Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կուբա (այլ կիրառումներ)

**Ղուբա** (ադրբ.՝ Quba, եբր.-թաթ.՝ *Qybə*), քաղաք ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետությունում, Ղուբայի շրջանի վարչական կենտրոն։ Գուբան գտնվում է Բաքուից 168 կմ հեռավորության վրա, Մեծ Կովկասի հյուսիս-արևելյան լանջերին, ծովի մակարդակից 600 մետր բարձրության վրա։ Բնակչությունը՝ ▲23 900 մարդ (2012)։

Պատմություն
-----------

Քարլ վոն Փրուներ, որը տեղեկատվություն է տալիս Կովկասյան Ալբանիայի մասին նշում է, որ հին աղբյուրներում, հին քաղաքի Ֆիրուզ Ղուբադ քաղաքի վերցվեց անունը Սասանյան քանոն Կավադ I անունից։ Դերբենտի մոտ գտնվող այս հին քաղաքը, հավանաբար, եղել է ժամանակակից Ղուբայի տարածքում։ 16-րդ դարում Ղուբան մեծ տարածք էր, որը ներառում էր բազմաթիվ գյուղեր։
Մասութ իբն Նամդառ, նշում է Ղավադան գյուղի անունը աղբյուրներում։ Գուցե, այս վայրը հին Կուբայի տարածքն է ։
XVIII դարի կեսերին ստեղծվեց Ղուբա խանություն։ Դրա կենտրոնը Խուդաթն էր, իսկ հետո `Գուբա։ Ղուբայի խանությունը ամրացվեց Ֆատալի Խանի (1758-1789 թթ.) օրերում։ 1806 թ.-ին Ղուբայի խանությունը միացվել է Ռուսաստանին։ 1840 թվականին Ղուբան, ընդգրկվել է Դերբենտ նահանգում, իսկ 1860 թվականին, Բաքվի նահանգում։ 1930 թվականին Գուբան դարձավ Ադրբեջանի վարչական շրջաններից մեկը։

Աշխարհագրություն
----------------

Ղուբայի բնությունը
Ղուբան գտնվում է Մեծ Կովկասի հյուսիս-արևելյան լանջերին։ Հյուսիս-արևելյան մասում կա Գուսարյան դաշտավայր և Սամուր-Դիվիչի դաշտավայր։ Տարածաշրջանում կան Գիզիլկայա (3726 մ), Բաբադաղ (3629 մ), Շախնազար (2874 մ) լեռները։

Կլիմա
-----

Ղուբայի կլիման լեռնային է՝ համեմատաբար մեղմ ամառով և ցրտաշունչ ձմեռով։ Կլիման չափավոր է հարթավայրերում և լեռնային շրջաններում, իսկ լեռներում `ցուրտ։ Ձմեռը ձյունառատ է ու ցրտաշունչ և դեկտեմբեր ամսից ձգվում է մինչև մարտը ներառյալ։ Գարունը զով է։ Ամառը տաք է և տևում է հունիսից մինչև սեպտեմբեր։ Օդի նվազագույն ջերմաստիճանը զրոյից իջնում է մինչև -14 °C, Ամռանը ջերմաստիճանը բարձրանում է մինչև 23 ° C: Տարեկան տեղումները միջին հաշվով կազմում են 500-900 մմ։

Բնակչություն
------------

Բնակչության մեծ մասը ադրբեջանցիներն են։ Ապրում են նաև լեզգիներ, հրեաներ, ռուսներ, քրդեր։ 1885 թ. ուներ 13.412: Ըստ 2013 թ. անցկացված մարդահամարի պաշտոնական արդյունքների՝ քաղաքի բնակչության թիվը կազմում է 35220 մարդ։

Պատկերասրահ
-----------

* Ղուբայի բնույթը
* Բազարտյուզու լեռըԲազարտյուզու լեռը
* Բազառյուրդ լեռըԲազառյուրդ լեռը
* Գաչրաշի անտառը ՂուբայումԳաչրաշի անտառը Ղուբայում
* Բուդուկ գյուղ ՂուբայումԲուդուկ գյուղ Ղուբայում
* Ղուբա-ԹանգաալթիՂուբա-Թանգաալթի
* ՂուբաՂուբա
* ԽընալուկԽընալուկ
* ՂուբաՂուբա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  StatisticaL Committee of the Republic of Azerbaijan
2. ↑  Mинopcкий. Иcтopия Шиpвaнa, c.50-51, 58-59, 61-63, 67-68, 75-76,213
3. ↑  Axмeд Зeки. Иcтopичecкaя гeoгpaфия, c.40.
4. ↑  Mинopcкий и Kaэн, c. 117.
5. ↑  П.Г.Бутков Матерiалы для новой исторiи Кавказа, часть первая, Санкт Петербургъ 1869. стр. 514

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Ադրբեջան Ադրբեջանի քաղաքներ |
| --- |
|  |
| Մայրաքաղաք՝ **Բաքու** |
|  |
| Աղսու | Աղդաշ | Աղջաբեդի | Աղստև | Առինջ | Աստարա | Բաբեկ | Բալական | Փայտակարան | Բիլյասուվար | Կուտկաշեն | Գանձակ | Գետաբեկ | Գյոկչայ | Գյոյթեփե | Գորանբոյ | Եվլախ | Զարդաբ | Զաքաթալա | Իմիշլի | Իսմայիլի | Լենքորան | Լիման | Խաչմաս | Խըրդալան | Խիզի | Խուդաթ | Կախի | Կուսարի | Հաջիկաբուլ | Հորադիզ | Ղազախ | Ղուբա | Մասալի | Մարազա | Մինգեչաուր | Նախիջևան | Նավթալան | Նեվթեչալա | Շաբրան | Շամախի | Շամքոր | Նորաշեն | Շաքի | Շիրվան | Պարտավ | Ջալիլաբադ | Ջուղա | Սաաթլի | Սաբիրաբադ | Սալյան | Սիազան | Սումգայիթ | Վարդաշեն | Տավուշ (Թովուզ) | Տերտեր | Ուջարի | Քարհատ | Քյուրդամիր | Որդուար | Ադրբեջանի զինանշանը |
|  |
| Պորտալ:Ադրբեջան |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Հրեական Բրոքհաուսի և Եփրոնի |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: n95035057 · VIAF: 154929298 · WorldCat VIAF: 154929298 |

 |