recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Թարբերտ ամրոցը 2008 թ. մինչև վերականգնման աշխատանքները
**Թարբերտ ամրոց**, (անգլ.՝ **Tarbert Castle**), ամրոց, որը գտնվում է Շոտլանդիայի Արգայլ և Բյուտ շրջանում, Իսթ Լոխ Թարբերտի հարավային ափին, Կինթայր թերակղզու հյուսիսային ծայրին։ Միջնադարում Թարբերտ ամրոցը թագավորական ռազմավարական ամրոց էր և Թարբերտի երեք ամրոցներից մեկը։ Ամրոցը ուղղված է նավահանգստին և չնայած կառույցը թվագրվում է 14-րդ դարից ավելի վաղ ժամանակաշրջանին, ամրոցի աշտարակը կառուցվել է 1494 թվականին և կապված է Շոտլանդիայի Ջեյմս IV թագավորի՝ արևմտյան Հայլանդս կատարած այցի հետ։

Պատմություն
-----------

712 թվականին Կենել Լոուրենի և Դել Ռիատայի թագավոր Սելբախ մաք Ֆերչեյրը հրդեհեց ամրոցը, իսկ 731 թվականին ամրոցն այրելու հրաման արձակեց նրա որդին՝ Դունգալ մաք Սելբախը։

1292 թվականին Անգլիայի թագավոր Էդուարդ II-ը ամրոցի վերահսկողությունը հանձնեց Շոտլանդիայի Ջոն II Բալիոլցի արքային։ 13-րդ դարում Թարբերտը ամրացվեց. 1320-ական թվականներին Ռոբերտ Բրյուսը կառուցեց ամրոցի արտաքին մուտքը և աշտարակները՝ կղզիների լորդերի հարձակումներից այն պաշտպանելու համար։ 16-րդ դարում ամրոցի աշտարակներին ավելացվեց դիտակետը, որն այսօր ամրոցից մնացած ամենանշանակալից կառույցն է։ Ամրոցը գտնվում է համանուն գյուղից ավելի բարձր դիրքում, որտեղից երևում է ամբողջ Ֆյորտ-օֆ-Կլայդ ծովածոցը և Լոխ Ֆայնը։ Երբ 1494 թվականին Շոտլանդիայի Ջեյմս IV արքան արշավանք ձեռնարկեց կղզիների լորդերի իշխանությունը վերացնելու համար, Այլիի կոմս Ջոն ՄաքԴոնալդից խլեց ամրոցը։ 1687 թվականին ամրոցը ևս մեկ ռազմական ընդհարման մեջ հայտնվեց, երբ Սքիփնեսի տերը՝ Ուոլտեր Քեմբլը նվաճեց Թարբերտը որպես ամրոց-հենարան Արգայլի 9-րդ կոմս Արչիբալդ Քեմբլի համար՝ Անգլիայում սկիզբ առած Արևմուտքի ապստամբության գործողություններին աջակցելու համար։

Ներկայումս կանգուն են միայն ամրոցի մեկ-երկու պատեր, որոնք սակայն, համարվում են անկայուն։ Ամրոցի դիրքը շատ նպաստավոր է՝ ջրային տարածքների մերձավորության շնորհիվ։

Ամրոցի կառավարիչներ
-------------------

* Ջոն դե Լեյնի, 1326 թվական
* Չարլզ Մաք Ալիստեր, 1481 թվական

Գրականություն
-------------

* Դևիդ Հիքս (1982), «Հայլանդ կլանը», (անգլ.) 978-0-09-144740-3
* Անալս Ուլստեր, AD 431-1201 (հատոր 1 և 2) edition and translation

Տես նաև
-------

* Սքիփնեսի ամրոց
* Կինթայր թերակղզի
* Սադդել ամրոց

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
*

Արտաքին հղումներ
----------------

* Tarbert Royal Castle Archived 2016-03-03 at the Wayback Machine.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Historic Environment Scotland ID
2. ↑
3. ↑  *Annals of Ulster AD 431-1201 (vols. 1 and 2)*. 2009.
4. ↑  "The MacMillans in Knapdale". 2009. Արխիվացված է the original 2012 թ․ հուլիսի 29-ին. Retrieved 2009 թ․ հուլիսի 15.

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Թարբերտ ամրոց** կատեգորիայում։ |
Չանդ Բաորի
**Չանդ Բաորի** (հինդի՝ चाँद बावड़ी), սանդուղքավոր ջրհոր, հնագույն ճարտարապետական կառույց Հնդկաստանում։ Ջրհորի խորությունը ավելի քան 30 մետր է։ Կառուցվել է Ջայպուրից ոչ հեռու՝ Աբհաների գյուղում, Հնդկաստանի Ռաջաստհան նահանգում։

Ակնարկ
------

Աբհաներին գյուղ է Հնդկաստանի Ռաջաստան նահանգի դաոսական շրջանում։ Այն գտնվում է Ջայպուրից 95 կմ հեռավորության վրա, Ջայպուր-Ագրա ճանապարհին։

Աբհաներիի սկզբնական անունը եղել է Աբհա Նագրի, որ նշանակում է «պայծառության քաղաք», բայց սխալ արտասանության պատճառով անունը փոխվել է։ Այժմ քաղաքը վերածվել է ավերակների, բայց այն համարվում է տեսարժան վայր ամբողջ աշխարհի զբոսաշրջիկների համար։ Չանդ Բաորին գտնվում է Հարշատ Մատա տաճարի դիմաց և կառուցվել է 800 թվականին։

Չանդ Բաորին բաղկացած է 3500 նեղ աստիճաններից, շուրջ 13 հարկերից։ Այն գետնի տակ տարածվում է մետ 30 մետր (100 ֆուտ), որն էլ դարձնում է նրան ամենամեծ և ամենախոր ջրհորներից մեկը Հնդկաստանում։

Պատմությաուն
------------

Չանդ Բաորին համարվում է ամենահին և առավել գրավիչ տեսարժան վայրը Ռաջաստանում։ Այն կառուցել է Չաուհան դինաստիայի Չանդա թագավորը 800-ից 900 թվականների ընթացքում, և ավարտից հետո ձոնվել է ուրախության և երջանկության աստվածուհի Հաշատ Մատաին։

Ռաջաստան նահանգը շատ չորային է, ուստի Չարդ Բաորիի մշակումը և վերջնական կառուցվածքը կոչված էր պահպանելու այնքան ջուր որքան հնարավոր է։ Ջրհորի ներքևի հատվածում օդը 5-ից 6 աստիճան ավելի ցածր է քան վերևում, ինչի պատճառով էլ Չարդ Բաորին համայնքի կողմից օգտագործվում էր որպես տեղի բնակիչնեորի հավաքատեղի շատ շոգ եղանակներին։ Ջրհորի մի կողմում կա տաղավար և հանգստի սենյակ թագավորական ընտանիքի համար։

Լրատվամիջոցներ
--------------

Չանդ Բաորին եղել է մի շարք ֆիլմերի նկարահանման վայր, ինչպիսիք են՝ Անկումը (The Fall), Լաբիրինթոս (Bhool Bhulaiyaa), Սև ասպետի ընդվզումը (The Dark Knight Rises) և Հյուրանոց «Նարգիզ», Լավագույնը էկզոտիկներից (Best Exotic Marigold Hotel):

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Livingston, Morna (2002). *Steps to Water: The Ancient Stepwells of India*. Princeton Architectural Press. ISBN 1568983247. Retrieved 2012 թ․ հունվարի 7.
2. ↑  panther pink?. "Chand Baori, Abhaneri, Rajasthan". Flickr. Retrieved 2012 թ․ հունվարի 7.
3. 1 2
4. 1 2
5. ↑
6. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2016 թ․ նոյեմբերի 7-ին. Retrieved 2016 թ․ նոյեմբերի 29.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Chand Baori Abhaneri

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Չանդ Բաորի** կատեգորիայում։ |
**Էմմա Թորգոմի Պապիկյան** (ապրիլի 22, 1957(1957-04-22), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ օպերային երգչուհի, սոպրանո։

Կենսագրություն
--------------

Էմմա Պապիկյանը ծնվել է 1957 թվականին, Երևանում։ Հայրը եղել է ինժեներ։ Երաժշտական տաղանդը ժառանգել է մորից։ 4 տարեկան հասակում սովորել է երաժշտություն և Երևանի ֆիլհարմոնիայի մեծ դահլիճում տվել իր առաջին մենահամերգը։ Դպրոցական տարիներին հանդես է եկել բազմաթիվ համերգներով Երևանում, Մոսկվայում, Բուլղարիայում, Գերմանիայում և այլ երկրներում։ 1982 թվականին ավարտել է Լենինգրադի Ռիմսկի-Կորսակովի կոնսերվատորիան՝ Տ. Նովիչենկոյի դասարանը, որին զուգահեռ սովորել է կոմպոզիցիա ու նկարչություն Ռեպինի ակադեմիայում։ 1983 թվականից եղել է Երևանի Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի մեներգչուհի։ Առաջին դերերգը եղել է Շեմախանյան թագուհին՝ Ռիմսկի-Կորսակովի «Ոսկե աքաղաղը» օպերայում, որից հետո հրավիրվել է Մոսկվայի Մեծ թատրոն։ Հետագայում մեկնել է «Լա Սկալա», որտեղ սովորել է Ջուլիետա Սիմիոնատոի և Լուչիանո Սիլվեստրի մոտ՝ հաղթելով Մոսկվայում միայն մեկ տեղի վերապատրաստման համար մրցույթում խորհրդային միության 16 երկրների մասնակիցներին։ Մեկ տարվա ընթացքում դարձել է 6 միջազգային մրցույթների դափնեկիր՝ Վոչե Վերդիանի, Վոլտոլինիև այլն, և հանդես եկել բազմաթիվ մենահամերգներով Իտալիայի ավելի քան 24 քաղաքներում։

1988 թվականին Վերդիի «Տրավիատա» օպերայում Վիոլետտայի դերերգով մասնակցել է Պերմի փառատոնին և ամբողջ այդ ներկայացման հասույթը փոխանցել Գյումրու երկրաշարժից տուժածներին։ «Լա Սկալա»-ում վերապատրաստման ընթացքում թատրոնը հրավիրել է երգչուհուն երգելու համաշխարհային առաջին ներկայացման մեջ՝ ֆռաու Շվագեշտիլի դերերգը Մանձոնիի «Դոկտոր Ֆաուստ» օպերայում։

Երգել է բազմաթիվ դահլիճներում՝ Լա Սկալա (Իտալիա), Մեծ թատրոն (Ռուսաստան), Քարնեգի Հոլ (ԱՄՆ), Գավո դահլիճ (Ֆրանսիա), Համբուրգի մեծ ֆիլհարմոնիա (Գերմանիա), Բեյրութի Յունեսկո դահլիճ (Լիբանան) և այլն։ Հրավիրվել է բազմաթիվ միջազգային փառատոների՝ Քորեջի դ՛Օռանժ (ֆրանսիա), Իթիեն (Իտալիա), Մակսակովա և Բառսովա (Ռուսաստան) և այլն։ Մասնակցել է բազմաթիվ կառավարական համերգների Ստրասբուրգում, Եգիպտոսում, Լիբանանում, Ռուսաստանում, Թուրքմենստանում, Հայաստանում և այլուր։ Փարիզի միջազգային արվեստի ընկերության հիմնադիր նախագահն է։

Դերեգեր
-------

* Վինչենցո Բելլինի
	+ Ամինա՝ «Լուսնոտը»
	+ Բեատրիս՝ Բեատրիչե դի Տենդա
	+ Էլվիրա՝ «Պուրիտաններ»
	+ Ջուլիետա՝ «Կապուլետներ և Մոնտեկիներ»
	+ Նորմա՝ «Նորմա»
* Գաետանո Դոնիցետտի
	+ Ադելիա՝ «Ադելիք»
	+ Ադինա՝ «Սիրո ըմպելիք»
	+ Աննա Բոլենա՝ «Աննա Բոլենա
	+ Ինես՝«Ֆավորիտուհի»
	+ Լինդա՝ «Լինդա դի Շամունի»
	+ Լուչիա՝ «Լյուչիա դի Լամերմուր»
* Միխայիլ Գլինկա
	+ Անտոնիդա՝ «Կյանքը հանուն ցարի»
	+ Լյուդմիլա՝ «Լյուդմիլա
* Անուշ` Արմեն Տիգրանյանի «Անուշ»
* Օլիմպիա՝ Տիգրան Չուխաճյանի «Արշակ Երկրորդ»
* Ֆռաու Հեռց՝ «Թատրոնի տնօրենը»
* Գիշերայն թագուհի՝ «Կախարդական սրինգը»
* Ֆաննի՝ «Ամուսնական պայմանագիր»
* Ռոզինա՝ «Սևիլյան սափրիչ» Ռոսսինի
* Վիոլետան՝ Վերդիի «Տրավիատա»
* Մյուզետտա՝ Պուչինիի «Բոհեմ»
* Կլեոպատրա՝ Վիվալդիի «Տիգրան Մեծ»

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Էմմա Պապիկյանի կենսագրությունը avproduction.am կայքում". Արխիվացված է the original 2022 թ․ մայիսի 18-ին. Retrieved 2018 թ․ փետրվարի 18.
2. ↑  Էմմա Պապիկյանի մասին kino-teatr.ru կայքում

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայքը
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Սահակյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Էմմա Ռուբենի Սահակյան** (մարտի 15, 1935(1935-03-15), Թիֆլիս, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), սիլիկատային նյութերի և շինանյութերի բնագավառի գիտնական։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1992), պրոֆեսոր (2003): Հայաստանի ճարտարագիտական ակադեմիայի իսկական անդամ։

Կենսագրություն
--------------

Էմմա Սահակյանը ծնվել է 1935 թվականին Թիֆլիսում։ 1952-1957 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանում։ 1957-1961 թվականներին աշխատել է ՀԽՍՀ Շինանյութերի արտադրության նախարարության Կենտրոնական գիտահետազոտական լաբորատորիայում, 1961-1999 թվականներին «Քար և սիլիկատներ» ԳԱՆ ՓԲԸ-ում։ 1999 թվականից դասավանդել է Երևանի ճարտարապետության և շինարարության պետական համալսարանում, «Շինարարական նյութերի, իրերի և կոնստրուկցիաների արտադրություն» ամբիոնի պրոֆեսոր է։

Հեղինակ է բուհական ուսումնական ձեռնարկի, 180 հոդվածների։

Գիտական ուղղվածություն
----------------------

Աշխատաքները վերաբերում են տեղական հումքերի հիման վրա էներգա- և նյութախնայողական տեխնոլոգիաների մշակմանը՝ նոր ջերմամեկուսիչների, թեթև և գերթեթև նյութերի, թեթև բետոնների, բարձրջերմաստիճանային մեկուսիչների և հրակայուն նյութերի ստացման համար։ Մասնակցել է նախագծային, գիտահետազոտական և այլ մշակումների։

* Սիլիկատային և դժվարահալ ոչ մետաղական նյութերի, ջերմամեկուսիչ, ակուստիկ և հարդարիչ նյութեր և իրեր, արհեստական թեթև լցանյութեր, թեթև բետոններ, անօրգանական կապակցող նյութեր, հրահեստներ
* Սիլիկատային դժվարահալ ոչ մետաղական նյութերի տեխնոլոգիա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "ԻՍԿԱԿԱՆ ԱՆԴԱՄՆԵՐ". *engineeracademy.am*. Արխիվացված է the original 2018 թ․ հունվարի 5-ին. Retrieved 2016 թ․ դեկտեմբերի 18. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2007*.
3. ↑  "ՍԱՀԱԿՅԱՆ ԷՄՄԱ ՌՈՒԲԵՆԻ". *nuaca.am*. Retrieved 2016 թ․ դեկտեմբերի 18.
«Չորրորդ իշխանություն» (իտալ.՝ Il Quarto Stato), Ջուզեպպե Պելիցա դա Վոլպեդոյի 1901 թվականին դիվիզիոնիզմ ոճով ստեղծած կտավը, որտեղ նկարիչն անդրադարձել է պրոլետարիատին։ Ի սկզբանե կտավը կոչվել է «Աշխատողների ուղին»։

Գտնվում է Միլանի Դուոմո հրապարակին կից Novecento թանգարանում։ Նախնական տարբերակը պահվել է նաև Միլանի Բրերա պատկերասրահում։

Նկարագրություն
--------------

«Չորրորդ իշխանությունը» Ջուզեպպե Պելիցա դա Վոլպեդոյի ամենահայտնի ստեղծագործությունն է։ Այն դարձել է Իտալիայում և ամբողջ Եվրոպայում առաջադեմ և սոցիալիստական սկզբնապատճառների հայտնի խորհրդանիշը։

Նկարը քսաներորդ դարի պատկեր է, որտեղ ներկայացված են գործադուլ անող աշխատողները (չորրորդ իշխանության անդամներ)։ Նկարը գործադուլը ներկայացնում է ոչ թե որպես մարդկանց սոցիալական կյանքից հատված, այլ որպես խորհրդանիշ։

Երեխան գրկին կնոջ հետ մարդիկ հավասար տարածությամբ շարժվում են դեպի լույսը։ Կտավում թեման արծարծված է ամբողջ զարգացմամբ։ Նկարիչն այս թեմային անդրադարձել է նաև այլ կտավներում՝ «Սովի դեսպան», «Մարդկանց հոսք» և «Աշխատողների ուղին» 1898 թվականի նախապատրաստական էսքիզը։ Նկարի գեղանկարչական կոմպոզիցիան հավասարակշռված է իր ձևով, կենսունակ է իր լույսով՝ տալով զանգվածային շարժման կատարյալ գաղափարը։

Բերնարդո Բերտոլուչիի «1900» ֆիլմում օգտագործվել է այս նկարի մեծացված տարբերակը։

Տես նաև
-------

* Դիվիզիոնիզմ
* Արդյունաբերական հեղափոխություն
* Պրոլետարիատ
* Նեոմալթուսականություն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Il Quarto Stato
2. ↑  "Il Quarto Stato: Giuseppe Pellizza da Volpedo (e non solo) - Il Sole 24 ORE". *www.ilsole24ore.com*. Retrieved 2016 թ․ օգոստոսի 5.
3. ↑  "Giuseppe Pellizza da Volpedo e il Quarto Stato | Milan Museum Guide" (in ամերիկյան անգլերեն). 2013 թ․ նոյեմբերի 24. Արխիվացված է the original 2016 թ․ օգոստոսի 18-ին. Retrieved 2016 թ․ օգոստոսի 5.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Il Quarto stato

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4548702-9 · LCCN: n98095601 · SUDOC: 094125783 · VIAF: 179549708 · WorldCat VIAF: 179549708 |

 |
**Պեդրո Դամիանո** (պորտ.՝ Pedro Damiano, հունվարի 1, 1480(1480-01-01), Օդեմիր - 1544, պորտուգալացի շախմատիստ, դեղագործ։

Կենսագրություն
--------------

Պեդրո Դամիանոն ծնվել է Պորտուգալիայի Օդեմիր գյուղում։ Նրա կյանքի մասին շատ քիչ բան է հայտնի։ Ըստ որոշ աղբյուրների՝ 1497 թվականին Պեդրո Դամիանոն որպես հրեա, ապաստան է գտել Հռոմում՝ այն բանից հետո, երբ թագավոր Մանուել I-ը Պորտուգալիայի հրեաներին արտաքսել է երկրից։

Հռոմում նա աշխատել է որպես դեղագործ։ 1512 թվականին Հռոմում լույս է տեսել նրա «Այս գիրքը սովորեցնում է շախմատ խաղալ …» ուսումնական ձեռնարկը։ Գիրքն ութ անգամ հրատարակվել է Իտալիայում և թարգմանվել է անգլերեն, գերմաներեն և ֆրանսերեն։ Գիրքը նպաստել է այդ ժամանակաշրջանի շախմատի տարածմանը Եվրոպայում։ Ձեռնարկում զետեղված են մի քանի բաց սկզբնախաղեր, այդ թվում՝ **1. e2-e4 e7-e5, 2. Ձg1-f3 f7-f6** սկզբնախաղը, որը ստացել Դամիանոյի պաշտպանություն անունը։ Գրքում ներկայացված են նաև 16 շախմատային նրբություն, ինչպես նաև 72 խնդիր, որոնցից 70-ը վերցրված է իսպանացի շախմատիստ Լուիս Լուսենայի «Սիրո կրկնություն և շախմատ խաղի արվեստը» գրքից։

Շախմատի խաղի ծագման մասին Դամիանոյի ենթադրությունները, որոնք նա վերագրել է պարսից թագավոր Քսերքսես I֊ին, հետագայում հերքվել են։

«Եթե լավ քայլ ես տեսնում, փորձիր գտնել ավելի լավը» հայտնի շախմատային աֆորիզմը, որը երբեմն սխալ վերագրված է Էմանուել Լասկերին, զետեղված է նրա ուսումնական ձեռնարկում։

Պեդրո Դամիանոյի արձանը կանգնեցված է նրա ծննդավայր Օդեմիրում։ Նրա պատվին Օդեմիրում ամեն տարի անցկացվում է «Damiano International Open Chess» մրցաշարը։

Պեդրո Դամիանոյի արձանը Օդեմիրում, բարձ՝ 3 մ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  chessgames.com — 2001.
2. ↑  Շախմատի ուսումնական կենտրոն
3. ↑  "A quote by Emanuel Lasker". *www.goodreads.com*. Retrieved 2022 թ․ հոկտեմբերի 3.
4. ↑  "Pedro Damiano". Արխիվացված է the original 2022 թ․ հոկտեմբերի 3-ին. Retrieved 2022 թ․ հոկտեմբերի 3. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
5. ↑  *Manuela Rêgo* Desportos e letras. — Biblioteca Nacional Portugal, 2004. — 306 с. — ISBN 9789725653814 "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2018 թ․ հուլիսի 13-ին. Retrieved 2022 թ․ հոկտեմբերի 3. `{{cite web}}`: Cite has empty unknown parameter: `|dead-url=` (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* *Questo libro e da imparare giocare a scachi et de li partiti* at *Gallica*, the digital archives of the Bibliothèque nationale de France

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Chess Games |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 13325577p · GND: 1089533837 · ICCU: RAVV042489 · ISNI: 0000000118673092 · LCCN: nr93014219 · NKC: jo20231194951 · NTA: 117128449 · PTBNP: 532139 · SUDOC: 133347133 · VIAF: 22287067 · WorldCat VIAF: 22287067 |

 |

 |
**Ընթերցում** (ֆր.՝ La Lecture), իսպանացի և ֆրանսիացի նկարիչ Պաբլո Պիկասոյի նկարը՝ վրձնված 1932 թվականին՝ սյուռեալիզմի շրջանում։ Գտնվում է մասնավոր հավաքածուում։ Չափսերն են՝ 65,5 × 51 սմ։

Վառ գույներով (դեղին, կանաչ, կարմիր) լի դիմանկարը նկարիչը ստեղծել է իր կյանքի այն շրջանում, որը արվեստագետները անվանում են «սիրահարված» շրջան։ Նկարում պատկերված է Մարիա-Թերեզա Վալտերը՝ Պիկասոյի գաղտնի սիրուհին, որը քնել է բազմոցին՝ գիրքը ծնկներին։ Բրիտանական *The Guardian* թերթի արվեստի գծով լրագրողը կարծում է, որ Վալտերի ծնկներին դրված բաց գիրքը «ինքն իրենից ներկայացնում է սեքսուալ խորհրդանիշ», իսկ նկարը բնորոշել է որպես «զգայական, էրոտիկ և երջանիկ»։

Մարիա Թերերզան Պիկասոյի հետ հանդիպել է 1927 թվականին։ Աղջիկը ընդամենը 17 տարեկան էր, իսկ Պիկասոն՝ 45։ Նա դուրս էր եկել փարիզյան մետրոյից, երբ Պիկասոն մոտեցել է նրան, բռնել նրա ձեռքը և ասել․ «Ես Պիկասոն եմ։ Մենք միասին պատրաստվում ենք անել մեծ գործեր»։ Ավելի ուշ Վալտերը հիշում էր, որ նա անմեղ աղջիկ էր և երբեք չէր լսել ո՛չ այդ նկարչի և ո՛չ էլ նրա փառքի մասին։ Այն դեպքում, երբ Պիկասոն ամուսնացած էր ռուս բալետի պարուհի Օլգա Խոխլովայի հետ։ Նա թաքցրել է կնոջից իր նոր հափշտակությունը այնքան ժամանակ, մինչև 1935 թվականին Խոխլովան իր ընկերոջից իմացել է ամուսնու սիրուհու հղիության մասին։ Օլգան նույն պահին հեռացել է Պիկասոյից՝ իր հետ վերցնելով որդուն։ Նրանց ամուսնությունը քայքայվել է, չնայած պաշտոնապես մինչև Խոխլովային մահը՝ 1955 թվականը, նրանք մնացել են ամուսիններ։

Մարիա Թերեզա Վալտերը՝ սեքսուալ և ֆիզիկապես գայթակղիչ, Պիկասոյի վրա թողել է ուժեղ ազդեցություն և ներշնչել է նրան վրձնել «Աղջիկը հայելու առաջ», «Երազ», «Մերկ կինը, կանաչ տերևներ և կուրծք» և շատ այլ ստեղծագործություններ, որոնցում մարմնավորվել են նրա կերպարները։

2011 թվականի փետրվարի 8-ին «Ընթերցում» նկարը ցուցադրվել է Լոնդոնի Սոթբիսի աճուրդում և վաճառվել անանուն մասնակցին՝ հեռախոսով 6 րոպե սակարկելուց հետո 25,2 միլիոն ֆունտ ստեռլինգով (40,7 միլիոն դոլարով)։ Ավելի վաղ 1989 թվականին նկարը ցուցադրվել էր Քրիստիս աճուրդում և վաճառվել 5,8 միլիոն դոլարով։ Այդ ժամանակ շատերը այդ աշխատանքը համարել են գերագնահատված։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Picasso's "La Lecture" to be sold in Pairs". Webcitation.org. Արխիվացված է the original 2011 թ․ հունվարի 24-ին. Retrieved 2020 թ․ սեպտեմբերի 2.
2. ↑  "Picasso to make biggest impression at Sotheby's sale". The Guardian. Retrieved 2020 թ․ սեպտեմբերի 2.
3. ↑  "'La Lecture', a Picasso portrait of his muse Marie-Thérèse, to be auctioned in London". The Art Wolf. Retrieved 2020 թ․ սեպտեմբերի 2.
4. ↑  "Picasso painting La Lecture fetches £25m at auction". BBC. Retrieved 2020 թ․ սեպտեմբերի 2.
5. ↑  "Long faces at NY art houses". Independent. Retrieved 2020 թ․ սեպտեմբերի 6.
**«Ընկած մարտիկներին» հուշահամալիր** (ռուս.՝ Мемориальный комплекс «Павшим воинам»), անմար կրակով հուշարձան Դոնի Ռոստովում, Կարլ Մարքսի հրապարակի Ֆրունզեի անվան պուրակում։ Նվիրված է Հայրենական մեծ պատերազմում զոհված զինվորներին և խաղաղ մարդկանց։ Հուշարձանը բացվել է 1969 թվականին։ Հուշակոթողի հեղինակներն են քանդակագործներ Էդուարդ Միրզոևը, Ա. Վասիլևը և ճարտարապետ Լ. Սիմոնենկոն։ 1975 թվականից անմար կրակի մոտ գործում է Պահակետ № 1։ «Ընկած մարտիկներին» հուշահամալիրն ունի մշակութային ժառանգության տեղական նշանակության օբյեկտի կարգավիճակ։

Պատմություն
-----------

1943 թվականին, քաղաքի ազատագրումից հետո, Ֆրունզեի անվան պուրակում հայտնվեց եղբայրական գերեզման, որտեղ թաղված էին Ռոստովի օկուպացիայի ժամանակ և քաղաքի համար մարտերում զոհված ավելի քան 300 խորհրդային զինվորներ և խաղաղ բնակիչներ։ 1957 թվականի ապրիլին եղբայրական գերեզմանի մոտ տեղադրվեց հուշարձան։ 1959 թվականի մայիսի 9-ին եղբայրական գերեզմանի վրա վառվեց անմար կրակ։ Այն վառելու պատվավոր իրավունքին արժանացան Խորհրդային Միության հերոսներ Պավել Սամոխինը և Նիկոլայ Պավլենկոն։ Ներկայիս տեսքով հուշահամալիրը կառուցվել է 1969 թվականին, այն մի քանի անգամ վերակառուցվել է։ 1975 թվականի մայիսի 9-ից անմար կրակի մոտ գործում է Պահակետ № 1։ Ռոստովի բարձր դասարանների դպրոցականները ցանկացած եղանակին հերթապահում են հուշահամալիրի մոտ։

Նկարագրություն
--------------

Հուշահամալիրը զանգվածեղ բետոնե կիսաօղակ է` տեղադրված հորիզոնական դիրքով երկու հենասյան վրա։ Օղակի ներքին կողմում մետաղական խորաքանդակ է սգացող Մայր-հայրենիքի պատկերով։ Աջ ձեռքում նա պահում է դափնու ճյուղ։ Օղակի կենտրոնում վառվում է անմար կրակը։ Այն շրջանակված է հնգաթև աստղով, որը հենվում է միմյանց կապված 45 սվիններին։ Ըստ հուշահամալիրի հեղինակների մտահղացման` կիսաօղակը խորհրդանշում է բռնի ընդհատված կյանքը։ Հեղինակներն են ռոստովցի քանդակագործներ Է. Միրզոևը, Ա. Վասիլևը և ճարտարապետ Լ. Սիմոնենկոն։

Գրականություն
-------------

* Зубков, А. И. Колокола памяти — Ростов-на-Дону: Ростовское книжное издательство, 1985. — 41с. : ил.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Андрианов В. И. Терещенко А. Г.* Партизанам-подпольщикам // Памятники Дона. — Ростов-на-Дону: Ростовское книжное издательство, 1981.
2. ↑  "Пролетарский район" (PDF). rostov-gorod.ru. Արխիվացված է the original (PDF) 2013 թ․ հոկտեմբերի 23-ին. Retrieved 2013 թ․ օգոստոսի 5.
3. 1 2  "В караул с адвокатом". Российская газета. 2011 թ․ ապրիլի 15. Retrieved 2013 թ․ օգոստոսի 11.
4. 1 2 3  "Памятник погибшим воинам ВОВ -"Вечный огонь"". Официальный портал городской Думы и Администрации города. Retrieved 2013 թ․ օգոստոսի 11.
**Չորս տարերքներ** (իտալ.՝ l Quattro elementi), գեղանկարչական շարք` կազմված չորս նկարներից («Հող», «Ջուր», «Կրակ» և «Օդ»), ստեղծված Ջուզեպպե Արչիմբոլդոյի կողմից (իտալ.՝ Giuseppe Arcimboldo, 1527-1593) 1966 թվականին։ «Կրակ» և «Ջուր» կտավները պահվում են Վիեննայի արվեստի պատմության թանգարանում, «Հողը»` Վիեննայի Լիխտենշթեյնի հավաքածուում։ «Օդը» կտավի բնօրինակը չի պահպանվել։ Պատճենը գտնվում է Շվեցարիայում` մասնավոր հավաքածուում։ Դիմանկարներն արված են փայտի վրա, յուղաներկով։ Կտավներն ունեն հետևյալ չափսերը` «Կրակը»` 66,5 × 51 սմ, «Ջուրը»` 66,5 × 50,5 սմ, «Օդը»` 74,4 × 56 սմ, «Հողը»` 70 × 49 սմ։

Պատմություն
-----------

Ջուզեպպե Արչիմբոլդոն նախ և առաջ հայտնի է իր «Տարվա եղանակները» («Գարուն», «Ամառ», «Աշուն», «Ձմեռ») և «Չորս տարրեր» այլաբանական ցիկլերով, որոնք նկարիչը կայսր Մաքսիմիլիան II-ին նվիրել է 1569 թվականին։ Նկարները նախատեսված են Հաբսբուրգների կայսերական արքունիքի մեծությունը ցույց տալու և նրանց կառավարման կայունությունը հաստատելու համար։ 16-րդ դարում դրանք բավականին նորարարական աշխատանքներ էին` հագեցած դետալներով, որոնք Արչիմբոլդոն ներդաշնակորեն միավորել է մարդկային կերպարներին։

Նկարագրություն
--------------

Արչիմբոլդոյի դիմանկարները ցույց են տալիս Գեշտալտի տեսությունը` (գերմ.՝ Gestalt) ձևի ընկալման տեսությունը։ Մարդը նախ տեսնում է մեծ ընդհանուր ձև, ապա նկատում դրա մանրամասները։ Որոշ ժամանակ դիտելիս «Ջուրը» կամ «Հողը» ընկալվում են որպես դիմանկարներ, և միայն դրանից հետո ենք մենք տեսնում ձուկ կամ կենդանիներ։ Արչիմբոլդոն կանոնակարգում է առանձին երևույթների բազմազանությունը` տալով նրանց մարդկային ձև։ Բոլոր դիմանկարները նկարվում են պրոֆիլով և նայում են միմյանց` կազմելով միասնություն։ «Տարվա եղանակների» նման, «Չորս տարերքները» կազմված են բնական շնչավորված և անշունչ առարկաներից։ «Հողը» բաղկացած է բազմաթիվ փոխկապակցված ցամաքային կենդանիներից։ Եղջերավոր եղջերուները շրջապատում են երկրի գլուխը՝ ձևավորելով «թագ»։ Օդը հավաքվել է թռչունների անթիվ քանակից, որտեղ մեծ ուշադրություն է դարձվում կայսերական արծիվին և սիրամարգին։ «Ջուրը» ներկայացված է խառը ծովային կենդանիներով, ձկներով, խեցիներով և կարմիր կորալներով, որոնք նույնպես հիշեցնում են «թագ»։ Ծովային արարածներից ծնվում է կնոջ դիմանկար։ «Կրակը», ի տարբերություն այլ տարրերի, ստեղծվել է անշունչ առարկաներից։ Երկու կայծքար ձևավորել են քիթը և ականջը։ Այրվող անկյունները նման են կրակոտ մազերի։ Կրակի մարմինը նկարիչը հավաքել է զենքերից։ Երկգլխանի արծիվը և պարանոցի շուրջը փաթաթված շղթան` «Ոսկե բուրդ» շքանշանով` առավել վառ հիշեցնում են կայսր Մաքսիմիլիան Երկրորդի մասին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Feuer". Kunsthistorisches Museum Wien. Retrieved 2019 թ․ հոկտեմբերի 15.
2. ↑  "Wasser". Kunsthistorisches Museum Wien. Retrieved 2019 թ․ հոկտեմբերի 15.
3. 1 2  "GIUSEPPE ARCIMBOLDO DIE ERDE". Liechtenstein. The princely collections. Արխիվացված է the original 2019 թ․ հոկտեմբերի 20-ին. Retrieved 2019 թ․ հոկտեմբերի 18. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. 1 2  DaCosta Kaufmann Thomas. Arcimboldo: Visual Jokes, Natural History, and Still-Life Painting. Chicago, 2009. Р. 78
5. ↑  Лицо человека в науке, искусстве и практике – Москва; Коги-то-Центр, 2014.
**Պակիստանի դրամահատարան**, մետաղադրամների մամլիչ, որը տեղակայված է Շալիմար Թաունում, Լահոր, Պակիստան։ Այն Պակիստանում գտնվող ամենահին դրամահատարանն է։ Դրամահատարանը կառավարվում է Պակիստանի պետական բանկի կողմից։

Դրամահատարանը սկսել է գործել 1942 թվականից։ Մետաղադրամների 1, 2, 5 և 10 ռուփի անվանական արժեքներով արժույթները ներկայումս արտադրվում են Պակիստանի դրամահատարանում։

Պակիստանի դրամահատարանն ունի բնակելի թաղամասեր, խանութներ և հանգստի զբոսայգիներ, որոնք գտնվում են շրջակայքում։ Այն գտնվում է *Mapco Corp*-ի դիմաց՝ **Մեծ մայրուղու ճանապարհին**։ Պակիստանի դրամահատարանը պետության համար արտադրում է ոչ միայն մետաղադրամներ կամ արժույթներ, այլև մեդալներ և պարգևներ՝ Ռազմական զինված ուժերի համար, փոստային կնիքներ և նամականիշեր։

2010 թվականին Պակիստանի կառավարությունը սկսեց դրամահատարանի արդիականացման և բարելավման ծրագրերը։ Ծրագրերը ներառում են արտադրողականության, որակի և արտադրանքի արդյունավետության բարձրացման նպատակով հնացած մեքենաների փոխարինումը նորերով։ Ծրագրերը ներառում են նաև դրամահատարանի աշխատակիցների որակավորման ու փորձաքննության բարձրացումը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Request For Proposals: Pakistan Mint Modernization". *lahore.nelaam.com*. 2010 թ․ հունիսի 9. Արխիվացված է the original 2018 թ․ դեկտեմբերի 26-ին. Retrieved 2015 թ․ նոյեմբերի 30. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. 1 2  "Pakistan Mint to be modernised". *The Express Tribune*. 2011 թ․ հունվարի 16. Retrieved 2015 թ․ նոյեմբերի 30.
«**Ընկողմանած կինը**» (ֆր.՝ Femme couchée), ֆրանսիացի նկարիչ, կերպարվեստում ռեալիզմի հիմնադիրներից Գյուստավ Կուրբեի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1865-ից 1866 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում։ Յուղաներկով կտավի չափերն են՝ 77 × 128 սմ։

Այսօր «Ընկողմանած կինը» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Էրմիտաժում (Սանկտ Պետեբուրգ, Ռուսաստանի Դաշնություն)։

Նկարագիր
--------

«Ընկողմանած կինը» ստեղծագործությունն ի սկզբանե ավելի մեծ է եղել չափերով։ Կուրբեն ավելի քան երկու անգամ կտրել է նկարը, ընդ որում, նկարը կտրվել է վերևից, մոտավորապես 25-30 ասնտիմետրով։ Ա. Գ. Կոստենևիչը նշել է.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Կտրելու արդյունքում նկարի ֆոնի վերին հատվածի զգալի մասը կորել է, որի համար պետք է ցավել, քանի որ հանգիստ ու անխռով ընկողմանած ֆիգուրին կարծես թե չի հերիքում միջավայրային տարածությունը։ Կուրբեն ավելի շոշափելի է դարձրել ֆիգուրը, որից կոմպոզիցիային հաղորդվել է քանդակապատկերի տեսք։ |  |

Պատմություն
-----------

«Ընկողմանած կինը» ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է հընթացս 1865-1866 թվականներին։ Նկարը գնել է իմպրեսիոնիստների մեկենաս Էռնեստ Օշեդեն։ Վերջինս ունենալով ֆինանսական դժվարություններ, 1875 թվականի ապրիլի 20-ին ստիպված վաճառել է այն Փարիզի Դրու հյուրանոցում կայացած աճուրդի ժամանակ։ Հետո նկարը տարբեր սեփականատերեր է փոխել, այդ թվում և պատկանել է Պոլ Դյուրան Ռուելին։ 1908 թվականին նկարը հայտնվել է բեռլինյան Գուստավ Կնաուերի պատկերասրահում։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ նկարը հափշտակվել է խորհրդային զորքի կողմից և ուղարկվել ԽՍՀՄ՝ որպես ռազմատուգանք։ Երկար ժամանակ պահվել է Էրմիտաժի պահոցներում։ «Ընկողմանած կինը» ստեղծագործությունն առաջին անգամ Էրմիտաժում ցուցադրվել է 1995 թվականին՝ ռազմավարի ցուցահանդեսի շրջանակներում։ 2001 թվականից մշտական ցուցադրության է ներկայացված Էրմիտաժում, իսկ 2014 թվականի վերջերից ցայսօր այն ներկայացված է Սերգեյ Շչուկինի և Մորոզով եղբայրների հիշատակի սրահում՝ Գլխավոր շտաբի շենքում (սրահ 313):.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3
2. ↑  "Гюстав Курбе - Возлежащая женщина: Описание произведения". *Artchive*. Retrieved 2020 թ․ հուլիսի 4.
3. 1 2 3  "Reclining Woman - Gustave Courbet". *www.arthermitage.org* (in անգլերեն). Արխիվացված է the original 2020 թ․ մայիսի 7-ին. Retrieved 2020 թ․ հուլիսի 4. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  *Костеневич А.* Неведомые шедевры. Французская живопись XIX—XX веков из частных собраний Германии. — Нью-Йорк; Санкт-Петербург: Издательство «Харри Н. Абрамс», 1995. — С. 40.
5. ↑  Государственный Эрмитаж. Выставка «Неведомые шедевры». 1995
6. ↑  Государственный Эрмитаж. — Курбе, Гюстав. «Возлежащая женщина»

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Ընկողմանած կինը** կատեգորիայում։ |
**Ոստիկանական հիվանդանոց** (ռուս.՝ Полицейская больница), բժշկական հաստատություն Ռուսաստանի մայրաքաղաք Մոսկվայում։ Բացվել է 1844 թվականին Ֆեոդոր Պետրովիչ Հաազի նախաձեռնությամբ` անօթևանների և փողոցում հիվանդացածների համար։ Մոսկվացիներն այն անվանում էին Հաազովյան։

Պատմական հասցե
--------------

Հիվանդանոցը գտնվել է Մալի Կազյոննի նրբանցք, 5 հասցեով։

Շենք
----

Ոստիկանական հիվանդանոցի շենքը կառուցվել է կոմս Վ. Ս. Նարիշկինի համար` 18-րդ դարի վերջին - 19-րդ դարի սկզբին։ Ճարտարապետն անհայտ է, համարվում է, որ նա եղել է Մ. Ֆ. Կազակովի աշակերտը։ Մինչև 1843 թվականը կալվածքում գտնվել է խնամատան օրթոպեդիկ ինստիտուտը, որը շենքը գնել է երկրորդ սեփականատեր Պյոտր Իվաշևից։ Հաազի ոստիկանական հիվանդանոցն այստեղ բացվել է 1844 թվականին։

Հիվանդանոցի բակում այժմ կանգնած է քանդակագործ Նիկոլայ Անդրեևի հեղինակած դոկտոր Ֆ. Պ. Հաազի կիսանդրին, որը տեղադրվել է 1909 թվականին։

Պատմություն
-----------

Հաազի կյանքի օրոք այնտեղ բուժվել է ամեստորին խավերի մոտ 30000 հիվանդ` աղքատներ, կառքերի կողմից վրաերթի ենթարկվածներ, ցրտահարվածներ, սովյալներ, անօթևաններ։ Հաազն անպայման շրջայցում էր բոլոր հիվանդներին։ Հիվանդանոցն օգնում էր կարիքավորներին ինչով կարող էր. կազմակերպում էր այլ քաղաքներից ժամանածների վերադարձը տուն, ծերերին և անկարներին ուղարկում էր կացարաններ, անօթևան երեխաների համար նոր ընտանիքներ էր փնտրում։

Հիվանդանոցը չուներ պետական ֆինանսավորում, օգնում էին բարերարները։ Դոկտոր Հաազը հիվանդանոցի կարիքներին էր հատկացնում իր ամբողջ գումարը, իսկ ինքն ապրում էր աղքատության մեջ։ Թույլերին և ընչազուրկներին օգնելը նրա կյանքի իմաստն էր։ Ամեն տարի հիվանդների թիվն ավելանում էր, և Հաազը փորձում էր ստանալ ֆինանսական աջակցություն քաղաքից։

1910 թվականին Ոստիկանական հիվանդանոցը վերանվանվեց Ալեքսանդր III-ի պատվին, և այդ ժամանակվանից ստացավ «Ալեքսանդրովկա» ժողովրդական անունը։ 1917 թվականից հետո այն դարձավ Կրասնոսովետսկայա։ 1920 թվականից այստեղ գործում էր Իլյա Մեչնիկովի անվան ինֆեկցիոն հիվանդությունների ինստիտուտը, 1924-1959 թվականներին հիվանդանոցի շենքում գործել է Աշխատուժի հիգիենայի և մասնագիտական հիվանդությունների ինստիտուտը։ 1959 թվականից սկսած գլխավոր շենքում տեղակայված է սկզբում ԽՍՀՄ բժշկական գիտությունների ակադեմիայի, այժմ` Ռուսաստանի բժշկական գիտությունների ակադեմիայի երեխաների և դեռահասների հիգիենայի գիտահետազոտական ինստիտուտը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Постановление Совета Министров РСФСР № 1327 от 30.08.1960
2. ↑  Решение Президиума Московского Городского Совета народных депутатов № 84 от 30.07.1992
3. 1 2 3  Полицейская больница // Москва: Энциклопедия / Глав. ред. С. О. Шмидт; Сост.: М. И. Андреев, В. М. Карев. — М. : Большая российская энциклопедия, 1997. — 976 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-85270-277-3.
4. 1 2 3  Гаазовская больница для бедных
5. ↑  Доктор Гааз
6. 1 2  "Святой доктор". Արխիվացված է the original 2015 թ․ փետրվարի 1-ին. Retrieved 2015 թ․ մայիսի 19. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
**«Ինքնադիմանկար»** (իտալ.՝ Autoritratto), իտալացի նկարչուհի, վենետիկյան դպրոցի մանրանկարչուհի, Իտալիայի և Ֆրանսիայի արվեստում ռոկոկո ոճի կարկառուն ներկայացուցիչ Ռոզալբա Կարրիերայի նկարներից մեկը։ Հեղինակը ինքնադիմանկարը ստեղծել է մոտավորապես 1746 թվականին։ Նկարն արված է երկնագույն թղթի վրա՝ պաստելով։ «Ինքնադիմանկարի» չափերն են՝ 31 × 25 սմ։

Այսօր «Ինքնադիմանկար» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Ակադեմիայի պատկերասրահում (Վենետիկ, Իտալիա)։

Պատմություն
-----------

«Ինքնադիմանկար» ստեղծագործությունը հեղինակը նկարել է կուրանալուց մի քանի տարի առաջ, որն առաջացել էր ոսպնյակի մթագնումից։ Այս դիմանկարը թվագրվում է մոտավորապես 1746 թվականը։ «Ինքնադիմանկար» ստեղծագործությունն այսօր պահպանվում և ցուցադրվում է Վենետիկի Ակադեմիայի պատկերասրահում։

Նկարագիր
--------

Նկարչուհին ինքնադիմանկարում ինքն իրեն պատկերել է շատ բնական և պարզ։ Նա նկարել է ոչ թե Եվրոպայի հռչակավոր նկարչուհու, այլ հասարակ ծեր կնոջ։ Նկարում Ռոզալբան ալեհեր է, մազերը սանրված են պարզ եղանակով։ Կնոջ շուրթերը բարակ են։ Դեմքին ժպիտ չկա։ Կինը մտախոհ հայացքով է պատկերված։ Ռոզալբա Կարրիերան գլխին նկարել է դափնեպսակ, որպես նկարիչների փառքի հատկանիշ։ Հակառակ դրան, նկարչուհին իր դեմքին տվել է հիվանդագին հոգնածություն։

Նկարի գույները հեղինակն ընտրել է հիմնականում խամրող և գորշ։ Այս ինքնադիմանկարը համարվում է հոգեբանական ինքնավերլուծություն և պատկերում է հանգիստ ու արժանի հասունություն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  "Նկարչուհու ինքնադիմանկարը". Արխիվացված է the original 2020 թ․ հունվարի 28-ին.
3. ↑  "Նկարի չափերը".(չաշխատող հղում)

Գրականություն
-------------

* «Галерея Академии. Венеция». Под ред. Лучии Импеллузо. = Gallerie Dell'accademia: Venezia. — /Пер. с ит. — М.: БММ, 2006. — 160 с. — (Великие музеи мира). — 3000 экз. — ISBN 5-88353-246-2
* *Н. Неташвілі, Л. Чечик.* ТОМ 14. // «Галерея Академії. Венеція». — К.: ПрАТ «Комсомольська правда - Україна», 2012. — P. 10. — 96 p. — («Великі музеї світу»). — 7000 экз. — ISBN 978-966-2492-95-8

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Ինքնադիմանկար (Կարրիերա, 1746)** կատեգորիայում։ |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պալնիկ Յոլ (այլ կիրառումներ)

 **Պալնիկ Յոլ** (ռուս.՝ Пальник-Ёль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Լեբեդ գետի ձախ ափին՝ 37 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 12 կմ։

Ջրագրության տվյալներ
--------------------

Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050300112103000074413
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103007441
* Ավազանի կոդը — 03.05.03.001
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության:Պալնիկ Յոլ". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ օգոստոսի 10. Retrieved 2015 թ․ հուլիսի 29.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ГВР |

 |
**Ուրիշի փոխարեն**, հայ ռեժիսոր Հրանտ Երիցկինյանի հեղինակային կատակերգությունն է, որի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2014 թվականի նոյեմբերի 19-ին Հայաստանում։

Սյուժե
------

Ֆիլﬕ գլխավոր հերոսը մի երիտասարդ տղա է, ում ընտանիքը հեռացել է Հայաստանից և հաստատվել Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում այն ժամանակ, երբ տղան դեռ փոքր է եղել։ Տղան ամերիկյան միջավայրում սովորել է բժշկություն և դարձել պլաստիկ վիրաբույժ։ Նրա ծնողները միշտ պնդում են, որ նա պետք է ամուսնանա, սակայն նա դեռ ամուսնանալու մտադրություն չունի։

Արսենի հայրը որոշում է չերկարացնել որդու ամուսնության ծրագիրը և որդուն ամուսնացնել նրա ընկերոջ աղջկա՝ Շողիկի հետո, քանի որ վերջինիս ընտանիքը ժամանելու էր Նահանգներ հանգստանալու նպատակով։

Լսելով այս մասին, Արսեն Ջանփուլադյանը առիթ է ման գալիս երկրից հեռանալու համար։ Կլինիկայի բժիշկներից մեկը, նրան օգնում է այդ հարցում։ Հայաստան պետք է ժամաներ պլաստիկ վիրաբույց Չախմախչյանը, ով ապօրինի վիրահատություններ էր կատարում ԱՄՆ-ում, Մեքսիկայում և Լատինական Ամերիկայում։

Նա հանկարծակի կոտրում է ոտքը և նրա փոխարեն Հայաստան է ժամանում Արսենը։ Պարզվում է, որ Չախմախչյանը Հայաստան ժամանելիս պետք է վիրահատեր մի հանցագործի, որպեսզի նա հանդես գար ուրիշի փոխարեն։

Երբ Արսենը ժամանում է Հայաստան, հանցագործի խոսնակը՝ Ժիրայրը, փորձում է ամեն կերպ կաշառել երիտասարդ բժշկին, սակայն չի ստացվում։ Արդյունքում Ժիրայրը գողանում է Արսենի ընկերուհուն, ում հետ ծանոթացել էր բժիշկը Հայաստանում։

Արսենը և իր ընկերը ժամանում են փրկել աղջկան։ Բայց չեն կարողանում, և Արսենը ստիպված վիրահատում է հանցագործին։ Օգնության է հասնում Արսենին հետևող գաղտնի գործակալը, ում օգնությամբ էլ նրանք կարողանում են փրկել աղջկան՝ Տաթևին։

Ի վերջո, նրանք ամուսնանում են և մնում են Հայաստանում։

Դերեր
-----

* Հովհաննես Ազոյան - Ժիրայր, բանասեր
* Վահագն Գալստյան - Արսենի ընկերը, Շուստ
* Սաթի Ջանիբեկյան - Ժասմին (Հասմիկ), հատուկ գործակալ
* Թամարա Պետրոսյան - Տաթև, խմբագիր
* Սոս Ջանիբեկյան - Արսեն, պլաստիկ վիրաբույժ
* Արամո - հանցագործ

Ֆիլմի մասին
-----------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Սցենարը գրվել է գարնանը, նկարահանումները սկսել ենք ամառվա սկզբին ու վերջացրել ենք աշնանը։ Նկարահանումները տևել են մեկ ամիս- Հրանտ Երիցկինյան |  |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Mediamax. "Ինչպես է անցել "Ուրիշի փոխարեն" ռոմանտիկ կատակերգության պրեմիերան". *bravo.am*. Արխիվացված է the original 2017 թ․ ապրիլի 17-ին. Retrieved 2016 թ․ մայիսի 12.
2. ↑  "Urishi Poxaren / Ուրիշի փոխարեն (Full Movie)". *merojax.tv*. Retrieved 2016 թ․ հունվարի 3.
**Էներգետիկ եռանկյունի,** Հունաստանի, Կիպրոսի և Իսրայելի դաշինքը կապված է Միջերկրական ծովի օֆշորային հանքավայրերում բնական գազի արդյունահանման հետ։

Դաշինքը ստեղծվել է 2010-2013 թվականներին՝ Աֆրոդիտե և Լևիաթան գազի հանքավայրերի բացումից հետո»

Հունական և իսրայելական ռազմանավերի համատեղ վարժանքները 2012 թվականի մայիսին
:

2020 թվականի հունվարի 2-ին Հունաստանը և Իսրայելը համաձայնագիր են ստորագրել EastMed գազատարի կառուցման մասին՝ իսրայելական Լևիաթան հանքավայրից և կիպրոսյան Աֆրոդիտե հանքավայրից մայրցամաքային Եվրոպա գազ մատակարարելու համար։

Սակայն ներկայումս Կիպրոսը և Իսրայելը չեն կարողացել համաձայնության գալ Աֆրոդիտե գազի հանքավայրի բաժանման շուրջ, ինչը կարող է հանգեցնել միջազգային արբիտրաժի։ Այս կապակցությամբ Աֆրոդիտե հանքավայրի շահագործման աշխատանքների մեկնարկը հետաձգվում է արդեն ոչ առաջին տարին։

Կիպրոսը, Հունաստանը և Իսրայելը նույնպես համագործակցում են ռազմական ոլորտում։

EastMed գազատարը մրցակից կլինի ռուս-թուրքական Թուրքական հոսք գազատարին։ ԱՄՆ-ն աջակցում է EastMed գազատարի կառուցմանը, քանի որ դա նվազեցնում է եվրոպական երկրների կախվածությունը ռուսական գազից, ինչպես նաև Թուրքիայի ճնշման գործիք է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  О развитии партнерства между Израилем, Грецией и Кипром
2. ↑  Греция, Израиль и Кипр подписали соглашение о газопроводе EastMed
3. ↑  Кипр превратился в плацдарм борьбы США с "Турецким потоком"
4. ↑  США обсудили с Израилем, Грецией и Кипром удар по экономике России
5. ↑  "Газовая война началась: Израиль и США – против Турции и России". Արխիվացված է the original 2020 թ․ մարտի 24-ին. Retrieved 2020 թ․ ապրիլի 12. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
*Humpty Dumpty*-ն այն փողկապով, որը նրան նվիրել են իր «ոչ ծննդյան օրը» Սպիտակ թագավորն ու թագուհին «Ալիսը հայելու աշխարհում»-ից
**Ոչ ծննդյան օր** (անգլ.՝ unbirthday), իրադարձություն, որը կարելի է նշել ամեն օր` բացի սեփական ծննդյան օրվանից։ «Unbirthday» նորաբանությունը մտածել է Լուիս Քերոլը իր «Ալիսը հայելու աշխարհում» վիպակում, ինչը ոգեշնչություն է հանդիսացել դիսնեյյան Ալիսան հրաշքների աշխարհում մուլտֆիլմի «Ողջույն ոչ հոբելյարներին» երգի ստեղծման համար։

«Ալիս»-ի մեջ
------------

«Ալիսը հայելու աշխարհում» վիպակում Humpty Dumpty-ն ատում է փողկապը, որը, ինչպես նա է ասում, նրան նվիրել են իր «ոչ ծննդյան օրը» Սպիտակ թագավորն ու թագուհին, ինչից հետո Ալիսը հաշվել է տարվա մեջ ոչ ծննդյան օրերը։

«Ալիսան հրաշքների աշխարհում» մուլտֆիլմում գլխավոր հերոսուհին հանդիպում է գլխարկագործին, մարտի ճագարին և Սոնյային, ովքեր տոնում են ոչ ծննդյան օրերը` այդ իրադարձության մասին երգ երգելով (տեքստի հեղինակներ և կոմպոզիտորներ` Մեք Դևիդ, Էլ Հոֆման և Ջերի Լիվինգսթոն)։ Նախ Ալիսան չի պատկերացնում, թե դա ինչ տոն է, սակայն գլխարկագործը բացատրում է նրան։ Նա հասկանում է, որ դա նաև իր ոչ ծննդյան օրն է և միանում է տոնական տորթին։ Մուլտֆիլմի այս տեսարանը ներառում է ոչ ծննդյան օրվա գաղափարը` ներկայացված «Ալիսը հայելու աշխարհում»-ում և «Ալիսան հրաշքների աշխարհում»-ի 7-րդ գլխում։

Ոչ ծննդյան օրվա տոնակատարությունը ներկայացվում է նաև «Unbirthday Party with Alice in Wonderland» կոմիքսում (1951 թվական), որի լույս տեսնելը համընկավ մուլտֆիլմի հետ։ Կոմիքսային տարբերակը շատ ավելի երկար է (32 էջ) մուլտֆիլմի տեսարանից։

Մշակույթի մեջ
-------------

* «UnBirthday»` ավստրալիացի երաժիշտ *Pogo*-ի երգը, որն ընդգրկված է «Wonderland» մինի-ալբոմի մեջ։
* «Happy Unbirthday»` ճապոնական D խմբի սինգլը` թողարկված 2015 թվականին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Անգլերենի Օքսֆորդի բառարան vol. 10/1 (1926). с. U63 (էջ 645 էլեկտրոնային տարբերակում).
2. ↑  В оригинале произведения — «un-birthday».
3. ↑  *Լուիս Քերոլ* (1865). «Ալիսան Հրաշքների աշխարհում». Chapter VII, «A Mad Tea Party».
4. ↑  The Walt Disney Company (1951). "Unbirthday Party with Alice in Wonderland". *Dell Four Color Comics* (in անգլերեն). Արխիվացված from the original on 2013 թ․ մայիսի 28. Retrieved 2016 թ․ հուլիսի 17.
5. ↑  Pogo. "UnBirthday" (in ռուսերեն). Last.fm. Արխիվացված from the original on 2013 թ․ մայիսի 27. Retrieved 2013 թ․ մայիսի 27.
6. ↑  "D — visual kei band — jrock". JpopAsia. Retrieved 2015 թ․ հոկտեմբերի 8.
**Ժոլտ Շեմյեն** (հունգ.՝ Zsolt Semjén, օգոստոսի 8, 1962(1962-08-08), Բուդապեշտ, Հունգարական Ժողովրդական Հանրապետություն), հունգարացի քաղաքական և պետական գործիչ, Հունգարիայի փոխվարչապետ (2010 թվականից), Քրիստոնեա-դեմոկրատական ժողովրդական կուսակցության առաջնորդ (2003 թվականից)։

1980-ականների առաջին կեսին աշխատել է մի շարք արդյունաբերական ընկերություններում։ 1992 թվականին ստացել է սոցիոլոգիայի բակալավրի աստիճան Պետեր Պազմանի կաթոլիկ համալսարանում։ Այնուհետև ուսումը շարունակել է Բուդապեշտի համալսարանում։ 1990-ականների երկրորդ կեսին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն աստվածաբանության գծով, աշխատել է որպես պրոֆեսոր համալսարանում։

1989 թվականին հանդես է եկել Քրիստոնեա-դեմոկրատական ժողովրդական կուսակցության հիմնադիրներից մեկը։ Եղել է Հունգարիայի խորհրդարանի գործադիր կոմիտեի անդամ։ 1994 թվականին դարձել է խորհրդարանի պատգամավոր։ 1997 թվականին զբաղեցրել Է Քրիստոնեա-դեմոկրատական ժողովրդական կուսակցության փոխնախագահի պաշտոնը, սակայն շուտով լքել է կուսակցության շարքերը և մտել Հունգարական ժողովրդավարական ֆորում։ 1998 թվականին Վիկտոր Օրբանի կառավարության եկեղեցու հարցերով նախարար Է դարձել։ 2002 թվականին խորհրդարանում վերընտրվել է Ֆիդեսի ցուցակով։ Արդեն հաջորդ տարի վերադարձել է Քրիստոնեա-դեմոկրատական ժողովրդական կուսակցության շարքերը և ընտրվել կուսակցության նախագահ։ 2006 և 2010 թվականներին վերընտրվել է խորհրդարանում։ 2010 թվականին զբաղեցրել Է փոխվարչապետ Վիկտոր Օրբանի կառավարությունում։

2011 թվականին Օտտո ֆոն Հաբսբուրգի հուղարկավորությանը կնոջ հետ ներկայացրել է Հունգարիան։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Heart of Otto von Habsburg interred in Pannonhalma". Politics.hu. Արխիվացված է the original 2011 թ․ օգոստոսի 16-ին. Retrieved 2011 թ․ հուլիսի 18. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Datapage
* Biography
* Semjén: Rendszeresen imádkozom Gyurcsányért (Index interview)

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 1193147913 · ISNI: 0000000079436245 · LCCN: n2019000380 · NSZL: 000000019059 · NUKAT: n2020142981 · VIAF: 121468954 · WorldCat VIAF: 121468954 |

 |

 |
**Պաժի կամուրջ** (խորվ.՝ Paški most), Խորվաթիայի երկաթբետոնե կամուրջներից մեկն է, որը կապում է Պագ կղզին մայրցամաքի հետ։ Գտնվում է D106 պետական ճանապարհի վրա։ 1968 թվականի նոյեմբերի 17-ին հանձնարարվեց կառուցել կամուրջը։ կամրջի երկարությունը կազմում է 301 մետր, լայնությունը՝ 9 մետր, իսկ կամարի երկարությունը կազմում է 193 մետր։ Կամուրջը կառուցվել է «Mostogradnja» մի խումբ աշխատողների ընկերության կողմից ինժեներ Իլի Ստոյադինովայի ղեկավարությամբ։

Պատերազմների ժամանակ Խորվաթիայում Պագի կամուրջը դարձել է միակ երթուղին։ Պագի կամուրջը դարձել է Զադարի և Կենտրոնական Դալմատիայի հետ կապված միակ ճանապարհը, որը կապել է Խորվաթիայի մյուս կողմերին (Զադար-Պագ-Պրիզնա-Ժիգլեն)։ Կամրջով էին անցնում փախստականները, տեղափոխում էին զենք և սննդամթերք, որից կամուրջը ենթարվել է բազմաթիվ հարձակումների և ավիացիայի Հարավսլավական ժողովրդական բանակի կողմից։ Պատերազմից հետո կամուրջը ամբողջությամբ վերականգնվել է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Արխիվացված պատճենը" (PDF). Արխիվացված է the original (PDF) 2014 թ․ մարտի 16-ին. Retrieved 2017 թ․ նոյեմբերի 4.
2. 1 2  "*Paški most slavi 40. rođendan*, Novi list, 07.02.2008". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ հուլիսի 3. Retrieved 2017 թ․ նոյեմբերի 4.

Արտաքին հղումներ
----------------

* "Մեկ կամրջի պատմություն". Արխիվացված from the original on 2012 թ․ մայիսի 27. Retrieved 2017 թ․ նոյեմբերի 4.
**Թամարա Ֆադեի Սարգսյան** (փետրվարի 5, 1951(1951-02-05), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), հայ գենետիկ։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (1996), պրոֆեսոր (2000):

Ֆադեյ Սարգսյանի դուստրը։

Կենսագրություն
--------------

Թամարա Սարգսյանը ծնվել է 1951 թվականին Մոսկվայում, գիտնական, ակադեմիկոս, քաղաքական գործիչ Ֆադեյ Սարգսյանի ընտանիքում։ 1972 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ 1972 թվականից աշխատել է Երևանի պետական համալսարանի գենետիկայի և բջջաբանության ամբիոնում, պրոֆեսոր՝ 2000 թվականից։ 1998 թվականից Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի Բժշկական գենետիկայի և առողջության առաջնային պահպանման կենտրոնի հիմնադիր-տնօրեն, Երևանի պետական բժշկական համալսարանի ընտանեկան բժշկության ամբիոնի պրոֆեսոր, 2004 թվականից մոլեկուլյար բժշկության դասընթացի վարիչ։ 2004-2008 թվականներին եղել է Եվրոպական միության (Ստրասբուրգ) Գենետիկ թեստավորման փորձագետ, 2009 թվականից՝ Հայաստանի առողջապահության նախարարության Առողջապահության ազգային ինստիտուտի ամբիոնի վարիչ, միաժամանակ՝ Եվրոպական միության առողջապահության հանձնաժողովի փորձագետ։

Գիտական գործունեություն
-----------------------

Աշխատանքները վերաբերում են ժառանգական հիվանդություններով պայմանավորված գենային և քրոմոսոմային մուտացիաների որոշմանը, որոնք նպաստում են մոլեկուլային և քրոմոսոմային մակարդակով ժառանգական, սրտային, վարակիչ և այլ հիվանդությունների վաղաժամ ախտորոշմանը, Հայաստանում բժշկական գենետիկայի և մոլեկուլային ախտորոշման զարգացմանը։

Փոխանակման ծրագրերով որպես հրավիրյալ մասնագետ հանդես է եկել մի շարք առաջատար համալսարաններում (Բրատիսլավայի, Բուդապեշտի, Փարիզի, Բոլոնյայի, Չիկագոյի համալսարաններ, Հարվարդի հանրային առողջապահության դպրոց), առողջապահական կենտրոններում, որտեղ hանդես է եկել գիտական զեկույցներով։

Անդամակցություն
---------------

* Ցիտոգենետիկների եվրոպական ասոցիացիայի անդամ (ECA), 2000
* Մարդու գենետիկայի եվրոպական միության անդամ (ESHG), 2000
* "Clinical and Experimental Rheumatology" ամսագրի խմբագրական խորհրդի անդամ, 2002
* Եվրոպական կենսաքիմիական միության ֆեդերացիայի անդամ (FEBS), 2005
* Բժշկական գենետիկների հայկական ասոցիացիայի նախագահ, 2005
* Համակարգային աուտոբորբոքային հիվանդությունների միջազգայիմ միության անդամ (ISSAID), 2005
* Քաղցկեղի ուսումնասիրման եվրոպական ասոցիացիայի անդամ, 2008

Պարգևներ
--------

* Պողոսյան մրցանակ, 2001

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Թամարա Սարգսյան
2. 1 2  "Թամարա Ֆադեյի Սարգսյան". Արխիվացված է the original 2017 թ․ հունվարի 31-ին. Retrieved 2016 թ․ դեկտեմբերի 31.
3. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2007*.
4. ↑  "Թամարա Սարգսյան / բժշկական գենետիկայի կենտրոն". Արխիվացված է the original 2022 թ․ հուլիսի 16-ին. Retrieved 2022 թ․ մայիսի 14.