|  |
| --- |
| **Գերբերա** |
|  |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Տիպ/Բաժին** | Անոթավոր բույսեր (Tracheophyta) |
| **Ենթատիպ** | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
| **Կարգ** | Աստղածաղկավորներ (Asterales) |
| **Ընտանիք** | Աստղածաղկազգիներ (Asteraceae) |
| **Ենթաընտանիք** | Մուլտիսիայիններ (Mutisioideae) |
| **Տրիբա** | *Mutisieae* |
| **Ցեղ** | **Գերբերա** *(Gerbera)*L. |

**Գերբերա** (լատին․՝ Gerbera), պատկանում է բարդածաղկավորների *Compositae* ընտանիքին։

Կենսաբանական նկարագիր
---------------------

Գերբերայի բարձրությունը Երևանի պայմաններում հասնում է 80-90 սմ-ի։ Լուսասեր է, լավ է աճում արևոտ, տաք հողամասերում։ Նախընտրում է միջին բերրիության հողերը։ Պահանջում է առատ և հաճախակի ոռոգում։ Ծաղիկները խոշոր են, 5-10 սմ տրամագծով, բազմերանգ՝ սպիտակ, կարմիր, բաց վարդագույն, դեղին և այլն, գեղեցիկ են, նման են երիցուկի ծաղիկներին։ Ծաղկումը սկսվում է գարնանից և տևում մինչև աշուն։ Ծաղկակոթի երկարությունը հասնում է 40-60 սմ-ի։ Ծաղիկը կտրված վիճակում ջրի մեջ կարող է դիմանալ 10-15 օր։ Բացի ծաղկեփնջերում օգտագործելուց, օգտագործվում է նաև ծաղկային ձևավորումներում, միքսբորդերներում, ղևանդներում, մարգախոտերի ֆոնի վրա, զանազան խմբավորումներում և այլն։

Մշակում
-------

Բազմամյա բույս է, սակայն Երևանի պայմաններում երբեմն բաց գրունտում ցրտահարվում է։ Եթե վաղ աշնանային ուժեղ ցրտահարություններից հետո բույսի վերերկրյա մասերը ոչնչանում են, ապա անհրաժեշտ է դրանք հավաքել և հեռացնել, որից հետո բույսերը ծածկել գոմաղբի 10-15 սմ հաստության շերտով կամ թափված տերևներով։ Բազմանում է սերմերով և թփիկի բաժանումով։ Սերմեր ստանալու նպատակով հաճախ արհեստական փոշոտման կարիք է զգացվում, որովհետև նույն ծաղկի առէջքների փոշին ավելի շուտ է հասունանում, քան վարսանդը, որի համար կարիք է զգացվում դրանց փոշին վերցնել ու բեղմնավորել վաղ ծաղկած ծաղիկների վարսանդները։ Մեկ ծաղկաբույսից ստացվում է 50-60 հատ սերմ, իսկ մեկ գրամում պարունակվում է մոտավորապես 250 հատիկ։

Հաճախ սերմերով բազմացնելիս ստացվում են ոչ ցանկալի անհատներ։ Այդ պատճառով էլ գերբերան բազմանում է վեգետատիվ ճանապարհով՝ բույսի բաժանումով։ Սերմերով բազմացնելիս ցանկը կատարվում է ջերմատանը՝ հունվար-փետրվար ամիսներին, ցանկարկղերի կամ կավաթասերի մեջ։ Սերմերը ծլում են 7-10 օրվա ընթացքում։ Վեգետատիվ ճանապարհով բազմացումը կատարվում է գարնանը՝ նախօրոք պիտակավորած երկու տարեկան բույսի բաժանումով. այդ դեպքում մեկ բույսից կարելի է ստանալ 4-6 հատ բուսակ իրենց առանձին-առանձին արմատներով և 4-6 հատ տերևներով։

Բուսակներ տնկելիս թե՛ արմատները թե՛ տերևները 1/3-ի չափով պետք է կտրել՝ կարճացնել։ Վարակ չտարածելու նպատակով, ամեն մի նոր թուփ բաժանելիս դանակն անպայման պետք է աղտահանել։ Գրունտում տնկելիս ջերմոցի հողը պետք է պատրաստել 20 սմ խորությամբ, լցնելով հետևյալ հողախառնուրդը՝ 2 մաս բանջարանոցային հողի 1 մաս տերևահող և 1 մաս ավազ։

Բույսերը պետք է տնկել 10×10 սմ տարածությամբ և մինչև լավ արմատակալելը ստվերացնել։ Արմատակալելուց հետո դրանք կարելի է փոխադրել ջերմատուն, գրունտում կամ դարակների վրա, տնկելով 25-30 սմ հեռավորությամբ։

Տեսակներ
--------



* *Gerbera aberdarica*
* *Gerbera abyssinica*
* *Gerbera ambigua*
* *Gerbera anandria*
	+ *Gerbera anandria*
	+ *Gerbera anandria*
	+ *Gerbera anandria*
	+ *Gerberia anadria*
* *Gerbera aspleniifolia*
* *Gerbera aurantiaca*
* *Gerbera bojeri*
* *Gerbera bonatiana*
* *Gerbera bracteata*
* *Gerbera brevipes*
* *Gerbera burchellii*
* *Gerbera burmanni*
* *Gerbera candollei*
* *Gerbera cavaleriei*
* *Gerbera chilensis*
* *Gerbera cineraria*
* *Gerbera connata*
* *Gerbera conrathii*
* *Gerbera cordata*
* *Gerbera coronopifolia*
* *Gerbera curvisquama*
* *Gerbera delavayi*
* *Gerbera discolor*
* *Gerbera diversifolia*
* *Gerbera elegans*
* *Gerbera elliptica*
* *Gerbera emirnensis*
* *Gerbera ferruginea*
* *Gerbera flava*
* *Gerbera galpinii*
* *Gerbera glandulosa*
* *Gerbera henryi*
* *Gerbera hieracioides*
* *Gerbera hirsuta*
* *Gerbera hypochaeridoides*
* *Gerbera integralis*
* *Gerbera integripetala*
* *Gerbera jamesonii*
* *Gerbera knorringiana*
* *Gerbera kokanica*
* *Gerbera kraussii*
* *Gerbera kunzeana*
* *Gerbera lacei*
* *Gerbera lagascae*
* *Gerbera lanuginosa*
* *Gerbera lasiopus*
* *Gerbera latiligulata*
* *Gerbera leandrii*
* *Gerbera leiocarpa*
* *Gerbera leucothrix*
* *Gerbera lijiangensis*
* *Gerbera linnaei*
* *Gerbera lynchii*
* *Gerbera macrocephala*
* *Gerbera nepalensis*
* *Gerbera nervosa*
* *Gerbera nivea*
* *Gerbera parva*
* *Gerbera peregrina*
* *Gerbera perrieri*
* *Gerbera petasitifolia*
* *Gerbera piloselloides*
* *Gerbera plantaginea*
* *Gerbera plicata*
* *Gerbera podophylla*
* *Gerbera pterodonta*
* *Gerbera pulvinata*
* *Gerbera pumila*
* *Gerbera randii*
* *Gerbera raphanifolia*
* *Gerbera ruficoma*
* *Gerbera saxatilis*
* *Gerbera semifloscularis*
* *Gerbera serotina*
* *Gerbera speciosa*
* *Gerbera tanantii*
* *Gerbera tomentosa*
* *Gerbera tuberosa*
* *Gerbera uncinata*
* *Gerbera viridifolia*
* *Gerbera welwitschii*
* *Gerbera wrightii*

Գրականություն
-------------

* Ծաղկաբուծություն և դեկորատիվ այգեգործություն, Հ. Ե. Նարինջյան

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · ITIS TSN |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2778846783 · NKC: ph715332 |

 |