**Թերեզա «Թեսսի» Ռեյնոլդս** (անգլ.՝ Tessie Reynolds, օգոստոսի 20, 1876(1876-08-20), Բրայթոն, Բրայթոն և Հոուֆ, Արևելյան Սասիքս, Միացյալ Թագավորություն - հուլիսի 13, 1954(1954-07-13), Barnet, Միացյալ Թագավորություն), անգլիացի հեծանվորդուհի, որը 1893 թվականին Բրայթոնից ռեկորդային հեծանվավազք և հետդարձ է կատարել Լոնդոն 8 ժամ 30 րոպեում։ Այդ ժամանակ նա տասնվեց տարեկան էր և հեծանիվը վարել է «նպատակահարմար» (անգլ.՝ rational) հագուստով` վարտիք, շապիկ և վերարկու։ Այդ հանդերձանքը, որն ամենայն հավանականությամբ պատրաստել է քույրը, գրավել է լայն հասարակության ուշադրությունը, և նրա ուղևորությունն սկսել է դիտվել որպես կարևոր ուղենիշ կանանց իրավունքների պաշտպանության գործում։ Իր ուղևորության համար Ռեյնոլդսը, ըստ «Cycling and Society» գրքի վարկածի, համարվել է 19-րդ դարի ամենանշանակալի հեծանվորդուհիներից մեկը։ Ռեկորդը խփել է 1894 թվականին, իսկ անձամբ Ռեյնոլդսը շարունակել էր Լոնդոնում աշխատել որպես ճանապարհային երթևեկության անվտանգության աշխատակից։

Կենսագրություն
--------------

Թեսսի Ռեյնոլդսը ծնվել է Ուայթ կղզում և մեծացել Բրայթոնում` տասնմեկ երեխայից բաղկացած ընտանիքում։ Եղել է ընտանիքի ավագ զավակը։ Նրա հայրը՝ Ռոբերտ Ջեյմս Ռեյնոլդսը, մարմնամարզության հրահանգիչ և հեծանվասպորտի գործակալ է եղել, խրախուսել է սպորտը երեխաների շրջանում։ Նա եղել է Հեծանվորդների ազգային միության անդամ և հեծանվային ակումբի քարտուղար, ինչպես նաև պրոֆեսիոնալ մրցարշավների դատավոր։ Նրա մայրը՝ Շառլոտան, ղեկավարել է Քեյփթաունում գտնվող գիշերօթիկ հյուրանոցը, որը սպասարկում էր հեծանվորդներին, իսկ Թեսսին օգնում էր նրան։

Երբ Ռեյնոլդսը տասնվեց տարեկան էր, նա 1893 թվականի սեպտեմբերին տղամարդկանց համար հեծանվով Բրայթոնից ուղևորվել է Լոնդոն և նույն օրը վերադարձել։ Ուղևորությունը կատարելու համար պահանջվել է 8 ժամ 30 րոպե, որի համար նա ճանապարհորդել է 120 մղոն (190 կիլոմետր) և դրանով իսկ սահմանել ռեկորդ։ Այս ուղևորության ժամանակապահը նրա հայրն էր։

Այդ ժամանակ կանանց ամենօրյա հագուստը ներառել է երկար զգեստներ և ամուր սեղմիրան, որոնք հեծանվավազքի համար անհարմար էին, ուստի Ռեյնոլդսը հեծանիվ վարելու համար կրել է «նպատակահարմար հագուստ» (անգլ.՝ rational dress), որը բաղկացած էր «ծնկից կտրված և սեղմված» վարտիքից, վերնաշապիկից և երկար վերարկուից։ Ենթադրվում է, որ Ռեյնոլդսի կոստյումը կարել է նրա քույրը՝ Ադան, որը զբաղվում էր դերձակագործությամբ։ Հանդերձանքը առաջացրել է հանրության վրդովմունքը և ակնարկներն այն մասին, որ նա անվայել տղամարդկային էր, և որ նա Նյու Յորքի բնակչի հագուստով հեծանիվ էր վարում։ Միջոցառման մասին լուրերը տարածվել են ընդհուպ մինչև Ամերիկա, իսկ Ռեյնոլդսի հագած կոստյումի պես հագուստի առաջխաղացմանը ձեռնամուխ են եղել վիկտորյանական հագուստի բարեփոխման կողմնակիցները։ Նա հեծանվորդների համար հագուստի բարեփոխումների տեղական ակումբի հիմնադրումից հինգ տարի առաջ ակտիվորեն քարոզում էր հագուստի բարեփոխումը և շարունակում էր պարբերաբար հագնել այդ զգեստը։

Հեծանվային «Cycling Weekly» ամսագիրը սուր ռեպորտաժ է գրել զգեստի «սղության» մասին, բողոքել համեստության կորստից և այդ իրադարձությունն անվանել «տխուր պատահար»։ Նույն կերպ «Yorkshire Evening Post» թերթը նշել է, որ հեծանվասպորտն առանց այդ էլ տհաճ տեսարան է տղամարդու համար, իսկ «աննորմալ ազդրերով» կանայք այն միայն ավելի վատ են դարձրել։ Սուֆրաժիստուհիների շարժումը մասնավորապես նշել է, որ իրադարձությունն ու դրա հրապարակայնությունը կարևոր ուղենիշ են դարձել։ «Huck» ամսագրում պատմական ակնարկի հեղինակի կարծիքով՝ միջոցառման հրապարակումը, չնայած դրա բացասական բնույթին, օգնել է բարելավել կանանց իրավունքների ոլորտում դրությունը և նրանց ավելի շատ ազատություն է տվել հագուստի մեջ։ Բացի այդ, Ռեյնոլդսի օրինակը ցույց է տվել, որ կանայք չպետք է կապված լինեն այն փողոցին, որտեղ մեծացել են, և որ նրանք հնարավորություն ունեն ճանապարհորդել։ Հրապարակման մեկ այլ հետևանքն այն է, որ Ռեյնոլդսը սիրային նամակներ է ստացել, այդ թվում՝ անծանոթից ամուսնության առաջարկը, որը բացահայտ զգալիորեն ավելի մեծ էր նրանից։ Ռեյնոլդսը և նրա ընտանիքը օգտվել են հայտնիությունից, և հետագա տարիներին նա գովազդել է մի քանի կանացի հեծանիվներ, ընդ որում` մշտապես լինելով հեծանվային «նպատակահարմար» հանդերձանքով։

Ռեկորդը տևել է մեկ տարի` մինչև 1894 թվականի սեպտեմբերը, մինչև որ այն չի գերազանցել «Dover Road» ակումբից Է. Ուայթը։ 2012 թվականին «Cycling and Society» գրքում Ռեյնոլդսի մասին պատմական ակնարկում նա իր ուղևորության համար ներառվել է 19-րդ դարի ամենանշանավոր հեծանվորդների ցանկում։ Երբ նա 18 տարեկան է եղել, ցանկացել է Բրայթոնում բացել կանանց ազգային հեծանվային ասոցիացիայի բաժանմունքը, սակայն նրան մերժել էին, ենթադրաբար տարիքի և «փորձի բացակայության» պատճառով, բայց ըստ երևույթին նրա «նպատակահարմար» հագուստի պատճառով։

1908 թվականին Ռեյնոլդսն ամուսնացել է Մոնթեգա Սոլսբերի Մեյնի հետ և տեղափոխվել է Լոնդոնի հյուսիսում գտնվող Բարնեթ շրջանը։ Նրանք ունեցել են երեք երեխա, որոնք բոլորը մահացել են մանուկ հասակում։ Բարնեթում նա դարձել է ճանապարհային երթևեկության անվտանգության աշխատակից, այդ աշխատանքը 1930-1940-ական թվականներին Լոնդոնում հազվադեպ են կանայք կատարել։ 1948 թվականի նախաշեմին նրա ամուսինը մահացել է, և նա կենտրոնացել է դժբախտ պատահարների կանխարգելման գործի վրա։

Թեսսի Ռեյնոլդսը մահացել է 1954 թվականին՝ 77 տարեկան հասակում, տեղական թերթերը նրան մահախոսականներ են նվիրել։

Կարծիքներ
---------

«Cycling Weekly» ամսագրում այսպես է նկարագրվել հեծանվորդուհու ուղևորությունը. «Յուրաքանչյուր հեծանվորդ, որը կարողացել է պահպանել հավատն առ բնածին համեստություն և ամոթալի զգացում հակառակ սեռի մոտ, իսկական ցավով, և ոչ առանց զզվանքի, կլսի այն, ինչը անցյալ կիրակի` առավոտյան, մենք անվանում ենք Բրայթոնի ճանապարհին տեղի ունեցած դժբախտ պատահար»։

Նշումներ
--------

1. ↑  ։ Լոնդոնում նրա կայանման կետերը եղել են Լոնդոնի կամուրջը և Հայդ Փարք Քորները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  England & Wales, Civil Registration Birth Index, 1837-1915
2. 1 2 3 4  *Wilson, Elizabeth; Taylor, Lou* Through the looking glass: a history of dress from 1860 to the present day. — BBC Books, 1989. — С. 57. — ISBN 9780563214410
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15  *Barlow, Morgan E.* Tessie Reynolds – A 'Rational' Activist(անգլ.) // *Proceedings of the International Cycling History Conference*. — 2013. — Т. 23. — С. 213–217.
4. 1 2  «Fashion and Dress History student wins Young Scholars' Prize». University of Brighton. 2013 թ․ օգոստոսի 15. Վերցված է 2016 թ․ մարտի 24-ին.
5. 1 2 3 4 5 6  *Zanetti, Olly* Radical Bikes Revolutionary Change. — Huck Magazine, 2010.
6. 1 2  *Hamilton, Ray* The Joy of Cycling: For Those Who Love to Ride. — Summersdale Publishers LTD, 2013. — ISBN 9780857659927
7. 1 2 3  *Penn, Robert* It's All About the Bike: The Pursuit of Happiness On Two Wheels. — Penguin UK, 2010. — ISBN 9780141930893
8. ↑  *Heijmans, Jeroen; Mallon, Bill* Historical Dictionary of Cycling. — Scarecrow Press, 2011. — С. xix. — ISBN 9780810871755
9. ↑  *Patterson, Victoria* The Peerless Four: A Novel. — Counterpoint, 2013. — С. 203. — ISBN 9781619021778
10. 1 2  «'Womanly Cycling' – Part Two» (անգլերեն). 2015 թ․ փետրվարի 15. Վերցված է 2016 թ․ մարտի 24-ին.
11. ↑  «A Lady makes a record». *Freeman's Journal*. 1894 թ․ սեպտեմբերի 20. էջ 7. Վերցված է 2016 թ․ մարտի 24-ին.
12. ↑  *Horton, Dave; Rosen, Paul; Cox, Peter* Cycling and Society. — Ashgate Publishing Ltd, 2012. — С. 49. — ISBN 9781409487364
13. ↑  *London, England, Church of England Marriages and Banns, 1754—1932*