recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Մարիա Լուիզա Կուեստա Վիլա** (անգլ.՝ Maria Luisa Cuesta Vila, մայիսի 26, 1920(1920-05-26), Soriano Department, Ուրուգվայ - նոյեմբերի 21, 2018(2018-11-21), Մոնտեվիդեո, Ուրուգվայ), ուրուգվայցի իրավապաշտպան։ Լուիզա Կուեստա իրեն նվիրեց Ուրուգվայի ռազմական դիկտատուրայի ընթացքում ձերբակալված անհայտ կորածների որոնմանը։ Նրա որդին՝ Նեբիո Մելո Կուեստան, անհետացել էր ռազմական դիկտատուրայի ժամանակահատվածում և համարվում է անհետ։

Կենսագրություն
--------------

Լուիզա Կուեստան ծնվել է 1920 թվականին, Սորիանո քաղաքում, որտեղ աշխատել է թերթերի և ներկերի պատրաստման արտադրամասում մինչև 1973 թվականի հունիսը։ Այնուհետև նրան ձերբակալեցին, և նա գտնվում էր բանտում 1973 թվականի հունիսի 28-ից մինչև 1974 թվականի հունվարի 31-ը՝ թիվ 5 հետևակային գումարտակում։

Նրա որդին՝ Նեբիո Մելո Կուեստան, կնոջ և դստեր հետ աքսորվեց Արգենտինա։ 1976 թվականին Նեբիոին առևանգեցին և նրա գտնվելու վայրի մասին որևէ տեղեկության չկար։ Լուիզա Կուեստան սկսեց որոնել իր որդուն։

1985 թվականին կազմավորվեց «Բանտարկված և անհետ կորած ուրուգվայցիների մայրեր և ընտանիքը» (անգլ.՝ Family of Uruguayans Detained Disappeared was formed) խումբը։

Հիշատակ
-------

2013 թվականի օգոստոսի 30-ին Հանրապետության համալսարանը նրան շնորհեց դոկտոր Հոնորիս Կաուզի կոչում` արժեքների ձևավորման և մարդու իրավունքների պաշտպանության գործում ունեցած ավանդի համար։

2014 թվականի մարտի 7-ին Կանանց միջազգային օրվա կապակցությամբ Ուրուգվայի փոստային ծառայությունը թողարկեց նամականիշ` նվիրված Լուիզա Կուեստեի հիշատակին։

2015 թվականի ապրիլի 20-ին Մոնտեվիդեոյի քաղաքապետարանը թիվ 1694/15 որոշմամբ հուշատախտակ տեղադրեց Լուիզա Կուեստայի պատվին՝ Դ քաղաքապետարանի Հասարակական կենտրոնի շենքի վրա, որը տեղակայված է Կազավալլեի նախկին պոլիկլինիկայի շենքում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3
2. 1 2
3. ↑  «Falleció Luisa Cuesta, activista por los Derechos Humanos. Tenía 98 años». *Montevideo Portal* (իսպաներեն). Վերցված է 2020 թ․ մարտի 10-ին.
4. 1 2  «¿Quién es Luisa Cuesta?». *www.portaltnu.com.uy* (իսպաներեն). Վերցված է 2020 թ․ մարտի 10-ին.
5. ↑  ElPais. «Falleció Luisa Cuesta, referente de los derechos humanos en Uruguay». *Diario EL PAIS Uruguay* (spanish). Վերցված է 2020 թ․ մարտի 10-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
6. ↑  «Falleció Luisa Cuesta – Facultad de Ciencias Sociales» (իսպաներեն). Վերցված է 2020 թ․ մարտի 10-ին.
7. ↑   Doctorado Honoris Causa para Luisa Cuesta por su aporte a la formación de valores
8. ↑   Archived 2020-03-28 at the Wayback Machine. Destacados LUISA CUESTA: DOCTORA HONORIS CAUSA
9. ↑   Correo Uruguayo rinde homenaje a Luisa Cuesta
10. ↑   «Resoluciones. Intendencia de Montevideo.»
**Ռեեմ Օմար Ֆրեյնա**, ավելի շատ հայտնի է որպես **Ռեմ Ֆրեյնա**, պաղեստինցի իրավապաշտպան, կանանց իրավունքների պաշտպանության ակտիվիստ։

Կրթություն
----------

2011 թվականին ավարտել է համալսարանը հոգեբանության մագիստրոսի մասնագիտությամբ։

Գործունեություն
---------------

Ուսանողական տարիներին Ռեմմի Ֆրայենան սկսեց աշխատել որպես Կանանց և երեխաների պաշտպանության ասոցիացիայի «Այիշա» կազմակերպության ծրագրի համակարգող (անգլ.՝ Aisha Association for Women and Children Protection): Դա պաղեստինյան կանանց անկախ կազմակերպություն էր, որն աշխատում է Գազայի հատվածում մարգինալացված խմբերի հոգեբանական սոցիալական աջակցության միջոցով գենդերային ինտեգրացիայի հասնելու ճանապարհով` կենտրոնանալով Ղազա քաղաքում և Հյուսիսային տարածաշրջանում։ Այլ գործընկերների հետ միասին նա ստեղծեց այս կազմակերպությունը նախքան 2009 թվականին անկախ հաստատություն դառնալը։
2011 թվականին Ռեեմ Ֆրեյնան նշանակվեց *AISHA*-ի գործադիր տնօրեն։ Նա իր լիազորություններն էր իրականացնում Գազայի հատվածում կրթական և ուսուցչական գործունեության բնագավառում, ինչպես նաև տարբեր ծառայություններ մատուցելով առավել մարգինալացված կանանց և երեխաներին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Aisha Association for Woman and Child Protection». *aisha.ps*. Վերցված է 2020 թ․ մարտի 12-ին.
2. ↑  Frainah, Reem. «Palestinian Women Facing Odds». *United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs*.
3. ↑  «Palestinian woman: defenseless before the law and the occupation -». *pikara magazine* (եվրոպական իսպաներեն). 2016 թ․ օգոստոսի 4. Վերցված է 2020 թ․ մարտի 12-ին.
**Դինորա Բոլանդի Խիմենես** (անգլ.՝ Dinora Bolandi Jimene, 1923, Սան Խոսե, Կոստա Ռիկա - 2004, Կոստա Ռիկա), կոստառիկացի նկարչուհի։ Սովորել է ԱՄՆ-ում, դասավանդել Կոստա Ռիկայի համալսարանում և նկարել հարյուրավոր կտավներ։ 1990 թվականին նա ստացել է արվեստի բնագավառի առաջատար ազգային մրցանակ։

Կենսագրություն
--------------

Բոլանդին ծնվել է 1923 թվականին, Սան Խոսեում։ Նրա հայրը՝ Վալտեր Բոլանդին, հայտնի լուսանկարիչ և կինեմատոգրաֆիստ էր, իսկ մայրը՝ Մարինա Խիմենեսը, դաշնակահար էր։ Դինորան նկարչության դասեր էր ստանում Ֆաուստո Պաչեկոյից։ Դինորա Բոլանդիի մայրը դարձավ նրա բնորդուհին այն բանից հետո, երբ նա վերադարձավ տասնհինգ տարվա Կոլորադոյի և Նյու Յորքի ուսումնառությունից, որտեղ նրա ուսուցիչներն էին Իվան Օլինսկին և Ռոբերտ Բրակմանը։

1960-ականներին՝ նախքան Կոստա Ռիկայի համալսարանի, այնուհետև Կոլումբիայի ազգային համալսարանի պրոֆեսոր դառնալը աշխատել է որպես լուսանկարիչ։ Բոլանդին չէր հետաքրքրում ցուցահանդեսներին մասնակցելը, նա հրապարակայնորեն ցուցադրել է իր աշխատանքներից միայն չորսը։ Նրան շնորհվել է Մագոնի ազգային մրցանակ մշակույթի բնագավառում, չնայած նա իրեն արժանի չէր համարում։ Բոլանդին թոշակի անցավ 1983 թվականին։

Նա Կոստա Ռիկայի առաջին կին նկարիչների շարքում էր, որտեղ ընդգրկված էին նաև Մարգարիտա Բերտոն, Լոլա Ֆերնանդեսը և Սոնյա Ռոմերոն։ Համարվում է, որ այս չորս արվեստագետները, ովքեր Կոստա Ռիկայի համալսարանում վիզուալ արվեստ են դասավանդում, ստեղծեցին Կոստա Ռիկայի կին նկարիչների երկրորդ սերունդը։

Վերջին տարիներին Դինորան գործնականում առանձնացված կյանք էր վարում բնակվում էր Էսկասուում (Սան Խոսեի արևմտյան արվարձան), շատ քիչ նկարներ էր վաճառում, երբեմն նկարում էր պատահական անծանոթ մարդկանց դիմանկարներ։

Մահ և ժառանգություն
-------------------

Բոլանդին մահացավ 2004 թվականին, երկու հարյուրից ավելի նկարներ կտակելով Ցենտրալ բանկ թանգարանին։ 2014 թվականին հայտնի դարձավ, որ Մելիկո Սալազարի թատրոնի նոր համատեղ պատկերասրահն ու սպասասրահը կկոչվի Բոլանդի անունով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Historical Dictionary of Costa Rica. — 1991. |isbn=978-0-8108-2215-3 |страницы=242— |язык=und |автор=Theodore S. Creedman}}
2. ↑  «NOTICIERO CINEMATOGRÁFICO DE WALTER BOLANDI (1930)». *BFI* (անգլերեն). Վերցված է 2017 թ․ սեպտեմբերի 25-ին.
3. 1 2 3  Internet, Hermes Soluciones de. «Dinorah Bolandi». *www.mcj.go.cr*. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ դեկտեմբերի 9-ին. Վերցված է 2017 թ․ սեպտեմբերի 25-ին.
4. 1 2 3  «Dinorah Bolandi Exhibit Captures Artist's Spirit - The Tico Times». *www.ticotimes.net* (անգլերեն). Վերցված է 2017 թ․ սեպտեմբերի 25-ին.
5. ↑  *Ilse Abshagen Leitinger* The Costa Rican Women's Movement: A Reader. — University of Pittsburgh Pre, 1994. — С. 249—. — ISBN 978-0-8229-7162-7
6. ↑  «La Galería Dinorah Bolandi, una caja de pinturas en una caja de música» (իսպաներեն). Վերցված է 2017 թ․ սեպտեմբերի 25-ին.
**Դիանա Ռոբերտի Գալոյան** (հունվարի 4, 1980(1980-01-04), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ տնտեսագետ, տնտեսագիտության դոկտոր, պրոֆեսոր։

Կենսագրություն
--------------

Դիանա Գալոյանը ծնվել է 1980 թվականի հունվարի 4-ին, Երևանում։

1996-2001 թվականներին սովորել է Երևանի պետական տնտեսագիտական ինստիտուտի ընդհանուր տնտեսագիտության ֆակուլտետի «Համաշխարհային տնտեսագիտություն» բաժնում, որն ավարտել է գերազանցությամբ։
2002 թվականին ընդունվել է Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի հեռակա ուսուցմամբ ասպիրանտուրա։
2005 թվականից աշխատում է Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի միջազգային տնտեսական հարաբերությունների ամբիոնում, սկզբում՝ որպես ասիստենտ, իսկ 2006 թվականից՝ որպես դոցենտ։

2008-2012 թվականներին համատեղությամբ աշխատել է Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի Մ. Քոթանյանի անվան տնտեսագիտության ինստիտուտում՝ որպես ավագ գիտաշխատող։
2013-2016 թվականներին դասավանդել է Երևանի պետական համալսարանի Եվրոպական ուսումնասիրությունների կենտրոնում։
2014-2017 թվականներին դասավանդել է Բրիտանական բիզնես դպրոցում (Հայաստան)։
2017 թվականին ՀՊՏՀ գիտական խորհրդի որոշմամբ ընտրվել է Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի միջազգային տնտեսական հարաբերությունների ամբիոնի վարիչի պաշտոնում։

2019 թվականի մայիսի 13-ին նշանակվել է Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի ուսումնական աշխատանքների գծով պրոռեկտոր։ 
2019 թվականի օգոստոսի 22-ից 2020 թվականի հուլիսի 1-ը եղել է ՀՊՏՀ ռեկտորի պաշտոնակատար։
2020 թվականի հուլիսի 17-ին ՀՊՏՀ ռեկտորի թափուր պաշտոնի համար հայտարարված մրցույթում ընտրվել է ՀՊՏՀ ռեկտոր, իսկ 2020 թվականի դեկտեմբերի 22-ին Հայաստանի Կառավարության որոշմամբ հաստատվել է ՀՊՏՀ ռեկտորի պաշտոնում։

Մասնակցել է բազմաթիվ միջազգային հետազոտական ծրագրերի, մասնագիտական վերապատրաստումներ է անցել ԱՊՀ և ԵՄ երկրներում, Ֆրիդրիխ Էբերտ հիմնադրամի Համագործակցության և խաղաղության տարածաշրջանային գրասենյակի միջազգային փորձագետ է (Ավստրիա)։

Ազատ տիրապետում է ռուսերենին և անգլերենին։

Գիտական աստիճաններ
------------------

2004 թվականին հաջողությամբ պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսությունը և ստացել տնտեսագիտության թեկնածուի գիտական աստիճան։ 
2014 թվականին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսությունը և ստացել տնտեսագիտության դոկտորի գիտական աստիճան։ 
2018 թվականին ՀՀ բարձրագույն որակավորման կոմիտեի որոշմամբ արժանացել է պրոֆեսորի գիտական կոչման։

Հեղինակ է շուրջ 60 գիտական հրապարակումների։

Ընտանիք
-------

Ունի մեկ որդի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «ՀՊՏՀ». *asue.am*. Վերցված է 2021 թ․ հոկտեմբերի 15-ին.
2. ↑  «Կառավարության որոշումներ - Հայաստանի էլեկտրոնային կառավարում | e-gov». *e-gov.am*. Վերցված է 2021 թ․ հոկտեմբերի 15-ին.
3. ↑  «ՀՊՏՀ». *asue.am*. Վերցված է 2021 թ․ հոկտեմբերի 15-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Տնտեսագիտական համալսարանը մեր երազած համալսարանը դարձնելու ճանապարհին
* Դիանա Գալոյան. ՀՊՏՀ-ում իրականացվում են համալիր բարեփոխումներ
* Տնտեսագիտական մայր համալսարանի միջազգային գործունեության ուղղությունները
**Արևիկ Անափիոսյան** (մայիսի 19, 1986(1986-05-19), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ քաղաքական գործիչ, քաղաքագետ, ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարի տեղակալ։

Կենսագրություն
--------------

Արևիկ Անափիոսյանը ծնվել է 1986 թվականի մայիսի 19-ին, Երևանում։ 2002-2008 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի քաղաքագիտության և միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետը, 2006 թվականին ստացել է բակալավրի, 2008 թվականին՝ մագիստրոսի կրթական աստիճան։ 2007-2008 թվականներին սովորել է Հայաստանի ամերիկյան համալսարանի Քաղաքագիտության և միջազգային հարաբերությունների դպրոցում և ստացել քաղաքագիտության մագիստրոսի աստիճան։ 2008 -2012 թվականներին եղել է Երևանի պետական համալսարանի քաղաքագիտության և միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետի ասպիրանտ, 2010-2011 թվականներին մասնակցել է ՀՀ դիվանագիտական դպրոցի դիվանագետների դասընթացներին։ 2015 թվականին եղել է Տարտուի համալսարանի Կառավարության և քաղաքականության ինստիտուտի ասպիրանտ-հետազոտող։ 2020-2021 թվականներին սովորել է Հարվարդի բիզնես դպրոցում «Ընդհանուր կառավարում» մասնագիտացմամբ։

Աշխատանքային գործունեություն
----------------------------

2005 թվականին եղել է Հայաստանի զարգացման գործակալության ներդրումների վարչության ղեկավարի օգնական (կամավոր հիմունքներով), 2007-2008 թվականներին ՀՀ արտաքին գործերի նախարարության Եվրոպայի վարչությունում եղել է կամավոր, 2009-2010 թվականներին՝ Մասնագիտական կրթության որակի ապահովման ազգային կենտրոն հիմնադրամ՝ որպես ավագ մասնագետ, վերապատրաստման ծրագրի համակարգող, 2011 թվականից՝ Երևանի պետական համալսարանի Եվրոպական ուսումնասիրությունների կենտրոնումի ծրագրերի համակարգող, դասախոս, 2013 թվականից՝ *Key Ideas* / *Silicon Valley*/-ում որպես բիզնես խմբագիր, վերլուծաբան, *Wikistrat* (Վաշինգտոն) հետազոտող-վերլուծաբան, 2013-2014 թվականներին՝ ԵՄ Կենտրոնի (Հայաստան) «ԵՄ-ի մասին իրազեկվածության մակարդակի բարձրացում» ծրագրի բարձրագույն կրթության փորձագետ, 2014 թվականին՝ Շվեյցարիայի ազգային գիտության հիմնադրամի (*SCOPES*) ծրագրի հետազոտող, 2014 թվականից՝ Հանրային քաղաքականության ինստիտուտի տնօրեն, 2015-2017 թվականներին՝ Եվրոպայի Խորհրդի (Հայաստան) «Հայաստանի բարձրագույն կրթության համակարգում բարեվարքության ամրապնդում և կոռուպցիայի դեմ պայքար» ծրագրի խորհրդատու-համակարգող, 2017 թվականից՝ «Հասարակագիտություն» առարկայի 11-րդ դասարանի ուսումնական նյութերի ժողովածուի մշակման և դպրոցներում փորձարկման ծրագրի հրավիրված համակարգող, միաժամանակ դասավանդել է Հայաստանի ամերիկյան համալսարանում։ 2017 թվականին եղել է Կիրառական քաղաքականության կենտրոնի (Բուլղարիա) գործադիր անդամ, ծրագրի ղեկավար։ 2018 թվականի մայիսի 21-ին նշանակվել է ՀՀ կրթության և գիտության նախարարի տեղակալ, 2019 թվականի հունիսի 4-ին՝ ՀՀ կրթության, գիտության մշակույթի և սպորտի նախարարի տեղակալ։ 2020 թվականի մայիսից աշխատում է ՄԱԿ-ի գրասենյակում, որպես Հայաստանում ՄԱԿ-ի Մշտական համակարգողի խորհրդական համագործակցության և զարգացման ֆինանսավորման ուղղությամբ։

Շուրջ 10 հրապարակումների հեղինակ՝ միջազգային հեղինակավոր պարբերականներում

Տիրապետում է անգլերեն, ֆրանսերեն, իսպաներեն և ռուսերեն լեզուներին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Արևիկ Վարդանի Անափիոսյան». Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ փետրվարի 2-ին. Վերցված է 2020 թ․ մարտի 8-ին.
**Ֆիլիպպո Գրանդի** (իտալ.՝ Filippo Grandi, մարտի 30, 1957(1957-03-30), Միլան, Իտալիա, Իտալիա), իտալացի դիվանագետ և քաղաքական գործիչ, որը հիմնականում ակտիվ է Միավորված Ազգերի Կազմակերպության մարդասիրական գործողություններում։ 2010 թվականից 2014 թվականը նա զբաղեցրել է ՄԱԿ-ի Մերձավոր Արևելքում Պաղեստինի փախստականների օգնության և աշխատանքների գործակալության (ՄԱՕԱԳ) գլխավոր հանձնակատարի պաշտոնը։ Նա ավելի վաղ (2005 թվական), աշխատել է որպես Գլխավոր հանձնակատարի տեղակալ։ 2015 թվականի նոյեմբերի 11-ին ՄԱԿ-ի Գլխավոր քարտուղար Բան Կի Մունը հայտարարել է, որ Ֆիլիպպո Գրանդիին մտադիր է նշանակել որպես ՄԱԿ-ի Փախստականների հարցերով գերագույն հանձնակատարի գրասենյակ գերագույն հանձնակատար։ 2016 թվականից նա զբաղեցրել է գերագույն հանձնակատարի պաշտոնը։

Կրթություն
----------

Ֆիլիպպո Գրանդին Վենետիկի և Միլանի համալսարաններում, Հռոմի Պապական Գրիգորյան համալսարանում ունեցել է փիլիսոփայության բակալավրի աստիճան։

Կարիերա
-------

Ֆիլիպպո Գրանդին սկսել է իր կարիերան 1988 թվականից, աշխատելով ՄԱԿ-ի Փախստականների հարցերով գերագույն հանձնակատարի գրասենյակում (ՄԱՓԳՀ), ինչպես նաև աշխատել է տարբեր երկրներում, այդ թվում՝ Սուդանում, Սիրիայում, Թուրքիայում Իրաքում։ Նա նաև ղեկավարել է մի շարք արտակարգ գործողություններ, այդ թվում՝ Քենիայում, Բենինում, Գանայում, Լիբերիայում, Կենտրոնական Աֆրիկայի մեծ լճերի շրջանում, Եմենում և Աֆղանստանում։

1996 թվականից 1997 թվականը նա Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունում քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ ՄԱԿ-ի մարդասիրական գործողությունների և փախստականների հարցերով կոմիտեի դաշտային համակարգողն էր։

1997 թվականից 2001 թվականը նա աշխատեց Ժնևում փախստականների հարցերով կոմիտեի գործադիր գործակալությունում որպես հատուկ ասիստենտ և հետո անձնակազմի ղեկավար։

2001 թվականից 2004 թվականը նա աշխատել է որպես ՄԱԿ-ի Փախստականների հարցերով գերագույն հանձնակատար։

Այնուհետև 2014 թվականին Գրանդին տեղափովեց և միացավ Աֆղանստանում Միավորված ազգերի կազմակերպության աջակցության առաքելությանը, որտեղ ծառայեց որպես Քաղաքական հարցերով Գերագույն հանձնակատարի հատուկ ներկայացուցիչ 2004-2005 թվականներին։ 2005 թվականին տեղափոխվեց ՄԱՕԱԳ (ՄԱԿ-ի Մերձավոր Արևելքում Պաղեստինի փախստականների օգնության և աշխատանքների գործակալություն), նախ որպես Գլխավոր հանձնակատարի տեղակալ, այնուհետև 2006 թվականից 2014 թվականը որպես գլխավոր հանձնակատար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Who's who (բրիտ․ անգլ.) — *(untranslated)*, 1849. — ISSN 0083-937X
2. ↑  Filippo Grandi Ends Term as UNRWA Commissioner-General, UNRWA
3. ↑
4. ↑

Արտաքին հղումներ
----------------

* ՄԱԿ կենսագրություն, Ֆիլիպպո Գրանդի

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական · Treccani |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1136480080 · LCCN: no2017049011 · SUDOC: 219844216 · VIAF: 209842900 · WorldCat VIAF: 209842900 |

 |
**Մհեր Մարգարյան** (նոյեմբերի 4, 1974(1974-11-04), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ միջազգայնագետ-պատմաբան։ ՄԱԿ-ում Հայաստանի դեսպան, մշտական ներկայացուցիչ։ Հայաստանի արտակարգ դեսպանորդ և լիազոր նախարար։

Կենսագրություն
--------------

Մհեր Մարգարյանը ծնվել է 1974 թվականի նոյեմբերի 4-ին, Երևանում։ 1991-1996 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետի միջազգային հարաբերությունների բաժնում՝ ստանալով միջազգայնագետ-պատմաբանի որակավորում, 1996-1999 թվականներին եղել է ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետի Նորագույն պատմության ամբիոնի ասպիրանտ։ 2000 թվականին ուսանել է Թաֆթս համալսարանի Ֆլեթչերի իրավունքի և դիվանագիտության դպրոցում, 
2005 թվականին մասնագիտական վերապատրաստում է անցել Ջ․ Մարշալի անվան Եվրոպական կենտրոնի «Ահաբեկչության դեմ պայքարի և անվտանգության խնդիրների ծրագիր» դասընթացի շրջանակներում (Գարմիշ-Պարտենկիրխեն, Գերմանիա), 2011 թվականին ուսանել է Եվրոպական ուսումնասիրությունների Եվրոպայի քոլեջում (Բրյուգե, Բելգիա)։

Աշխատանքային գործունեությունը սկսել է ՀՀ արտաքին գործերի նախարարությունից, որտեղ 1998-2001 թվականներին եղել է Միջազգային կազմակերպությունների վարչության ՄԱԿ-ի բաժնի կցորդ, երրորդ քարտուղար, 2001-2004 թվականներին՝ ՀՀ մշտական ներկայացուցիչ Միավորված ազգերի կազմակերպությունում (Նյու Յորք, ԱՄՆ), երկրորդ քարտուղար, 2005-2006 թվականներին՝ ՀՀ արտաքին գործերի նախարարության Միջազգային կազմակերպությունների վարչության ՄԱԿ-ի բաժնի վարիչ, 
2006-2009 թվականներին՝ Լոնդոնում ՀՀ դեսպանատան առաջին քարտուղար (Միացյալ Թագավորություն), 2009-2015 թվականներին՝ ՀՀ արտաքին գործերի նախարարության Եվրոպայի վարչության Եվրոպական միության բաժնի վարիչ, 2015-2017 թվականներին՝ Ժնևի ՄԱԿ գրասենյակում և այլ միջազգային կազմակերպություններում ՀՀ մշտական ներկայացուցչության Արտակարգ դեսպանորդ և լիազոր նախարար (Ժնև, Շվեյցարիա), 2017-2018 թվականներին՝ ՄԱԿ-ում Հայաստանի Հանրապետության մշտական ներկայացուցչի տեղակալ (Նյու Յորք, ԱՄՆ)։ ՀՀ նախագահի 2018 թվականի օգոստոսի 13-ի հրամանագրով նշանակվել է Միավորված ազգերի կազմակերպությունում Հայաստանի Հանրապետության մշտական ներկայացուցիչ (նստավայրը՝ Նյու Յորք)։

Դիվանագիտական աստիճան
---------------------

Ունի ՀՀ արտակարգ և լիազոր դեսպանի դիվանագիտական աստիճան։

Ընտանիք
-------

Ամուսնացած է, ունի երկու դուստր։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  ՄԱԿ-ում Հայաստանի Հանրապետության դեսպան, մշտական ներկայացուցիչ Մհեր Մարգարյան
2. ↑  ՀՀ նախագահի հրամանագիրը Մհեր Մարգարյանին ՄԱԿ-ում ՀՀ մշտական ներկայացուցիչ նշանակելու վերաբերյալ
3. ↑  «Հանրապետության նախագահի հրամանագրերը - Փաստաթղթեր - Հայաստանի Հանրապետության Նախագահ». *www.president.am*. Վերցված է 2022 թ․ մայիսի 27-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* ՄԱԿ-ում ՀՀ մշտական ներկայացուցիչ Մհեր Մարգարյանի հարցազրույցը «Panorama.am» լրատվականին
**Իկե էկոլոգիական կայան** (պորտ.՝ Estação Ecológica do Iquê), էկոլոգիական կայան Բրազիլիայի Մատու Գրոսու նահանգի Ժուինա մունիցիպալիտետում։

Տեղագրություն
-------------

215,969 հա տարածքով էկոլոգիական կայանը գտնվում է Սերրադու բիոմում։ Ստեղծվել է 1981 թվականի հունիսի 2-ին և կառավարվում է Չիկո Մենդեսի Կենսաբազմազանության պահպանության ինստիտուտի կողմից։ Հաշվի առնելով Էնավենե Նավեի բնիկ տարածքը, Ազգային հնդկական հիմնադրամի հետ համաձայնությամբ նախնական տարածքից 56000 հա կրճատվել է։ Պահպանման միավորումը տեղակայված է Մատու Գրոսուի Ժուինա մունիցիպալիտետում։ Կլինի առաջարկվող Հարավային Ամազոնի Էկոտոնների էկոլոգիական միջանցքում։

Պահպանություն
-------------

Էկոլոգիական կայանը «խիստ բնական արգելոց է», որը գտնվում է Բնության պահպանության միջազգային միության Iա կատեգորիայի ներքո։ Ստեղծվել է Ամազոնից դեպի Սերրադու անցման էկոհամակարգի մի նմուշ պաշտպանելու համար։ Կլիման տաք է և խոնավ, միջին ջերմաստիճանը 28 °C-ից բարձր է։ Տարեկան տեղումների միջին քանակը 2300 մմ է։ Ռելիեֆը համեմատաբար հարթ է։ Էկոլոգիան վտանգի տակ է ադամանդի որոնումներից, ինչը հանգեցնում է անտառահատումների և գետերի աղտոտմանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3
2. 1 2
3. ↑

Աղբյուրներ
----------

* Ayres, José Márcio; Da Fonseca, Gustavo A. B.; Rylands, Anthony B.; Queiroz, Helder L.; Pinto, Luiz Paulo; Masterson, Donald; Cavalcanti, Roberto B. (2005), *Os Corredores Ecológicos das Florestas Tropicais do Brasil* (PDF) (պորտուգալերեն), Sociedade Civil Mamirauá, Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2016 թ․ հուլիսի 31-ին, Վերցված է 2016 թ․ հոկտեմբերի 28-ին `{{citation}}`: More than one of `|archivedate=` and `|archive-date=` specified (օգնություն); More than one of `|archiveurl=` and `|archive-url=` specified (օգնություն)
* *Estação Ecológica do Iquê*, Ambiente Brasil, Վերցված է 2016 թ․ ապրիլի 15-ին
* *Unidade de Conservação: Estação Ecológica do Iquê* (պորտուգալերեն), MMA: Ministério do Meio Ambiente, Վերցված է 2016 թ․ մայիսի 7-ին
**Կարլ Չիլինգիրյան** (գերմ.՝ Carl Tchilling-Hiryan, փետրվարի 27, 1910(1910-02-27), Համբուրգ, Գերմանական կայսրություն - մայիսի 8, 1987(1987-05-08), Համբուրգ, Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետություն), հայկական ծագմամբ գերմանացի գործարար։

Կարիերա
-------

1949 թվականին Մաքս Հերցի հետ հիմնել է "Frisch-Röst-Kaffee Carl Tchiling GmbH" ՍՊԸ-ն, որն այսօր հայտնի է որպես «Չիբո»։ Մինչև «Չիբո» ընկերության հիմնադրումը Չիլինգիրյանը հայտնի էր որպես չրերի մասնագետ։

Մահը
----

Էռնա Չիլինգիրյանի գերեզմանին տեղադրված հուշարձանը
Չիլինգիրյանը իր ծնողների՝ Կարապետ Չիլինգիրյանի (հուլիսի 21, 1869 - նոյեմբերի 12, 1927) և Էռնա Չիլինգիրյանի, ծնյալ` Պետերսոն (մայիսի 18, 1887 - հուլիսի 12, 1959) հետ թաղված է Համբուրգի Օհլսդորֆ գերեզմանատան ընտանեկան գերեզմանում։

Գրականություն
-------------

* Barbara Leisner, Heiko K. L. Schulze, Ellen Thormann: *Der Hamburger Hauptfriedhof Ohlsdorf. Geschichte und Grabmäler.* 2 Bände und eine Übersichtskarte 1:4000, Hans Christians, Hamburg 1990, ISBN 3-7672-1060-6.

Արտաքին հղումներ
----------------

* *HANDEL / KAFFEE - Heiß wie die Hölle*. In: Der Spiegel 42/1962 vom 17. Oktober 1962, online auf spiegel.de.(գերմ.)
* Der Parkfriedhof Ohlsdorf in Hamburg, Teil II(չաշխատող հղում)
. Münchener Begräbnisverein e.V.(գերմ.)
**Աբբասղուլի աղա Բաքիխանով** (ադրբ.՝ Abbasqulu ağa Bakıxanov),(ծածկանունը՝ Գուդսի), (հունիսի 21, 1794(1794-06-21), Ամիրջան, Ադրբեջան - մայիսի 31, 1847(1847-05-31), Մեքքա, Հաբեշի էլայեթ, Օսմանյան կայսրություն), ադրբեջանցի գրող, լուսավորիչ, ադրբեջանական գիտական պատմագրության հիմնադիր։ Տիրապետել է պարսկերենին և արաբերենին։ 1819 թ.-ից ծառայել է Թիֆլիսում, նահանգապետի մոտ, որպես արևելյան լեզուների թարգմանիչ։ Աբբասղուլի Բաքիխանովը Մասնակցել է 1826–1828 թվականների ռուս–պարսկական և 1828–1829 թթ.-ի ռուս–թուրքական պատերազմներին։ Ադրբեջանի և Ռուսաստանի մերձեցման ջատագովներից էր։ Ծանոթ էր Ա․ Ս․ Դրիբոյեդովին, Ա․ Մ․ Պուշկինին, Մ․ Ֆ․ Ախունդովին, Խ․ Աբովյանին, Ա․ ճավճավաձեին։ 1841 թ.-ին ավարտել է «*Դրախտային ծաղկանոց*» (հրտ․ 1926 թ.) գիրքը, որ գրել է պարսկերեն, ապա թարգմանել ռուսերենի։ Բաքիխանովի գեղարվեստական երկերից հայտնի են «*Դիրք Ասկերի մասին*» պատմվածքը և «Դիմում թավրիզցիներին» երգիծական ստեղծագործությունը։ Դրել է նաև «*Հրեշտակների գաղտնիքը*» գիտափիլիսոփայական ժողովածուն՝ Կոպեռնիկոսի երկրակենտրոն ուսմունքի վերաբերյալ։ «Բարքերի բարելավում» և «Խորհուրդների գիրքը» երկերում քննադատել է հետամնացությունն ու սնոտիապաշտությունը։

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 128623705 · ISNI: 0000000082286209 · LCCN: n84107006 · NKC: jn19990000398 · NTA: 180232991 · NUKAT: n95003240 · SUDOC: 115723277 · VIAF: 50284554 · WorldCat VIAF: 50284554 |

 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 343)։*  |
**Բարբա Նիկոլ Կլիկո Պոնսարդեն** (նաև **Մադամ Կլիկո**, ֆր.՝ Barbe-Nicole Clicquot-Ponsardin, դեկտեմբերի 16, 1777(1777-12-16), Ռեյմս - հուլիսի 29, 1866(1866-07-29), Բուրսո), ֆրանսիացի գործարար, որն այրիանալով 27 տարեկանում, ընդունեց ամուսնու գինու բիզնեսը՝ շամպայն գինիներ արտադրող ընկերության ղեկը։ Նրան էր պատկանում «Կլիկոյի այրին» բրենդը, որը գոյություն ունի մինչ այժմ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1777 թվականի դեկտեմբերի 16-ին Ֆրանսիայի Ռեյմս քաղաքում։ Հայրը՝ Պոնսե Ժան Նիկոլաս Ֆիլիպե Պոնսարդինը, տեքստիլի հարուստ գործարանատեր և քաղաքական գործիչ էր Ֆրանսիայում, մայրը՝ Ժեան Ժոզեֆին Մարի Կլեմենտին Լետերտրե Հյուարտն էր։

21 տարեկանում ամուսնանում է գործարար Ֆրանսուա Կլիկոյի հետ, որը 6 տարի անց՝ 1805 թվականին մահանում է՝ կնոջը թողնելով բանկային գործունեության, բրդի առևտրի և շամպայնի արտադրության հետ կապված գործերի ղեկավարումը։ Մադամ Կլիկոն, ում այդպես էին անվանում, կենտրոնացավ գինեգործության վրա․ ընկերությունն սկսեց կոչվել «Կլիկոյի այրին»։ Նրա ղեկավարությամբ գինեգործները մշակեցին ռեմյուաժի գործընթացը, որը թույլ տվեց լուծել գինու մեջ նստվածքի խնդիրը՝ չկորցնելով ածխաթթու գազը։ Սկզբնական շրջանում ընկերությունը փորձում էր այս մեթոդը գաղտնի պահել, սակայն 1820-ական թվականների վերջին գաղտնիքը բացահայտվեց և այլ գինոգերծական ընկերություններ ևս սկեցին կիրառել ռեմյուաժը։

Բարբա Նիկոլ Կլիկո Պոնսարդենն այլևս չամուսնացավ, ապրում էր Բորսո քաղաքի ամրոցում, որտեղ էլ մահացավ 1866 թվականի հուլիսի 29-ին։ Ամրոցը ժառանգեց նրա ծոռնուհին՝ հերցոգուհի Աննա դը Յուզեսը։

Նապոլեոնի պարտությունից հետո ռուսական զորքերը գրավեցին Շամպայն ֆրանսիական նահանգը։ Շրջափակման ժամանակաշրջանում շամպայնը բռնագրավեցին։ Երբ սեփականազրկման արդյունքում «Կլիկոյի այրու» գինիների մառանները դատարկվեցին, նա հայտարարեց․ «Այսօր նրանք խմում են։ Վաղը կվճարեն»։ Նրա խոսքերը մարգարեական էին, քանի որ հաջորդ 100 տարիներին՝ ընդհուպ մինչև 1917 թվականը, Ռուսական կայսրությունը պատվերի ծավալով դարձավ շամպայնի երկրորդ սպառողն աշխարհում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2  GeneaStar
3. 1 2  Roglo — 1997. — ed. size: 9000000
4. 1 2  *Pas L. v.* Genealogics — 2003.
5. ↑  Women with Attitude, Susan Vinnicombe, John Bank, 2003, ISBN 0-415-28742-1, accessed 17 March 2009 (անգլ.)
6. ↑  La Duchesse D’Uzès (ֆր.)
7. ↑  H. Johnson *Vintage: The Story of Wine*, стр. 330—341, Simon and Schuster, 1989 год, ISBN 0671687026 (անգլ.)
8. ↑  D. and P. Kladstrup *Champagne: How the World’s Most Glamorous Wine Triumphed Over War and Hard Times* (New York: William Morrow, 2005), стр. 83-84, ISBN 0060737921.

Արտաքին հղումներ
----------------

* The Widow Who Created the Champagne Industry (անգլ.)
* Вдова Клико
* Шампанское Veuve Clicquot
* Первая бизнес-мадам. Вдова Клико: человек шампанского!

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | WikiTree |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 16528161p · GND: 132379511 · ISNI: 0000000032389269 · LCCN: n84160168 · NKC: xx0274951 · NTA: 204283108 · VIAF: 6092731 · WorldCat VIAF: 6092731 |

 |

 |
**Աբրահամ փաշա Բարթող** (), հայտնի է նաև *Խաուաճա Աբրահամ* անունով։ Եգիպտահայ գաղութի նշանավոր գործիչներից մեկն է, Եգիպտոսի Հայկական բարեգործական ընդհանուր միության հիմնադիր անդամ։ Նախնական կրթությունը ստացել է Երուսաղեմի ժառանգավորաց վարժարանում՝ որտեղ օգնություն էր ստացել Հակոբ Աշըգյան խնամակալից։ Օգնել է եպիսկոպոս Աստուածատուր Հավհաննեսյանի «Ժամանակագրական Պատմութիւն Երուսաղէմի» երկհատոր աշխատանքի տպագրության ծախսերին։

Եգիպտոս վերադառնալուց 1874 թվականին ամուսնացել է սեղանապետ Յուսուֆյանի աղջկան հետ։ Կնոջ հետ հոգատար վերաբերմունք ցույց տվեց 1896 թ. Արևմտյան Հայաստանից և կայսրության այլ տարածքներից գաղթած փախստականների հայերի ընտանիքներին։ Որպես բարեսիրտ անձ նա միշտ աջակցել է հայկական ազգային գործունեության և օգնել է Եգիպտոսի և այլ շրջանների զանազան ազգային հաստատությններուն։

Թագաւոր փաշայի մահից հետո Աբրահամ փաշան նվիրված է ազգային աշխատանքներին, դարձավ նաև եկեղեկցական վերակացու։

Աբրահամ փաշա Բարթողի հորեղբայր վարժապետ Աբրահամ, տեղափոխվել է Ստամբուլից Եգիպտոս նրա աշակերտ Մուհամմադ Ալի փաշայի խորհրդական՝ Պողոս բեյ Յուսուֆյանի հրավերով։ Աբրահամ վարժապետ բարձր արժանապատվորվել է ուսուցման ծառայության համար է գովասանքի Եգիպտոսի խեդիվից։ Վերջինս բարձր է գնահատեց Աբրահամին և հսկայական հողեր նվիրեց՝ գյուղ Ղարպե Եգիպտոսում, ինչպես նաև իշխանական պալատ։

*Խաուաճա Աբրահամ*, ինչպես որ այն սկսել են կոչել հետո, կառուցատավեց գյուղը և հաճախ ընդունում էր բարձրաստիճան այցելողներին նույն պալատում, որտեղ Գաբրիել Եպիսկոպոսի ղեկավարության կառուվել է «Թադեոս Բարթողոմիոս» մատուռ, կցելով գերեզմանատուն քրիստոնեաների համար։ Անտեղ թաղված են ղպտեր, հայեր և հույներ։ Մատուռը հաստատուած է 1851 թվականի օգոստոսի 26-ին, մինչ այժմ կանգնած է և այնտեղ երբեմն կատարվում են եկեղեցական արարողություններ։

Աբրահամը վախճանվել է 1836 թվականի մայիսի 16-ին և թաղված է Ալեքսանդրիայի եկեղեցու գերեզմանատանը։ Աբրահամի մահից հետո, նրա եղբայրը կազմել է գերեզմանատան բակում տապանագիրը

Ֆէլէկ սէնի Լոքմանէ պէնգէտիպ կելտիմ տէրմանէ  

Էճէլ գէհրինի էզզանէ քաթըպ եէտիրտին ինսանէ  

Ասլըն նէրէլի սօրանէ Գայսէրի թալաս մէսքեանէ  

Րէհ տիվան Արապիսթանէ կիտիպ քարըշրըդ տէվրանէ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Հայ մատենագրութեան թուանշային գրադարան»
2. ↑  Ազատ խոսք (հայերեն). — Т. բ. — № 37.

Աղբիւրներ
---------

* Հայ Հանրագիտակ, Հ. Մկրտիչ Վարդ. Պոտուրեան, 1938, Պուքրէշ, Հատոր Բ, էջ 377-378։
* Զարդարեան Վ. Գ. Յիշատակարան։ Երկրորդ հատոր (հայերեն), հ. 2, Կ. Պոլիս, «Վ. եւ Պ. Զարդարեան եղբարք», 1911 — 376 էջ։
**Եկաբ Դուբուրս** (Jēkabs Duburs, մարտի 27, 1866(1866-03-27), Vircava Parish, Doblen County, Կուրլանդիական գուբերնիա, Ռուսական կայսրություն - հունիսի 17, 1916(1916-06-17), Hyvinkää, Ուուսիմաա նահանգ, Ֆինլանդիայի մեծ իշխանություն, Ռուսական կայսրություն), լատվիացի դերասան, ռեժիսոր, երգիչ, թատերական մանկավարժ, դրամատուրգ։

Կենսագրություն
--------------

Եկաբ Դուբրուսը (իսկական անունը Եկաբ Արինիշ), ծնվել է 1866 թվականի մարտի 27֊ին Ռուսաստանում։

Սովորել է Միատվսկու ռեալական ուսումնարանում։ Մասնակցել է Միատվսկու լատիշական համայնքի կազմակերպմանը։ Եղել է դերասան և ռեժիսոր, իսկ 1903-1909 թվականների Ռիգայի լատիշական թատրոնի տնօրեն։ 1908-1909 թվականների ղեկավարել է  Ռիգայի նոր թատրոնը։1913-1915 թվականներին եղել է  լատիշական օպերայի ռեժիսոր իսկ 1915-1916 թվականների Մոսկվայի լատիշական թատրոնի տնօրեն և դերասան։ Լատիշական դրամատիկկան դասընթացների հիմանդիրն է եղել, թատերակն մանկավարժը և տնօրենը (1909-1916):

Մահացել է 1916 թվականի հունիսի 17֊ին  Խյուվինկա ֆիննական քաղաքում, որտեղ բուժման կուրսեր էր անցնում տեղական առողջատանը։ Թաղված է Ռիգայում, Մեծ գերեզմանատանը։

1966 թվականից լավագույն լատվիացի ռեժիսորներին տալիս են Եկաբ Դուբրուսի անվան մրցանակ։

Արվեստ
------

Ավելի շատ հայտնի է Ռիգայի լատիշական թատրոնի բեմադրած պիեսներում իր խաղացած դերերով․ Ադոլֆ Ալունայի «Մոսես» (1887), Ռուդոլֆ Բլաումանիսի «Մոլորված որդին» (1893), «Տրինի Մեղքերը» (1896), «Ինդրան»֊ը Ֆրիդրիխ Շիլլերի «Լուիզա Միլլեր» (1893), Ասպազիի «Քրմուհի» (1894), Ուիլյամ Շեքսպիրի «Վենետիկի վաճառական» (1894), «Համլետ» (1894), Կարլ Մարիա ֆոն Վեբերի «Ազատ հրաձիգ» (1900), Յոհան Վոլֆգանգ ֆոն Գյոթեի «Ֆաուստ» (1901), Գոտհոլդ Լեսսինգի «Իմաստուն Նաթանը» (1902), Հենրիխ Իբսենի «Ուրվական» 1908)։
Խաղացել է նաև Մոսկվայի Լատիշական թատրոնում։ Աննա Բրիգադերեի «Ռաուդիպետե» (1916), Ռուդոլֆ Բլաումանիսի «Մոլորված որդին» (1916)։ Ունեցել է նաև օպերային պարտիաներ Լատիշական օպերայում․ Անտոն Ռուբինշտեյնի «Դև» (1913), Ժորժ Բիզեի «Կարմեն» (1914)։

Եկաբ Դուբրուսը առաջինն էր, ով հանդես եկավ համերգային ծրագրով ներկայացնելով լատվիական ակադեմիական կոմպոզիտորների ստեղծագործությունները։ Յազեպ Վիտոլ Զալիտիսա, Էմիլս Դարզնիշ, Ալֆրեդ Կալնին։

Եկաբ Դուբրուսը եղել է պիեսների, թատրոնի մասին հրապարակային և քննադատական աշխատանքների, թարգմանությունների, բեմային ադապտացիաների հեղինակ։ Նա եղել է Եկաբա Օզոսլայի «Ուրվականների ժամը» լատիշական օպերայի առաջին լիբրետոն։ «Լատիշական հնչյունային այբուբենի» հեղինակն է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Literatūra - Personas - Jēkabs Duburs

Գրականություն
-------------

* *Zeltmatis* Duburа mūža riets. — R. 1926

Արտաքին հղումներ
----------------

* Екаб Дубурс на сайте letonika.lv
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Գևորգյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Նարե Գևորգյան**, երգչուհի։ Ծնվել է 1990 թվականի սեպտեմբերի 22-ին, Հայաստանի Արմավիրի մարզի Գետաշեն գյուղում։

Կենսագրություն
--------------

Նարե Գևորգյանը ծնվել է 1990 թվականի սեպտեմբերի 22-ին, ՀՀ Արմավիրի մարզի Գետաշեն գյուղում։ Սովորել է Մեծամորի թիվ 1 միջնակարգ դպրոցում։ 10 տարեկան հասակից եղել է Գյումրիի «Դեղձանիկ» համույթի մենակատար։ 2001-2003 թվականներին «Էջմիածին» երգի մրցույթում ստացել է «Գրան Պրի»։ 2002 թվականին ճանաչվել է Գյումրիի լավագույն պատանի կատարող։ 2001-2003 թվականներին սովորել է Հայաստանի Երգի պետական թատրոնի վոկալ բաժնում։ Հայաստանում և արտերկրում Նարեն ունեցել է բազում համերգներ և մենահամերգներ։ 2011-2016 թվականներին սովորել է Գյումրիի Միքայել Նալբանդյանի անվան պետական մանկավարժական համալսարանում։

Գործունեություն
---------------

2006 թվականին մասնակցել է «Շանթ» հեռուստաընկերության «Հայսուպերսթար» նախագծին և «Ոսկե քնար» մրցույթին, որտեղ արժանացել է «Տարվա հայտնություն» մրցանակին։ 2010 թվականին ավարտել է Երևանի էստրադային և ջազային պետական քոլեջի վոկալ բաժինը։ 2012-2013 թվականներին ջազային ու էստրադային վոկալ է դասավանդել Գյումրիի Շառլ Ազնավուրի անվան երաժշտական արվեստի պետական դպրոցում։ 2014 թվականին մասնակցել է «Շանթ» հեռուստաընկերության «Դուետ» նախագծին և դարձել հաղթող։ 2015 թվականից դասավանդում է Երևանի Էրեբունի համայնքի մշակույթի տան և Գ. Բուդաղյանի անվան արվեստի պետական դպրոցներում։ 2016 թվականին մասնակցել է Շանթ հեռուստաընկերության կողմից կազմակերպված «Պրեմիերա» նախագծին և հաղթող է ճանաչվել։ 2017 թվականին մասնակցել է Շանթ հեռուստաընկերության կողմից կաղմակերպված «Արենա live» նագախծին։ Այժմ Նարեն աշխատում է Էրեբունու մշակույթի տան «Դիմակ» թատերախմբում՝ որպես երգչուհի։

Հեռուստամրցույթներ
------------------

* Հայ Սուպերսթար (2006 թվական)
* Ոսկե քնար (2006 թվական)
* Դուետ (2014 թվական)
* Պրեմիերա (2016 թվական)
* Արենա live (2017 թվական)

Երգեր
-----

* Թաքնված մի սեր
* Արև
* Խոսում է երկինքը
* Հեկեկանք
* Քեզ հետ եմ ես
* Գարմի
* Իմ յարը
* Հալել է

Արտաքին հղումներ
----------------

* Հայ մշակույթի և շոուբիզնես կայք էջ Archived 2021-05-07 at the Wayback Machine.
* Նարե Գևորգյանի ֆեյսբուքյան էջը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑   Նարե Գևորգյանի երգերից
2. ↑   Նարե Գևորգյանի երգերից
3. ↑   Նարե Գևորգյանի երգերից
4. ↑   Նարե Գևորգյանի երգերից
5. ↑   Նարե Գևորգյանի երգերից
6. ↑   Նարե Գևորգյանի երգերից
7. ↑   Նարե Գևորգյանի երգերից
8. ↑   Նարե Գևորգյանի երգերից
**Թովմաս Վանանդեցի** (ի ծնե անունը՝ **Թովմաս Նուրիջանյան**, 1617, Վանանդ, Գողթն, Երևանի կուսակալություն, Սեֆյան Պարսկաստան - 1708, Անտվերպեն, Բրաբանտ, Հաբսբուրգյան Նիդերլանդներ), կրոնական, մշակութային գործիչ, տպագրիչ, հրատարակիչ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Գողթն գավառի Վանանդ գյուղում՝ Նուրիջանի և Դիլդարի ընտանիքում։ Թովմաս Վանանդեցին եղել է Վանանդաձորի Սուրբ Խաչ վանքի վանահայր։ Ջանքեր է գործադրել Գողթնում բացել եվրոպական ստանդարտներին համապատասխան բարձրագույն դպրոց, սակայն ծրագիրը չի հաջողվել։ 1677 թվականին ճանապարհորդել է դեպի Եվրոպա։ Վերադառնալով հայրենիք՝ 1691 թվականին ձեռնադրվել է Գողթն գավառի եպիսկոպոսը։

1695 թվականին մեկնել է Ամստերդամ և իր ագգական Մաթևոս Վանադեցու աջակցությամբ բացել տպարան, որը գործել է մինչև 1705 թվականը։ Այստեղ Թովմասն իր ազգակիցներ Մաթևոսի, Ղուկասի և Միքայելի հետ հրատարակել է մի շարք կարևոր գրքեր ու աշխատություններ, որով նոր թափ է հաղորդել հայկական գրահրատարակչության գործին։

1697 թվականին շուրջ 6 ամիս Վիեննայում վարել է եկեղեցական պատասխանատու պաշտոն։ Եղել է նաև Բելգիայում (1699), Փարիզում (1702), Գերմանիայում, Իտալիայում և Անգլիայում։ Իր գործունեության շնորհիվ եվրոպական մի շարք երկրներում ունեցել է մեծ հեղինակություն։

1705 թվականին Թովմաս Վանանդեցու կազմած կտակի համաձայն նրա տպարանն իր ամբողջ ունեցվածքով կտակել է իր հայրենիքին։ Մահացել է 1708 թվականին հայրենիք վերադառնալու ճանապարհին՝ Անտվերպեն քաղաքում։ Թաղված է Անտրվեպենի Սուրբ Աստվածամոր տաճարի ավագ խորանի առջև։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  Արգամ Այվազյան, «Նախիջևան։ Բնաշխարհիկ պատկերազարդ հանրագիտակ», Երևան, 1995 թվական, էջ 250-251։
**Իսրայելի կառավարության իրավական խորհրդական, ԻԽ** (եբրայերեն՝ היועץ המשפטי לממשלה‎, *Հա-Յոեց Հա-Միշպատի Լա-Մեմշալա*, բառացի՝ *Կառավարության իրավական խորհրդական*), Իսրայելում գործադիր իշխանության իրավական համակարգը և պետության անունից դատական հետապնդումը գլխավորող պաշտոնյա։ Իրավական խորհրդականը մատուցում է Իսրայելի կառավարությանը իրավական հարցերով խորհրդատվական ծառայություններ, ներկայացնում է պետական մարմինները դատարաններում, ինչպես նաև իրավական հուշագրերի պատրաստման հարցերով խորհրդատվություն է մատուցում Կառավարությանը ընդհանրապես և Արդարադատության նախարարությանը մասնավորապես (նմանապես իրավական խորհրդականը ուսումնասիրում և խորհրդատվություն է իրականացնում Քնեսեթի անդամների մասնավոր օրենսդրական նախաձեռնությունների նկատատմբմ)։

Բացի այդ, իրավական խորհրդականը պատասխանատու է իրավունքի գերակայության համար, ինչպես նաև նա պարտավոր է պաշտպանել հանրային շահերը պետական մարմինների կողմից հնարավոր վնասներից։ Դա անկախ նշանակովի պաշտոն է, իսրայելական ժողովրդավարության կարևորագույն և ամենաազդեցիկ պաշտոններից մեկը, ինչպես նաև Իսրայելի իրավական համակարգի կենտրոնական ինստիտուտը։ Ընդհանուր իրավունքի ավանդույթի համաձայն , Իրավական խորհրդականի պարտավորությունները կոդիֆիկացված չեն և տարիներ շարունակ բխում են նախադեպերից և ավանդույթներից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Արխիվացված պատճենը* "תפקידי היועץ המשפטי לממשלה" הנחיות היועץ המשפטי לממשלה 1.0000 (90.000) (התשס"ג) [*Roles of the Attorney General, Attorney General Directive 1.0000 (90.000)*] (PDF) (Hebrew), Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2013 թ․ հոկտեմբերի 21-ին, Վերցված է 2014 թ․ օգոստոսի 27-ին`{{citation}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)

Գրականություն
-------------

* Zilber, Dina. *In The Name of The Law*. Kinneret, Zmora Bitan, Dvir. 2012 (եբրայերեն)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Attorney General on the Israeli Ministry of Justice website
* Gad Barzilai and David Nachmias, The Attorney General: Authority and Responsibility. Israel Democratic Institute 1997.
* Aviad Bakshi: Legal advisers and the government: analysis and recommendations
* Shaked: "A-G has no veto over what is legal" on the Jerusalem Post website
* KPF conference on AG and the government
**Յուրգիս Կուբիլյուս** (լիտ.՝ Jurgis Kubilius, ապրիլի 27, 1890(1890-04-27), Biržai District Municipality, Լիտվա - նոյեմբերի 4, 1942(1942-11-04), Եկատերինբուրգ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), լիտվացի պետական և հասարակական գործիչ, մասնագիտությամբ՝ իրավաբան։ Եղել է Կլայպեդոսի երկրամասի նահանգապետը։

Կենսագրություն
--------------

Յուրգիս Կուբիլյուսը ծնվել է 1890 թվականի ապրիլի 27-ին Լիտվայի Գրիմժլիայ գյուղում։ 1911 թվականին ավարտել է Պանևեժիս քաղաքի ճեմարանը։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում նա զորակոչվել է Ռուսաստանի կայսերական բանակ և ապա ուղարկվել է ուսանելու Մոսկվայի ռազմական ակադեմիա։

1919 թվականին Յուրգիսը զորակոչվել է նորանկախ Լիտվայի զինված ուժեր։ Զինվորական ծառայությունն ավարտելուց հետո աշխատել է Լիտվայի պաշտպանության նախարարությունում։

1927 թվականին ավարտել է Վիտովտ Մեծի անվան համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետը։ 1930-1933 թվականներին եղել է Շյաուլյայի կառավարիչը։

1936 թվականի հոկտեմբերից մինչև 1938 թվականի դեկտեմբերը Յուրգիսը ղեկավարել է Կլայպեդոսի երկրամասը։ 1938 թվականի նոյեմբերին դարձել է Լիտվայի խորհրդի անդամ։

Խորհրդային իշխանությունների օրոք՝ 1941 թվականին ձերբակալվել և արտաքսվել է ԽՍՀՄ Սվերդլովսկի երկրամաս։ 1942 թվականի հոկտեմբերին դատապարտվել է մահվան և նոյեմբերի 4-ին մահապատժի ենթարկվել։

Աղբյուրներ
----------

* Յուրգիս Կուբիլյուսի կենսագրությունը և գործունեությունը Լիտվայում
* Կուբիլյուսի կառավարչական և նահանգապետական գործունեությունը Archived 2008-01-07 at the Wayback Machine.
**Էդվարդ Բրեդֆորդ Թիչեներ** (անգլ.՝ **Edward Bradford Titchener**, հունվարի 11, 1867(1867-01-11), Չիչեստեր, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - օգոստոսի 3, 1927(1927-08-03), Իթակա, Նյու Յորք, ԱՄՆ) անգլո-ամերիկյան փորձարար հոգեբան։

Կյանք
-----

Թիչեները Օքսֆորդի համալսարանում սովորել է հոգեբանություն, դասական լեզուներ և ֆիզիոլոգիա, այնեհետև 1890 թվականին եկել Լայպցիգ Վիլհելմ Վունդտի մոտ, որտեղ 1892 թվականին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսությունը։
Դրանից հետո նա տեղափոխվել է ԱՄՆ, որտեղ 1892-1927 թվականներին Կորնելի համալսարանում հոգեբանություն է դասավանդել։ Նա հիմնել է ամերիկյան առաջին հոգեբանական լաբորատորիան, որից հետո դարձել է ԱՄՆ-ում հոգեբանության «հայրը»։ Հետագայում նա բախվել է բիհեյվորիզմի հետ։ Տիտչեներին մեղադրվում էին այն բանի համար, որ փորձել է ամերիկյան փիլիսոփայական միտքը փոփոխել գերմանական փիլիսոփայական մտքով (չնայած իրականում նրա հայացքները գրեթե ամբողջությամբ ձևավորվել են բրիտանական ավանդույթների ազդեցության ներքո, որտեղ հոգեբանությունը մոտ էր բնական գիտություններին, այդ գաղփարով նա մոտ էր Վունդտին)։

Ձեռքբերումներ
-------------

Թիչեները առաջին անգամ ներկայացրեց «ստրուկտուալիզմ» տերմինը, ցույց տալով Վունդտի հետազոտական մոտեցումը ի տարբերություն Ուիլյամ Ջեյմսի «ֆունկցիոնալիզմի»։ Նա ինքը շարունակում էր զարգացնել այդ մոտեցումը, թեև Վյուրցբուրգի դպրոցը ներհայեցողությունը (ինտրոսպեկցիան) ընդունում էր, որպես հոգեկան գործընթացների ուսումնասիրման մեթոդ։ Նա փորձել է հոգեկանը տարանջատել որոշ բաղադրիչ տարրերի, որի ընդհանուր թիվը հասնում էր 30 000-ի, ինչը համեմատեց քիմիական տարրերի հետ։ Ըստ Թիթչեների հետազոտությունների չի կարելի անտեսել հոգեկան գործընթացների և զգացողությունների մանրամասն նկարագրությունները։
Նրա պատվին է կոչվում «Տիտչեների պատրանք»-ը (Էբինհաուզի տեսողական պատրանք), դրանք շրջաններ են շրջապատված այլ շրջանակներով և թվում է ավելի փոքր այն շրջանը, որի շրջապատող շրջանների տրամագիծը ավելի մեծ է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Encyclopædia Britannica
2. 1 2 3 4  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
3. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
4. ↑  Mathematics Genealogy Project — 1997.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Mathematics Genealogy Project |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Օքսֆորդի կենսագրական · American National Biography · Notable Names Database |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 12394877k · CiNii: DA01267516 · GND: 119001411 · ISNI: 0000000120994223 · LCCN: n50012947 · NDL: 00550927 · NKC: mzk2005312687 · NLA: 35551119 · NLG: 159890 · NTA: 069251576 · NUKAT: n97081263 · LIBRIS: 264019 · SUDOC: 033042039 · VIAF: 18004440 · WorldCat VIAF: 18004440 |

 |

 |
**Մինաս Մանուկի Բժշկյան** (հոկտեմբերի 15, 1777(1777-10-15), Տրապիզոն, Օսմանյան կայսրություն - նոյեմբերի 26, 1851(1851-11-26), Սուրբ Ղազար կղզի, Վենետիկ, Ավստրիական կայսրություն), հայ բանասեր, մանկավարժ, պատմաբան, ազգագրագետ, երաժշտագետ, Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության անդամ։

Կենսագրություն
--------------

Մինաս Բժշկյանը եղել է ուսուցիչ տեղի, ապա՝ Ղարա–Սուի (կամ՝ Ղարասուբազար, այժմ՝ Բելոգորսկ) Մխիթարյան միաբանության դպրոցներում, 1814 թվականին տեղափոխվել է Կոստանդնուպոլիս, ծավալել թատերական գործունեություն։ Գրել է «Ճեմարան գիտելեաց» (1815), «Պատմութիուն Պոնտոսի, որ է Սեաու ծով» (1819), «Քերականութիւն ռուսերեն–հայերեն» (1828) աշխատությունները։ «Ճանապարհորդութիւն ի Լեհաստան» (1830) ուղեգրության մեջ ի մի է բերել պատմիչների թողած տեղեկությունները Անի քաղաքի և դեպի Լեհաստան (1062 և 1239 թվականներին) տեղի ունեցած գաղթերի մասին, օգտագործել Անիի և Շիրակի մի շարք պատմական հուշարձանների արձանագրությունները, հնագիտական, ազգագրական տեղեկություններ է հաղորդել XIX դարից Լեհաստանի, Ռումինիայի, Բուլղարիայի և Ուկրաինայի հայաբնակ վայրերի, հայերի կենցաղի, ազգային սովորույթների, դատավարության, եկեղեցական բարքերի, վանքերի և այլ հուշարձանների մասին։ Մինաս Բժշկյան գիտական հետաքրքրությունների շրջանակներում են եղել նաև ազգային երգարվեստի, միջնադարյան խազագրերի և հայկական ձայնագրության նոր համակարգի խնդիրները։ Լինելով երաժշտագետ Հ. Լիմոնջյանի ժամանակակիցը՝ Բժշկյան տեղեկություններ է արձանագրել նրա կյանքի և գործունեության մասին, նրա խորհրդով և օգնությամբ նոթեր շարադրել հայ երաժշտության վերաբերյալ։ Ունի երաժշտագիտական անտիպ մի աշխատություն՝ «Երաժշտութիւն, որ է համառօտ տեղեկութիւն երաժշտական սկզբանց և ելևէջութեանց եղանակաց և նշանազրաց խազից» (1815)։

Գրականություն
-------------

* Տայան Ղ. Հայ արդի ձայնագրությունը և Մինաս Բժշկեան, «Գեղունի», 1927։
* Բդոյան Վ. Հայ ազգագրություն, Երևան, 1974։
* Ջահուկյան Գ. Գրաբարի քերականության պատմություն (16-19-րդ դարեր), Երևան, 1974։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1974.
2. 1 2 3 4 5 6  Հայկական համառոտ հանրագիտարան (հայ.) — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1990. — հատոր 1.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ստեղծագործությունների տեքստ | Հայ մատենագրութեան թուանշային գրադարան |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ · AV Production |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| ՀԳՀԳ: 11010, 16847 · GND: 124721508 · NTA: 181295105 · NUKAT: n2013203310 · SUDOC: 198722052 · VIAF: 5873286 · WorldCat VIAF: 5873286 |

 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 435)։*  |
**Թոմաս Բըրք (Ատլետ)** Թոմաս Էդմունդ «Թոմ» Բըրք (հունվարի 15, 1875(1875-01-15), Բոստոն, ԱՄՆ - փետրվարի 14, 1929(1929-02-14), Բոստոն, ԱՄՆ), ամերիկացի արագավազորդ էր։ Նա 100 և 400 մետր արագավազքում առաջին օլիմպիական չեմպիոնն էր։

Կենսագրություն
--------------

Բոստոնի համալսարանի Իրավագիտության դպրոցի ուսանող Բըրքը աչքի ընկնող վազորդ էր 400 մետր և 440 յարդ վազքատարածություններում և 1895 թվականին հաղթել է Ամերիկյան համալսարանների ասոցիացիայի 440 յարդ արագավազքի մրցումներում։ 1896 թվականի Աթենքի ժամանակակից օլիմպիական առաջին խաղերի մեկնարկից առաջ նման համբավ նա չէր վայելում։ Թ. Բըրքը բազմաթիվ լավագույն արագավազորդների բացակայության պայմաններում զարմանալիորեն հաղթել է 100 մետր վազքատարածությունում։ Նա աչքի է ընկել նաև իր վազքի այն ժամանակվա համար հազվադեպ մեկնարկաձևի համար։ Այժմ այդպիսի մեկնարկաձևը վազքի մրցումներում սովորական կիրառության մեջ է։ Եզրափակչում նրա ցույց տված ժամանակը 12,0 վայրկյան էր իսկ նախապատրաստական մրցումներում ավելի լավ արդյունք է ցուցաբերել՝ 11,8 վայրկյան։

Բըրքի գլխավոր ձեռքբերումը նույն օլիմպիական խաղերում 400 մետրը վազքատարածությունում հաղթանակի հասնելն էր։ Նախնական մրցումներում նրա ցույց տված արդյունքն էր 58.4 վայրկյան, իսկ եզրափակչի ժամանակ՝ 54,2 վայրկյան։ Երկու դեպքում էլ հաղթող է ճանաչվել Բըրքը

Ավելի ուշ, իր կարիերայի ընթացքում Բըրքը մասնագիտացել է ավելի երկար մրցատարածություններում՝ նվաճելով Ամերիկայի սիրողական մարզիկների միջքոլեջային ասոցիացիայի հաղթողի կոչումը 440 և 880 յարդ մրցատարածություններում։ Ոգեշնչված լինելով 1896 թվականի Օլիմպիական խաղերում մարաթոնյան վազքի հաջողության իրողությունից, 1897 թվականին նա Բոստոնի ամենամյա մարաթոնի նախաձեռնողներից մեկն էր։

Բըրքը հետագայում դարձել է իրավաբան, միաժաման ատլետիկայի մարզիչ և կես դրույքով լրագրող՝ թղթակցելով Բոստոն Ջորնըլ- ին և Բոստոն փոստ-ին։

Առաջին աշխարհամարտին մասնակցել է որպես կրտսեր լեյտենանտ։ Թ. Բըրքը 43 տարեկան հասակում ԱՄՆ զինված ուժերում ամենատարեցն էր օդաչուների թվում։

Նա հանկարծամահ է եղել 53 տարեկանում Վինտրոպից Բոստոն երթևեկող լաստանավի վրա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Tom Burke. sports-reference.com
2. 1 2  Thomas Burke. trackfield.brinkster.net
3. ↑

Հետագա ընթերցանություն
----------------------

* Wallechinsky, David; Loucky, Jaime (2012). *The Complete Book of the Olympics* (2012 ed.). London: Aurum Press. էջեր 43–44, 77. ISBN 978-1-84513-695-6.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Olympic Channel · Track and Field Statistics · ՄՕԿ · Find A Grave · WikiTree |

 |