|  |
| --- |
| Այս հոդվածը մաս է կազմում հետևյալ թեմայով հոդվածաշարի՝ |
| Մասոնականություն |
|  |
| Ընդհանուր
* Մեծ օթյակ (en)
* Մասոնական օթյակ
* Մասոնական պալատի պաշտոնյաներ
* Գերագույն վարպետ (en)
* Փրինս Հոլի մասոնականություն (en)
* Կանոնավոր մասոնականություն (en)
* Մայրցամաքային մասոնականություն (en)
 |
| Պատմություն
* History of Freemasonry
* Liberté chérie
* Masonic manuscripts
 |
| Մասոնական կառույցներ
Masonic
* Masonic bodies
* York Rite
* Order of Mark Master Masons
* Holy Royal Arch
* Royal Arch Masonry
* Cryptic Masonry
* Knights Templar
* Red Cross of Constantine
* Scottish Rite
* Knight Kadosh
* Societas Rosicruciana
* Order of Royal and Select Masters
* Grand College of Rites
* Swedish Rite
* Order of Saint Thomas of Acon
* Royal Order of Scotland
* Order of Knight Masons
* Research Lodge
* Corks

Side degrees
* The Shrine
* Royal Order of Jesters
* Tall Cedars of Lebanon
* The Grotto

Masonic groups for women
* Women and Freemasonry
* Order of the Amaranth
* Order of the Eastern Star
* Co-Freemasonry

Masonic youth organizations
* DeMolay
* A.J.E.F.
* Job's Daughters
* International Order of the Rainbow for Girls
 |
| Մոտեցումներ մասոնների վերաբերյալ
* Հակամասոնականություն (en)
* Anti-Masonic Party
* Grand Anti-Masonic Exhibition
* Masonic conspiracy theories
* Opposition to Freemasonry within Christianity
* Papal ban of Freemasonry
* Suppression of Freemasonry
* Taxil hoax
 |
| Անձինք և վայրեր
* Masonic Temple
* James Anderson
* Prince Hall
* William Preston
* Thomas Smith Webb
* Albert Mackey
* Albert Pike
* John the Evangelist
* John the Baptist
* William Schaw
* Elizabeth Aldworth
* List of Freemasons
* Lodge Mother Kilwinning
* Freemasons' Hall, London
* Mark Masons' Hall, London
* House of the Temple
* Solomon's Temple
* Detroit Masonic Temple
* List of Masonic buildings
 |
| Կապված
* Masonic ritual and symbolism
* Great Architect of the Universe
* Square and Compasses
* Pigpen cipher
* Eye of Providence
* Hiram Abiff
* Sprig of Acacia
* Masonic Landmarks
* Pike's *Morals and Dogma*
* Propaganda Due
* Dermott's *Ahiman Rezon*
* Volume of Sacred Law
 |
| Ըստ երկրի
* Բարբադոս
* Բելգիա
* Կանադա
* Խորվաթիա
* Դանիա
* Ֆրանսիա
* Ֆինլանդիա
* Գերմանիա
* Հայաստան
* Ինդոնեզիա
* Իտալիա
* Լիբանան
* Լյուքսեմբուրգ
* Malta
* Mexico
* Portugal
* Romania
* Russia
* Scotland
* Spain
* Sri Lanka
* Sweden
* Philippines
* Turkey
* Ukraine
* Venezuela
 |
| * դ
* ք
* խ
 |

Ասիայի և Կովկասի մասոնական կազմակերպությունների պատմություն։

Հայաստան
--------

Հայաստանի մեծ օթյակը հիմնադրվել է 2002 թվականին Կոլումբիայի, Ֆրանսիայի և Ռուսաստանի Մեծ օթյակների ներկայացուցիչների կողմից։ Հայաստանի մեծ օթյակը ունի փոխադարձ ճանաչում Անգլիայի միացյալ մեծ օթյակի հետ։

Իսրայել
-------

Հիմնական հոդված՝ Մասոնականությունը Իսրայելում
Իսրայելի մեծ օթյակը հիմնադրվել է 1953 թվականին։ Մեծ օթյակի մեջ են մտնում 56 օթյակ, որի անդամ է մոտ 2000 մասոն։ Իսրայելի մեծ օթյակը ունի փոխադարձ ճանաչում Անգլիայի միացյալ մեծ օթյակի հետ։ Իսրայելում նաև կան 2 Ֆրանսիայի մեծ օթյակի, 1 Ֆրանսիայի մեծ արևելքի և 1 Droit Humain-ի օթյակների ներկայացութչյուններ։

Հնդկաստան
---------

Մասոնությունը Հնդկաստան են բերել անգլիացիները, երկիրը գաղութացնելու տարիներին (1730-ական թվականներ)։ Գաղութացման շրջանում Հնդկաստանի մասոնները գտնվում էին Անգլիայի միացյալ մեծ օթյակի իրավասության տակ։ Ազատ Հնդկաստանի մեծ օթյակը կազմավորվել է 1961 թվականին։ 2015 թվականի տվյալներով Հնդկաստանի մեծ օթյակի անդամ է 22 500 մասոն, իսկ երկրում կան 370 օթյակներ։ Հնդկաստանի մեծ օթյակը ունի փոխադարձ ճանաչում Անգլիայի միացյալ մեծ օթյակի հետ։

Իրան
----

Իրանի մեծ օթյակը հաստատվել է 1969 թվականին Թեհրանում և գործել է մինչև 1979 թվականի Իրանի իսլամական հեղափոխությունը։ Մեծ օթյակի անդամ էին մեծ թվով քաղաքական գործիչներ, այդ թվում նախկին վարչապետ Ջաֆար Շարիֆ-Էմամին, որը եղել է մեծ վարպետ։ Իրանի մեծ օթյակի իրավասության տակ կար 43 օթյակ։ Իսլամական հեղափոխությունից հետո մասոնականությունը իրանում արգելվեց։ Այս պահին գործում է Իրանի աքսորված մեծ օթյակը։ Այն ստեղծվել է Լոս Անջելեսում, սակայն դրա գլխավոր տաճարը գտնվում է Բոստոնում (Մասաչուսեթս), որտեղ 1985 թվականին տեղի մեծ օթյակը թույլատրել է գործունեություն ծավալել։

Չինաստան
--------

Մասոնականությունը Չինաստանում արգելված է Չինաստանի Կոմունիստական կուսակցության կողմից։ Չինաստանի մեծ օթյակը (Թայվան) հիմնադրվել է 1949 թվականին դրա իրավասության տակ կա 10 օթյակ, որոնց անդամ է 750 մարդ։ Չինաստանի մեծ օթյակը ևս ունի փոխադարձ ճանաչում Անգլիայի միացյալ մեծ օթյակի հետ։

Կորեա
-----

1907 թվականի վերջին և 1908 թվականի սկզբին Կորեաում փորձ արվեց ստեղծել թերակղզում առաջին մասոնական օթյակը։ Աշխատանքներ ծավալելու իրավունք տվել էր Շոտլանդիայի մեծ օթյակը 1908 թվականի նոյեմբերի 5-ին։ Օթյակը ստացավ «Հանյանգ» անվանումը։ Սկզբնական շրջանում օթյակի անդամ էին վաճառականներ և միսիոներներ։ Բացի այս օթյակին կորեական թերակղզում գործում են նաև «Պուսան», «Գարի Թրումեն» (Շոտլանդիայի իրավասության տակ) և «Մակարթուր» (Ֆիլիպինների իրավասության տակ) օթյակները։ «Մակարթուր» օթյակը իր աշխատանքները ծավալում է Սեուլում գտնվող ԱՄՆ-ի ռազմաբազայում։

Լիբանան
-------

Լիբանանում կան մի շարք չճանաչված օթյակներ։ Բոլոր այս չճանաչված կազմակերպությունների անդամները սակավաթիվ են, իսկ տեղեկությունները այս կազմակերպությունների մասին բավականին քիչ են։ Սրանք բոլորը Լիբեալ մասոնականության հետևորդներ են։

Պակիստան
--------

Պակիստանում մասոնականությունը տարածվել է Բրիտանական կայսրության ժամանակաշրջանում։ Մասոնական կազմակերպությունները այս երկրում գործում էին մինչև 1972 և 1983 թվականներին դրա արգելումը։ Պակիստանում մասոնական տաճարը կառուցվել է 1860 թվականին Լահորում հիմա կառույցը օգտագործվում է որպեսՓանջաբի ադմինիստրատիվ կենտրոն։

Թայլանդ
-------

Մի քանի անհաջող փորձերից հետո երկրում առաջին օթյակը հիմնադրվում է 1911 թվականի հունվարի 24-ին Բանգկոկում։ Հարյուր տարի անց Թայլանդում ստեղծվեցին տասնյակ օթյակներ։

Թուրքիա
-------

Հիմնական հոդված՝ Մասոնությունը Թուրքիայում
Մասնոականությունը Թուրքիայում ի հայտ է եկել XVIII դարում (1721 թվականին) և արգելվել է Մահմուդ I-ի կողմից 1748 թվականին։ 1909 թվականին ստեղծվեց Թուրքիայի մեծ օթյակը։ 1935 թվականից մինչև 1948 թվականը մասոնականությունը կրկին արգելված էր։ Այսոր թւորքիայում կա 205 օթյակ որոնք ենթարկվում են Թուրքիայի մեծ օթյակին և որոնց անդամ է 14 000 մասոն։ Թուրիքիայի մեծ օթյակը ունի փոխադարձ ճանաչում Անգլիայի միացյալ մեծ օթյակի հետ։ 1966 թվականին երկրում հաստատվեցին նաև լիբերալ մասոնները, այս պահին երկրում կա 4000 լիբերալ մասոն։

Ֆիլիպիններ
----------

Ֆիլիպինների մեծ օթյակը հիմնադրվել է 1912 թվականին։ Հիմա այն միավորում է 16 500 մասոնների ովքեր 360 օթյակների անդամ են։ Այն ունի փոխադարձ ճանաչում Անգլիայի միացյալ մեծ օթյակի հետ։

Շրի Լանկա
---------

Մասոնականությունը Շրի Լանկա կղզում տարածել են բրիտանացիները 1800-ական թվականներին։ Հիմա Շրի Լանկայում գործում են 10 անգլիական, 2 շոտլանդական և 4 իռլանդական օթյակներ։ Դրանց մեծ մասը իր գործունեությունը ծավալում է Կոլոմբո տաճարում։ Բացի այդ մասոնական տաճարներ են գործում նաև երկրի այլ քաղաքներում։

Ճապոնիա
-------

Ճապոնիայի մեծ օթյակը հիմնադրվել է 1957 թվականին և ճանաչվել է Անգլիայի միացյալ մեծ օթյակի հետ։ Այն համախմբում է 1600 մասոնների, ովքեր 50 օթյակների անդամներ են։ Le Droit Humain միաբանությունը 2008 թվականին Տոկիոյում ստեղծել է «Soleil Levant» օթյակը։

Տես նաև
-------

* Մասոնական կազմակերպությունների ցանկ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հայոց Գերագույն Օթյակ
2. ↑  Великая ложа Израиля
3. ↑  Memoirs of Sharif-Emami, Prime Minister
4. ↑  Масонство в Иране
5. ↑  Freemasonry In The Islamic World
6. ↑  Մասոնականությունը Թուրքիայում
7. ↑  "Великая ложа либеральных масонов Турции". Արխիվացված է the original 2017 թ․ հոկտեմբերի 13-ին. Retrieved 2020 թ․ մարտի 8. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
8. ↑  Великая ложа Филиппин
9. ↑  A heritage transformed
10. ↑  Великая ложа Японии
11. ↑  Сайт ложи Soleil Levant