recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կոտայք (այլ կիրառումներ)

**«Կոտայք» գարեջրի գործարան ՍՊԸ**, գարեջրի արտադրությամբ և իրացմամբ զբաղվող հայաստանյան ձեռնարկություն, «Մուլտի գրուպ» հոլդինգի ստորաբաժանում։ Ստեղծվել է 1974 թվականին՝ Աբովյան քաղաքում։

Պատմություն
-----------

Գործարանը կառուցվել է 1974 թվականին՝ Չեխոսլովակիայից ՀԽՍՀ հրավիրված մասնագետների կողմից՝ նպատակ ունենալով գարեջուր մատակարարել Կովկասի տարածաշրջանի բոլոր հանրապետություններին։ Մեծածավալ արտադրական կարողությունների, 500.000 հլ տարեկան արտադրողականության, ինչպես նաև տվյալ ժամանակաշրջանում լավագույնը համարվող չեխոսլովակյան տեխնոլոգիաների առկայության շնորհիվ, գործարանին հաջողվում է դառնալ առաջատար գարեջրագործերից մեկը Խորհրդային Միությունում՝ ապահովելով բարձր որակի գարեջուր երկրի սահմաններից դուրս։

Խորհրդային Միության փլուզումից և Հայաստանի անկախացումից հետո, ինչպես բազմաթիվ հետխորհրդային ձեռնարկություններ, այնպես էլ «Կոտայքը» մեծ դժվարություններ ունեցան։ 1996 թվականին գործարանը սեփականաշնորհած բաժնետերը գալիս է այն եզրահանգման, որ սեփական ուժերով անհնար է վերականգնել ձեռնարկությունը, որոշում է գործակցել առավել առաջատար և բնագավառի փորձառու արևմտյան ընկերություններից մեկի հետ։ Այդպիսի ձեռնարկություն էր ֆրանսիական «Castel Group»-ը, որն ուներ միջազգային գործարար կառավարման հաջող փորձ աֆրիկյան, ասիական, ինչպես նաև ռուսական տարածաշրջաններում։ «Castel Group»-ի կողմից 1997 թվականին ներդրված 17 միլիոն ԱՄՆ դոլարը համարվում էր Հայաստանում կատարված առաջին խոշոր և առանցքային ներդրումներից մեկը։

Հայաստանյան և արտաքին շուկաներում հայտնի գարեջրի «Կոտայք գոլդ», «Կոտայք չանի», «Աբովյանի չանի», «Էրեբունի» տեսակները միջազգային ցուցահանդեսներում արժանացել են բազմաթիվ մրցանակների։

Գրականություն
-------------

* Ավետիսյան, Սամվել (2010). *«Հայաստանի գյուղատնտեսությունը և ագրովերամշակումը»*, Երևան, «Լիմուշ», 237 էջ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «Կազմակերպություններ, ձեռնարկություններ» Archived 2015-04-04 at the Wayback Machine. «ՀՀ Կոտայքի մարզպետարան»
2. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 4-ին. Retrieved 2015 թ․ մայիսի 21. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
**Հովնանյան ընկերություն,**  Միացյալ Նահանգներում անշարժ գույքի ընկերություն, որը զբաղվում է մարքեթինգային գրասենյակների վաճառքով, այդ թվում` նախագծմամբ, շինարարությամբ։ Ընկերությունն աշխատում է անհատական առանձնացված բնակարանների, ինչպես նաև ավելի բարձր, սեփականաշնորհված կացարանների, այդ թվում`թաունհաուս, համատիրությունների և ծերանոցների հետ։ Շատ դեպքերում, ընկերությունը ձեռք է բերում և մշակում է հողը, որի վրա այդ շինությունները կարող են կառուցվել, բայց որոշ աշխարհագրական շրջաններում, Հովնանյանն առաջարկում է կառուցել իրենց գույքային տան նմուշների վրա մասնավոր հող։ Ընկերությունը բաղկացած է երկու օպերացիոն խմբերից՝ բնակարանների կառուցում և ֆինանսական ծառայություններ։ Չնայած վերջին որոշ ֆինանսական դժվարությունների, որ 2008-2009 թթ. անկման և ֆինանսական ճգնաժամի պատճառով, Հովնանյան ընկերությունը միևնույն է մնում է ամերիկյան վեցերորդ խոշորագույն բնակարանների շինարարության ընկերությունը և ամենամեծ բնակարանների կառուցման ընկերությունը Նյու Ջերսիում։

Ընկերության գործողություններ
----------------------------

Ընկերությունը կառուցել է ավելի քան 312, 000 տուն, որոնց գները սկսում են 46, 000 ԱՄՆ դոլարից մինչև 2.350.000 ԱՄՆ դոլար։ Այն գործում է Արիզոնայում, Կալիֆորնիայում, Դելավերում, ֆլորիդայում, Վրաստանում, Իլինոյսում, Կենտուկիում, Մերիլենդում, Միչիգանում, Մինեսոտայում, Նյու Ջերսիյում, Նյու Յորքում, Հյուսիսային Կարոլինայում, Օհայոում, Փենսիլվանիայում, Հարավային Կարոլինայում, Տեխասում, Վիրջինիայում, Վաշինգտոնում, և Արևմտյան Վիրջինիայում։

Որակ
----

Հովնանյանը եղել է հաճախորդների բողոքների առարկա։ Մի քանի անգամ, առկա են եղել որոշ շինարարական խնդիրներ, Հովնանյանի տներում։ Հովնանյանն ընկերությունը եղել է նաև գովասանքի առարկա, վկայակոչելով շինարարների հեղինակությունը և ամուր պատմությունը։ Հովնանյանը նաև ստացել է բազմաթիվ մրցանակներ իրենց շինարության որակի և հաճախորդների աջակցության բարձր մակարդակի համար ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Willis, David P. (2009 թ․ սեպտեմբերի 24). "Homebuilder leaves legacy of philanthropy". *Asbury Park Press*. Արխիվացված է the original 2013 թ․ հունվարի 17-ին. Retrieved 2009 թ․ հոկտեմբերի 19. `{{cite news}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. 1 2  "Hovnanian Enterprises Inc 2014 Annual Report - Form 10-K - December 12, 2014" (PDF). secdatabase.com. Retrieved 2015 թ․ հոկտեմբերի 18.
3. ↑

Արտաքին հղումներ
----------------

* K. Hovnanian Homes Corporate Website
* K. Hovnanian American Mortgage LLC - Financial Services
* Yahoo! - Hovnanian Enterprises, Inc. Company Profile
* Kevork and Ara Hovnanian, Hovnanian Enterprises, Inc.
* Reuters Company Profile for (HOV) Hovnanian Enterprises Archived 2008-05-05 at the Wayback Machine.
**Մարգարիտա** (իսպ.՝ Margarita), քաղաք և մունիցիպալիտետ Կոլումբիայի հյուսիսում ՝ Բոլիվար դեպարտամենտում։

Պատմություն
-----------

Բնակավայրը, որից քաղաքը հետագայում աճել է, հիմնադրվել է 1600 թվականին։ Քաղաքի անվանումը կապված է Մարգարիտա Դուրան դե Կոգոլոյի անվան հետ, այն հողամասի սեփականատերը, որի վրա հիմնվել է բնակավայրը։ Մարգարիտայի մունիցիպալիտետը ստեղծվել է առանձին վարչական միավոր 1882 թվականին։

Աշխարհագրական դիրք
------------------

Քաղաքը գտնվում է դեպարտամենտի կենտրոնական մասի արևելքում, Մագդալենա գետի Մոմպոս վտակի ձախ ափին, դեպարտամենտի վարչական կենտրոն Կարտագեն քաղաքից մոտ 186 կմ հարավ-արևելք։ Բացարձակ բարձրությունը ծովի մակարդակից 28 մետր է։

Մարգարիտա մունիցիպալիտետը հարավ-արևելքում սահմանակից է Աթիլլո դե Լոբայի մունիցիպալիտետին (արևելյան մասը), հարավում ՝ Բարանկո դե Լոբայի և Պինիլոսի մունիցիպալիտետներին, հարավ-արևմուտքում ՝ Աթիլո դե Լոբայի մունիցիպալիտետին (արևմտյան մասը), արևմուտքում `Սան Ֆերնանդոյի մունիցիպալիտետին, հյուսիսում և հյուսիս-արևելքում` Մագդալենա դեպարտամենտի տարածքին։ Մունիցիպալիտետի տարածքը 295 կմ² է։

Բնակչություն
------------

Կոլումբիայի ազգային վիճակագրության վարչակազմի տվյալների համաձայն ՝ 2015 թվականին քաղաքի և մունիցիպալիտետի համատեղ բնակչությունը կազմել է 9,876 մարդ։ Քաղաքապետարանի բնակչության դինամիկան ըստ տարիների.

Բնակչության թվաքանակը| 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 9406 | 9401 | 9417 | 9449 | 9488 | 9535 | 9587 | 9656 | 9718 | 9792 | 9876 |

2005 թվականի մարդահամարի համաձայն, տղամարդիկ կազմել են Մարգարիտայի բնակչության 53.4% -ը, կանայք ՝ համապատասխանաբար 46.6%: Ռասայականորեն, սպիտակամորթներն ու մետիսները կազմել են քաղաքի բնակչության 90.1% -ը. սևամորթները, մուլատները՝ 0,9%: Գրագիտության մակարդակը ողջ բնակչության համար կազմել է 71.8%:

Տնտեսություն
------------

Մարգարիտայի տնտեսությունը հիմնված է գյուղատնտեսության վրա։ Արտահանման գլխավոր արտադրանքը նարինջն է։

Մունիցիպալիտետի և քաղաքային ձեռնարկությունների ընդհանուր թվի 42.9% -ը սպասարկման ոլորտի ձեռնարկություններ են, 26.5% -ը առևտրային ձեռնարկություններ են, 30.6% -ը տնտեսության այլ ոլորտների ձեռնարկություններ են։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Margarita, Colombia Page" (in անգլերեն). Fallingrain Global Gazetteer.
2. ↑  "Información general" (in իսպաներեն). Alcaldía de Margarita - Bolívar.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ url-status (link)(չաշխատող հղում)
3. ↑  "Proyecciones de Población departamentales y municipales por área 2005 - 2020" (in իսպաներեն). Departamento Administrativo Nacional de Estadística.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
**Հովհաննես առաքյալ եկեղեցի** (**Հովհաննես Աստվածաբան տաճար**, ռուս.՝ Церковь Иоанна Богослова, Храм Иоанна Богослова), ուղղափառ տաճար Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Բելոկալիտվինսկի շրջանի Լենինի խուտորում։ Ենթարկվում է Վոլգոդոնսկի և Սալսկի թեմի Բելոկալիտվինսկի գործակալությանը։

Հասցեն` 347024, Ռոստովի մարզ, Բելոկալիտվինսկի շրջան, Լենինի խուտոր, Լենինի փողոց, 5։

Պատմություն
-----------

Երբ 1850 թվականին ստեղծվել է սկզբնապես Դոնի զորքի մարզի Դոնեցկի օկրուգի կազմում գտնված Վլադիմիրսկայա ստանիցան, այդ վայրում գտնված գյուղացիական Իվանովկա սլոբոդայից ժառանգաբար փոխանցվել է Վերափոխման փայտե եկեղեցին, որ կառուցված էր կալվածատեր Մ. Ի. Բոբրիկովայի միջոցներով։ 1874 թվականին ստանիցայի կազակները կառուցեցին նոր եկեղեցի իրենց ընկերոջ` Ստեպան Շևիրևի միջոցներով։ Հին եկեղեցին 1878 թվականին վաճառեցին Ուստ-Բելոկալիտվենսկայա ստանիցայի Սվինարյով խուտորին, որտեղ այն ստացավ Հովհաննես Աստվածաբան անունը։ Նրա ծխի անդամներ էին Սվինարյով (այժմ` Լենինի անվան), Բորոդինով և Պոցելուև խուտորների բնակիչները։

Թե երբ է այս տաճարը դադարեցրել իր գործունեությունը, հայտնի չէ։ Միայն ԽՍՀՄ փլուզումից հետո խուտորում տեղական իշխանությունների կողմից ծխականներին ժամերգություններ անցկացնելու համար փոխանցվել է մի հին շենք, որը հետագայում վերակահավորվել է որպես եկեղեցի։ Հովհաննես առաքյալի ու ավետարանչի տաճարի ծուխը գրանցվել է 2002 թվականի դեկտեմբերին։

Հովհաննես Աստվածաբան տաճարի վանահայրն է ավագ երեց Ալեքսանդր Պավլովիչ Պաշուտինը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Храм Иоанна Богослова
2. ↑  Им. Ленина хутор. Церковь Иоанна Богослова.
3. ↑  Часовни, церкви и монастыри на Дону от начала их появления до конца XIX века.
4. ↑  "С крестом и молитвой". Արխիվացված է the original 2017 թ․ հունիսի 9-ին. Retrieved 2017 թ․ նոյեմբերի 15. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Եկեղեցու կայքը
* Храм Иоанна Богослова Archived 2017-07-03 at the Wayback Machine.
* Белокалитвенское благочиние. Все церкви и монастыри.
* Волгодонская епархия - приходы
Հլիսարենդակիրկյան հարավային Իսլանդիայում.
Իսլանդիայի հիմնական դավանանքը Իսլանդիայի ավետարանական լյութերական եկեղեցին է, որը պաշտոնական դարձավ 1540 թվականին (այն ժամանակ Իսլանդիան պատկանում էր Դանիային) և 2009 թվականին այն դավանում էր երկրի ընդհանուր բնակչության 92,2%-ը։ Բնակչությունը նաև դավանում է կաթոլիկություն և այլ լյութերական եկեղեցիներ։ Ռեյկյավիկում, հավանաբար, ուղղափառ եկեղեցի ևս կկառուցվի։ 2016 թվականի սկզբին հրապարակված հարցման արդյունքները ցույց են տալիս, որ իսլանդացիների կեսից քիչն իրեն համարում է կրոնավոր, իսկ երիտասարդների ավելի քան 40%-ն իրեն աթեիստ է համարում։ Կրոնն ավելի տարածված է Ռեյկյավիկից դուրս։ Այսպես, մայրաքաղաքի հարցված բնակիչների 56,2%-ն իրեն քրիստոնյա է ճանաչել։ Երկրի մնացած մասում քրիստոնյաները կազմում են 77-90%։ Հարցումը ցույց է տվել նաև սերունդների կրոնականության տարբերություններ։

Քրիստոնեություն
---------------

Պիտեր Նիկոլայ Արբո «Օլաֆ I Տրիգվասոնի ժամանումը Նորվեգիա» (1860)
Քրիստոնեությունն Իսլանդիայում որպես պաշտոնական կրոն ընդունվել է 1000 թվականին։

1860 թվականից Իսլանդիայում գործում է կաթոլիկ միսիա, որը ստեղծել է դեռևս գործող դպրոցներ և հիվանդանոցներ։ 1929 թվականից Ռեյկյավիկը պաշտոնապես նշանակել է կաթոլիկ եպիսկոպոս և բացել մի քանի կաթոլիկ միաբանություններ։ Այսօր Իսլանդիայում կա մոտ 10500 հոգուց բաղկացած փոքր կաթոլիկ համայնք, որը բաղկացած է հիմնականում տարբեր կաթոլիկ երկրների ներգաղթյալներից։ Երկիրն ունի Ռեյկյավիկի միակ կաթոլիկ թեմը։

Իսլամ
-----

մզկիթ Ռեյկյավիկում
Հիմնական հոդված՝ Իսլամն Իսլանդիայում

Հեթանոսություն
--------------

2015 թվականի փետրվարի սկզբին Իսլանդիայի հեթանոսական համայնքը կազմում էր 2400 մարդ։ Ռեյկյավիկում սկսվել է սկանդինավյան պանթեոնի տաճարի շինարարությունը։ Զուիզմը, որը հիմնադրվել է 2010 թվականին Օլաֆուր Հելգի Դորգրիմսոնի կողմից և պաշտոնապես գրանցվել է երկրում 2013 թվականին։ Զուիզմը հիմնված է շումերա-աքքադական դիցաբանության վրա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Иерархия церквей | Церковь Исландии". www.hierarchy.religare.ru. Retrieved 2018 թ․ մայիսի 31.
2. ↑  "Общая информация о Исландии". Արխիվացված է the original 2011 թ․ հուլիսի 8-ին. Retrieved 2009 թ․ հունիսի 27. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  "Исландия/ религия Исландии". islandia-about.narod.ru. Retrieved 2018 թ․ մայիսի 31.
4. ↑  "0.0% of Icelanders 25 years or younger believe God created the world, new poll reveals". Icelandmag. Արխիվացված է the original 2016 թ․ փետրվարի 20-ին. Retrieved 2016 թ․ փետրվարի 21.
5. ↑  *Хьяульмарссон Й. Р.* История Исландии = History of Iceland: from the Settlement to the Present Day. — М.: Весь Мир, 2003. — С. 39—41. — 240 с. — 2000 экз. — ISBN 5-7777-0201-5
6. ↑  "Frontpage - Hagstofa". Hagstofa. Retrieved 2018 թ․ մայիսի 31.
7. ↑  "Возвращение язычества: В Рейкъявике построят храм скандинавским богам". vesti.ru. Retrieved 2018 թ․ մայիսի 31.
8. ↑  "Our Story | Zuism". 2018 թ․ հունվարի 23. Արխիվացված է the original 2018 թ․ հունվարի 23-ին. Retrieved 2018 թ․ մայիսի 31.
**Արտավազդ Ա Մեդացի**, հայ պատմագիտության մեջ առավել հայտնի է որպես **Մար Արտավազդ**, Ատրպատականի (Մեդիա-Մարաստանի) արքա Կոմմագենեի թագավորական ընտանիքից, որը կառավարել է մ․թ․ա․ 56 թվականից մինչև մ․թ․ա․ 30 թվականներին։ Թողնելով Ատրպատականի գահը՝ Մար Արտավազդը մ․թ․ա․ 30 թվականին կայսերական Հռոմի գործուն աջակցությամբ հռչակվել է Ծոփքի արքա և կառավարել մինչև մ․թ․ա․ 20 թվականը։

Մար Արտավազդը Տիգրան Մեծի դստեր որդին էր և անվանված էր ի պատիվ Հայքի արքայից արքա Արտավազդ Բ Աստվածայինի։ Սակայն այս հանգամանքը չի խանգարում վերջինիս ունենալ ընդգծված հակահայկական դիրքորոշում։ Արտավազդի կառավարման սկզբնամասում Ատրպատականը ենթարկվում է Մարկոս Անտոնիոսի ներխուժմանը, որը արևելքի հզորագույն տերության դեմ արշավանք սկսելուց առաջ նախ և առաջ նպատակ ուներ Հայաստանից ներխուժել Մարաստան և գրավել այն։ Սակայն Անտոնիոս սխալ ռազմավարության հետևանքով հռոմեական լեգեոնները Փրաասպայի մատույցների մոտ ջախջախիչ պարտություն են կրում Արտավազդ Մեդացու զորքերի և օգնական պարթևական բանակի կողմից։

Այս դեպքից հետո հանգամանքների բերումով Ատրպատականը կտրուկ փոխում է իր աշխարհաքաղաքական կողմնորոշումը՝ խզելով դաշինքը պարթևաց արքա Հրահատի հետ և բանակցություններ սկսելով Հռոմի եռապետ Մարկոս Անտոնիոսի հետ։ Արդյունքում՝ կողմերը կնքում են փոխօգնության պայմանագիր, իսկ դաշինքն ամրապնդվում է դինաստիական ամուսնությամբ։ Մ․թ․ա․ 31 թվականին Կլեոպատրան և Անտոնիոսը գլխատում են Հայքի արքայից արքա Արտավազդ Բ-ին և նրա գլուխն ուղարկում Փրաասպա՝ որպես ընծա։ Դրանից հետո Մար Արտավազդի բանակը ասպատակում է Մեծ Հայքի սահմանային շրջանները։

Օկտավիանոսի և Անտոնիոսի միջև մ.թ.ա. 31 թվականին տեղի ունեցած Ակտիումի ճակատամարտից և Անտոնիոսի սպանությունից հետո Ատրպատական են ներխուժում Արտավազդ Բ-ի որդու՝ արքայազն Արտաշեսի գլխավորած հայկական ուժերը, ովքեր պարտության են մատնում Մար Արտավազդին և նվաճում տերությունը։ Վերջինս ստիպված է լինում փախչել և ապաստանել Օգոստոս Օկտավիանոսի մոտ։ Վերջինս ապաստանում է պարտված Մար Արտավազդին և մ․թ․ա․ 30 թվականին վերջինիս ճանաչում Ծոփքի (Փոքր Հայքի) կամակատար թագավորության արքա։ Մար Արտավազդը մահանում է մ․թ․ա․ 20 թվականին՝ հավանաբար Հռոմում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Pas L. v.* Genealogics — 2003.
2. ↑  Swan, *The Augustan Succession: An Historical Commentary on Cassius Dio’s Roman History, Books 55-56 (9 B.C.-A.D. 14)*, p.114
3. ↑  "Ptolemaic Genealogy: Affiliated Lines, Descendant Lines". Tyndalehouse.com. Արխիվացված է the original 2011 թ․ հուլիսի 16-ին. Retrieved 2013 թ․ հոկտեմբերի 12.
4. ↑  Swan, *The Augustan Succession: An Historical Commentary on Cassius Dio’s Roman History, Books 55-56 (9 B.C.-A.D. 14)*, p.115
Հոկտեմբերյան կամուրջ. տեսքը հարավ-արևմուտքից
**Հոկտեմբերյան կամուրջ,** ավտոճանապարհային-հետիոտնային կամուրջ Յարոսլավլում՝ Վոլգա գետի վրայով, որը կապում է Հոկտեմբերյան հրապարակը Ուրոչյան փողոցի հետ, Լենինյան և Կիրովյան շրջանները՝ քաղաքի Զավոլժսկի շրջանի, Մոսկվան՝ Վոլոգդայի և Արխանգելսկի հետ։

Գտնվում է Մոսկվայի հարավային նավահանգստից 519,2 կմ հեռավորության վրա՝ Վոլգա և Կոտորոսլ գետերի միացումից 2 կմ վերև։

Պատմություն
-----------

Կամրջի հիմնադրման վայրում քաղաքի կենտրոնական մասի կողմից գտնվել է Պյոտրի և Պավելի եկեղեցին (1691 թվական), որը քանդվել է 1930-ական թվականներին, իսկ մինչև XV դարը՝ Պետրոպավլովյան վանքը (12-րդ դար)։

Կամուրջը կառուցվել է 1961-1966 թվականներին՝ ժամանակավոր անցամիջոցի փոխարեն, Եվգենի Սերգեևիչ Ուլանովի՝ բալետի արտիստուհի Գալինա Ուլանովայի եղբոր նորարարական ծրագրով։ Ըստ կառուցվածքի՝ երկաթբետոնային կամուրջը հավաքովի դետալներով է՝ ամբողջացված սինթետիկ սոսնձի և կապված պարանների օգնությամբ։

Ըստ այդ ժամանակաշրջանի ավանդույթի՝ կամրջի շահագործման հանձնումը զուգադիպել է Հոկտեմբերյան հեղափոխության հիսունամյակին, այդ պատճառով էլ կամուրջը ստացել է «Հոկտեմբերյան» անվանումը։

Ներկայիս վիճակ
--------------

Հոկտեմբերյան կամրջի առաջին թռիչքի վիճակը 2013 թվականի մարտին
Կամուրջն իր կեսդարյա պատմության ընթացքում չորս անգամ վերանորոգվել է։ Վերջին անգամ վերանորոգվել է 2013-2014 թվականներին՝ փոխարինելով ձևախախտված կարերը, ասֆալտբետոնային ծածկը, լուսավորության հենասյուները, բազրիքային ճաղաշարքերը և կառուցվածքի այլ տարրեր։ 2013-2014 թվականների ձմռանը բացվել է կամրջի երթևեկությունը, սակայն արագությունը սահմանափակվել է 40 կմ/ժ -ով։ Կամրջի առանցքային գծով տեղադրվել է ժամանակավոր խոչընդոտող պատնեշ։ Երկու փուլով իրականացված վերանորոգման ժամանակ կամրջի վրայով երթևեկությունը թույլատրվել է միայն հասարակական փոխադրամիջոցներին և հրատապ ծառայության ավտոմեքենաներին։ Վերանորոգումն ավարտվել է 2014 թվականի օգոստոսի 30-ին։

Տես նաև
-------

* Տվերիցկայայի գետափ
* Հոբելյանական կամուրջ
* Հարավային կամուրջ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Октябрьский мост в Ярославле начнут асфальтировать в ближайшие десять дней
2. ↑  На Октябрьском мосту завершается установка новых перильных ограждений
3. ↑  "В Ярославле завершен капитальный ремонт Октябрьского моста". Արխիվացված է the original 2019 թ․ օգոստոսի 20-ին. Retrieved 2019 թ․ օգոստոսի 20. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Алёна КАРМАНОВА «Мосты повисли над волнами, машинами и поездами…» («Северный край», 19 апреля 2012 г.)
**Հյու Ուելշման** (անգլ.՝ Hugh Welchman, 1975, Bracknell, Բերկշիր, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), բրիտանացի ռեժիսոր, սցենարիստ և պրոդյուսեր, BreakThru Films (2002) կինոընկերության հիմնադիր։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1975 թվականին։ Նախքան Լոնդոնի կինոյի և հեռուստատեսության ազգային դպրոցում ուսմանը նվիրվելը, Օքսֆորդի համալսարանում ուսումնասիրել է փիլիսոփայություն, քաղաքականություն և տնտեսագիտություն։
2001 թվականից նկարահանել է կարճամետրաժ ֆիլմեր և մուլտֆիլմեր։ Օրինակ՝ «Ծափահարություններ» և «Աշխարհի ամենագեղեցիկ մարդը», որի համար 2003 թվականին BAFTA մրցանակաբաշխության ժամանակ նա առաջադրվել է «Լավագույն կարճամետրաժ ֆիլմ» անվանակարգում։ Հետագայում Ուելշմանը աշխատել է մի քանի ֆիլմերի վրա, բայց դրանք նշանակալից հաջողություններ չեն ունեցել։
2007 թվականին Հյու Ուելշմանը աշխատել է «Կյանքը վարդագույնի մեջ» ֆիլմի տեսողական էֆեկտների վրա։
Վերջապես 2008 թվականին Սերգեյ Պրոկոֆևի նույնանուն երաժշտական ստեղծագործության հիման վրա նկարահանված «Պետյան ու գայլը» (ռեժիսոր՝ Սյուզի Տեմպլտոն) կարճամետրաժ անիմացիոն ֆիլմի համար նա արժանացել է «Օսկար» մրցանակի։

2011 թվականին ցուցադրվել է «Կախարդական երկիր» մուլտֆիլմը՝ ստեղծված պրոդյուսեր Ուելշմանի և նրա՝ Breakthru Films ընկերության կողմից։ Գլխավոր դերի ձայնը հնչյունավորել է հանրահայտ դերասանուհի Հիզեր Գրեմը։
2017 թվականին Ուելշմանն ու իր կինը՝ Դորոտա Կոբելան, ստեղծել են «Սիրով, Վինսենթ» արտասովոր անիմացիոն լիամետրաժ ֆիլմը, որն ամբողջությամբ յուղաներկով պատկերված էր կտավի վրա։ Այն նվիրված է եղել Վինսենթ վան Գոգի կյանքի վերջին շաբաթներին։ Մշակումը ֆինանսավորվել է Լեհաստանի կինոարվեստի համալսարանի կողմից, իսկ արհեստավարժ գեղանկարիչների վերապատրաստումը՝ որպես նկարիչ անիմատորներ, մասամբ ֆինանսավորվել է Kickstarter ծրագրի քրաուդֆանդինգի միջոցով։

Ծանոթագրություներ
-----------------

1. ↑
2. ↑  "11 фактов о фильме «Ван Гог. С любовью, Винсент»". Արխիվացված է the original 2017 թ․ նոյեմբերի 16-ին. Retrieved 2020 թ․ մայիսի 1.
3. ↑  Cinéma : 'Passion van Gogh', le premier film peint à la main
4. ↑  "Watch the Mesmerizing Trailer for a Movie About Van Gogh Fully Animated From Oil Paintings". Slate.com. 2016 թ․ փետրվարի 26. Retrieved 2016 թ․ մարտի 2.

Արտաքին հղումներ
----------------

* BreakThru Films-ի պաշտոնական կայք

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | LinkedIn · LinkedIn |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 116044966X · ISNI: 0000000094359508 · LCCN: no2010171783 · NUKAT: n2018247279 · SUDOC: 228360536 · VIAF: 306419866, 1349159478023327990002 · WorldCat VIAF: 306419866, 1349159478023327990002 |

 |

 |
**Կոստանդինի կոթող** (թուրքերեն՝ Örme Dikilitaş կամ *Konstantin Dikilitaşı*), գտնվում է Օձաձև կոթողի հարևանությամբ և հարավ Կոստանդնուպոլսի հիպոդրոմից (այժմ Սուլթանահմեդ Հրապարակ)։ Նրա կառուցման ստույգ տարին հայտնի չէ, բայց անվանվել է Կոստանդին VII-ի պատվին, ում հրամանով այն վերանորոգվել է 10-րդ դարում։

Պատմություն
-----------

Կոստանդինի կոթող, 2013 թվական
32 մ բարձրությամբ կոթողը Կոստանդին VII-ի հրամանով վերանորոգման է ենթարկվել, սակայն օգտագործվել են կոպիտ կտրված քարեր։ Ըստ տեղեկությունների, կոթողն այդ ժամանակ զարդարված էր ոսկեզօծ բրոնզե սալիկներով, որոնք պատկերում էին Բարսեղ I-ի հաղթանակները, ով Կոստանդին VII-ի պապն էր։ Նաև կոթողի գագաթին գունդ կար։ Սակայն, երբ 1204 թվականին տեղի ունեցավ Խաչակրաց չորրորդ արշավանքը ոսկեզօծ բրոնզե սալիկները քանդվեցին և թալանվեցին խաչակիրների կողմից։

Քանի որ երիտասարդ ենիչերիները սիրում էին օգտագործել կոթողը մագլցելու համար և այդպիսով ցույց տալ իրենց խիզախությունն ու ճարպկությունը, ուստի հետագայում էլ կոթողն շարունակեց կրել վնասներ։

1953-1976 թվականներին կոթողը պատկերված էր թուրքական 500 լիրա թղթադրամների հակառակ կողմում։

2011 թվականին կոթողը օգտագործվել է *Assassin's Creed* վիդեոխաղում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Central Bank of the Republic of Turkey Archived 2009-06-15 at the Wayback Machine.. Banknote Museum: 5. Emission Group – Five Hundred Turkish Lira – I. Series Archived 2009-02-04 at the Wayback Machine. II. Series Archived 2009-02-04 at the Wayback Machine. III. Series Archived 2009-02-04 at the Wayback Machine. & IV. Series Archived 2009-02-04 at the Wayback Machine.. – Retrieved on 20 April 2009.

* "The Walled Obelisk". Արխիվացված է the original 2006 թ․ սեպտեմբերի 12-ին. Retrieved 2006 թ․ սեպտեմբերի 16.
* "The Walled Obelisk". Արխիվացված է the original 2006 թ․ սեպտեմբերի 4-ին. Retrieved 2006 թ․ սեպտեմբերի 16.
**Հիքմեթ Ֆարհաթ օկլի Հաջիև** (ադրբ.՝ Hikmət Fərhat oğlu Hacıyev, հոկտեմբերի 15, 1979(1979-10-15), Գանձակ, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), Ադրբեջանի Հանրապետության արտաքին գործերի նախարարության մամուլի ծառայության նախկին ղեկավար (2014-2018), Ադրբեջանի Հանրապետության նախագահի օգնական - Ադրբեջանի նախագահական աշխատակազմի արտաքին քաղաքական հարցերով բաժնի ղեկավար։

Կենսագրություն
--------------

Հիքմեթ Հաջիևը ծնվել է 1979 թվականին Գյանջայում, այստեղ ավարտել է թիվ 24 միջնակարգ դպրոցը։ Նա մագիստրոսի կոչում է ստացել ՆԱՏՕ-ի պաշտպանական քոլեջից, Ջորջ Մարշալի Անվտանգության ուսումնասիրությունների կենտրոնից և Բելգիայի ULB համալսարանից։

Հիքմեթ Հաջիևը 2000 թվականից աշխատել է Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարության համակարգում։ Տարբեր տարիներին աշխատել է ՆԱՏՕ-ում Ադրբեջանի ներկայացուցչությունում և Քուվեյթում Ադրբեջանի դեսպանատանը։ 2008 թվականից Հիքմեթ Հաջիևը աշխատել է որպես արտաքին գործերի նախարարության անվտանգության խնդիրների վարչության երկրորդ քարտուղարը, իսկ 2011 թվականից՝ Եգիպտոսում Ադրբեջանի դեսպանատան խորհրդականը։

2013 թվականի օգոստոսին նա վերադարձել է արտաքին գործերի նախարարություն՝ ավարտելով երկարամյա արտաքին ծառայության առաքելությունը՝ որպես Եգիպտոսում ԱՀ դեսպանության խորհրդական։ 2013 թվականի սեպտեմբերից աշխատել է Արտաքին գործերի նախարարությունում որպես վարչության պետ։

2014-2018 թվականներին Հիքմեթ Հաջիևն աշխատել է որպես Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարության մամուլի ծառայության ղեկավար։

2018 թվականի հուլիսի 9-ին պարգևատրվել է «Դիվանագիտական ծառայության մեջ առանձնանալու համար» մեդալով։ 2019 թվականի հուլիսի 9-ին պարգևատրվել է «Հայրենիքին մատուցած ծառայության համար» 2-րդ աստիճանի շքանշանով։

2018 թվականի սեպտեմբերի 18-ին նա աշխատել է որպես ԱՀ նախագահական աշխատակազմի արտաքին քաղաքական հարցերով բաժնի ղեկավարի տեղակալ, իսկ 2018 թվականի նոյեմբերի 26-ին՝ այս բաժնի ղեկավար։ 2019 թվականի նոյեմբերի 29-ին նշանակվել է ԱՀ նախագահի օգնական։

Տիրապետում է ռուսերեն, թուրքերեն, անգլերեն և ֆրանսերեն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հիքմեթ Հաջիև*Կենսագրություն*
2. ↑  "ԱՀ Նախագահի հրաման՝ ԱՀ դիվանագիտական ծառայության աշխատակիցներին պարգևատրելու մասին". Արխիվացված է the original 2022 թ․ հոկտեմբերի 23-ին. Retrieved 2022 թ․ մայիսի 4. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  "ԱՀ Նախագահի հրաման՝ ԱՀ դիվանագիտական ծառայության աշխատակիցներին պարգևատրելու մասին". Արխիվացված է the original 2023 թ․ հուլիսի 7-ին. Retrieved 2022 թ․ մայիսի 4. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  "Հ.Ֆ. Հաջիևին ԱՀ նախագահական աշխատակազմի արտաքին քաղաքական հարցերով բաժնի ղեկավար նշանակելու մասին ԱՀ Նախագահի հրամանագիրը". Արխիվացված է the original 2022 թ․ մայիսի 4-ին. Retrieved 2022 թ․ մայիսի 4. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
5. ↑  «Հ.Ֆ. Հաջիևին ԱՀ նախագահի օգնական նշանակելու մասին ԱՀ Նախագահի հրամանը» Archived 2022-05-04 at the Wayback Machine.e-qanun.az
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կոսվոժ (այլ կիրառումներ)

**Կոսվոժ** (ռուս.՝ Косвож), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Մեծ Արանց գետի ձախ ափին՝ 66 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 23 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետն է մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը 
Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050100212103000063368
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103006336
* Ավազանի կոդը — 03.05.01.002
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության:Կոսվոժ". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ օգոստոսի 10. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 21.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ГВР |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կոսյու (այլ կիրառումներ)

**Կոսյու**  (ռուս.՝ Косъю ), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Լեմյու գետի աջ ափից 76 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 59 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետն է մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050100212103000061258
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103006125
* Ավազանի կոդը — 03.05.01.002
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության։ Կոսյու". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ օգոստոսի 10. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 21.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · ГВР |

 |
**Մար Չիկիտա** (իսպ.՝ Mar Chiquita՝ «փոքր ծով»), անհոսք խոշոր աղի լիճ, որը տեղակայված է Պամպայի հյուսիսարևմտյան մասում արգենտինական Կորդովա գավառում։ Հանդիսանում է միակ աղի լիճը Արգենտինայում։

Լիճը զբաղեցնում է իջվածքի հարավային մասը և տարածքը 80x45 կմ է։ Քանի որ լճի խորությունը փոքր է (մոտ 10 մ), դրա մակերեսը խիստ տատանվում է 2-ից 4,5 կմ², որը համապատասխանում է 66-69 մ ծովից բարձրության։

Հիմնականում Մար Չիկիտան սնվում է Ռիո Դուլսեի աղի ջրերով, որը հոսում է Սանյագո դել Էստրո գավառով, որտեղ միախառնվում է հյուսիսից հոսող Ռիո Սալադիլոյի հետ։ Ռիո Դուլսեի և Մար Չիկիտայի տարածքը ճահճայնացված է բնակեցված է կենդանիների տարբեր տեսակներով, հատկապես ջրլող թռչուններով։ Լիճը հարավ-արևմուտքից անկանոն սնվում է Ռիո Պրիմերո և Ռիո Սերգունդո գետերի ջրերով, որոնք հոսելով միանում են Սերրո դե Կորդոբա լճին, ինչպես նաև որոշ առվակներով։ Մար Չիկիտա լճի աղիությունը խիստ տատանվում է 275 գ/լ ցածր ջրի ժամանակ և 29 գ/լ խոնավ տարիներին (օրինակ, 1980-ական թվականներին)։ Ներկայումս Մար Չիկիտայի մակարդակը նվազել է աճող գոլորշացման և ջրի հոսքի կրճատման հետևանքով։

Լճում գտնվում են մի քանի կղզիներ, նրանցից ամենամեծը՝ Մեդանո կղզին է (2 կմ 150 մ)։ Հարավային ափին տեղակայված է Միրամար առողջարանը, որոշ հյուրանոցներ լքված են։ Հյուսիսային ափը իրենից ներկայացնում է ծավալուն աղակալած հողեր։

Մար Չիկիտան համարվում է չիլիական ֆլամինգոյի և պատագոնական ճայերի բնօրրանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Mar Chiquita" (in անգլերեն). Global Nature Fund. Արխիվացված է the original 2014 թ․ մայիսի 8-ին. Retrieved 2014 թ․ մայիսի 7. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  Patricia Angelleti. "Gran Hotel Viena, el gigante rodeado de lujo y de misterio" (in իսպաներեն). lanacion.com.ar. Արխիվացված է the original 2014 թ․ մարտի 28-ին. Retrieved 2014 թ․ մայիսի 7. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  Lake Mar Chiquita(չաշխատող հղում)
 — Encyclopedia Britannica
4. ↑  "Dust Storm in Argentina". Earth Observatory NASA. Retrieved 2014 թ․ մայիսի 7.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կորդոբա գավառի աշխարհագրությունը Archived 2005-12-12 at the Wayback Machine. (իսպ.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ կատալոնական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: sh85080883 · VIAF: 315529928 · WorldCat VIAF: 315529928 |

 |
Մակեդոնիայի լեզվական քարտեզը, 2002 թ. մարդահամար
Մակեդոնիայի պաշտոնական, ազգային և ամենալայն տարածում ունեցող լեզուն մակեդոներենն է՝ մակեդոնացիների և ենթաէթնոսների մայրենի լեզուն։ **Մակեդոնիայի լեզուները** համապատասխանում են առկա տարբեր էթնիկ խմբերին։ Մակեդոնիայի Հանրապետությունը պաշտոնապես ճանաչում է 6 ազգային փոքրամասնությունների լեզու՝ ալբաներեն, թուրքերեն, սերբերեն, գնչուերեն, բոսնիերեն, վալախերեն։ Մակեդոնիայի Սահմանադրությունը թույլատրում է ազգային փոքրամասնությունների լեզուների ազատ կիրառումը։ 2001 թվականի Օխրիդյան համաձայնագիրը նկատելիորոն ընդլայնեց ալբաներենի կիրառման կարգավիճակը, այդ թվում միջին և բարձրագույն կրթության ոլորտում։

Ազգային փոքրամասնությունների լեզուներ
-------------------------------------

Ըստ վերջին՝ 2002 թվականի մարդահամարի՝ Մակեդոնիայի բնակչությունը կազմում է մոտ 2.022 միլիոն քաղաքացի։ Մակեդոնիայի 1,344,815 քաղաքացի հայտարարել էին, որ խոսում են մակեդոներեն, 507,989 քաղաքացի խոսում էր ալբաներեն, 71,757՝ թուրքերեն, 38,528՝ գնչուերեն, 6,884՝ առումիներեն, 24,773՝ սերբերեն, 8.560՝ բոսնիերեն և 19,241 քաղաքացի խոսում են այլ լեզուներով։

| Լեզու | Խոսողների թիվ |
| --- | --- |
| ալբաներեն | 507.989 |
| թուրքերեն | 71.757 |
| սերբերեն և բոսնիերեն | 24.773 (սերբերեն)8.560 (բոսնիերեն) |
| գնչուերեն | 38.528 |
| առումիներեն | 6.884 |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Macedonian census, language and religion
2. 1 2 3 4 5 6  "Македонски попис: јазик и религија" (PDF) (in македонски). Завод за статистика на Македонија. Արխիվացված (PDF) from the original on 2012 թ․ օգոստոսի 18. Retrieved 2012 թ․ մայիսի 17.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
**Հարավային Կալիֆորնիայի համալսարանի հայագիտության կենտրոն**, Դանա և Դավիդ Դորնսայֆ նամակների, արվեստի և գիտությունների քոլեջի մասնաճյուղ է։ Ինստիտուտի տնօրենը Սալբի Ղազարյանն է։ Հայագիտության կենտրոնը հիմնադրվել է 2005 թվականին։

Հիմնադրման օրվանից ի վեր Հարավային Կալիֆոռնիայի Համալսարանի Հայագիտության կենտրոնը աջակցում է տարաբնույթ ուսումնասիրությունների որոնք փորձում են գտնել նոր սահմանումներ և ուսումնասիրել այն խնդիրները որոնք նորօրյա հայկական իրականության բաղադրիչներն են՝ ցեղասպանությունից մինչև զարգացող Հայաստան և փոփոխվող սփյուռք։ Կենտրոնը խրախոսում է հետազոտություններ, հրատարակություններ և հասարակական գործունեություն միաժամանակ միջազգային քաջալերելով կրթական հաստատությունների և հայկական համայնքների միջև կապերի հաստատումը։

Ինստիտուտը ձգտում է ընդգծել հետևյալ երեք հիմնական ոլորտները՝ ժամանակակից սփյուռք – Գլոբալ հայկական համայնքները, նրանց պատմություններն ու մարտահրավերները; Սփյուռքի մշակութային և արվեստի ներդրումները 21-րդ դարում, Հարավային Կալիֆոռնիայի եզակի համայնքը՝ ծագումը, կազմավորումը, մշակութային բազմազանությունը, քաղաքական և քաղաքացիական ներգրավվածությունը, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետության նոր սփյուռքը։

Զարգացող Հայաստանը – Պետականության մարտահրավերները, տարածաշրջանային և ներքին քաղաքականությունը; անվտանգության խնդիրները։

Ցեղասպանության հետևանքները – Ցեղասպանության սոցիալական, հոգեբանական, տնտեսական հետևանքները, հիշողության փոխանցումը, հայ-թուրքական ընթացիկ հարաբերությունները, նոր և թաքնված վերապրածները Թուրքիայում, ազդեցությունը վերապրածների նոր սերնդի վրա; հիշողության գեղարվեստական արտահայտությունները։

Հիմնադրումից ի վեր ինստիտուտը ծառայել է որպես դասախոսությունների, գիտաժողովների և միջոցառումների հյուրընկալ վայր, որտեղ ուսումնասիրվել և քննարկվել են հայագիտության հարցերը։

Առաջիկա տասնամյակում Հայագիտության ինստիտուտը Թուրփանջյան հիմնադրամի ժամանակակից հայկական ուսումնասիրությունների ամբիոնի հետ միասին կխրախուսի ուսանողների և գիտնականների մասնակցությունը և համագործակցությունը հայագիտության ընդարձակ բնագավառում, որպեսզի բարձրացնի անցյալի, ներկայի ու ապագայի հայկական փորձառությունների հավաքական գիտակցությունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "About the USC Institute | YEAR100.org". *year100.org*. Արխիվացված է the original 2016 թ․ ապրիլի 29-ին. Retrieved 2016 թ․ նոյեմբերի 5. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2021 թ․ ապրիլի 12-ին. Retrieved 2021 թ․ ապրիլի 6.
3. ↑  {{Cite web|url= ԻՆՍՏԻՏՈՒՏԻ ՄԱՍԻՆ | YEAR100.org|website=year100.org|accessdate=2016-11-05|archive-date=2015-09-10|archive-url=
**Հիպերմնեզիա** ( հին հունարեն՝ ὑπέρ - չափից ավելի և μνήμη - հիշողություն), տեղեկատվության մտապահման և վերարտադրման բարձրացում։ Կարող է վերաբերել հիշողության տարբեր ձևերին ու տեսակներին։ Հաճախ լինում են ոչ հաճելի, հիվանդագին երևույթներ (օրինակ՝ հիշողության մեջ պահելով աննշան մանրամասների առատությունը)։

Դասակարգում
-----------

Տարբերվում են հիպերմնեզիայի մի քանի տեսակներ։ Առաջին հերթին՝ հիշողության բարելավումը կարող է կապված լինել հոգեկան հուզմունքի ավելացմամբ, դա առավել անհատական հանդիպող դեպքն է հոգեբուժական պրակտիկայում։ Այդ դեպքում հիպերմնեզիան հիպոմանիայի, Մանիակային համախտանիշի կամ հիպերտիմիայի ախտանիշներից կարող է լինել։ Այն կարող է լինել նաև դեղորայքային հիպերտիմիայի (կամ հիպոմանիա) նախանշան, որն առաջանում է, օրինակ գրավչանյութերից։ Այդպիսի հիպերմնեզիան չի առաջացնում տհաճ զգացողություններ։

Հիպերմնեզիան կարող է կապված լինել նաև խառնաշփոթ գիտակցության, զգայապատրանքների, զառանցանքի զարգացման ակտիվ ձևերի, այլ հոգեկան հիվանդությունների հետ։ Տարբերվում են նաև դրվագային և հաստատուն հիպերմնեզիաներ։

Դիֆուզային (ընդհանուր) հիպերմնեզիայի դեպքում հիշողությունը ուժեղանում է հավասարաչափ, դա բնորոշ է մոլական վիճակին՝ ալկոհոլի և մարիխուանայի հարբեցման, պրոգրեսիվող պարալիզի, պարաֆրենիկ համախտանիշի սկզբնական փուլերում։

Ընտրովի (մասնակի, ընտրողական) հիպերմնեզիայի դեպքում հիշողությունը ուժեղանում է առանձին դեպքերում՝ փաստեր, թվեր կամ կյանքի որոշակի փուլեր։ Այն կարող է առաջանալ պարոնոյայից։ Մտավոր հետամնացության ժամանակ այն կարող է վերաբերել առանձին փաստերին, որոնք հիվանդի հետաքրքրությունների ոլորտից են։ Նույն երևույթը կարելի է դիտարկել էպիլեպսիայի դեպքում։ Դեպրեսիայի և ընկճախտային համախտանիշի ժամանակ հանդիպում է ընտրովի հիպերմնեզիան։

Հիպերմնեզիան արվեստում
----------------------

* *Ֆունես։ Սուր հիշողության տերը*-Խ․ Լ․ Բորխեսի պատմվածքը մարդու մասին, որը չկարողացավ մոռանալ ոչինչ

Տես նաև
-------

* Հիպերտիմեզիա

Գրականություն
-------------

* *Антропов Ю. А. Антропов А. Ю. Незнанов Н. Г.* Память и её патология // Основы диагностики психических расстройств. — М.: ГЭОТАР-Медиа, 2010. — ISBN 978-5-9704-1292-3

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Гипермнезия. *Мир психологии. Словарь*.
2. ↑  *Жмуров В. А.* Гипермнезия // Большая энциклопедия по психиатрии. — 2-е изд. — М.: Джангар, 2012. — 864 с.
3. 1 2 3  Антропов и др. 2010, 6.1. Обострение памяти
4. ↑  "Гипермнезия". *Толковый словарь психиатрических терминов*. Արխիվացված from the original on 2012 թ․ հունիսի 18. Retrieved 2012 թ․ մարտի 15.
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Էլիբեկյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Հենրի Վաղարշակի Էլիբեկյան** (հունվարի 2, 1936(1936-01-02), Թիֆլիս, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - հոկտեմբերի 20, 2019(2019-10-20), Մոսկվա, Ռուսաստան), հայ նկարիչ, քանդակագործ, ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1990), կոնցեպտուալ արվեստի ներկայացուցիչ։

Վրաստանի մշակույթի վաստակավոր գործիչ Վաղարշակ Էլիբեկյանի որդին է, ՀՀ վաստակավոր նկարիչ Ռոբերտ Էլիբեկյանի եղբայրը։

Կենսագրություն
--------------

1967 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ 1968-1971 թվականին ապրել է Մոսկվայում, 1972 թվականից՝ Երևանում։

Գեղանկարչական գործերից են՝ «Կոմպոզիցիա» (1956), «Մարդը տարածության մեջ» (1996), «Հակոբ Ջարախյանի հիշատակին» (1982)։ 1990 թվականից ստեղծել է վերացական բնույթի, վառ, բազմագույն գամմայով կոմպոզիցիաներ։

Էլիբեկյանի քանդակներին բնորոշ են պլաստիկական ձևերի հակադրությունները («Կնոջ մարմին», փայտ, 1972, «Կնոջ դիմաքանդակ», տուֆ, 1981)։

Կատարել է նաև բեմականացված ակցիաներ. «Գ. Յակուլով» (1985, Երևան), «Գեղանկարչություն և քանդակագործություն ժամանակի և տարածության մեջ» (1986, Յուրմալա), «Հայաստանը երեկ, այսօր, վաղը» (1993), «Սիրեցեք մարդուն» (2001), «Համլետը Համլետ չէ կամ վրեժխնդրություն հոր համար» (2003, երեքն էլ՝ Երևան)։ Ձևավորել է Ֆրիդրիխ Դյուրենմաթի «Խաղում ենք Սթրինդբերգ» (1975), Եղիշե Չարենցի «Երկիր Նաիրի» (1977, երկուսն էլ՝ ԵԴԹ), Գաբրիել Սունդուկյանի «Խաթաբալա» (1978, Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոն) ներկայացումները։

Հենրի Էլիբեկյանի ստեղծագործությունները գտնվում են Մոսկվայի Տրետյակովյան պատկերասրահում, Արևելքի ժողովուրդների պետական թանգարանում, Բախրուշինի անվան պետական կենտրոնական թատերական թանգարանում, Մոսկվայի Ա. Սախարովի անվան «Խաղաղություն, առաջընթաց և մարդու իրավունքներ» թանգարան-հասարակական կենտրոնում, Հայաստանի ազգային պատկերասրահում, Երևանի ժամանակակից արվեստի թանգարանում և այլ քաղաքների թանգարաններում և հավաքածուներում։

Ցուցահանդեսներ
--------------

Անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել Թբիլիսիում (1982), Երևանում (1987), (2010)։

Պարգևներ
--------

* Պողոսյան մրցանակ, 2012

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005*.
2. ↑  Հենրի Էլիբեկյան-անվերնագիր(չաշխատող հղում)
3. ↑  "Հենրի Էլիբեկյան". Արխիվացված է the original 2022 թ․ մայիսի 28-ին. Retrieved 2022 թ․ մայիսի 28.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Հենրի Էլիբեկյան Archived 2021-04-11 at the Wayback Machine.
**Մանջիլ** (պարսկերեն՝ مَنجیل), քաղաք Իրանում՝ Գիլան նահանգում՝ Ռուդբար շահրեստանում։ Մանջիլ քաղաքը Ռուդբար շահրեստանի առևտրական կենտրոնն է։ Քաղաքի մոտ է գտնվում Սեֆիդրուդ ամբարտակը։ Մանջիլը հայտնի է որպես Իրանի հողմագեներատորների քաղաք։

Անվան ծագում
------------

Մանջիլ քաղաքի անվանումը նախաիսլամական շրջանում հնչել է որպես «Մանգիլ»։ Միջին պարսկերենով (փեհլևի) «մանիշն» նշանակել է «տուն», «բնակության վայր», «ման»՝ տուն, իսկ «մանիշնիխ»՝ կյանք։ Մանջիլ, այսպիսով, նշանակում է «գիլյակների բնակավայր»։

Աշխարհագրություն
----------------

Մանջիլը գտնվում է լեռնային շրջանում՝ Սեֆիդրուդի արևելյան ափին։ Այս շրջանում ուժեղ քամիներ են փչում։ Վերջին տարիներին Մանջիլի շրջանում կառուցվել են բազմաթիվ հողմակայաններ։

Տեսարժան վայրեր
---------------

Տեսարժան վայրերից անհրաժեշտ է առանձնացնել Մանջիլ քաղաքի պարկը, ինչպես նաև Կալյաշտար աղբյուրը, որը գտնվում է Սեֆիդրուդ ամբարտակից մոտ 1 կմ ներքև։

Ընդհանուր լեզուներ
------------------

Մանջիլում տարածված են հետևյալ լեզուները՝ ադրբեջաներեն, քրդերեն, լուիերեն, լակերեն։ Մանջիլի բնակիչների մեծ մասը խոսում են ադրբեջաներեն։

Ժողովրդագրական դինամիկա
-----------------------

Ըստ 1996, 2006 և 2011 թվականներին անցկացված վերջին երեք մարդահամարների՝ Մանջիլի բնակչությունը բնութագրվում էր հետևյալ ժողովրդագրական դինամիկայով. այն արագորեն աճել է՝ 14679-ից՝ հասնելով 17179-ի, իսկ հետո աճը զգալիորեն դանդաղել է, և նրա բնակչությունը կազմել է 17396 մարդ։ 2011 թվականի համար եղել են նաև տվյալներ Մանջիլ քաղաքի բնակչության սեռային կազմի մասին։ Այդ թվականին քաղաքն ունեցել է 9104 տղամարդ և 8292 կին բնակչություն, իսկ սեռերի հարաբերակցությունը կազմել է 110 տղամարդ 100 կնոջ համար։ Այսպիսով, քաղաքը բնութագրվել է արական սեռի բնակչության կտրուկ գերակշռությամբ։ Մանջիլում բնակչության ընդհանուր աճի միջին տարեկան տեմպերը 1996-2006 թվականներին կազմել են 1,6%, ինչը բավականին բարձր ցուցանիշ է, սակայն հետո կտրուկ նվազել է՝ տարեկան 0,25%։ Այսինքն՝ Մանջիլը բնակչության աճի տեմպերի բացառապես ուժեղ անկում է ապրել, ինչը կարող է կապված լինել ծնելիության կտրուկ նվազման հետ։ Քաղաքում ապրել է Ռուդբար շահրեստանի բնակչության բավականին մեծ մասը՝ 2011 թվականին՝ 17,2%-ը։ Մանջիլը շատ դանդաղ է աճում Գիլանի մայրաքաղաք Ռեշտ քաղաքի համեմատ։ Եթե նրա բնակչությունը ընդունենք 100%-ով, ապա Մանջիլում 2006 թվականին բնակվում էր 3,1%, իսկ 2011 թվականին՝ նրա բնակչության միայն 2,7%-ը (մինուս 0,4%)։

Արտաքին հղումներ
----------------

Մանջիլ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  GeoNames — 2005.
2. ↑  "Архивированная копия". Արխիվացված է the original 2018 թ․ դեկտեմբերի 12-ին. Retrieved 2019 թ․ սեպտեմբերի 25. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  دیدنیهای منجیل
4. ↑  Encyclopædia Iranica:Manjil
5. ↑  کتاب آمار ایران در سال ۱۳۶۱ آیت محمدی. سیری در تاریخ سیاسی کرد. انتشارات پرسمان. ۱۳۸۲ جمشید صداقت کیش. کردان پارس و کرمان
6. ↑  Gilan (Iran): Counties & Cities - Population Statistics, Charts and Map

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 247871518 · WorldCat VIAF: 247871518 |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Մահտեսյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Մանուկ (էմանուել) Ակոբջանի Մահտեսյան** (ապրիլի 24 (մայիսի 6), 1857, Արմյանսկ, Perekopsky Uyezd, Տավրիկյան նահանգ, Ռուսական կայսրություն - մայիսի 5 (18), 1908, Սիմֆերոպոլ, Ռուսական կայսրություն), հայ ծովանկարիչ։

Կենսագրություն
--------------

Նախնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրում։ 1878 թվականին ընդունվել է Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիա, 1892 թվականին ստացել «ոչ դասական նկարչի» կոչում։ 1892 թվականին վերադարձել է Թեոդոսիա և աշխատել Հովհաննես Այվազովսկու արվեստանոցում, կրել նրա գեղանկարչության բարերար ազդեցությունը, բնակություն հաստատել Սիմֆերոպոլում։

1886 թվականից ցուցադրվել է Պերեդվիժնիկների, ինչպես և այլ ցուցահանդեսներում (Պետերբուրգ, Մոսկվա, Օդեսա, Խարկով և այլն), 1895 թվականին բացել իր առաջին պատկերահանդեսը։ 1909 թվականին Միմֆերոպոլում (ետմահու) կազմակերպվել է նկարչի անհատական ցուցահանդեսը։ Աշխատանքներից պահվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում, Սիմֆերոպոլի կերպարվեստի թանգարանում և մասնավոր հավաքածուներում։

Ստեղծագործություններ
--------------------

Փոթորիկ ծովի վրա (1898, ՀԱՊ)
Մահտեսյանի պատկերման նյութը ծովն է, մեծ մասամբ առանց մարդու ներկայության։ Ձգտել է բնության վավերական հավաստիության, ծովային ագատ տարածությունների երևակման, գունապատկերի ընդհանրականության («Փրկության սպասողները», «Գիշեր Սև ծովի վրա», «Փոթորիկը», «Առավոտը», «Պուշկինի ժայռը», «Միջօրե», «Առագաստանավն անհանգիստ ծովում»)։ Մահտեսյանը հայ գեղանկարչության մեջ Հովհաննես Այվազովսկու ստեղծագործական մեթոդի առավել հետևողական ներկայացուցիչն է։ Նրա աշխատանքները գտնվում են Հայաստանի պետական պատկերասրահում («Ծովի տեսարան առագաստանավով», 1898 թ. «Փոթորիկ ծովի վրա», 1898 թ.), Սիմֆերոպոլի կերպարվեստի թանգարանում և մասնավոր հավաքածուներում։

Գրականություն
-------------

* Ռաֆայել Շիշմանյան, Բնանկարն ու հայ նկարիչները։ Երևան, 1958 թ.։
* *Л. М. Магдесян, Б. А. Зурабов.* Эммануил Магдесян. — М.: Изобразительное искусство, 1987. — 143 с.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1974. — հատոր 7. — էջ 187—188.
2. ↑  «Ով ով է։ Հայեր» հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, գլխավոր խմբագիր՝ Հովհաննես Այվազյան, Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, Երևան, 2007։
3. ↑  "Շտեմարան - Հավաքածու - Հայաստանի ազգային պատկերասրահ". *www.gallery.am*. Retrieved 2019 թ․ ապրիլի 24.
4. ↑  "AV Production - Մանուկ Մահտեսյան". *avproduction.am*. Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 6-ին. Retrieved 2019 թ․ ապրիլի 24. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 187)։*  |
Օսիրիսի․քանդակ.Փարիզ․Լուվր․
**Հին Եգիպտոսի քանդակագործությունը** հին Եգիպտոսի արվեստի ամենահագեցված և խիստ կանոնական մշակման ենթարկված ճյուղերից մեկն է։ Քանդակագործությունը ստեղծվել և զարգացել է որպեսզի ֆիզիկապես ներկայացվեն հին եգիպտական աստվածները,փարավոնները, թագավորներն ու թագուհիները։ Գոյություն են ունեցել նաև բազմաթիվ պատկերներ հասարակ եգիպտացիների գերեզմաններում՝ հիմնականում փայտից, որոնցից մի քանիսը պահպանվել են։ Աստվածների և փարավոնների քանդակները ինչպես կանոն դրվել են համընդհանուր ցուցադրման բաց տարածքներում։
Քանդակները, որպես կանոն, պահպանում են քարե գնդի կամ փայտի կտորի սկզբնական ձևը, որից պատրաստվել են։

Գոյություն ուներ հին եգիպտական քանդակների ստեղծման շատ խիստ կանոն՝ տղամարդու մարմնի գույնը պետք է մուգ լիներ կնոջ մարմնի գույնից, նստած մարդու ձեռքերը պետք է բացառապես ծնկների վրա լինեն, գոյություն ունեին եգիպտական աստվածներին պատկերելու որոշակի կանոններ։ Օրինակ Հոր (եգիպտական դիցաբանություն) աստծուն պետք է պատկերել բազեի գլխով, մեռյալների աստծու Անուբիսին՝ շնագայլի գլխով։ Բոլոր քանդակները ստեղծվում էին այդ կանոններով և հետևելը այնքան խիստ էր, որ այն փոփոխության չի ենթարկվել Հին Եգիպտոսի երեքհազարամյա պատմության ընթացքում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "եգիպտացու կանոնական պատկեր". Արխիվացված է the original 2010 թ․ սեպտեմբերի 29-ին. Retrieved 2015 թ․ հոկտեմբերի 29.
2. ↑  Art in Ancient Egypt

Տես նաև
=======

Եգիպտական քանդակ

1. ↑  "Եգիպտական քանդակ".(չաշխատող հղում)
**Հելենա Ռակոչի (Կշինով-)** (լեհ.՝ Helena Rakoczy (Krzynow-), դեկտեմբերի 23, 1921(1921-12-23), Կրակով, Լեհաստանի Երկրորդ Հանրապետություն - սեպտեմբերի 2, 2014(2014-09-02), Կրակով, Լեհաստան), լեհ մարմնամարզուհի, աշխարհի քառակի չեմպիոն (1950), Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիր (Մելբուրն, 1956):

Կենսագրություն
--------------

Հելենա Ռակոչին ծնվել է 1921 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Կրակովում։ Հանդես է եկել «Վավել» (Կրակով) ակումբում։ Վեց անգամ ճանաչվել է Լեհաստանի չեմպիոն։

1950 թվականին Շվեյցարիայի Բազել քաղաքում անցկացված աշխարհի առաջնության ժամանակ Հելենա Ռակոչին արժանացել է չորս ոսկե և մեկ բրոնզե մեդալների. նա չեմպիոն է ճանաչվել գերանի վրա կատարված և ազատ վարժություններում, հենացատկում ու բացարձակ առաջնությունում, իսկ զուգափայտերի վրա կատարած վարժություններում գրավել է երրորդ տեղը։

Չորդ տարի անց՝ Հռոմում անցկացված աշխարհի առաջնության ժամանակ (1954), արժանացել է երկու բրոնզե մեդալների՝ երրորդ տեղը գրավելով բացարձակ առաջնությունում ու զուգափայտերի վրա կատարած վարժություններում։ 1956 թվականին Մելբուրնում անցկացված Ամառային օլիմպիական խաղերում Հելենա Ռակոչին թիմային առաջնությունում արժանացել է բրոնզե մեդալի առարկայով կատարված վարժություններում։ Բացարձակ առաջնությունում ութերորդ տեղն է գրավել Հելսինկիում անցկացված Ամառային օլիմպիական խաղերում (1952), իսկ 1956 թվականի Մելբուրնում անցկացված օլիմպիական խաղերում նույն մարզաձևում գրավել է չորրորդ տեղը։

Մարզական կարիերան ավարտելուց հետո որպես մարզիչ աշխատել է Լեհաստանում ու ԱՄՆ-ում։ Բացի դրանից՝ մարմնամարզության մրցությունների ժամանակ հանդես է եկել որպես դատավոր։

2004 թվականին Հելենա Ռակոչին՝ որպես ամենաշատ տիտղոսներն ունեցող լեհ մարմնամարզուհին, ընդգրկվել է Օկլահոմա Սիթիի Սպորտային մարմնամարզության փառքի սրահում։ Այնտեղ էլ նա պարգևատրվել է Լեհաստանի Վերածննդի շքանշանի սպայական խաչով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2  "Հելենա Ռակոչին sports-reference.com կայքում". Արխիվացված է the original 2012 թ․ հոկտեմբերի 21-ին. Retrieved 2016 թ․ ապրիլի 2. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Archived 2015-04-02 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | FIG · Olympic Channel |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 4469161030926023920007 · WorldCat VIAF: 4469161030926023920007 |

 |