**Շեր Ամի** (ֆր.՝ Cher Ami, թարգմանաբար՝ *թանկագին ընկեր*), ռազմական փոստային աղավնի, ԱՄՆ-ից Ֆրանսիա է տեղափոխվել ամերիկյան ազդանշանային կորպուսի հետ։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի վերջին տարում, Արևմտյան ռազմաճակատում, աղավնին կատարել է բազմաթիվ «թռիչքներ»՝ հասցնելով բազմաթիվ կարևորագույն նամակներ։

Հայտնի է դարձել Մյոզ-Արգոնյան հարձակման ժամանակ 194 զինվորների փրկությամբ։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի իրադարձություններ
------------------------------------------------

Կորած գումարտակին նվիրված հուշարձան, Ֆրանսիայի Արգոնի անտառում
1918 թվականի հոկտեմբերի 3-ին մայոր Չարլզ Ուայթլիսը և ավելի քան 500 մարդ փոքրիկ առաջխաղացում են ունենում, սակայն հայտնվում են շրջափակման մեջ՝ մնալով առանց սննդի։ Հոկտեմբերի 4-ին նրանք աղավնու միջոցով ճշգրիտ կոորդինատներն են ուղարկում։ Գումարտակը դաշնակիցների կրակի տակ է հայտնվում։ Բազմաթիվ ամերիկացիներ վիրավորվում և սպանվում են հենց առաջին օրը։ Ամերիկյան բանակ է ուղարկվում երկու փոստային աղավնի, սակայն երկուսն էլ սպանվում են։ Մնում էր վերջին աղավնին՝ Շեր Ամին։ Նրա ձախ ոտքին հետևյալ գրությունն է ամրացվում․

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Մենք գտնվում ենք ճանապարհի երկարությամբ, բարձրությունը՝ 276,4։ Մեր հրետանին հարվածներ է հասցնում հենց մեզ։ Աստծու սիրուն, դադարեցրեք կրակը։ |  |

Երբ Շեր Ամին օդ է բարձրանում, գերմանացիները սկսում են կրակել նրա ուղղությամբ, սակայն աղավնուն հաջողվում է ներխուժել ամերիկացիների կողմից զբաղեցրած տարածքները։ Աղավնին 25 րոպեի ընթացքում անցնում է 25 մղոն և հասցնում է ուղերձը, չնայած այն հանգամանքին, որ կրծքավանդակից վիրավորվել էր, զրկվել էր աչքերից և ոտքերից։

Բժիշկները պայքարել են Շեր Ամիի կյանքի համար, և նա կենդանի է մնացել։ Դաշնակիցներին հաջողվել է ետ մղել գերմանացիներին և միավորվել գումարտակի հետ։ Արդյունքում աղավնու շնորհիվ փրկվել է 194 զինվոր։

Ճանաչում
--------

Աղավնին Վերդենի ճակատամարտի ժամանակ 12 նամակ հասցնելու համար պարգևատրվել է «Մարտական խաչ» ֆրանսիական մեդալով, ինչպես նաև փոստային աղավնու ամերիկյան ընկերության Ոսկե մեդալով։ Թռչունը սատկել է 1919 թվականի հունիսի 13-ին Ֆորտ Մոնմուտում (Նյու Ջերսի)։ Նրա մարմնից խրտվիկալ են պատրաստել, որը պահվում է Սմիթսոնի ինստիտուտում։

2011 թվականին TIME ամսագիրը Շեր Ամին ընդգրկվել է ամենահերոսական կենդանիների տասնյակում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Cher Ami—World War I Carrier Pigeon» (անգլերեն). Encyclopedia Smithsonian Seriosly Amazing. Վերցված է 2015 թ․ մարտի 3-ին.
2. 1 2  Webley, Kayla (21 марта 2011). «Top 10 Heroic Animals. 4. Cher Ami the Pigeon» (անգլերեն). TIME. Վերցված է 2015 թ․ մարտի 3-ին.
3. ↑  «For heavens sake stop it» (անգլերեն). Letters of Note. Վերցված է 2015 թ․ մարտի 1-ին.
4. ↑  «Cher Ami — The Carrier Pigeon who saved 200 men» (անգլերեն). Home of Heroes. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հուլիսի 7-ին. Վերցված է 2015 թ․ մարտի 1-ին.
5. ↑  Webley, Kayla (19 июля 2010). «Top 10 Militant Animals. Pigeons» (անգլերեն). TIME. Վերցված է 2015 թ․ մարտի 3-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Շեր Ամին Սմիթսոնի ինստիտուտումի պաշտոնական կայքում։

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Շեր Ամի» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: n2022026421 · VIAF: 11165392154521250590 · WorldCat VIAF: 11165392154521250590 |

 |