recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Թանահատ (այլ կիրառումներ)

**Թանահատի վանք**, հայկական առաքելական կիսավեր վանական համալիր Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզի Սիսիանի Արևիս գյուղից 3 կմ դեպի հյուսիս է Թանահատ գյուղատեղին, կառուցվել է՝ 5-ից 7-րդ դարերում։

Վանքի եկեղեցին որը Սուրբ Ստեփանոս Նախավկայի անունն է կրում, միանավ բազիլիկ է, իսկ բեմը լրիվ պայտաձև կամարով է։ 
Կառուցման համար օգտագործվել է կարմրավուն քար, և դա է պատճառը որ տեղացիներ երբեմն «Կարմիր վանք» են անվանում։
Եկեղեցու ներսի և դրսի հատվածները շինված է խոշոր, սրբատաշ քարերով։ եկեղեցին ունի 2 մուտք՝ հարավային և արևմտյան կողմերից։

Ըստ Ստեփանոս Օրբելյանի թվարկած, Սյունիքի 30 խոշոր վանքերի և եկեղեցիների ցանկը, գրում է. Սիսական տան բոլոր վանքերի գլուխն ու շնորհաշատության աղբյուրն եղել է Տաթևը, իսկ նրանից հետո Թանահատի վանքը։

Օրբելյանը նաև պարզաբանում է վանքի անվան ծագումը. վանքի կրոնավորները` սնվում էին միայն բանջարեղենով ու ընդեղենով, նաև հրաժարվել էին թանից, և այդ պատճառով էլ թանահատներ կոչվեցին, այստեղից էլ վանքի անունը մնաց Թանահատի վանք։
Վանքը հիմնադրել է Մխիթար ճգնավորը, որի գերեզմանն էլ գտնվում է վանքի մոտ։

Այժմ եկեղեցին կիսաավեր է, կանգուն են մնացել հյուսիսային պատը`գրեթե ամբողջությամբ, հարավային, արևելյան ու արևմտյան պատերը պահպանվել են մասնակիորեն, նրանց բարձրությունն է 1,5-ից 2 մետրը։

Տանիքը փլուզված է, պահպանվել է միայն բեմի կամարը, բայց 1976 թվականին վերանորոգման աշխատանքների նախապատրաստման ժամանակ այն նույնպես փլուզվել է, սակայն համարակալվել է և եկեղեցուց մոտ 70 մետր հեռավորության վրա նույն ձևով դասավորվել է։

Եկեղեցուց հարավային սյունասրահից մեկ կանգուն է մնացել, մոտ 1.8 մ բարձրությամբ։

2013 թվականին հարավային պատից մի մեծ հատված պոկվել է, և թափվել է սյունասրահի մեջ` վնասելով սրահի գետնին ընկած սյունը։

Վանքի տարածքում կա գերեզմանաքարեր և խաչքարերի մնացորդներ։ Շրջակայքում նաև կարելի է հանդիպել, քանդակազարդ խոյակների, սյուների, պատվանդանների և քիվերի ամբողջական կամ վնասված մնացորդների, որոնք վկայություն են վանքի վեհության ու գեղեցկության մասին։

1975 թվականին վանքի տարածքում հայտնաբերվել է, և տեղաղափոխվել է Էրեբունի թանգարան, ուրարտական Արգիշտի Բ արքայի (մ.թ.ա. 7-րդ դարի) թողած սեպագիր մի արձանագրություն` փորագրված բազալտե քարակոթողի երկու երեսին։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «ԹԱՆԱՀԱՏԻ ՎԱՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ»։ *Պատմամշակութային արգելոց-թանգարանների և պատմական միջավայրի պահպանության ծառայության* (am-AM)։ Վերցված է 2021 թ․ հունիսի 22
**Կիասմայի ժամանակակից արվեստի թանգարան** (ֆիններեն՝ Nykytaiteen muso Kiasma, Կիասմայի վիզուալ մշակույթի կենտրոն), Ֆինլանդիայի և Հելսինկիի ամենից այցելվող թանգարաններից մեկը։

Պատմություն
-----------

Ատենեումի գեղարվեստական թանգարանի, Սինեբրուհովի գեղարվեստական թանգարանի և Ֆինլանդիայի կենտրոնական գեղարվեստական արխիվի հետ միասին ընդգրկված է Ֆինլանդիայի ազգային պատկերասրահի կազմում։

Թանգարանի ֆոնդում է պահվում ժամանակակից արվեստի շուրջ 4 հազար ցուցանմուշ։ Հավաքածուի ցուցանմուշները թարմացվում են ամեն տարի, 4-րդ և 5-րդ հարկերի ժամանակավոր ցուցահանդեսները փոխվում են 3-4 անգամ։

Անվանում
--------

«Կիսամա» բառը ձևավորվել է հին հունարեն «հիասմա» բառից, որը նշանակում է տեսողական նյարդերի մասնակի հատման վայր։ Խաչաձև գաղափարը տեսանելի է նաև շինության հենց տեսքից, որտեղ ուղիղ և շրջանաձև հատվածները շարժվում են միմյանց ընդառաջ։

Ճարտարապետություն
-----------------

Կառույցը նախագծվել է ամերիկացի ճարտարապետ Սթիվեն Հոլի կողմից, որը հայտնի է իր օրիգինալ ճարտարապետությամբ։ Տանիքը ծածկված է ցինկով, տիտանով և պղնձով, պատերը զարդարված են կարմիր արույրով և ապակիով։

Շենքը նախագծվել է 40 տարի։ Հանրության համար բաց է 1998 թվականի գարնանից։

Տեղադրություն
-------------

Թանգարանը գտնվում է Հելսինկիի կենտրոնում, Մաններհեյմինաուկիո հրապարակում, մարշալ Մաններգեյմի հուշարձանի կողքին։

Մինչ թանգարանը գնում է 4 համարի տրամվայրը և 5 համարի ավտոբուսը։ Մոտակա մետրոյի կայարանը Ռաուտատիենտորին է։

Թանգարանը բաց է չորեքշաբթի և ուրբաթ օրերին, ժամը 10:00-23:00-ն, իսկ երեքշաբթի և ազատ օրերին՝ 10:00-17:00-ն։ Ազատ օր է երկուշաբթին։

Ղեկավարությունը
---------------

* Պիրկո Սիիտարի (2010 - մարտի 31, 2015),
* Լեևի Հաապալա (2015 թվականի հունիսի 1-ից)։

Պատկերասրահ
-----------

* Թանգարանի արտաքին տեսքԹանգարանի արտաքին տեսք
* Թանգարանը երեկոյանԹանգարանը երեկոյան
* ՄուտքՄուտք
* Թանգարանի սրճարանըԹանգարանի սրճարանը
* Թանգարանի ներքին հարդարանքԹանգարանի ներքին հարդարանք

Տես նաև
-------

* Ֆինլանդիայի հրետանու թանգարան
* Ett Hem-ի տուն-թանգարան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  archINFORM (գերմ.) — 1994.
2. 1 2 3 4
3. ↑  ֆիննական թանգարանի վիճակագրություն — Finnish Heritage Agency.
4. ↑  «Kiasma - Kiasma»։ *Kiasma*։ Վերցված է 2016-09-21

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք (ֆին.)
* Կիասմա թանգարանի մասին տեղեկատվություն Ֆինլանդիայի արտաքին գործերի նախարարության կայքում (ռուս.)
* You Tube — Էքսկուրսիա Կիասմայի թանգարանով (ռուս.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 137723116 · GND: 5083965-2 · ISNI: 0000000123595359 · VIAF: 201283908 · WorldCat VIAF: 201283908 |

 |
Լատտե, խմիչք, որը դարձել է վիճահարույց ֆինանսական հայեցակարգի խորհրդանիշ
**Լատտեի էֆեկտ** (անգլ.՝ The Latte Factor), ֆինանսական հայեցակարգ, ըստ որի՝ եթե սպառողը հրաժարվի իր ամենօրյա կենցաղային ծախսերի մի մասից (օրինակ՝ մի գավաթ սուրճից), դա թույլ կտա ամիսների և տարիների ընթացքում տնտեսել զգալի գումար։ Հայտնի է դարձել ամերիկացի ֆինանսիստ և գործարար Դևիդ Բախի կողմից։ «Լատտեի էֆեկտը» ցույց է տալիս, որ նույնիսկ ամենաչնչին գումարները, որոնք մարդը ներդնում է այսօր, ժամանակի ընթացքում կարող են շատ էական խնայողություններ դառնալ։

Նկարագրություն
--------------

Դևիդ Բախն իր «Միլիոնատեր՝ ավտոմատ կերպով» (անգլ.՝ *The Automatic Millionaire*, 2005) գրքում նկարագրել է «Լատտեի էֆեկտը»։ Նա որպես օրինակ ներկայացրել է երիտասարդ աղջկա պատմությունը, որը խոստովանել է, որ իր եկամուտների և ծախսերի մակարդակը թույլ չի տալիս իրեն խնայողություններ անել։ Հեղինակը, ի պատասխան, առաջարկել է նրան կազմել իր սովորական ամենօրյա ծախսերի ցանկը, որի արդյունքում պարզվել է, որ աղջիկն ամեն օր ծախսում է մոտ 11 դոլար մեկ բաժակ սուրճի, շոկոլադի, հյութի և այլնի համար։ Պարզ մաթեմատիկական հաշվարկների միջոցով Դևիդ Բախը պարզել է, որ եթե աղջիկը հրաժարվեր այդ գնումների մի մասից և ամեն օր խնայեր 5 դոլար, մեկ ամիս անց նա կկարողանար տնտեսել 150 դոլար, իսկ ավելի ուշ, եթե շարունակեր խնայել այդ գումարը և ներդնել տնտեսված միջոցները տարեկան 10 % տոկոսադրույքով, ապա 40 տարի անց նա կկարողանար ունենալ արդեն գրեթե մեկ միլիոն դոլար։

Քննադատություն
--------------

Բախի առաջ քաշած պարզ գաղափարը մեծ ճանաչում է ձեռք բերել և, միևնույն ժամանակ, քննադատության առարկա դարձել։ Օրինակ՝ Հելեն Օլենն իր «Pound Foolish» գրքում նշել է, որ Միացյալ Նահանգներում մի բաժակ լատտեն արժե 5 դոլարից պակաս, իսկ տարեկան 10 և ավելի տոկոսադրույքով տնտեսված միջոցների ներդրման հնարավորությունն անիրատեսական է թվում։ Մեկ այլ առարկություն կարող է լինել փաստարկն այն մասին, որ հետևելով այս սխեմային՝ մարդիկ սկսում են իրենց զրկել կյանքի փոքր ուրախություններից։ Այսպես թե այնպես, չնայած այն բանին, որ Բախի առաջարկած գումարները մեծապես ընտրվել են նրա կողմից կամայականորեն և կարող են մոտ լինել ավելի իրատեսական նշանակություններին, նշվում է, որ տվյալ հայեցակարգի դրույթներին հետևելն իսկապես կարող է բարելավել անձնական ֆինանսների վիճակը՝ օգնելով սպառողին ավելի պատասխանատու վերաբերմունք մշակել իր կողմից կատարվող ծախսերի նկատմամբ։

Այս գաղափարի վերաբերյալ ևս մեկ առարկություն է այն պնդումը, որ Դևիդ Բախը հաշվի չի առել գնաճը, որը սպառողին թույլ չի տա տարիներ շարունակ խնայել այնպիսի զգալի գումարներ, որոնց մասին խոսվում է նրա գրքում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Эффект латте и денежная иллюзия»։ *Экономический факультет МГУ*
2. 1 2  «Финансовая грамотность | Эффект латте и денежная иллюзия»։ finuch.ru։ Վերցված է 2020 թ․ մարտի 24
3. ↑  Rob Berger։ «The Latte Factor: 7 Key Lessons We Can Learn From A Cup of Coffee» (անգլերեն)։ Forbes։ Վերցված է 2020 թ․ մարտի 24

Գրականություն
-------------

* Бах Д. Миллионер ― автоматически. М.: Попурри, 2006.

Արտաքին հղումներ
----------------

* *Latte Factor Calculator*, առցանց հաշվիչ, որը թույլ է տալիս հաշվարկներ կատարել՝ հաշվի առնելով լատտեի էֆեկտը(անգլ.)
**Թբիլիսի-Աղդամ ավտոբուսի պայթյուն**, ահաբեկչական գործողություն, պայթյուն, որը տեղի է ունեցել 1990 թվականի օգոստոսի 10-ին Գանձակից (Ադրբեջանական ԽՍՀ) 20 կմ հեռավորության վրա Թբիլիսի-Աղդամ երթուղով ուղևորվող ԼիԱԶ-677 ուղևորատար ավտոբուսում։

Զոհեր
-----

60 ուղևոր տեղափոխող ավտոբուսի պայթյունի հետևանքով զոհվել է 15-20 մարդ, վիրավորվել՝ 16-30 մարդ։

Պայթյունի կազմակերպիչները
-------------------------

Ենթադրվում է, որ պայթյունը կազմակերպել են դաշնակների կողմից կազմակերպված Հայկական ընդհատակյա ահաբեկչական «Վրեժ» կազմակերպության անդամները, որի առաջին գործողությունը 1989 թվականի սեպտեմբերի 16-ին Թբիլիսի-Բաքու երթուղով ընթացող ավտոբուսի պայթյունն էր, որի հետևանքով զոհվել էր 5 մարդ, վիրավորվել՝ 27-ը։

Ըստ ադրբեջանական լրատվամիջոցների ՝ ավտոբուսի պայթեցումը կատարել են Արմեն Միքայելի Ավանեսյանը և Միխայիլ Միքայելի Տաթևոսովը, որոնք ձերբակալվել են:1992 թվականի մայիսին Արմեն Ավանեսյանը դատապարտվեց մահապատժի, իսկ Միխայիլ Տաթևոսովը՝ 15 տարվա ազատազրկման։ Նշվում է նաև, որ քննության ընթացքում պարզվել է, որ հանցագործները ծրագրել են նաև 1991 թվականի հուլիսի 17-ին պայթեցնել Աղդամ-Թբիլիսի երթուղով անցնող ավտոբուսը, սակայն նրանցից անկախ պատճառներով չեն կարողացել ահաբեկչություն իրականացնել։ 1992 թվականի մայիսին Տերտերի շրջանում Տաթևոսովը փոխանակվել է ադրբեջանցի պատանդների հետ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  *van der Leeuw, Charles* Azerbaijan: a quest for identity : a short history. — United Kingdom: St. Martin's Press[en], 1998. — С. 160. — ISBN 0-312-21903-2
2. 1 2 3 4  «Bomb Rips Bus, Kills 15 in Azerbaijan»։ Los Angeles Times։ 1990 թ․ օգոստոսի 11։ Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ հոկտեմբերի 2-ին
3. 1 2  «Bus In Soviet Azerbaijan Bombed, With 15 Killed»։ Orlando Sentinel։ 1990 թ․ օգոստոսի 11։ Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ դեկտեմբերի 14-ին
4. 1 2 3 4  «С момента взрыва бомбы на станции метро в Баку минуло 15 лет»։ Vesti։ 2009 թ․ հուլիսի 3։ Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ դեկտեմբերի 13-ին
5. 1 2  *Bolukbasi, Suha* Azerbaijan: A Political History. — I.B.Tauris, 2011. — С. 116. — ISBN 1-848-85620-2
**Կիկվիտ** (ֆր.՝ Kikwit), քաղաք Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետության Կվիլու նահանգում։

Կիկվիտը համարվում է Կվիլու նահանգի ամենամեծ քաղաքը, տեղակայված է երկրի հարավ-արևմտյան մասում՝ Կուիլու գետի վրա։ Ծովի մակարդակից բարձր է 452 մ։ Կիկվիտը տարածաշրջանում հայտնի է նաև «Մայր» անունով (անգլ.՝ The Mother): Քաղաքի բնակչությունը, ըստ 2012 թվականի տվյալներով, եղել է 397 737 մարդ։

Կիկվիտը առևտրական և վարչական կարևոր կենտրոն է։ Քաղաքում կա ստադիոն և օդանավակայան։ Կիկվիտը Կինշասային միացած է ճանապարհային և գետային կապով։

1995 թվականին Կիկվիտում եղել է Էբոլա վիրուսային հիվանդության բռնկում։ 2009 թվականի փետրվարի 18-ին՝ նոր սահմանադրությունից 36 ամիս անց, Կիկվիտը դարձավ Կվիլու նահանգի վարչական կենտրոնը։

Քաղաքը հայտնի է մասնավորապես բապենդե ժողովրդի ավանդական պարերով։ Բապենդեի պարողները կրում են ազգային հագուստ, որոնք բաղկացած են կարմիր դիմակներից և ռաֆիյա արմավենու տերևներից։

Պարողների րաֆիյա արմավենու տերևներից հագուստը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Kikwit, Congo (Dem. Republic of The)-(Zaire) Page» (անգլերեն)։ Fallingrain Global Gazetteer։ Վերցված է 2014-01-22
2. ↑  Congo (Dem. Rep.): largest cities and towns and statistics of their population World Gazetteer

Արտաքին հղումներ
----------------

* An article about Kikwit in Britannica Online Encyclopedia
Պարտեզում կան բազմատեսակ դեղաբույսեր: Նկարում անանուխ է, ինչպես նաև մի շարք այլ խոտաբույսեր: 
Ընդհանուր առմամբ, **խոտաբույսերը** կծու կամ անուշաբույր բույսեր են, որոնք օգտագործվում են սնունդը համեմելու և զարդարելու համար, բուժիչ նպատակներով կամ բույրերի համար. բացառությամբ այն բանջարեղենների եւ այլ բույսերերի, որոնք օգտագործվում են *մակրոնտրիենների* համար։ Խոհարարության համար սովորաբար տարբերակվում են խոտաբույսերը համեմունքներից ։ *Խոտաբույսերը* հիմնականում կայանում են բույսի տերևավոր կանաչ կամ ծաղկուն մասերից (կամ թարմ կամ չորացրած), մինչդեռ *համեմունքները* սովորաբար չորանում և արտադրվում են բույսի այլ մասերից, ներառյալ սերմերը, կեղևը, արմատները և մրգերը ։

Խոտաբույսերն օգտագործվում են բազմատեսակ գործառույթների համար՝ ներառյալ խոհարարական, բուժիչ և այլ որոշ դեպքերում ՝ հոգևոր։ «Խոտ» տերմինի ընդհանուր օգտագործումը տարբերվում է խոհարարական խոտաբույսերից և բուժիչ բույսերից. դեղորայքային կամ հոգևոր օգտագործման մեջ, բույսի ցանկացած մաս կարող է համարվել «խոտաբույսեր», ներառյալ տերևները, արմատները, ծաղիկները, սերմերը, արմատային կեղևը, ներքին կեղևը (և կամբիումը ), խեժը և պերիկարպը ։

Խոհարարական խոտաբույսեր
-----------------------

 *Ուրցի* փունջ ( *Thymus* ) 
Խոհարարական խոտաբույսերը առանձնանում են բանջարեղենից նրանում, որ ինչպես համեմունքները, դրանք էլ օգտագործվում են փոքր քանակությամբ և սննդին ավելի լավ են տալիս համը, քան նյութը։

Բուսական թեյեր
--------------

Որոշ խոտաբույսեր կարող են թրմեցնել եռացրած ջրի մեջ` բուսական թեյեր պատրաստելու համար (նաև կոչվում է tisanes): Սովորաբար օգտագործվում են չորացրած տերևները, ծաղիկները կամ սերմերը, կամ օգտագործվում են հենց թարմ խոտաբույսերը։ Բուսական թեյերը պատրաստվում են անուշաբույր խոտաբույսերից, չի կարող պարունակել տենիններ կամ կոֆեինը, և դրանք սովորաբար չեն խառնվում կաթի հետ։ Դրանցից են օրինակ՝ երիցուկի թեյը, կամ անանուխի թեյը։ Բուսական թեյերը հաճախ հանգստի լուծում կարող են հանդիսանալ կամ կապված են ծեսերի հետ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Small E. National Research Council Canada (2006)։ *Culinary Herbs*։ NRC Research Press։ էջ 1։ ISBN 978-0-660-19073-0։ Վերցված է 2018 թ․ հոկտեմբերի 9
2. ↑  *The Royal Horticultural Society encyclopedia of gardening* (2nd ed.)։ Dorling Kindersley։ էջեր 404,679։ ISBN 9781405303538
3. ↑  Bown Deni (1995)։ *Encyclopedia of herbs & their uses*։ Dorling Kindersley։ էջեր 10, 11։ ISBN 978-0751302035  `|url-access=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
4. ↑  Bremness Lesley։ *The complete book of herbs*։ Viking Studio Books։ էջ 8։ ISBN 9780140238020

Արտաքին կապեր
-------------

* §182.10 Համեմունքներ և այլ բնական համեմունքներ և համեմունքներ, որոնք ընդհանուր առմամբ համարվում են անվտանգ Archived 2018-02-09 at the Wayback Machine. ԱՄՆ Դաշնային կանոնակարգերի օրենսգիրք
**Լոնդոն Բրիդ** (անգլ.՝ London Nicole Breed, օգոստոսի 11, 1974(1974-08-11), Սան Ֆրանցիսկո, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի քաղաքական և պետական գործիչ, Սան Ֆրանցիսկոյի ներկայիս քաղաքապետ։

Կենսագրություն
--------------

Բրիդը ծնվել և մեծացել է Սան Ֆրանցիսկոյում։ Ծագում է ցածր եկամուտ ունեցող ընտանիքից։ Նրա քույրը 2006 թվականին մահացել է թմրանյութերի գերդոզայից, եղբայրը նրա քաղաքապետ ընտրվելու պահին գտնվել է բանտում։ Բրիդը գերազանցությամբ ավարտել է Գալիլեոյի ավագ դպրոցը, 1997 թվականին ավարտել է Դեյվիսի Կալիֆորնիական համալսարանը քաղաքագիտության բակալավրի աստիճանով, 2012 թվականին Սան Ֆրանցիսկոյի համալսարանում ստացել է մունիցիպալ կառավարման մագիստրոսի աստիճան։ 1999 թվականին Բրիդը, որպես սկսնակ աշխատել է քաղաքապետ Ուիլի Բրաունի աշխատակազմում։ 2002 թվականին Սան Ֆրանցիսկոյի քաղաքապետ Բրաունը Բրիդին նշանակել է աֆրոամերիկյան մշակույթի և արվեստի կենտրոնի գործադիր տնօրեն։

Հինգ տարվա ընթացքում Բրիդը զբաղեցրել է Վերակառուցման քաղաքային գործակալության հանձնաժողովի անդամի պաշտոնը, 2010 թվականին քաղաքապետ Գևին Նյուսոմի աջակցությամբ ընդգրկվել է հրդեհային անվտանգության հանձնաժողով։ Բրիդն ընտրվել է Սան Ֆրանցիսկոյի 5-րդ շրջանի դիտորդական խորհրդի անդամ։ 2015 թվականին ընտրվել է խորհրդի առաջնորդ։ 2017 թվականի դեկտեմբերի 12-ին սրտի կաթվածից մահացել է քաղաքապետ Էդ Լին, որից հետո Բրիդը ժամականավոր կատարել քաղաքապետի պարտականությունները։ 2018 թվականի հունվարի 23-ին դիտորդական խորհուրդը Բրիդի փոխարեն քաղաքապետի պաշտոնակատար է նշանակել Մարկ Ֆարելին՝ այդ պաշտոնում Բրիդի որպեսքաղաքապետի թեկնածու մասնակցության կապակցությամբ։ Լոնդոն Բրիդը հաղթել է քաղաքապետի հատուկ ընտրություններում, որը տեղի է ունեցել նույն տարվա հունիսի 5-ին, և հուլիսի 11-ին պաշտոնապես դարձել է Սան Ֆրանցիսկոյի 45-րդ քաղաքապետը։ Նա այդ պաշտոնում առաջին աֆրոամերիկուհին է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Munzinger Personen (գերմ.)
2. ↑  «California Birth Index, London N Breed, born 1974»։ *California Birth Index* (en-US)։ Վերցված է դեկտեմբերի 13, 2017
3. ↑  «Meet London Breed, San Francisco's first black woman mayor»։ *Newsweek* (անգլերեն)։ հունիսի 14, 2018։ Վերցված է սեպտեմբերի 24, 2018
4. ↑  Knight Heather (հունիսի 13, 2018)։ «It's a really big deal that SF elected London Breed as mayor»։ *San Francisco Chronicle*։ Վերցված է հունիսի 13, 2018
5. ↑  Melendez Lyanne (հուլիսի 11, 2018)։ «San Francisco welcomes new mayor London Breed, first African-American woman to hold position»։ abc7news.com։ Վերցված է օգոստոսի 27, 2018
6. ↑  Ostler Scott։ «Big crowd at SF Civic Center sees London Breed sworn in as new mayor»։ SFChronicle.com։ Վերցված է օգոստոսի 27, 2018
7. ↑  Fracassa Dominic (հուլիսի 11, 2018)։ «Big crowd at SF Civic Center sees London Breed sworn in as new mayor»։ *San Francisco Chronicle*։ Վերցված է հուլիսի 11, 2018

Արտաքին հղումներ
----------------

* Meet London Breed, San Francisco’s first black woman mayor(անգլ.) / Newsweek

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |

 |
**Թորոս Ռասթկելենյան**, Թորոս - Թորոս Ռասթ - Կլան (դեկտեմբերի 12, 1934(1934-12-12), Հալեպ - հուլիսի 29, 2020(2020-07-29), Ռոման սյուր Իզեր), սփյուռքահայ քանդակագործ, Ֆրանսիայի Դրոմ դեպարտամենտի գրականության, գիտության և արվեստների ակադեմիայի անդամ (2003)։

Կենսագրություն
--------------

Թորոս Ռասթկելենյանն արմատներով Արևմտյան Հայաստանի Ուրֆա քաղաքից է, ծնվել է Հալեպում 1934 թվականին։ Հորից ժառանգել է պղնձագործի ավանդական արհեստը, զբաղվել դրվագումով և արձանագործությամբ։

1966 թվականին «Ազատագրված արաբ կինը» միջազգային մրցույթում Թորոսի յոթմետրանոց «Ազատության ջահ» արձանը շահել է առաջին մրցանակը և տեղադրվել Հալեպի հրապարակներից մեկում։

1967 թվականից բնակվում է Դրոմ դեպարտամենտի Ռոման քաղաքում։ 1968 թվականից ցուցադրվում է Ֆրանսիայի և եվրոպական այլ երկրների պատկերասրահներում և ցուցահանդեսներում։

Ստեղծագործություններ
--------------------

Թորոսի բրոնզե և պղնձե մոնումենտալ 15 քանդակներ տեղադրված են Ֆրանսիայի տարբեր քաղաքներում (Հայոց ցեղասպանությունը դատապարտող՝ Մարսելի, Էքս Ան Պրովանսի, Վալանսի, Վիենի և Սենտ Էտիենի կոթողները և այլն), որոնք առանձնանում են մետաղամշակման նրբությամբ և խիստ ընդհանրացված ծավալաձևերով («Սրնգահարը», բրոնզ, 1978, տեղադրվել է Ռոմանի փոքրիկ հրապարակում, «Ընտանիք», բրոնզ, 1999, «Սիրեն», համաձուլվածք, 2001 և այլն)։

Կերտել է նաև դիմաքանդակներ՝ «Սայաթ-Նովա», «Ստեփան Շահումյան», «Գալուստ Գյուլբենկյան» և այլն։

2009 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Թորոսի կերտած Սայաթ-Նովայի բրոնզաձույլ կիսանդրին տեղադրվել է Երևանի Սայաթ-Նովայի պողոտայի և Խանջյան փողոցի խաչմերուկում։

Մրցանակներ
----------

* ՀՀ նախագահի հրամանագրով պարգևատրվել է Մովսես Խորենացու մեդալով։
* Ֆրանսիայի Պատվո լեգեոնի ասպետի I և II աստիճանների շքանշանակիր է (1984, 2000)։

Պատկերասրահ
-----------

* Սայաթ-Նովայի կիսանդրի (Երևան)Սայաթ-Նովայի կիսանդրի (Երևան)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  Fichier des personnes décédées
2. 1 2  Մահացել է ֆրանսահայ քանդակագործ Թորոս Ռասթկելենյանը
3. ↑  Թորոս Ռասթկելենյան
4. ↑  Թորոս - Թորոս Ռասթ - Կլան, Թորոս Ռասթկելենյան
5. ↑  «Սայաթ-Նովայի» բրոնզաձույլ կիսանդրին` Սայաթ-Նովա - Խանջյան խաչմերուկում
6. ↑  «ՀՀ Նախագահի հրամանագրերը - Փաստաթղթեր - Հայաստանի Հանրապետության Նախագահ»։ *նախագահ.հայ*։ Վերցված է 2016-10-23

Արտաքին հղումներ
----------------

* Թորոս Ռասթկելենյանի պաշտոնական կայքը Archived 2014-12-18 at the Wayback Machine.
* Փաստավավերագրական ֆիլմ Թորոս Ռասթկելենյանի մասին
* Ֆրանսիայի Անտոնի քաղաքում բացվել է հայ արվեստագետների համատեղ ցուցահանդեսը(չաշխատող հղում)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ · AV Production |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 124788926 · ISNI: 0000000358480791 · SUDOC: 126262926 · VIAF: 204963302 · WorldCat VIAF: 204963302 |

 |
**Լոնդոնի քաղաքապետ,** ընտրված քաղաքական գործիչ, ով Լոնդոնի ժողովի 25 անդամների հետ միասին կազմում է Մեծ Լոնդոն մարտավարական կառավարությունը։ Ներկայիս քաղաքապետն է Սադիկ Խան, ով անցել է պաշտոնի 2016 թվականի մայիսի 9-ին։ Պաշտոնի ձևավորումից հետո այն ստանձնել է Կեն Լիվինգստոնը 2000 թվականի մայիսի 4-ից մինչև 2008 թվականի մայիսը, երբ պարտվեց Բորիս Ջոնսոնոնին, ով պաշտոնավարեց երկու ժամկետ և նրան փոխարինեց Խանը։

Պաշտոնը ստեղծվել է 2000 թվականին 1998 թվականի Մեծ Լոնդոնի պաշտոնական հանրաքվեից հետո, և առաջին ուղղակի ընտրվող քաղաքապետի պաշտոնն է Միացյալ Թագավորությունում։

Լոնդոնի քաղաքապետը նաև Մեծ Լոնդոնի քաղաքապետն է, ներառյալ Լոնդոնյան Սիթին, որը ձևական նաև ունի Լոնդոն Սիթիի լորդ-քաղաքապետ։ Յուրաքանչյուր Լոնդոնի բյուրո ունի նաև ձևական քաղաքապետ կամ ընտրված քաղաքապետ։

Նախապատմություն
---------------

Մեծ Լոնդոնի խորհուրդը Մեծ Լոնդոնի ընտրովի կառավարությունն էր, որը վերացվեց 1986 թվականից։ Նրանց գործառույթները բաժանվեցին տարբեր գերատեսչությունների միջև։ Լոնդոնցիները հավանություն տվեցին 1998 թվականի հանրաքվեին, որով ձևավորվեց Լոնդոնի նոր կառավարման մարմին, այդ թվում Լոնդոնի քաղաքապետի պաշտոնը։

Ընտրություններ
--------------

Լոնդոնի քաղաքապետը ընտրվում է չորս տարի ժամկետով, ընտրությունները կայանում են մայիսին։ Յուրաքանչյուր թեկնածու պետք է ավանդ ունենա £10,000 չափով, որը վերադարձվում է, եթե նա հավաքել է 5% առաջին ընտրության ձայն։ Մեծ Լոնդոնը ընտրողների քանակով ուղղակի ընտրական համակարգով Եվրոպայում միայն զիջում է Ֆրանսիայի նախագահի և Պորտուգալիայի նախագահի ընտրություններին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Greater London Authority – Annual Budget Archived 11 April 2007 at the Wayback Machine.
2. ↑  Parker George, Sullivan Conor (2016 թ․ ապրիլի 22)։ «Zac v Sadiq: the race to become London’s next mayor»։ *Financial Times*։ Վերցված է 2017 թ․ մայիսի 9

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Լոնդոնի քաղաքապետներ |
| --- |
|  |
| 
* Լիվինգստոն (Անկուսակցական, 2000–2004, Լեյբորիստ, 2004–2008)
* Ջոնսոն (Պահպանողական, 2008–2016)
* Խան (Լեյբորիստ, 2016-)

 |

 |
**Լեյլա Ամարիա Ալի** (անգլ.՝ Laila Amaria Ali; դեկտեմբերի 30, 1977(1977-12-30), Մայամի Բիչ, Մայամի Դեյդ շրջան, Ֆլորիդա, ԱՄՆ), ամերիկացի նախկին պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտիկ, Մուհամմեդ Ալիի աղջիկը նրա երրորդ կնոջից՝ Վերոնիկա Պորշեից։ Պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտում ունեցել է 24 մարտ, որոնք բոլորն էլ ավարտվել են հաղթանակով։ Լեյլան եղել է IBA, WIBA և IWBF վարկածով աշխարհի չեմպիոն։

Սպորտային կարիերա
-----------------

Իր առաջին մարտը պրոֆեսիոնալ ռինգում Լեյլան խաղացել է 1999 թվականի հոկտեմբերի 8-ին Էյպրիլ Ֆլաուերսի դեմ։ Նա իր մրցակիցներից մեկին 31-րդ վայրկյանում նոկաուտի է ենթարկել։ Իր տասերորդ մարտը նա անց է կացրել 2001 թվականի հունիսի 8-ին Ժակլին Ֆրեյզեր Լայդի դեմ, որի հայրը Մուհամմեդ Ալիի հակառակորդ Ջո Ֆրեյզերն էր։ Այն ավարտվել է հաղթանակով։ 2002 թվականի նոյեմբերի 8-ին հաղթել է Վալերի Մաֆուդին։ Նա տարել է մի շարք հաղթանակներ և իր կարիերան ավարտել 2007 թվականին։ Նա արժանացել է այնպիսի բռնցքամարտիկների քննադատություններին, ինչպիսիք են Էնն Վոլֆը և Նատալիա Ռագոզինան։ Նրանք պատճառաբանում էին, որ Ալին խուսափել է հանդիպել նրանց հետ պրոֆեսիոնալ ռինգում։

Անձնական կյանք
--------------

2000 թվականի օգոստոսի 27-ին նա ամուսնացել է Ջոննի Մակկլեյնի հետ։ 2005 թվականի վերջին նրանք ամուսնալուծվել են։

2007 թվականի հուլիսի 23-ին նա ամուսնացել է Կյորտիս Կոնուեյի հետ։ 2008 թվականի օգոստոսի 26-ին ծնվել է նրանց որդին՝ Կյորտիս Մուհամմեդ Կոնուեյը։ 2011 թվականի ապրիլի 4-ին ծնվել է նրա դուստրը՝ Սիդնի Ջարալդին Կոնուեյը։ Բացի իր հարազատ երեխաներից, նա մեծացրել է նաև Կոնուեյի երեք երեխաներին՝ Կեմերոնին, Կելտոնին և Լեյլանիին։

2018 թվականի դեկտեմբերի 4-ին Ալին Կալաբասասում մասնակից է դարձել խոշոր ավտովթարի, որի հետևանքով ծանր վնասվածք է ստացել ծեր անցորդը։ Նրան կայուն վիճակում տեղափոխել են հիվանդանոց։ Լեյլա Ալին չի ձերբակալվել, որովհետև շերիֆի բաժանմունքը դա համարել է դժբախտ պատահար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Internet Movie Database — 1990.
2. 1 2  GeneaStar
3. ↑  Константин Устьянцев. (25 декабря 2011)։ «Рагозина: пусть против меня выйдет Али!»։ Чемпионат.com։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-09-10-ին։ Վերցված է 2012-01-25
4. ↑  Carlos Kalinchuk. (28 января 2004)։ «Is Laila Ali Running Scared From Ann Wolfe? You Decide!» (անգլերեն)։ East Side Boxing։ Վերցված է 2012-01-25
5. ↑  «Laila Ali marries former WR Conway, manager says» (անգլերեն)։ CBS։ 23 июля 2007։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-09-10-ին։ Վերցված է 2012-01-25
6. ↑  Laila Ali Hits Pedestrian in Calabasas Parking Lot, Victim Hospitalized

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | BoxRec · ČSFD · Internet Movie Database · MusicBrainz |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Munzinger · Notable Names Database |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 17032630t · LCCN: n2001105719 · SUDOC: 233559302 · VIAF: 26416774 · WorldCat VIAF: 26416774 |

 |
**Կին դատավորների միջազգային միություն** (անգլ.՝ International Association of Women Judges (IAWJ)), 1991 թվականին հիմնադրված ֆեմինիստական հասարակական կազմակերպություն, որի անդամները աշխարհի տարբեր կողմերից դատավորներ են, որոնք պաշտպանում են կանանց հավասար իրավունքները։

Պատմություն
-----------

Կին դատավորների միջազգային միությունն ստեղծվել է 1991 թվականին, երբ ամբողջ աշխարհից 50 կին դատավորներ հրավիրվել են մասնակցելու Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Կին դատավորների ազգային միության տասներորդ հոբելյանական միջոցառմանը։ Որոշվել է, որ դատական համակարգում սեռային խտրականության դեմ պայքարը հեշտացնելու համար ստեղծել միջազգային միություն։ 1991 թվականի հոկտեմբերին 15 երկրներից կին դատավորներ հանդիսավոր կերպով ընդունել են Կին դատավորների միջազգային միության սահմանադրությունը։ Նրանց առաջին հանդիպումը տեղի է ունեցել 1992 թվականի հոկտեմբերին․ Սան Դիեգոյում իրար են հանդիպել 42 տարբեր երկրներից 82 կին դատավորներ։ Նրանց ամենահետաքրքրող խնդիրը եղել է ընտանեկան բռնությունը։ Կին դատավորները ամբողջ աշխարհում հովանավորել են աշխատաժողովներ և կոնֆերանսներ՝ սովորեցնելու ընտանեկան բռնության տարածման, այն խոչընդոտելու մասին, ինչպես գործադրել օրենքները՝ սահմանելու այդ հանցագործությունը տույժերով։ Կին դատավորների միջազգային միությունը նաև նախագիծ է ունեցել՝ կրթելու դատավորներին, թե ինչպես կիրառել մարդու միջազգային իրավունքի գործիքները առանձին դատարաններում կանանց հետ կապված դեպքերում։

Կին դատավորների միջազգային միության առաջին դատավորը եղել է Առլին Փաչը։ 1994 թվականի մայիսին Հռոմում ընտանեկան բռնության հետ կապված կոնֆերանս է տեղի ունեցել։

2010 թվականին, երբ Միացյալ Թագավորությունից բարոնուհի Հեյլն ընտրվել է Կին դատավորների միջազգային միության նախագահ, այն արդեն ուներ 90 երկրներից 4 000 անդամներ։ 2017 թվականին անդամների թիվը հասել է 5 000-ի, իսկ 2019 թվականին՝ 6 000-ի։

Նախագահներ
----------

* Առլին Փաչ, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ, 1992-1994
* Պացիտա Կանիզարես-Նիե, Ֆիլիպիններ, 1996-1998
* Սյուզան Դևայն, Կանադա,
* Կարմեն Արգիբեյ, Արգենտինա, 1998-2000
* Մելլա Քերոլ, Իռլանդիա, 2000-2002
* Լետիցիա Կիկոնյոգո, Ուգանդա, 2002-2004
* Ջեյն Մեթյու, Ավստրալիա, 2004-2006
* Գրասիելա Դիքսոն,Պանամա, 2006-2008
* Լեսլի Ալդեն, ԱՄՆ, 2008-2010
* Բրենդա Հեյլ, Միացյալ Թագավորություն, 2010-2012
* Էվսեբիա Մունուո, Տանզանիա, 2012-2014
* Թերեզիտա դե Կաստրո, Ֆիլիպիններ, 2014-2016
* Սյուզանա Մեդինա դե Ռիցո, Արգենտինա, 2016-2018
* Վանես Ռուիզ, ԱՄՆ, 2018-2020

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. 1 2 3  Coogan Laura (21 May 2010)։ «Lady Hale becomes President of the International Association of Women Judges»։ *UK Supreme Court Blog*։ Վերցված է 27 July 2019
3. 1 2 3 4 5  Mann Judy (13 April 1994)։ «Making the Law Fair for All Aomen»։ *The Washington Post*։ Վերցված է 27 July 2019
4. ↑  «DISE's Shaheen Shariff delivers address to International Association of Women Judges»։ *McGill University News*։ 1 June 2017։ Վերցված է 27 July 2019
5. ↑  «Judge Mary Margaret Rowlands to speak at the United Nations»։ *Akron Legal News*։ 8 March 2019։ Վերցված է 27 July 2019

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայքէջ

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |

 |
**Թռիչք** (անգլ.՝ Flight, Fly, առավել հայտնի է **Udann Sapnon Ki** անվանմամբ), հնդկական դրամա հեռուստասերիալ։ Առաջին անգամ հեռարձակվել է 2014 թվականի օգոստոսի 18-ին Colors TV հեռուսաալիքով։ Թողարկվել է երկուշաբթիից ուրբաթ։ Հեռուստասերիալի պրոդյուսերը Բոլիվուդի ռեժիսոր Մահեշ Բհաթը է։ Հեռուստասերիալը հիմնված է համանուն ֆիլմի վրա, որը դեռևս չի ցուցադրվել։ Գլխավոր դերում խաղում է մանկահասակ աստղ Սպանդան Չատուրվեդին։ Սերիալի առաջին ցուցադրությունը եղել է 2014 թվականին։

Սյուժե/դիպաշար
--------------

Դեպքերը հիմնականում տեղի են ունենում 1996 թվականին Հնդկաստանի Ազադգանջ գյուղում։ Այդ գյուղի բոլոր բնակիչները մեծահարուստ Քամալ Նարայան Ռաջվանշիի ստրուկներն են։ Պատմությունը պրոտագոնիստ Չակորի մասին է, որին դեռ չծնված գրավ էին դրել։ Երբ Չակորի մայրը՝ Կաստուրի Բուվանը, հղի էր, Չակորի պապիկը՝ Հարիյան, մահանում է դժբախտ պատահարից։ Բուվանը չունի ո՛չ փող, ո՛չ կով, որպեսզի կազմակերպի թաղումը, ուստի Կաստուրին և Բուվանը ստիպված գումար են խնդրում Քամալ Նարայանից։ Փոխարենը Թեջասվանի Ռաջվանշին նրանցից պահանջում է գրավ դնել դեռ չծնված երեխային։ Կաստուրին աղջիկ է ունենում։ Թեջասվանին նրա դաստակին դաջել է տալիս ստրկության նշանը և ասում, որ երեխային 7 տարի անց հանձնեն Առանձնատանը։ Որոշ ժամանակ անց նա մոռանում է այդ մասին։

Յոթ տարի անց Չակորը պատահաբար հայտնվում է Առանձնատանը։ Նա ընկերանում է Վիվան Ռաջվանշիի՝ Մանոհար Ռաջվանշիի տղայի հետ և նա օգնում է Չակորին փախչել Առանձնատնից։ Չակորին օգնում է Իշվար Ռավաթը և նրան տանում է Լաքնաու։ Իշվարի կինը Չակորին ընդունում է սեփական աղջկա նման։ Լաքնաուում նա ընդունվում է դպրոց։ Ֆիզկուլտուրայի ուսուցիչ Արջուն Քանան մեծ դեր է խաղում Չակորի կյանքում։

Չակորը մասնակցում է վազքի մրցումների և հաղթում է։ Նա ծանոթանում է աստվածուհի Բհագյայի հետ, ով իրականում Քամալ Նարայանի դուստրն է։ Ազատում է Բհագյային աստվածուհի լինելուց։ Իշվարը ձերբակալում է Քամալ և Թեջասվանի Ռաջվանշիներին։ Մանոհարը Քամալի պատվերով ռումբ է տեղադրում Իշվարի մեքենայի մեջ և սպանում նրան։ Արջունը ու Բհագյան ամուսնանում են։ Քամալ Նարայանը ազատվում է բանտից։ Արջունը վերցնում է Չակորին և տանում է նրան Լաքնաու և պահում է իր տանը։ Տասը տարի անց Չակորը վերադառնում է Ազադգանջ որպես կայացած վազորդ և մարզիկ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  «Mahesh Bhatt's unreleased film 'Udaan' becomes a TV show | Latest News & Updates at Daily News & Analysis»։ *dna* (en-US)։ 2014-08-12։ Վերցված է 2017-05-01
4. ↑  «'Shastri Sisters' and 'Udann' cast visit the Andhericha Raja Pandal - Times of India»։ *The Times of India*։ Վերցված է 2017-05-01
5. ↑  «Udaan: Little Chakor becomes bonded labour» (en-US)։ Վերցված է 2017-05-01
6. ↑  «Conceptualised 'Udaan' actually for a film: Mahesh Bhatt»։ *mid-day* (անգլերեն)։ Վերցված է 2017-05-01
7. ↑  «Colors to awaken rural masses with ‘Udann’»։ *Indian Television Dot Com*։ 2014-08-12։ Վերցված է 2017-05-01

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |

 |
Հայտնի են Պյութագորասի թեորեմի առնվազն 370 ապացույցներ
Մաթեմատիկայում **թեորեմը** , դա պնդում է, որը կարելի է ապացուցել նախօրոք հաստատված այլ փաստերի (այլ թեորեմների) և ընդունված պնդումերի (աքսիոմների) հիման վրա։ Թեորեմը տրամաբանական հետևանք է աքսիոմներից։ Մաթեմատիկական թեորեմի ապացույցն իրենից ներկայացնում է պնդման տրամաբանական հաստատումը դեդուկտիվ համակարգի կանոններին համապատասխան։ Թեորեմի ապացույցը հաճախ մեկնաբանվում է որպես հավաստիության հիմնավորում։ Հաշվի առնելով, որ թեորեմի գաղափարը պահանջում է ապացույցի առկայություն, թեորեմը սկզբունքորեն տարբերվում է գիտական օրենքից, ինչը հանդիսանում է *փորձարարական արդյունք*։

Մաթեմատիկական թեորեմները հիմանականում ունեն պայմանական բնույթ։ Նշված դեպքում թեորեմն ապացուցելիս օգտագործվում են նաև ձևակերպման մեջ դրված պայմանները կամ հիպոթեզները։ Ապացույցը մեկնաբանելով որպես հավաստիության հիմնավորում՝ եզրակացությունը դիտվում է որպես թեորեմի պայմանների հետևանք, այսինքն՝ եզրակացությունը ճշմարիտ է թեորեմի պայմանների առկայության դեպքում՝ առանց որևէ լրացուցիչ ենթադրությունների։ Այնուամենայնիվ, երբեմն այն կարելի է մեկնաբանել այլ կերպ՝ կախված դեդուկտիվ համակարգում հետևության կանոններին վերագրված իմաստից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Elisha Scott Loomis։ «The Pythagorean proposition: its demonstrations analyzed and classified, and bibliography of sources for data of the four kinds of proofs»։ *Education Resources Information Center*։ Institute of Education Sciences (IES) of the U.S. Department of Education։ Վերցված է 2010 թ․ սեպտեմբերի 26
2. ↑  Սակայն, և՛ թեորեմները, և՛ գիտական օրենքները հետազոտությունների արդյունքներ են։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 172)։*  |
**Լեյլա Սֆեզ** (ֆր.՝ Leïla Sfez, 1874, Թունիս - 1944), հրեա-թունիսցի երգչուհի-երգահան, որը 1920-ական թվականներին Թունիսում հայտնի էր որպես Café-chantant (երգող սրճարան) կատարող։ Հանդես է եկել *ma'luf* և *charqui* ժանրերում։

Կենսագրություն
--------------

Լեյլա Սֆեզը ծնվել է 1874 թվականին հրեա-թունիսցիների ընտանիքում։ Հայտնի երգչուհի է դարձել երգելով դասական անդալուսյան ոճով երգեր Թունիսի Բաբ Սուիկա թաղամասի համերգասրահում։ Կատարել է ինչպես տարբեր հեղինակների ստեղծագործություններ, այնպես էլ իր հեղինակած երգերը։ Իր երաժշտական ոճի մեջ է ներգրավել նաև զարմուհուն՝ Հաբիբա Մեսիկային։ Նրան սովորեցրել է երգել և դաշնամուր նվագել։

Սֆեզի երաժշտությունն առաջին անգամ ձայնագրվել է 1910 թվականին Gramophone Company-ի կողմից, որը Թունիսում ձայնագրում էր հրեա կին վոկալիստների։ Նրանց ձայնադարանը Սֆեզին ներկայացնում է *ma'luf* և Մերձավոր Արևելքի երաժշտական կատարումներով։ 1929 թվականին Pathé Records-ը ձայնագրել է Սֆեզի երգերը, այդ թվում` "Hbibi ghab", "Jani el marsoul" և "Emta narja fik":

Ժամանակի ընթացքում Chemmâma քույրերը դարձել են ավելի հայտնի, Սֆեզը թողել է բեմական գործունեությունը, ավելի շատ ժամանակ տրամադրել զարմուհու՝ Հաբիբա Մսիկայի հետ պարապելու համար, որը նույնպես մեծ ճանաչման է հասել։ Ժամանակի այլ հայտնի հրեա երգչուհիներից էին Բանատ Չամաման և Չեյխ Էլաֆրիտը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Allagui Abdelkirm (2016)։ *Juifs et musulmans en Tunisie: Des origines à nos jours*։ Tallandier։ էջեր 82–։ ISBN 979-10-210-2079-5
2. 1 2 3  Ameskane, Mohamed (2012 թ․ դեկտեմբերի 27)։ «Chanson judéo-arabe» (French)։ Maghress: Albayane
3. ↑  Jones, Alyson E. (2010)։ «Playing out: Women instrumentalists and women's ensembles in contemporary Tunisia»։ University of Michigan։ Վերցված է 2018 թ․ հոկտեմբերի 18
4. ↑  Garfi Mohamed (2009)։ *Musique et spectacle: Le théâtre lyrique arabe - Esquisse d'un itinéraire (1847-1975)*։ Editions L'Harmattan։ էջ 99։ ISBN 978-2-296-21597-9
5. ↑  Ehrlich Mark Avrum (2009)։ *Encyclopedia of the Jewish Diaspora: Origins, Experiences, and Culture*։ ABC-CLIO։ էջեր 512–։ ISBN 978-1-85109-873-6
**Ժակ Քալայջյան** (ֆր.՝ Jacques Kalaydjian, առավել հայտնի է **Ժիկա** (ֆր.՝ Jicka) կեղծանվամբ, հունիսի 17, 1925(1925-06-17), Լե Ռեյնսի - մայիսի 15, 2005(2005-05-15), Լիզիե,), ֆրանսահայ ծաղրանկարիչ, որը հիմնականում հայտնի է *Les Pieds nickelés* շարքով։

Կենսագրություն
--------------

Երիտասարդ տարիներին Ժակ Քալայջյանը զբաղվել է տարբեր մասնագիտություններով։ Նա եղել է կոշկակար, հրուշակագործ, ռադիո վերանորոգող, կինոյի ինտերվալիստ և երկրորդական դերակատար։ Ի վերջո, 1941 թվականին նա դարձել է *L'Épicier* թերթի ծաղրանկարիչ։

1946 թվականին նա *Les Aventures du Petit Dédé*-ի հետ *Cadet Journal*-ում թողարկել է իր առաջին կոմիքսները, այնուհետև հաջորդ տարի նա հայտնվել է *Almanach Vermot*-ի էջերում։ 1948 թվականին Ժիկան ստեղծել է *Les Mésaventures de Pachydou* շարքը SETL հրատարակությունների համար, ինչպես նաև նկարել է *L'Os à marrow*, *Le Hérisson*, *Paris Jour*, *Vaillant* և *Pilote* հանդեսների համար։

1969 թվականին նա ժամանել է Փարիզյան հրատարակչական ընկերություն և մտել *Journal des Pieds Nickelés*-ի և *Trio*-ի աշխարհ, որտեղ սկզբում նա ծաղրանկարիչ Ռընե Պելոսի կոլորիստն էր, մինչև հրատարակիչը նրան վստահեց իր իրավահաջորդությունը *Pieds Nickelé*-ների համար, որոնցից նա հետագայում ստեղծեց վեց ալբոմ։

1998-2004 թվականներին մասնակցել է *Du Dessin de Presse* և *D'Humour de Louviers* փառատոներին և 1999 թվականին արժանացել հանրության մրցանակին։

Ժակ Քալայջյանն ապրել է Շելլում ավելի քան երեսունհինգ տարի, ինչն ազդել է *Les Pieds Nickelés en voir de tous les couleurs* ալբոմի սցենարի վրա, որի գործողությունները մասամբ տեղի են ունենում այդ քաղաքում։

Մատենագիտություն
----------------

* *Les Pieds Nickelés marins-pêcheurs* (սցենարը՝ Ռոլան դը Մոնտոբերի)
* *Les Pieds Nickelés vulcanologues* (սցենարը՝ Անդրե Մանգենի)
* *Les Pieds Nickelés à la Une* (սցենարը՝ Ժան-Պոլ Տիբերիի)
* *Les Pieds Nickelés toubibs de nuit* (սցենարը՝ Անդրե Մանգենի)
* *Les Pieds Nickelés en voient de toutes les couleurs* (սցենարը՝ Ժան-Պոլ Տիբերիի)
* *Les Pieds Nickelés et la Dame de fer* (սցենարը՝ Ժան-Պոլ Տիբերիի)
* *Escroqueries en tous genres* (սցենարը՝ Ժան-Պոլ Տիբերիի)

Որպես կոլորիստ՝ Ժակարբոյի և Սերժ Սեն-Միշելի 6 ալբոմներում.

* *Les Pieds Nickelés au mondial*
* *Les Pieds Nickelés et le Club*
* *Les Pieds Nickelés et le rallye*
* *Les Pieds Nickelés karatekas*
* *Les Pieds Nickelés font le tour*
* *Les Pieds Nickelés aux jeux*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  Fichier des personnes décédées
2. 1 2  BD Gest' (ֆր.)
3. 1 2  Babelio (ֆր.) — 2007.
4. 1 2 3 4 5 6  «Jicka»։ *bedetheque.com* (ֆրանսերեն)
5. ↑  «matchID - Moteur de recherche des personnes décédées»։ *deces.matchid.io*։ Վերցված է 2020-12-27
6. ↑  «Album : Collection Casse-Cou, Les mésaventures de Pachydou»։ *bd-pf.fr* (ֆրանսերեն)
7. ↑  *Chelles-Contact* N°32 de novembre 1987, p. 15
8. ↑  *Chelles-Contact* N°38 de mai 1988, p. 16
9. ↑  «Auteur : Jicka»։ *bd-tek.com* (ֆրանսերեն)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 14902082x · VIAF: 2490148451575715970000 · WorldCat VIAF: 2490148451575715970000 |

 |
**Լեյլա Քասըմ** (քրդ.՝ لەیلا قاسم‎, 1952, Khanaqin, Diyala Governorate, Իրաք - մայիսի 12, 1974(1974-05-12), Բաղդադ, Իրաք), քուրդ ակտիվիստ, որը 1974 թվականին կախաղան է բարձրացվել Իրաքի Բաղդադ քաղաքում՝ ԲԱԱՍ կուսակցության ներկայացուցիչների կողմից։ Համարվում է քրդերի ազգային տառապյալներից մեկը։

Վաղ տարիներ
-----------

Լեյլան ծնվել է քուրդ գյուղացիներ Դալահո և Դանի Քասըմների ընտանիքում։ Եղել է ընտանիքի հինգ զավակներից երրորդը։ Ծնվել է Խանակին քաղաքում, սակայն ընտանիքի հետ միասին տեղափոխվել է Էրբիլ, երբ Լեյլան դեռ չորս տարեկան էր։ Քասըմներն ապրել են ծայրահեղ աղքատության մեջ։ Լեյլան և նրա եղբայրը՝ Չիյակոն դեռ մանուկ տարիքում մորից սովորել են արաբերեն և գյուղատնտեսական հմտություններ։

Քաղաքական գործունեություն
-------------------------

Երբ լրացել է Լեյլայի 16 տարեկանը, բաասիստ կուսակցական գործիչների գլխավորությամբ գեներալ Ահմադ Հասան ալ Բաքրը տապալել է նախագահ Աբդ ար Ռահման Արիֆին։ 1960-ական թվականների վերջին Լեյլան և Չիյակոն նոր ռեժիմի դաժանության վերաբերյալ ստեղծել են պամֆլետներ։ Դրանց թվում էր նաև նոր առաջնորդ Սադդամ Հուսեյնը, որը համարվում էր քրդական ազգայնականության գլխավոր թշնամիներից մեկը։

1970 թվականին նա անցել է Քուրդիստանի ուսանողների միության և Քուրդիստանի դեմոկրատական կուսակցության շարքերը։

1974 թվականին Լեյլա Քասըմը, սովորելով Բաղդադի համալսարանում, մեղադրվել է նախագահ Սադդամ Հուսեյնի վրա հարձակման փորձի մեջ։ Նրան ձերբակալել են, տանջել և վերջապես 1974 թվականի մայիսի 12-ին, երկարատև ցուցադրական դատական գործընթացից հետո, կախաղան է բարձրացվել։ Կախաղան բարձրացնելու գործընթացն ուղիղ եթերով հեռարձակվել է Իրաքի ողջ տարածքում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Leyla Qasim: Bride of Kurdistan»։ Peace and Collaborative Development Network։ 2011 թ․ մայիսի 21։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ մայիսի 23-ին։ Վերցված է 2011 թ․ հոկտեմբերի 22
2. ↑  What Kind of Liberation? Women and the Occupation of Iraq by Nadje al Ali and Nicola Pratt. Berkeley: University of California Press. 2009

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Notable Names Database |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 2256167565601198750007 · WorldCat VIAF: 2256167565601198750007 |

 |
**Լոուրենսու դի Ալմեյդա** (պորտ.՝ **Lourenço de Almeida**, 1480, Մարտին, Պորտուգալիայի թագավորություն - մարտ 1508, Չաուլ, Portuguese India, Պորտուգալական կայսրություն), Հնդկաստանի առաջին պորտուգալացի փոխարքա Ֆրանսիշկու դե Արմեիդայի որդին։

Մասնակցել է հոր ղեկավարությամբ կազմակերպված պորտուգալական 7-րդ արշավանքին դեպի Հնդկաստան։ Ըստ երևույթի՝ 1505 թվականին նա դարձել է առաջին պորտուգալացին, ում նավերը մոտեցել են Շրի Լանկայի (Ցեյլոնի կղզի) ափերին։ Նա Կոլոմբոյում հիմնել է գաղութային առևտրավան։

1506 թվականին Լաուրենսը գլխավորել է պորտուգալական ուժերին Կաննանգրեի ճակատամարտում, որտեղ պորտուգալացիները հասնում են լիակատար հաղթանակի։

Երկու տարի անց Լաուրենսու դի Ալմեիդա գլխավորում է պորտուգալական ուժերին եգիպտական մամլուքների դեմ մղվով Չաուլի ճակատամարտում։ Սակայն այս անգամ նրա գլխավորած նավատորմը պարտություն է կրում։ Ճակատամարտի ընթքացքում Լաուրենսու դի Ալմեիդայի նավը խորտակվում է և վերջինս զոհվում է։

Ֆրանսիշկու դի Արմեիդայի գլխավորությամբ պորտուգալացիները փոխհատուցում են նախորդ պարտությանը՝ ջախջախելով Մամլուքյան սուլթանության, Կալկաթայի և Գուջարաթի միացյալ նավատորմերին։

Լաուրենսու դի Արմեիդայի անունը հիշատակված է հայտնի պորտուգալացի բանաստեղծ Լուիշա դե Կամոենսայի «Լուզիադներ» էպիկական պոեմում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Lourenco de Almeida | Portuguese explorer»։ Վերցված է 2016 թ․ օգոստոսի 4

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: n97099136 · VIAF: 68220064 · WorldCat VIAF: 68220064 |

 |
**«Ծովափին։ Սֆինքս»**, հայ մեծ նկարիչ Մարտիրոս Սարյանի 1908 թվականին ստեղծած աշխատանքը, որը գտնվում է Սարյանի տուն-թանգարանում։

2012 թվականին «Ծովափին։ Սֆինքս» կտավը Սարյանի այլ աշխատանքների հետ միասին Արկադի Պլաստովի 120-ամյակին նվիրված ցուցահանդեսի ժամանակ ներկայացվել է Ուլյանովսկի Պլաստովի անվան թանգարանում։

Նկարագրություն
--------------

«Ծովափին։ Սֆինքս» նկարում գերիշխում է Սարյանին բնորոշ ոսկեգույնի և կապտա-կանաչ երանգների զուգորդումներով ստեղծված ու դիտողի մեջ «զառվառ, բաբախուն տպավորություններ» առաջացնող կոլորիտի ջերմ մթնոլորտը։ Կտավում որպես հիմնական արտահայտչամիջոց շեշտված է լույսը։

Նկարչի արտահայտությամբ իր մեջ սինթեզվում է այդ շրջանում իր բազմաթիվ աշխատանքներում դրսևորված խնդիրները։ Կտավում պատկերված է երևակայության ծնունդ հանդիսացող մի տեսարան։ Գունագծային կոլորիտի միջոցով նկարիչը հեքիաթային է դարձրել բնության յուրաքանչյուր տարր` ծառ, կենդանիներ, լեռներ, ալիքներ, թռչունների երամ։ Կտավի կենտրոնական մասում գետնին պառկած է սֆինքս-կինը, որի մարմինը ձուլված է հողին, երկրին։ Կտավի ներքևի աջ անկյունում պատկերված է միակնյա երևակայական անձ, նկարչի խոսքով փիլիսոփան, որն իր բարձրացրած ձեռքով ու լայն բացված աչքով խորհրդածում, ըմբոշխնում է բնության շքեղությունը, որը նկարիչն ընկալում է մանուկի պես` իբրև զարմանահրաշ հեքիաթ, երազ-իրականություն։ Պատկերման ձևերի հեքիաթային բնույթի շնորհիվ կտավը համոզչական ուրույն ուժ ունի։

Տվյալներ
--------

* «Ծովափին։ Սֆինքս», 1908, ստվարաթուղթ, տեմպերա, 63,4 х 73,6 սմ։ Մարտիրոս Սարյանի տուն-թանգարան, Երևան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «ՄԱՐՏԻՐՈՍ ՍԱՐՅԱՆԻ ՏՈՒՆ-ԹԱՆԳԱՐԱՆ»։ *www.sarian.am* (en-gb)։ Վերցված է 2017 թ․ մարտի 12
2. ↑  «Սարյանի կտավները կցուցադրվեն Ուլյանովսկում՝ նկարչի բարեկամ Պլաստովի թանգարանում»։ *www.civilnet.am* (հայերեն)։ Վերցված է 2017 թ․ մարտի 12  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)

Աղբյուրներ
----------

* Շահեն Խաչատրյան, «Մարդը բնություն է, բնությունը` մարդ», «Հայաստան», 1970, Երևան։

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Մարտիրոս Սարյանի նկարներ |
| --- |
|  |
| 
* Գիշերային բնանկար: Եգիպտոս
* Դեպի աղբյուր
* Եգիպտական դիմակներ
* Եղիշե Չարենցի դիմանկարը
* Երևանյան բակ գարնանը
* Ինքնադիմանկար
* Ինքնադիմանկար
* Ինքնադիմանկար: Երեք հասակ
* Ծովափին: Սֆինքս
* Կոստանդնուպոլսի շները
* Հեքիաթ
* Պարսկաստան
* Ջրհորի մոտ, շոգ օր
* Փյունիկյան արմավենի: Եգիպտոս
* Քայլող կինը
* VII դարի Կարմրավոր եկեղեցին: Աշտարակ
* Զանգվի կամուրջը

 |

 |
Խորհրդային տարիներին Դոնի Ռոստովում ստեղծվել է Վլադիմիր Լենինի մի քանի հուշարձան։ Առաջին հուշարձանը բացվել է 1929 թվականին Բոլշայա Սադովայա փողոցում։ 1960 թվականին Լենինի հուշարձան է տեղադրվել Երկաթուղային շրջանում, վագոնային դեպոյի տարածքում։ 1963 թվականին կոթող է բացվել Լենինի հրապարակում։ Լենինի տիրաժավորված հուշարձաններից մեկն էլ գտնվում է Գվարդեյսկայա հրապարակից ոչ հեռու՝ Կաշվի գործարանի մուտքի մոտ։ Վլադիմիր Լենինի ռոստովյան հուշարձաններից երկուսը պետական պահպանության տակ են։

Լենինի հուշարձան Մ. Գորկու անվան զբոսայգու մուտքի մոտ
-----------------------------------------------------

47°13′16″ հս․. լ. 39°42′36″ ավ. ե.HGЯOL

Քաղաքում Վլադիմիր Իլյիչ Լենինի առաջին հուշարձանը բացվել է 1929 թվականին Բոլշայա Սադովայա փողոցում, Մ. Գորկու անվան զբոսայգու մուտքի մոտ։ Հուշարձանի հեղինակներն էին քանդակագործ Գեորգի Ներոդան և ճարտարապետ Պ. Ն. Անդրեևը։ Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ հուշարձանն ավերվել է, սակայն 1970 թվականին քանդակը վերականգնվել է։

Բրոնզե քանդակը կանգնած է գրանիտե բարձր պատվանդանի վրա։ Քանդակագործ Ներոդան Լենինին պատկերել է ճառ արտասանելիս։ Նրա աջ ձեռքը պարզած է, ափը դեպի վեր է։ Լենինի վերարկուի փեշերը ասես ծածանվում են քամու տակ։ Քանդակագործը ձգտել է փոխանցել համաշխարհային պրոլետարիատի առաջնորդի էներգիան և հեղափոխության հուսավառությունը։ Պատվանդանի մոտ տեղադրված է քարե ամբիոն։ Հուշարձանամերձ հրապարակում պարբերաբար անցկացվում են հանրահավաքներ։ Հուշարձանն ունի տարածաշրջանային նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտի կարգավիճակ։

Լենինի հուշարձան Լենինի հրապարակում
-----------------------------------

Լենինի հուշարձանը Լենինի հրապարակում
47°15′00″ հս․. լ. 39°42′43″ ավ. ե.HGЯOL

1963 թվականին Հոկտեմբերյան շրջանի հրապարակում տեղադրվել է Լենինի հուշարձանը։ Հրապարակը և նրա հարակից պողոտան կոչվել են Լենինի անունով։ Հուշարձանի հեղինակներն են քանդակագործ Իսահակ Բրոդսկին, ճարտարապետներ Ն. Ն. Միլովիդովը և Ս. Ս. Օժեգովը։ Լենինի բրոնզե քանդակը կանգնած է գրանիտե սալիկներով երեսպատված պատվանդանին։ Հուշարձանի ընդհանուր բարձրությունը 12,5 մետր է։ Պատվանդանին փորագրված է հետևյալ մակագրությունը. *«Խորհրդային պետության հիմնադրին, կոմունիստական կուսակցության ստեղծողին»*։ Հուշարձանն ունի դաշնային նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտի կարգավիճակ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Ростов-на-Дону // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред.  А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
2. 1 2 3 4  *Андрианов В. И. Терещенко А. Г.* К. Марксу, Ф. Энгельсу и В. И Ленину // Памятники Дона. — Ростов-на-Дону: Ростовское книжное издательство, 1981.
3. 1 2 3 4  *Елена Николаева.* Трижды Ленин Archived 2016-03-13 at the Wayback Machine. // Ростов Официальный. — 2011. — № 5 (844).
4. 1 2  Валерий Иванов (2013-01-16)։ «Кто помоет памятники?»։ rostov.mk.ru։ Վերցված է 2013-09-07
5. ↑  «Биография Г. В. Нероды»։ skulptura-neroda.ru։ Վերցված է 2013-09-07
6. ↑  «г. Ростов-на-Дону (объекты культурного наследия регионального значения)»։ donland.ru։ Վերցված է 2013-09-07
7. ↑  «г.Ростов-на-Дону. Объекты культурного наследия (памятники истории и культуры) государственного (федерального) значения»։ donland.ru։ Վերցված է 2013-09-07