**Five Nights at** **Freddy's-ը** (FNaF) ամերիկյան մեդիա արտոնություն է, որը ստեղծվել է Սքոթ Քոութոնի կողմից։ Այն սկսվել է 2014 թվականին՝ համանուն տեսախաղով, և այդ ժամանակից ի վեր ձեռք է բերել հայտնիություն։

Հիմնական տեսախաղերի շարքը բաղկացած է ութ սարսափ-գոյատևում խաղերից, որոնք տեղի են ունենում ընտանեկան Freddy Fazbear's Pizza ռեստորանի հետ ինչ-որ կերպ կապված վայրերում։ Խաղերի մեծ մասում խաղացողը ստանձնում է գիշերային աշխատակցի դերը, որը պետք է օգտագործի այնպիսի գործիքներ, ինչպիսիք են անվտանգության տեսախցիկները, լույսերը, դռները և օդանցքները՝ պաշտպանվելու համար թշնամի անիմատրոնային կերպարներից, որոնք բնակվում են այդ վայրերում։ Խաղերի հիմնական սյուժեն բացահայտվում է ձայնագրությունների, մինի խաղերի և Զատկի ձվերի միջոցով։

Մեդիա արտոնությունը (FNaF - ը) ներառում է նաև սպին-օֆֆ խաղեր և այլ լրատվամիջոցներ, ներառյալ վեպի եռապատում և անթոլոգիայի շարք, որը ներառում է համապարփակ հորինված տիեզերք։ FNaF-ը պահպանում է ակտիվ երկրպագուների բազա, որը հայտնի է իր ֆան-արտի և Ֆան-խաղերի արտադրությամբ, իսկ խաղերի մերչենդաայզինգը հասանելի է միջազգային մակարդակով։

Պատմություն և զարգացում
-----------------------

*Five Nights at Freddy's-ի* գաղափարը ծնվել է Սքոթ Քոութոնի նախորդ ընտանեկան խաղի՝ *Chipper & Sons Lumber Co* նկատմամբ բացասական արձագանքից*.* Խաղացողներն ասում էին, որ գլխավոր հերոսը (երիտասարդ կուղբը) նման է «վախենալու անիմատրոնիկ կենդանու», իսկ գրախոս Ջիմ Սթերլինգը խաղն անվանել է «ակամա սարսափելի»։ Ի սկզբանե հուսալքված լինելով քննադատությունից՝ Քաութոնը (ով նախկինում հիմնականում մշակել էր քրիստոնեական ուղղվածություն ունեցող խաղեր ) ի վերջո օգտագործեց արձագանքը՝ միտումնավոր ավելի սարսափելի բան դարձնելու համար։

*Five Nights at Freddy's-* ը թողարկվել է Desura-ի միջոցով 2014 թվականի օգոստոսի 8-ին։ Օգոստոսի 20-ին, այն բանից հետո, երբ այն հաստատվեց Greenlight քրաուդսորսինգի հարթակի կողմից, *Five Nights at Freddy's-* ը նաև թողարկվեց Steam-ում։ Երբ խաղի վրա ուշադրություն սևեռեցին YouTube-ները, այն դարձավ համացանցի սենսացիա։։ 82 

Շարունակությունները թողարկվել են 2014 թվականի նոյեմբերի 10-ին, 2015 թվականի մարտի 2-ին, 2015 թվականի հուլիսի 23-ին, 2016 թվականի հոկտեմբերի 7-ին, 2017 թվականի դեկտեմբերի 4-ին, 2018 թվականի հունիսի 27-ին, 2019 թվականի մայիսի 28-ին և 2019 թվականի նոյեմբերի 25-ին։ Խաղերի սփին-օֆֆը *՝ FNaF World*, հայտարարվել է Steam-ում Քոութոնի նամակի մեջ 2015 թվականի սեպտեմբերին և թողարկվել 2016 թվականի հունվարին։ Քոութոնըը ստեղծում է թիզերներ խաղերի համար իր ինտերնետ կայքերում և իր YouTube-յան ալիքում։

Նա օգտագործեց Clickteam Fusion 2.5 -ը՝ Five nights at Freddy's խաղերը ստեղծելու համար, իսկ Autodesk 3ds Max ՝ խաղերի 3D գրաֆիկայի մոդելավորման համար։ *Sister Location-ը*, *Freddy Fazbear's Pizzeria Simulator-ը*, *Ultimate Custom Night-ը*, *Help Wanted-ը* և *Special Delivery-ին* բարելավելու համար Քոութոնը օգտագործել է պրոֆեսիոնալ ձայնային դերասաններ և օրիգինալ սաունդթրեքեր։ 2016 թվականի մայիսին նա հայտարարեց, որ բոլոր խաղարը կվերստեղծվեն այլ ընկերությունների կողմից՝ խաղային բարձակների վրա թողարկվելու համար։

Քոութոնը 2015-ին իր կայքում հայտնեց, որ նա ծրագրում է *մոտ ապագայում հրատարակել իր առաջին վեպը (Արծաթե աչքերը* )՝ խաղերի պատմություններից առանձին։ Քոութոնը նաև հայտարարեց, որ այն գրելու է հեղինակ Կիրա Բրիդ-Վրիսլին։ 2016 թվականի հունիսի 20-ին Scholastic-ը հայտարարեց, որ կհամագործակցի Քոութոնի հետ մի քանի գրքերի գործարքի շուրջ։ *The Silver Eyes-* ը թողարկվել է 2015 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Amazon Kindle- ում։ Երկրորդ վեպը՝ *The Twisted Ones*, լույս է տեսել 2017 թվականի հունիսի 27-ին որին հաջորդում է The Fourth Closet - ը 2018 թվականի հունիսի 26-ին

Խաղախաղ
-------

The *Five Nights at Freddy's* շարքը բաղկացած է սարսափի թեմայով տեսախաղերից, որոնցում խաղացողը սովորաբար խաղում է որպես Freddy Fazbear's Pizza ռեստորանում գիշերային աշխատող։ Հորինված մանկական ռեստորանը ոգեշնչված է ընտանեկան պիցցաների ցանցերից, ինչպիսիք են ShowBiz Pizza Place-ը և Chuck E. Cheese-ը։ Ռեստորանն ունի մարդու չափի անիմատրոնիկներ, որոնք հանդես են գալիս մանկական երեկույթների ժամանակ։ Անիմատրոնիկները գիշերները թափառում են ռեստորանում, իսկ պահակին հանձնարարվում է հսկել նրանց։ Խաղերի ընթացքում առաջադիմելու համար խաղացողը պետք է պաշտպանի իրեն անիմատրոնիկներից տարբեր գործիքների միջոցով։ « *Five Nights at Freddy's»* -ում խաղացողը կարող է կառավարել երկու անվտանգության դռները, որոնք կարող են փակել անիմատրոնիկների միջանցքից խաղացողի սենյակ մտնելու ճանապարհը։ Ամեն գիշեր խաղացողն ունի էներգիայի աղբյուր, որն ավելի արագ է սպառվում, երբ օգտագործվում է գործիք։ Եթե հոսանքն անջատվի, խաղացողն այլևս չի կարող որևէ գործիք օգտագործել և անպաշտպան է անիմատրոնիկների դեմ։ *Five Nights at Freddy's 2-ում* կան ուրիշ գործիքներ. չկան պաշտպանիչ դռներ։ Խաղացողը դրա փոխարեն պետք է օգտագործի դատարկ անիմատրոնիկ գլուխը և լապտերը՝ անիմատրոնիկներից պաշտպանվելու համար։ Խաղը ներկայացրեց երաժշտական տուփ, որը պետք է անընդհատ աշխատացնել, որպեսզի կանխվի որոշակի անիմատրոնի հարձակումը։ Ներդրվեցին 8-բիթանոց մինի խաղեր, որոնք հայտնվում են պատահականորեն խաղի կերպարի մահից հետո։

*Five Nights at Freddy's 3-ում* օգտագործվում է մոնիտորի վահանակ, որը պարունակում է աուդիո, տեսախցիկ և օդափոխություն։ Խաղացողը պետք է փորձի որոշակի համակարգերը անսարքությունից պահել։ Այս անսարքությունները կարող են առաջանալ պատահականորեն կամ առաջին և երկրորդ խաղերի անիմատրոնիկների հալյուցինացիաներից։ Օդափոխիչները փակելու հնարավորությունը նույնպես ավելացված է, որը պետք է օգտագործվի՝ կանխելու համար միակ շոշափելի անիմատրոնիկի մուտքը գրասենյակ։ Խաղացողը կարող է տեսախցիկների միջոցով օգտագործել աուդիո գործողությունը, որը մանկական ձայն է առաջացնում՝ անիմատրոնիկին գրասենյակից հեռացնելու համար։ 8-բիթանոց մինի խաղերը վերադառնում են այս խաղում, և նրանց կարելի է ակտիվացնել՝ կատարելով կողմնակի առաջադրանքներ, ինչպիսիք են պաստառի վրա սեղմելը կամ ծածկագիրը պատի մեջ մուտքագրելը։ Եթե խաղացողը ավարտում է մինի խաղերը, նրանք բացում են գաղտնի ավարտը։ *Five Nights at Freddy's 4* -ում խաղը տեղի է ունենում ննջասենյակում, և գիշերային անվտանգության պահակ լինելու փոխարեն խաղացողը ստանձնում է փոքրիկ երեխայի դերը։ Խաղացողն այլևս չունի տեսախցիկի համակարգ։ Խաղացողը ննջասենյակում ունի չորս տարածք, որոնց պետք է վերահսկի՝ միջանցքի երկու դռները սենյակի երկու կողմերում, պահարանը՝ անմիջապես խաղացողի դիմաց և մահճակալը խաղացողի հետևում։ Դռների մոտ խաղացողը պետք է լսի անիմատրոնիկների շնչառությունը, որը կարող է որոշել, թե արդյոք նրանք մոտ են։ Եթե խաղացողը լսում է կողային դռների մոտ շնչառություն, նա պետք է փակի դուռը և սպասի, որ անիմատրոնիկները հեռանան։ Այնուամենայնիվ, եթե խաղացողը դռները շատ շուտ է բացում, անիմատրոնիկների թռիչքը վախեցնում է խաղացողին։ Խաղացողը պետք է նաև թույլ չտա, որ փոքր անիմատրոնիկները կուտակվեն իր մահճակալի վրա։ Նա նաև պետք է թույլ չտա մեկ այլ անիմատրոնիկին մտնել իր պահարան և այնտեղից դուրս գալ։ *Five Nights at Freddy's 4-ում* նաև ներկայացվում է մինի խաղ, որը ներառում է նոր անիմատրոնիկ։ Խաղացողին առաջարկվում է երկու ժամով բաց թողնել հաջորդ գիշերը՝ մինիխաղն ավարտելու դիմաց։

*Sister Location-ի* համար ներդրվել է բարձրացված մոնիտորի վահանակի, որը կարող է լուսավորել սենյակը կամ կայծակ հաղորդել անիմատրոնիկներին։ Այլ մեխանիզմները ներառում են անջատիչի սենյակում գտնվող երկրորդ մոնիտորի վահանակը, որը վերահսկում է Sister location - ում Էներգիայի հզորությունը և լուսային խութանշանը, որը թույլ է տալիս խաղացողին տեսնել մութ Funtime Auditorium-ում (խնջույքների սենյակ) և խուսափել դրա անիմատրոնիկներից։ *Sister Location-* ը միակ խաղն է, որտեղ խաղացողը կարող է տեղաշարժվել սենյակների միջև։ *Freddy Fazbear's Pizzeria Simulator-* ն ունի բիզնես ոճի խաղախաղ, և խաղացողը պետք է գումար ծախսի խաղի մեջ՝ իր պիցցերիայի համար հնարավորություններ գնելու համար։ Մի շարք մինի խաղեր կարելի է խաղալ՝ փորձարկելով հաստատության խաղային վայրերը։ Այն բանից հետո, երբ խաղացողը ավարտում է խաղի այս հատվածը, նրանք կատարում են առաջադրանքները սենյակում և պաշտպանում են թշնամական, նախկինում փրկված անիմատրոնիկներից։ *Freddy Fazbear's Pizzeria Simulator-ի խաղախաղը* կիսում է մի շարք տարրեր *Five Nights at Freddy's 3-ի հետ*, ներառյալ օդափոխության կարևորությունը և անիմատրոնիկներին ձայնով շեղելու ունակությունը։ *Ultimate Custom Night-* ը խաղացողի կողմից կառավարվող գիշեր է, որում առկա են հիսուն անիմատրոնիկներ և որոնք ունեն AI առավելագույն մակարդակ՝ քսան։ Խաղը ներառում է նախորդ խաղերի բազմաթիվ մեխանիզմներ, ինչպիսիք են ջեռուցիչը, օդափոխիչը, երաժշտական տուփը և էներգիայի գեներատորը։ Խաղացողը կարող է ընտրել, թե որ կերպարներն են ուզում ակտիվ լինել գիշերվա ընթացքում, և որքան ակտիվ կլինեն կերպարները։

*Help Wanted-ը* համատեղում է յուրաքանչյուր այլ խաղի խաղախաղը և վերածում խաղերը խաղացողի վիրտուալ փորձի։ Այն նաև ներկայացնում է մի քանի այլ մինի խաղեր, որոնցում խաղախաղը տարատեսակ է։ Խաղում որոշ վայրերում նաև առկա է բաց աշխարհ։ Special delivery-ն ներառում է խաղացողի տեղի վրա հիմնված ընդլայնված իրականության խաղախաղ։ Խաղացողը կարող է միացնել իր տեսախցիկը, և տեսախղցիկի կադրը ինքնին հանդիսանում է խաղի ֆոնը։ Անիմատրոնիկները կփորձեն գրոհել շրջակա միջավայրին համապատասխան։ Անիմատրոնիկները հիմնականում ունեն քողարկվածություն, ինչը հանգեցնում է նրանց անտեսանելի լինելուն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «IGM Interviews – Scott Cawthon (Five Nights at Freddy's)». *IGM*. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հունվարի 24-ին. Վերցված է 2017 թ․ մարտի 19-ին.
2. ↑  Hernandez, Patricia (2015 թ․ փետրվարի 6). «Why Five Nights at Freddy's Is So Popular». Kotaku. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հունվարի 24-ին. Վերցված է 2015 թ․ մայիսի 17-ին.
3. ↑  Clarke, M. J.; Wang, Cynthia (2020 թ․ ապրիլի 16). *Indie Games in the Digital Age* (անգլերեն). Bloomsbury Publishing USA. ISBN 978-1-5013-5643-8.
4. ↑  «Next Five Nights at Freddy's game is an RPG called FNAF World». *Polygon*. 2015 թ․ սեպտեմբերի 15. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ օգոստոսի 13-ին. Վերցված է 2017 թ․ ապրիլի 17-ին.
5. ↑  «Interview of the author of a top paid game in AppStore». *www.clickteam.com*. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ նոյեմբերի 6-ին. Վերցված է 2017 թ․ մարտի 19-ին.
6. ↑  «'Five Nights at Freddy's: Sister Location' news: Creator Scott Cawthon confirms voice acting». *www.vinereport.com*. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ մարտի 20-ին. Վերցված է 2017 թ․ մարտի 19-ին.
7. ↑  Parlock, Joe (2015 թ․ մայիսի 9). «The Five Nights at Freddy's series is getting remade for consoles». *Destructoid*. ModernMethod. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մայիսի 12-ին. Վերցված է 2016 թ․ մայիսի 9-ին.
8. ↑  «The Next 'Five Nights at Freddy's' Will be ... a Novel Called 'Five Nights at Freddy's: The Silver Eyes'?». TouchArcade. 2015 թ․ դեկտեմբերի 15. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ սեպտեմբերի 25-ին. Վերցված է 2015 թ․ դեկտեմբերի 20-ին.
9. ↑  «Scholastic, LLC Announces A New Book Series Based On Bestselling Video Game Franchise Five Nights at Freddy's». Scholastic. 2017 թ․ սեպտեմբերի 19. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ սեպտեմբերի 17-ին. Վերցված է 2017 թ․ սեպտեմբերի 19-ին.
10. ↑  «Scholastic to Publish the 'Five Nights at Freddy's' Book Series». *www.adweek.com*. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ սեպտեմբերի 8-ին. Վերցված է 2018 թ․ սեպտեմբերի 8-ին.
11. ↑  Khal (2020 թ․ հոկտեմբերի 31). «The 10 Best Horror Video Games to Play Right Now». *Complex*. Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ դեկտեմբերի 10-ին. Վերցված է 2020 թ․ նոյեմբերի 12-ին.
12. 1 2 3  Rowen, Nic (2014 թ․ նոյեմբերի 17). «Review: Five Nights at Freddy's 2». *Destructoid*. Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ մարտի 27-ին. Վերցված է 2020 թ․ նոյեմբերի 12-ին.
13. ↑  Braddy, T. Blake (2015 թ․ մարտի 12). «'Five Nights at Freddy's 3' Review: Toy Story». *Bloody Disgusting*. Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ դեկտեմբերի 11-ին. Վերցված է 2020 թ․ նոյեմբերի 12-ին.
14. 1 2 3  Petitte, Omri (2015 թ․ մարտի 21). «Review: Five Nights at Freddy's 3 Review». *PC Gamer*. Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ նոյեմբերի 8-ին. Վերցված է 2020 թ․ նոյեմբերի 12-ին.
15. 1 2 3  Braddy, T. Blake (2015 թ․ օգոստոսի 6). «'Five Nights at Freddy's 4' Review: Animal House». *Bloody Disgusting*. Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ դեկտեմբերի 13-ին. Վերցված է 2020 թ․ նոյեմբերի 12-ին.
16. 1 2 3 4  Petitte, Omri (2015 թ․ օգոստոսի 5). «Five Nights at Freddy's 4 Review». *PC Gamer*. Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ նոյեմբերի 8-ին. Վերցված է 2020 թ․ նոյեմբերի 12-ին.
17. ↑  Oxford, Nadia (2015 թ․ հուլիսի 31). «Five Nights at Freddy's 4 Tips, Cheats and Strategies». Gamezebo. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ սեպտեմբերի 28-ին. Վերցված է 2017 թ․ փետրվարի 5-ին.
18. 1 2 3  Rowen, Nic (2016 թ․ հոկտեմբերի 10). «Review: Five Nights at Freddy's: Sister Location». *Destructoid*. Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ օգոստոսի 6-ին. Վերցված է 2020 թ․ նոյեմբերի 12-ին.
19. ↑  Brown, Fraser (2017 թ․ դեկտեմբերի 5). «Freddy Fazbear's Pizzeria Simulator is free and not what it seems». *Rock Paper Shotgun*. Արխիվացված օրիգինալից 2017 թ․ դեկտեմբերի 29-ին. Վերցված է 2020 թ․ նոյեմբերի 12-ին.
20. ↑  McWhertor, Michael (2017 թ․ դեկտեմբերի 4). «Surprise Five Nights at Freddy's spinoff hits Steam — and its free». *Polygon*. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ դեկտեմբերի 6-ին. Վերցված է 2020 թ․ նոյեմբերի 12-ին.
21. ↑  Usher, Will (2017 թ․ դեկտեմբերի 5). «There's A New Five Nights At Freddy's Game And, Surprise, Its Weird». *Cinema Blend*. Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ հունվարի 20-ին. Վերցված է 2020 թ․ նոյեմբերի 12-ին.
22. ↑  Nguyen, Keoni (2018 թ․ հունիսի 29). «Ultimate Custom Night Will Keep Five Nights At Freddy's Fans On Their Toes». *Kotaku*. Արխիվացված օրիգինալից 2018 թ․ հունիսի 30-ին. Վերցված է 2018 թ․ հունիսի 29-ին.
23. ↑  Bolt, Neil (2019 թ․ մայիսի 28). «[Review] 'Five Nights at Freddy's VR: Help Wanted' Revitalizes Tried and Trusted Scares». *Bloody Disgusting*. Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ նոյեմբերի 7-ին. Վերցված է 2020 թ․ նոյեմբերի 12-ին.
24. 1 2 3  «Illumix Releases Five Nights at Freddy's AR: Special Delivery on iOS and Android Mobile Devices». *Gamasutra*. 2019 թ․ նոյեմբերի 25. Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ փետրվարի 5-ին. Վերցված է 2020 թ․ նոյեմբերի 12-ին.