recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Պաուլո Մաուրիսիո Լեմոս Մերլադետ** (իսպ.՝ Paolo Mauricio Lemos Merladett), ծնված 1995 թվականի դեկտեմբերի 28-ին, Ուրուգվայցի ֆուտբոլիստ է, «Լասպ Ալմաս» Իսպանական ակումբի պաշտպան։

Ակումբային կարիերա
------------------

Մորիսիո Լեմոսը ծնվել է Ռիվերայում։ 2014 թվականին նա ստորագրել է իր առաջին պրոֆեսիոնալ պայմանագիրը «Դյուենսոր Սպորտինգ» ակումբի հետ։ 2016 թ.-ին Մաուրիսիո Լեմոսը գնվել է «Ռուբին» ակումբի կողմից։ 2016 թվականին Ուրուգվայի պաշտպանը տեղափոխվել է իսպանական «Լաս Պալմաս» ակումբ, վարձավճարով։

Միջազգային կարիերա
------------------

2015 թվականին Լեմոսը հանդես է եկել 3 միջազգային մրցաշարերում. աշխարհի Երիտասարդական առաջնությունում, Հարավային Ամերիկայի երիտասարդական առաջնությունում երիտասարդական թիմերը նվաճել են բրոնզե մեդալ և դարձել Համաամերիկյան խաղերի չեմպիոն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Transfermarkt.com(բազմ․) — 2000.
2. ↑  «Рубин» арендовал уругвайского защитника Лемоса

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մաուրիսիո Լեմոս» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | AS.com · BDFA · BDFutbol · FootballDatabase.eu · National Football Teams.com · Soccerbase (խաղացող) · Soccerway · Transfermarkt (խաղացող) · worldfootball.net (խաղացող) · ՖԻՖԱ |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Խաչատրյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Արշակ Ռուբենի Խաչատրյան** (մայիսի 25, 1924(1924-05-25), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ բժիշկ, Նախիջևանի ԻԽՍՀ վաստակավոր բժիշկ, բժշկական ծառայության փոխգնդապետ։ ԽՄԿԿ անդամ՝ 1958 թվականից։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1924 թվականի Երևանում։ 1940 թվականին ավարտել է Երևանի թիվ 3 միջնակարգ դպրոցը և ընդունվել Երևանի բժշկական ինստիտուտ։ 1944 թվականին, բուհն ավարտելուց հետո, զորակոչվել է բանակ։ Զինվորական ծառայությունը շարունակել է մինչև 1973 թվականը։ Մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին։ Երրորդ Ուկրաինական ռազմաճակատի զորամասերում որպես հրաձգային գնդի կրտսեր բժիշկ, վիրավորներին օգնություն է ցույց տվել Հարավսլավիայի ու Հունգարիայի ազատագրման և Ավստրիայի գրավման համար մղած մարտերում։ Երկու անգամ վիրավորվել է, սակայն շարունակել է աշխատանքը։ Պատերազմից հետո շարունակել է զինվորական ծառայությունը, մասնագիտական խորացում է ձեռք բերել մի քանի անգամ և որակավորվել ուրոլոգիայի, մաշկաբանության, թերապիայի ոլորտում։ 1973 թվականին զորացրվել է բանակից և նշանակվել Երևանի թիվ 10 պոլիկլինիկայի գլխավոր բժիշկ։

Արժանացել է կառավարական 20 պարգևի, «ԽՍՀՄ առողջապահության գերազանցիկի» կրծքանշանի և Նախիջևանի ԻԽՍՀ վաստակավոր բժշկի կոչման։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ա. Վ. Գրիգորյան, Բ. Գ. Մելքումյան, Հայաստանի բժիշկները Մեծ հայրենականում, գիրք 2, Ե. 1987, էջ 98։
**Ջովանի Կոնտարինի** (իտալ.՝ Giovanni Contarini, 1549, Վենետիկ, Վենետիկի հանրապետություն - 1605, Վենետիկ, Վենետիկի հանրապետություն), ուշ Վերածննդի ժամանակաշրջանի իտալացի նկարիչ, ով սերում է վենետիկյան հայտնի Կոնտարինի տոհմից։

Կենսագրություն
--------------

Ջովանի Կոնտարինին ծնվել է 1549 թվականին Վենետիկում։ 1579 թվականին վերջինս տեղափոխվում է Պրահա։ Այստեղ անցկացրել է մի քանի տարի Ռուդոլֆ 2-րդի արքունիքում։ Արքային շատ դուր եկավ Կոնտարինին, որի համար նույնիսկ նրան ասպետի տիտղոս շնորհեց։ 1597 թվականին նկարիչը վերադարձավ Վենետիկ։ Այստեղ վերջնականապես դարձավ Նկարիչների եղբայրության անդամ։

Ջովանի Կոնտարինին Տինտորետտոյի և Տիցիանի երկրպագուն էր ու դարձավ նրանց գործի ու արվեստի շարունակողը։ Ջովանին հիանալի դիմանկարիչ էր։ Պահպանվել է մի հին պատմություն, որտեղ ասվում է, որ Մարկո Դոլչեի դիմանկարն է նկարում նկարիչը։ Երբ ավարտում է նկարը ու այն տեղափոխում են Մարկոյի տուն, շները դիմանկարը ընդունում են որպես տիրոջ ու սկսում են շարժել պոչերը։

Ջովանի Կոնտարինիի նկարներն աչքի են ընկնում գեղեցիկ գույներով, խիտ ներկերով։ Այս ոճի համար նա պարտական է Տիցիանին։ Նկարիչը հիմնականում ստեղծել է հին հունական և հռոմեական դիցաբանական սյուժեներով։ Այս աշխատանքներն աչքի են ընկնում մեծ ճշտությամբ և ցուցաբերած զգուշությամբ։ Շատ վենետիկյան եկեղեցիներ է նկարազարդել Ջովանին։ Մի բանաստեղծ նրա նկարները որակել է որպես «շաքարի, սերուցքի, թթի հյութի, արևի ճառագայթների և թավիշի խառնուրդ»։

Նրա լավագույն աշխատանքներից այսօր կան Լուվրում, օրինակ Տիրամոր պատկերը մանուկ Հիսուսի, սուրբ Մարկոսի ու Սեբաստիանի հետ։ Շատ նկարներ կան Բեռլինի, Ֆլորենցիայի, Միլանի, Վիեննայի թանգարաններում ու պատկերասրահներում, Վիեննայի Ակադեմիայի պատկերասրահում, Հունգարիայի ազգային թանգարանում (Բուդապեշտ)։ 

Ջովանի Կոնտարինիի գերեզմանաքարը Սան Զակկարիա եկեղեցում, Վենետիկ

Ստեղծագործություններ
--------------------

* Համբարձում
* Ամբրոսիոս Մեդիոլանցին վռնդում է արիոսներին Միլանից
* Սուրբ Կատարինե Ալեքսանդրացի
* Սուրբ Հիերոնիմոս մեդիտացիայի ժամանակ
* Վեներա
* Փիլիսոփայի դիմանկարը
* Ազնվականի դիմանկարը
* Կանգնած զինվորը

Պատկերասրահ
-----------

* Ազնվականի դիմանկարըԱզնվականի դիմանկարը
* Կանգնած զինվորըԿանգնած զինվորը
* ՎեներաՎեներա
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  RKDartists (նիդերլ.)
2. 1 2  Frick Art Reference Library Photoarchive — 1920.
3. 1 2  Union List of Artist Names — 2017.
4. 1 2
5. 1 2  villapalagonia.com(չաշխատող հղում)

Աղբյուրներ
----------

*G. Williamson*. Джованни Контарини в Католической энциклопедии — 1908.

Արտաքին հղումներ
----------------

* *Soldat en pied* Արխիվացված 2007-01-04 Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ջովանի Կոնտարինի» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Իտալացիների կենսագրական բառարան · Catholic (1907—13) · Catholic (1997—…) · Treccani |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 14971879f · GND: 123852161 · ISNI: 0000000083435018 · LCCN: no2008058622 · SUDOC: 121154416 · VIAF: 49497363 · ULAN: 500015007 · WorldCat VIAF: 49497363 |

 |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դավիթ Բաբայան (այլ կիրառումներ)
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Բաբայան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Դավիթ Ռաֆայելի Բաբայան** (հուլիսի 26, 1966(1966-07-26), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ռեժիսոր, սցենարիստ, դերասան։

Նկարիչ, ռեժիսոր Ռաֆայել Բաբայանի որդին։

Կենսագրություն
--------------

1988 թվականին ավարտել է Երևանի Վալերի Բրյուսովի անվան օտար լեզուների ինստիտուտը։ 1987-1993 թվականներին Երևանի պետական Կամերային թատրոնում խաղացել է մոտ 10 դեր։ Ֆրանսիայի Նանտ քաղաքի փառատոնի ժամանակ արժանացել է «Լավագույն ինտելեկտ» մրցանակի։ 1988 թվականին, Էդուարդ Հակոբյանի հետ համատեղ, կազմակերպել է Հայաստանում առաջին սյուրռեալիստական ցուցահանդեսը։ 1989 թվականին եղել է «Засеченное время ПСФ» ֆիլմի համառեժիսորը, սցենարիստն ու երաժշտության հեղինակը, 1993-1995 թվականներին՝ ռուսական «ОРТ» հեռուստաալիքի «Կաբարե` բոլոր աստղերը» հաղորդման համառեժիսորն ու հաղորդավարը, 1993-1996 թվականներին՝ ռուսական «ВГТРК» հեռուստաալիքի «Իվանով, Պետրով, Սիդորով», «2/2» հեռուստաալիքի «Дипломатический курьер» հաղորդումների ռեժիսորը։ Մոսկվայում բեմադրել է «Պիգմալիոն» ներկայացումը։ Եղել է մոսկովյան «Պոլե չուդես» թերթի և «Ինտերկոնտ» ամսագրի կրեատիվ մենեջերը։

1992 թվականին Արթուր Սաթյանի և Ալեքսանդր Աղայանի հետ համատեղ, ստեղծել է «Արտ-Դոդո տրիո» ջազ խումբը։ Նույն թվականին Արմեն Հյուսնունցի հետ ձայնագրել է դուետ՝ դոկումենտալ ֆիլմի համար։ 1996-1997 թվականներին աշխատել է «Ար» հեռուստաընկերությունում։ 1996 թվականին խաղացել է «Մեր բակը» կինոնկարում։ 1998 թվականից «Շարմ» ընկերության գլխավոր ռեժիսորն է։ Հեղինակել է բազմաթիվ երգերի խոսքեր, պոեզիայի ժողովածուներ, «Панихида на бис» վեպը, «The fingers by their own» ջազ ալբոմը։

Տեսահոլովակներ
--------------

* «Բարև երկիր»
* «Կարմիր, կապույտ, ծիրանագույն»
* «Ձեռքդ տուր»
* Ֆորշի «Այսպես էլ ապրում ենք»
* Արտո Թունջբոյաջյանի «Արարատ»
* Ալլա Լևոնյանի «Գնա ու կռվիր»
* Ջիվան Գասպարյանի «Գորանի»
* Ինգա և Անուշ Արշակյանների «Գութան», «Ջան, ջան», «Մենք ենք ու սարերը մեր»

Եղել է «Տաքսի, էլի լավա» ֆիլմաշարքի, «Շեկո» նովելի և ավելի քան 500 գովազդային հոլովակների ռեժիսորը։

### Տրանզիտ» նախագծեր

* «Երևան-Մոսկվա տրանզիտ»
* «Երևան-Կիև

### Ֆեյշն շոուների բեմադրիչ

* «Isis reborn»
* «Fashion jazz Q»
* «Видеть деревья там, где другие видят столбы»

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Դավիթ Բաբայանի կենսագրությունը avproduction.am կայքում». Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ նոյեմբերի 23-ին. Վերցված է 2018 թ․ փետրվարի 19-ին.
**Էդվարդ Էդիսոնի Ասրյան** (մայիսի 22, 1977(1977-05-22), Ազոխ, Հադրութի շրջան, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), Հայաստանի զինված ուժերի գեներալ-լեյտենանտ, 2022 թվականի հուլիսի 14-ից Հայաստանի Հանրապետության զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետ, պաշտպանության նախարարի առաջին տեղակալ։

Կենսագրական տվյալներ
--------------------

Ծնվել է 1977 թվականի մայիսի 22-ին, ԼՂՀ Ազոխ գյուղում։

* 1994-1999 թթ.-ավարտել Արցախի պետական համալսարանը (հեռակա)
* 2004-2006 թթ.-ՌԴ ԶՈՒ համազորային ակադեմիա։
* 2018 թ.- ՌԴ ԶՈՒ ԳՇ ռազմական ակադեմիայի եռամսյա դասընթացներ
* 2021 թ.- ՌԴ ԶՈՒ ԳՇ ռազմական ակադեմիայի դասընթացներ

Ռազմական կարիերա
----------------

1994 թ-ից զբաղեցնում է տարբեր ղեկավար պաշտոններ ԶՈՒ կազմում։
2015 թվականից մինչև 2017 թվականը զբաղեցրել է ՊՆ Վ. Սարգսյանի անվան ռազմական համալսարանի համազորային ֆակուլտետի պետի տեղակալի, այնուհետև ֆակուլտետի պետի պաշտոնները։
2017 թվականին նշանակվել է ՀՀ ԶՈՒ գլխավոր շտաբի օպերատիվ վարչության պետի տեղակալ։
2019 թվականին նշանակվել է ՀՀ ԶՈՒ գլխավոր շտաբի օպերատիվ գլխավոր վարչության պետ։
Գեներալ-մայոր Էդվարդ Ասրյանը 2021 թվականի մայիսի 21-ին նշանակվել էր գլխավոր շտաբի օպերատիվ գլխավոր վարչության պետի - գլխավոր շտաբի պետի տեղակալի պաշտոնում, իսկ նույն թվականի սեպտեմբերի 27-ին ազատվել էր այդ պաշտոնից։ 
2022 թվականի հուլիսի 14-ին Հայաստանի նախագահ Վահագն Խաչատուրյանի հրամանագրով Էդվարդ Ասրյանը հինգ տարի ժամկետով նշանակվել է ՀՀ ԶՈՒ ԳՇ պետ։

Կոչումներ
---------

2020 թվականի հոկտեմբերի 30-ին Հայաստանի նախագահի հրամանագրով շնորհվել է գեներալ-մայորի զինվորական կոչում։

2023 թվականի հուլիսի 5-ին Հայաստանի նախագահի հրամանագրով Էդվարդ Արսյանին շնորհվել է գեներալ-լեյտենանտի զինվորական կոչում։

Պարգևներ
--------

2013 թվականի հունվարի 21-ին, բանակի օրվա առթիվ, Հայրենիքի պաշտպանության գործում ցուցաբերած արիության և անձնական խիզախության, զորքերի մարտական պատրաստվածության ապահովման գործում ներդրած նշանակալի ավանդի համար պարգևատրվել է Մարտական ծառայության մեդալով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Հայտարարագրերի ռեեստր - ՀՀ Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողով». *cpcarmenia.am*. Վերցված է 2022 թ․ հուլիսի 15-ին.
2. ↑  content. «ՀՀ նախագահի հրամանագրով Էդվարդ Ասրյանը նշանակվել է ՀՀ ԶՈՒ ԳՇ պետ». *mil.am*. Վերցված է 2022 թ․ հուլիսի 15-ին.
3. ↑  «Հանրապետության նախագահի հրամանագրերը - Փաստաթղթեր - Հայաստանի Հանրապետության Նախագահ». *president.am*. Վերցված է 2022 թ․ հուլիսի 15-ին.
4. ↑  «Էդվարդ Ասրյանը նշանակվել է ՀՀ զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետ». *Hetq.am*. Վերցված է 2022 թ․ հուլիսի 15-ին.
5. ↑  «Էդվարդ Ասրյանը նշանակվել է ԶՈՒ Գլխավոր շտաբի պետ». *news.am*. Վերցված է 2022 թ․ հուլիսի 15-ին.
6. ↑  «Էդվարդ Ասրյանը նշանակվել է Զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետ». *«Ազատ Եվրոպա/Ազատություն» ռադիոկայան*. Վերցված է 2022 թ․ հուլիսի 15-ին.
7. ↑  «Էդվարդ Ասրյանին շնորհվել է գեներալ-լեյտենանտի զինվորական կոչում».
8. ↑  «Հանրապետության նախագահի հրամանագրերը - Փաստաթղթեր - Հայաստանի Հանրապետության Նախագահ». *president.am*. Վերցված է 2022 թ․ հուլիսի 15-ին.
**Գուրգեն Բաղդասարի Ավետիսյան** (ծնվել է 1935 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Գեղարքունիքի մարզի Զոլաքար գյուղում), անասնաբույծ-սերումնաբան։

Գործունեություն
---------------

Գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր (2009)։ Ավարտել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտը (1957)։ 1957–1961 թվականներին աշխատել է Մարտունիի (այժմ՝ Գեղարքունիքի մարզում) տոհմաբուծարանում՝ որպես անասնաբույծ-սերումնաբան, 1962–1965 թվականներին՝ Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտի գյուղատնտեսական կենդանիների բուծման և ծագումնաբանության ամբիոնի դասախոս, 1965–1987 թվականներին Հայաստանի Ազգային Ագրարային Գիտահետազոտական Ինստիտուտի (1987 թվականից՝ Գյուղատնտեսության նախարարության Սննդամթերքի անվտանգության ոլորտի ռիսկերի գնահատման և վերլուծության գիտական կենտրոն) առաջատար մասնագետ։

Գուրգեն Ավետիսյանը հայկական կիսակոպտաբուրդ ոչխարի ցեղի Մարտունիի ներցեղային տիպի հեղինակներից է։ Աշխատանքները վերաբերում են ոչխարների տեղական ցեղերի բարելավման հարցերին։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Գյուղատնտեսական հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Մաքսիմ Վիկտորովիչ Տիշկին** (նոյեմբերի 11, 1989(1989-11-11), Բոլշայա Ելխովկա, Լյամբիրսկի շրջան, Մորդովական Ինքնավար Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս ֆուտբոլիստ, «Բալթիկա» ֆուտբոլային ակումբի պաշտպանն է։

Կարիերա
-------

Տիշկինի առաջին պրոֆեսիոնալ ակումբը եղել է «Մորդովիան», որի կազմում մասնակցել է 50 հանդիպման առաջին և երկրորդ դիվիզիոններում։ 2009 թ․ Մորդովիան դուրս է գալիս առաջին դիվիզիոն, որից հետո ֆուտբոլիստը լքում է ակումբը և տեղափոխվում Ռյազանի «Զվեզդա» ակումբ։ Զվեզդայում անցկացնելով մեկ մրցաշրջան Տիշկինը տեղափոխվում է Կոստրոմայի «Սպարտակ», որտեղ ևս անցկացնում է մեկ մրցաշրջան։

2012 թ․ Տիշկինը տեղափոխվում է «Ուֆա», որն այդ ժամանակ հանդես էր գալիս Ազգային լիգայում։ Նոր ակումբի կազմում ֆուտբոլիստը կարողանում է ամրապնդվել թիմի հիմնական կազմում։ 2013/14 մրցաշրջանում կարողանում է օգնել Ուֆային պատմության մեջ առաջին անգամ դուրս գալ Պրեմիեր լիգա։ Ռուսաստանի առաջնության բարձրագույն դիվիզիոնում իր առաջին խաղն անցկացրել է 2014 թ․ օգոստոսի 3-ին , երբ թիմը մրցում էր «Կուբան» ակումբի հետ։ 2015 թ․ ապրիլի 8-ին Տիշկինը խզում է պայմանագիրը Ուֆայի հետ։ Պրեմիեր լիգայի 2014/15 մրցաշրջանում ֆուտբոլիստն անցկացնում է 19 հանդիպում։

2015 թ․ հուլիսի 6-ին Տիշկինը վերադառնում է «Մորդովիա» ստորագրելով 1 տարվա պայմանագիր։ 2015/16 մրցաշրջանում մասնակցում է 18 հանդիպման, բայց չի կարողանում ետ պահել թիմին Ազգային լիգա տեղափոխվելուց։

2016 թ․ հունիսի 23-ին Տիշկինը պայմանագիր է ստորագրում «Տոմ» ակումբի հետ։ Նոր ակումբի կազմում իր առաջին խաղն անցկացրել է 2016 թ․ օգոստոսի 1-ին, երբ թիմը մրցում էր «Կրասնոդար» ակումբի հետ։ 2016 թ․ դեկտեմբերի 6-ին հայտնի դարձավ, որ ֆուտբոլիստը խզում է պայմանագիրը Տոմի հետ։

2017 թ․ հունիսի 21-ին Տիշկինը պայմանագիր է ստորագրում «ՍԿԱ֊Խաբարովսկ» ակումբի հետ։ Նոր ակումբի կազմում իր առաջին խաղն անցկացրել է 2017 թ․ օգոստոսի 5-ին, երբ թիմը մրցում էր «Լոկոմոտիվ» ակումբի հետ։ 2018 թ․ հունվարին ֆուտբոլիստը լքում է ակումբը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Transfermarkt.com(բազմ․) — 2000.
2. ↑  Дебют Максима Тишкина в Премьер-лиге
3. ↑  «Максим Тишкин покидает «Уфу»». Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ ապրիլի 17-ին. Վերցված է 2018 թ․ դեկտեմբերի 17-ին.
4. ↑  «Тишкин подписал контракт со «СКА-Хабаровск»». Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ հունիսի 23-ին. Վերցված է 2018 թ․ դեկտեմբերի 17-ին.
5. ↑  «Тишкин и Дедечко покинули «СКА-Хабаровск»». Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հունվարի 9-ին. Վերցված է 2018 թ․ դեկտեմբերի 17-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Տիշկինը premierliga.ru կայքում
* Տիշկինը sports.ru կայքում
* Տիշկինը transfermarkt.com կայքում
* Տիշկինը soccerway.com կայքում

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մաքսիմ Տիշկին» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | FootballDatabase.eu · FootballFacts.ru · Soccerway · Sportbox.ru · playmarkerstats.com (խաղացող) · Transfermarkt (խաղացող) · worldfootball.net (խաղացող) · ՌՊԼ (խաղացող) |

 |
**Վիլսոն Առաքելի Թումանյան** (1920, Փառակա, Նախիջևանի գավառ), հայ մանկավարժ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«Հայրենական մեծ պատերազմ»*, 1941-1945) մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Վիլսոն Թումանյանը ծնվել է 1920 թվականին, Նախիջևանի ԻՍՍՀ-ի Փառակա գյուղում։ Ավարտել է Նախիջևանի մանկավարժական ուսումնարանն ու աշխատանքի անցել դպրոցում։

1939 թվականին մեկնել է բանակ։ 1941 թվականի հուլիսին Բելայա Ցերկովի մոտ տեղի ուեցած մարտերից մեկում ծանր վիրավորվել է, օգոստոսին գերի ընկել։ 1943 թվականի մայիսին նրան հաջողվել է ընկերների հետ փախչել ճամբարից, միացել է Սուվորովի անվան պարտիզանական ջոկատին։ Վիլսոնը կատարել է մի շարք մարտական առաջադրանքներ։ 1943 թվականի հունիսին ընկերների հետ միասին խորտակել է Շեպետովկա-Բերդիչև մեկնող թշնամու ռազմական գնացքը։ 1943 թվականի հուլիսին խորտակել է ռազմաճակատ մեկնող թշնամու ևս երկու գնացք՝ կենդանի ուժի ու տեխնիկայի հետ միասին։ Մարտական առաջադրանքները հաջողությամբ կատարելու համար պարգևատրվել է «Հայրենական պատերազմի երկրորդ աստիճանի շքանշանով», «Հայրենական պատերազմի պարտիզան» մեդալով և նշանակվել է երկրորդ վաշտի քաղղեկ։ 1943-1944 թվականներին նրանց պարտիզանական ջոկատն ազատագրել է Բերեզնիկա, Գորոդնիցա, Մալայա Կորովնիցա և մի շարք այլ բնակավայրեր, պայթեցրել շատ զինապահեստներ, կամուրջներ, վառելիքով լի ցիստեռներ։ Սուվորովի պարտիզանական ջոկատը 1944 թվականին ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Արևմտյան Ուկրաինայում գործող բանդիտական խմբերի ոչնչացմանը։ Պարգևատրվել է մի քանի մարտական մեդալներով։

Պատերազմի ավարտից հետո Թումանյանը շարունակել է մանկավարժական աշխատանքը։ Ավարտել է Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտը։ 1971 թվականին եղել է Սևանի մանկական առողջարանի ավագ մանկավարժ։

Պարգևներ
--------

* Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշան
* «Հայրենական պատերազմի պարտիզան» մեդալ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Հայաստանի ուսուցիչները մեծ հայրենականում (Ա. Հ. Հարությունյան, Լ. Ս. Մելքումյան, Ա. Ղ. Սուքիասայան), «Լույս» հրատարակչություն, Երևան, 1982:
**Վիլյամ Սարոյանի անվան թատրոն** (անգլ.՝ William Saroyan Theatre կամ The Fresno Convention Center), բացվել է 1966 թվականի հոկտեմբերին ԱՄՆ Կալիֆոռնիա նահանգի Ֆրեզնո քաղաքում։ Կենտրոնը բաղկացած է՝

* Վիլյամ Սարոյանի թատրոնից
* Selland արենայից
* Ernest E. Valdez սրահից

Վիլյամ Սարոյանի թատրոն
----------------------

Վիլյամ Սարոյանի թատրոնի ճակատային մասը (Ֆրեզնո, Կալիֆորնիա)
1966 թվականի հոկտեմբերին Ֆրեզնո քաղաքում բացված The Fresno Convention Center -ը դարձավ ԱՄՆ ամենահաջողակ մշակութային օջախներից մեկը։ Սկզբում համալիրը բաղկացած էր երեք առանձին կառույցներից, որոնք իրարից 90 ոտնաչափ հեռավորության վրա էին գտնվում, և դրանցից կարևորը թատրոնի շենքն էր, որն անվանվել է ի պատիվ քաղաքի ամենահայտնի բնակիչ Վիլյամ Սարոյանի։ Իր հրաշալի ակուստիկ տվյալով հայտնի դահլիճը, նախատեսված 2 353 հանդիսատեսի համար, գործածվում էր ներկայացումների, համերգների և այլ միջոցառումների համար։ Թատրոնի բեմում ելույթներ են ունեցել Միխայիլ Բարիշնիկովը, Արթուր Ֆիդլերը, Իսահակ Շտերնը, աշխարհահռչակ աճպարար Դևիդ Կոպերֆիլդը։ Բացի այդ, Վիլյամ Սարոյանի անվան թատրոնը յուրօրինակ «տնական» հարթակ է Ֆրեզնոյի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի և Ֆրեզնոյի Օպերայի համար։

Selland Arena
-------------

«Սելանդ հարթակը» անվանվել է ի պատիվ Ֆրեզնոյի քաղաքապետ Արթուր Սելանդի։ Զբաղեցնում է 24,200 ոտնաչափ տարածք և տեղավորում է ավելի քան 9000 մարդ։ Այստեղ անցկացվում են տարբեր համերգներ, սպորտային իրադարձություններ։

Բասկետբոլի առաջնություն Սելանդ արենայում

Ernest E. Valdez Hall
---------------------

«Էրնեստ Վալդես սրահը» Fresno Convention & Entertainment կենտրոնի ամենամեծ տարածքն է, որտեղ տեղի են ունենում հասարակական միջոցառումներ՝ պարեր, խնջույքներ, հարսանիքներ, ժողովներ, համաժողովներ և այլ իրադարձություններ։ Այս բազմակի օգտագործման, առանց սյուների սրահն ունի 32,000 ոտնաչափ տարածք, կից խոհանոց, ներկայացումների բեմ և երկու կանաչ սենյակ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «The Fresno Convention Center -ի պատմությունը». Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ հուլիսի 24-ին. Վերցված է 2011 թ․ հուլիսի 24-ին.
2. ↑  «Վիլյամ Սարոյանի անվան թատրոն». Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ սեպտեմբերի 3-ին. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 5-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Թատրոնի կայքը

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Վիլյամ Սարոյանի անվան թատրոն (Ֆրեզնո)» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լևոն Խաչատրյան (այլ կիրառումներ)
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Խաչատրյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Լևոն Արսենի Խաչատրյան** (1912, Թիֆլիս, Ռուսական կայսրություն - *անհայտ*), հայ գեղանկարիչ, նկարիչ, մանկավարժ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«Հայրենական մեծ պատերազմ»*, 1941-1945) մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Լևոն Խաչատրյանը ծնվել է 1912 թվականին, Թբիլիսիում։ 1928 թվականին սովորել է Մ. Թոիձեի ստուդիայում։ Կիրովականում դասավանդել է նկարչական դպրոցում։

1937 թվականին ծառայել է Խորհրդային բանակում, մասնակցել ֆիննական պատերազմին։ Որպես դասակի հրամանատար 490-րդ աէրոդրոմային ծառայության հատուկ գումարտակի ավագ լեյտենանտը Մեծ հաղթանակը դիմավորել է Պրահայում։ Պարգևատրվել է «Հայրենական մեծ պատերազմի» 2-րդ աստիճանի շքանշանով ու «Կովկասի պաշտպանության համար», «Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար», «Պրահայի ազատագրման համար» և բազմաթիվ այլ մեդալներով։

1966 թվականին ավարտել է Կրասնոդարի մանկավարժական ինստիտուտի գեղարվեստա-գրաֆիկական ֆակուլտետը։ Ապրել և ստեղծագործել է Նիկելում (Մուրմանսկի շրջան)։

Ստեղծագործական գործունեություն
------------------------------

* «Հիշիր այս, որդիս»
* «Լենինը Ռազլիվում»
* Վլադիմիր Լենինի, Ստեփան Շահումյանի դիմանկարները
* «Հին կամուրջը»
* «Կղմինդրի գործարանը»

Պարգևներ
--------

* Հայրենական մեծ պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշան
* «Կովկասի պաշտպանության համար» մեդալ
* «Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալ
* «Պրահայի ազատագրման համար» մեդալ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Մուսաները չլռեցին։ Հայաստանի մշակույթի գործիչները 1941-1945 թթ. հայրենական մեծ պատերազմում, զոհված հայ արվեստագետներ։ Գիրք I. - Եր.: Խորհրդային գրող, 1989 թ. 392 էջ:
2. ↑  Դանիել Դզնունի, Հայ կերպարվեստագետներ, համառոտ բառարան
**Հրաչ Ջանիբեկի Խաչատրյան** (1925, Գեղաձոր, Ալեքսանդրապոլի գավառ, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ մանկավարժ, ԽՄԿԿ անդամ (1959), Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«Հայրենական մեծ պատերազմ»*, 1941-1945) գործողությունների մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Հրաչ Խաչատրյանը ծնվել է 1925 թվականին Արագածի շրջանի Գեղաձոր գյուղում։ 1938 թվականին ավարտել է հայրենի գյուղի յոթնամյա դպրոցը և ուսումը շարունակել Հնաբերդի, այնուհետև՝ Ախուլայի (այժմ՝ Բերքառատ) միջնակարգ դպրոցում։ 1941 թվականին Արագածի ժողկրթբաժինը Հրաչին ուսուցչական աշխատանքի է նշանակել Սանգյառի յոթնամյա դպրոցում, 1942 թվականից տեղափոխվել է Հնաբերդի միջնակարգ դպրոցը։ Այստեղից էլ զորակոչվել է կարմիր բանակի շարքերը։

1943 թվականի հունվար-հուլիս ամիսներին զինվորական դասընթացներն ավարտելուց հետո մեկնում է ռազմաճակատ։ 26-րդ գվարդիական դիվիզիայի 75-րդ գվարդիական գնդի մարտիկների հետ մասնակցել է Բելոռուսական ԽՍՀ-ի մի շարք քաղաքների ազատագրմանը։ 1943 թվականի դեկտեմբերին Վիտեբսկ քաղաքի մոտ մղված մարտերից մեկում ծանր վիրավորվել է և տեղափոխվել հոսպիտալ, իսկ 1944 թվականին զորացրվել է բանակից, որպես պատերազմի հաշմանդամ։

1944-1945 թվականներից մինչև 1949 թվականը աշխատել է Հնաբերդի միջնակարգ դպրոցում որպես մաթեմատիկայի ուսուցիչ։ Միաժամանակ ավարտել է Երևանի պետական հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետը։ Աշխատել է Աշտարակի շրջանի Բյուրականի միջնակարգ դպրոցում և Կալինինոյի ժողկրթբաժնում։ 1953 թվականից եղել է Աբովյանի ժողկրթբաժնի դպրոցական տեսուչ, իսկ 1962 թվականից՝ ֆիզիկամաթեմատիկական դասագրքերի խմբագիր «Լույս» հրատարակչությունում և մաթեմատիկայի ուսուցիչ քիմիատեխնոլոգիական տեխնիկումում։ 1959 թվականին ընդունվել է կուսակցության շարքերը։ Աշխատել է Երևանի № 125 դպրոցում։ 1975 թվականից աշխատել է Հայկական ԽՍՀ լուսավորության նախարարության կադրերի բաժնի տեսուչ-մեթոդիստ։

Խաչատրյանը պարգևատրվել է «Խիզախության համար», «Աշխատանքային արիության համար» և այլ մեդալներով։ Եղել է ժողովրդական կրթության գերազանցիկ։

Պարգևներ
--------

* «Աշխատանքային արիության համար» մեդալ
* «Խիզախության համար» մեդալ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Հայաստանի ուսուցիչները Մեծ հայրենականում։ 3 գիրք։ Հարությունյան, Աշոտ Հովսեփի, Մելքումյան, Հայկազ Ստեփանի, Սուքիասյան, Աղվան Ղազարի։ Երևան, «Լույս», 1987:
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աշոտ Սարգսյան (այլ կիրառումներ)

**Աշոտ Սարգսի Սարգսյան** (1903, գյուղ Աղքենդ (այժմ՝ գյուղ Աշոտավան, ՀԽՍՀ Սիսիանի շրջանում)-1941), խորհրդային բանակի գնդապետ։ ԽՄԿԿ անդամ 1921 թվականից։

Կենսագրություն
--------------

Սովորել է Մոսկվայի Լազարյան ճեմարանում (1915-1918), Երևանի կուսակցական դպրոցում (1922-1925), Մոսկվայի ԽՍՀՄ Կենտգործկոմի անվան դպրոցում (1925-1927), 1936 թվականին ավարտել է Մ․ Վ․ Ֆրունզեի անվան ռազմական ակադեմիան։ 1918 թվականին Բաքվում կամավոր մտել է կարմիր բանակի շարքերը, 1921 թվականին Խորհրդային Հայաստանում մասնակցել փետրվարյան խռովության ճնշմանը, ապա՝ Զանգեզուրի ազատագրմանը։ 1925 թվականին նշանակվել է Ալեքսանդր Մյասնիկյանի անվան ռազմական դպրոցի հեծելազորային բաժնի քաղղեկ, 1927-1932 թվականներին՝ Հ․ Ք․ Բաղրամյանի գլխավորած հայկական լեռնահրաձգային 76-րդ դիվիզիայի հեծելագնդի էսկադրոնի հրամանատար (Վաղարշապատում), ապա՝ գնդի շտաբի պետ։ 1936 թվականին Աշոտ Սարգսյանը ստացել է գնդապետի կոչում, գործուղվել Օրջոնիկիձե և նշանակվել առանձին հեծելազորային բրիգադի շտաբի պետ։ 1939 թվականին Արևմտյան Ուկրաինայի ազատագրմանը մասնակցել է որպես 5-րդ հեծելազորային դիվիզիայի շտաբի պետ։ Հայրենական մեծ պատերազմի առաջին օրերին Աշոտ Սարգսյանի գլխավորած մոտո-հրաձգային դիվիզիան մարտնչել է Նվովի և Հարավային Բուգի ակունքների շրջանում, թշնամու թիկունքում կատարած համարձակ զորաշարժով ապահովել շրջապատման մեջ ընկած խորհրդային զորախմբերի նահանջը։ Աշոտ Սարգսյանը մահացու վիրավորվել է հուլիսին՝ Վիննիցայի շրջանում մղված մարտի ժամանակ։ Պարգևատրվել է Կարմիր աստղի 2, Կարմիր դրոշի, «Պատվո նշան» շքանշաններով։ 1948 թվականին Աշոտ Սարգսյանի հայրենի գյուղը նրա անունով կոչվել է Աշոտավան։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 219)։*  |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Բաբայան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Մուշեղ Վահագնի Բաբայան**, «Ջերմուկի Համո» (հուլիսի 20, 1957(1957-07-20), Հերհեր, Ազիզբեկովի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հունիսի 21, 2019(2019-06-21)), Արցախյան ազատամարտի ազատամարտիկ ՀՀ բանակի գնդապետ (2002-ից)։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1957 թվականի հուլիսի 20-ին ՀԽՍՀ Հերհեր (այժմ ՝Վայոց ձորի մարզ, Հայաստան ) գյուղում։

1975-1977 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ Զինված Ուժերում։ Ավարտել է Տյումենի (Ռուսաստան) ինդուստւիալ ինստիտուտը (1989):

1989-1994 թվականներին իր կազմավորած «Հայդուկ» ջոկատով մասնակցել է ՀՀ Վայքի (Բարձրունի, Գնդևազ և այլն), Եղեգնաձորի (Խաչիկ) և ԼՂՀ Շահումյանի (Բուզլուխ, էրքեջ, Մանաշիդ), Մարտակերտի (Վաղահաս, Կիչան, Դրմբոն), Հադրութի (Տող, Սարինշեն և այլն), Ֆիզուլիի, Կուբաթլորի և այլ շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։

1991-1992 թվականներին եղել է ջոկատի, 1992-1993 թվականներին՝ վաշտի, 1993-1994 թվականներին՝ գումարտակի, 1994-2008 թվականներին՝ N զորամասի հրամանատար։

Սովորել և ավարտել է Մոսկվայի ռազմաճարտարագիտական համալսարանը (2002)։

2016 թվականի ապրիլյան պատերազմի օրերին համախմբել է իր  «Հայդուկ» ջոկատը և մարտական ընկերների հետ մեկնել առաջնագիծ։

Պարգևներ
--------

Պարգևատրվել է ՀՀ և ԼՂՀ «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշաններով։ ԵԿՄ վարչության անդամ, ԵԿՄ Վայոց ձորի մարզխորհրդի նախագահ (1999 թվականից)։

Մահ
---

Մահացել է 2019 թվականի հունիսի 21-ին, սրտի կաթվածից։

Պատկերասրահ
-----------

Տես նաև
-------

* Ջերմուկ **(«Հայդուկ»)** կամավորական ջոկատ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  «Մահացել է լեգենդար հրամանատար Ջերմուկի Համոն». *shabat.am*. Վերցված է 2019 թ․ հունիսի 21-ին.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Ղարաբաղյան ազատագրական պատերազմ (1988—1994) հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո ։*  |
**«Վերհիշելով իմ տխուր պոռնիկներին»** (իսպ.՝ Memoria de mis putas tristes), կոլումբիացի գրող, գրականության բնագավառում 1982 թվականին Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր, «Մոգական ռեալիզմ» գեղարվեստական ուղղության ներկայացուցիչ Գաբրիել Գարսիա Մարկեսի վիպակը։ Հրապարակվել է 2004 թվականին իսպաներենով։

1985 թվականից հետո, շուրջ քսանամյա դադարից հետո այս գիրքը դարձավ գրողի առաջին գեղարվեստական ստեղծագործությունը (մինչ այդ Մարկեսը միայն հիշողություններ էր հրապարակում)։ Վիպակը դարձավ հեղինակի վերջին ստեղծագործությունը. 2014 թվականի ապրիլի 17-ին նա կնքեց իր մահկանացուն։

Ընդհանուր ակնարկ
----------------

Վիպակը լույս տեսնելուց հետո թարգմանվել է աշխարհի բազմաթիվ լեզուներով։ Ռուսերենով այն հրատարակվել է 2005 թվականին «Օնլայն» հրատարակչության կողմից։ Այս հրատարակությունը, ըստ քննադատների, զգալի թերություններ ունի։

2007 թվականին Իրանում պարսկերենով լույս է ընծայվում գիրքը փոփոխված անվանումով (իսպ.՝ putas, *պոռնիկ* բառը փոխարինվել է *թանկագին* բառով)։ Առաջին տպաքանակը՝ բաղկացած 5000 օրինակից, վաճառվում է երեք շաբաթների ընթացքում։ Դրանից հետո արգելվեց գրքի վաճառքը Իրանում՝ պատճառաբանելով, որ գրաքննադատությունը սխալմամբ է արտոնել դրա տպագրումը։ Հայաստանում գիրքը լույս է տեսել 2010 թվականին։

Սյուժե
------

Մի շատ ծեր տղամարդ, որը պրոֆեսիոնալ լրագրող է, երբեք չի ցանկացել լուրջ հարաբերություններ ստեղծել կանանց հետ։ Նա միշտ նախընտրել է գումար վճարել սեքսի համար։ Իր իննսունամյակի կապակցությամբ ծերունին մի ցանկություն ունի՝ գիշերն անցկացնել երիտասարդ օրիորդի հետ։ Արդյունքում, իր համար անսպասելի, ծերունազարդ լրագրողը սիրահարվում է աղջկան։ Նա ժամանակ է անցկացնում, հետևելով, թե ինչպես է աղջնակը քնում, և վերհիշում է իր անցյալն ու պոռնիկներին...

Էկրանավորում
------------

* Վերհիշելով իմ տխուր պոռնիկներին (Memoria de mis putas tristes), Դանիա, Մեքսիկա, Իսպանիա, 2011, ռեժիսոր Հենինգ Կարլսեն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Ян Александров. Сентиментальный роман». Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ օգոստոսի 3-ին. // Культура, № 31 (7490), 11 — 17 августа 2005 г.
2. ↑  Iran ban for Garcia Marquez novel // BBC News, 16 November 2007. (անգլ.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Литературный иллюзион, или Магия слов Габриэля Гарсиа Маркеса
* Complete Review review
* Fantastic Fiction page
* Film Based on Gabriel Garcia Marquez Book Prompts Protest in Mexico by *The Los Angeles Times*
* 'The Nonagenarian and the Nymphette', review in the *Oxonian Review*

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | MusicBrainz · OCLC · OCLC |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |

 |
**Ջանուտրի** (իտալ.՝ Isola di Giannutri), կղզի Միջերկրական ծովում, պատկանում է Տոսկանյան կղզեխմբին։ Վերջինիս կղզիներից ամենահարավայինն է։ Վարչականորեն Ջանուտրին Ջիլիոյի կոմունան է, Տոսկանա շրջանի Գրոսետո գավառի կազմում։

Բնություն
---------

Կղզին ունի կուսական բնություն։ Այն անվանում են «որորների կղզի», քանի որ այստեղ բնակվում են հազարավոր որորներ։ Կղզին բնական արգելոց է։

Ռելիեֆ
------

Կղզու վրա կան երեք լեռներ՝ Կապել Ռոսսո, Մոնտե Մարիո և Պոջիո դել Կաննոնե։ Ժայռոտ ափերում կան երկու ծովափեր, հյուսիս արևելքում՝ Գալա դելլա Սպալմատոիոն, և հյուսիս արևմուտքում՝ Գալա Մաեստրան։ Կան բազմաթիվ քարայրներ, որոնցից ամենահայտնին Գալա դեի Գրոնտին է։

Պատմություն
-----------

Կղզին կոչվել է Արտեմիսիա՝ հույների կողմից, և Դանիում՝ հռոմեացիների կողմից։ Մ․ թ․ ա․ II և III դարերում կարևոր դեր է կատարել ծովային տեղափոխումների համար։ Հռոմեացիների ժամանակ կղզին պատկանել է Էնոբարդի ընտանիքին, ովքեր կառուցել են շքեղ վիլլա։ Դրան ավերակները կարելի է տեսնել մեր օրերում, և այն տեղի տեսարժան վայրերից է։ Կարոլինգների ժամանակ Ջանուտրին Ջիլիոյի և Արջենտարիոյի հետ միասին պատկանել է Երեք աղբյուրների աբբայությանը։ 13-րդ դարում պատկանել է Ադլոբրանդեսկի ընտանիքին, ապա անցել Օրսինիներին։ 15-րդ դարից սկսած, *Presidi* շրջանի մասերից մեկն է։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
*

Արտաքին հղումներ
----------------

* 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ջանուտրի» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: sh95000946 · VIAF: 315527928 · WorldCat VIAF: 315527928 |

 |
**«Oei Oei Oei (Dat Was Me Weer Een Loei)»**, հոլանդացի ֆուտբոլիստ Յոհան Կրոյֆի երգը, որի հեղինակը և պրոդյուսերն է Պիտեր Կոլևեյնը։ Կրոյֆը դարձել է Նիդերլանդների առաջին ֆուտբոլիստը, որը թողարկել է սեփական սինգլը։

Պատմություն
-----------

Վերնագրի մոտավոր թարգմանությունն է՝ «Վայ, վայ, վայ, [ես ստացա] ևս մեկ հարված»։ Երգն այն մասին է, թե ինչպես է Կրոյֆի ազգականը սկզբում պարտվում բռնցքամարտի մենամարտում, հետո նրանք գնում են փաբ, որտեղ նա նույնպես մի քանի հարված է ստանում, իսկ հետո, վերջապես, գնում է տուն, որտեղ արդեն բախվում է զայրացած կնոջ հետ։

Պրոդյուսերի խոսքով՝ սկզբում Յոհանը չէր կարողանում նորմալ երգել, ռիթմի զգացում չուներ և նյարդայնանում էր։ Որոշ ժամանակ անց ֆուտբոլիստին հաջողվել է թուլանալ ալկոհոլի օգնությամբ, և արդյունքում սինգլը ձայնագրվել է։ Այս երգը հայտնվել է Նիդերլանդների չարթերում։ Կրոյֆի՝ Իսպանիա մեկնելուց անմիջապես հետո, երբ նա տեղափոխվեց «Բարսելոնա» ակումբ, Քոլևեյնը ցանկացավ ձայնագրված երգը թողարկել նաև այդ երկրում։ Արդյունքում ձայնապնակն այնտեղ թողարկվեց *Polydor Records*-ի օգնությամբ։ Երգի բառերն ու վերնագիրը մնացին անփոփոխ, շապիկին ավելացվեց միայն դրանց իսպաներեն թարգմանությունը։ Իսպանիայում Կրոյֆի սինգլը նույնիսկ ավելի հայտնի դարձավ, քան Նիդերլանդներում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Marcelle van Hoof. «Euro visions». *wsc.co.uk* (անգլերեն).
2. ↑  «Tsjonge, dat was me weer een loei» (հոլանդերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ ապրիլի 19-ին.
3. ↑  «Produkties en/of songs voor Johan Cruyff». *peterkoelewijn.nl* (հոլանդերեն). Վերցված է 2022 թ․ օգոստոսի 1-ին.
4. ↑  James Dart (2007 թ․ օգոստոսի 22). «Does Shay Given really carry holy water with him at every match?» (անգլերեն). The Guardian. Վերցված է 2022 թ․ օգոստոսի 1-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Oei Oei Oei (Dat Was Me Weer Een Loei) *YouTube*-ում
* Oei Oei Oei (Dat Was Me Weer Een Loei) *Discogs*-ում
**Ռաֆիկ Սարգսի Ճաղարյան** (1917 - *անհայտ*), հայ մանկավարժ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Ռաֆիկ Ճաղարյանը ծնվել է 1917 թվականին, Գետաշեն գյուղում։ Սկզբնական կրթությունն ստացել է հայրենի Գետաշեն գյուղում։ 1937 թվականին ավարտել է գյուղի միջնակարգ դպրոցը և անցել է ուսուցչական աշխատանքի։ 1939 թվականին ընդունվել է Երևանի հայկական պետական մանկավարժական ինստիտուտի բանասիրական ֆակուլտետը։ 1939 թվականի վերջին Ռաֆիկը զորակոչվել է կարմիր բանակ։

Ճաղարյանը մասնակցել է սպիտակ ֆինների դեմ մղված մարտերին։ 1940 թվականի մարտի 9-ին Կարելական ռազմաճակատում, գնդի կոմիսար Սմիռնովի կյանքը փրկելիս, ծանր վիրավորվել է ։ Մարտում ցուցաբերած խիզախության համար քաջարի հրետանավորն արժանացել է «Խիզախության համար» մեդալի։ Ճաղարյանն Անդրբևեռում գտնվող զորամասերից մեկում ծառայելիս է եղել, երբ սկսվել է մեծ Հայրենականը։ Եվ պատերազմի առաջին օրերից Ռաֆիկը եղել է մարտական շարքերում և ակտիվորեն մարտնչել է թշնամու դեմ։ Ռազմաճակատային թերթերը շատ են գրել 14-րդ բանակի 10-րդ գվարդիական դիվիզիայի 29-րդ գնդի հրետանավոր, ավագ սերժանտ Ճաղարյանի մարտական սխրագործությունների մասին։ 1944 թվականի դեկտեմբերին «Զա ռոդինա» թերթում տպագրվել է «Հրետանավոր Ճաղարյանը գրոհում է» խորագրով հոդվածը։ 1945 թվականի մարտին Գդինյա քաղաքի մատույցներում թշնամու արկի բեկորը ջարդել է Ճաղարյանի ոտքը։ Նա փոխադրվել է հոսպիտալ և բուժվելուց հետո վերադարձել է տուն։

Ճաղարյանը շուրջ 5 տարի կռվել է տարբեր ռազմաճակատներում։ Արժանացել է մի շարք շքանշանների ու մեդալների։ Պատերազմում շարքային զինվորից հասել է մարտկոցի հրամանատարի պաշտոնին։ Հայրենական պատերազմի առաջին կարգի հաշմանդամ Ճաղարյանը բնակություն է հաստատել Սևան քաղաքում և ակտիվորեն մասնակցել երիտասարդության, դպրոցականների ռազմահայրենասիրական դաստիարակությանը։

Պարգևներ
--------

* «Խիզախության համար» մեդալ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Հայաստանի ուսուցիչները մեծ հայրենականում (Ա. Հ. Հարությունյան, Լ. Ս. Մելքումյան, Ա. Ղ. Սուքիասայան), «Լույս» հրատարակչություն, Երևան, 1982:
**Լեոնարդ Հուգո (Լեո) Վերի** ( հոլ.՝ Leonard Hugo (Leo) Wery, մարտի 27, 1926(1926-03-27), Հաագա, Նիդերլանդներ - օգոստոսի 29, 2019(2019-08-29), Վասենար, Հարավային Հոլանդիա, Նիդերլանդներ), հոլանդացի մականորդ, հարձակվող։ 1952 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր։

Կենսագրություն
--------------

Լեո Վերին ծնվել է 1926 թվականի մարտի 27-ին Հոլանդիայի Հաագա քաղաքում։

Մարզական իր կարիերայի ընթացքում հիմնականում հանդես է եկել Հաագայի խոտի հոկեյի Haagsche Hockey & IJshockey Club (HHIJC) թիմի կազմում, 1940-ականների վերջին և 1950-ականների սկզբինչորս անգամ դարձել է Հոլանդիայի չեմպիոն։

1952 թվականին Լեո Վերին որպես Հհոլանդիայի խոտի հոկեյի հավաքականի հարձակվող մասնակցել է Հելսինկիի օլիմպիական խաղերին և նվաճել է արծաթե մեդալ։ Ընդ որում՝ անցկացրած 3 հանդիպներում խփել է 1, բայց վճռորոշ գոլ Պակիստանի հավաքականին և իր թիմին դուրս բերել եզրափակիչ, որտեղ 6:1 հաշվով պարտվել են Հնդկաստանի թիմին և բավարարվել երկրորդ մրցանակային տեղով։

Իր խաղային կարիերան ավարտելուց հետո Լեո Վերին որպես իրավաբան աշխատել է Royal Dutch Shell Oil Company-ում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  cytuj|język=en|url= 2020 Updates|data=2020-07-25|data dostępu=2020-07-31
3. ↑  «Leo Wery Bio, Stats, and Results» (անգլերեն). Olympics at Sports-Reference.com. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ դեկտեմբերի 15-ին. Վերցված է 2020 թ․ մարտի 26-ին.
4. 1 2  «Leo Wery» (անգլերեն). sports-reference.com. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ դեկտեմբերի 15-ին. Վերցված է 2014 թ․ ապրիլի 19-ին.
5. ↑  «Leo Wery» (անգլերեն). databaseolympics.com. Վերցված է 2014 թ․ ապրիլի 19-ին.
6. ↑  Volker Kluge: *Olympische Sommerspiele. Die Chronik II. London 1948 – Tokio 1964.* Sportverlag Berlin, Berlin 1998, ISBN 3-328-00740-7. S. 278f.
7. ↑  Kurzbio auf olympstats.com
Սափրվելը վարսավիրանոցում
Փողոցային վարսավիր Շիրազում
**Վարսավիրանոց**, սա ձեռնարկություն է, որը զբաղվում է բնակչության մազերի խնամքով (սանրվածքներ, գանգուրներ, գունավորում, և այլ տեսակի աշխատանք` ներկանյութերով, մորուքների և բեղերի սափրում և այլն)։ Որպես կանոն, վարսահարդարման սրահներում լրացուցիչ տրամադրվում են հետևյալ ծառայությունները՝ մատնահարդարում, պեդիկյուր, կոսմետիկ ծառայություններ և դիմահարդարման ծառայություններ։

Վարսավիրանոցները, Ռուսաստանի Դաշնության գործող օրենսդրության համաձայն, կախված մատուցվող ծառայությունների շրջանակից և որակից, լինում են նաև հետևյալ տեսակների.

* վարսավիրանոց
* վարսահարդարման սրահ
* վարսահարդարման սրահ-հավաքակազմ։

Մասնագետները, ովքեր աշխատում են վարսավիրանոցում, կոչվում են վարսավիրներ։

Բարբերշոփ
---------

Բարբերշոպի ինտերիերը շուրջ 1920-ական թվականներին
Ժամանակակից բարբերշոպը Սիետլում, Վաշինգտոն նահանգ
Բարբերշոփ (от անգլ.՝ barbershop — բարբեր+շոփ, տղամարդկանց վարսավիրանոց+խանութ), իր դասական տարբերակով՝ այն տղամարդկանց համար նախատեսված վարսավիրանոց է։ Այս վարսավիրանոցներում կանանց ներկայությունը բացառվում է։ Միևնույն ժամանակ, բարբերշոփը կարող էր ունենալ սրահի կամ ակումբի տարրեր։ Վարսավիրանոցին կից կարող էը լինել նաև մի փոքրիկ բար (գարեջրով) և նույնիսկ հագուստի խանութ։

Առաջին զուտ արական վարսահարդարման սրահները հայտնվել են Ամերիկայում և Եվրոպայում 18-րդ դարում, նույնիսկ այդ ժամանակ սանրվածքները բաժանվել են երկու ոլորտի՝ մի քանիսով աշխատել են կանանց հետ, իսկ մյուսները գերադասել են կիրառել զուտ տղամարդկանց մազերի ձևավորման և սանրվածքների, մորուքի և բեղերի սանրվածքների մեջ, որոնք այդ ժամանակ շատ տարածված էին

Տես նաև
-------

* Գեղեցկության սրահ
* Ոճաբան
* Սափրիչ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Екатерина Надрова*. «История с бородой», 2014 г. // «Новые Известия»
2. ↑  Что такое барбершоп? // в Аргументы и факты|АиФ
3. ↑  Cite web|url= такое барбершоп? История появления барбершопов|publisher=Sborodoy|lang=ru|accessdate=2019-08-17

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Վարսավիրանոց» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4290923-5 · LCCN: sh85011797 · NDL: 00569456 |

 |
**Խաչիկ Սիրեկանի Ղազարյան** (1916, Շենավան, Էջմիածնի գավառ, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն), հայ մանկավարժ, նկարիչ։ ՀԽՍՀ վաստակավոր մանկավարժ (1970): Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։ ԽՄԿԿ անդամ (1943):

Կենսագրություն
--------------

Խաչիկ Ղազարյանը ծնվել է 1916 թվականին, Ապարանի շրջանի Շենավան գյուղում։ Յոթնամյակն ավարտելուց հետո ընդունվել է Երևանի կերպարվեստի ուսումնարան և 1934 թվականին ավարտելով այն, որպես նկարչության ուսուցիչ, աշխատանքի է անցել Ապարանի շրջկենտրոնի դպրոցում։ 1937-1941 թվականներին սովորել է Երևանի Խ. Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի լեզվագրական ֆակուլտետում։

1941 թվականին Ղազարյանը զորակոչվել է բանակ, ֆաշիստական զավթիչների դեմ մարտնչել է 1941 թվականի սեպտեմբերից մինչև Հայրենականի հաղթական ավարտը։ Եղել է հակատանկային հրանոթի մարտկոցի հրամանատար։ 1943 թվականին ընդունվել է կոմունիստական կուսակցության շարքերը։ Մարտերում ցուցաբերած քաջության ու անվեհերության համար Ղազարյանը պարգևատրվել է Կարմիր աստղի կրկնակի շքանշանով, մարտական մեդալներով։ Բազմիցս արժանացել է գերագույն գլխավոր հրամանատարության շնորհակալագրերին։

1946 թվականին Ղազարյանը վերադարձել է Ապարան, 34 տարի շարունակ, մայրենի լեզու և գրականություն է դասավանդել շրջանի տարբեր դպրոցներում։ 1970 թվականին նրան շնորհվել է Հայկական ԽՍՀ վաստակավոր ուսուցչի պատվավոր կոչում։ Հայրենական մեծ պատերազմի վետերանը շարունակել է իր մանկավարժական գործունեությունը ծննդավայրի՝ Շենավանի միջնակարգ դպրոցում։

Պարգևներ
--------

* ՀԽՍՀ վաստակավոր մանկավարժ (1970)
* Կարմիր աստղի կրկնակի շքանշան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Հայաստանի ուսուցիչները մեծ հայրենականում (Ա. Հ. Հարությունյան, Լ. Ս. Մելքումյան, Ա. Ղ. Սուքիասայան), «Լույս» հրատարակչություն, Երևան, 1982:
**Անդրանիկ Ջումշուդի Ճաղարյան** (1916, մայիսի 12, մայիսի 12, 1916(1916-05-12), Աստղաշեն - մայիսի 22, 1985(1985-05-22), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ վիրաբույժ, մարդաբան, բժշկական գիտությունների դոկտոր (1957), պրոֆեսոր (1960)։ ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1963)։

Կենսագրություն
--------------

1938 թվականին ավարտել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտը։ Մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին։ Սրտաբանության և սրտային վիրաբուժության ինստիտուտի կազմակերպիչներից է։ 1957-1960 թվականներին՝ նույն ինստիտուտի սրտային վիրաբուժության բաժանմունքի վարիչ, (1958 թվականին կատարել է սրտի արատի առաջին վիրահատությունը Հայաստանում), 1960-1982 թվականներին՝ ԵԲԻ վիրահատական վիրաբուժության և տեղագրական անատոմիայի ամբիոնի վարիչ։

Անդրանիկ Ճաղարյանի հուշատախտակը Երևանում

Գործունեություն
---------------

Աշխատանքները վերաբերում են սրտի արատների վիրաբուժության, աորտայի բնածին նեղացման, սրտի պսակածն անոթների անբավարարության հարցերին։ Օժտված լինելով կերպարվեստագետի արտակարգ ձիրքով՝ նա ինքն է ստեղծել իր գրքերի բոլոր գունավոր ատլասները։ Մշակել է դեմքի պլաստիկ վերականգնման մեթոդ։ 1970 թվականին ՀԽՍՀ ԳԱ Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտին կից հիմնել է մարդաբանության լաբորատորիա, 1978 թվականին ՀԽՍՀ ազգագրության թանգարանում (Սարդարապատ)՝ բրոնզեդարյան մարդկանց գանգերի հիման վրա վերականգնված դիմաքանդակների պատկերասրահ։ Վերականգնել է Պետրոս Դուրյանի (1972), խուռիական (բրոնզեդարյան), ուրարտական և Շենգավիթում 6 հազար տարի առաջ ապրած բնիկների դեմքեր։ Այդ դիմաքանդակներից մի քանիսը դարձել են Նոր Զելանդիայի և Լիբանանի ազգային թանգարանների սեփականությունը։ ԱՄՆ-ի հայ մասնագետների միության անդամ (1967)։

Պարգևներ
--------

* Մեծ մրցանակ (Բրյուսել, 1958)
* ԽՍՀՄ ԲԳԱ Ն. Բուրդենկոյի անվան մրցանակ (1961)

Երկեր
-----

* Ճաղարյան Ա. Ջ. Սրտի վիրաբուժության նվաճումները, 1959։
* Օպերատիվ վիրաբուժություն և տեղագրական անատոմիա, Ե. 1969։
* Պետրոս Դուրյան։ Դեմքի վերականգնումը, Ե. 1971։
* Атлас врожденных пороков сердца и магистральных сосудов, М. 1957;
* Атлас хирургии сердца, Е. 1961;
* Внешняя морфология лица и пластическая реконструкция, Е. 1984.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2007*.

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 9683 |

 |
**Եփրեմ Արսենի Հովհաննիսյան** (1919, Արտավան, Հայաստան - *անհայտ*), հայ մանկավարժ։ ԽՄԿԿ անդամ (1946): Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Եփրեմ Հովհաննիսյանը ծնվել է 1919 թվականին, Վայքի Արտավան գյուղում։ 1938 թվականին ավարտել է շրջկենտրոնի միջնակարգ դպրոցը և անցել ուսուցչական աշխատանքի։ Սովորել է գյուղատնտեսական ինստիտուտում և 4-րդ կուրսից 1941 թվականի հուլիսին զորակոչվել զինվորական պարտադիր ծառայության։ Սովորել է Թբիլիսիի հետևակային ուսումնարանում և այն ավարտել է 1942 թվականի մայիսին, լեյտենանտի կոչումով մեկել է ռազմաճակատ։ 1942 թվականի սեպտեմբերին որպես վաշտի հրամանատար, մասնակցել Նովոռոսիյսկի, Մոզդոկի, Մալգոբեկի ուղղություններում ծավալված մարտերին, որտեղ վիրավորվել է։ Ապաքինվելուց հետո վերադարձել է ռազմաճակատ և կռվել Հյուսիսային Կովկասի ազատագրման համար։ Նովոռոսիյսկի ուղղությունում 1943 թվականի նոյեմբերին ծանր վիրավորվել է և որպես Հայրենական պատերազմի երկրորդ կարգի հաշմանդամ զորացրվել բանակից։

Հովհաննիսյանը պարգևատրվել է «Խիզախության համար», «Կովկասի պաշտպանության համար», «1941-1945 թթ. Հայրենական պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» և այլ մեդալներով։ 1946 թվականին ընդունվել է կուսակցության շարքերը։

Զորացրվելուց հետո Հովհաննիսյանը շարունակել է ուսումը Երևանի գյուղատնտեսական ինստիտուտում, որն ավարտելուց հետո անցել է մանկավարժական աշխատանքի, որին զուգընթաց սովորել ու ավարտել է Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտը, նշանակվել դպրոցի տնօրեն, ուսմասվար։ 1974 թվականին աշխատել է ժողկրթության բաժնի տեսուչ, մեթոդիստ, կուսշրջկոմում բաժնի վարիչ։ Հետագա տարիներին աշխատել է անտառտնտեսության տնօրեն։

Պարգևներ
--------

* «1941-1945 թթ. Հայրենական պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալ
* «Խիզախության համար» մեդալ
* «Կովկասի պաշտպանության համար» մեդալ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Հայաստանի ուսուցիչները Մեծ հայրենականում։ 3 գիրք։ Հարությունյան, Աշոտ Հովսեփի, Մելքումյան, Հայկազ Ստեփանի, Սուքիասյան, Աղվան Ղազարի։ Երևան, «Լույս», 1987:
**Գրիշա Սուրենի Հովհաննիսյան** (1919, Մալիշկա, Շարուր-Դարալագյազի գավառ - *անհայտ*), հայ մանկավարժ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։ ԽՄԿԿ անդամ (1943):

Կենսագրություն
--------------

Գրիշա Հովհաննիսյանը ծնվել է 1919 թվականին Եղեգնաձորի շրջանի Մալիշկա գյուղում։ 1919 թվականին ավարտել է գյուղի միջնակարգ դպրոցը և 1937-1939 թվականներին դպրոցում եղել է պիոներ-ջոկատավար։

1939 թվականին զորակոչվել է պարտադիր զինվորական ծառայության։ 1941 թվականի առաջին ամիսներին մասնակցել է թշնամու դեմ մղված կռիվներին Ժիտոմիրի ուղղությամբ Ալեքսանդրիայի շրջանում։ Վիրավորվել է, ապաքինվելուց հետո սովորել է Ստալինգրադի ռազմաքաղաքական ուսումնարանում, որն ավարտելուց հետո ստացել է լեյտենանտի կոչում։ Կռվել է Լենինգրադի ռազմաճակատում, որտեղ էլ լեյտենանտ Գրիշա Հովհաննիսյանը ընտրվել է գումարտակի կոմերիտմիության կազմակերպության քարտուղար։ 1943 թվականին ընդունվել է կոմունիստական կուսակցության շարքերը։

1943 թվականի վերջում նշանակվել է գումարտակի հրամանատարի քաղգծով տեղակալ։ Մասնակցել է Օրանիենբաումի պլացդարմի գրավման գրոհներին։ 1944 թվականի ապրիլին ծանր վիրավորվել և որպես պատերազմի երկրորդ կարգի հաշմանդամ ազատվել է ծառայությունից։

Մարտերում ցուցաբերած խիզախության համար արժանացել է Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշանի և «Մարտական ծառայությունների համար», «Արիության համար», «Լենինգրադի պաշտպանության համար», 1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալների։ Նևա գետն անցնելիս անձնական քաջության համար պարգևատրվել է անվանական մեդալով։

Պատերազմից հետո Հովհաննիսյանն ավարտել է Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտը, աշխատել է Եղեգնաձոր քաղաքի միջնակարգ դպրոցում պատմության ուսուցիչ։ 1975 թվականին Հովհաննիսյանը անցել է կենսաթոշակի, բայց շարունակել է դասավանդել դպրոցում։

Պարգևներ
--------

* Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշան
* «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալ
* «Արիության համար» մեդալ
* «Լենինգրադի պաշտպանության համար» մեդալ
* «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  Հայաստանի ուսուցիչները մեծ հայրենականում (Ա. Հ. Հարությունյան, Լ. Ս. Մելքումյան, Ա. Ղ. Սուքիասայան), «Լույս» հրատարակչություն, Երևան, 1982: