recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ալբանիայի խորհրդարան**, հայտնի է նաև, որպես **Ալբանիայի ազգային ժողով** (ալբ․՝ Kuvendi i Shqipërisë), միապալատ օրենսդիր մարմին Ալբանիայի Հանրապետությունում։ Այն բաղկացած է 140 պատգամավորներից։

Ազգային ժողովի 100 պատգամավորներն ընտրվում են մեծամասնական ընտրակարգով՝ ըստ թաղամասերի (ընտրությունները կատարվում են երկու փուլով), իսկ մնացած 40-ը՝ ըստ կուսակցությունների կամ կուսակցական դաշինքների ներկայացրած ցուցակների։ Յուրաքանչյուր պատգամավոր ընտրվում է 4 տարի ժամկետով։ Ալբանիան, որպես Խորհրդարանական Հանրապետություն, մի շարք լիազորություններ է վստահում ազգային ժողովին։

Ալբանիայի ազգային ժողովը որոշում է երկրի ներքին և արտաքին քաղաքականությունը, իրավունք ունի հաստատել և փոխել երկրի սահմանադրությունը, պատերազմ հայտարարել և խաղաղության պայմանագիր կնքել, վավերացնել և չեղյալ համարել միջազգային համաձայնություններ, ընտրել Ալբանիայի գործադիր իշխանության ղեկավարին՝ նախագահին, գլխավոր դատախազին և գերագույն դատարանի կազմին։

Պատգամավորը չի կարող զբաղեցնել պետական որևէ այլ պաշտոն՝ բացառությամբ կարող է դառնալ միայն Ալբանիայի ԱԳ նախարարների խորհրդի անդամ։ Ալբանիայի խորհրդարանի խոսնակն է Իլիրա Մետան։

Պատասխան
--------

Ալբանիայի առաջին խորհրդարանը ստեղծվել է 1920 թվականին՝ ի պատասխան Փարիզի խաղաղության վեհաժողովից հետո Ալբանիայի ձեռք բերած նոր տարածաշրջանային հակառակորդների՝ Հունաստանի, Իտալիայի և Հարավսլավիայի թագավորության։

1928 թվականին լուծարվել է Ալբանիայի առաջին խորհրդարանը և երկիրը հռչակվում է սահմանադրական միապետություն։ 1944 թվականին երկրում մտցվում է համընդհանուր ընտրական իրավունքը։ 1945 թվականին Ալբանիայում տեղի են ունենում խորհրդարանական ընտրություններ, որի ժամանակ Ալբանիայի բնակչության ճնշող մեծամասնությունը (97.7%) քվեարկեց կոմունիստների գլխավորած ժողովրդավարական ճակատին (այլ քաղաքական ուժերը չեն մասնակցել ընտրություններին)։

1945-1950 թվականներին երկրում փաստացիորեն տիրում էր միակուսակցական համակարգ։ Երկրի քաղաքական ուժը Ալբանիայի կոմունիստական կուսակցությունն էր (ավելի ուշ`Ալբանիայի աշխատավորական կուսակցություն)։ 1990 թվականին ընդունվել է բազմակուսակցական համակարգ։

Ալբանիայի քաղաքական համակարգում գերիշխող կուսակցություններ դարձան Ալբանիայի դեմոկրատական և հետխորհրդային Ալբանիայի սոցիալիստական կուսակցությունները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ալբանիայի ԱԺ խոսնակ. "Ալբանիայի Հանրապետության ազգային ժողովի գործունեությունը". Արխիվացված է the original 2021 թ․ ապրիլի 29-ին.
**Ալբանիայի հարկային համակարգ**, Ալբանիայում իրավաբանական անձ և ֆիզիկական անձերից պետության կողմից գանձվող պարտադիր վճարներ` հարկերը, որոնք գանձվում են ինչպես համազգային, այնպես էլ համայնքային մակարդակով։ Երկրում առավել էական նշանակություն ունեցող համարվում են եկամտահարկը, սոցիալական ապահովության հարկը, շահութահարկը և ավելացված արժեքի հարկը, որոնք բոլորն էլ գանձվում են պետական մակարդակով։ Երկիրն ունի իր հարկային ծառայությունը (ալբ․՝ Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve)։

2014 թվականի դրությամբ Ալբանիայում մտցվել է պրոգրեսիվ եկամտահարկ տոկոսադրույքերի երեք մակարդակներով։

| Տարեկան եկամուտ | Հարկային տոկոսադրույք |
| --- | --- |
| 0-ից մինչև 30 000 լեկ | 0% |
| 30 000 130 000 լեկ | 13% |
| Ավելի քան 130 000 լեկ | 23% |

Ավելի վաղ,  2008 թվականին Ալբանիայում հաստատվել է համամասնական հարկում տարեկան եկամուտի 10% - ի չափով։ Ավելացված արժեքի հարկը գանձվում է երկու տարբեր դրույքաչափերով. 20% ստանդարտ տոկոսադրույքով և 10% տոկոսադրույքով դեղամիջոցների համար։

Սոցիալական ապահովության և բժշկական ապահովագրության վճարները վճարվում են ըստ զբաղվածության մակարդակի և ըստ ամսական եկամտի և կազմում են 22 000-ից մինչև 95 130 լեկ։ Աշխատողները վճարում են իրենց եկամուտի 9,5% - ը, գործատուները` 15% -ը։ Բժշկական ապահովագրության համար գանձվում է դրույքաչափի  1,7% - ը  և՛ աշխատողի, և ՛գործատուի համար։ Ինքնազբաղված աշխատողներից գանձվում է 23% սոցիալական ապահովության և 7% բժշկական ապահովագրության համար։

Եկամտահարկը գանձվում է տարեկան տոկոսադրույքի 15% - ի չափով։ 8 մլն լեկից քիչ շրջանառություն ունեցող ձեռնարկություններն ազատվում են շահութահարկից։ Ձեռնարկությունը հարկ վճարում է, եթե ընկերությունը հիմնադրվել է Ալբանիայում, երկրում ունի մշտական հիմնարկ, կամ էլ այն դեպքում, եթե պետությունը վերահսկողություն է սահմանել այդ ձեռնարկության նկատմամբ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Income Tax Albania 2014".
2. ↑  Albanian government to implement flat tax (SETimes.com) Jonilda Koci.
3. ↑  Daniel Mitchell.
4. ↑  Balkantimes, June 4, 2007.
5. ↑  "VAT rate Albania" (PDF).
6. ↑  "Eurofast Tax card 2014 Albania" (PDF). Արխիվացված է the original (PDF) 2014 թ․ սեպտեմբերի 3-ին. Retrieved 2017 թ․ մարտի 30.
7. ↑  "Reuters Corporate Tax increase". Արխիվացված է the original 2015 թ․ սեպտեմբերի 24-ին. Retrieved 2017 թ․ մարտի 30.

Արտաքին հղումներ
----------------

 Archived 2016-05-26 at the Wayback Machine.
**Ալբորան** (իսպ.՝ Alborán), փոքր հրաբխային կղզի Միջերկրական ծովի արևմտյան մասում Իսպանիայի և Մարոկկոյի միջև։ Իսպանիան կառավարում է կղզին 1540 թվականից։ Կղզին չունի մշտական բնակչություն՝ բացառությամբ Իսպանիայի զինվորական կայազորը։ Կղզու պատկանելության հարցը ներկայումս վեճի առարկա է Մարոկկոյի և Իսպանիայի միջև։

Տեղեկագրություն
---------------

* **Աշխարհագրական կոորդինատները** 35°56′42″ հս․ լ. 3°02′12″ ամ. ե.HGЯOL:
* **Մակերեսը** մոտավորապես 712000 մ²։
* **Բարձրությունը ծովի մակերևույթից.** կղզին ծովի մակերևույթից 15 մետր բարձրության վրա գտնվող գրեթե ամբողջովին հարթ ժայռեղեն հարթակ է։
* **Դիրքը** կղզին 90 կմ հեռավորության վրա է իսպանական Ալմերիայից և 50 կմ Տլետա-Մանդարիի հրվանդանից Մարոկկոյի ափից։

Կղզուց մոտավորապես 100 մ հյուսիս-արևելք գտնվում է Լա-Նուբե կղզին։

Կղզին գտնվում է սեյսմիկ գոտում՝ Աֆրիկյան և Եվրոպական երկրաբանական հարթակների խաչմերուկում և համարվում է տարբեր ուժգնության երկրաշարժերի էպիկենտրոն։ 1899 թվականին կղզում հայտնաբերվել է նոր հանածո և անվանվել է ալբորանիտ։

2003 թվականին Անդալուսիայի խորհրդարանը օրենք է ընդունել կղզին ու նրա շրջակա ջրերը ազգային բնական արգելոց հռչակելու մասին։

Վարչականորեն կղզին մտնում է Անդալուսիայի Ալմերիա պրովինցիայի նույնանուն համայնքի կազմի մեջ։

Կղզու բուսականությունը
----------------------

1999 թվականին կղզում հայտնաբերվել է կաղամբազգիների ընտանիքին պատկանող Diplotaxis siettiana բույսը, որը 1979 թվականից ի վեր համարվում էր վերջնականապես ոչնչացած։

Պատմություն
-----------

Կղզու անունը գալիս է թունիսեցի ծովահեն Ալ-Բորանիի անունից, ով օգտագործում էր կղզին որպես խարիսխային կայան, նավերի բազա հարձակումների համար, Ջիբրալթարի նեղուցը և Իսպանայի ափամերձ բնակելի տարածքներ անցնելու համար։ Ալբորանը գրավվել է 1540 թվականին Իսպանիայի կողմից, երբ մի Իսպանական գալլերի ջոկատ Բեռնարդինո Դե Մենդոսի հրամանատարությամբ խլեցին կղզին Բերբերի ծովահեններից, 16 նավակներից և 2500 մարդուց կազմված նավատորմով։ Նավատորմը սկզբում կառավարում էին Կառամանը և Ալի Խամետան, բայց հետո կառավարում էր հայտնի ծովահեն Բարբարոսին ով վերադարձել էր Ալժիրից։ Երկար, դաժան կռվի ժամանակ մահացել է 650 մարդ, հաղթանակը եղել է Իսպանիայի կողմը և կղզին միացել է Իսպանիային։

Կղզու Առաջին մանրամասն նկարագրությունը 1898 թվականին տվել է Ավստրիայի դուքս Լյուդվիգ Սալվատորը։

Չնայած նրա մեծ չափերին կղզին արժեքավորվում է իր ստրատեգիական դիրքով հյուսիսային մուտքից Ջիբրալթարի նեղուցից։ 1960 թվականի կեսերին մի քանի խորհրդային նավեր փորձել են մշտական բազա հաստատել հավանաբար հսկելու նեղուցի անցնող նավերին։ Իսպանացիները կայազոր են կանգնեցրել, որպեսզի այդպիսի փորձեր չլինեն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Diplotaxis siettiana Maire - Encyclopedia of Life
2. ↑  "Diplotaxis siettiana". Արխիվացված է the original 2007 թ․ սեպտեմբերի 30-ին. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 16.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Вид на остров с высоты птичьего полёта

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | SUDOC: 110064968 · VIAF: 190735916 · WorldCat VIAF: 190735916 |

 |
**Քաղցր թխվածք** (ռուս.՝ Сладкий пирог), խորհրդային կարճամետրաժ մուլտպիլմիկացիոն ֆիլմ, որը նկարահանվել է 1937 թվականին, ռեժիսոր Դմիտրի Բաբիչենկոյի կողմից։ «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի առաջին գունավոր մուլտֆիլմն է։

Սյուժե
------

Միայն մասնագետները կարող են կատարել իրենց գործը, սակայն դրա մասին պարծենկոտ Գալչոնոկը չգիտեր և իրեն ներկայացնում էր որպես խոհարար։

Վերականգնում
------------

Ֆիլմը վերականգնվել է 2012 թվականին՝ Ռուսաստանի պետական կինոֆոնդի հավաքածուի սև-սպիտակ բնօրինակից։ Վերականգնված գունավոր տարբերակի պրեմիերան կայացել է 2013 թվականին, «Սպիտակ սյուներ» փառատոնում։ Ստուդիայի նկարահանած առաջին գունավոր ֆիլմը եղել է Դ. Բաբիչենկոյի «Քաղցր թխվածքը», իսկ վերջին ստուդիական «եռագույնը»` Ի. Վանոյի «Ձմեռային հեքիաթը» (1945)։ Վերականգնման աշխատանքներն իրականացրել են Նիկոլայ Մայորովը և Վլադիմիր Կոտովսկին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "«Сладкий пирог» (1937) | Первые в кино". Արխիվացված է the original 2018 թ․ հուլիսի 18-ին. Retrieved 2020 թ․ փետրվարի 20.
2. ↑  Российская анимация в буквах и фигурах | Фильмы | «СЛАДКИЙ ПИРОГ»
3. ↑  XVII фестиваль архивного кино «Белые Столбы» в Госфильмофонде. 2.02.2013

Արտաքին հղումներ
----------------

* Քաղցր թխվածք մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում
* «Քաղցր թխվածք» մուլտֆիլմից. mp4(չաշխատող հղում)
-հատված մուլտֆիլմից

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Animator.ru |

 |
**Քաղցկեղի դեմ պայքարի համաշխարհային օր**, հիշատակի ամսաթիվ, որը նշվում է ամեն տարի փետրվարի 4-ին։ Հռչակել է «Քաղցկեղային հիվանդությունների դեմ պայքարի միջազգային միությունը» (Քաղցկեղի դեմ միջազգային միություն) (UICC)՝ նպատակ ունենալով աջակցել 2008 թվականին գրված «Քաղցկեղի համաշխարհային հռչակագրի» նպատակներին։ Այս միջազգային օրվա նպատակն է բարձրացնել քաղցկեղի՝ որպես ժամանակակից քաղաքակրթության ամենասարսափելի հիվանդություններից մեկը մասին իրազեկվածությունը, ապատեղեկատվության վերացումը, ուշադրություն դարձնել այդ հիվանդության կանխարգելմանը, հայտնաբերմանն ու բուժմանը, դրա խրախուսմանը։ Քաղցկեղի դեմ պայքարի համաշխարհային օրվա առաջնային նպատակը քաղցկեղի պատճառով առաջացած հիվանդությունների ու մահվան դեպքերի էականորեն կրճատումն է, և առիթ է միջազգային հանրությանը միավորելու, որպեսզի վերջ տրվի քաղցկեղի պատճառով առաջացող տառապանքների անարդարությանը։ Քաղցկեղից պաշտպանության միջազգային օրը հանրությանը ցույց են տրվում քաղցկեղի դեմ պայքարում աշխարհի առջև ծառացած խնդիրները և կոչ է արվում UICC-ի անդամ քաղաքական գործիչներին և կազմակերպություններին վերաբերվել քաղցկեղին որպես քաղաքական առաջնահերթություն։ Օրը նշվում է Միավորված ազգերի կազմակերպության կողմից։

Հայտնի է, որ քաղցկեղային հիվանդությունների 43%-ի առաջացումը հնարավոր կլիներ կանխել առողջ վարքի այնպիսի նորմերի միջոցով, ինչպիսիք են.

* Ծխելու սահմանափակում, պայքարը այս երևույթի դեմ,
* Ֆիզիկական ակտիվություն, հավասարակշռված, առողջ սնունդ,
* Պատվաստում լյարդի և արգանդի վզիկի քաղցկեղ առաջացնող վիրուսների դեմ,
* Խուսափել արևի տակ և սոլյարիում երկար մնալուց։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  Gander, Kashmira (2016 թ․ փետրվարի 4). "World Cancer Day: Why is the disease still a taboo?". *The Independent*. Retrieved 2016 թ․ փետրվարի 4.
4. ↑  Szabo, Liz (2013 թ․ փետրվարի 3). "World Cancer Day targets myths, spreads message". *USA Today*. Retrieved 2016 թ․ փետրվարի 4.
5. ↑  "World Cancer Day 2013 One-Pager (English)". UICC. Արխիվացված է the original 2014 թ․ սեպտեմբերի 2-ին. Retrieved 2013 թ․ փետրվարի 2.
6. ↑  "World Cancer Day". *World Health Organization* (in բրիտանական անգլերեն). Արխիվացված է the original 2018 թ․ օգոստոսի 31-ին. Retrieved 2018 թ․ սեպտեմբերի 9.
7. ↑

Արտաքին հղումներ
----------------

* UICC պաշտոնական կայք (անգլ.)
**Փրջամալ** (նախկինում`«Վարդեր»), գյուղ Արցախի Հանրապետության Ասկերանի շրջանում։

Ընդհանուր տեղեկություններ
-------------------------

Գտնվում է Ասկերանից 9 կմ դեպի հարավ-արևելք, իսկ Ստեփանակերտից` 27 կմ հեռավորության վրա։ Գյուղի եկեղեցին կառուցվել է 1837 թվականին։ 1987 թվականին այստեղ կար 139 տուն և 443 բնակիչ։ Գյուղում 1874 թվականին բացվել է ծխական դպրոց (15 աշակերտով)։ Շրջակայքում նշանավոր են Եխծուն ջուր, Ղազան աղբյուր, Ծարավաջուր, Սև աղբյուր, Տնջրե, Բլասեն աղբյուր, Թեղուն, Ցկանեն աղբյուրները։

Պատմական տեղեկություններ
------------------------

Գյուղի պատմությունն սկսվում է 12-րդ դարից։ 1905 թ. թուրքերը գյուղը հրդեհել ու ավերել են։ Այն վերականգնվել է 1918 թ.։ 
Հայրենական մեծ պատերազմին մասնակցել է 211 մարդ, զոհվել է 116-ը, որոնց հիշատակին կառուցվել է հուշարձան։
Խորհրդային տարիներին գյուղը մտել է ԼՂԻՄ-ի կազմի մեջ։ Արցախյան պատերազմի ընթացքում, 1992 թվականի հունիսին, գյուղը, Ասկերանի շրջանի մի շարք այլ գյուղերի հետ գրավվել է ադրբեջանական զինուժի կողմից։ Փրջամալը, շրջանի Նախիջևանիկ և Արանզամին գյուղերի հետ ազատագրվել է հայկական զինուժի կողմից 1992 թվականի սեպտեմբերին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Մելքումյան Ս. Լեռնային Ղարաբաղ, Երևան, 1990, էջ 128
2. ↑  "Հայ ազատամարտիկները ազատագրել են Նախիջևանիկ, Փրջամալ և Արանզամին գյուղերը". Արխիվացված է the original 2017 թ․ սեպտեմբերի 22-ին. Retrieved 2017 թ․ մայիսի 13.
**The Funkids** (հայերեն՝ *Զվարճալի երեխաներ*), վրացական մանկական խումբ, որը Վրաստանը ներկայացրել է Մանկական Եվրատեսիլ 2012 մրցույթում, որտեղ 103 միավորով զբաղեցրել է 2-րդ տեղը։

Անդամներ
--------

**Քեթի Սամիխարաձե**, ծնվել է Բորժոմիում։ Եղել է «Patara Kartvelebi» խմբի անդամ։ 2010 թվականին «Ana-Bana» հեռուստանախագծում զբաղեցրել է առաջին տեղը։ Իտալիայի Երգչախմբերի երաժշտական փառատոնի առաջին մրցանակի դափնեկիր է։ 2011 թվականին դարձել է Գոգի Դալիձեի անվան փառատոնի դափնեկիր, ինչպես նաև Մանկական Եվրատեսիլ 2011 մրցույթում զբաղեցրել է 2-րդ հորիզոնականը։ Ներկայումս սովորում է «Eniki-Beniki» ստուդիայում։

**Նինի Դաշնիանին**, ծնվել է Բրյուսելում։ Մասնակցել է «Oliver!» մյուզիքլի բեմադրությանը։

**Լուկա Յարմազանաշվիլի**, «Varskvlavebi 2008» երաժշտական մրցույթի առաջին մրցանակի դափնեկիր։ «Nichieri» նախագծի անդամ («Փառքի րոպե» նախագծի վրացական նմանօրինակը)։ Հնչյունավորել է «Skooby» մուլտֆիլմի գլխավոր հերոսին։

**Ելենա Արաչաշվիլի**, սովորում է «Shavnabada» գիմնազիայում և «Bzikebi» ստուդիայում։ Նվագում է դաշնամուր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Մանկական Եվրատեսիլ 2012. Մասնակից - Funkids". Первый Национальный канал. Արխիվացված է the original 2012 թ․ նոյեմբերի 21-ին. Retrieved 2012 թ․ դեկտեմբերի 3.
2. ↑  "Մանկական Եվրատեսիլում հաղթել է ուկրաինացին". Lenta.ru. 2012 թ․ դեկտեմբերի 2. Retrieved 2012 թ․ դեկտեմբերի 3.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Տեղեկություն Մանկական Եվրատեսիլ 2012 մրցույթի մասին  на ESCKaz.com
**Ադալաթ Մագսադ օկլի Վալիև** (ադրբ.՝ Ədalət Məqsəd oğlu Vəliyev, մարտի 4, 1959(1959-03-04), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), Ադրբեջանի հասարակական գործիչ, գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, Ադրբեջանի Հանրապետության արվեստի վաստակավոր գործիչ (2013), ԱՀ մշակույթի նախարարի տեղակալ (1993–2006), ԱՀ մշակույթի և զբոսաշրջության նախարարի տեղակալ (2006–2018), ԱՀ նախագահի աշխատակազմի քաղաքական կուսակցությունների հետ կապերի վարչության պետ (2019 թվականից)։

Կենսագրություն
--------------

Ադալաթ Վալիևը ծնվել է 1959 թվականին Բաքու քաղաքում։ 1966–1976 թվականներին սովորել է Բաքվի թիվ 102 միջնակարգ դպրոցում, միևնույն ժամանակ 1968–1973 թվականներին ՝ թիվ 21 երաժշտական դպրոցում։ Ադալաթ Վալիևն իր կարիերան սկսել է 1976 թվականին։ Նա ծառայել է բանակում 1978-1980 թվականներին։ 1977 թվականին ընդունվել է Ադրբեջանի պետական համալսարան, ավարտել բանասիրական ֆակուլտետը։

1980 թվականից նա զբաղեցրել է տարբեր պաշտոններ Ադրբեջանի պետական ակադեմիական դրամատիկական թատրոնում և Սամեդ Վուրղունի անվան ռուսական դրամատիկական թատրոնում։ Աշխատել է որպես տնօրենի տեղակալ 1986-1987 թվականներին Ադրբեջանի պետական ռուսական դրամատիկական թատրոնում, իսկ 1987-1989 թվականներին ՝ Ադրբեջանի պետական ակադեմիական ազգային դրամատիկական թատրոնում։

Աշխատել է որպես տնօրեն 1989-1991 թվականներին Ադրբեջանի պետական ակադեմիական ազգային դրամատիկական թատրոնում, իսկ 1991-1993 թվականներին ՝ Ադրբեջանի պետական ռուսական դրամատիկական թատրոնում։

Ադալաթ Վալիևը աշխատել է 1993-2006 թվականներին որպես ԱՀ մշակույթի նախարարի, իսկ 2006-2018 թվականներին ՝ մշակույթի եւ զբոսաշրջության նախարարի տեղակալ։

2019 թվականի նոյեմբերի 29-ին նա նշանակվել է ԱՀ Նախագահի աշխատակազմի քաղաքական կուսակցությունների հետ կապերի վարչության պետ։

Նա Ադրբեջանի գրողների միության, Թատերական գործիչների միության, Ադրբեջանի նկարիչների միության անդամ է։

Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա և չորս թոռ։

Գիտական գործունեություն
-----------------------

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  president.az
2. ↑  ԱՀ նախագահի աշխատակազմի վարչության պետ
3. ↑  İlham Rəhimli (2016). Azərbaycan Teatr Ensiklopediyası. I cild. Azərnəşr. səh. 321
4. ↑   Ə.M.Vəliyevin Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Administrasiyasının Siyasi partiyalar və qanunvericilik hakimiyyəti ilə əlaqələr şöbəsinin müdiri təyin edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı
5. ↑  Ադրբեջանի գրողների միություն
6. ↑  "Թատերական գործիչների միություն". Արխիվացված է the original 2021 թ․ մայիսի 12-ին. Retrieved 2020 թ․ հոկտեմբերի 28. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
**Ալեսիո Վալսեկի** (իտալ.՝ Alessio Valsecchi, ապրիլի 25, 1992(1992-04-25), Բերգամո, Լոմբարդիա, Իտալիա), իտալացի շախմատիստ, գրոսմայստեր (2019), ՖԻԴԵ-ի մարզիչ։

Կարիերա
-------

Եղել է Իտալիայի 2017 թվականի շախմատի առաջնության արծաթե մեդալակիր։ 2009, 2010, 2013 և 2019 թվականներին դարձել է Իտալիայի թիմային առաջնության հաղթող։ 2010, 2012, 2013 և 2017 թվականներին մասնակցել է Եվրոպայի շախմատի ակումբային գավաթի մրցաշարին։

Իտալիայի հավաքականի կազմում Ալեսիոն մասնակցել է Շախմատի համաշխարհային 43-րդ օլիմպիադային, 2019 թվականին՝ Եվրոպայի թիմային առաջնությանը, 2016, 2017 և 2018 թվականներին՝ Միթրոպա գավաթի թիմային մրցաշարերին։

2004 և 2008 թվականներին ներկայացրել է Իտալիան Եվրոպայի պատանեկան առաջնությունում (մինչև 12 և 16 տարեկան)։

Մասնակցել է Եվրոպայի 2011, 2012, 2016 և 2019 թվականների անհատական և 2010, 2012, 2013 և 2017 թվականների թիմային առաջնությունների։

2017 և 2018 թվականներին մասնակցել է Եվրոպայի կայծակնային և արագ առաջնություններին։

Եղել է տասնվեցերորդ իտալացի շախմատիստը, որը ստացել է միջազգային գրոսմայստերի կոչում (2019)։

Վարկանիշի փոփոխության գրաֆիկ
----------------------------

**Էլոյի վարկանիշի փոփոխություններ**| 
 |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2  ratings.fide.com
3. ↑
4. ↑  "VeSuS.org - Open A – 11° Open Internazionale delle Dolomiti Forni di Sopra". *vesus.org*. Արխիվացված է the original 2021 թ․ փետրվարի 9-ին. Retrieved 2021 թ․ փետրվարի 4. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
5. ↑  "Alessio Valsecchi Grande Maestro! | Scacchierando.it" (in իտալերեն). Retrieved 2021 թ․ փետրվարի 4.
6. ↑  Էլոյի վարկանիշը ՖԻԴԵ ցանկերից։ Աղբյուրներ՝ fide.com, benoni.de, olimpbase.org
7. ↑  *Տեխնիկական խնդիրների պատճառով աղյուսակը ժամանակավորապես չի աշխատում։*

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ալեսիո Վալսեկի
* Անձնական քարտը ՖԻԴԵ-ի կայքում
* Անձնական քարտը 365chess.com կայքում
* Պարտիաները chessgames.com կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | 365chess · Chess DB · Chess Games · Chess Tempo · ՖԻԴԵ |

 |
**«Փոփոխության քամին»**, 2020 թվականին «Դարակ» հրատարակչության հրատարակած Աբել Միքայելյանի վեպը։ Խմբագիր` Վարդան Օնանյան։ Վեպի 4-5-րդ էջերում ներկայացված է խմբագրի նախաբանը։ Գրքի շնորհանդեսը տեղի է ունեցել 2020 թվականի դեկտեմբերի 11-ին։

Գրքի հանձնարարականը
-------------------

Աբել Միքայելյանի «Փոփոխության քամին» վեպի իրադարձությունները տեղի են ունենում 2018 թվականին։ Արտասովոր սյուժեով այս վեպում, որի գործողությունները սրընթաց զարգացում ունեն ու մինչև վերջ լարվածության մեջ են պահում ընթերցողին, ուղեկցվում են Հայաստանում քաղաքական իրադարձությունների համայնապատկերի ներկայացմամբ։ Վեպն ունի վառ արտահայտված հերոսներ, որոնք տիպական, ընդհանրական բնույթ ունեն, և նրանց նկատմամբ վերաբերմունքով ի ցույց են դրվում հեղինակի քաղաքացիական ազնիվ մոտեցումերը։ Վեպը կառուցված է արկածային վեպին հատուկ տարրերով, ունի հո­ւմորի անսպառ չափաբաժին, միանգամից կլանում է ընթերցողին՝ թողնելով մեծ տպավորություններ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Աբել Միքայելյան. «Փոփոխության քամին»
2. ↑  "«Փոփոխության քամին». Աբել Միքայելյանի նոր վեպը՝ 2018-ին Հայաստանում ծավալված իրադարձությունների մասին է". Արխիվացված է the original 2021 թ․ մայիսի 27-ին. Retrieved 2021 թ․ մայիսի 27. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
**Տոմիսլավ Ռադիչ** (խորվաթերեն՝ **Tomislav Radić**, դեկտեմբերի 8, 1940(1940-12-08), Զագրեբ, Banovina of Croatia, Հարավսլավիայի Թագավորություն - մարտի 7, 2015(2015-03-07)), խորվաթ ռեժիսոր և սցենարիստ

Կենսագրություն
--------------

Տոմիսլավ Ռադիչը ծնվել է 1940 թվականի դեկտեմբերի 8-ին, Խորվաթիայի մայրաքաղաք Զագրեբում։ 1962 թվականին ավարտել է Զագրեբի համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետը, 1973-ին՝ դրամատիկ արվեստի ակադեմիան։ Ապրել ու ստեղծագործել է հայրենի քաղաքում։ Ամուսնացել է երկու անգամ, ունեցել երեք երեխա՝ երկու դուստր և մեկ որդի։

1960-ական թվականներին լայն ճանաչում է ձեռք բերել որպես թատերական ռեժիսոր։ Հիշատակման է արժանի հատկապես Ռայմոն Քենոյի «*Ոճային վարժանքներ*» պիեսի նրա բեմադրությունը, որը մեծ հաջողություն է ունեցել, արժանացել թե՛ թատերասեր հասրակության և թե՛ քննադատության ջերմ ընդունելությանը և Զագրեբի *&TD* թատրոնում շարունակում է ներկայացվել մինչև օրս (սկսած *1968 թվական*ից)։

Այնուհետև Ռադիչն աշխատանքի է անցել հեռուստատեսությունում, Խորվաթիայի ռադիոհեռուստապետկոմի պատվերով նկարահանել մի շարք փաստավավերագրական կինոնկարներ, հեռուստաբեմադրություններ։ 1972 թվականին իր առաջնելույթն է ունեցել խաղարկային կինոյում՝ նկարահանելով «*Կենդանի ճշմարտություն*» *Živa istina* ֆիլմը։ Մի քանի տասնամյակ շարունակ խաղարկային ու հեռուստատեսային ֆիլմեր է նկարահանել, ինչպես նաև հեղինակել է կինոսցենարներ։ Նրա կինոռեժիսորական աշխատանքներից առանձնապես բարձր են գնահատվել *Ինչ էր գրանցել Իվան* (2005) և *Փոսորակը* (2011) գեղարվեստական ֆիլմերը, որոնք երկուսն էլ Պուլայի կինոփառատոնում «*Ոսկե ասպարեզ*» մրցանակ են շահել «*Լավագույն ֆիլմ*» անվանակարգում։

Տոմիսլավ Ռադիչը մահացել է 2015 թվականի մարտի 7-ին՝ 74 տարեկան հասակում։

Ֆիլմագրության ընտրանի
---------------------

* *Živa istina* (1972)
* *Timon* (1973)
* *Luka* (1992)
* *Anđele moj dragi* (1995)
* *The Miroslav Holding Co.* (2001)
* *What Iva Recorded* (2005)
* *Three Stories About Sleeplessness* (2008)
* *Kotlovina* (2011)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Discogs — 2000.
2. 1 2 3 4  *Brozović D. Ladan T.* Hrvatska enciklopedija (хорв.) — LZMK, 1999. — 9272 p. — ISBN 978-953-6036-31-8
3. ↑  "Umro redatelj 'Stilskih vježbi' Tomislav Radić". *Večernji.hr* (in Croatian). Retrieved 2015 թ․ մարտի 10.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
4. ↑  "Umro filmski i kazališni redatelj Tomislav Radić". *hrt.hr*. Արխիվացված է the original 2020 թ․ սեպտեմբերի 24-ին. Retrieved 10. ožujka 2015. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
5. ↑  Tomislav Radić died! Archived 2016-02-05 at the Wayback Machine.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Tomislav Radić at hrfilm.hr
* Տոմիսլավ Ռադիչ Internet Movie Database կայքում

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · Discogs · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 14696461c · ISNI: 0000000059043217 · NKC: xx0094742 · NSK: 000063698 · VIAF: 86422633 · WorldCat VIAF: 86422633 |

 |
**Տոկոսագումար**, ֆինանսներում և տնտեսագիտության մեջ պարտապանի կամ պարտապան ֆինանսական կազմակերպության կողմից պարտատիրոջը կամ ավանդառուին փոխանցվող գումար, բացի հիմնական գումարից (այն գումարն է, որը պերտք է վերցվել), սահմանված տոկոսով։ Այն տարբերվում է միջնորդավճարից, որի դեպքում պարտապանը կարող է վճարել երրորդ կողմին։ Այն նաև տարբեր է շահաբաժնից, որը վճարում է ընկերությունը իր բաժնետերեին իր շահույթից, սակայն ոչ նախապես որոշված տոկոսադրույթով։

Օրինակ՝ հաճախորդը պարբերաբար տոկոսագումար է վճարում բանկին վարկի համար, այսպիսով նրանք վճարում են ավելի շատ, քան պարտք են վերցնում, կամ հաճախորդը կարող է ստանալ տոկոսագումարներ իր խնայողությունների համար և ստանալ իր ներդրած ավանդից ավելի շատ։ Խնայողությունների դեպքում բանկը պարտապանն է, հաճախորդը դառնում է պարտատերը։

Տոկոսագումարը տարբեր է շահույթից քանի որ տոկոսագումարը ստանում է պարտատերը, իսկ շահույթը՝ ակտիվի սեփականատերը։

Տոկոսադրույքը հավասար է որևէ ժամանակաշրջանի համար վճարված տոկոսագումարը հարաբերված որպես պարտավորություն վերցված գումարին։

Բարդ տոկոս նշանակում է տոկոսագումարի ավելացում պարտավորությանը և տոկոսադրույքի հաշվարկում նոր պարտավորության համար։ Քանի որ բարդ տոկոսադրույքի դեպքում պարտավորությունը աճում է էքսպոնենցիալ եղանակով, այն որոշվում է *e* մաթեմատիկական հաստատման միջոցով։ Գործնականում տոկոսագումարը հաշվարկվում է օրական, ամսական կամ տարեկան հիմքով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Definition of interest in English". *English Oxford Living Dictionaries*. Oxford University Press. Արխիվացված է the original 2017 թ․ դեկտեմբերի 27-ին. Retrieved 2017 թ․ դեկտեմբերի 27. Money paid regularly at a particular rate for the use of money lent, or for delaying the repayment of a debt.
2. ↑  "Definition of dividend". *Merriam Webster*. Merriam Webster. Retrieved 2017 թ․ դեկտեմբերի 27. a share in a pro rata distribution (as of profits) to stockholders.
3. ↑  "Profit". *Economics Online*. Retrieved 2017 թ․ դեկտեմբերի 27.
4. ↑  O'Connor, J J. "The number *e*". *MacTutor History of Mathematics*. Retrieved 2012 թ․ օգոստոսի 26.
**Ադնան Բադրան** (արաբ․՝ **عدنان بدران** ‎‎) դեկտեմբերի 15, 1935(1935-12-15), Ջարաշ, Հորդանան), հորդանանցի գիտնական, ակադեմիկոս, քաղաքական գործիչ։ 2005 թվականի ապրիլի 6-ից մինչև այդ նույն տարվա նոյեմբերի 27-ը եղել է Հորդանանի վարչապետը։

Կյանքի վաղ շրջան, կրթություն
----------------------------

Բադրանը ծնվել է Ջարաշում (Հորդանան), 1935 թվականի դեկտեմբերի 15-ին։ Բարձրագույն կրթություն ստացել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում, ավարտել է Օկլահոմայի պետական համալսարանի բակալավրիատը, ապա Միչիգանի պետական համալկսարանի մագիստրատուրան։ Միչիգանի պետհամալսարանում էլ հաջողությամբ պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսությունը։

Բադրանի եղբայրը՝ Մուդար Բադրանը, քաղաքական հայտնի գործիչ է Հորդանանում. նա մի քանի անգամ, տարբեր ժամկետներով, եղել է այդ երկրի վարչապետը։

Բադրանը իր կնոջ՝ Մահայի հետ ապրում է *Դաբուք*ում։ Նրանք ունեն վեց զավակ՝ չորս տղա և երկու դուստր։

Պրոֆեսոր և քաղաքական գործիչ
---------------------------

1987 թվականին Բադրանը նշանակվել է Հորդանանի գիտության և տեխնոլոգիայի բարձրագույն խորհրդի առաջին գլխավոր քարտուղարը (այդ խորհրդի նախագահը Նորին արքայական մեծություն, արքայազն Հասան բին Թալալն է)։

Պրոֆեսոր Բադրանը աշխատել է նաև որպես գյուղատնտեսության, այնուհետև՝ 1980 թվականի վերջերին, կարճ ժամանակով՝ կրթության նախարար:1990-ական թվականներին դարձել է Հորդանանի գիտությունների արաբական ակադեմիայի և «*Ֆիլադելֆիա*» համալսարանի նախագահ։ Այդ պաշտոնները նա վարում է առ այսօր։ 1992-1998 թթ. եղել է նաև UNESCO-ի տնօրենի տեղակալ։

2005 թվականի ապրիլի 7-ին Աբդուլլա Երկրորդ թագավորը Բադրանին նշանակել է նորակազմ կառավարության ղեկավար, որը նախորդների համեմատ ավելի արմատական բարեփոխումների ընթացք պիտի վերցներ։ Այդ նոր կառավարության կազմում Բադրանը եղել է նաև պաշտպանության նախարար։ Սակայն նորանշանակ կառավարությունը ընդամենը յոթ ամիս անց ստիպված էր հրաժարական ներկայացնել՝ բարեփոխումների դանդաղ ընթացքի և Հորդանանի մայրաքաղաք Ամմանում 2005 թ. նոյեմբերի 5-ին հյուրանոցի ռմբակոծման հետևանքով առաջացած ճգնաժամի պատճառով։

Վերոնշյալ պաշտոնները զբաղեցնելուց բացի, Բադրանը եղել է նաև Հորդանանի մայրաքաղաքի առաջատար մասնավոր բարձրագույն ուսումնական հաստատություններից մեկի՝ Պետրայի համալսարանի նախագահ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Badran, Adnan". Rulers. Retrieved 2013 թ․ մարտի 13.
2. ↑  "Prof. Adnan Badran". *IAS*. Արխիվացված է the original 2009 թ․ օգոստոսի 13-ին. Retrieved 2010 թ․ փետրվարի 9.
3. ↑  Petra University

Արտաքին հղումներ
----------------

* Oral History Interview with Adnan Badran, Oklahoma Oral History Research Program at the OSU Library

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Google Scholar |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 17917640g · CiNii: DA02839761 · GND: 170500802 · ISNI: 0000000027201399 · LCCN: n86141397 · NTA: 072868600 · VIAF: 246706679 · WorldCat VIAF: 246706679 |

 |

 |
**Ն. Ի. Տոկարևի եկամտաբեր տուն** (ռուս.՝ Доходный дом Н. И. Токарева), շենք Դոնի Ռոստովի Բոլշայա Սադովայա փողոցում, Չեխովի պողոտայի խաչմերուկի մոտ։ Շենքն ունի մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտի կարգավիճակ։

Տոկարևի եկամտաբեր տունը նախահեղափոխական բացիկի վրա

Պատմություն
-----------

Եկամտաբեր տունը կառուցվել է 1905 թվականին ռոստովցի վաճառական և սպիրտի-օղու գործարանի սեփականատեր Նիկոլայ Իլյիչ Տոկարևի կողմից։ Մինչև 1917 թվականի Հոկտեմբերյան հեղափոխությունը եկամտաբեր տանը տեղակայված են եղել Ս. Բաբախանովի հրուշակեղենի խանութը, Ռուսական թատերական ընկերությունը, «Կարագ-Պանիր» խանութը, Մ. Ռոզենբլյումի դեղատնային անոթների և խցանների պահեստը։

Խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո եկամտաբեր տունն ազգայնացվեց, և այնտեղ սկսեց գործել քաղաքային տասներորդ հիվանդանոցը։ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին շենքը գրեթե չի տուժել։ Երբ 1945 թվականին Ուինսթոն Չերչիլի կինը` Կլեմենտինա Չերչիլը, այցելել է Դոնի Ռոստով, նրան տեղավորել են հենց այդ տանը։

1990-ական թվականների վերջում, քաղաքի հոբելյանի առթիվ, նախկին եկամտաբեր շենքը վերանորոգեցին «Սպեցռեստավրացիա» ինստիտուտի աշխատակիցները` ճարտարապետ Յ. Սոլնիշկինի նախագծով։ Ներկայումս շենքում գործում է քաղաքային №10 պոլիկլինիկան։

Ճարտարապետություն
-----------------

Եռահարկ եկամտաբեր տունը կառուցվել է էկլեկտիզմի ոգով, նրա ձևավորման մեջ համատեղվում են բարոկկոյի, ռոկոկոյի և կլասիցիզմի տարրեր։ Շենքի ճարտարապետագեղարվեստական նկարագիրը որոշում են ելուստավորումներն ու վրանածածկային եզրերով էրկերները։ Առաջին հարկը ձևավորված է կոպտատաշ քարով։ Լուսամուտատեղերը զարդարված են բազմազան երեսկալներով, երկրորդ հարկում դրանք ավարտվում են եռանկյունաձև, իսկ երրորդում` ուղղանկյունաձև զարդաքիվերով։ Ճակատը զարդարված է բազմաթիվ ծեփակերտ տարրերով, դրասանգներով, վահանազարդերով և ախավեղագեսով։ Երրորդ հարկի միջապատում տեղադրված է օձը և գավաթը ձեռքին կնոջ քանդակ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Ростов-на-Дону (объекты культурного наследия регионального значения)". Официальный портал Правительства Ростовской области. Արխիվացված է the original 2013 թ․ սեպտեմբերի 14-ին. Retrieved 2013 թ․ օգոստոսի 28. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. 1 2 3  *Есаулов Г. В. Черницына В. А.* Архитектурная летопись Ростова-на-Дону. — 2-е изд.. — Ростов-на-Дону, 2002. — С. 274—275. — ISBN 5-8456-0489-3
3. ↑  *Родион Петров* Визит по-английски Archived 2013-12-02 at the Wayback Machine. // Ростов официальный. — 2012. — № 31 (922).
**Տոլստոյի հրապարակ** (ռուս.՝ Площадь Толстого), Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքի հրապարակներից մեկը, որը գտնվում է Պրոլետարսկի շրջանում։

Տոլստոյի հրապարակը Դոնի Ռոստով քաղաքի չորս հրապարակներից մեկն է, որոնք շրջապատում են Նախիջևանի շուկան։ Հարակից Ազատության հրապարակից այն ձգվում է հյուսիսարևմտյան ուղղությամբ մինչև 26-րդ գիծ փողոցը, նրա երկարությունը 350 մետր է։ Նախիջևանի շուկայի շուրջը տեղակայված են նաև Կարլ Մարքսի հրապարակը և Բազարնայա հրապարակը։

Պատմություն
-----------

 Տոլստոյի հրապարակը և Ալեքսանդր Նևսկի եկեղեցին (աջից)
Մինչև 1908 թվականը հրապարակը կոչվում էր Պոլիցեյսկայա (Ոստիկանական), 1908 թվականից մինչ օրս այն կրում է Լև Նիկոլաևիչ Տոլստոյի անունը և այդպես է կոչվել Նոր Նախիջևանի քաղաքային դումայի նախաձեռնությամբ՝ նշանավոր գրողի ութսունամյակի պատվին։

Հրապարակում եղել է Սուրբ Ալեքսանդր Նևսկի եկեղեցին՝ ուղղափառ տաճար, որը կառուցվել էր 1896 թվականին և ոչնչացվել 1937 թվականին։

Տեսարժան վայրեր
---------------

 Սուրբ Հարություն հայկական եկեղեցին
Հրապարակում գտնվում են.

* Հայկական Սուրբ Հարություն եկեղեցի (թիվ 2B)
* Տուն, որտեղ 1915-1920 թվականներին ապրել է նկարիչ Հմայակ Արծաթպանյանը (թիվ 3)
* Անդրիաս Կողբեթլիևի եկամտաբեր տուն (նաև վերաբերում է Ազատության հրապարակին)

Տոլստոյի հրապարակի և Կարլ Մարքսի հրապարակի միջև գտնվում է պուրակ, որտեղ վառվում է Հավերժական կրակ և կանգնած է հայազգի ըմբշամարտիկ, օլիմպիական չեմպիոն (2000 թվական, Սիդնեյ) Վարդերես Սամուրղաշևի արձանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Площадь Толстого
2. ↑  "Площадь Толстого, Ростов-на-Дону". Արխիվացված է the original 2019 թ․ հունվարի 28-ին. Retrieved 2019 թ․ մարտի 5. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  "ПАМЯТНИК САМУРГАШЕВУ". Արխիվացված է the original 2019 թ․ հունվարի 28-ին. Retrieved 2019 թ․ մարտի 5. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաին հղումներ
---------------

* Выявленные памятники, находящиеся на учёте в Администрации Ростовской области
**Ադրբեջանի գորգերի թանգարան** (ադրբ՛ Azərbaycan Xalça Muzeyi), թանգարան, որտեղ հավաքվել են ադրբեջանական ժողովրդի ազգային մշակույթի և արվեստի անփոխարինելի գորգերի նմուշները։ Հիմնադրվել է 1967 թվականին և գտնվում է Ադրբեջանի մայրաքաղաք Բաքվում։

Պատմություն
-----------

 Թանգարանի առաջին շենքը
Ադրբեջանի գորգերի թանգարանը հիմնադրվել է 1967 թ. հունիսի 1-ին Լատիֆ Քերիմովի կողմից։ Այցելուների համար առաջին ցուցահանդեսը բացվեց 1972 թվականին։ Այդ ժամանակ թանգարանը գտնվում էր Ջումա Մզկիթի շենքում։ 1992 թվականին թանգարանը տեղափոխվել է Թանգարանային կենտրոնի շենք (նախկինում՝ Լենինի թանգարան)։
Թանգարանի հավաքածուն ցուցադրվել է ավելի քան 50 երկրներում, ինչպես Մեծ Բրիտանիա, Պորտուգալիա, Հոլանդիա, Իսպանիա, Իտալիա, Ֆրանսիա, Հնդկաստան, Իրան, Իսրայել, Թուրքիա, Կուբա, ԱՄՆ և շատ այլ երկրներ։ Գորգի թանգարանի պատմության մասին նկարահանվել է վավերագրական ֆիլմ։

Թանգարանի հավաքածու
-------------------

 հատվածը Թավրիզի գորգի-«Օվչուլուգ»
Ադրբեջանի գորգերի թանգարանում պահվում են արժեքավոր պատմական ցուցանմուշներ և արվեստի գործեր Գուբա, Գաբալա, Շիրվան, Ղազախ, Թավրիզ, Երևան, Գանձակ, Շաքի և այլ քաղաքներից։ Թանգարանում ամենահին գորգի արվեստի ցուցահանդեսը 17-րդ դարի Թավրիզի գորգի «Օվչուլուգ» հատվածն է։ Արժեքավոր ցուցանմուշներից է 18-րդ դարի «Հիլա Աֆշան» գորգը։ Թանգարանի մի քանի ցուցանմուշներ ընտանեկան մասունքներ են, որոնք վաճառվել կամ նվիրվել են թանգարանին։ Նրանցից կարելի է հիշատակել 1724 թ. «Խուրջուն» և «Չուլու» 1727 թ. գորգերը։ 2013 թվականի հունիսի 18-ին, Գրովեր Շիլլզ Բեվերլի Շիլցը ամուսնու անձնական հավաքածուից թանգարանին է տվել երկու ադրբեջանական գորգ՝ Ղարաբաղից «Վիշապի գորգ» 17-րդ դարի և Շիրվանից գորգ «Սալյանի Չիլին» 19-րդ դարի։

Թանգարանի հավաքածուից
---------------------

* «Աղաջլը» գորգ, 19-րդ դար «Աղաջլը» գորգ, 19-րդ դար
* «Խարիս» գորգ, 18-րդ դար «Խարիս» գորգ, 18-րդ դար
* «Ղասընուշաղը» գորգ «Ղասընուշաղը» գորգ
* «Խանություն» գորգ «Խանություն» գորգ
* «Շուշի» գորգ «Շուշի» գորգ
* «Զիլի» գորգ «Զիլի» գորգ
* «Սերաբի» գորգ, 18-րդ դար «Սերաբի» գորգ, 18-րդ դար
* «Նովխանի» գորգ «Նովխանի» գորգ

Տես նաև
-------

* Ադրբեջանի արվեստի ազգային թանգարան
* Բաքվի ժամանակակից արվեստի թանգարան
* Ադրբեջանի պատմության թանգարան (Բաքու)
* Նիզամի Գյանջևիի անվան ադրբեջանական գրականության թանգարան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Սադըխովա- Գորգերը պատրաստվում են վերջինին(չաշխատող հղում)
2. ↑  վավերագրական ֆիլմ
3. ↑  "Ադրբեջանական գորգեր". Արխիվացված է the original 2017 թ․ հոկտեմբերի 18-ին. Retrieved 2017 թ․ հոկտեմբերի 4. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ · ՅուԹյուբ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: no2013050084 · VIAF: 299708668 · WorldCat VIAF: 299708668 |

 |
Բոսնիա և Հերցեգովինայի ավտոճանապարհներ
**Տրանսպորտը Բոսնիա և Հերցեգովինայում** իր մեջ ներառում է ավտոմոբիլային և երկաթուղիներից, գետային նահանգիստներ և օդանավակայաններ։

Ավտոճանապարհներ
---------------

Հիմնական հոդված՝ Բոսնիա և Հերցեգովինայի ավտոմայրուղիների ցանկ
*Ըստ 2006 թվականի տվյալների*՝

* Ճանապարհների ձգվածություն՝ 21846 կմ
* Ճանապարհներ ճամփեզրներով՝ 11425 կմ (4686 կմ միջքաղաքային ճանապարհներ)
* Ճանապարհներ առանց ճամփեզրների՝ 10421 կմ

### Միջազգային երթուղիներ

* E65
* E73
* E661
* E761
* E762

### Պետական ուղիներ

* Ուղի 1
	+ Ուղի 1-8
* Ուղի 5
* Ուղի 6
	+ Ուղի 6-1
* Ուղի 14
	+ Ուղի 14-1
	+ Ուղի 14-2
* Ուղի 15
* Ուղի 16
	+ Ուղի 16-2
* Ուղի 17
* Ուղի 18
* Ուղի 19
	+ Ուղի 19-2
	+ Ուղի 19-4
* Ուղի 20

### Ավտոբուսային փոխադրումներ

Բոսնիա և Հերցեգովինայի գործում է ավտոբուսային փոխադրումների և երթուղային ավտոբուսների ցանցը՝ Սարաևոյի ամենախոշոր ավտոպարկը ունի իր սեփական կայքը։ Բոսնիա և Հերցեգովինայում միջազգային փոխադրումների կազմակերպմամբ զբաղվում է Eurolines ընկերությունը, որը ուղևորություններ է կատարում Խորվաթիա, Գերմանիա, Ավստրիա, Ֆրանսիա, Հոլանդիա, Չեռնոգորիա, Բելգիա, Դանիա, Շվեյցարիա և Սերբիա։ Վատ որակով ճանապարհների հետ կապված հասանելի է միայն մեկ ավտոբուսը, անգամ դեպի հարևան Սերբիա ուղևորությունը տևում է 8 ժամ։

Երկաթուղիներ
------------

Երկաթուղիների ձգվածությունը երկրում 2006 թվականին կազմել է 1032 կմ (2002 թվականի դրությամբ ճանապարհների 792 կմ էլեկտրիֆիկացված են եղել)։

Հիմնական երթուղիներ՝

* Տուզլա - Դոբոյ - Բանյա Լուկա - Նովի Գրադ -Բիխաչ - Խորվաթիայի հետ սահման
* Շամաց (Խորվաթիայի հետ սահման) - Դոբոյ - Սարաևո - Մոստար - Խորվաթիայի հետ սահման

Ջրային տրանսպորտ
----------------

Երկրում գլխավոր նավարկելի գետը Սավան է, սակայն նավարկելիությունը հնարավոր է միայն գետի որոշ մասերում։ Բոսնիա և Հերցեգովինայի խոշորագույն գետային նավահանգիստներն են Գրադիշկան, Բրոդը, Շամացը, Բրչկոն և Օրաշյեն։ Բոսնիայում առևտրային նավեր չկան։

Ավիահաղորդագրություն
--------------------

Բանյա Լուկայի օդանավակայան
2008 թվականի տվյալների համաձայն՝ երկրում հաշվվում է 25 օդանավակայան։

Բոսնիա և Հերցեգովինայի խոշորագույն օդանավակայններն են Բանյա Լուկան, Մոստարը և Սարաևոն։ Նաև երկրում կա հինգ ուղղաթիռային հարթակ ուղղաթիռների նստեցման համար։

Խողովակաշարային տրանսպորտ
-------------------------

1992 թվականին գազամուղի ձգվածությունը կազմել է 90 կմ, իսկ նավթամուղի ձգվածությունը՝ 174 կմ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Sarajevo Main Bus Station". autobusni-kolodvor.com. Retrieved 2016 թ․ նոյեմբերի 15.
2. ↑  "Eurolines Bosnia & Herzegovina". Eurolines.ba. Արխիվացված է the original 2018 թ․ մարտի 13-ին. Retrieved 2016 թ․ նոյեմբերի 15. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  "Travel Balkans". Tripsget.com. Retrieved 2016 թ․ նոյեմբերի 15.

Արտաքին հղումներ
----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Տրանսպորտը Բոսնիա և Հերցեգովինայում Վիքիպահեստում |

* Բոսնիայի ավտոբուսական ընկերություն (անգլ.)
**Ալբերտ Խաչատուրի Նիկոլյան** (հոկտեմբերի 9, 1959(1959-10-09), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայազգի խորհրդային բռնցքամարտիկ, ԽՍՀՄ առաջնության կրկնակի հաղթող (1979, 1981), Եվրոպայի չեմպիոն (1979), 1979 թվականին ծանր քաշայինների կարգում մասնակցել է աշխարհի գավաթի եզրափակիչին։ ԽՍՀՄ միջազգային կարգի սպորտի վարպետ։

Կենսագրություն
--------------

Ալբերտ Նիկոլյանը ծնվել է 1959 թվականի հոկտեմբերի 9-ին Երևանում։ Բռնցքամարտով սկսել է զբաղվել 1971 թվականից՝ Կիմ 
Ենգոյանի ղեկավարությամբ։ Իր կարիերայի ամենահաջողակ տարին եղել է 1979 թվականը, երբ նա դարձավ ԽՍՀՄ ժողովուրդների 7-րդ ամառային խաղերի արծաթե մեդալակիր, նվաճեց Եվրոպայի չեմպիոնի տիտղոսը, հասավ աշխարհի գավաթի եզրափակիչ։ Եվրոպայի առաջնության եզրափակիչում հաղթեց հարավսլավիացի բռնցքամարտիկ, օլիմպիական խաղերի և աշխարհի առաջնության արծաթե մեդալակիր Տադիա Քաչարին։

1985 թվականին Ալբերտ Նիկոլյանը ավարտել է իր մարզական կարիերան։ Հետագայում նա զբաղվում է մարզչական աշխատանքով, 1996-2005 թվականներին եղել է Հայաստանի բռնցքամարտի ազգային հավաքականի գլխավոր մարզչի օգնականը։ 2009 թվականից նա եղել է մրցավարական հանձնաժողովի նախագահ և Հայաստանի բռնցքամարտի ֆեդերացիայի փոխնախագահ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Армянские боксёры хотят побеждать". Արխիվացված է the original 2010 թ․ նոյեմբերի 24-ին. Retrieved 2019 թ․ մարտի 3.
2. ↑  Избран новый исполком ФБА(չաշխատող հղում)
Թոմաս ՀանթՄորգանի բացատրությունը՝ Տրամախաչման վերաբերյալ
**Տրամախաչում** կամ **Կրոսինգովեր** (անգլ.՝ *crossing over*), գործողություն, որի ժամանակ քրոմոսոմների միջև հատվածների փոխանակում է տեղի ունենում։ Այն տեղի է ունենում կոնյուգացիայի ընթացքում։

Կոնյուգացիա
-----------

Մեյոզի առաջին բաժանման պրոֆազում տեղի է ունենում հոմոլոգ քրոմոսոմների կոնյուգացիա,որի ժամանակ քրոմոսոմները ապապարուրվում են, մոտենում են միմյանց և նրանց մեջ հեռավորությունը հասնում է մոտ 120 նմ-ի։ Կոնյուգացված վիճակում զույգ քրոմոսոմներից մեկի յուրաքանչյուր քրոմատիդի յուրաքանչյուր կետ ճշգրտորեն դիրքավորված է լինում մյուս հոմոլոգ քրոմոսոմի համապատասխան քրոմատիդի համապատասխան կետի դիմաց։

Տրամախաչման կարևորությունը
--------------------------

Տրամախաչումը ապահովում է սերունդների հատկանիշների բազմազանությունը։ Այն բերում է երկրորդ սերունդի հիբրիդների մեջ առանձնյակների հատկանիշների վերահամակցման, և պարզում է Մորգանի օրենքից թվացյալ շեղումը։ Մեկ քրոմոսոմի բոլոր գեները շղթայակցված չեն ժառանգվում, քանի որ դրանց մի մասը փոխարինվում է հոմոլոգ քրոմոսոմի համապատասխան ալելային գեներով՝ դարձնելով շղթայակցումը ոչ լրիվ ։

Դրոզոֆիլ ճանճի վրա կատարված փորձը
---------------------------------

Դրոզոֆիլ ճանճը
Դոմինանտ հատկանիշներով (գորշ մարմնով և նորմալ երկարության թևերով) օժտված ճանճերի (AABB) և ռեցեսիվ հատկանիշներով (մուգ մարմնով և սաղմնային թևերով) օժտված ճանճերի խաչասերումից առաջացած ողջ սերունդը ուներ դոմինանտ հատկանիշներ (AaBb)։
Այնուհետև ստացված ճանճրը խաչասերեցին ռեցեսիվ հատկանիշներով սերունդի հետ (aabb)՝ կատարելով վերլուծող խաչասերում։ Եթե նշված 2 զույգ ալելները գտնվեին տարբեր զույգ հոմոլոգ քրոմոսոմների վրա, ապա երկհետերոզիգոտ առանձնյակից կստացվեր հավասար քանի 4 տեսակ գամետ՝ AB,Ab,ab,aB, իսկ երկհոմոզիգոտից՝ միայ մեկ տեսակ գամետներ՝ ab: Այս դեպքում, համաձայն Մենդելի բաշխման օրենքի ՝ պետք է ստացվեին ճանճերի ֆենոտիպային 4 տարբեր խմբեր՝ յուրաքանչյուրը 25 % չափով։
Սակայն իրականում գորշ մարմին, նորմալ թևեր և մուգ մարմին, սաղմնային թևեր ունեցող ճանճերը կազմել էի 41.5-ական %-ներ։ Իսկ գորշ մարմին, սաղմնային թևեր և մուգ մարմին, նորմալ թևեր ունեցող ճանճերը կազմել էին 8.5-ական %։

Այս փորձից կարելի է եզրակացնել, որ գորշ մարմին, նորմալ թևեր և մուգ մարմին, սաղմնային թևեր պայմանավորող գեները շղթայակցված են և միասին են ժառանգվում։ Իսկ վերահամակցված հատկանիշներով ճանճերը տրամախաչման հետևանքով առաջացած վերահամակցված հատկանիշներով գամետների միացման արդյունքն են։

Ծանոթագրություններ
------------------

Աղբյուրներ
----------

* Կենսաբանություն 11, բնագիտամաթեմատիկական և ընդհանուր հոսքեր


1. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2014 թ․ դեկտեմբերի 24-ին. Retrieved 2014 թ․ հուլիսի 14.
**Սուլթան Շամսուտդինովիչ Աբաև** (ռուս.՝ Султан Шамсутдинович Абаев, նոյեմբերի 1, 1954(1954-11-01), Այդարկեն, Kadamjay District, Օշի մարզ, Ղրղզական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային և ռուս-չեչենական նկարիչ, Սանկտ Պետերբուրգի և Չեչնիայի Հանրապետության նկարիչների միությունների անդամ, Ռուսաստանի նկարիչների միության անդամ (2002), Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր նկարիչ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1954 թվականի նոյեմբերի 1-ի արտաքսման ժամանակ Ղրղզստանի ԽՍՀ-ում։ Սկսել է նկարել վաղ հասակում։ 1958 թվականին ընտանիքը վերադարձել է հայրենիք։ 1960-ականների վերջին նա սովորել է Գրոզնիի կերպարվեստի և գեղարվեստի դպրոցում։ Նրա ուսուցիչը եղել է նկարիչ Վիկտոր Պետրովիչ Լամտյուգինը։

1978 թվականին ավարտել է Մախաչկալայի գեղարվեստի ուսումնարանը։ 1987 թվականին ավարտել է Ի. Ե. Ռեպինի անվան գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտը։ Ինստիտուստն ավարտելուց հետո նա մնացել է Լենինգրադում (այժմ՝ Սանկտ Պետերբուրգ)։ Բայց չի կորցրել կապը իր հայրենիքի հետ․ նրա աշխատանքներից շատերը ստեղծվել են հայրենիքի բնապատկերների հիման վրա։

1991-1993 թվականներին բնակվել է Շրի Լանկայում և Սեուլում։ Իր կյանքի այս շրջանի տպավորությունները արտացոլված են Շրի Լանկային և Կորեային նվիրված մի շարք նկարներում։

Աշխատել է արհեստանոցում, որը ժամանակին պատկանել է հայտնի նկարիչ Վասիլի Վերեշչագինին։ Բացի մասնագիտական գործունեությունից՝ զբաղվել է մանկավարժական և հասարակական գործունեությամբ։ Նրա աշխատանքները պահվում են մասնավոր հավաքածուներում՝ Գերմանիայում, Չինաստանում, ԱՄՆ-ում, Լեհաստանում, Ճապոնիայում և այլ երկրներում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Սուլթան Աբաև՝ Պետերբուրգի նկարիչ". Արխիվացված է the original 2015 թ․ փետրվարի 13-ին. Retrieved 2018 թ․ օգոստոսի 26.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Иван Переятенец (2012 թ․ հունիսի 5). "Султан Абаев — петербургский художник". Информационное агентство «Чечен-Инфо». Արխիվացված է the original 2015 թ․ փետրվարի 13-ին. Retrieved 2015-03-55.
* "Картина чеченского художника представлена на выставке в Санкт-Петербурге". Информационное агентство «Грозный-Инфо». 2012 թ․ մարտի 11. Retrieved 2015 թ․ մարտի 25.
* Леча Ильясов (2012 թ․ փետրվարի 21). "Чеченское изобразительное искусство". Фонд развития науки и культуры «Латта». Արխիվացված է the original 2015 թ․ փետրվարի 12-ին. Retrieved 2015 թ․ մարտի 5.
* "Работы Султана Абаева". Артпоиск. Արխիվացված է the original 2014 թ․ հոկտեմբերի 20-ին. Retrieved 2015 թ․ մարտի 5.
**Ագապի Սեյրանի Մկրտչյան** (1956, Գեղաշեն, Աբովյանի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), Հայաստանում ծնված գերմանաբնակ բանաստեղծ, թարգմանչուհ, Հայաստանի գրողների միության անդամ։

Կենսագրություն
--------------

Ագապի Մկրտչյանը ծնվել է 1956 թվականին ՀՀ Կոտայքի մարզի Գեղաշեն գյուղում՝ մանկավարժի ընտանիքում։ 1962-1972 թվականներին գերազանց գնահատականներով սովորել է տեղի միջնակարգ դպրոցում։ 1973 թվականին ընդունվել է Երևանի Վալերի Բրյուսովի անվան ռուսաց և օտար լեզուների ինստիտուտ, 1975 թվականին բուհի կողմից գործուղվել է Գերմանիա, որտեղ ուսումը շարունակել է Ենա քաղաքի Ֆրիդրիխ Շիլլեր համալսարանում։ 1979 թվականին ավարտել է նույն համալսարանի ռոմանո-գերմանական ֆակուլտետը։

Ագապի Մկրտչյանը 1985-1987 թվականներին սովորել ու ավարտել է Գերմանիայի Մայնի Ֆրանկֆուրտի համալսարանի ռուսաց և օտար լեզուների ֆակուլտետը։

Ռուսերեն և գերմաներեն է դասավանդում Վիսբադենի գիմնազիայում, զբաղվում է հայագիտական աշխատանքով։ Եղել է Գերմանիայի Հեսսենի երկրամասի հայ համայնքի ղեկավար։

Ագապի Մկրտչյանը բազմաթիվ հոդվածների ու թարգմանությունների հեղինակ է, գերմաներեն է թարգմանել Պարույր Սևակի բանաստեղծություններից, որոնք լույս են տեսել «Համաշխարհային գրականություն» մատենաշարով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  ԱԶԳ (2022 թ․ փետրվարի 10). "ԳՐԱՌՈՒՄՆԵՐ ԳՐԻԳԻ «ՀԻՍՈՒՍԻ ԿԱՏՈՒՆ» ԳՐՔԻ ԳԵՐՄԱՆԵՐԵՆ ԹԱՐԳՄԱՆՈՒԹՅԱՆ ՄԱՍԻՆ". *Ազգ*. Retrieved 2023 թ․ մարտի 8.
2. ↑  "Երեկո Պարույր Սևակի հետ". *aeae.eu*. Retrieved 2023 թ․ մարտի 8.
3. ↑  "Home page". *www.geghashenschool.am*. Retrieved 2023 թ․ մարտի 8.
4. ↑  "Ագապի Մկրտչյան". Արխիվացված է the original 2022 թ․ հուլիսի 22-ին. Retrieved 2023 թ․ մարտի 8.
5. ↑  "Displaying items by tag: Ագապի Մկրտչեան - Ալիք օրաթերթ". *alikonline.ir*. Արխիվացված է the original 2023 թ․ մարտի 8-ին. Retrieved 2023 թ․ մարտի 8.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Միջոցառում նվիրված հայ և գերմանացի ժողովուրդների բարեկամությանը
* ԱՐԴԻ ՀԱՅ ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ ԹԱՐԳՄԱՆՉԱԿԱՆ ԱՐՎԵՍՏԸ ԳԵՐՄԱՆԱԿԱՆ ԴԱՇՏՈՒՄ
* Լույս Է տեսել գերմանիայում բնակվող Ագապի Մկրտչյանի բանաստեղծությունների ժողովածուն
* Հայաստանն առանձին տաղավարով կմասնակցի Ֆրանկֆուրտի գրքի միջազգային ցուցահանդեսին
**Տյանկոնաբե** (ճապ.՝ ちゃんこ鍋) - ճապոնական խոհանոցի կերակրատեսակ, որը իրենից ներկայացնում է նաբեմոնոի տարատեսակ՝ այսինքն, կճուճում պատրաստաված կերակուր բազմազաթիվ բաղադրիչներով։ Այն մեծ քանակով օգտագործում են սումոյի ըմբիշներն իրենց հատուկ քաշի ավելացման սննդակարգի շրջանակներում։ «Նաբե» նշանակում է փոքրիկ կաթսա, իսկ «տյանկո» բառի ստուգաբանության վերաբերյալ ընդհանուր կարծիք չկա։

Բաղադրամաս
----------

Ճաշատեսակի հիմքում ընկած է դասին կամ հավի արգանակով ապուր, ուր ավելացնում են սակե կամ միրին՝ բուրմունքի համար։ Տյանկոնաբեն հիմնականում բաղկացած է շատ սպիտակուց պարունակող բաղադրիչներից (հավի միս, ձուկ (տապակած գնդիկների տեսքով), տոֆու, տավարի միս, բանջարեղեն (դայկոն, պեկինյան կաղամբ և այլն)։ Ճապոնիայում տյանկոնաբեն համարվում է օգտակար ուտելիք և մատուցվում է մեծ քանակներով գարեջրի և բրնձի հետ, յուրացված կալորիաների մեծացման նպատակով (համարվում է որ տյանկոնաբեյից ստացված կալորիաները փոխարինում են 5-6 այլ ճաշատեսակներից ստացված կալորիաներին)։

Տյանկոնաբեյից առաջացած արգանակը կարող է նաև օգտագործվել լապշա սոմեն կամ ուդոն պատրաստելիս։ Ճաշատեսակը չունի հստակ բաղադրատոմս և հաճախ օգտագործվում է այն բոլոր բաղադրիչները որոնք հասանելի են խոհարարին։ Սումոյի դպրոցներում տյանկոնաբեն մատուցվում է ավանդական՝ ըստ ավագության սկզբունքի։ Րիկիսիները և ցանկացած հեյաի հյուրերը ստանում են առաջինը ուտելու իրավունքը և այնքան, որքան ուզում են, իսկ կրտսեր ըմբիշները ստանում են այն ինչ մնացել է։

Պատրաստում
----------

Ճաշատեսակը շատ հանրաճանանչ է ռեստորաններում, որտեղ այն մատուցում են նախկին ըմբիշները, ովքեր մասնագիտացված են այդ կերակրատեսակը պատրաստելու մեջ։ Առաջին տյանկոնաբեյի պատրաստման մասնագիտացված ռեստորանը՝ «Կավասակի-տյանկո» բացվել էր դեռ 1937 թվականին Տոկիոի արևելյան հատվածում։ Մրցաշարերի ժամանակ մատուցվող տյանկոնաբեն պատրաստվում է բացառապես հավի մսից՝ քանզի համարվում է, որ ըմբիշը միշտ պետք է կանգնած լինի ոչ թե չորս՝ այլ երկու ոտքի վրա ինչպես հավը։ Այդ իսկ պատճառով խոզի և տավարի միսը ընդունելի չեն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Independent Lens - Sumo East and West". PBS. Արխիվացված from the original on 2012 թ․ հոկտեմբերի 30. Retrieved 2012 թ․ փետրվարի 15.