**Ռեշաթ Նուրի Գյունթեքին** (թուրքերեն՝ Reşat Nuri Güntekin) (նոյեմբերի 25, 1889(1889-11-25), Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն - դեկտեմբերի 7, 1956(1956-12-07), Լոնդոն, Միացյալ Թագավորություն), թուրք վիպասան, գրող և դրամատուրգ։

Նրա առաջին *«Հին ընկեր»* վիպակը հրատարակվել է 1917 թվականին, *«Փլատակների ծաղիկը»*՝ 1918 թվականին, *«Երգող թռչունը»*՝ 1922 թվականին, *«Իրական հերոս»* վիպակը՝ 1918 թվականին, *«Սուրը»*՝ 1918 թվականին, *«Քարի կտորը»*` 1926 թվականին և այլն։ 
Իր վեպերում և պատմվածքներում Գյունթեքինը թուրքական գրականության մեջ առաջիններից մեկն էր, ով ռեալիստորեն և բազմակողմանիորեն ներկայացրել է Անատոլիայի իրական կյանքը, պրովինցիալ քաղաքները և թուրքական մոռացված գյուղը։

Նրա ամենահայտնի աշխատություններից մեկը «Ցախասարյակ՝ երգող թռչուն» վեպն է, որը պատմում է Անատոլիայի երիտասարդ թրքուհի ուսուցչուհու ճակատագրի մասին։ Գրքի հիման վրա 1966 թվականին նկարահանվել է ֆիլմ, իսկ 1986 թվականին հեռուստասերիալ՝ Այդան Շեների մասնակցությամբ։ Նրա գրչին են պատկանում նաև «Կանաչ գիշեր» (թուրքերեն՝ Yeşil Gece) և «Տերևաթափ» (թուրքերեն՝ Yaprak Dökümü) աշխատությունները։

Կենսագրություն
--------------

Ռեշաթ Նուրի Գյունքեքինի հայրը եղել է ռազմական բժիշկ՝ մայորի զինվորական կոչմամբ։ Տիրապետել է պարսկերենին, արաբերենին և ֆրանսերենին։ Մի ան գամ նա Ռեշաթին ասել է. «Ես ցանկացել եմ քեզ դաստիարակել Ժան-Ժակ Ռուսոի վեպի Էմիլի նման»։ Նա խորհուրդ է տվել տղային ավելի լավ ճանաչել մարդկանց, բնությունը, մտածել նրանց մասին։ Վերջիններս մեծ դերակատարություն են ունեցել Ռեշաթ Նուրիի՝ որպես գրողի, կայացման գործում։

Ռեշաթ Նուրին հաճախել է Չանաքկալեի տարրական դպրոց։ Այնուհետ հաճախել է քաղաքի միջնակարգ դպրոց, իսկ հետո էլ Իզմիրի Freres դպրոց։ 1912 թվականին ավարտել է Ստամբուլի համալսարանի գրականության ֆակուլտետը։ Աշխատել է որպես ուսուցիչ և տնօրեն՝ Բուրսայի և Ստամբուլի միջնակարգ դպրոցներում։ Ստամբուլի մի քանի դպրոցներում դասավանդել է գրականություն, թուրքերեն, փիլիսոփայություն՝ զբաղվելով նաև ղեկավարի աշխատանքով։ Աշխատել է նաև Կրթության ազգային նախարարությունում՝ զբաղվեցնելով կրթական տեսուչի պաշտոն։ 1933 և 1943 թվականներին Չանաքկալեից ընտրվել է որպես Թուրքական մեջլիսի պատգամավոր, ինչպես նաև թուրքական դեսպանատան թղթակից Փարիզում։ Եղել է նաև ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ում Թուրքիայի ներկայացուցիչը։

1927 թվականին Ռեշաթ Նուրին ամուսնացել է տիկին Հայդիեի հետ, ով եղել է Էրենքյոյի կանանց դպրոցի շրջանավարտ։ Նրանք ունեցել են դուստր՝ Էդա անվամբ։

Գրական գործունեությամբ Գյունթեքինը սկսել է զբաղվել Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո։ Նա սկսել է տպագրվել Ջեմալ Նիմեթ կեղծանվամբ։ Ռեշաթ Նուրիի առաջին ստեղծագործությունները տպագրվել են «Հին ընկեր» ամսագրում (1917 թվական), իսկ մեկ տարի անց տպագրվել են նրա թատերական հետազոտությունները։ Միևնույն ժամանակ նա գրել է նաև մի շարք պատմվածքներ։

Թոշակի գնալուց հետո՝ աշխատել է Ստամբուլի շրջանային թատրոնների գրականագիտական ղեկավարի պաշտոնում։ Մահացել է Լոնդոնում, որտեղ բուժվում էր թոքերի քաղցկեղից։ Թաղված է Ստամբուլի Քարաջահմետ գերեզմանատանը։

Երկեր
-----

### Պատմվածքներ

* *Recm, Gençlik ve Güzellik* (1919)
* *Roçild Bey* (1919)
* *Eski Ahbab*
* *Tanrı Misafiri* (1927)
* *Sönmüş Yıldızlar* (1928)
* *Leylâ ile Mecnun* (1928)
* *Olağan İşler* (1930)

### Վեպեր

* *Ցախասարյակ՝ երգող թռչուն* (1922) (Աշխատությունը ունի նաև երկրորդ անվանում՝ «*Թուրք աղջկա ինքնակենսագրություն*»)
* *Gizli El* (1924 կամ 1922?)
* *Damga* (1924) (*Խարան*)
* *Dudaktan Kalbe* (1923 կամ 1925?)
* *Akşam Güneşi* (1926)
* *Bir Kadın Düşmanı* (1927) (*Կանանց թշնամին*)
* *Yeşil Gece* (1928) (*Կանաչ գիշեր*)
* *Acımak* (1928) (*Գթասրտություն*)
* *Yaprak Dökümü* (1939 կամ 1930?) (*Տերևաթափ*)
* *Değirmen* (1944) (*Ջրաղած*)
* *Kızılcık Dalları* (1944 կամ 1932) (*Քըզըլի ճյուղերը*)
* *Miskinler Tekkesi* (1946)
* *Harabelerin Çiçeği* (1953) *(Փլատակների ծաղիկը)*
* *Kavak Yelleri* (1961 կամ 1950?)
* *Son Sığınak* (1961)
* *Kan Davası* (1962 կամ 1955?)
* *Ateş Gecesi* (1953) (*Կրակի գիշեր*)

### Թատրոն

* *Hançer* (1920)
* *Eski Rüya* (1922)
* *Ümidin Güneşi* (1924)
* *Gazeteci Düşmanı*,  *Şemsiye Hırsızı*, *İhtiyar Serseri* (1925)
* *Taş Parçası* (1926)
* *Bir Köy Hocası* (1928)
* *İstiklâl* (1933)
* *Hülleci* (1933)
* *Yaprak Dökümü* (1971)
* *Eski Şarkı* (1971)
* *Balıkesir Muhasebecisi* (1971)
* *Tanrıdağı Ziyafeti* (1971)

Ծանոթագրություններ
------------------

**Քույր նախագծիում*** Մեջբերումներ Վիքիքաղվածքում
* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. 1 2  Encyclopædia Britannica
2. 1 2  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
3. 1 2
4. 1 2  Չեխիայի ազգային գրադարանի կատալոգ
5. ↑  «Reşat Nuri Güntekin Hayatı Eserleri Edebi Kişiliği». *www.turkedebiyati.org* (թուրքերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ հուլիսի 10-ին. Վերցված է 2017 թ․ նոյեմբերի 27-ին.
6. ↑  «Resat Nuri Guntekin». *www.turkishculture.org*. Վերցված է 2017 թ․ նոյեմբերի 27-ին.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BAV: ADV12066953 · BIBSYS: 7037304 · BNF: 12055294d · CONOR: 245879651 · GND: 118962302 · ISNI: 0000000115684837 · LCCN: n50081747 · LNB: 000125696 · NKC: ola2003172209, jn20011211244 · NTA: 070984360 · NUKAT: n2010164933 · SUDOC: 078623383 · VIAF: 44318557, 84082978 · WorldCat VIAF: 44318557, 84082978 |

 |

 |