**Ոսկե աշուն** (ռուս.՝ Золотая осень), ռուս նկարիչ Իսահակ Լևիտանի (ռուս.՝ Исаак Левитан, 1860-1900) բնանկարը՝ ստեղծված 1895 թվականին։ Ներկայում ցուցադրվում է Տրետյակովյան պատկերասրահում (ինվ.՝ 1490)։ Նկարի չափերը՝ 82 × 126 սմ։

Պատմություն
-----------

«Ոսկե աշուն» նկարն ստեղծվել է 1895 թվականի աշնանը, երբ Լևիտանն ապրում էր Տուրչանինովների «Գորկա» դաստակերտում, որ տեղակայված էր Օստրովնո գյուղից մեկուկես կիլոմետր հեռավորության վրա։ Նախկինում Օստրովնո գյուղը գտնվել է Տվերի նահանգի Վիշնեվելեցկի գավառում, իսկ ներկայում ընդգրկված է Տվերի մարզի Ուդոմլյայի շրջանում։ Նկարում պատկերված է Սեժա գետը, որ հոսում է Օստրովնոյի մոտով։ Այդ վայրը գտնվել է «Գորկա» դաստակերտից մեկուկես կիլոմետր հեռավորության վրա։

«Ոսկե աշուն» նկարը հանրությանն է ներկայացվել Գեղարվեստական շրջիկ ցուցահանդեսների ընկերության (պերեդվիժնիկների) 24-րդ ցուցահանդեսում, որ անցկացվել է 1896-1897 թվականներին Սանկտ Պետերբուրգում և Մոսկվայում, ինչպես նաև 1896 թվականին Նիժնի Նովգորոդում կազմակերպված Համառուսաստանյան արդյունաբերական և գեղարվեստական ցուցահանդեսում։ 1896 թվականին նկարն Իսահակ Լևիտանից գնել է Պավել Տրետյակովը։

Իսահակ Լևիտան, «Ոսկե աշուն», 1896
1896 թվականին Իսահակ Լևիտանը նկարել է «Ոսկե աշուն» խորագիրը կրող ևս մեկ կտավ (ավելի քիչ հայտնի), որը նույնպես ներկայում պահվում է Տրետյակովյան պատկերասրահում (ինվ.՝ 5635):

Նկարագրություն
--------------

Իսահակ Լևիտանը սիրում էր նկարել աշնանային բնանկարներ. նա ունի տարվա այդ եղանակի հետ կապված ավելի քան հարյուր նկար։ Դրանց շարքում «Ոսկե աշուն» կտավն նկարչի ամենահայտնի աշխատանքներից մեկն է։ Նկարում պատկերված է ոչ մեծ առու՝ շրջապատված ծառերով, որ ծածկված են դեղին ու կարմիր տերևներով։ Հեռվում երևում են գյուղական տներ, դաշտ, իսկ դրանցից այն կողմ՝ հորզոնում, աշնանային անտառն է, որ նկարված է դեղին երանգներով։ Նկարի վառ, լավատեսական տրամադրություն հաղորդող գույները բնութագրական չեն Լևիտանի արվեստի համար։ Սովորաբար նա օգտագործում է ավելի մեղմ ու նուրբ երանգներ։

Տրետյակովյան պատկերասրահի առցանց կատալոգում նշվում է.

> 
> 
> Իր շատ գծերով «Ոսկե աշունը» ներկայացնում է 1890-ականներին տարածված հետաքրքրությունը դեպի ձևի խնդիրները, գեղանկարչության որակի ու ոճի հարցերը։ Այս ստեղծագործությունն իր մեծ բնօրինակային դիտման անմիջականությունն միավորում է նորացված կերպարվեստական լուծման որոնման հետ։ Լիովին ավանդական գեղանկարչական ձևն այստեղ համադրվում է առանձին դետալների ազատ, գրեթե իմպրեսիոնիստական ներկայացման հետ։ Միաժամանակ գույնը չի լուծվում լույսում, ինչպես դասական իմպրեսիոնիզմում է, այլ պահպանում է ինտենսիվությունը, ինչը ներկի՝ պաստոզային էքսպրեսիվ քսված լինելու հետ միասին ուժեղացնում է կտավի էմոցիոնալ արտահայտչությունը։
> 
> 
> 
> *Բնօրինակ տեքստ* (ռուս.)  
> 
> *Многими своими чертами «Золотая осень» иллюстрирует возросший в 1890-х интерес к проблемам формы, к вопросам качества живописи и стиля. Это произведение соединяет в себе непосредственность натурного наблюдения с поисками обновлённого пластического решения. Вполне традиционная живописная манера сочетается здесь со свободной, почти импрессионистической трактовкой отдельных деталей. При этом цвет не растворяется в свете, как в классическом импрессионизме, а сохраняет интенсивность, что вместе с пастозным экспрессивным мазком усиливает эмоциональную выразительность полотна.*
> 
> 
> 
>

Տես նաև
-------

* Իսահակ Լևիտանի նկարների ցանկ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Каталог ГТГ, т. 4, кн. 1, 2001, էջ 364
2. 1 2  «Левитан Исаак Ильич — Золотая осень» (HTML)։ Государственная Третьяковская галерея, www.tretyakovgallery.ru։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-07-08-ին։ Վերցված է 29.06.2012
3. ↑  «Исторические усадьбы России — Усадьбы Тверской области — Усадьба Горка» (HTML)։ hist-usadba.narod.ru։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-10-04-ին։ Վերցված է 29.06.2012
4. ↑  «Антон Павлович Чехов — Имение Горка» (HTML)։ Литературная карта Тверского края, litmap.tvercult.ru։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-09-27-ին։ Վերցված է 29.06.2012
5. ↑  В. И. Колокольцов։ «Отклонение к чеховскому «дому с мезонином»» (DOC)։ *Из книги «Отклонение. Колокольцовы в Тверской губернии», Санкт-Петербург, 2004*։ www.vgd.ru։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-10-04-ին։ Վերցված է 29.06.2012
6. 1 2  Д. Л. Подушков։ «Антон Чехов и И.И. Левитан в Удомле» (HTML)։ *Из книги «Знаменитые россияне в истории Удомельского края», Тверь, 2009*։ www.gumfak.ru։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-09-27-ին։ Վերցված է 29.06.2012
7. ↑  Каталог ГТГ, т. 4, кн. 1, 2001, էջ 366
8. ↑  А. А. Фёдоров-Давыдов, 1966, էջ 213
9. ↑  В. А. Петров, 2000, էջ 60—61
10. 1 2  «Исаак Ильич Левитан — Лучшие картины, пейзажи — Золотая осень, 1895» (HTML)։ isaak-levitan.ru։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-09-27-ին։ Վերցված է 29.06.2012

Գրականություն
-------------

* Государственная Третьяковская галерея — каталог собрания / Я. В. Брук, Л. И. Иовлева. — М.: Красная площадь, 2001. — Т. 4: Живопись второй половины XIX века, книга 1, А—М. — 528 с. — ISBN 5-900743-56-X
* *А. А. Фёдоров-Давыдов* Исаак Ильич Левитан. Жизнь и творчество. — М.: Искусство, 1966. — 403 с.
* *В. А. Петров* Исаак Левитан. — М.: Белый город, 2000. — ISBN 5-7793-0250-2

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Ոսկե աշուն» Archived 2016-07-08 at the Wayback Machine. նկարը Տրետյակովյան պատկերասրահի տվյալների բազայում

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
 **Իսահակ Լևիտանի նկարներ** |
| --- |
|  |
| 

Արևոտ օր: Գարուն (1876-1877) **·** 
Աշուն: Ճանապարհ գյուղում (1877) **·** 
Երեկո (1877) **·** 
Աշնանային օր։ Սոկոլնիկի (1879) **·** 
Կեչիների պուրակ (1885-1889) **·** 
Անձրևից հետո։ Պլյոս (1889) **·** 
Երեկո։ Ոսկե Պլյոս (1889) **·** 
Խատուտիկներ (1889) **·** 
Խաղաղ վանք (1890) **·** 
Վլադիմիրկա (1892) **·** 
Երեկոյան զանգահարություն (1892) **·** 
Հավերժական անդորր (1894) **·** 
Թարմ քամի։ Վոլգա (1895) **·** 
Մարտ (1895) **·** 
Ոսկե աշուն (1895) **·** 
Գարուն: Վարար ջուր (1897) **·** 
Լիճ: Ռուսաստան (1899-1900)
 |  |

 |