**Հանսա Ջիվրաջ Մեհթա** (ա.-փենջ.` ਹੰਸਾ ਜੀਵਰਾਜ ਮਹਿਤਾ, անգլ.՝ Hansa Jivraj Mehta, հուլիսի 3, 1897(1897-07-03), Սուրհաթ, Բոմբեյի նախագահություն, Բրիտանական Հնդկաստան, Բրիտանական կայսրություն - ապրիլի 4, 1995(1995-04-04), Մումբայ, Հնդկաստան), հնդիկ ռեֆորմիստ, սոցիալական ակտիվիստ, մանկավարժ, անկախության համար պայքարող ակտիվիստ, ֆեմինիստ, գրող։

Վաղ կյանք
---------

Հանսա Մեհթան ծնվել է Բրահմանների ընտանիքում, 1897 թվականի հուլիսի 3-ին։ Նա եղել է Բարոդա նահանգի նահանգապետ Մանուբհաի Մեհթայի դուստրը և գուջարաթի
լեզվով գրված առաջին վեպի հեղինակ Նանդշանկար Մեհթայի թոռը։

1918 թվականին ավարտել է փիլիսոփայության ֆակուլտետը։ Լրագրություն և սոցիոլոգիա է սովորել Անգլիայում։ 1918 թվականին հանդիպել է Սարոջինի Նայդուին, իսկ ավելի ուշ, 1922 թվականին՝ Մահաթմա Գանդիին։

Ամուսնացել է ականավոր բժիշկ Ջիվրաջ Նարայան Մեհթայի հետ։

Կարիերա
-------

### Քաղաքականություն, կրթություն, ակտիվիզմ

Հանսա Մեհթան Մահաթմա Գանդիի խորհրդով բողոքի ցույցեր է կազմակերպել օտարերկրյա հագուստ վաճառով խանութների դեմ։ Նա 1932 թվականին իր ամուսնու հետ ձերբակալվել ու բանտ է ուղարկվել բրիտանացիների կողմից։ Ավելի ուշ ընտրվել է Բոմբեյի օրենսդրական խորհրդում։

Անկախությունից հետո նա այն 15 կանանցից մեկն էր, որոնք դարձել են Հնդկաստանի Սահմանադրության առաջին տարբերակը հեղինակած ընտրական խորհրդի մաս։ Եղել է նաև Հիմնարար իրավունքների խորհրդատվական կոմիտեի ու ենթակոմիտեի անդամ։ Պայքարել է Հնդկաստանում կանանց հավասարության ու նրանց հանդեպ արդարության համար։

1926 թվականին Հանսան ընտրվել է Բոմբեյի դպրոցների խորհրդի կազմում, 1945-46 թվականներին դարձել է Բոլոր հնդիկ կանանց խորհրդաժողովի նախագահ։ Հայդարաբադում տեղի ունեցած խորհրդաժողովի ժամանակ իր նախագահական ուղերձում նա առաջարկել է Կանանց իրավունքների խարտիան։ 1945-1960 թվականներին նա տարբեր պաշտոններ է ստանձնել Հնդկաստանում` լինելով SNDT կանանց համալսարանի պրոռեկտոր, Հնդկաստանի միջնակարգ կրթության խորհրդի անդամ, Հնդկաստանի միջհամալսարանական խորհդրի նախագահ և այլն։

Որպես 1947-48 թվականներին ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների կոմիտեում Հնդկաստանի ներկայացուցիչ նա պատասխանատու է եղել Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրում «բոլոր տղամարդիկ հավասար են ստեղծված» (անգլ.՝ all men are created equal) արտահայտությունը «բոլոր մարդիկ հավասար են ստեղծված» (անգլ.՝ all human beings) արտահայտությամբ փոխարինելու համար` ընդգծելով սեռական հավասարությունը։ Հանսան 1950 թվականին դարձել է ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների կոմիտեի փոխնախագահ։ Նա նաև եղել է UNESCO-յի գործադիր խորհրդի անդամ։

### Գրական կարիերա

Գուջարաթի լեզվով հեղինակել է մի քանի մանկական գրքեր։ Թարգմանել է շատ անգլերեն գրքեր, ինչպես, օրինակ, Գուլիվերի ճանապարհորդությունները։ Նաև վերամշակել է Ուիլյամ Շեքսպիրի որոշ պիեսներ։ Նրա էսսեները հավաքվել և մեկ ամբողջական գրքով տպագրվել են 1978 թվականին։

Պարգևներ
--------

Հանսա Մեհթան պարգևատրվել է Պադմա Բհուշան մրցանակով 1959 թվականին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. 1 2  Trivedi, Shraddha (2002). *Gujarati Vishwakosh (Gujarati Encyclopedia)*. Vol. Vol. 15. Ahmedabad: Gujarati Vishwakosh Trust. էջ 540. OCLC 248968453. `{{cite book}}`: `|volume=` has extra text (օգնություն)
3. 1 2 3  Wolpert, Stanley (2001 թ․ ապրիլի 5). *Gandhi's Passion: The Life and Legacy of Mahatma Gandhi*. Oxford University Press. էջ 149. ISBN 9780199923922.
4. 1 2  Srivastava, Gouri (2006). *Women Role Models: Some Eminent Women of Contemporary India*. Concept Publishing Company. էջեր 14–16. ISBN 9788180693366.
5. 1 2 3  «Hansa Jivraj Mehta: Freedom fighter, reformer; India has a lot to thank her for». *The Indian Express* (ամերիկյան անգլերեն). 2018 թ․ հունվարի 22. Վերցված է 2018 թ․ օգոստոսի 23-ին.
6. 1 2 3  Chaudhari, Raghuveer; Dalal, Anila, eds. (2005). «લેખિકા-પરિચય» [Introduction of Women Writers]. *વીસમી સદીનું ગુજરાતી નારીલેખન* [*20 Century Women's Writing's in Gujarati*] (գուջարաթի) (1st ed.). New Delhi: Sahitya Akademi. էջ 350. ISBN 8126020350. OCLC 70200087.
7. ↑  Ravichandran, Priyadarshini (2016 թ․ մարտի 13). «The women who helped draft our constitution». *Mint*. Վերցված է 2017 թ․ նոյեմբերի 6-ին.
8. ↑  «CADIndia». *cadindia.clpr.org.in*. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ մարտի 31-ին. Վերցված է 2018 թ․ հունվարի 16-ին.
9. ↑  «CADIndia». *cadindia.clpr.org.in*. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ ապրիլի 25-ին. Վերցված է 2018 թ․ հունվարի 16-ին.
10. ↑  Jain, Devaki (2005). *Women, Development and the UN*. Bloomington: Indiana University Press. էջ 20.
11. ↑   Արխիվացված 12 Հունվար 2014 Wayback Machine
12. ↑  Dhanoa, Belinder (1997). *Contemporary art in Baroda*. Tulika. էջ 267. ISBN 9788185229041.
13. ↑  «Hansa Jivraj Mehta». Praful Thakkar's Thematic Gallery of Indian Autographs. Վերցված է 2016 թ․ հունիսի 19-ին.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Հանսա Ջիվրաջ Մեհթա» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1198342609 · ISNI: 0000000082595781 · LCCN: n82063518 · NTA: 188272488 · VIAF: 70272800 · WorldCat VIAF: 70272800 |

 |