**Թենյու** (լատին․՝ Theneva), (**Թանի**, **Թանեա**, **Դենու** և այլն, 6-րդ դար, Traprain Law - 7-րդ դար), քրիստոնեական լեգենդար սուրբ, որը սրբադասվել է միջնադարյան Շոտլանդիայի Գլազգո քաղաքում։ Եղել է վեցերորդ դարի Գոդոդին թագավորության (որը հետագայում դարձել է Լոթիան) արքայադուստր, ծնունդ է տվել սուրբ Կենտիգեռնին, որը Ստրաթքլայդ թագավորության բրիտոնների առաքյալն էր ու Գլաս Գհու (Գլազգո) քաղաքի հիմնադիրը։ Նա և իր որդին համարվում են քաղաքի համահովանավոր սրբերը, իսկ Գլազգոյի սուրբ Էնոք հրապարակը ենթադրաբար կառուցվել է նրան նվիրված միջնադարյան մատուռի տեղում, որն էլ կառուցված է եղել նրա գերեզմանի մոտ («Սուրբ Էնոք»-ը իրականում «Սեյնթ Թենյու»-ի ձևափոխված արտասանությունն է)։ Հիշատակի օրը նշվում է ամեն տարի՝ հուլիսի 18-ին։

Անուն
-----

Իր որդու գրառված առաջին կենսագրության մեջ նշված է **Թանի** անունով։ *Vita Kentigerni* («Սուրբ Մունգոյի կյանքը») գրքում, որը գրվել է եպիսկոպոս Ջոսելին Գլազգոացու, հետագայում խմբագրվել քահանա Ջոսելին Ֆարնեսցու կողմից, նրա անունը նշված է որպես **Թանյու**։ Հանդիպում են նաև **Թենյու**, **Թենոու** և **Դենյու** (կամ **Դվինվեն**) տարբերակները։ 1521 թվականին Ջոն Մեյրի *Historia Majoris Britanniae* ժամանակագրության մեջ նրան անվանում են **Թամետես**, որը Լոթ թագավորի դուստրն էր ու Արթուր թագավորի ասպետ սըր Գավեյնի քույրը։ Երբեմն հանդիպում է **Թամետա** կամ **Թենելիս** անուններով։

Լեգենդ
------

Սուրբ Թենյուին նկարագրել են որպես «Շոտլանդիայի պատմության մեջ հայտնի բռնաբարության առաջին զոհ, որի նկատմամբ բռնություն է կատարվել, և առաջին միայնակ մայր»։ Նա հղիացել է իր որդով, երբ ուելսեցի արքայազն Օուեն ապ Ուրիենը բռնաբարել է նրան։ Վերջինս ծպտված է եղել որպես կին և միամիտ արքայադստեր հանդեպ սեռական ոտնձգությունից հետո խոստովանել է նրան․ «Մի լացիր, քույր իմ, քանի որ ես քեզ հետ չեմ արել այն, ինչ անում է տղամարդը կույսի հետ։ Մի՞թե ես կին չեմ քեզ նման»։ Իմանալով դստեր հղիության մասին՝ բարկացած հայրը՝ թագավոր Լոդունը (Լոթ), որոշել է Թրափրեյն Լո ժայռից ցած գցելով սպանել նրան։ Հրաշք է տեղի ունեցել և նա ընկնելիս չի մահացել․ կենդանի հայտնվելով ժայռի ստորոտին՝ նա մի փոքրիկ նավակ է նկատել, որը նրան Ֆիրթ-օֆ-Ֆորթ գետով հասցրել է Քուրոս։ Այնտեղ սուրբ Սերֆը նրան ապաստան է տվել, որտեղ էլ նա ծնունդ է տվել ու դաստիարակել իր որդի Քենթիգեռնին, որին Սերֆն անվանել էր «Մունգո» (շատ հարազատ անձ)։

Թենյուի մասին կան նաև ուելսական լեգենդներ․

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Գլազգոյից սուրբ Թենյուի պաշտամունքը տարածվել է նաև Ուելսում, որտեղ ասվում էր, որ նա ունեցել է նաև այլ որդիներ՝ ամուսնանալով հյուսիսցի արքայազն Դինգադի հետ։ Նրա մասին ամենավաղ գրառումը հանդիպում է <Սուրբ Վինիֆրեդի կյանքը> աշխատության մեջ (մոտ. 1140), որտեղ Վինիֆրեդը խորհրդի համար դիմում է սուրբ Էլերիին։ Վերջինս նրան հանձնում է իր մոր՝ Թեոնիայի խնամքին, որին էլ ի վերջո Վինիֆրեդը փոխարինում է որպես Գվիթերինի (Քլոյդ) վանամայր։ Քլոյդում Քենթիգեռնին նույնպես պաշտում էին։ |  |

Ժամանակակից գրականության մեջ
----------------------------

Քեյթլին Հերբերթի «Բրիտանիայի մութ ժամանակները» եռերգության *Bride of the Spear* պատմավեպի հերոսուհին է, որպես **Թանյու** (1982, Սբ․ Մարտինի հրատարակչատուն), ինչպես նաև Նայջել Թրանթների «Դրուիդների զոհաբերությունը» պատմավեպի հերոսուհին՝ որպես **Թանեա** (1993, Հոդդեր & Ստոուգթոն)։

Տես նաև
-------

* Ցանկությունների ծառ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  The Glasgow Story: "St. Enoch's Church". Retrieved 15 April 2012.
2. 1 2 3 4  Durkan, J. (2000). "What's in a Name? Thaney or Enoch". *Innes Review*. **51**: 80–00. doi:10.3366/inr.2000.51.1.80.
3. ↑  "The *Vita Kentigerni*". Արխիվացված է the original 2014 թ․ նոյեմբերի 8-ին. Retrieved 2020 թ․ փետրվարի 2. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
4. ↑  Bruce, Christopher. Entry "Thametes". *The Arthurian Name Dictionary*.
5. ↑  Schulenburg, Jane Tibbetts. *Forgetful of Their Sex: Female Sanctity and Society, ca. 500-1100*. Harvard University Press, 1998, p. 226.
6. ↑  Woolf, Alex. "The Glasgow Story: Saint Thenew". Retrieved 15 April 2012.
7. ↑
8. ↑
9. ↑

Արտաքին հղումներ
----------------

* Saints SQPN.com » Saint Theneva
* Early British Kingdoms - Saint Thaney
* 5-7c. Brythonic Women's Names: Den(y)w

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | WeRelate · Rodovid · Rodovid |

 |