**Իենգ Սարի** (կխմեր.՝ អៀង សារី, հոկտեմբերի 24, 1925(1925-10-24), Mekong Delta, Trà Vinh, Հարավային Վիետնամ - մարտի 14, 2013(2013-03-14), Պնոմպեն, Կամբոջա), «Կարմիր քմերներ» վարչակարգի ամենաազդեցիկ գործիչներից մեկն է, Պոլ Պոտի բռնապետության ժամանակ (1975-1979) եղել է վարչապետ և «Ժողովրդավարական Կամպուչիայի» արտաքին գործերի նախարար։ Մամուլում անվանվել է Կամպուչիայի վարչակարգի «երկրորդ մարդը» (խորհրդային մամուլում նույնիսկ օգտագործվել է «Պոլ Պոտի վարչակարգ` Իենգ Սարի» տերմինը)։ Փաստացի Ինեգ Սարին «համար երեքն էր», քանի որ «համար երկուսի»` Նուոն Չեայի անունը գործնականում հայտնի չէր արտասահմանում, ինչչես նաև` հայտնի չէր հենց Կամբոջայում։

Կենսագրություն
--------------

Ինեգ Սարին ծնվել է Վիետնամի հարավ-արևմուտքում։ Հայրը ազգությամբ քմեր էր, իսկ մայրը` չինացի։ Ավարտել է Պնոմպենի Սիսովատ արքայի ուսումնարանը։ Ընդունվելով «Կարմիր քմերների» շարքերը` փոխել է իր վիետնամական Կիմ Չանգ անունը քմերականի` Իենգ Սարի։ Պոլ Պոտի կողմնակիցն էր, նրա հետ միասին սովորել է Փարիզի Քաղաքական հետազոտությունների ինստիտուտում, հանդիպել է ֆրանսիական ձախ շարժման գործիչների հետ (ներառյալ Ժան Պոլ Սարտրը)։

1953 թվականին վերադառնալով Կամբոջա` Սիսովատի ուսումնարանում դարձել է պրոֆեսոր։ 1960 թվականին ընտրվել է Կամպուչիի աշխատավորների կուսակցության Կենտրոնական կոմիտե։ 1971-1975 թվականներին քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ եղել է Թագավորական կառավարության Կամպուչայի ազգային միության անդամ և Կամպուչայի ազգային միության հատուկ գործակալ։ Կարմիր քմերների իշխանության գալուց հետո 1975 թվականին եղել է վարչապետի` միջազգային գործերով տեղակալը և Կամպուչայի արտաքին գործերի նախարարը։

Կարմիր քմերների պարտությունից և նրանց` պարտիզանական պատերազմի մարտավարությանն անցնելուց հետո շարունակել է պահպանել իր առաջնորդության դիրքը, որպես աքսորված կառավարության անդամ, բայց ժողովրդական Կամպուչայի կոալիցիոն կառավարության ստեղծումից հետո 1982 թվականին իր արտաքին գործերի նախարարի պաշտոնը հանձնել է Կխիե Սամպխանին։ 1996 թվականին դուրս է եկել Կարմիր Քմերների շարքերից իր հազարավոր հետևորդների հետ` 1996 թվականի օգոստոսին թագավոր Նորոդոմ Սիանուկի համաներման դիմաց։ Հիմնել է ժողովրդավարական ազգային շարժման միությունը, դաշնակցելով Խուն Սենի կառավարության հետ, ստացել է Պայլինը ղեկավարելու փաստացի մանդատ։ 1996-2007 թվականներին ապրում էր Պնոմպենի անվտանգության աշխատակիցներով շրջապատված մեծ ամառանոցում և վերահսկում էր Թաիլանդի սահմանին թանկարժեք քարերի արդյունաբերությունը։

2007 թվականի նոյեմբերի 12-ին իր կնոջ` Իենգ Տիրիտի հետ ձերբակալվել է հատուկ դատարանի առջև պատասխանատվության կանչելու համար։

2009 թվականի դեկտեմբերի 16-ին դատական կազմը նրան պաշտոնապես մեղադրել է ցեղասպանության, Կամբոջայում վիետնամական և մուսուլմանական փոքրամասնությունների սպանությանը մասնակցելու համար։

Մահացել է 2013 թվականի մարտի 14-ին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Munzinger Personen (գերմ.)
2. 1 2  Ieng Sary, Former Official of Khmer Rouge, Dies at 87|nytimes.com
3. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #122488709 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
4. ↑
5. ↑  «BBC News - Khmer Rouge senior leader Ieng Sary dies»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ մարտի 21-ին։ Վերցված է 2013 թ․ մարտի 17
6. ↑  Ieng Sary’s Brief Biography Archived 2008-01-18 at the Wayback Machine.; *Ieng Sary, Howard J. De Nike, John B. Quigley, Kenneth J. Robinson, Cambodia Tribunal Populaire Revolutionnaire, Helen Jarvis, Nereida Cross* Genocide in Cambodia: Documents from the Trial from of Pol Pot and Ieng Sary (Pennsylvania Studies in Human Rights) (Hardcover). — С. 90. — ISBN 0812235398; Jurisdictional and Definitional Issues Archived 2018-11-06 at the Wayback Machine.
7. ↑  Chandler, David P. *Revising the Past in Democratic Kampuchea: When Was the Birthday of the Party?: Notes and Comments*, in Pacific Affairs, Vol. 56, No. 2 (Summer, 1983), pp. 288—300.
8. ↑  «Ex-official of Khmer Rouge and wife arrested for crimes against humanity», Associated Press (*International Herald Tribune*), November 12, 2007.
9. ↑  «Genocide charges for two former Khmer Rouge Leaders»

Արտաքին հղումներ
----------------

* Archived 2009-04-03 at the Wayback Machine.
* Ieng Sary (Obituary), The Economist, Apr 6th 2013

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 122488709 · GTAA: 113300 · ISNI: 0000000023354347 · LCCN: n83056737 · NTA: 133112179 · SUDOC: 146483227 · VIAF: 55521058 · WorldCat VIAF: 55521058 |

 |

 |