**Լուիս Բարագան** (Luis Barragán, մարտի 9, 1902(1902-03-09)[…], Գվադալախարա, Մեքսիկայի Միացյալ Նահանգներ - նոյեմբերի 22, 1988(1988-11-22)[…], Մեխիկո, Մեքսիկայի Միացյալ Նահանգներ), 20-րդ դարի մեքսիկացի ամենանաազդեցիկ ճարտարապետը։ Սկզբնական շրջանում հարել է Լե Կորբյուզիեի ինտերնացիոնալ ոճին (նրան համարում էր իր ուսուցիչը), սակայն ավելի ուշ անցել է հարթ ձևերով բնորոշ մինիմալիզմին` պահպանելով ազգային ավանդույթները։ Օգտագործել է վառ գույներ, մեքսիկական ավանդական նյութեր, առատ ջուր և շատրվաններ, բնական կանաչ։ Ճարտարապետն իր ոճն անվանում էր «զգայական ճարտարապետություն»։ Մեխիկոյի իր առանձնատունը (1947) Համաշխարհային ժառանգության հուշարձան է։ Երկրորդ ճարտարապետն է, որ ստացել է Պրիցկերի ճարտարապետական մրցանակ։

Կյանքը
------

Բարագանը ծնվել է Խալիսկո նահանգի Գվադալախարա քաղաքում։ 1923 թվականին ավարտել է Գվադալախարայի ինժեներական դպրոցը։ Շատ է ճանապարհորդել, եղել է Իսպանիայում և Ֆրանսիայում։ Ֆրանսիայում ծանոթացել է գրող, դիզայներ և նկարիչ Ֆերդինանդ Բաքի գործերին, որոնցից մեջբերումներ է արել ողջ կյանքի ընթացքում։ Երկար ժամանակ Նյու Յորքում ապրելուց հետո 1931 թվականին նա կրկին մեկնել է Ֆրանսիա` այնտեղ ծանոթանալով մեքսիկացի բնանկարիչ Օրոսկոյի, ճարտարապետական ամսագրի խմբագիր Ֆրեդերիկ Կեյզլերի հետ։ Ֆրանսիայում Բարագանը հանդիպել է Լե Կորբյուզիեին, այցելել Ֆերդինանդ Բաքի հիմնած այգիներ։

Գվադալախարայում նրա նախագծով կառուցվել են տասնյակ առանձնատներ։ Այդ տներն իրար մոտ են` մեկը մյուսից մի քանի րոպե քայլելու հեռավորությամբ։

1945 թվականին Լուիս Բարագանն սկսում է աշխատել Մեխիկոյում բնակելի համալիրի նախագծի շուրջ։ 1947 թվականին նա կառուցում է սեփական առանձնատուն և ստուդիա։ 1957 թվականին նրա նախագծով կառուցվում են *Torres de Satélite* ինքնատիպ 7 շենքերը, որոնք աչքի են ընկնում իրենց բարակ, երկար ձևերով։ Այս նախագծի համար Բարագան 1957 թվականին ստացել է Պրիցկերի ճարտարապետական մրցանակ։ 1964 թվականին ճարտարապետ Խուան Մադալենոյի հետ նախագծել է Լոմաս Վերդես բնակելի թաղամասը։ Նույն թվականին նա Մեխիկոյում իրականացնրել է իր ամենահայտնի գործերից մեկը` *San Cristóbal Estates* նախագիծը։

Բարագանի իրականացրած նախագծերը հիմնականում գտնվում են Մեխիկոյում։

Պատկերասրահ
-----------

* Fuente de los AmantesFuente de los Amantes
* Casa GilardiCasa Gilardi
* Casa GilardiCasa Gilardi
* Torres de SatéliteTorres de Satélite

Լուիս Բարագանի տուն-ստուդիան
----------------------------

Բարագանը իր ստուդիան է հիմնել Մեխիկոյում։ Ներկայումս այն թանգարան է, սակայն էքսկուրսիաներ կազմակերպվում են միայն նախօրոք ներկայացված հայտերով։ Տուն-ստուդիան կառուցվել է 1948 թվականին։ Այնտեղ է ճարտարապետն ապրել իր ողջ կյանքում։ Տունը լավագույնս ներկայացնում է Բարագանի ճարտարապետական ոճի էությունը։ 2004 թվականին տուն-ստուդիան Համաշխարհային ժառանգության հուշարձան է հռչակվել։

* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4  Encyclopædia Britannica
3. 1 2 3 4  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
4. 1 2 3 4
5. 1 2  Union List of Artist Names — 2018.
6. ↑  Tim Street-Porter, Casa Mexicana Stewart, Tabori & Chang (1989) ISBN 1-55670-097-0
7. ↑  "Casa Luis Barragán website". www.casaluisbarragan.org. Retrieved 2015

Արտաքին հղումներ
----------------

* Բարագանի հիմնադրամի կայքէջ
* Լուիս Բարագանի տուն-ստուդիան

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNC: a10046719 · BNE: XX1008983 · BNF: 12558445b · CiNii: DA02016919 · CONOR: 78011491 · GND: 119262304 · ISNI: 0000000081022914 · LCCN: n82144420 · NDL: 00432374 · NKC: jx20100106001 · NLP: a0000002233582 · NTA: 111219639 · NUKAT: n2003092432 · SUDOC: 034878440 · VIAF: 22947293 · ULAN: 500009714 · WorldCat VIAF: 22947293 |

 |

 |