«**Վկան**» (հունգ.՝ A tanú, հայտնի է նաև «Առանց հետքի» վերնագրով), 1969 թվականին նկարված հունգարական երգիծական ֆիլմ, ռեժիսոր՝ Պետերա Բաչո։ Ֆիլմը ստեղծվել է քաղաքական լարված հանգամանքներում, այն ժամանակ երբ խոսակցությունները 1950-ական թվականների և 1956 թվականի ապստամբության մասին դեռևս արգելված էին։ Թեև ֆիլմը նկարահանման համար թույլտվություն ուներ և ֆինանսավորվում էր կոմունիստական իշխանություն կողմից, հետագայում նրա ցուցադրությունը արգելվեց։ Արտասահմանյան երկրներում կոմունիստական իշխանությունների կողմից ժապավենը դիտելուց հետո այնուամենայնիվ ստիպված էին զիջել և թույլ տալ ֆիլմի ցուցադրում նաև Հունգարիայում։ Այն ցուցադրվել է 1981 թվականին Կաննի կինոփառատոնին։ Շարունակությունը նկարահանվել է 1994 թվականին «*Megint tanú*» վերնագրով («Կրկին վկա»)։

Սյուժե
------

Ֆիլմում միայնակ հայր Ջոզսեֆ Պելիկանը, ով նախկինում երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ մասնակցել է Հունգարիայի կոմունիստական շարժմանը, այժմ աշխատում է դամբում։ Նա հանդիպում է ընդհատակյա (գաղտնի) կոմունիստական շարժման հին ընկերոջը՝ Դանիել Զոլտանին, ով դարձել էր պաշտոնյա, և դամբից որ հեռու գտվող Դանուբում զբաղվում էր ձկնորսությամբ։ Դանիելը ընկնում է գետը, Պելիկանը նրան փրկում է և հրավիրում է իր տուն։ Պետական անվտանգության կառավարումը հաշվետվություն է ստանում այն մասին, որ Պելիկանը սննդի մեջ խոզերի անօրինական մորթ է կատարել։ Դանիելը փորձում է նրան փրկել, բայց պատահաբար բացում է նկուղի գաղտնի դուռը, որտեղ պահված էր խոզի միսը։ Պելիկանը բանտարկվում է, իսկ հետո ազատ է արձակվում «գերագույն ղեկավարության ցուցումով»։ Ընկեր Վիրագը տալիս է զանազան հանձնարարություններ, ինչպիսիք են Պելիկանի նշանակումը լողավազանի, զվարճանքների պուրակի և թերթի խմբագրության գլխավոր տնօրեն, և այս ամենը նրա համար որպեսիզի ստիպեր ՊԵլիկանին դատարանում Դանիելի դեմ որպես վկա հանդես գալ։ Մինչև դատավարությունը նրանք Պելիկանին բացատրում են այն ամենը, ինչ նա պետք է ասեր դատարանում, բայց նա որոշում է պատմել ճշմարտությունը։ Սրա համար Պելիկանը նորից բանտարկվում է։ Մինչ նա սպասում էր, իրեն կախաղան հանելուն, երկրում քաղաքական մթնոլորտը փոխվում էː Ազատվելուց հետո նա հանդիպում է ընկեր Վիրագին, ով կորցրել էր իր ժամանակին ունեցած ազդեցությունը և հզորությունըː

Դերերում
--------

* Կալլաի Ֆերենց՝ Ջոզսեֆ Պելիկան, Диве Кеэпер
* Լիլի Մոնորի՝ Գիզի, Պելիկանի դուստրը
* Լայոշ Էզե՝ Արպադ Վիրագ
* Բելա Բոտ՝ Ընկեր Բաշտյա
* Զոլտան Ֆաբրի՝ Զոլտան Դանիել
* Կարոյ Բիչկեի՝ Էլեմեր Գույաշ
* Դյորդ Կեզդի՝ Վիրագի խուզարկուն
* Ջոզսեֆ Խարվատ՝ երկաթուղային
* Ռոբերտ Ռանտոնի՝ Օպերետի դերասան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2 3 4 5
3. ↑  Lexicon of international films (գերմ.) — Zweitausendeins.
4. 1 2 3
5. 1 2 3 4 5 6 7  ČSFD (չեխերեն) — 2001.
6. ↑  Directory of World Cinema: East Europe — 2011. — P. 35.
7. ↑  "Фильм «Свидетель» на Каннском кинофестивале". Արխիվացված է the original 2012 թ․ սեպտեմբերի 30-ին. Retrieved 2018 թ․ ապրիլի 2. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* FILM — 'WITNESS' HUNGARIAN SATIRE — Review — NYTimes.com (անգլ.)
* A tanú — PORT.hu (հունգարերեն)
* A tanú на Internet Movie Database (անգլ.)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · FilmAffinity · Internet Movie Database |

 |