Մյունխենում գտնվող Ալյանց Արենա
Գերմանիայի ֆուտբոլային երկրպագուները 2006 թվականի աշխարհի առաջնության ժամանակ
Ֆուտբոլը համարվում է Գերմանիայի ամենահայտնի սպորտաձևերից մեկը։ Երկրի իշխանության տվյալներով՝ ամեն շաբաթ և կիրակի օրերին Գերնամիայում տեղի է ունենում շուրջ 80 000 ֆուտբոլային խաղ։

Գերմանական ֆուտբոլի միությունը (գերմ.՝ Deutscher Fußball-Bund կամ *DFB*) երկրում ֆուտբոլի ղեկավար օրգանն է, իր մեջ ընդգրկում է 6,6 մլն անդամ, և ունի ավելի քան 26 000 ֆուտբոլային ակումբ։ Գերմանիայի ֆուտբոլային լիգաների համակարգի վերևում գտնվում են առաջին Բունդեսլիգան և Երկրորդ Բունդեսլիգան, որտեղ Առաջին Բունդեսլիգայի հաղթողը դառնում է Գերմանիայի չեմպիոնը։ Բացի մի շարք գերմանական ֆուտբոլի գավաթներից կա նաև Գերմանիայի գլխավոր գավաթը՝ Գերմանիայի գավաթը(գերմ.՝ DFB-Pokal)։

Ֆուտբոլի համաշխարհային տվյալներով՝ Գերմանիան համարվում է աշխարհի ֆուտբոլային ազգերի ամենահաջողակներից մեկը։ Գերմանիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականը արդեն հասցրել է դառնալ աշխարհի ֆուտբոլային չեմպիոնատի քառակի հաղթող (1954 թվականին, 1974 թվականին, 1990 թվականին և 2014 թվականին), և նաև երեք անգամ դարձել է ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի առաջնություն հաղթող (1972-ին, 1980-ին և 1996-ին)։ Գերմանիայի կանանց հավաքականը երկու անգամ հաղթել է աշխարհի կանանց ֆուտբոլի առաջնությունը (2003-ին և 2007-ին), դա նշանակում է, որ Գերմանիան միակ երկիրն է, որն հաղթել է և կանացի և տղամարդկանց աշխարհի ֆուտբոլի առաջնությունը։

Պատմություն
-----------

### Առաջին ֆուտբոլային ակումբները

Անգլիական Դրեզդենական ֆուտբոլային ակումբը համարվում է Գերմանիայի առաջին ֆուտբոլային ակումբը։ Նա հիմնադրվել է 1850 թվականին Անգլիացիների կողմից, որոնք ապրում և աշխատում էին Դրեզդենում։ Հաջորդ 20 տարիներում ֆուտբոլ խաղալը դարձավ Գերմանիայի ամենահայտնի սպորտը և նվաճեց շատ բարձր գոտիներ։ Դրանից հետո հիմնադրվում են նաև այլ գերմանական ակումբներ՝ Բեռլինում, Համբուրգում և Կարլսրուեյում։

### Առաջին աշխարհամարտից հետո

1900 թվականի հունվարի 28-ին Գերմանիայի 86 ֆուտբոլային ակումբների ղեկավարները հավաքվում են Լայպցիգ-ում գտնվող *Մարիենգարդեն* ռեստորանում և համաձայնվում են ստեղծել Գերմանական ֆուտբոլի միություն (գերմ.՝ Deutscher Fußball-Bund կամ *DFB*)։ Ժողովի ընտրողների ղեկավարը դառնում է *Է. Կիրմզեն*, նա ներկայացնում էր *Լեյպցիգի ֆուտբոլի միությունը* (գերմ.՝ Leipziger Fussball Verband)։ *Ֆերդինանդ Հուեպպե*-ն, որը ներկայացնում էր *ԴՖԱ Պրահան*, դառնում է Գերմանական ֆուտբոլի միության առաջին նախագահը։

1900-ական թվականներից մի քանի տարի հետո ստեղծվում են նաև այլ ասոցիացիաններ, հենց մեկը օրինակ՝ *Գերմանական ֆուտբոլիստների միություն* (գերմ.՝ Bund Deutscher Fussballspieler), բայց նրանք մտնում են *Գերմանական կայսրության*՝ Բեռլինի շրջանի կազմի մեջ։ 1898 թվականին տեղի է ունենում Գերմանիայի մի քանի մունիցիպալիտետների առաջնությունը, որին հովանավորում էր *Հարավա-գերմանական ֆուտբոլի միությունը* (գերմ.՝ Verband Sueddeutscher Fussball Vereine), որը մեծ կապեր ուներ Գերմանական ֆուտբոլի միության հետ։

Գերմանիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականը միայն 1908 թվականից սկսած է, որ իր երկիրը ներկայացնում է համաշխարհային ֆուտբոլի տարբեր առաջնություններում։ Նա վերահսկվում է Գերմանական ֆուտբոլի միության կողմից։

### Հետպատերազմյան շրջան

Պատերազմից հետո Գերմանիան բաժանվեց երեք մասի։ Գերմանական ֆուտբոլի միությունը և իր թիմը շարունակեցին մնալ Արևմտյան Գերմանիայում, մյուսը՝ Սաարսկի ֆուտբոլի միությունը և Գերմանիայի Դեմոկրատական Հանրապետությունը դարձան ինքնուրույն։

### Արևելք և Արևմուտք

#### Արևմուտքը ընդդեմ Արևելքի; 1974 թվականի աշխարհի առաջնություն

1974 թվականի տեղի ունեցած աշխարհի առաջնությունը անցկացվել է արևմտյան Գերմանիայում, որտեղ մասնակցել են բոլոր գերմանական թիմերը, և նրանք մրցել են իրար դեմ միևնույն խմբում։ 1974 թվականի հունիսի 22-ին Համբուրգում տեղի է ունենում ԳԴՀ և ՖՀԳ-ի միջև ֆուտբոլային հանդիպում, որտեղ էլ սենսացիոն հաղթանակ է տանում ԳԴՀ-ն 1-0 հաշվով, և խաղի միակ գոլը խխում է Յուրգեն Շպարվասերը։ Նրանք երկուսն էլ անցնում են հաջորդ փուլ՝ ԳԴՀ-ի հավաքականը առաջին տեղով, իսկ ՖՀԳ-ի հավաքականը երկրորդ տեղով։ ԳԴՀ-ի հավաքականը գրավում է երրորդ տեղը և դուրս է մնում առաջնությունից, իսկ ՖՀԳ-ն անցնում է եզրափակիչ և դառնում է աշխարհի չեմպիոնը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Gleb Gavrik (16.11.2011). "В Германии намерены бороться с насилием на стадионах" (in ռուսերեն). Deutsche Welle. Արխիվացված from the original on 2012 թ․ հուլիսի 3. Retrieved 2012 թ․ մայիսի 17.
2. ↑  Andreas Wittner: *Als die Engländer noch dauernd siegten*, Die Welt, 4. Juli 2006 (27. Juni 2007)