**Ազգային թանգարան** (չեխ․՝ Národní muzeum), Պրահայի պետական ամենախոշոր թանգարանն է։ Հիմնադրվել է 19-րդ դարի սկզբին։

Գլխավոր շենք
------------

Ազգային թանգարանի` նոր վերածննդի ոճով կառուցված շենքն ունի 70 մ բարձրություն և 100 մ երկարություն։ Կառուցվել է 1885-1890 թվականներին Յոզեֆ Շուլցի նախագծով։ Շենքը Վացլավի հրապարակում ճարտարապետական գերիշխող տեսք ունի։

Չեխ ժողովրդի համար խորհրդանշական հատուկ նշանակություն ունի արտահայտիչ գմբեթով մոնումենտալ կառույցը։ Ճակատային մասում այցելուների ուշադրությունն են գրավում քանդակազարդ եզրերը. գահին նստած Բոհեմիայի կողքին երիտասարդ աղջիկ է` Վլտավա գետը խորհրդանշող, և մի ծերունի` Էլբա գետի մարմնավորումը։ Այս կերպարները այլաբանորեն ներկայացնում են Մորավիայի և Սիլեզիայի հողերը։ Քանդակազարդ ճակատամասին Բոհեմիան է` գիտության և արվեստի հովանավորը։

Շենքում` գմբեթի տակ, պանթեոնն է` չեխական մշակույթի ականավոր գործիչների կիսանդրիներն ու արձանները։ Ազգային թանգարանի պատուհանների տակ ոսկե տառերով գրված են չեխական պատմության նշանավոր 72 գործիչների անունները։

Շենքի առաջ 1912 թվականին տեղադրվել է սուրբ Վացլավի արձանը, որի հեղինակը Յոսեֆ Վացլավ Միսլբեկն է։

Պատմություն
-----------

Թանգարանի ինտերիեր
Թանգարանը հիմնադրվել է 1818 թվականին՝ չեխական ազգային վերածննդի և հին մշակույթի ռոմանտիկ պաշտամունքի շրջանում։ Թանգարանի հովանավորն էր կոմս Կաշպար Շտերնբեկցին։ Թանգարանի պատմության բաժինը ղեկավարում էր պատմաբան և քաղաքական գործիչ Ֆրանտիշեկ Պալացկին, որի նախաձեռնությամբ 1827 թվականից չեխերենով գիտական հրապարակումներ են կատարվում։ Ազգային թանգարանի առաջին գրադարանավարը եղել է բանաստեղծ, բանասեր Վացլավ Հանկը, ով առավել հայտնի է որպես տաղանդավոր կեղծարար. նրա «ձեռագրերը» տեղ են գտել թանգարանում ոչ որպես միջնադարյան հուշարձաններ, այլ ռոմանտիզմի շրջանի չեխական ինքնագիտակցման հայտնի ստեղծագործություններ։ Յոզեֆ Շուլցը թանգարանի շենքը նախագծել է Ազգային թատրոնի շենքից անմիջապես հետո` որպես 1880-1890-ական թվականների ազգային զարթոնքի մեկ այլ խոշոր նախագիծ։ 19-20-րդ դարերի սահմանագծին շենքի ձևավորման մեջ իր ավանդն է թողել չեխ նկարիչ Բոգուսլավ Դվորժակը։

20-րդ դարում թանգարանի ֆոնդը զգալիորեն մեծացել է` բաժանվելով մի քանի առանձին հավաքածուների։ Այդ ժամանակ էլ հիմնադրվել են Չեխական երաժշտության թանգարանը և Նապրստկի անվան` Ասիայի և Աֆրիկայի թանգարանը։ 1968 թվականին Վարշավյան պայմանագրով զորքերի մուտքը Չեխոսլովակիա և բախումները Վացլավի հրապարակում վնասել են թանգարանի ճակատային մասը։

2011 թվականի ամռանը Ազգային թանգարանի շենքը փակվել է վերանորոգման նպատակով. բացումը նախատեսված է 2018 թվականին։

Հավաքածու
---------

Թանգարանն ունի մի քանի հավաքածուներ։ Վացլավի հրապարակում գտնվող գլխավոր շենքում գտնվում են Բնագիտության և պատմության թանգարանը և գրադարանը (1.3 միլիոն հատոր և 8.000 ձեռագիր)։ Ազգագրության, Երաժշտական գործիքների, Ֆիզկուլտուրայի և սպորտի թանգարանները, ինչպես նաև Նապրստկի անվան թանգարանը ներկայացված են այլ ցուցասրահներում։

Թանգարանի երկրորդ հարկում պատմության բաժինն է, որից առանձնահատուկ կարևորություն են ներկայացնում հնագիտական գտածոները, դրամները։ Երրորդ հարկում տեղակայված է բնագիտական բաժանմունքը, որից աչքի է ընկնում պալեոնթոլոգիական հավաքածուն, որ իր աշակերտների հետ ձևավորել է ֆրանսիացի գիտնական Յոախիմ Բարանդը։

Պատկերասրահ
-----------

* Թանգարանի ցուցանմուշներից
* Չեխիայի նախագահ Վացլավ Հավելին շնորհված Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության երրորդ աստիճանի Ադամանդե աստղ շքանշանըՉեխիայի նախագահ Վացլավ Հավելին շնորհված Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության երրորդ աստիճանի Ադամանդե աստղ շքանշանը
* Տղամարդու կորեական ավանդական ձմեռային կոշիկներՏղամարդու կորեական ավանդական ձմեռային կոշիկներ
* «Հուսակ» գրամեքենա«Հուսակ» գրամեքենա
* Պավել Յանակ, կուբիստական աթոռ (1911), ամուր ընկուզենի և հաճարենիՊավել Յանակ, կուբիստական աթոռ (1911), ամուր ընկուզենի և հաճարենի
* Չեխական կուբիզմ. Պավել Յանակ, բյուրեղանման աման (1911)Չեխական կուբիզմ. Պավել Յանակ, բյուրեղանման աման (1911)
* Լյուդվիգ ֆոն Շվանթալեր, Չեխիայի թագավոր Պրժեմիսլ Օտակար II-ի արձանըԼյուդվիգ ֆոն Շվանթալեր, Չեխիայի թագավոր Պրժեմիսլ Օտակար II-ի արձանը
* Նախագահի մարզազգեստըՆախագահի մարզազգեստը
* Զիգմունդ Հայմհաուզենի մեդալըԶիգմունդ Հայմհաուզենի մեդալը
* Պաոլո Վերոնեզե  (1528–1588), Յոհան Յակոբ Քյոնիգի դիմանկարըՊաոլո Վերոնեզե (1528–1588), Յոհան Յակոբ Քյոնիգի դիմանկարը
* ԽալցեդոնԽալցեդոն
* ՈսկիՈսկի

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Aligned ISNI and Ringgold identifiers for institutions // *zenodo* — 2017. — doi:10.5281/ZENODO.758080
2. 1 2  COURAGE Registry
3. 1 2 3 4  Otevřené sbírky — 2021.
4. ↑  Rekonstrukce historické budovy Národního muzea Archived 2010-11-21 at the Wayback Machine. // Տեղեկություն թանգարանի պաշտոնական կայքում(չեխ.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Թանգարանի պաշտոնական կայք

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ · ՅուԹյուբ |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 11866625c · GND: 1010865-8 · ISNI: 0000000119403633, 0000000122431723 · LCCN: n81006503 · Microsoft: 2799340341 · NKC: kn20010709075 · NLA: 35090763 · LIBRIS: 125614 · SUDOC: 026415046 · VIAF: 16146635701641982566 · WorldCat VIAF: 16146635701641982566 |

 |

 |