**Նոելի Դասուզա Մաչադո** (հայտնի որպես **Չայնա Մաչադո**, անգլ.՝ China Machado, դեկտեմբերի 25, 1929(1929-12-25), Շանհայ, Չինաստանի Հանրապետություն - դեկտեմբերի 18, 2016(2016-12-18), Stony Brook, Brookhaven, Սաֆոլկ շրջան, Նյու Յորք, ԱՄՆ), չինական ծագմամբ ամերիկացի ֆոտոմոդել, խմբագիր և հեռուստատեսային պրոդյուսեր։  Նա առաջին գույնի մոդելն էր, ով հայտնվել է ամերիկյան խոշոր նորաձևության ամսագրում՝ *Harper's Bazaar-ի* 1959 թվականի փետրվարյան համարում։

Վաղ շրջան և կարիերա
-------------------

Նոելի դա Սոուզա Մաչադոն ծնվել է Չինաստանի Շանհայ քաղաքում։ Հայրը պորտուգալացի էր՝ Մակաո քաղաքից, իսկ մայրը՝ չինացի։ Նրա մայրական տատը ծագումով Գոայից էր։  Նրա ծնողները հանդիպել են Հոնկոնգում։ Նա իր կյանքի վաղ փուլն անցկացրեց՝ սովորելով պատրաստել, կարել, հյուսել։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո նրա ընտանիքը մեկնել է Արգենտինա, Պերու և Իսպանիա։  19 տարեկանում նա ծանոթացել է իսպանացի ցլամարտիկ Լուիս Միգել Դոմինգինի հետ։ Երբ նրանք սկսեցին այլևս չշփվել, Մաչադոն տեղափոխվել է Փարիզ և աշխատանք գտել որպես մոդել *Hubert de Givenchy-ի* մոտ։

Մաչադոյի խոսքով՝ իրեն առաջարկել են մոդել լինել Բալենսիագայի համար, բայց նա քաղաքում չէր, և փոխարենը նա նկարահանվել է Ժիվանշիի համար։ 

> Նրանք կարծում էին, որ ես փոխարինում եմ մոդել աղջկան, ով հիվանդ էր, ուստի ինձ հագցրին հագուստ և ուղղորդեցին այն սենյակ, որտեղ նրանք ցուցադրում էին հավաքածուն։ Ես գրեթե ոչինչ չգիտեի մոդելի նման քայլելու մասին, այնպես որ ես պարզապես կրկնօրինակում էի դիմացի աղջկան։ Ցուցադրության վերջում ինձ մոտեցավ հիասքանչ Ժիվանշին և ասաց. «Կցանկանայի՞ք լինել կաբինում»։ Այդպես էին նրանք անվանում մոդելների խումբը, ովքեր աշխատում էին մոդելային տան համար։ Ահա թե ինչպես ամեն ինչ սկսվեց»։
> 
> 

Հետագայում նա աշխատել է Օլեգ Կասինիի և Բալենսիագայի մոտ։ Նա երեք տարի աշխատել է *Givenchy-ում* և այդ ընթացքում դարձել է Եվրոպայում ամենաբարձր վարձատրվող թռիչքուղու մոդելը՝ օրական վաստակելով 1000 դոլար։

1957 թվականին նա ամուսնացել է դերասան Մարտին Լասալի՝ դիվանագետի որդու և Սորբոնի քաղաքագիտության ֆակուլտետի ուսանողի հետ, ում հանդիպել է Փարիզում։ Այնուամենայնիվ, մեկ տարի շարունակ միասին էին, սակայն նա թողեց զուգընկերոջը օսկարակիր դերասան Ուիլյամ Հոլդենի համար և վերադարձավ Լասալ՝ ամուսնանալու նրա հետ։ Ի վերջո, զույգը բնակություն հաստատել է Նյու Յորքում, որտեղ Մաչադոն հանդիպել է Դիանա Վրիլանդին, իսկ Վրիլանդի միջոցով՝ Ռիչարդ Ավեդոնին, ում հետ նա շատ սերտ բարեկամություն է հաստատել և ում անվանել է *իր կյանքի մեծ դաստիարակ:* Մաչադոն և Լասալն ունեցել են երկու դուստր՝ Բլանշը և Էմմանուելը։  Նրանք ամուսնալուծվել են 1965 թվականին այն բանից հետո, երբ Մաչադոն սիրավեպ է սկսել ամուսնու ընկերոջ հետ։  Ավեդոնը հայտարարել է, որ նա *հավանաբար աշխարհի ամենագեղեցիկ կինն է։*  Նրա լուսանկարներն օգտագործվել են *Harper's Bazaar-ի* 1959 թվականի փետրվարյան համարում։ 

> 1958 թվականն էր, և հրատարակիչներն ասում էին. Մենք չենք կարող այս աղջկա նկարները հրատարակել ամսագրում։ Հարավում բոլորը կհրաժարվեն մեզ հետ համագործակցությունից։ Բայց նրա նկարները հրապարակվեցին 1959-ի փետրվարին, քանի որ Դիկը սպառնաց հակառակ դեպքում խզել իր պայմանագիրը (և ես այդ մասին իմացա միայն 20 տարի անց)։
> 
> 

Մաչադոն երեք տարի աշխատել է բացառապես Ավեդոնի մոտ, նախքան նրա դառնալը *Harper's Bazaar-ի* նորաձևության ավագ խմբագիր, որտեղ նա, ի վերջո, դարձել նորաձևության տնօրեն և ձեռնամուխ եղել հրատարակչության, նորաձևության և հեռուստատեսության այլ նախաձեռնությունների։ 1989 թվականին նա ընդգրկվել է *International Best Dressed List-ում**։*

1991 թվականին նա բացել է պատկերասրահ Ուոթերմիլում (Նյու Յորք), երբ լքել է նորաձևության արդյունաբերությունը։ Պատկերասրահում ցուցադրված Հիրոյի, Ավեդոնի, Լիլիան Բասմանի, Մերի Էլեն Մարկի և Բարբարա Բորդնիկի աշխատանքները։ Պատկերասրահը փակվել է 1998 թվականին, երբ Մաչադոց անցել է թոշակի։  Նա 82 տարեկան հասակում կրկին հայտնվել է մոդելավորման և հանրային ուշադրության կենտրոնում՝ *W ամսագրի* մի հոդվածով, որին հաջորդել են հարցազրույցներ իսպանական և գերմանական *Vogue, The Sunday Telegraph և New York* հրատարակություններում։ Նա նաև նկարահանվել է Քոուլ Հաննի գովազդային արշավում։

Անձնական կյանք և մահ
--------------------

Առաջին ամուսնությունից նա ունեցել է երկու դուստր։  Նրա երկրորդ ամուսնությունը նախկին գործարար և կահույք արտահանող Ռիկարդո Ռոզայի հետ էր։  Նրանք միասին են եղել 1970-ականների վերջից և ամուսնացել են 2003 կամ 2004 թվականներին։ 1960 թվականից մինչև իր մահը Մաչադոն ապրել է Նյու Յորքում։  Նա և իր երկրորդ ամուսինը ապրել են Լոնգ Այլենդի սագ Հարբոր քաղաքում։

Մաչադոն մահացել է 2016 թվականի դեկտեմբերի 18-ին 86 տարեկան հասակում սրտի կանգի պատճառով Սթոնի Բրուքի համալսարանական հիվանդանոցում։ Նա երկու դուստր է ունեցել իր երկրորդ ամուսնուց։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2 3 4 5 6  Foley, Bridget (2010 թ․ մարտ). «China Machado: Legendary model and Avedon muse China Machado has still got it». *W Magazine*. Արխիվացված է օրիգինալից 2010 թ․ մարտի 8-ին. Վերցված է 2014 թ․ հունվարի 2-ին.
3. 1 2  Friedman, Vanessa (2016 թ․ դեկտեմբերի 19). «China Machado, Breakthrough Model Until the End, Dies at 86 (Published 2016)». *The New York Times* (ամերիկյան անգլերեն). ISSN 0362-4331. Վերցված է 2016 թ․ դեկտեմբերի 20-ին.
4. 1 2 3 4 5  Yuan, Jada (2011 թ․ օգոստոսի 14). «I Didn't Think of Myself As Good-Looking at All». New York Magazine. Վերցված է 2014 թ․ հունվարի 2-ին.
5. 1 2 3 4  Weiss, Emily. «China Machado, Model». Into the Gloss. Վերցված է 2014 թ․ փետրվարի 10-ին.
6. ↑  «The International Best-Dressed List Hall of Fame: Women». *Vanities*. Vanity Fair. 2009 թ․ օգոստոսի 3. Վերցված է 2016 թ․ դեկտեմբերի 20-ին.
7. ↑  Silver, Dena (2014 թ․ մայիսի 28). «Fine China Machado». *Front Row Daily*. Վերցված է 2022 թ․ հունվարի 30-ին.
8. ↑  Roberts, Kayleigh (2016 թ․ դեկտեմբերի 15). «Model China Machado Has Passed Away». *Harpersbazaar.com*. Վերցված է 2016 թ․ դեկտեմբերի 19-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Cowles, Charlotte (2013 թ․ օգոստոսի 29). «China Machado: Avedon's Muse Talks Modeling at 83». *New York Magazine*. Վերցված է 2014 թ․ հունվարի 2-ին.
* Mackay, Mairi (2011 թ․ հոկտեմբերի 24). «China Machado: The woman signed as a model at 81». CNN. Վերցված է 2014 թ․ հունվարի 2-ին.
* Mulkerrins, Jane (2013 թ․ մարտի 5). «China Machado on her fabulous life». *Daily Telegraph*. Վերցված է 2014 թ․ հունվարի 2-ին.