**Բաշիր Ռամեև** (ռուս.՝ Баши́р Исканда́рович Раме́ев, մայիսի 1, 1918(1918-05-01), Բայմակ, Orsk Uyezd, Օրենբուրգի մարզ, Խորհրդային Ռուսաստան - մայիսի 16, 1994(1994-05-16), Մոսկվա, Ռուսաստան), խորհրդային գիտնական, գյուտարար, խորհրդային համակարգիչների հիմնադիրներից մեկը, 23 պատենտների (արտոնագրեր) հեղինակ է, այդ թվում ԽՍՀՄ-ում պաշտոնապես գրանցված առաջին պատենտը (1948)։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1962)։ Ստալինյան մրցանակի դափնեկիր (1954)։ Հայրենական պատերազմի մասնակից։

Կենսագրություն
--------------

Ռամեևը ծնվել է Բայմակում, 1918 թվականի մայիսի 1-ին (անձնագրով՝ մայիսի 15) լեռնային ինժեների ընտանիքում։

1935 թվականին Ռամեևը դարձել է Գյուտարարների համամիութենական հասարակության անդամ, 1937 թվականին ընդունվել է Մոսկվայի էներգետիկայի ինստիտուտ, 1938 թվականին՝ հոր ազատազրկումից հետո, հեռացվել է ինստիտուտից (երկար ժամանակ մնացել է առանց բարձրագույն հաստատության դիպլոմի), երկար տարիներ աշխատանք չի ունեցել։ 1940 թվականին ընդունվել է Կապի կենտրոնական գիտահետազոտական ինստիտուտ որպես տեխնիկ։ Հայրենական մեծ պատերազմի առաջին իսկ օրերից կամավոր մեկնել է ռազմաճակատ, հանդես է եկել ԽՍՀՄ կապի նախարարության գումարտակում, մասնակցել է Կիևի ազատագրմանը։

1944 թվականին ազատ է արձակվել զինվորական ծառայությունից՝ ազգային տնտեսության վերականգնման համար մասնագետների հավաքագրման պատճառով։

Աշխատանքի է ընդունվել ЦНИИ № 108 ակադեմիկ Բերգի ղեկավարությամբ։ 1947 թվականին լսելով «Բի-բի-սի»-ի հաղորդումը ԱՄՆ-ում ստեղծված էլեկտրոնային համակարգչային մեքենայի մասին, Ռամեևի մոտ ցանկություն է առաջանում զբաղվել այդ նոր գիտատեխնիկական ոլորտով։ Բերգի խորհրդով նա դիմում է ԽՍՀՄ ԳԱ թղթակից անդամ Բրուկին և 1948 թվականի մայիսին ընդունվում է ԽՍՀՄ ԳԱ Էլեկտրաէներգետիկ ինստիտուտի լաբորատորիա՝ որպես ինժեներ-կոնստրուկտոր։

1948 թվականի օգոստոսին Իսահակ Բրուկն ու Բաշիր Ռամեևը ներկայացրեցին ԽՍՀՄ-ում առաջին «Ավտոմատ թվային էլեկտրական մեքենաների» նախագիծը։ Ռամեևը ստեղծել է նաև «Ստրելա» համակարգիչը, «Ուրալ» համակարգիչների շարքը։

Փաստը, որ Ռամեևը չուներ բարձրագույն կրթություն, չխանգարեց, որ նա դառնա Պենզայի մաթեմատիկական մեքենաների ինստիտուտի գլխավոր ինժեներ, տնօրենի տեղակալ, որտեղ նա աշխատել է 1955-1968 թվականներին և առանց պաշտպանության ստացել է տեխնիկական գիտությունների դոկտորի աստիճան։

Մահացել է 1994 թվականի մայիսի 16-ին, Մոսկվայում։ Թաղված է Կունցևսկոե գերեզմանատանը։

Ընտանիք
-------

* Պապը՝ Զաքիր Ռամեև (1859-1921), եղել է ոսկի արդյունահանող, Ռուսական կայսրության պետական դումայի անդամ
* Հայրը՝ Իսկանդար Ռամեև, մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմը սովորել է Գերմանիայում, 1938 թվականին դատապարվել է 5 տարի ազատազրկման, մահացել է 1943 թվականին։

Պարգևներ
--------

* Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան
* Ստալինյան մրցանակ, 1954
* ԽՍՀՄ տնտեսական նվաճումների ցուցահանդեսի ոսկե մեդալ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Л.Н. Ефремов. (1985). *Справка об изобретательной деятельности Рамеева Башира Искандаровича.* Архив Московского Политехнического Музея. Стр.1.
2. ↑  Авторское свидетельство # 10475 от 4 декабря 1948 г. Архив Политехнического Музея, Москва.
3. ↑  Виртуальный компьютерный музей

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ռամեևի էջը «Համակարգչային թանգարանում»
* Մալինովսկի Բ. Ռամեև Բ.
* Ռամեևի ընատեկան էջերից
* Բաշիր Ռամեև Archived 2015-07-21 at the Wayback Machine.
* Բաշիր Ռամեև, հայրենական համակարգիչների պատմության թանգարանի կայք(չաշխատող հղում)