**Հանս Հարթվիգ Բեզելեր** (գերմ.՝ Hans Hartwig Beseler, ապրիլի 27, 1850(1850-04-27), Գրայֆսվալդ - դեկտեմբերի 20, 1921(1921-12-20), Բաբելսբերգ, Պոտսդամ, Պրուսիայի ազատ պետություն, Վայմարյան Հանրապետություն), գերմանացի ռազմական գործիչ, հետևազորի գեներալ, Լեհական թագավորության 1915 թվականին Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ գերմանական և ավստրո-հունգարական զորքերի կողմից գրավված տարածքի ռազմական նահանգապետ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է իրավագիտության դոկտորի ընտանիքում։ 1868 թվականին ծառայության է անցել պրուսական բանակում, մասնակցել է 1870-1871 թվականների Ֆրանս-պրուսական պատերազմին։ 1888 թվականին ստացել է մայորի կոչում և պաշտոն գլխավոր շտաբում, 1898-1899 թվականներին եղել է գնդի հրամանատար, 1899 թվականին դարձել է օբերկվարտիրմեյստեր, 1903 թվականին ստացել է գեներալ-լեյտենանտի կոչում և դարձել դիվիզիայի հրամանատար, 1904 թվականին նշանակվել է ինժեներական զորքերի և ամրոցների գլխավոր տեսուչ, 1907 թվականին ստացել է գեներալի կոչում, 1911 թվականին զորացրվել է։

Եղել է պահեստազորի այն գեներալներից մեկը, ով նորից զորակոչվել է ծառայության 1914 թվականին կապված Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկսվելու հետ և բանակում ստացել է կարևոր պաշտոններ, սկզբում ղեկավարելով 3-րդ ռեզերվային կորպուսը։ Ղեկավարել է բելգիական Անտվերպեն քաղաքի պաշարումը, որը գրավել է 1914 թվականի հոկտեմբերի 10-ին։ Այնուհետև եղել է գերմանական բանակի 4-րդ կորպուսի հրամանատարը, որը պարտվել է Իզերի ճակատամարտում։

1915 թվականի գարնանը փոխադրվել է Արևելյան ռազմաճակատ, որտեղ ղեկավարել է 10-րդ բանակի կազմում գտնվող կորպուսը, նույն թվականի օգոստոսի 20-ին նրա գլխավորությամբ զորքերը գրավում են Նովոգեորգիևսկը։ 1915 թվականի օգոստոսի 27-ից մինչև 1918 թվականի նոյեմբերը եղել է Լեհական թագավորության գերմանական ռազմական գեներալ-նահանգապետը` Վարշավա նստավայրով, գերմանական հովանավորության ներքո ցանկացել է ձևավորել լեհական կառավարություն և խորհրդարան, ինչպես նաև գերմանական հսկողության տակ գործող լեհական բանակ։ 1916 թվականի հոկտեմբերի 4-ին դեկրետ է ընդունում 18-ից 45 տարեկան արական սեռի բոլոր լեհերին պարտադիր աշխատանքներում ներգրավելու վերաբերյալ։

Կոմպիենի զինադադարը և Նոյեմբերյան հեղափոխությունը Գերմանիայում վերջ դրեցին Բեզելերի կառավարմանը և Լեհաստանի անկախության հռչակումից հետո գերմանացի գեներալ-նահանգապետը գերմանական զավթիչ զորքերի հետ միասին լքեցին երկիրը։ Հայրենիքում կոշտ քննադատության ենթարկվեց ազգայնականների կողմից, զավթված տարածքներում «լիբերալ» կառավարում իրականացնելու համար, մահացել է երեք տարի անց։

Մատենագիտություն
----------------

* Bogdan Graf von Hutten-Czapski, Sechzig Jahre Politik und Gesellschaft, Volunme 1 - 2, Berlin: Mittler 1936

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  filmportal.de — 2005.
2. 1 2 3 4  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.)
3. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #133571262 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Безелер, Ганс Гартвиг // Nordisk Familjebok(շվեդ.)
* Безелер, Ганс Гартвиг // Neue Deutsche Biographie(գերմ.)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Հանս Հարթվիգ Բեզելեր» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Filmportal · Rodovid |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (12-րդ) · Բրոքհաուս |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 133571262 · ISNI: 0000000109761509 · LCCN: n2016060021 · NLP: a0000001187506 · NUKAT: n2007117632 · SUDOC: 182871630 · VIAF: 57806489 · WorldCat VIAF: 57806489 |

 |

 |