**Քարուն** (պարս.՝ کارون), գետ Իրանի հարավ-արևմուտքում։ Սկիզբ է առնում Զագրոս լեռնահամակարգի մաս կազմող Զարդ Քուհ լեռներում, հոսում Չհարմահալ և Բախտիարի և Խուզեսթան օսթանների տարածքով և թափվում Շատ ալ-Արաբ (պարսկերեն` Արվանդ Ռուդ) գետը Խորամշահր քաղաքի մոտ։ Իրանի ամենախոշոր գետն է ջրի հոսքի ծավալով և միակ նավարկելի գետը. այն նավարկելի է գետաբերանից մինչև Ահվազ քաղաքի մոտ գտնվող սահանքները և հոսանքով դեպի վեր` մինչև Շուշթար քաղաքը։ Գետի երկարությունը տարբեր տվյալներով կազմում է 890 կամ 950 կմ, ջրհավաք ավազանի մակերեսը` 66 930 կմ2։ Ջրի միջին հոսքը Ահվազի մոտ կազմում է 575 մ3/վ։

Աշխարհագրություն
----------------

Գետի ակունքները Զարդ Քուհ լեռներում են` Չհարմահալ և Բախտիարի օսթանի Քուհրանգ շահրեստանի տարածքում։ Այստեղ Քարունն արագահոս լեռնային գետ է, որն աստիճանաբար հորդանում է իր մեջ են լցվող բազմաթիվ բազմաթիվ աղբյուրների և փոքր վտակների ջրերի շնորհիվ։ Գետն իր վերին հոսանքում` մինչև Բեհեշտաբադ վտակն ընդունելը, կրում է *Քուհրանգ* անունը։

Շարունակելով հոսել Զագրոսի լեռների միջով` գետը մի քանի անգամ փոխում է իր ուղղություն` պահպանելով դեպի արևմուտք հոսքի ընդհանուր ուղղությունը։ Վերին հոսանքի շրջանում գետի վրա կառուցված են խոշոր Քարուն-4, Քարուն-3, Քարուն-1 (կամ *Շահիդ Աբասփուր*) և Քարուն-2 (կամ *Մասջեդ Սոլեյման*) ամբարտակները` իրենց հիդրոէլեկտրակայաններով։

Այնուհետև գետը հոսում է Գոթվանդի ջրամբարի միջով և դուրս գալիս հարթավայր Գոթվանդ քաղաքի մոտ, որտեղից հոսում է դեպի հարավ։ Հոսելով Շուշթար քաղաքի միջով` բաժանվում է երկու նավարկելի ճյուղերի, որոնք, շարունակելով հոսել դեպի հարավ, կրկին միանում են մոտ Շուշթարից մոտ 45 կմ հարավ։ Գրեթե նույն տեղում Քարունին միանում է գետի խոշոր վտակներից Դեզը։

Դեզի հետ միացումից գետն էականորեն մեծանում է` տեղ-տեղ հասնելով 200-300 մ լայնության։ Հոսում է մոտ 20 կմ դեպի հարավ, ապա Վեյս քաղաքի մոտ թեքվում դեպի հարավ-արևմուտք և անցնում Ահվազ քաղաքի միջով։ Այս հատվածում գետի հոսքն ուղիղ չէ, այն անցնում է մի շարք ոլորաններով։

Ահվազից հետո գետը շարունակում է հոսել Խուզեսթանի դաշտավայրով նախ դեպի հարավ-արևմուտք մոտ 30 կմ և ապա դեպի հարավ։ Խորամշահր քաղաքից մոտ 5 կմ հեռավորության վրա սկսվում է Քարունի դելտան, որտեղ գետը բաժանվում է երկու հիմնական հոսքի։ Դրանցից կարճը` Հաֆֆարը, լցվում է Շատ ալ-Արաբ գետը հենց Խորամշահրի մոտ։ Երկարը` Բահմանշիրը, հոսում է զուգահեռ Շատ ալ-Արաբին մոտ 70 կմ և թափվում Պարսից ծոցը։

Պատկերասրահ
-----------

* Քարուն գետն Ահվազի մոտ Քարուն գետն Ահվազի մոտ
* Քարուն-1 ամբարտակը Քարուն-1 ամբարտակը
* Քարուն-2 ամբարտակը Քարուն-2 ամբարտակը
* Քարուն-2 (Մասջեդ Սոլեյման) ջրամբարը տիեզերքից Քարուն-2 (Մասջեդ Սոլեյման) ջրամբարը տիեզերքից
* Քարուն-3 ամբարտակը Քարուն-3 ամբարտակը
* Կամուրջ Քարունի Բահմանշիր ճյուղի վրա [[|Աբադան (Իրան)Աբադան]]ում Կամուրջ Քարունի Բահմանշիր ճյուղի վրա [[|Աբադան (Իրան)Աբադան]]ում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Kārūn River (անգլ.)». Վերցված է 2024 թ․ ապրիլի 2-ին.
2. ↑  *Forough Allahyaripour*. «Study on the changes of the quality of the Karoun River at Khouzestan Plain in the View of Agricultural Usages and its Environmental Effects» (PDF). *www.aensiweb.com*. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2021-01-24-ին. Վերցված է 2019-10-22-ին. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (օգնություն). Advances in Environmental Biology, 5(10): 3291-3295, 2011
3. 1 2  *Nadia Roostaei*. «River Basin Challenges and Management in Iran» (PDF). *www.riob.org*. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2016-09-15-ին. Վերցված է 2019-10-22-ին. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (օգնություն). Department of Environment, 2004
4. ↑  «Wai-Fah Chen, Lian Duan. Handbook of International Bridge Engineering». *books.google.com.ua* (ռուսերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2018-01-07-ին. Վերցված է 2019-10-22-ին. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (օգնություն)
5. ↑  «Karun River at Ahvaz». *River Discharge Database*. Center for Sustainability and the Global Environment. 1965–1984. Արխիվացված է օրիգինալից 2010-06-20-ին. Վերցված է 2010-03-15-ին.
6. 1 2 3 4  «KARUN RIVER i. Geography and Hydrology, ii». Encyclopædia Iranica (անգլ.).