**«Բորնի գերակշռություն»** (անգլ.՝ The Bourne Supremacy), 2004 թվականի գեղարվեստական ֆիլմ։ Ֆիլմի սցենարը գրվել է Ռոբերտ Լադլեմի համանուն գրքի հիման վրա։ Ֆիլմը նախկին կենտրոնական հետախուզական վարչության անդամ, պրոֆեսիոնալ մարդասպանի մասին է, ով կորցնում է իր հիշողությունը։ 2007 թվականին դուրս է գալիս երրորդ մասը՝ «Բորնի ուլտիմատում», 2012 թվականին չորրորդ մասը՝ «Բորնի էվոլյուցիա», իսկ 2016 թվականը կինոյումին լույս է տեսնում պատմության հինգերորդ և եզրափակիչ մասը, որը ստանում է «Ջեյսոն Բորն»։

Համաշխարհային առաջին ցուցադրումը կայացել է 2004 թվականի հուլիսի 16-ին։

Սյուժե
------

Առաջին ֆիլմի իրադարձություններից անցել է մոտ երեք տարի։ Ջեյսոն Բորնը իր սիրելի Մարիայի հետ ապրում են Հնդկաստանի Գոա նահանգում։ Բորնին շարունակում են հետապնդել բեռլինի հյուրանոցում կատարված սպանության հիշողությունները։

Այդ ժամանակ Բեռլինում օպերացիա է անցկացնում կենտրոնական հետախուզական վարչությունը։ Պամելա Լենդին ցանկանում է երեք միլիոն դոլարի դիմաց ձեռք բերել այսպես կոչված «Նեսկիի ֆայլեր»-ը, որոնք պետք է լուսաբանեին վարչությունից քսան միլիոն դոլարի գողությունը, որը կայացել էր մի քանի տարի առաջ։ Ռուս քաղաքական գործիչ Նեսկին պետք է հայտարարեր գողի անունը, սակայն նա սպանվեց բեռլինի հյուրանոցում իր կնոջ կողմից։ Այս օպերացիան նույնպես ձախողվում է։ Ռուս վարձու մարդասպան Կիրիլը սպանում է վարչության աշխատակցին և վաճառողին, գողանում է փաստաթղթերը գումարի հետ։ Նրան վարձել էր ռուս մեծահարուստ Յուրի Գրետկովը։ Վերջացնելով իր աշխատանքը Կիրիլը նրան օգնող պայթուցիկ սարքի վրա թողնում է Բորնի մատնահետքերը։

Ժամանելով Գոա՝ Կիրիլր փորձում է սպանել Բորնին։ Բորնը նկատում է օտարին և կարողանում է ճիշտ ժամանակին հեռանալ, սակայն Կիրիլը հասցնում է սպանել նրա սիրելիին՝ երիտասարդ Մարիային։ Կիրիլը իր հերթին վստահ էր, որ սպանել է Բորնին և կատարել պատվերը։ Բորնը ողևորվում է Նեապոլ, հասկանալու համար, թե ինչու է ԿՀՎ-ն կրկին հետապնդում իրեն։

Լենդին հայտնաբերում է, որ պայթուցիկ սարքի վրա թողնված մատնահետքերը համընկնում են «Թրեդսթոուն» նախագծի գործակալներից մեկի մատնահետքերի հետ։ Նա թույլատվություն է ստանում օգտվել համակարգի տվյալներից։ Նախագծի կառավարիչ Վարդ Էբբոտը և Լենդին ուղևորվում են Բեռլին։

Նեապոլ ժամանելուն պես Բորնին ձերբակալում են։ Ամերիկայի դեսպանատան աշխատակցի հետ հարցաքննության ժամանակ Բորնը հարցակվում է նրա վրա և պատճենում է նրա SIM-քարտը։ Նա լսում աշխատակցի խոսակցությունը Լենդիի հետ և իմանում է, որ նա ցանկում է գտնել Բորնին, որը կասկածվում է մի քանի սպանության մեջ, որոնք կատարվել էին վերջերս Բեռլինում։ Մյունխենում Բորնը գտնում է «Թրեդսթոուն» նախագծի նախկին գործակալ Յառդաին, որպեսզի հասկանա, ով և ինչու է նրան հետևում։ Յառդան նրան ասում է, որ նախագիծը փակված է։ Բորնը հանգամանքների բերումով սպանում է Յառդային։

Բեռլինում Լենդին և Էբբոտը հրավիրում են Նիկի Պերսոնսին, որը «Թրեդսթոուն» նախագծում պատասխանատու էր գործակալների առողջության և սպասարկման համարմ։ Բորնը հետևում է Լեդիին՝ վստահ լինել, որ հենց նա է կազմակերպել Գաոյի ահաբեկչությունը։ Նա ԿՀՎ-ից կարողանում է հանդիպում կորզել Նիկիի հետ։ Նա հարցուփորց է անում «Թրեդսթոուն» նախագծի և նրա հանդեպ հետապնդումների մասին։ Նիկին նրան կասկածում են Բեռլինում կատարվող ծրագրի խափանման մեջ։ Բորնը մտածում է որը, խոսքը նրա առաջին առաջադրանքի մասին է՝ «Բռեկեր» հյուրանոցում Նեսկիի սպանության։ Նիկին ասում է, որ նրա առաջին առաջադրանքը Ժենեֆայում էր, և նա ոչինչ չգիտի Բեռլինում կատարված սպանության մասին։ Լենդին լսում է այդ խոսակցությունը և սկսում է մտածել, որ Բորնը անմեղ է։

Բորնը վերադառնում է «Բռեկեր» հյուրանոց և հիշում է իր առաջին առաջադրանքը։ Նա էր սպանել Նեսկի ամուսիններին և դրել զենքը քաղաքական գործչի հարսնացուի ձեռքը։ Բորնը գալիս է Էբբոտի մոտ և վերջինս խոստովանում է, որ նա Գրետկովի հետ միասին կապ ունի գումարի գողության մեջ։ Գոայում կատարված սպանությունը նույնպես նա է կազմակերպել։ Բորնը ձայնագրում է Էբբոտի խոստովանությունը և փոխանցում է Լենդիին։ Երբ Լենդին գալիս է նրա սենյակ, Էբբոտը սպանում է ինքն իրեն։

Բորնը ուղևորվում է Մոսկվա, որպեսզի գտնի Նեսկիի դստերը։ Կիրիլը հետապնդում է Բորնին և մեքենաներով հետապնդության ժամանակ սպանվում է։ Յուրի Գրետկովին ձերբակալում են։ Բորնը ժամանում է այն բնկարանը, որտեղ բնակվում է Նեսկիի դուստրը և պատմում է նրան՝ ինչպես են մահացե նրա ծնողները, որից հետո հեռանում է։

Որոշ ժամանակ անց Բորնը զանգահարում է Լենդիին, որը գտնվում էր Նյու Յորքում։ Նա շնորհակալություն է հայտնում ձայնագրության համար և ներկայացնում է իր իրական անունը ու ծննդյան թվականը։

Դերակատարներ
------------

* Matt Damon - Ջեյսոն Բորն
* Franka Potente - Մարիա
* Brian Cox - Վարդ Աբբոտ
* Julia Stiles - Նիկի
* Karl Urban - Կիրիլ
* Gabriel Mann - Դեննի Զոռն
* Joan Allen - Լենդի Պամելա
* Marton Csokas - Ջարդա
* Karel Roden - Յուրի Գրետկով
* Tomas Arana - Մարտին Մարշալ
* Tom Gallop - Թոմ Քրոնին
* Tim Griffin - Ջոն Նեվիս
* Michelle Monaghan - Քիմ
* Ethan Sandler - Կուռտ
* John Bedford Lloyd - Թեդի
* Oksana Akinshina - Իրենա Նեսկի

Ֆիլմի հեղինակներ
----------------

* Ռեժիսոր։ Փոլ Գրինգրաս
* Սցենարի հեղինակ։ Թոնի Հիլրոյ
* Պրոդյուսեր։ Ֆրենկ Մարշալ, Պատրիկ Քրոուլի
* Կատարողական պրոդյուսեր։ Դագ Լայման, Ջեֆրի Ուայներ, Հենրի Մորիսոն
* Օպերատոր։ Օլիվեր Վուդ
* Նկարիչ։ Դոմինիկ Ուոտկինս
* Մոնտաժ։ Քրիստոֆեր Ռաուս, Ռիչարդ Փիրսոն
* Ձայն։ Սքոթ Միլան, Բոբ Բիմեռ, Քրիք Ֆրենսիս
* Ձայնի մոնտաժ։ Պեր Հոլբերգ, Կարեն Բեյկեր Լենդերս
* Վիզուալ էֆեկտներ։ Պաբլո Հելման
* Կոմպոզիտոր։ Ջոն Փաուել
* Զգեստներ։ Դինա Քոլին
* Գրիմ։ Կրիստինա Բևերիջ
* Դերասանների ընտրություն։ Ջոզեֆ Միդլթոն, Ջոն Հաբբարդ, Դեն Հաբբարդ

Երաժշտություն
-------------

Բոլոր երգերի հեղինակն է՝ Ջոն Պաուել (ավարտական թեմա — հեղինակ և կատարող Moby)։

| # | Անվանում | Տևողություն |
| --- | --- | --- |
| 1. | «Goa»   |   |
| 2. | «The Drop»   |   |
| 3. | «Funeral Pyre»   |   |
| 4. | «Gathering Data»   |   |
| 5. | «Nach Deutschland»   |   |
| 6. | «To The Roof»   |   |
| 7. | «New Memories»   |   |
| 8. | «Berlin Foot Chase»   |   |
| 9. | «Alexander Platz / Abbotts Confesse»   |   |
| 10. | «Moscow Wind Up»   |   |
| 11. | «Bim Bam Smash»   |   |
| 12. | «Atonement»   |   |
| 13. | «Extreme Ways»   |   |

Նկարահանումներ
--------------

* 2005 թվականին մոսկովյան փողոցներում անցկացվող հետապնդման դրվագը ստացել է Տավրուս(անգլ.՝ Taurus World Stunt Awards) մրցանակը, «Լավագույն մեքենա» (անգլ.՝ Best Vehicle) նոմինացիայում։
* Բորնի Մոսկվա ժամանելու դրվագը նկարահանվել է Կիևի կայարանում, սակայն Բեռլինից եկող գնացքները գալիս են Բելոռուսյան կայարան.:

Կինոկրիտիկա և դրամական հավաքներ
-------------------------------

Ֆիլմը դրական գնահատական է ստացել կինոկրիտիկների կողմից. նրա վարկանիշը Rotten Tomatoes կայքում կազմում է 81%։

Ֆիլմը հաջողություններ ունի նաև ֆինանսական գծով։ 75 միլիոն բյուջեի առկայությամբ այն հավաքում է 289 միլիոն դոլար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Internet Movie Database — 1990.
2. ↑  Internet Movie Database — 1990.
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49
4. 1 2
5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9
6. 1 2 3
7. ↑
8. 1 2 3 4
9. ↑
10. 1 2  Box Office Mojo — 1999.
11. ↑  "Picking Up the Thread". Production notes Արխիվացված 2010-09-14 Wayback Machine. *The Bourne Supremacy* (2004). Retrieved 2010-07-16.
12. ↑  "Setting Bourne's World". Production notes Արխիվացված 2010-09-14 Wayback Machine. *The Bourne Supremacy* (2004). Retrieved 2010-07-16.
13. ↑  "'The Bourne Supremacy' Production Notes". *MadeinAtlantis.com*. Retrieved 2011-11-09.
14. ↑  «The Bourne Supremacy (2004)». Rotten Tomatoes.
15. ↑  «The Bourne Supremacy (2004)». Box Office Mojo.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ֆիլմի պաշտոնական կայք Արխիվացված 2021-04-26 Wayback Machine

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · Box Office Mojo · ČSFD · FilmAffinity · Internet Movie Database · Metacritic · Rotten Tomatoes · AFI լիամետրաժ ֆիլմերի կատալոգ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | SUDOC: 179451103 · VIAF: 309916977 · WorldCat VIAF: 309916977 |

 |