**Յան Յարոսլավ Փինկավա** (հունիսի 21, 1963(1963-06-21)[…], Պրահա, Չեխոսլովակիա), չեխական ծագմամբ բրիտանացի գրող և մուլտիպլիկատոր։ Եղել է Փիքսար ընկերության կողմից նկարահանված «Ջերիի խաղը» ֆիլմի ռեժիսորը և «Ռատատույ» մուլտֆիլմի համառեժիսորն ու համասցենարիստը, որոնք երկուսն էլ արժանացել են Օսկարի։

Վաղ կյանք
---------

1969 թվականին նրա ընտանիքը արտագաղթել է Բրիտանիա, որտեղ Փինկավան ստացել է Բրիտանիայի քաղաքացիություն։

1974-1982 թվականներին հաճախել է Կոլչեսթերի թագավորական քերականական դպրոց, հետաքրքրվել է կերպարվեստով, երաժշտությամբ, թատրոնով և քանդակագործությամբ։ (Էսեքս համալսարանը ձեռք է բերել նրա պատանեկան քանդակներից «Մեծ կատուն», որը մշտական ցուցադրության է դրված գրադարանից դուրս։)

1975 թվականին Սուրբ Ծննդյան տոնի առթիվ 8մմ-անոց տեսախցիկ ստանալուց հետո սկսել է փորձեր կատարել փիքսիլացիայի, ստոպ-կադր անիմացիայի, թղթային և նկարված մուլտիպլիկացիաների վերաբերյալ։ Սկզբնական շրջանում անիմացիոն մրցույթներում հաղթանակներ է ունեցել։ Հատկանշական է, որ 1980 թվականին արժանացել է BBC-ի երեխաների համար նախատեսված վիկտորինայի շարքի տարվա մրցանակին իր «Ծիածան» անիմացիոն կարճամետրաժ ֆիլմի համար։ Այն ցուցադրվել է 2001 թվականին 4-րդ հեռուստաալիքի «100 մեծագույն մանկական հեռուստատեսային շոուներ»-ով որպես «միակ դեպքը մրցույթի պատմության ընթացքում, որտեղ մենք հանդիպել ենք տպավորիչ կերպով պրոֆեսիոնալ ֆիլմի»։

Նա շարունակել է սովորել համակարգչային տեխնիկա Ուելսի համալսարանում՝ Աբերիստվիթում, որն ավարտել է առաջին կարգի գերազանցությամբ և ստացել դոկտորի աստիճան։ Այս ընթացքում նա նաև համալսարանի ներկայացուցիչն է եղել աղեղնաձգության, սրամարտի և այլ մրցումներում, ինչպես նաև շարունակել զարգացնել իր մուլտիպլիկցիոն նկարչության հմտությունները։

Կարիերա
-------

Համլսարանն ավարտելուց հետո սկսել է իր կարիերան Լոնդոնի «Digital Pictures» ընկերության համակարգչային անիմացիայի բնագավառում, որը մասնագիտանում էր հեռուստագովազդներում։

1993 թվականին անդամագրվել է Փիքսարին և տեղափոխվել ԱՄՆ։ 1994 թվականին «Լիստերինի» մասին նրա հեռուստագովազդն արժանացել է ոսկե Կլիո մրցանակի։

1997 թվականին իր մայրիկի ծննդյան օրը նրա անիմացիոն կարճամետրաժ «Ջերիի խաղը» ֆիլմն արժանացել է «Օսկարի լավագույն անիմացիոն կարճամետրաժ ֆիլմի համար», ինչը ստիպել է, որ այն նվիրի իր մայրիկին չեխերեն հաղորդագրությամբ և մի շարք այլ մրցանակներով։

«67 ալյումինե ափսեներ» կարճամետրաժ ֆիլմն ստեղծվել է 1998 թվականին, Օտտավայի միջազգային անիմացիոն փառատոնի ժամանակ, մի խումբ կամավորների կողմից Յան Փինկավայի ղեկավարությամբ։ Ֆիլմը նկարահանվել է մեկ օրվա ընթացքում, խմբագրվել հաջորդ օրն ու ցուցադրվել փառատոնի փակման գիշերը։

2000 թվականին որպես ռեժիսոր սկսել է աշխատել «Ռատատույ» ֆիլմի վրա, որը հիմնված է իրական պատմության վրա։ Այն պետք է լիներ նրա առաջին գեղարվեստական կինոնկարը։ 2005 թվականին Փինկավային որպես գլխավոր ռեժիսոր փոխարինել է «Սուպեր ընտանիքը» ֆիլմի ռեժիսոր Բրեդ Բյորդը։ 2006 թվականի հարցազրույցում Փինկավան չի մեկնաբանել այս շրջանի իրադարձությունները և երկու տարի շարունակ վճռականորեն զերծ էր մնում ֆիլմի ծագման վերաբերյալ մեկնաբանություններից։ Փոխարինումից առաջ Փինկավան գրել էր ֆիլմի հիմնական սցենարը և ստեղծել էր ոճերը, հիմնական կերպարները և դեկորացիաները։ Նախագծից հեռանալուց հետո Պինկավան նախ ստանձնել է այլ պարտականություններ, այնուհետև հեռացել ընկերությունից։ Վերջին ֆիլմում ներկայացվել է որպես պատմության գաղափարի հեղինակ և որպես համառեժիսոր։ Ֆիլմն առաջադրվել է Օսկարի մրցանակաբաշխության հինգ մրցանակի, այդ թվում «Օսկար լավագույն օրիգինալ սցենարի համար» անվանակարգում։

Այնուհետև որպես ռեժիսոր աշխատել է LAIKA-ում իր նnր «Փոքրիկ սպիտակ սուտ» ֆիլմի վրա, բայց հեռացել 2011 թվականին Քլեր Ջենինգսի հետ։

Motorola Mobility ընկերությունում իր ամենավերջին աշխատանքի ընթացքում առաջարկել է նորարարական հեռախոսային ինտերակտիվ անիմացիոն ժանրի կիրառությունը։

Անձնական կյանք
--------------

Չեխ պոլիմատ Վասլավ Փինկավայի չորս զավակներից երրորդն էր և ունեցել է Էդվարդ և Թոմաս անուններով երկու որդի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Internet Movie Database — 1990.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8  Pinkava, Jan Jaroslav // Who's Who in Animated Cartoon: An International Guide to Film and Television's Award-Winning and Legendary Animators — NY: Hal Leonard LLC, 2006. — ISBN 978-1-55783-671-7
3. 1 2 3 4  Չեխիայի ազգային գրադարանի կատալոգ
4. 1 2  Կերպարվեստի արխիվ — 2003.
5. ↑  "Colchester: Oscar winner's film screening at school". *Gazette*. 1999 թ․ հուլիսի 8. Retrieved 2011 թ․ սեպտեմբերի 26.
6. ↑  "RAINBOW". *British Film Institute*. Արխիվացված է the original 2012 թ․ սեպտեմբերի 27-ին. Retrieved 2011 թ․ սեպտեմբերի 26.
7. ↑  "Screen Test-UK Gameshows". Retrieved 2013 թ․ հոկտեմբերի 2.
8. ↑  "Oscar winner Jan Pinkava". 2012 թ․ հուլիսի 11.
9. ↑  Rhys, Steffan (2007 թ․ հոկտեմբերի 20). "The Welsh days of animation great". *WalesOnline.co.uk*. Retrieved 2011 թ․ սեպտեմբերի 26.
10. ↑  "Jan Pinkava Academy Award acceptance speech". 1998 թ․ մարտի 23.
11. ↑  Jackson, Wendy (1998 թ․ նոյեմբերի 1). "67 Aluminum Plates". *Animation World Network*. Retrieved 2011 թ․ սեպտեմբերի 26.
12. ↑  "Q&A:Jan Pinkava". Computer Arts. 2006 թ․ ապրիլի 25. Retrieved 2011 թ․ սեպտեմբերի 26.
13. ↑  Jérémie Noyer (2008 թ․ փետրվարի 25). "Jan Pinkava reveals "les ropes" of Ratatouille". Animated views. Retrieved 2008 թ․ փետրվարի 26.
14. ↑  Ron Barbagallo (2008 թ․ հունվարի 28). "The Art of Making Pixar's Ratatouille". Animation Art Conservation. Արխիվացված է the original 2011 թ․ հոկտեմբերի 6-ին. Retrieved 2011 թ․ սեպտեմբերի 26.
15. ↑  "Savoring Pixar's Ratatouille". *Time*. 2007 թ․ հունիսի 7. Արխիվացված է the original 2013 թ․ օգոստոսի 24-ին. Retrieved 2010 թ․ մայիսի 5. `{{cite news}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
16. ↑  "Still image from *Ratatouille's* end credits".
17. ↑  Fernandez, Jay A. (2010 թ․ փետրվարի 22). "Two writers ready to tell 'Little White Lie'". *The Hollywood Reporter*. Retrieved 2011 թ․ սեպտեմբերի 26.
18. ↑  "Jan Pinkava's LinkedIn Profile". Retrieved 2012 թ․ փետրվարի 17.
19. ↑  Rogoway, Mike (2011 թ․ մարտի 8). "Laika parts with Claire Jennings, head of studio's entertainment division". *Oregon Business News*. Retrieved 2012 թ․ փետրվարի 17.
20. ↑  "Sneak peek at Motorola Project". Retrieved 2013 թ․ հոկտեմբերի 3.
21. ↑  "... Technological Leap in Smartphone Graphics Utilization". Retrieved 2013 թ․ հոկտեմբերի 4.
22. ↑  ""Windy Day" innovative real-time animation". Արխիվացված է the original 2017 թ․ օգոստոսի 9-ին. Retrieved 2013 թ․ հոկտեմբերի 4. `{{cite news}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
23. ↑  "...Change Storytelling as We Know It". Retrieved 2013 թ․ հոկտեմբերի 29.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Pinkava's website (in Czech)
* Biography
* Jan Pinkava Internet Movie Database կայքում
* Jan Pinkava interview at the official Pixar website
* Jan Pinkava interview at ASIFA-SF March 1998, shortly before his Oscar, very informative
* Computer Arts interview
* ITWales interview from 2012