**Ջոն սթրիթի թատրոն** (անգլ.՝ John Street Theatre), թատրոն, որ գոյություն է ունեցել Ներքին Մանհեթենի Ջոն սթրիթ փողոցում, XVIII դարի երկրորդ կեսին։

Թատրոնի հիմնադրել է անգլիացի դերասան Դեյվիդ Դուգլասը (անգլ.՝ David Douglass, 1720—1786), ով 1750 թվականից բնակվել է Յամայկայում։ Այնտեղ նա ծանոթացել է հյուրախաղերով հանդես եկող թատերախմբի ղեկավար Լյուիս Խալամի հետ (անգլ. Lewis Hallam, 1714—1756): Խալամի մահից քիչ անց Դուլգասն ամուսնացել է նրա այրու հետ։ Նրանք սկսում են միասին ղեկավարել Խալամի թատերախումբը, որն ստացել էր «Ամերիկյան թատերախումբ» անվանումը (անգլ. American Company): Խումբը հյուրախաղերով շրջում էր երկրով մեկ։ Նրանց ելույթ ունեցած վայրերում ստեղծվում էին ժամանակավոր թատրոններ։ Այսպես, Նյու-Յորքում ստեղծվում են երկու ժամանակավոր թատրոններ, երրորդը, որը բացվել էր 1767 թվականի դեկտեմբերի 7-ին Ջոն-սթրիթ փողոցում, ներկայիս 15-21 տների տեղում, դառնում է այդ քաղաքի առաջին հիմնական թատրոնը։

Շինությունը կառուցվել է Ֆիլադելֆիայում գտնվող Սաութուոք (անգլ.՝ Southwark Theatre) հիմնական թատրոնի նմանությամբ, որը կառուցվել էր դրանից տասը տարի առաջ։ Ֆիլադելֆիայի թատրոնը եղել է երկրի առաջին մշտական թատրոնը, և իր հերթին կառուցվել է Լոնդոնի թատրոնների սկզբունքով։ Ջոն սթրիթի թատրոնը փողոցից 18 մետր հեռու էր։ Թատրոնի դիմային հատվածի տեսքը հայտնի չէ, սակայն դրամատուրգ Ուիլիամ Դանլապը նկարագրել է թատրոնի շենքը որպես «կարմիր գույնով ներկված 
տգեղ փայտե կառույց»։

Թատրոնը բացվել է «Երկրպագուների խորամանկությունները» կատակերգության բեմադրությամբ։ 1769 թվականի մայիսի 29-ին «Կողպեք» (անգլ. The Padlock) ներկայացման մեջ դերասան Լյուիս Խալամ կրտսերը կատարել է Մունգոյի դերը։ Հետագայում նրա օգտագործած սև դեմքի (blackface) գրիմը շատ տարածված է դառնում։ 1774 թվականին մայրցամաքային առաջին կոնգրեսը ներկայացումների բեմադրությունն արգելող որոշում է ընդունում, որից հետո թատերախումբը ժամանակավորապես դադարեցնում է ելույթները և տեղափոխվում Վեստ Ինդիա։ 1777 թվականին Անկախության պայքարի ժամանակ անգլիացիների` քաղաք գալով թատրոնը վերանվանվել է` կոչվելով «Արքայական թատրոն» (անգլ. Theatre Royal): Ներկայացումների բեմադրությունները վերսկսվում են։ 1783 թվականին, քաղաքի ազատագրումից հետո, նախորդ թատերախումբը վերադառնում է թատրոն։ Այդ շրջանում թատրոնի աջակիցներն էին Ջորջ Վաշինգտոնը և Ջոն Ադամսը։ 1792 թվականին թատրոն է գալիս դերասան Ջոն Հոդգինսոնը (անգլ. John Hodgkinson), ով շուտով շատ հայտնի է դառնում։ 1794 թվականին նա ղեկավարել է թատերախումբը։ Այդ ժամանակ արդեն թատրոնի շենքը պիտանի չէր օգտագործման համար, և 1795 թվականին դրա ղեկավարությունը որոշում է նոր շենք կառուցել Պարկ Ռոուում։ Տեղափոխումը տեղի է ունենում 1798 թվականին, հենց այդ ժամանակ էլ քանդվում է Ջոն Սթրիթի շենքը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Heather S. Nathans* Early American Theatre from the Revolution to Thomas Jefferson: Into the Hands of the People. — Cambridge Studies in American Theatre and Drama. — Cambridge University Press, 2003. — Т. 19. — С. 30. — 246 с. — ISBN 0521825083
2. ↑  *George O. Seilhamer* History of the American Theatre. — Ardent Media, 1968. — Т. 1. — С. 30. — 376 с.
3. ↑  *Edward T. James* Notable American Women 1607-1950: A Biographical Dictionary. — Harvard University Press, 1971. — Т. 1. — С. 121. — 729 с. — ISBN 0674627342
4. ↑  *James A. Coombs* The Colonial American Stage, 1665-1774: A Documentary Calendar / Odai Johnson, William J. Burling. — Fairleigh Dickinson Univ Press, 2001. — С. 255. — 519 с. — ISBN 0838639038
5. 1 2  Dunlap, 2005, էջ 32
6. 1 2 3  Cambridge Guide to American Theatre, 1996, էջ 211
7. ↑  Wilmeth, Bigsby, 1998, էջ 39
8. ↑  *William R. Ferris* The Greenwood Encyclopedia of American Regional Cultures: The Mid-Atlantic region / Robert P. Marzec. — Greenwood Publishing Group, 2004. — С. 168. — 496 с. — ISBN 0313329540
9. ↑  «AN OLD REALTY CURIO, 17 JOHN STREET, SOLD» (անգլերեն)։ The New York Times։ 1906-02-18։ Վերցված է 2013-09-18
10. ↑  *Nick Tosches* Blackface: au confluent des voix mortes. — Editions Allia, 2003. — С. 15. — 318 с. — ISBN 284485110X
11. ↑  *Walter Prichard Eaton* Dramatic Evolution and the Popular Theatre: Playhouse Roots of Our Drama. — The American Scholar, 1935. — Т. 4. — № 2. — С. 148-159.
12. ↑  Cambridge Guide to American Theatre, 1996, էջ 42
13. ↑  «JOHN ST. THEATRE SITE BRINGS $100,000» (անգլերեն)։ The New York Times։ 1909-01-09։ Վերցված է 2013-09-18
14. ↑  Wilmeth, Bigsby, 1998, էջ 309
15. ↑  Cambridge Guide to American Theatre, 1996, էջ 300
16. ↑  *William R. Ferris* The Greenwood Encyclopedia of American Regional Cultures: The Mid-Atlantic region / Robert P. Marzec. — Greenwood Publishing Group, 2004. — С. 168. — 496 с. — ISBN 0313332665

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Broadway Database |

 |