**Նիկոլաևյան քաղաքային հիվանդանոց** (ռուս.՝ Николаевская городская больница), հիվանդանոց Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքում։

Պատմություն
-----------

Նիկոլաևյան հիվանդանոցի նախագիծը
Ռոստովի քաղաքային հիվանդանոցը, որը բացվել է 1856 թվականին, երկար տարիներ գործել է վարձակալած շենքում։ 1857 թվականին կազմված սեփական շենքի կառուցման նախագիծը չի իրականացվել քաղաքային միջոցների անբավարարության պատճառով։ 1884 թվականին հիվանդանոցը տեղավորվել է Կարմիր խաչի հոսպիտալի բարաքներում, որոնք շտապ կառուցվել էին 1877 թվականին՝ ռուս-թուրքական պատերազմի պատճառով։ Բարաքները չէին հերիքում, այնտեղի հիգիենան անբավարար էր, և Քաղաքային դումայի որոշմամբ 1890 թվականի գարնանը սկսվեց հիվանդանոցների նոր հիմնական շենքերի կառուցումը։ Բացի այդ, նախատեսվում էր սեփական հիվանդանոցային եկեղեցու շինարարությունը։ Ընդհանուր նախահաշիվը կազմել էր զգալի գումար` գրեթե 400 հազար ռուբլի, հետևաբար, քաղաքի գանձարանից բացի, օգտագործվեցին նաև քաղաքացիների նվիրատվությունները։ «Վեդոմոստի Ռոստովսկոյ-նա-դոնու գորոդսկոյ ուպրավի» թերթը հաղորդում էր, որ *«նվիրատվությունների հոսքը զգալիորեն առաջ է շինարարության տեխնիկական հնարավորություններից»*։

Հիվանդանոցի հանդիսավոր հիմնարկեքը տեղի է ունեցել 1890 թվականի ապրիլի 18-ին, և սկզբնապես այն անվանվեց Կարմիր խաչի հիվանդանոց։ Հետագայում այն ստացավ «Նիկոլաևյան» անվանումը` քաղաքացիների խնդրանքով ի հիշատակ Հնդկաստան, Չինաստան և Ճապոնիա (հենց այստեղ է տեղի ունեցել միջադեպը) ճամփորդության ընթացքում կատարված մահափորձի ժամանակ թագաժառանգ Նիկոլայ II-ի փրկության։

Հիվանդանոցի նախագիծը, ներառյալ Կարմիր խաչի քարե եկեղեցին (Սուրբ Միքայել Հրեշտակապետ եկեղեցի), մշակել է ռոստովցի ճարտարապետ Նիկոլայ Սոկոլովը։ Նախագծով նախատեսվում էր կառուցել 13 շենք` մեկ երեքհարկանի (վարչական շենք), երկու երկհարկանի և տասը մեկհարկանի։ 20-րդ դարի սկզբին հիվանդանոցն արդեն ուներ հերձարան, ամբուլատորիա, լվացքատուն, հոգեկան հիվանդների կացարան և պաստերյան կայան։

Հիվանդանոցի համայնապատկերը (կենտրոնում Կարմիր խաչի եկեղեցին է)
Կարմիր խաչի եկեղեցին (քանդված է)
Շինարարության ընթացքում նախագծային լուծումը փոխվել է, արդյունքում կառուցվել է ճարտարապետական համակառույցը կազմող տարբեր նշանակության մոտ 30 շենք։ Մասնաշենքերը միմյանցից բաժանվում էին այգիներով, իսկ ամբողջ հիվանդանոցը Բոլշայա Սադովայա փողոցից` երկուդեսյատինանոց այգիով։ Ռոստովի հիվանդանոցի գլխավոր բժիշկ, բժշկագիտության դոկտոր Նիկոլայ Պարիյսկու կազմած «Ռոստովի քաղաքային Նիկոլաևյան հիվանդանոցի 1900 թվականի հաշվետվությունում» ասվում է, որ Ռոստովի հիվանդանոցը Ռուսաստանի հարավում լավագույններից մեկն է։

1915 թվականին հիվանդանոցի որոշ տարածքներում տեղավորվել է Վարշավայի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը, որը տեղափոխվել էր Դոնի Ռոստով։ 1922 թվականի սեպտեմբերին Նիկոլաևյան հիվանդանոցը տեղափոխվել է Դոնի Ռոստովի նորաստեղծ թիվ 1 կենտրոնական հիվանդանոց, իսկ նրա բոլոր մասնաշենքերը զբաղեցրել է Վարշավայի համալսարանը, որը վերակազմավորվել է Ռոստովի բժշկական ինստիտուտի։

1960-ական թվականներին գլխավոր մասնաշենքը քանդվել է և նրա տեղում կառուցվել է Ռոստովի բժշկական ինստիտուտի նոր մասնաշենք։ Սկզբնական շինությունների զգալի մասը պահպանվել է Պուշկինի փողոցում և Նախիջևանի նրբանցքում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Из истории Николаевской больницы
2. ↑  Мещеряков А. *Покушение на жизнь цесаревича Николая*. // «Додзё». 2005. № 5.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Николаевская городская больница в Ростове-на-Дону
* НИКОЛАЕВСКАЯ БОЛЬНИЦА
* ХИРУРГИЧЕСКИЙ КОРПУС НИКОЛАЕВСКОЙ ГОРОДСКОЙ БОЛЬНИЦЫ