recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ահմեդ Յաջուդին** (բենգալերեն՝ ইয়াজউদ্দিন আহম্মেদ, փետրվարի 1, 1931(1931-02-01), Munshiganj District, Dhaka Division, Բենգալյան նախագահություն, Բրիտանական Հնդկաստան, Բրիտանական կայսրություն - դեկտեմբերի 10, 2012(2012-12-10), Բանգկոկ, Թաիլանդ), 2002 թվականի սեպտեմբերի 5-ից մինչև 2009 թվականի փետրվարի 12-ը եղել է Բանգլադեշի նախագահը։

Կենսագրություն
--------------

Ավարտել է Դաքքայի համալսարանի հողագիտության ֆակուլտետը, գիտական աշխատանք է պաշտպանել Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում, Վիսկոնսինում, Մեդիսոնի համալսարանում։ 1973 թվականից դասավանդել է Դաքքայի համալսարանում, համարվում է հողագիտության պրոֆեսոր և ամբիոնի վարիչ, կենսաբանության ֆակուլտետի դեկան, նաև դասավանդել է Կոռնելի համալսարանում և Գյոթինգենի համալսարանում որպես հրավիրված պրոֆեսոր։ 1991 թվականից եղել է կառավարության խորհրդատու և տարբեր հանձնաժողովների նախագահ։ 2002 թվականին հաղթել է նախագահական ընտրություններում (միակ թեկնածուն), փոխարինել է Ջամիրուդին Սիրկարին։

2006 թվականի հոկտեմբերի 26-ից մինչև 2007 թվականի հունվարի 11-ը եղել է կառավարության ժամանակավոր նախագահը` վարչապետ-նախարարի թեկնածության վերաբերյալ խորհրդարանի տարաձայնության պատճառով։ 2007 թվականի սեպտեմբերի 5-ից պետք է անցկացվեին նախագահական նոր ընտրություններ, բայց որոշվել էր, որ ռազմական կառավարության հաստատման հետ կապված Ահմեդի լիազորությունները երկարաձգվել են մինչև նոր խորհրդարանի հրավիրումը` 2008 թվականի վերջը։ Ընտրությունները անցկացվել են 2009 թվականի փետրվարի 11-ին, որի ժամանակ նախագահ է ընտրվել Ռախման Զիլուրը, որը հաջորդ օրը երդվել է։

Վերջին տարիներին զբաղեցրել է Բանգլադեշի մասնավոր համալսարանի փոխկանցլերի պաշտոնը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2 3 4  Encyclopædia Britannica
3. ↑  Ministry of Foreign Affairs Official Biography
4. ↑  «Presidential Speech» BTV News, January 12, 2007.
5. ↑  «Bangladesh president’s term will continue until successor chosen, government says», Associated Press (*International Herald Tribune*), September 5, 2007.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական · Notable Names Database |

 |
**Դրավիդյան լեզուներ**, ինքնուրույն լեզվաընտանիք։ Խոսվում է գլխավորապես Հնդկաստանում, մասամբ նաև այլ երկրներում։ Խոսողների թիվը շուրջ
130 միլիոն է (1967)։ Դրավիդյան լեզուներից առավել տարածված են՝ թամիլերենը, մալայալամը, կաննադան, տելուգուն, որոնք Հնդկաստանում համարվում են պաշտոնական գրական լեզուներ։ Թամիլերենը (խոսողների թիվը՝ 30 մլն) գրավոր աղբյուրներով հայտնի է մ․ թ․ ա. III դարից։

Լեզվաընտանիքի խմբերը
--------------------

Լեզվաընտանիքի հիմնական խմբերն են՝ հվ․ (թամիլերեն, մալայալամ, կոտա, թողա, կաննադա, թելուգու), որն ունի երկու ենթախումբ (դրավիդա և անդհրա), կենտրոնական (կոլամի, փարջա, գոնդի), նույնպես ունի երկու ենթախումբ (կոլամի-գաղաբա և գոնդի-կուվի), հս-արլ․ (կուրուխ, մալտո), հս-արմ․ (բրահուի)։

Կառուցվածք
----------

Հնչյունական համակարգում տարբերակում են երկար և կարճ ձայնավորներ, երկբարբառներ, առկա են ներդարձիկ (ռետրոֆլեքսային) բաղաձայններ։ Կառուցվածքով կցական լեզուներ են։ Տիրապետում է վերջնամասնիկավորումը։ Բնիկ բառերը գերազանցապես միավանկ են, ունեն եզակի և հոգնակի թիվ։ Դրավիդյան լեզուներում կան հոլովներ, մեծ մասում նաև՝ սեռ։
Որոշ լեզուներ առանձնացնում են բառերի անձ և ոչ-անձ նշանակողների դասեր։ Անձ նշանակողները կա՛մ արական են, կա՛մ իգական, ոչ-անձ նշանակողները
կազմում են չեզոքների խումբը։ Բայն ունի սահմանական, հրամայական, ըղձական, ենթադրական, պայմանական եղանակներ։ Առկա են նաև դերբայական ուրույն ձևեր, ինքնատիպ բառաքերականական խմբեր։ Շարահյուսության մեջ
տիրապետում են վերլուծական կառույցները։ Այբուբենը հնդկագիր է (հին հնդկական վանկագրի ձևափոխությունը)։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 453)։*  |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրիտանիկա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Լարուսի · Կրուգոսվետ · Մեծ նորվեգական · Մեծ սովետական (1 հրտ.) · Նոր |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX546125 · BNF: 126510749 · GND: 4133339-1 · LCCN: sh85039399 · LNB: 000174256 · Microsoft: 2778006492 · NDL: 00561686 · NKC: ph119619 · SUDOC: 050589644 |

 |

 |
**Լյուկ Էվանս** (անգլ.՝ Luke Evans, ապրիլի 15, 1979(1979-04-15), Pontypool, Ուելս), բրիտանացի դերասան։

Կենսագրություն
--------------

Էվանսը ծնվել է 1979 թվականի ապրիլի 15-ին Պոնտիպուլ քաղաքում:Նա ընտանիքի միակ երեխան էր։ Հայրը՝ շինարար էր, մայրը՝ տնտեսուհի։ 16 տարեկանում Էվանսը դարձավ դերասան, նրա մանկությունը անցել է Աբերբարգոյդ կոչվող փոքրիկ քաղաքում։ Դերասան դառնալու և դերասանական քոլեջի ուսման վճարի համար Էվանսը աշխատում էր խանութում, կոշիկ էր վաճառում և օգնում էր հորը շինարարությունում։ 17 տարեկանում տեղափոխվում է Ուելսի մայրաքաղաք Քարդիֆֆ, որտեղ Լուիզա Ռայանի ղեկավարության տակ զբաղվում է վոկալով։

Կարիերա
-------

17 տարեկան հասակում նա եկավ Ուելս, քաղաք Կարդիֆ, որտեղ զբաղվեց վոկալով Լուիզա Ռայենի առաջնորդությամբ։ 1997 թվականին Էվանսը ստացավ կրթաթոշակ Լոնդոնյան կենտրոնական ստուդիայում դրամատիկական արվեստի ուսուցման համար, որը ավարտեց 2000 թվականին։ Այդ ժամանակաշրջանում նա արդեն ակտիվ մասնակցում էր թատրոնի բեմադրություններին։ Երեք տարի հետո դերասանը սկսեց նկարահանվել ֆիլմերում։

Մրցանակներ և կատեգորիաներ
-------------------------

* 2014 - հաղթել է «Hollywood Award», «Acapulco Black Film Festival»-ում, որպես «Ամենալավ դերասանականա համույթ» (ֆորսաժ 6)

Ծանոթագրություններ
------------------

Արտաքին հղումներ
----------------

* Люк Эванс Internet Movie Database կայքում
* Официальный сайт Люка Эванса Archived 2013-08-15 at the Wayback Machine.
* Люк ЭвансԹվիթթերում
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Աբաևա ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Լյուդմիլա Աբաևա** (սեպտեմբերի 14, 1951(1951-09-14), Կիզել, Պերմի երկրամաս, Ռուսաստան - նոյեմբերի 2, 2012(2012-11-02), Մոսկվա, Ռուսաստան), ռուս բանաստեղծուհի, թարգմանչուհի։

Կենսագրություն
--------------

Լյուդմիլա Աբաևան ծնվել է 1951 թվականի սեպտեմբերի 14 - ին Պերմյան նահանգի Կիզել քաղաքում։ Միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո ապրել է Լենինգրադում, ապա Ուֆայում, աշխատել է որպես լրագրող։ 1983 թվականին ավարտել է Գորկու անվան գրականության ինստիտուտը՝ գրական սեմինարը Անատոլիա Ժիգուլինի ղեկավարությամբ։ Ռուսաստանի գրական նախագահության ֆոնդի անդամ։ Միջազգային արիստական մրցանակի դափնեկիր է։ Ռուսաստանի մշակույթի նախարարությունը նրան պարգևատրել է Շալախովի անվան մեդալով, Տվարդովսկու անվան մեդալով։ Ապրել է Մոսկվայում։ Մահացել է 2012 թվականի նոյեմբերի 2-ին Մոսկվայում։

Ստեղծագործություն
-----------------

Բանաստեղծություններ է գրել մանուկ հասակից, առաջին անգամ հրատարակվել է 1969 թվականին։ 1970 թվականի նրան առաջարկել են անդամակցել Պերմ քաղաքի գրողների միությանը։ Բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն՝ «От зелени до охры» -ն, հրատարակվել է 1983 թվականին։ Ընտրյալ ստեղծագործությունների ժողովածուն «Сны и птицы»-ն է՝ հրատարակված 2010 թվականին։ Բանաստեղծությունները հրապարակվել են «Новый мир»(Նոր աշխարհ), «Урал(Ուրալ)», «Мы(Մենք)», «Юность(Երիտասարդություն)», «Лепта», «День и ночь(Գիշեր և ցերեկ)» (Կրասնոյարսկ), «Меценат и мир» (Հովանավոր և աշխարհ)(Ռյազան), «Город (Քաղաք)» (Տոլյատտի), «WAIGUO WENYI» (Չինաստան, թարգմանիչ Ջեյն Տյու), «Радуга (Ծիածան)» (Էստոնիա), «Брега Тавриды» (Ղրիմ), «Նոր աշխարհ» (Հայաստան) ամսագրերում։ Բանաստեղծությունները թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Վրացերեն թարգմանությունները հրատարակվել են «Արևի շողերի բանաստեղծություններ․ Վրաստանի հայտնի պոետները» գրքում 2011 թվականին։ Եղել է «Прекрасны вы, брега Тавриды: Крым в русской поэзии» (М. 2000) ծրագրի կազմակերպիչն ու ղեկավարը։ Նրա ստեղծագործությունն արժանացել է ռուս հայտնի պեոտներ Անատոլիա Ժիգուլինի և Վլադիմիր Սակոլովի, փիլիսոփա Յուրիա Մամլեեվայի, գրական քննադատներ Լև Աննինսկու, Ստանիսլավ Ջիմբինովի, Պավել Բասինսկու, Կիրա Սապրիգի բարձր գնահատականներին։

Գրականություն
-------------

* *Джимбинов С.* Сновидческие птицы // Литературная Россия, № 28, 11 июля 2008
* Сапгир К. Пальцы ветра // НГ-EXLIBRIS. № 144, 15 июля 2010
* *Аннинский Л.* Тихое чудо // Дружба народов, № 11, 2010
* *Устинов В.* По тропе книги // Общеписательская литературная газета, № 3, 2010
* *Стрелец В.* Четвертое измерение поэзии // Город (Тольятти), № 30, 2011
* *Валенчиц О.* Если два человека… // Город (Тольятти), № 30, 2011
* *Вельможин В.* В живые объятья простора // Шелковчанка (Щёлково, Московской обл.), № 16, 2011
* *Мамлеев Ю.* И жизнь — огромнее, чем разум // День Литературы, № 7 (177), июль, 2011.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Абаева Л. в «Журнальном зале»
* Сапгир К. Пальцы ветра(չաշխատող հղում)
* Смоленское отделение СРП(չաշխատող հղում)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1013646193 · VIAF: 172792974 · WorldCat VIAF: 172792974 |

 |
**Դավիթ VI**, անվանվել է նաև Դավիթ Նարին, Դավիթ Խելացի (1225, Վրաստան - 1293, Քութայիս), Բագրատունիների արքայատոհմից է, Վրաստանի թագավոր(1245-1293)։ 1259-1293 թվականներին թագավորել է Իմերեթում Դավիթ I անունով։

Կենսագրություն
--------------

Դավիթ VI-ի հայրը եղել է Գիաս ադ-դինը, մայրը՝ Ռուսուդանը, որը մահացել է 1245 թվականին։ Դավիթ VI-ը բարիդրացիական հարաբերություններ է հաստատել Ոսկե հորդայի և Եգիպտոսի Բահրիի արքայատան հետ։ Պայքարել է Բյուզանդիայի տիրապետությունից դուրս գալու և Վրաստանի անկախությունը վերականգնելու համար։

Ամուսնություն և երեխաներ
------------------------

Առաջին անգամ ամուսնացել է վրացական ազնվական Ամանելիսիձեի դուստր Թամարի հետ։ Նրանց ամուսնությունից ծնված երեխաներն են Կոստանտին I-ը, Միքայել I-ը և Վախթանգ II-ը։ 1254 թվականին ամուսնացել է բյուզանդական կայսր Միքայել VIII Պալեոլոգոսի դուստր Թեոդորայի հետ։ Այդ ամուսնությունից է ծնվել Ալեքսանդրը։

Ծանոթագրություններ
------------------

C. P. Atwood-Encyclopedia and the Mongol Empire, p. 197

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | WeRelate · Rodovid |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Մեծ կատալոնական |

 |
**Ցիկլոթիմիա**, մանիակալ- դեպրեսիվ պսիխոզի թեթև ձևը։ Հիվանդության առաջացմանը նպաստում են ժառանգական նախատրամադրվածությունը, ինչպես նաև անձի կոնստիտուցիոնալ առանձնահատկությունը (պիկնիկ և ցիկլոիդ խառնվածք)։

Հիվանդության փուլերը
--------------------

Հիվանդությունն ընթանում է պարբերաբար կրկնվող և ոչ լրիվ արտահայտված մանիակալ (հիպոմանիակալ) և դեպրեսիվ (սուբդեպրեսիվ) փուլերով։ Միջփուլային լուսավոր շրջաններում հիվանդների աշխատունակությունը լրիվ պահպանվում է։

Հիվանդության ախտանիշները
------------------------

Ցիկլոթիմիայի կլինիկական պատկերը բնորոշվում է երեք հիմնական ախտանշաններով՝ տրամադրության բարձրացում կամ անկում, մտածողության արագացում կամ դանդաղեցում և հոգեշարժական գրգռվածություն կամ արգելակում։ Բնորոշ է քնի խանգարումը և ֆիզիկական, հյուծվածությունը։ Հիպոմանիակալ փուլը բնորոշվում է հուզավառության հասնող տրամադրության թեթև բարձրացմամբ, հոգեշարժական աշխուժությամբ։ Հիվանդներն անհոգ են, լավատես ու եռանդուն, շատախոսում են, ձգտում են ամեն ինչ անել, սակայն ոչինչ մինչև վերջ չեն հասցնում։ Հակումները (սննդի, սեռային և այլն) ուժեղացած են։ Երբեմն արտահայտում են անձի գերագնահատման մտքեր։ Սուբդեպրեսիվ փուլը բնորոշվում է տրամադրության թեթևակի անկմամբ ու թորշոմածությամբ։ Հիվանդներն արգելակվում են, խոսում են դանդաղ, ցածրաձայն։ Ակտիվությունն իջած է, աշխատունակությունը՝ ընկած։

Բուժում
-------

Բուժումը. հիմնականում ախտանշանային է, կախված հերթական փուլի կլինիկական արտահայտությունից (հանգստացնող կամ հակադեպրեսիվ դեղամիջոցներ)։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 12, էջ 156)։*  |
**Պետական մուլքադարական գյուղացիներ**, 1828 թվականից հետո Արևելյան Հայաստանում առաջացած գյուղացիների խումբ։

Արևելյան Հայաստանը Ցարական Ռուսաստանին միացվելուց հետո, Պարսկաստան փախած մուլքադարների հողային տիրույթները սեփականացնելով, ցարական արքունիքը շարունակում էր գյուղացիներից նախկին մուլքի դիմաց գանձումը։ 1870 թվականի մայիսի 14-ի կանոնադրությունը տարածվեց նաև պետական մուլքադարական գյուղացիների վրա։

1894 թվականի և 1903 թվականի կանոններով 1870 թվականի կանոնագրերում գրանցված հողաբաժինները մնացին նրանց մշտական օգտագործմանը՝ առանց դրանք ետ վերցնելու կամ տրոհելու իրավունքի։ 1901 թվականից, երբ Անդրկովկասում *ծխահարկը* փոխարինվեց *հողահարկով*, կառավարությունը սաստկացրեց նրանց շահագործումը՝ մուլքի հետ գանձելով նաև *բահրա*։

1912 թվականի դեկտեմբերի 20-ի օրենքով պետական մուլքադարական գյուղացիներին թույլատրվեց փրկագնել 1870 թվականի կանոնագրերում նշված հողատարածությունները (հետագայում ձեռք բերված պետական հողերի հարցը պետք է լուծվեր հատուկ օրենքով)։

1888 թվականին պետական մուլքադարական գյուղացիներ կային Երևանի նահանգի 88 գյուղերում (Երևանի գավառում՝ 24, Էջմիածնի գավառում՝ 16, Սուրմալուի գավառում՝ 19, Շարուր–Դարալագյազի գավառում՝ 6, Նախիջևանի գավառում՝ 23։ Կարսի մարզում և Լոռիում չկային այդպիսի գյուղեր)։

Տես նաև
-------

Երևանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

Գրականություն
-------------

* Есаян А․ М․, Мулькадарское право в Армении, Е․, 1948
* Петрушевский И․ П․, Очерки по истории феодальных отношений в Азербайджане и Армении в XVI–начале XIX вв․, Л. 1949
* Папазян А․ Д․, Аграрные отношения в Восточной Армении в XVI–XVII веках, Е․, 1972․

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
**Մարիա Նևես Ռեբոյեդո Վիլա** (իսպ.՝ María Nieves Rebolledo Vila, հայտնի է *Բեբե* անունով, մայիսի 9, 1978(1978-05-09), Վալենսիա, Իսպանիա), իսպանացի երգչուհի, Latin Grammy Awards մրցույթի հաղթող, պարբերաբար նկարահանվել է ֆիլմերում։

Կենսագրություն
--------------

Բեբե Ռեբոյեդոն երգել է մանուկ հասակից, նրա ծնողները աշխատել և երգել են «Surberina» ժողովրդական երգի խմբում։ Բեբեն, որպես երգչուհի հայտնի է դարձել 1995 թվականին, երբ սկսեց երգել «Vanagloria» խմբում։

Մեկ տարի անց նա մեկնել է Մադրիդ և սկսել ուսումնասիրել թատերական արվեստը, բայց 2001 թվականին նա արդեն երգիչ և երգերի հեղինակ էր, Թստրեմադուրայում հաղթող է ճանաչվել։

2004 թվականին դուրս է եկել նրա առաջին ալբոմը՝ «Pafuera Telarañas», բայց այս ալբոմը նա թողարկել է անհանգստությամբ։

Բեբե Ռեբոյեդոն աջակցել է իր երգերով Ֆերնանդո Կոլոմոյի «Հարավային Գրանադա» (Al sur de Granada) և Հեսուս Բենելի «Ոսկե Մոսկվա» ֆիլմերին (Oro de Moscú)։ 2006 թվականին նա նկարահանվել է Խոսա Լուիս Կուերդի «Փերիների դաստիարակությունը» ֆիլմում (La educación de las hadas), որի համար առաջադրվել է լավագույն դերասանուհի մրցանակին և արժանացել է արձանկի՝ իսպանական կինոակադեմիայի կողմից, որպես լավագույն երգի հեղինակ։ Նախկինում նա արժանացել էր մրցանակի Միգել Բարդեմայի «Անխոհեմ» ֆիլմում նկարահանվելու համար (Incautos)։

Բեբեն միշտ համեմատում էր իր կատարած աշխատանքը թատրոնում և երգարվեստում։ Նա եղել է Մոսկվայում, ԱՄՆ-ում, Եվրոպայում։

Բեբեն ունեցել է աղջիկ (2001 թվականին)։

Սկավառակագրություն
------------------

### Ստուդիայի ալբոմներ

* 2004` Pafuera Telarañas
* 2005` Pafuera Telaranas (Special Edition)
* 2009` Y punto
* 2009` Y punto (Special Edition)
* 2012` Un pokito de rocanrol

### Սինգլեր

* 2004` Malo
* 2011` K.I.E.R.E.M.E.

### Ֆիլմագրություն

* «Անհանգիստ Աննա» (Caótica Ana) - 2007
* «Փերիների դաստիարակում» (La educación de las hadas) - 2006
* «Հետք» (Busco) - 2006
* «Մոսկվայի ոսկի» (El oro de Moscú) - 2003
* «Գրանադայի հարավում» (Al sur de Granada) - 2003
* «Բոլոր հայտնվածների միջով» (TB) (Entre cien fuegos) - 2002

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #135421527 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Բեբեի պաշտոնական կայքը Archived 2009-02-06 at the Wayback Machine.
* Բեբեի երկրպագուների կայք Archived 2009-02-26 at the Wayback Machine.
* Բեբեն Last.fm-ում

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | MySpace |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | ČSFD · Discogs · Discogs · Internet Movie Database · MusicBrainz · MusicBrainz |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX1144102 · BNF: 146251328 · GND: 135421527 · ISNI: 0000000063020640 · LCCN: no2005065502 · NKC: xx0151864 · SUDOC: 164176004 · VIAF: 39631536 · WorldCat VIAF: 39631536 |

 |

 |
**Սուրբ Աստվածածին (նաև Սուրբ Աստվածամոր)** կամ առավել հայտնի՝ **Դերիկի վանք**, վաղմիջնադարյան հայկական վանք Իրանի Սալմաստի գավառի Դերիկ գյուղում։ Այն գտնվել է պատմական Մեծ Հայքի Պարսկահայք նահանգի Զարեհավան գավառում։

Տեղադիրք
--------

Վանքը գտնվում է գեղատեսիլ կիրճի հարավային լանջի վրա, գետակի աջ կողմում, քրդաբնակ Դերիկ գյուղից մի փոքր վերև, Սալմաստ քաղաքից 17 կմ հյուսիս-արևմուտք, ծովի մակարդակից 1715 մետր բարձրության վրա։

Պատմություն
-----------

Վանքը կանգուն է եղել մինչև 20-րդ դարի սկզբը, սակայն ներկայումս այն վերածվել է ավերակների։ Հիշատակվում է նաև այլ անուններով՝ Զարևանդի Սուրբ Աստվածամայր, Դերիկի Սուրբ Աստվածածին, ինչպես նաև Դերիկ-Առնա բնակավայրերի նույնացմամբ՝ Առնավանք անուններով։

Գտնվելով Աղբակ-Սալմաստ հնագույն ճանապարհին մոտ՝ դարավոր վանքը մինչև 1940-ական թվականները հայտնի ուխտատեղի էր Սալմաստում։ 1889 թվականին Մովսես Միքայելյան անունով մի երիտասարդ հաստատվում է վանքի լքված ու կիսավեր տարածքում և Ատրպատականի թեմի առաջնորդ Մխիթարյանի համաձայնությամբ ձեռնամուխ է լինում նրա վերանորոգմանը, սակայն 1892 թվականին սպանվում է քրդերի կողմից։

1893 թվականին վանքում վանահայրն էր Բագրատ վարդապետ Թավաքալյանը։

Վանքի վերանորոգումը ձգձգվել է 1894-1896 թվականներին Հայաստանի թուրքական հատվածում մոլեգնող կողոպուտի և ջարդերի պատճառով։ Այս ջարդերից հրահրված և թուրքական իշխանությունների խրախուսած քրդական ավազակախմբերը հաճախ էին հատում սահմանը և ներխուժում մոտակայքում գտնվող հայկական գյուղերը։ Նրանց հարձակումներից հատկապես տուժեց Դերիկի վանքը, որը երբեմն կարճ ժամանակով ապաստան էր տալիս հայ մարտիկներին։

1894 թվականի հուլիսի 21-ին Վանի Բահրի փաշան երկու քրդական ցեղեր ուղարկել է Դերիկի վանք՝ այն քանդելու։ 300 քրդեր հարձակվում են վանքի վրա, որը պաշտպանում էին 20 հրացանավոր հայեր։ Հասկանալով, որ չեն կարող վնասել վանքին, քրդերը հետ են քաշվել՝ խլելով միայն գյուղի անասունները։ Հայերից ոչ ոք չի տուժել այս հարձակումից։

Դերիկի երկրորդ ուշագրավ կռիվը տեղի է ունեցել 1896 թվականի գարնանը։ 

1924 թվականին Դերիկի Սուրբ Աստվածածինը հիշատակվում է որպես Սալմաստում կանգուն մնացած միակ վանքը. նրանից բացի թաղամասն ուներ նաև 12 կրոնական շինություններ, որոնցից 10-ը՝ եկեղեցիներ և 2 մատուռ։ Ամենայն հավանականությամբ, Ատրպատականի հայոց թեմը չի կարողացել պատշաճ կերպով տնօրինել և պահպանել վանքը, և որպես խնդիրների միակ լուծում ընտրվել է վատագույն ելքը, այն է՝ կալվածքների վաճառքը։

Կառուցվածք
----------

Դերիկի վանքն ամբողջությամբ կառուցված է եղել միջին չափի նուրբ և միջինից փոքր-ինչ մեծ սրբատաշ քարերով, կրաշաղախով։ Ներքուստ պատված է եղել սվաղի շերտով։

Արտաքին չափն են 11,68 մետր և 10,89 մետր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Կարապետյան Սամվել (2012)։ *ՎԱՐՁՔ N 5,*։ էջ 33
2. ↑  The village, which belongs to the Ashiret of Muhammad, had a
population of 35 houses as of 2012.
3. ↑  The cloister of the Holy Mother of God in Zarevand, which is
called Derik, i.e. Small Church, in the Kurdish language (Nor-
Dar, no. 17, 1 February 1894, 2).
4. ↑  Մշակ, Համար 66, 13 հունիս 1892, 3.
5. ↑  Մշակ, Համար 96, 13 օգոստոս 1894, 3.
Չշփոթել Լևոնկլա հոդվածի հետ։

**Լևոնբերդ** (*Լևոնաբերդ, Լևոնիա, Լևոնի բերդ, Լևոնկլա, Լմբերթ, Կատարյաց ամրոց, Ղալա դարեսի, Ղարա տերեսի, Շահմիրուն գալե*), բերդ Լեռնային Կիլիկիայում, Վահկա բերդից 12 կմ հարավ–արևմուտք, Կուլելի դաղ լեռան վրա։

Պատմություն
-----------

Կառուցվել է 1272 թվականին Լևոն Գ թագավորի հրամանով, միջնադարյան Խորձորի տարանցիկ ճանապարհը պաշտպանելու նպատակով։

Լևոնբերդի մոտ Խորձորում էին գտնվում գրչության և մշակույթի կենտրոններ Խորին և Փերճեր անապատները։ Լևոնբերդումում կային Սուրբ Վասիլ և Սուրբ Հովհաննես անունով եկեղեցիներ։

Կիլիկիայի հայկական պետության անկումից հետո (1375) Լեռնային Կիլիկիայի ամրոցները մնացել էին այնտեղ գոյատևած ավագանու ժառանգորդների ձեռքը։ 16-րդ դարում Լևոնբերդը պատկանում էր Սսի Մայսենց իշխանական տոհմին, որոնց նախնիները 12-րդ դարի վերջերին Լևոն Բ թագավորի մոտ ծառայության մտած խաչակիր ասպետներն էին, որոնք աստիճանաբար հայացան։

Լևոնբերդը 18-րդ դարում Սսի կաթողիկոսների ամառանոցն էր։ Մինչև 1915 թվականը բերդի ստորոտում գտնվող Կալեդերե գյուղն ուներ 50 տուն հայ բնակչություն։ Գյուղում կային բազմաթիվ մրգատու ծառեր, հատկապես ընկուզենիներ և խաղողի այգիներ։ 1878 թվականին Սսի Կոզանօղլու բռնապետների բնաջնջումից հետո Կալեդերեի ունևորների մեծ մասը բնակություն հաստատեց Սսում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Թ.Խ. Հակոբյան, Ստ.Տ. Մելիք-Բախշյան, Հ.Խ. Բարսեղյան։ Երեւանի Համալսարանի Հրատարակչություն, Երեւան, 1988։

Գրականություն
-------------

* Ալիշան Ղ․, Սիսուան, Վնտ․, 1885։
* Սմբատ Սպարապետ, Տարեգիրք, Վնտ․, 1956։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 592)։*  |
**Գեդիմինաս Կարկա** (նոյեմբերի 26, 1922(1922-11-26), Պանևեժիս, Լիտվա - մայիսի 7, 1991(1991-05-07), Պանևեժիս, Լիտվա), սովետական թատրոնի և կինոյի դերասան, Լիտվական ԽՍՀ-ի ռեժիսոր։

Կենսագրություն
--------------

Գեդիմինաս Կարկան ծնվել է 1922 թվականի նոյեմբերի 26-ին։

1945 թվականին ավարտել է Պենևեժսկյան թատրոնի դրամատիկական ստուդիան, որտեղ էլ սկսել է աշխատել, որպես դերասան, 1954 թվականից համարվում է այդ նույն թատրոնի ռեժիսորը։

1988 թվականին դերասանը պարգևատրվել է Լիտվական ԽՍՀ-ի ազգային արտիստի պատվավոր կոչմանը։

Գեդիմինաս Կարկան կյանքից հեռացել է 1991 թվականի մայիսի 7-ին։

### Ընտանիք

* Կինը եղել է դերասանուհի Էուգենիա Շուլգայտեն (1923—2014), Լիտվական ԽՍՀ-ի վաստակավոր դերասանուհի։

Գործունեություն
---------------

### Թատերական աշխատություն

* «Իվանով» Անտոն Չեխով — *Շաբելյան*

### Դերասանական խաղեր

* 1969 — Ես, Ֆրանցիսկ Սկորինան... — *ճիզվիտ վանական*
* 1972 — Հերկուս Մանտաս — *Ալեպսիս, պրուսսների քահանա*
* 1972 — Վաշինգտոնյան թղթակից — *Հենրի, բարմեն*
* 1983 — Թռիչք Ատլանտյան օվկիանոսի միջով — *Կազիմերաս*

### Ռեժիսորական աշխատություն

* 1966 — Գիշերները առանց կացարանի
**Աբելյան ընդլայնում** դաշտի — Գալուայի ընդլայնում, որի համար Գալուաի խումբը հանդիսանում է աբելյան։

Օրինակ, {\displaystyle \mathbb {Q} [{\sqrt {2}}]} ընդլայնումը հանդիսանում է աբելյան, նրա Գալուայի խումբը կազմված է երկու տարրերից և հանդիսանում է աբելյան, ոչ աննշան ավտոմորֆիզմը տեղերով վերադասավորվում է {\displaystyle {\sqrt {2}}} և {\displaystyle -{\sqrt {2}}} թվերը։ {\displaystyle \mathbb {Q} [{\sqrt[{3}]{2}},{\sqrt {3}}i]} ընդլայնումը չի հանդիսանում աբելյան, տրված դաշտը հանդիսանում է բազմանդամի ընդլայնումը դաշտի {\displaystyle x^{3}-2} և նրա ավտոմորֆիզմը, սևեռված {\displaystyle \mathbb {Q} }, ներկայացնում է այդ բազմանդամի տարբեր արմատներ,այսինքն այդ ընդլայնման Գալուայի խումբը հանդիսանում է 3 շարքի համաչափ խմբեր և համապատասխանաբար,ոչ՝ տեղափոխական։ Աբելյան ընդլայնման կարևոր օրինակ է հանդիսանում ցիկլային (շրջանային ընդլայնում), ստացվում է ավելացնելով դաշտի միավոր արմատները, ռացիոնալ թվերի դաշտի դեպքում, այդպիսի ընդլայնման դեպքում ստացվում է շրջանային դաշտ։ Կրոնեկեր - Վեբերի թեորեմայի համաձայն ռացիոնալ թվերի ցանկացած աբելյան ընդլայնումը հանդիսանում է մի որոշ շրջանային դաշտի ենթադաշտ։

Եթե դաշտը պարունակում է միավոր արմատների նախանական աստիճանը {\displaystyle n},ապա ընդլայնումը, ստացված՝ ավելացնելով նրա արմատին {\displaystyle n}աստիճանը (Կումմերի ընդլայնման) որոշ տարրերից,հանդիսանում է աբելյան։ Ընդհանուր դեպքում [*փա՞ստ*] այդ պնդումը չի հանդիսանում ճշմարիտ։

**Ցիկլային ընդլայնումը** ՝աբելյան ընդլայնման կարևոր մասնավոր դեպք,ընդլայնում,որի համար Գալուայի խումբը հանդիսանում է ցիկլային։ Ցանկացած վերջավոր դաշտի վերջավոր ընդլայնում հանդիսանում է ցիկլային։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 57637645 |

 |
**Հոկտեմբերյան հեղափոխության 50-ամյակի հուշարձան**, գտնվում է Երևանի Արաբկիր վարչական շրջանում՝ Ազատության պողոտայի սկզբնամասում՝ Կասկադ համալիրի վերևում։

Կառուցում
---------

Կառուցվել է 1967 թվականին՝ որպես Հայաստանում սովետական կարգերի հաստատման 50-ամյակին նվիրված խորհրդանիշ։ 
Օբելիսկի ընդհանուր բարձրությունը կազմում է 65 մ։ 
Ճարտարապետներն են Ջիմ Թորոսյանն ու Սարգիս Գուրզադյանը։

Սիմբոլիկա
---------

65 մետրանոց վեր խոյացող օբելիսկի 50 մետրը քառանկյուն հիմքով սյան հիմնական ծավալն է, որը և ներկայացնում է 50-ամյակը խորհրդանշող թիվը։ Այն վերջնամասում ավարտվում է թեթևակի ընդգծված երեք կամարաձև ելուստներով։ 
Կոթողի այսպիսի ավարտը կիրառվել է դեռևս ուրարտական ժամանակաշրջանում և խորհրդանշել է արքայական թագը։ Հնում այսպիսի կոթողների վրա էին արվում բոլոր պետական արձանագրությունները։ Հայտնի օրինակներից են հայկական միացյալ պետության հիմնադիր Արտաշես Ա-ի սահմանաքարերը՝ արամեերեն արձանագրությամբ։ 
Հաջորդ 15 մ բարձրություն կազմող ոճավորված սոսին, որը մեծ մասամբ ընկալվում է որպես ցորենի հասկ, անցյալում պատմամշակութային նշանակություն է ունեցել և Կենաց ծառ է խորհրդանշել։ 
Հետաքրքիր է, որ հուշարձանի համաչափական համակարգը բազմաթիվ նմանություններ ունի հայ միջնադարյան ճարտարապետության մեջ հայտնի գավազան-սյուների հետ։ 
Հետագայում ճարտարապետ Ջիմ Թորոսյանը փոքր մասշտաբով սպիտակ քարից նման մի կոթող կառուցեց հուշարձանի մոտ տանող Կասկադ համալիրի աջակողմյան հարթակներից մեկի վրա։ 
Սյան նիստերի եզրերին ներգծված են 4 մ տրամագծով հավերժության նշաններ։ Դրանք, ավելի փոքր չափերով, հանդիպում են նաև վերևում՝ աշտարակաձև թևերի վրա։
Հուշարձանի վրա գրված են Եղիշե Չարենցի տողերը՝ *«Բոլոր նրանց, ում որ հոգին վառվում է վառ»*, իսկ հյուսիսային կողմի վրա այբբենական թվարկման համակարգով փորագրված է կառուցման տարեթիվը՝ *«ՌՋԿԷ»*։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

* 
* 
* 
* 
* 

* Դավիթ Ստեփանյան, «Հայերեն խոսող հուշարձաններ», հեղինակային հրատարակչություն, Երևան

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
| **՞**Կարմրան Կոչի |
| --- |
|  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Բույսեր |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Կարգ | Կարմրանածաղկավորներ |
|
|
|
| Ընտանիք | Կարմրանազգիներ |
|
|
|
| Ցեղ | Կարմրան |
|
|
| Տեսակ | Կարմրան Կոչի |
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| T. Kotschyi Bge

 |
| 

| [{{fullurl:wikispecies:{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} ԴասակարգումըՎիքիցեղերում] | uselang=hy}}[{{fullurl:commons:Special:Search/{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} Պատկերների որոնումՎիքիպահեստում] | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Կարմրան Կոչի** (լատին․՝ T. Kotschyi Bge), կարմրանազգիների ընտանիքի, կարմրան ցեղի բույս։

Նկարագրություն
--------------

Տերևաթափ թուփ է՝ մինչև 6 մ բարձրությամբ, որը հաճախ աճում է ծառանման, մոխրագույն կամ գորշամոխրագույն կեղևով։ Միամյա շիվերը ուղիղ են, հաստ, բաց դարչնագույն կամ կարմրադարչնագույն։ Տերևները լայն-ձվաձև են, մինչև 2 մմ երկարությամբ, ամուր հպված ճյուղերին, կղմինդրաձև դասավորված, կռճիկանման ծայրերով։ Ամռանը և աշնանը ծածկված են աղաշերտով, որը ամբողջ բույսին տալիս է կապտամոխրագույն գունավորում։ Ծաղկաողկույզները կողմնային են, վարդագույն, միայնակ, մինչև 4 սմ երկարությամբ, նստած կարճ կոթունների վրա։ Ծաղկապատը հասնում է մինչև 2,5 մմ երկարության, չոր, կաշվեկերպ է, շիկավուն, կիսաթափանցիկ, ձվաձև-նշտարաձև կամ լայն գծանման կեռիկավոր։ Ծաղիկը 4 անդամանի է, բաժակը 1 մմ երկարությամբ, օվալաշեղանկյուն մասնիկներով։ Պսակաթերթիկները վարդագույն կամ հարդագույն են, մինչև 2 մմ երկարությամբ։ Ենթավարսանդային սկավառակը 4 մասանի է, գրեթե խաչաձև, մուգ գույնի։ Փոշանոթները սպիտակ են կամ բաց դեղնավուն։ Վարսանդը ունի կոնաձև սերմնարան և 3-4 բլթականի սռնակ։ Տուփիկը մինչև 5 մմ երկարություն ունի, բաց դեղնավուն է և պարունակում է մինչև 15 սերմ, որոնք գագաթին փուփուլիկ ունեն։

Տարածվածություն
---------------

Բնական պայմաններում տարածված է Կովկասում, Միջին Ասիայում, Իրանում, Հայաստանում հանդիպում է Արարատյան դաշտում, Վայքում և Մեղրիում, որտեղ աճում է նախալեռնային և ստորին լեռնային գոտիներում, ծովի մակերևույթից մինչև 1600 մ բարձրության վրա։
**Անդաուի կամուրջը** (անգլ.՝ The Bridge at Andau), ամերիկացի գրող Ջեյմս Ա. Միչեների գիրքը 1956 թվականի հունգարական հեղափոխության խրոնիկայից է։ Միչեները 1950-ական թվականներին ապրում էր Ավստրիայում այն ժամանակ, երբ փախստականների մեծ հոսքը հեռանում էր երկրից։ Գիրքը Միչեների լրագրողական գրքերից է (նրա 9-րդ կամ 10-րդ տպագրված գիրքը) և ավելի կարճ է, քան էպիզոդիկ վեպերը, որ գրվել են հետագա 30 տարիների ընթացքում։ Ամբողջ գիրքը պատմական իրադարձություն է` ականատեսների հետ զրույցի հիման վրա։ Պատմվում է պատմական դեմքերի կամ իրական կերպարներ հանդիսացող մարդկանց մասին, որոնց անունները փոխված են գուցե իրենց կամ ընտանիքի անվտանգության համար։ Պատմությունը սովորեցնում է ապստամբությունից առաջ և դրանից հետո հունգարական հասարակության տարբեր հատվածների փորձը:Ապստամբությանը մասնակցում էին ուսանողներ, բանվորներ, զինվորներ, ոստիկանության գաղտնի աշխատակիցներ և սովորական քաղաքացիներ։ Գիրքը ընթերցողին տանում է դեպի Բուդապեշտի փողոցներ որտեղ չզինված երիտասարդ մարդիկ էին, գործարանի աշխատողներ, և վատ զինված հունգարական զինվորները կռվում էին խորհրդային տանկերի դեմ։ Այն պատմում է նաև մինչև խորհրդային ուժերի վերադարձը Բուդապեշտի քաղաքացիների ազատության մի քանի օրերի դառը պատմությունը։

Գրվել է իրադարձություններից անմիջապես հետո, երբ դեռ շարունակվում էին գործադուլները։ Այն ընթերցողին տանում է դեպի Սառը պատերազմի միջին շրջանը։
Գրքի անվանումը փաստորեն կապված է ավստրոհունգարական սահմանին` Անդաուին մոտ գտնվող փոքրիկ կամրջի հետ։ Կամուրջը քանդվել է 1956 թվականին խորհրդային զորքերի կողմից։ Այն վերականգնվել է 1996 թվականին՝ որպես հանդուրժողականության և օգնության խորհրդանիշ։

Ծանոթագրություններ
------------------



|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | OCLC |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 307975702 · WorldCat VIAF: 307975702 |

 |
**ՊԵԳԻԴԱ**, Հայրենասեր եվրոպացիներն ընդդեմ Արևմուտքի իսլամականացման (գերմ. *Patriotische Europäer gegen die Islamisierung des Abendlandes, PEGIDA*), Դրեզդենում ստեղծված քաղաքական շարժում։ 2014 թ.-ի հոկտեմբերից բողոքի ակցիաներ է կազմակերպում Եվրոպայի իսլամականացման դեմ։

Գործունեությունը
----------------

Պեգիդա շարժումը հիմնադրվել է Դրեզդենում և 2014 թ. հոկտեմբերից բողոքի ցույցեր է կազմակերպում, որպեսզի դրանով ազդի Գերմանիայի կառավարության միգրացիոն քաղաքականության վրա։ Չնայած ՊԵԳԻԴԱ-ին մեղադրում են աջ ծայրահեղականության համար՝ կառույցի հիմնական մասը կազմված է միջին դասի ներկայացուցիչներից, հասարակ աշխատավորներից եւ գերմանացի բյուրգերներից։

Գաղափարախոսությունը
-------------------

2014 թ.-ի դեկտեմբերին ՊԵԳԻԴԱ-ն հրապարակեց իր մանիֆեստը, որում շարժումն իր գործունեության հիմնական նպատակն էր համարում Գերմանիայի քրիստոնեական մշակույթի պաշտպանությունը. բացի այդ, կոչ էր արվում հանդուրժողականություն ցուցաբերել չափավոր մուսուլմանների նկատմամբ։ Հրապարակված մանիֆեստում իսլամիզմը որակվում է որպես կնատյաց և կոպիտ գաղափարախոսություն։

Ծանոթագրություններ
------------------

Արտաքին հղումներ
----------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1065616503 · LCCN: no2015132351 · NKC: osa2016900826 · VIAF: 313446943 · WorldCat VIAF: 313446943 |

 |
**Քաշվեթի եկեղեցի** (**Սուրբ Գևորգի եկեղեցի**, վրաց.՝ ქაშვეთის წმინდა გიორგის სახელობის ტაძარი), ուղղափառ եկեղեցի Թբիլիսիի կենտրոնում,, որը գտնվում է Ռուսթավելի պողոտայում՝ Վրաստանի խորհրդարանի շենքի դիմաց։

Քաշվեթի եկեղեցին կառուցվել է 1904-1910 թվականներին թիֆլիսցի ճարտարապետ Լեոպոլդ Բիլֆելդի նախագծով և միջնադարյան Սամթավիսի տաճարի օրինակով։ Եկեղեցին կառուցվել է 1753 թվականին Ամիլախվարի ընտանիքի պատվերով կառուցված աղյուսաշեն եկեղեցու տեղում, որն արդեն խարխլված էր։ Եկեղեցու որմնանկարներն արվել են 1974 թվականին Լադո Գուդիաշվիլիի կողմից։

Եկեղեցու «Քաշվեթի» անուն առաջացել է վրացերեն կվա («քար») և շվա («ծննդաբերել»). Ըստ լեգենդի՝ 6-րդ դարում թբիլիսիից մի կին Դավիթ Գարեջինսկուն մեղադրում է, որ նրանից հղի է։ Դավիթը գուշակել է, որ նրա կեղծիքը կբացահայտվի, երբ նա քար ծննդաբերի։ Այն բանից հետո, երբ դա տեղի ունեցավ, այդ վայրը ստացավ «Կ(վ)աշվեթի» անունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Beridze, V. "Kashveti." Georgian Soviet Encyclopedia. Vol. 10, Tbilisi, 1986, pp. 495

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Քաշվեթի եկեղեցի** կատեգորիայում։ |
**Ֆիլիբեր դե Շալոն-Արլե** (ֆր.՝ Philibert de Châlon-Arlay, մարտի 18, 1502, Լոն-լե-Սոնիե - հունիսի 3, 1530 կամ օգոստոսի 3, 1530, Գավինանա, San Marcello Piteglio, Պիստոիա, Տոսկանա, Իտալիա), Օրանական արքայազն։ Բուրգունդական դինաստիայի կրտսեր ճյուղի վերջին ներկայացուցիչը, որը սկսվում է Գիլոմ IV-ից՝ Օքսոնի կոմս (1090/1095 — 1155), և որը ձեռք է բերել Օրանժ իշխանությունը, նրա արդյունքում, որ Ժան III դե Շալոնը (մահ. 1418) ամուսնացել է Մարիայի հետ (մահ. 1417), ով եղել է Ռայմոնդ V դե Բոյի աղջիկը և ժառանգորդուհին։

Կենսագրություն
--------------

Ֆիլիբեր դե Շալոնը Ժան IV դե Շալոն-Արլեի և Ֆիլիբերտա դե Լյուքսեմբուրգի որդին է։

Նրա հայրը մահացել է Ֆիլիբերի ծննդից 3 շաբաթ անց։ Ռեգենտշեյը լինելով փոքրահասակն դարձել է մայր, իսկ 1517 թվականից սկսել է կառավարել ինքնուրույն։

Ֆիլիբերը մասնակցություն է ունեցել Ֆրանսիայի թագավոր Ֆրանցիսկ I-ի և Սուրբ Հռոմ կայսրության կայսր Կարլ V-ի միջև տեղի ունեցած կռվին։ Որպեսզի պաշտպաներ իր տիրությունը, սկզբում խուսանավում էր երկու հակամարտող բանակների միջև։ 1524 թվականին բացահայտ միացավ կայսրի բանակին։

1527 թվականին, դե Բուրբոնի մահից հետո, կառավարել է Իտալական կամպանիայի կայսրության բանակը։ Գրավել է Հռոմը և հարկադրել է սուրբ Հրեշտակ ամրոցում թաքնված հայր Կլիմենտ VII-ին, որպեսզի նա չպարգևատրվի 400 հազար դուկատով։

Ուգո դե Մոնկադի մահից հետո՝ 1528 թվականի մայիսի 28-ին, Կարլ V-ը Ֆիլիբերին նշանակել է Նեապոլի նահանգապետ և գեներալ-նավապետ։

Ֆիլիբեր դե Շալոնը մահացել է 1530 թվականի օգոստոսի 3-ին՝ Գավինինայի կռվում՝ Ֆլորենցիայի պաշարման ժամանակ։ Նա 28 տարեկան էր։ Ամբողջ սիրություններն ու տիտղոսները ժառանգել է իր զարմիկ Ռենե դե Շալոնը՝ Ֆիլիբերի քույր Կլոդի որդին։

Տիտղոսներ և կոչումներ
---------------------

* Նեապոլի փոխթագավոր և գեներալ-նավապետ
* Մելֆիի կայսր (Նեապոլի թագավորություն)
* դուքս դե Գրավինա (Նեապոլի թագավորություն)
* կոմս դե Շարնի և դե Պենտեվր
* դերկոմս դե Բեզանսոն
* սենյոր Արլե, Նոզերուա, Ռուժմոն, Օրժելե և Մոնֆոկոն
* կայսրության բանակի գեներալ-նավապետ

Գրականություն
-------------

* Ulysse Robert. Philibert de Chalon, prince d’Orange, vice-roi de Naples, Paris, Plon, 1902, réédité en 2005 par Elibron Classics ISBN 978-0-543-95249-3
* Jean-Pierre Soisson. Philibert de Chalon, prince d’Orange, Paris, Grasset, 2005, ISBN 978-2-246-66891-6

Ծանոթագրություններ
------------------

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Ֆիլիբերտ, Օրանական արքայազն»։ *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)*։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907
* Philibert de Châlon (իսպ.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | WeRelate |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Allgemeine Deutsche Biographie · Treccani |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 145958256 · GND: 128516011 · ISNI: 0000000066336077 · LCCN: no2005094829 · NTA: 120417162 · SUDOC: 083482717 · VIAF: 89317420 · WorldCat VIAF: 89317420 |

 |

 |
**Անատոլիոս Բերյուտացի Վինդանիոնիոս** (ծննդյան և մահվան թվականներն անհայտ), IV դարի հույն մատենագիր։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Բերյուտոս (այժմ՝ Բեյրութ) քաղաքում։

Աշխատություններ
---------------

Հայ մատենագրության մեջ Անատոլիոս Բէրյուտայի անունով հայտնի է «Գիրք վաստակոց» խորագրով երկրագործական աշխատությունը՝ բաղկացած 332 գլուխներից (ըստ նախադրության պետք է բաժանված լիներ 14 գրքերի)։ Երկի հունարեն բնագիրը «Գիրք մշակականաց» անունով՝ 12 գրքերով դեռևս IX դարի ծանոթ էր Բյուզանդիայի նշանավոր եկեղեցական, քաղաքական և մշակութային գործիչ Փոտին (մոտ 820-891)։

Կա հունարեն ևս մի բնագիր՝ «Գեոպոնիկա», 20 գրքերից բաղկացած, որը Փոտին ծանոթ բնագրի և հայերեն թարգմանության հետ համեմատած վերախմբագրված է և ունի զգալի հավելումներ։ Այս աշխատությունը մի հեղինակի գործ չէ, այլ ժամանակի ընթացքում խմբագրվել ու լրացվել է տարբեր անձանց կողմից, որոնցից է նաև Անատոլիոս Բէրյուտայի՝ ըստ հայերեն թարգմանության Պոնիոս (ճիշտը՝ Իոնիոս) Անադալիոսը։ «Գիրք վսւստակոց»–ի հայերեն թարգմանության ժամանակն ու թարգմանիչը հայտնի չեն, այն թարգմանվել է արաբերենից հավանաբար XI–XIV դարերում, Կիլիկիայում։ Հայերեն բնագիրը արժեքավոր է երկրագործության հետ կապված տերմինների ճոխ պաշարով։ Մեզ է հասել նաև «Գիրք վաստակոց»-ի ասորերեն հին թարգմանությունը (հրատտարակություն Լայպցիգ, 1860)։

Երկեր
-----

* «Գիրք վաստակոց», εωлονιχά։ Թարգմանութիւն նախնեաց յարաբացի լեզուէ», Վնտ. 1877
* Геопоники. Византийская сельскохозайственная энциклопедия X века, М.-Л. 1960
* Geoponica, sive Cassiani Bassi scholastici de re rustica eclogae recensuit Henr. Beckh, Lipsiae, 1895

Գրականություն
-------------

* Անասյան Հ. Ս. Հայկական մատենագիտություն, հ. 1. Ե. 1959, Էջ 832–45
* Duval R. La Lite՚rature Syriacue, P. 1907
* Sabath P. L՚Ouvrage géoponique d՚Anatolios de Berytos (Ive siécle). Manuscrit arabe, «Bulletin de l՚Isntitut d՚Egypte», v. 14, p. 47-54.

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 373)։*  |
**Ադամ Ռոթվայլցի** (գերմ.՝ Adam von Rottweil, իտալ.՝ Adamo de Rodvila, *անհայտ*, Ռոթվայլ - *անհայտ*, Լ'Աքվիլա), տասնհինգերորդ դարի գիտնական և տպագրիչ։ Ծնվել է գերմանական Ռոթվայլ քաղաքում, սակայն հիմնականան գործունեությունը տարածել է Իտալիայում։ Յոհան Գուտենբերգի աշակերտն էր և օգնականը։ 1477 թ. Վենետիկում Ադամ Ռոթվայլերցին տպագրել է առաջին գերմաներեն-իտալերեն բառարաններից մեկը։ Այդ աշխատությունը 1424 թ. Գեորգ Նյուրնբերգցու տպագրած առաջին գերմաներեն-վենետիկերեն բառարանի հետ համեմատած ավելի պարզ և հստակ էր կազմված։ Նա առաջինն էր, ով մոտ 1460 թ. երկրաչափական ճշգրտությամբ վերականգնեց հռոմեական արձանագրությունների տառատեսակը։ 1481 թ. Ադամը թույլտվություն է ստանում տպագրատուն հիմնել Լ'Աքվիլա քաղաքում, որտեղ էլ մնացել է մինչև կյանքի վերջը։

Աշխատություններ
---------------

*Introito e porta de quele che voleno imparare e comprender todescho o latino, cioè taliano,* Venice 1477

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Mondolfo A.* Dizionario Biografico degli Italiani (իտալ.) — 1960. — Vol. 1.

Աղբյուրներ
----------

* Archived 2008-10-24 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Իտալացիների կենսագրական բառարան · Allgemeine Deutsche Biographie |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 102418357 · ISNI: 0000000056158190 · LCCN: n88003053 · NUKAT: n2015005465 · SUDOC: 073917745 · VIAF: 20069891, 317192368 · WorldCat VIAF: 20069891, 317192368 |

 |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Զանզիբար (այլ կիրառումներ)

**Զանզիբար** (սվահիլի՝ Jamhuri ya Watu wa Zanzibar, անգլ.՝ People's Republic of Zanzibar, արաբ․՝ زنجبار‎‎՝ Զանզիբարի Ժողովրդական Հանրապետություն), կիսաինքնավարություն Տանզանիայի Միացյալ Հանրապետությունում, որը ստեղծվել է նախկին Տանգանիկա և Զանզիբար գաղութների միավորման արդյունքում։ Այն ներառում է երկու հիմնական կղզիներ՝ Պեմբան և Ունգուջան։
Վարչական կենտրոնը՝ Զանզիբար քաղաք (257 հազար բնակիչ, 2003 թ.):

Պատմություն
-----------

Միջնադարում Զանզիբարում տարածված էր ստրուկների վաճառքը Արևելյան Աֆրիկայից։ Ժամանակի ընթացքում ստրուկների առուծախը կենտրոնացած էր Օմանի արաբ վաճառականների ձեռքում։ XVI դարում Զանզիբարը դառնում է Պորտուգալիայի գաղութային ունեցվածքի մի մասը՝ Մոմբասի և Օրմուզի հետ միասին։ Զանզիբարում երկար ժամանակ պահպանվում էր սուլթանի իշխանությունը։ 
1853 թվականին Օմանի սուլթաններից ամենահզորը՝ Սաիդ իբն Սուլթանը վերահսկողություն ստեղծեց աֆրիկյան ափերի մոտ և մայրաքաղաքը Մասկատից տեղափոխեց Զանզիբար։ Սուլթանի ժամանակ Զանզիբարում լայնածավալ շինարարություն էր ընթանում (կղզwu ճարտարապետական հուշարձանները ընդգրկված են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի և Համաշխարհային ժառանգության ցուցակում)։
1861 թվականին Զանզիբարի սուլթանատն առանձնացվեց Օմանից, իսկ 1890 թվականին այն դարձավ բրիտանական պրոտեկտորատ։

Պատկերասրահ
-----------

* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------



|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Մեծ նորվեգական · Catholic (1907—13) · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 13009907 · BNE: XX451733 · BNF: 11953030j · GND: 4051641-6 · LCCN: n80121277 · NDL: 00574576 · SUDOC: 027505405 · VIAF: 312799169 · WorldCat VIAF: 312799169 |

 |

 |
**Կլաուս Գրոտի տուն-թանգարան** (ռուս.՝ Дом-музей Клауса Грота), գերմանացի բանաստեղծ Կլաուս Գրոտի տոհմական տունը, որը գտնվում է Գոլշտեյնի Հայդե քաղաքում։ Այն տեղակայված է *Լյութենհայդի փողոցի № 48 տանը*, որի մոտակայքում շուկայական հրապարակ է։ 2004 թվականից չի համարվում ինքնուրույն թանգարան, այլ համարվում է Լյութենհայդի թանգարանային համալիրի մի մասը։

Նկարագրություն
--------------

Թանգարանը ստեղծվել է 1914 թվականին` ի հիշատակ Գրոտի կյանքի և ստեղծագործության։ Քաղաքի կողմից տունը ձեռք բերելուց հետո արդեն այդ ժամանակ խարխրված տանը անց են կացվել նշանակալի վերանորոգումներ, որոնց շնորհիվ 1796 թվականին հաջողվել է պահպանել երկթեք շինության սկզբնական համալիրը։ Տունը կահավորվել է քաղաքացիների կողմից նվիրված համապատասխան դարաշրջանի կահույքով։ Մասնավորապես, Գրոտի տոհմական սենյակը վերակառուցվել է ըստ նկարիչ Օտտո Սպեկտերի նկարի։

Թանգարանը պատկերացում է տալիս 19-րդ դարի ջրաղացպանի առօրյա կյանքի մասին։ Գրոտի ընտանիքը ղեկավարել է ալրաղաց այն բանից հետո, երբ Կլաուս Գրոտի պապիկը` Կլաուս Ռեյմեր Գրոտը, ամուսնացել է Կլեն ընտանիքի աղջկա հետ 1790 թվականին։ Մասնավորապես, Լյութենհայդի արհեստավորական նախկին թաղամասում կենցաղը և աշխատավորական կյանքը շատ խիստ միաձուլված էին։ Դրա մասին վկայել են կահավորված սենյակները, ինչպես նաև` ձեռնահարկում ցուցադրված ֆրեզահաստոցները։

Հավաքածուն ներառում է օրգինալ փաստաթղթերի մեծ խումբ Գրոտի առանձնատնից, որոնցից որոշները մշտական ցուցադրության մաս են։ Անձնական իրերը, նկարները և լուսանկարները ևս թանգարանի ինվենտարի մաս են։ Մեծ գրադարանը այժմ պահվում է Քիլի պետական գրադարանում։ Այն մասամբ կազմված է բանաստեղծի մասնավոր սեփականությունից և մասամբ` ստեղծագործություններից, որոնք ավելացել են թանգարանի բացումից հետո։

Ինչպես և Լյութենհայդի թանգարանային համալիրի բոլոր մասերը, տունը ևս 2017 թվականից ճարտարապետության հուշարձան է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Seite der Klaus-Groth-Gesellschaft zum Museum
2. 1 2  Klaus-Groth-Museum

Գրականություն
-------------

* Inge Bichel, Ulf Bichel, Joachim Hartig (Hrsg.): *Klaus Groth. Eine Bildbiographie*, Heide 1994, ISBN 3-8042-0642-5.
* Museumsinsel Lüttenheid (Hrsg.): 100 Jahre Klaus-Groth-Museum, Heide 2014.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Լյութենհայդ թանգարանային կղզու կայքը

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4214012-2 · LCCN: n88299367 · VIAF: 133200200 · WorldCat VIAF: 133200200 |

 |
**Ադիշ Ագարվալա** (դևանագարի՝ आदीश चन्द्र अग्र्वाल, սեպտեմբերի 30, 1956(1956-09-30), Rohtak, Փենջաբ, Հնդկաստան), իրավաբան, գրող, հասարակական գործիչ, Հարյանա նահանգի ավագ փաստաբան, Փենջաբ նահանգի փաստաբան, ինչպես նաև Հնդկաստանի Գերագույն դատարանի և Դելիի բարձրագույն դատարանի կառավարական ավագ ներկայացուցիչ։

Բացի դրանից դոկտոր Ագարվալան եղել է իրավաբանների միջազգային խորհրդի, Հնդկաստանի իրավաբանների ասոցիացիայի նախագահը, Հնդկաստնի իրավաբանների խորհրդի անդամ, Հնդկաստանի իրավաբանական տեղեկատվութան ինստիտուտի ղեկավարը և ավագ իրավաբանների ասոցացիայի գլխավոր քարտուղարը։

Տարբեր ժամանակներում նա եղել է Հնդկաստանի Բանգալոր քաղաքի իրավաբանական ֆակուլտետի գիտական խորհրդի և Պանտայի ազգային իրավբանական համալսարանի գիտական խորհրդի անդամ, Հնդկաստանի Գերագույն դատարանի փաստաբանների ասոցիացիայի փոխնախագահը և Դելիի փաստաբանների խորհրդի նախագահի տեղակալ։

Ադիշ Ագարվալան սովորել է Հարյան նահանգի Ռոտակ քաղաքի Բաիշսկի քալեջում, որտեղ զբաղեցրել է քաղաքացիական ակտիվ դիրք և ընտրեվել ուսանողական հասարակության նախագահ։

1972 թվականին ընտրվել է Հնդկաստանի խորհրդային ընկերության ազգային խորհրդի նախագահ։ Քոլեջում սովորելու ժամանակ Ագիշը գտնվում էր Հնդկաստանի նախագահի հովանու ներքո և նրա միջնորդությամբ դարձել է ուսանողական ամսագրի խմբագիր։

1982 թվականին Ադիշ Ագարվալան Հնդկաստանի փաստաբանների խորհրդի (Հնդկաստանի օրենքի համաձայն ստեղծված փաստաբանների բարձրագուն մարմին) ամենաերիտասարտ փոխնախագահն էր։

1986 թվականին Ադիշ Ագարվալան նշանակվել է Ռաջիվ Գանդիի կառավարության ավագ խորհրդատու։ Հնդկաստանի կրթական մասի բարեփոխման համար պատասխանատու էր Ադիշ Ագարվալան։ Նրա նպատակն էր է բարձրացնել իրավաբանական կրթության մակարդակը և հիմնել 140 նոր դպրոցներ։

Երկրի ղեկավարության փոխվելուց հետո Ադիշը կրկին ստանձնել է կառավարության ավագ խորհրդականի պաշտոնը։

Նա նույնիսկ եղել է Հնդկաստանի և արտասահմանյան բազմաթիվ իրավաբանական դպրոցների իրավաբանական ֆակուլտետի պրոֆեսոր։

Նրա վերջին գիրքը, Հնդկաստանի Սահմանադրությունը, լույս է տեսել 2008 թվականին։ Գիրքը բարձր է գնահատել նաև Հնդկաստանի ներկայիս վարչապետ Մանմոհան Սինգհը։

Ադգար Ագարվալան ևս երկու հրատարակության հեղինակ է, որի խմբագիրներն են Հնդկաստանի փոխնախագահը, արդարադատության, ֆինանսների նախարարը և այլ բարձրաստիճան պաշտոնյաները։

Հաջորդ երկու «Մայր Թերեզան կենդանի լեգենդ» և «Հնդկաստան` իմ Հնդկաստան» գրքերը հրատարակվել են 2011 թվականին։

Իրավագիտության դոկտոր Ադիշ Ագարվալան բազմաթիվ անգամներ ճանապարհորդել։ Նա այցելել է ավելի քան 120 երկիր, որտեղ միջազգային կոնֆերանսների և սեմինարների ժամանակ ներկայացրել է Հնդկաստանի մասին, ինչպես նաև այդ ժամանակ հանդիսացել է Հնդկաստանի կառավարության ներկյացուցիչ։ Նա  հնարավորություն ունեցավ այցելել Սպիտակ տուն, և նախաճաշել Ջորջ Բուշի, Ջորջ Բուշ փոքրի և երկու անգամ էլ Բիլ Քլինթոնի հետ։ Ագարվալան մասնակցել է տարբեր երկրներում իրականացվող ավելի քան 5000 պաշտոնական միջոցառումների։ Իր մասին հրատարակել է տասնյակ հոդվածներ և նկարահանել տեսանյութեր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑

Արտաքին հղումներ
----------------

* Dr. Adish C. Aggarwala
* International Council of Jurists
* All India Bar Association
* Indian Council Of Jurists
**Աննա Յագելոնկա** (լեհ.՝ Anna Jagiellonka, հոկտեմբերի 18, 1523, Կրակով, Լեհաստանի թագավորություն - սեպտեմբերի 9, 1596(1596-09-09), Վարշավա, Ռեչ Պոսպոլիտա), Լեհաստանի թագավոր Սիգիզմունդ I-ի դուստրը, 1575 թվականից՝ Լեհաստանի և Լիտվական մեծ իշխանության միացյալ ունիայի՝ Ռեչ Պոսպոլիտայի թագուհի։

Հոր՝ Սիգիզմունդ Ծեր արքայի մահվանից որոշ ժամանակ անց երկրում ստեղծվում է խառնակ իրավիճակ, որի պայմաններում Աննան դառնում է Ռեչ Պոսպոլիտայի գահի միակ օրինական հավակնորդը։ Ստեղծվել էր մի այնպիսի իրադրություն, որ լեհ-լիտվական գահը չուներ իշխող հարստությունից սերվող արու ներկայացուցիչ, ով կկարողանային շարունակել արքայատոհմի ժառանգական իշխանությունը (Յագելոնների հարստության վերջին արու ժառանգը՝ Սիգիզմունդի որդի Սիգիզմունդ II Օգոստոսը, մահացել էր 1572 թվականին)։

Այսպիսով՝ 1572 թվականին Աննա Յագելոնկան սկսում է միանձնյա կառավարել երկիրը՝ միաժամանակ մերժելով ամուսնության բոլոր առաջարկությունները։ 1576 թվականին սակայն Աննան ամուսնանում է Ստեֆան Բատորիի հետ, ով էլ ինքնաբերաբար դառնում է Լեհաստանի արքայի և Լիտվայի մեծ իշխանի պաշտոնատարը։ Հարկ է նշել, որ վերջիններիս ամուսնությունը կրում էր պայմանական բնույթ, քանզի պլանավորված էր նախօրոք։ Երկիրը հավասարապես կառավարվում էր թագավորի և թագուհու կողմից․ այսպիսով՝ Ստեֆանը մերձբալթյան շրջաններում զբաղված էր Լիվոնյան պատերազմներով, իսկ Աննան՝ Վարշավայում իրականացնում էր Ռեչ Պոսպոլիտայի հասարակաքաղաքական, ներքին կյանքին վերաբերվող հարցերի լուծմամբ։

Ստեֆանի մահվանից՝ 1586 թվականից հետո վերջինիս հաջորդում է Սիգիզմունդ III Վազա արքան, որը համարվում է Ռեչ Պոսպոլիտայի թագավորության պատմության ամենանշանավոր գահակալներից մեկը։ Սիգիզմունդը Աննայի զարմիկն էր և վերջինիս ընտրությունն ամենևին էլ պատահական չէր, քանզի թագուհու դիրքերը շարունակում էին երկրում մնալ անհողդողդ և աննկուն։

Աննա Յագելոնկան մահանում է 1596 թվականի սեպտեմբերի 9-ին՝ 72 տարեկան հասակում՝ Ռեչ Պոսպոլիտայի թագավորանիստ-ոստան Վարշավայում։

Տես նաև
-------

* Ռեչ Պոսպոլիտա
* Ստեֆան Բատորի

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #119442078 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
2. 1 2  FemBio տվյալների շտեմարան (գերմ.)
3. 1 2  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
4. 1 2  Առցանց լեհական կենսագրական բառարան (польск.)
5. 1 2  *Lundy D. R.* The Peerage
6. ↑  Dmitrieva, Marina; Lambrecht, Karen (2000). Krakau, Prag und Wien: Funktionen von Metropolen im frühmodernen Staat (in German). Franz Steiner Verlag. ISBN 3-515-07792-8.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | The Peerage · Find A Grave · WikiTree · WeRelate · Rodovid |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուս · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Մեծ կատալոնական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 12456298q · GND: 119442078 · ISNI: 0000000109583108 · LCCN: n96000962 · NKC: jx20100203002 · NLP: a0000001178092 · NTA: 314199772 · NUKAT: n95003843 · SUDOC: 146477618 · VIAF: 18939573 · WorldCat VIAF: 18939573 |

 |

 |