recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Բարբարա Ջեին Բեննեթ** (անգլ.՝ Barbara Bennett; օգոստոսի 13, 1906(1906-08-13), Palisades Park, Բերգեն շրջան, Նյու Ջերսի, ԱՄՆ - օգոստոսի 8, 1958(1958-08-08), Մոնրեալ), համր կինոյի ամերիկացի դերասանուհի։

Կենսագրություն
--------------

Դերասաններ Ռիչարդ Բեննեթի և Էդրիեն Մորրիսոնի դուստրն է, ում հայրը թատերական դերասան Լուիս Մորրիսոնն է։ Նրա քույրերը դերասաններ են եղել՝ Կոնստանս և Ջոան Բեննեթներ։

Բեննեթը ամուսնացել է երեք անգամ։ Նրա առաջին ամուսինն է եղել տենոր Մորտոն Դաունին։ Նրանք ամուսնացել են 1929 թվականի հունվարի 28-ին, ամուսնությունից հինգ երեխա է ունեցել՝ խորթ որդի Մայքլը, աղջիկ «Lorelle»-ն, և որդիները՝ կրտսեր Մորտոն Դաունին, որը որպես հեռուստահաղորդավար ձեռք է բերել հայտնիություն, Էնտոնին և Քևինը։ Նրանք ամուսնալուծվել են 1941 թվականի հունիսին։ Բեննեթը հետագայում ամուսնացել է դերասան Էդդիսոն Ռենդալլայի հետ, այդ ժամանակների կինոյի հայտնի դերասան և երգիչ։ 1945 թվականի հուլիսի 16-ին, «The Royal Mounted Rides Again» ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ, ընկել է ձիուց և մահացել սրտի կաթվածից։ Բեննեթը 1954 թվականին ամուսնացել է «Laurent Suprenant»-ի հետ։ Նրանք միասին են եղել մինչև նրա մահը՝ չորս տարի անց։

Բարբարա Բեննեթին պետք չէ շփոթել «Redbook» գրողի հերոսուհու հետ, նույն անվանումով ֆիլմում՝ «Mommie Dearest» (1981), այն դերը որում նկարահանվել է դերասանուհի Ջոսելին Բրանդոն (դերասան Մառլոն Բրանդոյի ավագ քույրը)։ Բեննեթը երբեք ամսագրի հեղինակ չի եղել, թեև նա մի ժամանակ գրական ներկայացուցիչ Վալտեր Վագների պրոդյուսերն է եղել։ Այդ պաշտոնում Բեննեթը չի ուսումնասիրել բեստսելերներ և այլն որպես ֆիլմի կարողունակ հատկություններ, հատկապես Վագների կնոջ համար, նրա քույր Ջոանի։

Բարբարա Բեննեթը ինքնասպան է եղել իր 52-րդ տարեդարձից հինգ օր առաջ՝ Մոնրեալում՝ Կանադայում։

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. 1 2 3 4  Internet Movie Database — 1990.
2. 1 2 3 4  Internet Broadway Database — 2000.
3. 1 2 3 4 5 6 7 8  *Lundy D. R.* The Peerage
4. ↑  Find A Grave — 1996. — P. .
5. ↑  *Louise Brooks* Kansas to New York // Lulu in Hollywood. — 1989 Limelight. — New York: Limelight Editions[en], 1989. — С. 13. — ISBN 0-87910-125-3

Արտաքին հղումներ
----------------

* **Barbara Bennett** portrait by Nickolas Muray

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · ČSFD · Internet Broadway Database · Internet Movie Database · The Peerage · Find A Grave · WikiTree |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 129660752 · ISNI: 0000000050516188 · LCCN: n2004044365 · VIAF: 8471155 · WorldCat VIAF: 8471155 |

 |
**Ավետարան** (5173), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 5173 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1588 թվականին Հովհանես գրիչի կողմից Սուրս գյուղում (Մոկաց երկիր)։ Ծաղկող՝ Հովհանես (ոչ գրիչը)։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 18x13 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 311 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի տերունական 16, ավետարանիչ 4, խորան 10, կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ կարմիր մետաքս, վանդակազարդ կտավ։ Հիշատակարան գրչի՝ 238բ, 304ա, ծաղկողի՝ 7բ, հետագայի՝ 2ա, 5բ, 6ա, 6բ, 7ա, 19բ, 20ա, 20բ, 304բ, 305ա, 306ա (1591 թ․), 309բ (18-րդ դար)։

Բովանդակություն
---------------

* նաև՝ Հմայագիր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հայկական ՍՍՌ Մինիստրների Սովետին առընթեր Մաշտոցի անվան հին ձեռագրերի ինստիտուտ «Մատենադարան», Ցուցակ ձեռագրաց Մաշտոցի անվան Մատենադարանի, հ. Բ (խմբ. Լ. Խաչիկյան, Ա. Մնացականյան), Երևան, «Հայկական Գիտությունների Ակադեմիայի Հրատարակչություն», 1970, էջ 51 — 1552 էջ։
Կաղապար:Տեղեկաքարտ Հայ ես ապեեե յայֆաաա չէէ Մուլտֆիլմ
**«Պինգվին Վինը», *«Պինգվինաշեն»***, 1972 թվականին հայկական արտադրության մուլտֆիլմ՝ ստեղծված Համո Բեկնազարյանի անվան «Հայֆիլմ» կինոստուդիայում, ռեժիսոր՝ Ստեփան Անդրանիկյան։

Նկարահանող խումբ
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ռեժիսոր | Ստեփան Անդրանիկյան |
| Սցենարիստ | Ա. Տեր-Հակոբյան |
| Երաժշտություն | Ստեփան Շաքարյան |
| Նկարիչ-բեմադրող | Կիրա Անդրանիկյան |
| Օպերատոր | Ա. Քյուրդյան |
| Հնչյունային օպերատոր | Յ. Սայադյան |
| Նկարիչ-մուլտիպլիկատորներ | Մ. Կուպրաչ, Օ. Կոմարով, Ռ. Սահակյանց |

Սյուժե
------

Մուլտֆիլմը Վին անունով փոքրիկ պինգվինի մասին է։ Նա շատ չարաճճի էր և բարկացնում էր իր ծնողներին։ Ծնողները որոշում են նրան մանկապարտեզ տանել։ Չարություն անելու պատճառով նրան մանկապարտեզից էլ են վռնդում։ Անտարկտիդայում մի ուղղաթիռ է իջնում, և Վինը հետաքրքրասիրությունից դրդված մտնում է ուղղաթիռ։ Ուղղաթիռը բարձրանում է օդ, և այդ ժամանակ Վինը իր ծննդավայրից հեռանում է մոտ 3000 կմ։ Մի անծանոթ վայրում օդաչուն և պինգվինը իջնում են ուղղաթիռից։ Վինն ասում է, որ կարոտել է Պինգվինաշենը և ուզում է գնալ այնտեղ, իսկ օդաչուն պատասխանում է, որ 3000 կմ ետ գնալը այդքան էլ հեշտ չէ։ Օդաչուն պինգվինի ոտքին մի օղակ է գցում, որ նա ավելի ճանաչելի լինի։ Երեկոյան Վինը օդաչուից թաքուն փախչում է։ Նա քայլում է և հանդիպում է մի փոկի, որը նրան ճանապարհի համար մի տոպրակ ձուկ է տալիս։ Ճանապարհ անցնելուց հետո նա հանդիպում է ծովառյուծների արքային, որին շփոթում է սարի հետ։ Ծովառյուծը նրան սովորեցնում է ինքնուրույն լինել և ձուկ որսալ։ Վինը ճանապարհը շարունակում է երգելով.

Ոտքերով խաչեր եմ անում, գնում եմ, գնում  

Ե՛վ ցերեկը, և՛ գիշերը այս օտար երկրում։  

Եղանակը խանգարում է, գնում եմ, գնում  

Եվ վաղուց է արդեն հյուր եմ այս օտար երկրում…  

Ոտքերով խաչեր եմ անում, գնում եմ, գնում  

Ե՛վ ցերեկը, և՛ գիշերը այս օտար երկրում։

Երկար ճանապարհից հետո Վինը վերջապես հասնում է տեղ, և ծանոթանում է իր փոքրիկ քրոջ և եղբոր՝ Պիմիկի և Գրիմիկի հետ։ Վինը նրանց խոստանում է պատմել իր ոտքի օղակի պատմությունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Պինգվին Վինը/Պինգվինաշեն
2. ↑  Մուլտֆիլմի պատմությունը
**Ավետարան** (5164), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 5164 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1590 թվականին Պարսամ երեց, Հովհաննես, Մխիթար երեց գրիչների կողմից Բոլենց գյուղում (Մոկս)։ Ծաղկող և կազմող՝ Ներսես Բոլենցցի։ Ստացողները եղել են Թումայը, Ռես Հակոբը, Հայրապետը և այլք։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 19.5x14 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 309 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի տերունական 16, խորան 10, կիսախորան և լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, կոստղապատ, արծաթյա ականակուռ 7 խաչով, մակագրությամբ, աստառը՝ կարմիր, կանաչ, սպիտակ կտավ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 152ա, 240ա, 301բ, ծաղկողի՝ 130ա, հետագայի՝ 1բ, 2ա, 305բ, 306ա, 307բ (17-րդ դար), 308բ (1732 թ.), 6բ, 11բ, (1776 թ.), 12ա (1883 թ.), կնիք՝ 2ա (Տեր Գրիգոր)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հայկական ՍՍՌ Մինիստրների Սովետին առընթեր Մաշտոցի անվան հին ձեռագրերի ինստիտուտ «Մատենադարան», Ցուցակ ձեռագրաց Մաշտոցի անվան Մատենադարանի, հ. Բ (խմբ. Լ. Խաչիկյան, Ա. Մնացականյան), Երևան, «Հայկական Գիտությունների Ակադեմիայի Հրատարակչություն», 1970, էջ 49 — 1552 էջ։
**Ավետարան** (4915), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4915 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1355 թվականին Գրիգոր գրիչի կողմից Աղթամարում։ Ծաղկողը եղել է Զաքարան և Թումա քահանան։ Ստացողը եղել է Մուրատը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 27x18 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 288 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլոգրով։ Ունի տերունական 8, ավետարանիչ 4, խորան 10, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Պահպանակը ունի 3 էջ, գրված է՝ թղթի վրա՝ բոլորգրով, Ճաշոց։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 6ա, 284ա, ծաղկողի՝ 7ա, 10բ, 93ա, 287ա, հետագայի՝ 3ա (ենթադրաբար 1423 թվական), 287բ (1433թ.), 2ա, 137ա-149ա (286բ), (17-18-րդ դար), 136բ (1711 թ.), 93բ, 94ա (1710 թ. պարսկերեն), 92ա (1785 թ. պարսկերեն), 149բ, 150ա (1794 թ.), 217ա (1824թ.), 154ա (1826 թ.), 4բ (1883)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հայկական ՍՍՌ Մինիստրների Սովետին առընթեր Մաշտոցի անվան հին ձեռագրերի ինստիտուտ «Մատենադարան», Ցուցակ ձեռագրաց Մաշտոցի անվան Մատենադարան, հ. Ա (խմբ. Լ. Խաչիկյան, Ա. Մնացականյան), Երևան, «Հայկական ՍՍՌ Գիտությունների Ակադեմիայի հրատարակչություն», 1965, էջ 1314 — 1636 էջ։
**Ավետարան** (5303), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 5303 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1495 թվականին Գրիգոր աբեղա գրիչի կողմից Վերին Նորավան ուխտում (Վայոց ձոր)։ Ծաղկող՝ Աբրահամ րաբունապետ (1496 թ. ի Տաթև)։ Ստացողը եղել է Աբրահամ րաբունապետը (1496 թ. ի Տաթև)։ Գրված է մագաղաթի վրա, որը ունի 12×8 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 396 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորագրով։ Ունի տերունական 13, աւետարանիչ 4, խորան 12, կիսախորան, լուսանցազարդ
մանրանկարներ։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ։ Հիշատակարան գրչի՝ 126ա, 391բ, ծաղկողի՝ 29բ, 193բ (1496 թ. Տաթև), 12բ (1496 թ.), հետագայի՝ 13ա (1502 թ.), 394ա (1603 թ.), 395բ (17-րդ դար), 396բ (1756 թ.), 391բ (1906 թ.):

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հայկական ՍՍՌ Մինիստրների Սովետին առընթեր Մաշտոցի անվան հին ձեռագրերի ինստիտուտ «Մատենադարան», Ցուցակ ձեռագրաց Մաշտոցի անվան Մատենադարանի, հ. Բ (խմբ. Լ. Խաչիկյան, Ա. Մնացականյան), Երևան, «Հայկական Գիտությունների Ակադեմիայի Հրատարակչություն», 1970, էջ 77-78 — 1552 էջ։
**Գրիգոր Տաթևացի Գիրք հարցմանց** (3165), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 3165 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1643-1651 թվականներին Ավետիս գրիչի կողմից՝ Եվդոկիայում։ Ստացողը եղել է Յակոբ Ջուղայեցի վաճառականը։ Գրված է թղթի վրա, որն ունի 21X15 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 328 թերթից։ Գրված է երկսյուն, նոտրգրով։ Ունի կիսախորան և լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ շերտազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 105բ, 196ա, 326ա, ստացողի՝ 3ա, 3բ 35ա, 180բ, 197ա, 225ա, 325բ, կազմոզի՝ 3ա (1651 թ․), հետագայի՝ 327բ (1700, 1703 թթ․), 330բ (1743 թ․):

Բովանդակություն
---------------

Նորին Պատասխանիք հարցմանցն Գեորգայ Երղնկացւոյ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հայկական ՍՍՌ Մինիստրների Սովետին առընթեր Մաշտոցի անվան հին ձեռագրերի ինստիտուտ «Մատենադարան», Ցուցակ ձեռագրաց Մաշտոցի անվան Մատենադարան, հ. Ա (խմբ. Լ. Խաչիկյան, Ա. Մնացականյան), Երևան, «Հայկական ՍՍՌ Գիտությունների Ակադեմիայի հրատարակչություն», 1965, էջ 954 — 1636 էջ։
**Խաղողաբուժություն**, ամպելոթերապիա (հուն. άμπλος՝ խաղող և թերապիա), խաղողի օգտագործումը տարբեր հիվանդությունների բուժման նպատակով։ Հայտնի է եղել I դարից։ Նախկին Խորհրդային Միությունում խաղողաբուժության գիտատեսական հիմունքները մշակվել են 1920-ական թվականներին, Սեմաշկոյի անվան ինստիտուտում (Յալթա), Ալեքսանդր Դյակովի գլխավորությամբ։ Կիրառում են սովորաբար զուգորդելով կլիմայաբուժության հետ։

Բուժման ժամանակ օգտագործում են միայն հասուն պտուղներ։ Օրաբաժինը՝ 2 կգ պտուղ կամ 1, 2 լ հյութ։ Խաղողաբուժության ընթացքում, ստամոքս-աղիքային համակարգի խանգարումներից խուսափելու նպատակով, չի թույլատրվում օգտագործել ճարպային սնունդ, կաթ, կաթնամթերք, ալկոհոլային խմիչքներ, կվաս, հանքային ջրեր։ Խաղողաբուժությունն օրգանիզմում ակտիվացնում է նյութափոխանակության պրոցեսները (հատկապես ջրա-աղային), արագացնում մեզի արտազատումը, կանոնավորում ստամոքս-աղիքային համակարգի շարժողական գործունեությունը, լավացնում ախորժակը։

Նշանակվում է սնուցման անկման (հատկապես թոքաբորբի նախնական փուլերում), սրտի, լյարդի, թոքերի հիվանդությունների, ինչպես նաև պոդագրայի, երկրորդային սակավարյունության ժամանակ։ Հակացուցված է շաքարախտի, սուր հիվանդությունների, ստամոքսի խոցի, թոքաբորբի սրացումների, ճարպակալման, հիպերտոնիայի, քրոնիկ փորլուծության դեպքում։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 6)։*  |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ակդաղ (այլ կիրառումներ)

**Ակդաղ լեռ**, լեռ Հայկական լեռնաշխարհում Արևմտյան Եփրատի ձաղակողմյան վտակ Դերջանի ավազանում, Մամախաթուն քաղաքից մոտ 19-20 կմ հարավ-արևելք։ Տեղակայված է Հայկական Պար լեռնահամակարգում, նրա արևելյան հատվածում, Գայլատու լճի հարավային կողմում։ Ինչպես ենթադրում է Ղ. Ալիշյանը Աղդաղ է կոչվել տարվա մեծ մասը ձյունածածկ լինելու պատճառով։ Ալիշանը նույնացնում է Փիրիլի կամ Փիրլուն լեռան հետ («Այրարատ» էջ 3), մինչդեռ հենց իր գծած քարտեզում դրանք նշանակված են իբրև տարբեր լեռներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հակոբյան Թ. Խ. Մելիք-Բախշյան Ստ. Տ. Բարսեղյան Հ. Խ. Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան, հ. 1 [Ա-Գ] (խմբ. Մանուկյան Լ. Գ.), Երևան, «Երևանի Համալսարանի Հրատարակչություն», 1986, էջ 133 — 992 էջ։
2. ↑  Հակոբյան Թ. Խ. Մելիք-Բախշյան Ստ. Տ. Բարսեղյան Հ. Խ. Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան, հ. 1 [Ա-Գ] (խմբ. Մանուկյան Լ. Գ.), Երևան, «Երևանի Համալսարանի Հրատարակչություն», 1986, էջ 169 — 992 էջ։
**Զոյի Ֆրենսիս Թոմսոն Դոյչ** (անգլ.՝ Zoey Francis Thompson Deutch, նոյեմբերի 10, 1994(1994-11-10), Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա)՝ ամերիկյան դերասանուհի, որն առաջին անգամ խաղացել է իր առաջին դերը 2010 թվականին։ Նա ավելի հայտնի է հեռուստասերիալներից «Նմանակը» և «Ամեն բան տիպ-տոպ, կամ կյանքը տախտակամածի վրա»։ Բայց նրան ավելի հայտնիություն է բերել Ռոզա Հեզվեի դերը «Վամպիրների ակադեմիա» ֆիլմում, որի պրեմիերան տեղի ունեցավ փետրվարի 14-ին 2016 թ.:

Կենսագրություն
--------------

Զոյի Դոյչը ծնվել է դերասանուհի Լիա Տոմսոնի և կինոռեժիսոր Հովարդ Դոյչի ընտանիքում։ Հաճախել է Oakwood School ու The Los Angeles County High School դպրոցները, որտեղ և սովորել է դերասանական արվեստին։

Կարիերա
-------

Զոյի Դոյչի կարիերան սկսվել է 2010 թվին, երբ նա առաջին անգամ հայտնվեց «Ամեն բան տիպ-տոպ, կամ կյանքը տախտակամածի վրա» սերիալում Disney-ի կողմից նկարված, և կատարեց Մայա Բենեթի դերը, ում սիրահարվեց Զակ Մարթինը։

2011 թվականին նա միացել է «Նմանակը» ֆիլմի դերասանական խմբին, որը գնում էր The CW Television Network հեռուստաալիքով, որտեղ կատարում էր Ջուլիեթ Մարթնի դերը— ոռթեգրված դուստրը գլխավոր հորոսուհու ՝ Շիվան Մարթինի (Սառա Միշել Գելար)։ Նույն թվականին նա հայտնվում է «Ջրային ոստիկանություն. հատուկ բաժին» հեռուստաշոույի սերիայում— «Վերջին գնահատականը» սերիայում և «Աղջիկը կապույտ դիմակով» սերայում։ 2013 թվականին դուրս եկավ «Գեղեցիկ արարածներ» ֆիլմը, որտեզ նա կատարեց Էմիլի Էշերի դերը։ Նույն տարվա փետրվարին դարձավ հայտնի, որ դերասանուհին ընտրվել է Ռոզմարի Հեզվեյի դերի համար «Վամպիրերի ակադեմիա» ֆիլմում, որը գրել էր ամերիկացի գրող Ռեյչլ Միդը։ Դեկտեմբերի 17-ին տեղի ունեցավ «Ի՞նչու նա» ֆիլմի պրեմիերան, որտեղ նա խաղաց Ստեֆանի Ֆլեմինգի դերը։ Նաև 2016 թվականի հունվարին լույս տեսավ իր մասնակցությամբ ֆիլմ, որի անունն է «Թեթևամիտ պապիկը» անվամբ։

2017 թվականի մարտին հրապարակվեց «Ժամանակի մատրիցա» ֆիլմը, որտեղ նա խաղաց գլխավոր դերը։ Դա հիմնված է Լորեն Օլիվերի «Մինչ ես կընկնեմ» վեպի վրա։ 2017 թվականին նկարահանվել է Էդ Շիրանի «Perfect» տեսահոլովակի մեջ։

Ծանոթագրություններ
------------------

**Քույր նախագծիում*** Մեջբերումներ Վիքիքաղվածքում
* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. 1 2  GeneaStar
2. 1 2  MAK (польск.)
3. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #1049336410 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
4. ↑  «Zoey Deutch Fan • • Your 24/7 Zoey Deutch Fan Resource». Zoeydeutchfan.com. 1994 թ․ նոյեմբերի 10. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ սեպտեմբերի 19-ին. Վերցված է 2012 թ․ ապրիլի 2-ին.
5. ↑  «Zoey Deutch News, Zoey Deutch Bio and Photos». TVGuide.com. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ սեպտեմբերի 19-ին. Վերցված է 2012 թ․ ապրիլի 2-ին.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · MusicBrainz · Rotten Tomatoes |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX5504157 · BNF: 16923026c · CONOR: 253487715 · GND: 1049336410 · ISNI: 0000000430721546 · LCCN: no2014069811 · NKC: xx0230791 · NTA: 379243776 · VIAF: 308179092 · WorldCat VIAF: 308179092 |

 |

 |
**Գիտնականի տուն**, պատմական նշանակություն ունեցող շենք Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանումում՝ Մոսկովյան 22 հասցեում։

Պատմություն
-----------

Շենքը կառուցվել է 1950-ականներին։ Այն պատկանել է Գիտությունների ազգային ակադեմիային։ Սկզբում այդտեղ է գործել 1955-1956 թթ հիմնադրված Արմենակ Մնջոյանի լաբորատորիան, որի հիման վրա ստեղծվել էր Նուրբ օրգանական քիմիայի ինստիտուտը։

1962-1981 թվականներին շենքում է գործել Քիմիական ֆիզիկայի լաբորատորիան, որը 1975 թվականից կոչվել է Քիմիական ֆիզիկայի ինստիտուտ։ Սակայն 1981 թ. Քիմիական ֆիզիկայի ինստիտուտի համար կառուցվեց նոր շենքը, և ինստիտուտը տեղափոխվեց։ Շենքը հանձնվեց Գիտությունների ազգային ակադեմիայի կիրառական պրոբլեմների բաժնին, որը հետագայում դարձավ ինստիտուտ։ 1982-1983 թվականներին ինստիտուտի մի մասը տեղափոխվեց այլ շենք, մյուս մասն էլ մնաց տեղում։ Ինստիտուտին կից գործել է նաև փորձարարական գործարան, որն աշխատել է մինչև 1992 թ.։

Ակադեմիկոս Սերգեյ Մերգելյանը ծրագրում էր շենքը դարձնել գիտնականի տուն, որտեղ պետք է հավաքվեին գիտնականներ աշխարհի տարբեր երկրներից, անցկացվեին գիտաժողովներ, հանդիպումներ և քննարկումներ։ 1981 թ. շենքի մուտքի մոտ փակցվեց «Գիտնականի տուն» գրությամբ ցուցանակ։

1995 թ. շենքն օտարվեց է և հանձնվեց Հունաստանի այդ ժամանակ նորաստեղծ դեսպանությանը։

Շենքը
-----

Շենքը կառուցված է ռուսական կլասիցիզմի ոճով։ Ունի երեք հարկ։ Երկրորդ և երրորդ հարկի լուսամուտները եզերված են դեպի երրորդ հարկի քիվերի հարթակները ձգվող սյուներով, որոնք վերևում զարդարված են խոյակներով։ Աջ և ձախ կողմի քիվերի հարթակները վերևում միանում են կամարով։ Երրորդ հարկի լուսամուտն ունի պատշգամբային լուծում։

Շենքի ընդհանուր մակերեսը 1156.7 ք/մ է։ Շենքին կից կան չորս օժանդակ շինություններ, որոնց ընդհանուր մակերեսը 361.7 ք/մ է, հողատարածքը կազմում է 1985.95 ք/մ։

Ներկայիս կարգավիճակը
--------------------

Ներկայումս շենքը գտնվում է խիստ անմխիթար վիճակում։ Շենքի պատերը տեղ-տեղ քանդված են, ապակիները՝ կոտրված։ Շենքի բակն աղտոտված է։

2016 թ. տարածքը մաքրվեց աղբից և տարածքում տեղադրվեցին տեսախցիկներ։

2016 թ. ապրիլին պարզ դարձավ, որ Հունաստանի Հանրապետության ակտիվների զարգացման հիմնադրամը (HRADF) շենքի վաճառքի միջազգային բաց մրցույթ է հայտարարել, որին դիմելու վերջնաժամկետն էր 2016 թ. հունիսի 24-ը։ Մրցույթի մասին հայտարարվել էր «Բարս» անշարժ գույքի գործակալությունը, որը հանդես է գալիս որպես Հունաստանի Հանրապետության ակտիվների զարգացման հիմնադրամի պաշտոնական ներկայացուցիչ և խորհրդատու/գործակալ։

Պատկերասրահ
-----------

* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. ↑  «Այլ Երևան» նախագիծ
2. ↑  «Գիտնականի տուն. Երևանի ամենագեղեցիկ ու ամենաառեղծվածային շենքերից մեկը». Արխիվացված է օրիգինալից 2018-02-02-ին. Վերցված է 2017-04-14-ին.
3. ↑  Միջազգային մրցույթ - Մոսկովյան փողոց 22

Արտաքին հղումներ
----------------

* *Տիրայր Մուրադյան* Արթուր Ջանիբեկյանը գնել է Երևանի ամենագեղեցիկ և հին շենքերից մեկը (լուսանկարներ) 30/01/2018 Հայկական ժամանակ
Ճապոնիայի մարզեր և պրեֆեկտուրաներ
Ճապոնիան ավանդաբար բաժանված է ութ շրջանի։ Դրանք պաշտոնական վարչական միավորներ չեն, բայց օգտագործվում են Ճապոնիայի տարածաշրջանային բաժանման համար՝ մի շարք համատեքստերում։ Օրինակ, քարտեզները և աշխարհագրության դասագրքերը Ճապոնիան բաժանում են ութ մարզերի, եղանակի հաշվետվությունները սովորաբար տալիս են ըստ տարածաշրջանի, և շատ ձեռնարկություններ և հաստատություններ օգտագործում են իրենց տարածաշրջանը որպես իրենց անվանման մաս (Kinki Nippon Railway, Chūgoku Bank, Tōhoku University և այլն)։ 
Յուրաքանչյուր մարզ խմբավորում է երկրի 47 պրեֆեկտուրաներից մի քանիսը, բացառությամբ Հոկայդայի շրջանի, որը համապատասխանում է Հոկայդայի պրեֆեկտուրային։ Ճապոնիայի չորս հիմնական կղզիներից երեքը կազմում են յուրաքանչյուրը, իսկ ամենամեծ Հոնշո կղզին բաժանված է հինգ շրջանի։ Օկինավայի պրեֆեկտուրան սովորաբար ընդգրկված է Կիուշում, բայց երբեմն այն դիտվում է որպես իր իններորդ Օկինավայի մարզ։
Մինչ Ճապոնիան ունի ութ Բարձր դատարան, նրանց իրավասությունները չեն համապատասխանում ստորև նշված ութ ավանդական շրջաններին։

Մարզեր և կղզիներ
----------------

Սա Ճապոնիայի խոշոր կղզիների, ավանդական շրջանների և ենթաշրջանների ցուցակ է, որոնք անցնում են հյուսիս-արևելք հարավ-արևմուտք : Ութ ավանդական շրջանները նշված են տառերով։

Հոկայդո (կղզին և նրա կղզեխումբը)

Հոնշու

Տոհոկումարզ (հյուսիսային մաս)

Կանտոյի շրջան (արևելյան մաս)

Նանպոյի կղզիներ (Տոկիոյի մետրոպոլիայի մի մասը)

Չաբուի շրջան (կենտրոնական մաս)

Հոկուրիկուի շրջան (հյուսիս-արևմտյան Չաբու)

Կիշինեցու մարզ (հյուսիս-արևելք Չաբու)

Տկայի շրջան (հարավային Չաբու)

Կանսայի (կամ Կինկի) շրջան (արևմուտք-կենտրոնական մաս)

Չագոկուի շրջան (արևմտյան մաս)

Սան'ին շրջան (հյուսիսային Չագոկու)

Սանյայի շրջան (հարավային Չագոկու)

Շիկոկու

Կյուշու

Հյուսիսային Կիշի

Հարավային Կիյշի

Օկինավա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Regions of Japan on japan-guide.com
2. ↑  Regions of Japan on web-japan.org
Խնձորի ինտենսիվ այգի (Ուզբեկստան)
**Թզուկային պտղաբուծություն**, ցածրաբուն պտղատու ծառերի (առավելապես՝ տանձենու, խնձորենու) աճեցում։ Պտղաբուծության ինտենսիվացման եղանակներից է։ Լայնորեն տարածված է տաք և չոր կլիմայով երկրներում։

Կիրառություն
------------

Ցածրաճ պտղատու ծառեր ստանում են հիմնականում սովորական սորտերը պատվաստելով ցածրաճ պատվաստակալի վրա։ Խնձորենու համար որպես պատվաստակալ օգտագործում են հիմնականում նրա տարատեսակները (դուսենները և պարադիզկան), տանձենու համար՝ սերկևիլենին։ Ցածրաճ պատվաստակալի վրա պատվաստված ծառերն ավելի վաղահաս են, քան բարձրաճ պատվաստակալներինը և տալիս են խոշոր, բարձր շաքարայնության պտուղներ։ Թզուկ ծառերի սաղարթի ոչ մեծ չափերը հեշտացնում են ծառերի խնամքը և բերքահավաքը։ Միաժամանակ արմատային համակարգի նվազ տարածվածության պատճառով բերրի հողերը պահանջկոտ են և ունեն մշտական ոռոգման կարիք։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Գյուղատնտեսական հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Գեորգի Դավթի Նախուցրիշվիլի** (վրաց.՝ გიორგი ნახუცრიშვილი, 7 (20) մայիսի 1902 — ?), վրացի խորհրդային դրամատուրգ, Վրացական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1955)։

Կենսագրություն
--------------

Գեորգի Նախուցրիշվիլին ծնվել է 1902 թվականի մայիսի 7-ին (մայիսի 20)։

Գեորգի Նախուցրիշվիլիի առաջին պիեսը՝ «Նացարկեկիա», որ նա գրել է Բորիս Գամրեկելու հետ համատեղ, բեմադրվել է Թբիլիսիի պատանի հանդիսատեսի թատրոնում 1935 թվականին։ Պիեսը թարգմանվել է նախկին ԽՍՀՄ ժողովուրդների լեզուներով և «Հեքիաթ քաջ Կիկիլի մասին» վերնագրով բեմադրվել է Մոսկվայում, Երևանում, Բաքվում, Տաշքենդում, Գրոզնիում, Սարատովում (1944, Սարատովի պատանի հանդիսատեսի թատրոն, ռեժիսոր՝ Վադիմ Դավիդով), Կալինինսկում (1940, ռեժիսոր՝ Յուրի Կիսելյով)։

Գեորգի Նախուցրիշվիլիի պիեսներից են՝ «Լադո Կեցխովելի» (1938, Բորիս Գամրեկելիի հետ համատեղ), «Կրակի գծում» (1938), «Կոմբլե» (1940), «Աչակունե» (1941), «Բեկում» (1952), «Ցիցամուրի»(1957)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Театральная энциклопедия. Гл. ред. П. А. Марков. Т. 3 — М.: Советская энциклопедия, Кетчер — Нежданова, 1964, 1086 стб. с илл. 7 л. илл. (стб. 1067)
2. ↑  О спектакле «Сказка о храбром Кикиле»
**Կլեբեր հրապարակ** (գերմաներեն՝ *Kleberplatz*, էլզասերեն՝ *Klewerplàtz*), Ֆրանսիայի Ստրասբուրգ քաղաքի հիմնական հրապարակն է։

Մինչև վերականգնողական աշխատանքները, հրապարակը ծառայում էր որպես հավաքատեղի խոշոր իրադարձությունների համար, օրինակ՝ մարզական միջոցառումներ (նշելու 1998 թ․ Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությունում Ստրասբուրգի *Racing Club* ֆուտբոլային ակումբի տարած հաղթանակը), քաղաքական իրողություններ (նշելու 2002 թ․ նախագահական ընտրությունների արդյունքները) կամ արհմիության կազմակերպած ցույցեր։

Անվանումը
---------

Հրապարակը ունեցել է բազում անուններ տարիների ընթացքում․ *Barfüßerplatz*՝ մինչև 1528–1531 թթ․, *Waffenplatz*՝ 17–րդ դարում, *place Kléber*՝ 1840 թ․ հունիսի 24–ից՝ ի պատիվ բնիկ ստրասբուրգցի գեներալ Ժան–Բապտիստ Կլեբերի։ Բայց 1940–ից մինչև 1944 թթ․, հրապարակի անունը վերափոխվում է *Karl-Roos-Platz*–ի՝ էլզասցի Կարլ Ռոսի պատվին, ով մեղադրված է լինում Գերմանիայի հետ լրտեսության ու ազգային–սոցիալիստական գաղափարներ տարածելու մեջ։ Այժմ հրապարակը կրկին կոչվում է *place Kléber։*

Պատմություն
-----------

1886-1960 թթ․ եղել է Ստրասբուրգի հին տրամվայի կենտրոնը և ծառայել որպես ավտոկայանատեղի։ 1994 թ․-ին ճարտարապետ Գայ Կլապոտը տարածքը վերափոխում է հրապարակի։ Այս փոփոխումը քաղաքի հետիոտնայինացման հետևանքն էր։ Նաև՝ նոր տրամվայի A ու D գծերը անցնում էին հրապարակի արևմտյան հատվածի երկարությամբ։

Մինչև 2003 թ․, հրապարակում ամեն չորեքշաբթի ու ուրբաթ օրերին բացօթյա շուկաներ էին առկա։

2007 թ․-ին հրապարակը ամբողջովին վերակառուցվեց՝ Օբետ շենքի վերակառուցման հետ միաժամանակ։

Նկարագրություն
--------------

### Օբետը (l'Aubette)

Օբետը 2014 թվականին
Հրապարակում է գտնվում Օբետ շենքը՝ կառուցված 18-րդ դարում, 1778 թ․՝ նեոդասական ոճով։ Այն սկզբում ծառայել է որպես պահակակետ, իսկ 19-րդ դարի վերջերին վերածվել երաժշտական կոնսերվատորիայի, իսկ 1928 թ․-ին՝ ժամանցի կենտրոնի։

Հայտնի արտիստներ Թեո վան Դուսբուրգը, Ժան Արպն ու Սոֆի Թոյբեր-Արփը իրենց գեղանկարչությամբ հարստացրել են թանգարանը 1928 թ․-ին։ Շատ արվեստագետներ Օբետը համեմատում են Սիքստինյան կապելլա մատուռի հետ ու այն համարում դրա ժամանակակից արվեստի տեսակը։

Տոնածառը 2014 թվականին
### Սուրբծննդյան մեծ տոնածառը

Համաձայն Ստրասբուրգի *Christkindelsmärik* սուրբծննդյան շուկայի ավանդույթներին, ամեն տարի սուրբծննդյան տոնածառ է բերվում Ֆրանսիայի Վոգեզներ լեռներից և, խաղալիքներով ու լույսով զարդարվելուց հետո, տեղադրվում հրապարակի հարավ-արևելյան անկյունում։

### Սիրահարների սրճարանը

Առաջին անգամ այս մեծ վրանը փակցվել է 2016 թ․-ի *Ստրասբուրգ, իմ սեր* (ֆր․՝ *Strasbourg mon amour*) կոչվող միջոցառման ընթացքում։ Այդ տարվանից ի վեր, վրանը դարձել է միջոցառման խորհրդանիշը։ Հենց դրա ներքո էլ տեղի են ունենում միջոցառումներ Սուրբ Վալենտինի օրվա հետ կապված։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կլեբեր հրապարակը․ ֆոտոշարք

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. ↑
2. ↑  «Place Kléber» (ֆրանսերեն). 2021 թ․ հունվարի 23. `{{cite journal}}`: Cite journal requires `|journal=` (օգնություն)
3. ↑  «Արխիվացված պատճենը». Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ դեկտեմբերի 2-ին. Վերցված է 2021 թ․ մարտի 5-ին.
4. ↑
5. ↑
6. ↑  «Արխիվացված պատճենը». Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ փետրվարի 21-ին. Վերցված է 2021 թ․ մարտի 5-ին.
7. ↑
**Գործք և թուղթք Առաքելոց** (5147), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 5147 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 13-րդ դարում Թորոս Վահկացի գրիչի կողմից։ Ստացողը եղել է Գրիգոր Մլունցին։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 21.9x15.1 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 196 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի 
կիսախորան և լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Պահպանակն ունի 3 էջ, գրված է՝ մագաղաթի վրա՝ բոլորագիծ երկաթագրով, Ավետարան։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 10ա, 48ա, 78բ, 107բ, 115բ, 172ա, հետագայի՝ 34ա, 48ա, 59ա և այլուր (14-րդ դար), պահպանակ Ա, Բ, Գ (ենթադրաբար 1616 թվական, 17-րդ դար), 189բ (1742 թ.), 113բ (18-րդ դար), 48ա (1904 թ.):

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հայկական ՍՍՌ Մինիստրների Սովետին առընթեր Մաշտոցի անվան հին ձեռագրերի ինստիտուտ «Մատենադարան», Ցուցակ ձեռագրաց Մաշտոցի անվան Մատենադարանի, հ. Բ (խմբ. Լ. Խաչիկյան, Ա. Մնացականյան), Երևան, «Հայկական Գիտությունների Ակադեմիայի Հրատարակչություն», 1970, էջ 44-45 — 1552 էջ։

-
**Լևոն Պուչինյան** (հուլիսի 16, 1977(1977-07-16), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ) երաժիշտ, շեփորահար։

Կենսագրություն
--------------

Լևոն Պուչինյանը ծնվել է 1977 թվականի հուլիսի 16-ին Երևանում։ 10 տարեկանից նվագել է շեփոր, 12 տարեկանից ելույթ է ունեցել «Արարատ» փողային նվագախմբում։

1998 թվականին աշխատանքի է անցել Հայաստանի պետական ջազ նվագախմբում, 2002 թվականից նվագել է վիբրաֆոնահար Տիգրան Պեշտմալջյանի կվինտետում, 2005 թվականից` «Ամարաս» ջազ կվինտետում, 2007 թվականից` «Արտ Վոիսիս» խմբում, որի կազմով համագործակցել է մի շարք երգիչ, երգչուհիների հետ։

Լևոն Պուչինյանը նվագել է «Գոհար» նվագախմբում, «Լոս Լոկոս» ֆլամենկո և «Հայվեյ» խմբերում, հյուրախաղեր է ունեցել մի շարք երկրներում, որպես շեփորահար ներկայացել է «Գոհար», Հայաստանի պետական ջազային նվագախմբի, «Ամարաս», «Արտ Վոիսիս» և այլ խմբերի թողարկած շուրջ 10 ձայնասկավառակներում։

2010 թվականից հանդես է եկել «Հայվեյ» բենդում, որի կազմով համերգային ելույթներ է ունեցել Քաթարում, Մոսկվայում, Սանկտ-Պետերբուրգում։ 2015 թվականին աշխատանքի է անցել նաև Հայաստանի պետական երիտասարդական նվագախմբում, որի կազմում մասնակցել է Բեյրութում կայացած «Ալբուստան» երաժշտական փառատոնին, ելույթներ ունեցել Կաննում, Փարիզում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «PanARMENIAN.Net - Mobile». *www.panarmenian.net*. Վերցված է 2021 թ․ հուլիսի 16-ին.
2. ↑  «AV Production - Լևոն Պուչինյան». *avproduction.am*. Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ սեպտեմբերի 6-ին. Վերցված է 2021 թ․ հուլիսի 16-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Տոնական Ընթրիք և Համերգ Արխիվացված 2021-07-16 Wayback Machine
* Հայկ Պետրոսյանը «Մի ձայն» մենահամերգին կկատարի իր հեղինակային ստեղծագործությունները
Մելգունդ ամրոցի տեսքն առջևից (հունիս, 2009 թվական)
**Մելգունդ ամրոց**, 16-րդ դարի վերականգնված կառույց, որը գտնվում է Շոտլանդիայի Անգուս տարածաշրջանում և ներկայումս մասնավոր բնակավայր է։

Ենթադրվում է, որ այս ամրոցը կառուցվել է 1543 թվականին կարդինալ Դեյվիդ Բիթոնի հրամանով և ծառայել է որպես բնակավայր վերջինիս ու իր սիրուհի Մարգարեթ Օջիլվիի համար։ Սակայն պրոֆեսոր Չառլզ ՄքԿինը պնդում է, որ 1540-ականների աշխատանքը ավելի վաղ գոյություն ունեցած կառույցի վերաձևավորումն է եղել։ Ամուսնության բերումով հետագայում փոխանցվել է Միտոյի կոմսերին, որոնց շնորհվել է Մելգունդի դերկոմսերի տիտղոսը, որն էլ ներկայումս կրում է այդ կոմսության ժառանգորդը։ Կառույցը նմանեցվել է 16-րդ դարի թևին, որն ավելացվել է 15-րդ դարավերջին կառուցված աշտարակին (2), թեև իրականում այն կառուցվել է 16-րդ դարի կեսին։ 1990-1996 թվականների ընթացքում ամրոցում իրականացվել են հնէբանական հետազոտություններ։ Երկար ժամանակ գտնվել է կիսաքանդ վիճակում, բացակայել է տանիքը, մինչև որ վերանորոգվել է Բենջամին Տինդոլի ճարտարապետների կողմից։

Մելգունդ ամրոցը 2006 թվականին․ վերականգնված ատամնավոր պարիսպների համար քարը բերվել է հատուկ այդ նպատակով մոտակայքում վերաբացված քարհանքից

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Sholto. «Melgund Castle». *www.scotland.org.uk* (բրիտանական անգլերեն). Վերցված է 2018 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
2. ↑  «Melgund Castle | The Castles of Scotland, Coventry | Goblinshead». *www.thecastlesofscotland.co.uk* (անգլերեն). Վերցված է 2018 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
3. ↑  McKean, Charles, *The Scottish Château* (2001), chapter 2.
4. ↑  «Melgund Castle | Canmore». *canmore.org.uk* (անգլերեն). Վերցված է 2018 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
**Նոր Հռոմ։ Սուրբ Հրեշտակի ամրոցը**, Սիլվեստր Ֆեոդոսի Շչեդրինի նկարների շարքը, որը գրվել է վաղ հռոմեական շրջանում (1821-1825)։

Պատկերված է Տիբերի ափը, նկարչի տան մոտակայքը։

Այս շարքը շրջադարձային փուլ է Շեդրինի ստեղծագործության մեջ։ Առաջին հերթին նորովի է մեկնաբանվում սյուժեն. ջրի մեջ ձկնորսական նավակներ, մարդկանց հետ, բնակելի տների պատեր, ահա թե ինչ է առաջին պլանում, իսկ «հին» Հռոմը (Սուրբ Հրեշտակի ամրոցը և Սուրբ Պետրոսի տաճարը) տեղակայվում է խորքում և դառնում յուրօրինակ ֆոն։ Այս բնապատկերների շարքը շատ հաջող փորձը է բացօթյա տարածքում գեղանկարչության վարպետ Շեդրին-պլեների համար։ Այդ բնապատկերներում փոխվում են նաև գունային գամման. առաջին շեդրինական աշխատանքների ստվերոտ շագանակագույն երանգներին այժմ փոխարինելու են գալիս ավելի ցուրտ՝ արծաթափայլ, կապույտ և կանաչավուն երանգները։

Ժամանակակիցներից մեկի խոսքով՝ «նկարիչը պետք է կրկներ այդ տեսարանն ութ անգամ... Ամեն անգամ նա փոխում էր օդը և նկարի տոնը»։

Կոմպոզիցիոն միասնությունը ձեռք է բերվում Տիբերի պատկերի շնորհիվ։ Եթե աջից և հեռվից վեր են խոյանում Սուրբ Հրեշտակի ամրոցի, Սուրբ Պետրոսի տաճարի և Վատիկանի պալատի վեհ շինությունները, որոնք մարմնավորում են «հին Հռոմը», ապա ձախից կոմպոզիցիան փակում է քաղաքի աղքատիկ տները՝ «Նոր Հռոմ» (Տրաստևերե թաղամաս)։ Դրանով Շեդրինն ընդգծում է, որ «Հավերժական քաղաքում» կողք կողքի գոյություն ունի բարձրը և ցածրը, հավերժականը և ժամանակավորը։ Հատուկ խնամքով պատկերված են հասարակ հռոմեացիները Տիբերի ափին՝ նկարին տալով իրական կենսունակություն և արժանահավատություն։

«Նոր Հռոմ։ Սուրբ Հրեշտակի ամրոց» նկարը մեծ հաջողություն է ունեցել և հետագայում նկարիչը հաճախ է կրկնել այդ մոտիվը տարբեր լուսավորության ժամանակ։ Պետական Տրետյակովյան պատկերասրահում պահվում է կտավի երեք տարբերակները։

Աղբյուրներ
----------

* Государственная Третьяковская галерея. Искусство XII — начала XX века. — М.: СканРус, 2007. — С. 114. — ISBN 978-5-93221-120-5

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Նոր Հռոմ։ Սուրբ Հրեշտակի ամրոցը** կատեգորիայում։ |
**Բորիս Բաբայանի հուշարձան**, հուշարձան նվիրված հայ նշանավոր երաժիշտ, ջութակահար, Արցախի մշակույթի վաստակավոր գործիչ Բորիս Բաբայանին։ Գտնվում է Արցախի Հանրապետության մայրաքաղաք Ստեփանակերտում, քաղաքային հուշահամալիրի Զինվորական պանթեոնում։

Պատմություն
-----------

Հուշարձանի բացման արարողությունը տեղի է ունեցել 2022 թվականի հոկտեմբերի 11-ին։ Բորիս Բաբայանի արձանը կանգնեցվել է Արցախի Հանրապետության Ներքին գործերի նախարար Կարեն Սարգսյանի նախաձեռնությամբ, երաժշտի մահից 2 տարի անց։ Արվեստագետի արձանի տեղադրման վայրը պատահական չի ընտրվել։ Արցախյան ազատամարտից հետո նրան հաճախ տեսնում էին Ստեփանակերտի հուշահամալիրում՝ երաժշտության լեզվով իր ջութակի միջոցով տղաների հետ զրուցելիս։ Հուշարձանի հանդիսավոր բացումը կատարել են Կարեն Սարգսյանն ու Բորիս Բաբայանի թոռը՝ Արսեն Բաբայանը։ Միջոցառմանը մասնակցել են ԱՀ նախագահի աշխատակազմի ղեկավար Կարեն Շահրամանյանը, Ստեփանակերտի քաղաքապետ Դավիթ Սարգսյանը, կառավարության ներկայացուցիչներ, պաշտոնյաներ, ջութակահարի հարազատներն ու ընկերները։

Հեղինակներ
----------

* Քանդակագործ` Տիգրան Արզումանյան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «Ստեփանակերտում կանգնեցվել է ջութակահար Բորիս Բաբայանի հուշարձանը». *edu.nk.am*. Արխիվացված է օրիգինալից 2022-10-13-ին. Վերցված է 2022 թ․ հոկտեմբերի 13-ին.
2. 1 2 3  «Ստեփանակերտում կանգնեցվել է սիրված ջութակահար Բորիս Բաբայանի հուշարձանը». *artsakhpress.am*. Վերցված է 2022 թ․ հոկտեմբերի 13-ին.
*Ժողովածու* (1329), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1329 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1279 թվականին Սարգիս գրիչի կողմից՝ Նեղոս վանքում։ Ստացողը եղել է՝ Գրիգոր Բջնեցի։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 25X15.8 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 193 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգիր։ Ունի՝ 24 տող։ Մանրանկարները՝ լուսանցազարդ։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ շերտազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ գրչի` 75բ, 191բ, հետագայի՝ 33բ, 34ա, 191բ ( 1418 թ․),1ա, 2ա, 23ա, 191ա (15 դ․), 1ա,33ա, 80բ, 137ա (16 դ․ ), 34բ ( 17 դ․):

Բովանդակություն
---------------

* Խոսրովու անձևացւոյ բացայայտութիւն կարգաց եկեղեցւոյ, քրողութեան և աղօթից, մեկնութիւն պատարագի։
* Անանայիի խրատ քահանայից(գրված լուսանցքներում,1418 թ․)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հայկական ՍՍՌ Մինիստրների Սովետին առընթեր Մաշտոցի անվան հին ձեռագրերի ինստիտուտ «Մատենադարան», Ցուցակ ձեռագրաց Մաշտոցի անվան Մատենադարան, հ. Ա (խմբ. Լ. Խաչիկյան, Ա. Մնացականյան), Երևան, «Հայկական ՍՍՌ Գիտությունների Ակադեմիայի հրատարակչություն», 1965, էջ էջը527 — 1636 էջ։
**Հինգ հարյուր եվրոն** ներկայումս եվրոյի տոմսերի առավելագույն արժեքն է։ Բացի այդ, այս թղթադրամը ամենաթանկերից մեկն է աշխարհում, դրա գինը Եվրոպական կենտրոնական բանկի 2022 թվականի հունվարի 14-ի փոխարժեքով կազմում է 497 ԱՄՆ դոլար, 3608 յուան, 72,842 իեն, 491 շվեյցարական ֆրանկ, 436 ֆունտ ստերլինգ կամ 30,916 ռուբլի։ Մի շարք ԵՄ անդամ չհանդիսացող երկրներում, որտեղ հնարավոր է կանխիկ եվրո մուտքագրել բանկային հաշիվներին, այս թղթադրամն արգելված է մասնագիտացված բանկոմատների կողմից ընդունման համար։

Արտաքին տեսք
------------

Այս թղթադրամի չափերը 160 x 82 մմ են։ Առկա եվրոյի տոմսերից ամենամեծը՝ պատրաստված է մանուշակագույն և յասամանագույն երանգներով։ Ինչպես մյուս թղթադրամները, 500 եվրոն պարունակում է արժույթի անվանումը, անվանական արժեքները, Եվրամիության դրոշը, Եվրոպական կենտրոնական բանկի նախագահի ստորագրությունը, ԵՄ 12 աստղերը, թողարկման տարեթիվը և թղթադրամի անվտանգության հատուկ առանձնահատկությունները։ Երկու կողմերում կան ճարտարապետության ժամանակակից տարրեր, որոնք խորհրդանշում են 20-րդ դարի տենդենցը՝ մոդեռնիզմը, դիմերեսին ապակեպատ-բետոնե կառույց է, դարձերեսին՝ կախովի կամուրջների դիագրամ։

Բողոքարկում
-----------

Այն շրջանառության մեջ է 2002 թվականից։ 2013 թվականի մայիսի դրությամբ կար այս անվանական արժեքի մոտ 582,806,900 թղթադրամ (այսինքն՝ փողի զանգվածի 291,4 միլիարդ եվրո), ուստի 500 եվրո արժողությամբ տոմսը Եվրոպայում տարածվածությամբ երկրորդն է։ Եվրոպական կենտրոնական բանկը պատասխանատու է տպագրության համար։ 500 եվրո չի տրվում ԵՄ բոլոր երկրներում։

Թղթադրամների արտադրությունը դադարեցվել է 2014 թվականին։ 2016 թվականի մայիսի 4-ին ԵԿԲ-ի Կառավարման խորհուրդը հայտարարել է, որ 2018 թվականի վերջին կդադարեցվի 500 եվրո արժողությամբ թղթադրամների թողարկումը, ըստ էության, թողարկման արգելքն ուժի մեջ է մտել 2019 թվականի ապրիլի 27-ից։ Թողարկման դադարեցման պատճառը ապօրինի ֆինանսական գործարքների դեմ պայքարն է (փողերի լվացում, հարկերից խուսափում, ահաբեկչության ֆինանսավորում), որոնց նպաստում է 500 եվրո թղթադրամներով խոշոր գումարների կոմպակտությունն ու փոքր զանգվածը (համեմատության համար ամենամեծ արժողությամբ դոլարային թղթադրամներով համարժեք գումարը՝ 100 դոլար, կշռում է 6 անգամ ավելի)։ Մինչ այժմ թողարկված բոլոր թղթադրամները կշարունակեն օգտագործվել շրջանառության մեջ և կլինեն վճարման օրինական ձև։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Euro foreign exchange reference rates». Արխիվացված օրիգինալից 2008 թ․ դեկտեմբերի 1-ին. Վերցված է 2013 թ․ օգոստոսի 13-ին.
2. ↑  «Монеты евро и виды банкнот евро». Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ հունիսի 26-ին. Վերցված է 2012 թ․ հունիսի 8-ին.
3. ↑  «ECB: Circulation». Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ օգոստոսի 16-ին. Վերցված է 2012 թ․ մայիսի 7-ին.
4. ↑  «Банкноты евро — история и внешний вид». Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ հոկտեմբերի 24-ին. Վերցված է 2012 թ․ հունիսի 8-ին.
5. ↑  «Евросоюз прекратил выпускать банкноты 500 евро — Korrespondent.net». Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ մայիսի 16-ին. Վերցված է 2019 թ․ ապրիլի 27-ին.
6. ↑  «ECB ends production and issuance of €500 banknote». Արխիվացված օրիգինալից 2016 թ․ մայիսի 5-ին. Վերցված է 2016 թ․ մայիսի 5-ին.
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Սահակյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Քրիստինե Սահակյան**, հայ օպերային երգչուհի, Հայաստանի Հանրապետության վաստակավոր արտիստ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1972 թվականի հուլիսի 5-ին Երևան քաղաքում։ Երևանի Թաթուլ Ալթունյանի անվան Հայաստանի երգչախմբային ընկերությունում ստացել է նախնական երաժշտական կրթություն։ 1990-1999 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում սովորել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի մեներգեցողության բաժնում, իսկ դրանից հետո ընդունվել է ասպիրանտուրա, որտեղ նրա դասախոսը եղել է Գոհար Գասպարյանը։ 1998 թվականին կայացած մենահամերգից հետո՝ Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի ղեկավարության կողմից հրավեր է ստացել՝ Փառանձամի դերերգով Տիգրան Չուխաճյանի «Արշակ Բ» օպերայում հանդես գալու համար։ 1998 թվականից սկսած հանդես է գալիս Երևանի Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնում որպես առաջատար մեներգչուհի։ Իր մասնակցությունն է ունեցել Տիգրան Չուխաճյանի «Արշակ Բ», Ալեքսանդր Սպենդիարյանի «Ալմաստ», Ջուզեպպե Վերդիի «Աիդա», «Տրավիատա», Ռոսսինիի «Սևիլյան սափրիչ» և մի շարք օպերային ներկայացումների առաջնախաղերի ժամանակ։ Դերերգով հանդես է եկել Չուխաճյանի «Արշակ Բ» (Փառանձեմ), Սպենդիարյանի «Ալմաստ» (Ալմաստ), Վերդիի «Աիդա» (Ամներիս), «Տրուբադուր» (Ազուչենա), Բելլինիի «Նորմա» (Ադալջիզա), Մասկանիի «Գեղջկական ասպետություն» (Սանտուցցա) և այլ օպերային ներկայացումներում։ Երգացանկում ներառվում է բազմաթիվ համերգային աշխատանքներ՝
Մոցարտի «Ռեքվիեմ», Վերդիի «Ռեքվիեմ», Դվորժակի «Ռեքվիեմ», Պերգոլեզիի «Stabat Mater», Ռոսսինիի «Stabat Mater», Բախի «Մատթեոսի չարչարանքները»։ Երգչուհին ելույթներ է ունեցել Ռուսաստանում, Ֆրանսիայում, Գերմանիայում, Լեհաստանում, Լիբանանում, Հունաստանում և մասնակցել է մի շարք հեղինակավոր փառատոների։ Պետական նշանակության համերգային բազմաթիվ ծրագրերում ունեցել է իր մասնակցությունը։ 2013 թվականին Աստանայում կայացած ԱՊՀ երկրների նախագահների գագաթնաժողովի ժամանակ ներկայացրել է Հայաստանը։ Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի առթիվ Մոսկվայի Երաժշտության միջազգային տան Սվետլանովյան դահլիճում, Սանկտ Պետերբուրգի Շոստակովիչի անվան մեծ ֆիլհարմոնիայի դահլիճում, երևանյան «Սպիվակովը հրավիրում է...» խորագրով փառատոնում մասնակցել է մի շարք համերգների՝ «Հիշում եմ և պահանջում» խորագրի ներքո։ Հայաստանի հանրային ռադիոյի սիմֆոնիկ նվագախմբի, Հայաստանի պետական ֆիլհարմոնիկ, պետական երիտասարդական, պետական կամերային «Սերենադ», պետական կամերային նվագախմբերի հետ ունեցել է մի շարք ելույթներ, որտեղ հանդես է եկել որպես մեներգչուհի։ Ունեցել է բազմաթիվ ելույթներ հանրահայտ դիրիժորների հետ, ինչպիսիք են Վլադիմիր Սպիվակովը, Կոնստանտին Օրբելյանը, Յուրի Կոչնևը, Լիոր Շամբադալը, Վահան Մարտիրոսյանը, Յարեմա Սկիբինսկին, Օհան Դուրյանը, Բայրոն Ֆիդետցիսը, Կարեն Դուրգարյանը, Սերգեյ Սմբատյանը, Էդուարդ Թոփչյանը։ 2002 թվականից որպես դասախոս աշխատում է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում։ 2015 թվականին ստացել է Հայաստանի Հանրապետության վաստակավոր արտիստի կոչում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  «Արխիվացված պատճենը». Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ հունվարի 19-ին. Վերցված է 2021 թ․ մարտի 22-ին.
Կաղապար:Տեղեկաքարտ Сшетфлфт
**Գրիգոր Պետրոսի Մուշեղյան** (հունվարի 10, 1900(1900-01-10), Վաղարշապատ, Երևանի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հունիսի 7, 1971(1971-06-07), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ֆիզիոլոգ։ Բժշկական գիտությունների թեկնածու (1937), դոցենտ (1940), ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1967)։

Տիգրան Մուշեղյանի եղբայրը։

Կենսագրություն
--------------

1927 թվականին ավարտել է Երևանի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը և աշխատել նույն ֆակուլտետի ֆիզիոլոգիայի ամբիոնում։ Եղել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի մարդու և կենդանիների ֆիզիոլոգիայի ամբիոնի (1936-1970), համատեղության կարգով նաև համալսարանի (1937-1949), անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտի հայկական բաժնի ֆիզիոլոգիայի ամբիոնների (1932-1936) վարիչ, ՀԽՍՀ ԳԱ ֆիզիոլոգիայի ինստիտուտի տնօրեն (1944-1950)։ Աշխատել է Լևոն Օրբելու, Ալեքսեյ Ուխտոմսկու, Ս․ Սևերինի լաբորատորիաներում։ ԽՄԿԿ անդամ 1940 թվականից։

Գիտական աշխատանքները վերաբերում են մարսողական համակարգի, ուղեղիկի, սիմպաթիկ նյարդային համակարգի ֆիզիոլոգիայի հարցերին, ինչպես նաև ՀԽՍՀ հանքային ջրերի բուժիչ ազդեցության մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։

Պարգևներ
--------

Պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով։

Ծանոթագրություններ
------------------



|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 8533 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 82)։*  |
**Սուրբ Մինաս** Հայ Առաքելական քրիստոնեական եկեղեցի Սյունիքի մարզի Հալիձոր գյուղից 3կմ հարավ-արևմուտք` Որոտան գետի ձախափնյա բարձրադիր լանջին` Հին Հալիձոր գյուղատեղիի կենտրոնում։

Պատմություն
-----------

Մուտքի ճակատակալ արձանագրության համաձայն՝ եկեղեցին կառուցվել է 1611 թվականին։ Միանավ սրահ է` խորանին կից երկու ավանդատներով։ Միջնադարում հայկական բնակավայրերի կյանքը ձևավորվում էր եկեղեցու շուրջ։ Հին Հալիձոր գյուղը գոյություն ուներ արդեն դարեր, իսկ տարածքի եկեղեցիները կամ չգործող էին, կամ բնակավայրից հեռու։ Ուստի բնակիչների ջանքերով և ֆինանսավորմամբ գյուղի կենտրոնական մասի փոքրիկ հարթ տարածքի վրա կառուցվեց Սուրբ Մինաս եկեղեցին, որը մինչև 19-րդ դարի վերջը պատկանում էր Տաթևի վանքին։

Սովետական Միության տարիներին սուրբ Մինասը ծառայում էր որպես գյուղատնտեսական ապրանքների պահեստ։ Եկեղեցին կանգուն է մինչ այժմ, չնայած չգործող է։ Ներառված է Սյունիքի մարզի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձաննփրի պետական ցանկում։

Տես նաև
-------

* Հալիձոր
* Տաթև համայնք
* Տաթևի վանք
* Շինուհայր
* Խոտ
* Տաթևի Մեծ Անապատ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Առաքելյան, Բաբկեն (1960). *Դիվան հայ վիմագրության, հատոր 2*. Երևան: Հայկական ՍՍՌ ԳԱ հրատարակչություն. էջ 53.
2. ↑  «ՀՀ Կառավարության որոշում N 2322-Ն». *arlis.am*. 2005 թ․ դեկտեմբերի 29.
**Վալդեմար Յուհաննես Ասպելին** (շվեդ.՝ Waldemar Johannes Aspelin, սեպտեմբերի 26, 1854(1854-09-26), Koski Tl, Վարսինայս-Սուոմի, Տուրկու և Փորի նահանգ, Ֆինլանդիայի մեծ իշխանություն, Ռուսական կայսրություն - նոյեմբերի 10, 1923(1923-11-10), Հելսինկի, Ֆինլանդիա), շվեդական ծագմամբ ֆինն ճարտարապետ, էկլեկտիկական ուղղության ներկայացուցիչ։

Կենսագրություն
--------------

Վալդեմար Ասպելինը ծնվել է արդյունաբերող Վիլհելմ Ասպելինի ընտանիքում։ Սովորել է Շվեդիայում, իսկ 1883-1886 թվականներին՝ Հելսինգֆորսի պոլիտեխնիկական ուսումնարանի ճարտարապետական բաժնում։ Աշխատել է Ֆրանս Շյոստրյոմի, Գուստավ Նյուստրյոմի և Թեոդոր Հոյերի ճարտարապետական բյուրոյում, նախագծել է տներ Հելսինգֆորսում։ 1887 թվականին բացել է իր սեփական ճարտարապետական բյուրոն Ֆրիդրիխսհամում, իսկ 1889 թվականին այն տեղափոխել է Հելսինգֆորս։ 1894 թվականից աշխատել է ճարտարապետ Կ. Ռ. Բյորնբերգի հետ միասին։ Ճարտարապետական պրակտիկան զուգորդել է մանկավարժական գործունեության հետ։ Շինարարական բումի ընթացքում, երբ 1880-1910 թվականներին Հելսինգֆորսի քարե շենքերի թիվը եռապատկվել է, նա ակտիվորեն նպաստել է Ֆինլանդիայի մայրաքաղաքի նոր տեսքի ձևավորմանը, բազմաբնակարան շենքերի, ձեռնարկությունների և հասարակական շենքերի, ինչպես նաև արվարձանների մասնավոր տների նախագծերի մշակմանը։ Ասպելինի շենքերը Վիբորգում, մասնավորապես ՝ Հյուսիսային երկրների բանկի հոյակապ շենքը Թատերական և Շուկայի հրապարակների անկյունում, քաղաքաշինական մեծ նշանակություն ունեն։ Ճարտարապետը անհաջող փորձեր է կատարել «Կլոր աշտարակի» շենքի քանդման ուղղությամբ, քանի որ այն փակում էր նեոռենեսանսի ոճով կառուցված բանկի հյուսիսային ճակատը։

Ասպելինի հետագա աշխատանքներում (օրինակ՝ Ֆինլանդիայի Գերագույն վարչական դատարան, Տավաստեգուսի դիտակետ ի հայտ են գալիս մոդեռնի առանձնահատկությունները։

Պատկերասրահ
-----------

* Դպրոց (Համինա, 1888)Դպրոց (Համինա, 1888)
* Տրամվայի դեպո (Հելսինկի, 1900)Տրամվայի դեպո (Հելսինկի, 1900)
* Մանկավարժական ինստիտուտ (Վիբորգ, 1900)Մանկավարժական ինստիտուտ (Վիբորգ, 1900)
* Բանկ (Վիբորգ, 1900)Բանկ (Վիբորգ, 1900)
* Ֆինլանդիայի Գերագույն վարչական դատարան (Հելսինկի, 1901)Ֆինլանդիայի Գերագույն վարչական դատարան (Հելսինկի, 1901)
* Դիտաշտարակ (Հյամեէնլիննա, 1907)Դիտաշտարակ (Հյամեէնլիննա, 1907)

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. 1 2 3 4 5 6 7 8
2. 1 2 3 4 5 6  Uppslagsverket Finland (շվեդերեն) — Svenska folkskolans vänner.
3. ↑  Aspelin, Waldemar i Uppslagsverket Finland (webbupplaga, 2012). CC-BY-SA 4.0

Գրականություն
-------------

* *Неувонен П. Пёюхья Т. Мустонен Т.* Выборг. Архитектурный путеводитель / Пер. Л. Кудрявцевой. — 2-е изд. — Выборг: «СН», 2008. — 160 с. — ISBN 5-900096-06-8
* *Кепп Е.Е.* Выборг. Художественные достопримечательности / Ред. О.В. Казаков. — Выборг: «Фантакт», 1992. — 200 с.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (այլ կիրառումներ)

**Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի**, Հայ Առաքելական եկեղեցու տաճար Հայաստանի Հանրապետության Տավուշի մարզի Բաղանիս գյուղում։

Պատմություն
-----------

Բաղանիսի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին կառուցվել է 10-րդ դարում։

Բաղանիս գյուղը (Նոյեմբերյանի շրջան) տեղադրված է Նոյեմբերյան-Իջևան ավտոճանապարհի երկարությամբ՝ ձորալանջի նեղ հարթաշերտի վրա, շրջկենտրոնից 13 կմ հարավ-արևելք։ Վերջին տարիների ծավալուն շինարչարության հետևանքով արևելյան կողմում այնարդեն կցվել է Ոսկեպար գյուղի հետ։ Հյուսիսային եզրի բլրի բարձրադիր լանջին, միջնադարյան գերեզմանոցի տարածքում գտնվում է վաղմիջնադարյան ոչ մեծ եկեղեցիէ ներկայումս ավերակ վիճակում։ Պահպանվել են խորանի մասը, հյուսիսային պատը (ողջ երկարությամբ՝ մինչև թաղածածկը)՝ դրանց կից հարավային ու արևմտյան պատերի սկզբնամասերը։ Պատերի ստորին երեսաքարերը հիմնականում բացակայում են։ Թաղակամարների և թաղակապ ծածկի հետքեր, ինչպես նաև տարածքում ավերված մասերի բեկորներ կամ քարեր չեն պահպանվել։

Ճարտարապետություն
-----------------

Արտաքուստ ճիշտ 2։1 հարաբերությամբ կողմերով ուղղանկյան մեջ ամփոփված միանավ դահլիճ է՝ 8,75×4,7 մետր չափերով։ Եղել է թաղակապ՝ երկլանջ կտուրով։ Շեշտված պայտաձևություն ունեցող խորանի երկու կողմում կան ուղղանկյուն կտրվածքով պատուհաններ։ Հյուսիային պատի հետ օրգանապես կապված են երկու միջանկյալ և արևմտյան անկյունային որմնամույթերը, որոնց վրա բարձրացել են թաղակիր կամարները։

Կառուծվացք
----------

Կառուցված է հիմնականում դեղնավուն ֆելզիտե սրբատաշ խոշոր (ստորին մասերում 60-65 սմ բարձրությամբ) քարերով։ Վերջին երեք շարքերի քարերն իրենց կանաչավուն երանգով տարբերվում են մյուսներից։ Մնացորդները աչքի են ընկնում քարի մշակման և շարվածքի բարձր մակարդակով, կրաշաղախե միջուկիբացառիկ ամրությամբ։

Պատկերասրահ
-----------

* Եկեղեցու լուսամուտԵկեղեցու լուսամուտ
* Եկեղեցու տեսքը հարավիցԵկեղեցու տեսքը հարավից
* Եկեղեցու խորանըԵկեղեցու խորանը
* Եկեղեցու շրջակայքի գերեզմանոցըԵկեղեցու շրջակայքի գերեզմանոցը
* Եկեղեցու տեսքը հյուսիսիցԵկեղեցու տեսքը հյուսիսից

Տես նաև
-------

* Տավուշի մարզ
* Բաղանիս գյուղ

Գրականություն
-------------

* Ռուբեն Սիմոնյան, Տավուշի մարզ, Երևան, ««Ոսկան Երևանցի»», 2003 — 254 էջ. — 500 հատ։
* Լավրենտի Միրզոյան, Տավուշ, Երևան, «Ասողիկ», 2010 — 856 էջ։

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. ↑  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.
2. ↑  Ռուբեն Սիմոնյան, Տավուշի մարզ, Երևան, ««Ոսկան Երևանցի»», 2003 — 254, էջեր 254 — 254 էջ. — 500 հատ։
3. ↑  «Տավուշի մարզպետարան՝ Բաղանիս». Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ սեպտեմբերի 16-ին. Վերցված է 2011 թ․ նոյեմբերի 20-ին.

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Բաղանիս)** կատեգորիայում։ |