**Տանկու Ամիր Համզա** (ինդոն.՝ Amir Hamzah, փետրվարի 28, 1911(1911-02-28), Լանգկատ, Հյուսիսային Սումատրա, Ինդոնեզիա - մարտի 20, 1946(1946-03-20)), ինդոնեզիացի պոետ և Ինդոնեզիայի ազգային հերոս։

Համառոտ կենսագրություն
----------------------

Ծնվել է մալայական արիստոկրատական ընտանիքում Լանգկաթի սուլթանությունում, որը գտնվում էր ներկայիս Հյուսիսային Սումատրայի տարածքում (սուլթանի ազգականն էր)։ Վաղ զրկվել է ծնողներից և դաստիարակվել սուլթանի ամրոցում։ Կրթությունը ստացել է Սումատրայում և Յավայում։ Սուրաքարտի ավագ դպրոցում սովորելու տարիներին, մոտավորապես 1930- ական թվականներին, նրան սկսում է հետաքրքրել Ազգային զարթոնքի շարժման գաղափարները և այս ընթացքում է որ սիրահարվում է իր դասընկերուհուն՝ Իլիկ Սունդարիին։ Նրանք մնացին մտերիմ ընկերներ նույնիսկ այն բանից հետո, երբ Ամիրը շարունակեց ուսումը Բատավիայի իրավաբանական դպրոցում (ժամանակակից Ջակարտա) և բաժանվեցին միայն 1937 թ. - ին, երբ նրան հետ կանչեցին Սումատրա՝ սուլթանի դստեր հետ ամուսնանալու և դատավորի պաշտոնը զբաղեցնելու համար։ Չնայած այն բանին, որ նա գոհ չէր իր ամուսնությունից, այնուամենայնիվ նա հավատարիմ էր իր կնոջը։ 1945 թվականին Ինդոնեզիայի կողմից անկախության հռչակումից հետո ծառայել է որպես կառավարության ներկայացուցիչ Լանգկատում։  Հաջորդ տարի սպանվել է Արևելյան Սումատրայի ապստամբության ժամանակ, որն ուղղված էր արիստոկրատիայի դեմ։ Թաղված է Բինջայի եղբայրական գերեզմանատանը։ 1948-ին բանաստեղծի աճյունը վերահուղարկավորվել է Ազիզի մզկիթի բակում գտնվող գերեզմանատանը ՝ Տանջունգ Փուրում, Բինջայից 38 կմ հեռավորության վրա:.

Ստեղծագործություն
-----------------

Ամիրը սկսել է բանաստեղծություններ գրել դեռահաս տարիքում; չնայած նրա այս գործերը թվագրված չեն, ենթադրվում է, որ ամենավաղ բանաստեղծությունը գրվել է Յավայում գտնվելու առաջին տարիների ընթացքում։ Իր հայրենի մալայական մշակույթի և իսլամի, ինչպես նաև քրիստոնեության և արևելյան գրականության ազդեցության տակ Ամիրը գրել է 50 բանաստեղծություն, քնարական արձակի 18 ստեղծագործություն, ինչպես նաև բազմաթիվ այլ գործեր, այդ թվում նաև մի քանի թարգմանություններ ։  1932 թվականին դարձել է «en:Poedjangga Baroe» գրական ամսագրի հիմնադիրներից մեկը։  Սումատրա վերադառնալուց հետո նա դադարեց գրել։ Նրա բանաստեղծությունների մեծ մասը տպագրվել է երկու ժողովածուներում ՝ "Nyanyi Sunyi" (1937) և "Buah Rindu" (1941), նախ "Poedjangga Baroe" - ի շրջանակներում, ապա առանձին հրատարակությունների տեսքով։

Ամիրի բանաստեղծություններում շոշափվում են սիրո և կրոնի թեմաները, և նրա պոեզիան հաճախ արտացոլում է խորը ներքին կոնֆլիկտ։ Նրա ոճը, ներառում էր մալայական և յավայական բառապաշարները ՝ ինդոնեզական բանաստեղծություններին բնորոշ ավանդական կառուցվածքի կողմերը, ստեղծագործության մեջ ռիթմ և մետր ներմուծելու ձգտումը, ինչպես նաև ստեղծագործության մեջ սիմվոլիզմի տարրերի առկայությունը։ Նրա վաղ գործերը ներծծված են կարոտի, էրոտիկ և իդեալականացված սիրո զգացումով, մինչդեռ հետագա գործերը բնութագրվում են ավելի խորը կրոնական իմաստի առկայությամբ։ Նրա երկու ժողովածուներից "Nyanyi Sunyi" - ն ավելի հասուն է համարվում։  Ամիրը կոչվել է "Poedjangga Baroe դարաշրջանի բանաստեղծների թագավոր" և միակ աշխարհահռչակ բանաստեղծն է, ով ապրել է Ինդոնեզիայի ազգային հեղափոխությունից առաջ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Proleksis enciklopedija, Opća i nacionalna enciklopedija (хорв.) — 2009.
2. 1 2  SNAC — 2010.
3. ↑  Pembunuhan Amir Hamzah dan Sejarah Revolusi Sosial di Sumatra Timur (Убийство Амира Хамзы и социальная революция на Восточной Суматре) Archived 2020-05-30 at the Wayback Machine.

Աղբյուրների ցանկ
----------------

* "Amir Hamzah". *Encyclopedia of Jakarta* (in ինդոնեզերեն). Jakarta City Government. Արխիվացված է the original 2011 թ․ դեկտեմբերի 26-ին. Retrieved 2011 թ․ դեկտեմբերի 26.
* *Teeuw, A.* Sastra Baru Indonesia. — Ende: Nusa Indah, 1980. — Т. 1.
* Kurniawan (2010 թ․ հունիսի 28). "Puisi Amir Hamzah Bukan Sastra Sufi". *Tempo* (in Indonesian). Jakarta. Արխիվացված է the original 2013 թ․ սեպտեմբերի 25-ին. Retrieved 2013 թ․ սեպտեմբերի 21. `{{cite news}}`: Unknown parameter `|deadurl=` ignored (`|url-status=` suggested) (help); Unknown parameter `|trans_title=` ignored (`|trans-title=` suggested) (help)CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
* Damiri Mahmud. Menafsir kembali Amir Hamzah. Penyunting Kartika N. Nugrahini. Yogyakarta: Penerbit Ombak, 2017

Արտաքին հղումներ
----------------

* Works of Surdas at oldpoetry (անգլ.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | WikiTree |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| CiNii: DA00128558 · GND: 1055747877 · ICCU: UBOV084236 · ISNI: 0000000082256106 · LCCN: n81076088 · NDL: 00442350 · NKC: xx0279329 · NTA: 068347367 · SUDOC: 076393224 · VIAF: 48086080 · WorldCat VIAF: 48086080 |

 |

 |