**Իզա Գենցկեն** (գերմ.՝ Isa Genzken, նոյեմբերի 27, 1948(1948-11-27)[…], Բադ Օլդեսլո, Շլեզվիգ-Հոլշտայն, Բիզոնիա, Գերմանիան 1945-1949 թվականներին, Գերմանիա և Շլեզվիգ-Հոլշտայն, Բիզոնիա, Գերմանիան 1945-1949 թվականներին, Գերմանիա), գերմանացի քանդակագործ։

Կենսագրություն
--------------

Իզա Գենցկենը ծնվել է հյուսիսային գերմանական փոքրիկ Բադ Օլդեսլո քաղաքում, մեծացել է Համբուրգում։ 1969-1971 թվականներին սովորել է Համբուրգի Գեղարվեստի քոլեջում կիրառական արվեստ և արվեստի պատմություն, Ալմիր Մավինեի և Կայ Սուդեկի հետ համատեղ։ 1971-1973 թվականներին սովորել է նաև Բեռլինի Գեղարվեստի համալսարանում։ Ուսման վարձը վճարելու համար Իզան դասերից հետո աշխատել է որպես մոդել։ 1973 թվականին տեղափոխվել է Դյուսելդորֆի գեղարվեստի ակադեմիա, միաժամանակ Քյոլնի համալսարանում ուսումնասիրելով արվեստի պատմություն և փիլիսոփայություն։ Ակադեմիայում նրա համակուրսեցիներն են եղել նկարիչներ Կատարինա Ֆրիչը և Թոմաս Շտրուտը։ 1977 թվականին ավարտելուց հետո Գենցկենը ակադեմիայում քանդակագործություն է դասավանդել։ 1982 թվականին ամուսնացել է գերմանացի նկարիչ Գերհարդ Ռիխտերի հետ, իսկ 1983 թվականին տեղափոխվել է Քյոլն։ Զույգը բաժանվել է 1993 թվականին։ 2004 թվականին նկարիչն արժանացել է Արվեստի միջազգային մրցանակի (*International Art Prize*, *Cultural Donation of SSK Munich*), իսկ 2002 թվականին Քյոլնում` Լյուդվիգ թանգարանի *Wolfgang-Hahn-Prize* մրցանակի։ Գենցկենի աշխատանքները սկսել են ցուցադրվել 1970-ականներից, նրա ստեղծագործությունները ներկայացվել են բազմաթիվ միջազգային ցուցահանդեսներում, այդ թվում՝ Դոկումենտում (1982, 1992 և 2002), Վենետիկի բիենալեում (1982, 1993, 2003 և 2007), *Skulptur Projekte in Münster*-ում (1987 և 1997) և *Carnegie International*–ում (2005)։

Ստեղծագործական ուղի
-------------------

Չնայած Իզա Գենցկենը աշխատում է տարբեր լրատվամիջոցների հետ, նա առավել հայտնի է իր ճարտարապետական քանդակներով, որոնք պատրաստված են բազմագույն նյութերից, ներառյալ հայելային թերթերը, ցերեկային լուսարձակիչ պլաստիկան, բետոնը և ապակիները։ Նկարիչը օգտագործում է բազմազան արտահայտչական միջոցներ, այդ թվում՝ լուսանկարչություն, կինո, վիդեո, գծանկար, նկարչություն, կոլաժներ։ 1970-ականների կեսերից սկսած Իզա Գենցկենը ընդարձակում է քանդակի սահմանները, ոչնչացրել է մինիմալիստական քանդակի ասկետական ձևերը ՝ օգտագործելով մասսայական մշակույթի պատկերներ։

2007 թվականին Վենետիկի բիենալեի «Նավթ» ինստալյացիայում ներկայացված է աշխարհի բնութագիրը, որը ղեկավարվում է ագահությամբ։ 1980-ականների վերջի կոնկրետացված քանդակներից և 90-ականների վերջի տոտեմիկ քանդակներից մինչև *I love New York*, *Crazy City* (2006) մոնումենտալ գիրքը, նրա աշխատանքները հաճախ հիշեցնում են ճարտարապետական մոդելներ։ Գենցկենի աշխատանքները քանդակի պատմության վերանայում են և ծուռ հայելի, որի մեջ բեկվում է ժամանակակից հասարակությունը։ 1980-ականներին գերմանական գեղարվեստի ասպարեզ մուտք գործած առաջատար նկարիչներից մեկը՝ Գենցկենն աչքի է ընկնում նրանով, որ իր սեփական կերտարվեստի տարրերը կարողանում էր զուգակցել ճարտարապետության, մոդեռնիզմի և արվեստի պատմության հետ։ Հատկանշական է նրա աշխատանքում նյութերի համադրությունը` ներառյալ կենդանիների գլուխները, քանդակը, ներկված սոճու կոները, ինքնաթիռի պատուհանները և անձրևանոցները։ Նրա աշխատանքները կարող է կոպիտ լինել գեղագիտական տեսանկյունից, ինչպիսին է նրա *Empire / Vampire* շարքը (2003-2005) և գեղեցիկ, ինչպես նրա *New Buildings for Berlin*-ը (2001-2004) ՝ ապակուց և սիլիկոնից պատրաստված փոքրիկ երկնաքերերը։ Նրա ամենահայտնի գործերից է «Վարդը» (1993/7)՝ պողպատից պատրաստված ութ մետր բարձրությամբ վարդի հանրային քանդակը, որը գտնվում է Լայպցիգի թանգարանային թաղամասում։

Հավաքածուներ
------------

Գենցկենի աշխատանքները ներառված են միջազգային շատ հաստատությունների հավաքածուներում, այդ թվում՝ Ազգային պատկերասրահում, Արևմտյան Բեռլին, Շտուտգարդի պետական պատկերասարհում, Շտեդելիք վան Աբեմուսեում, Այնդհովեն, Ռեյքսմուսեում, Կրոլեր-Մյուլեր, Օթերլո, Ժամանակակից արվեստի թանգարանում, Նյու Յորք, Քարնեգիի արվեստի թանգարանում, Փիթսբուրգ, Վիեննայի գլխավոր հիմնադրամում, Հիրշհորն թանգարան և քանդակների այգում, Կեմպեր արվեստի թանգարանում, Սենթ Լուիս, Լյուդվիգ թանգարանում, Քյոլն, Ֆրիդեր Բուրդա թանգարանում, Բադեն-Բադեն, Վան Աբբե թանգարանում, Այնդհովենը և Ստեդելիքի թանգարանում, Ամստորդամ, Լինդա Փեյս հիմնադրամում, Ռոզ III քանդակի պարկում, Նյու Յորք։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  RKDartists (նիդերլ.)
2. 1 2  Discogs — 2000.
3. 1 2  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
4. 1 2 3  RKDartists (նիդերլ.)
5. 1 2  Չեխիայի ազգային գրադարանի կատալոգ
6. ↑  Ժամանակակից արվեստի թանգարանի առցանց հավաքածու
7. ↑
8. ↑
9. ↑  *Contemporary women artists*։ Hillstrom, Laurie Collier, 1965-, Hillstrom, Kevin, 1963-։ Detroit: St. James Press։ 1999։ ISBN 1-55862-372-8։ OCLC 40869639  `|url-access=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
10. ↑  «Isa Genzken»։ *Ruby City*։ Վերցված է 13 December 2019
11. ↑  Neuendorf Henri (18 September 2018)։ «Isa Genzken's Monumental Steel Rose Rises in Zuccotti Park—Just in Time for the 10-Year Anniversary of the Financial Crisis»։ *artnet News*։ Վերցված է 13 December 2019

Արտաքին հղումներ
----------------

* Иза Генцкен в Saatchi Gallery
* Краткая биография, выставки, работы Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.
* Информация о художнице на the-artists.org Archived 2009-09-29 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Discogs · RKDartists |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուս · Մեծ նորվեգական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 3031045 · BNF: 12361304n · CiNii: DA14301253 · CONOR: 136897635 · GND: 11885027X · ISNI: 0000000121488277 · LCCN: n90606747 · LNB: 000238248 · NKC: jx20071106005 · NLA: 35760855 · NTA: 070168148 · NUKAT: n2012212474 · SUDOC: 070180601 · VIAF: 118266728 · ULAN: 500097314 · WorldCat VIAF: 118266728 |

 |

 |