**Մարի Այրին Փարլբի** (անգլ.՝ Mary Irene Parlby, օրիորդական ազգանունը` Մարյատ անգլ.՝ Marryat, հունվարի 9, 1868(1868-01-09), Լոնդոն, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - հուլիսի 12, 1965(1965-07-12), Red Deer, Ալբերտա, Կանադա), կանադացի գյուղատնտեսական առաջնորդ, ակտիվիստ, քաղաքական գործիչ։

Կենսագրություն
--------------

Այրին Փարլբին ծնվել է 1868 թվականին Լոնդոնում` տիկին Է. Լ. Մարիատի ընտանիքում։ 1896 թվականին մեկնել է Կանադա։ 1913 թվականին նրա օգնությամբ հիմնադրվել է Ալբերտայի միացյալ ֆերմերների կանանց տեղական ընկերակցությունը։ 1921 թվականին Այրինը ընտրվել է Ալբերտայի օրենսդիր մարմնում և պաշտոնավարել 14 տարի։ Նշանակվել է առանց պորտֆել նախարար և դարձել Ալբերտայում առաջին կին նախարարը։

Հուշատախտակի բացում ի պատիվ «Հայտնի հնգյակի»
Փարլբին եղել է «Հայտնի հնգյակի» կանանցից մեկը, որը «Edwards v Canada» (Անձանց դեպք) դատավարության միջոցով հաստատել է, որ կանայք Կանադայի Սահմանադրությամբ «որակավորված անձինք» են, հետևաբար իրավունք ունեն պաշտոն ստանձնել Կանադայի Սենատում։ «Հայտնի հնգյակի» մյուս անդամների նման Փարլբին Ալբերտայում գտնվող էգենիկների շարժման կողմնակից է եղել, ներառյալ հոգեկան հիվանդների սեռական ամլացումը։

Ողջ կյանքի ընթացքում Փարլբին աջակցել է կանադացի գյուղական վայրերի կանանց ու երեխաներին, 1916-1919 թվականներին եղել է Ալբերտային Միացյալ կին ֆերմերների ընկերակցության նախագահը, աշխատել է բարելավելու հանրային առողջապահական ծառայությունները և ստեղծելու համայնքային հիվանդանոցներ, ինչպես նաև շարժական բժշկական և ատամնաբուժական կլինիկաներ։ 1921 թվականին Փարլբին ընտրվել է նահանգային օրենսդիր մարմնի կազմում և զբաղեցրել նախարարի պաշտոն (Կանադայում երկրորդ կինն է, որը զբաղեցրել է նահանգային նախարարի պաշտոնը)։

Փարլբին մի անգամ մեջբերել է, ասելով.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | ...և ի՞նչ, երբ մենք մահանանք։ Արդյոք պետք է կանայք վերադառնան հին վիճակին։ Ո'չ, նրանք պետք է զենք վերցնեն և պայքարեն դրա դեմ, պայքարեն ճանաչման համար և ոչ թե միօրինակության։ |  |

Այստեղ նա ավելի շատ պայքարում էր ոչ թե գենդերային հավասարության համար, այլ ճանաչողության։

«Հայտնի հնգյակի» վերջին ողջ մնացած անդամն է եղել։

Ժառանգություն
-------------

2009 թվականի հոկտեմբերին Սենատը քվեարկել է Փարլբիին և «Հայտնի հնգյակի» մյուս անդամներին Կանադայի առաջին «պատվավոր սենատորներ» ճանաչելու համար։

1966 թվականին Այրին Փարլբին Կանադայի կառավարության կողմից ճանաչվել է Ազգային պատմական կարևորության անձ, որի պատվին Ալբերտայում բացվել է հուշատախտակ։ «Անձանց դեպքը» ճանաչվել է Ազգային պատմական իրադարձություն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  FemBio տվյալների շտեմարան (գերմ.)
2. ↑  Cavanaugh, Catherine (2015 թ․ մարտի 4). "Mary Irene Parlby". *The Canadian Encyclopedia* (online ed.). Historica Canada. ISBN 0-88830-326-2. Retrieved 2015 թ․ հունիսի 12.
3. ↑  Sanderson, Kay (1999). *200 Remarkable Alberta Women*. Calgary: Famous Five Foundation. p. 43. Արխիվացված է the original 2015 թ․ սեպտեմբերի 24-ին. Retrieved 2017 թ․ օգոստոսի 27. `{{cite book}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  Kome, Penney (1985). *Women of Influence: Canadian Women and Politics* (1st ed.). Toronto: Doubleday Canada. pp. 31–32. ISBN 978-0-385-23140-4.
5. ↑  "Alberta's Famous Five named honorary senators". *The Globe and Mail*. The Canadian Press. 2009 թ․ հոկտեմբերի 11. Retrieved 2015 թ․ հունիսի 12.
6. ↑  Parlby, Mary Irene National Historic Person
7. ↑  Persons Case National Historic Event

Արտաքին հղումներ
----------------

* Library and Archives of Canada. *Celebrating Women's Achievements: Irene Marryat Parlby* Archived 2005-04-18 at the Wayback Machine.
* Mary Irene Parlby at The Canadian Encyclopedia

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | The Peerage · Find A Grave · WikiTree |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000076705278 · VIAF: 106099767 · WorldCat VIAF: 106099767 |

 |