**Ֆիլիպ III** (ֆր.՝ Philippe III), մականուն է **Համարձակ** (ֆր.՝ le Hardi) XIV դարից սկսած (ապրիլի 3, 1245, Պուասսի, Սեն-Ժերմեն-ան-Լայի թաղամաս, Իվելին, Իլ-դը-Ֆրանս, Ֆրանսիայի մետրոպոլիս, Ֆրանսիա - հոկտեմբերի 5, 1285, Պերպինյան, թաղված է Սեն Դենի աբբայությունում), Ֆրանսիայի թագավոր 1270 թվականի օգոստոսի 25-ից սկսած, թագավորել է Ռեյմյանների դինաստիան 1271 թվականի օգոստոսի 15-ից սկսած։

Կենսագրություն
--------------

Տուրյան գրոշ, Ֆիլիպ III-ի արծաթյա դրամը
Ֆիլիպը եղել է թագավոր Լյուդովիկ IX-ի և Մարգարիտա Պրովանսկայայի երկրորդ որդին։ Ֆիլիպը իր անունը ստացել է ի հիշատակ իր մեծ պապի՝ Ֆիլիպ II-ի։ 1260 թվականին, երբ իր մեծ եղբայր՝ Լյուդովիկը մահանում է, նա դանում է թագավորական գահի միակ ժառանգորդը։

Իր հոր հետ մասնակցել է խաչակրած արշավանքին և աֆրիկյան ափի ճամբարում թագավոր է հռչակվել։ Անմիջապես, երբ վերադարձավ Ֆրանսիա, նա խոնարհվեց մի քանի անկանոն վասալների դեմ և արքեպիսկոպոս Լիոնի ինքնիշխան իշխանության ճանաչում ձեռք բերեց։

Բրոսի մահից հետո, Ֆիլիպը բարձրացրեց Սեն Դենիի վանահայր Մատե դե Վանդոմի պաշտոնը և իջեցրեց Էտեն Բոմարշեի պաշտոնը։ Բացի դրանցից, հիվանդ Ֆիլիպի վրա մեծ ազդեցություն ուներ իր հորեղբայր Կարլ Անժույսկին։ Տեղի տալով իր պնդմանը, Ֆիլիպը որոշում է իր թեկնածությունը դնել Գերմանական կայսրության գահի ընտրություններին, բայց դրան հետևում է անհաջողությունները, երբ Կարլի համար նա խառնվում է ինպանական գործերի մեջ, որտեղ նրա համար կանխատեսում էին պարտություն և մահ։

Բացի դրանից Ֆիլիպը ուներ նաև Իսպանիայի մասին սեփական հետաքրքրությունները։ 1275 թվականին նա պաշտպանվել է Նավառայի Կաստիլիայի և Արագոնի թագավորների պահանջներից, բայց հետո Ֆիլիպի առժանանում է ֆրանսիական արքայադուստր կողմից բարեմախտանքների, ով ամուսնացած էր Ալֆոնսո X-ի որդու հետ և բաժանվել էր նրանից ամուսնու մահի պատճառով (1276 թվականին), և այդ ամենը սակայն չի հանգեցնում Ֆիլիպի ցանկալի արդյունքին։

Ֆիլիպ III-ի տապանաքար, Սեն Դենի աբբայությունում
Ավելի շատ անհաջող էր Արագոն խաչակրած արշավանքը, որը ձեռնարկվել էր այն բանից հետո, երբ Չարլզ Անժույակի պնդմամբ տեղի ունեցավ Սիցիլիական վեսպերսը։ Մարտին IV-րդ Հռոմի պապը միշտ հավատարիմ է մնացել Կարլին և Ֆիլիպին, և նրանք մի ծրագիր են կազմում, որի համաձայն պետք էր Պեդրո III Արագոնսկայանին վտարել և արգելել ոտք դնել եկեղեցի, այնուհետև պաշտոնական հայտարարեին, որ Պեդրոն գահընկեց եղավ և իր տեղը կզբաղեցնի Ֆիլիպի փոքր տղաներից մեկը։ Ֆրանսիական բանակին և նավատորմին, որոնք պայքարում են այդ ծրագրի իրականացման համար, ուղեկցեց ամբողջովին անհաջողությունների շարքը, նախ նավատորմը երկու անգամ խփվում է, իսկ բանակը ստիպված պաշարվել էր Ժերոնայի ամրոցում, և որոշ ժամանակ անց նրանց հետևեց սովը, մահը և հիվանդությունների շարքը։ Ֆիլիպը, ով ամեն ինչի մասին տեղյակ լինելով ստիպված կանգնեցնում է արշավը, նույնպես հիվանդանում է և նահանջի ժամանակ մահանում է։

Ֆիլիպի թագավորման տարիներին ֆրանսիական թագը էլ ավելի է բարձրացել։ Նա իր էլ ավելի հզորացրեց և ընդարձակեց լանայի թուլուզսկիխներին՝ Պուատուն, Սենտոժը, Տուլոնը, Ալբիժուան, Օվերնը, Կերսին, Աժենեն, Ռուերգը, Վենսենը։ Բացի դրանից, նա հզորացրել է նաև Լիոնը և Մոնպելեն։

Ընտանիք և երեխաներ
------------------

Ֆիլիպ III-ի և Մարիա Բրաբանտսկի հարսանիքը։ Ձեռագիր մանրանկարչություն *Chroniques de France ou de St. Denis*, XIV դարի վերջերին
Ֆիլիպ III-ի սերունդներ
* Առաջին կինը, (1262 թվականի մայիսի 28ին) **Իզաբելա** (1247—1271), Հայմե I-ի աղջիկը։ Ունեցել են 4 երեխա, որոնցից երկուսը մահացել են մանուկ ժամանակում։
	1. Լյուդովիկ (1264 — 1276 մայիս)։
	2. Ֆիլիպ IV Գեղեցիկ (1268—1314), Ֆրանսիայի թագավորն է սկսած 1285 թվականից։
	3. Ռոբերտ (1269—1276)։
	4. Կարլ (1270—1325)։
* Երկրորդ կին, (1274 թվականի օգոստոսի 21ից) **Մարիա**  (1256—1321), Հենրիկ III-ի աղջիկը։ Ունեցել են 3 երեխա.
	1. Լյուդովիկ դ'Էվրե (1276—1319)։
	2. Բլանկա (1278—1306), 1300 թվականից Ռուդոլֆ I-ի կինը (1282—1307)։
	3. Մարգարիտա (1282—1318), 1299 թվականից երկրորդ կինն է Անգլիայի թագավոր Էդուարդ I-ի (1239—1307)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2
3. 1 2 3 4 5  Kindred Britain
4. ↑  *Zotz T.* Philipp III. der Kühne // Die französischen Könige des Mittelalters. Von Odo bis Karl VIII. — München: Verlag C.H. Beck, 2006, S. 177.


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | The Peerage · Find A Grave · Find A Grave · WikiTree · WeRelate · Rodovid |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (օնլայն) · Բրոքհաուս · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Լարուսի · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Notable Names Database · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 123506448 · GND: 118791850 · LCCN: n81007429 · NTA: 267006217 · SUDOC: 033491704 · VIAF: 264129541 · WorldCat VIAF: 264129541 |

 |

 |