**Օսկար Շինդլեր** (գերմ.՝ Oskar Schindler, ապրիլի 28, 1908(1908-04-28)[…], Սվիտավի - հոկտեմբերի 9, 1974(1974-10-09)[…], Հիլդեսհայմ, Ստորին Սաքսոնիա, Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետություն), սուդետյան գերմանացի արդյունաբերող, ով Հոլոքոստի տարիներին փրկել է մոտ 1200 հրեայի կյանք՝ աշխատանքի տեղավորելով նրանց Չեխիայի և Լեհաստանի իր գործարաններում։ Իր կենսագրությունը հանդիսանում է «Շինդլերի տապանը» գրքի հիմքը, որի հիման վրա նկարահանվել է «Շինդլերի ցուցակը» ֆիլմը։ Ֆիլմի ռեժիսորն է Սթիվեն Սփիլբերգը։

Պատմություն
-----------

Շինդլերի գործարանը Կրակովում, 2011 թվական
Օսկար Շինդլերը ծնվել է 1908 թվականի ապրիլի 28-ին Ավստրոհունգարական Ցվիտաու քաղաքում, Հանս Շինդլերի և Ֆրանցիսկ Լուզերի կաթոլիկ ընտանիքում։ Ցվիտաու քաղաքը ներկայումս գտնվում է Չեխիայում և կոչվում է Սվիտավի։ Սկզբնական շրջանում Օսկար Շինդլերը կապիտալիստի կյանք էր վարում՝ նպատակ ունենալով միայն գումար վաստակել։ Նա, լինելով Չեխոսլովակիայի քաղաքացի և սնանկանալով, գաղտնի ծառայությունների կողմից ներգրավվում է իբրև գործակալ, բայց շուտով բացահայտվում է և ազատազրկվում մինչև 1938 թվականի հուլիս-հոկտեմբերը։ Նա ազատվում է «Մյունխենյան համաձայնագրից հետո»։ 1939 թվականին Շինդլերն ընդունվում է նացիոնալ-սոցիալիստական բանվորական (Nationalsozialistische Deutsche Arbeiter Partei — NSDAP), ֆաշիստական կուսակցության շարքերը։ 2-րդ համաշխարհային պատերազմից առաջ նա հիմնում է մետաղական սպասքի գործարան, բացի այդ նա Լեհաստանի հակասեմական քաղաքական գործչից շահում է Կրակովում գտնվող էմալի արտադրության ֆաբրիկան, (ներկայումս այն Շինդլերի անվան թանգարան է), որը նախկինում պատկանում էր հրեա գործարար Նաթան Վյուրցելին։ Հետագայում Շինդլերի հայացքները կտրուկ փոխվում են։ 1942 թվականին դառնալով Կրակովյան գետտոյի վկաներից և գիտակցելով հրեա ժողովրդի նկատմամբ հիտլերյան ռեժիմի ամբողջ ողբերգությունը, ինչպես նաև իր մասնակցությունն այդ ողբերգությանը, Շինդլերը բացարձակ հումանիստական դիրք է գրավում և սկսում է պաշտպանել հրեաներին՝ առանց որևէ օգուտ ակնկալելու։ Նա իր հաշվապահ Իցխակ Շտերնի խորհրդով որոշում է կայացնում և նացիստական վերադաս չինովնիկներին կաշառում է իր ընկերությունում աշխատանքի ընդունելու համար Պլաշովի հրեաներին, որոնք դատապարտված էին մահվան։ Հետագայում Շինդլերի կողմից փրկված հրեաները հայտնի դարձան իբրև «Շինդլերի հրեաներ»։ Շինդլերի կողմից փրկված հրեաների թիվը հասնում է 1200-ի՝ 800 տղամարդ, 300 կին, 100 երեխա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
3. 1 2  Store norske leksikon(նորվ.) — 1978. — ISSN 2464-1480
4. 1 2 3  Evidence zájmových osob StB
5. 1 2  GeneaStar
6. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #118755102 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
7. ↑  The Righteous Among the Nations Database
8. ↑  Незримый спаситель *Лента.ру*, 10 июня 2011

Արտաքին հղումներ
----------------

* Օսկար Շինդլեր, Yad Vashem (անգլ.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · Find A Grave · gravsted.dk · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Notable Names Database |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 90252447 · BNC: a11870229 · BNE: XX1702528 · BNF: 11964600q · GND: 118755102 · ISNI: 000000006678163X · LCCN: n82088001 · NDL: 01076608 · NKC: jn20000728603 · NLA: 35816092 · NLP: a0000001182387 · NTA: 070135355 · NUKAT: n98080890 · SUDOC: 027649032 · VIAF: 62344363 · WorldCat VIAF: 62344363 |

 |

 |