**Էլսա Գրավե** կամ **Էլզա Մարգարետա Գրեյվ** (շվեդ.՝ *Elsa Margareta Grave*, հունվարի 17, 1918(1918-01-17), Åstorp - հունիսի 17, 2003(2003-06-17), Laholm, Հալանդ, Շվեդիա), շվեդ, քնարերգու, վիպասան, դրամատուրգ, բանաստեղծ և նկարիչ։

Կենսագրություն
--------------

Էլզա Գրեյվը ծնվել է 1918 թվականին։ Գրեյվի հայրը՝ Կարլ Վոլրաթ Գրեյվը, հանքարդյունաբերության մասնագետ է եղել, իսկ մայրը՝ Էլզա Ռեգինա Ջարլեն (Järle), ուսուցիչ։ Նրանք ունեցել են երեք որդի և մեկ դուստր՝ Գրեյվը։ Սկզբում ընտանիքն ապրել է Սկանիայի *Գունասթորփ* (*շվեդ.՝ Gunnarstorp*) պրովինցիայում, 1929 թվականին տեղափոխվել է «Բիլեշոլմ» (*շվեդ.՝ Billesholm*)։ 1932 թվականին ընտանիքը տեղափոխվել է *Օստորպ* կոմունա (շվեդ.՝ Åstorp), *Նայվանգ* (շվեդ.՝ Nyvång): Ընտանիքն ապրել է ածխի հանքավայրի մոտակայքում, որը հոր աշխատավայրն էր։ Այդտեղ Գրեյվի տեսադաշտում մշտապես մոխրի և խարամի մեծ կույտերն են եղել, որոնք ամռանը կարող էին առաջացնել մոխրի անձրևներ, որից խոտը կպչուն ու լպրծուն էր դառնում։ Այս պատկերները խորը հետք են թողել նրա ստեղծագործության վրա։

1938 թվականին Գրեյվը Փարիզում և Ստոկհոլմում գտնվող Իսահակ Գրունեվալդի (շվեդ.՝ Isaac Grünewald) դպրոցում ուսանել է նկարչություն։ 1942 թվականին նա ավարտել է ռոմանական լեզուներ և արվեստի պատմություն Լունդի համալսարանում։

1943 թվականին նա ներկայացել է որպես վաղ մոդեռնիստ իր *Inkräktare* (Ներխուժողներ) հավաքածուով։ Գրեյվը զարգացրել է հենց իրեն հատուկ սիմվոլիկ ոճը բանաստեղծություններում, որոնցում հաճախ քննադատել է արևմտյան քաղաքակրթությունը։ Նա իր համբավը ձեռք է բերել 1948 թվականին, երբ հրատարակել է բանաստեղծությունների իր երրորդ ժողովածուն՝ «Արդարացում» (*Bortförklaring*), «Խոզի ցցված մազերի գիշեր» (*շվեդ.՝ Svinborstnatt*, անգլ.՝ Hog's Bristle Night) բանաստեղծությամբ, որը հեղինակի ամենաշատ մեջբերվող բանաստեղծություններից մեկն է։ Այն հնարավոր է, որ մասամբ ոգեշնչվել են խոզաբուծարան չպլանավորված այցով և մասամբ՝ կրծքով կերակրման իրավիճակում գտնվող կենդանիների վեգետատիվ զգացողության դրամատիկ փորձով։ Այս բանաստեղծությունն այն ժամանակ ընդունելի չի եղել, քանի որ հիասքանչ պոեզիան խոզանոցի կեղտի միջավայրում էր ներկայացված։ Այն մայրության կենդանական բնազդի մասին է։ Բանաստեղծությունը *ներկայացնում է խոզերին խոզանոցում,* որոնք գրեթե նկարագրում են մարդու վիճակը։

Նա գրել է մայրության, կանանց կյանքի և ընտանեկան հարաբերությունների, սեռականության և աբորտի մասին։ Մայրության թեման մի թեմա է, որին նա հաճախ է անդրադարձել, ներկայացնելով զայրացած, դառնացած մորը, որը դժվարությամբ հաղթահարում է իր *առջև դրված* խնդիրները, ինչպես *Կապույտ երկինքը* (*Den blåa himlen*, 1949 թ.) գրքում, հատկապես *Անդրծովյան դիմակահանդես* (*Djuphausmakerad*) պոեմում։ 1989 թվականին, երբ նա հրատարակել է *Sataneller- ը*, շատ քննադատներ կշտացել էին նրա դաժան մեկնաբանություններից, որոնք լցված էին զայրույթով և հուսահատությամբ։

Գրեյվը նաև գրել է *Արիել* վեպը 1955 թվականին, որում պատմողը՝ Մարինան, ուզում է ազատվել կնոջ առօրեական դերից։ Նրա *Խոզապուխտի շաբաթ* (*Fläsksabbat*) մինի դրաման, որը հրապարակվել է *Քնարական երեք փաստարկ* (*Tre lyriska gräl,* 1962) գրքում, իրենից ներկայացնում է արևմտյան նյութապաշտության կործանարար քննադատություն, որը փոխանցվում է Սուրբ Ծննդյան տոների ժամանակ ընտանիքի շատակեր վարքագիծը ներկայացնելով։

Ստեղծագործություններ
--------------------

* Ներխուժում (*Inkräktare* 1943)
* Թռչող բզեզի պես (*Som en flygande skalbagge* 1945)
* Նախապատվություն (*Bortförklaring* 1948)
* Կապույտ երկինք (*Den blåa himlen* 1949)
* Մեդուզան և Սատանան (*Medusan och djävulen* 1949)
* Հրաժեշտի պրակտիկա (*Avskedsövning* 1951)
* Սիրամարգ (*Påfågeln* 1952)
* Սառնարան (*Isskåpet* 1952)
* 9 էլեգիա (*9 elegier* 1953)
* Արիել (*Ariel* 1955)
* Օդանավակայան (*Lufthav* 1956)
* Բանդիտների աշխարհից (*Från taggarnas värld* 1958)
* *Luciafirarna* 1959
* Դրական պաշտպանական քաղաքականություն (*Positiv försvarspolitik* 1959)
* *Isdityramb* 1960
* Աշնանային ուղևորություն (*Höstfärd* 1961)
* Քնարական երեք վեճ (*Tre lyriska gräl* 1962)
* Պոեզիա (*Dikter* 1943-1963)
* Սֆինքսեր (*Sphinxen* 1963)
* Բարձրության կորուստ (*Höjdförlust* 1965)
* Մինչ մենք քնած էինք (*Medan vi låg och sov* 1966)
* Անոթի կիրակի (*Hungersöndag* 1967)
* Պոեզիա (*Dikter* 1968)
* Արտակարգ իրավիճակում (*Vid nödläge* 1969)
* Գայլերի մայրեր (*Mödrar som vargar* 1972)
* Թափոններ․ ժամանակ առ ժամանակ (*Avfall. Från och till* 1974)
* Վերջին անեծքներ (*Slutförbannelser* 1977)
* Ժամանակը դրախտում (*En tid i paradiset* 1981)
* Հավերժության թոռները (*Evighetens barnbarn* 1982)
* Սառցե դևերի համար ձնեմարդ պատրաստել (*För isdemoner är fan en snögubbe* 1985)
* Սատանիստներ (*Sataneller* 1989)
* Էլզա Գրեյվ, բանաստեղծություններ, ընտրանի (*Elsa Grave, Dikter, urval* 2004)
* Էլզա Գրեյվ, բանաստեղծություններ, ընտրանի (*Elsa Grave, Dikter, urval* 2017)
* Էլզա Գրեյվ, արձակ, ընտրանի (*Elsa Grave, Prosa, urval* 2017)
* Էլզա Գրեյվ, պիեսներ, ընտրանի (*Elsa Grave, Pjäser, urval* 2017)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4
2. 1 2  
Ann Lingebrandt *Det svänger om Elsa Graves sataneller*
3. ↑  «Kort om Elsa Grave» (Swedish). Scenic Television. Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ սեպտեմբերի 19-ին. Վերցված է 2015 թ․ հունվարի 20-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
4. ↑  «Kort om Elsa Grave» (Swedish). Elsa Grave Sällskapet. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ փետրվարի 28-ին. Վերցված է 2015 թ․ հունվարի 21-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
5. 1 2  Inga-Lisa Petersson. «Grave, Else». The History of Nordic Women's Literature. Վերցված է 2015 թ․ հունվարի 20-ին.
6. 1 2  Forsas-Scott, Helena (2000). *Swedish Women's Writing 1850-1995*. A&C Black. էջեր 107–. ISBN 978-1-84714-197-2.
7. ↑  Inga-Lisa Petersson, Anne Nilsson Brügge. «I am Apollo's Tree». The History of Nordic Women's Literature. Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ հունվարի 21-ին. Վերցված է 2015 թ․ հունվարի 21-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Elsa Grave Sällskabet (Elsa Grave Society) (շվեդ.)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Էլսա Գրավե» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 90097050 · BNF: 150952265 · GND: 141219157 · ISNI: 0000000078481423 · LCCN: n88602694 · NTA: 072223286 · NUKAT: n2014054099 · LIBRIS: 188618 · SUDOC: 170345629 · VIAF: 64300010 · WorldCat VIAF: 64300010 |

 |

 |