recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Երաժշտական հնագրություն**, պատմական երաժշտագիտության, միաժամանակ պատմա-բանասիրական հնագրության բնագավառ, երաժշտապատմական դիսցիպլին, որն ուսումնասիրում է երաժշտական գրության հին համակարգերը, երաժշտական նշանների էվոլյուցիայի օրինաչափությունները, նրանց գծագրական ձևերի փոփոխությունը, ինչպես նաև երաժշտական գրության հին հուշարձանները՝ նրանցում կիրառված նոտային համակարգերի բովանդակության և նրանց գրության ժամանակի ու վայրի առումով։

Երաժշտական հնագրության խնդիրը
-----------------------------

Հիմնական խնդիրն է՝ երաժշտական գրության մոռացված համակարգերի վերծանումը և նրանցով գրառված երաժշտության փոխադրությունը ժամանակակից գծային նոտագրության։ Բուն հնագրության մեթոդներից բացի, օգտագործում է երաժշտա-տեսական ու պատմական հետազոտություններ նաև վիճակագրության, ինֆորմացիայի տեսության ու այլ գիտությունների տեսական վերլուծումներ։

Ձևավորումը
----------

Որպես ինքնուրույն գիտություն ձևավորվել է XIX դարի կեսերին։ Արևմտաեվրոպական և բյուզանդական նևմային գրության ուսումնասիրության և վերծանության ուղղությամբ մեծ ներդրում ունեն է. Կուսմակերը, Հ. Ռիմանը, Օ. Ֆլայշերը, նոր ժամանակներում՝ է. Վելեսը, Հ. Տիլյարդը, Կ. Հյոհեգը (փորձել են տալ միջին-բյուզանդական նևմագրության լիակատար վերծանությունը)։ Ռուսական միջնադարյան եկեղեցական երգարվեստի («Զնամենյան ռասպև») և կրյուկային նոտագրության ուսումնասիրության բնագավառում նշանակալից են Մ. Սմոլենսկու, Վ. Մեքալլովի, Ա. Պրեոբրաժենսկու, սովետական հետազոտողներ Վ. Բելյաևի, Մ. Բրաժնիկովի, Ն. Ուսպենսկու աշխատությունները։ Որոշակի աշխատանք է տարվում վրացական հին նոտագրության («Նիշանի») ուսումնասիրության ուղղությամբ։ Հայկական խազային նոտագրության ուսումնասիրության բնագավառում աշխատել են բազմաթիվ եվրոպացի երաժիշտ-միջնադարագետներ։ Նշանակալից են հայ հետազոտողներ Ե. Տնտեսյանի և Կոմիտասի, խորհրդային երաժշտագետներ Ռ. Աթայանի և Ն. Թահմիզյանի աշխատությունները։ Վերջին ժամանակներում զգալի նվաճումներ կան մասնավորապես հին երաժշտական ձեռագրերի հայտնաբերման, նրանց թվագրման, ընդհանրապես հայ երաժշտական հնագրության սկզբունքների մշակման, խազագրության համակարգերի պատմության, էվոլյուցիայի ուսումնասիրման նաև որոշ տեսական-հնագրական հարցերի մշակման գործում։ Սակայն միջնադարյան նոտագրության բոլոր համակարգերն էլ դեռևս հեռու են վերջնականորեն վերծանված լինելուց։

Տես նաև
-------

* Խազագրություն
* Նոտագրություն

Գրականություն
-------------

* Կոմիտաս, Տողվածներ և ուսումնասիրություններ, Երևան, 1941։
* Ռոբերտ Աթայան, Հայկական խազային նոտագրությունը, Երևան, 1959։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 6, էջ 462)։*  |
**Երգ Թրիմրի մասին** (իսլ.՝ Þrymskviða), սկանդինավյան «Ավագ Էդդա» էպոսի առասպելներից մեկը, որը համարվում է իսլանդական սկալդների կողմից երգված և հետագայում գրառված երգերից մեկը։ Այն պահպանված է միայն *«Codex Regius 2365»* ձեռագրերում։ Ուսումնասիրող գիտնականներից շատերն այն համարում են երգերից ամենահինը, իսկ գրառման ժամկետ են սահմանում 9-րդ դարի սկիզբը։

Նկարագրություն
--------------

Երգն աստվածների ու հսկաների միջև խաղարկվող մի կատակերգություն է։ «Երգ Թրիմրի մասին» առասպելում պատմվում է, թե ինչպես է Թորը վերադարձնում Թրիմր անունը կրող և յոտունների տիրակալը համարվող հսկայից իր գողացված Մյոլնիր մուրճը։ Այն բարձրակարգ գեղագիտական ոճով իրականացրած՝ իրար հաջորդող իրավիճակների մի շարան է, որն ընթանում է գրոտեսկային հումորի ուղեկցությամբ։ Լեզվաբանական առումով պարզ ու մատչելի նյութն իր մեջ ներառում է թաքնված գաղտնագրություն։

«Երգ Թրիմրի մասին» առասպելում կրկնվող դարձվածքները ևս մեկ անգամ ընդգծում են սկալդական արվեստի յուրահատուկ ոճաբանական կառուցվածքի առանձնահատկությունները։

Երգը սկսվում է նկարագրությամբ, թե ինչպես է Թորն արթնանում և տեսնում, որ իր Մյոլնիր անունով մուրճը չկա։ Նա ձայնում է իր եղբորը՝ Լոկիին և հայտնում, որ իր մուրճը գողացել են։ Նրանք երկուսով գնում են Ֆրեյայի մոտ և խնդրում վերջինիս փետուրե հանդերձները, որպեսզի դրանց օգնությամբ թռչելով որոնեն մուրճը։ Ֆրեյան տալիս է իր զգեստները, որոնք հագնելով՝ Լոկին թռչում է դեպի հսկա յոտունների տիրույթները։
Նա հանդիպում է սառցե հսկաների գլխավոր Թրիմրին, որը ցուրտ ձմռան հովանավորն էր։ Հսկան հարցնում է Լոկիին, թե ինչու է նա հեռավոր Ասգարդից եկել իր մոտ։ Լոկին հայտնում է, որ կորել է Մյոլնիր մուրճը, և հարցնում, թե արդյոք Թրիմրը չի հափշտակել։ Թրիմրը խոստովանում է, որ ինքն է տարել այն և ութ ասպարեզ խորությամբ թաղել է հողի տակ։ Եվ պայման է դնում, որ այն կվերադարձնի, եթե իրեն որպես հարսնացու բերեն չքնաղ Ֆրեյային։

Լոկին վերադառնում է Ասգարդ, որտեղ նրան սպասում էր Թորը։ Լոկին պատմում է, թե ուր հասավ և ինչ իմացավ Մյոլնիր մուրճի մասին, նաև այն, թե ինչպես միայն կարելի է վերադարձնել մուրճը։ Իմանալով այդ՝ Թորը եղբոր՝ Լոկիի հետ կրկին գնում է Ֆրեյայի մոտ և ասում, որ նա պետք է իսկույն հարսի շորեր հագնի ու իր հետ գնա հսկա յոտունների երկիրը հարսնության։ Բայց Ֆրեյան խիստ զայրանում է՝ ասելով, որ եթե համաձայնվի, իրեն անառակ կհամարեն։ Դրանից հետո ասերը ժողով են գումարում, որպեսզի որոշեն, թե ինչ հնարով վերադարձնեն Թորի մուրճը։ Ի վերջո որոշում են Թորին հագցնել հարսի զգեստներ և Ֆրեյայի փոխարեն ուղարկել Թրիմրի մոտ։ Հզոր աստվածը նախ ընդդիմանում է, թե իրեն կնաբարո կհամարեն, բայց ի վերջո համաձայնում է։ 
Երբ նա հասնում է Թրիմրի պալատը, հսկաների առաջնորդը մեծ սեղան է գցել տալիս, ապա իր քրոջն ուղարկում բերելու Մյոլնիր մուրճը, որպեսզի այն դնեն հարսի ծնկներին և օծեն նրան։ Բայց երբ Թորը կրկին տիրանում է իր ահեղ զենքին, իսկույն սպանում է Թրիմրին, ապա կոտորում մյուս հսկաներին։

Աղբյուրներ
----------

* Ավագ Էդդա, Անտարես հրատարակչություն, Երևան 2018 թ.: Թարգմանիչ՝ Հակոբ Սարգսյան։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական |

 |
**Գենզեբե Դիբաբա** (փետրվարի 8, 1991(1991-02-08), Bekoji, Արսիի Գոտի, Օրոմիա, Եթովպիա), եթովպացի մարզուհի։ Մասնագիտացված է երկար տարածությունների վազքի մեջ։ 2012 թվականի աշխարհի չեմպիոն։ 1500 մետր վազքի Աշխարհի կրկնակի չեմպիոն 2008 և 2009 թվականներին։ 2010 թվականի 5000 մետր վազքի աշխարհի պատանիների չեմպիոն։ Աֆրիկայի չեմպիոն 2009 թվականին պատանիների շրջանում 5000 մետր տարածությունում։ 1500 մետր վազքի աշխարհի ներկայիս ռեկորդակիրը, ինչպես նաև փակ տարածքներում 1500 մետրից մինչև 5000 մետր տարածությունների համաշխարհային ռեկորդակիրը։

Կենսագրություն
--------------

Նա ծնվել է միջին լեռներում՝ Բեկոջի գյուղում, որը գտնվում է Ասելլայից հարավ-արևելք։

Օլիմպիական չեմպիոն Տիրունեշ Դիբաբայի քույրը, օլիմպիական չեմպիոն Դերարտ Տուլուի զարմիկը։ 2012 թվականի Օլիմպիական խաղերում նա հանդես է եկել 1500 մետր տարածության վրա, սակայն չի կարողացել հասնել կիսաեզրափակիչ։

Համաշխարհային ռեկորդներ
-----------------------

2014 թվականի փետրվարի 1-ին Weltklasse in Karlsruhe մրցույթում նա համաշխարհային ռեկորդ է սահմանել 1500 մետր փակ տարածքում՝ 3:55.17: Փետրվարի 6-ին Ստոկհոլմի Գրան Պրի մրցույթում նա համաշխարհային ռեկորդ սահմանեց 3000 մետր տարածության վրա՝ 8:16.60:

2015 թվականի փետրվարի 19-ին նա Ստոկհոլմի Globen Galan մարզադաշտում հաղթեց 5000 մ վազքում՝ 14:18.86 նոր համաշխարհային ռեկորդով։

Հուլիսի 17- ին Herculis Ադամանդե լիգայի փուլում համաշխարհային ռեկորդ սահմանեց 1500 մետր մրցատարածությունում ՝ 3.50,07: Նա գերազանցել է չինացի Քու Յունսիայի 22-ամյա ռեկորդը։

2016 թվականի փետրվարի 17-ին, կրկին Ստոկհոլմում ՝ Globe Galan-ում,համաշխարհային ռեկորդ է սահմանել 1 մղոն վազքում ՝ 4.13, 31:

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  World Athletics Database
2. ↑  Genzebe Dibaba smashes world indoor 1500m record with 3:55.17 in Karlsruhe
3. ↑  Dibaba breaks world indoor 3000m record with 8:16.60 in Stockholm
4. ↑  Dibaba sets world indoor 5000m record in Stockholm
5. ↑  Dibaba breaks 1500m world record in Monaco with 3:50.07 — IAAF Diamond League
6. ↑  Globen Galan Stockholm 2016 Dibaba Souleiman | iaaf.org


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Diamond League · Olympic Channel · Tilastopaja · Track and Field Statistics · World Athletics · ՄՕԿ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Munzinger |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GTAA: 238915 |

 |
**Ընդհանրացված կոորդինատներ**, ցանկացած չափայնության միմյանցից անկախ պարամետրեր՝ {\displaystyle q\_{i}(i=1,2,....s)}, որոնց թիվը հավասար է մեխանիկական համակարգի ազատության աստիճանների թվին։ 

Ընդհանրացված կոորդինատները միարժեքորեն որոշում են համակարգի դիրքը։ Ընդհանրացված կոորդինատների դեպքում համակարգի շարժման օրենքը տրվում է {\displaystyle q\_{i}=q\_{i}(t)} տեսքի s հավասարումներով (t–ն ժամանակն է)։ Ընդհանրացված կոորդինատները գործածվում են շատ խնդիրների լուծման ժամանակ, հատկապես, երբ համակարգը ենթարկվում է շարժումը սահմանափակող կապերի, ընդ որում զգալիորեն փոքրանում է շարժումը նկարագրող հավասարումների թիվը՝ դեկարտյան կոորդինատներով հավասարումների համեմատ (տես Լագրանժի հավասարումներ)։ Ազատության անվերջ թվով աստիճաններով համակարգերում (հոծ միջավայրեր, դաշտեր) ընդհանրացված կոորդինատները տարածական կոորդինատների և ժամանակի հատուկ ֆունկցիաներ են, որոնք կոչվում են պոտենցիալներ, ալիքային ֆունկցիաներ։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 105)։*  |
*Դինամիկ կայքը* բաղկացած է դինամիկ էջերից՝ կաղապարներից, շաբլոններից, սցենարներից և այլ տարրերից, որոնք շատ դեպքերում պահվում են սերվերում որպես առանձին ռեսուրսներ (ֆայլերում, տվյալների բազաներում կամ առանձին սերվերներում)։ Երբ էջը բացվում է հաճախորդի կողմից (զննարկիչ կամ այլ հավելված), այն կարող է լինել երկու տեսքով. ա) սերվերի կողմից շաբլոն էջից, առանձին պահվող բովանդակությունից, բ) հաճախորդի հավելվածում՝ ռեսուրսների բեռնումով։ Որպես կանոն, նույն տեսակի ցանկացած թվով էջեր ցուցադրելու համար օգտագործվում է մեկ շաբլոն էջ, որի մեջ բեռնվում է համապատասխան բովանդակությունը, սա թույլ է տալիս միաժամանակ կարգավորել կայքի տեսքը (նրա բոլոր էջերը), խմբագրելով ընդամենը մեկ էջ։ Բովանդակության խմբագրումը (ինչպես նաև շաբլոնի էջը) կարող է կատարվել ինչպես կայքի, այնպես էլ այլ ծրագրերի միջոցով։ Կայքի բոլոր էջերը խմբագրելու հնարավորությունը տրամադրվում է միայն օգտատերերի որոշակի կատեգորիայի (օրինակ՝ ադմինիստրատորներին կամ գրանցված օգտատերերին)։ Ավելի քիչ են դեպքերը, երբ թույլատրվում է անանուն օգտատերերին խմբագրել որոշակի վեբ բովանդակություն (օրինակ՝ ֆորումներում՝ հաղորդագրությունների ավելացում)։ Վիքիպեդիան անանուն փոփոխություններ թույլատրող կայքի օրինակ է։

Բովանդակության վերարտադրում (գեներացիա)
---------------------------------------

Կայքի բովանդակության ստեղծման գործընթացը սովորաբար լինում է՝

1. Բովանդակության ստեղծում սերվերի կողմից,
2. Ստեղծված էջի փոխանցում հաճախորդին,
3. Բովանդակության ստեղծում հաճախորդի կողմից։

### Բովանդակության ստեղծում սերվերի կողմից

Սերվերը դիմում է ստանում Հաճախորդից (օրինակ՝ *page.ru/index.php*) և թարգմանչի (ինտերպրետատոր) կողմից սկսում է մշակել սցենարի ֆայլը (այս դեպքում՝ *index.php*): Սերվերի կողմից օգտագործվում են տարբեր ծրագրավորման լեզուներ, որոնցից ամենատարածվածներն են՝ PHP, Python, Ruby, Go, Perl, ինչպես նաև ASP.NET և Perl, սերվերի կողմից JavaScript և այլն։ Այս փուլում տվյալների բազաներից ընտրվում է անհրաժեշտ տեղեկատվությունը և դրանով լրացվում է էջը, որից հետո պատրաստի էջը փոխանցվում է հաճախորդին։

Գրականություն
-------------

* «The Information Revolution», J. R. Okin. ISBN 0-9763857-4-0. Ed. Ironbound Press, 2005. 350 pp:
* «Learning VBScript», P. Lomax. ISBN 1-56592-247-6. Ed. O’Reilly, 1997. sec. էջ13։
Ֆրանսիայի Ստրասբուրգ քաղաքի Սուրբ Թոմաս տաճարի երգեհոնը
**Երգեհոնը** (հունարեն՝ ` ὄργανον organon, երգեհոն բառից), երաժշտական ստեղնաշարային գործիք։ Այն կազմված է մի քանի ստեղնաշարերից։ Երգեհոն նվագում են ոտքերով և ձեռքերով։ Երգեհոնն աշխարհում ամենահին երաժշտական գործիքներից մեկն է, առաջացել է Արևմտյան Եվրոպայում։ Ենթադրվում է, որ այն ստեղծել է (կամ մասնակցություն է ունեցել ստեղծմանը) հույն Կտեսիբիոսը՝ Եգիպտոսի Ալեքսանդրիա քաղաքից, ում անվան հետ էլ կապվում է նվագարանի առաջին հիշատակությունը։ Երգեհոնը կարևոր նշանակություն ունի կաթոլիկ եկեղեցու ժամերգության մեջ։

Ընդհանուր ակնարկ
----------------

Խողովակավոր երգեհոնները ձայնը տարածում են գործիքի վերին մասին գտնվող խողովակների միջոցով։ 16-րդ դարից սկսած, երգեհոններ պատրաստելիս սկսեցին օգտագործել տարբեր խողովակներ, որոնք հնարավորություն էին տալիս փոփոխել ձայնի որակը։ Ընդհանրապես, երգեհոնն ամենամեծ չափեր ունեցող երաժշտական գործիքն է։ Մինչ արդյունաբերական հեղափոխությունը, երգեհոնը համարվում էր մարդկության ամենամեծ հայտնագործություններից մեկը։ Ժամանակակից երգեհոնն ունի 2 կամ 3 ձեռքի ստեղնաշար՝ կազմված 5 օկտավայից կամ 62 ստեղնից և 2,5 օկտավայից կազմված ոտքի ստեղնաշար` կազմված 32 ոտնակներից։ Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտը երգեհոնն անվանում էր «երաժշտական գործիքների թագուհի»։

Պատմություն
-----------

Երգեհոնի դիապազոնը
Երգեհոնն ամենահին երաժշտական գործիքներից է։ Նրա պատմությունը գալիս է մի քանի հազարամյակ առաջվանից։ Ենթադրվում է, որ երգեհոնը ստեղծել է հույն հայտնագործող Ցտետիբուսը՝ մ.թ.ա. 290-280-ական թվականներին։ Մեծ չափեր ունեցող երգեհոններ սկսել են ստեղծվել 4-րդ դարում, ավելի կատարելագործված ձևերը՝ 7-8-րդ դարերում։

Երգեհոններ ստեղծելու մշակույթը սկիզբ է առել Իտալիայում, որտեղից էլ 9-րդ դարում տարածվեց Ֆրանսիայում։ Ավելի ուշ այս մշակույթը տարածվեց նաև Գերմանիայում։ Ամբողջ Եվրոպայում երգեհոնը տարածվեց 14-րդ դարից։ Միջնադարյան երգեհոնի ամենահին օրինակը հայտնաբերվել է Նորլանդիայում (վանական համալիր Հոլանդիայում), որը թվագրվում է 1370-1400 թվականներին։ Այն այժմ պահվում է Ստոկհոլմի պատմության ազգային թանգարանում։

Աղբյուրներ
----------

* Barnes, William Harrison (2007). The Contemporary American Organ - Its Evolution, Design And Construction. Barnes Press. p. 376. ISBN 978-1-4067-6023-1.
* Hunt, Henry George Bonavia (2008). A Concise History of Music. BiblioLife. p. 137. ISBN 0554753871.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Վ. Դալի · Կրուգոսվետ · Հրեական Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Մեծ կատալոնական · Նոր · Ռիմանի երաժշտական · Ուղղափառ · Universalis · Universalis |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4043844-2 · NKC: ph126989 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 543)։*  |
|  |
| --- |
| **Գեորգենի փոփոխական** |
| Գեորգենի փոփոխականԳեորգենի փոփոխական |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Կարգ** | Աստղածաղկավորներ (Asterales) |
| **Ընտանիք** | Աստղածաղկազգիներ (Asteraceae) |
| **Վերնատրիբա** | *Helianthodae* |
| **Տրիբա** | *Coreopsideae* |
| **Ենթատրիբա** | *Coreopsidinae* |
| **Ցեղ** | Գեորգենի *(Dahlia)* |
| **Տեսակ** | **Գեորգենի փոփոխական** *(D. pinnata)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Dahlia pinnata***Cav. 1791 |

**Գեորգենի փոփոխական**, աստղածաղկազգիների ընտանիքի բազմամյա արմատապալարավոր, չափազանց լայն տարածում ունեցող բույս։ Ծագում է Կենտրոնական Ամերիկայից։ Ցողունը սնամեջ է՝ խիստ ճյուղավորված, 25-300 սմ բարձրությամբ։

Նկարագրություն
--------------

Տերևները կտրտված փետրաձև են, երբեմն՝ ամբողջաեզր, արմատները խիստ հաստացած են և մեծ քանակությամբ ինուլին են պարունակում։ Ստվերատար ու ջերմասեր բույս է, սակայն վատ է տանում շոգը և օդի չորությունը։ Գերադասում է չափավոր խոնավ, սննդանյութերով հարուստ, ստրուկտուրային հողերը։ Մեր պայմաններում բաց գրունտում չի ձմեռում և ամեն տարի աշնանը անհրաժեշտ է պալարները հանել հողից և մինչև գարուն պահել համապատասխան օդաջերմային ռեժիմ ունեցող շենքերում (3-5 °C-ի տակ)։

Գեորգենին ծաղկում է առատորեն մինչև վաղ աշնանային ցրտահարությունները։ Բազմանում է սերմերով, կտրոններով և պալարներով, բացառիկ դեպքում նաև պատվաստով։ Կտրոններով աճեցված բույսերը մյուսների համեմատությամբ 10-12 օր ուշ են ծաղկում։ Պալարների կիսման եղանակով բազմացնելու դեպքում յուրաքանչյուր կտրոնի վրա պետք է թողնել արմատավզիկի մի մասը՝ բողբոջի հետ միասին։ Մշակության մեջ հայտնի են գեորգենու մի քանի հազար տեսակներ, որոնք տարբերվում են ծաղկաբույլերի մեծությամբ, ձևով և գույնով։

Գեորգենին լայնորեն օգտագործվում է միքսբորդերների, ծաղկանոցների, ծաղկաթմբերի ձևավորման, ինչպես նաև կտրած ծաղիկներ ստանալու համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Լ․Վ․ Հարությունյան, Քո շրջապատի ծաղիկները, Արևիկ հրատարակչություն, Երևան, 1987


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN · WoRMS |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2779121766 |

 |
**Երգեվանք**, միջնադարյան բերդ Խնձորուտ գետի ձախ ափի վրա՝ Այգեձոր գյուղի վարչական տարածքում, Խորանաշատ վանքի հյուսիս-արևմուտք, այժմ՝ ՀՀ Տավուշի մարզում։

Պատմություն
-----------

12-13-րդ դարերում Երգեվանքը եղել է Վահրամյանների իշխանության կազմում։
Բագրատունիների, Կյուրիկյանների, ապա Վահրամյանների իրավասության ներքո X–XIV դդ․ եղել է Հյուսիսային Հայաստանի ռազմա–ստրատեգիական նշանավոր հանգույցներից։ 1225-ին Երգեվանքը նվաճել է սուլթան Զալալ էդ Դինը, իսկ 1236-ին՝ թաթար զորապետ Մուլար–Նուինը։ Պահպանվել են ամրոցի և միջնաբևրդի ավերակները, բնակելի ու տնտեսական շենքերի մնացորդներ։

Մակար արքիեպիսկոպոս Բարխուտարեանցը վկայում էր՝

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Գտնուում է Ղուլալի գիւղի արևմտեան հանդէպ Տաւուշի օժանդակ (Ախնջի) վտակի ձախ կողմի բարձր սարի վերայ։ Տակաւին երևում են պարսպի պատերն և տեղ տեղ աւերուածների հետքերն։ Թէև ցից ցից ժայռեր, նեղ նեղ կիրճի և մացառուտ ձորեր են բերդիս շուրջն, այսու ամե- նայնիւ այնքան ապահով չէ։ Ջուրը ամաններով բերած են իւր արևմտեան ձորում եղած աղբիւրից, որի մօտ կայ ըն- կուզի մեծ մեծ ծառեր, գիւղատեղի և հանգստարան |  |

Տես նաև
-------

* Խորանաշատ

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 544)։*  |
**Երեմ Ավանեսի Ստեփանյան** (ապրիլի 28, 1927(1927-04-28) - 1986), Հայաստանի մշակույթի վաստակավոր գործիչ, Համո Բեկնազարյանի անվան «*Հայֆիլմ*» կինոստուդիայի տնօրեն։

Կենսագրություն
--------------

Երեմ Ստեփանյանը ծնվել է 1927 թվականին։ Իր աշխատանքային գործունեությունը սկսել է 14 տարեկանում որպես կինոմեխանիկ և մինչև կյանքի վերջ աշխատել է կինոյի համակարգում։ Ավարտել է Սովետական Միության Կոմկուսի Կենտկոմին կից բարձրագույն կուսակցական դպրոցը։

Ստեփանյանն աշխատել է Երևանի քաղսովետի կինոֆիկացիայի վարչության պետ, Հայաստանի Պետկինոյի կինոֆիկացիայի և կինոպրոկատի վարչության պետ, Համո Բեկնազարյանի անվան «Հայֆիլմ» կինոստուդիայի տնօրեն։ Եղել է Խորհրդային Միության կինեմատոգրաֆիստների և Ժուռնալիստների միությունների անդամ։

Երեմ Ստեփանայնը հեղինակ է ավելի քան 400 հոդվածների և հրապարակումների Համամիութենական և Հանրապետական մամուլում, հեղինակ է էկրանավորված վավերագրական ֆիլմերի՝ «Ճանապարհորդություն դեպի Արզրում», «Էկրանին նվիրված կյանք», «Պատմական համագումարին»։

Երեմ Ստեփանյանն ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Մոսկվայում միջազգային կինոփառատոնների կազմակերպմանն ու անցկացմանը, մասնակցել է Սան Ֆրանցիսկոյի (1967), Կաննի (1969), Օբերհաուզենի (1972) միջազգային կինոփառատոներին, Իտալիայում կայացած «Կինոյի և հեռուստատեսության հիմնախնդիրները» համաժողովին (1981)։ Եղել է Բռնոյի կինոֆորումի ժյուրիի նախագահ (1972)։ Երեմ Ստեփանյանը ընտրվել է Երևանի քաղսովետի և պատգամավորների շրջանային խորհուրդների պատգամավոր, Կոմկուսի շրջանային կոմիտեների անդամ։ 

Պարգևատրվել է «Պատվո Նշան» շքանշանով, ԽՍՀՄ մեդալներով, Հայաստանի Գերագույն խորհրդի նախագահության պատվոգրերով։
1967 թվականին արժանացել է «Հայաստանի մշակույթի վաստակավոր գործիչ» պատվավոր կոչման։

Երեմ Ստեփանայնը մահացել է 1986 թվականին 58 տարեկան հասակում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Степанян Ерем (2002)։ *Мысли Вскользь*։ Ереван
2. ↑  «Երեկոյան Երևան» թերթ, Կենսագրական, 02 հունվարի, 1986
3. ↑   *ՍՍՀՄ Գերագույն խորհրդի նախագահության հրամանագիր, 9 սեպտեմբերի, 1971, «Պատվո նշան», շքանշան*
4. ↑   *ՀՍՍՀ Գերագույն խորհրդի նախագահության հրամանագրեր, 29 հունվարի, 1966 և 06 մայիսի, 1977, Գերագույն խորհրդի նախագահության պատվոգրեր*
5. ↑   *ՍՍՀՄ Գերագույն խորհրդի նախագահության հրամանագիր, 04 նեյեմբերի, 1967, «Աշխատանքային արիության համար» մեդալ*
6. ↑   *ՀՍՍՀ Գերագույն խորհրդի նախագահության հրամանագիր, 31 սեպտեմբերի, 1967, Հայաստանի Կուլտուրայի վաստակավոր գործչի կոչում*

Աղբյուրներ
----------

* *"Голос Армении" газета, "На своем месте", апрель, 2002*
**Դմիտրի Վադիմովիչ Խառատյան** (հունվարի 21, 1960(1960-01-21), Ալմալիկ, ԽՍՀՄ), խորհրդային և ռուս դերասան, ՌԴ վաստակավոր արտիստ (2000), Ռուսաստանի ժողովրդական արտիստ (2008)։

Կենսագրություն
--------------

Դմիտրի Խառատյանը ծնվել է 21 հունվարի 1960 թվականին ԽՍՀՄ Ուզբեկական ԽՍՀ Ալմալիկ քաղաքում։ Որդու ծնվելուց երեք տարի անց Խառատյանների ընտանիքը տեղափոխվեց Մոսկվայի մարզ Մերձմոսկովյան շրջան։ Ավագ դասարաններում Դմիտրի Խառատյանը զբաղվում էր սպորտով, երաժշտությամբ, կիթառ էր նվագում, ղեկավարում էր «Արգոնավորդներ» դպրոցական անսամբլը։

Առաջին անձնագիրը ստանալու ժամանակ Դմիտրի Խառատյանը պնդեց, որ «ազգություն» սյունակում նշված լինի «հայ», չնայած այն բանի, որ նա միայն մեկ քառորդով հայ է։

Կինոյում Խառատյանը դեբյուտել է Վլադիմիր Մենշովի «Չար կատակ» կինոնկարում։ Նա պատահական էր հայտնվել Մոսֆիլմում կայացող կաստինգին, որտեղ նրան հրավիրել էր մի ծանոթ աղջիկ, և Իգոր Գրուշկոյի գլխավոր դերի բոլոր թեկնածուներից ռեժիսորը ընտրեց հենց Խառատյանին։

1977 թվականին էկրաններ դուրս եկած ֆիլմը շատ ջերմորեն ընդունվեց հանդիսատեսի կողմից, Ալեքսանդր Ֆլյարկովսկու երգը «Երբ կհեռանանք դպրոցական բակից» լայն ժողովրդականություն վայելեց, իսկ Դմիտրի Խառատյանը մեծ ճանաչվածություն ձեռք բերեց ԽՍՀՄում։

Դպրոցը ավարտելուց հետո Խառատյանը մեկնեց երկրագիտական արշավի, և միայն 1978 թ. ընդունվեց Մոսկվայի Մ.Ս. Շեպկինի անվան Բարձրագույն թատերական ուսումնարան։ Ավարտելով այն 1982 թվականին՝ Խառատյանը շարունակեց նկարահանվել կինոյում։

1983 թվականին էկրաններ դուրս եկավ «Կանաչ ֆուրգոն» ֆիլմը (1983), գլխավոր դերում՝ Դմիտրի Խառատյանը։ Ֆիլմը մեծ հաջողություն ունեցավ։ Ֆիլմում Դմիտրիի խաղընկերներն էին խորհրդային կինեմատոգրաֆի աստղեր Ալեքսանդր Դեմյանենկոն, Բորիսլավ Բրոնդուկովը, Ալեքսանդր Սոլովյովը, Էդուարդ Մարցևիչը և այլք։ Դմիտրի Խառատյանը կատարեց նաև ֆիլմի երգերը, որոնք հետագայում իսկական հիթեր դարձան։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Портрет — Литовский Курьер № 8 (470) 2004.02.26: *«Ես հոգով հայ եմ, չնայած այն բանի, որ արյունով մեկ քառորդով եմ հայ. … Ես ունեմ հայկական ազգանուն, իմ հայրը՝ կիսով չափ հայ է։»*

Արտաքին հղումներ
----------------

* Դմիտրի Խառատյանի կենսագրությունը Archived 2016-03-05 at the Wayback Machine.
* Դմիտրի Խառատյան — Հարցազրույց Archived 2012-10-23 at the Wayback Machine.
* Պապարացի - Դմիտրի Խառատյանի կենսագրությունը (ռուս.)
* Ռիա Նովոստի - Դմիտրի Խառատյան՝ հոր կողմից՝ հայ, մոր կողմից՝ գարդեմարին (ռուս.)
* Դմիտրի Խառատյան — Հարցազրույց Archived 2009-05-28 at the Wayback Machine. (ռուս.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · ČSFD · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · MusicBrainz · Rodovid |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ · Կրուգոսվետ · ՌԻԱ տեղեկանք · Россия-Культура |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 18253 · GND: 130107999 · ISNI: 0000000114909694 · LCCN: n2006009059 · VIAF: 43721051 · WorldCat VIAF: 43721051 |

 |
**«Երեքը կղզում»** (ռուս.՝ «Трое на острове»), խորհրդային անիմացիոն ֆիլմ, որը նկարահանվել է Վիտալի Գուբարևի համանուն վեպի հիման վրա և պատմում է Բորյա անունով տղայի մասին, որը հայտնվել է ծովահենների կղզում։

Սյուժե
------

Բորյան դասերը սովորելու փոխարեն կարդում է գիրք ծովահենների մասին։ Նա վերցնում է թաշկինակը թութակի վանդակի վրայից, թափահարում այն և բացականչում․ «Այ թե հայտնվեի անմարդաբնակ կղզում»։ Պատի հայելին մեծանում է և բացվում անմիջապես դեպի արևադարձային կղզի՝ իրականացնելով Բորյայի ցանկությունը։ Բավականին արագ Բորյան բացահայտում է թաշկինակի կախարդական հատկությունները և իր մոտ կանչում ընկերներին՝ Յուրային և Միլային։ Կղզու վրա գեղեցկություն է տիրում։ Բայց շուտով խութերի վրա կործանվում է  ծովահենների նավը։ Կապիտան Կարմրահեր շունը և  նավաստիներ Կատվի ատամը և Միաչքանին ափ են դուրս գալիս, և տղաները ստիպված են փախչել նրանցից։ Ի վերջո, իր ընտանի թութակ Ծեր Ֆլինտի օգնությամբ (նա էլ է մտնում բնակարանից կղզի) Բորյան վերադարձնում է իրեն ծովահենների կողմից գողացված կախարդական թաշկինակը, թափահարում այն և հայտնվում է տանը։ Դռան զանգը հնչում է։ Նրա ընկերները՝ Յուրան և Միլան, եկել են դասերը միասին սովորելու։ Եվ Բորյան կրկին ծածկում է թութակի վանդակը։

Ստեղծողներ
----------

|  |  |
| --- | --- |
| Սցենարի հեղինակ | Հենրիխ Սապգիր |
| Կինոռեժիսոր | Յուրի Պրիտկով |
| Բեմադրող նկարիչներ | Տատյանա Զվորիկինա, Վալենտին Կուշներև |
| Կինոօպերատոր | Քաբուլ Ռասուլով |
| Կոմպոզիտոր | Եվգենի Պտիչկին |
| Հնչյունային օպերատոր | Բորիս Ֆիլչիկով |
| Նկարիչ-մուլտիպլիկատորներ | Տատյանա Պոմերանցևա, Մարինա Ռոգովա, Մարինա Ոսկանյանց, Անտոնինա Ալյոշինա, Հովսեփ Կուրոյան, Նատալյա Բոգոմոլովա, Վալենտին Կուշներյով |
| Ռեժիսորի օգնական | Զ. Պլեխանովա |
| Մոնտաժող | Գ. Սմիրնովա |
| Նկարիչներ | Ալլա Գորևա, Իննա Զարուբա, Իրինա Սվետլիցա |
| Դերերը հնչյունավորել են | Տատյանա Շատիլովա - Բորյա, Լյուդմիլա Գնիլովա - Միլա, Նադեժդա Պոդյապոլսկայա - Յուրա, Արմեն Ջիգարխանյան - կապիտան Կարմրահեր շուն, Նիկոլայ Կարաչենցով - ծովահեն Կատվի ատամ, Անատոլի Պապանով - ծովահեն Միաչքանի |
| Խմբագիր | Տատյանա Պապորովա |
| Նկարահանող խմբի տնօրեն | Լյուբով Բուտիրինա |

Թողարկումներ
------------

1990-ական թվականներին Twic Lyrec հրատարակչությունը ձայներիզներով թողարկել է Ալեքսանդր Պոժարովի տեքստով աուդիոհեքիաթ համանուն մուլտֆիլմի հիման վրա։

Թողարկում տեսաերիզով
--------------------

Մուլտֆիլմը բազմիցս վերահրատարակվել է «Արկածների աշխարհ» («Սոյուզմուլտֆիլմ», տեղայնացնող՝ «Союз») մուլտֆիլմերի հավաքածուում DVD-ով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Երեքը կղզում» մուլտֆիլմը *kino-teatr.ru* կայքում
2. ↑  «Երեքը կղզում» մուլտֆիլմը *kinopoisk.ru* կայքում

Գրականություն
-------------

*Губарев Виталий* Королевство кривых зеркал. — Эксмо, 2010. — 512 с. — ISBN 5-699-17179-7, 978-5-699-42150-3

Արտաքին հղումներ
----------------

* Трое на острове մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · Animator.ru |

 |
| **՞**Թագավորական պինգվին |
| --- |
|   |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Կենդանիներ |
|
|
|
|
|
| Տիպ | Քորդավորներ |
|
|
|
|
|
| Դաս | Թռչուններ |
|
|
|
|
|
|
|
| Ընտանիք | Պինգվիններ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Aptenodytes patagonicus
Miller,JF |
|  Հատուկ պահպանություն |
| 
Քիչ մտահոգող տեսակIUCN 3.1 *Least Concern* : ??? |
|  Արեալ |
| պատկեր |
|   Տարածվածություն |
| 

| ԴասակարգումըՎիքիցեղերում | ՊատկերներՎիքիպահեստում | ITIS**174450**NCBI**9234**

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Թագավորական պինգվին** (լատին․՝ Aptenodytes patagonicus), չթռչող թռչուն պինգվինների ընտանիքից։

Նկարագիր
--------

Նման է Կայսերական պինգվինին, բայց ավելի փոքր է չափսերով և ունի ավելի վառ գունավորում։ Մարմնի երկարությունը 31սմ - 1մ է։ Հասուններն ունեն մոխրագույն մեջք, գլխի և կրծքի կողային մասերից գույնը վառ նարնջագույն է։ Ձագերն ունեն գորշ գույն։

Տարածում
--------

Թագավորական պինգվինը բնադրում է Հրո Երկիր կղզում, Հարավային Ջորջիայում և Հարավային Սանդվիչյան կղզում, Պրինց Էդուարդ, Կրոզե կղզում, Կերգելենում, Խերդում, Մակկուորում։

Բազմացում
---------

Թագավորական պինգվինը բնադրում է գաղութներով։ Բազմացման պատրաստ էգերը շրջում են գաղութներով և ցուցադրում իրենց պարանոցի վառ գունավորումը՝ փորձելով գրավել արուներին։ Ժամանակ առ ժամանակ արուները ձայն են արձակում՝ կտուցը վեր բարձրացրած։ Էգի ուշադրությունը կենտրոնում է վերջինիս վրա։

Ձվադրում են դեկտեմբեր - հունվար ամիսներին։ Ձվադրում են 1 ձու։ Այս պինգվինների բազմացման ամենաառաջնային փաստն այն է, որ ձվից դուրս եկած ձագերից ապրում են միայն նրանք, որոնք ավելի ուշ ձվադրել են նոյեմբերին և դեկտեմբերին։ Մյուսները, որոնք ավելի ուշ ձվադրումից են ծնվել, չեն հասցնում դառնալ 
բավականաչափ մեծ և մահանում են ձմռան կլիմայի պայմաններից։

Հասում թռչունները, որոնց ձագերը մահանում են հաջորդ անգամ սկսում են ձվադրել ավելի վաղ։ Իսկ այն թագավորական պինգվինները, որոնք ձվադրել են վաղ և որորնց ձագերը ապրում են հաջորդ անգամ ձվադրում են ավելի ուշ, որից դուրս եկած ձագերը կրկին չեն ապրում։

Թագավորական պինգվինը և մարդը
----------------------------

Այն պինգվինները, որոնց բները գտնվել են մարդկանց հասանելի վայրերում, ոչնչացվել են նավաստիների կողմից սկսած 18-րդ դարից։ Անկառավարելի ոչնչացումը որոշ կղզիներում շարունակվել են մինչև 1918 թվականը, երբ նրանց թվաքանակը որոշ գաղութներում նվազել է՝ հասնելով տագնապալի մակարդակի։ Ներկայումս նրանց թիվը ավելանում է բոլոր կղզիներում։

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Հանրագիտարանային բառապաշար · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Տաքսոնոմիա | Avibase · eBird · EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · Neotropical Birds · IRMNG · ITIS TSN · SeaLifeBase · WoRMS |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 124048380 · LCCN: sh85072400 |

 |
**Երի վանք**, հայկական առաքելական եկեղեցի Արցախի Հանրապետության Շահումյանի շրջանԻ Մարտունաշեն գյուղում։ Ներկայում եկեղեցին գտնվում է Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության տարածքում։

Պատմություն
-----------

Ըստ հորինվածքային և կառուցողական առանձնահատկությունների՝ Երի վանքի եկեղեցին կառուցվել է 16-17-րդ դարերում։

Ճարտարապետություն
-----------------

Եկեղեցին միանավ, թաղածածկ հորինվածքով արևելք-արևմուտք ուղղությամբ ձգված շինություն է, որի երկթեք ծածկի տակ առնված տանիքը ներքուստ հենված է երկու զույգ թաղակիր կամարների վրա։ Միակ մուտքը բացված է հարավային ճակատից։ Ունի խիստ նեղ 3 լուսամուտ, որի պատճառով էլ եկեղեցու ներսը բավականաչափ խավար է։ Հյուսիսային պատի մեջ՝ իր ավանդական տեղում, պահպանվում է մկրտարանի խորշը։ Պատերի մեջ ագուցված են միջնադարյան արձանագիր ու անարձանագիր բազմաթիվ խաչքարերի բեկորներ։

Եկեղեցու հարավային կողմում եղել է ուղղանկյունաձև տապանաքար, որտեղ որ գրված էր. *«Այս է տապան Գրիգոր եպիսկոպոսի Գանձակեցւոյ»*։

Եկեղեցու մոտ գտնվում է 8 խաչքար, որոնցից մեկը վերաբերվում է 1271 թվականին և դրա վրա փորագրված է հետևյալ տեքստը. *«Թ(վին) ՉԻ (1271). | ես Աւտար որդ|ի Մանասի կա|ն(գն)եցի զխաչս | ինձ եւ եղբաւր իմոյ...:»*։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Սամվել Կարապետյան, Հյուսիսային Արցախ, Երևան, 2004, էջ 393
2. ↑  «Նոր-Դար», 1894, N 73, էջ 3
3. 1 2  Բարխուտարեանց Մ. Արցախ, Բագու, 1895, էջ 254-255
4. ↑  Լալայեան Ե. Գանձակի գաւառ, «Ազգագրական հանդէս», Թիֆլիս, 1899, N 1, էջ 334
5. 1 2  «Դիվան հայ վիմագրության», պր. V, կազմեց Բարխուդարյան Ս. Երևան, 1982, էջ 243
**Գետավանի կամուրջ**, ավերված կամուրջ Արցախի Հանրապետության Մարտակերտի շրջանի Գետավան գյուղում՝ Թարթառ գետի վրա։ Ճարտարապետական կոթողի ավերակները գտնվում են ծովի մակարդակից 795 մ բարձրության վրա։

Պատմություն
-----------

Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող կազմակերպության հրատարակած տեղեկությունների համաձայն ավերված երեք կամուրջներն էլ կառուցվել են 10-ից 13-րդ դարերում։ Կամրջախելերի իրար այդքան մոտ լինելու փաստը բացատրվում է այն հանգամանքով, որ մի կամրջի ավերումից հետո տեղում կառուցվել է մյուսը։

Ներկայում կամրջից պահպանվել են իրարից 3-4 մ հեռավորության վրա գտնվող երեք կամրջախելեր, որոնք տեղակայված են գետի աջ ափին։ Իրար մոտ գտնվող երեք կամրջախելերի առկայությունը փաստում է, որ տեղում եղել է երեք կամուրջ։

Ճարտարապետություն
-----------------

Համաձայն ուսումնասիրությունների՝ երեք կամուրջներն էլ կառուցված են եղել անմշակ քարով ու կրաշաղախով։ Երեք կամուրջներն էլ ունեցել են միաթռիչք կառուցվածք։ Առավել լավ պահպանվածը ստորին կամուրջն է, որի կամրջախելն ունի 5.46 մ լայնություն։ Միջին կամրջի կամրջախելլի լայնությունը 4.40 է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  «Արցախի կամուրջները», Սամվել Կարապետյան, Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամ, Երևան, 2009 թվական։
**Երկաթհանքային արդյունաբերություն,** լեռնային արդյունաբերության ճյուղ, զբաղվում է երկաթաքարի հանույթով և նախնական մշակմամբ՝ ագլոմերացմամբ մանրատում, տեսակավորում, հարստացնում և միջակացնում է հանքաքարը։ Սև մետաղագործության հումքային բազան է։ Երկաթաքարի հանույթը և երկաթի ստացումը հայտնի են հնագույն ժամանակներից։ Երկաթհանքային արդյունաբերությունը որպես ճյուղ սկսեց արագ զարգանալ XVIII դարի 1-ին կեսին՝ կապված թուջի և պողպատի ձուլման աճի հետ։

Հետազոտված երկաթաքարի պաշարների 3/4-ը գտնվում է ԱՄՆ-ում, Բրազիլիայում, Կանադայում, Հնդկաստանում, Ավստրալիայում։ 1969 թվականին ԱՄՆ արտադրել է 91, սպառել՝ 130 միլիոն ակր երկաթաքար։ Արևմտյան Եվրոպայում ամենախոշոր երկաթհանքային արդյունաբերությունը ունի Ֆրանսիան, ապա՝ Շվեդիան։ Մեծ Բրիտանիան, Գերմանիան, Իտալիան, Ճապոնիան գրեթե չունեն երկաթաքարի պաշարներ։

Հայաստանում մեր թվարկությունից առաջ XIII-XII դարերում Թեյշեբաինի բնակավայրում (Կարմիր բլուր) հայտնաբերվել է դարբնոցային արհեստանոց։ Նման արհեստանոց (թուջերկաթի և ածխի մնացորդներով) հայտնաբերվել է նաև Լճաշենում։ Ուրարտական մետաղագործությունը ապահովված էր տեղական երկաթի հանքաքարով, հարուստ էին Մուշի, Բիթլիսի, Վանի, Ուրմիա լճի շրջակայքի, Անուսի, Էրզրումի և այլ հանքավայրերը։ ՀՀ-ում հայտնաբերված են բարձրորակ երկաթահանքի պաշարներ (Աբովյան, Հրազդան, Սվարանց և այլն)։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 594)։*  |
**Թամիլական գրականություն**, թամիլ ժողովրդի գրականությունը։ Ստեղծվել է I հազարամյակի սկզբներին։ «Ապարանջանի պատմությունը», «Մարգարտյա գոտի» և երեք այլ էպիկական պոեմներում (I հազարամյակի 2-րդ կես) նկատելի է բուդդայականության և ջայնիզմի ազդեցությունը։ 

VII–VIII դարերի սկզբներին ծնունդ է առել բհաքթի գրականությունը՝ «4000 սուրբ հիմն» անթոլոգիան, «Սուրբ ժողովածուն»։ Ավելի ուշ շրջանում աչքի են ընկնում կրոնական բանաստեղծներ Արունագիրին (XV դ.), Շիվապրահասարը (XVII դար) Թայյումանավարը (XVIII դդար)։ XIX դարում տարածվել են լուսավորական գաղափարներ, մեծացել է հետաքրքրությունը ազգային գրականության նկատմամբ։ XVII–XVIII դդ. սկզբնավորված արձակը XIX դարում հաստատվում է որպես գրականության ինքնուրույն սեռ (Մայավարամ Վեդանայագամ Պիլլաի, 1826–1889): Արձակ ստեղծագործությունների հիմքում լուսավորական ռեալիզմն է։ XX դարի հայտնի ստեղծագործողներից են համարվում Սուպպիրամանիի Բարադին (1882–1921), Կալկի Կրիշնամուրթին (1899–1954), Ռ. Ա. Մահադևանը (1913–57), Պուդումեի Պիտտանը (1906–1948), Կ. Զագաննադան (ծն. 1906):

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 135)։*  |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 163594724 · NKC: ph126426 |

 |
Իրանական լեռնաշխարհ
**Իրանական լեռնաշխարհ** կամ **Իրանական բարձրավանդակ** (պարսկերեն՝ فلات ایران), Առաջավոր Ասիայի լեռնաշխարհներից ամենամեծն ու ամենաանապատայինն է։

Աշխարհագրական դիրք
------------------

Իրանական լեռնաշխարհը արևմուտքից արևելք ձգվում է մոտ 2500 կմ, իսկ հյուսիսից հարավ՝ 1500 կմ երկարությամբ։ Լեռնաշխարհի ⅔-ը ընկած է Իրանի, իսկ մնացած մասը Աֆղանստանի, Պակիստանի և Թուրքմենստանի տարածքներում։

Զագրոսի լեռնաշղթայի հարավային մասը տիեզերքից
Լեռնաշխարհի ծայրամասային լեռների հյուսիսային և հարավային աղեղները լայն են բացված։ Լեռներից իր բարձրությամբ առանձնապես (մինչև 7690 մ) աչքի է ընկնում Հինդուկուշ լեռնաշղթան։ Լեռնաշխարհի հարավարևմտյան մասով ձգվում է ընդարձակ Զագրոսի լեռնաշղթան (մինչև 4548 մ)։

Լեռնաշխարհի կենտրոնական և հյուսիսային շրջաններում են տարածվում Դաշթե Քևիր, Դաշթե Լութ, Դաշթե Մարգոու անապատները։

Լեռնաշխարհի հարավարևմտյան և հյուսիսային մասերում կան նավթի ու գազի խոշոր հանքավայրեր։

Կլիմա
-----

Կլիման մերձարևադարձային է։ Տարեկան տեղումների քանակը 50 - 150 մմ է։

Բուսականություն
---------------

Քարքարոտ անապատներում աճում են էֆեմերներ, օշինդր, աղուտաբույսեր։ Ավազուտներում հանդիպում է սաքսաուլ։ Լեռների վերին մասերը զբաղեցնում են լեռնային տափաստանները։ Բացառություն են կազմում Կասպից ծովի կողմում գտնվող Էլբուրսի լեռնաշղթայի հյուսիսային լանջերը, որտեղ արևմտյան և հյուսիսարևմտյան քամիների շնորհիվ մեծ քանակությամբ տեղումներ են լինում (2000 մմ)։ Այդ պատճառով այստեղ աճում են խոնավ լայնատերև անտառներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Մ. Իսկանդարյան, Մայրցամաքների և օվկիանոսների աշխարհագրություն, Երևան 1996 թ


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 452)։*  |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4095371-3 |

 |
|  |
| --- |
| **Դոդոշախոտ Թախտաջյանի** |
|  |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Վերնաբաժին** | Բարձրակարգ բույսեր (Embryophyta) |
| **Տիպ/Բաժին** | Անոթավոր բույսեր (Tracheophyta) |
| **Ենթատիպ** | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
| **Կարգ** | Մեխակածաղկավորներ (Caryophyllales) |
| **Ընտանիք** | Մեխակազգիներ (Caryophyllaceae) |
| **Ցեղ** | **Bufonia** |
| **Տեսակ** | **Դոդոշախոտ Թախտաջյանի** *(B. takhtajanii)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Bufonia takhtajanii***Nersesian, 2002 |
|
| **Կարգավիճակ** |
| **Հատուկ պահպանության կարգավիճակ՝**   Կրիտիկական վիճակում գտնվող |

**Դոդոշախոտ Թախտաջյանի** (լատին․՝ Bufonia takhtajanii), մեխակազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն
--------------

15-30 սմ բարձրության բազմամյա բույս է։ Ունի հաստացած ցողունաարմատ և բարակ, փխրուն ճյուղեր։ Տերևները գծային են, կոշտ։ Պսակաթերթերը բաժակից երկար են, սպիտակ։

Տարածվածություն
---------------

Հայտնի է Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում (Երախի լեռնաշղթա)։

Էկոլոգիա
--------

Աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 900-1000 մ բարձրությունների վրա, քարքարոտ գիպսակիր լանջերին, ֆրիգանանման բուսականության մեջ։ Ծաղկում է հուլիս ամսին, պտղաբերում՝ օգոստոսին։

Պահպանություն
-------------

Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է, որի տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Համարվում է Հայաստանի էնդեմիկ։ Հայտնի է մեկ պոպուլացիա։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES–ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Անհրաժեշտ է ստեղծել նոր ԲՀՊՏ Երախի լեռնաշղթայի վրա։

Պահպանության գործողություններ չեն իրականացվում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*։ Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն։ 2010։ ISBN 978-99941-2-420-6


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist |

 |
**Թանդոյանցի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի** (երբեմն նաև՝ **Թանդոյանց եկեղեցի**), հայկական առաքելական եկեղեցի Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսիի Աղամաշենեբելի փողոցում։

Պատմություն
-----------

### Հիմնադրում

Եկեղեցին ի սկզբանե կառուցվել է որպես հայկական առաքելական եկեղեցի` հայազգի Սահակ Թանդոյանցի կողմից։ Վերջինիս անունով էլ այն ստացել է Թանդոյանց անվանումը։ Այդ մասին է վկայում նաև եկեղեցու հարևանությամբ մինչև վերջերս պահպանված գրությունը, որտեղ ասվում է, որ *«այս ուսումնարանը կառուցվել է անձնական միջոցներով, թբիլիսցի այրի Կեկել Գրիգորյան-Թանդոյանցի կողմից, իր եղբայր Ալեքսանդր Գրիգորյան-Բաբասյանի աջակցությամբ, իր և այս եղեկեցին կառուցողների հոգիների փրկության համար, ովքեր հուղարկավորված են այս տաճարում՝ Սահակ Թանդոյանցի եկեղեցում … 1883 թվական»*։

### Խորհրդային ժամանակաշրջան

Վրաստանում խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո՝ 1924 թվականին, Թբիլիսիի գործկոմի կայացրած որոշման համաձայն հայկական եկեղեցու Վրաստանի թեմին պատկանող եկեղեցին բռնագրավվել և հանձնվել է պետության տնօրինմանը։ Այդ փաստաթղթում եկեղեցին հիշատակվում է որպես Թանդոյանցի անվան հայկական եկեղեցի։

### Վրացականացման գործընթաց

Վրաստանի անկախության հռչակումից հետո՝ 1990-ական թվականներից, սկսվեց Թանդոյանց հայկական եկեղեցու վրացականացման գործընթացը։

Վրաստանի կառավարությունը, հաշվի չառնելով կիսավեր եկեղեցու պատմական ծագումն ու դավանանքային հատկանիշները, այն հանձնել է Վրաց ուղղափառ եկեղեցուն։ Վրացական եկեղեցու պատրիարքարանը Թանդոյանցի եկեղեցու հիմքերի վրա արդեն իսկ տարբեր տեսակի աշխատանքներ է իրականացրել։

2017 թվականին Թանդոյանցի եկեղեցում Թբիլիսիի օրվա տոնակատարությունների շրջանակներում բացվել էր ժամանակակից արվեստի ցուցադրություն՝ առանց նշելու եկեղեցու պատմությանն առնչվող որևէ դրվագ։

2018 թվականի փետրվարին Վրաց ուղղափառ եկեղեցին Թբիլիսիում գտնվող Նարիկալա ամրոցի մոտից մեծ քանակությամբ հին աղյուսներ է տեղափոխել Թանդոյանցի եկեղեցու ներս, որպեսզի սկսեն վրացական եկեղեցու կառուցման գործընթաց։

Ներկա վիճակ
-----------

2018 թվականի փետրվարի դրությամբ Թանդոյանցի եկեղեցին գտնվում է կիսավեր վիճակում։ Կանգուն են պատերը, սակայն ծածկը փլուզված է։ Եկեղեցու վրացականացման գործընթացի շրջանակներում իրականացվում են նախապատրաստական աշխատանքներ տեղում վրացական նոր եկեղեցի կառուցելու ուղղությամբ։ Վերջին հանգամանքը վիճարկում է Հայ առաքելական եկեղեցու Վիրահայոց թեմը՝ այն համարելով հայկական և հայկական թեմին վերադարձման ենթակա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  «Վիրահայոց թեմը Թանդոյանց եկեղեցին թեմին վերադարձնելու պահանջով դիմել է դատարան», *armradio.am*:
2. 1 2 3  «Նարիկղալայի աղյուսները հասել են Թանդոյանց. ինչպես է վրացականացվում հայկական եկեղեցին», *aliq.ge*:
**Գի Լարոշ** (ֆր.՝ Guy Laroche, հուլիսի 16, 1921(1921-07-16)[…], Լա Ռոշել - փետրվարի 17, 1989(1989-02-17), Փարիզ), ֆրանսիացի մոդելագործ, համանուն ընկերության հիմնադիրը։

Կենսագրություն
--------------

Գի Լարոշ: Կիսաշրջազգեստ, 1968 թվական
Կարիերան սկսել է կանացի գլխարկներ ստեղծելով, 1949 թվականից աշխատել է Ժանա Դեսսեյի մոտ, դառնալով նրա օգնականը։ 1955 թվականին այցելեց Նյու Յորք պատրաստի հագուստի արտադրման նոր մեթոդներ սովորելու համար։

1957 թվականին Փարիզում հիմնադրեց նորաձևության տուն, նույն թվականին Փարիզում ներկայացրեց իր առաջին հագուստի հավաքածուն։ 1961 թվականին բացեց բուտիկ, որտեղ վաճառվում էր իր պատրաստի հագուստի նոր գիծը։ 1966 թվականին ներկայացրեց Fidji օծանելիքի առաջին գիծը։ Լարոշի կողմից ստեղծված բույրերից են՝ Drakkar (1972 թվական), J’ai Osé (1977 թվական), Drakkar Noir (1982 թվական), Clandestine (1986 թվական), Horizon (1993 թվական)։

1960-ականների վերջին պատրաստի հագուստի օրինակներ էր ստեղծում տղամարդկանց համար, 1966 թվականին բացեց «Guy Laroche Monsieur» բուտիկը։ 1970-ական թվականներին դադարեց ինքնուրույն զբաղվել պատրաստի հագուստի մշակմամբ, կենտրոնանալով բարձր նորաձևության մոդելների ստեղծման վրա։

Այժմ Guy Laroche ապրանքանիշը պատկանում է L'Oreal կոնցեռնին։

Պարգևներ
--------

* 1985 և 1989 թվականներին Փարիզում ստացավ «Ոսկե մատնոց» մրցանակը, ամենայուրատեսակ և պերճաշուք հավաքածուի համար
* Պատվավոր Լեգեոնի շքանշանի ասպետ (1987 թվական)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4  Encyclopædia Britannica
3. 1 2 3 4  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
4. ↑  RKDartists (նիդերլ.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Сайт дома моды «Guy Laroche» Archived 2019-07-02 at the Wayback Machine. (ֆր.) (անգլ.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · RKDartists |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX1338044 · BNF: 12104216h · ICCU: NAPV190671 · ISNI: 0000000078307767 · LCCN: n86074550 · VIAF: 66496483 · ULAN: 500102245 · WorldCat VIAF: 66496483 |

 |

 |
Արդարություն (XI) քարտը Ռայդեր Ուայթի տարոյի կապուկից։
**Արդարություն**, տարոյի մեծ արկանների քարտերից, որը կախված կապուկից կրում է **VIII** կամ **XI** համարը: Քարտն օգտագործվում է ինչպես խաղաքարտերով խաղալու, այնպես էլ գուշակության մեջ:

Նկարագրություն
--------------

Արդարության քարտը տարոյի հավաքածուում հայտնվել է շատ վաղ, դեռ Մարսելյան տարոյում։ Այն տարոյի մեծ արկան է և սովորաբար հաջորդում է Կառքին VIII համարով, չնայած որոշ կապուկներում հաջորդակությունը տարբեր է: Արդարության առաքինությանը տարոյում հաջորդում են երկու այլ կարդինալ կամ հիմնական առաքինություններ՝ չափավորություն և քաջություն (ուժ):

Քարտի վրայի անձը ձախ ձեռքում պահում է ոսկուց պատրաստված կշեռք, որը խորհրդանշում է հավասարակշռված որոշումը:

Մեկնաբանություն
---------------

Ըստ Ուայթի 1910 թվականի *«Տարոյի պատկերային բանալին»* գրքի՝ քարտը գուշակության մեջ ներառում է մի շարք մեկնաբանություններ.

> 11. ԱՐԴԱՐՈՒԹՅՈՒՆ — Հավասարություն, արդարադատություն, ազնվություն, պարկեշտություն, ազնվություն, իրավունքի ավելի արժանի կողմի հաղթանակ։ Շրջված. օրենքն իր բոլոր բաժիններով, իրավական բարդություններ, մոլեռանդություն, կողմնակալություն, չափազանց խստություն:
> 
> 

Աստղաբանության մեջ արդարության քարտը կապվում է Վեներա մոլորակի և Կշեռք կենդանակերպի հետ:

Համարակալում
------------

 Գաղտնագրման ձեռագրերի 32-րդ թերթիկը, որն առաջարկում է համարակալման փոփոխություն՝ Ուժ և Արդարություն քարտերի համար
Արդարությունը ավանդորեն ութերորդ քարտն է, իսկ Ուժը՝ տասնմեկերորդը, բայց Ռայդեր Ուայթի կապուկում այս երկու քարտերը հաջորդականությունը փոխված է, որպեսզի ավելի համապատասխանի Ոսկե արշալույսի հերմետիկ օրդենի կողմից մշակված աստղաբանական ուղեցույցներին. ութերորդ քարտը համապատասխանում է Առյուծի համաստեղությանը, իսկ տասնմեկերորդը՝ Կշեռքին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Gray, Eden. "Complete Guide to the Tarot." 1970. Crown Publishers, New York, NY.
2. ↑  Waite, Arthur Edward (1979)։ *The Pictorial Key to the Tarot*։ New York: Samuel Weiser։ էջ 285։ ISBN 0-87728-218-8
3. ↑  «Justice Tarot Card»։ askAstrology
4. ↑  Decker Ronald, Dummett Michael (2019)։ *A History of the Occult Tarot*։ London: Duckworth։ էջ 82–84։ ISBN 9780715645727
**Դմիտրի Գրիգորենկո** (ռուս.՝ Дмитрий Юрьевич Григоренко, հուլիսի 14, 1978(1978-07-14), Նիժնեվարտովսկ, Խանտի-Մանսիական Ինքնավար Շրջան, Տյումենի մարզ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս պետական և քաղաքական գործիչ, տնտեսագետ։ Ռուսաստանի Դաշնության Կառավարության նախագահի տեղակալ՝ Կառավարության աշխատակազմի ղեկավար 2020 թվականի հունվարի 21-ից։ Ռուսաստանի Դաշնության 2-րդ դասի գործող պետական խորհրդական։

Ռուսաստանի Դաշնության Դաշնային հարկային ծառայության ղեկավարի տեղակալ (2013-2020)։

Կենսագրություն
--------------

Դմիտրի Գրիգորենկոն ծնվել է 1978 թվականի հուլիսի 14-ին Տյումենի մարզի Նիժնեվարտովսկում։

2000 թվականին ավարտել է Կուբայի պետական համալսարանի տնտեսագիտության, իրավունքի և բնական մասնագիտությունների ինստիտուտը՝ «Իրավագիտության» մասնագիտությամբ և Միջազգային ձեռնարկատիրության և մենեջմենթի Կուբանի ինստիտուտը՝ «Ֆինանսներ և վարկ» մասնագիտությամբ։

2000 թվականի հոկտեմբերից աշխատել է հարկային մարմիններում։

2000-2003 թվականներին որպես 1-ին կարգի մասնագետ աշխատել է Կրասնոդարի. № 4 հարկային տեսչությունում։

2003 թվականին՝ № 2 խոշոր հարկատուների միջտարածաշրջանային տեսչության գլխավոր պետական հարկային տեսուչ։

2003-ից մինչև 2004 թվականը՝ Ռուսաստանի Դաշնության հարկերի և տուրքերի նախարարության շահույթի հարկման դեպարտամենտի համահավաք-վերլուծական բաժնի գլխավոր հարկային տեսուչ (այժմ՝ Դաշնային հարկային ծառայություն)։

2004-2006 թվականներին՝ Դաշնային հարկային ծառայության շահույթի (եկամտի) հարկման և հարկային հաշվառման վարչության վերլուծական բաժնի պետի տեղակալ, առևտրային կազմակերպությունների հարկման և հարկային հաշվառման բաժնի պետ։

2006 թվականից մինչև 2008 թվականը եղել է Դաշնային հարկային ծառայության շահութահարկի վարչարարության և հարկային հաշվառման վարչության առևտրային կազմակերպությունների շահութահարկի վարչարարության բաժնի պետ։

2008-2012 թվականներին՝ Շահութահարկի և հատուկ հարկային ռեժիմների բաժնի պետ, Դաշնային հարկային ծառայության հարկման վարչության պետի տեղակալ։

2012-2013 թվականներին՝ Դաշնային հարկային ծառայության հարկման վարչության պետ։

2013 թվականի օգոստոսից մինչև հոկտեմբեր՝ Դաշնային հարկային ծառայության իրավաբանական անձանց հարկման վարչության պետ։

2013 թվականի հոկտեմբերից ՌԴ Դաշնային հարկային ծառայության ղեկավարի տեղակալ։

2020 թվականի հունվարի 21-ին ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը Դմիտրի Գրիգորենկոյին նշանակել է Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության աշխատակազմի ղեկավար՝ փոխվարչապետ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  Путин назначил Григоренко главой аппарата правительства // РИА Новости

Արտաքին հղումներ
----------------

* Биография Дмитрия Григоренко на сайте Федеральной налоговой службы РФ Archived 2020-01-22 at the Wayback Machine.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Declarator.org · Internet Movie Database |

 |