recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**«Ռոմկա, Ֆոմկա, Արտոս»** (ռուս.՝ Ромка, Фомка и Артос), սովետական երեք սերիայով մուլտֆիլմ, նկարահանված Կ. Լագունովի «Ռոմկա ռամազան» երեք շների արկածների մասին պատմվածք-հեքիաթի մոտիվներով։   

Մակագրում գրված է, ԽՍՀՄ Պետհետուստատեսություն ռադիոյի Սվերդլովի կինոստուդիա։

* Ֆիլմ 1 — 1987 — 10 ր. 02 վրկ. — սցենարիստ Ա. Մինաև
* Ֆիլմ 2 — 1988 — 9 ր. 58 վրկ. — սցենարիստ Միխայիլ Լիպսկերով
* Ֆիլմ 3 — 1989 — 10 ր. 00 վրկ. — սցենարիստ Ալեքսանդր Ռոզին

Սյուժե
------

Մուլտֆիլմը պատմում է այն մասին թե ինչպես Ռոմկա, Ֆոմկա, Արտոս մականունով երեք շներ, ճանապարհվել էին փնտրելու Ռոմկայի տիրոջը։

### Առաջին ֆիլմը

Մի քաղաքում ապրում էր երկրաբան Ստեփան Իվանովիչը։ Նա ուներ մի երիտասարդ շուն` Ռոմկա անունով։ Ռոմկան շատ էր սիրում իր տիրոջը և նա նույն ձևով էր նրան հատուցում։ Ստեփան Իվանովիչը պատրաստվում է դեպի հյուսիս հերթական էքսպեդիցիային և Ռոմկային թողնում է տանը։ Ռոմկան որոշում է տիրոջ հետևից գնալ, իսկ նրա ընկերները՝ Ֆոմկան և Արտոսը, հետևում են Ռոմկային։ Չհասցնելով հեռանալ շնիկները բախվում են սարսափելի հրեշի՝ Ժանիք-Ժանիք Գրումբումբեսոնի հետ, բայց կարողանում են փախչել նրանից։

### Երկրորդ ֆիլմ

Շնիկները լսում են` ինչ-որ մեկն աղեկտուր վնգստում է։ Պարզվում է, որ Գրումբումբեսոն է, որն ուզում է շներին հրապուրելով` իր մոտ` կղզի տանել։ Ճիշտ հաշվարկել էր, որ Ռոմկան Ֆոմկայի և Արտոսի հետ անպայման կարձագանքեն ուրիշի դժբախտությանը` լսելով աղերսական ոռնոցը։ Այդպես էլ լինում է։ Անբաժան եռյակը գնում է ձայնի ուղղությամբ և հայտնվում է կղզում, որը կոչվում էր «Կե'ր, խմի'ր, քնի'ր».

### Երրորդ ֆիլմ

Կղզին, որտեղ մեր շնիկներին հրապուրելով բերել էր հրեշ Գրումբումբեսոն, կազմում է չար Կատվի ծառայություն, պարզվում է կախարդական է, կախարդված։ Կատուն ուներ ամբողջ շնային ցեղի մեծ «ատամը» նրա համար, որ շները մի ժամանակ հետապնդել են և տանջել։ Եվ ահա այժմ, դառնալով կախարդված կղզու միանձնյա սեփականատերը, Կատուն հրապուրել է շներին և նրանց զրկել շնային գլխավոր բնութագրից՝ հավատարմություն, նվիրվածություն, ճարպկություն, արագություն և քաջություն։

Նկարահանող խումբ
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| **Ռեժիսոր**  | Գալինա Տուրգենեվա |
| **սցենարիստներ**  | Ա. Մինաեվ (1), Միխայել Լիպսկերով (2), Ալեքսանդր Ռոզին (3) |
| **օպերատոր**  | Վալենտին Բաժենով |
| **կոմպոզիտոր**  | Վլադիսլավ Կազենին |
| **ձայնային օպերատոր**  | Լ. Երկալովա |
| **նկարիչ**  | Ն. Պավլով, Ե. Տեդեր, Հ. Մալյուկովա, Ե. Պավլովա |
| **մուլտիպլիկատոր** | Վ. Բեժանով, Տ. Մուխլինինա |
| **տնօրեն**  | Վ. Խիժյակովա |

DVD հրատարակություն
-------------------

Մուլտֆիլմը թողարկվեց DVD-ով ռեժիսոր Գալինա Տուրգենևի **«Ռոմկա, Ֆոմկա և Արտոս»** մուլտֆիլմերի ժողովածուում։ Մուլտֆիլմերի սկավառակ «Ռոմկա, Ֆոմկա և Արտոս» (Ֆիլմ 1, 2, 3), «Տատիկի դասը» (1986), «Սպիտակ թիթեռնիկ» (1981), «Փոքրիկ իշուկի երազանքը» (1984), «Կուղխը և աղվեսը» (1982), «Քամիների տերը» (1984), «Բռնիր, ձուկը» (1983)։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Энциклопедия отечественной мультипликации (авт. Сергей Капков, «Алгоритм», 2006)
**Չիտտա** (devanāgarī ։ चित्त), սանսկրիտ եզրույթ, որն ունի բազմաթիվ իմաստներ, հատկապես հնդկական փիլիսոփայության մեջ։ Այս եզրույթը նախ և առաջ նշանակում է տպավորությունների բեռնարկղ կամ պահեստարան (սանսկարա (saṃskāra) և վասանա (vāsanā)).

Հինդուիզմի մեջ
--------------

### Sāṃkhya Yoga

Փաթանջալիի (Patañjali) Յոգա Սուտրայի (Yoga Sūtra) մեջ նախ և առաջ նշանակում է տպավորությունների բեռնարկղ (ծագում է Vṛtti-ից)՝ կազմված ընկալված կամ մտածված (հղացքներ / conception) մտային (Manas) առարկաններից՝ տաս) ընդունակությունների (ինդրիյանների (indriya)) օգնությամբ։ Այն ունի նաև հիշողության, մտածողության, խղճի կամ գիտակցության իմաստ։

Այս եզրույթը լծորդվում է *vṛtti*ին, որպեսզի կազմավորի *cittavṛtti* բառը՝ ցույց տալու համար փոփոխությունը չիտտայի մեջ (համաձայն Յոգա Սուտրայի)։ *Չիտտա*ն այդ փիլիսոփայության արմատական հասկացություններից է, որը որոշարկում է սանսկրիտերեն «յոգա» բառը, բայց որն ինքնին ճշգրտորեն որոշարկված չէ Յոգա Սուտրայում։

### Advaita Vedānta

*Չիտտա*ն երբեմն միախառնվում է «անտահկարանա» եզրին, որը նշանակում է «ներքին օրգան»՝ կազմված «բուդդհիից» (buddhi (բանականություն)), «ահամկարայից» (ahamkara|Ahaṃkāra (Էգո)), և «մանասից» (manas (մտային))՝ Սանքհյա (Sāṃkhya) և Վեդանտա (Vedānta) դպրոցներում (Հատկապես Ադվաիտա Վեդանտայի (Advaita Vedānta) շրջանակում)։

Բուդդհիզմի մեջ
--------------

Բուդդհիզմի մեջ *չիտտան* համապատասխանում է բանականությանն առավել ընդգրկուն իմաստով. ողջ անգիտակցականը կամ գիտակցականը, ռացիոնալը, մտայինը, հուզականը։ Բանականության մաքրումը (citta-visuddhi) բուդդհայականության ուղու շրջափուլերից է՝ համաձայն Վիսուդդհիմագգայի (Visuddhimagga)։ Արթնացումը կոչվում է նաև «ազատագրում» չիտտայի միջոցով (cittavimutti). չիտտան վերջնականապես ազատագրվում է Կլեշայով (Kleśa)։

Պրաջնանդան (Prajñānanda) առանձնացնում է չիտտայի երեք կերպ կամ մակարդակ ։

* ենթագիտակցական (bhavaṅga),
* գիտակցական, (vijñāna), տարբերակման գիտելիքը, որը մանասի արդյունքն է,
* վերգիտակցական, (prajñā)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Parfois le terme *Citta* (forme Lexicographie|lexicographique) est écrit sous la forme *Chitta*. Il s'agit en fait d'une forme phonétique ou le *c* est remplacé par son équivalent phonétique *ch*
2. ↑  *The Sanskrit Heritage Dictionary* de Gérard Huet
3. ↑  *A History of Indian Philosophy. Volume 1*. Surendranath Dasgupta. Éd. Cambridge University Press, 2009, page 263. ISBN 9780521116299
4. ↑  *Yoganusasanam: les yogasutras*. Patañjali, Sadānanda Sarasvatī. Éd. Courrier du livre, 1976
5. ↑  *Monier Williams Sanskrit-English Dictionary* (Révision 2008)
6. ↑  Ici *citta* englobe ce qu'on appelle en Occident l'inconscient]] et le subconscient.et ne doit pas être interprété comme simplement la conscience à l'état de veille (*jāgrat*).
7. ↑  *Bouddhisme gnostique – Gnose et prognose*, Archè, Milan, 1981
Ռեդ Դոթի պատկերանիշը
Էսսենի Դիզայնի կենտրոնի «Ռեդ Դոթ» թանգարանի շենքը
**Ռեդ Դոթ դիզայնի մրցանակ** (անգլ.՝ Red Dot Design Awards), դիզայնի պատվավոր մրցանակ է։ Մրցանակաբաշխությունը անց է կացվում Հյուսիսային Ռեյն-Վեստֆալիայի դիզայնի կենտրոնը (գերմ.՝ Design Zentrum Nordhein Westfalen), որը գտնվում է Գերմանիայի Էսսեն քաղաքում։ Մրցանակը տրվում է դիզայներներին և արտադրող-ընկերություններին՝ լայն սպառման առարկաների երևելի դիզայնի և առանձնահատուկ որակի համար։ Մրցանակակիր առարկաները ցուցադրվում են Էսսենի դիզայնի կենտրոնի «Ռեդ Դոթ» թանգարանում, որն աշխարհում ժամանակակից դիզայնի ամենամեծ հավաքածուն է։

Մրցանակներ
----------

Մրցանակները բաշխվում են երեք կատեգորիաներում՝ 

* Դիզայն արտադրանք (անգլ.՝ Product Design) - կահույք, տնային տեխնիկա, ավտոմեքենա, գործիքներ և այլն։
* Կոմունիկացիոն դիզայն (անգլ.՝ Communication Design) - կորպորատիվ դիզայն, գովազդ, ձայնի դիզայն։
* Կոնցեպտի դիզայն (անգլ.՝ Design Concept) - ընտրվում է մրցանակաբաշխությանը ներկայացված առարկայի կոնցեպտը։

Պատմություն
-----------

Առաջին մրցանակաբաշխությունը կայացել է 1955 թվականին։ Սկզբում միայն մեկ կատեգորիա էր՝ «ինովացիոն դիզայն» (գերմ.՝ Design Innovationen), որը 2000 թվականին վերանվանվեց «արտադրանքի դիզայն»։ Կոմունիկացիոն դիզայնի մրցանակաբաշխությունը սկսել է 1993 թվականից, իսկ կոնցեպտի դիզայնինը 2005-ին։ «Red Dot Design Awards»-ի գլխավոր պատկերանիշը՝ կարմիր կետը (անգլ.՝ «Red Dot»), նախագծել է Օթլ Այհերը 1991 թվականին, վերջնական խմբագրումը՝ Պիտեր Շմիթի 2000 թվականին։ 2005 թվականից Սինգապուրում գործում է Ռեդ Դոթի դիզայնի երկրորդ թանգարանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ռեդ Դոթի պաշտոնական կայքը
2. ↑  «Ռեդ Դոթի երկրորդ թանգարանը». Արխիվացված է օրիգինալից 2010 թ․ մարտի 5-ին. Վերցված է 2010 թ․ մարտի 20-ին.
**Սեն-Մանդե՛** (ֆր.՝ Saint-Mandé), համայնք Ֆրանսիայում` Իլ-դը-Ֆրանս արևելյան արվարձանի Վալ-դը-Մարնե հատվածում։ Այն գտնվում է Փարիզի կենտրոնից 5.3 կմ հեռավորության վրա։ Համայնքը Իլ-դը-Ֆրանսի վեցերորդ ամենափոքր տարածքն է, և հետևաբար, Եվրոպայի ամենախիտ բնակեցված համայնքն է։ Այն տեղակայված է Փարիզի 12-րդ շրջանի եզրին` Պորտ դը Վինսենի և Պորտ դը Սեն-Մանդե՛ի մոտակայքում։ Քաղաքի նշանաբանն է «Կրեսկո և Ֆլորեսկո», որը նշանակում է «Ես մեծանում և ծաղկում եմ»։

Պատմություն
-----------

1860 թ. հունվարի 1-ին Փարիզը ընդարձակվեց՝ միանալով հարևան համայնքներին։ Այդ պատճառով, Սեն-Մանդե՛ համայնքի շուրջ 2/3-ը միացավ Փարիզին, և այժմ այն կազմում է Փարիզի ստորաբաժնի Բել-Աիր և Փիքփուս թաղամասերը։

1929 թվականին Սեն-Մանդե՛ համայնքը կորցրեց տարածաշրջանի մեկ-քառորդը, երբ Փարիզը միացավ Բուա դը Վենսենին (Bois de Vincennes), որի մի փոքր մասը պատկանում էր Սեն-Մանդե՛ին։ 1860 և 1929 թթ. տարածաշրջանային կորուստներից հետո վերջինս դարձավ որպես փոքր ծայրամասային համայնք։

Անհատներ
--------

* Շառլ Բերլինգ, դերասան
* Մորիս Բուատել, նկարիչ
* Արմանդ Կարրել, քաղաքական գրող, ով այնտեղ զոհվեց մենամարտի ժամանակ
* Կլոդետ Կոլբերտ, դերասանուհի
* Ժորժ Կուրտելին, գրող
* Բրունո Կրեմեր, դերասան
* Ֆրեդերիկ Դիեֆենտալ, դերասան
* Ջուլիետտա Դրուե,Վիկտոր Հյուգոյի սիրուհին ---
* Ալֆրեդ Գրեվեն, ծաղրանկարիչ, Գրեվեն թանգարանի հիմնադիր
* Ժորժ Գինեմեր, օդաչու
* Չարլզ Նունգեսսեր, օդաչու
* Ջուլիետտա Բենզոնի, վիպագիր
* Ալեքսանդր Դավիդ-Նեել, արևելագետ

Տրանսպորտ
---------

Քաղաքապետարանն անցնում է հյուսիս-հարավային հիմնական "Avenue du Général-de-Gaulle" առանցքով, (նախկինում հայտնի "Rue de la République" անվանմամբ), իսկ արևելք-արևմտյան առանցքով անցնում է "Avenue de Paris"-ն։ Համայնքի մյուս կարևոր և պատմական փողոցը "Chaussée de l'Étang"-ն է, որը ձգվում է "Bois de Vincennes"-ի երկայնքով։ Սեն-Մանդե՛ն սպասարկվում է Փարիզի մետրոյի N1 գծի Սեն-Մանդե՛ կայարանի կողմից։

Կրթություն
----------

Դպրոցները ներառում են.

* Նախնական դպրոցներ/մանկապարտեզներ. Պոլ Բեղտ, Կարլ Դիժոն, Լա Տուղնել, Ե.Գ. Տիյյոն
* Տարրական դպրոցներ. Պոլ Բեղտ, Կարլ Դիժոն, Ե.Գ. Տիյյոն

Կրտսեր դպրոցականներին սպասարկում են Ecole & Collège Decroly-ն և Collège Jacques Offenbach-ը։

Ensemble Scolaire St Michel de Picpus մասնավոր դպրոցի համակարգը շարունակում է մնալ Սեն-Մանդե՛ի երկրորդային լսարանը։

Քույր քաղաքներ
--------------

Սեն-Մանդե՛ի հետ քույր քաղաքներ են.

* Միացյալ Թագավորություն Ուոլթամ Ֆորեստ, Մեծ Բրիտանիա, սկսած 1956թ. ապրիլի 21-ից
* Գերմանիա Էշվեգե, Գերմանիա, սկսած 1989թ. սեպտեմբերի 23-ից
* Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Կոնկորդ, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ, սկսած 1997 թ. մարտի 15-ից
* Իսպանիա Տրես Կանտոս, Իսպանիա, սկսած  2005 թ. մարտի 12-ից
* Իռլանդիա Դռոգեդա, Իռլանդիա, սկսած 2011թ. սեպտեմբերի 9-ից
* Հարավային Կորեա Յանգգու, Հարավային Կորեա, սկսած 2011 թ. հոկտեմբերի 12-ից

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Code officiel géographique
2. ↑  Populations légales 2021 — The National Institute of Statistics and Economic Studies, 2023.
3. ↑  Base officielle des codes postaux — La Poste, 2018.
4. ↑  "Les écoles Արխիվացված 2017-03-14 Wayback Machine."
5. ↑  Home.
6. ↑  Home.
7. ↑  Home.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք Արխիվացված 2011-06-15 Wayback Machine (ֆրանսերեն)
**Վիտալի Զակրուտկինի կիսանդրի** (ռուս.՝ Бюст Закруткина), գրող, ԽՍՀՄ պետական մրցանակի (1982), Ստալինյան մրցանակի երրորդ աստիճանի (1951) դափնեկիր Վիտալի Ալեքսանդրովիչ Զակրուտկինի կիսանդրին Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Սեմիկարակորսկ քաղաքում։ Կիսանդրու հեղինակն է Իվան Մասլիչենկոն։

Պատմություն
-----------

Սեմիկարակորսկ քաղաքում տեղադրված է քաղաքի և շրջանի անվանի մարդկանց մի քանի կիսանդրի՝ գրող Վ. Ա. Զակրուտկինի, գրող Բ. Ն. Կուլիկովի, շինարար Ա. Ա. Արականցևի, ձկնաբուծական տնտեսության ղեկավար Ի. Վ. Աբրամովի։ Այդ կիսանդրիների հեղինակը սեմիկարակորսկցի քանդակագործ, նկարիչ Իվան Իվանովիչ Մասլիչենկոն է։

Քաղաքում Զակրուտկինի պողոտայի և Լենինի փողոցի խաչմերուկում տեղադրված է գրող Վ. Ա. Զակրուտկինի կիսանդրին։

Վիտալի Ալեքսանդրովիչ Զակրուտկինը ծնվել է 1908 թվականի մարտի 14-ին Ղրիմի Թեոդոսիա քաղաքում` ուսուցչի ընտանիքում։ Տասը տարեկանում տղան արդեն յուրացնում էր գյուղացու աշխատանքը։ 1929 թվականին նրա ընտանիքը գնաց բնակվելու հեռավորարևլյան Զավիտայա կայան։

1932 թվականին Վիտալի Զակրուտկինն ավարտել է Բլագովեշչենսկի Մ. Ի. Կալինինի անվան մանկավարժական ինստիտուտը։ 1933 թվականից զբաղվել է գրական գործունեությամբ։ 1936 թվականին ավարտել է Լենինգրադի Ա. Ի. Գերցենի անվան մանկավարժական ինստիտուտի ասպիրանտուրան, պաշտպանել է թեկնածուական թեզ։

Աշխատել է Դոնի Ռոստովի պետական մանկավարժական ինստիտուտի ռուս գրականության ամբիոնի վարիչ։ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին ծառայել է բանակում որպես բանակային և ռազմաճակատային թերթերի թղթակից։ Պատերազմից հետո աշխատել է որպես դոցենտ Ռոստովի Վ. Մ. Մոլոտովի անվան պետական համալսարանում և Ռոստովի պետական մանկավարժական ինստիտուտում։ Գրել է գեղարվեստական ստեղծագործություններ. «Ակադեմիկոս Պլյուշչև», «Աշխարհի ստեղծումը», «Մայր մարդկային» վիպակը, «Անհայտ կորածը» և այլն։

Մահացել է 1984 թվականի հոկտեմբերի 10-ին։ Թաղված է Ռոստովի մարզի Կոչետովսկայա գյուղում։ Գրողի անունով են կոչվում պողոտա Սեմիկարակորսկ քաղաքում, փողոց Կոչետովսկայա գյուղում։

Նկարագրություն
--------------

Գրող Վիտալի Ալեքսանդրովիչ Զակրուտկինի կիսանդրին տեղադրված է անհավասար գրքերի տեսքով բետոնե պատվանդանին։ Պատվանդանն իր հերթին կանգնած է երեք աստիճաններից կազմված և անկյուններում սյունիկներով բետոնե բարձրության վրա։ Պատվանդանի ստորին մասում գունավոր ոսկեգույն ներկով ներկված հարթաքանդակ է գրողի ստեղծագործությունների թեմաներով։

Հուշարձանի տարածքը բարեկարգված է։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Семикаракорск. Бюсты известных земляков
* Семикаракорск. Известные люди. Արխիվացված 2018-03-26 Wayback Machine
* Известные земляки
* Выставка художника И. И. Масличенко Արխիվացված 2017-03-28 Wayback Machine
* Бюст В.А. Закруткину - писателю-земляку Արխիվացված 2017-09-12 Wayback Machine
**Արևմտյան (Գնիլովյան) կամուրջ** (ռուս.՝ Западный (Гниловской) мост), կամուրջ Ռուսաստանի Դաշնության Դոնի Ռոստով քաղաքում, Դոն գետի վրա։

Պատմություն
-----------

20-րդ դարի երկրորդ կեսին Դոնի Ռոստովում կառուցվեցին երկու երկաթուղային կամրջային անցումներ Դոն գետի վրայով. 1963 թվականին հայտնվեց մենուղի կամուրջ Նախիջևանի վտակի և Դոնի հիմնական հունի վրայով՝ Կանաչ կղզու շրջանում, իսկ 1983 թվականին՝ երկուղի կամուրջ Դոնի վրայով՝ Գնիլովյան շրջանում ռոստովյան հանգույցի արևմտյան շրջանցում, որը համատեղվեց ավոտճանապահայինի հետ (կառուցվել է 1980-ական թվականների վերջին)։

Դեռ նախահեղափոխական ժամանակներից Գլիլովսկայա գյուղում (այժմ՝ Դոնի Ռոստովի Երկաթուղային շրջան), գոյություն են ունեցել երկաթուղային կայարան և կամուրջ։

Գնիլովյան երկաթուղային կայարանը
Գլիլովսկայա գյուղը գտնվել է Դոնի ցածրադիր հատվածներում և առևտրային ու արդյունաբերական տեսանկյունից զբաղեցրել է նպաստավոր դիրք. գտնվել է գետի աջ կողմում, նրանից հյուսիսային ճյուղի՝ Մյորտվի Դոնեցի անջատման վայրում, Ազովի ծովից քսանվեց վերստ, Նովոչերկասկից քառասուն վերստ և Դոնի Ռոստովից հինգ վերստ հեռավորության վրա։ 1930 թվականի օգոստոսից Գնիլովսկի գյուղը մտավ Դոնի Ռոստովի քաղաքային գծի մեջ և քաղգործկոմի 1954 թվականի մարտի 4-ի № 340 որոշմամբ միացվեց քաղաքի Ժելեզնոդորոժնի շրջանին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Нижнегниловской мост через реку Дон (Ростов-на-Дону)
2. ↑  «СПРАВКА О СТАНИЦЕ ГНИЛОВСКОЙ». Վերցված է 2017 Ապրիլ 10-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* ИЗ ИСТОРИИ ЖЕЛЕЗНОДОРОЖНЫХ МОСТОВ ЧЕРЕЗ РЕКУ ДОНУ
* Нижне-Гниловская. Мост через Дон и железнодорожный музей. Արխիվացված 2019-04-16 Wayback Machine
**Հռոմի ժամանակակից արվեստի թանգարան** (իտալ.՝ Museo d'Arte Contemporanea di Roma), սովորաբար հայտնի է որպես MACRO (ՀԺԱԹ), տեղական ինքնավարման ժամանակակից արվեստի թանգարան Իտալիայի մայրաքաղաք Հռոմում։ Թանգարանը տեղակայված է երկու առանձին վայրերում՝ նախկին գարեջրի գործարանի շենքը քաղաքի Սալարիո շրջանի Նիզզա փողոցում և Տեստաչո շրջանի նախկին սպանդանոցը Օրացիո Ջուստինիանի հրապարակում։

Պատմություն
-----------

Նախագիծը սկսվել է 1990-ական թվականների վերջին հին Peroni գարեջրի գործարանի շենքում։ Վերակառուցման սկզբնական փուլից հետո՝ 1999 թվականի սեպտեմբերին, ստեղծվեց 6 սենյակ, թանգարանը պաշտոնապես բացվեց 2002 թվականի հոկտեմբերի 11-ին։

2003 թվականից ի վեր թանգարանն ունեցել է նաև հետագա ՀԺԱԹ հավելված, որն ընդգրկում է 1000 քառակուսի մետր տարածքով երկու վերանորոգված շենք Հռոմի նախկին սպանդանոցում՝ Տեստաչո թաղամասից մի քանի կիլոմետր հեռավորության վրա։

### Վերանորոգում

Ամբողջ մշտական հավաքածուն ներկայացնելու համար 2004 թվականի հուլիսից շինարարության փուլն ընդլայնվել է։ Վերանորոգման աշխատանքները վստահվել են ֆրանսիացի ճարտարապետ Օդիլ Դեքին։

Հավաքածու
---------

ՀԺԱԹ-ի մշտական հավաքածուն ներառում է 1960-ական թվականների իտալական արվեստի էական գործեր, ինչպիսիք են Ֆորմա 1 խմբի գործերը՝՝ Կառլա Ակարդի, Անտոնիո Սանֆիլիպպո, Աքիլ Պերիլի, Պիերո Դորացիո, Լեոնսիլո և Էտտոր Կոլլա, Մարիո Սերոլի և Պինո Պասկալի արտե պովերա աշխատանքները, Տանո Ֆեստայի, Մարիո Շիֆանոյի, Տիտինա Մասելիի և Միմմո Ռոտելայի պոպ արտ աշխատանքները։

Պատկերասրահում հավաքվում են այնպիսի արվեստագետների գործեր, ինչպիսիք են Ջովաննի Ալբանեսը, Անդրեա Ակվիլանտին, Ջիաննի Ադդուբալին, Դոմենիկո Բիանչին, Բրունո Չեքոբելլին, Սառա Չիրակին, Էնցո Կուկչին, Ֆաբրիս դե Նոլան, Ջիաննի Դեսսին, Դանիել Գալլիանոն, Ֆեդերիկո Գիդան, Ֆելիս Լևինին, Ֆաբիո Մաուրին, Լուիջի Ինտանին, Կրիստիանո Պինտալդին, Պիերո Պիցցի Կանելան, Ջոակինո Պոնտրելին, Սիսսին, Մարկո Տիրելլին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  dati.beniculturali.it — 2014.
2. 1 2  Indagine sui musei e le istituzioni similari — 2020.
3. ↑  *Italian National Institute of Statistics* թանգարանների և նմանատիպ հաստատությունների վերաբերյալ ԻԱՎԻ-ի 2015 թվականի հետազոտություն — 2017.
4. ↑  MACRO Future – Museum Structure Արխիվացված 2009-09-09 Wayback Machine URL retrieved 4 October 2009
5. 1 2  Collection – MACRO Արխիվացված 2009-09-07 Wayback Machine URL retrieved 4 October 2009
6. ↑  Arnaldo Romani Brizzi, Ludovico Pratesi.*Roman Construction Sites*. Roma, Gangemi Editore, 2001, 88-492-0151-6

Արտաքին հղումներ
----------------

* Официальный сайт музея **MACRO** Արխիվացված 2014-12-10 Wayback Machine (թանգարանի պաշտոնական կայքը)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Հռոմի ժամանակակից արվեստի թանգարան» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ · ՅուԹյուբ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 000000012288348X · LCCN: n2003102489 · NKC: osa2017960763 · SUDOC: 074096680 · VIAF: 134177066 · WorldCat VIAF: 134177066 |

 |
**Հունգարիայի օպերային թատրոն** (հունգ.՝ Magyar Állami Operaház), Հունգարիայի ամենամեծ օպերային թատրոնը։ Գտնվում է Բուդապեշտում։

Պատմություն
-----------

Հայտնի է եղել որպես **Հունգարիայի թագավորական օպերային թատրոն**։ Թատրոնի շենքը նախագծել է հունգար ճարտարապետ Միկլոշ Իբլը։ Շինարարությունը, որը ֆինանսավորել են Բուդապեշտ քաղաքն ու Ավստրո-Հունգարիայի կայսեր Ֆրանց Յոզեֆ I-ը, սկսվել է 1875 թվականին։ Հանրության համար թատրոնը բացվել է 1884 թվականի սեպտեմբերի 27-ին։ Թատրոնի առաջին տնօրենն է եղել Ֆերենց Էրկելը, 1888-1891 թվականներին՝ կոմպոզիտոր Գուստավ Մալերը, 1947-1950 թվականներին՝ Օտտո Կլեմպերերը։

1970-ական թվականներին օպերայի շենքի վատթարացման պատճառով հունգարական իշխանությունները 1980-1984 թվականներին իրականացրել են վերանորոգման աշխատանքներ։ Թատրոնի վերաբացումը տեղի է ունեցել հիմնադրումից 100 տարի հետո՝ 1984 թվականի սեպտեմբերի 27-ին։

Օպերային թատրոնի շենքը հարուստ զարդարանքներով կառույց է և համարվում է ճարտարապետ Միկլոշ Իբլի գլուխգործոցներից։ Շենքը կառուցվել է նեոռենեսանս ոճով՝ բարոկկոյի տարրերով։ Զարդարանքները ներառում են հունգարական արվեստի առաջատար ներկայացուցիչներ Բերտալան Սեկեի, Մոր Տանի, Կարոյ Լոտցի նկարներն ու քանդակները։

Թատրոնի շենքի դիմաց տեղադրված են Ֆերենց Էրկելի և Ֆերենց Լիստի արձանները։ Օպերային թատրոնի շենքում կազմակերպվում են շրջապտույտներ վեց լեզուներով (անգլերեն, գերմաներեն, իսպաներեն, ֆրանսերեն, իտալերեն և հունգարերեն)։

Պատկերասրահ
-----------

* Թատրոնի շենքը 1896 թվականին (ձախ կողմում)Թատրոնի շենքը 1896 թվականին (ձախ կողմում)
* Թատրոնի շենքը երեկոյանԹատրոնի շենքը երեկոյան
* Թատրոնի մարմարե աստիճանավանդակըԹատրոնի մարմարե աստիճանավանդակը
* Թատրոնի ներքին հարդարանքներԹատրոնի ներքին հարդարանքներ
* Թատրոնի նկարազարդ առաստաղըԹատրոնի նկարազարդ առաստաղը

Գրականություն
-------------

* Legány, Dezsó (1998), "Budapest", in Stanley Sadie, (Ed.), The New Grove Dictionary of Opera, Vol. One, pp. 630–632. London: MacMillan Publishers, Inc. 1998 ISBN 0-333-73432-7 ISBN 1-56159-228-5
* Olszanska, Barbara; Tadeusz Olszanski, DK Eyewitness Travel Guide: Budapest, Dorling Kindersley Publishers Ltd, 2007. ISBN 075669471X ISBN 978-0756694715

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  archINFORM (գերմ.) — 1994.
2. ↑  «Hungarian State Opera - Google Arts & Culture». *Google Cultural Institute* (ռուսերեն). Վերցված է 2016 թ․ դեկտեմբերի 14-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Հունգարիայի օպերային թատրոն» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1212293-2 |

 |
**Հումորի ու երգիծանքի տուն** (բուլղար․՝ Дом на Хумора и Сатирата), հումորի տեղի ավանդական արվեստի թանգարան Բուլղարիայի Գաբրովո քաղաքում։ Թանգարանում ցուցադրված են տարբեր պաստառներ, լուսանկարներ, նկարներ, քանդակներ, բանահյուսական ժանրի ձայնագրություններ։ Տունն իր մեջ համադրում է թանգարանի ու գեղարվեստական պատկերասրահի հատկանիշներ։ Գաբրովո քաղաքը հայտնի է որպես հումորի ու երգիծանքի միջազգային մայրաքաղաք։ Նրա նշանաբանն է. «Աշխարհը գոյություն ունի, որովհետև այն ծիծաղում է»։

Ցուցադրություն ու անցկացվող միջոցառումներ
-----------------------------------------

Հումորի ու երգիծանքի տունը Գաբրովոյի մշակութային կենտրոնն է։ Այնտեղ անցկացվում են Բուլղարիայի ու ամբողջ աշխարհի` հումորային ու երգիծական արվեստի մշտական ու ժամանակավոր ցուցադրություններ։ Հումորի տան ղեկավարությունը զբաղվում է նաև հրատարակչական գործունեությամբ և կազմակերպում է մրցույթներ ու հումորի փառատոներ։

Հումորի ու երգիծանքի տունը կազմակերպում է հետևյալ միջոցառումները.

* «Հումորն ու երգիծանքն արվեստում» միջազգային համաժողով (IBHSA)
* Բլագոլաժ - հումորիստների ու պատմողների ազգային համաժողով
* Հումորի ու երգիծանքի փառատոն
* Կիրառական արվեստի ու նկարիչների միջազգային ցուցահանդես։

«Ժողովուրդների հումոր» անունը կրող ցուցահանդեսը ներառում է 173 երկրների ավելի քան 9.000 հեղինակների արվեստի մոտ 51.620 ստեղծագործություն։ Դրանց թվում են 22.000 ծաղրանկար, մոտ 3.000 սատիրական գրաֆիկական աշխատանք, մոտ 1.000 նկար, 1.000 քանդակ, ավելի քան 9.500 լուսանկար, 200 ցուցապաստառ, մոտ 300 պարահանդեսային դիմակ ու հագուստ։ Թանգարանային հավաքածուի մյուս մասը ներկայացնում է մասնագիտացված գրադարան, որում առկա են 25.000 անուն միավոր և 1.000 հատոր` 35 լեզուներով։ Արվեստի այս գործերի մեծ մասը հավաքվել է նվիրատվությունների շնորհիվ։

Հավաքածուի այսպիսի հարստությունը թույլ է տալիս անընդհատ նորացնել ցուցանմուշները և կազմակերպել տարբեր հեղինակների ցուցահանդեսներ։ Գոյության ավելի քան 40 տարիներին Հումորի ու երգիծանքի տունը կազմակերպել է մոտ 500 թեմատիկ, խմբային, անհատական և շարժական ցուցահանդեսներ Եվրոպայում, Աֆրիկայում, Հյուսիսային Ամերիկայում և Մերձավոր Արևելքում։

Հումորի ու երգիծանքի տունը երգիծական արվեստի մշակութային ինքնատիպ ինստիտուտ է, որն ունի միջազգային հռչակ։ Այս հիմնադրվել է 1972 թվականի ապրիլի 1-ին կաշվի նախկին գործարանի տեղում։ Կառույցի գլխավոր ճարտարապետն է Կարլ Կանդուլկովը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Salão Internacional do Humor». Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ հուլիսի 22-ին. Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 21-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Հումորի ու երգիծանքի տան պաշտոնական կայք Արխիվացված 2016-03-04 Wayback Machine

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Հումորի ու երգիծանքի տուն» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 000000012179264X · LCCN: n88656523 · SUDOC: 113195087 · VIAF: 146481349 · WorldCat VIAF: 146481349 |

 |
| **՞**Հնազանդ էյրենիս |
| --- |
|   |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Կենդանիներ |
|
|
|
|
|
| Տիպ | Քորդավորներ |
| Ենթատիպ | Ողնաշարավորներ |
|
|
|
|
| Դաս | Սողուններ |
|
|
|
| Կարգ | Թեփուկավորներ |
| Ենթակարգ | Օձեր |
|
|
| Ընտանիք | Լորտուներ |
|
|
|
| Ցեղ | Էյրենիսներ |
|
|
| Տեսակ | **Հնազանդ էյրենիս** |
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Eirenis modestus  Martin, 1838 |
|  Հատուկ պահպանություն |
| 
Քիչ մտահոգող տեսակIUCN 3.1 *Least Concern* : ??? |
|  Արեալ |
| պատկեր |
| 

| ԴասակարգումըՎիքիցեղերում | ՊատկերներՎիքիպահեստում | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Հնազանդ էյրենիս** (լատին․՝ Eirenis modestus), օձերի տեսակ էյրենիսների ցեղից լորտուների ընտանիքից։

Արտաքին տեսքը
-------------

Հասուն էյրենիսների երկարությունը հասնում է 60 սմ, դրա հետ մեկտեղ պոչը 3-4 անգամ կարճ է իրանից։ Դունչը բութ է, բիբը կլորավուն։ Մարմնի վերին հատվածը դարչնագույն, մոխրագույն կամ շագանակագույն։ Պոչը մի փոքր ավելի բաց է, քան իրանը։ Երիտասարդ առանձնյակների գլուխը մուգ է, աչքերի ետևի մասում կա «M» տառի նման բաց գույնի բիծ։ Տարիքի հետ այդ պատկերը մգանում է, և գլուխը ստանում է մարմնին մոտ գունավորում։

Տարածվածություն և արեալները
---------------------------

Հնազանդ էյերիսը բնակվում է Էգեյան և Միջերկրկական ծովերի կղզիներում, Արևելյան Թուրքիայում, Սիրիայում, Իրաքում և Իրանում։ Հանդիպում է նաև Վրաստանում, Հայաստանում և Ադրբեջանում։

Հնազանդ էյրենիսը բնակվում է բաց տափաստանային տարածքներում և քարքարքարոտ և նոսր բուսածածկով լանջերին։

Կենսակերպը և սննդառությունը
---------------------------

Ցերեկը թաքնվում են քարերի տակ կամ փշոտ բույսերի մացառուտներում, և ակտիվանում են միայն երեկոյան։ Հարավային Կովկասում ձմեռում է նոյեմբերից մինչև ապրիլ։

Սնվում է հոդվածոտանիներով, նախընտրում է միջատներին։ Նաև սնվում է հազարոտնուկներով և կարիճներով։

Բազմացումը
----------

Բազմացումը քիչ է ուսումնասիրված։ Հավանաբար ձվադրում է հունիսի սկզբում, իսկ մատղաշը ձվից դուրս է գալիս ամսվա վերջում։ Ենթադրվում է, որ դնում է երեք ձվից ոչ ավել։ Ձվերը ձգված են, 5x16,5 մմ չափով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Գիրք։Կենդանիների անվանումների հնգալեզու բառարան։ Երկկենցաղներ և սողուններ|էջ=297

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ռուսաստանի ողնաշարավորներւ։ Հնազանդ էյրենիս Արխիվացված 2015-09-24 Wayback Machine

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիցեղերն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Հնազանդ էյրենիս» հոդվածին։ |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Հնազանդ էյրենիս» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2781035473 |

 |
**Ամինու Ումար** (օգոստոսի 26, 1995 թ. Աբուջա, Նիգերիա), նիգերիացի ֆուտբոլիստ, թուրքական «Ռիզեսպոր» ֆուտբոլային ակումբի հարձակվողն է։

Ակումբային Կարիերա
------------------

Ումարը ֆուտբոլիստի կարիերան սկսել է 2011 թ․ նիգերիական «Վիկկի Թուրիսթս» ակումբի կազմում։

2013 թ․ ամռանը ֆուտբոլիստը տեղափոխվում է Թուրքիայի Առաջին լիգայում հանդես եկող «Սամսունսպոր», որի կազմում իր առաջին խաղն անցկացրել է 2013 թ․ օգոստոսի 17-ին, երբ թիմը մրցում էր «Իստանբուլ Բաշակշեհիր» ակումբի հետ։ Սամսունսպորի կազմում իր առաջին գոլը խփել է նոյեմբերի 25-ին, երբ թիմը մրցում էր «Ադանասպոր» ակումբի հետ։ Նոյեմբերի 30-ին Ումարը կարողանում է դուբլ ձևակերպել «Մերսին Իդմանյուրդուի» դեմ կայացած խաղում։

2015 թ․ Ումարը տեղափոխվում է «Օսմանլիսպոր», որի կազմում իր առաջին խաղն անցկացնում է օգոստոսի 16-ին, երբ թիմը մրցում էր «Կայսերիսպոր» ակումբի հետ։ Նոր ակումբի կազմում իր առաջին գոլը խփել է դեկտեմբերի 11-ին, երբ թիմը մրցում էր «Բուրսասպոր» ակումբի հետ։

Ազգային հավաքականի կազմում
--------------------------

Նիգերիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում Ումարը 2013 թ․ մասնակցել է Թուրքիայում անցկացված Աշխարհի առաջնությանը, որտեղ ֆուտբոլիստն աչքի է ընկել դուբլով, երբ թիմը մրցում էր Կուբայի հավաքականի հետ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Transfermarkt.com(բազմ․) — 2000.
2. ↑  As (իսպ.) — Madrid: Grupo Prisa, 1967. — ISSN 1888-6671

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ումարը mackolik.com կայքում
* Ումարը soccerway.com կայքում

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ամինու Ումար» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | AS.com · FootballDatabase.eu · National Football Teams.com · Soccerway · Transfermarkt (խաղացող) · worldfootball.net (խաղացող) · ԹՖՖ (խաղացող) · ՖԻՖԱ |

 |
**Ահաբեկչություն Աթաթուրքի անվան միջազգային օդանավակայանում** (Ստամբուլ, Թուրքիա), ահաբեկչական գործողություն, որը տեղի է ունեցել 2016 թվականի հունիսի 28-ին Ստամբուլի խոշորագույն Աթաթուրքի անվան միջազգային օդանավակայանում։

Դեպքերի ընթացքը
---------------

2016 թվականի հունիսի 28-ին տեղական ժամանակով 22:00-ի սահմաններում (Հայաստանի ժամանակով 23:00-ին) Աթաթուրքի անվան միջազգային օդանավակայանում տեղի է ունեցել ահաբեկչություն։ Օդանավակայանի տարածքում հնչել է 2 պայթյուն, որոնք ուղեկցվել են ինտենսիվ կրակահերթով։ Որոշ աղբյուրներում նշվում է անգամ մի քանի պայթյունի մասին, որոնք հնչել են օդանավակայանի մի քանի հատվածներում։ Պայթյուններից հետո դեպքի վայրից 4 զինյալներ փախուստի են դիմել։ Նաև հայտնվում է, որ փոխհրաձգություն է տեղի ունեցել նաև օդանավակայանի ավտոկայանում։ Ահաբեկիչները կիրառել են Կալաշնիկովի ինքնաձիգ։ Ներկա պահին զոհերի թիվը հասնում է 43-ի, իսկ վիրավորներինը` 147-ի։

### Պայթյուն ժամանման սպասասրահում

Երկու իսլամիստ ահաբեկիչներ պայթեցրել են իրենց սպասասրահի ռենտգեն ապարատի մոտ` անվտանգության հսկիչ կետի մոտակայքում այն պահին, երբ փորձ էր կատարվում չեզոքացնել ահաբեկիչներին։

### Փոխհրաձգություն ավտոկայանում

Որոշ աղբյուրների համաձայն տեղի է ունեցել փոխհրաձգություն օդանավակայանի ավտոկայանում։

Օդանավակայան բոլոր չվերթները կասեցվել են, ոստիկանությունը սկսել է ուղևոչների տարհանումը։

Արդեն ահաբեկչությունից մի քանի ժամ անց ոստիկանությունը առաջ քաշեց այն տեսակետը, որ ահաբեկչությունը իրականացվել է ԴԱԻՇ-ի կողմից։ Վարկածը հետագայում հաստատեց Թուրքիայի վարչապետ Բինալի Յըլդըրըմը։

Զոհեր
-----

Ահաբեկչության հետևանքով զոհվել է Թուրքիայի 28, Սաուդյան Արաբիայի 5, Իրաքի 2 քաղաքացիներ, ինչպես նաև Թունիսի, Ուզբեկստանի, Չինաստանի, Իրանի, Ուկրաինայի և Հորդանանի մեկական քաղաքացիներ։ Զոհերից 2-ի ինքնությունը դեռ չի պարզվել։ ՀՀ ԱԳՆ-ն հայտնեց, որ նախնական տվյալներով զոհերի և վիրավորների մեջ հայեր չկան։

Արձագանք
--------

Օդանավակայանում տեղի ունեցած ահաբեկչությունը քննադատել են Հայաստանի, Ադրբեջանի, Մալայզիայի Արգենտինայի, ԱՄՆ-ի, Բելգիայի, Ռուսաստանի, Շրի Լանկայի, Մեծ Բրիտանիայի, Պակիստանի, Սինգապուրի և այլ երկրների առաջնորդները, ինչպես նաև ՄԱԿ-ը, ԵՄ-ն, Եվրոպայի Խորհուրդը և այլ կազմակերպություններ։

Տես նաև
-------

* Իսլամիստական ահաբեկչական հարձակումների ցանկ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  Suicide bombers kill at least 10 and wound 40 when they blow themselves up as police shot at them in Brussels-style attack on Istanbul airport // DailyMail.co.uk, 28.06.2016
3. ↑  At least 2 blasts rock Istanbul’s Ataturk Airport, multiple injuries reported // Russia Today, 28.06.2016
4. 1 2  Turkey unrest: At least 10 dead in attack on Istanbul's Ataturk airport // BBC, 28.06.2016
5. ↑  Թուրքիայի կառավարությունը հայտնել է երկու ահաբեկիչների մասին // Лента.ру, 28.06.2016
6. 1 2  Istanbul airport attacks: 28 killed, 60 wounded in suicide attacks at Ataturk airport in Turkey // The Daily Telegraph, 28.06.2016

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պայթյուններ Ստամբուլի օդանավակայանում։ Դեպքերի ժամանակագրություն
* Պայթյունների տեսագրությունները
Իզոբար պրոցեսում ծավալի և ջերմաստիճանի կապը
**Գեյ Լյուսակի օրենք**, 1802 թվականին ֆրանսիացի գիտնական Ժոզեֆ Գեյ-Լյուսակը փորձով հայտնաբերել է տրված քանակով գազի ծավալի և ջերմաստիճանի կապը հաստատուն ճնշման տակ։ Ջերմադինամիկական համակարգի վիճակի փոփոխությունը հաստատուն ճնշման դեպքում կոչվում է իզոբար պրոցես (հունարեն․՝«իզոս»՝ հավասար և «բարոս»՝ ծանրություն)։

Գեյ-Լյուսակի փորձում հետազոտվող գազը լցված է ապակե բալոնի մեջ և փակված է սնդիկի կաթիլով, որը կարող է ազատ տեղաշարժվել մթնոլորտի հետ հաղորդակցվող գլանաձև բարակ և հորիզոնական դիրք ունեցող ապակե երկար խողովակում՝ ապահովելով բալոնում օդի ճնշման հավասարությունն արտաքին( մթնոլորտային) ճնշմանը։ Գազի ջերմաստիճանը կարելի է փոխել 0 °C-Ից մինչև 100 °C(եթե նորմալ մթնոլորտային ճնշումը հավասար է արտաքին ճնշմանը)` տաքացնելով կաթսայի ջուրը։ Գազի ծավալի փոփոխությունը որոշվում է սնդիկի կաթիլի տեղաշարժով։

Դիցուք t๐=0°C ջերմաստիճանում գազը զբաղենում է V๐ ծավալ։ t ջերմաստիճանում գազը զբաղեցնում է V ծավալ:△V-V-V๐ մեծությունը գազի ծավալների փոփոխությունն է ջերմաստիճանը t-ով փոխելիս:△V-ն կախված է ինչպես t-ից, այնպես էլ գազի սկզբնական ծավալից։ Գազի սկզբնական ծավալի յուրաքանչյուր միավորի՝ △V/V๐t է։ Բազմաթիվ, այդ թվում նաև տարբեր գուներով կատարված փորձերի հիման վրա Գեյ-Լյուսակը հայտնաբերել է, որ տվյալ քանակով գազի համար հաստատուն ճնշման դեպքում այդ հարաբերությունը հաստատուն է.

{\displaystyle \alpha ={\frac {\Delta V}{V\circ t}}=const} {\displaystyle \alpha ={\frac {1}{273^{\circ }C}}}

α-ծավալային ընդարձակման ջերմաստիճանային գործակիցն է և ունի ջերմաստիճանի հակադարձ չաձայնություն

Անգլալեզու գրականության մեջ Գեյ–Լյուսակի օրենքը անվանում են Շառլի օրենք։

Տերմինալոգիա
------------

| Հայերեն անվանում | Անգլերեն անվանում | Բանաձև |
| --- | --- | --- |
| Գեյ–Լյուսակի օրենք | Շառլի օրենք (en:Charles's law) Գեյ–Լյուսակի օրենք (Volumes Law) | {\displaystyle V/T=\mathrm {const} } |
| Շառլի օրենք | Գեյ–Լյուսակի օրենք (en:Gay Lussac's law) Գեյ–Լյուսակի 2–րդ օրենք | {\displaystyle P/T=\mathrm {const} } |
|

Օրենքի ձևակերպումը
------------------

Տվյալ քանակով գազի ծավալն իզոբար պրոցեսում ջերմաստիճանից կախված փոխվում է գծային օրենքով։

{\displaystyle \ V\sim T}
կամ
{\displaystyle {\frac {V}{T}}=\mathrm {const} ,}

որտեղ՝ {\displaystyle V}–ծավալ, {\displaystyle T}–ջերմաստիճան

{\displaystyle {\frac {V\_{1}}{T\_{1}}}={\frac {V\_{2}}{T\_{2}}}\quad }
կամ
{\displaystyle \ {V\_{1}}{T\_{2}}={V\_{2}}{T\_{1}}}.

Գրաֆիկը
-------

Ծավալի կախումը ջերմաստիճանից կոորդինատային հարթության վրա պատկերվում է ուղիղ գծով, որը կոչվում է իզոբար։

Տես նաև
-------

Տե՛ս նաև՝ Բոյլ-Մարիոտի օրենք
Տե՛ս նաև՝ Շառլի օրենք

Աղբյուրներ
----------

* Ֆիզիկայի 11–րդ դասարանի դասագիրք

Արտաքին հղումներ
----------------

* 
* 
* 
* Արխիվացված 2014-07-09 Wayback Machine

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 7)։*  |
| **՞**Հնդկական մարաբու |
| --- |
|   |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Կենդանիներ |
|
|
|
|
|
| Տիպ | Քորդավորներ |
|
|
|
|
|
| Դաս | Թռչուններ |
|
|
|
| Կարգ | Արագիլանմաններ |
|
|
|
| Ընտանիք | Արագիլներ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Leptoptilos dubius
(Gmelin, 1789) |
|  Հատուկ պահպանություն |
| 
Վտանգված տեսակIUCN 3.1 *Endangered* : 106003842 |
|  Արեալ |
| պատկեր |
| 

| ԴասակարգումըՎիքիցեղերում | ՊատկերներՎիքիպահեստում | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Հնդկական մարաբու** (լատին․՝ Leptoptilos dubius)արագիլների ընտանիքի թռչուն։

Բնութագիր
---------

Հնդկական մարաբուն ունի 145-150 սմ երկարություն և մինչև 250 սմ թևերի բացվածք։ Թևերի վերին հատվածը ավելի մուգ մոխրագույն է և հակադրվում է ներքևի բաց մոխրագույնի հետ։ Փորի և պոչի ներքևի հատվածը բաց մոխրագույն է, գրեթե սպիտակ։ Անփետուր գլուխը վարդագույն է, իսկ հզոր կտուցը՝ դեղին։

Տարածվածություն
---------------

Նախկինում հնդկական մարաբուն բնադրում էր Հարավային Ասիայի Հնդկաստանից, Շրի-Լանկայից մինչև Կալիմանտան, այսօր նրա բնադրման արեալը ընդգրկում է նաև Ասսամը և Կամբոջան։ Այս թռչունը ձմեռում է Վիետնամում, Թաիլանդում և Մյանմայում։ Այն ապրում է ծովի ափերին և ճահիճների մերձակայքում, ինչպես նաև լուսավոր անտառներում և չոր լանդշաֆտներում։

Կենսակերպ
---------

Սնվում է գորտերով, անտեսանելի միջատներով, փոքր թռչուններով, մողեսներով ու կրծողներով, ինչպես նաև մարդու սննդի մնացորդներով։ Հնդկական մարաբուն բնադրում է արևադարձային խոնավ տարածքներում, հաճախ փոքր գաղութներով, յուրաքանչյուր գաղութում կա մինչև 30 բույն։ Բնում դնում են 2-3 ձու և ծնողները թուխս են նստում 28-30 օր։

Պոպուլացիա
----------

Թեև 19-րդ դարում թռչունները հաճախ հայտնաբերվել էին Հնդկաստանում և Բիրմայում, այսօր նրանց թիվը նվազել է և 1000 թվից պակաս է։ Դրա պատճառները բնի և կերակրման տարածքների ոչնչացումն են`չորացնելով խոնավ տարածքները, թունաքիմիկատներ օգտագործելը և ձվեր որսալն ու ընտրելը։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Տարածման արեալՏարածման արեալ
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Beme, R. L. (Ri︠u︡rik Lʹvovich) (1994). *Pi︠a︡tii︠a︡zychnyĭ slovarʹ nazvaniĭ zhivotnykh. Ptit︠s︡y : latinskiĭ, russkiĭ, angliĭskiĭ, nemet︠s︡kiĭ, frant︠s︡uzskiĭ : 11060 nazvaniĭ*. Sokolov, Vladimir Evgenʹevich. Flint, Vladimir Evgenʹevich. Moskva: "RUSSO". ISBN 5-200-00643-0. OCLC 32830504.

Գրականություն
-------------

* Richard Grimmett, Carol Inskipp, Tim Inskipp: *Birds of India, Pakistan, Nepal, Bangladesh, Bhutan, Sri Lanka and the Maldives.* Christopher Helm, London 1998, ISBN 0-691-04910-6

  

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիցեղերն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Հնդկական մարաբու» հոդվածին։ |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Հնդկական մարաբու» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Տաքսոնոմիա | Avibase · eBird · EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN |

 |
**Շտուտգարտի պետական թատրոն** (գերմ.՝ Staatstheater Stuttgart), բազմաճյուղ թատրոն Գերմանիայի Շտուտգարտ քաղաքում, որն իր կազմում ներառում է Շտուտգարտի օպերային թատրոնը (Oper Stuttgart), Շտուտգարտի բալետի թատրոնը (Stuttgart Ballett) և Շտուտգարտի դրամատիկ թատրոնը (Schauspiel Stuttgart): Գտնվում է Բադեն-Վյուրթեմբերգ երկրամասում։

Ճարտարապետություն
-----------------

Շտուտգարտի պետական թատրոնը նախագծել է մյունխենցի ճարտարապետ Մաքս Լիտմանը, ով հաղթել էր նոր արքայական թատրոններ կառուցելու մրցույթը։ Թատրոնի շենքը կառուցվել է 1909-1912 թվականներին որպես արքայական թատրոն` Վյուրտեմբերգի թագավորության Grosses Haus և Kleines Haus թագավորական թատրոններով։

1919 թվականին թատրոնները վերանվանվել են Landestheater, ավելի ուշ` Staatstheater (պետական թատրոն)։ Երբ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ դրամատիկական թատրոնի շենքը (Kleines Haus) ռմբակոծությունից ավերվել է, տարածքը զբաղեցրել է Հանս Վոլկարտի նախագծած դրամատիկական թատրոնի նոր շենքը, որը բացվել է 1962 թվականին։

Օպերային թատրոնի շենքը (Grosses Haus) գերմանական օպերային թատրոնի այն եզակի շենքերից է, որ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ռմբակոծությունից չի ավերվել։ 1982-1984 թվականներին լայնածավալ վերանորոգման արդյունքում շենքը վերականգնվել է։ 2001 թվականին թատրոնի շենքերը վերանվանվել են Opernhaus և Schauspielhaus:

Գլխավոր տնօրեններ
-----------------

1949-1972 թվականներին թատրոնի գործադիր տնօրենն է եղել Վալտեր Իրիխ Շիֆերը։

2015 թվականից Շտուտգարտի պետական թատրոնի համար հավաքականորեն պատասխանատու են երեք գլխավոր տնօրեններ` Ջոսի Վիլեր (Oper Stuttgart), Ռեիդ Անդերսոն (Stuttgart Ballet) և Արմին Պետրաս (Schauspiel Stuttgart), գործադիր տնօրեն` Մարկ-Օլիվեր Հենրիկսը։ Գերմանիայում գլխավոր տնօրեններին, մասնավորապես օպերային գեղարվեստական տնօրեններին անվանում են «Intendant»:

Ռեիդ Անդերսոնը (ծնված 1949 թվականին) կանադացի պարող է, բալետի թատրոնի տնօրեն է դարձել 1996/1997 թվականներին։

Տես նաև
-------

* Շտուտգարտի պետական օպերային թատրոն
* Շտուտգարտի բալետի թատրոն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Gorki-Intendant Petras unterschreibt in Stuttgart» [Gorki Director Petras Signs in Stuttgart]. *Berliner Morgenpost* (գերմաներեն). 2011 թ․ նոյեմբերի 14. Վերցված է 2020 թ․ հունիսի 10-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Շտուտգարտի պետական թատրոնի կայքը

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Շտուտգարտի պետական թատրոն» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 31607-6 · ISNI: 0000000123367356 · LCCN: n82047755 · NKC: ko2001100001, kn20010710529 · VIAF: 135352599 · WorldCat VIAF: 135352599 |

 |
«Ազդակի»՝ 1985 թվականի ապրիլի 14-ի համարից մի կտոր, որը հայտնում է Բուրջ Համուդի սպանդի մասին
**Ազդակ**, ազգային, գրական, հասարակական-քաղաքական օրաթերթ։ ՀՀԴ Լիբանանի շրջանի պաշտոնաթերթ (1965 թվականի հունիսից)։ Հրատարակվում է 1927 թվականից (որոշ ընդհատումներով)։

Սկզբում եղել է եռօրյա, 1930 թվականից՝ երկօրյա, 1932 թվականից՝ օրաթերթ։ Հիմնադիր և սեփականատեր-տնօրեն՝ Հայկ Պալյան։ 1988 թվականից պատասխանատու տնօրենն է Էվա Տերվիշյանը։ Խմբագիրներ՝ Արամ Սահակյան, Վարդան Գևորգյան, Մանուկ Ասլանյան, Մուշեղ Իշխան, Կարո Սասանի, Գասպար Իփեկյան, Անդրանիկ Ծառուկյան, Ներսես Քյուփելյանն, Արսեն Աճեմյան, Հակոբ Սիմոնի, Կարո Դանթարճյան, Զարեհ Զարգուն (Լևոն Ագխաչերյան), Մինաս Թյոլյոլյան, Լևոն Դարմեն (Ստեփանյան), Տիգրան Ոսկունի (Գույումճյան), Երվանդ Փամպուքյան, Պողոս Սնապյան, Վարանդ Փափազյան, Վարուժան Թենպելյան, Սարգիս Մահսերեճյան, Շահան Դանտահարյան։

Լուսաբանում է հայկական, լիբանանյան և միջազգային քաղաքական, տնտեսական, մշակութային, գիտական և մարզական անցուդարձերը։ 1970-ական թվականների կեսից, մերձավորարևելյան ճգնաժամի պայմաններում, համայնքի քաղաքական մյուս ուժերի հետ, միասնական ճակատով հանդես է գալիսս լիբանանահայությանը և հայկական մյուս գաղթավայրերին սպառնացող կազմալուծման վտանգի դեմ, հանուն հայապահպանության, Հայ դատի արդարացի լուծման։ Նոր տարվա, ինչպես և ազգային ու կուսակցական նշանակալից հոբելյանների առիթով հրատարակում է բացառիկ համարներ։ Ունեցել է «Հարդգող» գրական (1932, խմբագիր՝ Անդրանիկ Ծառուկյան), «Ազդակ շաբաթօրյակ» (1944-1952 թվականներ, խմբագիրներ՝ Կարո Սասանի, Արամ Սահակյան, Տիգրան Ոսկունի), «Ազդակ մարզական» (1952—1958 թվականներ, խմբագիր Տիգրան Ոսկունի) հավելվածները։

Հավելվածներ
-----------

* 2002 թվականից լույս է ընծայում
	+ «Պզաիկ-մզաիկ» մանկապատանեկան,
	+ «Նավասարդ» մարզական և «Անահիտ» կանացի հավելվածները,
* 2003 թվականից՝
	+ «Ազդակ» ամսաթերթը։ շ

2002 թվականից «Ազդակի» հետ բաժանվում է ՀՀԴ Հայաստանի «Երկիր» պաշտոնաթերթը։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայքը
* Kevork Yazdjian, Lebanese-Armenian press in 2002, Yerevan, 2004, 47 p. ISBN 99930-4-293-5

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Ղարաբաղյան ազատագրական պատերազմ (1988—1994) հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո ։*  |
HD 69830, նկարչի պատկերմամբ նարնջագույն գաճաճ համակարգ
**Նարնջագույն թզուկը** սպեկտրալային **K** դասի և լուսավորության **V** դասի հիմնական հաջորդականության աստղն է։ Սրանք աստղեր են, որոնք միջանկյալ դիրք են զբաղեցնում M կարգի կարմիր թզուկների և G կարգի դեղին թզուկների միջև։ Նարնջագույն թզուկներն ունեն 0,5-ից 0,8 արևային զանգվածներ և 3900-5200 K արդյունավետ ջերմաստիճան։

Նարնջագույն թզուկների միջին լուսավորությունը 0,1-ից 0,6 արեգակնային լուսավորություն է։ Բնորոշ նարնջագույն թզուկներն են՝ Alpha Centauri B- ն և Epsilon Indian- ը։

Հետաքրքրությունը գիտության համար
--------------------------------

Նարնջագույն թզուկները հետաքրքրություն են առաջացնում այլմոլորակային քաղաքակրթությունների որոնման համար (SETI), քանի որ դրանք հիմնական հաջորդականության վրա կայուն են 15-30 միլիարդ տարվա ընթացքում (սա 1,5-3 անգամ ավելի է, քան դեղին թզուկների, մասնավորապես՝ Արևի նույն ժամանակահատվածը)։ Դրա պատճառը ջրածնի ավելի ամբողջական սպառումն է, քան Արեգակի վրա, ինչպես նաև ավելի ցածր լուսավորությունը։ Այս գործոնները նպաստում են մշտական պայմանների ավելի երկար պահպանմանը մոլորակների ձևավորման և մոլորակների կյանքի ընթացքում։ Հետաքրքիր է, որ նարնջագույն թզուկների մեծ մասում աստղային ակտիվությունը (բծեր, բռնկումներ և զանգվածային արտանետումներ) զգալիորեն թույլ է, քան պայծառ դեղին և մութ կարմիր թզուկների մոտ։ Հիմնական հաջորդականությունից հետո նարնջագույն թզուկները նաև ընդարձակվում են կարմիր հսկայի և թափում իրենց պատյանները՝ կազմելով սպիտակ թզուկ, բայց այդ գործընթացները շատ ավելի դանդաղ են, քան Արևի և մյուս դեղին թզուկների վրա։ Բացի այդ, հաշվի առնելով տիեզերքի տարիքը (13 միլիարդ տարի), ոչ մի նարնջագույն թզուկ դեռ չի դարձել կարմիր հսկա։

Տես նաև
-------

* Դեղին թզուկ
* Կարմիր թզուկ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑ . M. H. J.; Heintze, J. R. W. Empirical bolometric corrections for the main-sequence // Astronomy and Astrophysics : journal. — 1981. — Vol. 46. — P. 193. — Bibc

Արտաքին հղումներ
----------------

* E. Mamajek (2011). «A Modern Mean Stellar Color and Effective Temperatures (Teff) # Sequence for O9V-Y0V Dwarf Stars». Վերցված է 2019 թ․ հունիսի 5-ին.
* Habets, G. M. H. J.; Heintze, J. R. W. Empirical bolometric corrections for the main-sequence // Astronomy and Astrophysics : journal. — 1981. — Vol. 46. — P. 193. — Bibcode: 1981A&AS...46..193H.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Նարնջագույն թզուկ» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 80518518 |

 |
**«Երկրի ծագելը»**(անգլ.՝ Earthrise), Երկրի լուսանկար, լուսանկարված «Ապոլոն-8» տիեզերանավով Լուսնի շուրջը թռիչքի ժամանակ, ամերիկացի տիեզերագնաց, Ուիլիամ Անդերսոնի կողմից։ Տիեզերքից Երկրի ամենահայտնի լուսանկարներից մեկը։

Նամականիշ
Նկարի համարը ՆԱՍԱ-ի գրացուցակում AS8-14-2383: Լուսանկարվել է 1968 թվականի դեկտեմբերի 24ին։

Այսպիսով Երկիրը Լուսնի հիմնական մասում չի ծագում և մայր չի մտնում, քանի որ Լուսինը միշտ շրջված է դեպի Երկիրը մի կողմով։ Բայց կա լիբրացիա, որի առավելագույն ցուցանիշը 7°45′: Երկրը լիբրացիայի շնորհիվ (Լուսնից տեսանելի 2° աստիճանային չափով) Լուսնի երնկանամարում ստանում է ուղղանկյան մեջ Լիսաժուի պատկերներ՝ 15°48′ լայնությամբ և 13°20′ երկարությամբ։ Հետևաբար կան Լուսնի որոշ հատվածներ, որտեղ Երկիրը ծագում և մայր է մտնում մոտավորապես 30,5 երկրային օր հարճախականությամբ։

Լուսնի շուրջը պտտվող տիեզերանավի համար Երկիրը ծագում և մայր է մտնում յուրաքանչյուր պտույտի ժամանակ։

2018 թվականի հոկտեմբերի 5ին «Ապոլոն-8» միսիայի 50-ամյակի առթիվ Միջազգային աստղագիտական միությունը յուրացրեց երկու հարվածային խառնարաններ, որոնք երևում են «Երկրի ծագելը» լուսանկարում անվանակոչվել են Anders' Earthrise և 8 Homeward:

Տես նաև
-------

* Գունատ կապույտ կետ
* Կապույտ մարբլ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  «100 Photographs that Changed the World by Life — The Digital Journalist». Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ մարտի 30-ին.
4. ↑  The Earthrise Photograph
5. ↑  Astronomy Picture of the Day(անգլ.)
6. ↑  «Восход Земли»
7. ↑  Либрация Луны
8. ↑  «Lunar craters named in honour of Apollo 8». Международный астрономический союз. 5 октября 2018.

Արտաքին հղումներ
----------------

* *Earthrise*: The 45th Anniversary (NASA Goddard, YouTube channel)
* *Earthrise*: The 45th Anniversary Արխիվացված 2016-03-04 Wayback Machine – NASA Goddard webpage with various reconstruction videos
* Lunar Reconnaissance Orbiter, reconstruction video of the *Earthrise* photograph

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Երկրի ծագելը» հոդվածին։ |
**«Պերսպեկտիվա» այլընտրանքային թատրոնը** (ռուս.՝ Альтернативный театр "Перспектива") առաջին մասնավոր պրոֆեսիոնալ թատրոնն է Ուֆայում։ Թատրոնի հիմնադիրներն են դերասանուհի Աննա Բուրմիստրովան և գործարար Յակով Ռիվկինը։

Թատրոնի պատմությունը
--------------------

Թատրոնը բացվել է 2010 թ նոյեմբերի 27-ին։ Առաջին բեմադրությունը Դարիո Ֆոյի «Մի՛ խաղացեք հրեշտակապետերի հետ» տրագիկոմեդիան էր։ Ներկայացման ռեժիսորն էր Օլեգ Լիպովեցկին, բեմանկարիչը՝ Վլադիմիր Կորոլյովը, պարերի բեմադրիչը՝ Իրինա Նովիկը։

Ներկայումս թատրոնում աշխատում են Ուֆայի արվեստի պետական ակադեմիայի պրոֆեսիոնալ դերասաններն ու ուսանողները։

Թատրոնի խաղացանկը
-----------------

* Դարիո Ֆո՝ «Մի՛ խաղացեք հրեշտակապետերի հետ»
* Յու. Կիմ՝ «Երկու Իվան»
* Լ. Ռազումովսկայա՝ «Սիրելի Ելենա Սերգեևնա»
* Վ. Անոշկին՝ «Վերադարձ Բրոդվեյ»
* Ի. Էնցլեր՝ «Մենախոսություններ V»

Աղբյուրներ
----------

Արտաքին հղումներ
----------------

* թատրոնը poufe.ru կայքում
* Уфапортал.ру կայքը Արխիվացված 2010-11-19 Wayback Machine
* «Կոմսոմոլսկայա պրավդա»-ն «Պերսպեկտիվա» թատրոնի մասին
* bashinform.ru կայքը
**Բիգորսկի սուրբ Հովհաննես Մկրտչի վանք**  (մակեդոներեն՝ Бигорски манастир), Մակեդոնիայի ուղղափառ եկեղեցու անկանոն վանք՝ տեղակայված Մակեդոնիայի հյուսիս-արևմուտքում, Դեբար-Գոստիվարի ուղիղ ճանապարհի մոտ, ընկած է Բիստրի լանջին, Ռադիկա գետի ափին՝ Ռոստուշե, Վելեբրդո, Բուտիշե և Տրեբիշտա գյուղերի միջև։ «Բիգորսկ» անվանումը կապված է վանքի տուֆից կառուցված լինելու հետ (մակեդոներեն՝ «бигор»)։

Պատմություն
-----------

Վանքը հիմնադրվել է 1020 թվականին։ Ըստ լեգենդի վանքը հայտնվել է այն տեղում, որտեղ վանական Հովհաննեսը գետից հանել է հրաշագործ Հովհաննես Մկրտիչի սրբապատկեր։

Սբ. Սերաֆիմ Սարովսկու մենաստան
16-րդ դարում վանքը ավերվեց թուրքերի կողմից։ Թուրքական տիրակալությունից հետո վանքի տարածքում մնացել էր միայն ոչ մեծ եկեղեցի։ Հովհաննես Մկրտիչի սրբապատկերը խորհրդավոր ձևով անհայտացավ, ըստ լեգենդի ամբողջականորեն պահպանված տեսքով վերադարձվել է ավելի ուշ՝ այն նույն տեղում, որտեղից հայտնաբերվել էր։

Վանքի վերականգնումը սկսվեց միայն 1743 թվականին Իլարիոն վանահոր կողմից։

Վանքի տաճարի պատկերակալը ամենահայտնին է Մակեդոնիայում։ Այն ստեղծվել է 1829—1835 թվականներին։ Պատկերակալի ստեղծողներն են Պյոտր Ֆիլիպով-Գարկատան և նրա եղբայր Մարկոն Գարի գյուղից, Մակրարիջ Ֆրկովսկին Գալիկնիկ գյուղից և Ավրամ Դիկովը Վազիլ ու Ֆիլիպ որդիների հետ Օզոի գյուղից։ Պատկերակալը բաժանված է վեց աստիճանների։ Գեղարվեստական փորագրումն իրենից ներկայացնում է բուսական զարդաքանդակ։ 1885 թվականին ստեղծվեց Հովհաննես Մկրտիչի արծաթե սրբապատկերի շրջանակը, որում այն պահպանվում է մինչ օրս։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Տես նաև
-------

* Մակեդոնիայի եկեղեցիների ցանկ

Գրականություն
-------------

* Димитров Б. Християнството в българските земи. Български манастири. София, 2001

Արտաքին հղումներ
----------------

* The Iconostasis of St. John Bigorski Արխիվացված 2001-03-18 Wayback Machine
* Monastery «Saint Jovan Bigorski»
* Bigorski Արխիվացված 2012-12-06 archive.today
* Бигорский монастырь
* St. Jovan Bigorski Church interior