**Բետյուն** (ֆր.՝ Béthune), Ֆրանսիայի քաղաք, մտնում է Պա դը Կալեի գավառի և Արտուա նախկին նահանգի կազմի մեջ։ Մտնում է նաև Նոր-Պա-դը-Կալեի և Բետյուն։

Բնակչության թիվը 2011 թվականի տվյալներով կազմել է 25 հազար 430 մարդ։

Աշխարհագրություն
----------------

Բետյունը գտնվում է Լիլ քաղաքից 33 կմ դեպի արևմուտք և 186 կմ դեպի հյուսիս՝ մայրաքաղաք Փարիզից հեռավորության վրա, Լավ գետի և Դյուներկ Շելդա նավարկելի ջրանցքի խաչմերուկում, 3 կմ А26 «Անգլիա» Տրուա-Կալե մայրուղիններից հեռու։

Պատմություն
-----------

Մինչև 1248 թվականը քաղաքը կառավարել են Բետյունյան կոմսերը, որոնցից հետո քաղաքը ղեկավարվել է տրուբադուրների և խաչակիր Կոնոն դը Բեթյուի կողմից։ Բետյունների տոհմի մեկ այլ ճյուղի ներկայացուցիչներից մեկն եղել է հռչակավոր դուքս Սյուլլին։ Քաղաքի անկախությունը կորցնելուց հետո, ենթարկվեց Արտուա դքսությանը մինչև Ներվեգենյան երկրի ձևավորմանը ժամանակաշրջանում (1678), որտեղ Հաբսբուրգները զիջեցին նրան Բուրբոններին։

Տեսարժան վայրեր
---------------

Բեֆֆրուան և Սուրբ Վեդաստի եկեղեցին
Քաղաքի պատմական կենտրոնը համարվում է Գլխավոր հրապարակը (Grand-Place): Նրա կենտրոնում է, ժամանակակից քաղաքապետարանի շենքի վայրում, միջին դարերում կանգնած է եղել քաղաքի քաղաքապետարանը (ռատուշա)։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ հրապարակը, բացառությամբ բեֆֆրուայի, ամբողջությամբ ոչնչացվել է և կրկին վերականգնվել է 1920-1927 թվականներին, մի խումբ ճարտարապետերի նախաձեռնությամբ, որոնց գլխավորում էր Լուի-Մարի Կորդոննիեն։ Հրապարակի ճարտարապետական ոճն է` նեո-ռեգիոնալիզմի և ար-դեկոյի համադրությունը։

Հրապարակի շինությունների մեծ մասը ավերվել են Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում, իսկ քաղաքապետարանը վերակառուցվել է 1926 թվականին։ Այն շենքը, որում գտնվում է ներկայիս քաղաքապետարանը, պահպանել է նախկին շենքի համամասնությունները և համապատասխանում է իր շենքի շրջակա ճարտարապետությանը։

Բետյունի գլխավոր խորհրդանիշը 47 մետրանոց բեֆֆրուայի զանգակատունն է, պսակավորված վիշապի կերպարով, գտնվում է հենց Գլխավոր հրապարակի կենտրոնում։ Բեֆֆրուան, որը կառուցվել է 1388 թվականին, ունի 36 զանգակ և նաև նա համարվում է ՅՈՒՆԵՍԿՈ-ի համաշխարհային ժառանգության նշանակալից կառույց, մտնելով Բելգիայի և Ֆրանսիայի բեֆֆրուանների կազմի մեջ։ Հրապարակի կողքին է գտնվում նաև նեո-բյուզանդական Սուրբ Վեդաստի եկեղեցու շենքը, որը կառուցվել է 1924-1927 թվականներին, 1918 թվականին ավերված կայսր Կառլ V-ի երբեմնի եկեղեցու վայրում։

Բետյունի տեսարժան վայրերի շարքում իր ուրույն տեղն է զբաղեցնում նաև հին Սուրբ Իգնասիայի հրետանային աշտարակը, որը կառուցվել է XIV-XV դարերում։ Նա եղել է հին քաղաքային ամրոցների մասնիկը։ XVII դարում ընթացող ռազմական գործողությունների ժամանակ ամրոցները ավերվել են, կանգուն է մնացել միայն հենց աշտարակը և Սեն-Պրիի բաստիոնը։

Քաղաքը խիզախության համար պարգևատրվել է Պատվավոր Լեգեոնի շքանշանով։ Այստեղ է գտնվում նաև ամենախոշոր գերեզմանատունը, որը նվիրված է Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում զոհվածների հիշատակին։

Տնտեսություն
------------

XIX դարում Բետյունը սկսել է արագ զարգանալ որպես ածխի հանածոյի կենտրոն։ Քաղաքում է գտնվում Բետյունի Ածուխի ընկերությունը (Compagnie des mines de Béthune), որը վերահսկում է մոտակայքի վայրերից մեկում տեղի ունեցող յուրաքանչյուր հանքարդյունաբերական աշխատանքները։

Բնակչության զբաղվածության կառուցվածքը.

* գյուղատնտեսություն — 0,2 %
* արդյունաբերություն — 17,1 %
* շինարարություն — 3,0 %
* առևտուր, տրանսպորտ և ծառայությունների ոլորտ — 38,8 %
* քաղաքական և քաղաքապետարանային աշխատանքներ — 40,9 %

Անաշխատունակների մակարդակը (2011) - 20,4 % (Ամբողջ Ֆրանսիայում - 12,8 %, Պա դը Կալե գավառում - 16,2 %)։   

Միջին տարեկան եկամուտը 1 անձին, եվրո (2011) - 19 483 (Ամբողջ Ֆրանսիայում - 25 140, Պա դը Կալե գավառում- 20 511)։

Ժողովրդագրություն
-----------------

**Բնակչության թվի դինամիկա, մարդ**

Վարչակազմ
---------

Բետյունի քաղաքապետի պաշտոնը սկսած 2014 թվականից զբաղեցրել է դեմոկրատների և անկախների Միության անդամ Օլիվիե Գասկերը (Olivier Gacquerre): 2014 թվականի ընտրությունների ժամանակ նա կարողացել է օգտվել ձախակողմյան ուժերի տարաձայնություններից և մեջբերել է միակ աջակողմյան բլոկը, որպիսզի 2-րդ տուրում հասնի հաղթանակի։

**Քաղաքապետարանի ընտրությունները 2014 թվականին (2 տուր)**  
|  | Թեկնածու | Կուսակցություն | Ձայների % |
| --- | --- | --- | --- |
|     | Օլիվիե Գասկեր | Աջակողմյան բլոկ | 33,60 |
|     | Ստեֆան Սեն Անդրե | Ձախակողմյան բլոկ | 28,41 |
|     | Ժակ Մելլիկ | Այլ ձախակողմյան | 28,09 |
|     | Լյուդովիկ Պաժո | Ազգային ճակատ | 9,89 |

**Քաղաքապետարանի ընտրությունները 2008 թվականին (2 տուր)**  
|  | Թեկնածու | Կուսակցություն | Ձայների % |
| --- | --- | --- | --- |
|     | Ստեֆան Սեն Անդրե | Այլ ձախակողմյան              | 50,66 |
|     | Ժակ Մելլիկ | Ձախակողմյան բլոկ | 49,34 |

Հայտնի քաղաքացիներ
------------------

* Ժան Բուրիդան (մոտ. 1300-մոտ. 1358), փիլիսոփա, միջնադարյան նոմինալիզմի ներկայացուցիչ
* Անտուան Բյունուա (մոտ. 1430—1492), կոմպոզիտոր, առաջին հոլանդական դպրոցների ներկայացուցիչ

Քաղաք եղբայրներ
---------------

* Միացյալ Թագավորություն Գաստինգս, Մեծ Բրիտանիա
* Բելգիա Կորտրեյկ, Բելգիա
* Գերմանիա Շվերտե, Գերմանիա

Տես նաև
-------

* Պա դը Կալե գավառի կոմունաներ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Journal officiel de la République française, Journal officiel de la République française. Document administratif (ֆր.) — 2007. — ISSN 0242-6773
2. ↑  Base officielle des codes postaux — La Poste, 2018.
3. ↑  "La ville de Béthune - Le beffroi de Béthune". Ville-bethune.fr. Արխիվացված է the original 2010 թ․ փետրվարի 24-ին. Retrieved 2013 թ․ մարտի 26. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Գրականություն
-------------

* "Բետյուն, քաղաք". *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)*. Սանկտ Պետերբուրգ. 1890–1907.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Վիճակագրական ազգային ինստիտուտ
* 2014 թվականի քաղաքապետարանի ընտրությունների արդյունքները

Պատկերասրահ
-----------

* ՔաղաքապետարանՔաղաքապետարան
* Սուրբ Վեդաստի զանգակատնային եկեղեցինՍուրբ Վեդաստի զանգակատնային եկեղեցին
* ԲեֆֆրուաԲեֆֆրուա
* Քաղաքապետարանի շենքում վիտրաժ ոճի ար-դեկորՔաղաքապետարանի շենքում վիտրաժ ոճի ար-դեկոր
* Լամարտինի հրապարակԼամարտինի հրապարակ
* Գլխավոր հրապարակԳլխավոր հրապարակ

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | LinkedIn · Թվիթթեր |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · INSEE |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Սիտինի ռազմական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 15268561z · GND: 4383241-6 · LCCN: n88668051 · NKC: ge759550 · VIAF: 159563360 · WorldCat VIAF: 159563360 |

 |