**Էպիդավրոս**(հուն․՝ Επίδαυρος), հնագույն քաղաք Հունաստանում։ Տեղակայված է Պելոպոնեսի հյուսիս-արևելքում, Արգոլիդա թերակղզու արևելյան ափին։ Հին ժամանակներում եղել է Էպիդավրոս շրջանի կենտրոնը։ Հայտնի է հնագույն թատրոնի ավերակներով և Ասկլեպիոսի տաճարով։ Ներկայումս ավերակների մոտ կա փոքր ձկնորսական գյուղ։

Պատմություն
-----------

Քաղաքը գոյություն ունի Միկենյան դարաշրջանից ի վեր (պեղումների ժամանակ հայտնաբերվել են ամրոցի պատերի մնացորդներ և թաղված իրեր, որոնք վերագրվում են այդ դարաշրջանին)։ Մ.թ.ա. 8-րդ և 7-րդ դարերում Էպիդավրոսն ունեցել է զգալի ազդեցություն. ստեղծվել են գաղութներ Էգինա, Կոս, Նիսիրոս և Տենեդոս (Բոզջաադա) կղզիներում։ Մ.թ.ա. 4-րդ դարում Էպիդավրոսի առևտրում անկում է արձանագրվել։ Մ.թ.ա. 5-րդ դարում այստեղ իշխանություն են հաստատել Պելոպոնյան պատերազմների տիրակալները, ինչի արդյունքում Էպիդավրոսը բազմիցս ենթարկվել է աթենացիների և նրանց դաշնակիցների ասպատակություններին։ Հետագայում քաղաքը մոռացության է մատնվել և պահպանել արժեքը միայն որպես նավահանգիստ։

Տեսարժան վայրեր
---------------

Քաղաքի պեղումների վայրում կարելի է տեսնել Ասկլեպիոսին նվիրված տաճարի ավերակները, ջերմային լողավազանները, սենյակները, որտեղ քրմերն ընդունել են հիվանդներին, ինչպես նաև մարզադահլիճներ։ Պահպանվել են նաև տոլոսի (շրջանաձև մի կառույց, որը նախատեսված է կրոնական երաժշտության կատարման համար) ավերակներ։ Տաճարի ցելլան շրջապատված էր դորիական սյուներով, ներսում՝ կորնթոսյան սյուներով շրջապատված օղակ։

### Ասկլեպիոս

Ասկլեպիոսի պաշտամունքն առաջին անգամ իրականացվել է մ.թ.ա. 6-րդ և 5-րդ դարերի սկզբին, և այդ ժամանակ ուխտավորների բազմությունը հոսում էր Էպիդավրոս՝ բուժման համար։ Արդեն մ.թ.ա. 4-րդ դարում տաճարը դարձել էր Հունաստանի ամենախոշոր և պաշտամունքային վայրերից մեկը և շարունակում էր զարգանալ նաև հռոմեացիների տիրապետության օրոք։ Սակայն 4-րդ դարում Թեոդոսիոս Ա Մեծի կառավարման ժամանակ հեթանոսական լինելու պատճառով տաճարը փակվեց։

### Թատրոն

Էպիդավրոսի գլխավոր տեսարժան վայրը թատրոնն էր, որը կառուցվել է մ.թ.ա. 4-րդ դարում։ Ուներ 14 հազար նստատեղ։ Հին հույները հավատում էին, որ հիվանդները կարող են բուժվել ոչ միայն խառնուրդներով և փոշիներով, այլև թատերական ներկայացումներով։ Դրանք առաջացնում էին հիացմունք, վախ, և արդյունքում` կատարսիս։ Լավ պահպանված թատրոնը թույլ է տալիս մեզ գնահատել ոչ միայն ճարտարապետական լուծման շքեղությունը, այլև հին վարպետների ճարտարագիտական հանճարը։ Բեմում հնչած շշուկը լսելի է նույնիսկ ամենաբարձր շարքերում։

### Հնագիտական թանգարան

Թատրոնի մոտ կա հնագիտական թանգարան, որտեղ ներկայացված են բավականին հետաքրքիր ցուցանմուշներ։ Քանդակագործական ցուցանմուշներից են սյուների խոյակները, որոնք հանրահայտ քանդակագործ Պոլիկլետոսի աշխատանքներն են։ Բացի դրանցից, թանգարանում պահվում է նաև Ասկլեպիոսի տաճարում հայտնաբերված վիրաբուժական գործիքների մեծ հավաքածու։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Греция : Справочная карта : Масштаб 1:1 000 000 / гл. ред. Я. А. Топчиян; ред.: Г. А. Скачкова, Н. Н. Рюмина. — М. : Роскартография, Омская картографическая фабрика, 2001. — (Страны мира «Европа»). — 2000 экз
2. ↑  *Бартенев И. А. Батажкова В. Н.* Очерки истории архитектурных стилей. — М.: Изобразительное искусство, 1983. — С. 31. — 264 с.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Epidaurus UNESCO Listing
* Epidaurus photos and info
* How the sanctuary was built -the building inscriptions Արխիվացված 2016-01-03 Wayback Machine

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Էպիդավրոս» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Կրուգոսվետ · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Մեծ սովետական (1 հրտ.) · Treccani |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 11985172v · GND: 4015014-8 · LCCN: sh85044368 · VIAF: 237682992 · WorldCat VIAF: 237682992 |

 |