**Շուվալովի պալատ** (ռուս.՝ Дворец Шувалова), Իվան Շուվալովի առանձնատունը՝ կառուցված Ելիզավետինյան բարոկկո ոճով։ Գտնվում է Սանկտ Պետերբուրգում՝ տեղակայված է Իտալական և Մալայա Սադովայա փողոցների անկյունում։ Քաղաքում գտնվող Շուվալովի մի քանի պալատներից մեկն է։

Պատմություն
-----------

Ելիզավետա Պետրովնայի մեկնումը։ Աջ կողմում Շուվալովի պալատն է՝ իր սկզբնական տեսքով
Նախասրահը՝ շենքի կառուցման պահին
1840-ականների շքահանդեսային շինությունների ձևավորումը
Մալայա Սադովայա (տուն 1) և Իտալական (տուն 25) փողոցների անկյունում գտնվող տեղամասը 18-րդ դարի սկզբին պատկանել է Սավվա Յակովլևին, ումից դարի կեսերին այն գնել է Իվան Շուվալովը (1727-1797)։ Սրանով է որոշվել Մալայա Սադովաայի առաջին անվանումը՝ «Շուվալովի նրբանցք» (1781-1798)։

Ի սկզբանե կալվածքի տեղամասը ձգվել է Միլիոննայա փողոցից մինչև Նևսկի պողոտա, մարգագետնի կողմից նրա պարիսպը միջանցքային սյունաշար է եղել՝ կենտրոնում գտնվող տաղավարով։ Տեղամասը գտնվում էր Շուվալովի սիրուհու՝ Ելիզավետա Պետրովնայի ամառային պալատի հարևանությամբ։ Եռահարկ առանձնատունը կառուցվել էր 1753-1755 թվականներին՝ ճարտարապետ Սավվա Չևակինսկու կողմից։ 1754 թվականին պալատի տեսարանը բարելավելու համար քանդվել են արքունական գրասենյակի փայտե շենքերը։ 

Այդ տանը գտնվել է Իվան Իվանովիչի հավաքած նկարների պատկերասրահը, որտեղ այցելել են Միխայիլ Լոմոնոսովը, Ալեքսանդր Սումարոկովը, Անտոն Լոսենկոն, Ֆեոդոր Ռոկոտովը, Վասիլի Բաժենովը, շենքում ի սկզբանե տեղակայված էին Գեղարվեստի ակադեմիայի դասարանները։

Պալատական ​​համալիրի երեք քառորդը վաճառվել է 1763 թվականին (ինչպես նաև հավաքածուի մի շարք նկարներ)։ 1765 թվականին Իտալական փողոցի վրա գտնվող շենքը ձեռք է բերել իշխան Իվան Բարիատինսկին, 1773 թվականին՝ Ալեքսանդր Վյազեմսկին (որից հետո՝ տունը հայտնի է դարձել որպես գլխավոր դատախազական)։ Շինության ինտերիերը վերափոխվել է 1775-1776 թվականներին։ Ճակատային մասը նույնպես ձևափոխվել է վաղ դասականության ոճով (բակի ճակատը պահպանվել է)։ Կողաշենքերից մեկում տեղակայված է եղել «Գաղտնի էքսպեդիցիան»։ 1797 թվականին շենքը գնել է գանձապետարանը և մինչև 1917 թվականը շենքում է գտնվել Ռուսական կայսրության արդարադատության նախարարությունը, այնուհետև՝ Ռուսաստանի Հանրապետության ժամանակավոր կառավարությունը։

1816-1819 թվականներին Ի.Մինչակին վերակառուցել է շենքը։ 1846-1852 թվականներին Դմիտրի Եֆիմովի նախագծով վերակառուցվել է Մալայա Սադովայա փողոցին նայող մասնաշենքը, 1900-ական թվականներին դրա վրա կառուցվել է չորրորդ հարկ։

Հիմնական ճակատի ելուստը, որն ընդգծված է կիսասյուներով մինչև եռանկյուն ելուստ, համապատասխանում է երկրորդ հարկի կենտրոնում գտնվող ութանկյուն երկբարձրությամբ սրահին։ Շենքի ձևավորման մեջ առկա են բարոկկոյի (ելուստներ, որոնք ստեղծում են լույսային խաղ, իրարից աջատ կամարային վերնաճակատ և անտապլեմենտ) և վաղ կլասիցիզմի տարրեր (ոչ խորը սվաղային բաժանագծեր, ելուստների անկյունների ռուստաշարեր ամբողջ բարձրությամբ, շրջակալների ցածր մակարդակ, նկարազարդումների պարզություն), շենքը համարվում է ոճերի միջև անցումային շրջանի հուշարձան։

Պահպանվել է նախասրահը, որը զարդարված է ցածր սյուներով՝ խոյակների արտասովոր նախշերով։ Առանձին պահպանված դեկորացիաներ (օրինակ՝ ձուլված քիվերը) թվագրվում են 1840-ականներով որոշակի փոփոխություններով։

1919 թվականից այստեղ է գտնվում Բժշկական կանխարգելման կենտրոնի հիգիենայի թանգարանը։ Թանգարանի ցուցահանդեսը պատմում է մարդու անատոմիայի և ֆիզիոլոգիայի, վատ սովորությունների դեմ պայքարի, սեռական դաստիարակության, ՄԻԱՎ-ի կանխարգելման, ճառագայթային հիգիենայի մասին։ Նախատեսվում է շենքը հարմարեցնել հյուրանոցի։

2013 թվականին նախատեսվել է ռեստավրացիայի ենթարկել շենքը. քանդել բակի կողմի կցակառույցները և լրացուցիչ սարքավորումները (արտաքին օդորակիչներ), հեռացնել պատուհանների արտաքին ճաղերը, վերանորոգել աղյուսե շարվածքը, վերականգնել սվաղը, վերանորոգել պատշգամբների մետաղական ճաղավանդակները, ինչպես նաև նորոգել և ներկել կամարները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  «Дворец И. И. Шувалова» (ռուսերեն)։ Վերցված է 2023 թ․ օգոստոսի 27
2. 1 2 3 4 5 6  Памятники архитектуры Ленинграда, 1976, էջ 228
3. 1 2  «Шувалова И.И. дворец» (ռուսերեն)։ Վերցված է 2023 թ․ օգոստոսի 27
4. ↑  «Дворец И. И. Шувалова - Министерство юстиции - Музей гигиены (начало)» (ռուսերեն)։ Վերցված է 2023 թ․ օգոստոսի 27
5. ↑  «К зиме отреставрируют дворец Шувалова на Итальянской, 25» (ռուսերեն)։ 30/05/2013 18:22։ Վերցված է 2023 թ․ օգոստոսի 27

Գրականություն
-------------

* Зодчие Санкт-Петербурга. XVIII век / сост. В. Г. Исаченко; ред. Ю. Артемьева, С. Прохватилова. - СПб.: Лениздат, 1997. - 1021 с. - ISBN 5-289-01585-X.
* Зодчие Санкт-Петербурга. XIX - начало XX века / сост. В. Г. Исаченко; ред. Ю. Артемьева, С. Прохватилова. - СПб.: Лениздат, 1998. - 1070 с. - ISBN 5-289-01586-8.