Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կոզարսկա Դուբիցա (այլ կիրառումներ)

**Կոզարսկա Դուբիցա** (ավելի վաղ **Բոսանսկա Դուբիցա**, բոս․՝ Bosanska Dubica, սերբ.՝ Козарска Дубица / Kozarska Dubica, խորվ.՝ Bosanska Dubica), քաղաք Բոսնիա և Հերցեգովինայի Սերբական Հանրապետություն վարչական կազմավորումում։ Համարվում է համանուն համայնքի վարչական կենտրոնը։

Աշխարհագրություն
----------------

Կոզարսա Դուբիցան տեղակայված է Զագրեբ-Բելգրադ երթուղուց 26 կմ հեռավորության վրա։ Հյուսիսում՝ Ունա գետով, սահմանակցում է Խորվաթիայի հետ, արևելքում՝ Գրադիշկա համայնքի հետ, արևմուտքում՝ Կոստայնիցա համայնքի հետ, իսկ հարավում՝ Պրիեդոր համայնքի հետ։

Անվանում
--------

Մինչև Բոսնիական պատերազմը քաղաքը ունեցել է *Բոսանսկա Դուբիցա* անվանումը։ Դրանից հետո, Սերբական Հանրապետության իշխանության որոշմամբ, քաղաքը անվանափոխել են *Դուբիցա* կամ *Կոզարսկա Դուբիցա*։ Չնայած Բոսնիա և Հերցեգովինայի դատարանի որոշմանը, *Կոզարսկա Դուբիցա* անվանումը պաշտոնապես ընդունվել է։

Պատմություն
-----------

### Վաղ պատմություն

Բոսանսկա Դուբիցան հիմնադրվել է 930 թվականին։ Քաղաքը առաջին անգամ հիաշատակվել է 1197 թվականին։ Բոսանսկա Դուբիցան եղել է Օսմանյան կայսրության ամենակարևոր քաղաքը։ Քաղաքը օսմանյան տիրապետության տակ է անցել 1538 թվականին։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Բոսանսկա Դուբիցան դարձել է երկու կողմերի բազմաթիվ զոհերի գերեզմանոց։ 1970-ական թվականներին Բոսանսկա Դուբիցայում սկսել է զգալի զարգանալ տնտեսությունը։ 1980-ական թվականներին սկսվել է շինարարության պայթյուն, որը կասեցվել է Հարավսլավիայի կազմալուծման արդյունքում։

### Բոսնիական պատերազմ

Բոսնիական պատերազմի ժամանակ, 1992-1995 թվականին, մոտավորապես 6000 բոսնիացու վռնդել են իրենց տներից, իսկ Խորվաթիայի սերբերը բնակվել են Բոսանսկա Դուբիցայում՝ հաճախ բոսնիացիներ լքած տներում։ Բոսանսկա Դուբիցայի և Խրվատսկա Դուբիցայի միջև կամուրջը ոչնչարել են բոսնիացիները։ Խորվաթիայի կանոնավոր բանակաը պատերազմի ընթացքում երկար ժամանակ պաշարել է քաղաքը։ 1995 թվականի սեպտեմբերի 18-ին խորվաթական բանակը անցել է Ունա գետը և իրենց տիրապետության տակ վերցրել Բոսանսկա Դուբիցայի որոշ մասեր։ Սեպտեմբերի 19-ին, սերբական բանակը դուրս մղեց Խորվաթական բանակը գետի հակառակ կողմ։ Այդ օրը Բանյա Լուկայի միջազգային օդանավակայանի սերբական ինքնաթիռները հարձակվել են խորվաթների վրա։ Խորվաթական բանակը պարտություն կրեց իրենց ռազմային գործողության երկրորդ օրը։

Բնակչություն
------------

1910 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ Բոսանսկա Դուբիցայի բնակչության քանակի 82,94 %-ը եղել է ուղղափառներ։

Քաղաքի բնակչության էթնիկ խումբը՝

|  |
| --- |
| **Կոզարսկա Դուբիցա քաղաքի բնակչությունը** |
| **մարդահամարի թվական** | **1991** |
| **Սերբեր** | 5.540 (40,49 %) |
| **Մուսուլմաններ** | 6.084 (44,47 %) |
| **Խորվաթներ** | 288 (2,10 %) |
| **Հարավսլավներ** | 1.329 (9,71 %) |
| **Այլազգիներ** | 439 (3,20 %) |
| **Ընդամենը** | 13.680 |

Ըստ 2013 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 11 566 մարդ, իսկ համայնքի բնակչությունը՝ 23 074 մարդ։

Սպորտի պատմություն
------------------

Բոսանսկա Դուբիցայի սպորտի պատմությունը սկիզբ է առնում 20-րդ դարի սկզբից։ 1930-ական թվականներին Բոսանսկա Դուբիցայում ստեղծվել է «Ունա» ֆուտբոլային ակումբը։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Բոսանսկա Դուբիցայում սկսեցին ստեղծվել սպորտային տարբեր կազմակերպություններ։ 1962 թվականին ստեղծվել է ձեռնագնդակի «Բորաց» ակումբը։ 1973 թվականի փետրվարի 11-ին ստեղծվել է «Ունա» բասկետբոլային ակումբը, իսկ 1982 թվականին՝ «Կնեշպոլյե» կարատեի ակումբը։ Այժմ գործում են տղամարդկանց և կանանց ձեռնագնդակի, կարատաեի և շախմատի ակումբներ։

Տես նաև
-------

* Սերբական Հանրապետություն
* Բոսնիական պատերազմ
* Հարավսլավիայի կազմալուծում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Попис становништва, домаћинстава и станова у Босни и Херцеговини 2013 на територији Републике Српске — Прелиминарни резултати, Републички завод за статистику, Бања Лука, 2013. Archived 2014-01-24 at the Wayback Machine.
2. ↑  "Popis stanovništva, domaćinstava istanova u Bosni iHercegovini 2013 – PRELIMINARNI REZULTATI" (PDF). Արխիվացված է the original (PDF) 2018 թ․ նոյեմբերի 23-ին. Retrieved 2019 թ․ հուլիսի 8. `{{cite web}}`: no-break space character in `|title=` at position 6 (help)
3. ↑  "Otvorena istraga zbog akcije 'Una' — Nacional.hr". Արխիվացված է the original 2012 թ․ ապրիլի 6-ին. Retrieved 2019 թ․ հուլիսի 8. `{{cite web}}`: no-break space character in `|title=` at position 35 (help)