**«Այս ուրախ մոլորակը»,**խորհրդային ֆանտաստիկ երաժշտական կատակերգական հեռուստաֆիլմ, ելած հեռուստաԷկրաններ 1973 թվականի դեկտեմբերի 31-ին։

Ռեժիսոր Յուրի Ցվետկովի ձայնագրությունների համաձայն՝ 30 տարվա ընթացքում ֆիլմը ամանորյա եթերում ցուցադրվել է շուրջ 40 անգամ։

Համառոտ բովանդակություն
-----------------------

Այլմոլորակայինները Կենտավրոսի ալֆայի թռչում են Երկիր և ընկնում Նոր տարվա տոնակատարությանը Ակադեմգորոդոկի խորհրդային գիտահետազոտական ինստիտուտներից մեկի ակումբում։

Այլմոլորակայինները վստահ են, որ անմիջապես ուշադրության կենտրոնում կլինեն, բայց քանի որ բոլորը կառնավալային տարազներով են, մշակույթի տանը Նոր տարվա տոնակատարությանը նրանց հայտնվելը ոչ մի իրարանցում չի առաջացնում։ Նրանք փորձում են ապացուցել իրենց արտերկրյա ծագումը, բայց նրանց ոչ ոք չի հավատում։ Մի երիտասարդ աստղագետ փորձում է հավաքվածներին հասցնել այս արտառոց իրադարձությունը, բայց նաև ապարդյուն, և բացի այդ, նա ինքը խորապես սխալվում է՝ սխալվելով գյուտարար Պրոխորի այլմոլորակայինի հետ, որը կրում է «Հավերժական շարժիչի» կոստյում։

Այլմոլորակայինները զուրկ են հույզերից, բայց, ներթափանցելով «անհասկանալի երկրային տոնի» ոգով, նրանք սովորում են զգալ, լաց լինել և սիրել։

Ֆիլմում տարբեր կատարումներով հնչում են Թուխմանովի երգերը, ով եղել է ֆիլմի կոմպոզիտորը՝ «Մեր սիրելիները», «Սիրտը պետք է սիրի», «Սպիտակ վալս», «Հավերժական շարժում», «Տերևաթափ»։ «Ֆիզիկա և քնարերգություն» երգի երաժշտությունը փոխառված է Իմրե Կալմանի «Մարիցա» օպերետայից (Զուպանի և Մարիցայի «Գնանք Վարազդին» դուետը)։

Դերերում
--------

* Վիկտոր Սերգաչև—*Իքս (X), այլմոլորակային տիեզերանավի հրամանատար*
* Լեոնիդ Կուրավլյով—*Իգրեկ (Y), այլմոլորակային անձնակազմի անդամ*
* Եկատերինա Վասիլևա—*Զեթ (Z), այլմոլորակային անձնակազմի անդամ*
* Սավելի Կրամարով—*Պրոխոր («Հավերժական շարժիչ»), գյուտարար*
* Նատալյա Կրաչկովսկայա—*«Ակացիայի հրաթիթեռ»*
* Վլադիմիր Նոսիկ—*Վալերիկ («Աստղագետ»), աստղագետ*
* Ելենա Մաքսիմովա—*Պրոխորի մայրը*
* Լարիսա Բարաբանովա—*«'**Կարմիր Գլխարկ'**», Վալերիկի կինը*
* Ալեքսանդր Վոկաչ—*Պալ Պալիչ, տարեց նախարար-խաղարկու*
* Իգոր Կաշինցև—«Ծովահեն»
* Յուրի Դեմին
* Միխայիլ Եզեպով—*գիտնական-ֆիզիկոս*
* Վալենտին Գոլուբենկո—*«Իլյա Մուրոմեց»*
* Գենադի Յուխտին—*«Բուրատինո»*

### Ֆիլմի այլ մասնակիցներ

Ֆիլմի ընթացքում ամանորյա երեկոյին, բացի հերոսներից, հանդես են գալիս՝

* «Պեսնյարի» վոկալ-գործիքային անսամբլը (Լեոնիդ Տիշկո, Լեոնիդ Բորտկևիչ, Վլադիսլավ Միսևիչ, Ալեքսանդր Դեմեշկո, Չեսլավ Պոպլավսկի և Վլադիմիր Նիկոլաև՝ Վլադիմիր Մուլյավինի գլխավորությամբ) Դավիթ Թուխմանովի և Իգոր Շաֆերանի «Մեր սիրելիները» երգով,
* «Ռոմեն» եռյակը գնչուական ժողովրդական երգով «Շատրիցա»,
* Բալետի պարողներ Լյուդմիլա Սեմենյական և Վլադիմիր Տիխոնովը, ովքեր կատարում են պա-դե-դե-ն (pas de deux) «Քնած գեղեցկուհի» բալետից։

Նկարահանող խումբ
----------------

* Սցենարի հեղինակներ՝ Դմիտրի Իվանով, Յուրի Սահակով, Վլադիմիր Տրիֆոնով
* Ռեժիսորներ՝ Յուրի Սահակով, Յուրի Ցվետկով
* Կոմպոզիտոր՝ Դավիթ Թուխմանով
* Օպերատոր՝ Կոնստանտին Պետրիչենկո
* Նկարիչ՝ Ֆելիքս Յասյուկևիչ
* Ձայնային ռեժիսոր՝ Վիկտոր Բաբուշկին

Ստեղծման պատմություն
--------------------

### Դերասանների ընտրություն

Այլմոլորակային Զեթի դերի համար լսվեցին Իրինա Միրոշնիչենկոն, Օլգա Յակովլևան, Էլզա Լեժդեյը և Կլարա Լուչկոն (ով իսկապես սիրում էր այս դերը)։ Արդյունքում հաստատվել է Եկատերինա Վասիլևան, ով նկարահանվել է ծննդաբերությունից հետո (այդ ժամանակ նրա որդին 1,5 ամսական էր)։ Իքսի դերի համար լսվեցին Սերգեյ Մարտինսոնը և Սպարտակ Միշուլինը, Իգրեկի դերի համար՝ Գեորգի Վիցինը (հաստատեց Լեոնիդ Կուրավլյովին, ով համաձայնեց խաղալ այն պայմանով, որ ինքը երգելու է ֆիլմում), Պալ Պալիչի դերի համար՝ Եվգենի Մորգունովը և Զինովի Վիսոկովսկին։ Պրոխորի դերի համար փորձեցին Չերնովը և Վալերի Նոսիկը, արդյունքում հաստատվեց Սավելի Կրամարովը, ով նկարահանման հրապարակում «հիմարացավ հոգուց»։ Ինչպես ասաց Լեոնիդ Կուրավլևը՝ «Չի կարելի նկարահանվել շների և Կրամարովի հետ։ Նրանք ամեն դեպքում նորից կխաղան»։

### Նկարահանումներ

Սուղ նախահաշվի պատճառով ֆիլմի նկարահանումները տեղի են ունեցել միջանցքներում և «Մոսֆիլմի» պահեստում։ Այլմոլորակայինների ժամանման սկզբնական տեսարանը նկարահանվել է «Մոսֆիլմ» ստուդիայի ետնաբակում, որտեղ ձյուն է եկել։ Դերասանների տիեզերական կոստյումները պատրաստել են ամենապրիմիտիվները՝ արծաթե կտորից և ապակե կափարիչներից, ամբողջ մեջքին կայծակաճարմանդով (այսինքն՝ կոստյումը հնարավոր չէր միայնակ հանել)։ Նկարահանումների ժամանակ Կուրավլևը շատ կատակներ էր անում՝ այսպիսով, ընդմիջման ժամանակ նա վազեց հարևան տաղավար, որտեղ նկարահանվում էր «Կարմիր բռինչ» ֆիլմը՝ բարելավելով այն պահը, երբ Վասիլի Շուկշինը, դրվագ խաղալով, հեռացավ տեսախցիկից, Կուրավլևը «տիեզերական հագուստով» նստեց իր տեղում և բառ առ բառ կրկնեց նրա ելույթը, և «վաստակած» Շուկշինը անմիջապես չհասկացավ, թե ինչ է կատարվում, և նկարահանող խումբը ծիծաղով գլորվեց։

Բալերինա Սեմյոնյական խոշոր սկանդալ է սարքել փոշու կորստի պատճառով՝ գրեթե խափանելով նկարահանումները։ Նատալյա Կրաչկովսկայան խաղացել է իրենից երկու չափս փոքր կոստյումով։

Սցենարի համաձայն՝ «Պեսնյարի» խմբի երաժիշտները, կանգնած մուտքի դռների մոտ, դիմավորեցին դիմակահանդեսային զգեստներով հյուրերին։ Ամեն ինչ լավ էր ընթանում, բայց երբ, ըստ բասիստ Լեոնիդ Տիշկոյի հիշողությունների, դռան մոտ հայտնվեց ոստիկանը, երաժիշտները, առանց դերը թողնելու, խոնարհվելով, նրան դուրս մղեցին միջանցք։ Պարզվել է, որ ոստիկանը հավելյալ դերասան է։ Դահլիճը ծիծաղից պառկեց, բայց այս դրվագը չմտավ նկարի մեջ։

Ընդհանուր առմամբ նկարահանումները տեղի են ունեցել մեկուկես ամիս։

Վալերիկի («Աստղազարդ«) «Հեքիաթների երկրում» երգը կատարում է Վլադիմիր Մալչենկոն։ Ֆիլմում Սավելյա Կրամարովի համար երգել է սցենարիստ Դմիտրի Իվանովը, Լարիսա Բարաբանովայի համար՝ Տատյանա Սաշկոն, իսկ Եկատերինա Վասիլևի համար պետք է երգեր Ալլա Պուգաչովան, սակայն նրան մերժել է Թուխմանովը։ Տանգոն կատարում է Ֆյոդոր Չեխանկովը, գործընկերոջ անունը հայտնի չէ։

Երգեր
-----

* «Սպիտակ պար»—Տ. Սաշկո
* «Մեր սիրելիները» (ինցիպիտ «Մի վիրավորեք ձեր սիրելիներին նախատինքներով...»)—Վլադիմիր Մուլյավին և«Պեսնյարի» անսամբլը
* «Հեքիաթների երկրում»—Վ. Մալչենկո
* «Շատրիցա»—«Ռոմեն» եռյակ
* «Մոլորակներից ամենակատարյալի վրա»—Վ. Սերգաչև և Լ. Կուրավլյով
* «Սիրտը պետք է սիրի»—Յ. Բրազայտեն
* «Երգ հավերժական շարժման մասին»—Դ. Իվանով

Որոշ երգեր ընդգրկվել են Դավիթ Թուխմանովի 1974 թվականի «Այս ուրախ մոլորակը» ձայնասկավառակում.

Տեսանյութում
------------

1990 թվականից ֆիլմը թողարկվում է «Մոտիկ պլան» կինոընկերության կողմից՝ տեսաերիզների վրա։ 2000-ական թվականներին ֆիլմը DVD-ով թողարկվել է նույն ընկերության կողմից Dolby Digital 5.1 և 1.0 հնչյուններով և ռուսերեն ենթագրերով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7  «Эта веселая планета»: песни Аллы Пугачевой забраковал Тухманов
2. ↑  *Эта весёлая планета* Այս ուրախ մոլորակը(անգլ.) Discogs կայքում

Արտաքին հղումներ
----------------

* [www.kino-teatr.ru/kino/movie/sov/8091/annot/ Фильм на сайте Кинотеатр.ру]
* Фильм на YouTube

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ČSFD · Internet Movie Database |

 |