**Օրշադ օշարակը** քաղցր օշարակ է՝ պատրաստված նշից, շաքարից, վարդաջրից կամ նարնջի ծաղկի ջրից։ Սկզբնապես այն պատրաստել են գարու և նշի աղացած խառնուրդից։ Օշարակն ունի ընդգծված նշի համ և օգտագործվում է կոկտեյլների պատրաստման մեջ։ Օրշադ օշարակը կարևոր բաղադրիչ է Մաի Տաի և մի շարք այլ կոկտեյլների համար։

Պատմություն
-----------

Օրշադի մի վաղ բաղադրություն գտնվել է մի «Անգլիական և ավստրալական խոհանոցային գրքում»։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Վերցրեք մեկ և քառորդ ֆունտ դառը նուշ և մեկ ֆունտ քաղցր նուշ, որը մանրացված է, ինը ֆունտ շաքար, վեց լիտր ջուր և երեք կիտրոնի կեղևներ։ Նշի մի մասը շաղախել շաքարով, աստիճանաբար ջուր ավելացնել, ապա ավելացնել կիտրոնի կեղևները և դնել կրակին։ Եռալուց հետո վերցնել օշարակը կրակից, սեղմելով տրորել մնացած նուշը՝ կաթը հանելու համար, ավելացնել օշարակին և ամբողջը քամել մաղով։ Սառելուց հետո ավելացնել մի փոքր նարնջի ծաղկաջուր, և խառնուրդը լցնել շշերի մեջ։ Օրշադը օգտագործվում է որպես ամառային ըմպելիք, ըստ ճաշակի խառնելով ջրին։ |  |

Դառը նուշը, որպես կանոն, պարունակում է բուսական ցիանիդ և մեծ քանակությամբ ընդունելիս կարող է մահացու լինել։ Այս պատճառով ժամանակակից օշարակները պատրաստում են միայն քաղցր նշից։ Այդպիսի օշարակային արտադրանքները ցիանական թթվի նշանակալի քանակ չեն պարունակում, ուստի լայն սպառման համար համարվում են անվտանգ, միայն թե մարդը ալերգիկ չլինի։

Բառի ծագումը
------------

*Օրշադ* բառը (/ɔːrˈʒɑː, ˈɔːrdʒiət/) ծագել է լատիներեն hordeaceus 'բառից՝ գարուց պատրաստված, թեև ֆրանսերենում գարին orge-ն է։ Կատալաներեն գարի բառը orxata-ն է, որից էլ ծագել է իսպաներեն օրչատա ըմպելիքների անունը։ Այս երկու բառերի ծագումը նույնն է, թեև այսօր դրանք ընդհանուր բան իրար հետ չունեն և դրանցից ոչ մեկը չի ստացվում գարուց։

Տարածաշրջանային գործածություն
-----------------------------

Սումադայի շշեր
Թունիսում և Լիբիայում նմանատիպ օշարակի տարբերակը՝ ռոզատա անվամբ, սովորաբար մատուցվում է որպես զովացուցիչ՝ հարսանեկան և նշանադրության խնջույքներին՝ ի նշան ուրախության և մաքրության, քանի որ ըմպելիքը սպիտակ է և ունի ծաղկային հաճելի բույր։ Այն տարբեր համեր է ունենում, ինչպես ավանդական նուշի համ, այնպես էլ բանանի, մանգոյի և պիստակի։ Սուրինամում «օրշադե» անունով մի նմանատիպ օշարակ կա՝ պատրաստված շաքարով ու քաղցր և դառը նշով։ Մալթայում ռուշատա օշարակը պատրաստվում է վանիլի բնահյութից և կարող է պարունակել մեխակ և դարչին։ Կիպրոսում և հունական Քիոս և Նիսիրոս կղզիներում նմանատիպ օշարակը հայտնի է սումադա անվամբ։ Սումադան ունի հնագույն պատմություն Կիպրոսում՝ սկսած հռոմեական ժամանակաշրջանից։ Այն, որպես էկզոտիկ ըմպելիք, Կիպրոսի Պետրոս Առաջին թագավորի կողմից մատուցվել է Կազիմիր III Մեծին՝ 1364 թվականին Լեհաստանում կազմակերպված Կրակովի կոնգրեսի ժամանակ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «In honor of orgeat»։ *alcoholprofessor.com*։ Վերցված է 2019 թ․ մարտի 11
2. ↑  «Upgrade your orgeat»։ *nationalpost.com*։ Վերցված է 2019 թ․ մարտի 11
3. ↑  «Tiki cocktail history basics»։ *drinks.seriouseats.com*։ Վերցված է 2019 թ․ մարտի 11
4. ↑  Abbott Edward (1864)։ [h://archive.org/details/b21505524 *The English and Australian Cookery Book*]
5. ↑  «What are bitter almonds»։ *thespruceeats.com*։ Վերցված է 2019 թ․ մարտի 11
6. ↑  «Potential Toxic Levels of Cyanide in Almonds (Prunus amygdalus), Apricot Kernels (Prunus armeniaca), and Almond Syrup»։ *ISRN Toxicol* **2013** (19 September): 610648։ 2013։ PMC 3793392։ PMID 24171123։ doi:10.1155/2013/610648  `|vauthors=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն); `|doi-access=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
7. ↑  Georgina Lawrence։ «Ruġġata tal-lewż»։ *ILoveFood.com.mt*։ Վերցված է 2012 թ․ մարտի 20
8. ↑  Maria Dembinska and William Woys Weaver, *Food and Drink in Medieval Poland* (Philadelphia: University of Pennsylvania Press, 1999) p.41