**Իսպանիայի վուելտա** (իսպ.՝ Vuelta a España), ամենամյա փողոցային բազմօրյա հեծանվարշավ, որը հանդիսանում է երեք գրանտ տուրերից մեկը։

Այն անցկացվում է Իսպանիայի և Անդորրայի տարածքում յուրաքանչյուր տարվա օգոստոս և սեպտեմբերի ամիսներին (սկսած 1995 թվականից, իսկ մինչ այդ կազմակերպվում էր մայիս ամսին)։ Առաջին մրցարշավը տեղի է ունեցել 1935 թվականին։ Միայն երեք մրցավազք է տեղի ունեցել եվրոպական այլ երկրների տարածքում՝ 1997 թվականին Պորտուգալիայում, 2009 թվականին Նիդերլանդներում և Բելգիայում, 2017 թվականին Ֆրանսիայում։

Առաջատարի շապիկ
---------------

Իսպանիայի վուելտային մասնակցող հեծանվարշավորդները Սան Սեբաստիան բնակավայրով անցնելիս, 1973 թվական
Մրցաշարի առաջատարի համար նախատեսված է հատուկ գույնի շապիկ, որը նրան պետք է առանձնացնի այլ մրցարշավորդներից այնպես, ինչպես Տուր դը Ֆրանսի (դեղին շապիկ) և Ջիրո դը'Իտալիայի (վարդագույն շապիկ) մրցարշավների դեպքում է։ Իսպանիայի վուելտայի առաջատարի շապիկի գույնը փոխվել է մի քանի անգամ։ Կազմակերպիչները, ովքեր երկարատև դադարներից հետո վերականգնել են մրցարշավը, սովորաբար փոխել են շապիկի գույնը։ 1935 թվականից առաջատարի շապիկը եղել է նարնջագույն, 1941 թվականին այն փոխվել է սպիտակի և կիկին դարձել նարնջագույն 1942 թվականին։ 1945-1950 թվականներին առաջատարները հագել են սպիտակ շապիկ, որի վրա եղել է հորիզոնական կարմիր գիծ։ 1955 թվականին Տուր դը Ֆրանսի նմանությամբ շապիկի գույնը դարձել է դեղին։ Բացառությամբ 1977 թվականի, երբ այն եղել է նարնջագույն, բոլոր տարիներին, այդ թվում 1998 թվականը շապիկը եղել է դեղին գույնի։ 1999 թվականից առաջատարի շապիկի գույնը փոխվել է ոսկեգույն երանգ։ Սակայն 2010 թվականին շապիկի գույն կրկին փոխվել է, և այժմ այն կարմիր գույնի է։

Դասակարգում
-----------

### Գլխավոր դասակարգում

Հիմնական հոդված՝ Իսպանիայի վուելտայի գլխավոր դասակարգում
Կարմիր շապիկԿարմիր շապիկ ֆր.՝ Classement général - դասակարգում, որի համաձայն որոշում են մրցարշավի հաղթողին։ Դասակարգման առաջատարը հագնում է տարբերակող շապիկ։ Շապիկի կրման ավանդույթն ի հայտ է եկել 1935 թվականին անցկացված առաջին մրցման ժամանակ։ 2010 թվականից առաջատարի շապիկն ունի կարմիր գույն։

#### Իսպանիայի վուելտայի հաղթողներ

* 1960 — Բելգիա Ֆ. դե Մյուլդեր
* 1961 — Իսպանիա Ա. Սոլեր
* 1962 — Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետություն Ռ. Ալտիգ
* 1963 — Ֆրանսիա Ժ. Անկետիլ
* 1964 — Ֆրանսիա Ռ. Պուլիդոր
* 1965 — Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետություն Ռ. Վոլֆշոլ
* 1966 — Իսպանիա Ֆ. Գաբիկա
* 1967 — Նիդերլանդներ Յ. Յասեն
* 1968 — Իտալիա Ֆ. Ջիմոնդի
* 1969 — Ֆրանսիա Ռ. Պինժոն
* 1970 — Իսպանիա Լ. Օկանյա
* 1971 — Բելգիա Ֆ. Բրակե
* 1972 — Իսպանիա Խ. Մ. Ֆուենտե (1)
* 1973 — Բելգիա Է. Մերկս
* 1974 — Իսպանիա Խ. Մ. Ֆուենտե (2)
* 1975 — Իսպանիա Ա. Տամասես
* 1976 — Իսպանիա Խ. Պեսառոդոնա
* 1977 — Բելգիա Ֆ. Մարտենս
* 1978 — Ֆրանսիա Բ. Ինո (1)
* 1979 — Նիդերլանդներ Յ. Զուտեմելկ
* 1980 — Իսպանիա Ֆ. Ռուպերես
* 1981 — Իտալիա Ջ. Բատալին
* 1982 — Իսպանիա Մ. Լեխարետա
* 1983 — Ֆրանսիա Բ. Ինո (2)
* 1984 — Ֆրանսիա Է. Կարիտու
* 1985 — Իսպանիա Պ. Դելգադո (1)
* 1986 — Իսպանիա Ա. Պինո
* 1987 — Կոլումբիա Լ. Էրերա
* 1988 — Իռլանդիա Շ. Կելի
* 1989 — Իսպանիա Պ. Դելգադո (2)
* 1990 — Իտալիա Մ. Ջովանետի
* 1991 — Իսպանիա Մ. Մաուրի
* 1992 — Շվեյցարիա Տ. Ռոմինգեր (1)
* 1993 — Շվեյցարիա Տ. Ռոմինգեր (2)
* 1994 — Շվեյցարիա Տ. Ռոմինգեր (3)
* 1995 — Ֆրանսիա Լ. Ժալաբեր
* 1996 — Շվեյցարիա Ա. Ցյուլե (1)
* 1997 — Շվեյցարիա Ա. Ցյուլե (2)
* 1998 — Իսպանիա Ա. Օլանո
* 1999 — Գերմանիա Յ. Ուլրիխ
* 2000 — Իսպանիա Ռ. Էրաս (1)
* 2001 — Իսպանիա Ա. Կասերո
* 2002 — Իսպանիա Ա. Գոնսալես
* 2003 — Իսպանիա Ռ. Էրաս (2)
* 2004 — Իսպանիա Ռ. Էրաս (3)
* 2005 — Իսպանիա Ռ. Էրաս Однако в 2012 году Роберто Эрас был восстановлен в качестве чемпиона Вуэльта Испании 2005 года, когда верховный суд Испании вынес решение в пользу Эраса, ссылаясь на процедурные нарушения, связанные с хранением и обработкой образцов мочи. (4)
* 2006 — Ղազախստան Ա. Վինոկուրով
* 2007 — Ռուսաստան Դ. Մենշով
* 2008 — Իսպանիա Ա. Կոնտադոր (1)
* 2009 — Իսպանիա Ա. Վալվերդե
* 2010 — Իտալիա Վ. Նիբալի
* 2011 — Իսպանիա Խ. Խ. Կոբո
* 2012 — Իսպանիա Ա. Կոնտադոր (2)
* 2013 — Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Ք. Հորներ
* 2014 — Իսպանիա Ա. Կոնտադոր (3)
* 2015 — Իտալիա Ֆ. Արու
* 2016 — Կոլումբիա Ն. Կինտանա
* 2017 — Միացյալ Թագավորություն Ք. Ֆրում
* 2018 — Միացյալ Թագավորություն Ս. Յեյթս

### Միավորային դասակարգում

Հիմնական հոդված՝ Իսպանիայի վուելտայի միավորային դասակարգում
 իսպ.՝ Clasificación por puntos - խաղարկվում է Իսպանիայի վուելտայի շրջանակներում 1945 թվականից։ Հաղթողը որոշվում է հավաքած միավորների քանակով, որոնք հավաքել է ավարտական փուլերում և միջանկյալ ավարտներում։ Այս հաշվարկը կատարվում է կարճ մրցարշավի համար։ Դասակարգման առաջատարը պետք է հագնի կանաչ գույնի շապիկ։

### Լեռնային դասակարգում

Հիմնական հոդված՝ Իսպանիայի վուելտայի լեռնայի դասակարգում
 իսպ.՝ Gran Premio de la montaña - խաղարկվում է Իսպանիայի վուելտայի շրջանակներում 1935 թվականից։ Հաղթողը որոշվում է հավաքած միավորների քանակով, որոնք հավաքել է լեռնային փուլերում և կոչվում է «լեռների թագավոր»։ Դասակարգման առաջատարը պետք է հագնի սպիտակ գույնի կապույտ կետերով շապիկ։

### Կոմբինացված դասակարգում

Հիմնական հոդված՝ Իսպանիայի վուելտայի կոմբինացված դասակարգում
 իսպ.՝ Classificació de la combinada - խաղարկվում է Իսպանիայի վուելտայի շրջանակներում 1970 թվականից։ Հաղթողը որոշվում է գլխավոր, լեռնային և միավորային դասակարգումներում իր զբաղեցրած տեղերի լիագումարով։ Այս դասակարգման առաջատարը պետք է հագնի սպիտակ շապիկ։

### Ամենաագրեսիվ մրցարշավորդի նվեր

Հիմնական հոդված՝ Իսպանիայի վուելտայի ամենաագրեսիվ մրցարշավորդի նվեր
 իսպ.՝ Premi de la combativitat - խաղարկվում է Իսպանիայի վուելտայի շրջանակներում 2012 թվականից։ Այն տրվում է ամենաագրեսիվ մրցարշավորդին, ով դրսևորել է ամենամարտական ոգին ու թիմային, հարձակվող ուժ, խիզախություն, արիություն։ Հաղթողը ստանում է նախկին դասակարգման սպիտակ գույնի շապիկ և կարմիր համար։

### Թիմային դասակարգում

Հիմնական հոդված՝ Իսպանիայի վուելտայի թիմային դասակարգում
 իսպ.՝ Clasificación por equipos - խաղարկվում է Իսպանիայի վուելտայի շրջանակներում 1935 թվականից։ Հաղթողը որոշվում է երեք մրցափուլերում ցույց տված լավագույն ժամանակ ունեցողըԴասակարգման առաջատարը ստանում է դեղին համար և հեծանվային դեղին գույնի պաշտպանիչ գլխարկ։ Համարը գրվում է սպիտակ գույնի շապիկի վրա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Cycling Revealed". Cycling Revealed. Retrieved 2012 թ․ օգոստոսի 7.
2. ↑  "Union Cycliste Internationale". Uci.ch. Retrieved 2012 թ․ օգոստոսի 6.
3. ↑  When is the Criterium route announced. "UCI WorldTour calendar 2012 | Latest News". Cycling Weekly. Retrieved 2012 թ․ օգոստոսի 6.
4. ↑  Vuelta start in Seville for 2010. Night-time prologue, red to replace gold leader's jersey (15 сентября 2009)
5. ↑  Custo Dalmau vestirà de vermell el líder de la Volta a Espanya
6. ↑  "Heras contests two year drug ban". BBC Sport. 2005 թ․ փետրվարի 9. Retrieved 2010 թ․ սեպտեմբերի 19.
7. ↑  "Roberto Heras regains 2005 Vuelta a Espana win". Cycling Weekly. Retrieved 2017 թ․ փետրվարի 14.

Արտաքին հղումներ
----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Իսպանիայի վուելտա Վիքիպահեստում |

* Պաշտոնական կայք
* Вуэльта Испании на *Cycling Archives*.
* Sportlistings