Բաց քառագույն` *Vierfarbiger* շեղանկյունանախշ ներկաքողարկում, որը հիմնականում կիրառվում էր ցերեկային գործողության ժամանակ` ինքնաթիռների տակամասի վրա
Վեցանկյուններով շեղանկյուն ներկաքողարկում, որը հիմնականում կիրառվում էր գիշերային գործողությունների ժամանակ
Գերմանական Fokker D.VII ինքնաթիռը քառագույն շեղանկյունանախշ քողարկաներկումով (*Lozenge-Tarnung*)
Մեկ այլ Fokker D.VII` հնգագույն քողարկանախշով
**Շեղանկյունանախշ ներկաքողարկումը** կամ **լոզենժ ներկաքողարկումը** (ֆր.՝  *losange*) քողարկանախշի տարատեսակ է, որն օգտագործվել է Առաջին աշխարհամարտի վերջին երկու տարիներին` Քառյակ միության երկրների, հիմնականում` գերմանական օդուժի կողմից։ Քողարկանախշի անվանումը կապված է այն կազմող կրկնվող բազմանկյուն նախշերի հետ, որոնցից շատերը նման էին շեղանկյան։ Գերմաներենում քողարկանախշն անվանում էին *Buntfarbenaufdruck* (բազմագույն արտատիպ), սակայն այդ անվանումն օգտագործվում էր նաև նացիստական և հետպատերազմյան գերմանական քողարկանախշերի ընդհանուր բնորոշման համար։

Մշակումը
--------

Առաջին աշխարհամարտի նախնական փուլում գերմանացիներն ուղիներ էին փնտրում օդանավերն արդյունավետ քողարկելու համար, որպեսզի կանխարգելեն հակառակորդի կողմից օդուժի հայտնաբերումը գետնի վրա և օդում։ Թևերի վերնամասը ներկում էին եռագույն մեծ և անկանոն բծերով, որի հիման վրա էլ սկսվեց շեղանկյունանախշի (*Buntfarbenanstrich*) զարգացումը։ Այն ստանում էին կրկնվող անկանոն քառ-, հընգ- կամ վեցանկյուն պատկերների համադրումով։ Քանի որ նման նախշ նկարելը խլում էր շատ ժամանակ և ահագին ավելացնում էր օդանավի քաշը` քողարկանախշը տպում էին կտորի վրա, որը հետո անցկացնում էին օդանավի վրա

Կիրառությունը
-------------

Շեղանկյունանախշը հիմնականում կիրառվում էր Արևմտյան ճակատում մարտնչող գերմանական ինքնաթիռների վրա, սակայն Արևելյան ճակատում և Իտալական արշավանքի ժամանակ օգտագործվող ավստրո-հունգարական ինքնաթիռներից որոշները նույնպես ներկաքողարկված էին շեղանկյունանախշով։

Շեղանկյունանախշը լինում էր տարբեր չափերի` կախված գործվածքի թոփի չափերից։ Գործվածքը կտրում էին այնպես, որ համընկնի թևի քթամասի և թևապոչի միջև ընկած հատվածին։ Գործվածքի կտորներն իրար էին միացվում լարագծով, որպեսզի կիպ միանալով շարունակեն իրար։ Էլերոնների վրա քողարկանախշն անցկացվում էր երկայնքով` թևի քողարկանախշին ուղղահայաց, սակայն երբեմն հանդիպում էր նաև զուգահեռ դիրքով։ Դաշտային վերանորոգման ժամանակ ինքնաթիռի վրայի քողարկաներկված կտորը կարող էր փոխարինվել նույն քողարկանախշով կտորով, բայց այլ անկյան տակ, երբեմն էլ` այլ քողարկանախշով։ Պատերազմի ավելի ուշ փուլում ամբողջ թևը շեղանկյունանախշով ծածկում էին նաև երկայնքով։

Մուգ շեղանկյունանախշերն օգտագործվում էր թևի վերնամասի, իսկ բացերը` տակամասի քողարկման համար։ Մուգ շեղանկյունանախշերն օգտագործվում էին նաև ծանր ռմբակոծիչները գիշերային գործողությունների ժամանակ քողարկելու համար։ Դրանց ֆյուզելաժը հաճախ ներկվում էր ձեռքով` նման, բայց չկրկնվող նախշերով։ *Riesenflugzeug* դասի հսկա ռմբակոծիչները ներկվում էին միայն ձեռքով։

Շեղանկյունանախշը հանդիպում էր 4-6 անկյուն ունեցող անկանոն շեղանկյունների տեսքով։ Ամենահազվադեպը` չորս, ամենահաճախ օգտագործվողը` հինգ անկյունով շեղանկյուններն էին։ Ինքնաթիռների քողարկումն ոչ արդյունավետ էին դարձնում զինվորական տարբերանշանները, ինչպես նաև օդաչուների անձնական տարբերանշանները, որոնք հաճախ կիրառում էին ասերը` իրենց ներկայությունը ցույց տալու համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Bull, Stephen. *Encyclopedia of military technology and innovation*, p. 53. Greenwood Publishing Group, 2004. ISBN 1-57356-557-1
2. 1 2  Boucher, W. Ira. *An Illustrated History of World War One*. "German Lozenge Camouflage" Archived 2017-06-15 at the Wayback Machine..
3. 1 2  Century of Flight. "Aviation During World War One". Archived 2017-10-28 at the Wayback Machine.
4. ↑  Chant, Christopher. *Austro-Hungarian Aces of World War 1*, p. 94. Osprey Publishing, 2002. ISBN 1-84176-376-4
5. ↑  Vossers, H. *The Fokker D.VII File.* "The Lozenge Camouflage Pattern." Aerofile.info
6. ↑  Orion miniatures. "Staaken!", "Gotha!" Archived 2017-10-01 at the Wayback Machine.
7. ↑  Franks, Norman and Greg VanWyngarden. *Fokker Dr I aces of World War I*, Volume 40 of Osprey Aircraft of the Aces. Osprey Publishing, 2001, Appendices. ISBN 1-84176-223-7

Օգտակար գրականություն
---------------------

* Lawson, Stephen T. associate editor of *Aeroscale*. "Lozenge Camouflage 101" Archived 2016-03-10 at the Wayback Machine.
* Miller, Mark. *German 5 Color Lozenge Camouflage Scheme*
* Toelle, Alan. *German 5 Color Lozenge Camouflage Scheme*

Արտաքին հղումներ
----------------

* Halberstadt CL.IV ինքնաթիռ
* Junkers CL-1 ինքնաթիռի վերակազմություն
* Շեղանկյունանախշի կիրառության տարբեր նկարներ