recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Մուրադյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Ռաֆիկ Մարտիրոսի Մուրադյան** (1921, Փանիկ, Ալեքսանդրապոլի գավառ, Հայկական ԽՍՀ - 1979), հայ մանկավարժ։ ԽՄԿԿ անդամ (1943): Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Ռաֆիկ Մուրադյանը ծնվել է 1921 թվականին, Արթիկի շրջանի Փանիկ գյուղում, ուսուցչի ընտանիքում։ Հայրենի գյուղի միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո, 1940 թվականի հունվարին, զորակոչվել է կարմիր բանակ։ Մասնակցել է շատ ճակատամարտերի։ 1943 թվականին ռազմաճակատում ընդունվել է կուսակցության շարքերը։ Ռաֆիկը ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Բելոռուսիայի, Լեհաստանի ազատագրման, Բեռլինի գրավման հաղթական մարտերին։

Մուրադյանը զորացրվել է 1946 թվականի մայիսին։ Ավարտել է Երևանի Ժդանովի անվան մանկավարժական ինստիտուտի երկամյա բաժինը։ Աշխատել է Գուգարքի շրջանի Մեղրուտի միջնակարգ դպրոցում՝ միաժամանակ հեռակայելով Երևանի պետական մանկավարժական ինստիտուտի ռուսաց լեզվի և գրականության ֆակուլտետում։ Երկար տարիներ գյուղի միջնակարգ դպրոցում դասավանդել է ռուսաց լեզու և գրականություն, իսկ վերջին տարիներին միաժամանակ կատարել է դպրոցի տնօրենի՝ ուսումնադաստիարակչական աշխատանքի գծով տեղակալի պարտականությունները։ Մուրադյանի ծառայությունները բարձր է գնահատվել հայրենիքի կողմից։ Նա արժանացել է Կարմիր աստղի շքանշանի, «Մոսկվայի պաշտպանության համար», «Բեռլինի գրավման համար», «Վարշավայի ազատագրման համար», «Արիության համար», «Աշխատանքային գերազանցության համար», «Աշխատանքի վետերան» մեդալների։

Ռաֆիկ Մուրադյանը մահացել է 1979 թվականին։

Պարգևներ
--------

* «Մոսկվայի պաշտպանության համար» մեդալ
* «Բեռլինի գրավման համար» մեդալ
* «Վարշավայի ազատագրման համար»
* Կարմիր աստղի շքանշան
* «Աշխատանքային գերազանցության համար» մեդալ
* «Աշխատանքի վետերան» մեդալ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Հայաստանի ուսուցիչները Մեծ հայրենականում։ 3 գիրք։ Հարությունյան, Աշոտ Հովսեփի, Մելքումյան, Հայկազ Ստեփանի, Սուքիասյան, Աղվան Ղազարի։ Երևան, «Լույս», 1987:
| **՞**Սուրինամյան պիպա |
| --- |
| Սուրինամյան պիպա  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Կենդանիներ |
|
|
|
|
|
| Տիպ | Քորդավորներ |
|
|
|
|
|
| Դաս | Երկկենցաղներ |
|
|
|
| Կարգ | Անպոչներ |
|
|
|
| Ընտանիք | Պիպայիններ |
|
|
|
|
|
|
| Տեսակ | **Ամերիկյան պիպա** |
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Pipa pipa (Linnaeus, 1758) |
|  Հատուկ պահպանություն |
| 
Քիչ մտահոգող տեսակIUCN 3.1 *Least Concern* : ??? |
| 

| ԴասակարգումըՎիքիցեղերում | Պատկերների որոնումՎիքիպահեստում | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Սուրինամյան պիպա** կամ **ամերիկյան պիպա** (լատին․՝ Pipa pipa), անպոչ երկկենցաղների կարգի պիպայինների ընտանիքին պատկանող կենդանատեսակ։

Տարածված է միայն Հարավային Ամերիկայում։

Տարածվածություն
---------------

Տարածված է Հարավային Ամերիկա մայրցամաքում։ Ապրում է Սուրինամում, Բրազիլիայում և Գայանայում։ Բնական ամենամեծ արեալները գտնվում են Սուրինամ պետության տարածքում, որից էլ գալիս է կենդանատեսակի անվանումը։

Ապրում է ռոգիչ ջրանցքներում, տնկադաշտերում, երաշտի ժամանակ գտնվում է գրեթե չորացած ջրափոսերում, իսկ անձրևից հետո՝ թափառում ջրով ողողված անտառում։

Նկարագրություն
--------------

Երկարությունը հասնում է 20 սմ-ի։ Մեջքը դեղնավուն է, երբեմն՝ սևագորշ։ Մեջքը դեղնավուն է, որի վրայով երբեմն ձգվում է մուգ զոլ։

Մաշկը կնճռոտ է՝ բազմաթիվ փոսիկներով։ Բերանի անկյուններից և աչքերի մոտից կախված են մաշկային կտորներ։ Աչքերը փոքր են։

Վարում է ջրային կենսակերպ, չնայած շնչառական օրգանները թոքերն են, որը առանձնյակի մոտ բավականին լավ է զարգացած։

Բազմացում
---------

Բաժանասեռ կենդանիներ են, սեռական դիմորֆիզմը արտահայտնված չէ։ Բեղմնավորումը ներքին է։ Սուրինամյան պիպան ձվադրում է անձրևի ժամանակ։

Պիպան, դեպի վեր շրջելվ ձվադիրը, ձվերը դնում է մեջքի մաշկի փոսիկների մեջ։ Արուն, թաթիկով սեղմելով ձվադիրը, օգնում է ձվերը դուրս հանելուն և փոսիկների մեջ տեղավորելու գործընթացին։

Դրանից հետո էգը առատ լորձ է արտադրում, որով ծածկում է ձվերը։ Յուրաքանչյուր փոսիկի խորությունը 10-15 մմ է, իսկ նրանց մեջ տեղավորած ձվերի տրամագիծը՝ 6-7 մմ։ Ձվերի քաշը կազմում է միջինում 3 գ։ Ամեն բեղմնավորումից հետո դնում է 40-114 ձու։

82 օրից հետո ձվից դուրս են գալիս ձևավորված ֆիզիոլոգիական կառուցվածք ունեցող գորտերը։ Մաշկափոխանակությունից հետ առաջանում է փոսիկներվ նոր մաշկ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հ․Ջ․ Գրիգորյան, *Ողնաշարավորներ*, Հայերեն կենդանաբանական տերմինաբանություն (վերլուծություն և սկզբունքներ) (խմբ. Հ․Գ․ Խաչատրյան), «ՀՀ ԳԱԱ Գիտություն հրատարակչություն», 2008, էջ 159 — 264 էջ. — 300 հատ, ISBN 978-5-8080-0723-9։

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիցեղերն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սուրինամյան պիպա» հոդվածին։ |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սուրինամյան պիպա» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա |
|  |
| Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Վարդանյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Վարազդատ Գևորգի Վարդանյան** (1923, Զույգաղբյուր, Հայաստան), հայ մանկավարժ։ ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցիչ (1963): Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Վարազդատ Վարդանյանը ծնվել է 1923 թվականին, Ղուկասյանի շրջանի Զույգաղբյուր գյուղում։ 1941 թվականին ավարտել է Լենինականի մանկավարժական տեխնիկումը և նույն թվականին զորակոչվել կարմիր բանակ։

Վարդանյանը մասնակցել է Հյուսիսային Կովկասի մի շարք քաղաքների, Ռոստովի, Խարկովի, Կրիվոյ-Ռոգի, Դնեպրոպետրովսկի, Քիշինևի ազատագրման մարտերին։ Ֆաշիստական զավթիչների դեմ կռվել է Ռումինիայում և Բուլղարիայում։ Մարտերում աչքի ընկնելու համար պարգևատրվել է «Մարտական ծառայությունների համար», «Կովկասի պաշտպանության համար» և «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալներով։

1945 թվականին զորացրվել է բանակից և աշխատանքի անցել դպրոցում։ Ավարտել է Լենինականի ուսուցչական ինստիտուտը, նշանակվել է Ղուկասյանի շրջանի Մուսայելյան գյուղի դպրոցում որպես տնօրեն։ Այնուհետև ղեկավարել է Զույգաղբյուրի դպրոցի մանկավարժական կոլեկտիվը։ Միաժամանակ, 1954 թվականին Վարդանյանը ավարտել է Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի աշխարհագրական ֆակուլտետը, իսկ 1973 թվականին՝ Կիրովականի մանկավարժական ինստիտուտի քիմիայի և կենսաբանության ֆակուլտետը։

Սովորողների ուսուցման և կոմունիստական դաստիարակության գործում ձեռք բերած հաջողությունների համար 1963 թվականին նրան շնորհվել է ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցչի պատվավոր կոչում։ 1968 թվականից Վարդանյանը աշխատել է Արարատի շրջանի Նոր Ուղի ավանի միջնակարգ դպրոցում։

Պարգևներ
--------

* ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցիչ (1963)
* «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալ
* «Կովկասի պաշտպանության համար» մեդալ
* «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Հայաստանի ուսուցիչները մեծ հայրենականում (Ա. Հ. Հարությունյան, Լ. Ս. Մելքումյան, Ա. Ղ. Սուքիասայան), «Լույս» հրատարակչություն, Երևան, 1982:
**Արմեն Ռուբենի Տոնյան** (հուլիսի 6, 1918(1918-07-06), Թիֆլիս, Վրաստանի Դեմոկրատական Հանրապետություն - նոյեմբերի 10, 2000(2000-11-10), Երևան, Հայաստան), հայ պետական գործիչ, Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից, ՀԽՍՀ թեթև արդյունաբերության նախարար։

Կրթություն
----------

Սովորել է Մոսկվայի թեթև արդյունաբերության տեխնոլոգիական ինստիտուտում (1937-1941 թթ)։ 1941 թվականին կամավոր մեկնել է ռազմաճակատ, այնտեղից գործուղվել Ժուկովսկու անվան Ռազմաօդային Ակադեմիա, որն ավարտել է 1945 թվականին։

Գործունեությունը
----------------

1946 թվականից եղել է Երևանի երրորդ կոշիկի ֆաբրիկայի տնօրեն։ 1949 թվականից սկսած աշխատել է ՀՍԽՀ նախարարների խորհրդում՝ զբաղեցնելով մի շարք պատասխանատու պաշտոններ։ Այնուհետև զբաղեցրել է Հայկական ՍԽՀ ժողտնտխորհի թեթև արդյունաբերության վարչության արտադրական բաժնի վարչի (1957-1958), մահուդի կոմբինատի տնօրենի (1958-1961), Հայաստանի ժողտնտխորհի արտաքին կապերի բաժնի վարչի (1961-1964) պաշտոնները։

1965-1970 թթ. Արմեն Տոնյանն աշխատել է որպես ՀՍԽՀ թեթև արդյունաբերության նախարար։ Նրա նախարար աշխատելու տարիների ընթացքում կառուցվեցին և վերակառուցվեցին Հայաստանի համար մեծ նշանակություն ունեցող մի շարք ձեռնարկություններ՝ Իջևանի գորգագործական կոմբինատը և «Հայգորգի» գլխամասային ձեռնարկությունը, Երևանի մետաքսագործական կոմբինատը, Լենինականի մանածագործական ֆաբրիկան, Կիրովականի տրիկոտաժի ֆաբրիկայի արտադրական մասնաշենքը, ինչպես նաև համանման ֆաբրիկաներ Գորիսում, Լենինականում և Կամոյում։ Կառուցվեցին կարի ֆաբրիկաներ Կիրովականում, Ալավերդիում, Էջմիածնում, Երևանում։ Կառուցվեց կոշիկի «Մասիս» միավորման գլխամասային ձեռնարկությունը, սկսվեց մոդելային կոշիկի արտադրանքը, Խորհրդային Միության քաղաքներում բացվեցին «Մասիսի» ֆիրմային խանութներ։
Նույն թվերին Ա․Տոնյանը նաև ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր է եղել։

1970 -1976 թթ. Ա. Տոնյանն աշխատում է որպես ՀԽՍՀ Պետպլանի նախագահի տեղակալ։ 1979 թվականին անցնելով թոշակի, մինչև 1988 թվականը շարունակում է աշխատել որպես Աշխատանքի գիտական կազմակերպման ինստիտուտի գլխավոր մասնագետ։

Աշխատանքային գործունեության հետ մեկտեղ 1989 թվականին նա հիմնադրել է Հայաստանի բիլիարդի ֆեդերացիան և եղել նրա առաջին նախագահը մինչև 1994 թվականը։ Եղել է նաև ԽՍՀՄ բիլիարդի ֆեդերացիայի նախագահության անդամ։ Նախաձեռնել է և մեծապես օժանդակել բիլիարդի մի շարք դպրոցների և ֆիզիկական կուլտուրայի ինստիտուտում բիլիարդի բաժանմունքի բացմանը։

Պարգևներ
--------

Արմեն Տոնյանը պարգևատրվել է մի շարք մարտական և աշխատանքային շքանշաններով ՝ Մեծ Հայրենական պատերազմի 1-ին և 2-րդ աստիճանի շքանշաններով, «Պատվո Նշանի» շքանշանով, «Աշխատանքային Կարմիր Դրոշի» երկու շքանշանով, ինչպես նաև բազմաթիվ մեդալներով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  ՀՀ արդյունաբերության և առևտրի նախարարության, ՀՀ պատերազմի, աշխատանքի, զինված ուժերի և իրավապահ մարմինների վետերանների միության մահախոսականը
2. ↑  Մարզական Հանրագիտարան, Երևան, 2007
3. ↑  Ռ.Գրիգորյան, «Իմ ցավ Բանանց», Ֆենոմեն հրատարակչություն, Երևան, 2007
**Միխայիլ Գևորգի Քարամյան** (հունվարի 18, 1912(1912-01-18), Թիֆլիս, Ռուսական կայսրություն - հուլիսի 8, 1992(1992-07-08), Երևան, Հայաստան), հայ խորհրդային անասնաբույծ, գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր (1963), պրոֆեսոր (1965), ՀԽՍՀ բարձրագույն դպրոցի վաստակավոր գործիչ (1980)։

Կենսագրություն
--------------

Մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմի գործողություններին։ 1935 թ. ավարտել է Անդրֆեդերացիայի անվան անասնաբուծական անասնաբուժական ինստիտուտը։ 1946 թվականից աշխատել է նույն ինստիտուտում, 1952 թվականից՝ մանր անասնաբուծության ամբիոնի վարիչ, 1969-1974 թվականներին՝ գիտության գծով պրոռեկտոր։ Քարամյանի ղեկավարությամբ ու մասնակցությամբ մշակվել են հանրապետության խառնացեղ ոչխարաբուծության զարգացման գիտականորեն՝ հիմնավորված ուղիները, ստեղծվել ոչխարների բարձր մթերատու տիպեր՝ զանգեզուրյան, Լոռի-Փամբակի, հայկական կորիդել, բացահայտվել դրանց մսային, բրդային և ոչխարների մթերատվության ձևավորման օրինաչափությունները օնտոգենեզի ընթացքում։ Համահեղինակ է «Ոչխարաբուծություն» (1966) ուսումնական ձեռնարկի։ ԽՄԿԿ անդամ 1943 թվականից։

Պարգևներ
--------

* «Պատվո նշան» շքանշան։

Երկեր
-----

* «Ոչխարաբուծություն»։ Ուսումնական ձեռնարկ, (1966, համահեղինակ)։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
**Սուրբ Պետրոսի եկեղեցի** (ֆր.՝ Église Saint-Pierre-Apôtre), կաթոլիկ եկեղեցի Կանադայի Մոնրեալ քաղաքում։ Գտնվում է ժամանակակից Մոնրեալի Le Village թաղամասի կենտրոնում։ Եկեղեցին Քվեբեկի պատմական և մշակութային հուշարձան է։

Պատմություն
-----------

Մոնրեալի հիմնադրման օրվանից քաղաքում գործում էին Սուրբ Սուլպիչիուսի կաթոլիկ միսիոներները, որոնք մասնակցել են Բոնսեկուրի և Մոնրեալի Աստվածամոր տաճարների ու Սուրբ Պատրիկի եկեղեցու շինարարությանը։

19-րդ դարի կեսերին Մոնրեալի թեմի երկրորդ եպիսկոպոսը՝ Իգնատիուս Բուրժեն, կաթոլիկ միսիոներներին հրավիրում է իր թեմում աշխատելու, որոնք 1848 թվականի դեկտեմբերի 8-ին կառուցում են առաջին փոքր մատուռը։ 1851 թվականին վերջիններիս նախաձեռնությամբ այս մատուռի տարածքում սկսվեց Սուրբ Պետրոսի եկեղեցու կառուցումը, որի նախագիծը կազմել էր ճարտարապետ Վիկտոր Բուրգոն։ Նա, որպես կառույցի մոդել, վերցրել էր Բրուքլինի Սուրբ Երրորդության տաճարը։

1931 թվականին եկեղեցում տեղադրվել են վարդագույն մարմարից պատրաստված խորաններ, որոնք նվիրված էին Թերեզ Լիզյոացուն և Կանադայի նահատակներին։

1971 թվականին Սուրբ Պետրոսի եկեղեցին ընդգրկվել է Քվեբեկի պատմական և մշակութային արժեքների ցանկում։

Պատկերասրահ
-----------

* Մոնրեալի Սուրբ Պետրոսի եկեղեցիՄոնրեալի Սուրբ Պետրոսի եկեղեցի
* Եկեղեցու նավըԵկեղեցու նավը
* Եկեղեցու խորանԵկեղեցու խորան
* Եկեղեցու ձևավորումԵկեղեցու ձևավորում
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Discovering the Church of Saint-Pierre-Apôtre» (PDF). *Conseil du patrimoine religieux du Québec*. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2014 թ․ հուլիսի 14-ին.

Գրականություն
-------------

* André Croteau, Les belles églises du Québec — Montréal, Trécarré, 1996, стр. 40 — 45

Արտաքին հղումներ
----------------

* Սուրբ Պետրոսի պաշտոնական կայք(ֆր.) (archives)
* Եկեղեցու պատմություն(ֆր.)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սուրբ Պետրոս եկեղեցի (Մոնրեալ)» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 28155566414413380001 · WorldCat VIAF: 28155566414413380001 |

 |
**Տրիտրիվա** (անգլ.՝ Tritriva), հրաբխային ծագման լիճ Աֆրիկայում, կենտրոնական Մադագասկարի հարավ արևմուտքում, Վակինանկարատրա մարզում։ Տեղակայված է Բելազաո գյուղի մոտակայքում, Անցիրաբե քաղաքի մոտ։ Անձրևային եղանակներին լճի ջրի մակարդակն իջնում է և բարձրանում է, երբ դադարում են մուսսոնային անձրևները։

Անգլիացի միսսիոներ Ջեյմս Սիբրին, ով հետազոտել է Մադագասկարի ֆլորան և ֆաունան, 1885 թվականին գրել է աշխատություն նաև այս լճի մասին։

Ծագում
------

Լիճը հանգած հրաբխի խառնարան է, ըստ այդմ էլ տարածաշրջանը նշանավոր է մի շարք հիդրոթերմալ հանքավայրերով։ Այն գտնվում է օվալաձև հրաբխային կոնի տիրույթում պարփակված ուղղահայաց գնեյսային ժայռերում։ Կոնի եզրագիծը գտնվում է ծովի մակարդակից ավելի քան 2000 մետր բարձրության վրա, մինչդեռ ծովի մակերեսը մոտավորապես 50 մետրով էլ եզրագծից ներքև է։

Նախապաշարմունքներ
-----------------

Լիճը սրբազան է, և արգելվում է դրանում լողալ այն մարդկանց, ովքեր խոզի միս են ուտում։ Արգելքը ոչ մի կապ չունի իսլամի հետ, այս հնագույն սահմանափակումը գոյություն է ունեցել նախաիսլամական ժամանակներից։

Ֆենոմենալ երևույթներ
--------------------

Տրիտրիվան հայտնի է իր ֆենոմեններով. Օրինակ՝ չոր սեզոնի ընթացքում դրա մակարդակը բարձրանում է ՝ փոխանակ իջնի։ Բացի այդ, լճի ջրի մեջ նետված օբյեկտները հայտնվում են ներքևում՝ հովտում, ինչը հիմք է տվել ստորգետնյա ջրատարների գոյության տեսությանը։

Ըստ տեղական լեգենդների, սիրահարները, ում ծնողներն արգելել են նրանց միասին լինել, այստեղ նետվել են ջուրը։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* Մադագասկարյան Մուրճակտուց կեռնեխՄադագասկարյան Մուրճակտուց կեռնեխ
* Մադագասկարյան մկնաբազեՄադագասկարյան մկնաբազե

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  The Volcanic Lake of Tritriva: Its Physical Features and Legendary History", *The Antananarvio Annual and Madagascar Magazine* (London Missionary Society) 1885:469-72.
2. ↑  «Madagascar: Tourism». *web.archive.org*. 2009 թ․ փետրվարի 28. Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ փետրվարի 28-ին. Վերցված է 2020 թ․ նոյեմբերի 20-ին.
3. 1 2  *Reader's Digest natural wonders of the world*. Pleasantville, N.Y.: Reader's Digest Association. 1980. ISBN 0-89577-087-3. OCLC 7274806.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Տրիտրիվա» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
**Գրիգոր Հովհաննեսի Փիջյան** (սեպտեմբերի 1, 1919(1919-09-01), Թիֆլիս, Վրաստանի Դեմոկրատական Հանրապետություն - 1998, Գերմանիա), հայ խորհրդային երկրաբան։ Երկրաբանահանքաբանական գիտությունների դոկտոր (1969), պրոֆեսոր (1971)։ ԽՄԿԿ անդամ 1943 թվականից։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Գրիգոր Փիջյանը ծնվել է 1919 թվականին Թիֆլիսում։ 1937 թվականին ընդունվել է Երևանի համալսարան։ 1941 թվականին զորակոչվել է Խորհրդային բանակ, 1942 թվականին ավարտել է Թելավի զինվորական ուսումնարանը և մեկնել ռազմաճակատ։ Մասնակցել է Կովկասի պաշտպանության, Կուրսկ-Բելգորոդի, Ուկրաինայի ազատագրման, Դնեպրի գետանցման համար մղվող ճակատամարտերին, մի քանի անգամ վիրավորվել է։ 1946 թվականին զորացրվել է և ուսումը շարունակել Երևանի պետական համալսարանում, որն ավարտել է 1947 թվականին։

1947 թվականից աշխատել է ՀԽՍՀ ԳԱ երկրաբանական գիտությունների ինստիտուտում, 1959 թվականից՝ երկրաքիմիայի բաժնի վարիչ։ 1949 թվականից զբաղվել է Հայաստանի մի շարք՝ Նոյեմբերյանի, Սևանի, Հրազդանի, Կապանի, Մեղրու շրջանների հանքավայրերի հետազոտությամբ, միաժամանակ սովորել է Լենինգրադի Լեռնային ինստիտուտի ասպիրանտուրայում։ 1951 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն «Դաստակերտի պղինձ-մոլիբդենային հանքավայրի հանքային դաշտի երկրաբանությունը» թեմայով։

1953–1955 թթ. դասավանդել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտում, 1969-1974 թթ.՝ համալսարանում։

1988 թվականին ընտանիքով տեղափոխվել է Գերմանիա։

Աշխատությունները վերաբերում են հանրապետության մետաղային օգտակար հանածոների հանքավայրերի երկրաբանության, միներալոգիայի և երկրաքիմիայի հարցերին։ Հեղինակ և համահեղինակ է 100 գիտական հոդվածների, 5 մենագրությունների, մի շարք գիտական հաշվետվությունների և զեկուցագրերի։

Պարգևներ
--------

Պարգևատրվել է Կարմիր աստղի երկու, Հայրենական պատերազմի շքանշաններով։ ՀԽՍՀ պետական մրցանակ (1976)։ ՀԽՍՀ վաստակավոր երկրաբան։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Գրիգոր Հովհաննեսի Փիջյան (ծննդյան 90-ամյակին)(չաշխատող հղում)

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
**Սկիաթոս** (հուն․՝ Σκιάθος), Հունաստանին պատկանող կղզի Եգեյան ծովի հարավարևելյան հատվածում։

Հունաստանի կարևոր զբոսաշրջային կղզիներից է։ Կղզում գտնվող Լալարիա ծովափը համարվում է Հունաստանի ամենաարևոտ հանգստավայրերից մեկը։

Աշխարհագրություն
----------------

Սկիաթոս կղզին գտնվում է Եգեյան ծովի հարավ-արևելքում՝ Հունաստանի Հարավային Եգեյան կղզիներ վարչատարածքային միավորի կազմում։

Ծովի մակարդակից բարձրությունը զրոյական է, իսկ ամենաբարձր լեռնագագաթն ունի ընդամենը 433 մետր բարձրություն։ Հիմնական քաղաքը՝ Սկիաթոսը (ըստ 2011 թվականի տվյալների ունի 4.883 մարդ բնակչություն) գտնվում է կղզու արևելքում։

Մյուս բնակավայրերն են Կալիվիան, Տրուլոսը, Հենեմոսը, Կուկունարիեսը և Ահլադիասը։ Սկիաթոս կղզին զբաղեցնում է ընդհանուր առմամբ 49.898 կմ քառակուսի տարածք։ Չնայած իր փոքր տարածքի՝ Սկիաթոսը իր անտառներով և լանդշաֆտական գոտիներով հայտնի զբոսաշրջային վայր է։ Անտառները գտնվում են հիմնականում կղզու հարավարևմտյան և հարավարևելյան հատվածում։

Բնակչություն
------------

Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ կղզու վրա բնակվում է 6088 մարդ։

Կղզու հիմնական բնակիչները կղզիաբնակ հույներն են, որոնք հիմնականում ապրում են Սկիաթոս քաղաքում։

Բնակչությունը խոսում է դիալեկտիկ հունարենով, իսկ բնակչությունը դավանում է հույն ուղղափառություն։

Նույն թվականի մարդահամարի տվյալներով բնակչության միջին խտությունը կազմում է 120 մարդ կմ քառ.:

Տես նաև
-------

* Միկոնոս
* Սանտորինի

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Հունաստանի նշանավոր հանգստավայրեր». TargetMap. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ մարտի 29-ին. Վերցված է 2011 թ․ հոկտեմբերի 14-ին.
2. ↑  «Ամեն ինչ Հունաստանի կղզիների մասին՝ Սկիաթոս». Tandfonline.com. 2011 թ․ սեպտեմբերի 14. Վերցված է 2011 թ․ հոկտեմբերի 14-ին.
3. ↑  «2001 թվականի տվյալներ» (PDF) (հունարեն). Հունաստանի ազգային վիճակագրական ծառայություն.
4. ↑  «Սկիաթոսի աշխարհագրություն». Greeka.com.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սկիաթոս» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուս · Դասական հնությունների իրական բառարան · Մեծ նորվեգական |

 |

|  |
| --- |
| 
  **Հունաստան**   **Աշխարհագրություն**
 |
**Ռաֆիկ Ավանեսի Օսիպով** (1918, Կուսապատ, Ջևանշիրի գավառ, Ելիզավետպոլի նահանգ - *անհայտ*), հայ մանկավարժ։ ԽՄԿԿ անդամ (1938): Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Խորհրդա-գերմանական ճակատի (*«Հայրենական մեծ պատերազմ»*, 1941-1945) մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Ռաֆիկ Օսիպովը ծնվել է 1918 թվականին Լեռնային Ղարաբաղի Մարտակերտի շրջանի Կուսապատ գյուղում, ուսուցչի ընտանիքում։ 1936 թվականին, ավարտելով Մարտակերտի միջնակարգ դպրոցը, մանկավարժական աշխատանքի է անցել հայրենի գյուղում։ Այնուհետև ավարտել է Բաքվի հեռակա ուսուցչական ինստիտուտը և շարունակել միջնակարգ դպրոցում դասավանդել աշխարհագրություն և պատմություն։ 1938 թվականին Օսիպովը ընդունվել է կուսակցության շարքերը։ Կարմիր բանակ է զորակոչվել 1940 թվականին։

1941 թվականին ավարտել է ռազմաքաղաքական ուսումնարանը և նշանակվել վաշտի քաղղեկ։ 1942 թվականին ընտրվել է զորամասի կուսկազմակերպության բյուրոյի քարտուղար, 1943 թվականին՝ զորամասի հրամանատարի քաղգծով տեղակալ։ Նացիստական Գերմանիայի և Խորհրդային Միության միջև բռնկված պատերազմի սկզբից նա գործող չորրորդ ռազմաօդային բանակի կազմում մարտերով անցել է Կովկասյան լեռներից մինչև Ռումինիա։ Ցուցաբերած արիության համար Օսիպովը պարգևատրվել է Կարմիր աստղի շքանշանով, «Մարտական ծառայությունների համար» երկու մեդալով։

Պատերազմի ավարտից հետո Օսիպովը զինվորական ծառայությունը շարունակել է պետական անվտանգության սահմանապահ զորքերում, աչքի ընկնող ծառայությունների համար պարգևատրվել է «Սահմանի պահպանման փառքի մեդալով»։ 1949 թվականին Օսիպովն ավարտել է Վ. Ի. Լենինի անվան ռազմաքաղաքական ակադեմիան և սահմանապահ զորքերում վարել է մի շարք ղեկավար պաշտոններ՝ զորամասի քաղբաժնի պետ, օկրուգային կուսհանձնաժողովի պատասխանատու քարտուղար, օկրուգային քաղբաժնի պետի տեղակալ։

Զորացրվելուց հետո Օսիպովն անցել է մանկավարժական աշխատանքի։ Եղել է սկզբում սահմանապահների երեխաների Երևանի գիշերօթիկ դպրոցի տնօրեն, այնուհետև շուրջ տասը տարի՝ կուսպատմության և քաղաքատնտեսության ավագ դասատու Երևանի միլիցիայի հատուկ միջնակարգ մասնագիտական դպրոցում։ Պաշտոնաթող գնդապետ Օսիպովը 1980 թվականից շարունակել է մանկավարժական գործունեությունը ՀԽՍՀ լուսավորության նախարարության համակարգում։

Պարգևներ
--------

* Կարմիր աստղի շքանշան
* «Մարտական ծառայությունների համար» կրկնակի մեդալ
* «Սահմանի պահպանման փառքի մեդալ»

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Հայաստանի ուսուցիչները Մեծ հայրենականում։ 3 գիրք։ Հարությունյան, Աշոտ Հովսեփի, Մելքումյան, Հայկազ Ստեփանի, Սուքիասյան, Աղվան Ղազարի։ Երևան, «Լույս», 1987:
**Տոլեդոյի դարպասներ** (իսպ.՝ Puerta de Toledo), 19-րդ դարի հուշարձան իսպանական մայրաքաղաքում։ Դարպասները կառուցվել են Ֆերդինանդ VII-ի պատվին, որպես հաղթական կամարներ։ Դարպասները գտնվում են Տոլեդո փողոցում, մայր տաճարից մեկուկես կիլոմետր հեռավորության վրա։

Պատմություն
-----------

Այդ անունով դարպասները գոյություն ունեցել են դեռևս հին ժամանակներում, որոնք 15-րդ դարում շրջապատել են Մադրիդը։ Դարպասների միջով անցնում է ճանապարհ, որը տանում է Տոլեդո։ 1625 թվականին Ֆիլիպ IV-ը պատի շինարարության ժամանակ Տոլեդո փողոցի կենտրոնից ոչ հեռու կառուցել է հսկայական երկրորդ դարպասը։

Ժամանակակից դարպասների շինարարության առաջին նախագծերը վերաբերվում են նապոլեոնական պատերազմների դարաշրջանին։ Ժոզեֆ Բոնապարտի իշխանության օրոք նախագիծ է մշակվում, որպեսզի Մադրիդից մուտք գործեն Անդալուզիա։ 1812 թվականին նախագիծը փառաբանվել է սահմանադրության մեջ, որն ընդունվել է այդ ժամանակ։ Բայց Ժոզեֆ Բոնապարտին չի հաջողվել նախագիծը կյանքի կոչել, քանի որ կառուցմանը հատկացված միջոցները շուտով սպառվեցին, իսկ դրանից հետո Ժոզեֆը կործանվեց։ Մունիցիպիալ իշխանությունները ճարտարապետ Լոպես Անտոնիո Ագուադոյին հանձնարարել են ստեղծել նոր նախագիծ, ով դարպասները նախագծել է հաղթական կամարների տեսքով և դրանք նվիրել է Բուրբոնների բարեփոխումներին՝ ի դեմս Ֆերդինանդ VII-ին։

Տոլեդոյի դարպասները վերջին խոշոր դարպասներն էին, որոնք շրջապատել են Մադրիդը։ Շինարարությունը իրականացվել է 10 տարի՝ 1817 թվականից մինչև 1827 թվականները։ 1995 թվականին Մադրիդի քաղաքապետարանը իրականացրել է լայնածավալ վերանորոգում։

Արտաքին տեսք
------------

Տոլեդոյի դարպասները կազմված են երեք կամրջամասերից՝ կենտրոնում կիսաշրջանաձև կամարներ են, իսկ եզրերին՝ երկու ուղղանկյուն կամարներ։ Դարպասները կառուցված են գրանիտե աղյուսներից և ձևավորված են կիսասյուներով, զարդարված են իոնիական սյուներով։

Դարպասները զարդարված են քանդակներով, որը մշակված է իսպանացի քանդակագործ Խոսե Խինեսի կողմից և ստեղծված է Ռոման Բարբայի և Վալերիանո Սալվատերի կողմից։ Հյուսիսային ճակատում երկու երեխաների հետ տեղադրված է Մադրիդի զինանշանը։ Երկու կողմերից տեղադրված են նաև պատերազմական ավարները պատկերող կոմպոզիցիաներ։

Գլխավոր կամարի վրա երևում է լատիներեն լեզվով մի գրություն՝   

*Նվիրված է Ֆերդինանատ VII-ին, Ցանկալի ազգի հորը, հողի համար պատերազմողի և այլ ֆրանսիացի բռնազավթիչների դեմ պայքարի։   
 Հուշարձանը նվիրված է Մադրիդի կառավարության հավատարմությանը, հաղթանակին և ուրախությանը։ 1827 թվական*։

Այժմ դարպասները գտնվում են օղակաձև ճանապարհի վրա, որտեղով ճանապարհային ուղիներ չեն անցնում։ Դարպասի տակ կառուցվող ստորգետնյա թունելը, ինչը հանգեցրել է կենտրոնական կամարի ձևափոխմանը և բնահողի իջեցմանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  Puerta de Toledo (իսպ.)
2. ↑  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.
3. ↑  Ворота Толедо на Культ-Турист

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ворота Толедо на Культ-Турист
* Ворота Толедо на Яху-Бьяхес

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Տոլեդոյի դարպաս» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
**Կամո Գրիգորի Քոչունց** (հունվարի 28, 1963(1963-01-28)), ՀՀ ռազմական գործիչ, գեներալ-լեյտենանտ (2020)։ ՀՀ զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետի առաջին տեղակալ։

Կենսագրություն
--------------

1984 թվականին ավարտել է բարձրագույն հրամանատարական համազորային ուսումնարանը, 2001 թվականին՝ ՌԴ գլխավոր շտաբի ռազմական ակադեմիան։

1984-1992 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ զինված ուժերում։ 1985-1987 թվականներին ԽՍՀՄ զորախմբի կազմում գործուղվել է Աֆղանստան, մասնակցել մարտական գործողություններին։ 1992-1994 թվականներին մասնակցել է Արցախյան ազատամարտին։

1992 թվականից ՀՀ ԶՈՒ կազմում զբաղեցրել է տարբեր ղեկավար պաշտոններ։ 2000 թվականի հունիսի 9-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է ԶՈՒ գլխավոր շտաբի պետի տեղակալ, 2002 թվականի հունվարի 14-ին` ԶՈՒ գլխավոր շտաբի օպերատիվ վարչության պետ-գլխավոր շտաբի պետի տեղակալ։ 2003 թվականի սեպտեմբերի 20-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով Կամո Քոչունցին շնորհվել է «գեներալ–մայոր» զինվորական կոչում։ 2007 թվականի հուլիսի 20-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է ՀՀ զինվորական կոմիսար, 2009 թվականի հունվարի 26-ին` ԶՈՒ 4–րդ բանակային կորպուսի հրամանատար, 2010 թվականի օգոստոսի 12-ին` ԶՈՒ 5–րդ բանակային կորպուսի հրամանատար, 2013 թվականի հունիսի 10-ին` ԶՈՒ ԳՇ կազմզորահավաքային վարչության պետ։ 2018 թվականի սեպտեմբերի 5-ին ազատվել է զինված ուժերի գլխավոր շտաբի կազմակերպչական-զորահավաքային վարչության պետի պաշտոնից։ 2021 թվականից զբաղեցնում է ՀՀ ԶՈՒ գլխավոր շտաբի պետի առաջին տեղակալի պաշտոնը։

Կոչումներ
---------

* Գեներալ-լեյտենանտ
* գեներալ–մայոր (2003)

Պարգևներ, մրցանակներ
--------------------

* «Սուրբ Վարդան Մամիկոնյան» շքանշան
* «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշան
* ԽՍՀՄ «Կարմիր աստղ» շքանշան
* ՀՀ «Արիության համար» մեդալ
* «Մարտական ծառայության» մեդալ
* «Հայրենիքին մատուցած ծառայության համար» 1-ին և 2-րդ աստիճանների մեդալներ
* ՊՆ «Մարշալ Բաղրամյան» մեդալ
* «Գարեգին Նժդեհ» մեդալ
* «Վազգեն Սարգսյան» մեդալ
* «Անդրանիկ Օզանյան» մեդալ
* «Դրաստամատ Կանայան» մեդալ
* «Անբասիր ծառայության համար» մեդալ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Կամո Քոչունց, գեներալ-մայոր
2. ↑  «Հանրապետության նախագահի հրամանագրերը - Փաստաթղթեր - Հայաստանի Հանրապետության Նախագահ». *www.president.am*. Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 25-ին.
3. ↑  Կամո Քոչունցին զինված ուժերի գլխավոր շտաբի կազմակերպչական-զորահավաքային վարչության պետի պաշտոնից ազատելու մասին
4. ↑  «Հանրապետության նախագահի հրամանագրերը - Փաստաթղթեր - Հայաստանի Հանրապետության Նախագահ». *www.president.am*. Վերցված է 2020 թ․ սեպտեմբերի 21-ին.
5. ↑  «ԻՐՏԵԿ - Իրավական տեղեկատվական կենտրոն». *www.irtek.am*. Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 25-ին.
**Սիֆնոս** (հուն․՝ Σίφνος), Հունաստանին պատկանող կղզի, որը գտնվում է երկրի հարավարևելյան մասում՝ Կիկլադյան կղզեախմբում։

Վարչականորեն մտնում է Հարավային Եգեյան կղզիներ պերիֆերիայի Միլոս նոմոսի կամ տարածաշրջանային միավորի կազմի մեջ։ Համարվում է Հունաստանի Հանրապետության զբոսաշրջային կենտրոններից մեկը։

Կղզում նկատվում է Կիկլադյան քաղաքակրթության ազդեցությունը։

Աշխարհագրություն
----------------

Սիֆնոսը կղզի է Եգեյան ծովի հարավում՝ դրա մաս կազմող Կիկլադյան կղզեախմբի կազմի մեջ։ Կիկլադների կազմում Սիֆնոսը միջին չափի կղզի է։

Սիֆնոս կղզին գտնվում է Սերիֆոս և Միլոս կղզիների մեջտեղում՝ ծովի մակարդակից զրոյական բարձրության վրա։ Այն գտնվում է Հունաստանի մայրաքաղաք Աթենքի գլխավոր նավահանգստից՝ Պիրեյոսից 130 կմ հեռավորության վրա։

Սիֆնոս կղզու ամենաբարձր լեռնագագաթն ունի 679 մետր բարձրություն։ Ռելիեֆը հարթավայրային է։ Կլիմայի ձևավորման գործում կարևոր ազդեցություն ունեն տաք ծովային հոսանքները։

Բնակչություն
------------

Ըստ 2011 թվականի համահունական մարդահամարի տվյալների՝ Սիֆնոս կղզու բնակչությունը կազմում է 1414 մարդ։ Բնակիչները կղզիաբնակ հույներն են, որոնք դավանում են քրիստոնեություն՝ հույն ուղղափառություն։

Բնակչության միջին խտությունը կազմում է 18,803 մարդ/կմ²։ Բնակչության հիմնական զբաղմունքը ձկնորսությունն ու սպասարկման ոլորտի աշխատանքներն են։

| Տարի | Բնակչություն |
| --- | --- |
| 1951 | 2,773 |
| 1981 | 2,856 |
| 2001 | 2,574 |
| 2011 | 2,625 |

Տես նաև
-------

* Կիկլադյան կղզիներ
* Միլոս

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  archINFORM (գերմ.) — 1994.
2. ↑  «Հունաստանի բնակչության մարդահամարի տվյալներ, 1951» (PDF). (հուն.) (անգլ.)
3. ↑  «Հունաստանի բնակչության մարդահամարի տվյալներ, 1981» (PDF). (հուն.) (անգլ.)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սիֆնոս (կղզի)» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · Open Directory Project |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Դասական հնությունների իրական բառարան · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4118643-6 · NKC: xx0129661 |

 |

|  |
| --- |
| 
  **Հունաստան**   **Աշխարհագրություն**   **Կղզի**
 |
**Պանայա Պարապորտյանիի եկեղեցի** (հուն․՝ Εκκλησία της Παναγίας της Παραπορτιανής), հունական ուղղափառ եկեղեցի և տեսարժանություն Հունաստանի Կիկլադյան կղզիների մաս կազմող Միկոնոս կղզու վրա՝ Խորա քաղաքում։

Պահպանվել են եկեղեցու անվան վերաբերյալ պատմական փորագրություններ։

Պատմություն
-----------

Եկեղեցու շինարարական աշխատանքները սկսվել են 1425 թվականին և ավարտվել են միայն 17-րդ դարում։ Եկեղեցու շինարարական աշխատանքները սկսվել և ընթացել են այն ժամանակահատվածում, երբ Հունաստանի տարածքը գտնվում էր Օսմանյան կայսրության տիրապետության տակ։

Ի տարբերություն Օսմանյան կայսրության կազմի մեջ տնող մյուս քրիստոնեադավան երկրների՝ Թուրքիան այլ քաղաքականություն էր որդեգրել Հունաստանի նկատմամբ։ Պանայա Պարապորտյանիի եկեղեցու կառուցումից հետո հույները հավելյալ հարկեր չեն մուծել։

Եկեղեցու գլխավոր առանձնահատկությունն այն է, որ Պանայա Պարապորտյանիի վանքն ամբողջովին սպիտակ է։ Զանգակատունը գտնվում է բաց երկնքի տակ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հունաստանի Միկոնոս կղզու եկեղեցիների նկարագրություն
2. ↑  Միկոնոսի, Հունաստանի տեսարժան վայրեր, զբոսաշրջային տեղեկատու

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Պանայա Պարապորտյանիի եկեղեցի» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 157434161 · WorldCat VIAF: 157434161 |

 |

|  |
| --- |
| 
  **Հունաստան**   **Ճարտարապետություն**
 |
**Զագրեբի մայր տաճար** (խորվ.՝ Zagrebačka katedrala), ամբողջական անվանումը՝ **Մարիամ Աստվածածնի վերափոխման և սրբեր Ստեփանոսի և Վլադիսլավի մայր տաճար**, կաթոլիկ կրոնական տաճար Խորվաթիայի մայրաքաղաք Զագրեբում։ Մտնում է Զագրեբի թեմի մեջ։

Պատմություն
-----------

Զագրեբի մայր տաճարի շինարարական աշխատանքները սկսվել են 1093 թվականին, սակայն ավարտվել են միայն 1242 թվականին՝ մոնղոլական արշավանքների շրջանում։

15-րդ դարի վերջում Խորվաթիան և Բոսնիա Հերցեգովինան գրավվել են Օսմանյան կայսրության կողմից։ Թուրքական տիրապետության շրջանում այս տարածաշրջանում կառուցվել են մի շարք շինություններ, այդ թվում և ամրոցներ, տաճարներ և այլն։ 17-րդ դարում տաճարի հարավային կողմում կանգնեցվել է աշտարակ, որը ծառայել է, որպես ռազմական դիտակետ։

1880 թվականին եկեղեցին լրջորեն վնասվել է հզոր աղետաբեր երկրաշարժի հետևանքով։ Շինության հիմնական մասը փլուզվեց։ Վերականգնման աշխատանքները վստահվեցին ավստրիացի ճարտարապետ Հերման Գոլին։ Նա կարողացել է վերականգնել տաճարի գոթական տեսքը, ինչպես նաև վերականգնել 105 մետր բարձրությամբ երկու աշտարակները։

Ներկայումս Զագրեբի մայր տաճարը համարվում է կարդինալ Ալոյիզիե Ստեպինացի և մագնատ Թամաշ Էրդյոդի գերեզմանը։ Զագրեբյան այս կրոնական կառույցը պատկերված է Խորվաթիայի Հանրապետության ազգային արժույթ հանդիսացող 1000 կունա թղթադրամի դարձերեսին։ Այն թողարկվել է 1993 թվականին։

Տես նաև
-------

* Սուրբ Վիտայի տաճար
* Շիբենիկի տաճար

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  Զագրեբի տաճարի մասին

Արտաքին հղումներ
----------------

* Զագրեբի մայր տաճարի պաշտոնական կայք Արխիվացված 2008-05-13 Wayback Machine

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Զագրեբի մայր տաճար» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 115899939 · GND: 4609248-1 · LCCN: n85039583 · NKC: ko20241216609 · VIAF: 123215115 · WorldCat VIAF: 123215115 |

 |

|  |
| --- |
| 
  **Խորվաթիա**   **Եվրոպա**   **Ճարտարապետություն**
 |
**Ֆեոդոր Եսայու Հախվերդյան** (Ախվերդով, Հախվերդով (1773 - 1820, Թիֆլիս)), ռուսական բանակի գեներալ-մայոր։ 1807-1812 թվականներին եղել է Վրաստանի կառավարիչ, 1812 թվականից՝ Կովկասում գործող 19-րդ դիվիզիայի հրամանատար, 1816 թվականից՝ Վրացական առանձին կորպուսի հրետանու պետ։

Կենսագրություն
--------------

Ֆեոդոր Հախվերդյանը ծնվել է 1773 թվականին՝ հայ ազնվական ընտանիքում։ Հայրը՝ Եսայի Հախվերդյանը, սեկունդ մայոր էր։ 1788 թվականին նա ընդունվեց հրետանու կադետական դպրոց, 1791 թվականին դարձավ շտիկյունկեր, 1793 թվականին ընդգրկվեց առաջին հրետաձգային զորագնդի մեջ։ 1793 թվականին Հախվերդյանը գեներալ-ֆելդցեյխմեստեր իշխան Զուբովի շտաբում ստացել է ֆլիգել-ադյուտանտի կոչում։ 1796 թվականին առաջին հրետաձգային զորագնդում դարձել է կապիտան, 1797 թվականին ուղարկվել է հրետանու 5-րդ գումարտակ, 1798 թվականին ստացել է փոխգնդապետի, 1799 թվականին՝ գնդապետի կոչում, 1800 թվականին եղել է կամրջանավային վաշտի հրամանատար, 1803 թվականին տեղափոխվել է հրետանու 9-րդ գումարտակ, 1806 թվականին՝ հրետանու 4-րդ գումարտակ, իսկ դրա վերաձևավորման ժամանակ՝ 1806 թվականին, դարձել է հրետանու 9-րդ գումարտակի հրամանատար։

1807 թվականին Հախվերդյանը նշանակվել է Վրաստանի կառավարիչ, 1808 թվականին ստացել գեներալ-մայորի կոչում, 1811 թվականին ազատվել է այդ պաշտոնից, 1812 թվականին նշանակվել է 19-րդ հետևակային դիվիզիայի հրամանատար, այնուհետև գործուղվել է Թուրքիա՝ խաղաղության համաձայնագիր կնքելու համար, 1816 թվականին դարձել է առանձին վրացական կորպուսի հրետանու հրամանատար։

Հախվերդյանն ամուսնացած է եղել գեներալ-մայոր Նիկոլայ Արսենևի դստեր՝ Պրասկովիայի հետ, ում մոտ դաստիարակվել էր իշխանուհի Նինա Չավչավաձեն, ով հետագայում դարձավ Գրիբոեդովի կինը։ Պրասկովիան Միխայիլ Լերմոնտովի մորաքույրն էր։ Հախվերդյանն ունեցավ տղա (Եգոր) և աղջիկ (Դարիա)։ Մահացել է 1820 թվականին։

Հախվերդյանի եղբայրները ևս ստացան գեներալական բարձր կոչումներ՝ Ալեքսանդրը Կիզլյար քաղաքի պարետն էր և մասնակցում էև Կովկասյան արշավանքներին, որից հետո ձևավորեց կալմիկական աշխարհազորը, Ալեքսանդրի որդին՝ Նիկոլայը (1800-1876), ծառայում էր ժանդարմների առանձին կորպուսում և Սմոլենսկի զինվորական գուբերնատորն էր, Հախվերդյանի մյուս եղբայրը՝ Նիկոլայը (1754-1817), գեներալ-լեյտենանտ էր և մեծ իշխաններ Նիկոլայ և Միխայիլ Պավլովիչների դաստիարակը, այնուհետև դարձավ Արխանգելսկի գուբերնատոր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Վիկտոր Համբարձումյան (1980). *Հայկական սովետական հանրագիտարան*. Երևան: Հայկական Հանրագիտարան Հրատարակչություն. էջ 55.
2. ↑  О армянским происхождении Ахвердовых указывают РБСП, родословные книги российского дворянства (Бобринский и другие), Гогитидзе (Гогитидзе М. Грузинский генералитет (1699—1921). Киев, 2001); Аветисян указывает на армянское происхождение Ахвердова (Аветисян Г. А. Генералы-армяне в Российской империи. — Ер. 2007).

Աղբյուրներ
----------

* *Аветисян Г. А.* Генералы-армяне в Российской империи. Ереван, 2007.
* *Гогитидзе М.* Грузинский генералитет (1699—1921). Киев, 2001
* *Степанов В. С. Григорович П. И.* В память столетнего юбилея императорского Военного ордена Святого великомученика и Победоносца Георгия. (1769—1869). СПб. 1869
* *Хуан Ван-Гален*. Два года в России // Кавказская война: истоки и начало. 1770—1820 годы. Воспоминания участников Кавказской войны. СПб. 2002.
|  |
| --- |
| **Տեֆ** |
| ՏեֆՏեֆ |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Ենթատիպ** | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
| **Կարգ** | Հացածաղկավորներ (Poales) |
| **Ընտանիք** | Հացազգիներ (Poaceae) |
| **Ենթաընտանիք** | Քլորիդոիդայիններ (Chloridoideae) |
| **Տրիբա** | *Eragrostideae* |
| **Ցեղ** | **Eragrostis** |
| **Տեսակ** | **Տեֆ** *(E. tef)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Eragrostis tef***Trotter |

**Տեֆ** (լատին․՝ Eragrostis tef), հացահատիկային մշակաբույս։

Տարածում և էկոլոգիա
-------------------

Տեֆի հայրենիքը Եթովպիան է, որտեղ այն շարունակում է մնալ հացահատիկի հիմնական բերքը և զբաղեցնում է ընդհանուր վարելահողի մոտ 30% -ը։ Տեֆը հիմնականում բարձրադիր մշակաբույս է, հատկապես կարմիր տեֆը, որը մշակվում է լեռներում` ծովի մակարդակից 2500 մ բարձրությունների վրա, իսկ երբեմն էլ` ավելի բարձր։ Սպիտակ տեֆն աճեցվում է հիմնականում ծովի մակարդակից 1700-2000 մ բարձրության վրա։ 16-18 °C օդի ջերմաստիճանը բավարար է բույսերի աճի և զարգացման համար։ Տեֆի զարգացման վաղ շրջանում անհրաժեշտ է ջրի լավ ապահովում։ Անձրևները դադարելուն պես դադարեցնում են նաև բույսերի աճը։

Տեֆը մշակվում է հիմնականում Եթովպիայում և Էրիթրեայում։ Փոքր չափով այն աճեցվում է աֆրիկյան այլ երկրներում։ Բույսը տարվել է նաև Հնդկաստան, Ավստրալիա, Հարավային Աֆրիկա, Ռուսաստան, Ուկրաինա։ Վերջերս փորձեր են իրականացվել ԱՄՆ-ում դրա աճեցման վերաբերյալ (Այդահո, Կանզաս)։

Կենսաբանական նկարագրություն
---------------------------

Այն միամյա խոտաբույս է, որն ինքնափոշոտվում է։ Պտղունի բարձրությունը հասնում է 40-60 սմ-ի։ Պտուղը շատ փոքր, սպիտակ (սպիտակ տեֆ) կամ կարմրավուն-շագանակագույն (կարմիր տեֆ) հատիկ է։ 1000 հատիկի զանգվածը կազմում է մոտ 300 մգ։

Քիմիական բաղադրություն
----------------------

Տեֆի հացահատիկը պարունակում է `69.0-74.0% ածխաջրեր, 6.0-9.0% սպիտակուցներ, 2.2-3.5% ճարպեր և 2,4% զոլային նյութեր։ Միջուկները հարուստ են երկաթով։ Նրանց մեջ այն 2,4-4,8 անգամ ավելին է, քան ցորենում։

Օգտագործում
-----------

Եթովպիայում լոշիկները պատրաստում են տեֆի ալյուրից։ Հացը պատրաստվում է ցորենի ալյուրի և տեֆի խառնուրդից։ Աֆրիկայի այլ երկրներում մշակվում է որպես անասնակեր։ Կանաչ զանգվածը և տեֆի ծղոտը կենդանիների կեր են։

Տեֆի հացահատիկն ունի բուժական հատկություններ. այն վերականգնում է արյան կազմը, ինչը բացատրվում է երկաթի բարձր պարունակությամբ։

Տեֆը չի պարունակում գլյուտեն։ Հատկապես արժեքավոր է որպես երկաթի լրացուցիչ աղբյուր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Aptekar, Lewis (2013). *In the Lion's Mouth: Hope and Heartbreak in Humanitarian Assistance* (2nd ed.). XLibris LLC. էջ 9. ISBN 978-1-4836-9519-8. OCLC 922837922.
2. 1 2  «Gluten-Free Vitamin Guide: Food is the Best Source but Supplements May Be Needed - Gluten-Free Living» (անգլերեն). Gluten-Free Living. Վերցված է 2015 թ․ դեկտեմբերի 22-ին.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիցեղերն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Տեֆ» հոդվածին։ |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Տեֆ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | UNII |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN |

 |
Գրիգորի Հայրապետովը (աջից երկրորդը) ՀՀ երրորդ նախագահ Սերժ Սարգսյանին ուղեկցելիս, 2015 թվականի մարտ, Բրյուսել
**Գրիգորի Ալբերտի Հայրապետով** (մարտի 18, 1967(1967-03-18) - հունվարի 1, 2022(2022-01-01), Երևան, Հայաստան), գեներալ-մայոր, Հայաստանի Հանրապետության պետական պահպանության ծառայության նախկին պետ։ 1991-2018 թվականներին եղել է պետության ղեկավարի անվտանգության գլխավոր պատասխանատուն։ Ապահովել է Հայաստանի երեք նախագահների և 16-րդ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի անվտանգությունը։ 2018 թվականի հունիսի 11-ին նշանակվել է ՀՀ Ազգային անվտանգության ծառայության Պետական պահպանության ծառայության պետ։

Պարգևներ և կոչումներ
--------------------

2006 թվականի սեպտեմբերի 17-ին Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 15-րդ տարեդարձի առթիվ, հայրենիքի անվտանգության ապահովման գործում ունեցած նշանակալից ծառայությունների, ինչպես նաև ծառայողական պարտքը կատարելիս ցուցաբերած խիզախության համար պարգևատրվել է «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալով։

2019 թվականի հուլիսի 5-ին ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանը, հիմք ընդունելով վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի առաջարկությունը, Գրիգորի Հայրապետովին շնորհել է գեներալ-մայորի զինվորական կոչում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Մահացել է ԱԱԾ Պետական պահպանության ծառայության նախկին պետ Գրիգորի Հայրապետովը
2. 1 2  Մահացել է ԱԱԾ ՊՊԾ նախկին պետ Գրիգորի Հայրապետովը (ֆոտո)
3. ↑  «Գրիգորի Հայրապետովը ազատվել է ԱԱԾ պետական պահպանության ծառայության պետի պաշտոնից».
4. ↑  «ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱԳԱՀԻ ԿԱՐԳԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆԸ ՀՆԴԿԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՄԵԿՆՈՂ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՊԱՏՎԻՐԱԿՈՒԹՅԱՆ ՄԱՍԻՆ». 2003թ. հոկտեմբերի 27.
5. ↑  «ՀՀ նախագահի հրամանագրերը - Փաստաթղթեր - Հայաստանի Հանրապետության Նախագահ». *նախագահ.հայ*. Վերցված է 2018 թ․ հունիսի 12-ին.
6. ↑  «Գրիգորի Հայրապետովը շնորհվել է գեներալ-մայորի զինվորական կոչում».

Արտաքին հղումներ
----------------

* Անփոխարինելի թիկնապահը. պետության ղեկավարի անվտանգության համար պատասխանատու բաժնի պետը (Photo)
**Դեմոկրատական ճեղքում,** Արևելյան Գերմանիայի քաղաքական շարժման կուսակցությունն էր, որը ակտիվ էր կոմունիզմի անկման ժամանակ և Գերմանիայի վերամիավորման ժամանակաշրջանում։ Թեև համեմատաբար փոքր կուսակցություն էր, այն մասնակցել է 1990 թվականին Արևելյան Գերմանիայում առաջին ժողովրդավարական ընտրված կառավարությանը։ Այս կուսակցությունում է իր քաղաքական կարիերայի առաջին քայլերը կատարել Գերմանիայի ներկայիս կանցլեր Անգելա Մերկելը։

Այն հիմնադրվել է 1989 թ. հոկտեմբերին։ Հիմնադիր անդամներ են Վոլֆգանգ Շնուրը, Ֆրիդրիխ Շորլեմմերը, Ռայներ Էպելմանը, Գյունտեր Նուկը և Թոմաս Ուելզը։ Այն 1989 թվականի դեկտեմբերի 16-17-ը Գերմանիայի շրջանում՝ Լայպցիգում, դարձավ ակտիվ քաղաքական կուսակցություն։ Կուսակցությունից որոշ ժամանակ անց լքեցին որոշ կուսակցույթան հիմնադիր անդամներ՝ որոնցից էր Ֆրիդրիխ Շորլեմմերը, պատճառը կուսակցության ներսում անհաշտություններն էին։ Ոմանցից մեկը՝ Գյունտեր Նուկը, որը ևս որոշ ժամանակ անց դուրս եկավ, անհանգստացած էր Արևելյան Գերմանիայի քրիստոնեա-դեմոկրատական միության (ՔԴՄ) հետ աճող համագործակցությամբ, քանի որ այդ կուսակցությունը աջակցել էր կոմունիստական ռեժիմին։

1990 թվականի փետրվարից Անգելա Մերկելը աշխատել է որպես կուսակցության մամուլի խոսնակ։ Միաձուլումներից հետո Մերկելը մասնակցեց ընտրություններինև ընտրվեց ՔԴՄ-ի կողմից Գերմանիայի Բունդեսթագի անդամ, և ի վերջո դարձավ Գերմանիայի կանցլեր 2005 թվականից մինչ օրս:

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Boswell, Christina; Dough, Dan (2009). Bale, Tim (ed.). *Politicizing migration: opportunity or liability for the centre-right in Germany?*. Routledge. էջ 21. `{{cite book}}`: `|work=` ignored (օգնություն)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Դեմոկրատական ճեղքումը Արխիվացված 2004-06-21 Wayback Machine

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Դեմոկրատական ճեղքում» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 5017671-7 |

 |
**Տասներկու առաքյալներ** (անգլ.՝ The Twelve Apostles), կրաքարային ժայռերի խումբ օվկիանոսում, Փորտ Քեմպբելլ ազգային պարկի հարևանությամբ, տեղակայված է այսպես կոչված Մեծ օվկիանոսային ճանապարհին Ավստրալիայի Վիկտորիա նահանգում։ Նրանց արտաքին տեսքը և միմյանցից ոչ մեծ հեռավորության վրա գտնվելը այս վայրը դարձրել են հայտնի զբոսաշրջային վայր։ Ժայռերից որոշների բարձրություն մոտ 45 մ է։ Սկզբում տեղանքն անվանում էին Սոու էնդ Փիգլետս («Խոզը և խոճկորները»), այն 20-րդ դարում վերանվանվել է՝ կոչվելով *«The Twelve Apostles»* («Տասներկու առաքյալներ»), ընդ որում խմբում կար միայն ինը ժայռ։ Սոունը («Խոզ») կզղին էր, իսկ Փիգլետսը՝ («խոճկոր») առանձնացված ժայռերը։ Ներկայումս ժայռերը ութն են, քանի որ նրանցից մեկը 2005 թվականին փլվել է՝ չդիմանալով էրոզիայի ազդեցությանը։

Տասներկու առաքյալները գտնվում են Մեծ օվկիանոսային ճանապարհին՝ Պորտ Քեմբել և Պրինստոն քաղաքների միջև։ *Տասներկու առաքյալները* Վիկտորիա նահանգի գլխավոր տեսարժան վայրերից մեկն է և ամենաշատ այցելվողներից մեկը Ավստրալիայում։ 2000-ական թվականների սկզբին այս ճանապարհին կառուցվել է զբոսաշրջային կենտրոն։ Զբոսաշրջիկների շրջանում տարածված է նաև ժայռերի շուրջ ուղղաթիռով թռչելը։

1964 թվականին ժայռերն ընդգրկվել են յուրօրինակ կրաքարե գոյացությունների պահպանման նպատակով ստեղծված Փորտ Քեմպբելլ ազգային պակի մեջ։ Արգելոցի ներկայիս տարածքը զբաղեցնում է 17,5 կմ2։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Ксавье Ла Канна и Мэтью Мёрфи.* Ninth Apostle crumbles (անգլ.) на сайте *theage.com.au*, 3 июля 2005
2. ↑  The Twelve Apostles Sign Արխիվացված 2015-10-27 Wayback Machine (անգլ.) на сайте *freephotooftheday.com*, 18 марта 2007
3. ↑  «Sea claims Australian 'apostle'» (անգլերեն). news.bbc.co.uk. 4 июля 2005. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ մարտի 29-ին. Վերցված է 2009 թ․ ապրիլի 7-ին.
4. ↑  Great Ocean Road — 12 Apostles (անգլ.) на сайте *visitvictoria.com*
5. ↑  «Скалы 12 апостолов – уникальное место Австралии». proboating.ru. Վերցված է 2016 թ․ հունիսի 4-ին.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Տասներկու առաքյալներ (Ավստրալիա)» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |

 |
**Պլաս դ'Ալյանս** (ֆր.՝ Place d'Alliance), հրապարակ Ֆրանսիայի Նանսի քաղաքի կենտրոնում։ Գտնվում է հայտնի Պլաս Ստանիսլասի մոտ։

Պատմություն
-----------

Լոթարինգի դուքս Ստանիսլաս Լեշինսկիի հրամանով ֆրանսիացի ճարտարապետ Էմմանուել Էրեն Սան-Ստանիսլասի տարածքում հրապարակ նախագծեց, որը գտնվում է նախկին կոմսության տարածքում։ Տարածքը ուներ քառակուսի ձև, որի վրա գտնվում էին շքեղ առանձնատներ։ 1756 թ.-ին, Ֆրանսիայի թագավոր Լյուդովիկոս 15-րդը և կայսրուհի Մարիա Թերեզան (կինը Ֆրանսիս Ա, կայսեր Սուրբ Հռոմեական կայսրության և նախկին Լորեինի դուքս) ստորագրել են պայմանագիր դաշինք Ֆրանսիայի և Ավստրիայի միջև։ Դրանից կարճ ժամանակ անց, այդ տարածքը վերանվանվեց Պլաս դ'Ալյանս։ Ստանիսլասի հանձնարարությամբ քանդակագործ Պոլ-Լուի Սիֆֆլեն ստեղծեց մի շատրվան այդ դաշինքի պատվին։ 1983 թվականին Պլաս դ'Ալյանսը՝ Պլաս Ստանիսլասի և Պլաս դե լա Կարյերի հետ միասին, որպես միասնական ճարտարապետական համալիր, ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
*

Տես նաև
-------

* Պլաս Ստանիսլաս
* Պլաս դե լա Կարյեր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «La place Stanislas et son ensemble UNESCO». *Nancy Tourisme* (ֆրանսերեն). Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 21-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* La place d'Alliance Արխիվացված 2017-07-05 Wayback Machine sur le site de l'office de tourisme de Nancy.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Պլաս դ'Ալյանս» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | Mérimée: PA00106309 |

 |