**Դեսմոպրեսսին** (**DDAVP**), դեղ, որն օգտագործվում է ոչ շաքարային դիաբետի, գիշերամիզության, հեմոֆիլիա A-ի, Վիլլեբրանդի հիվանդության, ուրեմիայի բուժման համար։ Դեղը կիրառվում է Վիլլեբրանդի հիվանդության և հեմոֆիլիա A֊ի մեղմ դեպքերում։ Կարող է ներմուծվել աերոզոլի, ներերակային ներարկման տեսքով, նաև՝ ենթալեզվային։

Հիմնական կողմնակի ազդեցություններն են գլխացավը, լուծը, արյան մեջ նատրիումի քանակի նվազումը․ վերջինս կարող է հանգեցնել գիտակցության կորստի։ Երիկամային խնդիրներ և արյան մեջ նատրիումի քիչ քանակ ունեցող մարդկանց կողմից կիրառումը ցանկալի չէ։ Հղիության ընթացքում օգտագործելու տեսանկյունից անվնաս է։ Միզագոյացումն ընկճող հորմոնի՝ վազոպրեսինի սինթետիկ անալոգն է։

ԱՄՆ–ում դեսմոպրեսսինի բժշկական կիրառությունը հաստատվել է 1978թ֊ին։ Այն ընդգրկվել է Առողջապահության Համաշխարհային Կազմակերպության հիմնական դեղամիջոցների ցանկում (առողջապահության համակարգում ամենաարդյունավետ և անվտանգ դեղամիջոցները)։ ԱՄՆ–ում ամսական պահանջվող պաշարի գինը կազմում է 100–ից 200 դոլար։

Բժշկական կիրառությունը
----------------------

### Գիշերային անմիզապահություն

Օգտագործվում է գիշերային անմիզապահության (էնուրեզ) բուժման համար։ Նշանակվում է որպես ներքին ընդունման դեսմոպրեսսինի ացետատ։ Դեսմոպրեսսին ընդունող երեխաները 2.2 անգամ ավելի քիչ են ունենում գիշերային անմիզապահություն և 4.5 անգամ ավելի քիչ են արթնանում գիշերն այդ խնդրով, քան պլացեբոյի դեպքում։

### Գիշերամիզություն

Դեսմոպրեսսինի կիրառությունն օգտակար է նաև այն մեծահասակներին, ովքեր ունեն գիշերվա ժամերին միզելու հետ կապված խնդիրներ (նոկտուրիա)։

### Արյունահոսություն

Դեսմոպրեսսինը Վիլեբրանդի հիվանդության առաջին մեղմ տեսակի դեպքում համարվում է առաջին ընտրության դեղ։ Խորհուրդ չի տրվում օգտագործել Վիլլեբրանդի հիվանդության 2B և 3րդ ծանր տեսակների դեպքում, ինչպես նաև ոչ նորմալ VIII գործոնի դեպքում։

Խորհուրդ է տրվում օգտագործել միայն հեմոֆիլիա A–ի դեպքում։ Կարող է կիրառվել և՛ վնասվածքի հետևանքով, և՛ վիրահատությունների ընթացքում առաջացող արյունահոսությունները կանխելու համար։ Էֆֆեկտիվ չէ օգտագործել հեմոֆիլիա B–ի (IX գործոնի անբավարարություն) և հեմոֆիլիա A–ի ծանր դեպքերում։

### Ոչ շաքարային դիաբետ

Դեսմոպրեսսինը կիրառվում է ոչ շաքարային դիաբետի բուժման համար՝ որպես էնդոգեն հակամիզամուղ հորմոնի փոխարինիչ, քանի որ վերջինիս արտադրությունը հիպոֆիզի հետին բլթի և հիպոթալամուսի կողմից կամ նվազած է, կամ բացակայում է։ Օգտագործվում է նաև ոչ շաքարային դիաբետի տարբերակիչ ախտորոշման նպատակով։ Անարդյունավետ է նեֆրոգեն ոչ շաքարային դիաբետի բուժման համար։

Կողմնակի ազդեցություններ
------------------------

* գլխացավ
* դեմքի կարմրություն
* սրտխառնոց
* հիպոնատրեմիա
* ցնցումներ

ԱՄՆ–ի Սննդի և դեղերի ադմինիստրացիան զգուշացնում է, որ ցողացիրների (նազալ սփրեյ) օգտագործումից մահացել են երկու մարդ, իսկ հիսունիննի մոտ առաջացել է ուշագնացություն։ Այդ պատճառով էլ ԱՄՆ–ում այլևս արգելված է ցողացիրի կիրառումը երեխաների համար, սակայն կարելի է օգտգործել դեսմոպրեսսինի հաբերը էնուրեզի բուժման նպատակով։

Պացիենտները պետք է դադարեցնեն դեսմոպրեսսինի կիրառումը, եթե նրանց մոտ ի հայտ են գալիս փսխումներ, լուծ, տենդ, հարբուխ։ Դեղը պետք է զգուշորեն օգտագործել շոգ եղանակներին կամ ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության դեպքում, քանի որ դրանք կարող են հանգեցնել օրգանիզմի սթրեսային վիճակի և խախտել ջրաէլեկտրոլիտային հավասարակշռությունը։

Անհրաժեշտ է հավասարակշռության մեջ պահել օրգանիզմի ջրի և նատրիումի քանակները։ Եթե նատրիումի քանակը քչանում է (հիպոնտրեմիա) կամ ջրի մեծ քանակի օգտագործման, կամ էլ աղի քիչ քանակի օգտագործման հետևանքով, անձը կարող է ունենալ ցնցումներ, ավելի ծանր դեպքերում կարող է մահանալ։

Ազդեցության մեխանիզմ
--------------------

Դեսմոպրեսսինը հակամիզամուղ է՝ նվազեցնում է մեզի միջոցով օրգանիզմից հեռացվող ջրի քանակը։ Ազդում է երիկամների հավաքող խողովակների վրա․ կապվում է V2 ընկալիչներին, որոնք էլ նպաստում են ակվապորինային անցուղիների փոխադրմանը դեպի հավաքող խողովակի թաղանթի գագաթային մակերես։ Հեռադիր նեֆրոններում ակվապորինային անցուղիների առկայությունը մեծացնում է մեզից ջրի հետներծծումը, որն էլ նեֆրոնի հիմնակողմնային անցուղիներով վերաբաշխվում է շրջանառվող արյան մեջ։ Դեսմոպրեսսինը խթանում է էնդոթելային բջիջներից Վիլլեբրանդի գործոնի սինթեզը՝ ազդելով V2 վազոպրեսինային ընկալիչների վրա։

Դեսմոպրեսսինն ավելի դանդաղ է յուրացվում, քան նրա ռեկոմբինանտ վազոպրեսինը։ Զարկերակային ճնշման վրա ազդեցությունն առավել քիչ է վազոպրեսինի համեմատ․ վերջինս կարող է առաջացնել զարկերակային հիպերտենզիա։ Վազոպրեսինը խթանում է ԱԿՏՀ–ի սինթեզը, որն էլ անուղղակի կերպով բարձրացնում է անոթների հարթ մկանների ալֆա–1 ադրենընկալիչների ընկալունակությունը․ դա էլ բարձրացնում է անոթների լարվածությունը և զարկերակային ճնշումը։ Ըստ որոշ հետազոտությունների էլ՝ դեսմոպրեսսինը չի խթանում ԱԿՏՀ–ի արտադրությունը (բացառությամբ Քուշինգի հիվանդության), և հետևաբար, չի բարձրացնում զարկերակային ճնշումը։

Քիմիական կառուցվածք
-------------------

Դեսմոպրեսսինը (*1-դեամինո-8-D-արգինին վազոպրեսսին*) մարդու վազոպրեսսին (հակամիզամուղ) հորմոնի անալոգն է։

Ի տարբերութուն վազոպրեսսինի՝ դեսմոպրեսսինի առաջին ամինաթթուն ենթարկվել է դեամինացման, և ութերորդ դիրքի արգինինը ոչ թե *levo* դիրքի է, այլ *dextro*։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15  «Desmopressin Acetate»։ The American Society of Health-System Pharmacists։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ դեկտեմբերի 3-ին։ Վերցված է 2016 թ․ դեկտեմբերի 2  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
2. ↑  *World Health Organization model list of essential medicines: 21st list 2019*։ Geneva: World Health Organization։ 2019։ WHO/MVP/EMP/IAU/2019.06. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO  `|vauthors=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն); `|hdl-access=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն); `|hdl=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
3. ↑  Hamilton Richart (2015)։ *Tarascon Pocket Pharmacopoeia 2015 Deluxe Lab-Coat Edition*։ Jones & Bartlett Learning։ էջ 233։ ISBN 9781284057560
4. ↑  Evans JH (2001)։ «Evidence based management of nocturnal enuresis»։ *BMJ (Clinical Research Ed.)* **323** (7322): 1167–9։ PMC 1121645։ PMID 11711411։ doi:10.1136/bmj.323.7322.1167
5. ↑  «La prise en charge de l'énurésie nocturne primaire»։ *Paediatr Child Health* **10** (10): 616–620։ 2005։ PMC 2722621։ PMID 19668677։ doi:10.1093/pch/10.10.616
6. ↑  Ebell MH, Radke T, Gardner J (Sep 2014)։ «A systematic review of the efficacy and safety of desmopressin for nocturia in adults»։ *The Journal of Urology* **192** (3): 829–35։ PMID 24704009։ doi:10.1016/j.juro.2014.03.095
7. ↑  «FDA approves first treatment for frequent urination at night due to overproduction of urine»։ *www.fda.gov* (Press release)։ 2017 թ․ մարտի 3։ Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ մարտի 6-ին  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
8. ↑  Miranda Hitti (2007 թ․ դեկտեմբերի 4)։ «2 Deaths Spur sleep apnea Drug Warning»։ *WebMD*։ Արխիվացված է օրիգինալից 2007 թ․ դեկտեմբերի 7-ին։ Վերցված է 2011 թ․ ապրիլի 18  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
9. ↑  «Information for Healthcare Professionals — Desmopressin Acetate (marketed as DDAVP Nasal Spray, DDAVP Rhinal Tube, DDAVP, DDVP, Minirin, and Stimate Nasal Spray)»։ *Center for Drug Evaluation and Research*։ FDA։ 2007 թ․ դեկտեմբերի 4։ Արխիվացված է օրիգինալից 2007 թ․ դեկտեմբերի 13-ին  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
10. ↑  Friedman FM, Weiss JP (December 2013)։ «Desmopressin in the treatment of nocturia: clinical evidence and experience»։ *Ther Adv Urol* **5** (6): 310–7։ PMC 3825109։ PMID 24294289։ doi:10.1177/1756287213502116
11. ↑  Pecori Giraldi F, Marini E, Torchiana E, Mortini P, Dubini A, Cavagnini F (June 2003)։ «Corticotrophin-releasing activity of desmopressin in Cushing's disease: lack of correlation between in vivo and in vitro responsiveness.»։ *The Journal of Endocrinology* **177** (3): 373–9։ PMID 12773117։ doi:10.1677/joe.0.1770373
12. ↑  Colombo P, Passini E, Re T, Faglia G, Ambrosi B (June 1997)։ «Effect of desmopressin on ACTH and cortisol secretion in states of ACTH excess.»։ *Clinical Endocrinology* **46** (6): 661–8։ PMID 9274696։ doi:10.1046/j.1365-2265.1997.1330954.x
13. ↑  Foppiani L, Sessarego P, Valenti S, Falivene MR, Cuttica CM, Giusti Disem M (October 1996)։ «Lack of effect of desmopressin on ACTH and cortisol responses to ovine corticotropin-releasing hormone in anorexia nervosa»։ *European Journal of Clinical Investigation* **26** (10): 879–83։ PMID 8911861։ doi:10.1111/j.1365-2362.1996.tb02133.x