**Ջոն Քենեդիի անմար կրակ** (անգլ.՝ John F. Kennedy Eternal Flame), հուշահամալիր, նվիրված ԱՄՆ-ի 35-րդ նախագահ Ջոն Ֆիցջերալդ Քենեդիին, Արլինգտոնի ազգային գերեզմանատանը։ Հուշարձանը ստեղծել է ամերիկացի քանդակագործ Ջոն Ուորնիքի կողմից, ով Քենեդիի ընկերն էր, նրանք միասն սովորել էին Սթենֆորդի համալսարանում։ Այցելությունների համար համալիրը բացվել է 1967 թվականի մարտի 15-ին։ 

Ջոն Քենեդիի անմար կրակը

Պատմություն
-----------

Ջոն Քենեդին սպանվել է 1963 թվականի նոյեմբերի 22-ին։ Նախագահի կինը` Ժաքլին Քենեդին խնդրել է ամուսնու գերեզմանի վրա Անմար կրակ տեղադրել։ Նախագահի հուղարկավորությունը կատարվել է նոյեմբերի 25-ին, և այդ կարճ ժամանակահատվածում կազմակերպիչները կարողացել են կրակի տեսքով հուշարձան տեղադրել. պրոպան գազը մուտք էր գործում գերեզմանից երկու հարյուր յարդ հեռավորության վրա գտնվող սարքից։ Ժաքլին Քենեդին և նրա եղբայրները վառեցին այդ Անմար կրակը։

Նոյեմբեի 26-ի երեկոյան թաղման վայրը ցանկապատել էին ցածր փայտե ցանկապատով, ավելի մեծ մակերեսով, քանի որ Ժաքլին Քենեդին որոշել էր ամուսնու մոտ թաղել իր երկու մահացած երեխաներին` Արաբել Քենեդիին և Պատրիկ Բուվե Քենեդիին։ Երեխաների աճյունով երկու զարդատուփերը հոր կողքին թաղվել են 1963 թվականի դեկտեմբերի 5-ին, երկու տարբեր շիրմաքարերի` սպիտակ քարի և սպիտակ խաչի տեսքով։

1963 թվականի նոյեմբերի 28-ին նախագահի գերեզման են այցելել Ժաքլին Քենեդին, Ռոբերտ Քենեդին և ճարտարապետ Ջոն Ուորնիկը` հուշահամալիրի մշտական տեսքը որոշելու նպատակով։ Նախագիծը հանձնվել էր Ուորլիկին, որը նա պետք է ներկայացներ ԱՄՆ-ի կերպարվեստի հանձնաժողովին։ Ի սկզբանե մտավախություն կար, որ Անմար կրակը չի թույլատրվի գերեզմանատանը, բայց ԱՄՆ-ի կառավարությունը թույլատրել է և պաշտոնապես 3 ակր տարածք տրամադրել Ջոն Քենեդիի հուշահամալիրի համար։

Ուորնիկը բազմաթիվ ճարտարապետների, քանդակագործների, նկարիչնեևրի, լանդժաֆտային դիզայներների և կրոնական փորձագետների հետ համատեղ մեծ և քրտնաջան աշխատանք են իրականացրել հուշահամալիրի նախագծման ժամանակ, որը իրականացվել է գաղտնիության բարձր ռեժիմում։ 1964 թվականի ապրիլի 6-ին Ուորնիկը տիկին Քենեդիին է ուղարկել 76 էջանոց հուշագիր, որտեղ շարադրել է հուշահամալիրի կոնցեպցիան։ Վերջնական տարբերակը ներկայացվել է հրապարակայնորեն` 1964 թվականի նոյեմբերի 13-ին, Վաշինգթոնի Արվեստի ազգային թանգարանում։

Այն ընտրվել է Քենեդիի ընտանիքի անդամների կողմից ինչպես նաև այս գոծընթացում ներգրավված շատ բարձրաստիճան անձանց և կազմակերպությունների կողմից։ Ծրագրվել էր հուշահամալիրի ստեղծման աշխատանքները սկսել 1965 թվականի աշնանը և ավարտել 1966 թվականի աշնանը։ Նախագծի ընդհանուր նախահաշվային արժեքը գնահատվել էր 2 միլիոն դոլար։

Քենեդիի ընտանիքը առաջարկել է վճարել ամբողջ արժեքը, սակայն ԱՄՆ-ի կառավարությունը նրանց առաջարկել է վճարել միայն 200-300 հազար դոլար, ստանձնելով մնացած ծախսը։ 1966 թվականի հոկտեմբերի կեսերին նախագծի որոշ փոփոխությունների և շինարարական նյութերի ուշացման պատճառով հուշահամալիրի բացումը տեղափոխվել է 1967 թվականի սկիզբ։

Ջոն Քենեդու նոր գերեզմանի օծումը կարդինալ Ռիչարդ Կուշինգի ղեկավարությամբ տեղի է ունեցել 1967 թվականի մարտի 15-ին, ժամը` 07:00-ին, հորդարատ անձրևի տակ։ Արարողությանը, որը տևել է 20 րոպե մասնակցել են ԱՄՆ-ի նախագահ Լինդոն Ջոնսոնը, տիկին Քենեդին և Քենեդիի ընտանիքի անդամները։ Հուշահամալիրի վերջնական նախագծի արժեքը կազմել է 2,2 միլիոն դոլար։

Արվեստում
---------

1964 թվականին, Ջոն Քենեդիի սպանության տարելիցին, ԱՄՆ-ում թողարկել է նամականիշ` Անմար կրակի պատկերով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  JFK Eternal Flame, Washington Archived 2014-12-21 at the Wayback Machine. (անգլ.)
2. ↑  John Carl Warnecke dies at 91, designed Kennedy gravesite (անգլ.)
3. ↑  Levy, «Kennedy’s Body Moved to Final Grave», *Washington Post,* March 16, 1967. (անգլ.)
4. ↑  Hilty, *Robert Kennedy: Brother Protector* 2000, p. 484. (անգլ.)
5. ↑  Bzdek, *The Kennedy Legacy: Jack, Bobby and Ted and a Family Dream Fulfilled,* 2009, p. 111. (անգլ.)
6. ↑  52 года назад в Далласе был убит Джон Кеннеди
7. ↑  Pottker, *Janet and Jackie: The Story of a Mother and Her Daughter, Jacqueline Kennedy Onassis* 2001, p. 229—231. (անգլ.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* John F. Kennedy Fast Facts: Grave in Arlington National Cemetery (անգլ.)
* Keeping JFK’s eternal flame burning at Arlington National Cemetery (անգլ.)
* John F. Kennedy Eternal Flame scheduled for upgrades Archived 2015-01-28 at the Wayback Machine. (անգլ.)
* 45 лет со дня убийства Кеннеди