**Մարբուրգ** (մինչև 1977 ` **Մարբուրգ ան դեր Լան**) (գերմ.՝ Marburg) ,
համալսարանային քաղաք Գերմանիայում, Մարբուրգ Բիդենկոպֆ շրջանի կենտրոն` Հեսսեն երկրամասում։ Բնակչությունը շուրջ 73000։ Քաղաքը տեղակայված է Լան գետի վրա։ Այսօր այն հանդիսանում է Միջին Հեսսենի կենտրոն։ Մարբուրգի համալսարանը հիմնադրվել է 1527 թվականին, հանդիսանում է առաջին բողոքական համալսարանը Գերմանիայում։

Պատմություն
-----------

Մարբուրգը հիմնադրվել է հեսսենյան երկրամասի կոմսի այրի` Սոֆյա Բրաբանտսկայաի կողմից 1228 թվականին։ Քաղաքի անունը ծագել է հին գերմաներեն «mar(c)» (սահման), քանի որ այն գտնվում էր Թյուրինգի կոմսության և Մայնցի եպիսկոպոսության սահմանին։ 
Մարբուրգում է կայացել հայտնի Մարբուրգյան դիսպուտը (Մարբուրգյան զրույցը կրոնի մասին)։ Դիսպուտ կայացել է Մարտին Լյութերի և Ուլրիխ Ցվինգելի միջև` ճաշակի նշանակության մասին։
18-րդ դարի 30-ական թվականներին Մարբուրգի համալսարանում դասախոսել է գերմանացի գիտնական-հանրագիտարանագետ, փիլիսոփա, իրավաբան և մաթեմատիկ Քրիստիան ֆոն Վոլֆը։ 1736-1739 թվականներին նրա ուսանողն է եղել ռուս հայտնի գիտնական Լոմոնոսով Միխայիլը և ռուսական հախճապակու ստեղծող Դմիտրի Իվանովիչ Վինոգրադովը։ Մարբուրգում երկու հայտնի ռուս գիտնականների համար նրանց ապրած տների վրա տեղադրված են հուշատախտակներ։ 2012 թվականի հոկտեմբերին ուսանողական քաղաքի կենտրոնում տեղադրվել է Լոմոնոսովի բրոնզե քանդակը, որը նվիրված էր գիտնականի 300-ամյակին։
1912 թվականին Մարբուրգի համալսարանում մեկ ամառային կիսամյակ սովորել է 22-ամյա ուսանող Բորիս Պաստեռնակը (1890—1960):
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Սուրբ Ելիզավետա եկեղեցում թաղվել է ռեյխպրեզիդենտ Պաուլ ֆոն Հինդենբուրգը կնոջ հետ։

Զինանշան
--------

Մարբուրգի զինանշանի կարմիր ֆոնի վրա պատկերված է հեսսենյան երկրամասի կոմսը ձիու վրա, դրոշով և վահանով։ Վահանի վրա պատկերված է կարմիր սպիտակ գծավոր հեսսենյան առյուծը, որը կարելի է տեսնել նաև Հեսսենի զինանշանի վրա, իսկ դրոշը իրենից ներկայացնում է ոճավորված М, երկնագույն` ոսկեգույն կամ դեղին ֆոնի վրա։
Զինանշանը դրոշի գույների համար հանդիսանում է աղբյուր։ Դրոշն ունի երեք հորիզոնական գիծ` վերևից ներքև, կարմիրը գալիս է ֆոնից, սպիտակ` ձիուց, երկնագույն` վահանից։

Սպորտ
-----

Քաղաքում գործում է նույնանուն` Մարբուրգ ֆուտբոլային ակումբ ։

Հայտնի բնակիչները
-----------------

* Հերման Գուպֆելդ (1796—1866) — գերմանացի արևելագետ
* Կարլ Յուստի (1832—1912) — գերմանացի փիլիսոփա, արվեստի պատմաբան, գրող
* Ֆերդինանտ Յուստի (1837—1907) — գերմանացի բանասեր, լեզվաբան, արևելագետ

Պատկերասրահ
-----------

* Սուրբ Ելիզավետա եկեղեցին ՄարբուրգումՍուրբ Ելիզավետա եկեղեցին Մարբուրգում
* Սուրբ Ելիզավետա եկեղեցու մուտքՍուրբ Ելիզավետա եկեղեցու մուտք
* Մարբուրգի ամրոցՄարբուրգի ամրոց
* Հին ռատուշաՀին ռատուշա
* Մարբուրգի ամրոցՄարբուրգի ամրոց

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  register of German municipalities (4th quarter 2022) (գերմ.) — DESTATIS, 2023.
2. ↑  GeoNames — 2005.
3. 1 2  Արտասահմանյան երկրների աշխարհագրական անվանումների բառարան / խմբ․ Ա․ Մ․ Կոմիկով. — 3֊րդ հրատարակություն. — Մոսկվա: Նեդրա, 1986. — С. 217.
4. ↑  Ulrich Hussong: *Marburg „an der Lahn". Die Beinamen der Stadt Marburg.* Website der Stadt Marburg, abgerufen am 18. Dezember 2015.
5. ↑  Германия // Атлас мира / сост. и подгот. к изд. ПКО «Картография» в 2009 г. ; гл. ред. Г. В. Поздняк. — М. : ПКО «Картография» : Оникс, 2010. — С. 64—65. — ISBN 978-5-85120-295-7 (Картография). — ISBN 978-5-488-02609-4 (Оникс).

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք (գերմ.) (անգլ.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · Open Directory Project |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (օնլայն) · Բրոքհաուս · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Հրեական Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Մեծ ռուսական · Շվեյցարական կենսագրական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 11958842z · GND: 4037446-4 · LCCN: n79074350 · NKC: ge134353 · VIAF: 156661690 · WorldCat VIAF: 156661690 |

 |