**Մեծ Մուկ դետեկտիվը** (անգլ.՝ The Great Mouse Detective), ամերիկական անիմացիոն ֆիլմ (1986 թվական)։ «Բեզիլը Բեյհկեր փողոցից» (հեղինակներ՝Պոլ Կելդոուն և Իվ Տիտուս) պատմվածքի էկրանիզացիան է։

Սյուժե
------

Լոնդոն, 1897 թվական։ Աղջիկ մուկը՝ Օլիվիա անունով տոնում է իր ծննդյան տարեդարձը իր հայրիկի հետ՝ վարպես Ֆլեվերշեմի, որը աշխատում է տիկնիկային վարպետ։ Բայց այդտեղ նրան հանկարծակի առևանգում է մի Ֆիդջետ անունով կաղ չղջիկ։ Նույն պահին Լոնդոն է ժամանում մի թոշակառու զինվորական բժիշկ, որը եկել է մայրաքաղաք երկարատև ծառայությունից հետո Աֆղանստանում։ Ժամանելուց անմիջապես հետո նա հանդիպում է երիտասարդ Օլիվիային, հուսահատված փորձում է գտնել Մեյզլին Բեյհկեր փողոցից, որը հայտնի է որպես մկների թագավորության հանրաճանաչ դետեկտիվ։ Բժիշկ Դոուսոնը և Օլիվիան ուղևորվում են նրա մոտ, և պարզվում է, որ նա ապրում է Շերլոկ Հոլմսի տանը, հիմնականում նա կրկնում է իր նշանավոր գործընկերոջ աշխատելաոճը։ Աղջիկը խնդրում է Բեյզիլին օգնել գտնել նրա հորը։ Գործի քննման ժամանակ պարզվում է, որ առևանգողը՝ հանցավոր աշխարհի հանճար՝ Ռետիգան առնետն է։ Բեզիլը. բժիշկ Դոուսոնը և Օլիվիան գնում են հետքերով շան՝ Տոբիի վրա նստած, խաղալիքների խանութ, որտեղ գտնում են առաջին ապացույցները։ Հետաքննության ընթացքում Ֆիդջետը առևանգում է Օլիվիային և տանում է Ռետիգանի թաքստոց։ Քիմիական փորձի անցկացումից հետո Բեզիլը և Դոուսոնը գտնում են Օլիվիային, այսպիսով ընկնում են չարագործի թակարդը և բացահյտելով նրա ծրագիրը՝ սպանել թագուհուն և գրավել մկների թագավորությունը։

Դերասանական կազմ
----------------

| Մուլտֆիլմի հերոսը | Կոնան Դոիլի հերոսը | Կրկնօրինակման դերասան | Կրկնօրինակման դերասան (ռուսերեն) |
| --- | --- | --- | --- |
| Բեզիլ | Շերլոկ Հոլմս | Բարրի Ինգեմ | Օլեգ Կուլիկովիչ |
| Բժիշկ Դեյվիդ Դոուսոն | Բժիշկ Բատսոն | Վել Բեթթին | Վիկտոր Կոստեցկի |
| Օլիվիա Ֆլավերշեմ |  | Սյուզաննա Պոլատչեկ | Ալբինա Իշմուրատովա |
| Վարպետ Ֆլավերշեմ |  | Ալան Յանգ | Վալերի Կուհարեշին |
| Պրոֆեսոր Ռետիգան | Պրոֆեսոր Մորիարտի | Վինսեթ Պրայս | Սերգեյ Լիսով |
| Ֆիդջետ | Ջոնաթան Սմոլլ | Քենդի Քանդիդո | Բորիս Հվոշնյանսկի |
| Թագուհի | Վիկտորիա թագուհի | ԵՎա Բրեններ | Տատյանա Իվանովա |
| Տիկին Ջադսոն | Տիկին Հադիսոն | Դիանա Չեսնի | Լյուդմիլա Բեզգուլայա |
| Ավազակների օգնականներ |  | Տոնի Անսելիմո, Ուեյն Օլլվայն, Ուոկեր Էդմիսթոն, Վել Բեթթին |  |

* Կրկնօրինակման ռեժիսոր- Օլգա Միխեեվա
* Հնչյունային օպերատոր- Մարինա Մակուրինա
* Թարգմանիչ- Աննա Սեվոստյանովա
* Երգերի բառերի հեղինակ- Ելենա Ստավրոգինա
* Տնօրեն- Ստանիսլավ Կոնցեվիչ

Կերպարներ
---------

**Բեզիլը Բեյկեր փողոցից** - մուլտֆիլմի գլխավոր հերոսը, հայտնի մուկ դետեկտիվ։ Նրա կերպարը հիմնված է հորինված դետեկտիվ Շերլոկ Հոմսի կերպարով։ Մուլտֆիլմի ամբողջ ընթացքում նրա առաջադրանքն է լինում գտնել պրոֆեսոր Ռետիգանին, փրկել Օլիվիայի հորը, ինչպես նաև խափանել Վիկտորիա թագուհու սպանությունը։

**Բժիշկ Դեյվիդ Դոուսոն**- մուկ- վիրաբույժ, ծառայել է 66-րդ թագավորական գնդում՝ Աֆղանստանում։ Հորինված է բժիշկ Ջհոն Վաթսոնի կերպարի հիման վրա, Շերլոկ Հոմսի պատմությունից։ Դոուսոնին հիացնում են հանցագործության բացահայտման ձևերը, որոնք ստեղծել է Բեզիլը։ Վերջ ի վերջո նա դառնում է հանճարեղ դետեկտիվի լավ ընկեր, անձնական կենսագիր։

**Օլիվիա Ֆլեվերշեմ** - փոքրիկ մուկ շոտլանդական արմատներով, ով դիմում է Բեյզիլին, որպեսզի գտնեն նրա հորը, ում առևանգել են։

**Հիրամ Ֆլավերշեմ** - Օլիմիայի սիրելի հայրիկը։ Խաղալիքների պատրաստման լավագույն վարպետը։ Ֆիլմի սկզբում նրան առևանգում է Ֆիդջետը, որպեսզի Հիրամը ստեղծի մկների թագուհու՝ Վիկտորիայի մեխանիկական նմանակաին, Ռետիգանի նենգ ծրագրերը իրականացնելու համար։ Հիրամը փորձում է դիմադրել, մինչ Ռետիգանի չի սկսի շանտաժ անել նրան իր աղջկա կյանքով։

**Պրոֆեսոր Ռետիգան** - գլխավոր չարագործը։ Նա առնետ է, բայց պահանջում է, որպեսզի նրան ընդունեն որպես մուկ։ Նա չար է, դավադիր և շատ ճարպիկ։ Նրակ կերպարը հիմնված է պրոֆեսոր Ջեյմս Մորիարտիի կերպարի վրա, Շերլոկ Հոմսի ծանոթագրություններից։ Ռետիգանը ցանկանում է գրավել բրիտանական մկների միապետությունը, որի համար նա ստիպում է առևանգել Ֆլավերսեմին։ Ֆիլմի վերջում, Բեյզիլի հետ ունեցած թեժ մարտերից հետո, նա զոհվում է, ընկնելով Բիգ Բենից։ Այդ դրվագը պատրաստվել է Շերլոկ Հոմսի պատմություններից մեկի նմանությամբ, որը ուներ «Վերջին գործ» անվանումը։

**Ֆիդջետ** - չղջիկ։ Ռետիգանի օգնականը։ Կատարում է ողջ կեղտոտ գործերը, իր տնօրենի փոխարեն։ Նրա մի ոտքի փոխարեն փայտե հենարան է, իսկ ձախ թևը ջարդված է։ Չնայած դրանց, նա ընդունակ է ինչ-որ ձև թռչելու։ Ֆիլմի վերջում Ռետիգանը թողնում է Ֆիդջետին թռչող մեքենայում Տեմզույում։

**Թագուհի Վիկտորիա** - Անգլիայի մկների թագուհին, ում գահը ցանկանում է զբաղեցնել Ռետիգանը։ Նա համարվում է Վիկտորիա թագուհու ծաղրապատճենը, և ըստ ֆիլմի նրա ծննդյան օրը համընկնում է իրական թագուհու ծննդյան օրվա հետ։

**Տիկին Ջադիսոն** - Բեզիլի սպասուհին։ Նա պաշտում է նրան, բայց բարկանում է, երբ Բեզիլը վատ է վերաբերվում նրա սիրելի բարձերի հետ, ատրճանակով կրակելով նրանց վրա։ Նրա նախատիպն է՝ Տիկին Հադիսոնը։

**Թոբի** - Բեզիլի ընտելացրած Dachshund-ը, ապրում է իր մուկ նմանատիպից մեկ հարկ վերև։ Բեզիլի փոխադրման միջոցն է։

**Ֆելիզիա** - մեծ, գեր, կապույտ ժապավենով կատու, Ռետիգանի սիրելին։ Նա կանչում է կատվին զանգի միջոցով, իր թշնամիներին և դավաճաններին պատժելու համար։ Սովորաբար նա թողնում է նրան ուտել նրանց, ով, իր խոսքերով՝ հիասթափեցնում է նրան։ Ֆիլմի վերջում նա, փախչում է Թոբիից և ընկնում է շների հյուղակ, որտեղ նրան պատառ-պատառ են անում։

**Բարտոլոմեո**- Ռետիգանի թափթփուկներից։ Ֆիլմի սկզբում, Ռետիգանի երգի ժամանակ, արբած Բարտոլոմեոն անվանում է իր տնօրենին «առնետ»։ Բարկացած Ռետիգանը վռնդում է նրան փողոց, ասելով; «Օ, սիրելի Բարտոլոմեո, ինչպես եմ վախենում, որ քո անուշադրությունը կհիասթափեցնի ինձ», և կանչում է Ֆելիցիային, և նա ուտում է արբած գողին։ Այդ ժամանակ նա դեռ ողջ էր, քանի որ լսվում էր նրա ձայնը Ֆիլիցիայի ստամոքսից։

Պրեմերիա
--------

**Հեռուստապրեմերիա**

Մուլտֆիլմի պրեմերիան կայացել է ԱՄՆ-ում Disney Channel հեռուստաալիքում, ինչպես նաև այն ցուցադրվել է American Broadcasting Company-ում, իսկ Մեծ Բրիտանիայում՝ BBC-ով և ITV-ով։
Ռուսաստանում ցուցադրվել է ОРТ-ով «Սիլենա Ինտերնեյշալի» բազբաձայնային թարգմանությամբ 1996 թվականին։ Ինչպես նաև 1996 և 1997 թվականներին ցուցադրել են 51 հեռուստաալիքով Ալեքսեյ Միխալյովայի միաձայն թարգմանությամբ։ Նաև 90-ականներին վերջին և 2000 թվականի սկզբին ցուցադրել են СТС-ով։

**Տեսագրության պրեմերիա**

1980-ականների վերջին և 90-ականների սկզբին անիմացիան VHS թողարկումը չստացվեց, բայց հետագայում այն թողարկվել է 1992 թվականի հուլիս-օգոստոսին Walt Disney Classics հրատարակությունում։ Ռուսաստանում 1990-ականների կենտրոնում անիմացիան տարածվել է «Приключения великого мышиного сыщика» անունով Ալեքսեյ Միխալյովայի թարգմանությամբ։

ԱՄՆ-ում և Կանադայում անիմացիան առաջին անգամ DVD-ով թողարկվել է 1997 թվականին։ Ռուսաստանում անիմացին դուրս է եկել 2002 թվականին Յուրի Ժիվովի թարգմանությամբ «Приключения великого мышиного детектива» անվանմամբ VHS-ում համակարգում, DVD-ով 1997 թվականի գարնանը։

2003 թվականին թողարկվել է բազմաձայնային թարգմանությամբ DVD-ով «Бэзил — Великий мышонок сыщик» անվանումով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56  The Great Mouse Detective — 1986.
2. ↑
3. ↑  The Encyclopedia of Animated Cartoons — 1991. — P. 159. — ISBN 978-0-8160-2775-0, 978-0-8160-2252-6
4. ↑

Արտաքին հղումներ
----------------

* Box office information for The Great Mouse Detective Internet Movie Database
* The Great Mouse Detective կայքում
* Մեծ Մուկ դետեկտիվը կայքում

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Ուոլթ Դիսնեյի լիամետրաժ անիմացիոն ֆիլմեր |
| --- |
|  |
| Ուոլթ Դիսնեյ Անիմացիոն Ստուդիա | Սպիտակաձյունիկը և յոթ թզուկները (1937) • Պինոկիո (1940) • Ֆանտազիա (1940) • Դամբո (1941) • Բեմբի (1942) • Բարև, ընկերներ (1942) • Երեք կաբալյերոները (1944) • Նվագիր իմ երգը (1946) • Ուրախներն ու անհոգները (1947) • Մեղեդիների ժամանակը (1948) • Իկաբոդի և պարոն Թոդի արկածները (1949) • Մոխրոտիկը (1950) • Ալիսան հրաշքների աշխարհում (1951) • Փիթեր Փեն (1953) • Լեդին և թափառականը (1955) • Քնած գեղեցկուհին (1959) • 101 դալմատին (1961) • Թուրը քարի մեջ • (1963) • Ջունգլիների գիրքը (1967) • Արիստոկրատ կատուները (1970) • Ռոբին Հուդ (1973) • Վինի Թուխի բազմաթիվ արկածները (1977) • Փրկարարները (1977) • Աղվեսն ու որսաշունը (1981) • Սև կաթսա (1985) • Մեծ Մուկ դետեկտիվը (1986) • Օլիվերը և ընկերախումբը (1988) • Ջրահարսը (1989) • Փրկարարներն Ավստրալիայում (1990) • Գեղեցկուհին և հրեշը (1991) • Ալադին • (1992) • Առյուծ արքան (1994) • Պոկահոնտաս (1995) • Կուզիկը Նոթր Դամից (1996) • Հերակլես (1997) • Մուլան (1998) • Տարզան (1999) • Ֆանտազիա 2000 (1999) • Դինոզավր (2000) • Կայսրի նոր արկածները (2000) • Ատլանտիդա։ Մոռացված երկիր (2001) • Լիլո և Սթիչ (2002) • Գանձերի մոլորակը (2002) • Եղբայր Արջ (2003) • Սմբակներով մի խփիր (2004) • Փոքրիկ ճուտիկը (2005) • Հյուր Ռոբինսոնների մոտ (2007) • Բոլտ (2008) • Արքայադուստրը և գորտը (2009) • Ռապունցել։ Խճճված պատմություն (2010) • Վինի Թուխը (2011) • Ռալֆ (2012) • Սառցե սիրտը (2013) • Հերոսների քաղաքը (2014) • Կենդանապոլիս (2016) • Մոանա (2016) • Ռալֆն ընդդեմ ինտերնետի (2018) • Սառը սիրտը 2 (2019) |
|  |
| Անիմացիայով խաղարկային ֆիլմեր | Լռակյաց վիշապը (1941) • Հաղթանակ օդային ուժով (1943) • Հարավի երգը (1946) • Դու թանկ ես իմ սրտի համար(1948) • Մերի Պոփինս (1964) • Գավազանագլխիկը և ցախավելը (1971) • Փիթի վիշապը (1977) • Ով է դավել Ռոջեր ճագարին (1988) • Հմայվածը (2007) |
|  |
| DisneyToon Studios ընկերության ֆիլմեր | Բադային պատմություններ. Կորուսյալ լամպը (1990) • Գուֆիի արձակուրդները (1995) • Վագրիկի արկածները (2000) • Փիթեր Պեն 2: Վերադարձ Նեվերլենդ (2002) • Ջունգլիների գիրքը 2 (2003) • Մեծ ֆիլմ Խոզուկի մասին (2003) • Թուխի և Փղադոփյունի ֆիլմը (2005) • Բեմբի 2 (2006) • Ինքնաթիռներ (2013) • Ինքնաթիռներ: Կրակ և ջուր (2014) • |

 |


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · Box Office Mojo · ČSFD · FilmAffinity · Internet Movie Database · Metacritic · MusicBrainz · Rotten Tomatoes · AFI լիամետրաժ ֆիլմերի կատալոգ |

 |