| **՞**Սովորական ամուր |
| --- |
|   |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Կենդանիներ |
|
|
|
|
|
| Տիպ | Քորդավորներ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ընտանիք | Ծածանաձկներ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Ctenopharyngodon idella

 |
|  Հատուկ պահպանություն |
| 
Քիչ մտահոգող տեսակIUCN 3.1 *Least Concern* : ??? |
| 

| ԴասակարգումըՎիքիցեղերում | ՊատկերներՎիքիպահեստում | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Սպիտակ ամուր** (լատին․՝ Ctenopharyngodon idella), ծածանաձկների ընտանիքի ձուկ։ Հայաստան ներմուծվել է 1960 թվականին (սպիտակ հաստաճակատի հետ), հետագայում պարբերաբար բազմացվել արհեստական ճանապարհով։ Երբեմն հանդիպում է նաև Արաքս, Ախուրյան, Մեծամոր, Հրազդան գետերում ու նրանց ջրերով սնվող ջրանցքներում, որտեղ պատահականորեն ներթափանցում է ձկնային տնտեսություններից։ Բնակվում է դանդաղահոս խոր գետերում ու լճերում։ Ջերմասեր է։ Խոշոր ձուկ է։ Մարմինն իլիկանման է, երկարությունը՝ 40-45 (երբեմն՝ մինչև 85) սմ, զանգվածը՝ 16 կգ և ավելի։ Որովայնի վրա ողնուցը բացակայում է։ ճակատը լայն է, բերանը՝ կիսաստորին՝ առանց բեղիկների։ Թեփուկները համեմատաբար խոշոր են, կողագծում՝ 42-45 հատ։ Ալանային ատամները մեծ են, երկշարք՝ կողքերից սեղմված, սղոցաեզր պսակով՝ հարմարված կոշտ բուս, սնունդը մանրելուն։ Պոչային լողակը խոր կտրվածքով է։ Մեջքային լողակը և հետնալողակը կարճ են՝ համապատասխանաբար՝ 10 և 11 ճառագայթներով։ Մեջքը և գլխի վերին մասը մուգ կանաչից կանաչասև են, կողքերը՝ մոխրականաչավուն՝ ոսկեգույն նրբերանգով։ Փորիկը սպիտակավուն է կամ դեղնավուն։ Մարմնի թեփուկներից յուրաքանչյուրի արտաքին մասում կա մուգ եզրաշերտ։ Լողակները մոխրագույն են։ Սեռահասուն է դառնում 4-8 տարեկանում (կախված միջավայրի ջերմաստիճանից)։ Հայաստանի բնական ջրակալներում բազմացում դեռևս չի արձանագրվել։ Կարող է բազմանալ միայն ձկնաբուծարաններում՝ հատուկ պայմաններում (հատկապես բարձր ջերմաստիճան
ի' 22-26 °C դեպքում)։ Բեղունությունը հասնում է 100-800 հազար ձկնկիթի։ Ձկնկիթը պելագիալ է, թափանցիկ։ Ձվադրման պահին տրամագիծը 1,2-1,4 մմ է, բեղմնավորվելուց հետո՝ մինչև 4,5-5,3 մմ. Ձկնկիթի զարգացումը կարճատև է՝ 32-40 ժ 7 օրական թրթուրներն անցնում են ակտիվ սննդառության։ Մինչև 6-10 սմ Երկարության հասնելը սնվում են պլանկտոնային կենդանիներով, այնուհետև՝ բույսերով (ջրային, մերձջրային ու ցամաքային)։ Հայաստանի կարպային տնտեսություններում աճեցվող ամեևաբազմաքանակ ձկնատեսակներից է։ Հիմնականում աճեցվում է Արարատյան դաշտի մի շարք ձկնային տնտեսություններում։ Ունի արդյունաբերական մեծ նշանակություն։ Կարող է օգտագործվել նաև որպես կենսաբանական պայքարի միջոց՝ ջրամբարներն ավելորդ բուսակալումից մաքրելու համար, քանի որ 1 կգ քաշաճի համար սովորական ամուրը օգտագործում է մինչև 30-70 կգ ջրային բույսեր։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակը վերցված է* *Հայաստանի բնաշխարհ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | UNII |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս |
|  |
| Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN · WoRMS |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2781257293 |

 |