**Էլեն (Էլենա) Էսկոբեդո** (իսպ.՝ Helen Escobedo, լրիվ անվանումը՝ Էլեն Էսկոբեդո Ֆուլդա իսպ.՝ Helen Escobedo Fulda, հուլիսի 28, 1934(1934-07-28)[…], Մեխիկո, Մեքսիկայի Միացյալ Նահանգներ - սեպտեմբերի 16, 2010(2010-09-16)[…], Մեխիկո, Մեքսիկայի Միացյալ Նահանգներ), մեքսիկացի նկարչուհի, քանդակագործ և թանգարանային գործիչ։

Կենսագրություն
--------------

Էլեն Էսկոբեդոն ծնվել է Մեխիկոյում 1934 թվականի հուլիսի 28-ին, փաստաբան Մանուել Գրեգորիո Էսկոբեդոյի (Manuel Gregorio Escobedo, 1896-1975) և նրա կնոջ՝ Էլսի Ֆուլդայի (Elsie Fulda, 1904-1983) ընտանիքում, ով անգլուհի էր։ Եղբոր՝ Միգելի (Միգել Էսկոբեդո, 1934-2018) հետ սովորել է նույն դպրոցում։ Երիտասարդ տարիքում Էլենը նաև սովորել է բալետ, այնուհետև նրան ջութակ նվագել է սովորեցրել Սանդեր Ռոթը (Sander Roth), ով այդ ժամանակ աշխարհահռչակ Լեներ լարային քառյակի անդամ է եղել։ Չնայած այն հանգամանքին, որ աղջիկը սովորել է ջութակ նվագել, նա որոշել է զբաղվել նաև գեղանկարչական արվեստով։

1949-1951 թվականներին նա քանդակագործություն է սովորել Mexico City Collage-ում (այժմ՝ Ամերիկայի համալսարան), այդ թվում՝ աբստրակտ քանդակագործ Էրման Կուետոյի մոտ՝ փորձարկելով տարբեր նյութեր։ Էսկոբեդոյի աշխատանքը տեսնելուց հետո բրիտանացի քանդակագործ Ջոն Սկիպինգը՝ Արվեստի թագավորական քոլեջի պրոֆեսորը, հրավիրել է նրան քանդակագործություն սովորելու Անգլիայում՝ առաջարկելով մեկ տարվա դրամաշնորհ՝ Լոնդոնում սովորելու իր հաստատությունում, որտեղ Էլենը ի վերջո ստացել է երեք տարվա կրթաթոշակ։ Նա սովորել է Ֆրենկ Դոբսոնի, Հենրի Մուրի, Ջեյքոբ Էփսթեյնի, Լեոն Անդերվուդի և Օսիպ Ցադկինի ղեկավարությամբ։ Երկրորդ կուրսում գրել է իր ատենախոսությունը՝ «Renoirand Degas: Two Impressionists in Sculpture»։ 1954 թվականին, քսան տարեկան հասակում, Էլեն Էսկոբեդոն ստացել է հումանիտար գիտությունների բակալավրի աստիճան *Motolinia University* և քանդակագործության մագիստրոսի աստիճան՝ Լոնդոնի Արվեստի թագավորական քոլեջից։

*Cóatl* աշխատանքը Մեքսիկայի Ազգային ինքնավար համալսարանի համալսարանական քաղաքի տարածքում
Էլեն Էսկոբեդոյի առաջին անհատական ցուցահանդեսը տեղի է ունեցել 1956 թվականին Մեխիկոյի Մեքսիկական արվեստի պատկերասրահում։ Այն ներառել է գծանկարներ, նկարներ և բրոնզից պատրաստված քանդակներ։ Նրա քանդակները, Մեքսիկայի հետ մեկտեղ, գտնվում են աշխարհի տարբեր երկրներում՝ Կանադայում, ԱՄՆ-ում, Կուբայում, Անգլիայում, Նոր Զելանդիայում և Իսրայելում։ Նկարչուհին իր աշխատանքները ներկայացրել է 35 անհատական և 100-ից ավելի կոլեկտիվ ցուցահանդեսներում իր երկրում և արտասահմանում։ Բացի քանդակագործությունից, Էսկոբեդոն նաև տաղանդավոր նկարիչ է եղել, փորագրիչ, տեղադրող, գրող և դասախոս։ 1991 թվականին նա արժանացել է Գուգենհայմի կրթաթոշակի, իսկ 2009 թվականին գիտության և արվեստի Ազգային մրցանակի։ 2010 թվականին Էսկոբեդոյի վերջին անհատական ցուցահանդեսը կայացել է Մեխիկոյի իր տանը։

1958-1962 թվականներին Էլեն Էսկոբեդոն զբաղվել է գիտական աշխատանքով Մեքսիկայի ազգային ինքնավար համալսարանի ժամանակակից արվեստի թանգարանում։ 1981-1982 թվականներին եղել է Ազգային արվեստի թանգարանի տեխնիկական տնօրեն, 1982-1984 թվականներին՝ ժամանակակից արվեստի թանգարանի տնօրեն։ Այս թանգարանում աշխատանքն ավարտվել է Էսկոբեդոյի կողմից կազմակերպված երկու ցուցահանդեսով՝ *«Transformaciones: Nueva Escultura de Gran Bretaña, Origen y Visión: Nueva pintura Alemana»* и *«A qué estamos jugando?»*։ 1985-1989 թվականներին աշխատել է որպես գեղարվեստական համակարգող՝ ներկայացնելով Մեքսիկայի ազգային ինքնավար համալսարանի թանգարանները միջազգային ցուցահանդեսներում։

Անձնական կյանք
--------------

1957 թվականին Էլեն Էսկոբեդոն ամուսնացել է նորվեգացի Ֆրեդրիկ Կիրսեբոմի (Fredrik Kirsebom) հետ, որից ունեցել է դուստր՝ Անդրեա (Andrea, ծնված 1962 թվականին) և որդի՝ Մայքլը (Michael, ծնված 1964 թվականին)։ Սակայն 1982 թվականին ամուսինները բաժանվել են։

1995 թվականին նա երկրորդ անգամ ամուսնացել է գերմանացի փաստաբան Հանս-Յուրգեն Ռաբեի հետ։ Նրա առաջին թոռնուհին ծնվել է 2004 թվականին, երբ նա նշել է իր յոթանասունամյակը։

Էլեն Էսկոբեդոն մահացել է քաղցկեղից, 2010 թվականի սեպտեմբերի 16-ին Մեխիկոյի իր տանը։ Նրա մահվանից մեկ օր առաջ *La JornadaArchived 2020-03-29 at the Wayback Machine.* Օրաթերթը նամակ է ստացել Էլեն Էսկոբեդոյից, որտեղ գրված է եղել․ *«To all my friends and acquaintances. This is to inform you that, as of yesterday, I’m travelling light and I am now in the immense blue. It’s grand to travel without luggage. I am only sorry not to have personally completed all my pending projects. All the best. Helen.»*։

2004 թվականին լույս է տեսել Գրասիելա Շմիլչուկի՝ Էլեն Էսկոբեդոյի կյանքի և ստեղծագործության մասին անգլերեն «Footsteps in the Sand» գիրքը (*Graciela SchmilchukArchived 2019-09-04 at the Wayback Machine.*)։

Պատկերասրահ
-----------

* Ստեղծագործություններ
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2 3 4  Helen Escobedo (նիդերլ.)
3. 1 2  Helen Escobedo // *Benezit Dictionary of Artists* — OUP, 2018. — ISBN 978-0-19-977378-7 — doi:10.1093/BENZ/9780199773787.ARTICLE.B00059776
4. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #1055976477 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
5. 1 2
6. 1 2  *Eder R.* Escobedo, Helen // *Grove Art Online* / J. Turner — [Oxford, England], Houndmills, Basingstoke, England, New York: OUP, 2018. — ISBN 978-1-884446-05-4 — doi:10.1093/GAO/9781884446054.ARTICLE.T026660
7. 1 2  Freebase տվյալների վերբեռնում — Google.
8. ↑  *Pública S. d. E.* Helen Escobedo (իսպ.)
9. ↑  archINFORM (գերմ.) — 1994.
10. 1 2  Schmilchuk, Graciela. Helen Escobedo: Footsteps in the Sand. Mexico: Consejo Nacional Para La Cultura Las Artes, 2005.
11. ↑  "Motolinia University of the Pedegral". Արխիվացված է the original 2019 թ․ սեպտեմբերի 4-ին. Retrieved 2019 թ․ սեպտեմբերի 4. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
12. ↑  "«Coatl» de Helen Escobedo". Արխիվացված է the original 2019 թ․ սեպտեմբերի 4-ին. Retrieved 2019 թ․ սեպտեմբերի 4. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
13. ↑  «Helen Escobedo. At Human Scale». Universes in Universe — Magazine
14. ↑  "Helen Escobedo obituary". Արխիվացված է the original 2017 թ․ մարտի 10-ին. Retrieved 2019 թ․ սեպտեմբերի 4. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
15. ↑  "Helen Escobedo, who died on September 16 aged 76". Արխիվացված է the original 2019 թ․ սեպտեմբերի 4-ին. Retrieved 2019 թ․ սեպտեմբերի 4. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Helen Escobedo: reinventar la naturaleza
* Helen Escobedo: la intensidad de una trayectoriaArchived 2019-09-04 at the Wayback Machine.
* En honor a Helen Escobedo, artista entrañableArchived 2019-09-04 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX1580869 · CiNii: DA16509266 · GND: 1055976477 · ISNI: 0000000114525260 · LCCN: n80071748 · SUDOC: 135255899 · VIAF: 95741539 · ULAN: 500009910 · WorldCat VIAF: 95741539 |

 |

 |