1964-1965 թվականների քարտեզ, որը պատկերում է Նամիբիական «Հայրենիքը», երբ Նամիբիան գտնվում էր Հարավային Աֆրիկայի տիրապետության տակ: Կմախքի ափը ափամերձ շրջան է, որը արևմուտքում սահմանակից է Ատլանտյան օվկիանոսին, իսկ արևելքում՝ Կաոկովելդին և Դամարալենդին:
Կմախքի ափի երկայնքով բազմաթիվ ժանգոտվող նավերի կեղևներից մեկը
*Էդուարդ Բոլենի նավաբեկությունը*
**Կմախքի ափ** (անգլ.՝ Skeleton Coast), Նամիբիայի Ատլանտյան օվկիանոսի հյուսիսային հատվածն է և Անգոլայի հարավը ՝ Կունեն գետից հարավ մինչև Սվակոպ գետը, չնայած անունը երբեմն օգտագործվում է Նամիբ անապատի ամբողջ ափը նկարագրելու համար։ Նամիբիայի ներքին տարածքներում բնակվող բնիկ սան ժողովուրդը (նախկինում հայտնի էր որպես բուշմեններ) տարածաշրջանն անվանում էր «Աստծո զայրույթով ստեղծված երկիր», մինչդեռ պորտուգալացի նավաստիները ժամանակին այն անվանում էին «Դժոխքի դարպաս»։

Ափին, Բենգուելայի աճող ցուրտ հոսանքը տարվա մեծ մասում ստեղծում է օվկիանոսի խիտ մառախուղներ (անգոլացիները դրանք անվանում են կասիմբո)։ Քամիները ցամաքից ծով են փչում, տեղումների քանակը հազվադեպ է գերազանցում տարեկան 10 մմ-ը (0,39 դյույմ), իսկ կլիման ծայրաստիճան անհյուրընկալ է։ Լողափերում անընդհատ մոլեգնում է ուժեղ սերֆինգը։ Այն օրերին, երբ դեռ շարժիչային նավեր և նավակներ չկային, հնարավոր էր ափ հասնել սերֆինգի միջոցով, բայց ափից ջուր հանելն անհնար էր։ Միակ ելքը հարյուրավոր կիլոմետր երկարությամբ ճահճի միջով անցնելն էր, որտեղ կարելի էր հասնել միայն շոգ ու չոր անապատով։

Ափը հիմնականում ծածկված է փափուկ ավազով, երբեմն ընդհատվում է ժայռոտ ելուստներով։ Հարավային մասը բաղկացած է մանրախիճ հարթավայրերից։ Մինչդեռ Տեռաս ծովածոցից հյուսիս լանդշաֆտում գերակշռում են բարձր ավազաթմբերը։ Կմախքների ծոցը այժմ հայտնի է որպես սերֆինգի հիանալի վայր։ Saltyjackal Surf Camp-ը, որը գտնվում է Նամիբիայի Սվակոպմունդ քաղաքում, ներկայումս միակ խումբն է, որը կազմակերպում է էքսկուրսիաներ Կմախքի ափի երկայնքով։

Ստուգաբանություն
----------------

Օտավի, նավաբեկության ենթարկված 1945 թվականին
Տարածքի անվանումը գալիս է կետերի և կնիքների ոսկորներից, որոնք ժամանակին կետորսության արդյունքում թափում էին ափին, թեև մինչ այժմ էլ ափին են գտնվում ծովափնյա ժայռերի և մառախուղի հետևանքով բռնված նավաբեկության կմախքի մնացորդները։ Տարբեր չափերի հազարից ավելի նման նավեր աղբ են թափում ափերին, մասնավորապես՝ Էդուարդ Բոհլենը, Բենգուելա Իգլը, Օտավին, Դունեդին Սթարը և Թոնգ Տաուն։

«Կմախքի ափ» անվանումը հորինել է Ջոն Հենրի Մարշը ՝ որպես իր գրած գրքի վերնագիր, որը պատմում է «Դունեդին Սթար» նավաբեկության մասին։ Քանի որ գիրքն առաջին անգամ լույս է տեսել 1944 թվականին, այն այնքան հայտնի է դարձել, որ ափն այժմ սովորաբար կոչվում է «Կմախքի ափ», և այսօր քարտեզների մեծ մասում այն կրում է այս պաշտոնական անվանումը։

Պատմություն
-----------

Կմախքի ափի տարածաշրջանի ամենահին նավաբեկություններից մեկը Օրանյեմունդ քաղաքի մոտակայքում գտնվող խորտակված նավն է, որը խորտակվել է 1530-ականներին։ Հայտնի է, որ սա Իբերիա-Ատլանտյան ավանդույթի ամենահին նավաբեկություններից մեկն է, որը հայտնաբերվել է ենթասահարական Աֆրիկայում։ Հինգշաբթի, 22-ի մարտի 2018-ին, Ճապոնիայում գրանցված MVF fukuseki Maru ձկնորսական նավը փորձանքի մեջ ընկավ և ծանծաղուտի մեջ ընկավ Դուրիսայի ծովածոցի մոտ, Ուգաբ գետի գետաբերանից հարավ, Ուոլֆիշ ծովածոցից մոտ 200 կմ հեռավորության վրա, որը գտնվում է Skeleton Coast լողափից 2 կմ հեռավորության վրա։ Անձնակազմի բոլոր 24 օտարերկրյա անդամները փրկվել են Նամիբիայի իշխանությունների կողմից։

Վայրի բնություն
---------------

Նամիբիան, Ազգային պարկ է հայտարարել 16,000 քառակուսի կիլոմետր (6,200 քառակուսի մղոն) Կմախքի ափի տարածքի մեծ մասը ՝ Ուգաբ գետից մինչև Կունեն։ Այգու հյուսիսային կեսը հատուկ նշանակված վայրի բնության տարածք է։ Ուշագրավ տեսարժան վայրերն են Հոարուսիբ գետի կավե ամրոցները, Ագաթ լեռան աղի հանքերը և ֆրիա հրվանդանի կնիքների մեծ գաղութը։ Ափի մնացած մասը արևմտյան ափի ազգային հանգստի գոտի է։ Ազգային պարկը կդառնա առաջարկվող անդրսահմանային պահպանության գոտու մի մասը՝ Այոնա-Կմախքների ափ։

Ափը վայրի բնության մասին մի շարք վավերագրական ֆիլմերի թիրախ էր, հատկապես ծայրահեղ չորությանը հարմարվելու համար, այդ թվում ՝ National Geographic-ի 1965 թվականի "skeleton Coast survivors" վավերագրական ֆիլմը։ Բույսերի և միջատների շատ տեսակներ, որոնք ապրում են ավազաթմբային համակարգերում, կախված են խիտ ծովային մառախուղներից, որոնք պատում են ափը ՝ որպես խոնավության աղբյուր և աղիքներից քամուց հեռացված բեկորներ ՝ որպես սնունդ։ Անապատային թռչունների համայնքները ուսումնասիրվել են դրանց ջերմակարգավորման, գունազարդման, բուծման ռազմավարության և քոչվոր ապրելակերպի տեսանկյունից։

Երկրի խորքում գտնվող գետերի հուները ընձուղտների, առյուծների, սև ռնգեղջյուրների, խայտաբղետ և շագանակագույն բորենիների տունն են։ Կենդանիները իրենց ջրի մեծ մասը ստանում են բորենիների կամ փղերի փորած ջրհորներից։ Սև ռնգեղջյուրների պոպուլյացիան հիմնական պատճառն էր, որ այս տարածաշրջանում նկարահանվեց CBBC հեռուստաալիքի «Լուրջ անապատ» շոուն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *(unspecified title)* — GeoNames.
2. ↑  «Bantustan | Definition, History, Map, & Facts | Britannica»
3. ↑  «Skeleton Bay – The Miracle Mile?»։ *carvemag.com*։ Արխիվացված է օրիգինալից 2015-12-22-ին  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
4. ↑  «The Shipwrecks of Skeleton Coast, Namibia»։ *www.amusingplanet.com*։ Արխիվացված է օրիգինալից 2021-06-24-ին  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
5. ↑  Chirikure Shadreck, Sinamai Ashton, Goagoses Esther, Mubusisi Marina (October 2010)։ «Maritime Archaeology and Trans-Oceanic Trade: A Case Study of the Oranjemund Shipwreck Cargo, Namibia»։ *Journal of Maritime Archaeology* **5** (1): 40։ JSTOR 23747443։ doi:10.1007/s11457-010-9059-9  `|s2cid=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
6. ↑  «Japanese fishing vessel stuck near Walvis Bay | Namibia Economist»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2021-11-05-ին  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
7. ↑  «Survivors of the Skeleton Coast»։ *IMDb*
8. ↑  Harris Lynn, Jones Jennifer, Schnitzer Kate (October 2012)։ «Monuments in the Desert: A Maritime Landscape in Namibia»։ *Journal of Maritime Archaeology* **7** (1): 114։ JSTOR 43551372։ doi:10.1007/s11457-012-9087-8  `|s2cid=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Skeleton Coast
* Animals of the Skeleton Coast
* PBS Golden Seals of the Skeleton Coast
* Animals of the Skeleton Coast Adapted to a Desert Habitat
* The true story of the wrecking of the big British passenger liner Dunedin Star and the eventual rescue of her more than 100 passengers and crew