**Ուիլյամ Քյորթիս Քոլփագ** (անգլ.՝ *William Curtis Colepaugh*, մարտի 25, 1918(1918-03-25), Նիանթիք, Նյու Լոնդոն շրջան, Կոնեկտիկուտ, ԱՄՆ - մարտի 16, 2005(2005-03-16), Փաոլի, Չեստեր շրջան, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ), ԱՄՆ քաղաքացի, որը դարձել էր գերմանական լրտես, իսկ այնուհետ, հատուկ առաջադրանք կատարելու համար իր գործընկերոջ հետ ժամանելով Միացյալ Նահանգներ, հանձնվել է ամերիկյան իշխանություններին։ Նրա կրկնակի դավաճանությունը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի վերջում Ատլանտյան օվկիանոսում էական ազդեցություն է ունեցել ԱՄՆ ռազմածովային ուժերի գործողությունների վրա։

Կենսագրություն
--------------

### Վաղ տարիներ

1943 թվականին ծառայությունից ազատվելուց հետո՝ 1944 թվականին առևտրանավով փախել է Նացիստական Գերմանիա, որը կանգ էր առել Լիսաբոնում։ Քոլփագն այցելում է գերմանական հյուպատոսություն և ուսուցում անցնելով բռնազավթված Հաագայում, դառնում գերմանական լրտես։

### Գաղտնի գործակալ

Լրտեսական դպրոցում Քոլփագին սովորեցրել են օգտվել հրազենային զենքերի տարբեր տեսակներից և տիրապետել գործնական տարբեր հմտությունների, որոնք անհրաժեշտ էին լրտեսության համար։ Վերապատրաստումից հետո Քոլփագը գերմանացի լրտես Էրիխ Գիմպելի հետ միասին U-1230 սուզանավով վերադարձել է Միացյալ Նահանգներ և 1944 թվականի նոյեմբերի 29-ին ափ իջել Մեն ծոցի Հենքոք Փոինթ քաղաքում։ Նրանց հանձնարարված տեխնիկական տեղեկատվություն հավաքել ԱՄՆ ռազմական օբյեկտների վերաբերյալ։ Նրանք նաև պետք է ներթափանցեին ամերիկյան գերգաղտնի Մանհեթենյան նախագիծ ու ստեղծեին դիվերսիոն խմբեր՝ սաբոտաժի գործողություններ իրականացնելու համար։

Քոլփագն ու Գիմպելը ուղևորվում են Բոստոն, իսկ այնուհետ գնացքով շարժվում դեպի Նյու Յորք։ Շուտով Ուիլյամը որոշում է թողնել գործողությունը, և երբ այցելում է իր հին ընկերներից մեկին, որի հետ միասին սովորել էր համալսարանում, ամեն ինչ պատմում է նրան։ Վերջինս Ուիլյամ Քոլփագին խորհուրդ է տալիս դիմել Հետաքննությունների դաշնային բյուրոյին։ Քոլփագը ՀԴԲ-ին է ներկայացնում Գիմպելի մանրամասն նկարագրությունը, ինչն ավելի ուշ օգնում է ձերբակալել վերջինիս։

Նրանց ձերբակալությունից հետո, գլխավոր դատախազի ցուցմամբ, գերմանական նախկին լրտեսները փոխանցվում են ամերիկյան ռազմական իշխանություններին։ 1945 թվականի փետրվարին լրտեսները կանգնում են դատարանի առաջ։ Նրանք մեղավոր են ճանաչվում և դատապարտվում մահապատժի, սակայն այդ դատավճիռը նախագահ Հարրի Թրումանի հրամանով փոխարինվում է ցմահ ազատազրկմամբ։ 15 տարի մնալով ազատազրկման մեջ՝ Քոլփագը 1960 թվականին դուրս է գալիս բանտից։

### Հետպատերազմական տարիներ

Իր ազատ արձակումից հետո Քոլփագը տեղափոխվում է Փենսիլվանիա նահանգի Քինգ օֆ Փրաշա բնակավայր, որը գտնվում է Ֆիլադելֆիայի մոտ։ Այնտեղ Քոլփագը սկսում է աշխատել տպարանում։ Հետագայում նա սկսում է զբաղվել տարբեր բիզնեսներով, վաճառում էր պահարաններ, սեղաններ, սննդամթերք։ Ամուսնացել և ակտիվորեն զբաղվել է հասարակական գործունեությամբ։ Ուիլյամ Քոլփագը մահացել է 86 տարեկան հասակում՝ 2005 թվականի մարտի 16-ին՝ Ալցհայմերի հիվանդության բարդությունից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  Richard Willing. «The Nazi spy next door». USA Today. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ մարտի 29-ին. Վերցված է 2017 թ․ մարտի 29-ին.
2. 1 2 3 4 5  «Counterintelligence In World War II». Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ մարտի 29-ին. Վերցված է 2017 թ․ մարտի 29-ին.
3. ↑  «East Coast 'Alcatraz'». Correctionhistory.org. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ մարտի 29-ին. Վերցված է 2017 թ․ մարտի 29-ին.
4. ↑  Miller, Robert A. *A True story of An American Nazi Spy: William Curtis Colepaugh.* Trafford Publishing Co. 2013, pp. 228, 313. 1-466-98219-5

Գրականություն
-------------

* *Гимпель Э.* Шпион для Германии. — Центрполиграф, 2000. — 316 с. — ISBN 5-227-00952-X
* *William B. Breuer* The Air-Raid Warden Was a Spy: And Other Tales from Home-Front America in World War II. — Wiley, 2008. — 256 с. — ISBN 978-0471234883

Արտաքին հղումներ
----------------

* Case Law: William C. Colepaugh

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: n2015059417 · VIAF: 68144648455474718526 · WorldCat VIAF: 68144648455474718526 |

 |