**Գերիտ Թոմաս Ռիթվելդ** , հոլանդացի կահույքի դիզայներ և ճարտարապետ, «Style» արվեստի խմբի անդամ։ Ռիթվելդը նեոպլաստիցիզմ ոճի ստեղծողներից էր։ Գրեթե ամբողջ կյանքն ապրել է հայրենի Ուտրեխտում։

**Կենսագրություն**
------------------

Մանկուց Ռիթվելդն աշխատել է իր ատաղձագործ հոր արհեստանոցում։ 1904 թվականին նա դարձել է Ուտրեխտի ոսկերիչ Բեգերի գծագրիչը, որի համար աշխատել է ինը տարի։ Միաժամանակ նա հաճախել է երեկոյան դասընթացներ՝ ճարտարապետ Կլաարհամերի ղեկավարությամբ։ 1917 թվականին Ռիթվելդը բացեց կահույքի իր սեփական արտադրամասը։

Ռիթվելդի հայացքների ձևավորման վրա մեծ ազդեցություն են ունեցել Չարլզ Մակինթոշը և Ֆրենկ Լլոյդ Ռայթը։ 1918 թվականին Ռիթվելդը հանդիպեց Թեո վան Դոսբուրգին, Պիետ Մոնդրիանին և այլ երիտասարդ արվեստագետների, ովքեր միասին հայտնի պետք է դառնային «Style» (հոլանդերեն՝ De Stijl) անունով։

Նրանց ոճը, որը կոչվում է նեոպլաստիցիզմ կամ «օրգանական ճարտարապետություն», պարզվում է, որ մոտ էր Ռիթվելդի տեսակետներին. նրանք օգտագործում էին հորիզոնական և ուղղահայաց տարրերի ամենապարզ ձևավորումները և գույների առնվազն քիչ գունապնակ՝ «հիմնական» կարմիրը, կապույտը և դեղինը սևի և սպիտակի ավելացմամբ։

Նույն թվականին Ռիթվելդը ստեղծել է իր ամենահայտնի գործերից մեկը՝ կարմիր և կապույտ աթոռը։ Աթոռը ստեղծելու համար նա օգտագործել է ուղիղ տախտակներ և սալիկներ, այնպես որ եռաչափ առարկան տեսողականորեն դարձել է պարզ երկրաչափական առաջկա և երեք «առաջնային» գույներից վերածվել երկուսի։ Աթոռը հետագայում ցուցադրվել է Բաուհաուսի ցուցահանդեսում։

Ռիթվելդի առաջին ճարտարապետական ​​աշխատանքներից մեկը Ուտրեխտի բնակիչ Թրյուս Շրյոդեր-Շրադերի առանձնատունն էր։ Տունը շարունակում է նեոպլաստիցիզմ զարգացումը. ուղղանկյուն ձևեր, ոճի գործերի ավանդական գունապնակ (սպիտակ և մոխրագույն պատեր և ուղղահայաց գծեր՝ արված հիմնական գույներով)։ Վիլլան կառուցվել է Վան Դոսբուրգի «օրգանական ճարտարապետության» 16 կետերին համապատասխան. այն եղել է «տարրական, տնտեսական և ֆունկցիոնալ, ոչ մոնումենտալ և դինամիկ, հակակուբիստական ​​ձևով և հակադեկորատիվ գույնով»։

Ռիթվելդի արմատականությունն ակնհայտ էր երկրորդ հարկի դասավորության մեջ։ Բացառությամբ երկրորդ հարկի լոգարանի և զուգարանի, ներքին միջնորմներ չկային։ Ներքին հարդարումը կատարվել է նույն գույներով, ինչ արտաքին պատերը։ Շրյոդերի տունը կառուցվել է բնակելի թաղամասում և ապշեցուցիչ կերպով տարբերվում էր այն սովորական բնակելի շենքերից, որոնք շրջապատում էին այն։ Շրյոդերը տուն է տեղափոխվել իր երեք երեխաների հետ (նա այրի էր) և ապրել այնտեղ մինչև իր մահը՝ 1985 թ։ 2000 թվականից Շրյոդերի տունը ներառվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում։

1928 թվականին Ռիթվելդը դարձել է Լե Կորբյուզիեի Ժամանակակից ճարտարապետության միջազգային կոնգրեսի 28 հիմնադիրներից մեկը (French Congres Internationaux d'Architecture Moderne, CIAM): 1930-ականներն այդքան էլ հաջող չէին։ Այն ժամանակվա հայտնի ստեղծագործություններից էր Զիգզագի աթոռը, որը բաղկացած էր չորս ինքնաթիռներից, որոնք միմյանց դիպչում էին տարբեր անկյուններով (1932-1934 թթ.): Պատերազմից հետո Ռիթվելդը դասավանդել է Ռոտերդամում, ապա՝ Հաագայում։ 1951 թվականին Ամստերդամում տեղի ունեցավ «Style»-ի մեծ հետահայաց ցուցահանդեսը։

1954 թվականին Ռիթվելդը նախագծել է Վենետիկի բիենալեի հոլանդական տաղավարը, այնուհետև մի քանի նախագծեր իրականացրել Նիդեռլանդներում։ 1963 թվականին ընտրվել է Նիդերլանդների ճարտարապետների միության պատվավոր անդամ, իսկ հաջորդ տարի ստացել է Դելֆտի տեխնիկական համալսարանի պատվավոր դոկտորի կոչում։ Ռիթվելդը մահացավ նույն թվականին։ Նրա վերջին խոշոր նախագիծը Վան Գոգի թանգարանն էր։ Շենքի շինարարությունն ավարտվել է 1973 թվականին ճարտարապետական ​​ստուդիայի նրա գործընկերների՝ վան Դիլենի և վան Տրիխտի կողմից։

**Ժառանգություն**
-----------------

Ռիթվելդի անունը տրվել է Նիդեռլանդների արվեստի և դիզայնի ակադեմիային 1968 թվականին։ Ռիթվելդը Ակադեմիայի համար նախագծել է նոր շենք, որն ավարտվել է նրա մահից հետո։

Կոդի ստուգման համար նախատեսված վեբ հավելվածը՝ Rietveld (անգլերեն) ռուսերեն, որը մշակվել է Գվիդո վան Ռոսսումի կողմից, կոչվել է դիզայների անունով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  «Биография на gerrit-thomas-rietveld.de»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2008-10-17-ին։ Վերցված է 2009-01-09  `|deadlink=` պարամետրը գոյություն չունի: Խորհուրդ է տրվում օգտագործել (`|dead-url=`-ը) (օգնություն)
2. ↑  Gerrit Rietveld 1888—1964 Archived 2012-09-05 at Archive.is , Modern Furniture Classics
3. 1 2  «Конструктивизм (2 часть)»։ Современный интерьер։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-07-09-ին։ Վերցված է 2009-01-09  `|deadlink=` պարամետրը գոյություն չունի: Խորհուրդ է տրվում օգտագործել (`|dead-url=`-ը) (օգնություն)
4. ↑  «Theatrum mundi»։ Коммерсантъ։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-03-08-ին։ Վերցված է 2009-01-09  `|deadlink=` պարամետրը գոյություն չունի: Խորհուրդ է տրվում օգտագործել (`|dead-url=`-ը) (օգնություն); `|datepublished=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
5. 1 2  Joyce Volk։ «Rietveld's Little House Looms Large»։ The New York Times։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-06-07-ին։ Վերցված է 2009-01-09  `|deadlink=` պարամետրը գոյություն չունի: Խորհուրդ է տրվում օգտագործել (`|dead-url=`-ը) (օգնություն); `|datepublished=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
6. ↑  «Van Gogh Museum — The Main Building»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2007-08-12-ին։ Վերցված է 2009-01-10  `|deadlink=` պարամետրը գոյություն չունի: Խորհուրդ է տրվում օգտագործել (`|dead-url=`-ը) (օգնություն)