Վրանա պալատը 20-րդ դարում, լուսանկարը` Բուլղարիայի ազգային արխիվի
**Վրանա պալատ** (բուլղար․՝ Дворец „Врана", *Dvorets „Vrana"*), Բուլղարիայի մայրաքաղաք Սոֆիայում գտնվող նախկին արքայական պալատ։ Սիմեոն II Սաքսոբուրգոտացու և նրա կնոջ Մարգարիտայի պաշտոնական նստավայրը։ Սոֆիայի կենտրոնում գտնվող պալատը (այժմ՝ Բուլղարիայի ազգային պատկերասրահ և Ազգային ազգագրական թանգարան) ծառայել է ներկայացուցչական նպատակներով, Վառնայի մոտ գտնվող Էվկսինոգրադ պալատը եղել է ամառային նստավայրը։ Պալատը գտնվում է ծովի մակարդակից 571 մետր բարձրության վրա։

Պատմություն
-----------

Լայնածավալ հողատարածքը Բուլղարիայի Ֆերդինանդ I արքան գնել է 1898 թվականին։ Այն գտնվում է Սոֆիայից դուրս։ Տարածքն ունի ընդարձակ զբոսայգի և երկու շինություն, առաջինը կառուցվել է 1904 թվականին ճարտարապետ Գեորգի Ֆինգովի կողմից՝ նախատեսված որսի համար, երկրորդ շինությունը կառուցվել է 1909 -1914 թվականներին որպես պալատ՝ պետական բյուջեի միջոցներով։ Որսատեղիի ճարտարապետությունը բնութագրվում է որպես վիենական դեկորատիվ տարրերով Պլովդիվյան մեկնաբանություն։

Ճարտարապետ Նիկոլա Լազարովի կողմից եռահարկ պալատի երեք սենյակները ձևավորվել են բարոկկո ոճով, մեկն ավստրիական արքայական պալատի ոճով, մյուսը՝ բուլղարական ազգային ոճով, աշխատասենյակը՝ վենետիկյան ոճով։ Պալատն առանձնանում է փորագրված փայտե առաստաղով, կաղնե պանելներով, մետաղական ափսեներով ու Դելֆտյան ճենապակիով։ Ներքին սյուները կառուցված են Կարարայի մարմարից և դեռևս օգտագործվում է հին Schindler-յան վերելակը։ Շինության վրա նկատելի է բյուզանդական ճարտարապետության ազդեցությունը, Բուլղարիայի ազգային վերածննդի ավանդույթները, մոդեռն ոճը և ֆրանսիական կլասիցիզմը։

Կարելյան սրահը Ռուսաստանի Ալեքսանդր III կայսեր նվերն է և ամբողջ կահույքը (սեղանը, աթոռները) պատրաստվել է կարելյան կեչուց Ռուսաստանից ժամանած փայտագործ վարպետների կողմից։ Առաջին հարկում կա կինոսրահ, թեյի սրահ, երկրորդ հարկում սենյակներն են, երրորդ հարկը հատկացված է ծառայողների և խաղասրահի համար։

1918 թվականին պալատը Ֆերդինանդ թագավորից անցնում է Բորիս III-ին։ 1943 թվականի օգոստոսին պալատը դառնում է Սիմեոն II արքայի սեփականությունը։ Պալատի հիմնական շենքը 1943-1944 թվականներին՝ Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ ռմբակոծվում է և մասամբ վնասվում։ Այն վերականգնվում է 1947 թվականին։ Միապետության վերացումից հետո Բուլղարիայի կոմունիստական կուսակցությունը վերցնում է պալատը և այն դառնում է Գեորգի Դիմիտրովի նստավայրը։

Կոմունիստական ռեժիմի տապալումից հետո 1998 թվականին Բուլղարիայի սահմանադրական դատարանը պալատը հանձնում է վերջին արքա Սիմեոն Սաքսոբուրգոտացուն և նրա քրոջը Մարիա Լուիզային։ 1999 թվականին արքայական ընտանիքն զբոսայգին նվիրաբերում է Սոֆիա քաղաքին՝ այն հասանելի դարձնելով հանրության համար։ Սիմեոնը 2001 թվականին կնոջ հետ տեղափոխվում է վերանորոգված հին որսատեղիի շինությունը։ 2015 թվականից 0.968 կմ 2 տարածքը բաց է հանրության համար։ Զբոսայգում կան 400 տեսակի բույսեր և այն հռչակվել է լանդշաֆտային ճարտարապետության ազգային հուշարձան։ Զբոսայգին ունի լճակ և մի քանի ժայռոտ այգիներ։

Պատկերասրահ
-----------

* Մանրամասներ պալատից
* Ориел Ориел
* Ճակատային հատված Ճակատային հատված
* Աշտարակ Աշտարակ
* Աշտարակ Աշտարակ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Vrana Palace Elevation and Location". Արխիվացված է the original 2022 թ․ նոյեմբերի 24-ին. Retrieved 2015 թ․ նոյեմբերի 27. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  "Ferdinand bought Vrana for 600 leva. Vrana is the favourite family residence of the ruler."
3. 1 2 3  "Vrana Park and Palace". H.M. King Simeon II. Արխիվացված է the original 2009 թ․ մարտի 21-ին. Retrieved 2009 թ․ օգոստոսի 12. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)  
\* "Парк и дворец "Врана"" (in Bulgarian). Н.В. Цар Симеон II. Արխիվացված է the original 2009 թ․ մարտի 21-ին. Retrieved 2009 թ․ օգոստոսի 12. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
4. ↑  "The mayor: "I'm opening the Vrana park if a sponsor donates"" (in Bulgarian). 24 Chasa. 2006 թ․ փետրվարի 16. Արխիվացված է the original 2007 թ․ սեպտեմբերի 27-ին. Retrieved 2006 թ․ հոկտեմբերի 9. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
5. ↑  "Vrana Botanical Park. Vrana Park restoration and development project" (in Bulgarian). Capital Municipality website. Արխիվացված է the original 2007 թ․ սեպտեմբերի 27-ին. Retrieved 2006 թ․ հոկտեմբերի 9. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)

Տես նաև
-------

* Վրանա պալատի զբոսայգին – kingsimeon.bg Archived 2009-03-21 at the Wayback Machine.
* Վրանայի արքայական պալատի պաշտոնական կայքը – vranapalace.bg Archived 2016-04-09 at the Wayback Machine.
* Վիրտուալ համայնապատկերներ

Արտաքին հղումներ
----------------

* Дворец на сайте Симеона II Archived 2009-03-21 at the Wayback Machine.
* Iliev, Dimitar; Bozhidar Dimitrov (2006 թ․ մայիսի 12). "Not a single royal lev for the construction of Vrana" (in Bulgarian). Standart News. Արխիվացված է the original 2012 թ․ փետրվարի 5-ին. Retrieved 2006 թ․ հոկտեմբերի 8. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
* "Ferdinand bought Vrana for 600 leva. Vrana is the favourite family residence of the ruler" (in Bulgarian). Sega. 2004 թ․ հունվարի 22. Retrieved 2006 թ․ հոկտեմբերի 8.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | NKC: ge336584 · VIAF: 242313255 · WorldCat VIAF: 242313255 |

 |