**Արկադի Աբազա** (ռուս.՝ Абаза, Аркадий Максимович, հուլիսի 30 (օգոստոսի 11), 1843, Sudzhansky Uyezd, Կուրսկի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հունվարի 3 (16), 1915, Կուրսկ, Ռուսական կայսրություն), ռուս կոմպոզիտոր, դաշնակահար, մանկավարժ, երաժշտական-հասարակական գործիչ, եղել է Կուրսկի նահանգի համակարգված երաժշտական կրթության հիմնադիրներից մեկը։

Կենսագրություն
--------------

Ծագում է մոլդովացի պալատականների ընտանիքից։ Հայրը Մաքսիմ Աբազան է, մայրը` Նատալյա Լյալինան։ Ունեցել է երեք ավագ եղբայր. Ալեքսանդրը, որը ծնվել է 1835 թվականի մարտի 14-ին, Իվանը, որը ծնվել է 1836 թվականի փետրվարի 24-ին և Եվգենին, որը ծնվել է 1837 թվականի օգոստոսի 18-ին։

Ավարտել է Ռուսաստանի երաժշտական միության Խարկովի երաժշտական ուսումնարանը, հետո ավարտել է Սանկտ Պետերբուրգի կոնսերվատորիայի` Ալեքսանդր Դրեյշոկի ֆոտոպիայի դասարանը և Կամիլո Էվերարդիի վոկալի դասարանը։ Կատարելագործվել է Գերմանիայում, Հանս ֆոն Բյուլովի մոտ։

1877 թվականին Աբազան երաժշտական դպրոց է հիմնել Սումիում, դասավանդել է այնտեղ մինչև 1881 թվականը։ 1881 թվականից մինչև իր կյանքի վերջը տնօրինել է երաժշտական դասարաններ Կուրսկ քաղաքում, որոնք ավարտել են ապագա նշանավոր ջութակահարներ Մ. Էրդենկոն, Կ. Դումչևը, էստրադային երգչուհի Ն. Վիննիկովան, կոմպոզիտոր Ն. Ռոսլավեցը։ Նա ղեկավարել է Ռուսական երաժշտական միության դասարաններ, երբ վարպետության դասեր էր տալիս տարբեր երաժշտական դպրոցներում։

Թաղված է Կուրսկ քաղաքի Խերսոնյան գերեզմանատանը։

Ստեղծագործություններ
--------------------

Խմբագրել է Կուրսկի նահանգի երգերի ձայնագրությունների հրապարակումները։ Նա ակտիվորեն համագործակցել և քարոզել է երաժշտական արվեստը և ստեղծագործությունը մայրաքաղաքային և տեղական մամուլում` պատմելով մեծ կոմպոզիտորների մասին, գրել է երաժշտական գրախոսականներ «Կուրսկի նահանգային տեղեկագրեր» թերթի համար (1889-1908 թվականներ)։

Եղել է ավելի քան 20 ռուսական ռոմանսների (որոնցից շատերն Ա. Կոլցովի բանաստեղծությունների հիման վրա էին), երգչախմբի համար երգերի և ֆորտեպիանոյի համար պիեսների հեղինակ է։

### Ընտրված ստեղծագործություններ

**Ռոմանսներ**

* «Ասես քամին թեքում է ճյուղը»
* «Ոչ ոքի չեմ ասի»
* «Հոգին տեղից դուրս է գալիս»
* «Ծերունու երգը»
* «Քո սև աչքերը կործանեցին ինձ»

### Չորս ձայնից բաղկացած երգչախմբի համար

* «Հիմն` նվիրված սուրբ եղբայրներ Կյուրեղին և Մեթոդիոսին»

### Պիեսներ ֆորտեպիանոյի համար

**Ավելի քան 30**

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Аркадий Максимович Абаза». Родовод. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ փետրվարի 1-ին. Վերցված է 2013 թ․ հունվարի 30-ին.
2. 1 2  Կաղապար:ВТ-МСР
3. ↑  Music of the Twentieth-Century Avant-Garde: A Biocritical Sourcebook.
4. ↑  «Абаза, Аркадий Максимович». Курская энциклопедия. Վերցված է 2013 թ․ հունվարի 30-ին.

Գրականություն
-------------

* *Брежнева Т. А. Горлинская С. Е.* Музыкально-общественная деятельность Аркадия Максимовича Абазы. — Курск: изд-во Курского гос. ун-та, 2004.

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Абаза, Аркадий Максимович». *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)*. Սանկտ Պետերբուրգ. 1890–1907.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ location missing publisher (link)
* Бугров Ю. «Аркадий Максимович Абаза». Курск дореволюционный. Վերցված է 2013 թ․ հունվարի 30-ին.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Discogs · MusicBrainz · Rodovid |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Ժամանակակից Ուկրաինայի · Ռիմանի երաժշտական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LNB: 000154717 · РГБ: 000022397 · VIAF: 305091111 · WorldCat VIAF: 305091111 |

 |