**Գերտրուդա Լիննեյա (Գերդա) Սպրինխորն** (շվեդ.՝ Gertrud Linnéa (Gerda) Sprinchorn, ապրիլի 29, 1871(1871-04-29), Q66634048?, Վեստերոս (համայնք), Վեսթմանլանդ, Շվեդիա - մարտի 21, 1951(1951-03-21), Օսկար, Շվեդիա), շվեդ քանդակագործ և խեցեգործ։

Կենսագրություն
--------------

Գերտրուդա Լիննեյա Սպրինխորնը ծնվել է 1871 թվականի ապրիլի 29-ին, հաշվապահ Կարլ Լյուդվիգ Սպրինխորնի և նրա կնոջ`Հիլդեգարդ Յուլիան Լիտտմարկի ընտանիքում։ 1893-1900 թվականներին Գերտրուդան (ավելի շատ հայտնի է որպես Գերդա) սովորել է Ազատ արվեստների թագավորական ակադեմիայում։ 1899 թվականին «Փերիները դրախտի դռանը» քանդակի համար նրան շնորհվում է *Hertiglig*a-ի մեդալ, իսկ 1900 թվականին նրա «Կլեոպատրան» արժանացել է Թագավորական մեդալի։ Կլեոպատրայի ինքնասպանության տեսարանը պատկերող այդ քանդակն արժանացել է դրական արձագանքների 1911 թվականին Շվեդիայի նկարիչների միության (*Föreningen Svenska Konstnärinnor*) կազմակերպած առաջին ցուցահանդեսում։ Երկար ժամանակ համարվել է Գերդա Սպրինխորնի լավագույն գործը, սակայն, ըստ ժամանակակիցների, քանդակագործը հետագայում ոչնչացրել է իր ստեղծագործությունը։

Ակադեմիան ավարտելուց հետո Գերդա Սպրինխորնը շուրջ մեկ տարի անցկացրել է Փարիզում։ Այդ ժամանակաշրջանի նրա գործերը հայտնի չեն, մինչդեռ 1904, 1905 և 1907 թվականներին Դալարնա ուղևորությունները, ընդհակառակը, ծայրաստիճան արգասաբեր են եղել։ Գերդան ստեղծել է մի շարք իրատեսական կերպարներ, որոնք պատկերում էին Դալարնայի բնակիչներին ավանդական տարազներով։

Գերդա Սպրինխորնը 1906 թվականը անցկացրել է Իտալիայում՝ լինելով նաև Կապրիում։ Այնուհետև նա մի քանի անգամ ճանապարհորդել է Ֆինլանդիայում։ Ինչպես իտալական, այնպես էլ ֆիննական ուղևորությունների արդյունքը նոր քանդակներն էին ազգագրական ոգով`պատկերելով գյուղացիներին ազգային տարազներով։

Բացի քանդակներից, Գերդա Սպրինխորնը կերամիկայից ստեղծել է ինտերիերի իրեր`լամպեր, գրելու գործիքներ և այլն։ Սեփական թրծման վառարանն ունենալուց հետո նա սկսել է պատրաստել տարբեր տեսակի ջնարակված ապրանքներ ՝ ոգեշնչված ճապոնական կերամիկայով։

Սպրինխորնի ամենահայտնի քանդակներից մեկը «Սուրբ պար» (*Helig dans*) գործը, պատկերում է վեր պարզված ձեռքերով մի կնոջ, քամուց ծածանվող բարակ հագուստով։ Հեղինակի մտահղացման համաձայն, նրանից հետո պետք է ստեղծեր «Հեթանոսական պար» (*Profan dans*) քանդակը, բայց այն չի իրականացել։ Փոխարենը ստեղծվել է մի փոքրիկ թրծակավե արձանիկ՝ «*Danse macabre*»: Գերդա Սպրինխորնի մյուս գործերը ներառում են քանդակված բրոնզե դիմանկարներ, այդ թվում`դերասան Անդերս դե Վալը և նկարիչներ Շարլոտա Վալստրյոմը, Ինգեբորգ Օքերմանը և Հիլդեգարդ Տորելը։ 1948 թվականին Ստենբրուխուլտում կանգնեցվել է երիտասարդ Կառլ Լիննեյին պատկերող արձանը։

Սպրինխորնը բազմիցս մասնակցել է ցուցահանդեսների ինչպես Շվեդիայում, այնպես էլ արտերկրում (այդ թվում ՝ Լոնդոնում, Մյունխենում, Վիեննայում, Սան Ֆրանցիսկոյում)։ 1904 թվականին Սենթ Լուիսի Համաշխարհային ցուցահանդեսում արժանացել է բրոնզե մեդալի։

Գերդա Սպրինխորնը մահացել է 1951 թվականին Ստոկհոլմում։

Սպրինխորնի աշխատանքները ներկայացված են Շվեդիայի ազգային թանգարանում, Ուփսալայի համալսարանական գրադարանում, Տրելլեբորգի թանգարանում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. 1 2 3 4 5 6 7 8  G (Gerda) L Sprinchorn (շվեդերեն) — 1917.
3. 1 2 3 4  KulturNav — 2015.
4. 1 2 3 4 5 6 7 8  Շվեդիայի մահվան գիրքը
5. 1 2  Gertrud Linnéa (Gerda) Sprinchorn
6. 1 2 3 4 5  Svenskt kvinnobiografiskt lexikon
7. 1 2  Svenskt biografiskt lexikon
8. ↑  Gerda Sprinchorn i Nationalmuseumets samlingar
9. ↑  Uppsala universitetsbibliotek

Արտաքին հղումներ
----------------

* Irja Bergström. «Gertrud Linnéa (Gerda) Sprinchorn». *Svenskt kvinnobiografiskt lexikon* (անգլերեն).
* Lena Milton. «G (Gerda) L Sprinchorn». *Svenskt biografiskt lexikon* (շվեդերեն).
* «Работы в Национальном музее». *Nationalmuseum* (շվեդերեն).

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Գերդա Սպրինխորն» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Շվեդական կենսագրական |

 |