recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սերունդ (այլ կիրառումներ)

Երեք սերնդի ներկայացուցիչներ մեկ ընտանիքում
**Սերունդ**, մարդկանց տարիքային որոշակի խումբ, միևնույն պատմության դարաշրջանում ձևավորված մարդկանց ամբողջություն։ Հասարակությունը տրոհվում է մի քանդ գոյակցող Սերունդների, որոնք ունեն տարբեր սոցիալական ստատուսներ և դերեր։ Մարդկային պատմությունը Սերունդների հաջորդափոխման և նրանց միջև կապի ժառսնգորդման պատմությունն է․ «․․․այս փաստի շնորհիվ կապ է ստեղծվում մարդկային պատմության մեջ, կազմվում է մարդկության պատմությունը․․․»։ Սերունդների ժառանգորդությունը օբյեկտիվ, անընդհատ և ընդհատ բնապատմական ընթացք է, դրսևորվում է հասարակական կյանքի բոլոր ոլորտներում։ Ցուրաքանչյուր նոր սերունդ նախ յուրացնում է հոգևոր արժեքները, հասարակական կյանքի առկա ձևերը, ապա, թևակոխելով իր ակտիվ գործունեության շրջանը, ստեղծում է նորը, որն այնուհետև փոխանցում է հաջորդ սերունդներին։ Հակամարտ հասարակություններում միևնույն սերնդի ներսում և տարբեր սերունդների միջև հարաբերությունները լարված են և լի բախումներով։ «սերունդների բախման» բուրժ. տեասթյունը, ճիշտ արձանագրելով երիտասարդության, հատկապես ուսանողության, բողոքը կապիտալիզմի դեմ, այն բացատրում է սոսկ երիտասարդ սերնդի տարիքային առանձնահատկություններով, «ձախության» այլևայլ մոլորություններով։ Ոմանք (Խ․ Օրտեգա-ի-Դասետ, Կ․ Մանհայմ, Լ․ Ֆոյեր ևն) նույնիսկ ուռճացնում են սերունդների բախումը, փորձում դրանից բխեցնել մնացած սոցիալական պրոբլեմները։ Սոցիալիզմի օրոք սերնդների ժառանգորդության ապահովման երաշխիք են բոլոր դասակարգերի և խավերի, բոլոր սերունդների արմատական շահերի համընկնումը, գաղափարական և սոցիալ-հոգեբանական համախմբվածությունը են։ Դրա հետ մեկտեղ, սերունդների ժառանգորդությունը դեռևս լիովին զերծ չէ որոշ հակասություններից (մասնավորապես, պահպանվում են աճող սերնդի տարբեր շերտերի հնարավորությունների տարբերությունները մշակութային արժեքներին հաղորդակցվելու, կրթության, մասնագիտության ընտրության առումով ևն), որոնց լուծումը հասարակությունից պահանջում է համապատասխան ջանքեր։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 345)։*  |
| **՞**Մժեղներ |
| --- |
| *Macropelopia nebulosa*  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Կենդանիներ |
|
|
|
|
|
| Տիպ | Հոդվածոտանիներ |
|
|
|
|
|
| Դաս | Միջատներ |
|
|
|
| Կարգ | Երկթևանիներ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Simuliidae

 |
| 

| ԴասակարգումըՎիքիցեղերում | ՊատկերներՎիքիպահեստում | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Մժեղներ** (լատին․՝ *Simuliidae*), երկթևանիների կարգի արյունածուծ միջատների ընտանիք։ Մարմնի երկարությունը 1,5-7 մմ է։ Արտաքինից նման են ճանճերին։ Կուրծքը սապատավոր է, հանգիստ վիճակում թևերը ծալվում են իրար վրա։ Թրթուրը և հարսնյակը, զարգանում են հոսող ջրերում։ Ձմեռում են ձվերը, երբեմն՝ թրթուրները։ Տարեկան տալիս են 1-4 սերունդ։ Արուները սնվում են բույսերի հյութով, էգերը սովորաբար արյունածուծ են։ Թուքը թունավոր է, առաջացնում է ընդհանուր թունավորման երևույթներ (թուլություն, ջերմության բարձրացում, գլխացավ, սրտխառնոց)։ Ակտիվ են առավոտյան և երեկոյան ժամերին։ Մժեղները մարդու և ընտանի կենդանիների ճիճվային և վարակիչ հիվանդությունների հարուցիչների փոխանցողներ են (օնխոցերկոզ, տուլարեմիա և այլն)։

Տարածվածություն
---------------

Տարածված են երկրագնդի տարբեր շրջաններում, սակայն որպես օնկոցերխոզ հիվանդության հարուցիչների փոխանցողներ հանդիպում են միայն Աֆրիկայում և Հարավային ու Կենտրոնական Ամերիկայում։ Դրանք խայթում են հիմնականում մարդու ազդրի և իրանի կողային մասերը, որտեղ և կուտակվում են օնկոցերկայի միկրոֆիլարիաներ ը։

Հայտնի է մժեղների ավելի քան 1200 տեսակ։ ՀՀ ցածրադիր վայրերում տարածված մժեղները տարեկան տալիս են 2-4 սերունդ։ Ցուրաքանչյուր սերնդի զարգացման տևողությունը 18-25 օր է։ Լեռնային բարձրադիր շրջանների հոսող ջրերում տալիս են 1 սերունդ, որի զարգացման տևողությունը 80—105 օր է։ Հայաստանում առավել վտանգավոր են համարվում *Wilhelmia paraequina*, *W․ mediterranea*, *Odagmia kiritschenkoi*, *Od․ caucasica*, *Testisimulium condici* տեսակները։ Պայքարի միջոցները՝ ինսեկտիցիդներ և վախեցնող նյութեր՝ ռեպելենտներ։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 521)։*  |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական · Մեծ սովետական (1 հրտ.) · Նոր · MESH ID |
|  |
| Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN · WoRMS |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2777631239 · NDL: 00561147 |

 |
**Ֆուստատ** (արաբ․՝ الفسطاط‎‎), բնակչությամբ և չափերով Վաղ միջնադարի խոշորագույն քաղաքներից մեկը, Եգիպտոսի մայրաքաղաքը Օմայանների և Աբբասյանների օրոք, ժամանակակից Կահիրեի պատմական նախորդն է:

Քաղաքը հիմնադրել է արաբ հրամանատար Ամր իբն ալ-Ասը, 641 թվականին, Նեղոսի դելտայի վրա: Հենց այստեղ է կառուցվել Աֆրիկայի առաջին մզկիթը, որը կոչվել է հիմնադրողի անունով` Ամրի մզկիթ: Ֆուստատում գոյություն է ունեցել հրեական թաղամաս և սինագոգ: Բնակչությունը տատանվել է 120-ից և 200 հազար բնակչի սահմաններում, որն ավելի շատ էր, քան վաղ միջնադարյան եվրոպական ցանկացած քաղաքի բնակչությունը:

Քաղաքի կառուցումն առանձնանում էր քաոտիկությամբ: Մի քանի խոշոր մզկիթների և պալատների մոտ անկարգ կառուցապատումներ են եղել` առանց նախագծի: Հրդեհները և համաճարակները սովորական երևույթներ էին: Այս ամենը ստիպում է աբբասյան փոխարքաներին բնակություն հաստատել քաղաքի հյուսիսում, սկզբում Ալ Ասկարի արվարձանում, իսկ հետո Տուլունիդների օրոք` Ալ Կատաիում:

969 թվականին Ֆաթիմյանները գրավում են Ֆուստատը, որոնք Եգիպտոսի նահանգապետի նստավայրը տեղափոխում են ժամանակակից Կահիրեի կենտրոն: Ֆուստատը շարունակում էր մնալ մարդաշատ քաղաքում մինչև 1169 թվականը, երբ խալիֆի վեզիրի հրամանով այրում են քաղաքը, որպեսզի խուսափեն Երուսաղեմի Ամորի Առաջինի քրիստոնեական բանակի կողմից գրավումից:

Սալահ ադ-Դինի օրոք Ֆուստատը վերադառնում է բնականոն կյանքի, բայց ոչ թե որպես անկախ քաղաք, այլ` Կահիրեի արվարձան: Եգիպտոսի մայրաքաղաքի շրջանը, որը ձևավորվել է հնագույն Ֆուստատի տեղում, կոչվում է Հին Կահիրե:

Նշանավոր հրեա փիլիսոփա, ռաբբի, բժիշկ Ռաբբի Մայմոնիդը բնակվել է Ֆուստատում 1168 թվականին, որտեղ շուտով դարձել է հրեական համայնքի ղեկավարը Եգիպտոսում, միևնույն ժամանակ և` Սալահ ադ-Դինի, նրա վեզիրի և ապագա կառավարիչների ընտանեկան բժիշկը: Այնտեղ Մայմոնդը ստեղծում է իր հիմնականն աշխատանքները` «Միշնե Տորան» և «Մոլորվածների ուղեցույցը»:

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  [Letters of Medieval Jewish Traders. Princeton University Press, 1973 (ISBN 0-691-05212-3), p. 208]
2. ↑  «Мишнэ Тора» Маймонид (Рамбам). Культурно-религиозный центр «Маханаим».
3. ↑  «Путеводитель растеряных». Рабби Моше бен Маймон(Рамбам). Перевод и комментарий М. А. Шнейдера. Культурно-религиозный центр «Маханаим».

Աղբյուրներ
----------

* Фустат в Британской энциклопедии

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 12286766r · GND: 4225633-1 · LCCN: n99034064 · NKC: ge754026 · VIAF: 153791355 · WorldCat VIAF: 153791355 |

 |
Օդափոխման համակարգերը պաշտպանական կառույցներում
Մասսայական խոցման ժամանակակից միջոցների կիրառման կամ ռադիոակտիվ արտանետման ժամանակ մեծ է հավանականությունը դրսի վարակված օդի ներթափանցումը ապաստարան։ Այդ իսկ պատճառով ապաստարանը պետք է ունենա օդափոխման համակարգ, որը սովորաբար իրականացվում է 3 ռեժիմով`
1. Մաքուր օդափոխություն

2. Օդազտում

3. Օդի վերարտադրում(ռեգեներացիա)

1-ին ռեժիմի ժամանակ օդը մաքրվում է միայն փոշու մասնիկներից` հակափոշային (յուղային) զտիչների օգնությամբ, 2-րդ ռեժիմի ժամանակ օդը մաքրվում է թունավոր նյութերից և գազերից`ածխածնի օքսիդից(կլանող զտիչների օգնությամբ), 3-րդ ռեժիմը նախատեսվում է գազերի ուժեղ արտահոսքի, խոշոր հրդեհների, քիմիական վարակի, ջրհեղեղների հնարավոր վտանգների դեպքերում և ատոմակայանի շրջակայքում իրավիճակի սրման ժամանակ։ Օդափոխման համակարգը նախատեսված է աշխատելու 48 ժամ` 1-ին ռեժիմի, 12 ժամ` 2-րդ ռեժիմի և 6 ժամ` 3-րդ ռեժիմի դեպքում, որտեղ թթվածնի և ածխաթթու գազի պարունակությունները համապատասխանաբար պետք է լինեն` 1 ռեժիմում 19-20%(Օ2) և 1%(CO2), 2 –րդ ռեժիմում` 19%(Օ2) և 2%(CO2), 3-րդ ռեժիմում 18-19%(Օ2) և 3%(CO2): Պաշտպանական կառույցներում օդափոխանակման ռեժիմներն իրականացվում են հատուկ զտիչների (ֆիլտրերի) օգնությամբ, որոնց արտադրողականությունները, կախված ՊԿ–ի տարողությունից, լինում են տարբեր։ Այսպես, օրինակ` բջջային յուղային զտիչի արտադրողականությունը, որի գաբարիտային չափերն են 520x520x100 մմ, իսկ ցանցերի թիվը 18, ժամում կազմում է 1500մ3, աէրոդինամիկական դիմադրությունը 12 մմ ջրի սյուն, մաքրման գործակիցը փոշուց`(10 միկրոնի սահմաններում), կազմում է 97%։ Մյուս օդազտիչը ФП-100-ը մեկ ժամում կարող է զտել 100 մ3, իսկ ФП-300–ը` 300 մ3 օդ։ Մտնող օդատար խողովակների տրամաչափերը լինում են 100-125 մմ։

Օդափոխման 3 ռեժիմներն էլ իրականացվում են էլեկտրական էներգիայի շնորհիվ, իսկ հոսանքի բացակայության դեպքում առաջին երկուսն աշխատում են տեղական հանգույցի շնորհիվ։ Ժամանակակից ապաստարաններում տեղադրվում են հակապայթուցիկ սարքեր` թիթեղավոր տիպի փոքրածավալ պաշտպանող սեկցիա։ Օդատարները սովորաբար պատրաստում են ցինկապատ մետաղից։ Ներմուծվող օդի քանակությունը կախված է դրսի օդի ջերմաստիճանից և տատանվում է 8÷13 մ3/ժամ մեկ մարդու համար։ Անհրաժեշտության դեպքում այն սառեցվում է ջրային հովացման համակարգերի կամ սառույցի օգնությամբ։ Որպես օդամաքրման միջոց կարող են օգտագործվել նաև ավազը, խճաքարը, և այլն։
**Ֆլոյդ Այ Քլարկ** (անգլ.՝ Floyd I. Clarke, հունվարի 7, 1942(1942-01-07), Ֆինիքս, ԱՄՆ), 1993 թվականի հուլիսի 19-ից մինչև 1993 թվականի սեպտեմբերի 1-ը ՀԴԲ տնօրենի պաշտոնակատար:

Քլարկը ծնվել է Ֆինիքսում (Արիզոնա նահանգ): Նա սովորել է Վաշինգտոնում գտնվող Ջորջ Վաշինգտոն համալսարանում, որտեղ նա ստացել է բակալավրի աստիճան, իսկ հետո բարձրագույն իրավաբանական կրթություն: 1964 թվականին նա որպես հատուկ գործակալ մտնում է ՀԴԲ, աշխատել է Բիրմինգհեմի, Բոստոնի, Ֆիլադելֆիայի, Կանզաս Սիթիի բաժիններում, ինչպես նաև ՀԴԲ-ի շտաբկայանում: Նա եղել է՝ հատուկ գործակալ, հատուկ գործակալի հաստիքով հատուկ գործակալի օգնական, տնօրենի ժամանակավոր օգնական, տնօրենի տեղակալ և վերջապես դարձել է տնօրենի պաշտոնակատար:

Բիլ Քլինթոնը ով 1993 թվականի հունվարի 20-ին ընտրվել է ԱՄՆ Նախագահ, որոշում է Ուիլիամ Սեշշնսին ազատել ՀԴԲ տնօրենի պաշտոնից: Սեշշնսն ազատվում է հուլիսի 19-ին, հաջորդ օրը Սպիտակ տան Վարդագույն այգում կայացած միջոցառման ժամանակ այս պաշտոնում նշանակվեց Լուի Ֆրրին, իսկ մինչև նրա պաշտոնավարման անցնելը տնօրենի պաշտոնակատար է նշանակվում Քլարկը:

Հետագայում Քլարկը դուրս է գալիս ՀԴԲ-ից: Նա մտնում է MacAndrews & Forbes Holdings, Inc. որտեղ էլ ներակայումս աշխատում է որպես փոխնախագահ:

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Former FBI Agents' Biographies // Society of Former Special Agents of the FBI. — Turner Publishing, 1998. — P. 115. — ISBN 1-56311-473-9

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ֆլոյդ Քլարկի կենսագրությունը Հետաքննությունների Դաշնային Բուրոյի կայքում (անգլ.)
| **՞**Ֆիտոֆտրոային սնկեր |
| --- |
| Peronospora sparsa*Peronospora sparsa*  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Սնկեր |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Բաժին | Հետերոկոնտ |
|
|
|
|
|
|
| Կարգ | Օօմիցետներ |
|
|
|
|
|
|
|
| Ցեղ | **Ֆիտոֆտրոային սնկեր** |
|
|
|
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Peronosporales
E. Fisch. 1892 |
| 

| ԴասակարգումըՎիքիցեղերում | ՊատկերներՎիքիպահեստում | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Ֆիտոֆտրոային սնկեր** (լատին․՝ *Peronosporales*), օօմիցետների դասի սնկեր։

Դասի ներկայացուցիչներըի գերակշռող մեծամասնության միցելիումը լավ է զարգացած և ունի ոչ բջջային կառուցվածք։ Կան նաև միաբջիջ տեսակներ։ Բջջաթաղանթը պարունակում է ցելյուլոզա և գլյուկաններ:

Բազմացում
---------

Սնկամարմինը թելանման է, առանց միջնապատերի, զարգանում է սնող բույսի հյուսվածքներում։ Տերևների ստորին մակերեսին առաջանում են մեռուկային բծեր, որոնց եզրերին գոյանում է նուրբ, հեշտ անհետացող սպիտակ փառ։ Անսեռ սպորատվությունը ներկայացված է սիմպոդիալ ճյուղավորված կոնիդիակիրներով (սպորակիրներ), կիտրոնաձև կոնիդիումներով։ Կոնիդիակիրներից անջատվելուց հետո կոնիդիումները ծլում են երկակի՝ առաջացնելով հիֆային ծիլ կամ խոնավության առկայության դեպքում (ջրի կաթիլի մեջ)՝ երկմտրակ զոոսպորներ։

Անսեռ
Անսեռ բազմացումը կատարվում է երկմտրականի (հարթ և փետրավոր) զոոսպորներով, իսկ որոշ ներկայացուցիչների մոտ՝ կոնիդիումներով։

Սեռական
Սեռական բազմացումը օօգամ է։ Անթերիդիումի պարունակությունը տարբերակված չի գամետների։ Օօգոնիումում ձվաբջջի բեղմնավորումից հետո զիգոտը վեր է ածվում օօսպորի, որը հանգստի շրջանից հետո ծլում է՝ սկիզբ տալով միցելիումի կամ զոոսպորանգիումի։

Օօմիցետները բնակվում են ինչպես ջրային, այնպես էլ ցամաքային միջավայրում։ Մակաբույծներ են, կան նաև սապրոտրոֆներ։

Տեսակներ
--------

Հայտնի է մոտ 70, Հայաստանում՝ 3 տեսակ։ 
Հարուցում են մշակաբույսերի (կարտոֆիլ, լոլիկ), արմավենու, կակաոյի, ցիտրուսների, տարբեր ծառատեսակների ծիլերի ֆիտոֆտորոզ հիվանդությունը։ Վարակում են վերգետնյա և ստորգետնյա օրգանները։

Կարտոֆիլի ֆիտոֆտորոզ - (*Phytophthora infestans*)
Հայաստանում տարածված է ֆիտոֆտորա ինֆեստանսը (*Phytophthora infestans)*՝ վարակում է կարտոֆիլի ցողունը, տերևները, պալարները։ Պալարների վրա հայտնվում են մոխրագորշ բծեր, հյուսվածքները գորշանում են և ի վերջո պալարները փտում են։ Հազվադեպ հանդիպում է նաև լոլիկի պտուղների վրա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Систематика животных, систематика растений, таксоны, классификация организмов, биология систематика на сайте Simatika.ru(չաշխատող հղում)

Գրականություն
-------------

* Пероноспоровые грибы // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). - СПб. 1890-1907

Արտաքին հղումներ
----------------

* NCBI link: *Peronosporales*

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակը վերցված է* *Հայաստանի բնաշխարհ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |
**Օժանդակ նյութեր**, արտադրության գործընթացի համար անհրաժեշտ նյութեր, որոնք վերջնական արտադրանքի մեջ չեն ներառվել նյութի ձևով։ Օժանդակ նյութերն անհրաժեշտ են տեխնոլոգիական գործընթացի համար` սարքավորումների և այլ տեխնոլոգիական կարիքների գործարկումն ապահովելու համար` քսուքներ, աշխատանքային հեղուկներ, պաշտպանիչ նյութեր, կատալիզատորներ, տարաներ և այլն։

Օժանդակ և հիմնական նյութերի միջև խիստ տարանջատում չկա։ Միևնույն նյութը կարող է առաջնային լինել մեկ արտադրության մեջ, իսկ օժանդակ՝ մեկ այլ արտադրության մեջ։ Օրինակ՝ փայտը կահույքի արտադրության հիմնական նյութն է, իսկ ձուլարանում օժանդակ նյութ է, որն օգտագործվում է ձուլման կաղապարներ ստեղծելու համար։ Նյութը օժանդակ դասակարգելու հիմնական նշանը պատրաստի արտադրանքի մեջ նրա բացակայությունն է։ Բացի այդ, օժանդակ նյութերը չպետք է շփոթել թափոնների հետ, քանի որ թափոններն առաջանում են հիմնական նյութերի մշակման (վերամշակման) արդյունքում։

Օժանդակ նյութերի ստանդարտացում
------------------------------

Որոշակի քանակությամբ պատրաստի արտադրանքի արտանետման համար անհրաժեշտ օժանդակ նյութերի քանակը նորմավորվում է ոչ գծային (ի տարբերություն հիմնական նյութերի), քանի որ, օրինակ, մետաղների մեխանիկական վերամշակման համար հեղուկների կտրումը ոչ միայն նվազում է տեխնոլոգիական սարքավորումների շահագործման ընթացքում, այլև ունեն պահպանման ժամկետ, որից հետո դրանք ամբողջությամբ փոխարինվում են նորերով՝ չնայած սարքավորումների շահագործման ժամկետին։

Տես նաև
-------

* Հումք

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Бухгалтерский словарь: Настольная книга.. — М.: Баян, 1994. — С. 46. — 208 с. — ISBN 5-87610-058-7
**Օլաֆ V թագավորի 100-ամյակին նվիրված մեդալ**, Նորվեգիայի պետական պարգև։

Պատմություն
-----------

Նորվեգիայի Օլաֆ V թագավորի 100-ամյակին նվիրված միջոցառումը տեղի ունեցավ 2003թ.-ի հուլիսի 2-ին։ Այդ օրվան նվիրված հաստատվեց Օլաֆ V թագավորի 100-ամյակին նվիրված մեդալ։ Մեդալը նախատեսված է թագավորական ընտանիքի անդամներին, պետական պաշտոնյաներին և նորվեգական դեսպանատների աշխատողներին պարգևատրելու համար։

Նկարագրություն
--------------

Մեդալը շրջանաձև է և պատրաստված արծաթից։ Վերին հատվածում պատկերված է թագավորական զինանշանը։ Դիմային հատվածում պատկերված է թագավորը, որի շուրջ գրված է *«OLAV • V • NORGES • KONGE •»*: Մեդալի հակառակ կողմում՝ կենտրոնում պատկերված է Օլաֆ V թագավորի թագադրումը։ Մեդալի վերևի հատվածում՝ թագի վրա ամրացված է օղակ, որի միջոցով այն ամրացված է ժապավենին։ Մեդալի ժապավենը մետաքսից է, կարմիր գույնի, մեջտեղում հորիզոնական արծաթե սալիկով։ Սալիկի վրա գրված է «1903-2003»:

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Harald Hallberg: *Norske dekorasjoner. Tildelt med bånd til å bæres på uniform eller sivilt antrekk*, Ålgård: Dreyer bok, 2012, s. 248.
2. ↑  Norske dekorasjoner, kongehuset.no, besøkt 5. mars 2012.

Աղբյուրներ
----------

* Olav Vs 100 еrs Medalje.(չաշխատող հղում)
 (նորվեգերեն)
* King Olav V's 100th Anniversary Medal. (անգլերեն)
**Օլորոն-Սենտ-Մարի** (ֆր.՝ Oloron-Sainte-Marie, օքս.՝ Auloron, բասկ.՝ Oloroe-Donamaria) քաղաք և համայնք ֆրանսիական Ատլանտյան Պիրենեյներ դեպարտամենտում, շրջկենտրոն՝ Օլորոն-Սենտ-Մարի։

Աշխարհագրական դիրք
------------------

Օլորոն-Սենտ-Մարին պատմական Բերնի շրջկենտրոնն է Բասկերի սահմանի կողմից։
Քաղաքը տեղակայված է Գավ-դ'Օլորոն գետի շուրջ։ Քաղաքի միջով անցնում է դեպի Տուլուզ տանող ճանապարհը, որը Սուրբ Իակովի երթերից մեկն է, այն տանում է դեպի Սանտիագո-դե-Կոմպոստելա, այստեղից ճանապարհը թեքվում է հարավ՝ Պիրենի քաղաք՝ Իսպանիայի սահմանի մոտ։

Պատմություն
-----------

Օլորոնը- Հռոմեական բնակավայր է եղել, առաջին անագամ պատմական փաստաթղթերում հիշատակվում է III դարում Իլուրո *(**Iluro**)* անվանմամբ: Հիշատակման մեջ նշվում է, որ 506 թվականին Ագդա տաճարում տեղի ուեցած հավաքին մասնակցել է նաև Օլորոնի եպիսկոպոսը։ Հաջորդը հիշատակվում է արդեն 1058 թվականին, պատմաբանների կարծիքով՝ հնարավոր է, որ քաղաքը որոշ ժամանակով լքված է եղել։ 1080 թվականին սկսվեցին քաղաքային ամրությունների և Սեն-Կրու եկեղեցու շինարարությունը։ Օլորոնում է գտնվում նաև Բերնի վիկոնտների ամրոցը։ 1102 թվականին Գոստոն IV Խաչակիրը գետի ձախ հատվածում կառուցեց եկեղեցի, իսկ դրա ետևում մայր տաճար՝ Ստե-Մարի-դ՝Օլորոն և բաժանեց եպիսկոպոսներին։ 
1214 թվականին Գոստոն VI՝ Բերնի վիկոնտը միացավ կատարներին և ստիպված եղավ հանձնել իր Սենտ-Մարիի սեփականությունները եպիսկոպոսությանը։ Դրա հետևանքով երկու բնակավայրերն էլ մնացին անջատ մինչև XIX դար, չնայած նրան, որ Սանտ-Մարին միշը կախված էր Օլորոնից տնտեսապես։ 1802 թվականին Օլորոնի եպիսկոպոսությանը վերացվեց և երկու քաղաքները միավորվեցին։

Տնտեսություն
------------

Օլորոնում է գտնվում *Lindt & Sprüngli* շոկոլադի գործարանը։
Հայտնի են նաև Օլորոնի արհեստանոցները, որոնք հիմնականում արտադրում են բերետներ և էսկադրիլներ։

Տրանսպորտ
---------

Ավտոմոբիլային և երկաթուղային երթուղիներ։

Տեսարժան վայրեր
---------------

* Սենտ-Մարի եկեղեցի (XI—XIII դարեր), 1998 թվականից համարվում է ՅՈՒՆԵՍԿՈ -ի համաշխարհային ժառանգության մաս։
* Սեն-Կրու եկեղեցի (1080 թվական)
* Պոմմե բուսաբանական այգի (ավելի քան 400 ծառատեսակ)

Պատկերասրահ
-----------

* Աշտարակ GrèdeԱշտարակ Grède
* Խնձորի այիԽնձորի այի
* Սուրբ Մարիայի մայր տաճարՍուրբ Մարիայի մայր տաճար
* Տիրամոր եկեղեցիՏիրամոր եկեղեցի
* Սուրբ Մարիայի մայր տաճարՍուրբ Մարիայի մայր տաճար
* Մեծ ՍեինտՄեծ Սեինտ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Code officiel géographique
2. ↑  Populations légales 2021 — The National Institute of Statistics and Economic Studies, 2023.
3. ↑  Base officielle des codes postaux — La Poste, 2018.
4. ↑  El euskera arcaico: extensión y parentescos, pag. 141

Արտաքին հղումներ
----------------

* Site officiel

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · INSEE |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Մեծ կատալոնական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 15270244t · GND: 4325073-7 · LCCN: n88669283 · SUDOC: 146773144 · VIAF: 168193591 · WorldCat VIAF: 168193591 |

 |
**Արշավիր Սարգսի Ջիդարյան** (ապրիլի 5, 1906(1906-04-05) - օգոստոսի 11, 1989(1989-08-11), Սուխում, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ բանաստեղծ, արձակագիր, դրամատուրգ։ Վրացական ԽՍՀ և Աբխազիայի ԻՍՍՀ վաստակավոր ուսուցիչ։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1934 թվականից։ ԽՄԿԿ անդամ 1938 թվականից։

Կենսագրություն
--------------

Արշավիր Սարգսի Ջիդարյանը ծնվել է 1906 թվականի ապրիլի 5-ին, Զախարովկա գյուղում։ Նրա ծխախոտագործ ծնողներն Արևմտյան Հայաստանից եկել և Աբխազիայում հաստատվել էին 19-րդ դարի վերջում։ 1908 թվականին ընտանիքով փոխադրվել են Սուխումից 5 կիլոմետր հեռու գտնվող Կելասուրի գյուղը (հնում այդ վայրը կոչվել է Հայկական կիրճ, այժմ մտնում է Սուխում քաղաքի շրջագծի մեջ և կոչվում է Կանաչ փողոց)։ 1925 թվականին ավարտել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան 2-րդ աստիճանի դպրոցը։ 1925-1926 թվականներին որպես վարիչ աշխատել է Սուխումի Լեչկոպի հայկական դպրոցում։ 1926 թվականին սովորել է Երևանի պետական համալսարանում։ 1928 թվականին ընդունվել և 1930 թվականին ավարտել է Լենինգրադի Գերցենի անվան մանկավարժական ինստիտուտը։ 1930-1931 թվականներին Սուխումի քաղսովետի գործկոմի ժողկրթության բաժնի վարիչն էր։ 1932-1939 թվականներին աշխատել է որպես Սուխումի հայկական մանկավարժական ուսումնարանի և համար 4 միջնակարգ դպրոցի տնօրեն։ 1941-1945 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում, մասնակցել Հայրենական մեծ պատերազմին։ 1945-1954 թվականներին ապրել է Երևանում, աշխատել որպես լուսավորության նախարարության ավագ տեսուչ, դասախոս՝ տարբեր բուհերում։ 1954-1967 թվականներին եղել է Սուխումի համար 9 հայկական միջնակարգ դպրոցի տնօրենը։ Արշավիր Ջիդարյանը Աբխազիայում կազմակերպել է հայկական թատերական խմբեր։ 1954 թվականին կազմակերպել և ղեկավարել է «Համշեն» հայկական գրական միավորումը։ 1956-1960 թվականներին եղել է Աբխազիայի գերագույն խորհրդի պատգմավոր։ 1959 թվականին Աբխազիայի հայկական ժողովրդական թատրոնը բեմադրել է Ա. Ջիդարյանի «Կյանքի գնով» դրաման, իսկ տեղի հայկական դպրոցի դրամատիկական խումբը՝ «Վերջին իղձը» (1962): Հեղինակ է «Արևածագ» (1934), «Ծովի շունչը» (1959) բանաստեղծությունների և պիեսների ժողովածուների, «Ինչպես տեսել եմ» (1968), «Սրտի ջերմությունը» (աբխազերեն, 1977), «Ինչ պատահեց» (ռուսերեն, 1992) պատմվածքների, «Ինչ եմ ես փնտրում» (1996, ռուսերեն), «Հիացմունք ու թախիծ» (1999) բանաստեղծությունների ժողովածուների։

Երկեր
-----

* Արևածագ (բանաստեղծություններ), Սուխում, 1934, 26 էջ։
* Պապը (պոեմ), Սուխում, 1936, 26 էջ։
* Արևի հովանու տակ, Սուխում, 1941, 136 էջ։
* Ծովի շունչը, Սուխում, 1959, 142 էջ։
* Ինչպես տեսել եմ, Երևան, «Հայաստան», 1968, 255 էջ։
* «Սրտի ջերմությունը», 1977։
* Что случилось?, 1986.
* «Ինչ պատահեց», 1992։
* Первый поцелуй, 1992.
* «Ինչ եմ ես փնտրում», 1996
* «Հիացմունք ու թախիծ», 1999։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Ով ով է։ Հայեր» հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, գլխավոր խմագիր՝ Հովհաննես Այվազյան, Հայկական հանրագիտարան հրատարաչկություն, Երևան, 2007։
2. ↑  Գրական տեղեկատու։ Երևան։ «Սովետական գրող»։ 1986։ էջ էջ 381-382։


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 10781 |

 |
**Քարեն Շեյլա Գիլան** (անգլ.՝ Karen Sheila Gillan, նոյեմբերի 28, 1987(1987-11-28), Ինվերնես, Շոտլանդիա), շոտլանդացի դերասանուհի։
Ծնողներն են Մերի Փաթերսոնն ու Րեյմոնդ Գիլանը։
Յոթ տարեկանում սովորել է դաշնամուր նվագելը։ Տասնվեց տարեկանից սովորել է Էդինբուրգի քոլեջում, հաջորդ տարում ընդունվել է Լոնդոնի "Italia Conti" Թատերական արվեստի ակադեմիա։

Դերասանական կարիերա
-------------------

Դերասանական գործունեությունն սկսել է "Քևին Բիշոփի շոու հեռուստասերիալում երկու տարի զանազան նշանավոր անձանց, այդ թվում` Անջելինա Ջոլիի, Քեթի Փերրի և Ջուլիա Րոբերթսի երկրորդական դերերը խաղալով։ 2010 թվականից դարձել է Էմի Փոնդի դերակատարուհին "Դոկտոր Ովը" սերիալում։  

2011 թ. հոկտեմբերի 11-ին կայացավ Ջոն Օսբորնի "Անթույլատրելի ապացույց" պիեսի պրեմիերան, որում Քարեն Գիլանը խաղում էր Շիրլիի դերը։  

"Գալակտիկայի պահապաններում" խաղալու համար 2013 թ. սափրել է գլուխը։ 2014 թ. հրավիրվել է խաղալու ABC ընկերության "Սելֆի" հեռուստասերիալի գլխավոր դերում։.

2018-2019 նկարահանվել է Վրիժառուները։ Անվերջության պատերազմ և Վրիժառուները։ Վերջնախաղ որտեղ մարմնավորել է Նեբուլա ին։

Անձնական կյանք
--------------

Դերասանուհին նշել է, որ, չնայած այն բանի, որ կաթոլիկ ընտանիքից է, երբեք չի մկրտվել և իրեն ոչ մի կրոնի հետևորդ չի համարում և միայն այն համոզմունքն է ընդունում, որ "մենք ընդամենը մանր կետեր ենք տիեզերքի ճնշող դատարկության մեջ"։  

Րոք երաժիշտ Իեն Գիլանի ազգականն է՝։

Ֆիլմագրություն
--------------

| Թվական | Անուն | Դեր |
| --- | --- | --- |
| 2006 | Րեբուս | Թերի Քոթեր |
| 2008 | *Դասավորվածություն* | Ջինի Թյորներ |
| 2008 | *Նոր քաղաքի մարդասպաններ* | Ավտոբուսի կանգառի աղջիկ |
| 2010 | *Outcast* | Էլի |
| 2010 - 2013 | Դոկտոր Ով | Էմի Փոնդ |
| 2013 | *Եվս մեկ լավ ավարտ* | Ջեյն Լոքհերթ |
| 2013 | *Օկուլուս* | Քեյլի Րասլ |
| 2014 | *Գալակտիկայի պահապանները* | Նեբուլա |
| 2015 | *In a Valley of Violence* | Էլեն |
| 2017 | Ոլորտ | Էննի |
| 2017 | Գալակտիկայի պահապանները. մաս 2 | Նեբուլա |
| 2018 | Ջումանջի։ Ջունգլիների կանչը | Ռուբի Ռաունդխաուս |
| 2018 | Խնջույքը նոր է սկսվում | Լյուսի |
| 2018 | Վրիժառուները։ Անվերջության պատերազմ | Նեբուլա |
| 2019 | Վրիժառուները։ Վերջնախաղ | Նեբուլա |
| 2019 | Stuber | Սառա Մորիս |
| 2019 | Ջումանջի։ Նոր մակարդակ | Ռուբի Ռաունդխաուս |
| 2020 | Բնության կանչը | Մերսեդես |
| 2021 | Ինչ եթե…? | Նեբուլա |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Karen Gillan To Topline ABC Comedy Pilot ‘Selfie’, Julie Anne Robinson To Direct»
2. ↑  «Karen Gillan on life, love and Doctor Who»։ 2013 թ․ հունիսի 15

Արտաքին հղումներ
----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Քարեն Գիլան Վիքիպահեստում |

* Karen Gillan Internet Movie Database կայքում
**Գագիկ Պետրոսյան** (սեպտեմբերի 15, 1959(1959-09-15) - հունվարի 5, 1994(1994-01-05), Հադրութի շրջանի Կարմրակուճ գյուղում), մանկավարժ, արցախյան ազատամարտի մասնակից, ավագ լեյտենանտ։

Կյանք և գործունեություն
-----------------------

Գագիկ Պետրոսյանը ծնվել է Հադրութի շրջանի Կարմրակուճ գյուղում։ Հայրը՝ Յակով Պետրոսյանը, անտառապահ էր, մայրը՝ Արինա Պետրոսյանը՝ գրադարանավարուհի։

1966-1974 թվականներին Գագիկը սովորել է Կարմրակուճի ութամյա դպրոցում, ապա ուսումը շարունակել Հադրութի Միքայել Մանվելյանի անվան միջնակարգ դպրոցում։

1975 թվականին սեպտեմբերի 25-ին Գագիկ Պետրոսյանն ընդունվել է կոմերիտականների շարքերը, 1976 թվականին՝ արհմիությունների շարքերը։

1976 թվականին ավարտել է միջնակարգ դպրոցը, գերազանց գնահատականներով։ Նույն թվականին ընդունվել է Ստեփանակերտի մանկավարժական ինստիտուտի մաթեմատիկայի բաժինը, որն ավարտել է 1980 թվականին՝ մաթեմատիկայի ուսուցչի որակավորմամբ։

Նույն թվականին աշխատանքի է անցել ԱդրԽՍՀ Շամախու( Շիրվանի) շրջանի հայաբնակ Քալախան գյուղի  ութամյա դպրոցում՝ նախ՝ որպես ուսմասվար, ապա՝ տնօրեն։

1982-1984 թթ․ աշխատել է Շամախու շրջանի Սաղիյան գյուղի միջնակարգ դպրոցում՝ որպես ուսմասվար, ապա՝ տնօրեն։

1984 թ տեղափոխվել է Հադրութի շրջան, 1984-1985 թվականներին աշխատել է Հին Թաղեր գյուղում՝ որպես ֆիզիկայի ուսուցիչ, 1986-1987 թթ՝ Բլութանի 8-ամյա դպրոցում՝ որպես մաթեմատիկայի ուսուցիչ։

Հին Թաղերում էլ ծանոթացել է ապագա կնոջ՝ Լիրայի հետ, 1985 թ․ ամուսնացել են։

1987 թ․ օգոստոսին նշանակվել է շրջժողկրթբաժնում՝ որպես դպրոցական տեսուչ, նույն թվականի սեպտեմբերին՝ Հադրութի միջնակարգ դպրոցում՝ որպես ուսմասվար։ 1988 թվականի մայիսից՝ ժամանակավոր ստանձնում է դպրոցի տնօրենի պարտականությունները, օգոստոսից՝ նշանակվում է դպրոցի տնօրեն։

1992 թվականին հունվարի 7-ին՝ անձնական դիմումի համաձայն, պատճառաբանելով առողջական ոչ բավարար վիճակը, Գագիկ Պետրոսյանն ազատվում է Հադրութի միջնակարգ դպրոցի տնօրենի պաշտոնից՝ նշանակվելով տնօրենի տեղակալ՝ դաստիարակության գծով։

1988 թվականից կամավորագրվել է Ղարաբաղյան շարժմանը։ 1992 թվականի հունվարին, թողնելով մանկավարժի աշխատանքը, Գագիկ Պետրոսյանն անդամագրվում է Մելիքաշենի կամավորական ջոկատին։

Մասնակցել է Մելիքաշենի, Նորաշենի, Խուռհատի, Սարինշենի, Այգեստանի, Ֆիզուլու, Ջաբրայելի, Հորադիզի, Շուշիի ազատագրման համար մղված մարտերին։

1993 թ․ նոյեմբերի 1-ից հրետանային դիվիզիոնի հրամանատար էր՝ ավագ լեյտենանտի կոչումով։

Զոհվել է 1994 թվականին Հունվարի 5-ին, Շուքուրբեյլիի խաչմերուկում։ Հանգչում է Կարմրակուճի գերեզմանատանը։

2001 թվականի նոյեմբերին  ԼՂՀ Նախագահ Արկադի Ղուկասյանի հրամանագրով տանկիստների և հրետանավորների մասնագիտական տոների կապակցությամբ հրետանավոր, ավագ լեյտենանտ Գագիկ Պետրոսյանը հետմահու պարգևատրվել է Մարտական խաչ 2-րդ աստիճանի շքանշանով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Կաղապար:Գիրք:ԼՂՀ ԱԶԳԱՅԻՆ ԱԶԱՏԱԳՐԱԿԱՆ ՊԱՅՔԱՐ 1988-2009
**Մուտիզմ** (լատին․՝  mutus՝ համր, անխոս )՝ հոգեբուժության և նյարդաբանության մեջ վիճակ, երբ հիվանդը չի պատասխանում հարցերին, նույնիսկ ծանոթ մարդկանց թույլ չի տալիս հասկանալ, որ համաձայն է շփվելու շրջապատի մարդկանց հետ։ Հանդիսանում է հոգեշարժային խանգարման ախտանիշ, կարող է դրսևորվել ուղեղի վնասվածքից, հոգեկան ծանր ցնցումից հետո, հրդեհի, մտերիմների մահից հետո։ Մուտիզմի ժամանակ բացակայում է ինչպես պատասխան, այնպես էլ ինքնաբուխ խոսքը։ Միևնույն ժամանակ ուրիշի խոսքը հասկանալու և խոսելու ընդունակությունները պահպանվում են։

Կարող է հանգեցնել լոգոֆոբիայի և կակազության։

Մուտիզմով հիվանդների խնամքի առանձնահատկությունն այն է, որ բուժքույրը պետք է մշտական շփում պահպանի այդպիսի այցելուների հետ` օգտագործելով դիմախաղ, նամակներ, ժեստեր։ Զրույցները, նյարդային համակարգը խթանող միջոցների հետ միասին շատ օգտակար են և լիովին հեռացնում են խլությունը և համրությունը։  Մուտիզմի բուժման համար բժիշկի նշանակմամբ ընդունում են ազատման մեթոդը։ Կոֆեինի 1 մլ 10 % լուծույթի ներարկումից 3-5 րոպե հետո հիվանդին շատ դանդաղ ներերակային ներարկում են (1 մլ/ր) ամիտալնատրիա, մինչև թեթև հարբած վիճակի առաջանալը։ Որպես կանոն, բավական է մեկ ընթացակարգը։ Ավարտելով ընթացակարգը` բուժքույրը պետք է օրվա ընթացքում մի քանի անգամ ստիպի հիվանդին պատասխանել հարցերին և նրա հետ զրուցել։

Հասարակություն և մշակույթ
-------------------------

* Մուտիզմը նկարագրվում է ռուսական «Ջրահարս» գեղարվեստական ֆիլմում. վիրավորվելով չար և խստասիրտ մորից, Ալիսան որոշում է ընդմիշտ լռել և 10 տարի շարունակ ոչ մի բառ չի արտասանում։
* Եվս մեկ դեպք կինոմատոգրաֆիայում՝ շվեդացի ռեժիսոր Ինգմար Բերգման ֆիլմը՝ «Մարդ». ըստ սցենարի հայտնի դերասանուհի Էլիզաբեթ Ֆոգլերը լռում է հենց ներկայացման ժամանակ, նրա լռությունը բժիշկների կողմից բնութագրվում է ոչ թե որպես հոգեկան խանգարում, այլ որպես անհանգիստ վիճակ։
* «Մեծ պայթյունի տեսությունը» սերյալի հերոսներից մեկը՝ Ռաջեշ Կուտրապալին տառապում է ընտրական մուտիզմով՝ կանանց հետ խոսելու անկարողություն, չնայած կարող է նրանց պատասխանել ժեստերով։

Կրոնում
-------

Դասակարգային կառուցվածքում և կրոնում մուտիզմը կապված է լռության ճաշի հետ։ Օրինակ, որոշ հոգեկան տրավմաներից հետո, որոնք հասարակության կողմից համարվում են ամոթալի (բռնաբարություն, «ազգի դավաճան» և այլն) հասարակությունը բոյկոտ է հայտարարում մեղադրվող անձին, արդյունքում ստանալով անձի համանման պատասխան ռեակցիա, կամ անձը ինքն է ընդունում նման որոշում, նման իրավիճակ կարող է լինել այն ժամանակ, երբ մարդը կրոնական պատճառներով իր ամբողջ կյանքը համարում է մեղսալի։ Դրա արդյունքը կարող էլինել ճգնավորությունը կամ վանքում փակվելը՝ երկարտև լռությամբ, սեփական կամ հասարակության որոշմամբ։

Տես նաև
-------

* Խուլհամրություն
* Խլություն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *М. В. Коркина, Н. Д. Лакосина, А. Е. Личко, И. И. Сергеев* Психиатрия: Учебник для студ. мед. вузов. — М.: МЕДпресс-информ, 2006. — 576 с. — ISBN 5-98322-217-1

Մատենագիտություն
----------------

* Психиатрия : учебник / М. В. Коркина, Н. Д. Лакосина, А. Е. Личко, И. И. Сергеев. — 2-е изд. перераб. и доп. — М. : МЕДпресс-информ, 2002.
* Нервные болезни : учебник / М. Н. Пузин, А. В. Степанченко, Л. Г. Турбина и др. ; под ред. М. Н. Пузина. — М. : Медицина, 1997.
«**Կոլչակի, եղինջի և այլ բաների մասին**» (ռուս.՝ О Колчаке, крапиве и прочем), ռուս խորհրդային գրող Միխայիլ Շոլոխովի պատմվածքը՝ գրված 1926 թվականին։

Հրատարակություններ
------------------

«Կոլչակի, եղինջի և այլ բաների մասին» պատմվածքն առաջին անգամ լույս է տեսել «Գյուղացիական ամսագրում», 1926 թվականին, N 5: Այն ընդգրկվել է հեղինակի «Կոլչակի, եղինջի և այլ բաների մասին» (1927) և «Երկնագույն տափաստան,Դոնի պատմություններ»։ 1923-1925» (1927) ժողովածուներում։

Բովանդակություն
---------------

Ստեղծագործության հիմքում ընկած է դոնյան ստանիցայում ծավալված «կանանց ապստամբության» «հումորային» պատմությունը։ Գլխավոր հերոս Ֆեդոտը, որն արտաքնապես նման է ծովակալ Կոլչակին, որպես պառլամենտյոր կազակների կողմից ուղարկվում է ապստամբ կանանց մոտ։ Սակայն, կանայք, սխալ մեկնաբանելով «համաներում» բառը, Ֆեդոտին եղինջներով մտրակում են։ Պատմությունն ավարտվում է ստանիցայի հավաքույթով, որի ընթացքում կազմվում է արձանագրություն. «Կանանց ի ծնե այլևս չծեծել և կանանց գործադիր կոմիտեի համար մշակել դեսյատին արևածաղկի սերմ»։ Ստեղծագործության ոճը պայմանավորված է ներկայացված պատումի ձևով։

Գործող անձինք
-------------

* Անիսիմ - գլխավոր հերոս Ֆեդոտի հարևանը
* Գրիշկա - գլխավոր հերոս Ֆեդոտի որդին։
* Դունյա - Անիսիմի կինը
* Կին - Ֆեդոտի անանուն կինը
* Նաստյա - խուտորի բնիկ, կոմսոմոլուհի։ Կանանց կոմիտեի հանձնարարությամբ խուտորի կանանց շրջանում ագիտացիոն աշխատանքներ է անցկացնում՝ պաշտպանելով նրանց իրավունքները
* Ստեշկա - խուտորի ներկայացուցիչ
* Ստեշկայի կին - Ստեշկայի անանուն կինը
* Ֆեդոտ - ստեղծագործությունը պատմողն ու գլխավոր հերոսը՝ «Կոլչակ» մականունով, ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։ Խուտորի կանանց հետ բախումից հետո նրան դաղում են եղինջներով։

Էկրանավորում
------------

1963 թվականին Սվերդլովսկայա կինոստուդիան պատմվածքի մոտիվներով նկարահանել է «Երբ լալիս են կազակները» կարճամետրաժ ֆիլը։ Բեմադրող-ռեժիսոր՝ Եվգենի Մորգունով։

Գրականություն
-------------

* Шолоховская энциклопедия/ Колл. авторов; глав. ред. Ю. А. Дворяшин; вступ. ст. М. М. Шолохов. — М.: Издательский дом «СИНЕРГИЯ», 2013. — 1216 с.: ил. ISBN 978-5-94238-022-9

Արտաքին հղումներ
----------------

* Колчаке, крапиве и прочем(չաշխատող հղում)
**Խանդ** (նորվ.՝ *Sjalusi*), նորվեգացի նկարիչ-էքսպրեսիոնիստԷդվարդ Մունկի կտավը։ «Խանդ» ստեղծագործությունը Մունկը վրձնել է 1895 թվականին։ Այս կտավը ստեղծվել է հընթացս «Կյանքի ֆրիզ» ժամանակահատվածի։ Այսօր կտավը պահպանվում և ցուցադրվում է Բերգեն քաղաքի պատկերասրահում։

Պատմություն
-----------

«Խանդ» ստեղծագործության նախնական տարբերակում պատկերված տեսարանն իրենից այգի է ներկայացնում։ Այդ կտավում կիսամերկ հերոսուհին զրուցում է պատանու հետ։ Միաժամանակ ձեռքին խնձոր է պատկերված, որը աղջիկը տալիս է տղային։ Այս տեսարանը կարելի է համեմատել աստվածաշնչյան արգելված պտուղի տեսարանի հետ, երբ Եվան խնձորը պոկում է Կենաց ծառից ու տալիս Ադամին։ Առավել ուշ, կտավին հանձնած տարբերակներում, փոխվում է ինտերիերը և ստեղծագործությունը դառնում է առավել մութ։ Էդվարդ Մունկի արվեստի հետազոտողները ենթադրում են, որ «Խանդ» ստեղծագործության մեջ պատկերված է սիրային եռակնյունի։ Այն ձևավորվել էր հենց Մունկի, լեհ գրող Ստանիսլավ Պշիբևսկու և վերջինիս կնոջ՝ Յուլ Դագնի-Պշիբևսկու միջև։

Նկարագիր
--------

Իր կյանքի ընթացքում մի քանի անգամ Էդվարդ Մունկը անդրադարձել է այս սյուժեին։ «Խանդ» անվանումով ավելի քան տասնմեկ ստեղծագործություններ է արարել նկարիչը։ Բացի դրանցի մի քանի գրաֆիկական աշխատանքներ նույնպես կան այս թեմատիկայով։ Բայց, բոլոր նկարների հիմքում, միևնույն կոմպոզիցիան է արտացոլված։ Առաջին պլանում տղամարդու դեմք է պատկերված, որը լցված է խանդի անասելի զգացումով։ Հետին պլանում գեղեցիկ երիտասարդ կին է պատկերված, որը հիմնականում հոլանի տեսքով է պատկերված բոլոր նկարներում։ Նկարում պատկերված է նաև մի երիտասարդ տղամարդ, որին Մունկը տալիս է իր արտաքին տեսքը։

Առաջին պլանում պատկերված տղամարդուն նայելիս ճանաչվում են Ստանիսլավ Պշիբևսկուն։ Ինչպես նշում է Աթլե Նեսը, «Խանդ» ստեղծագործությունը ներկայացվում է Ստանիսլավ Պշիբևսկու «Երեկոյան ժամասացություն» բանաստեղծության հետ, որը անձայն «ներբողում է սատանայական սեռական դժոխքը»։

Պատկերասրահ
-----------

* 1907 թվականին նկարած տարբերակը, Մունկի թանգարան1907 թվականին նկարած տարբերակը, Մունկի թանգարան
* 1929 կամ 1930 թվականներին նկարված տարբերակը, Մունկի թանգարան1929 կամ 1930 թվականներին նկարված տարբերակը, Մունկի թանգարան
*

Տես նաև
-------

* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1880-1885)
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1886-1892)
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1893-1898)
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1899-1902)
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1903-1905)
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1906-1908)
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1909-1913)
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1914-1927)
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1928-1944)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Reiche D. R.* Internationale Kunstausstellung des Sonderbundes Westdeutscher Kunstfreunde und Kunstler zu Coeln 1912 (գերմ.) — DuMont Mediengruppe, 1912.
2. ↑  Jealousy, 1895 на edvardmunch.org
3. 1 2 3  Атле Нэсс. *Эдвард Мунк: Биография художника*. Издательство «Весь Мир», 2007.
4. 1 2  Sue Prideaux. *Edvard Munch: Behind the Scream*. Yale University Press, 2007

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Խանդ (նկար, Մունկ)** կատեգորիայում։ |
«**Անտունի**», մեներգ, Կոմիտասի ստեղծագործությունը, հայ դասական երաժշտության անկրկնելի երկերից մեկը՝ դաշնամուրի նվագակցությամբ։

Բովանդակություն
---------------

Հիմքում տնազուրկ պանդուխտի ծանր հոգեվիճակն արտահայտող գեղջկական երգ է, որն իր բանաստեղծական և երաժշտական խոր բովանդակությամբ ընդհանրացնում է հայ ժողովրդական երգերի՝ պանդխտության երգերի ժանրի լավագույն հատկանիշները։

Ստեղծման պատմություն
--------------------

«Անտունի»-ի տեքստն «Ռշտունցիների երգ» վերնագրով առաջին անգամ գրառել և տպագրել է Գարեգին Սրվանձտյանը՝ 1876 թվականին «Մանանա»-ում։ Այս և ժողովրդական այլ տարբերակների հիման վրա, Կոմիտասի և Մանուկ Աբեղյանի լրացումով ու խմբագրումով, 1903 թվականին լույս է տեսել Վաղարշապատում`«Հազար ու մի խաղ» երգարանում։ Մեղեդին, որը հայտնաբերել և մշակել է Կոմիտասը (հրտարակություն՝ 1907, Փարիզ, «Հայ քնար» հավաքածու), հայ երաժշտական ազգագրության բացառիկ արժեքավոր նմուշներից է։

«Անտունին», որը դրամատիկական, ողբերգական երգ-մենախոսություն է, իր մեջ խտացնում է Կոմիտասի արվեստի, մասնավորապես՝ ինքնատիպ ներդաշնակության և դաշնամուրային շարադրաձևի կարևորագույն հատկանիշները։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ երաժշտության հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Բաբալյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:*

**Քնարիկ** (իսկական անուն՝ *Մարգարիտ Գերասիմի Բաբալյան*, հունվարի 22, 1880(1880-01-22), Աստրախան, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբերի 26, 1907(1907-12-26), Բաքու, Ռուսական կայսրություն), հայ դերասանուհի։

Կենսագրություն
--------------

Աստրախանի հայկական դպրոցում ստացել է նախնական կրթությունը։ Հոր մահից հետո ընտանիքով տեղափոխվել են Բաքու։ 1898 թվականին մեկնել է Պետերբուրգ, հաջողությամբ ավարտել դրամատիկական երկամյա կուրսերը։ Վերադառնալով Բաքու՝ աշխատել է հայկական դրամատիկ թատերախմբում։ 1901 թվականից Բաքվի հայկական դերասանական խմբի դերասանուհի էր։ Քնարիկ բեմական անունը տվել է Սիրանույշը։ Հովհաննես Աբելյանի և Սիրանույշի խմբերի հետ ելույթներ է ունեցել Նոր Նախիջևանում, Աստրախանում, Շուշիում, Միջին Ասիայում։ Քնարիկի գործունեության ամենանշանակալից շրջանը եղել է 1904-1905 թվականների թատերաշրջանը։ Հայ թատրոնում առաջինն է մարմնավորել Մարգարիտի (Ա. Շիրվանզադեի «Պատվի համար») և Ռուքայայի (Բ. Յուժին-Սումբատովի «Դավաճանություն») դերերը։ Թարգմանել ու բեմադրել է Ա. Չեխովի «Ճայը» (1905, նաև խաղացել է Նինա Զարեզնայայի դերը)։ Նշանավոր դերերից են նաև՝ Արշալույս (Ս. Թառայանի «Արշալույս»), Դեզդեմոնա, Օֆելյա, Կորդելիա, Ջեսիկա (Շեքսպիրի «Օթելլո», «Համլետ», «Արքա Լիր», «Վենետիկի վաճառականը»)։ 1907 թվականին Բաքվում 27 տարեկանում՝ հոգեկան ծանր իրավիճակում թույն ընդունելով ինքնասպան է եղել։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Գ. Ստեփանյան, Կենսագրական բառարան, գիրք 1, Երևան, 1973, էջ 164։
2. ↑  Ասատուր Փաշայան, Հայ մշակույթի վաղամեռիկ գործիչներ, Ե. 2002, էջ 38։
**Օտըմ Պելտիե** (ֆր.՝ **Autumn Peltier**, սեպտեմբերի 27, 2004(2004-09-27), Wikwemikong Unceded Indian Reserve 26, Օնտարիո, Կանադա), հյուսիսամերիկյան անիշինաաբե հնդկացիական ցեղի ներկայացուցիչ, ով իր ցեղի մյուս անդամների հետ ապրում է Վիքվեմիկոնում՝ առաջին ազգային արգելոց-ռեզերվացիայում: Մաքուր ջրի համար պայքարող ակտիվիստուհի է և, չնայած փոքր տարիքին, արդեն միջազգային մեծ համբավ է ձեռք բերել: Նրան անվանում են «*ջրի համար պայքարող մարտիկ*»: 2018 թվականին, երբ ընդամենը տասներեք տարեկան էր, Միավորված ազգերի կազմակերպության գլխավոր ասամբլեայում ելույթ է ունեցել ջրի մաքրությունը պահպանելու հրատապ անհրաժեշտության մասին և ուղերձով դիմել աշխարհի երկրների առաջնորդներին: Այդ բարձր ամբիոնից Պելտիեն հաջորդ տարի ևս մեկ անգամ արծարծել է ջրի մաքրությունը պահպանելու հրատապ անհրաժեշտության հիմնախնդիրը:

2015 թվականին, լինելով ընդամենը տասը տարեկան մի աղջնակ, մասնակցել է Շվեդիայում՝ Սյոդերտելիեում, Ստոկհոլմում կազմակերպված կլիմայի վերաբերյալ միջազգային մանկական կոնֆերանսին (*Children's climate conference*):

Պելտիեի թեկնածությունը երկու անգամ առաջադրվել է Խաղաղության մանկական միջազգային մրցանակով պարգևատրման համար (*International Children's Peace Prize*): Հաճախ նրան համեմատում են մեկ այլ մանկահասակ ակտիվիստուհու՝ շվեդ Գրետա Թունբերգի հետ:

Պայքարի ուղին Օտըմը բռնել է ութ տարեկանից՝ հետևելով իր ավագ մորաքրոջը՝ Ժոզեֆին Մանդամենին: Նրա անցած կյանքի ոչ մեծ ճանապարհին բեկումնային է եղել ծիսական մի արարողության մասնակցելու նպատակով այցելությունը *Սերփընթ Ռիվըր* (*Օձագետ*) ռեզերվացիա: Ծարաված աղջնակին այստեղ թույլ չեն տվել, որ ջուր խմի այն աղբյուրից, որից կարող էին օգտվել միայն գաղութարարների հետնորդները: Իսկ տեղաբնիկներին հատկացված աղբյուրի ջուրը թունավոր նյութեր էր պարունակում:

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  'We all need to wake up:' Indigenous youth lend their support to climate strikes — CBC News, 2019.
2. 1 2  L'Encyclopédie canadienne, The Canadian Encyclopedia
3. ↑  BBC 100 Women 2019: Who is on the list this year? // *BBC News Online* — 2019.
4. ↑  AUTUMN Water Advocate
5. ↑  De är alla unga – och frontar klimatrörelsen
6. ↑  Autumn Peltier, 13-year-old water advocate, addresses UN
7. ↑  Autumn Peltier going to the United Nations to share her message about water
8. ↑  Water protector Autumn Peltier speaks at UN
9. ↑  Barnens klimatbudskap: Nu måste ni lyssna på oss
10. ↑  Sveriges Radio, Markus Landén, Siri Hill
11. ↑  Skammen över vår skam
12. ↑  These 5 young activists apart from Greta Thunberg are fighting the climate change war
13. ↑  Greta Thunberg Isn’t the Only Young Climate Activist You Need to Know


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | LinkedIn |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Կանադական |

 |
**Հնազանդություն** (ֆր. *Soumission*), ֆրանսիացի գրող Միշել Ուելբեքի վեպը։ Գիրքը Ֆրանսիայում հրատարակվել է 2015 թվականի հունվարի 7-ին «Ֆլամարիոն» հրատարակչության կողմից։

Սյուժեն
-------

Վեպի իրադարձությունները ծավալվում են 2022 թվականին։ Վեպի գլխավոր հերոս Ֆրանսուան Սորբոնի համալսարանի գրականագիտության պրոֆեսոր է։ Հյուիսմանսի գրականության գիտակը մասնագիտական գործունեության և սեքսի առումով ճգնաժամի մեջ է գտնվում։ Ֆրանսուայի ծնողները մահանում են, իսկ նրա ընկերուհին գաղթում է իր նախնիների հայրենիք Իսրայել։ Ֆրանսուան ընկճախտի մեջ է ընկնում և հայտնվում է ինքնասպանության եզրին։ Միևնույն ժամանակ «Մուսուլմանական եղբայրություն» կազմակերպության առաջնորդ Մոհամեդ բեն Աբեսը Ֆրանսիայի նախագահական ընտրությունների երկրորդ փուլում հաղթանակ է տանում և դառնում երկրի նախագահ։ Հատկանշական է այն փաստը, որ «Մուսուլմանական եղբայրություն» կազմակերպությունը որևէ առնչություն չունի ծայրահեղականության հետ, իսկ քաղաքական ուժի անդամներն էլ «չափավոր մուսուլմաններ» են։ Նոր նախագահը միանգամից ձեռնամուխ է լինում ֆրանսիական օրենսդրության արմատական փոփոխությանը՝ համալսարանները մասնավորեցվում են, վերացվում է տղամարդկանց և կանանց հավասարությունը, թույլատրվում է բազմակնությունը։ «Մուսուլմանական եղբայրություն» կուսակցությունը ձգտում է Եվրոպական Միությունը վերաձևել Հռոմեական կայսրության, որի գլխավոր ուժը պետք է Ֆրանսիան դառնար։ Մոհամեդ բեն Աբեսի նախագահ դառնալուց հետո նպատակ է դրվում ընդլայնել կառույցի սահմանները՝ դրանում ներառելով Մարոկկոն, Թունիսը, Ալժիրը, Թուրքիան և այլն։ Գլխավոր հերոս Ֆրանսուան երկար մտատանջումներից հետո իր գործընկերների նման որոշում է իսլամ ընդունել և ինքը ևս օգտվի դրա համար հատկացվող արտոնություններից։ Վեպում հորինված հերոսներին զուգահեռ կան նաև իրական կերպարներ՝ Ֆրանսուա Օլանդ, Մարին Լը Պեն, Ֆրանսուա Բայրու և այլն։

Վեպը և Շառլի Էբդո ամսագրի վրա հարձակումը
----------------------------------------

Ֆրանսիական երգիծական Շառլի Էբդո (ֆր.՝ Charlie Hebdo) ամսագրի հերթական համարը պետք է լույս տեսներ 2015 թվականի հունվարի 7-ին. դրանում անդրադարձ էր կատարվում նաև Մ. Ուելբեքի «Հնազանդություն» վեպին։ Պարբերականի առաջին էջին վեպին նվիրված ծաղրանկարը ուղեկցվում էր «Կախարդ Ուելբեքի գուշակությունները. 2015 թվականին ես կկորցնեմ ատամներս, իսկ 2022 թվականին ես արդեն ռամադանի պահքին եմ հետևում» գրությամբ։ Հենց հունվարի 7-ին էլ Շառլի Էբդոն ենթարկվեց մուսուլման ահաբեկիչների հարձակմանը, ինչի հետևանքով սպանվեց 12 մարդ, վիրավորվեց 11-ը։ Զոհվածների թվում էր նաև Մ. Ուելբեքի ընկերը՝ տնտեսագետ Բեռնար Մարին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Shatz A.* Colombey-les-deux-Mosquées // *London Review of Books* — 2015. — Vol. 37, Iss. 7. — P. 15—18. — 4 p. — ISSN 0260-9592
2. ↑  *Lilla M.* Slouching Toward Mecca // *The New York Review of Books* / R. B. Silvers, B. Epstein, E. Hardwick, I. Buruma — 2015. — ISSN 0028-7504; 1944-7744

Տես նաև
-------

Փարիզի Աստվածամոր մզկիթը (վեպ)

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX5522994 · BNF: 17106259z · GND: 1119370442 · LCCN: no2015142407 · SUDOC: 22061251X · VIAF: 1773145424634786830116 · WorldCat VIAF: 1773145424634786830116 |

 |

 |
**Անդրեաս առաքյալ եկեղեցի** (ռուս.՝ Церковь Андрея Первозванного), եկեղեցի Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլին քաղաքում։ Կառուցվել է 1888 թվականին, քանդվել՝ 1966 թվականին։

Տաճարի հասցեն՝ Ռուսաստան, Ռոստովի մարզ, Կրասնի Սուլինի շրջան, ք. Կրասնի Սուլին, Կրոնշտադտի փողոց, 5։

Պատմություն
-----------

1870-ական թվականներին Սուլինովսկի գյուղի մոտ կառուցվել է գործարան, որի շնորհիվ գյուղի բնակչությունն արագ ավելացել է։ Հավատացյալներին հոգևոր սնունդ տալու համար բնակավայրում անհրաժեշտ էր կառուցել ուղղափառ տաճար։

Անդրեաս առաքյալ եկեղեցին կառուցվել է 1872 թվականին Անդրեյ Սուլինի ծոռան՝ Վերա Անդրեևնա Յուդինայի միջոցներով, որը Սուլինների տոհմական տունը զոհաբերել էր Սուլինովսկու գյուղացիական համայնքին՝ այնտեղ սուրբ Անդրեաս առաքյալի անվան եկեղեցի կառուցելու համար։ Այդ միջոցներով Սուլինում կառուցվեց քարե եկեղեցին։ 1882 թվականին եկեղեցուն ավելացվեց զանգակատուն։ Նոր եկեղեցին ուներ քարե պատեր, փայտե գմբեթ և լապտեր, երկաթյա խաչերով եռագմբեթ երկաթյա տանիք։ Եկեղեցու շուրջը քարե ցանկապատ էր։ Պատկերակալին ու արքայական դռներին պատկերված էին Փրկիչը, Աստվածամայրը և այլ սրբեր։

Եկեղեցին ունեցել է երեք կողմնասեղան։ Գլխավորը նվիրված էր սուրբ Անդրեաս առաքյալին, հարավայինը, որը կառուցվել է 1898 թվականին, հանուն սուրբ Պանտելեիմոնի է, իսկ հյուսիսայինը, որը նույնպես կառուցվել է 1898 թվականին, հանուն Սուրբ Աստվածածնի գովաբանության։

Ըստ Անդրեաս առաքյալ եկեղեցու սուրբ Սինոդի հրամանագրի՝ տաճարում ծառայում էին 2 քահանա, 1 սարկավագ, 2 դպիր։ Տաճարի առաջին քահանա դարձավ Պյոտր Պոպովը։

1910 թվականին տաճարը վերանորոգվել է, նրա շուրջը կառուցվել է քարե հիմքով երկաթյա ցանկապատ։

Տաճարին կից գործել են եկեղեցական-ծխական դպրոց, գրադարան։

1963 թվականի օգոստոսի 4-ին տաճարը փակվել է և ծիսակատարություններ այնտեղ այլևս չեն անցկացվել, եկեղեցական սպասքն ու սրբապատկերները տեղափոխել են Կազաչի գյուղի Սուրբ Աստվածածնի տաճար։ 1966 թվականին եկեղեցում հրդեհ է բռնկվել, որից էլ այն քանդվել է։

Սրբություններ
-------------

* Ավետարան Ալեքսանդրիայի թղթի վրա
* 84 հարգի արծաթաոսկեզօծած խաչ

Գրականություն
-------------

* Кудрявцев В. Андреевская церковь при поселке Сулиновском //Кудрявцев В. Сулинская земля: страницы истории. – Ростов-н/Д, 1999. – с. 134-142
* Сулинский краевед: Историко-культурный ежегодник. Вып. 1. – Красный Сулин, 1996. – с. 11 Мякинченко В. Истоки //Криница. – 2003. – 18 сент.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Красный Сулин. Церковь Андрея Первозванного