**Աթենքի ակադեմիա** (հուն․՝ Ακαδημία Αθηνών, *Akadimía Athinón*), ազգային ակադեմիա Հունաստանում, ամենաբարձր հետազոտական հաստատությունը երկրում։ Հիմնադրվել է 1926 թվականին։ Գործում է Հունաստանի Կրթության նախարարության ենթակայության ներքո։ Ակադեմիայի շենքը համարվում է Աթենքի կարևոր վայրերից մեկը։

Պատմություն
-----------

Աթենքի ակադեմիան ստեղծվել է 1926 թվականի մարտի 18-ին, անվանումը կապված է Պլատոնական ակադեմիայի հետ։ Կանոնադրությունը վավերացվել է 4398/1929 օրենքով։ Աթենքի ակադեմիայում որոշակի բարեփոխումներով գործում է այս կանոնադրությունը։ Ըստ կանոնադրության ակադեմիան բաժանվում է երեք մասերի՝ բնական գիտություններ, արվեստ-գրականություն, բարոյական և քաղաքական գիտություններ։

### Հետազոտական կենտրոններ

Ակադեմիան ունի 12 հետազոտական կենտրոն, 10 հետազոտական գրասենյակներ և «Ioannis Sykoutris» կենտրոնական գրադարանը։ 2002 թվականին հիմնադրվել է Աթենքի ակադեմիայի կենսաբժշկական հետազոտությունների հիմնադրամը։ Ակադեմիայի ենթակայության ներքո են գործում նաև Բյուզանդագիտության հունական ինստիտուտը և Վենետիկի հետ-բյուզանդական ուսումնասիրությունների կենտրոնը։

### Միջազգային անդամակցություն

Հիմնադրումից ի վեր Աթենքի ակադեմիան եղել է Ակադեմիաների միջազգային ընկերության (AIA) և Գիտական միությունների միջազգային խորհրդի (ICSU) անդամ։ Անդամակցում է նաև Համաեվրոպական ակադեմիաներին (ALLEA), Եվրոպական գիտությունների ակադեմիաների խորհրդատվական խորհրդին (EASAC), Միջ-ակադեմիական խորհրդին (IAC), Միջ-բժշկական ակադեմիային (IAMP)։

Գլխավոր շենք
------------

Համայնապատկեր
Սոկրատեսի արձանը և Ապոլլոնի սյունը, հեղինակ Լեոնիդաս Դրոսիս
Սֆինքսի քանդակը կառույցի ճակատային մասում
Ակադեմիայի գլխավոր շենքը նեոդասական ոճի կառույց է և գտնվում է Աթենքի կենտրոնում՝ Պանեպիստիմիու և Ակադեմիա փողոցների միջև։ Շենքը նախագծվել է 1859 թվականին դանիացի ճարտարապետ Տեոֆիլ ֆոն Հանսենի կողմից Աթենքի համալսարանի և Հունաստանի ազգային գրադարանի հետ միասին որպես ճարտարապետական եռյակ։ Դրամական միջոցները տրամադրվել են մեդիամագնատ Սիմոն Սինասի կողմից հատուկ այս նպատակով, հիմնաքարը դրվել է 1859 թվականի օգոստոսի 2-ին։ Շինարարությունը մեծ թափով սկսվել է 1861 թվականից հետո Էռնստ Ցիլլերի ղեկավարությամբ։ Ներքին խռովությունների պատճառով շինարարությունը 1864 թվականին դադարեցվել է և վերսկսվել 1868 թվականին, սակայն շենքի կառուցումը չի ավարտվել մինչև 1885 թվականը։ Շինարարույթյան արժեքը կազմել է 2,843,319 դրախմա, դրա մեծ մասը տրամադրել է Սինասը, իսկ նրա մահից հետո կինը՝ Իֆիգենիան։

Հույն նեոդասական քանդակագործ Լեոնիդաս Դրոսիսը ստեղծել է գլխավոր բազմաֆիգուր ճակտոն քանդակը ըստ նկարիչ Կարլ Ռալի նախագծի, որի համար Վիեննայի 1873 թվականի համաշխարհային ցուցահանդեսում արժանացել է առաջին մրցանակի։ Դրոսիսը պատասխանատու է եղել նաև Աթենասի և Ապոլլոնի քնարով քանդակների, Պլատոնի և Սոկրատեսի նստած մարմարե քանդակների համար, որոնք իրականացրել է իտալացի քանդակագործ Պիկարելին։ Ութ փոքր ճակտոններն ավստրացի քանդակագործ Ֆրանց Մելիցկիի տերակոտա աշխատանքներն են։ Ներքին որմնանկարներն ու գեղանկարներն ստեղծել է ավստրիացի նկարիչ Քրիստիան Գրիպենկերը։

1887 թվականի մարտի 20-ին "Sinaean Academy"-ի շենքը հանձնվում է Հունաստանի վարչապետ Խարիլաոս Տրիկուպիսին։ Ազգային ակադեմիայի բացակայությամբ պայմանավորված 1890 թվականին շենքում տեղակայվում է Աթենքի դրամագիտական թանգարանը, 1914 թվականից՝ Աթենքի բրիտանական և քրիստոնեական թանգարանը և Պետական արխիվը։ 1926 թվականի մարտի 24-ին շենքը հանձնվում է Աթենքի նորաստեղծ ակադեմիային։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑  archINFORM (գերմ.) — 1994.
6. 1 2  «The Exterior»։ *Academy of Athens*
7. ↑  Neoclassical Architecture in Greece, by Mānos G. Bīris, Márō Kardamítsī-Adámī, page 142

Արտաքին հղումներ
----------------


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Աթենքի ակադեմիա***էջը Վիքիպահեստում |

* Աթենքի ակադեմիայի կայքը

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BAV: ADV10257660 · BNF: 12005493k · GND: 1013860-2 · ISNI: 0000 0001 2358 8802 · LCCN: n50073153 · Microsoft: 206127235 · NKC: kn20091222002 · NLA: 35733330 · NLG: 44160 · SUDOC: 02816587X · VIAF: 144818098 · WorldCat VIAF: 144818098 |

 |

 |