**Ֆիգալիա** (հուն.` Φιγαλία), հին հունական քաղաք Հունաստանի արևմուտքում։ Տեղակայված է Արկադիայի հարավ-արևմտյան մասում, Մեսենիայի սահմանին։

Արկադիայի պաշտպանական քաղաքներից է եղել։ Քաղաքը շրջապատված է եղել մոտ 4 կմ երկարությամբ ամուր պարսպով մոտ, ուղղանկյուն և կլոր աշտարակներով, որոնք պահպանվել են մինչ օրս։

Ներկայումս հին քաղաքի հարևանությամբ տեղակայված է նույնանուն գյուղը, որը մինչև 20-րդ դարի սկիզբը հայտնի էր Պավլիցա անունով (Παύλιτσα)։ Ֆիգալիան գտնվում է բարձրադիր վայրում։ Պարսպի պատերը կառուցվել են զառիթափի վրա։ Պելոպոնեսի ամենաբարձր լեռները՝ Կոթիլիուսը և Էլաիոնը նույնպես տեղակայված են Ֆիգալիայի մոտ։ Քաղաքը գտնվում էր Նեդե գետի հյուսիսային ափին։

Ենթադրվում է, որ հին ժամանակներում քաղաքի հիմնադիրն է եղել Լիակոնի որդին` Ֆիգալը։ Այնուհետև քաղաքը անունը դարձել է Ֆիալիա` Բուկոլիոնի որդու՝ Ֆիալի պատվին, սակայն այդ անունը լայնորեն չի տարածվել։ Մ․թ․ա․ 659 թվականին Ֆիգալիան գրավեցին լակեդեմոնները, սակայն ֆիգալացիները կարողացան վերադարձնել քաղաքը օրեսֆասեցիների օգնությամբ։ Ըստ Ստրաբոնի, Արկադիայի մյուս քաղաքների հետ միասին, Ֆիգալիան անկում է ապրել Հռոմեական կառավարման ժամանակ։

Ըստ Պավսանիասի քաղաքում կառուցվել են Արտեմիսի, Դիոնիսոս Ակրատոֆորայի, Եվրինոմեի տաճարները։ Գիմնասիոնում վեր էր խոյանում Հերմեսի արձանը։ Ագորայի վրա կանգնած էր Արրիխիոնի արձանը։ Օլիմպիայի հնագիտական թանգարանում պահպանվում է կուրոսի (պատանի) արձանը, որը պատկերում է Արրիխիոնին։ Հայտնաբերվել է ագորայում։ Օրեսֆասեցիների գերեզմանը նույնպես գտնվում էր ագորայում։

Ֆիգալիան լավագույնս հայտնի է Ապոլլոնի տաճարով, որի պեղումները սկսվել են 1812 թվականին։ Տաճարի հեղինակը ճարտարապետ Իկտինոսն էր, ով ապրել է Պերիկլեսի դարաշրջանում։ Վերջինս կառուցել է Աթենքի Պարթենոն համալիրը։ Տաճարը կառուցվել է մարմարից։ Ըստ Պավսանիասի, տաճարն առանձնանում է մարմարի գեղեցկությամբ և աշխատանքի մանրակրկիտությամբ։

1927 թվականին Անաստասիոս Օրլանդոսը պեղել է հին աղբյուրներ, որոնք թվագրվում են մ.թ.ա. 3-րդ դարի սկզբից մինչև մ․թ․ա․ 4-րդ դարի վերջը։ 1996 թվականին հնագետ Քսենյա Արափոիյանին (Ξένη Αραπογιάννη) հայտնաբերել է Աթենասի և Զևսի տաճարը Կուրդումբուլի բլրի վրա՝ քաղաքի հարավ-արևմտյան մասում։ Տաճարից հյուսիս հայտնաբերվել են բնակավայրի ավերակներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Κωνσταντίνος Αντωνόπουλος (2012). «Φιγάλεια. Ιστορικό». *Οδυσσέας* (հունարեն). Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ դեկտեմբերի 20-ին. Վերցված է 2018 թ․ փետրվարի 17-ին.
2. ↑  *Павсаний*. Описание Эллады. VIII, 41, 7
3. ↑  *Павсаний*. Описание Эллады. VIII, 41, 3
4. ↑  *Павсаний*. Описание Эллады. VIII, 39, 2
5. ↑  *Павсаний*. Описание Эллады. VIII, 39, 4
6. ↑  *Страбон*. География. VIII, 3, 22
7. ↑  *Павсаний*. Описание Эллады. VIII, 39, 5
8. 1 2  *Павсаний*. Описание Эллады. VIII, 39, 6
9. ↑  *Павсаний*. Описание Эллады. VIII, 41, 4
10. ↑  *Павсаний*. Описание Эллады. VIII, 40, 1
11. ↑  *Павсаний*. Описание Эллады. VIII, 41, 1
12. ↑  *Павсаний*. Описание Эллады. VIII, 41, 8—9
13. ↑  Κωνσταντίνος Αντωνόπουλος (2012). «Φιγάλεια. Περιγραφή». *Οδυσσέας* (հունարեն). Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ հոկտեմբերի 11-ին. Վերցված է 2018 թ․ փետրվարի 17-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Phigaleia: polygonal masonry, Temple of Athena, ancient Phigaleia, in (ancient) Arcadia, Greece
* Phigaleia: cella of the Temple of Athena
* Temple of Athena, ancient Phigaleia
* Phigaleia: cult-statue base, Temple of Athena
* Phigaleia: ancient fountain house
* Phigaleia: looking out the door

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Դասական հնությունների իրական բառարան |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4103330-9 · NLG: 39592 · VIAF: 236835855 · WorldCat VIAF: 236835855 |

 |