Հայ սակրավորը ականազերծում է տարածքը
Լեյբ-գվարդիայի սակրավորային գումարտակի *սակրավորները*:   
1853 թվական: Ա. Ի. Հեբենսի նկարը:   
Կենտրոնում ճեղանի վրա նստած է գումարտակի հրամանատար, գեներալ-մայոր Ն. Ֆ. Խոմուտովը, աջ կողմի ծայրից՝ գնդապետ Նիկոլայ Զացեպինը (հայտնի նկարիչը զոհվել է 1855 թվականի մայիսի 10-ին Սևաստոպոլի պաշտպանության ժամանակ: (Սուվորովի թանգարանը Սանկտ-Պետերբուրգում)
Բանվորագյուղացիական կարմիր բանակի (ԲԳԿԲ) սակրավորները Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ
**Սակրավոր** անձ, որը գտնվում է ծառայության մեջ ինժեներական զորքերում։ Սակրավորների հիմնական նպատակը պաշտպանողական կամ հարձակողական բնույթի ռազմական գործողությունների ինժեներական ապահովումն է։ Ռուսական կայսերական բանակում սակրավորները մտնում էին ինժեներական զորքերի կազմի մեջ և պատերազմի ժամանակ տարբեր սակրավորական աշխատանքներ էին իրականացնում մարտի դաշտում և ամրոցներում։

Պատմականորեն սակրավորների խնդիրներն էին հանդիսանում՝

* Պաշտպանողական կառույցների տակ ականահատումը կամ խրամատների փորումը հակառակորդի դիրքերին աննկատորեն մոտենալու համար,
* Ռազմաճակատում սեփական ամրաշինական ռազմական կառույցների ստեղծումը,
* Փոխադրումների ապահովումը գետերի և ճահիճների միջով,
* Մատակարարումների գծերի հաստատումը և ենթակառուցվածքի վնասված կառույցների վերականգնումը,
* Ականների, հրթիռների և արկերի վնասազերծումը։

Առօրյա կյանքում սակրավոր են անվանում այն մարդկանց (պարտադիր չէ, որ նա լինի զինծառայող), ովքեր զբաղվում են ականների և չպայթած արկերի վնասազերծմամբ։

Սակրավորների մասնագիտական տոնը նշում են հետևյալ երկրներում՝

* Հայաստան – սեպտեմբերի 7 (Հայաստանի ինժեներական զորքերի օր),
* Ռուսաստան – հունվարի 21 (Ռուսաստանի ինժեներական զորքերի օր),
* Ուկրաինա – նոյեմբերի 3 (Ուկրաինայի ինժեներական զորքերի օր)։

Որոշ արտասահմանյան երկրների զինված ուժերում *սակրավոր* տերմինին համապատասխանում է *պիոներներ* տերմինը։

Սակրավորական գործի պատմություն
------------------------------

«Սակրավոր», տերմինի հայտնվել է վերաբերում է 17-րդ դարին, երբ այդպես էին անվանում այն զինծառայողներին, ովքեր հակառակորդի պաշտպանողական կառույցների տակ ականահատում էին իրականացնում հետագայում դրանք ոչնչացնելու նպատակով։ 1678 թվականին Ֆրանսիայում սակրավորներն առանձնացվել են հատուկ զորամասերում և ստորաբաժանումներում, իսկ 1712 թվականին՝ Ռուսաստանում։

Պետրոս I-ի օրոք՝ 1707 թվականին, Մոսկվայում ստեղծվել է Ինժեներական դպրոց՝ հրամանատարական կազմի պատրաստման համար, իսկ ավելի ուշ կազմավորվել են առաջին սակրավորական զորամասերը՝ առանձին ինժեներական և ականորդային վաշտեր։

Գերմանիայում, Ավստրիայում և մասամբ Ֆրանսիայում սակրավորային զորամասերը միաձուլված էին զոմազորամասերի հետ, Ռուսաստանում դրանք առանձին էին գործում։

18-19-րդ դարերում սակրավորների առջև դրված խնդիրները մեծանում էին։

20-րդ դարում մասնագիտացում էր տեղի ունեցել՝ սակրավորների կազմից առանձնացվել են երկաթուղայիններ, օդագնացներ, ավտոմոբիլիստներ և այլն։

Տիպեր
-----

* Զորագնդային սակրավորներ
* Դիվիզիոն սակրավորներ
* Կորպուսային սակրավորներ
* Բանակային սակրավորներ
* Ռազմաճակատային սակրավորներ
* Զորքային սակրավորներ

Սակրավորները մասսայական մշակույթում
-----------------------------------

* Լայնորեն տարածված է ասացվածքը «Սակրավորը սխալվում է մեկ անգամ», որը պայմանավորված է ականազերծման աշխատանքների վտանգի մեծ աստիճանով, երբ ցանկացած սխալ կարող է մահացու լինել։ Բացի այդ կա նաև կատակ. «Սակրավորը սխալվում է երկու անգամ՝ առաջին անգամ, երբ դառնում է սակրավոր»։
* Սակրավոր (խաղ) – համակարգչային խաղ-գլուխկոտրուկ, որը լայն տարածում է գտել Windows օպերացիոն համակարգի շնորհիվ, որի բազային փաթեթի մեջ այն ներառված է։
* Սակրավոր Վոդիչկա – Յարոսլավ Հաշեկի «Քաջարի զինվոր Շվեյկի արկածները» վեպի կերպար։

Պատկերասրահ
-----------

* Սակրավորը «Դուբլոն» պաշտպանական հագուստով ձեռքին արկ է պահում Ռուսաստանի ԶՈՒ գվարդիական ինժեներա-սակրավորական բրիգադի և ինժեներա-քողարկող գնդի ուսումնավարժությունների ժամանակ, Մոսկվայի մարզ, 2011թվական, 19 հունվարի։ Լուսանկարը՝ «ՌԻԱ Նովոստի»-ի։Սակրավորը «Դուբլոն» պաշտպանական հագուստով ձեռքին արկ է պահում Ռուսաստանի ԶՈՒ գվարդիական ինժեներա-սակրավորական բրիգադի և ինժեներա-քողարկող գնդի ուսումնավարժությունների ժամանակ, Մոսկվայի մարզ, 2011թվական, 19 հունվարի։ Լուսանկարը՝ «ՌԻԱ Նովոստի»-ի։
* Ռուսաստանի Անվտանգության դաշնային ծառայության սակրավորն աշխատում է ռուսական միջազգային տեղեկատվական ՌԻԱ Նովոստի գործակալության շենքի մոտ, Զուբովսկի բուլվար, որտեղ մուտքի մոտ հայտնաբերվել է կասկածելի տուփ, Մոսկվա, Ռուսաստան, լուսանկարը՝ «ՌԻԱ Նովոստի»-ի։Ռուսաստանի Անվտանգության դաշնային ծառայության սակրավորն աշխատում է ռուսական միջազգային տեղեկատվական ՌԻԱ Նովոստի գործակալության շենքի մոտ, Զուբովսկի բուլվար, որտեղ մուտքի մոտ հայտնաբերվել է կասկածելի տուփ, Մոսկվա, Ռուսաստան, լուսանկարը՝ «ՌԻԱ Նովոստի»-ի։
* Ականազերծման համար նախատեսված պաշտպանիչ հագուստ։Ականազերծման համար նախատեսված պաշտպանիչ հագուստ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան
2. ↑  Встречаемость словосочетания «Сапёр ошибается только один раз» в Интернете Գուգլ

Գրականություն
-------------

* «Իմ մասնագիտությունը սակրավոր է»: