**Ֆուտբոլը Բոսնիա և Հերցեգովինայում** համարվում է ամենահայտնի սպորտաձևը։

Ազգային հավաքական
-----------------

Հիմնական հոդված՝ Բոսնիա և Հերցեգովինայի ֆուտբոլի ազգային հավաքական
Էմիր Սպահիչ, ազգային հավաքականի ավագը
Էդին Ջեկո, ազգային հավաքականի լավագույն ռմբարկու
Վեդադ Իբեշևիչ, 2014 թվականի աշխարհի առաջնության հավաքականի առաջին գոլի հեղինակ (Արգենտինայի հավաքականի դարպասներին)
Բոսնիա և Հերցեգովինայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականը կազմավորվում է Բոսնիա և Հերցեգովինայի ֆուտբոլային միության գլխավորությամբ։ Իր առաջին հաղթանակը տարել է 1996 թվականի նոյեմբերի 6-ին Իտալիայի հավաքականի դեպ։ Հավաքականը ՖԻԲԱ ամենաբարձր վարկանիշը՝ 13-րդ հորիզոնական, գրանցել է 2013 թվականի օգոստոսին։

Հավաքականը իր պատմության ընթացքում, որպես խոշոր առաջնություն, առաջին անգամ հանդես է եկել 2014 թվականին Բրազիլայի աշխարհի առաջնությանը։ Հավաքականը այդ առաջնությանը անցկացրել է ընդամենը 3 խաղ՝ չկարողանալով անցնել խմբային փուլը՝ պարտվելով Արգենտինային ու Նիգերիային, հաղթելով Իրանին։ Եվրոպայի առաջնությանը Բոսնիան երբեք չի մասնակցել. 2012 թվականին նա փոխարեն մասնակցել է Պորտուգալիան, իսկ 2016 թվականին՝ Իռլանդիան, որը կրկին շրջանցել է Բոսնիա և Հերցեգովինայի հավաքականին։

Հավաքականի տնային մարզադաշտը Զենիցա քաղաքի Բիլինո Պոլեն է։

Ֆուտբոլի զարգացումը երկրում
---------------------------

Ֆուտբոլը Սարաևոյում հայտնվել է 1903 թվականին, իսկ Մոստարում՝ 1905 թվականին, որից հետո սկսել է տարածվել ամբողջ Բոսնիայով։ Ակումբներ են հիմնվել Բիհաչ, Զենիցա, Տուզլա և Բանյա Լուկա խոշոր քաղաքներում։ 1908 թվականին անցկացվել է երկրի առաջին առաջնությունը։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկզբին Սարաևոյում կային «Սլավիա», «Ջերզելեզ» («Սարաևյան») և «Մակկաբի» ակումբները, ինչպես նաև Բոսնիայի այլ քաղաքներում գործում էին ևս 20 ակումբ։ 1918 թվականին՝ Հարավսլավիայի Թագավորության կազմավորումից հետո, մի քանի լիգաներով մեկնարկել է նոր առաջնություն, և բարձրագույն դիվիզիոնում սկսել էին խաղալ երկու բոսնիական ակումբ։ 1920 թվականին հիմադրվել է Սարաևոյի ֆուտբոլային ենթաասոցիացիան որպես Բոսնիա և Հերցեգովինայի ֆուտբոլային միության իրավահաջորդ։ Հարավսլավիայի առաջնությունը շարունակվել է մինչև 1939-1940 թվականների մրցաշրջանը։ Պատերազմից հետո բոսնիական ակումբները խաղացել են Հարավսլավիայի Սոցիալիստական Ֆեդերատիվ Հանրապետության առաջնությունում։

Ակումբներ
---------

Բոսնիա և Հերցեգովինայի առաջատար ակումբները համարվում են «Սարաևո», «Ժելեզնիչար» (Սարաևո) և «Վելեժ» (Մոստար)։ Նրանք խաղացել են Հարավսլավիայի առաջին և երկրորդ լիգաներում, հանդես են եկել Հարավսլավիայի գավաթում, իսկ Հարավսլավիայի հավաքականի կազմում հանդես են եկել բոսնիական աստղեր Վահիդ Հալիլհոջիչը, Սաֆետ Սուշիչը, Յոսիպ Կատալինսկին, Ֆարուկ Հաջիբեգիչը, Իվիցա Օսիմը, Ասիմ Ֆերհատովիչը, Բլաժ Սլիշկովիչը և Դուշան Բաևիչը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  independent.co.uk (1996 թ․ նոյեմբերի 11). "Football; Bosnia finally put on the map". *The Independent*. London.
2. ↑  nfsbih.net (1996 թ․ նոյեմբերի 6). "Bosnian first victory" (in բոսնիերեն). Արխիվացված է the original 2012 թ․ ապրիլի 16-ին.
3. ↑  fifa.com (2013 թ․ հուլիսի 4). "Bosnia-Herzegovina (14th, up 1)". Արխիվացված է the original 2014 թ․ հոկտեմբերի 21-ին. Retrieved 2019 թ․ հուլիսի 9.
4. ↑  fifa.com (2013 թ․ հունիսի 13). "Best-ever Bosnia scale new heights". *fifa.com*. Արխիվացված է the original 2013 թ․ հունիսի 16-ին. Retrieved 2013 թ․ հունիսի 13.
5. ↑  Fifa.com (2013 թ․ հոկտեմբերի 15). "Bosnians make history". FIFA.com. Արխիվացված է the original 2013 թ․ հոկտեմբերի 21-ին. Retrieved 2019 թ․ հուլիսի 9.
6. ↑  uefa.com (2013 թ․ հոկտեմբերի 15). "Ibišević sparks Bosnia and Herzegovina joy". uefa.com.
7. ↑  "World Cup 2014: Argentina 2–1 Bosnia highlights". *BBC Sport*. 2014 թ․ հունիսի 16. Retrieved 2014 թ․ հունիսի 16.
8. ↑  "Jubilant Bosnians book play-off place". UEFA. 2009 թ․ հոկտեմբերի 10. Արխիվացված է the original 2010 թ․ դեկտեմբերի 12-ին. Retrieved 2009 թ․ հոկտեմբերի 10.
9. ↑  UEFA.com (2011 թ․ հոկտեմբերի 13). "Draw for the UEFA EURO 2012 play-offs".
10. ↑  bleacherreport.com (2012 թ․ հոկտեմբերի 11). "World Cup Qualifying: Is Luck Finally on the Side of Bosnia and Herzegovina?".
11. ↑  Rusty Woodger (2013 թ․ մարտի 23). "Can Bosnia break their hoodoo?". theroar.com.au.
12. ↑  radiosarajevo.ba (2014 թ․ օգոստոսի 12). "Znate li kad je fudbalska lopta donešena u Sarajevo?". *radiosarajevo.ba* (in բոսնիերեն). Արխիվացված է the original 2014 թ․ օգոստոսի 26-ին. Retrieved 2010 թ․ օգոստոսի 12.
13. ↑  Uefa.com (2010 թ․ փետրվարի 21). "Bosnian standards continue to rise". UEFA. Retrieved 2010 թ․ փետրվարի 21.
14. ↑  nfsbih.ba (2010 թ․ հունվարի 1). "Hronologija Razvoja Saveza". *nfsbih.ba* (in բոսնիերեն). Retrieved 2010 թ․ հունվարի 1.
15. ↑  fsks.ba (2011 թ․ օգոստոսի 16). "Fudbal u Sarajevu". *fsks.ba* (in բոսնիերեն). Արխիվացված է the original 2013 թ․ օգոստոսի 4-ին. Retrieved 2011 թ․ օգոստոսի 16.
16. ↑  rsssf.com (2014 թ․ օգոստոսի 12). "Regional Leagues 1938/39 Sarajevski Podsavez". *rsssf.com*. Retrieved 2014 թ․ օգոստոսի 12.
17. ↑  H. Ljevo (2013 թ․ դեկտեմբերի 11). "From Brazil to Brazil in 64 years". sportsport.ba. Retrieved 2013 թ․ դեկտեմբերի 11.