**Թուրինի թագավորական գրադարան**  (իտալ.՝ Biblioteca Reale di Torino), թագավորական գրադարան Պիեմոնտ մարզի իտալական Թուրին քաղաքում, որը հիմնադրվել է 1831 թվականին և բացվել 1839 թվականին։ Տեղակայված է շենքում, որը մտնում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում՝ Թագավորական պալատում։

Պատմություն և նկարագրություն
----------------------------

Թուրինի թագավորական գրադարանը հիմնադրվել է թագավոր Կառլ Ալբերտի կողմից 1839 թվականին։ Նա կոմս Միկել Սավերիո Պրովան դել Սաբբյոնեին հանձնարարել է հավաքել այն, ինչ գրադարանից մնացել է Թագավորական պալատում՝ Թուրինի համալսարանին լայնածավալ նվիրատվութունից հետո, և այն, ինչ հաջողվել է փրկել Նապոլեոնյան զորքերի թալանից։ Այդ հավաքածուներին Կառլ Ալբերտն ավելացրել է իր սեփական գրքերը և բոլոր հատորները, որոնք փոխանցվել են նրան նվիրատուների կողմից։ Այնուհետև գրադարանավար Դոմենիկո Պրոմիսը ձևավորել է միասնական ժողով և սահմանել գրադարանի զարգացման վեկտորը. այն մինչ օրս մասնագիտանում է հին սարդինական պետությունների պատմության, ինչպես նաև ռազմական թեմատիկայի, հերալդիկայի և դրամագիտության վրա։

1840 թվականին գրադարանային ֆոնդերն արդեն հաշվվում էին 30 000 հատոր, ընդ որում շատ աշխատանքներ զգալի արժեք էին ներկայացնում։ Հավաքածուի աճը հանգեցրել է Galleria del Beaumont-ի թևի տակ իր տեղաբաշխմանը՝ սենյակներում, որոնք ստեղծվել էին ճարտարապետ Պելաջիո Պալագիի (1775-1860) նախագծով։ Հաստատության աճը դանդաղել է, հատկապես Վիտորիո Էմանուել II-ի գահին բարձրանալուց հետո։

Իտալիայի անցումը կառավարման հանրապետական ձևին, որը տեղի է ունեցել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո, հանգեցրել է գրադարանը պետությանը փոխանցելուն՝ 1973 թվականին պետության սեփականություն դարձած դինաստիայի ժառանգների հետ երկարատև վեճից հետո։ 21-րդ դարի սկզբին գրադարանում պահվում էին շուրջ 200.000 տպագիր հատորներ, 4500 ձեռագրեր, 3055 նկարներ, 187 ինկունաբուլներ, 16-րդ դարի 5019 գրքեր, 20987 բրոշյուրներ, 1500 մագաղաթներ, 1112 պարբերական հրատարակություններ, 400 ֆոտոալբոմներ, ինչպես նաև բազմաթիվ փորագրություններ և քարտեզներ։ Պահպանված նյութերի շարքում առավել կարևոր մասունք է համարվում Լեոնարդո դա Վինչիի «Թուրինյան ինքնադիմանկարը»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  dati.beniculturali.it — 2014.
2. 1 2  Anagrafe delle biblioteche italiane (իտալ.) — 1990.
3. 1 2 3   — 2021.
4. 1 2   — 2022.
5. 1 2 3   — 2024.
6. ↑   — 2023.
7. ↑  Максим Сю (2019 թ․ ապրիլի 15). «Как да Винчи расширяет существующие связи». *spbdnevnik.ru* (ռուսերեն). Правительство Санкт-Петербурга. Վերցված է 2019 թ․ հոկտեմբերի 17-ին.
8. ↑  Майя Прицкер (2013 թ․ նոյեմբերի 7). «Леонардо и другие...». *vnovomsvete.com* (ռուսերեն). Московский комсомолец. Վերցված է 2019 թ․ հոկտեմբերի 17-ին.
9. ↑  Biblioteca Reale AOL Travel
10. ↑  «Leonardo da Vinci: Drawings from the Biblioteca Reale in Turin». Birmingham Museum of Art. Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ հոկտեմբերի 17-ին. Վերցված է 2008 թ․ հոկտեմբերի 25-ին.
11. ↑  «La Biblioteca Reale di Torino - SeeTorino». *SeeTorino* (իտալերեն). 2016 թ․ հոկտեմբերի 25. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ մարտի 10-ին. Վերցված է 2018 թ․ մարտի 10-ին.

Գրականություն
-------------

* Le collezioni d'arte della Biblioteca reale di Torino: disegni, incisioni, manoscritti figurati / a cura di Gianni Carlo Sciolla. — Torino: Istituto bancario San Paolo di Torino, 1985. — 238 с.

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Biblioteca Reale: Torino». *anagrafe.iccu.sbn.it* (իտալերեն). Anagrafe delle biblioteche italiane. Վերցված է 2019 թ․ հոկտեմբերի 15-ին.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 12180851c · GND: 4271586-6 · ISNI: 0000000122892394 · LCCN: n80073824 · NKC: ko2004238725 · SUDOC: 030382971 · VIAF: 134601219 · WorldCat VIAF: 134601219 |

 |

 |