**Միրիամ Լիսետե** (սեպտեմբերի 9, 1885(1885-09-09), Չեշիր, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - օգոստոսի 11, 1969(1969-08-11), Ռեդինգ), անգլիացի օպերային սոպրանո, որի կարիերան տևել է 35 տարի՝ 1910-ական թվականների կեսերից մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտը։ Եղել է նաև երգեցողության ուսուցչուհի և հիմնադրել «Միրիամ Լիսետե կրթաթոշակը»։

Կարիերա
-------

**Միրիամ Լայսետը** ծնվել է 1885 թվականին Անգլիայի Չեշիր կոմսության Օվեր գյուղում։ Վաղ մանկությունն անցկացրել է տարբեր վայրերում՝ Հոնկոնգ և Սինգապուր, քանի որ հայրը «Blue Star Shipping Line» ընկերության նավապետ էր։

Երգել սովորել է Լանկաշիր կոմսության Լիթամ քաղաքի Լոութեր քոլեջում։ Նրան առաջինը նկատել է Նելլի Մելբան ու խորհուրդ տվել մեկնել Փարիզ՝ ուսումը շարունակելու իր ուսուցչուհու՝ Մաթիլդա Մարքեզիի մոտ։ Կատարելագործվել է նաև իր՝ Մելբայի, Յան Ռեշկեի, իսկ Միլանում՝ Վինչենցո Սաբատինիի մոտ։ Դեբյուտը կատարել է Հռոմում 1911 թվականի նոյեմբերի 7-ին **Միրիամ Լիսետե** անունով՝ կատարելով «Մադամ Բատերֆլայ» օպերայի գլխավոր դերը։

Որպես Միրիամ Լիսետե Լոնդոնում հանդես է եկել 1912 թվականին Քեննինգթոնյան թատրոնում։ Նույն տարում ամուսնացել է օպերային երգիչ Ջորջ Էդուարդ Վեբստեր Ռոբինսոնի հետ։ 1913 թվականի հունիսի 16-ին ծնվել է նրանց միակ երեխան՝ Մորիս Ռոբինսոնը։ 1915 թվականի մայիսին սըր Թոմաս Բիչեմը նրան առաջին անգամ լսել է «Տրավիատա» օպերայում ու անմիջապես հրավիրել երգելու Տատյանայի դերերգը Չայկովսկու «Եվգենի Օնեգին» օպերայում։ Նա դարձել է Բիչեմի սիրելի երգչուհին ու պարբերաբար հանդես եկել վերջինիս «Beecham Opera Company» ընկերության հետ։

Դեկտեմբերի 28-ին հանդես է եկել Լիզա Լեհմանի «*Everyman*» օպերայի պրեմիերայի ժամանակ, այնուհետև՝ Ժակ Օֆենբախի «Հոֆմանի հեքիաթները» օպերայից Անտոնինայի ու «Կախարդական սրինգը» օպերայից Պամինայի դերերգերով։ 1916 թվականի հոկտեմբերի 14-ին երգել է Մանչեստերում՝ ռուսական ու ֆրանսիական երաժշտության համերգներին։

Կովենտ գարդեն արքունական թատրոնում երգել է 1919 -1929 թվականներին։ 1922 թվականին միացել է Բրիտանական ազգային օպերային ընկերությանը, իսկ նույն տարում ավելի ուշ՝ ամուսնալուծվել։ 1929 թվականին Աստրա Դեզմոնդի հետ երգել է Ֆրեդերիկ Դիլիուսի «*A Mass of Life*» օպերայում։

1931 թվականի սեպտեմբերի 19-ին նրա որդի Մորիսը մահացել է ստրեպտոկոկային վարակից, երբ ընդամենը 18 տարեկան էր։ Մայրը շարունակել է երգել՝ հանդես գալով Ռիխարդ Շտրաուսի «Վարդի ասպետը» օպերայից Մարշալինի դերերգով, իսկ 1935 թվականին հանդես է եկել Պաուլ Հինդեմիթի «Կարդիլյակ» օպերայի բրիտանական պրեմիերային։ 1944 թվականին, համարյա 60 տարեկան հասակում Միջին Արևելքում հանդես է եկել բրիտանական զորաջոկատների առջև։

Հանգստի անցնելուց հետո զբաղվել է դասվանդելով։ Վախճանվել է 83 տարեկան հասակում՝ 1969 թվականի օգոստոսի 11-ին Անգլիայի Ռեդինգ քաղաքի «Royal Berks» հիվանդանոցում։ Նրա ունեցվածքի մեծ մասն օգտագործվել է «Միրիամ Լիսետե կրթաթոշակ»-ի հիմնադրման համար, որը հնարավորություն է տալիս դրան արժանացածներին կրթություն ստանալ Ֆրանսիայի ցանկացած վայրում՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով ֆրանսիական երաժշտության մեկնաբանման վրա։

Ձայնագրություններ
-----------------

Լիսետեի ձայնագրությունների մեջ մտնում են՝ «Ֆաուստ» օպերան ամբողջությամբ, կարևոր հատվածներ իռլանդացի կոմպոզիտոր Ուիլյամ Վինսենտ Ուոլասի «Մարիտանա» օպերայից, Սանտուցցայի դերերգը «Գեղջկական ասպետություն» օպերայից և Նեդդան «Պայացներ» օպերայից։ Նախապատրաստվել է ամբողջական դիսկոգրաֆիա։

Նրա ձայնագրություններին մասնակցել են տարբեր երաժիշտներ ու դիրիժորներ։

Գլխավոր դերեր
-------------

Միրիամ Լիսետեի կատարած գլխավոր դերերն էին՝ 

* Շարպանտյեի «Լուիզ» օպերայի գլխավոր հերոսուհու դերը
* Գունոյի «Ֆաուստ» օպերայից՝ Մարգուերիտը
* Գունոյի «Ռոմեո և Ջուլիետ» օպերայից՝ Ջուլիետը
* Մոցարտի «Կախարդական սրինգ» օպերայից՝ Պամինան
* Մոցարտի «Դոն Ժուան» օպերայից՝ Դոննա Աննան
* Մոցարտի «Ֆիգարոյի ամուսնությունը» օպերայից՝ կոմսուհի Ալմավիվան
* Օֆենբախի «Հոֆմանի հեքիաթները» օպերայից՝ գլխավոր սոպրանոն
* Պուչինիի «Մադամ Բատերֆլայ» օպերայից՝ Չիո-Չիո Սանը
* Պուչինիի «Բոհեմ» օպերայից՝ Միմին
* Վերդիի «Օթելլո» օպերայից՝ Դեզդեմոնան
* Վագների «Նյուրնբերգի մայսթերզինգերները» օպերայից՝ Էվան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  FemBio տվյալների շտեմարան (գերմ.)
2. 1 2 3 4 5 6 7  Music Web International: Miriam Licette, Charles A Hooey
3. ↑  This may have given rise to the erroneous information found in various sources that she was born in Singapore in 1892, of Scots and French parentage.
4. ↑  Grove's Dictionary of Music and Musicians, 5th ed, 1954, Vol. V, p. 231
5. 1 2 3  Music Web International: Miriam Licette Discography
6. ↑  Historic Opera Archived 24 January 2012 at the Wayback Machine.
7. ↑  UK Performing Arts Archived 5 January 2009 at the Wayback Machine.
8. ↑  "Arkiv Musik". Արխիվացված է the original 2017 թ․ օգոստոսի 11-ին. Retrieved 2020 թ․ մայիսի 22. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
9. ↑  Divine Art: British National Opera Company Archived 18 November 2009 at the Wayback Machine.
10. ↑  Presto Classical

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Օքսֆորդի կենսագրական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000055508654 · VIAF: 23540370 · WorldCat VIAF: 23540370 |

 |