recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Բեյթ Շեմեշ** (եբրայերեն՝ בית שמש‎` Արևի տուն), քաղաք Իսրայելում։ Գտնվում է Երուսաղեմի շրջանում։

Պատմություն
-----------

Այս անվամբ բնակավայրի հիշատակումներ առաջին անգամ հանդիպում են դեռ Հին Կտակարանում։

Հին Կտակարանում Բեյթ Շեմեշը հիշատակվում է որպես Եհուդայի և Դանի ցեղերի միջև սահմանային քաղաք, որը պատկանում է Եհուդայի ցեղին։ Հետագայում Բեյթ Շեմեշը հանձնվել է քոհեններին։ Բեյթ Շեմեշը նաև կողոպուտից Ուխտի Տապանակը Իսրայել վերադարձնող փղշտացների քարավանի կանգառի վայրերից մեկն էր։
Ինչպես ցույց են տվել 21-րդ դարի սկզբին անցկացված հնագիտական պեղումները, քաղաքը գտնվում էր փղշտացիների հետ սահմանին, սակայն քաղաքի բնակիչները քանաններ էին։ Քաղաքն օգտվում էր սահմանային դիրքի իր առավելություններից։

Քաղաքն ավերել են բաբելոնացիները։ Քանի որ այնտեղ լցված էին ջրի տեղական աղբյուրներ, քաղաքը չի վերականգնվել մինչև վերջերս։

Իսրայելական քաղաքի հիմնում
--------------------------

Ժամանակակից Բեյթ Շեմեշը հիմնադրվել է 1950 թվականի դեկտեմբերի 6-ին։ Քաղաքի կարգավիճակ է ստացել 1991 թվականին։

Բնակչություն
------------

Ժամանակակից Բեյթ Շեմեշը, 2010
Ըստ Իսրայելի կենտրոնական վիճակագրական վարչության` 2018 թվականի տվյալներով բնակչությունը կազմել է 114.371 մարդ։ Բնակչության մեծամասնությունը հրեաներ են (98%)։ Բնակչությա 22%-ը կազմում են հայրենադարձներ նախկին ԽՍՀՄ-ից։ Համաձայն Իսրայելի կենտրոնական վիճակագրական ծառայության տվյալների 2009 թվականից Բեյթ Շեմեշը ստացել է սոցիալ-տնտեսական զարգացման 10 միավորից 3 գնահատականը, Բեյթ Շեմեշի դպրոցների շրջանավարտների 41.5%-ը ստացել է ավարտական վկայականներ, միջին աշխատավարձը կազմում է 5,538 շեկել, այն դեպքում, երբ ընդհանուր Իսրայելում այն 7,070 շեկել է։

Տրանսպորտ
---------

Կա երկաթուղային կայարան։ Ավտոբուսի երթուղիները կապում են Բեյթ Շեմեշը Թել Ավիվի, Բնեյ-Բրակի և Երուսաղեմի հետ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Šnatôn statîstî le-Yisra'el(բազմ․) — *(untranslated)*. — Iss. 70. — ISSN 0081-4679
2. ↑  Canaanite Resistance: The Philistines and Beth-Shemesh—A Case Study from Iron Age I — ResearchGate

Արտաքին հղումներ
----------------

* Официальный сайт муниципалитета *(иврит)*
* Shemesh OnLine — community guide and directory
* Городской блог *(русский)*
* Beit Knesset Feigenson Արխիվացված 2021-05-05 Wayback Machine — Aviv Community Synagogue and Web site
* Beit Medrash Torani Leumi- BMTL website
* Beit Knesset Ohel Yonah Menachem- OYM website
* Отчёт ЦСБ Израиля за 2010 год

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Բեյթ Շեմեշ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Համառոտ հրեական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: n89106620 · VIAF: 131894583 · WorldCat VIAF: 131894583 |

 |
Միշել Քվանը նստած է համբույրի և լացի անկյունում 2002 թվականի ԱՄՆ գեղասահքի առաջնությունում :
**Համբույրի և լացի անկյուն** (անգլ.՝ kiss and cry), գեղասահքի այն հատվածն է, որտեղ գեղասահորդները սպասում են իրենց գնահատականներին գեղասահքի մրցույթի ժամանակ իրենց ելույթներից հետո: Այն այդպես է անվանվել, քանի որ գեղասահորդներն ու մարզիչները հաճախ համբուրվում են՝ նշելու լավ ելույթը կամ լաց են լինում անհաջող ելույթից հետո: Տարածքը սովորաբար գտնվում է սահադաշտի անկյունում կամ վերջում և կահավորված է աթոռներով՝ չմշկորդների, մարզիչների համար, այնտեղ կան մոնիտորներ՝ մրցումների արդյունքները ցուցադրելու համար: Անկյունը հաճախ զարդարված է լինում ծաղիկներով, ունենում է ետնաէկրան, որի վրա ցուցադրվում են մրցույթների հեռուստատեսային կադրերն ու չմշկորդների լուսանկարները, թե նրանք ինչպես են արձագանքում են իրենց ելույթին և միավորներին:

Տերմինը հնարել է Ֆինլանդիայի գեղասահքի պաշտոնյա Ջեյն Էրկոն, որ եղել է 1983 թվականի Հելսինկիում անցկացված գեղասահքի աշխարհի առաջնության կազմկոմիտեում: Էրկկոն այդ անունը մտածել է, երբ հեռուստատեսային տեխնիկները, որոնք մինչ միջոցառումը քարտեզագրել են սահադաշտը և ցանկացել են իմանալ, թե ինչպես է կոչվում տարածքը: Օլիմպիական խաղերի արդյունքների առաջին պաշտոնական սպասասրահը հայտնվել է Սարաևոյում 1984 թվականին «Համբույր և լաց» տերմինը լայնորեն օգտագործվել է 1990-ականների սկզբին և այժմ պաշտոնապես գրանցված է Չմշկասահքի միջազգային միության կանոնակարգում: «Համբույր և լացի» տարածքի ցուցադրումը անհատականացրել է մարզաձևը և օգնել գեղասահքն ավելի տարածված դարձնել օլիմպիական մրցումները հեռուստատեսությունում։ Շատ ազգային ֆեդերացիաներ, այդ թվում՝ ամերիկյան ֆեդերացիան, մարզում են չմշկորդներին, թե ինչպես նրանք պետք է իրենց պահեն տեսախցիկի առաջ՝ սպասելիս: 

Մարմնամարզության որոշ մրցումների ժամանակ այժմ հատկացվում է համբույրի և լացի տարածք:

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "kiss-and-cry area" definition from Double-Tongued Dictionary
2. ↑  Sonia Bianchetti Garbato, *Cracked Ice*. 88-86753-72-1. pp. 45–56
3. ↑  Erkko, coiner of 'kiss and cry,' passes away at 78
4. 1 2 3  Macur, Juliet (2010-02-22). «After Skating, a Unique Olympic Event: Crying». *The New York Times*. էջեր A1. Վերցված է July 29, 2012-ին.
5. ↑  «Constitution and General Regulations». International Skaters Union. Արխիվացված է օրիգինալից July 16, 2012-ին. Վերցված է July 29, 2012-ին.
6. ↑  «Gymnastics Adds 'Kiss and Cry' Score Zone».
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Ղևոնդյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Տիգրան Հակոբի Ղևոնդյան** (օգոստոսի 2, 1951(1951-08-02), Դարբաս, Սիսիանի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ախտաբան-անատոմ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (2001)։

Կենսագրություն
--------------

Տիգրան Ղևոնդյանը ծնվել է 1951 թվականի օգոստոսի 2-ին, Սիսիանի շրջանի Դարբաս գյուղում (այժմ Սյունիքի մարզ)։ 1974 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ 1978 թվականից աշխատում է Առողջապահության ազգային ինստիտուտի ախտաբանական անատոմիայի և ձևաբանության (1991-1992 թվականներին՝ վարիչ), 1980 թվականից, միաժամանակ՝ ֆունկցիոնալ ձևաբանության գիտահետազոտական լաբորատորիայի ղեկավար։

Աշխատանքները վերաբերում են ախտաբանական անատոմիայի, ձևաչափության, ստերեոլոգիայի, տեսական և գործնական բնույթի հիմնախնդիրներին։ Ղևոնդյանի առաջարկած «Քանակական ֆունկցիոնալ անատոմիա» գիտական ուղղությունը նորույթ է կենսաբանական համակարգերի թույլ օղակի բացահայտման, օրգանների փոխպատվաստման բնագավառներում։

Անդամակցություն
---------------

* ԱՄՆ-ի միկրոսկոպիստների ընկերության անդամ (1998)
* Ստերեոլոգների միջազգային ընկերության անդան (1998)
* Ախտաբանների եվրոպական ընկերության անդամ (2004)
* ՀՀ ԳԱԱ Լևոն Օրբելու անվան ֆիզիոլոգիայի ինստիտուտի գիտխորհրդի անդամ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  Ով ով է. հայեր (հայ.) / Հ. Այվազյան — Երևան: Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 2005. — հատոր 1.
2. ↑  Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005։
3. ↑  «Ֆիզիոլոգիայի ինստիտուտ». *www.physiol.sci.am*. Վերցված է 2020 թ․ մարտի 18-ին.
**Ռաուլ Լիսոաին Կրուսը**, (իսպ.՝ Raúl Lizoaín Cruz, հունվարի 27, 1991(1991-01-27), Լաս Պալմաս, Իսպանիա), իսպանացի ֆուտբոլիստ, դարպասապահ, որն այժմ խաղում է Իսպանիայի Լաս Պալմաս ակումբում։ 
Ռաուլ Լիսոաինը Լաս Պալմասի ֆուտբոլային ակումբի սան է։ 2010-2011 թվականի մրցաշրջանում նա մի քանի խաղ է անցկացրել Տերսերայում հանդես եկող պահուստային թիմում։

Ակումբային կարեիերա
-------------------

2011-2012 թվականի մրցաշրջանի մեկնարկից առաջ Լիսոաինը ընդգրկված էր Լաս Պալմասի գլխավոր թիմում։ 2011 թվականի նոյեմբերի 26-ին Սեգունդայում հյուրընկալվելով «Ուեսկային», 34-րդ րոպեին զբաղեցրեց դարպասապահ Մարիանո Բարբոսայի դիրքը` նրան հեռացնելուց հետո։ «Լաս Պալմաս» ֆուտբոլային ակումբի սան Ռաուլ Լիսոաին 2010-2011 ֆուտբոլային մրցաշրջանում անցկացրել է մի քանի խաղ Տերսերայում հանդես եկող պահեստային ակումբում։

Մինչև 2011-2012 մրցաշրջանի սկսվելը նա ամրագրվել էր հիմնական «Լաս Պալմաս» ակումբային թիմում։ 2011 թվականի նոյեմբերի 26-ին նա առաջին անգամ փոխարինեց դարպասապահին հյուրընկալվելով «Ուեսկա» ֆուտբոլային ակումբին, քանի որ նրանց դարպասապահ Մարիանո Բարբոսան խաղի 34-րդ րոպեին հեռացվեց դաշտից։ Լիսոաինը խաղաց որպես պահեստային դարպասապահ մինչև Բարբոսայի անցնելը «Սևիլյա» 2014 թվականին։ Հետո նա մրցման մեջ մտավ նորակոչիկ Կաստոյի հետ հիմնական կազմում խաղալու համար, արդյունքում զիջեց նրան, բայց 2015 թվականին Կաստոն վնասվածք ստացավ և Լիսոաին վերջին խաղերում պաշտպանեց «Լաս Պալմասի» դարպասը Սեկունդայում ակումբի կազմում խաղալիս` 2014-2015 թվականին երեք խաղերում բարձրագույն խումբ դուրս գալու համար։ «Սարագոսա» ակումբի հետ վճռական հանդիպման ժամանակ հիմնական կազմում տեղը զբաղեցրեց Կաստոն, որի արդյունքում «Լաս Պալմասը» վերադարձավ բարձրագույն խումբ։

2015 թվականի օգոստոս 22 Ռաուլ Լիսոյինը առաջին անգամ դուրս եկավ մեկնարկային կազմ՝ հյուրընկալվելով Մադրիդի «Ատլետիկո» ակումբին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Transfermarkt.com(բազմ․) — 2000.
2. ↑  As (իսպ.) — Madrid: Grupo Prisa, 1967. — ISSN 1888-6671
3. ↑  «SD Huesca 2 : 0 UD Las Palmas» (անգլերեն) — transfermarkt.com. Վերցված է 28 июня 2016-ին.
4. ↑  «Atlético Madrid 1 : 0 UD Las Palmas» (անգլերեն) — transfermarkt.com. Վերցված է 27 июня 2016-ին.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AS.com · BDFutbol · FootballDatabase.eu · Futbolme · Soccerway · Transfermarkt (խաղացող) |

 |
**Յոն Քաջ** (Յոան) (Ioan Viteaz), Յոան Հայ (հակառակորդները կոչել են նաև Անգութ, Ահարկու, հունվարի 1, 1521 կամ 1520-ականներ - հունիսի 14, 1574, Roșcani, Băneasa, Covurlui County, Գալաց, Ռումինիա), զորավար, քաղաքական գործիչ, Մոլդովայի հոսպոդար 1572 թվականից։ Շտեֆան Մեծի և լեհահայ Սերեբկովիչի գերդաստանի շառավիղ։ 1551 թվականին փորձել է տիրանալ Մոլդավական իշխանության գահին։ 1560-ական թվականների կեսին թուրքական կառավարությունը նրան աքսորել է Հռոդոս, բայց հետագայում, դժգոհ լինելով Մոլդովայի իշխանի լեհական կողմնորոշումից, Յոն Քաջին է հանձնել իշխանական գահը։ Յոն Քաջը դաժանորեն ճնշել է նախկին իշխանի գլխավորությամբ իր դեմ պայքարող բոյարների խռովությունները, ստրատեգիական նպատակով մայրաքաղաքը Սուչավայից տեղափոխել Յաշ, Մոլդովային միացրել Խոտինի բերդը, ստեղծել իշխանական խորհուրդ, բռնագրավել վանքապատկան կալվածները, իր պատկերով կտրել պղնձյա դրամ, մանր հողատեր գյուղացիներից հավաքագրել ուժեղ բանակ։ ժողովուրդը Յոն Քաջին տվել է «Մոլդովայի հայր» պատվանունը։ Երկիրն ամրապնդող այդ քաղաքական, տնտեսական և ռազմական միջոցառումներից հետո, Յոն Քաջը մերժել է Սելիմ II սուլթանի պահանջը՝ կրկնապատկելու վճարվող հարկերը, և փորձել է եվրոպական տերությունների դաշնակցություն ստեղծել օսմանյան Թուրքիայի դեմ։

Դնեպրի կազակներից ստանալով ռազմական օգնություն՝ Յոն Քաջը 1574 թվականի ապրիլին Ժիլիշտե գյուղի մոտ ջախջախել է սուլթանի հրամանով Մոլդովա ներխուժած Նիկոպոլի սանջակի փաշայի, Վալաքիայի և Տրանսիլվանիայի իշխանների միացյալ ուժերը, մտել է Վալաքիա և գրավել Բուխարեստը, ապա Լրպուշնայի, Տիգինայի (Բենդերի) և Աքքերմանի մոտ պարտության մատնել օգնության եկած թուրքական զորքերին։ Սակայն Սելիմ II-ը նրա դեմ է հանել Ռումելիի բեկլարբեկ Ահմեդ փաշային և Ղրիմի խանի եղբայր Ադիլ Գիրեյին, որոնց 200 հազարանոց բանակի դեմ, 1574 թվականի հունիսին Կահալ լճի մոտ կայացած արյունահեղ ճակատամարտից հետո, Յոն Քաջը ստիպված նահանջել է Ռոշկան։ Հավատալով թշնամու կեղծ երդմանը՝ Յոն Քաջը ներկայացել է օսմանյան զորաբանակի հրամանատարի վրանը և դաշունահարվել։ Յոն Քաջի կյանքին ու գործունեությանն է նվիրված Բ․ Պ․ Հաշդեուի «Յոան իշխան Ահարկու» (1865, ռում․) մենագրությունը։ Յոն Քաջի կերպարը մարմնավորվել է գեղանկարչության (Գ․ Լաբին), քանդակագործության (Մ․ Բուտուրոյու, Զ․ Մեդրեա), երաժշտության (Դ․ Դումիտրեսկու), գրականության (Է․ Կամելար, Մ․ Ժոլդկա) մեջ։

Գրականություն
-------------

* Կամենից, Տարեգիրք հայոց Լեհաստանի եւ Ռումէնիոյ... հրատարակիչ՝ Ղևոնդ Ալիշան, Վենետիկ, 1896։
* Գրիգորյան Վ. Յաշ քաղաքում հայկական դատարանի մասին վկայող մի ուշագրավ վավերագիր, «Տեղեկագիր ՀԽՍՀ ԳԱ հասարակական գիտության», 1961, համար 9։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 128)։*  |
**Բիսենտենարիո մարզադաշտ** (իսպ՝. *Estadio San Juan del Bicentenario*), մարզադաշտ Արգենտինայի Սան Խուան քաղաքում։ Գլխավորապես օգտագործվում է ֆուտբոլային պարապմունքներ ու խաղեր անցկացնելու նպատակով։ Համարվում է Սան Խուան քաղաքի Սան Մարտին ֆուտբոլային թիմի այսպես ասած՝ տնային մարզադաշտը։ Հանդիսատեսների համար նախատեսված նստատեղերի թիվը՝ 25 հազար 256։ Կառույցի շինարարության վրա ծախսվել է 86 միլիոն արգենտինական պեսո։

Մարզադաշտի բացման հանդիսավոր արարողությունը ծրագրված էր կատարել Մայիսյան հեղափոխության 200-անյակի տոնակատարությունների օրերին՝ 2010 թվականի մայիսին, սակայն շինարարությունը ձգձգվեց, և բացումը տեղի ունեցավ հաջորդ տարվա մարտի 16-ին։ Բացման խաղում Արգենտինայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականը մրցեց Վենեսուելայի ազգային թիմի հետ և հաղթանակ տարավ 4:1 խոշոր հաշվով։ Այդ նույն տարում մարզադաշտը հյուրընկալեց նաև Ամերիկայի գավաթի խաղարկության խմբային փուլի և քառորդ եզրափակիչի հանդիպումները։ 2012 և 2014 թվականների Արգենտինայի ֆուտբոլի գավաթի եզրափակիչ խաղերը նույնպես անցկացվեցին այստեղ։ Իսկ 2013 թվականին Բիսենտենարիոն այն երկու մարզադաշտերից մեկն էր, որտեղ կայացան Հարավային Ամերիկայի ֆուտբոլի երիտասարդական առաջնության խմբային փուլի հանդիպումները։ Այս մարզադաշտում վերջին շրջանում անցկացված կարևորագույն մրցախաղերից էր ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության որակավորման փուլի Արգենտինա-Կոլումբիա հանդիպումը, որտեղ արգենտինացիների հավաքականը հաղթանակ տարավ 3:0 հաշվով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  (Ֆրանսերեն) L'Argentine réussit sa première Արխիվացված 2011-03-24 Wayback Machine

Արտաքին հղումներ
----------------

* (Իսպաներեն) Stadium information
* (Իսպաներեն) Stadium information
* View on Google Maps
**Կլարա Քիմբալ Յանգ** (սեպտեմբերի 6, 1890(1890-09-06), Չիկագո, Իլինոյս, ԱՄՆ - հոկտեմբերի 15, 1960(1960-10-15), Վուդլենդ Հիլզ, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասանուհի։

Կենսագրություն
--------------

Էդիթ Մաթիլդա Կլարա Քիմբալը ծնվել է Չիկագոյում դերասան Էդվարդ Քիմբալի և նրա կնոջ Փոլինի ընտանիքում։ Առաջին անգամ թատրոնի բեմում է հայտնվել երեք տարեկանում ծնողների հետ, և հետագայում հաճախ մասնակցել իրենց թատերախմբի բեմադրություններին։ Ուսումն ավարտելուց հետո նա շարունակել է խաղալ բեմում, շատ շրջագայելով ԱՄՆ-ում։

Իր կարերիայի սկզբում ծանոթացել է Բրոդվեյի դերասան Ջեյմս Յանգի հետ, ում հետ ամուսնացել է և վերցրել նրա ազգանունը։ 1912 թվականին ամուսիներին առաջարկվել է մեկ տարվա պայմանագիր նկարահանվելու «Vitagraph Studios»-ում։ Հաշվի առնելով այն, որ կինեմատոգրաֆի սկզբում նա չուներ մրցակիցներ, հաջորդ տարի Կլարա Քիմբոլ Յանգն արդեն դարձել էր ստուդիայի հիմնական աստղերից մեկը։

1914 թվականին «Իմ պաշտոնական կինը» ֆիլմի հաջողությունից հետո Յանգն արդեն դարձել էր ԱՄՆ-ի գլխավոր կինոաստղերից մեկը և գրավել պրոդյուսեր Լյուիս Ջ․Սելզնիկի ուշադրությունը, ով նրան հրավիրել էր «World Film Company»-ի իր ստուդիա։ Շուտով Յանգի և Սլեզնիկի միջև ստեղծվել էր սիրավեպ, որը լայնորեն տարածվել էր մամուլում և հանգեցրել ամուսնու հետ բաժանմանը 1916 թվականին։ Յանգը Սլեզնիկի հետ հիմնադրել է սեփական կինոընկերությունը «Clara Kimball Young Film Corporation», որը թողարկել է ընդամենը չորս ֆիլմ և դադարել գոյություն ունենալ նրանց միջև եղած տարաձայնությունների պատճառով։

1917 թվականին դերասանուհին սկսել է հանդիպել ռեժիսոր Հարրի Գարսոնի հետ, ում հետ հիմնել է սեփական կինոարտադրությունը։ Գարսոնի անփորձության պատճառով Յանգի կարիերան շուտով սկսել է փլուզվել և 1920-ականների կեսերին դերասանուհին դադարել է նկարահանվել։ Հետագա տարիներին նա խաղացել է վոդևիլներում (զավեշտախաղ), իսկ ձայնային ֆիլմերի հայտնվելով նրա կինոկարիերան կարճ ժամանակով վերածնվել է, բայց այս անգամ նա ստիպված էր բավարարվել էպիզոդիկ դերերով։ Վերջին անգամ Յանգը կինոէկրանին է հայտնվել 1941 թվականին, որից հետո նա այլևս չի նկարահանվել։

Դերասանուհին մահացել է 1960 թվականի հոկտեմբերի 15-ին 70 տարեկան հասակում, Կալիֆորնիայի Վուդլենդ Հիլզ քաղաքի կինոյի և հեռուստատեսության դեմքերի ծերանոցում, և թաղվել Գլենդելի Գրանդ Վյու հուշահամալիրում։ Նրա ներդրումը ԱՄՆ-ի կինոարդյունաբերության մեջ ճանաչվել է աստղ Հոլիվուդի Փառքի ծառուղում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. ↑  Find A Grave — 1996.
3. ↑  «Photos of The Stars». *Silents Are Golden*. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ հունիսի 30-ին. Վերցված է 2019 թ․ փետրվարի 10-ին.
4. 1 2 3  Groat, Greta de. «The Life and Career of Clara Kimball Young». *The Clara Kimball Young Website*. Արխիվացված օրիգինալից 2014 թ․ մարտի 20-ին. Վերցված է 2019 թ․ փետրվարի 10-ին.
5. ↑  Golden, Eve.*Golden Images, 41 Essays on Silent Film Stars*. McFarland & Company, Inc. Publishers, 2001. 0-7864-0834-0
6. ↑  «*Clara Kimball Young Website*». Արխիվացված օրիգինալից 2016 թ․ հուլիսի 4-ին. Վերցված է 2019 թ․ փետրվարի 10-ին.
7. ↑  «Hollywood Walk of Fame Star locations». Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունիսի 7-ին. Վերցված է 2019 թ․ փետրվարի 10-ին.
**Սրճարան «Տորտոնի»** (իսպ.՝ Café Tortoni), հայտնի սրճարան Բուենոս Այրեսում, տեղակայված է Ավանիդա դե Մայո (Մայոի պողոտա), 825 հասցեում։ Բացվել է 1858 թվականին ֆրանսիացի ներգաղթյալի կողմից։ Սրճարանն իր անունը ստացել է ի պատիվ Իտալիայի բուլվարում տեղակայված Փարիզյան սրճարանի, որը 19-րդ դարում եղել է ֆրանսիական բոհեմի հավաքավայր։ «Տորտոնին» *UCityGuides*-ի կողմից ճանաչվել է աշխարհի 10 ամենագեղեցիկ սրճարաններից մեկը։

Հայտնի այցելուներ
-----------------

Սրճարանի այցելուների թվում եղել են Ալֆոնսինա Ստորնին, Բալդոմերո Ֆերնանդես Մորենոն, Խուանա դե Իբարբուրուն, Արթուր Ռուբինշտեյնը, Ռիկարդո Վինեսը, Ռոբերտո Արլտը, Խոսե Օրտեգա ի Գասետը, Խորխե Լուիս Բորխեսը, Մոլինա Կամպոսը, Բենիտո Կինկելա Մարտինը, Մարսելո Տորկուատո դե Ալվիրը, Կառլոս Գարդելը, Ժուան Մանուել Ֆանխիոն, Ալբերտ Այնշտայնը, Ֆեդերիկո Գարսիա Լորկան, Հիլարի Քլինթոնը, Ռոբերտ Դյուվալը, Խուան Կառլոս I Բուրբոնը և այլն։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Top 10: Most BEAUTIFUL CAFES in the World, "UCityGuides. Accessed Dec. 4, 2012.
2. ↑  Delgado, pag. 60

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Տորտոնի» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 166145911045927060417 · WorldCat VIAF: 166145911045927060417 |

 |
ԱԿԿ-ի հիմնադրում
**Արգենտինայի կոմունիստական կուսակցություն** (ԱԿԿ), Արգենտինայի բանվոր դասակարգի քաղաքական կագմակերպություև։ Հիմնադրվել է 1918-ի հունվարին, սոցիալիստական կուսակցության ձախ թևի անջատումով, առաջնորդներն են եղել Ռ. Գիոլդին, Լ. Ռեկսւբարենը և Վ. Կոդովիլիան։ Մինչև 1920 թ. կոչվել է Արգենտինայի ինտերնացիոնալ սոցիալիստական կուսակցություն։ Չնչին բացառությամբ գործել է խոր ընդհատակում, դաժան հետապնդումների ու տեռորի պայմաններում։ 1963-ին ընդունել է նոր՝ դեմոկրատական, ագրարային և հակաիմպերիալիստական հեղափոխության, սոցիալիզմին անցնելու ծրագիր։ Նրա ղեկավարությամբ գործում են կոմունիստական երիտասարդության ֆեդերացիան և այլ մասսայական կազմակերպություններ։ ԱԿԿ կանգնած է կոմունիստական ու բանվորական կուսակցությունների միասնության դիրքերում, պաշտպանում է 1957, 1960 և 1969-ի Մոսկվայի խորհրդակցությունների փաստաթղթերը։ 1973-ի մարտի 11-ի պառլամենտական ընտրություններից հետո ԱԿԿ դուրս եկավ ընդհատակից և լեգալ պայմաններում եռանդուն մասնակցություն ունի երկրի քաղաքական կյանքին։ Կուսակցության շարքերում կա ավելի քան 100 հզ. անդամ (1972)։ Հրատարակում է «Նուեստրա Փալաբրա» («Nuestra Palabra») թերթը և «Նուեվսւա Էրա» («Nueva era») ամսագիրը։

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Արգենտինայի կոմունիստական կուսակցություն» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000123757274 · VIAF: 159121251 · WorldCat VIAF: 159121251 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 715)։*  |
**Բեշչադիի ազգային պարկ** (լեհ.՝ Bieszczadzki Park Narodowy), Լեհաստանի երրորդ խոշորագույն ազգային պարկն է։ Գտնվում է Պոդկարպատի տարածաշրջանի հարավ-արևելքում Ուկրաինայի և Սլովակիայի սահմանի մոտ։

Պատմություն
-----------

Ստեղծվել է 1973 թվականի օգոստոսի 4-ին։ Մակերեսը կազմում էր այն ժամանակ ընդամենը 59,55 կմ², սակայն հետագա տարիներին ավելացել է գրեթե 4 անգամ։ Տարածքի վերջին ընդլայնումը կատարվել է 1996 և 1999 թվականներին, երբ նախկին մի քանի գյուղեր ընդգրկվել է պարկի տարածքի մեջ։ Այժմ պարկի տարածքը կազմում է 292,02 կմ² և ներառում է առավել լեռնային շրջաններ, դրանցից է Բեշչադիի լեհական մասի լեռնային զանգվածը։ Պարկի ամենաբարձր կետը Տարնիցա լեռն է, որի գտնվում է ծովի մակարդակից 1346 մետր բարձրության վրա։ 1992 թվականին պարկը և մի քանի հարակից տարածքներ ընդգրկվել են «Արևելյան Կարպատներ» արգելոցի մեջ, որի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 2132,11 կմ², այստեղ են ներառված նաև Սլովակիայի և Ուկրաինայի հարևան շրջանները։

Կենդանական և բուսական աշխարհ
----------------------------

Բեշչադիի մոտ 80%-ը ծածկված է անտառներով և մեծ մասը պահպանել է իր կուսական տեսքը։ Տարածքում աճում է մոտ 780 տեսակ անոթային բույսեր, 250 տեսակի մամուռներ, 500 տեսակի քարաքոսներ և 1000 տեսակի սնկեր։ Հայտնի է շուրջ 30 տեսակի Արևելյան Կարպատներ։ Բնակվում է ավելի քան 230 տեսակի ողնաշարավոր կենդանիներ։ Այստեղ կան այնպիսի կաթնասուններ, ինչպիսիք են՝ գորշ արջերը, գայլերը, վարազները, լուսանները, մկները, բիզոնները (բնակվում է շուրջ 100-ը)։ Պարկի տարածքը շատ նոսր է բնակեցված, որն ապահովում է կենդանու ազատ տեղաշարժը։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Bieszczadzki National Park». Արխիվացված է օրիգինալից 2007 թ․ հունվարի 24-ին. Վերցված է 2017 թ․ հուլիսի 18-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ազգային պարկի թանգարանը
* Ազգային պարկի քարտեզը Արխիվացված 2013-01-08 Wayback Machine
* Բեշչադիի ազգային պարկը

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Բեշչադիի ազգային պարկ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4803934-2 · LCCN: sh2003006442 · NUKAT: n99071239 · VIAF: 146297075, 305409023 · WorldCat VIAF: 146297075, 305409023 |

 |
**Վարշավայի հնագիտական թանգարան** (լեհ.՝ Państwowe Muzeum Archeologiczne), Վարշավայի պետական թանգարան (Լեհաստան), նվիրված է, մասնավորապես, հին և միջին դարերի լեհական պատմությանը։ Թանգարանը սկսած 1958 թվականից գտնվել է վարշավյան Արսենալի շենքում, որն էլ գտնվում է վարշավյան Սրոդմիսիե շրջանի Դլուգա փողոցի 52 (*ulica Długa 52*) հասցեում։ Թանգարանը գրանցված է Լեհաստանի թանգարանների գրանցամատյանում։

Պատմություն
-----------

1923 թվականին Լեհաստանի կրոնական հարցերով կազմակերպությունը և ազգային կրթության նախարարությունը որոշում կայացրին ստեղծել Ազգային հնագիտական թանգարան։ 1928 թվականին նրան դարձրին լեհական հին պատմության գիտա-հետազոտական նշանակություն ունեցող կենտրոն։

Թանգարանի հավաքածուն համալրվել է բազմաթիվ հնագույն ցուցանմուշներով, որոնք նույնիսկ չէին գտնվել արդյունաբերական և գյուղատնտեսական թանգարանում, հիմնական հավաքածուն այստեղ հայտնվել է ի շնորհիվ Զիգմունտ Գլոգերի։ Հավաքածուի ավելի քան 95 %-ը հայտնաբերվել են դաշտային հնագիտական պեղումների արդյունքում։

1945 թվականից հետո թանգարանին տվեցին, գիտական հասարակության, Էրազմա Մաևսկի անվան Վարշավայի Հնագիտական թանգարանի և Բիսկուպինի քաղաքի, անվանում։ 1958 թվականին թանգարանը համարվել է Բիսկուպին քաղաքի հիմնական թանգարան։

Հավաքածու
---------

Թանգարանում հավաքված են այնպիսի ցուցանմուշներ, որոնք սերտ կապ ունեն Լեհաստանի, Եվրոպայի, Ասիայի, Ամերիկայի և Աֆրիկայի հնագույն պատմության հետ։ Առավել նկատելի են «Լեհական աշխարհի նախապատմական ժամանակաշրջանի զարգացմանը», «Ռոմանական ճարտարապետության հիմնադրմանը» և «Գոթական ճարտարապետության այբենարանին» նվիրված ցուցանմուշները։ Թանգարանում կազմակերպվել են հատուկ դասընթացներ, որտեղ ցանկացողները կարող են փորձել սովորել հյուսել ծաղկային ժապավեններ, ավանդական տեխնիկայով պատրաստել խեցեղեն և սարքել հին գծագրերի համար ապակենման զարդարանք։

Աղբյուրներ
----------

* Թանգարանի էջը(լեհ.)
* Հնագիտական թանգարանը Բիսկուպինայում(լեհ.)
**Մշակույթի և գիտության պալատ** (լեհ.՝ Pałac Kultury i Nauki, հաճախ հանդիպում է հապավումով՝ *PKiN*), շինություն Վարշավայում։ Լեհաստանի ամենաբարձր շինությունն է։ Կառուցվել է «ստալինյան բարձրահարկերի» օրինակով որպես ԽՍՀՄ-ի կողմից նվեր լեհերին։ Կառուցվել է ԽՍՀՄ փողերով և աշխատուժով։ Շինությունը Եվրոպական Միության տասը ամենաբարձր երկնաքերերից է։

Շահագործման պատմությունը
------------------------

Շինարարությունը տևել է 1952-ի մայիսի 2-ից մինչև 1955-ի մայիսի 22-ը՝ 3500 խորհրդային բանվորների միջոցով, որոնք բնակություն էին հաստատել հատուկ այդ շրջանում կառուցելու նաև կինոթատրոն, ճաշարան, ակումբ և ջրավազան։ Շինարարության ընթացքում դժբախտ պատահարների պատճառով զոհվել է 16 հոգի։ Նախապես անվանվել է *Ի. Վ. Ստալինի անվան մշակույթի ու գիտության պալատ*։ Նախագծի հեղինակը խորհրդային ճարտարապետ Լև Ռուդնևն է։ Կառույցը ար-դեկո, սոցռեալիզմ և լեհական իստորիզմի ոճերի խառնուրդ է։

Ճարտարապետ Լև Ռուդնևը ցանկանում էր, որպեսզի շենքը լինի լեհական ոճով, որի համար այցելում է Կրակով, Հելմ, Զամոսց քաղաքներ, հավաքում անհրաժեշտ տեղեկությունները և հանդիպում լեհ ճարտարագետների հետ։ Ռուդնևը աշխատակիցների հետ կազմում է հինգ նախագիծ։ Լեհերն ընտրում են 120-մետր բարձրությամբ շենքի նախագիծը, սակայն շինարարների խումբը բավական մեծ էր, ինչը թույլ էր տալիս կառուցել ավելի մեծ շենք։

42-հարկանի շենքի բարձրությունը 167,68 մ է, սյան հետ միասին՝ 230,68 մ, ունի 3288 սենյակ, մակերեսը՝ 123 084 մ², ներքին ծավալը՝ 817 000 մ³։ Շինարարության ընթացքում օգտագործվել է 40 միլիոն աղյուս։

Շենքի 30-րդ հարկի վրա (114 մետր բարձրության վրա) ազատ տարածություն է բացվում, որը լավ դիտակետ է քաղաքի համայնապատկերը տեսնելու համար։ Սակայն այդ վայրը վատ համբավ ունի. 1956-ին այդտեղից սկսվեց ինքնասպանությունների շարք։ Այդ բարձրությունից առաջինը ցատկում է մի ֆրանսիացի, այնուհետև յոթ լեհեր։ Այս միջադեպերից հետո տանիքի այդ հատվածը ցանկապատվեց։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑   Տեղեկությունները շինության պաշտոնական կայքէջում
**Քառասունմեկերորդը** (ռուս.՝ Сорок первый), խորհրդային գեղարվեստական կինոնկար, որը նկարահանվել է 1956 թվականին՝ Գրիգորի Չուխրայի կողմից, Բորիս Լավրենյովի համանուն վիպակի մոտիվներով։ ԽՍՀՄ-ում ֆիլմը դիտել են 25,1 միլիոն հանդիսատեսներ։ Այն վիպակի երկրորդ էկրանավորումն էր՝ Յակով Պրոտազանովի 1927 թվականի ֆիլմից հետո։

Սյուժեն
-------

Ֆիլմի գործողություններն ընթանում են Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի տարիներին։ Միջինասիական անապատի ավազների վրայով առաջ է շարժվում ծարավից մեռնող ու հոգնած, սպիտակգվարդիականներից հալածված կարմիրբանակայինների ջոկատը, որի ղեկավարն է կոմիսար Եվսյուկովը։ Ջոկատի լավագույն հրաձիգը Մարյուտկան է, որի մարտական հաշվեկշռում կա քառասուն սպանված սպա։ Վերջին մարտի ժամանակ, երբ գրոհել էին քարավանի վրա, նրանք գերի էին վերցրել սպիտակգվարդիական պորուչիկ Վադիմ Գովորուխա-Օտրոկին, ով դիվանագիտական առաքելությամբ ծովակալ Կոլչակի կողմից ուղևորվում էր գեներալ Դենիկինի մոտ։

Կարմիրբանակայինները փորձում են վերադառնալ յուրայինների մոտ՝ միաժամանակ պայքարելով թշնամաբար տրամադրված անապատի դեմ։ Վերջապես նրանք հասնում են Արալի ծովի ափին, որտեղ Մարյուտկան, Գովորուխա-Օտրոկը և ևս մի քանի մարտիկներ մակույկով փորձում են անցնել ծովը։ Սակայն փոթորկի պատճառով բոլորը զոհվում են, իսկ Մարյուտկան, պորուչիկի հետ միասին ափ են դուրս գալիս կղզու վրա։ Նրանք ապաստան են գտնում ձկնորսական հյուղակում և ստիպված էին սպասել այնտեղ։ Այդ ընթացքում նրանք մտերմանում են միմյանց հետ և ի վերջո սիրահարվում։

Որոշ ժամանակ անց կղզուն նավ է մոտենում։ Հասկանալով, որ նավը սպիտակներինն է, Գովորուխա-Օտրոկը վազում է դեպի ափը, բայց Մարյուտկան, ում հրամայված էր պորուչիկին կենդանի չհանձնել, թիկունքից կրակում է իր սիրելիին։

Դերասանական կազմ
----------------

| Դերակատար | Կերպար |
| --- | --- |
| Իզոլդա Իզվիցկայա | Մարյուտկա (Մարիա) Բասովա |
| Օլեգ Ստրիժենով | պորուչիկ Վադիմ Գովորուխա-Օտրոկ |
| Նիկոլայ Կրյուչկով | կոմիսար Արսենտի Եվսյուկով |
| Նիկոլայ Դուպակ | Անդրեյ Չուպիլկո |
| Գեորգի Շապովալով | Տերենտև |
| Ասանբեկ Ումուրալիև | Ումանկուլ |

Նկարահանող խումբ
----------------

| Կինոգործիչ | Ներդրումը |
| --- | --- |
| Գրիգորի Կոլտունով | սցենարիստ |
| Գրիգորի Չուխրայ | ռեժիսոր |
| Սերգեյ Ուրուսևսկի | օպերատոր |
| Նիկոլայ Կրյուկով | կոմպոզիտոր |

Պարգևներ և մրցանակներ
---------------------

* 1957 թվականին, Կաննի կինոփառատոնի ժամանակ, ֆիլմն արժանացել է ժյուրիի հատուկ պարգևին՝ «Օրիգինալ սցենարի, հումանիզմի և ռոմանտիզմի համար»։
* 1957 թվականին, Էդինբուրգի միջազգային կինոփառատոնում արժանացել է պատվավոր դիպլոմի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3
2. 1 2 3 4
3. ↑  Федор Раззаков. *Наше Любимое Кино — Тайное Становится явным*. Algoritm, 2004. ISBN 9785926501428. С. 45.
4. ↑  «Sorok Pervyi» (French). Cannes Film Festival. Վերցված է 2008 թ․ սեպտեմբերի 5-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
5. ↑  Zemlianukhin, Sergei; Miroslava Segida (1996). *Domashniaia sinemateka 1918–1996 (Домашняя Синематека 1918–1996)* (Russian). Moscow: Duble-D. էջ 420. ISBN 5-900902-05-6.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · FilmAffinity · Internet Movie Database |

 |
**Անդրես Պալոպ Սերվերա** (իսպ.՝ Andrés Palop Cervera, հոկտեմբերի 22, 1973(1973-10-22), L'Alcúdia), իսպանացի ֆուտբոլիստ, դարպասապահ, 2008 թվականի Եվրոպայի չեմպիոն։

Կարիերիա
--------

«Վալենսիա»-ում, որի սանն էր հանդիսանում, Պալոպը փոխարինել է Սանտյագո Կանիսարեսին, իսկ «Սևիլյա»-ում դարձել է հիմնական դարպասապահ։

2007 թվական մարտի 15-ին ՈւԵՖԱ Եվրոպայի Լիգայի 1/8 եզրափակչի պատասխան խաղում «Շախտյոր Դոնեցկ»-ի հետ խաղի երկրորդ խաղակեսի ավելացված ժամանակում ուկրաինական թիմի օգտին 2։ 1 հաշվի ժամանակ Անդրեսը անկյունայինի խաղարկումից հետո գլխով գոլ է խփել և հավասարեցրել է հաշիվը։ Լրացուցիչ ժամանակում «Սևիլյան» խփել է ևս մեկ գոլ և դուրս է եկել մրցախաղի հաջորդ փուլ։ ՈւԵՖԱ-ի Գավաթի եզրափակչում «Էսպանյոլ»-ի հետ խաղում տասնմեկ մետրանոց հարվածներով Պալոպը հետ է մղել երեք հարված, ինչը թույլ է տվել «Սևիլյա»-ին երկրորդ անգամ անընդմեջ հաղթել այս մրցախաղում։ Պալոպը ճանաչվել է եզրափակիչի լավագույն խաղացող։

Անդրես Պալոպը Իսպանիայի հավաքականի կազմում Եվրո 2008-ում դարձել է Եվրոպայի չեմպիոն՝ չխաղալով ոչ մի խաղ։

2013 թվականի հունիսին Պալոպը պայմանագիր է ստորագրել «Բայեր Լևերկուզեն»-ի հետ։

2014 թվականի ապրիլին Պալոպը հայտարարել է կարիերիայի ավարտի մասին։

2015 թվականի փետրվարից մինչև 2016 թվականի մայիս ղեկավարել է «Ալկոյանո» ակումբը։

Ձեռքբերումներ
-------------

«Վալենսիա»
* Լա Լիգա **(2)**՝ 2003/04
* ՈւԵՖԱ Եվրոպայի Լիգայի դափնեկիր՝ 2003/2004
* ՈւԵՖԱ Սուպեր գավաթի դափնեկիր՝ 2004

«Սևիլյա»
* ՈւԵՖԱ Եվրոպայի Լիգայի դափնեկիր **(2)**՝ 2005/2006, ՈւԵՖԱ Գավաթ 2006/07
* ՈւԵՖԱ Սուպեր ԳավաթԻ դափնեկիր՝ 2006
* Ֆուտբոլի Իսպանիայի գավաթի դափնեկիր **(2)**՝ 2006/2007, 2009/2010
* Սուպերկոպա դե Իսպանիայի դափնեկիր՝ 2007

Իսպանիայի հավաքական
* ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի առաջնություն, Ֆուտբոլի Եվրոպայի առջնություն 2008

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Transfermarkt.com(բազմ․) — 2000.
2. 1 2  Արգենտինական ֆուտբոլի տվյալների շտեմարան (իսպ.)
3. 1 2  As (իսպ.) — Madrid: Grupo Prisa, 1967. — ISSN 1888-6671
4. 1 2
5. ↑  «UEFA.com». Արխիվացված օրիգինալից 2009 թ․ հունիսի 18-ին. Վերցված է 2007 թ․ մարտի 16-ին.
6. ↑  Bayer 04 verpflichtet Torhüter Palop aus Spanien Արխիվացված 2014-04-22 Wayback Machine
7. ↑  «Bayer-Keeper Palop hört auf». Արխիվացված օրիգինալից 2014 թ․ մայիսի 25-ին. Վերցված է 2014 թ․ մայիսի 12-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Профиль на *BDFutbol.com*Արխիվացված 2013-12-19 Wayback Machine
* Профиль на *worldfootball.net* {{Wayback|url=
**«Ահաբեկության 12 օրերը»** (անգլ.՝ 12 Days of Terror), ռեժիսոր Ջեկ Շոլդերի ֆիլմը` նկարահանված Ռիչարդ Ֆերնիկոլայի համանուն գրքի և իրական իրադարձությունների հիման վրա։

Սյուժե
------

ԱՄՆ, 1916 թվականի հուլիս, Նյու Ջերսիի լողափերը լցված են աննախադեպ տաքությունից փրկություն փնտրող մարդկանցով։ Բայց նրանց սպառնում է ահավոր վտանգ. հսկայական շնաձուկը, որը հանկարծակի զգացել է մարդկային մարմնի համը։ Առաջին իսկ հարձակումից հետո երիտասարդ փրկարար Ալեքսը (Քոլին Էգելսֆիլդ) պնդում է, որ լողափը փակվի։ Սակայն տեղական իշխանությունները, վախենալով որ տարածաշրջանի զբոսաշրջային բիզնեսը լուրջ վնասներ կկրի, չեն շտապում դա անել։ Եվ քանի դեռ մինչ այդ պահը պաշտոնապես դաժանության նման ոչ մի դեպք չէր արձանագրվել, նույնիսկ ծովային կենսաբանությամբ համարյա ոչ ոք չէր զբաղվել, ոմանք կարծում էին, որ դա թշնամու սուզանավ է, քանի որ այդ ժամանակ տեղի էր ունենում Առաջին համաշխարհային պատերազմը։ 12 օրվա ընթացքում չորս հոգի դառնում են մարդակեր շնաձկան զոհը, այդ թվում Ալեքսի ընկեր Սթենլին (Ջեյմի Բարթլեթ)։ Այդ ժամանակ էլ Ալեքսը որոշում է, որ ինքը պետք է վնասազերծի շնաձկանը, իսկ այդ գործում նրան օգնելու պատրաստակամություն է հայտնում փոքրիկ ձկնորսական նավակի սեփականատեր, կապիտան Ջոն Ռիս Դևիսը։

Դերերում
--------

* Քոլին Էգլսֆիլդ՝ Ալեքս
* Մարկ Դեքստեր՝ Սթենլի Ֆիշեր
* Ջեննի հարիսոն՝ Ալիս
* Ջոն Ռիս Դևիս՝ կապիտան
* Ջեյմի Բարթլեթ՝ Մայքլ Շլիզեր
* Ադրիան Գալլի՝ Իգլ
* Քոլին Սթինթոն՝ Դոկտոր Ջոն Նիկոլս
* Ռոջեր Դվայեր՝ Դոկտոր Ֆրեդերիկ Լուկաս
* Քրեյգ Գելդենույս՝ Արնի
* Ջորջ Քրիստոֆեր Սմիթ՝ Մայքլ Դան
* Էնդրյու Մարկ Սմիթ՝ Ջոզեֆ Դան

Հետաքրքիր փաստեր
----------------

* «Jersey Shores» խմբի «Akimbo» ալբոմի անվանումը մտահղացել է վոկալիստ Ջոն Վիշնևսկին, «Ահաբեկության 12 օր» գրքի ընթերցման տպավորության ներքո։ Ալբոմի կոմպոզիցիան կոչվում է այն ծովածոցի անունով, որտեղ զոհվել են մարդիկ («Matawan»), շնաձկից տուժած մարդկանց («Lester Stillwell») և հենց շնաձկան պատվին («Great White Bull»):

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Twelve Days of Terror: A Definitive Investigation of the 1916 New Jersey Shark Attacks

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · FilmAffinity · Internet Movie Database · Rotten Tomatoes |

 |
**Բաթու խան** (արաբ․՝ باتو خان ‎‎, մոտ 1205, Մոնղոլիա - մոտ 1255, Սարայ, з), մոնղոլական զորավար և քաղաքական գործիչ, Ոսկե Հորդայի կառավարիչ, Ջուչիի և Ուկի-խաթունի որդին, Չինգիզ խանի թոռը։ Հոր մահից հետո (1227) գլխավորել է Ջուչյան ուլուսը։ Բաթուն կրել է նաև Սաին-խան կոչումը, որը նշանակում է «բարեգութ»

Արևմտյան արշավանքները
---------------------

1236—1243 թվականներին Բաթու խանը գլխավորեց համամոնղոլական Արևմտյան արշավանքը, որի արդյունում նվաճվեցին պոլովեցյան տափաստանների արևմտյան մասերը, Վոլգյան Բուլղարիան, մերձվոլգյան շրջանները և հյուսիսկովկասյան ժողովորդներին։ Նրա անմիջական ղեկավարությամբ դեպի Ռուսիա կատարվեցին մի քանի արշավանքներ՝ 1237—1238 թվականներին դեպի Ռյազան և Վլադիմիր, 1239 թվականին դեպի Չենիգով և 1240—1241 թվականներին դեպի Կիև. 1241—1242 թվականներին գրավվեցին Լեհաստանը և Հունգարիան մինչև Ադրիատիկի ափերը

Ոսկե Հորդայի հզորացումը
-----------------------

1243 թվականին Բաթու խանը վերջացրեց Արևմտյան արշավանքները, երբ իմացավ որ մահացել է Ուգադեյ խանը։ Նրա զորքերը ետ քաշվեցին մինև Ներքին Վոլգա, որն էլ դարձավ Ջուչի ուլուսայի նոր կենտրոնը։ 1243—1246 թվականներին բոլոր ռուսական իշխանները ճանաչեցին Մոնղոլ-թաթարական գերիշխանությունը։

Կարակորումյան գործունեությունը
------------------------------

1246 թվականին երբ Գույուկը դարձավ մոնղոլական մեծ խան, մի կողմից Ուգադեյի և Չիգադայի, իսկ մյոս կողմից Ջուչիի և Տոլույի ժառանգների մեջ գժտություններ սկսվեցին։ Գույուկը Բաթուի դեմ արշավանք սկսեց, բայց 1248 թվականին, երբ նրա զորքերը գտնվում էին Մավերաննախրի մոտ, նա հանկարծամահ եղավ։ Վարկածներից մեկի համաձայն նա թունավորվել է Բաթուի կողմնակիցների կողմից։ Հաջորդ խան դարձավ Մոնկեն։

Ժառանգները
----------

Բաթուին հաջորդներն էին Սարտակը, Տուկանը, Աբուկանը և Ուլագչին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Batu-khan(նորվ.) — Store norske leksikon, 2021.
2. 1 2 3 4  Կենսագրական տվյալների չինական բազա
3. ↑  Կաղապար:ВТ-ВЭС
4. ↑

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Բաթու խան» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | WeRelate · Rodovid |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Կրուգոսվետ · Հանրագիտարանային բառապաշար · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Սիտինի ռազմական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| CBDB: 0114032 · GND: 118653571 · ISNI: 0000000064266300 · LCCN: nr94025091 · NDL: 00794662 · NKC: js2012702488 · LIBRIS: 330940 · VIAF: 24483607 · WorldCat VIAF: 24483607 |

 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 221)։*  |
**Սլավկո Վինչիչ** (սլովեն.՝ Slavko Vinčić, նոյեմբերի 25, 1979(1979-11-25), Մարիբոր, Սլովենիայի Սոցիալիստական Հանրապետություն, ՀՍՖՀ) Սլովենիայի ֆուտբոլի մրցավար է։ Նա 2010 թվականից ՖԻՖԱ-ի միջազգային ցուցակով մրցավար է։ Վինչիչը գնաց ՈւԵՖԱ Եվրո 2012 որպես լրացուցիչ օգնական Դամիր Սկոմինայի թիմում։

2021 թվականի հուլիսի դրությամբ նա գլխավորել է Չեմպիոնների լիգայի 12 և Եվրոպա լիգայի 19 հանդիպումներ, այդ թվում՝ 2020–21 Չեմպիոնների լիգայի քառորդ եզրափակչի՝ Պորտուի և Չելսիի միջև և 2020–21 Եվրոպայի լիգայի կիսաեզրափակչի՝ Արսենալի և Վիլյառեալի միջև։ Նա նաև եղել է 2022 թվականի ՈւԵՖԱ-ի Եվրոպայի լիգայի եզրափակչի մրցավարը Ֆրանկֆուրտի Այնտրախտի և Ռեյնջերսի միջև։

Վինչիչն ընտրվել է Եվրո 2020-ի հանդիպման պաշտոնական ներկայացուցիչ, որտեղ նա մրցավարել է խմբային փուլի երկու հանդիպումներ (Իսպանիա-Շվեդիա և Շվեյցարիա-Թուրքիա) և Իտալիա-Բելգիա դիմակայությունը։

2020 թվականի մայիսի 30-ին Վինչիչը սխալմամբ ձերբակալվել է Բոսնիա և Հերցեգովինայում մարմնավաճառության և թմրանյութերի ցանցի վերաբերյալ ոստիկանության հետաքննության շրջանակներում բայց շուտով ազատվեց ցանկացած ապօրինությունից։

Ծանոթագրություն
---------------

1. 1 2
2. 1 2  Transfermarkt.com(բազմ․) — 2000.
3. ↑  «Profile». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ սեպտեմբերի 17-ին. Վերցված է 2015 թ․ փետրվարի 19-ին.
4. ↑  FIFA. "Slovenia: Referees".
5. ↑  «Champions League referee arrested following police raid in Bosnia and Herzegovina». Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ հունիսի 10-ին. Վերցված է 2020 թ․ հունիսի 10-ին.
6. ↑  «Who is Belgium vs. Italy referee Slavko Vincic?». *Football Betting Tips | FootyPreviews.com* (ամերիկյան անգլերեն). 2021 թ․ հուլիսի 2. Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ հոկտեմբերի 24-ին. Վերցված է 2021 թ․ հուլիսի 3-ին.
**Պեդրու Պրոենսա Օլիվեյրա Ալվեշ Գարսիա** (նոյեմբերի 3, 1970(1970-11-03), Լիսաբոն, Պորտուգալիա), պորտուգալացի ֆուտբոլային մրցավար։ Մրցավարությունից ազատ ժամանակ աշխատում է որպես ֆինանսական խորհրդատու։ ՖԻՖԱ-ի մրցավար 2003 թվականից։ Սպասարկել է Եվրո-2012-ի եզրափակիչի խաղը։ Բրազիլիայում կայացած Աշխարհի 2014 թվականի առաջնության եզրափակիչ փուլի մրցավարներից մեկը։

Կենսագրություն
--------------

Առաջին անգամ սկսել է դատել ֆուտբոլային հանդիպումները 18 տարեկանում։ 1998 թվականին ընդունվել է Պորտուգալիայի առաջնության բարձրագույն դիվիզիոնի հանդիպումների մրցավարությունը, միջազգային կարիերան սկսել է 2003 թվականին «Ժալգիրիս» և «Էրգրյուտե» ակումբների միջև Ինտերտոտոյի գավաթի խաղի մրցավարությամբ, որն ավարտվել է 1:5 հաշվով։ 2004 թվականի դեկտեմբերին առաջին անգամ սպասարկել է ՈՒԵՖԱ-ի գավաթի խաղ, ԱԵԿ և «Գորիցա» ակումբների միջև, հաշիվը (1:0)։ 2007 թվականի սեպտեմբերին առաջին անգամ աշխատել է Չեմպիոնների լիգայի խաղում, դատելով հոլանդական ՊՍՎ-ի և ռուսական ԲԿՄԱ-ի միջև կայացած խաղից, հաշիվը (2:1)։

2012 թվականի մայիսի 16-ին Պրոենսան նշանակվել է 2012 թվականի Չեմպիոնների լիգայի եզրափակիչ խաղի գլխավոր մրցավար։ Հանդիպումը կայացել է մայիսի 19-ին Մյունխենի «Ալյանց Արենա» մարզադաշտում։

2006/07 և 2010/11 մրցաշրջաններում երկու անգամ ճանաչվել է Պորտուգալիայի լավագույն ֆուտբոլային մրցավար։ Միջինը մեկ խաղում ներկայացնում է 5,11 դեղին և 0,13 կարմիր քարտեր (2012 թվականի փետրվարի տվյալները)։

2012 թվականի Եվրոպայի առաջնության եզրափակիչ մրցաշարի խաղարկության մրցավարներից մեկը Լեհաստանում և Ուկրաինայում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  zerozero.pt — Perfil do árbitro Pedro Proença Արխիվացված 2012-02-13 Wayback Machine(պորտ.)
2. ↑  «Referees & Assistant referees for the 2014 FIFA World Cup» (PDF). FIFA. 2014 թ․ հունվարի 14. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2014 թ․ հունվարի 16-ին. Վերցված է 2014 թ․ հունիսի 19-ին.
3. ↑  «lenta.ru». Record. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ մայիսի 19-ին.(պորտ.)
4. ↑  «Pedro Proença foi o melhor em 2010/11». Record. Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ հուլիսի 8-ին.(պորտ.)
5. ↑  Profilo dell’arbitro Pedro Proença Արխիվացված 2012-06-23 Wayback Machine(իտալ.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Профиль на сайте transfermarkt.it(իտալ.)
* Профиль на сайте worldfootball.net(անգլ.)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Պեդրու Պրոենսա» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | eu-football.info · Soccerway · playmarkerstats.com (դատավոր) · Transfermarkt (դատավոր) · worldfootball.net (դատավոր) · WorldReferee.com · Internet Movie Database |

 |
**Սաթթար Բախլուլ օղլի Բախլուլզադե** (ադրբ.՝ Səttar Bəhlulzadə, դեկտեմբերի 2 (15), 1909, Ամիրջան, Բաքվի գավառ, Բաքվի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հոկտեմբերի 13, 1974(1974-10-13), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), Ադրբեջանի նկարչության դպրոցի ներկայացուցիչներից մեկը, ադրբեջանցի խորհրդային նկարիչ, Արվեստի վաստակավոր գործիչ, Ադրբեջանի ԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիր։

Կենսագրություն
--------------

Սաթար Բահլուլզադեն Մոսկվայում իր ուսանողական ընկերների հետ
Մարալ Ռահմանզադե, Միքաել Ռզակուլիզադե, Սաթթար Բախլուլզադե
Սաթթար Բախլուլզադեն ծնվել է 1909 թվականի դեկտեմբերի 15-ին Բաքվում։ Կրթություն է ստացել նկարչության դպրոցում, իսկ հետո սովորել է Մոսկվայի Նկարչության Ինստիտուտում։ Հայտնի արվեստագետներ Վ. Ֆավորսկու և Ք. Մ. Շագալի ուսանող էր։
Սաթթար Բախլուլզադեն պարգևատրվել է երկու աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով և մեդալներով։ Նրա ստեղծագործությունները պահվում են Ռ. Մուստաֆաևի անվան Ադրբեջանի պետական արվեստի թանգարանում։ Բախլուլզադեն մահացել է 1974 թվականի հոկտեմբերի 14-ին Մոսկվայում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Art of Sattar Bahlulzade(չաշխատող հղում)
2. ↑  The Art History Archive
3. ↑  Սաթթար Բախլուլզադե
4. ↑  Большая советская энциклопедия, БСЭ. 2012

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սաթթար Բախլուլզադե» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 161936263 · GND: 119254263 · ISNI: 0000000042469895 · LCCN: no93011139 · NKC: jo2012695379 · NTA: 183049683 · VIAF: 3276702 · WorldCat VIAF: 3276702 |

 |

 |
Լիսաբոնի տոնածառը։
**Լիսաբոնի տոնածառ** (պորտ.՝ A árvore de Natal de Lisboa), ամանորյա արհեստական տոնածառ Պորտուգալիայի մայրաքաղաք Լիսաբոնում, որը կանգնեցվել է 2004 թվականին։

2005 թվականին Լիսաբոնի տոնածառը գրանցվեց Գինեսի ռեկորդների գրքում, որպես Եվրոպայի ամենամեծ տոնածառ։ Պորտուգալական տոնածառի բարձրությունը պայմանական է, և փոփոխվում է ամեն տարի։ Առավելագույն բարձրությունը գրանցվել է 2007 թվականին՝ հասնելով 76 մետրի։

Տոնածառը առաջին անգամ կանգնեցվել է Լիսաբոնում 2004 թվականին՝ Կոմերսիո հրապարակում։ 2007 թվականին տոնածառը կանգնեցվել է երկրի երկրորդ խոշոր քաղաում՝ Պորտուում։ 2008 թվականին այն վերադարձել է Լիսաբոն և այս անգամ կանգնեցվել Էդուարդ VII-ի անվան այգում։

2007 թվականին Լիսաբոնի տոնածառը և Ռումինիայի Բուխարեստի քաղաքի տոնածառները մրցեցին Եվրոպայի ամենաբարձր տոնածառի տիտողի համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Europe's tallest Christmas tree». *Spluch*. Spluch. 2006 թ․ նոյեմբերի 28. Վերցված է 2010 թ․ հունվարի 5-ին.
2. ↑  «Europe's Largest Christmas Tree Returns to Lisbon». Go Lisbon. 2008 թ․ նոյեմբերի 14. Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ հուլիսի 19-ին. Վերցված է 2010 թ․ հունվարի 5-ին. `{{cite news}}`: External link in ``|publisher=`` (օգնություն)
3. ↑  «2009 Christmas Tree Index». Businessneweurope. 2009 թ․ դեկտեմբերի 18. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ փետրվարի 13-ին. Վերցված է 2010 թ․ հունվարի 5-ին. `{{cite news}}`: External link in ``|publisher=`` (օգնություն)
4. ↑  «Biggest Christmas tree in Europe». Travbuddy. 2007 թ․ դեկտեմբերի 10. Արխիվացված է օրիգինալից 2010 թ․ հոկտեմբերի 15-ին. Վերցված է 2010 թ․ հունվարի 5-ին.
**«Մելբուրն Կրիկետ Գրաունդ» (Էմ Սի Ջի)** (անգլ.՝ Melbourne Cricket Ground (MCG), որը հայտնի է նաև պարզապես **«Ջի»** (անգլ.՝ The G)), բազմաֆունկցիոնալ մարզադաշտ , որը տեղակայված է Ավստրալիայի Մելբուռն քաղաքի Օլիմպիական պարկում։ Տեղավորում է 100 024 հանդիսական։ Սա կրիկետի ամենամեծ մարզադաշտն է աշխարհում, Ավստրալիայի ամենամեծ մարզադաշտը և ընդհանուր առմամբ աշխարհի 10-րդ ամենամեծ մարզադաշտը (2017 թվականի ապրիլի դրությամբ)։ 1956 թվականին ամառային օլիմպիական խաղերի հիմնական մարզական ասպարեզն էր։

Պատմություն
-----------

Կառուցվել է 1853-1854 թվականներին որպես հարթակ Մելբուռնի կրիկետի ակումբի (MCC) համար, ի սկզբանե տեղավորել է 6000 հանդիսատես։ 1884 թվականին փայտե շինությունները քանդած հրդեհից հետո այն վերակառուցվեց արդեն քարով, 1897-ին այն կարող էր տեղավորել 9000 հանդիսական, 1900-ին՝ այն դարձավ Ավստրալիայի առաջին մարզադաշտը, որտեղ տեղադրվեց արհեստական լուսավորություն։ Այնուամենայնիվ, զգալով տեղերի քանակն ավելացնելու անհրաժեշտություն, 1904-ին մարզադաշտին կրկին ավելացվեցին փայտե տրիբունաներ, 1912-ին ասպարեզն արդեն տեղավորում էր 20 000 հանդիսական, 1937-ին կրկին վերակառուցելուց հետո այն ընդլայնվեց և ունեցավ 31 000 տեղ։ 1956-ին մարզադաշտում տեղի ունեցան ամառային օլիմպիական խաղերի, ինչպես նաև աթլետիկայի և մասամբ ֆուտբոլի օլիմպիական մրցաշարերի բացման և փակման արարողությունները, մարզադաշտը վերակառուցվեց հատուկ խաղերի համար, տարողությունը բարձրացավ մինչև 120 000 տեղ։

Մարզական ասպարեզի լուրջ վերակառուցումներ իրականացվել են 1967, 1985, 1992 և 2002-2005 թվականներին։ 2000 թվականին այն օգտագործվել է Սիդնեյի օլիմպիական խաղերի շրջանակներում որպես ֆուտբոլի մրցաշարի արենաներից մեկը։ Մարզական միջոցառմանը հաճախելու ռեկորդ է գրանցվել 1970 թվականին, երբ ավստրալիական ֆուտբոլի ազգային առաջնության եզրափակիչ հանդիպմանը մասնակցում էր 121 696 հանդիսատես, սակայն ոչ պաշտոնական բացարձակ ռեկորդ է գրանցվել 1959 թվականի մարտի 15-ին, երբ կրոնական գործիչ Բիլլի Գրեհեմի քարոզին մարզադաշտում հավաքվել էր շուրջ 130 000 մարդ։ Ներկայումս մարզադաշտը կրիկետի և ֆուտբոլի Ավստրալիայի ազգային հավաքականների տնային խաղերի անցկացման վայրն է, ինչպես նաեւ մեկ կրիկետային և չորս ֆուտբոլային ակումբների (ավստրալիական ֆուտբոլ) տնային ասպարեզն է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑   — 2017.
2. 1 2  archINFORM (գերմ.) — 1994.

Հղումներ
--------

* Վիքիպահեստի պատկերանիշ Մեդիաֆայլեր **Մելբուրն Կրիկետ Գրաունդ** թեմայով Վիքիպահեստում:
* Պաշտոնական կայք
* Մարզադաշտի էջը WorldStadiums.com-ում
Շան ցանկապատ Կուբեր-Պեդի քաղաքումԴինգո շների ցանկապատը նշվում է մանուշակագույն գծով
**Շան ցանկապատ** (անգլ.՝ Dog Fence) կամ **Դինգոյի ցանկապատ** (անգլ.՝ Dingo Fence), ցանկապատ Ավստրալիայում, երկարությունը՝ 5614 կմ։ Երբեմն նաև անվանում են *«Ավստրալիական մեծ պատ»*։

Պատմություն
-----------

19-րդ դարում ոչխարաբուծությունը դառնում է ավստրալիական տնտեսության կարևոր ճյուղ։ Ոչխարներին որսացող դինգոներին բռնում էին ծուղակներով, գնդակահարվում և թունավորվում էին։ 19-րդ դարի վերջին Նոր Հարավային Ուելսում ֆերմերները վայրի շների վրա ծախսում էին մի քանի տոննա ստրիխնին։

Երբ այդ միջոցները բավարար չէին, 1880 թվականին սկսվեց հսկայական ցանկապատի շինարարությունը, որը սահմանափակում էր հարավային Քվինսլենդի ոչխարների արոտավայրերի հատվածները՝ անասուններին դինգոներից պաշտպանելու համար և արոտավայրերը՝ ճագարներից պաշտպանելու համար։ Հիմնական շինարարությունը ավարտվել է 1885 թվականին։ 1960-ական թվականներին ցանկապատի առանձին հատվածներ միացվեցին միմյանց՝ ձևավորելով պատնեշ, որը ընդհատվում էր միայն մայրուղիների խաչմերուկներում։ Ցանկապատը ձգվում է Քվինսլենդի Տուվումբա քաղաքից մինչև Ավստրալիայի ծոց՝ առանձնացնելով Ավստրալիայի չորային հյուսիսարևմտյան մասը։ Ցանկապատը պատշաճ վիճակում պահելու համար Քվինսլենդի, Նոր Հարավային Ուելսին և Հարավային Ավստրալիայի նահանգներն անում են ավելի քան 15 մլն դոլլարի ծախս։ Հատուկ պարեկները հսկում են ցանկապատի երկայնքով, որոնում՝ նապաստակների կամ վոմբատների (կրծող) կողմից ցանցերի վնասված հատվածներ և գետնափոր բներ ու ոչնչացնում ցանկապատն անցանծ դինգոներին։

Տես նաև
-------

* Ճագարներից պաշտպանվելու ցանկապատ
* Պատերազմ էմու ջայլամների հետ

Արտաքին հղումներ
----------------

* Великая австралийская стена

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Downward, R.J. and Bromell, J.E* [ THE DEVELOPMENT OF A POLICY FOR THE MANAGEMENT OF DINGO
POPULATIONS IN SOUTH AUSTRALIA](անգլ.) // *DigitalCommons@University of Nebraska - Lincoln*. — 1990.
2. ↑  ««Великая австралийская стена»: оборона против самого опасного хищника на континенте» (ռուսերեն). travelask.ru. Վերցված է 2019 թ․ օգոստոսի 25-ին.

*
**Սիմփսոն դեզերթ**, ամենախոշոր ազգային պարկը Ավստրալիայի Քվինսլենդ նահանգում։ Մակերեսը կազմում է 10120 քառ. կմ։ Պարկը գտնվում է Բրիսբենից 1495 կմ արևմուտք։

Պարկի ավազաբլուրները քամուց քշվում են հյուսիսարևմտյան ուղղությամբ։ Դրանց երկարությունը տատանվում են 1-ից մինչև 200կմ։ Անձրևային սեզոններին ձևավորվում են մեծ ջրամբարներ և ողողադաշտեր, որոնց չորացումից հետո ծաղկում են լայնարձակ ծաղկային դաշտերը։ Ազգային պարկն ունի անապատային կլիմա։ Ամռանն օդի ջերմաստիճանը հասնում է մինչև 50° С: Անապատի լանդշաֆտը հիմնականում բուշային է` փոքրիկ ծառերով և թփերով, որտեղ գերակշռում են *Spinifex* տեսակի խոտաբույսերը։ Ազգային պարկում կան կաթնասուններ, սողուններ և թռչունների ավելի քան 180 տեսակներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  Географический энциклопедический словарь|с=435

Արտաքին հղումներ
----------------

* Официальный сайт Արխիվացված 2016-08-02 Wayback Machine(անգլ.)
* Simpson Desert National Park — Национальный парк Симпсон-Дезерт

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սիմփսոն դեզերթ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |

 |