Ցեստիոսի բուրգը միավորված է Ավրելիանոսի պատին և մոտ է Սան Պաոլո դարբասին

**Ցեստիոսի բուրգ** (իտալերեն՝ Piramide di Caio Cestio կամ Piramide Cestia), անտիկ բուրգ Իտալիայում, Հռոմում Սան Պաոլո դարբասի և Հռոմի ոչ կաթոլիկական գերեզմանատան մոտ։ Գտնվում է երկու անտիկ ճամփաբաժանների միջև՝ Վիա Օստիենսիսի և մեկ ուրիշ ճանապարհի, դեպի արևմուտք, Տիբեր գետի երկայնքով դեպի Via della Marmorata: Լինելով քաղաքի ամրաշինության մի մաս՝ այն այսօր Հռոմի ամենալավ պահպանված անտիկ կառույցներից մեկն է։

Նկարագրություն
--------------

Բուրգը կառուցվել էր Ք.ա. 18-12-րդ դարերում որպես դամբարան Գայոս Ցեստիոսի համար։ Վերջինս հանդիսանում էր Հռոմում չորս խոշոր քրմական կոլեգիաներից մեկի՝ Էպուլոնների անդամ և իշխան։ Բուրգը պատրաստված է աղյուսից-բետոնից, պատված է ճերմակ մարմարով, կանգնած է տրավերտինե պատվանդանի վրա, հիմքը՝ 100 ոտնաչափ քառակուսի, բարձրությունը՝ 125 ոտնաչափ։ Բուրգի ներսում կա 5.95 մ երկարությամբ, 4.10 մ լայնությամբ և 4.80 մ բարձրությամբ դամբարան։ Կողքին Հռոմի ոչ կաթոլիկական գերեզմանատունն է, որտեղ ամփոփված են Շելլիի, Քիթսի և Բրյուլովի շիրիմները։ Կոթողը հիշեցնում է Մերոեյում նուբիական բուրգերը։ Ենթադրվում է, որ Ցեստիոսը մասնակցել է Ք.ա. 23 թվականին այդ վայրերում տեղի ունեցած հռոմեական մարտերին։ Հեռավոր անցյալում գերեզմանը կնքված է եղել, սակայն դա չի խոչընդոտել կողոպտել այն հետագա տարիներին։ Ավրելիանոսի պատի կառուցման ժամանակ (271-275 թթ.) բուրգն ընդգրկվել է կառույցի մեջ, որպես եռանկյուն բաստիոն։ Ցեստիոսի բուրգը միակը չէր Հռոմում։ Մինչև 16-րդ դարը ավելի մեծ չափսերով կառույցներ պահպանվել են նաև Վատիկանում։ Միջնադարում կարծում էին, որ Ցեստիոսի բուրգում թաղված էր Հռեմոսը, իսկ Վատիկանում՝ Հռոմուլոսը։ Այս մասին մասնավորապես գրել է Ֆրանչեսկո Պետրարկան։ Միայն 1660-ական թվականների պեղումների ժամանակ, որը նախաձեռնվել էր Ալեքսանդր VII Պապի կարգադրությամբ, բացվեց մուտք դեպի բուրգը։ Ֆրեսկոների հետքերը, մարմարե արձանագրությունները վկայեցին նրա կառուցման հանգամանքների մասին։ Ցեստիոսի բուրգը եկար ժամանակ գրավել է Հռոմ այցելած օտարերկրացիներին։ Հատկապես մեծ ճանաչում էին վայելում բուրգի պատկերով նկարներն ու փորագրությունները։ Ամենահայտնի նկարը պատկանում է Պիրանեզիին։ 2015 թվականին, մինչև վերականգնողական աշխատանքների ավարտը, այցելուներին հասանելի չէր մտնել դամբարան։ Հատուկ թույլատվություն ունեին միայն գիտնականները։ 2015 թվականի մայիսից բուրգը բաց է հանրության առաջ յուրաքանչյուր ամսվա ամեն երկրորդ և չորրորդ շաբաթ օրերը։

Արձանագրություններ
------------------

Բուրգի արևելյան և արևմտյան երեսակներին, որպեսզի տեսանելի լինի երկու կողմից, փորագրված է հետևյալ մակագրությունը՝  

C · CESTIVS · L · F · POB · EPULO · PR · TR · PL  

VII · VIR · EPOLONVM  

Գայոս Ցեստիոսը՝ Լուցիայի որդին, Պոբիլիաների տոհմից, Էպուլոնների Կոլեգիայի անդամ, ազգային տրիբունայի անդամ, Էպուլոնների septemviri:  

Բուրգի արևելյան կողմում, ներքևում փորագրված է կառուցելու հանգամանքներին վերաբերող մակագրություն՝  

OPVS · APSOLVTVM · EX · TESTAMENTO · DIEBVS · CCCXXX  

ARBITRATV  

PONTI · P · F · CLA · MELAE · HEREDIS · ET · POTHI · L  

Աշխատանքն արվել է ըստ կտակագրի, 330 օրվա ընթացքում, Պոնտա Մել ժառանգի որոշմամբ՝ Կլավդիա տոհմից Պուբլիայի և Պոտուսի որդու։  

Մեկ այլ փորագրություն արևելյան կողմում արվել է 1663 թվականին Ալեքսանդր VII Պապի պատվերով՝  
 
INSTAVRATVM · AN · DOMINI · MDCLXIII.  
 
Նշվում է 1660-1662 թթ. պեղումների և վերականգնողական աշխատանքների մասին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  archINFORM (գերմ.) — 1994.
2. 1 2 3 4  Indagine sui musei e le istituzioni similari — 2022.
3. 1 2 3  dati.beniculturali.it — 2014.
4. ↑  *Italian National Institute of Statistics* Indagine sui musei e le istituzioni similari — 2021.
5. ↑  Indagine sui musei e le istituzioni similari — 2020.
6. ↑  Claridge, Amanda (1998). Rome: An Oxford Archaeological Guide, First, Oxford, UK: Oxford University Press, 1998, pp. 59, 364–366. ISBN 0-19-288003-9

Արտաքին հղումներ
----------------

* Sepulchrum Caii Cestii in Platner's *Topographical Dictionary of Ancient Rome*
* *Description in the site of the "Soprintendenza Speciale per il Colosseo, il MNR e l'Area archeologica di Roma" Archived 2016-05-17 at the Wayback Machine.*

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Հռոմի տեսարժան վայրեր |
| --- |
|  |
| Շրջաններ և թաղամասեր | տե՛ս **Հռոմի նահանգ** |
|  |
| Փողոցներ և հրապարակներ | Իսպանական աստիճան • Կամպո դե Ֆիորի • Պիացցա Բարբերինի • Պիացցա դել Պոպոլո • Պիացցա դի Սպանիա • Պիացցա Նավոնա • Պիացցա դելլա Ռոտոնդա • Պիացցա Վենեցիա • Սուրբ աստիճան |
|  |
| Հասարակական շինություններև կառույցներ | Հռոմի մետրոպոլիտեն (Գիծ A, Գիծ B) • Չինեչիտտա |
|  |
| Պալատներ և առանձնատներ | Վիլլա Բորգեզե • Վիլլա Մեդիչիի • Վիլլա Ֆարնեզինա • Քուիրինալյան պալատ • Լատերանյան պալատ • Պալացցո Բարբերինի • Պալացցո Վենեցիա • Պալացցո Ֆարնեզե |
|  |
| Թանգարաններ և հուշարձաններ | Վիտտորիանո (Վիկտոր Էմմանուել II-ի հուշարձան) • Սուրբ Հրեշտակի ամրոց • Կապիտոլիական թանգարաններ • Ֆոկայի սյուն • Ժամանակակից արվեստի ազգային պատկերասրահ • Մուսոլինիի ֆորում • Ճշմարտության բերան |
|  |
| Եկեղեցիներ և վանքեր | տե՛ս **Հռոմեական եկեղեցիներ** |
|  |
| Պուրակներ, հուշահամալիրներ և գերեզմանատներ | Անձավներ • Հռոմի բլուրներ |
|  |
| Կամուրջներ | տե՛ս **Հռոմի կամուրջներ** |
|  |
| Շատրվաններ | Շատրվան Բարկաչչա • Շատրվան Տրևի • Տրիտոնի շատրվան • Կրիաների շատրվան • Չորս գետերի շատրվան • Չորս շատրվան |
|  |
| Հին Հռոմ | Ակվա Վիրգո • Կոստանդիանոսի հաղթակամար • Ապիյան ճանապարհ • Կայսերական ֆորում • Կապիտոլիական գայլ • Կոլիզեում • Անտոնինիոս Պիոսի սյուն • Մարկոս Ավրելիոսի սյուն • Տրայանոսի սյուն • Մարսի դաշտ • Պանթեոն • Օկտավիայի սյունասրահ • Ցեստիոսի բուրգ • Հռոմի ֆորում • Ավրելիանոսի պատ • Մարցելլա թատրոն • Կարակալայի բաղնիքներ • Ռոմուլոսի տաճար • Ցիրկուս Մաքսիմուս |
|  |
| Վատիկան | Վատիկանի առաքելական պալատ • Վատիկանի պատկերասրահ • Սուրբ Պետրոսի հրապարակ • Սիքստինյան կապելլա • Սուրբ Պետրոսի տաճար • Շվեյցարական գվարդիա |

 |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 7631721-3 · VIAF: 238812846 · WorldCat VIAF: 238812846 |

 |