**Հանս-Հյուբերտ Ֆոգտս** (գերմ.՝ Hans-Hubert Vogts, դեկտեմբերի 30, 1946(1946-12-30)[…], Büttgen, Kaarst, Rhein-Kreis Neuss, Դյուսելդորֆ, Հյուսիսային Հռենոս-Վեստֆալիա, Գերմանական օկուպացիայի Բրիտանական գոտի), ավելի հայտնի որպես Բերտի Ֆոգտս, գերմանացի ֆուտբոլիստ և ֆուտբոլային մարզիչ, խաղացել է Գերմանիայի հավաքականում, 1974 թվականի աշխարհի և 1972 թվականի եվրոպայի չեմպիոն՝ որպես խաղացող և որպես մարզիչ 1996 թվականի Եվրոպայի չեմպիոն։

Ակումբային կարիերա
------------------

Բերտի Ֆոգտսը ֆուտբոլում իր կարիերան սկսել է 1959 թվականին Բութգենի մանկական թիմի կազմում։ Նա խաղացել է այս ակումբում մինչև 1965 թվականին «Բորուսիա» (Մյոնխենգլադբախ) տեղափոխվելը։ Այս թիմում նա իր ողջ կարիերան անցկացրել է բարձր մակարդակով, եղել է աջ պաշտպան։ 70-ականներին նա թիմի առանցքային խաղացողներից էր։ Բերտի Ֆոգտսն իր խաղային որակների համար ստացել է «Տերիեր» մականունը։ Իր կարիերայի ընթացքում նա հինգ անգամ դարձել է Գերմանիայի չեմպիոն, մեկ անգամ դարձել է երկրի գավաթակիր, երկու անգամ՝ ՈՒԵՖԱ-ի գավաթակիր։ Ընդհանուր առմամբ, իր կարիերայի ընթացքում Բերտի Ֆոգտսը Գերմանիայի առաջնությունում անցկացրել է 419 հանդիպում և խփել 32 գոլ, ինչպես նաև դարձել է 64 խաղի և 8 գոլի հեղինակ եվրոպական մրցաշարերում։

Բերտի Ֆոգթսն ավարտել է իր խաղային կարիերան 1979 թվականին։

Կարիերան ազգային հավաքականում
-----------------------------

Բերտի Ֆոգտսը 9 հանդիպում է անցկացրել Արևմտյան Գերմանիայի պատանեկան հավաքականի կազմում, 3 խաղ Արևմտյան Գերմանիայի մինչև 23 տարեկանների հավաքականի և 96 հանդիպում Արևմտյան Գերմանիայի առաջին թիմի կազմում։ Ֆոգտսը գերմանական ֆուտբոլի պատմության մեջ ազգային հավաքականի կազմում անցկացրած խաղերի քանակով առաջատարներից մեկն է։ 20 հանդիպումներում նա խաղադաշտ է դուրս եկել ավագի թեւկապով։ Միակ գոլը խփվեց Մալթայի հավաքականի գլխի հարվածով։ 1974 թվականին Բերտի Ֆոգտսը դարձել է ֆուտբոլի աշխարհի չեմպիոն։

Մարզչական կարիերա
-----------------

Իր խաղային կարիերան ավարտելուց հետո Ֆոգտսը սկսել է աշխատել որպես մարզիչ երկրի երիտասարդական թիմում։ 1986 թվականին նա միաժամանակ աշխատել է որպես մարզչի օգնական առաջին ազգային հավաքականում, իսկ 1990 թվականին գլխավորել է Գերմանիայի հավաքականը։ 1996 թվականին նա գլխավորել է Գերմանիայի հաղթանակը Անգլիայում կայացած Եվրոպայի առաջնությունում։ Նա գլխավոր մարզչի պաշտոնը թողել է 1998 թվականի աշխարհի առաջնությունից հետո, երբ Գերմանիայի հավաքականը քառորդ եզրափակիչում սենսացիոն պարտություն կրեց Խորվաթիայի հավաքականից։ 1996 թվականին Ֆուտբոլի պատմության և վիճակագրության միջազգային ֆեդերացիան սահմանել է նոր ֆուտբոլային մրցանակ՝ ազգային հավաքականների մարզիչների շրջանում մոլորակի լավագույն մարզչի կոչումը, որի առաջին մրցանակակիրը եղել է Բերտի Ֆոգտսը։

2000 թվականի նոյեմբերին Ֆոգտսը գլխավորել է «Բայեր Լևերկուզեն» ակումբը։ 2001 թվականի մայիսին նա հեռացվել է աշխատանքից՝ չնայած թիմի հաջող ելույթին ՈՒԵՖԱ «Չեմպիոնների Լիգա|Չեմպիոնների լիգայում»։ Նույն թվականի օգոստոսին նա գլխավորել է Քուվեյթի հավաքականը, սակայն կես տարի անց թողել է այդ պաշտոնը՝ ընդունելով Շոտլանդիայի հավաքականը գլխավորելու առաջարկը։ Առաջին խաղը տեղի է ունեցել 2002 թվականի մարտին և նշանավորվել Ֆրանսիայից ջախջախիչ պարտությամբ՝ 0։ 5 հաշվով։ 2004 թվականին Շոտլանդիայի հավաքականը դուրս է եկել Եվրոպայի առաջնության ընտրական փլեյ-օֆֆ և սենսացիոն 1:0 հաշվով հաղթանակ տանել Հոլանդիայի նկատմամբ, սակայն պատասխան խաղում պարտվել է 0:6 հաշվով։ Նա մարզչի պաշտոնում մնացել է մինչև 2004 թվականի հոկտեմբերը՝ Մոլդովայի հավաքականի հետ ոչ-ոքի խաղալուց հետո նա ստիպված հրաժարական է տվել։ Ըստ ռուս մարզական լրագրող Իգոր Ռաբիների, Շոտլանդիայում Ֆոգտսի աշխատանքը «սարսափով» է գնահատվել։

2007 թվականի հունվարի 15-ին Բերտի Ֆոգտսը փոխարինել է Ագուստին Էգուավոնին Նիգերիայի հավաքականի գլխավոր մարզչի պաշտոնում։ 2008 թվականի ապրիլին նա փոխարինել է Գյոկո Հաջիևսկուն Ադրբեջանի հավաքականի գլխավոր մարզչի պաշտոնում։ 2014 թվականի աշխարհի առաջնության ժամանակ Ֆոգտսը դարձել է Յուրգեն Կլինսմանի հատուկ խորհրդականը ԱՄՆ հավաքականում։ Ֆոգտսի պարտականությունները ներառում էին օգնել մշակել մարզումների պլաններ, պատրաստել հետախուզական հաշվետվություններ և դիտել մրցակիցների հանդիպումները Բրազիլիայում անցկացվող մրցաշարում։ 2014 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Բերտի Ֆոգտսը լքել իր պաշտոնը Ադրբեջանի ազգային հավաքականում։

Նվաճումներ
----------

### Ակումբային

Մյոնխենգլադբախի «Բորուսիա»
* Գերմանիայի չեմպիոն (5)՝ 1969/70, 1970/71, 1974/75, 1975/76, 1976/77 թթ․
* Արևմտյան Գերմանիայի գավաթակիր՝ 1972/73 թթ․
* ՈՒԵՖԱ-ի գավաթակիր (2)։ 1974/75, 1978/79 թթ․
* Գերմանիայի սուպերգավաթի հաղթող՝ 1977 թ․ (ոչ պաշտոնական)
* Ժուան Գամպերի գավաթի հաղթող։ 1972 թ․
* ՈՒԵՖԱ-ի գավաթի փոխչեմպիոն՝ 1972/73 թթ․
* Եվրոպայի գավաթի փոխչեմպիոն՝ 1976/77 թթ․

### Գերմանիայի ազգային հավաքական

* Աշխարհի չեմպիոն՝ 1974 թ․
* Եվրոպայի չեմպիոն՝ 1972 թ․
* Աշխարհի առաջնության բրոնզե մեդալակիր՝ 1970 թ․
* Եվրոպայի առաջնության արծաթե մեդալակիր՝ 1976 թ․

### Մարզչական

Գերմանիայի հավաքական
* Եվրոպայի չեմպիոն 1996 թ․
* 1992 թվականի Եվրոպայի առաջնության արծաթե մեդալակիր

### Անձնական

* Գերմանիայի տարվա լավագույն ֆուտբոլիստ (2)։ 1971, 1979 թ․
* Աշխարհի գավաթի խորհրդանշական հավաքականի անդամ (2)՝ 1974, 1978 թթ․

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Internet Movie Database — 1990.
2. 1 2  Transfermarkt.com(բազմ․) — 2000.
3. 1 2  Discogs — 2000.
4. ↑  «Оранжевая феерия». Спорт-Экспресс. 2003 թ․ նոյեմբերի 21. Վերցված է 023-01-15-ին.
5. ↑  *Рабинер И.* Наша футбольная Russia. — М. 2008. — С. 97.
6. ↑  «Берти Фогтс назначен консультантом Клинсманна в сборной США». Արխիվացված օրիգինալից 2015 թ․ սեպտեմբերի 24-ին. Վերցված է 2014 թ․ հունիսի 16-ին.
7. ↑  «Берти Фогтс покинул сборную Азербайджана». Արխիվացված օրիգինալից 2014 թ․ հոկտեմբերի 21-ին. Վերցված է 2014 թ․ հոկտեմբերի 17-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Легенды кубка мира
* Профиль тренера Берти Фогтса на сайте fussballdaten.de
* Профиль игрока Берти Фогтса на сайте fussballdaten.de
* Профиль Берти Фогтса на сайте weltfussball.de
* Профиль тренера Берти Фогтса на сайте dfb.de
* Профиль игрока Берти Фогтса на сайте dfb.de
* Статистика Берти Фогтса на сайте National-football-teams

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Բերտի Ֆոգտս» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | eu-football.info (խաղացող) · eu-football.info (մարզիչ) · FootballDatabase.eu · Fussballdaten.de · National Football Teams.com · Transfermarkt (խաղացող) · Transfermarkt (մարզիչ) · worldfootball.net (խաղացող) · Գերմանական ֆուտբոլային միություն · ՖԻՖԱ · ČSFD · Discogs · Internet Movie Database |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուս · Մեծ նորվեգական · Munzinger |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 118627597 · GTAA: 163535 · ISNI: 0000000010683723 · LCCN: no2014149074 · VIAF: 77109098 · WorldCat VIAF: 77109098 |

 |