recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Դիոսդադո Մակապագալ** (սեպտեմբերի 28, 1910(1910-09-28), Lubao, Pampanga, Կենտրոնական Լուսոն, Ֆիլիպիններ - ապրիլի 21, 1997(1997-04-21), Libingan ng mga Bayani, Տագիգ),Ֆիլիպինների նախագահը 1961-1965 թվականներին։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1910 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Լուբաոյում (Պամպանգա, Կենտրոնական Լուսոն)։ Ավարտել Է Սանտո-Թոմաս համալսարանը՝ քաղաքացիական իրավունք մասնագիտությամբ։ Հետագայում աշխատել է որպես փաստաբան Մանիլայում։ 1941 թվականին ծառայել է որպես նախագահի աշխատակազմի իրավական հարցերով խորհրդական։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին դասավանդել է համալսարանում։ Հենց այդ ժամանակ էլ մահացել է նրա առաջին կինը՝ Պուրիտան։ Նա ուներ երկու երեխա՝ Սյուելոն և Արթուրոն։ Սիլոն ավելի ուշ դարձել է Պամպանգի փոխնահանգապետը։ Այնուհետև Դիոսդադոն ամուսնացել է Եվա Մակապագալի (Մասաերեգ) հետ, որի հետ ամուսնության ընթացքում ծնվել է Գլորիա Մակապագալ Առոյոն, որն իր հոր նման դարձել է Ֆիլիպինների նախագահը։

1946-1949 թվականներին աշխատել է արտաքին գործերի նախարարությունում, 1949 թվականին Պամպանգայի այն ժամանակվա նահանգապետ Ջո Լինգադի պնդմամբ՝ առաջադրվել ներկայացուցիչների պալատում, որտեղ աշխատել է 1949-1957 թվականներին։ 1957 թվականի նոյեմբերի 12-ին ընտրվել է Լիբերալ կուսակցությունից Հանրապետության փոխնախագահ՝ հավաքելով 116 հազար ձայն ավելի, քան ազգայնականների կուսակցության նախագահը (ընտրազանգվածը քվեարկել Է երկրի երկու բարձրագույն պաշտոնի թեկնածուների օգտին)։ Արդյունքում՝ ընդդիմադիր Լիբերալ կուսակցության առաջնորդ դարձած Մակապագալը ստիպված է եղել չորս տարի շարունակ համագործակցել նախագահական վարչակազմի հետ։ 1961 թվականի նոյեմբերին Մակապագալը ընտրվել է Ֆիլիպինների նախագահ՝ հաղթելով Կառլոս Պոլեստիկո Գարսիային 600 հազար ձայնի գերազանցությամբ։ 1965 թվականին ընտրություններում զիջել է Ազգային կուսակցության թեկնածու Ֆերդինանդ Մարկոսին։ 1971 թվականին Մակապագալն ընտրվել է սահմանադրական կոնվենցիայի նախագահ, որը մշակվել է փաստաթուղթ, որը 1973 թվականին դարձել է սահմանադրություն։ 1979 թվականին կազմակերպել է ազատագրման ազգային միությունը, որը ընդդիմադիր է Մարկոսի ռեժիմին։

Թաղվել է Տագիգայի հերոսների գերեզմանատանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Encyclopædia Britannica
2. 1 2 3 4  Munzinger Personen (գերմ.)
3. 1 2  Geni(բազմ․) — 2006.
4. 1 2
5. ↑  "Diosdado Macapagal". *Malacañang Museum*. Office of the President of the Philippines. Արխիվացված է the original 2008 թ․ հունիսի 24-ին. Retrieved 2009 թ․ օգոստոսի 6.
6. ↑  "Common Man's President". *Time*. 1961 թ․ նոյեմբերի 24. Արխիվացված է the original 2013 թ․ հուլիսի 21-ին. Retrieved 2009 թ․ օգոստոսի 6. `{{cite news}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
7. ↑  Malaya, J. Eduardo; Jonathan E. Malaya (2004). *So Help Us God: The Presidents of the Philippines and Their Inaugural Addresses*. Manila: Anvil. pp. 200–214. ISBN 971-27-1486-1.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
* Диосдадо Макапагал на Кругосвете
**Դերենիկ Սուրենի Վարդումյան** (ապրիլի 13, 1978(1978-04-13), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), թմբկահար, դերասան։

Կենսագրություն
--------------

1999 թվականին ավարտել է Երևանի թատերական արվեստի պետական ինստիտուտի թատերական ֆակուլտետի «Երաժշտական թատրոնի դերասան» բաժինը։ 1996-2001 թվականներին եղել է Երևանի պետական կամերային երաժշտական թատրոնի մեներգիչ։ 2000-2003 թվականներին մի շարք ներկայացումներում համագործակցել է դերասան Վարդան Պետրոսյանի հետ։ 2000 թվականից երգում է «Հայաստանի պետական ֆիլհարմոնիկ նվագախումբ» ՊՈԱԿ-ին կից «Հովեր» կամերային երգչախմբում։ 2001 թվականի հուլիս-նոյեմբեր ամիսներին եղել է Երևանի պետական կամերային երաժշտական թատրոնի մեներգիչ, 2002 թվականի սեպտեմբեր - դեկտեմբեր ամիսներին՝ «Ստուդիա-Օրկեստր» ՍՊԸ երգչախմբի երգիչ։ 2003-2008 թվականներին եղել է Հայաստանի հանրային ռադիոյի երիտասարդական «Լյուն-Սե» ծրագրի խմբագիր, ռադիոլրագրող։ 2005-2007 թվականներին «Արամազդ» ռոք խմբի հարվածային գործիքների կատարող։ 2007 թվականից համագործակցում է «Վիբրոգրաֆուս» պրոդյուսերական ընկերության հետ, որը զբաղվում է ռոք համերգների կազմակերպմամբ։ 2007 թվականից «Դոգմա» հայկական պրոգրեսիվ էթնո մետալ խմբի հարվածային գործիքների կատարող է, 2009 թվականից "The Beautified Project" ալտերնատիվ ռոք խմբի հարվածային գործիքների կատարող։

Նկարահանվել է մի շարք ֆիլմերում։

Ընտանիք
-------

Ամուսնացած է, ունի դուստր և որդի։

Կինը՝ Սոնա Քոլոզյանը, ավարտել է Երևանի պետական թատերական ինստիտուտը, կատարել մի շարք դերեր թատրոնում, երգել «Հովեր» երգչախմբում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Դերենիկ Վարդումյանի կենսագրությունը anunner.com կայքում
2. ↑  "Դերենիկ Վարդումյանի կենսագրությունը avproduction.am կայքում". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 6-ին. Retrieved 2018 թ․ փետրվարի 18.
Շվեյցարիայի լեզուների քարտեզ
**Ֆրանսերենը Շվեյցարիայում** տարածված է տեղական *պատուա* բարբառի և գրական ֆրանսերենի տեսքով։ *Օյլ* բարբառախմբին պատկանող բարբառները և պրովանսաֆրանսերենը Շվեյցարիայում արդեն սահմանափակ կիրառություն ունեն, չնայած Ռոմանդիայի (ֆրանսիական Շվեյցարիա) տարեց բնակիչները շարունակում են պահպանել տեղի բարբառները, և նոր սերունդը հետաքրքրություն է դրսևորում պատուայի հանդեպ։ Պատուան կիրառվում է եկեղեցական արարողություններում և շարունակում է մնալ հեռավոր գյուղերի ու փոքր քաղաքների տարեց բնակիչների խոսակցական լեզուն։

Պատմություն
-----------

Ժամանակակից Շվեյցարիայում Ռոմանդիայի շատ կանտոններ` բացառությամբ Ֆրիբուրի (1481), բավական ուշ են ընդգրկվել (մոտավորապես 19-րդ դարի սկիզբ), այդ պատճառով տարբեր ժամանակներում այս տարածքները տարաբնույթ ազդեցություն են կրել` ռեֆորմացիա, Բեռնի ընդարձակում, ֆրանսիական հեղափոխություն։ Ֆրանսախոս հարևան միավորները (հատկապես *օկ* և *օյլ* բարբառներ կրողները) մեծ ազդեցություն են թողել շրջանի կյանքում, սակայն 19-րդ դարից իրավիճակը փոխվել է. Ռոմանդիայում արգելվել են ֆրանկոպրովանսերենի քարոզումն ու ուսուցումը, ավելի նորաձև է դարձել գրական ֆրանսերենի կիրառումը։ Այդպիսով, 1990 թվականին ֆրանսախոս շվեյցարացիների միայն 2 %-ն էր կարողանում խոսել պատուա լեզվով։

Ժամանակակից կարգավիճակ
----------------------

Ընդհանուր առմամբ, ֆրանսերենը և գրական ֆրանսերենը համընկնում են` ի տարբերություն գերմանական գրական լեզվի և նրա շվեյցարական տարբերակի, որը կիրառում է Շվեյցարիայի գերմանախոս հատվածը։ Ֆրանսիացիների ու Շվեյցարիայի ֆրանսախոս կանտոնների շվեյցարացիների մեջ գրեթե լիարժեք փոխհասկացվածություն է առկա, սակայն վերջիններիս լեզվում նկատվում են պատուայից ու գերմաներենից եկող հնաբանություններ։ Այսպես ավելի շատ օգտագործում են *vattre et mouttre*` փոխանակ ասելու *père et mère*, *poutzer*` փոխանակ *nettoyer*, *speck*` փոխանակ *lard*, *witz*` փոխանակ *blague* և այլն։

Այսպիսով, ներկայումս առանձնանում են ֆրանսախոս շվեյցարացիների երեք շերտեր` պատուա լեզուն կրողներ, ֆրանսերենի շվեյցարական տարբերակը կողներ և ֆրանսերեն կրողներ։ Վերջինս կոչվում է *français fédéral* և կիրառվում է պաշտոնական փաստաթղթերում` օգտագործելով գրական ֆրանսերենի քերականությունը, բառապաշարը և շարահյուսությունը։ *Dictionnaire suisse romand*-ը բնորոշում է *français fédéral* լեզուն որպես վարչական լեզու, որով միայն գրում են և ոչ թե կենդանի խոսում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "«Patois» wird wieder Schulfach" (in գերմաներեն). Schweizer Fernsehen. 8. November 2011. Արխիվացված from the original on 2012 թ․ սեպտեմբերի 17. Retrieved 2012 թ․ ապրիլի 1.

Արտաքին հղումներ
----------------

* "Termes régionaux de Suisse romande et de Savoie" (in ֆրանսերեն). Արխիվացված from the original on 2012 թ․ մայիսի 16. Retrieved 2012 թ․ ապրիլի 13.
* "Base de données lexicographiques panfrancophone (BDLP)" (in ֆրանսերեն). Արխիվացված from the original on 2012 թ․ մայիսի 16. Retrieved 2012 թ․ ապրիլի 13.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1069094730 |

 |
Մուստանգներ
**Մուստանգ** (անգլ.՝ անգլերեն), վայրիացած տնային ձի։ Մուստանգը տարածված էր Հյուսիսային և Հարավային Ամերիկաների տափաստաններում։ Այն անցյալում որսի օբյեկտ էր (միս, կաշի)։ Գրեթե ոչնչացվել է։

Անվանման ծագումը
----------------

"Mustang" բառը ծագում է իսպանական «mestengo» (օգտագործվում է Մեքսիկայում), «mesteño» կամ «mostrenco» բառերից, որոնք օգտագործում են թափառող անասուններին անվանելու համար։ Երբեմն դրանց անվանում են գիտական՝ Equus caballus ferus կամ Equus ferus caballus անվանումներով, որն առավել սազական է ձիերի ոչնչացած նախնի տարպանայի համար, այլ ոչ՝ վայրիացած ձիերի։

Պատմությունը
------------

Մուստանգը ծագում է XVI դարում Եվրոպայից բերված տնային ձիուց։ Ձիերից շատերը տարբեր պատճառներով փախչում էին մարդկանցից, որոշները մարտում կորցնելով հեծյալին՝ վայրիանում։ Սիու հնդկացիներն առաջին անգամ տեսնելով ձիուն, չհասկացան, թե դա ինչ կենդանի է և դրան անվանեցին «մեծ շուն»,սակայն ավելի ուշ հասկացան,որ այն արագավազ և հավատարիմ կենդանի է։

XIX դարում վայրիացած ձիերը մեծ թիվ էին կազմում Արգենտինայում եւ Պարագվայում։ XX դարի սկզբին հյուսիսամերիկյան տափաստաններում կար մոտ 2 մլն մուստանգ։

Մուստանգներն արվեստում
----------------------

Մուստանգը և մուստանգավարը Մայն Ռիդի «Անգլուխ ձիավորը» (1865) վեպի հերոսներն են։ Գիրքը բազմիցս էկրանավորվել է։

Նյու Մեքսիկո նահանգում վայրիացած ձիու մասին գիրք է գրել Էռնեստ Սեթըն-Թոմփսընը, որը վերնագրել է «Վայրի մուստանգը» (անգ. «The pacing Mustang», 1930 թ.), որի հիման վրա նկարահանվել համանուն խորհրդային ֆիլմը (1975)։

Կիգեր-մուստանգ ցեղատեսակի ձիու մասին ԱՄՆ-ում նկարահանվել է *«Spirit: Stallion of the Cimarron»* լիամետրաժ անիմացիոն ֆիլմը (2002)։

1890-1900-ական թթ. մուստանգների պահպանության մասին է պատմում 2004 թ. ռեժիսոր Ջո Ջոնսթոնի նկարահանած «Իդալգո» ֆիլմը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2015 թ․ փետրվարի 24-ին. Retrieved 2021 թ․ մարտի 1.
2. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2015 թ․ դեկտեմբերի 5-ին. Retrieved 2017 թ․ մայիսի 6.
3. ↑  Kiger Mustang(ռուս.)
4. ↑  NCBI link: *Equus caballus ferus*(Ստուգված է 24 փետրվարի 2015).
5. ↑
**Լիլիթ Գեորգի Բրուտյան** (օգոստոսի 7, 1953(1953-08-07), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ լեզվաբան։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1992), պրոֆեսոր (2003): Հայոց փիլիսոփայական ակադեմիայի ակադեմիկոս, Երևանի պետական համալսարանի ռուսաց լեզվաբանության, տիպաբանության և հաղորդակցման տեսության ամբիոնի վարիչ։ Լ. Գ. Բրուտյանի գիտական հետաքրքրությունների շրջանակը ընդգրկում է ընդհանուր և համեմատական լեզվաբանության, լեզվափիլիսոփայության, հաղորդակցման տեսության, փաստարկման տեսության, գործաբանության, գենդերային լեզվաբանության, ճանաչողական լեզվաբանության, հոգելեզվաբանության, երեխաների խոսքի, տեղանունների և այլ հիմնահարցեր։

Կենսագրություն
--------------

Լիլիթ Բրուտյանը ծնվել է 1953 թվականի օգոստոսի 7-ին, Երևանում։ 1975 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1979 թվականից աշխատում է ԵՊՀ-ում, միաժամանակ՝ ՀՀ ԳԱԱ Լեզվի ինստիտուտի գիտաշխատող, 1994-1995 թվականներին՝ Մոնթքլերի (ԱՄՆ) համալսարանի պրոֆեսոր։
Ուսումնասիրությունները վերաբերում են ընդհանուր և համեմատական լեզվաբանության, լեզվափիլիսոփայության, հոգելեզվաբանության, ճանաչողական լեզվաբանության հիմնախնդիրներին։

Պրոֆեսոր Լ. Գ. Բրուտյանը հեղինակ է մոտ 120 գիտական աշխատությունների, որոնք տպագրվել են Ռուսաստանում, ԱՄՆ-ում, Իսպանիայում, Իտալիայում, Սլովենիայում, Լեհաստանում, Չինաստանում, Նիդեռլանդներում, Ֆինլանդիայում, Ուկրաինայում, Շվեյցարիայում, Լիտվիայում և այլ երկրներում։ Հրապարակումների թվում 10 գիրք է։

Գիտական զեկույցներով հանդես է եկել Նիդեռլանդներում, ԱՄՆ-ում, Իսպանիայում, Ռուսաստանում, Ֆինլանդիայում, Շվեցարիայում, Լեհաստանում, Լիտվայում, Բելառուսում, Չինաստանում և այլն։

Փաստարկման ուսումնասիրման միջազգային ընկերության (Նիդեռլանդներ), Գործաբանության միջազգային ընկերության (Բելգիայ), "Journal of US-China Foreign Language" (ԱՄՆ), "Journal of Sino-US English teaching" (ԱՄՆ), "Լեզու և լեզվաբանություն" ամսագրերի խմբագրակազմերի, գիտական աստիճաններ շնորհող մասնագիտացված խորհուրդների անդամ է, Հայաստանի կրթության և գիտության նախարարության Գիտության պետական կոմիտեի փորձագետ և այլն։

Մրցանակներ
----------

* «Աշխարհի առաջատար մանկավարժ 2005» (Մեծ Բրիտանիա) մրցանակ, 2005
* Հայաստանի կրթության և գիտության նախարարության պատվոգիր, 2009

Ծանութագրություններ
-------------------

1. ↑  "Լիլիթ Գեորգի Բրուտյանը ԵՊՀ կայքում". Արխիվացված է the original 2017 թ․ հոկտեմբերի 28-ին. Retrieved 2016 թ․ հոկտեմբերի 15. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  "Լիլիթ Գեորգի Բրուտյան". Արխիվացված է the original 2016 թ․ նոյեմբերի 9-ին. Retrieved 2016 թ․ հոկտեմբերի 15. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  "AV Production - Լիլիթ Բրուտյան". *avproduction.am*. Արխիվացված է the original 2021 թ․ հունիսի 28-ին. Retrieved 2020 թ․ օգոստոսի 7. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Լիլիթ Գեորգի Բրուտյանը ԵՊՀ կայքում Archived 2016-11-09 at the Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | AV Production |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 11334 |

 |
**Նիկանդր Ալեքսեև** (ռուս.՝ Ника́ндр Алексе́евич Алексе́ев, 1891, Կրասնոգորոդսկի շրջան, Պսկովի մարզ, ՌԽՖՍՀ - 1963, Պսկով, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս խորհրդային գրող, բանաստեղծ, Վ. Ի. Լենինի մասին ստեղծագործությունների հեղինակ, «Պսկովյան երկրագործ» թերթի խմբագիր։

Կենսագրություն
--------------

Նիկանդր Ալեքսեևիչ Ալեքսեևը ծնվել է 1891 թվականին Պիդելի գյուղում (այժմ` Պսկովի մարզի Կրասնոգորոդսկի շրջան)։ Տասնչորս տարեկան հասակում ոտքով հասել է Սանկտ-Պետերբուրգ աշխատանք փնտրելու, քանի որ բազմանդամ գյուղացիական ընտանիքը հնարավորություն չի ունեցել կերակրելու նրան։ Մասնակցել է 1905 թվականի հեղափոխությանը, որից հետո վերադարձել է Պսկով և զբաղվել լրագրողական գործունեությամբ։

1907 թվականին հիմնադրել է «Պսկովյան երկրագործ» թերթը, հետագայում դարձել դրա խմբագիրը։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկզբում Նիկանդր Ալեքսեևիչը գտնվել է Փարիզում, ռուսական էքսպեդիցիոն կորպուսի կազմում, որտեղ էլ 1918 թվականին լույս է տեսնում նրա «Պսակ զոհվածներին» բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն։

1920 թվականին վերադառնում է Ռուսաստան, 1929 թվականին փոխադրվում Սիբիր, որտեղ ղեկավարում է Խորհրդային գրողների միության Նովոսիբրսկի բաժամունքը։ 1959 թվականին փոխադրվում է Պսկով, որտեղ էլ մահանում է 1963 թվականին։ Թաղված է Միրոնոսիցկի գերեզմանատանը։

Ստեղծագործություններ
--------------------

Նիկանդր Ալեքսանդրովիչի ստեղծագործությունների համար հիմք են հանդիսացել գյուղացիական կենցաղի և աշխատանքի նկարագրությունները, շրջագայությունների և թափառումների մասին հիշողությունները, նոր ժամանակի պայմաններում մարդու տեղի վերաբերյալ մտորումները։ Առանձնապես նշանավոր ստեղծագործություններն ու աշխատանքներն են`

* «Իմ թագավորությունը» (1907) - դեբյուտ
* «Պսակ զոհվածներին» (1917) - բանաստեղծությունների ժողովածու
* «Տի-նի-նի» (1919) - բանաստեղծությունների ժողովածու
* «Քամու երգեր» (1920) - բանաստեղծությունների ժողովածու
* «Կարմիր սիրտ» (1920) - բանաստեղծությունների ժողովածու
* «Նոր մարդիկ» (1923) - պիես
* «Լենինյան Իսկրայի ծնունդը» (1956) -Լենինի մասին եռապատման առաջին մասը
* «Առաջին բարիկադը» (1956) - Լենինի մասին եռապատման երկրորդ մասը
* «Վելիկոռուսական երկիր» (50-ական թվականների վերջ - ալմանախ, համահեղինակ

Հետաքրքիր փաստեր
----------------

«Պսակ զոհվածներին» գիրքը գրախոսել է Նիկոլայ Գումիլյովը։ Գրախոսությունը տպագրվել է «Ռուս զինվոր-Ֆրանսիայի քաղաքացի » թերթում։ Սա եղել է Գումիլյովի այս պարբերականում միակ հրապարակումը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Алексеев Никандр Алексеевич". Биография.ру. Retrieved 2014 թ․ հունվարի 25.
2. 1 2 3  Машкарина О. (2010 թ․ նոյեմբերի 3). "Город историй: Псковский небоскрёб". Псковское агентство информации. Retrieved 2014 թ․ հունվարի 25.
3. ↑  Региональный образовательный портал Псковской области

Արտաքին հղումներ
----------------

* "Н. А. Алексеев. Последний романтик Серебряного века". Региональный образовательный портал Псковской области. Արխիվացված է the original 2014 թ․ փետրվարի 2-ին. Retrieved 2014 թ․ հունվարի 25. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
* *Гумилёв Н. С.* «Октябрьский» переворот — взгляд из Парижа // Поэт на войне.
**Պետեր Ույվագի** (հունգ.՝ Peter Ujvagi, մարտի 31, 1949(1949-03-31), Բուդապեշտ, Հունգարիայի երկրորդ հանրապետություն), Հունգարիայում ծնված ամերիկյան դեմոկրատական կուսակցության ներկայացուցիչ Օհայո նահանգի 47-րդ շրջանից։ Ներկայացնում է Թոլեդո և Լուկաս շրջանները (հունվարի 3, 2003 թվական-մարտի 19, 2010 թվական)։

Կենսագրություն
--------------

Պետեր Ույվագին ծնվել է 1949 թվականին Բուդապեշտում Էդ և Մագդա Ույվագիների ընտանիքում։ 1956 թվականի Հունգարական հեղափոխությունից հետո 7 տարեկան հասակում ծնողների հետ գաղթել է ԱՄՆ։ Ունի երկու եղբայր՝ Էդ և Չարլզ։ Կարճ ժամանակահատված ավստրիական փախստականների ճամբարում մնալուց հետո ընտանիքը ժամանել է Օհայո նահանգի Թոլեդո քաղաք։ 1993 թվականին Պետերը եղել է Հունգարիայի վարչապետի պետական հուղարկավորության ամերիկյան պատվիրակության անդամ։

Պետեր Ույվագին հանդիսանում է հունգարա-ամերիկյան կոալիցիայի հիմնադիր անդամ և գործադիր հանձնաժողովի անդամ։ Նա ակտիվ գործունեություն է ծավալում Մեծ Թոլեդոյի հունգարական ակումբում, Բիրմինգհեմի մշակութային կենտրոնում, ընդգրկված է Մեծ Թոլեդոյի արվեստի հանձնաժողովի տնօրենների խորհրդի կազմում։

Նրա մականուն է «Արևելյան Թոլեդոյի քաղաքապետ»։ Օհայոյի մյուս հունգարացի ներկայացուցիչը 49-րդ շրջանից Մատ Սոլոսին է։

Օհայոյի ներկայացուցիչների պալատ
-------------------------------

Թերեզա Ֆեդորից հետո Պետեր Ույվագին մասնակցեց Օհայոյի ներկայացուցիչների պալատի թափուր պաշտոնի համար ընտրությանը՝ ստանալով 67.76% ձայն, 2004 թվականին նա ստացավ ձայների 71.22%-ը, 2006 թվականին՝ 73.85%-ը, 2008 թվականին նա անարգել թեկնածու էր։

Օրենսդիր բնագավառում Ույվագին ազդեցիկ դեր ուներ բյուջետային հարցերի գործում և որոշ ժամանակ եղել է Ֆինանսների կոմիտեի տրանսպորտի ենթահանձնաժողովի նախագահ։

2010 թվականի մարտի 17-ին Ույվագին հրաժարվել է Օհայոյի ներկայացուցիչների պալատի իր պաշտոնից՝ դառնալով նոր Լուկաս համայնքի ղեկավարը։ Այս պաշտոնում նա հաջորդել է Ջո Վոլտերին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "*The Mayor of East Toledo*". Արխիվացված է the original 2007 թ․ հոկտեմբերի 15-ին. Retrieved 2016 թ․ հոկտեմբերի 20. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  "2002 election results". Retrieved 2011 թ․ սեպտեմբերի 13.
3. ↑  *Lucas County will pay Ujvagi $105,684*(չաշխատող հղում)

Արտաքին հղումներ
----------------

* *Peter Ujvagi's biography*
* *Toledo area offered haven for refugees of crushed revolt*(չաշխատող հղում)
**Հովհաննես Կարպիսի Սարկավագյան** (օգոստոսի 18, 1955(1955-08-18), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ բժիշկ, վիրաբույժ, բժշկական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ, Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ բժշկական կենտրոնի Կրծքային վիրաբուժության բաժանմունք վարիչ։

Կենսագրություն
--------------

Հովհաննես Սարկավագյանը ծնվել է 1955 թվականի օգոստոսի 18-ին Երևան քաղաքում։ Միջնակարգ կրթությունը ստացել է Երևանի թիվ 78 միջնակարգ դպրոցում 1962-1972 թվականներին, որից հետո՝ 1972-1978 թվականներին, սովորել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտի Բուժական գործ ֆակուլտետում, 1978-1979 թվականներին ուսումը շարունակել է նույն բուհի ինտերնատուրայում և ստացել վիրաբույժի որակավորում։

1989–1994 թվականներին կամավոր մեկնել է Ստեփանակերտ, Արցախի Հանրապետության Մարտակերտի շրջան (Դրմբոն), գործուղվել Հայաստանի Նոյեմբերյանի, Իջևանի, Սիսիանի, Արարատի շրջաններ, որտեղ մասնակցել է վիրավոր ազատամարտիկների բուժօգնության աշխատանքներին։

Վերապատրաստվել է ԱՄՆ-ի Բոստոնի և ՌԴ Սանկտ-Պետերբուրգի բժշկական համալսարանների ասպիրանտուրաներում։

Որպես վիրաբույժ՝ 1978-1982 թվականներին աշխատել է Արագածի և Արարատի շրջանային հիվանդանոցներում։ 2006 թվականին պաշտպանել է ատենախոսություն և ստացել բժշկական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան։

2010 թվականից հանդիսանում է Եվրոպայի կրծքային վիրաբույժների ասոցիացիայի անդամ։

Մոտ 50 տպագիր աշխատանքի հեղինակ է։

Պարգևներ
--------

* ՀՀ ազգային ժողովի նախագահի շնորհակալագիր (2005)
* ՀՀ նախագահի՝ «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար 2-րդ աստիճանի մեդալ» (2006)
* ՀՀ ՊՆ «Մարշալ Բաղրամյան մեդալ» (2007)
* Պողոսյան մրցանակ (2014)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Սարկավագյան Հովհաննես Կարպիսի — Hayazg". *am.hayazg.info*. Retrieved 2021 թ․ օգոստոսի 26.
2. ↑  "Հովհաննես Սարկավագյան". *boghossianprize.am*. Արխիվացված է the original 2021 թ․ օգոստոսի 26-ին. Retrieved 2021 թ․ օգոստոսի 26. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. ↑  "ՍԱՐԿԱՎԱԳՅԱՆ ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ԿԱՐՊԻՍԻ".

Արտաքին հղումներ
----------------

* Հովհաննես Սարկավագյան
* Dr. Hovhannes Karpis Sarkavagyan
* Հովհաննես Սարկավագյան Archived 2021-08-26 at the Wayback Machine.
* "Поставьте четкую задачу": Армен Саркисян готов просить помощь по своим каналам
**Ֆրանկներ** (լատին․՝ Franci կամ gens Francorum) Գերմանական ժողովուրդների խումբ, որոնց անվանումը առաջին անգամ նշվել է 3-րդ դարի հռոմեական աղբյուրներում։ Այսպես անվանվել են Ստորին և Միջին Հռենոսի ժողովուրդներին։ Հետագայում տերմինը նաև օգտագործվել է հռոմանացված գերմանական տոհմերին անվանելու համար Հռոմեական կայսրության անկումից հետո, որոնք բնակվել են Լուարից Հռենոս ընկած տարածաշջանում և իշխել են շատ հետ Հռոմեական թագավորություններում, հետագայում ճանաչվել են Կաթոլիկ եկեղեցու կողմից որպես Արևմտյան Հռոմեական կայսրության առաջնորդների ժառանգներ։

Չնայած ֆրանկներ անվանումը չի գործածվել մինչև 3-րդ դարը, նվազագույնը մի քանի ֆրանկական ցեղեր հայտնի են եղել հռոմեացիներին իրենց սեփական անվանումներով, որոնք եղել են և Հռոմի թշնամիներ, և դաշնակիցներ։ Նոր անվանումը առաջին անգամ գործածվել է, երբ հռոմեացիները կորցրեցին վերահսկողությունը Հռենոսի շրջանում։ Ֆրանկների մասին առաջին հիշատակման մեջ նշվել է, որ նրանք միավորվել են և ասպատակել հռոմեական տարածքները։

Ֆրանկենրը, որոնք բնակվում էին Հռոմի սահմաններից ներս, Հռենոսի մոտ, կոչվում էին Սալյան ֆրանկներ և Ռիպուարյան կամ Հռենոսյան ֆրանկները, որոնք բազմաթիվ փորձերից հետո նվաճեցին Հռոմի սահմանամերձ քաղաք Քյոլնը և վերահսկողության տակ առան Հռենոսի ձախ ափը։ 450-ական և 460 ական թվականներին ֆրանկ Խլիդերիկ I-ը մեկն էր հռոմեացիների մի շարք զորավարներից, որոնք մասնակցում էին Հռոմեական Գալիայում ռազմական գործողություններին։ Խլիդերիկը և նրա որդի Քլոդվիգ I-ը հիմնադրեցին ֆրանկների թագավորությունը։ Նոր տեսակի թագավորությունից սկիզբ առավ Մերովինգների հարստությունը, որը նվաճեց Գալիայի մեծ մասը 6-րդ դարում` դառնալով Հռենոսի հովտի ֆրանկական թագավորությունների առաջնորդը։ Այն հիմք դարձավ Մարովինգյան կայսրության ստեղծման, որոնց փոխարինեցին Կարոլինգները 8-րդ դարում։

Միջնադարում *Ֆրանկ* տերմինը օգտագործվում էր որպես *Արևմտյան եվրոպացի* տերմինի հոմանիշ, քանի որ Կարոլինյան ֆրանկները վերահսկում էին Արևմտյան Եվրոպայի մեծ մասը և հիմնադրեցին քաղաքական համակարգ, որի հիմքում ընկած էր եվրոպական *հին կարգը*, որը ավարտվեց միայն Ֆրանսիական հեղափոխության արդյունքում։ Ֆրանկները լավ հարաբերություններ հատատեցին Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցու հետ և դաշնակիցների հետ մասնակցեցին Խաչակրաց արշավանքներին Եվրոպայից դուրս Լևանտում, որտեղ հիմնեցին ֆրանկական իշխանություններ։

Ֆրանկական թագավորությունները հենց կզբից իրավականորեն և քաղաքապես բաժանվեցին արևելյան ֆրանկական և գերմանական մասերից։ Երևմտյան մասում Մերովինգների հիմքում ընկած էր Հռոմեական իրավունքը։ Արևելյան ֆրանկական թագավորությունը վերակազմավորվեց որպես նոր «Սրբազան Հռոմեական կայսրություն»։ Արևմտյան Եվրոպայի ֆրանկները, որոնք խոսում էին Ռոմանական լեզուներով շարունակեցին գոյետևել հետագայում որպես Ֆրանսիա, անվանում որը գալիս է ֆրանկների անվանումից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Holy Roman Empire"
2. ↑  "Coronation of Charlemagne". Արխիվացված է the original 2018 թ․ ապրիլի 5-ին. Retrieved 2019 թ․ հունվարի 11.
3. ↑  "Charlemagne"
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ 5 (այլ կիրառումներ)

**5,** ֆրանսուհի երգչուհի Ալիզեի թվով 5-րդ ալբոմը, թողարկվել է 2013 թվականի մարտի 25-ին Sony Music լեյբլում։

Ալբոմի մասին
------------

5-ը գրվել է 2011-2012 թվականներին։ Ալբոմի առաջին երգը ստացել է A cause de l'automne (Որովհետև աշուն է) անվանումը, այն թողարկվել է 2012 թվականի հուլիսի 4-ին, իր առաջին սինգլից գրեթե 12 տարի անց (առաջին սինգլ՝ Moi... Lolita, սկբզում հասանելի էր միայն iTunes կայքով)։ Ալբոմի շապիկը և անվանումը ներկայացվել էին Star Academy-ում 2013 թվականի հունվարի 3-ին։ Ալբոմի հեղինակներից են BB Brunes և Luke ռոք խմբերի անդամները, ինչպես նաև հայտնի ռոք երաժիշտ Գոլդմանը և Ժան-Ժակը։ Ալբոմի երգերը ինչպես 1960-ականների, այնպես էլ նոր ժամանակների ռիթմերն են ընդգրկում։

Արձագանքներ
-----------

Ալբոմը ստացավ մի շարք դրական արձագանքներ։ Քննադատների խոսքերով, այս աղջիկը, ով սկսեց իր կարիերան «Ես Լոլիտան եմ» երգով, արդեն հասուն կին է։

Երգացանկ
--------

1. «À cause de l'automne»
2. «10 ans»
3. «Je veux bien»
4. «Mon chevalier»
5. «Le dernier souffle»
6. «Boxing club»
7. «Jeune fille»
8. «La guerre en dentelle»
9. «Si tu es un homme»
10. «Happy End»
11. «Dans mon sac»

Չարթեր
------

| Չարթ (2013) | Վայր |
| --- | --- |
| Բելգիա Բելգիա (Flanders) | 169 |
| Բելգիա Բելգիա (Wallonia) | 41 |
| Ֆրանսիա Ֆրանսիա French Albums Chart | 25 |
|

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Alizée Art - The name of the album released. Прове
2. 1 2 3  "Alizée - 5 - hitparade.ch". *lescharts* (in French).`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Deezer |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Allmusic · Discogs · MusicBrainz |

 |
**Գաո Գաո** (չինարեն՝ 高高), էգ մեծ պանդա, նախկինում ապրել է Սան Դիեգոյի կենդանաբանական այգում։ 2018 թվականին տեղափոխվել է Չինաստան։ Մինչ օրս գերության մեջ 5 մեծ պանդաների հայրն է։

Գաո Գաոն Սան Դիեգոյի կենդանաբանական այգում ուտում է եղեգ

Պատմություն
-----------

Գաո Գաոն ծնվել է 1990-ական թվականներին Չինաստանի ջունգլիներում։ 1993 թվականին նրան տեղափոխել են «Մեծ պանդայի արգելոց», որտեղ էլ երկար տանջվել է ձախ ականջի վնասվածքից։

1995 թվականի ապրիլի 12-ին Գաո Գաոն առողջ ազատ է արձակվել։ Այս պատմության հիման վրա նկարահանվել է «Վերադարձ տուն» չինական վավերագրական ֆիլմը։ Սակայն պանդայի ազատությունը կարճատև էր, քանի որ նա մեծ վնաս էր հասցնում գյուղերի բնակիչներին։ Նրան 2002 թվականին տեղափոխել են «պանդաների պահպանման կենտրոն»։

2003 թվականին Գաո Գաոյին տեղափոխել են Սան Դիեգոյի կենդանաբանական այգի։ Գաո Գաոն փոխարինել է Շի Շիին՝ դառնալով Բայ Յունի ընկերը։ Սա հաջողված զուգավորում էր. Գաո Գաոն և Բայ Յունը Մեի Շենի, Սու Լինի, Ժեն Ժենի, Յուն Զիի և Քսյաո Լիվուի ծնողներն են դարձել։ Գաո Գաոն ունի 3 թոռնիկ, որոնցից մեկը Սու Լինի էգ ձագն է՝ ծնված 2011 թվականի հուլիսի 7-ին։

Գաո Գաոն Սան Դիեգոյի կենդանաբանական այգում
2018 թվականի հոկտեմբերի 30-ին Գաո Գաոն լքել է Սան Դիեգոյի կենդանաբանական այգին՝ վերադառնալով Չինաստան։ Նրա 15 տարվա գերությունն ավարտված էր։

Գենետիկական անկանոնություն
--------------------------

Գաո Գաոն, ջունգլիներում ծնված լինելով, համարվում է արժեքավոր ներդրում գերի մեծ պանդաների գենոֆոնդի գործում։ Ուշագրավ գենետիկ գծերից մեկն այն է, որ Գաո Գաոն իր սերունդներին է փոխանցել ոտքերի թաղանթավոր մատները։

Տես նաև
-------

* Անասնաբուծություն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Meet the Pandas: Gao Gao's San Diego Zoo Profile". Արխիվացված է the original 2013 թ․ դեկտեմբերի 3-ին. Retrieved 2020 թ․ հուլիսի 24.
2. ↑  "回家—熊猫纪录片".
3. ↑  Rosenbaum, Ellie. "Celebrating Gao Gao". San Diego Zoo. Արխիվացված է the original 2009 թ․ մարտի 1-ին. Retrieved 2020 թ․ հուլիսի 24.
4. ↑  Shi Shi was sent back to China.
5. ↑  Garske, Monica. "Goodbye, Gao Gao: Beloved Giant Panda Leaves San Diego Zoo". NBC San Diego.
6. ↑  "Panda Ducklings?". San Diego Zoo. 2009 թ․ սեպտեմբերի 11. Արխիվացված է the original 2009 թ․ սեպտեմբերի 17-ին. Retrieved 2020 թ․ հուլիսի 24.
7. ↑  "Zoo confirms panda paternity: Tiny toes tell the tale". The Orange County Register. 2009 թ․ սեպտեմբերի 16. Արխիվացված է the original 2009 թ․ սեպտեմբերի 24-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* San Diego Zoo Giant Panda Research Station
**Ֆուքինգ** (գերմ.՝ Fucking), փոքր գյուղ Ավստրիայում, Վերին Ավստրիա հողում, Բավարիայի սահմանին։ Բնակչությունը՝ 104 մարդ։ Մտնում է Տարսդորֆ համայնքի մեջ։

Ֆուքինգը և անգլախոսները
-----------------------

Ֆուքինգ (Fucking) գյուղի անվանումը գրվում է այնպես, ինչպես որ գրվում է անգլերեն «to fuck» բառի գերունդիումի ձևը, որը կրում է «սեռական կապ ունենալ» իմաստը։ Այդ պատճառով Ֆուքինգ գյուղը անգլախոսների համար շատ ծիծաղելի է թվում։ Տեղանունը սակայն ծագում է 6-րդ դարում ապրած ոմն Ֆոքոյի անունից։

Նման զուգադիպության պատճառով փոքր ավստրիական գյուղի համաշխարհային ճանաչում է ստացել։ Սկսել են «Ես եղել եմ Fucking-ում» գրությունով հուշանվերներ արտադրել և այլն։ Անգլախոս տուրիստները մի քանի տարվա ընթացքում ավելի քան 15 ցուցանշան են գողացել այստեղից (ամեն մի ցուցանշանի գինը կազմումը է ավելի քան 300 եվրո), և դրանցից ոմանք այնքան էին ուզում նման հուշանվեր ստանալ, որ պատրաստ էին ամբողջ գիշեր սպասել այն հնարավորության, երբ կկարողանան վերցնել ցուցանշանը։ Ռեկորդ է կազմել մեկ գիշերում միանգամից 4 ցուցանշանի գողությունը։ 2005 թվականին Ֆուքինգի բոլոր ճանապարհային ցուցանշանները տեղադրվել են բետոնից հիմքի վրա վանդալ տուրիստների դեմ պայքարի շրջանակներում։ Բացի գողությունից որոշ տուրիստներ անպակեշտ պահվածք են ցուցաբերում, կատարելով ցուցանշանի մոտ այն ամենը, ինչ որ նշանակում է անգլերեն Fucking բառը և հենց այդ պատճառով գյուղապետարանը հայտարարել է, որը շուտով ցուցանշանների մոտ կտեղադրվի տեսամոնիթորինգի համակարգ։

Հետաքրքիր փաստեր
----------------

Բացի Ավստրիայից հարավարևելյան Չինաստանում կա մի քաղաք, որի անվանումը հայերեն տառադարձվում է որպես Ֆուքինգ (Ֆուցզյան նահանգ), սակայն ավստրիական բնակավայրի նման այդ քաղաքը ճանաչում չունի, քանի որ անգլերեն դրա անունը գրվում է Fuqing կամ Fukin։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "F\*\*\*ing signs now theft-proof". Ananova. Արխիվացված է the original 2005 թ․ սեպտեմբերի 30-ին. Retrieved 2006 թ․ դեկտեմբերի 15–ին. The Austrian town of F\*\*\*ing has erected theft-proof road signs embedded in concrete blocks. Officials acted because they were fed up with English-speaking tourists stealing them as souvenirs. `{{cite news}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |
**Մկրտիչ Մարտիրոսի Գարդաշյան** (օգոստոսի 15, 1894(1894-08-15), Վան, Վանի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն - հունիսի 17, 1938(1938-06-17), Դոնի Ռոստով, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ վիրաբույժ, ԽՍՀՄ կոմունիստական կուսակցության գործիչ, Հայկական ԽՍՀ առողջապահության ժողովրդական կոմիսար։ Ռոստովի պետական բժշկական համալսարանի ռեկտոր (1935-1937)։

Կենսագրություն
--------------

Մկրտիչ Մարտիրոսի Գարդաշյանը ծնվել է 1894 թվականին։ 1916 թվականին ավարտել է Թիֆլիսի Ներսիսյան հոգևոր ճեմարանը։ 1917 թվականին սկզբում ընդունվել է Թիֆլիսի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը, այնուհետև տեղափոխվել է Մոսկվայի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետ, որն ավարտել է 1922 թվականին։ 1931-1932 թվականներին սովորել է Մոսկվայում՝ Կարմիր պրոֆեսուրայի ինստիտուտի բնագիտական ֆակուլտետում։ Ինստիտուտի փակումը խանգարել է Գարդաշյանին այն ավարտել։

Մոսկվայի համալսարանում սովորելուց հետո նրան ուղարկել են կլինիկական օրդինատուրա Մոսկվայի I պետական համալսարանի ֆակուլտետային վիրաբուժության ամբիոն։ 1925 թվականին նա ավարտել է օրդինատուրան։

Տարբեր ժամանակներում աշխատել է հետևյալ պաշտոններում՝ հիվանդանոցային օրդինատոր և կլինիկական ասիստենտ Մոսկվայի Բոտկինի անվան հիվանդանոցում (1925-1928), Հայաստանի առողջապահության ժողովրդական կոմիսար (1928-1931), Մոսկվայի մարզային կլինիկական ինստիտուտի վիրաբուժության ավագ գիտաշխատող (1932-1935), Ռոստովի բժշկական ինստիտուտի ֆակուլտետային վիրաբուժության ամբիոնի դոցենտ, այնուհետև՝ տնօրեն (1935-1937)։

1917 թվականի մարտին համալրել է կոմկուսի շարքերը։ Ժամանակին Հայաստանի Անդրկովկասյան կենտկոմի պլենումը Մ. Գարդաշյանին ընտրել է Հայաստանի բոլշևիկների համամիութենական կոմունիստական կուսակցության կենտրոնական կոմիտեի անդամ։ Նա եղել է նաև երեք գումարումների կենտկոմի անդամ, ընտրվել է կոմկուսի XV համագումարի պատվիրակ։

1938 թվականին ԽՍՀՄ Գերագույն դատարանի ռազմական կոլեգիայի դատարանի որոշմամբ բռնադատվել է։

Գրականություն
-------------

* Нерсисянисты (1824-1914). Авакян С. Периханян Г. // Ер. 1975
* 50 лет с ALMA MATER: Учебное пособие //Харламов Е. В. Склярова Е. К. Киселёва О. Ф. Сидоренко Ю. А.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Мкртыч Мартиросович Гардашьян. РОСТ ГМУ
* Мкртыч Мартиросович Гардашьян Archived 2018-07-09 at the Wayback Machine.. Ведущие врачи России.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  "Гардашьян Мкртич Мартиросович — Энциклопедия фонда «Хайазг»". *ru.hayazg.info*. Retrieved 2022 թ․ հունիսի 18.
2. 1 2 3 4 5  Васильевич, Харламов Евгений; Константиновна, Склярова Елена; Алексеевич, Сависько Алексей; Андреевна, Сидоренко Юлия (2016 թ․ հունվարի 4). *Наследники духовных традиций медицины* (in ռուսերեն). Scientific magazine "Kontsep.
3. ↑  "Списки репрессированных". Արխիվացված է the original 2018 թ․ հունվարի 30-ին. Retrieved 2022 թ․ հունիսի 18.
**45-րդ հյուսիսային զուգահեռականը** այն կետերից կազմված շրջանագիծն է, որոնք որպես գագաթ   

հանդիսացող Երկրի կենտրոնով և հասարակածի վրայի համապատասխան կետերի հետ կազմում են 45°-ի անկյուն։   

Անցնում է Եվրոպայով, Ասիայով, Խաղաղ օվկիանոսով, Հյուսիսային Ամերիկայով և Ատլանտյան օվկիանոսով։  

Համարվում է, որ 45-րդ հյուսիսային զուգահեռականը գտնվում է հասարակածի և հյուսիսային բևեռի   

մեջտեղում, սակայն իրականում երկրի տափակաձևության պատճառով հասարակածի և   

հյուսիսային բևեռի հեռավորությունը կիսող կետը գտնվում է այս զուգահեռականից 16.2 կմ դեպի հյուսիս։

### Ցերեկվա տևողությունը

Երկրի վրա գտնվող այս լայնության կետերից նայելիս արևը հորիզոնից վերև է գտնվում՝

* ամառվա արևադարձի ժամանակ՝ 15 ժամ 37 րոպե
* ձմեռվա արևադարձի ժամանակ՝ 8 ժամ 46 րոպե

Ամառվա արևադարձի ժամանակ կեսօրվա արևը երևում է 68.4°, ձմեռվա արևադարձի   

ժամանակ՝ 21.6° բարձրության վրա, ուղիղ 45° բարձրության վրա երևում է   

երկու գիշերահավասարների ժամանակ

### Սահմաններ

|  |  |
| --- | --- |
|  | 
45րդ հորիզոնականով է անցնում 
Միացյալ Նահանգների Մոնթանա և Վայոմինգ
նահանգների սահմանը։ |

|  |  |
| --- | --- |
|  | 
45րդ հորիզոնականով է անցնում 
Միացյալ Նահանգների 
Նյու Յորք և Վերմոնթ նահանգների և
Կանադայի Քվեբեք 
երկրամասի սահմանը։ |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2006 թ․ մայիսի 2-ին. Retrieved 2006 թ․ մայիսի 2.
2. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2019 թ․ հոկտեմբերի 12-ին. Retrieved 2014 թ․ սեպտեմբերի 18.

Տես նաև
-------

* 44-րդ հյուսիսային զուգահեռական
* 46-րդ հյուսիսային զուգահեռական
«100-ամյակն առանց ռեժիմի» դրոշը
**«100-ամյակն առանց ռեժիմի»**, քաղաքացիական անհնազանդության ճանապարհով Հայաստանում իշխանափոխությանն ուղղված միջոցառումների շարք, որի սկիզբը հայտարարվել է 2015 թ.-ի ապրիլի 24-ը՝ Հայոց Ցեղասպանության անմեղ զոհերի հիշատակի օրը, երբ նշվելու է ցեղասպանության 100-րդ տարելիցը։ Որպես քաղաքացիական անհնազանդության միջոցառումների կազմակերպիչ հանդես է գալիս «Նախախորհրդարան» քաղաքացիական շարժումը, որը պարբերաբար կազմակերպում է «100-ամյակն առանց ռեժիմի» նախապատրաստական և իրազեկման միջոցառումներ։

2015 թվականի հունվարի 31-ին շարժման ակտիվիստների ավտոերթը դեպի ԼՂՀ արգելվեց ԼՂՀ ոստիկանական ուժերի կողմից, որոնք ըստ լրատվական կայքերի հաղորդումների զանգվածային բռնություններ կիրառեցին ավտոերթի մասնակցիների, այդ թվում նաև՝ լրագրողների, հանդեպ (կոտրելով նաև՝ տեսախցիկներ, ավտոմեքենաների ապակիներ և այլն)։

Տես նաև
-------

* Սասնա Ծռեր խմբավորում
* Հիմնադիր խորհրդարան
* Սասնա ծռեր կուսակցություն
* ՊՊԾ գնդի գրավում
* Սասնա Ծռեր խմբավորում
* Ազգային ժողովրդավարական բևեռ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «100-ամյակը առանց ռեժիմի» շարժման հայտարարությունը(չաշխատող հղում)
2. ↑  «100-ամյակը առանց ռեժիմի» շարժման հայտարարությունը Վաղինակ Շուշանյանին ծեծի ենթարկելու դեպքի վերաբերյալ։
3. ↑  "«100-ամյակը առանց ռեժիմի» իրազեկման մեծ ավտոերթ". Արխիվացված է the original 2014 թ․ հոկտեմբերի 24-ին. Retrieved 2015 թ․ հունվարի 1.
4. ↑  «100-ամյակը առանց ռեժիմի» հաղորդագրությունը
5. ↑  ԼՂՀ ոստիկանության հայտարարությունը
6. ↑  Ժիրայր Սեֆիլյանին տանում են հիվանդանոց
7. ↑  Բերձորի ջարդի ականատեսի պատմածը. «Կարծես հրաման էին ստացել՝ ոչ մեկին անվնաս չթողնել»

Արտաքին հղումներ
----------------

* «100-ամյակն առանց ռեժիմի» քաղաքացիական անհնազանդության կազմակերպիչների կոչը։
* Ժիրայր Սեֆիլյանի ասուլիսը. տեսագրություն, 11.02.2015թ.
**ACT**, ստանդարտացված թեստ է, որը հանձնելով ավագ դպրոցի աշակերտները ցույց են տալիս գիտելիքների առումով իրենց պատրաստվածությունը համալսարաններ դիմելու գործընթացում։ Առաջին անգամ թեստը անցկացվել է 1959 թվակականի նոյեմբերին Էվերրետ Ֆրանկլին Լինդգուիստի կողմից։ Թեստը սկզբնապես բաղկացած էր չորս բաժնից՝ անգլերեն, մաթեմատիկա, հասարակական գիտություններ և բնական գիտություններ։

1989 թվականին հասարակական գիտությունների բաժինը փոխարինվեց Reading կոչվող բաժնով (որը ներառում էր հասարակական գիտությունների ենթաբաժին), և բնական գիտությունների բաժինը փոխակերպվեց Science Reasoning բաժնի, որն ավելի շատ ստուգում էր խնդիրներ ստուգելու հմտությունը։

2005 թվականի փետրվարին Writing բաժինը ավելացվեց թեստին՝ նմանակելով SAT թեստի մեջ տեղի ունեցած նման փոփոխությունները։

2015 թվականի գարնանը ACT-ն կառաջարկվի որպես համակարգչով հանձնելու թեստ, սակայն դրա հետ մեկտեղ կշարունակվի առաջարկվել թղթային քննությունն այն աշակերտներին, որոնց դպրոցներում կան տեխնիկական խնդիրներ։

ACT քննությունը հանձնողների թիվը տարեցտարի ավելանում է։ 2011 թվականին ACT հանձնողների թիվը նույնիսկ գերազանցում էր SAT հանձնողների թվին։ԱՄՆ բոլոր չորսամյա կրթություն առաջարկող համալսարանները դիմորդներից ընդունում են ACT քննության արդյունքները։ Սակայն յուրաքանչյուր համալսարանի դեպքում դիմորդի ACT քննության արդյունքը տարբեր կերպ է դիտարկվում՝ համեմատ GPA-ի, արտադասարանային ակտիվության, և այլ կարևոր գործոնների։ Թեստի գլխավոր չորս բաժինները գնահատվում են յուրաքանչյուրը 1-36 գնահատման սանդղակով, և մեկ ամբողջական միավորը չորս բաժինների միավորների միջինն է։

Գործածություն
-------------

ACT-ն ստուգում է ավագ դպրոցի աշակերտների գիտելիքները չորս բնագավառներում՝ English, Math, Reading, Science։ Լրացուցիչ Writing բաժինը ստուգում է աշակերտների էսսե կազմելու և գրելու հմտությունը։ Ինչպես նշում են թեստը կազմողները, ACT-ն ստուգում է աշակերտների պատրաստվածությունը համալսարանում կրթությունը շարունակելու համար։

Ֆորմատ
------

ACT-ն կազմված է չորս բաժնից՝ Անգլերեն, մաթեմատիկա,reading և բնագիտություն։ Գնահատվում է 1-36 գնահատման սանդղակով։ Յուրաքանչյուր ճիշտ պատասխանի համար տրվում է մեկ միավոր, իսկ սխալի համար միավոր չի հանվում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "About ACT: History". Արխիվացված է the original 2006 թ․ հոկտեմբերի 8-ին. Retrieved 2006 թ․ հոկտեմբերի 25. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadurl=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)Name changed in 1996.
**After All** (հայերեն՝ Ամեն ինչից հետո), ամերիկացի երգչուհի և դերասանուհի Շերի և Chicago խմբի նախկին վոկալիստ բասկիթառահար Փիթերա Սեթերի դուետը, որը թողարկվել է 1989 թվականի փետրվարի 21֊ին՝ Geffen Records լեյբլի վրա։ Երգը օգտագործվել է «Շանսեր կան» ֆիլմում, և առաջադրվել է որպես «Լավագույն երգ» Օսկարի թեկնածուի համար։ Երգը դարձավ առաջին հարավամերիկյան սինգլը, որը թողարկվել է Շերի 20-րդ ալբոմում (ալբոմի անունը՝ Heart of Stone)։ Երգը նաև ընդգրկվել է Սեթերի «You're the Inspiration: A Collection» ալբոմում։

Երգի մասին
----------

Երգը բարձրացել է 5-րդ և 6-րդ հորիզոնականեր, համապատասխանաբար ԱՄՆ֊ի և Կանադայի չարթերում, այն եզակի երկրներում, որտեղ այն պաշտոնապես թողարկվել է։ Սակայն, բարձր ռադիո֊փոխհաղորդման պատճառով երգը կարողացավ հասնել նույնիսկ եվրոպական չարթերին, ինչպիսիք են իռլանդական (#24) և Մեծ Բրիտանական (#84) չարթերը։

«After All» երգը դարձել է ամերիկյան *Hot Adult Contemporary Tracks* չարթի առաջին հիթը։ 1989֊ական թվականին երգը Billboard Hot 100 հանրագումարային չարթում գրավել է 79-րդ հորիզոնականը։ Չնայած ԱՄՆ֊ում երգի մեծ հաջողություններին, երգի համար այդպես էլ տեսահոլովակ չի նկարահանվել։

Թողարկում
---------

Շերը և Փիթերա Սեթերը այս երգը ձայնագրել է միմյանցից առանձին։ Նրանք ոչ մի անգամ չեն կատարել այս երգը միասին։ Եվ, չնայած այն հանգամանքին, որ երգը 1990֊ական թվականներին առաջադրվել է Օսկարի, այդ տարին միակն էր, երբ ֆիլմի համար լավագույն առաջադրած երգը առաջադրողները մրցանակաբաշխության ընթացքում ելույթ չեն ունեցել։

Շերը կատարել է երգի սոլո տարբերակը *Heart of Stone Tour* և  *Love Hurts Tour* շրջագայության ժամանակ։ Ավելի ուշ, «Do You Believe? Tour» և «Living Proof: The Farewell Tour»֊ի շրջագայության ժամանակ նա կատարել է երգը իր ստեղնաշարային երաժիշտ Փոլ Բիրկովիչի հետ համատեղ։ Երկուսով նրանք նաև կատարել են այս երգը իրենց վերջին՝ «Cher at the Colosseum» շրջագայության ժամանակ։

Քավեր տարբերակ
--------------

Ըստ գերմանական մամուլի, Շերը կրկին դուետ ձայնագրել է Թոմաս Անդերսի հետ իր «Different» ալբոմի համար։

Մարտին Նևրանը և Վինա Մորելասը ֆիլիպինյան «A Beautiful Affair» սերիալի համար ձայնագրել են «After All» երգի քավեր տարբերակը։

Երգացանկ
--------

### Germany 12" Vinyl

* A1. "After All"
* A2. "Dangerous Times"
* B1. "I Found Someone"
* B2. "Main Man"

Պաշտոնական տարբերակներ
----------------------

* Main Version (4:03)
* Edit (3:39)
* Extended Remix (6:46)

Չարթեր
------

| Չարթ (1987/1988) | Հորիզոնական |
| --- | --- |
| U.S. *Billboard* Hot 100 | 6 |
| U.S. *Billboard* Hot 100 Singles Sales | 4 |
| U.S. *Billboard* Hot Adult Contemporary Tracks | 1 |
| Australian Singles Chart | 50 |
| Canadian Singles Chart | 5 |
| Irish Singles Chart | 24 |
| UK Singles Chart | 84 |
|

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Thomas goes to Cher - Thomas Anders' Press
2. ↑  "After All Single". Արխիվացված է the original 2013 թ․ հունիսի 9-ին. Retrieved 2016 թ․ հունիսի 27.
3. ↑  Australian Singles Chart . Retrieved October 22, 2010.
4. ↑  Chartstats (1989). "UK Singles Chart (Search)". chartstats.com. Արխիվացված from the original on 2013 թ․ սեպտեմբերի 4. Retrieved 2009 թ․ մարտի 13.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Official Cher site
* Cher Internet Movie Database կայքում
* Thomas Anders site
**Արամե պատկերասրահ**, գեղարվեստական պատկերասրահ Երևանում։

Նկարագրություն
--------------

Պատկերասրահը հիմնադրվել է 2003 թ.։ Այն մասնավոր գեղարվեստական պատկերասրահ է, որ ներկայացնում է անվանի հայ գեղանկարիչների և քանդակագործների ստեղծագործություններ՝ նախապատվությունը տալով դասական ակունքներից սնվող ռեալիստական արվեստի տարբեր ուղղություններին։ 2012 թվականին բացվել է Արամե պատկերասրահի «Մաշտոց» մասնաճյուղը։

Այստեղ կարելի է ձեռք բերել հայ դասական արվեստի այնպիսի նշանավոր հեղինակների գործեր, ինչպիսիք են՝ Մինաս Ավետիսյանը, Հովսեփ Կարալյանը, Մհեր Աբեղյանը, Բաբկեն Քոլոզյանը և Վաղարշակ Էլիբեկյանը։

Արամե պատկերասրահում ցուցադրվում և վաճառվում են նաև միջազգային ճանաչում վայելող մի շարք ժամանակակից գեղանկարիչների ստեղծագործություններ։ Նրանց շարքում հատկապես առանձնանում են՝ Էմիլ Գազազը, Ռուբեն Աբովյանը, Սարգիս Համալբաշյանը, Տարոն Մուրադյանը, Գևորգ Եղիազարյանը և Արմեն Գևորգյան։

«Արամեն» Հայաստանի առաջին և առայժմ միակ պատկերասրահն է, որը մասնակցել է Նյու Յորքի 2003-2004 թվականների միջազգային արտէքսպոներին և ներկայացրել մի շարք հայ ժամանակակից գեղանկարիչների գործերը։ Արամեն հաջողությամբ համագործակցում է ԱՄՆ-ի և Եվրոպական երկրների մի շարք հեղինակավոր պատկերասրահների հետ։

Պատկերասրահ
-----------

* Արեգ Էլիբեկյանի ցուցահանդեսը Արամեում, 2016Արեգ Էլիբեկյանի ցուցահանդեսը Արամեում, 2016
* Արեգ Էլիբեկյանի ցուցահանդեսը Արամեում, 2016Արեգ Էլիբեկյանի ցուցահանդեսը Արամեում, 2016

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2010 թ․ սեպտեմբերի 12-ին. Retrieved 2010 թ․ օգոստոսի 18. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  "Արխիվացված պատճենը". Արխիվացված է the original 2016 թ․ մարտի 6-ին. Retrieved 2010 թ․ օգոստոսի 18. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Արամե պատկերասրահի արբանյակային լուսանկարը Վիքիքարտեզում
* Պաշտոնական կայք
Դանիայի թագուհի Մարգրետե II-ը
Դանիայի քաղաքականությունն իրականացվում է խորհրդարանական համակարգի և ներկայացուցչական ժողովրդավարության շրջանակներում։ Դանիայի թագավորությունը սահմանադրական միապետություն է, որտեղ միապետը՝ այժմ թագուհին Մարգրետե II-ը պետության ղեկավարն է։ Գործադիր իշխանությունն իրականացվում է կառավարության (*regeringen*) միջոցով, որը ղեկավարում է վարչապետը, ով համարվում է երկրի առաջին դեմքը։ Օրենսդիր իշխանությունն իրականացնում է ֆոլկետինգը՝ միապալատ խորհրդարանը։ Դատական իշխանությունը անկախ է գործում, պաշտոնապես նշանակվում է միապետի կողմից և աշխատում է մինչև թոշակի անցնելը։

Դանիան բազմակուսակցական պետություն է։ Ոչ մի կուսակցություն բացարձակ մեծամասնություն չի կազմել ֆոլկետինգում 20-րդ դարից սկսած և ոչ մի կուսակցություն միայնակ կառավարություն չի կազմել սկսած 1982 թվականից։ Քանի որ միայն 4 հետպատերազմյան կոալիցիոն կառավարություններ են մեծամասնություն կազմել, շատ քիչ օրինագծեր են դառնում օրենքներ առանց ընդդիմադիր կուսակցությունների հետ քննարկման։ Ֆոլկետինգը ավելի հզոր է այստեղ քան օրենսդիր մարմինները ԵՄ այլ երկրներում։ Սահմանադրությունը իրավունք չի ընձեռում դատական իշխանությանը վերանայել օրենսդրությունը, թեև դատարանները դա իրականացնում են իշխանության մյուս ճյուղերի հետ համաձայնեցնելով։ Քանի որ չկան սահմանադրական և վարչական դատարաններ, գերագույն դատարանն է զբաղվում սահմանադրական հարցերով։

Իշխանությունների թափանցիկությունը և հաշվետվողականությունը արտահայտվում է հասարակության գոհունակությամբ իշխող մարմինների նկատմամբ․ ըստ միջազգային կազմակերպությունների՝ Դանիան նաև համարվում է աշխարհի ամենաքիչ կոռումպացված պետություններից մեկը։

Բազմաթիվ հարցերի լուծման համար քաղաքական կուսակցություններն ընտրել են համագործակցության ճանապարհը, և սոցիալական պետության դանիական մոդելը ստանում է խորհրդարանի աջակցությունը։ Սա թույլ է տալիս կենտրոնանալ հասարակական ոլորտի արդյունավետության վրա, ինչպես նաև տարածաշրջանային և քաղաքային մակարդակներում տեղական ինքնակառավարման մարմինների պարտականությունների վրա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Դանիայի կառավարությունը". Արխիվացված է the original 2012 թ․ սեպտեմբերի 14-ին. Retrieved 2012 թ․ հոկտեմբերի 6.
2. ↑  "Transparency International Կոռուպցիայի ընկալման ինդեքս". Արխիվացված է the original 2011 թ․ փետրվարի 28-ին. Retrieved 2012 թ․ հոկտեմբերի 6.

|  |
| --- |
| 
  **Դանիա**
 |
Երբ Առաջին համաշխարհային պատերազմը սկսվեց 1914 թվականին, այն բացասական ազդեցություն ունեցավ ֆուտբոլի վրա։ Որոշ երկրների ֆուտբոլիստներ գնացին պատերազմ, արդյունքում նրանցից շատերը սպանվեցին։

Մրցույթներ
----------

Անգլիական Հարոգեյթ Թաուն ֆուտբոլային ակումբը պետք է անցկացներ իր առաջին հանդիպումը 1914 թվականի սեպտեմբերի 5-ին, սակայն այն չեղարկվեց պատերազմի պատճառով։

1915-ից 1919 թվականներին Անգլիայում բոլոր ֆուտբոլային մրցաշարերը չեղարկվեցին։ Շատ ֆուտբոլիստներ գնացին պատերազմ և չվերադարձան, արդյունքում շատ ակումբներ ստիպված էին հրավիրել ֆուտբոլիստների նրանց տեղը լրացնելու համար։

Չնայած Շվեյցարիայի ֆուտբոլային լիգան չկասեցվեց, 8.500 ֆուտբոլիստների 5.800-ը մեկնեցին պատերազմ։

Սուրբ ծննդյան հրադադար
----------------------

Սուրբ ծննդյան տոներին ոչ պաշտոնապես Արևմտյան ռազմաճակատում հայտարարվում էր հրադադար։ 1915 թվականի հրադադարի ժամանակ տեղի ունեցավ ֆուտբոլային հանդիպում բրիտանացի և գերմանացի զինվորիների միջև։

Մարտնչող ֆուտբոլիսներ
---------------------

### Ֆուտբոլային գումարտակ

1914 թվականի սեպտեմբերի 6-ին Արթուր Կոնան Դոյլը ուղղակի կոչ արեց ֆուտբոլիստների կամավորագրվել ծառայության համար։ Շատ խաղացողներ արձագանքեցին կոչին և ստեղծվեց հատուկ ֆուտբոլային գումարտակ։ Գումարտակը գլխավորեց Ֆրենկ Բաքլին, ով հետագայում հայտնեց որ իր գումարտակի 600 զինվորներից 500-ը զոհվել են։ Մեծ Բրիտանիայում 1914 թվականի դրությամբ ապրում էր 5000 ֆուտբոլիստ, որից 2000-ը անդամգրվեց զինվորական ծառայությանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Harrogate Town AFC in appeal for WWI squad descendants". BBC News. 2013 թ․ դեկտեմբերի 28. Retrieved 2014 թ․ հունվարի 2.
2. ↑  "Club history: 1913/14 until 1922/23". FC Basel. Արխիվացված է the original 2012 թ․ փետրվարի 22-ին. Retrieved 2009 թ․ մարտի 27.
3. ↑  "Christmas 1915 World War One". History Learning Site. Արխիվացված from the original on ապրիլի 1, 2009. Retrieved 2009 թ․ մարտի 27.
4. 1 2  "Football and the First World War". Spartacus Educational. Արխիվացված է the original 2009 թ․ ապրիլի 17-ին. Retrieved 2009 թ․ մարտի 27.
5. 1 2  "Football Battalion". Spartacus Educational. Արխիվացված է the original 2009 թ․ ապրիլի 20-ին. Retrieved 2009 թ․ մարտի 27.