**Ձեռնարկատիրություն,** նոր բիզնեսի ձևավորման, թողարկման և գործարկման գործընթաց է, որը հաճախ ներկայացնում է փոքր բիզնեսի մեկնարկը։ Մարդիկ, ովքեր ստեղծում են այս բիզնեսը կոչվում են ձեռներեցներ կամ գործարար։

Ձեռնարկատիրությունը նկարագրվում է որպես «ձեռնարկատիրական գործունեությունը զարգացնելու, կազմակերպելու և ղեկավարելու կարողություն և պատրաստակամություն ցանկացած ռիսկի դիմել, շահույթ ստանալու նպատակով»։ Չնայած ձեռնարկատիրության սահմանումները, որպես կանոն, կենտրոնանում են բիզնեսի սկսելու և գործարկման վրա, սկսնակ ձեռնարկություններ սկսելու հետ կապված մեծ ռիսկերի պատճառով, սկսնակ բիզնեսի զգալի մասն անհրաժեշտ է փակել «ֆինանսավորման բացակայության, բիզնեսի վատ որոշումների, տնտեսական ճգնաժամի, շուկայի պահանջարկի պակասի կամ այս բոլորի համադրություն պատճառով »։

Տերմինի ավելի լայն սահմանումն օգտագործվում է հատկապես տնտեսագիտության ոլորտում։Այս ձևակերպման մեջ Ձեռնարկատիրությունն այն սուբյեկտն է, որը հնարավորություն ունի գտնել և գործարկել, հնարավորությունների հիման վրա՝  հայտնագործությունները կամ տեխնոլոգիաները արտադրանքի և ծառայությունների վերածելու համար. «Ձեռնարկատերը ի վիճակի է ճանաչել գյուտի առևտրային ներուժը և կազմակերպել կապիտալը, տաղանդը և այլ ռեսուրսներ, որոնք հայտնագործությունը վերածում են առևտրային կենսունակ նորարարության »։ Այս իմաստով ՝ «Ձեռնարկատիրություն» տերմինը գրավվում է նաև նորարարական գործողություններ հաստատված ֆիրմաների կողմից ՝ ի լրումն նոր բիզնեսի կողմից նմանատիպ գործողությունների։ Ձեռնարկատիրության սուբյեկտ կարող են լինել ֆիրմաները, բաժնետիրական ընկերությունները, կոոպերատիվները, պետությունը։ Ձեռնարկատիրության օբյեկտ կարող են լինել սահմանափակ ռեսուրսերը և արտարության գործոնները։

Տարրեր
------

Ձեռնարկատիրությունը ձեռներեց լինելու կամ «ձեռնարկատիրական ձեռնարկության սեփականատիրոջ կամ մենեջեր լինելու գործողություն է, որը ռիսկի և նախաձեռնության միջոցով փորձում է շահույթ բերել»։ Ձեռնարկատերերը հանդես են գալիս որպես կառավարիչներ և վերահսկում են ձեռնարկության գործարկումը և զարգացումը։Ձեռնարկատիրությունն այն գործընթացն է, որի միջոցով անհատը կամ թիմը նույնացնում են բիզնեսի հնարավորությունը և ձեռք են բերում և տեղաբաշխում դրա շահագործման համար  անհրաժեշտ ռեսուրսները։ 19-րդ դարի ֆրանսիացի տնտեսագետ Ժան Բապտիստ Սայը ձեռներեցության լայն սահմանում տվեց՝ ասելով, որ այն «տնտեսական ռեսուրսները տեղափոխվում են ավելի ցածր տարածքներից ավելի բարձր արտադրողականության և ավելի մեծ բերքատվության տարածք»։ Ձեռնարկատերերը ստեղծում են մի նոր բան, ինչ-որ տարբերվող բան. նրանք փոխում կամ փոխանցում են արժեքները։ Անկախ ֆիրմայի չափից ՝ մեծ կամ փոքր, նրանք կարող են մասնակցել ձեռնարկատիրության հնարավորություններին։ Ձեռնարկատեր դառնալու համար պահանջում է չորս չափանիշ։ Առաջին, պետք է լինեն հնարավորություններ կամ իրավիճակներ, որպեսզի վերակազմավորվեն ռեսուրսները ՝ շահույթ ստանալու համար։ Երկրորդ, ձեռներեցությունը պահանջում է տարբերություններ մարդկանց միջև, ինչպիսիք են արտոնյալ մուտքը որոշակի անձանց կամ հնարավորությունների մասին տեղեկատվությունը ճանաչելու ունակություն։ Երրորդ ՝ ռիսկի դիմելն անհրաժեշտություն է։ Չորրորդ, ձեռնարկատիրական գործընթացը պահանջում է մարդկանց և ռեսուրսների կազմակերպում։

Ձեռնարկատերը գործոն է և ձեռներեցության ուսումնասիրությունը վերադառնում է Ռիչարդ Կանտիլոնի և Ադամ Սմիթի աշխատանքներին 17-րդ դարի վերջին և 18-րդ դարի սկզբին։Այնուամենայնիվ, ձեռնարկատիրական գործունեությունը հիմնականում տեսականորեն անտեսվում էր մինչև 19-րդ դարի վերջը և 20-րդ դարի սկիզբը և էմպիրիկորեն 1970-ականների վերջից սկսած բիզնեսի և տնտեսագիտության խորը վերածնունդ եղավ։ 20-րդ դարում ձեռնարկատիրության հասկացողությունը մեծապես պարտական է 1930-ականներին տնտեսագետ Ջոզեֆ Շումպետերի և ավստրիացի այլ տնտեսագետների աշխատանքներին, ինչպիսիք են Կառլ Մենգերը, Լյուդվիգ ֆոն Միզեսը և Ֆրիդրիխ ֆոն Հայեկը։ Ըստ Շումպտերի, ձեռնարկատերn այն անձն է, ով պատրաստ է և կարող է նոր գաղափարը կամ գյուտը վերածել հաջող նորամուծության։ Ձեռնարկատիրությունն օգտագործում է այն, ինչ Շումպտերը անվանեց «ստեղծագործական ոչնչացման գայլ» ՝ ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն զիջելով ինովացիոն շուկաներում և արդյունաբերություններում ՝ միաժամանակ ստեղծելով նոր ապրանքներ ՝ ներառյալ նոր բիզնես մոդելները։ Այս եղանակով, ստեղծագործական ոչնչացումը մեծապես պատասխանատու է արդյունաբերությունների դինամիզմի և տնտեսական երկարաժամկետ աճի համար։ Շահարկումը, որ ձեռներեցությունը տնտեսական աճի է բերում, էնդոգեն աճի տեսության մեջ մնացորդի մեկնաբանում է, և որպես այդպիսին բուռն քննարկվում է ակադեմիական տնտեսագիտության մեջ։ Իսրայել Կիրզների կողմից առաջարկված այլընտրանքային նկարագրությունը ենթադրում է, որ նորամուծությունների մեծ մասը կարող են լինել շատ ավելի աստիճանական բարելավումներ, ինչպիսիք են թուղթը պլաստիկով փոխարինելը խմելու ծղոտների պատրաստման գործընթացում։

Ձեռնարկատիրական հնարավորությունների շահագործումը կարող է ներառել։

* Բիզնես պլանի մշակում
* Մարդկային ռեսուրսների վարձույթ
* Ֆինանսական և նյութական ռեսուրսների ձեռքբերում
* Առաջնորդություն տրամադրելը
* Պատասխանատու լինել թե ձեռնարկության հաջողության, թե ձախողման համար
* Ռիսկերից խուսափում

Տնտեսագետ Ջոզեֆ Շումպետերը (1883–1950) ձեռնարկատիրոջ դերը տնտեսության մեջ համարեց որպես «ստեղծագործական ոչնչացում». Նորարարություններ նախաձեռնել, որոնք միաժամանակ ոչնչացնում են հին արդյունաբերությունները, միաժամանակ օգտագործելով նոր արդյունաբերություններ և մոտեցումներ։ Շումպերի համար, փոփոխությունները և «նորարար ձեռնարկատիրոջ կողմից բերված դինամիկ անհավասարակշռությունը առողջարար տնտեսության նորմ էին»։ Մինչ ձեռնարկատիրությունը հաճախ ասոցացվում է նոր, փոքր, շահույթ ստացող ատարտադրության հետ, ձեռնարկատիրական վարքագիծը կարելի է տեսնել փոքր, միջին և խոշոր ձեռնարկություններում, նոր և կայացած ֆիրմաներում, ինչպես նաև շահույթ ստացող և ոչ առևտրային կազմակերպություններում, ներառյալ կամավոր հատվածի խմբերը, բարեգործական կազմակերպությունները և կառավարությունը։

Ձեռնարկատիրությունը կարող է գործել ձեռներեցության էկոհամակարգի շրջանակներում, որը հաճախ ներառում է.

* կառավարության ծրագրեր և ծառայություններ, որոնք խթանում են ձեռներեցությանը և աջակցում են ձեռներեցներին և նորաստեղծ ձեռնարկություններին
* հասարակական կազմակերպություններ, ինչպիսիք են փոքր բիզնեսի ասոցիացիաները և կազմակերպությունները, որոնք առաջարկում են խորհրդատվություն և մենթորություն ձեռնարկատերերին (օրինակ ՝ ձեռներեցության կենտրոնների կամ կայքերի միջոցով)
* փոքր բիզնեսի փաստաբանական կազմակերպություններ, որոնք կառավարում են լոբբինգ ՝ ձեռնարկատիրության ծրագրերին մեծ աջակցություն ցուցաբերելու և ավելի փոքր բիզնեսի համար բարենպաստ օրենքներ և կանոնակարգեր ստեղծելու համար
* ձեռնարկատիրության ռեսուրսներ և հնարավորություններ (օրինակ ՝ բիզնես ինկուբատորներ և սերմերի արագացուցիչներ)
* ձեռնարկատիրական կրթության և վերապատրաստման ծրագրեր, որոնք առաջարկվում են դպրոցների, քոլեջների և համալսարանների կողմից
* Ֆինանսավորում (օր. ՝ բանկային վարկեր, վենչուրային կապիտալի ֆինանսավորում, հրեշտակային ներդրումներ և պետական ու մասնավոր հիմնադրամի դրամաշնորհներ)

2000-ականներին «ձեռնարկատիրություն» տերմինի օգտագործումը ընդլայնվեց ՝ ներառելու  թե ինչպես և ինչու որոշ անհատներ (կամ թիմեր) նույնականացնում են հնարավորությունները, գնահատում դրանք կենսունակ և հետո որոշում կայացնում դրանք օգտագործելու։ Տերմինը օգտագործվել է նաև քննարկելու, թե ինչպես մարդիկ կարող են օգտագործել այդ հնարավորությունները նոր ապրանքներ կամ ծառայություններ մշակելու, նոր ֆիրմաներ կամ արդյունաբերություններ գործարկելու և հարստություն ստեղծելու համար։ Ձեռնարկատիրական գործընթացը անորոշ է, քանի որ հնարավորությունները կարող են հայտնաբերվել միայն դրանց շահագործումից հետո։

Ձեռնարկատերերը դրական կողմնակալություններ են ցուցաբերում `նոր հնարավորություններ գտնելու և շուկայի չբավարարված կարիքները տեսնելու ուղղությամբ, և ռիսկի դիմելու միտումին, ինչը նրանց ավելի հավանական է դարձնում բիզնեսի հնարավորությունները շահագործելը։

Պատմություն
-----------

### Պատմական օգտագործում

17-րդ դարի վալոն-հոլանդացի-շվեդացի գործարար Լուի Դե Գերը ժամանակակից կապիտալիզմի արշալույսին ձեռներեց և արդյունաբերող ռահվիրա էր:
Էմիլ Էլլենկ-Մերսեդեսը (1853–1918), ով իր Phoenix-Phaeton- ն էր այստեղ վարում, եվրոպական ձեռնարկատեր էր, որն օգնեց զարգացնել առաջին ժամանակակից մեքենան
"Entrepreneur" (ֆրանսերենից փոխառություն/ˌɒ̃trəprəˈnɜːr, -ˈnjʊər/ ( լսել), UK also /-prɛ-/) Բառն առաջին անգամ հայտնվել է ֆրանսիական «*Dictionnaire Universel de Commerce*» բառարանում, որը կազմվել է Ժակ դե Բրյուսլոնի կողմից և տպագրվել 1723 թվականին։ Հատկապես Բրիտանիայում "adventurer" (արկածախնդիր) տերմինը հաճախ օգտագործվում էր նույն իմաստը նշանակելու համար։ Ձեռնարկատիրության ուսումնասիրությունը վերադառնում է աշխատանքներին 17-րդ դարի վերջին և 18-րդ դարի սկզբին, իռլանդա-ֆրանսիացի տնտեսագետ Ռիչարդ Կանտիլոնիի կողմից, ով դասական տնտեսագիտության հիմնադիրներից է։ Ակնարկ ընդհանուր առմամբ առևտրի բնույթի վերաբերյալ։ Կանտիլոնը «Essai sur la Nature du Commerce en Général» (Ակնարկ ընդհանուր առմամբ առևտրի բնույթի վերաբերյալ) գրքում առաջին անգամ սահմանեց Ուիլյամ Սթենլի Ջևոնսը  գիրքը « քաղաքական տնտեսության օրրան »։ Կանտիլոնը ձեռնարկատերին համարեց ռիսկերի գնորդ, ով միտումնավոր միջոցներ է հատկացնում ֆինանսական եկամուտներն առավելագույնի հասցնելու համար։

։Կանտիլոնը շեշտեց ձեռնարկատիրոջ պատրաստակամությունը ստանձնելու ռիսկը և գործ ունենալն անորոշության հետ, այդպիսով նա ուշադրություն հրավիրեց ձեռնարկատիրոջ գործառույթների վրա և առանձնացրեց ձեռներեցի և այդ գումարը տրամադրող սեփականատիրոջ գործառույթը։

Ժան-Բապտիստ Սայը նույնացրեց նաև ձեռներեցներին որպես տնտեսական զարգացման խթան `ընդգծելով նրա դերը որպես արտադրության հավաքագրման գործոնների մեջ` ռեսուրսները պակաս բաշխելու ոլորտներից, որոնք ավելի արդյունավետ են։ Սայը և Կանտիլոնը պատկանել են ֆրանսիական մտքի դպրոցին և հայտնի են որպես ֆիզիոկրատներ։

Ժամանակին սկսած Գերմանիայի միջնադարյան գիլդիաների ժամանակ, արհեստավորը հատուկ թույլտվություն էր պահանջում գործելու որպես ձեռներեց, իրավասության փոքր ապացույց (Kleiner Befähigungsnachweis), որը սահմանափակում էր աշակերտների պատրաստումը վարպետներին, ովքեր ունեն Meister վկայական։ Այս հաստատությունը հիմնվել է 1908 թվականին գերմանական Ռեյխ քաղաքում, այսպես կոչված, առևտրի ազատության (Gewerbefreiheit, հիմնվել է 1871 թ.) Ժամանակաշրջանից հետո։ Այնուամենայնիվ, բիզնես սկսելու համար անհրաժեշտ չէ իրավասության ապացույց։ 1935-ին և 1953-ին նորից ներկայացվեցին իրավասության ավելի մեծ ապացույցներ (Großer Befähigungsnachweis Kuhlenbeck), որոնք արհեստավորներից պահանջում էին ձեռք բերել Meister-ի ուսումնական դասընթացների վկայական, նախքան նրանց թույլատրել նոր բիզնես հիմնել։

### 20-րդ դար

20-րդ դարում, 1930-ականներին Ժոզեֆ Շումպտերը և ավստրիացի այլ տնտեսագետներ, ինչպիսիք են Կառլ Մենգերը, Լյուդվիգ ֆոն Միզեսը և Ֆրիդրիխ ֆոն Հայեկը ուսումնասիրում էին ձեռնարկատիրությունը։ Մինչ ֆրանսերենից «ձեռներեց» բառից ստացված վարկը թվագրվում է 1850 թվականներին, «ձեռնարկատիրություն» տերմինը ստեղծվել է 1920-ական թվականներին։ Ըստ Շումպտերի, ձեռնարկատերը պատրաստ և ի վիճակի է նոր գաղափարը կամ գյուտը վերածել հաջող նորամուծության։ Ձեռնարկատիրությունն օգտագործում է այն, ինչ Շումպտերը անվանեց «ստեղծագործական ոչնչացման փոթորիկ» ՝ ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն զիջելով շուկաներում և արդյունաբերություններում անլիարժեք առաջարկները՝ միաժամանակ ստեղծելով նոր ապրանքներ և բիզնեսի նոր մոդելներ, ուստի ստեղծագործական ոչնչացումը մեծապես պատասխանատու է երկարաժամկետ տնտեսական աճի համար։ Այն գաղափարը, որ ձեռներեցությունը բերում է տնտեսական աճի, էնդոգեն աճի տեսության մեջ մնացորդի մեկնաբանում է, և որպես այդպիսին շարունակում է քննարկվել ակադեմիական տնտեսագիտության մեջ։ Իսրայել Կիրզների այլընտրանքային նկարագրությունը ենթադրում է, որ նորամուծությունների մեծ մասը կարող են լինել լրացուցիչ բարելավումներ, ինչպիսիք են թուղթը պլաստիկով փոխարինելը՝ բաժակի կառուցման մեջ, որոնք հատուկ որակ չեն պահանջում։

Շումպտերի համար ձեռնարկատիրությունը հանգեցրեց նոր արդյունաբերությունների և ներկայումս առկա ներդրումների նոր համադրություններին։ Դրա առաջին օրինակը Շումպտերի գոլորշու շարժչի, այնուհետև ներկայիս վագոնի պատրաստման տեխնոլոգիաների` անօդաչու փոխադրումներն արտադրելու համար էր։ Այս դեպքում նորարարությունը (այսինքն ՝ մեքենան) վերափոխող էր, բայց չէր պահանջում դրամատիկ նոր տեխնոլոգիայի զարգացում։ Դա անմիջապես չփոխարինեց ձիով ձգված փոխադրումին, բայց ժամանակի ընթացքում հետագա բարելավումը իջեցրեց ծախսը և բարելավեց տեխնոլոգիան ՝ առաջ բերելով ժամանակակից ավտոարդյունաբերությունը։ Չնայած Շումպերտերի 20-րդ դարի սկզբի ներդրումներին, ավանդական միկրոտնտեսական տեսությունը պաշտոնապես ձեռներեցություն չի համարում ձեռնարկատիրոջը իր տեսական շրջանակներում (փոխարենը,  ռեսուրսները միմյանց կգտնեն գնային համակարգով)։ Այս մշակման մեջ ձեռնարկատերը ենթադրյալ, բայց չճշտված դերասան էր ՝ համահունչ այն գաղափարին, որ ձեռնարկատերը X- արդյունավետության գործակալ է։

Շումպտերի համար ձեռնարկատերը ռիսկի չի դիմում, բայց  կապիտալիստը դիմում է։ Շումպտերը կարծում էր, որ հավասարակշռությունը թերի է։ Շումպետերը (1934) ցույց տվեց, որ փոփոխվող միջավայրը շարունակաբար տրամադրում է նոր տեղեկատվություն, ռեսուրսների օպտիմալ տեղաբաշխման մասին ՝ շահութաբերությունը բարձրացնելու համար։ Որոշ անհատներ ձեռք են բերում նոր տեղեկություններ մյուսներից առաջ և վերահաշվարկում են ռեսուրսները ձեռնարկատիրական շահույթ ստանալու համար։ Շումպտերը այն կարծիքին էր, որ ձեռնարկատերերը նորարարությունների միջոցով արտադրության հնարավորության կորը բարձրացնում է ավելի բարձր մակարդակի։

Տնտեսագետներն ի սկզբանե կատարել են ձեռնարկատիրության հայեցակարգը խորապես ուսումնասիրելու առաջին փորձը։ Ալֆրեդ Մարշալը ձեռներեցին դիտում էր որպես բազմաբնույթ առաջատար կապիտալիստ և նկատում էր, որ լիովին մրցակցային շուկայի հավասարակշռության մեջ «ձեռներեցների» համար տեղ չկա ՝ որպես տնտեսական գործունեության ստեղծող։

### 21-րդ դար

2012 թ. Մելան Ուերվերը ՝ Կանանց գլոբալ հարցերով հատուկ բանագնացը, ողջունեց մասնակիցներին Աֆրիկայի կանանց ձեռներեցության ծրագրի ժամանակ Վաշինգտոնում, ԱՄՆ Պետական դեպարտամենտում:
2000-ականներին ձեռնարկատիրությունն ընդլայնվել է առևտրային բիզնեսում իր ստեղծման պահից մինչև սոցիալական ձեռներեցություն, որի ընթացքում հետապնդվում են բիզնեսի նպատակներ ՝ սոցիալական, բնապահպանական կամ հումանիտար նպատակների և նույնիսկ քաղաքական ձեռնարկատիրոջ հայեցակարգի հետ միասին։.Կաղապար:According to whom 2000-ական թվականներին ձեռնարկատիրությունն իր ծագումից տարածվել է շահույթ չհետապնդող ձեռնարկություններում `ներառելու սոցիալական ձեռներեցությունը, որում բիզնես նպատակները հետապնդվում են սոցիալական, բնապահպանական կամ հումանիտար նպատակների կողքին և նույնիսկ քաղաքական ձեռնարկատիրոջ հայեցակարգը։

Ձեռնարկատերերը առաջնորդներ են, որոնք պատրաստ են ռիսկի դիմել և նախաձեռնել ձեռներեցություն՝ օգտվելով շուկայական հնարավորություններից ՝ պլանավորելով, կազմակերպելով և տեղակայելով ռեսուրսներ, հաճախ ՝ նորարարելով ՝ ստեղծելով նոր կամ բարելավելով առկա արտադրանքը կամ ծառայությունները։ 2000-ականներին «ձեռնարկատիրություն» տերմինը ընդլայնվեց ՝ ներառելու համար հատուկ մտածողություն, որը հանգեցնում է ձեռնարկատիրական նախաձեռնություններին, օրինակ ՝ սոցիալական ձեռներեցության, քաղաքական ձեռներեցության կամ ձեռներեցության գիտելիքների տեսքով։

Համաշխարհային ձեռնարկատիրության մոնիտորի հիմնադիր Փոլ Ռեյնոլդսի խոսքով. «Մինչև նրանց թոշակի անցնելը, Միացյալ Նահանգներում աշխատող բոլոր տղամարդկանց կեսը հավանաբար ունեն մեկ կամ մի քանի տարի ինքնազբաղվածություն. չորսից մեկը կարող է վեց կամ ավելի տարի աշխատել ինքնազբաղվածության մեջ։ Նոր բիզնեսով զբաղվելը սովորական է ԱՄՆ աշխատողների շրջանում իրենց կարիերայի ընթացքում »։ Վերջին տարիներին ձեռնարկատիրությունը համարվել է տնտեսական աճի հիմնական շարժիչը ինչպես ԱՄՆ-ում, այնպես էլ Արևմտյան Եվրոպայում։

Ձեռնարկատիրական գործունեությունը զգալիորեն տարբերվում է ՝ կախված կազմակերպության ձևից և ստեղծագործականությունից։ Ձեռնարկատիրական գործունեությունը տևում է մասնակի դրույքով նախատեսված ծրագրերից մինչև լայնամասշտաբ իրադարձություններ, որոնց թիմը մասնակցում է, և որոնք կարող են շատ աշխատատեղեր ստեղծել։ Շատ «բարձր արժեք ունեցող» ձեռնարկատիրական ձեռնարկություններ ձգտում են վենչուրային կապիտալի կամ հրեշտակի ֆինանսավորման (սերմերի գումար) `իրենց բիզնեսը կառուցելու և ընդլայնելու համար կապիտալ հավաքելու համար։ Բազմաթիվ կազմակերպություններ գոյություն ունեն `աջակցելու պոտենցիալ ձեռնարկատերերին, ներառյալ պետական մասնագիտացված գործակալությունները, բիզնես ինկուբատորները (որոնք կարող են լինել առևտրային, շահույթ չհետապնդող, կամ ղեկավարվում են քոլեջի կամ համալսարանի կողմից), գիտական պարկերի և հասարակական կազմակերպությունների կողմից, որոնք ներառում են մի շարք կազմակերպություններ, ներառյալ ոչ առևտրային կազմակերպությունները, բարեգործական կազմակերպությունները և այլն։ ֆոնդերի և բիզնեսի պաշտպանության խմբերը (օրինակ ՝ առևտրի պալատները)։ 2008 թվականից ի վեր անցկացվում է «Ձեռնարկատիրության գլոբալ շաբաթ» ամենամյա միջոցառումը, որի նպատակն էր «մարդկանց ծանոթացնել ձեռներեցության առավելություններին» և նրանց «ներգրավելու ձեռնարկատիրական գործունեության մեջ»։Կաղապար:Who

### Փոքր բիզնեսի և ձեռնարկատիրության միջև փոխհարաբերությունները

«Ձեռնարկատեր» տերմինը հաճախ նույնացվում է «փոքր բիզնես» տերմինի հետ կամ օգտագործվում է փոխարինելիորեն այս տերմինի հետ։ Չնայած ձեռնարկատիրական գործունեության մեծ մասը սկսվում է որպես փոքր ձեռնարկություններ, ոչ բոլոր փոքր ձեռնարկությունները ձեռնարկատիրական են բառի խիստ իմաստով։ Շատ փոքր ձեռնարկություններ միանձնյա գործողություններ են, որոնք բաղկացած են բացառապես սեփականատիրոջից, կամ ունեն փոքր թվով աշխատողներ, և այդ փոքր ձեռնարկություններից շատերն առաջարկում են գոյություն ունեցող ապրանք, գործընթաց կամ ծառայություն և չեն ձգտում աճի։ Ի հակադրություն, ձեռնարկատիրական ձեռնարկությունները առաջարկում են նորարարական արտադրանք, գործընթաց կամ ծառայություն, և ձեռնարկատերը սովորաբար ձգտում է ընդլայնել ընկերությունը `ավելացնելով աշխատողներին, փնտրում է միջազգային վաճառքներ և այլն։ Գործընթաց, որը ֆինանսավորվում է վենչուրային կապիտալի և հրեշտակային ներդրումների միջոցով։ Այսպիսով, «ձեռնարկատեր» տերմինը կարող է ավելի սերտ կապ ունենալ «գործարկել» տերմինի հետ։ Հաջողակ ձեռներեցները հնարավորություն ունեն ճիշտ պլանավորելու միջոցով բիզնեսը վարել դրական ուղղությամբ, հարմարվել փոփոխվող պայմաններին և հասկանալ դրանց ուժեղ և թույլ կողմերը։

### Պատմաբանների գնահատականը

2002 թ.-ին անցկացված 58 բիզնես պատմության դասախոսների կողմից անցկացված հարցումը Հենրի Ֆորդին տվեց առաջին տեղը ամերիկյան բիզնեսի պատմության մեջ, այնուհետև ՝ Բիլ Գեյթսի; Ջոն Դ. Ռոքֆելլեր; Էնդրյու Կարնեգին և Թոմաս Էդիսոնը։ Նրանց հետևեցին Սեմ Ուոլթոնը; Ջ.Պ. Մորգանը; Ալֆրեդ Պ. Սլոան; Ուոլթ Դիսնեյը; Ռեյ Կրոկը; Թոմաս Էդիսոնը;Ալեքսանդր Գրեհեմ Բել; Էլի Ուիթնին, Ջեյմս Հիլլը ; Ջեք Ուելչը, Սայրուս Մակկորմիկը; Դեյվիդ Փաքարդ Բիլ Հիլլեթը; Կոռնելիուս Վանդերբիլտը; և Ջորջ Ուեսթինգհաուսը։ Կառավարման գիտնականների կողմից 1977 թվականին անցկացված հարցման արդյունքում ՝ կառավարման գաղափարների հիմնական առաջատարների հնգյակում են ՝ Ֆրեդերիկ Ուինսլոու Թեյլորը; Չեսթեր Բարնարդը; Ֆրենկ Գիլբերտը; Էլթոն Մայոն; և Լիլիան Մոլլեր Գիլբրեթը։

Ձեռնարկատիրական գործունեության կազմակերպումը
--------------------------------------------

Ձեռնարկատիրության կազմակերպման գործընթացը բաղկացած է միմյանց պլանավորող և կանոնավոր կերպով իրար հաջորդող հետևյալ փուլերից՝

1. Հետազոտվում և հայտնաբերվում է սկզբունքորեն նոր արդյունավետ գաղափար, որը նյութականացվում և վեր է ածվում արտադրանքի կամ ծառայության, այսինքն՝ ընտրվում է բիզնեսի տեսակը։
2. Ուսումնասիրվում է շուկան, որոշվում արտադրանքի շուկայական պահանջարկը, վաճառքի ծավալը և բացահայտվում են բիզնեսի զարգացման հնարավորությունները։
3. Վաճառքի նախատեսվող ծավալը հիմնավորվում է տնտեսկան ռեսուրսներով կամ որոշվում են տվյալ արտադրանքը թողարկելու ձեռնարկության հնարավորությունները։

Ձեռնարկատերերի տեսակները
------------------------

### Էթնիկ

«Էթնիկական ձեռներեցություն» տերմինը վերաբերում է ինքնազբաղված բիզնեսի տերերին, որոնք պատկանում են ռասայական կամ էթնիկ փոքրամասնություններին Միացյալ Նահանգներում և Եվրոպայում։ Ակադեմիական հետազոտությունների երկար ավանդույթը ուսումնասիրում է էթնիկ ձեռներեցների փորձը և ռազմավարությունը, որոնք ձգտում են տնտեսապես ինտեգրել ամերիկյան կամ եվրոպական հասարակության հիմնական ուղղություններին։ Դասական դեպքերը ներառում են հրեա առևտրականներ և առևտրականներ ԱՄՆ-ի խոշոր քաղաքներում 19-րդ և 20-րդ դարասկզբի, ինչպես նաև Արևմտյան ափի չինական և ճապոնական փոքր ձեռնարկությունների (ռեստորաններ, ֆերմերներ, խանութպաններ) սեփականատերեր։Էթնիկ ձեռներեցությունը ուսումնասիրվել է 2010-ական թվականներին Մայամիում գտնվող կուբայական բիզնեսի տերերի կողմից, ԱՄՆ-ում հնդկական մոթելային տերերի և Չինաստանի մասնավոր ձեռնարկությունների չինական բիզնեսի սեփականատերերի կողմից Միացյալ Նահանգների ամբողջ տարածքում։ Մինչ ձեռնարկատիրությունն այս խմբերին առաջարկում է տնտեսական զարգացման շատ հնարավորություններ, Միացյալ Նահանգներում ինքնազբաղվածությունը և բիզնեսի սեփականությունը մնում են անհավասարաչափ բաշխված ռասայական / էթնիկական գծերով։ Չնայած ասիական ձեռներեցների բազմաթիվ հաջողված պատմություններին, ԱՄՆ-ի մարդահամարի տվյալների վերջին վիճակագրական վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ սպիտակամորթներն ավելի հավանական է, որ ինքնազբաղված լինեն հեղինակավոր և եկամտաբեր արդյունաբերություններում, քան ասիացիները, աֆրիկացի ամերիկացիները և իսպանացիները։

### Ինստիտուցիոնալ

Ամերիկացի ծագմամբ բրիտանացի տնտեսագետ Էդիթ Պենրոզան շեշտեց ձեռներեցության հավաքական բնույթը։Նա նշում է, որ ժամանակակից կազմակերպություններում անհրաժեշտ է համատեղել մարդկային ռեսուրսները, որպեսզի ավելի լավ օգտագործվեն և ստեղծվեն բիզնեսի հնարավորություններ։ Սոցիոլոգ Պոլ Դի Մագջիոն (1988։ 14) ընդլայնեց այս տեսակետը` ասելով, որ« նոր ինստիտուտներ են առաջանում, երբ բավարար ռեսուրսներով կազմակերպված սուբյեկտներ [ինստիտուցիոնալ ձեռներեցներ] դրանք տեսնում են որպես հնարավորություն ՝ գիտակցելու այնպիսի շահեր, որոնք բարձր են գնահատում »։ Այս հայեցակարգը լայնորեն օգտագործվում է։

### Մշակութային

Ըստ Քրիստոֆեր Ռիի և Նիկոլայ Վոլանդի, մշակութային ձեռներեցությունը «անհատական և կոլեկտիվ գործակալության պրակտիկա է, որը բնութագրվում է մշակութային մասնագիտությունների և մշակութային արտադրության մեթոդների միջև շարժունությամբ», ինչը վերաբերում է ստեղծագործական արդյունաբերության գործունեությանն ու ոլորտներին։ Իրենց «Մշակույթի բիզնեսը»(*The Business of Culture* ) (2015) գրքում Ռեան և Վոլանդը առանձնացնում են մշակութային ձեռներեցության երեք տեսակ ՝ «մշակութային անհատականություններ», որոնք սահմանվում են որպես «անհատներ, ովքեր իրենց անձնական ապրանքանիշը ստեղծում են որպես մշակութային հեղինակություն և ստեղծում դրա ստեղծման լծակները։ և պահպանում տարբեր մշակութային ձեռնարկություններ »; «մագնատներ», որոնք բնութագրվում են որպես «ձեռնարկատերեր, որոնք մեծ ուշադրություն են դարձնում մշակութային ոլորտում ՝ գործելով իրենց արդյունաբերական, մշակութային, քաղաքական և բարեգործական շահերի միջև սերտորեն համագործակցելու համար»; և «կոլեկտիվ ձեռնարկություններ», կազմակերպություններ, որոնք կարող են մշակութային արտադրություն իրականացնել շահույթային կամ ոչ առևտրային նպատակներով։

### Ֆեմինիստ

Ֆեմինիստ ձեռներեցն այն անձն է, ով կիրառում է ֆեմինիստական արժեքներ և մոտեցումներ ձեռնարկատիրության միջոցով ՝ աղջիկների և կանանց կյանքի որակի և բարեկեցության բարելավման համար։ Շատերը դա անում են՝  կանանց համար ձեռնարկություններ ստեղծելով։ Ֆեմինիստ ձեռնարկատերերը մոտիվացված են մուտք գործել առևտրային շուկաներ՝  ցանկանալով հարստություն և սոցիալական փոփոխություններ ստեղծել՝  հիմնվելով համագործակցության էթիկայի, հավասարության և փոխադարձ հարգանքի վրա։

### Սոցիալական

Նյուկոմբ քոլեջի Գրին ակումբի կազմակերպիչ ուսանողները ստեղծեցին սոցիալական ձեռներեցություն 2010 թվականին:
Հիմնական հոդված՝ Սոցիալական ձեռնարկատիրություն
Սոցիալական ձեռներեցությունը սկսնակ ընկերությունների և այլ ձեռներեցների օգտագործումն է սոցիալական, մշակութային կամ բնապահպանական խնդիրների լուծման լուծումներ մշակելու, ֆինանսավորելու և իրականացնելու համար։ Այս հայեցակարգը կարող է կիրառվել տարբեր չափերի, նպատակների և համոզմունքների տարբեր կազմակերպությունների համար։ Առևտրային ձեռներեցները սովորաբար չափում են կատարողականը ՝ օգտագործելով բիզնեսի չափորոշիչներ, ինչպիսիք են շահույթը, եկամուտը և բաժնետոմսերի գների բարձրացումը, բայց սոցիալական ձեռներեցները կամ շահույթ չհետապնդող են կամ բիզնեսի նպատակները խառնում են դրական «հասարակությանը վերադառնալու» հետ, ուստի պետք է օգտագործեն տարբեր չափանիշներ։ Սոցիալական ձեռներեցությունը սովորաբար նպատակ ունի հասնել սոցիալական, մշակութային և բնապահպանական լայն նպատակների, որոնք հաճախ կապված են կամավոր հատվածի հետ, այնպիսի ոլորտներում, ինչպիսիք են աղքատության մեղմացումը, առողջապահությունը և համայնքի զարգացումը։ Առևտրային սոցիալական ձեռնարկությունները կարող են ժամանակ առ ժամանակ ստեղծվել ՝ կազմակերպության սոցիալական կամ մշակութային նպատակներին աջակցելու համար, բայց ոչ որպես ինքնանպատակ։ Օրինակ, մի կազմակերպություն, որի նպատակը անօթևանների համար բնակարան և աշխատանք ապահովելն է, կարող է ղեկավարել ռեստորանը ինչպես գումար հավաքելու, այնպես էլ աշխատանք անօթևանների համար։

### Սկզբնավորում

Սկսնակ ձեռներեցը մեկն է, ով բիզնես սկսելու գործընթացում է։ Այս դիտարկման մեջ՝  նորաստեղծ ձեռնարկատիրոջը կարելի է դիտարկել որպես հետապնդման հնարավորություն, այսինքն ՝ նոր ծառայություններ կամ ապրանքներ ներմուծելու հնարավորություն, նոր շուկաներ սպասարկելու հնարավորություն, կամ արտադրելու ավելի արդյունավետ մեթոդներ՝ ի շահ իրենց։ Բայց մինչ այդպիսի ձեռնարկություն իրոք ստեղծվի, այս հնարավորությունը պարզապես վենչուրային գաղափար է։ Այլ կերպ ասած, հետապնդողի հնարավորությունն ընկալելի է իր բնույթով՝ հիմնվելով ի հայտ եկած ձեռնարկատիրոջ անձնական համոզմունքի վրա՝ կապված վենչուրային կապիտալի արդյունքների հնարավորության հետ, որոնց նորաստեղծ ձեռներեցը ձգտում է հասնել։ Նրա կանխատեսումն ու արժեքը չի կարող նախապես հաստատվել, այլ միայն աստիճանաբար ՝ այն գործողությունների համատեքստում, որոնք ձեռնարկվում է նորաստեղծ ձեռնարկատեր ձեռնարկություն ստեղծելու համար։ Ի վերջո, այդ գործողությունները կարող են հանգեցնել այն բանին, որ նորաստեղծ ձեռնարկատերը այլևս գրավիչ չլինի և անիրագործելի համարում, կամ կարող է հանգեցնել (կենսունակ) բիզնեսի առաջացման։ Այս իմաստով, ժամանակի ընթացքում, նորաստեղծ ձեռնարկությունը կարող է տեղափոխվել դադարեցման կամ որպես հաջող գործող հաստատություն որպես գործող ընկերություն։

Սկսնակ, սերիական և պորտֆելային ձեռնարկատերերի միջև տարբերությունը վարքագծի վրա հիմնված դասակարգման օրինակ է։ Այլ օրինակներ են հանդիսացող իրադարձությունների հաջորդականությունների (առնչվող) ուսումնասիրությունները։ Նման ուսումնասիրությունը կօգնի բաժանել ձեռնարկատիրական գործողությունները գործունեության հիմնական ենթատեսակների միջև և պարզաբանել գործողությունների, գործունեության (կամ գործողությունների հաջորդականության) միջև փոխհարաբերությունների և հնարավորության միջև համոզմունք ձևավորելու անձի մոտիվացիայի, ինչպես նաև գործունեության միջև (կամ գործողությունների հաջորդականություն) միջև։ ) և համոզման հնարավորությունը ձևավորելու համար անհրաժեշտ գիտելիքները։Այս ուսումնասիրությամբ գիտնականները կկարողանան սկսել ձեռնարկատիրական գործունեության միկրոհիմնական հիմունքների տեսություն։

Գոյություն ունեցող նոր ձեռներեցությամբ հետաքրքրված գիտնականները հակված են ավելի քիչ կենտրոնանալ հնարավորությունների զավթման մեկ այլ ակտի վրա և ավելին `նոր ձեռնարկության առաջացման գործում մի շարք գործողությունների վրա, Իսկապես, նորաստեղծ ձեռներեցները ձեռնարկում են բազմաթիվ ձեռնարկատիրական գործողություններ, ներառյալ այն գործողությունները, որոնք իրենց բիզնեսն ավելի յուրահատուկ են դարձնում իրենց և այլոց համար։ Օրինակ ՝ սկսնակ ձեռնարկատերերը հաճախ որոնում և գնում են սարքավորումներ և միջոցներ. փնտրել և ստանալ ֆինանսական աջակցություն, ստեղծել իրավաբանական դեմքեր, կազմակերպել թիմեր; և ամբողջ ժամանակն ու էներգիան նվիրել իր գործին

### Ծրագրի հիման վրա

Ծրագրի ձեռներեցներն այն մարդիկ են, ովքեր վերահավաքվում կամ ստեղծում են ժամանակավոր կազմակերպություններ։ Սրանք կազմակերպություններ են, որոնք ունեն կյանքի սահմանափակ տևողություն, որոնք նվիրված են մեկ նպատակի կամ առաջադրանքի մշակմանը և արագորեն լուծարվում են նախագծի ավարտից հետո։ Արդյունաբերությունները, որոնցում տարածված են նախագծային ձեռնարկությունները, ներառում են ձայնային ձայնագրում, կինոնկարներ, ծրագրաշարերի մշակում, հեռուստատեսության արտադրություն, նոր մեդիա և շինարարություն։ Այն, ինչը նախագծի ձեռներեցներին առանձնացնում է տեսականորեն, այն է, որ նրանք պետք է «վերանվանեն» այդ ժամանակավոր ձեռնարկությունները և փոփոխեն դրանք ՝ համաձայն նոր նախագծային հնարավորությունների պահանջների։Ծրագրի ձեռներեցը, որն օգտագործել է հատուկ մոտեցում և թիմ մեկ նախագծի համար, գուցե պետք է փոխի բիզնես մոդելը կամ թիմը հետագա նախագծի համար։

Ծրագրի ձեռնարկատերերը բազմիցս բախվում են ձեռնարկատիրական գործընթացին բնորոշ խնդիրներին։ Իսկապես, նախագծի ձեռներեցները բախվում են երկու կարևորագույն խնդրի, որոնք անբարենպաստորեն բնութագրում են նոր ձեռնարկության ստեղծումը. գտնել նախագիծ նախաձեռնելու ճիշտ հնարավորություն և հավաքել առավելագույն հարմար թիմ ՝ այս հնարավորությունից օգտվելու համար։ Առաջին խնդրի լուծումը պահանջում է, որ ծրագրի ձեռներեցները մուտք ունենան լայն ներդրում `անհրաժեշտ նոր ներդրումային հնարավորությունների օգտագործման համար։ Երկրորդ առաջադրանքի լուծումը պահանջում է համատեղ թիմի ստեղծում, որը պետք է լավ համապատասխանի ծրագրի հատուկ նպատակներին և գործի գրեթե անմիջապես` արտադրողականության վրա բացասական ազդեցության ռիսկը նվազեցնելու համար։ Ծրագրի ձեռներեցության մեկ այլ տեսակ այն ուսանողներն են, ովքեր աշխատում են ուսանողական ձեռներեցների հետ `իրենց գաղափարների վերաբերյալ վերլուծական աշխատանքներ կատարելու համար։

### Հազարամյակ

«Հազարամյա ձեռնարկատեր» տերմինը վերաբերում է բիզնեսի սեփականատիրոջը, ով կապված է թվային տեխնոլոգիաների և լրատվամիջոցների միջոցով դաստիարակված սերնդի հետ` Բեյբի Բում(Baby Boomers) ապրանքներ, 1980-ականներին և 1990-ականների սկզբին ծնված մարդիկ։ Նաև հայտնի է որպես Սերունդ Y(Generation Y), այդ բիզնեսի սեփականատերերը լավ հագեցված են նոր տեխնոլոգիաների և բիզնեսի նոր մոդելների իմացությամբ և ունեն իրենց բիզնեսի կիրառական ուժեղ գիտելիքներ։ Բազմաթիվ առաջխաղացումներ եղան այն ձեռնարկություններում, որոնք գալիս էին հազարամյա ձեռնարկատերերից, օրինակ ՝ Մարկ Ցուկերբերգը, ով ստեղծել է Facebook- ը։ Չնայած հազարամյակի հաջողության ակնկալիքիներին, վերջերս կատարվել են ուսումնասիրություններ, որոնք ապացուցել են, որ դա այդպես չէ։ Հազարամյակների համեմատությունը, ովքեր ինքնազբաղված են և նրանց, ովքեր ինքնազբաղված չեն, ցույց է տալիս, որ ոչ ինքնազբաղվածների մակարդակն ավելի բարձր է։ Սրա այն բանի պատճառով է, որ նրանք մեծացել ոն ուրիշ սերնդի և վերաբերմունքի միջավայրում։ Ձեռնարկատերերի համար մուտքի խոչընդոտներից րորշներն  են տնտեսագիտությունը, վերապատրաստման հետ կապված պարտքերը և կարգավորող մարտահրավերները։

Ձեռնարկատիրական վարք
--------------------

Ձեռնարկատերը սովորաբար դիտվում է որպես նորարար` նոր գաղափարների և բիզնես գործընթացների մշակող։ Կառավարման հմտությունները և թիմի կառուցման ուժեղ հմտությունները հաճախ ընկալվում են որպես հաջողակ ձեռնարկատերերի համար առաջնորդության կարևոր հատկանիշներ։Կաղապար:Unreliable source? Քաղաքական տնտեսագետ Ռոբերտ Ռեյխը կարծում է, որ առաջնորդությունը, կառավարչական կարողությունը և թիմի կառուցումը ձեռնարկատիրոջ կարևոր հատկություններն են։

### Անորոշության և ռիսկի ընկալում

Տեսաբաններ Ֆրենկ Նայթը և Պիտեր Դրուկերը սահմանեցին ձեռնարկատիրության ռիսկերը վերցնելու տեսակետները։ Ձեռնարկատերը պատրաստ է վտանգել իր կարիերան և ֆինանսական անվտանգությունը և ռիսկերի դիմել գաղափարի համար՝  ժամանակ և կապիտալ ծախսել անորոշ ընկերության վրա։ Այնուամենայնիվ, ձեռներեցները հաճախ չեն հավատում, որ իրենք ահռելի ռիսկեր են վերցրել, քանի որ չեն ընկալում անորոշության մակարդակի բարձրությունը։ Նայթը դասակարգեց անորոշության երեք տեսակ.

* Ռիսկ, որը վիճակագրորեն չափելի է (օրինակ՝ հինգ կարմիր գնդիկ և հինգ սպիտակ գնդիկ պարունակող բանկայից կարմիր գույնի գնդակ հանելու հավանականությունը)
* Անորոշություն, որը վիճակագրորեն դժվար է չափել (օրինակ ՝ հինգ կարմիր գնդիկ պարունակող բանկայից կարմիր գնդակ հանելու հավանականությունը, բայց սպիտակ գնդակների անհայտ թվաքանակ)
* Իսկական անորոշությունը կամ Նանգյանի անորոշությունը, որը չի կարող վիճակագրորեն գնահատվել կամ կանխատեսվել (օրինակ ՝ կարմիր գնդակը պահոցից դուրս հանելու հավանականությունը, որի բովանդակությունը, գունավոր գնդակների քանակի առումով, ամբողջովին անհայտ է)։

Մալալա Յուսաֆզայ, պակիստանցի ակտիվիստ, սոցիալական ձեռներեց և Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի ամենաերիտասարդ հաղթող
Ձեռնարկատիրությունը հաճախ կապված է իրական անորոշության հետ, մանավանդ, երբ դա ենթադրում է նոր ապրանքատեսակ կամ ծառայություն ստեղծել այնպիսի շուկայի համար, որը նախկինում գոյություն չուներ, իսկ երբ ձեռնարկությունը ստեղծում է գոյություն ունեցող ապրանքի կամ ծառայության աստիճանական բարելավում։ ETH Zürich-ի 2014 թ.-ի ուսումնասիրության արդյունքում պարզվել է, որ, համեմատած տիպիկ մենեջերների հետ, ձեռնարկատերերը ցույց են տվել որոշումների կայացման ավելի բարձր արդյունավետություն և ավելի ակտիվ աշխուժացում նախկինում գտնվող ռազմաճակատի ծառի կեղեվ (FPC) տարածքներում, որոնք նախկինում կապված էին հետազոտության ընտրության հետ։

### Վերապատրաստում և խորհրդատվություն

Ձեռնարկատերերի՝ վաղ ներդրողների և այլ գործընկերների հետ սերտորեն աշխատելու և նրանցից խորհուրդներ ստանալու հնարավորությունը (այսինքն ՝ նրանց ուսման ունակությունը) վաղուց համարվել է որոշիչ գործոն ձեռնարկատիրական գործունեության մեջ հաջողության հասնելու համար։ Միևնույն ժամանակ, տնտեսագետները պնդում են, որ ձեռներեցները պարզապես չպետք է գործեն իրենց տրամադրած բոլոր խորհուրդների հիման վրա, նույնիսկ այն դեպքում, երբ այս խորհուրդը գալիս է լավ տեղեկացված աղբյուրներից, քանի որ ձեռներեցներն իրենց ընկերության վերաբերյալ շատ ավելի խորն ու հարուստ տեղական գիտելիքներ ունեն, քան որևէ այլ ընկերության վերաբերյալ։ Իրականում, ուսման արդյունքները իրականում ձեռներեցության հաջողության կանխատեսող չեն (օրինակ, որը չափվում է որպես հաջողություն ֆինանսավորման հետագա փուլերում, ձեռքբերումներում, տեղեկատու կետերում և ամուր գոյատևման մեջ)։ Այս ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս նաև, որ ավելի մեծ և մեծ հիմնադիր խմբերը, հավանաբար ավելի առարկայական փորձ ունեցողները, ավելի քիչ պատրաստված են, քան երիտասարդ և փոքր հիմնադիր խմբերը։

### Ռազմավարություններ

Ռազմավարությունները, որոնք կարող են օգտագործել ձեռնարկատերերը, ներառում են.

* Նոր ապրանքների, ծառայությունների կամ գործընթացների նորարարություն
* Ընթացքի շարունակական բարելավում (CPI)
* Նոր բիզնես մոդելների ուսումնասիրություն
* Տեխնոլոգիայի օգտագործում
* Բիզնես մտածելակերպի օգտագործում
* Տնտեսական ռազմավարությունների կիրառում
* Ապագա ապրանքների և ծառայությունների մշակում
* Օպտիմիզացված տաղանդի կառավարում

### Անհատական/հնարավորության կապի նախագծում

Ըստ Շեյնի և Վենկատարամանի՝ ձեռնարկատիրությունը ներառում է ինչպես «ձեռներեցություն», այնպես էլ «ձեռնարկատիրական հնարավորություններ», ուստի հետազոտողները պետք է ուսումնասիրեն այն մարդկանց բնույթը, ովքեր նույնականացնում են հնարավորությունները, երբ ուրիշները այդպես չեն անում, շատ հնարավորությունների մարդկանց և հնարավորությունների միջև կապը։ Մյուս կողմից, Ռեյնոլդսը  պնդում էր, որ անհատները շահագրգռված են ներգրավվելու ձեռնարկատիրական գործունեության մեջ, որը պայմանավորված է հիմնականում անհրաժեշտությամբ կամ հնարավորություններով, այն է` անհատները ձեռնարկատիրություն են հետապնդում հիմնականում գոյատևման կարիքների պատճառով, կամ այն պատճառով, որ նրանք նույնացնում են բիզնեսի հնարավորությունները, որոնք բավարարում են իրենց նվաճման անհրաժեշտությունը։ Օրինակ ՝ ավելի բարձր տնտեսական անհավասարությունը բերում է անհատական մակարդակում անհրաժեշտության հիման վրա ձեռնարկատիրության մակարդակի բարձրացման։

### Ընկալման և կանխակալ վերաբերմունքի հնարավորություն

Մի ուսումնասիրության արդյունքում պարզվել է, որ որոշակի գեներ, որոնք ազդում են անձի վրա, կարող են ազդել ինքնազբաղված մարդկանց եկամուտների վրա։ Որոշ մարդիկ կարող են օգտագործելuseԿաղապար:Weasel inline «բնածին ունակություն» կամ քվազա-վիճակագրական նշանակություն `չափելու հասարակության կարծիքը և նոր ապրանքների կամ ծառայությունների շուկայի պահանջարկը։ Ձեռնարկատերերը, ընդհանուր առմամբ, հնարավորություն ունեն տեսնելու շուկայի չբավարարված կարիքները և անապահով շուկաները։ Մինչ որոշ ձեռնարկատերեր ենթադրում են, որ նրանք կարող են զգալ և հասկանալ, թե ինչ են մտածում մյուսները, լրատվամիջոցները կարևոր դեր են խաղում վերաբերմունքի և պահանջարկի ձևավորման հարցում։ Ռամողլուն պնդում է, որ ձեռներեցներն այնքան էլ տարբեր չեն միմյանցից, և, փաստորեն, «ոչ ձեռներեցների» անբավարար հայեցակարգը աջակցում է «ձեռներեցների» գովեստի դիմանկարներին՝ որպես բացառիկ նորարարների կամ առաջնորդների։ Ձեռնարկատերերը հաճախ ինքնավստահ են՝ ցույց տալով, վերահսկողության պատրանք, երբ նրանք բացում կամ ընդլայնում են բիզնես կամ նոր ապրանքներ / ծառայություններ։

### Ոճ

Ձեռնարկատիրական կազմակերպություններում տարբերությունները հաճախ մասամբ արտացոլում են իրենց հիմնադիրների հետերոգեն ինքնությունը։ Ֆոշարը և Գրուբերը ձեռներեցներին դասակարգում էին երեք հիմնական տիպի՝ դարվինիստների, կոմունիստների և միսիոներների։ Ձեռնարկատերերի այս տեսակները զգալիորեն տարբերվում են իրենց մասին գաղափարներից, սոցիալական դրդապատճառներից և նոր ֆիրմաներ ստեղծելու մոդելներից։

### Հաղորդակցություն

Ձեռնարկատերերը պետք է գործնական կապ հաղորդակցեն ինչպես իրենց ընկերության ներսում, այնպես էլ արտաքին գործընկերների և ներդրողների հետ, որպեսզի ստեղծեն և զարգցանեն ձեռնարկությունը և հնարավորություն տան այն գոյատևելու։ Ձեռնարկատիրոջն անհրաժեշտ է կապի համակարգ, որը կապում է իր ֆիրմաների աշխատողներին և ընկերությունը կապում է արտաքին ընկերությունների և հաճախորդների հետ։ Ձեռնարկատերերը պետք է լինեն խարիզմատիկ առաջնորդներ, որպեսզի նրանք կարողանան արդյունավետորեն փոխանցել իրենց տեսլականն ու մտքերը իրենց թիմին և օգնեն ուժեղ թիմ ստեղծել։ Հետևողների հետ հաղորդակցվելը կարող է լինել փոխակերպող առաջնորդի ամենակարևոր գործողությունը։ Հիանալի տեսլականներն աշխատողներին տալիս են նպատակի զգացողություն և խրախուսում են նվիրվածությունը։ Ըստ Կոզեսին և Պոզներին, տեսլականը պետք է հաղորդվի գրավոր հայտարարությունների և անձամբ հաղորդակցման միջոցով։ Ձեռնարկատիրության ղեկավարները պետք է խոսեն և լսեն, որպեսզի իրենց տեսակետը հայտնեն ուրիշներին։

Հաղորդակցությունը կարևոր նշանակություն ունի ձեռնարկատիրության մեջ, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս ղեկավարներին համոզել հնարավոր ներդրողներին, գործընկերներին և աշխատակիցներին ձեռնարկություն ստեղծելու հնարավորության շարժառիթները։ Ձեռնարկատերերը պետք է արդյունավետ շփվեն բաժնետերերի հետ։ Խոսքի ոչ բանավոր տարրերը, ինչպիսիք են ձայնի տոնայնություը, ուղարկողի աչքերի արտահայտությունը, մարմնի լեզուն, ձեռքի ժեստերը և զգացմունքների վիճակը, նույնպես կարևոր հաղորդակցման գործիք են։ Կապի տեղադրման տեսությունը պնդում է, որ հաղորդակցության գործընթացում մարդիկ կփորձեն հարմարեցնել կամ հարմարեցնել ուրիշների հետ հաղորդակցության իրենց եղանակը։ Դեմքի բանակցությունների տեսությունը նկարագրում է, թե ինչպես են տարբեր մշակույթների մարդիկ ղեկավարում կոնֆլիկտների բանակցությունները `« դեմքը »պահպանելու համար։ Հյու Ռենքի «ամրապնդել և նվազեցնել» հաղորդակցման մոդելը կարող է օգտագործվել այն նոր ձեռնարկության կամ ծառայության մշակող ձեռնարկատերերի կողմից։ Վարկանիշում նշվում է, որ ձեռներեցները պետք է կարողանան բարելավել իրենց նոր արտադրանքի կամ ծառայության առավելությունները և նվազեցնել իրենց թույլ կողմերը, որպեսզի համոզեն ուրիշներին աջակցել իրենց նախաձեռնությանը։

**Հղումներ դեպի ծովահենությանը**

2014 թվականից կատարված հետազոտությունները գտել են կապեր ձեռնարկատիրության և պատմական ծովահենության միջև։ Այս համատեքստում հայտարարվել է նեեմալական մոտեցում ՝ ծովահենության պատմությունը համարելու որպես ոգեշնչման աղբյուր ձեռնարկատիրության դասընթացների, ինչպես նաև ձեռնարկատիրության ոլորտում հետազոտությունների և բիզնես մոդելների ստեղծման համար։

Ձեռնարկատիրության գործառույթները
--------------------------------

Զարգացած շուկայական տնտեսությունում ձեռնարկատիրությունը, որպես ձեռնարկությունների, կազմակերպությունների, անհատ ձեռներեցների ինտեգրացված համակցություն կատարում է մի շարք գործառույթներ։ Դրանցից են՝

1. **Ընդհանուր տնտեսական գործառույթ**, որն օբյեկտիվորեն պայմանավորված է ձեռնարկատիրական կազմակերպությունների և անհատ ձեռնարկատերերի՝ որպես շուկայի սուբյեկտների դերով։ Ձեռնարկատիրության աստիճանային զարգացումը հանդիսանում է տնտեսական աճի, համախառն ներքին արդյունքի և ազգային եկամտի արտադրման որոշիչ պայմանը։
2. **Ռեսուրսային գործառույթ,** ձեռնարկատիրության զարգացումը ենթադրում է ինչպես վերարտադրվող, այնպես էլ սահմանափակ ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործում։ Դրանք են՝ աշխատանքային և բնական ռեսուրսները, հողը, արտադրության միջոցները, գիտական նվաճումները, ինչպես նաև ձեռնարկատիրական տաղանդը։Ձեռնարկատերը, որպես ռեսուրսների տնօրինող շահագրգռված է դրանց ռացիոնալ օգտագործելու գործում՝ բարձր շահույթ ստանալու համար։
3. **Նորարարական գործառույթ**, որը կապված է ոչ միայն ձեռնարկատիրական գործունեության պրոցեսում նոր գաղափարների օգտագործման հետ, այլև արտադրությունը վարելու նոր մեթոդների և միջոցների մշակման հետ՝ առաջադրված նպատակին հասնելու համար։
4. **Սոցիալական գործառույթ,** որն արտահայտվում է յուրաքանչյուր ձեռներեցի անհատական մտավոր կարողություններն ու հնարավորությունները լրիվ փոխհատուցումով օգտագործելու հիման վրա՝ հասարակության պահանջմունքներն ու շահերը իրականացնելու համար։
5. **Կազմակերպական կարևորագույն գործառույթ,** որը դրսևորում է սեփական գործի կազմակերպման մասին սեփականատերերի կողմից ինքնուրույն որոշում ընդունելու, ձեռներեցների կազմ ձևավորելու, ձեռնարկատիրական պարզ կառուցվածքներ ստեղծելու և այլ ձևերով։ Կազմակերպական գործառույթը հատկապես պարզորոշ արտահայտվում է փոքր և միջին ձեռնարկատիրության արագ զարգացման, ինչպես նաև կոլեկտիվ ձեռնարկատիրության և ժողովրդական ձեռնարկությունների ստեղծման այլ գործընթացներում։

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. ↑  AK Yetisen; LR Volpatti; AF Coskun; S Cho; E Kamrani; H Butt; A Khademhos\\seini; SH Yun (2015). «Entrepreneurship». *Lab Chip*. **15** (18): 3638–3660. doi:10.1039/c5lc00577a. PMID 26245815.
2. ↑  Katila, Riitta; Chen, Eric L.; Piezunka, Henning (2012 թ․ հունիսի 7). «All the right moves: How entrepreneurial firms compete effectively» (PDF). *Strategic Entrepreneurship JNL*. **6** (2): 116–132. doi:10.1002/sej.1130. Վերցված է 2017 թ․ մայիսի 18-ին.
3. ↑  «Business Dictionary definition». Business Dictionary. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ նոյեմբերի 16-ին. Վերցված է 2020 թ․ հունվարի 29-ին.
4. ↑  Belicove, Mikal E. (2012 թ․ օգոստոսի 2). «How to Properly Close Your Business».
5. ↑  Audretsch, David B.; Bozeman, Barry; Combs, Kathryn L.; Feldman, Maryann; Link, Albert N.; Siegel, Donald S.; Stephan, Paula; Tassey, Gregory; Wessner, Charles (2002). «The Economics of Science and Technology». *The Journal of Technology Transfer*. **27** (2): 157. doi:10.1023/A:1014382532639.
6. ↑  Կաղապար:Dictionary.com
7. ↑  Drucker, P. F. (1993). *Innovation and entrepreneurship: practice and principles*. New York: HarperBusiness.
8. ↑  Shane, S. A. (2003). *A general theory of entrepreneurship: the individual-opportunity nexus*. Northampton, Massachusetts: E. Elgar.
9. ↑  Hisrich, Robert D. (2011). *Entrepreneurship*. McGraw-Hill Education. ISBN 978-0-07062-017-9.
10. ↑  «Entrepreneurial Ambition - Innovation Provincial Rankings - How Canada Performs».
11. ↑  Clifford, Catherine (2013 թ․ սեպտեմբերի 3). «Why everyone will have to become an entrepreneur». *entrepreneur.com*. Վերցված է 2016 թ․ մայիսի 8-ին.
12. ↑  «Venture Investment - Regional Aggregate Data». National Venture Capital Association and PricewaterhouseCoopers. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ ապրիլի 8-ին. Վերցված է 2016 թ․ ապրիլի 23-ին.
13. ↑  Scott, S.; Venkatraman, S. (2000). «The promise of entrepreneurship as a field of research». *Academy of Management Review*. **25**: 217–226. doi:10.5465/amr.2000.2791611.
14. ↑  Brush, C.; և այլք: (2003). «Doctoral education in the field of entrepreneurship». *Journal of Management*. **29** (3): 309–331. doi:10.1016/s0149-2063(03)00014-x.
15. ↑  Ramoglou, S.; Tsang, E.W.K.; և այլք: (2016). «A realist perspective of entrepreneurship: Opportunities as propensities». *Academy of Management Review*. **41** (3): 409–434. doi:10.5465/amr.2014.0281.
16. 1 2  S.X. Zhang; J. Cueto (2015). «The Study of Bias in Entrepreneurship». *Entrepreneurship Theory and Practice*. **41** (3): 419–454. doi:10.1111/etap.12212.
17. ↑  Black, Ervin L.; Burton, F. Greg; Wood, David A.; Zimbelman, Aaron F. (August 2010). «Entrepreneurial success: differing perceptions of entrepreneurs and venture capitalists». *The International Journal of Entrepreneurship and Innovation*. **11** (3): 189–198. doi:10.5367/000000010792217272.
18. ↑  Lindblad, J. Thomas (1995), 'Louis de Geer (1587–1652): Dutch Entrepreneur and the Father of Swedish Industry,'; in Clé Lesger & Leo Noordegraaf (eds.), *Entrepreneurs and Entrepreneurship in Early Modern Times: Merchants and Industrialists within the Orbit of the Dutch Staple Markets*. (The Hague: Stichting Hollandse Historische Reeks, 1995), pp. 77–85
19. ↑  Müller, Leos (2005), 'The Dutch Entrepreneurial Networks and Sweden in the Age of Greatness,'; in Hanno Brand (ed.), *Trade, Diplomacy and Cultural Exchange: Continuity and Change in the North Sea Area and the Baltic, c. 1350–1750*. (Hilversum: Verloren, 2005), pp. 58–74
20. ↑  Navale, Ashok Bhanudas (October 2013). «Developing Entrepreneur Skills for Corporate Work» (PDF). *Research Directions*. **1** (4). ISSN 2321-5488. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2017 թ․ մարտի 29-ին. Վերցված է 2013 թ․ հոկտեմբերի 22-ին.
21. ↑  Carlen, Joe (2016). *A Brief History of Entrepreneurship: The Pioneers, Profiteers, and Racketeers Who Shaped Our World* (անգլերեն). New York, NY: Columbia University Press. էջ 1. ISBN 9780231542814.
22. ↑  Brewer, Anthony (1992). *Richard Cantillon: Pioneer of Economic Theory*. Routledge. ISBN 978-0-415-07577-0.
23. ↑  William Stanley Jevons (January 1881). *Richard Cantillon and the Nationality of Political Economy*. The Contemporary Review Company. էջեր 333–360. `{{cite book}}`: `|work=` ignored (օգնություն)
24. 1 2  Cantillon, Richard (1755). *Essai sur la nature du commerce en général*. London: MacMillan.
25. ↑  Stevenson, H.; Jarillo, J. (2007 թ․ մայիսի 26). Cuervo, Álvaro; Ribeiro, Domingo; Roig, Salvador (eds.). *A Paradigm of Entrepreneurship: Entrepreneurial Management, in*. Springer Science Business Media. էջեր 5–. ISBN 978-3-540-48543-8. `{{cite book}}`: `|work=` ignored (օգնություն)
26. ↑  • Landström, H. & SpringerLink 2005, Pioneers in entrepreneurship and small business research, Springer Science+Business Media, New York, N.Y.
27. ↑  Lowe, Robin; Marriott, Sue (2006). *Enterprise: Entrepreneurship and Innovation*. էջեր 5. ISBN 978-0-7506-6920-7.
28. ↑  Rostam-Afschar, Davud (2013). «Entry regulation and entrepreneurship: A natural experiment in German craftsmanship». *Empirical Economics*. **47** (3): 1067–1101. doi:10.1007/s00181-013-0773-7.
29. ↑  Schumpeter, Joseph Alois (1976). *Capitalism, Socialism and Democracy*. Routledge. ISBN 978-0-415-10762-4.
30. ↑  Schumpeter, Joseph Alois (1934). *The Theory of Economic Development: An Inquiry Into Profits, Capital, Credit, Interest, and the Business Cycle*. Transaction Publishers. ISBN 978-0-87855-698-4.
31. ↑  Landstrom, H. (2007 թ․ դեկտեմբերի 31). *Pioneers in Entrepreneurship and Small Business Research*. Springer. ISBN 978-0-387-23633-9.
32. ↑  Marshall, Alfred; Guillebaud, C. W. (1961). *Principles of Economics. 9th (variorum) Ed*. Macmillan.
33. ↑  Shane, Scott Andrew (2000). *A General Theory of Entrepreneurship: The Individual-opportunity Nexus*. Edward Elgar Publishing. ISBN 978-1-78100-799-0.
34. ↑  Deakins, Freel
35. ↑  Johnson, D. P. M. (2005). «A Glossary of Political Economy Terms, 2005». Auburn University. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ հուլիսի 20-ին. `{{cite journal}}`: Cite journal requires `|journal=` (օգնություն)
36. ↑  Paul D. Reynolds (2007 թ․ սեպտեմբերի 30). *Entrepreneurship in the United States: The Future Is Now*. Springer. ISBN 978-0-387-45671-3.
37. ↑  Mark Van Osnabrugge; Robert J. Robinson (2000). *Angel Investing*. John Wiley & Sons. ISBN 978-0-7879-5202-0.
38. ↑  Driessen, Martyn P.; Zwart, Peter S. (2010). «The role of the entrepreneur in small business success: the Entrepreneurship Scan» (PDF).
39. ↑  Blaine McCormick, and Burton W. Folsom. "A survey of business historians on America's greatest entrepreneurs." *Business History Review* 77.4 (2003): 703-716. online
40. ↑  Joyce Thompson Heames, and Jacob W. Breland. "Management pioneer contributors: 30-year review." *Journal of Management History* 16.4 (2010): 427-436. online(չաշխատող հղում)
.
41. ↑  «Out Of Print : Ethnic Enterprise in America: Business and Welfare Among Chinese, Japanese, and Blacks : Ivan Light - University of California Press». *www.ucpress.edu*. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ հոկտեմբերի 20-ին. Վերցված է 2016 թ․ հունվարի 16-ին.
42. 1 2  Chaudhary, Ali R. (2015 թ․ հունիսի 1). «Racialized Incorporation: The Effects of Race and Generational Status on Self-Employment and Industry-Sector Prestige in the United States». *International Migration Review*. **49** (2): 318–354. doi:10.1111/imre.12087. ISSN 1747-7379.
43. ↑  Penrose, Edith T. (1959). The Theory of the Growth of the Firm. New York: John Wiley.
44. ↑  DiMaggio, P. 1988 'Interest and agency in institutional theory'. In Institutional patterns and culture, L. Zucker (ed.), Cambridge, MA: Ballinger Publishing Company: 3-22.
45. ↑  Levy, D.; Scully, M. (2007). «The institutional entrepreneur as modern prince: The strategic face of power in contested fields». *Organization Studies*. **28** (7): 971–991. doi:10.1177/0170840607078109.
46. ↑  Khan, F. K. Munir, and H. Willmott 2007 'A Dark Side of Institutional Entrepreneurship: Soccer Balls, Child Labour and Postcolonial Impoverishment'. Organization Studies 28/7: 1055—1077.
47. ↑  Hardy, C. and S. Maguire: "Entrepreneurship" in Handbook of organizational institutionalism. R. Greenwood, C. Oliver, K. Sahlin-Andersson and R. Suddaby (eds).
48. ↑  Almeida, Felipe; De Paula, Nilson; Pessali, Huascar (2014). «Institutional entrepreneurship in building the Brazilian market of functional yogurts». *British Food Journal*. **116**: 2–15. doi:10.1108/BFJ-02-2012-0028.
49. ↑  Christopher Rea and Nicolai Volland, "The Business of Culture" (UBC Press, 2015), pp. 4-7. (See also pp. 9-31: "Enter the Cultural Entrepreneur")
50. ↑  Orser, Barbara; Elliott, Catherine (2015 թ․ մարտի 25). *Feminine Capital: Unlocking the Power of Women Entrepreneurs* (English). Stanford Business Books. էջ 214. ISBN 9780804783798.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
51. ↑  Barbara J. Orser; Catherine Elliott; Joanne Leck (2011 թ․ նոյեմբերի 8). «Feminist attributes and entrepreneurial identity». *Gender in Management*. **26** (8): 561–589. doi:10.1108/17542411111183884. ISSN 1754-2413.
52. ↑  Orser, Barbara, and Joanne Leck. "Physician as feminist entrepreneur: The gendered nature of venture creation and the Shirley E. Greenberg Women’s Health Centre." Women entrepreneurs and the global environment for growth (2010): 284-302.
53. ↑  *The New Heroes*, What is Social Entrepreneurship, Oregon Public Broadcasting, 2005
54. ↑  "The Meaning of Social Entrepreneurship," J. Gregory Dees, 1998, rev 2001 «The Meaning of Social Entrepreneurship». caseatduke.org. Վերցված է 2013 թ․ մայիսի 3-ին.
55. ↑  Thompson, J.L. (2002). «The World of the Social Entrepreneur». *The International Journal of Public Sector Management*. **15** (4/5): 413. doi:10.1108/09513550210435746.
56. ↑  Wilden, R. Garbuio, M. Angeli, F. and Mascia, D. (2018) "Entrepreneurship in Healthcare". Routledge. 9781138068407.
57. ↑  Reynolds, P. D. and White, S. (1997). The Entrepreneurial Process. Westport, CT: Quorum Books.
58. ↑  Casson, M. 1982. The entrepreneur: An economic theory. Rowman & Littlefield.
59. ↑  Shane, S. and Venkataraman, S. (2000). ‘The promise of entrepreneurship as a field of research’. Academy of Management Review, 25, 217–26.
60. ↑  Davidsson, P. (2006). ‘Nascent entrepreneurship: empirical studies and developments’. Foundations and Trends in Entrepreneurship, 2, 1–76.
61. ↑  Dimov, D. (2007b). ‘Beyond the single-person, single-insight attribution in understanding entrepreneurial opportunities’. Entrepreneurship Theory and Practice, 31, 713–31. ‘From opportunity insight to opportunity intention: the importance of person-situation learning match’
62. ↑  Dimov, Dimo (July 2007). «From Opportunity Insight to Opportunity Intention: The Importance of Person-Situation Learning Match». *Entrepreneurship Theory and Practice*. **31** (4): 561–583. doi:10.1111/j.1540-6520.2007.00188.x. SSRN 999462.
63. ↑  Shepherd, D. A. McMullen, J. S. and Jennings, P. D. (2007). ‘The formation of opportunity beliefs: overcoming ignorance and reducing doubt’. Strategic Entrepreneurship Journal, 1, 75–95.
64. ↑  Sarasvathy, S. D. (2001). ‘Causation and effectuation: toward a theoretical shift from economic inevitability to entrepreneurial contingency’. Academy of Management Review, 26, 243–63.
65. ↑  Ucbasaran, D. Westhead, P. and Wright, M. 2009. The extent and nature of opportunity identification by experienced entrepreneurs. Journal of business venturing, 24(2), pp.99-115.
Vancouver
66. 1 2  Delmar, F. and Shane, S. (2004). ‘Legitimizing first: organizing activities and the survival of new ventures’. Journal of Business Venturing, 19, 385–410.
67. ↑  Gartner, W.B. 1985. A conceptual framework for describing the phenomenon of new venture creation. Academy of management review, 10(4), pp.696-706.
68. 1 2  Lichtenstein, B. B. Carter, N. M. Dooley, K. J. & Gartner, W. B. (2007). Complexity dynamics of nascent entrepreneurship. Journal of Business Venturing, 22(2), 236–261.
69. ↑  Kim, P.H. Longest, K.C. and Lippmann, S. 2015. The tortoise versus the hare: Progress and business viability differences between conventional and leisure-based founders. Journal of Business Venturing, 30(2), pp.185-204.
70. ↑  Carter, N.M. Gartner, W.B. and Reynolds, P.D. 1996. Exploring start-up event sequences. Journal of business venturing, 11(3), pp.151-166.
71. ↑  Ferriani, S. Cattani, G. C. Baden-Fuller (2009) "The Relational Antecedents of Project-Entrepreneurship: Network Centrality, Team Composition, and Project Performance", Research Policy, 2009, 38 (10): 1545–1558.
72. ↑  Faulkner, R. R.; Anderson, A. B. (1987). «Short-term projects and emergent careers: evidence from Hollywood». *American Journal of Sociology*. **92** (4): 879–909. doi:10.1086/228586.
73. ↑  DeFillippi, R. & Spring, S. 2004 Project entrepreneurs for project-based enterprises: Extension or complement to project management competencies? Projects and Profits, 4(2): 50-57.
74. ↑  «The 10 Richest Millennial Entrepreneurs in America». *Inc.com* (անգլերեն). 2016 թ․ դեկտեմբերի 12. Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 6-ին.
75. ↑  Wilmouth, Daniel. «The Missing Millennial Entrepreneurs» (PDF). *U.S. Small Business Administration*. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2017-05-22-ին. Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 2-ին.
76. ↑  *Investopedia*; Investopedia.com; access date.
77. ↑  Prive, Tanya (2012 թ․ դեկտեմբերի 19). «Top 10 Qualities That Make A Great Leader». *Forbes*. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ հոկտեմբերի 20-ին. Վերցված է 2013 թ․ օգոստոսի 1-ին.
78. ↑  Cantillon, Richard (1755). *Essai sur la Nature du Commerce en Général*.
79. ↑  Drucker, Peter F. (1985). *Innovation and Entrepreneurship*. attributes the coining and defining of "entrepreneur" to Jean-Baptiste Say in his *A Treatise on Political Economy*; (1834).
80. ↑  Knight, Frank Hyneman (2005). *Risk, Uncertainty and Profit*. Cosimo, Inc. ISBN 978-1-59605-242-0.
81. ↑  Laureiro-Martínez, Daniella; Canessa, Nicola; Brusoni, Stefano; Zollo, Maurizio; Hare, Todd; Alemanno, Federica; Cappa, Stefano F. (2014 թ․ հունվարի 22). «Frontopolar cortex and decision-making efficiency: comparing brain activity of experts with different professional background during an exploration-exploitation task». *Frontiers in Human Neuroscience*. **7**: 927. doi:10.3389/fnhum.2013.00927. PMC 3897871. PMID 24478664.`{{cite journal}}`: CS1 սպաս․ չպիտակված ազատ DOI (link)
82. ↑  Timmons, Jeffry A.; Bygrave, William D. (1986). «Venture capital's role in financing innovation for economic growth». *Journal of Business Venturing*. **1** (2): 161–176. doi:10.1016/0883-9026(86)90012-1.
83. 1 2 3 4 5  Qureshi, Hamid (2015 թ․ սեպտեմբերի 3). «Decoding Right Strategies for Entrepreneurship». *Greater Kashmir*. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ ապրիլի 5-ին. Վերցված է 2016 թ․ մարտի 30-ին.
84. ↑  Shane, S. (2000). «The Promise of Entrepreneurship as a Field of Research». *Academy of Management Review*. **25** (1): 217–226. doi:10.5465/AMR.2000.2791611.
85. ↑  Xavier-Oliveira et al. (1 July 2015). *What motivates entrepreneurial entry under economic inequality? The role of human and financial capital Արխիվացված 2015-10-18 Wayback Machine.* Human Relations 68(7): 1183-1207, Sage.
86. ↑  Shane, S.; Nicolaou, N. (2013). «The genetics of entrepreneurial performance». *International Small Business Journal*. **31** (5): 473–495. doi:10.1177/0266242613485767.
87. ↑  Miller 2005, էջ. 278.
88. ↑  Scheufele, Moy
89. ↑  Ramoglou, S. (2013). «Who is a 'non-entrepreneur'? Taking the 'others' of entrepreneurship seriously». *International Small Business Journal*. **31** (4): 432–453. doi:10.1177/0266242611425838.
90. ↑  Gartner, William B. (2001). «Is There an Elephant in Entrepreneurship? Blind Assumptions in Theory Development; Business research» (PDF). *Entrepreneurship Theory and Practice*. **25** (4): 27–39. doi:10.1177/104225870102500403.(չաշխատող հղում)
91. ↑  Fauchart, E; Gruber, M. (2011). «Darwinians, Communitarians, and Missionaries: The Role of Founder Identify in Entrepreneurship». *Academy of Management Journal*. **54** (5): 935–957. doi:10.5465/amj.2009.0211.
92. ↑  Hackman, M.Z.; Johnson, C.E. (2009). *Leadership: A communication perspective* (5th ed.). Long Grove, IL: Waveland.
93. ↑  Baum, Robert J.; Locke, Edwin A.; Kirkpatrick, Shelley A. (1998). «A longitudinal study of the relation of vision and vision communication to venture growth in entrepreneurial firms». *Journal of Applied Psychology*. **83** (1): 43–54. doi:10.1037/0021-9010.83.1.43.
94. ↑  Kouzes, J.M; Posner, B.Z. (1987). *The leadership challenge: How to get extraordinary things done in organizations*. San Francisco: Jossey-Bass. Bibcode:1987lcht.book.....K.
95. ↑  Locke, E.A.; Kirkpatrick, S.; Wheeler, J.K; Schneider, J; Niles, K.; Goldstein, H; Welsh, K; Chah, D.O. (1991). *The essence of leadership*. New York: Lexington Books.
96. ↑  Clarke, J.; Cornelissen, J (2011). «Language, communication, and socially situated cognition in entrepreneurship. Academy Of Management Review» (PDF). *Academy of Management Review*. **36** (4): 776–778. doi:10.5465/AMR.2011.65554783.
97. ↑  Euler, M; Vollmar, B. H.; Kraus, S. (2011). «Communication matters--Network constellations in entrepreneurship». *International Journal of Economics and Business Research*. **3** (3): 283–301. doi:10.1504/ijebr.2011.040021.
98. ↑  Giles, H; Wiemann, J.M (1987). *Language, social comparison and power. The handbook of communication science*. էջեր 350–384.
99. ↑  Ting-Toomey, S (1985). *Toward a theory of conflict and culture in communication. Culture & Organizational processes*. էջեր 71–86.
100. ↑  Rank, H (1976). *Teaching about public persuasion*. National Council of Teachers of English.
101. ↑  Lawrence, D. (2014) Disruptors are just pirates on the high seas of capitalism. *The Globe and Mail Special on Business Education*, 5 November 2014. Available at
102. ↑  Roth, S (2014). «Booties, bounties, business models: a map to the next red oceans». *International Journal of Entrepreneurship and Small Business*. **22** (4): 439–448. doi:10.1504/ijesb.2014.064272. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ օգոստոսի 26-ին. Վերցված է 2020 թ․ հունվարի 29-ին.
103. ↑  Roth, S (2014). «The eye-patch of the beholder». *International Journal of Entrepreneurship and Small Business*. **22** (4): 399–407. doi:10.1504/ijesb.2014.064271. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ օգոստոսի 26-ին. Վերցված է 2020 թ․ հունվարի 29-ին.

Գրականոհթյուն
-------------

* Deakins, D.; Freel, M. S. (2009). «Entrepreneurial activity, the economy and the importance of small firms». *Entrepreneurship and small firms*. McGraw-Hill Education. ISBN 978-0-07-712162-4.
* Miller, K. (2005). *Communication theories: perspectives, processes, and contexts* (2nd ed.). New York, NY: McGraw-Hill.
* Scheufele, D.; Moy, P. (2000). «Twenty-five years of the spiral of silence: A conceptual review and empirical outlook». *International Journal of Public Opinion Research*. **12** (1): 3–28. doi:10.1093/ijpor/12.1.3. ISSN 0954-2892.
* Blackburn, Robert (2008). *Small Business and Entrepreneurship*. doi:10.4135/9781446263433. ISBN 9781412934374.
* Bowman, Erik (July 2011). *Entrepreneur Training Manual, Third Edition: Certified Entrepreneur Workbook*. Guanzi Institute Press. ISBN 978-0-9837862-9-0.
* Bruder, Jessica (September 2013). "The Psychological Price of Entrepreneurship." *Inc.* (Winner 2014 Annual Awards Contest of the Deadline Club)
* Dana, Leo Paul 2010, "Nunavik, Arctic Quebec: Where Co-operatives Supplement Entrepreneurship," Global Business and Economics Review 12 (1/2), January 2010, pp. 42–71.
* Duening, Thomas N.; Hisrich, Robert A.; Lechter, Michael A. (2009 թ․ հոկտեմբերի 21). *Technology Entrepreneurship: Creating, Capturing, and Protecting Value*. Academic Press. ISBN 978-0-08-092288-1.
* Foo, M.D. (2011). «Emotions and entrepreneurial opportunity evaluation». *Entrepreneurship Theory and Practice*. **35** (2): 375–393. doi:10.1111/j.1540-6520.2009.00357.x.
* Folsom Jr. Burton W. *The Myth of the Robber Barons* (4th ed. 2003)
* James W. Halloran. (2014). *Your Small Business Adventure: Finding Your Niche and Growing a Successful Business*. ALA/Huron Street Press. ISBN 978-1-937589-44-8.
* Leitão, João; Baptista, Rui (2009 թ․ հունիսի 10). *Public Policies for Fostering Entrepreneurship: A European Perspective*. Springer Science Business Media. ISBN 978-1-4419-0249-8.
* Lowe, Robin; Sue Marriott (June 2006). *Enterprise: Entrepreneurship and Innovation: Concepts, Contexts and Commercialization*. Butterworth-Heinemann. ISBN 978-0750669207.
* Lundstrom, Anders; Stevenson, Lois A. (2005 թ․ մարտի 30). *Entrepreneurship Policy: Theory and Practice*. Springer. ISBN 978-0-387-24140-1.
* McCormick, Blaine, and Burton W. Folsom. "A survey of business historians on America's greatest entrepreneurs." *Business History Review* 77.4 (2003)։ 703–716. online
* Minniti, M.; Moren, L. (2010). «Entrepreneurial types and economic growth». *Journal of Business Venturing*. **25** (3): 305–314. doi:10.1016/j.jbusvent.2008.10.002.
* Rea, Christopher; Volland, Nicolai (2015). *The Business of Culture: Cultural Entrepreneurs in China and Southeast Asia, 1900-65*. UBC Press. ISBN 9780774827829.
* Shane, S.; Venkataraman, S. (2000). «The Promise of Entrepreneurship as A Field of Research». *Academy of Management Review*. **25** (1): 217–226. doi:10.5465/amr.2000.2791611. JSTOR 259271.
* Shane, S. (2013). «The genetics of entrepreneurial performance». *International Small Business Journal*. **31** (5): 473–495. doi:10.1177/0266242613485767.
* Thompson Heames, Joyce, and Jacob W. Breland. "Management pioneer contributors: 30-year review." *Journal of Management History* 16.4 (2010)։ 427–436. online(չաշխատող հղում)
* Whaples, Robert. "Economic history and entrepreneurship." in *The Routledge Handbook of Modern Economic History* (Routledge, 2013). 84–94.
* Zahra, Shaker A. (2009). «A typology of social entrepreneurs: Motives, search processes and ethical challenges». *Journal of Business Venturing*. **24** (5): 519–532. doi:10.1016/j.jbusvent.2008.04.007.
* Zhang, S.X.; Cueto, J. (2015). «The Study of Bias in Entrepreneurship». *Entrepreneurship Theory and Practice*. **41** (3): 419–454. doi:10.1111/etap.12212.