Սոնի նկարների շտաբը Միացյալ Նահանգների Կալիֆորնիա նահանգի Քալվեր Սիթի քաղաքում
2014 թվականի նոյեմբերի 24-ին հաքերային խումբը, որն իրեն նույնացնում էր «Խաղաղության պահապաններ» անունով, գաղտնի տվյալների թողարկում էր թողել Սոնի նկարներ կինոստուդիայից։ Տվյալները ներառում էին անձնական տեղեկություններ Սոնի նկարների աշխատակիցների և նրանց ընտանիքի մասին, աշխատողների էլեկտրոնային նամակներ, ընկերությունում ղեկավարների աշխատավարձի մասին տեղեկություններ, Սոնիի ապագա ֆիլմերի պլաններ, որոշակի ֆիլմերի սցենարներ և այլ տեղեկություններ։ Հանցագործներն այնուհետև օգտագործեցին Shamoon վնասակար ծրագիրը` Սոնիի համակարգչային ենթակառուցվածքը ջնջելու համար։ հաքերության ընթացքում խումբը Սոնիից պահանջեց հետ վերցնել իր այն ժամանակ սպասվող The Interview ֆիլմը։ Դա կատակերգություն է Հյուսիսային Կորեայի առաջնորդ Կիմ Չեն Ընի դեմ մահափորձի մասին, և սպառնաց ահաբեկչական հարձակումներ կինոնկարի ցուցադրելու դեպքում։ Այն բանից հետո, երբ ԱՄՆ-ի կինեմատոգրաֆների շատ խոշոր ցանցեր որոշեցին չցուցադրել «Հարցազրույցը» այս սպառնալիքների պատճառով, Սոնին որոշեց չեղյալ հայտարարել ֆիլմի պաշտոնական պրեմիերան և հիմնական թողարկումը։ Միացյալ Նահանգների հետախուզության պաշտոնյաները, պնդում էին, որ հարձակումը հովանավորել է Հյուսիսային Կորեայի կառավարությունը։

Հաքեր և ոճրագործներ
-------------------

Կոտրման ճշգրիտ տևողությունը դեռ անհայտ է։ ԱՄՆ-ի քննիչները ասում են, որ մեղավորները առնվազն երկու ամիս ծախսել են կարևոր ֆայլեր պատճենելու վրա։ Ներգրավված հաքերները պնդում են, որ Սոնիից վերցրել են ավելի քան 100 տերաբայթ տվյալներ, բայց այդ պնդումը երբեք չի հաստատվել։ Հարձակումը կատարվել է չարամիտ ծրագրերի միջոցով։ Չնայած Սոնին հատուկ նշված չէր իր խորհրդատվական բաժնում, US-CERT–ն ասաց, որ հարձակվողներն օգտագործում են Server Message Block (SMB) Worm Tool–ը խոշոր ընկերության դեմ հարձակումներ իրականացնելու համար։ Հարձակման բաղադրիչները ներառում էին լսողական իմպլանտ, դռնփակ, վստահված գործիք, ապակառուցողական կոշտ սկավառակի գործիք և թիրախ մաքրող ապակառուցողական գործիք։ Բաղադրիչները ակնհայտորեն առաջարկում են կրկնակի մուտքի, տեղեկատվության արդյունահանման և կործանարար լինելու, ինչպես նաև հարձակման ապացույցները հեռացնելու միտում։

Սոնիին կոտրելու մասին իմացան երկուշաբթի՝ 2014 թվականի նոյեմբերի 24-ին, քանի որ նախկինում տեղադրված «վատ» ծրագիրը Սոնի-ի աշխատակիցներից շատերի համակարգիչները անգործունակ էր դարձնում ծրագրային ապահովման մեջ։ Այնուհետև Սոնի նկարների մի քանի ղեկավարներ էլեկտրոնային փոստով ստացել էին զգուշացումներ նոյեմբերի 21-ին։ Հաղորդագրությունը, որը գալիս էր «GodApstls» կոչվող խմբից, պահանջում էր դրամական փոխհատուցում հակառակ դեպքում ՝ Սոնի նկարներ- ը ռմբակոծվելու է Several Սոնի-related Twitter accounts were also taken over.: Այս էլ.փոստը հիմնականում անտեսվել է ղեկավարության կողմից, քանի որ նրանք վերաբերվել էին այդ նամակին որպես սպամի էլփոստ։ Նոյեմբերի 24-ին չարամիտ ծրագրերի ակտիվացումից բացի, հաղորդագրության մեջ նախազգուշացում կար Սոնի-ի մասին։ Այս հաքերին հաջորդող օրերին Խաղաղության պահապանները սկսեցին արտահոսել դեռ չթողարկված ֆիլմեր և սկսեցին թողարկել գաղտնի տվյալների մի մասը սոցիալական լրատվամիջոցների կայքերի ուշադրությունը գրավելու համար, չնայած նրանք չէին նշում, թե ինչ են ուզում դրա դիմաց։

Սոնին արագորեն կազմակերպեց ներքին թիմեր, որպեսզի փորձի կառավարել տվյալների տարածումը ինտերնետում, և կապվեց ՀԴԲ-ի և FireEye մասնավոր անվտանգության ֆիրմաների հետ՝ օգնելու պաշտպանել Սոնիի աշխատակիցներին, որոնց անձնական տվյալները ենթարկվել էին կոտրման, վերականգնել վնասված համակարգչային ենթակառուցվածքը։ Հարձակման հետ կապված հյուսիսկորեական կապի վերաբերյալ առաջին հանրային զեկույցը լույս է տեսել Re / code-ի կողմից նոյեմբերի 28-ին, այնուհետև հաստատվել է NBC News-ի կողմից։
2014 թվականի դեկտեմբերի 8-ին, Խաղաղության պահապանները Սոնիին սպառնացին սեպտեմբերի 11-ի հարձակումների մասին, որը ԱՄՆ անվտանգության գործակալությունների ուշադրությունը հրավիրեց։ Հյուսիսային Կորեայի կողմից հովանավորվող հաքերները Միացյալ Նահանգների կողմից կասկածվում են մասնակիորեն ներգրավված լինելու մեջ Սոնիի և կինոթատրոնների հասցեին ուղղված հատուկ սպառնալիքների պատճառով, որը ցույց է տալիս Կիմ Չեն Ընի դեմ մահափորձի՝ The Interview կատակերգական ֆիլմի մասին։

Հյուսիսային Կորեայի պաշտոնյաները նախորդ օրը ՄԱԿին անհանգստություն էին հայտնել ֆիլմի վերաբերյալ` ասելով, որ« ինքնիշխան պետության գործող ղեկավարի սպանության վերաբերյալ նման ֆիլմի արտադրությունն ու տարածումը թույլատրելը պետք է համարվի որպես ահաբեկչության ամենաքողարկված հովանավորչություն, պատերազմական գործողություն»։ 2015 թվականի իր առաջին եռամսյակի ֆինանսական միջոցներում Սոնի նկարներ-ը 15 միլիոն դոլար է հատկացրել ստացած վնասների վերացման համար։ Արդյունքում Սոնին ամրապնդեց իր կիբերանվտանգության ենթակառուցվածքը` օգտագործելով լուծումներ ապագայում նմանատիպ կոտրումները կամ տվյալների կորուստը կանխելու համար։

Սոնիի համանախագահ Էմի Պասկալը այդ դեպքից հետո հայտարարեց, որ ինքը կլքի իր պաշտոնը 2015 թվականի մայիսից և փոխարենը ավելի շատ կզբաղվի Սոնիի ղեկավարությամբ կինոնկարների արտադրությամբ։

Ստացված տեղեկատվությունը
------------------------

2014 թվականի դեկտեմբերի 7-ին C-SPAN-ը հայտնեց, որ հաքերները SPE համակարգչային ցանցից գողացել են 47,000 եզակի սոցիալական ապահովության համարներ։

Չնայած հնարավոր է գողացել էին անձնական տվյալները, նորությունների վաղ զեկույցները հիմնականում կենտրոնանում էին հայտնի մարդկանց բամբասանքների և հոլիվուդյան և կինոարդյունաբերության բիզնեսի գործերի խայտառակ մանրամասների վրա, որոնք լրատվամիջոցները հավաքել էին էլեկտրոնային ֆայլերից, ներառյալ մասնավոր էլեկտրոնային հաղորդագրությունները։ Էլեկտրոնային փոստում բացահայտված տեղեկությունների թվում էր նաև Սոնիի գործադիր տնօրեն Կազուո Հիրայը,ով ճնշել է Սոնի նկարների համանախագահ Էմի Պասկալին`«մեղմելու» համար սպանության տեսարանը Սոնիի առաջիկա «Հարցազրույց» ֆիլմում։ Հաքերության մեջ թողարկված այլ էլ-նամակները ցույց տվեցին, որ Պասկալը և Սքոթ Ռուդինը՝ կինոնկարի և թատրոնի պրոդյուսերները, քննարկում են Անջելինա Ջոլիի մասին։

Էլեկտրոնային նամակներում Ռուդինը Ջոլիին ասում էր որպես «ոչ տաղանդավոր փչացած դավաճան», քանի որ Ջոլին ցանկանում էր, որ Դևիդ Ֆինչերը նկարահաներ իր «Կլեոպատրա» ֆիլմը, որը Ռուդինը կարծում էր, որ կխանգարի Ֆինչերին Սթիվի մասին պլանավորված ֆիլմի ռեժիսորությանը։ Նշվում է նաև, որ Էմի Պասկալը և Ռուդինը էլեկտրոնային փոստով փոխանակվել են Պասկալի առաջիկա հանդիպման մասին Բարաք Օբամայի հետ, որում ներառվել են ռասիստական բնութագրումներ , ինչը հանգեցրել է Պասկալի հրաժարականին Սոնիից Pascal and Rudin later apologized.:

Երկուսն էլ առաջարկել էին, որ նախագահի հետ հանդիպելիս պետք է նշեին աֆրոամերիկացիների մասին ֆիլմեր, ինչպիսիք են Django Unchained, 12 Years a Slave և The Butler, որոնք բոլորը պատկերում են ստրկությունը Միացյալ Նահանգներում։ Ավելի ուշ Պասկալն ու Ռուդինը ներողություն են խնդրել։ Հայտնաբերվել են նաև Google-ի դեմ Digital Citizens Alliance-ի և FairSearch-ի անունից քաղաքական գործիչ Մայք Մուրի կողմից լոբբիստական ջանքերի մանրամասները։ Արտահոսքի արդյունքում պարզվել է կուլիսային քաղաքականության բազմաթիվ մանրամասներ Columbia նկարների ներկայիս Spider-Man կինոնկարների շարքում, ներառյալ Պասկալի և այլոց էլեկտրոնային նամակները Marvel Studios-ի տարբեր ղեկավարների համար։

Էլեկտրոնային հասցեներից բացի, ձեռք է բերվել Ջեյմս Բոնդի «Սպիտակ» ֆիլմի սցենարի կրկնօրինակը, որը թողարկվել է 2015 թվականին Several future Սոնի նկարներով ֆիլմեր, ինչպիսիք են *Անի*, *Միսթր Թուրներ* , *Դեռահաս Ալիսան* և *Գրել սերը նրա բազուկների վրա*։ Հաքերները մտադիր էին լրացուցիչ տեղեկություններ հրապարակել 2014 թվականի դեկտեմբերի 25-ին, որը համընկավ ԱՄՆ-ում «The Interview»-ի թողարկման ամսաթվի հետ։ Ըստ The Daily Dot-ի՝ էլ. Փոստի արտահոսքի հիման վրա, երբ նա Սոնիում էր, գործադիր Չարլզ Սիփքինսը պատասխանատու էր Վիքիպեդիայի մասին հոդվածները խմբագրելու համար։

2014 թվականի դեկտեմբերին Սոնի նկարներ Entertainment-ի նախկին աշխատակիցները չորս դատական հայց ներկայացրեցին ընկերության դեմ՝ հաքերության մեջ հրապարակված իրենց տվյալները չպաշտպանելու համար, որոնք ներառում էին սոցիալական ապահովության համարներ և բժշկական տեղեկություններ։ Էլ.փոստի շրջանակներում պարզվեց, որ Սոնի-ն բանակցություններ էր վարում Nintendo-ի հետ` Super Mario Bros. շարքի հիման վրա նկարահանված անիմացիոն ֆիլմ նկարելու համար։

2015 թվականի հունվարին մանրամասներ պարզվեցին MPAA-ի կողմից Միացյալ Նահանգների միջազգային առևտրի հանձնաժողովի կողմից լոբբինգի վերաբերյալ, ԱՄՆ-ի մատակարարներին լիազորություններ տրամադրելու կամ ինտերնետի տարանցման մակարդակում կամ սպառողների մակարդակի ինտերնետային ծառայություններ մատուցող անձանց, իրականացնել IP հասցեների արգելափակման կայքեր։ WikiLeaks-ը հրապարակել է ավելի քան 30,000 փաստաթուղթ, որոնք ձեռք են բերվել հաքերության միջոցով 2015 թվականի ապրիլին։ 2015 թվականի նոյեմբերին, այն բանից հետո, երբ Չարլի Շինը հայտնեց, որ ՄԻԱՎ վարակակիր է Մեթ Լաուերին տված հեռուստատեսային հարցազրույցում, պարզվեց, որ նրա ախտորոշման մասին տեղեկատվությունը արտահոսել է Սոնի-ի ավագ ղեկավարների կողմից։

Սպառնալիքներ հարցազրույցի շուրջ
-------------------------------

Շուտով ամբողջ աշխարհը կտեսնի, թե ինչ սարսափելի կինոնկար է նկարել Սոնի նկարներ Entertainment-ը։ Աշխարհը լի կլինի վախով։ Հիշեք 2001 թվականի սեպտեմբերի 11-ը։ Խորհուրդ ենք տալիս հեռանալ Եթե ձեր տունը մոտակայքում է գտնվում է։ Ամբողջ աշխարհը կդատապարտի Սոնիին :
«Հարցազրույցի» աստղեր Սեթ Ռոգենը և Ջեյմս Ֆրանկոն պատասխանեցին՝ ասելով, որ իրենք չգիտեն, թե դա պայմանավորված է ֆիլմով , բայց հետագայում չեղյալ հայտարարեցին ֆիլմի հետ կապված բոլոր մեդիա ելույթները։ 2014 թվականի դեկտեմբերի 16-ին Հարցազրույցը ցուցադրող կինոթատրոնների հասցեին հնչած նախնական սպառնալիքներից հետո մի քանի թատերական ցանցեր, այդ թվում՝ Carmike Cinemas, Bow Tie Cinemas, Regal Entertainment Group, Showcase Cinemas, AMC Theatres, Cinemark Theatres, ինչպես նաև մի քանի անկախ կինոթատրոններ հայտարարեցին, որ նրանք «հարցազրույցը» չեն ցուցադրի։ Նույն օրը Սոնի-ն հայտարարեց, որ թույլ կտան կինոթատրոններին հրաժարվել «Հարցազրույցը» ցուցադրելուց, բայց հետագայում որոշեցին ամբողջությամբ հրաժարվել ֆիլմի ազգային թողարկումից՝ դեկտեմբերի 25-ին, ինչպես նաև հայտարարել, որ «հետագա թողարկման ծրագրեր չկան»։

Դեկտեմբերի 18-ին թողարկվեց երկու հաղորդագրություն (երկուսն էլ, իբր, Խաղաղության պահապաններից)։ Առաջինը, որը անձնական հաղորդագրություն է ուղարկել Սոնիի ղեկավարներին, նշել է, որ նրանք այլևս տեղեկություններ չեն հաղորդի, եթե Սոնի-ն երբեք չթողարկի ֆիլմը և հեռացնի դրա առկայությունը ինտերնետից։ Նախագահ Բարաք Օբաման, դեկտեմբերի 19-ի տարեվերջյան մամուլի խոսքում, մեկնաբանեց Սոնիի կոտրումը և հայտնեց, որ կարծում է, որ Սոնին սխալ է թույլ տվել `նկարահանելով ֆիլմը։ Նա նաև ասաց. «Մենք կպատասխանենք համամասնորեն և կպատասխանենք մեր ուզած տեղով և ժամանակով»։ Ի պատասխան Նախագահ Օբամայի հայտարարության, Սոնի Entertainment-ի գործադիր տնօրեն Մայքլ Լինթոնը CNN Anderson Cooper 360 հաղորդման եթերում ասաց, որ հասարակությունը, մամուլը և նախագահը սխալ են ընկալել իրադարձությունները։ Լինթոնը հայտարարել է, որ իրենք հետագայում ֆիլմեր տարածելու այլ տարբերակներ են փնտրելու, և նշել է. «Մենք տեղի չենք տվել, և մենք չենք նահանջել։ Մենք միշտ ցանկացել ենք, որ ամերիկյան հասարակությունը տեսնի այս ֆիլմը»։ Դեկտեմբերի 23-ին Սոնին որոշեց լիազորել մոտավորապես 300 անկախ թատրոնների `Սուրբ ծննդյան տոնի առթիվհարցազրույցը ցուցադրելու համար, քանի որ թատերական չորս խոշոր ցանցերը դեռ պետք է փոխեին ֆիլմը չցուցադրելու իրենց նախկին որոշումը։ ՀԴԲ-ն աշխատել է այս թատրոնների հետ` մանրամասնելով նախորդ սպառնալիքների առանձնահատկությունները և ինչպես կառավարել ցուցահանդեսների անվտանգությունը, սակայն նշել է, որ նախկին սպառնալիքների վերաբերյալ գործնական հետախուզություն չկա։ Սոնի-ի Լինթոնը հայտարարության վերաբերյալ նշել է, որ «մենք հպարտ ենք, որ այն մատչելի ենք դարձնում հասարակության համար և կանգնել ենք նրանց առջև, ովքեր փորձում են ճնշել ազատ խոսքը»։ Հարցազրույցը թողարկվել է նաև Google Play-ում, Xbox Video-ում և YouTube-ում`դեկտեմբերի 24-ին։ Թողարկման հետ կապված սպառնալիքներով կանխատեսված որևէ միջադեպ տեղի չի ունեցել։ Դեկտեմբերի 27-ին Հյուսիսային Կորեայի ազգային պաշտպանության հանձնաժողովը հայտարարություն էր տարածել, որում Օբաման մեղադրվում էր որպես «գլխավոր մեղավոր», ով Սոնի նկարներ Entertainment-ին ստիպեց անխնա տարածել ֆիլմը:

Հյուսիսային Կորեայի դեմ ԱՄՆ-ի պաշտոնական մեղադրանքները
------------------------------------------------------

ԱՄՆ-ի կառավարության պաշտոնյաները 2014 թվականի Դեկտեմբերի 17-ին հայտարարեցին, որ Հյուսիսային Կորեայի կառավարությունը «կենտրոնական մասնակցություն է ունեցել» հաքերության մեջ, չնայած ի սկզբանե Սպիտակ տան մեջ որոշակի բանավեճ էր ծավալվում` նյութը հրապարակելու կամ չհրապարակելու համար։ Սպիտակ տան պաշտոնյաները իրավիճակին վերաբերվում էին որպես «ազգային անվտանգության լուրջ խնդիր», իսկ Հետաքննությունների դաշնային բյուրոն (ՀԴԲ) դեկտեմբերի 19-ին պաշտոնապես հայտարարեց, որ իրենք Հյուսիսային Կորեայի կառավարությունը կապում են կիբերհարձակումների հետ։

Այս հարձակման մեջ օգտագործված տվյալների ջնջման չարամիտների տեխնիկական վերլուծության արդյունքում հայտնաբերվել են այլ չարամիտների հետ կապեր, որոնք ՀԴԲ-ն գիտի»։ ՀԴԲ-ն նաև նկատեց զգալի համընկնում այս հարձակման մեջ օգտագործված ենթակառուցվածքի և այլ վնասակար կիբեր գործողությունների միջև, որոնք ԱՄՆ կառավարությունը նախկինում կապել էր անմիջապես Հյուսիսային Կորեայի հետ։ Հետագայում ՀԴԲ-ն պարզաբանեց, որ աղբյուրի IP հասցեները կապված են Հյուսիսային Կորեայի բիզնեսի մի խմբի հետ, որը գտնվում է Չինաստանի հյուսիս-արևելքում Շենյանգում։

SPE հարձակման ժամանակ օգտագործված գործիքները նմանություններ ունեն անցյալ տարվա մարտին Հարավային Կորեայի բանկերի և լրատվամիջոցների դեմ կիբերհարձակման, որն իրականացվել է Հյուսիսային Կորեայի կողմից։ Հետագայում ՀԴԲ-ն պարզաբանեց հարձակումների մասին ավել մանրամասներ՝ դրանք վերագրելով Հյուսիսային Կորեային՝ նշելով, որ հաքերները «անփույթ» են՝ օգտագործելով վստահված անձանց IP հասցեներ, որոնք ծագել են Հյուսիսային Կորեայից։ Մի պահ հաքերները մուտք գործեցին Խաղաղության պահապանների ֆեյսբուքյան հաշիվ և Սոնի- ի սերվերներ առանց արդյունավետ թաքցնելու։ ՀԴԲ տնօրեն Ջեյմս Քոմին հայտարարել է, որ Հյուսիսային Կորեայի տարածքում սերտորեն վերահսկվում է ինտերնետ հասանելիությունը, և, որպես այդպիսին, դժվար թե որևէ երրորդ կողմ առևանգեր այդ հասցեները՝ առանց Հյուսիսային Կորեայի կառավարության թույլտվության։ Ազգային անվտանգության գործակալությունը օգնեց ՀԴԲ-ին` վերլուծելու հարձակումը, մասնավորապես` չարամիտ ծրագիրը վերանայելու և դրա ծագումը գտնելու հարցում։

Der Spiegel-ի կողմից հրապարակված NSA զեկույցում նշվում է, որ գործակալությունը տեղեկացել է հաքերության ծագման մասին՝ 2010 թվականին իրենց ստեղծած Հյուսիսային Կորեայի ցանցում կիբեր ներխուժման պատճառով՝ երկրի տեխնոլոգիական հասունացման հետ կապված մտահոգությունների պատճառով։ Հյուսիսային Կորեայի KCNA լրատվական գործակալությունը հերքեց Հյուսիսային Կորեայի մասնակցության «վայրագ լուրերը»։ Հյուսիսային Կորեան առաջարկեց մաս կազմել ԱՄՆի հետ համատեղ հետաքննությանը՝ պարզելու հաքերների ինքնությունը՝ սպառնալով, եթե Միացյալ Նահանգները հրաժարվեն համագործակցելուց և շարունակեն մեղադրանքը։ ԱՄՆ-ն մերժեց և փոխարենը Չինաստանից խնդրեց քննչական օգնություն։ ՀԴԲ-ի հայտարարությունից մի քանի օր անց Հյուսիսային Կորեան ժամանակավորապես կրեց համացանցային ինտերնետի անջատում։ Հյուսիսային Կորեայի ներգրավմանը ՀԴԲ-ի մեղադրանքին հաջորդող օրը ՀԴԲ-ն էլեկտրոնային նամակ է ստացել ենթադրաբար հաքերային խմբից` հղելով YouTube-ի տեսանյութին` «դու ապուշ ես» վերնագրով` ակնհայտորեն ծաղրելով կազմակերպությանը։

2014 թվականի դեկտեմբերի 19-ին ԱՄՆ ազգային անվտանգության նախարար Ջոնսոնը հայտարարություն տարածեց, որում ասվում էր. Սոնի նկարներ Entertainment–ի դեմ կիբեր հարձակումը պարզապես հարձակում չէր ընկերության և նրա աշխատակիցների դեմ, այլ նաև հարձակում էր մեր խոսքի ազատության և ձևի դեմ։ Նա խրախուսեց ձեռնարկություններին և այլ կազմակերպություններին օգտագործել Կիբերանվտանգության շրջանակը, որը մշակվել է Ստանդարտների և տեխնոլոգիայի ազգային ինստիտուտի (NIST) կողմից՝ կիբեր ռիսկերը գնահատելու և սահմանափակելու և կիբեր սպառնալիքներից պաշտպանվելու համար։

Նույն օրը ԱՄՆ պետքարտուղար Ջոն Քերին հրապարակեց իր խոսքերը՝ դատապարտելով Հյուսիսային Կորեան կինոթատրոնների և կինոդիտողների դեմ կիբեր հարձակման և սպառնալիքների համար։ «Այս սադրիչ և աննախադեպ հարձակումը և դրան հաջորդած սպառնալիքները միայն ամրապնդում են մեր վճռականությունը` շարունակել աշխատել գործընկերների հետ` կիբեռանվտանգությունն ամրապնդելու, պետական ընդունելի վարքի նորմերը խթանելու, խոսքի ազատությունը պաշտպանելու համար»,-ասաց նա։ 2015 թվականի հունվարի 2-ին ԱՄՆ-ը, Նախագահ Օբամայի կողմից տրված գործադիր հրամանով, լրացուցիչ տնտեսական պատժամիջոցներ սահմանեց արդեն պատժված Հյուսիսային Կորեայի նկատմամբ հաքերության համար։

### Կասկածներ Հյուսիսային Կորեային առաջադրված մեղադրանքների վերաբերյալ

Los Angeles Times-ի լրագրող Մայքլ Հիլթզիկը ասում է, որ Հյուսիսային Կորեայի դեմ ուղղված բոլոր ապացույցները «հանգամանքային» են, և կիբերանվտանգության որոշ փորձագետներ «թերահավատ» են հարձակումը հյուսիսկորեացիներին վերագրելու հարցում։ Կիբերանվտանգության փորձագետ Լուկաս Զաիչկովսկին ասում է. Պետության կողմից հովանավորվող հարձակվողները իրենց համար «Խաղաղության պահապաններ»-ի պես զվարթ անուններ չեն ստեղծում և իրենց գործունեությունը հանրությանն են խթանում։ «Նախկին հաքեր Հեկտոր Մոնսեգուրը, որը ժամանակին ներխուժեց Սոնի, CBS News-ին բացատրեց, որ հարյուր տերաբայթ տվյալների արտահոսքը առանց որևէ մեկի միջնորդության կպահանջվեր ամիսներ կամ տարիներ, այլ ոչ թե շաբաթներ։ Մոնսեգուրը կասկածում էր մեղադրանքների մեջ՝ կապված Հյուսիսային Կորեայի ինտերնետային անբավարար ենթակառուցվածքի հետ՝ այդքան տվյալների փոխանցումը կարգավորելու համար։ Նա կարծում էր, որ դա կարող էր լինել կամ չինացի կամ հյուսիսկորեացի հովանավորությամբ հաքերներ, որոնք աշխատում էին երկրից դուրս, բայց, ամենայն հավանականությամբ, դա Սոնի ընկերության աշխատակցի արարքն էր։ Սթեմբերգերը փոխանցեց ՀԴԲ-ի Նորվեդիայի այն եզրակացությունները, որոնք ենթադրում են, որ կոտրումը ներքին աշխատանք է, ասելով. «Սոնին ուղղակի կոտրված չէր. Սա մի ընկերություն է, որն ըստ էության ներսից միջուկային չէր։ Մենք շատ վստահ ենք, որ դա Հյուսիսային Կորեայի կողմից արված քայլ չէր։Սթեմբերգը կարծում է, որ անվտանգության ձախողումը կարող է առաջացել է Սոնիի վեց նախկին դժգոհ աշխատակիցներից։ Նորվեգացի աշխատակիցները նույնականացրեցին այս մարդկանց այն աշխատողների ցուցակից, որոնք 2014 թվականի մայիսին վերակազմավորվելիս վերացան Սոնիից, և նշեցին, որ ոմանք շատ հրապարակային և զայրացած պատասխաններ են տվել իրենց աշխատանքից հեռացնելու վերաբերյալ:Երեք ժամ տևած մասնավոր ճեպազրույցից հետո ՀԴԲ-ն պաշտոնապես մերժեց նորվեգական այլընտրանքային գնահատումը։

Սեթ Ռոգենը կասկած է հայտնել նաև այն պնդումների վերաբերյալ, որ Հաքերական Կորեան կանգնած է կոտրման մեջ։ Իրադարձությունների ժամանակացույցից և կոտրված տեղեկատվության քանակից ելնելով՝ նա կարծում է, որ կոտրումը կարող է իրականացվել է Սոնիի աշխատակցի կողմից։

### Այլ հետաքննություններ

Ի պատասխան մեղադրանքների, որ ներխուժումը եղել է ներքին աշխատողի կողմից ,համակարգչային դատաբժշկական մասնագետ Քեվին Մանդիան՝ FireEye անվտանգության ընկերության նախագահը, մեկնաբանել է, որ չկա ապացույց դրա վերաբերյալ։
2016 թվականի փետրվարին Novetta վերլուծական ընկերությունը համատեղ քննչական զեկույց է հրապարակել հարձակման վերաբերյալ։ Կասպերսկու լաբորատորիայի, Symantec, AlienVault-ի, Invincea-ի, Trend Micro-ի, Carbon Black-ի, PunchCyber-ի, RiskIQ-ի, ThreatConnect-ի և Volexity-ի հետ համատեղ հրապարակված զեկույցում եզրակացրեց, որ ռեսուրսներով ապահովված կազմակերպությունը ներխուժում է կատարել, և որ «մենք խորապես հավատում ենք, որ SPE հարձակումը ներքին գործերի կամ հաքերների գործը չէր»։ Վերլուծության մեջ ասվում է, որ նույն խումբը զբաղվում է ռազմական լրտեսական արշավներով

> Novetta-ն չի հավատում, որ SPE-ի հարձակումը իրականացրել են ներհայաստանյան անձինք կամ հաքերիստները այլ ավելի կառուցվածքային, ռեսուրսային և մոտիվացված կազմակերպության կողմից այն եղել։ Չնայած մեր վերլուծությունը չի կարող աջակցել ազգային պետության կամ այլ հատուկ խմբի ուղղակի վերագրմանը՝ կիբեր ոլորտում պատշաճ վերագրման դժվարության պատճառով, ՀԴԲ-ի պաշտոնական վերագրման պնդումները կարող են հիմնավորվել մեր փաստերով։
> 
> 

### Պաշտոնական մեղադրանքներ

ԱՄՆ արդարադատության նախարարությունը 2018 թվականի սեպտեմբերի 6-ին պաշտոնական մեղադրանք է առաջադրել՝ կապված Սոնի-ի կոտրման հետ Հյուսիսային Կորեայի քաղաքացի Park Jin-hyok-ի դեմ։ Արդարադատության նախարարությունը պնդում է, որ Park-ը հյուսիսկորեացի հաքեր էր, որը աշխատում էր երկրի հետախուզության գլխավոր բյուրոյի համար։ Արդարադատության նախարարությունը նախկինում հայտնաբերել էր Պարկին և որոշ ժամանակ հետևում էր նրան, սակայն չկարողացավ անմիջապես մեղադրական եզրակացություն ներկայացնել, քանի որ նրա շուրջ եղած տեղեկատվության մեծ մասը գաղտնի էր։ Քրեական բողոքը վերջերս երբ փակվեց։

Իրավական պատասխաններ
--------------------

Օբաման նաև օրենսդրական առաջարկ ներկայացրեց Կոնգրեսին` թարմացնել գործող օրենքները, ինչպիսիք են« Ռակետերի ազդեցության տակ գտնվող և կոռումպացված կազմակերպությունների մասին »օրենքը և նոր օրենքներ ներմուծել, որոնք թույլ կտան դաշնային և ազգային իրավապահ մարմիններին ավելի լավ արձագանքել կիբերհանցագործություններին, ինչպիսին է Սոնիի կոտրումը և այդպիսի քրեական հետապնդում իրականացնել։

Կառավարության պատասխանները
--------------------------

Հաղորդումից մեկ ամիս էլ չանցած՝ հաղորդվում էր, որ Հյուսիսային Կորեան կորցրեց կապը ինտերնետի հետ։ Չնայած Միացյալ Նահանգների կառավարությունը վարկ չվերցրեց, Նախագահ Օբաման հայտարարեց, որ Միացյալ Նահանգները «համամասնական պատասխան» կտան Սոնի-ի կոտրման լույսի ներքո։

Հանրային քննարկում
------------------

2014 թվականի դեկտեմբերին Սոնի-ն խնդրեց, որ լրատվամիջոցները դադարեցնեն հրապարակումը։ Սոնին նաև սպառնացել է, որ եթե ԼՄ-ները չենթարկվեն դատական գործողությունների, բայց ըստ իրավագիտության պրոֆեսոր Եվգենի Վոլոխի, Սոնիի իրավական սպառնալիքները դժվար թե կարևոր լինեն։ Դրանից հետո Սոնին սպառնաց Twitter-ի դեմ դատական հայց ներկայացնել, եթե այն չկանգնեցնի այն մարդկանց հաշիվները, ովքեր տեղադրել են կոտրված նյութը։ Ամերիկացի սցենարիստ Ահարոն Սորկինը գրել է The New York Times-ի հոդվածը՝ ասելով, որ լրատվամիջոցները օգնում են հաքերներին՝ հրապարակելով և զեկուցելով արտահոսող տեղեկատվության մասին։ Դեկտեմբերի 18-ին Reddit-ը կատարեց անսովոր քայլ՝ արգելելու ենթածրագիրը Սոնի GDP, որն օգտագործվում էր կոտրված ֆայլերը բաշխելու համար։

### Հարցազրույցը ներբեռնելու մասին

Հարցազրույցի կապակցությամբ Սոնի-ին ուղղված սպառնալիքները շատերի կողմից ընկալվում էին որպես ազատ խոսքի սպառնալիք։ Ֆիլմը նկարահանելու որոշումը քննադատեցին հոլիվուդյան մի քանի կինոգործիչներ, դերասաններ և հեռուստահաղորդավարներ, այդ թվում՝ Բեն Սթիլլերը, Սթիվ Քարելը, Ռոբ Լոուն, և Ջիմի Քիմելը։ Որոշ մեկնաբաններ իրավիճակը հակադրեցին 2004 թվականին Team America World Police-ի ոչ վիճահարույց թողարկմանը՝Ֆիլմ, որը ծաղրում էր Հյուսիսային Կորեայի նախկին առաջնորդ Կիմ Չեն Իլի ղեկավարությանը։ Հաստլերը հայտարարել է «Հարցազրույցը» պոռնոգրաֆիկ ծաղրական ֆիլմ նկարահանելու իր մտադրության մասին։ Hustler-ի հիմնադիր Լարի Ֆլինտը ասաց. «Եթե Կիմ Չեն Ընը և նրա համախոհները նախկինում վրդովված էին, սպասեք մինչ նրանք կտեսնեն այն ֆիլմը, որը մենք պատրաստվում ենք նկարահանել»։

### Միացյալ Նահանգներից դուրս

Չինաստանում հաքերների մասին լրատվամիջոցների լուսաբանումը սահմանափակվել է, իսկ արտաքին աղբյուրները գրաքննվել են։ Այնուամենայնիվ, Google-ը, որը Չինաստանում անհասանելի էր , նույն հարցման համար վերադարձրել է ավելի քան 36 միլիոն արդյունք։ Արտաքին գործերի խոսնակ Հուա Չունինգը «խուսափում է ուղղակիորեն անդրադառնալ» Սոնի-ի հաքերական իրավիճակին։ 2014 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Ռուսաստանը համակրանք առաջարկեց Հյուսիսային Կորեային` ասելով, որ «միանգամայն հասկանալի է», որ Հյուսիսային Կորեան կվշտանա ֆիլմի պատճառով։ Ռուսաստանն ասում էր, որ ամերիկյան վրեժխնդրության սպառնալիքները «անարդյունավետ և վտանգավոր» են, և որ ԱՄՆ-ը չի տալիս որևէ ապացույց այն բանի, թե ով է կոտրել Սոնի-ին։

Վավերագրական
------------

Սոնի հաքերի մասին վավերագրական ֆիլմ է մշակվում ռեժիսոր Jehane Noujaim-ի և պրոդյուսերներ Kareem Amer-ի և Mike Lerner-ի կողմից։ 2014 թվականի նոյեմբերից առաջ խումբն արդեն աշխատում էր միջազգային կիբերհարձակումների մասին վավերագրական ֆիլմի վրա, և Սոնի հաքերների բացահայտումից հետո արագորեն փոխեց ուշադրությունը։ Նրանք վավերագրական ֆիլմում ակնկալում են ներկայացնել այլընտրանքային տեսություններ հաքերների ինքնության վերաբերյալ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Gabi Siboni and David Siman-Tov, Cyberspace Extortion: North Korea versus the United States Արխիվացված 2016-08-20 Wayback Machine, INSS Insight No. 646, December 23, 2014.
2. ↑  Sean Gallagher. Սոնի-hackers-causing-mayhem-years-hit-company/ Shamoon wiper malware returns with a vengeance, December 2, 2016.
3. ↑  «[[Սոնի]] նկարներ Entertainment Notice Letter» (PDF). State of California Department of Justice Office of the Attorney General. 2014 թ․ դեկտեմբերի 8. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 20-ին. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)
4. 1 2  «[[Սոնի]] Asks Media to Stop Covering Hacked Emails». *Time*. 2014 թ․ դեկտեմբերի 16. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 17-ին. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)(չաշխատող հղում)
5. ↑  Weise, Elizabeth (2014 թ․ դեկտեմբերի 17). «Experts: [[Սոնի]] hackers 'have crossed the line'». *USA Today*. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 17-ին. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)
6. 1 2 3  Sanger, David E.; Perlroth, Nicole (2014 թ․ դեկտեմբերի 17). «U.S. Links North Korea to [[Սոնի]] Hacking». *The New York Times*. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 17-ին. `{{cite news}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)
7. ↑  David Sanger. Սոնի-attack-officials-say.html N.S.A. Breached North Korean Networks Before Սոնի Attack, Officials Say, nytimes.com, January 18, 2015.
8. 1 2  Zetter, Kim (2014 թ․ դեկտեմբերի 3). «[[Սոնի]] Got Hacked Hard: What We Know and Don't Know So Far». *Wired*. Վերցված է 2015 թ․ հունվարի 4-ին. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)
9. ↑  James Cook (2014 թ․ դեկտեմբերի 16). «[[Սոնի]] Hackers Have Over 100 Terabytes Of Documents. Only Released 200 Gigabytes So Far». *Business Insider*. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 18-ին. `{{cite news}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)(չաշխատող հղում)
10. ↑  Lennon, Mike (2014 թ․ դեկտեմբերի 19). «Hackers Used Sophisticated SMB Worm Tool to Attack [[Սոնի]]». *SecurityWeek*. Վերցված է 2016 թ․ փետրվարի 29-ին. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)(չաշխատող հղում)
11. ↑  Palilery, Jose (2014 թ․ դեկտեմբերի 24). «What caused [[Սոնի]] hack: What we know now». *CNNMoney*. Վերցված է 2015 թ․ հունվարի 4-ին. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)
12. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Seal, Mark (2015 թ․ փետրվարի 4). «An Exclusive Look at [[Սոնի]]'s Hacking Saga». *Vanity Fair*. Վերցված է 2015 թ․ փետրվարի 4-ին. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)(չաշխատող հղում)
13. ↑  Hesseldahl, Arik (2014 թ․ նոյեմբերի 28). «[[Սոնի]] նկարներ Investigates North Korea Link In Hack Attack». *Recode*. Վերցված է 2016 թ․ փետրվարի 1-ին. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)(չաշխատող հղում)
14. ↑  Sangwon Yoon (2014 թ․ դեկտեմբերի 22). «U.S. Denounces North Korea at UN». Bloomberg. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 22-ին.
15. 1 2  «[[Սոնի]] hack: White House views attack as security issue». BBC. 2014 թ․ դեկտեմբերի 18. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 18-ին. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)
16. ↑  Ben Child. Սոնի-cancel-kim-jong-un-film-the-interview Hackers demand Սոնի cancel release of Kim Jong-un-baiting comedy, *The Guardian*. 9 December 2014.
17. ↑  Beaumont-Thomas, Ben (2014 թ․ հուլիսի 10). «North Korea complains to UN about Seth Rogen comedy The Interview». *The Guardian*. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 18-ին.
18. ↑  Frizell, Sam (2015 թ․ փետրվարի 4). «[[Սոնի]] Is Spending $15 Million to Deal With the Big Hack». *Time*. Վերցված է 2015 թ․ փետրվարի 4-ին. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)(չաշխատող հղում)
19. ↑  Cieply, Michael; Barnes, Brooks (2015 թ․ փետրվարի 5). «Amy Pascal Leaving as [[Սոնի]] Studio Chief». *New York Times*. Վերցված է 2015 թ․ փետրվարի 5-ին. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)
20. ↑  «Submitted Breach Notification Sample, [[Սոնի]] նկարներ Entertainment Notice Letter». *State of California Department of Justice Office of the Attorney General*. 2014 թ․ դեկտեմբերի 8. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 20-ին. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)
21. ↑  «Washington Journal – Hacking and Cybersecurity Threats». C-SPAN. 2014 թ․ դեկտեմբերի 7. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 22-ին.
22. ↑  Fackler, Martin (2014 թ․ դեկտեմբերի 15). «[[Սոնի]]'s International Incident: Making Kim Jong-un's Head Explode». *The New York Times*. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 15-ին. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)
23. ↑  Stedman, Alex (2014 թ․ դեկտեմբերի 9). «Leaked [[Սոնի]] Emails Reveal Nasty Exchanges and Insults». *Variety*. Վերցված է 2015 թ․ մարտի 3-ին. `{{cite journal}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)
24. 1 2 3 4 5 6  Mike Fleming, Jr. Սոնի-hacking-barack-obama-1201320321/ Scott Rudin Apologizes After Leak Of Սոնի’s Hacked Racially Insensitive E-Mails On Barack Obama, *Deadline Hollywood*, December 11, 2014
25. 1 2 3 4  Variety Staff, Սոնիs-amy-pascal-apologizes-for-obama-emails-not-who-i-am-1201377177/ Սոնի’s Amy Pascal Apologizes for Obama Emails, *Variety*, December 11, 2014
26. 1 2 3 4 5 6  Christopher Rosen, Scott Rudin & Amy Pascal Apologize After Racially Insensitive Emails About Obama Leak, *The Huffington Post*, December 11, 2014
27. 1 2  Rushe, Dominic (2015 թ․ փետրվարի 5). «Amy Pascal steps down from [[Սոնի]] նկարներ in wake of damaging email hack». *The Guardian* (բրիտանական անգլերեն). ISSN 0261-3077. Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 15-ին. `{{cite news}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)
28. 1 2  WINGFIELD, NICK (2014 թ․ դեկտեմբերի 16). «Google's Detractors Take Their Fight to the States». Վերցված է 2015 թ․ հունվարի 1-ին.
29. ↑  Fritz, Ben (2014 թ․ դեկտեմբերի 9). «[[Սոնի]], Marvel Discussed Spider-Man Movie Crossover». *The Wall Street Journal*. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 18-ին. `{{cite news}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)
30. 1 2  Stedman, Alex (2014 թ․ դեկտեմբերի 14). «[[Սոնի]] Hack: Bond Producers Say 'Spectre' Screenplay Among Stolen Material». *Variety*. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 15-ին. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)
31. ↑  Justin McCurry. «North Korea denies hacking [[Սոնի]] նկարներ». *the Guardian*. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 17-ին. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)
32. ↑  «Hackers who targeted [[Սոնի]] invoke 9/11 attacks in warning to moviegoers». *The Guardian*. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 17-ին. `{{cite news}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)
33. ↑  «[[Սոնի]]'s New Movies Leak Online Following Hack Attack». *NBC News*. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 1-ին. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)
34. ↑  Weise, Elizabeth (2014 թ․ դեկտեմբերի 15). «[[Սոնի]] fights hack damage as new threats emerge». *USA Today*. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 15-ին. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)
35. ↑  Owens, Simon (2015 թ․ ապրիլի 23), «[[Սոնի]] executives ordered edits to Wikipedia pages», *The Daily Dot* `{{citation}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)(չաշխատող հղում)
36. ↑  Ellis, Ralph (2014 թ․ դեկտեմբերի 20). «Lawsuits say [[Սոնի]] նկարներ should have expected security breach». *cnn.com*. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 21-ին. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)
37. ↑  «Leaked Emails Show [[Սոնի]] and Nintendo Discussing Mario Movie», *GameSpot*, 2014 թ․ դեկտեմբերի 12 `{{citation}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)
38. ↑  Vary, Adam (2014 թ․ դեկտեմբերի 11). «[[Սոնի]] նկարներ Lands "Mario Bros." Movie Rights From Nintendo, Leaked Emails Show». BuzzFeed. Վերցված է 2018 թ․ հունիսի 24-ին. `{{cite news}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)(չաշխատող հղում)
39. ↑  Lang, Brent (2015 թ․ ապրիլի 16). «WikiLeaks Publishes Thousands of Hacked [[Սոնի]] Documents». *Variety*. Վերցված է 2015 թ․ ապրիլի 16-ին. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)
40. ↑  Claire Rutter (2015 թ․ նոյեմբերի 17). «Did [[Սոնի]] hack disclose Charlie Sheen's HIV status in email nearly TWO years ago?». *mirror*. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)(չաշխատող հղում)
41. ↑  «Charlie Sheen HIV Positive — [[Սոնի]] Hack Email Discussed Open Secret - Radar Online». *Radar Online*. 2015 թ․ նոյեմբերի 16. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)(չաշխատող հղում)
42. ↑  Yarow, Jay; Shontell, Alyson; Cook, James (2015 թ․ դեկտեմբերի 16). «It Looks Like Snapchat Paid $15 Million To Buy A Google Glass-Like Startup». *Business Insider*. Վերցված է 2016 թ․ նոյեմբերի 14-ին.
43. ↑  Constine, Josh (2014 թ․ դեկտեմբերի 16). «Snapchat Plans Music Feature, Acquired QR Scan.me For $50M And Vergence Eyeglass Cam For $15M». *TechCrunch*. Վերցված է 2016 թ․ նոյեմբերի 15-ին – via AOL.
44. ↑  Rushe, Dominic (2014 թ․ դեկտեմբերի 17). «Hackers who targeted [[Սոնի]] invoke 9/11 attacks in warning to moviegoers». *The Guardian*. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 18-ին. `{{cite news}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)
45. ↑  Boot, William (2014 թ․ դեկտեմբերի 17). «Exclusive: [[Սոնի]] Emails Say State Department Blessed Kim Jong-Un Assassination in 'The Interview'». The Daily Beast. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 19-ին. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)
46. ↑  «Seth Rogen and James Franco Address the [[Սոնի]] Hack». *ABC News*. 2014 թ․ դեկտեմբերի 15. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 15-ին. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)
47. ↑  Stedman, Alex (2014 թ․ դեկտեմբերի 16). «Seth Rogen and James Franco Cancel All Media Appearances for 'The Interview'». *Variety*. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 16-ին.
48. ↑  Kilday, Gregg (2014 թ․ դեկտեմբերի 16). «[[Սոնի]] Hack: Carmike Cinemas Drops 'The Interview'». *The Hollywood Reporter*. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 17-ին. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)
49. ↑  Weise, Elizabeth (2014 թ․ դեկտեմբերի 17). «Second theater chain pulls "The Interview" after hacker threats». *USA Today*. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 17-ին.
50. ↑  Kilday, Gregg (2014 թ․ դեկտեմբերի 17). «Top Five Theater Circuits Drop 'The Interview' After [[Սոնի]] Hack». *The Hollywood Reporter*. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 17-ին. `{{cite news}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)
51. ↑  Grow, Kory (2014 թ․ դեկտեմբերի 17). «[[Սոնի]] Cancels 'Interview' New York Premiere Amid Terror Threats». *Rolling Stone*. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ դեկտեմբերի 19-ին. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 17-ին. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)
52. ↑  Lang, Brent (2014 թ․ դեկտեմբերի 17). «[[Սոնի]] Cancels Theatrical Release for 'The Interview' on Christmas». *Variety*. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 17-ին. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)
53. ↑  McNary, Dave (2014 թ․ դեկտեմբերի 17). «[[Սոնի]] Has 'No Further Release Plans' for 'The Interview'». *Variety*. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 17-ին. `{{cite news}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)
54. ↑  Weise, Elizabeth; Johnson, Kevin (2014 թ․ դեկտեմբերի 19). «FBI confirms North Korea behind [[Սոնի]] hack». *USA Today*. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 19-ին. `{{cite news}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)
55. ↑  «US President Barack Obama holds last news briefing of 2014». BBC. 2014 թ․ դեկտեմբերի 19. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 19-ին.
56. ↑  «Obama Pledges Proportional Response to [[Սոնի]] Hack». ABCNews. 2014 թ․ դեկտեմբերի 19. `{{cite news}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)
57. ↑  Pallotta, Frank (2014 թ․ դեկտեմբերի 19). «[[Սոնի]] exec fires back at President Obama». CNN Money. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 19-ին. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)
58. ↑  «[[Սոնի]] 'will not drop' North Korea film The Interview». BBC. 2014 թ․ դեկտեմբերի 19. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 19-ին. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)
59. ↑  Shaw, Lucas (2014 թ․ դեկտեմբերի 23). «[[Սոնի]] to Release *The Interview* in More Than 300 Theaters on Christmas Day». *Bloomberg*. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 26-ին. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)
60. ↑  "*The Interview*: Obama hails move to screen North Korea film." *BBC*. Retrieved December 24, 2014.
61. ↑  Brown, Pamela (2014 թ․ դեկտեմբերի 24). «FBI reaching out to theaters screening 'The Interview'». CNN. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 29-ին.
62. ↑  Coyle, Jake (2014 թ․ դեկտեմբերի 23). «[[Սոնի]] announces limited release of 'The Interview'». *Boston Globe*. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 29-ին. `{{cite news}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)(չաշխատող հղում)
63. ↑  Kelsey, Eric (2014 թ․ դեկտեմբերի 24). «[[Սոնի]] releases 'The Interview' on Youtube, other Internet channels». *Reuters*. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ դեկտեմբերի 24-ին. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 24-ին. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)
64. ↑  Hamedy, Saba (2014 թ․ դեկտեմբերի 28). «'The Interview' finds its audience at indie theaters, online». *Los Angeles Times*. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 29-ին.
65. ↑  «North Korea berates Obama over The Interview release». BBC News. 2014 թ․ դեկտեմբերի 27. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 30-ին.
66. ↑  Bacle, Ariana (2014 թ․ դեկտեմբերի 18). «White House is treating [[Սոնի]] hack as 'serious national security matter'». *Entertainment Weekly*. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 18-ին. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)(չաշխատող հղում)
67. ↑  «FBI — Update on [[Սոնի]] Investigation». FBI. 2014 թ․ դեկտեմբերի 19. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 22-ին. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)(չաշխատող հղում)
68. ↑  Weise, Elizabeth; Johnson, Kevin (2014 թ․ դեկտեմբերի 19). «FBI confirms North Korea behind [[Սոնի]] hack». *USA Today*. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 19-ին. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)
69. ↑  «[[Սոնի]] cyber attack linked to North Korean government hackers, FBI says». *The Guardian*. 2014 թ․ դեկտեմբերի 19. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 19-ին. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)
70. ↑  «Update on [[Սոնի]] Investigation» (Press release). Federal Bureau of Investigation. 2014 թ․ դեկտեմբերի 19. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 19-ին. `{{cite press release}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)(չաշխատող հղում)
71. 1 2  Sanger, David E.; Fackler, Martin (2015 թ․ հունվարի 18). «N.S.A. Tapped Into North Korean Networks Before [[Սոնի]] Attack, Officials Say». *New York Times*. Վերցված է 2015 թ․ հունվարի 19-ին. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)
72. ↑  Սոնի.html F.B.I. Says Little Doubt North Korea Hit Սոնի, nytimes.com, January 7, 2015.
73. ↑  Brandom, Russell (2015 թ․ հունվարի 7). «FBI Director Comey reveals new details on the [[Սոնի]] hack». The Verge. Վերցված է 2015 թ․ հունվարի 7-ին. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)(չաշխատող հղում)
74. ↑  "FBI details North Korean attack on Սոնի", *CNBC*, Jan. 8, 2014
75. ↑  Frizeel, Sam (2015 թ․ հունվարի 8). «NSA Director on [[Սոնի]] Hack: 'The Entire World is Watching'». *Time*. Վերցված է 2015 թ․ հունվարի 9-ին. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)(չաշխատող հղում)
76. ↑  «Արխիվացված պատճենը». Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ նոյեմբերի 24-ին. Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 29-ին.
77. ↑  «North Korea seeks joint probe with US on [[Սոնի]] hack». BBC. 2014 թ․ դեկտեմբերի 20. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 20-ին. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)
78. ↑  «North Korea demands joint inquiry with US into [[Սոնի]] նկարներ hack». *The Guardian*. 2014 թ․ դեկտեմբերի 20. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 20-ին. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)
79. ↑  Makinen, Julie (December 20, 2014). Սոնի-hack-20141220-story.html "North Korea decries U.S. allegations on Սոնի hack; U.S. turns to China."(չաշխատող հղում)
 *Los Angeles Times*. Retrieved December 21, 2014.
80. ↑  Helsel, Phil (2014 թ․ դեկտեմբերի 26). «North Korea Insults Obama, Blames U.S. For Internet Outages». NBC News. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 29-ին.
81. ↑  Սոնի-hackers-mock-fbi-investigation-into-cyber-attack/ "Hackers 'mock' FBI investigation into Սոնի cyber attack."(չաշխատող հղում)
 *ITV News*. December 20, 2014. Retrieved December 21, 2014.
82. ↑  Boot, William (December 20, 2014). Սոնի-hackers-guardians-of-peace-troll-fbi-fbi-is-the-best-in-the-world.html "Սոնի Hackers Guardians of Peace Troll FBI, Anonymous Convinced Hack Didn't Come From North Korea." *The Daily Beast*. Retrieved December 21, 2014.
83. ↑  Gajewski, Ryan; Siegel, Tatiana (December 20, 2014). Սոնի-hackers-appear-mock-fbi-759738 "Սոնի Hackers Appear to Mock FBI in Latest Message." *The Hollywood Reporter*. Retrieved December 21, 2014.
84. ↑  «Statement By Secretary Johnson On Cyber Attack On [[Սոնի]] նկարներ Entertainment». United States Department of Homeland Security. 2014 թ․ դեկտեմբերի 19. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 24-ին. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)(չաշխատող հղում)
85. ↑  «Condemning Cyber-Attack by North Korea». United States Department of State. 2014 թ․ դեկտեմբերի 19. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 24-ին.
86. ↑  Lederman, Josh (2015 թ․ հունվարի 2). «US slaps sanctions on North Korea after [[Սոնի]] hack». *Associated Press*. San Francisco Chronicle. Վերցված է 2015 թ․ հունվարի 5-ին. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)(չաշխատող հղում)
87. ↑  Siddique, Haroon (2015 թ․ հունվարի 4). «North Korea responds with fury to US sanctions over [[Սոնի]] hack». *The Guardian*. Վերցված է 2015 թ․ հունվարի 5-ին. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)
88. ↑  Kopan, Tal (2014 թ․ դեկտեմբերի 29). «U.S.: No alternate leads in [[Սոնի]] hack». Վերցված է 2015 թ․ հունվարի 4-ին. `{{cite news}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)(չաշխատող հղում)
89. ↑  «New evidence [[Սոնի]] hack was "inside job", not North Korea». Վերցված է 2015 թ․ հունվարի 4-ին. `{{cite news}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)(չաշխատող հղում)
90. ↑  Rogers, Marc. «Why the [[Սոնի]] hack is unlikely to be the work of North Korea». Վերցված է 2015 թ․ հունվարի 4-ին. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)(չաշխատող հղում)
91. ↑  «Ex-Anonymous hacker questions North Korea's role in [[Սոնի]] hack». 2014 թ․ դեկտեմբերի 18. Վերցված է 2015 թ․ հունվարի 4-ին. `{{cite news}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)(չաշխատող հղում)
92. ↑  Zetter, Kim. «Evidence of North Korea hack is thin». *Wired*. Վերցված է 2015 թ․ հունվարի 4-ին.
93. ↑  Hiltzik, Michael (December 19, 2014). Սոնի-hack-20141219-column.html "The Սոնի hack: What if it isn't North Korea?"(չաշխատող հղում)
 *Los Angeles Times*. Retrieved December 21, 2014.
94. ↑  Mendoza, Martha (December 3, 2014). Սոնի+regime+angry+over/10434868/story.html "Security experts doubt North Korea hacked into Սոնի; regime is angry over new Seth Rogen movie."(չաշխատող հղում)
 *Associated Press* (Canada.com). Retrieved December 21, 2014.
95. ↑  Zetter, Kim (December 17, 2014). "The Evidence That North Korea Hacked Սոնի Is Flimsy." *Wired*. Retrieved December 21, 2014.
96. ↑  Monsegur, Hector (2014 թ․ դեկտեմբերի 18). «Former Anonymous hacker doubts North Korea behind [[Սոնի]] attack». *CBS News* (Interview). Interviewed by Elaine Quijano. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 21-ին. `{{cite interview}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)
97. ↑  "Did the FBI get it wrong on North Korea?" *CBS News*. December 23, 2014. Retrieved December 24, 2014.
98. ↑  Kiss, Jemina (2014 թ․ դեկտեմբերի 30). «[[Սոնի]] hack: sacked employees could be to blame, researchers claim». *The Guardian*. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 30-ին. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)
99. ↑  Kopan, Tal (2014 թ․ դեկտեմբերի 29). «FBI briefed on alternate [[Սոնի]] hack theory». *Politico*. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 30-ին. `{{cite news}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)(չաշխատող հղում)
100. ↑  Tal Kopan. Սոնի-hack-theory-113893.html FBI rejects alternate Սոնի hack theory(չաշխատող հղում)
, politico.com, December 30, 2014.
101. ↑  Desta, Yohana. «Actually, Seth Rogen Doesn't Think North Korea Was Behind the [[Սոնի]] Hack». *HWD* (անգլերեն). Վերցված է 2018 թ․ հուլիսի 28-ին. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)(չաշխատող հղում)
102. ↑  Ina Fried. Սոնի-hack-was-not-an-inside-job-says-security-expert-kevin-mandia Սոնի Hack Was Not an Inside Job, Says Security Expert Kevin Mandia(չաշխատող հղում)
, recode.net, April 21, 2015.
103. ↑  Arik Hesseldahl. Սոնի-hack-full-video/ FireEye’s Kevin Mandia Talks About the World After the Սոնի Hack(չաշխատող հղում)
, recode.net, April 21, 2015.
104. ↑  Juha Saarinen. Սոնի-hack-attack-researchers-415603 North Korea linked to Սոնի hack attack: researchers, itnews.com.au, February 25, 2016.
105. ↑  Սոնի-նկարներ-attack/ Novetta Exposes Depth of Սոնի նկարներ Attack(չաշխատող հղում)
, novetta.com, February 24, 2016.
106. ↑  Collaborative Operation Blockbuster aims to send Lazarus back to the dead, symantec.com, February 24, 2016.
107. ↑  Sanger, David; Benner, Katie; Goldman, Adam (2018 թ․ սեպտեմբերի 6). «North Korean Spy to Be Charged in [[Սոնի]] նկարներ Hacking». *The New York Times*. Վերցված է 2018 թ․ սեպտեմբերի 6-ին. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)
108. ↑  «2018 09 06 Park Complaint Unsealed - Department of Justice». Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 22-ին.
109. ↑  Daunt, Tina; Szalai, Georg (2015 թ․ հունվարի 13). «White House Unveils Proposal for Cybersecurity Legislation in Wake of [[Սոնի]] Hack». *The Hollywood Reporter*. Վերցված է 2015 թ․ հունվարի 13-ին. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)
110. ↑  «SECURING CYBERSPACE - President Obama Announces New Cybersecurity Legislative Proposal and Other Cybersecurity Efforts». *whitehouse.gov*.
111. ↑  Sanger, David; Perlroth, Nicole (2014 թ․ դեկտեմբերի 22). «North Korea Loses Its Link to the Internet». *The New York Times*. Վերցված է 2019 թ․ մայիսի 1-ին.
112. ↑  Volokh, Eugene (2014 թ․ դեկտեմբերի 15). «Can [[Սոնի]] sue media outlets who publish the stolen [[Սոնի]] documents?». *The Washington Post*. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 15-ին. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)(չաշխատող հղում)
113. ↑  Sorkin, Aaron (2014 թ․ դեկտեմբերի 15). «The [[Սոնի]] Hack and the Yellow Press». *The New York Times*. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 16-ին. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)
114. ↑  Goldman, David (2014 թ․ դեկտեմբերի 29). «Reddit takes down [[Սոնի]] hack forum». Վերցված է 2015 թ․ հունվարի 4-ին. `{{cite news}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)
115. ↑  Sinha-Roy, Piya (2014 թ․ դեկտեմբերի 17). «Hollywood slams [[Սոնի]], movie theaters for canceling 'The Interview'». Reuters. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 18-ին. `{{cite news}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)(չաշխատող հղում)
116. ↑  Marcus, Stephanie (2014 թ․ դեկտեմբերի 7). «Celebrities React To [[Սոնի]] Canceling 'The Interview' Release». *The Huffington Post*. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 18-ին. `{{cite news}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)
117. ↑  Rife, Katie (2014 թ․ դեկտեմբերի 18). «Alamo Drafthouse replaces The Interview with Team America: World Police—or not». The A.V. Club. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 18-ին.
118. ↑  Farnham, Donovan (2014 թ․ դեկտեմբերի 18). «Paramount tells theaters no 'Team America: World Police'». *San Jose Mercury News*. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 18-ին.
119. ↑  Ford, Rebecca (2014 թ․ դեկտեմբերի 17). «Steve Carell's North Korea Thriller Dropped After [[Սոնի]] Hack». *The Hollywood Reporter*. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 17-ին. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)
120. ↑  «Take That, Jong-un! Hustler Plans 'The Interview' Porn Parody». AVN. 2014 թ․ դեկտեմբերի 19. Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ ապրիլի 6-ին. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 20-ին.
121. ↑  Siegel, Tatiana (2015 թ․ հունիսի 3). «[[Սոնի]] Hack Movie in the Works from Oscar-Nominated Team». *The Hollywood Reporter*. Վերցված է 2015 թ․ հունիսի 3-ին. `{{cite web}}`: URL–wikilink conflict (օգնություն)