*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Պետրոսյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*
 Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գևորգ Պետրոսյան (այլ կիրառումներ)

**Գևորգ Հովսեփի Պետրոսյան** (Գևորգ Տեր-Պետրոսյան, նոյեմբերի 11, 1859(1859-11-11), Որդուար, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - հոկտեմբերի 28, 1906(1906-10-28), Նոր Նախիջևան, Ռոստովի շրջան, Դոնի զորքի մարզ, Ռուսական կայսրություն), հայ դերասան, բեմադրիչ։

Դերասան, բեմադրիչ Քրիստափոր Պետրոսյանի (Ռուսաստանի Փոքր թատրոնում, Գրոմով ազգանունով) եղբայրը։

Կենսագրություն
--------------

Գևորգ Պետրոսյանը ծնվել է Օրդուբադում։ Սովորել է Մոսկվայի Լազարյան ճեմարանում։ 1881-1882 թվականներին հանդես է եկել Թիֆլիսի թատերական կոմիտեի դերասանական մշտական խմբում՝ Օրդուբադյան բեմական ազգանունով։ 1878-ի դեկտեմբերին նա կազմակերպել է սիրողական մի թատերախումբ, ներկայացրել է Կարենյանի «Շուշանիկը» և խաղացել Վարդան Մամիկոնյանի դերը։ Նրա սիրողական խմբերում խաղացած դերերից հայտնի են Սմբատ Բագրատունին, Սոսոլը, Հերմանը։ Պրոֆեսիոնալ թատրոն է մտել 1881-ին։ Խաղացել է Զաքարե Իշխանի դերը «Ռուզան» (ըստ Մուրացանի) ներկայացման մեջ, եղել է Պետրոս Ադամյանի խաղընկերը «Դիմակահանդես»-ում (Կազարին և Զվեզդիչ), «Համլետ»-ում (Հորացիո) և վայելել նրա մտերմությունը։ 1883 թվականին ընդունվել է Պետերբուրգի տեխնոլոգիական ինստիտուտ։ Մինչև 1890 թվականը հանդես է եկել ուսանողական ինքնագործ խմբերում, միաժամանակ աշխատել տեղի և Մոսկվայի ռուսական թատրոններում։ Պետրոսյանի ջանքերով 1891 թվականին Թիֆլիսում կազմակերպվել է մշտական թատերախումբ, որի կազմում են եղել Հովհաննես Աբելյանը, Գևորգ Տեր-Դավթյանը, Արամ Վրույրը, Պողոս Արաքսյանը, Սաթենիկ Չմշկյանը, Մարի Զաբելը, Արշակ Հարությունյանը, Մկրտիչ Ավալյանը, Վարդուհին և ուրիշներ։ 1891 թվականին մեկնել է Կոստանդնուպոլիս։ Սիրանույշին, Դավիթ Թրյանցին, Արմեն Արմենյանին հրավիրել է Թիֆլիս։ 1897-1905 թվականներին ակտիվ թատերական գործունեություն է ծավալել Բաքվի ու Թիֆլիսի թատերախմբերում, 1901-1905 թվականներին Հովհաննես Աբելյանի հետ ղեկավարել է Թիֆլիսի մշտական գործող թատերախումբը։ Հայկական թատերարվեստը լայն զանգվածներին ներկայացնելու համար միայնակ և խմբերով հանդես է եկել հայաշատ քաղաքներում, նպաստել է ազգային թատերական մշակույթի առաջընթացին։

Բեմադրություններ
----------------

Պետրոսյան բեմադրիչի իդեալը եղել է նոր տիպի համախմբային (անսամբլային) թատրոնը։ Պետրոսյանի ռեժիսուրան, հրապարակ բերելով նոր ու անծանոթ պիեսներ, խախտում էր հայ թատրոնի դերասանական հիերարխիան, ամպլուաների կարգավորվածությունը, բարդացնում դերասանի աշխատանքը։ Պետրոսյանի ռեժիսուրան բացառել է հապճեպ ու իմիջիայլոց փորձերը։ Նրա միզանցսենները միշտ պատճառաբանված էին լինում, կարևոր էր ընդհանուր տեմպը, տոնը։ 

* Շիլլեր, «Ավազակներ»
* Ալեքսանդր Դյումա-որդի, «Կամելիազարդ տիկինը»
* Կարլ Գուցկով «Ուրիել Ակոստա» (1891)
* Հ.Իբսեն, «Ուրվականները» (1891)
* Ուիլյամ Շեքսպիր, «Լիր արքա»
* Գաբրիել Սունդուկյան, «Պեպո»
* Րաֆֆի, «Սամվել» (1891)
* Գերհարդ Հաուպտման, «Կառապան Հենշելը»
* Հենրիկ Իբսեն «Դոկտոր Շտոկման» (1892)

Դերեր
-----

Գևորգ Պետրոսյանի դերակատարումներն աչքի են ընկել կերպարի մանրակրկիտ ուսումնասիրությամբ։ Խաղացել է դրամատիկական, ողբերգական և բնութագրական դերեր։ Քննադատությունն ընդունել է նրան որպես մտքի դերասան, հույզերը բանականության ենթարկող։ Նա սկսել է հայ թատրոնի ավանդական խաղացանկից, անցել դասականության ճանապարհով ու հանգել նորագույնին, սկիզբ դնելով մեզանում 20-րդ դարի բեմական մտածողությանը։ Պետրոսյանն ավելի հակված է եղել դրամատիկական դերերի։ Մեծ է եղել ռուսական դրամայի և ռուս դերասանական դպրոցի ազդեցությունը նրա բեմադրական և դերասանական արվեստի վրա։

| Դեր | Պիես | Հեղինակ |
| --- | --- | --- |
| Քաղաքագլուխ,
Աբդուլին | «Ռևիզոր» | Նիկոլայ Գոգոլ |
| Արբենին | «Դիմակահանդես» | Միխայիլ Լերմոնտով |
| Շայլոկ,
Գրացիանո | «Վենետիկի վաճառականը» | Ուիլյամ Շեքսպիր |
| Անանիա Գլախա | «Դավաճանություն» | Յուժին-Սումբատով |
| Օգսեն | «Պաղտասար աղբար» | Հակոբ Պարոնյան |
| Պեպո | «Պեպո» | Գաբրիել Սունդուկյան |
| Միլլեր | «Սեր և Խարդավանք» | Ֆրիդրիխ Շիլլեր |
| Օթելլո | «Օթելլո» | Ու.Շեքսպիր |
| Պետրուչիո | «Անսանձ կնոջ սանձահարումը» | Ու.Շեքսպիր |
| Լիր արքա | «Լիր արքա» | Ու.Շեքսպիր |
| Գուստավո | «Քույր Թերեզա» | Լուիջի Կամոլետտի |
| Ուրիել | «Ուրիել Ակոստա» | Կարլ Գուցկով |
| Մուրով | «Անմեղ մեղավորները» | Ալեքսանդր Օստրովսկի |
| Ֆիլիպ | «Դարբնոցապետը» | Ժ.Օնե |
| Բելոզերով | «Կյանք» | Պոտապենկո |
| Ֆիգարո | «Սևիլյան սափրիչը» | Պիեռ Բոմարշե |
| Նապոլեոն | «Մադամ Սանժեն» | Վիկտորիեն Սարդու |
| Հենշել | «Կառապան Հենշել» | Գ.Հաուպտման |

Մահ
---

Իր համախոհ Սաթենիկ Ադամյանի հետ Պետրոսյանը ծրագրում է ստեղծել նոր թատրոն, նոր ժամանակներին համախոս և այդ ծրագրով ու իրենց ընտրած խմբով 1906 թվի աշնանը մեկնել են Նոր Նախիջևան (այժմ՝ Դոնի Ռոստով)։ Որտեղ և հոկտեմբերի 28-ին նա վախճանվել է։ Թաղվել է Թիֆլիսի Խոջիվանքի գերեզմանատանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  «Գևորգ Պետրոսյանի կենսագրությունը avproduction.am կայքում». Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ սեպտեմբերի 22-ին. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 14-ին.
2. ↑  «Գ. Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոն». *www.nationaltheater.am*. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ փետրվարի 2-ին. Վերցված է 2017 թ․ ապրիլի 3-ին.
3. ↑  Saratikyan, Shushan. «Մեծանուն Հայեր». *www.haymard.am*. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ փետրվարի 26-ին. Վերցված է 2017 թ․ ապրիլի 3-ին.
4. 1 2  Հովհաննիսյան, Հենրիկ (2010). *Հայ թատրոնի պատմություն XIX դար*. Երևան: Նաիրի. էջ 651. ISBN 978-5-5050-01601-5. `{{cite book}}`: Check `|isbn=` value: length (օգնություն)