**Էմանուել Աղասի**, ամերիկանացված որպես **Էմանուել** **«Մայք»** **Աղասի** (դեկտեմբերի 25, 1930(1930-12-25), Սալմաստ, Արևմտյան Ադրբեջան, Իրան - սեպտեմբերի 24, 2021(2021-09-24), Լաս Վեգաս, Նևադա, ԱՄՆ), նախկին բռնցքամարտիկ, 1948 և 1952 թվականներին Իրանը ներկայացրել է Ամառային օլիմպիական խաղերում։ Թենիսիստ Անդրե Աղասու հայրը։

Կենսագրություն
--------------

Էմանուլ Աղասին ծնվել է 1930 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Սալմաստում (Իրան), մեծացել՝ Թեհրանում, հայ քրիստոնեական ընտանիքում (որոշ աղբյուրներ նշում են, որ ունի հայ-ասորական կամ պարսկական արմատներ, բայց ինքնակենսագրականում այդ վարկածները չեն հաստատվել)։ Հայրը՝ հյուսն Դավիթ Աղասյանը ուկրաինահայ է, ծնվել է 1880 թվականին Կիևում, Հոկտեմբերյան հեղափոխությանը հաջորդող քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ արտագաղթել է Իրան, որտեղ խուսափելով թուրքական ջարդերից՝ փոխել է ազգանունը քիչ աչքի ընկնող ազգանունով՝ Աղասի, իսկ Մայքի մայրը՝ Նունիան, եղել է հայուհի Թուրքիայից։ Չնայած Դավիթը քսան տարի մեծ էր կնոջից, նրանք ընտանիք են կազմել։ Ունենեցել են հինգ երեխա, Էմանուելը երրորդ երեխան էր։

Սպորտում Էմանուելի առաջին հետաքրքրությունը եղել է ֆուտբոլը, սակայն հետագայում Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմի ժամանակ. տեսնելով թե ինչպես են ամերիկյան քրիստոնեական եկեղեցու առաքելական ծառայությանը կից թենիսի մարզադաշտում խաղում ամերիկացի և բրիտանացի զինվորները տարվել է թենիսով և շատ սիրել այդ խաղը։ Նրանցից մեկը տղային է նվիրել իր առաջին ձեռնաթիակը, որը հետագայում իր հետ տարել է ԱՄՆ։

Էմանուելը 16 տարեկան հասակում հետաքրքրվել է բռնցքամարտով, հաճախ մասնակցել է փողոցային կռիվների, որոնցից մեկի ժամանակ նրան նկատել է Թեհրանի կենտրոնում գտնվող *Nerou Rastey* մասնավոր ակումբի բռնցքամարտի մարզիչը։ Նա Էմանուելին հրավիրել է ակումբ, որը առաջին իսկ մարզումի ժամանակ հաղթել է բոլոր մրցակիցներին, իսկ երկու շաբաթ անց հաղթել է ակումբի կողմից հովանավորվող բռնցքամարտի մրցաշարում։

Հետագայում, Աղասու մարզիչն է դառնում 1932 թվականի Օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր Հանս Ցիգլարսկին, որը կազմում է մարզումների կանոնավոր ռեժիմ և Աղասին մի քանի ամիս անց թեթև քաշային կարգում հաղթում է Թեհրանի առաջնությունը, ապա Իրանի առաջնությունը և 17 տարեկանում ընդգրկվում է երկրի ազգային հավաքականում` Լոնդոնի օլիմպիական խաղերին մասնակցելու համար։

Օլիմպիադայում, Աղասին առաջին իսկ մարտի ժամանակ պարտվում է իսպանացի հակառակորդին, որը թեթև քաշային կարգում զբաղեցնում է չորրորդ հորիզոնականը։ Չորս տարի անց մասնակցում է Հելսինկիի օլիմպիական խաղերին։ Պատմությունը կրկնվում է․ Աղասին պարտվում է առաջին մարտում՝ այս անգամ Հարավային Աֆրիկան ներկայացնող մարզիկին, որն այս օլիմպիական խաղերում նվաճում է բրոնզե մեդալ։

1952 թվականին հետևելով իր եղբայր Սամուելին մեկնում է Չիկագո և իր անունը փոխում է՝ դարձնելով «Մայք Աղասի»։ Ռուզվելտի համալսարանն ավարտելուց առնվազն մեկ ամիս անց հանդիպում է Էլիզաբեթ Դեդլիին։ Երկու ամիս անց, 1959 թվականի օգոստոսի 19-ին նրանք ամուսնանում են։ Աշխատանքի փնտրտուքներով նրանք հասնում են Լոս Անջելես, այնուհետև, երբ ընկերներն աշխատանք են առաջարկում Տրոպիկանա Լաս Վեգաս հյուրանոցում, ամուսիններն իրենց երկու տարեկան աղջկա՝ Ռիտայի և ութ տարեկան տղայի՝ Ֆիլիպի հետ 1962 թվականի հեկտեմբերին տեղափոխվում են Լաս Վեգաս, որտեղ Բեթին աշխատում է Նևադայի պետական վարչությունում, իսկ Էմանուելը՝ թենիսի մարզիչ Տրոպիկանա հյուրանոցում, իսկ ավելի ուշ MGM Գրանտ հյուրանոցում։ Այս աշխատանքում մնում է մինչև 21-րդ դարի սկիզբը։ 1967 թվականին ընտանիքը համալրվում է, ծնվում է նրանց աղջիկը՝ Թամարան, իսկ 1970 թվականին՝ Անդրեն։

Իր բոլոր երեխաների հետ դեռ մանուկ հասակից զբաղվում է թենիսով, հետագայում նրանց մարզում են պրոֆեսիոնալ թենիսիստներ։ Անդրե Աղասին դառնում է աշխարհի համար մեկ ռակետ։ 1984 թվականին, Ռիտան՝ խիստ տարաձայնություններ ունենալով հոր հետ, ամուսնանում է իր մարզչի՝ հայտնի պրոֆեսիոնալ թենիսիստ Սանչո Գոնսալեսի հետ, որը 32 տարով մեծ էր իրենից։ 2001 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Մայքի ընտանիքը համալրվում է ևս մեկ հայտնի թենիսիստով՝ Լաս Վեգասում Անդրե Աղասին ամուսնանում է Շտեֆֆի Գրաֆի հետ։

Մայք Աղասիի ինքնակենսագրությունը՝ *The Agassi Story*-ն լույս է տեսնում 2004 թվականին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Roglo — 1997. — ed. size: 9000000
2. 1 2
3. ↑  «How To Be Good». The Guardian. 2006 թ․ սեպտեմբերի 3. Վերցված է 2014 թ․ հունվարի 26-ին.
4. ↑  «Andre Agassi». *PersianMirror*. PersianMirror. 2004. Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ մայիսի 23-ին. Վերցված է 2009 թ․ մայիսի 23-ին.
5. ↑  *Nicholas Awde, Nineb Lamassu, Nicholas Al-Jeloo.* Modern Aramaic (Assyrian/Syriac) Dictionary and Phrasebook. — New York: Hippocrene Books, 2007. — P. 278. — ISBN 0-7818-1087-6   
 «Andre Agassi». *Persian Mirror: The Modern Magazine for Famous Iranians, Persian Celebrations, Cuisine, Culture & Community*. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ նոյեմբերի 5-ին. Վերցված է 2012 թ․ հոկտեմբերի 23-ին.
6. 1 2  Nahigian, Frank. «Only in America? An Interview with Mike Agassi». The Armenian Weekly. Վերցված է 2014 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
7. ↑  Cobello, Dominic; Agassi, Mike (2004). *The Agassi Story*. Toronto: ECW Press. էջեր 12–14. ISBN 1-55022-656-8. Վերցված է 2012 թ․ հոկտեմբերի 22-ին.
8. ↑  Cobello, 2004, էջեր 12—14
9. ↑  Cobello, 2004, էջեր 19—22
10. ↑  Cobello, 2004, էջեր 26—27
11. ↑  Dominic Cobello; Mike Agassi; Kate Shoup Welsh (2008 թ․ հոկտեմբեր). *The Agassi Story*. ECW Press. էջեր 28–. ISBN 978-1-55490-362-7.
12. ↑  Cobello, 2004, էջեր 28—29
13. ↑  Emanoul Aghasi Archived 2012-11-11 at the Wayback Machine. at Sports-Reference.com   
 «Iran Olympic Tradition». *NBCOlympics.com*. NBC Universal. 2008. Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ մայիսի 23-ին. Վերցված է 2009 թ․ մայիսի 23-ին.
14. ↑  Jensen, Jeffry (2002) [1992]. Dawson, Dawn P (ed.). *Great Athletes*. Vol. 1 (Revised ed.). Salem Press. էջ 17. ISBN 1-58765-008-8.
15. ↑  Cobello, Dominic; Agassi, Mike (2004). *The Agassi Story*. Toronto: ECW Press. էջ 64. ISBN 1-55022-656-8. Վերցված է 2017 թ․ մայիսի 17-ին.
16. ↑  Cobello, Dominic; Agassi, Mike (2004). *The Agassi Story*. Toronto: ECW Press. էջ 69. ISBN 1-55022-656-8. Վերցված է 2017 թ․ մայիսի 18-ին.
17. 1 2  Agassi, 2009, էջեր 45—48
18. ↑  S. L. Price. (2002 թ․ հունիսի 24). «The Lone Wolf». *Sports Illustrated* (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ մայիսի 11-ին. Վերցված է 2012 թ․ հոկտեմբերի 23-ին.

Գրականություն
-------------

* *Andre Agassi.* Open: An Autobiography. — Random House, 2009. — ISBN 978-0-307-26819-8
* *Dominic Cobello and Mike Agassi.* The Agassi Story. — Toronto: ECW Press, 2004. — ISBN 1-55022-656-8

Արտաքին հղումներ
----------------

* Эмануэл Агаси – օլիմպիական վիճակագրությունը *Sports-Reference.com* կայքում (անգլ.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Արմենիապեդիա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 138026858 · ISNI: 0000000074251751 · LCCN: n2009023124 · VIAF: 86252748 · WorldCat VIAF: 86252748 |

 |