Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Անդերսոն (այլ կիրառումներ)

**Աբրահամ Անդերսոն** (անգլ.՝ Abraham Archibald Anderson, օգոստոսի 11, 1846(1846-08-11), Հաքենսաք, Նյու Ջերսի, ԱՄՆ - 1940, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի նկարիչ և բարերար։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1846 թվականին Նյու Ջերսիում, սերում էր հոլանդական ռեֆորմատական եկեղեցու հետևորդներից մեկի ընտանիքից, որտեղ տասը երեխա կար։ Հայրը սրբազան Ուիլյամ Անդերսոնն էր (անգլ.՝ William Anderson, 1814-1887), մայրը` Սառա Լուիզա Ռայերսոնը (անգլ.՝ Sarah Louise Ryerson, 1818-1907):

Սկզբում գործարար էր, սակայն որոշեց սկսել նկարչի կարիերա։ 1870-ականների կեսերին Փարիզում արվեստ է ուսումնասիրել. սկզբում Լեոն Բոննայի, ապա Ալեքսանդր Կաբանելի, Ֆերնան Կորմոնի և Օգյուստ Ռոդենի մոտ։ Վաստակել է դիմանկարիչի հեղինակություն։ 1890 թվականին Անդերսոնը Փարիզում կազմակերպել է Ամերիկյան նկարիչների ասոցիացիան` Եվրոպայում ամերիկացի նկարիչ ուսանողներին օգնելու համար։ Նա ասոցիացիայի նախագահն էր մինչև 1912 թվականը, որը գոյատևեց մինչև 1932 թվականը։ Եղել է Ամերիկյան ջրանկարիչների ընկերության անդամ։

1900 թվականին Նյու Յորքում Անդերսոնի օգնությամբ շահագործման է հանձնվել Bryant Park Studios-ի 10-հարկանի շենքը, որի ճարտարապետն էր Charles Alonzo Rich-ը։ Բրայանտ-պարկի հարավային կողմում գտնվող այս շենքում եղել են նկարիչների ստուդիաներ, որոնք ունեին բարձր առաստաղներ և մեծ պատուհաններ։ Անդերսոնի լյուքս ստուդիան գտնվում էր վերին հարկում մինչև իր կյանքի վերջը։ Ստուդիաների վարձակալների թվում էին այնպիսի նկարիչներ, ինչպիսիք էին Էդվարդ Սթայհենը, Ֆերնան Լեժեն, Ռոբերտ Հենրին, Իրվին Փենը, Ջոն Լաֆարժը, Ֆրեդերիկ Չարչը, Ուինսլոու Հոմերը, Օգաստես Սենթ-Գոդենսը և Ուիլյամ Չեյզը։ Շենքը գոյություն ունի նաև հիմա։

Անդերսոնը հող է գնել Վայոմինգ նահանգի հյուսիս-արևմուտքում և այնտեղ կառուցել Palette Ranch ռանչոն։ Այստեղ նա անձամբ մշակել է Pahaska Tepee որսորդական տան նախագիծը ամերիկյան ռազմական ու բիզոնների որսորդ Բուֆալո Բիլի և Anderson Lodge-ի սեփական տան համար։ Հետագայում Անդերսոնի տունը դարձել է Yellowstone National Forest անտառային արգելոցի կենտրոնակայանը (1902 թվականին), ԱՄՆ-ի նախագահ Թեոդոր Ռուզվելտը Անդերսոնին անվանել է անտառային պաշարների առաջին հատուկ հսկիչ (անգլ.՝ Special Superintendent of Forest Reserves): Աբրահամ Անդերսոնը նշանակալի դեր է խաղացել Յելոուսթոունի շրջանի բնության պահպանման և զարգացման գործում։ 1933 թվականին Նա հրատարակել է «Experiences and Impressions» խորագրով ինքնակենսագրությունը։

Հետաքրքիր է, որ Անդերսոնն ավիացիայի հովանավոր էր հայտնի դառնալու առաջին տարիներին։ Նա օդաչուի արտոնագիր է ստացել Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո, և 1930 թվականին հայտնի էր որպես «Գնդապետ Անդերսոն, օդաչու»։

1877 թվականի հունիսի 15-ին ամուսնացել է ամերիկացի հասարակական գործիչ Էլիզաբեթ Միլբենքի հետ։ Նրա դուստրը` Էլեոնորան, 1921 թվականին ստեղծել է Judson Health Center բժշկական կենտրոնը, որը Նյու Յորքի հանրային առողջության առաջին կենտրոններից մեկն էր։

Մահացել է 1940 թվականին։

Պատկերասրահ
-----------

* Մզկիթը, 1875 թվականՄզկիթը, 1875 թվական
* Թոմաս Էդիսոնի դիմանկարը, 1890 թվականԹոմաս Էդիսոնի դիմանկարը, 1890 թվական
* Կնոջ դիմանկար, 1942 թվական (Քլիվլենդի գեղարվեստի թանգարան)Կնոջ դիմանկար, 1942 թվական (Քլիվլենդի գեղարվեստի թանգարան)

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. 1 2 3 4 5 6 7 8
2. 1 2  Artists of the World Online, Allgemeines Künstlerlexikon Online, AKL Online (գերմ.) / Hrsg.: A. Beyer, B. Savoy — B: K. G. Saur Verlag, Verlag Walter de Gruyter, 2009. — ISSN 2750-6088 — doi:10.1515/AKL
3. 1 2 3  Union List of Artist Names
4. ↑  Ackerman, Gerald M. *American Orientalists*, p. 270.
5. 1 2  Abraham Archibald Anderson Residence Studio(անգլ.)
6. ↑  Landmarks Preservation Committee 1988 document on Bryant Park Studios,  Արխիվացված 2021-08-30 Wayback Machine
7. ↑  Thomas Alva Edison — National Portrait Gallery(անգլ.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Abraham Archibald Anderson(անգլ.)
* Abraham Archibald Anderson(անգլ.)
* Abraham Archibald Anderson (1847—1940)(անգլ.)
* Абрахам Арчибалд Андерсон

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 14968353v · ISNI: 0000000119514325 · LCCN: nr90000140 · VIAF: 78625250 · ULAN: 500018628 · WorldCat VIAF: 78625250 |

 |