**Ստոկհոլմի համալսարան** (շվեդ.՝ Stockholms universitet), պետական համալսարան Ստոկհոլմում, որը 1878 թվականին հիմնադրվել է որպես քոլեջ, իսկ 1960 թվականից ունի համալսարանի կարգավիճակ։ Ստոկհոլմի համալսարանն ունի երկու գիտական ոլորտ՝ բնական գիտություններ և հումանիտար / հասարակական գիտություններ։ Համալսարանի չորս տարբեր ֆակուլտետներում՝ իրավագիտություն, հումանիտար գիտություններ, հասարակական գիտություններ և բնական գիտություններ, սովորում են ավելի քան 34000 ուսանող։ Համալսարանը Սկանդինավիայի խոշորագույն համալսարաններից մեկն է։ Համաշխարհային համալսարանների ակադեմիական դասակարգման ցանկում (ARWU) այն համարվում է աշխարհի լավագույն 100 համալսարաններից մեկը։

1960 թվականին Ստոկհոլմի համալսարանին շնորհվել է համալսարանի կարգավիճակ՝ այն դարձնելով Շվեդիայի չորրորդ ամենահին համալսարանը։ Ինչպես Շվեդիայի մյուս պետական համալսարանները, Ստոկհոլմի համալսարանի առաքելությունը հասարակության դասավանդումն ու հետազոտությունն է։

Պատմություն
-----------

Ստոկհոլմի համալսարանի ձևավորման նախաձեռնությունը ստանձնել է Ստոկհոլմի քաղաքային խորհուրդը։ Գործընթացն ավարտվել է 1865 թվականի դեկտեմբերին «մայրաքաղաքում բարձրագույն ուսումնական հաստատություն հիմնելու» հիմնադրամի և կոմիտեի որոշմամբ։ Կոմիտեի կազմում ընդգրկված էին ինը հարգարժան անդամներ և նշանավոր քաղաքացիներ, որոնք իրենց ներդրումն ունեին գիտության և հասարակության զարգացման գործում։

Հաջորդ կարևոր քայլը կատարվեց 1869 թվականի հոկտեմբերին, երբ ստեղծվեց Ստոկհոլմի համալսարանական քոլեջի ասոցիացիան։ Կոմիտեի մի քանի անդամներ դարձան ասոցիացիայի անդամներ` ներառյալ պրոֆեսոր Փեհր Հենրիկ Մալմսթենը։ Ասոցիացիայի առաքելությունն էր Ստոկհոլմում համալսարան հիմնելը։ Ստոկհոլմի համալսարանական քոլեջի հուշագիրն ընդունվել է 1877 թվականի մայիսին, իսկ հաջորդ տարվա աշնանային կիսամյակում սկսեցին փաստացի գործողությունները։

1878 թվականին *Stockholms högskola* համալսարանական քոլեջը սկսեց իր գործունեությունը մի շարք դասախոսություններով, որոնք նվիրված էին բնական գիտություններին, բաց էին հետաքրքրվող քաղաքացիների համար (ավանդույթ, որը մինչ այժմ պահպանում է տարեկան հրապարակայնորեն բաց դասախոսությունները)։ Համալսարանի վաղ պատմության մեջ ուշագրավ է 1889 թվականին Սոֆյա Կովալևսկայայի նշանակումը մաթեմատիկայի ֆակուլտետի ամբիոնի վարիչի պաշտոնում, որից հետո նա դարձավ Եվրոպայում երրորդ կին պրոֆեսոր։ 1904 թվականին քոլեջը պաշտոնական դարձավ աստիճան շնորհող հաստատություն։

Ֆրեդրիկ Բլոմի տունը Experimentalfältet-ում։ Այժմ օգտագործվում է Ստոկհոլմի համալսարանի կենտրոնական կառավարման համար
1960 թվականին քոլեջին շնորհվեց համալսարանի կարգավիճակ, և այն դարձավ Շվեդիայի չորրորդ պետական համալսարանը։ Համալսարանի տարածքները գտնվում էին Ստոկհոլմի կենտրոնում՝ *Observatorielunden*-ում, սակայն ընդունելությունների պատճառով տարածքի պակաս առաջացավ և համալսարանը տեղափոխվեց ավելի մեծ հաստատություն։ 1970 թվականից համալսարանական գործողությունների մեծ մասը կատարվում էր քաղաքի կենտրոնից հյուսիս գտնվող Ֆրեսկատի հիմնական կամպուսում, որը նախկինում օգտագործվում էր Շվեդիայի թագավորական գյուղատնտեսության և անտառաբուծության ակադեմիայի կողմից։

Հայտնի անձինք
-------------

### Ակադեմիկոսներ

* Սվանտե Արենիուս, 1903 թվականի Քիմիայի Նոբելյան մրցանակակիր
* Հանս ֆոն Էյլեր-Խելփին, 1929 թվականի Քիմիայի Նոբելյան մրցանակակիր
* Դյորդ Հևեշի, 1943 թվականի Քիմիայի Նոբելյան մրցանակակիր
* Պաուլ Կրուտցեն, 1995 թվականի Քիմիայի Նոբելյան մրցանակակիր
* Թոմաս Թրանսթրյոմեր, 2011 թվականի Գրականության Նոբելյան մրցանակակիր
* Գուննար Մյուրդալ, տնտեսագետ, սոցիոլոգ և քաղաքական գործիչ։ 1974 թվականին արժանացել է Նոբելյան մրցանակի տնտեսագիտության բնագավառում
* Հանս Բիելենշտեյն, սինոլոգ
* Բերտ Բոլին, օդերևութաբան, Կլիմայի փոփոխության միջկառավարական հանձնաժողովի առաջին նախագահ (IPCC)
* Միման Չժան, հնէաբան
* Սառա Դանիուս, Շվեդական ակադեմիայի անդամ, գրականության պրոֆեսոր
* Հորաս Էնգդահլ, Շվեդական ակադեմիայի նախկին մշտական քարտուղար
* Հարի Ֆլամ, տնտեսագետ, Բիզնես դպրոցի դեկան
* Քրիստեր Ֆուգլեսանգ, տիեզերագնաց։ Առաջին շվեդն ու սկանդինավցին տիեզերքում
* Գունար ֆոն Հեյն, Կենսաքիմիայի և կենսաֆիզիկայի ամբիոնի պրոֆեսոր
* Օսկար Քլեյն, ֆիզիկայի պրոֆեսոր
* Յոհան Ռոքստրոմ, Շրջակա միջավայրի պրոֆեսոր
* Կառլ-Գուստավ Ռոսբի, օդերևութաբան
* Վելտա Ռուկե-Դրավինա (1917–2003), Լատվիայում ծնված շվեդ լեզվաբան, բանահավաք, պրոֆեսոր
* Էբբա Վիթ-Բրաթսրյոմ, գրականության պրոֆեսոր
* Կառլ-Հերման Թիլհագեն, բանահավաք
* Լուկաս Գոթցեն, Մանկապատանեկան ուսումնասիրությունների պրոֆեսոր

Դասակարգում
-----------

Համաշխարհային համալսարանների ակադեմիական դասակարգման 2017 թվականի Շանհայի վարկանիշային խորհրդատվության /Համաշխարհային համալսարանների ակադեմիական դասակարգման կողմից հաստատված ամենամյա հրապարակմամբ Ստոկհոլմի համալսարանը դիտարկվել է որպես աշխարհի 74-րդ լավագույն համալսարան։

The Times Higher Education (THE) Համալսարանական վարկանիշային աղյուսակում 2018 թվականին Ստոկհոլմի համալսարանը դասվել է աշխարհի բարձրագույն համալսարանների ցուցակի 134-րդ տեղում։

QS համաշխարհային համալսարանական վարկանիշային աղյուսակում Ստոկհոլմի համալսարանը 2018 թվականին աշխարհում ընդհանուր առմամբ զբաղեցրել է 200-րդ տեղը։ Առարկայական դասակարգումները հետևյալն էին՝ 107-րդը Արվեստի և հումանիտար գիտությունների, 235-րդը՝ Կենսական գիտությունների և բժշկության, 261-րդը՝ ճարտարագիտության և տեխնոլոգիայի, 150-րդը՝ բնական գիտությունների բնագավառում, 65-րդը՝ սոցիալական գիտությունների և կառավարման ոլորտում։

Ըստ CWTS Leiden վարկանիշի՝ 2014 թվականին Ստոկհոլմի համալսարանը աշխարհի համալսարանների շարքում դասվել է 140-րդ տեղում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑  Our Members / Tier 3
5. ↑
6. ↑
7. 1 2  Public register of government agencies in Sweden
8. ↑   top 200
9. ↑  «Högskolelag (1992:1434)». *www.notisum.se*. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ սեպտեմբերի 21-ին. Վերցված է 2018 թ․ մարտի 31-ին.
10. ↑  Thomasson, Carl-Gustaf, Stockholms högskolas matrikel 1878–1887. Stockholm 1969, sid. 52
11. ↑  Engström, Eric, Stockholms högskolas gynnare. Givare och donatorer under högskolans uppbyggnadsskede. Uppsats, pedagogiska institutionen, Stockholms universitet (årtal?)
12. ↑  Nordisk familjebok, Uggleupplagan 27, Stockholm Nynäs järnväg – Syrsor: Stockholms högskola, 1918
13. ↑  Svensk Uppslagsbok: Stockholms högskola, Baltiska förlaget A.-B. Lund: 1929
14. ↑  «Archived copy». Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ օգոստոսի 15-ին. Վերցված է 2017 թ․ օգոստոսի 26-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ արխիվը պատճենվել է որպես վերնագիր (link)
15. ↑  «World University Rankings». *timeshighereducation.co.uk*. 2018 թ․ օգոստոսի 6. Վերցված է 2018 թ․ օգոստոսի 6-ին.
16. ↑  «Stockholm University Rankings». *topuniversities.com*. Վերցված է 2018 թ․ օգոստոսի 6-ին.
17. ↑  (CWTS), Centre for Science and Technology Studies. «CWTS Leiden Ranking». *CWTS Leiden Ranking*. Վերցված է 2018 թ․ մարտի 31-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Official website of Stockholm University
* Stockholm University

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ստոկհոլմի համալսարան» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 11880971b · GND: 1010717-4 · ISNI: 0000000419369377 · LCCN: n78087627 · Microsoft: 161593684 · NKC: kn20010711424, nlk20040153739 · SUDOC: 026591790 · VIAF: 155867219 · WorldCat VIAF: 155867219 |

 |

 |