recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ժակ Լոնդա Մագոմա** (ֆր.՝ Jacques Ilonda Maghoma, հոկտեմբերի 23, 1987(1987-10-23), Լուբումբաշի, ԿԴՀ), կոնգոցի ֆուտբոլիստ, «Բիրմինգհեմ Սիթի» ֆուտբոլային ակումբի և Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետության հավաքականի կիսապաշտպան։

Ակումբային կարիերա
------------------

Մագոման անգլիական «Տոտենհեմ Հոթսպուրի» սան է ։ 2009 թվականին բարձր մրցակցության պատճառով Ժակը ստիպված էր հեռանալ «Բերտոն Ալբիոն»։ Օգոստոսի 8-ին «Շրուսբերի Թաունի» դեմ խաղում նա նորամուտն է նշել Անգլիայի երկրորդ ֆուտբոլային լիգայում։ Հոկտեմբերի 17-ին «Բարնետի» դեմ խաղում Մագոման իր առաջին գոլն է խփել «Բերտոն Ալբիոնի» կազմում։ 2013թվականին ամռանը Ժակը տեղափոխվել է «Շեֆիլդ Ուենսդեյ»։ Օգոստոսի 3-ին «Քուինս Պարկ Ռեյնջերս» դեմ խաղում նա նորամուտն է նշել Անգլիայի Չեմպիոնշիփ լիգայում։ Դեկտեմբերի 21-ին «Բորնմութ»–ի դեմ խաղում Մագոման իր առաջին գոլն է խփել «Շեֆիլդ Ուենսդեյի» կազմում։

2015-ի ամռանը Մագոմայի պայմանագիրն ավարտվել է և ֆուտբոլիստը պայմանագիր կնքել «Բիրմինգհեմ Սիթի» ակումբի հետ։ Օգոստոսի 15-ին «Բարնլի»–ի դեմ խաղում նա նորամուտը նշել է նոր թիմում։ Օգոստոսի 29-ին «Միլթոն Քինս Դոնս»-ի դեմ մենամարտում Ժակը խփել է իր առաջին գոլը «Բիրմինգհեմ Սիթի»-ի կազմում։

Միջազգային կարիերա
------------------

2010 թվականին Մագոման իր նորամուտն է նշել Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետության ֆուտբոլի հավաքականի կազմում։ 2017 թվականին հունվարին Ժակը Գաբոնում մասնակցել է Աֆրիկյան ազգերի 2017 թվականի գավաթի խաղարկությանը։ Նա մասնակցել է Մարոկկոյի և Կոտ դ’Իվուարի ֆուտբոլային հավաքականների դեմ խաղերին։

2019 թվականին Մագոման Եգիպտոսում մասնակցել է Աֆրիկայի ազգերի գավաթին։ Մրցաշարում նա մասնակցել է Եգիպտոսի ազգային հավաքականի, Զիմբաբվե ֆուտբոլի հավաքականի, Մադագասկարի ֆուտբոլի հավաքականի, Ուգանդայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի դեմ խաղերում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Transfermarkt.com(բազմ․) — 2000.
2. 1 2  FBref.com(բազմ․)
3. ↑  «Шрусбери Таун VS. Бертон Альбион 3:1»։ soccerway.com։ 2009-08-08
4. ↑  «Бертон Альбион VS. Барнет 2:0»։ soccerway.com։ 2009-10-17
5. ↑  «Куинз Парк Рейнджерс VS. Шеффилд Уэнсдей 2:1»։ soccerway.com։ 2013-08-03
6. ↑  «Шеффилд Уэнсдей VS. Борнмут 1:2»։ soccerway.com։ 2013-12-21
7. ↑  «Бернли VS. Бирмингем Сити 2:2»։ soccerway.com։ 2015-08-15
8. ↑  «Милтон Кинс Донс VS. Бирмингем Сити 0:2»։ soccerway.com։ 2015-08-29
9. ↑  «ДР Конго VS. Марокко 1:0»։ soccerway.com։ 2017-01-16
10. ↑  «Кот—д’Ивуар VS. ДР Конго 2:2»։ soccerway.com։ 2017-01-20
11. ↑  «Египет VS. ДР Конго 2:0»։ soccerway.com։ 2019-06-26
12. ↑  «Зимбабве VS. ДР Конго 0:4»։ soccerway.com։ 2019-06-30
13. ↑  «Мадагаскар VS. ДР Конго 2:2»։ soccerway.com։ 2019-07-07
14. ↑  «ДР Конго VS. Уганда 0:2»։ soccerway.com։ 2019-06-22

Արտաքին հղումներ
----------------

* Профиль на sports.ru

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | FootballDatabase.eu · National Football Teams.com · Soccerbase (խաղացող) · Soccerway · Transfermarkt (խաղացող) |

 |
**Կաչամակ**, **բաքրդան** կամ **բաքրդանիկ** (կիրիլիցա՝: качамак; ալբաներեն՝: *Kaçamaku),*, հայտնի է նաև **pura** (Cyrillic: пура) անվանումով, ավանդական յուրօրինակ կերակրատեսակ, որը պատրաստվում է եգիպտացորենի ալյուրից։

Տարածված է Մակեդոնիայում, Սերբիայում, Մոնտենեգրոյում, Բոսնիա և Հերցեգովինայում, Բուլղարիայում, Թուրքիայում։ Կաչամակին կարելի է հավելել տարբեր բաղադրատարրեր, ինչպես, օրինակ, ճերմակ պանիր, տապակած խոզաճարպ, տապակած մսակտորներ, կաթ, շաքարափոշի, սերուցք (կայմակ):Ալյուրի ծախսը նվազեցնելու նպատակով կարելի է խառնել լավ եփված ու տրորված կարտոֆիլ։

Բալկանյան երկրներում այս կերակրատեսակը հայտնի է զանազան անվանումներով. մամալիգա, ժգանցի, պուրա, պալենտա կամ պոլենտա։ Իտալիայում և եվրոպական մի շարք այլ երկրներում ևս օգտագործում են համանման մի կերակրատեսակ, որը նույնպես անվանվում է *palenta* կամ *polenta*: Իսկ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների հարավում այն հայտնի է *grits* անվանումով։

Կաչամակը ժամանակին համարվել է աղքատների կերակուր։ Մեր օրերում օգտագործում են հասարակության բոլոր խավերը։ Կաչամակը մատուցվում է նաև ռեստորաններում։

Մատուցում
---------

Բուլղարիայում կաչամակը ավանդաբար մատուցում են տապակած խոզաճարպով կամ արևածաղկի ձեթով, խորոված կծու պղպեղով։ Հաճախ հավելում են նաև խոզի մսի տապակած կտորներ։

Մոնտենեգրոյում, Ալբանիայում և Հերցեգովինայում կաչամակը պատրաստում են նաև լավ եփված ու տրորված կարտոֆիլով և պանրով. խառնում ու տրորում են այնքան, որ ստացվի համասեռ թանձր զանգված։

Կենտրոնական Սերբիայում կաչամակը մատուցում են ճերմակ պանրով ու կայմակով, աղացված ու կարագով տապակված մսագնդիկներով, խաղողի եռացված հյութով, կաթով, յոգուրթով,մեղրով, թթվասերով, երբեմն՝ նաև տավարի մսի տապակած կտորներով։

Պատկերասրահ
-----------

* Կաչամակ՝ մսովԿաչամակ՝ մսով
* Կաչամակ՝ ոչխարի պանրովԿաչամակ՝ ոչխարի պանրով
* Կաչամակ՝ մսովԿաչամակ՝ մսով

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Kačamak za dug život
2. ↑  Kačamak i proja za zdravije telo
3. ↑   или качамак|date=2012-11-11|work=MiGusto.mk - Мој живот. Мојот вкус!|access-date=2017-08-22|language=en-US}}
4. ↑  «Kacamak With Potatoes and Cheese (Bosnia Herzegovina)»։ *Food.com*։ Վերցված է 2015 թ․ դեկտեմբերի 17
5. ↑  «The Serbian hominy – Mush (Srpski kačamak, kulja, pura)»։ *The Serbian Cookbook*։ Վերցված է 2015 թ․ դեկտեմբերի 17
**Լիյնա Կերսնա** (էստ․՝ Liina Kersna, մինչև ամուսնությունը՝ Լեպիկ, *Lepik*, ապրիլի 3, 1980(1980-04-03), Տալլին, Էստոնական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), էստոնացի ռադիոհաղորդավարուհի և հանրային կապերի մասնագետ, քաղաքական և պետական գործիչ, «Էստոնիայի Բարեփոխումների կուսակցության» անդամ։ 2021 թվականի հունվարի 26-ից Էստոնիայի կրթության և գիտության գործող նախարարն է։ Նախկինում՝ Ռիյգիկոգուի (խորհրդարանի) 13-րդ և 14-րդ գումարումների անդամ (2015-2021)։

Կենսագրություն
--------------

Լիյնա Կերսնին ծնվել է 1980 թվականի ապրիլի 3-ին Տալլինում։

2005 թվականին ավարտել է Տարտուի համալսարանի լրագրության և հասարակայնության հետ կապերի բաժինը, 2018 թվականին՝ նույն համալսարանի վարչական կառավարման մագիստրատուրան։

1998-2002 թվականներին եղել է Էստոնական ռադիոյի հաղորդավարուհի և խմբագիր, 2002-2004 թվականներին՝ Ուսանողական կորպորացիաների միության (EÜL) հանրային կապերի ղեկավար։

2004-2007 թվականներին եղել է գյուղատնտեսության նախարարության հանրային կապերի բաժնի գլխավոր մասնագետ, ավելի ուշ՝ ղեկավարի տեղակալ և ղեկավար, 2007-2013 թվականներին՝ կառավարության հաղորդակցության բյուրոյում ԶԼՄ-ների գծով խորհրդական, ավելի ուշ՝ բյուրոյի ղեկավարի տեղակալ և կառավարական հաղորդակցության տնօրեն, 2013-2015 թվականներին՝ վարչապետի խորհրդական և վարչապետի բյուրոյի ղեկավար։

2015 թվականին անդամակցել է Բարեփոխումների կուսակցությանը։ 2015 թվականի խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքներով ընտրվել է Ռիյգիկոգուի 13-րդ գումարման անդամ, 2019 թվականի ընտրություններում վերընտրվել է Ռիյգիկոգուի 14-րդ գումարման անդամ։

2021 թվականի հունվարի 26-ից Կայա Կալասի կառավարությունում կրթության և գիտության նախարարն է։

Անձնական կյանք
--------------

Ամուսնացած է լրագրող և հեռուստահաղորդավար Վահուր Կերսնայի հետ, ունի մեկ որդի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  «Лийна Керсна»։ Правительство Эстонской Республики։ Վերցված է 2021-01-28
2. 1 2  «Президент Эстонии утвердила новый состав правительства»։ ТАСС։ 2021-01-26։ Վերցված է 2021-01-27

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 903154688465948380004 · WorldCat VIAF: 903154688465948380004 |

 |
**Լևոն Ալեքսանդրի Չաուշյան** (մայիսի 10, 1946(1946-05-10), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - փետրվարի 18, 2022(2022-02-18) կամ փետրվարի 17, 2022(2022-02-17)), հայ կոմպոզիտոր, ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (2009):

Թավջութակահար, մանկավարժ Ալեքսանդր Չաուշյանի և դաշնակահար Շաքե Զաքարյանի որդին է։

Կենսագրություն
--------------

1969 թվականին ավարտել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի ստեղծագործական բաժինը, 1970 թվականին՝ դաշնամուրի բաժինը։ Եղել է Էդվարդ Միրզոյանի աշակերտը։

1973 թվականից դասավանդում է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում։ Պրոֆեսոր 2003 թվականից։

1979-1985 թվականներին՝ Հայաստանի կոմպոզիտորների միության վարչության քարտուղար, 1985-1991 թվականներին՝ փոխնախագահ, 1995 թվականից՝ Հայկական երաժշտական համաժողովի հիմնադիր-նախագահ։

Ստեղծագործություններ
--------------------

Գրել է «Անհայտ զինվորին» սիմֆոնիան (1984, հանրապետական մրցույթի 1-ին մրցանակ՝ 1985), սիմֆոնիկ երկու պոեմ (1969, 1971), դաշնամուրի և սիմֆոնիկ նվագախմբի (1964-1973), ջութակի և սիմֆոնիկ նվագախմբի (1971), ֆլեյտայի և կամերային նվագախմբի (1979) համար կոնցերտներ, 4 կվարտետ (1980, 1983 («Տրիբունա ՅՈՒՆԵՍԿՕ»-ի մրցանակ՝ 1983, Փարիզ), 1988, 1994), գործիքային սոնատներ, ռոմանսներ (Ավետիք Իսահակյանի խոսքերով), վոկալ շարքեր, խմբերգեր։

Պարգևներ
--------

* Հայաստանի Հանրապետության արվեստի վաստակավոր գործիչ, 2009,
* Մովսես Խորենացու մեդալ, 2021։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2  Մահացել է կոմպոզիտոր, ՀՀ արվեստի վաստակավոր արտիստ Լևոն Չաուշյանը
3. 1 2
4. 1 2
5. ↑  Հայաստանի Հանրապետության պատվավոր կոչումներ շնորհելու մասին
6. ↑  Լևոն Չաուշյան
7. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2007*
8. ↑  «Հանրապետության նախագահի հրամանագրերը - Փաստաթղթեր - Հայաստանի Հանրապետության Նախագահ»։ *www.president.am* (հայերեն)։ Վերցված է 2021-09-22  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Լևոն Չաուշյան

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Հայաստանի կոմպոզիտորների միություն · Հանրային ռադիոյի արխիվ · International Music Score Library Project |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | AV Production |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| ՀԳՀԳ: 30829 · GND: 103965254 · ISNI: 0000000027456818 · LCCN: n86854615 · NTA: 102397627 · VIAF: 64433136 · WorldCat VIAF: 64433136 |

 |

 |
**Ժամանակակից պրիմիտիվներ** կամ **քաղաքային պրիմիտիվներ,** հանդիսանում են զարգացած և մշակութորեն փոխված հետխորհրդային ժողովուրդների հետևորդներ, որոնք զբաղվում են մարմնի փոփոխության ծեսերով և պրակտիկայով՝ միաժամանակ հղում անելով կամ հարգանքի տուրք մատուցելով «պրիմիտիվ մշակույթներում» անցումային պրակտիկայի ծեսերին։ Այս գործելակերպերը կարող են ներառել մարմնի պիրսինգ, դաջվածք, խաղ պիրսինգ, մարմնի մանգաղի կասեցում, կորսետային մարզում, սպիարինգ, բրենդավորում և կտրում։ Այս բազմազան պրակտիկայով զբաղվելու շարժառիթը կարող է լինել անձնական աճը, ծեսը անցնելը, հոգևոր կամ սեռական հետաքրքրասիրությունը։

Մարմնի ժամանակակից ձևափոխման ձևը, որը ընդունվել են «պրիմիտիվ», ավանդական մշակույթներից
Ռոլանդ Լոմիսը, որը նաև հայտնի է որպես Ֆակիր Մուսաֆար, համարվում է ժամանակակից պրիմիտիվ շարժման հայրը։ 1989 թվականի RE /որոնման ժամանակակից պրիմիտիվ գիրքը մեծապես պատասխանատու էր ժամանակակից պրիմիտիվիզմի հայեցակարգի առաջխաղացման համար : Ժամանակակից պրմիտիվների դրդապատճառների շարքում, ցանկացած անցման ծեսի հիմնական նպատակը նախաձեռնի վիճակը վերափոխելն է՝ գոյության մի վիճակից մյուսը։ Ժամանակակից պրիմիտիվի նույնականացումը պարզունակության և իսկության միջև կապի միացումն է. «Ի դեմս հիմնական հասարակության կոռուպցիաների»։

Ժամանակակից պրիմիտիվները լիովին հավատում են իրենց կյանքի ձևի վերաբերյալ հավատալիքներին․

* Մարմնի պրիմիտիվ ձևափոխումը իրենց ինքնապատկերը քանդակելու համար։
* Ժամանակակից պրիմիտիվի ներգրավվածությունն այն գործունեությունն է, որն ընդհանրապես մերժում է հասարակությունը։ Ինքնսուսումնասիրելը անձնական հայտարարության ձև է, որը հասարակությունը մերժում է։
* Դիմադրելով գաղութատիրությանը այն կարող է հետադարձ լինել հակաճգնաժամային պայքարին։
* Մարմնի ձևափոխումը մետաֆիզիկական և հոգեպես հարուստ գործողություն է։
* Ժամանակակից պրիմիտիվ պրակտիկայում ամրապնդվում է մշակութային նորմի մերժումը այնպիսի եղանակով, ինչպիսին որ այն հասկանալի է թվում, ինչպես հիմնական հոսանքին հակառակ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  National Geographic - Ancient and Modern Tattoos Celebrated in Photography Book
2. ↑  Gauntlet – decorating the Modern Primitive Archived 2007-05-20 at Archive.is
3. ↑  Benson Susan (2000)։ «Inscriptions of the self: reflections on tattooing and piercing in contemporary Euro-America»։ in Jane Caplan։ *Written on the body: the tattoo in European and American history* (Jane Caplan ed.)։ London: United Kingdom: Reaktion Books Ltd.։ էջեր 234–254։ ISBN 978-0691057231
4. ↑  Rosenblatt David (1997)։ «The Antisocial Skin: Structure, Resistance, and 'Modern Primitive' Adornment in the United States.»։ *Cultural Anthropology* **12** (3): 287–334։ ISBN 9781526440211։ doi:10.4135/9781526440211։ Վերցված է 2019 թ․ հունիսի 16
«**Կապո**» (իտալ.՝ Kapò), իտալական կինոֆիլմ Հոլոքոստի մասին, որը նկարահանել է ռեժիսոր Ջիլլո Պոնտեկորվոն 1959 թվականին։ Ֆիլմը իտալաֆրանսիական համատեղ արտադրության արդյունք է, իսկ նկարահանումներն անցկացվել են Հարավսլավիայում։

Ֆիլմը ներկայացվել է «Օսկար» մրցանակի որպես օտարալեզու լավագույն ֆիլմ։

Սյուժե
------

Տասնչորսամյա հրեա Էդիթին ծնողների հետ ուղարկում են Օսվենցիմ։ Նա ընտրվում է գազի խցիկում ոչնչացման համար։ Էդիթը կարողանում է փախչել բարաքից, և բանտային բժշկի օգնությամբ ստանում է մահացած քրեական հանցագործի հագուստը, համարն և անունն։

Էդիթին ուղարկում են ճամբար՝ հարկադիր աշխատանքներ կատարելու համար։

Սննդի դիմաց Էդիթը համաձայնում է դառնալ վերակացուների հարճը։ Նա կապվում է նրանցից մեկի՝ Կարլի հետ։

Էդիթը դառնում է կապո։

Ճամբար են տեղափոխում խորհրդային ռազմագերիներին։ Էդիթը սիրահարվում է նրանցից մեկին՝ Սաշային։

Մոտենում է Կարմիր բանակը։ Ռազմագերիները զանգվածային փախուստ են նախապատրաստում։ Սաշայի օգնությամբ նրանք Էդիթին համոզում են անջատել բարձր լարման հոսանքը, որը սնուցում է ճամբարի պարիսպը։

Պահակախումբը պատրաստվում է գնդակահարել բոլոր բանտարկյալներին։ Բոլոր կապոները անցնում են ծառայության գերմանացիների ղեկավարության ներքո, և նրանց պետք է տարհանեն։

Էդիթն անջատում է հոսանքը և զոհվում էսէսականների ձեռքից։ Բանտարկյալները փախչում են ճամբարից։ Նրանցից շատերը սպանվում են պահակախմբի կողմից։

Դերասաններ
----------

* Սյուզան Ստրասբերգ – *Էդիթ/Նիկոլ Նեպաս*
* Լորան Տերզիեֆ  – *Սաշա*
* Էմանուել Ռիվա  – *Թերեզա*
* Դիդի Պերեգո  – *Սոֆյա*
* Ջաննի Գարկո  – *Կարլ*
* Դուշան Պերկովիչ – *պարետ*
* Անաբելլա Բեսի
* Գրացիելա Գալվանի
* Պաոլա Պիտագորա
* Էլեոնորա Բելլինզագի
* Բրունո Սցիպիոնի
* Դրագոմիր Ֆելբա

Քննադատություն
--------------

Ֆիլմը, ավելի ճիշտ՝ նրա մի կադրը, երբ ցուցադրվում է ճամբարի փշալարերի վրա Թերեզան ձեռքերը բարձրացրած, «խորը արհամարհանքի» է արժանացել ֆրանսիացի ռեժիսոր Ժակ Ռիվետի կողմից։ Ըստ Բեռնար-Անրի Լևիի՝ «քննադատական վերաբերմունքը Պոնտեկորվոյն ճնշել է մինչև մահ։ Նա ենթարկվել է օստրակիզմի, գրեթե անիծվել է, և բոլորը՝ միակ կադրի համար»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9
3. ↑  Erickson, Hal։ «Kapò»։ *Allmovie*
4. ↑  «Kapo»։ *British Film Institute*։ London։ Արխիվացված է օրիգինալից February 7, 2009-ին։ Վերցված է December 4, 2012  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
5. ↑  «The 33rd Academy Awards | 1961» (անգլերեն)։ Oscars.org | Academy of Motion Picture Arts and Sciences։ Վերցված է 2019-11-11
6. ↑  Bernard-Henri Lévy: Hollywood's Nazi Revisionism - WSJ

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կապո(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
* Column « De l'Abjection » by Jacques Rivette (1961) devoted to Pontecorvo's *Kapo* (ֆր.)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · FilmAffinity · Internet Movie Database · Rotten Tomatoes · AFI լիամետրաժ ֆիլմերի կատալոգ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 305896097 · WorldCat VIAF: 305896097 |

 |
**ԽՍՀՄ նկարիչների միություն** (ռուս.՝ Ор́дена Ле́нина Сою́з худо́жников СССР (СХ СССР)), ստեղծագործական միավորում, որը Խորհրդային Միության ժամանակաշրջանում միավորել է խորհրդային արվեստագետներին և արվեստի քննադատներին։

Նկարիչների միությունը նպատակ է հետապնդել ստեղծելու գաղափարական և բարձր գեղարվեստական աշխատանքներ արվեստի բոլոր տեսակների և ժանրերի և արվեստի պատմության բնագավառում, նպաստելու ԽՍՀՄ-ում կոմունիզմի կառուցմանը, ամրապնդելով ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամների կապը կոմունիստական շինարարության պրակտիկայի և ԽՍՀՄ ժողովուրդների արվեստի սոցիալիստական բովանդակության զարգացման հետ։

Պատմություն
-----------

Լուսանկարում ձախից աջ` Բ. Մ. Կոլբին` Կուրգան քաղաքի արվեստի ֆոնդի տնօրեն, Ա. Ի. Կոզիրև, Ի. Յա. Լոխմատով` ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամ
«Խորհրդային միության նկարիչների» հասարակության առաջին ցուցահանդեսը բացվել է 1931 թվականի ապրիլի 15-ին Մոսկվայի «Նկարիչներ» ասոցիացիայի ցուցասրահում (Կուզնեցկի մոստ 11)։

Խորհրդային նկարիչների միությունները միության տարբեր երկրներում և ինքնավար հանրապետություններում, երկրամասերում, մարզերում ու քաղաքներում ձևավորվել են տարբեր ժամանակներում՝ ԽՄԿԿ «Գրական-գեղարվեստական կազմակերպության ստեղծման մասին» 1932 թվականի ապրիլի 23-ի որոշման հիման վրա։

ԽՍՀՄ նկարիչների միությունը դադարել է գոյություն ունենալ 1992 թվականի հունվարին VIII համագումարի ժամանակ (իրավահաջորդն է դարձել Ռուսաստանի նկարիչների միությունը)։

Տպագիր լրատվամիջոցներ
---------------------

* «Արվեստ» (լույս է տեսել 1933 թվականին ԽՍՀՄ մշակույթի նախարարության և ԽՍՀՄ նկարիչների ակադեմիայի հետ համատեղ)
* «Ստեղծագործություն» (1957)
* «ԽՍՀՄ դեկորատիվ արվեստ» (1957)

Պարգևներ
--------

1968 թվականին ԽՍՀմ նկարիչների միությունը պարգևատրվել է Լենինի շքանշանով։

Տես նաև
-------

* Ռուսաստանի նկարիչների միություն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Союз художников СССР - это... Что такое Союз художников СССР?»։ *Словари и энциклопедии на Академике* (ռուսերեն)։ Վերցված է 2017-04-26

Արտաքին հղումներ
----------------

* Архив художников
**Կուզմա Կովաչիչ** (խորվաթերեն՝ *Kuzma Kovačić*, 1952), խորվաթ քանդակագործ, ակադեմիկոս։

Կենսագրություն
--------------

Կուզմա Կովաչիչը ծնվել է 1952 թվականի հունիսի 6-ին Հվար կղզում։ Ծննդավայրում տարրական ու միջնակարգ կրթություն ստանալով՝ 1976 թվականին ընդունվել է Զագրեբի գեղարվեստի ակադեմիա, որն ավարտել է՝ ձեռք բերելով քանդակագործի որակավորում (բակալավրի աստիճան)։ Աշխատում է Զագրեբի համալսարանում։ Սպլիտի համալսարանին առընթեր գեղարվեստի ակադեմիայի պրոֆեսոր է։ 2011 թվականի խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ ընդգրկված է եղել պատգամավորության թեկնածուների ցուցակում։ Նրա աշխատանքները ներկայացվել են մոտավորապես 40 անհատական և բազմաթիվ խմբակային ցուցահանդեսներում, որոնք կազմակերպվել են հայրենի Խորվաթիայում և նրա սահմաններից դուրս։

Ստեղծագործություններ
--------------------

Կովաչիչն ստեղծել է քանդակագործական գրեթե բոլոր ժանրերի պատկանող աշխատանքներ։ Պատկերազարդել, ձևավորել է Հվարի տաճարի խորանը, քանդակել Հովհաննես Պողոս II պապի (Սելցեում), Ֆրանյո Թուջմանի (Շկաբռնեում և Զագրեբում), Անտուն Միխանովիչի (Գատեում), Գրաբովչևայի Աստվածամոր (Զագրեբի սրբասուրբ Աստվածամոր եկեղեցում) և բազում այլ արձաններ։ Կովաչիչին է վստահվել Խորվաթիայի Հանրապետության առաջին ոսկե ու արծաթե դրամների, ինչպես նաև սովորական մի շարք դրամների (1, 2, 5, 10, 20, 50 իյուլերի և 1, 2, 5 ու 25 կունաների) ձևավորումը։

Նվաճումներ և պարգևներ
---------------------

Կուզմա Կովաչիչը 2020 թվականից Խորվաթիայի գիտությունների և արվեստների ակադեմիայի իսկական անդամ է, դրա հվարյան մասնաճյուղի նախագահ։ Նա արժանացել է մի շարք հեղինակավոր պարգևների, այդ թվում՝

* 1991 թ. - Վլադիմիր Նազորի անվան մրցանակի,
* 1995 թ. - Մարկո Մարուլիչի շքանշանի,
* 1999 թ. - Արվեստում ձեռք բերած նվաճումների համար շքանշանի,
* 2010 թ. - *Galerije Forum* մրցանակի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Չեխիայի ազգային գրադարանի կատալոգ
2. ↑  «HAZU • Hrvatska akademija znanosti i umjetnosti - Kuzma Kovačić - Biografija»։ *info.hazu.hr*։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 7-ին  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
3. ↑  Citiranje weba |url= |title=Kuzma Kovačić, kipar |work=info.hazu.hr |publisher=Hrvatska akademija znanosti i umjetnosti |accessdate=2020-11-23
4. ↑  Borovac, Marina. 20 years of kuna — who are the authors of currency we use today Archived 22 April 2021[Date mismatch] at the Wayback Machine. *Večernji list*. Published 29 May 2014.
5. ↑  «Архівована копія»։ Արխիվացված է օրիգինալից 14 січня 2021-ին։ Վերցված է 26 квітня 2021
6. ↑  Culturenet (M.K. 18.01.2011): Dodjela Nagrade Galerije Forum za 2010. godinu

Գրականություն
-------------

* Srhoj, Vinko. Kuzma Kovačić - priroda, kultura i vjera kao korektivi modernističke skulpture, *Ars Adriatica*, br. 1 (2011.), str. 169-186.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Կենսագրությունը խորվաթերեն, իտալերեն և ֆրանսերեն
* Hrvatsko kulturno vijeće Kuzma Kovačić ( Dopuštenje za uporabu sadržaja)
* Պաշտոնական կայքէջը

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1036511901 · LCCN: no2014119039 · NKC: js2014809124 · SUDOC: 225737736 · VIAF: 304771059 · WorldCat VIAF: 304771059 |

 |
**Կապույտ երկուշաբթի** (անգլ.՝ Blue Monday) կամ **տխուր երկուշաբթի**, անվանում՝ տրված հունվար ամսվա՝ սովորաբար երրորդ շաբաթվա երկուշաբթիին, որը համարվում է տարվա առավել դեպրեսիվ օրերից մեկը։ Այս հասկացությունն առաջին անգամ հրատարակվել է 2005 թվականի Sky Travel ընկերության մամլո հաղորդագրությունում, որտեղ պնդում էին, որ հաշվել են օրը՝ օգտագործելով հավասարում։ Այն հաշվի է առնում եղանակային պայմանները և վերաբերում է միայն Հյուսիսային կիսագնդին։ Ըստ զուգադիպության՝ Միացյալ Նահանգներում օրը հաճախ համընկնում է Մարտին Լյութեր Քինգի օրվա հետ (դաշնային տոն)։ Այդ իսկ պատճառով հասկացությունն այնտեղ այդքան էլ հայտնի չի։

Գաղափարը համարվում է կեղծ գիտություն, որի բանաձևը գիտնականները համարել են անիմաստ։

Ամսաթիվ
-------

Սովորաբար նշվում է, որ ամսաթիվը համընկնում է հունվար ամսվա երրորդ երկուշաբթի օրվա հետ, բայց կարող է նշվել նաև երկրորդ կամ չորրորդ երկուշաբթի օրը։ Առաջին ամսաթիվը հայտարարվել է 2005 թվականի հունվարի 24-ին՝ Sky Travel-ի մամլո հաղորդագրությունում։

### Հաշվարկում

Բանաձևը օգտագործում է բազմաթիվ գործոններ․ եղանակային պայմաններ, պարտքի մակարդակ (մեր վճարունակության և պարտքի կուտակման միջև տարբերություն), Սուրբ Ծննդից, նոր տարվա ձախողումներից սկսած ժամանակը, մոտիվացիայի ցածր մակարդակը և զգացողությունը, որ անհրաժեշտ է ինչ-որ բան անել։ Մի բանաձև կիրառվել է Քլիֆ Արնալի կողմից՝ 2006 թվականին․

{\displaystyle {\frac {(C\times R\times ZZ)}{((Tt+D)\times St)}}+(P\times Pr)>400}

Որտեղ՝

Tt = ճամփորդելու ժամանակահատված,

D = ձգձգումներ,

C = մշակութային միջոցառումներ վրա ծախսված ժամանակ,

R = հանգստի վրա ծախսված ժամանակ,

ZZ =քնի վրա ծախսված ժամանակ,

St = սթրեսային վիճակում գտնվելու ժամանակահատված,

P = իրերը հավաքելու վրա ծախսված ժամանակ,

Pr = նախապատրաստվելու վրա ծախսվող ժամանակ։

Չափման միավորները սահմանված չեն, քանի որ բոլոր գործոնները ներառում են ժամանակ։ «Բանաձևի» տարածական վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ այն խախտում է միատարությունը և հետևաբար անիմաստ է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Dean Burnett (2012 թ․ հունվարի 16)։ «Blue Monday: a depressing day of pseudoscience and humiliation»։ *The Guardian* (London)։ Վերցված է 2014 թ․ հունվարի 20
2. ↑  Burnett, Dean (2015 թ․ հունվարի 19)։ «Blue Monday: is it really the most depressing day of the year?»։ *The Guardian*։ Վերցված է 2015 թ․ հունվարի 20
3. ↑  «Jan. 24 called worst day of the year»։ NBC News։ 2005 թ․ հունվարի 24։ Վերցված է 2007 թ․ մարտի 13
4. ↑  Goldacre Ben (2006 թ․ դեկտեմբերի 16)։ «MS = media slut, but CW = corporate whore»։ *The Guardian* (London)։ Վերցված է 2008 թ․ հունվարի 21

Արտաքին հղումներ
----------------

* BBC էջերը մեջբերել են Կապույտ երկուշաբթին 2005 2009 2012
**Խաղաղության հայկական գինը**, արաբագետ Նաիրա Սահակյանի փաստավավերագրական աշխատությունը, որը պատմում է 1917 թվականից հետո հայ մտավորականության մոտ Հայաստանի ապագայի վերաբերյալ տեսլականի ու ընկալումների մասին։ Գիրքը հրատարակվել է 2023 թվականին Newmag հրատարակչության կողմից։

Բովանդակություն
---------------

Գրքի հեղինակը գրում է, որ 100 տարի առաջ հայ մտավորականությունը ներշնչված էր եվրոպական արժեքներով, որին հաջորդեց սոցիալիզմը։ Նրա պնդմամբ՝ և' 100 տարի առաջ, և' հիմա հայկական պետականության գլխավոր հարցը մնում է այն, թե ինչ հարաբերություններ կառուցել ու ունենալ Ռուսաստանի հետ։

Հեղինակը նշում է, որ Օսմանյան, Իրանական ու Ռուսական կայսրություններում հայերը 20-րդ դարի դարասկզբին ակտիվորեն մասնակցում էին ապագային միտված գաղափարական քննարկումներին։ 1917 թվականի կովկասյան իրադարձություններն ի ցույց դրեցին հայ քաղաքական գործիչների և մտավորականների գաղափարական տարբերությունները։ Հեղինակը նշում է, որ հենց այդ ժամանակ վերաիմաստավորվեց Կովկասի դերը։

Գիրքն անդրադառնում է նաև այն հարցին, թե որոնք էին հայկական կուսակցությունների ակնկալիքները ցարական կառավարությունից, իսկ դրանից հետո նաև բոլշևիկյան իշխանությունից։ Հեղինակը վերհանում է նաև շուրջ 100 տարի առաջ ինքնորոշման իրավունքի մասին հայ մտավորականության պատկերացումները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև այն խնդրին, թե ինչու Արևմտյան Հայաստանի ճակատագիրը հայերին բաժանել էր լենինյան ու պլեխանովյան գաղափարական ճամբարների։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Սահակյան Նաիրա (2023)։ «Խաղաղության հայկական գինը»։ *Newmag հրատարակչություն*։ Վերցված է 15.05.2023
2. ↑  ««Նոր գիրք»-8/23. Հյոլդեռլին, Թումանյան, Սահակյան»։ *armenpress.am* (հայերեն)։ Վերցված է 2023 թ․ մայիսի 15  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)
Մայրաքաղաքի հիշատակի սրահ
**Ժամանակավոր մայրաքաղաքի հիշատակի թանգարան** (հանգըլ: 임시수도기념관; հանջա: 臨時首都記念館), թանգարան է Հարավային Կորեայի Բուսան քաղաքում։ Շինությունը օգտագործվել է Հարավային Կորեայի նախագահի` Լի Սին Մանի կողմից, երբ Բուսանը Հարավային Կորեայի մայրաքաղաքն էր Կորեական պատերազմի ժամանակ։

Թանգարանն ի սկզբանե օգտագործվել է որպես Գյոննամամ նահանգի նահանգապետի պաշտոնական նստավայր՝ 1926 թվականի օգոստոսի 10-ին դրա ավարտից ի վեր։ 3 տարով Բուսանը Կորեայի ժամանակավոր մայրաքաղաքն էր` Կորեական պատերազմի ժամանակ։ Այս ժամանակահատվածում շինությունը օգտագործվում էր որպես նախագահի նստավայր։

1984 թվականին այս շինությունը դարձել է Ժամանակավոր մայրաքաղաքի հիշատակի թանգարան և ցուցադրել է նկարներ և այլ ցուցանմուշներ Կորեական պատերազմից։

Այս շինությունը վերանորոգվել է 2000 թվականի ապրիլից մինչև 2001 թվականի նոյեմբեր` դրանից հետո ստանանալով ներկայիս տեսքը։ Վերանորոգման ժամանակ ավելացվել է Լուսանկարչական պատկերասրահ բաժինը։ Պատկերասրահում կա Կորեական պատերազմի լուսանկարների հավաքածու։

Ժամանակավոր մայրաքաղաքի հիշատակի թանգարանը Բուսանի Մետրոպոլիտեն քաղաքի թիվ 53-րդ Նախագծված ցուցանմուշն է։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Come to Busan to experience Korean War-era provisional government»։ *The Hankyoreh*։ 23 June 2017։ Վերցված է 11 August 2018
**Կուլես ամրոց** (հուն․՝ Κουλές το κάστρο, իտալ.՝ Rocca al Mare), միջնադարյան ծովային ամրոց Հունաստանի Կրետե կղզու Հերակլիոն քաղաքում։

Ընդհանուր զբաղեցնում է 3600 մ² տարածք։

Պատմություն
-----------

Կուլես ամրոցի անունը առաջին անգամ հիշատակվել է 14-րդ դարի սկզբին։ Հայտնի է նաև, որ ամրոցի կառուցողը եղել է Միքելե Սանմիքելին։ Ամրոցի առաջին պատկերը հեղինակել է ֆլորենտինացի միաբան Քրիստոֆերո Բուոնդելմոնտին 1429 թվականին։

Շինությունը իր վերջնական տեսքը ձեռք է բերել 1523-1540 թվականներին, երբ նորաշեն միջնաբերդը փոխարինեց երկրաշարժի արդյունքում ավերակի վերածված հին ամրոցին։

Վենետիկցիները բերդը անվանում են Ռոկկո ալ Մարե։ Ամրոցի գլխավոր պարիսպներին պատկերված է առյուծ, որը խորհրդանշում է սուրբ Մարկ ավետարանչին։ Միաժամանակ նաև հանդիսանում է Հերակլիոն և հովանավոր Վենետիկ քաղաքների խորհրդանիշները։ Ամեն տարի վենետիկցիները օգտագործում են հին նավատորմը շրջակա Դիա և Ֆրանսկի կղզիներից քարեր տեղափոխելու համար։

Թուրքական իշխանության տարիներին (1669-1898) ամրոցը կոչվել է Կուլես (թուրքերեն՝ su kulesi` ծովային ամրոց)։ Նույն ժամանակահատվածում թուրքերը վերանորոգել են ամրոցը վերին մակարդակի՝ ավելացրել են միջնաբերդը, թնդանոթների տեղեր, ինչպես նաև փոքրիկ մզկիթ։

Ամրոցի ստորին հարկը կազմում է կամարակապ առաստաղ՝ մեծ անցքով, որը ծառայում է լույս ստանալու նպատակներին։ Ստորին հարկի 26 սենյակները ծառայում են որպես սննդի և զինամթերքի պահեստ։

Ե՛վ վենետիկյան, և՛ թուրքական ժամանակներում, այստեղ գործել է բանտ։ Թուրքական տիրապետության շրջանում ամրոցը վերակառուցվել և հզորացվել է, իսկ նավատորմը՝ վերազինվել։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  «Կուլես ամրոց»։ *Heraklion-Crete.org*։ Վերցված է 2016 թ․ օգոստոսի 15

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
**Կապույտ մորուքը** (ֆր.՝ Barbe bleue), բելգիացի գրող Ամելի Նոթոմբի քսանմեկերորդ վեպը, որը գրել է 2012 թվականին, ֆրանսերեն։ «Կապույտ մորուք» վեպում Ամելի Նոտոմբը վերաշարադրել է Շառլ Պեռոյի հայտնի «Կապույտ մորուքը» հեքիաթը։ Վեպում առկա են մահվան, սպանության, սիրո և բազմակնության թեմաներ։

2023 թվականին գիրքը Newmag հրատարակչությունում հրատարակվել է հայերեն, շնորհանդեսը տեղի է ունեցել նույն թվականի սեպտեմբերի 9-ին՝ «Ֆրանսիական գրքի փառատոն» միջոցառման ընթացքում։

Սյուժե
------

Բելգիայից ժամանած քսանհինգամյա ուսուցչուհի Սատուրնինան բնակարան է փնտրում Փարիզում։ Նրա ուշադրությունը գրավում է մի գովազդ՝ կենտրոնում շատ էժան վարձով է տրվում ընդարձակ սենյակ։ Նա հիացած գնում է նշված հասցեով և պարզում, որ տան տերը շատ տարօրինակ տղա է։ Սատուրնինեն ստիպված է լինում ապրել տանտիրոջ հետ և ընդունել նրա պայմանները՝ երբեք չմտնել արգելված սենյակ, ընթրել նրա հետ և դառնալ նրա սրտակիցը։ Իսպանացի առեղծվածային այդ ազնվականը հայտնի է նրանով, որ նրա նախկին ութ վարձակալուհիները յուրաքանչյուրն իր հերթին առեղծվածային կերպով անհետացել են։

Ի վերջո, Սատուրնինան իմանում է իր նախորդների ճակատագրի և մութ սենյակի գաղտնիքների մասին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Charles perrault's la barbe bleue and amélie nothomb's barbe bleue. A dialogue between an old fairy tale and a contemporary novel»
2. ↑  info@f-s.am FutureSystems։ «Կապույտ մորուքը»։ *Newmag Publishing House* (հայերեն)։ Վերցված է 2023 թ․ սեպտեմբերի 17  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)
3. ↑  FRANCOFEST-ին Newmag-ը ներկայացրեց չոր գիրք, չորս էլ բացարձակ բեսթսելլերը (լուսանկարներ)
4. ↑  Barbe bleue
5. ↑  Амели Нотомб "Синяя борода"
Հայ ժայռամագլցող Սարգիս Ղազարյանը ժայռամագլցողների միջազգային ճամբարում, Իրան, 2019
**Ժայռամագլցում** (անգլ.՝ rock climbing), սպորտաձև և ակտիվ հանգստի ձև, երբ մասնակիցները մագլցում են բնական ժայռերը կամ արհեստականորեն ստեղծված ժայռապատերը։ Նպատակը լեռանգագաթին կամ նախապես սահմանված երթուղու վերջնակետին հասնելն է։   

20-րդ դարի կեսերից այն մասամբ առանձնացավ ալպինիզմից՝ որպես առանձին ճյուղ։ 
Ալպինիզմում լեռան գագաթ տանող երթուղին կարող է ընտրված լինել ժայռերի վրայով, և այդ դեպքում վերելքը կոչվում է տեխնիկական ալպինիզմ, ինչը ներառում է ժայռամագլցման (երբեմն նաև միքս մագլցման) բոլոր տարրերը։   

Ի տարբերություն տեխնիկական ալպինիզմի, ժայռամագլցման ժամանակ բարձրանում են ոչ թե լեռան, այլ ժայռային գոյացության կատարին, իսկ երբեմն մագլցման երթուղին կարող է վերջանալ ժայռի միջնամասում, քանի որ ապարի վատ որակը կատարին հասնելը կարող է դարձնել ոչ նպատակահարմար։

Ժայռամագլցում՝ Շվեյցարիայում
Ժայռամագլցումը ֆիզիկական և մտավոր կարողություններ պահանջող գործունեություն է, որի ժամանակ փորձության են ենթարկվում մագլցողի ուժը, հուզակամային կայունությունը, դիմացկունությունը, ճկունությունը և հավասարակշռությունը։ Պատկերավոր մտածողությունը և ստեղծագործական միտքը որոշիչ դեր են խաղում ժայռամագլցման մեջ։ Մագլցման տեխնիկային, հմտություններին և մագլցման գույքի օգտագործմանը տիրապետելը վճռական են մագլցման երթուղիներն ապահով անցնելու համար։

Աշխարհի տարբեր մասերում ժայռերի լայն տեսականու և բազմազանության հիման վրա ժայռամագլցումը տարբեր ոճերի և ենթատեսակների է բաժանվել, որոնք ներկայացված են ստորև։ Ժայռամագլցումը օլիմպիական երևույթ չէ, սակայն ՄՕԿ-ի կողմից որպես մարզանք է ճանաչվում։

Ժայռամագլցումը Հայաստանում
--------------------------

Հայաստանում գոյություն ունի Ժայռամագլցման և լեռնագնացության ֆեդերացիա։ 2009 թ. հունիսի 1-ից 31-ը Up The Rocks ակումբի նախաձեռնությամբ մեկնարկեց «ԱՐԵՎ» Առաջնամագլցման Բաց Փառատոնը։ Այն մեկնարկել է Հրազդանի կիրճում և շարունակվել Նորավանքի կիրճում, Դժոխքի ձորում, Արփա գետի հովտում և Գառնիի ձորում։

2018 թվականին «Ապառաժ» ակումբը Հայաստանում կազմակերպել է ժայռամագլցման առաջին համահայկական առաջնությունը։

Աղբյուրներ
----------

* Օգտագործվել է անգլերեն Վիքիպեդիան

1. ↑  Լեռնագնացություն՝ Բլուրների ազատությունը (անգլերեն՝ Mountaineering: The Freedom of the Hills), Swan Hill Press; 6-րդ հրատարակչություն (14 հոկտեմբերի 1997) ԳՄՍՀ 1840370017 ԳՄՍՀ 978-1840370010
2. ↑  «Կանցկացվի ԱՐԵՎ առաջնամագլցման բաց փառատոնը»։ 2009 թ․ հունիսի 27։ Վերցված է 2010 թ․ ապրիլի 11
3. ↑  «Կանցկացվի ԱՐԵՎ առաջնամագլցման բաց փառատոն»։ 2009 թ․ հունիսի 30։ Վերցված է 2010 թ․ ապրիլի 11
4. ↑  «ԱՌԱՋԻՆ ԺԱՅՌԱՄԱԳԼՑՄԱՆ ՀԱՄԱՀԱՅԿԱԿԱՆ ՄՐՑՈՒՅԹԸ ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ»

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ժայռամագլցում Հայաստանում (անգլերեն)
**Լյու Չժեշեն** (չինարեն՝ 柳哲生, փետրվարի 22, 1914(1914-02-22), Բաոդին, Զհիլի, Beiyang Government - փետրվարի 18, 1991(1991-02-18), Կանադա), չինացի զինվորական, եղել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի բարձրակարգ օդաչու։ Նա թռել է ամերիկյան Բիպլան տեսակի «Curtiss F11C Goshawk» ռազմական ինքնաթիռով, հետո խորհրդային ռմբակոծիչներով՝ «N-15» երկթև ռմբակոծիչով և «N-16» միաթև ռմբակոծիչով 10 անգամ անձամբ և երկու անգամ խմբի կազմում հաղթանակելով։ Յուրաքանչյուր օդային հաղթանակի համար նվաճել է մեդալ (չինարեն՝ 星序獎章, անգլ.՝ Star Medal)։

Կենսագրություն
--------------

Լյու Չժեշենը ծնվել է 1914 թվականի փետրվարի 22-ին Խեյբեյ կորեական արվարձանի Բաոդին քաղաքում՝ սպայի ընտանիքում։

1931 թվականին նա, շարունակելով հոր ուղին, ընդունվում է Կենտրոնական սպայական ակադեմիա։ Այդ ժամանակ Մանջուրիա մարզում արտակարգ իրավիճակ էր։ 1934 թվականին տեղափոխվում է Կենտրոնական ավիացիոն դպրոց։ 1936 թվականի հոկտեմբերի 12-ին գերազանց ավարտելով դպրոցը՝ անդամակցում է 21-րդ ռազմաօդային նավատորմի ստորաբաժանման 4-րդ կործանիչ գնդին, որը զինված էր «Curtiss F11C Goshawk» ռմբակոծիչներով։ Սեպտեմբերի վերջին օդային 4-րդ կործանիչ գունդը վերափոխվեց 5-րդ կործանիչ գնդի և գունդը սկսեց ստանալ խորհրդային N-16 և N-15 ինքնաթիռներ՝ իր վերազինումը ավարտելով 1938 թվականի սկզբին։

1940 թվականի հուլիսի 16-ին նա նվաճեց օդային վերջին հաղթանակը և հոկտեմբերին վերադարձավ 4-րդ կործանիչ գունդ` որպես 21-րդ զորախմբի հրամանատար։

Ծառայությամբ հասնելով մինչև Չինաստանի ռազմաօդային ուժերի գլխավոր գեներալ-մայորի կոչմանը՝ 1963 թվականին հեռացել է զինվորական ծառայությունից։

Թոշակի անցնելուց հետո նա ապրել է Թայբեյում։ 1990-ականների վերջին Լյու Չժեշենը այցելել է Կանադայում ապրող իր հարազատներին, որտեղ էլ նա ուղեղի արյունազեղում է ունենում և մահանում 1991 թվականի փետրվարի 18-ին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Русские идут: Китай: Лю Чи-Шень (10)»։ *Русские идут*։ понедельник, 29 мая 2017 г.։ Վերցված է 2019 թ․ հուլիսի 16
2. ↑  Biplane fighter aces (անգլ.)
3. ↑  Японо-китайская война
4. ↑  «Чекмарев Владимир Альбертович. 1938 Белое солнце на крыле И-16»։ *samlib.ru*։ Վերցված է 2019 թ․ հուլիսի 16

Արտաքին հղումներ
----------------

* Major General Liu Chi-Sheng (անգլ.)
* Polikarpov I-15, I-16 and I-153 Aces (անգլ.)
* 原创二战的各国王牌狙击手、飞行员» Archived 2015-05-13 at the Wayback Machine. (չին.)
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կուղխ (այլ կիրառումներ)

|  |
| --- |
| **Կուղխ** |
| ԿուղխԿուղխ |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Կենդանիներ (Animalia) |
| **Տիպ/Բաժին** | Քորդավորներ (Chordata) |
| **Ենթատիպ** | Ողնաշարավորներ (Vertebrata) |
| **Դաս** | Կաթնասուն (Mammalia) |
| **Կարգ** | Գիշատիչներ (Carnivora) |
| **Ընտանիք** | Կզաքիսներ (Mustelidae) |
| **Ցեղ** | **Gulo** |
| **Տեսակ** | **Կուղխ** *(G. gulo)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Gulo gulo***Linnaeus, 1758 |
|
| **Տարածվածություն և պահպանություն** |
| **Հատուկ պահպանության կարգավիճակ՝**   Քիչ մտահոգող տեսակՏաքսոնի տարածվածությունը Տաքսոնի տարածվածությունը |

**Կուղխ** (լատ.` Gulo gulo), գիշատիչ կաթնասուն, կենդանիների Gulo (հայ.` շատակեր) դասի միակ ներկայացուցիչը, ունի 2 ենթատեսակ՝ Gulo gulo gulo (Եվրասիա) և Gulo gulo luscus (Հյուսիսային Ամերիկա)։

Արտաքին տեսք
------------

Լեհ պատմաբան Մատվեյ Մեխովսկին այսպես է նկարագրել կուղխին՝

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Այդ կենդանին հանդիպում է միայն Ռուսաստանում և Լիտվայում, դա նման է շանը, ունի կատվի դունչ պոչով և մարմնով նման է աղվեսի, ունի սև գույն, ուտում է միայն լեշ. .. |  |

Լինում են 9-30 կգ, էգերն, ընդհանուր առմամբ, մոտավորապես 10%-ով փոքր են և 30%-ով թեթև են որձերից։ Մարմնի երկարությունը՝ (քթից մինչև պոչը) 70-86 սմ է, պոչի երկարությունը՝ 18-23 սմ։ Մարդիկ կուղխին նմանեցնում են արջի կամ գորշուկի, բայց իրականում այս կենդանին ամենից շատ նման է շանը, նաև ոռնում է շան նման։

Տարածվածություն
---------------

Կուղխերը հիմնականում հանդիպում են տայգայում (Եվրասիա, Հյուսիսային Ամերիկա), Կուղխ Եվրոպայում հանդիպում է ընդամենը 2 տեղ՝ Սկանդինավյան թերակղզում և Ֆինլանդիայում, Ռուսաստանում հանդիպում է միայն Պերմի երկրամասում։ ԱՄՆ-ի նահանգներից մեկը կոչվում է «Կուղխերի նահանգ» (անգլ.` The Wolverine State):

Ընտելացում
----------

Մարդիկ հաճախակի վերցնում են կուղխերի ձագերին և ընտելացնում մարդկային կյանքին, դարձնում են համարյա ձեռնասուն կենդանի։

Կուղխերը ոչ ազատ պայմաններում ապրում են միջինը 17 տարի, իսկ բնության մեջ` ընդամենը 8-10 տարի։

Կուղխը մշակույթում
------------------

Աշխարհահռչակ Marvel Comics-ը կուղխի անունով է կոչել կոմիքսների հերոս համանուն հերոսին (անգլ.` Wolverine)։

Պայմանականորեն Կուղխի բնավորությունը համապատասխանում է կենդանու բնույթին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «DikieZveri.com - Росомаха - Хищные звери леса»։ *www.dikiezveri.com*։ Վերցված է 2015-10-25

Արտաքին հղումներ
----------------

* Позвоночные животные России: РосомахаArchived 2012-06-09 at the Wayback Machine.
* Росомаха — Gulo gulo, www.ecosystema.ru
* Росомаха — видовое описание Archived 2008-10-13 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN · SeaLifeBase · WoRMS |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: sh85147254 · NKC: ph449176 |

 |
**Լյուդա Կրոյտոր** (անգլ.՝ Luda Kroitor հունիսի 14, 1982(1982-06-14), Սորոկի, Մոլդովական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ավստրալիացի պարուհի, սալսայի աշխարհի հնգակի չեմպիոն, Ավստրալիայի «Պարեր աստղերի հետ» (2008) շոուի հաղթող։

Լյուդա Կրոյտորը ծնվել է Մոլդովայում՝ Սորոկում՝ քաղաքային կրթամշակութային աշխատողների, քաղաքային ուսումնարանի ժողովրդական գործիքների նվագախմբի դիրիժորության և կառավարման ուսուցիչներ Ռոզալիա Միխայլովնայի և Կրոյտոր-Շամիսի ընտանիքում։ Սովորել է Սորոկի 40-րդ միջնակարգ դպրոցում, միաժամանակ սովորել է նաև դաշնամուր նվագել։ 1992 թվականին ընտանիքը տեղափոխվել է Ավստրալիա և բնակություն է հաստատել Սիդնեյում։ Լյուդան սկսել է պարել։ Նրա զույգն եղել է չիլիացի պարող Օլիվեր Պինեդան։ Սովորել է Սիդնեյի հրեական Էմանուել դպրոցում։

2001 թվականից Կրոյտոր-Պինեդա զույգը սալսա պարով հինգ անգամ հաղթել է աշխարհի առաջնությունում։ Լյուդա Կրոյտորը նաև այլ կարգերում պարահանդեսային պարերի Ավստրալիայի առաջնությունների հաղթող է։ Վերջին հինգ եթերաշրջանի ընթացքում աշխատել է «Պարեր աստղերի հետ» հեռուստաշոուում, որտեղ հանդես է եկել Կոնստանտին Ցզյուի (երկրորդ տեղ), Լյուկ Ջեյկոբսի (առաջին տեղ, 2008) և Լինքոլն Լյուիսի հետ։

Անձնական կյանք
--------------

2012 թվականին Կրոյտորը ամուսնացել է Մեթ Ուիլսոնի հետ։ 2014 թվականին ամուսինները ունեցել են դուստր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  The World Salsa Championships Archived 2009-08-10 at the Wayback Machine.
2. ↑  Д. Хахам «Земляки»
3. ↑  «Luke congratulates partner Luda»։ հուլիսի 12, 2012։ Վերցված է 2017-01-08
4. ↑  «New Idea magazine on Twitter»։ *Twitter*։ մարտի 24, 2014։ Վերցված է 2017-01-08

Արտաքին հղումներ
----------------

* Фотоальбом Л. Кройтор Archived 2020-06-14 at the Wayback Machine.
**«Ժանտախտի տարվա օրագիր»** (անգլ.՝ A Journal of the Plague Year), Դանիել Դեֆոյի պատմական վեպը, որն առաջինը թողարկվել է 1722 թվականի մարտին։

Նկարագրություն
--------------

Ստեղծագործությունն իրենից ներկայացնում է Մեծ ժանտախտի ժամանակ մարդկային գոյատևման փորձի մասին վեպավորված հաշվետվություն։ Գործողությունը տեղի է ունենում Լոնդոնում 1665 թվականին։ Պատմությունը կառուցված է մոտավոր ժամանակագրությամբ, թեև առանց գլուխների կամ մասերի բաժանելու։

Իր գրքում Դեֆոն քիչ աշխատանք չէ կատարում ճշմարտանման արդյունքի հասնելու համար՝ նկարագրելով կոնկրետ մարդկային շրջապատը, փողոցները, և նույնիսկ տները, որտեղ տեղի են ունեցել այս կամ այն իրադարձությունները։

Վեպը կարելի է համեմատել Սամյուել Փիփսի օրագրերից ստացված իրական հաշվետվությունների հետ, որոնք գրվել են ժանտախտի ժամանակաշրջանում։ Դեֆոյի շարադրանքը, թեև ռոմանականացված է, շատ ավելի համակարգվածնև մանրամասն է, քան Փիփսի շարադրանքը։

Բացի այդ, վեպը կարելի է համեմատել «Նշանվածները» վեպում ժանտախտի նկարագրության հետ, որի հեղինակը իտալացի գրող Ալեսանդրո Մանձոնին է։ Չնայած որոշ նմանակումներին (օրինակ, երկու վեպերը գրվել են շատ տարիներ անց՝ համաճարակի ավարտից հետո), երկու գրողներն էլ օգտագործում են տարբեր ոճական մեթոդներ. Դեֆոյի աշխատանքը լի է դետալներով, բայց գրված է անվախ ոճով, իսկ Մանձոնին ոչ միայն վերստեղծել է Միլանի ընդհանուր մթնոլորտը, այլև վերլուծել է ժանտախտի անհատական արձագանքը իրեն բնորոշ բանաստեղծական զգայունությամբ։

Ամբողջական անվանում
-------------------

«Ժանտախտի տարվա օրագիր, որը պարունակում է դիտարկումներ և հիշողություններ ինչպես հասարակական, այնպես էլ զուտ անձնական իրադարձությունների մասին, որոնք տեղի են ունեցել Լոնդոնում 1665 թվականի վերջին մեծ փորձության ժամանակ։ Գրված է այն քաղաքի բնակչի կողմից, որն այս ամբողջ ընթացքում Լոնդոնից չի հեռացել»։

Տես նաև
-------

* «Նշանվածները»
* «Դեկամերոն»

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Defoe, Daniel»։ *www.projekt-gutenberg.org*։ Վերցված է 2022-03-19
2. ↑  «Daniel Defoe: A Journal of the Plague Year»։ *London Fictions* (անգլերեն)։ Վերցված է 2022-03-19

Արտաքին հղումներ
----------------

* 
* 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ստեղծագործությունների տեքստ | Գուտենբերգ նախագիծ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |

 |
**«Խաչեր Գալուստյան» մանկավարժական կենտրոն** (արմտ. հայ.՝ «Խաչեր Գալուստեան» Մանկավարժական Կեդրոն), մանկավարժական պատրաստության հատուկ կենտրոն։ Հիմնված է 1987 թվականին ի հիշատակ պրոֆեսոր Խաչեր Գալուստյանի, իր ընտանիքի հովանավորությամբ։

Պատմական ակնարկ
---------------

Մանկավարժ և ուսուցիչ Խաչեր Գալուստյանի երազանքն էր ունենալ մանկավարժական պատրաստության հատուկ կենտրոն նոր սերնդի մամկավարժների դաստիարակության համար։ Նման կենտրոն ունենալու երազանքը իրականություն դարձավ 1987 թվականին, երբ հանգուցյալ Խաչեր Գալուստյանի տիկնոջ ու զավակների կողմից հատկացված գումարով Անթիլիաս քաղաքի կաթողիկոսարանի տարածքում հիմնվեց մանկավարժական կենտրոնը։ Սուրբ Աթոռի կողմից հատուկ հանձնախումբ ձևավորվեց 1987 թվականի նոյեմբերին, որպէսզի զբաղվի կենտրոնի կրթական-վարչական հարցերով։

Առավել քան 25 տարվա փորձառության շնորհիվ, կենտրոնի մասնագետ և տնօրեն՝ Տիար Կարո Հովհաննիսիանը, ուսուցչական կազմի և Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Ա. վեհափառ հայրապետի աջակցությամբ, Խաչեր Գալուստյան մանկավարժական կենտրոնը պատրաստ էր հայ կրթական առաքելության համար պատրաստվող խոստումնալից սերունդ պատրաստել։ 2013 թվականին

Կենտրոնը արդեն իսկ իր ներդրումն ունի հայալեզու կրթության ոլորտում, Լիբանանի, ինչպես նաև Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսության այլ թեմեի մեջ։

Ծրագիրն ու առաքելությունը
-------------------------

Խաչեր Գալուստյան մանկավարժների պատրաստման կենտրոնը իր ներկա ծրագրով, իր առաքելությունն է համարում մանկապարտեզների և նախադպրոցական կենտրոնների համար հանձնառու ուսուցիչների պատրաստությունը։ Այն նաև հատուկ ծրագիրներ ունի միջնակարդ դասարանների ուսուցիչների պատրաստման համար։

Կենտրոնի նպատակն է իր աշակերտներին մատակարարել մանկավարժական գիտական մեթոդներ և գիտություն, ծրագրիներ կայացված նյութերի տեսական և գործնական պարտականությունների միջոցով։

Ծրագիրը ներառում է հետևյալ նյութերը՝ կրթական դասընթացներ, հոգեբանություն, հայերեն լեզվի դասավանդման մեթոդաբանություն, պատմություն հայոց և համաշխարհային, կրոն եւ ուսուցչական փորձառություն։

Կենտրոնի ծրագիրը լավ ընտրություն է այն բոլոր մարդկանց համար, որոնք ուզուում ենն Լիբանանյան BT (հայ․՝ բակալավարիատ տեկնիք, անգլերեն՝ baccalaureat technique) և TS (հայ․՝ տեքնիկ սուպերիուռ, անգլերեն՝ technique superieur) վկայականները ստանալ։ Ուսանողները 3 տարվա ծրագիրը ավարտելիս ստանում են վկայական, որը 2003 թվականից ի վեր ճանչված է Լիբանանի կրթության նախարարության կողմից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  ««Խաչեր Գալուստեան» Մանկավարժական Կեդրոն»։ *Armenian Church Catholicosate of Cilicia* (հայերեն)։ Վերցված է 2020-05-09  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)

Աղբյուրներ
----------

* «Խաչեր Գալուստեան» Մանկավարժական Կեդրոն

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Խաչեր Գալուստեան» Մանկավարժական Կեդրոնի 20 Ամեակի Հանդիսութիւն(չաշխատող հղում)
։
**Խաչիկ Արամի Ղարաբեկյան** (հուլիսի 20, 1939(1939-07-20), Կիրովական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - դեկտեմբերի 3, 2008(2008-12-03), Վանաձոր, Հայաստան), հայ նկարիչ, թատերական նկարիչ։

Կենսագրություն
--------------

1960 թվականին ավարտել է Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանը։ 1961 թվականից մասնակցել է ցուցահանդեսների։ Զբաղվել է մանկավարժությամբ։ 1971 թվականից եղել է Կիրովականի Հովհաննես Աբելյանի անվան պետական թատրոնի գլխավոր նկարիչը։ Ղարաբեկյանի կերտած սրբապատկերները զարդարում են Վանաձորի և Սպիտակ քաղաքի եկեղեցիները։

Ստեղծագործություններ
--------------------

* «Կարբիդագործներ» (եռանկար)
* «Մեր քաղաքը և մարդիկ»
* «Թավջութակահարուհին»
* «Արևոտ օր»

Դիմանկարներ`

* Խորհրդային միության հերոս Գ. Վարդումյան
* Ա. Խուտանյան
* Վարպետ Մեհրաբ

Կիրովականի Հովհաննես Աբելյանի անվան պետական թատրոնում ձևավորել է «Ռոմեոն, Ջուլիետան և խավարը», «Եկամտավոր պաշտոն», «Բոռ», «Թռչնակը վանդակում» և այլ բեմադրություններ։

Ցուցահանդեսներ
--------------

2007 թվականին Վանաձորի Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցու ցուցասրահում ներկայացվել է Ղարաբեկյանի անհատական ցուցահանդեսը։

Հիշատակ
-------

2014 թվականին, նկարչի 75-ամյակին նվիրված, Գեղագիտության ազգային կենտրոնի Վանաձորի մասնաճյուղում կազմակերպվել է հուշ-ցերեկույթ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Baghdasaryan Aram։ «AV Production - Խաչիկ Ղարաբեկյան»։ *avproduction.am*։ Վերցված է 2016 թ․ հուլիսի 20 (չաշխատող հղում)
2. ↑  Դանիել Դզնունի, Հայ կերպարվեստագետներ, համառոտ բառարան
3. ↑  «Աշխարհի կենտրոնն այնտեղ է, որտեղ ես եմ ապրում. նկարիչ Խաչիկ Ղարաբեկյանը կդառնար 72 տարեկան (լուսանկարներ)»։ *haynews.am*։ Վերցված է 2016 թ․ հուլիսի 20 (չաշխատող հղում)
4. ↑  Հուշ-ցերեկույթ գեղանկարիչ Խաչիկ Ղարաբեկյանի 75-ամյակին նվիրված
**Ժենևիև Հանլոնգ Տեժու** (ֆր.՝ Geneviève Tjoues, հունվարի 31, 1944(1944-01-31), Նիել, Սանագա-Մարիտիմ, Լիտտորալ, Կամերուն), կամերունցի քաղաքական գործիչ, ով ներկայումս հանդիսանում է Սենատի փոխնախագահ։

Վաղ կյանքը և կրթություն
-----------------------

Ժենևիև Հանլոնգը ծնվել է 1944 թվականի հունվարի 31-ին Կամերունի Լիտտորալ շրջանի Նիել գյուղում։ Վաղ տարիքում որբ էր և մեծացել է Էդեայի կաթոլիկ միանձնուհիների կողմից։ Սոցիալական տնտեսության, տեքստիլ և հագուստի արդյունաբերության բարձրագույն կրթության վկայագիր ունի։ Նա սովորել է Ֆրանսիայում։

Կարիերա
-------

Տեժուն 1979 թվականից մինչև 1997 թվականը ավագ դպրոցի ուսուցիչ էր։

1978 թվականին Տեժուն հիմնել է Rainbow հիմնադրամը, որն ապահովում է մասնագիտական ուսուցում երիտասարդ միայնակ մայրերին և Էդեայում նա համարվում է «միայնակ մայրերի աստվածամայրը»։ 1995 թվականին նա հիմնել է «Alpha Lumière Sarl» ընկերության։

Տեժուն Կամերունի ազգային ժողովրդավարական շարժման անդամ է և կանանց կազմակերպության նախագահն է։ 2011 թվականին եղել է կուսակցության համագումարի փոխնախագահ, իսկ 1997 թվականից մինչև 2010 թվականը Ազգային ժողովում կուսակցության պատգամավոր և փոխնախագահ։

2013 թվականին նա եղել է երկրում առաջին Սենատի ընտրություններում ընտրված հինգ կանանցից մեկը և նախագահ Պոլ Բիյայի կոմիղ նշանակվել է փոխնախագահ։

Անձնական կյանք
--------------

Տեժուն քրիստոնյա է, ամուսնացած է և ունի երեք երեխա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  «Tjoues Geneviève»։ Democratic Rally of the Cameroonian People
2. 1 2  Juompan-Yakam Clarisse (2013 թ․ սեպտեմբերի 6)։ «Genevieve Hanglog-Tjouès» (French)։ Jeune Afrique։ Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 31
3. 1 2  «Combats de figures politiques féminines au Cameroun»։ *I Know Politics* (French)։ 2014 թ․ սեպտեմբերի 18։ Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 31
4. ↑  Kendemeh Emmanuel (2013 թ․ հունիսի 13)։ «Cameroon: Women Register Remarkable Presence in Senate»։ All Africa։ Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 31