Կաղապար:Background-color
**Էթել Լիլիան Վոյնիչ** *(անգլ.՝ Ethel Lilian Voynich, մայիսի 11, 1864(1864-05-11), Բելինթեմփըլ, Կորկ, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - հուլիսի 27, 1960(1960-07-27), Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ),* իռլանդացի և անգլիացի գրող, կոմպոզիտոր։

Վոյնիչը բրիտանացի հայտնի մաթեմատիկոս Ջորջ Բուլի դուստրն է և Միխայիլ Ուիլֆրեդ Վոյնիչի կինը։

Կենսագրություն
--------------

### Ծնողներ

Իր հորը նա փաստացի չի ճանաչել, քանի որ հայրը մահացել է նրա ծնվելուց առաջ։ Նրա մայրը՝ Մերի Էվերեսթը եղել է տաղանդավոր մաթեմատիկոս, և մաթեմատիկայի ուսուցչուհի։ Նրանց ընտանիքը դեռ շատ վաղուց հայտնի է եղել ամբողջ աշխարհում, որովհետև Մերիի հորեղբոր՝ Ջորջ Էվերեսթի անունով է կոչվում Հիմալայների ամենաբարձր կետը ՝ Էվերեստը։

### Պատանեկություն

1882 թվականին Էթելը ստացել է մի փոքր ժառանգություն և ընդունվել է Բեռլինի երաժշտական կոնսերվատորիա որպես դաշնակահարուհի։ Ժամանելով Լոնդոն, նա հանդիպել է ներգաղթյալների հետ, որոնց մեջ էր ռուս գրող Սերգեյ Կռավչինսկին։ Գրողը շատ երկար պատմել է իր և իր երկրի ՝ Ռուսաստանի մասին։ Էթելը մեծ ցանկություն է ունեցել լինել Ռուսաստանում, որը իրականացրել է 1882 թվականին։ Նա Ռուսաստանում աշխատել է 2 տարի որպես դաստիարակչուհի և երաժշտության ուսուցչուհի։

### Ամուսնություն

1882 թվականին ամուսնացել է Միխայիլ Վիլֆրեդ Վոյնիչի հետ և տեղափոխվել Անգլիա։

Գործունեություն
---------------

### «Բոռ»

Լինելով ռուս գրող Կռավչինսկու հետ ունեցած շփման ազդեցության տակ և կարդալով իտալական հայրենասերների կենսագրությունը գրել է «Բոռ»ը։ Նա ստեղծել է իր հերոսի՝ Արթուր Բերտոնի պատկերն ու բնավորությունը։ Նույն կեղծանունն ուներ հույն հայտնի փիլիսոփա Սոկրատեսը։ 1897 թվականին «Բոռ»ը հրապարակվում է ԱՄՆ-ում և Անգլիայում։ Հաջորդ տարի, Ռուսաստանում է հայտնվում ռուսերեն թարգմանությամբ, որտեղ ունենում է մեծ հաջողություն։ Ավելի ուշ գիրքը բազմիցս հրատարակվել է տարբեր լեզուներով։

1928, 1955, 1980 թվականներին Էթել Վոյնիչի վեպի հիման վրա նկարահանվել է «Բոռը» ֆիլմը։

### Այլ ստեղծագործություններ

1895 թվականին նա գրել է «Ռուսաստանի հումորը» (ռուս.՝ Юмор России) գիրքը։ Միևնույն ժամանակ նա անգլերեն լեզվով թարգմանում է շատ ռուս գրողների ու բանաստեղծների գրքեր։

1901 թվականին նա ավարտում է «Ջեք Ռեյմոնդ» վեպը։

1911 թվականին նա անգլերեն է թարգմանել Տարաս Շևչենկոյի քնարական վեց բանաստեղծություններ։

Ավելի ուշ, երկար ժամանակ նա ոչինչ չի գրել և չի թարգմանել, միայն զբաղվել է երաժշտական գրականությամբ։ Նա ստեղծել է մի քանի երաժշտական աշխատանքներ, որոնցից ամենահաջողվածը «Բաբելոն» երաժշտական երկն է։

Մահ
---

Էթել Լիլիան Վոյնիչը մահացել է 1960 թվականի հուլիսի 27-ին 96 տարեկանում։ Համաձայն իր կտակի, նրա մարմինը այրել են և մոխիրը սփռել Նյու Յորքի կենտրոնական այգում։

Ստեղծագործություններ
--------------------

* Բոռ
* Կոտրված ընկերություն
* Հանիր քո կոշիկը
* Ջեք Ռեյմոնդ
* Օլիվիա Լեթեմ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  FemBio տվյալների շտեմարան (գերմ.)
2. ↑  Dictionary of Irish Biography — RIA.
3. ↑  *Blain V. Grundy I. Clements P.* The Feminist Companion to Literature in English: Women Writers from the Middle Ages to the Present — 1990. — P. 1117.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Էթել Վոյնիչ. Հոդված «Вокруг света» ամսագրից Արխիվացված 2007-09-26 Wayback Machine
* 
* Էթել Լիլիան Վոյնիչ — գրողի տաղանդի մասին Արխիվացված 2006-08-10 Wayback Machine
* - Բոռը Էսպերանտո լեզվով
* 1959 British Pathé Footage of Visit to Ethel Lilian Voynich in New York by Soviet Ballet delegation Արխիվացված 2011-06-11 Wayback Machine

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Էթել Լիլիան Վոյնիչ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · Գուտենբերգ նախագիծ · WikiTree · Rodovid |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Օքսֆորդի կենսագրական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| ՀԳՀԳ: 18217 · BIBSYS: 90943777 · BNE: XX1029314 · CiNii: DA04387944 · CONOR: 27775843 · GND: 119476320 · ISNI: 0000000110687414 · LCCN: n83141674 · LNB: 000055501 · NDL: 00459918 · NLC: 049638300 · NKC: jn19990008836 · NLA: 36383875 · NLG: 97359 · NSK: 000066484 · NTA: 071567186 · NUKAT: n98701646 · LIBRIS: 100376 · SUDOC: 204543142 · VIAF: 67276863 · WorldCat VIAF: 67276863 |

 |

 |