**Պավել Նախիմովի հուշարձաններ Մոսկվայում** (ռուս.՝ Памятники Павлу Нахимову), ռուս ծովակալ Պավել Նախիմովի (1802-1855) երեք հուշարձաններ Ռուսաստանի մայրաքաղաք Մոսկվայում։ Տեղադրվել են 2005 թվականից մինչև 2012 թվականը։

Սևաստոպոլյան պողոտա
-------------------

55°40′35″ հս․ լ. 37°35′35″ ավ. ե.HGЯOL

Սևաստոպոլյան պողոտայի հուշարձանը 2015 թվականին
Նախագծի հեղինակն է հայ քանդակագործ Սերժիկ Արտաշեսի Ոսկանյանը, որը կիսանդրին նվիրել է Ռուսաստանին։ Տեղադրման նախաձեռնողն էր Սևծովյան նավատորմի վետերանների խորհուրդը։ Հուշարձանի բացումը տեղի է ունեցել 2005 թվականի սեպտեմբերի 4-ին, Սևաստոպոլյան պողոտայի թիվ 29 տան հարևանությամբ։ Հանդիսավոր արարողությանը ներկա են եղել Աշխարհական ակումբի և Նախիմովի հիշատակի նախանձախնդիրների ընկերության անդամները, Կոտլովկա շրջանի ղեկավար Կլավդիա Գրիգորևնա Գրինյակը, Հարավարևմտյան վարչական շրջանի ղեկավարի առաջին տեղակալ Օլգա Նիկոլաևնա Լարիոնովան, Նախիմովների գերդաստանի ներկայացուցիչ Ալեքսանդր Պավլովիչ Նախիմովը, Սմոլենսկի մարզի Նախիմովի թանգարանի տնօրեն Եվգենի Վիկտորովիչ Կուլակովը, Սևծովյան նավատորմի վետերանների խորհրդի նախագահ Անատոլի Ֆեոդորովիչ Ֆետիսովը։

Լենինգրադյան խճուղի
-------------------

55°50′19″ հս․ լ. 37°29′04″ ավ. ե.HGЯOL 
Հուշարձանը տեղադրվել է 2010 թվականի սեպտեմբերի 4-ին Մոսկվայի Պետրոս Մեծի անվան քաղաքային մանկական ծովային կենտրոնում` Լենինգրադյան խճուղի, 56ա հասցեով։

Բոլշայա Կոսինսկայա փողոց
------------------------

55°43′15″ հս․ լ. 37°51′28″ ավ. ե.HGЯOL

Հուշարձանի բացումը տեղի է ունեցել 2012 թվականի մայիսի 18-ին Կոսինսկի մանկական ծովային ակումբի մոտ։ Արարողությանը ներկա են եղել ակումբի հրամանատար Միխայիլ Գեորգիևիչ Շադրինը, որը նախաձեռնել էր հուշարձանի տեղադրումը, Նախիմովի անմիջական ժառանգ Ալեքսանդր Պավլովիչ Նախիմովը, նավատորմի աջակցության համառուսաստանյան շարժման ղեկավար Միխայիլ Պետրովիչ Նենաշևը, ռազմական ծովայինների միության ներկայացուցիչներ, նախիմովյան ուսումնարանի տարբեր տարիների շրջանավարտներ։ Քանդակագործ Ալեքսանդր Ապոլոնովի ստեղծած կիսանդրին ակումբին նվիրել է «Ռուսական փառքի ծառուղի» նախագիծը։ Պատվանդանի ձուլման, փոխադրման և քանդակի տեղադրման, ինչպես նաև այլ ծախսերը կատարվել են ակումբի հրամանատարի, վետերան նախիմովցիների, նավաստիների և մայրաքաղաքի բնակիչների կամավոր նվիրատվությունների հաշվին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Открытие памятника П.С. Нахимову в Москве". Общество ревнителей памяти П. С. Нахимова. 2005 թ․ սեպտեմբերի 4. Արխիվացված է the original 2017 թ․ դեկտեմբերի 23-ին. Retrieved 2018 թ․ սեպտեմբերի 29.
2. 1 2  "Постановление Правительства Москвы № 581-ПП «О праздновании Дня города Москвы 4—5 сентября 2010 г.»". Интернет-портал «MosOpen.ru — Электронная Москва». 2010 թ․ հուլիսի 27. Արխիվացված է the original 2018 թ․ սեպտեմբերի 30-ին. Retrieved 2018 թ․ սեպտեմբերի 29.
3. 1 2  Матвей Кожукин (2012 թ․ հունիսի 5). "Адмирал у Белого озера". Красная звезда. Retrieved 2018 թ․ սեպտեմբերի 29.
4. 1 2  "В Москве установят памятник адмиралу Нахимову". Сетевое издание «Вести.Ру». 2010 թ․ հուլիսի 15. Retrieved 2018 թ․ սեպտեմբերի 29.
5. ↑  "Памятник адмиралу Нахимову откроют в Москве ко Дню города". Ореанда-Новости. 2010 թ․ հունիսի 15. Retrieved 2018 թ․ սեպտեմբերի 29.
6. ↑  "Памятник адмиралу Нахимову может быть открыт в Москве в День города". ՌԻԱ Նովոստի. 2010 թ․ հունիսի 15. Retrieved 2018 թ․ սեպտեմբերի 29.
7. ↑  "Открытие памятника Адмиралу Нахимову П.С." Общественная организация «Косинский детский морской клуб». 2012 թ․ մայիսի 24. Արխիվացված է the original 2016 թ․ մայիսի 13-ին. Retrieved 2018 թ․ սեպտեմբերի 29.
8. ↑  "Памятник Павлу Нахимову". Аллея Российской Славы. 2012 թ․ դեկտեմբերի 12. Retrieved 2018 թ․ սեպտեմբերի 29.(չաշխատող հղում)