**Ալյումինի սուլֆատ**, բարդ անօրգանական միացություն, ալյումինի ծծմբաթթվական աղ։ Քիմիական բանաձևն է՝ Al2(SO4)3: Անգույն բյուրեղային նյութ է, կարող է առաջացնել բյուրեղաջրի տարբեր պարունակությամբ բյուրեղահիդրատներ։ Օգտագործվում է ջրի մաքրման, գործվածքների ներկման, կաշվի դաբաղման, պաղլեղների (քվարց) ստացման համար։ Որպես ռեակտիվ կիրառվում է լուսանկարչության մեջ։

Ֆիզիկական հատկություններ
------------------------

Անգույն բյուրեղները փոշենման են կամ թիթեղիկների տեսք ունեն։ Բյուրեղավանդակը օրթոռոմբիկ է։ Խտությունը՝ 2,710 գ/սմ3 է, հաստատուն ճնշման տակ տեսակարար ջերմունակությունը 259,6 Ջ/(ՄոլˑԿ)։ Վատ է լուծվում սպիրտում, լավ է լուծվում ջրում, խոնավածուծ է, կայուն է սովորական ջերմաստիճանում։

Առաջացնում է բյուրեղահիդրատ հետևյալ բանաձևով Al2(SO4)3·18H2O: Անգույն ասեղնաձև բյուրեղային նյութ է, հալվում է 86,5 °C-ում (քայքայվելով), խտությունը 1,690 գ/սմ3 է։ Երկար պահելիս 18-ջրյա բյուրեղահիդրատը կարող է մասամբ ջրազրկվել՝ բյուրեղաջրի պարունակությունը 14—14,5 մոլեկուլի հասցնելով։ Տաքացնելիս 18-ջրյա բյուրեղահիդրատը ջրազրկվում է առաջացնելով հետևյալ նյութերը.

* 150 °C ՝ Al2(SO4)3·14 H2O,
* 160 °C ՝ Al2(SO4)3·10 H2O,
* 250 °C՝ Al2(SO4)3·3 H2O,
* 420 °C՝ Al2(SO4)3 (անջուր սուլֆատ)։

Քիմիական հատկություններ
-----------------------

Ալյումինի սուլֆատը 580 °C ջերմաստիճանում քայքայվում է ալյումինի օքսիդի γ-ձևափոխության և ծծմբի (VI) օքսիդի.

{\displaystyle {\mathsf {Al\_{2}(SO\_{4})\_{3}\ {\xrightarrow {580\ ^{\circ }C}}\ Al\_{2}O\_{3}+3SO\_{3}}}}
Ալյումինի սուլֆատը կրկնօրինակում է ժելատինային լուսանկարչական շերտերը՝ բարձրացնելով լուսանկարչական էմուլսիայի շերտերի մեխանիկական ամրությունը , իսկ գունավոր լուսանկարչության մեջ ներկանյութերը պաշտպանում է հիդրոլիզային քայքայումից։ Ալյումինի իոնները կապում են ժելատինի իոնացված կարբոքսիլային խմբերը ապահովելով կրկնօրինակման մեխանիզմը։

Ստացում
-------

Ալյումինի սուլֆատը ստացվում է ալյումինի հիդրօքսիդի և ծծմբական թթվի փոխազդեցությունից.

{\displaystyle {\mathsf {2Al(OH)\_{3}+3H\_{2}SO\_{4}\longrightarrow \ Al\_{2}(SO\_{4})\_{3}+6H\_{2}O}}}
Ալյումինի սուլֆատը ստացվում է ալյումինի և ծծմբական թթվի փոխազդեցությունից.

{\displaystyle {\mathsf {2Al+3H\_{2}SO\_{4}\longrightarrow \ Al\_{2}(SO\_{4})\_{3}+3H\_{2}}}}

Կիրառություն
------------

Ալյումինի սուլֆատն օգտագործվում է ջրի մաքրման կայաններում որպես ջրի կոագուլյատ։ Կիրառվում է թղթի, տեքստիլ, կաշվի և արդյունաբերության այլ ճյուղերում։

Կիրառվում է որպես սննդային հավելում՝ E-520:

Կիրառվում է լուսանկարչության մեջ՝ մտնում է կայունացնող լուծույթի և լուսանկարի ֆիքսատորի բաղադրության մեջ։

Գրականություն
-------------

* *Волохов Ю. А.* Алюминия сульфат : статья // Химическая энциклопедия / Редкол.: Кнунянц, Иван Людвигович. — М. : Советская энциклопедия, 1988. — Т. 1: А—Дарзана. — С. 121. — 623 с.
* *Гурлев Д. С.* Справочник по фотографии (обработка фотоматериалов). — К.: Тэхника, 1988. — 335 с. — ISBN 5-335-00125-4
* *Джеймс Т.* Теория фотографического процесса = The theory of the photographic process / пер. 4-го американского изд. под ред. Картужанского А. Л.. — 2-е русское изд. — Л.: «Химия». Ленинградское отделение. 1980. — 672 с.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  AKOS016371110
2. ↑  Aluminum sulfate
3. ↑  Aluminum sulfate
4. 1 2 3  Волохов, 1988
5. 1 2 3  Гурлев, 1988, էջ 285
6. ↑  Джеймс, 1980, էջ 83
7. ↑  E-520 (Е-520) Сульфат алюминия

Արտաքին հղումներ
----------------

* International Chemical Safety Card 1191
* NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards
* WHO Food Additive Series No. 12
* Aluminum and health
* Government of Canada Fact Sheets and Frequently Asked Questions: Aluminum Salts