**Բրեմենի ռատուշա** (գերմ.՝ Bremer Rathaus), գոթական նշանավոր կառույց Գերմանիայի Բրեմեն քաղաքում, այսպես կոչված «վեզերյան վերածննդի» (Վեզեր գետի անունից) ամենավառ օրինակներից մեկը։ 2004 թվականի հուլիսին քաղաքի մեկ այլ խորհրդանիշի՝ Ռոլանդի արձանի հետ ընդգրկվել է ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում։ Ռատուշայի շենքը սենատի նստավայրն է. այստեղ են գտնվում Սենատի նախագահի և հանզայական ազատ քաղաք Բրեմենի բուրգոմիստրի (քաղաքապետ) աշխատասենյակները։

Բրեմենի ռատուշան գտնվում է Հին քաղաքի կենտրոնում։ Նրա դիմաց է գտնվում Շյութինգը, իսկ անմիջապես շենքի առաջ Ռոլանդի արձանն է։ Ռատուշայի աջ կողմում են տեղակայված Բրեմենի տաճարը, Բիսմարկ արձանը և քաղաքային խորհրդարանի ժամանակակից շենքը։

Ռատուշայի ձախ կողմում Սուրբ Մարիամ Աստվածածնի եկեղեցին է։ Կառույցի արևմտյան պատի մոտ տեղադրված է Գերհարդ Մարքսի հեղինակած Բրեմենյան երաժիշտների քանդակը։

Պատմություն
-----------

1400-ական թվականներին օրավուր ծաղկող Բրեմեն քաղաքի իշխանությունները ռատուշայի շենքի կառուցման որոշում են ընդունել։ Գոթական երկհարկ շինությունը՝ Վերին և Ներքին մեծ սրահներով, կառուցվել է 1405-1410 թվականներին։ Շենքի հյուսիսային մասում եղել են առանձին սենյակներ։ Ռատուշայի նոր շենքի հետ Շուկայի հրապարակում հայտնվել են կայսեր և յոթ կուրֆյուրստների քանդակները, իսկ ռատուշայի արևելյան ու արևմտյան պատերի մոտ՝ մարգարեների ու իմաստունների քանդակները։ Աշտարակի ատամնավոր աշտարակը և պաշտպանական բաց սրահը չեն պահպանվել։

1600 թվականին Բրեմենի սենատը հաշվարկել է, որ գոթական ռատուշայի համեստ արտաքինը չի համապատասխանում ներկայացուցչական պահանջներին, և որոշում է ընդունել այն վերակառուցելու մասին, որն իրականացվել է վեզերյան վերածննդի ոճով 1608-1612 թվականներին։ Նախագծի հեղինակն է եղել բրեմենցի ճարտարապետ Լյուդեր ֆոն Բենտհայմը։ Շինության պատուհանները մեծացվել են, իսկ շինության միջին հատվածը՝ քանդվել։ Վերակառուցման արդյունքում շենքում հայտնվել է ապակյա էրկե՝ պսակված ֆլամանդական ճակատամասով։ Ռատուշայի՝ վեզերյան վերածննդի ոճով ճակատամասը զարդարված է բազմաթիվ բարձրաքանդակներով և մարդկանց, հրեշտակների ու հեքիաթային կենդանիների քանդակներով։ Ճակատամասի դեկորատիվ տարրերը ստեղծվել են վերածննդի շրջանի նեդերլանդցի վարպետների՝ Հանս Վրեդեման դե Վրիսի, Հենդրիկ Գոլցիուսի և Յակոբ Ֆլորիսի նախագծերով։

Ժամանակի հետ շենքին կից ի հայտ են եկել տարբեր կառույցներ։ 1909-1913 թվականներին հին շենքի մոտ կառուցվել է Նոր ռատուշան՝ նեովերածննդի ոճի պղնձե տանիքով։

Շնորհիվ բրեմենցիների անձնազոհության՝ Բրեմենի ռատուշայի շենքն ամբողջովին պահպանվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ռմբակոծությունների ժամանակ այն դեպքում, երբ քաղաքի շինությունների 60 %-ն ավերվել է։ Պատմական շենքի վերջին վերականորոգումն իրականացվել է 2003 թվականին։

Պատկերասրահ
-----------

* Ռատուշան, Ռոլանդի արձանը և Շուկայի հրապարակըՌատուշան, Ռոլանդի արձանը և Շուկայի հրապարակը
* Բրեմենի ռատուշան և Բրեմենի տաճարըԲրեմենի ռատուշան և Բրեմենի տաճարը
* Արևմտյան ճակատամասը Բրեմենյան երաժիշտների հետԱրևմտյան ճակատամասը Բրեմենյան երաժիշտների հետ
* Հին ռատուշայի արևելյան ճակատամասը և Նոր ռատուշանՀին ռատուշայի արևելյան ճակատամասը և Նոր ռատուշան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  archINFORM (գերմ.) — 1994.

Մատենագրություն
---------------

* Horst Adamietz: *Herz einer Stadt — Das Rathaus in Bremen*, Hauschild-Verlag, Bremen, 1970
* Werner Kloos: *Bremer Lexikon*, Hauschild-Verlag, Bremen, 1980, ISBN 3-920699-31-9
* Konrad Elmshäuser: *Der erste Roland und das erste Rathaus von Bremen*, in: Bremisches Jahrbuch 84 (2005) 9-45 ISSN 0341-9622
* Herbert Schwarzwälder: Das Große Bremen-Lexikon. Edition Temmen, 2003, ISBN 3-86108-693-X

Արտաքին հղումներ
----------------

* Բրեմեն քաղաքի պաշտոնական կայք

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Բրեմենի ռատուշա» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4327697-0 · LCCN: n94072761 · NKC: xx0250587 · VIAF: 159600661, 963145858116923022158 · WorldCat VIAF: 159600661, 963145858116923022158 |

 |