**Ամոքսիցիլին/կլավուլանաթթու**, հայտնի է նաև որպես **կո-ամոքսիկլավ**, հակաբիոտիկ, որը կիրառվում է մի շարք բակտերիալ վարակների բուժման ժամանակ։ Այս համակցությունը բաղկացած է ամոքսիցիլինից (β-լակտամային հակաբիոտիկ) և կալիումի կլավուլանատից (β-լակտամազի արգելակիչ)։ Օգտագործվում է ականջաբորբի, ֆարինգիտի, թոքաբորբի, ցելյուլիտի, միզուղիների վարակների, կենդանիների կծածի և տուբերկուլյոզի բուժման ժամանակ։ Կան ներքին ընդունման և ներերակային ներարկման տարբերակներ։

Տարածված կողմնակի ազդեցություններից են լուծը, փսխումը և ալերգիկ ռեակցիաները։ Մեծացնում է կանդիդոզի, գլխացավի և կոագուլոպաթիայի (արյան մակարդման խանգարում) առաջացման վտանգը։ Խորհուրդ չի տրվում մարդկանց պենիցիլինային ալերգիայի պատմությամբ։ Համեմատաբար անվտանգ է հղիության ընթացքում օգտագործման համար։

Ամոքսիցիլին/կլավուլանաթթուն դասվում է Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության հիմնական դեղամիջոցների թվին, որոնք իրենցից ներկայացնում են առողջապահական համակարգի համար անհրաժեշտ առավել արդյունավետ և անվտանգ դեղորայքը։ Հասանելի է որպես ջեներիկ դեղամիջոց։ Մեծածախ արժեքը զարգացող երկրներում կազմում է օրական մոտ 0.18-1.14 ԱՄՆ դոլար։ ԱՄՆ-ում բուժման կուրսը կազմում է 50-100$:

Բժշկական կիրառում
-----------------

Ամոքսիցիլին/կլավուլանաթթուն լայնորեն կիրառվում է բազմաթիվ վարակների բուժման և կանխարգելման ժամանակ, որոնք պայմանավորված են այդ հակաբիոտիկի նկատմամբ զգայուն մանրէներով, ինչպես օրինակ.

* միզուղիների վարակ
* շնչառական ուղիների վարակ
* մաշկի և փափուկ հյուսվածքների վարակ
* հարքթային ծոցերի վարակ
* կատվի քերծվածքից առաջացած վարակ
* բերանի խոռոչի՝ մանրէներով պայմնավորված վարակներ, ինչպիսիք են.
	+ ստոմատոլոգիական վարակներ
	+ վարակված կենդանու կծում
	+ վարակված անձի կծում (այդ թվում՝ չբարդացած «ջղաձգված բռունցք» կամ «հակադարձ ատամների» վնասվածքներ)։

Նման համակցությունը հանգեցնում է հակաբիոտիկի ազդեցության սպեկտրի ավելացման ու արդյունավետության պահպանման ամոքսիցիլին-կայուն մանրէների դեմ, որոնք արտադրում են β-լակտամազ։

Կողմնակի ազդեցություններ
------------------------

Հնարավոր կողմնակի ազդեցություններն են՝ փորլուծություն, փսխում, սրտխառնոց, կանդիդոզ և մաշկի ցան, որոնք սովորաբար չեն պահանջում բժշկական հոգածություն։ Ինչպես բոլոր հակաբիոտիկներով բուժման ընթացքում կամ դրանից հետո, կարող է առաջանալ *Clostridium difficile* մանրէով պայմանավորված հակաբիոտիկ-ասոցացված փորլուծություն, որն էլ երբեմն հանգեցնում է կեղծթաղանթային կոլիտի։

Հազվադեպ, խոլեստատիկ դեղնուկը (նաև կոչվում խոլեստատիկ հեպատիտ, լյարդային թունավորության տեսակ) կապված է ամոքսիցիլին/կլավուլանաթթվի հետ։ Ռեակցիան կարող է ի հայտ գալ հակաբիոտիկի ընդունումը դադարացնելուց մի քանի շաբաթ անց, և դրա բուժումը սովորաբար տևում է շաբաթներ։ Ավելի հաճախ հանդիպում է տղամարդկանց, տարեցների և երկարատև բուժման կուրս ընդունած հիվանդների մոտ։ Այս կողմնակի երևույթի մոտավոր հաճախականությունը կազմում է 1/100.000: Միացյալ Թագավորությունում Դեղամիջոցների անվտանգության հանձնաժողովը նախազգուշացնում է կո-ամոքսիկլավի այս կողմնակի ազդեցության մասին։

Ինչպես բոլոր ամինոպենիցիլինները, ամոքսիցիլինը առնչվում է Սթիվենսի-Ջոնսոնի համախտանիշ/տոքսիկ էպիդերմալ նեկրոլիզի հետ, սակայն այս ռեակցիաները շատ հազվադեպ են։

Պատմություն
-----------

Բիչամ (Beecham) բրիտանական դեղագործական ընկերությունը (այժմ ԳլաքսոՍմիթԿլայն՝ GlaxoSmithKline, ընկերության մի մասը) ԱՄՆ-ում դիմել է այս դեղորայքային համակցությունն արտոնագրելու նպատակով 1979 թվականին։ Այն թողարկվել է Աուգմենտին առևտրային անվան տակ։ Արտոնագիրը տրվել է 1985 թվականին։

Դեղամիջոցներ
------------

Ամոքսիցիլին/կլավուլանաթթուն միջազգային չարտոնագրված անվանումն է (ՄՉԱ, INN), իսկ կո-ամոքսիկլավը՝ Բրիտանական հաստատված անվանումը (ԲՀԱ, BAN):

Կո-ամոքսիկլավի շատ բրենդային դեղամիջոցներ ամոքսիցիլինի քանակը նշում են որպես դեղաչափ։ Օրինակ, Աուգմենտին 250-ը պարունակում է 250 մգ ամոքսիցիլին և 125 մգ կլավուլանաթթու։

Ներերակային պատրաստուկը հասանելի է դարձել Մեծ Բրիտանիայում 1985 թվականից, իսկ ԱՄՆ-ում ներարկման տարբերակը դեռևս գրանցված չէ և մոտակա համարժեք (անալոգ) համակցությունն ամպիցիլին/սուլբակտամն է։

Ամոքսիցիլին/կլավուլանաթթվի կախույթը մատչելի է օգտագործման համար երեխաների շրջանում։ Դրա արդյունավետությունը պահպանելու համար պետք է պահել սառնարանային պայմաններում։

Անասնաբուժական կիրառում
-----------------------

Ամոքսիցիլին/կլավուլանաթթուն կիրառվում է բազմաթիվ կենդանիների մոտ մի շարք իրավիճակների դեպքում.

* Շներ՝ պարոդոնտիտ, բուծարանային հազ
* Կատուներ՝ միզուղիների վարակ, մաշկի և փափուկ հյուսվածքների վարակներ
* Հորթեր՝ էնտերիտ, պորտացավ
* Խոշոր եղջերավոր անասուններ՝ շնչուղիների վարակներ, փափուկ հյուսվածքների վարակներ, արգանդի բորբոքում (մետրիտ), կրծքագեղձի բորբոքում (մաստիտ)
* Խոզեր՝ շնչուղիների վարակներ, կոլիբակտերիտ, մաստիտ, մետրիտ, ագալակտիա։

Համակցելով պրեդնիզոլոնի հետ՝ այն օգտագործվում է ներկրծքային ներարկման ձևով կաթնատու կովերի մոտ մաստիտի բուժման ժամանակ։ Առևտրային անվանումներն են՝ *Կլավասեպտին*, *Կլավամոքս* և *Սինուլոքս:*

Ամոքսիցիլին/կլավուլանաթթուն արգելված է օգտագործել ընտանի-սննդային կենդանիների (խոշոր եղջերավոր անասուններ, խոզեր և այլն) մոտ ինչպես ԱՄՆ-ում, այնպես էլ Եվրոպայում։ Մեծ Բրիտանիայում *Սինուլոքս* դեղամիջոցը կարող է օգտագործվել ընտանի-սննդային կենդանիների մոտ այնքան ժամանակ, քանի դեռ նշված հեռացման ժամանակահատվածը պահպանվում է։

### Բակտերիալ կայունություն

Հակաբիոտիկների նկատմամբ բակտերիալ կայունությունը աճող խնդիր է անասնաբուժության մեջ։ Ամոքսիցիլին/կլավուլանաթթուն արդյունավետ է *կլեբսիելային* վարակի դեմ, բայց արդյունավետ չէ *կապտաթարախային* վարակի դեպքում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *WHO Model Formulary 2008* (PDF). World Health Organization. 2009. p. 102. ISBN 9789241547659. Արխիվացված է the original (PDF) 2016 թ․ դեկտեմբերի 13-ին. Retrieved 2016 թ․ դեկտեմբերի 8. `{{cite book}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. 1 2 3 4 5 6  "Amoxicillin and Clavulanate Potassium". The American Society of Health-System Pharmacists. Արխիվացված է the original 2016 թ․ նոյեմբերի 29-ին. Retrieved 2016 թ․ դեկտեմբերի 8. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  Gillies, M; Ranakusuma, A; Hoffmann, T; Thorning, S; McGuire, T; Glasziou, P; Del Mar, C (2014 թ․ նոյեմբերի 17). "Common harms from amoxicillin: a systematic review and meta-analysis of randomized placebo-controlled trials for any indication". *Canadian Medical Association Journal*. **187**: E21-31. doi:10.1503/cmaj.140848. PMC 4284189. PMID 25404399.
4. ↑  "WHO Model List of Essential Medicines (19th List)" (PDF). *World Health Organization*. April 2015. Արխիվացված է the original (PDF) 2016 թ․ դեկտեմբերի 13-ին. Retrieved 2016 թ․ դեկտեմբերի 8. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
5. ↑  "Amoxicillin + Clavulanic Acid". *International Drug Price Indicator Guide*. Retrieved 2016 թ․ դեկտեմբերի 8.
6. ↑  Hamilton, Richart (2015). *Tarascon Pocket Pharmacopoeia 2015 Deluxe Lab-Coat Edition*. Jones & Bartlett Learning. p. 97. ISBN 9781284057560.
7. 1 2 3 4  *British National Formulary* (57 ed.). March 2009.
8. 1 2 3 4  Gordon D (2010). "Amoxicillin–Clavulanic Acid (Co-Amoxiclav)". In Grayson ML; և այլք: (eds.). *Kucers' the Use of Antibiotics: a Clinical Review of Antibacterial, Antifungal, Antiparasitic and Antiviral Drugs*. London: Hodder Arnold/ASM Press. pp. 193–4. ISBN 0-340-92767-4.
9. ↑  "Toxic epidermal necrolysis and Stevens-Johnson syndrome". *Orphanet Journal of Rare Diseases*. **5**: 39. 2010. doi:10.1186/1750-1172-5-39. PMC 3018455. PMID 21162721.`{{cite journal}}`: CS1 սպաս․ չպիտակված ազատ DOI (link)
10. ↑  US 4441609
11. ↑  "Augmentin -- Prescribing Information" (PDF). December 2006. Արխիվացված է the original (PDF) 2013 թ․ դեկտեմբերի 20-ին. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
12. ↑  "Pharmacokinetics of amoxycillin and clavulanic acid in haemodialysis patients following intravenous administration of Augmentin". *British Journal of Clinical Pharmacology*. **26** (4): 385–90. October 1988. doi:10.1111/j.1365-2125.1988.tb03395.x. PMC 1386558. PMID 3190988.
13. ↑  "Canine Infectious Tracheobronchitis (Kennel Cough)". Արխիվացված է the original 2006 թ․ մայիսի 21-ին. Retrieved 2013 թ․ մայիսի 30. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
14. ↑  "Kennel Cough - Symptoms and Treatment". Արխիվացված է the original 2013 թ․ մայիսի 10-ին. Retrieved 2013 թ․ մայիսի 30. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
15. ↑  Ֆեդերացիայի անասնաբույժների Եվրոպայի ողջույնի փաստաթուղթը՝ «Հակաբիոտիկակայունություն & ռացիոնալ կիրառման հակաբիոտիկների անասնաբուժական բժշկության մեջ»

Արտաքին հղումներ
----------------

* Archived 2011-08-19 at the Wayback Machine.
* Augmentin website GlaxoSmithKline
* Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ChEMBL |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | MESH ID |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2776205632 |

 |