Խաղարկային կատակասերները ծանր հեռախոսային գրքերով փակել են դռան մուտքը:
**Խաղարկային կատակ,** կատակ է, որի նպատակն է ինչ-որ մեկին հիմարացնել, ինչ-որ մեկին հիմար, զվարճալի դրության մեջ դնել, ստիպել նրան հավատալ հորինված բանի։

Ուրախ հնարք, որը հաճախ ներառում է ֆիզիկական միջոցներ, որի ժամանակ «զոհին» դնում են անհարմար կամ անբարենպաստ դիրքում։ Պետք է տարբերակել «խաղարկային կատակը» այնպիսի հասկացություններից, ինչպիսիք են **«**վստահության չարաշահումը**»** կամ **«**խաբեությունը**»,** ոչ նյութական օգուտներ ստանալը (փառքի ձեռքբերում, սկանդալային համբավ)։ Խաղարկային կատակը որպես այդպիսին ոչ մի օգուտ չի բերում դրա կազմակերպիչներին։ Կատակները սովորաբար չարամիտ չեն և երկարատև ազդեցություն չեն ունենում. դրանք ուղղված են նրան, որ «զոհը» իրեն խաբված կամ հիմարացված զգա, բայց ոչ վիրավորված կամ նվաստացած։ Խաղարկային կատակների մեծ մասն ուղղված է տրամադրության բարձրացմանը և ծիծաղ առաջացնելուն։ Այնուամենայնիվ, կան նաև «դաժան կատակներ», որոնք, ըստ էության բուլինգ են, թիմը թուլացնում են, և ոչ թե սոցիալական կապերն են ամրապնդում «ծիսական նվաստացման» միջոցով։

Արևմտյան մշակույթի շատ երկրներում կան հատուկ «խաղարկային կատակի օրեր»՝ ապրիլմեկյան օր (ապրիլմեկի օր) և անկարգության գիշերներ։

Նկարագրություն
--------------

Խաղարկային կատակը հստակ տարբերվում է «կատակից» նրանով, որ խաղարկելու համար մարդը պետք է ֆիզիկապես ինչ-որ բան անի, այլ ոչ թե պարզապես հումորային արտահայտություն ասի։ Խաղարկային կատակը կարող է տևել երկար և նույնիսկ շատ երկար ժամանակի ընթացքում, մինչդեռ կատակը կարճաժամկետ, «մեկանգամյա» երևույթ է։ Խաղարկային կատակները կարող են ներառել տարատեսակ առարկաներ։

Գրասենյակային խաղարկային կատակ
------------------------------

Խաղարկային կատակները սովորական են «գրասենյակային միջավայրում», քանի որ այնտեղ հաճախ կարող է բավականին ձանձրալի լինել։ Օրինակ, գործընկերները կարող են իրենց գրասեղանի հարևանի համակարգչային աքսեսուարները ծածկել կամ փաթաթել թղթով կամ ալյումինե փայլաթիթեղով։ Գրասենյակային «դաժան» կատակներից կարելի է նշել «կարիճը». երկու սովորական թղթի ամրակները ուղղվում և ոլորվում են իրար՝ ձևավորելով մի տեսակ փշալար, որը դրվում է գործընկերոջ աթոռի նստատեղին։ Կատակներ կարելի է խաղալ նաև քնած մարդկանց (ընկերների, ծանոթների) հետ քնած ժամանակ՝ մարդու դեմքին ատամի մածուկ կամ կետչուպ քսելով և այլն։

Շվեդիայի Լունդ քաղաքում ուսանողները բարձր կախել են հեծանիվները
Ամերիկացի հումորիստ Հ. Ալեն Սմիթը 1953 թվականին գրել է 320 էջանոց գիրք, որը կոչվում է *The Compleat Practical Joker*, որը պարունակում է խաղարկային կատակների բազմաթիվ օրինակներ։ Գիրքը դարձել է բեսթսելեր ոչ միայն ԱՄՆ-ում, այլև Ճապոնիայում։  Մոիրա Մարշը մի ամբողջ հատոր է գրել խաղարկային կատակների մասին։  Նա պարզել է, որ ԱՄՆ-ում արական սեռի ներկայացուցիչներն ավելի հաճախ են նման կատակներ անում, քան կանայք։

Ուսանողական խաղարկային կատակ
----------------------------

Համալսարանի ուսանողները խաղարկային կատակների հին ավանդույթներ ունեն։ Դրանք հաճախ կարող են ներառել մանր հանցագործություններ, ինչպիսիք են երթևեկության կոնների և հանրային այլ գույքի գողությունը, կամ կեղծիքներ։

### Գողություն

Ուսանողների գողության դասական թիրախներից են երթևեկության կոները։ Ուսանողների կողմից երթևեկության կոնների գողության և չարաշահման հարցը բավական կարևորություն է ձեռք բերել, որ Մեծ Բրիտանիայի Ուսանողների ազգային միության խոսնակը հայտարարեց, որ «երթևեկության կոն գողացող ուսանողների կարծրատիպերը» «հնացած են»։ 

Գլազգոյի Ժամանակակից արվեստի պատկերասրահի դիմաց Վելինգթոնի դուքսի արձանի գլխին 1980-ականներից ի վեր բազմիցս երթևեկության կոն են դնում։
Որոշ համալսարաններ այնքան հեռու են գնացել, որ օրենսդրության և խորհուրդների ամբողջ էջեր են հատկացրել ուսանողներին՝ կապված երթևեկության կոնների գողության հետ կապված հետևանքների և օրենքների հետ։ Շոտլանդիայում երթևեկության կոնների չարաշահումը նույնիսկ լուրջ ֆիզիկական վնասվածքների պատճառ է դարձել։

Երթևեկության կոնների գողության հարցը Միացյալ Թագավորությունում 1990-ական թվականներին այնքան հասունացավ, որ այն քննարկվեց խորհրդարանում։

2002 թվականին Fife Constabulary-ը հայտարարել է «երթևեկության կոնների համաներում», որը թույլ էր տալիս Սենտ Էնդրյուսի համալսարանի ուսանողներին վերադարձնել գողացված երթևեկության կոնները՝ չվախենալով քրեական հետապնդումից։ Ոստիկանության ներկայացուցիչն ասել էր, որ ճանապարհային կոնների գողությունը դարձել է «գրեթե ամենշաբաթյա երևույթ»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Practical joke»։ Dictionary.com։ Վերցված է 2012-05-27
2. 1 2  Marsh, Moira. 2015. *Practically Joking*. Logan: Utah State University Press. 978-0-87421-983-8
3. ↑  practical joke(անգլ.) // *dictionary.com*
4. ↑  *Д. Кадар.* «Relational Rituals and Communication: Ritual Interaction in Groups» **(2013)** // изд. *Axel Springer SE* // стр. 156 // ISBN 9780230393059
5. ↑  Japes of the great(անգլ.) // *The Economist* // 2 апреля 1988
6. ↑  *Меррилл Фэбри.* A Brief History of *Mischief Night*(անգլ.) // *Time* // 30 октября 2015
7. ↑  *Марк Штраус.* What’s The Night Before Halloween Called? It Depends On Where You Live.(անգլ.) // *Gizmodo* // 29 октября 2014
8. ↑  Do You Call October 30th Mischief Night Or The Devil’s Night?(անգլ.) // *wpst.com*
9. ↑  *Джеймс Дойч.* Yes. The Night Before Halloween Is a Real Holiday.(անգլ.) // *Smithsonian* // 30 октября 2017
10. ↑  Разыграть спящего гораздо проще. Коварные пранки.(ռուս.) // *licbook.ru*
11. ↑  Smith Harry Allen (1953)։ *The Compleat Practical Joker*։ ISBN 0-688-03705-4  `|url-access=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
12. ↑  «The Publishers Weekly»։ *Publishers Weekly* **209**։ 1976։ էջ 2:24
13. ↑  Seeley G. Mudd Manuscript Library : FAQ Student pranks
14. ↑  Bidmead Claire (2001)։ «Nightmare on student street»։ *Higher Education and Research Opportunities in the UK*։ Արխիվացված է օրիգինալից May 31, 2006-ին։ Վերցված է 23 November 2010
15. ↑  Saltzman Jonathan (December 24, 2005)։ «Student's tall tale revealed»։ *The Boston Globe*։ Վերցված է 23 November 2010
16. ↑  *Nightwork: A History of Hacks and Pranks at MIT* by T.F. Peterson (Paperback – 2003)
17. ↑  *If at All Possible, Involve a Cow: The Book of College Pranks* by Neil Steinberg (Paperback – 1992)
18. ↑  «Rowdy students 'must be tackled'»։ *BBC Online*։ 24 January 2006։ Վերցված է 23 November 2010
19. ↑  «Worcester Students Union – The Home for Worcester University Students»։ Արխիվացված է օրիգինալից May 5, 2007-ին։ Վերցված է 2007-07-19  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
20. ↑  «Falling road cone injures student»։ *BBC Online*։ 19 November 2006։ Վերցված է 23 November 2010
21. ↑  House of Commons Hansard Written Answers for 11 Dec 1996 (pt 15)
22. ↑  «Students urged to cone clean»։ *BBC Online*։ 23 May 2002։ Վերցված է 23 November 2010

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ կատալոնական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNE: XX5641732 · BNF: 126521813 · GND: 4227919-7 · LCCN: sh85106043 · SUDOC: 050602799 |

 |