**Հաննովեր-Լանգենհագեն** (գերմ.՝ KZ-Außenlager Hannover-Langenhagen), համակենտրոնացման ճամբար կանանց համար, որը գոյություն է ունեցել 1944 թվականի հոկտեմբերի 2-ից 1945 թվականի հունվարի 6-ը Հաննովերի Լանգենհագեն (գերմ.՝ Langenhagen) շրջանում (այսօր Հաննովերի շրջան, Ստորին Սաքսոնիա, Գերմանիա)։

Ճամբարը կառուցվել է որպես Նոյենգամմե ճամբարի մասնաճյուղ (գերմ.՝ KZ-Außenlager)։ Այս ճամբարը Հաննովերի 7 համակենտրոնացման ճամբարներից է, որոնք ստեղծվել են Երրորդ ռայխի ժամանակ։

Պատմություն
-----------

Հաննովեր-Լանգենհագեն համակենտրոնացման ճամբարում պահվել են ռուսական և լեհական ծագման անձինք, որոնք այստեղ են բերվել 1944 թվականի Վարշավայի ապստամբությունից հետո Շտուտտհոֆ (Լեհաստան) ճամբարից։ Այստեղ պահվել են լատվիական և լիտվական ծագման կալանավորներ։

1944 թվականի հոկտեմբերի 2-ին Հաննովեր-Լանգենհագեն համակենտրոնացման ճամբար բերված կանանց բաժանել են երկու խմբի։ Առաջին խումբը աշխատել է ռազմամթերքի արտադրությունում, իսկ երկրորդը՝ ինքնաթիռների սարքավորումների վերանորոգմամբ։

1945 թվականի հունվարի 6-ին ճամբարը ռմբակոծվում է, որից լիովին կործանվում է։ Ողջ մնացած կալանավորներին տեղափոխել են Հաննովեր-Լիմմեր (գերմ.՝ KZ-Außenlager Hannover-Limmer)։

1945 թվականի ապրիլի 6-ին կալանավորներին մահվան երթով տեղափոխում են Բերգեն-Բելզեն (գերմ.՝ KZ Bergen-Belsen)։ Ապրիլի 15-ին Բերգեն-Բելզենն ազատագրվեց բրիտանական զորքի կողմից։

Պայմաններ
---------

Հաննովեր-Լանգենհագեն համակենտրոնացման ճամբարում կար յոթ բարաք, որոնցից չորսը նախատեսված էին կին կալանավորների համար։ Մնացած բարաքներում գտնվում էին լվացքատունը, սանիտարական մասը, խոհանոցն ու զուգարանները։

Ճամբարում աշխատելեն են 20 վերակացու (ՍՍ շքախումբ)։

Հիշատակ
-------

2003 թվականի մայիսի 8-ին ճամբարի նախկին մուտքի մոտ տեղադրվել է հուշարձան և հուշատախտակ։

* հուշատախտակ (վերևի հատված)հուշատախտակ (վերևի հատված)
* հուշատախտակ (ներքևի հատված, կալանավորների մայրենի լեզվով)հուշատախտակ (ներքևի հատված, կալանավորների մայրենի լեզվով)
* հուշարձանհուշարձան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *United States Holocaust Memorial Museum* Encyclopedia of Camps and Ghettos, 1933-1945 / G. P. Megargee — IU Press, 2009.
2. ↑  Verzeichnis der Konzentrationslager und ihrer Außenkommandos gemäß § 42 Abs. 2 BEG Archived 2017-01-16 at the Wayback Machine. Nr.808, Langenhagen/Provinz Hannover
3. ↑  Hans Elger: *Hannover-Langenhagen.* In: Benz, Distel (Hrsg.): *Der Ort des Terrors.* том 5. 2007, страница 432.
4. ↑  "Außenlagerliste" (in գերմաներեն). www.kz-gedenkstaette-neuengamme.de. Արխիվացված է the original 2017 թ․ մայիսի 31-ին. Retrieved 2017 թ․ փետրվարի 3. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Գրականություն
-------------

* Hans Ellger: *Hannover-Langenhagen.* In: Wolfgang Benz, Barbara Distel (Hrsg.): *Der Ort des Terrors. Geschichte der nationalsozialistischen Konzentrationslager.* Band 5: *Hinzert, Auschwitz, Neuengamme.* C.H. Beck, München 2007, ISBN 978-3-406-52965-8, S. 431 ff.
* Janet Anschütz, Irmtraud Heike: *"Man hörte auf, ein Mensch zu sein…" Überlebende aus den Frauen-Konzentrationslagern in Langenhagen und Limmer berichten*. VSA-Verlag, Hamburg 2003, ISBN 3-89965-009-3

Արտաքին հղումներ
----------------

* Beschreibung des KZ-Außenlager Hannover-Langenhagen
* Aufstellung der Läger im Hafengebiet Langenhagen Brink und anderer Läger Archived 2014-05-17 at the Wayback Machine.

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Հաննովեր-Լանգենհագեն (համակենտրոնացման ճամբար)** կատեգորիայում։ |