**Վիկտորյա Յուրևնա Ամելինա** (ուկրաիներեն՝ Вікторія Юріївна Амеліна, օրիորդական ազգանունը՝ Շալամայ, հունվարի 1, 1986(1986-01-01), Լվով, ԽՍՀՄ - հուլիսի 1, 2023(2023-07-01), Դնեպր, Դնեպրոպետրովսկի մարզ, Ուկրաինա), ուկրաինուհի գրող, հասարակական գործիչ, Ջոզեֆ Քոնրադի անվան մրցանակի դափնեկիր։ Մահացել է 2023 թվականի հուլիսի 1-ին՝ հունիսի 27-ին Դոնեցկի մարզի Կրամատորսկ քաղաքի կենտրոնում ռուսական հրթիռի հարվածի հետևանքով ստացած վերքերից։

Կենսագրություն
--------------

Վիկտորյա Ամելինան ծնվել է Լվովում։ 14 տարեկանում նա հոր հետ արտագաղթել է Կանադա, բայց շուտով վերադարձել է Ուկրաինա և Լվովի պոլիտեխնիկական համալսարանում ստացել է համակարգչային տեխնոլոգիաների մագիստրոսի կոչում։ Նա աշխատել է որպես ծրագրավորող և մենեջեր միջազգային ՏՏ ընկերություններում։ Գրողի խոսքով՝ երեք տարվա ուսման և տասը տարվա աշխատանքի համար ինքն «ուրիշի տասներեք տարին է ապրել»։

Գրականության մեջ իր դեբյուտը կատարել է 2014-ին, նույն թվականին արժանացել է «Coronation of Words» երգի ազգային մրցանակի դափնեկրի։ 2015 թվականի նոյեմբերից դադարեցրել է իր կարիերան ՏՏ ոլորտում։

Վիկտորիա Ամելինան Ֆրանկֆուրտի գրքի տոնավաճառում
2016 թվականին Վիկտորիա Ամելինայի երկու գրքերը դարձել են ուկրաիներեն՝ «Запорізька книжкова толока-2016» միջազգային փառատոնի հայտարարած մրցույթի մրցանակակիրներ։

2017 թվականին հրատարակել է գրողի «Տուն տան դիմաց» վեպը, որը պատմում է խորհրդային օդաչուի ընտանիքի մասին, որը բնակարան է ստացել Լվովի կենտրոնում և որտեղ իր մանկությունն է անցկացրել հրեական ծագումով լեհ գրող Ստանիսլավ Լեմը։ Վեպը ուկրաիներեն՝ «Запорізька книжкова толока-2016» փառատոնում ճանաչվել է 2017 թվականի լավագույն ուկրաինական արձակ վեպ, նույն թվականին ընդգրկվել է «LitAkcent» գրական մրցանակի կարճ ցուցակում, իսկ 2019 թվականին ուկրաինուհի գրողն արժանացել է Եվրոպական միության գրականության մրցանակի։

2018 թվականին նա մասնակցել է տարբեր ակցիաների՝ ի պաշտպանություն Ռուսաստանում բանտարկված Օլեգ Սենցովի։ Այդ առիթով նա ելույթ է ունեցել PEN միջազգային կազմակերպության համաշխարհային կոնգրեսում։

2021 թվականին նա դարձավ Նյու Յորք քաղաքատիպ ավանի գրական փառատոնի հիմնադիրը]։

2022 թվականից Վիկտորյա Ամելինան սկսել է գրել բանաստեղծություններ, որոնք թարգմանվել են մի շարք այլ լեզուներով։

2023 թվականի հունիսի 27-ին Կրամատորսկի կենտրոնում ռուսական հրթիռի հարվածի հետևանքով Վիկտորյա Ամելինան վիրավորվել է և տեղափոխվել հիվանդանոց։ Նա այդ ժամանակ Կոլումբիայից ժամանած պատվիրակության՝ քաղաքական գործիչ Սերխիո Ջարամիլիոյի, գրող Հեկտոր Աբադի և լրագրող Կատալինա Գոմեսի հետ գտնվել է սրճարանում։ Վերջիններս նույնպես վիրավորվել են։

Վիկտորյա Ամելինան մահացել է հուլիսի 1-ին՝ հրթիռի հարվածի հետևանքով ստացած վերքերից։ Նրա հրաժեշտի արարողությունը տեղի է ունեցել հուլիսի 4-ին, Կիևի Սուրբ Միքայել ոսկեգմբեթ տաճարում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  Գերմանիայի ազգային գրադարանի կատալոգ (գերմ.)
2. 1 2  Writer Victoria Amelina dies following Kramatorsk strike — The Kyiv Independent, 2023.
3. ↑  Вікторія Амеліна: Страница на сайте издательства «Виват» (Харьков)
4. ↑  На книжковому ярмарку у Франкфурті читають розповіді Сенцова // «Крым. Реалии», 13.10.2018.
5. ↑  Українці влаштували мовчазну акцію біля стенда РФ на книжковому ярмарку в Німеччині: «Save Oleg Sentsov» // «Громадське радіо», 13.10.2018.
6. ↑  У Нью-Йорку Донецької області проведуть літературний фестиваль // «Читомо[uk]», 21.07.2021.
7. ↑  Victoria Amelina: Ukrainian writer dies after Kramatorsk strike // *BBC*, 3.07.2023.
8. ↑  У Києві прощалися з письменницею Вікторією Амеліною // Радио «Свобода», 4.07.2023.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Інтерв'ю в газеті «День» Archived 7 June 2015[Date mismatch] at the Wayback Machine.
* Рецензія на роман «Синдром листопаду, або Homo Compatiens» Archived 4 March 2016[Date mismatch] at the Wayback Machine.
* Інтерв'ю на сайті «Читомо» Archived 26 March 2016[Date mismatch] at the Wayback Machine.
* 10 книжок «не для рейтингу» від Вікторії Амеліної Archived 23 February 2016[Date mismatch] at the Wayback Machine.
* Офіційний сайт Вікторії Амеліної(չաշխատող հղում)
* Пушнова Тетяна (2023-07-03)։ «Протиотрута. Пам'яті Вікторії Амеліної»։ *Українська правда*։ Վերցված է 2023-07-03

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Find A Grave |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 1653286950148 · GND: 1294768409 · LCCN: nb2015005240 · NUKAT: n2020145506 · SUDOC: 255411464 · VIAF: 315991058 · WorldCat VIAF: 315991058 |

 |

 |