**Լոթե Լենյա** (անգլ.՝ Lotte Lenya, հոկտեմբերի 18, 1898(1898-10-18)[…], Վիեննա, Ավստրո-Հունգարիա - նոյեմբերի 27, 1981(1981-11-27)[…], Նյու Յորք շրջան, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ավստրո-ամերիկացի դերասանուհի և երգչուհի։ Առավել հայտնի է Ջեյմս Բոնդի մասին «Ռուսաստանից սիրով» (1963) ֆիլմի ռուս չարագործի՝ Ռոզա Քլեբի դերով։

Կենսագրություն
--------------

Կառոլինա Վիլհելմինա Շարլոտա Բլամաուերը (գերմ.՝ Karoline Wilhelmine Charlotte Blamauer) ծնվել է Ավստրիայի մայրաքաղաք Վիեննայում՝ կաթոլիկական ընտանիքում։ 1914 թվականին նա հեռացել է Ավստրիայից և տեղափոխվել Ցյուրիխ, որտեղ ստացել է դերասանական վարպետության դասեր։ Այնտեղ էլ նա առաջին անգամ հանդես է եկել որպես դերասանուհի և դրա հիման վրա վերցրել Լոթե Լենյա անունը։ 1921 թվականին դերասանուհին հաստատվել է Բեռլինում, բեռլինյան թատրոնում հանդես է եկել մի քանի փոքր դերերով, սակայն հաջողությունն այցելել է նրան միայն 1928 թվականին, երբ կատարել է Ջենիի դերը՝ Բերտոլդ Բրեխտի «Երեք գրոշանոց օպերա»-ի առաջին ներկայացման ժամանակ։ 1931 թվականին նա առաջին անգամ նկարահանվել է «Երեք գրոշանոց օպերա» (1931) ֆիլմում՝ կատարելով նույն դերը։ Լոթե Լենյան նույնպես գրել է մի քանի երաժշտություն «Weils» ստուդիայում։

1926 թվականին Լոթե Լենյան ամուսնացել է կոմպոզիտոր Կուրտ Վայլի հետ։ Գերմանիայի նացիստական իշխանություն տեղափոխվելուց հետո ամուսինները ստիպված էին արտագաղթել։ 1933 թվականի մարտին նրան հեռացան Գերմանիայից և հաստատվեցին Փարիզում։ 1935 թվականին Լոթե Լենյան ամուսնու հետ տեղափոխվել է ԱՄՆ, որտեղ 1935 թվականին կրկին օրինականացրել էին ամուսնությունը, իսկ 1941 թվականին գնել էին իրենց սեփական տունը՝ Նյու-Յորքից 50 կմ հեռավորության վրա գտնվող փոքրիկ գյուղում։ Լոթե Լենյան ապրել է ամուսնու հետ մինչև նրա մահը, իսկ դրանից հետո ամուսնացել է ևս երեք անգամ՝ երկու անգամ դարձել է այրի, իսկ երրորդ անգամ բաժանվել է։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում դերասանուհին շարունակել է բեմ դուրս գալ, մասնակցել է տարբեր ռադիոբեմադրությունների, ինչպես նաև շարունակել է ձայնագրել նոր երգեր։ Շուտով կայացել է բրոդվեյյան (Բրոդվեյ, Նյու-Յորք) բեմելը։ 1956 թվականին Լոթե Լենյան դարձել է «Թոնի»-ի մրցանակակիր՝ «Երեք գրոշանոց օպերա» ներկայացման մեջ Ջենիի դերը կատարելու համար։

Դերասանուհուն մեծ ճանաչում են բերել 1960-ական թվականներին բրիտանական ֆիլմերում իր կատարած դերերը։ 1961 թվականին նա կատարել է դքսուհի Մագդայի դերը «Տիկին Սթոունի հռոմեական գարունը» ֆիլմում, որտեղ գլխավոր դերերում եղել են Վիվիեն Լին և Ուորեն Բիթին։ Այս ֆիլմում խաղալու համար արժանացել է «Օսկար» մրցանակին՝ որպես երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի և Ոսկե գլոբուս մրցանակին։ 1963 թվականին Լենյան կատարել է չարագործ Ռոզա Քլեբի դերը Ջեյմս Բոնդի մասին երկրորդ՝ «Ռուսաստանից սիրով» ֆիլմում, ինչը բերել է մեծ ճանաչում։ 1966 թվականին կատարել է Շնայդերի դերը «Կաբարե» մյուզիքլում, ինչի համար արժանացել է «Թոնի» մրցանակին։

Լոթե Լենյան մահացել է քաղցկեղից՝ 1982 թվականի նոյեմբերի 27-ին՝ 84 տարեկան հասակում։ Թաղվել է առաջին ամուսնու՝ Կուրտ Վայլի մոտ։

2007 թվականին Բրոդվեյում բեմադրվել է «Սիրային երաժշտություն» մյուզիքլը՝ հիմնված Լենյայի և Վայլի պատմության վրա։

Ֆիլմագրություն
--------------

* 1931 — «Երեք գրոշանոց օպերա» — *Ջենի*
* 1961 — «Տիկին Սթոունի հռոմեական գարունը» — *Կոմսուհի*
* 1963 — «Ռուսաստանից սիրով» — *Ռոզա Քլեբ*
* 1969 — «Ժամադրություն» — *Էմմա Վալադեր*

Պարգևներ
--------

* «Թոնի» 1956 — «Մյուզիքլի երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի» («Երեք գրոշանոց օպերա»)

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4  Internet Broadway Database — 2000.
3. 1 2 3 4  Discogs — 2000.
4. 1 2  *Gadzinski A.* KALLIOPE Austria (գերմ.): Frauen in Gesellschaft, Kultur und Wissenschaft — Wien: Bundesministerium für Europa, Integration und Äußeres, 2015. — S. 172—173. — ISBN 978-3-9503655-5-9
5. ↑  Find A Grave — 1996.
6. ↑
7. ↑

Արտաքին հղումներ
----------------

* Լոթե Լենյա Internet Movie Database կայքում
* FemBio: Lotte Lenya
* Threepenny Opera Off-Broadway Արխիվացված 2010-03-30 Wayback Machine
* Register of papers of Kurt Weill and Lotte Lenya at Yale University Music Library

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · Allmusic · AlloCiné · ČSFD · Դանիական ազգային ֆիլմագրություն · Discogs · Filmportal · Internet Broadway Database · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · MusicBrainz · Rate Your Music · Find A Grave · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · American National Biography · Notable Names Database · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 90374695 · BNE: XX931269 · BNF: 122137130 · CONOR: 87694435 · GND: 118779486 · GTAA: 125318 · ICCU: UBOV541008 · ISNI: 0000000123201903 · LCCN: n87135693 · LNB: 000323652 · NDL: 00620995 · NKC: xx0173890 · NLP: a0000001675032, a0000001928449 · NTA: 067920721 · NUKAT: n01040212 · LIBRIS: 260640 · SUDOC: 030793238 · VIAF: 32046652 · WorldCat VIAF: 32046652 |

 |

 |