**Միրա Նաիր** (անգլ.՝ Mira Nair, հոկտեմբերի 15, 1957(1957-10-15)[…], Ռուռկլա, Օդիշա (նահանգ), Հնդկաստան), հնդկական ծագումով ամերիկյան կինոռեժիսոր։ Արժանացել է Կաննի կինոփառատոնի «Ոսկե կինոխցիկ», Վենետիկի կինոփառատոնի «Ոսկե առյուծ» և Հնդկաստանի կառավարական Պադմա Բհուշան և այլ պարգևների։

Կենսագրություն
--------------

Միրա Նաիրը ծնվել է միջին դասի փենջաբյան ընտանիքում, Հնդկաստանի Օդիշա (նախկին Օրիսա) նահանգի Ռուռկլա քաղաքում, սակայն մանկությունն անցել է Բհուբանեշվար քաղաքում։ Ավարտել է Դելիի համալսարանի սոցիոլոգիայի ֆակուլտետը, խաղացել է սիրողական դրամատիկական թատերախմբում։ 19 տարեկանում մեկնել է ԱՄՆ և շարունակել մասնագիտական ուսումը Հարվարդում։

Միրա Նաիրը նկարահանել է մի քանի վավերագրական կինոնկար։ Դրանցից մեկը՝ «Կաբարե Հնդկաստան» (1985 թ.) ֆիլմը, նկատվել է կինոքննադատների կողմից և արժանացել պարգևների։ Նրա խաղարկային կինոդեբյուտը 1988 թվականին նկարահանված «Սալամ, Բոմբեյ» կինոնկարն էր, որը նրան բերեց միջազգային ճանաչում։

Միրա Նաիրը պատկանում է Արևելքի և Արևմուտքի մշակույթներին։ Դա նրա ֆիլմերի հիմքն է և արտացոլվում է նրա ֆիլմերում ` արտահայտելով ռեժիսորի տեսակետը։ Հնդկական կինոյում Միրա Նաիրը առանձնացնում է ռեժիսոր Ռիթվիկ Գհատակի ստեղծագործությունը և իր «Անվանակիցը» (2006 թ.) կինոնկարը համարում հարգանքի տուրք ի հիշատակ ռեժիսորի։

Միրա Նաիրը աշխատում է և պրոֆեսիոնալ դերասանների և ոչ պրոֆեսիոնալ կատարողների հետ։ Նա աշխատել է հնդկական, ամերիկյան և եվրոպական կինոաստղերի հետ։ Նրա աշխատանքներից են «Պերես ընտանիքը» (1995 թ.), «Կամա Սուտրա. Սիրո պատմություն» (1996 թ.), «Հարսանիք անձրևային սեզոնին» (2001 թ.), «Հիստերիկ կուրություն» (2002 թ.), «Սեպտեմբերի 11» (2002 թ.), «Սնափառության տոնավաճառ» (2004 թ.), «Նյու-Յորք, ես սիրում եմ քեզ» (2008 թ.), «Ամելիա» (2009 թ.) և այլ ֆիլմեր։ 1990 թվականին Միրա Նաիրը Կաննի կինոփառատոնի ժյուրիի կազմում էր, գլխավորել է 2002 թվականի Բեռլինի կինոփառատոնի ժյուրիի կազմը։ Նյու-Յորքյան India Abroad թերթի կողմից համարվել է 2007 թվականի տարվա մարդ։

Անձնական կյանքը
---------------

1977 թվականին Միրա Նաիրը ամուսնացել է լուսանկարիչ Միթչել Էփշտեյնի հետ, իսկ 1987 թվականին ամուսնալուծվել են։ 1988 թվականին երկրորդ անգամ ամուսնացել է ուգանդացի քաղաքական մեկնաբան Մահմուդ Մամդանիի հետ։ Նրանք ունեն մեկ որդի։

Ֆիլմագրության ընտրանին
----------------------

| Թվական | Անվանում | Բնօրինակ անվանում |
| --- | --- | --- |
| 1988 | Սալամ, Բոմբեյ | Salaam Bombay! |
| 1991 | Միսիսիպյան մասալա | Mississippi Masala |
| 1995 | Պերես ընտանիքը | The Perez Family |
| 1996 | Կամա Սուտրա. Սիրո պատմություն | Kama Sutra: A Tale of Love |
| 1998 | Իմ սեփական երկիրը | My Own Country |
| 2001 | Հարսանիք անձրևային սեզոնին | Monsoon Wedding |
| 2002 | Հիստերիկ կուրություն | Hysterical Blindness |
| 2002 | Սեպտեմբերի 11 | 11'09"01 September 11 |
| 2004 | Սնափառության տոնավաճառ | Vanity Fair |
| 2006 | Անվանակիցը | The Namesake |
| 2008 | Ութ | 8 |
| 2008 | Նյու-Յորք, ես սիրում եմ քեզ | New York, I Love You |
| 2009 | Ամելիա | Amelia |
| 2012 | Ֆունդամենտալիստ ակամայից | The Reluctant Fundamentalist |
| 2014 | Զրույցներ աստվածների հետ | Words with Gods |
| 2016 | Կատվեի թագուհին | Queen of Katwe |
|

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Encyclopædia Britannica
2. 1 2  filmportal.de — 2005.
3. 1 2  FemBio տվյալների շտեմարան (գերմ.)
4. ↑  Ժամանակակից արվեստի թանգարանի առցանց հավաքածու

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Միրա Նաիր» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր · Թվիթթեր |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Դանիական ազգային ֆիլմագրություն · Filmportal · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · Metacritic · MusicBrainz |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Մեծ նորվեգական · Notable Names Database |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 90915515 · BNE: XX1290125 · BNF: 14124025m · CiNii: DA13515014 · CONOR: 22063459 · GND: 118957589 · ISNI: 0000000109390015 · LCCN: n86025074 · NKC: xx0128239 · NTA: 074937405 · NUKAT: n2008078240 · SUDOC: 075221586 · VIAF: 117657879 · WorldCat VIAF: 117657879 |

 |

 |