**Ֆինլանդիայի հրետանու թանգարան** (ֆիններեն՝ Suomen Tykistömuseo), զինվորական մասնավոր թանգարան Ֆինլանդիայի Հյամեենլիննա քաղաքում։ Մինչև 2004 թվականը կոչվել է **Հրետանային թանգարան**, իսկ 2013 թվականի մայիսի 18-ից՝ **Ռազմական թանգարան** (ֆիններեն՝ Museo Militaria)։

Թանգարանը նվիրված է հրետան պատմությանը՝ 15-րդ դարից մինչև մեր օրերը։ Թանգարանը հիմնադրվել է 1977 թվականին Նիինիսալո քաղաքի Կանկաանպյաա գյուղում։ Հրետանին գյուղում մնացել է մինչև 1997 թվականը, այնուհետև տեղափոխվել Հյամեենլիննա։

Թանգարանի պատմություն
---------------------

Հիմնական շինություն
Թանգարանը հիմնադրվել է 1977 թվականին Նիինիսալո քաղաքի՝ Կանկաանպյաա գյուղում, որ մոտ էր գտնվում հրետանային կայազորին։ Այն բացվել է 1977 թվականի հուլիսի 2-ին։ Թանգարանը գտնվել է լքված տարրական դպրոցում։

1995 թվականին քիչ այցելուներ ունենալու պատճառով, որոշվեց թանգարանը տեղափոխել։ Պարզվել է, որ ազատ է եղել Հյամեենլիննա քաղաքի Զորանոց (Linnankasarmi) թանգարանի շենքը։ Պաշտպանության նախարարության հետ պայմանագիր ստորագրելուց հետո թանգարանը տեղափոխվել է Զորանոց (Linnankasarmi) թանգարանի շենք։ Ավելի քան երկու տարվա ընթացքում կամավորների օգնությամբ զորանոցի հին շենքը վերանորոգվել է։ Ներկայիս Հրետանային թանգարանը բացել է 1997 թվականի մայիսի 2-ին։

Առաջին հարկ՝ 1400-ականներից 1918 թվականներ
------------------------------------------

Թանգարանի առաջին հարկի ցուցահանդեսը հիմնականում պատմում էր Ֆինլանդիայի հրետանային պատմությունը՝ 15-րդ դարից մինչև Ֆինլանդիայի քաղաքացիական պատերազմը։ Իրերի հիմանական թեմաներն են՝ Շվեդիայի կառավարություն, ինքնավարություն, անկախության համար պատերազմը։ Ցուցանմուշների շարքում էր 1804 թվականի Շվեդիայի՝ Helvig մոդելի 6 ֆունտ կշռող թնդանոթը։ Այն նաև Հայրենիքի փառքի սրահ է, որտեղ պարգևատրվել են Ֆինլանդիայի պաշտպանները։

Երկրորդ հարկ` 1919-1945 թվականներ
---------------------------------

Թանգարանի երկրորդ հարկի թանգարանը ներկայացնում է Ֆինլանիդայի անկախության պատմությունից մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը։ Ցուցահանդեսներից մեկը նվիրված է Ֆինլանդիայի հրետանային գեներալ՝ Վիլհո Նենոնենին (Vilho Nenonen (1883-1960)), ով որոշիչ դեր է խաղացել Ֆինլանդիայի հրետանու զարգացման գործում։ Իրերի հիմնական թեմաներն են՝ Ծնունդը անկախ Ֆինլանդիայի հրետանում, Կրակի նոր մեթոդներ, Խորհրդա-ֆիննական պատերազմ (1939-1940), Պատերազմ Ֆինլանդիայի և Խորհրդային Միության մինչև (1941-1944)։ Կա Ֆինլանիդիայի ամենաբարձր հրետանավոր Վյաիհյնո Մյուլլյուրիննե (ֆիններեն՝ Väinö Myllyrinne) նվիրած ցուցահանդես, նրա բարձրությունը 226 սմ է։ Թանգարանում պահպանվում է նրա ձևը և վերարկուն։

Թանգարանում պահվում է 1927 թվականի 76 մմ տրամագծով հրացանի օրինակ։ Իսկ 1940 թվականի ատրճանակի նմուշը պատրաստված է փայտից, որի վրա զինվորները պատրաստվել են Խորհրդա-ֆիննական պատերազմի ավարտին։

Երրորդ մաս՝ 1945-ից 2000 թվականներ
----------------------------------

Ֆրանսիական հրետանի 1878-1916 թվականների նմուշ
Թանգարանի երրորդ հարկում պատմում է Ֆինլանդիայի հրետանային պատմության Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից մինչև 2000-ական թվականներ ընկած ժամանահատվածի մասին։ Իրերի հիմնական թեմաներն են՝ Զինվորական հրետանանին ավանդույթներ, 1812-1960 թվականների զինվորների խաղալիք ցուցահանդես, Հրետանի, 1960-1980 թվականների հրետանու զարգացումը, Զորանիցի և կայազորների կյանքը, Մեխանիկա և էլեկտրոնիկայի գործիքներ։

Հրետանային սրահ
---------------

Սրահը գտնվում է մի շենքում, որը մի ժամանակ ծառայել է կայուն և պարունակում է մոտ մի քանի հարյուր ձի։ Սենյակում կա մոտ երեսուն պատմական արժեքավոր գործիքների հավաքածու։ Սրահում հիմնականում հրացաններ են և ձիաքարշեր։ 

* Ռուսական հրտանի 76 K/00Ռուսական հրտանի 76 K/00
* Գերմանակ Nebelwerfer հրթիռԳերմանակ Nebelwerfer հրթիռ
* Բրիտանակն 114 մմ4.5 Mk2Բրիտանակն 114 մմ4.5 Mk2
* Խորհրդային 122 մմ նմուշ 09 H 37Խորհրդային 122 մմ նմուշ 09 H 37

Հրետանային բակ
--------------

Սրահում ցուցադրվում է հրետանային հավաքածուի հիմնական մասը։ Շուրջ մի քանի հարյուր հրետանիներ։ Ի թիվս ցուցանմուշների, որոնք նախագծվել և փորձարկվել են Ֆինլանիդայի կողմից 1940-1944 թվականների ընթացքում 300 մմ ականանետ էր։

Տես նաև
-------

* Ռազմա-պատմական հրետանային թանգարան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  GeoNames — 2005.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական էջ