recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Պերիկլես
**Պերիկլեսի դարաշրջան** (հին հունարեն՝ Εποχή του Περικλή), դարաշրջան Դասական Հունաստանի պատմության մեջ։ Համարվում է նաև Աթենքի դեմոկրատիայի ծաղկման ժամանակահատվածը։
Պերիկլեսը եղել է աթենական պետական գործիչ, հռետոր և զորավար։ Նրա օրոք Աթենքը հասնում է իր քաղաքական, տնտեսական և մշակութային զարգացման գագաթնակետին՝ դառնալով Հին Հունաստանի ծովային հզորագույն պետությունը, կրթական և մշակութային կենտրոնը։ Քաղաքը հարստանում է նոր շինություններով, մասնավորապես Ակրոպոլիսում կառուցվում է Պարթենոնի հռչակավոր տաճարը։

Պերիկլեսի դարաշրջանը հաջորդեց հույն-պարսկական պատերազմներին։ Այս դարաշրջանը հիմք հանդիսացավ հետագայում Աթենքում ժողովրդավարության հետագա խորացման համար։

Պատմություն
-----------

Մ.թ.ա. 444 թվականին Աթենական պետության ստրատեգոս է ընտրվում Պերիկլեսը։ Այս շրջանը համարվում է Հունաստանում Պերիկլեսյան դարաշրջանի սկիզբը և Դասական Հունաստանի ծաղկման դարաշրջանը։ Ավելի քան 15 տարի Պերիկլեսը անընդմեջ ընտրվում է ստրատեգոս։

Պերիկլեսը կարգավորեց Աթենքի հասարակական կյանքի բոլոր կողմերը՝ կարևորելով հիմնականում քաղաքացիության հարցը։ Հունաստանի տարածքում ապրող բոլոր օրինական քաղաքացիները համարվեցին Հին Հունաստանի քաղաքացի։ Այս օրենքից հետո ավելի քան 50.000 աթենացի տղամարդիկ մեխանիկորեն ճանաչվեցին Աթենքի պոլիսի քաղաքացիներ։

Աթենքի տարածքում բնակվող կանայք, երեխաները և օտարերկրացիները (խեթեր, ասորիներ, հայեր, արաբներ, պարսիկներ, հնդիկներ) քաղաքացիներ չճանաչվեցին։

Պերիկլեսյան դարաշրջանում սահմանվեց քաղաքացիական իրավահավասարությունը։ Անկախ ունեցվածքային ցենզից, կրթվածության մակարդակից և այլ դրույթներից Ատտիկայի քաղաքացիները հավասար էին օրենքի առաջ։ Պերիկլեսը աշխատավարձ սահմանեց պետական պաշտոն վարելու համար։ Պետական գործերին և հանրաքվեներին մասնակցելու իրավունք ստացան նույնիսկ ամենից աղքատ քաղաքացիները։

Երկրում գնալով աճում էր աշխարհաժողովի դերը և նշանակությունը։ Նրա գործառույթների մեջ մտավ նաև պետական բոլոր օրենքների վավերացումը և դրանց կատարման հետևումը։ Հունական աշխարհաժողովը պարբերաբար վերահսկում էր բոլոր պաշտոնյաների հետևմանը և դրանց կատարմանը։

Ընթացիկ խնդիրները լուծում էր պետխորհուրդը։ Այն իր հերթին ենթակա էր աշխարհաժողովին։ Կարևոր նվաճումներ կատարվեցին նաև արվեստի և գիտության բնագավառներում։ Քաղաքում կառուցվեցին բազմաթիվ տաճարներ, պետական և բնակելի շինություններ։ Արդյունքում Աթենքը դարձավ Հունաստանի գլխավոր կենտրոնատեղին։

Մ.թ.ա. 429 թվականը համարվում է Պերիկլեսի դարաշրջանի ավարտի թվականը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ian Morris. "The growth of Greek cities in the first millennium BC" (PDF). *Stanford University*. pp. 14–15. Retrieved 2015 թ․ նոյեմբերի 21.
2. ↑  Josiah Ober. "Wealthy Hellas" (PDF). Version 1.1. Retrieved 2015 թ․ նոյեմբերի 21.
3. ↑  "Հին աշխարհի պատմություն". Պատմության արշալույսը. Հին Հունաստան. Արխիվացված է the original 2016 թ․ փետրվարի 12-ին. Retrieved 2015 թ․ նոյեմբերի 21.
**Էթամբուտոլ/իզոնիազիդ/ռիֆամպիցին**, նաև հայտնի է որպես **էթամբուտոլ/իզոնիազիդ/ռիֆամպին**, տուբերկուլոզի բուժման նպատակով կիրառվող դեղամիջոց։ Այն էթամբուտոլի, իզոնիազիդի և ռիֆամպիցինի ֆիքսված դեղաչափի միավորված դեղամիջոց է։ Օգտագործվում է առանձին կամ այլ հակատուբերկուլոզային դեղամիջոցների հետ միասին։ Դեղն օգտագործվում է պերօրալ։ Կողմնակի ազդեցությունները առանձին դեղամիջոցների կողմնակի ազդեցություններն են։ Կիրառությունը նպատակահարմար չէ երեխաների դեպքում։

Այն ԱՀԿ դեղերի ցուցակում է, որպես առողջապահական համակարգում անհրաժեշտ ամենաանվտանգ և արդյունավետ դեղամիջոցներից մեկը։ Զարգացող երկրներում արժեքը 6.74$-ից 16.13$ է մեկ ամսվա բուժման համար։

Տես նաև
-------

* Էթամբուտոլ/իզոնիազիդ
* Էթամբուտոլ
* Իզոնիազիդ
* Իզոնիազիդ/ռիֆամպիցին
* Տուբերկուլոզ
* Հակատուբերկուլյոզային դեղամիջոցներ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  *WHO Model Formulary 2008* (PDF). World Health Organization. 2009. p. 142. ISBN 9789241547659. Արխիվացված (PDF) from the original on 2016 թ․ դեկտեմբերի 13. Retrieved 2016 թ․ դեկտեմբերի 8.
2. ↑  "WHO Model List of Essential Medicines (19th List)" (PDF). *World Health Organization*. April 2015. Արխիվացված (PDF) from the original on 2016 թ․ դեկտեմբերի 13. Retrieved 2016 թ․ դեկտեմբերի 8.
3. ↑  "Rifampicin + Isoniazid + Ethambutol". *International Drug Price Indicator Guide*. Retrieved 2016 թ․ դեկտեմբերի 8.
**Պաու Բրազիլ ազգային պարկ** (պորտ.՝ Parque Nacional Pau Brasil), ազգային պարկ Բահիա նահանգում, Բրազիլիա։ Այն Ատլանտյան անտառ բիոմի մաս է կազմում։

Տեղագրություն
-------------

Պաու Բրազիլ ազգային պարկը գտնվում է Ատլանտյան անտառի բիոմում։ Ընդգրկում է 19 027 հա տարածք։ Պարկը ստեղծվել է 1999 թվականի ապրիլի 20-ի հրամանագրով, փոփոխության է ենթարկվել 2010 թվականի հունիսի 11-ին։ Գտնվում է Չիկո Մենդեսի Կենսաբազմազանության ինստիտուտի հսկողության ներքո։ Այն դարձել է Կենտրոնական Ատլանտյան անտառի էկոլոգիական միջանցքի մի մասը, որը ստեղծվել է 2002 թվականին։ Ազգային պարկը տեղակայված է Պորտու Սեգուրու մունիցիպալիտետում (Բահիա)։ Պաու Բրազիլը տեղակայված է Ֆրադես և Բուրանհեմ գետերի միջև։ Տարածքը ափամերձ հարթավայր է, որը գտնվում է 100-150 մետր բարձրության վրա։ Այն մասնատված է շատ խորը հովիտներով, որոնցով հոսում են գետեր։ Դրանցից շատերը սկիզբ են առնում ազգային պարկից։

Տարեկան միջին տեղումների քանակը կազմում է 1 389 մմ։ Ջերմաստիճանը տատանվում է 21-26 °C, միջինը՝ 23 °C է։ Ազգային պարկն ընդգրկում է Ատլանտյան անտառի բիոմի խիտ ցածրադիր խոնավ անտառները, որոնցում աճում են պաու-բրազիլյան ծառերը (Caesalpinia echinata)։ Կան էնդեմիկ բույսերի 71 տեսակներ։ Դրանք են՝ *Arapatiella psilophylla*, *Tibouchina elegans*, *Manilkara multifida* և այլն։

Պահպանություն
-------------

Պարկը դասվում է Բնության պահպանության միջազգային միության պահպանվող տարածքների II կատեգորիային (ազգային պարկ)։ Ազգային պարկի հիմնական նպատակն է՝ պահպանել բնական էկոհամակարգերի էկոլոգիական հարմարություններն ու գեղեցկությունը՝ հնարավորություն ընձեռելով գիտական հետազոտությունների, կրթական գործունեության և էկոլոգիական զբոսաշրջության համար։ Կենդանական աշխարհը բազմազան է․ յագուար, պումա, արծիվ, փայտփորիկ, երկարապոչ թութակ և բզեզ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. 1 2  "Parna do Pau Brasil – Chico Mendes". Արխիվացված է the original 2019 թ․ հունվարի 3-ին. Retrieved 2019 թ․ փետրվարի 19.
3. ↑  Lamas, Crepaldi & Mesquita 2015
4. 1 2 3 4  Unidade de Conservação: Parque Nacional Pau Brasil

Աղբյուրներ
----------

* Lamas, Ivana Reis; Crepaldi, Maria Otávia; Mesquita, Carlos Alberto Bernardo (2015) (portuguese), *Uma Rede no Corredor*, Conservação Internacional (CI-Brasil), ISBN 978-85-98830-28-5, վերցված է 2016-10-22
* (portuguese) *Parna do Pau Brasil*, Chico Mendes Institute for Biodiversity Conservation, արխիվացված  օրիգինալից 2016-03-03-ին, վերցված է 2016-05-02
* (portuguese) *Unidade de Conservação: Parque Nacional Pau Brasil*, MMA: Ministério do Meio Ambiente, վերցված է 2016-05-02
**Էլեկտրական ձեռնաշղթա**, էլեկտրական սարք, որը կիրառվում է տնային կալանքում, հսկողության տակ գտնվող կամ ազատության սահմանափակման ձևով պատժի դատապարտված անձանց համար՝ նրանց հետևելու և գտնվելու վայրը ճշտգրիտ իմանալու նպատակով, նախատեսված է մարմնին երկար կրելու համար և ունի կորպուսի հեռացման ու բացման վերահսկողության համար նախատեսված ներկառուցված համակարգ։

Կառուցվածք
----------

Կառուցվածքային էլեկտրական ձեռնաշղթան կազմված է էլեկտրական մասերով հերմետիկ կորպուսից, երկու գոտիներից և կողպեքի հավաքածուից։ Շատ դեպքերում այն կրում են կոճերին, այդ իսկ պատճառով անգլերենում կոչվում է *ankle monitor:*

Որոշակի ընդմիջումներով այդպիսի ձեռնաշղթա է ուղարկվում իրավապահ մարմին, որը վերահսկում է ձեռնաշղթա կրող հանցագործի գործունեությունը, կա նաև ռադիոհաճախականության ազդանշան, որը տեղեկություններ է պարունակում հանցագործի շարժումների մասին։ Եթե նա դուրս գա իրեն թույլատրված սահմաններից, ապա վերահսկիչ մարմինները կստանան ազդանշան։

Պատմություն
-----------

Էլեկտրական ձեռնաշղթան հայտնագործել են Հարվարդի համալսարանի գիտնականները 1950-ական թվականներին, առաջին անգամ հանցագործի վրա փորձարկվել է 1983 թվականին։ 2007 թվականին ԱՄՆ-ում հայտնի է դրա կիրառման ավելի քան 130 000 դեպք, ինչպես նաև այն որոշ տարածում է գտել Մեծ Բրիտանիայում, սակայն եվրոպական այլ երկրներում առանձնապես տարածված չէ։

Արտադրություն
-------------

2010-ի օգոստոսի 28-ին Ռուսաստանի Դաշնային քրեակատարողական ծառայության կողմից հաստատվել է «Դատապարտյալների համակարգի ինստիտուտների կողմից վերահսկվող անձանց համար էլեկտրոնային ձեռնաշղթայի համակարգի ստեղծման և իրագործման հայեցակարգը»։ Այս խնդիրը լուծելու համար մասնագետները մանրամասն ուսումնասիրել են համաշխարհային փորձը և անցկացրել խորհրդակցություններ Ռուսաստանի Դաշնային քրեակատարողական ծառայության մասնագետների հետ։

Ռուսաստանում լայնորեն տարածվել է էլեկտրական ձեռնաշղթաների արտադրությունը։ Սակայն ռուսական ձեռնաշղթաների որակը այնքան ցածր էր, որ հանցագործներին հնարավորություն էր տալիս առանց հետքերի և դժվարությամբ հանել այն։

Դեպքեր
------

Վրաստանի «Միասնական ազգային շարժում» կուսակցության քաղխորհրդի նախագահ, պատգամավոր Նիկանոր Մելիային, որը մեղադրվում էր Թբիլիսիում տեղի ունեցած ցույցերի ժամանակ անկարգություններ կազմակերպելու մեջ, էլեկտրական ձեռնաշղթա են հագցրել։

Նրան բացատրել են դրանից օգտվելու կարգը։ Ներկա են եղել ընդդմիդիր պատգամավորի փաստաբանները։

Արվեստում
---------

«Վազող մարդը» ֆիլմում բանտարկյալները վերահսկվում էին էլեկտրական ձեռնաշղթայի և էլեկտրական վզակապի միջոցով միաժամանակ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Эксперты признали электронные браслеты ФСИН непригодными // «Известия», 16 апреля 2013.
2. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2019 թ․ օգոստոսի 4-ին. Retrieved 2019 թ․ օգոստոսի 4.
**Էլ Պրոգրեսո**, (իսպ.՝ El Progreso)՝ քաղաք Հոնդուրասի հյուսիսում, Յորոյի վարչությունում։

Աշխարհագրական դիրք
------------------

Գտնվում է Սուլայի հովտում, Ուլուա գետի ափին։ Քաղաքապետարանի տարածքը կազմում է 547,5 կմ²։

Բնակչություն
------------

2013 թվականի մարդահամարի տվյալներով՝ քաղաքում ապրում է 146 098 մարդ։

*Քաղաքի բնակչության թվաքանակի դինամիկան ըստ տարիների.*

| 1988 | 2001 | 2013 |
| --- | --- | --- |
| 60 058 | 90 475 | 146 098 |

Տնտեսություն
------------

Բերրի հողերի շնորհիվ Պրոգրեսոյի տնտեսությունը հիմնված է գյուղատնտեսության վրա։ Քաղաքի շրջակայքում կան ձիթենու, արմավենու, բանանի, այլ մրգերի և բանջարեղենի աճեցման պլանտացիաներ։ Նաև բավականին զարգացած է անասնաբուծություն, մասնավորապես, խոշոր եղջերավոր անասունների բուծումը և տեքստիլ արդյունաբերությունը։

Էլ Պրոգրեսո երբեմն կոչվում է հեծանվային քաղաք, քանի որ շատ քաղաքացիներ տեղաշարժի համար օգտագործում են հեծանիվ, որպես արագ և տնտեսող տրանսպորտային միջոց։ Հնարավոր է՝ դա տեղի բնակչության հարաբերական աղքատության արտացոլումն է։

Միկո Քվեմադո
------------

Միկո Քվեմադոյի լեռնաշղթան քաղաքի գլխավոր տեսարժան վայրերից մեկն է։ Այն գտնվում է Պրոգրեսո քաղաքից արևելք, Սուլա հովտում։ Ունի ավելի քան 280 կմ² տարածք, որտ գտնվում է կառավարության հոգացության տակ։ Էկոլոգիական բարեկեցության ապահովման և էկոհամակարգի պաշտպանության համար, որպես հարուստ բուսական և կենդանական աշխարհը ունեցող տարածք, այնտեղ ազգային պարկ է ստեղծվել։

Լուսանկար
---------

* Ժամանակակից փողոց  Էլ Պրոգրեսոյում:Ժամանակակից փողոց Էլ Պրոգրեսոյում:

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Географические координаты Эль-Прогресо
2. ↑  "El Progreso" (in անգլերեն). World Gazetteer. Արխիվացված է the original 2013 թ․ մարտի 14-ին. Retrieved 2013 թ․ փետրվարի 16.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Сайт города Archived 2013-10-14 at the Wayback Machine. (Իսպաներեն)
* План Центрального парка «Лас-Мерседес»

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: n80122238 · VIAF: 126671070 · WorldCat VIAF: 126671070 |

 |
**«Պանի ֆլեյտան»** (ֆր.՝ La flûte de Pan), Պաբլո Պիկասոյի նկարը, որը վրձնվել է 1923 թվականին՝ նեոկլասիցիզմի շրջանում։ Գտնվում է Փարիզի Պիկասոյի թանգարանում։ Չափսերն են՝ 205 × 174 սմ։

1923 թվականին Պիկասոն կնոջ՝ Օլգայի և իրենց փոքր որդու՝ Պաուլի հետ ամառն անցկացրել են Անթիբում՝ Ֆրանսիայի Լազուր ափում, որտեղ նկարիչը ստեղծել է իր մոնումենտալ ստեղծագորխությունը «Պանի ֆլեյտան», նաև արել է լողորդների մի քանի էտյուդներ։

Քարե պատերի և միջերկրածովյա լողափերի՝ վառ արևով լցված ֆոնի վրա Պիկասոն պատկերել է երկու գրեթե մերկ երիտասարդի՝ դասական կեցվածքով։ Նրանցից մեկը նստած է քարին՝ նվագելով Պանի ֆլեյտան, մյուսը կանգնած է՝ խորասուզված մտահոգության մեջ և լսում է կախարդական հնչյունները։ Նրանց արևառ մարմինները նման են հոմերոսյան արձաններին, թվում են լրիվ անշարժ և հակադրվում են վառ կապույտ ֆոնին։ Միջերկրածովյան մթնոլորտը և պարզեցված ձևերը հիշեցնում են Հին Հունաստանի առասպելների մասին, որոնք Պիկասոյի համար դարձել են ոգեշնչման հնարավոր աղբյուր։

Նկարը Պիկասոյի հիմնական հավաքածուի մեջ է մտել 1979 թվականին՝ ի թիվս նկարչի այլ ստեղծագործությունների, նրա ժառանգների կողմից ժառանգության հարկի վճարման հաշվին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Pablo Picasso. La Flûte de Pan, 1923". Navigart. Retrieved 2020 թ․ ապրիլի 6.
2. ↑  "BIOGRAPHY. The life of Pablo Picasso". Musee Picasso Paris. Retrieved 2020 թ․ ապրիլի 6.
3. ↑  "Les Séjours sur la Côte d'Azur 1920 – 1939" (PDF). Արխիվացված է the original (PDF) 2020 թ․ սեպտեմբերի 17-ին. Retrieved 2020 թ․ ապրիլի 6. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  "Musée national Picasso". *FranceArchives*. Retrieved 2020 թ․ ապրիլի 6.
**Միխայիլ Պանիկախայի հուշարձան** (ռուս.՝ Памятник Михаи́лу Паника́хе), Ստալինգրադի ճակատամարտի հուշարձան-քանդակ, որը տեղադրվել է Միխայիլ Պանիկախայի մահվան վայրում։ Տեղակայված է Վոլգոգրադի Կրասնոօկտյաբրսկի շրջանի Մետալուրգների պողոտայի և Տարաշչանցևի փողոցի խաչմերուկում։

1942 թվականի հոկտեմբերի 2-ին դեպի «Կրասնի Օկտյաբր» գործարանի ճանապարհը պաշտպանելով՝ 62-րդ բանակի 193-րդ հրաձգային դիվիզիայի 883-րդ հրաձգային գնդի շարքային Միխայիլ Ավերյանովիչի Պանիկախան զոհվում է՝ ոչնչացնելով գերմանական տանկ։ Նրա սխրանքն անձնազոհության օրինակ դարձավ. շաղախված բոցավառվող հակատանկային կոտրված շշի վառվող խառնուրդով, նա կարողացավ հասնել տանկին և շշերի մնացած մասը կոտրել շարժիչի խցիկում, որից հետո տանկն այրվեց ու ոչնչացավ։

Նկարագրություն
--------------

Մինչև 1975 թվական Պանիկախայի սխրանքի վայրում եղել է հուշաքար։ Ներկայիս հուշարձանը բացվել է 1975 թվականի մայիսի 8-ին։ Հուշարձանը խորհրդանշում է ցանկացած գնով թշնամուն կանգնեցնող հերոսին։ Հուշարձանի նախագծի հեղինակներն են քանդակագործ Ռոբերտ Պետրովիչ Խարիտոնովը և ճարտարապետ Յուրի Նիկոլաևիչ Բելոուսովը։ 6,3 մետր բարձրությամբ հուշարձանը պատրաստված է պղնձից և տեղադրված է 0,8 մետր բարձրությամբ և 8 × 13 մետր չափերով երկաթբետոնե պատվանդանի վրա, ինչպես որ սխրանքն է պատկերված «Ստալինգրադի ճակատամարտ» պանորամայում։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | **Գրություն հուշարձանի վրա**
Այստեղ 1942 թվականի հոկտեմբերի 2-ին
193-րդ հրաձգային դիվիզիայի հետևակային հրաձիգ
Միխայիլ Պանիկախան
բոցավառվող պայթեցված շշով
նետվել է դեպի ֆաշիստական տանկը և երկրորդ շշով պայթեցրել այն։
Հետմահու պարգևատրվել է Հայրենական պատերազմի I աստիճանի շքանշանով։ |  |

Պատկերասրահ
-----------

* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Копаев, Алексей (2014 թ․ սեպտեմբերի 1). "Памятник Михаилу Паникахе в Волгограде". *Живой Волгоград* (in ռուսերեն). Արխիվացված է the original 2020 թ․ հուլիսի 20-ին. Retrieved 2020 թ․ հուլիսի 20.
2. ↑  "Памятник Михаилу Паникахе". *Bez.coffee (Без кофе)* (in ռուսերեն). Retrieved 2020 թ․ հուլիսի 20.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Сайт Администрации Волгограда
* Памятник Паникахе на wikimapia
* Путеводитель по памятникам Волгограда Archived 2009-03-24 at the Wayback Machine.

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Պանիկախայի հուշարձան** կատեգորիայում։ |
**ԷԼԴԻԿ**, **Հունաստանի զինված ուժեր Կիպրոսում** (հունարեն՝ ΕΛΔΥΚ, Ελληνική Δύναμη Κύπρου), Կիպրոսում մշտապես գտնվող Հունաստանի զինված ուժեր, որոնք իրենցից ներկայացնում են Նիկոսիա քաղաքի ծայրամասում գտնվող զորամասեր։ ԷԼԴԻԿ-ը հիմնադրվել է 1960 թվականի օգոստոսի 16-ին Նիկոսիայում Կիպրոսի Հանրապետության անկախ պետության կազմավորման մասին Ցյուրիխ-Լոնդոն համաձայնագրերի (1959) ստորագրման հետ միասին։

Ենթարկվում է Հունաստանի Գլխավոր շտաբի պետի առաջին տեղակալին։ Ներկա հրամանատարը հետևակի գնդապետ Պրոկոպիուս Մավրագանիսն է։

Իր գոյության հենց առաջին օրվանից մինչ այսօր ԷԼԴԻԿ-ը համարվում է հունական բանակի առավել մարտունակ զորամասերից մեկը։ ԷԼԴԻԿ-ում ծառայող զինվորներին ոչ պաշտոնապես անվանում են «էլդիկարիաներ»։ Հարկ է նշել, որ ԷԼԴԻԿ-ը համարվում է անվտանգության և կայունության տեղական գործոնը, և առանձնահատուկ հարգանքի է արժանանում բոլոր հույն կիպրացիների կողմից։

ԷԼԴԻԿ-ի պատմություն
-------------------

ԷԼԴԻԿ-ի ուժերը համալրվել են 1959 թվականի նոյեմբերի 20-ին Ագիոս Ստեփանոս արվարձանում (Արևելյան Ատտիկե, Հունաստան) «Կիպրոսի Հանրապետության հիմնադրման պայմանագրի» ստորագրումից հետո։ 1960 թվականի օգոստոսի 16-ին ԷԼԴԻԿ-ի զորքերը տանկա-դեսանտային «Ալյակմոն» նավից ափ են իջեցվել Ամոխոստոս (Ֆամագուստա) նավահանգստում։ ԷԼԴԻԿ-ը բաղկացած էր հրամանատարությունից, շտաբից, 1-ին և 2-րդ հետևակային գումարտակներից, աջակցության վաշտից և ղեկավարությունից։ Անձնակազմի ընդհանուր թիվը կազմում էր 950 սպա և շարքային։ ԷԼԴԻԿ-ը տեղակայված էր Նիկոսիայից արևմուտք Երոլակոս գյուղում, և գտնվում էր Եռակողմ շտաբ-կայանի ենթակայության տակ։

1974 թվականի հուլիսի 15-ի իրադարձություններ
-------------------------------------------

1974 թվականի հուլիսի 15-ին ԷԼԴԻԿ-ը Կիպրոսի Ազգային գվարդիայի ուժերի հետ միասին մասնակցում էր արքեպիսկոպոս Մակարիոս III-ի պաշտոնից հեռացմանը։ Արդյունքում կարճ, բայց ինտենսիվ մարտերից հետո Կիպրոսում հաջողվել է փոխել գործող կառավարությունը։ Մասնավորապես, ԷԼԴԻԿ-ի ուժերը ակտիվ մասնակցություն են ունեցել Նիկոսիայի շրջանում մարտական գործողություններին` նախագահական պալատի վրա հարձակմանը, օդանավակայանի և քաղաքային բանտի գրավմանը։

ԷԼԴԻԿ-ը այսօր
-------------

Այսօր ԷԼԴԻԿ-ը Կիպրոսում ունի երեք ճամբար, որոնք գտնվում են Նիկոսիայի մոտակայքում` Մալունդա և Ագիոս Իոաննիս գյուղերում, ինչպես նաև Ագլանձիա արվարձանի Ատալասա ազգային անտառապուրակում։

Տես նաև
-------

* Հունաստանի զինված ուժեր
* Թուրքերի ներխուժումը Կիպրոս
* Կիպրոսի Հանրապետության Ազգային գվարդիա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2011 թ․ հուլիսի 18-ին. Retrieved 2016 թ․ հոկտեմբերի 16.
3. ↑  Ι. Γ. Μπήτος, Από την Πράσινη Γραμμή στους δύο Αττίλες, β' έκδοση, Αθήνα 1998, σελ 194 - 204 και 207 - 208
4. ↑  Γιάννης Κ. Λάμπρου,Ιστορία του Κυπριακού, Τα χρόνια μετά την ανεξαρτησία, 1960-2004, Λευκωσία 2004, σελ 469 - 473

Արտաքին հղումներ
----------------

* Επίσημη ιστοσελίδα Archived 2012-05-23 at the Wayback Machine.
**Էրմինիա դել Օրո** (իտալ.՝ Erminia Dell'Oro, ապրիլի 4, 1938(1938-04-04), Ասմարա, Եթովպական կայսրություն), էրիթրեացի և իտալացի գրող։

Կենսագրություն
--------------

Էրմինիա դել Օրոն ծնվել է 1938 թվականի ապրիլի 4-ին, Էրիթրեայի Ասմեր քաղաքում։ Հորական կողմից նրա պապը Էրիթրեա է տեղափոխվել Լոմբարդիայից 1896 թվականին՝ իտալական գաղութային քարոզչության ֆոնին։

Դել Օրոն Էրիթրեայում անց է կացրել կյանքի առաջին 20 տարիները։ Նա իտալական քաղաքացիություն է ունեցել և իտալերեն է սովորել, սակայն մեծացել է կոսմոպոլիտ միջավայրում. նրա մայրը հրեական ծագում ուներ, նրա ընտանիքի տանը լինում էին հույներ, արաբներ, հինդուսներ։

20 տարեկանում տեղափոխվել է Միլան` մտադիր լինելով լրագրող դառնալ։ 1975-1990 թվականներին աշխատել է միլանյան գրախանութում։

Լատիներեն ու լատինական գրականություն է դասավանդում Հռոմի Սապիենցա համալսարանի գրականության ու փիլիսոփայության ֆակուլտետում։ 1984 թվականից մասնագիտացել է Միջնադարի և Վերածննդի ժամանակաշրջանի լատինական գրականության ուսումնասիրություններում։ Կապ է պահում Էրիթրեայի հետ` այցելելով այնտեղ ընկերներին ու հարազատներին։

Գրական գործունեությունն սկսել է 1988 թվականին՝ հրապարակելով ինքնակենսագրական «Ասմերա, հաջողություն» *(Asmara addio)* վեպը։ Այդ ստեղծագործության մեջ, ինչպես նաև` «Լքում. մի էրիթրեյան պատմություն» *(L’abbandono: una storia eritrea)* և «Մերարայի ծաղիկը» վեպերում շոշափում է Աֆրիկայում իտալական ֆաշիստական գաղութացման, ներգաղթյալների ու արտագաղթողների թեմաները, նկարագրում է այդ ժամանակաշրջանի կենցաղը, տարբեր ռասաների, մշակույթների ու կրոնների համակեցությունը։

Բացի դրանից, դել Օրոն բազմաթիվ մանկական ու պատանեկան ստեղծագործությունների հեղինակ է։

Իտալիայում երկար տարիներ Eks & tra մրցույթի ժյուրիի կազմում է, որը մրցանակ է տալիս ներգաղթյալների կամ նրանց երեխաների կողմից գրած պատմվածքներին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  "Erminia Dell'Oro". *web.archive.org*. 2015 թ․ դեկտեմբերի 8. Արխիվացված է the original 2015 թ․ դեկտեմբերի 8-ին. Retrieved 2020 թ․ հուլիսի 26. `{{cite web}}`: Cite has empty unknown parameter: `|dead-url=` (help)
2. ↑  "Erminia Delloro | Facoltà di Lettere e Filosofia". *www.lettere.uniroma1.it* (in իտալերեն). Արխիվացված է the original 2021 թ․ դեկտեմբերի 1-ին. Retrieved 2020 թ․ հուլիսի 26. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 12294575w · GND: 120086476 · ICCU: CFIV104922 · ISNI: 0000000079784012 · LCCN: nr93045557 · NTA: 115542884 · SUDOC: 031796419 · VIAF: 79087822 · WorldCat VIAF: 79087822 |

 |

 |
**Մարս-4** (ռուս.՝ Марс 4, նաև *3ՄՍ համար 52Ս*), խորհրդային ավտոմատ միջմոլորակային կայան, որը նախատեսված էր Մարսի հետազոտությունների համար, Մարս ծրագրի մաս։ Կայանը կառուցվել է 4ՄՎ միջմոլորակային կայանների հենքի վրա։ Կայանների արձակման համար օգտագործվել է «Բլոկ Դ» վերին աստիճանով Պրոտոն ծանր կրող հրթիռով։ Կայանը պետք է դառնար Մարսի ուղեծրակայան, սակայն համակարգչի խափանման պատճառով, այն ընդամնը անցավ մոլորակի մոտով։

Կայան
-----

Մարս-4 կայանի վրա տեղադրված էին մի շարք գիտական գործիքներ հետազոտություններ կատարելու համար։ Բացի տեսախցիկներից, այն ուներ ռադիոաստղադիտակ, ինֆրակարմիր ռադիոմետրով, բազմակի լուսաչափեր, բևեռաչափեր, մագնիսաչափ, պլազմային թակարդներ, էլեկտրաստատիկ անալիզատոր, գամմա ճառագայթների սպեկտրոմետր և ռադիոզոնդ։

Լավոչկինի բյուրոյի կողմից կառուցված Մարս-4-ը 1973 թվականին Մարս արձակված երկու 3ՄՍ կայաններից առաջինն էր, որին հաջորդեց Մարս-5-ը։

1973 թվականի արձակման պատուհանի ընթացքում արձակվեցին ևս երկու 3ՄՊ տեսակի կայաններ՝ Մարս-6 և Մարս-7, իջեցվող սարքերով։

Արձակում
--------

Կայանը արձակվել է Բայկոնուր տիեզերակայանից 1973 թվականի հուլիսի 21-ին, արձակման համար օգտագործվեց Պրոտոն կրող հրթիռ։ Կրող հրթիռի բոլոր աստիճանները աշխատեցին նորմալ, կայանը տեղադրվեց Երկրի ուղեծիր և հետագայում Բլոկ Դ-ի միջոցով ուղղվեց դեպի Մարս մոլորակ։

1973 թվականի հուլիսի 30-ին ուղեծրի ուղղում կատարելուց կարճ ժամանակ անց կայանի երկու համակարգիչները խափանվեցին, ինչի հետևանքով Մարս 4-ը չկարողացավ մանևրներ կատարել։ Արդյունքում այն չկարողացավ մտնոլ Մարսի ուղեծիր և միայն անցավ նրա մոտով։
Ընդամենը 12 լուսանկար է արվել 1974 թվականի փետրվարի 10-ին՝ ժամը 15:32-ից մինչև 15:38, երբ կայանը թռչում էր Մարսի մոտով՝ 1844 կմ ամենամոտ հեռավորությամբ։

Տես նաև
-------

* Մարս ծրագիր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Krebs, Gunter. "Interplanetary Probes". *Gunter's Space Page*. Retrieved 2013 թ․ ապրիլի 12.
2. 1 2  McDowell, Jonathan. "Launch Log". *Jonathan's Space Page*. Retrieved 2013 թ․ ապրիլի 12.
3. ↑  "Mars 4". NASA. Retrieved 2018 թ․ դեկտեմբերի 6.
4. ↑  "Mars 4". US National Space Science Data Centre. Retrieved 2013 թ․ ապրիլի 12.
5. ↑  Siddiqi, Asif A. (2002). "1973". *Deep Space Chronicle: A Chronology of Deep Space and Planetary Probes 1958-2000* (PDF). Monographs in Aerospace History, No. 24. NASA History Office. pp. 101–106. Արխիվացված (PDF) from the original on 2004 թ․ սեպտեմբերի 25.
6. ↑  Siddiqi, Asif A. (2016). Beyond Earth: A Chronicle of Deep Space Exploration 1958-2016, NASA History Program Office, .

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Մարս ծրագիր |
| --- |
|  |
| Իրականացված | **1Մ** (*1Մ համար 1* | *1Մ համար 2*) || **2ՄՎ** (*2ՄՎ-4 համար 1* | **Մարս-1** | *2ՄՎ-3 համար 1*) || **2Մ/Մ69** (*2Մ համար 521* | *2Մ համար 522*) || **3ՄՎ** (*3ՄՍ համար 170* (Կոսմոս-419)) || **4ՄՎ** (**Մարս-2** | **Մարս-3** | **Մարս-4** | **Մարս-5** | **Մարս-6** | **Մարս-7**)  |
|  |
| Չեղարկված | Մարս-4ՆՄ | Մարս-5ՆՄ | Մարս-5Մ |
|  |
| *Շեղագիրը* նշանակում է արձակման վթար |

 |
Իսրայել
**Պաղեստինա-իսրայելական հակամարտություն,** հակամարտություն, որը Իսրայելի պետության և պաղեստինցիների միջև սկսվել է դեռևս 20-րդ դարի կեսերից։ Այն համարվում է արաբա-իսրայելական հակամարտության հիմնական մասը։ Սա հակամարտություն է մարդկային երկու խմբերի միջև, որոնք միմյանցից պահանջում են ինքնիշխանություն միևնույն տարածքի նկատմամբ, որը նախկին Մեծ Բրիտանիայի մանդատն էր Պաղեստինում։ Եղել են փորձեր վիճելի տարածքում ստեղծել երկու պետություն։ Պաղեստինի անկախ պետության մոտ նաև Իսրայելի պետությունը։

Ներկայումս իսրայելցիների ու պաղեստինցիների մեծամասնությունը (ըստ բազմաթիվ հարցումների) կարծում են, որ երկու պետության ստեղծման գաղափարը հակամարտությանը վերջ դնելու լավագույն միջոցն է։ Պաղեստինցիների մեծամասնությունը Հորդանան գետի արևմտյան ափին և Գազայի հատվածում տեսնում իրենց ապագա պետության հիմնամասը, որը նույն ձևով էլ ընդունվում է իսրայելցիների կողմից։ Գիտնականների որոշ մասը գտնում է, որ այստեղ պետք է հիմնվի միասնական պետություն, որի արդյունքում ողջ Իսրայելը, Գազայի հատվածը և Հորդանան գետի արևմտյան ափը կդառնա հավասար իրավունքներով երկպետություն։ Սակայն, ինչպես յուրաքանչյուր վերջնական որոշում սա էլ ունի իր տարաձայնությունները վստահության մակարդակի վերաբերման գործում։ Յուրաքանչյուր կողմ իր հակառակորդի միջև տեսնում է ապագա անկախության նկատմամբ որոշակի սպառնալիք։

Տես նաև
-------

* Ինթիֆադա
* Համաս
* Հեզբոլլահ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "The New York Review of Books". The American Jewish Cocoon by Peter Beinart. Retrieved 10.05.2016.
2. ↑  "Hamas won't go away". The Gaza Strip, The Economist. Retrieved 10.05.2016.
3. ↑  Tamar Hermann. "Just Another Forgotten Peace Summit — Israel News". Haaretz. Արխիվացված է the original 2010 թ․ ապրիլի 13-ին. Retrieved 10.05.2016.
4. ↑  Dershowitz, Alan. The Case for Peace: How the Arab-Israeli Conflict Can Be Resolved. Hoboken: John Wiley & Sons, Inc. 2005
5. ↑  Tony Judt. "Israel: The Alternative". The New York Review of Books. Retrieved 10.05.2016.
6. ↑  *Virginia Tilley*, The One-State Solution, University of Michigan Press

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Պաղեստինա-իսրայելական հակամարտություն** կատեգորիայում։ |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ընթերցողը (այլ կիրառումներ)

**«Ընթերցողը» հուշարձան**, գտնվում է Խնկո-Ապոր անվան ազգային մանկական գրադարանի շրջակայքում, տեղադրվել է 2013 թվականին։

Հեղինակ
-------

* Քանդակագործ՝ Արման Դավթյան

Տվյալներ
--------

Քանդակը 18 գրքի և լուսամփոփի համադրությամբ հուշարձան է, որն ամբողջացնում է այն ընթերցողը, ով նստում է քանդակի վրա։

Պատմություն
-----------

«Ընթերցողը» հուշարձանի հանդիսավոր բացումը տեղի է ունեցել 2013 թվականի ապրիլի 20-ին, Խնկո-Ապոր անվան ազգային մանկական գրադարանի հարևանությամբ։

Հուշարձանը նվիրված է Երևանի՝ 2012 թվականին Գրքի համաշխարհային մայրաքաղաք հռչակվելուն։

Քանդակի բացման արարողությանը ներկա են եղել Երևանի քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանը, Հայաստանի գրողների միության նախագահ Լևոն Անանյանը, սիրիացի գրող Ադոնիսը և այլ արվեստասերներ։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Երևանում տեղադրվել է Նուռի «Ընթերցողը» ինտերակտիվ արձանը -". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 5-ին. Retrieved 2013 թ․ նոյեմբերի 11.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Թաբոր (այլ կիրառումներ)

**Թաբոր լեռ** (եբրայերեն՝ הר תבור‎, *Տավոր*, հուն․՝  Όρος Θαβώρ, արաբ․՝ ‎‎ *Ջեբել-Տոր*), զառիթափ լանջեր ունեցող, 588մ բարձրությամբ լեռ, որ միայնակ վեր է խոյանում Իզրեելի հարթավայրի արևելյան մասում, Նազարեթ քաղաքից ոչ հեռու։ Այն տարբերվում է Իսրայելի ժայռոտ լեռներից, կոնաձև է և ամբողջովին պատված խիտ բուսականությամբ։

Անվանում
--------

*Թաբոր* (*թաբուր*) նշանակում է կենտրոնական ուռուցիկ տեղ, պորտ։ Լեռը այդ անունն է ստացել, քանի որ ստորոտից մինչև գագաթ կլոր է։ Գագաթը վերևից փոքր-ինչ սեղմված է և հիշեցնում է աչքի խոռոչ։

Ավանդույթներ
------------

### Հին կտակարանում

Այստեղ ըստ ավանդության Դատավորների ժամանակաշրջանում Բարակը հավաքել իր բանակը՝ փղշտացիների դեմ պատերազմելու համար։

### Քրիստոնեական ավանդություն

Առավել հայտնի է Ավետարանի պատմությամբ, որը պատմում է Քրիստոսի պայծառակերպության, իր քարոզչության երրորդ տարվա ամռանը Հիսուսը, աշակերտներից ընտրելով Պետրոսին, Հակոբին և վերջինիս եղբորը՝ Հովհաննեսին, նրանց հետ բարձրանում է Թաբոր լեռը՝ միայնության մեջ աղոթելու. 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | …լեռ ելավ աղոթքի կանգնելու- (Ղուկ. Թ, 28) |  |

Աղոթքի պահին, այսինքն հանկարծ «Նրա երեսի տեսքը այլակերպվեց»՝ այստեղից էլ պայծառակերպություն կամ այլակերպություն անվանումը։ Ավետարանում լեռը երբեք Թաբոր անունով չի հիշատակվում։

Քանի որ Քրիստոնեական եկեղեցին պայծառակերպության վայր է համարում Թաբոր լեռը, որն էլ առիթ դարձավ, որ Կոստանդիանոս Ա Մեծ կայսեր մայրը՝ Հեղինեն, Թաբոր լեռան վրա կառուցի եկեղեցի՝ ի հիշատակ Տիրոջ պայծառակերպվելու։
Այժմ լեռան գագաթին երկու գործող եկեղեցի կա՝ մեկը ուղղափառ մյուսը՝ կաթոլիկ։ Երկու եկեղեցիներն էլ պնդում են, որ կառուցված են Քրիստոսի պայծառակերպության ճիշտ վայրում.

* Դեպի մենաստան տանող «Քամու դարպասները»Դեպի մենաստան տանող «Քամու դարպասները»
* Ֆավորի գագաթին գտնվող կաթոլիկ եկեղեցինՖավորի գագաթին գտնվող կաթոլիկ եկեղեցին
* Աստծո փոխակերպման բազիլիկԱստծո փոխակերպման բազիլիկ
* Ֆրանցիսկյան մենաստանի գերեզմանատունըՖրանցիսկյան մենաստանի գերեզմանատունը

Հետաքրքիր
---------

* Լեռան անունով է կոչվել Չեխիայի Տաբոր քաղաքը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հայ քրիստոնեական համացանցային հանդես
2. ↑  "Սուրբ գրքի բառարան/Տեղանուններ". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 5-ին. Retrieved 2014 թ․ հուլիսի 24.
3. ↑  Հիսուս Քրիստոսի Պայծառակերպության կամ Վարդավառ
4. ↑  Պայծառակերպություն կամ այլակերպություն
5. ↑  Մատթ. ԺԷ, 1-13
6. ↑  Մարկ. Թ, 2-12
7. ↑  Ղուկ. Թ, 28-36
8. ↑  П. Солярский, «Опыт библейского словаря собственных имён» (т. IV, СПб. 1884) (ռուս.)
9. ↑  С. Терновский, «Очерки из церковно-исторической географии» (Казань, 1899). (ռուս.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Հիսուսի Պայծառակերպության լեռը

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Հրեական Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: sh98004994 · VIAF: 315150199 · WorldCat VIAF: 315150199 |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Չերնուշկա (այլ կիրառումներ)

**Չերնուշկա** (ռուս.՝ Чернушка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Սլոբոդսկոյ շրջանում Կիրովի մարզում և Պրիլուզսկի շրջանում Կոմի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Լետկա գետի ձախ ափին՝ 58 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 15 կմ է։

Գետի ակունքը գտնվում է Սլոբոդսկոյ շրջանում Կիրովի մարզում սահմանի մոտակայքում Կոմի Հանրապետությունում, 12 կմ դեպի հյուսիս-արևելք Պրոկոպևկա գյուղում։ Գետը հոսում է հարավ-արևմուտք զուգահեռ սահմանին։

Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
-----------------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կամսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կամա, գետի ենթաավազանը՝ Կամից մինչև Սպիտակ գետի վտակները։ Գետի ավազանը՝ Կամա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 10010300212111100031846
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 111103184
* Ավազանի կոդը — 10.01.03.002
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 11
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 1

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության։ Չերնուշկա". Արխիվացված է the original 2012 թ․ հուլիսի 18-ին. Retrieved 2015 թ․ հունիսի 24. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · ГВР |

 |

Արտաքին հղումներ
----------------

* ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
**Թուրինջի հյութ**, հյութ՝ քամված թուրինջից։ Թուրինջը ուտում են հիմնականում թարմ վիճակում, օգտագործում որպես մրգային և կծու աղցանների բաղադրիչ։ Նրանից պատրասատում են մուրաբա և հյութեր։ Թուրինջի եթերայուղերը օգտագործվում են հրուշակեղենի և ալկոհոլային խմիչքների արտադրության մեջ, ինչպես նաև օծանելիքի։

Թուրինջի քամած կտորներ
Թուրինջի մեջ պարունակվող որոշ նյութեր լայնատարած կերպով առնչվում են որոշ դեղերի հետ։ Դա hատկապես վերաբերում է նրանում պարունակվող նարինգենինին և բերգամոտինին, որոնք արգելում են լյարդի մեջ ցիտոքրոմ P450-ի (CYP3A4) իզոֆորմներից մեկը։ Ուստի դեղորայք ընդունելիս անհրաժեշտ է իմանալ օրգանիզմի վրա թուրինջի բաղադրիչների հնարավոր ազդեցության մասին:Ընդհանուր առմամբ թուրինջի հյութը դեղորայք ընդունելու հետ միևնույն ժամանակ խորհուրդ չի տրվում ըմպել, քանի որ այն երբեմն փոխում է ակտիվ նյութի պարունակությունը արյան հոսքում՝ կանխելով դրա ոչնչացումը կամ նվազեցնելով կլանումը և արդյունքում այս կամ այն կերպ ազդելով դեղամիջոցի ներգործության վրա։ Թուրինջի հյութը բարձրացնում է ստամոքսահյութի թթվայնությունը,ուստի այն խորհուրդ է տրվում օգտագործել ցածր թթվայնություն ունեցող մարդկանց։ Ուտելուց առաջ խորհուրդ է տրվում կիսել թուրինջը սուր դանակով (այդ նպատակով կա նաև հատուկ դանակ)։ Յուրաքանչյուր կեսի միջուկը նրան կպած թաղանթի հետ միասին հեռացվում է։ Ստացված խորության մեջ լցվում է շաքարավազը։ Աստիճանաբար ձևավորվող քաղցր հյութը վերցվում են թեյի գդալով։ Եթե շաքարավազի փոխարինվի ֆրուկտոզայով, քսիլիտով կամ մեղրով, ապա թուրինջի հյութը, բժշկի գիտությամբ, կարող է ներառվել որոշ խիստ դիետաների մեջ։ Թուրինջի դառնությունից ազատվելու ավելի հեշտ միջոց էլ կա․ հեռացվում է կիսաթափանցիկ թաղանթը, որով պատված է մրգի յուրաքանչյուր կտորը, քանի որ հենց նրանում են հիմնականում կենտրոնացած քվինաթթուն և դառը գլիկոզիդները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  
"թուրինջ". *Պատրաստում ենք։Ռուսերեն – Գրադարան – ՄՐԳԵՐ* (in ռուսերեն). Պատրաստում ենք։Ռուսերեն. 2004 թ․ մարտի 14. Retrieved 2010 թ․ հոկտեմբերի 18.
2. 1 2  Взаимодействие лекарств и эффективность фармакотерапии / Л. В. Деримедведь, И. М. Перцев, Е. В. Шуванова, И. А. Зупанец, В. Н. Хоменко; под ред. проф. И. М. Перцева. — Харьков: Издательство «Мегаполис», 2001. — 784 с. — 5000 экз. — ISBN 996-96421-0-Х
3. ↑  "Чем полезен грейпфрут". *«АиФ Здоровье», рубрика «Исследования»* (in ռուսերեն). ЗАО «Аргументы и факты». Արխիվացված է the original 2012 թ․ փետրվարի 15-ին. Retrieved 2010 թ․ հոկտեմբերի 18. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | UNII |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2776773239 |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պալնիկ Շոր (այլ կիրառումներ)

 **Պալնիկ Շոր**, գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Չեդ Յու գետի աջ ափին՝ 36 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 11 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա, գետի ենթաավազանը՝ Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03020200112103000017955
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103001795
* Ավազանի կոդը — 03.02.02.001
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության:Պալնիկ Յոլ". Արխիվացված է the original 2012 թ․ օգոստոսի 10-ին. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 29. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ГВР |

 |
**Զոհված ազատամարտիկների հիշատակի թանգարան**, հիմնադրվել է 2002 թվականին։

Պատմություն, ցուցադրություն
---------------------------

Թանգարանը հիմնադրվել է «Զոհված ազատամարտիկների հարազատների միություն» հասարակական կազմակերպության կողմից։ Թանգարանի ցուցանմուշները հավաքվել են կազմակերպության ակտիվիստների, թանգարանի աշխատակիցների կողմից՝ զինվորների մայրերի օգնությամբ։ Ներկայացված են շուրջ 3 հազար ազատամարտիկների դիմանկարներ, որոշ անձնական իրեր (փաստաթղթեր, նամակներ, ինքնաշեն զենքեր, համազգեստներ և այլն), պատերազմական լուսանկարներ, Դարաբաղյան պատերազմի ժամանակ ՊԲ-ի ստորաբաժանումների և ազատամարտիկների զորաշարժերի քարտեզներ, սխեմաներ և այլն։ Թանգարանի առջև տեղադրված է խաչքար-հուշաղբյուր՝ «Օրհնյալ ես դու, հայ նահատակ» մակագրությամբ, ինչպես նաև պատերազմի բովով անցած ինքնաշեն 3 թնդանոթ և 1 «Գրադ» կայան։ Այստեղ ցուցադրվում են քարտեզներ, հայերի ազատագրական շարժումը լուսաբանող գծագրեր, անցած ղարաբաղյան պատերազմի ժամանակ հայրենիքի ֆիդայի պաշտպանների սխրագործությունները։ Պատերին ներկայացված են զոհված ազատամարտիկների հազարավոր նկարներ, փամփուշտներով ծակված փաստաթղթեր, հարազատներին և մոտիկներին ուղարկված նամակներ, Արցախյան պատերազմի զենքեր և հագուստ, դաշտային հեռախոս, ռադիոկայան։ Դահլիճում ցուցադրվում են հայ ֆիդայիների կողմից օգատգործված զենքերի և ռազմական այլ պիտույքների իրական նմուշներ։

Հասցե
-----

Պատկերասրահը գտնվում է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության Ստեփանակերտ քաղաքում, Վազգեն Սարգսյանի 1 հասցեում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Զոհված ազատամարտիկների հիշատակի թանգարան". Արխիվացված է the original 2014 թ․ սեպտեմբերի 5-ին. Retrieved 2014 թ․ սեպտեմբերի 27. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Ղարաբաղյան ազատագրական պատերազմ (1988—1994) հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո ։*  |
**Թամարա Ադրիան** (իսպ.՝ Tamara Adrián, փետրվարի 20, 1954(1954-02-20), Կարակաս, Վենեսուելա), վենեսուելացի քաղաքական գործիչ։ 2015 թվականին Վենեսուելայի խորհրդարանական ընտրություններում նրան ընտրել են Վենեսուելայի Ազգային ասամբլեայի անդամ։ Նա առաջին տրանսգենդեր կինն է, որը դարձել է Վենեսուելայի Ազգային ժողովի պատգամավոր և Արևմտյան կիսագնդում ազգային օրենսդիր ժողովի երկրորդ տրանսգենդեր անդամ։ Որոշ լրատվամիջոցներ ավելի վաղ նրան վերագրել են օրենսդիր ժողովի առաջին տրանսգենդեր անդամի կարգավիճակը Հյուսիսային և Հարավային Ամերիկայում, սակայն ավելի ուշ դա ճշտվել էր 2014 թվականին Միշել Բերտորա Սուարեսի՝ Ուրուգվայի Սենատում ընտրվելու կապակցությամբ։

Նա «Ժողովրդական կամք» կուսակցության անդամ է, որը Նիկոլաս Մադուրոյի կառավարության դեմ հանդես եկող կուսակցություններից մեկն է։ Նա երդմնակալության արարողությունը Վենեսուելայի Ազգային ասամբլեայում տեղի է ունեցել 2015 թվականի հունվարի 14-ին։ Իր պաշտոնավարման ընթացքում Ադրիանը մտադիր է նպաստել անձի, նույնասեռ ամուսնությունների և մարդու իրավունքների մասին պետական գրանցամատյանների պատշաճ հասանելիությանը։

Նախքան Վենեսուելայիօրենսդիր ժողովում ընտրվելը, Ադրիանը աշխատել է որպես իրավաբան և ԼԳԲՏ ակտիվիստ, այդ թվում՝ ԼԳՄԱ խորհրդում և հոմոֆոբիայի դեմ պայքարի միջազգային օրվա կազմակերպչական կոմիտեում։ Նա ստիպված է եղել գրանցել իր թեկնածությունը տղամարդու անվան տակ, քանի որ վենեսուելական օրենքը ներկայումս թույլ չի տալիս տրանսգենդեր անձանց իրավաբանորեն փոխել իրենց անունը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  "Venezuela Elects First Transgender Congresswoman in South America" (in անգլերեն). www.out.com. 2015 թ․ դեկտեմբերի 7. Retrieved 2019 թ․ մարտի 22.
2. ↑  "Asamblea Nacional juramentó a Tamara Adrián, primera diputada transgénero en Venezuela". www.voluntadpopular.com. Արխիվացված է the original 2019 թ․ հունվարի 23-ին. Retrieved 2019 թ․ մարտի 22. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. 1 2  "Meet the Women Fighting Transphobia Across the Americas" (in անգլերեն). www.advocate.com. 2015 թ․ մայիսի 17. Retrieved 2019 թ․ մարտի 22.
4. ↑  Corina Pons (2015 թ․ օգոստոսի 8). "Venezuela's first transgender candidate Tamara Adrian to run for Congress" (in անգլերեն). The Sydney Morning Herald. Retrieved 2019 թ․ մարտի 22.
**Պագոնատի տուն** (ռուս.՝ Дом Пагоната), երկհարկանի հինավուրց տուն ՌԴ Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքի կենտրոնական մասում (Հունական փողոց, 83)։ Մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտ է (որոշում թիվ 301, 18.11.1992 թ.)։

Պատմություն
-----------

Պագոնատի տունը Տագանրոգում կառուցվել է 1850-ական թվականներին` տեղացի ճարտարապետ Մակեդոնսկու նախագծով։ Տան սեփականատերը եղել է մայորի կինը` Վարվառա Պագոնատը (այդ ազգանունը շատ աղբյուրներ նշում են նաև որպես Պագանատո, Պոգոնատ, Պոգանատ)։

1887 թվականին քաղաքային դուման հաստատեց Վարվառա Անդրեևնա Պագոնատի հոգևոր կտակը։ Տան տիրուհին իր կալվածքը ժառանգել է` նրանում քաղաքի Հասարակական վարչության կողմից որբ և աղքատ երեխաների համար հիվանդանոց կամ բարեգործական հաստատություն կազմակերպելու նպատակով։ Նրա մեկ այլ կարգադրությամբ ցանկություն է հայտնվել փողոցի կողմից տան պատին փակցնել հուշատախտակ, որի վրա գրված կլինի, որ շենքը բարեգործական հաստատության համար նվիրաբերել են Իվան և Վարվառա Պագոնատները։

Կտակի համաձայն` 1890-ական թվականներին շենքում բացվեց քաղաքային երկրորդ քառամյա տարրական ուսումնարանն աղջիկների համար։ Հետագայում ուսումնարանն անվանվեց «Պետրովյան»։ Քաղաքում նույն անունով ևս մեկ ուսումնարան կար` տղաների համար։ 1906 թվականից շենքում գտնվել է Պագոնատի ուսումնարանը։

1908 թվականի հունիսի 19-ին շենքում սկսեց գործել քաղաքային բարեգործական խորհրդի վարույթում գտնվող «սննդային կետը» քաղցած և տկար երեխաների համար, որը կոչվեց «Մի կաթիլ կաթ»։ Այն գլխավորել են քաղաքագլուխ Ի. Պլատոնովը, նրա օգնական Օ. Պրոխորովան և հոգաբարձուհիները։

1910 թվականից շենքում գործել է բարեգործական կոմիտեի երրորդ կարգի տարրական ուսումնարանը, իսկ 1918 թվականից` գիշերօթիկը։

Հայրենական մեծ պատերազմից հետո շենքում գործել է տարեցների և հաշմանդամների համար տունը։ Ներկայումս այստեղ 100-տեղանոց հոգենյարդաբանական գիշերօթիկ է։

Ճարտարապետություն
-----------------

Ձախ կողմում դարպասով երկհարկանի տունը կառուցվել է 1850-ական թվականներին։ Ծեփածոներով զարդարված ճակատով շենքի դեկորատիվ հարդարանքը կատարված է կոպտատաշ քարից, ծեփակերտ բուսական նախշերից, զարդաքիվերից, կողպեքային քարերից, մեդալիոններով պսակող քիվերից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  "Гаврюшкин О.П. "По старой Греческой" д. 83". Արխիվացված է the original 2014 թ․ մարտի 25-ին. Retrieved 2017 Փետրվար 14.

Գրականություն
-------------

* Энциклопедия Таганрога. — Ростов-н/Д: Ростиздат, 2003. — 512 с. — ISBN 5-7509-0662-0
**Էլչին Յաշար օկլի Ազիզով** (ադրբ.՝ Elçin Yaşar oğlu Əzizov, օգոստոսի 13, 1975(1975-08-13), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ադրբեջանցի օպերային երգիչ (Բարիտոն), Ադրբեջանի ժողովրդական արտիստ (2018), Մեծ թատրոնի մենակատար (2008 թվականից)։

Կենսագրություն
--------------

Յուսիֆ Էյվազովը և Էլչին Ազիզովը Իլհամ Ալիևի հետ միասին ՛ Խարիբուլբուլի երաժշտական փառատոնին
Էլչին Ազիզովը ծնվել է 1975 թվականին Բաքվում։ 1993 թվականին ընդունվել է Ադրբեջանի մշակույթի և արվեստի պետական համալսարան։ 1997 թվականին ավարտել է համալսարանը կինոռեժիսուրայի մասնագիտությամբ։ 90-ականների վերջին նա նկարահանել է բազմաթիվ գովազդային հոլովակներ։

2005 թվականին Ֆիլհարմոնիայում տեղի է ունեցել Էլչին Ազիզովի ընկերոջ ՝ Մուրադ Ադիգյոզալզադեի սկավառակներից մեկի շնորհանդեսը։ Նա հրավիրել է Էլչին է կատարել բեմում։ Այդ տարեվերջին Էլչինը հրավիրվեց Թուրքիա։ Թուրքիայում նա նկարահանվել է 24 մասից բաղկացած սերիալում։

2005 թվականի օգոստոսին ընդունվել է Մոցարտեումի կոնսերվատորիայի ամառային ակադեմիա։ Նա Բուլբուլի անվան 3-րդ միջազգային մրցույթի (2005) դափնեկիր, Մոցարտի 9-րդ միջազգային մրցույթի եզրափակչի մասնակից (2006 թ. Salալցբուրգ) և Երաժիշտների միջազգային միության անդամ (2006 թ. Մոսկվա) է։ 2008 թվականին նա հանդես է եկել Մոսկվայի Մեծ թատրոնում։

2018 թվականի մայիսի 27-ին նրան շնորհվել է Ադրբեջանի ժողովրդական արտիստի պատվավոր կոչում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Principal soloists at the Bolshoi Theatre in Moscow"
2. ↑  ""Musical World:Elchin Azizov"". Արխիվացված է the original 2021 թ․ օգոստոսի 17-ին. Retrieved 2021 թ․ օգոստոսի 17. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  ""Azerbaijan's Elchin Azizov sings Duke Igor opera in Moscow"". Արխիվացված է the original 2021 թ․ օգոստոսի 17-ին. Retrieved 2021 թ․ օգոստոսի 17. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  "Эльчин АЗИЗОВ, солист Большого театра: «Завидую тем, кто впервые посещает Баку». Азербайджанские Известия". Արխիվացված է the original 2011 թ․ սեպտեմբերի 25-ին. Retrieved 2021 թ․ օգոստոսի 17. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
5. ↑  Azərbaycan Respublikasının mədəniyyət xadimlərinə fəxri adların verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı
**Էլիզա Ռուբենի Բինեմեճյան** (հունիսի 2, 1890(1890-06-02) կամ 1890, Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն - փետրվարի 7, 1981(1981-02-07) կամ 1981, Տորոնտո, Կանադա), հայ դերասանուհի։

Կենսագրություն
--------------

Էլիզա Բինեմեճյանը ծնվել է Կոստանդնուպոլիսում` թատրոնի դերասաններ Ռուբեն և Աղավնի Բինեմեճյանների ընտանիքում։ Մեծանալով թատերական միջավայրում` 10 տարեկան հասակում աղջիկ և տղա երեխաների դերերով հանդես է եկել Մնակյան թատրոնում, որտեղ աշխատում էին նրա ծնողները։ Կրթություն ստանալով Քադիքյոյի և Notre Dame de Sion ֆրանսիական դպրոցներում՝ երկրորդ սահմանադրության առաջին օրերին հայ երիտասարդների հիմնած «Ազատ բեմի» հայերեն ներկայացումներում մասնագիտանալուց հետո միացել է Մնակյան թատրոնին։ «Նավատորմի միության թատերախմբից» հետո, 1914 թվականին մասնակցել է քննություններին և ընդունվել Դարուլբեդայի, որտեղ 1916 թվականին խաղացել է առաջին ներկայացման՝ «Փտած հիմքի» անդրանիկ ցուցադրության ժամանակ, ինչպես նաև առաջին տեղական «Բու» ներկայացման մեջ։ 1920 թվականին միացել է «Նոր բեմին», որը ստեղծել էր Դարուլբեդայից առանձնացած մի խումբ։ Իսկ 1921 թվականին կազմված մեկ այլ միությանը նրա առաջարկությամբ տրվեց Թուրքական թատրոն անունը։ Հետագայում կրկին վերադարձել է Դարուլբեդայի, որտեղ ղեկավար խորհրդում հանդես է եկել որպես արվեստագետների ներկայացուցիչ։ 1924 թվականին փառքի գագաթնակետին տեղափոխվել է Ֆրանսիա։ 1926 թվականին Ռաշիդ Ռզայի հրավերով վերադարձել է Ստամբուլ, որից հետո կրկին մեկնել Ֆրանսիա։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին եղել է Լոնդոնում։ 1946 թվականից հաստատվել է Ֆրանսիայում, ապա՝ Կանադայի Տորոնտո քաղաքում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Էլիզա Բինեմեճյանի կենսագրությունը AV Production կայքում". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 5-ին. Retrieved 2018 թ․ փետրվարի 18. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  Էլիզա Բինեմեճյան
**Սուրբ առաքյալներ Պետրոսի և Պողոսի եկեղեցի** (ռուս.՝ Церковь святых апостолов Петра и Павла), եռամաս ուղղափառ եկեղեցի՝ ի պատիվ սուրբ առաքյալներ Պետրոսի և Պողոսի։ Գտնվում է Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Ակսայի շրջանի Ստարոչերկասկայա (մինչև 1805 թվականը՝ Չերկասկ) գյուղում (հասցեն՝ Խորհրդային փողոց, 27)։

Պատմություն
-----------

Չերկասկում Պետրոսի և Պողոսի առաջին փայտե փոքրիկ եկեղեցու մասին հիշատակումը թվագրվում է 1692 թվականով։ 1744 թվականի քաղաքային հրդեհից հետո կայսրուհի Ելիզավետա Պետրովնան 1749 թվականին տեղի ատաման Դանիլա Եֆրեմովին նոր տաճար կառուցելու համար ուղարկեց տասը որմնադիրների և սվաղող բանվորների, որոնք շատ արագ ավարտեցին շինարարությունը։ Արդեն 1751 թվականին տեղի է ունեցել պատարագ՝ տաճարի և Հովհան Ռազմիկի պատվին կողմնասեղանի բացման կապակցությամբ։

Նոր օծված եկեղեցում նույն թվականին կնքվել է փառապանծ ատաման Մատվեյ Պլատովը։ 2013 թվականի օգոստոսին եկեղեցու պատին փակցվել է հուշատախտակ հետևյալ տեքստով.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Այստեղ Պետրոս-Պողոս եկեղեցում 1753 թվականին կնքվել է Մատվեյ Իվանովիչ Պլատովը՝ Դոնի զորքի ատամանը, 1812 թվականի Հայրենական պատերազմի հերոսը, հեծելազորի գեներալը։ |  |

Խորհրդային ժամանակաշրջանում տաճարը փակվեց և սկսեց անկում ապրել։ 1970-ական թվականներին շենքի վիճակը դարձավ ողբալի. բացակայում էին գմբեթը և կողմնասեղանները, իսկ զանգակատունն ամբողջովին քանդվել էր։ Պետրոս-Պողոս եկեղեցու վերականգնումը սկսվել է դեռևս 1975 թվականին, բայց բավարար ֆինանսավորման բացակայության պատճառով կանգ է առել։ Աշխատանքները վերսկսվել են 2004 թվականին՝ մարզային վարչակազմի հատկացրած միջոցներով։ Մինչև 2008 թվականն ավարտվել է հարդարման աշխատանքների մեծ մասը։

Տաճարը գործող է, այստեղ էքսկուրսիաներ են կազմակերպում Ստարոչերկասկայայի պատմաճարտարապետական թանգարան-արգելոցի աշխատակիցները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Петропавловская церковь". Արխիվացված է the original 2017 թ․ նոյեմբերի 10-ին. Retrieved 2017 թ․ օգոստոսի 12. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  В Старочеркасске открыли мемориальную доску Матвею Платову
3. ↑  "Старочеркасский историко-архитектурный музей-заповедник: экскурсии". Արխիվացված է the original 2017 թ․ նոյեմբերի 15-ին. Retrieved 2017 թ․ օգոստոսի 12. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)