**Սանտա Մարիա դի Մոնսերատո** (իտալ.՝ Santa Maria in Monserrato degli Spagnoli), կաթոլիկ տիտղոսակիր եկեղեցի, որը հանդիսանում է Իսպանիայի ազգային եկեղեցին Հռոմում։ Տեղակայված է Հռոմի Ռեգոլա շրջանում, Վիա դելլա Բարչետա և Վիա դի Մոնսերրատո նեղլիկ փողոցի հատման տեղում։
Եկեղեցու ներկայիս կարդինալ-քահանան Կարլոս Ամիգո Վալլեխոն է։

Պատմություն
-----------

Սանտա Մարիա դի Մոնսերատո բազիլիկի ինտերիերը
Գլխավոր խորան
Ներկայիս եկեղեցին հիմնադրվել է 1803-1807 թվականներին, միավորելով երկու եկեղեցիներ՝ Պիացցա Նավոնայի Սան Ջիակոմո դեյլի Սպանյոլին (15-րդ դար), որն այդ ժամանակ փլուզվում էր, և Սանտա Մարիա դի Մոնսերրատոն, որը միջնադարից սկսած ծառայում է Հռոմի իսպանացի ուխտավորներին։ Սան Ջիակոմո դեյլի Սպանյոլիի շատ աշխատանքներ նույնպես տեղափոխվեցին Սանտա Մարիա դի Մոնսերատո։

Ճարտարապետություն
-----------------

Ի սկզբանե եկեղեցին ձևավորել է Անտոնիո դա Սանգալլո Կրտսերը, իսկ հետագա դարերում արված աշխատանքները իրականացվել են Բերնարդինո Վալպերգայի և Ֆրանչեսկո դա Վոլտերրայի կողմից։ Եկեղեցու կառուցման վայրն ընտրվել է 1518 թվականին, ճակատամասը կերտվել է 1582-1593 թվականներին դա Վոլտերրայի կողմից, խորանն օծվել է 1594 թվականին, իսկ տանիքի կառուցումն ավարտվել է 1598 թվականին։ Աբսիդի կառուցումը տևել է մինչև 1675 թվականը, երբ օծվում է նոր հիմնական խորանը։ Արտաքին արձանախումբը կերտվել է Ջիովաննի Բատտիստա Կոմտինիի կողմից (1673-1675)։ 1818-1822 թվականներին եկեղեցին ամբողջովին վերանորոգվել է։

Ինտերիեր
--------

Կենտրոնական կապելլայի «Կույսի վերափոխում» ֆրեսկոները պատկանում են Ֆրանչեսկո Նապպիին, իսկ ձախ կողմում պատկերված Կույսի թագադրումը՝ Ջիովաննի Բատտիստա Ռիչչին։ Կողային դռների որմնախորշերում կանգնեցված արձանները երկու արագոնյան սրբեր են՝ Սուրբ Իզաբել և Սուրբ Պետրոս Արբուեզ, որոնք Խուան Ադանի աշխատանքներն են (1816 թ)։

Աջակողմյան առաջին կապելլան սկզբում նվիրված էր Ֆիլիպ ու Նիկոլա սրբերին, իսկ 1590 թվականից՝ Բերնարդինո Ռոկկիին։ Մատուռում պահպանվում է վերջնիս գերեզմանաքարը, ինչպես նաև նրա Զինանիշագիտական վահանը՝ առաստաղին վրա։ Խորանում պատկերված Սան Դիեգո դի Ալկանտարան պատկերել է Աննիբալ Կարրաչչին։ Աջ կողմում Կալիստոս III (1455-1458 թթ․) և Ալեքսանդր VI (1492-1503 թթ․) պապերի դամբարաններ են, որոնք կերտել է Ֆելիպե Մորատիլլան։

Աջակողմյան երկրորդ կապելլան 1624 թվականին նվիրվել է Գաբրիել Ֆերրերին։ Այստեղ պահպանվում է նրա գերեզմանաքարը, ինչպես նաև Զինանիշագիտական վահանը՝ առաստաղի վրա։ Պատկերները Ֆրանչեսկո Նապպիին է՝ խորանի «Ավետում» պատկերը ներառյալ։ Երկու իսպանացի դեսպաններ Ջուլիան դե Վիլլալբայի և Սալվադոր դե Զեա Բերմուդեզի մարմիններն ամփոփված այստեղ։ Կամարների և որմնասյուների վերևում տիրամոր խորհրդանիշներ են, իսկ գմբեթի վրա Սուրբ Սեսիլիայի պատկերն է։

Աջակողմյան երրորդ կապելլայի շքեղ մարմարե ձևավորումն ավարտվել է 18-րդ դարում Անտոնիո Ֆրանչեսի և Միգուելի դե Կետինայի կողմից։
Ձախակողմյան կապելլան պատվիրել է Ֆրանցիսկո Ռոբուստեր ընտանիքը, և այն նվիրված է եղել Սուրբ Խաչին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Office of Papal Liturgical Celebrations (Consistory of October 21, 2003), Assignment of the Titles or The Deaconries to the New Cardinals

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սանտա Մարիա դի Մոնսերատո» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 7557795-1 · VIAF: 279153954888005680004 · WorldCat VIAF: 279153954888005680004 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Հռոմի բազիլիկներ և եկեղեցիներ |
| --- |
|  |
| Մեծ բազիլիկներ | Սուրբ Պետրոս տաճար • Սան Ջիովանի ին Լատերանո • Սանտա Մարիա Մաջորե • Սուրբ Պողոս • Սան Լորենցո ֆուորի լե Մուրա • Սանտա Կրոչե ին Ջերուսալեմե • Սան Պիետրո ին Վինկոլի
 | Սուրբ Պետրոս տաճար |
|  |
| Հնագույն բազիլիկներ | Պանթեոն • Սանտի Կոսմա է Դամիանո • Մաուզոլեո դի Կոստանտինա • Սանտա Պրեսսեդե • Սանտա Պուդենցիանա • Սանտա Սաբինա • Սանտա Մարիա Անտիկվա • Սան Ստեֆանո Ռոտոնդո |
|  |
| Միջնադարյան բազիլիկներ | Սանտա Մարիա ին Կոսմեդին • Սանտա Մարիա ին Տրաստևերե • Սանտա Մարիա ին Արաչելի • Սանտա Մարիա սոպրա Միներվա • Սանտա Մարիա դի Մոնսերատո • Սուրբ Կղեմենտի բազիլիկ • Սանտա Չեչիլիա ին Տրաստևերե • Սան Բարտոլոմեո • Սանտ Իվո ալլա Սապիենցա • Սան Ջորջիո ին Վելաբրո • Սանտա Ֆրանչեսկա Ռոմանա • Սանտա Մարիա ին Վիա Լատա • Սանտի Ապոստոլի • Սանտա Մարիա դե Մոնտի • Սանտի Քուատրո Կորոնատի |
|  |
| Նոր ժամանակների եկեղեցիներ | Սանտա Մարիա դել Պոպոլո • Սանտա Մարիա դելա Պաչե • Սան Պիետրո ին Մոնտորիո • Սուրբ Ավգուստինի եկեղեցի • Սան Լուիջի դե Ֆրանչեզի • Սանտա Մարիա դելի Անջելի է դեյ Մարտիրի • Տրինիտա դեյ Մոնտի • Ջեզու եկեղեցի • Սանտա Սուսաննա • Սանտա Մարիա դելա Վիտտորիա • Սանտ Ինյացիո • Սանտ Անդրեա դելա Վալե • Սանտ Ալեսիո • Սանտ Անյեզե ին Ագոնե • Սանտ Անդրեա ալ Քուիրինալե • Սանտա Մարիա դելա Կոնչեցիոնե • Սան Ֆրանչեսկո ա Ռիպա • Սան Կառլո ալե Քուատրո Ֆոնտանե • Սան Մարչելո ալ Կորսո • Տրե Ֆոնտանե աբբայություն • Սանտա Մարիա դեյ Միրակոլի • Սան Սեբաստիանո ֆուորի լե Մուրա |
|  |
| Ժամանակակից եկեղեցիներ | Հոբելյանական եկեղեցի |

 |