**Ալինա Բարբարա Պենկովսկայա** (լեհ.՝ Alina Barbara Pienkowska, հունվարի 12, 1952(1952-01-12), Գդանսկ, Լեհաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն - հոկտեմբերի 17, 2002(2002-10-17), Գդանսկ, Pomeranian Voivodeship, Լեհաստան), լեհ բուժքույր, այլախոհ, արհմիութենական և քաղաքական գործիչ։ 1980 թվականի օգոստոսին Գդանսկում գործադուլի մասնակից, «Համերաշխություն» շարժման ակտիվիստ, առողջապահության արհմիության վարչության պետ։ 1991-1993 թվականներին լիբերալ կուսակցությունից սենատոր։

Բոգդան Բորուսևիչի կինը։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Լենինի անվան Գդանսկի նավատորմի աշխատակցի ընտանիքում, 1970/1971 թվականների բողոքի ցույցերի մասնակից է։ Նավատորմում աշխատում էր որպես բուժքույր։ Ակտիվորեն մասնակցում էր Ափի ազատ արհմիությունների գործունեության ստեղծմանը։ Նա ձեռնարկություններում ստացված վնասվածքների մասին հոդվածներ է գրել ապօրինի արհմիությունների *Robotnik Wybrzeża* տեղեկագրում։

1980 թվականի օգոստոսի 14-ին Գդանսկի նավաշինարանում սկսվել է բողոքի գործադուլ՝ ի պաշտպանություն աշխատանքից ազատված Աննա Վալենտինովիչի և Լեխ Վալենսայի։ Վարչակազմը արգելափակել է կապի բոլոր գծերը, բացառությամբ կլինիկայի հեռախոսի։ Այդ հեռախոսի միջոցով Ալինա Պենկովսկայանն կազմակերպել է գործադուլ անողների և արտաքին աշխարհի միջև (առաջինը զանգել է Յացեկ Կուրոնին) կապը։ Մասնակցել է 21 պահանջի մշակմանը, որոնք հիմք են հանդիսացել Լեհաստանի կառավարության հետ ներգործարանային գործադուլի կոմիտեի Գդանսկի համաձայնագրերի և Լեհաստանի փոխվարչապետ Մեչիսլավ Յագելսկու պատվիրակության հետ գործադուլի առաջնորդների բանակցությունների համար։ Ներառվել է 16-րդ կետը. «Առողջապահության ոլորտում աշխատանքային պայմանների բարելավում՝ որակյալ բժշկական օգնություն ապահովելու համար»։

«Գործադուլի փրկություն»
-----------------------

1980 թվականի օգոստոսի 16-ին գործադուլային կոմիտեի (կազմավորման օրը) նախագահ դարձած Լեխ Վալենսան հայտարարել է գործադուլի դադարեցման մասին։ Արմատական ակտիվիստները՝ Անջեյ Գվազդան, Իոաննա Գվիազդան, Աննա Վալենտինովիչը, Հենրիկա Կշիվոնոսը, Ալինա Պենկովսկայան, Բոգդան Լիսը, Մարիլյա Պլոնսկան հանդես էին գալիս բողոքների շարունակման օգտին։ Պենկովսկայան դիմել է բանվորներին՝ կոչ անելով մնալ նավատորմում և շարունակել օկուպացիոն գործադուլը, մինչև իշխանությունները կկատարեն գործադուլ անողների բոլոր պահանջները։ Ալինա Պենկովսկայայի գործողությունները հետագայում կոչվել են գործադուլի փրկություն։

Սա հանգեցրել է Վալենսայի հետ լուրջ բախման։ Պենկովսկայան Վալենսային մեղադրել է դավաճանության մեջ, այնուամենայնիվ նրա վրա ազդել է Կուրոնը։ Կուրոնն ու Վալենսան կարծում էին, որ բանվորների և իշխանությունների բախման շարունակումը սպառնում է 1970 թվականի դեկտեմբերյան իրադարձությունների կրկնությանը և նույնիսկ սովետական միջամտությանը։

«Համերաշխության» բժիշկ
----------------------

Ալինա Պենկովսկայան «Համերաշխության» ակտիվիստ էր, գլխավորում էր Գդանսկի արհմիությունների առողջության բաժինը և «Համերաշխություն» կազմակերպության կողմից կազմակերպված բժշկական օգնության կետերի համակարգը։ Մասնակցել է առողջապահության հարցերի շուրջ իշխանությունների հետ բանակցություններին։

1984 թվականի դեկտեմբերին ամուսնացել է Բոգդան Բորուսևիչի հետ։ Ամուսնությունից ունի երկու երեխա՝ որդի (Սեբաստիան) և դուստր (Քինգու)։

Նավատորմի սենատոր
-----------------

1990-ականների սկզբին հասարակական-քաղաքական համակարգի փոփոխությունից հետո Ալինա Պենկովսկայան ամուսնու հետ անդամագրվել է *ժողովրդավարական միություն* և *Թադեուշ Մազովեցկու ազատության միություն* ազատական կուսակցություններին։ 1991 թվականին ընտրվել է Լեհաստանի Սենատի պատգամավոր։ 1998-2002 թվականներին Գդանսկի քաղխորհրդի անդամ էր։ Ակտիվորեն մասնակցում էր տեղային քաղաքականությանը, հատուկ ուշադրություն էր դարձնում Գդանսկի նավատորմի բժշկական օգնությանը։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Ալինա Պենկովսկայան համոզված էր, որ եթե ինքն արդեն նավատորմում է, ստիպված է մինչև վերջ մնալ այնտեղ։ ՆԱվատորմում աշխատի որպես բուժքույր, արհմիութենական և սենատոր։

Զբիգնև Բույակ |  |

Լեխ Վալենսան ասել է, որ Ալինա Պենկովսկայայի օրինակը ստիպել է նրան փոխել նախկին վերաբերմունքը քաղաքականության մեջ կանանց հնարավորությունների մասին։

Հիշատակ
-------

Ալինա Պենկովսկայան մահացել է 50 տարեկան հասակում։

2006 թվականի մաայիսի 3-ին Ալինա Պենկովսկայան հետմահու պարգևատրվել է Լեհաստանի Վերածննդի շքանշանով։ Նա Գդանսկի պատվավոր քաղաքացի է։

2003 թվականին Ալինա Պենկովսկայայի մասին նկարահանվել է «Կյանքի պատմություն» վավերագրական ֆիլմը։ Ալինա Պենկովսկու կերպարն արտացոլված է «Երկաթե մարդը» (ռեժ. Անջեյ Վայդա) և «Գործադուլ» (ռեժ. Ֆոլկեր Շլյոնդորֆ) կինոնկարի հերոսներում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  60 lat temu urodziła się Alina Pienkowska(չաշխատող հղում)
2. ↑  "Trasa «S»: Alina Pienkowska-Borusewicz". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 4-ին. Retrieved 2015 թ․ ապրիլի 12.
3. ↑  Alina Pienkowska — bezpieka nie była jej straszna
4. ↑  Я ВИДЕЛ, КАК ДО ЭТОГО ДОШЛО
5. ↑  "Alina Pienkowska". Արխիվացված է the original 2011 թ․ հունվարի 19-ին. Retrieved 2020 թ․ սեպտեմբերի 3.
6. ↑  "Alina Pienkowska — życie w służbie «Solidarności»". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 4-ին. Retrieved 2020 թ․ սեպտեմբերի 3. `{{cite web}}`: no-break space character in `|title=` at position 17 (help)
7. ↑  "Alina Pienkowska prowadzi dyskusję o problemach służby zdrowia, Gdańsk 1 XII 1980". Արխիվացված է the original 2013 թ․ հոկտեմբերի 30-ին. Retrieved 2020 թ․ սեպտեմբերի 3.
8. ↑  "Bogdan cały czas widzi Alinę w czerwonej sukience". Արխիվացված է the original 2014 թ․ հոկտեմբերի 24-ին. Retrieved 2015 թ․ ապրիլի 12.
9. ↑  ИСТОРИЯ ОДНОЙ ЖИЗНИ. Рассказ о медсестре, деятеле «Солидарности», Алине Пенковской
10. ↑  Kobieta w czerwieni — Alina Pienkowska
11. ↑  POSTANOWIENIE PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 3 maja 2006 r. o nadaniu orderów
12. ↑  HISTORIA PEWNEGO ŻYCIA