Կաղապար:Տեղեկաքարտ Աստղագիտական իրադարձություն
**Արտեմիս 1** ( պաշտոնապես Artemis I՝ հռոմեական թվով, նախորդ անունները՝ Exploration Mission-1, EM-1), նոյեմբերի 16-ին ՆԱՍԱ-ի Արտեմիս 1 առաքելության շրջանակներում SLS հրթիռի օգնությամբ Օրիոն անօդաչու տիեզերանավի փորձնական թռիչքն է դեպի Լուսին։ Արձակումն իրականացվել է Քենեդու անվան տիեզերական կենտրոնի LC-39B արձակման հարթակից, 2022 թվականի նոյեմբերի 16-ին, տեղ ժամանակով ժամը 10։ 48-ին։

Օրիոն տիեզերանավը տիեզերքում անցկացնելու է 25 օր, այդ թվում՝ 3 օրը Լուսնի հետընթաց ուղեծրում։ Հաջորդ առաքելության՝ Արտեմիս 2-ի շրջանակներում նախատեսվում է Օրիոնի առաջին տիեզեագնացներով թռիչքը, իսկ Արտեմիս 3 առաքելության ժամանակ տիեզերագնացները վայրէջք կկատարեն Լուսնի վրա։ Ավելի ուշ նախատեսվում է չորրորդ առաքելությունը՝ «Արտեմիս 4», որի շրջանակներում նախատեսվում է չորս տիեզերագնաց հասցնել լուսնային «Գեյթուեյ» կայան, ինչպես նաև անձնակազմին վայրէջք կատարել լուսնային մակերեսին։

Առաքելություն
-------------

Արտեմիս 1 առաքելության ընթացքում նախատեսվում է SLS հրթիռի Block 1 տարբերակի առաջին արձակումը, որը բաղկացած կլինի հինգ հատվածով պինդվառելիքով հրթիռային արագացուցիչներից, չորս RS-25D հեղուկ հրթիռային շարժիչներից և կրիոգեն վառելիքով երկրորդ փուլից։ Արտեմիս 1 առաքելության նպատակն է ցուցադրել ինտեգրված համակարգերի աշխատանքը, ինչպես նաև փորձարկել Օրիոնի ջերմային պաշտպանության համակարգը բարձր արագությամբ (11 կմ/վ) մթնոլորտի խիտ շերտեր մտնելիս։

2013 թվականի հունվարի 16-ին ՆԱՍԱ-ն հայտարարել է, որ Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը ավտոմատացված բեռնատար տիեզերանավի հիման վրա կկառուցի Օրիոն սպասարկման մոդուլը։

2015 թվականի հունվարին ՆԱՍԱ-ն և Lockheed ընկուրությունը հայտարարել են, որ Օրիոնի քաշը նախորդ պլանների համեմատ կկրճատվի մեկ քառորդով, իսկ եռակցումների քանակը կկրճատվի։ Միևնույն ժամանակ, նույնիսկ անօդաչու արձակման դեպքում, Օրիոնը կհամալրվի լիարժեք կենսաապահովման համակարգով և անձնակազմի համար նախատեսված նստատեղերով։ Միևնույն ժամանակ, նախատեսվում է անձնակազմի նստատեղերում տեղադրել երկու մանեկեն՝ ճառագայթման ազդեցության գնահատման համար։

Հետագիծ
-------

Արտեմիս 1-ի թռիչքի պլանավորված հետագիծը
 SLS հրթիռի "Block1"տարբերակը
Ի սկզբանե նախատեսվել էր, որ առաքելությունը կթռչի Լուսնի շուրջ՝ առանց նրա ուղեծիր մտնելու. առաքելության տևողությունը պետք է լիներ մոտ յոթ օր։ Ըստ ճշգրտված պլանների՝ առաքելությունը տիեզերքում կտևի մոտ երեք շաբաթ, այդ թվում՝ 6 օր Լուսնի հետադարձ ուղեծրում։

Փորձարկում
----------

Անձնակազմի նստատեղերում կտեղակայվեն երկու իգական սեռի մանեկեն՝ թռիչքի ընթացքում ճառագայթահարման ազդեցությունը գնահատելու համար, ներառյալ արևային բռնկումների և տիեզերական ճառագայթների ազդեցությունը։ Մի մանեկենը համալրվելու է AstroRad պաշտպանիչ ժիլետով, իսկ մյուսը կմնա անպաշտպան։ Այս փորձը ճշգրիտ կգնահատի ճառագայթման ազդեցությունը ոչ միայն մարմնի մակերեսի, այլ նաև որոշակի ներքին օրգանների վրա։ Դա հնարավոր կլինի շնորհիվ մի քանի պասիվ և ակտիվ դոզաչափերի, որոնք տեղադրված են մարդանման մանեկենների տարբեր մասերում։

Հետագիծը Երկրի շուրջՀետագիծը Երկրի շուրջ հաշվի առնելով Լուսինը

Պատկերասրահ
-----------

* Փրկարար ժիլետներըՓրկարար ժիլետները
* Օրիոն տիեզերանավըՕրիոն տիեզերանավը
* Արտեմիս 1-ը փորձարկումից առաջԱրտեմիս 1-ը փորձարկումից առաջ
* Արտեմիս 1-ը Օրիոնի պարկուճովԱրտեմիս 1-ը Օրիոնի պարկուճով
* Արտեմիս 1-ի գործարկումըԱրտեմիս 1-ի գործարկումը
* Երկրի տեսքը Արտեմիս 1-իցԵրկրի տեսքը Արտեմիս 1-ից

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Artemis I" (in անգլերեն). NASA.gov. Արխիվացված from the original on 2019 թ․ օգոստոսի 15. Retrieved 2019 թ․ հոկտեմբերի 16.
2. ↑  "NASA в августе отправит к Луне непилотируемый корабль Orion". Интерфакс. 2022 թ․ մայիսի 17. Արխիվացված from the original on 2022 թ․ մայիսի 20. Retrieved 2022 թ․ սեպտեմբերի 6.
3. ↑  "Ракета SLS с кораблем Orion стартовала к Луне". Интерфакс. 2022 թ․ նոյեմբերի 16. Retrieved 2022 թ․ նոյեմբերի 26.
4. 1 2  Daniel Huot (2015 թ․ նոյեմբերի 27). "The Ins and Outs of NASA's First Launch of SLS and Orion" (in անգլերեն). NASA.gov. Արխիվացված from the original on 2020 թ․ փետրվարի 22. Retrieved 2019 թ․ հոկտեմբերի 16.
5. ↑  "NASA: Moon to Mars" (in անգլերեն). NASA.gov. Արխիվացված from the original on 2019 թ․ օգոստոսի 5. Retrieved 2019 թ․ հոկտեմբերի 16.
6. ↑  "Boeing assembling structures for NASA's second SLS Core Stage" (in անգլերեն). NASASpaceFlight.com. 2019 թ․ օգոստոսի 9. Արխիվացված from the original on 2019 թ․ օգոստոսի 10. Retrieved 2019 թ․ հոկտեմբերի 16.
7. 1 2  Jody Singer (2012 թ․ ապրիլի 25). "Status of NASA's Space Launch System" (PDF) (in անգլերեն). NASA Marshall Space Flight Center. Արխիվացված է the original (PDF) 2013 թ․ դեկտեմբերի 18-ին.
8. ↑  "Engineers resolve Orion will 'lose weight' in 2015" (in անգլերեն). NASA.gov. 2013 թ․ հունվարի 16. Արխիվացված from the original on 2014 թ․ մարտի 28. Retrieved 2019 թ․ հոկտեմբերի 16.
9. ↑  "Engineers resolve Orion will 'lose weight' in 2015" (in անգլերեն). WAFF.com. 2015 թ․ հունվարի 13. Արխիվացված from the original on 2018 թ․ օգոստոսի 8. Retrieved 2019 թ․ հոկտեմբերի 16.
10. 1 2  "Exploration Missions and Radiation. International Symposium for Personal and Commercial Spaceflight. 11-12 October 2017" (PDF) (in անգլերեն). ISPCS.com. 2017. Արխիվացված է the original (PDF) 2018 թ․ հունիսի 22-ին. Retrieved 2019 թ․ հոկտեմբերի 16.
11. ↑  Bill Hill (2012). "Exploration Systems Development Status" (PDF) (in անգլերեն). NASA.gov. Արխիվացված from the original on 2017 թ․ փետրվարի 11. Retrieved 2019 թ․ հոկտեմբերի 16.
12. ↑  International Symposium for Personal and Commercial Spaceflight (2017). "ISPCS 2017 - Thomas Berger 'Exploration Missions and Radiation'" (in անգլերեն). YouTube.com. Արխիվացված from the original on 2021 թ․ դեկտեմբերի 29. Retrieved 2019 թ․ հոկտեմբերի 16.