**Նունավորում** (արաբ․՝ تَنوِين‎‎, *tanwīn* ), որոշ սեմական լեզուներում, ինչպիսին դասական արաբերենն է, հնչյունատարբերիչ երեք նշանների հարաքաների պես, բառավերջում ավելանում է գոյականին կամ ածականին, (անունին)։

Սա օգտագործվում է նշելու համար, որ բառն ավարտվում է ատամնային, ալվեոլային և ռնգային հնչյունով՝ առանց *nūn հարֆի*։ Գոյական արտահայտությունները ամբողջովին հոլովվում են և շարահյուսորեն որոշյալություն ունեն խոսքի մեջ։

Գրական արաբերեն
---------------

Գրական արաբերենում գոյություն ունեն երեք հնչյուրատարբերիչ նշաններ։ Դրանք երեք նունացված նշաններն են, որոնք տարբերվում են իրենց վերջածանցներով՝ -un (ուղղական հոլով
), -in (սեռական հոլով), -an (հայցական հոլով)։ «Ֆաթհա» ـً‎ նշանով բառերի դեպքում նունացում իրականացնելու ժամանակ ուղղագրական կանոններին համապատասխան ավելանում է կա՛մ առանձին ալիֆ, կա՛մ համզա, կա՛մ բառի վերջից կցվող ալիֆ, որոնց վրա էլ հենվում է թանվին ֆաթհան։

Խոսակցական արաբերենի բարբառների մեծ մասում նունացումը գոյություն ունի միայն գրական լեզվից փոխառված բառերում և բառակապակցություններում, հատկապես նրանցում, որոնք հոլովվում են հայցական հոլովով (այսինքն՝ -an-ով)։ Այն դեռ օգտագործվում է բեդվինների որոշ բարբառներում իր սեռական հոլովով՝ -in, օրինակ՝ Նաջդի շրջանի արաբերենում։

Քանի որ արաբերենը չունի անորոշ հոդ, այն գոյականները, որոնք թանվին են ստանում (բացի հատուկ գոյականներից) անորոշ են, և, հետևաբար, ʼal որոշիչ հոդի բացակայությունը հանգեցնում է բոլոր գոյականների և բովանդակության նունացմանը, բացառությամբ այն բառերի, որոնք թանվին չեն ստանում (الْمَمْنُوعُ مِنْ ٱلصَّرْفِ)։ Ուստի կարող է միտք առաջանալ, որ նունականությունը գոյականների և ածականների անորոշ վիճակի անփոխարինելի հատկանիշն է։ Սակայն մի բառի մեջ նունականության առկայությունը պարտադիր չէ, որ այն անորոշ դարձնի։ Կան բազմաթիվ դիպտոտ գոյականներ, որոնք ունեն նունականացում, օրինակ արաբերեն արտահայտության մեջ՝ **أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّداً رَسُولُ الل** [Ashadu anna muħammadan rasuːlu‿llah] Մուհամմադ (محمد) անունը ստանում է թանվին (مُحَمَّداً), այսինքն նունացվում է։


| Նունականացում - *tanwīn* تَنْوِين |
| --- |
| Նշաններ |  ـٌ ‎ |  ـٍ ‎ |  ـً ‎ |
| Տառադարձություն | -un | -in | -an |
| Արաբերեն بيت bayt բառի օրինակով |  بيتٌ ‎ |  بيتٍ ‎ |  بيتًا ‎ |
| Տառադարձություն | baytun | baytin | baytan |
| Արաբերեն دودة dūdah բառի օրինակով |  دودةٌ ‎ |  دودةٍ ‎ |  دودةً ‎ |
| Տառադարձություն | dūdatun | dūdatin | dūdatan |
| Արաբերեն هدوء hudūʼ բառի օրինակով |  هدوءٌ ‎ |  هدوءٍ ‎ |  هدوءًا ‎ |
| Տառադարձություն | hudūʼun | hudūʼin | hudūʼan |

Ուշադրություն դարձրեք, որ պրակտիկայում ինչպես էլեկտրոնային, այնպես էլ ձեռագրով, ֆաթհան գրվում է ոչ թե նախորդ հարֆի, այլ ալիֆի վրա
 بيتاً - هدوءاً ‎։

Անունների թեքումը
-----------------

Հետևյալ աղյուսակը ցույց է տալիս գոյականների տարբեր տեսակները և դրանցում թանվին ավելացնելու եղանակը երեք դեպքերում.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Ուղիղ դիրք** | **Խնդրառական դիրք** | **Հարակցական դիրք** | **Տեսակ** | **Նշանակություն** |
| مساجدُ | مصابيحَ | مسائلَ | Արգելված անուններ | Թանվին չի ընդունում,իսկ հարակցական դիրքում ստանում է ֆաթհա |
| قصيدةٌ | مقطورةً | عاملةٍ | Անուններ,որոնք ավարտվում են թա-մարբուտայով | Ընդհանրապես ստանում են թանվին |
| رجلٌ | طالبًا | بنتٍ | Բաղաձայնով ավարտվող անուններ | Ստանում են թանվին. խնդրառական դիրքում թանվինը դրվում է ալիֆի հենքի վրա |
| ماضٍ | محاميًا | قاضٍ | Թերի անուններ | Ուղիղ և հարակցական դիրքերում անունները ստանում են թանվին քասրա, իսկ խնդրառական դիրքում ավելանում է թանվին ֆաթհան ալիֆի հենքի վրա |
| دعاءٌ | سماءً | بناءٍ | Մադդայով արտահայտված անուններ | Ստանում են թանվին |
| عصا | فتًى | هوى | Մակսուրայով ավարտվող անուններ | Թանվին ստանում են բացառապես խնդրառական դիրքում |
| جزءٌ | لؤلؤًا | مستهزئٍ | Մահմուզներ, որոնք ավարտվում են սուքունով կամ ձայնավորով | Ուղիղև հարակցական դիրքերում ստանում են թանվին, իսկ խնդրառական դիրքում ավելանում է թանվին ֆաթհան ալիֆի հենքի վրա |

Թանվինի տեսակները
-----------------

Առանձնացնում ենք թանվինի մի քանի տեսակներ, դրանք են՝

* Թանվին թամքին (tanwin tamkin)
* Թանվին թանքիր (tanwin tankir)
* Թանվին մուկաբալա (tanwin mukabala)
* Թանվին աուադ (tanwin awad)

### Թանվին թամքին (Ուժեղացում)

Անուններին տարբեր դիրքերում կցվող թանվինն է։

Օրինակ՝ رجلٌ - طالبًا - إنسانٍ

### Թանվին թանքիր (Քողարկում)

Կիրառվում է անորոշության և որոշյալության բաժանման, արտահայտման համար. ունի երկու տեսակ.

* «Լսի՛ր ինձ» բայական նախադասության փոխարեն *"صهٍ" (Լռի՛ր)* կիրառումը
* Ստանդարտ կառուցվածքով գոյականների համար, որոնք վերջանում են weh-ով (ويه)։ Օրինակ՝ جاء سيبو**يهِ** وسيبويهٌ آخر *(բռց. Մի Սիբուավեյը եկավ, ևս մեկն էլ)* կամ مررت بسيبو**يهِ** وسيبويهِِ آخر *(բռց. Անցա մի Սիբուավեյից, ևս մեկից էլ)* կամ *(բռց. Տեսա մի Սիբուավեյի, ևս մեկին էլ)* رأيت سيبو**يهِ** وسيبويهاَََ آخر։ Այն բառերից հետո, որոնք ուղիղ ձևում ավարտվում են weh-ով (ويه), օրինակ Khalawieh, Naftawyah, Darstoyeh, Miskoyeh, Rahwayh, Hamdawyah, Barzuyah, Arzuyyah...

### Թանվին մուկաբալա (Փոխառում)

Դրվում է իգական սեռի հոգնակի թվի «առողջ» (սալիմ) գոյականների վերջավորության վրա։  

Օրինակ՝ **مؤمناتٌ** (թրգմ.՝ հավատացյալներ), քանի որ արական հոգնակի ձևում այն ունի հետևյալ տեսքը՝ **مؤمنون**։

### Թանվին աուադ (Փոխարինում)

Արտահայտվում է հետևյալ դեպքերում՝

1. *Փոխարինում նախադասությամբ*. օրինակ՝ Մենք վեր կացանք, գնացինք (قمنا وحينئذٍ سافرنا)։ Այստեղ թանվինը հանդես է գալիս որպես մակբայի փոխարինում, այսինքն՝ Երբ/Հենց որ վեր կացանք, գնացինք։
2. *Փոխարինում բառով.* կիրառվում է (كل)՝ *ամենքը, բոլորը* բառից հետո, օրինակ هنا كلُّ إنسان قائمٌ նախադասությունը հեշտությամբ կարող ենք փոխարինել թանվինով արտահայտված كلٌّ قائمٌ նախադասությամբ (թրգմ. Բոլորը կանգնած են)։
3. *Փոխարինում հարֆով.* օրինակ جوارٍ-ին բառում թանվինը հանդես է գալիս որպես ya-հարֆի փոխարինող։

### Այլ տեսակներ

Դրանք հազվադեպ են օգտագործվում, ինչպիսիք են.

* Բանաստեղծական թանվին
* Անսովոր կիրառությամբ թանվին
* Երաժշտական թանվին
* Արձակում կիրառվող թանվին

Համակարգչում թանվինի մուտքագրման եղանակներ
------------------------------------------

* Թանվին ֆաթհա՝ `shift+W`
* Թանվին քասրա՝ `shift+S`
* Թանվին դամմա՝ `shift+R`

Աքքադերեն
---------

Նունացումը կարող է նաև վերաբերել աքքադերենում երկակիների -n վերջավորությանը (մինչև դրա դուրսմղումը Հին Բաբելոնյան ժամանակաշրջանում)։

Տես նաև
-------

* Արաբերենի ձայնանիշեր
* Միմացում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Akkadian grammar: morphology Archived 2009-07-05 at the Wayback Machine.