**«Շերլոկ Հոլմս։ Ստվերների խաղ»** (անգլ.՝ Sherlock Holmes: A Game of Shadows), ռեժիսոր Գայ Ռիչիի դետեկտիվ մարտաֆիլմը, «Շերլոկ Հոլմս» ֆիլմի սիքվելը։ Ֆիլմի համաշխարհային շնորհանդեսը կայացել է 2011 թվականի դեկտեմբերի 14-ին Հոնկոնգում, դեկտեմբերի 16-ին՝ ԱՄՆ-ում և Մեծ Բրիտանիայում, դեկտեմբերրի 19-ին՝ Ռուսաստանում։

Ֆիլմը ներկայացվել է «Սատուրն» մրցանակի «Լավագույն մարտաֆիլմ / արկածային ֆիլմ» և «լավագույն զգեստներ» անվանակարգերում։

Սյուժե
------

1891 թվական։ Վիեննայում ու Ստրասբուրգում ընթանում է ահաբեկչությունների շարք, որոնք կազմակերպել են անարխիստները և ազգայնականներ, ամբողջ Եվրոպայում կատարվում են առեղծվածային սպանություններ։ Շերլոկ Հոլմսը կարծում է, որ այս ամենի հետևում կանգնած է պրոֆեսոր Ջեյմս Մորիարտին՝ մաթեմատիկական հանճարը, քրեական աշխարհի «Նապոլեոնը»։

Ֆիլմը (որի գործողությունը տեղի է ունենում առաջին ֆիլմի գործողություններից կես տարի անց) սկսվում է նրանից, որ Հոլմսը հագած է չինական վաճառականի շորեր և հետապնդում է Իռեն Ադլերին։ Նա պետք է ծանրոցը հասցնի դոկտոր Հոֆմանշտալին որպես Մորիարտիիի կողմից մատուցվող ծառայությունների վճարում։ Պարզվում է, որ ծանրոցում ռումբ է։ Հոլմսը վնասազերծում է ռումբը և նրանից խլում Մորիարտիի համար բժշկի նամակը։ Այնուհետև նա գտնում է այդ բժշկին փողոցում արդեն մահացած։ Վշտացած նամակի կորստից՝ Մորիարտին ասում է Իռենին, որ հրաժարվում է իր ծառայություններից, քանի որ Իռենը թուլություն է ցուցաբերել։ Ռեստորանից դուրս գալու ժամանակ թունավորված Իռենը ուշափաթվում է։

Դոկտոր Վաթսոնը Մերիի հետ իր հարսանիքի նախօրեին որոշում է այցելել իր ընկերոջը։ Հոլմսը ասում է, որ նա մոտ է իր կերիերայի ընթացքում ամենաամղկահարույց գործի բացահայտմանը։ Երեկոյան տղաները որոշում են հավաքույթի գնալ, որտեղ հանդիպում են Շերլոկի ավագ եղբորը՝ Մայքրոֆթին։ Մայքրոֆթը փոխանցում է, որ երկու տերությունների՝ Ֆրանսիայի և Գերմանիայի միջև լարվածությունը վերջին շրջանում ավելի է աճել։ Հոլմսը գնում է գնչուական բախտագուշակ Սիմզայի մոտ, որի համար նախատեսված էր գողացված նամակ, որը գրել էր իր եղբոր՝ Մորիարտիի օգնականի Ռենեն։ Հոլմսը կռվում է աստրախանցի կազակի հետ, որին վարձել էին բախտագուշակին սպանելու համար, և, վերջապես, հաղթում է նրան։ Այդ ժամանակահատվածում Սիմզան փախչում է։

Հաջորդ առավոտ Հոլմսը բերում է գզգզված Վաթսոնին իր հարսանիքին։ Հարսանիքից հետո Հոլմսը ինչ-որ մարդու կողմից ստանում է Մորիարտի հետ հանդպիման հրավեր։ Հանդիպման ժամանակ Հոլմսը հայտնում է, որ Վաթսոնը այլևս իր օգնականը չէ և խնդրում է նրան հանել խաղից։ Պրոֆեսորի՝ դեպի Հոլմսը հետաքրքրությունն ու հարգանքը միակն է, ինչը փրկում է Հոլմսի կյանքը։ Որպես պատասխան՝ Հոլմսը ասում է, որ կզոհաբերի իր կյանքը, եթե իմանա Մորիարտիի մահվան մասին։ Մինչև Հոլմսի գնալը՝ պրոֆեսորը պատմում է Իռեն Ադլերի մահվան մասին․ աղջիկը վարակվել էրտուբերկուլոզի ամենավտանգավոր տեսակով, որը սպանում է մի քանի վայրկյանի ընթացքում։ Մորիատին հայտնում է Հոլմսին, որ Վաթսոնը և իր կինը իր կողմից կստանան հարսանեկան նվեր։

Վաթսոնը և Մերին գնացքով մեկնում են Բրայթոն, որտեղ ցանկանում էին անց կացնել իրենց մեղրամիսը։ Սակայն նրանց փորձում են սպանել Մորիարտիի մարդիկ։ Երիտասարդ ընտանիքին օգնության է գալիս կանացի շրջազգեստ հագած Հոլմսը։ Մերիին փրկելու համար Հոլմսը նրան դուրս է նետում գնացքից գետը, որտեղից նրան վերցնում է Մայքրոֆթը։ Շերլոկը և Վաթսոնը, հարձակումներից պաշտպանվելուց հետո մեկնում են Փարիզ, որտեղ պետք է գտնեն Սիմզային։ Նա ապրում է քաղաքից ոչ հեռու գտնվող գնչուական տաբորում։

Գնչուն ցույց է տալիս հյուրերին նկարներ, որոնք նա ուղարկել է Ռենեին՝ նրա նրա անհետացումից քիչ առաջ։ Հոլմսը և Վաթսոնը նամակը ուսումնասիրելուց հետո գալիս են այն եզրակացության, որ դրանք գրված են ահաբեկչական գործողությունների մեջ մեղադրվող անարխիստների ապաստաններից մեկում։ Սիմզայի հետ նրանք գնում են անարխիստների գլխավորի՝ Քլոդի մոտ։ Սիմզան փորձում է իր եղբոր մասին տեղեկություն ստանալ, սակայն նա ոչնչով չէր կարող օգնել։ Քլոդը խոստովանում է, որ նրանց գործողությունները ղեկավարում է մեկ այլ անգլիացի՝ Մորիարտին, որը գերի է վերցրել իր ընտանիքին։ Նա զգուշացնում է, որ Շերլոկը և իր ընկերները ունեն 10 րոպե և ինքնասպան է լինում՝ Մորիարտիի հետ պայմանավորվածության համաձայն։

Հոլմսը գուշակում է շենքից գաղտնի դուրս գալու և հաջորդ՝ թատրոնի շենքում ահաբեկչության մասին։ Սակայն թատրոնի ահաբեկչությունը պարզվում է՝ կեղծ է և ռումբի փոխարեն Շերլոկը գտնում է շախմատի խաղաքար։ Պայթյունը կատարվել էր հյուրանոցում, եվրոպացի արդյունաբերողների ժողովում։ Զննելով դահլիճը՝ Շերլոկը պատի մեջ տեսնում է արձակված գնդակից անցք և գնդակահարված զինագործ մագնատ Ալֆրեդ Մայնհարդի մարմինը։ Հարևան շենքի տանիքին, որտեղից արձակվել է կրակոցը, նրանք գլխի են ընկնում հրաձիգի անձի մասին։ Դա գնդապետ Սեբաստիան Մորանն է՝ Եվրոպայի լավագույն հրաձիգը, որը հեռացվել է բրիտանական բանակում ծառայությունից և այժմ աշխատում է Մորիարտիի մոտ (հենց նա է Հոլմսին հանձնել Մորիարտիի հրավերը)։

Պայթյունից հետո Վաթսոնը և Սիմզան սրճարանում սպասում են Հոլմսին։ Դետեկտիվը պարզել է, որ Մորիարտին մեկնելու է Գերմանիա։ Գնացքը կատարում է մի քանի կանգառ, որոնցից մեկը գտնվում էր Հայլբրոննում, որտեղ տեղակայված էր Մայնհարդի զենքի գործարանը։ Հոլմսը պատմում է, որ գործարանի տերը հենց Մորիարտին է։ Սակայն Ֆրանսիայի և Գերմանիայի միջև սահմանը փակվում է, այդ պատճառով այնտեղ հասնելու միակ ուղին անօրինական մուտքն է։ Գնչուները նրանց ձիերով ուղեկցում են Ալպերով Գերմանիա։

Հասնելով քաղաք, Հոլմսը սկսում է զննել գործարանը, իսկ Վաթսոնին հանձնարարում է հեռագիր ուղարկել Մայքրոֆթին։ Գործարանում Մորիարտիի մարդիկ գտնում են Շերլոկին և նա գերի է ընկնում։ Հոլմսը կիսում է իր՝ Մորիարտիի պլանների ենթադրություններով․ Մորիարտին ցանկանում է հրահրել պահանջ՝ համաշխարհային պատերազմ։ Պրոֆեսորը նրան խոշտանգումների է ենթարկում։ Այդ ժամանակ Վաթսոնը փորձում է թաքնվել գնդապետ Մորանի գնդակոծումից։ Հայտնվելով հաուբիցի մոտ՝ նա կրակում է աշտարակի վրա, բայց Մորանը հասցնում է այնտեղից հեռանալ։ Աշխատարկը ընկնում է պահեստի վրա, որտեղ եղել են Մորիարտին ու Շերլոկը, սակայն երկուսն էլ ողջ են մնում։ Վաթսոնը, Շերլոքը և նրանց սպասով գնչուները դուրս են գնում քաղաքից անտառի միջով։Մորանը զինվորականների հետ հետապնդում են սկսում։ Փախչողները վերապրելով «Մեծ Բերտա» հզոր զենքից կրակոցը՝ հասնում են երկաթուղային ուղիներին և տեղափոխվում անցնող բեռնատար գնացքը։ Հոլմսը կլինիկական մահ է զգում վերքերից, սակայն վերերիկամային քաղվածքն (ադրենալինը), որը դետեկտիվը նվիրվել է Վաթսոնին, վերադարձնում է նրան կյանքի։

Հոլմսը մտադիր է մեկնել Շվեյցարիա, որտեղ պետք է անցներ եվրոպական վեց պետությունների (Մեծ Բրիտանիա, Ֆրանսիա, Գերմանիա, Ռուսաստան, Ավստրո-Հունգարիա, Ռումինիա) ներկայացուցիչների խաղաղ խորհրդաժողովը։ Մայքրոֆթը նույնպես ներկայանալու է այնտեղ որպես Մեծ Բրիտանիայի պատվիրակության անդամ։ Նրանք վստահ են, որ պատերազմը սանձազերծելու ավելի լավ պահ չկա, քան բանակցությունները, որտեղ Մորիարտին ինքը կլինի որպես դիտորդ։ Շերլոկը հանգում է այն եզրակացության, որ գագաթնաժողովում տեղի կունենա Մորիարտիի կողմից ֆրանսիացի կամ գերմանացի դեսպանի սպանությունը։ Պարահանդեսի ժամանակ Շերլոկ Հոլմսը Վաթսոնին իր ենթադրությունն է հայտնում. դոկտոր Հոֆմանշտալը մարդասպանին (Ռենեին՝ Սիմզայի եղբորը) պլաստիկ վիրահատություն է կատարել՝ նրան քողարկելով դեսպաններից մեկի տակ։ Հոլմսը հանձնարարում է Վաթսոնին և Սիմզեին գտնել Ռենին և հեռանում է, մատուցողի միջոցով փոխանցելով Մորիարտին գրություն։ Ստանալով գրությունը՝ Մորիարտին հանդիպում է Հոլմսի հետ, որը առաջարկում է շախմատի 5 րոպեանոց պարտիա։ Այդ ժամանակ, հուսահատվելով մարդասպանին արտաքինով ճանաչել, Վաթսոնը Հոլմսի խորհրդով շպրտում է շամպայնով սկուտեղը և հրահրում հանրության ինքնաբուխ արձագանքը, որպեսզի մարդասպանը իրեն ներկայացնի։ Արդյունքում Սիմզան ճանաչում է իր եղբորը, որից հետո Ռենեն հանում է ատրճանակը, սակայն Վաթսոնը հասցնում է վնասազերծել նրան։  Երբ պահակները տանում են Ռենին, Մորանն աննկատ սպանում է նրան թունավորված տեգով։

Հոլմսը, ջրվեժի մոտ՝ պատշգամբում, Մորիարտիի հետ շախմատ խաղալու ժամանակ պատմում է նրան, որ զենքի գործարանում կտտանքների ժամանակ գողացել է իր նոթատետրը, որտեղ պարունակվում են պրոֆեսորի ֆինանսների մասին տեղեկություններ։ Բնօրինակը նա ուղարկել է Լոնդոն՝ Մերիին և տեսուչ Լեսթրեյդին, իսկ Մորիարտիին տվել էր կեղծը։ Արդյունքում Մորիարտին զրկվել էր իր ֆինանսների մեծ մասից։ Պրոֆեսորը խոստանում է, որ բժշկի և նրա կնոջ համար հորինելու է ամենածանր վախճանը։  Երկուսն էլ հասկանում են, որ մենամարտի դեպքում միայնակ Հոլմսը ուսի վնասվածքի պատճառով կպարտվի։ Այդ պատճառով Հոլմսը որոշում է ռազմի դաշտում ձգձգված մարտի փոխարեն Մորիարտիի հետ միասին նետվել Ռեյխենբախյան ջրվեժի անդունդը։ Երբ Վաթսոնը գալիս է պատշգամբ, արդեն ուշ է լինում, և տեսնում է Շերլոկին Մորիարտիի հետ բազրիքի մյուս կողմում։

Լոնդոնում տեղի է ունենում Հոլմսի հոգեհանգիստը, իսկ Վաթսոնն իր բնակարանում տպագրական մեքենայի վրա գրում է ո՛չ մահախոսականը, ո՛չ էլ իր գրքի վերջին գլուխը։ Մերին ծանրոց է բերում և խնդրում է Ջոնին հավաքել իր իրերը դեպի Բրայթոն հարսանեկան ճանապարհորդության համար։ Տուփում Վաթսոնը գտնում է անսովոր սարք՝ Մայքրոֆթի թթվածնային բալոնը, որը Շերլոքը վերցրել է եղբորից Շվեյցարիայում։  Վաթսոնը գիտակցում է, որ Հոլմսը ողջ է մնացել ջրվեժի մեջ ընկնելու ժամանակ և դուրս է գալիս սենյակից՝ հարցնելով կնոջը, թե ով է ուղարկել ծանրոցը։

Վերջում Հոլմսը՝ հատուկ քողարկման շորերով՝ Վաթսոնի գրասենյակում մոտենում է տպագրական մեքենային և հարցական նշան է դնում (?) «Վերջ» բառից հետո։

Սաունդթրեքների ցանկ
-------------------

| № | Անվանում | Կատարող | Տևողություն |
| --- | --- | --- | --- |
| 1. | «I See Everything» | Hans Zimmer | 30 |
| 2. | «That Is My Curse (Shadows — Part 1)» | Hans Zimmer | 1:52 |
| 3. | «Tick Tock (Shadows — Part 2)» | Hans Zimmer | 8:13 |
| 4. | «Chess (Shadows — Part 3)» | Hans Zimmer | 7:34 |
| 5. | «It’s So Overt It’s Covert» | Hans Zimmer | 3:19 |
| 6. | «Romanian Wind» | Hans Zimmer | 1:56 |
| 7. | «Did You Kill My Wife?» | Hans Zimmer | 2:42 |
| 8. | «He’s All Me Me Me» | Hans Zimmer | 1:58 |
| 9. | «The Mycroft Suite» | Hans Zimmer | 1:41 |
| 10. | «To The Opera!» | Renato Girolami | 4:03 |
| 11. | «Two Mules For Sister Sara» | Ennio Morricone | 2:34 |
| 12. | «Die Forelle» | Julius Drake | 3:23 |
| 13. | «Zu Viele Füchse Für Euch Hänsel» | Hans Zimmer | 1:47 |
| 14. | «The Red Book» | Hans Zimmer | 4:00 |
| 15. | «Moral Insanity» | Hans Zimmer | 1:31 |
| 16. | «Memories Of Sherlock» | Hans Zimmer | 2:11 |
| 17. | «The End?» | Hans Zimmer | 2:26 |
| 18. | «Romani Holiday (Antonius Remix)» | Hans Zimmer | 5:39 |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4
2. 1 2 3
3. 1 2 3 4 5 6
4. 1 2
5. 1 2 3 4 5
6. 1 2 3 4 5 6 7
7. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
8. 1 2 3 4 5 6
9. 1 2 3  ČSFD (չեխերեն) — 2001.
10. 1 2
11. ↑
12. ↑  Box Office Mojo — 1999.
13. ↑  Box Office Mojo — 1999.
14. ↑  Lenta.ru: Кино: Второму «Шерлоку Холмсу» Гая Ричи придумали название>
15. ↑  «Saturn Award» (անգլերեն). IMDb. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ փետրվարի 17-ին. Վերցված է 2013 թ․ հունվարի 28-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* ֆիլմի Պաշտոնական կայք (անգլ.)
* «Շերլոկ Հոլմս․ Ստվերների խաղ»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում (ապրիլի 20, 2012)
* ««Շերլոկ Հոլմս․ Ստվերների խաղ»»(անգլ.) ֆիլմը Allmovie կայքում:
* Ֆիլմի բյուջեն և վաճառքները *boxofficemojo.com կայքում*
* «Շերլոկ Հոլմս․ Ստվերների խաղ»(անգլ.) ֆիլմը Rotten Tomatoes կայքում (ապրիլի 20, 2012)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Շերլոկ Հոլմս։ Ստվերների խաղ» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · Box Office Mojo · ČSFD · FilmAffinity · Internet Movie Database · Metacritic · Rotten Tomatoes · AFI լիամետրաժ ֆիլմերի կատալոգ |

 |