**Օտտո Օլենդորֆ** (գերմ.՝ Otto Ohlendorf, փետրվարի 4, 1907(1907-02-04), Hoheneggelsen, Հիլդեսհայմ, Հանովեր նահանգ, Պրուսիայի թագավորություն, Գերմանական կայսրություն - հունիսի 7, 1951(1951-06-07), Լանդսբերգի բանտ, Լեխի Լանդսբերգ, Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետություն), ՍՍ-ական գրուպենֆյուրեր, ոստիկանության գեներալ-լեյտենանտ, 3-րդ վարչության պետ (ՆԳՎ ներքին ծառայություն) կայսերական անվտանգության գլխավոր վարչությունում (ԳՀԽ), Այնզացգրուպենի հրամանատար։

Կենսագրություն
--------------

Օտտո Օլենդորֆը ծնվել է 1907 թվականի փետրվարի 4-ին, Հոենենգելսենում, Հենրիխ Օլենդորֆի ընտանիքում։ Հաճախել է Հիլդեսհայմի գիմնազիա։ 1928-1931 թվականներին Լայպցիգի և Գյոթինգենի համալսարաններում ուսումնասիրել է իրավունք և ժողովրդական տնտեսություն։ 1931 թվականին իրավունքի առաջին պետական քննությունը հանձնելուց հետո մեկ տարվա ընթացքում սովորել է ֆաշիստական Իտալիայի թագավորության Պավիայի համալսարանում, որտեղ նույնպես սովորել է կորպորատիվիզմ և սինդիկալիզմ։ 1933 թվականի հոկտեմբերին դարձել է Յենս Յենսենի օգնականը Քիլի համաշխարհային տնտեսության ինստիտուտում։ 1934 թվականից եղել է Բեռլինի Հումբոլդտի համալսարանին կից կիրառական տնտեսական հետազոտությունների ինստիտուտի բաժնի վարիչ։

1925 թվականին ընդունվել է Նացիոնալ-սոցիալիստական գերմանական բանվորական կուսակցություն (կուսակցական տոմս № 6531): 1926 թվականին ընդունվել է ՍՍ (№ 880): 1936 թվականին աշխատանքի է ընդունվել անվտանգության ծառայությունում, որտեղ դարձել է գլխավոր վարչության II/23 (կրթություն) բաժնի պետ։ 1937 թվականից գլխավորել է ՆԳ նախարարության ներքին ամբողջ ծառայությունը` Ռեյնհարդ Հեյդրիխի անմիջական ղեկավարությամբ։ Նրա պարբերական զեկույցները ժողովրդական զանգվածների տրամադրությունների մասին կառավարման, մշակույթի, իրավունքի, տնտեսության և առողջապահության ոլորտների վերաբերյալ պետք է տեղեկացնեին նացիստական ղեկավարությանը։ 1939 թվականին դարձել է կայսերական անվտանգության գլխավոր վարչության 3-րդ պետը։ Այդ պաշտոնում տեղեկություններ է հավաքել երկրի ներսում տիրող իրավիճակի մասին։

1941 թվականի հունիսին Հեյդրիխն Օլենդորֆին նշանակել է «D» այնզացգրուպենի հրամանատար, որը հետևում էր Վերմախտի 11-րդ բանակին և գործում էր Ուկրաինայի հարավում, Բեսարաբիայում, Ղրիմում և Կովկասում։ Այնզացգրուպենի խնդիրը եղել է հրեաների, գնչուների և կոմունիստների նպատակաուղղված ոչնչացումը։ Օլենդորֆի ստորաբաժանումը, մասնավորապես, պատասխանատու է եղել Սիմֆերոպոլում զանգվածային սպանության համար, որտեղ 1941 թվականի դեկտեմբերի 13-ին սպանվել է 14.300 մարդ, որոնց մեծ մասը հրեաներ են եղել։

Օլենդորֆը չի սիրել կրակել ծոծրակին. փոխարենը նա նախընտրել է սկզբում զոհերին կանգնեցնել, իսկ հետո կրակել է նրանց վրա հեռու տարածությունից՝ անհատական պատասխանատվության մեղմացման համար։ Կրակող ջոկատի և զոհերի միջև շփման բոլոր ձևերը սահմանափակ են եղել, Օլենդորֆի պնդմամբ, մինչև վերջին պահը, երբ յուրաքանչյուր սպանվածի համար կար երեք կրակող։ Օլենդորֆը նաև արգելել է որևէ առանձին գործողություն կատարել և վերցնել սպանվածների ունեցվածքը։ Նրա ենթականերից մեկը՝ գաուպշտուրմֆյուրեր ՍՍ-ական Լոթար Հայմբախը մի անգամ հայտարարել է. «Մարդը կյանքի ու մահվան տիրակալն է, երբ նա 300 երեխաների գնդակահարելու հրաման է ստանում, նա անձամբ սպանում է 150 երեխաների»։

Գործողություններից շատերը Օլենդորֆը անձամբ է վերահսկել, ցանկանալով, որ դրանք կատարվեն «ըստ ռազմական բնույթի» և «մարդասեր» լինել տվյալ հանգամանքներում։ 1941 թվականի օգոստոսի 1-ին Օլենդորֆը շեֆ գեստապոյի կողմից հրահանգ է ստացել Ադոլֆ Հիտլերին տեղյակ պահել «Արևելքում առաջընթացի» մասին, ինչպես նաև կոչ է արել նրան շուտափույթ ուղարկել գործողությունների արդյունքների լուսանկարները։ 1941 թվականի սեպտեմբերի ընթացքում Ուկրաինայի Նիկոլաև քաղաքում 22.467 հրեա և կոմունիստ է սպանվել։ 1942 թվականից սկսել են կիրառել գազվագեններ։ 1941 թվականիի հունիսից մինչև 1942 թվականի հունիսը այնզացգրուպենի «D»-ն ոչնչացրել է 90.000 մարդ։

1943 թվականի նոյեմբերից եղել է տնտեսության կայսերական նախարարության պետական քարտուղարի տեղակալ, որտեղ համակարգել է Գերմանիայի հետպատերազմյան տնտեսության զարգացման ծրագրերը։ Դրա համար նա ներգրավել է Լյուդվիգ Էրհարդին` Գերմանական տնտեսական հրաշքի ապագա հորը և Գերմանիայի կանցլերին։ 1945 թվականի մայիսին Գիմլերի հետ փախել է Ֆլենսբուրգ, սակայն նրա հետ ձերբակալվել է Լյունեբուրգում։

### Պատերազմից հետո

Օլենդորֆը Նյուրնբերգյան գործընթացում
Օտտո Օլենդորֆը (ձախից) 1948 թվականի փետրվարի 9-ին, Նյուրնբերգյան դատավարության ժամանակ
1946 թվականին գլխավոր ռազմական հանցագործների դեմ Նյուրնբերգյան դատավարությանը Օլենդորֆը, լինելով մեղադրանքի գլխավոր վկաներից մեկը, պատմել է Խորհրդային Միության շրջափակված տարածքում այնզացգրուպենների գործունեության մասին։ Այնուհետև կանգնել է ամերիկյան տրիբունալի առջև` այնզացգրուպպենների գործով դատավարության ժամանակ։ Դատարանում պաշտպանությունը փորձել է փաստերին հակառակ ներկայացնել Օլենդորֆին՝ որպես ընդդիմադիր և սպանություն չկատարած հրամանատար։ 1948 թվականի ապրիլի 10-ին կախաղանի միջոցով մահապատժի Է դատապարտվել։ Չնայած եկեղեցու բարձրաստիճան պաշտոնյաների և Գերմանիայի կառավարության անդամների բարեխոսությանը, ներման խնդրագրերը մերժվել են։ 1951 թվականի հունիսի 7-ին դատավճիռն ի կատար Է ածվել Լանդսբերգի բանտում։

Մրցանակներ
----------

* Մարտական խաչ 1-ին աստիճանի շքանշան
* Մարտական խաչ 2-րդ աստիճանի շքանշան
* Նացիոնալ-սոցիալիստական գերմանական բանվորական կուսակցության ոսկե նշան
* Հին մարտիկի հեծանակ
* Նացիոնալ-սոցիալիստական գերմանական բանվորական կուսակցությունում ունեցած վաստակի համար
* ՍՍ-ում երկարամյա ծառայության համար
* «Մեռած գլուխ» մատանի
* ՍՍ-ական ռեյխսֆյուրերի պատվո սուր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Dienstaltersliste der Schutzstaffel der NSDAP, Stand vom 1. Dezember 1936 — 1936.
2. 1 2 3 4  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.)
3. 1 2  TracesOfWar
4. 1 2 3 4  Nuremberg Trials Project — 2016.
5. 1 2  Munzinger Personen (գերմ.)
6. ↑  Nuremberg Trials Project — 2016.
7. ↑  Nuremberg Trials Project — 2016.
8. 1 2  Nuremberg Trials Project — 2016.
9. ↑  Nuremberg Trials Project — 2016.
10. 1 2 3  Heinz Boberach. «Ohlendorf, Otto». *deutsche-biographie.de* (գերմաներեն). Deutsche Biographie. Վերցված է 2019 թ․ հուլիսի 28-ին.
11. ↑  Hilberg, 1985, էջ 126
12. ↑  Weale, 2012, էջ 319
13. ↑  Rhodes, 2003, էջ 166
14. ↑  Rhodes, 2003, էջ 169
15. ↑  Hilberg, 1985, էջ 127
16. ↑  Rhodes, 2003, էջ 122
17. ↑  Rhodes, 2003, էջ 172
18. ↑  Reitlinger, 1979, S. 207
19. 1 2 3  Klee, 2007, S. 443
20. ↑  Link, 2015, S. 21
21. ↑  Richter, 2011, S. 84ff
22. ↑  *Joachim Käppner* Ein Abschied von Legenden und Lebenslügen(գերմ.) // *Süddeutsche Zeitung*. — 2011.
23. ↑  Earl, 2009, էջ 292

Գրականություն
-------------

Գերմաներեն
* *Ilka Richter* SS-Elite vor Gericht. Die Todesurteile gegen Oswald Pohl und Otto Ohlendorf. — Marburg: Tectum, 2011. — ISBN 978-3-8288-2563-5
* *Christian Ingrao* Hitlers Elite. Die Wegbereiter des nationalsozialistischen Massenmordes. — Berlin: Propyläen Verlag, 2012. — ISBN 9783549074206
* *Jason Weber* Normalität und Massenmord. Das Beispiel des Einsatzgruppenleiters Otto Ohlendorf // NS-Täter in der deutschen Gesellschaft / Joachim Perels, Rolf Pohl. — Hannover: Offizin-Verlag, 2002. — S. 41—68. — ISBN 3930345374
* *David Kitterman* Otto Ohlendorf – «Gralshüter des Nationalsozialismus» // Die SS: Elite unter dem Totenkopf / Ronald Smelser, Enrico Syring. — Paderborn, 2000. — S. 379 ff. — ISBN 3-506-78562-1
* *Ernst Klee* Das Personenlexikon zum Dritten Reich. — 2. Auflage. — Frankfurt am Main: Fischer Taschenbuch Verlag, 2007. — ISBN 978-3-596-16048-8
* *Stephan Link* «Rattenlinie Nord». Kriegsverbrecher in Flensburg und Umgebung im Mai 1945 // Mai ’45. Kriegsende in Flensburg / Gerhard Paul/Broder Schwensen. — Flensburg: Gesellschaft f. Flensburger Stadtgesch, 2015. — ISBN 978-3925856754
* *Gerald Reitlinger* Die Endlösung: Hitlers Versuch der Ausrottung der Juden Europas 1939–1945. — 5. Auflage. — Berlin: Colloquium-Verlag, 1979. — ISBN 3767804662
* *Andrej Angrick* Besatzungspolitik und Massenmord. Die Einsatzgruppe D in der südlichen Sowjetunion 1941–1943. — Hamburg: Hamburger Edition, 2003. — S. 181. — ISBN 3-930908-91-3

Անգլերեն
* *Raul Hilberg* The Destruction of the European Jews. — New York: Holmes & Meier, 1985. — ISBN 0-8419-0910-5
* *Adrian Weale* Army of Evil: A History of the SS. — New York: Caliber Printing, 2012. — ISBN 978-0451237
* *Richard Rhodes* Masters of Death: The SS-Einsatzgruppen and the Invention of the Holocaust. — New York: Vintage, 2003. — ISBN 978-0-37570-822-0
* *Hilary Earl* The Nuremberg SS-Einsatzgruppen Trial, 1945–1958: Atrocity, Law, and History. — Cambridge: Cambridge University Press, 2009. — ISBN 978-0-521-45608-1

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Գրուպենֆյուրեր ՍՍ Օտո Օլենդորֆ». *web.archive.org*. Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ հուլիսի 3-ին. Վերցված է 2019 թ․ հուլիսի 25-ին.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Օտտո Օլենդորֆ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուս |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 16504986v · GND: 122830105 · ISNI: 0000000063227254 · LCCN: n84073084 · SUDOC: 145605663 · VIAF: 40270447 · WorldCat VIAF: 40270447 |

 |

 |