recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Կոտորա** (իսպ.՝ Cotorra), քաղաք և մունիցիպալիտետ Կոլումբիայի հյուսիսում ՝ Կորդովա դեպարտամենտում։

Պատմություն
-----------

Բնակավայրը, որից քաղաքը հետագայում աճել է, հիմնադրվել է 1900 թվականին՝ Եվգենիո Սանչեսի և Խոսե Մանուել Բոլայոսի կողմից։ Կոտորայի մունիցիպալիտետը որպես առանձին վարչական միավոր ստեղծվել է 1972 թվականին։

Աշխարհագրական դիրք
------------------

Քաղաքը գտնվում է դեպարտամենտի հյուսիսային մասում, Կարիբյան լեռնաշխարհի սահմաններում, Սինու գետի արևելքից, Մոնտերիա քաղաքից մոտ 26 կմ հյուսիս-հյուսիս-արևելք (NNE): Բացարձակ բարձրությունը ծովի մակարդակից 9 մետր է։

Կոտորայի մունիցիպալիտետը սահմանակից է հյուսիսային Լորիցայի մունիցիպալիտետի տարածքում, հյուսիս-արևելքում գտնվող Չիմայի մունիցիպալիտետին, հարավում ՝ Սան Պելայոյի մունիցիպալիտետին։ Մունիցիպալիտետի տարածքը 89 կմ² է։

Բնակչություն
------------

Կոլումբիայի վիճակագրության ազգային վարչական դեպարտամենտի տվյալներով, 2015 թվականին քաղաքի և մունիցիպալիտետի համատեղ բնակչությունը կազմել է 15447 մարդ։ Քաղաքապետարանի բնակչության դինամիկան ըստ տարիների.

Բնակչության թվաքանակը| 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 15 113 | 15 133 | 15 160 | 15 194 | 15 223 | 15 263 | 15 301 | 15 350 | 15 380 | 15 415 | 15 447 |

2005 թվականի մարդահամարի համաձայն տղամարդիկ կազմել են Կոտորայի բնակչության 50.9% -ը, կանայք ՝ համապատասխանաբար 49.1%: Ռասայականորեն, սպիտակամորթներն ու մետիսները կազմել են քաղաքի բնակչության 71% -ը; սևամորթներ, մուլատներ `23.3%; Հնդկացիները ՝ 5,7%: Գրագիտության մակարդակը ողջ բնակչության համար կազմել է 82.2%:

Տնտեսություն
------------

Մունիցիպալիտետի և քաղաքային ձեռնարկությունների ընդհանուր թվի 58,7% -ը առևտրային ձեռնարկություններ են, 37.2% -ը `սպասարկման ձեռնարկություններ, 2,6% -ը` արդյունաբերական ձեռնարկություններ, 1,5% -ը `տնտեսության այլ ոլորտների ձեռնարկություններ։

Տրանսպորտ
---------

Քաղաքի արևելքում գտնվում է 21 համարի մայրուղին (իսպ. ՝ Ruta Nacional 21):

Ծանոթագրություններ
------------------



|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
**Սողոմոնի ծով**, գտնվում է Խաղաղ օվկիանոսի սահմաններում՝ Պապուա Նոր Գվինեայի և Սողոմոնյան կղզիների միջև։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ այնտեղ եղել են շատ խոշոր մարտեր։

Չափեր
-----

Հիդրոգրաֆիական միջազգային կազմակերպությունը Սողոմոն ծովի սահմանները սահմանում է հետևյալ կերպ. [1]

Հյուսիս-արևմուտքում։ Բիսմարկի ծովի հարավարևելյան սահմանով է անցնում։

Հյուսիս-արևելքում։ Նոր Իռլանդիայի հարավային կետից դեպի Բուկա կղզու հյուսիսային կետով մի գիծ՝ այս կղզու միջով մինչև Բուգաինվիլ կղզու հյուսիսարևմտյան կետը, Բուգաինվիլի հարավային ափերի երկայնքով, Չոիզել, Իզաբել, Մալայզիա և Սան Քրիստոբալ կղզիներ։

Հարավում։ Կորալյան ծովի հյուսիսային Սան Քրիստոբալ կղզու սահմանը, Սողոմոնի և Գադո-գադո կղզու միջև ընկած հատվածում՝ Նոր Գվինեայի հարավարևելյան ծայրահեղքում [Գադո-Գադա կղզին հարավ-արևելյան ծայրահեղության հարևանությամբ, ներքև այս միջօրեականը մինչև 100 ֆաթոմ (Խորության չափման միավոր) գծեր և այնտեղից անցնում է Ուլումայի (Սաքլինգ) առագաստների հարավային ծայրամասերի երկայնքով և այն կողմերը, որոնք տարածվում են դեպի Թագուլա կղզուց դեպի արևելք դուրս գտնվող Լոուիկ Ռիֆի (11 ° 43.5′S 153 ° 56.5′E) հարավ-արևելյան կետը, այնուհետև մի գիծ դեպի Ռենել կղզու հարավային ծայրը և նրա արևելյան կետից դեպի Քեյփ Սուրվիլ, Սան Qրիստոբալ կղզու արևելյան ծայր։

Հարավարևմտյան մասում։ Նոր Գվինեայի ափին և նրա հարավ-արևելքից մինչև Լուիզադե կղզիախմբով մինչև Ռոսսել կղզու մի գիծ։

Ամենախորը կետ
-------------

Նրա առավելագույն խորությունը հասնում է մոլորակի մակարդակից 29,988 ոտնաչափի (9,140 մ) վրա։ [2]

Արտաքին հղումներ
----------------

* Map of the Solomon Sea. at the Library of Congress (archived 2006-10-21)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ կատալոնական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 316747080 · WorldCat VIAF: 316747080 |

 |
**Ամին Համիդ ալ-Հուվեյդի** (արաբ․՝ وزارة الحربية‎‎, սեպտեմբերի 22, 1921(1921-09-22), Q12196054?, Եգիպտոս - հոկտեմբերի 31, 2009(2009-10-31), Կահիրե, Եգիպտոս), եգիպտացի քաղաքական, դիվանագիտական և ռազմական գործիչ, Եգիպտոսի ռազմական նախարար (1967-1968 թվականներ)։ Եգիպտոսի ռազմական հետախուզման միության պետ (1967—1970 թվականներ), քաղաքական գործիչ։

Կենսագրություն
--------------

1940 թվականին ավարտել է ռազմական ակադեմիան։

1951 թվականից դարձել է ռազմական գիտության մագիստրոս։ Ուսումը շարունակել է ԱՄՆ-ի բանակի հրամանատարա-շտաբային քոլեջում, Լիվենվորտի ամրոցում (Կանզաս)։

Ուսումն ավարտելուց հետո ալ-Հուվեյդին դասախոս է աշխատել Ռազմական ակադեմիայում։ Ավելի ուշ դարձել է Ռազմական-շտաբային քոլեջի պրոֆեսոր։ Իր ձեռքն է վերցրել Եգիպտոսի զինված ուժերի ռազմական գործողությունների հրամանատարությունը։ Կազմակերպել է Պորտ Սաիդի և Կահիրեյի պաշտպանությունը 1956 թվականի Սուեզի ճգնաժամի ժամանակ։ Եղել է հետախուզական ծառայության պետի տեղակալը։

Եղել է Եգիպտոսի ազատ սպաների գործողության անդամ։

Եղել է նախագահ Գամալ Աբդել Նասերի խորհրդատուն։

Գամալ Աբդել Նասերի հետ զբաղվել է դիվանագիտական և պետական պարտականություններով։ Եղել է Եգիպտոսի, Մարոկկոյի և Իրաքի դեսպանը, ազգային կառավարման նախարար և կաբինետի հարցերի պետական նախարար։

Գամալ Աբդել Նասերին հանձնարարում է նրան վերլուծել Իսրայելի դեմ ուղղված Վեցօրյա պատերազմում պարտության արդյունքը և պատճառը, որի արդյունքում ձերբակալվել են Սալահ Նասրը և Աբդել Հակիմ Ամերը, ինչպես նաև` վերակազմել բարոյալքված երկրի զինված ուժերը։

1967-1968 թվականներին զբաղեցրել է Եգիպտոսի ռազմական նախարարի պաշտոնը։

Եղել է Եգիպտոսի գլխավոր հետազոտական ծառայության պետ։ Պանարաբիստ է և ազգայնական։

Իր գլխավորությամբ Եգիպտոսի գլխավոր հետազոտական ծառայությունը Մոսադի 53 գործակալ է հայտնաբերել։

Նասերի մոտ ազգականը, որը հանդես է գալիս քաղաքական գործիչ Անվար Սադաթի դեմ 1971 թվականին, ձերբակալվել է մյուս 91 սպաների հետ` պետական դավաճանության մեջ մեղադրելով, կանգնել է Հեղափոխական տրիբունալի առաջ և դատապարտվել է 10 տարվա տնային կալանքի։

Արաբերեն և անգլերեն ավելի քան 50 գրքի, մամուլում և մասնագիտական ամսագրերում հայտնված հարյուրից ավելի քաղաքական մեկնաբանությունների հեղինակ է։

Ընտրված ստեղծագործություններ
----------------------------

* How Zionist Leaders Think,
* Lost Opportunities,
* 50 Years of Storms
* Telling What I saw
* The 1967 War: The Secrets and Mysteries

Ծանոթագրություններ
------------------

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կենսագրություն(չաշխատող հղում)
(անգլ.)
* Կենսագրություն(անգլ.)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| EGAXA: vtls000851683 · GND: 118978861 · ISNI: 000000008206995X · LCCN: n82235779 · NTA: 098193252 · SUDOC: 097729159 · VIAF: 25402608 · WorldCat VIAF: 25402608 |

 |

 |
**Իդիոսինկրազիա**, (< հուն. ἴδιος – սեփական, յուրահատուկ և σύγκρασις – խախտում), օրգանիզմի հիվանդագին ռեակցիա այնպիսի գրգռիչների հանդեպ, որոնք մարդկանց մեծ մասի մոտ ախտաբանական երևույթներ չեն առաջացնում։

Նկարագրություն
--------------

Հիմքում ընկած է վեգետատիվ նյարդային համակարգի բնածին գերզգայունությունը որոշ նյութերի նկատմամբ։ Ի տարբերություն ալերգիայի, իդիոսինկրազիա կարող է զարգանալ նաև գրգռիչների հետ առաջին շփումից հետո։

Պատճառ
------

Գրգռիչներ կարող են լինել քիմիական պարզ միացությունները, սննդամթերքը (ձու, ձուկ, կաթ, միս, մորի, խավիար), դեղանյութերը (ամիդոպիրին, անտիբիոտիկներ, սուլֆանիլ–ամիդային պատրաստուկներ), որոշ բույսերի ծաղկափոշին, միջատների թույնը, արևի ճառագայթները, ցածր ջերմաստիճանը ևն։

Ախտաֆիզիոլոգիա
--------------

Գրգռիչների հետ շփումից անմիջապես հետո գլխացավ է սկսվում, բարձրանում է ջերմությունը, երբեմն առաջանում են հոգեկան գերգրգռվածություն, ստամոքսաղիքային համակարգի խանգարումներ (սրտխառնոց, լուծ, փսխումներ), հևոց, հարբուխ, մաշկի և լորձաթաղանթների այտուց, եղնջացան։ Սովորաբար երևույթներն արագ անցնում են, սակայն երբեմն կարող են տևել մի քանի օր։

Բուժումը
--------

Գրգռիչ գործոնի հետագա ազդեցության կանխում, օրգանիզմի բարձր ռեակտիվականությունն իջեցնող միջոցներ։

Տես նաև
-------

* Անաֆիլաքսիա

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 311)։*  |
**Լույսի գազապարպման աղբյուրներ**, սարքեր, որտեղ էլեկտրական էներգիան փոխակերպվում է օպտիկական ճառագայթման, երբ էլեկտրական հոսանքն անցնում է շոգենման վիճակում գտնվող գազերով կամ այլ նյութերով (օրինակ, սնդիկով)։ Լույսի գազապարպման աղբյուրները գլանաձև, գնդաձև կամ այլ ձևի ապակե, խեցե կամ մետաղե անոթներ են (վերջին երկուսը՝ պատուհանով), որոնք պարունակում են գազ, երբեմն նաև որոշ քանակության մետաղ կամ այլ նյութ (օրինակ, հալոիդային աղ)։ Անոթում հերմետիկորեն ներզոդված են էլեկտրոդներ, որոնց միջև և կատարվում է պարպումը։ Կան նաև այնպիսի Լույսի գազապարպման աղբյուրներ, որոնք աշխատում են բաց մթնոլորտում կամ գազի հոսքում։ Տարբերում են գազալուսային լամպեր (ճառագայթումը կատարվում է գրգռված ատոմներով, մոլեկուլներով, վերամիավորող իոններով ու էլեկտրոններով), լյումինեսցենտային լամպեր (ճառագայթման աղբյուրն են լյումինաֆորները), էլեկտրոդալուսային լամպեր (ճառագայթումը կատարվում է պարպմամբ տաքացված էլեկտրոդներով)։ Լույսի գազապարպման աղբյուրների մեծ մասում օգտագործվում է աղեղային պարպման դրական սյան ճառագայթումը (քիչ է օգտագործվում մարմանդ պարպումը, օրինակ, գազալուսային խողովակներում)։ Աղեղային պարպման լամպերը լինում են ցածր (10–3 մմ սնդ. ս.), բարձր (0,2–15 մթն) և գերբարձր (20–100 մթն և ավելի) ճնշմամբ։

Լույսի գազապարպման աղբյուրները կիրառվում են ընդհանուր լուսավորման, ճառագայթահարման, ազդանշանման և այլ նպատակներով։ Ընդհանուր լուսավորման համար կարևոր են լամպերի բարձր լուսատվությունը, գույնը, շահագործման պարզությունը և հուսալիությունը։ Այս նպատակով առավել շատ օգտագործվում են լյումինեսցենտային լամպերը, որոնց լուսատվությունը հասնում է մինչև 80 լմ/վտ, ծառայության ժամկետը՝ մինչև 10 հզ. և ավելի ժ։ Մերձքաղաքային ավտոուղիների լուսավորման համար կիրառվում են ցածր ճնշման նատրիումային լամպեր, որոնց լուսատվությունը հասնում է մինչև 140 լմ/վտ։ Փողոցային լուսավորման համար կիրառվում են բարձր ճնշման սնդիկային լամպեր։ Հատուկ նպատակների համար կարևոր են Լույսի գազապարպման աղբյուրների այնպիսի բնութագրերը, ինչպիսիք են պայծառությունը և գույնը (օրինակ, կինոսարքավորումների համար օգտագործվող գերբարձր ճնշման քսենոնային լամպերը։ Լամպերի անոթների համար նոր բարձրջերմաստիճանային և քիմիապես կայուն նյութերի մշակումը և տեխնոլոգիայի զարգացումը Լույսի գազապարպման աղբյուրների հեռանկարային զարգացման և կիրառման նոր ուղիներ բացեցին, օրինակ, թալիումի, նատրիումի և ինդիումի յոդիդների հավելումով սնդիկային լամպերը ունեն 80–95 լմ/վտ լուսատվության և լավ գունահաղորդում։ Բարձր ճնշման նատրիումային լամպերում լուսատվությունը հասնում է մինչև 100–120 լմ/վտ։

Գրականություն
-------------

* Рохлин, Г. Н. Газоразрядные источники света, М. 1966

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 682)։*  |
**Աշոտ Միքայելի Բաղդասարյան** (օգոստոսի 7, 1945(1945-08-07), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), գրաֆիկ, նկարիչ-ձևավորող, Միքայել Բաղդասարյանի որդին։

Կենսագրություն
--------------

1964 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստի ուսումնարանը, իսկ 1972 թվականին՝ Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտը։ 
1992–1996 թվականներին դասավանդել է Երևանի պետական համալսարանի Իջևանի մասնաճյուղում, 1993 թվականին՝ «Ռոսլին» արվեստի ինստիտուտում (1995–2010 թվականներին եղել է պրոռեկտոր), 2008 թվականից՝ Ճարտարապետության և շինարարարության Հայաստանի ազգային համալսարանում (2010 թվականից՝ ամբիոնի վարիչ)։

1995–2008 թվականներին՝ Հայաստանի դիզայներների միության նախագահ։

2003 թվականից՝ Հայսատանի պետական ագրարային համալսարանի «Տեղեկագիր» գիտական միջազգային ամսագրի գեղարվեստական խմբագիր (ձևավորել է 40-ից ավելի համար)։

Նկարազարդել և ձևավորել է Վարդգես Պետրոսյանի «Գրական երաժշտական խաղեր» (1972), նաև «Հայաստանի քաղաքացիական ծառայություն» (2005), Գայանե
Ավագյանի և Արայիկ Նազարյանի «Պտուղների, բանջարեղենի և կարտոֆիլի հիվանդությունները պահպանման ժամանակ» (2006), Այդին Մորիկյանի «Միայնակ
ծերունին, որ զրուցակից է փնտրում» (2010, Հրանտ Թադևոսյանի նկարներով), «80-ամյակի հոբելյանական ձեռնարկ» (2010, նվիրված է ՀՊԱՀ-ին) գրքերը, «Ալմաստ» կատալոգը (2005), «Լևոն Մանասերյան» (2009) ալբոմը և այլն։

Պարգևներ
--------

* ՀՊԱՀ ոսկե մեդալ (2010)
* ԵՃՇՊՀ «Ջիմ Թորոսյան» ոսկե մեդալ (2012)

Ծանոթագրություններ
------------------



|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ գրատպություն և գրքարվեստ» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Վահե Սեթյան**, տպարան-հրատարակչություն։

Պատմություն
-----------

Ստեղծվել է 1931 թվականին Բեյրութում՝ Համազգայինի Նշան Փալանճյան ճեմարանին կից։ Մինչև 1947 թվականը կոչվել է «Հույս», 1947-1967 թվականներին՝ «Համազգային տպարան»։ 1965 թվականին Համազգայինի կենտրոնական վարչության ատենապետ և ցմահ պատվո նախագահ Վահե Սեթյանի նյութական հովանավորությամբ տպարանը վերակահավորվել է ժամանակակից սաքավորումներով
(1967 թվականից՝ նրա անվան)։ Տպագրում է հայ գրողների գործեր, մանկապատանեկան և թարգմանչական գրականություն, 
դասագրքեր, գիտություններ, գաղափարներ, հուշագրեր և այլ գրքեր։

Գրքեր
-----

Հրատարակվել են Լևոն Շանթի երկերի ամբողջական ժողովածուն (հատոր Ա–Թ, 1946-1952 թվականներ, 2008 թվական), «Թէհլիրեան։ Արդարահատոյցը» (1981 թվական, 2014 թվական), Ծերենցի «Թէոդորոս Ռշտունի» (1982 թվական), Հայկ Պերպերյանի «Ոսպնեակ» (1984 թվական), Վալյա Սամվելյանի «Վիլյամ Սարոյեանի «Լաթաքիոյ գիշերը»» (1985 թվական), Հոմերոսի «Իլիականը» (մաս Ա-Գ, 1955 թվական) և «Ոդիսականը» (մաս
Ա-Դ, 1955 թվական, վերահրատարակչություն՝ երկուսն էլ՝ 2004 թվական, մանկապատանեկան տարբերակ), Գարեգին Նժդեհի «Որդիների պայքարը հայրերի դէմ» (2005 թվական), Մուշեղ Իշխանի «Հացի եւ լոյսի համար» (2007 թվական), Պողոս Սնապյանի «Ստորագրութիւններով պատիժներ» (2008 թվական) և այլ գրքեր։

Տպարանի գործունեությունը
------------------------

1944-1950 թվականներին տպարանում լույս է տեսել «Ակօս» պարբերագիրքը, 1962 թվականից՝ «Բագին» հանդեսը։ 2003 թվականին՝ Ֆրանսիայի «Էմփրիմերի» տպարանի սարքավորումները ձեռք բերելուց հետո, հրատարակչության տպագրական հնարավորություններն զգալիորեն ընդլայնվել են։ Համագործակցում է արտերկրի կրթական և մշակութային հաստատությունների և գրահրատարակչական մի շարք ընկերությունների հետ։ Ունի գրախանութ, կայքէջ, որտեղ սպառիչ տեղեկություններ են տրվում հրատարակված գրքերի մասին։ Հիմնադիր-տնօրենը Նիկոլ Աղբալյանն է, տնօրեններն են Գասպար Իփեկյանը, Երվանդ Մոնոֆորյանը և Հակոբ Հավաթյանը (1998 թվականից)։

Ծանոթագրություններ
------------------



|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ գրատպություն և գրքարվեստ» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Հաստ աղիքների բորբոքում**, *կոլիտ* (լատին․՝ colitis, < հունարեն՝ kolon - Հաստ աղիք և հունարեն՝ itis - բորբոքում), ստամոքս-աղիքային համակարգի ամենատարածված հիվանդություններից։ Պատճառներն են՝ վարակիչ հիվանդությունները (դիզենտերիա, սալմոնելոզ, ամեոբիազ, բալանտիդիազ և այլն), սնուցման կոպիտ խախտումները, թունավորումները (սնդիկով, կապարով և այլն)։ Հաստ աղիքների բորբոքում կարող է առաջանալ նաև միզարյունության դեպքում, որպես ինքնուրույն հիվանդություն (օրինակ՝ ոչ սպեցիֆիկ խոցային կոլիտ), կամ երկրորդային՝ ախիլիկ ստամոքսաբորբի, ենթաստամոքսային գեղձի, ստամոքսի և բարակ աղիքների բորբոքման դեպքում։ Առաջացման պատճառներից և հիվանդության ծանրության աստիճանից կախված հաստ աղիքներում փոփոխությունները տատանվում են կատարալ պրոցեսներից մինչև մեռուկա-խոցային բորբոքում։ Հաստ աղիքների բորբոքում լինում է սուր և քրոնիկական։ Սուր ընթացքի դեպքում նկատվում է ընդհանուր թուլություն, ախորժակի անկում, որովայնի սպաստիկ ցավեր, լուծ, երբեմն (հատկապես դիզենտերիայի դեպքում) ցավոտ տնքոցներ, ջերմության բարձրացում։ Կղանքը լինում է խյուսանման կամ հեղուկ, լորձի խառնուրդով, ծանր դեպքերում՝ լորձա-արյունային։ Հիվանդությունը առանձին դեպքերում կարող է դառնալ քրոնիկական։ Վերջինիս դեպքում նկատվում է ախորժակի անկում, սրտխառնոց, ընդհանուր թուլություն, սպազմատիկ ցավեր (դեֆեկացիայի ակտից առաջ և հետո), իրար հաջորդող լուծ (օրական 3—4 անգամ) և փորկապություն, երբեմն որովայնի փքվածություն, գազերի կուտակում։

Ախտորոշումը
-----------

Ռենտգենաբանական, աղեդիտման և կղանքի լաբորատոր հետազոտությունների տվյալներով։

Բուժումը
--------

Սուր ընթացքի և քրոնիկականի սրացման ժամանակ՝ 1—2 Օր քաղց և կիսաքաղց, այնուհետև սպիտակուցային կամ ածխաջրատային դիետա, մանրացած, շոգեխաշած լիարժեք սնունդ։ Ինֆեկցիոն բորբոքման դեպքում հակամանրէային և հակամակաբուծական դեղամիջոցներ, ուղիղ և սիգմայաձև աղիքները բորբոքվելիս՝ բուժիչ հոգնաներ։ Քրոնիկական ընթացքի դեպքում՝ ֆիզիոթերապևտիկ պրոցեդուրներ և առողջարանային բուժում, ծանր խոցայինի ժամանակ՝ վիրաբուժական միջամտություն։ Կանխարգելումը՝ ստամոքս-աղիքային համակարգի վարակիչ հիվանդությունների և մարսողության խանգարումների կանխում և ժամանակին բուժում, սննդի ճիշտ ռեժիմի կազմակերպում։

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ՀՄԴ-9-ԿՄ · ՀՄԴ-10-ԿՄ · DiseasesDB · eMedicine · MedlinePlus · NCI Thesaurus  |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրիտանիկա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Կրուգոսվետ · MESH ID |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 146171316 · Disease Ontology · LCCN: sh85027957 · Microsoft: 2775862500 · NDL: 00561234 · NKC: ph121716 |

 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 6, էջ 255)։*  |
**Շնչահեղձություն**, *ասֆիքսիա* (հունարեն՝ а-ժխտական մասնիկ և aqpvlig – պուլս, սրտխփոց), ախտաբանական վիճակ, առաջանում է արյան մեջ և հյուսվածքներում թթվածնի խիստ անբավարարության և ածխաթթու գազի կուտակման հետևանքով։ Պատճառներն են՝ շնչառական ուղիների անանցանելիությունը՝ արտաքին ճնշման, ուռուցքների, հեղուկի կուտակման, շնչառական ուղիների այտուցի կամ կոկորդի մկանների սպազմի հետևանքով, ինչպես նաև շնչառական մկանների կամ կենտրոնի լուծանքը, օդում թթվածնի խիստ պակասը։ Պտղի և նորածնի շնչահեղձությունը կարող է զարգանալ պտղին անցնող թթվածնի ընդհատման կամ անբավարարության, օրգանիզմում ածխաթթու գազի, նյութափոխանակության թթու նյութերի կուտակման դեպքում (առավել հաճախ արգանդ-ընկերքային կամ պորտային արյան շրջանառության խանգարման, մոր կամ պտղի հիվանդությունների հետևանքով)։ Պտղի շնչահեղձության դեպքում պետք է լավացնել արյան շրջանառությունը և արագացնել ծննդաբերությունը։ Պտղի և նորածնի շնչահեղձությունը հաճախ պատճառ է դառնում մեռածածնության և վաղ մանկական մահացության, ինչպես նաև երեխայի հետագա զարգացման խանգարումների։ Շնչահեղձության սկզբնական շրջանում առաջանում է հևոց, այնուհետև մաշկածածկույթի կապտություն, գլխապտույտ, գիտակցության կորուստ, վերջնական փուլում՝ ռեֆլեքսների անհետացում, սրտի ռիթմի խանգարումներ, ացիդոզ և այլն։ Մահն առաջանում է՝ շնչառության և արյան շրջանառության դադարից 5–6 րոպե անց՝ կենտրոնական նյարդային համակարգի բջիջների մահանալու հետևանքով։

**Բուժումը**․ պատճառի վերացում, շնչառական ուղիների անցանելիության վերականգնում կամ շնչառական մկանների ֆունկցիայի կարգավորում, արհեստական շնչառություն կամ սրտի մերսում։ Նորածնի շնչահեղձության դեպքում՝ պտղի ընկերքային արյան շրջանառության պահպանում, միաժամանակ՝ պտղի կամ նորածևի արյան թթվա–հիմնային հավասարակշռությունը կարգավորող միջոցներ։ Շնչահեղձության հետևանքով առաջացած մահից հետո հայտնաբերվում են ներքին օրգանների և արյան ախտաբանա-անատոմիական մի շարք փոփոխություններ (լորձաթաղանթներում և շճաթաղանթներում կետավոր արյունազեղումներ, թոքերի սուր Էմֆիզեմա և այտուց, մի շարք օրգաններում չմակարդված արյան կուտակում և այլն), որոնք կարնոր նշանակություն ունեն դատաբժշկական պրակտիկայում՝ ետմահու ախտորոշման համար։ Դատական պրակտիկայում «շնչահեղձություն» հասկացությունն ընդգրկում է նաև․ թունավոր շնչահեղձություն, որը պայմանավորված է շնչառության պրոցեսին մասնակցող տարբեր մեխանիզմների վրա թունավոր նյութերի ազդեցությամբ։

Ծանոթագրություններ
------------------



|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ՀՄԴ-9 · ՀՄԴ-10 · ՀՄԴ-10 · DiseasesDB · NCI Thesaurus  |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Մեծ կատալոնական · MESH ID |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 122443112 · LCCN: sh85008718 · Microsoft: 2779914510 · NDL: 00576583 · NKC: ph811643 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
Սալորի ծառր սև փտում
**Սև փտում**, բույսերի հիվանդություններ, երբ հյուսվածքները քայքայվում և սևանում են։ Հարուցիչները սնկերը և հողի բակտերիաներն են։ Առավել հաճախ վնասում է կարտոֆիլի պալարները, լոլիկի պտուղները, գետնաելակի հատապտուղները, խաղողը, գազարի արմատապտուղները, ծխախոտի արմատները և այլն։

Կորտոֆիլի պալարների սև փտում
----------------------------

Հարուցիչը նույնն է, ինչ սև ոտիկ հիվանդությանը։ Հիվանդ պալարները կենտրոնից սկսում են փտել, կտրվածքի վրա երևում են սևացած, փտած հյուսվածքներ։ Ուժեղ վարակվածության դեպքում պալարների վրա առաջանում են ճեղքեր, որոնցից հոսում է պղտոր, օդում սևացող հարուցիչներ պարունակող հեղուկ։ Հիվանդությունը շարունակվում է նաև պահեստարաններում։ Պայքարի միջոցառումները, տես Սև ուոիկ։

Գազարի սև փտում
---------------

Հարուցիչը Alter–naria radicina О և Е սունկն է, որը վարակում է նաև մաղադանոսը և նեխուրագգիների (հովանոցավորների) ընտանիքի որոշ վայրի տեսակները։ Արմատապտուղների վրա գոյանում են փոս ընկած մոխրագորշ բծեր, որոնց կտրվածքի վրա երևում է սև քայքայվող հյուսվածքը։ Վարակվում է դաշտում, պահեստարանում։ Վարակի աղբյուր են՝ վարակված սերմերը, արմատապտուղները, հողը, բուսական մնացորդները։ Պայքարի միջոցառումներ ․ ցանքաշրջանառություն, սերմերի ախտահանում, առողջ արմատապտուղների պահեստավորում։

Լոլիկի սև փտում
---------------

Հարուցիչը Diplo-dina destructiva Plowr անկատար սունկն է։ Կանաչ պտուղների վրա առաջանում են փոքրիկ մոխրագույն ներս ընկած բծեր, որոնց վրա հետագայում գոյանում են սնկի սև կետիկներ, բծերի շուրջը լուսավոր գոտի է։ Բծերը սևանում են, պտուղները՝ փտում։ Հիվանդությանը նպաստում է խոնավ եղանակը, ուշ բերքահավաքը։ Հարուցիչը պահպանվում է վարակված պտուղների մնացորդների վրա։ Պայքարի միջոցառումները, հիվանդ պտուղների հեռացում դաշտից, պահեստարաններից, խորը ցրտահերկ։

Գետնաելակի սև փտում
-------------------

Հարուցում են բորբոսասնկերը, հաճախ առաջանում են մեխանիկական վնասվածքներ ստացած և արևայրուկված հատապտուղների վրա, որոնք գորշանում են, հետո առաջանում է սև թաղիքանման փառ, բազմաթիվ սև կետիկներով։ Հիվանդ պտուղները պիտանի չեն օգտագործման համար։ Պայքարի միջոցառումները, հիվանդ պտուղների հեռացում դաշտից, բերքահավաքի ժամկետների պահպանում, սրսկում սնկասպաններով։

Խաղողի սև փտում
---------------

Հարուցիչը Guignar-dia Bidwellii սունկն է։ Պտուղները գորշանում, չորանում են, ծածկվում մանր, գորշ գորտնուկանման գոյացումներով։ Տերևների վրա առաջանում են մուգ կետերով գորշ բծեր։ Պայքարի միջոցառումները նույնն են, ինչ միչդյու հիվանդությանը։

Ծանոթագրություններ
------------------



|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
**Ռուսլան Բասիև** (օսերեն՝ Баситы Руслан, հունիսի 20, 1979(1979-06-20), Վլադիկավկազ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս և հայ ազատ ոճի ըմբիշ, Աշխարհի (2006) և Եվրոպայի առաջնությունների մրցանակակիր (2009), Հայաստանի բազմակի չեմպիոն, Հայաստանի ազատ ոճի ըմբշամարտի միջազգային կարգի սպորտի վարպետ։

Կենսագրություն
--------------

Ռուսլան Բասիևը ծնվել է 1979 թվականի հունիսի 20-ին։ Ազատ ոճի ըմբշամարտով սկսել է զբաղվել 1995 թվականին՝ Ասլան Գավարաևի ղեկավարությամբ։ 2005 թվականին դարձել է Կրասնոդարում տեղի ունեցած Ռուսաստանի առաջնության բրոնզե մեդալակիր։ 2006 թվականին ընդգրկվել է Հայաստանի ազատ ոճի ըմբշամարտի հավաքականի կազմի մեջ և նույն թվականին էլ դարձել Գուանչժոուի աշխարհի առաջնության բրոնզե մեդալակիր։ 2009 թվականին Վիլնյուսում տեղի ունեցած Եվրոպայի առաջնությունում դարձել է արծաթե մեդալակիր։ 2010 թվականին Սպահանում տեղի ունեցած «Թախտի գավաթ» միջազգային մրցաշարում գրավել է երկրորդ տեղը։ 2012 թվականին, երբ Ռուսլան Բասիևը չկարողացավ Լոնդոնի օլիմպիական խաղերում մրցանակի արժանանալ, Հայաստանի հավաքականի գլխավոր մարզիչ Արայիկ Բաղդադյանը հայտարարեց, որ Ռուսլանն այլևս հավաքականի կազմում հանդես չի գա։

Մարզական ձեռքբերումներ
----------------------

* Հայաստանի երկակի չեմպիոն (2010, 2011)
* Հովհաննես Սահակյանի անվան միջազգային մրցաշարի հաղթող (2009, (Խարկով))։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Արայիկ Բաղդադյան. Ռուսլան Բասիևից սպասելիքներ այլևս չկան
2. ↑  Ռուսլան Բասիևը երկրորդ տարին անընդմեջ դարձավ Հայաստանի չեմպիոն

Արտաքին հղումներ
----------------

* Հայ ըմբիշները Բուլղարիայում երկու ոսկե մեդալ են նվաճել
**Ազիզա Ազիմովա** (տաջ.՝ Азиза Азимова, դեկտեմբերի 5, 1915(1915-12-05), Տաջիկստան - 1997), բալետի տաջիկ խորհրդային արտիստուհի, դրամատիկ դերասանուհի, բալետմայստեր, Տաջիկստանի ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1941):

Կենսագրություն
--------------

Ազիզա Ազիմովան ծնվել է 1915 թվականին Սուրխիի (Տաջիկստանի հյուսիսային մասում) կիշլակում՝ աղքատի ընտանիքում։ 2 տարեկանում նրա մայրը մահացել է։ Հոր հետ տեղափոխվել է Բուխարայի Բոգոուտդին կիշլակ։ Որոշ ժամանակ անց աղքատության պատճառով հայրը ստիպված է եղել աղջկան 75 ռուբլով վաճառել բուխարացի թասակագործի։ Մինչև 8 տարեկանը Ազիզան թասակագործի ընտանիքում ապրել է «չուրիի» կարգավիճակով։ 1923 թվականին Բուխարայի լուսժողկոմի կողմից ուղարկվել է Մոսկվա՝ սովորելու։ Մոսկվայում սովորելու ժամանակ Ազիզա Ազիմովայի մեջ առաջին անգամ դերասանուհի դառնալու ցանկություն է առաջացել։

Վերադառնալով Բուխարա՝ Ազիզան ընդունվել է մանկավարժական իգական տեխնիկումը և սկսել է հաճախել թատերական ստուդիա։ 1930 թվականին ընդունվել է Տաշքենդի շրջիկ աշխատանքային թատրոնի թատերախումբ։

Առաջին անգամ բեմ է բարձրացել Ստալինաբադի երաժշտա-դրամատիկական թատրոնում՝ որպես դրամատիկ դերասանուհի։ 1937 թվականին դարձել է Տաջիկստանի երաժշտական թատրոնի մենակատար։

1950 թվականին ավարտել է Ռուսաստանի թատերական արվեստի համալսարանի բալետմայստերական ֆակուլտետը և Այնայի անվան թատրոնում բեմադրել «Կարմիր ծաղիկ» (1951), «Բժիշկ Այբոլիտ» (1952) բալետները։ Նա՝ որպես պարուհի և բալետմայստեր, մասնակցել է Տաջիկստանի պարային կոլեկտիվների տարբեր ստուգատեսների ու համերգների, ստեղծագործական խմբերի հյուրախաղերին ԽՍՀՄ հանրապետություններում և արտասահմանյան երկրներում։ 20-րդ դարի 70-80-ական թվականներին Ազիմովան Տաջիկստանի Մ. Տուրսունզադեի անվան արվեստի պետական ինստիտուտի պարարվեստի բաժնում զբաղվել է մանկավարժական գործունեությամբ։

Գործունեություն
---------------

### Դերեր Տաջիկստանի երաժշտա-դրամատիկական թատրոնում (Ստալինաբադ)

* «Մուբորիզա» − *Շիրին*
* «Պլատոն Կրեչետ» (Ալեքսանդր Կոռնեյչուկ) − *մայր*
* «Տուրանդոտ Արքայադուստրը» (Կառլո Գոցցի) − *Ադելմա*
* «Հովվի դուստրը» − *Սաոդատ*

### Բալետի պարտիաներ

* «Երկու վարդ» (լիբրետոն՝ Մ. Ռաբիևի, երաժշտությունը՝ Ա. Լենսկոյի) − *Նոզգուլ*
* «Ապարդյուն նախազգուշություն» (Պետեր Լյուդվիգ Հերթել) − *Լիզա*
* «Բախչիսարայի շատրվան» (Բորիս Ասաֆև) − *Մարիա*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3
2. 1 2  Театральная энциклопедия. Гл. ред. С. С. Мокульский. Т. 1 — М.: Советская энциклопедия, А — «Глобус», 1961, 1214 стб. с илл. 12 л. илл.
3. 1 2 3 4  «Путь актрисы». «Известия» № 86 (7462) от 12 апреля 1941 года
4. ↑  «Завтра открывается декада таджикского искусства». «Известия» № 85 (7461) от 11 апреля 1941 года
5. ↑  «Общественный просмотр балета „Ду гуль"». «Известия» № 86 (7462) от 12 апреля 1941 года

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ազիմովա Ազիզա(չաշխատող հղում)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 2241154260599724480003 · WorldCat VIAF: 2241154260599724480003 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 2241154260599724480003 · WorldCat VIAF: 2241154260599724480003 |

 |
**Լևոն Շանթի անվան թիվ 4 դպրոց**, հանրակրթական դպրոց Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանում։

Պատմություն
-----------

Երևանի Լևոն Շանթի անվան համար 4 միջնակարգ դպրոցը հիմնադրվել է 1921-1922 ուսումնական տարում։ Դպրոցը եղել է կղմինդրաշեն, 4 դասասենյակներից բաղկացած մի հին շենք՝ Սախարովի հրապարակի հարևանությամբ։ Սովորել են հայ, ռուս, ադրբեջանցի երեխաներ՝ յուրաքանչյուրն իր մայրենի լեզվով։ Այդ պատճառով էլ կոչվել է N 4 ինտերնացիոնալ դպրոց։ 1927 և 1934 թվականներին, երբ Մաքսիմ Գորկին գալիս է Երևան, դպրոցի տնօրինությունը խնդրում է, որ նա միջնորդի դպրոցի համար նոր շենք կառուցելու։ Գորկու միջնորդությամբ կառավարությունը Հանրապետության փողոցում պետք է կառուցեր տուֆակերտ, քառահարկ շենք համար 4 դպրոցի համար։ Դպրոցի հողաշինարարական աշխատանքներին ականատես և մասնակից է եղել Մաքսիմ Գորկին՝ հիմքին նետելով դրամ և իր գլխարկը։ Կառավարության որոշմամբ համար 4 դպրոցը տեղափոխվել է նոր շենք և անվանվել Մաքսիմ Գորկու անունով։

Մաքսիմ Գորկու բրոնզաձույլ դիմաքանդակը դպրոցի առջևի պատին
Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին դպրոցի շենքը դարձել է զինվորական հիվանդանոց, ուր հերթապահել և աշխատել են և՛ մանկավարժները, և՛ բարձր դասարանների աշակերտները։ 1962 թվականին կառուցվել է նոր շենք, և դպրոցը Ալավերդյան փողոցից տեղափոխվել է Մռավյան 3 քառահարկ, տուֆակերտ շենք։ 1994 թվականից դպրոցն անվանակոչվել է հայ գրող Լևոն Շանթի անունով։

Շրջանավարտներ
-------------

* Լյուդվիգ Ղարիբջանյան
* Լևոն Նալբանդյան
* Մարատ Մարինոսյան
* Վարդուհի Ռուշանյան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Երևանի քաղաքապետարանի ենթակայության դպրոցներ

Արտաքին հղումներ
----------------

* Լևոն Շանթի անվան թիվ 4 դպրոց Archived 2020-07-04 at the Wayback Machine.
**Կասպիական ռազմական նավատորմ** (ռուս.՝ *Каспийская военная флотилия*), ռուսական հնագույն նավատորմ, Ռուսական կայսրության, այնուհետև՝ Խորհրդային Միության ռազմածովային ստորաբաժանում։

Ստեղծվել է Պետրոս I-ի հրամանով, Աստրախանում, 1722 թվականի նոյեմբերին։ Մասնակցել է 1722-1723 թվականների պարսկական արշավանքին, օժանդակել ռուսական զորքերին 1796 թվականին Դերբենդի ու Բաքվի ժամանակավոր գրավման և 1804-1813 թվականների ռուս-իրանական պատերազմի ժամանակ։

Հեղափոխության սկզբնավորման շրջանում կասպիական նավատորմի նավաստիները Բաքվում մասնակցել են 1903-1905 թվականների շարժումներին, 1917 թվականին՝ օժանդակեցին խորհրդային իշխանության հաստատմանը։

1918 թվականի հոկտեմբերին ստեղծված Աստրախանյան-կասպիական ռազմական նավատորմիկը 1919 թվականի հուլիսին վոլգյան ռազմական նավատորմիկի հետ միավորվելով՝ կոչվել է Վոլգա-կասպիական, որի հիմքի վրա 1920 թվականի մայիսին Բաքվում ստեղծվել է Կասպիական ռազմական նավատորմը (3 օժանդակ հածանավ, 10 ականակիր, 4 սուզանավ և այլն), որն էլ 1920 թվականի հուլիսին միավորվել է Խորհրդային Ադրբեջանի Կարմիր նավատորմի հետ (Կասպիական ռազմածովային ուժեր)։

1941-1945 թվականների «Հայրենական մեծ պատերազմի» տարիներին մատուցած ծառայությունների (Ստալինգրադի ճակատամարտ, Կովկասի ճակատամարտ և այլն) համար պարգևատրվել է Կարմիր դրոշի շքանշանով (1945)։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 277)։*  |
**Վահե Բերբերյան** (անգլ.՝ Vahe Berberian, հուլիսի 11, 1955(1955-07-11), Բեյրութ, Լիբանան), լիբանանահայ և ամերիկահայ թատերագիր, նկարիչ, գրող, արվեստագետ և կատակերգու։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1955 թվականի հուլիսի 11-ին Բեյրութում, Լիբանան։ Մեծացել է Բեյրութում, մտավորականների միջավայրում։ Բերբերյանի հայրական տունը թատրոնի, գրականության և արվեստի ներկայացուցիչների հանդիպման վայր էր հանդիսանում։ 1976 թվականից Բերբերյանը մշտական բնակություն է հաստատում Լոս Անջելեսում, որտեղ և բնակվում է ցայսօր։

Հանդես է եկել և շարունակում է հանդես գալ մի շարք ներկայացումներով, որոնց թվում են՝ «Եվ այլն», «Նաև», «Տակավին», «Սակայն», «Եթե», «Ուրեմն»։

### Կրթություն

Լիբանանում և Միացյալ Նահանգներում հաճախել է արվեստագիտության դասընթացների, իսկ 1980 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է լրագրության ֆակուլտետը։

### Նկարչություն

1975 թվականից սկսած Բերբերյանի նկարները ցուցադրվում են բազմաթիվ ցուցահանդեսներում։

Ընտանիք
-------

Ամուսնացած է, կինը՝ Բեթի Բերբերյանը, դիզայներ է, աշխատում է Հոլիվուդում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Վահե Բերբերյանի կենսագրությունը imdb.com կայքում (անգլ.)
2. ↑  Վահե Բերբերյանի կենսագրությունը armeniapedia.org կայքում
3. 1 2 3  Վահե Բերբերյանի կենսագրությունը artnet.com կայքում

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Արմենիապեդիա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 106908204X · SUDOC: 150202067 · VIAF: 204178206 · WorldCat VIAF: 204178206 |

 |
**Կրծքային հեղձուկ**, կրծքային անգինա (angina pectoris), ստենոկարդիա (հունարեն՝ στενος նեղ, անձուկ և հունարեն՝ χαρδία-սիրտ), սրտի իշեմիկ (սակավարյունային) հիվանդության ամենատարածված կլինիկական ձևը։ Արտահայտվում է ետկրծոսկրային կամ սրտի շրջանի սեղմող, ճնշող ցավերի նոպաներով, որոնք ճառագայթվում են դեպի ձախ ուսը, ձեռքը և պարանոցը։ Նկարագրել է անգլիացի բժիշկ Վ.Հեբերդենը, 1768 թվականին։ Տարբերում են լարման և հանգստի կրծքային հեղձուկ։ Լարման կրծքային հեղձուկի դեպքում ցավային նոպան առաջանում է քայլելու և ֆիզիկական լարումների, ջերմաստիճանի կտրուկ փոփոխությունների, նյարդային գերլարվածության դեպքում։ Հանգստի կրծքային հեղձուկի դեպքում ցավերը կապված չեն ֆիզիկական կամ նյարդային գերլարումների հետ, հազվադեպ առաջանում են քնի ժամանակ (հիվանդը ցավից կարող է արթնանալ)։ Ցավային նոպան տևում է մի քանի րոպե և արագ անցնում նիտրոգլիցերին (շատ դեպքերում՝ վալիդոլ) ընդունելուց հետո։ Կարող է ուղեկցվել վեգետատիվ ռեֆլեկտոր խանգարումներով՝ մաշկածածկույթների գունատություն, սառը քրտնարտադրություն, պուլսի դանդաղում։ Լարման կրծքային հեղձուկի ելքն առավել բարենպաստ է, քան հանգստինը և հազվադեպ է ավարտվում սակավարյունային հիվանդության ծանր ձևով՝ սրտամկանի ինֆարկտով՝ կրծքային հեղձուկի նոպան սրտի պսակաձև անոթներով դեպի սիրտը արյան հոսքի և սրտամկանի պահանջների խիստ անհամապատասխանության (այսպես կոչված՝ արյան պսակաձև շրջանառության սուր անբավարարության) հետևանք է։ Վերջինս պայմանավորված է պսակաձև անոթների աթերոսկլերոզով, որոշ դեպքում՝ կոլագենային հիվանդություններով, աորտայի սիֆիլիսով։ Երբ վերոհիշյալ օրգանական փոփոխություններին միանում են նաև պսակաձև անոթների ֆունկցիոնալ փոփոխությունները (օրինակ, սպազմը՝ հիպերտոնիկ հիվանդության ժամանակ կամ թթվածնի հանդեպ սրտամկանի պահանջի բարձրացումը՝ ֆիզիկական բեռնվածության դեպքում), առաջանում են ցավեր։ Կրծքային հեղձուկի նոպան կարող է տեղի ունենալ նաև ռեֆլեկտոր ճանապարհով՝ անոթների սպազմի հետևանքով (օրինակ, լեղապարկի բորբոքման, ստամոքսի և 12-մատնյա աղիքի խոցային հիվանդության դեպքում)։ Կրծքային հեղձուկի նոպան պետք է տարբերել սրտացավից (կարդիալգիա), որի դեպքում ցավերը տարբեր բնույթի են, նոպայաձև չեն և ուղեկցում են սրտի և այլ օրգան-համակարգերի մի շարք հիվանդություններին (նևրոզներ, կլիմակտերիկ կարդիոպաթիա, սրտամկանի բորբոքումներ և պերիկարդիտներ)։

Բուժում
-------

Քնի, հանգստի և աշխատանքի ռեժիմի կարգավորում, դիետա, վնասակար սովորությունների (ծխել, ալկոհոլային խմիչքների օգտագործում) արգելում, առողջարանային բուժում։

Ծանոթագրություններ
------------------



|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ՀՄԴ-9 · ՀՄԴ-10 · DiseasesDB · eMedicine · ICPC 2 · KEGG · MedlinePlus · MedlinePlus · MedlinePlus · NCI Thesaurus  |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (9-րդ) · Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Մեծ կատալոնական · MESH ID · Universalis |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | NDL: 00567282 · NKC: ph114048 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 692)։*  |
*Այս հոդվածը Վրաստանի պատմական Տաո-Կլարջեթ երկրամասի մասին է։ Տե՛ս նաև Մեծ Հայքի պատմական Տայք նահանգին վերաբերվող հոդվածը*
Ղուլվաթի ամրոցը Տաոյում
**Տաո** կամ **Տաո-Կլարջեթ** (վրաց.՝ ტაო), Մեծ Հայքի թագավորության Տայք նահանգի վրացական անվանումը։

Միջնադարում այս տարածքներում կազմավորվել է Տաո-Կլարջեթի թագավորությունը, որը հայկական աղբյուրներում հիշատակվում է Տայքի կյուրոպաղատություն կամ Տայք-Կղարջքի իշխանություն անվանումներով։

Ներկայումս՝ պատմական Տաո նահանգի տարածքում գտնվում են Թուրքիայի Հանրապետության Էրզուրում, Արդվին և Արդահան մարզերը։

Պատմություն
-----------

Հիմնական հոդվածներ՝ Տայքի կյուրոպաղատություն, Տայք, և Դիաոխա
Տաոն մշտապես եղել է հայոց և վրաց պետականության գոյատարածքներից մեկը։ Կան վկայություններ, որ այս տարածքը բնակեցված է եղել դեռևս հնագույն ժամանակներից։ Առաջին հիշատակումները մեզ են հասել ասորեստանյան և ուրարտական արձանագրություններից։ Մ.թ.ա. 401 թվականին հույն պատմիչ Քսենոփոնը իր «Անաբասիս» աշխատությունում հիշատակում է «տայոխների» երկիրը։

Մինչև 3-րդ դարը Տայքը եղել է արքունական կալվածք և զորակայան։ 8-րդ դարի վերջին Տաոն անցնում է վրաց Բագրատիոնիների իշխանության տակ։

7-րդ դարում՝ արաբական տիրապետության շրջանում, Վարազ-Տիրոց Բ Բագրատունին, ով դարձել էր հայոց մարզպան (628-634), իր տարածքներին է միացնում նախկին Մեծ Հայքի Տայք նահանգը։ Ավելի ուշ Բագրատունիներին անցնում են Գուգարքի գավառներից Կղարջքը, իսկ հայոց իշխան Աշոտ Մսակեր Բագրատունու (790-826) օրոք՝ Այրարատի գավառներից Շիրակը, Արագածոտնը, Տուրուբերանի գավառներից՝ Տարոնը և այլն։ Բագրատունիները հիմնում են այդտեղ առանձին իշխանություններ։

Տաո-Կլարջեթի իշխանություն հիմնադրել է Աշոտ I Կյուրոպաղատը (813-830), ով պայմանագիր է կնքել Բյուզանդիայի հետ՝ արաբական տիրապետությունից Վրաստանը ազատելու համար և ընդունել է կյուրոպաղատի տիտղոսը։

Տես նաև
-------

* Տաո-Կլարջեթի իշխանություն
* Տայք
* Դիաոխա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  ტაო-კლარჯეთი ჭანებითა და მეგრელებით

|  |
| --- |
| 
  **Վրաստան**   **Հայաստան**   **Թուրքիա**   **Պատմություն**
 |
*Այս հոդվածը «Զագորկա» տեսակի բուլղարական գարեջրի մասին է։ Տե՛ս նաև Մարիա Յուրիչ Զագորսկա` խորվաթ գրող*
«Զագորկա» տեսակի գարեջրեր
**Զագորկա** (բուլղար․՝ Загорка), բուլղարական գարեջրի տեսակ Ստարա Զագորա քաղաքից։ Համարվում է *«Հեյնիկեն»* ապրանքանիշի գարեջրի տեսակ։

Զագորկան համարվում է Բուլղարիայի ամենահայտնի և ամենսպառողվող գարեջրային ապրանքանիշներից մեկը։ Կստեղծված է չեխական գարեջրի ավանդույթներով։

Պատմություն
-----------

Ընկերությունը հիմնադրվել է 1902 թվականին՝ չեխական ավանդույթներով։ Նրա հիմնադիրը համարվում է Չեխիայի մայրաքաղաք Պրահայից վերադարձած մի բժիշկ։ Ներկայիս գարեջրի ընկերությունը հիմնադրվել է 1958 թվականին։

Այն կարճ ժամանակահատվածում կարողացել է հայտնիություն ձեռք բերել ոչ միայն Ստարա Զագորայում, որպես տեղական գարեջուր, այլև ամբողջ Բուլղարիայում։ 1994 թվականից Զագորկա գարեջուրը պատկանում է գերմանական «Հեյնեկեն» ընկերության բուլղարական մասնաճյուղին։

Ընկերությունը արտադրում է հիմնականում երեք բուլղարական ապրանքանիշներ՝ Զագորկա, Արիանա և Ստոլիչնո։ Բացի այդ, այն արտադրում է նաև երեք տեսակի լիզենցավորված գարեջրեր՝ Հեյնեկեն, Ամստել և Դեսպերադոս։

Որպես առանձին գարեջուր՝ Զագորկան ունի երեք հիմնական տարատեսակներ։ Առաջինը հատուկ Զագորկան է, իսկ մոյւս երկուսը պահուստային (մուգ, հատապտուղային) և խաղողի գարերջրերն են։ Վերջինը արտադրանքի մեջ է 2012 թվականից։

Զագորկա գարեջրի պիտակը ի սկզբանե գրված է եղել կիրիլիցայով։ Շուտով պիտակը փոխվել է և նույն «Զագորկա» գրությունն արվել է լատինատառ բուլղարարենով։ Ներկայումս գրության համար օգտագործված է լատիներեն այբուբենը։ Շշի վրա նշվում է բաղադրատոմս ու պիտանելության ժամկետը։

Տե՛ս նաև
--------

* Գարեջրի միջազգային օր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Զագորկա գարեջրի տեսակ Archived 2016-11-06 at the Wayback Machine. պատմությունն ու անցած ճանապարհը, ZagorkaTours.bg, 2013 (բուլղ.)
2. ↑  Զագորկայի ապրանքանիշներն ու բրենդները(չաշխատող հղում)
 (բուլղ.)
3. ↑  Հեյնեկեն գերաջրի տարատեսակները(չաշխատող հղում)
, *heinekenzagorkabrewery.bg*

Արտաքին հղումներ
----------------

* zagorka.bg Archived 2014-03-02 at the Wayback Machine.՝ պաշտոնական կայք
* Հեյնեկեն Զագորսկա գարեջուր Archived 2013-09-17 at the Wayback Machine.՝ պաշտոնական կայքում
* Զագորկա Archived 2016-11-06 at the Wayback Machine. տեղեկություններ և պատմություն
**Սոֆոկլիս Դուսմանիս** (հուն․՝ Σοφοκλής Δούσμανης, հունվարի 6, 1869, Կորֆու – հունվարի 6, 1952, Աթենք, Հունաստան), հույն ռազմական գործիչ և ծովակալ, ով աչքի է ընկել Բալկանյան պատերազմների ժամանակ։

Այդ տարիներին Սոֆոկլիս Դուսմանիսը Հունաստանի թագավորության ռազմածովային նավատորմի հրամանատարն ու ռազմական նախարարն էր։

Կենսագրություն
--------------

Սոֆոկլիս Դուրմանիսը ծնվել է 1869 թվականի հունվարի 6-ին Հունաստանի Կերկիրա կղզում՝ հայտնի ազնվական ընտանիքում։ Նրա եղբայրը՝ Վիկտոր Դուսմանիսը, եղել է հայտնի գեներալ։

1888 թվականին Սոֆոկլիսը ավարտել է Հունաստանի ռազմածովային ակադեմիան։ Ռազմական նավատորմում և գլխավոր շտաբում իր կարիերան ավարտելուց հետո՝ մինչև Բալկանյան պատերազմների սկիզբը, Սոֆոկլիսը վստահված հրամանատար էր, որին վստահված էր *«Գեորգիոս Ակերոֆ»* իտալական հածանիվը։

Որպես ռազմահրամանատար Սոֆոկլիս Դուսմանիսը դարձավ առավել հայտնի Առաջին Բալկանյան պատերազմի ժամանակ։ Այն բռնկվել է 1912 թվականի հոկտեմբերին։ Հունաստանի դաշնակիցներն էին Բուլղարիան, Սերբիան և Չեռնոգորիան, որոնք միահամուռ կերպով կռվում էին Օսմանյան կայսրության դեմ։

Իր հածանավում նա մասնակցում է Լեմնոսի և Էլլիի ծովային ճակատամարտերին, որտեղ հույները ակնհայտ հաղթանակ են տանում օսմանյան թուրքերի դեմ։ 1915 թվականի հունիսին մեկ այլ զորավար Կունտուրիոտիս Պավլոսի հետ նշանակվել է ռազմածովային նավատորմի հրամանատար։ Հետագայում Կունտուրիոտիս Պավլոսը դառնում է Հունաստանի նախագահ։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում Սոֆոկլիս Դուսմանիսը հանդես էր գալիս, որպես Կոնստանտինոս թագավորի գլխավոր կողմնակից։ Այս շրջանում նա դարձավ Սալոնիկ քաղաքի եռյակի ծովակալներից մեկը։

Էլեֆթերիոս Վենիզելոսի վարչապետության տարիներին Կոնստանտինոս թագավորին նվիրվածության համար նրա հեղինակը տարածվում է ողջ երկրով։ Նա որոշ ժամանակով ազատվում է մարտական գործողությունների և ուղարկվում է հանգիստը վայելելու Սանտորինի կղզում։

1920 թվականին Էլեֆթերիոս Վենիզելոսը ազատվում է վարչապետի պաշտոնից և Սոֆոկլիսը վերադառնում է նավատորմ՝ Եգեյան ջոկատի հրամանատարի պաշտոնում։ 1921 թվականի նոյեմբերից մինչև 1922 թվականի հոկտեմբերը եղել է Հունաստանի ռազմածովային ուժերի գլխավոր հրամանատարը։

Իր ռազմական կարիերան ավարտել է 1923 թվականին։ Դրանից հետո նա սկսում է զբաղվել ռազմանավերի վերանորոգմամբ։ 1939 թվականին Սոֆոկլիսը գրել է իր հուշերի մասին հուշագիրք, որտեղ ներկայացրել է իր անցած ճանապարհը ռազմական բնագավառում։ Ծովակալը մահացել է 1952 թվականին Աթենքում։

Տես նաև
-------

* Հունաստանի թագավորություն
* Հունաստանի զինված ուժեր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Σόλων Γρηγοριάδης, Οι Βαλκανικοί Πόλεμοι του 1912-13, Φυτράκης,1979

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: nr95021352 · NLG: 236070 · VIAF: 61435785 · WorldCat VIAF: 61435785 |

 |

|  |
| --- |
| 
  **Հունաստան**   **Պատմություն**   **Եվրոպա**
 |
Գիրոս՝ հունական ամենահայտնի արագ սննդի տեսակներից մեկը
**Հունա-ամերիկյան խոհանոց** (հուն․՝ Ελληνικά-αμερικανική κουζίνα), ամերիկաբնակ հույների և նրանց հետնորդների ազգային խոհանոցը, որը կազմավորվել է խոհանոցային մշակույթի ազդեցությամբ հունական խոհանոցի ձևափոխման արդյունքում։

Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների մի շարք շրջաններում ապրում են մեծաքանակ հույներ, որոնք իրենց անվանում են *«հունական ամերիկացիները»*։ Նրանք ունեն տարբեր ավանդույթներ, այդ թվում՝ խոհանոցային։ Հունա-ամերիկյան խոհանոցի մթերքներն ու բաղադրատոմսերը նաև մեծ հայտնիություն են վայելում տեղացի ամերիկացիների կողմից։

Հունա-ամերիկյան խոհանոցի ազդեցությունը հատկապես մեծ է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Ֆլորիդա նահանգում։

Խոհանոցային բաղադրատոմսեր
-------------------------

Ամերիկյան ազդեցությամբ ստեղծված հունական խոհանոցին բնորոշ գլխավոր առանձնահատկությունները հետևյալն են՝

* Հաց, սովորաբար՝ պիտա հացի տեսակ, որն օգտագործվում է սենդվիչների պատրաստման համար։ Նշանավոր սենդվիչններից է գիրոսը։
* Աղցաններ, գլխավորապես՝ հունական աղցան, որը ոչ միայն հունա-ամերիկյան, այլև հունական խոհանոցի անբաժանի ճաշատեսակներից է։
* Նախուտեստների բազմազան տեսականի, որը և բնորոշ է հունական խոհանոցի ճաշատեսակներին։
* Գարեջուր։
* Մրգեր։

Տես նաև
-------

* Հունական ճաշատեսակների ցանկ
* Գիրոս

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հունական խոհանոցը ամերիկյան ազգային խոհանոցի ազդեցությամբ Archived 2013-01-29 at the Wayback Machine. հունա-ամերիկացիների կենցաղն ու խոհանոցը

|  |
| --- |
| 
  **Հունաստան**   **ԱՄՆ**
 |
**Միգել դե Սերվանտեսի հուշարձան** (իսպ.՝ Monumento a Miguel de Cervantes), հուշարձան, որը գտնվում է Իսպանիայի մայրաքաղաք Մադրիդի «Իսպանիա» հրապարակում։

Պատմություն
-----------

1915 թվականին՝ Միգել դե Սերվանտեսի մահվան երեքհարյուրամյակի նախօրեին, հայտարարվել է իսպանացի մեծանուն գրողի հուշարձանի ստեղծման մասին։

Քանդակի ստեղծման նպատակը նորաստեղծ «Իսպանիա» հրապարակի զարդարելն էր։

Հուշարձանի ավարտուն դիզայնը ներկայացրել են ճարտարապետ Ռաֆայել Մարտինես Սապատերոյին և քանդակագործ Լորենցո Վալերան։ 1920 թվականին հանձնաժողովը ընդունել է բոլոր իսպանախոս պետություններում արձանի բացման մասին որոշումը։

Սակայն, այսուհանդերձ, մինչև 1925 թվականը ոչ մի շինարարական գործողություններ չեն արվել։

Հուշարձանի վրա աշխատանքներ է տարել նաև ճարտարապետ Պեդրո Մուգուրուսոն, որը փոքր-ինչ պարզեցրել է հուշարձանի տեսքը։

Նա Միգել դե Սերվանտեսի հուշարձանը դարձրել է ձևավոր ճաղաշարք։ Հուշարձանը բացվել է 1929 թվականի հոկտեմբերի 13-ին։

Արտաքին տեսք
------------

Հուշարձանների համալիրը ներառում է Միգել դե Սերվանտեսի արձանը՝ շրջապատված գրողի հայտնի հերոսների արձաններով։

Համալիրի կենտրոնում գտնվում է Դոն Քիշոտ Լամանչացու և Սանչո Պանսայի բրոնզե արձանները՝ նստած համապատասխանաբար հին երիվարի և ավանակի վրա։

Քարակոթողի գագաթը զարդարված է գլոբուսով՝ հինգ մայրցամաքներով։

Այն խորհրդանշում է իսպաներեն լեզվի տարածվածությունն աշխարհի հինգ մայրցամաքներում։

Հակառակ կողմում գտնվում է Պորտուգալիայի թագուհի Իզաբելլայի քարակերտ արձանը՝ շատրվանի հարևանությամբ։ Բացի այդ, կոմպոզիցիան ներառում է նաև հնդկացու արձան։

Տե՛ս նաև
--------

* Միգել դե Սերվանտես
* Գոթական ճարտարապետություն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13  Miguel de Cervantes (իսպ.)

Գրականություն
-------------

* Mora Carbonell, Vicente (1980). Plaza de España. Madrid. Tomo V. Madrid: Espasa Calpe. ISBN 84-239-5375-0.
* Crónica de Madrid. Madrid: Diario 16. ISBN 84-01-37416-2.

**Միգել դե Սերվանտեսի հուշարձան**
* 
* 
* 

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Միգել դե Սերվանտեսի հուշարձան** կատեգորիայում։ |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (այլ կիրառումներ)

**Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի** (ռուս.՝ Церковь Покрова Пресвятой Богородицы), ուղղափառ եկեղեցի Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Կամենսկ-Շախտինսկի քաղաքում։ Ենթարկվում է Շախտիի և Միլլերովոյի թեմի Կամենսկի գործակալությանը։ Սոխաձև գմբեթով ավարտվող, սեղանատնով և զանգակատնով տաճար է։

Պատմություն
-----------

Տաճարը հիմնադրվել է 1991 թվականի հոկտեմբերի 14-ին` Սուրբ Աստվածածնի օրը։ Նրա շինարարությունը սկսվել է 1996 թվականին և ընթացել է քաղաքի բնակիչների, կազակության նվիրատվություններով, քաղաքի ձեռնարկությունների և կազմակերպությունների, ինչպես նաև անհատ ձեռնարկատերերի միջոցներով։

Տաճարի գմբեթները (մեծ գմբեթը կշռում է 10 տոննա) պատրաստել է Վոլգոդոնսկի «Ռոսզավոդստրոյ» ընկերությունը։  Զանգակատունն ունի վեց զանգ` փոքր զանգակատան հինգ զանգը և 350 կիլոգրամ քաշով և մոտ մետր տրամագծով կոչնակը։ Բոլոր զանգերը ձուլված են Վորոնեժում։ Եկեղեցու պարսպի թուջե ձուլվածքը կատարված է քիմկոմբինատի վերանորոգման-մեխանիկական արտադրամասում։

Տաճարը հանդիսավորությամբ բացվել է 2003 թվականի հոկտեմբերի 14-ին։ Այն օծել է վանահայր քահանա Գեորգի Վոլոշչուկը։ Տաճարին կից բացվել է կիրակնօրյա դպրոց, գործում են ծխական գրադարան, բարեգործական ճաշարան։ Այստեղ գործում է նաև կանանց միաբանություն, որը հոգևոր գործունեություն է ծավալում «Քաղաքային թիվ 1 հիվանդանոցի» որոշ բաժանմունքներում, մանկական ապաստանում, թիվ 10 միջնակարգ դպրոցում, թիվ 398/12 ուղղիչ հիմնարկում, Մալայա Կամենկա խուտորի տարեցների տանը, թիվ 18590 և թիվ 21241 զորամասերում։ Գործում են եկեղեցական «Զնամենիե» և «Սվետոչ» երգչախմբերը (ղեկավար` Լյուդմիլա Վոլոշչուկ)։

Եկեղեցին գտնվում է հետևյալ հասցեով` Բաշկևիչի նրբանցք, 85։ Կիրակնօրյա դպրոցը գտնվում է հին տաճարի շենքում` Գագարինի փողոց, 91 հասցեով։

Հետաքրքրական է, որ եկեղեցին կառուցվել է այն վայրի մոտ, որտեղ 1914 թվականից կառուցվել է Սուրբ Պետրոսի և Պողոսի քարե եկեղեցին։ Նրա շինարարությունը չի ավարտվել, 1921 թվականին քանդվել է, ներկայումս նրա հիշատակին տեղադրված է խաչ։

Պատկերասրահ
-----------

* Սուրբ Աստվածածին եկեղեցինՍուրբ Աստվածածին եկեղեցին
* Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, հին շենքըՍուրբ Աստվածածին եկեղեցի, հին շենքը

Տես նաև
-------

* Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Կամենսկայա)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Храм Покрова Пресвятой Богородицы (Каменск-Ша́хтинский)
2. ↑  Церковь Покрова Пресвятой Богородицы в Каменске-Шахтинском

Արտաքին հղումներ
----------------

* Храм Покрова Пресвятой Богородицы, г. Каменск-Шахтинский Archived 2017-01-10 at the Wayback Machine.
* Епископ Шахтинский и Миллеровский Симон совершил Пасхальную утреню в храме в честь Покрова Пресвятой Богородицы, Каменск-Шахтинский Archived 2017-01-10 at the Wayback Machine.