**Վիորիկա Ագարիչ**(ռումիներեն՝ Viorica Agarici, փետրվարի 24, 1886(1886-02-24) - փետրվարի 18, 1979(1979-02-18), Բուխարեստ, Ռումինիա), Կարմիր խաչի մասնաճյուղի նախագահ Ռումինիայի Ռոման քաղաքում Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Քաղաքի հրեական բնակչության պաշտպանության համար Յադ Վաշեմի կենտրոնի կողմից դասվել է աշխարհի արդարակյացների շարքում։

Կենսագրություն
--------------

Վիորիկա Ագարիչը (ի ծնե անունը՝ Վիորիկա Մարիա Եկատերինա Անա Վասեսկու) եղել է Ռոմանի քաղաքապետի դուստրը։

Պատերազմի տարիներին Ագարիչն աշխատել է Ռոմանի հիվանդանոցում՝ խնամելով վիրավորներին ռումինական բանակի արևելյան ճակատում։ 1941 թվականի հուլիսի 2-ի գիշերը նա լսել է, որ գնացք է անցնելու Ռոմանով՝ Յասիի կոտորածից փրկված հրեաներին տեղափոխելով Կելերաշի։ Գնացքի ուղևորներին սնունդ կամ ջուր չեն տվել, ինչպես նաև արգելել են գնացքից դուրս գալու նրանց փորձերը։ Գնացքը, որին ուղեկցել են ժանդարմները, ոչ պաշտոնապես կոչվել է «մահվան գնացք»։  Չնայած նրան, որ սովորական պայմաններում Յասիից մինչև Ռոման հասնելը տևել է երկու ժամ, «մահվան գնացքը» կանգ է առել կայարաններում և նույնիսկ երբեմն գնացել է ետ, այդ պատճառով տվյալ ճանապարհը անցել է մի քանի օրում։ Ուղևորների մի մասը մահացել է։

Օգտագործելով Կարմիր Խաչի բաժանմունքի ղեկավարի իր ծառայողական դիրքը՝ Ագարիչը կարողացել է հասել ուղևորների մոտ և ստացել է նրանց սնունդ, ջուր, լվացվելու հնարավորություն տալու և դիակները վերցնելու թույլտվություն։ Այդ պատճառով գնացքը մեկ օր մնացել է Ռոմանում։ Գործողությունը կատարվել է Ռումինիայի Կարմիր խաչի և Ռոմանի հրեա կամավորների ուժերով։ Հաղորդագրություններից մեկի համաձայն՝ իշխանության ներկայացուցիչ գնդապետ Էրակլիդեն Ագարիչին թույլտվություն է տվել՝ հարգելով նրա հերոս որդուն։ Հուլիսի 4-ին բոլոր բանտարկյալները տեղափոխվել են մեկ այլ գնացք, որտեղ նրանք կրկին սնունդ և ջուր են ստացել։ Ձերբակալված և Յասիում գնացք նստեցված 2530 մարդկանցից 1011-ը հասել են Կելերաշի։

Վիորիկա Ագարիչի գործողությունները ծայրահեղ դժգոհություն են առաջացրել Ռոմանի ռումինացի բնակչության շրջանում, նա զրկվել է աշխատանքից և ստիպված է եղել տեղափոխվել Բուխարեստ։

Վիորիկայի որդին՝ Հորիա Ագարիչը, հայտնի ռումինացի օդաչու է, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ եղել է էսկադրիլիայի հրամանատար։

Ճանաչում և հիշատակ
------------------

Վիորիկա Ագարիչի մահվանից չորս տարի անց՝ 1983 թվականի հունվարի 3-ին, Իսրայելի աղետի և հերոսության «Յադ Վաշեմ» ինստիտուտը նրան ճանաչել է որպես աշխարհի արդարակյաց։ Ռոմանի երկաթուղային կայարանում տեղադրված է նրա կիսանդրին և հուշատախտակ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  The Righteous Among the Nations Database
2. ↑  *Final Report*, p.303
3. 1 2 3  Eva Galambos, «Pentru prima dată, Comunitatea Evreilor din Roman a comemorat victimele „Trenului Morţii"» Archived 2011-06-13 at the Wayback Machine. in *Realitatea Evreiască*, Nr.233-234, June-July 2005, p.4
4. ↑  Petre Iancu, «„Drept între Popoare"» Archived 2011-07-21 at the Wayback Machine. in *Dilema Veche*, October 7, 2005
5. 1 2 3  Ion C. Butnaru, *Waiting for Jerusalem: Surviving the Holocaust in Romania*, Praeger/Greenwood, Westport, 1993, p.204
6. 1 2  David Cesarani, *Holocaust: Critical Concepts in Historical Studies*, Routledge, London, 2004, p.498-499
7. ↑  "The International School for Holocaust Studies". Արխիվացված է the original 2010 թ․ հունիսի 6-ին. Retrieved 2020 թ․ սեպտեմբերի 2. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Գրականություն
-------------

* Ciobanu, Daniel, Note la genealogia familiei Agarici În: *Arhiva genealogică*, an V(X), nr. 3-4, Iași,1998
* Ungureanu, Ioan, Familia Agarici. Genealogii, fapte, destine În: *Carpica*, An. 32, Ed. Documentis, Iași, 2003 p. 225—244
* Ungureanu, Ioan, *Comuna Dămienești de pe Siretul Mijlociu: pagini de istorie*, Magic Print, Onești, 2011 p. 325
* Ștefan Ciudin, Contribuția lui Ioan C. Agarici la dezvoltarea învățământului agricol din județul Vaslui În: *Acta Moldaviae Meridionalis*, XXII—XXIV, vol.II, Vaslui, 2001—2003 p. 921

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 299223516 · WorldCat VIAF: 299223516 |

 |