|  |
| --- |
| **Անմեռուկ** |
|  |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Ինֆրաթագավորություն** | *Streptophyta* |
| **Վերնաբաժին** | Բարձրակարգ բույսեր (Embryophyta) |
| **Տիպ/Բաժին** | Անոթավոր բույսեր (Tracheophyta) |
| **Ենթատիպ** | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
| **Կարգ** | Աստղածաղկավորներ (Asterales) |
| **Ընտանիք** | Աստղածաղկազգիներ (Asteraceae) |
| **Ցեղ** | **Անմեռուկ** *(Xeranthemum)*L. 1753 |

**Անմեռուկ** (լատ.՝ Xeranthemum), չորաբույս, աստղածաղկազգիների (բարդածաղկավորներ) ընտանիքի խոտաբույսերի ցեղ։ Հայտնի է 10, ՀՀ-ում՝ 4 տեսակ՝ անմեռուկ երկարափուփուլ  (*X. longeipapposum*), անմեռուկ չռված  (*X. squarrosum*), անմեռուկ փակ  (*X. inapertum*), անմեռուկ գլանաձև  (*X. cylindraceum*)։ Տարածված է բոլոր մարզերում։ Աճում է չոր, քարքարոտ վայրերում։

Ձևաբանություն
-------------

Ցողունը կանգուն Է, գորշավուն թավով, բարձրությունը՝ 30-40 սմ.։ Տերևները էլիպսաձև-գծաձև են կամ գծաձև։ Ծաղկաբույլը զամբյուղ է, ծաղիկները՝ վարդագույն, հազվադեպ՝ սպիտակ։ Ծաղկում է հունիս-օգոստոսին։ Պտուղը փուփուլավոր սերմ է։

Քիմիական կազմ
-------------

Պարունակում է դաբաղող նյութեր, խեժեր, եթերայուղ, կարոտին, ասկորբինաթթու, ալկալոիդի հետքեր, ֆիտոստերիններ և այլ նյութեր։

Բուժական ազդեցություն
---------------------

Ունի անոթալայնիչ, արյան բարձր ճնշումն իջեցնող, սրտի ռիթմը կարգավորող, արյունը մակարդող, վերքերն ամոքող, հյուսվածքների վերականգնումն արագացնող, արյան մեջ շաքարի քանակը կարգավորող ազդեցություն։

Կիրառվում է հիպերտոնիկ հիվանդության թեթև ձևերի, ստամոքսի և տասներկումատնյա աղու խոցային հիվանդության, սրտխառնոցի, արյունահոսությունների, պալարախտի, շաքարախտի, վերքերի, այրվածքների, խուղակների բուժման համար։

Կիրառման եղանակներ
------------------

Պատրաստել 30 գ չոր հումքը՝ մեկ թեյի բաժակ եռման ջրում թրմելով։ Խմել 1-2 ճաշի գդալ, օրական 4-5 անգամ, ուտելուց առաջ։ Ջրաթուրմը կիրառվում է վերքերի, այրվածքների, խուղակների դեպքում։ Սրունքի, երակների վարիկոզ լայնացման դեպքում ոտքերն ընկղմել այդ ջրաթուրմով լցված ամանի մեջ և պահել 20-30 րոպե։

Ժողովրդական բժշկությունն առաջարկում է բույսի յուղային քսուքը, որն օգտակար է վնասված հյուսվածքների արագ վերականգնման համար։ Այն պատրաստվում է կարագով՝ 1:10 հարաբերությամբ։ Ավելացնել նաև մեղր։ Խորհուրդ է տրվում օգտագործել վերքերի ժամանակ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ղուկասյան Է. Գ. Բուժում դեղաբույսերով, «Նարեկացի», 1992


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակը վերցված է* *Հայաստանի բնաշխարհ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| Տաքսոնոմիա | GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · WoRMS |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2780312702 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Տաքսոնինույնացուցիչներ | 
* Վիքիցեղեր: Xeranthemum
* APDB: 195984
* APNI: 56223
* EPPO: 1XEAG
* GBIF: 3144032
* GRIN: 12951
* iNaturalist: 209288
* IPNI: 60437401-2
* IRMNG: 1062685
* NBN: NHMSYS0000465177
* NCBI: 143214
* NZOR: d3739457-b182-44b6-9fcd-61f0c6696ef4
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:60437401-2
* Tropicos: 40027207
* WoRMS: 1076549

 |

 |