**Բանավոր ագրեսիա** կամ **բանավոր բռնություն** - ագրեսիան նպատակ ունի նվազեցնել ինքնավստահությունը և ստեղծել անօգնականության զգացում՝ հարձակման թիրախում։ Պարունակում է կոպիտ խոսքեր, վիրավորանքներ, հայհոյանքներ, գոռգոռոցներ, սպառնալիքներ և այլն։ Ներառում է նաև անցանկալի քննադատություն և վիրավորանք։ Հոգեբանական տեսանկյունից սա հաղորդակցության կործանարար ձև է, որն ուղղված է ուրիշի ինքնագնահատականին վնասելուն և բացասական հույզեր առաջացնելուն։ Վարքագծի օրինակ, որը միտումնավոր օգտագործվում է ուրիշներին շահարկելու, վրեժ լուծելու կամ այլ կործանարար նպատակներ ունենալու համար։

Տիպեր
-----

Պարտադիր խմբային իրավիճակներում, ինչպիսիք են դպրոցները, մարդիկ կարող են դիմել բանավոր ագրեսիայի՝ որպես ահաբեկման տարր, հաճախ ֆիզիկական բաղադրիչով, թիրախի նկատմամբ գերակայություն ձեռք բերելու և կամ այլոց հետ թիրախի դեմ համախմբվելու համար։ Սովորաբար բռնարարը ուրիշների հետ հուզական կապ հաստատելու այլ միջոց չգիտի.

Գործընկերոջ և ընտանեկան հարաբերություններում բանավոր ագրեսորը կարող է ագրեսիվ արձագանքել զուգընկերոջ «մեկուսացմանը», այսինքն՝ անկախ մտքերին, հայացքներին, ցանկություններին, զգացմունքներին, զգացողությունների (նույնիսկ երջանկության) դրսևորումներին, որոնք ագրեսորը դիտում է որպես սպառնալիք գրգռիչ հագամանք։ Երբեմն բանավոր ագրեսիան կարող է լինել ագրեսորի ցածր ինքնագնահատականն արտահայտելու միջոց։

Երբեմն հոգեբանական ագրեսիան անուղղակի է։ Այս վարքագիծը հայտնի է որպես «գազի լույս» կամ Ջեքիլի և Հայդի նման վարք։ Անորոշությունը խորացնում է հոգեբանական բռնության հետևանքով տուժողի տառապանքը և անհավասարակշռիռ վիճակի մեջ է դնում տուժողին:.

Կրկնվող բանավոր ագրեսիայի արդյունքում տուժողի մոտ կարող է զարգանալ կլինիկական դեպրեսիա և մշտական սթրեսի հետ կապված այլ հիվանդություններ։ Երեխաները, ովքեր բանավոր ագրեսիայի զոհ են դառնում, հետագայում կարող են դաժան վերաբերմունք ցուցաբերել ուրիշների նկատմամբ։

Կարծիք կա, որ բանավոր ագրեսիան կարող է առողջությանը պատճառել նույն վնասը, ինչ ֆիզիկական բռնությունը։

Տարրեր
------

Բանավոր ագրեսիան կարող է ներառել հետևյալ տարրերը։

* Ագրեսիվ զայրույթ (ագրեսիայի բռնկում)
* Մեղադրանք, այդ թվում անհիմն
* Առարկություններին, տուժողի մտքերին, կարծիքներին, զգացմունքներինը և փորձառություններին մարտահրավեր նետելը։
* Դատապարտում և քննադատություն
* Նսեմացում
* Անվանական կոչում
* Սոցիալական նսեմացում
* Սպառնալիքներ

Պաշտպանվածություն
-----------------

Ամերիկացի հայտնի հոգեբույժ Դեյվիդ Բերնսը խորհուրդ է տալիս պաշտպանվել խոսքային ագրեսիայից՝ օգտագործելով մի տեխնիկա, որը նա անվանում է «բանավոր ձյուդո»։

Նշումներ
--------

1. ↑  Özgüle, M. (2016). Childrens perception of violence in daily life a qualitative analysis of childrens verbal expressions and stories (Doctoral dissertation, İstanbul Bilgi Üniversitesi)
2. ↑  Rosenthal, L. J. Byerly, A. Taylor, A. D. & Martinovich, Z. (2018). Impact and prevalence of physical and verbal violence toward healthcare workers. Psychosomatics, 59(6), 584—590.
3. ↑  Koller, P. & Darida, P. (2020). Emotional Behavior with Verbal Violence: Problems and Solutions. Interdisciplinary Journal Papier Human Review, 1(2), 1-6.
4. 1 2  *The Verbally Abusive Relationship*, Patricia Evans. Adams Media Corp 1992, 1996, 2010
5. ↑  *Controlling People: How to Recognize, Understand, and Deal with People Who Try to Control You*, Patricia Evans pg. 191. 2002 by Adams Media Corp
6. ↑  *Controlling People: How to Recognize, Understand, and Deal with People Who Try to Control You*, Patricia Evans, Adams Media Corp 2002
7. ↑  *Men Who Hate Women and the Women Who Love Them*, Susan Foreword, Bantam, 2002
8. ↑  *Why Does He Do That?*, Lundy Bancroft. Berkley Books, 2003
9. ↑  *When Words Are Used As Weapons: Verbal Abuse* Archived 2017-12-03 at the Wayback Machine. University of Nebraska, Lincoln Extension
10. ↑  Бернс, 2021, Глава 6. Вербальное дзюдо: учитесь давать отпор критике.

Գրականություն
-------------

* *Դեյվիդ Բերնս* Տրամադրության թերապիա. Կլինիկորեն ապացուցված միջոց՝ հաղթահարելու դեպրեսիան առանց հաբերի։ = Բերնս, Դեյվիդ։ Լավ տրամադրություն։ Նոր տրամադրության թերապիա. — Մ։.: Ալպինա հրատարակչություն, 2021. — ISBN 978-5-9614-1819-4