Կադոմացու՝ ավանադական ճապոնական զարդարանք
**Ամանորը Ճապոնիայում**, ունի ազգային տոնի կարգավիճակ, ամեն տարի նշվում է հունվարի 1-ին Գրիգորյան օրացույցի համաձայն։ 1873 թվականին Ճապոնիայում ընդունվում է Գրիգորյան օրացույցը, Մեյձի հեղափոխությունից 5 տարի անց, որից հետո Ամանորի պաշտոնական ամսաթիվը դարձավ հունվարի 1-ը ժամանակակից Ճապոնիայում։

Տոնի ընթացքը
------------

Ամանորը ամենակարևոր տոներից մեկն է ճապոնացիների օրացույցի վրա։ Դրա հետ կապված են բազմաթիվ խաղեր, ավանդույթներ և արարողություններ։ Ամանորի տոներին ճապոնական այլ տոների համեմատ տալիս են ամենաերկար արձակուրդը։ Սովորաբար տոն օրերը ընկնում են դեկտեմբերի 29-ից մինչև հունվարի 3-ը, և գրեթե երկրի բոլոր պետական հաստատությունները չեն աշխատում։

Դեկտեմբերի վերջին ճապոնացիները հավաքում են իրենց տները, իրենց ընկերների համար գնում են նվերներ և հարազատներին ուղարկում են ամանորյա շնորհավորական բացիկներ, պատրաստում են տոնական ուտեստներ, մուտքի մոտ թողնում են զարդարանքներ (**կադոմացու**, թարգմանաբար՝ եղևնի մուտքի մոտ)։ Տոների ժամանակ շատ ճապոնացիներ վերադառնում են իրենց համար հարազատ վայրեր, այցելում են տաճարներ, որտեղ աղոթում են և խնդրում են իրենց և հարազատների համար բարեկեցություն։ Աղջիկները և կանայք այսպիսի դեպքերի համար հագնում են գունագեղ կիմանոներ։

Ամանորի ժամանումը ազդարարում են 108 զանգերի ձայնը, որոնց ձայնը կեսգիշերին լսվում է յուրաքանչյուր տաճարից։ Համաձայն բուդդայական հավատքի, մարդ տարվա ընթացքում ունի 108 բացասական մտահոգություններ, և ամեն մի զանգի հարված վանում է դրանցից մեկին։ Ղողանջների ձայնի ներքո սկսվում է նոր տարվա առաջին այցելությունը տաճար՝ *խացումոդե*։ Ճապոնացիները գնում են ինչպես սինտոիստական տաճարներ, այնպես էլ՝ բուդդայական։Կան նաև այլ ավանդույթներ, օրինակ՝ առաջին արևելքի և մայրամուտի դիմավորում, առաջին աշխատանք, առաջին թեյի արարողություն և այլն։

Տոնական սեղան
-------------

Ավանդական ուտեստները, որոնք ճապոնացիները ուտում են Ամանորին, անվանում են*осэти-рёри* (ճապ.՝ 御節料理 или お節料理) կամ ուղղակի *осэти*: Սովորաբար այն կազմված է եփած ջրիմուռներից, ձկային կարկանդակից, բատատով և շագանակենիներով պյուրեից, եփած արմատներից և քաղցր սև սոյայից։ Շատ մթերքներ քաղցր են, թթու են, այնպես որ դրանք հեշտորեն կարող եմ պահվել առանց սառնարանի։

Դժվար է պատկերացնել Ամանորյա ճապոնական սեղանը առանց **մոտիի**՝ բրձով լցոնված կլոր հացեր։ *Մոտին* նոր տարում, դա ծաղկման, առատության և հարստության ցանկություն է հաջորդ տարում։ Հին ժամանակներից կլոր *մոտին* նմանացվել է կլոր հայելիներին՝ Ամատերասու աստվածուհու պարտադիր հատկանիշներից։

Տիպիկ ***մոտի***
Գոյություն ունի բնակատեղին բամբուկներով զարդարելու ավանդույթ, նրանց վրա կախելով ձկնաձև *մոտիներ*, մրգեր, ծաղիկներ և այլն։ Այս զարդարանքները կոչվում են մոտիբանա։ Տոնի ավարտից հետո մոտիբանաները ուտում են և ավանդույթի համաձայն, ընտանիքի ամեն անդամ պետք է ուտի այնքան, որքան որ տվյալ տարի լրանում է նրա տարիքը։

Խաղեր, ավանդույթներ, ծիսակատարություններ
----------------------------------------

Ամանորին ընդունված են ավանդական ամանորյա խաղեր։ Օրինակ սուգորոկու՝ սեղանի զառերով խաղ, ոււտա-գարուտա՝ ամանորյա քարտեր բանաստեղծություններով, օդային օձի բաց թողում և այլն։ Տաճարաին կից խանութները վաճառում են զանազան ամանորյա թալիսմանններ և հուշանվերներ։

Ամանորյա ավանդույթ է երեխաներին նվիրել գումար, որը անվանում են օտոսիդամա (お年玉)։ Գումարները դնում են փոքրիկ ձևավոր բացիկների մեջ, որոնք անվանում են՝ պոտիբուկուրո։ Գումարի քանակը կախված է երեխայի տարիքից, բայց եթե ընտանիքում մի քանի երեխա են, ապա գումարի քանակները հավասար են։