**Մանզինի** (սվատի՝ Manzini, նախկինում՝ Բրեմերսդորպ), քաղաք Էսվատինիում (Սվազիլենդ), որը նաև Էսվատինիի Մանզինի շրջանի մայրաքաղաքն է։ Քաղաքը երկրի ամենամեծ քաղաքային կենտրոնն է՝ առաջ անցնելով Մբաբանեից ՝ 110 000 բնակչությամբ (2008 թվական)։ Այն հայտնի է որպես Էսվատինիի «Հաբ» և գտնվում է MR3 ճանապարհի վրա։ Էսվատինիի հիմնական արդյունաբերական վայրը, գտնվում է Մացաֆա քաղաքի արևմտյան սահմանի մոտ։

Պատմություն
-----------

1898 թվականին Բրեմերսդորպը նշանակվեց առևտրային կետի (բացվել է 1885 թվականին) կենտրոն։ Արթուր Բրեմերը վաճառեց իր հյուրանոցը բրիտանական գաղութային իշխանություններին, որոնք 1894 թվականից կառավարում էր Սվիզելենդը, և պայմանավորվեց, որ բնակավայրը կրելու է իր անունը (dorp-ը աֆրիկաանս «գյուղ» բառն է)։ Բրիտանացիներն այն օգտագործում էին, որպես կենտրոնակսյսն։ 1960 թվականին վերադարձավ իր սկզբնական սվազերեն անվանը՝ Մանզինի՝ ի պատիվ առաջնորդ Մանզինի Մբոկանեի, ով եղել է Մբանձենի թագավորի վստահելիներից մեկը։ Առաջնորդ Մանզինի Մբոկանեն Նթենգու Գամա Մբոկանեի հայրն էր։

Քաղաքը 1890 թվականից եղել է բրիտանա-բուրական գաղութատիրության կենտրոնակայան, սակայն ավերվել է 1902 թվականին անգլո-բուրական պատերազմի ժամանակ, երբ վարչական կենտրոնը տեղափոխվել է Մբաբանե։ Այնուամենայնիվ, Բրեմերսդորպը հետագայում մնաց Սվազիլենդի առևտրային, գյուղատնտեսական և տրանսպորտային սիրտը, որի շնորհիվ քաղաքը ստացավ «The Hub» մականունը։ 1920-ական թվականներին իր հիմնադրումից ի վեր՝ Գյուղատնտեսական ցուցահանդեսը (անունը հետագայում փոխվեց Սվազիլենդի միջազգային առևտրի տոնավաճառի) եղել է երկրի ամենամեծ և ամենաշատ հաճախվող ամենամյա միջոցառումը։

1915 թվականին Մզիմենե գետի ափին բացվել է առաջին հյուրանոցը։ «Ռիվերսայդ» հյուրանոց անվանմամբ այն բաց մնաց մինչև 1997 թվականը՝ տարիների ընթացքում փոխելով իր անվանումը՝ դառնալով Manzini Arms հյուրանոց, իսկ 1990-ականներին՝ Velebantfu հյուրանոց։ Շենքերը մի քանի տարի փակվելուց հետո անձեռնմխելի էին, բայց 2008-ին հողին հավասարեցվեցին մասնավոր կառուցապատողների կողմից։ 2011 թվականին այս վայրում բացվել է առևտրի կենտրոն։

1970-ականներին բացված Մացաֆայի միջազգային օդանավակայանը՝ Սվազիլենդի միակ առևտրային օդանավակայանը, գտնվում էր 10 կմ դեպի արևմուտք։ Քանի որ 2014 թվականին Մացաֆան փակվել էր, թագավոր Մսվաթի III-ի միջազգային օդանավակայանը՝ 56,9 կմ արևելք, դարձավ միջազգային նոր օդանավակայան։ Մանզինին ամենամոտ քաղաքային կենտրոնն է։

Մանզինին քաղաք է հռչակվել 1994 թվականին։ Մանզինիում է գտնվում Նազարյան ավագ դպրոցը, որն ունի հաջողակ դպրոցական երգչախումբ։

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
------------------------------------------

Բնակելի տարածքները կենտրոնական բիզնես թաղամասից դուրս են ճառագում։ Քաղաքի արևմտյան վերջնամասում՝ Մբապե տանող մայրուղու վրա, գտնվում է Կախոզա Թաունշիփը, աղքատ թաղամաս՝ ոչ պաշտոնական բնակավայրի տեսքով։ Մավուսոյի միջազգային առևտրի տոնավաճառից (բացվել է 2004 թվականին) այն կողմ` քաղաքի կենտրոնից հյուսիս, շրջանցիկ ճանապարհի երկայնքով (բացվել է 1994 թ. վերակառուցվել է 2004 թ.՝ Մավուսո առևտրի տոնավաճառի բացման համար) գտնվում է Հելեմեսի Էսթեյթսը։ Այստեղ միջին դասի կացարաններ են կառուցվել 1990-ականների սկզբին Սիդնեյ Ուիլյամսի նախկին ֆերմայում, որը բրիտանական տիրապետության ժամանակ երկար ժամանակ ծառայում էր ռեզիդենտ կոմիսարին։ Բնակարանային կառուցապատումը շրջապատված է Fairview Township-ով, որը մշակվել է 1964 թվականին գաղութային կառավարման ժամանակ՝ որպես Էսվատինիի առաջին ինտեգրված բնակելի թաղամաս։ 19-րդ դարի օրենքը, որը վերահաստատվել է 1920-ական թվականների որոշումներով, արգելում էր սվազիլենդցիներին բնակվել կամ բիզնես ունենալ Բրեմսերդորպում։

Բարձրակարգ բնակելի թաղամասերը կառուցվել են 1960-ականներին քաղաքի կենտրոնից արևելք՝ սկսած Քոութս հովտից։ Քոութս հովտից հյուսիս հիմնականում միջին դասի տներ են և հարում է ծրագրված շուկայական սեփականությունների՝ Մադոնսա Թաունշիփ համայնքին։ Մադոնսա Թաունշիփում մեծ տներ են կառուցվել 1990-ականներից։

Կենտրոնից հարավ գտնվում է ցածր և միջին դասի Ngwane Park Township-ը, որը ստեղծվել է 1970-ականներից ի վեր մասնավոր ֆերմայում։ Այնուամենայնիվ, Մանզինիին հարող տարածքների մեծ մասը գյուղական Սվազի ազգի հող է։

Ռադիո
-----

Քաղաքում կա քրիստոնեական ռադիոկայան, որը կոչվում է «Եկեղեցու ձայնը»։ Այն ստեղծվել է 1995 թվականին։

Կլիմա
-----

Մանզինին ունի խոնավ մերձարևադարձային կլիմա՝ տաք, անձրևոտ ամառներով և մեղմ, չոր ձմեռներով։


| Մանզինիի կլիմայական տվյալները |
| --- |
| Ամիս | հունվ | փետ | մարտ | ապր | մայ | հուն | հուլ | օգոս | սեպ | հոկ | նոյ | դեկ | Տարի  |
| Միջին բարձր °C (°F) | 28.2 (82.8) | 28.1 (82.6) | 27.3 (81.1) | 26.0 (78.8) | 24.0 (75.2) | 22.2 (72) | 22.0 (71.6) | 23.6 (74.5) | 25.3 (77.5) | 26.4 (79.5) | 26.8 (80.2) | 27.9 (82.2) | 25.65 (78.17) |
| Միջին օրական °C (°F) | 23.0 (73.4) | 23.0 (73.4) | 22.1 (71.8) | 20.1 (68.2) | 17.2 (63) | 15.0 (59) | 14.6 (58.3) | 16.6 (61.9) | 18.7 (65.7) | 20.5 (68.9) | 21.5 (70.7) | 22.6 (72.7) | 19.58 (67.25) |
| Միջին ցածր °C (°F) | 17.9 (64.2) | 17.9 (64.2) | 16.9 (62.4) | 14.3 (57.7) | 10.5 (50.9) | 7.8 (46) | 7.3 (45.1) | 9.6 (49.3) | 12.2 (54) | 14.7 (58.5) | 16.2 (61.2) | 17.3 (63.1) | 13.55 (56.38) |
| Տեղումներ մմ (դյույմ) | 145 (5.71) | 133 (5.24) | 100 (3.94) | 54 (2.13) | 26 (1.02) | 15 (0.59) | 15 (0.59) | 19 (0.75) | 45 (1.77) | 84 (3.31) | 119 (4.69) | 126 (4.96) | 881 (34.7) |
| *աղբյուր: Climate-Data.org* |

Քույր քաղաքներ
--------------

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Manzini Nazarene tops them all by Bongile Mavuso, The Swazi Observer August 2, 2007
2. ↑  «Voice of the Church (VOC)». 2016 թ․ մարտի 11. Վերցված է 2018 թ․ ապրիլի 19-ին.
3. ↑  «Climate: Manzini». Climate-Data.org. Վերցված է 2019 թ․ օգոստոսի 26-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Manzini City Council website

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մանզինի» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4581061-8 · LCCN: n80152342 · SUDOC: 105965103 · VIAF: 130189280 · WorldCat VIAF: 130189280 |

 |