**Cartier** (*Կարտիե*), ֆրանսիական շքեղ ապրանքների կոնգլոմերատ, որը նախագծում, արտադրում, մատակարարում և վաճառում է զարդեր և ժամացույցներ։ 

Cartier Սանտոս- պողպատ/ոսկի, 1988 թվական
1904 թվականին ընկերության հիմնադիրի թոռը` Լուի Կարտիեն, թողարկեց իր ընկերոջ` Ալբերտո Սանտոս-Դյումանի անունով *Սանտոս* ձեռքի ժամացույցները, որոնք ընկերությանը աննախադեպ հաջողություն բերեցին։ 1906 թվականից սկսած թողարկվում են թանկարժեք քարերով զարդարված ձեռքի ժամացույցներ։ Cartier-ը համարվում է աշխարհի ամենահեղինակավոր ոսկերչական ապրանքներ արտադրող ընկերություններից մեկը։ 2018 թվականին այն ըստ Forbes-ի զբաղեցնում է 59-րդ տեղը աշխարհի ամենաթանկ ապրանքանիշերի շարքում։ Cartier-ը արքունիքին վաճառքի երկար պատմություն ունի։ Մեծ Բրիտանիայի թագավոր Էդուարդ VII-ը Cartier-ը համարում էր որպես «թագավորների զարդ և զարդերի թագավոր»։ 1902 թվականին իր թագադրության համար Էդուարդ VII-ը պատվիրեց 27 տիարա և 1904 թվականին արքայական երաշխիքի հրաման արձակեց։ Նմանատիպ երաշխավորություններ շուտով հետևեցին Իսպանիայից, Պորտուգալիայից, Ռուսաստանից, Սիամից, Հունաստանից, Սերբիայից, Բելգիայից, Ռումինիայից, Եգիպտոսից, Ալբանիայից, Մոնակոյից, ինչպես նաև Օռլեանից։

Պատմություն
-----------

Cartier-ի խանութը Նյու Յորքում
Cartier-ը Նյու Յորքի Հինգերորդ պողոտայում *Morton F. Plant House*-ի նախկին շենքումՀիմնադրվել է 1847 թվականին Լուի Ֆրանսուա Կարտիեի կողմից որպես փոքր ոսկերչական արհեստանոց և մինչև 1864 թվականը մնացել է ընտանիքի վերահսկողության տակ։ 1867 թվականին ընկերության արտադրած իրերը ցուցադրվեցին Փարիզում կայացած համաշխարհային ցուցահանդեսում, որից հետո սկսեց աճել նրա ժողովրդականությունը։ 1874 թվականին Լուի Ֆրանսուայի որդին` Ալֆրեդը, ստանձնեց ընկերության ղեկավարումը, բայց Ալֆրեդի որդիներ Լուին, Պիեռը և Ժակն էին, որ ընկերությանը համաշխարհային ճանաչում բերեցին։

1917 թվականին Cartier-ը ստեղծեց ժամացույցների լեգենդար «Տանկ» մոդելը, որի դիզայնը հիշեցնում է Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակների անգլիական տանկ։ 1918 թվականին, որպես ամերիկյան զորքերի կողմից Ֆրանսիայի ազատագրման երախտիք, ժամացույցները նվիրվեցին ամերիկյան հրամանատարներին (այդ թվում` գեներալ Ջոն Պերշինգին)։ «Տանկ» մոդելը մինչ այժմ վաճառքում է սկզբնական տեսքով։ 1925 թվականին Cartier-ը Փարիզում մասնակցեց ժամանակակից դեկորատիվ և արդյունաբերական արվեստների միջազգային ցուցահանդեսին, որտեղ նրա ցուցադրությունը կենտրոնականներից մեկն էր։

1933 թվականին հատուկ Մարաքեշի փաշայի համար մշակվեցին անջրաթափանց «Փաշա» ժամացույցները, որոնք նա կարող էր կրել լողավազանում լողալու ժամանակ։ Առաջին ժամացույցները պատրաստվել էին մաքուր ոսկուց։

1930-1950 թվականներին Cartier-ը զարդեր է ստեղծել Էդուարդ VIII և Ուոլիս Սիմփսոն զույգի համար։ Նրանց թվում են երկրագնդի վրա նստած հովազի տեսքով կաբոշոն երեսակմամբ խոշոր շափյուղայով հայտնի կախազարդը, դրվագազարդված ադամանդներով և շափյուղաներով; ծխախոտի ոսկեգույն տուփ, նրա վրա պատկերված քարտեզով, որը ցույց է տալիս ամուսինների ճանապարհորդությունը Եվրոպայում և Հյուսիսային Ամերիկայում. ոսկեգույն կրծքազարդ, պատված ադամանդներով և W և E սկզբնատառերի ձևով զմրուխտներով և սուտակե թագով՝ Էդուարդի հարսանիքի 20-ամյա տարեդարձի նվերը։ Այս ոսկերչական իրերը նպաստել են Cartier ոսկերչական տան հանրաճանաչության աճին։

1962 թվականին Կարտիե եղբայների մահից հետո ընկերությունը բաժանվեց երեք մասի և վաճառվեց Փարիզի, Լոնդոնի և Նյու Յորքի սեփականատերերին։ 10 տարի անց ընկերությունը նորից միավորվեց։

1972 թվականից Կարտիեն Շվեցարիայում ձեռք բերված ձեռնարկությունում սկսեց ժամացույցների զանգվածային արտադրություն։ 2014 թվականին Cartier ժամացույցի ապրանքանիշը գնահատվեց 2.9 մլրդ դոլար, որով նա երրորդ տեղն էր զբաղեցնում շվեցարական ժամացույցների ապրանքանիշերի շարքում։

Cartier-ը Մեխիկոյում, *Avenida Presidente Masaryk* մայրուղու վրա
*Les Must de Cartier*-ի առաջացման հետ 1973 թվականին Cartier-ի բուտիկներ բացվեցին ավելի քան 20 երկրներում։ Առավել խոշոր բուտիկներ են գտնվում Նյու Յորքում, Միլանում, Բևեռլի Հիլզում, Հռոմում, Բոստոնում, Սան Ֆրանցիսկոյում, Տոկիոյում, Փարիզում, Շանհայում, Վանկուվերում, Ռուսաստանում, Ղազախստանում և Ուկրաինայում։

* Ծխախոտատուփ, Cartier, Փարիզ, 1912 թվական։ Ագաթ, ադամանդներ, ոսկի, պլատին։ Cartier հավաքածուԾխախոտատուփ, Cartier, Փարիզ, 1912 թվական։ Ագաթ, ադամանդներ, ոսկի, պլատին։ Cartier հավաքածու
* Բուլդոգ, Cartier, մոտ 1904 թվական։ Ռաուխտոպազ, շափյուղա, բարոկկո մարգարիտ, օլիվին, ոսկի։ Cartier հավաքածուԲուլդոգ, Cartier, մոտ 1904 թվական։ Ռաուխտոպազ, շափյուղա, բարոկկո մարգարիտ, օլիվին, ոսկի։ Cartier հավաքածու
* Բիսմարկ մանյակԲիսմարկ մանյակ
* Զմրուխտե և ադամանդե ՄակԿեյ մանյակ 168 կարատ, Մուսո, Կոլումբիա։  Այս մեծ զմրուխտը տեղադրված է արտ-դեկո ոճով պատրաստված ադամանդե և պլատինե կախազարդի վրա՝ պատրաստված Cartier-ի կողմից։Զմրուխտե և ադամանդե ՄակԿեյ մանյակ 168 կարատ, Մուսո, Կոլումբիա։ Այս մեծ զմրուխտը տեղադրված է արտ-դեկո ոճով պատրաստված ադամանդե և պլատինե կախազարդի վրա՝ պատրաստված Cartier-ի կողմից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  SIRENE (ֆր.)
2. ↑  "Brand - Fondation de la Haute Horlogerie". *www.hautehorlogerie.org*. Retrieved 2019 թ․ հունվարի 20.
3. 1 2 3 4 5  "Cartier". *Sotheby's*. Retrieved 2019 թ․ հունվարի 20. `{{cite web}}`: Cite has empty unknown parameter: `|dead-url=` (help)
4. ↑  "Cartier jewels â€" An expert guide | Christie's". *www.christies.com* (in անգլերեն). Retrieved 2019 թ․ հունվարի 20.
5. ↑  "A Guide to Cartier: The Birth of a Luxury Jewelry Magnate". *Invaluable*. Retrieved 2019 թ․ հունվարի 20. `{{cite web}}`: Cite has empty unknown parameter: `|dead-url=` (help)
6. ↑  "Cartier". *Interbrand*. Արխիվացված է the original 2018 թ․ հունիսի 8-ին. Retrieved 2019 թ․ հունվարի 20. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
7. ↑  "Cartier - Fondation de la Haute Horlogerie". *www.hautehorlogerie.org*. Retrieved 2019 թ․ հունվարի 20.
8. ↑  Pitt, Martyn R.; Koufopoulos, Dimitrios (2012 թ․ մարտի 28). *Essentials of Strategic Management* (in անգլերեն). SAGE. ISBN 9781446290774.
9. ↑  "Cartier on the Forbes World's Most Valuable Brands List". *Forbes* (in անգլերեն). Retrieved 2019 թ․ հունվարի 20.
10. ↑  Menkes, Suzy (2006 թ․ հունվարի 10). "A ball for the 'king of jewellers'". *The New York Times*. Արխիվացված է the original 2014 թ․ հուլիսի 17-ին. Retrieved 2012 թ․ մարտի 14. A line-up of small rooms for special clients has original light oak wood paneling carved with garlands and hung with certificates from England's Edward VII, (in 1905) through the king of Siam and Russian czars. `{{cite news}}`: Unknown parameter `|deadurl=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
11. ↑  Prat, Véronique (2009 թ․ օգոստոսի 28). "Les joyaux de Cartier exposés dans la Cité interdite" [Cartier jewels set in the Forbidden City] (in French). Արխիվացված է the original 2014 թ․ փետրվարի 19-ին. Retrieved 2012 թ․ մարտի 14. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadurl=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
12. ↑  "Rock star". *Time*. 2004 թ․ սեպտեմբերի 14. Արխիվացված է the original 2012 թ․ մարտի 13-ին. Retrieved 2012 թ․ մարտի 14. `{{cite news}}`: Unknown parameter `|deadurl=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
13. ↑  В Успенской звоннице позвенели драгоценностями
14. ↑  "Gemtech". gemtech.ru. Retrieved 2017 թ․ հունվարի 30.
15. ↑  "Brand Value Rating Agentur BV4" (in գերմաներեն). Рейтинг 20 самых дорогих швейцарских часовых брендов 2014 года. 2015. Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 19-ին. Retrieved 2016 թ․ մայիսի 12. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* cartier.com