**Վասյա Բանկովա** (բուլղար․՝ Вася Стефанова Банкова, 1954, Սոֆիա, Բուլղարիա), բուլղարացի գիտնական, կենսաբանական ակտիվ նյութերի քիմիայի մասնագետ։ Բուլղարիայի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ է (2014), պրոֆեսոր, քիմիական գիտությունների դոկտոր (2000)։ Բուլղարիայի ԱՆ ֆոտոքիմիայի կենտրոնի Օրգանական քիմիայի ինստիտուտի բնական նյութերի քիմիայի վարիչն է (2009-ից), որտեղ աշխատում է 1977 թվականից։ 2002 թվականից Սոֆիայի համալսարանի քիմիայի և դեղագործության ֆակուլտետի պատվավոր դասախոս է։ Բուլղարիայի ֆոտոքիմիական ասոցիացիայի նախագահն է։

Կենսագրություն
--------------

1977 թվականին ավարտել է Քիմիական-տեխնոլոգիական ինստիտուտը (ներկայումս՝ Քիմիական տեխնոլոգիայի և մետաղաձուլության համալսարան)՝ օրգանական սինթեզի ինժիներ-քիմիկոս մասնագիտացմամբ։ 1990 թվականին պրոֆեսոր Սիմեոն Պոպովի ղեկավարությամբ Օրգանական քիմիայի ինստիտուտում ստացել է բնական և ֆիզիոլոգիապես ակտիվ նյութերի քիմիայի դոկտորի աստիճան, իսկ 2001 թվականին՝ նույն մասնագիտության քիմիական գիտությունների դոկտորի աստիճան։ Համալսարանն ավարտելուց հետո աշխատել է նույն համալսարանում, սկզբնական շրջանում՝ քիմիայի մասնագետ, 1984 թվականից՝ գիտաշխատող, 1995 թվականից՝ երկրորդ աստիճանի ավագ գիտաշխատող, 2004 թվականից՝ առաջին աստիճանի, 2005 թվականից՝ պրոֆեսոր։ 2009 թվականից ղեկավարում է բնական նյութերի քիմիայի լաբարատորիան։ 1985-1986 թվականներին որպես Հենրիխ Հերցի հիմնադրամի կրթաթոշակառու՝ մասնագիտացել է Գերմանիայի Ռուսական համալսարանում։ 1993 թվականին որպես ԵՄ կենսաթոշակառու եռամսյա մասնագիտացում է անցել Գերմանիայի Սարսկյան համալսարանում։ Վերապատրաստվել է նաև Բրազիլիայում և Իտալիայում (1999 և 2000)։

Մեղրի միջազգային հանձնաժողովի (անգլ.՝ International Honey Commission), Հարավարևելյան Եվրոպայի երկրների բժշկական և անուշաբույր բույսերի ասոցիացիայի, Բուլղարիայի օրգանական և մետաղաօրգանական քիմիայի խմբի անդամ է։ Ակնամոմի ուսումնասիրության ճապոնական ասոցիացիայի պատվավոր անդամ է, Հունաստանի ապիթերապիայի գիտական կենտրոնի գիտական կոմիտեի պատվավոր անդամ։

*Journal of Apiproducts and Apimedical Sceinces* և *Chemistry Central* *Journal*, նախկինում նաև՝ *Evidence-based Complementary and Alternative Medicinе* (2007-2014) ամսագրերի խմբագրական խորհրդի անդամ է։

Միջազգային գիտաժողովների մասնակից է, դրանց գիտական խորհուրդների անդամ։ 2018 թվականի սեպտեմբերի 28-29-ը Սոֆիայում կայացած *Second Propolis Conference — Propolis in human and bee health conferece* գիտաժողովի կազմկոմիտեի նախագահն էր։

Բանկովայի ղեկավարությամբ պաշտպանել է երկու դոկտորանտ։ Նա գլխավորում է ակնամոմի հետազոտությունները, որով զբաղվում է ավելի քան 20 տարի։ Դրա հիման վրա ավելի քան 80 աշխատանք է հրատարակել միջազգային գրախոսվող ամսագրում։

Հրատարակել է ավելի քան 160 աշխատանք, տպագրվել է *PLoS One, European Journal of Medicinal Chemistry[en], Journal of Ethnopharmacology[en], Phytochemistry[en], Fitoterapia[en], J. Agric. Food Chem.[en], Talanta[en], Food Chemistry[en], Planta Medica[en]* և այլ ամսագրերում։

Աշխատանքներ
-----------

* V. Bankova. Chemical diversity of propolis and the problem of standardization. *J. Ethnopharmacol.* 100 (1-2), 114-117 (2005).
* V. Bankova, B. Trusheva. M.Popova. New developments in propolis chemical diversity studies (since 2000) In: N. Orsolich & I. Basic (Eds), *Scientific Evidence of Use of Propolis in Ethnomedicine*, 1-13, Transworld Research Network, Trivandrum, 2008.
* V. Bankova, B. Trusheva. Chemical profiles of different propolis types in relation to their biological activity. In: T. Farooki and A. Farooki, Eds. Beneficial effects of propolis on human health and chronic diseases. NOVA Science Publishers, New York. 2013.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Архивированная копия". Արխիվացված է the original 2017 թ․ դեկտեմբերի 11-ին. Retrieved 2018 թ․ սեպտեմբերի 7. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  "Институт по Органична Химия с Център по Фитохимия - БАН". Արխիվացված է the original 2018 թ․ հունվարի 17-ին. Retrieved 2017 թ․ դեկտեմբերի 23. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  Prof. Vassya Bankova, PhD, DSc(անգլ.)
4. 1 2  "Propolis conference Sofia 2018". Արխիվացված է the original 2018 թ․ հունվարի 9-ին. Retrieved 2022 թ․ մայիսի 19. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
5. ↑  BMC Chemistry | Home page

Գրականություն
-------------

* «Новоизбрани академик и член-кореспондент на БАН в областта на химическите науки: академик Христо Цветанов и член-кореспондент Вася Банкова» Archived 2017-12-09 at the Wayback Machine. Д. Л. Цалев, Химия и индустрия, 86 (3−4), 46-48 (2015).

Արտաքին հղումներ
----------------

* CV
* Prof. Vassya Bankova, PhD, DSc(անգլ.) օրգանական քիմիայի ինստիտուտի կայքում