Քարի ջարդիչներ
Խճի արտադրություն
**Ջարդիչներ** (քարի ջարդիչներ), սարքավորումներ ջարդման համար, որոնք նախատեսված են մեխանիկական ազդեցությամբ կարծր նյութի կառուցվածքի խաղտման համար։

Ծառայում են նյութի ՝ ավելի փոքր չափերի բեկորների վերածման համար։ Կախված ջարդվող նյութի խոշորությունից՝ ջարդիչները բաժանվում են խոշոր, միջին և մանր ջարդման ջարդիչների։ Պայմանական բաժանումն ըստ խոշորության ունի հետևյալ տեսքը․

| Տեսակ | Ելանյութի խոշորություն, մմ | Արդյունքի խոշորություն, մմ |
| --- | --- | --- |
| Խոշոր ջարդում | 600—1000 | 100—300 |
| Միջին ջարդում | 100—300 | 25-100 |
| Մանր ջարդում | 50-100 | 1-25 |

Կիրառում
--------

Ըստ կիրառման ջարդիչները բաժանում են կարծր լեռնային ապարների, փափուկ լեռնային ապարների, մետալուրգիական արտադրության արդյունքների և թափոնների, փայտանյութի, պլասմասսայի, կենցաղային պինդ թափոնների և կենսաբանական թափոնների համար։

Գործողության սկզբունք
---------------------

Կախված տրված առաջադրանքի նշանակումից և բարդությունից գոյություն ունեն տարբեր կոնստրուկցիաներ,որոնք իրականացնում են ջարդման հետևյալ սկզբունքները․ 

* տրորում
* ճեղքում
* կոտրում և տափակեցում
* հարվածայրն ազդեցություն (մուրճեր)
* հարվածային ազդեցություն («ազատ հարված»,հարված«քարը քարին»։

Կառուցվածք
----------

Ըստ կառուցվածքի ջադիչները բաժանվում են․ 

* Այտային ջարդիչներ
* Կոնային ջարդիչներ
* Մուրճային ջարդիչներ
* Գլանային ջարդիչներ
* Սկավառակային ջարդիչներ

Նյութի ավելի նուրբ մանրացման համար օգտագործում են գնդաղացներ և թրթռացող աղացներ։

Տեղադրման մեթոդ
---------------

Ըստ տեղադրման և հնարավոր տեղաշարժման տարբերում են․

* անշարժ
* շարժական անիվի շասսիի վրա
* շարժական բեռնաղցիկի շասսիի վրա։

### Շահգործման առանձնահատկություններ

*Անշարժ* օգտագործման ջարդիչը իր կառուցվածքով և աշխատանքի կազմակերպման կանոնների համաձայն, պահանջում է շինարարական աշխատանքների հաստատված նախագծային փաստաթղթեր և համապատասխան ենթակառուցվածքների ստեղծում, այսինքն շահագործման համար պահանջվում է պաշտպանված նախագիծ արտադրության կազմակերպման համար և «Ռոստեխնադզորի» տարածաշրջանային ներկայացուցչության շահագործման թույլտվություն։ Շինարարական աշխատանքները և տեղադրումը սովորաբար տևում է 2-3 ամիս։

*Շարժական* ջարդիչը, թեև համարվում է բացհանքի ինքնագնաց սարքավորում, պահանջում է ընդհանուր օգտագործման ճանապարհների տեղից տեղ հատուկ կազմակերպված փոխադրումներ։ Նրա անվիճելի առավելություններն են․ 

* չի պահանջում պաշտպանված ծրագիր
* շինարարական մասի տեղեկություններ կամ բացակայում են կամ նվազագույն է
* սարքավորումների տեղադրման աշխատանքները 4-16 ժամ
* դուրս բերված ապարների տեղում ազատ տեղաշարժ հանքուղով (բացառությամբ հումքի առաջնային փոխադրման փուլի) հանքի շահագործումը նույնպես պահանջում է «Ռոստեխնադզորի» տարածքային ներկայացուցչության թույլտվություն։

Որոշ անշարժ ջարդիչներ փոքր մետաղատարողունակության շնորհիվ (քաշի) և հատուկ հիմքի բացակայության պատճառով, կարելի է ապամոնտաժել և նոր վայրում տեղադրել, որը տևում է 2-4շաբաթ։

Տես նաև
-------

* Մետալուրգիա
* Խճաքար

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.

Գրականություն
-------------

* Дорожно-строительные машины. Мигляченко В. П. Сергеев П. Г. М.: «Лесная промышленность», 1978. 288 с.
* Добронравов С. С. Сергеев С. П. Строительные машины. Учебное пособие для вузов. — 2-е изд. перераб. и доп. — М.: Высш. школа, 1981. — 320 с.