**Հայ-եգիպտական հարաբերություններ**, Հայաստանի և Եգիպտոսի Արաբական Հանրապետության միջև երկկողմ դիվանագիտական հարաբերություններ։ Եգիպտոսը եղել է արաբական աշխարհի առաջին երկրներից մեկը, որը 1991 թվականին ճանաչել է Հայաստանի անկախությունը։

Պատմություն
-----------

Հայաստանի դեսպանատունը Կահիրեում
Հայաստանի՝ ԽՍՀՄ-ից անկախացում ձեռք բերելուց հետո Եգիպտոսը Հայաստանի անկախությունը ճանաչած առաջին երկրներից մեկն էր, 1992 թվականին ստորագրվել է երկկողմ դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման մասին պայմանագիրը։ Երևանում Եգիպտոսի դեսպանատունը բացվել է 1993 թվականի մայիսին, իսկ Կահիրեում Հայաստանի դեսպանությունը բացվել է 1992 թվականի մարտին։

Երկու երկրների միջև քաղաքական հարաբերություններում ամենանշանակալի պահն այն է, որ հայերը գնահատում են Եգիպտոսի չեզոք դիրքորոշումը Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության վերաբերյալ, ինչպես նաև այն, որ Եգիպտոսն ընդունում է Հայոց ցեղասպանության ժամանակ իրենց դեմ տեղի ունեցած սպանություններից փախչող հայերին և նրանց ինտեգրումը եգիպտական հասարակությանը։

Վերջին 20 տարիների ընթացքում Հայաստանին և Եգիպտոսին հաջողվել է լավ քաղաքական, տնտեսական, մշակութային, կրթական և գիտական համագործակցություն հաստատել։ Եգիպտոսը եղել է արաբական աշխարհի առաջին երկրներից մեկը, որը 1991 թվականին ճանաչել է Հայաստանի անկախությունը։ Հայաստանը և Եգիպտոսը ստորագրել են ավելի քան 40 երկկողմ իրավական փաստաթուղթ, երկու պետությունների կողմից տասնյակ բարձրաստիճան պաշտոնական պատվիրակություններ կատարել են փոխադարձ այցելություններ, տեղի են ունեցել մշակութային և հասարակական կարևոր միջոցառումներ, համատեղ ջանքերով մշակվել են տնտեսական համագործակցության նախագծեր։

Հայոց ցեղասպանության ճանաչում
-----------------------------

Համաձայն ամերիկահայկական «*Asbarez*» թերթի՝ 2013 թվականի վերջին՝ թուրք-եգիպտական աճող լարվածության ֆոնին, որը հաջորդել է Եգիպտոսի նախագահ Մուհամմեդ Մուրսիի պաշտոնանկությանը նույն տարվա հուլիսի սկզբին, բազմաթիվ եգիպտական խմբագրական հոդվածներ են գրվել, որոնք դատապարտում են Թուրքիայի կառավարության կողմից Հայոց ցեղասպանության ժխտումը։ Այս թեման քննարկվել է եգիպտական հայտնի «Ալ Սուրա Ալ Կամիլա» հեռուստատեսային թոք-շոուում, որի հեղինակն էր Լիլիան Դաուդը։

Եգիպտոսի խորհրդարանի անկախ անդամ Մուստաֆա Բաքրին Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչելու կոչով բանաձև է ներկայացրել։ «Ո՞վ սպանեց հայերին» արաբալեզու վավերագրական ֆիլմը թողարկվել է Եգիպտոսում և ցուցադրվել Հելիոպոլիսի գրադարանում։

2019 թվականին Մյունխենի անվտանգության համաժողովում իր ելույթում Եգիպտոսի նախագահ Աբդել Ֆաթթահ Ալ-Սիսին անուղղակիորեն ճանաչել է Հայոց ցեղասպանությունը՝ նշելով, որ հարյուր տարի առաջ՝ «ցեղասպանությունից հետո», Եգիպտոսն ընդունել է հայ փախստականներին։ Մեկնաբանությունները ողջունվել են Եգիպտոսի հայ համայնքի կողմից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Ministry of foreign Affairs - Brief History". *Mfa.gov.eg*. 2010 թ․ մայիսի 13. Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 4-ին. Retrieved 2016 թ․ հոկտեմբերի 1.
2. ↑  Azad-Hye. "Azad-Hye Middle East Armenian Portal (Armenia's Independence celebrations in Egypt)". *Azad-hye.net*. Արխիվացված է the original 2016 թ․ հունիսի 2-ին. Retrieved 2016 թ․ հոկտեմբերի 1.
3. ↑  "Egypt to continue maintaining its balanced stance on Karabakh conflict – intervi". *News.am*. Retrieved 2016 թ․ հոկտեմբերի 1.
4. ↑  "Millions Watch Popular Egyptian Talk Show on the Armenian Genocide". *Asbarez.com*. 2013 թ․ սեպտեմբերի 10. Retrieved 2016 թ․ հոկտեմբերի 1.
5. ↑  "'Who Killed the Armenians?': Egyptian Filmmakers Tackle the Genocide". *Armenian National Committee of America* (in ամերիկյան անգլերեն). 2015 թ․ դեկտեմբերի 4. Retrieved 2020 թ․ օգոստոսի 22.
6. ↑  "Egypt implicitly recognizes Armenian Genocide". *EgyptToday*. Retrieved 2020 թ․ օգոստոսի 22.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Հայաստանի դեսպանատունը Կահիրեում Archived 2020-10-19 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Հայաստան Հայաստանի արտաքին հարաբերություններ Հայաստան |
| --- |
|  |
| Աֆրիկա | 
* Գաբոն
* Եգիպտոս
* Չադ
* Սոմալի

 | ՀՀ Զինանշան |
|  |
| Ամերիկա | 
* Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
* Արգենտինա
* Բելիզ
* Բրազիլիա
* Գայանա
* Կանադա
* Մեքսիկա
* Ուրուգվայ
* Չիլի

 |
|  |
| Ասիա | 
* Ադրբեջան
* Չինաստան
* Հարավային Կորեա
* Հյուսիսային Կորեա
* Կիպրոս
* Հնդկաստան
* Իրանի Իսլամական Հանրապետություն
* Իսրայել
* Ճապոնիա
* Մալդիվներ
* Կամբոջա
* Ղազախստան
* Լիբանան
* Պակիստան
* Ֆիլիպիններ
* Օման
* Սինգապուր
* Սիրիայի Արաբական Հանրապետություն
* Թուրքիա
* Սաուդյան Արաբիա
* Արաբական Միացյալ Էմիրություններ

 |
|  |
| Եվրոպա | 
* Ալբանիա
* Անդորրա
* Ավստրիա
* Բելառուս
* Բելգիա
* Բոսնիա և Հերցեգովինա
* Բուլղարիա
* Մեծ Բրիտանիա
* Գերմանիա
* Դանիա
* Եվրոպական Միություն
* Էստոնիա
* Իռլանդիա
* Իսպանիա
* Իսլանդիա
* Իտալիա
* Լատվիա
* Լեհաստան
* Լիտվա
* Լիխտենշտայն
* Լյուքսեմբուրգ
* Խորվաթիա
* Կոսովո
* Հունաստան
* Հունգարիա
* Մալթա
* Մակեդոնիայի Հանրապետություն
* Մոլդովա
* Մոնակո
* Նիդերլանդներ
* Նորվեգիա
* Շվեյցարիա
* Չեխիա
* Պորտուգալիա
* Ռումինիա
* Ռուսաստան
* Սան Մարինո
* Սերբիա
* Սլովակիա
* Սլովենիա
* Վատիկան
* Վրաստան
* Ուկրաինա
* Ֆինլանդիա
* Ֆրանսիա

 |
|  |
| Ավստրալիա և Օվկիանիա | 
* Ավստրալիա
* Ֆիջի

 |
|  |
| Էթնիկական խմբեր | 
* Ասորիներ
* Քրդեր
* Հրեաներ

 |
|  |
| Թեմատիկա | 
* Հայաստանի արտաքին գործերի նախարարություն
* Դիվանագիտական ներկայացուցչությունների ցանկ Հայաստանում
* Հայկական Սփյուռք

 |

 |