**Գրիգորե Պրեոտեասա** (ռումիներեն՝ Grigore Preoteasa, 25 օգոստոսի, 1915, Բուխարեստ, Ռումինիայի Թագավորություն – 4 նոյեմբերի, 1957, Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռումինացի պետական գործիչ, Ռումինիայի Սոցիալիստական Հանրապետության արտաքին գործերի նախարար (1955-1957)։

Կենսագրություն
--------------

Գրիգորե Պրեոտեասան ծնվել է 1915 թվականի օգոստոսի 25-ին Բուխարեստում, երկաթուղագործի ընտանիքում։ 1930-ական թվականներին սովորել է Բուխարեստի համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետում։ Որպես Կոմունիստական երիտասարդական միության անդամ՝ Գրիգորե Պրեոտեասան մասնակցել է Գրիվիցայի արհեստանոցների փետրվարյան (1933) գործադուլին։ Հաջորդ տարի ձերբակալվել ու դատապարտվել ազատազրկման։

1936 թվականին Գրիգորե Պրեոտեասան դարձել է Դեմոկրատական ուսանողական ճակատի ղեկավարության անդամ, որ հակաֆաշիստական կազմակերպություն էր և ստեղծվել էր Ռումինիայի կոմունիստական կուսակցության նախաձեռնությամբ ի հակադրություն Երկաթե գվարդիայի, որ գլխավորում էին Գեորգե Ռադուլեսկուն, Միրոն Կոնստանտինեսկուն ու Կոնստանտա Կրաչունը։

Արգելված România Libera կոմունիստական թերթում աշխատելու պատճառով Գրիգորե Պրեոտեասան ձերբակալվել է ու ուղարկվել Տիրգու Ժիու համակենտրոնացման ճամբար, որտեղ մնացել է գրեթե մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտը։ 1944 ամռանը նա փախել է ճամբարից իր ընկերոջ՝ Նիկոլաե Չաուշեսկուի հետ։ Կուսակցության ներսում ծավալված պայքարում սատարել է Գեորգե Գեորգիու-Դեժին, ով աշխատել էր իր հոր հետ։

1944-1946 թվականներին Գրիգորե Պրեոտեասան եղել է România Liberă թերթի գլխավոր խմբագիր, իսկ 1945 թվականից՝ Քարոզչության նախարարության մամուլի կցորդ։ Իր ելույթներում բազմիցս քննադատել է վարչապետ Պետրու Գրոզային և նրա ղեկավարած Ռումինիայի Ազգային լիբերալ կուսակցությունը։

1947 թվականին Գրիգորե Պրեոտեասան նշանակվել է գլխավոր քարտուղար, ապա եղել է արտաքին գործերի նախարարի տեղակալ (1949-1954), վարչապետի օգնական արտաքին գործերի գծով (1954-1955)։ 1955 թվականին նշանակվել է Ռումինիայի Սոցիալիստական Հանրապետության արտաքին գործերի նախարար․ այդ պաշտոնը նա զբաղեցրել է մինչև 1957 թվականը։ Գրիգորե Պրեոտեասան ակտիվորեն աջակցել է Ռումինիայի տարածքում գտնվող Հունգարական հեղափոխության (1956) ակտիվ մասնակիցների ձերբակալմանը, որոնց թվում էին Իմրե Նադն ու Դյորդ Լուկաչը։

Գրիգորե Պրեոտեասան 1957 թվականի հուլիսից եղել է Ռումինիայի բանվորական կուսակցության ԿԿ քարտուղար, Քաղբյուրոյի անդամ։

Գրիգորե Պրեոտեասան զոհվել է 1957 թվականի նոյեմբերի 4-ին՝ Վնուկովո օդանավակայանում տեղի ունեցած Իլ-14 ինքնաթիռի վթարի ժամանակ, որով Ռումինիայի կառավարության պատվիրակությունը մեկնել էր Մոսկվա՝ մասնակցելու Հոկտեմբերյան հեղափոխության 40-ամյակին նվիրված միջոցառումներին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Vladimir Tismăneanu, Stalinism for All Seasons: A Political History of Romanian Communism, University of California Press, 2003, p.267․ ISBN 0-520-23747-1
2. ↑  Lavinia Betea, Cristina Vohn, "Inedit - Primul ziar legal al PCdR a fost falsificat" ("Never Before Published - The First Legal PCdR Newspaper Was Forged"), in Jurnalul Naţional, October 25, 2005, p.210․
3. ↑  Paula Mihailov Chiciuc, "Comunism – «Cui dăm votul şi încrederea noastră?»" ("Communism – «To Whom Do We Give Our Vote and Our Confidence?»"), in Jurnalul Naţional, June 20, 2006, p.267․
4. ↑  Dennis Deletant, Ceausescu and the Securitate, M.E. Sharpe, Armonk, New York, 1995, p.111․ ISBN 1-56324-633-3

Արտաքին հղումներ
----------------

* Գրիգորե Պրեոտեասայի կենսագրությունը

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Գրիգորե Պրեոտեասա» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1112092781 · VIAF: 1481147270362235700006 · WorldCat VIAF: 1481147270362235700006 |

 |