Trainkos (Ինտերակտիվ քարտեզ)
Կայարան Կոսովո Պոլեում
*InterCity* գնացքը Բաբլակում
**Տրեյնկոս**, ընկերություն Կոսովոյում, որը հանդիսանում է Կոսովոյի Հանրապետության երկաթուղագծերի օպերատոր-ընկերությունը։ Այն հիմնադրվել է 1999 թվականին և նրա շտաբակայանը գտնվում է Կոսովո Պոլե քաղաքում։

Կազմակերպություն
----------------

2011 թվականի սեպտեմբերին Կոսովոյի երկաթուղիները (ալբ.՝ *Hekurudhat e Kosovës*; սերբ.՝ *Kosovske Železnice*) բաժանվել են երկու ընկերությունների. *Trainkos*, որը զբաղվում է ուղևորափոխադրումներով և բեռնափոխադրումներով, և *Infrakos*, որը պատասխանատու է երկաթուղային ենթակառուցվածքի պահպանման համար։

Պատմություն
-----------

Առաջին երկաթուղին կառուցվել է 1873 թվականին ներկայիս Կոսովոյի տարածքում։ Այն միացնում էր հարավում Սկոպյեից Ջեներալ Յանկովիչ և Կոսովո Պոլե քաղաքների միջով դեպի հյուսիսում գտնվող Միտրովիցա քաղաք։ Գիծը կառուցվել է որպես Ռումելիայի երկաթուղու մի մաս։

1929-1991 թվականներին երկաթուղին սպասարկվել է *Jugoslovenske Železnice (JŽ)*, այնուհետև *Železnice Srbije (ŽS)* ընկերության կողմից։ 1999 թվականին Կոսովոյի պատերազմից հետո Կոսովոյի տարածքում գտնվող երկաթուղիներն անցան *Hekurudhat e Kosovës (HK)* կամ *Kosovske Železnice (KŽ)* ընկերությանը, 2001 թվականին սկսվել է կանոնավոր շահագործումը։ 2011 թվականին *HK*-ն անունը փոխել է Trainkos -ի։

Երկաթուղային ցանց
-----------------

Կոսովոյի երկաթուղիների քարտեզը
*Trainkos* -ը Կոսովոյում սպասարկում է 436.851 կմ երկաթգիծ, որոնցից 333.451 կմ-ը օգտագործվում է բեռնափոխադրումների և ուղևորափոխադրումների համար, 103.4 կմ՝ միայն բեռնափոխադրումների համար։ Այս ոչ էլեկտրականացված ցանցը սկզբնապես կազմված էր Կոսովո Պոլեում հատվող երկու գծերից. հիմնական գիծը Արևմտյան Սերբիայի Կրալևո քաղաքից Կոսովսկայա Միտրովիցայի և Կոսովո Պոլեի միջով գնում է դեպի Սկոպյե, Մակեդոնիա, ինչպես նաև հարավային Սերբիայում գտնվող Նիշ քաղաքից արևելքից դեպի արևմուտք մայրաքաղաք Պրիշտինայի երկաթուղային կայարանի և Կոսովո Պոլեի միջով գնացող ճյուղը՝ երկու ճյուղավորմամբ, որոնցից մեկը տանում է Պեչ, մյուսը՝ Պրիզրեն քաղաքներ։ Այս երկաթուղային գծերով ուղևորատար գնացքները շարունակում են ընթանալ Պրիշտինայից մինչև Պեչ և Կոսովոյից մինչև Մակեդոնիա։ Սերբական *ŽS* ընկերությունը գործում է Հյուսիսային Կոսովոյում, սպասարկելով Կրալևո-Զվեչան հատվածը։ Ցանցի այլ տեղամասեր ներկայումս չեն օգտագործվում։ Երկար տարիներ ծրագրեր կային երկարացնելու ճյուղը մինչև Պրիզրեն, ապա Ալբանիայի սահմանով՝ միանալով *Hekurudha Shqiptare* ցանցի հետ։ Դեռևս այդ ծրագրերը մտադրությունների հայտարարումից այն կողմ չեն անցել։

Փոխադրումներ
------------

Կան երեք տեսակի ուղևորատար գնացքներ՝ մերձքաղաքային գնացք, *Freedom of Movement* և *InterCity*: Որպես շարժակազմ հաճախ օգտագործվում են *Y1* երկքարշակ կամ նախկին *SJ* երկու ուղևորատար գնացքներով *Di 3* դիզելային գնացքները։ *InterCity* գնացքները սովորաբար կազմված են նախկին *SJ Trainkos* -ի մեկ և մեկ մակեդոնյան ուղևորատար գնացքից։

Բեռնափոխադրումը կարևոր դեր ունի Կոսովոյի տնտեսության մեջ։ Միջազգային բեռնափոխադրումներն իրականացվում են Ջեներալ Յանկովիչ քաղաքի միջոցով և Պրիշտինայի օդանավակայանից ոչ հեռու, Միրադի կայարանի հարևանությամբ գտնվող կոնտեյներային տերմինալով։

Շարժակազմ
---------

Շարժակազմը մասամբ մնացել էր Հարավսլավիայի երկաթուղու ժամանակից և մասնակի ներմուծվել է եվրոպական երկրներից։

### Լոկոմոտիվներ

Գոյություն ունեն հետևյալ լոկոմոտիվները.

| Համար | Տեսակ | Կարգավիճակ |
| --- | --- | --- |
| 001 | Նախկին *HŽ 2044-031* | Շահագործվում է, ուղևորատար փոխադրումներ |
| 002 | Նախկին *JŽ 661 132* | Չի շահագործվում |
| 003 | Նախկին *JŽ 661 228* | Շահագործվում է, բեռնատար փոխադրումներ |
| 004 | Նախկին *JŽ 661 231* | Չի շահագործվում |
| 005 | Նախկին NSB Di3a 619 | Շահագործվում է, ուղևորատար բեռնատար փոխադրումներ |
| 006 | Նախկին NSB Di3a 633 | կոտրվել է էլեկտրական գեներատորը, նորոգման մեջ է (2009 հուլիս) |
| 007 | Նախկին NSB Di3b 641 | Շահագործվում է, ուղևորատար բեռնատար փոխադրումներ |
| 008 | Նախկին NSB Di3b 643 (VR KDs1 2402) | Չի շահագործվում, արգելակների անսարքություն |
| 009 | *Vossloh G 1700-2 BB* | Շահագործվում է, բեռնատար փոխադրումներ |
| 010 | *JT38CW-DC Gredelj-Croatia* | Շահագործվում է, բեռնատար փոխադրումներ |
| Նախկին *HŽ 2061-501* |

### Դիզելային վագոններ

| Համար | Տեսակ | Կարգավիճակ |
| --- | --- | --- |
| 1528, 1531, 1534 | Նախկին FS ALn 668 | Շահագործվում է |
| 01, 02, 03, 04 | Նախկին SJ Y1 1281, 1304, 1306, 1313 | Շահագործվում է |

Պատկերասրահ
-----------

### Լոկոմոտիվներ

* 001, JŽ 661 128*001, JŽ 661 128*
* 002, JŽ 661 132*002, JŽ 661 132*
* 003, JŽ 661 228*003, JŽ 661 228*
* 004, JŽ 661 231004, JŽ 661 231
* 005, NSB Di 3a 619*005, NSB Di 3a 619*
* 006, NSB Di 3a 633*006, NSB Di 3a 633*
* 007, NSB Di 3b 641*007, NSB Di 3b 641*
* 008, NSB Di 3b 643*008, NSB Di 3b 643*
* 009, Vossloh G 1700*009, Vossloh G 1700*

### Դիզելային վագոններ

* Y1 01 Բաբլակում*Y1 01* Բաբլակում
* ALn 668 Կոսովո Պոլեի կայարանում*ALn 668* Կոսովո Պոլեի կայարանում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Osservatorio Italiano — Kosovo — Le Ferrovie divise in due compagnie: INFRAKOS e TRAINKOS
2. ↑  *Neuzugang in Kosovo*. In: Eisenbahn-Revue International 12/2011, S. 602.

Գրականություն
-------------

* Herbert Kröll: *Die Eisenbahnen im Kosovo*. In: Eisenbahn-Revue International, Heft 8-9/2001, ISSN 1421-2811, S. 356 f: