**Հրանտ Պետրոսի Պետրոսյան** (դեկտեմբերի 27, 1923(1923-12-27), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - հոկտեմբերի 17, 1987(1987-10-17), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ հողագետ։

Կենսագրություն
--------------

Հրանտ Պետրոսյանը ծնվել է 1923 թվականի դեկտեմբերի 27-ին Երևանում։ Մանուկ հասակից հետաքրքվել է ավիացիայով և ընդունվել է սովորելու Աերոակումբում։ 1941 թվականին, Հայրենական մեծ պատերազմի սկսվելուն պես, Հրանտ Պետրոսյանն առանց ավարտելու միջնակարգ դպրոցը կամավոր մեկնել է բանակ։ Ավիացիոն դպրոցն ավարտելուց հետո՝ 1943 թվականին ծառայել է որպես հրահանգիչ օդաչու, ապա՝ Կարմիր դրոշի կործանիչ ջոկատի ավագ օդաչու։ 1946 թվականին զորացրվելուց հետո ավարտել է միջնակարգ կրթությունը։ 1952 թվականին ավարտել է Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտը։ Ուսման տարիներին ընտրվել է ինստիտուտի կուսակցական բյուրոյի ազատ արձակված քարտուղար, եղել է պետական կրթաթոշակառու։ Ինստիտուտն ավարտելուց հետո աշխատել է Հայաստանի կոմկուսի քաղկոմում որպես հրահանգիչ, ապա 1952 թվականի սեպտեմբերին ընտրվել է ՀԿԿ Կիրովի անվան հանրապետական կոմիտեի առաջին քարտուղար։ 1954 թվականին Պետրոսյանն ընդունվել է Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտի ասպիրանտուրան և պաշտպանել թեկնածուական թեզը։ Նրան առաջարկել են դասավանդել ինստիտուտում։ 1953 թվականի դեկտեմբերին, ասպիրանտուրա ընդունվելու կապակցությամբ, իր դիմումի համաձայն ազատվել է կուսակցական աշխատանքից։ 1956 թվականին, ավարտելով ասպիրանտուրան, աշխատել է ընդհանուր գյուղատնտեսության ամբիոնում որպես ասիստենտ, իսկ 1958 թվականի մայիսից՝ ագրոնոմիական ֆակուլտետի դեկան։  1958 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն։ 1958-1987 թվականներին եղել է Հողագիտության և ագրոքիմիայի գիտահետազոտական ինստիտուտի (այժմ՝ Հողագիտության, ագրոքիմիայի և մելիորացիայի գիտական կենտրոն) հիմնադիր-տնօրեն։ Պետրոսյանի գլխավորությամբ Հողագիտության գիտահետազոտական ինստիտուտի թիմը, համագործակցելով պրակտիկ մասնագետների հետ, գտել է սոլոնչակի հողերի բարելավման բավականին արդյունավետ մեթոդ՝ հիմնված քիմիական և հանքարդյունաբերության թափոնների օգտագործման վրա։ Ամայի հողից ստացել են 40-50 ցենտներ աշնանացան ցորեն, 180-200 ցենտներ վաղահաս կարտոֆիլ, 120-130 ցենտներ առվույտի խոտ, նույնքան խաղող, 250-300 ցենտներ վարդագույն խորդենի, ձմերուկ, մրգեր։

1969 թվականին Պետրոսյանի անվան ինստիտուտը դարձել է հողագիտության համաշխարհային հայտնի կենտրոն։ 1969 թվականին ինստիտուտում տեղի է ունեցել Հողերի վերականգնման միջազգային սիմպոզիումը, որին մասնակցել են 23 երկրների ավելի քան 250 մասնագետներ։ 1974 թվականին աշխարհի 18 երկրների ներկայացուցիչների համար (Հայաստանի տարածքում Հողագետների X միջազգային կոնգրեսի մասնակիցներ) ինստիտուտն անցկացրել է սեմինարներ՝ բացահայտելով աշխատանքի ողջ ցիկլը հողի բարեկարգումից մինչև բերքահավաք։

1967-1975 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ ԳԽ պատգամավոր։

Աշխատանքները վերաբերում են աղուտ-ալկալի և գերխոնավ հողերի բարելավման խնդիրներին, երկրորդային աղակալման կանխման հարցերին։ Պետրոսյանի մշակած աղուտ հողերի բարելավման քիմիական եղանակը 1962 թվականից ներդրվել է արտադրության մեջ։

Հրանտ Պետրոսյանը եղել է Հողագետների համամիութենական ընկերության (1961-1987), Հողագետների միջազգային ընկերության աղակալած հողերի հանձնաժողովի (1962-1987) փոխնախագահ։

Համահեղինակ է «Պտղաբուծության բերքատվության բարձրացման մի քանի խնդիրներ» (1960), «Հայկական ԽՍՀ հողերը» (ռուս. 1976), «Մելիորատիվ հողագիտություն» (1987), «Հայկական ԽՍՀ հողերի մելիորացիան, կուլտուրականացումը և պահպանումը» (1990) գրքերի։

Հրանտ Պետրոսյանը մահացել է 1987 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Երևանում։

Պարգևներ
--------

* Աշխատանքային կարմիր դրոշի երկու շքանշան (1966, 1976),
* ԽՍՀՄ ՎԴՆԽ-ի 3 ոսկե և 1 արծաթե մեդալ (1967, 1985),
* ԽՍՀՄ գյուղատնտեսության նախարարության պատվավոր դիպլոմ՝ գյուղատնտեսական գիտության զարգացման գործում Կուբայի Հանրապետությանը աջակցելու գործում ակտիվ մասնակցության համար (1975),
* ԽՍՀՄ ԴՕՍԱԱՖ-ի 50-ամյակի պատվին պատվո նշան (1977),
* Պատվո նշանի շքանշան (1981),
* ԽՍՀՄ Առևտրաարդյունաբերական պալատի հոբելյանական մեդալ Արտասահմանյան երկրների հետ ԽՍՀՄ առևտրատնտեսական, գիտատեխնիկական կապերի ակտիվ խթանման համար (1982),
* Ժողովուրդների բարեկամության շքանշան (1986),
* Մեդալ Գերմանիայի նկատմամբ հաղթանակի համար,
* ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի պատվավոր դիպլոմ,
* Աշխատանքի վետերան,
* ԽՍՀՄ Գյուղատնտեսության ՆՏՕ պատվավոր անդամ,
* Վլադիմիր Իլյիչ Լենինի ծննդյան 100-ամյակի հուշամեդալ «Արիարի աշխատանքի համար»,
* 1941-1945 թվականների Հայրենական մեծ պատերազմում հաղթանակի երեսուն տարվա մեդալ,
* Մեծ հաղթանակի քառասուն տարվա շքանշան,
* Կուբայի գիտությունների ակադեմիայի մեծ ոսկե մեդալ,
* Հունգարիայի պատվավոր գործիքագործ,
* Չեխոսլովակիայի գյուղատնտեսության NTO-ի պատվավոր անդամ,
* ԽՍՀՄ Գյուղատնտեսության նախարարության, ՀԽՍՀ ՆՏՕ նախագահության, «Սելսկայա ժիզն» թերթի, ՀԽՍՀ ԳԿՀ հանդեսի, ՀԽՍՀ ՎԴՆԽ-ի և ԽՍՀՄ ՀՎՊ-ի և այլնի բազմաթիվ պատվոգրեր։

Երկեր
-----

* Почвы Армянской ССР, Е. 1976 (համահեղինակ)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21  «Почвоведение | Grant Petrosyan I Петросян Грант Петрович»։ *Grant Petrosyan* (ռուսերեն)։ Վերցված է 2023-08-05

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Գյուղատնտեսական հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |