Այս հոդվածը հին հույն բանաստեղծ Սիմոնիդես Ամորգացու մասին է։  Այլ գործածությունների համար այցելեք Սիմոնիդես (այլ կիրառումներ)։

**Սիմոնիդես Ամորգացի** (հին հունարեն՝ *Σιμωνίδης Ἀμοργῖνος* ), հին հույն բանաստեղծ, Արքիլոքոսի ժամանակակիցը և հետևորդը։

Ստեղծագործությունը
------------------

Սիմոնիդեսին վերագրում են 2 յամբական պոեմ, որոնցից մեկը բաղկացած է 25 ոտանավորից, իսկ մյուսը՝ 118. վերջին ոտանավորները գրված են կանանց մասին։ Նա նկարագրում է կանանց զանազան տիպեր, որոնք տարբեր ծագում ունեն, սակայն բոլորը կենդանիներից՝ խոզից, աղվեսից, կատվից, կապկից և այլն։ Պոեմը սատիրական բնույթ ունի և խոսում է ընդհանրապես կանանց մասին, առանց նկատի առնելու որոշ անհատների։ Սիմոնիդեսը իր պոեմներով մեծ հաջողություն է ունեցել։ Սիմոնիդեսը նկարագրում է մի կնոջ, որն առաջացել է կապկից. *«Մի ուրիշն առաջացել է կապկից։ Սա, ճիշտն ասած, ամենամեծ դժբախտությունն է, որպիսին Զևսն ուղարկել է մարդկանց. նրա դեմքը խիստ զարհուրելի է, եթե այդպիսի մի կին փողոցում երևա, ապա ամենքը կծիծաղեն, նա փնթփնթացող է, հայհոյաբան և ոչ ոքի բավականություն չի պատճառում.ամբողջ օրը մի բանի մասին է միայն մտածում, թե ինչպես մեկն ու մեկին խիստ անհանգստացնի ու տանջի»։*

Իսկ մեղվից առաջացած կնոջը այսպես է բնորոշում. *«Երջանիկ է այդպիսի կին ունեցողը, որովհետև նա միայն զերծ է ամեն տեսակ կշտամբանքից։ Նրա ղեկավարած տունը բաժակի է նման. սիրված սիրելի տղամարդուց, նա ապրում է մինչև խորին ծերություն և մայր է շատ գեղեցիկ երեխաների։ Նա աչքի է ընկնում բոլոր կանանց մեջ և օժտված է աստվածային գեղեցկությամբ։ Այդպիսի կանայք մեզ՝ տղամարդկանցս համար Զևսի ողորմածությամբ ուղարկվածների մեջ ամենից լավն ու ամենից խելոքն են»։*

Սիմոնիդեսը գրել է դորեական բարբառով։ Հայտնի է նրա օդաներից մեկը՝ նվիրված Թերմոպիլեի ճակատամարտի հերոսներին։

Ով ընկել է Թերմոպիլի մարտի դաշտում,
Փառքն է բաժինը նրանց, բախտը նրանց հրաշալի.
Սուրբ սեղանը նրանց համար գերեզման.
Չկա հեծծանք ու հառաչանք,
Բայց հիշատակը նրանց է կենդանի.
Նրանց ողբը դարձել է գովք նրանց համար։
Եվ չի պղծի տապանագիրը նրանց
Ոչ քայքայում, ոչ թռիչքը ժամանակի
Ահեղակործան իր ձեռքով։
Այս սրբազան պատնեշն արանց
Փառապանծ այս գերեզմանի։
Պարծամքն է ողջ Հելլադի.
Եվ Լեոնիդասն ինքն արքան սպարտացոց
Վկայում է այդ բանին,
Նա, որ հավիտյան հռչակվեցավ
Փառքով իր մեծազոր։
Ուժեղ բանաստեղծական զգացումով է գրված և նրա ոտանավորը՝ նվիրված Դանայային։ Դանայան արտահայտում է իր խոր վիշտը, որովհետև նա իր զավակի հետ նետվել է ծովի անդունդը։

«Երբ որ նա իր հրաշագեղ տապանով
Նետվեց ծովը փոթորկահույզ,
Ահից դալուկ և արտասուքն աչքերին,
Պեսևսին գիրկը առած,
Այսպես խոսեց լալագին.
Օ՜, զավակս, ծանր է իմ տառապանքը.
Դու նիհրում ես մանկական քո մոռացման մեջ
Պղնձապատ տապանիդ մեջ անմխիթար,
Խավարի ու մթության մեջ գիշերվա,
Փույթ չէ քեզ այդ բնավին՝
Ալիքն է արդյոք դառնաղի
Ծփում բարձր գլխիդ վրա,
Թե փոթորիկն է մռնչում։
Երանավառ քո թիկնոցում
Պառկած ես դու, գեղեցի՛կ իմ,
Եվ թե ահին դու լինեիր
Փոքր-ինչ գիտակ,
Կլսեիր դու ինձ քնքուշ
Ականջներով։
Ասում եմ քեզ. «Ննջի՛ր, մանկի՛կ,
ՆՆջի՛ր, դո՛ւ ծով,
Ննջի՛ր և դու, վի՛շտ իմ անծայր։
Բայց թող լինի փոփոխություն,
Հա՛յր իմ Զևս։
Եվ իմ խոսքիս այս համարձակ
Տուր ներումն, աղերսում եմ,
Մանկանս համար»։

Աղբյուրներ
----------

1. ↑  Ա.Առաքելյան (1968)։ *Հունական գրականության պատմություն*։ Երևան: «Լույս»։ էջ էջ 97-99

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրոքհաուս · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Դասական հնությունների իրական բառարան · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Notable Names Database · Treccani |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 95004579 · BNC: a12058798 · BNE: XX1134595 · BNF: 12450235c · CiNii: DA0576963X · GND: 118796151 · ICCU: CFIV095657 · ISNI: 000000006595464X · LCCN: n50038257 · NLA: 35236987 · NLG: 42702, 159491 · NSK: 000348860 · NTA: 06995805X · NUKAT: n2006090709 · PTBNP: 564937 · LIBRIS: 198973 · SUDOC: 067030858 · VIAF: 90630343, 250807476, 301231033, 4292150032992511180007, 1150159474068027660401, 416159474048827660284, 65158790625538851425 · WorldCat VIAF: 90630343, 250807476, 301231033, 4292150032992511180007, 1150159474068027660401, 416159474048827660284, 65158790625538851425 |

 |

 |