**«Պալեն մենակ է աշխարհում»** (դան․՝ Palle alene i Verden), դանիացի գրող Ենս Սիգսգորդի (դան․՝ Jens Sigsgaard) նկարազարդ մանկական գիրքը, որ լույս է տեսել 1942 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Առնե Ունգերմանի նկարազարդումներով։ Հեքիաթը պատմում է Պալե անունով տղայի մասին, որը հայտնաբերում է, որ մնացել է բոլորովին մենակ։ Այն արժանացել է մեծ ճանաչման և թարգմանվել բազմաթիվ լեզուներով։ Ստեղծագործության հիման վրա նկարահանվել են մուլտֆիլմեր, ինչպես նաև կարճամետրաժ ֆիլմ, որ արժանացել է Կաննի կինոփառատոնի մրցանակի 1949 թվականին և ընդգրկվել Դանիական մշակութային կանոնում։

Սյուժե
------

Մի անգամ Պալեն, որ փոքրիկ տղա է, առավոտյան արթնանում է և տեսնում, որ հայրն ու մայրը տանը չեն։ Նա դուրս է գալիս փողոց, բայց այնտեղ էլ ոչ ոք չկա։ Պալեն շրջում է քաղաքում, մտնում տարբեր խանութներ. նա կարող է վերցնել այն ամենը, ինչ կցանկանա, որովհետև աշխարհում իրենից բացի ոչ ոք չի մնացել։ Պալեն շարժման մեջ է դնում տրամվայը, սակայն չի կարողանում արգելակել, և այն բախվում է մեկ այլ տրամվայի։ Բանկում նա վերցնում է մի պարկ փող, բայց հետո թափում է այն, որովհետև ինքը կարիք չունի գնելու ինչ-որ բան։ Նա միայնակ խաղում է խաղահրապարակում, ինքն է պատրաստում իր ուտելիքը, բայց զգում է, որ կարոտել է ծնողներին ու ընկերներին։

Վերջապես Պալեն նստում է ինքնաթիռ ու թռչում տիեզերք։ Այնտեղ ինքնաթիռը բախվում է լուսնի հետ, Պալեն ընկնում է ներքև... ու արթնանում։ Նա իր երազի մասին պատմում է մորը և ուրախությամբ վազում բակում խաղալու երեխաների հետ։

Թարգմանություններ
-----------------

Պալեի մասին պատմող գիրքն արդեն 1940-ական թվականներին թարգմանվել է եվրոպական մի քանի լեզուներով։ Այն թարգմանվել է անգերեն (*Paul is alone in the world*), գերմաներեն (*Paul allein auf der Welt*), հոլանդերեն (*Paultjie Alleen in die Wêreld*), իսլանդերեն (*Palli var einn í heiminum*), շվեդերեն (*Palle är ensam i världen*), նորվեգերեն (*Lasse alene i verden*), ֆիններեն (*Ypö yksin maailmassa*), հունգարերեն (*Palkó egyedül*), իտալերեն (*Paolo solo al mondo*), պորտուգալերեն (*Paulinho sòzinho no mundo*), լատվիերեն (*Palle viens pats pasaulē*), խորվաթերեն (*Pale sam na svijetu*), չեխերեն (*Míta sám na svete*), ռուսերեն (*Палле один на свете*) և այլ լեզուներով։

Էկրանավորումներ
---------------

1949 թվականին գրքի հիման վրա նկարահանվել է դանիական սև-սպիտակ համանուն ֆիլմը, որը արժանացել է մրցանակի Կաննի կինոփառատոնում որպես լավագույն կարճամետրաժ ֆիլմ։

1958 թվականին Խորհրդային Միությունում թողարկվել է գրքի հիման վրա ստեղծված դիաֆիլմ այլ նկարներով (նկարիչ՝ Ա. Մակարով)։

1958 թվականին «Տալլինֆիլմ» ստուդիայում Պալեի մասին գրքի հիման վրա նկարահանվել է «Փոքրիկ Պետերի երազը» (ռեժիսոր՝ Էլբերտ Տուգանով)։ Այն եղել է էստոնական առաջին մուլտֆիլմը։ 2013 թվականին մուլըֆիլմը ցուցադրվել է Մոսկվայի 35-րդ միջազգային կինոփառատոնում՝ «Ի՞նչ գիտեք դուք էստոնական անիմացիայի մասին» հետահայաց ցուցադրության շրջանակներում։

1981 թվականին գրքի հիման վրա նկարահանվել է համանուն տիկնիկային մուլտֆիլմը (ռեժիսորներ՝ Մայա Բուզինովա, Իոսիֆ Դոուկշա), որի սյուժեն տարբերություններ ունի գրքից։ Այսպես, Պալեն երազում լինում է կրկեսում, որտեղ գտնում է լքված թավշե խաղալիք, իսկ վերջում տիեզերք թռչելու տեսարանը չկա։

Գրքի հիման վրա ներկայացում է բեմադրվել Լատվիական տիկնիկային թատրոնում։

Տես նաև
-------

* «Անհնազանդության տոն» – խորհրդային գրող Սերգեյ Միխալկովի հեքիաթ-վիպակը, որում բոլոր երեխաները մնում են մենակ, երբ մեծահասակները կորցնում են համբերությունը նրանց անհնազանդության պատճառով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Сигсгорд Иенс. Палле один на свете. / Пер. с датск. В. Островского и Ю. Яхниной. Рис. Арне Унгерманна. М.: Детгиз 1957.
2. ↑  Palle alene i verden
3. ↑  Детский кинозал Диафильм Палле один на свете — YouTube
4. ↑  Российская анимация в буквах и фигурах | Фильмы | ╚СОН МАЛЕНЬКОГО ПЕЭТЕРА╩
5. ↑  "Сон маленького Пеэтера :: Каталог фильмов :: Московский Международный кинофестиваль". Արխիվացված է the original 2014 թ․ մարտի 3-ին. Retrieved 2014 թ․ մարտի 3. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
6. ↑  Российская анимация в буквах и фигурах | Фильмы | ╚ПАЛЛЕ ОДИН НА СВЕТЕ╩
7. ↑  "Спектакль Palle viens pats pasaulē | Латвийский кукольный театр". Արխիվացված է the original 2014 թ․ մարտի 3-ին. Retrieved 2019 թ․ հունիսի 2. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
8. ↑  «Palle viens pats pasaulē» Latvijas Leļļu teātris — YouTube

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պալեի մասին գրքի հրատարակություններ տարբեր լեզուներով
* Книга про Палле на iTunes
* Диафильм про Палле (1973) на сайте РГДБ