**Արքեպիսկոպոսական թանգարան Պոզնանում** (լեհ. Muzeum Archidiecezjalne w Poznaniu), թանգարան Պոզնանում՝ Տումսկի կղզում։ Բացվել է 1898 թվականին։ Համարվում է Լեհաստանի ամենահին թանգարաններից մեկը։ և Թագավորա-կայսերական երթուղու մի մասը։

Պատմություն
-----------

16-րդ դարում եպիսկոպոս Յան Լուբրանսկու շնորհիվ, ով Իտալիա կատարած ճանապարհորդության ընթացքում հիացած էր Վերածննդի դարաշրջանի մշակույթով, Տումսկի կղզում կառուցվել է Լուբրանսկի ակադեմիան (առաջին բարձրագույն ուսումնական հաստատությունը Պոզնանում):

1898 թվականին արքեպիսկոպոս Ֆլորիան Ստաբլևսկին, մտահոգվելով լեհական մշակույթի նկատմամբ Գերմանական կայսրության քաղաքականությամբ, որոշել է հիմնել թանգարան, որի խնդիրն է եղել հավաքել և պաշտպանել եկեղեցական պատարագի տարբեր առարկաներ, որոնք ունեցել են գեղարվեստական, պատմական կամ նյութական արժեք:

Ցուցանմուշների ընտրության համար Ստաբլևսկու կողմից նշանակվել է պատմաբան Բոլեսլավ Յերզեպկին, իսկ հավաքածուի պահապանը եղել է վերապատվելի Յոզեֆ Զալևսկին։ Այդ ժամանակ հավաքածուն պահվել է նախկին վանքի տարածքում։ Տումսկի կղզու վանքում ապրող միանձնուհիները Գերմանիայի իշխանությունները Կուլտուրկամպֆի քաղաքականության շրջանակներում վտարվել են այնտեղից։

Հավաքածուն ընդլայնվել է, և վանքում այն ​​պահելու տարածքը գնալով պակասել է։ Թանգարանը պահպանելու համար համապատասխան աշխատակիցներ և ֆինանսական միջոցներ չեն եղել, այդ պատճառով էլ այն հազվադեպ է բացվել այցելուների համար: Այն շարունակվել է մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտը։

Լեհաստանի անկախացումից հետո, երկար խորհրդակցություններից ու բանակցություններից հետո, 1923-24 թվականների սահմանագծում, որոշվել է հավաքածուն հանձնել պետությանը։ Եկեղեցու և պետության միջև համաձայնությամբ նախկին կայսերական ամրոցում հիմնադրվել է Եկեղեցական արվեստի թանգարանը։ Ակնկալվել է, որ թանգարանը գոյատևելու է բացառապես մուտքի տոմսերի վաճառքից ստացված եկամուտներով, սակայն այդ միջոցներն արագ են սպառվել հիմնական կարիքների համար: 1929 թվականի սկզբին թանգարանը փակվել է։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ հավաքածուի բազմաթիվ արվեստի գործեր կորել են կամ դուրս են բերվել Լեհաստանից։

Այն բանից հետո, երբ 2004 թվականին Լեհաստանը միացել է Եվրամիությանը, նախկին Լուբրանսկի ակադեմիայի շենքը փոխանցվել է թանգարանին, որն ամբողջությամբ վերանորոգվել է։ Թանգարանի պաշտոնական բացումը տեղի է ունեցել 2007 թվականի սեպտեմբերին։

Հավաքածու
---------

Թանգարանի հավաքածուի ամենահին ցուցանմուշներից մեկը Օլոբոկի Սուրբ Կույս Մարիամի փայտե արձանիկն է, որը թվագրվում է մոտավորապես 1320 թվականով: Թանգարանի ամենաարժեքավոր ցուցանմուշը Պետրոս առաքյալի սուրն է, որը Պոզնան է բերվել 968 թվականին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  «Historia muzeum - Muzeum Archidiecezjalne w Poznaniu». *muzeum.poznan.pl*. Արխիվացված է օրիգինալից 2021-01-17-ին. Վերցված է 2021-01-05-ին. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (օգնություն)
2. ↑  «Muzeum Archidiecezjalne - Akademia Lubrańskiego - Odkryj Poznań - Poznan.pl». *www.poznan.pl* (լեհերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2021-01-27-ին. Վերցված է 2021-01-18-ին. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (օգնություն)
3. ↑  «Ostrów Tumski». *Trakt Królewsko-Cesarski* (լեհերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2021-01-28-ին. Վերցված է 2021-01-05-ին. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (օգնություն)
4. ↑  «Karmelitanki Bose w Poznaniu - Historia i misja». *www.karmelitankipoznan.pl*. Արխիվացված է օրիգինալից 2021-01-27-ին. Վերցված է 2021-01-05-ին. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (օգնություն)
5. ↑  Anonymous (2016-07-05). «Polska». *Unia Europejska* (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2021-01-09-ին. Վերցված է 2021-01-18-ին. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (օգնություն)