**Խելահեղ ինքնաթիռը** (անգլ.՝ Plane Crazy), Ուոլթ Դիսնեյ ընկերության մուլտֆիլմը, որը թողարկվել է 1928 թվականին և որտեղ առաջին անգամ հայտնվել է Միկի Մաուս անունով կերպարը։

Մուլտֆիլմի ռեժիսորներն են Ուոլթ Դիսնեյը և Աբ Այվերկսը։ Վերջինս նաև ֆիլմ անիմատորն է, որի արտադրության վրա ծախսել է 6 շաբաթ (օգնականներ Հյու Խարմանի և Ռուդոլֆ Այզինգի հետ համագործակցությամբ)։ Առաջին անգամ մուլտֆիլմը թողարկվել է 1928 թվականի մայիսի 15-ին` առանց ձայնի և «Միկի Մաուսը խելահեղ ինքնաթիռի մեջ» անվանումով (անգլ.՝ Mickey Mouse In Plane Crazy), սակայն նույն թվականի դեկտեմբերին կոմպոզիտոր Կարլ Ստոլինգը մուլտֆիլմի համար սաունթրեք է գրել, իսկ արդեն 1930 թվականին Ուոլթ Դիսնեյը լիցենզավորել է մուլֆիլմը ներկայիս անվանումով։

Սյուժե
------

Միկի Մաուսը կառուցում է իր ինքնաթիռը և խնդրում է Մինիին ընկերակցել իրեն առաջին թռիչքին, երբ վերջինս նրան հաջողության պայտ է տալիս։ Սակայն նրանց ճամփորդությունը վերածվում է անհավանական ու չափազանցված իրավիճակների շարքի։ Այսպես, նրանց ինքնաթիռի վրա կով է հարձակվում, և Միկին որոշ ժամանակ կորցնում է ինքնաթիռի վերահսկողությունը։ Վերահսկողությունը վերականգնելուց հետո նա Միննիին համբուրելու մի քանի փորձ է անում։ Երբ վերջինս հրաժարվում է, Միկին այնպես է անում, որ նա ընկնի ինքնաթիռից, սակայն նրան բռնում է թռչելիս և համբուրելու մի քանի փորձ է անում։ Դրանից հետո Մինին թռչում է ինքնաթիռից իր տաբատն օգտագործում է որպես պարաշյուտ։ Տարվելով այդ գործողությամբ` Միկին նորից է կորցնում ինքնաթիռի ղեկավարումը և դիպչում է ծառին։ Երբ Մինին վայրէջք է կատարում, Միկին ծաղրում է նրան, ինչից վերջինս կատաղում է։ Միկին նետում է պայտը, սակայն վերջինս բումերանգի նման վերադառնում է նրա մոտ։

Վերաթողարկում DVD ձևաչափով
--------------------------

Մուլտֆիլմը DVD ձևաչափով երկու անգամ վերաթողարկվել է Walt Disney Treasures հավաքածուների մեջ։

Այս մուլտֆիլմը ներառվել է նաև «Վիլիի շոգենավը» թողարկման մեջ։

Ստեղծման պատմություն
--------------------

Միկի Մաուսի կերպարով առաջին` «Խելահեղ ինքնաթիռը» մուլտֆիլմն ստեղծվել է Չարլզ Լինդբերգի թռիչքների ազդեցության տակ, երկրորդը մուլտֆիլմը եղել է «Ջայլամով արշավը»։

Երկու մուլտֆիլմներն էլ եղել են համր և վարձույթում հաջողություն չեն ունեցել։ Երրորդ` «Վիլիի շոգենավը» մուլտֆիլմը հնչյունավորվել է և մեծ հաջողություն է ունեցել։ Դիսնեյը հրավիրել է կոմպոզիտոր Կարլ Ստոլինգին, և վերջինս երաժշտություն է ընտրել համր մուլտֆիլմերի համար։ Համր տարբերակները թողարկվել են 1928 թվականին, իսկ հնչյունավորված տարբերակները` 1929 թվականին։

Պարգևներ
--------

Միկի Մաուսն աստղ է ստացել Հոլիվուդի փառքի ծառուղում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  *Smith D.* Disney A to Z: The Updated Official Encyclopedia — 1998. — P. 439. — ISBN 0-7868-6391-9
2. ↑  *Bendazzi G.* Foundations - The Golden Age — Taylor & Francis, 2016. — P. 98. — ISBN 978-1-138-85452-9
3. 1 2 3  Of mice and magic — 1980. — P. 345.
4. 1 2  *Smith D.* Disney A to Z: The Updated Official Encyclopedia — 1998. — P. 361. — ISBN 0-7868-6391-9
5. 1 2 3 4 5 6 7  Big Cartoon DataBase — 1998.
6. 1 2  INDUCKS(բազմ․) — 1994.
7. ↑  www.weirdspace.dk Արխիվացված 2010-03-23 Wayback Machine
8. ↑  *Молтин Леонард* О мышах и магии. История американского рисованного фильма = Of Mice and Magic. A History of American Animated Cartoons / В переводе Фёдора Хитрука. — Издательство Дединского, 2018. — С. 66—68. — 640 с. — ISBN 978-5-6040967-0-3

Արտաքին հղումներ
----------------

* *Plane Crazy* at Mickey Mouse Follies: Black and White
* «Խելահեղ ինքնաթիռը»(անգլ.) Big Cartoon DataBase կայքում

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Խելահեղ ինքնաթիռը» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · FilmAffinity · Internet Movie Database |

 |