**Անտոնի Տոմիշկո** (ռուս.՝ Антоний Осипович, **Իոսիֆովիչ** ռուս.՝ Иосифович) **Տոմիշկո** (ծննդյան պահին՝ **Անտոնին Տոմիշկո**, չեխ․՝ Antonín Tomíška, ապրիլի 6, 1851(1851-04-06), Heřmanův Městec - հոկտեմբերի 8 (21), 1900 կամ հոկտեմբերի 8, 1900(1900-10-08), Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն), չեխական ծագմամբ ռուս ճարտարապետ, Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիայի իսկական անդամ (1893 թվականից)։ Ռուսաստանում և Բուլղարիայում մի շարք կառույցների նախագծերի հեղինակ է, այդ թվում` Սանկտ Պետերբուրգում գտնվող «Կրեստի» բանտային համալիրի ճարտարապետն է։

Կենսագրություն
--------------

Անտոնի Տոմիշկոն ծնվել է Չեխիայի Գերմանուվ Մեստեց գյուղաքաղաքում։ Անտոնիի հայրը եղել է քանդակագործ, և տղան մանուկ հասակից սկսել է նկարել։

1870-1874 թվականներին Տոմիշկոն սովորել է Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիայում։ 1872 թվականին արժանացել է 2 արծաթե մեդալի, 1873 թվականին՝ 1 արծաթե և 2 ոսկե մեդալների իրականացրած ծրագրի համար։ 1875 թվականին ստացել է դասական նկարչի կոչում և, որպես գեղարվեստի ակադեմիայի կրթաթոշակառու, 4 տարի ժամկետով ուղարկվել արտասահման։ 1879 թվականին «3000 հոգու համար նախատեսված ուղղափառ տաճարի» նախագծի և այլ աշխատանքների համար արժանացել է ակադեմիկոսի կոչման։ 1879 թվականից դասավանդել է Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիայում, 1888 թվականին դարձել է պրոֆեսոր։ 1894-1900 թվականներին ղեկավարել է ակադեմիայի գեղարվեստի բարձրագույն դպրոցի արվեստանոցը, 1897-1898 թվականներին եղել է բարձրագույն դպրոցի ռեկտոր։

Անտոնի Օսիպովիչ Տոմիշկոն մահացել է 1900 թվականին Սանկտ Պետերբուրգում։ Թաղված է Նիկոլսկու գերեզմանատան Ալեքսանդրո-Նևսկի դափնիների ծառուղում։ Գերեզմանը չի պահպանվել։

Ստեղծագործական ուղի
-------------------

Տոմիշկոն հայտնի է իր նախագծած բազմաթիվ հասարակական շենքերով, որոնք հիմնականում իրականացրել է ռուսական ոճով։ Սանկ Պետերբուրգում նրա իրականացրած նախագծերից են՝ Սանկտ Պետերբուրգի անկելանոց (Վոլկովկա գետի առափնյա 3), ֆելդշերների ուսումնարան (Սանկտ Պետերբուրգի Սուվորովսկի պողոտա 4), Կույրերի Ալեքսանդրո-Մարինիսկոե ուսումնարան (Պրոֆեսոր Պոպովի փողոց 37)։ Ճարտարապետին մեծ ճանաչում բերեց բանտային շենքերի շարքի նախագծումը, որը ներառում է «Կրեստի» շենքերի համալիրը և Պետերբուրգի առաքվող կալանավորների բանտը (Մոնտասիրկա գետի առափնյա 13-15)։

Բացի այդ Տոմիշկոն մասնակցել է Պետրոպավլովյան ամրոցի մեծ իշխանի գերեզմանատան կառուցմանը, ինչպես նաև 
Պետերգոֆի Ալեքսանդրիա պալատական համալիրում Նիկոլայ II-ի համար Ամառային բնակավայր, որը միակ պալատն է իր ճարտարապետական պրակտիկայի ընթացքում։

«Կրեստի»՝ Տոմիշկոյի ամենահայտնի կառույցը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2 3 4  Չեխիայի ազգային գրադարանի կատալոգ
3. 1 2 3 4  Կերպարվեստի արխիվ — 2003.
4. 1 2  Великокняжеская усыпальница на сайте энциклопедии Санкт-Петербурга
5. ↑  «Архитекторы Петербурга: Антон Томишко | сайт компании НРФ «МИР». Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ մարտի 27-ին. Վերցված է 2019 թ․ մարտի 27-ին.
6. ↑  «АртРу.инфо — Персоны — Томишко Антоний Осипович — АртРу.инфо». Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ օգոստոսի 15-ին. Վերցված է 2019 թ․ մարտի 27-ին.
7. 1 2 3 4  Архитектор и его творение
8. ↑  (Антоний Осипович Томишко)(չաշխատող հղում)
 Антик. История, культура, архитектура
9. ↑  ВОЛКОВСКАЯ АЛЕКСАНДРОВСКАЯ БОГАДЕЛЬНЯ (ВОЛКОВО-ГОРОДСКАЯ БОГАДЕЛЬНЯ) на сайте энциклопедии Санкт-Петербурга

Արտաքին հղումներ
----------------

* Эрика Сидорова. Не только Кресты: Наследие архитектора Томишко не исчерпывается известными тюремными постройками // Санкт-Петербургские Ведомости, 08.03.2011, № 047
* Перов Д. В. Классик тюремного зодчества // История Петербурга, № 6(22) / 2004 — стр. 55—60 Արխիվացված 2016-03-04 Wayback Machine

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Անտոնի Տոմիշկո» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուսի և Եփրոնի |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | NKC: jo2005274230 · VIAF: 84175040 · WorldCat VIAF: 84175040 |

 |