recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Շահե արքեպիսկոպոս Աճեմյան** (ավազանի անունը՝ **Հովհաննես Արմենի Աճեմյան**) (1926, հուլիսի 24, Հալեպ - 2005, հուլիսի 13, Երևան (ամփոփված է Էջմիածնի Սուրբ Գայանե վանքի գերեզմանատանը)), արքեպիսկոպոս (1975), բանասիրության և փիլիսոփայության դոկտոր, պրոֆեսոր։ ՀՀ ԳԱԱ պատվավոր դոկտոր (1996), ԳՀԽ անդամ (1975-1985), ԵՀԽ-ում Մայր Աթոռի ներկայացուցիչ (1975-1986), ԵՊՀ աստվածաբանության ֆակուլտետի հիմնադիր-դեկան (1995 թվականից)։

Կենսագրություն
--------------

Ավարտել է Հալեպի Հայկազյան վարժարանը, 1938 թվականին՝ Մխիթարյան հայրերի վարժարանը, 1945 թվականին՝ Հալեպի ֆրանսիական քոլեջը, 1947 թվականին՝ Կիլիկիո կաթողիկոսության Անթիլիասի դպրեվանքը, 1951 թվականին՝ Բրյուսելի համալսարանը։

1960 թվականին պաշտոնավարության է հրավիրվել Երուսաղեմ և 1965 թվականին ձեռնադրվել եպիսկոպոս։ 1975 թվականին նշանակվել է Մայր աթոռ Սուրբ Էջմիածնի ներկայացուցիչը Եկեղեցիների համաշխարհային խորհրդում։ Եղել է Հայոց պատրիարքարանի պաշտոնական հանդեսի «Սիոն» ամսագրի խմբագիր։ 1982 թվականին հիմնել է Ձիթենյաց լեռան Հայ Աստվածաշնչի կենտրոնը։ 1960-1994 թվականների ժամանակահատվածում եղել է Երուսաղեմի հայոց պատրիարքության դիվանապետ և Կալվածոց տեսուչ, լուծել է վանքապատկան հողերի ու կալվածքների իրավակարգի խնդիրը Իսրայելում։ 1994 թվականին տեղափոխվել է Հայաստան։ 1995-2005 թվականներին եղել է Երևանի պետական համալսարանի աստվածաբանության ֆակուլտետի հիմնադիր դեկանը։ ԵՊՀ աստվածաբանության ֆակուլտետին է նվիրել իր գրադարանը, հիմնել իր անունը կրող մասնագիտացված գրադարան։ Շահե Աճեմյանի նախաձեռնությամբ 2001 թվականին հիմնվել են «Աճեմյան մատենաշարը» և աստվածաբանության ասպիրանտական ուսումնառությունը։

Գործում է «Շահե Աճեմյան» բարեգործական հիմնադրամ

Գործունեություն
---------------

Հին Երուսաղեմի պարսպից ներս՝ հայկական թաղամասում, կառուցել է 32 բնակարանով շենք և տրամադրել հայ չքավոր ընտանիքներին, Ս. Հակոբյանց վանքի (աթոռանիստ) դիմաց Ալեք և Մարի Մանուկյան ժառանգավորաց վարժարանի ու ընծայարանի եռահարկ շենքը՝ կից սրահով, այլ շինություններ։

Շահե Աճեմյանը դասախոսական գործունեություն է ծավալել Անթիլիասի, Բեյրութի կրթօջախներում և Դպրեվանքում։ Դասավանդել է նաև Հովակիմյան–Մանուկյան վարժարանում, Փոլատջյան ճեմարանում։ Հեղինակ է բազմաթիվ գրքերի և շուրջ 150 հոդվածի, որոնք տպագրվել են «Հասկ», «Սիոն» և «էջմիածին» հանդեսներում։ Գրքերից հիշատակելի են հատկապես «Գիրք սաղմոսաց Դավթի» (Երուսաղեմ, 1988), «Մայր ցուցակ հայ Աստվածաշնչի ձեռագիրներու» (Լիզպոն, 1992), «Քերականություն արաբերեն լեզուի» (Բեյրութ, 1951), «Արիստոտելի ստորոգութեանց երկի Դաւիթ Անյաղթի մեկնութիւնը», «Հայերեն Աստուածաշունչը» (Եր. 2006) և այլն։ 2001 թվականին սկիզբ է դրել «Աճեմյան մատենաշարին», որով հրատարակվել են բազմաթիվ հետազոտություններ ու սկզբնաղբյուրներ։

Գրականություն
-------------

* Բարխուդարյան Վ. Վարդանյան Ռ. Կարախանյան Գ. Շահե Արքեպիսկոպոս Աճեմյան. Կյանքը և գործը, Ե. 2001։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Կենսագրական հանրագիտարան, Ե. ԵՊՀ հրատ. 2009, էջ 83-84*.
2. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005*.
3. ↑  Հաշվետվություն «Շահե Աճեմյան» բարեգործական հիմնադրամի 2013 թվականի գործունեության մասին
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Էդուարդ Ղազարյան (այլ կիրառումներ)
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Ղազարյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Էդուարդ Սերգեյի Ղազարյան** (ապրիլի 17, 1956(1956-04-17), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ տնտեսագետ, տնտեսագիտության դոկտոր (1998), պրոֆեսոր (2004)։ ՀԳԳԱ թղթակից անդամ (1999)։

Սերգեյ Ղազարյանի որդին է։

Կենսագրություն
--------------

1978 թվականին ավարտել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտի զոոինժեներական ֆակուլտետը։ 1978 թվականին եղել է ինստիտուտի Բալահովիտի ուսումնափորձնական տնտեսության ավագ տնտեսագետը, 1984-1993 թվականներին՝ ՀՀ Կառավարության աշխատակազմի գյուղատնտեսական բաժնի գլխավոր մասնագետ, 1993-1996 թվականներին՝ ՀՀ փոխնախագահի օգնական, 1996-1999 թվականներին՝ ՀՀ Սահմանադրական դատարանի քարտուղարության պետ, 1999-2009 թվականներին՝ Հայաստանի պետական ագրարային համալսարանի ագրոբիզնեսի կառավարման ամբիոնի վարիչ, 2009 թվականից՝ ՀԱԱՀ-ի տնտեսագիտական ֆակուլտետի դեկան։ 2003 թվականից համակարգում և կազմակերպում է ՀՀ քաղաքացիական ծառայողների վերապատրաստման գործընթացը Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարանում։

Աշխատանքները վերաբերում են ագրարային տնտեսագիտական խնդիրներին և գիտատեխնիկական առաջընթացի զարգացման հեռանկարներին, շուկայական տնտեսության պայմաններում գյուղատնտեսության զարգացմանը։ Հեղինակ է 87 գիտական աշխատության, այդ թվում՝ 4 մենագրության և 1 ուսումնական ձեռնարկի։

Միջազգային իրավունքի հայկական ընկերակցության հիմնադիր-անդամ և վերստուգիչ հանձնաժողովի նախագահ, Մենեջմենթի հայկական ընկերակցության հիմնադիր-անդամ (2000)։

Պարգևներ
--------

* ՀՀ վարչապետի շնորհակալագիր, 2010
* Հայաստանի պետական ագրարային համալսարանի «Ոսկե» հուշամեդալ, 2006

Երկեր
-----

* Գիտության և արտադրության զարգացման կարևոր գործոնները գյուղատնտեսության մեջ, Ե. 1997։
* Հայաստանի Հանրապետության ագրարային տնտեսագիտության դերն ու տեղը շուկայական տնտեսության զարգացման գործում, Ե. 2003

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005*.
2. ↑  Էդուարդ Սերգեյի Ղազարյան(չաշխատող հղում)
**Զեյն ալ-Շարաֆ Թալալ** (ռուս.՝ Зейн аш-Шараф Талал, օգոստոսի 2, 1916(1916-08-02) կամ նոյեմբերի 2, 1916(1916-11-02), Ալեքսանդրիա, Եգիպտոս - ապրիլի 26, 1994(1994-04-26), Լոզան, Շվեյցարիա), եղել է Հորդանանի թագուհին և Թալալ արքայի կինը։ Նա նաև Հուսեյն թագավորի մայրն է։

Ընտանիք
-------

Ծնվել է Եգիպտոսի Ալեքսանդրիա քաղաքում։ Ավրանայի և Վիջան Անիմի նահանգապետ Շերիֆ Բին Նասերի ընտանիքում։ Նրա հայրը եղել է Մեքքայի շարիֆ Ալ-Հուսեյն իբն Ալի ալ-Հաշիմի զարմիկը, իսկ մայրը Կիպրոսի նահանգապետի աղջիկը, Մեհմեդ Քյամիլ փաշայի թոռնուհին։

Ամուսնություն և երեխաներ
------------------------

Զեյնը ամուսնացել է իր զարմիկի հետ 1934 թվականի նոյեմբերի 27-ին, և նրանք ունեցել են 4 որդի և երկու դուստր։

* Հուսեյն I Իբն Թալալ (1935 թվականի նոյեմբերի 14 – 1999 թվականի փետրվարի 7)
* Արքայազն Ասմա (Մահացել է ծննդաբերության ժամանակ՝ 1937 թվականին)
* Արքայազն Մուհամեդ (ծնվել է 1940 թվականի հոկտեմբերի 2-ին)
* Արքայազն Հուսեյն (ծնվել է 1947 թվականի մարտի 20-ին)
* Արքայազն Մուհսին (Մահացել է)
* Արքայադուստ Բասմա (ծնվել է 1951 թվականի մայիսի 11-ին)

Կարիերա
-------

1950 ական թվականների սկզբին Զեյն թագուհին նշանակալի դեր է ունեցել Հորդանանի թագավորության քաղաքական զարգացմանը՝ իրականացնելով շատ բարեգործություններ և պաշտպանելով կանանց իրավունքները։

Նա մասնակցություն է ունեցել 1952 թվականին գրված սահմանադրությանը, որով պաշտպանել է կանանց իրավունքները և զարգացրել երկրի սոցիալ-տնտեսական վիճակը։ 1944 թվականին նա նաև ստեղծեց առաջին կանացի հասարակական միավորումը։ Նա պետությունը իր ձեռքերի մեջ պահեց նաև Աբդալա Իբն Հուսեյնի մահից հետո՝ 1951 թվականին։ Թագավորությունը Զեյնի ձեռքերում էր մինչև 1952 թվականը՝ նրա որդու թագավոր դառնալը, ով 18 տարեկան էր։

1948 թվականի Արաբա-իսրայելական պատերազմից հետո պաղեստինցիների Հորդանան փախուստից հետո, թագուհի Զեյնը օգնություն ցուցաբերեց տասնյակ հազարավոր փախստականներին։ Զեյնը իր ամբողջ կյանքի ընթացքում մեծ օգնություն է ցուցաբերել «Ում ալ Հուսեյն» մանկատանը։

Պարգևներ
--------

### Ազգային մրցանակներ

* Հորդանան : Հուսեյն Ալիի առաջ դասի շքանշանակիր

### Օտարերկրյա մրցանակներ

* Մալայզիա :  Մալազիայի Գահի լոյալության շքանշանի տիիկն ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Pas L. v.* Genealogics — 2003.
2. ↑  Jordanian genealogy details
3. ↑  «Senarai Penuh Penerima Darjah Kebesaran, Bintang dan Pingat Persekutuan Tahun 1965» (PDF). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2018 թ․ սեպտեմբերի 28-ին. Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 15-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Jordan: Al-Hashimi Dynasty - Genealogy

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Նախորդող:**Մուսբահ բինթ Նասեր** |  **Զեյն թագուհի** 1951 թվականի հուլիսի 20-ից մինչև 1952 թվականի օգոստոսի 11-ը | Հաջորդող:**Դինա բինթ Աբդուլ Համիդ** |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Find A Grave · Rodovid |

 |

|  |
| --- |
| 

  **Հորդանան**
 |
**Լարի Զարյան** (անգլ.՝ Larry Zarian, հոկտեմբերի 20, 1937(1937-10-20), Հայաստան - հոկտեմբերի 13, 2011(2011-10-13), Գլենդեյլ, Լոս Անջելես շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկահայ գործիչ։

Կենսագրություն
--------------

Լարի Զարյանը ծնվել է 1937 թվականին Հայաստանում։ 14 տարեկանում մոր՝ Թամարա Տասալյանի և քրոջ՝ Ռիմա Եղիազարյանի հետ գաղթել է Միացյալ նահանգներ։ Սովորել է Գլենդելի համայնքային քոլեջում, Կալիֆոռնիայի համալսարանում։ Զարյանն առաջին հայն է, ով ընդգրկվել է Գլենդելի քաղաքային խորհրդում։ 1983, 1991, 1994 և 1998 թվականներին ընտրվել է Գլենդելի քաղաքապետի պաշտոնում։ Բազմամյա գործունեության համար նրան անվանել են «ազգային քաղաքապետ»։ Զարյանը եղել է Լոս Անջելես նահանգի ուղևորատար տրանսպորտային կառավարման ղեկավարը։ Հետագայում Գլենդելի իշխանությունը քաղաքի տրանսպորտային կենտրոնը կոչվել է նրա անունով։ Կյանքի վերջին տարիներին Գլենդելի «ազգային քաղաքապետը» աշխատել է հեռուստատեսությունում՝ հայկական AMGA հեռուստաընկերության եթերում վարելով քաղաքական հաղորդում, 2000 թվականին հիմնել է "The Larry Zarian Forum" հեռուստահաղորդումը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Գլենդելում տրանսպորտային կենտրոնը կոչվել է Լարի Զարյանի անունով
2. ↑  Գլենդելի նախկին քաղաքապետը մահացել է 73 տարեկանում
3. ↑  «Գլենդելում Լարի Զարյանի անվամբ կենտրոն է վերանվանվել». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 5-ին. Վերցված է 2014 թ․ նոյեմբերի 23-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Լարի Զարյան տրանսպորտային կենտրոն, նախկինում և հիմա
* Beyond the Blue Domes
**Հովհաննես Մկրտչի տաճար**, հիմնադրվել է 1180 թվականին, գործել է 1874 թվականից։ Գտնվում է Դուբլին մայրաքաղաքի Թոմաս փողոցում, միջնադարյան քաղաքի կենտրոնում։ Կառուցվել է նախկին հիվանդանոցի տեղում։

Պատմություն
-----------

Եկեղեցին հիվանդանոցի վայրում կառուցել է Աերլեդ Պալմերը, ով բնակվում է Դուբլին քաղաքում բնակվող նորմաններից է։ Նա եկեղեցին կառուցել է դեպի Սուրբ Երկիր ուխտագնացությունից վերադառնալուց հետո։ Տաճարը նվիրված էր Սուրբ Հովհաննես Մկրտչին, կառուցված էր քաղաքի պարիսպներից դուրս, և հայտնի է Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ անունով։

1316 թվականին Էդուարդ Բրյուսը իր բանակի հետ միասին մոտեցել է Դուբլինին, քաղաքը պաշարելու նպատակով։ Քաղաքի բնակչությունը, նրանց մոտեցման վտանգը կանխելու համար, եկան ընդհանուր համաձայնությամբ, և հրդեհեցին Թովմաս փողոցը, սակայն կրակը մոտեցել է Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ եկեղեցուն, այրել այն հարակից արձաններով։

1740 թվականին հիվանդանոցի մի հատվածում կառուցվել է փոքր եկեղեցի, որի կառուցումը շարունակվում է շուրջ 40 տարի ։

1860 թվականին որոշվեց կառուցել նոր եկեղեցի։ Ճարտարապետը Էդուարդ Վելբի Պուգինն էր, ում աջակցում էր Ջորջ Աշլինին։

Միջնադարյան եկեղեցու մնացորդները քանդված են, իսկ հին Մագդալեն եկեղեցու մնացորդները գտնվում են այնտեղ, որտեղ այսօր գտնվում է ներկայիս եկեղեցու խորանը։

Ներկա եկեղեցու կառուցումը սկսվել է 1862 թվականին, եպիսկոպոս Մարտին Կրանեի կողմից, և կառուցումը տևել է 33 տարի։ Միակ խնդիրն այն էր, որ եկեղեցու կառուցման վարպետը և շատ աշխատողներ Ֆենիան էին, ովքեր 1865 թվականին խնդիրներ ունեցան իշխանության հետ, որի պատճառով եկեղեցին կոչվեց «Ֆենիական եկեղեցի»։

Ուիլիամ Հագուի կողմից զանգակատունը և տանիքը ավարտին են հասցվել 1874 թվականին, երբ տաճարը բացվեց ժամերգության համար։ Տաճարի արտաքին տեսքը ավարտին է հասցվել 1895 թվականին, իսկ ներքին հարդարանքը՝ 1911 թվականին։

Քանդակագործ Պատրիկ Կոուրտնեն կառուցել է եկեղեցու խորանը։

Եկեղեցի
-------

Ինտերիեր
Սկզբում եկեղեցին կոչվել է Ավրելիոս Օգոստինիոսի և Հովհաննես Մկրտչի անունով, բայց առավել հայտնի է Հովհաննես Մկրտիչ անունով, քանի որ այն գտնվում է Հովհաննես Մկրտիչ փողոցում։

Եկեղեցու զանգակատունը ամենաբարձր զանգակատունն է, ունի 61 մ բարձրություն։ Նախկինում նախատեսված չէր զանգերի համար, սակայն հետագայում զանգակատանը ավելացվեց սանդուղք, որպեսզի հնչեցնեն զանգերը։ Եկեղեցու The Bell Ringers ընկերությունը ձևավորվել է 1872 թվականին և զանգերն առաջին անգամ հնչեցվել են 1873 թվականին՝ Սուրբ Պատրիկի օրը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Online book: Dublin: A Historical and Topographical Account of the City, by Samuel A. Ossory Fitzpatrick, 1907». Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ փետրվարի 14-ին. Վերցված է 2017 թ․ օգոստոսի 28-ին.
2. 1 2  Peter Costello: Dublin Churches. Gill and Macmillan, Dublin (1989)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Irish Architecture site with images Archived 2008-12-02 at the Wayback Machine.
* Church website
**Բուկովինա** (ռումիներեն՝ Bucovina, գերմ.՝ Bukowina or Buchenland, լեհ.՝ Bukowina, հունգ.՝ Bukovina, ուկրաիներեն՝ Буковина, *Bukovyna*) պատմական տարածաշրջան ըստ տարբեր մոտեցումների Կենտրոնական կամ Արևելյան Եվրոպայում։ Տարածաշրջանը գտնվում է Կարպատների հյուսիսային լանջերին և ընդգրկում է հարակից հարթավայրերը՝ բաժանված Ռումինիայի և Ուկրաինայի միջև։

Մոլդավիա տարածաշրջանը միջնադարում 1774-ից 1918 թվականներին հայտնի դարձավ որպես Բուկովինա, որն ընդգրկված էր Հաբսբուրգյան միապետության կազմում՝ սկզբում Ավստրիական կայսրության, հետագայում՝ Ավստրո-Հունգարիայի։ Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո Ռումինիայի թագավորությունը իր հսկողության տակ առավ Բուկովինան։ 1940 թվականին Բուկովինայի հյուսիսային հատվածը կցվեց ԽՍՀՄ-ին համաձայն Մոլոտով-Ռիբենտրոպ պակտի և ներկայումս Ուկրաինայի մասն է։

Անվանում
--------

Ավտրո-Հունգարիայի քարտեզը, որտեղ ցույց է տրված Բուկովինայի դքսությունը, որպես Ցիսլեյտանիայի մաս 1914 թվականին։
*Բուկովինա* անվանումը պաշտոնապես սկսվեց գործածվել 1775 թվականին, երբ տարածաշրջանը անէքսիայի ենթարկվեց Մոլդավիայի իշխանության կողմից որպես Հաբսբուրգյան միապետության մաս, որը 1804 թվականին մտավ Ավստրիական կայսրության կազմի մեջ, իսկ 1867 թվականին՝ Ավստրո-Հունգարիայի։

Պաշտոնական գերմաներենով որպես Ավստրիայի մաս (1775–1918) այն կոչվում էր *die Bukowina*, լեհերն այն անվանում էին *Bukowina*, որը գալիս էր սլավոներեն *buk* արմատից, նշանակում էր լողափ։ Տարածաշրջանի մեկ այլ անվանումն էր *das Buchenland*, որը հիմնականում օգտագործվում էր պոեզիայում և նշանակում էր «լողափի երկիր» կամ «լողափի ծառերի երկիր»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Klaus Peter Berger, The Creeping Codification of the New Lex Mercatoria, Kluwer Law International, 2010, p. 132
2. ↑  Steven Tötösy de Zepetnek (January 2002). *Comparative Central European Culture*. Purdue University Press. էջեր 53–. ISBN 978-1-55753-240-4.
3. ↑  «Bukovina | region, Europe». *Encyclopedia Britannica* (անգլերեն). Վերցված է 2018 թ․ դեկտեմբերի 10-ին.
4. ↑  Brackman, Roman *The Secret File of Joseph Stalin: A Hidden Life* (2001) p. 341
5. ↑  «Bukovyna». Վերցված է 2017 թ․ հունվարի 20-ին.
6. ↑  «Painted monasteries of Southern Bucovina – Brasov Travel Guide». Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ սեպտեմբերի 6-ին. Վերցված է 2017 թ․ հունվարի 20-ին.

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 606)։*  |
|  |
| --- |
| **Սպիտակ սապոտ** |
|  |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | *Ծառ* |
| **Ենթատիպ** | *Պտղատուծառ* |
| **Ընտանիք** | **Սպիտակ սապոտ** (փեգենազգիներ)Llave, 1825 |
|
| **Կարգավիճակ** |
| **Հատուկ պահպանության կարգավիճակ՝**   Քիչ մտահոգող տեսակ |

**Ուտելի կազիմիրո** (լատին․՝ Casimiroa edulis) , փեգենազգիների ընտանիքի պտղատու ծառ։ Հայտնի է նաև **մատասանո** (իսպ.՝ matasano), **սպիտակ սապոտ** (անգլ.՝ white sapote, գերմ.՝ weiße Sapote, ֆր.՝ sapote blanche) և **մեքսիկական խնձոր** (անգլ.՝ Mexican-apple, ֆր.՝ pomme mexicaine) անուններով։

Պատմություն
-----------

### Օգտագործումը ացտեկների կողմից

Բեռնարդինո դե Սահագուն իր «Նոր Իսպանիայի գործերի ընդհանուր պատմություն» (1547-1577) հիմնարար աշխատության մեջ, հենվելով բույսերի հատկությունների մասին ացտեկների տեղեկությունների վրա, մեջբերում էր սպիտակ սապոտի մասին տարբեր տեղեկություններ, մասնավորապես, որ. 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Կան այլ դափնու ծառեր, որոնք կոչվում են քոչիստեսապատոլ։ Դրանք չափերով փոքր են, բայց ունեն ուժեղ քնաբեր ազդեցություն։ Կան նաև նմանատիպ ուրիշ ծառեր, բայց շատ մեծ են։ |  |

Նկարագրություն
--------------

Սպիտակ սապոտը մռայլ մոխրագույն կեղևով, մինչև 18 մ բարձրություն ունեցող ծառ է։ Ունի հերթական, 3-7 հաստամաշկ նշտարաձև տերևներ, որոնք ունեն մինչև 18 սմ երկարություն։

Ծաղիկները փոքր են, կանաչադեղնավուն, տեղակայված են ճյուղերի ծայրերում և տերևի խոռոչներում։

Պտուղը ձվաձև է, 6.25-11,25 սմ երկարությամբ և մինչև 12 սմ լայնությամբ, հարթ, բարակ դեղնավուն մաշկով։ Պարունակում է անուշահոտ, սպիտակ, հյութալի միջուկ, 1-6 սպիտակ, երկար սերմեր։

Տարածումը
---------

Սպիտակ սապոտի հայրենիքը Կենտրոնական Մեքսիկան է։ Այն մշակվում է նաև Կենտրոնական Ամերիկայում, Հարավային և Հյուսիսային Ամերիկայում, Անթիլներում և Բահամներում, Հնդկաստանում, Միջերկրական ծովում, Հարավային Աֆրիկայում և Նոր Զելանդիայում։

Օգտագործում
-----------

Սպիտակ սապոտի պտուղներն ուտում են թարմ վիճակում։ Պտուղներից պատրաստում են ջեմ։ Սապոտի տերևները և կեղևը օգտագործվում են բժշկության մեջ։

Պատկերասրահ
-----------

* Սպիտակ սապոտՍպիտակ սապոտ
* Սպիտակ սապոտՍպիտակ սապոտ
* Ծառի կեղևըԾառի կեղևը
* Ծառի ճյուղերըԾառի ճյուղերը
* Ծարի տերևներըԾարի տերևները
* Ծառի տերևներըԾառի տերևները
* Ծառի սաղարթըԾառի սաղարթը
* ԾաղիկներըԾաղիկները
* ԾաղիկներըԾաղիկները
* ՊտուղներըՊտուղները
* Սպիտակ սապոտՍպիտակ սապոտ
* Սպիտակ սապոտՍպիտակ սապոտ
* ՊտուղըՊտուղը
* ՊտուղըՊտուղը
* Պտուղի միջուկըՊտուղի միջուկը
* Պտուղի սերմերըՊտուղի սերմերը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Սաագուն, 2013, էջ 71
2. ↑  *ՆովակԲ. Շուլց Բ.* Արևադարձային մրգեր։ Կենսաբանություն, կիրառում, մշակում և բերք / Пер. с нем. — М. 2002. — ISBN 5-88353-133-4

Գրականություն
-------------

* *Բեռնարդինո դե Սաագուն, Կուպրիենկո Ս. Ա.* Նոր Իսպանիայի գործերի մասին Ընդհանուր պատմություն։ Գրքեր X-XI: Բժշկության և բուսաբանության ատցեկների տեսությունը / խնբ, Ս. Ա. Կուպրիենկո.. — Հրատարակիչ Կուպրիենկո Ս. Ա., 2013. — 218 с. — (Մեսոամերիկա. Աղբյուրները. Պատմություն. Մարդ). — ISBN 978-617-7085-07-1

Արտաքին հղումներ
----------------

* Մորթոն, Ջ.Ֆ. 1987. Տաք կլիմայի պտուղները. Ջուլյա Մորթոն 20534 SW 92 Ct. Մայամի, Ֆլորիդա 33189.
Մաթեմատիկայում, **Հաուսդորֆյան հեռավորությունը** կամ **Հաուսդորֆյան տարածությունը**, նաև կոչվում է Պոմպեյ—**Հաուսդորֆյան հեռավորություն**, չափում է, թե ինչ հեռավորության վրա են գտնվում մետրիկական տարածության մեջ գտնվող երկու ոչ դատարկ կոմպակտ ենթաբազմությունները։ Այն վերափոխում է ոչ դատարկ կոմպակտ ենթաբազմությունը մետրիկական տարախության իրական ձևի։ Այն կոչվել է գերմանացի մաթեմատիկոս Ֆելիքս Հաուսդորֆֆի պատվին։

Այսպես ասած 2 բազմությունները մոտ են Հաուսդորֆյան տարածության մեջ, եթե յուրաքանչյուր կետ մի բազմությունից մոտ է ինչ-որ կետին մյուս բազմությունից։ Այլ կերպ ասած Հաուսդորֆյան հեռավորությունը, մի բազմության կետերից մյուս բազմությունից ամենահեռու գտնվող կետի հեռավորությունն է մյուս բազմության իրեն ամենամոտ կետից։

Ինչպես երևում է առաջին անգամ այս մեծությունը սահմանվել է Հաուսդորֆի կողմից իր գրքոում, առաջին անգամ 1914 թվականինտպագրված, չնայած շատ մոտ գաղափար է առաջ քաշվել Մորիս Ռենեի կողմից 1906-ին իր դոկտորական աշխատանքի մեջ։

Սահամնում
---------

 Հաուսդորֆյան հեռավորության բաղադրիչները *X* կանաչ գծի և *Y* կապույտ գծի միջև.
Վերցնենք *X* և *Y* ոչ դատարկ ենթաբազմություները մետրիկական տարածության մեջ (*M*, *d*)։ Մենք սահմանում ենք իրենց Հաուսդորֆյան հեռավորությունը *d*H(*X*, *Y*)

{\displaystyle d\_{\mathrm {H} }(X,Y)=\max\{\,\sup \_{x\in X}\inf \_{y\in Y}d(x,y),\,\sup \_{y\in Y}\inf \_{x\in X}d(x,y)\,\}{\mbox{,}}\!} -ի միջոցով։
որտեղ **sup** ներկայացնում է Սուպրեմիումը և *inf*-ը՝ Ինֆինիումը։

Համարժեքորեն

{\displaystyle d\_{H}(X,Y)=\inf\{\epsilon \geq 0\,;\ X\subseteq Y\_{\epsilon }\ {\mbox{and}}\ Y\subseteq X\_{\epsilon }\}},
որտեղ

{\displaystyle X\_{\epsilon }:=\bigcup \_{x\in X}\{z\in M\,;\ d(z,x)\leq \epsilon \}} ,
որը {\displaystyle \epsilon } շառավիղով ընդլայնված X բազմությունն է։

Հատկություններ
--------------

* Ընդհանուր դեպքում *d*H(*X*,*Y*)-ը կարող է լինել անվերջ․ Եթե և՜ *X*-ը և՜ *Y*-ը սահամանփակ են, ապա երաշխավորված է, որ կլինի վերջավոր․
* *d*H(*X*,*Y*) = 0, այն և միայն այն դեպքում, երն *X*-ն ու *Y*-ը ունեն նույն սահմանները․
* Կամայական *x* կետի համար *M*-ից և որևէ ոչ դատարկ *Y* և *Z* բազմությունները *M*-ից *d*(*x*,*Y*) ≤ *d*(*x*,*Z*) + *d*H(*Y*,*Z*), որտեղ *d*(*x*,*Y*)-ը *x* կետի և *Y* բազմության մեջ *x* -ին ամենամոտ կետի հեռավորությունն է
* |diameter(*Y*)-diameter(*X*)| ≤ 2 *d*H(*X*,*Y*), որտեղ **diameter**-ը բազմության շառավիղն է.։
* Եթե *X*∩*Y* հատումը ոչ դատարկ բազմություն է, ապա գոյություն ունի *r*>0 հաստատուն , այնպիսին, որ կամայանկան *X′* բազմություն, որի Հաուսդորֆյան հեռավորությունը *X*-ից փոքր է *r*-ից, հատում է նաև *Y*-ը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Rockafellar, R. Tyrrell; Wets, Roger J-B (2005). *Variational Analysis*. Springer-Verlag. էջ 117. ISBN 3-540-62772-3.
2. ↑  Munkres, James (1999). *Topology* (2nd ed.). Prentice Hall. էջեր 280–281. ISBN 0-13-181629-2.
3. ↑  Diameter and Hausdorff Distance, Math.SE
4. ↑  Hausdorff Distance and Intersection, Math.SE

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4159236-0 · Microsoft: 141898687 |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գրիգոր Հարությունյան (այլ կիրառումներ)

**Գրիգոր Գևորգի Հարությունյան** (դեկտեմբերի 21, 1956(1956-12-21), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ հաղորդավար, մեկնաբան։

Կենսագրություն
--------------

Գրիգոր Հարությունյանը ծնվել է 1956 թվականի դեկտեմբերի 21-ին, Երևանում։ 1979 թվականին ավարտել է Երևանի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտը։ Նույն թվականին հրավիրվել է Հայաստանի պետական հեռուստատեսություն` աշխատելու որպես հաղորդավար։ Այդ արվեստում նրա ուսուցիչը եղել է հաղորդավար Աիդա Ներսիսյանը։ 1991-1993 թվականներին եղել է ՀՀ հեռուստատեսության և ռադիոյի լրագրող և «Լրաբեր» լրատվական ծրագրի մեկնաբան, 1993 թվականին՝ հեռուստատեսության հաղորդավարների բաժնի վարիչը։
Եղել է «Արմենիա» հեռուստաընկերության «Ժամը» լրատվական ծրագրի ղեկավար և մեկնաբան։ 2001-2003 թվականներին աշխատել է «Երևան» հեռուստաընկերությունում՝ որպես հաղորդման հեղինակ և վարող։ 2012-2015 թվականներին աշխատել է «Կենտրոն» հեռուստաընկերությունում՝ որպես «Էպիկենտրոն» լրատվական ծրագրի մեկնաբան։

Մրցանակներ
----------

* «Տարվա հաղորդավար», 2013 թվական

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Գրիգոր Հարությունյան, «Կենտրոն» հ/ը, «Տարվա հաղորդավար»

Արտաքին հղումներ
----------------

* Գրիգոր Հարությունյանի կենսագրությունը AV Production կայքում Archived 2016-03-05 at the Wayback Machine.
| **՞**Եղեգնահավ |
| --- |
|  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Կենդանիներ |
|
|
|
|
|
| Տիպ | Քորդավորներ |
|
|
|
|
|
| Դաս | Թռչուններ |
|
|
|
| Կարգ | Կռունկանմաններ |
|
|
|
| Ընտանիք | Ջրահովվիկներ |
|
|
|
| Ցեղ | Եղեգնահավեր |
|
|
| Տեսակ | ***G. chloropus*** |
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Gallinula chloropus

 |
|  Հատուկ պահպանություն |
| 
Քիչ մտահոգող տեսակIUCN 3.1 *Least Concern* : ??? |
|  Արեալ |
| պատկեր |
|      Բնադրման վայրեր     Տարածքներ, որտեղ ողջ տարին բնակվում են     Ձմեռելու վայրեր |
| 

| [{{fullurl:wikispecies:{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} ԴասակարգումըՎիքիցեղերում] | uselang=hy}}[{{fullurl:commons:Special:Search/{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} Պատկերների որոնումՎիքիպահեստում] | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


*Gallinula chloropus*
**Եղեգնահավ** (լատին․՝ Gallinula chloropus), ջրահովվիկների ընտանիքի թռչուն։ Նստակյաց է, տարածված։

Արտաքին կառուցվածք
------------------

Մարմնի երկարությունը 32-35 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 50-55 սմ, կենդանի զանգվածը՝ 250-450 գ։ 
Մարմնի փետրածածկը վերևից գորշասևավուն է, ներքևից՝ սևամոխրագույն։ Կողքերի երկայնքով կան սպիտակ շերտեր։ Ներքնապոչը սև ու սպիտակ է։ Ճակատի վահանաձև կոշտուկը և կտուցը կարմիր են, կտուցի ծայրը՝ դեղին։ Երիտասարդը հիմնականում մուգ դարչնագույն է, կոկորդը և փորը աղոտ սպիտակ։ Կտուցը դարչնագույն է։ Ճարպկորեն տեղաշարժվում է եղեգի խիտ մացառուտներում։

Կենսակերպ
---------

Թռիչքի է դիմում ծուլորեն, իսկ թռչելիս անմիջապես վայրէջք է կատարում։ Լողում է՝ գլուխը հետ ու առաջ տարուբերելով ու պոչը շարժելով, քայլում՝ գլուխն առաջ խոնարհած։ Ձայնը նման է ուժգին ճիչի։ Բնակվում է լճերի, դանդաղահոս գետերի ափերին, ճահճոտ եղեգնուտներում։

Սննդառություն
-------------

Սնվում է անողնաշարավորներով, ջրաճահճային բույսերով։

Բազմացում և զարգացում
---------------------

Հարսանեկան խաղերն սկսվում են ապրիլ-մայիսին։ Դնում է 43 մմ տրամագծով, դեղնադարչնագույն՝ մուգ պտերով 5-13 ձու։ Թխսակալում են արուն և էգը՝ 21-24 օր։ Թռիչքին կայուն տիրապետող ձագերի խմբավորումներն առաջանում են հունիս-օգոստոսին։ Համարվում է որսի թռչուն։ Բնադրում է հին եղեգի կույտի վրա։ Բույնը գավաթաձև է, պատրաստում է եղեգի ցողուններից։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակը վերցված է* *Հայաստանի բնաշխարհ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուս · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Տաքսոնոմիա | Avibase · eBird · EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN · WoRMS |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սամվել Սարգսյան (այլ կիրառումներ)

**Սամվել Վլադիմիրի Սարգսյան** (սեպտեմբերի 1, 1957(1957-09-01), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - նոյեմբերի 27, 2020(2020-11-27), Երևան, Հայաստան), մեխանիկոս։ Ֆիզմաթ գիտությունների դոկտոր (1997), պրոֆեսոր (2000)։ Տեսական և կիրառական մեխանիկայի հայկական ազգային կոմիտեի անդամ (1997):  

Վլադիմիր Սարգսյանի որդին է։

Կենսագրություն
--------------

1974-1979 թվականներին սովորել և ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի մեխանիկամաթեմատիկական ֆակուլտետը, 1979-1982 թվականներին եղել է ԵՊՀ հոծ միջավայրի մեխանիկայի ամբիոնի ասպիրանտ։ 1981 թվականից աշխատել է ԵՊՀ-ում։ 1983 թվականին ԵՊՀ-ում պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն՝ «Магнитоупругие колебания и волны в пластинах с учетом поперечных сдвигов» թեմայով, 1997 թվականին ՀՀ ԳԱԱ Մեխանիկայի ինստիտուտում դոկտոր ատենախոսություն՝ «Динамические задачи электропроводящих пластин в сильных магнитных полях» թեմայով։

1982-1986 թվականներին եղել է ԵՊՀ հոծ միջավայրի մեխանիկայի ամբիոնի ասիստենտ, 1986-2000 թվականներին՝ ԵՊՀ հոծ միջավայրի մեխանիկայի ամբիոնի դոցենտ, 2000 թվականից եղել է ԵՊՀ մեխանիկայի ամբիոնի պրոֆեսոր, 2000-2001, 2005-2007 թվականներին՝ ԵՊՀ հոծ միջավայրի մեխանիկայի ամբիոնի վարիչ, 2007-2020 թվականներին՝ ԵՊՀ մեխանիկայի ամբիոնի վարիչ, 2012–2020 թվականներին՝ ԵՊՀ  «Մեխանիկայի տեսական հարցեր և կիրառություններ» ծրագրի գիտական լաբորատորիայի ղեկավար։

Աշխատանքները վերաբերում են դեֆորմացվող պինդ մարմնի մեխանիկային, սալերի և թաղանթների տեսության դինամիկական խնդիրներին, բարակապատ մարմինների մագնիսա-առաձգականության տեսությանը։

Անդամակցություն
---------------

* Հայաստանի տեսական և կիրառական մեխանիկայի ազգային կոմիտեի անդամ,
* ՀՀ ԳԱԱ «Մեխանիկա» և «ԵՊՀ գիտական տեղեկագիր» ամսագրերի խմբագրական կոլեգիայի անդամ,
* ՀՀ ԲՈՀ-ի 047 մասնագիտական խորհրդի անդամ,
* ԵՊՀ մաթեմատիկայի և մեխանիկայի ֆակուլտետի գիտական խորհրդի անդամ,
* ԵՊՀ գիտական խորհրդի անդամ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Մահացել է Սամվել Սարգսյանը
2. ↑  Սարգսյան Սամվել Վլադիմիրի, Ֆիզիկամաթեմատիկականգիտությունների դոկտոր
3. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2007*.

Աղբյուրներ
----------

* Հայկական համառոտ հանրագիտարան, 2003, հ. 4, էջ 364:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 7391 |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Կիրակոսյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*
 

**Հայկ Ստեփանի Կիրակոսյան** (հունվարի 31, 1962(1962-01-31), ԽՍՀՄ), հայ կինոօպերատոր, ռեժիսոր։

Կենսագրություն
--------------

Հայկ Կիրակոսյանի հայրը նախագծման ինժեներ էր, իսկ մայրը` էլեկտրոնային ինժեներ։
Տղայի մոտ կինոյի նկատմամբ հետաքրքրությունը ծագել է 11 տարեկան հասակում, երբ նա սովորում էր արվեստի դպրոցում, որտեղ ուսուցանվում էր լուսանկարչություն և կինոարվեստ։ Ավելի ուշ նա ուսումը շարունակեց ՎԳԻԿ-ում (Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտ)՝ Վլադիմիր Մոնախովի դասարանում։ 1984 թվականին գերազանցությամբ ավարտեց ինստիտուտը։ Ուսանողական տարիներին Կիրակոսյանը Լեոնիդ Կալաշնիկովի, Ալբերտ Յավուրյանի և Լևոն Աթոյանցի մոտ աշխատել է որպես օպերատորների օգնական։ 
Ավարտելուց հետո նա անմիջապես սկսեց աշխատել իր մասնագիտությամբ, և միևնույն ժամանակ (1987 թվականից մինչև 1991 թվականը) դասախոսում էր Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտում։ 1986-1993 թվականներին Հայկը Կիրակոսյանն աշխատել է Երևանի «Հայնֆիլմ» կինոստուդիայում։ Միևնույն ժամանակ (1987-1991) Երևանի պետական մանկավարժական ինստիտուտի մշակույթի ֆակուլտետում դասավանդել է «Ֆոտոկոմպոզիցիա»։ 1994-1999 թվականներին եղել է MPS հեռուստաընկերության օպերատոր, Paradise Production- ի խմբագիր և մոսկովյան VKT հեռուստաալիքի տնօրեն։
Որպես կինեմատոգրաֆիստ աշխատել մի շարք կարճամետրաժ և լիամետրաժ վավերագրական, խաղարկային և անիմացիոն ֆիլմերի ստեղծման վրա։ 1991 թվականից ի վեր Կիրակոսյանն աշխատում է ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ Ռուսաստանում։ Բացի այդ, 1994-1999թթ. Նա եղել է օպերատոր MPS հեռուստատեսությամբ, Մոսկվայի VKT հեռուստաընկերության խմբագիր և ռեժիսոր։ 2000 թվականին տեղափոխվեց Ստամբուլ, Թուրքիա։ Շարունակելով աշխատել ինչպես գեղարվեստական ժանրի նախագծերի, այնպես էլ առևտրային ֆիլմերի և երաժշտական տեսահոլովակների վրա՝ Թուրքիայում, Ռուսաստանում և Հայաստանում։ Կիրակոսյանը ինը անգամ տարբեր միջազգային կինոփառատոներում արժանացել է «Լավագույն կինեմատոգրաֆի» կոչման։ 2006 թվականից դասավանդելով «Կինեմատոգրաֆիա» և «Ընդլայնված կինեմատոգրաֆիա» դասընթացները «Kadır Has»- ում, «BAU» համալսարաններում և Բարձրագույն կրթության Պլատոնի քոլեջում։ Կիրակոսյանը մի շարք դասախոսություններ է կարդացել Մարմարայի (Ստամբուլ) և Բյուլկենդի (Անկարա) համալսարաններում, 6.45 Art Club (Eskişehir), Բուրսայի միջազգային կինոփառատոնում, Atif Yilmaz- ի թուրքական կինոյի ազգային դպրոցում՝ 2007-ից 2010 թվականներին։ 2008 թվականին նա ժյուրիի անդամ էր Ադանայի «Ոսկե բոժոժ», 2014 թվականին Անթալիայի «Ոսկե նարինջ» և 2017 թվականինին՝ Մալաթիայի միջազգային կինոփառատոններում։ 1991 թվականից ի վեր Կիրակոսյանը Ռուսաստանի կինոգործիչների միության անդամ է և Ռուսաստանի կինեմատոգրաֆիստների գիլդիայի անդամ (R.G.C), 2005 թվականից՝ Ռուսաստանի կինեմատոգրաֆիստների եվրոպական ֆեդերացիայի (IMAGO) անդամ, 2014 թվականից՝ թուրքական կինեմատոգրաֆիստների ընկերության անդամ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Internet Movie Database — 1990.
2. ↑
3. ↑

Արտաքին հղումներ
----------------

* 
* "Hayk Kirakosyan." Vikipedia, 06 Nisan 2015.
* 
* "Hayk Kirakosyan." Sinamatürk, 06 Nisan 2015.
**Հեղինե Գրիգորի Մանասյան** (հունվարի 20, 1950(1950-01-20), Արզական, Ախտայի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), մանկավարժ։ Տնտեսագիտության դոկտոր (1996)։

Կենսագրություն
--------------

1970 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1999 թվականին սովորել Կենտրոնական Եվրոպայի (Բուդապեշտ), 2000 թվականին՝ Կոլումբիայի (Նյու-Յորք) համալսարաններում։ 1980-1991 թվականներին և 1996-1997 թվականներին դասախոսել է ԵԺՏԻ-ում, 1998-2000 թվականներին՝ ԵՊՀ-ում։ 2002 թվականից՝ Եվրասիա հիմնադրամի հետազոտական պաշարների «Կովկասյան կենտրոններ» ծրագրի հայկական մասնաճյուղի (ՀՌԿԿ-Հայաստան) տնօրենն է։

Աշխատանքները վերաբերում են տնտեսության աճի ու զարգացման, անցումային տնտեսության աշխատաշուկայի, աղքատության և կրթության, կորպորատիվ կառավարման ստվերային տնտեսության հարցերին։

Երկեր
-----

* Միավորումները և արտադրության արդյունավետության բարձրացման ուղիները, Ե. 1983 (համահեղինակ)։
* ՀՀ տնտեսական քաղաքականությունը և Էկոնոմիկայի վրա դրա ազդեցության վերլուծությունը, Ե. 1994։
* Экономическая политика переходного периода։ методология и анализ, М. 1995 (համահեղինակ).5

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «ՀՌԿԿ-Հայաստան |». *www.crrc.am* (անգլերեն). Վերցված է 2017 թ․ նոյեմբերի 20-ին.
2. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2007*.
**«Գարուն»**ռուս նկարիչ Վիկտոր Բորիսով-Մուսատովի ամենահայտնի նկարներից։

Նկարի մասին
-----------

Նկարը նշանավորել է նկարչի ստեղծագործական մի նոր շրջան, որը կապված է նրա առավել հայտնի ստեղծագործություններով։

Այս նկարի հիմնական առանձնահատկությունը հանդիսանում է պատմողականության կատարյալ բացակայությունը։ Նկարում պատկերված է այգում զբոսնող աղջիկ։ Նկարիչը կարողացել է նրբորեն պատկերել գարնանային եղանակը ծաղկող ծառերով և «փափուկ» խատուտիկներով՝ բնության միջոցով արտահայտելով տրամադրություն։

Նկարն առանձնանում է նաև իր գեղարվեստականությամբ։ Նկարիչը ներկը քսում է ոչ մեծ չափաբաժնով՝ փոխելով դրանց ուղղությունը։

Ներկայումս նկարը գտնվում է Սանկտ Պետերբուրգի Ռուսական պետական թանգարանում։

Հետաքրքիր փաստեր
----------------

Նկարն օգտագործվել է «Հոգեբանության պատկերազարդ բառարանի» (2003) տրամադրության մասին հոդվածի պատկերազարդման համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Виктор Эльпидифорович Борисов-Мусатов Archived 2012-08-16 at the Wayback Machine.(Ստուգված է 15 Հուլիսի 2012)
2. ↑  АртПроект — энциклопедия Искусства (Ստուգված է 15 Հուլիսի 2012)
3. ↑  Живописные истории Archived 2011-08-30 at the Wayback Machine.(Ստուգված է 15 Հուլիսի 2012)
4. ↑  Wikipaintings (Ստուգված է 15 Հուլիսի 2012)
5. ↑  Художник В. Э. Борисов-Мусатов во Всемирной библиотечной сети(չաշխատող հղում)
(չաշխատող հղում)
 (Ստուգված է 15 Հուլիսի 2012)

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Գարուն» «Վիրտուալ ռուսական թանգարան» պորտալում
* «Գարուն» նկարի սրահից ինտերակտիվ հայացք «Վիրտուալ շրջայց ռուսական թանգարանում»
**Նյիրագոնգո**, հրաբուխ Վիրունգա աֆրիկյան լեռներում` Կիվու լճից 20 կմ դեպի հյուսիս։ Գտնվում է Ռուանդայի հետ սահմանամերձ կոնգոլեզյան տարածքում։ 1882 թվականից գրանցվել է 34 ժայթքում։ Լինում էր այնպես, որ հրաբխային ակտիվությունը շարունակվում էր անդադար երկար տարիների ընթացքում։ Հրաբխի գլխավոր խառնարանն ունի 250 մ խորություն և 2 կմ լայնություն։ Նրա մեջ տեղակայվում է եռացող լավայի լիճ, որը վերջին տարիներին մշտապես ակտիվ է և չի հանգչում։
Նյիրագոնգոյի լավան արտասովոր կերպով ջրիկ է և հոսուն։ Նման հատկությունները պայմանավորված են հատուկ քիմիական բաղադրությամբ` այն պարունակում է շատ քիչ սիլիկատներ։ Այսպիսով` ժայթքման ընթացքում լավային հոսքերը, որոնք թափվում են հրաբխի լանջերով, կարող են հասնել 100 կմ/ժ արագության։

Նյիրագոնգոյի և նրա կողքին գտնվող Նյամլագիրա հրաբխի վրա տեղի է ունեցել Աֆրիկայում դիտվող բոլոր ժայթքումների 40%-ը։

Նյիրագոնգոյի ամենաուժեղ ժայթքումներից մեկը տեղի է ունեցել 1977 թվականին։ Այդ ժամանակ հրային հոսքերից են մահացել մի քանի հարյուր մարդ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Global Volcanism Program». Smithsonian Institution.
2. ↑  Географический энциклопедический словарь|с=347
3. 1 2  *Ауф дем Кампе, Йорн.* В самое пекло // *Geo (журнал)*. — 2013. — № 03 (180). — С. 42—55. — С. 45.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Նյիրագոնգոն աջիցФотографии озера лавы в кратере вулкана Нирагонго
* Volcano Live

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական · Universalis |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: nr2003015289 · NKC: ge128530 · SUDOC: 168527871 · VIAF: 304924366 · WorldCat VIAF: 304924366 |

 |
Պարագվայի 54-րդ նախագահ Օրասիո Կարտեսը
**Քաղաքական ճգնաժամ Պարագվայում**, քաղաքական ցույցեր Պարագվայում, որոնք առաջացել են այն բանից հետո, երբ երկրի 54-րդ նախագահ Օրասիո Կարտեսը առաջարկեց փոփոխություններ մտցնել երկրի սահմանադրության մեջ, որը հնարավորություն կտար նախագահին երկրորդ անգամ առաջադրել իր թեկնածությունը։

Նախորդող իրադարձություններ
--------------------------

Գեներալ և քաղաքական գործիչ Ալֆրեդո Ստրեսների 35-ամյա կառավարումից հետո, ով եղել է իշխանության ղեկին 1954- 1989 թվականներին, Պարագվայի սահմանադրության մեջ տեղի են ունեցել փոփոխություններ, որոնք արգելում էին նախագահին զբաղեցնել նախագահի պաշտոնը մեկ անգամից ավելի։

2017 թվականի մարտին Պարագվայի կոնգրեսի վերին պալատը՝ Սենատը ընդունեց որոշում, որը թույլ էր տալիս նախագահ Օրասիո Կարտեսին առաջադրել իր թեկնածությունը երկրորդ անգամ։ Նիստին, որը տեղի է ունեցել փակ սենյակում, այլ ոչ թե նիստերի դահլիճում, բացակայել են ընդդիմության ներկայացուցիչները և կոնգրեսի նախագահը։ 45 խորհրդարանականներից 25-ը հավանություն է տվել որոշմանը:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Ոչինչ Սահմանադրությունից դուրս չի արվել։ Նիստին, որին մասնակցել են 25 սենատորներ, ամեն ինչ արվել է օրենքի սահմաններում՝ ընթացակարգի համաձայն։- Կարլոս Ֆիլիցոլա, սենատոր |  |

:

Փողոցային ցույցեր
-----------------

Վերին պալատի համապատասխան որոշումը հանգեցրել է փողոցային ցույցերի, որոնք տարածվել են Ասունսյոնի ողջ տարածքում։ Ցուցարարները, որոնց շարքերում եղել են տեղի հայտնի քաղաքական գործիչներ, բախվել են ոստիկանների հետ, այրել ավտոմեքենաների անվադողերը, քարեր են նետել ոստիկանների վրա։ Ի պատասխան ոստիկանությունը ցուցարարների վրա կիրառել է արցունքաբեր գազ, ջրցան մեքենաներ և ռեզինե փամփուշտներ։ Ինչպես հայտնում են տեղի ԶԼՄ-ները, բազմաթիվ ցուցարարներ ստացել են մարմնական վնասվածքներ։ Երկրի ՆԳՆ-ի փոխանցմամբ վնասվածքներ են ստացել նաև ոստիկանները։

Սենատի շենքի գրավում
--------------------

Սենատի շենքի մոտ ցուցարարները կառուցել էին բլոկադա, այնուհետև գրոհով գրավել են Սենատի շենքը։ Գրավելով շենքը՝ ցուցարները փնտրել և այրել են այն սենատորների աշխատասենյակները, ովքեր կողմ են քվեարկել որոշմանը։

Ստորին պալատի որոշում
---------------------

Պարագվայի կոնգրեսի ստորին պալատի խոսնակը հայտարարել է, որ ապրիլի 1-ին, որտեղ պետք է որոշվեր, թե ստորին պալատը իր աջակցությունն է հայտնում որոշմանը, թե ոչ, տեղի չի ունենալու։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «У Парагваї підпалили парламент через президента». BBC News. 1 апреля 2017. Վերցված է 1 апреля 2017-ին.
2. ↑  Валерій Сааков (1 апреля 2017). «У Парагваї демонстранти захопили будівлю парламенту». dw.com. Վերցված է 1 апреля 2017-ին.
Ծրագրավորողները «Յանդեքսի» գրասենյակում
**Ծրագրավորող**, մասնագետ, որը զբաղվում է տարբեր տեսակի հաշվարկային և օպերացիոն համակարգերի համար համապատասխան ծրագրային ապահովման մշակումով։

Հասարակության մեջ ծրագրավորման տեղը
-----------------------------------

Ծրագրավորումը համարվում է մասնագիտություն, որը լուծում է ծրագրավորողի և այլ մասնագետների աշխատանքային խնդիրները։ «Ծրագրավորող» տերմինը միշտ չէ, որ բառացիորեն թարգմանվում է որպես մասնագիտություն կամ մասնագիտական գործունեություն։

Կրթություն
----------

Որպես մասնագիտական գործունեություն, ծրագրավորումը կիրառվում է գիտական և տեխնիկական ոլորտներում։ 
Տեխնիկայում տարբերվում են՝ միջին տեխնիկական որակավորում՝ տեխնիկ- ծրագրավորող (նախկինում՝ "Ծրագրող-լաբորանտ" ) և բարձրագույն տեխնիկական մասնագիտություն՝ ինժեներ-ծրագրավորող։
Ինժեներ- տեխնիկների գործունեության նյութ համարվում է նախագծումը, ծրագրային ապահովման մշակումն ու արտադրությունը, ինչպես 
արդյունաբերական արտադրանք, բավարարելով տվյալ ֆունկցիոնալ, կառուցողական եւ տեխնոլոգիական պահանջները՝ (գործունեության արդյունքը ծրագրավորում)։ Մեր երկրում ինժեներ- ծրագրավորողի մասնագիտությունը ապահովում են ԲՈՒՀ-երը, որոնց համապատասխան ֆակուլտետների անվանումն է՝ «Ինֆորմատիկա և հաշվողական տեխնիկա.
Կա նաև «Մաթեմատիկական աջակցություն եւ տեղեկատվական համակարգերի կառավարում» բնագավառում մաթեմատիկոս-ծրագրավորողների վերապատրաստման համակարգ.
2000 թ. վերջերին առաջացան ծրագրավորողների վերապատրաստման նոր ուղղություններ՝ Ինժեներ- ծրագրավորողներ և ծրագրային ապահովման մասնագետներ։
Այս մասնագետների աշխատանքային գործունեության բնույթը փոխվելով՝ փոխվեց նաև նրանց աշխատանքի նկատմամբ պահանջները։ Արդեն աշխատանքն իրականացվում էր ոչ թե միայն օբյեկտների հետ, այլ նաև այն գործիքներն ու մեթոդները, որոնք հարկավոր էին նոր պահանջների բավարարման համար։ 
Ինչպես Ռուսաստանում, այնպես էլ Հայաստանում այս ոլորտի նախապատրաստման աշխատանքները ծավալվել են հետևյալ հաջորդականությամբ՝

* 01.03.02 «Կիրառական մաթեմատիկա և ինֆորմատիկա»
* 02.03.02 «Հիմնարար ինֆորմատիկա եւ տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ»
* 02.03.03 «Մաթեմատիկական աջակցություն եւ տեղեկատվական համակարգերի կառավարում»
* 09.02.03 «Համակարգչային համակարգերի ծրագրավորում»
* 09.03.01 «Ինֆորմատիկա և հաշվողական տեխնիկա»
* 09.03.02 «Ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաներ և համակարգեր»
* 09.03.03 «Կիրառական ինֆորմատիկա»
* 09.03.04 «Ինժեներ-ծրագրավորող»
* 10.03.01 «Անվտանգ ինֆորմացիոն համակարգ»
* 10.05.03 «Ավտոմատացված համակարգերի տեղեկատվական անվտանգություն»
* 38.03.05 «Բիզնես-ինֆորմատիկա»

Որպես օժանդակ գործունեություն, ծրագրավորումն այժմ կիրառվում է մասնագիտությունների առավել լայն շրջանակում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «Ինֆորմատիկա և հաշվողական տեխնիկա». Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ հոկտեմբերի 13-ին. Վերցված է 2017 թ․ սեպտեմբերի 11-ին.
2. ↑  «Образовательный стандарт по направлению «Մաթեմատիկական աջակցություն եւ տեղեկատվական համակարգերի կառավարում»». Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ հոկտեմբերի 13-ին. Վերցված է 2017 թ․ սեպտեմբերի 11-ին.
**Սկրիվերի** (լատիշ․՝ Skrīveri), խոշոր գյուղ Լատվիայի շրջանում, վարչական կենտրոնը գտնվում է Սկրիվերի շրջանում։ Գյուղ տեղակայված է Դաուգավա գետի աջ ափին։

Սկրիվերի գյուղում գործում է ամենաբարձր և չբացահայտված ամրոցներից մեկը և այստեղ պահպանվել է Սկրիվերի ազգային պարկը։ Պարկի տարածքը կազմում է 18.4 հա։ Այստեղ է գտնվում Անդրեյ Ուպիտայի թանգարանը, Ա. Ուպիտայի անվան միջին դպրոցը, կաթոլիկ եկեղեցին և երկրագործության գիտական ինստիտուտը։

Տրանսպորտ
---------

### Երկաթուղային տրանսպորտ

Սկիվերի գյուղում է գործում Ռիգա - Կրուստպիլս կայանը։

### Ավտոճանապարհներ

Սկիվերի գյուղի միջով ընթանում է տարածաշրջանային Աուգշլիգատնե - Սկիվերի ավտոճանապարհը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Книга почтовых индексов Латвии - апрель 2011 (լատիշերեն)
2. ↑  «Скривери». Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ փետրվարի 9-ին. Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 30-ին.
3. ↑  «Дендрарий в Скривери». Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ հունվարի 4-ին. Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 30-ին.
**Սավոյների արքայական պալատներ** (իտալ.՝  Residenze sabaude di Torino e dintorni), պալատների խումբ Թուրինում, Պիեմոնտ մարզում, Հյուսիսային Իտալիայում։ 1997 թվականին ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում։ Ըստ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կայքի, օբյեկտները ընդհանուր թվով 14-ն են։

Պատմություն
-----------

Սավոյական դինաստիան հին կառավարական ընտանիք է, որը հիմնադրվել է 1003 թվականին Սավոյա շրջանում (ներկայումս՝ Ռոն Ալպերի դեպարտամենտը Ֆրանսիայում)։ Հետագայում նրա ազդեցությունը հզորացավ, իսկ 1720 թվականից ընտանիքը գլխավորեց Իտալիայի հյուսիս-արևմուտքում գտնվող Սարդինիայի թագավորությունը։ Իսկ արքայատոհմի կրտսեր ճյուղը՝ Սավոյան Կարինյանոյի տունը, նպաստել է 1861 թվականին Իտալիայի միավորմանը և ղեկավարել է Իտալիայի թագավորությունը 1861 թվականից մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտը։ Այդ ժամանակ Վիկտոր Էմանուիլ III թագավորը հրաժարվեց գահից՝ զիջելովի որդուն՝ Ումբերտո II-ին։ Սակայն 1946 թվականին սահմանադրական հանրաքվեից հետո միապետությունը վերացավ և հաստատվեց հանրապետությունը, իսկ Սավոյանների տան անդամներին հորդորեցին երկրից հեռանալ։

1562 թվականին սավոյական կոմս Էմանուիլ Ֆիլիբերտոն, մայրաքաղաքը տեղափոխեց Թուրին և սկսեց մի շարք շինարարական նախագծեր ժամանակի լավագույն ճարտարապետների հետ։ Հետագա կառավարիչները շարունակեցին կառուցել և վերակառուցել պալատները։ Շքեղ զարդարված ամրոցները որպես կանոն ձևավորված էին ժամանակի նկարիչների գործերով՝ նպատակ ունենալով տպավորություն թողնել հասարակության վրա և ցուցադրել Սավոյանի տան իշխանությունը։

Բացի Թուրինի պալատներից, շրջակա գյուղերում կառուցվել են ամառանոցներ և որսորդական կացարաններ։ Այս բոլոր շենքերը ընդգրկվեն են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցուցակում՝ նկարագրությամբ, որ նրանք «ցուցադրում են XVII և XVIII դարերի եվրոպական ճարտարապետությունը, ցույց տալով իրենց ոճը և շքեղությունը, նյութական առումով՝ բացարձակ միապետության ուժը»։

Բնակավայր
---------

* Թուրինում։

|  |  |
| --- | --- |
|  | Թուրինի թագավորական պալատ |
|  | Մադամի պալատ |
|  | Պալացո Կարինյանո |
|  | Վալենտինի ամրոց |
|  | Վիլլա դելլա Ռեժդինա |

* Պիեմոնտում՝ Թուրինի մոտ։

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ստուպինիդժի |
|  | Վենարիա թագավորական տուն |
|  | Լա Մանդրիա այգի |
|  | Ռիվոլի ամրոց |
|  | Ալե ամրոց |
|  | Մոնկալերի ամրոց |
|  | Պակկոնիդժի ամրոց |
|  | Պոլլենցո ամրոց |
| 150x150пкс | Գովոնե ամրոց |

Տես նաև
-------

* Սավոյայի դքսություն
* Սարդինիայի թագավորություն
* Իտալիայի թագավորություն (1861–1946)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  of the Royal House of Savoy UNESCO
2. ↑  Ulwencreutz, Lars (2013). *Ulwencreutz's The Royal Families in Europe V*. Lulu.com. էջ 290. ISBN 978-1-304-58135-8.
3. ↑  «Residences of the Royal House of Savoy». UNESCO World Heritage Centre. Վերցված է 2015 թ․ սեպտեմբերի 17-ին.
4. 1 2  «Residences of the Royal House of Savoy». UNESCO World Heritage Centre. Վերցված է 2015 թ․ սեպտեմբերի 17-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Օբյեկտները ՅուԹյուբի ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի պաշտոնական ալիքում

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Սավոյների արքայական պալատներ** կատեգորիայում։ |
**Սյուրմենյան Արտավազդ** (աշխարհական անունը՝ Տիգրան, մայիսի 16, 1889(1889-05-16), Ակն, Օսմանյան կայսրություն - սեպտեմբերի 27, 1951(1951-09-27), Փարիզ), ձեռագրագետ, պատմաբան-բանասեր։ Արքեպիսկոպոս (1932 թվականից)։

Կենսագրություն
--------------

Սովորել է Կ․ Պոլսի Արամյան, ապա՝ Կեդրոնական ու Պերպերյան վարժարաններում։ Եղել է ուսուցիչ, ապա տեսուչ՝ Բիլեջիկի, Էսկիշեհիրի վարժարաններում։ 1918 թվականին կարգվել է Գոնիայի առաջնորդական փոխանորդ։ Հայ ազգաբնակչությանը օգնելու համար աքսորվել է Կարին։ 1923 թվականին վերադարձել է Կ․Պոլիս, նվիրվել բարեգործական խնամակալական գործունեության։ 1945 թվականին այցելել է Սովետական Հայաստան։ Սյուրմելյանը հրատարակել և խմբագրել է «Հայ քնար» (1906), «Սասուն» (1909), «Հայ խոսնակ» պարբերականները (1924-25), «Տաթև» տարեցույցը (1925-1930)։

Սյուրմելյանը հեղինակ է ձեռագրագիտական շատ գործերի՝ «Մայր ցուցակ հայերէն ձեռագրաց Երուսաղէմի Սրբոց Յակոբեանց վանքի» (հատոր 1,1948), «Ցուցակ հայերէն ձեռագրաց Հալէպի Սբ․ Քառասուն Մանկունք եկեղեցւոյ եւ մասնաւորաց» (1935), «Մայր ցուցակ հայերէն ձեռագրաց Հալէպի եւ Անթիլիասի ու մասնաւորաց» (հատոր 2, 1936), «Նկարագիր Օշին թագաւորի ձեռագիր ժամագրքին․․․») (1933), «Մայր ցուցակ հայերէն ձեռագրաց Եւրոպայի մասնավոր հաւաքումներուն» (հատոր 1, 1950)։ Պատմագիտական բնույթի երկերից առավել կարևոր են «Պատմութիւն Հալէպի Հայոց» (հատոր 1-3, 1940-50), «Պատմութիւն Հալէպի ազգային գերեզմանատան եւ արձանագիր հայերեն տապանաքարերուն» (1935), «Հայկական կեանքն ու մշակոյթը Հալէպում XVII դարում» (ֆրանս․, 1934) ուսումնասիրությունները։ Տեղագրական բնույթի աշխատանքներից են «Պաղրասի բերդը» (1937), «Դամասկոս»-ը (1938), «Սամարիա»-ն (1941)։ Սյուրմելյանը հրատարակել է նաև նովելների ժողովածու («Էրթողրուլ», 1914, «Թշուառի զգայնութիւններ» (1947), «Դէպի Հայաստան» (1946), «Արամեանի եւ Կեդրոնականի ուսուցիչներ» (1949) հուշագրական գործերը, «Յովհաննէս Կոլոտ Բաղիշեցի եւ Բաբգեն աթոռակից Կիլիկեցի» (1938) աշխատությունը։ Պատմաբանասիրական և հուշագրական հոդվածներով աշխատակցել է «Բազմավէպ», «Հանդէս ամսօրեայ», «Հայաստանի կոչնակ», «Էջմիածին» և այլ պարբերականների։ Երբեմն ստորագրել է Աոսի։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 478)։*  |
**Մյասնիկ Ժորայի Մալխասյան** (փետրվարի 15, 1961(1961-02-15), Ապարանի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր։

Կենսագրություն
--------------

Մյասնիկ Մալխասյանը ծնվել է 1961 թվականի փետրվարի 15-ին Ապարանի շրջանի Թթուջուր գյուղում։ 1987 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ Ստացել է Ֆիզիկոսի և մանկավարժի որակավորումը։ 1980-1982 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում։ 1987 թվականին Թթուջյան գյուղում աշխատել է ուսուցիչ, իսկ 1987-1995 թվականներին աշխատել է Չքնաղ գյուղի դպրոցի տնօրեն։ 1990-1995 թվականներին՝ Ապարանի շրջխորհրդի պատգամավոր։ 1997-1999 թվականներին եղել է Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության նախարարության զինծառայողների սոցիալական պաշտպանության վարչության պետ։ Եղել է ԵԿՄ Արագածոտնի մարզխորհրդի նախագահ։ 1995-1999 թվականներին՝ եղել է Ազգային Ժողովի պատգամավոր(թիվ 98 ընտրատարածք)։ Եղել է Ազգային ժողովի պաշտպանության, ազգային անվտանգության և ներքին գործերի մշտական հանձնաժողովի անդամ, պաշտպանության ենթահանձնաժողովի նախագահ։ Եղել է «Հանրապետություն» խմբակցության, ապա «Երկրապահ» պատգամավորական խմբի անդամ։ 1999 թվականի մայիսի 30-ին ընտրվել է Ազգային ժողովի պատգամավոր՝ 28 ընտրատարածքից։ Եղել է Ազգային ժողովի պաշտպանության, ազգային անվտանգության և ներքին գործերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ Եղել է «Միասնություն» խմբակցության անդամ, ապա «Հայաստանա» պատգամավորական խմբի ղեկավար ։

Եղել է անկուսակցական։

Անձնական կյանք
--------------

Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «National Assembly of Armenia | Official Web Site | parliament.am». *www.parliament.am*. Վերցված է 2021 թ․ հունվարի 5-ին.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Հայաստանի Ազգային ժողով · Հայաստանի Ազգային ժողով |

 |