recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Չան Չոնգ Քիմ** (վիետ․՝ Trần Trọng Kim, հունվարի 1, 1883(1883-01-01), Nghi Xuân, Hà Tĩnh, Վիետնամ - դեկտեմբերի 2, 1953(1953-12-02), Đà Lạt, Վիետնամ), վիետնամացի մանկավարժ և քաղաքական գործիչ, այսպես կոչված վիետնամական կայսրության վարչապետ, որը 1945 թվականին Երկրորդ համաշխարահային պատերզմի տարիներին գրավվեց ճապոնացիների կողմից և հռչակվեց ֆրանսիական Հնդկաչին։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Վիետնամի ֆրանսիական գաղութացման շրջանում։ Նա աշխատել է որպես թարգմանիչ, այնուհետև 1908 թվականին ստացել է կրթաթոշակ գաղութական դպրոցից (ֆր.L'École Coloniale), ինչը նրան հնսրավորություն է տվել շարունակել ուսումը մանկավարժական դպրոցում (ֆր.՝L'école Normale d'instituteurs) Մելենում։ Հնդկաչին վերադառնալուց հետո նա սկզբում դասավանդում էր Աննամում, այնուհետև՝ կրթության ազգային խորհրդի տեսուչ էր Տոնկինում։ Նա գրել է մի շարք աշխատանքներ Վիետնամի պատմության վերաբերյալ։ 
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա պատկանում էր վիետնամական ազգային հայրենասիրական խմբավորմանը, որը Ճապոնիային համարում էր՝ որպես եվրոպացիների կողմից Ասիան գաղութական ստրկությունից ազատագրող երկիր։ Այլ հայրենասերների հետ միասին Ֆրանսիայի Վիչիի իշխանությունները 1943 թվականի աշնանը նրան ևս ձերբակալեցին։ Ճապոնացիներին հաջողվեց նրան այլ հայրենասերների հետ միասին արտաքսել նախ Սինգապուր, ապա՝ Թաիլանդ։ 
1945 թվականի մարտին, այն բանից հետո, երբ ճապոնացիները տապալեցին ֆրանսիական գաղութային իշխանությունը Հնդկաչինում, և բոլոր վիետնամական տարածքները միավորվեցին մեկ խամաճիկային կայսրության մեջ, նա վերադարձավ հայրենիք։ Ճապոնացիները սկզբում Նհո Դին Զիեմունին առաջարկեցին ղեկավարել նորաստեղծ կառավարությունը, բայց վերջինս հրաժարվեց, ուստի նրանց ընտրությունը կանգ առավ Չան Չոնգ Քիմի վրա։ Վերջինս ստեղծեց կառավարություն, իսկ կայսր Բաո Դաին դարձավ պետության պաշտոնական ղեկավար։ 
Իսկզբանե կառավարությունը երկրի հյուսիսում բախվեց աղետալի սովի, որի դեմ պայքարի միջոց չուներ։ Մյուս կողմից կառավարությունը կարողացավ համախմբել ազգային հայրենասերներին, իրականացնել վարչական և կրթական բարեփոխումներ, վերամիավորել ֆրանսիացիների կողմից ճնշված մարտիկներին ընդդեմ գաղութիզմի, և զանգվածաբար լատինական այբուբենը ներմուծել դպրոցական կրթության մեջ։ Օգոստոսի 8֊ին, երբ ճապոնացիները օկուպացիայի արդյունքում սկսեցին հեռանալ Վիետնամից, Չան Չոն Քիմը և նրա կառավարությունը հրաժարական տվեցին։ Շուտով կոմունիստները գրավեցին իշխանությունը երկրի հյուսիսում։ Նախկին վարչապետը հարավում ձևավորեց Հայրենասիրական կոմիտե,որն իրական իշխանություն չուներ։ Մի քանի շաբաթ անց կայսր Բաո Դաին հրաժարական տվեց։ Իր կառավարման անկումից հետո Չան Չոնգ Քիմը վերադարձավ դասավանդման գործին։ 1953 թվականի հոկտեմբերին՝ իր մահվանից մի քանի ամիս առաջ, նա դարձավ Կոնգրեսի նախագահ, որի պատվիրակները Ֆրանսիայից պահանջում էին Հարավային Վիետնամի անկախությունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Philippe Franchini, *Les Guerres d'Indochine, t. 1*, Pygmalion — Gérard Watelet, 1988, p. 167
2. ↑  Dalloz, 1987

Գրականություն
-------------

* *Jacques Dalloz* La Guerre d'Indochine 1945—1954. — Seuil, 1987. — ISBN 978-2020094832
**Կարմիր աստղի շքանշան**, ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, որը հիմնել է 1930 թվականի ապրիլի 6-ին։

Պատմություն
-----------

Կարմիր աստղի շքանշանը ստեղծվել է ԽՍՀՄ նախագահության 1930 թվականի ապրիլի 6-ի որոշմամբ։

Հետագայում Կարմիր աստղի շքանշանի պարգևատրման հետ կապված հարցերում փոփոխություններ և ճշգրտումներ կատարվեցին ԽՍՀՄ ժողկողմխորհի շքանշանների մասին 1936 թվականի մայիսի 7-ի ընդհանուր դրույթի համաձայն։

ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի 1943 թվականի հունիսի 19-ի, ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի նախագահության 1980 թվականի մարտի 28-ի հրամանագրով և նոր խմբագրությամբ հաստատվեց Կարմիր աստղի շքանշանի կանոնադրությունը։

ԽՍՀՄ նախագահի հրամանագրերով Կարմիր Աստղի շքանշանով վերջին պարգևատրումները տեղի են ունեցել 1991 թվականի դեկտեմբերի 19-ի «Զինվորական պարտքը կատարելիս ցուցաբերած արիության և խիզախության համար» հրամանագրի համաձայն այդ շքանշանով պարգևատրվել են մի խումբ զինծառայողներ հինգ սպաներ՝ կապիտանից մինչև փոխգնդապետ։ Պարգևատրվածներից մեկը Պյատան էր։ Թիվ 3855865 շքանշանը նրան հանձնել են միայն 1993 թվականի մայիսին։ Մինչ այդ դա Կարմիր աստղի շքանշանների հանձնման ամենամեծ համարներից մեկն է։

ԽՍՀՄ նախագահի կողմից Կարմիր Աստղի շքանշանով պարգևատրելու մասին վերջին հրամանագիրը ստորագրվել է 1991 թվականի դեկտեմբերի 24-ին։ Պարգևատրվածների ցուցակում վերջինն է ռազմական ջրասուզակ Վիկտոր Լեոնիդի Ռոզումովիչի ազգանունը, ով պարգևատրվել է այդ հրամանագրով «հրամանատարության հատուկ առաջադրանքը կատարելիս ցուցաբերած արիության և խիզախության համար» թիվ 3833789 շքանշանով։

Ստացվում է, որ նա այդ շքանշանով պարգևատրվածներից վերջինն է։ Սակայն նույն օրը ստորագրվել է ևս մեկ փակ հրաման «ԽՍՀՄ շքանշաններով Խորհրդային բանակի զինծառայողներին և ՌԽՖՍՀ պաշտպանության հարցերով պետական կոմիտեի աշխատակիցներին պարգևատրելու մասին երկրում ժողովրդավարությունը պաշտպանելիս ցուցաբերած արիության ու խիզախության համար»։

Այս հրամանագրով ևս երկուսը պարգևատրվել են Կարմիր աստղի շքանշաններով և վերջինն էր կապիտան Կոնստանտին Վիտալիի Չեպուրկինը։ Այս կապակցությամբ դժվար է հստակ որոշել Կարմիր Աստղի շքանշանով պարգևատրվածներից վերջինին։

1992 թվականի մարտի 2-ին ՌԴ Գերագույն խորհրդի Նախագահությունը «Ռուսաստանի Դաշնության պետական պարգևների մասին» իր հրամանագրով վերացրեց Կարմիր աստղի շքանշանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Decree of the Presidium of the Supreme Soviet of the USSR of May 5, 1930» (ռուսերեն). Legal Library of the USSR. 1930 թ․ մայիսի 5.
2. ↑  «Decree of the Presidium of the Supreme Soviet of the USSR of June 19, 1943» (ռուսերեն). Legal Library of the USSR. 1943 թ․ հունիսի 19.
3. ↑  «Decree of the Presidium of the Supreme Soviet of the USSR of March 28, 1980 No 1803-X» (ռուսերեն). Legal Library of the USSR. 1980 թ․ մարտի 28.
**Սարգիս Հացպանյան** (փետրվարի 12, 1962(1962-02-12), Ալեքսանդրետտա, Հաթայի մարզ, Թուրքիա - հունվարի 20, 2018(2018-01-20), 3rd arrondissement of Lyon, Լիոնի մետրոպոլիա, Ֆրանսիա), հասարակական, քաղաքական գործիչ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից, տարածաշրջանային հարցերով փորձագետ-վերլուծաբան, նախկին քաղբանտարկյալ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել էր Թուրքիայի Ալեքսանդրետտա քաղաքում։ Ֆրանսահայ պոետ և հակաֆաշիստ Միսաք Մանուշյանի քրոջ թոռն է։ 1980-ական թվականներին Թուրքիայում զինվորական հեղաշրջման հետևանքով մեկնել է Եվրոպա, դարձել է Ֆրանսիայի քաղաքացի։ Ավարտել է Փարիզի Սորբոնի համալսարանի ռեժիսուրայի բաժինը։ 1990 թվականից բնակվում էր Հայաստանում։

1990-ականների սկզբին անդամագրվել է Լեոնիդ Ազգալդյանի հիմնադրած «Ազատագրական բանակին»։ 1993 թվականին մասնակցել է Քարվաճառի ազատագրմանը։

2008 թվականի նոյեմբերի 4-ին, Հացպանյանը հայտարարեց որ Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանի դեմ մահափորձ է նախապատրաստվում։ Նոյեմբերի 7-ին Հայաստանի ազգային անվտանգության ծառայությունը նրան մեղադրանք առաջադրեց սուտ մատնության հոդվածով, իսկ նոյեմբերի 10-ին Հացպանյանը կալանավորվեց։ 2009 թվականի ապրիլի 9-ին Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից Սարգիս Հացպանյանը դատապարտվեց 3 տարի 6 ամիս ժամկետով ազատազրկման։ 2011 թվականի հունիսի 9-ին, նա համաներմամբ ազատ արձակվեց։

2018 թվականին հիվանդության պատճառով տեղափոխվել է Ֆրանսիայի Լիոն քաղաքի հիվանդանոցներից մեկը, որտեղ մահացել է` 2018 թվականի հունվարի 20-ին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Fichier des personnes décédées
2. 1 2  Մի լուսանկարի պատմություն
3. 1 2  «Սարգիս Հացպանյանը դատապարտվեց 3,5 տարվա ազատազրկման». Հետք. 2009 թ․ ապրիլի 20.
4. ↑  «Սարգիս Հացպանյանը կալանավորվել է». Ազատություն ռադիոկայան. 2008 թ․ նոյեմբերի 10.
5. ↑  «Նախագահի համաներման անարդար կիրառությունը. տեսանյութերը փաստում են, որ կալանավոր Հացպանյանը պատերազմի մասնակից է». Ankakh.com. սեպտեմբերի 24, 2009 թ. Վերցված է սեպտեմբերի 18, 2015 թ.-ին.
6. ↑  «Սարգիս Հացպանյանը ազատ արձակվեց». Ազատություն ռադիոկայան. 2011 թ․ հունիսի 9.
7. ↑  «Մահացած է Սարգիս Հացպանեանը». Վերցված է հունվարի 20, 2018 թ.-ին.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Թարխուն (այլ կիրառումներ)

**«Թարխուն»**, վրացական քաղցր, ոչ ալկոհոլային զովացուցիչ գազավորված, կանաչ գույնի ըմպելիք։ Պատրաստվում է ջրից, կիտրոնաթթվից, շաքարից և թարխունի հյութից։

Առաջին անգամ պատրաստվել է 1887 թվականին թիֆլիսցի դեղագործ Միտրոֆան Լագիձեի կողմից, ով առաջինը կռահեց սեփական արտադրության բնական օշարակով գազավորված ջրին ավելացնել կովկասյան թարխունի հոտավետ մզվածքը։ Մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմը Լագիձեն բազմաթիվ առիթներով միջազգային ցուցահանդեսների ժամանակ իր ջրի համար արժանանում էր ոսկե մեդալների։

ԽՍՀՄ-ում առաջին զանգվածային վաճառքը եղել է 1981 թվականին։ Փորձնական խմբաքանակը վաճառվել է Ցիցինի անվան Մոսկվայի գլխավոր բուսաբանական այգում՝ 0,33 լիտր տարողությամբ ստանդարտ շշերով։ Հետագայում բաղադրատոմսը հանձնվել է սննդի արդյունաբերությանը, և 1983 թվականից սկսած «Թարխունը» վաճառվել է ԽՍՀՄ երկրների մեծ մասում և ՌԽՖՍՀ վարչական շրջաններում։

Թարխունի իսկական հյութից իսկական «Թարխունը» այժմ արտադրվում է դեղին գույնի, բայց կանաչ շշերով, որպեսզի համապատասխանի սպառողների սովորույթներին։ Ներկայումս առավել հաճախ «Թարխուն» արտադրում են՝ օգտագործելով բաց դեղին E102 և կապույտ E133 ներկեր, սակայն կա նաև ըմպելիքի լրիվ բնական տարբերակը, օրինակ՝ գերմանական ապրանքանիշով վաճառվող «Wostok» լիմոնադը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  The Georgian Feast by Darra Goldstein p.43, University of California Press, 1999
2. ↑  ««Թարխուն» ոչ ալկոհոլային ըմպելիք — Патент РФ 2098987». Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ ապրիլի 7-ին. Վերցված է 2015 թ․ հոկտեմբերի 3-ին.
**Նես Ցիոնա** (եբրայերեն՝ נס ציונה‎), քաղաք Իսրայելում։ Գտնվում է Կենտրոնական մարզում։ Այստեղ գտնվում է Իսրայելական կենսաբանական ուսումնասիրությունների համալսարանը։ Բնակչությունը՝ ▲50 200 մարդ (դեկտեմբերի 31, 2018)։

Անվանում
--------

Քաղաքի անվանումը թարկմանաբար նշանակում է «Սիոնի դրոշ» և քաղաքի տվյալները տրվում են ի պատիվ Երեմիայի գրքի ֆրազանների 4:6։ («*Սիոնի մոտ մի դրոշ դրեք, այնուհետև փախչեք, չկանգնեք, կամ էլ Ես հյուսիսից կբերեմ վիշտ ու մեծ կործանումներ:*»)

Պատմություն
-----------

Քաղաքը հիմնադրվել է 1883 թվականին Օդեսայի տեղացինների շնորհիվ, քաղաքը իր առաջին կարգավիճակը ստացել է 1992 թվականին։

Բնակչություն
------------

Քաղաքի բնակչությունը 2011 թվականի վերջին տվյալներով կազմել է 419000 մարդ։ Որոնցից 99,6 %-ը համարվում են հրեաներ և այլ ոչ արաբական ազգությունների ներկայացուցիչներ։ Տարածքը կազմում է 16 կմ²։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Šnatôn statîstî le-Yisra'el(բազմ․) — *(untranslated)*. — Iss. 70. — ISSN 0081-4679

Աղբյուրներ
----------

* Մունիցիպալիտետի պաշտոնական կայքէջը Archived 2021-01-03 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 13735733h · GND: 7522602-9 · LCCN: n50079000 · VIAF: 123129410 · WorldCat VIAF: 123129410 |

 |
Պերոքսիսոմի կառուցվածքը
**Պերօքսիսոմներն**, ինչպես և Գոլջիի ապարատը, էնդոսոմները և լիզոսոմները միաշերտ մեմբրանով օրգանոիդներ են։ Պերօքսիսոմները հայտնաբերված են բոլոր էուկարիոտ բջիջներում, մեծ քանակությամբ լյարդի, երիկամների բջիջներում, ալգեաների, բույսերի ֆոտոսինթեզող բջիներում։ Պերօքսիսոմների չափսերը տարբեր են՝ կախված հյուսվածքից և ֆունկցիայից, հիմնականում ավելի փոքր են, քան միտոքոնդրիումները։ Պերօքսիսոմները պարունակում են կատալազ ֆերմենտը, որն անհրաժեշտ է ջրածնի պերօքսիդի (H2O2) քայքայման համար։

Վնասակար միացությունների վնասազերծում
-------------------------------------

Պերօքսիսոմային էնզիմները կարևոր դեր ունեն ակտիվ թթվածնի ռադիկալների, ինչպիսիք են՝ սուպերօքսիդ իոնը, հիդրոքսիլ ռադիկալ, օրգանական պերօքսիդային միացությունները և այլն, դետոքսիֆիկացիայի պրոցեսում։ Նման ակտիվ թթվածնային ռադիկալները կարող են առաջանալ բջջում մոլեկուլային թթվածնի առկայության դեպքում մետաբոլիզմի ժամանակ և նրանց կուտակումը բջջում կարող է բերել օքսիդատիվ սթրեսի։ Պերօքսիսոմային էնզիմները (սուպերօքսիդ դիսմուտազ, կատալազ, պերօքսիդազներ) դետոքսիֆիկացնում են այդ ակտիվ թթվածնի ռադիկալները։

Ճարպաթթուների օքսիդացում
------------------------

Կենդանական, բուսական և սնկերի բջիջներում պերօքսիսոմները պարունակում են ֆերմենտներ ճարպաթթուների օքսիդացման համար, ինչի շնորհիվ բջիջը մատակարարվում է էներգիայով։ Կենդանական բջիջներում ճարպաթթուների 25-50%-ը օքսիդացվում է պերօքսիսոմներում։ Այստեղ երկար ճարպաթթվային շղթաները (24-26 ածխածին) ճեղքվում և կարճանում են (16 ածխածին), ինչից հետո տեղափոխվում են միտոքոնդրիումներ
acetyl-CoA սինթեզի նպատակով։ Acetyl-CoA-ն հետագայում տեղափոխվում է ցիտոպլազմ, որտեղ մասնակցում է կենսասինթետիկ ուղիներին- TCA cycle։ Բուսական բջիջներում և սնկերի մոտ ճարպաթթուների ճեղքումը իրականանում է ամբողջությամբ պերոքսիսոմներում, մինչև acetyl-CoA-ի առաջացումը։

Օտարածին միացությունների կատաբոլիզմ
-----------------------------------

Պերօքսիսոմային ֆերմենտների սուբստրատներից են նաև որոշ միացությունները, որոնց համար բջիջը չունի այլ վերամշակման ուղի։ Նման միացություններից են D-ամինաթթուներ (D-amino acids), որոնք չեն ճանաչվում L-ամինաթթուները ճեղքող (L-amino acids) ֆերմենտներով։ Որոշ բջիջներում պերօքսիսոմները պարունակում են նաև քսենոբիոտիկներ /կենսաբանական օրգանիզմների համար օտար (օտարածին քիմիական միացություններ) քայքայող ֆերմենտներ։ Օրինակ, քսենոբիոտիկներից են ալկանները` հայտնաբերված նավթի և այլ նավթամթերքի մեջ։ Գոյություն ունեն սնկեր, որոնք ունակ են քայքայել նման քսենոբիոտիկները և կիրառվում են նավթամթերքով շրջակա միջավայրի աղտոտվածությունը կանխարգելելու մեջ։

Պերօքսիսոմային հիվանդություններ
-------------------------------

Քանի որ պերօքսիսոմների գործունեության հետ կապված են բազմաթիվ մետաբոլիկ ուղիներ, գույություն ունեն նաև բազմաթիվ հիվանդություններ` կապված պերօքսիսոմների վնասվածքների հետ։ Առավել հաճախ հանդիպող պերօքսիսոմային հիվանդություններից է X-շղթայակցված ադրենոլեյկոդիստրոֆիան (adrenoleukodystrophy X-linked adrenoleukodystrophy)։ Այս հիվանդությունն առաջացնող վնասված սպիտակուցը տրանսմեմբրանային սպիտակուց է, որը պատասխանատու է ճարպաթթուների՝ դեպի պերօքսիսոմներ տեղափոխելու համար, որտեղ և պետք է տեղի ունենա ճարպաթթվի օքսիդացումը։ Հիվանդության ժամանակ այդ ճարպաթթվի կուտակումը մարմնում բերում է նյարդային հյուսվածքի միելինային շերտի քայքայմանը։
| **՞**Պոնցիրուս եռատերև |
| --- |
|  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Բույսեր |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Կարգ | Սապածաղկավորներ |
|
|
|
| Ընտանիք | սատապազգիներ |
|
|
|
| Ցեղ | Պոնցիրուս |
|
|
| Տեսակ | Պոնցիրուս եռատերև |
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| P. trifoliata (Լ.) Raf.

 |
| 

| [{{fullurl:wikispecies:{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} ԴասակարգումըՎիքիցեղերում] | uselang=hy}}[{{fullurl:commons:Special:Search/{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} Պատկերների որոնումՎիքիպահեստում] | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Պոնցիրուս եռատերև** (լատին․՝ P. trifoliata (Լ.) Raf.), սատապազգիներ ընտանիքի, Պոնցիրուս ցեղի բույս։

Նկարագրություն
--------------

Փոքր, տերևաթափ ծառ է' վրանաձև սաղարթով, մեծ մասամբ աճում է թփանման։ ճյուղերի կեղևը կանաչամոխրավուն է։ Ընձյուղները կանաչ են, մերկ, անկյունավոր սեղմված, ծոցային փշերով, որոնց երկարությունը հասնում է 1 —3 (հազվադեպ' 5—7) սմ-ի։ Բողբոջները մանր են, գրեթե կլորավուն։ Տերևադասավորությունը հերթադիր է։ Տերևները եռամաս են, թևավոր կոթուններով, մինչև 7 սմ երկարությամբ, տերևիկները նստադիր են, հակառակ ձվաձև, աղեղնաեզր, մերկ։ Ծաղկային բողբոջները հիմնադրվում են ամռանը։ Ծաղիկները սպիտակ են, 3—8 սմ տրամագծով, համարյա նստադիր, 4—6 (երբեմն' 6—7) բաժակաթերթիկներով, պսակաթերթիկները երկարավուն, հակառակ-ձվաձև են, 4—5 (երբեմն' 6—7) հատ։ Առէջները 8—1 0-ն են, ազատ, սերմնարանը 6—8 բնանի է, բազմաթիվ սերմնաբողբոջներով։ Պտուղը հատապտղանման է, գնդաձև, 4—6 սմ տրամագծով, ոսկեդեղին, մանր մազմզուկապատ, բազմասերմ, դառնաթթու, տտիպ պտղամսով, ուտելու համար պիտանի չէ։ Ծաղկում է ապրիլ, մայիս ամիսներին, պտուղները հասունանում են սեպտեմբեր-հոկտեմբերին։

Բնափայտը արդյունաբերական նշանակություն չունի' մանր չաւիերի պատճառով։ Տարածված է կենտրոնական Չինաստանում, Հիմալայներում։ Բազմանում է սերմերով։

Տարածվածություն
---------------

Տարածված է կենտրոնական Չինաստանում, Հիմալայներում։ Բազմանում է սերմերով։

Հեռանկարային է մեր հանրապետության մերձարևադարձային շրջանների համար։Մեղրիում մինչև 1970-ական թվականները կային խոշոր թփեր, որոնք առատորեն ծաղկում և պտղաբերում էին։ Մինչև 1963—1964 թվականների ցուրտ և երկարատև ձմեռը, աճում էր նաև Երևանում։ Ներկայումս հանդիպում է Բագրատաշենում, Իջևանում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հարությունյան Լ․ Վ․, Հարությունյան Ս․ Լ․, Հայաստանի դենդրոֆլորան, հ. 2, Երևան, «Լույս հրատարակչություն», 1985, էջ (գրքի 102)։

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | UNII |
|  |
| Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2778928459 |

 |
**«Խնուս»** (անգլ.՝ Khnus, ռուս.՝ ХНУС) աշխատությունը Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամի կողմից հրատարակվող «Հայաստանի պատմություն» 36-հատորյա գրքաշարի Ե հատորն է` նվիրված Պատմական Հայաստանի Տուրուբերան նահանգի Վարաժնունիք (Խնուս) գավառի պատմությանը և նյութական մշակույթի հուշարձաններին։ Գրքաշարի նպատակն է Հայաստանի պատմությունը ներկայացնել գավառ առ գավառ, յուրաքանչյուրը` գյուղ առ գյուղ։ Այն հեղինակել է Րաֆֆի Քորթոշյանը։ Տպագրվել է հայերեն։ 
Աշխատությունը հրատարակվել է Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամի երաշխավորությամբ։ Գրքի նախահրատարակչական աշխատանքները հովանավորել է Հայաստանի Հանրապետության ԿԳՄՍ նախարարությունը ՀՃՈՒ-ԱՄՆ մասնաճյուղը և Դեպի Հայք հիմնադրամը, իսկ տպագրությունը՝ Հայաստանում և Սփյուռքում հայագիտության և մշակույթի զարգացմանը մշտապես սատարած երջանկահիշատակ Հարություն Սիմոնյանի (5 մայիս 1921, Այնթապ – 2 սեպտեմբեր 2007, Ժենոլին, Շվեյցարիա) մերձավորների սիրահոժար մեկենասությամբ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  |title= Հայաստանի պատմություն. Ե, Խնուս |date=2022 |author=Րաֆֆի Քորթոշյան |publisher=ՀՃՈՒ հիմնադրամ}}

Արտաքին հղումներ
----------------

* Խնուս գրքի շնորհանդեսը
* «PanArmenianNet» լրատվականի անդրադարձը
* Armenia tv» լրատվականի անդրադարձը
**Արտաշիսյան փողոց**, փողոց Երևանի Շենգավիթ վարչական շրջանի Վերին Շենգավիթ թաղամասում։ Անվանվել է ի պատիվ միջնադարյան հայկական Արտաշեսյան թագավորության։

Տվյալներ
--------

Սկսվում է Արագածի փողոցից և ձգվում մինչև Շիրակի փողոց։ Հատվում է Մանթաշյան, Հայկ Հովսեփյան, Չեխովի փողոցների և Բագրատունյաց պողոտայի հետ։

Պատմություն
-----------

Խորհրդային տարիներին կոչվել է Ծերեթելու փողոց՝ ի պատիվ վրացի բանաստեղծ, արձակագիր, դրամատուրգ, հրապարակախոս, վրաց նոր գրականության և գրական նոր լեզվի հիմնադիր Ակակի Ծերեթելու։ Ներկայիս անվանումը ստացել է Հայաստանի անկախանալուց հետո՝ 1990-ական թվականների սկզբին։

Նշանակալի օբյեկտներ
-------------------

* Դերենիկ Դեմիրճյանի անվան №27 դպրոց

Պատկերասրահ
-----------

*

Տես նաև
-------

* Երևանի փողոցների ցանկ
* Երևանի վարչական բաժանում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Երևան քաղաքի հասցեների տեղեկատու, Երևան, 1983, էջեր 369-506, Երևան քաղաքի փողոցների անվանումները*.
2. ↑  Երևան քաղաքի փողոցների, պողոտաների, նրբանցքների, փակուղիների, անցուղիների, հրապարակների, զբոսայգիների, թաղամասերի (սկսած 1990 թվականից) նոր անվանումներ

Աղբյուրներ
----------

* Սերգեյ Ավագյան, Երևանի փողոցները, Երևան, «ՎՄՎ-ՊՐԻՆՏ», 2010 — 272 էջ։
**Թռլոնն ու մուկը**, բալլադ, որը գրել է Հովհաննես Թումանյանը։ Բալլադի ծագում ժողովրդական է։

Պատմություն
-----------

Բալլադի սյուժեն Թումանյանին պատմել են Դսեղում, 1899 թվականին։ Այդ մասին կարդում ենք նույն թվականի օգոստոսի 12-ին Մարիամ Թումանյանին գրած նամակում. «... Երբոր մարդ ու կին մի ներդաշնակություն չեն կազմում,- գրում է բանաստեղծը,- երբոր մեկը չի հանդիսանում իբրև լրություն մյուսի, այնտեղ մարդկային կյանքը և ամուսնությունը կորցնում է իր գերագույն խորհուրդը, դառնում է մի անտանելի, չնչին, բայց մաշող պայքարի հանդես և դժբախտության աղբյուր։ Այս մասին մի հրաշալի ավանդություն-առասպել եմ գտել, թեև փոքր, բայց շատ գեղեցիկ, իմ կարծիքով, թե ինչպես մուկն ու թռլոնը (վայրենի աղավնի) սիրահարվում են իրար վրա։ 
- Բայց մուկը ո՞վ, թռլոնը ով,
Որ իրար հետ ապրեն սիրով...»:

Ենթադրաբար գրվել է 1899 թվականի աշնանը։

Ե. Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի համար 42 ֆոնդում պահպանվել է մեկ թերի, սևագիր-ինքնագիր։

Սյուժե
------

Բալլադը պատմում է մի թռլոնի ու մկան մասին, որոնք իրար հանդիպելով սիրահարվում են։ Նրանք վիճում են` բնում մնալ թե ծմակում. վեճից հետո մուկը գնում է իր բույնը, իսկ թռլոնը մնում է միայնակ։ Այդ օրվանից թռլոնը ամեն գիշեր երգում էր ու ափսոսում իր խաբված լինելը։

Տպագրություն
------------

Առաջին անգամ տպագրվել է Հովհաննես Թումանյանի գեղարվեստական երկեր, Երևան, 1934 գրքի 119-120 էջերում, այնուհետև` Երկերի ժողովածուի առաջին հատորի 479-481 էջերում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Թումանյան, Հովհաննես (1988). *Երկերի լիակատար ժողովածու*. Երևան: Հայկական ՍՍՀ ԳԱ հրատարակչություն. էջեր 571–572.
2. ↑  Հովհ. Թումանյան, Երկերի ժողովածու, գիտական հրատարակություն 6 հատորով, Երևան, 1940-1959, հատոր 5-րդ, էջ 571-572
**«Առաւել պարզաբանութիւն քրիստոնէական վարդապետութեան»**, քրիստոնեական վարդապետության ձեռնարկ։ Իտալերենից թարգմանել է Պետրոս Պողոս քահանան՝ Հռոմի Ուրբանոս VII պապի և Հավատի հաստատության սուրբ ժողովի որոշմամբ։

Պատմություն
-----------

Տպագրվել է 1630 թվականին Հռոմում՝ Ուրբանյան տպարանում՝ հայերեն և իտալերեն։ Տիտղոսաթերթին՝ «Առավել պարզաբանութիւն քրիստոնէական վարդապետութեան․․․ Dichiartatione piucopiofa della Dottrina Christiana...»։

Վերահրատարակվել է 1634 թվականին Փարիզում՝ Արքունի տպարանում՝ լատիներեն և հայերեն։ Տիտղոսաթերթին՝ «Doctrina Christiana, a Petro Pavlo, sacerdote, Armeno, versa, in lingvam Armenam․ առաւել պարզաբանութիւն»։

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Գրքի 1934 թվականի փարիզյան հրատարակությունը». *greenstone.flib.sci.am*. Վերցված է 2023 թ․ հունիսի 7-ին.

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ գրատպություն և գրքարվեստ» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
Երկու Սիմիթ փաթեթավորման տոպրակի մեջ
**Սիմիթ** (թուրքերեն՝ simit, Արամեերեն` *qeluro/qelora*, *koulouri* (հունարեն՝ κουλούρι), *đevrek* (սերբ.՝ ђеврек), *gjevrek* (մակեդոներեն՝ ѓеврек) կամ *gevrek* (բուլղար․՝ геврек), կլոր բուբլիկ պատրաստված քնջութով, տարածված է Թուրքիայում, ինչպես նաև Հունաստանում, Սերբիայում, Բուլղարիայում, Ստարա Պլանինայի և Միջին Արևելքի այլ տարածաշրջաններում, օրինակ՝ Լիվանում։ Սիմիթները (չափով, ճռթճռթայությամբ և այլ) տարբեր են ըստ տարածաշրջանների։ Իզմիր քաղաքում Սիմիթը հայտնի է նաև «gevrek», չնայած, որ նա շատ նման է ստամբուլյան սիմիթին։

Սիմիթները սովորաբար վաճառվում են առանձին կամ դոնդողակների, ջեմերի, պանիրների հետ՝ առավոտյան թեյի հետ նախաճաշի համար։

Սիմիթներ հաճախ վաճառում են փողոցային առևտրականները, ովքեր կամ կրում են այն, կամ հատուկ վաճառարկղեր են դնում գլխի վրա և քայլում։

ԱՄՆ-ում Սիմիթը հայտնի է որպես *Turkish bagel (թուրքական բեյգլ*։

Տես նաև
-------

* Բեյգլ
* Օղաբլիթ
* Բուբլին
* Կալաչ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Raisfeld, Robin and Rob Patronite (2009 թ․ հոկտեմբերի 18). «Lord of the Rings». *New York Magazine*. Վերցված է 2010 թ․ մարտի 29-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Category:Simit Վիքիպահեստում |

* Archived 2012-05-13 at the Wayback Machine. - статья «Вкусная достопримечательность Стамбула — симит»
* Видео рецепт
**Հիլ**, կարդամոն, կոճապղպեղների ազգի ընտանիքի՝ Elettaria cardamonum և Elettaria major բազմամյա խոտաբույսերի, դրանց պտուղների և սերմերի անվանումը։ Աճում են հարավային Հնդկաստանի լեռնային խոնավ անտառներում, մշակվում նաև Շրի Լանկայում, Հնդկաչինում, Հարավային Չինաստանում։ Տերևները նշտարաձև են՝ երկշարք դասավորված վեգետատիվ ընձյուղի վրա։ Ծաղիկները բաց կանաչավուն են՝ հուրանում հավաքված։ Պտուղը եռաբուն տուփիկ է։ Սերմերը մանր են, գորշ կարմրավուն, կնճռոտված, անկանոն ձևի, հոտավետ և որպես համեմունք օգտագործվում են խոհարարության մեջ։ Սերմերում պարունակվող եթերային յուղը (3, 5-7%) կիրառվում սննդի, ծխախոտի արտադրության, ինչպես նաև բժշկության մեջ։

Մարդու կողմից այն վաղուց մշակվում է արևադարձային գոտու 600-1500 մետր բարձրություններում։ Բազմացվում է ընդերացողունների միջոցով։ Բույսի առաջին բերքը հավաքվում է տնկելուց 2-4 տարի հետո, իսկ լրիվ բերքատվությունը սկսվում է 5 տարեկան հասակից։ Բերքահավաքից հետո սերմերը անջատում են սերմնատուփիկներից և չորացնում։

Արևելյան ժողովուրդները Հիլն օգտագործում են սուրճի ու թեյի մեջ։

Հիլը մշակվում է Հնդկաստանում, Շրի-Լանակայում, Չինաստանում, Գվատեմալայում, Սալվադորում, Տաիլանդում։ Հիլի համաշխարհային արտադրանքի 90 %-ը տալիս է Հնդկաստանը։ Միջազգային շուկայում ամենաբարձր որակի Հիլը համարվում է հնդկականը։ Բույսի պլանտացիաները Հնդկաստանում զբաղեցնում են ավելի քան 72 հազար հա տարածություն, որտեղից տարեկան հավաքվում է 3-3,5 տոննա սերմ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Բուսական աշխարհի արժեքավոր տեսակները, Կ․Մ․Հարությունյան, Լույս հրատարակչություն, Երևան-1984

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 6, էջ 403)։*  |
**Ռինիա զբոսայգի** (ալբ․՝ Parku Rinia), Տիրանա քաղաքի կենտրոնական զբոսայգին է, որը կառուցվել է 1950 թվականին։ Տարածքը կազմում է 29,87 հեկտար (73,7 ակր)։

Գտնվելու վայր
-------------

Ալբանիայի 100-ամյակին նվիրված հուշարձան զբոսայգում
Զբոսայգին գտնվում է կենտրոնական հրապարակից 500 մետր հեռավորության վրա (1600 ֆոտ)։ Արևելքից սահմանակից է Դեշմորետ-է-Կոմբիտ-Բուլեվարդի, հարավից՝ Բուլևարդ-Ջերջի-Ֆիշտի և Բայրամ-Ցուրրի-Բուլեվարդի, արևմուտքից՝ Իբրահիմ Ռուգովի, հյուսիսից՝ Մուսլիմ-Շուրի հետ։

Զբոսայգու պատմություն
---------------------

Զբոսայգին կառուցվել է 1950 թվականին Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո քաղաքի վերակառուցման քաղաքապետի ծրագրի շրջանակներում։ Կառուցվել է որպես ընտանեկան զբոսայգի, ուր Տիրանայի բնակիչները զբոսանքի պետք է տանեին իրենց երեխաներին։

1991 թվականին ԽՍՀՄ փլուզումից և երկրում կոմունիստական դարաշրջանի ավարտից հետո զբոսայգու տարածքում հայտնվեցին բազմաթիվ անօրինական կառույցներ։ Դրանք հիմնականում կրպակներ, բարեր և ռեստորաններ էին և զբոսայգին հայտնի դարձավ որպես քրեական հեղինակությունների հանգստի վայր։ 2000 թվականին Տիրանայի վերականգնման և վերակառուցման ընթացքում, այդ շինությունների մեծ մասը քանդվեց և զբոսայգին վերանախագծվեց։ Քանդվեցին շուրջ 130 շինություն և մաքրվեց ավելի քան 45000 քառակուսի մետր տարածք։

Թայվանի
-------

Թայվանի
Զբոսայգու գլխավոր տեսարժան վայրերից է արևմտյան ծայրամասում գտնվող շինությունների համալիրը, որտեղ տեղակայված են սրճարաններ, ռեստորաններ, բոուլինգի սրահները, որոնք իրենց յուրահատուկ ճարտարապետական ոճի շնորհիվ նման են ոճրագործական որջի։ Այս շինությունների համալիրը կոչվում է Թայվանի կամ Թայվան։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Post –Socialist City Development in Tirana // *Roskilde Universitetscenter*. — 2006. Архивировано из первоисточника 14 Մարտի 2012.
2. 1 2 3 4  Tirana In Your Pocket. — In Your Pocket. — 27 с.
3. ↑  «Albania sites». Lura Tours. 1 ноября 2010. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ մարտի 14-ին.
4. 1 2  *Peter Lucas* Rumpalla: Rummaging Through Albania. — Xlibris Corporation, 2002-05-17. — 244 с. — ISBN 9781456805807
5. 1 2  *Jeroen van Marle, Alwyn Thomson* Tirana In Your Pocket. — In Your Pocket. — С. 25.
6. ↑  *Tony Wheeler* Tony Wheeler's Bad Lands. — Lonely Planet, 2007-01-01. — 345 с. — ISBN 9781741791860

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Ռինիա զբոսայգի** կատեգորիայում։ |
**Լճի օրիորդը** (իտալ.՝ La Donna del lago), Ջոակինո Ռոսսինիի օպերա երկու գործողությամբ։ Իտալերեն լիբրետոն Անդրեա Լեոնե Տոտտոլայի ըստ Վալտեր Սկոտի համանուն պոեմի։ (1810)։

Օպերայի առաջնախաղը կայացել է Նեապոլի «Սան Կարլո» թատրոնում 1819 թ. հոկտեմբերի 24-ին։ Այն Նեապոլի թատրոնի համար Ռոսսինիի գրած ինը օպերաներից յոթերորդն էր։ Թեև առաջնախաղը չունեցավ հաջողություն, հաջորդ ներկայացումներն ընդունվեցին ավելի բարյացկամորեն։ Օպերան ունեցավ բազմաթիվ բեմադրություններ բոլոր խոշոր եվրոպական օպերային թատրոնները՝ մնալով երգացանկում մինչև 1860-ական թվականները, որից հետո դադարեց բեմադրվել մինչև 1950-ական թվականներ։ Ներկայումս այն հաճախ կատարվում և ձայնագրվում է՝ համարվելով Ռոսսինիի լավագույն օպերաներից մեկը։

«Լճի օրիորդը» առաջին իտալական օպերան է, որը հիմնված է Սկոտի ռոմանտիկ ստեղծագործություններից մեկի վրա և ազդարարում է Ռոսսինիի ստեղծագործական ժառանգությունում ռոմանտիզմի ուղղության սկզբնավորումը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Archivio Storico Ricordi — 1808.
2. ↑  Gossett and Brauner (2001), in Holden (Ed.), p. 785
3. ↑  Toye, 1987, p. 87
**Լյուբա Մուշեղի Գասպարյան** (մարտի 29, 1952(1952-03-29), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ճարտարապետ։ Հայաստանի ճարտարապետների միության անդամ (1985) ։

Կենսագրություն
--------------

Լյուբա Գասպարյանը ծնվել է 1952 թվականին, Երևանում։ 1970-1975 թվականներին սովորել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի շինարարական ֆակուլտետի քաղաքաշինության բաժնում։ 1975-1989 թվականներին եղել է Հայաստանի ճարտարապետության և շինարարության գիտահետազոտական ինստիտուտի ճարտարապետ, գիտաշխատող, 1989-2011 թվականներին՝ «Քաղաքաշինության ԳՀՆԻ» գիտաշխատող, ավագ գիտաշխատող, բաժնի վարիչ, արվեստանոցի վարիչ։ 2007 թվականից դասավանդում է Ճարտարապետության և շինարարարության Հայաստանի ազգային համալսարանի «Ճարտարապետական նախագծման և ճարտարապետական միջավայրի դիզայինի» ամբիոնում։

Ստեղծագործական ուղի
-------------------

* Գյուղական տների նախագծերի հաշվացուցակ կառուցողական և ինժեներական լուծումների ընտրության առաջարկներով
* Բնակարանների մի շարք տիպային նախագծեր գյուղական շինարարության հեռանկարային շրջանի համար
* Երևանում առաջին սերնդի ստանդարտ նախագծերի վրա հիմնված խոշոր բնակելի շենքերի վերակառուցման և արդիականացման ծրագրեր

### Նախագծային աշխատանքներ

Գավառ, Ալավերդի, Մերձավան, Փարաքար, Վարդենիկ և Բյուրեղավան բնակավայրերի գլխավոր հատակագծերի, Գորիսի մարզադպրոցի, Վայոց Ձորի մանկապատանեկան մարզադպրոցի, Ջերմուկի պատկերասրահի վերակառուցման, ՀՀ ՊՆ N զորամասի (Գյումրի ԱԲ) ինքնաթիռի ուսումնական վարժասարքի, շտաբի կառուցման, Աբովյանի և Իջևանի ՀՔԲ-ի կապիտալ շինարարության նախագծերի մշակման աշխատանքներ։

### Գիտական աշխատանքներ

Առաջին սերնդի տիպային բնակելի շենքերի վերակառուցման և արդիականացման հանձնարարականներ, բնակելի տարածության հատկացման սոցիալական նվազագույն նորմը, բնակելի շենքերի նախագծման ընթացքում ինսոլյացիայի գնահատման համար ինսոմետր-գործիքի մշակում, 400 հյուսիսային լայնության համար։

Երկեր
-----

* Плановая структура жилищного строительства и средняя сметная стои¬мость 1м2 общей площади жилых домов в Арм.ССР на 1976-1980гг. Ереван, 1977.
* Рекомендации по выбору типов квартир при планировании строительства и заселению жилых домов в городах Арм.ССР. Ереван, 1978.
* Плановая структура жилищного строительства и средняя сметная стоимость 1м2 общей площади жилых домов Арм.ССР на 1981-1985гг. Ереван, 1983.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Члены союза». *uaa.am*. Վերցված է 2019 թ․ հունվարի 19-ին.(չաշխատող հղում)
2. ↑  «Գասպարյան Լյուբա Մուշեղի». *nuaca.am*. Վերցված է 2019 թ․ հունվարի 19-ին.
**Ավստրալիական մերինոս** (իսպ.՝ los merinos, merino), նրբագեղմ, բրդամսատու ոչխարների ցեղ։ Ստեղծվել է Ավստրալիայում։ Որպես ելակետային ցեղեր օգտագործվել են Անգլիայից, Իսպանիայից և Գերմանիայից ներմուծված նրբագեղմ ոչխարները։ Հետագայում, ստացված ոչխարները տրամախաչվել են ֆրանսիական ռամբուլիե և ամերիկական վերմոնտների հետ։

Արտաքին տեսք
------------

Ավստրալիական մերինոսը ունի ֆայն (նուրբ), մեդիում (միջին) և սթրոնգ (զորեդ) տիպերը, որոնք միմյանցից զանազանվում են մարմնի արտաքնակազմով (Էքստերիեր) և բրդի որակով։ Ֆայև տիպը մաշկային ծալքեր չունի, բրդի որակը 70 և ավելի է։ Խոյերի կենդանի քաշը 70 կգ է, իսկ մաքիներինը՝ 35-40 կիլոգրամ։

Մեդիում տիպն ունի 2-3 ծալք, բրդի որակը 64-66 է, կենդանի քաշը համապատասխանաբար՝ 75-85 կիլոգրամ և 40-44 կիլոքրամ։ Սթրոնգ տիպն ամենախոշորն է խոյերի կենդանի քաշը 80-95 կիլոգրամ է, մաքիևերիևը՝ 42-48 կիլոգրամ։

Տեսակներ
--------

Ավստրալիական մերինոսի բոլոր տիպերի բուրդը երկար է և բարձր որակի։ Բրդի մաքուր ելքը 40-55 տոկոս է։ Խոյերի միջին բրդատվությունը 9-10 կիլոգրամ 40, մաքիներինը՝ 4-5 կիլոգրամ (ամենաբարձրը՝ 10 կիլոգրամ)։ Ավստրալիայի ոչխարների գլխաքանակի 80 տոկոս նրբագեղմերն են։

Կիրառում
--------

Ավստրալիական մերինոսները օգտագործվել են մի շարք երկրներում նրբագեղմ ցեղերի ստացման համար։ ԽՍՀՄ ներմուծվել է 1928-1929 թվականներին և որպես ելակետային ցեղ՝ օգտագործվել գրովնենյան ոչխարի ցեղի ստացման համար։

Գրականություն
-------------

* Cottle, D.J. (1991). *Australian Sheep and Wool Handbook*. Melbourne, Australia: Inkata Press. էջեր 20–23. ISBN 0-909605-60-2.

Արտաքին հղումներ
----------------

* www.ansi.okstate.edu — Oklahoma State University — страница породы Archived 2007-04-05 at the Wayback Machine.
* www.admra.org — Американская ассоциация разводчиков пород Delaine и Merino Archived 2011-08-06 at the Wayback Machine.
* www.merinos.com.au — Австралийская ассоциация Merino
* www.merino.co.nz — Новозеландская ассоциация Merino

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |
**Ջուլիա Կարին Կավազոս** (անգլ.՝ Julia Carin Cavazos, նոյեմբերի 13, 1993(1993-11-13), Դավենփորթ, Այովա, ԱՄՆ), բեմական անունը՝ Ջուլիա Մայքլզ (անգլ.՝ Julia Michaels), ամերիկացի երգչուհի և երգերի հեղինակ։ Նա սկսել է իր գործունեությունը որպես դեռահաս և հետո սկսել է երգեր գրել, որոնք տրվել են ուրիշ հայտնի երգիչների, ինչպիսիք են՝ Դեմի Լովատո, Fifth Harmony, Հեյլի Սթեյնֆիլդ և Գվեն Ստեֆանի։ 2017 թվականին Մայքլզը պայմանագիր է կնքել *Republic Records* -ի հետ, թողարկել իր դեբյուտային սոլո սինգլը՝ "Issues"-ը, որը Միացյալ Նահանգների Billboard Hot 100-ում հասավ մինչև 11-րդ հորիզոնական։ Այնուհետև թողարկեց իր դեբյուտային ալբոմը՝ *Nervous System*-ը։

Կենսագրություն
--------------

### Վաղ կյանք

Ջուլիա Մայքլզը ծնվել է Դավենպորտում, բայց տեղափոխվել է Սանտա Կլարիտա, Կալիֆոռնիա, Լոս Անջելեսի հյուսիսը։ Նրա հայրը՝ Խուան Մանուել Կավազոսը, պուերտոռիկացի է, և իր անունը գործունեության նպատկներով փոխել է Ջոն Մայքլզի։ Նա սկսել է երգել 12 տարեկանում։ 14 տարեկանում գրել է *«Austin and Ally Theme»*-ը և շատ ուրիշ երգեր հեռուստատեսության համար, ինչպես նաև իր առաջին 5 երգերը։ 19 տարեկանում նա հանդիպեց Լինդի Ռոբինսին, ում հետ նա Դեմի Լովատոյի համար գրել է «Fire Starter», իսկ Fifth Harmony-ի համար «Miss Movin» երգերը։

Մայքլզը 16 տարեկանից սկսել է երգեր գրել Hollywood Pop Circuits-ում։ Երբ նա 20 տարեկան էր, նա հանդիպեց Ջասթին Թրանթերին, ում հետ նա հաճախ էր համագործակցում։ Ռիո դե Ժանեյրոյում՝ Ամառային օլիմպիական խաղեր 2016-ի փակման արարողությունում, նորվեգացի երաժիշտ Kygo-ի հետ ներկայացրեց «Carry Me» երգը։

### 2017- մեր օրեր

2017 թվականի հունվարին Մայքլզը թողարկեց իր առաջին սոլո սինգլը՝ «Issues»-ը։ Մայքլզն ասում էր, որ դա առաջին անգամն էր, որ իր գրած երգն այնքան էր իրեն նմանեցրել, որ չէր պատկերացնում ուրիշին երգելիս։ Ինչպես նաև նա ասում էր, որ շատ հայտնի երգիչներ պայքարում էին իր երգի համար, բայց նա այդ երգը թողեց իրեն։

Մայքլզի առաջին դեբյուտային ալբոմը՝ «Nervous System»-ը, թողարկվել էր 2017 թվականի հուլիսի 28-ին։

Նրա երկրորդ սինգլը՝ «Uh Huh»-ը, թողարկվել էր 2017 թվականի հունիսի 2-ին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  ČSFD (չեխերեն) — 2001.
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. ↑
8. ↑
9. ↑

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Apple Music · Deezer · Ինստագրամ · Last.fm · SoundCloud · Spotify · ՏիկՏոկ · ՅուԹյուբ · ՅուԹյուբ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Allmusic · ČSFD · Discogs · Internet Movie Database · MusicBrainz · Rotten Tomatoes |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 123671850X · ISNI: 0000000464610174 · LCCN: n2017020785 · NKC: pag20201095368 · VIAF: 6072149235106076690009 · WorldCat VIAF: 6072149235106076690009 |

 |
**Իսլան Կոբրով** (ռուս.՝ Ислан Ишматович Кобров, սեպտեմբերի 7, 1925(1925-09-07), Ուդմուրտիա, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ)՝ խորհրդային զինվորական, պաշտոնաթող գնդապետ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1925 թվականի սեպտեմբերի 7-ին Կուզնալ գյուղում Վոտսկոյի ինքնավար մարզում։

Հայրենական Մեծ պատերազմի մասնակից։ 1942 թվականի դեկտեմբերին նա զորակոչվել է Կարմիր բանակ, որպես շարքային, կռվել է հրետազորում։ Իր առաջին Փառքի շքանշանի 3-րդ աստիճանը ստացել է 1944 թվականի հունիսի 22-ին, երբ սերժանտ էր։

1944 թվականի օգոստոսի 25-ին աջափնյա Ուկրաինայի ռազմական գործողությունների համար Կոբրովը պարգևատրվել է «Կարմիր աստղ» շքանշանով։

1945 թվականի հունվարի 20-ին Ի. Շ Կոբրովին 2-րդ աստիճանի Փառքի շքանշան շնորհելու մասին փաստաթուղթ է ստորագրել՝ 1944 թվականի դեկտեմբերի 4-ի- լույս 5-ի գիշերը Դանուբ գետը հաղթահարելու համար։ Սակայն այդ սխրագործության համար պարգևը ստացել է 2016 թվականին։

Պատերազմն ավարտել է հաղթանակից մի քանի ամիս առաջ, ուսմանը վերադառնալու պատճառով։ Ավարտելուց հետո գրեթե երեսուն տարի ծառայել է բանակում, պաշտոնաթող լինելով որպես գնդապետ։

Նա ներկայումս բնակվում է Լատվիայում։ Երկրորդ Փառքի շքանշանը նրան հանձնել է Լատվիայում Ռուսաստանի դեսպան Ա. Ա. Վեշնյակովը։

Պարգևներ
--------

* Պարգևատրվել է 3-րդ և 2-րդ աստիճանի փառքի շքանշանով, Կարմիր աստղի երկու շքանշաններով, Հայրենական պատերազմի շքանշանով և շատ կրծքանշաններով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  «Живущий в Латвии ветеран из Удмуртии получил орден Славы спустя 70 лет после войны». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 24-ին. Վերցված է 2017 թ․ մայիսի 5-ին.
2. ↑  В Латвии наградили орденом Славы ветерана ВОВ

Արտաքին հղումներ
----------------

* Кобров Ислан Ишматович
* Боевая награда нашла героя спустя 70 лет после окончания войны Archived 2016-05-02 at the Wayback Machine.
«Յոմ Կիպուրին հրեաներն աղոթում են սինագոգում»
Նկարի հեղինակ՝ Մորիսի Գոթլիեբ

**Յոմ Կիպուր** (եբրայերեն՝ יוֹם כִּיפּוּר‎), հայտնի է նաև «Քավության օր» անվամբ, Հուդայիզմում համարվում է տարվա ամենասուրբ օրը։ Կենտրոնական թեմաներն են քավությունն ու ապաշխարությունը ։ Հրեաներն այն տոնում են մոտ 25-ժամյա ծոմապահությամբ և շարունակական աղոթքներով՝ օրվա ժամանակի մեծ մասն անցկացնելով սինագոգում, հոգևոր ծառայություններ մատուցելով։

Ռոշ Հաշանա և Յոմ Կիպուր
-----------------------

Յոմ Կիպուրը թիշրեյ ամսվա 10-րդ օրն է և համարվում է Շաբաթների շաբաթ։ Ռոշ Հաշանան, որը Թորայում կոչվում է *Յոմ Թերուա*, ըստ հրեական օրացույցի՝ համարվում է առաջին ամսվա առաջին օրը։ Այս օրն Աստծուց մեղքերի թողություն են խնդրում։ Յոմ Կիպուրը հրեական օրացույցում համարվում է «Կարևոր սուրբ օրեր» կամ Յամիմ Նորայիմ (Ցասման օրեր), որը սկսվում է Ռոշ Հաշանայով։

Սուրբգրյան ընթերցումներ
-----------------------

Ըստ հրեական ավանդույթի՝ Աստված ամեն մի անձի ճակատագիրը գալիք տարվա համար գրում է Կյանքի գրքում և սպասում, մինչև որ Յոմ Կիպուրը «կկնքի» դատավճիռը։ Ցասման օրերի ընթացքում հրեան փորձում է բարելավել իր վարքն ու Աստծո առջև թողություն խնդրել իր և այլոց հանդեպ գործած մեղքերի համար և հուսով է, որ Աստված կների իրեն։

Աղոթքի քանակներ
---------------

Սովորական օրերին հավատացյալ կյանքով ապրող հրեաներն օրվա մեջ աղոթում են երեք անգամ` հետևյալ անվանումներով. *Շախարիթ* կամ առավոտյան աղոթք, *Մինխա* կամ ցերեկային աղոթք և *Մաարիվ* կամ երեկոյան աղոթք։ Յոմ Կիպուրն օրվա մեջ ունի աղոթքի համար նախատեսված հինգ ժամ՝ վերոգրյալին ավելացնելով *Մուսաֆն* ու *Նեիլան*։ Հրեաներն այս տոնի ընթացքում ապաշխարում են հանրային կամ մասնավոր վայրում։ Այս թվին ավելանում է նաև րաբուննապետին կամ կոհեն գադոլին ուղղված աղոթքը Երուսաղեմի Սուրբ տաճարում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Propitiation, *Easton's Bible Dictionary*
2. ↑  It can be argued that the weekly Sabbath (Shabbat) is holier. See Shabbat (Status as a holy day).
3. ↑  Numbers 29:7

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Լարուսի · Կրուգոսվետ · Համառոտ հրեական · Հրեական Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Ուղղափառ · Catholic (1997—…) · Universalis |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 119814403 · GND: 4234190-5 · LCCN: sh85149210 · LNB: 000304420 · NKC: ph867502 |

 |
**Հաղիղաթ Ալի ղիզի Ռզաևա** (ադրբ.՝ Həqiqət Əli qızı Rzayeva, մայիսի 20 (հունիսի 2), 1907, Լենքորան, Լենքորանի գավառ, Բաքվի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - օգոստոսի 2, 1969(1969-08-02), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), Ադրբեջանի օպերային երգչուհի, Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1943), Նա հանդիսանում է առաջին երգիչուհիներից մեկը `կատարելով Ադրբեջանի թատերական բեմում։

Կենսագրություն
--------------

Հաղիղաթ Ռզաևան նշանավոր ադրբեջանցի երաժիշտների հետ միասին-Ֆիքրեթ Ամիրով, Խան Շուշինսկի, Ղուրբան Փիրիմով, Բախրամ Մանսուրով, Սեիդ Շուշինսկի, Հաղիղաթ Ռզաևա
Հաղիղաթ Ռզաևան ծնվել է 1907 թվականին Լենքորանի Դարկուբա գյուղում։ 1917 թվականին Հաղիղաթը սկսեց սովորել Լենքորանի միջնակարգ դպրոցում։ Ադրբեջանում խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո ընտանիքը տեղափոխվեց Բաքու։ Բաքվում նա գործել է թատերական ասոցիացիայում։ Կոմպոզիտոր Մուսլիմ Մագոմաևի առաջարկով նա սկսել է աշխատել Ադրբեջանի օպերային թատրոնում։ Այդ ժամանակվանից սկսվել է Հագիգաթ Ռզաեւայի թատերական կարիերան։

1928-1932 թվականներին սովորել է Ադրբեջանի պետական կոնսերվատորիայի (ներկա Բաքվի երաժշտական ակադեմիա) մուղամ բաժնում։ Նրա ուսուցիչներից են եղել Ջաբբար Ղարյաղդիօղլին, Սեիդ Շուշինսկին և Ղուրբան Փիրիմովը։ 1927-1952 թվականներին եղել է Ադրբեջանի օպերայի և բալետի պետական ակադեմիական թատրոնի մենակատարը։ Թատրոնում ստեղծած լավագույն դերերից են՝ *Էրէբզենգի* (Աբդուլ Մագոմաև), Լեյլի, Էսլի Ուզեիր Հաջիբեկով, Շահսենեմ Զուլֆիկար Հաջիբեկով և այլն ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հաղիղաթ Ալի կըզը Ռզաևա
2. ↑  Həqiqət Rzayeva...
3. ↑  Ադրբեջանի օպերային երգչուհի
4. ↑  P3AEBA, Агигат Кули кызы // Театральная энциклопедия. — Советская энциклопедия, 1965. — Т. IV. — С. 605.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Պողոս-Պետրոս եկեղեցի (այլ կիրառումներ)

**Սուրբ Պողոս-Պետրոս եկեղեցի (Շալվա)** , Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցի, գտնվում է Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանի շրջանի Շալվա գյուղում, Բերձորից մոտ 53 կմ դեպի հյուսիս, կառուցվել է 17-րդ դար։

2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմից հետո Քաշաթաղի շրջանի շրջանը օկուպացվել է Ադրբեջանի կողմից։

Եկեղեցու մասին պատմական տեղեկություններ առկա չեն։ 

```
Առաջին հիշատակությունը կարելի է հանդիպել «Դիվան հայ վիմագրության» աշխատության մեջ, որտեղ նշվում է հետևյալը․
```

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Շալվա գյուղում կա մի թաղակապ եկեղեցի, որի պատերի մեջ օգտագործված են բազմաթիվ խաչքարեր և տապանաքարեր |  |

Ճարտարապետություն
-----------------

Սուրբ Պողոս-Պետրոս եկեղեցի միանավ բազիլիկ կառույց է, կառուցված է անմշակ քարով և կրաշաղախով, թաղածածկ է։ Արևելյան կողմում խորանով և զույգ ավանդատներով։ Եկեղեցու մուտքը արևմտյան կողմից է, ունի 4 լուսամուտներ, որոնցից 3-ը արևելյան կողմից են իսկ մեկը արևմտյան։ Աղոթասրահի հյուսիսային պատին կա մկրտության համար ավազան։ Եկեղեցու արտաքին չափերն են (13,50x8,45 մետր)։
Եկեղեցու պատերի մեջ ագուցված են բազմաթիվ խաչքարեր և տապանաքարեր, նրանց վրա պահպանվել են 17-րդ դարի 3 արձանագրություններ՝ (1611, 1629, 1651 թվականներ)։

2020 թվականին ադրբեջանի կողմից սանձազերծված պատերազմից առաջ եկեղեցին գտնվում էր բավարար վիճակում, իսկ պատերազմից հետո եկեղեցու մասին չկա ոչ մի տեղեկություն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Սուրբ Պողոս-Պետրոս եկեղեցի (Շալվայ)».
**Գացկա** (խորվ.՝ Gacka), գետ Խորվաթիայում, որը թափվում է Լիչկո-Սենսկա ժուպանություն, Պլիտվիչկա լճի ազգային պարկի սահմանի մոտ։ Զգալի չափով հոսում է նաև գետնի տակ ։

Նկարագրություն
--------------

Գետի երկարությունը կազմում է 61 կիլոմետր ։ Երկարությունը վերգետնյա մասում ավելի վաղ կազմել է 32 կմ, սակայն հետո աշխատանքների կարգավորման շնորհիվ մնացել է ընդամենը 11 կմ ։ Ջրի ավազանը կազմում է 584 կմ² ։ Առավելագույն խորությունը 10 մետր է։ Միջին ջերմաստիճանը ամռանը կազմում է 10.8 °C, իսկ ձմռանը` 7.9 °C :

Հարավ-արևելյան մասում սկիզբ է առնում Կարստ սարահարթից։ Ամենաբարձր աղբյուրը գտնվում է ծովի մակարդակից 460 մետր բարձրության վրա։ Հյուսիս-արևմուտքում հոսում է Վելեբիտ հովտից մինչև Փոքր Կապելա։ Ջրի հիմնական աղբյուրը կազմում է 6.3 սմ³ ջուր, իսկ ջրի ծախսը միջին հոսանքում մոտ 13.3 սմ³ է ։ Գետի վրա է գտնվում Օտոչաց քաղաքը։ Օտոչացա և Գացկայի ջրերը միախառնվելով լցվել են Լիկա գետը, որի հետևանքով հետագայում կառուցվել է թունել, որը կապում էր Գացկան Անդրիատիկ ծովին ։ Գետաբերանի մոտակայքում կա էլեկտրաէներգիայի արտադրություն` ՀԷԿ, որը ունի երկու մասնաճյուղ «Սեն» և «Սկլոպե» ։

Գացկայի հունի մոտ են գտնվում շատ քարանձավներ։ Այդ հունի հետազոտությունները սկսել են ХХ-րդ դարի երկրորդ կեսին։ Սակայն մինչև օրս չեն ուսումնասիրել քարանձավների կեսից ավելին ։

Գացկայի ափերին զարգացած է զբոսաշրջությունը, հատկապես կանաչ և ձկնորսական։ Գետի միջին հոսանքում հաճախ տեղի են ունենում ձկնորսների մրցումները, մասնավորապես ամենամյա «Գացկիի Գավաթի» ավանդական մրցույթի ժամանակ ։ Գետը հարուստ է իշխան ձկով, սակայն այստեղ ձկնորսական սեզոնը սկսվում է մարտի 1-ին և ավարտվում հոկտեմբերի 31-ին ։

Պատկերասրահ
-----------

* Մաերովսկիի աղբյուրըՄաերովսկիի աղբյուրը
* Մաերովսկիի աղբյուրի մոտ գտնվող ջրաղացըՄաերովսկիի աղբյուրի մոտ գտնվող ջրաղացը
* Հին ջրաղացըՀին ջրաղացը
* Տեսարան կամրջիցՏեսարան կամրջից

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Югославия сегодня. 1970
2. 1 2 3 4  Vodnogospodarska osnova Hrvatske — Strategija upravljanja vodama Archived 2013-10-29 at the Wayback Machine.(խորվ.)
3. 1 2  Lika-Senj County. Tourist Board,  Archived 2011-05-16 at the Wayback Machine.
4. ↑  Гидроэнергетическая система Лики и Гацки
5. ↑  HE Senj Archived 2014-10-08 at the Wayback Machine.(խորվ.)
6. ↑  Gacka dolina(խորվ.)
7. ↑  Gacka kup Archived 2015-05-28 at the Wayback Machine.(խորվ.)
8. ↑  Ribolov na Gacki Archived 2015-04-01 at the Wayback Machine.(խորվ.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Гацка

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 241870505 · WorldCat VIAF: 241870505 |

 |
**Աննա Սինիլկինայի հուշարձան** (ռուս.՝ Памятник Анне Синилкиной), հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը նվիրված է խորհրդային մարզական ֆունկցիոներ, «Լուժնիկի» օլիմպիական համալիրի սպորտի պալատի տնօրեն 1956-1996 թվականներին, ԽՍՀՄ գեղասահքի ֆեդերացիայի նախագահության նախագահ 1972-1988 թվականներին, ԽՍՀՄ գեղասահքի ֆեդերացիայի նախագահության պատվավոր նախագահ 1988-1992 թվականներին, ՌԽՖՍՀ մշակույթի վաստակավոր աշխատող Աննա Սինիլկինային։ Տեղադրվել է Մոսկվայում տեղակայված «Լուժնիկի» օլիմպիական համալիրի տարածքում, սպորտի պալատի մոտ։

Պատմություն
-----------

«ՌԽՖՍՀ մշակույթի վաստակավոր աշխատող, գեղասահքի ազգային ֆեդերացիայի նախկին նախագահ, «Լուժնիկի» օլիմպիական համալիրի սպորտի պալատի անփոխարինելի տնօրեն Աննա Սինիլկինայի հիշատակը հավերժացնելու մասին» հրամանը 1999 թվականի հունվարի 21-ին ստորագրել է Մոսկվայի կառավարության ղեկավար Յուրի Լուժկովը։

Հուշարձանի բացումը տեղի է ունեցել 2005 թվականի մարտի 13-ին և հարմարեցվել է գեղասահքի 2005 թվականի աշխարհի առաջնության բացման արարողությանը։ Գեղասահքը մարզաձև է, որն ամենից շատ էր սիրում Աննա Սինիլկինան։

Նկարագրություն
--------------

Աննա Սինիլկինայի բրոնզե քանդակը մինչև գոտկատեղ բրոնզե պատվանդանի վրա է, որն ունի երկարափեշ զգեստի նմանություն, ինչը քանդակին տալիս է ավարտուն տեսք։ Պատվանդանին արված է հետևյալ մակագրությունը.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Սինիլկինա Աննա Իլյինիչնա։ «Լուժնիկի» օլիմպիական համալիրի սպորտի պալատի տնօրեն 1956-1996 թվականներին, ԽՍՀՄ գեղասահքի ֆեդերացիայի նախագահության նախագահ 1972-1988 թվականներին։ ԽՍՀՄ գեղասահքի ֆեդերացիայի նախագահության պատվավոր նախագահ 1988-1992 թվականներին։ |  |

Հուշարձանը տեղադրված է գրանիտե քառակուսի ցածր հարթակի վրա։

Հուշարձանի հեղինակներն են քանդակագործ Ալեքսանդր Ռուկավիշնիկովը և ճարտարապետ Ռոստիսլավ Նարսկին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Распоряжение об установке скульптурной композиции(չաշխատող հղում)
2. ↑  Дни.ру об открытии памятника Archived 2015-02-17 at the Wayback Machine.
3. 1 2 3  «Памятник Анне Синилкиной». Վերցված է 2018 Ապրիլ 5-ին.
**Ջուլիո Բերրուտի** (սեպտեմբերի 27,1984, Հռոմ, Իտալիա) իտալացի դերասան և ատամնաբույժ, ով հայտնի է Մոնտե Կառլո (2011), Զբոսանք արևի շողի ներքո (2014) և Գաբրիելի դժոխք (2020) ֆիլմերում իր կերտած դերերով։

Կյանքը և կարիերան
-----------------

Բերրուտին ծնվել է Իտալիայի Հռոմ քաղաքում, Մոնկալվոյի ակնաբույժ Ջուզեպպե Բերրուտիի և փաստաբան Ֆրանչեսկա Ռոմանա Ռեջիանիի ընտանիքում։ Նա ունի ավագ եղբայր՝ Ջիան Լուկա Բերրուտին, Guardia di Finanza-ի փոխգնդապետ:Ստանալով գիտական միջնակարգ դպրոցի դիպլոմ և պրոֆեսիոնալ ատամնատեխնիկի դիպլոմ՝ Բերրուտին հաճախել է Հռոմի Տոր Վերգատա համալսարանի ատամնաբուժության դպրոց և 2010 թվականին ավարտել ստոմատոլոգիա և ատամնաբուժական պրոթեզավորում բաժինը։ Այնուհետև անցել է օրթոդոնտիայի մասնագիտացում և ավարտել 2015 թվականին:Բերրուտին, ով 190 սմ հասակ ունի, մոդելային կարիերա է ունեցել դպրոցում, քայլել է թռիչքուղիներով և մասնակցել մի քանի նորաձևության արշավների՝ սկսած 1998 թվականից մոտ երեք տարի։ 2003 թվականին նա իր դեբյուտը կատարել է *The Lizzie McGuire* ֆիլմում փոքրիկ դերով:Նա սկսեց համբավ ձեռք բերել Melissa *P. La figlia di Elisa – Ritorno a Rivombrosa* և *Bon Appétit* ֆիլմերում հայտնվելուց հետո։ 2011 թվականին նա նկարահանվել է Մոնտե Կառլո ֆիլմում, իսկ 2014 թվականին գլխավոր դեր է կատարել *Զբոսանք արևի շողի ներքո* երաժշտական կատակերգությունում։ 2019 թվականին Բերրուտիին ընդունեց *Passionflix-ի* պրոդյուսեր Տոսկա Մասկի առաջարկը՝ կատարելու Գաբրիել Էմերսոնի դերը *Գաբրիելի դժոխքը* վեպի ադապտացիայի մեջ։

Գրքեր
-----

Ջուլիո Բերուտին 2018 թվականին թողարկեց իտալական վեպ, որը կոչվում է *«Nutshell»*:

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «FLIRTING WITH - STRADIVAS MAGAZINE 16». *web.archive.org*. 2014 թ․ հուլիսի 14. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ հուլիսի 14-ին. Վերցված է 2023 թ․ հուլիսի 13-ին.
2. ↑  «Amazon.com». *www.amazon.com* (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2023 թ․ հուլիսի 13-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Giulio Berruti Instagram