«**Դպրության խոնարհ սյուներ» այբբենարան-համալիր**` նվիրված Հայոց այբուբենին։
Հեղինակ` Վանիկ Սիմոնյան։

Համալիրի ամբողջական պատկեր, հեղինակ` Իվան (Վանիկ) Սիմոնյան
Տեղադրված է Սիսիանի համար 5 հիմնական դպրոցի բակում։
Գիտական ու պատկերավոր մտածողության արտահայտություն է Վարպետ Վանիկի «Դպրության խոնարհ սյուներ» կոչվող ստեղծագործությունը, որը հեղինակը անվանել է «Այբբենարան-համալիր», և որը պատկերում է նրա հոգևոր նկարագիրը։ Այստեղ ներկայացված է մի ողջ պատմություն։ Կոմպոզիցիոն շրջանակի մեջ են առնված համանման զարդանախշեր, որոնք կարծես արձագանքում են իրար՝ առավել ցայտուն դարձնելով համալիրի ամբողջականությունն ու ներքին միասնությունը։

Պատմություն
-----------

Կառուցված է 3 մասից։ Գլխավոր սյունը ներկայացված է ծառի տեսքով, որը խորհրդանշում է կրթությունը և գիտությունը։ 

Այբբենարան-համալիրի գլխավոր սյունը` սյուն-ծառը
Այբբենարան-համալիրի` Վռամշապուհ արքային խորհրդանշող կամարը
Սյան գլխավերևում Մ. Մաշտոցի գլխաքանդակն է` երկինք ուղղված հայացքով. սյուն-ծառը խորհրդանշում է հայկական այբուբենի` հայ հող ու ջրից ծնված և Աստծո կողմից օրհնյալ լինելը։
Այբուբենի տառերը երեքական բաշխումով արտահայտված են սյան առաջնամասում քանդակված 12 պտուղների մեջ, իմաստն այն է, որ այբուբենը պտուղների ձևով է մատուցվել ժողովրդին, 3 թիվը խորհրդանշում է քրիստոնեական եռամիասնությունը, իսկ 12-ը` 12 առաքյալներին։
Ներքևում գիրք է քանդակված։ Այն իմաստավորում է գիտությունը, կրթությունը. գիրքը գիտության շտեմարան է, որի վրա քանդակված է Մուշեղ Իշխանի «Հայ լեզուն տունն է հայուն» բանաստեղծական տողը։

Կառույցի երկու կամարաձև սյուները խորհրդանշում են հայ երկու մեծերին` Վռամշապուհ արքային և Սահակ Պարթև կաթողիկոսին,

Համալիրի` Սահակ Պարթևին խորհրդանշող կամարը
որոնք, ժամանակից առաջ ընկնելով, փնտրել ու տեսել են հայ ժողովրդի փրկության բանալին` գրերի գյուտի անհրաժեշտությունը, հովանավորել են այդ սուրբ գործը և, այբուբենի ստեղծման ճանապարհը հարթելով, դարձել են հիմք ու կամար, իսկ կամարը, իբրև բոլոր ժամանակների համաշխարհային ճարտարապետության և կոմպոզիցիոն կարևոր համակարգ, շինության ծանրությունն իր վրա կրող տարր է համարվում։
Կամար բառը փխբ. նշանակում է երկինք, երկնակամար, այս.` կամարը` իբրև կոմպոզիցիոն արտահայտչամիջոց, ներկայացնում է մաշտոցյան այբուբենի աստվածային ու կատարյալ լինելը։ Ըստ Հր. Աճառյանի` կամար կապել նշանակում է մեծարել, հիշատակը հավերժացնել։ Ակնհայտ է, որ այս համալիրի միջոցով հեղինակը հավերժացրել է նաև այս սուրբ ու հանճարեղ մարդկանց հիշատակը։ Կամարաձև սյուների հակառակ կողմում նույն զարդանախշերն են քանդակված. ձևով և չափով միատեսակ երկու կամարների համադրվածքը խոսում է այն մասին, որ երկու մեծերը մտածել և գործել են նույն ձևով։
Գլխավոր սյան հակառակ կողմում ծառ է քանդակված, ծառն ամբողջանում է բացված ծաղկով. սա ներկայացնում է դպրոցի` որպես կայացած ուսումնական հաստատություն լինելը։ Սյան այդ կողմից մեր ուշադրությունը գրավում են 12 քանդակազարդ կոկոններ, որոնք խոսում են հաստատության` ապագայում ունենալիք մի շարք հաջողությունների մասին։ Ծառ-դպրություն և ծառ-դպրոց-սա պատկերի սովորական կրկնություն չէ. եթե սկզբում այն խորհրդանշում է քրիստոնեությունը, սուրբ երրորդությունը, հայ տառն ու գիրը, ապա երկրորդ դեպքում՝ այդ ամենի ծաղկումն ու փթթումը, պտուղները, հավերժությունը… Սա քարե Այբբենարան- համալիր է, որտեղ քանդակված է հայ գրերի ստեղծման պատմությունը։

Տես նաև
-------

* Հայոց այբուբենի հուշարձան
* Հուշարձաններ
* Արվեստ
* Մշակույթ
* Քանդակագործություն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2019 թ․ հունվարի 6-ին. Retrieved 2020 թ․ օգոստոսի 19.
3. ↑
4. ↑  1.Ծիածանի աղեղ գոյանալ:2. Մեծարել, հիշատակը հավերժացնել։ 3.Կամար կառուցել
5. ↑

Աղբյուրներ
----------

* 
* Archived 2019-01-06 at the Wayback Machine.
*

Արտաքին հղումներ
----------------

* 
* 

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Այբուբեն-համալիր** կատեգորիայում։ |