**ԳՀԱԿ Դեմոկրիտոս** կամ **Գիտական հետազոտությունների ազգային կենտրոն Դեմոկրիտոս** *(հուն․՝ Εθνικό Κέντρο Έρευνας Φυσικών Επιστημών (Ε.Κ.Ε.Φ.Ε.) "Δημόκριτος")*, միջուկային հետազոտությունների հունական ինստիտուտ, որտեղ կատարվում են նաև այլ բնագավառների հետազոտություններ, ինչպես պետական, այնպես էլ մասնավոր կազմակերպությունների մակարդակով։ Գիտահետազոտական կենտրոնը տեղակայված է Հունաստանի Ագիա Պարասկևի արվարձանում (հուն․՝ Αγία Παρασκευή), որտեղ աշխատում են 1000 -ից ավելի հետազոտողներ, ինժեներներ և վարչակազմակերպչական անձնակազմ։

Կողմնորոշված է գիտության և տեխնիկայի մի քանի ուղություններով։ Սկսել է աշխատել 1961 թվականից, որպես պետական ձեռնարկություն *Միջուկային հետազոտությունների կենտրոն Դեմոկրիտես* անվամբ։ Անվանումը տրվել է, գիտահետազոտական միջուկային ռեակտորի շահագործումը սկսելուց հետո, որը Հունաստանի միակ միջուկային ռեակտորն է և ղեկավարվում է Դեմոկրիտոս ԳՀԱԿ կողմից։

Պատմություն
-----------

Դեմոկրիտոս կենտրոնը հիմնադրվել է 1959 թվականին որպես միջուկային հետազոտությունների կենտրոն։ Կենտրոնի նախնական նպատակն էր միջուկային հետազոտությունների և տեխնոլոգիաների զարգացումը խաղաղ նպատակներով։ Ինստիտուտի անունը տրվել է ի պատիվ հույն փիլիսոփա Դեմոկրիտեսի։ 1961 թվականի հուլիսի 27-ին շահագործման է հանձնվել *GGR-1*  տեսակի հետազոտական ռեակտորը, որի հզորությունը 1971 թվականին աճել է մինչև 5 մեգավատտ։ 1985 թվականին ինստիտուտը ստացել է անկախ վարչական հիմնարկի կարգավիճակ և վերանվանվել է *Գիտահետազոտական Ազգային կենտրոն Դեմոկրիտես*։ Այն առանձին կազմակերպություն է դարձել Հետազոտությունների և տեխնոլոգիաների Գլխավոր քարտուղարության ղեկավարությամբ (GSRT), միաժամանակ պահպանելով վարչաֆինանսական անկախությունը։

Տեղակայում
----------

Դեմոկրիտոս կենտրոնը գտնվում է Հունաստանի մայրաքաղաք Աթենքի կենտրոնից մոտ 10 կմ հեռավորության վրա գտնվող Ագիա Պարասկևի արվարձանում։ Գիտահետազոտական կենտրոնը զբաղեցնում է շուրջ 150 հեկտար տարածք, որի 35 000 մ² -ի վրա կազմակերպության շինություններն են։

Գիտահետազոտական ինստիտուտներ
----------------------------

ԳՀԱԿ Դեմոկրիտոս կենտրոնի գիտահետազոտական գործունեությունը համակարգվում է 8 անկախ ինստիտուտներով.

* Կենսաբանության ինստիտուտ
* Նյութագիտության ինստիտուտ
* Միկրոէլեկտրոնիկայի ինստիտուտ
* Ինֆորմատիկայի եւ հեռահաղորդակցության ինստիտուտ
* Միջուկային տեխնոլոգիաների ճառագայթային պաշտպանության ինստիտուտ
* Միջուկային ֆիզիկայի ինստիտուտ
* Ռադիոիզնուկլիդների և ռենգեն-ախտորոշման արտադրանքի ինստիտուտ
* Ֆիզիկական քիմիայի ինստիտուտ։

Միջուկային տեխնոլոգիաների ճառագայթային պաշտպանության Դեմոկրիտոսի ինստիտուտը ղեկավարում է Հունաստանի միակ Միջուկային ռեակտորը` 5 մեգավատտ հզորությամբ հետազոտական ռեակտորը։

Պատկերասրահ
-----------

* ԳՀԱԿ Դեմոկրիտոս կենտրոնի Միջուկային արագացուցիչ - դեմառդեմԳՀԱԿ Դեմոկրիտոս կենտրոնի Միջուկային արագացուցիչ - դեմառդեմ
* Վան դե Գրաֆի Էլեկրաստատիկ արագացուցիչ (ԳՀԱԿ Դեմոկրիտոս)Վան դե Գրաֆի Էլեկրաստատիկ արագացուցիչ (ԳՀԱԿ Դեմոկրիտոս)
* Դեմոկրիտոս ԳՀԱԿ Իոնային արագացուցիչի № 7 լաբորատորիաԴեմոկրիտոս ԳՀԱԿ Իոնային արագացուցիչի № 7 լաբորատորիա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  NATIONAL CENTER FOR SCIENTIFIC RESEARCH "DEMOKRITOS". Արխիվացված 2016-02-08 Wayback Machine Դեմոկրիտոս ԳՀԱԿ կառուցվածքի սխեմա (անգլ.)
2. ↑  NATIONAL CENTER FOR SCIENTIFIC RESEARCH "DEMOKRITOS". Scientific Report 2009 Գիտական հաշվետվություն (անգլ.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք (հուն.)
* Ինֆորմատիկայի և հեռահաղորդակցության ինստիտուտ (հուն.), (անգլ.)
* ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ - Ε.Κ.Ε.Φ.Ε. "ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ" Արխիվացված 2018-03-09 Wayback Machine (Դեմոկրիտոս ԳՀԱԿ կրթական վարչություն), (հուն.)
* NATIONAL CENTER FOR SCIENTIFIC RESEARCH "DEMOKRITOS"

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «ԳՀԱԿ Դեմոկրիտոս» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 6091276-5 · ISNI: 0000000406356999 · LCCN: n2013063055 · Microsoft: 203474044 · NLG: 299148 · SUDOC: 137421796 · VIAF: 206185463 · WorldCat VIAF: 206185463 |

 |

 |