**«Ֆանտաստիկ պարոն Ֆոքս»** (անգլ.՝ Fantastic Mr. Fox), Ուես Անդերսոնի տիկնիկային մուլտֆիլմը, որը նկարահանվել է Ռոալդ Դալի համանուն գրքի հիման վրա։ Սա ռեժիսոր Ուես Անդերսոնի առաջին մուլտֆիլմն է։ Թողարկվել է 2009 թվականի աշնանը։ Ամենաշատ եկամուտ ունեցող տիկնիկային մուլտֆիլմերի ցանկում զբաղեցնում է 15-րդ տեղը։ Գլխավոր հերոսներին հնչյունավորում են Ջորջ Քլունին, Մերիլ Սթրիփը, Ջեյսոն Շվարցմանը, Բիլ Մյուրեյը և Ուիլեմ Դեֆոն։

Սյուժե
------

Պարոն Ֆոքսը
Արագաշարժ աղվեսը, որին բոլորը անվանում են Պարոն Ֆոքս, որոշում է իր կնոջ հետ մեկ այլ արշավանք կատարել դեպի ֆերմա, որտեղ երկուսն էլ ընկնում են ծուղակը։ Թակարդում Պարոն Ֆոքսը պարզում է, որ իր սիրեցյալը հղի է։ Այդ առիթով նա ստիպված է նրան խոստում տալ, որ այլևս երբեք մարդկանցից սնունդ չի գողանա։

Այդ ժամանակից ի վեր անցնում է երկու տարի կամ 12 աղվեսի տարի։ Պարոն Ֆոքսը կնոջ և Աշ անունով որդու հետ ապրում է սովորական աղվեսի փոսում։ Նա սյունակ է գրում տեղական թերթի համար։ Առավոտյան, նախաճաշին, նա թերթում տեսնում է տան (հաճարենու) վաճառքի մասին հայտարարություն, իսկ ցերեկը գնում է գույքը դիտելու։ Զննելիս Ֆոքսը նկատում է, որ պատուհանից հիանալի տեսարան է բացվում hայտնի ֆերմերների երեք ֆերմերային տնտեսությունների վրա և, ըստ երևույթին, հիշում է հավեր գողանալու անցյալի ժամանակները։

Ֆոքսի ընկերը՝ փաստաբան Բարսուկը, հուսահատեցնում է Ֆոքսին տուն գնել՝ պատճառաբանելով, որ նա գտնվում է աղվեսի համար ամենաանբարենպաստ տարածքում՝ երեք չար ֆերմերների հարևանության պատճառով՝ Ուոլթեր Բոգիսը (Walter Boggis), ընկերության ղեկավարը Boggis (հավերի մեծացում), Նեդ Բանսը (Nathan Bunce), ընկերության ղեկավարը Bunce (բադերի և սագերի մեծացում), և Ֆրենկ Բինը (Frank Bean), ընկերության ղեկավարը Bean (հնդկահավերի մեծացում, խնձորի օղու արտադրություն)։ Սակայն, դա չի կանգնեցնում Ֆոքսին։

Նոր տուն ձեռք բերելուց հետո Ֆոքսը նշում է, որ սկսել է շատ ավելի լավ ապրել։ Նրանց մոտ է գալիս Ֆոքսի կնոջ եղբոր որդին՝ Քրիստոֆերսոն անունով։ Աշը ակնհայտորեն դժգոհ է իր ներկայությունից և նախանձում է տարբեր ոլորտներում իր բազմաթիվ նվաճումներին։ Այս պահին Ֆոքսն արդեն մտածում է մոտակա ֆերմաներից մեկը ներխուժելու ծրագրի մասին։ Առանց կնոջը տեղեկացնելու և երբեմն խաբելու, նա խախտում է խոստումը և աստիճանաբար թալանում է բոլոր երեք ֆերմաները՝ Օպոսումի և Քրիստոֆերսոնի հետ միասին, որին նա դաշնակիցներ է տանում կողոպուտներից մեկի համար։

Ֆերմերային տնտեսությունների սեփականատերերը շատ դժգոհ են այս իրավիճակից և որոշում են բռնել լկտի աղվեսին։ Գիշերը նրանք գնում են նրա տուն և փորձում են գնդակահարել նրան, երբ Ֆոքսը պատրաստվում է հերթական գողությունը կատարել։ Նրանց չի հաջողվում սպանել նրան, բայց նրա պոչը գնդակահարվում է։ Դժգոհ Ֆոքսը և նրա ամբողջ ընտանիքը գնում են քնելու։ Եվ անհանգիստ ֆերմերները ծրագրում են պեղել աղվեսի փոսը։ Աղմուկից ամբողջ ընտանիքն արթնանում է։ Ֆոքսը պլան է կազմում՝ փորել ներքև։ Սկսվում է աղվեսների երկարատև փախուստը ֆերմերներից, որոնք արդեն օգտագործում են էքսկավատորներ և պայթուցիկ նյութեր։ Գետնի խորքում Ֆոքսը հանդիպում է մնացած բոլոր կենդանիներին, որոնք նույնպես փախչում են՝ փորելով փոսերը։ Նրանք պատմում են նրան, որ իրենց բոլոր խնդիրները միայն այն պատճառով է, որ նրանք միայնակ են։ Միասին նրանք թունելներ են փորում դեպի ֆերմերային տնտեսություններ, որտեղ նրանք հաջողությամբ թալանում են բոլոր երեք ֆերմերային տնտեսությունները։ Դրանից հետո, դեռ գետնի տակ, կենդանիները խնջույք են կազմակերպում։ Եվ Աշը համոզում է Քրիստոֆերսոնին գնալ գյուղացու տուն՝ իր հոր պոչը վերադարձնելու համար։

Երբ մարդիկ հայտնաբերում են, որ իրենց նորից կողոպտել են, նրանք որոշում են կենդանիներին դուրս հանել փոսից՝ այն լցնելով խնձորի օղիով։ Բանկետի կեսին խնձորի օղու հզոր հոսքը բոլոր գազաններին ողողում է արտահոսքի մեջ։ Դրանից առաջ Աշը վերադարձավ փորվածքներ, բայց առանց Ֆոքսի պոչի և առանց Քրիստոֆերսոնի։ Կոյուղու մեջ Ֆոքսը որդուց իմանում է, որ Քրիստոֆերսոնը կորել է և, ամենայն հավանականությամբ, բռնվել է մարդկանց կողմից։ Այս պահին ցույց են տալիս Քրիստոֆերսոնի ոտքերը բռնած մարդկանց։ Ֆերմերները Ֆոքսին առաջարկում են հանձնվել՝ իր եղբորորդու ազատության դիմաց։

Սկզբում Ֆոքսը պատրաստվում է հանձնվել, բայց հետո ծրագիր է մշակում՝ փրկելու Քրիստոֆերսոնին և բոլոր գազաններին։ Մարդկանց պայմանները կատարելու պատրվակով նա պայմանավորվում է նրանց հետ հանդիպման մասին և խնդրում է համաձայնեցված վայրում բացել կոյուղու դիտահորը։ Հանդիպման պահին Ֆոքսը հասկանում է, որ ոչ ոք չի պատրաստվում իր եղբորորդուն վերադարձնել, և ամբողջ քաղաքը նետում է այրվող կոներով, որոնցից վառվում են շենքերը, վառելափայտը և այլն։ Այս եռուզեռի մեջ Ֆոքսը դուրս է գալիս փոսից, նստում է մոտոցիկլետը մանկասայլակով, որի մեջ Աշը գաղտագողի մտել է, և գնում է ֆերմա՝ Քրիստոֆերսոնի հետևից, որը հաջողությամբ ազատվում է գերությունից։ Ֆերմերներն իրենց բոլոր աշխատողների հետ արդեն վերադարձել են ֆերմա և սպասում են Ֆոքսին։ Աշին հաջողվում է բաց թողնել Բինի կատաղած շանը, որն անմիջապես նետվում է մարդկանց վրա։ Ֆոքսին, Օպոսումին, Աշին և Քրիստոֆերսոնին հաջողվում է փախչել մոտոցիկլետով։

Տան ճանապարհին նրանք հանդիպում են վայրի գայլի, որի հետ Ֆոքսը փորձում է շփվել։ Գայլը չի պատասխանում Ֆոքսի խոսքերին, բայց երբ նա ի նշան համերաշխության բարձրացնում է թաթը, պատասխանում է նույն ժեստով։

Անցավ երեք օր։ Ֆերմերները հսկում են կոյուղու դիտահորը, որտեղից դուրս էր գալիս Ֆոքսը։ Իսկ կենդանիներն արդեն լավ են տեղավորվել կոյուղու մեջ։ Ֆոքսը կանչում է իր ընտանիքին և ցույց է տալիս, որ կոյուղուց դուրս է գալիս անմիջապես սուպերմարկետ, որը, պարզվում է, պատկանում է ֆերմերներին։

Դերերը հնչեցին
--------------

* Ջորջ Քլունի՝ *պարոն Ֆոքս*
* Մերիլ Սթրիփ՝ *տիկին Ֆոքս* (Քեյթ Բլանշետը պետք է հնչեր այդ դերը, սակայն անհայտ պատճառներով հեռացել է ֆիլմից)
* Ջեյսոն Շվարցման՝ *Աշ Ֆոքս*
* Բիլ Մյուրեյ՝ *պարոմ Բարսուկ*
* Ուիլեմ Դեֆո՝ *Առնետ*
* Օուեն Ուիլսոն՝ *մարզիչ Սկիպ*
* Ուոլի Վոլոդարսկի ՝*Քայլի Սվեն Օպոսում*
* Էրիկ Չեյզ Անդերսոն՝ *Քրիստոֆերսոն Սիլվերֆոքս*
* Մայքլ Ջոն Գեմբոն՝ *Ֆրանկլին Բին*
* Ջարվիս Կոկեր՝ *Փիթի*
* Ուես Անդերսոն՝ *Սթեն Գետնասկյուռ*
* Կարեն Դաֆի՝ *Լինդա Ջրասամույր*
* Ռոբին Հարլսթոուն՝ *Ուոլտեր Բոգգիս*
* Հյուգո Գինես՝ *Նաթան Բանս*
* Հելեն ՄակՔրորի՝ *տիկին Բին*
* Գարթ Ջենինգս՝ Բինի որդի
* Բրայան Կոկս՝ *Դանիել Փիբոդի, Action 12-ի լրագրող*
* Տրիստան Օլիվեր՝ *ապահովիչ*
* Սթիվեն Ռեյլս՝ *պարոն Բոբր*
* Ջերեմի Դոուսոն՝ *պարոն Բոբրի որդի*
* Էդրիեն Բրոուդի՝ *Ռիկիտի դաշտային մուկ*
* Ռոման Կոպոլա՝ *Սկյուռ կառուցապատող*

Մուլտֆիլմի ստեղծում
-------------------

Ջո Ռոթը և Revolution Studios-ը ձեռք են բերել «Ֆանտաստիկ պարոն Ֆոքսը» գրքի էկրանավորման իրավունքները 2004 թվականին։ Ուես Անդերսոնը հաստատվել է որպես մուլտֆիլմի ռեժիսոր, իսկ Հենրի Սելիկը՝ որպես մուլտիպլիկացիայի ռեժիսոր։ Անդերսոնը որոշել է ձեռնամուխ լինել այս նախագծին, քանի որ Ռոալդ Դալի ստեղծագործության մեծ երկրպագուն է մեծ Միսենդենի բնապատկերները, որտեղ ապրում է Ռոալդ Դալը, զգալիորեն ազդել են ֆիլմի արտաքին տեսքի վրա։ Նրան փոխարինել է Մարկ Գուստաֆսոնը։ 2006 թվականի հոկտեմբերին Revolution-ը փակվեց, և նախագիծը տեղափոխվեց Fox Animation Studios։ Մուլտֆիլմի ստեղծումը սկսվել է Լոնդոնում 2007 թվականին։ Ռեժիսորը որոշեց ձայներ ձայնագրել ոչ թե ստուդիայում, այլ բնական միջավայրում «մենք գնացինք անտառ բարձրացանք ձեղնահարկ, գնացինք ախոռ։ Ինչ-որ ձայնագրությունների համար ընդհատակ էին անցնում։ Ձայնային դերասանական աշխատանքներն իրականացվել են շատ ինքնաբուխ։» Արտադրության դիզայներներին Անդերսոնն ասաց, որ նրանք պետք է օգտագործեն իրական ծառեր և ավազ, բայց մանրանկարչության մեջ։ Մուլտֆիլմում խառնվում են անիմացիայի մի քանի տեսակներ, բայց հիմնված է տիկնիկային անիմացիայի վրա։

Երաժշտություն
-------------

Մուլտֆիլմի երաժշտությունը գրել է ֆրանսիացի կինոկոմպոզիտոր Ալեքսանդր Դեպլան։ Բացի այդ, որպես սաունդթրեք մուլտֆիլմի ստեղծողները օգտագործել են Ջարվիս Կոկերի երգերը, The Beach Boys, The Bobby Fuller Four, Burl Ives, Georges Delerue և The Rolling Stones երաժշտական խմբերի թրեքերը։ 2009 թվականի նոյեմբերին թողարկվել է «Ֆանտաստիկ պարոն Ֆոքս»-ի սաունդթրեքերի ալբոմը։

Ճանաչում
--------

* 2010՝ «Օսկար» մրցանակի երկու անվանակարգ՝ տարվա լավագույն անիմացիոն ֆիլմ (Ուես Անդերսոն) և լավագույն օրիգինալ երաժշտություն (Ալեքսանդր Դեսպլա)
* 2010՝ «Սատուրն» մրցանակ լավագույն անիմացիոն ֆիլմի համար
* 2010՝ Բրիտանական կինոակադեմիայի մրցանակի երկու անվանակարգ՝ լավագույն անիմացիոն ֆիլմ (Ուես Անդերսոն) և լավագույն երաժշտություն (Ալեքսանդր Դեսպլա)
* 2010՝ «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի առաջադրում լավագույն անիմացիոն ֆիլմի համար
* 2009՝ ԱՄՆ կինոքննադատների ազգային խորհրդի հատուկ նվաճման մրցանակ (Ուես Անդերսոն)
* «Կայե դյու Սինեմա» ամսագիրը «Ֆոքսին» ճանաչել է 2010 թվականի հինգ լավագույն ֆիլմերի շարքում։

Տոմսարկղային եկամուտ
--------------------

«Ֆանտաստիկ պարոն Ֆոքսը» ամբողջ աշխարհում 46,5 մլն դոլար է հավաքել։

Փաստեր
------

* Բինի ֆերմայում օգտագործվող խնձորօղի սարքը հղում է Սիդնի Սթրաթոնի լաբորատոր կայանին բրիտանական դասական կատակերգությունից՝ «Սպիտակ կոստյումով մարդը»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Lexicon of international films (գերմ.) — Zweitausendeins.
2. 1 2 3  Box Office Mojo — 1999.
3. 1 2 3  MTV Movies Blog — Wes Anderson Enlists Bill Murray For ‘The Fantastic Mr. Fox’ Արխիվացված 2007-10-12 Wayback Machine(անգլ.)
4. ↑  Meryl Streep voicing a role in Wes Anderson’s «Fantastic mr. Fox» Արխիվացված 2011-08-07 Wayback Machine(անգլ.)
5. ↑  EXCL: 1st Mr. Fox pic! Արխիվացված 2009-07-12 Wayback Machine(անգլ.)
6. ↑  ComingSoon.net Talking to City of Ember Mayor Bill Murray Արխիվացված 2014-11-05 Wayback Machine(անգլ.)
7. ↑  .The Daily Telegraph — The Darjeeling Limited: Who needs a film set in LA when you have a speeding train in India? Արխիվացված 2008-04-20 Wayback Machine(անգլ.)
8. ↑  Ain’t It Cool News — Selick no longer at work on The Fantastic Mr. Fox Արխիվացված 2006-05-07 Wayback Machine (չաշխատող հղում — *պատմություն*, *կրկնօրինակ*)
(անգլ.)
9. ↑  Rotten Tomatoes — Interview: Wes Anderson talks Darjeeling Limited and Mr. Fox Արխիվացված 2007-11-23 Wayback Machine(անգլ.)
10. ↑  Variety — Fox catches Dahl’s Fox Արխիվացված 2007-10-13 Wayback Machine(անգլ.)
11. ↑  Joe Utichi (2007 թ․ նոյեմբերի 22). «Interview: Wes Anderson talks Darjeeling Limited and Mr. Fox». *Rotten Tomatoes*. Արխիվացված է օրիգինալից 2007 թ․ նոյեմբերի 23-ին. Վերցված է 2007 թ․ նոյեմբերի 22-ին.
12. ↑  Cahiers du Cinema Best of 2010 Արխիվացված 2011-03-07 Wayback Machine

Արտաքին հղումներ
----------------

* Официальный сайт(անգլ.)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ֆանտաստիկ պարոն Ֆոքս» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · Box Office Mojo · ČSFD · FilmAffinity · Internet Movie Database · Metacritic · Rotten Tomatoes · AFI լիամետրաժ ֆիլմերի կատալոգ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |

 |