**Աղասի Խանջյանի ամառանոց**, Հայաստանի հանրապետական նշանակության հուշարձան։ Այն ներկայացված է «10.3.130» համարով և պաշտոնապես պահպանվում է պետության կողմից՝ հանձին Հայաստանի մշակույթի նախարարության։ Հուշարձանը գտնվում է Հայաստանի Տավուշի մարզի Դիլիջան քաղաքի Մ. Գորկու փողոցի 15ա հասցեում՝ անտառապատ լեռան լանջին։ Կառուցվել է 1936 թվականին։ Ներկայումս վթարային վիճակում է, պահպանության հատուկ միջոցներ չեն ձեռնարկվում։

Պատմություն
-----------

Կառուցվել է 1936 թվականին, շենքի շինարարությունը տևել է 1928-1936 թթ, տեղավայրն անձամբ Խանջյանն է ընտրել։ Ըստ որոշ տվյալների՝ նախկինում այստեղ տեղակայված է եղել Ռուսական կայսերական բանակի գնդերից մեկի զորքերի գերեզմանատունը։ Չնայած որ կառուցվել է որպես Հայաստանի Կոմկուսի առաջին քարտուղար՝ Աղասի Խանջյանի ամառանոց, բայց չի ծառայել իր նպատակին։ Պաշտոնական վարկածով, 1936-ի հուլիսի 9-ին Խանջյանն ինքնասպան է եղել, վարած կա, սակայն, որ նրան սպանել են։ Որոշ ականատեսների վկայությամբ՝ Խանջյանն այս ամառանոցում եղել է ընդամենը մեկ անգամ՝ Լավրենտի Բերիային հանդիպելուց առաջ։ Խանջյանի՝ ամառանոց այցելելու փաստը հստակ չէ։ Ինչպես նաև հստակ չէ, թե արդյոք շենքերի ամբողջ համալիրն է եղել Խանջյանի ամառանոցը, թե «կլոր» շենքը կառուցվել է ավելի ուշ, իսկ Խանջյանի իրական ամառանոցը եղել է կլոր շենքին հարող ավելի փոքր շինությունը։

Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին շենքը վերածվել է անասնագոմի։ Հայաստանի կոմկուսի երկրորդ քարտուղար Պողոսովը կազմակերպել է շենքի վերանորոգումը, սակայն հնարավոր չի եղել ամբողջությամբ վերականգնել պատերի զարդանախշերը և միայն առաստաղի զարդանախշն է հնարավոր եղել փրկել ոչնչացումից։ 1980-ական թթ. վերջերից ամառանոցը հայտնվել է լքյալ վիճակում, որի հետևանքով 2013 թ. այն մասամբ փլուզվել է։

Ամառանոցը գտնվում է Դիլիջանում, Երևան տանող հիմնական ճանապարհից մի քանի տասնյակ մետր հեռավորության վրա՝ Գորկի փողոցին հարող անտառապատ բլուրներից մեկի վրա, Մ. Գորկու փողոցի 15 ա հասցեում։

Ներկա վիճակ
-----------

Շենքը կառուցվել է 1930-ականների առաջին կեսին, տարիներ հետո վերակառուցվել է, սակայն 80-ականներին` մասնակի փլուզվել, պետական հուշարձանների ցանկում ներառելիս եղել է վթարային վիճակում իսկ ներկայումս գտնվում է գրեթե ավերված վիճակում։

Այսօր այն գրեթե ամբողջովին ավերված է. չկա նկարազարդ առաստաղը, պատերը, փայտյա ներքին հարդարանքը, նախշազարդ սանդուղքները, սյունազարդ պատշգամբները, շինության տեղում մնացել են միայն փլատակներ և դեպի երկինք ցցված մի քանի քարե սյուներ։

2018֊ին հայտարարվեց, որ շենքի նոր սեփականատերը որոշել է վերակառուցել շենքը իր նախկին տեսքով։

Պատկերասրահ
-----------

* Աղասի Խանջյանի ամառանոցը 2012 թ.-ի օգոստոսինԱղասի Խանջյանի ամառանոցը 2012 թ.-ի օգոստոսին
* Աղասի Խանջյանի ամառանոցը 2012 թ.-ի օգոստոսինԱղասի Խանջյանի ամառանոցը 2012 թ.-ի օգոստոսին
* Աղասի Խանջյանի ամառանոցը 2012 թ.-ի օգոստոսինԱղասի Խանջյանի ամառանոցը 2012 թ.-ի օգոստոսին
* Աղասի Խանջյանի ամառանոցը 2013 թ.-ի օգոստոսինԱղասի Խանջյանի ամառանոցը 2013 թ.-ի օգոստոսին
* Աղասի Խանջյանի ամառանոցը 2013 թ.-ի օգոստոսինԱղասի Խանջյանի ամառանոցը 2013 թ.-ի օգոստոսին
* Աղասի Խանջյանի ամառանոցը 2022թ.-ի ապրիլինԱղասի Խանջյանի ամառանոցը 2022թ.-ի ապրիլին

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.
2. 1 2 3  Sputnik։ «Վեհության փշուրները. Աղասի Խանջյանի ամառանոցի պատմությունը»։ *armeniasputnik.am*։ Վերցված է 2019-02-23
3. 1 2 3  Եղիազարյան Լիդա (01.11.2016)։ «Աղասի Խանջյանի ամառանոցը հայտնվել է փլուզման եզրին. ո՞վ է պատասխանատուն»։ Վերցված է 23.02.2019
4. ↑  «Dilijan»։ *www.dilijan.am*։ Վերցված է 2019-02-23 (չաշխատող հղում)
5. ↑  Փաշայան Ասատուր։ «Բժիշկ Գրիգոր Սաղյան. Ապրած ու չապրած տարիներ»
6. ↑  pnduk։ «Խանջյանի ամառանոցի խառնաշփոթ պատմությունը | Մեր Երեւանը» (en-US)։ Վերցված է 2019-02-23
7. ↑  «DocumentView»։ *www.arlis.am*։ Վերցված է 2019-02-23
8. ↑  Armeniaon.com։ «ԱՂԱՍԻ ԽԱՆՋՅԱՆԻ ԱՄԱՌԱՆՈՑԸ ԿՎԵՐԿԱՆԳՆՎԻ ՆԱԽԿԻՆ ՏԵՍՔՈՎ | Armeniaon.com»։ Վերցված է 2019-02-23

Արտաքին հղումներ
----------------

* Աղասի Խանջյանի ամառանոցը հայտնվել է փլուզման եզրին. ո՞վ է պատասխանատուն (ֆոտո)

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Աղասի Խանջյանի ամառանոց** կատեգորիայում։ |