**Սոնիա Մաչանիկ** (անգլ.՝ Sonia Machanick, հունիսի 15, 1925(1925-06-15), Քեյփթաուն, ՀԱՀ - նոյեմբերի 12, 1977(1977-11-12), Յոհաննեսբուրգ, Տրանսվաալ, ՀԱՀ), հարավաֆրիկացի բժշկուհի, հեղինակ ու հոգեբան, որն առաջ է քաշել դիսլեքսիայով ու ուսուցման այլ դժվարություններ ունեցող երեխաներին դասավանդելու նոր մեթոդներ։ Հիմնադրել է Ջափարի դպրոցը, որը հատուկ դպրոց էր Յոհաննեսբուրգում և կրթություն է ապահովել այնպիսի երեխաների համար, որոնք պայքարել են հիմնական կրթության համակարգում որևէ հաջողության հասնելու համար։ Գրել է չորս մակարդակի ընթերցարանների շարք (*Sounds Travel Too),* ինչպես նաև ընթերցանության այլ օժանդակ նյութեր անգլերեն և աֆրիկաանս լեզուներով (Tom Kan Lees), որոնք լայնորեն օգտագործվել են 1960-1970-ական թվականներին ձայնային մեթոդով գրագիտություն ուսուցանելու համար։ Հեղինակել է նաև ուսուցման դժվարություններ ունեցող երեխաների վերաբերյալ հոդվածներ։

Վաղ կյանք և կրթություն
----------------------

Եղել է երեք երեխաներից երկրորդը, որոնք ծնվել են Քեյփթաունում, ներգաղթյալների ընտանիքում․ մայրը Միացյալ Թագավորությունից էր, հայրը՝ Լիտվայից։ Մայրը՝ Էդնա Անի Լով Քորթնոլը, եղել է Լոնդոնի համալսարանի առաջին շրջանավարտներից (1922), որը հետագայում ստեղծել է ազգային բարեգործական մրցանակ, որն ամեն տարի շնորհվել է գիտության որևէ բնագավառում գիտական աստիճան ստացած հարավաֆրիկացի երկու կնոջ։

Դպրոցն ավարտելուց հետո ընդգրկվել է Քեյփթաունի համալսարանի բժշկության դասընթացներում։ Դեռևս ուսանողական տարիներին նախաձեռնել է արձակուրդի սխեմա բժշկականի ուսանողների համար, որպեսզի վերջիններս բժշկական աջակցություն տրամադրեն Տրանսկեյ հիվանդանոցում։ Եղել է նաև Քեյփթաունի համալսարանում գործող «Ուսանողների առողջության և բարեկեցության կենտրոնների կազմակերպություն» հասարակական կազմակերպության անդամներից մեկը, որն ուղիներ էր փնտրում բարելավել զարգացող համայնքներում բնակվող անհատների կյանքի որակը Քեյփ Մետրոպոլիտենի տարածքում։

1947 թվականին ավարտելուց հետո նա վերադարձել է հիմնական համալսարանական մասնաճյուղ՝ հոգեբանություն ուսումնասիրելու և աշխատել համալսարանի մանկական կլինիկայում։ Ամուսնացել է համալսարանի դասխոս Հիլել Աբե Շապիրոյի հետ։

Գործունեություն
---------------

Տեղափոխվել են Յոհանեսբուրգ, որտեղ սկզբից աշխատանքի է անցել Ալեքսանդրա թաունշիփ տուբերկուլյոզի կլինիկայում, հետագայում որպես մատենավար Թարա հիվանդանոցում։

Ելնելով աշխատանքային փորձից հանգել է այն եզրակացության, որ պետք է կարիերա ծավալի վերականգնողական կրթության ոլորտում, կոնկրետ նպատակ ունենալով այնպիսի երեխաների ախտորոշման և բուժման համար հարմարություններ մշակելը, որոնց հուզական և կրթական կարիքները չեն ապահովվել հիմնական կրթական համակարգում։ սկսել է աշխատել այնպիսի երեխաների հետ, որոնք որոնք ունեին ուսուցման հետ կապված մի շարք խնդիրներ, այդ թվում՝ հուզական վարքագծային խնդիրներ, դիսլեքսիա և դիսպրաքսիա։

Իր ամուսնու և մի խումբ այլ ծնողների հետ կարևոր դերակատարություն է ունեցել Հարավային Աֆրիկայի առաջին բազմառասսայական Վուդմիդ ավագ դպրոցի բացման գործում։

Ջափարի դպրոց
------------

Գործունեության ընդլայնմանը զուգահեռ ավելի մեծ տարածքներ ուենալու անհրաժեշտությունը հանգեցրել է 1966 թվականին Յոհանեսբուրգում Ջափարի դպրոցի հիմնադրմանը։

Դպրոցն ընդարձակվել է և հնարավորություն ունեցել ընդունելու ավելի մեծ թվով երեխաների, ինչպես նաև հատուկ մանկավարժների համար գիտաժողովներ անցկացրել ու աշխատանքային տողաբաշխումներ կատարել։ Հենց սկզբից Ջափարին գործել է ոչ-ռասսայական հիմքի վրա, կրթաթոշակներով ապահովել սևամորթ աշակերտներին՝ հիմնական դպրոցներում ուսանելու համար։

1977 թվականին 52 տարեկանում իր վաղաժամ մահից հետո եղել է անորոշության մի շրջան, որին հաջորդել է դպրոցի՝ նոր վայրում վերաբացումը։ Բժիշկ Մաչանիկի աշխատանքը կրթական հետազոտությունների ոլորտում ճանաչվել է Հարավային Աֆրիկայի բժշկության համալսարանի կողմից և այն ստեղծել է Սոնիա Մաչանիկի անվան ճանապարհորդական կրթաթոշակ։ Մահից հետո հիմք է դրվել նաև իր անվամբ հիշատակի դասախոսություններին։ 2002 թվականի հունվարից դպրոցի տնօրենը Սթիվ Ռիզն է։

Աշխատանքների ընտրանի
--------------------

* *Sounds Travel Too. Book 1*
* *Sounds Travel Too. Book 2*
* *Sounds travel Too. Book 3..*
* *Sounds Travel Too. Book 4*
* *The management of a child with a learning disability*
* *Learning disabilities in childhood - some guidelines and cautions*
* *Congresses and Meetings*
* *People and Events*
* *I'll Make Me a World*
* *Where Can I Go? Cape Town*
* *Waarheen kan ek gaan? Kaapstad*
* *Tom Lees. Boek 1*
* *Tom Kan Lees. Boek 2*
* *Johannes Arnoldus van Beukering; Maurice David Gelfand; Sonia Machanick\**\*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Japari celebrates 48 years | Rosebank Killarney Gazette». *Rosebank Killarney Gazette*. 2014 թ․ հուլիսի 2. Վերցված է 2018 թ․ սեպտեմբերի 1-ին.
2. 1 2  Machanick, Sonia; Waddingham, Susan (1975). *Tom lees. Boek 1 Boek 1*. Johannesburg: Meditor. ISBN 978-0909077037.
3. 1 2  Feldman, Max (1978 թ․ ապրիլի 8). «Sonia Machanick» (PDF). *South African Medical Journal*. **53**: 564.
4. ↑  Machanick, Sonia (1973 թ․ հունվարի 1). «The Management of a Child with a Learning Disability». *South African Medical Journal*. **47** (4). ISSN 0256-9574.
5. ↑  London University (1836). «University of London Students 1836-1938». *Senate House Library*. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ սեպտեմբերի 20-ին. Վերցված է 2018 թ․ սեպտեմբերի 5-ին.
6. ↑  Machanick, Edna. «National Fellowship Awards». *South African Association of Women Graduates*. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ սեպտեմբերի 5-ին.
7. ↑  «BBC News | Education | The new struggle». *news.bbc.co.uk*. Վերցված է 2018 թ․ սեպտեմբերի 14-ին.
8. ↑  Prof. I. Gordon. "In Memorium, Hillel Abbe Shapiro"(չաշխատող հղում)
, *South African Medical Journal*, 66, December 22/29 1984.
9. ↑  Schwartz, Geraldine J. (1983). *Advances in Research & Services for Children with Special Needs*. UBC Press. ISBN 9780774801645.
10. ↑  «History – Japari School». *Japari School* (ամերիկյան անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ սեպտեմբերի 12-ին. Վերցված է 2018 թ․ սեպտեմբերի 14-ին.
11. ↑  Machanick, Sonia; Sassoon, Anne (1976). *Sounds travel too. Book 1 Book 1*. London: Heinemann Educational. ISBN 978-0435014605.
12. ↑  Machanick, Sonia; Sassoon, Anne (1976). *Sounds travel too. Book 2 Book 2*. London: Heinemann Educational. ISBN 978-0435014612.
13. ↑  Machanick, Sonia; Sassoon, Anne (1969). *Sounds travel too. Book 3 Book 3*. Johannesburg: Meditor.
14. ↑  Machanick, Sonia; Sassoon, Anne (1969). *Sounds travel too. Book 4 Book 4*. Johannesburg: Meditor.
15. ↑  Machanick, S (1974). «The management of a child with a learning disability». *South African Medical Journal*. **48** (17): 753–756. ISSN 0256-9574.
16. ↑  Machanick, S (1973). «Learning disabilities in childhood - some guidelines and cautions». *South African Medical Journal*. **47** (25): 1123–1125. ISSN 0256-9574.
17. ↑  «Congresses and Meetings». *South African Medical Journal*. **61** (5): 172. 1982. ISSN 0256-9574.
18. ↑  «People and Events». *South African Medical Journal*. **61** (5): 172. 1982. ISSN 0256-9574.
19. ↑  Machanick, Sonia (1977). *I'll make me a world*. Johannesburg, South Africa: Meditor. ISBN 978-0620019491.
20. ↑  Machanick, Sonia (1976). *Where can I go?: Cape Town*. Johannesburg: Meditor. ISBN 978-0620019477.
21. ↑  Machanick, Sonia (1976). *Waarheen kan ek gaan? Kaapstad*. Johannesburg: Pioneer Press.
22. ↑  Machanick, Sonia; Waddingham, Susan (1975). *Tom kan lees. Boek 2 Boek 2*. Johannesburg: Meditor.
23. ↑  Dubovsky, H; Wainer, B; Feldman, M.B (1978). «Johannes Arnoldus van Beukering; Maurice David Gelfand; Sonia Machanick: in». *South African Medical Journal*. **53** (14): 563–564. ISSN 0038-2469.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000033441460 · LCCN: n90716499 · VIAF: 41008911 · WorldCat VIAF: 41008911 |

 |