**Եվգենյա Միխայլովնա Շախովսկայա** (ծննդյամբ` Անդրեևա, 1889, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն - 1920, Կիև, Ուկրաինական ԽՍՀ), ռուս առաջին կին օդանավորդներից մեկը, ռազմական օդաչու, իշխանուհի։ Քաղաքացիական ինժեներ իշխան Շախովսկու կինը։

Կենսագրություն
--------------

Եվգենյա Շախովսկայան ծնվել է 1889 թվականին Սանկտ Պետերբուրգում, հարուստ առևտրական Միխայիլ Պետրովիչ Անդրեևի ընտանիքում։ Ստացել է բարձրաշխարհիկ դաստիարակություն, այնուհետև՝ արժանապատիվ կրթություն։ 1911 թվականի օգոստոսի 16-ին դարձել է օդաչու՝ քննություն հանձնելով ինքնաթիռի նյութատեխնիկական կառուցվածքի և ղեկավարման տեխնիկայի վերաբերյալ` ստանալով օդաչուի դիպլոմ Յոհաննիստալում (Գերմանիա)։ Յոհաննիստալի օդանավակայանում աշխատել է որպես հրահանգիչ։ 1913 թվականի ապրիլի 11-ին նրա մեղքով տեղի ունեցած ինքնաթիռի վթարի հետևանքով մահացավ հայտնի օդաչու Վսեվոլոդ Աբրամովիչը, ինչի արդյունքում Շախովսկայան որոշեց վերջ տալ օդաչուի կարիերային։ Բայց 1914 թվականի գարնանը նա նորից վերադարձավ ավիացիա, և Առաջին աշխարհամարտի սկսելուց հետո խնդրագիր ներկայացրեց Նիկոլայ II-ին՝ իրեն որպես ռազմական օդաչու ռազմաճակատ ուղարկելու համար։ Ցարը բավարարեց նրա խնդրանքը, և 1914 թվականի նոյեմբերին Շախովսկայան ընդգրկվեց 1-ին բանակի ավիաջոկատում՝ պրապորչիկի կոչումով։ Ծառայել է Կովենի ավիացիոն ջոկատում, սակայն ռազմական օդաչուի կարիերան երկար չտևեց և 1914 թվականի դեկտեմբերին ազատվեց ավիաջոկատից։

Հետագայում Շախովսկայային մեղադրանք առաջադրվեց Գերմանիայի օգտին լրտեսության համար (որն այն ժամանակ կարծում էին, թե շինծու է)։ Շախովսկայան ձերբակալվեց և դատապարտվեց մահապատժի, սակայն Նիկոլայ II-ը այն փոխարինեց ցմահ բանտարկությամբ վանքերից մեկում։ Իշխանուհին ազատվեց փետրվարյան հեղափոխությունից հետո։ Ազատվելուց հետո նա աշխատանքի անցավ Գատչինայի թանգարանում, բայց աշխատանքից ազատվեց զեղծարարության համար։

Քաղաքացիական պատերազմի տարիներին Շախովսկայան ծառայության է անցել բոլշևիկների մոտ, իսկ 1919-1920 թվականներին աշխատել է որպես քննիչ Կիևի նահանգային արտակարգ հանձնաժողովում։ Այդ ժամանակահատվածում վրեժ է լուծել նրանցից, ովքեր վարում էին նրա դեմ լրտեսության գործը։ Շախովսկայան աչքի էր ընկնում հարցաքննվող ձերբակալվածների և մահապատժի ենթարկվածների նկատմամբ դաժան վերաբերմունքով։ Մահացել է 1920 թվականի աշնանը` հարբած այլ չեկիստների հետ փոխհրաձգության հետևանքով։

Պատկերասրահ
-----------

* Սանկտ Պետերբուրգի օդակայանում, 1912Սանկտ Պետերբուրգի օդակայանում, 1912
* Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակԱռաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ
* Գործող բանակի կազմումԳործող բանակի կազմում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #1058617729 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
2. ↑  Шаховская Евгения Михайловна
3. 1 2  *Макеев С.* Красные девицы, белые девицы(ռուս.) // *Совершенно секретно* : Газета. —Москва, 2008. — В. 224. — № 1. — С. 34—36. Архивировано из первоисточника 17 Մարտի 2014.

Աղբյուրներ
----------

* М.Л. Дольников, М.Л. Дольникова. Икары российского неба. — Ногинск, 2005. — P. 251.

Արտաքին հղումներ
----------------

* SHAHOVSKAJA EUGENIJA MICHAILOVNA
* Первые Женщины-Авиатриссы в Царской России

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Եվգենյա Շախովսկայա» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1058617729 · VIAF: 311037373 · WorldCat VIAF: 311037373 |

 |