|  |
| --- |
| **Գինկգո** |
| ԳինկգոԳինկգո |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Տիպ/Բաժին** | *Ginkgophyta* |
| **Դաս** | *Ginkgoopsida* |
| **Ընտանիք** | Գինկոազգիներ (Ginkgoaceae) |
| **Ցեղ** | Գինկո *(Ginkgo)* |
| **Տեսակ** | **Գինկգո** *(G. biloba)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Ginkgo biloba***L. 1771 |
|
| **Կարգավիճակ** |
| **Հատուկ պահպանության կարգավիճակ՝**   Վտանգված տեսակ |

**Գինկգո երկբլթակ** (լատին․՝ Ginkgo biloba), գինկոազգիների ընտանիքի միակ պահպանված ներկայացուցիչն է։

Կենսաբանական նկարագիր
---------------------

Ներկայումս Գինկոն աճեցվում է երկրագնդի շատ բուսաբանական այգիներում, դենդրոպարկերում, տարբեր տիպի դեկորատիվ տնկարկներում։ Գինկոն տերևաթափ խոշոր ծառ է, մոնոպոդիալ ճյուղավորվածությամբ։ 

Տերևներն ունեն լայն թիթեղ, որը կազմվել է դիխատոմիական մասերի միաձուլումից։ Երկտուն են։ Առէջները պարուրաձև են, դասավորված են կատվիկի առանցքի վրա։ Միկրոսպորատերևները պարուրաձև են, իսկ իգական մեգասպորատերևիկը թմբիկի ձև ունի և կրում է երկուական սերմնասկզբնակներ, որոնցից նորմալ զարգանում է միայն մեկը։ Փոշոտումը կատարվում է քամու միջոցով։ Ծաղկում է մայիս - հունիս ամիսներին։ Սերմերը հասունանում են հոկտեմբերին։ Արմատային համակարգը պլաստիկ է, հողադիմացկուն։ Ապրում է մինչև 2000 տարի։

նկար

Բազմացում
---------

Հայաստանում աճեցվում է Երևանի բուսաբանական այգում, Իջևանի դենդրոպարկում։ Բազմանում է սերմերով, արմատային և ցողունային կտրոններով։ Երևանի կիսանապատային գոտու խիստ ցամաքային կլիմայի պայմաններում տուժում է սառնամանիքներից, սակայն օժտված է բավարար երաշտադիմացկունությամբ։

Տարածվածություն
---------------

Հայաստանում աճում է Երևանում և Իջևանում։ Երևանում բուսաբանական այգու տարածքում 60 տարեկան հասակում բարձրությունը հասնում է 14 մ, բնի հաստությունը' 54 սմ։ Աճում է նորմալ, սաղարթը բավականին գեղեցիկ է, ցրտահարության կամ արևահարության դեպքեր չեն եղել։ Արական նմուշ է։ Կարելի է հանդիպել նաև Երևանի 2800 ամյակի, Սիրահարների և Թումանյանի այգիներում։ Ներկայումս մասսայական կարգով աճեցվում է Իջևանի դենդրարիում։

Կիրառություն
------------

Երևանի պայմաններում գինկգոն բավականին ցրտադիմացկուն և երաշտադիմացկուն է, վնասատուներով և հիվանդություններով չի վարակվում։ Կանաչապատման մեջ խորհուրդ է տրվում օգտագործել որպես հնագույն և խիստ հետաքրքրական ծառատեսակ, գլխավորապես ուսումնադաստիարակչական նպատակներով։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
* 

Գինկգոն ապրիլին, հունիսին, հոկտեմբերին և նոյեմբերին  
Շյոնբրուն, Վիենա, Ավստրիա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Լ. Վ. Հարությունյան, Ա. Լ. Հարությունյան, *Հայաստանի դենդրոֆլորան*, «Լույս» հրատարակչություն, Երևան 1985

Գրականություն
-------------

* Ծառագիտություն, Ժ. Հ. Վարդանյան

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 72)։*  |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | UNII |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Կրուգոսվետ · Մեծ նորվեգական · MESH ID |
|  |
| Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4198536-9 · LCCN: sh85054984 · Microsoft: 2778998842, 2909219661, 2909430115 · NDL: 00564327 · NKC: ph184787 |

 |