**Միաեղջյուրով կինը** (իտալերեն՝ Dama col liocorno), Ռաֆայելի հայտնի կտավը՝ ստեղծված 1505-1506 թվականներին, Վերածննդի շրջանի գործ։

Նկարագրություն
--------------

Նկարի կոմպոզիցիան, ամենայն հավանականությամբ, ստեղծվել է Լեոնարդո դա Վինչիի *Մոնա Լիզայի* ազդեցությամբ (1505-1506)։ Դրա վկայությունն են կերպարը շրջանակող սյուները (ժամանակակից «Մոնա Լիզայում» դրանք կտրված են), կերպարի դիրքը։

Կինը պատկերված է մինչև ծնկները, երեք քառորդով թեքված. հետևում լճի բնապատկեր է։ Նա ազնվական կնոջ հագուստով է՝ վզի բացվածքով և լայն թևքերով (գրեթե նույնպիսի հագուստով է Ռաֆայելի «Տիկին Գրավիդան»)։ Վզին ռուբինով և զմրուխտով ոսկե շղթա է՝ ծայրին տանձաձև ադամանդ։ Գլխին գլխազարդ կա, որը գրեթե ծածկված է մազերով։ Հետաքրքրիր է, որ նրա մատներին չկան մատանիներ, այդ թվում՝ ամուսնական։ Դա արտասովոր է, քանի որ կանանց դիմանկարները այդ ժամանակ ստեղծվել են հարսանիքի առիթով։

Կնոջ ձեռքերում միաեղջյուր է, որը խելամտության խորհրդանիշ է։ Միջնադարյան լեգենդների համաձայն՝ միայն կույսը կարող է նրան վարժեցնել։

Կտավի գլխավոր երկու հատկություններն են «փառահեղ շքեղությունը, որին դժվար է դիմակայել, և հանելուկային բնավորությունը, որն այդպես էլ դժվար է բացահայտել»։

* «Դոնա Գրավիդա» կտավը, որի հեղինակը Ռաֆայելն է«Դոնա Գրավիդա» կտավը, որի հեղինակը Ռաֆայելն է
* «Մոնա Լիզայի» վաղ կրկնօրինակը, որում պահպանված են սյուները«Մոնա Լիզայի» վաղ կրկնօրինակը, որում պահպանված են սյուները

Պատմություն
-----------

Ջորջո Վազարին չի հիշատակում այս կտավը։ Հավանական է, որ այն ֆլորենտական Ալդոբրանդինի տոհմին է պատկանել, իսկ 1682 թվականին անցել է Բորգեզեի հավաքածուին, որտեղ էլ պահվում է մինչ օրս։ Այս վարկածը կասկածի տակ է դնում այն հանգամանքը, որ այդ նկարագրության մեջ հիշատակվում է ավելի փոքր չափերով նկար, որտեղ թեպետ կա միաեղջյուր, բայց հետագայում, հնարավոր է, որ այն արդեն չի եղել։ Կտավը մի քանի անգամ վերամշակվել է՝ ենթարկվելով փոփոխությունների։

Առաջին անգամ կտավը հիշատակվել է 1760 թվականին «Սուրբ Եկատերինա Ալեքսանդրացի» անունով և վերագրվել Պիետրո Պերուջինոյի վրձնին։ Համարվել է, որ այն անծանոթ կնոջ պատկեր է՝ նահատակ սուրբի պարագաներով։ Տարբեր ժամանակներում կտավի հեղինակներ են համարվել Ռիդոլֆո Գիրլանդայոն (իտալերեն՝ Ridolfo del Ghirlandaio), Ֆրանչեսկո Գրանաչին (իտալերեն՝ Francesco Granacci), Անդրեա դել Սարտոն։

### Տարբերակներ

նկարը 1930-ական թվականներին վերականգնումից առաջ
Շան ռենտգենային պատկերը
1934-1936 թվականներին «Սուրբ Եկատերինան» ռեստավրացիայի է ենթարկվել, որի արդյունքում հատատվել է արվեստագետ Ռոբերտո Լոնգիի կարծիքը այն մասին, որ կտավի հեղինակը Ռաֆայելն է։ Հեռացվել է կտավի վերին շերտը, որ ավելացվել էր 1916 թվականին։

Եզրակացությունը սա էր. միաեղջյուրից վերև նկարված են եղել սուրբ Եկատերինային բնորոշող պարագաներ՝ նահատակի շրջանակը, արմավենու ճյուղ, իսկ ուսերը ծածկված են եղել թիկնոցով։ Կնոջ ձեռքերը նույնպես փոփոխությունների են ենթարկվել։

1959 թվականի ռեստավրացիան, որի ժամանակ արվեստագիտության մեջ առաջին անգամ օգտագործվել են ռենտգենյան ճառագայթներ, ցույց է տվել, որ միաեղջյուրից առաջ նրա տեղում շուն է պատկերված եղել, ինչը խորհրդանշել է ամուսնական հավատարմությունը։ Բայց քանի որ ներկաշերտը շատ է քայքայված եղել, միաեղջյուրի տեղում շան պատկերը չեն վերականգնել։

Ենթադրվել է, որ կտավը ստեղծվել է մի քանի փուլերով.

1. Ռաֆայելը նկարել է կնոջ կերպարը մինչև գոտին, երկինքը, բնապատկերը։ Կինն այդ տարիքում ավելի տարիքով էր երևում, քան այժմ։
2. Մի ուրիշ նկարիչ նկարել է սյուները, պատնեշը, թևերն ու թևքերը, շանը։ Հնարավոր է, որ դա արել է Ջովանի Սոլյանին՝ իտալացի գեղանկարիչ Լորենցո Կրեդիի աշակերտը։
3. Այնուհետև՝ մի քանի տասնամյակ անց, շունը վերածվել է միաեղջյուրի։ Այդ ժամանակ էլ վերանկարվել են ձեռքերը։
4. Եվ վերջապես, շատ ավելի ուշ անհայտ կինը վերափոխվել է սուրբ Եկատերինայի։ Դա կարող է տեղի ունեցած լինել 17-րդ դարի վերջին։

### Մոդել

Թե ում համար է կտավը նկարվել և թե ով է եղել բնորդը, անհայտ է։

Ենթադրվում է, որ մոդելը եղել է Ջուլիա Ֆարնեզեն՝ Ալեքսանդր 6-րդ պապի սիրուհին, քանի որ այդ ժամանակ միաեղջյուրը եղել է նրա ընտանիքի խորհրդանիշը։ Հատկանշական է, որ Մադդալենայի պարանոցի զարդը նույնպես միաեղջյուրի պատկեր է պարունակում։

* Արտեմեիա Ջենթիլեսկի, կնոջ դիմանկարը սուրբ Եկատերինայի կերպարովԱրտեմեիա Ջենթիլեսկի, կնոջ դիմանկարը սուրբ Եկատերինայի կերպարով
* Դոմենիկինո, «Աղջիկը և միաեղջյուրը»Դոմենիկինո, «Աղջիկը և միաեղջյուրը»
* Ռաֆայելի «Մադդալենա Դոնի» կտավըՌաֆայելի «Մադդալենա Դոնի» կտավը
* Նկար ԼուվրիցՆկար Լուվրից
* Լորենցո Կոստայի «Շնիկով տիկինը» կտավը, որ ամուսնական հավատարմությամբ օժտված կնոջ է խորհրդանշումԼորենցո Կոստայի «Շնիկով տիկինը» կտավը, որ ամուսնական հավատարմությամբ օժտված կնոջ է խորհրդանշում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Barchiesi, Sofia, and Marina Minozzi, The Galleria Borghese: The Masterpieces, Galleria Borghese, Rome, n.d.
2. 1 2 3  Árpád Szakolczai. Sociology, religion, and grace: a quest for the renaissance
3. ↑  Հետևյալ պատմությունը արտացոլվել է Բորջիա հեռուստասերիալում, որտեղ Ջուլիան նկարչի համար դիրքեր է ընդունում՝ այծերը ձեռքին։ Պարզապես ֆիլմում դիմանկարը դիմացից է նկարված, իսկ նկարիչը Պունտուրիկիոն է։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Նկարի մասին Իտալիայի մշակույթի նախարարության կայքում Archived 2016-03-03 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Ռաֆայել Սանտի |
| --- |
|  |
| Վաղ աշխատանքներ | Տիրամայրը մանկան հետ  • Սոլլիի տիրամայր  • Ֆոն դեր Ռոպպի տիրամայր  • Փասադինյան տիամայր  • Բարոնչիի խորան  • Օդդիի խորան  • Կոլոննա ընտանիքի խորան  • Կույս Մարիամի նշանադրություն  • Խաչելություն Կույս Մարիամի, սրբերի և հրեշտակների հետ  • Քրիստոսի հարություն  • Սուրբ Սեբաստիան  • Ասպետի որդին  • Երեք գրացիա |
|  |
| Ֆլորենտական  շրջան | Դիոտալեվիի տիրամայր  • Կոնեստաբիլեի տիրամայր  • Գրանդուկի տիրամայր  • Կաուպերի փոքր տիրամայր  • Տերանուովի տիրամայր  • Օռլեանի Տիրամայր  • Տիրամայրը կանաչի մեջ  • Հիասքանչ այգեգործուհին  • Մեխակներով տիրամայր  • Կաուպերի մեծ տիրամայր  • Տեմպիի տիրամայր  • Անսիդեի տաճարի խորան  • Բալոնիի խորան  • Ելիզավետա Գոնզագայի դիմանկարը  • Էմիլի Պիա դա Մոնտեֆելտրոյի դիմանկար • Խնձորով պատանի  • Միաեղջյուրով կինը (կտավ)  • Հղին  • Ինքնադիմանկար  • Գվիդօբալդո դա Մոնտեֆելտրոյի դիմանկար  • Համրը  • Սուրբ Միխայիլը և վիշապը  • Սուրբ Եկատերինա Ալեքսանդրիյսկայա |
|  |
| Հռոմեական շրջան | Դելլա Տորրեի տիրամայր  • Ալդոբրանդինիի տիրամայր  • Ալբայի տիրամայրը  • Շղարշով տիրամայր  • Սիքստինյան Տիրամայր  • Տիրամայրը բազկաթոռին  • Տիրամայրը ձկան հետ  • Տիրամոր զբոսանք  • Վարդով տիրամայր  • Փոքր սուրբ ընտանիք  • Աթենական դպրոց  • Բանավեճ  • Դոննա Վելատա  • Ֆորնարինա  • Պայծառակերպություն |

 |