Հիսուսի մանեկՀիմնական ռոտորի միացման մանեկը կամ «Հիսուսի մանեկը» Bell 222U- ից, որը ցույց է տրված ձեռքին չափի հետ համեմատական (ձախից) և տեղադրված է ապահովիչ բույթը (աջից)Խմբագրել Wikidata

|  |  |
| --- | --- |
| Ենթակատեգորիա | օդանավի բաղկացուցիչ, ձախողման կետԽմբագրել Wikidata |
| Կոչվել է ի պատիվ | ՀիսուսԽմբագրել Wikidata |

**Հիսուսի մանեկ (**անգլ.՝ Jesus nut**),** անգլերեն ժարգոնային տերմին, որը վերաբերում է ուղղաթիռի գլխավոր ռոտորը սևեռող մանեկին։ Հարակից ժարգոնային տերմինը՝ **Հիսուսի բույթը** (անգլ.՝ Jesus pin) վերաբերում է ապահովիչ բույթին, որն օգտագործվում է սևեռող մանեկն ամրացնելու համար։ Ընդհանրապես, Հիսուսի մանեկը կամ Հիսուսի բույթը օգտագործում են ցանկացած բաղադրիչի համար, որը ձախողման մեկ կետն է, ինչը հանգեցնում է աղետալի հետևանքների, և միակ բանը, որ մնում է անել, փոխաբերաբար ասած՝ Հիսուսին աղոթելն է, այստեղից էլ ծագել է անվանումը։

Անվան ծագումը
-------------

«Հիսուսի մանեկ» տերմինն ամենայն հավանականությամբ սկսել են օգտագործել ամերիկացի զինվորները Վիետնամում։ Վիետնամի պատերազմը առաջին պատերազմն էր, որտեղ մեծ թվով զինվորներ էին տեղափոխվում ուղղաթիռներով։ Տերմինը կարող է ծագել նաև PBY Catalina երկկենցաղ ինքնաթիռից, որն ուներ *Հիսուսի երկու պտուտակ,* որոնցով ինքնաթիռի թևերը ամրացված էին ֆյուզելաժին։

Եթե Հիսուսի մանեկը խափանվի թռիչքի ժամանակ, ռոտորը կկտրվի ուղղաթիռից, և անձնակազմին կմնա միայն «աղոթել Հիսուսին»։ Մանեկը պետք է ստուգվի թռիչքից առաջ, թեև Հիսուսի մանեկի խափանման իրական օրինակները հազվադեպ են։ Օրինակ, 2000 թվականին Bell 206 B ուղղաթիռիի ռոտորի մանեկը հանվել է վերաներկելու համար և չի վերականգնվել ու ստուգվել փորձնական թռիչքից առաջ։ Ուղղաթիռը վթարի է ենթարկվել թռիչքից տասը րոպե անց, երկու ուղեւորները մահացել են։

Այլ համատեքստեր
---------------

Բոլորովին վերջերս տերմինն ավելի ընդհանուր կիրառություն է գտել ճարտարագիտության մեջ՝ ներառելու ցանկացած առանձին բաղադրիչ, որի ձախողումը կարող է հանգեցնել ամբողջ համակարգի աղետալի ձախողման։

Տերմինի մեկ այլ կիրառություն կարելի է գտնել ժայռամագլցման մեջ, որտեղ այն վերաբերում է ժայռի երթուղու ուղղահայաց հատվածի վրա ամրացված պաշտպանության առաջին «մանեկին»։ Այս կտորը պետք է տեղադրվի այնպես, որ դիմադրի դեպի արտաքին, ինչպես նաև դեպի ներքև ձգմանը։ Բացի այդ` Հիսուսի մանեկը կանխում է անկման գործոնի հավանականությունը ապահովության խարիսխի վրա։

Գրականության մեջ «Հիսուսի մանեկ» տերմինը տարածում է գտել Ռոբերտ Մեյսոնի «Վախկոտ և ռազմատենչ» (անգլ.՝ Chickenhawk) գրքի միջոցով, որը պատմում է Վիետնամի պատերազմում օդաչուի իր փորձառությունների մասին։

Նշումներ
--------

1. ↑  Հիսուսի մանեկի խափանումը միակ տարբերակը չէ, որով գլխավոր ռոտորը կարող է անջատվել ուղղաթիռից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Main Rotor Installation diagram». *Huey Helicopters UK*. Վերցված է 2020 թ․ ապրիլի 28-ին.
2. ↑  Rottman, Gordon L. (2020). *Grunt Slang in Vietnam: Words of the War*. Open Road Media. ISBN 9781504061704. «**Jesus nut**  The geared rotor retaining nut securing a helicopter blade system to the drive shaft. Aka 'Jesus pin.' One has faith the nut/pin will stay on and not crash, screaming, 'Oh, Jesus!'»
3. ↑  Joiner, Stephen (2019 թ․ ապրիլ). «Legends of an Ocean-Crossing Seaplane». *Air & Space*. Smithsonian Institution. Վերցված է 2020 թ․ ապրիլի 28-ին.
4. ↑  Levy, Milton; Buckley, Paul; Beatty, John; Brown, Richard; Huie, Robert; Bhansali, Kirt B. (1992 թ․ հունիս). Failure Analysis of the Main Rotor Retention Nut from the AH-64 Helicopter, MTL TR 92-39 (PDF) (Report). U.S. Army Materials Technology Laboratory. Արխիվացված (PDF) օրիգինալից 2020 թ․ հունիսի 2-ին. Վերցված է 2020 թ․ ապրիլի 28-ին. «The main rotor retention nut is a flight-critical component that secures the main rotor hub and blade assemblies to the static mast.»
5. ↑  Aviation Investigation Report A00Q0046 (Report). Transportation Safety Board of Canada. 2001 թ․ դեկտեմբերի 18. Վերցված է 2020 թ․ ապրիլի 28-ին.
6. ↑  Aviation Safety Maintainer 1/2002: Fatigue and Complacency - A Potentially Sorrowful Mixture (Report). Transport Canada. 2002. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ մայիսի 17-ին.
7. ↑  
Coley, David (2013). *High - Advanced Multi Pitch Climbing*. Akreative. էջեր Section 408 of 5150.
8. ↑  Long, John; Gaines, Bob (2006). *Climbing Anchors* (2nd ed.). London: Falcon Press. ISBN 0-7627-2326-2.
9. ↑  Robert Mason (2005 թ․ մարտի 29). *Chickenhawk*. Penguin Publishing Group. էջ 84. ISBN 978-1-101-17515-6.