**Զոնդ-3** (ռուս.՝ Зонд-3), խորհրդային Զոնդ ծրագրի շրջանակներում արձակված ավտոմատ միջմոլորակային կայան, որը նախատեսված էր Լուսնի հակադարձ կողմը հետազոտելու համար։ Կայանը կատարել է իր ժամանակի համար առավել բարձր որակի լուսանկարներ։

Զոնդի առաքելությունները Խորհրդային Միության կողմից ներկայացվել են որպես ինժեներական փորձարկումներ։ Այն ժամանակ արևմտյան դիտորդները ենթադրում էին, որ այդ անվանումն օգտագործվել է որպես անհաջող առաքելությունների քողարկում, այնպես, ինչպես Կոսմոս անվանումները օգտագործվել են այն առաքելությունների համար, որոնք չեն կարողացել լքել Երկրի ուղեծիրը։

Կայան
-----

Կայանը կառուցվել է 3ՄՎ միջմոլորակային կայանների հենքի վրա, ինչպես և Զոնդ-2-ը։ Ի լրումն 106,4 մմ կիզակետային երկարությամբ լուսանկարման համակարգին, կայանի վրա տեղադրված էր տեսանելի լույսի լուսանկարչության սարքավորում, ուլտրամանուշակագույն և ինֆրակարմիր սպեկտրոֆոտոմետրեր, ճառագայթման սենսորներ, լիցքավորված մասնիկների դետեկտոր, մագնիսաչափ և միկրոմետեորոիդ դետեկտոր։

Կայանի վրա նաև տեղադրված էին պլազմային էլեկտրական հրթիռային շարժիչներ, ընդհանուր առմամբ կայանի վրա տեղադրված էին վեց այդպիսի սարքեր, որպես կայանի դիրքի շտկման համակարգի շարժիչներ։

Արձակում
--------

Զոնդ-3-ը արձակվել է 1965 թվականի հուլիսի 18-ին Բայկոնուր տիեզերակայանից Մոլնիա կրող հրթիռով։ Սա 1963-ի վերջին ձախողված առաքելության կրկնությունն էր, որը նախատեսում էր փորձարկել հաղորդակցությունը Մարսի և Երկրի միջև համարժեք հեռավորությունների վրա։

Կայանի Լուսնի մոտով անցումը տեղի ունեցավ հուլիսի 20-ին՝ 9219 կմ ամենամոտ մոտեցմամբ, արձակումից մոտավորապես 35 ժամ հետո։ Անցման ընթացքում կատարվել են Լուսնի մակերևույթի 25 տեսանելի լույսի լուսանկարներ և 3 բարձր որակի ուլտրամանուշակագույն սպեկտրի լուսանկարներ, ընդհանուր առմամբ անցումը տևել է 68 րոպե։ Լուսանկարներն ընդգրկում էին Լուսնի մակերեսի 19 միլիոն կմ²

Լուսնի մոտով անցնելուց հետո Զոնդ-3-ը անցավ Մարսի ուղեծրի վրայով, բայց ոչ այն ժամանակ, երբ մոլորակը այնտեղ էր։ Կայանի կատարած լուսանկարները փոխանցվել են հուլիսի 29-ին 2,25 միլիոն կմ հեռավորությունից։ Կապի համակարգի հուսալիությունը փորձարկելու համար տեսախցիկի ժապավենը նորից ետ փաթաթվեց և վերահեռարձակվեց օգոստոսի կեսերին, սեպտեմբերի կեսերին և վերջապես հոկտեմբերի 23-ին 31,5 միլիոն կմ հեռավորությունից՝ այդպիսով հաստատելով կապի համակարգի հաուսալիությունը։ Հեռավորության աճի հետ տվյալների փոխանցման արագությունը իջնում էր, սակայն որակը ավելանում։

Առաքելությունն ավարտվեց ռադիոկապի դադարեցումով 1966 թվականի մարտի 3-ին, երբ կայանը գտնվում էր Երկրից 153,5 միլիոն կմ հեռավորության վրա։ Կայանը գործեց 228 օր, ինչը մոտավորապես համարժեք է այն ժամանակին, որն անհրաժեշտ էր դեպի Մարս հաջող ճանապարհորդության համր, և գերազանցում էր դեպի Վեներայի թռիչքի ժամանակը։

Տես նաև
-------

* Զոնդ ծրագիր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Siddiqi, Asif (2018). *Beyond Earth: A Chronicle of Deep Space Exploration, 1958–2016* (PDF) (second ed.). NASA History Program Office.
2. ↑  Harvey, Brian (2007 թ․ օգոստոսի 17). *Soviet and Russian Lunar Exploration*. Springer Science Business Media. p. 82. ISBN 978-0-387-73976-2.
3. 1 2  Harvey, Brian (2007). *Russian Planetary Exploration History, Development, Legacy and Prospects*. Springer-Praxis. pp. 69–72. ISBN 9780387463438.
4. 1 2 3 4 5 6 7  LePage, Andrew J. (2015 թ․ հուլիսի 27). "The mission of Zond 3". *The Space Review*.
5. 1 2  Huntress, Wesley T. Jr.; Marov, Mikhail Ya. (2011). *Soviet Robots in the Solar System: Mission Technologies and Discoveries*. Springer-Praxis Books in Space Exploration. Springer Science+Business Media. pp. 130–132. doi:10.1007/978-1-4419-7898-1. ISBN 978-1-4419-7897-4.
6. 1 2  Teitel, Amy Shira (2013 թ․ հուլիսի 18). "Zond 3: First to See Moon's Far Side on the Way to Mars". *Discovery News*. Արխիվացված է the original 2016 թ․ ապրիլի 12-ին.
7. ↑  Siddiqi, Asif A. (June 2002). *Deep Space Chronicle: A Chronology of Deep Space and Planetary Probes 1958–2000*. Monographs in Aerospace History. Vol. 24. NASA. pp. 49–50. ISBN 0-16-067405-0. SP-2002-4524.
8. ↑  "Zond 3 - Details". *NASA Space Science Data Coordinated Archive*. NASA. Retrieved 2018 թ․ հունիսի 2.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Zond 3 Archived 2014-11-13 at the Wayback Machine. at Zarya.info
* Soviet Moon Images at Mentallandscape.com

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Զոնդ ծրագիր |
| --- |
|  |
| 3ՄՎ-ի առաքելություններ | 
* Զոնդ-1
* Զոնդ-2
* Զոնդ-3

 |  |
|  |
| Սոյուզ 7Կ-Լ1/Լ1Ս | 
* Կոսմոս-146
* Կոսմոս-154
* Զոնդ-1967Ա
* Զոնդ-1967Բ
* Զոնդ-4
* Զոնդ-5
* Զոնդ-6
* Զոնդ-7
* Զոնդ-8

 |
|  |
| Այլ | 
* Զոնդ-3ՄՎ-1 համար 2

 |

 |