**Տրդելնիկ** (չեխ․՝ trdelník, նաև՝ **տրդլո** կամ **տրոզկոլ**), շշաձև թխվածքի տեսակ։ Այն պատրաստվում է բռանկի վրա, որի վրա փաթաթում են խմորը (դրան տալով շշի ձև), ապա տաքացնում են և վրան լցնում շաքարավազի և ընկույզի խառնուրդ։

Ծագում
------

Տրդելնեիկի ծագման մասին մի քանի կարծիք կա։ 19-րդ դարի կեսերին այն հայտնի էր որպես սլովակական ուտեստ, իսկ 20-րդ դարում՝ որպես մորավիական ուտեստ։ Նմանատիպ խմորեղենը տարածված էր նաև Տրանսիլվանիայի հունգարախոս հատվածում (ներկայիս Ռումինիայում), որտեղ այն կոչվում է kürtőskalács։ «Տրդելնիկ» բառը ունի չեխական-սլովակական ծագում. բառի արմատը՝ «տրդլո»-ն, այն փայտի անունն է, որի վրա սովորաբար փաթաթում են խմորը՝ դրան տալով ավանդական խոռոչային ձև։

21-րդ դարում այն հատնի է դարձել Չեխիայի Հանրապետություն և Սլովակիա այցելող տուրիստների շրջանում։
Ներկայումս «տրդելնիկը» (trdelník) զբոսաշրջիկների շրջանում հայտնի է որպես խմորեղեն, որը հնարավոր է գտնել տարբեր երկներում, մասնավորապես՝ Չեխիայի Հանրապետությունում։ Պրահայի սրճարաններում կարելի է գտնել պաղպաղակով լցոնված տրդելնիկների բազմում տեսակներ։

Զբոսաշրջությունը Պրահայում
--------------------------

Չնայած տրդելնիկը հաճախ ներկայացվում է որպես «չեխական ազգային թխվածք» կամ «հին բոհեմյան խմորեղեն», իսկ 20-րդ դարի գրականության մեջ կարող ենք հանդիպել *český trdelník* (չեխական տրդելնիկ) եզրույթը, տրդելնիկը գրականության մեջ ամենաշատը նշվում է որպես սլովակական կամ մորավիական ուտեստ, բայց ոչ բոհեմյան, և Պրահայում այս աղանդերի լայն տարածումն սկսել է միայն վերջերս։ Չեխ կինեմատոգրաֆիստ և լրագրող Յանեկ Ռուբեշը պնդում է, որ տրդելնիկը պատրաստվում է միայն զբոսաշրջիկների համար և եթե այդպես նայենք՝ համբուրգերը Չեխիայում ավելի ազգային է։

Սկալիցիական տրդելնիկ
--------------------

Տրդելնիկի թխման գործընթացը
Տրդելնիկի պատրաստման գործընթացն ունի մեծ ավանդույթ Սլովակիայի Սկալիցա քաղաքում (քաղաքն ունի սահման Չեխիայի Հանրապետության հետ)։ Բնօրինակ բաղադրատոմսը պատկանում էր խոհարար Ժոզեֆ Գվադանիին, որը 18-րդ դարի վերջին Սկալիցայի քաղաքացիություն ունեցող թոշակի անցած հունգարացի էր։ Իրական բաղադրատոմսը Սկալիցիայի բնակիչների կողմից շարունակ կատարելագործվում էր և վերջնական տեսքն այսօր հայտնի էր որպես *Skalický trdelník* (սկալիցիական տրդելնիկ)։

«Skalický trdelník» քաղաքացիական ասոցիացիան ստեղծվել է 2004 թվականին և նպատակ է հետապնդում պահպանել տրդելնիկի՝ սկզբից ևեթ կրակի վրա պատրաստվելու գործընթացը։

Նման արտադրանքներ
-----------------

Սկալիցիական տրդելնիկի կտորներ, որոնք պատրաստ են մատուցման: Ուշադրություն դարձրեք բռնակի վրա պատրաստվելու արդյունքում առաջացած խոռոչներին
Տրդլոյի տաղավար Լիտոմերժիցեում, Չեխիա
* {{{2}}}Հունգարիա - Հայտնի է *Kürtőskalács* անվամբ
* Ավստրիա - Հայտնի է *Prügelkrapfen* անվամբ
* {{{2}}}Գերմանիա - Հայտնի է *Baumstriezel* անվամբ
* {{{2}}}Լյուքսեմբուրգ - Հայտնի է *Baamkuch* անվամբ, դարձել է ազգային ուտեստ, որը մատուցվում է հատուկ տոների ժամանակ, օրինակ՝ ամուսնությունների տոնակատարության ժամանակ
* Լեհաստան - Sękacz-ը նմանատիպ թխվածք է, որը նույնպես պատրաստվում է բռնակի վրա՝ բաց կրակով
* Լիտվա Լիտվա - Šakotis կամ Raguolis նույն ձև է պատրաստվում, սակայն տեսքով, համով և ուտելու ձևով լրիվ տարբեր է։
* {{{2}}}Ռումինիա - Kürtőskalács-ը նմանատիպ անուշեղեն է, որը նույնպես պատրաստվում է բռնակի վրա
* {{{2}}}Թուրքիա - Հայտնի է *makara* անվամբ
* Իսրայել - Հայտնի է *kyortush* անվամբ
* {{{2}}}Հարավային Աֆրիկա - Հայտնի է *stokbrood* անվամբ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Časopis Českého Musea. XXII/2*։ 1848։ էջ 331
2. ↑  *Moravské národní pohádky a pověsti*։ 1983։ էջ 334
3. ↑  Vlastimil Vondruška, František Skála (jr.) (1991)։ *Církevní rok a lidové obyčeje*։ էջ 88
4. ↑  Tennent James (2016 թ․ մարտի 1)։ «Chimney cake: The doughnut ice cream foodporn oozing over your Instagram»։ *Ibtimes.co.uk*։ Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 15
5. ↑  *Zvon: týdenník beletristický a literární*։ 1930։ էջ 153
6. ↑  «5 TRUE FACTS ABOUT TRDELNÍK (Honest Guide)»։ *youtube.com*։ 2018 թ․ հոկտեմբերի 12

Արտաքին հղումներ
----------------

* History of trdelník
* Jůn Dominik (2014 թ․ օգոստոսի 23)։ «The 'Old Bohemian' Trdelník»։ Czech Radio 7, Radio Prague