Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Գևորգ եկեղեցի (այլ կիրառումներ)

**Ձորաբաշի Սուրբ Գևորգ եկեղեցի** (հայտնի է նաև որպես **Գանձակեցոց Սուրբ Գևորգ եկեղեցի**, ոչնչացված հայկական առաքելական եկեղեցի Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսիի Հավլաբար թաղամասում՝ Վիկտոր Ջորբենաձե 1 հասցեում, Կուր գետի ձախ ափին։ Ներկայումս եկեղեցու տեղում գործում է նորակառույց վրացական Սուրբ Դավիթ մարգարեի եկեղեցին։

Պատմություն
-----------

Միջնադարում Գանձակ քաղաքի մի խումբ հայեր բնակության նպատակով տեղափոխվում են Տփղիս (ներկայումս՝ Թբիլիսի)՝ կենտրոնանալով ներկայիս հայկական Հավլաբար թաղամասի հարավային հատվածում։ Իրենց կրոնական պահանջմունքները բավարարելու նպատակով նրանք եկեղեցի կառուցելու թույլտվություն են ստանում և սկսում շինարարություն։

Հայտնի է, որ եկեղեցին հիմնադրվել է 1600 թվականին։

Տարբեր տարիների Ձորաբաշի եկեղեցում իրականացվել են վերանորոգչական աշխատանքներ, ինչի շնորհիվ այն պահպանել է իր նախնական տեսքը և գործել մինչև Վրաստանի խորհրդայնացման առաջին տասնամյակը՝ 1930-ական թվականների վերջ։ Վրացական ԽՍՀ իշխանությունների կողմից բազմաթիվ այլ հայկական եկեղեցիների հետ միասին փակվեց։ Հետագայում շինությունը օգտագործվել է տարբեր նպատակներով։ Երկար տարիներ անհրաժեշտ խնամքի չարժանանալով՝ Սուրբ Գևորգի շենքը ամբողջությամբ քայքայվում է։ 1980-ական թվականների վերջերին Գանձակեցոց եկեղեցու տանիքն արդեն կիսափուլ վիճակում էր, իսկ բուն եկեղեցին վերածվել էր աղբանոցի։ 1980-ական թվականների վերջ 1990-ական թվականների սկզբներին հուշարձանագետ Սամվելի Կարապետյանի ուսումնասիրությունները փաստում են, որ 1980-ական թվականներից սկսած եկեղեցին դիտավորյալ աստիճանաբար ոչնչացվում էր։

Եկեղեցու քանդում և վրացական եկեղեցու հիմնում
--------------------------------------------

1995 թվականի սկզբներին սկսվեց Գանձակեցոց Սուրբ Գևորգ հայկական առաքելական եկեղեցու վերջնական քանդումը։ Ոչնչացվեցին դեռևս պահպանված պատմական արժեք ներկայացնող հայկական եկեղեցական խորհրդանիշները, այդ թվում՝ խաչքարեր, հայատառ արձանագիր քարեր, 1884 թվականին Ալ. Խալաթյանցի նվիրատվությամբ նորոգված մկրտարանը և այլն։ Արդեն ամբողջությամբ քանդված հայկական եկեղեցու տեղում նույն թվականի հուլիսի 2-ին կատարվեց կառուցվելիք վրացական եկեղեցու հիմնօրհներքը։

Ներկայումս Ձորաբաշի Սուրբ Գևորգ եկեղեցու տեղում կառուցված է և գործում է վրացական ուղղափառ եկեղեցի, որը կոչվում է Սուրբ Դավիթ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  RAA գիտական ուսումնասիրություններ Գիրք II. Վրաց պետական քաղաքականությունը և հայ մշակույթի հուշարձանները (1988-1999), Դիվան վավերագրերին և լուսանկարների Archived 2017-01-01 at the Wayback Machine. կազմող Սամվել Կարապետյան. ISBN 5-8080-0144-7 ԳՄԴ 85.113 (2Հ)
2. 1 2  Սամվել Կարապետյան, «Երևանյան օրեր», 01-04, 1997 թ. N 18:
3. 1 2  Սամվել Կարապետյան, «Հայոց Աշխարհ», 22 օգոստոսի, 1997, N 49:


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Թբիլիսիի հայկական եկեղեցիներ |
| --- |
|  |
| Հայ Առաքելական եկեղեցիՀայ Առաքելական եկեղեցու Վիրահայոց թեմի կազմում  գտնվող եկեղեցիներ | Սուրբ Գևորգ եկեղեցի **•** Էջմիածնեցոց Սուրբ Գևորգ եկեղեցի |  |
|  |
| Վրաց ուղղափառ եկեղեցիՎրացականացված հայկական  եկեղեցիներ | Քարափի Սուրբ Գևորգ եկեղեցի **•** Սուրբ Կարապետ եկեղեցի **•** Բեթղեհեմի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի **•** Ջգրաշենի Սուրբ Հրեշտակապետաց եկեղեցի **•** Քարափի Սուրբ Գևորգ եկեղեցի **•** Վերայի Սուրբ Խաչ եկեղեցի **•** Ձորաբաշի Սուրբ Գևորգ եկեղեցի **•** Կուսանաց Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի **•** Ճուղուրեթի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի |
|  |
| Դեռևս անորոշ կարգավիճակում  գտնվող հայկական եկեղեցիներ | Սուրբ Նշան եկեղեցի **•** Նորաշեն եկեղեցի **•** Մուղնեցոց Սուրբ Գևորգ եկեղեցի **•** Սուրբ Մինաս եկեղեցի **•** Շամքորեցոց Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի **•** Տանդոյանց Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի |
|  |
| Ոչնչացված հայկական  եկեղեցիներ | Թբիլիսիի հայոց վանք **•** Խոջիվանքի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի **•** Ջիգրաշեն Ավետյաց եկեղեցի **•** Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի **•** Կամոյանց Սուրբ Գևորգ եկեղեցի **•** Զրկինյանց Սուրբ Գևորգ եկեղեցի **•** Կուկիի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի **•** Սուրբ Սարգիս եկեղեցի **•** Նավթլուղի Սուրբ Գևորգ եկեղեցի **•** Ծիրանավոր Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի |

 |