**Զոնա Գեյլ** (օգոստոսի 26, 1874(1874-08-26)[…], Portage, Վիսկոնսին, ԱՄՆ - դեկտեմբերի 27, 1938(1938-12-27)[…], Չիկագո, Իլինոյս, ԱՄՆ), ամերիկացի գրող, դրամատուրգ, բանաստեղծուհի և ակնարկագիր։

Կենսագրություն և ստեղծագործություն
----------------------------------

Զոնա Գեյլ ծնվել է 1874 թվականի օգոստոսի 26-ին Պորտիջում (Վիսկոնսին նահանգ)։ Նրա ծնողներն էին Չարլզ Ֆրանկլինը և Էլիզա Գեյլը։ Վաղ տարիքից նա ցանկանում էր դառնալ գրող։ 1895 թվականին ավարտել է Վիսկոնսինի համալսարանը և վեց տարի որպես լրագրող համագործակցել Evening Wisconsin-ի և Milwaukee Journal-ի հետ։ 1899 թվականին ստացել է գրականության մագիստրոսի կոչում։

1901 թվականին զոնա Գեյլը տեղափոխվեց Նյու Յորք և սկսեց աշխատել Evening World թերթում։ 1903 թվականին նա հրատարակեց իր առաջին պատմությունը։ 1905 թվականին սկսել է գրել պատմվածքների շարք, որոնց գործողությունները տեղի են ունեցել Ֆրենդշիպ-Վիլլաջ (Friendship Village)․ գեղարվեստական քաղաքը, որն ուներ իր հայրենի Պորտիջի առանձնահատկությունները։ Այս պատմությունները մեծ հաջողություն ունեցան։ 1906 թվականին լույս տեսավ նրա առաջին վեպը՝ «Romance Island»-ը, որին հաջորդեցին այլ վեպեր և պատմվածքներ, որոնք միավորված էին նույն գործողության վայրում։ 1911 թվականին Delineator magazine-ից ստացած գրական մրցանակը գրողին թույլ է տվել վերադառնալ Պորտիջ եւ հետագայում ապրել այնտեղ։

1915 թվականին լույս տեսավ նրա «heart's Kindred» հակապատերազմական վեպը։ 1917 թվականին հրատարակված «A Daughter of the Morning» վեպը պատմում էր աշխատող կանանց և նրանց աշխատանքային պայմանների մասին։ Քննադատների հավանությանն է արժանացել «Miss Lulu Bett» (1920) վեպը։ 1921 թվականին զոնա Գեյլը վեպի հիման վրա պիես է գրել, որի համար Պուլիտցերյան մրցանակ է ստացել։ Գեյլի հետագա ստեղծագործությունները ներառում էին վեպեր, բանաստեղծություններ, պատմվածքներ, պիեսներ և կենսագրություններ։ Իր գրելու կարիերայի ընթացքում նրա ստեղծագործությունը սենտիմենտալիզմից վերածվեց ռեալիզմի, իսկ հետո՝ միստիցիզմի։

Բացի իր գրական գործունեությունից, զոնա Գեյլը քաղաքական և սոցիալական ակտիվիստ էր, Ռոբերտ Լաֆոլետի աջակիցը։ Նա որդեգրեց երկու աղջիկների և միայնակ մեծացրեց նրանց՝ նախքան 1928 թվականին մանկության ընկերոջ՝ Ուիլյամ Բրիզի հետ ամուսնանալը։ 1923 թվականին մոր և 1929 թվականին հոր մահից հետո Գեյլը սկսեց հետաքրքրվել միստիկայով և թեոսոֆիայով, ինչը նույնպես ազդեց նրա աշխատանքի վրա։ Նրա ժողովրդականությունը նվազել է, և քննադատները ոչ այնքան բարենպաստ են արտահայտվել նրա հետագա ստեղծագործությունների մասին։

Զոնա Գեյլը մահացավ թոքաբորբից 1938 թվականի դեկտեմբերի 27-ին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4  Encyclopædia Britannica
3. 1 2 3 4  Internet Broadway Database — 2000.
4. 1 2 3  *Blain V. Grundy I. Clements P.* The Feminist Companion to Literature in English: Women Writers from the Middle Ages to the Present — 1990. — P. 407.
5. 1 2 3  *Boyer P. S.* Notable American Women, 1607-1950: A Biographical Dictionary — Harvard University Press, 1971. — Vol. 2. — P. 7–9. — ISBN 978-0-674-62734-5
6. 1 2  Online Biographical Dictionary of the Woman Suffrage Movement in the United States / T. Dublin, K. K. Sklar — Alexander Street Press.
7. ↑
8. ↑
9. 1 2  American women writers, 2000, էջ 119
10. 1 2 3 4 5  Encyclopaedia Britannica
11. 1 2 3  American women writers, 2000, էջ 120

Գրականություն
-------------

* *David Garrett Izzo* Zona Gale // American women writers, 1900–1945: a bio-bibliographical critical sourcebook / Laurie Champion. — Greenwood Press, 2000. — P. 119—120.

Առտաքին հղումներ
----------------

* "Zona Gale". *Encyclopaedia Britannica* (անգլերեն).