**Ջոն Գարֆիլդ** (անգլ.՝ John Garfield, իսկական անունը՝ **Յակով Յուլիյ Գարֆինքլ**, անգլ.՝ Jacob Julius Garfinkle; մարտի 4, 1913(1913-03-04)[…], Ստորին Իսթ Սայդ, Նյու Յորք շրջան, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ - մայիսի 21, 1952(1952-05-21)[…], Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասան։

Կենսագրություն
--------------

Ապագա դերասանը ծնվել է Նյու Յորքում՝ Ռուսաստանից ներգաղթած հրեաների՝ Դավիթ և Հաննա Գարֆինքլների ընտանիքում։ Մոր մահից հետո նրան ուղարկել են Բրոնքսի դժվար երեխաների դպրոց, որտեղ առաջին անգամ ցուցադրել է դերասանական վարպետության իր ընդունակությունները։ 1930-ական թվականներին նրան հաջողվել է կրթաթոշակ ստանալ Մարիա Ուսպենսկայի դերասանական դպրոցում, ինչի շնորհիվ 1932 թվականին նա առաջնաելույթ է ունեցել Բրոդվեյում։ Շուտով Գարֆիլդը դարձել է բավականին հայտնի Նյու Յորքի թատերական շրջանում, իսկ հայտնի սցենարիստ Քլիֆորդ Օդեթսը հատուկ նրա համար նույնիսկ գրել է «Ոսկե տղա» պիեսը։ Բայց հանգամանքների բերումով Գարֆիլդը երբեք չի ներգրավվել դրա հիմնական կազմի գլխավոր դերում, այլ բավարարվել է միայն նենգավոր դերով։

1937 թվականին Ջոն Գարֆիլդը որոշել է թողնել Բրոդվեյը և երջանկությունը փորձել Հոլլիվուդում։ Միայն այնտեղ մեկ տարվա աշխատանքից հետո դերասանը արժանացել է քննադատական գնահատանքի և «Չորս դուստրեր» Լեյն քույրերի հետ գլխավոր դերում խաղացած ֆիլմում երկրորդական պլանի լավագույն տղամարդկային դերի համար Ամերիկյան կինոակադեմիայի մրցանակի անվանակարգի։

Երկրորդ աշխարհամարտին ԱՄՆ-ի մասնակցության ժամանակ Գարֆիլդը որպես կամավոր գրանցվել է ամերիկյան բանակի շարքերում, բայց սրտի հիվանդության պատճառով մերժվել է։ Չնայած դրան՝ նա, այնումենայնիվ, որոշել է բոլոր ջանքերը գործադրել ամերիկացի զինվորներին օգնելու համար և դերասանուհի Բեթ Դեյվիսի հետ միասին Հոլիվուդյան ճաշարանի ակումբի աշխատանքներում դարձել է շարժիչ ուժ, որն ամերիկացի զինվորներին ապահովել է սննդով և զվարճանքով։ Ավելի ուշ դերասանը մեկնել է Հարավսլավիա, որտեղ մասնակցել է զինծառայողների համար ժամանցային ծրագրերի կազմակերպմանը։

Ջոն Գարֆիլդը Դորոտի Մակգուայրի հետ «Ջենտլմենական համաձայնագիր»-ում
Հետպատերազմյան տարիներին Գարֆիլդը միանգամից մի քանի խոշոր դերեր է ունեցել հոլիվուդյան հայտնի ֆիլմերում, այդ թվում՝ «Փոստատարը միշտ երկու անգամ է զանգահարում» (1946) նուարում (Ֆրենկ Չեմբերս), «Հումորեսկա» (1946) ռոմանտիկ ֆիլմում (Պոլ Բորեյ) և «Ջենտլմենական համաձայնագիր» (1947) դրամայում (Դեյվ Գոլդման)։

1948 թվականին դերասանը երկրորդ անգամ ստացել է «Օսկար»՝ «Մարմին և հոգի» ֆիլմում կատարած Չարլի Դևիսի դերի համար։ Նույն թվականին նա վերադարձել է Բրոդվեյ, որտեղ խաղացել է «Աստծո հետ սկիպեր շարքում» պիեսում։ Այն բանից հետո, երբ ստուդիայի հետ նրա շփումը ավարտվել է, Գարֆիլդը որոշել է չվերսկսել այն, բայց կազմակերպել է սեփական անկախ պրադյուսերական ընկերությունը՝ դառնալով այդ ուղղության պիոներներից մեկը։

Գարֆիլդը, լինելով լիբերալ քաղաքական հայացքների կողմնակից, պաշտպանել է Սահմանադրության առաջին փոփոխության պաշտպանության կոմիտեն, որը դեմ էր քաղաքացիների քաղաքական համոզմունքների մեջ կառավարական ուժերի միջամտությանը։ Նրա կինը՝ Ռոբերտ Սեյդմանը, ԱՄՆ-ի կոմունիստական կուսակցության անդամ էր, ինչի պատճառով դերասանն ինքն էլ կասկածվել է կոմունիստների հանդեպ համակրանքի մեջ։ Հակաամերիկյան հետաքննական գործունեության կոմիտե (որն ԱՄՆ-ում հետաքննել է կասկածյալ կոմունիստական ինֆիլտրացիան) նրա այցի ժամանակ, Ջոն Գարֆիլդը հրաժարվել է իրեն հայտնի անվանել կոմկուսակցության անդամների կամ նրանց հետևորդների մեջ, ինչի պատճառով իր վրա հարուցել է կոմիտեի զայրույթը և ընկել Հոլիվուդի սև ցուցակ։ Նկարահանումներում հետաքրքիր առաջարկների բացակայությունը դերասանին ստիպել են վերադառնալ Բրոդվեյ, որտեղ, այնումենայնիվ, 1952 թվականին իր համար գրված «Ոսկե տղա» պիեսում խաղացել է գլխավոր դերը։ Ելույթի ժամանակ նա HUAC-ից առաջ ցուցմունքներ տալու համար ստացել է դատարանի ծանուցագիր։

Սրտի հետ կապված երկարատև խնդիրները, որոնք դերասանին հետապնդել են դեռ մանկուց և սաստկացել Հոլիվուդի սև ցուցակում գտնվելու հետ կապված սթրեսից, 1952 թվականին հանգեցրել են 39 տարեկան հասակում Ջոն Գարֆիլդի հանկարծամահ լինելուն։ Ամերիկյան կինոարդյունաբերության մեջ նրա ավանդը Հոլիվուդյան փառքի ծառուղում նշվել է աստղով։

Ընտրված ֆիլմագրություն
----------------------

| Տարի |  | Անվանում | Բնօրինակ անվանում | Դեր |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1938 | ֆ | Չորս քույրեր | *Four Daughters* | Միկի Բորդեն |
| 1939 | ֆ | Նրանք ինձ հանցագործ են դարձրել | *They Made Me a Criminal* | Ջոնի Բրեդֆիլդ / Ջեք Դորնի |
| 1939 | ֆ | Փոշին կլինի իմ ճակատագիրը | *Dust Be My Destiny* | Ջո Բել |
| 1939 | ֆ | Խուարես | *Juarez* | Պորֆիրիո Դիաս |
| 1941 | ֆ | Ծովային գայլ | *The Sea Wolf* | Ջորջ Լիչ |
| 1943 | ֆ | Ռազմաօդային ուժեր | *Air Force* | Ջո Վինոցկի |
| 1943 | ֆ | Ոչ ոք հավերժ չէ | *Nobody Lives Forever* | Նիկ Բլեյք |
| 1943 | ֆ | Լքյալ ճնճղուկը | *The Fallen Sparrow* | Ջոն «Քիտ» Մակիտրիկ |
| 1946 | ֆ | Փոստատարը միշտ երկու անգամ է զանգահարում | *The Postman Always Rings Twice* | Ֆրենկ Չեմբերս |
| 1947 | ֆ | Մարմին և հոգի | *Body and Soul* | Չարլի Դևիս |
| 1947 | ֆ | Ջենտլմենական համաձայնագիր | *Gentleman's Agreement* | Դեյվ Գոլդմեն |
| 1948 | ֆ | Չարի ուժը | *Force of Evil* | Ջո Մորս |
| 1949 | ֆ | Մենք անծանոթ էինք | *We Were Strangers* | Ջոն Ֆեներ |
| 1950 | ֆ | Բեկումնային ակնթարթ | *The Breaking Point* | Գարի Մորգան |
| 1951 | ֆ | Նա վազեց ամբողջ ճանապարհով | *He Ran All the Way* | Նիկ Ռոբի |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4  Encyclopædia Britannica
3. 1 2 3 4  Internet Broadway Database — 2000.
4. ↑  Jim Beaver։ John Garfield: His Life and Films Cranbury NJ, A.S. Barnes & Co. 1978 ISBN 0-498-01890-3
5. 1 2  Nott, Robert *He Ran All the Way: The Life of John Garfield*, New York, Limelight Editions, 2003 ISBN 0-87910-985-8
6. ↑  «John Garfield». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ հուլիսի 1-ին. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 10-ին.
7. ↑  Jim Beaver. *John Garfield: His Life and Films* Cranbury NJ, A.S. Barnes & Co. 1978 ISBN 0-498-01890-3
8. ↑  Robert David Jaffee, ContributorNovelist, journalist, Mental-Health Activist (2013 թ․ փետրվարի 22). «Witness to a Persecution: In Search of Blacklistee John Garfield» (անգլերեն). HuffPost. Վերցված է 2019 թ․ հոկտեմբերի 14-ին. `{{cite web}}`: `|author=` has generic name (օգնություն)CS1 սպաս․ բազմաթիվ անուններ: authors list (link)
9. ↑  W. Pechter, «Abraham Polonsky and 'Force of Evil'», Film Quarterly, vol. 15, nr. 3 — Spring 1962, p. 53 : Pechter interviewing Polonsky: «It has been suggested that John Garfield’s political difficulties and debarment from Hollywood work was a considerable influence in accelerating his early death. Do you have any opinion on this? Yes. He defended his streetboy’s honor and they killed him for it.»

Գրականություն
-------------

* Jim Beaver. *John Garfield: His Life and Films* Cranbury NJ, A.S. Barnes & Co. 1978 ISBN 0-498-01890-3
* Nott, Robert. *He Ran All the Way: The Life of John Garfield*. New York, Limelight Editions, 2003 ISBN 0-87910-985-8
* Morris, George. *John Garfield*. New York, Jove Publications, 1977 ISBN 0-15-646250-8

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ջոն Գարֆիլդ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Դանիական ազգային ֆիլմագրություն · Discogs · Internet Broadway Database · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · Find A Grave · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական · American National Biography · Notable Names Database · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX1167561 · BNF: 14048135d · GND: 11912307X · ISNI: 0000000121024958 · LCCN: n50015183 · NKC: xx0171361 · SUDOC: 05034496X · VIAF: 76516960 · WorldCat VIAF: 76516960 |

 |

 |