recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ցելլինա Մենդունա և Տալյամենտո գետերի բնական գույնի արբանյակային պատկերը
**Տալյամենտո**  (Իտալերեն: [taʎʎaˈmento]), հյուսիսարևելյան Իտալիայում է, Ալպերով հոսում է դեպի Ադրիատիկ ծով Վենեցիայի և Տրիեստի միջև գտնվող շրջանով։ Ակունքը գտնվում է Մաուրիա Փասսից (Mauria Pass) Վենետոյի և Ֆրիուլի-Վենետիկ Ջիուլիայի (Friuli-Venezia Giulia) սահմանին։

Վերևի մասում այն հոսում է պատմական Սարինա շրջանով հյուսիսային մասով՝ Ուդինե պրովինցիայով։
Միջին և ցածր մակարդակներում այն սկզբում անցնում է Ուդինե և Պորդենոնե նահանգներով, իսկ հետո նախկին Վենեցիայի նահանգի միջով, հետո թափվում է Վենետիկի ծոց։

Լիգնանո Սաբբիադորոլնի (Lignano SabbiadoroIn) և Սան Միքել Տալյամենտոյի (San Michele al Tagliamento) միջև։
Ջրբաժանը ընդգրկում է 2916 կմ քառ. մակերես մոտ 165000 բնակչությամբ։ Ջրբաժանը գրեթե ամբողջությամբ գտնվում է Սարնիայում և Ֆրուլիի այլ լեռնային հարթավայրերում։

Ջրբաժանի 86.5% -ը գտնվում է Ուդինե նահանգում։ Նրա ափերի երկայքով գտնվող գլխավոր քաղաքներն են Լատիսանան և Սան Միքելե ալ Տալյամենտոն։ Նրա մոտակայքում են գտնվում հետևյալ քաղաքները՝ Տոլմեզզոն, Ջեմոնա դել Ֆրիուլին, Սան Դանիել դել Ֆրիուլին, Սփիլիմբերգոն, Կասարա դելլա Դելիզիան, Քոդրոիփոն, Սան Վիտո ալ Տալյամենտոն, Փինզանո ալ Տալյամենտոն։

Ընթացք
------

Ակունքը գտնվում է 1195 ոտնաչափ բարձրության վրա՝ Վենետոյում՝ Լորենզագո դի Կադորեում՝ Բելլունո նահանգում։ Սկզբում հոսում է արևմուտքից արևելք ուղղությամբ՝ Քարնից Ալպերին զուգահեռ։ Առաջին վտակը Լումիեյն է, որը միանում է Տալյամենտոյին ձախից ակունքից 26 կմ հեռավորությունից։
Գետն անցնում է Փինզանո ալ Տալյամենտո յով և, ընթանալով հարավային ուղղությամբ, ընդարձակվելով հարթավայրում, հասնում է 3 կմ լայնության Սփիլիմբերգոյի մոտակայքում և բաժանվում է մի քանի ճյուղերի։
Իր ընթացքն ավարտելուց առաջ գետը ջրեր է ընդունում ստորգետնյա գետից ՝ Վարմոյից։ Վերջ ի վերջո այն թափվում է Ադրիատիկ ծով Լագունա Մարանոյի և Կաորլեի միջև։

Անուններ
--------

Բացի իտալական Տալյամենտո անունից, գետը հայտնի է տարբեր շրջաններում տրված անուններով. օրինակ, Տիլիմենտ (Tiliment), Տաիամենտ (Taiament), Տիլիմինտ (Tilimint), Տիումենտ (Tiument), Տիմենտ(Timent) և Տուեմենտ (Tuement)։ Վենետիկի լեզվով գետը հայտնի է որպես Տաջամենտո (Tajamento), սլովեներեն լեզվով՝ Tilment, իսկ լատիներենով՝ Տիլիավենտում (Tiliaventum) կամ Տալյամենտում (Taliamentum) անուններով, նաև գերմաներեն Դուլմենդե (Dülmende) անվամբ` Միջին դարերում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Bacino del fiume TAGLIAMENTO. Archived 2015-02-02 at the Wayback Machine. Retrieved 30 August 2011
2. ↑  Richard J.A. Talbert, ed. (2000). *Barrington Atlas of the Greek and Roman World: Map-By-Map Directory*. Vol. I. Princeton, New Jersey and Oxford, UK: Princeton University Press. էջ 279. ISBN 0691049459.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ կատալոնական · Treccani |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4119495-0 · NKC: ge1173419 · VIAF: 242138926 · WorldCat VIAF: 242138926 |

 |
**Սաբունչի**
Սաբունչի (ադրբ.՝ Sabunçu), քաղաքային բնակավայր Ադրբեջանում, Աբշերոնի թերակղզում, Բաքվի ագլոմերացիայի Սաբունչի շրջանի վարչական կենտրոնը։

Սաբունչիում գտնվող երկաթուղու կայարան

Պատմություն
-----------

18-րդ դարում Սաբունչի գյուղը, Զաբրատ գյուղի հետ միասին, փոխանցվել է Աշուրբեկով ընտանիքի նախնի՝ Սարդարի ասոր բեյ Աֆշարի տիրապետությանը։. Մինչև 1825 թվականը գյուղը Աբշերոնի հիմնական նավթային արտադրամասերից էր։ 1880 թվականին կառուցվում է Բաքու–Սաբունչի 26 կիլոմետր երկարությամբ երկաթգիծը՝ արտահանվող նավթը քաղաքային գործարաններ տեղափոխելու համար։ 1900 թ.-ին Սաբունչիում հիմնվել է մեքենաշինական վարպետության «Բենկենդորֆ» ընկերությունը, որը խորհրդային ժամանակներում վերափոխվել է «Բաքվի աշխատավորը» մեքենաշինական գործարանի։ 1926 թվականին Բաքու–Սաբունչի ավտոմոբիլային ճանապարհով մեկնարկեց ԽՍՀՄ–ում առաջին էլեկտրական գնացքը։

Գյուղի ազգային-համապետական կազմը միատարր էր մինչև XIX դարի երկրորդ կեսը, սակայն նավթային արդյունաբերության արագ զարգացումը ներգրավեց տարբեր ազգությունների և կրոնների մարդկանց։ 1892 թվականին Յոհան Էդելի նախագծի համաձայն, կառուցվել է Եգիպտոսի Ս. Մակարոսի փայտե եկեղեցին։ Այն հետագայում այրվել է։ 1904 թվականին եկեղեցին կրկին վերակառուցվում է, սակայն այս անգամ քարից։ ⟨1936 թվականին այն ոչնչացվել է բոլշևիկների կողմից⟩։ XIX դարի վերջին Սաբունչիում եղել է նաև լեռնային հրեաների ժողովարան։ 1900-1931 թվականներին Սաբունչիում գործում էր իրանական «Թամադոն» դպրոցը և իրանական հյուպատոսարանը։

Բնակչություն
------------

1893 թվականի վիճակագրության համաձայն Սաբունչիում բնակվում էր 814 մարդ։ Նրանք բոլորը թաթեր էին։

Բնակչությունը 1975 թվականին կազմել է 25,700 մարդ , իսկ 2008 թվականին `22100 մարդ։

Հայտնի մարդիկ
-------------

Գյուղի հայտնի բնակիչները․

 Սաբունչիում գտնվող այն տունը,որտեղ 1895–1898 թվականներին ապրել է Ռիխարդ Զորգեն. Մեր օրեր
* Ռիխարդ Զորգե
* Նիկոլայ Բաիբակով

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Սառա Աշուրբեիլի. Աշուրբեկովի կրթական, բարեգործական եւ բարեգործական գործունեությունը Archived 2018-01-19 at the Wayback Machine..
2. ↑  Մանաֆ Սուլեիմանով,Անցած օրեր Archived 2007-03-22 at the Wayback Machine..
3. ↑  Մեքենաշինական գործարան «Բաքվի աշխատավորը» Archived 2010-04-24 at the Wayback Machine.. պաշտոնական կայք.
4. ↑  Անդրկովկասյան տարածաշրջանի բնակչության վիճակագրական տվյալների ամփոփում, Թբիլիսի 1893
5. ↑  «Սաբունչի».
6. ↑  Ադրբեջանի վիճակագրության պետական կոմիտե Archived 2010-03-29 at the Wayback Machine..
**Կամեհամեհա IV** (փետրվարի 9, 1834(1834-02-09), Հոնոլուլու, Հավայիի թագավորություն - նոյեմբերի 30, 1863(1863-11-30), Հոնոլուլու, Հավայիի թագավորություն), Հավայան կղզիների թագավորության կառավարիչը, որը կառավարել է 1855-1863 թվականներին։

Նա հայտնի է նրանով, որ ակտիվորեն փորձում էր դիմակայել Հավայան կղզիներում ամերիկյան ազդեցության աճին՝ օգնություն խնդրելով բրիտանացիներից։ Նրա անունը՝ «Իոլանի»-ն, հավայերենում նշանակում է «Երկնային բազե» կամ «Թագավորսկան բազե» ։ Լրիվ անունը ՝ **Ալեկանետերո Իոլանի Կալանիկուալիոլիո Մակա օ Իոուլի Կունուիակեա**։

Վաղ կյանք
---------

Արքայազն ԱԼեքսանդր Իոլանի Լիոլիո
Ալեքսանդր Իոլանի Լիոլիոն ծնվել է 1834 թվականի փետրվարի 9-ին Հոնոլուլուում՝ Օահու կղզում։ Հայրը Օահուի թագավորական կառավարիչ Մատաիո Կեկուանաոան էր։ Մայրը՝ արքայադուստր Կինաու Կուհինա Նուին է։ Մանուկ հասակում Ալեքսանդրը, համաձայն թագավոր Կամեհամեհա III-ի հրամանագրի, նշանակվել է Հավայան թագավորության թագաժառանգ։

1862 թվականին նա թարգմանեց «Ընդհանուր աղոթքների գիրքը» հավայերեն և ակտիվորեն նպաստեց երկրի առողջապահական համակարգի զարգացմանը։

Կամեհամեհա IV-ը մահացել է 1863 թվականի նոյեմբերի 30-ին քրոնիկ ասթմայից։ Բնիկները կարծում էին, որ թագավորը մահացել է երիտասարդ տարիքում (29 տարեկանում)՝ որպես պատիժ իր ժողովրդի կողմից՝ իրենց աստվածներին դավաճանելու համար։ Գահն անցել է նրա եղբորը, ով ստացել է Կամեհամեա V անունը։

Դիվանագիտություն
----------------

Թագավորը խաղաղության ջատագովն էր։ Ամերիկայի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ իր երկիրը չեզոք հայտարարեց։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Encyclopædia Britannica
2. 1 2 3 4  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #142939102 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
3. ↑  Hawaiianencyclopedia
4. ↑  Kamehameha IV (1863-06). «Preface to the Book of Common Prayer». *booklet presented to the 58th General Convention of the Episcopal Church in 1955 by Meiric K. Dutton*. Վերցված է 2010 թ․ հունվարի 29-ին.
5. ↑  *Kam, Ralph Thomas* Commemorating the Grand Army of the Republic in Hawaiʻi: 1882–1930(անգլ.) // *Hawaiian Journal of History* : journal. — Honolulu: Hawaiian Historical Society, 2009. — Т. 43. — С. 125—151.
Դիտել Բեոմոնտ փողոցը երկայնքով
Դիտել Սուրբ Ջայլեսը հարավային եզրից դեպի արևմուտք Բեոմոնտ փողոցի երկայնքով , ձախ կողմում Մակդոնալդ Ռենդոլֆ հյուրանոցն է, իսկ աջում՝ Թեյլոր ինստիտուտի գրադարանը։

**Բեոմոնտ փողոցը** գտնվում է Անգլիայում՝ Օքսֆորդ քաղաքի կենտրոնական մասում։ Փողոցը կառուցվել է Ռեյգենյան ոճի նրբագեղ տներով և տաղավարներով 1828-1837 թվականներին։ Մինչ դա, այն եղել է Բեոմոնտ պալատի տեղում, այժմ այն գտնվում է Ուոլտոն փողոցի հանգույցի հարևանությամբ։ Նիկոլաուս Պևսները այն համարում էր «Օքսֆորդի լավագույն փողոցը»։
Մեծ Բրիտանիայի թագավոր Ռիչարդ I-ը (կառավարել է 1189 թ. հուլիսի 6-ից մինչև 1199 թ. ապրիլ 6-ը) և Անգլիայի թագավոր Ջոնը (կառավարել է 1199 թ. ապրիլի 6-ից մինչև 1216 թ. հոկտեմբերի 19-ը) երկուսն էլ Անգլիայի թագավոր Հենրի II- ի որդիներն էին, ովքեր ծնվել են Օքսֆորդի Բեոմոնտ պալատում 1157 թվականի սեպտեմբերի 8-ին և 1166 թվականի դեկտեմբերի 24-ին։ Արևմտյան ծայրամասում է գտնվում Ուորքեսթր քոլեջը, դրանից դեպի հյուսիս՝ Ուոլթն փողոցի հանգույցը, իսկ հարավում` Որքեսթր փողոցը։ Հյուսիսային մասի կեսը զբաղեցնում է Սուրբ Հովհաննես եկեղեցին։ Հարավում է գտնվում Օքսֆորդի թատրոնը, որը 1938 թվականին նախագծվել և կառուցվել է Էդուարդ Մաուֆի կողմից, որտեղ էլ անցկացվել են բազմաթիվ համալսարանական ցուցադրութուններ։ Հյուսիսային ուղղությամբ՝ արևելքի վերջում է գտնվում Էշմոլի թանգարանը, իսկ արևելյան ծայրամասի հակառակ կողմում՝ Նահատակների հուշարձանն է։ Այստեղ, Բեոմոնտ փողոցին հարակից դեպի հյուսիս Սուրբ Ջայլսի եկեղեցին է, իսկ դեպի հարավ` Մագդալեն փողոցը։ Փողոցի անկյունում է գտնվում 1864 թվականին Ուիլյամ Ուիլկինսոնի կողմից նեոգոթիկական ոճով նախագծված և կառուցված Օքսֆորդի ամենաթանկ հյուրանոցը` Ռանդոլֆը։ Իսկ 1952 թվականին Ջ. Հոփգուդի նախագծով այն ընդարձակվեց դեպի արևմուտք։ 1962 թվականին Բեոմոնտ փողոցի 36 հասցեում հիմնադրվեց Օքսֆորդի համալսարանի հնագիտության դպրոցի մի մասը` Հնագիտության ինստիտուտը։

Փողոցը նախընտրելի վայր է բժիշկների և ատամնաբույժների համար։

Պատկերասրահ
-----------

* 19֊րդ դարի նկար, Որքեսթր քոլեջի գլխավորը մուտքը, ճակատային մասով դեպի Բեոմոնտ փողոցը։19֊րդ դարի նկար, Որքեսթր քոլեջի գլխավորը մուտքը, ճակատային մասով դեպի Բեոմոնտ փողոցը։
* Բեոմոնտ փողոցի ցուցատախտակըԲեոմոնտ փողոցի ցուցատախտակը
* Էշմոլյան թանգարանի գլխավոր մուտքը Բեոմոնտ փողոցի հյուսիսային մասումԷշմոլյան թանգարանի գլխավոր մուտքը Բեոմոնտ փողոցի հյուսիսային մասում
* Օքսֆորդ Խաղատան (Oxford Playhouse) մուտքը Բեոմոնտ փողոցի հարավային մասում։Օքսֆորդ Խաղատան (Oxford Playhouse) մուտքը Բեոմոնտ փողոցի հարավային մասում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Sherwood, Jennifer; Pevsner, Nikolaus (1974). *The Buildings of England: Oxfordshire*. Penguin Books. էջեր 324–325. ISBN 0-14-071045-0.
2. ↑  Jenkins, Vivian (1996). *Kings & Queens*. HarperCollins. ISBN 0-00-472295-7.
3. ↑  Institute of Archaeology, School of Archaeology, University of Oxford, UK.
4. ↑  19 Beaumont Street Surgery — Dr MacLennan & Partners Archived 2006-10-14 at the Wayback Machine..
5. ↑  28 Beaumont Street Medical Practice — Drs Sichel and Ferguson.
6. ↑  33 Beaumont Street — Specialist Dental Practice, Oxford.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Oxford Guide information
**Նամպուլա** (պորտ.՝ Nampula), քաղաք Մոզամբիկում, հանդիսանում է Նամպուլա նահանգի վարչական կենտրոն։ Գտնվում է երկրի հյուսիսում, ծովի մակարդակից 360 մ բարձրության վրա։

Պատմություն
-----------

Նամպուլան հիմնադրվել է Մոզամբիկում դեռևս պորտուգալական տիրապետության ժամանակ և եղել է Նյասի գաղութի վարչական կենտրոնը։ Քաղաքի կարգավիճակ ստացել է 1956 թվականից։ Քաղաքի կենտրոնը կառուցվել է 20-րդ դարի պորտուգալական գաղութային ճարտարապետության հոյակապ նմուշներով, որոնց թվում առանձնանում է de Nosa Senhora da Conceicao կաթոլիկ տաճարը։

1996 թվականին քաղաքում բացվել է Մոզամբիկի Կաթոլիկ համալսարանը (UCM)։

Բնակչություն
------------

Բնակչության թվով ( 2007 թվականի տվյալներով 477 900 մարդ ) Նամպուլան երկրի երրորդ քաղաքն է ՝ մայրաքաղաք Մապուտուից և Բեյրայից հետո։

| Տարեթիվ | Բնակչություն |
| --- | --- |
| 1970 | 126 126 |
| 1997 | 314965 |
| 2007 | 477900 |

Տնտեսություն և տրանսպորտ
------------------------

Նամպուլան Հյուսիսային Մոզամբիկի խոշորագույն տնտեսական կենտրոնն է, նրա արդյունաբերական և բանկային սիրտը։ Նամպուլան հիմնականում կապված է քաղաքի շրջակա տարածքներում գյուղատնտեսական արտադրանքի (բամբակ, բանջարեղեն, եգիպտացորեն, գետնանուշ և սուրճ) մշակման և վերամշակման հետ։

Նամպուլայով անցնում է Նակալա-Լիշինգ երկաթուղու գիծը, որը Աֆրիկայի խորքային շրջանները կապում է Հնդկական օվկիանոսի նավահանգիստների և ափերի հետ։ Ունի միջազգային օդանավակայան։

Հայտնի տեղաբնակներ
------------------

* Աբել Շավիեր - պորտուգալացի ֆուտբոլիստ
* Կարլուշ Կեյրոշ- պորտուգալացի մարզիչ և ֆուտբոլային մասնագետ
* Ռույ Ագուաշ-պորտուգալացի ավտոարշավորդ

Ծանոթագրություն
---------------

1. ↑  ««Նամպուլա, Մոզամբիկ էջ»։ Fallingrain Global Gazetteer- ը։» (անգլերեն). Fallingrain Global Gazetteer. Վերցված է 2014 թ․ հունվարի 29-ին.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ կատալոնական · Universalis |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 12494036z · GND: 4566534-5 · LCCN: n82236274 · VIAF: 154801398 · WorldCat VIAF: 154801398 |

 |
**Շեյխ Իբրահիմ մզկիթ** (ադրբ.՝ Şeyx İbrahim məscidi), 15-րդ դարի մզկիթ է, որը գտնվում է Բաքվի Իչարի Շահար տարածքում։ Պատկանում է Իչարի Շահար պետական պատմական արգելավայրը Շեյխ Իբրահիմ մզկիթ։

Պատմություն
-----------

Շեյխ Իբրահիմ մզկիթի տեսքը
Շատ պատմական մզկիթների պես , նաև Շեյխ Իբրահիմ մզկիթի պատի վրա կա տապանագիրը։ Գրությունում գրված է, որ, մզկիթը կառուցվել է 1415—1416 թվականներին։ Մզկիթը կառուցվել է Հաջի Ամիրշահ Յակուբ օղլի կողմից։ Մզկիթը գտնվում է Շիրվանշահերի ապարանքների մոտ։ Ներքին մուտքի մոտ կանգնած է լայնածավալ Միհրաբը։ Մեկ այլ վիմագրութային գրառումը ցույց է տալիս, որ, Շեյխ Իբրահիմ մզկիթը վերականգնվել է Աղա Գաֆար Հաջի Մուրադ օղլի կողմից։ Մզկիթը զուգահեռանիստ է։ Մզկիթի շինարարությունը պատկանում է Շիրվան-Ապշերոնի ճարտարապետական դպրոցի։ Մզկիթը գործում է Իչարի Շահար պետական պատմական արգելավայրի Կառավարումի վերահսկողության ներքո։

Պատկերասրահ
-----------

* Շեյխ Իբրահիմ մզկիթ Շեյխ Իբրահիմ մզկիթ
* մզկիթի դուռը մզկիթի դուռը
* Շեյխ Իբրահիմ մզկիթ Շեյխ Իբրահիմ մզկիթ
* մզկիթ մզկիթ

Տես նաև
-------

* Իչարի Շահար (Բաքվի թաղամաս)
* Ջումա մզկիթ (Բաքու)
* Շիրվանշահերի ապարանքներ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Շեյխ Իբրահիմ մզկիթ
2. ↑  Мечеть
3. ↑  Азербайджанская советская энциклопедия / Под ред. Дж. Кулиева. — Б.: Главная редакция Азербайджанской советской энциклопедии, 1987. — Т. X. — С. 489.
**Դեպրեսանտներ** ( լատին․՝ depressio, ճնշվածություն), նյութեր հոգեկան գրգռվածությունը ճնշող, իջեցնող և զսպող, այսինքն կենտրոնական նյարդային համակարգի ակտիվությունը կամ շնչառական համակարգի, նույնիսկ եթե դա նրանց գործունեության հիմնական կողմը չէ։ Բավարար չափաբաժինը առաջացնում է լարվածության թուլացում և արգելակում։ Ոչ թե հակադեպրեսանտներն են ունենում հակառակ ազդեցությունը, ինչպես կարող է ենթադրել անունից, այլ հոգեսթիմուլանտները։

Դեպրեսանտները կարելի է օգտագործել անհանգիստ նևրոզի,ընդհանրացված անհանգստության խանգարման, սոցիոֆոբիայի, խուճապի հարձակումների, անքնության,ցնցումների, դեպրեսիայի ժամանակ։ Դեպրեսանտները կարող են իջեցնել արյան ճնշումը և սրտի կծկումների հաճախությունը,քնկոտությունը,ատաքսիան, սեդացիան, ցավազրկումը, հիպովենտիլացիոն համախտանիշը,ամնեզիան,ճանաչողական դեֆիցիտը, դիսսոցիացիան կամ էյֆորիան նաև մկանները հանգստացնող և հակաէպիլեպտիկ ազդեցություն, դրանք դեղատոմսով տրամադրվող դեղեր են։

Օրինակներ
---------

Կենտրոնական նյարդային համակարգի վրա հանգստացնող/հիպնոտիկ ազդեցություն է ունենում դեպրեսանտները (այդ թվում բենզոդիազեպիններ, բարբիթուրատներ), օփիոիդներ (ներառյալ օփիատները), նեյրոէլպտիկ դեղամիջոցներ, ալկոհոլ, անզգայացնող միջոցներ, հանգստացնողներ։

Երբեմն դեպրեսանտների խմբում ներառում են հակաթրտամիններ,որոնք ճնշող ազդեցություն են ունենում նեյրոնների անոմալ ակտիվության վրա։

Կապված դեպրեսանտների ընդունման հետ հոգեկան խանգարումները դասակարգվում է hիվանդությունների միջազգային դասակարգման մեջ։

* F10 - ալկոհոլ
* F11 - օփիոիդներ
* F13 -հանգստացնող կամ հիպնոտիկ միջոցներ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Депрессанты». *Толковый словарь иностранных слов Л. П. Крысина*. Мегаэнциклопедия Кирилла и Мефодия. Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ նոյեմբերի 14-ին. Վերցված է 2022 թ․ հունիսի 24-ին.
2. 1 2 3 4 5 6 7  «Термины по вопросам, связанным с зависимостью от алкоголя, наркотиков и других психоактивных веществ - депрессант» (ռուսերեն). Վերցված է 2019 թ․ օգոստոսի 26-ին.
3. 1 2  Р. Комер. «Депрессант». *Общая психология:глоссарий*. Национальная психологическая энциклопедия. Արխիվացված օրիգինալից 2014 թ․ հուլիսի 16-ին. Վերցված է 2013 թ․ սեպտեմբերի 27-ին.
4. 1 2 3 4  «Медицинский словарь - Депрессант». Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ նոյեմբերի 14-ին. Վերցված է 2019 թ․ օգոստոսի 26-ին.
**Ջուլիետա Գրիգորյան** (փետրվարի 15, 1990(1990-02-15), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ երգչուհի։

Կենսագրություն և գործունեություն
--------------------------------

Ծնվել է 1990 թ. փետրվարի 15-ին, Երևանում։

Ջուլիետա Գրիգորյանը սովորել է Երևանի Խ. Դաշտենցի անվան թիվ 114 միջնակարգ դպրոցում և 2007 թ.-ին ավարտել այն։

2000-04 թթ. սովորել է Երևանի Ա. Սպենդիարյանի անվան երաժշտական դպրոցի դաշնամուրային բաժնում։

2012 թ. ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետը։

1996 թվականից հաճախում է Նաիրա Գյուրջինյանի ղեկավարած «Ջեզլ» վոկալ ստուդիան։ Մասնակցել է մի շարք համերգների։

2014 թ. մասնակցել է «Հայաստանի ձայնը» հեռուստանախագծին, որից հետո հանդես է եկել նաև որպես անհատ կատարող։

2016 թ. մասնակցել է Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերության «Դեպի Եվրատեսիլ» մրցույթին։ «Եվրատեսիլ 2018» երգի միջազգային մրցույթի առաջին կիսաեզրափակիչում Հայաստանի ներկայացուցիչ Սևակ Խանաղյանի հետ բեմում ելույթ է ունեցել որպես բեք-վոկալիստ (Մնաց Խանաղյան, Սևակ Մուսախանյան, Մոնիկա Մանուչարովա, Ջուլիետա Գրիգորյան, Արևիկ Գրիգորյան)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  AV Production - Ջուլիետա Գրիգորյան
2. ↑  «Արխիվացված պատճենը». Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ հոկտեմբերի 21-ին. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 15-ին.
3. ↑  «Արխիվացված պատճենը». Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ մարտի 27-ին. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 15-ին.
4. ↑
**Գիմնասիարքոս** (լատին․՝ gymnasiarchus՝ հուն․՝ γυμνασίαρχος)-ից, պաշտոնատար անձ Հին Հունաստանում, որի ատիճանն ու պարտականությունները տարբեր վայրերում ու ժամանակներու եղել է տարբեր։ Եզրույթն առաջացել է հունարեն γυμνάσιον (գիմնասիոս) + ἄρχειν (արքեիս) բառերի համակցումով։

Հին Աթենքում մեր թվականությունից առաջ 5-4-րդ դարերում գիմնասիարքոս ընտրվում էր յուրաքանչյուր տոհմից, որպեսզի հոգար ջահարշավի (Լամպադեֆորիայի) կազմակերպման հետ կապված ծախսերը։ Պարտականությունները ներառում էին այն բոլոր ծախսերի վճարումը, որ կապված էին մասնակիցների վարժեցման հետ, իսկ պատոնն այնպիսիններից էր, որպիսիք Աթենքը դնում էր իր ունևոր քաղաքացիների վրա։ Ենթադրվում է, որ գիմնասիարքոսը որոշակի իրավունքներ ու պարտականություններ է ունեցել հասունության շեմն անցնող պատանիների՝ էֆեբոսների ուսուցման ու դաստիարակության գործում, բայց այդ մասին հանգամանալի տեղեկատվութունը բացակայում է։

Աթենքում մակեդոնական իշխանության հաստատումից հետո փոփոխությունների է ենթարկվել նաև գիմնասիարքոսի կարգավիճակը։ Այդ պաշտոնյան, որ ընտրվում էր յուրաքանչյուր տարի, իրավասու էր վերահսկելու ընդհանուր կարգուկանոնի, կարգապահության դրվածքը գիմնասիոնում, երբեմն էլ իր գրպանից որոշակի գումար էր վճարում կրթօջախի որոշ ծախսեր հոգալու նպատակով, քանի որ դրա համար հանրային գումարներ չէին հատկացվում

 
Աթենքից դուրս գտնվող այն վայրերում, որտեղ որտեղ պատճենել էին նրա գիմնասիոնների համակարգը, գիմնասիարքոս էին անվանում կամ այն մագիստրատներին, ովքեր հրահանգչի պարտականություններ էին կատարում գիմնասիոններում, կամ այն անձանց, ովքեր հոգում էին գիմնասիումի, տոնախմբությունների հետ կապված ծախսերը՝ լինի իրենց գրպանից, թե հանրային գումարներից (մանրամասների մեջ լայն բազմազանություն կար)։

Գրականություն
-------------

* Gilman, D. C.; Peck, H. T.; Colby, F. M. eds. (1905). *"Gymnasiarch"*. New International Encyclopedia (1st ed.)[en]. New York: Dodd, Mead & Co.[en] Այս աշխատությունն իր հերթին քաղվածում է՝
	+ Glatz, "Gymnasiarchia," in Daremberg and Saglio, *Dictionnaire des antiquités* (Paris, 1896)
* Athletics in the Ancient World By E. Norman Gardiner Page 78 0-19-814211-0
* City government in Hellenistic and Roman Asia minor By Sviatoslav Dmitriev Page 227 0-19-517042-3
* Athletics in the Ancient World By E. Norman Gardiner Page 78 0-19-814211-0

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Smith, William (1842). *A Dictionary of Greek and Roman antiquities*. London: Taylor and Walton. էջ 706.
2. ↑  «Гимнасиарх». *ancientrome.ru*. Վերցված է 2018 թ․ հուլիսի 9-ին. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|description=` ignored (օգնություն)
**Ամիսկ լիճ** (անգլ.՝ Amisk Lake) ` Կանադայի Ալբերտա քաղաքի կենտրոնական գավառի լիճ, գտնվում է Էդմոնտոն քաղաքից 175 կմ հյուսիս-արևելք և Բայլ գյուղից 5 կմ հյուսիս։ Կանադայի փոքր լճերից մեկն է, ամբողջ տարածքը կազմում է 5.2 քառակուսի կմ։ Ծովի մակարդակից բարձր է 611.6 մետր, տատանումները լճի մակարդակից՝ 0.13 մետր ։ Լիճը խորությունը հարավում 60 մ է հյուսիսում՝ 34 մ։ Այն երկար է և նեղ, տարածվում է հյուսիս-հարավով և գտնվում է Բևեր գետի ավազանի արևմտյան մասում։ Ամենամոտը լճից սնվում են արևմուտքում՝ Սկելետոն լիճը և Լոնգ լիճը՝ հարավում։ Լճի հյուսիսային վերջավորությունից հոսում է Ամիսկ նույնանուն գետը։

Լճի ափին զարգանում է տուրիզմը։ Առավել պոպուլյար է ձկների , հիմնականում՝ դեղին օկունի, հյուսիսային գայլաձկան և գետնածածանի որսը, նավարկությունը և լողը։ 1988 թվականին ձկնապաշարի ավելացման նպատակով ձվադրման ժամանակ արգելվել էր ձկների որսը։ Լիճը շրջապատված է խառն անտառներով։ Գերակշռող ծառատեսակնեն են՝ կաղամախին, ուռենին, բալասանական բարդին, եղևնին և սոճին: Շատ են ինչպես ջրային թռչունները, այնպես էլ ափամերձ թռչունները՝ հատկապես փոքր ծովածոցերում։

Լիճը թարգմանաբար նշանակում է «կուղբի լիճ» ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Amisk Lake». *World Lakes Database - ILEC* (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հուլիսի 28-ին. Վերցված է 2018 թ․ դեկտեմբերի 21-ին. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|description=` ignored (օգնություն)
2. ↑  «Атлас озёр провинции Альберта». *sunsite.ualberta.ca*. Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ հունիսի 10-ին. Վերցված է 2015 թ․ հունիսի 10-ին.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
**Ժոզեֆ Օլլեր** (կատ.՝ Josep Oller i Roca, փետրվարի 10, 1839(1839-02-10), Տեռասա, Àmbit metropolità de Barcelona, Բարսելոնայի պրովինցիա, Կատալոնիա, Իսպանիա - ապրիլի 19, 1922(1922-04-19), Փարիզ), իսպանացի գործարար և ձեռնարկատեր, ով իր կյանքի մեծ մասը ապրել է Փարիզում։

Նա հիմնադրել է Մուլեն Ռուժ կաբարեն  և եղել է գրազահաշվեցույցի ստեղծողը։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Տեռասայում։ Ժոզեֆ Օլլերը մանկության տարիներին ընտանիքի հետ գաղթել է Ֆրանսիա։ Ավելի ուշ նա վերադարձել է Իսպանիա, որպեսզի սովորի Բիլբաոյի համալսարանում։ Այնտեղ նա սկսել է հետաքրքրվել աքլորակռվով ու սկսել բուքմեյքերի իր գործունեությունը։

1867 թվականին Փարիզում Ժոզեֆ Օլերը հայտնագործել է խաղադրույքների նոր եղանակ, որը նա անվանել է Pari Mutuel։ Նա հաջողությամբ ներկայացրել է իր համակարգը ֆրանսիական մրցարշավներում։ Այնուամենայնիվ, 1874 թվականին Ժոզեֆ Օլլերը դատապարտվել է տասնհինգ օրվա ազատազրկման և տուգանվել անօրինական մոլախաղերի համար։ 1891 թվականին Ֆրանսիայի իշխանությունները օրինականացրել են իրենց համակարգը և արգելել արձանագրված հավանականության խաղադրույքները։

1870 թվականիին նա որոշ ժամանակով տեղափոխվել է Լոնդոն` խուսափելու Ֆրանս-պրուսական պատերազմից։ Այնտեղ նա շփվել է բեմական աշխարհի հետ։

1876 թվականից սկսած Ժոզեֆ Օլլերը իր ուշադրությունը կենտրոնացրել է ժամանցի արդյունաբերության վրա։ Առաջին անգամ նա բացել է տարբեր լսարաններ և վայրեր։ Սակայն միայն 1889 թվականին են ինքն ու իր ընկերը՝ Շառլ Զիդլերը, բացել հայտնի Մուլեն Ռուժը։ «Մուլեն Ռուժ» կաբարեի բացումը, որը ծրագրվել էր որպես «աշխարհի առաջին պալատը` կանանց համար և պարի ամենանշանավոր տաճարը», նվիրված էր Փարիզում Համաշխարհային ցուցահանդեսի մեկնարկին և Էյֆելյան աշտարակի կառուցման ավարտին։ Չորս տարի անց, նա բացել է Փարիզի առաջին մյուզիք-հոլլը` Փարիզյան Օլիմպիան։

Թաղվել է Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4
2. 1 2  Gran Enciclopèdia Catalana (կատ.) — Grup Enciclopèdia, 1968.
3. ↑  *Gabrielli D.* Dictionnaire historique du Père-Lachaise (ֆր.) — 2002. — P. 237. — ISBN 978-2-85917-346-3
4. ↑
5. ↑
6. 1 2  «Joseph Oller, the founder».
7. ↑  «Inventor of the "Pari Mutuel" System Of Wagering» (PDF).
8. 1 2  *Анри Перрюшо* Тулуз-Лотрек. — Litres, 2017-12-19. — 519 с. — ISBN 9785040947867
9. ↑  *Артём Васильев* Ставки на спорт. Основы беттинга. — Litres, 2017-09-16. — 69 с. — ISBN 9785040801336
10. ↑  *Елена Кузнецова* Париж. — Litres, 2017-09-05. — 135 с. — ISBN 5457171698
11. ↑  «Увидеть «Мулен Руж» и не умереть». *РИА Новости* (ռուսերեն). 20091006T1303+0400Z. Վերցված է 2018 թ․ հունվարի 17-ին.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Find A Grave |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ կատալոնական · Universalis |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNE: XX5160487, XX1525809 · BNF: 102837344 · ISNI: 0000000122393683 · SUDOC: 114474850 · VIAF: 172099786 · WorldCat VIAF: 172099786 |

 |
Գիշերային միջոցառում Ֆրիշի սանդղավանդների վրա
**Լա Ֆրիշ** (ֆր.՝ La Friche de la Belle de Mai կամ La Friche), ֆրանսիական Մարսել քաղաքի Սեն-Շառլ կայարանի մոտ գտնվող մշակութային համալիր։ Նախկինում այստեղ գործել է ծխախոտի ֆաբրիկա, որը 1990 թվականին վերակառուցման է ենթարկվել և վերափոխվել մշակութային մեծ , ընդգրկուն կենտրոնի։

Պատմություն
-----------

Ֆրիշի գլխավոր մուտքը
Ֆրիշը ներառում է վաթսունից ավել մշակութային տարաբնույթ կառույցներ՝ թատրոն, պար, երգ-երաժշտություն, ժամանակակից արվեստ, ռադիո և այլն։ Նրա հարկի տակ հյուրընկալվել են միջազգային ճանաչում ունեցող բազմաթիվ արվեստագետներ։ Ունի համերգային երկու դահլիճ. Le *cabaret aleatoire*-ը՝ 900 տեղով և *La cartonnerie*-ն՝ 1200 տեղով։ Մշակութային այս համալիրում նաև ներկայացումներ են բեմադրվում, այստեղից ռադիոհաղորդումներ են տրվում։ Մի շարք անգամներ Ֆրիշում են անցկացվել էլեկտրոնային և քաղաքային երաժշտության *Մարսատակ* անվանումը կրող փառատոնները։

Ֆրիշն ունի նաև ռեստորան, մակապարտեզ, երեխաների խաղահրապարակ, գրադարան, տեղական պարենամթերքի շուկա, չմուշկների ու դահուկների խանութ, սահադաշտ, ընտանեկան և համայնքային պարտեզ-զբոսայգիներ, երկու նորակառույց թատրոն։ 2014 թվականին այստեղ բացվել է արհեստագործական արտադրանքի միջերկրածովյան ինստիտուտ-ցուցահանդեսը։

2013 թվականին Մարսելը Եվրոպայի մշակութային մայրաքաղաք հայտարարվելու կապակցությամբ շահագործման է հանձնվել համայնապատկերային աշտարակը, չորս հազար քառակուսի մետր ընդհանուր մակերեսով ցուցադրման տարածքներ, որոնք տրամադրվել են ժամանակակից արվեստի արժեքավոր նմուշների ցուցադրությանը։ Այդ նույն ժամանակամիջոցում «Les Magazins» շենքի 7.500 քառակուսի մետր տարածք նորացվել և հատկացվել է արվեստանոցների ու գրասենյակների։

Շենքի տանիքին ստեղծվել է շուրջ յոթ հազար քառակուսի մետր ընդհանուր մակերեսով մի ընդարձակ սանդղավանդակ, որտեղ կանոնավոր կերպով համերգներ ու այլ միջոցառումներ են կազմակերպվում, այդ թվում՝ նաև dj-ների մասնակցությամբ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Արխիվացված պատճենը». Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ հունվարի 4-ին. Վերցված է 2018 թ․ հուլիսի 3-ին.
2. ↑

Արտաքին հղումներ
----------------

* Le site de la Friche Belle de Mai

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000121664947 · LCCN: no2011101868 · VIAF: 137581113 · WorldCat VIAF: 137581113 |

 |
**Կենսածին խթանիչներ** (ռուս.՝ биогенные горные породы, անգլ.՝ biogenic rocks, organic rocks, biolithes; գերմ.՝ biogene Gesteine, organogene Gesteine, Biolithe), բիոգեն խթանիչներ, կենսաբանական ակտիվությամբ օժտված նյութեր, որոնք որոշակի պայմաններում առաջանում են բուսական և կենդանական հյուսվածքներում։ Կենսածին խթանիչների մասին ուսմունքն առաջինը մշակել է խորհրդային ակնաբան Վ. Ֆիչատովը։ Կենսածին խթանիչների քիմիական բաղադրությունը և ազդեցության մեխանիզմը պարզաբանված չեն։

Սինթեզ
------

Կենսածին խթանիչներ պարունակող պատրաստուկները ստացվում են բուսական և կենդանական ծագում ունեցող հյուսվածքները անբարենպաստ պայմանների (սառեցում, երկարատև մթություն, ռենտգենյան կամ ուլտրամանուշակագույն ճառագայթներ) ազդեցությանը ենթարկելով, ինչպես նաև տորֆից, լիմանային ցեխից են։ Վերջիններիս մեջ կենսածին խթանիչների առկայությունը պայմանավորված է մեռած միկրոֆլորայով և միկրոֆաունայով։

Թողարկվում են կենսածին խթանիչներ. պարունակող մի շարք պատրաստուկներ, հալվեի հեղուկ մզվածք, հալվեի լինիմենտ, ֆիբսեն։ Հիշյալ պատրաստուկները նշանակվում են քրոնիկական բորբոքումների, կազմափոխման և ապաճման պրոցեսների ժամանակ։ Կենսածին խթանիչների կիրառումը դրական արդյունք է տալիս աչքի տարբեր հիվանդությունների, ստամոքսի խոցի, մաշկի տրոֆիկ խոցերի ժամանակ։

Կիրառում
--------

Անասնաբուծության մեջ կենսածին խթանիչներ. պարունակող պատրաստուկներն օգտագործվում են բուժիչ նպատակով (երկարատև, չապաքինվող վերքերի, խոցերի, էկզեմաների, ոսկրերի կոտրվածքների, մաստիտների և այլնի դեպքում), ինչպես նաև մատղաշների աճի խթանման, գյուղատնտտեսական կենդանիների բազմապտղաբերության, արտադրողականության բարձրացման համար։

Գրականություն
-------------

* *Вернадский В. И.* Химическое строение биосферы Земли и ее окружения. — Наука, 2001. — 371 с. — ISBN 5-02-004361-3
* *Лаппо, А. В* Следы былых биосфер, или Рассказ о том, как устроена биосфера и что осталось от биосфер геологического прошлого. — 2-е издание. — Знание, 1987. — 208 с.</ref>

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 372)։*  |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Վարդանյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Ստեփան Հմայակի Վարդանյան** (մայիսի 10, 1923, գյուղ Չիգդամլու, այժմ՝ Ազատավան, Հայաստանի Արտաշատի շրջան - օգոստոսի 10, 2011), խորհրդային կուսակցական, պետական աշխատող, արվեստի գործիչ, ԽՄԿԿ անդամ (1945)։

Կենսագրություն
--------------

Ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետը և ԽՄԿԿ ԿԿ-ին կից բարձրագույն կուսակցական դպրոցը (1953)։ 1941—1945 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում։ 1947 թվականից աշխատել է ՀԼԿԵՄ Արտաշատի շրջկոմի առաջին, 1949 թվականից՝ ՀԼԿԵՄ ԿԿ-ի քարտուղար, 1953 թվականից՝ ՀԿԿ ԿԿ-ի ապարատում, 1954 թվականից՝ ՀԿԿ Արտաշատի շրջկոմի քարտուղար։ 1956 թվականից եղել է ՀԿԿ Կալինինոյի շրջկոմի առաջին քարտուղար, 1958 թվականից՝ ՀԿԿ ԿԿ-ի գյուղատնտեսության, կուսօրգանների բաժնի վարիչ, 1961 թվականից՝ ՀԽՍՀ մթերումների նախարար։ 1962 թվականից՝ ՀԿԿ ԿԿ-ի կուսօրգանների բաժնի վարիչ, 1963 թվականից՝ Արտաշատի արտադրական վարչության կուսկոմիտեի առաջին քարտուղար, 1964 թվականից՝ ՀԿԿ ԿԿ-ի պրոպագանդայի և ագիտացիայի բաժնի վարիչ։ 1971 թվականից Վարդանյանը ՀԽՍՀ մսեղենի և կաթնեղենի արդյունաբերության նախարարն էր։ ՀԿԿ ԿԿ-ի անդամ է 1958 թվականից, ՀԽՍՀ V—XI գումարումների Գերագույն սովետի դեպուտատ։

Պարգևատրվել է Աշխատանքային Կարմիր դրոշի 3, ժողովուրդների բարեկամության և «Պատվո նշան» շքանշաններով։

Որպես արվեստի գործիչ ծավալել է գործունեություն մի քանի բնագավառներում, դառնալով ութ գրքերի հեղինակ՝ «Ամերիկան մթնում է» (1966 թ.), «Ինչո՞ւ են թաց նրա աչքերը» (1973 թ.), «Մեր գյուղը Արաքսի ափին է» (1989 թ.), «Եսթեր» (1993 թ.), «Լուսավորչի տեսիլքը» (1993 թ.), «Մարած աշխարհի վերջին թագուհին» (1997 թ.), «Ծխացող մոմեր» (1999 թ.), «Աստվածները չեն ծերանում, հազար երնեկ աստվածներին» (2002 թ.): Վարդանյանի պիեսները բեմադրվել են Արտաշատի և Գյումրիի պետական թատրոններում, նրա «Կիսակայարան» պիեսի ռադիոբեմադրությունը արժանացել է համամիութենական մրցանակի։ Հեղինակել է նաև էստրադային երգեր, ամենահայտնիներից՝ «Սիրելիս», «Աչքս ճամփիդ», «Միայն քեզ համար» և այլն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «Հարուստ կենսագրություն, արգասաբեր կյանք». *Hraparak.am*. Հրապարակ. Վերցված է 2019 թ․ ապրիլի 28-ին.

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 322)։*  |
Առաջին ծովագանացների անցած ճանապարհը դեպի Իսլանդիա
**Ֆլոկի Վիլգերդարսոն** (իսլ.՝ Flóki Vilgerðarson; ապրել է X-րդ դարում), նորվեգական ծովագնաց և հետազոտող, ով առաջինն է ոտք դրել Իսլանդիա։ Իսլանդա բնակավայր մասին գրքում նրան անվանում են «մեծագույն վիկինգ».

Ճանապարհորդություն
------------------

Ֆլոկին գիտեր կղզու մասին, որը գտնվում էր արևմուտքում և որոշում է այցելել այնտեղ։ Նա ընտանիքի հետ ճանապարհ է ընկնում, նրան ճանապարհը ցույց էին տալիս Նորվեգիայում օծված երեք ագռավներ, առաջին անգամ նա բաց է թողնում նրանաց հասկանալու համար թե որտեղ է ցամաքը, սակայն վերադառնում են միայն երկուսը։ Սրա շնորհիվ էր, որ նա ստացավ **Ագռավ Ֆլոկի** (իսլ.՝ Hrafna-Flóki) անունը։ Նա ափ է իջել Ֆարերյան կղզիներում, որտեղ էլ աղջկան ամուսնության է տվել։

Նա Գարդարին մոտեցել է արևելքից։ Նորվեգացինները կանգ առան մի տեղում, որը հետագայում պետք է կոչվեր Ֆորդոմի Լիճ։ Այստեղ շատ ձկներ կային և նորվեգացինները սկսեցին զբաղվել ձկնորսությամբ, ինչի պատճառաով չհավաքեցին բավականաչափ խոտ։ Ձմռանը նրանց անասունները սատկեցին։ Գարնանը նույնպես ցուրտ էր։ Ֆլոկին բարձրացավ լեռան գագաթներից մեկը և այնտեղից տեսավ դեպի հյուսիս, որը ձաձկված էր լողացաող սառուցներով։ Որն էլ պատճառ հանդիսացավ, որ կղզին կոչվի Իսլանդիա՝ Սառույցի կղզի։ Ինչպես նաև Իսլանդիա բնակավայրի մասի գրված գրքում հանդիպում է «Գարդարի կղզի» անունը, անունը առաջացել է մեկ ուրիշ վիկինգի անունից, Գարդար Սվավարսոն։

Ֆլոկի որոշել էր վերադառնալ տուն հենց այդ ամառ, սակայն 
չհասցրեց նավակել մյուս կղզի։ Նա Նորվեգիա այցելեց մյուս ամառ և վերադառնալով ասեց, որ նոր երկիրը վատն է։ Նրա գրիչներից մեկը Հերոլվը գրաեց այնպես ինչպես ասում էր Ֆլոկին։ Իսկ մյուսը ՝ Տորոլվը պատմեց, որ իբր թե այնտեղ կարագ է հոսում է, որի համար նա ստացավ Տորոլո Կարագ մականունը։

Տեսեք նաև
---------

* Գարդար Սվավարսոն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Книга о заселении Исландии I, 2

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Ֆլոկի, նորվեգական ծովագնաց». *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)*. Սանկտ Պետերբուրգ. 1890–1907.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ location missing publisher (link)
**Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի,** հայկական ավերված եկեղեցի, որը գտնվում էր Ադրբեջանի կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Քաղաքիկ գյուղի (Օրդուբադի շրջան) հյուսիսարևելյան թաղամասում։ Եկեղեցին դեռ կանգուն էր 2000-ականների սկզբին։

Պատմություն
-----------

Ըստ շքամուտքի վերնամասի վերևում գտնվող խաչքարի հայերեն արձանագրության՝ եկեղեցին կամ հիմնադրվել կամ վերանորոգվել է 1441 թվականին, Աղա Շայնի կողմից։ Այն նաև վերանորոգվել է 17-19-րդ դարերում։ Եկեղեցին հիշատակվում է նաև Ագուլիսի Սուրբ Թովմա վանքի 17-րդ դարի հայերեն արձանագրության մեջ։

Ճարտարապետական բնութագրեր
-------------------------

Սուրբ Ստեփանոսը երկու կողմերում ուներ միանավ, արևելյան աբսիդ, մուտքը՝ արևմտյան ճակատում, իսկ գավիթը՝ արևմուտքում։ Պատմաբան Արգամ Այվազյանը վանքի ներքին սվաղված պատերին արձանագրել է որմնանկարչության հետքեր, ինչպես նաև արևմտյան ճակատին հայերեն արձանագրություններ։

Ոչնչացում
---------

Եկեղեցին ուշ խորհրդային շրջանում (1980-ական թվականներ) և 2000-ականների սկզբին եղել է լավ պահպանված և մինչև վերջին ժամանակները կանգուն հուշարձան էր։ Այնուամենայնիվ, եկեղեցին հիմնահատակ ոչնչացվել է 2000 թվականից մինչև 2009 թվականի օգոստոսի 13-ը ընկած ժամանակահատվածում։ Այդ մասին փաստում է Caucasus Heritage Watch-ի արբանյակային հետաքննությունը։

Տես նաև
-------

* Ագուլիսի Սուրբ Թովմա վանք
* Քաղաքիկ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Khatchadourian, Lori; Smith, Adam T.; Ghulyan, Husik; Lindsay, Ian (2022). *Silent Erasure: A Satellite Investigation of the Destruction of Armenian Heritage in Nakhchivan, Azerbaijan* (PDF) (English). Ithaca, NY: Cornell Institute of Archaeology and Material Studies. էջեր 96–99. Արխիվացված է օրիգինալից 2022 թ․ սեպտեմբերի 24-ին.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
2. 1 2 3 4  Ayvazyan, Argam. *Nakhijevani ISSH haykakan hushardzannery. Hamahavak tsutsak.* Yerevan: Hayastan, 1986, p. 32.
3. 1 2 3 4  Ayvazyan, Argam. *The Historical Monuments of Nakhichevan.* Trasnsl. Krikor H. Maksoudian. Detroit: Wayne State University Press, 1990, p. 49-50.
**Բանդ է Ամիր** (պարս.՝ بند امیر նկատի ունի Իմամ Ալի), վեց լճերից կազմված շղթա, որը տեղակայված է մոտ 3000 մետր բարձրության վրա՝ Հինդուկուշ լեռներում՝ Աֆղանստանի կենտրոնում։ Լճերը բաժանված են կրաքարային տուֆով, որը հարստացնում է երկօքսիդային ածխածինը և ջրին տալիս է համապատասխան վառ կապույտ գույն։ Լճի միջով հոսում է նույնանուն գետը։
Բնական համալիրը երկրի ամենահայտնի տեսարժան վայրերից մեկն է Բուդդայի բամիանական արձաններ։ Բանդ է Ամիրը նաև Աֆղանստանի առաջին ազգային պարկն է։

Պատմություն
-----------

Աֆղանստանի իշխանությունը պլանավորել էր բնական համալիրին տալ ազգային պարկի կարգավիճակ դեռևս 1960-ական թվականներին, սակայն քաղաքական անկայունության պատճառով դա տեղի չունեցավ։
1970-ական թվականներին արտերկրից զբոսաշրջիկների այցելության թիվն հասել է առավելագույնին։ Սակայն հետագայում խորհրդային զորքերի ներխուժման պատճառով զբոսաշրջիկների այցելությունները գրեթե դադարել էին։
2004 թվականին հայտ է ներկայացվել, որ Բանդ է Ամիրին մտնի համաշխարհային ժառանգության ցուցակում։
Վերջապես, 2009 թվականի ապրիլին հրապարակվեց Աֆղանստանի ազգային պարկը։

* Բանդի է ԱմիրԲանդի է Ամիր
* 
*

Աշխարհագրություն
----------------

Բանդի է Ամիրը տարածված է հին Բամիան քաղաքից մոտավորապես 75 կիլոմետ հյուսիս-արևմուտք։
Բնական համալիրի կազմը ներառում է 6 գետ։

* Բանդ է Գուլաման
* Բանդ է Կամբար
* Հայբաթ
* Բանդ է Պուդինա
* Բանդ է Քայբուլաթ
* Բանդ է Զուլֆագոր

Բանդ է Զուլֆագորը հանդիսանում է ամենամեծ և ամենախոր լիճը, որի միջին խորությունը 150 մետր է։
Ձմռանը այստեղ օդի ջերմաստիճանը կարող է նվազել մինչև −20 °C։
Բանդ է Ամիրի տարածքում կարելի է հանդիպել այնպիսի կենդանիների ինչպիսիք են՝ լեռնային այծեր, վայրի խոյեր,գայլեր, աղվեսներ, ինչպես նաև կարելի է հանդիպել տեղին հատուկ էնդեմիկ թռչուններ։

Բացասական վայրեր
----------------

Տուրիստները այցելելով ազգային պարկ կարող են հանդիպել հաջորդ խնդիրներին, հիմնական ծառայությունների բացակայությանը, ասֆալտապատ ճանապարհներ ինչպես նաև՝ ականապատ տարածքների առկայությունը։ Այդ վայրերն ականապատվել են ինչպես զինված ուժերի կողմից, այնպես էլ թալիբների գալուց հետո։ Միակ և ոչ մեծ տարածք զբաղեցնող շուկան գտնվում է Բանդ է Հայբեթում։
Տեղի էկոլոգիան կանոնավոր ենթարկվել է լուրջ մարտահրավերի, ինչպիսիք են տարածքի չվերահսկվող օգտագործումը որպես արոտավայր, թփուտների արմատախիլ անելը, որն իր հերթին նպաստում է հողի էրոզիայի զարգացմանը, ինչպես նաև ձկնորսությունը պայթուցիկ նյութերի օգտագործմամբ։
Այդ և այլ խնդիրների պատճառով նվազել է Բանդ է Ամիրիի վայրի բնության տեսակների բազմազանությունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  БРЭ/Афганистан
2. 1 2  Աֆղանստանում ստեղծվեց առաջին ազգային պարկը Archived 2015-07-10 at the Wayback Machine. — NEWSru.com, 23.04.2009
3. ↑  Բանդ է Ամիր ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կայքում.
4. ↑  Afghans get first national park — BBC News, 22.04.2009.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Getting tourists to Afghanistan’s 'Grand Canyon' — BBC News, 15.07.2008.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · Wikimapia |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | NKC: ge440777 |

 |
**Բաբկեն Վահանի Ամատւնի** (հունիսի 15, 1898(1898-06-15), Ալեքսանդրապոլ, Երևանի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - փետրվարի 28, 1938(1938-02-28), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ պետական գործիչ, Հայաստանի երկաթուղային տրանսպորտի վարչության պետ, Հայաստանի Կենտգործկոմի անդամ (1935-1937)։.

Կենսագրություն
--------------

Բաբկեն Ամատունին ծնվել է հունիսի 15, 1898 թվականին Ալեքսանդրոպոլում, ծառայողի ընտանիքում։ 1905 թվականին վախճանվում է նրա հայրը՝ Կարապետ Ամատունին, և որոշ ժամանակ Բաբկեն Ամատունին բնակվում է Ռուսաստանի Նորիլսկ քաղաքում։ Այնտեղ նա հաճախում է տարրական դպրոցը։
1912 թվականին Բաբկեն Ամատունին վերադառնում է հայրենի քաղաք։ Ուսումը նա շարունակում է Ալեքսանդրոպոլի ռեալական ուսումնարանում, որը հաջողությամբ ավարտում է 1918 թվականին։ 1915 թվականից ուսման հետ աշխատում է Ալեքսանդրոպոլի երկաթուղային կայարանում։

Աշխատանք
--------

Եղել է Ալեքսանդրապոլի բոլշևիկյան կազմակերպության անդամ։ Նշանակվել է Հայաստանի տարբեր քաղաքների, այդ թվում նաև Երևանի, երկաթուղու կայարանապետ 1921-1926 թվականներին։ 1926 թվականին Բաբկեն Ամատւնին նշանակվում է Անդրկովկասյան երկաթուղային տրանսպորտի երկրորդ տեղամասի պետի տեղակալ։ 1928-1930 թվականներին մեկնում է Մոսկվա ԽՍՍՀ երկաթուղային տրանսպորտի Ժողովրդական կոմիսարների բարձրագույն հրամանատարական դասընթացներում ուսանելու։

1930 թվականին վերադառնում է Հայաստան և նշանակվում Անդրկովկասյան երկաթուղային տրանսպորտի չորրորդ, հետո հինգերորդ բաժանմունքների պետ։ 1935 թվականից մինչև 1937 թվականի հունիս ամիսը զբաղեցրել է Անդրկովկասյան երկաթուղային տրանսպորտի վեցերրորդ բաժանմունքի պետի պաշտոն։ Բաժանմունքի կենտրոնը այդ տարիներին տեղակայված էր Լենինականում, իսկ վեցերրորդ բաժանմունքը ընդգրկում էր ամբողջ Հայաստանի երկաթուղին Սանահինից մինչև Ջուղա։

Բաբկեն Ամատունին դառնում է Լենինականի քաղաքային կուսակցական կոմիտեի պլենումի և քաղկոմի բյուրոյի ադամ։

Երկաթուղային տրանսպորտը ամուր հիմքերի վրա դնելու համար Հայաստանի կոմկուսի Կենտկոմի առաջին քարտողար Աղասի Խանջյանի առաջարկությամբ 1930 թվականին պագևատրվում է անձնական ավտոմեքենայով։ 1935 թվականին արդյունաբերության մեջ ցուցաբերած աննձնվեր աշխատանքի համար Բաբկեն Ամատուուն պարգևատրում են ՀՍԽՀ Կենտգործկոմի պատվոգրով։

Բաբկեն Ամատունին դարձավ անհատի պաշտամունքի և Ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակաշրջանի զոհ։ Ձերբակալվել է 1937 թվականի հուլիսի 24 Երևանում, որտեղ էլ Եռյակի որոշմամբ գնդակահարվել է 1938 թվականի փետրվարի 28։ Արդարացվել է 1956 թվականին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  Գագիկ Վարդանյան "Շիրակ աշխարհ". "Գյումրի" գրքի շարքից. Գիրք երրորդ. Երևան, Զանգակ-97, 2009, էջ 65
**Ջալիլ բեկ Ամրահ օղլի Բաղդադբեկովը** (ադրբ.՝ Cəlil bəy Əmrah oğlu Bağdadbəyov, 1887, Շուշի, Ելիզավետպոլի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - ապրիլի 21, 1951(1951-04-21), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ադրբեջանական սովետական թատրոնի դերասան, Տաջիկստանի, Թուրքմենստանի և Ադրբեջանի դրամատիկական թատրոնների ռեժիսոր, Ադրբեջանական ԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1943):

Կենսագրություն
--------------

Ջալիլ բեկ Բաղդադբեկովը ծնվել է 1887 թվականին։ Ավանդույթի համաձայն, ստացել է աստվածաբանական կրթություն, սովորել արաբերենի և պարսկերենի։ Նախնական կրթությունը ստացել է իրական դպրոցում։ 1910 թվականին ընդունվել է «Նիջատ» հասարակության թատերախմբին և կատարել դրամատիկական և օպերային ներկայացումներ։ Կատարելով կին դերեր՝ Ջալիլ բեկ Բաղդադբեկովը կատարել է Լեյլիի և Խուրշուդ Բանուի դերերը՝ «Լեյլի ն Մաջնուն»ի և «Շախ Աբբասի և Խուրշուդ Բանու»ի օպերաներում ։

1929 թվականին Ջալիլ բեկ Բաղդադբեկովը գրել է «Իշան և կոմսոմոլեց» կատակերգությունը Տաջիկստանում։ Աշխատել է Թուրքմենստանի, Տաջիկստանի և Ադրբեջանի դրամատիկական թատրոններում՝ որպես ռեժիսոր։

Նա մահացել է 1951 թվականի ապրիլի 21-ին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  СОВЕТСКИЕ АКТЁРЫ Багдадбеков, Джалил-бек Амрах оглы
2. ↑  «Azərbaycanın ilk peşəkar aktyorları». Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հունվարի 19-ին. Վերցված է 2020 թ․ մարտի 5-ին.
3. ↑  РРФ Азербайджана, ф. 27, 82 ед. хр. 1912-1949.
4. ↑  Багдадбеков, Джалил-бек Амрах оглы
5. ↑  Анвар Чингизоглы. Багдадбековы — беки из общество Алиянли, Баку, «Сой», 2012, с. 11-28.
6. ↑
7. ↑  Ջալիլ բեկ Բաղդադբեկով
**Ադամ Ջոն Ուոլշ** (ռուս.՝ Адам Джон Уолш, նոյեմբերի 14, 1974(1974-11-14), Հոլիվուդ, Բրովարդ շրջան, Ֆլորիդա, ԱՄՆ - հուլիսի 27, 1981(1981-07-27), Հոլիվուդ, Բրովարդ շրջան, Ֆլորիդա, ԱՄՆ), ամերիկացի տղա, որը 1981 թվականի հուլիսի 27-ին առևանգվել էր Ֆլորիդա նահանգի Հոլիվուդի առևտրի կենտրոնի «Sears» հանրախանութից։ Նրա կտրված գլուխը հայտնաբերվել է երկու շաբաթ անց։ Ադամի մահը պետական մակարդակով ռեզոնանս է առաջացրել։ Տղայի հայրը՝ Ջոն Ուոլշը, դարձել է բռնի հանցագործությունների զոհերի պաշտպան և հիմնել «America’s Most Wanted» ծրագիրը։ 2008 թվականին գործը փակվել է. մարդասպան է ճանաչվել Օթիս Թուլը։

Սպանության հետաքննություն և հետևանքներ
--------------------------------------

Դատական բժիշկները պարզել են, որ Ադամի մահվան պատճառը խեղդումն է եղել, և որ տղայի գլուխը կտրվել է դիակի ճանաչումը դժվարացնելու նպատակով։

Որոշ ժամանակ Ադամ Ուոլշի սպանության մեջ կասկածվողը Ջեֆրի Դամերն էր։ Դամերը կտրականապես հերքել է այդ մեղադրանքները։ Նա կասկածներին պատասխանել է հետևյալ կերպ․

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Ես խոստովանեցի ամեն ինչում։ Վիսկոնսինի բոլոր 16 սպանություններում և Օհայոյում։ Ես միանգամայն անկեղծ էի և կխոստովանեի այլ սպանություններում, եթե կատարեի դրանք։ Ես դրանք չեմ կատարել։ Հուսով եմ, որ դա կստիպի լռեցնել լուրերը… Ես պատմել ձեզ ամեն ինչ․ ինչպես եմ սպանել նրանց, ինչպես եմ պատրաստել նրանց, ում ես կերել եմ։ Դե, ինչու՞ էլ ես թաքցնեմ մյուս սպանությունները։ |  |

Օթիս Թուլը խոստովանել է Ադամի սպանությունը, բայց երբեք չի դատապարտվել այդ հանցագործության համար ապացույցների բացակայության պատճառով (ավելի ուշ նա հրաժարվել է իր ցուցմունքներից)։ Թուլը մահացել է բանտում 1996 թվականի սեպտեմբերի 15-ին՝ լյարդային անբավարարությունից։ Թեև ոչ մի նոր ապացույց չի եղել, 2008 թվականի դեկտեմբերի 16-ին ոստիկանությունը հայտարարել է, որ Ուոլշի գործը փակվել է, քանի որ նրանք համոզված են, որ Թուլը մարդասպան է եղել։ Ջուլի Լիթքոթ-Հեյմսը գրում է իր «Ազատ արձակեք նրանց։ Ինչպես պատրաստել երեխաներին չափահաս կյանքին» գրքում․

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Ադամի հայրը՝ Ջոն Ուոլշը, այս ամենի վրա կանգ չի առել. նա Կոնգրեսում լոբբինգ է արել 1984 թվականին կորած և շահագործվող երեխաների գործերի ազգային կենտրոնի ստեղծումը և ստեղծել է «America’s Most Wanted» հեռուստահաղորդումը, որը Fox հեռուստաալիքով հեռարձակվել է 1988 թվականից ի վեր։ Այսպես է ծնվել մեր անսխալական վախը անծանոթների հանդեպ։ |  |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Americas Most Wanted – About John Walsh». Americas Most Wanted. Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ դեկտեմբերի 19-ին. Վերցված է 2008 թ․ դեկտեմբերի 17-ին.
2. ↑  Almanzar, Yolanne. «Police Expected to Close Adam Walsh Case».
3. ↑  Дамер, Джеффри (Dahmer, Jeffrey)
4. ↑  «Did Dahmer Have One More Victim?». *The Milwaukee Channel*. 2007 թ․ փետրվարի 1. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ փետրվարի 22-ին. Վերցված է 2007 թ․ փետրվարի 5-ին.
5. ↑  27 Years Later, Case Is Closed in Slaying of Abducted Child

Արտաքին հղումներ
----------------

* В США закрыли нашумевшее дело об убийстве и похищении ребенка
**Սիսներոս** (իսպ.՝ Cisneros), քաղաք և մունիցիպալիտետ Կոլումբիայի հյուսիսում ՝ Անտիոկիա դեպարտամենտում։ Այն հանդիսանում է Հյուսիսարևելյան Անտիոկիա ենթաշրջանի մի մաս։

Պատմություն
-----------

Բնակավայրը, որից քաղաքը հետագայում աճել է, հիմնադրվել է 1910 թվականի փետրվարի 3-ին։ Սիսներոսի մունիցիպալիտետը որպես առանձին վարչական միավոր ստեղծվել է 1923 թվականին։

Աշխարհագրական դիրք
------------------

Քաղաքը գտնվում է դեպարտամենտի արևելյան մասում, Կորդիլերա Կենտրոնական լեռնաշխարհում, Մեդելյին քաղաքից մոտ 57 կմ հյուսիս-արևելք։ Բացարձակ բարձրությունը ծովի մակարդակից 1129 մետր է։

Սիսներոսի մունիցիպալիտետը հյուսիսում սահմանակից է Յոլոմբոյի մունիցիպալիտետին, իսկ հարավում ՝ Սանտո Դոմինգոյի մունիցիպալիտետին:Մունիցիպալիտետի տարածքը 46 կմ² է։

Բնակչություն
------------

Կոլումբիայի վիճակագրության ազգային վարչական դեպարտամենտի տվյալներով` 2012 թվականին քաղաքի և քաղաքապետարանի համատեղ բնակչությունը կազմել է 9247 մարդ։ Քաղաքապետարանի բնակչության դինամիկան ըստ տարիների. 

Բնակչության թվաքանակը| 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 9682 | 9622 | 9566 | 9506 | 9439 | 9375 | 9315 | 9247 |

Բնակչության չափը 2005 թվականի մարդահամարի տվյալներով, տղամարդիկ կազմել են Սիսներոսի բնակչության 48.6% -ը, կանայք `համապատասխանաբար 51.4%: Ռասայականորեն, սպիտակամորթներն ու մետիսները կազմել են քաղաքի բնակչության 98.8% -ը։ սևամորթները, մուլատները՝ 1,2%: Գրագիտության մակարդակը ողջ բնակչության համար կազմել է 88,5%։

Տնտեսություն
------------

Սիսներոսի տնտեսությունը հիմնված է գյուղատնտեսական արտադրանքի, շաքարի արդյունաբերության և զբոսաշրջության վրա։

Մունիցիպալիտետի և քաղաքային ձեռնարկությունների ընդհանուր թվի 47.7% -ը առևտրային ձեռնարկություններ են, 39.3% -ը `սպասարկման ձեռնարկություններ, 12.1% -ը` արդյունաբերական ձեռնարկություններ, 0.9% -ը տնտեսության այլ ոլորտների ձեռնարկություններ են։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Cisneros, Colombia Page» (անգլերեն). Վերցված է 2013 թ․ սեպտեմբերի 22-ին.
2. ↑  «Municipalities of Colombia» (անգլերեն). Statoids.com. Վերցված է 2013 թ․ սեպտեմբերի 22-ին.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |