**f(x)** (հանգըլ՝ 에프엑스), հարավկորեական քեյ փոփ խումբ, որը ներկայացել է 2009 թվականին Սեուլում՝ SM Entertainment-ի հովանավորության ներքո։ Խմբի անվանումը ի սկզբանե բացվում էր f = flower (ծաղիկ), որը խորհրդանշում էր նրանց հետագա ծաղկումը և x = կրկնակի իգական X քրոմոսոմ։ Ավելի ուշ, խմբի անդամ Կրիստալը նկատեց, որ անվանումը ինքնին մաթեմատիկական ֆունկցիայի անվանում է, հետևաբար, եթե X-ը փոփոխվի, արդյունքի փոփոխությունը նույնպես տեսանելի կլինի։ Այդ ամենը կապված է անդամների բազմաշնորհ և բազմօրինակ տաղանդների հետ։

Պատմություն
-----------

### Մինչ դեբյուտը

Խմբի ամենափոքր անդամը՝ Կրիստալը, նկատվել է SM Entertainment-ի կողմից 2000 թվականին, երբ նա Կորեա էր այցելել իր ընտանիքի հետ։ Գործակալությունը նրան փոքրիկ դեր առաջարկեց հարավ-կորեական Shinhwa խմբի «Wedding March» տեսահոլովակում։ 
2005 թվականին, երբ Սոլլին դեռ երեխա էր, իր դեբյուտն արեց որպես դերասան՝ խաղալով արքայադստեր դերը «The Ballad of Seo-dong» դրամայում։ 2006 թվականին SM Entertainment-ը նկատեց Լունային, տեսնելով նրա ներկայացումը «Ճիշտ խաղ» հեռուսաշոուում։ Վիկտորիային նկատեցին Պեկինում՝ պարային մրցույթի ժամանակ։ Երկու ամիս անց Էմբերն անցավ «SM’s Global Auditions» լսումները Լոս Անջելեսում (Կալիֆոռնիա)։

### Դեբյուտ։ Առաջին տեսահոլովակներ La Cha Ta և Chu~

SM-ն առաջին անգամ հեռարձակեց խմբի թիզերը Յություբում՝ օգոստոսի 24-ին, ներկայացնելով նրանց որպես «Ասիական պարային փոփ խումբ»։ Հինգ օրվա ընթացքում SM-ը հրապարակեց տեղեկություններ խմբի յուրաքանչյուր անդամի մասին և նկարներ տեղադրեց SM Town-ի պաշտոնական կայքում։ Սկսեցին կորեացի անդամ Սոլլիից՝ օգոստոսի 26-ին, չինացի-ամերիկացի Էմբերից՝ օգոստոսի 27-ին, կորեացի-ամերիկացի Կրիստալից՝ օգոստոսի 28-ին, կորեացի Լունայից՝ օգոստոսի 29-ին և վերջացրին չինացի Վիկտորիայով՝ օգոստոսի 30։ 
Սեպտեմբերի 1-ին դուրս եկավ նրանց առաջին տեսահոլովակը՝ La Cha Ta-ն։ Samseong-dong Fashion Center-ում հանդես գալուց հետո սեպտեմբերի 2-ին տեսահոլովակը հեռարձակվեց օնլայն տարբերակով։ Առաջին կենդանի կատարումը տեղի է ունեցել սեպտեմբերի 5-ին՝ "Music Core" երաժշտական հաղորդման շրջանակներում։
Հոկտեմբերի 7-ին խումբը ներկայացրեց «Chocolate Love» տեսահոլովակի էլեկտրո-փոփ տարբերակը իրենց կոլեգաների՝ Girls Generation խմբի աղջիկների հետ։ 
Նոյեմբերի 9-ին դուրս եկավ f(x)-ի առաջին սինգլ-ալբոմը՝ «Chu~♡»-ն, որը ներառում էր երեք երգ՝ «Chu~♡», «Sorry (Dear Daddy)» (Լունա և Կրիստալ) և «Step By Me»։ 
Դեկտեմբերի 19-ին և 20-ին f(x)-ը Girls' Generation "Into the New World" в Olympic Fencing Gymnasium համերգի հատուկ հյուրն էր։

### 2010: Առաջին մինի-ալբոմ Nu ABO-ն և Էմբերի բացակայությունը

f(x)-ը համագործակցեց չինական M.I.C խմբի հետ և հունվարի 2-ին դուրս եկավ նրանց համատեղ չինական «Lollipop» երգը։ Այն գրվել էր Julius Dixson-ի և Beverly Ross -ի կողմից՝ LG Cyon հեռախոսների գովազդի համար։ Տեսահոլովակը դուրս եկավ հունվարի 12-ին։ 
Մայիսի 4-ին f(x)-ը ներկայացրեց իր առաջին մինի ալբոմը՝ Nu ABO-ն, բաղկացած վեց երգից։ Համանուն երգը գրավեց բարձր հորիզոնականներ Monkey3, Dosirak և Bugs աղյուսակներում։ Մի քանի շաբաթ շարունակ այն առաջին տեղում էր Gaon աղյուսակում։ Տեսահոլովակը դուրս եկավ մայիսի 6-ին։ Հունիսին Էմբերի գործունեությունը խմբում ժամանակավոր դադարեցվեց ոտքի վնասվածքի պատճառով և նա մեկնեց հայրենի ԱՄՆ՝ հանգստանալու։ Խմբի մյուս չորս անդամները հուլիսի 17-ից սկսեցին հանդես գալ իրենց նոր սինգլով՝ «Mr. Boogie», նոր մինի-ալբոմով՝ «Nu ABO»։ Նրանց առաջին ներկայացումը այս երգով կայացավ MBC "Music Core"-ում։ 
f(x)-ը օգոստոսի 21-ին իրենց ընկերների հետ մասնակցեցին "SM Town Live’10 World Tour"-ին՝ Չամսիլի Սեուլյան համալիրում։ Նրանք նաև ելույթ ունեցան Տոկիոյում, Շանհայում և Լոս-Անջելեսում։ Այս տուրը նշանավորվեց նրանով, որ խումբն ու իրենց ընկերները ելույթ ունեցան նաև Ասիայից դուրս։
Նոյեմբերի 24-ին Avex Entertainment-ը և SM Entertainment Japan-ը հայտարարեցին իրենց պայմնագրի ընդարձակման մասին SM-ի արտիստների, նաև f(x)-ի հետ և պայմանագիր կնքեցին Avex-ի հետ։ Այնուհետև f(x)-ի ալբոմներն արդեն ներկայացվեցին Ճապոնիայում, Թայվանում, Չինաստանում, Հոնգ Կոնգում։

### 2012: Electric Shock և ճապոնական դեբյուտ

f(x)-ը մասնակցեց "SM Town Live World Тour"-ին Անահայմում, Հոնդա կենտրոնում 2012 թվականի մայիսի 20-ին և Հսինչուում՝ Թայվանյան "Hsinchu County Stadium" կենտրոնում՝ 2012 թվականի հունիսի 9-ին՝ իրենց կոլեգաների հետ։
2012 թվականի հունիսի 5-ին SM-ը հայտարարեց, որ աղջիկները հանդես են գալու նոր մինի-ալբոմով, որը կոչվում է "Electric Shock"։ Հունիսի 5-ին SM Entertainment-ը ներկայացրեց Կրիստալի թիզեր-նկարը, իսկ հաջորդ օրերին՝ մնացած անդամներինը։ Հունիսի 8-ին արդեն կար վիդեո-թիզերը։ Վերջապես, 2012 թվականի հունիսի 10-ին դուրս եկավ մինի-ալբոմը՝ թվային տարբերակով։ Հունիսի 14-ից սկսած խումբը սկսեց իր գործունեությունը M.net "M! Countdown" ալիքում և, որպես վերադարձի նշան կազմակերպեց «Jet» ներկայացումը։ «Electric Shock»-ը մասնակցեց մի շարք երաժշտական մրցանակաբաշխությունների, այդ թվում Music Bank, Music Core և Inkigayo և, հուլիսի 15-ին ավարտելով գործունեությունը, տարավ 9 հաղթանակ։
Ակտիվությունը Ճապոնիայում խումբը սկսեց «Hot Summer» երգով։ Այն առաջին անգամ հնչեց «Uminoie» գովազդում, հնարավորություն տալով երկրպագուներին լսել կրքոտ երգը։ 2012 թվականի հունիսի 27-ին բացվեց f(x)-ի ճապոնական պաշտոնական կայքը։ SM-ի ներկայացուցիչները հայտարարեցին. «Ճիշտ է, մեր հետագա պլաններում սա որոշված չէր, բայց մինչ տարվա երկրորդ կեսը f(x)-ը պատրաստ կլինի ճապոնական առաջին պաշտոնական դեբյուտին»։ Փրեվյու-հոլովակը ներկայացվեց 2012 թվականի հուլիսի 3-ին։ ~1st Shock~ անվանմամբ շոուքեյսերը, որոնք պլանավորված էին հոկտեմբերի 19-ի և 28-ի համար, չեղյալ հայտարարվեցին Կորեայի և Ճապոնիայի միջև եղած լարվածության պատճառով։

### 2013: Pink Tape և առաջին համերգը

Մարտի 6-ին իր me2day-ով Սոլլին ակնարկեց վերադարձի մասին։ f(x)-ը մասնակցեց «SXSW South By Southwest» երաժշտական փառատոնին՝ Օստին, Տեխասում, մարտի 8-17-ը, դառնալով առաջին K-pop արտիստները, ովքեր մասնակցեցին այդ շոուին։ Մնալով ԱՄՆ-ում, նրանք ուղևորվեցին Լոս-Անջելես, որտեղ Քևին Մահերի հետ սեվերեցին նոր խորեոգրաֆիա։ Փորձերի նկարները՝ Էմբերի, Քևինի և Սոհի Սուգիհարի հետ տեղադրվեցին համացանցում։ ԱՄՆ-ում անցկացրած վերջին օրը խումբը մասնակցեց «Funny or Die»-ին՝ Աննա Քենդրիքի հետ։ f(x)-ի այս ճանապարհորդությունը նկարահանվել և ցուցադրվել է Mnet ալիքի կողմից և հեռարձակվել որպես հաղորդում՝ «Go! f(x)» վերնագրով։ 
Մայիսին SM Entertainment-ի ներկայացուցիչը հայտարարեց, որ խմբի վերադարձը տեղի կունենա տարվա երկրորդ կեսին։ Վերադարձի առաջին նախադրյալները անդամների նոր սանրվածքներն էին Hong Kong Dome Festival-ում՝ հուլիսի 1-ին։ Հուլիսի 17-ին f(x)-ը ներկայացրեց իր արթ-ֆիլմը երկրորդ ստուդիական ալբոմ՝ «Pink Tape»-ի համար, որն արձակվեց հուլիսի 29-ին։ «Pink Tape»-ը բաղկացած է 12 երգից, ներառյալ «Rum Pum Pum Pum»-ը։
Նոյեմբերի 6-ին SM Entertainment-ը ներկայացրեց SM Town Week փառատոնը։ f(x)-ը և Exo-ն երկու համատեղ համերգ տվեցին դեկտեմբերի 24-ին և 25-ին՝ SMTOWN WEEK f(x) & EXO 'Christmas Wonderland։ f(x)-ը ներկայացրեց Pink Tape-ի և Exo-ի հետ մի քանի երգ։
Դեկտեմբերին հզորագույն ամերիկյան երաժշտական ալիք Fuse-ը Pink Tape-ը ընտրեց որպես 2013 թվականի 41 լավագույն ալբոմններից մեկը։ Ի դեպ, այն միակ կորեական ալբոմն էր ողջ ցուցակում։ Բացի այդ, «Rum Pum Pum Pum»-ը Billboard «2013 թվականի լավագույն 20 K-Pop երգերի» շարքում երրորդն էր։

### 2014-մինչ այսօր։ Red Light

f(x)-ի երրորդ ստուդիական ալբո «Red Light»-ը դուրս եկավ հուլիսի 7-ին։ Ընդամենը մեկ ժամ անց երգն առաջնորդում էր կորեական բոլոր ինը աղյուսակները։ Բարձր վարկանիշ ունեին նաև «Milk», «All Night», «Butterfly», «Paper Heart» և «Rainbow» երգերը։ Red Light ալբոմը պարունակում է 11 երգ՝ տարբեր ժանրերի։ 
Fuse TV-ն f(x)-ին վերագրեց k-pop գլխավոր հիփսթեր խումբ նրանից հետո, երբ «Red Light» տեսահոլովակը 22 ժամում հավաքեց 2 միլիոն դիտում։
Հուլիսի 25-ին Սոլլին արձակուրդ վերցրեց առողջական խնդիրների և հոգեբանական սթրեսի պատճառով։ Ներկայումս մյուս անդամները զբաղվում են անհատական ծրագրերով։

Անդամներ
--------

|
|  |
| Բեմական անուն | Իրական անուն | Ծննդյան թիվ | Դերը խմբում | Սոցիալական կայքեր |
| հայերեն | հանգուլ | հայերեն | հանգուլ/չինարեն |
| Վիկտորիա | 빅토리아 | Սոն Ցյան | 송치엔/宋茜 | 02.02.1987 | Խմբի ավագ, գլխավոր պարող, վոկալիստ | me2day Archived 2014-06-22 at the Wayback Machine. Instagram  Weibo |
| Էմբեր | 엠버 | Էմբեր Ժոզեֆին Լյու | 유일운/劉逸雲 | 18.09.1992 | Գլխավոր ռեփեր, վոկալիստ | Twitter Instagram  Weibo |
| Լունա | 루나 | Փաք Սոնյոն | 박선영/朴善英 | 12.08.1993 | Գլխավոր վոկալիստ, պարող | me2day Archived 2010-06-16 at the Wayback Machine. |
| Սոլլի | 설리 | Չոի Չինրի | 최진리/崔雪莉 | 29.03.1994 | Վոկալիստ, սաբ-ռեփեր, վիզուալ | me2day Archived 2014-03-25 at the Wayback Machine. |
| Կրիստալ | 크리스탈 | Կրիստալ Չոն (Չոն Սուչժոն) | 정수정/鄭秀晶 | 24.10.1994 | Վոկալիստ, մակնե, խմբի դեմքը | - |

Սկավառակագրություն
------------------

### Ստուդիական ալբոմներ

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| * **Pinocchio** (2011)

|  |
| --- |
| 1. 피노키오 (Danger) |
| 2. 빙그르 (Sweet Witches) |
| 3. Dangerous |
| 4. Beautiful Goodbye |
| 5. Gangsta Boy |
| 6. 아이 (Love) |
| 7. Stand Up! |
| 8. My Style |
| 9. So Into U |
| 10. Lollipop (feat. SHINee) |

 | * **Pink Tape** (2013)

|  |
| --- |
| 1. 첫 사랑니 (Rum Pum Pum Pum) |
| 2. 미행 (그림자; Shadow) |
| 3. Pretty Girl |
| 4. Kick |
| 5. 시그널 (Signal) |
| 6. Step |
| 7. Goodbye Summer (feat. D.O.(EXO)) |
| 8. Airplane |
| 9. Toy |
| 10. 여우 같은 내 친구 (No More) |
| 11. Snapshot |
| 12. Ending Page |

 | * **Red Light** (2014)

|  |
| --- |
| 1. Red Light |
| 2. MILK |
| 3. 나비 (Butterfly) |
| 4. 무지개 (Rainbow) |
| 5. All Night |
| 6. 바캉스 (Vacation) |
| 7. 뱉어내 (Spit It Out) |
| 8. Boom Bang Boom |
| 9. Dracula |
| 10. Summer Lover |
| 11. 종이 심장 (Paper Heart) |

 |

### Մինի-ալբոմներ

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| * **Nu ABO** (2010)

|  |
| --- |
| 1. NU 예삐오 (Nu ABO) |
| 2. Mr. Boogie |
| 3. 아이스크림 (Ice Cream) |
| 4. ME+U |
| 5. Surprise Party |
| 6. Sorry (Dear. Daddy) |

 | * **Electric Shock** (2012)

|  |
| --- |
| 1. Electric Shock |
| 2. 제트별 (Jet) |
| 3. 지그재그 (Zig Zag) |
| 4. Beautiful Stranger |
| 5. Love Hate |
| 6. 훌쩍 (Let’s Try) |

 |

### Սինգլներ

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| * **LA chA TA** (2009)

|  |
| --- |
| 1. LA chA TA |

 | * **Chu~♡** (2009)

|  |
| --- |
| 1. Chu~♥ |
| 2. Step by Me |
| 3. You Are My Destiny |

 |

Արտաքին հղումներ
----------------

* Խմբի պաշտոնական կորեերեն կայքը Archived 2006-04-24 at the Wayback Machine.
* Խմբի պաշտոնական չինարեն կայքը (Avex Taiwan)
* Խմբի պաշտոնական ճապոներեն կայքը
* f(x) Ֆեյսբուքում
* f(x) խմբի Յություբի պաշտոնական ալիքը
* f(x) iTunes

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Deezer · Ինստագրամ · Last.fm · Spotify · ՅուԹյուբ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Discogs · Internet Movie Database · MusicBrainz |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 303283372 · WorldCat VIAF: 303283372 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
S.M. Entertainment |
| --- |
|  |
| Տնօրեն | Լի Սու Ման |
|  |
| Համատեղ նախագծեր | Kangta & Vanness · S |
|  |
| Ստուդիական արտիստներ | Յու Յոնգ Ջին · Kenzie · Kangta · Սիմ Ջե Վոն · Հվան Սան Հուն · Ռինո Նակասոնե Ռազալան |
|  |
| Երաժիշտներ և երաժշտական խմբեր | SMTown · ԲոԱ · f(x) · Iconiq · Girls' Generation · The Grace · Կվան Սիկ · SHINee · S.M. The Ballad · Super Junior · TRAX · DBSK · Յու Յոնգ Ջին · Չժան Լիյին · EXO · Red Velvet  · NCT  · Aespa |
|  |
| Ենթախմբեր | Super Junior-Happy · Super Junior-K.R.Y · Super Junior-M · Super Junior-T · EXO-K · EXO-M |
|  |
| Դերասաններ և հաղորդավարներ | Այումի · Գո Առա · Հյոն Ջին · Isak · J-Min · Լի Յոնհի · Պակ Հիբոն · Սոն Վիկտորիա · Սոն Ջի Չանգ · Կիմ Մին Ջոնգ · Յոն Հի |
|  |
| Նախկին արտիստներ | Black Beat · Fly to the Sky · H.O.T. · Մուն Հե Ջուն · Isak N Jiyeon · M.I.L.K · S.E.S. · Shinhwa · Shinvi |

 |