**Պետրոսինելլա (հեքիաթ)**, նեապոլական գրական հեքիաթ՝ գրված Ջանբատիստա Բազիլեի կողմից։ Այն ներառված է իր՝«*Lo cunto de li cunti»* ( Հեքիաթների հեքիաթը) կամ «Պենտամերոն» հեքիաթների ժողովածուում, որը գրվել է 1634 թվականին։ Բանահյուսական «Աշտարակի օրիորդները» պատմությունների առավել հայտնի տարբերակը «Ռապունցելն» է, որը գոյություն ունեցող ամենավաղ արձանագրված պատմությունն է։

Սյուժե
------

Մի հղի կին մարդակերի այգուց մաղադանոս է գողանում և համաձայնվում իր աղջկանից հրաժարվել, երբ հրեշն աղջկան բռնի։ Երեխան ծնվում է և անվանակոչվում Պետրոսինելլա՝ ի պատիվ իտալական «մաղադանոս» բառի (ժամանակակից բառը՝ *prezzemolo)**:* Մարդակերը հետևում է՝ ինչպես է աղջիկը մեծանում իր մոր խնամքի ներքո, և հաճախ հիշեցնում մոր տված խոստման մասին։ Պետրոսինելլան, անտեղյակ լինելով խոստմանը, պատմում է մորը հրեշի մեկնաբանությունների մասին։ Զայրացած մայրը ասում է աղջկան ՝ փոխանցել հրեշին, որ ինքը կկատարի իր խոստումը։

Մարդակերը Պետրոսինելլային մազերից քաշելով տանում է փակում խոր անտառների մեջ գտնվող աշտարակում, որն ուներ միայն մի պատուհան։ Մարդակերը աշտարակ էր բարձրանում միայն աղջկա չափազանց երկար մազերի շնորհիվ։ Հրեշն աղջկան սովորեցնում է «կախարդանքի արվեստին»։ Մի օր արքայազնը օդում տեսնում է նրա մազերը։ Պետրոսինելլան, լսելով նրա սիրո ջերմ խոտովանությունը, օդային համբույր է ուղարկում նրան։ Ի վերջո արքայազնին հաջողվում է Պետրոսինելլայի երկար մազերի միջոցով բարձրանալ աշտարակ՝ ընդօրինակելով մարդակերի ձայնը։ Զույգը շարունակում է գիշերային տեսակցությունները։ Հարևանուհին զույգի սիրավեպի մասին պատմում է մարդակերին։

Պետրոսինելլան պատահաբար լսում է, որ իր գաղտնիքը բացահայտվել է և պլանավորում է արքայազնի հետ քաղաք փախչել։ Աշտարակից պարանասանդուղքով իջնելուց առաջ Պետրոսինելլան գողանում է կախարդական ընկույզներ և կաղիններ, որոնք նետում էր, որպեսզի իրենց հետապնդող մարդակերի ուշադրությունը շեղի։ Առաջին հատիկը վերածվում է շան, որին մարդակերը մի կտոր հաց է տալիս։ Երկրորոդը առյուծ է դառնում, որին հրեշը մոտակա դաշտից ավանակ է տալիս ուտելու համար, և աղջիկը ավանակի մորթին օգտագործում է որպես վերարկու։ Երրորդը գայլ է դառնում և կուլ տալիս մարդակերին։

Մարդակեր հրեշը պարտվում է, իսկ զույգն ազատված է։ Պետրոսինելլան և արքայազնը, վերջինիս հոր համաձայնությամբ, ամուսնանում են։

Տարբերությունները «Ռապունցելի» հետ
----------------------------------

Պետրոսինելլան բավականին տարբերվում է 1812 և 1857 թվականներին Գրիմ եղբայրների գրած «Ռապունցել»-ից։ Հատկանշական է, որ Գրիմ եղբայրները չեն նշում օրիորդի ո՛չ կախարդանքի արվեստ սովորելու, ո՛չ էլ փախուտի մասին, որտեղ նա օգտագործում է այդ կարողությունները, որպեսզի հետապնդող սրիկայից փրկի իրեն և արքայազնին։ Գրիմ եղբայրների տարբերակում հղի կնոջ ամուսինն է բույսը գողանում։ Աղջիկը գնում է հրեշի մոտ անմիջապես ծնվելուց հետո, և մարդակերը կտրում է նրա մազերը, որպեսզի խաբեությամբ աշտարակ մտցնի արքայազնին, ինչն էլ նրա կուրության պատճառն է դառնում։ Բացի այդ՝ Բազիլեն չի ներառել օրիորդի արտամունական հղիության և երկվորյակների ծննդի մասին, որը հիշատակվում է միայն 1812 թվականի կրկնության մեջ։

Այս տարբերութունները բացատրվոմ են նրանով, որ Գրիմ եղբայրները օգտագործում են Շարլոտե-Ռոուզ դե Կմունտ դե Լա Ֆորսի «Պերսինետե» պատմության ֆրանսերեն թարգամությունը։ Պատմության գերմանական բանավոր տարբերակի մասին չկա որևէ ապացույց, չնայած Գրիմ եղբայրները հավատում էին, որ նրանք արձանագրել են գերմանական հեքիաթը։

Արտաքին հղւմներ
---------------

1. ↑  Giambattista Basile, *Pentamerone*, "Parsley Archived 2014-07-04 at the Wayback Machine."
2. ↑  Steven Swann Jones, *The Fairy Tale: The Magic Mirror of Imagination*, Twayne Publishers, New York, 1995, 0-8057-0950-9, p38
3. 1 2 3 4  Warner Marina (2010)։ «After "Rapunzel"»։ *Marvels & Tales* **24** (2): 329–335։ JSTOR 41388959
4. ↑  Forsyth Kate (2016)։ *The Rebirth of Rapunzel: A Mythic Biography of the Maiden in the Tower*։ FableCroft Publishing։ ISBN 9780992553494
5. 1 2  Getty Laura J (1997)։ «Maidens and their guardians: Reinterpreting the Rapunzel tale»։ *Mosaic: A Journal for the Interdisciplinary Study of Literature* **30**: 37–52 – via JSTOR

Վիքիդարանի պատկերանիշըՎիքիդարանի պատկերանիշը Վիքիդարանում կան նյութեր այս թեմայով՝  
**Petrosinella**

|  |
| --- |
| 
  **Children's literature**
 |