**1822 թվականի Հունաստանի սահմանադրություն**, առաջին էպիդավրոսյան ժողովի ընթացքում՝ 1822 թվականի հունվարի 1-ին, ընդունված նորմատիվ ակտ, որը անուղղակիորեն հանդիսացել է Հունաստանի պայմանական վարչակարգի ժամանակավոր սահմանադրությունը։ Սահմանադրության ընդունման նպատակը երկրում ժամանակավոր կառավարության հաստատումն էր, ինչպես նաև անկախության պատերազմի գործիչների միջոցով ազգային խորհրդարանի ստեղծումը։ 1822-ի սահմանադրությունը հանդիսանում է հանրապետական Հունաստանի պատմության առաջին սահմանադրությունը։

Հունաստանի առաջին սահմանադրությունը հատկապես աչքի է ընկել խիստ ազգայնականական ընդգծումներով։ Մասնավորապես, երկրորդ բաժնի երկրորդ գլխում բովանդակված է հետևյալը.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Հունաստանի տարածքում ապրող բոլոր անձինք, ովքեր դավանում են քրիստոնեություն, համարվում են հույն- Հունաստանի թագավորության սահմանադրություն, 1822 |  |

Սահմանադրության նախագիծը մշակվել է Հունաստանի անկախության պատերազմում գործուն դերակատարություն ունեցած երեք խոշոր ռազմական կազմակերպությունների՝ Արևմտյան մայրցամաքային Հունաստանի սենատի, Արևելյան մայրցամաքային Հունաստանի արեոպագոսի և Պելոպոնեսյան սենատի կողմից։ Սահմանադրության տեսակարար հիմքը Վինսենցո Գալինայի աշխատությունն էր։

Հարկ է նշել, որ նպատակահարմարությունից ելնելով հույն օրենսդիրները խուսափում են 1793 և 1795 թվականների Ֆրանսիայի կամ 1787 թվականի Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների հեղափոխական, ազատատենչ և ժողովրդական սկզբունքներով բովանդակված սահմանադրության դրույթների ընդունումից։ Գլխավոր պատճառը՝ «Սրբազան դաշինք»-ի գաղափարախոսությանը չհակասելու հույների մտավախությունն էր։ Նույն հանգամանքով էլ պայմանավորված էր փաստը, որ սահմանադրությունում որևէ կերպ հիշատակված չէ անկախության համար պայքարող «Ֆիլիկի էթերիա» կազմակերպության մասին։

Կառուցվածք
----------

1822 թվականի սահմանադրությունը հստակորեն սահմանազատում էր գործադիր և օրենսդիր իշխանությունը՝ ընդունելով կառավարման խորհրդարանական մոդել։ Սահմանադրությունում բովանդակված է նաև վերջիններիս իրավակական կարգավիճակին և պարտականություններին վերաբերվող անցումային դրույթներ։ Իրավական ակտն ընդունվել է Էպիդավրոսում տեղի ունեցած Հունաստանի ազգային ժողովի անդրանիկ նիստում։

Սահմանադրությունը կազմված էր չորս բաժիններից և ընդհանուր հաշվով ներառում էր 109 դրույթ։

* Բաժին առաջին՝ վերաբերվում էր հույների (ըստ սույն բաժնի՝ հույն էր կոչվում Հունաստանի տարածքում ապրող ցանկացած քրիստոնյա) կրոնական և քաղաքացիական իրավունքներին, հույն ուղղափառ եկեղեցու սահմանադրաիրավական կարգավիճակին և գերակայությանը։
* Բաժին երկրորդ՝ վարչական հարցեր և վարչական պատասխանատվության տեսակներ։
* Բաժինն երրորդ՝ օրենսդիր իշխանության սահմանադրաիրավական կարգավիճակը։
* Բաժին չորրորդ՝ գործադիր իշխանության սահմանադրաիրավական կարգավիճակը։

Չհաշված որոշ հանգամանքներ, այնուամենայնիվ, Հունաստանի առաջին սահմանադրությունը համարվում է ժամանակաշրջանի համար բավականաչափ լիբերալ և ժողովրդավարական։ Գործադիրի և օրենսդիր իշխանության նմանօրինակ տարանջատումը արտացոլում է քաղաքական հավասարակշռություն պահպանելու ուժային կենտրոնների ձգտումը։ Այնուամենայնիվ, հետհեղափոխական իրադրությունը այս երկրում խոչընդոտում է սահմանադրական նորմերի ամբողջական գերակայությանը։

Տես նաև
-------

* Հունաստանի Սահմանադրություն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  See Alivizatos Nicos (1996)։ *Introduction of the Greek Constitutional History-Volume I (in Greek)*։ Antonis Sakkoulas  page 31–32.

Արտաքին հղումներ
----------------

* 1822 թվականի սահմանադրության բնօրինակի սկանավորված տարբերակը
* Հունական սահմանադրության (1822) բովանդակությունը գերմաներենով Archived 2007-09-26 at the Wayback Machine.


|  |
| --- |
| 
  **Հունաստան**   **Իրավունք**
 |