**Մ. Վ. Ֆրունզեի անվան ռազմական ակադեմիա** (ռուս.՝ Военная орденов Ленина и Октябрьской Революции, Краснознамённая, ордена Суворова академия им. М. В. Фрунзе), բարձրագույն ռազմական դպրոց, որը գոյություն է ունեցել 1918-1998 թվականներին։ Ակադեմիայի նպատակն է եղել պատրաստել բարձրագույն ռազմական և հատուկ ռազմական կրթությամբ սպաներ։

Մինչև հեղափոխություն
--------------------

Միխայիլ Ֆրունզեի անվան ռազմական ակադեմիայի պատմությունը կապված է 1832 թվականի նոյեմբերի 26-ին հիմնված Գլխավոր շտաբի Նիկոլաևյան (իշխանական) ակադեմիայի հետ։ Գլխավոր շտաբի Նիկոլաևյան ակադեմիան եղել է Ռուսական պետության ռազմական-գիտական կենտրոնը։ Գործունեության ընթացքում հաստատությունը տվել է բարձրագույն ռազմական կրթությամբ հազարավոր սպաներ, որոնք զբաղեցրել են բարձրագույն վարչական և հրամանատարական պաշտոններ բանակում։

Խորհրդային միություն
--------------------

1918 թվականի մայիսի 3-ին Նիկոլաևյան ակադեմիան վերակազմակերպվել է Կարմիր բանակի գլխավոր շտաբի ակադեմիայի։ 1918 թվականի ընդունելության ժամանակ եղել է 183 ունկնդիր։ 1921 թվականին կառույցը վերածվել է Կարմիր բանակի ռազմական ակադեմիայի։ 1922 թվականի հունվարի 9-ին Հանրապետական հեղափոխական ռազմական խորհրդի որոշմամբ ակադեմիան պարգևատրվել է Կարմիր դրոշի շքանշանով։ 1925-1998 թվականներին ակադեմիան կոչվել է Միխայիլ Ֆրունզեի անունով, ով ղեկավարել է ակադեմիան 1923-1925 թվականներին։ 1934 թվականի դեկտեմբերի 18-ին ակադեմիան պարգևատրվել է Լենինի շքանշանով։ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին՝ 1941 թվականի նոյեմբերից մինչև 1943 թվականի դեկտեմբեր, ակադեմիան տարհանվել է Ղրղզստան Ֆրունզե քաղաք։ Գումարտակի և գնդի հրամանատարների պահեստի ստեղծման համար 1941 թվականի վերջում Գերագույն հրամանատարի կարգադրությամբ ակադեմիայում կազմակերպվել են սպաների արագացված 3-ամսյա դասընթացներ։ Հավաքագրվել են գործնական մարտական ​​փորձ ունեցող, վիրովորումներից վերականգնված, գրագետ ու կամային սպաներ։ 1945 թվականի փետրվարի 21-ին ակադեմիային շնորհվել է Սուվորովի I աստիճանի շքանշան, 1978 թվականի դեկտեմբերի 8-ին՝ Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշան։ Ակադեմիան պարգևատրվել է նաև սոցիալիստական ​​այլ երկրների 9 պարգևներով։ Ակադեմիան պատրաստել է տասնյակ հազարավոր սպաների, որոնցից մոտ երեսունը դարձել են Խորհրդային Միության մարշալներ, ավելի քան վաթսունը՝ բանակի գեներալներ և զինված ուժերի մարշալներ։ Ակադեմիայի շրջանավարտներից են եղել Սեմյոն Բուդյոննին, Նիկոլայ Վատուտինը, Մատվեյ Զախարովը, Իվան Կոնևը, Ռոդիոն Մալինովսկին, Գրիգորի Շտերնը, Վասիլի Չույկովը։ Ավելի քան 700 շրջանավարտներ արժանացել են Խորհրդային Միության հերոսի և Ռուսաստանի Դաշնության հերոսի կոչման։

Ակադեմիան 1991 թվականից հետո
----------------------------

1998 թվականի նոյեմբերի 1-ին ՌԴ կառավարության 1998 թվականի օգոստոսի 29-ի № 1009 հրամանագրով Մ. Վ. Ֆրունզեի անվան ռազմական ակադեմիայի, Ռ. Յա. Մալինովսկու զրահապատ ուժերի ռազմական ակադեմիայի և Բ. Մ. Շապոշնիկովայի «Выстрел» 1-ի բարձրագույն սպայական դասընթացների հենքի վրա կազմավորվել է Ռուսաստանի Դաշնության Զինված ուժերի համազորային ակադեմիան։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Архив Красной Армии ф. 4, оп. 11, д. 66, л. 284.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ганин А.В. Закат Николаевской военной академии 1914-1922. М.: Книжница, 2014. 768 с.: ил.
* Военная академия за пять лет, 1918—1923. Сб. М. 1923.
* XV лет Краснознаменной Военной академии РККА им. М. В. Фрунзе, 1918—1933. — М. 1934.
* Павел Густерин. Открытие восточного отделения Академии Генерального Штаба РККА по свидетельству очевидца
* Густерин П. В. Восточный факультет Военной академии РККА им. М. В. Фрунзе. Archived 2016-03-08 at the Wayback Machine.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 2032226-4 · LCCN: n82066974 · VIAF: 123814667 · WorldCat VIAF: 123814667 |

 |