recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Փակե'ք մի աչքը ձեռքի ափով: Ձեռքերով կռթնե'ք սեղանին, ֆիքսե'ք գլուխը ձեռքերով պատկերից 15-30 սմ հեռավորությամբ: Բաց աչքով ֆիքսե'ք կենտրոնի խաչը և մի քանի վայրկյան հայացքը մի' փոխեք. անհրաժեշտ անշարժությունն ապահովելու դեպքում մանուշակագույն կետիկները կանհետանան: Բարդության դեպքում օգտագործե'ք մեծացված պատկերը:
**Տրոկսլերի էֆեկտ կամ Տրոկսլերի ֆենոմեն**, ֆիզիոլոգիական ֆենոմեն տեսողական ընկալման ոլորտում։ Առաջին անգամ նկարագրել է շվեյցարացի բժիշկ, փիլիսոփա և քաղաքագետ Իգնաց Տրոկսլերը 1804 թվականին։

Նկարագրություն
--------------

Ֆենոմենը դրսևորվում է, երբ դադարում են ընկալվել տեսողական գրգռիչները, որոնք խիստ կայուն դիրք ունեն աչքի ցանցաթաղանթի նկատմամբ։

Կենսաբանական նշանակություն
--------------------------

Ողնաշարավոր կենդանիների աչքի կառուցվածքի յուրահատկությունն այն է, որ կենտրոնական զարկերակի և ցանցաթաղանթի երակների դասավորությունը ռեցեպտորների առաջ է գտնվում։ Աչքի այդպիսի կառուցվածքը հանգեցնում է այն բանին, որ մազանոթները ստվերում են ցանցաթաղանթի ռեցեպտորները, ինչը կոնպենսատորային մեխանիզմի բացակայության դեպքում կհանգեցներ պատկերի ամբողջական ընկալման խախտմանը։

Օպտիկական կոնպենսացիայի առանձնահատկությունն այն է, որ ուղեղն «անջատում» է անշարժ հատվածների պատկերումը ցանցաթաղանթին։ Քանի որ նորմալ վիճակում կենդանու աչքերը ֆիքսում են օբյեկտը շատ կարճատև ժամանակում (մարդու աչքերը տեսողական պատկերը ֆիքսում են օբյեկտը 0.2-0.6 վայրկյանում, որից հետո թրթռում է լինում), ապա միակ անշարժ օբյեկտը ցանցաթաղանթի նկատմամբ մնում են հենց աչքի կառուցվածքային տարրերը։ Այդպիսով, հեռացնելով երկար ժամանակ տեսողական դաշտում հայտնված անշարժ օբյեկտները` ի հայտ է գալիս աչքի թերությունները քողարկելու հնարավորություն (այդ թվում` աչքի ոսպնյակի, ապակեմարմնի, եղջերաթաղանթի թերություններ)։

Սահմանափակում
-------------

Տրոկսլերի էֆեկտը մասամբ սահմանափակված է անկյունային չափերով և օբյեկտի` աչքի օպտիկական առանցքի նկատմամբ ունեցած դիրքով։

Քանի որ ցանցի դեղին կետի շրջանում մազանոթներ չկան, այդ պատճառով կոնպենսացիայի անհրաժեշտություն չի առաջանում։ Դրա հետևանքով ֆենոմենը դրսևորվում է միայն անկյունագծային տեսողության շրջանում։ Երկրորդ սահմանափակումը ցանցաթաղանթում պատկերների չափերն են։ Ամենայն հավանականությամբ, քանի որ մազանոթների տրամագիծը փոքր է, ապա անշարժ, մեծ օբյեկտների ընկալման դադարում տեղի չի ունենում։

Դիտարկում
---------

* Փորձարկվողը քթի մի կողմում ամրացնում է 2-3 կտոր մուգ թուղթ` 2-3 մմ հաստությամբ։
* Փորձարկվողը ֆիքսում է գլուխը ձեռքերով` արմունկներով կռթնելով սեղանին և պահպանելով լիակատար անշարժությունը։
* Փորձարկվողը ֆիքսում է հայացքը քթի թղթերից մեկին և չի թարթում հայացքը մինչև տեսողական ընկալման դադարումը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Описан в труде *Über das Verschwinden gegebener Gegenstände innerhalb unseres Gesichtskreises*
2. ↑  Физиология человека. Том 1. Под редакцией Р. Шмидта и Г. Тевса.-М.: Мир, 1996. ISBN 5-03-002544-8 стр. 237
Քաջարանի պղինձ-մոլիբդենային հանքավայր**Քաջարանի պղինձ-մոլիբդենային հանքավայր**, հանքավայր ՀՀ Սյունիքի մարզում՝ Ողջի գետի վերին ավազանում։ Հետազոտվել է 1931 թվականից (1936-1945 թվականներին՝ մանրամասն), շահագործվել 1945 թվականից։ Արդյունաբերական նշանակության հանքայնացումը երակիկացանավոր է՝ տեղադրված ջրաջերմային փոխակերպված մոնցոնիտների մեջ՝ դրանց հատող գրանոդիորիտ-պորփյուրային դայքերի երկայնքով։ Հանքանյութն առաջացել է երկարատև ժամանակամիջոցում՝ ջերմաստիճանի աստիճանական անկման պայմաններում՝ հանքայնացման մի քանի փուլերով, և կազմված է հիմնականում մոլիբդենիտ, խալկոպիրիտ, մագնետիտ, պիրիտ միներալներից։ Պարունակում է նաև թանկարժեք ուղեկից տարրեր՝ ոսկի, արծաթ, ռենիում, սելեն, բիսմութ և այլն։ Տարածված են նաև մոլիբդեն ու պղինձ պարունակող արդյունաբերական նշանակության 0, 1-0, 5-ից մինչև 5 մ հաստության քվարցի երակներ։ Հանքանյութը հարստացվում է Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատում, մոլիբդենը կորզվում է Երևանի Մաքուր երկաթ գործարանում։

Մոնցոնիտների և պորֆիրիտների միջև տեղադրված է կոնտակտային եղջրաքարերի լայն գոտին։ Հանքավայրի հիմնական հանքավերահսկող ստրուկտուրան Դեբաքլուի խզվածքն է։ Այն արտահայտված է հզոր (100 մ) բեկորատված զոնայով և ձգվում է մոնցոնիտների ու պորֆիրանման գրանիտների կոնտակտով։ Հանքայնացումը տեղաբաշխված է մոնցոնիտներում։ Հանքավայրի երկրաբանակն կառուցվածքում առկա են և կարևոր նշանակություն ունեն նաև գրանոդիորիտ–պորֆիրային, դիորիտ–պորֆիրային դայքաները, կերսանտիտները, օդինիտները և սպեսարտիտները։ Հանքայնացումն արտահայտված է երեք մորֆոլոգիական տիպերով՝ շտոկվերկային, երակային և ցանային։ Հանքավայրում սահմանված է 10 միներալային ասոցիացիա, որոնցից արդյունավետ են քվարցմոլիբդենայինը, քվարցմոլիբդեն–խալկոպիրիտայինը և քվաբցխալկոպիրիտայինը։ Հիմնական հանքային միներալներն են՝ մոլիբդենիտը, խալկոպիրիտը, մագնետիտը և պիրիտը։ Հանքավայրում պարզորոշ դրսևորված է օքսիդացման զոնան, որը ներկայացված է լիմոնիտով, գյոթիտով, մալաքիտով, ազուրիտով, կուպրիտով և բնածին պղնձով, իսկ մոլիբդենի միներալներից՝ պովելլիտով և ֆեռոմոլիբդիտով։ Հանքավայրից ստանում են մոլիբդենի և պղնձի հարստանյութ։ Հանքանյութերում հանդիպում են նաև հազվագյուտ, ցրված և ազնիվ տարրեր՝ ռենիում, սելեն, տելուր, բիսմուտ, ոսկի, արծաթ։ Քաջարանի պղնձամոլիբդենային հանքավայրը դասվում է միջին խորություններում ձևավորված բարձր–միջին ջերմաստիճանային հիդրոթերմալ տիպին։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։*  |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակը վերցված է* *Հայաստանի բնաշխարհ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Թագավոր (այլ կիրառումներ)
**Թագավոր**, միապետի հայկական տիտղոսներից մեկը, որ հաճախ ասոցացվում է «կայսր» տիտղոսի հետ։

Հայկական թագավորական տոհմերի զինանշանները
-----------------------------------------

* ԱրտաշեսյաններԱրտաշեսյաններ
* ԱրշակունիներԱրշակունիներ
* ԲագրատունիներԲագրատունիներ
* ՌուբինյաններՌուբինյաններ

Թագավորի իշխանությունը ցմահ է և ժառանգական։ Արևելյան բռնապետություններում (նաև արևմտյան որոշ երկրներում) թագավորը ունեցել է անսահմանափակ, միահեծան իշխանություն և համարվել երկրի գերագույն տիրակալը։ Նոր և նորագույն ժամանակներում Թագավորի իրավունքները սահմանափակվել են սահմանադրությամբ, իսկ որոշ երկրներում թագավոր պահպանվել է որպես խորհրդանիշ։ Հայ իրականությունում «Թագավոր Հայոց» էին կոչվում Հայաստանի և Կիլիկյան հայկական պետության տիրակալները (Արտաշեսյանների և Արշակունիների օրոք թագավոր մեծ մասամբ «արքա» է անվանվել)։ Թագավորի հռչակման արարողությունը՝ պսակադրումը, մեծ շուքով, իշխանների և ժողովրդի ներկայությամբ, կատարում էր թագադիր իշխանը (Բագրատունիների օրոք՝ Հայոց կաթողիկոսը)։ Օգտագործվում է նաև փոխաբերական իմաստով՝ երկնային թագավոր, ոսկու թագավոր և այլն։ Թագավոր է կոչվում նաև նորափեսան։ «Թագավոր» բառից է առաջացել կիլիկյան հայկական արծաթ դրամի «թագվորին» անունը։ Որպես անձնանուն (Թագվոր) օգտագործվում է 13-րդ դարից։ Հայաստանում միապետի հիմնական տիտղոսներն էին «թագավոր» և «արքա»։ Սակայն երբեմն օգտագործվում էին նաև «շահնշահ», «արքայից արքա», «տիեզերակալ» տիտղոսները։

Հայ նշանավոր թագավորներ
-----------------------

* Տիգրան Բ ՄեծՏիգրան Բ Մեծ
* Աշոտ Բ ԵրկաթԱշոտ Բ Երկաթ
* Լևոն Բ ԲարեպաշտԼևոն Բ Բարեպաշտ


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 114)։*  |

Վիքիբառարան

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ընթերցե՛ք **«թագավոր»** բառի բացատրությունը Հայերեն Վիքիբառարանում։ |
|  |
| --- |
| **Կովացորեն դաշտային** |
| Կովացորեն դաշտայինԿովացորեն դաշտային |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Վերնաբաժին** | Բարձրակարգ բույսեր (Embryophyta) |
| **Տիպ/Բաժին** | Անոթավոր բույսեր (Tracheophyta) |
| **Ենթատիպ** | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
| **Կարգ** | Խուլեղինջածաղկավորներ (Lamiales) |
| **Ընտանիք** | Ճրագախոտազգիներ (Orobanchaceae) |
| **Ցեղ** | **Melampyrum** |
| **Տեսակ** | **Կովացորեն դաշտային** *(M. arvense)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Melampyrum arvense***L. 1753 |

**Կովացորեն դաշտային** (լատ.՝ Melampyrum arvense), խլածաղկազգիների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս։

Նկարագրություն
--------------

15-20 սմ բարձրությամբ, գլանաձև ցողունով, այլ բույսերի արմատներին ամրացող և դրանք որպես սննդի լրացուցիչ աղբյուր օգտագործող թույլ զարգացած արմատներով միամյա կիսամակաբույծ է։ Բարակ ճյուղերը ծածկված են մանր մազիկներով։ Տերևները ամբողջական են, հակադիր, սրածայր, նշտարաձև (մինչև 6 սմ երկարությամբ), գրեթե նստադիր կամ կարճ կոթուններով։ Ցողունների կամ ճյուղերի վերին մասում աճող ծաղիկներն առաջացնում են երկար, խիտ և հասկանման ծաղկաբույլեր։ Ստորին մակերեսի վրա երբեմն սև կամ շագանակագույն, ծաղկահյութ պարունակող թեփուկներ առաջացնող, խորը բաժանված սուր ատամիկներով ծաղկակիցները վարդագույն-ծիրանագույն են և ձվաձև-նշտարաձև։ Չորսանդամ, խողովակաձև-զանգակաձև թավոտ բաժակն ունի չորս սուր, նեղ-եռանկյունաձև ատամիկներ։ Բարակ գլանաձև խողովակով երկշուրթ դեղին կամ ծիրանագույն պսակը վերին մասում լայնանում է։ Չորս երկուժ առէջներով վերին շուրթը սաղավարտաձև է։ Ճարպային յուղով հարուստ և հյութալի ելուստներով օժտված երկարավուն հարթ սերմերով երկբուն պտուղը երկու կողքերից սեղմված ձվաձև տուփիկ է։

Տարածվածություն
---------------

Աճում է միջին լեռնային գոտու դաշտերում, ճանապարհների եզրերին, նոսր անտառներում, իսկ որպես մոլախոտ՝ ցանքսերում և աղբավայրերում։ Հանդիպում է Տավուշի մարզում և Արցախում։ Մեղրատու և թունավոր բույս է։

Նշանակություն
-------------

Բուժական նպատակներով օգտագործում են կանաչ զանգվածը, ծաղիկներն ու սերմերը։ Սերմերի երեփուկն օգտագործում են վնասատու միջատներին ոչնչացնելու համար։ Մանրացրած սերմերը տաք թրջոցների օգնությամբ օգտագործվում են որպես փափկացնող միջոց։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Ծատուրյան Թամարա, Գևորգյան Մարգարիտա (2014)։ Պողոսյան Ա․, Զաքարյան Ն․, eds.։ *Հայաստանի վայրի դեղաբույսեր* (հայերեն)։ Երևան: Լուսակն։ էջ 315։ ISBN 9789939834689  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2778255648 |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Տաքսոնինույնացուցիչներ | 
* Վիքիցեղեր: Melampyrum arvense
* BioLib: 40887
* EoL: 5672884
* EPPO: MEAAR
* EUNIS: 184460
* GBIF: 7331741
* GRIN: 23910
* iNaturalist: 245680
* IPNI: 805620-1
* NBN: NBNSYS0000004137
* NCBI: 374715
* PalDat: Melampyrum\_arvense
* Plant List: tro-29202417
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:805620-1
* Tropicos: 29202417

 |

 |
**Թյուրիմացություն** (ռուս.՝ Недоразумение), խորհրդային կարճամետրաժ նկարված մուլտֆիլմ, որը նկարահանվել է 1986 թվականին, «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայում։ Մուլտֆիլմի ռեժիսորը և սցենարի հեղինակը Լյուդմիլա Կոշկինան է. այն նկարահանվել է ըստ Օլեգ Բունդուրի բանաստեղծության։ Տևողությունը 2.5 րոպե է։

Ուրախ կարուսել № 18 մուլտիպլիկացիոն ալմանախի երեք սյուժեներից երկրորդն է։

Սյուժե
------

Մուլտֆիլմ անձրևի մասին է, որը մարդկային տեսքով շրջում էր քաղաքով և ջրում էր փողոցները, տները և անցորդներին։ Հանկարծ նա տեսնում է փոքրիկ ցուցանակ, որի վրա գրված է՝ «Սիզամարգով չքայլել», շատ է զարմանում և չի թրջում սիզամարգը։ Արևը ծագում է հողի վրա և սկսում է պայծառ փայլել սիզամարգի խոտի վրա, որն առանց ջրի սկսում է դեղնել ու թառամել, ի վերջո, ամբողջ խոտը չորանում է, և սիզամարգի փոխարեն մնում են տապից խանձված հողի կտորներ։

Նկարահանող խումբ
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| **ռեժիսոր և սցենարի հեղինակ**  | Լյուդմիլա Կոշկինա |
| **անիմատոր** | Նատալյա Բոգոմոլովա |
| **կոմպոզիտոր** | Ալեքսանդր Կլևիցկի |
| **տեքստ կարդում է**  | Ալեքսանդր Ֆիլիպենկո |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Թյուրիմացություն» մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Թյուրիմացություն»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
* Недоразумение - Мультфильм

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · Animator.ru |

 |
**Քաջ թագավորը** (ռուս.՝ Храбрый король), ռուսական կարճամետրաժ նկարված մուլտֆիլմ, որը նկարահանվել 1996 թվականին։

Մուլտֆիլմում հնչում է Ֆելիքս Մեդելսոնու ստեղծագործության երաժշտությունը։

«Ուրախ կարուսել» № 30 մուլտիպլիկացիոն ալմանախի երկու սյուժեներից առաջինն է։

Սյուժե
------

Լինում է, չի լինում, մի վախկոտ և անինքնավստահ թագավոր է լինում։ Նա սիրում էր ընդունել օտարերկրյա հյուրեր, բայց նրանց գալու ժամանակ միշտ կորչում և թաքնվում էր։ Այդ պատճառով նրան ոչ ոք չէր հարգում։ Նա հաճախ թաքնվում էր խորդանոցում և երազում էր քաջ լինել, ինչը, սակայն, նրա մոտ ոչ մի կերպ չէր ստացվում։ Միայն ձկնորսության ժամանակ էր արքան իրեն լավ և հանգիստ զգում, քանի դեռ մի հրաշալի օր գետից դուրս չի գալիս հեքիաթային հրեշը։ Այն բռնում է թագավորին, որպեսզի ուտի, բայց մտափոխվում է և որոշում է թողնել նախաճաշին, և քնում է։ Թագավորը պատկերացնում է, թե ինչպես է հրեշը դրանից հետո ուտում թագավորության բոլոր մարդկանց և անգամ` թագուհուն։ Այդ ժամանակ թագավորը որոշում է պայքարել նրանց դեմ, բռնում է թուրը և քշում է հրեշին դեպի գետը։ Եվ դրանից հետո թագավորը քաջ է դառնում։

Հեղինակներ
----------

|  |  |
| --- | --- |
| Ռեժիսոր | Մարինա Բիլյանդինովա |
| Սցենարի հեղինակ | Սերգեյ Սեդով |
| Բեմադրող նկարիչ | Մաինա Նովոժիլովա, Օ. Սերայա |
| Անիմատորներ | Ալեքսանդր Պանով, Վլադիմիր Շևչենկո |
| Նկարիչներ | Իրինա Սոբյանինա, Ե. Ստեփանովա |
| Օպերատոր | Լյուդմիլա Կրուտովսկայա |
| Հնչյունային օպերատոր | Վլադիմիր Օրյոլ |
| Մոնաժող | Տ. Գերասիմենկո |
| Խմբագիր | Նատալյա Աբրամովա |
| Տնօրեն | Բելլա Խոդովա |
| Հեղինակի տեքստը կարդում է | Եվգենի Ռևենկո (լուսագրերում նշված չէ)։ |

Տես նաև
-------

* Ուրախ կարուսել

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Քաջ թագավորը»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
2. ↑  «Ուրախ կարուսել» № 30. «Քաջ թագավորը» մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում

Արտաքին հղումներ
----------------

* Հայրենական մուլտիպլիկացիայի հանրագիտարան (հեղ.` Սերգեյ Կապկով, «Ալգորիթմ», 2006)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · Animator.ru |

 |
Սպանված կետ
**Կետորսություն**, կետորսական արդյունագործություն, արդյունաբերության ճյուղ, զբաղվում է կետերի որսով և հումքի մշակմամբ, ինչպես նաև դրանից ստացվող արտադրանքի թողարկմամբ։ Հայտնի է եղել դեռևս IX-X դարերում, Կոլա և Պիրենեյան թերակղզիների բնակիչներին։

XVI-XVIII դարերում կետեր են սկսում որսալ Հյուսիսային Ամերիկայում, Ավստրալիայում, Հարավային կիսագնդի մերձանտարկտիդյան գոտիներում, XVIII-XIX դարերում՝ Ատլանտյան, Հնդկական և Խաղաղ օվկիանոսների բարեխառն գոտիներում։

Ներկայումս կետորսությամբ զբաղվում են ճապոնիան, Նորվեգիան, Մեծ Բրիտանիան և այլ երկրներ։

Կետորսությունը լինում Է առափնյա և ծովային (պելագիկ)։ Առաջին դեպքում նավերը կայանից հեռանում են մինչև 100 մղոն, իսկ երկրորդի դեպքում արդյունահանումը կատարվում Է բաց օվկիանոսում՝ խոշոր նավ-կետաբազայից և կետորս նավերից կազմված նավատորմիղներով։ 1960-ական թվականներին ստեղծվել են կոմբինացված նավեր՝ որսի և հումքի մշակման համար։

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Կետորսություն** կատեգորիայում։ |


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 390)։*  |
**Միացյալ ազգային շարժում**, (վրաց.՝ ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა), վրացական խոշոր եվրոպամետ կուսակցություն, որի հիմնադիրն է Միխեիլ Սաակաշվիլին։

Պատմություն
-----------

«Միացյալ ազգային շարժում» կուսակցությունը հիմնադրվել է 2001 թվականին Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսիում` Միխեիլ Սաակաշվիլիի և համախոհների կողմից։ Կուսակցության առաքելությունը համարվում է այն, որ Վրաստանը դառնա ՆԱՏՕ-ի և Եվրոպական Միության անդամ։ Կուսակցությունը ստեղծվել է տնտեսական և քաղաքական բարենորոգումներ անցկացնելու համար։ Բացի այդ, կուսակցության մյուս նպատակը Աբխազիայի և Հարավային Օսիայի հիմնախնդիրների լուծումն է։

2003 թվականին ստեղծվել է «Միացյալ ազգային դաշինքը»։ 2004 թվականի հունվարի 14-ին այս երկու միությունները հանդես են եկել որպես մի դաշինք՝ Միասնական ազգային շարժում անվան տակ։

Մինչ 2012 թվականը եղել է Խորհրդարանի կառավարող կուսակցությունը, իսկ 2012 թվականին կորցրել է իր դիրքերը, դառնալով ընդիմադիր դաշինք։

Գրականություն
-------------

* Ghia Nodia, Álvaro Pinto Scholtbach: *The Political Landscape of Georgia: Political Parties: Achievements, Challenges and Prospects*. Eburon, Delft 2006, ISBN 90-5972-113-6
* Lincoln A. Mitchell: *Uncertain Democracy: U.S. Foreign Policy and Georgia's Rose Revolution*. University of Pennsylvania Press 2008, ISBN 0-8122-4127-4
**Միաստվածություն** կամ **մոնոթեիզմը** (հունարեն՝ *μόνος* - *միակ* և *θεός* - *Աստված* բառերից), Աստվածաբանության մեջ այն հավատքն է, որ միայն մեկ աստված գոյություն ունի։ Միաստվածության հասկացությունը գերակշռվում է Աստված հասկացության հետ Աբրահամական կրոններում, ինչպես հուդայականությունում, քրիստոնեությունում, և իսլամում, և պլատոնական Աստված հասկացության հետ, ինչպես ներկայացրել է կեղծ-Դիոնեսիոս Արեոպագացին։ Հինդուիզմի որոշ տեսակներն էլ կրոնի այս տեսակից են օգտվում։

Միաստվածության հասկացությունը մեծ մասամբ բազմաստվածության և համայնաստվածության կրոնների հետ հակադրվելիս է բացատրվել, և եզրածածկ միացում ունի ուրիշ միասնական հասկացությունների, ինչպես միարմատության հետ։

Մինչ միաստվածությունը իր ներքո կրոնների ինքնանկարագրությունն է, նման ինքնանկարագրություն գոյություն չունի բազմաստված կրոնների համար՝ միաստվածությունը իրեն հաստատում է բազմաստվածության հակառակելով, սակայն բազմաստվածությունը նույն վիճական գործիքից չի օգտվում, քանի որ լի աստվածներ պաշտելով հանդերձ պարունակում է երկնային միասնության հասկացություն։

Իբր միաստված կրոնները նաև կարող են երկնային բազմության հասկացություններ ներառել։ Օրինակ՝ Երրորդության մեջ Աստված է մեկ է՝ երեք անձնական տարածություններում (Հայր, Որդի և Սուրբ Հոգի)։ Նաև, մեծ մասամբ քրիստոնեական եկեղեցիները ուսուցանում են, որ Հիսուսը Հիպոստատիկ միություներկու բնություն է (երկնային և մարդկային), ամեն մեկը այդ բնության լրիվ հատկանիշներով, առանց այդ հատկանիշների խառնում։ Այս տեսակետը բոլոր քրիստոնյաներ չեն կիսում, նշելիորեն՝ արևելյան ուղղափառությունարևելյան ուղղափառ եկեղեցիները։ Թեև քրիստոնեական աստվածաբանությունը պաշտամունքը վերապահում է Երկնայինի համար, Հիսուսի երկնային բնույթի և ոչ մայդկային բնույթի պաշտամունքի տարբերության հասկանալը կարող է դժվար լինել ոչ-քրիստոնյաների համար։ Կաթոլիկ եկեղեցու քրիստոնյաները ակնածում են սրբերին (ինչպես Մարիամին), որպես մարդիկ որոնք տեսարժան հատկանիշների տեր էին, ծայրահեղությամբ ապրեցին իրենց հավատքը Աստծուն, և շարունակելու են Սրբերի միջնորդումօգնել ուրիշների փրկության ընթացքում։ Սակայն, Իսլամուն և Հուդայականությունում միաստվածության հասկացությունը շատ ավելի ուղղակի է, որտեղ Աստծու մեկ լինելը անառարկելի է և Աստծու բազմության համար ոչ մի տեղ չկա։

Աղբյուրներ
----------

1. ↑  "Monotheism", Բրիտանիկայում, 15th ed. (1986), 8:266.
2. ↑  Assman, Jan, *Monotheism and Polytheism*, Johnston, Sarah Iles-ի գրքում, *Ancient Religions*, էջ 17, The Belknap Press of Harvard University (2007), ISBN 978-0-674-02548-6
3. ↑  *The Orthodox Church*. Ware, Timothy. Penguin Books, 1997. ISBN 0-14-014656-3


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (օնլայն) · Բրիտանիկա (օնլայն) · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Կրուգոսվետ · Համառոտ հրեական · Հրեական Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Մեծ ռուսական · Մեծ սովետական (1 հրտ.) · Catholic (1997—…) · Treccani · Universalis |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4040107-8 · LCCN: sh85086976 · Microsoft: 2776879149 · NKC: ph122974 |

 |
**Ֆիստինայի տուն** (ռուս.՝ Дом Фистиной), հին առանձնատուն Տագանրոգի Հունական փողոցի 65 հասցեում։ Տարածաշրջանային նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտ (18.11.92 թ. № 301 որոշում)։

Պատմություն
-----------

Ռոստովի մարզի Տագանրոգի Հունական փողոցի 65 հասցեում գտնվող երկհարկանի առանձնատունը կառուցվել է 19-րդ դարի երկրորդ կեսին։

Ի սկզբանե տունը պատկանել է վաճառական Աննա Ֆիստինային։ Նրա մահից հետո շենքն անցել է ժառանգներին։ 1970-ական թվականների վերջին տունը գնել է շտաբս-կապիտան Ս. Պեկունևիչի կինը, ապա այն գնել է կուրսկցի վաճառական Վասիլի Տիչինինը։ 1890-ական թվականներին տունն անցել է Պյոտր Եվգրաֆովիչի կնոջը՝ Լյուդմիլա Նիկոլաևնա Լուկինին (ծննդյան անունը՝ Մելենտևա)։ Զույգը նշանադրվել է 1891 թվականին, նույն թվականի հունվարի 27-ին նրանք ամուսնացել են Ուսպենսկու տաճարում հրետանային բրիգադի լեյտենանտ Անդրեյ Անդրեյևիչ Գիրշֆելդի և շտաբս-կապիտան Իվան Լուկինի կնոջ ներկայությամբ։ Հոկտեմբերի 6-ին Լուկինները որդի են ունեցել՝ Նիկոլայ։ Հետագայում նրանք ևս երկու որդի են ունեցել՝ Ջորջը և 1899 թվականին՝ Վալենտինը։ Լուկինների եղբայր փոխգնդապետ Վալենտին Եվգրաֆովիչը Թուրքեստանական ռազմական շրջանի շտաբի հատուկ հանձնարարությունների գծով սպա էր։ Որոշ ժամանակ նա ծառայել է Տոմսկի ժանդարմերիայում։ 1910 թվականին թոշակի է անցել գնդապետի պաշտոնում։

1910 թվականի նոյեմբերի 7-ին Սուրբ Նիկոլաս եկեղեցում կայացել է 45-ամյա գավառական քարտուղար, ազնվական Ալեքսանդր Պետրովիչը Դանիլովի և փոխգնդապետ Գրեկովի 53-ամյա այրու Անտոնինա Դոմինովնայի նշանադրությունը։ Նշանադրության վկաներից էին վաճառական Կուզմա Դիանիսովիչ Չումաչենկոն, «Տագանրոգի լրատու» թերթի խմբագիր դատական խորհրդական Դմիտրի Պավլովիչ Դրոբյազկոն, Անտոն Պավլովիչի զարմիկ ատամնաբույժ Վլադիմիր Միտրոֆանովիչ Չեխովը, դատական խորհրդական Պավել Իվանովիչ Տրոֆիմովը։ 1910 թվականին Անտոնինա Դոմիանովնան Լուկինբերից գնել է տունը։ 1910-ական թթ. այդ տանը բնակարան է վարձակալել Տագանրոգի բարեգործական միության քարտուղար, փաստաբանի օգնական Գերման Էմմանուիլովիչ Շտեյնֆինկելը։

Քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ շենքը ձեռք է բերել Պետրովսկայա փողոցի վրա գտնվող հացաբուլկեղենի սեփականատեր Բրուլ Գրեպերը։ Խորհրդային տարիներին շենքն ազգայնացվել է։

Ճարտարապետական առանձնահատկություններ
------------------------------------

Հունական 65-րդ փողոցում գտնվող տան ճակատամասն ունի հինգ պատուհան։ Առաջին հարկը ռուստաշար է, ուղղանկյուն պատուհանների վերևում ամրոցի քարեր են, ունի միջհարկային քիվեր, ատամիկներով միավորվող քիվեր։ Տանիքը 4 հարկանի է, առջևի մուտքի վերևում կա մետաղյա կիսածածկ։ Երկրորդ հարկի պատուհանների վերևում տեղադրված են ուղղանկյուն զարդաքիվեր։

1992 թվականի նոյեմբերի 18-ի № 301 որոշման համաձայն շենքը համարվում է տարածաշրջանային նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտ։

Գրականություն
-------------

* Гаврюшкин О. П. По старой Греческой... (Хроника обывательской жизни). - Таганрог: Лукоморье, 2003. - 514 с. - ISBN 5-901565-15-0.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Глазычев В. Л. Архитектура. Энциклопедия. - М.: Дизайн. Информация. Картография; Астрель; АСТ, 2002. - 672 с. - ISBN 5-17-005418-1.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Տագանրոգ, Հունական փողոց 65 Archived 2019-04-18 at the Wayback Machine.
**Ամիտ Սեբաստիան Պոլ** (շվեդերեն՝ Amit Sebastian Paul, հոկտեմբերի 29, 1983(1983-10-29), Piteå, Նորրբոտտեն, Շվեդիա), շվեդ երգիչ և երաժիշտ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Շվեդիայի հյուսիսում գտնվող Պիտեոյում։ Ընտանիքի ամենամեծ երեխան է։ Մի քանի անգամ նրան հաջողվել է հայտնվել Հնդկաստանում, որը իր հոր հայրենիքն է։ Դեռևս ամենափոքր հասակից նա մեծ սեր է տածել դեպի երաժշտությունը. 10 տարեկանում սկսել է հաճախել Աֆոլֆ Ֆրեդերիկի երաժշտական դպրոցը, որ լավագույններից մեկն էր Շվեդիայում։ 1998 թվականին, երբ նա սովորում էր խորեոգրաֆիկ դպրոց, նրան նկատեցին Stockholm Records ձայնագրությունների ընկերության պրոդյուսերները, որոնք երիտասարդների էին փնտրում՝ նոր փոփ խմբի համար։ 1999 թվականին *A\*Teens* կոչվող խումբը մեծ հաջողության հասավ Շվեդիայում և եվրոպական այլ երկրներում՝ ի շնորհիվ *The ABBA Generation* աբլոմի, որը ընդգրկում էր ABBA-ի երգերի քավր տարբերակները։ Հետագայում խումբը սկսեց կատարել սեփական երգերը և հանդես գալ աշխարհի բազմաթիվ երկրներում։ Ոչ պաշտոնապես Ամիտ Պոլը համարվում է խմբի առաջնորդ։

Խմբի փաստացի լուծարումից հետո (2014 թվական) Ամիտ Պոլը որոշ ժամանակ դուրս եկավ շոու-բիզնեսոից և սովորեց Ստոկհոլմի տնտեսագիտական դպրոցում։ Հետագայում նա կազմավորեց իր սեփական ձայնագրությունների լեյբլը՝ *Ganesha Records*-ը, 2007 թվականին թողարկեց երկու սինգլ (Stay և My Elysium), իսկ 2008 թվականի գարնանը Songs In a Key of Mine ալբոմը։ Նա ինքն է հեղինակում իր երգերը և համարվում է թողարկումների համապրոդյուսերը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ganesha Records Archived 2007-07-06 at the Wayback Machine. — проверено 22 декабря 2008

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք Archived 2018-03-24 at the Wayback Machine.
* Ամիտ Պոլի հարցաթերթը A\*Teens-ի պաշտոնական կայքում

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Apple Music · Deezer · Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Discogs · MusicBrainz |

 |
**Ամինա Փաշա ղիզի Դիլբազի** (ադրբ.՝ Əminə Paşa qızı Dilbazi); (դեկտեմբերի 26, 1919(1919-12-26), Ղազախ, Ելիզավետպոլի նահանգ, Ադրբեջանի Ժողովրդավարական Հանրապետություն - ապրիլի 30, 2010(2010-04-30), Բաքու, Ադրբեջան), ադրբեջանական պարուհի, Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1959);

Կենսագրություն
--------------

Ամինա Դիլբազին ծնվել է 1919 թվականիե դեկտեմբերի 26-ին Ղազախում։ Առաջին քայլերը Էմին Դիլբազի բեմական կեղծանունով կատարել է Բաքվի թատրոնում, 1935 թվականին։ Առաջին անգամ նվագել է Ուզեյիր Հաջիբեկովի «Կոլխոզի անապատները» երգը։ 1936-1939 թվականներին եղել է Ադրբեջանի պետական ակադեմիական ֆիլհարմոնիայի երգի և պարի անսամբլի մենակատար։ Հետագայում նա դարձավ պարախմբի ղեկավար։ 1959 թվականին ղեկավարել է Ադրբեջանի Բժշկական ինստիտուտի կողմից ստեղծված «Չինար» ուսանողական պարային խումբը։ 1967 թվականին ստեղծել է «Սեվինճ» աղջիկների համույթ։ 1949 թվականից նա դասավանդում էր Խորեոգրաֆիա դպրոցում։ 1957 թվականին նա նվաճեց ոսկե մեդալ Մոսկվայի 6-րդ ուսանողների և երիտասարդների փառատոնում։ Ամինա Դիլբազին որոշ պարերի հիանալի կատարող է եղել։ Շատ հայտնի է նրա պարերը, ինչպիսիք են «Իննաբի», «Թարաքեմե», «Վաղզալը», «Թուրաջը» և «Նազ էլեմե»։ Ամինա Դիլբազին մասնակցել է «Լեյլի և Մեջնուն» օպերայի, «Արշին Մալ Ալան» և «Սա չլինի, նա լինի» կատակերգությանների պարերում։ Մահացել է 2010 թվականի ապրիլի 30-ին Բաքվում։

Կոմպոզիտորը Ջովդեթ Հաջիևի կինը էր։

Կոչումներ ու պարգևներ
---------------------

* Ադրբեջանական ԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1954)
* Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1959)
* «Իստիկլալ» օրդենը (1999)

Ֆիլմագրություն
--------------

* Axşam konserti (film, 1948)-(Երեկոյան համերգ)
* Arşın mal alan (film, 1965) (Արշին Մալ Ալան)
* Əminə Dilbazinin rəqsləri (film, 1961)-(Ամինա Դիլբազիի պարերը)
* Tənha bülbülün rəqsi (2003)-(Միայնակ սոխակների պարը)
* Xalq Yaradıcılığı Festivalı (film, 1937)-(Ժողովրդական ստեղծագործական փառատոն)
* Qəzəlxan (film, 1991)-(Գեզելխան)
* Mən mahnı qoşuram (film, 1979)-(Ես երգ եմ գրում)
* O olmasın, bu olsun (film, 1956)-(Սա չլինի, նա լինի)
* Payız konserti (film, 1962)-(Աշնանային համերգ)
* Prima (film, 1992)-(Պրիմա)
* Sevinc (film, 1968)-(Սեվինջ)
* Ulduz (film, 1964)-(Աստղ)
* Zəlimxan dastanı (film, 2007)-(Զելիմխանի դաստանը)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Ամինա Փաշա ղիզի Դիլբազի
2. ↑  ժողովրդական արտիստը Ամինա Դիլբազի
3. ↑  Дильбази, Амина Паша кызы(չաշխատող հղում)
**Աստրախանի Աղաբաբյան դպրոց**, բացվել է 1810 թվականին աստրախանաբնակ վաճառական Նիկողայոս Աղաբաբյանի և նրա մահացած եղբայրների միջոցներով։ 1821 թվականից դպրոցը հանձնվել է ժողովրդական կրթության նախարարության տնօրինությանը՝ գավառային ուսումնարանի իրավունքներով։ Տարբեր տարիների սովորողների թիվը եղել է 50 - 150։ 1917 թվականի օգոստոսին ժամանակավոր կառավարության որոշումով Աղաբաբյան դպրոցը վերափոխվել է *Աղաբաբյան գիմնազիայի* (միջնակարգ ուսումնական հաստատության ծրագրով), խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո ՝ II աստիճանի սովորական դպրոցի։ Երկար ժամանակ հայերը կազմել են աշակերտների հիմնական մասը, իսկ հայոց լեզու դասավանդվել է մինչև 1930-ական թվականները։ Դասավանդել են Ս. Պատկանյանը, Հարություն Ալամդարյանը։ Դպրոցի գրքերի տպագրությանը մասնակցել է Հարություն Շմավոնյանը։ Աղաբաբյան դպրոցը փակվել է 1950-ական թվականներին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — 1974. — հատոր 1. — էջ 238.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Агабабовское училище: как армянин из Персии помогал бедным в Астрахани

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 238)։*  |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  *Քրիստոնյա Հայաստան հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո:*  |
**Աղի բերդ**ը գտնվում է Յոնջալղի միջնաբերդից մոտ 3 կիլոմետր դեպի հյուսիս։ Այն Կամո քաղաքի շրջակայքում եղածներից ամենահեռավորն է և գտնվում է իր շրջապատի բլուրներից ամենաբարձրի վրա։

Կառուցվածք
----------

Բարձունքը խիստ քարքարոտ է և ունի ժայռապատ կողեր։ Չնայած այդպիսի անհարմարություններին, այնտեղ երևում են բնակարանների ավերված պատերի հիմքեր և պարիսպների մնացորդներ։
Ամրոցի գրեթե բոլոր կողմերում սփռված են բնակավայրերի ավերակներ, որոնք կառուցված են եղել անտաշ, բազալտ խոշոր քարերից, առանց որևէ միացնող շաղախի։
Ամրոցի պարիսպները կառուցված են բլրի եզրերով, վայրի տեղադրությանը համապատասխան։ Այն ունի 2 բաժանմունք՝ բլրի դարափին համապատասխան, բաժանված միջնապարսպով։ Ամրոցի 2 բաժանմունքն էլ համարյա հավասար են, ունեն մեկ հեկտարից քիչ պակաս տարածություն։ Հնարավոր է, որ երկրորդ բաժինը, որը կառուցված է ցածի դարատափի վրա, ավելի ուշ ժամանակվա կառույց է։ Ամրոցից քիչ հեռու, դեպի հարավ-արևելք, ավելի ցածր, հարթ և քիչ քարքարոտ դարավանդի վրա, կա երկարաձգված, բոլորաձև, պատնեշապատ 1000 կմ~~2~~ տարածությամբ մի հրապարակ։
Ամրոցի և շրջակա բնակավայրերի տարածքում առուներ կամ ջրամբարներ չկան։/

Պարիսպները
----------

Ամրոցի պարիսպները լավ են պահպանվել, տեղ-տեղ նրանց բարձրությունը հասնում է 5 և ավելի մետրի։ Պաիսպների վրա երևում են 3 աշտարակների հետքեր, որոնցից երկուսը դասավորված են հյուսիսարևելյան և հարավարևմտյան անկյուններում, երրորդը՝ հյուսիսարևմտյան պարսպին կից և զբաղեցնում է պարսպի երկարության 2/3 մասը նրա կենտրոնական մասում։ Այս աշտարակն ամենամեծն է և դրա մեծությունը բացատրվում է նրանով, որ ամրոցի այդ կողմից վտանգն ավելի մեծ է եղել։

Աղբյուրներ
----------

* Գ.Հ.Միքայելյան, «Հայաստանի հնագիտական հուշարձանները» Առաջին Հատոր, էջ 30
**Թվիքս**, շոկոլադե սալիկներ, որն արտադրում է Mars, Incorporated-ը։ Թվիքսը բաղկացած է երկու նեղ շերտերից, որոնք վերևից պատված են կաթնային շոկոլադով։ Թվիքսը սկզբից կոչվել է Raider, առաջին անգամ արտադրվել է 1968 թվականին Մեծ Բրիտանիայում։ 1979 թվականին շոկոլադե սալիկը ներմուծվել է ԱՄՆ «Թվիքս» անունով։ Անունը գալիս է անգլերեն երկու բառերից՝ «twin» (երկու, կրկնակի զույգ) և «biscuits» (թխվածքաբլիթ)։ Շատ եվրոպական երկրներում սալիկը արտադրվում էր Raider ապրանքանիշով։ Սալիկների անվան աստիճանաբար Թվիքս փոխվելուն նպաստում են նաև սպառողական աճող պահանջարկը և լրատրամիջոցների անդրադարձումները։ 
2000-ական թվականներին վաճառքի հանվեցին Թվիքսի մեծ փաթեթներ՝ տարբեր միջուկներով. դրանք կոչվում էին Twixels։

Մինչև 2000-ական թվականները թվիքսի փաթեթավորումը

Նմուշակազմ
----------

Ռուսաստանում մանրածախ առևտրում բատոնի փաթեթավորումը հետևյալ ձևերով էր

* Twix — 55 գրամ
* Twix Xtra— 82 գրամ
* Twix minis— 184 գրամ

Բնորոշումներ
------------

Թվիքսի միջուկը
* Պահպանման ժամկետը 8 ամսից մեկ տարի է
* Պետք է պահել +5 °C-ից մինչև +22 °C-ը, օդի հարաբերական խոնավությունը չպետք է գերազանցի 70%-ը

### Կառուցվածք

* Շոկոլադ- շաքարավազ, կակաոյի յուղ, չոր կաթ, կաթնաշաքար, կաթնային յուղ, գոյացող էմուլսիա, վանիլին, յուղազերծված կաթ
* Կարամել- գլյուկոզայի օշարակ, շաքարավազ, արմավենու յուղ, յուղազերծված կաթ, վանիլին, աղ
* Թխվածք- ցորենի այլուր, հրուշակեղենի ճարպ, շաքարավազ, աղ, վանիլին

Տես նաև
-------

* Մարս
* Բաունտի
* Սնիկերս

Արտաքին հղումներ
----------------

* Twix Brand Homepage
* Twix French Homepage Archived 2012-06-25 at the Wayback Machine.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |

 |
**Թյուրիմացության կղզի** (ռուս.՝ Остров Недоразумения, հնացած՝ *Սոլույ*), փոքրիկ կղզի Օխոտի ծովի Տաույյան ծովախորշում (Ամախտոնի ծոց)։ Վարչականորեն պատկանում է Մագադանի մարզի Օլսկի շրջանին։ Կղզու մակերեսը կազմում է 4,5 կմ²։ Ափից հեռավորությունը՝ 3 կմ, հեռավորությունը Մագադանից՝ 20 կմ։

Անվանում
--------

Ծովից դիտելու դեպքում ռելիեֆով և գույնով այն հիշեցնում է մայրցամաքային ափ։ 1910 թվականների վերջում այստեղ հայտնված ջրագրական արշավախումբը կղզին չի նկատել և չի ներառել քարտեզում։ Սխալը շուտով նկատվել և ուղղվել է։ Այս դեպքի պատճառով էլ կղզին ստացել է իր «Остров Недоразумения»՝ բառացի թարգմանությամբ՝ «Թյուրիմացության կղզի» անվանումը։

Պատմություն
-----------

8-9 հազար տարի առաջ ձևավորվել է թերակղզին, որը ներառում էր նաև Թյուրիմացության կղզին, իսկ կղզին դիմացի հրվանդանը կապող պարանոցը ողողվել է հավանաբար 7 հազար տարի առաջ։ Կղզին լեռնային է։

1961 թվականին հնագիտական խմբի կողմից այստեղ հայտնաբերվել է նորքարեդարյան կայանատեղի։

Թյուրիմացության կղզում մինչ 1990-ական թվականները գործել է «Տաույսկի» ձկնագործարանի կղզու արտադրամասը։ Հետագայում դրա վայրում բացվել է զբոսաշրջային բազա։

Աշխարհագրություն
----------------

Թյուրիմացության կղզին ծածկված է Էրմանի կեչու մացառուտներով։ Կեչին աճում է բոլոր լանջերին և նույնիսկ գագաթային սարահարթում, որը բնորոշ չէ այլ կղզիներին։ Ընդհանուր աճում է 213 տեսակի բույս։ Կղզու ափամերձ ֆաունային սպառնում է ծովախեցգետնի որսագողությունը։

Տես նաև
-------

* Ճգնաժամների ծով

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Леонтьев В. В. Новикова К. А. Топонимический словарь Северо-Востока СССР / науч. ред. Г. А. Меновщиков ; ДВО АН СССР. Сев.-Вост. комплекс. НИИ. Лаб. археологии, истории и этнографии. — Магадан: Магад. кн. изд-во, 1989. — С. 271. — 456 с. — 15 000 экз. — ISBN 5-7581-0044-7.
2. ↑  Турбазе на острове Недоразумения у берегов Колымы угрожают браконьеры и местные жители // «ОТР», 26 августа 2015


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
**Նովգորոդի Ռուսիա**, **Ռյուրիկի պետություն** կամ **Պրիվոլխովիեի Ռուսիա** (ռուս.՝ Новгородская Русь, Государство Рюрика, Поволховская Русь), արևելասլավոնական և ֆիննաուգորական ցեղերի միություն, պետական կազմավորում։ Հիմնադրվել է 862 թվականին։ Նրա գլուխ կանգնած էին Սկանդինավյան թերակղզուց 9-րդ դարում Նովգորոդ տեղափոխված Ռյուրիկովիչները։ Այն Կիևյան Ռուսիայի նախորդն էր, հին ռուսական պետության հիմքը։ Հետագայում, երբ հարավում նվաճվում են նոր տարածքներ և միացվում առաջին համառուսական պետությանը, 882 թվականին մայրաքաղաքը տեղափոխվում է Կիև։ Այդ 20 տարիներին՝ 862-882 կառավարել են 2 իշխաններ՝ Ռյուրիկը (862–879) և Օլեգը (879-882)։ Ռուսական առաջին մայրաքաղաքի հավակնություն ունեն *Ռյուրիկովո գորոդիշչե*, *Հին Լադոգա* և *Սլովենսկ* բնակավայրերը։ Ավելի ուշ հայտնվում է Նովգորոդի հողը (ռուս.՝ Новгородская Земля), որը միացյալ ռուսական պետության մասնիկներից էր։

իշխան Ռյուրիկ (862–879)
Թեև ընդունված է համարել, որ ռուսական պետության հիմնադրման տարեթիվը 862 թվականն է, իսկ Դնեպր գետի մերձափնյա տարածքների գրավումը և մայրաքաղաքը Կիև տեղափոխելը՝ 882-ը, սակայն որոշ պատմաբաններ գտնում են, որ իրականում Նովգորոդի Ռուսիան հիմնադրվել է 890 թվականին, իսկ տարածքների ընդարձակումը՝ 10-րդ դարի սկզբին։

Իշխան Ռյուրիկը իրեն էր ենթարկել ոչ միայն Նովգորոդը, այլև հարևան ու հեռավոր Լադոգա, Բելոօզերո, Իզբորսկ, Ռոստով, Մուրոմ, Պոլոցկ քաղաքները։ 10-րդ դարի արաբ աշխարհագրագետները իրենց քարտեզներում այս երկիրը նշում էին ալ-Սլավիա (արաբ․՝ السلافية‎‎)։ Բյուզանդական կայսր, հայկական ծագում ունեցող հարստության ներկայացուցիչ Կոստանդին Ծիրանածինը այն կոչում էր Ներքին Ռուսիա, իսկ Կիևի տարածքը՝ ուղղակի Ռուսիա։ Պատմական աղբյուրները վկայում են, որ Նովգորոդի Ռուսիան կառավարվում էր սկանդինավյան օրենքներով և աշխարհի քարտեզին հայտնվել էր շատ ավելի առաջ, քան Նովգորոդ քաղաքը։ Սակայն տարեգրության համաձայն վարյագները Նովգորոդից, որի մեջ մտնում էին չուդերի, կրիվիչների, իլմենյան սլովենների և այլ արևելյան սլավոնների հողերը, հարկ էին վերցնում ոչ թե 859, այլ նույնիսկ 852 թվականից։ Իսկ Սմոլենսկի և Լյուբեչի գրավումից հետո Օլեգը տեղափոխվեց հարավ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Նովգորոդի Ռուսիայի մասին ռուսական հանրագիտարանում
2. ↑  Цукерман К. Два этапа формирования древнерусского государства // Археологiя : журнал. — Киев: Інститут археології HAH України, 2003. — № 1.
**Գիտության կոմիտե**, Հայաստանի կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարության ենթակա պետական հաստատություն։ Հիմնադրվել է 2007 թվականի հոկտեմբերի 1-ին Հայաստանի Հանրապետության նախագահի հրամանագրով։

Կոմիտեի հայտարարված նպատակն է գիտության բնագավառի բնականոն գործունեության ու զարգացման ապահովումը` որպես տնտեսության զարգացման, երկրի անվտանգության, մրցունակության ապահովման, կրթության, մշակույթի և հասարակական առաջընթացի բացառիկ կարևոր գործոն, ինչպես նաև հանրապետության գիտական ու գիտատեխնիկական ներուժի զարգացումը և պահպանումը, գիտական ու գիտատեխնիկական կադրերի պատրաստման արդյունավետ համակարգի ձևավորմանը, գիտության, կրթության և արտադրության ինտեգրմանը նպաստելը։

Կոմիտեի կառավարումն իրականացնում է Հայաստանի կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարը, ով իրավասու է հաստատել կոմիտեի կանոնադրությունը, այդ թվում՝ կառուցվածքը, սահմանել հիմնական գործունեության ուղղությունները, ինչպես նաև իրականացնել վերահսկողություն։

Կառուցվածք
----------

Գիտության կոմիտեի մասնագիտական կառուցվածքային ստորաբաժանումներն են՝ Գիտության քաղաքականության վարչությունը և Գիտական գործունեության կազմակերպման վարչությունը։ Կոմիտեին աջակցող մասնագիտական կառուցվածքային ստորաբաժանումներն են՝ Ֆինանսատնտեսագիտական և հաշվապահական հաշվառման բաժինը, Տեղեկատվության և հասարակայնության հետ կապերի բաժինը, Անձնակազմի կառավարման բաժինը և Քարտուղարությունը։

Կոմիտեի նախագահն է Սարգիս Սամվելի Հայոցյանը։

Այլ տվյալներ
------------

Գիտության կոմիտեն տեղակայված է Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանի Օրբելի եղբայրների փողոցի 22 հասցեում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Հայաստանի Նախագահի հրամանագիր՝ 2007 թ. հոկտեմբերի 1, Երևան ՆՀ-231-Ն։
2. 1 2  Գիտության կոմիտեի նախագահ (արխիվացված)։
3. 1 2 3  Գիտության կոմիտեի անձնակազմ (արխիվացված)։
4. 1 2 3  Գիտության կոմիտեի կանոնադրություն (արխիվացված)։
5. 1 2 3 4  Գիտության կոմիտեի մասին տեղեկատվություն Սփյուռ տեղեկատույում (արխիվացված)։
**Պյոտր Բագրատիոնի հուշարձան** (ռուս.՝ Памятник Петру Багратиону), իշխան, ռուսական բանակի հետևազորի գեներալ, 1812 թվականի Հայրենական պատերազմի հերոս Պյոտր Բագրատիոնի հուշարձանը։ Կոթողը ներկայացնում է զորավարի կերպարը, որն իր մարտիկներին մղում է հարձակման։

Հուշարձանը գտնվում է Կուտուզովի պողոտայի զույգ կողմում` «Բաշնյա-2000» գործարար համալիրի առջև։

Պատմություն
-----------

Հուշարձանը բացվել է 1999 թվականի սեպտեմբերի 5-ին։ Հեղինակներն են քանդակագործ, ակադեմիկոս Մերաբ Մերաբիշվիլին և ճարտարապետ, ակադեմիկոս Բորիս Տխորը։ Սա Թբիլիսիում 1984 թվականին տեղադրված Բագրատիոնի հուշարձանի գրեթե ճշգրիտ կրկնօրինակն է։ Հիմնական տարբերությունները. Մոսկվայի հուշարձանը բարձր է և Վրաստանի հուշարձանի սուսերն իջեցված է, իսկ Մոսկվայի հուշարձանի սուսերը բարձրացված է։

Բագրատիոնի կրծքին ճշգրիտ պատկերված են կենդանության օրոք նրա ստացած շքանշանները` Սուրբ Անդրեասի շքանշանը, Սուրբ Գևորգի երկրորդ աստիճանի շքանշանը, Սուրբ Աննայի առաջին աստիճանի շքանշանը և Սուրբ Ալեքսանդր Նևսկու շքանշանը։

2011 թվականին հուշարձանը վերականգնվել է. հավաքվել ու նորից շարվել է պատնեշը և կատարվել է կցվածքների հերմետիկացում։ Աշխատանքների ավարտից հետո հուշարձանն օծել է Համայն Վրաստանի կաթողիկոս Իլյա II-ը։

Տվյալներ
--------

Քանդակի բարձրությունն ավելի քան 6 մետր է, ամբողջ հուշարձանի բարձրությունը պատվանդանով` մոտ 10 մետր։

Աղբյուրներ
----------

* Памятник П.И. Багратиону
**Ասորական կաթոլիկ եկեղեցի** (դասական ասորերեն՝ ܥܕܬܐ ܣܘܪܝܝܬܐ ܩܬܘܠܝܩܝܬܐ, *իթո սուրյաիթո կաթոլիկաիթո*), արևելյան Անտիոքյան կաթոլիկ եկեղեցի Լևանտում և Միջագետքում։ Պաշտոնապես ներկայացնում է արամեացիների (արևմտյան ասորի ժողովրդի) կաթոլիկությունն ընդունած հատվածին։ Այն արևելքի 22 կաթոլիկ եկեղեցիներից մեկն է։

Եկեղեցու առաջին հետևորդները՝ ազդվելով Հալեպում կաթոլիկ Հիսուսյան միաբանության վարդապետների ուսուցումներից, 1626 թվականին հեռացել են ուղղափառությունից ընդունելով կաթոլիկությունը։ Եկեղեցու հիմքը պաշտոնապես դրվել է 1662 թվականին՝ Ասորական ոււղղափառ եկեղեցուց անջատումով։ Նույն տարում, Ասորական կաթոլիկ եկեղեցին պաշտոնապես միացվեց Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցուն։ Եկեղեցու հիմնադիրն է համարվում առաջին պատրիարք Իգնատիոս Անդրեաս Ախիջանը։

Այժմ եկեղեցու կենտրոնը գտնվում էր Բեյրութ քաղաքի՝ **Տիրամոր Ավետման** մայր տաճարում։ Եկեղեցու ղեկավարը կրում է Անտիոքի և Համայն Արևելքի Ասորիների Պատրիարքի տիտղոսը ու ենթարկվում է Հռոմի Պապին։ Ներկայիս ղեկավարը Իգնատիոս Հովսեփ Գ Հովնան Պատրիարքն է։ Այժմ, եկեղեցու հավտացյալների թիվը հասնում է 158,000-ի որոնք հիմնականում բնակվում են Սիրիայի հյուսիսում և արևելքում, Իրաքում և Լիբանանում։ Ասորական կաթոլիկ եկեղեցու սփյուռքի հետևորդները տարածվում են նաև Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում, Շվեդիայում, Բրազիլիայում, Վենեսուելայում, Կանադայում, Ֆրանսիայում և Ավստրալիայում։

Պատարագները մատուցվում են արևմտյան ասորական ծիսակարգով, արամեերեն լեզվի ասորական բարբառով։

Եկեղեցական թեմեր
----------------

Հալեպի Ասորական կաթոլիկ եկեղեցու թեմի Սուրբ Տիրամոր Վերափոխման մայր տաճարը
Ասորական կաթոլիկ եկեղեցին այժմ ունի հետևյալ 15 թեմերը.

* Լիբանանի ասորական պատրիարքական թեմ (Բեյրութ)
* Դամասկոսի ասորական մետրոպոլիտանություն
* Հոմսի ասորական մետրոպոլիտանություն
* Հալեպի ասորական արհիական թեմ
* Հասաքա-Մծբինի ասորական արհիական թեմ
* Բաղդադի ասորական արհիական թեմ
* Մոսուլի ասորական արհիական թեմ
* Բեյրութի ասորական թեմ
* Կահիրեի ասորական թեմ
* Նյուարքի Մայր Փրկությանց ասորական թեմ
* Վենեսուելայի ասորական առաքելական եքսարկություն
* Բասրայի և Քուվեյթի ասորական պատրիարքական եքսարկություն
* Երուսաղեմի ասորական պատրիարքական եքսարկություն
* Թուրքիայի ասորական պատրիարքական եքսարկություն
* Սուդանի ասորական պատրիարքական փոխանորդություն

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ասորական կաթոլիկ եկեղեցու պաշտոնական կայք
**Ասորական գրականությունը** ասորի քրիստոնյաների կողմից գործածվող միջին արամեերեն լեզվով գրված գրականությունն է։ Դասական ասորական գրականության մեծ մասը քրիստոնեական կրոնական բնույթի է։

Դասական ասորերենով գրված գրական առաջին նմուշը Աստվածաշնչի թարգմանությունն է՝ Պեշիտտան և Դիաթեսսարոնը (Նոր Կտակարանի համաբարբառ)։ Մ.թ. 3-րդ դարի ասորական գրականության դեմքերից է Բարդածան Եդեսացին, որն ըստ Մովսես Խորենացու վկայության այցելել է նաև Հայաստան[1]։ Մ.թ. 4-րդ դարը համարվում է ասորական գրականության ոսկեդարը։ Այդ ժամանակաշրջանի երկու նշանավոր դեմքերն են Հակոբ Ափրաատը և Եփրեմ Ասորին։ Հաջորդ երկու դարերի ընթացքում ստեղծագործել են Մարութաս Մայփերկաթցին, Հակոբ Սրճեցին, Ֆիլոքսեն Մաբուկեցին, Սիմեոն Բեթ-Արշամացին։

Իսլամի առաջ գալը և տարածումը ընդհանուր առմամբ բարենպաստ ազդեցություն է ունեցել ասորի մշակույթի վրա։ Ասորերենի հունականացման գործընթացը, որն իրեն զգացնել էր տալիս 6-7 դարերի ընթացքում, դանդաղեց և դադարեց։ Ասորական գրականությունը 9-րդ դարում մուտք գործեց իր զարգացման արծաթե դար։ Տվյալ ժամանակաշրջանի երկերն իրենց բնույթով ավելի հանրագիտարանային և սքոլաստիկ էին՝ ներառելով Աստվածաշնչի մեկնիչներ Իշոդադ Մերվացու և Դիոնիսիոս Բար-Սալիբիի գործերը։ Ասորերեն գրականության արծաթե դարի պսակն է հանդիսանում Բար-Հեբրեուսը։

Մոնղոլների կողմից իսլամ ընդունելը հանգեցրեց ասորի համայնքների թուլացմանը և համապատասխանաբար գրական մշակույթի նահանջի։ Այնուամենայնիվ, 14-րդ դարից առ այսօր ասորի լեզվով գրականության հասքը չի դադարել։ Այն ներառում է քրիստոնյա ասորիների կողմից գործածվող տարբեր խոսակցական նոր-արամեերեն բարբառներով գրականությունը։ Նոր-ասորի գրականությունը իր վրա է կրում երկակի ազդեցություն՝ շարունակելով անցյալի ասորական գրականության ավանդույթները և ներառելով ոչ-միատարր խոսակցական լեզուն։ Նոր շրջանի գրականությունը հանգեցրեց քաղդեերեն նոր արամեերենի որպես գրական լեզու ձևավորմանը։

Ասորական գրականության թարգմանությունը հայերեն
---------------------------------------------

4-6-րդ դարերի ասորական գրականության փոքր ի շատե կարևոր նշանակություն ունեցող եկեղեցական հայրերի՝ Հակոբ Ափրաատի, Եփրեմ Ասորու, Մարութա Մայփերկաթցու, Եդեսիայի եպիսկոպոս Ռաբուլասի, Հակոբ Սրճեցու, Ֆիլոքսեն Նաբուկեցու, Սիմեոն Բեթ-Արշամացու և այլոց գործերը թարգմանված են հայերեն (գրաբար)՝ հայոց նշանագրերի գյուտից անմիջապես հետո[2]։

Պատմաբան Երվանդ Տեր-Մինասյանը գտնում է, որ ասորական գրականության ազդեցությունը հայոց վրա շարունակվել է բացի ամբողջ 5-րդ դարից նաև 6-րդ դարում և հենց 6-րդ դարի առաջին քառորդին էլ վերջացել է, շնորհիվ այն հանգամանքի, որ ասորական եկեղեցին մտել է պառակտման ժամանակաշրջան և թուլացել է[3]։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Մովսես Խորենացի, Հայոց պատմություն, գիրք Բ, գլուխ ԿԶ
2. ↑  Ե.Գ. Տեր-Մինասյան, Պատմա-բանասիրական հետազոտություններ,. Երևան, 1971, էջ 288-289
3. ↑  Նույնը, էջ 290
**Բավարներ**, գերմանական ցեղ։ Առաջին անգամ հիշատակվում են Յորդանի «Գոթիկայում» և Կասիոդորի «Գոթերի պատմության» մեջ (VI դարի սկիզբ)։ Հավանաբար, բավարները ծագել են մարկոմաններից, որոնք խառնվել էին գերմանական այլ ցեղերի մնացորդների հետ։ Մարկոմանները որոշ ժամանակ գրավում էին Բոհեմիա մարզը, որտեղ վաղ ժամանակներում ապրում էր կելտական բոյերի ցեղը և, համաձայն այդ վարկածի, դրանից էլ ստանում իրենց նոր անվանումը։ բավարներ հետագայում զբաղեցրին ժամանակակից Վերին Ավստրիայի, Զալցբուրգի, Վերին ու Ներքին Բավարիայի, մասամբ՝ Տիրոլի տարածությունները, Բոհեմական անտառներից դեպի արևմտյան Գանուբից հյուսիսային ընկած հողերը, մինչև հյուսիս–արմևմտյան՝ ֆրանկների ու թյուրինգների բնակեցման շրջանը։

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (օնլայն) · Մեծ ռուսական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 150112821 · GND: 4069084-2 · LCCN: sh85011060 · SUDOC: 092475140 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 306)։*  |
**Կատյա Ասենովա Պոպովա** (բուլղար․՝ Катя Асенова Попова, հունվարի 21, 1924(1924-01-21), Պլևեն, Բուլղարիայի թագավորություն - նոյեմբերի 24, 1966(1966-11-24), Բրատիսլավա, Չեխոսլովակիա), բուլղարացի օպերային երգչուհի (լիրիկական սոպրանո)։ Բուլղարիայի Ժողովրդական Հանարապետության ժողովրդական արտիստ։ Դիմիտրովյան I աստիճանի մրցանակի դափնեկիր (1959)։

Կենսագրություն
--------------

Կատյա Պոպովային նվիրված հուշատախտակ Սոֆիայում
Կատյա Պոպովան ծնվել է 1924 թվականին Պլևենում, երաժշտասերների ընտանիքում։ Քույրը՝ երգչուհի Դիանա Պոպովան, աշխատել է Ստեֆան Մակեդոնսկու անվան ազգային երաժշտական թատրոնում։ Կատյա Պոպովան սովորել է Բուլղարիայի ազգային երաժշտական ակադեմիայում (ուսուցիչ` Մառա Մարինովա-Ցիբուլկա), այնուհետև կատարելագործվել է Ասեն Դիմիտրովի և Կատյա Սպիրիդոնովայի մոտ։ Սոֆիայի օպերայի բեմում առաջին անգամ հանդես է եկել 1947 թվականին՝ կատարելով Էսմերալդայի դերերգը Բեդրժիխ Սմետանայի Վաճառված հարսնացուն օպերայում։

1955-1956 թվականներին փորձաշրջան է անցել Մոսկվայի Մեծ թատրոնում։ Հաջողությամբ հանդես է եկել Մոսկվայի Մեծ թատրոնի, Գրանդ օպերայի և Կոմիկ-օպերայի (Փարիզ) բեմերում, Վիեննայում, Աթենքի, Պրահայի, Բելգրադի, Կիևի, Լենինգրադի, Խարկովի, Սվերդլովսկի, Սկոպյեի բեմերում։

Եղել է Պյոտր Չայկովսկու, Շառլ Գունոյի, Ջակոմո Պուչինիի, Ժյուլ Մասնեի և այլ կոմպոզիտորների օպերաների գլխավոր դերերգերի կատարողը։

Զոհվել է Բրատիսլավայի մոտ Բալկանյան ավիաընկերության ԻԼ-18 ինքնաթիռի վթարի հետևանքով։

Ընտրյալ դերերգեր
----------------

| Դերերգ | Օպերա | Հեղինակ |
| --- | --- | --- |
| Մարգարիա | Ֆաուստ | Շառլ Գունո |
| Մանոն Լեսկո | Մանոն | Ժյուլ Մասնե |
| Միմի | Բոհեմ | Ջակոմո Պուչինի |
| Նատաշա | Պատերազմ և խաղաղություն | Սերգեյ Պրոկոֆև |

Պարգևներ և մրցանակներ
---------------------

* «Աշխատանքային կարմիր դրոշի» շքանշան
* Բուլղարիայի Ժողովրդական Հանրապետության III աստիճանի շքանշան (1959)
* Դիմիտրովյան I աստիճանի մրցանակ (1959) (Սերգեյ Պրոկոֆևի «Պատերազմ և խաղաղություն» օպերայում Նատաշայի և Շառլ Գունոյի «Ֆաուստ» օպերայում Մարգարիտայի դերերի համար)
* Բուխարեստում IV Երիտասարդների և ուսանողների միջազգային փառատոնի I մրցանակ (1953)
* Պրահայի միջազգային երաժշտական մրցույթի II մրցանակ (1954)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Абаджиев, Александър. Оперните звезди на България. София, „Изток-Запад", 2008. ISBN 9789543214334. с. 117 – 125.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Илка Попова. «Встречи на оперной сцене». Катя Попова