**Անտոն Դրաքսլեր** (հունիսի 13, 1884(1884-06-13), Մյունխեն, Գերմանական կայսրություն - փետրվարի 24, 1942(1942-02-24), Մյունխեն, Նացիստական Գերմանիա), Գերմանական բանվորական կուսակցության հիմնադիր, որը հետագայում վերանվանվել է Նացիոնալ-սոցիալիստական գերմանական բանվորական կուսակցություն և այն գլխավորել է Ադոլֆ Հիտլերը։

Կենսագրություն
--------------

Նրա հայրը եղել է երկաթգծի աշխատակից, իսկ ինքը 1902-1923 թվականներին աշխատել է որպես փականագործ։ 1917 թվականին նա համալրել է նորաբաց Գերմանիայի հայրենական կուսակցության, ինչպես նաև Տուլեի ընկերության շարքերը։

Նրա քաղաքական իդեալը եղել է MAN ընկերության տնօրեն և Պանգերմանական միության առաջնորդ Պաուլ Տաֆելը։

1918 թվականի մարտին Դրաքսլերը իր կոլեգաների հետ հիմնում է *«ազատ աշխատողները հանուն բարի կյանքի»* կոմիտեն։

1919 թվականի հունվարի 5-ին Կարլ Հարրերի հետ միասին Մյունխենի գարեջրատներից մեկում հիմնել է Գերմանական բանվորական կուսակցությունը, որը 1920 թվականի փետրվարի 24-ին վերանվանվեց և դարձավ` Նացիոնալ-սոցիալիստական գերմանական բանվորական կուսակցություն։ 1919 թվականի հունվարին Դրաքսլերը լուսաբանեց *«Պրոլետարական իներնացիոնալիստների խորտակումը և համընդհանուր եղբայրության գաղափարի փլուզումը»* հոդվածը։ Հենց նույն տարվա ընթացքում լույս տեսավ «Իմ քաղաքական զարթոնքը, գերմանացի սոցիալիստ աշխատողի օրագրից» *պամֆլետը, որին ուշադրություն է դարձրել երիտասարդ Հիտլերը։*

Շուտով Հիտլերը առաջին անգամ մասնակցեց կուսակցության հավաքին, իսկ հետագայում դարձավ կուսակցության ակտիվ անդամ, այնուհետև 1921 թվականին դարձավ դրա նախագահը։ Դրաքսլերը փորձեց խանգարել նրան և 1921 թվականի հուլիսի 25-ին նա դիմեց ոստիկանություն Հիտլերին մեղադրելով պրովոկացիոն գործողությունների մեջ։ 1921 թվականի հուլիսի 29-ին ընտրվեց կուսակցության նախագահ, իսկ Դրաքսլերը նշանակվեց «Վաստակավոր նախագահի» սինվոլիկ պաշտոնում և մնաց այդ պաշտոնին մինչև 1923 թվականը, հենց այդ թվականին էլ նա լքեց կուսակցությունը։ Դրաքսլերը չմասնակցեց Գարեջրային հեղաշրջմանը, իսկ կուսակցության փակվելուց հետո 1924-1928 եղել է պատգամավոր։ Կուսակցության գործունեության վերականգնումից հետո 1925 թվականից նա մասնակցել է դրա գործունեությանը, իսկ նացիոնալ սոցիալիստների իշխանության գալուց հետո կրկին համալրել է կուսակցության շարքերը, սակայն այլևս ոչ մի դեր չի խաղացել քաղաքականության մեջ չնայած մինչև 1937 թվականը մասնակցել է կուսակցական ժողովներին։ Կյանքի վերջին տարիներին եղել է խոր դեպրեսիայի մեջ և զբաղվել է հարբեցողությամբ։ Մահացել է 1942 թվականին Մյունխենում։

Մշակույթ
--------

* Հարրի Տարթլդաֆի այլընտրանքային պատմություն ժանրի վեպերի շարքում հերոսներից մեկի կերպարը սեղծվել է Անտոն Դրաքսլերի անձի նմանոթյամբ։
* Դրաքսլերի մասին հիշատակվում է նաև «Հիտլեր։ Հրեշի վերելքը» ֆիլմում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.)
2. ↑  Shirer, 1960, էջ 45

Գրականություն
-------------

* *Richard J. Evans* The Coming of the Third Reich. — New York, 2003. — ISBN 978-0-14-303469-8
* *Hamilton, Charles* Leaders & Personalities of the Third Reich, Vol. 1. — R. James Bender Publishing, 1984. — ISBN 0-912138-27-0
* *Adolf Hitler* Mein Kampf. — Boston, 1999. — ISBN 978-0-395-92503-4
* *Ian Kershaw* Hitler: A Biography. — New York: W. W. Norton & Company, 2008. — ISBN 978-0-393-06757-6
* Why Hitler?: The Genesis of the Nazi Reich. — Westport, Conn: Praeger, 1996. — ISBN 978-0-275-95485-7
* *William L. Shirer* The Rise and Fall of the Third Reich. — New York: Simon & Schuster, 1960. — ISBN 978-0-671-62420-0
* *Zentner, Christian; Bedürftig, Friedemann* The Encyclopedia of the Third Reich. — (2 vols.) New York: MacMillan Publishing, 1991. — ISBN 0-02-897500-6

Արտաքին հղումներ
----------------

* Անտոն Դրաքսլերի կենսագրությունը Արխիվացված 2008-02-07 Wayback Machine(գերմ.)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Անտոն Դրաքսլեր» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 116219998 · ISNI: 0000000010666130 · NKC: uk20211111730 · NTA: 111887372 · VIAF: 77061595 · WorldCat VIAF: 77061595 |

 |