recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Նելսոն** (անգլ.՝ Nelson River), գետ Հյուսիսային Ամերիկայում, պատկանում է Հյուսիսայի Սառուցյալ օվկիանոսի ավազանին։ Կանադայի Մանիտոբա նահանգի տարածքով հոսում է դեպի հյուսիս՝ Վինիպեգ լճից (217մ) մինչև Հուդզոնի ծոց (0մ)։ Ակունքի մոտակայքում է գտնվում Պորտ-Նելսոն լքված բնակավայրը, իսկ մի փոքր դեպի արևելք (Հեյս գետի ակունքի մոտ) նախկին «Յորք» գործարանն է, որը նախկինում օգտագործվել է «Հուդզոնի ծոցի» ընկերության կողմից։ Ակունքից դեպի հյուսիս գտնվում է Վապուսկի ազգային պարկը (անգլ.՝ Wapusk National Park):

Ջրագրություն
------------

Նելսոն գետի ավազանը քարտեզի վրա
Նելսոն գետը հոսում է Կանադական վահանի վրայով։ Գետի երկայնքով ձգվում են Փլեյգրին, Քրոսս (Մանիտոբա լիճ), Սիպիվեսկ և Սպլիտ լճերը։ Լճի ավազանի մակերեսը 1093442 կմ²։

Կանադայի տարածքով այն հոսում է 644 կմ երկարությամբ, ողջ ջրհավաք ավազանը կազմում է մոտ 1,1 մլն. կմ², որի հարավային մասը գտնվում է ԱՄՆ-ի տարածքում։ Նելսոն գետը իր Բոու և Սասկաչևան վտակներով կազմում է բարդ նավարկելի գետա-լճային ջրուղի, որը ձգվում է 2575 կմ երկարությամբ դեպի Կանադական Ժայռոտ լեռներ։ Գետի վրա սահանքներ շատ կան, բայց 100 կմ նավարկելի է։ Ակունքում ջրի ծախսը միջինում կազմում է 2800մ³/վրկ։ Գետը նոյեմբերից մինչև մայիս սառցակալած է։

Պատմություն և տնտեսական շահագործում
-----------------------------------

Նելսոն գետը հայտնաբերվել է 1612 թվականին Թոմաս Բաթթոնի ղեկավարած անգլիական արկտիկական արշավի ժամանակ՝ ակունքի մոտ ձմեռելիս։ Բաթթոնը գետն անվանել է ձմեռման ժամանակ վախճանված իր նավավարի անունով։ Գետի վրա են գտնվում ընդամենը 13 Հիդրոէլեկտրակայաններ (ջրաէլեկտրակայաններ)։ Գետաբերանից 240 կմ հեռավորության վրա է տեղակայված Քելսիի ՀԷԿ-ը՝ կառուցված Բյորնվուդ վտակի վրա, որը հոսանք է մատակարարում Թոմսոն քաղաքի նիկելի արդյունահանման արտադրությանը։ Գետի հոսքով, դեպի ներքև Քեթթլ սահանքի մոտ, գտնվում է ևս մի հիդրոէլեկտրակայան Քեթթլ։ Արտադրության ծավալի մեծացման համար Նելսոնը գետը ջրանցքով միացրել են Հուդզոնի ավազանին պատկանող մեկ այլ գետի՝ Չերչիլին։

Գետի մեծ մասի երկայնքով կառուցված է երկաթգիծ «Hudson Bay Railway» Կանադայի ազգային երկաթգծի ճյուղերից մեկը, որը հատում է գետը Գիլլամ բնակավայրում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Արխիվացված 2012-10-08 Wayback Machine? մինչև Հուդզոնի ծոց (0մ):url=
2. 1 2  «Nelson Watershed» (անգլերեն). EarthTrends. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ ապրիլի 14-ին. Վերցված է 2010 թ․ հունվարի 9-ին.
3. 1 2 3  «Nelson River» (անգլերեն). Վերցված է 2010-01-09-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Նելսոն (գետ Կանադայում) // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред.  А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Նելսոն (գետ)» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Կանադական · Մեծ նորվեգական |

 |
*Nomada* ցեղի կկու մեղուներ
**Կկու մեղուներ** (անգլ.՝ Cuckoo bee),մեղուներ են, որոնք իրենց սերնդի պահպանման համար օգտագործում են կեպտոպարազիտիզմը։ Մի քանի հազար տեսակները մեղուների տարբեր ընտանիքներից են։

Նկարագրություն
--------------

Իր անվանումն ստացել է կկուների վարքի նմանության պատճառով։ Էկոլոգիական այս խմբի մեղուները ներխուժում են այլ ցեղի կամ տեսակի մեղուների բների մեջ, որտեղ ձվադրում են։ Ձվից դուրս եկած մակաբույծի թրթուրը սնվում է տեր-տեսակի հավաքած պաշարներով։ Չեն կառուցում իրենց բները։ Մյուս մեղուներից արտաքնապես տարբերվում են ծաղկափոշի հավաքելու ապարատի բացակայությամբ,որոնք վերածվել են կարճացած մազային վերջավորության։ Օրինակ՝ *Nomada* ցեղի մեղուների այդ վերջավորությունը այնքան փոքր է, որ նրանք հիշեցնում են կրետներին։

Տարածվածություն
---------------

Էկոլոգիական այս խմբի ներկայացուցիչները առաջացել են իրարից անկախ տարբեր ընտանիքների և ենթաընտանիքների մեղուներից։ Ամերիկացի ապիոլոգ Չարլզ Միչեները (C. D. Michener, 2000) սոցիալական մեղուների մոտ հաշվառել է այդ տեսակ մակաբուծության առնվազն 16 ճյուղ (գլխավորապես *Apidae* ընտանիքում), նաև մենակյաց մեղուների մոտ մակաբուծության առաջացման 31 դեպք (գլխավորապես *Apidae*, *Megachilidae* և *Halictidae* ընտանիքների մոտ)։ Ընդհանուր առմամբ այս տեսակները մի քանի հազարն են, ինչը մեղուների տեսակների բազմազանության մեջ համեմատաբար մեծ մասնաբաժին է հանդիսանում։ Տիպիկ ներկայացուցիչ է հանդիսանում *Nomadinae* ենթաընտանիքը։ *Nomada* ցեղի ավելի քան 700 տեսակ մակաբույծ են այլ տեսակի մեղուների մոտ, օրինակ՝ *Andrena*, *Lasioglossum*, *Eucera*, *Melitta* и *Panurgus* ցեղերի մոտ։

Կկու-մեղուները դեռևս չեն հայտնաբերվել *Andrenidae*, *Melittidae* и *Stenotritidae* ընտանիքներում և հավանաբար, *Colletidae* ընտանիքում. Կան չհաստատված տվյալներ *Hylaeinae* ենթաընտանիքի հավայան տեսակների վերաբերյալ, որոնք կքրող են լինել մակաբուծ։

Կկու կրետներ
------------

Նախկինում *Psithyrus* (անգլ.՝ Cuckoo bumblebees; 29 *Bombus*տեսակի կրետների ենթացեղ) խմբում առանձնացված ցեղի ներկաացուցիչները հանդիսանում են այդ էկոլոգիական խմբի տիպիկ ներկայացուցիչ։ նրանք մակաբուծվում են *Bombus* ցեղի կրետների բներում և կորցրել են ծաղկափոշի հավաքելու ունակությունը։

Ծանոթագրութուններ
-----------------

1. 1 2 3 4  *Радченко В. Г. Ю. А. Песенко.* Биология пчёл (Hymenoptera, Apoidea) / Отв. ред. Г. С. Медведев. — СПб.: ЗИН РАН, 1994. — 350 с. — 600 экз.
2. ↑  Williams, P.H. 1994. Phylogenetic relationships among bumblebees (*Bombus* Latr.): A reappraisal of morphological evidence. Systematic Entomology 19: 327—344.

Արտաքին հղումներ
----------------

* *Радченко В. Г. Ю. А. Песенко.* Биология пчёл (Hymenoptera, Apoidea) / Отв. ред. Г. С. Медведев. — СПб.: ЗИН РАН, 1994. — 350 с. — 600 экз.
* Michener, C.D. (2000). *The Bees of the World*. — Johns Hopkins University Press. — 913 pp.
**Աստվածուհի Կաննոնի արձանը** (ճապ.՝ 仙台 大観音), գթասրտության աստվածուհի Կաննոնի քարե մեծ արձանը, տեղակայված է Սենդայ քաղաքի Իձումի շրջանում։ Սենդայական արձանը աստվածուհի Կաննոնի ամենաբարձր արձանն է աշխարհում (100 մետր), աստվածուհու ամենաբարձր արձանը Ճապոնիայում, 5 ամենաբարձր արձաններից մեկը աշխարհում 2018 թվականի տվյալներով։

Նկարագրություն
--------------

Սենդայ Դայկաննոն 100 մետրանոց արձանը կառուցվել է 1991 թվականին Սենդայ քաղաքում։ Արձանը պատկերում է բուդդայական աստվածուհի Կաննոնին, որն աջ ձեռքով պահում է *Նյոիհոձիյա* ցանկության մարգարիտը և ձախ ձեռքում՝ իմաստության ջրով մեծ գավաթ, որը նրան ներկայացնում է ինչպես «ցանկություն իրանայացնող Կաննոն»։

Հուշարձանի մեջ այցելուների համար գործում է վերելակ, որով նրանք կարող են բարձրանալ հուշարձանի գագաթը (12-րդ հարկ), որտեղ տեղակայված է աստվածուհուն նվիրված տաճարը, որտեղից բացվում է պանորամային տեսարան դեպի Սենդայ։ Վայրեջքը կատարվում է հուշարձանի ներսում գտնվող աստիճաններով։ Յուրաքանչյուր հարկում կա փայտե պահարաններում տեղակայված բուդդայի 8-ական արձանիկներ, ընդհանուր 108 հատ, որոնք մարմնավորում են մարդկային տանջանքները և մոլորությունները։

Կառույցի մուտքը վիշապի երախի տեսքով է։ Առաջին հարկի դահլիճում տեղակայված են աստվածուհիների 33 արձաններ, որոնք բնութագրում են մարդկային ցանկությունները և չինական օրացույցի չինական կերպարներին համապատասխանող 12 արձաններ։

Ըստ լեգենդի՝ Կաննոն աստվածուհու մարմնացումներից մեկը Մանեկի-նեկո «կանչող կատուն» է, ինչպես նաև նրա անունով ճապոնական Canon ընկերություն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Самые высокие статуи мира
2. ↑  СТАТУЯ СЭНДАЙ ДАЙКАННОН — БОГИНИ КАННОН
3. ↑  Статуя богини Каннон в Сэндае

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Սենդայ Դայկանոն արձան — Կաննոն աստվածուհիН». *Liveinternet*. 2014 թ․ նոյեմբերի 20. Վերցված է 2020 թ․ հունվարի 9-ին.
* «Սենդայում Կաննոն աստվածուհու արձան». *Liveinternet*. 2014 թ․ նոյեմբերի 20. Վերցված է 2020 թ․ հունվարի 9-ին.
* Илья Захаров (2018 թ․ օգոստոսի 10). «Աշխարհի ամենաբարձր արձանները». *Basetop*. Վերցված է 2020 թ․ հունվարի 9-ին.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Երկիր (այլ կիրառումներ)
***Երկիր*** Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն կուսակցության Գերագույն մարմնի պաշտոնաթերթն է։

*Երկր*ի առաջին համարը լույս է տեսել 1991 թվականի օգոստոսի 27-ին, Երևանում։

Թերթը տպագրվել է 8 էջանոց օրաթերթի տեսքով մինչև 2001 թվական։ Թերթը իր ամենաբարձր տպաքանակին հասավ 1993–1994 թվականներին (56000 օրինակ), որը հայ մամուլի ամենամեծ տպաքանակը դարձավ վերջին տասը տարվա ընթացքում։

1994 թվականի դեկտեմբերի 28-ին Հայաստանի նախագահ՝ Լևոն Տեր-Պետրոսյաննի հրամանագրով արգելեց ՀՅԴ կուսակցությունը արգելելով նաև *Երկիր* օրաթերթը, «*Ազատամարտ*» շաբաթաթերթը (ՀՅԴ հայկական ներկայացուցչության պաշտոնաթերթ) և այլ թերթեր ու ամսագրեր։ *Երկիր օրաթերթին* վերագործարկելու թույլտվությունը տրվել է միայն 1998 թվականի մարտին, երբ երկրի քաղաքական իրավիճակը փոխվեց։ 2002 թվականի հունվարից (2500 օրինակ տպաքանակով) *Երկիրը* դարձավ 20 էջանոց շաբաթաթերթ։

*Երկիրը* հրապարակվում է ԱՊՀ երկրներում, ինչպես նաև սփյուռքում։ 2002 թվականի ապրիլից այն հրատարակվում է նաև արևմտահայերեն Լիբանանի մայրաքաղաքում՝ Բեյրութում։ *Երկրի* հիմնական նպատակն է լուսաբանել քաղաքական, տնտեսական, կրթական, մշակութային և սպորտային իրադարձությունները, անհրաժեշտության դեպքում նաև մեկնաբանություն թողնել այդ իրադարձությունների մասին։

Գլխավոր խմբագիրները
-------------------

* Աշոտ Քերոբյան (1991)
* Աբո Պողիկյան (1991)
* Աղվան Վարդանյան (1991–1993)
* Էդուարդ Հարությունյան (1993)
* Համլետ Դավթյան (1994)
* Մուշեղ Միքաելյան (1998–1999)
* Շաղիկ Մարուխյան (1999–2000)
* Համլետ Դավթյան (2000–2001)
* Գեղամ Մանուկյան (2002–2004)
* Սպառտակ Սեյրանյան (2004–)
* Բագրատ Եսայան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Waksmundzki, Leszek Wojciech (2013). *Armenia: Przewodnik* (լեհերեն). Oficyna Wydawnicza "Rewasz". ISBN 978-83-62460-35-9.
2. ↑  Maher, Joanne (2008 թ․ հունիսի 24). *The Europa World Year Book 2008* (անգլերեն). Routledge. ISBN 978-1-85743-452-1.
3. ↑  «Օրակարգ». *www.arfd.am*. Վերցված է 2022 թ․ հունիսի 17-ին.

Տես նաև
-------

* Երկիր Մեդիա

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
Տարբեր նախագծերով հայտնաբերված երկրամերձ օբյեկտների քանակը
**Լոուելի աստղադիտարանում երկրամերձ օբյեկտների որոնում** կամ **ԼՕՆԵՕՍ** (անգլ.՝ Lowell Observatory Near-Earth-Object Search, LONEOS), Լոուելի աստղադիտարանի նախագիծ, որի նպատակը երկրամերձ աստերոիդների և գիսաստղերի հայտնաբերումն էր։

Նախագծի ղեկավարը Թեդ (Էդվարդ) Բոուելն էր։

ԼՕՆԵՕՍ նախագծի շրջանակներում 1998-2008 թվականներին հայտնաբերվել են 19379 երկնային օբյեկտներ։

Սարքավորումներ
--------------

Նախագիծը օգտագործում էր Շմիդտի համակարգի 62 սմ-ոց աստղադիտակը, որը տեղադրված էր Լոուելի աստղադիտարանում (Արիզոնա, ԱՄՆ)։

Աստղադիտակը հագեցված է 16 մեգապիկսել Լիցքային կապով սարքով, որի պարամետրերն են՝ 2,88°×2,88°:

Աստղադիտարանի կոդը «699» է։

Տես նաև
-------

* Լոուելի աստղադիտարան

Արտաքին հղումներ
----------------

* Նախագծի պաշտոնական կայքը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Minor Planet Discoverers

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Արեգակնային համակարգի փոքր մարմինների որոնման ծրագրեր |
| --- |
|  |
| PLS  • T1S, T2S, T3S  • PCAS  • NEAT  • ԼԻՆԵԱՐ  • LONEOS  • Catalina  • DES  • Սփեյսուոչ  • SSS  • MLS  • BATTeRS  • UDTS  • UDAS  • ADAS  • UESAC  • CINEOS  • LUSS  • PMO NEO  • SCAP  • ODAS  • NEOWISE  • Pan-STARRS |

 |
**Լինդա Էմոնդ** (անգլ.՝ Linda Emond, մայիսի 22, 1959(1959-05-22), Նյու Բրանսուիկ, Նյու Ջերսի, ԱՄՆ), ամերիկյան դերասանուհի։ Էմոնդը մեծ հաջողությունների է հասել թատրոնում իր խաղացած դերերի շնորհիվ։ Նա եռակի անգամ մրցանակի է արժանացել «Թոնի» անվանակարգում, 2003, 2012 և 2014 թվականներին, Life (x) 3 և «Շրջիկ գործակալի մահը» (անգլ. Death of a Salesman) պիեսներում և «Կաբարե» (անգլ. Cabaret) մյուզիքլում մասնակցության համար։ Նա մասնակցել է նաև բազմաթիվ ներկայացումների ինչպես Բրոդվեյում, այնպես էլ Օֆֆ-Բրոդվեյի բեմում։

Կենսագրություն
--------------

Որպես հավելում բեմական հիմնական աշխատանքի՝ Էմոնդը հայտնվեց մի քանի տանյակ ֆիլմերում և հեռուստահաղորդումներում։ 1997 թ. նա նկարահանվեց «Մի կյանք՝ ապրելու համար» (անգլ. One Life to Live) օճառային օպերայում, իսկ տարբեր տարիների ընթացքում եղել է «Լոս Անջելեսի օրենքը» (անգլ. L.A. Law), «Սոպրանոյի տոհմը» (անգլ. The Sopranos), «Օրենք և կարգապահություն» (անգլ. Law & Order), «Օրենք և կարգապահություն. Հատուկ կորպուս» (անգլ. Law & Order: Special Victims Unit), «Օրենք և կարգապահություն. Հանցավոր մտադրություններ» (անգլ. Law & Order: Criminal Intent), «Օրենք և կարգապահություն. Երդվյալ ատյան» (անգլ. Law & Order: Trial by Jury), «Բամբասկոտը» (անգլ. Gossip Girl) և «Լավ կինը» (անգլ. The Good Wife) սերիալների հյուրը։ Նա 2009 թվականին նկարահանվել է նաև Lifetime ալիքի «Ջորջիա Օ’Քիֆ» ֆիլմում։ Իսկ մեծ էկրաններին, Էմոնդը աչքի ընկավ «Լամարկի վերջին գործը» (անգլ. City by the Sea, 2002 թ.), «Հյուսիսային երկիրը» (անգլ. North Country, 2005 թ.) և «Ջուլի և Ջուլիա. Պատրաստենք երջանկություն ըստ բաղադրատոմսի» (անգլ. Julie & Julia, 2009 թ.) ֆիլմերում։

Ընտրյալ ֆիլմագրություն
----------------------

* Պոլլոկ (անգլ. Pollock) (2000 թ.)
* Լամարկի վերջին գործը (անգլ. City by the Sea) (2002 թ.)
* Մեռնող գալլը (անգլ. The Dying Gaul) (2005 թ.)
* Մութ ջուր (անգլ. Dark Water) (2005 թ.)
* Հյուսիսային երկիրը (անգլ. North Country) (2005 թ.)
* Ստրկություն (անգլ. Trade) (2007 թ.)
* Տիեզերքի միջով (անգլ. Across the Universe) (2007 թ.)
* Հարկադրությամբ կռիվ (անգլ. Stop-Loss) (2008 թ.)
* «Ջուլի և Ջուլիա. Պատրաստենք ուրախությունը բաղադրությամբ» (անգլ. Julie & Julia) (2009 թ.)
* «Ջորջիա Օ’Քիֆ» (անգլ. Georgia O'Keeffe) (2009 թ.)
* «Տղամարդը, կինը և թութակը» (2011 թ.)
* «Օլդբոյ» (անգլ. Oldboy) (2013 թ.)
* «Օրենքից դուրս» (2014 թ.)
* «Ջենիի հարսանիքը» (անգլ. Jenny's Wedding) (2014 թ.)
* Սերը հիվանդություն է (անգլ. The Big Sick) (2017 թ.)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Internet Broadway Database — 2000.
2. ↑  «Linda Emond». *Internet Broadway Database*. Վերցված է 2014 թ․ փետրվարի 13-ին.
3. ↑  «Linda Emond Biography». *Broadway World*. Վերցված է 2014 թ․ փետրվարի 13-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Լինդա Էմոնդ Internet Movie Database կայքում
**Լեռնագնացների հուշարձան** (ռուս.՝ Памятник альпинистам, նաև՝ «*Լեռնագնացներ»*, ռուս.՝ «Альпинисты»), հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը 1980 թվականին տեղադրվել է «Լուժնիկի» օլիմպիական համալիրի տարածքում։ Հուշարձանի հեղինակն է սպորտի վաստակավոր վարպետ, քանդակագործ Եվգենի Աբալակովը։ Աշխարհագրորեն մոտավորապես գտնվում է Սպորտային մեծ արենայի և Հարավային մարզական միջուկի միջև, լողավազանից դեպի հյուսիս, մետրոպոլիտենի «Վորոբյովի գորի» կայարանից 400 մ դեպի հյուսիս-արևմուտք։

Պատմություն և նկարագրություն
----------------------------

Քանդակագործ Եվգենի Աբալակովը անվանի Վերա Մուխինայի աշակերտն է և ԽՍՀՄ-ում հայտնի ռեկորդակիր լեռնագնաց։

1933 թվականին Խորհրդային Միությունում նվաճեցին ամենաբարձր լեռնային գագաթը` Ստալինի պիկը, որը հայտնաբերվել էր դեռևս 1928 թվականին, սակայն սխալմամբ համարվում էր Գարմոյի պիկ։ 1962 թվականին գագաթը վերանվանվեց Կոմունիզմի պիկ, իսկ 1998 թվականին այն ստացավ ներկայիս անունը՝ Իսմայիլ Սամանիի պիկ։ Ուշագրավ է այն փաստը, որ 1933 թվականին արշավախմբի միակ մասնակիցը, ով բարձրացավ Ստալինի պիկի գագաթը, եղել է Եվգենի Աբալակովը։

Գագաթը նվաճելիս լեռնագնացներից երկուսը զոհվեցին, և, ամենայն հավանականությամբ, Աբալակովը հենց նրանց պատկերներն է օգտագործել Մոսկվայի ալպինիստների հուշարձանը ստեղծելիս։ Բայց այդ կարծիքը ստույգ չէ. հեղինակը երբեք չի բացահայտել նախատիպերի գաղտնիքը, և ոմանք հակված են մտածելու, որ տղամարդ լեռնագնացը քանդակագործի ինքնանկարն է։

Հուշարձանը պատրաստված է բրոնզից և մոխրագույն գրանիտից։ Դա արձանախումբ է. երկու լեռմագնացները՝ կին և տղամարդ, իջնում են գագաթը նվաճելուց հետո։

Քանդակը համարվում է Եվգենի Աբալակովի ստեղծագործության գագաթնակետը, նրա բացառիկ անձնական փորձի մարմնավորումը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Памятник альпинистам». Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ հունվարի 20-ին. Վերցված է 2018 թ․ մարտի 19-ին.
2. 1 2 3 4  «Памятник альпинистам в Москве в Лужниках».
3. ↑  Статья Александра Брежнева «Взошедший на пик коммунизма»

Արտաքին հղումներ
----------------

* Информация с сайта landscape-design.ru
* Фотография с сайта logoworks.narod.ru (псевдоним автора — Enormous Rat)
|  |  |
| --- | --- |
|  | **Ուշադրություն**։**Այս էջը կամ բաժինը այլ լեզվով հոդվածի վատ թարգմանություն է։** 
Դուք կարող եք բարելավել թարգմանությունը։ Օրիգինալ տեքստը կարող եք գտնել ձախ կողմի «այլ լեզուներով» ենթաբաժնում։Մեքենայական թարգմանությունը ենթակա է ջնջման առանց զգուշացման։ |

**Նատալյա Վլադիմիրովնա Եգորովա** (ռուս.՝  Наталья Владимировна Егорова, օրիորդական ազգանունը` **Բիկովա**, սեպտեմբերի 13, 1966(1966-09-13), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդային և ռուս թենիսիստուհի, մարզիչ, ԽՍՀՄ սպորտի միջազգային վարպետ։

Կենսագրություն
--------------

Թենիս սկսել է խաղալ 10 տարեկանից, առաջին մարզիչը եղել է Վ. Յանչուկը։ Նա չեմպիոն է դարձել ԽՍՀՄ-ում, երբ աղջիկների միջև անցկացվում էր մենախաղ (1983) և զուգախաղ (1983-1984) կատեգորիաները։ ԽՍՀՄ ժողովուրդների սպարտական խաղերի ֆինալիստ մենախաղ (1986), զուգախաղ և խառը (1991) կատեգորիաներում։ ԽՍՀՄ (1988, ամառ) և Ռուսաստանի չեմպիոն (1996, ձմեռ) զույգերում; ԽՍՀՄ մենախաղերում ֆինալիստ (1986-1987, ձմեռ), զուգախաղերում (1985, 1991, ամառ; 1987-1988, ձմեռ) և խառը կատեգորիաներում (1987, 1991, ամառ)։ Համամիութենական մրցումների ձմեռային խաղերի զուգախաղ կատեգորիայի հաղթող 1991թ։ Մոսկվայում մենախաղի (1992, ամառ) և զուգախաղի (1991, 1996, ձմեռ) կատեգորիաներում։ «Սպարտակ» բաց առաջնության հաղթող մենախաղում (1985-1986) և զուգախաղի ֆինալիստ (1984)։ Ընդգրկվել է ԽՍՀՄ ուժեղ թենիսիստների լավագույն տասնյակում 4-րդ պատվավոր հորիզոնականը(1985-1986, 1988)։ Եվրոպայի աղջիկների զուգախաղի հաղթող (1984)։ «Նարնջագույն գնդակ» գավաթի (1984) և «Virginia Slims» (1987) մրցույթի ֆինալիստ՝ Համբուրգում։ Կազնասում և Սինգապուրում «Virginia Slims» մրցույթի հաղթող (1988): ԽՍՀՄ թիմի կազմում 1985-1986թթ. անցկացրել է 14 հանդիպում Ֆեդերացիայի գավաթներում (8-6)։

Մեծ սաղավարտի մրցաշարերում   1987 թվականին մասնակցել է Ուիմբլդոնի մրցաշարին. առաջին շրջանում զիջել է ամերիկացի էնդի Կամիլ Բենիամինին 5:7, 4:6, US Open - ի առաջին շրջանում պարտվել կանադացի Հելեն Կելեսին 6(4):7, 5:7։ 1988-ին Roland Garros-ի առաջին շրջանում զիջել է էնդի Միշել Տորեսին 1:6, 2:6։ Ուիմբլդոնում առաջին շրջանում հաղթել է շվեյցարացի Եվա  Կրապլին 6:3, 3:6, 6:3, երկրորդ շրջանում զիջեց էնդի Բարբարա  Փոթերին 6:2, 4:6, 7:9. US Open-ի առաջին շրջանում հաղթել է ֆրանսիացի Ալեքս Դեշոյին 6:3, 4:6, 6:4, երկրորդ շրջանում զիջեց ամերիկացի Լորի Մակնիլին 5:7, 3:6:

Պրոֆեսիոնալ վարկանիշում նշված էր 1986-2002 թվականներին։

Ավարտել է Ռուսաստանի ֆիզիկական կուլտուրայի պետական համալսարանը, աշխատում է մարզիչ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  WTA կայքէջ

Արտաքին հղումներ
----------------

* *Նատալյա Եգորովայի արդյունքները Արխիվացված 2017-09-13 Wayback Machine*  «Ռուսական թենիս» մեծ Հանրագիտարանում
**Նիկոլաոս Լիբերոպուլոս** (հուն․՝ Νίκος Λυμπερόπουλος, օգոստոսի 4, 1975(1975-08-04)[…], Filiatra), հույն ֆուտբոլիստ, հարձակվող։

Ակումբային կարիերա
------------------

Նիկոս Լիբերպուլոսը Պելոպոնեսում ծնված ամենահայտնի ֆուտբոլիստներից մեկն է։ Կարիերան սկսել է «Էրանի Ֆիլատրոն» ակումբում, իսկ 1994 թվականին տեղափոխվել է «Կալամատու» ակումբ։ 1996 թվականին հիացնելով «Պանաթինաիկոս» ակումբի անդամերին՝ Լիբերոպուլոսը տեղափոխվել է մայրաքաղաք։ Իր նոր ակումբի հետ հասել է մինչև չեմպիոնների լիգայի կիսաեզրափակիչ փուլ։ Իտալական ակումբները հետաքրքրություն են ցուցաբերել խաղացողի նկատմամբ (հիմնականում «Յուվենտուսը» և «Վերոնա»), բայց նա մնացել է Աթենքում՝ հավատարմություն ցուցաբերելով «Պանաթինաիկոսին»։ 2003 թվականին Լիբերոպուլոսը կոնֆլիկտ է ունեցել ղեկավարության հետ պայմանագրի պայմանների շուրջ, որի արդյունքում նա հեռացել է ակումբից։ Նիկոսը առաջարկներ ուներ «Օլիմպիակոս» և «Մարսել» թիմերից, սակայն արդյունքում ընտրել է Աթենքի «ԱԵԿ» ակումբը, որտեղ միանգամից դարձել է հայտնի խաղացող և թիմի ավագ։ 2007 թվականին հարձակվողին ցանկացել է գնել գերմանական «Նյուրնբերգ»-ը, սակայն ակումբի նախագահը հրապարակավ հրաժարվել է վաճառել իր թիմի լավագույն խաղացողին։

2008 թվականի հուլիսի 13-ին հայտարարվել է Լիբերոպուլոսի անցման մասին դեպի գերմանական Բունդեսլիգայի «Այնտրախտ» թիմը Մայնի Ֆրանկֆուրտից, որի հետ ֆուտբոլիստը կնքել է երկամյա պայմանագիր։

2010 թվականի հուլիսի 1-ին տեղափոխվել է «ԱԵԿ», որի հետ ստորագրել է մեկամյա պայմանագիր։

Թիմային կարիերա
---------------

Լիբերոպուլոսն ազգային հավաքականի կազմում խաղում է 1996 թվականից։ Թիմում հայտնի է որպես «ջոկեռ»՝ փոխարինման դուրս գալով խաղի վերջին քառորդում ու վճռական գոլեր խփելով։

Ձեռքբերումներ
-------------

Թիմային
«**Էրանի Ֆիլատրոն»**

* Հունական չորրորդ դիվիզիոնի հաղթող, 1993 թվական

«**Կալամատա»**

* Հունական երկրորդ դիվիզիոնի հաղթող, 1995 թվական

«**ԱԵԿ»**

* Հունական գավաթակիր, 2011 թվական

Անձնական
* Հունաստանի ազգային առաջնության լավագույն խաղացող, 2000, 2006, 2007 թվական
* Հունաստանի առաջնության լավագույն ռմբարկու, 2003, 2007 թվական

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Transfermarkt.com(բազմ․) — 2000.
2. 1 2  FBref.com(բազմ․)
3. 1 2  Արգենտինական ֆուտբոլի տվյալների շտեմարան (իսպ.)
4. ↑  «Айнтрахт» подписал Либеропулоса — sportbox.ru, 13.07.2008
5. ↑  «Liberopoulos signs with AEK». Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունիսի 7-ին. Վերցված է 2010 թ․ հունիսի 4-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Վիճակագրությունը *National Football Teams* կայքում(անգլ.)

* Ֆուտբոլիստի էջը *worldfootball.net* կայքում(անգլ.)
* Պրոֆիլը *transfermarkt.com* կայքում(անգլ.)
Դավիթ և Հովնաթան
----------------

**Դավիթը** (Եբրայերեն՝ דָּוִ(י)ד Dāwīḏ կամ David) **և Հովնաթանը** (Եբրայերեն՝ יְהֹונָתָן Yəhōnāṯān կամ Yehonatan) Իսրայելի Թագավորության հերոսական կերպարներից էին, որոնց ուխտը գրանցվել է մեծ մասամբ Հին Կտակարանի Սամվելի Գրքում (Հայերեն տարբերակում՝ Թագավորաց կամ Թագավորություններ Ա)։ Հովնաթանը Իսրայելի Թագավոր, Բենյամին ցեղի Սավուղի Որդին էր, իսկ Դավիթը՝ Յեսսէ Բեթղեհէմացու, և հանդիսանում էր Հովնաթանի հակառակորդը գահառաժանգը լինելու հարցում։ Դավիթն ի վերջո դառնում է թագավոր։

Նրանց փոխհարաբերությունների ավանդական և հիմնական կրոնական մեկնաբանումը պլատոնական սերն է և նույնահասարակության օրինակը։ Միջնադարյան և Վերածննդի որոշ գրական աղբյուրներում ընդգծվում է տղամարդկանց միջև ուժեղ անձնական ընկերությունը, որոնցից ոմանք խոսում են ռոմանտիկ սիրո մասին։ Մեր ժամանակներում որոշ հետազոտողներ, գրողներ, ինչպես նաև ակտիվիստներ ընդգծում են պատմության մեջ այն հատվածները, որոնք իրենք մեկնաբանում են որպես հոմոէրոտիզմի (անպիղծ կամ այլ տեսակի) տարրեր պարունակող։

Դավթի և Հովնաթանի Պատմությունը
------------------------------

Դավթի և Հովնաթանի միջև փոխհարաբերությունները մեծ մասամբ նկարագրված են Հին Կտակարանի Սամվելի Առաջին Գրքում (Հայերեն տարբերակում՝ Թագավորաց կամ Թագավորություններ Ա Գրքում), այնուամենայնիվ որոշ խոսքեր կան նաև Երկրորդ Գրքում (Թագավորաց կամ Թագավորություններ Բ Գիրք)։ Պատմվում է Դավթի՝ իշխանության գալու մասին։

Հին Կտակարանի Թագավորություններ Ա Գրքում ասվում է.

>  18 Երբ Դաւիթը Սաւուղի հետ խօսակցութիւնը վերջացրեց, Յոﬖաթանը հոգով կապուեց Դաւթին։ 2Յոﬖաթանը նրան իր անձի պէս սիրեց։ Նույն օրը Սաւուղն իր մօտ վերցրեց նրան ու չթողեց, որ նա վերադառնայ իր հօր տունը։ 3Յոﬖաթանը Դաւթի հետ ուխտ դրեց, քանզի Յոﬖաթանը նրան իր անձի պէս էր սիրում։ 4Յոﬖաթանն իր թիկնոցը հանեց ու տուեց Դաւթին, նաև իր զինուորական համազգեստը, նույնիսկ իր սուրը, աղեղն ու գօտին։ 5Դաւիթը գնում էր ամէն տեղ, ուր Սաւուղն ուղարկում էր նրան, և նա գնալով իմաստուն էր դառնում։ Սաւուղը նրան պատերազﬕկների առաջնորդ կարգեց, և նա ամբողջ ժողովրդի, ինչպէս նաև Սաւուղի ծառաների աչքին հաճելի դարձաւ։
> 
> 

Նույն Գրքում նշվում է նաև.

> 30Սաւուղը բարկացաւ Յոﬖաթանի վրայ և ասաց նրան. «Պոռնկորդի՛, մատնի՛չ, ﬕթէ չգիտե՞մ, որ դու դաշնակից ես Յեսսէի որդուն։ Դա ամօթ ու խայտառակութիւն է քեզ համար և քո մօր սեռական ﬔրկութեան համար։
> 
> 

Սակայն անգլերեն (միջազգային) տարբերակում ասվում է հետևյալը՝ «You son of a perverse, rebellious woman! Do I not know that you have chosen the son of Jesse to your own shame, and to the shame of your mother's nakedness?». «Դո՛ւ, փչացած, ըմբոստ կնոջ որդի։ Ես չգիտե՞մ, որ դու ընտրել ես Յեսսէի որդուն քո իսկ ամոթին, և քո մոր մերկության ամոթին»։

### Դավիթը՝ անապատում

Սավուղը Դավթին դարձնում է իր բանակների հրամանատարը և իր դստերը՝ Միքալին, առաջարկում է որպես կին։ Դավիթը հաջողության է հասնում ճակատամարտում, և իր՝ ժողովրդի կողմից սիրված դառնալը, վախեցնում է Սավուղին. «Թագավորությունից ավելի, էլ ի՞նչ կարող է ունենալ»։ Սավուղը Դավթին սպանելու մի քանի անհաջող փորձ է անում։ Իմանալով այս փորձերից մեկի մասին՝ Հովնաթանը Դավթին խորհուրդ է տալիս թաքնվել։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑   1 Samuel 20:16
2. ↑
**Իվան Բունինի հուշարձան** (ռուս.՝ Памятник Ивану Бунину), գրող, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Իվան Բունինի հուշարձանը, որը 2007 թվականին տեղադրվել է Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայում, Պովարսկայա փողոցում։

Պատմություն
-----------

Իվան Բունինի հուշարձանը տեղադրելու գաղափարն առաջարկել է «Բունինի ժառանգություն» ասոցիացիան և արժանացել է մայրաքաղաքի մշակույթի դեպարտամենտի, Մոսկվայի ճարտարապետության և քաղաքաշինության կոմիտեի և Մոսկվայի մշակութային ժառանգության դեպարտամենտի հավանությանը` «հայրենական և համաշխարհային գրականության մեջ խոշոր ներդրում ունեցած Նոբելյան մրցանակակրի հիշատակի հավերժացման նպատակով»։ Հուշարձանը ստեղծել են քանդակագործ Ալեքսանդր Բուրգանովը, որը նաև Վորոնեժում Բունինի արձանի հեղինակն է, և ճարտարապետ Վիկտոր Պասենկոն։

Նկարագրություն
--------------

Գրողի քանդակը պատրաստվել է բրոնզից և տեղադրվել ոչ բարձր գրանիտե պատվանդանի վրա։ Իվան Բունինը պատկերված է կանգնած` ձեռքում բռնած ծալված անձրևանոցով։ Նա հանգիստ ազնվական կեցվածքով նայում է դեպի հեռուն։

Հուշարձանի տեղադրման վայրը` Պովարսկայա փողոցի թիվ 26 տան մոտ, պատահական չի ընտրված. հենց այստեղ է ապրել Բունինը նախքան Ռուսաստանից Ֆրանսիա ընդմիշտ արտագաղթելը։ Տան ճակատին 1993 թվականի դեկտեմբերի 11-ին փակցվել է հուշատախտակ։

Հուշարձանը Մոսկվային է նվիրաբերել «Բուրգանով-կենտրոն» դասական և ժամանակակից արվեստի թանգարանը։ Հուշարձանի բացումը տեղի է ունեցել 2007 թվականի հոկտեմբերի 22-ին և հարմարեցվել է գրողի ծննդյան 137-րդ տարեդարձի օրվան։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «В центре столицы установят памятник Ивану Бунину». Newsru.com. 2007 թ․ հուլիսի 24. Վերցված է 2013 թ․ սեպտեմբերի 1-ին.(չաշխատող հղում)
2. ↑  «В Москве открыт памятник Ивану Бунину». Lenta.ru. 2007 թ․ հոկտեմբերի 22. Վերցված է 2013 թ․ սեպտեմբերի 1-ին.
3. ↑  «Открытие памятника И.А.Бунину в Москве». Музеи России. Վերցված է 2013 թ․ սեպտեմբերի 1-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Памятник Бунину в Москве». Памятники всего мира. Վերցված է 2013 թ․ սեպտեմբերի 1-ին.
* «Памятник Бунину в Москве». Библиотека им. И. А. Бунина. Վերցված է 2013 թ․ սեպտեմբերի 1-ին.
**Գոբլիններ** (ֆր.՝ gobelin), համաձայն արևմտաեվրոպական դիցաբանության գերբնական մարդանման արարածներ են, որոնք ապրում են քարանձավներում և տանել չեն կարողանում արևի լույսը։

Ստուգաբանություն
----------------

Բառը ծագում է հին ֆրանսերենի *gobelin* բառից, որը, հավանաբար, մոտ է գերմանական *kobold* բառին։ Ըստ այլ վարկածի դա բուն *Gobel* անվան փաղաքշական տարբերակն է։
«*Խոբգոբլին*» բառը առաջացել է «*Գոբլինա*» և «*Խոբ*» բառերի միացումից, ինչը նշանակում է փերի։ Անգլիայում խոբգոբլինը կատարում է տնապայի գործունեություն։
Գոբլինների հասակը 50 սմ-ից 1,5 մ է։ Նրանք ունեն ոչ համաչափ և սրածայր ականջներ, աչքերը մանր են և չար։

Արտաքին տեսք
------------

Արտաքին տեսքի տարբեր նկարագրություններ գոյություն ունեն, սակայն հավաստի է միայն մեկը, գոբլինները՝ համաշխարհային դիցաբանության ամենատգեղ արարածներից են։ Նրանք մարդակերպ են, բայց հասակը տատանվում է մեկ ոտնաչափից մինչև երկու մետր։ Թեպետ, գոբլինները կարողանում են փոխակերպվել մարդկանց, բայց նրանց արտաքինի մեջ երեք բան մնում են անփոփոխ՝ երկար ականջները, ահարկու աչքերը, որոնք նման են կատվի աչքերի և երկար ճանկերը։ Ականջները գոբլինները թաքցնում են գլխարկի տակ, ճանկերը՝ ձեռնոցներում, իսկ այ աչքերը թաքցնել հնարավոր չէ, այդ իսկ պատճառով ըստ ավանդության, նրանց կարելի է ճանաչել աչքերի միջոցով։

Գրականության մեջ
----------------

Ըստ հայտնի անգլիացի հեքիաթագրի՝ Ջորջ Մակդոնալդի վարկածի, կար ժամանակ երբ գոբլինները ապրում էին երկրի մակերեսի վրա և նման էին մարդկանց։ Սակայն թագավորը, որը թագավորում էր այդ ժամանակ, ինչ-որ պատճառներով չսիրեց նրանց և նրանք ստիպված եղան թաքնվել։ Դարեր շարունակ անցկացնելով գետնի տակ՝ այդ մարդիկ շատ փոխվեցին, և նրանց սկսեցին անվանել գոբլիններ։

Հետաքրքիր փաստեր
----------------

* XX դարի սկզբին *Մեծ Գոբլիններ* էին անվանում ԱՄՆ-ի նահանգների Կու-Կլուկս-Կլանի (ԿԿԿ) մասնաճյուղերի ղեկավարներին։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Բեստիարիյ։ Գոբլիններ
* «Կանաչ մարդուկներ» Գոբլինները և նրանց տոհմը

Տես նաև
-------

* Քսանա
* Պիքսի
* Լեպրեկոն
Տոմարի արքայական վանքի պատուհանը
**Մանուելինո**  (պորտ.՝ Manuelino), ոճ 15-16-րդ դարերի Պորտուգալիայի ճարտարապետության մեջ, Վերածննդի ազգային տեսակը։ Իր անվանումն ստացել է Մանուել I կառավարման տարիներին (1495-1521)։ Այս ժամանակաշրջանը Պորտուգալիայի ծաղկման շրջանն էր, երկրի` որպես ծովային գերտերության ժամանակը։ Նա ձեռք է բերում բազմաթիվ գաղութներ։ Պորտուգալացիները ծովում մրցակցություն են կազմում իսպանացիների հետ, որոնք ժամանակի ամենահամբավավոր ծովագնացներն էին։ Սրա հետ կապված` տնտեսական ու մշակութային թռիչքը իր արտացոլումն է գտնում ինտենսիվ շինարարության մեջ։

Մանուելինո ոճում միախառնված են գոթիկայի, Վերածննդի, մավրիտանական ոճի տարրերն ու էկզոտիկ մոտիվները։ Այստեղ կարելի է նույնիսկ տեսնել հնդկական արվեստի ազդեցությունը։ Այս ոճը կարծես արտահայտում է առաջին անգամ նոր աշխարհ ու անծանոթ երկրներ տեսած եվրոպացու տպավորությունները։ Մանուելինոն կարելի է համեմատել իսպանական պլատերեսկոյի և հատկապես նրա դրսևորման վաղ շրջանի հետ։ Շինությունների ձևավորումը լուծվում էր հարթ պատերի հիմքով` առատորեն զարդարված դետալներով, սակայն պորտուգալական ճարտարապետությունն ավելի գունեղ ու դինամիկ էր։ Այն ավելի հագեցած է կերպարներով և հատկապես հակված է դեկորացիայի ու շքեղության։

Պորտուգալական վերածննդի ճարտարապետությունը չի սահմանափակվել միայն մանուելինո ոճով։ Ավելի ուշ նկատելի է դառնում իտալական ադեցությունը, իսկ 16-րդ դարի կեսին ազգային ոճը փոխարինվում է վերածննդի միջազգային ձևերով։ Դա արտացոլված է, օրինակ, Դիոգու դի Տորալվայի (1500-1566) ստեղծագործություններում։

Ոճի դրսևորումներ
----------------

Ժերոնիմուշի վանք
* Բատալյե մենաստանի ներքին բակ։
* Տոմարի վանքի ռոմանական ռոտոնդային կից շինություն (հեղինակ` Դիոգու դի Արուդա)։
* Տորրի դի Բելենի աշտարակ (1515-1520, ճարտարապետ` Ֆրանսիշկու դի Արուդա` Դիոգոի դի Արուդայի եղբայրը)։
* Ժերոնիմուշի վանքը Բելեմում, թագավորների ու Պորտուգալիայի հերոսների դամբարանները (16-րդ դար, Բոյտակ և Ժուան դի Կաշտիլյու)։
* Սինտրա Ազգային Պալատ` պորտուգալական Ալ-Համբրա (15-րդ դարակես)
* Սանտա Կրուշ եկեղեցի, Կոիմբրա։

Գրականություն
-------------

* Արվեստի ընդհանուր պատմություն։ Խմբագիրներ — Յու. Պ. Կոլպինսկի, Ե. Ի. Ռոտենբերգ, Մ.: «Искусство», 1962.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մանուելինո» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |

 |
**Իմանուիլ Կանտի հուշարձան** (ռուս.՝ Памятник Канту), գերմանացի փիլիսոփա Իմանուիլ Կանտի հուշարձանը, որը տեղադրված է նրա հայրենիքում՝ Քյոնիգսբերգում (ներկայիս Կալինինգրադում, Ռուսաստան)։

Բնօրինակ հուշարձան
------------------

Կանտի բրոնզե քանդակը ստեղծվել է Բեռլինում քանդակագործ Քրիստիան Դանիել Ռաուխի նախագծով 1857 թվականին, սակայն հուշարձանի բացումը Քյոնիգսբերգում ֆինանսական դժվարությունների պատճառով տեղի է ունեցել ոչ անմիջապես, քանզի պարզվել է, որ տեղադրելու համար քաղաքի բնակիչների հավաքած գումարը բավարար չէ։ Չհերիքող գումարը հաջողվել է հավաքել շնորհիվ «Քյոնիգսբերգը և ժամանակակից քաղաքաշինությունը» (գերմ.՝ Königsberg und der moderne Stadtbau) գրքի հեղինակ Կառլ Ռոզենկրանցի (գերմ.՝ Karl Rosenkranz)։ Այդ գրքի հոնորարը նա նվիրաբերել է արձանի տեղադրման համար։

1864 թվականին հուշարձանը տեղադրվել է Պրինցեսինենշտրասե փողոցում (գերմ.՝ Prinzessinnenstraße, այն այժմ գոյություն չունի, գտնվել է ներկայիս Լենինի պողոտայի շրջանում՝ «Կալինինգրադ» հյուրանոցի հարևանությամբ)։ Հուշարձանի բացումը տեղի է ունեցել փիլիսոփայի մահվան 60-րդ տարելիցի օրը։ 1884 թվականին հուշարձանը տեղափոխվել է Պարադեպլատց (գերմ.՝ Paradeplatz, այժմ՝ պուրակ Բալթյան դաշնային համալսարանի շենքի առջև)՝ Քյոնիգսբերգի համալսարանի շենքի առջև։

Հուշարձանը անհետ կորել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Սակայն նրա պատվանդանը պահպանվել է, և պատերազմից հետո այն օգտագործվել է Էռնստ Թելմանի հուշարձանի համար՝ Թելմանի փողոցում։

Հուշարձանի վերակերտում
----------------------

Հուշարձանը վերակերտվել է 1992 թվականին։ Այդ գործում կարևոր դեր է խաղացել գերմանացի լրագրող, Արևելյան Պրուսիայում ծնված կոմսուհի Մարիոն Դենգոֆի նախաձեռնությունը։ Ըստ պահպանված մոդելի քանդակագործ Հարալդ Հաակեի (գերմ.՝ Harald Haacke) կողմից վերակերտված հուշարձանը բացվել է 1992 թվականի հունիսի 27-ին՝ համալսարանի շենքի առջևի պուրակում, այսինքն՝ մոտ այն վայրին, որտեղ 1884 թվականից կանգնած էր հուշարձանի բնօրինակը։

Պատկերասրահ
-----------

* Նկար «Die Gartenlaube» ամսագրից, 1858 թվականՆկար «Die Gartenlaube» ամսագրից, 1858 թվական
* Հուշարձանը Պարադեպլատցում՝ համալսարանի առջևՀուշարձանը Պարադեպլատցում՝ համալսարանի առջև

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  «Памятник И. Канту».(չաշխատող հղում)
2. 1 2 3  «Памятник Иммануилу Канту». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ սեպտեմբերի 18-ին. Վերցված է 2018 թ․ մարտի 19-ին.

Գրականություն
-------------

* *Коллектив авторов* Глава 4. Искусство и культура // Кёнигсберг - Калининград: иллюстрированный энциклопедический справочник / Под общей редакцией А. С. Пржездомского. — Калининград: Янтарный сказ, 2005. — С. 165-166, 179. — 800 с. — ISBN 5-7406-0840-5

Արտաքին հղումներ
----------------

* Իմանուիլ Կանտի հուշարձանը Викимапии
**Մանե Կացի թանգարան** (եբրայերեն՝ מוזיאון מאנה-כץ‎), 1977 թվականին Հայֆայում (Իսրայել) բացված գեղարվեստա-կենսագրական թանգարան, որի ցուցադրությունները նվիրված են նկարիչ Մանե Լեյզերովիչ (Իմմանուել Լազարևիչ) Կացի ստեղծագործություններին։

Թանգարանը տեղակայված է Եֆե-Նոֆ փողոցի վրա գտնվող շենքում, որի պատուհաններից գեղեցիկ տեսարան է բացվում դեպի քաղաք և Հայֆայի ծովածոց։ Տունը նկարչի համար ծառայում էր որպես բնակարան և արվեստանոց։

Թանգարանը հիմնադրվել է 1958 թվականին Հայֆայի քաղաքապետարանի և նկարչի միջև կնքված համաձայնագրի շնորհիվ, որով նա իր ողջ ունեցվածքը և հավաքածուն նվիրաբերում է քաղաքին։ Թանգարանի հավաքածուն բաղկացած է Կացի մի քանի հարյուր ստեղծագործություններից` յուղաներկ և ջրաներկ աշխատանքներ, գուաշով և մատիտով նկարներ։ Բացի այդ, թանգարանը ունի հուդայական իրերի, գիպսե և բրոնզե արձանիկների, անտիկ կահույքի, արևելյան գորգերի հարուստ հավաքածու։ Հավաքածուի մեծ մասը բերվել է Փարիզում գտնվող նրա բնակարանից։

2010 թվականին թանգարանը հանձնվեց Հայֆայի քաղաքապետարանի թանգարանների վարչությանը, որը հաստատեց վերակառուցման բյուջե և աշխատանքների ավարտից հետո այն վերաբացվեց 2011 թվականի ապրիլին։ Թանգարանի տնօրինությունը նախատեսում է ստեղծել մշտապես գործող ցուցահանդես թանգարանի հավաքածուներից։

Պատկերասրահ
-----------

* Թանգարանի շենք
* 
* 
* 
* 

* Ցուցադրություն
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Mané-Katz Museum
2. ↑  «מאנה 3ץ מקים מוזיאו!בחיפה». *jpress.org.il*. Վերցված է 2019 թ․ փետրվարի 24-ին.
3. ↑  «Дом-музей Мане Каца». Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ ապրիլի 29-ին. Վերցված է 2019 թ․ փետրվարի 24-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* ש. שחורי. «מאנה כץ מקים מוזיאון בחיפה»,18.08.1961
* Թանգարանի հավաքածու

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մանե Կացի թանգարան» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000121799331 · LCCN: nr98026993 · VIAF: 266384824 · WorldCat VIAF: 266384824 |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Բարսեղյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Ժորա Արշակի Բարսեղյան**, (1946, օգոստոսի 6, Սարչապետ, Լոռու մարզ), հայ գեղանկարիչ, Մովսես Խորենացու մեդալակիր։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1946 թվականին Կալինինոյի շրջանի (ներկայումս՝ Լոռու մարզի) Սարչապետ գյուղում։ Միջնակարգ կրթությունը ստացել է տեղի դպրոցում։ Ապրում և ստեղծագործում է Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաքում։  

Առաջին մասնագիտական կրթությունն ստացել է Կիևում` 1965-1968 թթ.՝ զինվորական ծառայությանը զուգահեռ։
1970 թվականին սովորել է Սանկտ Պետերբուրգի Իլյա Ռեպինի անվան Գեղարվեստի ակադեմիայի տեսության ու պատմության ֆակուլտետում։ 1978-1984 թթ. տեղափոխվել է գեղանկարչության ֆակուլտետ՝ շարունակելով աշխատանքը պրոֆեսորներ Յ.Յ. Մոյսեենկոի և Յ.Մ. Նեպրինցևի ստեղծագործական արվեստանոցներում։

Գործունեություն
---------------

Ուսանելու տարիններին ստեղծել և օգտագործել է 4 անուն ներկեր հայկական հումքերից։ Հեղինակ է մոտ 4000 մեծածավալ թեմատիկ կտավների` բնանկարների, նատյուրմորտների, 800-ից ավելի դիմանկարների, տասնյակ որմնանկարների։ Բարսեղյանի հեղինակած 35-ից ավելի հուշարձաններ կան նախքին ԽՍՀՄ-ի տարբեր քաղաքներում։ 1995 թվականին Աբովյան քաղաքում հիմնադրել է «Վրձնի պատանի վարպետներ» գեղանկարչական ստուդիան։

Պարգևներ
--------

2011 թվականի սեպտեմբերի 3-ին ՀՀ անկախության 20-րդ տարեդարձի առթիվ ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանի կողմից պարգևատրվել է Մովսես Խորենացու մեդալով։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ժորա Բարսեղյան Արխիվացված 2015-01-04 Wayback Machine
* «Վրձնի Պատանի Վարպետներ» նկարչական դպրոց Արխիվացված 2013-08-13 Wayback Machine
* Ժորա Բարսեղյան, «Կատարվեց մեր երազանքը` Սպիտակավորը դարձավ ուխտատեղի»
* Ժորա Բարսեղյան
**Մայքլ Տեր-Պողոսյան** (անգլ.՝ Michel Ter-Pogossian, ապրիլի 21, 1925(1925-04-21), Բեռլին, Վայմարյան Հանրապետություն - հունիսի 19, 1996(1996-06-19), Փարիզ), հայազգի ֆիզիկոս, գյուտարար, Պոզիտրոնային ճառագայթման տոմոգրաֆիայի (Positron emission tomography (PET)) հայրերից մեկն է։ Համակարգչային տոմոգրաֆիայի միջոցով մարդու մարմնի պատկերը վերարտադրող սարքը ստեղծողներից մեկը (1975)։

Կենսագրություն
==============

Տեր-Պողոսյանը ծնվել է Բեռլինում, եղել է իր ծնողների միակ զավակը։ Նրա ծնողները հաստատվել էին Գերմանիայում` փախչելով Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում տեղի ունեցած Հայոց ցեղասպանությունից։ Նրա ընտանիքը տեղափոխվել է Ֆրանսիա, երբ նա երեխա էր։ Նա գիտական կոչումներ է ստացել Փարիզի համալսարանից և Ռադիումի ինստիտուտից։ 1946 թվականին արտագաղթում է ԱՄՆ Վաշինգտոնի սբ. Լուիսի անվան համալսարանում (Washington University of St. Louis) սովորելու համար։ Ավելի ուշ ընդունվում է նույն համալսարանի մեկ այլ ֆակուլտետ` Վաշինգտոնի համալսարանի բժշկական դպրոց (Washington University School of Medicine)։

Պոզիտրոնային ճառագայթման տոմոգրաֆիա
===================================

1977 թվականին Միքայել Տեր-Պողոսյանը ստեղծել է համակարգչային տոմոգրաֆիայի միջոցով մարդու մարմնի պատկերը վերարտադրող սարքը։ Տոմոգրաֆն օգտագործվում է քաղցկեղային գոյացության հայտնաբերման համար, ինչպես նաև՝ սրտային հիվանդությունների վերահսկման ժամանակ։ Այն հեղաշրջում առաջ բերեց ուղեղի ֆունկցիաների ըմբռնման ասպարեզում։

Հղումներ
========

* tert.am - «Բանկոմատի, ֆենի և այլ գյուտերի հեղինակներն ամերիկահայեր են. ներկայացվեց «Ամերիկահայության ներդրումը ԱՄՆ-ում» գիրքը» հոդված Արխիվացված 2011-01-02 Wayback Machine
* ArmeniaNow.com - «ՄՍ` արտահանման համար. գյուտարարն ասում է, որ Հայաստանը մտավոր սեփականության մեծ պաշար ունի» հոդված(չաշխատող հղում)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2
3. 1 2  Base biographique (ֆր.)
4. ↑  The Disintegration of Se75 Արխիվացված 2011-11-26 Wayback Machine / Physical Review 75, 995 – Published 1 April 1949;  
 (չաշխատող հղում)
Orbituary — Dr. Michel M. Ter-Pogossian, Արխիվացված 2007-08-06 Wayback MachinePET pioneer dies at age 71

Արտաքին հղումներ
----------------

* PET scan

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000027263653 · LCCN: n86084420 · LIBRIS: 199792 · VIAF: 14741671 · WorldCat VIAF: 14741671 |

 |
Կարմիր գույնով Եմենն է, վարդագույնով ՝ տարածքային հավակնությունները
17-րդ դարի այս քարտեզի վրա գրեթե ամբողջ Արաբական թերակղզին կոչվում է «Եմեն»
**Մեծ Եմեն** (արաբերեն․ اليمن الكبرى, լատիներեն․ Al-Yaman al-Kubrā), որը նաև հայտնի է որպես **Հարավային Արաբիա**։ Աշխարհագրական տերմին է, որը վերաբերում է պատմական Հարավային Արաբիայի տարածքներին, որոնք ներառում են Եմենի Հանրապետության ներկայիս տարածքը, ինչպես նաև Սաուդյան Արաբիայի շրջանները, Ասիրը, Նաջրան, Ջիզան, Կարմիր ծովի հարակից կղզիները, Խաղաղամայի հարակից մասերը և Օմանի Դհոֆար նահանգը։

Մեծ Եմենը նաև քաղաքական տերմին է, որը նշանակում է այդ տարածքները միասնական պետության ներքո միավորելու իրրեդենտիստական ձգտում։ Այդ պահանջները հիմնված են Բիլադ Ալ Յաման պատմական հասկացության վրա (Հարավային թերակղզու հողը), ինչպես նաև 13-15-րդ դարի Ռասուլիդների պետությունը և 17-րդ դարի վերջի ու 18-րդ դարի սկզբի Զաիդների պետությունը, որոնք ընդգրկում էին Մեծ Եմենի տարածքի մեծ մասը։

20-րդ դարում Իմամ Յահյա Մուհամմադ Համիդ ադ-Դինը ՝ Եմենի Մութավաքիլյան Թագավորության (Հյուսիսային Եմեն) թագավորը, փորձել է իրականացնել այդ ձգտումները, սակայն նրան հաջողվել է միայն ամրապնդել իր վերահսկողությունը Վերին Եմենում, Ստորին Եմենում, Մարիբայում և Ստորին Տիխամում։ Նա իր պահանջներն է հայտնել Ադենի պաշտպանությանը վերաբերող պայմանագրերում, ինչպիսին է 1926-ի իտալա-եմենական պայմանագիրը։ Նա ստիպված էր ճանաչել Սաուդյան Արաբիայի վերահսկողությունը Ասիրի նկատմամբ և չկարողացավ դուրս մղել անգլիացիներին Ադենի կամ Հադրամաուտի ներքին շրջաններից։ Ադենի նկատմամբ բրիտանական վերահսկողությունը վիճարկվել է նաև նրա իրավահաջորդ թագավոր Ահմադ բեն Յահեյի կողմից, որը չի ճանաչել Հարավային Արաբիայում Բրիտանական սյուզերենիտետը և ունեցել նաև միասնական Մեծ Եմենի ստեղծման հավակնություններ։ 1940-ականների վերջին և 1950-ականների սկզբին Եմենը ներգրավված էր 1913 թվականին մի շարք սահմանային բախումներին վիճելի Մանուշակագույն գծի երկայնքով անգլո-օսմանյան սահմանազատմանը, որը ծառայել է որպես Ադենի պաշտպանության գոտի։

Այն բանից հետո, երբ Ադենը Մեծ Բրիտանիայից անկախություն ստացավ 1960-ական թվականներին, 1990 թվականին նա միավորվեց Հյուսիսային Եմենին Եմենի Հանրապետություն ձևավորելու համար, որտեղ Մեծ Եմենի մեծ մասը գրեթե երկու հարյուրամյակի ընթացքում առաջին անգամ կառավարվում էր որպես միասնական պետություն, սակայն Հարավային շարժումը 1994 թվականից ի վեր ձգտում էր Հարավային Եմենի անջատմանը։

Տես նաև
-------

* Սաուդյան Արաբիա-Եմեն սահման
* Հարավային Արաբիա
* Մեծ Սոմալի
* Մեծ Մարոկկո
* Մեծ Մավրիտանիա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ungoverned Territories: Understanding and Reducing Terrorism Risks

Աղբյուրներ
----------

* Negotiating the Saudi-Yemeni international boundary
* History of Yemen(չաշխատող հղում)
* Yemen: About The Yemen - Part 1
* Yemen's Historical Capital
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բժշկող Պանտելեիմոն եկեղեցի (այլ կիրառումներ)‎

**Բժշկող Պանտելեիմոն եկեղեցի** (ռուս.՝ Церковь Пантелеимона Целителя), ուղղափառ եկեղեցի Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Կամենսկի շրջանի Գլուբոկի ավանում։ Ենթարկվում է Ռուս Ուղղափառ եկեղեցու Շախտիի և Միլլերովոյի թեմի Կամենսկիի գործակալությանը։

Պատմություն
-----------

Մինչև 1917 թվականի հեղափոխությունը գյուղում գոյություն է ունեցել մեկ այլ եկեղեցի, որը գտնվել է Իվանկովո խուտորում  (հետագայում այդ խուտորը կլանվել է Գլուբոկի բանվորական ավանի կողմից)։ 1888 թվականին Իվանկովոյում կառուցվել և օծվել է Պանտելեիմոնի եկեղեցին։ Եկեղեցու առջևի հրապարակը կոչվել է Եկեղեցական, այնտեղ գտնվել է շուկան։ Տաճարը և նրա զանգակատունը եղել են փայտյա՝ ծածկված երկաթաթիթեղով։ Եկեղեցին ունեցել է երեք կողմնասեղան. գլխավորը (միջինը)՝ հանուն Սուրբ մեծ նահատակ Պանտելեիմոնի, հարավայինը՝ հանուն Միքայել Հրեշտակապետի և հյուսիսայինը՝ հանուն Սուրբ Նիկողայոսի։

Իվանկովոյի եկեղեցին ավերվել է Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո։ Սկզբում նրա տեղում կառուցվել է կինոթատրոն, որը հետագայում վերակազմավորվել է «Օլիմպ» մարզական համալիրի։ Խորհրդային տարիներին ծուխը բազմիցս վերաբնակեցվել է գյուղի տարբեր տեղեր, մինչև նրա համար գտնվել է մասնավոր մի տուն, որտեղ ստեղծվել է աղոթքների տուն։ 1985 թվականի սեպտեմբերի 1-ին, Ռոստովի և Նովոչերկասկի մետրոպոլիտ Վլադիմիրի հրամանագրով, ծխի հովիվ է նշանակվել երեց (այժմ ավագ երեց) Անատոլի Սախնոն։ ԽՍՀՄ փլուզումից հետո ծխականներին թույլատրեցին աղոթատունը վերակառուցել եկեղեցու, և այնտեղ սկսվեցին աշխատանքներ, որոնք տևեցին տասը տարի։

Տաճարը երեսպատվել է աղյուսով և վերնակառուցվել։ Վրան տեղադրվել է գմբեթ։ Այն ունի փոքր բակ՝ սեղանատնով և օժանդակ տարածքներով։ Եկեղեցում կան Աթոսյան սրբապատկերներ։

*Տաճարի հասցեն՝* Ռոստովի մարզ, Կամենսկի շրջան, Գլուբոկի բանվորական ավան, Շչադենկոյի փողոց, 81։

Վանահայր՝ ավագ երեց Անատոլի Սախնո։

Պատկերասրահ
-----------

* Ընդհանուր տեսքըԸնդհանուր տեսքը
* Եկեղեցու մուտքըԵկեղեցու մուտքը
* Բակի մեծանկարըԲակի մեծանկարը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Глубокий. Церковь Пантелеимона Целителя.
2. ↑  «Хутор Иванков растворился в поселке Глубоком, но сохранился в фамилиях казаков». Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ փետրվարի 22-ին. Վերցված է 2017 թ․ նոյեմբերի 6-ին.
3. 1 2  «Историческая справка». Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ փետրվարի 22-ին. Վերցված է 2017 թ․ նոյեմբերի 6-ին.
4. ↑  БОКОВСКАЯ СВЯТЫНЯ
5. ↑  «Духовник Донецкого округа протоиерей Анатолий Сахно принял участие в годовом отчётном круге казаков». Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ փետրվարի 22-ին. Վերցված է 2017 թ․ նոյեմբերի 6-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Клирик храма великомученика Пантелеимона п. Глубокий провёл беседу с учениками Глубокинской казачьей школы № 1(չաշխատող հղում)
* В попразднство Рождества Христова в храме великомученика Пантелеимона п. Глубокий прошёл праздничный утренник(չաշխատող հղում)
**Բժշկական քարտ**, բժշկական փաստաթուղթ, որը անհրաժեշտ է առաջին հերթին հիվանդի տվյալները համակարգելու, ինչպես նաև տեղեկատվության մատչելիությունը ապահովելու համար, քանի որ հազվադեպ է հիվանդին մեկ բժիշկ բուժում։

Բժշկական քարտի ձևերը
--------------------

Տարբերում են երկու հիմնական բժշկական քարտ՝

1. ամբուլատոր հիվանդի բժշկական քարտ կամ պարզապես ամբուլատոր քարտ,
2. ստացիոնար հիվանդի բժշկական քարտ կամ հիվանդության պատմագիր։

Ամբուլատոր հիվանդի բժշկական քարտ
--------------------------------

Ամբուլատոր հիվանդի բժշկական քարտը կամ ամբուլատոր քարտը փաստաթուղթ է, որը կազմվում է ամբուլատոր պայմաններում հետազոտվող և բուժում ստացող հիվանդի համար։

Ստացիոնար հիվանդի բժշկական քարտ
-------------------------------

Ստացիոնար հիվանդի բժշկական քարտը կամ հիվանդության պատմագիրը փաստաթուղթ է, որը կազմվում է ստացիոնարում գտնվող յուրաքանչյուր հիվանդի համար և նախատեսված է հիվանդի՝ ստացիոնարում գտնվելու ընթացքում հիվանդության ախտորոշման, հիվանդության ընթացքի, ելքի և բուժկանխարգելիչ միջոցառումների վերաբերյալ տվյալները գրանցելու համար։
Հիվանդության պատմագիրն ունի մի քանի բաժիններ՝

* տիտղոսաթերթ,
* ընդունարանի բժշկի զննման տվյալները,
* բաժանմունքի բժշկի առաջնային զննման տվյալները,
* օրագրերի գրառումները,
* լրացուցիչ հետազոտման մեթոդների արդյունքները և մասնագետների խորհրդատվությունները,
* էպիկրիզը (փուլային և դուրսգրման)։

### Օրագիր

Օրագրում ամենից առաջ հարկավոր է արտացոլել գանգատների դինամիկան և տարբեր օրգան-համակարգերի կողմից հայտնաբերվող փոփոխությունները։ Օրագրում կարող են լրացումներ լինել անամնեզի, հիվանդության մասին բժշկի սեփական տպավորության և հիվանդության ընթացքի վրա ազդող հավանական գործոնների վերաբերյալ, այն մասին, թե ինչպես է հիվանդը տանում բուժումը, ինչպես նաև դեղերի արդյունավետության և դրանց կողմնակի ազդեցությունների վերաբերյալ եզրակացությունը։

### Ջերմաչափման թերթիկ

Շատ կարևոր է ջերմաչափման թերթիկի ճիշտ ձևակերպումը, որն անհրաժեշտ է միաժամանակ գրանցել նաև օրագրում։ Ջերմաչափման թերթիկում ամրագրվում է առավոտյան և երեկոյան ժամերի մարմնի ջերմաստիճանը, կարմիր գույնով նշվում է պուլսը, անհրաժեշտության դեպքում շնչառության հաճախությունը, գրանցվում են զարկերակային ճնշման ցուցանիշները, օրական դիուրեզը և ընդունած հեղուկի քանակը (հեղուկի օրական հաշվեկշիռ), դեֆեկացիայի հաճախությունը, մարմնի զանգվածը։

### Նշանակման թերթիկ

Այս բաժնում բժիշկը նշում է դեղորայքային և այլ բուժումները։

### Էպիկրիզ

Տարբերում են փուլային (էտապային) և դուրսգրման էպիկրիզներ։
Փուլային էպիկրիզում պարբերաբար (7-10 օրը մեկ անգամ) գնահատվում է հիվանդի վիճակը, նշումներ են կատարվում հետագա հետազոտությունների և բուժման մեջ կատարվող փոփոխությունների վերաբերյալ։
Դուրսգրման էպիկրիզը ձևակերպվում է հիվանդին հիվանդանոցից դուրս գրելիս, որում նշվում է ախտորոշումը, սեղմ ներկայացվում է անամնեզը, զննման և հետազոտման տվյալները (ախտաբանական և տարբերակիչ ախտորոշման համար կարևոր տվյալները), նկարագրվում է բուժումը, հիվանդի վիճակի դինամիկան, նշվում են հետագա բուժկանխարգելիչ միջոցառումների, աշխատունակությունը վերականգնելու նպատակով տրված խորհուրդները։ Հատուկ նշանակություն է տրվում ախտորոշման հիմնավորմանը։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Հարցեր բժիշկներին - Անվճար բժշկական խորհրդատվություն
**Մովսես Քերթող՝** VIII դարի եկեղեցական գործիչ, խոշոր քերական, հոգևոր երգերի հեղինակ։
Ըստ Ստեփանոս Օրբելյան պատմիչի, Մովսես եպիսկոպոս Քերթողը Սյունիքի մետրոպոլիտ է եղել 722-729 թթ.։ Լինելով Շաղատի վարդապետարանի շրջանավարտ և նրա սյուներից մեկը, նա ուսուցիչը դարձավ Ստեփանոս Մեծ Սյունեցու, որի կրթության ու դաստիարակության խնդրին առանձնահատուկ նշանակություն է տվել։ Մովսես Քերթողը հայտնի է որպես խոշոր քերական, ինչպես նաև հոգևոր երգերի հեղինակ և թարգմանիչ։ Ն. Ադոնցը Մովսես Քերթողին դնում է հույն քերական Դիոնիսիոս Թրակացու (մ.թ.ա. 2-1-ին դար) «Քերականական արվեստ» աշխատության հայ նշանավոր մեկնիչների շարքում։ Իսկ այդ երկը հայերեն էր թարգմանվել 5-րդ դարում և հիմք հանդիսացել հայերենի ուսումնասիրության տեսության մշակման և հայ քերականական ուսմունքի ստեղծման ու զարգացման համար։ Մովսես Քերթողը իր մեկնության մեջ անդրադարձել է հայերենի հնչունաբանությանը, դասակարգել խոսքի մասերը, ըստ այդմ՝ առաջնայինը համարելով գոյականը (անունը)՝ որպես էության արտահայտություն, ուստի և բայը ստորադասել է նրան։ Վերլուծել է նաև հոլովների, հոլովումների, բառաբարդման, ձևի քերականական հասկացության հետ կապված և մի շարք այլ հարցեր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Հայկական սովետական հանրագիտարան, հատոր 8 (հայ.) — հատոր 8. — էջ 42.
2. ↑  Շ.Բ. Դավթյան «Ականավոր սյունցիներ. Սիսիան», Երևան, «Տնտեսագետ», 1998, էջ 44։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ստեղծագործությունների տեքստ | Հայ մատենագրութեան թուանշային գրադարան |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 42)։*  |