**«Ինտերնետ հանրություն» (ISOC)**, «.հայ» և «.am» դոմենները կառավարող հայկական հասարակական կազմակերպություն, որը ICANN կազմակերպության հետ կնքված պայմանագրի հիման վրա վարում է հայկական դոմենների ռեգիստրը՝ «.հայ» և «.am» տիրույթների տվյալների շտեմարանը։

«Ինտերնետ հանրությունը» դոմենային անունները գրանցում է հավատարմագրված ռեգիստրար կազմակերպությունների միջոցով։

Պատմություն և գործունեություն
-----------------------------

«Ինտերնետ հանրություն» հասարակական կազմակերպությունը ստեղծվել է 1994 թվականին և 1995 թվականին գրանցվել Հայաստանի արդարադատության նախարարությունում։ Մինչ այդ՝ 1993 թվականին հիմնադրվել է www.arminco.com առաջին հայկական վեբ կայքը։ Նույն թվականին «Ինտերնետ հանրություն» հասարակական կազմակերպություն խորհրդի նախագահ Իգոր Մկրտումյանը մասնակցել է Սան Ֆրանցիսկոյում տեղի ունեցած Համաշխարհային «INET93» համաժողովին, ինչից հետո հնարավոր է դարձել «.am» դոմենի ստեղծումը։ Մինչ այդ Հայաստանում վեբ կայքերը գրանցվում էին .com, .org, .net տիրույթներում։

1995 թվականին «Ինտերնետ հանրության» կատարած աշխատանքները քննարկվել են «INET95» երրորդ միջազգային համաժողովի ընթացքում։ 1996 թվականին «Ինտերնետ հանրությունը» «IANA»-ից ստացել և Հայաստանի առաջին ինտերնետ մատակարար «Արմինկո»յի ղեկավարության ներքո ստեղծված Հայկական տեղեկատվական ցանցի կենտրոնին է հանձնել վերին մակարդակի «.am» դոմենային տիրույթը կառավարելու իրավունքը։

«.am» դոմենային տիրույթի պաշտոնական թողարկման օրը համարվում 1994 թվականի օգոստոսի 26-ը։ Համաշխարհային զարգացումներին համընթաց «Ինտերնետ հանրությունը» ստեղծել է նաև «.հայ» դոմեն տիրույթը, որը գործարկվել է 2016 թվականի մայիսի 5-ին։

Համացանցի զարգացման արդյունքում 1998 թվականին «Ինտերնետ հանրության» գործառույթները փոխանցվել են նորաստեղծ «Դոմենային անունների և IP հասցեների գրանցման ինտերնետ կորպորացիային» («ICANN», Internet Corporation for Assigned Names and Numbers) կորպորացիային։ 2000 թվականին «Դոմենային անունների և IP հասցեների գրանցման ինտերնետ կորպորացիան» վերահաստատել է ազգային դոմենների կառավարման իրավունքը, իսկ 2007 թվականին «Ինտերնետ հանրության» և «Դոմենային անունների և IP հասցեների գրանցման ինտերնետ կորպորացիայի» համագործակցությունն ամրագրվել է հավատարմագրով։

2022 թվականի տվյալներով .am դոմենային տիրույթում գրանցված է եղել մոտ 40.000 դոմեն, որի 60%-ը Հայաստանից է, մնացածը՝ արտերկրից։

Անդամակցություն
---------------

«Ինտերնետ հանրությունը» 2010 թվականին նպաստել է «ARMIX» հիմնադրամի ստեղծմանը, անդամակցում է երեխաներին առցանց սպառնալիքներից պաշտպանող www.safe.am նախագծին։ Այդ շրջանակներում ստեղծել է հայկական համացանցի մշտադիտարկման խումբ, որը ժամանակակից ցանցային տեխնոլոգիաների կիրառմամբ վերլուծում է կայքերը, իրականացնում վարկանիշային գնահատում։

«Ինտերնետ հանրությունն» անդամակցում է մի շարք միջազգային կառույցների հետ, օժանդակում է Հայաստանում համացանցի տարածմանը, իրականացնում է առցանց գրագիտության տարաբեր ծրագրեր։

Տես նաև
-------

* .հայ
* .am

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հայկական «.am» դոմենը 26 տարեկան է
2. ↑  «Գլխավոր»։ *ԻՏԿ* (հայերեն)։ Վերցված է 2023 թ․ նոյեմբերի 30  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)
3. ↑  «Ազգային .հայ դոմենը 7 տարեկան է»։ *Hetq.am* (հայերեն)։ 2023 թ․ մայիսի 10։ Վերցված է 2023 թ․ նոյեմբերի 30  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)
4. ↑  Փետրվարի 6-ին մեկնարկեց «Ապահով համացանց 2018» ծրագիրը
5. ↑  «Ինտերնետ հանրություն» ՀԿ-ի պատմությունը

Արտաքին հղումներ
----------------

* Internet Society NGO’s Post
* Ինտերնետ տեխնոլոգիաների կենտրոն
* .հայ դոմենում գրանցված էջերի ընտրանի
* IANA .հայ whois տեղեկություն
* .հայ տիրույթում դոմենների գրանցում
* .հայ դոմենի կայքերը Գուգլ որոնողական համակարգում