**Մարի Ժան Օգյուստ Վեստրիս** (ֆր.՝ Marie Jean Augustin Vestris, մարտի 27, 1760(1760-03-27), Փարիզ, Ֆրանսիայի թագավորություն - դեկտեմբերի 5, 1842(1842-12-05), Փարիզ, Ֆրանսիա), ֆրանսիացի խորեոգրաֆ և բալետի արտիստ։

Կենսագրություն
--------------

Օգյուստը Գաետանո Վեստրիսի և պարուհի Մարի Ալարի արտամուսնական երեխան էր։ Ծնվել է 1760 թվականին։ Հոր և որդու հանդիպումը կայացել է պատահաբար։ Բաժանվելով Մարի Ալարից Գաետանոն կապ չի պահպանել նրա հետ։ Մի անգամ նկատելով տաղանդավոր տղային՝ հետաքրքրվել է նրանով և բացահայտել իսկությունը։

Գաետանո Վեստրիսը եղել է Օգյուստի ուսուցիչը։ Հայրը բարձրահասակ էր, իսկ որդին՝ նվազ կազմվածքով և միջին հասակով, բայց փառասիրության տեսանկյունից նրանք արժեին միմյանց։ Չունենալով բեմական վառ հմտություններ՝ Օգյուստը իր տաղանդով շահել է հանդիսատեսին, հավասար հաջողությամբ հանդես գալով ինչպես բնահատուկ, այնպես էլ դասական դերապարերում՝ խախտելով պարողների ավանդական բաժանումը «ազնվական» և բնահատուկ դերեր կատարողների։

Օգյուստ Վեստրիսը մահացել է 1842 թվականի դեկտեմբերի 5-ին, Փարիզում։

Նրա որդին՝ Արման Վեստրիսը, նույնպես հայտնի պարող է եղել։

Բեմական գործունեություն
-----------------------

Բեմում առաջին անգամ ելույթ է ունեցել 12 տարեկան հասակում՝ «La Cinquantaine» դիվերսիմենտում (1772)։ 1776 թվականին արդեն մենապարող էր, իսկ 1778 թվականին՝ «Primo ballerino»:

Իր կատարողական արտակարգ տեխնիկայի համար նրան անվանել են «պարի աստված»։ 1785 թվականին նա շրջագայել է Անգլիայում, պարել գավոտ Անդրե Գրեթրիի «Panurge dans l'île des lanternes» կատակերգական օպերայում (1785), որը դարձել է դասական բալետ, իսկ այնուհետև մանրամասն նկարագրվել Ֆրիդրիխ Ցորնի կողմից գրված «Պարարվեստի քերականություն» գրքում (Grammatik der Tanzkunst, 1887):

Ֆրանսիական Մեծ հեղափոխության ժամանակ արտիստը փախել է Լոնդոն, որտեղ մնացել մինչ 1793 թվականը։ Վերադառնալով այնուհետև Փարիզ՝ Վեստրիսը ստիպված է եղել մրցել պարող Լուի Դյուպորի հետ։ 1835 թվականին՝ 75 տարեկան հասակում, արտիստը դեռևս պարել է բեմում (մենուետներ, Մարիա Տալիոնիի հետ)։

Օգյուստ Վեստրիսը համարվում է իր դարաշրջանի մեծագույն պարողներից, հատկապես հայտնի է իր վիրտուոզ տեխնիկայով և թռիչքների բարձրությամբ։

Դասավանդման գործունեություն
---------------------------

Փարիզյան բեմը վերջնականապես լքելուց հետո Օգյուստ Վեստրիսը պար է դասավանդել և դարձել այնպիսի հրաշալի վարպետների ուսուցիչ, ինչպիսիք են Մարիուս Պետիպան, Լյուսիեն Պետիպան, Ժյուլ Պերոն, Ավգուստ Բուրնոնվիլը, Մարիա Տալյոնին, Ֆանի Էլսլերը և այլք։

Ավգուստ Բուրնոնվիլը երկու հուշ է թողել իր տաղանդավոր ուսուցչի պատվին։ Առաջինը՝ դա Վեստրիսի մեթոդն է, որը ներկայացված է տրակտատում, դասակարգելով այն հիմնական վարժությունները, որոնք հիմնված են թռիչքների վրա։ Երկրորդը՝ սովորելով Վեստրիսի մոտ, գրի է առել նրա բոլոր պարային կոմբինացիաները, հետագա սերունդների համար պահպանելով և փոխանցելով եզակի պարային շարժումներ։

Մատենագիտություն
----------------

* *Красовская В.* Огюст Вестрис глазами "русского путешественника" // Балет сквозь литературу. — СПб.: АРБ им. А.Я. Вагановой, 2005. — С. 83—85. — 424 с. — 1500 экз. — ISBN 5-93010-023-3

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4  Roglo — 1997. — ed. size: 9000000
3. 1 2 3 4  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #117395935 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
4. ↑  «Огюст Вестрис (Auguste Vestris)». *www.belcanto.ru*. Վերցված է 2020 թ․ դեկտեմբերի 19-ին. `{{cite web}}`: Text "Belcanto.ru" ignored (օգնություն)
5. ↑  «ВЕСТРИС, ОГЮСТ». *www.krugosvet.ru* (ռուսերեն). Վերցված է 2020 թ․ դեկտեմբերի 19-ին. `{{cite web}}`: Text "Энциклопедия Кругосвет" ignored (օգնություն)
6. ↑  «Огюст Вестрис и его метод». *cyberleninka.ru*. Վերցված է 2020 թ․ դեկտեմբերի 19-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* In the name of Auguste Vestris (անգլ.) (ֆր.)