**Վրաստանը** հին ժամանակներից հայտնի է որպես Կովկասի բազմամշակութային և բազմալեզու երկրներից մեկը։ Վրաստանի շատ ազգություններ ապրում են հեռավոր, անմատչելի շրջաններում, հետևաբար խոսում են իրենց սեփական լեզվով։ Ընդհանուր առմամբ երկրում խոսում են 6 տարբեր լեզվաընտանիքների 23 լեզուներով։

Պետական լեզու
-------------

Վրաստանի պետական լեզուն վրացերենն է, որով խոսում է մոտավորապես 4 միլիոն մարդ։ Այն պատկանում է կովկասյան լեզվախմբին և մ․ թ․ 5-րդ դարից օգտագործում է սեփական այբուբենը։ Վրացերենը մայրենի լեզու է Վրաստանի բնակչության ավելի քան 80%-ին։

Մյուս լեզուները
---------------

Վրաստանի մյուս լեզուներից հարկ է նշել հարավկովկասյան ընտանիքին պատկանող մեգրելերենը (մոտ 500 000 խոսող), հնդեվրոպական հայերենը (մոտ 450 000 խոսող) և ռուսերենը (խոսողների թիվը զգալիորեն նվազել է ԽՍՀՄ-ի փլուզումից հետո), թյուրքական ադրբեջաներենը (մոտ 300 000 խոսող), ինչպես նաև արևմտակովկասյան աբխազերենն ու արևելաիրանական օսերենը (վերջինով խոսում է մոտ 100 000 մարդ)։

*Վրաստանի լեզուները, որոնցով խոսում է ավելի քան 100 000 և ավելի մարդ․*

* **վրացերեն**   4 միլիոն․, հարավկովկասյան (քարթվելական),
* **մեգրելերեն**   600 հազ. հարավկովկասյան (քարթվելական),
* **հայերեն**   250 հազ. հնդեվրոպական,
* **ռուսերեն**   400 հազ. հնդեվրոպական (սլավոնական),
* **ադրբեջաներեն**   300 հազ. թյուրքական,
* **աբխազերեն**   100 հազ. արևմտակովկասյան,
* **օսերեն**   100 հազ. հնդեվրոպական, իրանական։

Վրաստանի լեզուների դասակարգում
------------------------------

Վրաստանի 23 լեզուները պատկանում են 6 տարբեր լեզվաընտանիքների, որոնցից 3-ը՝ հարավկովկասյանը, արևմտակովկասյանը և արևելակովկասյանը բնիկ կովկասյան լեզուներ են։ Ներկայումս այս երեք խմբերը միմյանց ազգակից չեն համարվում։ Մնացած երեք՝ հնդեվրոպական, թյուրքական և աֆրասիական լեզվաընտանիքներին են պատկանում այն լեզուները, որի կրողները Կովկաս են տեղափոխվել ավելի ուշ (օրինակ՝ հայերը Կովկասում հաստատվել են մ․ թ․ ա․ 7-րդ դարում)։ Հաջորդ դասակարգումը նկարագրում է լեզուների միջև ազգակցական կապերը և այդ լեզուների կրողների թիվը (նշում՝ թվերը ցույց են տալիս միայն Վրաստանում խոսողների թիվը։ «Ընդհանուր» նշումն ընդգրկում է ինչպես լեզվակիրներին, այնպես էլ լավ տիրապետողներին)․

* **Հարավկովկասյան խումբ** (**քարթվելական**) *ընդհանուր առմամբ Վրաստանում 4.5 միլիոն խոսող։*
	+ **Քարթուլի**
		- Վրացերեն (քարթուլի) (4 միլիոն խոսող, ընդհանուր - 5 միլիոն)
			* *Բարբառներ՝ իմերեթական, լեչխումական, գուրիական, աջարական, կախեթական, ինգիլոական, թուշեթական, խևսուրեթական, մոխևյան, փշավյան, մթիուլական, փերեիդնական, մեսխո-ջավախքի, վրացական հրեաների լեզու։*
	+ **Լազական**
		- Մեգրելերեն (500.000)
		- Լազերեն (2.000)
	+ **Սվանեթական**
		- սվաներեն (15.000)
* **Արևմտակովկասյան խումբ,** ընդհանուր առմամբ 100 000 խոսող։
	+ **Աբխազական**
		- Աբխազերեն (100 000) *Բարբառներ՝ Բզիբական, Աբսուանական, Սամուրզականական։*
* **Արևելակովկասյան խումբ,** ընդհանուր առմամբ 10 000 խոսող։
	+ **Նախիական**
		- Բատիշական (3 500)
		- Չեչենական (մի քանի հազար փախստական)
	+ **Դաղստանյան**
		- **Ավարերեն**
			* Լեզգիներեն (մոտ 1 000)
		- **Լեզգինական**
			* Լեզգիներեն (4 000)
			* Ուդիական (1 000)
* **Հնդեվրոպական խումբ,** ընդհանուր առմամբ 700 000 *(ընդհանուր՝ 1,2 միլիոն)*
	+ Հայկական
		- Հայերեն (450 000)
	+ **Իրանական**
		- Հյուսիսարևելյան խումբ
			* Օսերեն (100 000)
		- **Հյուսիսարևմտյան ճյուղ**
			* Քուրմանջի (40 000)
	+ **Հունական**
		- Հունարեն (150 000)
	+ **Սլավոնական ճյուղ**
		- Ռուսերեն (ընդհանուր՝ 400 000)
		- Ուկրաիներեն (ընդհանուր՝ 50 000)
		- Լեհերեն (մոտ 5 000)
* **Թյուրքական խումբ,** ընդհանուր առմամբ *400 000 խոսող։*
	+ **Օղուզերեն**
		- Ադրբեջաներեն (300 000)
		- Ուրումներեն (100 000)
		- Թուրքերեն (օսմաներեն) (3 000)
	+ **Կումաներեն**
		- Թաթարերեն (3 000)
* **Աֆրասիական խումբ,** ընդհանուր առմամբ՝ *4 000 կրող։*
	+ **Սեմիթական ճյուղ**
		- **Արամեական ճյուղ**
			* Բոհթան-Նեո Արամեերեն (մոտ 1 000)
			* Ասորերեն (Արևելյան Ասորերեն) (մոտ 3 000)

Աղբյուրներ
----------

* Климов Г. А. Введение в кавказское языкознание. М. 1986. - 208 с. (Пер. на нем. яз.: Einführung in die kaukasische Sprachwissenschaft. Hamburg, 1994.) 2-е изд.: Махачкала: Институт ЯЛИ, 2007. ISBN 5-00-001267-4

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ernst Kausen: *Die Sprachen Georgiens und ihre Klassifikation*.

Վրաստան. թեմատիկ հոդվածներ

Զինանշան • Դրոշ • Օրհներգ • Պետական կառուցվածք • Սահմանադրություն • Խորհրդարան • Վարչական բաժանում • Աշխարհագրություն • Քաղաքներ • Մայրաքաղաք • Բնակչություն • Լեզուներ • Պատմություն • Տնտեսություն • Արժույթ • Մշակույթ • Կրոն • Կինեմատոգրաֆիա • Գրականություն • Երաժշտություն • Տոներ • Սպորտ • Կրթություն • Գիտություն • Տրանսպորտ • Տուրիզմ • Փոստ (պատմություն և նամականիշեր) • Ինտերնետ • Զինված ուժեր • Արտաքին քաղաքականություն • Հեռուստատեսություն
  

**«Վրաստան» պորտալ**

 

{{{վերնագիր}}}

{{{բովանդակություն}}}

 

{{{վերնագիր}}}

{{{բովանդակություն}}}