**Sade** ([ʃɑːˈdeɪ]), բրիտանական երաժշտական խումբ, որի կազմում ընդգրկված են Շադե Ադուն, Ստյուարտ Մեթյումենը, Պոլ Սպենսեր Դենմենը և Հեյլ Էնդրյուն։ Խմբի անունը կրում է միակ վոկալիստուհու՝ Շադե Ադուի անունը և հաճախ էլ ասոցացվում է հենց նրա հետ։ Խմբի երաժշտությունն ունի էկլեկտիկ բնույթ, որը համեմված է սոուլ, ջազ, ռիթմ ընդ բլյուզ, պանկ, սոֆթ ռոք ժանրերի նոտաներով։ Խմբի դեբյուտը կայացել է 1984 թվականին և միանգամից մեծ հաջողություններ է արձանագրել ամբողջ աշխարհում։ Առաջին դեբյուտային ալբոմը լույս է տեսել 1985 թվականին՝ *Diamond Life* անվանումով։ Խումբը վաճառեց ավելի քան 23 միլիոն օրինակ միայն ԱՄՆ-ում և ավելի քան 50 միլիոն օրինակ ամբողջ աշխարհում։ Գրեմմի մրցույթի քառակի դափնեկիր է։ 2010 թվականին Շադեն, տասը տարի ընդմիջումով, լույս ընծայեց նոր ալբոմ՝ *Soldier of Love*:

1980-ական թվականներ
-------------------

### 1982—1983

*Sade* ձևավորվել է 1982 թվականին, երբ *Pride* լատինո-սոուլ խմբի երգչուհի Հելեն Ֆոլաշադե Ադուն և Ստյուարտ Մեթյումենը՝ Պոլ Կուկի (անգլ.՝ Paul Cook) հետ միասին ձևավորեցին նոր խումբը և սկսեցին առաջին ձայնագրությունները։ 1983 թվականին *Sade* խմբին միացավ Էնդրյու Հեյլը։ Իսկ 1984 թվականին Պոլ Կուկը լքեց խումբը։
Sade-ի դեբյուտը տեղի ունեցավ 1982 թվականի դեկտեմբերին Լոնդոնի Ռոնի Սկոթի ակումբում, երբ խումբը ելույթ էր ունենում հաջակցություն *Pride*-ի։ 1983 թվականի մայիսին *Sade* սկսեց ելույթ ունենալ Նյու Յորքի Դենսետերիա ակումբում։ Սա հանդիսացավ խմբի առաջին ամերիկյան ելույթը։ *Sade* խմբին սկսեցին ավելի շատ ուշադրություն դարձնել զանգվածային լրատվության միջոցները և ձայնագրող ընկերությունները։ 
1983 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Շադե Ադուն ստորագրեց պայմանագիր Epic Records-ի հետ։ Հետո, 1984 թվականին, պայմանագիր կնքեցին նաև խմբի մյուս անդամները։ Հետագա բոլոր ալբոմները թողարկվեցին այս ընկերությունում։

### 1984

1984 թվականի փետրվարի 25-ին *Sade* Մեծ Բրիտանիայում թողարկեց իր անդրանիկ սինգլը՝ «Your Love Is King»: Հուլիսի 28-ին, կրկին իրենց հայրենիքում, նրանք թողարկեցին անդրանիկ դեբյուտայի ալբոմը՝ *Diamond Life*:

*Diamond Life* ալբոմը ցայժմ էլ մնում է բրիտանական խմբի լավագույն աշխատանքը և համարվում է բեստսելլեր-ալբոմ։

Այս նույն տարում *Sade* կատարեց իր առաջին հյուրախաղերը Մեծ Բրիտանիայում։ Հրավիրյալ երաժիշտներից էին՝ Դեյվ Զոլի (*Dave Early*) (թմբուկ), Մարտին Դիչեմ (*Martin Ditcham*) (հարվածային գործիքներ), Թերի Բեյլի (*Terry Bailey*) (շեփոր) և Գորդոն Մեթյումեն (*Gordon Matthewman*) (տրոմբոն)։
1984 թվականի դեկտեմբերի 8-ին *Sade* թողարկեց իր առաջին ամերիկյան սինգլը՝ «Hang On To Your Love»: Իսկ արդեն 1985 թվականի փետրվարի 23-ին *Diamond Life* ալբոմը լույս ընծայվեց ԱՄՆ-ում։

### 1985

1985 թվականին *Sade*-ն Բրիտանական ձայնագրողների ասոցիացիայի (*British Phonographic Institute Award*) կողմից արժանացավ մրցանակի լավագույն ալբոմ անվանակարգում՝ *Diamond Life* համար։ «Smooth Operator», տեսահոլովակը, որի ռեժիսորը Ջուլիան Թեմփլն (*Julian Temple*) էր, նոմինացվեց MTV Video Music Awards երկու անվանակարգերում՝ լավագույն կնոջ տեսահոլովակ և լավագույն նոր երգիչ։
1985 թվականի հուլիսի 13-ին *Sade* ելույթ ունեցավ Live Aid համերգին Լոնդոնի «Ուեմբլի» մարզադաշտում։ Շադե Ադուն դարձավ առաջին աֆրիկական ծագում ունեցող երգչուհին, ով հանդես եկավ այստեղ։ Համերգը դիտեցին 75 000 հանդիսատես և 1,4 միլիարդ հեռուստադիտող աշխարհի ավելի քան 170 երկրներում։
1985 թվականի նոյեմբերի 16-ին *Sade* Բրիտանիայում թողարկեց թվով երկրորդ ալբոմը՝ *Promise* անվանումով։ Նույն թվականի դեկտեմբերի 21-ին *Promise* թողարկվեց նաև ԱՄՆ-ում։

### 1986

1986 թվականին Շադե Ադուն ամերիկյան American Music Awards-ի կողմից արժանացավ «Սոուլ-ռիթմ ընդ բլյուզ ոճի լավագույն տեսահալովակ» անվանակարգի։ Շադեն ստացավ նաև իր առաջին Գրեմմին՝ որպես «Լավագույն նոր կատարող»։
1985—1986 թվականներին *Sade* կատարեց իր առաջին միջազգային հյուրախաղերը։ Այս ուղևորությանը հրավիրված էին ներքոհիշյալ երաժիշտները՝ Դեյվ Էոլի (թմբուկ), Մարտին Դիչեմ (հարվածային գործիքներ), Գորդոն Մեթյումեն (շեփոր), Ջեյք Ջեյքաս (*Jake Jacas*) (տրոմբոն և բեկ-վոկալ), Լերոյ Օսբորն (*Leroy Osbourne*) (վոկալ), Գորդոն Հանտ (*Gordon Hunte*) (կիթառ)։ 
1986 թվականի հունիսի 28-ին *Sade* ելույթ ունեցավ *Artists Against Apartheid* համերգին, որն անցկացվում էր Ազատության փառատոնի շրջանակներում լոնդոնյան Clapham Common-ում։

### 1987

1987 թվականին *Sade*-ն և նրանց *Promise* ալբոմը նոմինացվեց Գրեմմիի "Ռիթմ ընդ բլյուզ ոճի վոկալ կատարում (դուետ կամ խմբային)" անվանակարգում։

### 1988

1988 թվականի մայիսի 14-ին *Sade* Մեծ Բրիտանիայում (նույն թվականի հունիսի 4-ին ԱՄՆ-ում) թողարկեց իր երրորդ ալբոմը՝ *Stronger Than Pride* անվանումով։ Նույն տարում *Sade* կատարեց համաշխարհային հյուրախաղեր, որին մասնակցելու համար հրավիրվեցին երաժիշտներ Բլէեր Կաննինգեմը (*Blair Cunningham*) (թմբուկ), Մարթեն Դիչեմը (հարվածային գործիքներ), Լերոյ Օսբորնը (վոկալ), Գորդոն Հանտը (կիթառ), Ջեյմս ՄակՄիլանը (*James McMillan*) (շեփոր) և Ջեյք Ջեյքասը (տրոմբոն և վոկալ)։

### 1989

1989 թվականին Շադե Ադուն առաջադրվեց American Music Awards, որպես «Սոուլի լավագույն կատարող»։

1990-ական թվականներ
-------------------

### 1992

1992 թվականի նոյեմբերի 11-ին *Sade* Մեծ Բրիտանիայում (ԱՄՆ-ում նոյեմբերի 21-ին) թողարկեց իր չորրորդ ալբոմը՝ *[[Love Deluxe*:

### 1993

1993 թվականին *Sade* կրկին հյուրախաղերով հանդես եկավ աշխարհով մեկ։ Հրավիրյալ երաժիշտներից էին՝ Լերոյ Օսբորնը (վոկալ), Գորդոն Հանտը (կիթառ), Թրեվոր Մյուրելը (*Trevor Murrell*) (թմբուկ), Կարլ Վանդեն Բոշը (*Karl Vanden Bossche*) (հարվածային գործիքներ) և Ռիկ Բրաունը (*Rick Braun*) (շեփոր)։

### 1994

1994 թվականին *Sade* արժանացավ Գրեմմիի «No Ordinary Love» երգի համար «"Ռիթմ ընդ բլյուզ ոճի վոկալ կատարում (դուետ կամ խմբային)" անվանակարգում։
Նույն տարվա նոյեմբերի 12-ին *Sade* մեծ Բրիտանիայում (ԱՄՆ-ում նոյեմբերի 26-ին) թողարկեց հինգերորդ ալբոմը՝ լավագույն երգերի ժողովածուն՝ *The Best of Sade*:

2000-ական թվականներ
-------------------

### 2000

2000 թվականի նոյեմբերի 13-ին, երկար ընդմիջումից հետո, *Sade* Մեծ Բրիտանիայում (ԱՄՆ-ում նոյեմբերի 14-ին) թողարկեց իր թվով վեցերորդ ալբոմը՝ *Lovers Rock* անվանումով։

### 2001

2001 թվականին *Sade* հյուրախաղերով հանդես եկավ ԱՄՆ-ում *Lovers Rock* խորագրով։

### 2002

2002 թվականի փետրվարի 18-ին *Sade* Մեծ Բրիտանիայում թողարկեց իր թվով յոթերորդ ալբոմը՝ *Lovers Live* վերնագրով։

### 2009

2009 թվականին շշուկներ տարածվեցին, թե խումբը աշխատում է նոր ալբոմի վրա։ Ինչպես հայտնեց Reuters գործակալությունը՝ վկայակոչելով Billboard.com աղբյուրին, Շադեն սկսել էր այդ աշխատանքները հունիսից։ Բացի դրանից, *Sade2009.com Archived 2009-05-26 at the Wayback Machine.* կայքը, որը խմբի նոր պաշտոնական կայքն էր, սկզբում հայտնեց, որ իրենց նոր ալբոմը կթողարկվի 2009 թվականի նոյեմբերին։ Սակայն հետո հայտարարեց, որ ճշգրիտ ամսաթվին դեռևս չեն տիրապետում։

2010-ական թվականներ
-------------------

### 2010

«Soldier of Love» ալբոմի համանուն երգը iTunes-ում առաջին սինգլն էր՝ 2010 թվականի հունվարի 12-ին։ Այսպիսով փետրվարի 8-ին լույս ընծայվեց խմբի վեցերորդ ալբոմը՝ «Soldier of Love»: Ալբոմը հանդես եկավ ամերիկյան Billboard 200 չարտում։

### 2011

2011 թվականի մայիսի 3-ին խումբը թողարկեց սիրված երգերի թվով երկրորդ ալբոմը՝ «The Ultimate Collection»: Հավաքածուում ընդգրկվեցին «Your Love Is King», «Smooth Operator», «By Your Side», «No Ordinary Love» և «Soldier of Love» սինգլները։ Նրանում ներառվեցին նաև նոր 4 կոմպոզիցիաներ՝ 

* Thin Lizzy’s 1974 թվականի քավեր «Still in Love with You»
* «The Moon and the Sky» featuring Jay-Z ռեմիքս
* «I Would Have Never Guessed»
* «Love is Found»

Կազմ
----

* Շադե Ադու (*Helen Folasade Adu*)՝ վոկալ
* Ստյուարտ Մեթյումեն (*Stuart Matthewman*)՝ սաքսոֆոն, կիթառ
* Պոլ Սպենսեր (*Paul Spencer Denman*)՝ բաս-կիթառ
* Էնդրյու Հեյլ (*Andrew Hale*)՝ ստեղնաշարային գործիքներ

Սկավառակագրություն
------------------

### Ստուդիական ալբոմներ

* *Diamond Life* (Epic, 1984) (4 պլատինե) #2 UK, #5 US (ԱՄՆ-ում Portrait, 1985)
* *Promise*  (Epic, 1985, Portrait 1985) (4 պլատինե) #1 UK, #1 US
* *Stronger Than Pride* (Epic, 1988) (3 պլատինե) #3 UK, #7 US
* *Love Deluxe* (Epic, 1992) (4 պլատինե) #10 UK, #3 US
* *Lovers Rock* (Epic, 2000) (3 պլատինե) #18 UK, #3 US
* *Soldier of Love* (2010) — #4 UK, #1 US

### Ծաղկաքաղ և համերգային ալբոմներ

* *The Best of Sade* (Epic, 1994) (4 պլատինե) #6 UK, #9 US
* *Lovers Live* (Epic, 2002) (Ոսկե) #10 US
* *Best Of - The Remixes* (Epic, 2006)
* The Ultimate Collection (RCA, Epic, 2011)
* Bring Me Home/Live 2011 (Sony, Epic, 2012)

### Սինգլեր

* «[[Your Love Is King» (Epic, 1984) #6 UK, #54 US (ԱՄՆ-ում Portrait, 1985)
* «When Am I Going to Make a Living» (Epic, 1984) #36 UK
* «[[Smooth Operator» (1984) #19 UK, #5 US (ԱՄՆ-ում Portrait, 1985), #1 US Adult Contemporary
* «Hang on to Your Love» (Portrait, 1984, Epic, 1984) առաջին ամերիկյան սինգլ
* «The Sweetest Taboo» (Epic, 1985, Portrait, 1985) #31 UK, #5 US, #1 US Adult Contemporary
* «[[Is It a Crime» (Epic, 1986, Portrait, 1986) #49 UK
* «Never As Good As the First Time» (Portrait, 1986, Epic, 1986) # 89 UK #20 US
* «Love Is Stronger Than Pride» (Epic, 1988) #44 UK
* «Paradise» (Epic, 1988) #29 UK, #16 US, #1 US R&B
* «Nothing Can Come Between Us» (Epic, 1988) #92 UK
* «Haunt Me» (Epic, 1989)
* «No Ordinary Love» (Epic, 1992) #14 UK, #28 US
* «Feel No Pain» (Epic, 1992) #56 UK
* «Kiss of Life» (Epic, 1993) #44 UK, #78 US
* «Cherish the Day» (Epic, 1993) #53 UK
* «By Your Side» (Epic, 2000) #17 UK, #75 US
* «King of Sorrow» (Epic, 2001) #59 UK
* «Like a Tatoo (RMX)» (GMmS, 2008) #14 RU

### Մինի ալբոմներ

* *Solid Gold — Sade* (Epic, 1989)
* *Remix Deluxe* (Epic, 1993) (լույս է տեսել Ճապոնիայում)

### VHS և DVD

* Diamond Life (1985)
* Life Promise Pride Love (1993, իսկ DVD՝ 2000 թվական)
* Live Concert Home Video (1994, իսկ DVD՝ 2001 թվական)
* Lovers Live (2002)
* Bring Me Home — Live 2011 (RCA, 2012)

### Ֆիլմագրություն

* *Absolute Beginners* (1986) — Athene Duncannon
* *Philadelphia (ОСТ)* (1993)

Տեսագրություն
-------------

* *Diamond Life Video* (CBS, 1985)
* *Life Promise Pride Love* (Sony Music Entertainment, 1993)
* *Live* (Sony Music Entertainment, 1994)
* *Lovers Live* (Sony Music Entertainment, 2002)
* The Ultimate Collection DVD Videos (2011)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "«Exclusive: New Sade On The Way, 2009 Release Possible» by Monica Herrera and David J. Prince, N.Y.|01, 2009 2:41 EDT". Արխիվացված է the original 2012 թ․ նոյեմբերի 11-ին. Retrieved 2016 թ․ ապրիլի 2. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  "*Sade Announces First Tour in Eight Years* by Courtney Reimer, Thu. April 19.2001 11:46 AM EDT". Արխիվացված է the original 2010 թ․ նոյեմբերի 22-ին. Retrieved 2016 թ․ ապրիլի 2. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  Past Winners Search | GRAMMY.com
4. ↑  Nominees And Winners | GRAMMY.com
5. ↑  Sade at work on first album in nine years
6. ↑  "New Sade 2009 Album Release". Արխիվացված է the original 2009 թ․ մայիսի 25-ին. Retrieved 2016 թ․ ապրիլի 2. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
7. ↑  Sade’s 'Soldier' Sizzles At No. 1 On Billboard 200
8. ↑  "Sade «The Ultimate Collection» track listing announced". Արխիվացված է the original 2011 թ․ ապրիլի 11-ին. Retrieved 2016 թ․ ապրիլի 2. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք Sade.com(անգլ.)
* Ոչ պաշտոնական կայք՝ 'Sade — Lovers Rock'(անգլ.)(ռուս.)
* Խմբի լուսանկարներ

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · MySpace · Թվիթթեր · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Deezer · Ինստագրամ · Last.fm · SoundCloud · Spotify · ՅուԹյուբ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Allmusic · Discogs · MusicBrainz · Rate Your Music |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 6059078 · GND: 6048223-0 · ISNI: 0000000110897999 · LCCN: n93115982 · NKC: xx0119638 · VIAF: 122595508 · WorldCat VIAF: 122595508 |

 |

 |