**Արայիկ Եզնիկի (Հենդոյի) Խանդոյան** (մականունը՝ **Միայնակ գայլ**) (ապրիլի 19, 1971(1971-04-19), Վերին Սասունիկ, Հայաստան - հոկտեմբերի 9, 2018(2018-10-09), Գյումրի, Հայաստան), Արցախյան առաջին պատերազմի մասնակից ազատամարտիկ, ՀՀ զինված ուժերի պահեստազորի մայոր, հասարակական-քաղաքական գործիչ, «Հիմնադիր խորհրդարան» կազմակերպության և «Սասնա Ծռեր» խմբավորման անդամ։

Վաղ կյանքը
----------

Արայիկ Խանդոյանը ծնվել է 1971 թ. ապրիլի 19-ին Արագածոտնի մարզի Ծաղկահովիտ գյուղում՝ Հենդո (անձնագրի անունը՝ Եզնիկ) և Ռիմա Խանդոյաների ընտանիքում։

Ռազմական գործունեություն
------------------------

Արայիկ Խանդոյանի ռազմական կարիերան սկսվել է 1988 թվականին, երբ նա, լինելով դեռ 17 տարեկան, Ծաղկահովիտ գյուղի մոտակա խորհրդային ռազմաբազայից զենք և զինամթերք էր հայթայթում՝ հայկական կամավորական ջոկատներին տրամադրելու նպատակով։

1989 թվականին զորակոչվել է ԽՍՀՄ զինված ուժեր, սակայն 1990 թվականին արձակուրդից չի վերադարձել ծառայության վայր։

Խորհրդային բանակից դասալքության պատճառը Արցախյան պատերազմի սրացումն էր։ Նույն թվականին Արայիկ Խանդոյանը մեկնել է Արցախ ու միացել կամավորական-ինքնապաշտպանական շարժմանը, որտեղ էլ ձեռք է բերել «Միայնակ գայլ» մականունը։ Արցախյան պատերազմին մասնակցել են նաև նրա եղբայրներից երեքը՝ Արարատը, Արթուրն ու Հունանը։ Արմեն Խանդոյանը չի կարողացել մասնակցել պատերազմին՝ առողջական խնդիրների պատճառով։

Հունան Խանդոյանը զոհվել է պատերազմի ժամանակ։

1994 թ. հրադադարից հետո Արայիկ Խանդոյանն ու իր եղբայրներ Արարատն ու Արթուրը շարունակել են ծառայությունը ՀՀ զինված ուժերում։

Ընտանիք
-------

Արայիկ Խանդոյանի ընտանիքը բազմանդամ է։ Ծնողներն են Հենդո և Ռիմա Խանդոյաները։ Ունեցել է 4 եղբայր (Արմեն, Արարատ, Արթուր, Հունան), որոնցից երեքը իր հետ միասին մասնակցել են Արցախյան շարժմանը և Արցախյան պատերազմին։ Հիվանդության պատճառով պատերազմին չի կարողացել մասնակցել միջնեկ եղբայրը՝ Արմենը։ Արայիկ Խանդոյանը ունի 5 երեխա։

Քաղաքական գործունեությունը
--------------------------

Արայիկ Խանդոյանի լուսանկարը Անկախության օրվա տոնակատարությունների ժամանակ (2014)
Հայաստանում և Արցախում տիրող սոցիալ-տնտեսական, ժողովրդագրական, քաղաքական լուրջ խնդիրները հաղթահարելու և Արցախի Հանրապետության ամբողջականության պահպանման նպատակով հանդես է եկել բազմաթիվ քաղաքական կոչերով, այնուհետև անդամագրվել է Արցախյան պատերազմին մասնակցած Շուշիի առանձնակի գումարտակի հրամանատար Ժիրայր Սեֆիլյանի հիմնադրած շարժումներին։ Հանդիսանում է Հիմնադիր խորհրդարան կազմակերպության անդամ։ Ելույթներ է ունեցել հանրահավաքներին, մասնակցել քաղաքական բնույթի երթերի, մամլո ասուլիսների միջոցով հանդես եկել կոչերով։

Արայիկ Խանդոյանը իր քաղաքական ակտիվ դիրքոշման համար բազմիցս ենթարկվել է հետապնդումների, այդ թվում՝ ձերբակալման։

### 100-ամյակն առանց ռեժիմի

Հիմնական հոդված՝ 100-ամյակն առանց ռեժիմի Հիմնական հոդված՝ Բերձորյան միջադեպ (2015)
Արայիկ Խանդոյանը 2015 թ.-ի հունվարի 31-ին «100-ամյակն առանց ռեժիմի» նախաձեռնության շուրջ 150 անդամների և նրանց ընտանիքի անդամների հետ Արցախ մեկնելիս Գորիս-Ստեփանակերտ ավտոճանապարհի Բերձորի հատվածում Արցախի Հանրապետության ոստիկանության, դիմակավորված հատուկ ջոկատայինների ու քաղաքացիական հագուստով անձանց կողմից հարձակման և դաժան ծեծի ենթարկվեց։ Սույն հանցագործությունը կատարած իշխանության ներկայացուցիչները մինչ օրս մնացին անպատիժ։

ՊՊԾ գնդի գրավում
----------------

Հիմնական հոդված՝ Զինված ապստամբություն Երևանում (2016)
Արայիկ Խանդոյանը «Սասնա Ծռեր» խմբավորման կազմում մասնակցել է 2016 թ. հուլիսի 17-ի զինված հարձակմանը ոստիկանության Էրեբունի վարչական շրջանի ՊՊԾ գնդի վրա։

2016 թ. հուլիսի 31-ին, երբ ՊՊԾ գնդում գտնվող խումբը հանձնվել է իրավապահներին, Արայիկ Խանդոյանը կալանավորվել է խմբի մյուս անդամների հետ միասին։ Նրան, ինչպես խմբի մնացած անդամներին, առաջադրվել են մեղադրանքներ ՀՀ ՔՕ 218 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով (պատանդ վերցնելը) և 235 հոդվածի 3-րդ մասով (ապօրինի զենք-զինամթերք ձեռք բերելը, իրացնելը, պահելը, փոխադրելը)։

Կալանավորում
------------

Արայիկ Խանդոյանը կալանավորվեց 2016թ․ հուլիսի 31ին՝ Սասնա Ծռեր խմբավորման՝ իշխանություններին հանձնվելուց հետո։ Բանտում անցկացնելով մոտ երկու տարի՝ պարբերաբար ենթարկվել է խոշտանգումների․ լրատվամիջոցների կողմից առավել լուսաբանվել է 2017թ․ հունիսի 28ի դեպքը, երբ 10-15 ոստիկաններ դաժան ծեծի ենթարկեցին նրան Ավան և Նոր Նորքի դատարանի նկուղում։ Խանդոյանի պաշտպանները դա մեկնաբանեցին որպես նրա հանդեպ իշխանությունների հրամանով իրականացված հաշվեհարդար։

Արայիկ Խանդոյանը խափանման միջոցը փոխվեց 2018թ․ օգոստոսի 17-ին՝ Թավշյա հեղափոխությունից 3 ամիս անց, և նա ազատ արձակվեց։

Պարգևներ
--------

2015 թվականի մարտի 11-ին Արայիկ Խանդոյանը, ի նշան Հայաստանի և Արցախի իշխանությունների վարած քաղաքականության, հրաժարվել է իր մարտական մեդալներից՝ Արցախի և ՀՀ-ի «Արիության» մեդալներ, «Մարտական ծառայության» պարգևը, «Զորավար Անդրանիկ», «Մարշալ Բաղրամյան» և այլն։

Սակայն 2018 թ. համաժողովրդական հեղափոխությունից հետո հետ է վերադարձվել բոլոր պարգևները։

Մահ
---

Արայիկ Խանդոյանի հուղարկավորությունը
Արայիկ Խանդոյանը մահացել է 2018 թվականի հոկտեմբերի 9-ին՝ սրտի կաթվածից։

### Հուղարկավորություն

Արայիկ Խանդոյանի հուղարկավորությունը տեղի ունեցավ հոկտեմբերի 14-ին, Եռաբլուր պանթեոնում։ Հուղարկավորությանը ներկա էին Արայիկ Խանդոյանի մարտական ընկերները, կուսակցական առաջնորդներ, մշակութային և քաղաքական բազմաթիվ գործիչներ։ Ցավակցական խոսք ուղղեց Արայիկ Խանդոյանի հարազատներին նաև ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  ««Սասնա Ծռեր» խմբավորման անդամներից 18-ի անունները հայտնի են (լուսանկարներ)». *Armtimes.com*. Վերցված է 2018 թ․ հոկտեմբերի 12-ին.
2. ↑  «Հավատա՞մ, թե չէ՝ որ ինձ ծեծում ես». Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ հուլիսի 25-ին. Վերցված է 2016 թ․ հուլիսի 26-ին.
3. ↑  Բերձորի ջարդի ականատեսի պատմածը. «Կարծես հրաման էին ստացել՝ ոչ մեկին անվնաս չթողնել»:
4. ↑  «Բերձորի ծեծը հակառակորդի վերջի սկիզբն է։». Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ սեպտեմբերի 23-ին. Վերցված է 2016 թ․ հուլիսի 26-ին.
5. ↑  ««Սասնա ծռեր» խմբի բոլոր անդամները կալանավորվել են». *newsarmenia.am*. Վերցված է 2018 թ․ հոկտեմբերի 12-ին.
6. ↑  ««Սասնա ծռերը» վայր են դնում զենքը և հանձնվում իշխանություններին (Տեսանյութ)». *«Ազատ Եվրոպա/Ազատություն» ռադիոկայան*. Վերցված է 2018 թ․ հոկտեմբերի 10-ին.
7. ↑  «Պաշտպան. Դատարանի նկուղում ծեծել են Արայիկ Խանդոյանին». *PanARMENIAN.Net*. Վերցված է 2018 թ․ հոկտեմբերի 10-ին.
8. ↑  «Արայիկ Խանդոյանին ծեծել են 10-15 հոգով և հերթով. պաշտպան (տեսանյութ)». *zham.am*. Վերցված է 2018 թ․ հոկտեմբերի 10-ին.
9. ↑  «15 հոգով հերթ կանգնելով ծեծել են Արայիկ Խանդոյանին. փաստաբան». *www.civilnet.am*. Վերցված է 2018 թ․ հոկտեմբերի 10-ին.(չաշխատող հղում)
10. ↑  «Արայիկ Խանդոյան ու Վարուժան Ավետիսյանն ազատ արձակվեցին - Հետք - Լուրեր, հոդվածներ, հետաքննություններ». Վերցված է 2018 թ․ հոկտեմբերի 10-ին.
11. ↑  «Ես հրաժարվում եմ իմ պարգևներից և երբեք չեմ կրի». ազատամարտիկ
12. ↑  Ազատամարտիկները հետ են հանձնում իրենց մեդալները. «Ժողովրդական հերոս լինելու համար մետաղ պետք չէ»:
13. ↑  «Մահացել է Արայիկ Խանդոյանը՝ Միայնակ գայլը». 01:46, 10.10.2018. `{{cite web}}`: `|first=` missing `|last=` (օգնություն)
14. ↑  «Արայիկ Խանդոյանը հուղարկավորվեց «Եռաբլուր» պանթեոնում». *«Ազատ Եվրոպա/Ազատություն» ռադիոկայան*. Վերցված է 2018 թ․ հոկտեմբերի 14-ին.

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Արայիկ Խանդոյան** կատեգորիայում։ |


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Սասնա ծռեր խմբավորում |
| --- |
|  |
| Անդամներ | Պավլիկ Մանուկյան • Տիգրան Մանուկյան • Գագիկ Եղիազարյան • Արեգ Կյուրեղյան • Արամ Հակոբյան • Արմեն Լամբարյան • Սմբատ Բարսեղյան • Էդվարդ Գրիգորյան • Արմեն Բիլյան • Վարուժան Ավետիսյան • Մխիթար Ավետիսյան • Աշոտ Պետրոսյան • Թորոս Թորոսյան • Վարդան Գերավետյան • Գևորգ Իրիցյան • Սեդրակ Նազարյան • Արայիկ Խանդոյան • Սերգեյ Կյուրեղյան • Մարտիրոս Հակոբյան • Արթուր Սողոմոնյան • Հովհաննես Հարությունյան • Հովհաննես Վարդանյան • Ռուբեն Գրիգորյան • Արայիկ Հակոբյան • Արթուր Մելքոնյան • Էդգար Սողոմոնյան • Գևորգ Մելքոնյան • Գառնիկ Հովակիմյան • Արամ Մանուկյան • Տիգրան Սարգսյան • Թաթուլ Թամրազյան | Սանա ծռերի անդամներըՍանա ծռերի անդամները |
|  |
| Այլ | Սասնա Ծռեր խմբավորման բացահայտված անդամների ցանկ • Սասնա ծռեր խմբավորման անդամների դատավարություն |
|  |
| Պորտալ:Հայաստան |

 |