**Կոռնելիուս Ռայեն (Ռայան)** (հունիսի 5, 1920(1920-06-05)[…], Դուբլին, Իռլանդիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - նոյեմբերի 23, 1974(1974-11-23)[…], Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), իռլանդական ծագմամբ ամերիկացի լրագրող և գրող, հայտնի է դարձել իր գեղարվեստական-վավերագրական ստեղծագործություններով, նվիրված Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի առանձին դրվագներին։

Կենսագրություն
--------------

Ռայենը ծնվել և մեծացել է Դուբլինում։ 1940 թվականին մեկնել է Լոնդոն, որտեղ 1941 թվականից աշխատել է ռազմական թղթակից Daily Telegraph թերթում։

1947 թվականին արտագաղթել է ԱՄՆ, որտեղ հրատարակել է իր հոդվածները Time Magazine և այլ ամսագրեր։ 1950 թվականին ամուսնանալով Քեթրին Մորգանի (Kathryn Morgan) հետ, ստացել է ԱՄՆ քաղաքացիություն։

Ֆրանսիական Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետ, գրականության պատվավոր դոկտորի աստիճանի դափնեկիր, որը նրան շնորհվել Է Օհայոյի համալսարանի կողմից, որտեղ «Alden Library» գրադարանում պահվում է «Cornelius Ryan Collection»։

1970 թվականին Ռայանի մոտ հայտնաբերվել է քաղցկեղ։ Պայքարելով հիվանդության դեմ՝ Ռայանը շտապեց ավարտել իր վերջին գիրքը, *«Մեկ կամուրջ ավելի հեռու, քան անհրաժեշտ է»* (անգլ.՝ A Bridge Too Far), որը հրատարակվել է 1974 թվականի սեպտեմբերին։ Ընդամենը երկու ամիս անց Ռայանը մահացավ։ Դա տեղի է ունեցել գրքին նվիրված գովազդային շրջագայության ժամանակ, գրքին նվիրված լույս տեսնելուն։

«Վերջին ճակատամարտը»
--------------------

«Վերջին ճակատամարտը» (անգլ.՝ The Last Battle, 1966 թ.)նվիրված է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Բեռլինի ճակատամարտին նախորդող իրադարձություններին։

Simon & Schuster հրատարակչության կողմից թողարկված գիրքը գրված է պատմական պատմվածքի ժանրում, որը հիմնված է պատերազմի հարյուրավոր մասնակիցների, այդ թվում ՝ ամերիկացիների, բրիտանացիների, գերմանացիների և ռուսների հետ հարցազրույցների վրա։ Ռայանը եզակի հնարավորություն ստացավ հարցազրույց վերցնել խորհրդային ռազմական առաջնորդներից,մասնակցել ճակատամարտին, ինչպես նաև աշխատել խորհրդային արխիվներում։

Գիրքը լույս է տեսել 1966 թվականի մարտին միաժամանակ Անգլիայում, Ֆրանսիայում, Գերմանիայում, Իտալիայում, Իսպանիայում, Նորվեգիայում, Դանիայում, Շվեցարիայում, Նիդեռլանդներում, Ֆիլանդիայում և Պորտուգալիայում։

«Վերջին ճակատամարտը» անմիջապես քննարկումների տեղիք տվեց լրատվամիջոցներին։ Գիրքը պնդում էր, որ գերմանացիների կողմից Գերմանիայի բաժանման և օկուպացիայի դաշնակիցների հույժ գաղտնի ծրագրի գրավումը հանգեցրեց Գերմանիայի դիմադրության խստացմանը և ռազմական գործողությունների ձգձգմանը։

Հասարակության ուշադրությունը գրավել է նաեւ գրքում մեջբերված ամերիկացի գեներալ Ուիլյամ Սիմփսոնի հայտարարությունը, Երկրորդ աշխարհամարտում 9-րդ բանակի հրամանատարը ՝ իր բանակի մասին «կարող էին Բեռլինը գրավել շատ ավելի վաղ, քան ռուսները, եթե այն չկանգնեցվեր Էլբայի վրա 1945 թվականի ապրիլի15-ին»։

ԽՍՀՄ-ում «Պրավդա» թերթը քննադատել է Ռայանին ՝ խորհրդային բանակը սևացնելու փորձի համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Babelio (ֆր.) — 2007.
2. 1 2 3 4  Internet Speculative Fiction Database — 1995.
3. 1 2 3 4  filmportal.de — 2005.
4. 1 2 3 4  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #120628643 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
5. ↑  Find A Grave — 1996.
6. ↑
7. ↑
8. ↑  Կաղապար:London Gazette
9. ↑  «Police probe after plaques stolen from SAS memorial». *BBC News*. 2014 թ․ հունիսի 5. Արխիվացված է օրիգինալից 2022 թ․ մայիսի 15-ին. Վերցված է 2018 թ․ մայիսի 9-ին. `{{cite news}}`: More than one of `|accessdate=` and `|access-date=` specified (օգնություն)

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Cornelius Ryan Collection of World War II Papers» (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ փետրվարի 19-ին. Վերցված է 2014 թ․ օգոստոսի 25-ին.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Կոռնելիուս Ռայան» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Դանիական ազգային ֆիլմագրություն · Filmportal · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · MusicBrainz · Internet Speculative Fiction Database · RKDartists · Find A Grave |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական · American National Biography |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNC: a11308618 · BNE: XX1103048 · BNF: 14029397b, 119231604 · CiNii: DA05195042 · GND: 120628643 · GTAA: 149154 · ICCU: CFIV113392 · ISNI: 0000000116990473 · LCCN: n78090524 · NDL: 00455046 · NKC: xx0018065 · NTA: 070097526 · NUKAT: n94001716 · PTBNP: 214935 · SUDOC: 084251387 · VIAF: 111599997 · WorldCat VIAF: 111599997 |

 |

 |