**Ալեքսեյ Գրիգորևիչ Պոպով** (ռուս.՝ Алексей Григорьевич Попов, մայիսի 14 (25), 1763, Ստարոչերկասկայա, Չերկասկի շրջան, Դոնի զորքի մարզ - հունվարի 9 (21), 1844, Նովոչերկասկ, Ռուսական կայսրություն), գրող, Նովոչերկասկի գիմնազիայի առաջին տնօրեն։ Պարգևատրվել է Սուրբ Վլադիմիրի IV աստիճանի շքանշանով։

Կյանք և գործունեություն
-----------------------

Ալեքսեյ Պոպովը ծնվել է 1763 թվականի մայիսի 14-ին, Դոնում։ Նրա հայրը՝ Գրիգորի Նիկիտիչ Պոպովը, գնդի եսաուլ էր։ Ռազմական կանցլերում սովորել է գործավարություն։ 1755 թվականին ընդունվել է Մոսկվայի պետական համալսարան, որտեղ սովորել է յոթ տարի, և այն ավարտել է 1782 թվականին։ Համալսարանում Պոպովը սովորել է աստվածաբանություն, թվաբանություն, հանրահաշիվ, երկրաչափություն, եռանկյունաչափություն, սլավոներեն, լատիներեն, գերմաներեն և ֆրանսերեն, ամրաշինություն և հրետանագիտություն, քերականություն, նկարչություն, սուսերամարտ, պար։ Ինստիտուտն ավարտելուց հետո վերադարձել է տուն՝ Դոն, աշխատել որպես հողաչափ։ Այնուհետև մեկնել է Սանկտ Պետերբուրգ՝ ռազմական քաղաքացիական կառավարության անդամ գեներալ Մարտինովի գրագրությունն ապահովելու համար։ Ծառայության համար պարգևատրվել է արծաթե սուսերով մակագրությամբ՝ «Աստծո ողորմությամբ, մենք՝ կայսրուհի Եկատերինա II-ը, համառուսաստանյան միապետը, շնորհել ենք այս սուսերը Վոյսկա Դոնսկի գնդի եսաուլ Ալեքսեյ Պոպովին Սանկտ Պետերբուրգում իր հավատարիմ ծառայության համար։ 1785 թվական մարտի 15»։

Որպես հողաչափ Ալեքսեյ Պոպովը աշխատել է մինչև 1797 թվականը և 1799 թվականին ծառայության համար նրան շնորհվել է փոխգնդապետի կոչում, մասնակցել է Կուբանում թուրքերի և չերքեզների դեմ արշավանքներին, 1788-1789 թվականներին ծառայել է իշխան Պոտեմկին Տավրիկյանի բանակում` մարտնչելով թուրքերի դեմ Բեսարաբիայում, Մոլդովայում, Վալախիայում։ 1797 թվականի հոկտեմբերից մինչև 1799 թվականի հունվարը աշխատել է Չերկասկի Դոնի Գլխավոր ժողովրդական ուսումնարանի տնօրեն։

Ալեքսեյ Գրիգորևիչ Պոպովը ծանոթ էր ատաման Մատվեյ Պլատովի հետ, ով նրան 1801 թվականի դեկտեմբերին առաջարկել է աշխատել Վոյսկա Դոնսկի ուսումնական հաստատությունների տնօրեն և ղեկավարել Գլխավոր ժողովրդական ուսումնարանը, որը հետագայում վերափոխվեց գիմնազիայի։ Պոպովը Վոյսկա Դոնսկում բացել է չորս գավառական լիարժեք ուսումնարաններ, երկու գավառական միայն առաջին դասարանով և չորս ծխական։ Մինչև Պոպովի պաշտոնանկությունը, 1824 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ գործում էին 12 ուսումնական հաստատություններ՝ 32 ուսուցիչներով և 837 աշակերտներով։

Ավելի քան տասնհինգ տարի Պոպովն աշխատել է Նովոչերկասկի տղամարդկանց ռազմական գիմնազիայի տնօրեն, այդ պաշտոնում նա նշանակվել էր 1809 թվականին։

Ալեքսեյ Գրիգորևիչը Վոյսկա Դոնսկի պատմության առաջին ստեղծողներից մեկն էր։ 1814 թվականին լույս տեսավ «Վոյսկա Դոնսկի պատմություն» գրքի առաջին մասը, 1816 թվականին՝ երկրորդը։ Պոպովի «Վոյսկա Դոնսկի պատմություն» աշխատությունը բաղկացած է 500 էջից, ավարտվում է (1708) Կոնդրատի Բուլավինի խռովության նկարագրությամբ և նվիրված է ատաման Մատվեյ Իվանովիչ Պլատովին։ Ալեքսեյ Գրիգորևիչը համարվում է Նովոչերկասկի հաղթական կամարի վրայի բանաստեղծական մակագրության հեղինակը։ 1802 թվականին Պոպովը գրել է «Լիլիա» գիրքը։

1824 թվականին նա հրաժարական տվեց և սկսեց զբաղվել գյուղատնտեսությամբ։ Ալեքսեյ Գրիգորևիչ Պոպովին շնորհվել է Սուրբ Վլադիմիրի IV աստիճանի շքանշան։

Ալեքսեյ Պոպովը մահացել է 1844 թվականի հունվարի 9-ին։

Պարգևներ
--------

* Սուրբ Վլադիմիր IV աստիճանի շքանշան

Աշխատություններ
---------------

* Попов А. Войсковой круг в Войске Донском//Северная пчела. 1845. № 267-269.
* Попов А. История возмещения Стеньки Разина//Русская беседа. 1857. Кн. 5. С. 47-104; Кн. 6. С. 19-90.
* Попов А. История возмещения Стеньки Разина. М. 1857. 263 с.
* Попов А. История Новочеркасского духовного училища//Донские епархиальные ведомости. 1897. № 3. С. 57-63, № 5. С. 116-125; 1898. № 3. С. 61-64; 1899. № 2. С. 44-46, № 5. С. 108-111, № 8. С. 171-174, № 14. С. 324-327.
* Попов А. История Новочеркасского Духовного училища Донской епархии. Новочеркасск: Дон. тип. 1897. 66 с.
* Попов А. История о Донском войске,/сочиненная Директором Училищ в войске Донском, Коллежским Советником и кавалером Алексеем Поповым 1812 года в Новочеркасске. Харьков: Университетская тип. 1814-1816.
* Попов А. Управление в Войске Донском и его атаманы с 1737 г. // Донские областные ведомости. 1854. №19, 22-24.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  Русские писатели 1800—1917: Биографический словарь / P. Nikolayev — Moscow: 2007. — Vol. 5: П—С. — 800 p.
2. 1 2 3 4 5 6  Попов Алексей Григорьевич
3. 1 2  "Донская электронная библиотека. Попов Алексей Григорьевич (1763-1844)". Արխիվացված է the original 2019 թ․ սեպտեմբերի 18-ին. Retrieved 2019 թ․ սեպտեմբերի 22. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. 1 2 3 4  "Донская электронная библиотека. Попов Алексей Григорьевич (1763—1844)". Արխիվացված է the original 2019 թ․ սեպտեմբերի 18-ին. Retrieved 2019 թ․ սեպտեմբերի 22. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
5. ↑  "ББЭ. Попов, Алексей Григорьевич". Արխիվացված է the original 2019 թ․ սեպտեմբերի 6-ին. Retrieved 2019 թ․ սեպտեմբերի 22. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* ББЭ. Попов, Алексей Григорьевич Archived 2019-09-06 at the Wayback Machine.