recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Տայակի** (鯛焼き, ճապոներենից թարգմանաբար նշանակում է «թխած ծովային բրամ»), ճապոնական թխվածքաբլիթ՝ ձկան տեսքով։ Ավելի հայտնի միջուկ է անկո ջեմը՝ ափուկի բակլայից։ Նաև օգտագործում են այնպիսի հավելումներ, ինչպիսիք են եփովի կրեմը, շոկոլադը և պանիրը։ Նաև հանդիպում է տայակի օկոնոմիակայով, գյոձայով և երշիկով։

Տայակին պատրաստում են՝ օգտագործելով քաղցրահամ կամ կարագով պատրաստված խմորից։ Խմորը երկու կողմից դնում են հատուկ ձկնանման կաղապարի մեջ, հետո ավելացնում են միջուկը և ամրացնում են բոլոր կողմերից։ Հետո պատրաստում են մինչև խմորի ոսկեգույն երանգ ստանալը։

Տայակի առաջին անգամ սկսել են պատրաստել Տոկիոի Աձաբույի Նանիվայ հրուշակեղենի գործարանում, 1909 թվականին, իսկ հիմա տայակի կարելի է գտնել Ճապոնիայի բոլոր անկյուններում, հատկապես, սուպերմարկետների ֆուդ կորտերում և ճապոնական միջոցառումներին։

Այն նման է իմագավայակիին (今川焼き) – հաստ բլիթներ, նույնպես լցոնված աձուկի՝ բակլայի քաղցր մածուկով կամ կրեմով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2014 թ․ դեկտեմբերի 19-ին. Retrieved 2015 թ․ հունվարի 11.
**Տամարա Գրիգորևնա Յուֆա** (ծննդյամբ` Չվանովա, մարտի 2, 1937(1937-03-02), Կոլոդեզնայա, Բոլխովսկի գյուղխորհուրդ, Զադոնսկի շրջան, Central Black Earth Oblast, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - հոկտեմբերի 6, 2022(2022-10-06)), Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր նկարիչ (1999), Կարելիայի ժողովրդական նկարիչ, Կարելական ԻԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1985), Կարելական ԻԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիր (1979), Պետրոզավոդսկի պատվավոր քաղաքացի։

Կենսագրություն
--------------

Տամարա Յուֆան ծնվել է Լիպեցկի մարզի Կոլոդեզնայա գյուղում, 1956-1960 թվականներին սովորել է Լենինգրադի արվեստի և մանկավարժական ուսումնարանում։ 1960 թվականից դասավանդել է Կարելական ԻԽՍՀ Լադվա գյուղի դպրոցում, 1964 թվականից բնակվում է Պետրոզավոդսկում։

Յուֆայի գծանկարները հիմնականում ստեղծվել են «Կալևալա» էպոսի սյուժեների հիման վրա։ Նրա առաջին տարիների աշխատանքներից են՝ «Սյուոյատար» (1962), «Լոուխին և դուստր», «Պոխելիի հարսնացուն», «Այնո» (1963), «Ռունոերգիչները» (1966) և այլն։ Կոմպոզիցիաները նկարվում էին սպիտակ և սև գույնով, երբեմն օգտագործվում է օքրա («Տուոնելի Կարապը», 1965, «Մարիատտա», 1968; «Հարսնացուի լացը», 1973; «Մահվան կարապի հետևում», 1974)։ Ժամանակի ընթացքում կոլորիտը դարձավ ավելի բազմազան, ոճը դարձավ ավելի հղկված` «Կանթլիստ» (1977), «Կոմպոզիցիա» (1984), «Հարսնացու» (1982), «Պոխելա» (1984), «Այնո» (1987)։

Ստեղծել է հաստոցային կոմպոզիցիաներ՝ «Ասք Իգորի ճակատամարտի մասին» (եռածալ նկար, 1966), նկարազարդումներ կատարեց «Կալևալա» էպոսի (1966, 1970 և 2000 թվական), «Քնած դշխուհու և յոթ քաջերի հեքիաթը» (1970, 1978) հեքիաթի, Անդերսենի, Տոպելիուսի, Գրիմ եղբայրների, Պեռոյի և այլ հեղինակների հեքիաթների հրատարակությունների համար։ Յուֆան նաև գեղարվեստական գրապիտակների հեղինակ է։

Յուֆան աշխատել է Կարելիայի ազգային թատրոնում, Կարելական տիկնիկային թատրոնում որպես բեմանկարիչ, ձևավորել է Տոպելիուսի, Իբսենի և Լինդգրենի ստեղծագործությունների հիման վրա բեմադրված ներկայացումներ։

Ստեղծագործությունների ամենամեծ հավաքածուն գտնվում է Պետրոզավոդսկում գտնվող Կարելիայի Հանրապետության գեղարվեստի թանգարանում։ Յուֆայի աշխատանքները պահվում են նաև Կարելիայի Հանրապետության ազգային թանգարանում, Արխանգելսկի և Սիկտիվկարի թանգարաններում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  70 лет назад, 2 марта 1937 года, родилась Тамара Григорьевна Юфа, график, живописец, художник книги, сценограф
3. ↑  "Юфа, Тамара Григорьевна". Արխիվացված է the original 2009 թ․ փետրվարի 7-ին. Retrieved 2020 թ․ մարտի 25. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Գրականություն
-------------

* *Справочник членов Союза художников СССР. Т. 2.* М.: Советский художник, 1979. С. 628.
* Карелия: энциклопедия: В 3 т. / Гл. ред. А. Ф. Титов. Т. 3: Р — Я. — Петрозаводск: «ПетроПресс», 2011. — 384 с.: ил. карт. ISBN 978-5-8430-0127-8 (т. 3) — С. 305.
* Калинин Е. С. Художники Карелии. — Петрозаводск, 2000.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Тамара Юфа. В мире сказочной красоты
* Произведения Т. Г. Юфы
* Биография и список работ(չաշխատող հղում)
* Интервью Савелия Ямщикова
* В калевальских рун сплетеньях есть её строка
* Палитра Тамары Юфа
* Песня о северном крае
* Указ Главы Республики Карелия
**ВС-8** (կամ **СВ-8**, դիպուկազարկ հրացան), ռուսական դիպուկազարկ հրացան, ստեղծված «Գործիքաշինության կոնստրուկտորների բյուրո»-ի կողմից։

Պատմություն
-----------

Հրացանի նախագծումն ընթացել է հույժ գաղտնիության ներքո․ դրա ստեղծման մասին պաշտոնապես հայտարարվել է 2011 թվականի հուլիսի 18-ին։ 

РосТех մամլո ծառայության հաղորդմամբ զենքն ընդունվել է սպառազինության կազմ։

Զենքի նկարագրությունը
---------------------

Հրացանի տեխնիկական և մարտավարական բնութագրերը հետևյալն են. հրացանի չափսերն առանց օպտիկական տեսողության՝ 1025x96x185։ Քաշն առանց օպտիկական տեսողության՝ 6,5 կգ։ Փամփուշտի երկարությունը կազմում է 1.5 կմ՝ օպտիկական տեսողությունն օգտագործելու ժամանակ։ Օգտագործվող պահեստատուփը կազմում է 5 փամփուշտ։

Կրակելու համար առաջարկվում է օգտագործել 8.6 մմ-անոց փամփուշտներ։ Այս զենքի միակ փամփուշտը Ռուսաստանում համարվում է փամփուշտ .338 Lapua Magnum-ը։ Պլանավորվում է ներմուծել СЦ-8-ի հատուկ փամփուշտներ և մի քանի այլ փոփոխություններ։ Ավելի վաղ Ռուսաստանի զինված ուժերում չի եղել այսպիսի տրամաչափի զենք։

Գործարկումը
-----------

Պլանավորվում է այս զենքն օգտագործել Դրագունովի դիպուկահար հրացանի և OСВ-96-ի հետ միաժամանակ։

Տես նաև
-------

* Դիպուկահար հրացանների ցանկ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Тульские оружейники создали снайперскую винтовку СВ-8 калибра 8,58 мм
2. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2020 թ․ հոկտեմբերի 26-ին. Retrieved 2020 թ․ հունվարի 17. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑
**Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքի տուն-թանգարան**, պատմական թանգարան Հունաստանի Կենտրոնական Մակեդոնիայի պերիֆերիայի Սալոնիկ քաղաքում։

Թանգարանի ներկայիս շենքում հասակ է առել ժամանակակից Թուրքիայի Հանրապետության հիմնադիր Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքը։

Պատմություն
-----------

Թանգարանը գտնվում է մի շենքում, որտեղ 1881 թվականին ծնվել է Թուրքիայի նախագահ Մուստաֆա Քեմալը։ Այն իրենից ներկայացնում է եռահարկ առանձնատուն, որը տեղակայված է Ապոստալու Պավլուի փողոցի վրա՝ Հունաստանում Թուրքիայի պատվո հյուպատոսության հարևանությամբ։

Նախքին 1912 թվականին հունական բանակի կողմից Սալոնիկի ազատագրումը, այս թաղամասը հայտնի էր Քազըմ փաշայի շրջանի Իսլահաննեի փողոց։ Այն կառուցվել է 1870 թվականին, իսկ 1935 թվականին Սալոնիկի քաղխորհուրդը այն նվիրել է Թուրքիայի Հանրապետությանը։ Թուրքիայի կառավարության որոշմամբ այստեղ կառուցվել է թանգարան, որը նվիրված է Մուստաֆա Քեմալին։

Թանգարանը հիմնադրվել է 1953 թվականին։ Վերակառուցվել է 1981 թվականին։ Որոշ նյութեր այստեղ տեղափոխվել են Ստամբուլից։ Թանգարանի պատերին կան լուսանկարներ, որոնք ներկայացնում են Աթաթուրքի կյանքը՝ տարբեր ժամանակահատվածներում։

1955 թվականի սեպտեմբերին թուրքական հյուպատոսության մոտ ռումբ է պայթել, որը վնասել է նաև թանգարանի շենքը։ Պատասխան սրա՝ Թուրքիայի կառավարությունը սկսել է Ստամբուլի հույն համայնքի ջարդ։ Վեց տարի անց թուրքական դատարանը հայտնաբերեց, որ պայթյուրի հեղինակը եղել է Ադնան Մենդերեսը։ Ի պատասխան սրա՝ Թուրքիան ներողություն է խնդրել Հունաստանից և վերակառուցել թանգարանի շենքը։

1981 թվականին նման մի թանգարան է կառուցվել նաև մայրաքաղաք Անկարայում։

Տես նաև
-------

* Աթաթուրքի հրապարակ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Ο βίος και η πολιτεία του Μουσταφά Κεμάλ στη Θεσσαλονίκη". www.makthes.gr. 2007 թ․ ապրիլի 18. Արխիվացված է the original 2013 թ․ փետրվարի 17-ին. Retrieved 2011 թ․ ապրիլի 21.
2. ↑  Մակեդոնիայի թանգարաններ և մշակութային օջախներ
3. ↑  "Atatürk Evi Müzesi" (in թուրքերեն). www.thessaloniki.cg.mfa.gov.tr/. Retrieved 2011 թ․ ապրիլի 21.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | NKC: kn20100608006 |

 |
**Ալեքսանդրի սյուն** (ռուս.` Александровская колонна), հուշարձան, որը գտնվում է Դոնի Ռոստովի Վիտյա Չերևիչկինի անվան մանկական զբոսայգում։ Հուշարձանը բացվել է 1894 թվականին Նոր Նախիջևանում (1928 թվականին Նոր Նախիջևանը միացվել է Դոնի Ռոստովին)։ Ալեքսանդրի սյունը համարվում է քաղաքի մինչհեղափոխական միակ հուշարձանը։ Սյունն ունի տեղական նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտի կարգավիճակ։

Պատմություն
-----------

Սյունը 1907 թվականին
Ալեքսանդրի սյան հանդիսավոր բացումը կայացել է 1894 թվականի սեպտեմբերի 18-ին (այդ օրը բացվել է նաև Եկատերինա Երկրորդի հուշարձանը)։ Հուշարձանը նվիրված է Ալեքսանդր Երկրորդի գահակալման 25-ամյակին։ Հենց այդ պատճառով էլ սյունը ստացել է «Ալեքսանդրի» անվանումը։

Հուշարձանը իրենից ներկայացնում է 11 մետրանոց սյուն, որը պատրաստված է գրանիտի մեկ ամբողջական ապառաժից` Ռուսաստանի գերբով պսակված։ Սյունը կանգնեցված է քառակուսի պատվանդանի վրա։ Հուշարձանի զբաղեցրած տարածքը շրջափակված է շղթայակապ պատնեշով։ Հուշարձանի հեղինակը համարվում է նորնախիջանցի հայտնի ճարտարապետ Նիկոլայ Դուրբախը։ Սյունը պատրաստվել է Ս.Ա. Տոնիտոյի անվան արհեստանոցում։ Մինչև տեղադրվելը հուշարձանը կրում էր «Ալեքսանդր Երկրորդի հուշարձան` նորնախիջևանցի հայերի կողմից» անվանումը։

Խորհրդային կարգերի հաստատվելուց հետո հուշարձանը չի հանվել։ Ապամոնտաժվել են միայն պատվանդանի հուշատախտակները և վերևում գտնվող երկգլխանի արծիվը։ 1994 թվականի վերանորոգման ընթացքում սյան վրա կրկին տեղադրվել են երկգլխանի արծիվ և պատվանդանի հուշատախտակներ, որոնց վրա գրված էին, «Հուշարձանը նվիրված է Ալեքսանդր Երկրորդի գահակալման 25-ամյակին» և «Նորնախիջևանցի հայերի կողմից. 25.09.1894»:

* Հուշարձանի մասերը
* Երկգլխանի արծիվԵրկգլխանի արծիվ
* ՀուշատախտակՀուշատախտակ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Памятники истории и культуры (объекты культурного наследия) народов Российской Федерации". *old.kulturnoe-nasledie.ru*. Արխիվացված է the original 2017 թ․ ապրիլի 7-ին. Retrieved 2017 թ․ հունվարի 6. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  Геращенко, Антон (2002 թ․ հունվարի 1). *Ростов-папа: роман-хроника о временах застоя, перестройки и смуты* (in ռուսերեն). Жинго.
3. ↑  "Памятники Нахичевани (Листая старые архивы)". rostovbereg.ru. Retrieved 2013 թ․ օգոստոսի 18.

Գրականություն
-------------

* Энциклопедия старого Ростова и Нахичевани-на-Дону. — Р-н-Д, 1993. — Т. 1. — С. 39.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ալեքսանդրի սյուն Archived 2013-09-17 at the Wayback Machine.
**Ալի Մուհամեդ օկլի Հուսեյնլի** (ադրբ.՝ Əli Məhəmməd oğlu Hüseynli, հոկտեմբերի 8, 1968(1968-10-08), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), Ադրբեջանի պետական գործիչ, Միլի մեջլիսի պատգամավոր, Միլի Մեջլիսի նախագահի առաջին տեղակալ, Միլի Մեջլիսի իրավական քաղաքականության և պետականաշինության Կոմիտեի նախկին նախագա։

Կենսագրություն
--------------

Ալի Հուսեյնլին ծնվել է 1968 թվականին Բաքու քաղաքում։ 1985 թվականին ավարտել է Բաքվի Բինագադիի շրջանի թիվ 135 միջնակարգ դպրոցը։

1985-1986թթ. Աշխատել է Ռուսաստանի Կալինինի շրջանի «Կալինինսելստրոյ» շինարարական բաժնում որպես բանվոր։

1987 թվականին ընդունվել է Կալինինի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետ։

Նա ծառայել է բանակում 1988-1989 թվականներին։ 1993 թվականին ավարտել է Բաքվի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։

1991-1995 թվականներին աշխատել է ԱՀ Գերագույն դատարանում, 1995-1996 թվականներին ՝ ԱՀ նախագահի գործադիր գրասենյակում, իսկ 1996-2000 թվականներին ՝ ԱՀ Միլլի Մեջլիսում։

Նա իրավաբանական գիտությունների թեկնածու է։

Նա եղել է Միլլի Մեջլիսի իրավական քաղաքականության և պետականաշինության կոմիտեի նախագահ։ Եղել է ԱՀ դատական իրավական խորհրդի անդամ։

Նա Ադրբեջանի Հանրապետության հակակոռուպցիոն հանձնաժողովի անդամ է։ Նա Եվրոպայի խորհրդի խորհրդարանական վեհաժողովում Ադրբեջանի Հանրապետության պատվիրակության ղեկավարի տեղակալն է։

Նա Հակակոռուպցիոն խորհրդարանականների համաշխարհային կազմակերպության Ադրբեջանի մասնաճյուղի նախագահն է։

Ամուսնացած է, ունի 2 երեխա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Միլի Մեջլիսի իրավական քաղաքականության և պետականաշինության Կոմիտե
2. ↑  Ալի Մուհամեդ օկլի Հուսեյնլի
3. ↑  "Milli Məclis Sədrinin birinci müavini". Արխիվացված է the original 2020 թ․ հոկտեմբերի 27-ին. Retrieved 2020 թ․ դեկտեմբերի 22.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ալի Հուսեյնլի
* Միլի Մեջլիսի նախագահի առաջին տեղակալ
* Milli Məclis Sədrinin Birinci Müavini - Əli Hüseynli İlk Dəfə "Birinci Studiya"da
* Ալի Հուսեյնլի
**Ալի Մուստաֆա օկլի Մուստաֆաև** (ադրբ.՝ Alı Mustafa oğlu Mustafayev, ապրիլի 14, 1952(1952-04-14), Ղազախբեյլի, Ղազախի շրջան, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - նոյեմբերի 20, 1991(1991-11-20), Լեռնային Ղարաբաղ), ադրբեջանցի հեռուստալրագրող, հրապարակախոս, բանաստեղծ, Ադրբեջանի լրագրողների միության անդամ, ԱՀ վաստակավոր լրագրող, Ադրբեջանի ազգային հերոս, Ղարաբաղյան պատերազմի նահատակ։

Կենսագրություն
--------------

Ալի Մուստաֆաևը ծնվել է 1952 թվականի ապրիլի 14- ին Գազախի շրջանի Գազախբեյլի գյուղում `բանվորական ընտանիքում։ 1969 թվականին ավարտել է գյուղի դպրոցը և ծառայել բանակում։ 1971 -1976 թվականներին մա աշխատել է Բաքվի էլեկտրատեխնիկական գործարանում։ 1981 թվականին նա ավարտել է Ադրբեջանի պետական համալսարանի լրագրության ֆակուլտետը։

### Լրագրողական գործունեություն

Իր գրական և գեղարվեստական գործունեությունը նա սկսել է Ադրբեջանի Հեռուստատեսության և ռադիոյի հեռարձակման պետական կոմիտեում։ Պարբերաբար տպագրվում էին նրա քնարական բանաստեղծություններն ու հրապարակախոսական գրությունները։ Ալի Մուստաֆաևը «Օրվա էկրան» ծրագրի առաջատար աշխատակիցներից էր։ Նա նկարահանում էր 1990-ի հունվարի 20 - ին Բաքվի նեղ փողոցներում մարդկանց վրա թիրախավորող խորհրդային բանակը։

### Մասնակցություն ղարաբաղյան պատերազմին

1989-1990 թվականներին եղել է Մոսկվայում Ադրբեջանի Հանրապետության Գերագույն ժողովի խորհրդարանական թղթակից։

Նա սպանվել է 1991 թվականի նոյեմբերի 20 - ին Մարտունու շրջանի Բերդաշեն գյուղի մոտ ՝ Աղդամի շրջանի Մարզիլի գյուղում, կրակոցված ադրբեջանական ռազմական ուղղաթիռում։ Ըստ հաշվարկների՝ Բերդաշենի վրայով երեք հարյուր մետր բարձրության վրա թռչող MI-8 N72 ուղղաթիռը խոցվել է 1991 թվականի նոյեմբերի 20-ին, ժամը 14:42-ին:

### Անձնական կյանք

Ալի Մուստաֆաևն ամուսնացավ Լալա Մուստաֆաևայի հետ։ Նա երեք երեխա ունի։

Նրա անունն են կրում Բաքվի Նարիմանովի շրջանի թիվ 202 միջնակարգ դպրոցը և փողոցը։

Պարգևներ
--------

Նա պարգևատրվել է «Տարվա լավագույն լրագրող» կոչում, 1991 թվականին կատարած աշխատանքների համար։

Ալի Մուստաֆաևը հետմահու շնորհվել է «Ադրբեջանի ազգային հերոսի» կոչում ՝ Ադրբեջանի Հանրապետության Նախագահի 1992 թվականի նոյեմբերի 6-ի թիվ 294 հրամանագրով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Ալի Մուստաֆա օկլի Մուստաֆաև". Արխիվացված է the original 2019 թ․ հունվարի 15-ին. Retrieved 2021 թ․ հունվարի 19.
2. ↑  Alı Mustafayev
3. ↑  Şəhid-jurnalist Alı Mustafayev
4. ↑  Roman Glebov (1991-11-25)."Республики. В Азербайджане сбит вертолет с VIP на борту"
**Տիհոմիր Օրեշկովիչ** (խորվ.՝ Tihomir Orešković, հունվարի 1, 1966(1966-01-01), Զագրեբ, Խորվաթիայի Սոցիալիստական Հանրապետություն, ՀՍՖՀ), խորվաթ դեղագործական արդյունաբերության մենեջեր և քաղաքական գործիչ, 2016 թվականի հունվարի 22-ից հոկտեմբերի 19-ը եղել է  Խորվաթիայի վարչապետը։

Կենսագրություն
--------------

Կրթություն է ստացել քիմիայի բնագավառում՝ 1989 թվականին Կանադայում ավարտելով Մաքմասթերի համալսարանը։ 1991 թվականին ստացել է գործարար վարչարարության մագիստրոսի աստիճան։ 1992 թվականից մասնագիտորեն կապված է դեղագործական արդյունաբերության հետ։ Աշխատել է Eli Lilly and Company-ում (Կանադա), զբաղվելով ֆինանսներով և միջազգային շփումներով, այնուհետև եկել է պետական կառավարման մարմինների հետ հարաբերությունների և տնտեսական հարցերի պատասխանատու տնօրենի պաշտոնին։ Ավելի ուշ աշխատել է որպես փոխնախագահ Novopharm զարգացման և ֆինանսական տնօրեն։ 2009 թվականին նա միացել է Խորվաթիայի PLIVA կորպորացիայի, որպես տարածաշրջանային ֆինանսների տնօրեն և ապա գլխավոր գործադիր տնօրեն։ Հետագայում աշխատել է հարակից կազմակերպչական ընկերության Teva դեղագործական արդյունաբերությունում

2015 թվականի դեկտեմբերի 23-ին «խորվաթական Ժողովրդավարական համագործակցություն» և «անկախ ցուցակների կամուրջ» կուսակցությունների առաջնորդներն առաջարկել են Տիhոմիր Օրեշկովիչին՝ որպես այդ կուսակցությունների թեկնածու, որոնք խորհրդարանական մեծամասնություն են կազմում Խորվաթիայի վարչապետի պաշտոնում։ Նույն օրը Կոլինդա Գրաբար Կիտարովիչը նրան նշանակել է այդ պաշտոնում՝ հանձնարարելով նոր կառավարության ձևավորումը։ Կառավարության կազմի որոշումը տևել է գրեթե մեկ ամիս։ 2016 թվականի հունվարի 22-ին խորվաթ սաբորը քվեարկել է իր կառավարությանը վստահության քվե հայտնելու օգտին՝ 83 պատգամավոր կողմ, 61-ը՝ դեմ, 5-ը ձեռնպահ է մնացել։

Ընտանիք
-------

Ամուսնացել է Սանյա Դույմովիչ-Օրեշկովիչի հետ, ունի երկու դուստր և երկու որդի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
2. 1 2  Munzinger Personen (գերմ.)
3. ↑  "HRVATSKA DOBILA NOVU VLADU! Sa 83 glasa podrške zastupnika Tihomir Orešković postao novi premijer! - Jutarnji.hr". Արխիվացված է the original 2016 թ․ հունվարի 24-ին. Retrieved 2020 թ․ մայիսի 12.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուս |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | NLP: a0000003377076 · NSK: 000662095 · VIAF: 20146095191300370021 · WorldCat VIAF: 20146095191300370021 |

 |
**Ալ-Խազնա** (արաբ․՝ الخزنة‎‎‎‎, բառացի՝ գանձարան), հելլենականության դարաշրջանի նաբաթեական տաճար Պետրայում՝ ժամանակակից Հորդանանի տարածքում։

Ճարտարապետական կառույց է ամբողջական հսկա ժայռից՝ կառուցված 1-ին դարում։ Շինության դիմային հատվածն ունի 40 մ բարձրություն և 25 մ լայնություն։ Մի վարկածի համաձայն՝ տաճարը կառուցել է նաբաթեացի արքա Արեֆա 4-րդ Ֆիլոպատրը որպես սեփական դամբարան։

Ժամանակի հետ տաճարի նախնական անունը մոռացության է տրվել։ Արաբները ենթադրել են, որ Մովսես մարգարեի ժամանակ այստեղ իր գանձերն է պահել եգիպտական փարավոնը. հենց այդտեղից էլ ծագել է անունը։ Մեկ ուրիշ վարկածի համաձայն՝ տաճարում իրենց գանձերը թաքցրել են քարավաններ թալանող ավազակները։

Ալ-Խազնան ամբողջ աշխարհին մեծապես հայտնի է Սթիվեն Սփիլբերգի «Ինդիանա Ջոնսը և խաչակրաց վերջին արշավանքը» ֆիլմից. տաճարը համարվում է տարածքի ամենահանրաճանաչ տեսարժան վայրը։ Այն երբեմն շփոթում են նաբաթեական մեկ այլ տաճարի՝ Ադ-դեյրի հետ։

* Ալ-ԽազնաԱլ-Խազնա
* Ալ-Խազնան Սիկ կանիոնիցԱլ-Խազնան Սիկ կանիոնից
* Ալ-Խազնան գիշերըԱլ-Խազնան գիշերը
* Ալ-Խազնա և ուղտԱլ-Խազնա և ուղտ
* Զբոսաշրջիկները Ալ-Խազնաի մոտԶբոսաշրջիկները Ալ-Խազնաի մոտ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Jordan - Touristic Sites - South of Amman". Արխիվացված է the original 2008 թ․ մայիսի 13-ին. Retrieved 2008 թ․ մայիսի 28. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadurl=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Վիքիպահեստում կան Ալ-Խազնան ներկայացնող մեդիաֆայլեր
*
**Հովհաննես Շիրազի տուն-թանգարան**, հիմնադրվել է 1983 թվականին, գործում է 2003 թվականի սեպտեմբերից։

Ընդգրկված է Գյումրիի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։

Պատմություն
-----------

Հայ մեծ բանաստեղծ Հովհաննես Շիրազին տունը նվիրել են 1983 թվականի հուլիսին։ Սակայն բանաստեղծն այս տանը չի ապրել. նա մահացել է 1984 թվականի մարտին։ Շենքը 1886 թվականի կառույց է և եղել է մեծահարուստ վաճառականի տուն։ Բանաստեղծի հիշատակը հավերժացնելու և ժառանգությունը պահպանելու նպատակով Հայաստանի կառավարության որոշմամբ, Լենինականի տունը պիտի դառնար հուշատուն-թանգարան։ 1988 թվականի դեկտեմբերի երկրաշարժի պատճառով թանգարանը դեռ չբացված, շենքում հանգրվանել են երկրաշարժից անօթևան բազմաթիվ ընտանիքներ, որոնց Գյումրու քաղաքապետարանը 2000-2002 թվականների ընթացքում հատկացրել է բնակարաններ՝ ազատելով և վերանորոգելով թանգարանի շենքը։

Ցուցադրություն
--------------

Թանգարանում պահպանվում և ցուցադրվում են Հովհաննես Շիրազի անձնական իրերը, ձեռագրերը և տպագիր գործերը։ Մեծ արժեք են ներկայացնում հատկապես բանաստեղծին կամ թանգարանին նվիրաբերված նշանավոր արվեստագետների աշխատանքները (Մարտիրոս Սարյան, Սերգեյ Փարաջանով, Արա Շիրազ, Սիփան Շիրազ և այլն)։

Թանգարանն ունի 6 սենյակ։ Առաջինում ներկայացված է տեղեկատվություն բանաստեղծի մանկության մասին։ Երկրորդ սենյակը կահավորված է այնպես, ինչպես եղել է Շիրազի կենդանության օրոք։ Մնացած 4 սենյակներում հեղինակի ստեղծագործական աշխատանքներն են, նկարներ և այլն։ Ներկայացված է նաև գրականության բնագավառում նոբելյան մրցանակ ստացած Ջոն Սթեյնբեքի նկարը, ով շնորհակալություն է հայտնում Շիրազին՝ Երևանում հյուրընկալ վերաբերմունքի համար։

Հասցե
-----

Թանգարանը գտնվում է Գյումրու Վարպետաց փողոցի 101 հասցեում։ Այս փողոցում է գտնվում նաև Ավետիք Իսահակյանի տուն-թանգարանը։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.
2. ↑  Վերանորոգման աշխատանքներ են իրականացվում Հ. Շիրազի տուն-թանգարանում


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Հովհաննես Շիրազի տուն-թանգարան***էջը Վիքիպահեստում |
**Տիրան Լոքմագյոզյան** (թուրքերեն՝ Diran Lokmagözyan), հայ թուրքագետ, լրագրող, թարգմանիչ, Միջինարևելյան ուսումնասիրությունների կենտրոնի տնօրեն, ստամբուլյան «Ակոս» ամսագրի նախկին աշխատակից, Հրանտ Դինքի ընկերը։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Թուրքիայի Հանրապետությունում։

2006 թվականին Հրանտ Դինքի հետ միասին Ակոսում հրապարակել է հոդված, որն ապացուցել է Մուսթաֆա Քեմալ Աթաթուրքի հոգեդուստր Սաբիհա Գյոքչենի հայտ լինելը, ում իրական անունն էր Խաթուն Սեբիլջյան։

Լրատվական Ռադիո FM106.5-ում վարում է Թուրքիայի մասին հեղինակային «Կիսալուսնի մայրամուտը» հաղորդումը։

Թուրքերենի դասագրքի, մի շարք թարգմանությունների, հոդվածների հեղինակ և համահեղինակ է։

Հրապարակումներ
--------------

* Ալեքսանդր Սաֆարյան, Աշոտ Սողոմանյան, Տիրան Լոքմագյոզյան, Թուրքերենի դասագիրք, հինգերորդ հրատարակություն (Երաշխավորվել է ՀՀ ԿԳՆ կողմից որպես դասագիրք բուհերի ուսանողների համար), ԵՊՀ հրատարակչություն, Երևան, 2013։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Վեց օր Դերսիմում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Տիրան Լոքմագյոզյան. «Մենք խնդիր ունենք կազմակերպված լինելու»
2. ↑  «Armenia does not trust Turkey»(չաշխատող հղում)
3. ↑  Le rôle de Hrant Dink dans les développements sociaux arméno-turques (ֆր.)
4. ↑  "Արխիվացված պատճենը" (PDF). Արխիվացված է the original (PDF) 2014 թ․ օգոստոսի 11-ին. Retrieved 2018 թ․ փետրվարի 22.
**Տալլինի հրեական դպրոց** (էստ․՝ Tallinna Juudi Kool), դպրոց Էստոնիայում, Տալլինի կենտրոնում։

Պատմություն
-----------

Հրեական դպրոցը կառուցվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո։ Երբ սկսվեց պատերազմը՝ դպրոցը փակվեց և ծովային բանակի կենտրոնը հենց այնտեղ էր։ 1990 թվականին դպրոցը վերաբացվում է, այդ ժամանակ դպրոցում սովորում էր 350 աշակերտ։

Սամուել Գուրին եղել է դպրոցի տնօրենը 1925 թվականից մինչ դպրոցի փակվելը՝ 1940 թվական։ Վերաբացումից հետո՝ 1990-ից 1993 թվականներին դպրոցը տնօրինում էր Ավիվիվա Գլուհոսովկայան։ 1993 թվականից մինչև 2009 թվականի հունիսի 21-ը դպրոցը տնօրինեց Միհաիլ Բեիլինսոնը, նրան հաջորդեց Սամուել Գոլոբը, ով ղեկավարեց դպրոցը մինչև 2010 թվականը, նրանից հետո դպրոցը մինչ այսօր ղեկավարում է Իգոր Լիրիսմանը։

Ֆակուլտետները և հարմարությունները
---------------------------------

Դպրոցում աշխատում են 30 ուսուցիչներ, Եբրայերենի ուսուցիչը եկել է Իսրայելից։ Ամեն տարի դպրոցում իրականացվում է վերանորոգում, քանի որ շենքը շատ հին է, կան շատ խնդիրներ կապված շինության հետ։ Պետությունը չի կարող ֆինանսավորել դպրոցին որովհետև այն պատկանում է Էստոնիայի հրեական համայնքին։

Մոտավորապես 3000 հրեաներ բնակվում են Էստոնիայում, նրանց մեծամասնությունը Տալլին քաղաքում, բայց շատ հրեա ընտանիքներ իրենց երեխաներին ուղարկում են հասարակական դպրոցներ, պատճառներից մեկը դպրոցի ռուսերեն ուսուցումն է, իսկ այն գնահատվում է։ Էստոնիայի հրեական համայնքը խոսում է Էստոներեն։ Տալլինի հրեական դպրոցում կան երեք լրացուցիչ դասընթացներ՝ եբրայերեն, հրեական պատմություն և հրեական ավանդույթներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Estonia". *The Virtual Jewish History Tour*. The American-Israeli Cooperative Enterprise. Retrieved 2011 թ․ ապրիլի 12.
2. ↑  "The Jewish Community in Estonia". *About Estonia*. Estonia.eu. Արխիվացված է the original 2011 թ․ հուլիսի 20-ին. Retrieved 2011 թ․ ապրիլի 12.
3. 1 2  Levine, Yasha (2005 թ․ հունիսի 12). "Russian or Estonian? Language signals rift in Estonian community". NCSJ. Արխիվացված է the original 2012 թ․ մարտի 10-ին. Retrieved 2011 թ․ ապրիլի 12.
**Տիրան Մարտիրոսի Աճեմյան** (հուլիսի 21, 1902(1902-07-21), Հալեպ, Օսմանյան կայսրություն - սեպտեմբերի 10, 1991(1991-09-10), Բեյրութ, Լիբանան), հայ ծաղրանկարիչ, դերասան։

Կենսագրություն
--------------

Տիրան Աճեմյանը ծնվել է 1902 թվականին Սիրիայի Հալեպ քաղաքում։ Սովորել է Հալեպի գերմանական վարժարանում։ Ծաղրանկարչության առաջին փորձերն արել է 1919 թվականին՝ Կ. Պոլսի «Կավռոշ» երգիծաթերթում։

1921 թվականին Հալեպում կազմակերպել է «Երիտասարդաց միության թատերախումբը», բեմադրել և խաղացել է Շիրվանզադեի «Կործանվածը» (Սենեքերիմ), «Պատվի համար» (Սուրեն), «Նամուս» (Սեյրան), Շանթի «Հին աստվածներ» (Աբեղա) պիեսներում։

1925 թվականին տեղափոխվել է Բեյրութ, ծաղրանկարներով հանդես եկել հայկական, ֆրանսիական և արաբական մամուլում։

«Հայ Գիր» մանկապատանեկան հրատարակչությունը լույս է ընծայել Հովհաննես Թումանյանի «Քաջ Նազարը»՝ Տիրան Աճեմյանի երգիծանկարներով։

Ցուցահանդեսներ
--------------

Անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել Բեյրութում, Հալեպում, Թեհրանում, Նոր Ջուղայում և Երևանում (1975)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005*.
2. ↑  Baghdasaryan, Aram. "AV Production - Տիրան Աճեմյան". *avproduction.am*. Արխիվացված է the original 2020 թ․ սեպտեմբերի 19-ին. Retrieved 2016 թ․ հուլիսի 21. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  "«Հայ Գիր» Մատենաշարը Լոյս Ընծայեց Յ. Թումանեանի «Քաջ Նազար»ը՝ Տիրան Աճէմեանի Երգիծանկարներով" (in ամերիկյան անգլերեն). 2014 թ․ դեկտեմբերի 3. Արխիվացված է the original 2017 թ․ ապրիլի 20-ին. Retrieved 2016 թ․ հուլիսի 21. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
Տիգրան Կազազյան
**Տիգրան Կազազյան** (ապրիլի 9, 1987(1987-04-09), Կահիրե, Եգիպտոս), ֆրանսահայ կոմպոզիտոր, ուդ նվագող և երաժիշտ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1987 թվականի ապրիլի 9-ին Կահիրեում (Եգիպտոս), կոմպոզիտոր և ուդ նվագող Ժորժ Կազազյանի և պատմաբան Անն Լը Գալ-Կազազյանի ընտանիքում։ Կրթությունը ստացել է Կահիրեի Ամերիկյան Համալսարանում։ 19 տարեկանում մեկնել է Կահիրեից՝ սովորելու Մոնրեալի Կոնկորդիա Համալսարանում, որտեղ ստացել է քաղաքագիտության և կառավարման աստիճան։ 5-ից 17 տարեկանում Եգիպտոսում և Ֆրանսիայում խաղացել է բարձրակարգ թենիս։

2012 թվականին տեղափոխվել է Հայաստան՝ սովորելու Երևանի Կոմիտասի անվան պետական Կոնսերվատորիայում։

2016 թվականին հոր՝ Ժորժ Կազազյանի հետ միասին, Հայաստանի մշակույթի նախարարության հրավերով ստեղծեց Նուռ նախագիծը։

Տիգրան և Ժորժ Կազազյանները համագործակցել են՝ 2017 թվականին մասնակցելով մի շարք համերգների, այդ թվում՝ Եգիպտոսի Կահիրեի օպերային թատրոնում։

2018 թվականին Տիգրան Կազազյանը ստեղծեց Կազազյան Տրիոն՝ դուդուկահար, Songlines Music Awards 2022-ի լավագույն կատարող անվանակարգում առաջադրված արտիստ Արսեն Պետրոսյանի և հարվածային գործիքներ նվագող Էդուարդ Հարությունյանի հետ, ով նախկինում աշխատել է Cirque du Soleil-ի, ինչպես նաև հայկական Time Report խմբի հետ։

2021 թվականին Տիգրան Կազազյանի Cairo Nights ալբոմը հրատարակվել է Green United Music-ի կողմից։ Նույն թվականին նրա երաժշտությունը հնչել է նաև վավերագրական ֆիլմերում, այդ թվում՝ 1915 թ. Le Génocide des chrétiens en Turquie – France 2 (Chretiens D'Orient) – Ապրիլ 2021, Բեյրութ, 2 mois après le drame : France : 2 - նոյեմբեր 2020, և հաղորդվել է RTS շվեյցարական ռադիոյով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  https:// www.cmf.am/Kazazian-Trio--Oriental-Fusion-Evening/page/16
3. ↑
4. ↑   կենսագրություն/
5. 1 2 3 4
6. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2021 թ․ դեկտեմբերի 15-ին. Retrieved 2022 թ․ ապրիլի 17. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
7. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2021 թ․ դեկտեմբերի 15-ին. Retrieved 2022 թ․ ապրիլի 17. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
8. 1 2 3
9. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2022 թ․ փետրվարի 5-ին. Retrieved 2022 թ․ ապրիլի 17. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
10. ↑

Արտաքին հղումներ
----------------

* Տիգրան Կազազյան. Բաց մտքով ընդունել աշխարհի մշակույթները

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ · SoundCloud |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | MusicBrainz |

 |
**Տիպ I հրացան Արիսակա** (イ式小銃 I-shiki shōjū), հրացան, որ արտադրվել է ճապոնական բանակի համար Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի առաջին տարիներին Իտալիայի թագավորության կողմից («Տիպ I» անվան մեջ I նշանը ոչ թե թիվ է, այլ նշանակում է «Իտալիա»)։

Պատմություն
-----------

1937 թվականի հուլիսին Չինաստան ներխուժելուց հետո բոլոր Արիսակա հրացանները վերցվել են Կայսերական բանակ, այդ պատճառով, Հակակոմինտեռն պակտի դրույթների համաձայն, Կայսերական նավատորմը 1937 թվականին Իտալիայի հետ պայմանագիր է կնքել հրացանների արտադրության վերաբերյալ։ Տիպ I հրացանը հիմնված է Տիպ 38 հրացանի վրա, բայց օգտագործում է Կարկանոյինի նման կողպման մեխանիզմ և պահպանում Արիսակա/Մաուզեր տիպի պահեստատուփ։ Տիպ I-ն օգտագործվել է հիմնականում ճապոնական Կայսերական ռազմածովային ուժերի կողմից։ Հրացանն օգտագործում է ճապոնական Արիսակա 6,5 × 50 սմ ստանդարտ փամփուշտ։ 1938 և 1939 թվականներին թողարկվել է Տիպ I շուրջ 80 000 հրացան, որոնցից 40 հազարն արտադրվել է Beretta գործարանում, նույն քանակությամբ՝ Իտալիայի կառավարության զինանոցներում։ Հրացանների վերջին խմբաքանակը Վենետիկից սուզանավով ուղարկվել է 1941 թվականին։

Միացյալ Նահանգների հավաքորդների շուկայում Տիպ I հրացանը սովորական չէ, բայց առանձնապես ժողովրդականություն չի վայելում հավաքորդների շրջանում։ Քանի որ Տիպ I հրացանն ունի իտալա-ճապոնական ծագում, նրանից սովորաբար խուսափում են ճապոնական զենքի հավաքորդները։ Տիպ I հրացանը երբեք նշում չի ունեցել ճապոնական կայսերական քրիզանթեմի կամ այլ նշանների տեսքով, որոնք սովորաբար հետաքրքրում են ճապոնական սպառազինության հավաքորդներին։ Տիպ I բամզաթիվ հրացաններ ԱՄՆ-ում հայտնվել են որպես ռազմավար, որոնցից շատերը գրավվել են Քվաջալեյն խութում, Ֆիլիպիններում կամ Ճապոնիայից ռազմական գործողությունների ավարտին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Hudson, Mike. "6.5x50mm Arisaka Sporting Rifle". *chuckhawks.com*. Retrieved 2015 թ․ սեպտեմբերի 9.
2. ↑  *Markham, George* Le armi della fanteria giapponese nella seconda guerra mondiale. — Castel Bolognese: Ermanno Albertelli, 1977.
3. ↑  "Type I Carcano". *Forgotten Weapons*. Retrieved 2015 թ․ սեպտեմբերի 9.
4. ↑  Bondino; F. A. Mancuso (2010-05). "Carcano-Arisaka Type 1". *exordinanza.net*. Retrieved 2015 թ․ սեպտեմբերի 10.
5. 1 2  Liberatore, Gaetano. "The Japanese Type I rifle - a Carcano in Far Eastern costume". *Carcano Homepage*. Retrieved 2015 թ․ սեպտեմբերի 9.
6. ↑  "Private Museum". *World of Beretta*. Fabbrica d'Armi Pietro Beretta S.p.A. Retrieved 2015 թ․ սեպտեմբերի 9. A variation of this Model 91, denominated Arisaka, was produced in Italy (80,000; of which 40,000 were produced by Beretta) for Japan.
7. ↑  Othais (2012 թ․ նոյեմբերի 8). "Japanese Carcano Type I Rifle". *candrsenal.com*. C&Rsenal. Արխիվացված է the original 2015 թ․ սեպտեմբերի 10-ին. Retrieved 2015 թ․ սեպտեմբերի 10. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Տիպ I-ի լուսանկար
* Japanese Type I Carcano
Ալարոդիները Անդրկովկասի քարտեզի վրա՝ մակրոնների և կասպերի միջև։
**Ալարոդիներ** (հուն․՝ Ἀλαροδίοι), Հայկական լեռնաշխարհի տարածքում բնակված հնագույն ցեղախումբ, որի ներկայացուցիչները բնակվելիս են եղել Արաքս գետի հովտում։ Հիշատակվում է Հերոդոտոսի կողմից որպես Աքեմենյան տերության հպատարկներ, որոնք բնակվել են XVIII շրջանի կազմում։ Հանդիսացել են Հայկական լեռնաշխարհի ցեղերին Աքեմենյան տերության արձանագրություններում ընդհանրական «արմինացի ժողովուրդ» անվանված (ասորեստանյան արձանագրություններում «ուրարտացի ժողովուրդի» հին պարսկական տարբերակը) էթնոսի հյուսիսային մի ստվար հատվածը՝ Ալարոդներ ցեղանվամբ և բնակվում էին նույն էթնոսի մաս կազմող Սայսպերներ և Մատիեններ ցեղերի հարևանությամբ։ Ալարոդիները, սասպեյրների հետ միասին, մասնակցել են մ․թ․ա․ 5-րդ դարում պարսիկների Հունաստանի դեմ իրականացված արշավանքին։ Նրանց ջոկատները գլխավորել է Սիրոմիտրոսի որդի Մասիստիոսը։ Հերոդոտոսը նշում է, որ ալարոդիների զինամթերքը հիշեցնում էր կոլխերի զինամթերքին (դաշույններ, նիզակներ, կաշվե վահաններով և փայտե սաղավարտներ)։

Ալարոդների մասին ուրիշ հիշատակություններ մեզ չեն հասել։ Ենթադրվում է, որ Ալարոդները խուռի-ուրարտական ցեղերին ազգակից ցեղեր էին, որոնք հանդիսացել են հայ ժողովրդի էթնոգենեզի հիմնական բաղադրամասերից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Армения в III — I вв. до н. э." Արխիվացված from the original on 2016 թ․ մարտի 4. Retrieved 2016 թ․ մայիսի 1.
2. ↑  История (Геродот), кн.3:94
3. ↑  История (Геродот), кн.7:79

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 143)։*  |
**Տաթևիկ Հունանյան** (անգլ.` *Tatevik Hunanyan*, օգոստոսի 24, 1989(1989-08-24), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), առավել հայտնի **Տաթևիկ Գեյմեր** (*Tatevik the Gamer*) ռինգային անվամբ, ամերիկահայ կասկադյորուհի, պարուհի, մոդել, արևելյան մարտարվեստի մասնագետ և պրոֆեսիոնալ ըմբշուհի (ռեստլեր)։

Վաղ կարիերան
------------

Ծնվել է 1989 թվականի օգոստոսի 24-ին` Երևանում` արվեստագետների ընտանիքում։ Մեծացել է ԱՄՆ Կալիֆորնիա նահանգի Գլենդել քաղաքում։ Հինգ տարեկան հասակում հաճախել է ժամանակակից բալետի դասընթացների։ 15 տարեկանում զբաղվել է պարով և աշակերտել տանգոյի արգենտինահայ պարուսույց Սերժի Թումասին (Թումասյան)։ 2009 թվականին ընդունվել է Լոս Անջելեսի Լի Ստրասբերգի անվան թատրոնի և կինոյի ինստիտուտ։ 2010 թվականին ծանոթանալով հոլիվուդյան ֆիլմերի կասկադյորական հնարքների կորդինատոր Բենի Ուրկիդեսի հետ, Հունանյանը ծավալուն կերպով սկսվում է զբաղվել քիքբռնցքամարտով և կասկադյորական հնարքների ուսուցմամբ։

2012 թվականին նկարահանվել է Դոլֆ Լունդգրենի և Ռենդի Կուտուրի մասնակցությամբ «Շտապում» մարտաֆիլմ

2012 թվականին Հունանյանը որոշում է մուտք գործել պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտի արդյունաբերություն և պայմանագիր է կնքում «Women of Wrestling» (WOW) կանանց ըմբշամարտի կազմակերպության հետ։ Որպես ռինգային կեղծանուն, Հունանյանն ընտրում է Տաթևիկ Գեյմեր (Tatevik the Gamer) անվանումը՝ մրցակցային համակարգչային խաղերի հանդեպ ունենցած մեծ հետաքրքրության պատճառով։

Պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտի կարիերան
-------------------------------

Տաթևիկը մարզվել է ռեստլինգի վետերաններ Մարթի Ջենեթիի և Լեյլանի Կայի մոտ։ Գեյմերի մասնակցությամբ առաջին մենամարտը «WOW» կազմակերպությունում տեղի է ունեցել 2013 թվականի նոյեմբերի 16-ին, որում պարտության է մատնել ոմն ըմբշուհի Մելիսա Քոութսին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "«Ֆիլմերի կատալոգ»". Արխիվացված է the original 2017 թ․ հուլիսի 19-ին. Retrieved 2014 թ․ օգոստոսի 4. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Էջը «WOW» կայքում Archived 2014-09-06 at the Wayback Machine.
* Հոդված «ՍԼԵՄ» ամսագրում(չաշխատող հղում)
* Էջը CageMatch.net կայքում
* Պաշտոնական Ֆեյսբուք էջ
**Ալեքսեևյան դարպաս** (ռուս.՝ Алексеевские ворота), ռազմաինժեներական արվեստի հուշարձան, XV դարի Ազովի բերդի նախկին գլխավոր դարպասը։ Դարպասը թվագրվում է ավելի ուշ ժամանակաշրջանով` XVII-XVIII դարերով։ Ալեքսեևյան դարպասը ծառայել է իբրև ամրոցի հարավային մուտք։ Հողապատնեշի և խրամի հետ մեկտեղ դարպասը կազմում է բերդի միակ պահպանված հատվածը։ Դրանք ընդգրկված են մշակութային ժառանգության դաշնային նշանակության օբյեկտների ցանկում։

Պատմություն
-----------

Ազովի բերդը, որը կառուցվել է թուրքերի կողմից, անցել է Ռուսաստանին Պետրոս I-ի առաջնորդությամբ 1696 թվականին տեղի ունեցած Ազովյան արշավանքների ժամանակ։ Պաշտոնապես Ազովի պատկանելությունը Ռուսաստանին ամրագրվել է Կոստանդնուպոլսի խաղաղ պայմանագրով, որը կնքվել է Ռուսաստանի և Թուրքիայի միջև։ XVIII դարում ռուսական ռազմական ինժեներները ավստրիացի Անտոնի Յակովլևիչ Լավալի ղեկավարությամբ իրականացրել են բերդի հողապատնեշի վերակառուցումը և կառուցել են տասնմեկ դարպաս, այդ թվում` Ալեքսեևյանը։ Ի սկզբանե Ալեքսեևյան դարպասը փայտե էր, բայց 1801-1805 թվականներին այն վերակառուցվեց և դարձավ քարե։

1935 թվականին Ազովի բերդի տարածքում հուշարձանների պահպանության Ռոստովի մարզային բյուրոն իրականացրել է հնագիտական պեղումներ։ Այդ ժամանակ Ազովի բերդն ամբողջովին քանդված էր, Ալեքսեևյան դարպասից մնացել էին երկու զուգահեռ քարե պատերը։ Վերականգնման ընթացքում պատմաբաններն ու ճարտարապետները փորձում էին Ալեքսեևյան դարպասին տալ նրա նախնական տեսքը։ Դա քարից և աղյուսից շարված կամարակապ դարպաս է։ Դարպասի պատերին փակցված է մի քանի հուշատախտակ։

Պատկերասրահ
-----------

* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  

|  |  |
| --- | --- |
| Ռուսաստանի զինանշանը |  Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտ  |
2. ↑  "Алексеевские ворота". Памятники Дона. Retrieved 2017 թ․ մարտի 6.
3. ↑  "Крепостные валы с Алексеевскими воротами". Ассоциация малых туристских городов. Արխիվացված է the original 2017 թ․ օգոստոսի 10-ին. Retrieved 2017 թ․ մարտի 6.
**Շամիլ Աբդուռաշիտով** (ռուս.՝ Абдурашитов, Шамиль Рахимович, սեպտեմբերի 10, 1933(1933-09-10), Կազան, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հայտնի էներգետիկ, հասարակական գործիչ, հրապարակախոս։ 17 տարի ղեկավարել է Բաշկիրէներգոն (1971-1988)։ Մեծ ներդրում է ունեցել Բաշկիրիայի էներգետիկ սլսրտի զարգացման գործում, նրա ղեկավարության ընթացքում էներգահամակարգի կարողությունները երեք անգամ ավելացել են։ ԽՍՀՄ Գերագույն խորհուրդի 10-11-րդ գումարման նստաշրջանի պատգամավոր է եղել Բաշկիրական ինքնավար խորհրդային սոցիալիստական հանրապետությունից։ Ավելի քան 20 գրքի հեղինակ է։

Կենսագրություն
--------------

Շամիլ Աբդուռաշիտովը ծնվել է 1933 թվականի սեպտեմբերի 10-ին, Կազանում, աշխատավորի ընտանիքում։ Ապրել և սովորել է Ֆերգանայում։ 1956 թվականին ավարտել է Տաշքենդի Կենտրոնական Ասիայի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը` ինժեների և էլեկտրաէներգետիկի մասնագիտությամբ։ 
1956-1960 թվականներին եղել է ՌՏՀ-ի «Ֆերգանեներգո»-ի ավագ բանվոր ինժեներ, 1960-1965 թվականներին` կարգաբերման խմբի ղեկավար, այնուհետև` ՌՏՀ «Բաշկիրէներգո» արտադրական և տեխնիկական բաժնի վարիչ, 1965-1968 թվականներին` «Ստերլիտամակ» ՏԷՑ-ի տնօրեն, 968-1971 թվականներին` նախ կառուցվող, ապա` գործարկվող Կառմանովսկայա ԳՐԵՍ-ի տնօրեն, 1971-1988 թվականներին` Ռուսաստանի էներգետիկ «Բաշկիրէներգո» գործակալության գլխավոր տնօրեն, 
1988-1992 թվականներին` «Վետրոէն» գիտաարտադրական միավորման ղեկավար, 1994-1998 թվականներին` «Բաշկիրէներգո»ի ԲԲԸ-ի տնօրենների խորհրդի ավագ ռեֆերենտ, 1995 թվականից մինչև այժմ ղեկավարում է «Բաշկիրէներգո» ԲԲԸ-ի վետերանների խորհուրդը։

Հասարակական գործունեություն
---------------------------

1978-1991 թվականներին եղել է ԽՄԿԿ Բաշկիրիայի շրջկոմի անդամ, 1979-1988 թվականներին` ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։

Ստեղծագործական գործունեություն
------------------------------

1978 թվականից եղել է Ուֆայի պետական ավիացիոն տեխնիկական համալսարանի դոցենտ։ Գյուտերի մի քանի արտոնագիր ունի։ «Ընդհանուր էներգիա» հրատարակված մի քանի դասագրքերի, ավելի քան 20 լրագրողական գրքերի հեղինակ է։

Պարգևներ և կոչումներ
--------------------

Աբդուռաշիտովը պարգևատրվել է Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշանով (1976 թվական), Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով (1971 թվական), Ազգերի բարեկամության շքանշանով (1981թվական), «Պատվո նշան» (1985 թվական) շքանշանով։ Ունի «ԽՍՀՄ պատվավոր էներգետիկի» (1983 թվականի), «ԲԻԽՍՀ վաստակավոր ինժեների» կոչումներ (1983 թվական)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Список депутатов Верховного Совета СССР 10 созыва". Արխիվացված է the original 2013 թ․ հուլիսի 10-ին. Retrieved 2015 թ․ ապրիլի 21.
2. ↑  "Список депутатов Верховного Совета СССР 11 созыва". Արխիվացված է the original 2011 թ․ սեպտեմբերի 26-ին. Retrieved 2014 թ․ դեկտեմբերի 21.

Արտաքին հղումներ
----------------

* *Ринат Файзрахманов.* Почём тепло и свет // *Республика Башкортостан* : газета. —Уфа, 2013. — В. 9 октября. — № 176 (27911). — С. 2. Архивировано из первоисточника 30 Օգոստոսի 2014.
* Светлана Беллендир. (2012 թ․ նոյեմբերի 29). "Надо развивать альтернативные источники энергии!". Ветеран Башкортостана: газета. Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 4-ին. Retrieved 2014 թ․ հոկտեմբերի 15.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1215851227 · VIAF: 5303154260480924480005 · WorldCat VIAF: 5303154260480924480005 |

 |
**Ալեքսանդրովսկի բանկ**, ռուսական բանկ, որը գործել է 1993- 1998-ական թվականները Մոսկվայում։

Պատմություն
-----------

«Ալեքսանդրովսկիյ» արդյունաբերական ներդրումային բանկը ստեղծվել է փակ բաժնետիրական ընկերության ձևով և Ռուսաստանի Կենտրոնական բանկի կողմից գրանցվել է 1993 թվականի նոյեմբերի 12-ին (լիցենզիա թիվ 2573)։ Գրավադրվող կապիտալը կազմում էր 300 միլիոն ռուբլի։ Բանկը հիմնադրվել է ԲԲԸ « Մոսկվա » Բանկ «Tveruniversalbank», ԲԲԸ «ԱՍՏ», LLP «Ֆինանսական գրասենյակ»։

Վարկային լիցենզիան ստացել է 1995 թվականի հուլիսի 8-ին։ 1996 թվականին կանոնադրական կապիտալը աճել է մինչև 6,000,000,000 ռուբլի։ 1996 թվականի փետրվարի 1-ին, կապիտալը կազմել է 11.387 մլրդ ռուբլի։ Բանկի շահույթը 1995 թվականին կազմել է ավելի քան 2 000 000 000 ռուբլի։

Բանկն Մոսկվայի պետական համալսարանի (սեկտորի «Ա»), գլխավոր մասնաշենքում ուներ «Համալսարան» մասնաճյուղ, որի գրասենյակը Կալուգա քաղաքում էր։

Այն SPRINT ցանցի ղեկավարն էր։

Լիցենզիայից զրկվել է 1998 թվականի հոկտեմբերի 30-ին, կապված ոչ-բանկային պահանջներին դաշնային օրենքների բանկային գործունեությունը կարգավորող, Ռուսաստանի բանկը կանոնակարգերի, հետաձգել ներկայացումը ամսական հաշվետվությունների, անկարողությունը բավարարել պարտատերերի պահանջները վերաբերյալ դրամական պարտավորությունների և կատարել պարտականությունը կատարել պարտադիր վճարումներ։

Բարեգործություններ
------------------

Բանկը հովանավորել է Ռուս ուղղափառ եկեղեցուն, Մ. Լոմոնոսովի անվան Մոսկվայի պետական համալսարանին, Կիոկուշինկայի կարատեի ֆեդերացիա և այլն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Банки России • Книга памяти • Александровский
2. ↑  "Приказ Банка России от 29.10.1998 N ОД-524". Արխիվացված է the original 2017 թ․ հոկտեմբերի 22-ին. Retrieved 2017 թ․ սեպտեմբերի 22. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

Բանկի հեռախոսահամարը և գտնվելու վայրը
**Տագանրոգի կենտրոնական լողափ** (ռուս.՝ Центральный пляж Таганрога), քաղաքի ամենահին լողափը, որի բացումը տեղի է ունեցել 1934 թվականին։ Գտնվում է ՌԴ Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքի կենտրոնական մասում, Տագանրոգի ծոցի ափին։

Պատմություն
-----------

1920-ական թվականների վերջից մինչև 1930-ական թվականների սկիզբը կառուցվել է քաղաքային կենտրոնական լողափը։ Նրա հանդիսավոր բացումը տեղի է ունեցել 1934 թվականի մայիսի 25-ին։ Լողափը գտնվել է Տագանրոգի բնակմիության տնօրինության տակ, մուտքը եղել է վճարովի։

Պատերազմի ավարտից հետո` 1940-ականներին, ակտիվորեն ընթացել են քաղաքային լողափի բարեկարգման աշխատանքները։

1962 թվականին կատարվեցին մի շարք գործողություններ։ Զառիթափի տակ կառուցվեց 360 մետր երկարությամբ և 2,5 մետր բարձրությամբ հիմնապատ։ Կառուցվեցին 10 մետր լայնությամբ պատշգամբներ` արևաբուժարան, բուժկետ, բուֆետ և պահասենյակներ տեղաբաշխելու համար։ Ավելացվեցին հովարները, նստարանները, սնկիկները։ Տնկվեցին ծառեր և թփեր։

1980-ական թվականներին լողափի մուտքի առաջ կահավորվեց ավտոկայանատեղ։ Սկսեցին գործել առևտրի տաղավարը և գազավորված ջրի ավտոմատները։ Ծովափում գործակվեցին մանկական խաղահրապարակը, վարձույթի կետը և մարզահրապարակը։

2014 թվականին լողափը զգալիորեն տուժեց փոթորկից։ 2015 թվականի հուլիսին Ռոստովի մարզի նահանգապետի պաշտոնակատար Վասիլի Գոլուբևը հրամայեց կարգի բերել այն։ Կենտրոնական լողափը 2015 թվականին որոշվեց համարել վթարային վտանգավոր գոտի, ողջ տարածքում տեղադրել ցանկապատեր և համապատասխան տեղեկատվական ցուցանակներ։

2016 թվականի դրությամբ Կենտրոնական լողափը գտնվում է «Բարեկարգում» քաղաքային բյուջետային կազմակերպության վարույթում, այդ ժամանակաշրջանում նրա բարեկարգման նպատակով բյուջետային միջոցներ նախատեսված չեն եղել։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  Энциклопедия Таганрога, Ростов-на-Дону, Росиздат, 2003
2. 1 2  В Таганроге на Центральный пляж в бюджете 2016 года денег не предусмотрено
3. ↑  "Центральный пляж Таганрога признали аварийно-опасной зоной". Արխիվացված է the original 2017 թ․ մարտի 19-ին. Retrieved 2017 թ․ մարտի 25. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
Հունարեն գրություն Ալբանիայում
Ալբանիան էթնիկապես միատարր երկիր է, որտեղ բնակչության ճնշող մեծամասնությունը խոսում է ալբաներեն լեզվով։ Ալբաներենը նաև երկրի միակ պաշտոնական լեզուն է։ Այն ունի երկու բարբառներ՝ Տոսկ, որով խոսում են հարավում և ղեգ, որով խոսում են հյուսիսում։ Բացի այդ, շատ ալբաներեն խոսում են նաև իտալերեն, հունարեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն, անգլերեն և այլն։ Այս հանգամանքը պայմանավորված է Ալբանական սփյուռքի առկայությամբ։

Ալբանացիները Եվրոպայի ամենապոլիգլոտ ազգերից մեկն են։ Շատ ալբանացիներ տանը, տարածաշրջանում և ամբողջ աշխարհում խոսում են ավելի քան երկու լեզուներով։ Իտալերենը լայնորեն տարածված է ողջ Ալբանիայով։ Հունարենը տարածված է հատկապես Էպիրուսի շրջանի հույն ազգային փոքրամասնությունների շրջանում։ Երիտասարդության շրջանում տարածված է նաև անգլերենը։ Հարկ է նաև նշել, որ անգլերենի իմացության մակարդակն Ալբանիայում օրեցօր աճում է։

Տարբեր լեզուներով խոսում են մի շարք ազգային փոքրամասնություններ՝ հույներ, մակեդոնացիներ, բուլղարներ և այլն։

Ալբաներենի կարգավիճակ
---------------------

| Ալբանիայի լեզուներ |
| --- |
|  |  |  |  |  |
| Ալբաներեն |    | 98.7 % |
| Հունարեն |    | 3 % |
| Մակեդոներեն |    | 0.16 % |
|  |

Ալբանիայի սահմանադրության 14-րդ հոդվածը նվիրված է երկրի պաշտոնական լեզվին։ Այնտեղ հստակ նշված է.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Ալբաներենը Ալբանիայի Հանրապետության պաշտոնական լեզուն է- Ալբանիայի սահմանադրություն, հոդված 14  |  |

Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Ալբանիայի 2,765,610 բնակչության 98.767 %-ը ալբաներենը համարում է իր մայրենի լեզուն։

Ալբաներեն լեզուն ունի երկու բարբառներ։ Տոսկը ալբաներենի հիմնական բարբառն, որով խոսում են հարավային Ալբանիայի, այդ թվում և մայրաքաղաք Տիրանայի բնակիչները։ Ալբաներենի երկրորդ բարբառը կոչվում է ղեգ։ Այն տարածված է Ալբանիայի հյուսիսում և Կոսովոյում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Ալբանիայի սահմանադրություն" (PDF). Ալբանիայի Հանրապետության նախարարների խորհուրդ. Արխիվացված է the original (PDF) 2012 թ․ օգոստոսի 8-ին. Retrieved 2012 թ․ նոյեմբերի 12.
2. ↑  2011 թվականի համաալբանական մարդահամարի տվյալներ
3. ↑  Բակեր, Կոլին; Jones, Sylvia Prys (1998). *Երկլեզու կրթության հանրագիտարան*. Կլևեդոն: Դետալներ. p. 412. ISBN 9781853593628.
4. ↑  Դանա, Լեո Պաուլ (2001). *Արևելյան Միջերկրականի երկրների տնտեսություն*. Սինգապուր: համաշխարհային տվյալներ. p. 47. ISBN 9789810244743.
**Աթանես Առաքելյան** (հոկտեմբերի 22, 1955(1955-10-22), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ դիրիժոր։ Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի պրոֆեսոր։

Կենսագրություն
--------------

Աթանես Առաքելյանը ծնվել է 1955 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Երևանում։ Ավարտել է Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական դպրոցի ջութակի դասարանը, Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանի խմբավարական բաժինը, այնուհետև՝ Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի երգչախմբավարության բաժինը և ասպիրանտուրան և օպերային-սիմֆոնիկ դիրիժորության բաժինը։

1985 թվականին ՀՀ մշակույթի նախարարությունը Առաքելյանին գործուղել է Մոսկվա՝ վերապատրաստման դասընթացների` ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ, պրոֆեսոր Վլադիմիր Մինինի դասարան։ 1984-1988 թվականներին՝ Հայաստանի երգչախմբային ընկերության Արամ Տեր-Հովհաննիսյանի անվան երգչախմբի դիրիժոր։ 1988-1996 թվականներին աշխատել է Երևանի պետական երաժշտական մանկական թատրոնում։ Որպես դիրիժոր-բեմադրիչ իրականացրել է մի շարք մանկական օպերային և բալետային ներկայացումներ։

1990 թվականից դասավանդում է Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի օպերային պատրաստման ամբիոնում, 2003 թվականից՝ նույն կոնսերվատորիայի պրոֆեսոր։

1993-2008 թվականներին ղեկավարել է Ա. Բաբաջանյանի անվան երաժշտամանկավարժական քոլեջը։ 2005 թվականից՝ Ա. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի դիրիժոր։ 2008 թվականից Հայաստանի երաժշտական ընկերության նախագահի տեղակալն է։

Խաղացանկ
--------

| Հեղինակ | Ստեղծագործություն |
| --- | --- |
| Արմեն Տիգրանյան | Անուշ |
| Տիգրան Չուխաջյան | Արշակ Բ |
| Լյուդվիգ Մինկուս | Դոն Կիխոտ |
| Արամ Խաչատրյան | Սպարտակ |
| Իսպանական ժող. երաժշտություն | Լորկիանա |
| Բենջամեն Բրիտտեն | Նոյյան տապան |
| Ֆրանց Քսավեր Զյուսմայեր | Անվանակոչություն |
| Ջովաննի Բատիստա Պերգոլեզի | Ստաբատ Մատեր |
| Պյոտր Չայկովսկի | Տարվա եղանակներ |
| Ստեփան Լուսիկյան | Ճպուռն ու մրջյունը |
| Էդուարդ Խաղագորտյան | Մի գլխարկի պատմություն |
| Վարդան Աճեմյան | Կիկոս |
|  | Դիվերտիսմենտ՝ Շտրաուսիանա |
|  | «Քվազիմոդո և Էսմերալդա» փոփ-օպերա |
| Սերգեյ Ռախմանինով | Գարուն |

Մրցանակներ և պարգևներ
---------------------

* ՀՀ կրթության և գիտության նախարարության ոսկե մեդալ (2005)
* ՀՀ մշակույթի նախարարության պատվոգիր (2011)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  "Աթանես Առաքելյան". *opera.am* (in ամհարերեն). Արխիվացված է the original 2018 թ․ փետրվարի 15-ին. Retrieved 2018 թ․ հունվարի 5.