**Հուալյան** (չին. պարզ. 花蓮市, փինյին *Huāliánshì*, պալլ. *հուա լյան շի*), քաղաք Թայվանում, Հուալյան համանուն գավառի մայրաքաղաքը։ Տեղակայված է Խաղախ օվկիանոսի արևելյան ափին գտնվող կղզու վրա։ Բնակչությունը կազմում է մոտ 110.000 բնակիչ։

Քաղաք այցելում են Տարոկո ազգային պարկ ուղևորվող շատ զբոսաշրջիկներ։

Պատմություն
-----------

Համաձայն Հուալյանական շրջանի ժամանակագրության (花蓮 縣志) քաղաքն ի սկզբանե կոչվել է Կիլայ (չին. պարզ. 奇萊, փինյին *Jīlái*, պալլ. Ց*զիլայ*, թայվաներեն, Kî-lâi; ճապ. きらい Կիրայ)։ Քանի որ «Կիրայ» ճապոներեն նշանակում «ատել» (嫌い), ականջին հաճելի հնչողության համար՝ ճապոնական վարչակազմը XX դարում քաղաքի անվանումը փոխարինեց Կարենի (花蓮; かれん): Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո նույն ճապոնական անվանումը սկսեցին չինարեն Հուալյան կարդալ։

1622 թվականից ի վեր իսպանացիներն այստեղ կառուցեցին հանքեր, բայց 1851 թվականին սկսեցին մշտական բնակություն հաստատել։ Ի սկզբանե այստեղ բնակվում էին 2.200 չինացիներ։ Դրանք Թայբեյի գյուղացիներն էին, որոնք այստեղ էին եկել Հուան Աֆենի (黃阿鳳) առաջնորդությամբ։ Լին Ցանի (林 蒼 安) գլխավորությամբ վերաբնակիչների նոր խումբը 1875 թվականին եկել էին Իլանից։

Չին-ճապոնական պատերազմի ընթացքում (1894 -1895) քաղաքը գրավեցին ճապոնացիները, բայց նրանց քանակը աննշան էր։

Քաղաքը սկսեց ընդարձակվել 1912 թվականին։

Ցզիցի լողափ, համայնապատկեր

Քաղաքային ենթակայության տակ գտնվող տարածքների կառուցվածքը
---------------------------------------------------------

Քաղաքի քաղաքապետարանի կազմի մեջ են մտնում 6 կառավարման համակարգերում միավորված 45 գյուղեր (里):

Տրանսպորտ
---------

Կայարան
Հուալյանը երկաթուղով միացված է երկրի այլ մասերին, իսկ ճեպընթաց գնացքը քաղաքը կապում է մայրաքաղաք Թայբեյի հետ։

Քաղաքի մոտակայքում է գտնվում ներքին օդային ուղիների համար նախատեսված օդանավակայանը։

Կան արագընթաց ավտոբուսային կապերով ճանապարհներ, որոնք ներառում են կղզու լեռնային հատվածով դեպի արևմտյան ափ տանող ճանապարհը (դեպի Տայչժուն)։

Ժողովրդագրություն
-----------------

Քաղաքում բնակվում են նաև թայվանական աբորիգեններ՝ հիմնականում ամի, աթայալ և բունուն ցեղեր։

Կլիմա
-----

Ամռան ջերմաստիճան. 25 °C-32 °C (77 °F-89 °F)

Ձմռան ջերմաստիճան. 15 °C-21 °C (59 °F-70 °F)

Տարեկան միջին ջերմաստիճան. 24 °C (75 °F)

Տարեկան միջին տեղումներ. 2000 մմ

Թայֆուն լինում է հունիսից սեպտեմբեր ընկած ժամանակահատվածում, երբեմն նույնիսկ տարեկան երկու թայֆուն է տեղի ունենում։

Կրթություն և Մշակույթ
---------------------

Քաղաքում կա 3 համալսարան, 12 ավագ, 4 միջին և 16 տարրական դպրոց, 37 եկեղեցի և 31 տաճար։ Նաև կան Ցզու ՉԻ բուդդայական համալսարանը և Դունհուա Մեիլուն համալսարանական քաղաքը։

Հիվանդանոցներ
-------------

* «Hualien Tzu Chi Medical Center». Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ ապրիլի 26-ին. (First Medical Center in Eastern Taiwan)
* «Mennonite Christian Hospital». Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ ապրիլի 29-ին.
* «Hualien Hospital, Department of Health, Execusive Yuan». Արխիվացված է օրիգինալից 2006 թ․ հոկտեմբերի 17-ին.

Տեսարժան վայրեր
---------------

* Ափամերձ դիտահարթակ
* Հյուսիսային ծովափնյա զբոսայգի (Bei Bin Park)
* Ձկան շուկա
* Հարավային ծովափնյա զբոսայգի
* Գիշերային շուկա
* Մեյլուն լեռնային զբոսայգի
* Նարնջի այգի
* Քանդակագործության թանգարան
* Մշակութային ապրանքների վաճառակետեր Հին երկաթուղու հարևանությամբ
* Արհեստական ժայռերի փողոց
* Ցզուչի բուդդայական կազմակերպության (լուռ խորհրդածություն) Ցզինսի տաղավար
* Farglory Ocean Park - զվարճանքի պուրակ քաղաքի մոտակայքում գտնվող դելֆինարիումով

Հետաքրքիր փաստեր
----------------

2016 թվականի նոյեմբերին ծովային նավահանգիստների եվրոպական կազմակերպությունից վկայական ստանալու և «էկո-նավահանգստի» կարգավիճակ ստանալու հավաստագրման ընթացակարգի շրջանակներում Հուալիենի նավահանգիստը անցավ ստուգումների վերջին փուլը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  «Порт Хуаляня получает статус «экопорта»». *Тайвань • Новости* (ռուսերեն). 2016 թ․ նոյեմբերի 16. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ նոյեմբերի 18-ին. Վերցված է 2016 թ․ նոյեմբերի 18-ին.

Հղումներ
--------

* Hualien City Government Official Website

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Հուալյան» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4406400-7 · VIAF: 244269056 · WorldCat VIAF: 244269056 |

 |