**Գրեմ Փոլ** (անգլ.՝ Graham Poll; հուլիսի 29, 1963(1963-07-29), Հիթչին, Նորթ Հարթֆորդշիր, Հարթֆորշիր, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), անգլիական ֆուտբոլի մրցավար: Նրա մրցավարական կարիերան տևել է 26 տարի, այդ տարիներին ունեցել է 1544 հանդիպում: Գրեմ Փոլը համարվում է անգլիացի նշանավոր ֆուտբոլային մրցավարներից մեկը, որին վստահում էին դատել բարձր մակարդակի հանդիպումները: Նրա վերջին հանդիպումը ֆուտբոլային լիգայի առաջնության փլեյ-օֆֆ փուլի խաղն էր «Դերբի Քաունթի» և «Վեստ Բրոմվիչ Ալբիոն» խաղում 2007 թվականի մայիսի 28-ին:

Փոլը բազմաթիվ հանդիպումներ է սպասարկել Եվրոպայի և աշխարհի առաջնություններում, Անգլիայի առաջնությունում, Անգլիայի Գավաթում և ՈՒԵՖԱ-ի Չեմպիոնների լիգայում: Միջազգային մրցաշարերի եզրափակիչները դատելը նա դադարեցրել Է 2006 թվականի աշխարհի գավաթի խաղարկությունից հեռացվելուց հետո՝ Խորվաթիայի և Ավստրալիայի հավաքականների խաղում անբավարար աշխատանքի համար:

Դատավորի կարիերա
----------------

### Կարիերայի սկիզբ

Գրեմ Փոլը սկսել է աշխատել որպես մրցավար 1980 թվականին Իստմիայի ֆուտբոլային լիգայում, 1986 թվականին դարձել է մրցավարի օգնական ֆուտբոլային լիգայի խաղերում, 1991 թվականից՝ Անգլիայի ֆուտբոլային լիգայի մրցավար, 1993 թվականից՝ Անգլիայի Պրեմիեր լիգայի մրցավար: 1996 թվականից դարձել է ՖԻՖԱ-ի մրցավար: Միջազգային մակարդակում Փոլը դատում էր 2000 և 2004 թվականների Եվրոպայի առաջնությունների և 2002 ու 2006 թվականների աշխարհի առաջնությունների եզրափակիչ մասի հանդիպումները, ինչպես նաև դատում էր 2005 թվականի ՈՒԵՖԱ-ի գավաթի եզրափակիչը:

### 2000 թվական

Եվրոպայի առաջնություններում Փոլն իր նորամուտը նշեց որպես խմբային փուլի երկու խաղերի մրցավար՝ Ֆրանսիա-Չեխիա և Նորվեգիա-Սլովենիա: Նույն թվականին ապրիլի 21-ին, նույնիսկ Եվրոպայի առաջնության մեկնարկից առաջ, նա դարձավ սկանդալի մասնակից. «Լիվերպուլի» և «Էվերթոնի» միջև «Մերսիսայդյան դերբի»-ի ժամանակ 0: 0 հաշվի ժամանակ «կարմիրների» դարպասապահը գնդակն ուղարկեց Դոն Հաթչինսոնի մեջքին, որի ռիկոշետով արկը դիպավ դարպասին, սակայն Փոլը չհաշվեց այդ գոլը՝ հայտարարելով, որ դրանից առաջ սուլիչ է տվել երկրորդ խաղակեսի ավարտի մասին: Հեռուստահեռարձակման կրկնությունը ցույց է տվել, որ Փոլը սուլել է գոլից հետո, և միայն 2007 թվականի մայիսին Փոլն ընդունել է իր սխալը:

### Աշխարհի առաջնություն 2002

Ռուս երկրպագուներին Գրեհեմ Փոլը հայտնի է ոչ միայն 2005 թվականի ՈՒԵՖԱ-ի գավաթի խաղարկության եզրափակչում իր աշխատանքով, այլև Սլովենիայի և Ռուսաստանի միջև 2002 թվականի աշխարհի առաջնության որակավորման փուլի խաղի մրցավարությամբ. 2001 թվականի սեպտեմբերի 1-ին խաղի վերջին րոպեներին Փոլը 11 մետրանոց նշանակեց Ռուսաստանի հավաքականի դարպասին՝ այդպես էլ չբացատրելով պատճառը (Eurosport հեռուստաալիքի տեսաերիզը նույնպես ոչինչ ցույց չտվեց): Սլովենիայի հավաքականը հաղթեց 2:1 հաշվով, իսկ Ռուսաստանի հավաքականի մարզիչ Օլեգ Ռոմանցևը Փոլին մեղադրել է դավադրության մեջ. նա, իբր, մրցավարական սենյակում շփվել է սլովենացիների մարզիչ Սրեչկո Կատանցի հետ ընդմիջմանը: 2002 թվականի մայիսի 30-ին ռուսական լրատվամիջոցներին տված հարցազրույցում Փոլը հրաժարվել է մեկնաբանել իր որոշումները՝ վկայակոչելով ՖԻՖԱ-ի մրցավարական կոմիտեի արգելքը՝ քննարկելու որակավորման խաղերի մանրամասները, սակայն ակնարկել է, որ իր գործողությունները դիտավորյալ բնույթ չեն կրել: 2009 թվականին Փոլն ընդունել է իր սխալը՝ նրա խոսքով՝ ինքը ենթադրել է, որ Վյաչեսլավ Դաևի կողմից խախտում է կատարվել Միլան Օստերցի դեմ, ով ինքն է զարմացել 11-մետրանոց նշանակելուց, սակայն տեսանյութի կրկնության ժամանակ խախտման փաստը ի վերջո չի հաստատվել:

Փոլը նշանակվել էր դատելու 2002 թվականի աշխարհի առաջնության եզրափակիչ փուլի հանդիպումները. մրցաշարի նախօրեին նա բնակվում էր Չիբա քաղաքի հյուրանոցում, որը նախատեսված էր հատուկ մրցավարների համար: Աշխարհի առաջնության եզրափակիչ հատվածում Փոլը երկու խաղ է դատում. առաջինը հունիսի 8-ին կայացած Իտալիա-Խորվաթիա հանդիպումն էր, որի ընթացքում Փոլը ցույց տվեց երկու դեղին քարտ, երկու անգամ չեղյալ հայտարարեց գոլերը և ընդհանուր առմամբ արձանագրեց կանոնների 42 խախտում: 1/8 եզրափակչի Թուրքիա-Ճապոնիա խաղում նա պահեստային մրցավար էր իտալացի Պիեռլուիջի Քոլինի օրոք:

### Աշխարհի առաջնություն 2006

Փոլը միակ անգլիացի մրցավարն էր Գերմանիայում կայացած աշխարհի առաջնությունում. առաջին խաղը նա մրցեց Հարավային Կորեայի և Տոգոյի թիմերի միջև՝ հեռացնելով տոգոլացի Ժան-Պոլ Աբալոյին և ցույց տալով նրան երկու դեղին քարտ (կորեացիները հաղթեցին 2:1 հաշվով): Փոլի մասնակցությամբ երկրորդ հանդիպումը Սաուդյան Արաբիա- Ուկրաինա էր, որում ուկրաինացիները հաղթեցին 4:0 հաշվով, իսկ Փոլը երեքական քարտ ցույց տվեց երկու հավաքականներին: Երրորդ խաղը Փոլի համար վերջինն էր աշխարհի առաջնությունում. Խորվաթիա-Ավստրալիա խաղում Փոլը կարողացավ խորվաթ Յոսիպ Շիմունիչին ցույց տալ միանգամից երեք դեղին քարտ՝ մոռանալով երկրորդից հետո հեռացնել խաղացողին խաղադաշտից և միայն երրորդից հետո հեռացրեց նրան:

Վարկածներն այն մասին, թե ում հետ է շփոթել Փոլ Շիմունիչը, տարբերվում են Փոլի տարբեր հարցազրույցներում: Ըստ մի վարկածի՝ նա նախազգուշացումներից մեկից հետո նոթատետրում գրել է պատժված Շիմունիչի ազգանվան «Šim.» հապավումը, բայց սխալմամբ որոշել է, որ նախազգուշացումը ցույց է տրվել նմանատիպ ազգանունով մեկ այլ խորվաթին՝ Դարիո Շիմիչին, որը մի քանի րոպե առաջ հեռացվել էր Կյուելի վրա կոպիտ խախտումից հետո: Իրականում նրա վրա խախտում է կատարել Սրնան, որն իր հերթին գտնվել է Շիմիչի կողքին, սակայն վերջինս ոչ մի կտրուկ շարժում չի կատարել Կյուելի ուղղությամբ: Մեկ այլ վարկածի համաձայն՝ Շիմունիչի ավստրալական առոգանության պատճառով, որը որոշ ժամանակ ապրել է Ավստրալիայում, Փոլը սխալմամբ որոշել է, որ խախտել է ավստրալացին. նա գրել է կանոնները խախտած Շիմունիչի 3-րդ համարը, սակայն նախազգուշացում է գրել ոչ թե նրան, այլ այդ համարի տակ խաղացող Քրեյգ Մուրին:

Ոչ-ոքի՝ 2:2 հաշվով ավարտված խաղի արդյունքում Ավստրալիան դուրս եկավ հաջորդ փուլ: Խաղից հետո Ավստրալիայի հավաքականի դարպասապահ Մարկ Շվարցերը հեգնանքով բղավել է Փոլի հասցեին, որ հունիսի 26-ին՝ ավստրալացիների համար աշխարհի առաջնության հաջորդ խաղի օրը (1/8 եզրափակիչի՝ Իտալիայի դեմ հանդիպումը), արդեն կորակազրկեն և տուն կուղարկեն: Այնուամենայնիվ, հունիսի 26-ին ավստրալացիները պարտվեցին 0:1 հաշվով և լքեցին մրցաշարը, և միայն հունիսի 28-ին ՖԻՖԱ-ն հայտարարեց, որ Փոլը չի դատելու աշխարհի առաջնության մնացած հանդիպումները: ՖԻՖԱ-ի մրցավարական կոմիտեի նախագահ Անխել Մարիա Վիլյարը հայտարարել է, որ Փոլը ականավոր մրցավար է և մեծ մարզիկ, որը կկարողանա հասկանալ ՖԻՖԱ-ի որոշումը: Հաջորդ օրը Փոլը հայտարարեց, որ դադարեցնում է դատել միջազգային մրցաշարերի եզրափակիչ փուլերը, քանի որ գիտակցում է իր մեղքը Խորվաթիա-Ավստրալիա խաղում իր թույլ տված սխալի համար:

> 
> 
> Ես խախտել եմ խաղի կանոնները, վեճեր չեն կարող լինել։ Հեռանալու իմ որոշումը թելադրված է ոչ ՖԻՖԱ-ի հրահանգով, ոչ էլ Անգլիայի Պրեմիեր լիգայում դատելու պահանջով: Խաղի կանոնները խիստ են, մրցավարը պատասխանատու է խաղադաշտում իր գործողությունների համար: Այդ երեկո ես դատեցի խաղը, ես սխալվեցի և ես որոշում եմ կայացնում:
> 
> 
> 
> *Բնօրինակ տեքստ* (անգլ.)  
> 
> *What I did was an error in law. There can be no dispute. It was not caused by a FIFA directive, it was not caused by me being asked to referee differently to the way I referee in the Premier League. The laws of the game are very specific. The referee takes responsibility for his actions on the field of play. I was the referee that evening. It was my error and the buck stops with me.*
> 
> 
> 
> 

### Կարիերայի ավարտ

Փոլը մամուլին հայտնել է, որ ՖԻՖԱ-ին խնդրել է իրեն բաց թողնել ընտանիք, որպեսզի ինչ-որ կերպ հանգստանա: Նա հրաժարվել է հետագայում իր թեկնածությունը դնել հավաքականների մրցաշարերի եզրափակիչ փուլերի մրցավարության համար՝ ասելով, որ ավելի արժանի մեկը պետք է փոխարինի իրեն: 2007 թվականի մայիսի 13-ին նա որակազրկեց իր կարիերայի վերջին հանդիպումը «Պորտսմութի» և «Արսենալի» միջև Անգլիայի առաջնությունում՝ չեղյալ համարելով «Պորտսմութի» խաղացող Նիկո Կրանչարի գոլը խաղից դուրս վիճակից (այդ որոշումը վրդովմունք առաջացրեց երկրպագուների շրջանում): Հունիսի 6-ին նա պետք է դատեր Ֆինլանդիայի և Իսպանիայի հավաքականների միջև վերջին հանդիպումը, սակայն հեռացվել է մրցավարությունից, քանի որ հարցազրույց է տվել, որը քննադատում է Անգլիայի ֆուտբոլային ասոցիացիային ակումբների մարզիչների հետ կոնֆլիկտներում մրցավարներին աջակցելուց հրաժարվելու համար (նրան փոխարինեց Մայք Ռայլին):

2007 թվականի օգոստոսին Փոլը թողարկեց ինքնակենսագրություն՝ «Տեսնելով կարմիր լույսը» (անգլ.՝ Seeing Red, վերնագրում խաղարկվում է հեռացվող խաղացողին ներկայացված կարմիր քարտը), ակտիվորեն համագործակցում է BBC Sport-ի և Daily Mail թերթի հետ:

Դեղին և կարմիր քարտերի վիճակագրություն
--------------------------------------

Գրեմ Փոլը՝ «Արսենալ»- «Վեսթ Հեմ» խաղում

| Մրցաշրջան | Հանդիպումներ | Ընդհանուր
Դեղին քարտ | Դեղին քարտ խաղի համար | ԸնդհանուրԿարմիր քարտ | Կարմիր քարտ խաղի համար |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **1995/1996** | 21 | 62 | *2,95* | 3 | *0,14* |
| **1997/1998** | 28 | 113 | *4,03* | 12 | *0,42* |
| **1998/1999** | 32 | 119 | *3,71* | 9 | *0,28* |
| **1999/2000** | 40 | 136 | *3,40* | 6 | *0,15* |
| **2000/2001** | 43 | 119 | *2,76* | 11 | *0,25* |
| **2001/2002** | 45 | 120 | *2,66* | 6 | *0,13* |
| **2002/2003** | 40 | 119 | *2,98* | 5 | *0,12* |
| **2003/2004** | 42 | 114 | *2,71* | 4 | *0,09* |
| **2004/2005** | 45 | 124 | *2,75* | 5 | *0,11* |
| **2005/2006** | 49 | 166 | *3,38* | 10 | *0,20* |
| **2006/2007** | 48 | 165 | *3,43* | 8 | *0,16* |
| Ընդհանուր | 433 | 1357 | 3,13 | 79 | 0,18 |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Roberts D.* Interview: Former referee Graham Poll on his return to action at Hitchin Town // *The Comet* — 2015. — ISSN 1353-9310; 1353-9329; 1353-9337; 1353-9345; 1740-696X; 1758-9606
2. ↑  Mark Kendall (2006 թ․ հունիսի 29). «Poll ends international career». Sky Sports. Արխիվացված է օրիգինալից 2007 թ․ մարտի 18-ին. Վերցված է 2006 թ․ հուլիսի 10-ին.
3. ↑  Lawrie Madden (2002 թ․ օգոստոսի 23). «Poll: Scrutiny is relentless». TheFA.com. Արխիվացված է օրիգինալից 2004 թ․ հունվարի 15-ին. Վերցված է 2006 թ․ հուլիսի 10-ին.
4. ↑  «World-Poll blows whistle on wedding anniversary». Reuters. 2006 թ․ հունիսի 5. Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ ապրիլի 17-ին. Վերցված է 2006 թ․ հունիսի 23-ին.
5. ↑  «Hackett let down by Poll's exit» (անգլերեն). The Guardian. 2007 թ․ մայիսի 28. Արխիվացված է օրիգինալից 2007 թ․ նոյեմբերի 19-ին. Վերցված է 2011 թ․ մարտի 2-ին.
6. 1 2 3 4  Lutz, Tom (2006 թ․ հունիսի 29). «Poll retires from international game». London: The Guardian. Արխիվացված է օրիգինալից 2007 թ․ նոյեմբերի 19-ին. Վերցված է 2006 թ․ հունիսի 29-ին.
7. ↑  «Profile». Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ հունվարի 15-ին.
8. ↑  Everton v. Liverpool, 2000 Արխիվացված 23 Դեկտեմբերի 2004 թվականին.: soccerbase.com website. Retrieved 17 February 2008.
9. ↑  «Time to forgive Poll for howler» Արխիվացված 22 փետրվարի 2012 թվականին.: Liverpool Echo, 9 June 2007. Retrieved 17 February 2008.
10. ↑  Семёрка сенсационных поражений сборной России Արխիվացված է Մարտ 29, 2018 Wayback Machine-ի միջոցով:(ռուս.)
11. ↑  Рабинер, 2008, էջ 176
12. ↑  Рабинер, 2008, էջ 178
13. ↑  Александр Просветов (2001 թ․ սեպտեմբերի 3). «Судья Полл повёл себя в Любляне, как бандит с большой дороги» (ռուսերեն). Спорт-Экспресс. Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ փետրվարի 13-ին. Վերցված է 2021 թ․ փետրվարի 5-ին.
14. ↑  «Простите меня, я ошибся…». Арбитр Грэм Полл извинился через «Советский спорт» за свой пенальти в предыдущем матче Словения — Россия Արխիվացված է Մարտ 29, 2018 Wayback Machine-ի միջոցով:(ռուս.)
15. ↑  Рабинер, 2008, էջ 177—178
16. ↑  Keith Cooper’s comments following Italy v. Croatia, World Cup 200 Արխիվացված 8 Ապրիլի 2008 թվականին.2: BBC.co.uk website. Retrieved 6 September 2007.
17. ↑  «Архивированная копия». Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ ապրիլի 8-ին. Վերցված է 2007 թ․ սեպտեմբերի 18-ին. following Italy v. Croatia, World Cup 2002: BBC.co.uk website. Retrieved 6 September 2007.
18. ↑  «Worldcup06 22.6. Croatia - Australia 2-2». Արխիվացված օրիգինալից 2007 թ․ մարտի 28-ին. Վերցված է 2006 թ․ հուլիսի 10-ին.
19. ↑  Roberto Baggio’s skied penalty, Graham Poll’s three-card trick in top World Cup bloopers Արխիվացված է Հունիս 2, 2019 Wayback Machine-ի միջոցով:(անգլ.)
20. ↑  Mark Schwarzer Tells Tale Which Shows What A Cock Graham Poll Is Արխիվացված է Նոյեմբեր 9, 2020 Wayback Machine-ի միջոցով:(անգլ.)
21. ↑  «Ref Poll sent home from World Cup». BBC. 2006 թ․ հունիսի 28. Արխիվացված օրիգինալից 2015 թ․ հոկտեմբերի 9-ին. Վերցված է 2006 թ․ հունիսի 28-ին.
22. ↑  Poll no-showԱրխիվացված 26 հունվարի 2008 թվականին.
23. ↑  Interview given in May 2007 Արխիվացված 28 Հոկտեմբերի 2016 թվականին.
24. ↑  «The Official Line», Daily Mail column written by Poll: the Mail’s own website. Retrieved 4 February 2008.

Գրականություն
-------------

* *Рабинер И. Я.* Наша футбольная Russia. — М.: ОЛМА Медиа Групп, 2008. — 480 с. — ISBN 978-5-373-02216-3

  


|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Գրեմ Փոլ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | CUP2002.RU · eu-football.info · Germany06.Ru · Soccerbase (դատավոր) · Soccerway · playmarkerstats.com (դատավոր) · Transfermarkt (դատավոր) · worldfootball.net (խաղացող) · worldfootball.net (դատավոր) |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 17397113X · ISNI: 0000000038864251 · LCCN: nb2008020286 · VIAF: 56145824 · WorldCat VIAF: 56145824 |

 |