**Հրաձգություն Օքսֆորդի դպրոցում**, զանգվածային սպանություն, որը տեղի է ունեցել 2021 թվականի նոյեմբերի 30-ին Միացյալ Նահանգների Միչիգան ​​նահանգի Օքսֆորդի ավագ դպրոցում, երբ 15-ամյա աշակերտ Իթան Քրամբլին կիսաավտոմատ ատրճանակով կրակ է բացել ուսումնական հաստատության աշակերտների և աշխատակիցների վրա՝ տեղում սպանելով երեք և վիրավորելով ութ մարդ, ևս մեկ մարդ ավելի ուշ մահացել է հիվանդանոցում։ Հարձակվողին ոստիկանության աշխատակիցները բերման են ենթարկել։ 2023 թվականի դեկտեմբերի 8-ին հրաձիգը դատապարտվել է ցմահ ազատազրկման՝ առանց պայմանական վաղաժամկետ ազատման իրավունքի։

Հրաձգություն
------------

Ուսումնական հաստատությունում տեղադրված անվտանգության տեսախցիկները ցույց են տալիս, որ 2021 թվականի նոյեմբերի 30-ին՝ մոտավորապես ժամը 12:49-ի սահմաններում (դասամիջոցը սկսելուց անմիջապես հետո), դպրոցի 15-ամյա աշակերտ Իթան Քրամբլին մտել է դպրոցի հարավային թևի տղամարդկանց զուգարան՝ ուսապարկն ուսին դնելով և մոտ մեկ րոպե անց դուրս է եկել առանց ուսապարկի և կիսաավտոմատ ատրճանակը ձեռքին՝ անմիջապես կրակ բացելով իր տեսադաշտում գտնվող բոլոր մարդկանց վրա։ Դրանից անմիջապես հետո ուսանողներն ու անձնակազմը սկսել են փախչել հրաձիգից, որը դանդաղ առաջ էր շարժվում միջանցքով։

Միևնույն ժամանակ, առաջին կրակոցներից հետո ներքին ազդարարման համակարգի միջոցով դասարաններում մնացած աշակերտներին և ուսուցիչներին զգուշացվել է ուսումնական հաստատության տարածքում կրակոցների մասին՝ հրահանգելով մնալ սենյակներում և բարիկադով փակել դռները, ինչը նրանք արել են։ Աշակերտների և դպրոցի անձնակազմի ժամանակին գործողությունների շնորհիվ կրակողը չի կարողացել մուտք գործել դասասենյակներից որևէ մեկը։ Ուսումնական հաստատությունում կրակոցների մասին հաղորդագրություններով առաջին ահազանգերը ոստիկանությունը ստացել է ժամը 12:51-ին, և 4 րոպեի ընթացքում դպրոց են ժամանել իրավապահ մարմինների աշխատակիցները՝ գրեթե անմիջապես վնասազերծելով հարձակվողին։ Ձերբակալության ժամանակ նա ոչ մի դիմադրություն չի ցուցաբերել։

Բերման ենթարկվելուց հետո հինգ րոպեի ընթացքում Քրամբլին արձակել է 23 կրակոց՝ ըստ շերիֆի տեղակալ Մայքլ Մաքքեյբիի։ Կրակողի մոտ հայտնաբերվել է ևս երկու լիցքավորված տասնհինգ գնդակով պահունակ։

Շերիֆի տեղակալ Մայքլ Մաքքեյբի խոսքով՝ բերման ենթարկվելու պահից հինգ րոպեի ընթացքում Քրամբլին հասցրել է 23 կրակոց արձակել՝ սպառելով մեկ 15 պարկուճանոց զինամթերք և երկրորդի կեսը։ Հրաձգության ժամանակ հայտնաբերվել են ևս երկու համալրված 15 պարկուճանոց զինամթերք։

Հրաձիգին կալանավորելու ընթացքում մի քանի հարյուր աշակերտներ և աշխատակիցներ են տարհանվել դպրոցից, նրանցից ոմանք պատսպարվել են դպրոցից ոչ հեռու գտնվող *Meijer* խանութների ցանցում։ Մի քանի աշակերտներ պատսպարվել են նաև ուսումնական հաստատության մոտ գտնվող տեղի բնակիչների տներում։

Զոհեր
-----

Հրաձգության հետևանքով տեղում մահացել են երեք աշակերտներ՝ 17-ամյա Մեդիսոն Բալվինը և Ջասթին Շիլինգը և 14-ամյա Հաննա Դուլիանան։ Մեկ այլ աշակերտ՝ 16-ամյա Թեյթ Մայերը, ստացած վնասվածքներից մահացել է հաջորդ առավոտյան հիվանդանոցում։ Բացի այդ, վիրավորվել է յոթ մարդ, այդ թվում՝ մեկ ուսուցիչ։

Հետաքննություն
--------------

Զանգվածային սպանությունից անմիջապես հետո իրավապահ մարմինների աշխատակիցները պարզել են, որ դպրոցն անցկացրել է ամենամյա ակտիվ հրաձգային վարժանքներ և համալրված էր անվտանգության լրացուցիչ ժամանակակից համակարգերով, մասնավորապես՝ զրահապատ դռները և դասասենյակներում ու շենքերի տարբեր մասերի միջև դռների ավտոմատ փակման համակարգը, ինչը թույլ է տվել կարճ ժամանակահատվածում կրակողին մեկուսացնել սահմանափակ տարածքում և թույլ չի տվել աշակերտների հետ մտնել դասասենյակներ և շենքի այլ հատվածներ։

Հայտնի է դարձել նաեւ, որ ուսումնական հաստատության ղեկավարությունը բազմիցս տեղեկություններ է ստացել նախապատրաստվող զինված հարձակման մասին, սակայն պատշաճ ուշադրություն չի դարձրել դրան։ Ողբերգությունից ընդամենը մի քանի օր առաջ ուսումնական հաստատության ղեկավարությունը տեղեկացրել է աշակերտներին և նրանց ծնողներին, որ ենթադրյալ կրակոցների մասին լուրերը չեն հաստատվել։

2023 թվականի դեկտեմբերի 8-ին 17-ամյա Իթան Քրամբլին դատապարտվել է ցմահ ազատազրկման՝ առանց պայմանական վաղաժամկետ ազատման իրավունքի։

### Նշումներ

1. ↑  Այստեղ և այստեղից ներքև` ժամը նշվում է UTC−5 ժամային գոտում։

### Ծանոթագրություններ

1. 1 2
2. 1 2  Gun Violence Archive — 2013.
3. ↑  «Стрельба в школе в Мичигане: 15-летний нападавший застрелил четверых школьников». *BBC News Русская служба*. Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ դեկտեմբերի 1-ին. Վերցված է 2021 թ․ դեկտեմբերի 3-ին.
4. ↑  «Обвинения в терроризме и убийстве предъявлены стрелявшему в школе американского Оксфорда». *ТАСС*. Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ դեկտեմբերի 3-ին. Վերցված է 2021 թ․ դեկտեմբերի 3-ին.
5. 1 2  2021 Oxford High School shooting(անգլ.) // *Wikipedia*. — 2023-12-24.
6. 1 2  Archive, View Author; feed, Get author RSS (2023 թ․ դեկտեմբերի 8). «Michigan school shooter Ethan Crumbley sentenced to life in prison without parole» (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2023 թ․ դեկտեմբերի 28-ին. `{{cite web}}`: `|first=` has generic name (օգնություն)
7. 1 2  «Oxford High School shooter sentenced to life in prison without possibility of parole». *Detroit Free Press* (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2023 թ․ դեկտեմբերի 28-ին.
8. ↑  Atkinson, Scott (2021 թ․ նոյեմբերի 30). «Michigan High School Shooting: 3 Students Killed and Several Critically Injured». *The New York Times*. Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ դեկտեմբերի 1-ին. Վերցված է 2021 թ․ դեկտեմբերի 4-ին.
9. ↑  «Testimony: Teen took video about killing students night before Oxford High School shooting». *mlive* (անգլերեն). 2021 թ․ դեկտեմբերի 1. Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ դեկտեմբերի 2-ին. Վերցված է 2021 թ․ դեկտեմբերի 4-ին.
10. ↑  Christine MacDonald, Elisha Anderson, Gina Kaufman and Niraj Warikoo. «Authorities: Oxford school shooting suspect talked in video about killing students before rampage». *Detroit Free Press* (ամերիկյան անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ դեկտեմբերի 2-ին. Վերցված է 2021 թ․ դեկտեմբերի 4-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ բազմաթիվ անուններ: authors list (link)
11. ↑  «Timeline of the Oxford High School shooting tragedy - CNN». Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ դեկտեմբերի 10-ին. Վերցված է 2021 թ․ դեկտեմբերի 10-ին.
12. ↑  Oxford High School shooting(անգլ.) // *Wikipedia*. — 2021-12-04.
13. ↑  «Three dead, eight hurt in Oxford High shooting; 15-year-old in custody». Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ դեկտեմբերի 1-ին. Վերցված է 2021 թ․ դեկտեմբերի 10-ին.
14. ↑  «Oxford High School shooting: Police identify victims». Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ դեկտեմբերի 10-ին. Վերցված է 2021 թ․ դեկտեմբերի 10-ին.
15. ↑  «Watch live: Authorities update investigation of Oxford High shooting». Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ դեկտեմբերի 1-ին. Վերցված է 2021 թ․ դեկտեմբերի 5-ին.
16. ↑  «Источник». Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ դեկտեմբերի 2-ին. Վերցված է 2021 թ․ դեկտեմբերի 10-ին.
17. ↑  «Oxford High School shooting leaves 4 dead: What we know». Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ դեկտեմբերի 1-ին. Վերցված է 2021 թ․ դեկտեմբերի 10-ին.