recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Վիտալի Սերգեևիչ Լեդենյով** (բելառուս․՝ Віталь Сяргеевіч Ледзянёў, մարտի 26, 1979(1979-03-26), Մինսկ, Բելառուսական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), բելառուս ֆուտբոլիստ, հարձակվող, ֆուտբոլային գործակալ։

Կարիերա
-------

Ֆուտբոլային կարիերան սկսել է Մինսկի «Դինամոյի» թիմերում, իսկ 1999 թվականի սկզբին միացել է ակումբի հիմնական թիմին։ Իր նորամուտը Բարձրագույն լիգայի շրջանակներում նշել է 1999 թվականի ապրիլի 18-ին՝ Գրոդնոյի «Նեման-Բելկարդ» ակումբի դեմ խաղում։ 2003 թվականին ֆուտբոլիստը վարձավճարով մրցաշրջանն անցկացրել է Մինսկ քաղաքի «Տորպեդո-ՍԿԱ» ակումբում, որից հետո վերադարձել է «Դինամո»։ 2004 թվականին ֆուտբոլիստը Մինսկի ակումբի հետ դարձել է առաջնության հաղթող։ 2005 թվականի հունվարին կես տարով վարձավճարով տեղափոխվել է Մոզիրի «Սլավիա»։

2005 թվականի հուլիսին ֆուտբոլիստը տեղափոխվել է իսրայելական «Մակքաբի» (Նեթանիա) ակումբ, որտեղից հետո տեղափոխվել է «Հապոել» (Հայֆա)։ 2006 թվականին վերադարձել է Բելառուսի առաջնություն՝ համալրելով «Բելշինայի» շարքերը։ Ավելի ուշ հանդես է եկել ադրբեջանական «ՄԿՏ-Արազ» և Ներսվիժի «Վերաս» ակումբներում։ 2008 թվականի փետրվարին պայմանագիր է կնքել իսրայելական «Մակքաբի Ախի» ակումբի հետ։ 2008 թվականի երկրորդ կեսը ֆուտբոլիստը անցկացրել է հայկական «Բանանց» ակումբում։ 2009 թվականին հանդես է եկել ՄՏԶ-ՌԻՊՕ-ում։

Խաղային կարիերայի ավարտին եղել է Բաքվի «Ինտերի», հայկական «Ուլիսի» խաղացող, իսկ 2010 թվականի հուլիսին համալրել է մոլդովական «Դաչիա» ակումբի շարքերը։ Այնուհետև հանդես է եկել լեհական «Օլիմպիայում» և բելառուսական «Գորոդեայում»։ 2012 թվականին ավարտել է ֆուտբոլիստի պրոֆեսիոնալ կարիերան և հետագայում դարձել ֆուտբոլային գործակալ։

Միջազգային կարիերա
------------------

2000 թվականի սեպտեմբերին ֆուտբոլիստը Բելառուսի երիտասարդական հավաքականի կազմում մեկնել է Եվրոպայի երիտասարդական առաջնության որակավորման խաղերին։ Հավաքականում իր նորամուտը նշել է 2000 թվականի սեպտեմբերի 1-ին Ուելսի հավաքականի դեմ խաղում՝ աչքի ընկնելով իր նորամուտի գոլով։ 2000 թվականի մարտի 10-ին Հայաստանի դեմ խաղում դարձել է դուբլի հեղինակ։

Ձեռքբերումներ
-------------

Բելառուս **«Դինամո» Մինսկ**

* Բարձրագույն լիգայի հաղթող — 2004

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Леденев - в Израиль, Бага - в Брест". *football.by* (in ռուսերեն). 2008 թ․ փետրվարի 5. Արխիվացված from the original on 2023 թ․ մարտի 30. Retrieved 2023 թ․ մարտի 30.
2. ↑  "Виталий Леденев: "После каждого своего гола я благодарю Бога"". *football.by* (in ռուսերեն). 2008 թ․ սեպտեմբերի 22. Արխիվացված from the original on 2023 թ․ մարտի 30. Retrieved 2023 թ․ մարտի 30.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | 90minut · Transfermarkt (խաղացող) · ՈւԵՖԱ |

 |
**Վիտալի Զակրուտկինի տուն-թանգարան** (ռուս.՝ Дом-музей В. А. Закруткина), ռուս գրող, գրականագետ, ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիր Վիտալի Զակրուտկինին նվիրված գրական հուշային թանգարան Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Կոչետովսկայա կայանում։ Համարվում է Սեմիկարակորսկի պատմագավառագիտական թանգարանի կառուցվածքային ստորաբաժանում։

Պատմություն
-----------

Վիտալի Զակրուտկինի տուն-թանգարանը բացվել է 1986 թվականի ապրիլի 26-ին Կոչետովսկայա կայանում։

Հայտնի գրող և գրականագետ, ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիր (1982 թ.) և Ստալինյան երրորդ աստիճանի մրցանակի (1951 թ.) դափնեկիր Վիտալի Զակրուտկինը (1908-1984 թթ.) ավելի քան երեք տասնամյակ ապրել և աշխատել է Դոնում։ Վիտալի Զակրուտկինը, ինչպես և Միխայիլ Շոլոխովը, «Դոնի» ստեղծագործական ոճի մարմնացումն է։

Կոչետովսկայա կայանում գրողը ստեղծել է «Մայր մարդկային», «Լողացող կայան», «Աշխարհի ստեղծում», «Մայր Հող», «Կապուտակ» և այլ ստեղծագործություններ։ Բացի այդ, նա եղել է շրջանային, ապա` տարածաշրջանային պատգամավոր։ Զակրուտկինի շնորհիվ գյուղում կառուցվեց տասնամյա նոր դպրոց, գյուղական ճանապարհը, Սեմիկարակորսկի կայանում վերակառուցվեց եկեղեցին։ Նա նաև օգնեց վերազինելու տեղական կոլտնտեսությունը, նրա ջանքերի շնորհիվ կառուցվեցին հացի փուռը, շոգենավերի նավակայանը։

Թանգարանի ցուցահանդեսի հեղինակներն էին Ռուսաստանի վաստակավոր նկարիչ Պ. Իբալակովը և Ռուսաստանի ժուռնալիստների միության անդամ Վ. Տիխոմիրովը։

2004 թվականին տուն-թանգարանը դարձել է Սեմիկարակորսկի պատմագավառագիտական թանգարանի կառուցվածքային ստորաբաժանում։ Տուն-թանգարանի ֆոնդերում կա 6868 ցուցանմուշ։ Բոլորը հավաքվել են գրողի այրու՝ Ն. Վ. Զակրուտկինայի ջանքերով, ինչպես նաև տարածաշրջանային գավառագիտական թանգարանի աջակցությամբ։

Վիտալի Զակրուտկինի տուն-թանգարանում ամեն ինչ պահպանվել է, ինչպես գրողի կյանքի ընթացքում։ Նրա փոքրիկ փայտե տունը շրջապատված է մրգատու ծառերով և թփերով, որոնք տնել է Վիտալի Ալեքսանդրովիչը։ Լայն աստիճանները տանում են դեպի վերանդա, այնուհետև սենյակներ։ Գրողի գրասենյակում կա հին գրասեղան, սեղանի հին լամպ, թանաքաման, տարբեր հուշանվերներ։ Դարակների կողքին գրողի գրադարանն է, որտեղ կան ավելի քան երկու հազար գիրք։ Հանգստի սենյակում պատերին կան կազակական սուսեր և փամփշտակալ, հանդիսավոր կախված է ճակատային այծենակաճը, բեկեշը, հեռադիտակը և դաշույնը։

Գրողի գերեզմանը գտնվում է առանձնատան տարածքում։

Տուն-թանգարանը դարձել է Սեմիկարակորսկի մարզի մշակութային կենտրոնը։ Այստեղ կազմակերպվում է «Զակրուտկինի գարուններ» ամենամյա միջոցառումը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  "Музей В.А. Закруткина". special.donland.ru. Արխիվացված է the original 2017 թ․ փետրվարի 26-ին. Retrieved 2017 թ․ փետրվարի 26.
2. 1 2  Елена Александровна Пугачёва, Алексей Сергеевич Злыгостев. Ergonomic-Data.com , E-Mail webmaster@historic.ru. "Памяти Виталия Закруткина". rostov-region.ru. Retrieved 2017 թ․ փետրվարի 26.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ բազմաթիվ անուններ: authors list (link)
**Վուլիագմենի** (հուն․՝ λίμνη Βουλιαγμένης), աղի լիճ է Հունաստանում, տեղակայված համանուն փոքր քաղաքի մոտ, գտնվում է Արևելյան Ատտիկե նոմոսի Ատտիկա վարչատարածքային բաժանման տարածքում։ Հանքային ջրերը լիճն են բարձրանում 50-ից 100 մ խորությունից և ունեն 22 մինչև 29 °C տաքություն։ Լիճ է նաև լցվում քաղցրահամ ջուր, 17 մետր խորությամբ աղբյուներից։ Լիճը ստորգետնյա քարանձավով կապվում է ծովի հետ։ Լիճը գտնվում է Իմիտոս լեռան հարավային մասում, ծովից ոչ հեռու։ Այն ունի ձվաձև տեսք, երկարությունը 260 մ է, լայնությունը 145 մ, տարածքը 1,59 հեկտար։ Ջրային մակերևույթը գտնվում է ծովի մակարդակից կես մետր բարձրության վրա։ Նատուրա 2000 պահպանվող տարածքների մեջ է ներառված։

Լիճը ձևավորվել է ստորգետնյա մեծ քարանձավի առաստաղի փլուզումից հետո, որը մոտավորապես 2000 տարի առաջ է տեղի ունեցել էրոզիայի և տեկտոնական ակտիվության հետևանքով։ Լճի մասին առաջինը հիշատակել է հին հույն աշխարհագիր Պավսանիասը։ Քարանձավը առաջացել է կրաքարային ժայռերում, որոնք բնորոշ են տվյալ շրջանի համար։ Լճի հետ կապ ունեցող քարանձավային համակարգը ուսումնասիրվել է 3123 մ երկարությամբ։ Քարանձավում կա 14 թունելներ որոնցում հայտնաբերվել են ստորջրյա ստալագմիտներ։ Լճի հատակը կազմված է տիղմային սուբստրատներից, որոնք հարուստ են ծծմբային միացություններով։ Լճի ջուրը ունի հանքանյութերի և միկրոէլեմենտների բարձր կենտրոնացում։ Դրանցից են՝ կալիումը, նատրիումը, ամոնիումը, լիթիումը, կալցիումը, երկաթը, քլորը և յոդը։ Լճի ջուրը օգտակար է՝ ռևմատիկ հիվանդությունների, սպորտային վնասվածքների, նյարդային համակարգի հիվանդությունների, մաշկային հիվանդությունների և գինեկոլոգիական հիվանդությունների դեպքում։ Լճում լողանալը վճարովի է։

1980-ական թվականներին լճում հայտնաբերվել է ակտինիաների նոր տեսակ *Paranemonia vouliagmeniensis*, որը էնդեմիկ է ճանաչվել։ Նաև հայտնաբերվել են անողնաշարավորների երկու այլ տեսակ՝ *Abra segmentum* և *Cerastoderma glaucum*։ Վերջին տեսակը նպաստում է միկրոբներից ջրի մաքրմանը։ Լճում նաև *Garra rufa* ձկան տեսակն է ապրում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Χιντήρογλου Χ. (2002 թ․ օգոստոսի 4). "Λίμνη Βουλιαγμένης" (in հունարեն). Το Βήμα. Retrieved 2018 թ․ հունվարի 23.
2. ↑  "Τοπία (ΤΙΦΚ). Λίμνη Βουλιαγμένης Αττικής". *Φιλότης: Βιότοπος Natura* (in հունարեն). Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Retrieved 2018 թ․ հունվարի 23.
3. ↑  "Η επιφανειακή και η υπόγεια λίμνη της Βουλιαγμένης" (in հունարեն). Greekscapes. Արխիվացված է the original 2013 թ․ հոկտեմբերի 3-ին. Retrieved 2018 թ․ հունվարի 23. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  "Υμηττός, Αισθητικό Δάσος Καισαριανής, Λίμνη Βουλιαγμένης". *Φιλότης: Βιότοπος Natura* (in հունարեն). Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Retrieved 2018 թ․ հունվարի 23.
5. ↑  Γεωργία – Ελένη Κόρρου (2012 թ․ օգոստոսի 9). "Τα ιαματικά νερά της λίμνης Βουλιαγμένης" (in հունարեն). VIMA Online. Retrieved 2018 թ․ հունվարի 23.
6. ↑  Կաղապար:WoRMS
7. ↑  "Λίμνη Βουλιαγμένης. Το "διαμάντι" της Αττικής". *VIMA Online* (in հունարեն). www.vimaonline.gr. 2012 թ․ հուլիսի 28. Retrieved 2018 թ․ հունվարի 23.

Արտաքին հղումներ
----------------

* "Limni Vouliagmenis". TripAdvisor. Retrieved 2018 թ․ հունվարի 23.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
**Վուզետկա** (լեհ.՝ wuzetka), Վարշավայի հայտնի կրեմային թխվածքաբլիթ շոկոլադային բիսկվիթով և հարած սերուծքով։ Նրա անվանումը, հավանաբար, առաջացել է Վարշավայի արևելքից-արևմուտք ուղեկամրջից (Trasa W-Z), որտեղ տեղակայված էր հրուշակարանը, որն առաջին անգամ սկսեց վաճառել աղանդները 1940-ականների վերջին։ Վարշավյան խոհանոցի ավանդական աղանդերը մատուցում էին բացառապես Վարշավայի սրճարաններում և ռեստոռաններում, բայց շուտով այն դարձավ սիրված տնական աղանդեր ամբողջ Լեհաստանում։ Վուզետկան վերակառուցված Վարշավանում խորհրդանիշն է։

Պատմություն
-----------

Աղանդերն առաջացել է 1940-ական և 1950-ական թվականներին Վարշավայի նորաստեղծ հրուշակեղենի խանութներից մեկում։ Սակայն իսկական անվան ծագումը վիճելի է։ Ըստ պատմաբանների և որոշ աղբյուրների՝ տորթը, հավանաբար, անվանվել է Վարշավայի՝ Արևելք-Արևմուտք (Trasa W-Z) ուղեկամրջից, որն անցնում էր հրուշակաղենի խանութի կողքով։ Ուրիշ աղբյուրներ պնդում են, որ անվանումը գալիս է «WZC» հապավումից, որը նշանակում է կամ Վարշավայի հրուշակաղենի գործարաններ (Warszawskie Zakłady Cukiernicze), կամ «կարկանդակ շոկոլադով» (wypiek z czekolad)։ Ինչպես նաև հնարավոր էր կրճատել «հացաբուլկեղեն սերուցքով» (wypiek z kremem)։

Հրուշակեղենի խանութ, ամենայն հավանականությամբ, գտնվում է մոտակայքում կամ էլ, Անդերս 5 փողոցի «Kino Muranów» շենքում, Վարշավայի Մուրանուվ շրջանում։

Պատրաստում
----------

Տորթի երկու քառակուսի շոկոլադային շերտերը պատրատվում են ցորենի ալյուրից, ձվից, շաքարավազից և կակաոյից։ Խառնուրդը թխվում է վառարանում 180 աստիճանում 20-30 րոպե տևողությամբ։ Ապա թխված շերտերը թաթախում են պունշի մեջ։ Վերևի շերտը ծածկում են մարմելադի շերտով կամ ջեմով, ապա՝ պոմադկայի հաստ շերտով։ Միջուկը կազմում է հարած 36% սերուցք, շաքարի փոշի և ժելատին։ Թխվածքաբլիթը ավանդաբար ծածկում են հարած սերուցքով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Сладкие символы Польши
2. ↑  "Wyborcza.pl". *warszawa.wyborcza.pl*.
3. ↑  "Niezwykłe "wuzetki" to jeden z symboli Warszawy, lubicie? Ich historia jest zaskakująca". *WawaINFO*. Արխիվացված է the original 2020 թ․ հոկտեմբերի 30-ին. Retrieved 2021 թ․ հուլիսի 12.
4. ↑  "Wuzetka: królowa warszawskich kawiarni". *komplet.pl/*. Արխիվացված է the original 2019 թ․ դեկտեմբերի 29-ին. Retrieved 2023 թ․ հուլիսի 6.
5. ↑  garów, Autor: królestwo. "Wuzetka".
6. ↑  "Słynna wuzetka - domowe ciasto jak z cukierni, które uratuje jesień". *www.ofeminin.pl*. 2018 թ․ օգոստոսի 2.
7. ↑  "CIASTO WZ – NAJLEPSZY PRZEPIS". *przepisyjoli.com*.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Անդրանիկ Հարությունյան (այլ կիրառումներ)

**Անդրանիկ Հարությունյան** (մայիսի 2, 1943, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հունվարի 14, 2015, Երևան, Հայաստան), հայ դերասան, ասմունքող, ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (2007)։

Կենսագրություն
--------------

Ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ Ուսմանը զուգընթաց խաղացել է Երևանի դրամատիկական թատրոնում։

Եղել է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնի դերասան։ Իր ասմունքներում յուրահատուկ մեկնաբանությամբ է ներկայացրել Եղիշե Չարենցին, Հովհաննես Թումանյանին, Համո Սահյանին, Պարույր Սևակին, Վահագն Դավթյանին, Գևորգ Էմինին։

Ընթերցել է «Նժդեհ», «Սկիզբ», «Պետո» փաստավավերագրական ‎ֆիլմերի տեքստերը։

2005 թվականին «ԱրմենԱկոբ» հեռուստաընկերության նախաձեռնությամբ նկարահանվել է «Անդրանիկ» ‎ֆիլմ-ներկայացումը, որտեղ Հարությունյանը մարմնավորել է գլխավոր հերոսին, ով դարձավ հայ պանդուխտի դարավոր կանչի և հայի ոգու նոր զարթոնքի խորհրդանիշը։

Դերասանի մասնակցությամբ և հեղինակային տեքստերի ընթերցմամբ 2005 և 2006 թվականներին «Երկիր-Մեդիա» հեռուստաընկերության կողմից նկարահանվել է արցախյան ազատամարտիկներին նվիրված ֆիլմաշար՝ «Վկայարան», «Հիշողության զարկերակը», «Ճանապարհ պատմության միջով», «Հայն ու հեծանիվը», «Աշխարհը լուռ էր», «Դժոխքի վերածված դրախտը», «Ավելի, քան հաղթանակ», «Սովորական վանդալիզմ», «Հույսի գույնը», «811 հազար կյանք» և «Արցախ՝ 10-րդ նահանգ» փաստավավերագրական 10 ֆիլմերի շարքը։

Դերեր
-----

* Սարո՝ «Անուշ»
* Բոբբի՝ «Գիշերային պատմություն»
* Նարեկ՝ «Մենք, նրանք և մյուսները»
* Ռիչմոնդ՝ «Ռիչարդ երրորդ»
* Էդվարդ թագավոր՝ «Կարմիր և սպիտակ վարդերի պատերազմը»
* Նեսսի՝ «Կոտորածն մանկանց»
* Սարոյանի «Հայը և հայը»
* Գուլոյանի «Սպիտակ դրոշներ»
* Հուրոնցի «Շաբաթվա ութերորդ օրը»
* Բաբբիի «Խենթացած մի գնա»
* Թեհլերյանի «Ոտքի, դատարանն է գալիս»
* Չոլոյի «Ռանչպարների կանչը»
* «Գոյա»

Պարգևներ, մրցանակներ
--------------------

* ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ, 2007

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Կյանքից հեռացել է ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ Անդրանիկ Հարությունյանը
2. ↑  "Գոյա, Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոն". Արխիվացված է the original 2015 թ․ փետրվարի 16-ին. Retrieved 2015 թ․ փետրվարի 18. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Անդրանիկ Հարությունյան Archived 2022-08-12 at the Wayback Machine.
**Անդրեաս առաքյալի եկեղեցի** (գերմ.՝ Andreaskirche), բարոկկո եկեղեցի Գերմանիայի Հյուսիսային Հռենոս-Վեսթֆալիա նահանգի մայրաքաղաք Դյուսելդորֆում։ Եկեղեցին գտնվում է «Հին քաղաքում»՝ Andreasstraße փողոցում։ Եկեղեցու շենքը 1984 թվականից գտնվում է պետության պահպանության ներքո։

Պատմություն
-----------

17-րդ դարի առաջին կեսին Վոլֆգանգ Վիլհելմ ֆոն Պֆալց-Նոյբուրգ պֆալցկոմսը թույլատրել է ճիզվիտների միաբանության գործունեությունը Հուլիխ Բերգ դքսությունում։ Այդ կապակցությամբ 1622-1629 թվականներին Դյուսելդորֆում կառուցվել է ճիզվիտական եկեղեցի և օծվել ի պատիվ Անդրեաս առաքյալի։ Շենքը կառուցվել է հակառեֆորմացիայի ժամանակների հարավգերմանական բարոկկո ոճով։

17-րդ դարի երկրորդ կեսին արևմտյան կողմից եկեղեցուն կից կառուցվել է ճիզվիտների կոլեգիայի շենքը։ 1716-1717 թվականներին հյուսիսային կողմից եկեղեցու շենքին կից ճարտարապետ Սիմոն դել Սարտոն կառուցել է Վիտելսբախների ընտանիքի դամբարանը, որին պատկանում էին Յուլիխ-Բերգ դքսության և Պֆալցի կուրֆյուրստի կառավարիչները։ Մասնավորապես դամբարանում է գտնվում 1716 թվականին մահացած Պֆալցի կուրֆյուրստ Հովհան Վիլհելմի շքեղ սարկոֆագը, որի հուշարձանը գտնվում է Markplatz հրապարակում՝ Դյուսելդորֆի քաղաքապետարանի շենքի դիմաց։

1773 թվականին ճիզվիտների միաբանության լուծարումից հետո Անդրեաս առաքյալի եկեղեցին սկսել է ծառայել որպես ծխական եկեղեցի և մնացել այդպիսին մինչև 2005 թվականը, երբ փոխանցվել է դոմինիկյան միաբանությանը։

Եկեղեցու ներքին ձևավորում
-------------------------

Անդրեաս առաքյալի եկեղեցին ներսից շքեղորեն զարդարված է։ Եկեղեցում տեղադրված են տասներկու առաքյալների, ավետարանիչների, տարբեր սրբերի և ճիզվիտների միաբանության գործիչների բնական մեծության արձաններ։ Բարոկկո ոճի զոհասեղանը ոչնչացվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։

1959-1960 թվականներին քանդակագործ Էվալդ Մատարեն ստեղծել է նոր խորան՝ եռաստիճան հարթակով, մասունքների պահպանության համար նախատեսված անոթի տեղով և երկու սպիտակ մարմարի աստիճաններով։

1782 թվականին վարպետ Պետեր Քեմփերն ստեղծել է երգեհոն։ Երգեհոնի կորպուսն ստեղծվել է վարպետներ Բերնհարդ Օրլինսկու և Յոզեֆ Ցիմերմանի կողմից։ 1900 թվականին երգեհոնի համար ավելացվել է էլեկտրա-մեխանիկական տրակտուրա։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ վնասված երգեհոնը վերականգնվել է 1953 թվականին «Fabritius» երգեհոնային ընկերության կողմից, իսկ 1970-1971 թվականներին այն վերափոխվել է «Rudolf von Beckerath Orgelbau» երգեհոնային ֆիրմայի մասնագետների կողմից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  archINFORM (գերմ.) — 1994.
2. ↑  "Страница церкви Апостола Андрея в разделе охранных памятников на официальном сайте Дюссельдорфа". Արխիվացված է the original 2014 թ․ փետրվարի 22-ին. Retrieved 2019 թ․ օգոստոսի 31. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: no2009142903 · SUDOC: 146257111 · VIAF: 125902026 · WorldCat VIAF: 125902026 |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վորգայոլ (այլ կիրառումներ)

**Վորգայոլ** (ռուս.՝ Воргаёль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Վադմա գետի ձախ ափից 44 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 30 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետն է մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը 
Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050100212103000065294
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103006529
* Ավազանի կոդը — 03.05.01.002
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության:Մեծ Վոլմա". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ օգոստոսի 10. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 14.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ГВР |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վիլ (այլ կիրառումներ)

**Վիլ**  (ռուս.՝ Виль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Վիչեգդա գետի ձախ ափին 751 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 26 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է սկսած ակունքից մինչև Սիկտիվկար քաղաք, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — **03020200112103000015104**
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — **103001510**
* Ավազանի կոդը — **03.02.02.001**
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության։ Մեծ Պևկ". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ հուլիսի 18. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 13.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ГВР |

 |
**Բորուտո․ Նարուտոյին հաջորդող սերունդները** (ճապ.՝ BORUTO-ボルト- NARUTO NEXT GENERATIONS, անգլ.՝ Boruto: Naruto Next Generations), պատանիներին ուղղված մանգա, «Նարուտո» մանգայի սիքվելը, գրված է Ուկյե Կոդատիի և նկարազարդված է Միկիո Իկեմոտոյի կողմից։ Այստեղ գլխավոր հերոսը Հինատա Հյուգայի և Նարուտո Ուզումակիի որդի Բորուտոն է։ Մանգան թողարկվել է 2016 թվականի մայիսի 9-ից մինչև 2019 թվականի հունիսի 10-ը Shueisha հրատարակչության ամենօրյա Shonen Jump ամսագրում։ 2019 թվականի հուլիսի 20-ից մինչ այժմ թողարկվում է նույն հրատարակչության V Jump ամսագրում։ Նույնանուն անիմե սերիալի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2017 թվական ապրիլի 5-ին և արտադրվում է Studio Pierrot ստուդիայի կողմից։

Մանգա
-----

Մանգան, որը գրվում է Ուկյե Կոդաչիի և նկարազարդվում Միկիո Իկեմոտոյի կողմից, սկսվել է թողարկվել Shueisha հրատարակչության Weekly Shonen Jump ամսագրի քսաներեքերորդ թողարկմանը՝ 2016 թվականի մայիսի 9-ին։ Սփինոֆի թողարկումը տեղի է ունեցել Մասաշի Քիշիմոտոյի ղեկավարությամբ։ 2019 թվականի հոկտեմբերի տվյալներով թողարկվել է 9 տանքոբոն։

Անիմե
-----

2016 թվականի դեկտեմբերի 17-ին «Jump Festa» երեկույթի ժամանակ հայտարարվել է, որ սերիան նոր անիմե նախագիծ կստանա։ Ինչպես ավելի ուշ հաստատվել է, խոսքը գնում էր «BORUTO-ボルト- NARUTO NEXT GENERATIONS» մանգայի ադապտացիայի մասին։ Անիմե սերիալի ռեժիսորը Նորիյուկի Աբեն և Հիրոյուկի Յամասիտոն են, սցենարի հեղինակը Մակոտո Ուեձուն է, արտադրությամբ զբաղվել է Studio Pierrot ստուդիան, կերպարների ձևավորմամբ զբաղումլ է Տեցույա Նիսիոն և Հիրոֆումի Ուձուկին, իսկ կոմպոզիտորները Յասուհարու Տականասին և «-yaiba-»-ն են։ Պրեմիերան տեղի է ունեցել 2017 թվականի ապրիլի 5-ին TV Tokyo հեռուստաալիքով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Naruto Spinoff Manga Boruto Launches on May 9". *Anime News Network* (in անգլերեն). Retrieved 2019 թ․ հոկտեմբերի 12.
2. 1 2  "Boruto: Naruto Next Generations Anime Reveals More Cast, Staff". *Anime News Network* (in անգլերեն). Retrieved 2019 թ․ հոկտեմբերի 12.
3. ↑  "BORUTO―ボルト― 9 ―NARUTO NEXT GENERATIONS―／池本 幹雄／小太刀 右京／岸本 斉史 | 集英社の本 公式". *集英社の本 | コミックス～書籍～雑誌の公式情報と試し読み*. Retrieved 2019 թ․ հոկտեմբերի 12.
4. ↑  "Boruto Manga Gets Anime Project in April 2017". *Anime News Network* (in անգլերեն). Retrieved 2019 թ․ հոկտեմբերի 12.
5. ↑  "Boruto: Naruto Next Generations TV Anime Reveals Promo Video, Key Visual, Returning Cast (Updated)". *Anime News Network* (in անգլերեն). Retrieved 2019 թ․ հոկտեմբերի 12.
6. ↑  "Boruto: Naruto Next Generations Anime Features Original Story". *Anime News Network* (in անգլերեն). Retrieved 2019 թ․ հոկտեմբերի 12.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Մանգայի պաշտոնական կայք(ճապոներեն)
* Անիմեի պաշտոնական կայք(ճապոներեն)
Ապոլոն 16-ից երևացող Ամպերի ծովի հյուսիսային հատվածը
Ամպերի ծովի հրաբխային զանգված
**Ամպերի ծով** (լատին․՝ Mare nūbium), լուսնային ծով Լուսնի դեպի Երկիրը ուղղված կողմի արևմտյան եզրին։ Այն տեղաբաշխված է Մրրիկների օվկիանոսից անմիջապես հարավ-արևելք։

Ձևավորում
---------

Ենթադրվում է, որ Ամպերի ծովը պարունակող ավազանը եղել է Նախանեկտարյան ժամանակաշրջանի համակարգի մի մասը։ Ծովի մակերևույթի նյութը իմբրիական և էրատոսթենյան դարաշրջանի ծագում ունի։

Բուլիալդուս խառնարանը, որը գտնվում է ծովի արևմտյան կողմում, էրատոստենյան տարիքի է։ Ծովում գտնվող այլ առանձնահատկություններից են՝ Պիտատուս խառնարանը հարավային և Գերիկե խառնարանը հյուսիսային կողմերում։ Իսկ՝ Օպելտ, Գուլդ, Կիս, Նիկոլե, Վոլֆ, Բիրտ խառնարանները և Ուղիղ պատը գտնվում են Ամպերի ծովի տարածքում։

Հետազոտություններ
-----------------

2009 թվականին Lunar Reconnaissance Orbiter կայանից ստացված առաջին լուսանկարները Ամպերի ծովից 200 կմ հարավ ընկած բարձրավանդակն էին։

2013 թվականի սեպտեմբերին իսպանացի աստղագետները գրանցեցին հարվածային երևույթ Ամպերի ծովում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Mare Nubium on Gazetteer of Planetary Nomenclature
2. ↑  "Mare Nubium". Արխիվացված է the original 2009 թ․ հունիսի 4-ին. Retrieved 2009 թ․ հուլիսի 4.
3. ↑  "Impact Basin Database". Արխիվացված է the original 2014 թ․ օգոստոսի 7-ին. Retrieved 2017 թ․ հունվարի 23.
4. ↑  Geologic Map of the Near Side of the Moon, USGS I-703, Don E. Wilhelms and John F. McCauley, 1971 (L&PI web version)
5. ↑  "Observatorio ARVAL - Moon Map". Observatorio ARVAL. Retrieved 2009 թ․ հուլիսի 4.
6. ↑  Garner, Robert (2009 թ․ հուլիսի 2). "LRO's First Moon Images". NASA. Արխիվացված է the original 2009 թ․ օգոստոսի 8-ին. Retrieved 2015 թ․ փետրվարի 16. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
7. ↑  "Astronomers spot record-breaking lunar impact". Phys.Org. Retrieved 2014 թ․ փետրվարի 25.
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Գևորգյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Վիոլետա Գևորգյան** (օգոստոսի 5, 1944(1944-08-05), Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ դերասանուհի, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստուհի (1987)։

Կենսագրություն
--------------

Վիոլետա Գևորգյանը ծնվել է Թբիլիսիում՝ զինվորականի ընտանիքում։ Մանկությունն ու պատանկությունն անցել է Թբիլիսիում։ 1966 թվականին հաստատվել են Երևանում, որտեղ ընդունվել է նորաբաց թատրոն-ստուդիա և Երևանի դրամատիկական թատրոն։ Վիոլետա Գևորգյանն ստեղծագործական գործունեությունն սկսել է 24 տարեկանում։ Շուրջ 20 դերեր է խաղացել Երևանի Հրաչյա Ղափլանյանի անվան պետական դրամատիկական թատրոնում։ Առաջին գլխավոր դերը եղել է «Աննա Ֆրանկի օրագիրը» պիեսում։ Գևորգյանին ճանաչում է բերել Աղունի դերակատարումը Հրանտ Մաթևոսյանի «Աշնան արև» պիեսում։ 1980 թվականին առաջին անգամ բեմադրված այս ներկայացման մեջ խաղացել է շուրջ 700 անգամ։  

1988 թվականին մասնակցել է Բաքվի կինոփառատոնին և արժանացել արվեստագետ գործընկերների խիստ քննադատությանը։ Ըստ նրա՝ Բաքու էր մեկնել Սումգայիթում տեղի ունեցած վայրագությունների ու ջարդերի մասին այլ ազգերի ներկայացուցիչներին պատմելու համար, սակայն դերասանուհուն Հայաստանում համարեցին դավաճան, և նա 1991 թվականին տեղափոխվեց և բնակություն հաստատեց ԱՄՆ-ում։ Խաղացել է Տաթևիկ Ղափլանյանի բեմադրած «Իմ քաղցր տղան» ներկայացման մեջ՝ նվիրված Ղափլանյանի վաղամեռ որդուն։

Ֆիլմեր
------

|  |  |
| --- | --- |
| Աշնան արև | 1977 |
| Վառած լապտեր | 1983 |
| Այդքան սպասվող օրը | 1980 |
| Ապրեցեք երկար | 1979 |
| Տատիկի թոռնիկը | 1979 |

Մեջբերումներ Վիոլետա Գևորգյանից
-------------------------------

Ես սովոր էի շուրջ 22 տարի ապրել թատրոնի կյանքով, մի օր որ ներկայացում չէի ունենում, հիվանդանում էի։ Թատրոնը իմ կյանքն էր, որից զրկվեցի 1988 թվականին։ Ես չէի պատկերացում, որ կապրեմ, բայց ապրում եմ ու տեսքս էլ բավական լավն է, իսկ թե ինչ է կատարվում իմ ներսում, միայն Աստված գիտի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Վիոլետա Գևորգյան". Արխիվացված է the original 2015 թ․ օգոստոսի 16-ին. Retrieved 2014 թ․ դեկտեմբերի 2. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  Վիոլետա Գևորգյանի հոբելյանական երեկոն՝ Երևանում
3. ↑  «Իմ անուշ տղա» հեղինակ՝ Տաթևիկ Ղափլանյան
4. ↑  "Վիոլետա Գևորգյանի կենսագրությունը AV production կայքում". Արխիվացված է the original 2018 թ․ սեպտեմբերի 3-ին. Retrieved 2018 թ․ փետրվարի 17. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Լէոնարդո Պապագատտո, հասարակության ծաղիկ
**Վիոլանտա** (իտալ.՝ Violante), դասական ավանդույթի համաձայն՝ Տիցիանի վաղ շրջանի սիրուհին և բնորդուհին, նկարիչ Պալմա Ավագի դուստրը, որի անվան հետ է կապվում Տիցիանի կամ Պալմա Ավագի վրձնին վերագրվող հայտնի վենետիկյան ոսկեհեր գեղեցկուհու նկարը (*«Violante (La Bella Gatta)»)* ։

Այնուամենայնիվ չկա ապացույցը, որ Պալման, որը մահացել է ամուրի, ունեցել է երեխաներ (ի դեպ, այլ վկայություններով նա ունեցել է երեք աղջիկ)։ Ենթադրվում է, որ Վիոլանտան պարզապես հայտնի բնորդուհի է եղել Վենետիկում և նրա դիմագծերը կարելի է հայտնաբերել երկու նկարիչների կտավներում էլ։

Նկարներ
-------

Վիեննայում գտնվող նրա անունը կրող նկարը վերագրվում է Տիցիանի վրձնին (վաղ շրջան) կամ Պալմա Ավագին, որը նույնպես նկարում էր վենետիկյան գեղեցկուհիների կերպարները։ Այնուամենայնիվ, նկարի ճշգրիտ հեղինակին որոշել չի հաջողվում, չնայած այսօր գիտնականները հակված են այն կարծիքին, որ հեղինակը Տիցիանն է։ Վիեննական *«Վիոլանտան»* մեծ փառք էր վայելում ու ակտիվ կրկնօրինակվել է Նոր ժամանակներում։

Պալմայի նկարների ցանկի մեջ, որոնց համար, հնարավոր է, կեցվածք է ընդունել այն կինը, որը պատկերված է *«Վիոլանտայում»*, մտնում են *«La Bella»* (Տիսեն-Բորնեմիսի թանգարան), *«Ֆլորա»* (Ազգային պատկերասրահ), *«Կանաչ զգեստով կինը», «Կապույտ զգեստով կինը»* (1512—1514, երկուսն էլ Վիեննայում), *«Սուրբ ընտանիքում սրբերի հետ»* նկարի մեջ Սուրբ Եկատիրինայի կերպարները (1512—1514, Դրեզդեն) և այս շրջանի մի ամբողջ շարք այլ կրոնական բովանդակության կտավներ։

Համաձայն գիտնականների կարծիքի՝ այդ բնորդուհին հանդես է գալիս Տիցիանի մեկ այլ հայտնի կտավում՝ *«Վակխանալիում»* (Պրադո), մանուշակներով կնոջ կերպարում։ Համաձայն որոշ վարկածների՝ բնորդուհի է եղել ոչ թե Վիոլանտան, այլ Չեչիլիան, Տիցիանի մեկ այլ, արդեն փաստացի սիրուհի, որը 1525 թվականին ունեցել է նրանից երկու որդի և ում հետ նա ամուսնացել է։

Տիցիանական աշխատանքների շարքում Վիոլանտայի պատկերով նկարներ են համարվում նաև *«Սուրբ Բրիգիտան»* (Մադրիդ), Ֆլորան (Ուֆֆիցի), *«Երկնային և երկրային սեր»* (Հռոմ, Բորգեզե պատկերասրահ), *«Սալոմե»* (Հռոմ, Դորիա-Պամֆիլի պատկերասրահ) և հիանալի *«Կինը հայելու առաջ»* (Փարիզ, Լուվր) կտավները։ Կա կարծիք, որ *«Սալոմեում»* Տիցիանը պատկերել է ինքն իրեն Հովհաննես Մկրտչի կերպարով, որի կտրված գլուխը սկուտեղի վրա պահում է գեղեցկուհի Սալոմեն։

Գրական ստեղծագործություններ
---------------------------

* Oliver S. Leland. The legend of Violante
* Стихотворение Бочини

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑
3. 1 2 3
4. ↑  James Northcote. The life of Titian: with anecdotes of the distinguished persons of …, Volume 2
5. ↑  Penny magazine of the Society for the diffusion of useful knowledge, Volume 14
6. ↑  "Raichel Le Goff. Venetian Portraiture 1475—1575. MISTRESSES AND COURTESANS. A discussion of the erotic appeal of the so-called Belle Donne portraits concentrating on the works of Palma Vecchio and Titian". Արխիվացված է the original 2009 թ․ նոյեմբերի 9-ին. Retrieved 2019 թ․ հունիսի 27. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
7. ↑  Bellini, Giorgione, Titian, and the Renaissance of Venetian painting
8. ↑  Richard Ford Heath. Titian
9. ↑  А. Махов. Жизнь и творчество Тициана
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ալմաստ (այլ կիրառումներ)

**«Ալմաստ»**, 1985 թվականին Հայֆիլմ կինոստուդիայում նկարահանված հայկական ֆիլմ։ Ստեղծվել է ԿՀ պատվերով, Ալեքսանդր Սպենդիարյանի համանուն օպերայի էկրանավորումն է։

Սյուժե
------

Հովհաննես Թումանյանի հանրահայտ լեգենդի («Թմկաբերդի առումը») հիման վրա ստեղծված «Ալմաստ» դասական օպերայի կինոտարբերակը։ Օպերայի հերոսուհին՝ իշխանուհի Ալմաստը, զավթիչ Նադիր շահի սիրո և փառքի խոստումներին հավատալով, թշնամու առաջ բացում է անառիկ բերդի դռները, բայց իր ողբերգական սխալը հասկանալով՝ անձնասպան է լինում։

Դերերում
--------

* Ալմաստ – Հասմիկ Պապյան
* Թաթուլ – Ռուդոլֆ Խառատյան
* Նադիր-շահ – Հովհաննես Դիվանյան
* Գայանե – Ռ. Դավթյան
* Ռուբեն – Գ. Եղիազարյան
* Աշուղ – Ա. Վարդանյան
* շեյխ – Գ. Հակոբյանց
* ծաղրածու – Ս. Աբրահամյան
* որբուկ – Ռ. Խաչատրյան

### Դրվագներում

Ա. Մուրադյան, Ռ. Հունանյան, Ն. Չալիկյան, Ա. Եդիգարյան, Յու. Չալանգյան, Գ. Վարդանյան, Ս. Սարգսյան, Ա. Ստեփանյան, Ն. Հարությունյան, Լ. Մելոյան, Հ. Հովհաննիսյան, Ս. Գևորգյան, Է. Անանյան, Է. Մելքոնյան, Ա. Կարապետյան, Գ. Նիկսալյան, Մ. Դավթյան, Գ. Գյոնջյան, Ս. Դավթյան, Ս. Աջաբխանյան, Գ. Միքայելյան, Գ. Առաքելյան։

Երգում են՝ Օլգա Գաբայանը, Ա. Կարապետյանը, Հենրիկ Ալավերդյանը, Ի. Փափազյանը, Գ. Եղիազարյանը, Գեղամ Գրիգորյանը, Հ. Բաստաջյանը, Մ. Դավթյանը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Ֆիլմը arm-cinema.am կայքում". Արխիվացված է the original 2023 թ․ ապրիլի 16-ին. Retrieved 2023 թ․ ապրիլի 16.
**Անդրեյ Բրուններ** ( ռուս.՝ Бруннер, Андрей Осипович, նոյեմբերի 14, 1814(1814-11-14), Մոսկվա, Մոսկվայի մարզ, Ռուսական կայսրություն - մարտի 5, 1894(1894-03-05), Մոսկվա, Մոսկվայի մարզ, Ռուսական կայսրություն), ռուս զորապետ, հետևազորի գեներալ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1814 թվականի նոյեմբերի 14-ին։ Երեք տարեկանից դաստիարակվել է Բրյանսկում։

1833 թվականին ավարտել է Մոսկվայի կադետային կորպուսը` փոքր արծաթե մեդալով։ Այդ գիտական հաստատության պատմության մեջ նա երկրորդ անգամ արժանացել է հատուկ պատվի. նրա անունը փորագրվել է մարմարե տախտակի վրա` կորպուսի դահլիճում, որտեղ հրամայված է եղել տեղադրել «լավագույն շրջանավարտների անունները»։

Անդրեյ Բրունները ծառայել է Սանկտ Պետերբուրգում մինչև 1843 թվականը։ Այդ ժամանակ ավարտել է (նույնպես արծաթե մեդալով) Կայսերական զինվորական ակադեմիան (1838 թվականին)։

1843 թվականին շտաբս-կապիտանի պաշտոնով գործուղման է ուղարկվել Կովկաս, որտեղ նրան տրվել գնդապետի կոչում։

1848 թվականից 1854 թվականներին եղել է Բրեստի զորամասի հրամանատար։ 1852 թվականին ստացել է գեներալ-մայորի կոչում, ավելի ուշ նշանակվել է 9-րդ հետևակային դիվիզիայի պետ։

Մասնակցել է Ղրիմի պատերազմին (1853-1856 թվականներին)։ 1857 թվականից 1861 թվականներին ղեկավարել է Սևաստոպոլի համար պայքարի վերջին ճակատամարտում գլխատված 9-րդ հետևակային դիվիզիան, որտեղ նրա ղեկավարության տակ են հայտնվում Բրյանսկի և Սևսկի հետևակային զորամասները։

1865 թվականից 1872 թվականներին Բրունները եղել է 28-րդ հետևակ դիվիզիայի հրամանատարը։

Եղել է Կազակյան ռազմական շրջանակի հրամանատարը 1872 թվականից մինչև 1882 թվականների մայիսը` նախ գեներալ-լեյտենանտի կոչումով, իսկ 1873 թվականի օգոստոսի 30-ից` հետևազորների գեներալ։

Մահացել է 1894 թվականին

Մրցանակներ
----------

* Պարգևատրվել է Սբ. Գևորգ 4-րդ աստիճանի շքանշանով (համար 9274, 1853 թվականի նոյեմբերի 30-ին)։
* Ինչպես նաև պարգևատրվել է Սբ. Վլադիմիրի 4-րդ աստիճանի շքանշանով և ժապավենակապով (1846 թվականին), Սբ. Ստանիսլավի առաջին աստիճանի և Սբ. Աննայի առաջին աստիճանի շքանշաններով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2 3 4
3. ↑  "Императорская Николаевская военная академия - Выпускники". Արխիվացված է the original 2013 թ․ նոյեմբերի 10-ին. Retrieved 2020 թ․ սեպտեմբերի 19. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Անդրեյ Բրուններ
* Բրյանսկի մարդիկ Ղրիմի պատերազմում
**Ալմոուրոլ** դղյակը միջնադարյան կառույց է, գտնվում է Տախո գետի մի փոքր կղզու վրա, Պորտուգալիայի Կենտրոնական շրջանի կենտրոն Վիլա Նովա դե Վարկինյա քաղաքից 4 կմ հեռավորության վրա է։ Դղյակը պատկանել է Տամպլիեր ասպետներին և պորտուգալական ռեկոնկիստայի ժամանակ օգտագործվել է որպես հենակետ։

Պատմություն
-----------

Ալմոուրոլ դղյակ
Ժայռոտ կղզյակը, որի վրա գտնվում է Ալմոուրոլը, հնուց ռազմավարական նշանակություն է ունեցել՝ վերահսկելով գետով անցնող ջրային ճանապարհը։ Հնագիտական պեղումները ցույց են տվել, որ առաջին ամրություններն այստեղ կառուցվել է մ. թ. 1-ին դարում։ Հետագա դարերում այս վայրում ամրություններ են ունեցել ալանները, վեսթգոթերը, մավրերը։

Հայտնի է, որ երբ Պորտուգալիայի առաջին արքա Ալֆոնսու 1-ին Էնրիկեշի զորքերը 1129 թվականին հայտնվել են այս հողերում, կղզու վրա մավրիտանական ամրոց է եղել։

Ներկայիս դղյակը կառուցել են տամպլիերները 1160-1171 թվականներին։ 1312 թվականին տամպլիերների միության լուծարումից հետո դղյակը դատարկվել է։

19-րդ դարում ռոմանտիկ հայրենասերները վերականգնել են դղյակը, որը, սակայն, շատ քիչ ընդհանուր բան ուներ դղյակի միջնադարյան նախատիպի հետ։ Այդուհանդերձ, 1910 թվականին այն ներառվել է Պորտուգալիայի ազգային հուշարձանների ցանկում։ 1940-1950-ականներին այն վերակառուցվել է՝ որպես երկրի դիկտատոր Սալասարի նստավայրերից մեկը։

Այցելուների համար
-----------------

Ալմուորոլ դղյակն այցելուների համար բաց է ամեն օր՝ բացառությամբ հունվարի 1-ի, Զատկի օրվա, մայիսի 1-ի և դեկտեմբերի 25-ի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2017 թ․ հոկտեմբերի 25-ին. Retrieved 2014 թ․ սեպտեմբերի 17. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ալմոուրոլ դղյակ, Այցելիր Պորտուգալիա Archived 2017-10-25 at the Wayback Machine. (անգլ.)
* Ալմոուրոլ ամրոցը «Աշխարհի ամրոցներ» նախագծում (ռուս.)
* Ալմոուրոլ Ամրոց, Trip Advisor

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 239675087 · WorldCat VIAF: 239675087 |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վոյ Վոժ (այլ կիրառումներ)

**Վոյ Վոժ** (ռուս.՝ Вой-Вож), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Յամշիկով Սոդմեսա գետի աջ ափին՝ 41 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 41 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է սկսած ակունքից մինչև Սիկտիվկար քաղաք, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03020200212103000020954
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103002095
* Ավազանի կոդը — 03.02.02.002
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության:Վոյ Վոժ". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ հուլիսի 26. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 14.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ГВР |

 |
**Վիդերնայա Վիսկա** (ռուս.՝ Выдерная Виска), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Սոյմա գետի ձախ ափից 22 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 15 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետն է մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը 
Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050300212103000083414
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103008341
* Ավազանի կոդը — 03.05.03.002
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության:Մեծ Վոլմա". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ օգոստոսի 10. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 16.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ГВР |

 |
Տոնածառեր և ձմեռ պապ Աթենքի մետրոպոլիտենում
Տոնածառ Աթենքում
Ամանորյա զարդարանքներ Աթենքում
**Ամանորը Հունաստանում,** հույն ժողովրդի ամանորը նշելու կարգը։ Հունաստանում մարդիկ միմյանց տուն գնալիս ճանապարհից մեծ քար են վերցնում և գցում տան դռան առաջ՝ արտասանելով հետևյալ բառերը.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Թող տանտիրոջ հարստությունը լինի այս քարի պես ծանր... |  |

Եթե ճանապարհին ծանր քար չի լինում, հյուրերը շատ փոքր քար են վերցնում և դռան մոտ վայր գցելիս արտասանում.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Թող տանտիրոջ դժվարությունները այս քարի նման փոքր լինեն |  |

Պատմություն
-----------

Հունաստանի բնակչությունը հանդիսանում է ուղղափառ եկեղեցու հետևորդ և Սուրբ Ծնունդը նշում է ինչպես մյուս ուղղափառ երկրներում՝ Դեկտեմբերի 24-ի լույս 25-ի գիշերը։ Հունաստանում Նոր տարին նշվում է ավելի քան 10 օր՝ դեկտեմբերի 25-ից մինչև հունվարի 14-ը։ Ըստ հույների ավանդույթի, առավել կարևոր է Սուրբ Ծննդի նշման արարողությունը, իսկ Նոր տարին ոչ այնքան կարևոր է։

Մինչև նոր տարվա կամ «Պրոտոխրոնիի» գալուստը, Հունաստանի եկեղեցիներում հնչեցվում են փողեր, որոնք ավետում են Քրիստոսի Ծնունդը։ Հույները եկեղեցի գնում են դեկտեմբերի 25-ին, որպեսզի մասնակցեն Հիսուս Քրիստոսի ծննդյան օրվան նվիրված միջոցառումներին և արարողություններին։ Այս իրադարձություններից հետո հունական ընտանիքներում սկսում է ամանորյա տոնակատարությունը։

Հույն ժողովրդի համար ամանորը ամենաընտանեկան տոներից մեկն է։ Նոր տարվա գիշերը հույն ընտանիքները սովորաբար չեն անցկացնում սեփական տանը, այլ անցկացնում են իրենց ամենամեծ ազգականի տանտ։

Տոնական սեղան
-------------

Տոնական սեղանին պարտադիր պայման է փախլավայի և թթուների տեսականիի առկայությունը։ Պարտադիր է նաև «Վասիլոպիտա» կամ «Պիտա» կոչվող գաթաների առկայությունը։ Բացի դրանից, Սուրբ Ծննդի գիշերը պատրաստվում են նաև խաչաձև թխվածք, և յուրաքանչյուր ընտանիք այն կախում է իր բնակարանում։

Հույն ընտանիքները ունեն առանձնահատուկ ուտեստներ, որոնք նվիրված են հունական տարբեր տոներին։ ամանորյա հունական ամենահայտնի ուտեստը համարվում է «տոլման», որը խորհրդանշում է Քրիստոսի բարուրը։

Ավանդույթներ
------------

Դեկտեմբերի 25-ից մինչև դեկտեմբերի 31-ի գիշերը, հույն երեխաները, Սուրբ Ծնունդի տոնին նվիրված «Կալանդա» կոչվող երգեր երգելով, շրջում են տնետուն և տանտերերից քաղցրաբլիթներ, թխվածք հավաքում՝ որպես նվեր։ ամանորի խորհրդանիշներից և պարտադիր պայմաններից մեկը հունական ընտանիքներում զարդարված ամանորյա տոնածառի առկայութունն է։

ամանորյա միջոցառումներն ամենուր ուղեկցվում են «դոփ-դոփուն» կոչվող պարով։ Հունվարի 1-ը հույն ժողովրդի ամենաակարևոր օրերից է։ Բացի Նոր Տարվա առաջին օրը լինելուց, այն նաև Սուրբ Վասիլիի կամ ինչպես հույներն են ասում «Ագիոս Վասիլիսի» օրն է։ Սբ. Վասիլիսը հույների հովանավոր բարերար է։ Նա նաև Նոր Տարվա գիշերը «այցելում է» հույն երեխաներին և թողնում նվերներ նրանց կոշիկների մեջ։

Ձմեռ Պապի հունական անվանումը «Պապուս» կամ հենց «Ագիոս Վասիլիս» է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Ինչպես են նշում [[ամանոր]]ը աշխարհի տարբեր երկրներում – [[Հունաստան]] և Հունահայ համայնք". Արխիվացված է the original 2014 թ․ հուլիսի 18-ին. Retrieved 2015 թ․ օգոստոսի 27.
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վոյ Վոժ (այլ կիրառումներ)

**Վոյ Վոժ** (ռուս.՝ Вой-Вож), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Միշյոլ գետի ձախ ափին՝ 10 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 11 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050100212103000061371
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103006137
* Ավազանի կոդը — 03.05.01.002
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության:Վոյ Վոժ". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ հուլիսի 26. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 13.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ГВР |

 |
**Ամանորը Ռումինիայում** (ռումիներեն՝ *Anul Nou*, *Անուլ Նոու*), պետական տոն, որը ռումինացիների կողմից նշվում է՝ համապատասխան գրիգորյան օրացույցի՝ դեկտեմբերի 31-ի լույս հունվարի 1-ի գիշերը։ Չնայած նրան, որ Ռումինիան ուղղափառ երկիր է, Սուրբ Ծնունդն այստեղ նախորդում է Նոր տարուն և նշվում է դեկտեմբերի 24-ի լույս 25-ի գիշերը։ Ռումինական Ձմեռ պապին անվանում են Մոշ Կրեչուն։ Սուրբծննդյան ավանդույթները երկրում սերտորեն կապված են ամանորյա ավանդույթների հետ։ Նոր տարին Ռումինիայում հաճախ անվանում են *փոքր սուրբ ծնունդ*։

Ռումինական ժողովրդական սովորույթներ
-----------------------------------

Ռումինական առասպելի համաձայն՝ հովիվ Կրեչունի ընտանիքը հյուրընկալել է Կույս Մարիամին։ Մարիամը երեխա է ունեցել և Մոշ Կրեչունը Մարիամին և իր երեխային կաթ ու պանիր է նվիրել։ Այդ օրվանից Սուրբ Մոշ Կրեչունը երեխաներին նվերներ է բաժանում։ Ավանդաբար Նոր տարվա տոնակատարությունները տեղի են ունենում ընտանիքի կամ մոտ ընկերների շրջանում ամանորյա սեղանի շուրջ։ Վերջերս երիտասարդույթունը նախընտրում է ավելի մեծ ու աղմկոտ վայրեր և երեկույթներ, որ կազմակերպվում են քաղաքի կենտրոնում։ Ամանորի առավոտյան ռումինացի 3-ից 12 տարեկան երեխաները շրջում են հարևան տներով։ Երեխաները թակում են տների դռները, երգեր են կատարում և տանտերերին երջանկություն ու երկար տարիների կյանք մաղթում։ Դրա փոխարեն նրանք նվեր են ստանում խնձոր, կոնֆետներ, գումար։

Ռումինական առասպելների համաձայն՝ Նոր տարվա նախօրեին երկինքը բացվում է, այդ իսկ պատճառով կարելի է ցանկացած երազանաք պահել։ Նոր տարում լավ բերք ստանալու համար ընդունված է «պլուգոշոր» իրականցնել։ Այդ օրը տղաները անցնում են հարևան տներով ու բակերով և երգում առաջիկա հողագործական աշխատանքների մասին երգեր, քանի որ գարունը Ռումինիայում բավականին շուտ է գալիս։

Ռումինական ամանորյա ավանդույթներ
--------------------------------

Նոր տարվա նախօրեին աղջիկները գուշակություններ են կատարում։ Հատկապես սիրում են գուշակություններ կատարել ապագա ամուսնու վերաբերյալ, ինչպես նաև եկող տարվա եղանակի։ Վերջին դեպքում սոխուկը բաժանում են տասներկու մասերի՝ տարվա ամիսների քանակով։ Ապա ամիս-կտորները պատում են աղով և թողնում ողջ գիշեր։ Առավոտյան նայում են, թե որոնք են նրանցից խոնավ, իսկ որոնք՝ չոր։ Այդպես որոշում են, թե որ աիսը չոր կլինի, իսկ որը՝ խոնավ։ Նոր տարվա առաջին օրը Ռումինիայում ավանդաբար չի կարելի տնից ինչ-որ բան նետել, այդպես կարելի է փողոց դեն նետել ողջ տարվա երջանկությունը։ Նար առաջին օրը մարդիկ չեն լքում իրենց տները, մինչև իրենց տուն չմտնի մուգ մազերով երիտասարդ (համաձայն ավանդության՝ սևամազ մարդիկ երջանկություն ու հաջողություն են բերում, իսկ ավելի բաց գույնի մազեր ունեցողները՝ հակառակը։ Նաև ավանդաբար Նոր տարին պետք է դիմավորել աղմուկով, քանի որ բարձր ձայները հեռացնում են չար ոգիներին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Ամանոր 2013: Ամանորյա ծրագրեր 2013 տարբեր ակումբներում և ռեստորաններում". Արխիվացված է the original 2013 թ․ հունվարի 6-ին. Retrieved 2013 թ․ հունվարի 3. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  "Տարբեր երկրների ամանորյա սովորույթներ". Արխիվացված է the original 2013 թ․ հունվարի 6-ին. Retrieved 2013 թ․ հունվարի 3. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  Նոր տարի — 1 հունվարի
**Վլադիմիր Մայակովսկու հուշարձան** (ռուս.՝ Памятник Владимиру Маяковскому), հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը նվիրված է ռուս խորհրդային բանաստեղծ, դրամատուրգ Վլադիմիր Մայակովսկուն։ Տեղադրվել է 1958 թվականին Մայակովսկու հրապարակում (այժմ` Հաղթական հրապարակ)։ Հուշարձանի հեղինակներն են քանդակագործ Ալեքսանդր Կիբալնիկովը և ճարտարապետ Դմիտրի Չեչուլինը։ Քանդակը կոթողային արվեստի դաշնային նշանակության հուշարձան է։

Պատմություն
-----------

Ալեքսանդր Կիբալնիկովը Վլադիմիր Մայակովսկու արձանը քանդակել է վեց տարի, և 1958 թվականին այն պատրաստ էր։ Արձանի օպտիմալ դիրքը Մայակովսկու հրապարակում ընտրելու համար պատրաստվել էր նրա փայտե կրկնօրինակը բնական չափով, որը տեղաշարժել են հրապարակում։

Հուշարձանի հանդիսավոր բացումը տեղի է ունեցել 1958 թվականի հուլիսի 28-ին հրապարակում, որը 1930 թվականի կեսերից կոչվում էր Մայակովսկու անունով։ Հուշարձանի բացման արարողությունը բազմամարդ էր։ Հասարակության ներկայացուցիչները, գրողները, արվեստի գործիչները բարձրացել են բեմ և ելույթ ունեցել։ Հետագայում Մայակովսկու հուշարձանը դարձել է բանաստեղծների հանդիպման ավանդական վայր։

Բրոնզե քանդակը տեղադրված է գրանիտե պատվանդանի վրա։ Մայակովսկին կանգնած է կոճակներն արձակած բաճկոնով` ասմունքողի կեցվածքով։ Նրա ձախ ձեռքում նոթատետր է։ Հուշարձանի հեղինակը` քանդակագործ Ա. Պ. Կիբալնիկովը, իր աշխատանքի համար 1959 թվականին արժանացել է Լենինյան մրցանակի։ Մայակովսկու մեծ պատկերաքանդակը կանգնած է ոչ բարձր պատվանդանի վրա, ինչը տեսողաբար ավելի է մեծացնում է այն։ Բանաստեղծն ասես դիմում է շրջապատող ամեն ինչին։ Նրա շարժումները վճռական են ու համարձակ։

Պատվանդանի վրա փորագրված են Վլադիմիր Մայակովսկու «Լավ է» պոեմի տողերը.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | И я,
как весну человечества,
рожденную
в трудах и в бою,
пою
мое отечество,
республику мою! |  |

Հուշարձանը ֆիլատելիայում
------------------------

Հուշարձանը ԽՍՀՄ փոստային նամականիշի վրա
1959 թվականին Խորհրդային Միությունում թողարկվել է 20 կոպեկ անվանական արժեքով փոստային նամականիշ, որի վրա պատկերված է Մայակովսկու հուշարձանը։ Նամականիշի նկարիչն է Խ. Ուշենինը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Кибальников Александр Павлович // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред.  А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
2. ↑  "Александр Кибальников: академик, скульптор". Արխիվացված է the original 2020 թ․ սեպտեմբերի 21-ին. Retrieved 2018 թ․ ապրիլի 4. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  "День в истории. 28 июля". РИА Новости. Արխիվացված է the original 2012 թ․ մարտի 15-ին. Retrieved 2011 թ․ ապրիլի 28. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. 1 2  Площадь Маяковского: 1958—1965
5. ↑  История русского и советского искусства. Под ред. Д. В. Сарабьянова. Высшая школа, 1979. С. 355.
6. ↑  "Памятник В.В. Маяковскому в Москве из серии Скульптурные памятники СССР".(չաշխատող հղում)