentary Assemblies
3. ↑  "Initial Agreement Reached To Establish Parliamentary Assembly Of European Parliament's Eastern Neighbors". Արխիվացված է the original 2015 թ․ հունիսի 16-ին. Retrieved 2017 թ․ ապրիլի 11. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  "EU Azer".
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պոնյու (այլ կիրառումներ)

**Պոնյու** (ռուս.՝ Понъю), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Լոդմա գետի աջ ափին՝ 8 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 29 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050300112103000074277
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103007427
* Ավազանի կոդը — 03.05.03.001
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության:Պոնյու". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ օգոստոսի 10. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 30.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ГВР |

 |
**Զաչարո** (հուն․՝ Ζαχάρω), քաղաք հարավային Հունաստանում։ Վարչականորեն, այն պատկանում է Էլիս տարածաշրջանային միավորմանը։ Զաչարոն գտնվում է 18 կմ հարավ-Օլիմպիայում, 28 կմ հարավ-արևելք դեպի Պիգրոս, 65 կմ հյուսիս-արևմուտք դեպի քաղաք Կալամատա և 65 կմ դեպի արևմուտք Տրիպոլիի։ Քաղաքապետարանը Զաչարոյի կազմավորվել է 2011 թվականին՝ տեղական ինքնակառավարման բարեփոխումների կողմից միաձուլման 2 նախկին քաղաքապետարանների, որ դարձավ ավագանու միավորներ։

Աշխարհագրություն և տնտեսություն
-------------------------------

Զաչարոն ունի դպրոց, մանկապարտեզ, վարժարան, մարզադահլիճ, եկեղեցիներ, փոստատներ, ոստիկանատուն, դատարան, առողջության կենտրոն, բանկեր և երկաթուղային կայարան։ Ատլետիկ հարմարությունները ներառում են՝ ֆուտբոլային մարզադաշտ, բասկետբոլի և համայնքային մարզադահլիճ, որոնք անվճար են։ Քաղաքը նաև տուն է ֆուտբոլային թիմի՝ Օլիմպիակոս Զաչարոս, որը ստեղծվել է 1928 թ. քաղաքի կենտրոնում։ Զաչարոյի տնտեսությունը ապավինում է զբոսաշրջության, ինչպես նաև գյուղատնտեսության ոլորտը։

Հաճելի է Միջերկրածովյան կլիման։ Գյուղատնտեսական ոլորտը հանդիսանում է նաև հիմնական եկամտի աղբյուր՝ տեղական տնտեսության համար։ Այն հիմնված է մշակութայինն ձիթենիների արտադրությամբ, ձիթապտղի յուղի։ Ձիթապտուղի ծառի բազմազանությունը գերիշխում է Կորոնեիկում, որը առանձնանում է Հունաստանում։ Ձիթապտղի յուղ արտադրվում է լրացուցիչ և հիմնականում արտահանվում է միջազգային շուկայում։ Զաչարոյի լոլիկը հայտնի է իր քաղցրությամբ։ Երբ հասունանում է, այն բեռնված է լինում շաքարով (հիմնականում ֆրուկտոզով և ինուլինով) այնքանով, որքանով, որ շաքարի բյուրեղները տեսանելի է անզեն աչքով։

Պատմություն
-----------

Զաչարոյի պատմությունը սկսվում է XIX դարի կեսին։ Միևնույն ժամանակ, անկախության համար հունական պատերազմի ընթացքում՝ Զաչարոն նոսր բնակեցված տարածք էր։ Սակայն որոշ տասնամյակներ անց, շրջակա լեռների գյուղերի բնակչությունը սկսեց արտագաղթել տարածաշրջան։ Քաղաքը ենթադրաբար վերցրել է իր անունը իջևանատնից, որը պատկանում էր մի կնոջ՝ Զաչարուելլա անունով։ 1881 թ. Զաչարոն պաշտոնապես հռչակվեց համայնք։ 2007 թվականի օգոստոսի վերջին անտառային հրդեհների պատճառով ավելի քան 40 մարդ է զոհվել, ինչպես նաև մեծ վնաս է հասցվել գույքին։ Զաչարոն մեկն էր առավել տուժած տարածքներից Հունաստանի։

Զաչարո քաղաքային միավորը բաժանվում է հետեևյալ համայնքների՝
Զաչարո
Ագիոս Լիաս
Անիլիո
Արինի
Արտեմիդա
Չրիսոքորի
Գանիսթոքորի
Կակովատոս
Կալիդոնա 
Լեպրեո
Մակիստոս 
Միլեա 
Մինթի
Նեոքորի
Պրասիդակի
Ռոդինա
Սմերնա
Սքինոյի
Տաքսիարչս
Քսիրոքրի

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  "Захаро - Все о Греции". *Все о Греции* (in ռուսերեն). Արխիվացված է the original 2018 թ․ մարտի 28-ին. Retrieved 2018 թ․ փետրվարի 26. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1225710-2 · LCCN: n88039804 · VIAF: 136144568 · WorldCat VIAF: 136144568 |

 |
Զարգացման Հայկական Գործակալոթյունը (ԶՀԳ) ՓԲԸ-ն հիմնադրվել է 1998 թ.-ի ապրիլին, Հայաստանի կառավարության կողմից։ 
ԶՀԳ-ի նպատակն է՝ աջակցել օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների ներգրավմանը և խթանել արտահանումը։
ԶՀԳ-ի խորհրդի նախագահը հանրապետության վարչապետն է։

ԶՀԳ-ն "մեկ կանգառի պատուհան" գործակալություն է, որը ներդրողներին աջակցում է երկրում գործարարություն ծավալելու, նախագիծ մշակելու հարցերում և կապող օղակ է հանդիսանում գործարարների և պետական մարմինների միջև, տեղեկատվություն է տրամադրում երկրում առկա ներդրումային հնարավորությունների, օրենսդրական-կարգավորիչ դաշտի վերաբերյալ։ ԶՀԳ-ն նաև ետ-ներդրումային շրջանի ծառայություններ է մատուցում ներդրողներին։

ԶՀԳ-ն բացահայտում է Հայաստանի տնտեսության՝ ներդրումային տեսանկյունից հեռանկարային ոլորտները, խթանում է ներդրումներն այդ ոլորտներում, պաշտպանում է ներդրողների շահերը։

Արտահանման խթանման ոլորտում, ԶՀԳ-ն աջակցում է տեղական արտադրանքի համար արտահանման շուկաներ գտնելու հարցում, իրականացնում է շուկայական ուսումնասիրություններ և նոր գործընկերներ է փնտրում հայաստանյան ձեռներեցների համար՝ արտահանման ծավալներն ընդլայնելու և նոր արտադրատեսակներ զարգացնելու նպատակով։

ԶՀԳ-ն նաև հանրապետության վարչապետի կողմից գլխավորվող՝ ՀՀ Գործարար Աջակցման Խորհուրդի (ԳԱԽ) քարտուղարությունն է, ԳԱԽ-ն ունի անդամներ ինչպես մասնավոր, այնպես էլ պետական հատվածներից, ինչը հնարավորություն է ընձեռում լսելի դարձնել կողմերի տեսակետները մեկը մյուսին և բարելավել ներդրումային միջավայրը, վերացնել գործարարությանը հանդիպող վարչական խոչընդոտները։ ԶՀԳ-ն նաև ՀՀ Տեղեկատվական Տեխնոլոգիաների Զարգացման Աջակցման Խորհրդի քարտուղարությունն է։

Արտաքին հղումներ
----------------

* "Զարգացման Հայկական Գործակալություն". Արխիվացված է the original 2017 թ․ հունիսի 6-ին. Retrieved 2013 թ․ մայիսի 17.
**Զարեմա Կատուշևա** (ուկրաիներեն՝ Зарема Гафаровна Катушева, փետրվարի 14, 1954(1954-02-14), Սամարղանդ, Ուզբեկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ուկրաինացի քաղաքական գործիչ, Ուկրաինայի կոմունիստական կուսակցության անդամ, ունի պետական ծառայողի առաջին աստիճան։

Կենսագրություն
--------------

1976 թվականին ավարտել է Սամարղանդի պետական համալսարանի մեխանիկա-մաթեմատիկական ֆակուլտետը (1976), մաթեմատիկոս։ Նա նաև 1993 թվականին ավարտել է Սիմֆերոպոլում կադրերի կառավարման բարձրագույն դպրոցը՝ «հաշվապահական հաշվառում» մասնագիտությամբ, ինչպես նաև 2007 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է Խարկովի ազգային իրավաբանական ակադեմիան՝ «իրավաբան» մասնագիտությամբ։

1990 թվականից Ուկրաինայի քաղաքացի։

2002 թվականից մինչև 2006 թվականը եղել է Ուկրաինայի ժողովրդական պատգամավոր։ Զարեման ընտրվել է Ուկրաինայի կոմունիստական կուսակցության կուսակցական ցանկի 59 համարի ներքո։

2007 թվականից մինչև 2009 թվականը զբաղեցրել է Ուկրաինայի աշխատանքի և սոցիալական քաղաքականության նախարարի տեղակալի պաշտոնում։ Իր սեփական հաստատմամբ. «Եկել է աշխատել Միխայիլ Պապիևի թիմում». Ազատվել է աշխատանքից ՝ պետական ծառայության մեջ գտնվելու սահմանային տարիքը լրանալու կապակցությամբ։

Ունի որդի և դուստր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Зарема Катушева: За годы независимости народ Украины загнан в угол и фактически поставлен на колени | Компартія України". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 5-ին. Retrieved 2020 թ․ մարտի 14.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Зарема Катушева(չաշխատող հղում)
 в новостях Яндекса
* Зарема Катушева: Крымские татары не должны жить, как индейцы на диком Западе, загнанные в резервации / «Рабочая газета»