**3G** կամ **երրորդ սերնդի ցանց** - բջջային հեռահաղորդակցության տեխնոլոգիաների խումբ, որն ի տարբերություն երկրորդ սերնդի ցանցի՝ (GSM) թույլ է տալիս լայնաշերտ համացանցի հնարավորություն։ Իրականացվում է UMTS/HSPA կամ նրա մրցակից CDMA2000 տեխնոլոգիաների միջոցով։ Սերնդին պատկանող տվյալների փոխանցման առավելագույն արագության նվազագույն շեմ է ընդունված 200 Կբ/վ, տեխնոլոգիայից կախված փոխանցման արագությունը կարող է հասնել համապատասխանաբար 3.6, 7.2 և 14.4Մբ/վ, առավելագույն տեսական արագությունն է 56Մբ/վ։ Այս ցանցը մի շարք առավելություններ է տալիս բանացանցի կառուցման տեսանկյունից։

Հայաստանում այն տրամադրում են բոլոր բջջային օպերատորները՝ ՎիվաՍել-ՄՏՍ-ը, Team Telecom Armenian-ն և բոլորը UMTS/HSPA տեխնոլոգիայի միջոցով։

ՎիվաՍել-ՄՏՍ
-----------

3G ծառայութունը մատուցում է 17/03/2009 թվականից, հանդիսանում է ոլորտի առաջատարը։ 3G կապը տրամադրում է իրական 700-1300(առավելագույնը 2100) կբիթ/վ արագությամբ, ծածկույթը հասանելի է բոլոր մարզերում, բացակայութան դեպքում կապը տրամադրվում է GPRS ցանցի միջոցով։

17.11.2009 ՎիվաՍել-ՄՏՍ-ը և GNC-Alfa ընկերությունը ստորագրել են պայմանագիր, որի արդյունքում ՎիվաՍել-ՄՏՍ-ը հնարավություն կստանա կառուցել սեփական արագընթաց օպտիկամանրաթելային մայրուղային ցանցը։ Պայմանագրով նախատեսված է, որ ՎիվաՍել-ՄՏՍ-ը ձեռք կբերի օպտիկական մանրաթելեր GNC-Alfa ընկերությանը պատկանող մալուխային ցանցից, որը ձգվում է հայ-իրանական սահմանից մինչև Երևան։ Այժմ 3 օպերատորներն էլ օգտվում են ոլորտի նախկին մոնոպոլիստ՝ ԱրմենԹելի ելքային կապուղիներից

Օրանժ Արմենիա
-------------

Մուտք է գործել 3G+ կատարելագործված տարբերակով, սակայն ծառայությունը փաստացի տրամադրել է մեկ շաբաթ անց, զգալի իջեցրել է ծառայության սակագները բարձրացրել որակական պահանջները, ինչին մի քանի օրվա ընթացքում արձագանքել է ՎիվաՍել-ՄՏՍ-ը՝ առաջարկելով քիչ ավելի էժան համարժեք փաթեթներ, ԱրմենՏելն արձագանքեց միայն մեկ ամիս անց՝ առաջարկելով զեղչեր միայն ADSL ծառայության 1 տարվա պայմանագրի կնքման դեպքում Հայտարարում է հանրապետության տարածքի 65% ծածկույթի մասին։

ԱրմենԹել
--------

Առաջինն է ներմուծել 3G ծառայությունը, սակայն ակնհայտ ետ է մնացել մրցակցությունից՝ 9/12/2009 ի դրությամբ։ Ներկայումս այն վերականգնել է իր բոլոր ուժերը և այժմ ապահովում է 3G ցանց ամբողջ Երևանում։ Բիլայնը ներմուծել է ավելի նոր տեխնոլոգիա, մասնավորապես՝ HSUPA տեխնոլոգիան, որը հնարավորություն է տալիս ցանցի բաժանորդներին մատակարարել մինչև 14,4 մբ/վրկ ներբեռնում և 5,7 մբ/վրկ. վերբեռնում.
Ընկերությունը խոստացել է ապահովել 3G ցանց ամբողջ Հայաստանում մինչև 2010 թ. վերջ.
Պաշտոնապես հայտարարվել է, որ Երևանում ներկայումս ապահովվում է միջինում 3 մբ/վրկ. արագություն։
Ըստ հարցումների՝ հայտարարված արագությունը իսկապես մատակարարվում է բաժանորդներին։

Տես նաև
-------

Հայաստանի ինտերնետ պրովայդերների ցուցակ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  www.mts.am
2. ↑
3. ↑
4. ↑  ՎիվաՍել-ՄՏՍ-ը նախատեսում է կառուցել սեփական արագընթաց օպտիկամանրաթելային մայրուղային ցանցը
5. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2010 թ․ նոյեմբերի 27-ին. Retrieved 2009 թ․ նոյեմբերի 29. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
6. ↑  «ԱրմենՏելը» օգնում է Ամասիա գյուղի բարեկարգմանը
7. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2009 թ․ նոյեմբերի 20-ին. Retrieved 2009 թ․ դեկտեմբերի 8. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |

 |