Դահուկային հանգստավայր Յասնան կենտրոնական Սլովակիայում
Լեռնադահուկային սպորտ և Սնոուբորդ
**Ձմեռային սպորտաձևեր**, սպորտի այն տեսակներն են, որոնք խաղում են հիմնականում ձյան կամ սառույցի վրա։ Այս սպորտաձևերը հիմնականում դահուկային սպորտի, չմշկասահքի, սահնակով սպորտաձևերի տարատեսակներ են։ Ավանդաբար այս սպորտաձևերով զբաղվում են ցուրտ վայրերում՝ ձմռանը, բայց արհեստական ձյունն ու արհեստական սառույցը ապահովում են ավելի բարձր կայունություն։ Արհեստական սառույցը կարող է օգտագործվել սառցադաշտեր ապահովելով չմշկասահքի, տափօղակով հոկեյի և գնդակով հոկեյի (բենդի) համար մեղմ կլիմայի ժամանակ։

Հայտնի անհատական մարզաձեւերից են՝ դահուկավազքը, լեռնադահուկային սպորտը, սնոուբորդը, դահուկացատկը, չմշկավազքը, գեղասահքը, սահնակավազքը (սահնակային սպորտ մեջքով սահնակին պառկած), սկելեթոնը (սահնակային սպորտ՝ փորով սահնակին պառկած), բոբսլեյը, ձյունագնացությունը։ Տարածված թիմային սպորտաձևերից են՝ տափօղակով հոկեյը, կյոռլինգը և գնդակով հոկեյը (բենդին)։ Ըստ մասնակիցների թվի տափօղակով հոկեյը աշխարհի ամենատարածված ձմեռային սպորտաձևն է, նրան հետևում է գնդակով հոկեյը (բենդին)։ Ձմեռային սպորտաձևերը սովորաբար ունենում են իրենց բազմաբնույթ սպորտային մրցաշարերը օրինակ օլիմպիական խաղերը։

Պատմություն
-----------

Ձյունը և սառույցը ձմռանը հանգեցրել են այլ տրանսպորտային միջոցների օգտագործմանը ինչպիսիք են սահնակը, դահուկը և չմուշկը։ Տարվա մյուս ամիսների հետ համեմատծ սա իր հերթին հանգեցրել է տարբեր զբաղմունքների և սպորտաձևերի զարգացմանը ձմեռային ամիսներին։ Բնականաբար ձմեռային սպորտաձևերը ավելի տարածված են այն երկրներում, որտեղ ձմեռն ավելի երկար է տևում։

Չնայած շատ ձմեռային սպորտաձևեր դրսում են խաղում, տափօղակով հոկեյը, չմշկավազքը ինչ որ չափով գնդակով հոկեյը տեղափոխվել են ներս սկսած 20-րդ դարից:Փակ տարածքում կառուցված սառցադաշտերը արհեստական սառույցով թույլ են տալիս չմշկասահքը և հոկեյը խաղալ նաև տաք եղանակին։

Ձմեռային սպորտաձևերի ցանկ
-------------------------

Նշում. Սպորտաձևերի կողքի օլիմպիական օղակները ցույց են տալիս որ սպորտաձևը ներառված է ձմեռային օլիմպիական խաղերում։ Պարալիմպիկ լոգոն ցույց է տալիս սպորտաձև, որը ներառված չե օլիմպիական խաղերում, բայց ձմեռային պարալիմպիկ խաղերին ներառված է։

### Չմուշկներով սպորտաձևեր

* Բալետ սառույցի վրա
* Գեղասահք
* Շորթ թրեկ
* Չմշկավազք

### Դահուկային սպորտաձևեր

Դահուկային սպորտ
Միացյալ Նահանգների Բիաթլոնիստ Ջերեմի Տելան 2002 թվականի օլիմպիական խաղերին.
* Դահուկներով բալետ
* Լեռնադահուկային սպորտ
* Բիաթլոն
* Դահուկավազք
* Դահուկապար
* Սնոուքայթինգ
* Մոգուլ
* Մեկ դահուկով դահուկավազք (մոնոսկիինգ)
* Ազատ ոճի դահուկավազք
* Դահուկային երկամարտ
* Դահուկավազք նետաձգությամբ
* Սկիբորդ
* Սկիբոբ
* Սկիջորինգ
* Դահուկացատկ

### Սահնակով սպորտաձևեր

Արևմտյան Գերմանիայի բոբսլեյի թիմը 1951 թվականին, Օբերհոֆ մրցուղի, Գերմանիա
Սպորտաձևեր, որոնց ժամանակ օգտագործվում է սահնակ։

* Բոբսլեյ
* Շներով սահնակավարություն
* Սառցե բլոկով սահք
* Սահնակային սպորտ
* Սկելեթոն
* Վոկ ռեյսինգ

### Սնոուբորդ

* Լեռնային սնոուբորդ
* Բորդկրոս
* Ոլորավայրէջք
* Սլոուպստայլ

### Թիմային սպորտաձևեր

Ըստ մասնակցող մարզիկների թվի բենդին երկրորդ ամենահայտնի ձմեռային սպորտաձևն է աշխարհում
* գնդակով հոկեյ(բենդի)
* Բրումբոլ
* Կյոռլինգ
* Տափօղակով հոկեյ
* Սահնակային(սլեջ)հոկեյ

Հիշարժան ձմեռային սպորտային իրադարձություններ
---------------------------------------------

* Ձմեռային օլիմպիական խաղեր
* Աշխարհի առաջնություն
* Արկտիկական ձմեռային խաղեր
* Ասիական ձմեռային խաղեր
* Ձմեռային Պարալիմպիկ խաղեր
* Ձմեռային Ունիվերսիադա
* Ձմեռային էքստրիմ խաղեր
* Ձմեռային էքստրիմ խաղերի Եվրոպայի առաջնություն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «winter sports, noun». *Chambers 21st Century Dictionary*. Վերցված է 2010 թ․ փետրվարի 22-ին.
2. ↑  «Արխիվացված պատճենը». Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հոկտեմբերի 17-ին. Վերցված է 2018 թ․ փետրվարի 6-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Edgar Syers|; Madge Syers (eds.) (1908) *The Book of Winter Sports* London: Edward Arnold OCLC 4531800
* Dier, J. C. (ed.) (1912) *The Book of Winter Sports, an attempt to catch the spirit of the keen joys of the winter season* The Macmillan Company
* Jessup, Elon Huntington (1923) *Snow and ice sports: a winter manual* E. P. Dutton & company
* Cereghini (1955) *Five Thousand Years of Winter Sports* Edizioni del Milione
* Liebers, Arthur (1971) *The Complete Book of Winter Sports* NY: Coward, McCann & Geoghegan
* «Winter Sports: Sport guides». BBC Online. 2010 թ․ փետրվարի 20. Վերցված է 2010 թ․ փետրվարի 22-ին.
* Ձմեռային սպորտաձևեր travel guide from Wikivoyage

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Ձմեռային սպորտաձևեր** կատեգորիայում։ |