**Ենս Սթոլթենբերգ** (նորվ.՝ Jens Stoltenberg, մարտի 16, 1959(1959-03-16)[…], Օսլո, Նորվեգիա), նորվեգացի պետական քաղաքական գործիչ, 2000-2001 և 2005-2013 թվականներին Նորվեգիայի վարչապետ, 2014 թվականի հոկտեմբերի 1-ից ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղար։

Վաղ տարիներ
-----------

Ծագում է Նորվեգիայում հայտնի քաղաքական ընտանիքից։ Նրա հայրը` Թուրվալդ Ստոլտենբերգը զբաղեցրել է Նորվեգիայի Արտաքին գործերի նախարարի պաշտոնը։ Վաղ մանկության տարիներին (1960—1963) ապրել է Հարավսլավիայում, որտեղ նրա հայրը դեսպան էր։ Ավագ քույր Կամիլլայի ազդեցությամբ, որն այն ժամանակ «Կարմիր երիտասարդության» (Մարքս-Լենինի կոմունիստական բանվորական կուսակցության կազմակերպություններից) ակտիվիստներից էր, մասնակցել է ԱՄՆ-ի Վիետնամի հետ պատերազմելու դեմ ուղղված ցույցերին։ Սովորել է Օսլոյի Վալդորֆյան (Rudolf-Steiner-Schule) դպրոցում և եկեղեցական դպրոցում (Katedralskole):

Քաղաքական կարիերա
-----------------

Իր կարիերան սկսել է որպես լրագրող ժամանակի ազդեցիկ թերթում` «Arbeiderbladet», որը հանդիսանում էր նորվեգական ձախերի պաշտոնական խոսափողը։ 1985-1989 թվականներին գլխավորել է Նորվեգիայի բանվորական կուսակցության երիտասարդական թևը։ 1993-1196 թվականներին Գրու Հարլեմ Բրունթլանի ղեկավարության կազմում զբաղեցրել է Էներգետիակայի և առևտրի նախարարի պաշտոնը։

2000 թվականի մարտին ղեկավարել է երկրի կառավարությունը։ 2001 թվականի սեպտեմբերի 10-ին հերթական պառլամենտական ընտրություններում Նորվեգական բանվորական կուսակցությունը իր ամբողջ պատմության մեջ ստացել է ամենավատ արդյունքը` հավաքելով ընտրողների ձայների միայն 24 տոկոսը։

Ներքին կուսակցական ճգնաժամի պայմաններում փոխարինել է Տուրբյորն Յագլանդին կուսակցության ներկայացուցչի պաշտոնում և 2002 թվականին ղեկավարել Նորվեգիայի բանվորական կուսակցությունը։ Կարողացել է պառլամենտական ընտրություններում կուսակցության համար հաղթանակ ապահովել։ 2005 թվականի սեպտեմբերի 12-ի պառլամենտական ընտրությունների արդյունքներով կուսակցությունը կարողացավ կոալիցիա ձևավորել կենտրոնամետների և Սոցիալիստական ձախ կուսակցության հետ։ 2005 թվականի հոկտեմբերի 17-ին կառավարությունը Ենս Սթոլթենբերգի ղեկավարությամբ անցավ աշխատանքի։

2009 թվականի սեպտեմբերի 13-ի պառլամենտական ընտրությունների արդյունքով Նորվեգիայի բանվորական կուսակցությունը իր հետ կոալիցիա կազմած համախոհների հետ կարողացավ պառլամենտում նշանակալի տեղ ապահովել, որը Ենս Սթոլթենբերգին հնարավորություն տվեց կրկին լինել վարչապետ։ 2009 թվականի հոկտեմբերի 20-ին Ենս Սթոլթենբերգը ներկայացրեց երկրի նախարարների նոր կազմը։ Նոր կառավարության գլխավոր տարբերությունը նախկինից գենդերային հավասարության ապահովումն էր. նախարարների կազմում էին 10 տղամարդ և 10 կին։

ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղար
------------------------

Երկրների ղեկավարությունների հանդիպմանը` նվիրված նոր հազարամյակի սկզբին, Նյու Յորք, 2000
2014 թվականի մարտի 28-ին ՆԱՏՕ-ի խորհուրդը Սթոլթենբերգին նշանակեց ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղար, որտեղ նա փոխարինեց Անդերս Ռասմուսենին (պաշտոնը ստանձնելու էր 2014 թվականի հոկտեմբերի 1-ից)։ Սթոլթենբերգը առաջին նորվեգացին էր այդ պաշտոնում։ Նրա առաջխաղացման նախաձեռնությունը Գերմանիայի կանցլեր Անգելա Մերկելինն էր։ Թեկնածու դնելուց առաջ Մերկելը ստացել էր ԱՄՆ-ի և Անգլիայի հովանավորությունը, այնուհետև նաև ալյանսի այլ անդամների։ 2014 թվականի հոկտեմբերի 1-ին նա սկսեց աշխատանքը։

### Ռուսաստանի հանդեպ դիրքորոշում

Մեկնաբանների կարծիքով, Սթոլթենբերգի այդ պաշտոնում աշխատանքի կարևոր ուղղությունը ՆԱՏՕ-ի քաղաքական հարաբերություններն էին Ռուսաստանի հետ նախագահ Պուտինի օրոք։

Սթոլթենբերգը խիստ քննադատում էր Ռուսաստանի արտաքին քաղաքականությունը դեռևս մինչև պաշտոնի ստանձնումը։ Այսպես, 2014 թվականի մարտի 25-ին Նորվեգիայի բանվորական կուսակցության համագումարում իր խոսքում նա հայտարարեց, որ Ռուսաստանը խանգարում է Եվրոպայի անվտանգությանն ու կայունությանը։

ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղար ընտրվելուց հետո Սթոլթենբերգը ընդգծեց ալյանսի զինվորական ուժի ամրապնդման անհրաժեշտությունը, ներառելով միջուկային զենք, Ռուսաստանի կողմից միջազգային օրենքների խախտման և ՆԱՏՕ-ի անդամ երկրների հարաբերություններում սպառնալիքի կասեցման համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Internet Movie Database — 1990.
2. 1 2  *Albert M.* Encyclopædia Britannica
3. 1 2 3 4 5 6 7 8
4. ↑
5. ↑  *ANDERSEN M. A. SKARVØY L. J.* Stoltenberg vil ikke vurdere om forloveren må gå — VG, 2012.
6. ↑
7. ↑
8. ↑
9. ↑
10. ↑
11. ↑
12. ↑
13. ↑
14. ↑
15. ↑  «„Stoltenberg beste Wahl, die ich mir vorstellen kann" -...». *bundeswehr-journal* (գերմաներեն). 2014 թ․ ապրիլի 1. Վերցված է 2016 թ․ նոյեմբերի 7-ին.
16. ↑  Mitte-Links-Regierung bleibt wohl im Amt(գերմ.)
17. ↑  Норвежский король утвердил новое правительство
18. ↑  «Appointment of Secretary General designate». North Atlantic Treaty Organization. 2014 թ․ մարտի 28. Արխիվացված օրիգինալից 2014 թ․ մարտի 29-ին. Վերցված է 2014 թ․ մարտի 28-ին.
19. ↑  «Stoltenberg skal lære seg fransk» [Stoltenberg will learn French]. *Aftenposten* (նորվեգերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2014 թ․ մարտի 29-ին. Վերցված է 2016 թ․ նոյեմբերի 22-ին.
20. ↑  «Генсеком НАТО назначен бывший премьер Норвегии Йенс Столтенберг». ИТАР-ТАСС. Վերցված է 28 марта, 2014-ին.
21. ↑  James Kanter (2014 թ․ մարտի 28). «Norwegian to Lead NATO as It Is Poised for Bigger Role». *Նյու Յորք Թայմս*. Արխիվացված օրիգինալից 2014 թ․ ապրիլի 8-ին. Վերցված է 2016 թ․ նոյեմբերի 22-ին.
22. ↑  Lars Molteberg Glomnes (2014 թ․ մարտի 25). «Stoltenberg med hard Russland-kritikk» [Stoltenberg was met with fierce criticism from Russia]. *Aftenposten* (նորվեգերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2014 թ․ մարտի 29-ին. Վերցված է 2016 թ․ նոյեմբերի 22-ին.
23. ↑  Tron Strand, Anders Haga; Kjersti Kvile, Lars Kvamme (2014 թ․ մարտի 28). «Stoltenberg frykter russiske raketter» [Stoltenberg fears of Russian missiles]. *Bergens Tidende* (նորվեգերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2014 թ․ մարտի 31-ին. Վերցված է 2016 թ․ նոյեմբերի 22-ին.