Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ռամլայի ճակատամարտ (այլ կիրառումներ)

**Ռամլայի ճակատամարտ**, ռազմական ընդհարում Երուսաղեմի թագավորության խաչակիրների և Եգիպտոսում իշխող ֆաթիմյան դինաստիայի միջև 1105 թվականի օգոստոսի 27-ին։ Ռամլա քաղաքը գտնվում է Երուսաղեմից Ասկալոն տանող ճանապարհին։ Ասկալոնը հետագայում դարձավ Պաղեստինում ամենամեծ Ֆաթիմյան ամրոցներից մեկը։ 1099-1107 թվականներին ֆաթիմյան վեզիր հայազգի ալ-Աֆդալը Ասկալոնից էր իրականացնում իր հարձակումները նորաստեղծ խաչակրաց թագավորության վրա։ Երկու զորքերը Ռամլայում հանդիպում են երեք անգամ՝ 1101, 1102 և 1105 թվականներին։ Այս հանդիպումներից վերջինը համարվում է ամենաարյունարբու հանդիպումը։

Այդ ժամանակ եգիպտական զորքը ապավինում էր արաբ և բերբեր հեծելազորի և սուդանցի նետաձիգերի վրա, և հենց այս փաստը առավելություն տվեց խաչակիրներին հաղթանակ տանելու այս ճակատամարտերում։ Վերջիններս մշակել էին հետապնդման և շրջափակման մարտավարություն, որի նպատակն էր նվազեցնել եգիպտական զորքերի ազդեցությունը։

Ինչպես նախորդ ճակատամարտերում, 1105 թվականին նույնպես խաչակիրների հեծելազորի և հետևակի հրամանատարն էր Բալդուին I-ը։ Այս ճակատամարտում եգիպտացիներին էին միացել Դամասկոսի սելջուկ թուրքերը, ովքեր ունեին հեծյալ նետաձիգեր, որն էլ մեծ սպառնալիք էր ներկայացնում խաչակիրների համար։ Այնուամենայնիվ, երկար դիմադրությունից հետո, խաչակիրներին հաջողվեց ներխուժել քաղաք և ճակատամարտ տանել ամբողջ օրը։ Բալդուինը կարողացավ կրկին հեռացնել թշնամուն ճակատամարտի դաշտից, բայց անկարող էր երկար հետապնդել։ Այս ճակատամարտում նույնպես խաչակիրները իրենց հաղթանակով պարտական էին Բալդուին I-ին։ Չնայած այս պարտությանը, եգիպտացիները շարունակում էին իրենց հարձակումները Երուսաղեմի թագավորության վրա։ Հաջորդ մեծ ընդհարումը ֆաթիմյանների և խաչակիրների միջև Յիբնեի ճակատամարտն էր 1123 թվականին։

Գրականություն
-------------

* Dupuy, R. E. and T. N. Dupuy, eds. *The Encyclopedia of Military History*. New York: Harper & Row, 1977. ISBN 0-06-011139-9
* Smail, R. C. *Crusading Warfare, 1097–1193*. New York: Barnes & Noble Books, 1995 [1956]. ISBN 1-56619-769-4

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Խաչակիրների ճակատամարտերը Մերձավոր Արևելքում |
| --- |
|  |
| Խաչակրաց առաջին արշավանք | Քսերիգորդոն • Ցիվետոտ • Նիկեա • Դորիլեա (1) 1 • Անտիոք (1) • Մաարրի • Երուսաղեմ (1) • Ասկալոն (1) |  |
|  |
| Արշավանքների միջև | Մալաթիա • Մերզիֆոն • Ռամլա (1) • Ռամլա (2) • Հառան • Արտախ • Ռամլա (3) • Տրիպոլի (1) • Սիդոն • Շայզար (1) • Ալ-Սաննաբր • Սարմին • Արյունոտ դաշտ • Հաբ • Յիբնե • Ազազ • Մարջ ալ-Սաֆար • Բաարին • Շայզար (2) • Եդեսիա • Բոսրա • |
|  |
| Խաչակրաց երկրորդ արշավանք | Դորիլեա (2) • Եփեսոս • Մեանդր • Կադմուս • Դամասկոս |
|  |
| Արշավանքների միջև | Ինաբ • Այնթապ • Ասկալոն (2) • Հուլա • Ալ-Բուկայա • Հարիմ • Ալ-Բաբեյն • Մոնժիզար • Մարջ-Ույուն • Հակոբի գետանց • Բելվուար • Ալ-Փուլ • Քերաք • Կրեսսոն • Հաթթին • Երուսաղեմ (2) • Տյուրոս |
|  |
| Խաչակրաց երրորդ արշավանք | Իկոնիա • Աքքա (1) • Արսուֆ (1) • Յաֆֆա |
|  |
| Խաչակրաց չորրորդ արշավանք | Զառա • Կոստանդնուպոլիս (1) • Կոստանդնուպոլիս (2) |
|  |
| Խաչակրաց հինգերորդ արշավանք | Դամիետա (2) |
|  |
| Խաչակրաց վեցերորդ արշավանք | Երուսաղեմ (4) • Ֆորբիա |
|  |
| Խաչակրաց յոթերորդ արշավանք | Դամիետա (3) • Ալ-Մանսուր • Փարիսքուր |
|  |
| Խաչակիրների վտարում | Կեսարիա • Հայֆա • Արսուֆ (2) • Անտիոք (2) • ալ-Հուսն • Տրիպոլի (2) • Տրիպոլի (3) • Աքքա (2) • Ռուադ |
|  |
| 1 Փակագծերում թվերով նշված են ճակատամարտերի հերթական համարները: |

 |