recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Վավելի թագավորական ամրոց** (լեհ.՝ Zamek Królewski na Wawelu), միջնադարյան ամրոց Լեհաստանի պատմական մայրաքաղաք Կրակովում։ Վավելի բլուրը, որտեղ էլ գտնվում է ամրոցը, հանդիսանում է Լեհաստանի ամենակարևոր պատմամշակութային օբյեկտներից մեկը։ Բերդաքաղաքը հիմնադրվել է Վիստուլա գետի վրա՝ Կազիմիր Մեծի հրամանով և ժամանակի ընթացքում ընդլայնվել։ Ամրոցը միավորում է միջնադարյան, վերածննդի և բարոկկո ժամանակաշրջանների եվրոպական ճարտարապետական գրեթե բոլոր ոճերը։

Ներկայումս Վավելի թագավորական ամրոցը հանդիսանում է ճարտարապետական համալիրի մաս է, որը գտնվում է ծովի մակարդակից 228 մետր բարձրության վրա։ Համալիրը բաղկացած է պատմական և ազգային մեծ նշանակություն ունեցող բազմաթիվ շինություններից, այդ թվում՝ Վավելի տաճարից, որտեղ թագադրվել և թաղվել են լեհ միապետները։ Վավելի շինություններից որոշները թվագրվում են ընդհուպ մինչև 970 թվականը՝ այդկերպ համարվելով Լեհաստանի ռոմանական և գոթական ճարտարապետության ամենավաղ օրինակները։ Ներկայիս ամրոցը կառուցվել է 14-րդ դարում և ընդլայնվել հաջորդ հարյուրամյակների ընթացքում։ 1978 թվականին Վավելի ամրոցը դարձել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության առաջին օբյեկտը որպես Կրակովի պատմական կենտրոնի բաղկացուցիչ մաս։

Դարեր շարունակ Լեհաստանի միապետների նստավայր և լեհական թագավորական իշխանության խորհրդանիշ Վավել ամրոցն այժմ հանդիսանում է երկրի գլխավոր արվեստի թանգարաններից մեկը։ Հիմնադրված լինելով 1930 թվականին, թանգարանը ներառում է տասը կուրատորական բաժիններ, որոնք էլ իրենց հերթին ներառում են իտալական Վերածննդի գործեր, տպագրություններ, քանդակների, տեքստիլի կարևոր հավաքածուներ, այդ թվում՝ Սիգիզմունդ II Օգոստոսի գոբելենների հավաքածուն, ոսկեգործության աշխատանքներ, զենքեր ու զրահներ, խեցեղենը, ճենապակյա իրեր և այլն։ Թանգարանի արևելյան արվեստի սրահը ներառում է օսմանյան վրանների ամենամեծ հավաքածուն Եվրոպայում։ 2022 թվականին Վավելի ամրոց և թանգարան է այցելել 1,79 միլիոն այցելու՝ այն դարձնելով Լեհաստանի ամենաշատ այցելվող արվեստի թանգարանը և 22-րդ ամենաշատ այցելվող արվեստի թանգարանն աշխարհում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Castles.info – Krakow castle, Wawel»։ *www.castles.info*։ Վերցված է 2017 թ․ մայիսի 6
2. ↑  Dr. Jan Urban, "Geological foundation of Kraków" retrieved from the Internet Archive, May 21, 2008
3. ↑  Zygmunt Świechowski, *Stan wiedzy na temat chronologii wczesnej architektury monumentalnej w Polsce po pięcioletnich badaniach przy zastosowaniu metody 14C*, "Kwartalnik architektury i urbanistyki" nr 3/2011.
4. ↑  Kozakiewicz, p 287.
5. ↑  Cheshire Lee, da Silva José (2023 թ․ մարտի 27)։ «The 100 most popular art museums in the world—who has recovered and who is still struggling?»։ *The Art Newspaper*։ Research conducted by Alex Colville and Justin Kamp։ Վերցված է 2023 թ․ ապրիլի 7
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Նազարյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Սարգիս (Սերյոժա) Միհրանի Նազարյան** (դեկտեմբերի 5, 1930(1930-12-05), Երևան, ԽՍՀՄ - սեպտեմբերի 29, 2011(2011-09-29), Երևան, Հայաստան), հայ ճարտարապետ։ Հայաստանի ճարտարապետների միության անդամ (1973)։

Կենսագրություն
--------------

Սարգիս Նազարյանը ծնվել է 1930 թվականին Երևանում։ 1954 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ 1956 թվականից աշխատել է Երքաղխորհրդի նախագծային բաժնում, 1958-1990 թվականներին՝ Երևաննախագիծ ինստիտուտում, եղել նախագծի գլխավոր մասնագետ։ 1993 թվականից դասավանդել է ԵՊՃՇՀ-ում։ Նազարյանը համահեղինակների հետ իրականացրել է Երևանի 1971-1975 թվականների առաջին հերթի շինարարության, 1995-2010 թվականների գլխավոր հատակագծի հայեցակարգը, մայրաքաղաքի կենտրոնի 1965-1966 թվականների, Ավան, Այգեստան, Եռաբլուր, Սարի թաղ և այլ միկրոշրջանների մանրամասն հատակագծման նախագծերը (1957-1963), Երևանի պատմության և մշակույթի հուշարձանների պահպանության գլխավոր սխեման (1974), Կանաչապատման հեռանկարային հատակագիծը (1973), Սպիտակ քաղաքի 1990-2010 թվականների գլխավոր հատակագծի ճշգրտումը (1997), Երևանի Պռոշյանի փողոցի 9-հարկանի կոմպոզիտորների բնակելի շենքը, Ակնա լճի շրջակայքի հանգստի գոտին։

Պարգևներ
--------

1977 թվականին արժանացել է ՀԽՍՀ պետական մրցանակի՝ Երևանի լանդշաֆտի կազմակերպման նախագծի համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  «Члены союза»։ *uaa.am*։ Վերցված է 2016-12-05 (չաշխատող հղում)
3. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2007*
**Սուրբ Շմավոն եկեղեցի,** հայկական ավերված եկեղեցի, որը գտնվում էր Ադրբեջանի կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Վերին Ագուլիս գյուղում, Ագուլիս գետի աջ ափին, նույն գյուղի Սուրբ Քրիստափոր եկեղեցուց 400-600 մ հարավ-արևմուտք։ Այն ամբողջությամբ ավերվել է 2000 թվականի փետրվարին։

Պատմություն
-----------

Եկեղեցին կառուցվել է 12-ից 13-րդ դարերում։ Այն վերակառուցվել է 17-րդ դարում։ 1980-ականներին եկեղեցուց մնացել են միայն երկու սյուներ՝ աբսիդն ու հյուսիսային պատի մի հատված։

Ճարտարապետական բնութագիր
------------------------

Եկեղեցու հորինվածքը քառամույթ գմբեթակիր բազիլիկա էր՝ կառուցված սրբատաշ բազալտով և վարդագույն քարով։ Եկեղեցին մուտք ուներ արևմտյան, հուսիսային և հարավային ճակատներում, աբսիդը յոթանիստ էր, մույթերը՝ խաչաձև, ուներ մեկ զույգ երկհարկանի ավանդատներ։ Եկեղեցին ուներ 12 նիստերով քարաշեն գմբեթ։ Պատերի արևմտյան և հարավային ճակատներին ունեցել է հայերեն արձանագրություններ։ 17-րդ դարի որմնանկարների մի մասը մինչև եկեղեցու ավերվելը պահպանվել է գմբեթի, կամարների և որմերի այլ մասերում։

Ոչնչացում
---------

Ըստ Caucasus Heritage Watch-ի, եկեղեցու մնացորդներն ամբողջությամբ ավերվել են 1997-2000 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում։

Տես նաև
-------

* Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի (Վերին Ագուլիս)
* Ագուլիսի Սուրբ Թովմա վանք
* Սուրբ Քրիստափոր եկեղեցի (Վերին Ագուլիս)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Ayvazyan, Argam. *The Historical Monuments of Nakhichevan.* Transl. Krikor H. Maksoudian. Detroit: Wayne State University Press, 1990, p. 19-20.
2. 1 2 3 4  Ayvazyan, Argam. *Nakhijevani ISSH haykakan hushardzannery. Hamahavak tsutsak.* Yerevan: Hayastan, 1986, p. 27.
3. 1 2  Ayvazyan, Argam. *Agulis: Patmamshakutayin hushardzanner.* Yerevan: Hayastan, 1984, p. 24.
4. 1 2  Khatchadourian Lori, Smith Adam T. Ghulyan Husik, Lindsay Ian (2022)։ *Silent Erasure: A Satellite Investigation of the Destruction of Armenian Heritage in Nakhchivan, Azerbaijan*։ Ithaca, NY: Cornell Institute of Archaeology and Material Studies։ էջեր 52–55։ Արխիվացված է օրիգինալից 2022 թ․ սեպտեմբերի 24-ին
**Ռաուլ Օլիվեյրա Գազոլլա** (պորտ.՝ Raul Gazolla, օգոստոսի 7, 1955(1955-08-07), Ռիո դե Ժանեյրո, Բրազիլիա), բրազիլացի դերասան։ Հայտնի դերասանուհի Դանիելլա Պերեզի նախկին ամուսինը։

### Անձնական կանք

1989 թվականին սիրային կապի մեջ էր դերասանուհի Լուսելիա Սանթուսի հետ, որին հաջորդում է
1990 թվականի հարաբերությունները դերասանուհի Կլաուդիա Ռայայի հետ, երբ վերջինս դեռ ամուսնացած էր։ Դերասանը այդ մասին խոստավանել է նաև հեռուստաեթերում, սակայն նրա և Կլաուդիայի կապը տևեց ընդամենը 4 ամիս, այնուհետև նա մտերիմ հարաբերություններ սկսեց դերասանուհի Դանիելլա Պերեզի հետ և նույն թվականին էլ նրանք ամուսնացան։ Նրանք այդ ժամանակ բրազիլիայի ամենահայտնի և սիրված զույգն էին, միասին զբաղվում էին պարով և համատեղ ապրում էին մինչ 1992 թվականը, Դանիելլա Պերեզի սպանությունը։ Կնոջ Դանիելլայի սպանությունը դերասանի համար դառնում է մեծագույն ողբերգություն, նա հեռանում է հեռուստաէկրաններից, քանի որ ունենում է խորը ընկճախտ, և երկար տարիներ բուժվում հոգեբանի մոտ։ Ստիպված է լինում նաև թողնել մարզվելը, քանի որ սրտամկանի 3 ինֆարկտ է տանում։ Հեռուստաէկրաններ է վերադառնում միայն իր սիրելի կնոջ մոր` Գլորիա Պերեզի հրավերով մասնակցություն ունենալու Կլոն (2001) սերիալի նկարահանումներին։ 2005 թվականին նկարահանվել է նաև Ամերիկա (սերիալ)ում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Raul Gazolla»։ *IMDb* (անգլերեն)։ Վերցված է 2020-07-21
2. ↑  «Раул Газолла (Raul Gazolla)»։ *КиноПоиск* (ռուսերեն)։ Վերցված է 2020-07-21

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |

 |
**Սուրբ Ստեփանոս**, 1651 թվականին կառուցված հայ առաքելական եկեղեցի Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանի Պլեթանց գյուղի հյուսիսային եզրին, հարավահայաց լեռնալանջին։

Հորինվածք
---------

Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցին հորինվածքով եռանավ, թաղակապ բազիլիկ կառույց է։ Շինության հատակագծի երկարությունը 17,2 մետր է, լայնությունը՝ 8,7 մետր։ Եկեղեցին կառուցված է տեղական կոպտատաշ և անմշակ քարերով։ Սրբատաշ են միայն մուտքի, լուսամուտների, սյուների, կամարների և որմնակամարների անկյունաքարերը։ Մեծ չափերի կիսամշակ կրաքարեր են օգտագործվել պատերի ստորին շարվածքում։ Պատերն ամրացված են կրաշաղախով։ Զույգ կամարները սրահը բաժանում են նավերի։ Մկրտության ավազանը գտնվում է հյուսիսային ավանդատան մուտքին կից որմնախորշի մեջ։ Շինության արևելքում է գտնվում կիսաշրջան խորանը և նրան կից ուղղանկյուն ավանդատները։ Խորանի և ավանդատների պատերին առկա են տարբեր չափերի որմնախորշեր։

Եկեղեցու միակ մուտքը հարավային ճակատի կենտրոնից է։ Լուսավորվում է արևելքից՝ երեք, արևմուտքից մեկ և հարավից բացված երկու փոքր լուսամուտներով։ Արևմտյան ճակատից բացված լուսամուտն արտաքինից ունի խաչաձև շրջանակ։ Հարավայաց լանջին գտնվող սուրբ Ստեփանոսի հյուսիսային պատն արտաքուստ ձուլված է թեք լանջին և ծածկված է հողով։ Եկեղեցուց հարավ մուտքից դեպի արևելք գտնվում է 1854 թվականի ուղղանկյունաձև մի տապանաքար, իսկ եկեղեցու մոտ պահպանվել են 17-րդ դարին վերաբերվող երկու խաչքար։

Պատմություն
-----------

Եկեղեցու տեսքը հարավ-արևմուտքից
Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցու վերաբերյալ մեզ հասած տեղեկությունները վերաբերվում են 19-րդ դարին։ Մակար Բարխուդարյանը գրում է.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Պլեթանց (Պլըթան). հիմնուած է նոյն սարին (Արևասար) մի ձորի արևմտահայեաց լանջին վերայ. բնակիչք բնիկ, հողն արքունի, ունի նաև այգի, բոժոժ և պարտէզ, անվնաս օդն, կլիման և ջուրն. եկեղեցին Սուրբ Ստեփաննոս, քարուկիր, քահանան գալիս է Հատրութից։ Ծուխ 20՝ ար. 90, իգ. 70- Բարխուտարեանց 1895, 70 |  |

Եկեղեցին կառուցվել է 1651 թվականին։ Այդ մասին է վկայում մուտքի բարավորին փորագրված շինարարական արձանագրությունը (Թվ :ՌՃ:)։

Վիճակ
-----

Խորհրդային տարիներին եկեղեցին օգտագործվել է որպես պահեստ։ Արցախյան ազատամարտի տարիներին գյուղը մեծ վնասներ է կրել, սակայն եկեղեցին կանգուն է մնացել։

2020 թվականի հոկտեմբերին Ադրբեջանը օկուպացրել է Հադրութի շրջանը և նրա կազմում գտնվող Պլեթանց գյուղը։ 44-օրյա պատերազմի ժամանակ եկեղեցու շենքը չի վնասվել։ Սակայն որևէ տեղեկություններ չտան եկեղեցու շուրջը պահպանված գերեզմանային հուշարձանների ներկա վիճակի մասին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Պլեթանցի սբ․ Ստեփանոս եկեղեցին»։ *Monument Watch* (հայերեն)։ Վերցված է 2023 թ․ նոյեմբերի 7  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Սիմոնյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Սեդա Արշավիրի Սիմոնյան** (ապրիլի 28, 1929(1929-04-28), Լենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - օգոստոսի 1, 2001(2001-08-01), Երևան, Հայաստան), հայ սնկաբան։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (1976):

Կենսագրություն
--------------

Սեդա Սիմոնյանը ծնվել է Լենինգրադում, Դարիա Նիկոլաևնա Տատերևնիկովա-Բաբայանի և բուսաախտաբան Արշավիր Բաբայանի ընտանիքում։ 1946 թվականին միջնակարգ դպրոցն ավարտել է Երևանում։ 1951 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի կենսաբանության ֆակուլտետը։ 1959 թվականից աշխատել է ՀԽՍՀ ԳԱ Բուսաբանության ինստիտուտում, 1982-1989 թվականներին եղել է սնկաբանների խմբի ղեկավար, 1989-1991 թվականներին` ավագ մասնագետ, 1966-1969 թվականներին, միաժամանակ` ՀԽՍՀ ԳԱ կենսաբանական բաժանմունքի բյուրոյի գիտական քարտուղար։ 1991 թվականին առողջական խնդիրներից ելնելով` անցել է թոշակի, սակայն շարունակել է գիտական համագործակցությունը գործընկերների հետ։

Առաջինն է բացահայտել մանրադիտակային սնկերի ֆիտոցենոտիկ նշանակությունը։ Մշակել է Zeveillula ցեղի նոր համակարգ և նկարագրել նոր տեսակներ։ Միկոֆլորիստիկ հետազոտությունների արդյունքները բույսերի հիվանդությունների կանխարգելման և բույսերի պաշտպանության մի շարք խնդիրների լուծման հնարավորություն են տվել։

Երկեր
-----

* Микофлора Армении, Ереван: Изд-во АН Армении, 1994. 384 с.
* Микофлора ботанических садов и дендропарков Армянской ССР. Ереван: Изд-во АН АрмССР , 1981. 234 с.
* Мучнистросяные гибы Армении (порядок Erysiphales), Ереван, 1994 (Микофлора Армении, т. 7).

Գրականություն
-------------

* Հայկական համառոտ հանրագիտարան, 2003։ հ.4:

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Սեդա Սիմոնյանի հիշատակին(չաշխատող հղում)
2. ↑  «Koha online catalog › Entry»։ *haygirk.nla.am*։ Վերցված է 2017-01-01
3. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2007*
4. ↑  «Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարանի գրադարան քարտարան, Սիմոնյան, Սեդա Արշավիրի,'»։ *koha.anau.am*։ Վերցված է 2017-01-01 (չաշխատող հղում)
**Սուրբծննդյան գերան**, ավանդական սուրբծննդյան տորթ գերանի տեսքով։ Տարածված է Ֆրանսիաում և Ֆրանսիայի նախկին գաղութներում։ Իրականում դա ռուլետի տարաձևություն է։ Տորթի սովորական պատրաստումը եկել է հին միջնադարի սուրբծննդյան խորհրդից։

Օրիգինալ Յուլի գերանի բաղադրատոմսն ի հայտ է եկել 19-րդ դարի կեսից[*փա՞ստ*]։ Այն ավանդաբար պատրաստվում է ջենիոզից, սովորաբար թխում են մեծ, բարակ շվեյցարական ռուլետի թավայում, պատրաստվում է գլազուրով, գլորվելով դառնում է գլան և դրիսից նորից լցնում են գլազուր։ Ամենատարածվածը բիսկվիթով և շոկոլադե կրեմով պատրաստվածն է, չնայած կան բազմաթիվ տարբերակներ, որոնք պարունակում են գանաշ և էսպրեսսոյով ու լիկյորով համեմված գլազուր։

Հաճախ Յուլի գերանները մատուցվում են մի ծայրը կտրված և տորթի վրա դրված, որպեսզի նմանվի կոտրված ճյուղի։ Կեղևը պատրաստվում է գլազուրի վրա պատառաքաղով գծեր քաշելով, իսկ վրան շաքարի փոշի ցանելով նմանվում է ձյան։ Տորթի այլ զարդարանքներy կարող են ներառել ծառի ճյուղեր, թարմ հատապտուղներ և սնկեր պատրաստված բեզեից կամ մարցիպանից։

«Բյուշ դյո Նոել» անունը սկզբնապես վերաբերել է Յուլի գերանին, որից հետո վերագրվել է աղանդերին, հավանաբար 20-րդ դարի առաջին կեսին։ Մինչև 1945 թիվը դրանով արդեն անվանում էին թխվածքը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Noël»։ CNRTL։ Վերցված է մարտի 10, 2015

Գրականություն
-------------

* *Савельева О. М.* История «рождественского полена» как пример эволюции мифа Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine. // СОФИЯ։ Альманах։ Вып. 2։ П. А. Флоренский и А. Ф. Лосев։ род, миф, история. — Уфа։ Издательство «Здравоохранение Башкортостана», 2007. — С. 267-273

Արտաքին հղումներ
----------------

* *Токарев С. А, Филимонова Т. Д.* Происхождение рождественской елки. Рождественское полено, бадняк Archived 2022-02-23 at the Wayback Machine.. Фрагмент из работы «Обряды и обычаи, связанные с растительностью»
Ստամբուլի քարտեզը։ Ձախ մասում գտնվում է քաղաքի եվրոպական հատվածը։
Բոսֆորի ընդհանուր համայնապատկերը Սարայբուրնու պատմական թաղամասից։ Կենտրոնում Բոսֆորի կամուրջն է, ձախում՝ քաղաքի եվրոպական հատվածը, իսկ աջում՝ ասիականը (փետրվար, 2013 թվական)։
Բոսֆորի ընդհանուր տեսարանը քաղաքի Քյուչուքսյու թաղամասից։ Կենտրոնում գտնվում է Սուլթան Մեհմեդ Ֆաթիհի կամուրջը, ձախում՝ քաղաքի եվրոպական հատվածը, իսկ աջում՝ ասիականը (փետրվար, 2013 թվական)։
**Ստամբուլի եվրոպական ափ** (հայտնի է նաև Ռումելիի ափ անվամբ), Ստամբուլի եվրոպական հատվածում գտնվող շրջանների և թաղամասերի հավաքական անվանումը։

Հայտնի չէ, թե եվրոպական անվանումը որ դարաշրջանից է կիրառվում, սակայն Ռումելիի ափ անվանումը կիրառվում է Օսմանյան կայսրության ժամանակներից։

Ստամբուլի եվրոպական հատվածի հյուսիսային մասում գտնվում են Էյուփ, Գազիօսմանփաշա և Չաթալջա շրջանները, իսկ հարավային հատվածում՝ Ֆաթիհ, Զեյթինբուրնու, Բաքըրքյոյ, Քյուչյուքչեքմեջե, Ավջըլար, Բյույուքչեքմեջե և Սիլիվրի շրջանները։ Բոսֆորի նեղուցի ափին են գտնվում Էմինյոնյու, Բեյօղլու, Բեշիքթաշ, Սարըյեր շրջանները։ Ներքին շրջաններ են համարվում Բեհչելիևլերը, Բաղջըլարը, Գյունգյորենը, Էսենլերը, Բայրամփաշան, Քյաղըթհանեն և Շիշլին։

Սուլթանգազին, Բեյլիքդյուզյուն, Էսենյուրթը, Արնավութքյոյը և Բաշաքշեհիրը նորակառույց թաղամասեր են, որոնք հիմնադրվել են 20-րդ դարի երկրորդ կեսին։ Հետագայում Էսենյուրթը ներառվել է Ֆաթիհ թաղամասի կազմում։

Ստամբուլի եվրոպական հատվածում գտնվող շրջանների ցանկ
---------------------------------------------------

* Արնավութքյոյ
* Ավջըլար
* Բաղջըլար
* Բահչելիևլեր
* Բաքըրքյոյ
* Բաշաքշեհիր
* Բայրամփաշա
* Բեշիքթաշ
* Բեյլիքդյուզյու
* Բեյօղլու
* Բյույուքչեքմեջե
* Չաթալջա
* Էսենլեր
* Էսենյուրթ
* Էյուփ
* Ֆաթիհ
* Գազիօսմանփաշա
* Գյունգյորեն
* Քյաղըթհանե
* Քյուչյուքչեքմեջե
* Սարըյեր
* Սիլիվրի
* Սուլթանգազի
* Շիշլի
* Զեյթինբուրնու

Տես նաև
-------

* Ստամբուլի ասիական ափ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  SuperGezginler (2018 թ․ սեպտեմբերի 24)։ «İstanbul Avrupa Yakası Gezilecek Yerler»։ *Süper Gezginler* (թուրքերեն)։ Վերցված է 2019 թ․ մարտի 9
**Ռաֆայել Վարդերեսովիչ Սամուրղաշև** (ռուս.՝ Рафаэль Вартересович Самургашев, հուլիսի 28, 1963(1963-07-28), Դոնի Ռոստով, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ծագումով հայ խորհրդային և ռուսաստանցի հունահռոմեական ոճի ըմբիշ, ԽՍՀՄ առաջնության մեդալակիր (1989), Օլիմպիական խաղերի մասնակից (2000), միջազգային կարգի ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ, Ռուսաստանի վաստակավոր մարզիչ (1995), Ռուսաստանի Դաշնության Ֆիզիկական կուլտուրայի վաստակավոր գործիչ, Հարավային դաշնային շրջանի հասարակական ըմբշամարտի ասոցիացիաների միջմարզային ասոցիացիայի նախագահ, օլիմպիական չեմպիոն Վարդերես Սամուրղաշևի ավագ եղբայրը։

Կենսագրություն
--------------

Ռաֆայելը ծնվել է սպորտով զբաղվող հայկական ընտանիքում։ Հայրը՝ Վարդերես Սեմենովիչը (1937-2009) եղել է հունահռոմեական ոճի ըմբշամարտի Ռուսաստանի վաստակավոր մարզիչ։ Մայր՝ Նելլի Արիստակեսովնան եղել է հունահռոմեական ոճի ըմբշամարտի Ռուսաստանի վաստակավոր մարզիչ, Ռուսաստանի միակ կինը, որն այդ մարզաձևում ստացել է մարզչի բարձրագույն կոչում։

Ռաֆայելն ըմբշամարտով սկսել է զբաղվել տասնհինգ տարեկանում, մարզիչը եղել է ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ Սուրեն Ղազարովը։1989 թվականին դարձել է ԽՍՀՄ առաջնության բրոնզե մեդալակիր, Հայաստանի հավաքականի կազմում 2000 թվականին մասնակցել է Սիդնեյի Օլիմպիական խաղերին։

Ընտանիք
-------

Ռաֆայելն ամուսնացած է Տատյանա Սամուրղաշևայի հետ, նրանք ունեն 5 դուստր՝ Լարիսա, Օլգա, Տատյանա, Աննա և Անաստասիա։ Երեք կրտսեր աղջիկները զբաղվում են թենիսով, մարզվում են ԱՄՆ-ում՝ Ֆլորիդա նահանգի Բրեդենտոն քաղաքում գտնվող Նիկա Բոլետերիի ակադեմիայում։

### Եղբայրներ

* Ալբերտ Սամուրղաշև (ծնված 1965) ֊ Ռուսաստանի վաստակավոր մարզիչ։
* Սեմյոն Սամուրղաշև (ծնված 1976) - Ռուսաստանի վաստակավոր մարզիչ։
* Վարդերես Սամուրղաշև (ծնվ. 1979) ֊ 2000 թվականի օլիմպիական խաղերի չեմպիոն է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Monument to the grappler»։ memorysensory.com։ Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ դեկտեմբերի 24-ին։ Վերցված է 2013 թ․ փետրվարի 21  `|df=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն); `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
2. ↑  «Armenia at the 2000 Sydney Summer Games»։ Sports-Reference.com։ Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ ապրիլի 17-ին։ Վերցված է 2013 թ․ փետրվարի 21  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
3. ↑  Заслуженные тренеры России  Archived 2013-01-14 at the Wayback Machine.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ռաֆայելի և իր ընտանիքի անդամների լուսանկարները hayazg․ru կայքում
* FILA database
* Sports-Reference.com
* Рафаэль Самургашев – օլիմպիական վիճակագրությունը *Sports-Reference.com* կայքում (անգլ.)
* պրոֆիլը International Wrestling Database կայքում
* К 50-летию Рафаэля Самургашева Archived 2021-07-27 at the Wayback Machine.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Միասնական պայքարի աշխարհ |

 |
**«Տաղարան»**, Եղիշե Չարենցի բանաստեղծությունների ժողովածուներից։ Հեղինակն այն գրել է 1920-1921 թվականներին, նվիրված է կնոջը՝ Արփենիկին։

Պատմություն
-----------

Չարենցը ժողովածուն սկսել է գրել 1920 թվականին Երևանում, ավարտել՝ 1921 թվականին Մոսկվայում։ Շարքն ամբողջովին առաջին անգամ տպագրվել է Չարենցի Երկերի ժողովածուի I հատորում, որտեղ առաջին քառյակը թվագրված է <1>921թ. փետրվար, Երևան. երկրորդը <1>921թ. Մոսկվա։

Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Չարենցի ֆոնդում պահպանվում է քառատողի մեկ ինքնագիրը՝ «Սոմայի» առաջին հրատարակության Արփիկին (կնոջը) նվիրած օրինակի վրա՝ թվագրված <1>921թ.13.II:

Բնաբանը վերցրված է Սայաթ-Նովայի «Ի՞նչ կոնիմ՝ հեքիմըն, ի՞նչ կոնիմ ջարեն տողով սկսվող բանաստեղծությունից.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Սայաթնովյան երանգով, չարենցյան հղացումով» հետազոտության մեջ գրականագետ Խորեն Սարգսյանը «Տաղարանում» դիտում է հետևյալ շարժումը՝
երազից դեպի գոզալը, գոզալից դեպի մարդը, մարդուց դեպի հայրենիքը, հայրենիքից դեպի բովանդակ աշխարհը։ Շարժման կատարներ, որոնցում արտակարգ անկեղծությամբ փայլատակում է Չարենցի ինքնամոռաց ու համատարած սերը։- Խորեն Սարգսյան, գրականագետ |  |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Եղիշե Չարենց, Երկերի ժողովածու, հատոր 1-ին էջ 367
2. ↑  «Տաղարան»։ *armenianhouse.org*։ Վերցված է 2020-03-13
3. ↑  եՂԻՇԵ ՉԱՐԵՆՑԻ ՏԱՂԱՐԱՆԸ
Սուրբծննդյան պսակ
Սուրբծննդյան պսակ
**Սուրբծննդյան պսակ** Սուրբծննդյան տոներին նախորդող օրերի տիպիկ զարդարանք տներում՝ եղևնու ճյուղերից, չորս մոմերով, պսակաձև, ամրացվում է ուղղահայաց կամ դրվում է սեղանի վրա։ Հարության չորս շաբաթներից առաջինի ժամանակ վառվում է առաջին մոմը, հաջորդ շաբաթ՝ երկրորդը և այլն։

Սուրբծննդյան պսակը սուրբծննդյան ավանդույթների մեջ ներառնվել է համբուրգյյան լյութերական աստվածաբան Յոհան Հինրիխ Վիխերնի միջոցով, ով դաստիարակության էր վերցրել աղքատ ընտանիքների մի քանի երեխաների։ Երեխաները տոնին նախորդող օրերին մշտապես հարցնում էին դաստիարակին, թե երբ կսկսվի Սուրբ Ծնունդը։ Որպեսզի երեխաները կարողանային հաշվել օրերը մինչ Սուրբ Ծնունդ, 1839 թվականին Վիխերնը հին փայտյա անիվից պսակ պատրաստեց, որը զարդարեց քսանչորս կարմիր և չորս մեծ սպիտակ մոմերով։ Ամեն առավոտ այդ պսակի վրա վառվում էր մեկ փոքրիկ մոմ, որին կիրակի օրերին ավելանում էր մեծ մոմը։

Սուրբծննդյան պսակի խորհրդին վերագրվում է մի քանի նշանակություններ։ Ի սկզբանե պսակի վրա լույսի ավելացումը խորհրդանշում էր Քրիստոսի հարության աճող սպասմները, «աշխարհին` լույս»։ Սրան գումարվում են լրացուցիչ նշանակություններ՝ պսակի կլոր տեսքի, կանաչ եղևնու, մոմերի գույնի, դեկորատիվ ժապավենների հետ կապված։

Չորս մոմերով սուրբծննդյան պսակը ասոցացվում է երկրագնդի և աշխարհի չորս կողմերի հետ։ Շրջանը խորհրդանշում է կյանքի հարատևությունը, որը պարգևում է Հարությունը, կանաչը՝ կյանքի գույնը, իսկ մոմերը՝ լույսը, որը լուսավորում է աշխարհը Սուրբ Ծննդյան տոնին։

Կաթոլիկների սուրբծննդյան պսակ ը հաճախ զարդարվում է երեք մանուշակագույն և մեկ վարդագույն մոմերով՝ զուգակցված լիթուրգիական ծաղիկներով։ Վարդագույն մոմը վառում են հարության երրորդ շաբաթում, որը անվանվում է Gaudete (Ուախ եղեք)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Peter C. Bower։ *The Companion to the Book of Common Worship*։ Office of Theology and Worship, Presbyterian Church (U.S.A.)։ Վերցված է 2010 թ․ դեկտեմբերի 2։ «It apparently emanated from the Lutheran tradition, but it has been appropriated by almost all other traditions.»
2. ↑  John Trigilio, Kenneth Brighenti։ *The Catholicism Answer Book: The 300 Most Frequently Asked Questions*։ Sourcebooks։ Վերցված է 2010 թ․ դեկտեմբերի 2։ «Historically, the Advent wreath is a Lutheran custom dating back three hundred years ago.»
3. ↑  Carl Seaburg։ *Celebrating Christmas: An Anthology*։ Unitarian Universalist Ministers Association։ Վերցված է 2010 թ․ դեկտեմբերի 2։ «The use of an Advent Wreath originated a few hundred years ago among Lutherans in Germany.»

Արտաքին հղումներ
----------------

* Как сделать рождественский венок своими руками
**Էդմոն Լեոնովիչի անվան Սոճուտ դենդրոայգի**, հայտնի նաև որպես **Ստեփանավանի դենդրոպարկ**, գտնվում է Լոռու մարզի Գյուլագարակ գյուղում, Ստեփանավան քաղաքից 12 կմ հեռավորության վրա, Երևանից 155 կմ հյուսիս, ծովի մակերևույթից շուրջ 1450 մետր բարձրության վրա։

Պատմություն
-----------

Այգին հիմնադրել է 1931 թվականին լեհ ինժեներ-անտառագետ Էդմոն Լեոնովիչը։ Տարածքը կազմում է շուրջ 35 հա։ Լեոնովիչն աշխատել է որպես բուսաբանական այգու տնօրեն մինչև 1984 թվականը, որից հետո այդ պաշտոնը ստանձնել է նրա որդին։ 1998 թվականին տարածքը նշանակվել է որպես հատուկ պահպանման գոտի։

Դենդրոպարկ
Այգու 17.5 հա տարածքը բնական անտառ է, իսկ 15 հա զարդանախշերով ծառեր։

Բուսաբանական այգու տարածքը կազմում է շուրջ 35 հա։ Այն բաղկացած է բնական անտառից, զարդանախշերով բույսերից, փոքրատերև լորենու ծառուղիներից և վայրի ծագում ունեցող այլ բուսատեսակներից։ Բույսերի մեծ մասը բերվել է Երևանի բուսաբանական այգուց, ինչպես նաև բազմաթիվ այլ երկրներից՝ Վրաստան, Ուկրաինա, Ռուսաստան, հեռավոր արևելք և այլն։

Դենդրոպարկ
Բույսերի բազմաթիվ տեսականիներ են ստացվել նաև Գերմանիայից, Ֆրանսիայից, Պորտուգալիայից, Չինաստանից և ԱՄՆ-ից։ Ներկայումս, այստեղ ներկայացված է ավելի քան 500 բուսատեսակ։

Իր գոյության ընթացքում ավելի քան 2500 բուսատեսակներ են փորձարկվել՝ ձգտելով գտնել նոր տեսակներ, որոնք կարող են աճել այստեղ։ Ներկայումս միայն 500 բուսատեսակ է հարմարվել այս ծայրահեղ բնական պայմաններ ունեցող տարածաշրջանում։

Դենդրոպարկ
Հատուկ արժեք ունի կալիֆորնիական սեքվոյան։ Իրար մոտ տնկած 5 վիթխարի ծառերը դեռ երիտասարդ են և բարձրություն են հավաքելու մի քանի հարյուր տարվա ընթացքում։

Կլիմա
-----

Դենդրոպարկը գտնվում է ծովի մակարդակից 1450 մ բարձրության վրա և ունի ցուրտ կլիմա։ Անձրևի տեղումները կազմում են տարեկան 550 մմ։ Դեկտեմբեր ամսից մինչև մարտ այստեղ ձյուն է նստած։ Բույսերի այս հավաքածուն իրենից գիտական մեծ հետաքրքրություն է ներկայացնում՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրել նոր կլիմայական պայմաններում աճող բույսերի զարգացման փոփոխությունները։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Սոճուտ դենդրոպարկի քարտեզըՍոճուտ դենդրոպարկի քարտեզը
* Սեկվոյադենդրոն հսկայականՍեկվոյադենդրոն հսկայական
* Էդմոն Լեոնովիչի շիրմաքարը Սոճուտ դենդրոպարկումԷդմոն Լեոնովիչի շիրմաքարը Սոճուտ դենդրոպարկում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Ստեփանավանի Դենդրոպարկ - Gardman Tour»։ *dreamlandarmenia.com*։ Վերցված է 2015-11-02 (չաշխատող հղում)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Էկոթերապիա. Ստեփանավանի «Սոճուտ» դենդրոպարկ (լուսանկարներ)
* Աշնան երանգները Ստեփանավանի դենդրոպարկում
**Սուրեն Գրիգորի Չիլինգարյան** (հուլիսի 21, 1918(1918-07-21), Կարս - նոյեմբերի 12, 1997(1997-11-12), Երևան, Հայաստան), հայ խորհրդային նկարիչ։ ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ (1980)։

Կենսագրություն
--------------

Սուրեն Չիլինգարյանը ծնվել է Կարսում 1918 թվականին։ 1939 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստի ուսումնարանը, 1950 թվականին՝ Երևանի գեղարվեստի ինստիտուտը։ Ստեղծագործել է հաստոցային նկարչության բնագավառում, հատկապես բնանկարի ժանրում։ Եղել է ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամ։

Աշխատանքներից պահվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում։

Մահացել է Երևանում։

Ստեղծագործություններ
--------------------

Գործերից են՝

* «Բակ Ծաղկաձորում» (1953)
* «Խաղաղ երեկո» (1963)
* «Ապարանի նոր ջրամբարը» (1967)
* «Արագած» (1970)
* «Իմ պատուհանից»
* «Հաղպատի վանքը» (1969)
* «Բջնի. Կեսօր» (1977)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2007*
2. ↑  «Շտեմարան - Հավաքածու - Հայաստանի ազգային պատկերասրահ»։ *www.gallery.am*։ Վերցված է 2016 թ․ հուլիսի 21

Արտաքին հղումներ
----------------

* Սուրեն Չիլինգարյան Archived 2021-04-16 at the Wayback Machine.
**Վարդգես (Վարդան) Կարապետի Մովսիսյան** (նոյեմբերի 10, 1935(1935-11-10), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - դեկտեմբերի 7, 1988(1988-12-07), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ դրամատուրգ, լրագրող։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1978 թվականից։ ԽՄԿԿ անդամ 1967 թվականից։

Կենսագրություն
--------------

Վարդգես Մովսիսյանը ծնվել է 1935 թվականի նոյեմբերի 10-ին, Լենինականում։ 1954 թվականին ավարտել է Լենինականի Շիրվանզադեի անվան միջնակարգ դպրոցը։ 1956-1958 թվականներին աշխատել է Լենինականի Ասքանազ Մռավյանի անվան դրամատիկական թատրոնում՝ որպես բեմի բանվոր, 1958-1962 թվականներին՝ հաղորդավար «Լենինականյան կյանք» ռադիոհաղորդումների խմբագրությունում, 1969-1973 թվականներին՝ նույն խմբագրությունում խմբագիր, 1973-1978 թվականները «Տեքստիլագործ» բազմատպաքանակ թերթի խմբագիր Լենինականում։ 1978 թվականի հոկտեմբերից աշխատել է Լենինականի «Բանվոր» թերթում։ 1966 թվականին Լենինականի Ա. Մռավյանի անվան դրամատիկական թատրոնը բեմադրել է նրա «Կանչող հեռուներ», 1972 թվականին՝ «Կապույտ լճակներ», 1973 թվականին՝ «Ախ, այդ Շուշանը» պիեսները։ Վերջինս բեմադրվել է նաև Ստեփանավանի, Իջևանի, Ախալքալաքի, Արթիկի, Շամշադինի, Կիրովականի ժողովրդական թատրոններում։ 1975 թվականին Լենինականի պետական տիկնիկային թատրոնը բեմադրել է Մովսիսյանի «Կանաչ լապտերիկ» և «Մեզ չմոռանաք» հեքիաթ-պիեսները։

Մահացել է 1988 թվականի դեկտեմբերի 7-ին՝ ավերիչ երկրաշարժից։

Երկեր
-----

* Կանչող հեռուներ (Պիեսներ), 1987։
* Եղիցի երկիր, Լույս, 1991, 246 էջ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Նշվեց Վարդգես Մովսիսյանի հոբելյանը
2. ↑  Գրական տեղեկատու։ Երևան։ «Սովետական գրող»։ 1986։ էջ 325։
3. ↑  «Koha online catalog › Entry»։ *haygirk.nla.am*։ Վերցված է 2019-02-11
4. ↑  Մովսիսյան Վարդգես Կարապետի (1991-01-01)։ *Եղիցի երկիր* (հայերեն)։ Լույս։ ISBN 9785545008032  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 8599 |

 |
| **՞**Ռեգդոլ |
| --- |
|   |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| 

| ԴասակարգումըՎիքիցեղերում | Պատկերների որոնումՎիքիպահեստում | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Ռեգդոլ** (անգլ․ Ragdoll), կիսաերկար մորթիով խոշոր կատուների ցեղատեսակ։

Այս ցեղատեսակը տարվել է ԱՄՆ 1960-ականներին Կալիֆոռնիայից ժամանած պարսկական կատուներ բուծող Էնն Բեյքերի կողմից։ Կատուներն ընտրվում էին իրենց ամենամեղմ բնավորության համար, ինչի արդյունքում նրանք կարողանում են լիովին հանգստանալ մարդու ձեռքերի մեջ, ինչից էլ առաջացել է նրանց անվանումը։

Կատուների մարմնի միջին զանգվածը 4-6 կիլոգրամ է, մեծ կատուներինը` 7-10 կիլոգրամ։ Գլուխն ունի լայն սեպի ձև, ականջները լայնորեն ընկած են գլխի կողմերին և ունեն կլոր եզրեր, աչքերը մեծ են, ձվաձև, երկնագույն, քթի վերևի հատվածը ոլորանման է, ունի միջին երկարություն։ Ունի խոշոր, երկարավուն, ծանրաքաշ մարմին, լայն կրծքավանդակ, ուժեղ պարանոց և երկար, վայր գցած պոչ։ Մորթին ունի երկնագույն, մանուշակագույն, շոկոլադե կամ մուգ մոխրագույն երանգ։ Ռեգդոլ կատուները ուշ են մեծանում` 3-4 տարով։ Հանգիստ են, խաղի ընթացքում ճանկերը բաց չեն թողնում։ Կատուների գույները հիմնականում եռագույն կամ երկգույն են։

Գրականություն
-------------

* Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Ragdoll»։ *Petplan*։ Վերցված է 14 May 2021

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 15057754f · LCCN: sh98006900 |

 |
**Սուքիաս Սոմալյան** (հունվարի 24, 1776(1776-01-24), Կոստանդնուպոլիս - փետրվարի 11, 1846(1846-02-11), Վենետիկ, Ավստրիական կայսրություն), հայ բանասեր, բառարանագիր, թարգմանիչ։ Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության անդամ, քահանա (1804 թ.), աբբահայր (1824 թ.), արքեպիսկոպոս (1826 թ.)։

Կենսագրություն
--------------

Մեծ ջանքեր է գործադրել միաբանության հեղինակության ամրապնդման համար, եղել Հնդկաստանում։ Այդ տարիներին Հնդկահայ բարերարներ Ռաֆայել Ղարամյանի և Սամվել Մուրադյան նվիրատվությամբ բացվել են Մուրադյան վարժարանը Իտալիայի Պադուա քաղաքում 1834 թվականին և Ռաֆայելյանը՝ Վենետիկում 1836 թվականին (1853 թ. Պադուա, հետագայում տեղափոխվել է Փարիզ)։ 1827 թվականին ընտրվել է Վենետիկի Աթենական ակադեմիայի պատվավոր անդամ։

Ձեռնամուխ է եղել հայ հին մատենագրության տպագրությանը․ «Մատենագրութիւնք նախնեաց» մատենաշարով լույս է տեսել Սոմալյանի կազմած «Սրբոյ հօրն մերոյ Եղիշէ վարդապետի մատենագրութիւնք» (1838 թ.) ժողովածուն (համահեղինակ Ն․ Սարգիսյան)՝ առաջաբանով, ծանոթագրություններով և տեքստաբանական ուսումնասիրությամբ։ Սոմալյանը գրել է հայ հին գրականության պատմությունը («Պատկեր հայկական դպրութեան», 1829 թ. իտալերեն) և հայ հին թարգմանությունների մատենագիտությունը («Ցուցակ թարգմանութեանց նախնեաց», 1825 թ. իտալերեն)։ Կազմել է գործնական նշանակության հինգ բառարան՝ հայերեն, անգլերեն և տաճկերեն բառանյութի ընդգրկումով:Հայերեն է թարգմանել Սոավեի «Կենդանագիր զգաստ եւ զգօն անձին» և Ֆենելոնի «Իմաստք ողջախոհ մտաց» (տպակից՝ 1836 թ.) փոքրածավալ գործերը։

Երկեր
-----

* Համաոօտ բառարան յանգդիականէ ի հայ, հ․ 1, Վենետիկ, 1835 թ.:
* Համառօտ բառարան ի հայէ յանգդիականն, հ․ 2, Վենետիկ, 1835 թ.:
* Համառօտ բառարան յանգդիականէ ի հայ և ի տաճիկ, հ․ 1, Վենետիկ, 1843 թ.:
* Համառօտ բառարան ի հայէ յանգդիական և ի տաճիկ, հ․ 2, Վենետիկ, 1843 թ.։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Cardwell Richard A. (2004)։ *The Reception of Byron in Europe* (անգլերեն)։ A&C Black։ ISBN 9780826468444
2. ↑  Moore Thomas (2016-10-28)։ *Delphi Complete Poetical Works of Thomas Moore (Illustrated)* (անգլերեն)։ Delphi Classics։ ISBN 9781786562081
3. ↑  «Ասատուր Փաշայան, Վենետիկի Մխիթարյանները Եվրոպայի ակադեմիաների և գիտական ընկերությունների անդամներ» (չաշխատող հղում)
4. ↑  «Կոհա առցանց քարտարան, Սոմալյան, Սուքիաս»։ *haygirk.nla.am* (hy-Armn)։ Վերցված է 2019-01-24
5. ↑  *«Ով ով է։ Հայեր» հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, գլխավոր խմբագիր Հովհաննես Այվազյան, Հայկական հանրագիտարան հրատարակություն, Երևան*։ 2007

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 502)։*  |
Աթենքի ագորայում 1950-ական թվականներին ամերիկացիների կողմից վերականգնված Ատտալոսի ստոան
Ատտալոսի ստոան՝ հին հույն փիլիսոփաների կիսանդրիներով
Դելփիք քաղաքի մանրակերտը՝ ստոաներով
**Ստոա** (հին հունարեն՝ Στοά), հին հունական ճարտարապետության մեջ՝ ծածկ ունեցող, սյունաշարավոր ճեմուղի կամ սյունավոր անդաստակ, սրահ, ծածկված սյունաշար՝ որպես կանոն նախատեսված հասարակական օգտագործման համար։

Ընդհանուր տեղեկություններ
-------------------------

Վաղ շրջանի ստոաների մուտքը սյունավոր բացվածքի տեսք ուներ, ընդ որում՝ սյուները սովորաբար բարձրացված էին դորիական ճարտարապետական ոճի կանոնների համաձայն։ Սյունաշարը պարզապես միայն մի կողմից եզրագծում էր ընտրյալ շինությունը՝ ստեղծելով ծածկի տակ, ապահով լինելու մթնոլորտ։

Ուշ շրջանի նմուշները երկսյունաշար էին, մեծ մասամբ՝ հոնիական ոճի ներքին սյունաշարերով, որոնց միջև երբեմն խանութներ կամ աշխատասենյակներ կային։ Առևտրականները հնարավորություն ունեին ցուցադրելու իրենց ապրանքները, արհեստավորները՝ իրենց պատրաստած առարկաները։ Ստոաները ծառայում էին նաև որպես հավաքատեղի՝ ծիսակատարությունների կազմակերպման համար։ Մեծ քաղաքներում ստոաներով շրջագծում էին շուկաները, ագորաները, տոնավաճառների անցկացման վայրերը։

Աթենքում հայտնի էր հատկապես Պոլիգնոթի նկարներով պատկերազարդված ստոան (հուն՝. *στοα Ποικίλη*): Պիրեյոսում գտնվող ստոան ուներ երկու սյունաշար, իսկ Աթենքի Արքայական ստոան (հուն՝. *Στοα βασίλειος*), որտեղ արքոնտի նստավայրն ու ժողովարանն էր, երեք սյունաշարերով բաժանված էր երեք մասի (ճեմուղիների), որոնցից մեջտեղինը ավարտվում էր կիսաշրջանով։ Այդ ստոան նախատիպ է հանդիսացել հռոմեական բազիլիկների համար, որոնք նրանից փոխ են առել նաև իրենց անվանումը։

Փիլիսոփայական ստոիկյան դպրոցի անվանման հիմքում նույնպես ստոա բառն է ընկած։

Նշանավոր ստոաներ
----------------

* Պոիկիլե ստոա, «Նկարազարդ սյունասրահ»
* Ատտալոսի ստոա
* Բասիլեոս ստոա (Արքայական ստոա)
* Զևսի ստոա Աթենքում
* Ամֆիարայոն ստոա
* Աթենացիների ստոա
* Հերոդոսի տաճարի արքայական ստոա

Տես նաև
-------

* Կամարաշար
* Ատտալոսի ստոա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Aunque tal palabra no se recoge en el *DRAE*, está recomendada por el departamento de «Español al día».
2. ↑  Jeffrey Becker։ «Introduction to Greek architecture»։ *Khanacademy.org*։ Վերցված է 2016 թ․ մարտի 10

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ficha de la stoa sagrada de Priene, en el Proyecto Perseus (en inglés).
* YASOU Archived 2014-10-26 at the Wayback Machine.
* «Stoa»։ *Encyclopædia Britannica* (11th ed.)։ 1911

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Դասական հնությունների իրական բառարան · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: sh85128173 |

 |
**Ստոկհոլմի շրջանային դատարան** (շվեդ.՝ Stockholms tingsrätt), Շվեդիայի Ստոկհոլմ քաղաքում գործող դատարան։ Ստոկհոլմի շրջանային դատարանը Շվեդիայի ամենամեծ հանրային դատարանն է և տեղակայված է Ստոկհոլմի Կունգսհոլմեն կղզում գտնվող Ստոկհոլմի դատարանի շենքում։

Պատմություն
-----------

Ստոկհոլմի շրջանային դատարանը ստեղծվել է 1971 թվականի շրջանային դատական բարեփոխումների ընթացքում և փոխարինել է Ստոկհոլմի քաղաքային դատարանին (*Stockholms rådhusrätt*): Դատական շրջանը ձևավորվել է քաղաքային դատարանի իրավական շրջանի կողմից, այսինքն Ստոկհոլմի քաղաքապետարանի, որը 1971 թվականին անփոփոխ շրջանակով վերափոխվել է Ստոկհոլմի քաղաքապետարանի։ Շրջանային դատարանը տեղակայվեց Ստոկհոլմի դատական պալատի շենքում։

2007 թվականի ապրիլի 1-ին շրջանային դատարանի դատական շրջանները (*domsaga*) բաժանվեցին երեք մասի. Հարավային (*Söderort*) մասը տեղափոխվեց Södertörns շրջան, իսկ Արևմտյան մասը՝ (*Västerort*) Solna շրջան։ Զուգահեռաբար Լիդինգյոյի քաղաքապետարանը դատական շրջանին ավելացավ լուծարված Södra Roslags շրջանից։ Այս փոփոխությունից հետո շրջանային դատարանի դատական շրջանը բաղկացած է Լիդինգյոյի համայնքապետարանից և Ստոկհոլմի քաղաքային կենտրոնից։

Իրավասության շրջան
------------------

Շրջանային դատարանների իրավասությունն ընդգրկում է Ստոկհոլմի եկեղեցական ժողովի ծխականներին՝ Ադոլֆ Ֆրեդրիկ, Էնգելբերեկտ, Գուստավ Վազա, Հեդվիգ Էլեոնորա, Հյոգալիդ, Կատարինա, Մարիա Մագդալենա, Օսկար, Սբ. Հովհաննես, Սբ. Մաթևոս, Սոֆյա և Վաստերմալմ, ինչպես նաև Լիդինգյոյի քաղաքապետարանը։

Գործունեություն
---------------

Շրջանային դատարանն ունի շուրջ 250 աշխատող և 375 շյոֆեններ դատավորներ։ Դատարանի ղեկավարը օրենսդիր Գուդրուն Անտեմարն է։ Շրջանային դատարանը տարեկան վարում է մոտ 18000 քաղաքացիական գործ, քրեական գործեր և բաղկացած է հինգ դատական գերատեսչությունից։ Բոլոր գերատեսչությունները զբաղվում են ընդհանուր քրեական և քաղաքացիական գործերով և ունեն մասնագիտական բարձր աստիճան։

Օրենսդիրներ
-----------

Ստոկհոլմի շրջանային դատարանի օրենսդիրներ՝

* 1977-1995 - Կառլ Անտոն Սպակ
* 1995-2010 - Լենա Բերկե
* 2010-2014 - Անդերս Էկա
* 2014-2017 - Ստեֆան Ստրյոմբերգ
* 2017-present - Գուդրուն Անտեմար

Տես նաև
-------

* Շվեդիայի շրջանային դատարաններ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. 1 2  «Stockholms tingsrätt» [Stockholm District Court] (Swedish)։ Stockholm District Court։ 2013-11-04։ Վերցված է մարտի 31, 2016
3. ↑  Trolle Önnerfors Elsa։ «Domsagohistorik Stockholms tingsrätt»։ Tings- och rådhusinventeringen 1996 - 2007 (շվեդերեն)։ Swedish National Heritage Board։ էջ 3։ Վերցված է մարտի 31, 2016
4. ↑  «Svensk författningssamling: SFS. 2007:77, Förordning om ändring i förordningen (1982:996) om rikets indelning i domsagor» (շվեդերեն)։ Stockholm: Ministry of Justice։ մարտի 1, 2007։ էջեր 1–3։ Վերցված է մարտի 31, 2016
5. ↑  «Stockholms tingsrätt» [Stockholm District Court] (Swedish)։ Swedish National Courts Administration։ Վերցված է մարտի 31, 2016

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Ստոկհոլմի շրջանային դատարան** կատեգորիայում։ |
Տարաս (իսպ.՝ Tarazá), քաղաք և մունիցիպալիտետ Կոլումբիայի հյուսիսում ՝ Անտոկիա դեպարտամենտում։ Ընդգրկված է Բայո Կաուկա ենթագավառի կազմի մեջ։

Պատմություն
-----------

Բնակավայրը, որից քաղաքը հետագայում աճել է, հիմնադրվել է 1953 թվականի փետրվարի 24-ին։ 1979 թվականին Տարասի մունիցիպալիտետը բաժանվել է առանձին վարչական միավորի։

Աշխարհագրական դիրք
------------------

Քաղաքը գտնվում է դեպարտամենտի հյուսիսում, նույնանուն Կաուկա գետի ձախ վտակի վրա, Մեդելյինից մոտ 143 կիլոմետր հյուսիս-հյուսիս-արևելք (NNE): Բացարձակ բարձրությունը ծովի մակարդակից 138 մետր է։

Տարասի մունիցիպալիտետ սահմանակից է արևմուտքից և հարավ-արևմուտքից ՝ Իտուանգոյի մունիցիպալիտետին, հարավում ՝ Վալդիվիայի մունիցիպալիտետին, հարավ-արևելքում ՝ Անորիի մունիցիպալիտետին, արևելքում ՝ Կասերեսի մունիցիպալիտետին, հյուսիսում ՝ Կորդոբայի դեպարտամենտի տարածքին։ Քաղաքապետարանի տարածքը 1569 կմ² է։

Բնակչություն
------------

Կոլումբիայի ազգային վիճակագրության վարչարարության վարչության տվյալների համաձայն ՝ 2012 թվականին քաղաքի և քաղաքապետարանի համակցված բնակչությունը կազմում էր 39 257 մարդ։

Քաղաքապետարանի բնակչության դինամիկան ըստ տարիների. 

Բնակչության թվաքանակը| 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 32 943 | 33 827 | 34 751 | 35 175 | 36 156 | 37 151 | 38 191 | 39 257 |

Բնակչություն 2005 թվականի մարդահամարի համաձայն տղամարդիկ կազմում էին Տարասի բնակչության 50% -ը, կանայք, համապատասխանաբար, նաև 50%։ Ռասայականորեն, սպիտակամորթներն ու մետիսները կազմում էին քաղաքի բնակչության 90.9% -ը. սևամորթները, մուլատնեը` ՝ 8,8%, հնդիկները ՝ 0,3%: Գրագիտության մակարդակը ողջ բնակչության համար կազմել է 72.3%:

Տնտեսություն
------------

Տարասի տնտեսությունը հիմնված է գյուղատնտեսական արտադրանքի, ոսկու արդյունահանման և ձկնորսության վրա։ Քաղաքապետարանում մշակվում են բանան, կակաո, հեևա, մանիոկա և բրինձ։ Քաղաքային և քաղաքային ձեռնարկությունների ընդհանուր թվի 58.1% -ը առևտրային ձեռնարկություններ են, 38.2% -ը `ծառայություններ մատուցող ձեռնարկություններ, 2.6%-ը` արդյունաբերական ձեռնարկություններ, 1.1% -ը `տնտեսության այլ ոլորտների ձեռնարկություններ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Taraza, Colombia Page» (անգլերեն)։ Fallingrain Global Gazetteer։ Վերցված է 2013-09-07
2. ↑  «Municipalities of Colombia» (անգլերեն)։ Statoids.com։ Վերցված է 2013-09-07
3. ↑  «Proyecciones de Población departamentales y municipales por área 2005 - 2020» (իսպաներեն)։ Departamento Administrativo Nacional de Estadística։ Վերցված է 2013-09-09
4. ↑  «Censo General 2005. Perfil Tarazá - Antioquia» (իսպաներեն)։ Departamento Administrativo Nacional de Estadistica։ Վերցված է 2013-09-09

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
**Վարվառա Սպենդիարովայի կիմոնո**, Ալեքսանդր Սպենդիարյանի կնոջ՝ Վարվառա Սպենդիարովայի կիմոնոն, որն ընդգրկված է Ալեքսանդր Սպենդիարյանի տուն-թանգարանի հավաքածուում և ներկայացվում է թանգարանի «Կյանքի ուղին» սրահում։

Նկարագրություն
--------------

Կիմոնոն Վարվառա Սպենդիարովային է նվիրել եղբայրը։ Վարվառա Սպենդիարովային պատկանած չինական հագուստն առանձնանում է նախշերի համաչափությամբ։ Մետաքսի վրա ասեղնագործված զարդանախշերը խորհրդանշում են հաջողություն, երջանկություն, հարստություն, իշխանություն։ Ասեղնագործ հագուստի վրա կա 8 վիշապ, երջանկություն պատկերող հիերոգլիֆ, ազգային խորհրդանիշ հանդիսացող ծաղիկը՝ քաջվարդը։ Թևքերի վրա պատկերված են «Կարմիր ծառի երազը» երկից վերցված պատկերներ։ Սպենդիարյանների տանը կազմակերպված թեյախմություններին Վարվառան ներկայացել է չինական այս հագուստով։

2017 թվականին Վարվառա Սպենդիարովայի կիմոնոյի մասին առանձին մանրամասներ ներկայացվել են Երևանի պետական լեզվահասարակագիտական համալսարանի Կոնֆուցիոսի ինստիտուտի դասախոս Յիկուն Սունի կողմից «Մեկ ցուցանմուշի պատմություն» խորագրի ներքո։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
*

Տես նաև
-------

* Ալեքսանդր Սպենդիարյանի տուն-թանգարան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «ԱԼԵՔՍԱՆԴՐ ՍՊԵՆԴԻԱՐՅԱՆԻ ՏՈՒՆ-ԹԱՆԳԱՐԱՆ»։ *www.spendiaryanmuseum.am* (en-US)։ Վերցված է 2017 թ․ ապրիլի 15
2. 1 2 3  cultural։ ««ՄԵԿ ՑՈՒՑԱՆՄՈՒՇԻ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ»»։ *cultural.am* (armenian)։ Վերցված է 2017 թ․ ապրիլի 15 (չաշխատող հղում)

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Մի հագուստի պատմություն». հանդիպում Ա. Սպենդիարյանի տուն-թանգարանում
**Տարտուի գեղարվեստական քոլեջ** (էստ․՝ Tartu Kõrgem Kunstikool, **TKK**), կերպարվեստի բարձրագույն ուսումնական հաստատություն էստոնական Տարտու քաղաքում։ Հիմնվել է 2000 թվականի օգոստոսի 1-ին, գտնվում է Կարլովի շրջանում։

Նախորդողներ
-----------

1919-1960 թվականներին Տարտուի գեղարվեստական քոլեջին նախորդող հաստատությունները, որպես միջին ու ավագ ուսումնական հաստատություններ, գոյություն են ունեցել տարբեր անվանումներով։

* 1919-1924. «Պալլաս» արվեստի ասոցիացիայի գեղարվեստական դպրոց
* 1933-1940. «Պալլաս» արվեստի բարձրագույն դպրոց
* 1940-1941. Կոնրադ Մյագիի անվան բարձրագույն գեղարվեստական դպրոց
* 1942-1943. Տարտուի պատկերային արվեստի բարձրագույն կուրսեր
* 1943-1944. Պալլաս բարձրագույն գեղարվեստական դպրոց
* 1944. Կոնրադ Մյագիի անվան պետական բարձրագույն դպրոց
* 1944-1951. Էստոնական ԽՍՀ-ի Տարտուի պետական գեղարվեստական ինստիտուտ
* 1951-1955. Էստոնական ԽՍՀ-ի պետական գեղարվեստական ինստիտուտի Տարտուի մասնաճյուղ
* 1951-1960. Տարտուի գեղեցիկ արվեստների դպրոց
* 1960-2000. Տարտուի գեղարվեստական դպրոց
* 2000-ից մինչև այժ. Տարտուի գեղարվեստական քոլեջ

Վարչակազմ
---------

* Ռեկտոր. Վալո Նուուստ (ծնվել է 1962 թվականին, աշխատում է 2005 թվականից)
* Կրթության հարցերով պռոռեկտոր. Մարլեեն Վիինդուլ (ծնվել է 1981 թվականին, աշխատում է 2012 թվականից)
* Պրոռեկտոր. Մաարյա Աէլտերման (ծնվել է 1987 թվականին, աշխատում է 2011 թվականից)

Բաժիններ
--------

### Լուսանկարչության ֆակուլտետ

1997 թվականին Տարտուի գեղարվեստական դպրոցը բացել է լուսանկարչության ուսումնական ծրագիր, ուսումնական ծրագրի ղեկավարը Վալո Կալամեեսն էր։ Ֆակուլտետի նպատակն էր ուսանողներին ապահովել միջազգային որակի մասնագիտական կրթությամբ, զարգացնել նրանց մասնագիտական հմտություններն ու թույլ տալ նրանց հասնել իրենց ստեղծագործական նպատակներին։ Ֆակուլտետը գլխավորում է փիլիսոփայության դոկտոր, Պեետեր Լիննապը (ծնվել է 1960 թվականին)։

### Կերպարվեստի ֆակուլտետ

1997 թվականին սկսվել է «Կերպարվեստ և որմնանկարի ռեստավրացիա» ծրագիրը, որի ղեկավարն է դառնում Հելի Տուկսամը։ Ծրագրի հիմնական նպատակն է պարտադիր կրթություն ապահովել կերպարվեստի և ստեղծագործությունների վերականգնման ոլորտում, թույլատրել շրջանավարտներին իրենց մասնագիտության մասնագետը դառնալ կամ շարունակել կրթությունն ասպիրանտուրայում։ Ֆակուլտետը գլխավորում է Հելի Տուկսամը (ծնվել է 1956 թվականին)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Архивированная копия»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2011-01-23-ին։ Վերցված է 2012-05-12
2. ↑  «Архивированная копия»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-07-05-ին։ Վերցված է 2012-05-13
**Վացլավ Նոիդ Բարտա** (չեխերեն` Václav Noid Bárta, հոկտեմբերի 27, 1980(1980-10-27), Պրահա, Չեխոսլովակիա), չեխ երգիչ է, ով` Մարտա Յանդովայի հետ, ներկայացնելու է Չեխիան Եվրատեսիլ 2015 երգի մրցույթում "Hope Never Dies" (Հույսը երբեք չի մահանում) երգով։

Կյանքը և կարիերան
-----------------

Վացլավ Նոիդ Բարտան ծնվել է 1980 թվականի հոկտեմբերի 27-ին Չեխիայի մայրաքաղաք Պրահայում։ Նա ծագում է արվեստագետների ընտանիքից. հայրը սցենարիստ և ռեժիսոր է, մայրը՝ երգչուհի։ Դեռ 17 տարեկանում նա հիմնում է չեխական *Dolores Clan* մետալ խումբը, իսկ ավելի ուշ հիմնում է արդեն իր բենդը՝ *Noid Crew* անունով։ 
Նա թողարկել է բազմաթիվ ձայնասկավառակներ և հանդես է եկել տարբեր ներկայացումներում ու մյուզիքլներում, ինչպես նաև հիմնել սեփական  *ParaNoid Studio* փրադաքշնը։

2015 թվականին Վացլավը և Մարտա Յանդովան ընտրվեցին որպես Չեխիայի ներկայացուցիչներ՝ Եվրատեսիլ 2015 երգի մրցույթում հանդես գալու համար։ Նրանք կատարելու են "Hope Never Dies" (Հույսը երբեք չի մահանում) երգը։

Անձնական կյանքը
---------------

2006 թվականին նա ամուսնացավ հայտնի չեխ երգչուհի Լուսի Բիլայի հետ, սակայն 2008 թվականի սեպտեմբերին զույգը պաշտոնապես հայտարարեց բաժանման մասին։ Այնուհետև՝ 2010 թվականին, նա սկսեց հանդիպել գեղեցկուհի հաղորդավար և «Միսս Չեխիա 2008» տիտղոսին արժանացած Էլիշկա Բուչկովայի հետ։ Զույգը նշանադրվեց, սակայն 2013 թվականի հունվարին նրանք բաժանվեցին։ 2013 թվականի ապրիլից Վացլավը սկսեց հանդիպել հայտնի չեխ մոդել Գաբրիելա Դվորակովայի հետ։ Նրանք պաշտոնապես ամուսնացան 2014 թվականի հուլիս 7-ին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  iDNES.cz (չեխերեն) — 2006.
2. ↑  Týden, Týden (չեխերեն) — Empresa Media, 2013. — ISSN 1210-9940
3. ↑  Týden, Týden (չեխերեն) — Empresa Media, 2008. — ISSN 1210-9940
4. ↑  iDNES.cz (չեխերեն) — 2014.
5. ↑  Blesk.cz (չեխերեն) — 2018.
6. ↑  iDNES.cz (չեխերեն) — 2022.
7. ↑  Internet Movie Database — 1990.
8. 1 2  Չեխիայի ազգային գրադարանի կատալոգ
9. ↑  «Marta Jandová a Václav Noid Bárta budou reprezentovat Česko na Eurosongu 2015»։ *ceskatelevize.cz* (Czech)։ Česká televize։ հունվարի 31, 2015։ Վերցված է 2015 թ․ հունվարի 31
10. ↑
11. ↑
12. ↑
**«Սպարտակ» Ֆուտբոլային Ակումբը** նախկին մասնագիտական ֆուտբոլային ակումբ է, որը հանդես էր գալիս Երևանում։

Պատմություն
-----------

«Սպարտակ» Ֆուտբոլային Ակումբը հիմնադրվել է 2000 թվականին, երբ Արարատի «Արաքս» ակումբի տնօրինությունը որոշեց ակումբը տեղափոխել Երևան՝ ստեղծելով նոր ակումբ։ 2003 թվականի սկզբում, Սպարտակը միաձուլվեց Բանանց ակումբի հետ, և 2004 թվականից շարունակ հանդես եկավ Բանանց-2 անվամբ։

Նվաճումներ
----------

**Հայաստանի Բարձրագույն խումբ**
Բրոնզե մեդալակիր (1) 2001

Եվրոգավաթների վիճակագրություն
-----------------------------

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Մրցաշար | Խ | Հ | Ո | Պ | ԽԳ | ԲԳ | ԳՏ |
| ՈՒԵՖԱ-ի Գավաթ | 2 | 0 | 0 | 2 | 0 | 5 | -5 |

**Խ** = Խաղ; **Հ** = Հաղթանակ; **Ո** = Ոչ-ոքի; **Պ** = Պարտություն; **ԽԳ** = Խփած Գնդակ; **ԲԳ** = Բաց Թողած Գնդակ; **ԳՏ** = Գնդակների Տարբերություն

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Մրցաշրջան | Մրցաշար | Փուլ | Մրցակից | 1-ին խաղ | 2-րդ խաղ | Ամբողջական հաշիվ |
| 2002-03 | ՈՒԵՖԱ-ի Գավաթ | Ո | Շվեյցարիա Սերվետ | **0 - 2** | 0 - 3 | 0 - 5 |  |
|

Տանը անցկացրած խաղերի հաշիվները **մուգացված** են։

Աղբյուրներ
----------

1. ↑  «Հայաստան - 2004»։ Վերցված է 2009-06-29