**Արնեյա** (հուն․՝ Αρναία), փոքր քաղաք Հունաստանում։ Տեղակայված է ծովի մակարդակից 600 մետր բարձրության վրա, Քաղկեդոնյան թերակղզու վրա, Խոլոմոնդաս լեռնաշղթայի հյուսիսային լանջերին, Լյարինգովա լեռնագագաթին (հուն․՝ Λιαρίγκοβα, 821 մ), Պոլիհիրոսից 18 կիլոմետր հյուսիս-արևելք, Սալոնիկից 58 կիլոմետր հարավ-արևելք և Աթենքից 278 կիլոմետր հյուսիս։ Արիստոտելիս համայնքի պատմական կենտրոնըՔաղկեդոնի ծայրամասային միավորումում` Կենտրոնական Մակեդոնիա պերիֆերիայում։ Իերական, Սրբալեռնային և Արդեմերիական մետրոպոլիտանի կենտրոնը։ Կարևոր առևտրային և գյուղատնտեսական կենտրոն է։ Բնակչության թիվը 2300 է՝ ըստ 2011 թվականի մարդահամարի։ Տարածքը 69,409 քառակուսի կիլոմետր է։

Քաղաքով անցնում է Սալոնիկ-Իերիսոս 16 ազգային ճանապարհը։

Պատմություն
-----------

Արեյնայում Այոս-Ստեփանոս (Ստեփանոս Նախավկա թեմական տաճար) եկեղեցինԱրեյնայում Այոս-Ստեփանոս (Ստեփանոս Նախավկա թեմական տաճար) եկեղեցին
Исторический и этнографический музей Арнеи[en]Исторический и этнографический музей Арнеи[en]
Հին քաղաք Արնին (հին հունարեն՝ Ἄρναι)), ըստ պատմական տվյալների և հնագիտական պեղումների, գտնվել է Պրոֆիտիս-Իլիաս (Իլիյա մարգարե, Προφήτης Ηλίας) բլրից հյուսիս, որը գտնվում էր ժամանակակից քաղաքից 2 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Հնագիտական տվյալները վկայում են, որ բնակավայրը գոյություն է ունեցել մ. թ. ա. 15-րդ դարից մինչև մ. թ. ա. 14-րդ դարերը։ Մեկ այլ վարկածով բլրի վրա եղել է մեկ այլ հին քաղաք՝ Ավգեյան (Αυγαία):

Ժամանակակից փոքր քաղաքը հիմնադրվել է XV դարի վերջից մինչև XVI դարի սկիզբը որպես Կոնստամոնիտի վանական համալիր։ XVIII դարի տնտեսական վերելքը կապված էր Սիդիրոկաֆսիայի հանքավայրում արծաթագործության վերսկսման հետ։ Մտել է «Հանքաքարի միություն» («Κοινόν του Μαδεμίου») կամ Մանդեմոխորիա (Μαντεμοχώρια) ( μαντέμι «հանքաքար» թուրքերեն՝ maden) 12 գյուղերի միության մեջ։ Միության մեջ մտնում էին Գալատիստան, Վավդոսը, Ռավնան, Ստավրոսը, Վառվարան, Լիարիգովին, Նեոխորիոնը, Կազանձի-Մահալասը, Իզվորոնը, Հորուդան, Ռեվենիկիան և Իերիսոսը։ Միությունը կազմալուծվեց 1821 թվականին Հունական հեղափոխության ժամանակ, երբ Արնեյան դարձավ թուրքերի կողմից ավերված Քաղկեդոնիայի 42 բնակավայրերից մեկը։ Ավելի ուշ Արնեյան վերականգնվեց։ 1871 թվականին կառուցվեց դպրոցի քարե շենքը, որը 1990 թվականից զբաղեցնում էր համայնքի ղեկավարությունը։ 1889 թվականին վերականգնվեց Այոս-Ստեփանոսի եկեղեցին (Ստեփանոս Նախավկա թեմական տաճար) եռաստիճան բազիլիկա զանգակատնով։ 1912 թվականի նոյեմբերի 2-ին տեղի ունեցած Առաջին Բալկանյան պատերազմի հետևանքով Արնեյան ազատագրվեց թուրքերից։ 1919 թվականին կառուցվեց Այի-Անարիյիրի եկեղեցին (Անշահասերի Սրբեր)։

1918 թվականին (ΦΕΚ 152Α) ստեղծվեց համայնքը։ Մինչև 1928 թվականը (ΦΕΚ 156Α) քաղաքը կոչվում էր **Լիարիգովի** (Λιαριγκόβη, բուլղար․՝ Леригово):

1999 թվականի XVIII-րդ դարի երկրորդ կեսից մինչև XIX դարի սկիզբին բացվում է Արնեյայի պատմական և ազգագրական թանգարանը։ 1870 թվականին կառույցում տեղադրվում է տեքստիլի թանգարան։

Բնակչություն
------------

| Տարի | Բնակչություն, մարդ |
| --- | --- |
| 1991 | 2199 |
| 2001 | 2144 |
| 2011 | ▲ 2300 |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Греция : Справочная карта : Масштаб 1:1 000 000 / гл. ред. Я. А. Топчиян; ред.: Г. А. Скачкова, Н. Н. Рюмина. — М.: Роскартография, Омская картографическая фабрика, 2001. (Страны мира «Европа»). — 2000 экз.
2. 1 2 3  «Πίνακας αποτελεσμάτων Μόνιμου Πληθυσμού-Απογραφής 2011» (հունարեն). Հունաստանի վիճակագրական ծառայություն. 2014 թ․ մարտի 20. Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ նոյեմբերի 13-ին. Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 22-ին.
3. 1 2  Απογραφή πληθυσμού - κατοικιών της 18ης μαρτίου 2001 (μόνιμος πληθυσμός)(հուն.). — Πειραιάς: Εθνική στατιστική υπηρεσία της Ελλάδας, 2009. — Т. I. — С. 411. — ISSN 1106-5761.
4. 1 2  Կաղապար:ПЭ
5. ↑  *Фукидид*. История. IV, 103
6. 1 2  «Αρναία» (հունարեն). Δήμος Αριστοτέλη. Վերցված է 2018 թ․ հուլիսի 9-ին.
7. ↑  Αγγελική Στρατή (2012). «Σιδηροκαύσια-Στάγειρα. Περιγραφή» (հունարեն). Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ ապրիլի 8-ին. Վերցված է 2018 թ․ հուլիսի 9-ին.
8. ↑  «Η ιστορία των μεταλλείων» (հունարեն). Δήμος Αριστοτέλη. Վերցված է 2018 թ․ հուլիսի 9-ին.
9. ↑  «Διοικητικές μεταβολές δήμων και κοινοτήτων. Κ. Λιαριγκόβης (Θεσσαλονίκης)» (հունարեն). ΕΕΤΑΑ. Վերցված է 2018 թ․ հուլիսի 9-ին.
10. ↑  «Ιστορικό-Λαογραφικό μουσείο Αρναίας» (հունարեն). Δήμος Αριστοτέλη. Վերցված է 2018 թ․ հուլիսի 9-ին.
11. ↑  «Μουσείο Υφαντικής Αρναίας» (հունարեն). Δήμος Αριστοτέλη. Վերցված է 2018 թ․ հուլիսի 9-ին.
12. 1 2  «Μόνιμος και Πραγματικός Πληθυσμός της Ελλάδος. Σύνολο Ελλάδος, νομοί, δήμοι/κοινότητες, δημοτικα/κοινοτικά διαμερίσμα και οικισμοί. Απογραφές πληθυσμού 2001 και 1991» (հունարեն). Հունաստանի վիճակագրական ծառայություն. Արխիվացված է օրիգինալից 2006 թ․ հուլիսի 16-ին. Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 22-ին.