**Զանգվածային սպանություն պրոֆեսոր Ռաուլի անվան գավառական դպրոցում** (Բրազիլիա, Սան Պաուլո), որն ավելի հայտնի է որպես **Սուզանոյի կոտորած**, զինված հարձակում, որը տեղի է ունեցել 2019 թվականի մարտի 13-ի առավոտյան Սուզանոյի քաղաքապետարանում՝ դպրոցի նախկին աշակերտների՝ 17-ամյա Գիլիերմ Թաուչի Մոնտերոյի և 25-ամյա Լուիս Էնրիկե դե Կաստրոյի կողմից, որոնք սպանել են հինգ աշակերտի և դպրոցի երկու աշխատակցի, որից հետո Մոնտերոն սպանել է իր գործընկերոջը և ինքնասպան եղել։ Հարձակումից առաջ հրաձիգները սպանել են Մոնտերոյի հորեղբորը, որը գտնվում էր դպրոցի մոտակայքում գտնվող ավտոմեքենաների խանութում։ Դպրոցում տեղի ունեցած այս կրակոցները Բրազիլիայում երկրորդ ամենամահաբեր դեպքն էր՝ 2011 թվականին Ռեալենգուում տեղի ունեցած կրակոցներից հետո։

Իրադարձությունների ընթացք
-------------------------

Հարձակումից որոշ ժամանակ առաջ հրաձիգները սպանել են հորեղբայր Մոնտերոյին, որը գտնվում էր դպրոցի հարևանությամբ գտնվող ավտոմեքենաների խանութում։ Հրաձիգները մի քանի անգամ կրակել են նրա վրա, որից հետո նա հիվանդանոցում մահացել է։

Տեղական ժամանակով առավոտյան ժամը 9:30-ի սահմաններում երկու հրաձիգ մեքենայով հասել են դպրոցի կենտրոնական մուտքի մոտ։ Տեսախցիկների տեսագրություններից երևում է, թե ինչպես է Մոնտերոն նախ դիմակավորված մտնում դպրոցի շենք՝ թաքցնելով զենքը, այնուհետև ինչ-որ բան նետելով հատակին, զենքը վերցնում ձեռքն ու անկանոն կրակոցներ սկսում աշակերտների ուղղությամբ, որից հետո շարունակել է կրակոցները լեզվաբանական կորպուսում՝ թաքնվելով տեսախցիկներից։ Մի քանի րոպե անց տեսախցիկների վրա հայտնվում է երկրորդ հրաձիգը՝ Կաստրոն՝ ձեռքին աղեղն ու կացինը։ Տեսնելով դիակները՝ Կաստրոն շտապ մոտեցել է նրանց ու սկսել կացնով հարվածել, որից հետո դպրոցի բակից դուրս են վազել աշակերտները, որոնք շտապել են փախչել փողոց։ Կաստրոն փորձել է գրավել նրանցից որևէ մեկին, բայց չի հաջողվել։ Հետագայում երկու հրաձիգները հանդիպել են, Մոնտերոն սպանել է իր զուգընկերոջը և ինքնասպան եղել։

Դպրոցը արգելափակվել է ոստիկանության կողմից, որը խուզարկություն է սկսել՝ գտնելով աղեղնազեն, աղեղ, նետեր, Մոլոտովի կոկտեյլներ և պայուսակ, որի մեջ եղել է կեղծ պայթուցիկ սարք։

Հարձակվողներ
------------

Հարձակումը պլանավորել էին 17-ամյա Գիլիերմ Տաուչի Մոնտերոն (ծնված 2001 թվականի հուլիսի 5-ին կամ 13-ին) և 25-ամյա Լուիս Էնրիկե դե Կաստրոն (ծնված 1993 թվականի մարտի 16-ին), նրանք երկուսն էլ ինչպես դպրոցի նախկին աշակերտներ էին, այնպես էլ մանկության ընկերներ։ Մոնտերոն ապրում էր տատիկի և պապիկի հետ, քանի որ մայրը չարաշահում էր թմրանյութերը և չէր կարողանում մեծացնել որդուն, և կրակոցից մեկ տարի առաջ թողել է ուսումը հասակակիցների կողմից հաճախակի ծաղրանքների պատճառով։

Կրակողները ոգեշնչվել են Կոլումբայնի աղմկահարույց ջարդից՝ ցանկանալով գերազանցել Էրիկ Հարիսին և Դիլան Քլեբոլդին։ Որոշ տեղեկությունների համաձայն՝ հանցագործների վրա ազդել է բրազիլական «Դոգոլաչան» պատկերանշանը՝ ծայրահեղ ծայրահեղ աջ թեմայով, որը գովաբանում էր ահաբեկչության և բռնության գաղափարները։ Մոնտերոյի մոր խոսքով, իր որդուն հաճախ են բռնության ենթարկում դպրոցում՝ պզուկների պատճառով, ինչը կարող էր նաև նրան վրեժխնդիր լինել։ Երրորդ կասկածյալը՝ Վիկտոր Գրիլո դե Օլիվերան, ով կասկածվում է հարձակվողների թաքնված հանցակից լինելու մեջ, բայց անմիջականորեն կապված չէ միջադեպի հետ, ձերբակալությունից հետո ասել է, որ կրակողները մտադիր են եղել նաև բռնաբարել իրենց զոհերին։ Թերևս կոտորածի ծրագրման վրա ազդել է նաև «Փիղ» ֆիլմը, որը պատկերում է Կոլումբայնի դպրոցի հրաձգությունը և հրաձիգների ինքնասպանությունը։

Հրաձիգները ոգեշնչված էին Կոլումբայնի դպրոցում տեղի ունեցած աղմկահարույց զանգվածային սպանությունից՝ ցանկանալով գերազանցել Էրիկ Հարիսին և Դիլան Կլիբոլդին։ Ըստ որոշ տեղեկությունների՝ հանցագործների վրա ազդել է բրազիլական Dogolachan իմիջբորդը՝ ծայրահեղ աջ թեմատիկայով, որտեղ մեծարվում էին ահաբեկչության և բռնության գաղափարները։ Մոնտերոյի մոր խոսքով՝ դպրոցում որդուն հաճախ են բռնության ենթարկել պզուկների պատճառով, ինչը նույնպես կարող է դրդել նրան վրեժխնդրության։ Երրորդ կասկածյալը՝ Վիկտոր Գրիլո դե Օլիվերան, որը կասկածվում է որպես հարձակվողների թաքնված հանցակից, սակայն անմիջական կապ չունի միջադեպի հետ, ձերբակալությունից հետո պատմել է, որ հրաձիգները պատրաստվում էին նաև բռնաբարել իրենց զոհերին։ Հնարավոր է, որ կոտորածի պլանավորման վրա ազդել է նաև «Փիղ» ֆիլմը, որում պատկերված է Կոլումբայնի դպրոցում հրաձգությունը, որին հաջորդել է հրաձիգների ինքնասպանությունը։

Զոհեր
-----

Հրաձգության հետևանքով զոհվել է 10 մարդ՝ դպրոցի երկու աշխատակից, հինգ աշակերտ, Մոնտերոյի հորեղբայրը և երկու հարձակվողները։ 23 վիրավոր, որոնք տարբեր աստիճանի վնասվածքներով անհապաղ հոսպիտալացվել են։

**Զոհերի ցանկ․**

**Աշակերտներ՝**

* Կայո Օլիվեիրա, 15
* Քլեյթոն Անտոնիո Ռիբեյրո, 17
* Դուգլաս Մուրիլո Սելեստինո, 16
* Կայո Լուկաս դա Կոստա Լիմեյրա, 15
* Սամուել Մելկիադես Սիլվա դե Օլիվեյրա, 16

**Դպրոցական անձնակազմ՝**

* Մարիլենա Ֆերեյրա Վեյրա Ումեզու, 59
* Էլիանա Ռեջինա դե Օլիվեյրա Խավիեր, 38

**Կրակողներից մեկի հարազատը՝**

* Ջորջ Անտոնիո Մորաես, 51, Գիլիերմ Մոնտերոյի հորեղբայրը

**Հարձակվողներ**

* Գիլիերմ Տաուչի Մոնտերո, 17
* Լուիս Էնրիկե դե Կաստրո, 25

Տես նաև
-------

* Զանգվածային սպանություն Ռեալենգուում
* Զինված հարձակումներ դպրոցներում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2  «Assassino mais jovem matou o outro e depois se suicidou na escola de Suzano, diz polícia». *G1* (բրազիլական պորտուգալերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ փետրվարի 26-ին. Վերցված է 2023 թ․ փետրվարի 26-ին.
3. 1 2  «Dupla ataca escola em Suzano, mata oito pessoas e se suicida». *G1* (բրազիլական պորտուգալերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2019 թ․ մարտի 13-ին. Վերցված է 2023 թ․ փետրվարի 26-ին.
4. ↑  reuters. «Autores de massacre em Suzano eram ex-alunos da escola, diz secretário». *Terra* (բրազիլական պորտուգալերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ փետրվարի 26-ին. Վերցված է 2023 թ․ փետրվարի 26-ին. `{{cite web}}`: `|author=` has generic name (օգնություն)
5. 1 2  «Brazil school shooting: Thousands attend wake for victims». *BBC News*. 2019 թ․ մարտի 14. Արխիվացված է օրիգինալից 2023 թ․ փետրվարի 26-ին. Վերցված է 2023 թ․ փետրվարի 26-ին.
6. ↑  «Everything We Know About the School Shooting in Brazil». *www.vice.com* (անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ փետրվարի 26-ին. Վերցված է 2023 թ․ փետրվարի 26-ին.
7. ↑  «Inspired by Columbine, Brazil pair kill eight and themselves in school shooting». *Reuters*. 2019 թ․ մարտի 13. Արխիվացված է օրիգինալից 2023 թ․ փետրվարի 26-ին. Վերցված է 2023 թ․ փետրվարի 26-ին.
8. ↑  «Em fórum extremista, atiradores pediram 'dicas' para atacar escola». *R7.com* (բրազիլական պորտուգալերեն). 2019 թ․ մարտի 13. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հոկտեմբերի 9-ին. Վերցված է 2023 թ․ փետրվարի 26-ին.
9. ↑  «Massacre em Suzano teria estupros e uso de granadas, diz 3º suspeito». *br.noticias.yahoo.com* (բրազիլական պորտուգալերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2019 թ․ մարտի 14-ին. Վերցված է 2023 թ․ փետրվարի 26-ին.
10. ↑  «Nos chans, se celebra o massacre na escola de Suzano». *www.vice.com* (պորտուգալերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ փետրվարի 26-ին. Վերցված է 2023 թ․ փետրվարի 26-ին.
11. ↑  «Coordenadora morta em ataque de Suzano usava redes para comentar tragédias e política». *O Globo* (բրազիլական պորտուգալերեն). 2019 թ․ մարտի 13. Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ փետրվարի 26-ին. Վերցված է 2023 թ․ փետրվարի 26-ին.
12. ↑  «Ataque a tiros deixa ao menos dez mortos em escola de Suzano, na Grande São Paulo». *O Globo* (բրազիլական պորտուգալերեն). 2019 թ․ մարտի 13. Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ փետրվարի 26-ին. Վերցված է 2023 թ․ փետրվարի 26-ին.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Կոտորած Սուզանոյում» հոդվածին։ |