**«Հույն Զոռբան»** (հունարեն՝ **«Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά»**, «*Ալեքսիս Զոռբայի կյանքն ու արկածները*»), կրետեացի հույն գրող Նիկոս Կազանձակիսի վեպը, որն առաջին անգամ հրատարակվել է 1946 թվականին։ 1952 թվականին գրքի անգլերեն թարգմանությունը *Zorba The Greek* վերնագրով լույս է ընծայվել Մեծ Բրիտանիայում, մեկ տարի անց՝ ԱՄՆ-ում։ Վեպը մի հույն երիտասարդ մտավորականի մասին է, ով իր գրքային կյանքին հրաժեշտ է տալիս եռանդուն ու խորհրդավոր Ալեքսիս Զոռբայի օգնությամբ։

1916 թվականին Հունաստանով ճամփորդելիս Կազանձակիսը Աֆոնում (Աթոսում) հանդիպել, ծանոթացել ու մտերմացել է հանքագործ բանվոր Յորգիս Զոռբասի հետ (Γιώργης Ζορμπάς, 1867–1941), ում կյանքի պատմությունն ապշեցրել ու հրապուրել է գրողին։ Դրանից երեք տասնամյակ անց նա գիրք է գրել, որի հիմքում դրել է վերոհիշյալ պատմությունը և որպես գլխավոր հերոսի՝ պատկերել է իր ընկերոջը՝ Ալեքսիս Զոռբաս անունով։

1964 թվականին հույն անվանի կինոռեժիսոր, սցենարիստ, պրոդյուսեր Միխալիս Կակոյանիսը *«Հույն Զոռբան»* վեպի հիման վրա նկարահանել է նույնանուն ֆիլմը, որը հեղինակավոր «Օսկար» կինոմրցանակի է արժանացել երեք անվանակարգում։ Գլխավոր հերոսին այդ կինոնկարում մարմնավորել է նշանավոր կինոդերասան Էնթոնի Քուինը։ Բացի այդ, 1968 թվականին Բրոդվեյում բեմադրվել է *Զոռբա* մյուզիքլը, 1993 թվականին էլ BBC-ն հեռարձակել է «Հույն Զոռբան» երկմասանոց ռադիոբեմադրությունը, որտեղ գլխավոր դերերի կատարմամբ հանդես են եկել Ռոբերտ Սթիվենսն ու Մայքլ Մելոնին։ 
Այս ամենի արդյունքում *Զոռբա*-ն հատուկ անունից դարձել է բնութագրող հասարակ անուն։

Ի հավելումն վերոնշյալի արժե հիշատակել, որ վեպի գերմաներեն թարգմանության հիման վրա 1972 թվականին հեռուստաֆիլմ է նկարահանվել, 1987–88 թվականներին էլ *Verona Arena*-ում ներկայացվել է Միկիս Թեոդորակիսի գրած *Zorba il Greco* բալետի բեմադրությունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Thomas R. Lindlof (8 August 2008), *Hollywood under siege*, ISBN 978-0813173160,
2. ↑  «Zorba – Broadway Show – Musical»։ *Internet Broadway Database*։ Վերցված է 21 July 2020
3. ↑  «Classic Serial: Zorba the Greek - BBC Radio 4 FM - 17 December 1993»։ *BBC Genome*։ Վերցված է 21 July 2020
4. ↑  McDonald Marianne, Winkler Martin M. (2001)։ «Michael Cacoyannis and Irene Papas on Greek Tragedy»։ in Martin M. Winkler։ *Classical Myth & Culture in the Cinema*։ Oxford University Press։ էջեր 72–89

Գրականություն
-------------

* Hnaraki, Maria (2009)։ «Speaking without words: Zorba's dance»։ *Glasnik Etnografskog instituta SANU* **57** (2): 25–35։ doi:10.2298/GEI0902025H  `|doi-access=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)

Ռուսերեն հրատարակություններ
* Грек Зорба. М.։ София, Гелиос, 2003. ISBN 5-344-00298-X
* Невероятные похождения Алексиса Зорбаса. М.։ Лотос, Классика плюс, 2005. ISBN 5-89973-944-4
* Невероятные похождения Алексиса Зорбаса. М.։ Азбука, 2014. ISBN 978-5-389-07933-5

Արտաքին հղումներ
----------------

 Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են  ***Հույն Զոռբան (վեպ)*** հոդվածին
* The Nikos Kazantzakis Files
* Book review, *Time Magazine*, April 20, 1953

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | OCLC |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 135061214 · GND: 4798333-4 · LCCN: n2008063546 · VIAF: 185261740 · WorldCat VIAF: 185261740 |

 |