**Տալկա** (անգլ.՝ Talca) քաղաք և համայնք Չիլիում, որը գտնվում է Սանտյագո քաղաքից մոտ 255կմ (158 մղոն) հարավ։ Այն Տալկա նահանգի և Մաուլե շրջանի (Չիլիի 7-րդ շրջան) մայրաքաղաքն է։ 2012 թվականին կատարված մարդահամարի տվյալներով քաղաքում բնակվում է 201 142 մարդ։

Քաղաքը կարևոր տնտեսական կենտրոն է՝ գյուղատնտեսական (ցորեն) և արտադրական գործունեությամբ, ինչպես նաև գինու արտադրությամբ։ Այն, ի թիվս այլոց, նաև Տալկայի համալսարանի և Մաուլեի կաթոլիկ համալսարանի գտնվելու վայրն է։ Տալկայի կաթոլիկ եկեղեցին կարևոր դեր է խաղացել Չիլիի պատմության մեջ։

ժողովրդագրություն
-----------------

Ըստ Ազգային վիճակագրության ինստիտուտի 2002 թվականի մարդահամարի, Տալկան ընդգրկում է 231,5 կմ2 տարածք և այդ տարի ունեցել է 201,797 բնակիչ։ Նրանցից 193.755-ը (96%) ապրում էին քաղաքային բնակավայրերում, իսկ 8.042-ը (4%)՝ գյուղական բնակավայրերում։ Այսօր, ըստ 2015 թվականի մարդահամարի, քաղաքն ունի շուրջ 233.339 բնակիչ (111,796 տղամարդ և 121.543 կին)։ Բնակչությունն աճել է 15,63%-ով (31.542 մարդ) 2002 թվականից 2015 թվականների ընթացքում։

Պատմություն
-----------

Քաղաքը հիմնադրվել է 1692 թվականին Թոմաս Մարին դե Պովեդայի կողմից և 1742 թվականին Խոսե Անտոնիո Մանսո դե Վելասկոյի կողմից վերանվանվել՝ *Վիլա Սան Ագուստին դե Տալկա*։ Այն մասամբ ավերվել էր 1928 թվականի Տալկայի երկրաշարժի և 2010 թվականի Չիլիի երկրաշարժի հետևանքով՝ երկու անգամ էլ վերակառուցվելով։ Այն եղել է 2010 թվականի Չիլիի երկրաշարժի էպիկենտրոնում՝ 8,8 բալ ուժգնությամբ և ուժեղ ցնցումի պատճառով փլուզվել է պատմական քաղաքի մեծ մասը։ Քաղաքը մեծ դեր է խաղացել Չիլիի անկախության գործում։ Այստեղ է 1818 թվականին Բեռնարդո Օ'Հիգինսը ստորագրել Չիլիի անկախության հռչակագիրը։

Կառավարում
----------

Տալկա քաղաքի քաղաքապետարանի շենքը
Որպես համայնք, Տալկան Չիլիի երրորդ մակարդակի վարչական բաժին է, որը ղեկավարվում է քաղաքային խորհրդի կողմից, ալկալդեի ղեկավարությամբ, որն ընտրվում է յուրաքանչյուր չորս տարին մեկ։ 2008-2012 թվականներին ալկալդեն Խուան Կաստրո Պրիետոն էր (Անկախ ժողովրդավարական միություն, կենտրոն-աջ)։

Չիլիի ընտրական բաժիններում Սերխիո Ագիլյոն (Չիլիի սոցիալիստական կուսակցություն) և Ժերման Վերդուգոն (Ազգային նորացում) ներկայացնում են Տալկան Պատգամավորների պալատում՝ որպես 37-րդ ընտրատարածքի մաս, որն ամբողջությամբ բաղկացած է Տալկայի համայնքներից։ Համայնքը սենատում ներկայացնում են Խուան Անտոնիո Կոլոմա Կորրեան (Անկախ ժողովրդավարական միություն) և Անդրես Զալդավար Լարաոնին (Քրիստոնեական ժողովրդավարական կուսակցություն)՝ որպես 10-րդ սենատորական ընտրատարածքի մաս։

Աշխարհագրություն և կլիմա
------------------------

Տալկա համայնքն ունի 231,5 կմ² տարածք։ Տալկա քաղաքը գտնվում է Սանտյագո քաղաքից 250 կմ (155 մղոն) հարավ, Լիրքայ և Կլարո գետերի միախառնման վայրից հարավի՝ Կենտրոնական հովտում։ Քաղաքը Պանամերիկյան մայրուղով բաժանվում է երկու մասի։

Տալկան ունի միջերկրածովային կլիմա՝ չոր ամառներով և խոնավ ձմեռներով, չնայած ամռանը այն ավելի տաք է, իսկ ձմռանը` ավելի զով, քան ափամերձ քաղաքները, ինչպիսիք են Վալպարաուսոն և Կոնսեպսիան։

| Տալկա (1976−2005)ի կլիմայական տվյալները |
| --- |
| Ամիս | հունվ | փետ | մարտ | ապր | մայ | հուն | հուլ | օգոս | սեպ | հոկ | նոյ | դեկ | Տարի  |
| Միջին բարձր °C (°F) | 30.3 (86.5) | 29.5 (85.1) | 26.8 (80.2) | 21.5 (70.7) | 16.4 (61.5) | 13.4 (56.1) | 13.1 (55.6) | 15.3 (59.5) | 18.1 (64.6) | 21.6 (70.9) | 25.4 (77.7) | 28.7 (83.7) | 21.7 (71.1) |
| Միջին օրական °C (°F) | 21.2 (70.2) | 20.3 (68.5) | 17.4 (63.3) | 13.4 (56.1) | 10.5 (50.9) | 8.7 (47.7) | 7.9 (46.2) | 9.1 (48.4) | 11.3 (52.3) | 14.1 (57.4) | 17.1 (62.8) | 20.1 (68.2) | 14.2 (57.6) |
| Միջին ցածր °C (°F) | 12.4 (54.3) | 11.9 (53.4) | 9.8 (49.6) | 7.5 (45.5) | 6.3 (43.3) | 5.1 (41.2) | 4.2 (39.6) | 4.5 (40.1) | 5.8 (42.4) | 7.6 (45.7) | 9.6 (49.3) | 11.9 (53.4) | 8.1 (46.6) |
| Անձրևի տեղումներ մմ (դյույմ) | 4.0 (0.157) | 3.9 (0.154) | 13.3 (0.524) | 33.8 (1.331) | 115.8 (4.559) | 146.2 (5.756) | 155.1 (6.106) | 85.9 (3.382) | 53.1 (2.091) | 34.3 (1.35) | 19.4 (0.764) | 11.5 (0.453) | 676.2 (26.622) |
|  % խոնավություն | 58.2 | 62.7 | 69.4 | 78.1 | 86.9 | 89.5 | 88.7 | 85.0 | 79.2 | 72.7 | 64.1 | 58.9 | 74.4 |
| Միջին ամսական արևային ժամ | 359.6 | 288.2 | 263.5 | 168.0 | 105.4 | 75.0 | 93.0 | 145.7 | 183.0 | 248.0 | 300.0 | 337.9 | 2567,3 |
| *աղբյուր: Տալկայի համալսարան* |

Փոխադրում
---------

Տալկայում կա հասարակական տրանսպորտ՝ մասնավոր ավտոբուսներով։

Պատկերասրահ
-----------

* Այգու տաղավար Պլազա դե Արմաս քաղաքում (Արմասի հրապարակ)Այգու տաղավար Պլազա դե Արմաս քաղաքում (Արմասի հրապարակ)
* Օ'Հիգինյան պատմական թանգարանըՕ'Հիգինյան պատմական թանգարանը
* Տալկայի հարավային փողոցըՏալկայի հարավային փողոցը
* Տալկայի վնասված տաճարը՝ 1928 թ. Տալկայի երկրաշարժից հետոՏալկայի վնասված տաճարը՝ 1928 թ. Տալկայի երկրաշարժից հետո

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Censo chileno de 2017
2. 1 2  «Maule Region». Universidad de Talca. Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ մարտի 14-ին. Վերցված է 2008 թ․ հուլիսի 30-ին.
3. ↑   Intensity of shaking in cities around the 2010 Chilean earthquake from USGS Արխիվացված 2016-01-13 Wayback Machine
4. ↑  Images of earthquake including collapse of Talca historic centre
5. ↑  «Resumen de datos meteorológicos de Talca» (Spanish). University of Talca. Վերցված է 2014 թ․ նոյեմբերի 21-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Տալկայի քաղաքապետարան
* **Urban Umbrella** ճարտարապետական ցուցահանդես
* Տալկայի դարպասը
* El aMaule
* La Prensa Արխիվացված 2008-01-18 Wayback Machine
* El Centro Արխիվացված 2021-02-10 Wayback Machine
* WWW.DELMAULE.CL

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Տալկա (քաղաք)» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4806806-8 · LCCN: n85099145 · VIAF: 132587160 · WorldCat VIAF: 132587160 |

 |