**Հուբերտ Մարիշկա** (գերմ.՝ Hubert Marischka, օգոստոսի 27, 1882(1882-08-27)[…], Brunn am Gebirge, Mödling District, Ստորին Ավստրիա, Ավստրո-Հունգարիա և Վիեննա, Ավստրո-Հունգարիա - դեկտեմբերի 4, 1959(1959-12-04)[…], Վիեննա, Ավստրիա), ավստրիացի դերասան, երգիչ, ռեժիսոր և սցենարիստ։ Էրնստ Մարիշկայի եղբայրն է։

Կենսագրություն
--------------

Ավստրիական կայսերական պալատի մատակարարի՝ ոսկեջրագործ Յոհան Մարիշկայի որդին՝ Հուբերտ Մարիշկան սկզբում ատաղծագործություն է սովորել։ Դրանից հետո նա սկսել է վոկալի դասեր ստանալ, իսկ 1904 թվականին Սանկտ Պյոլտենի քաղաքային թատրոնում Կառլ Միլյոկերի «Խեղճ Իոնաֆան» օպերետում երգչի դեր ստանձնելով՝ սկսել է իր դերասանական կարիերան։ Հուբերտ Մարիշկան հաջողությամբ աշխատել է որպես դերասան, մասնավորապես՝ «Երջանիկ այրին» բեմականացման մեջ մարմնավորել է կոմս Դանիլոյի դերը։ 1907 թվականի հուլիսի 27-ին Մանհեյմում մասնակցել է Լեո Ֆալլի «Ուրախ գեղջուկը» բեմականացման պրեմիերային։ Վիեննայում Հուբերտ Մարիշկայի բեմական դեբյուտը տեղի է ունեցել 1908 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Կառլս թատրոնի բեմում, երբ նա խաղում էր Ֆալլի «Բաժանվածը» բեմականացման մեջ։ Հետագայում Մարիշկան փայլել է Ան դեր Վին թատրոնի ներկայացումներում, որտեղ էլ ավելի ուշ սկսել է աշխատել որպես օպերետների ռեժիսոր։ 1923 թվականին նա նաև ստանձնել է Ան դեր Վին թատրոնի տնօրենի պաշտոնը։ 1924 թվականի փետրվարի 28-ին հենց այդ թատրոնի բեմում է կայացել Իմրե Կալմանի «Կոմսուհի Մարիցա» օպերետի պրեմիերան։ 1920-ական թվականների վերջին Վիեննայի պետական օպերայի բեմում Հուբերտ Մարիշկան հանդես է եկել կոմպոզիտոր Յոհան Շտրաուսի «Վենետիկի գիշերները» ստեղծագործության բեմականացման մեջ։

Հուբերտ Մարիշկային անմիջապես գրավել է նաև կինեմատոգրաֆը։ Կինոյում նա սկսել է աշխատել որպես դերասան, ինչպես նաև ռեժիսոր ու սցենարիստ։ Հանս Մոզերի հետ միասին Մարիշկան նկարահանել է այնպիսի հայտնի ֆիլմեր, ինչպիսիք են «Հրավիրում ենք պարի» (1941 թվական) և «Դիվանատան պարոն խորհրդական» (1948 թվական) ժապավենները։ Որոշ ժամանակ Հուբերտ Մարիշկան գլխավորել է Վիեննայի քաղաքային թատրոնը, այնուհետև ստանձնել է Ռեյմունդ թատրոնի ղեկավարի պաշտոնը, գլխավորել է Papageno երաժշտական հրատարակչատան գործերը և Վիեննայի երաժշտության և կատարողական արվեստի ակադեմիայում «օպերետ» մասնագիտության պրոֆեսոր է եղել։

Հուբերտ Մարիշկան մահացել է 1959 թվականի դեկտեմբերի 4-ին Վիեննայում։ Նրա աճյունն ամփոփված է Վիեննայի հայտնի Հիտցինգյան գերեզմանատանը։

### Ընտանիք

1907 թվականին Հուբերտ Մարիշկան ամուսնացել է լիբրետիստ Վիկտոր Լեոնի դստեր՝ Լիցի Լեոնի հետ *(Լիցի Ֆելիցիտաս, ամբողջակական՝ Felicitas Anna, ծնվել է 1889 թվականին)*։ Նրանք ունեցան երեք զավակ՝ Վիկտոր Մարիշկան, Լիզլ Մարիշկան, ով հետագայում դարձավ դերասանուհի, և Ֆրանց Մարիշկան, ով էլ դարձավ ռեժիսոր։ Կնոջ՝ Լիցի մահից հետո 1918 թվականին Հուբերտ Մարիշկան ամուսնացավ Վիլհելմ թատրոնի տնօրեն Կարչագ Լիլիանի դստեր հետ։ Այս ամուսնությունից նա ունեցավ երկու որդի՝ Գեորգ Մարիշկան և Տասիլո Մարիշկան։ Ընդհանուր հաշվով, Մարիշկան ամուսնացել է չորս անգամ։

#### Եղբայր

Հուբերտ Մարիշկայի եղբայրը՝ Էռնստ Մարիշկան (02.01.1893 - 12.05.1963) ավստրիացի ռեժիսոր և սցենարիստ է, ով մասնագիտացել է վիեննական օպերետների և կատակերգություն ժանրում։ Նա առավել հայտնի է իր ֆիլմերից երեքի շնորհիվ, որոնցից մեկը 1955-ից մինչև 1958 թվականները նկարահանված «Սիսի» ֆիլմն է, մյուս երկուսը՝ «Սիսի երիտասարդ կայսրուհին» և «Սիսի։ Կայսրուհու դժվար տարիները»։

Ֆիլմագրություն
--------------

Ստորև ներկայացված են Հուբերտ Մարիշկայի ֆիլմագրության ցանկը՝

* 1913թ.՝ Die Feuerprobe
* 1913թ.՝ Der Millionenonkel
* 1915թ.՝ Mit Herz und Hand fürs Vaterland
* 1915թ.՝ Zei Freunde
* 1915թ.՝ Der Schusterprinz
* 1915թ.՝ Das erste Weib
* 1917թ.՝ Mir kommt keiner aus
* 1918թ.՝ Wo die Lerche singt
* 1918թ.՝ Der Tribut des Künstlers
* 1918թ.՝ Um ein Weib
* 1932թ.՝ Графиня Марица — Gräfin Mariza
* 1935թ.՝ Die ganze Welt dreht sich um Liebe
* 1936թ.՝ Конфетти — Konfetti
* 1939թ.՝ Drunter und drüber
* 1939թ.՝ Hochzeitsreise zu dritt
* 1939թ.՝ Das Glück wohnt nebenan
* 1940թ.՝ Herzensfreud — Herzensleid
* 1940թ.՝ Der ungetreue Eckehart
* 1941թ.՝ Приглашаем на танец — Wir bitten zum Tanz
* 1941թ.՝ Oh diese Männer
* 1942թ.՝ Wiener Blut
* 1943թ.՝ Der Meisterdetektiv
* 1943թ.՝ Drei tolle Mädels
* 1943թ.՝ Ein Mann für meine Frau
* 1943թ.՝ Ein Walzer mit dir
* 1943թ.՝ Alles aus Liebe
* 1944թ.՝ Ein Mann gehört ins Haus
* 1947թ.՝ Wiener Melodien
* 1948թ.՝ Господин советник канцелярии — Der Herr Kanzleirat
* 1950թ.՝ Küssen ist keine Sünd
* 1951թ.՝ Stadtpark
* 1951թ.՝ Der fidele Bauer
* 1951թ.՝ Королева чардаша — Die Csardasfürstin
* 1952թ.՝ Knall und Fall als Hochstapler
* 1952թ.՝ Das Land des Lächelns
* 1952թ.՝ Du bist die Rose vom Wörthersee
* 1953թ.՝ Die Perle von Tokay
* 1955թ.՝ Laß die Sonne wieder scheinen
* 1956թ.՝ Liebe, Sommer und Musik

Հիշատակ
-------

2009 թվականին Մարիշկա եղբայրների պատվին անվանվել է Վիեննայի 21-րդ թաղամասի Ֆլորիդսդորֆի ճեմուղին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4  Discogs — 2000.
3. 1 2 3 4  filmportal.de — 2005.
4. 1 2 3 4  *Gradwohl-Schlacher K.* Literatur in Österreich 1938-1945, Band 4: Wien — Böhlau Verlag, 2018. — P. 518—522. — ISBN 978-3-205-20492-3
5. ↑  Ernst Marischka (1893–1963). imdb(ռուս.)
6. ↑  Marischka-Karczag, Hubert - KATALOG DER DEUTSCHEN NATIONALBIBLIOTHEK.(գերմ.)
7. 1 2 3 4 5  Ernst Josef Marischka.
8. 1 2 3 4 5 6  Հուբերտ Մարիշկայի կենսագրությունը:(գերմ.)
9. ↑  Austrian actor, singer and film director Hubert Marischka.(անգլ.)
10. ↑  И. Кальман оперетта «Марица».(ռուս.)
11. ↑  Christa Harten-Flamm: Marischka, Hubert. In: Neue Deutsche Biographie (NDB). Band 16, Duncker & Humblot, Berlin 1990, ISBN 3-428-00197-4, S. 215 f.(անգլ.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Յանդեքս երաժշտություն |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Դանիական ազգային ֆիլմագրություն · Discogs · Filmportal · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · MusicBrainz · Find A Grave · gravsted.dk · Rodovid |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 14690219k · GND: 116067411 · ISNI: 0000000055208459 · LCCN: no93020666 · NKC: mzk2012716799 · NLP: a0000002514136 · NTA: 146640888 · SUDOC: 244021155 · VIAF: 34719131 · WorldCat VIAF: 34719131 |

 |

 |