**Ստամոքսաղիքային թափածակում**, անցք, որն առաջանում է ստամոքսաղիքային տրակտի պատում։ Ստամոքսաղիքային տրակտը ներառում է կերակրափողը, ստամոքսը, բարակ աղին և հաստ աղին։ Արտահայտվում է խիստ որովայնային ցավով։ Երբ թափածակումը գտնվում է ստամոքսի կամ բարակ աղու մոտակա հատվածում ՝ ցավի առաջացումը հանկարծակի է, իսկ հաստ աղու հատվածում տեղակայվելու դեպքում այն կարող է ավելի աստիճանական բնույթ կրել։ Ցավը սովորաբար մշտական բնույթ է կրում։ Որպես թափածակման բարդություն կարող է առաջանալ՝ սեպսիս, սրտի զարկերի հաճախացում, հաճախացած շնչառություն, տենդ և գիտակցության մթագնում։

Թափածակման պատճառներ կարող են հանդիսանալ վնասվածքները (դանակով հասցված վերքը, կոշտ և սուր առարկա ուտելը) կամ բժշկական հետազոտությունները, ինչպես օրինակ՝ կոլոնոսկոպիան, աղիների խցանումը կամ ոլորումը, հաստ աղիքի քաղցկեղը, դիվերտիկուլիտը, ստամոքսի խոցը, իշեմիկ կոլիտը և մի շարք վարակներ ներառյալ *C. difficile* -ն։ Թափածակման հետևանքով աղիքային պարունակությունը թափանցում է որովայնի խոռոչ։ Աղիքային բակտերիաների որովայնի խոռոչ թափանցումը հանգեցնում է պերիտոնիտի, որն էլ հետագայում կարող է թարախակույտի առաջացման պատճառ դառնալ։ Ստամոքսի թափածակումը կարող է հանգեցնել քիմիական պերիտոնիտի` ստամոքսահյութի դեպի որովայնի խոռոչ անցման պատճառով: Համակարգչային շերտագրությունը սովորաբար ախտորոշման նախընտրելի մեթոդ է համարվում։ Իսկ որովայնի ազատ գազը հաճախ կարելի է տեսնել ընդհանուր ռենտգեն պատկերով։

Թափածակումը պահամջում է անհետաձգելի վիրաբուժական միջամտություն` ախտորոշիչ լապարատոմիայի ձևով։ Սովորաբար դա իրականացվում է ներերակային հեղուկների ներմուծման և հակաբիոտիկների օգտագործման հետ միասին։ Կարող են օգտագործվել տարբեր հակաբիոտիկներ, ինչպիսիք են՝ պիպերացիլին/տազոբակտամ կամ ցիպրոֆլոքսացին/մետրոնիդազոլ համադրությունը։ Երբեմն թափածակված հատվածը փակում են կարերով, մինչ դեռ շատ հաճախ աղիքային ռեզերվացիա անելու անհրաժեշտություն է առաջանում։ Նույնիսկ առավելագույն բուժման դեպքում մահվան ռիսկը կարող է լինել 50%։ Ստամոքսի խոցի հետևանքով առաջացած թափածակումը հայտնաբերվում է տարեկան 10.000 մարդուց 1-ի մոտ, իսկ դիվերտիկուլիտից առաջացածը հանդիպում է մոտավորապես10.000 մարդուց 0,4-ի մոտ։

Նշաններ և ախտանիշներ
--------------------

Նշաններն ու ախտանիշները կարող են ներառել էպիգաստրիալ ցավը, որը միջին գծի աջ կողմում է և վկայում է դուոդենալ խոցի թափածակման մասին։ Ստամոքսի խոցի թափածակման ժամանակ ի հայտ է գալիս այրող ցավ էպիգաստրիալ շրջանում փորփքանքի և դիսպեպսիայի հետ զուգակցված։

Աղիքային հատվածում թափածակման ժամանակ ցավն սկսվում է թափածակման հատվածից և ճառագայթում ողջ որովայնով։

Ստամոքսային թափածակումն հանգեցնում է խիստ որովայնային ցավերի, սրտխառնոցի, փսխման և հեմատեմեզիսի։ Ուշ ախտանշանները ներառում են տենդը և ցնցումները։ Որովայնը դառնում է ռիգիդ։ Ժամանակի ընթացքում որովայնային աղմուկները դադարում են և որովայնի աուսկուլտացիայի ժամանակ կարող են լսվել սրտի տոները, որովայնը ուռչած է։

Կերակրափողային թափածակուման ժամանակ կարող է դիտվել հանկարծակի առաջացող հետկրծոսկրային ցավ։

Պատճառներ
---------

Պատճառները ներառում են՝ ստամոքսային խոցը, դուոդենալ խոցը, ապանդիցիտը, գաստրոինտեստինալ քաղցկեղը, դիվերտիկուլիտները, աղիքի բորբոքային հիվանդությունները, վերին միջընդերային զարկերակի սինդրոմը, տրավման և ասկարիդոզը։ Որովայնային տիֆը, ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղամիջոցները նույնպես կարող են թափածակման պատճառ հանդիսանալ։

Մագնիսներ ուտելը նույնպես կարող է հանգեցնել թափածակման, եթե մագնիսները կպչեն իրար աղիքի տարբեր հանգույցներում։

Ախտորոշում
----------

Ռենտգեն պատկերի վրա երևում է ազատ գազ որովայնի խոռոչում։ Գազը հեշտությամբ արտացոլվում է ռենտգենով, երբ հիվանդը գտնվում է ուղղահայաց դիրքում։ Թափածակումը հաճախ կարող է ախտորոշվել համակարգչային տոմոգրաֆիայի օգնությամբ։ Արյան մեջ լեյկոցիտները հաճախ բարձրանում են։

Բուժում
-------

Վիրահատական միջամտությունը գրեթե միշտ պահանջում է ախտորոշիչ լապարոտոմիա և պերիտոնեալ լվացում։ Երբեմն այն կարող է կատարվել լապարոսկոպիկ եղանակով։ Գրահամի եղանակով ճարպոնային դրենավորումը հաճախ օգտագործվում է դուոդենալ թափածակման դեպքում։

Կոնսերվատիվ բուժումը ներառում է ներերակային հեղուկների ներմուծումը, հակաբիոտիկների օգտագործումը, նազագաստրիալ զոնդի տեղադրումը և աղիքի հանգստությունը։ Կոնսերցատիվ բուժումը կիրառվում է միայն այն դեպքում, երբ հիվանդի վիճակը կայուն է և թունավորման նշանները բացակայում են։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15  Langell, JT; Mulvihill, SJ (May 2008). "Gastrointestinal perforation and the acute abdomen". *The Medical Clinics of North America*. **92** (3): 599–625, viii–ix. doi:10.1016/j.mcna.2007.12.004. PMID 18387378.
2. ↑  Wong, PF; Gilliam, AD; Kumar, S; Shenfine, J; O'Dair, GN; Leaper, DJ (2005 թ․ ապրիլի 18). "Antibiotic regimens for secondary peritonitis of gastrointestinal origin in adults". *The Cochrane Database of Systematic Reviews* (2): CD004539. doi:10.1002/14651858.CD004539.pub2. PMID 15846719.
3. ↑  Wilson, William C.; Grande, Christopher M.; Hoyt, David B. (2007). *Trauma: Resuscitation, Perioperative Management, and Critical Care* (in անգլերեն). CRC Press. p. 882. ISBN 9781420015263. Արխիվացված է the original 2016 թ․ օգոստոսի 17-ին. `{{cite book}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  Domino, Frank J.; Baldor, Robert A. (2013). *The 5-Minute Clinical Consult 2014* (in անգլերեն). Lippincott Williams & Wilkins. p. 1086. ISBN 9781451188509. Արխիվացված է the original 2016 թ․ օգոստոսի 17-ին. Retrieved 2016 թ․ օգոստոսի 4. `{{cite book}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
5. ↑  Yeo, Charles J.; McFadden, David W.; Pemberton, John H.; Peters, Jeffrey H.; Matthews, Jeffrey B. (2012). *Shackelford's Surgery of the Alimentary Tract* (in անգլերեն) (7 ed.). Elsevier Health Sciences. p. 701. ISBN 978-1455738076. Արխիվացված է the original 2016 թ․ օգոստոսի 17-ին. `{{cite book}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
6. ↑  Ansari, Parswa. "Acute Perforation". *Merck Manuals*. Արխիվացված է the original 2016 թ․ հուլիսի 10-ին. Retrieved 2016 թ․ հունիսի 30. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
7. ↑  "Typhoid Intestinal Perforation: 24 Perforations in One Patient". *Ann Med Health Sci Res*. **3** (Suppl1): S41–S43. 2013. doi:10.4103/2141-9248.121220. PMC 3853607. PMID 24349848.`{{cite journal}}`: CS1 սպաս․ չպիտակված ազատ DOI (link)
8. ↑  R I Russell (2001). "Non-steroidal anti-inflammatory drugs and gastrointestinal damage—problems and solutions". *Postgrad Med J*. **77** (904): 82–88. doi:10.1136/pmj.77.904.82. PMC 1741894. Արխիվացված է the original 2016 թ․ հուլիսի 1-ին. `{{cite journal}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
9. ↑  Carlos Sostres; Carla J Gargallo; Angel Lanas (2013). "Nonsteroidal anti-inflammatory drugs and upper and lower gastrointestinal mucosal damage". *Arthritis Res. Ther*. **15** (Suppl 3): S3. doi:10.1186/ar4175. PMC 3890944. PMID 24267289.`{{cite journal}}`: CS1 սպաս․ չպիտակված ազատ DOI (link)
10. ↑  Ramasamy, Kovil; Gumaste, Vivek V. (2003). "Corrosive Ingestion in Adults". *Journal of Clinical Gastroenterology*. **37** (2): 119–124. doi:10.1097/00004836-200308000-00005.
11. ↑  Lima, Mario (2016). *Pediatric Digestive Surgery* (in անգլերեն). Springer. p. 239. ISBN 9783319405254.
12. ↑  Rustagi, T; McCarty, TR; Aslanian, HR (2015). "Endoscopic Treatment of Gastrointestinal Perforations, Leaks, and Fistulae". *Journal of Clinical Gastroenterology*. **49** (10): 804–9. doi:10.1097/mcg.0000000000000409. PMID 26325190.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Gastrointestinal perforation - MedlinePlus

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ՀՄԴ-9 · ՀՄԴ-9 · ՀՄԴ-10 · DiseasesDB · eMedicine · MedlinePlus |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4359655-1 · Microsoft: 2780356529 |

 |