**Անդրոմեդա** (հոլ.՝ Andromeda aan de rots geketend), հոլանդական գեղանկարչության Ոսկե դարաշրջանի կտավ՝ նկարված Ռեմբրանդի կողմից։ Կտավը հիմա գտնվում է Մաուրիտշուիս քաղաքում։ Անդրոմեդան Ռեմբրանդի գեղանկարչության պատմության մեջ դիցաբանական կերպար պատկերող առաջին նկարն է։ Սյուժեն վերցված է Օվիդիոսի Մետամորֆոզներ պատմությունից։

Դիցաբանություն
--------------

Մետամորֆոզ աշխատության մեջ Անդրոմեդան Եթովպիայի թագավոր՝ Կեֆեյի և թագուհի Կասիոպեայի դուստրն է։ Կասիոպեյան պարծենում է իր գեղեցկությամբ՝ պնդելով, որ նա ավելի գեղեցիկ է, քան Յունոնան՝ աստվածների և հավերժահարսերի թագուհին։ Կասիոպեայի պնդումներից վիրավորված՝ Նեպտունը ծովային հրեշին ուղարկում է Եթովպիայի ափեր։ Նեպտունը կարող էր հանդարտվել միայն թագավորի գեղեցիկ դստերը՝ Անդրոմեդային ծովային հրեշին զոհաբերելուց հետո։ Կտավում Անդրոմեդան պատկերված է մերկ, շղյթայված, ափամերձ ժայռերի մոտ ծովային հրեշին սպասելիս։ Պերսևսն անցնելով նկատում է գեղեցիկ աղջկան։ Նա ծնողներին առաջարկում է՝ փրկել աղջկան, եթե թույլ տան նրա հետ ամուսնանալ։ Թագավորն ու թագուհին համաձայնվում են, և Անդրոմեդան փրկվում է։

Կույսը վտանգի մեջ
-----------------

Կտավում պատկերված է փորձանքի մեջ գտնվող աղջկա դասական օրինակ, երբ մի գեղեցիկ երիտասարդ կին հայտնվում է վտանգավոր իրավիճակում, որը սովորաբար կապված է հրեշի հետ կամ գերի է ընկնում։ Կույսին կարող է փրկել միայն հերոսը, որի հետ սովորաբար ամուսնանում են։ Նկարում Անդրոմեդայի դեմքն ունի տխուր արտահայտություն, քանի որ նա ամբողջովին կապկպված է և չի կարողանում շարժվել։ Այս նկարում Պերսևսը չի հայտնվում, բայց նմանատիպ աշխատանքներում տեսանելի է հերոսական և նրբագեղ լույսի ներքո պատկերված Պերսևսը, որը ներկայացվում է տաք գույներով և հերոսական կեցվածքներով։

Գեղեցկության պատկերում
----------------------

Տիցիանի նման շատ նկարիչներ, պատկերել են այս պատմությունը՝ մեկ կոմպոզիցիայում ցուցադրելով Անդրոմեդային, նրա փրկիչ՝ Պերսևսին և ծովային հրեշին։ Մետամորֆոզում նկարագրված նրա գեղեցկությունը ներկայացված է մի քանի այլ աշխատանքներում, իսկ Պերսևսը՝ որպես նրա փրկարար։ Այս աշխատանքում Ռեմբրանդը շեղվելով դասական պայմանականություններից, Անդրոմեդայի կերպարը ներկայացրել է ոչ թե հմայիչ գեղեցկուհու, այլ վախեցած աղջիկա տեսքով։ Կտավում այլ կերպարներ չկան, բայց աղջկա հալածված հայացքը լարվածություն է ստեղծում պատմվածքի մեջ։

Կտավը Ռեմբրանդի՝ իդեալականացված գեղեցկությունը մերժելու օրինակ է։ Ռեմբրանդը չէր հավատում, որ իսկական գեղեցկություն գոյություն ունի և կանանց նկարում էր այնպես, ինչպես տեսնում էր նրանց՝ բնական, ոչ կատարյալ։

Ռեմբրանդը՝ «Դիանան իր հավերժահարսերով լողանում է Ակտեոնի և Կալիստոյի հետ», «Դանայա» դիցաբանական կտավներում, աղջիկներին պատկերել է մերկ։

Պատկերասրահ
-----------

* Պերսևս և ԱնդրոմեդանՋորջո Վազարի (1570)Պերսևս և Անդրոմեդան  
Ջորջո Վազարի (1570)
* Պերսևս և ԱնդրոմեդաՋուզեպե Սեզարի (1568-1640)Պերսևս և Անդրոմեդա  
Ջուզեպե Սեզարի (1568-1640)
* Պերսևս և ԱնդրոմեդաՅոախիմ Այթեվալ, ԼուվրՊերսևս և Անդրոմեդա  
Յոախիմ Այթեվալ, Լուվր
* Պերսևսը ազատում է ԱնդրոմեդայինՌուբենսՊերսևսը ազատում է Անդրոմեդային  
Ռուբենս
* Պերսևս և ԱնդրոմեդաԷժեն ԴելակրուաՊերսևս և Անդրոմեդա  
Էժեն Դելակրուա
* Անդրոմեդան շղթայված է ժայռի վրա՝ հավերժահարսերի կողմիցԹեոդոր Շասերիոտ (1840)Անդրոմեդան շղթայված է ժայռի վրա՝ հավերժահարսերի կողմից  
Թեոդոր Շասերիոտ (1840)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. 1 2
3. ↑
4. ↑  Ovid; Frazer, James George. *Fastorum libri sex*. Cambridge: Cambridge University Press. էջեր 177–246. ISBN 978-1-316-18027-3.
5. ↑  Cast, David (2003). «Clark, Kenneth (MacKenzie), Lord Clark of Saltwood». Oxford University Press. `{{cite journal}}`: Cite journal requires `|journal=` (օգնություն)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պուբլիուս Օվիդիուս Նասո, Translated by A.D. Melville, *Metamorphoses*, Oxford University Press, 1998.
* Clark, Kenneth, *Rembrandt and the Italian Renaissance.*, New York University Press, 1966

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Անդրոմեդա (նկար, Ռեմբրանդ)» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDimages |

 |