**Սակիչի Տոյոդ** ճապոնացի ձեռնարկատեր, գյուտարար և արդյունաբերող։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1867 թվականի փետրվարի 14-ին ատաղձագործի ընտանիքում։ 1878 թվականին ավարտել է տարրական դպրոցը։

Նա ընդգծել է, որ իր փիլիսոփայության կայացման վրա մեծապես ազդել է Սեմյուել Սմայլսի «Օգնիր ինքդ քեզ» գիրքը (1859)։

1890 թվականին ամեն օր մասնակցել է Տոկիոյում անցկացվող երկշաբաթյա 3-րդ ազգային արդյունաբերական ցուցահանդեսին և նույն թվականին ստացել վկայագիր։

1894 թվականի հունիսի 11-ին ծնվել է ավագ որդին՝ Կիիչիրոն։

1910 թվականին այցելել է Միացյալ Նահանգներ և Եվրոպա։

1929 թվականին վաճառել է բրիտանական «Platt Brothers & Co» ընկերության ավտոմատ ջուլհակի հաստոցի արտոնագիրը, իսկ ստացված գումարը Կիիտիրոն ներդրել է մարդատար մեքենայի ստեղծման գործում։

Մահացել է 1930 թվականի հոկտեմբերի 30-ին թոքաբորբից։

Հիշատակ
-------

Հիմնադրի պատվին իր անվանումն է ստացել «Toyota Motor Corporation» ավտոմոբիլային ընկերությունը։

1988 թվականի հոկտեմբերի 30-ին նրա վերականգնված հայրենի տանը բացվել է հուշահամալիր։

1967 թվականին ներկայացված «Toyota Century»-ի բարձր մակարդակի սրահը՝ Սակիչի Տոյոդայի ծննդյան 100-ամյա հոբելյանի կապակցությամբ ստացել է նրա անունը։

Հիմնական գաղափարներ
-------------------

1896 թվականին Ճապոնիայում ստեղծել է իր սեփական էլեկտրասնուցմամբ առաջին ջուլհակը՝ «Տոյոդա էլեկտրական ջուլհակ» անվամբ։

1897 թվականին գործընկերությունում հիմնել է «Otsukawa» տեքստիլ ֆաբրիկան, որտեղ աշխատել են էլեկտրական ջուլհակները։

1910 թվականին հիմնադրել է «Toyota automatic cloth factory» մահուդի գործարանը։

1918 թվականին Շանհայում հիմնադրել է «Toyoda Boshoku Co.», իսկ 1921 թվականին՝ «Toyoda Boshoku Sho» կազմակերպությունները։

1924 թվականին հայտնագործել է աշխարհում առաջին ավտոմատ ջուլհակի հաստոցը, որտեղ մաքոքների փոխարինումը կատարվել է առանց հաստոցի աշխատանքը դադարեցնելու։

1926 թվականին հիմնադրել է «Toyoda Automatic Loom Works» ընկերությունը։

Ձևակերպել է ձիդոկայի սկզբունքը (ինքնավարություն, ավտոմատ կերպով դադարում է խնդիրներ առաջանալու դեպքում), որը ներառված է Տոյոտայի արտադրական համակարգի մեջ, եթե թելը կտրվում է մեխանիկական հյուսվածքային մեքենայի վրա, հաստոցը պետք է անմիջապես կանգ առնի, որպեսզի օպերատորը ժամանակ և ջանքեր չկորցնի խոտանված գործվածքների արտադրության համար։

Մրցանակներ
----------

Ականավոր վաստակի համար արժանացել է մի շարք մրցանակների.

* 1912 թվական՝ կապույտ ժապավենով Պատվո մեդալ,
* 1924 թվական՝ կապույտ ժապավենով Պատվո երկրորդ մեդալ,
* 1926 թվական՝ կայսերական գյուտարարների ասոցիացիայի հուշամեդալ,
* 1927 թվական՝ Սուրբ գանձի երրորդ աստիճանի շքանշան։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. 1 2 3  *Мемориальный музей промышленности и технологии* Хронология жизни Сакити Тоёда.
3. ↑  Происхождение имен автомобилей на странице Toyota
4. ↑  *Mass W. Robertson A.* From Textiles to Automobiles: Mechanical and Organizational Innovation in the Toyoda Enterprises, 1895-1933 // *BUSINESS AND ECONOMIC HISTORY*. — 1996. — Т. 25. — № 2. — С. 2.
5. ↑  *Лайкер Дж.* Дао Toyota: 14 принципов менеджмента ведущей компании мира. — М.: Альпина Бизнес Букс, 2005. — С. 48-49. — ISBN 5-9614-0124-3
6. ↑  *Оно Т.* Производственная система Тойоты. Уходя от массового производства. — М.: Институт комплексных стратегических исследований, 2008. — С. 128. — ISBN 978-5-902677-04-1


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Notable Names Database |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000055625287 · LCCN: n85382727 · NDL: 00626444 · NKC: xx0058681 · VIAF: 67931629 · WorldCat VIAF: 67931629 |

 |