**Լեոնիդ Ալեքսանդրովիչ Չեռնիշով** (ռուս.՝ Леонид Александрович Чернышёв, մայիսի 28, 1875(1875-05-28), Ենիսեյսկի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - 1932, Կրասնոյարսկ, Արևելյասիբիրյան շրջան, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային ռուս ճարտարապետ, նկարիչ։

Կենսագրություն
--------------

Լեոնիդ Ալեքսանդրովիչը ծնվել է 1875 թվականի մայիսի 15-ին (28) Ենիսեյան նահանգի Սուխոբուզիմսկ գյուղում։ Հայրը գյուղացի էր, մայրը՝ քահանայի դուստր։

Վասիլի Սուրիկով. «Երիտասարդ Լեոնիդ Չերնիշևի դիմանկարը», կտավ/յուղաներկ, Կրասնոյարսկի գավառագիտական թանգարան
1880 թվականին Չեռնիշովների ընտանիքը տեղափոխվել է Կրասնոյարսկ։ Գիմնազիայում սովորելու ընթացքում Չեռնիշովը մտերմացել է նկարիչ Դմիտրի Ինոկենտևիչ Կարատանովի հետ, և Կարատանովների տանը բնակվող նկարիչ Մ. Ա. Ռուդչենկոյի ազդեցության շնորհիվ սկսում է հետաքրքրվել գեղանկարչությամբ։ Այդ հետաքրքրությունները խրախուսվել են Վասիլի Սուրիկովի կողմից, ով Լեոնիդին ճանաչել է մանկուց, ընկերություն է արել նրա հոր հետ, իսկ հետագայում՝ հենց Լեոնիդ Ալեքսանդրովիչի հետ։ Սուրիկովի խորհրդով Չեռնիշովը 1892 թվականի աշնանը մեկնել է Մոսկվա և ընդունվել Մոսկվայի նկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարանի (ՄՆՔՃՈՒ) ճարտարապետական բաժինը։ Նրա հետ միաժամանակ ՄՆՔՃՈՒ-ում սովորել են Մոսկվայի ապագա գլխավոր ճարտարապետ Ս. Ե. Չերնիշևը և Կուզմա Պետրով-Վոդկինը։ Չերնիշևը 1901 թվականին ավարտել է ՄՆՔՃՈՒ-ն և ստացել համապատասխան դիպլոմ։ 1903 թվականին Լեոնիդ Ալեքսանդրովիչը որոշել է շարունակել իր ճարտարապետական կրթությունը և ընդունվել է որպես ազատ ունկնդիր, այնուհետև որպես ուսանող Սանկտ Պետերբուրգի կայսերական արվեստի ակադեմիային կից Բարձրագույն գեղարվեստական ուսումնարան՝ պրոֆեսոր Ալեքսանդր Պոմերանցևի դասարանում։ Որպես պրակտիկանտ՝ Չեռնիշովը 1904 թվականին մասնակցել է Մոսկվայի «Մետրոպոլ» հյուրանոցի կառուցմանը և կահավորմանը։ 1905 թվականին մեկնել է Ռուսաստանի հարավ՝ բնապայմաններում գեղարվեստական ստեղծագործություններ ստեղծելու համար։ 1906 թվականին վերադարձել է Կրասնոյարսկ՝ առանց ուսումն ավարտելու։

1909-1910 թվականներին Կրասնոյարսկում կառուցել է Առևտրական ընկերության տունը, նախագծել է խանութներ, ամառանոցներ և Շիրա լճի հանգստավայրի մասնաշենքերը։ 1910 թվականի հունվարի 27-ին Կրասնոյարսկում բացվել է Սիբիրում առաջին նկարչական դպրոցը՝ քառամյա ուսումնառության ժամկետով։ 1910 թվականի մարտի 10-ին Ենիսեյի նահանգապետ Յակոբ Բոլոգովսկին Չեռնիշովին նշանակել է Կրասնոյարսկ քաղաքի նկարչական դպրոցի վարիչ-մանկավարժ։ Այստեղ ուսուցիչ է նշանակվել Դմիտրի Կարատանովը։

1910-1913 թվականներին Չեռնիշովը եղել է քաղաքային դումայի անդամ, այնուհետև չորս տարի՝ դումայի իրավասու, ժողովրդական թատրոնի տնօրինության և ուսումնրանական հանձնաժողովի անդամ։ 1910-1911 թվականներին Լեոնիդ Ալեքսանդրովիչը նախագծել և կառուցել է տաղավարներ Օմսկում Առաջին Արևմտա- Սիբիրական գյուղատնտեսական և արդյունաբերական ցուցահանդեսի համար։ Չեռնիշյովի նախագծերով կառուցվել են հետևյալ տաղավարները՝ «Գիտական», «Անտառային», «Մեքենայական», «Կաթնային», «Վերաբնակեցման» և ցուցահանդեսային քաղաքի գլխավոր դարպասը։ Տաղավարներից մեկը նախագծվել է «եգիպտական ոգով», այդ նախագիծը կարելի է անվանել Կրասնոյարսկի գավառագիտական թանգարանի շենքի նախակարապետը։ Այդ աշխատանքի համար Չեռնիշովը ստացել է 11 հազար ռուբլի հոնորար, որը նրան հնարավորություն է տվել սեփական քարե տուն կառուցել Կրասնոյարսկում։

1912 թվականին Կրասնոյարսկի քաղաքային դուման ստեղծել է երկրագիտական թանգարանի շենքի կառուցման կոմիտե։ Շինարարության համար ընտրվել է Չեռնիշովի նախագիծը։ Լեոնիդ Ալեքսանդրովիչը համաձայնվել է շենքը նախագծել անվճար և վերահսկել աշխատանքների ընթացքը։ 1920 թվականին Լեոնիդ Ալեքսանդրովիչը տեղափոխվել է նահանգային ժողտնտխորհի պետական կառույցների բաժին։ Պոլիտեխնիկի շինարարական բաժնում դասավանդել է նկարչություն և շինարարական գծագրություն։

Լեոնիդ Ալեքսանդրովիչը մահացել է 1932 թվականին Կրասնոյարսկում։ Թաղված է Տրոիցկի գերեզմանատանը։

Հիմնական աշխատանքներ
--------------------

Կրասնոյարսկում
* Իր սեփական տուն-կալվածքը 1906-1912 (Մարկովսկու փողոց 21),
* Տոկարևի տունը (Խաղաղության պողոտա 76),
* Նոտար Իցինի առանձնատունը (Կիրովի փողոց 25),
* Վաճառականական ակումբը (Խաղաղության պողոտա, 71),
* Հոգևոր ուսումնարանի բազմաբնակարան շենքը (Խաղաղության պողոտա 98) 1914,
* Երկրագիտական թանգարանի շենքը (1912),
* Կրասնոյարսկի մոտ գտնվող Ուսպենսկու մենաստանի եկեղեցու նախագիծ (1914, օծվել է 2015 թվականի դեկտեմբերի 7-ին)։
* Նախագծել է Ալեքսանդրովսկի բուլվարը Ենիսեյի առափնյա տարածքում։ Բուլվարի շինարարությունը տևել է 1911 թվականից մինչև 1914 թվականի մայիսի 20-ը։

* Առևտրականների ակումբԱռևտրականների ակումբ
* Կրասնոյարսկի գավառագիտական թանգարանԿրասնոյարսկի գավառագիտական թանգարան
* Եկամտաբեր տունԵկամտաբեր տուն
* Սեփական տուն, Մարկովսկի փողոց 21Սեփական տուն, Մարկովսկի փողոց 21

Մեջբերումներ
------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Չերնիշովը Կրասնոյարսկում շատ հետաքրքիր տներ է կառուցել, ինչի արդյունքում փոխվել է նրա արտաքին տեսքը։- Վասիլի Սուրիկով |  |


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Այս քաղաքում տարօրինակ կերպով բարձրանում է թանգարանի նոր շենքը, որը կառուցված է եգիպտական ոճով շատ պերճաշուք է և զարդարված եգիպտական զարդաքանդակներով։ Կրասնոյարսկի որոշ բնակիչներ հիացած և զարմացած են, թե ինչու է Ենիսեյի ափին կառուցվել շինություն, որը տեղափոխվել է Նեղոսի ափից և ինչու Կրասնոյարսկի ընդարձակ տարածաշրջանի երկրագիտական հավաքածուները պետք է տեղավորվեն եգիպտական պատերի մեջ։ Սակայն , դա մեծ խնդիր չէ։ Ճիշտ է, թվում է, որ այդ թանգարան-տաճարը մի փոքր մրսում է ցրտաշունչ Ենիսեյի սառույցներից, բայց ընդհանուր առմամբ այն շատ գեղեցիկ է ...:- Անատոլի Լունաչարսկի |  |

Գրականություն
-------------

* Ю. И. Гринберг «Л. А. Чернышев — архитектор и строитель здания Красноярского музея». Век подвижничества. // Красноярское книжное издательство, 1989. ISBN 5-7479-0249-0

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  M.Tereshkova. «Чернышев Леонид Александрович» (ռուսերեն). www.krasplace.ru. Վերցված է 2018 թ․ նոյեմբերի 7-ին.
2. ↑  Красноярская Городская Рисовальная школа

Արտաքին հղումներ
----------------

* Чернышев Леонид Александрович — архитектор-художник
* Автобиография Чернышева Леонида Александровича