**Ժյուլ-Կլեման Շապլեն** (ֆր.՝ Jules-Clément Chaplain, հուլիսի 12, 1839(1839-07-12)[…], Մորտայն-օ-Պերշ, Օրն, Ֆրանսիա - հուլիսի 13, 1909(1909-07-13)[…], Փարիզ, Ֆրանսիա), ֆրանսիացի քանդակագործ, Ֆրանսիայի լավագույն մետաղադրամագործներից մեկը։ Գեղանկարչության ֆրանսիական ակադեմիայի անդամ է եղել։

Կենսագրություն
--------------

1857 թվականին ընդունվել է գեղանկարչության դպրոց Փարիզում` մետաղադրամագործության բաժին։ Դրանից հետո Հռոմ գնալով` 1864-1868 թվականներին շարունակել է կրթությունը Իտալիայում։ Ապրել է Վիլլի Մեդիչիիում։

1863 թվականից պարբերաբար ցուցադրվել է Փարիզյան սալոնում և ստացել բազմաթիվ պարգևներ։ 1869 թվականին վերադարձել է Փարիզ, որտեղ միանգամից շատ հայտնի է դարձել։

1877 թվականին Շապլենը նշանակվել է ֆրանսիական կառավարության պաշտոնական մետաղադրամագործ, իսկ 1878 թվականին պարգևատրվել է Պատվավոր Լեգեոնի շքանշանով, իսկ 1881 թվականին դարձել է գեղանկարչության ֆրանսիական ակադեմիայի անդամ։

1896 թվականին եղել է Սևրի ճենապակու գործարանի ղեկավարը, որտեղ ճենապակե բիսկվիթից մի քանի հրաշալի մեդալներ է պատրաստել։

1900 թվականից Պատվավոր Լեգեոնի շքանշանի կոմանդոր։

Թաղված է Մոնպառնասի գերեզմանատանը։ «Շապլենի մահը սուգ էր բոլոր նրանց համար, ով ճանաչում էր նրան և անդառնալի կորուստ ֆրանսիական մշակույթի համար» գրվել է 1909 թվականին «Դրամագիտական թերթում»։

Արվեստը
-------

Վալերի Գրեարի հուշարձան, Փարիզ. Շապլենի աշխատանքներից մեկը
Լուի Օսկար Ռոտիի հետ միասին (1846-1911) մեծ ներդրում է ունեցել մոդեռնի փարիզյան դպրոցի ստեղծման մեջ։ Եղել է առաջին նկարիչներից մեկը, ով հալած մետաղների համար մոդելներ է պատրաստել, որոնք հավասարաչափ էֆեկտիվ են եղել ինչպես փոքր, այնպես էլ մեծ չափերի համար։

Շապլենը համարվում է մասնագետ, ով նորովի է բացահայտել մետաղագործական արվեստը։ Նրա շնորհիվ հալած մետաղները և պլակատները կրկին արժանապատիվ դիրք գրավեցին եվրոպական արվեստի մեջ։ 1870-ական թվականների վերջին Շապլենը զարգացրել է դիմանկարային մետաղադրամների ռեալիստակա ոճը, որի հիմքերը դրել է Հյուբեր Պոնսկարմը։ Չլինելով Դավիթ դ'Անժեի եռաչափ ռոմանտիկ ոճի աջակից` Շապլենը, աշխատելով ցածր ռելիեֆով, իր մետաղադրամների մեջ քանդակագործության փոխարեն ավելի շատ գեղանկարչություն մտցրեց` թույլ տալով իր կերպարներին ակտիվ փոխհարաբերություններ ունենալ մետաղադրամի շրջապատող ետնապատկերի հետ։ Նա իրերը էներգետիկ, գրեթե կատարյալ ձևով է նկարում, օգտագործում է նաև կանացի և ծաղկային դետալներ։

Ստեղծել է հիանալի շարք` 20 ձուլած մետաղադրամներից, նկարիչների, գիտնականների և պետական գործիչների պատվին, ինչպես նաև նվիրված այդ ժամանակվա մեծ իրադարձություններին։

Հենց Շապլենն է փորագրել Ֆրանսիայի հանրապետության նախագահների պաշտոնական դիմանկարները` սկսած Պատրիս Մակ-Մահոնից մինչև Էմիլ Լուբե։

* Մետաղադրամ` նվիրված 1900 թվականի Համաշխարհային ցուցահանդեսինՄետաղադրամ` նվիրված 1900 թվականի Համաշխարհային ցուցահանդեսին
* Մետաղադրամ` նվիրված 1900 թվականի Համաշխարհային ցուցահանդեսինՄետաղադրամ` նվիրված 1900 թվականի Համաշխարհային ցուցահանդեսին
* Մետաղադրամ` Անդրե Մարի Ամպերի պատվին (1839-1909)Մետաղադրամ` Անդրե Մարի Ամպերի պատվին (1839-1909)
* Մետաղադրամ` Սառա Բեռնարի (1889)Մետաղադրամ` Սառա Բեռնարի (1889)
* Ֆրանսիայի 20-ֆրանկանոց մետաղադրամՖրանսիայի 20-ֆրանկանոց մետաղադրամ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4  Jules Clément Chaplain (նիդերլ.)
3. 1 2 3 4  Chaplain, Jules Clément // *Benezit Dictionary of Artists* — OUP, 2017. — ISBN 978-0-19-977378-7 — doi:10.1093/BENZ/9780199773787.ARTICLE.B00035633
4. ↑  Շվեդիայի Ազգային թանգարանի նկարիչների ցանկ — 2016.
5. ↑  RKDartists (նիդերլ.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Jules-Clément Chaplain

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (օնլայն) · Մեծ նորվեգական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BAV: ADV11984993 · BNF: 12563014z · GND: 11765129X · ISNI: 0000 0000 7821 7278 · NTA: 112001157 · SUDOC: 102158053 · VIAF: 62331899 · ULAN: 500029135 · WorldCat VIAF: 62331899 |

 |

 |