**Դավիդ Չեռնի** (չեխ․՝ David Černý, դեկտեմբերի 15, 1967(1967-12-15)[…], Պրահա, Չեխոսլովակիա), չեխ քանդակագործ։ Նրա աշխատանքների մեծ մասը գտնվում է Պրահայում։

Վաղ կյանք
---------

Չեռնին ծնվել է Չեխոսլովակիայի Պրահա քաղաքում։ 1988-1994 թվականներին սովորել է Պրահայի Արվեստի, ճարտարապետության, դիզայնի ակադեմիային կից *Kurt Gebauer* ստուդիայում։
1991 թվականին Շվեյցարական կառավարությունից Բոսվիլում ստացել է բնակարան։ 
1995-1996 թվականներին Դավիդը մասնակցել է Ամերիկյան արվեստի Ուիթնի թանգարանում կազմակերպված Ազատ կրթություն ծրագրին (Նյու Յորք, ԱՄՆ)։ 
1996 թվականին արժանացել է *Pollock Krasner* հիմնադրամի դրամաշնորհին։

Գործունեություն
---------------

1991 թվականին հռչակ է ձեռք բերել՝ սովետական տանկը վարդագույն ներկելով, որը պետք է դրվեր Պրահայի կենտրոնում՝ որպես պատերազմի հուշակոթող:Քանի որ խորհրդային տանկիստների հուշարձանն այն ժամանակ դեռևս ազգային մշակութային հուշարձան էր, նրա քաղաքացիական անհնազանդության ակտը դիտվել է որպես խուլիգանություն, և նա կարճ ժամանակ անց ձերբակալվել է։ Եվս մեկ ուշագրավ աշխատանք է «Աշտարակի երեխաները» (2000), որը պատկերում է հայտնի գործիչներին, որոնք մանուկների տեսքով մագլցում են Զիզկով աշտարակը։
2005 թվականին Չեռնին ստեղծել է «Շնաձուկը», որը պատկերում էր Սադդամ Հուսեյնին՝ Մրջնալդեհիդի տանկի վրա։
Աշխատանքը նույն տարում ներկայացվել է Պրահայի երկրորդ Բիենալի ժամանակ։ Աշխատանքը Դեմիեն Հիրսթի՝ 1991 թվականի «Կենդանի արարածի մտքում մահի ֆիզիկական անհնարինությունը» աշխատանքի ծաղրերգությունն է։
2006 թվականին այդ աշխատանքն արգելվել է Միդդելկերկեում (Բելգիա), Բելսկո Բյալայում (Լեհաստան) և Գերմանիայի Բյուդելսդորֆ քաղաքում
:

Միդդելկերկեի քաղաքապետ Միշել Լանդույտը հայտնել է իր մտահոգությունը, որ ցուցահանդեսը կարող է «ցնցել մարդկանց, հատկապես մուսուլմաններին», որոնց շրջանում այդ տարի լարվածություն էր տիրում՝ կապված Մուհամեդ մարգարեին պատկերող դանիացի ծաղրանկարների հետ։

2006 թվականի սեպտեմբերի 6-ին Բելսկո Բյալալի քաղաքապետի տեղակալ Զբիգնիև Միչնիովսկին կապվել է քաղաքի կողմից ֆինանսավորվող պատկերասրահի հետ և ստիպել հեռացնել աշխատանքը։ Արդյունքում «Շնաձուկը» տեղափոխվել է հարևան Ցեշին քաղաքի Սզարա պատկերասրահ։ Քաղաքապետ Բոգդան Ֆիսեկը ասել է.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | - Ես չեմ տեսնում որևէ պատճառ, որ քաղաքական գործիչը գրաքննության ենթարկի արվեստը։ |  |

Դավիդի «ՄԵՏԱԼմարֆոզիս» աշխատանքը ցուցադրվել է Հյուսիսային Կարոլինայի Չարլոտե քաղաքում, իսկ 2019 թվականի փետրվարին տեղադրվել է Պրահայի «Ֆրանց Կաֆկայի գլուխը» վայրում։
Նրա «Էնտրոպա» աշխատանքը պատկերում է Եվրոպական Միության Խորհրդի Չեխիայի նախագահությանը 2009 թվականի առաջին կեսին։ Այն մի շարք հակասությունների պատճառ է դարձել, որովհետև պատկերում էր ԵՄ-ի անդամ պետությունների կարծրատիպային կողմերը։ Աղմկահարույց էր նաև այն, որ աշխատանքը ստեղծվել էր Չեռնիի և նրա երկու ընկերների կողմից, չնայած որ պետք է ստեղծվեր ԵՄ անդամ պետությունների քանդակագործների համագործակցությամբ։ ԵՄ անդամ որոշ երկրներ բացասաբար են արձագանքել իրենց պետության նկարագրին։ Օրինակ, Բուլղարիան որոշել է չեխ դեսպանին կանչել Սոֆիա, որպեսզի քննարկի բալկանյան երկրի՝ որպես վայրէջքային զուգարանների հավաքածուի նկարագիրը։ Մինչդեռ ԵՄ-ում Բուլղարիայի մշտական ներկայացուցիչը հայտարարել է. «Դա ստորացում է բուլղարացիների համար և վիրավորանք մեր ազգային արժանապատվությանը»։

2012 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի ժամանակ Չեռնին ստեղծել է «London Booster»-ը՝ ձգումներ անող մեխանիկական ձեռքերով երկհարկանի ավտոբուս։

Մրցանակներ
----------

2000 թվականին Չեռնին արժանացել է Յինդրժիխ Խալուպեցկու մրցանակին։

Պատկերասրահ
-----------

* Սատկած ձի քշող Սուրբ ՎենչեսՍատկած ձի քշող Սուրբ Վենչես
* Զիգմունդ Ֆրոյդի արձանը՝ կախված մի կողմիցԶիգմունդ Ֆրոյդի արձանը՝ կախված մի կողմից
* Աշտարակի երեխանԱշտարակի երեխան
* Մեզ (2004), ՊրահաՄեզ (2004), Պրահա
* Հսկաների խնջույք, կանգառ ԼիբերեցումՀսկաների խնջույք, կանգառ Լիբերեցում
* London Booster-ը Լոնդոնի Չեխիայի տան առջևLondon Booster-ը Լոնդոնի Չեխիայի տան առջև
* Ժեստ չեխ քանդակագործ Դավիդ Չեռնիի կողմից, 2013 թվականի հոկտեմբերի 21, ՊրահաԺեստ չեխ քանդակագործ Դավիդ Չեռնիի կողմից, 2013 թվականի հոկտեմբերի 21, Պրահա
* Մետալմարֆոզիս, Չարլոտա, Նյու Յորք, ԱՄՆՄետալմարֆոզիս, Չարլոտա, Նյու Յորք, ԱՄՆ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  RKDartists (նիդերլ.)
2. 1 2  Křížky a vetřelci (չեխերեն)
3. 1 2  Կերպարվեստի արխիվ — 2003.
4. 1 2  Չեխիայի ազգային գրադարանի կատալոգ
5. 1 2  Կերպարվեստի արխիվ — 2003.
6. ↑  Pospiszyl, Tomáš. «David Černý». *Artlist*. Վերցված է 2017 թ․ նոյեմբերի 6-ին.
7. ↑  «David Černý's Metalmorphosis». Atlas Obscura. Վերցված է 2019 թ․ հունվարի 13-ին.
8. ↑  «Žižkov Tower». Atlas Obscura. Վերցված է 2019 թ․ հունվարի 13-ին.
9. ↑  «FileRoom.org - David Cerny's artwork "Shark" pulled from exhibition called "Shadows of humor"». *www.thefileroom.org*. Վերցված է 2015 թ․ նոյեմբերի 28-ին.
10. ↑  Kalenská, Renata (2017 թ․ օգոստոսի 10). «Možná strach, vysvětluje Černý, proč mu Němci zakázali plastiku Saddáma Husajna» (Czech). Seznam.cz. Վերցված է 2019 թ․ հունվարի 13-ին. `{{cite web}}`: Text "Seznam Zprávy" ignored (օգնություն)CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
11. ↑  Floating Saddam banned Արխիվացված 7 Օգոստոս 2008 Wayback Machine
12. ↑  Gazeta Wyborcza, September 10, 2006
13. ↑  «David Černý's Metalmorphosis». *Atlas Obscura* (անգլերեն). Վերցված է 2019 թ․ նոյեմբերի 15-ին.
14. ↑  «Czech EU art stokes controversy». *BBC*. 2009 թ․ հունվարի 14. Վերցված է 2015 թ․ նոյեմբերի 28-ին.
15. ↑  Lyall, Sarah (2009 թ․ հունվարի 14). «Art Hoax Unites Europe in Displeasure». *The New York Times*. ISSN 0362-4331. Վերցված է 2015 թ․ նոյեմբերի 28-ին.
16. ↑  «Czech sculptor Cerny apologises to govt for EU mystification». *www.ceskenoviny.cz*. Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ հունիսի 29-ին.
17. ↑  Lyall, Sarah (2009 թ․ հունվարի 14). «Art Hoax Unites Europe in Displeasure». *The New York Times* (ամերիկյան անգլերեն). ISSN 0362-4331. Վերցված է 2019 թ․ նոյեմբերի 15-ին.
18. ↑  Pattni, Vijay (2012 թ․ հուլիսի 24). «Watch a double-decker do push-ups». *Top Gear*. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հոկտեմբերի 25-ին. Վերցված է 2015 թ․ նոյեմբերի 28-ին.
19. ↑  «Laureates». Jindřich Chalupecký Society. Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ հոկտեմբերի 29-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 7-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Չեռնիի պաշտոնական էջը(չաշխատող հղում)
* Չեռնիի հանրային արվեստը, լուսանկարների հավաքածու(չաշխատող հղում)
* Դավիդ Չեռնիի չեխական խուլիգանությունը Արխիվացված 2020-03-24 Wayback Machine