recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ռազմիկ Սարգսի Մխիթարյան** հոկտեմբերի 1, 1947(1947-10-01), Ղրղի, Շամշադինի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ, հայ կենսաբան ձևաբան, կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (2001), պրոֆեսոր (2004)։

Կենսագրություն
--------------

Ռազմիկ Մխիթարյանը ծնվել է 1947 թվականի հոկտեմբերի 1-ին, Տավուշի մարզի Արծվաբերդ գյուղում։

1964-1970 թվականներին սովորել և ավարտել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտի Անասնաբուժական ֆակուլտետը և ստացել «Անասնաբույժի» որակավորում։ 1970-1980 թվականներին եղել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտի անատոմիայի ամբիոնի լաբորանտ, 1987-1994 թվականներին՝ նույն ինստիտուտի դոցենտ, 2014-2022 թվականներին՝ Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարանի Գյուղատնտեսական կենդանիների մորֆոլոգիայի, ֆիզիոլոգիայի և ախտաբանական անատոմիայի ամբիոնի պրոֆեսոր։

1985 և 1986 թվականներին վերապատրաստվել է Մոսկվայի Ա.Ի. Սկրյաբինի անվան անասնաբուժական-բժշկագիտության և կենսատեխնոլոգիայի ակադեմիայում։

Ռազմիկ Մխիթարյանը հեղինակ է «Թռչունների համեմատական անատոմիա» (2006) ուսումնական ձեռնարկի, համահեղինակ՝ «Ընդհանուր հյուսվածաբանություն» (2007), «Ատլաս (բջջաբանություն, սաղմնաբանություն, հյուսվածաբանություն)» (2010) դասագրքերի։

Հանդիսանում է ՀՀ ձևաբանների (1980) և ֆիզիոլոգների (2001) ընկերությունների անդամ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Մխիթարյան Ռազմիկ Սարգիսի

Արտաքին հղումներ
----------------

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Գյուղատնտեսական հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Գևորգյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*
 Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լուսինե Գևորգյան (այլ կիրառումներ)

**Լուսինե Գևորգյան** (հունիսի 15, 1970(1970-06-15), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ռեժիսոր, պրոդյուսեր, սցենարիստ.

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1970 թվականին, հունիսի 15-ին Երևանում։ Ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի կինոգիտական բաժինը. դիպլոմի թեման է «Մշակույթը հայկական հեռուստատեսությունում»։

1995 թվականին նկարահանել է «Լուսինը կորցրել է հիշողությունը» էքսպերիմենտալ ֆիլմը, որը նույն տարում ցուցադրվել է Փարիզի Ժորժ Պոմպիդուի վիդեո արտ հավաքածոի հետ մեկտեղ Երևանում։ 1996 թվականին նկարահանել է «Քաղաքը ներկված սև ու սպիտակ» ֆիլմը, 1998 թվականին «Իդեա իքս» ֆիլմը, աշխատել է Հանրային հեռուստատեսությունում, ուր սկսել է իր հեղինակային «Հեփենինգ» հաղորդաշարը, որը 1996 թվականից շարունակել է ԱՐ հեռուստաընկերությունում։ Մասնակցել է Ղազախստանի Ալմա Աթայի «Եվրազիա» կինոփառատոնին, 1999 թվականին մասնակցել է Գերմանիայի Օբերհաուզենի կինոփառատոնի կինոշուկային, նկարահանել է Երևան կինոստուդիայի պատվերով «Փորձ» վավերագրական ֆիլմը՝ հաշմանդամների խնդիրների մասին, 2000 թվականին Ինտերնյուս-Հայաստան հասարակական կազմակերպության աջակցությամբ նկարահանել է «Այբուբեն» ֆիլմը, «Իդեա իքս» ֆիլմով մասնակցել է «Մասնավոր Հայացք» Երևանյան կինոփառատոնին, նկարահանել է «Ազատ տեղաշարժի իրավունք» վավ․ ֆիլմը, Հ 2 Հեռուստատեսության պատվերով նկարահանել է «Անդերգրաունդ» երկմասանոց հեռուստատեսային ֆիլմը, 2001 թվականին նկարահանել է «Հղիության արհեստական ընդհատում» ֆիլմը, 2002-2004 թթ․ Ինտերնյուս-Հայաստան կազմակերպության պատվերով նկարահանել է հայ ստեղծագործողների մասին պատմող սյուժեներ Անդրկովկասյան «Խաչմերուկ» հեռուստանախագծի համար, «ՍԱՐ» թվ-ի պատվերով նկարահանել է «Իդեա իքս» Հայկական ճարտարապետության գաղտնագիտական շերտերը բացահայտող հաղորդաշար, նկարահանել է «Զվարթնոց» ֆիլմը, 2005 թվականին «Ոսկե ծիրան» կինոփառատոնի մամլո խոսնակն է և կազմակերպում է փառատոնի քարոզարշավը, «Լուսինը կորցրել է հիշողությունը» և «Իդեա Ֆիքս» ֆիլմերը ընդգրկվում են «ԿԻՆ» կիոփառատոնի հետահայաց ծրագրի մեջ, 2006-2007 թվականներին «Չգիտեմ» վավերագրական կինոնախագծով մասնակցում է շվեյցարական «Ֆոկալ» կինո ֆոնդի կազմակերպած կինոդասընթացներին Թբիլիսիում, 2008 թվականին «Նոնա և ընկերներ» կինոնախագծով մասնակցել է Հարավ կովկասյան կինոգործիչների ասոցիացիայի կազմակերպած պրոդյուսորա-սցենարիստական դասընթացներին Թբիլիսիում, 2009 թվականին «Նոնա և ընկերներ» նախագիծը ընդգրկվել է Թբիլիսիի Պրոմեթևս կինոփառատոնի Փիթչ․Դոկ ֆորումի կինոնախագծերի մրցույթում և արժանացել է երկրորդ տեղին, 2010 թվականին «Նոնա և ընկերներ» կինոնախագիծը ընդգրկվել է «Ոսկե ծիրան» կինոփարատոնի «Ռեժիսորներ Առանց Սահմանների» ֆորումի կազմում, որպես զարգացման փուլում գտնվող նախագիծ։ 2014 թվականին նկարահանել է «Իմ Աստծուն փնտրելիս» հեղինակային, վավերագրական ֆիլմը։ Բոլոր ֆիլմերը դրված են www.youtube.com կայքում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Փնտրած ու վերագտած հավատքը Լուսինե Գևորգյանի վավերագրական ֆիլմում
|  |
| --- |
| **Կաղշնակ** |
| ԿաղշնակԿաղշնակ |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Ենթատիպ** | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
| **Կարգ** | Աստղածաղկավորներ (Asterales) |
| **Ընտանիք** | Աստղածաղկազգիներ (Asteraceae) |
| **Ենթաընտանիք** | Տատասկափշայիններ (Carduoideae) |
| **Տրիբա** | *Cynareae* |
| **Ցեղ** | Կառ *(Onopordum)* |
| **Տեսակ** | **Կաղշնակ** *(O. acanthium)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Onopordum acanthium***L. 1753 |

**Կաղշնակ** (անգլ.՝ Onopordum acanthium), իշակառ, կածակ, կարպ փշավոր, տափափուշ։ Աստղածաղկավորների կամ բարդածաղկավորների ընտանիքին պատկանող երկամյա խոտաբույս է։ Լինում է 150 սմ բարձրության, ճյուղավոր, փշապատ ցողուններով բույս։

Կենսաբանական նկարագիր
---------------------

Դեղաբույսն ունի երկարավուն, փշոտ տերևներ։ Ծաղիկները երկսեռ են, վարդագուն, հաճելի բույրով։ Սերմերն ունեն փուփուլիկներ, երկարավուն են, ուղիղ կամ թույլ կորացած, գորշ կամ դարչնագույն։ Մեկ բույսն ընդունակ է տալու մինչև 8000 սերմիկ։ Ծաղկում է հուլիսից մինչև սեպտեմբեր, իսկ պտուղները ասունանում են օգոստոսին։ Դեղաբույսը մեղրատու է։

Աշխարհագրական տարածում
----------------------

Հայաստանում աճում են դեղաբույսի սովորական, հայկական և տարբերափուշ տեսակները, որոնք բոլորն էլ ունեն որոշակի բուժական նշանակություն։ Կաղշնակը աղբային մոլախոտ է, մեծ չափերով հանդիպում է ճամփեզրերին, բնակարանների մոտ, ցանքերում, արոտավայրերում և այլուր։

Բուժական նշանակություն
----------------------

Բուժման նպատակով օգտագործում են բույսի տերևները, ծաղկազամբյուղները և տերևակիր ընձյուղները, որոնք հավաքում են ծաղկման սկզբում։ Ժողովրդական բժշկության մեջ օգտագործվել է որպես հակաբորբոքիչ, հականեխիչ, արյունահոսությունը դադարեցնող միջոց։ Հայկական ժողովրդական բժշրկության մեջ դեղաբույսի եփուկն օգտագործվում է թարախային վերքերի, չարորակ ուռուցքների, փայտացման, անգինայի, ըմպանի բորբոքումների և գինեկոլոգիական մի շարք հիվանդությունների բուժման նպատակով։
Բուլղարիայում կաղշնակով բուժում են հազը, բրոնխիալ ասթման, սրտխառնոցները, մաշկային հիվանդությունները, թութքը, չարորակ ուռուցքները։

### Քիմիական բաղադրություն

Բույսի ծաղկաբույլերը և տերևները պարունակում են քիչ քանակությամբ ալկալոիդներ, C վիտամին, դաբաղանյութեր, ինուլին, սապոնիններ, սեսկվիտերպենային լակտոն, արկցիոպիկրին, սերմերը՝ 35-38%, իսկ ցողունի միջուկը՝ 53,5% ճարպայուղ։

Օգտակար հատկանիշներ
-------------------

Քանի որ ամենամյա խոշոր չափերի մթերումները սպառնում են դեղաբույսերի արեալների պահպանմանը, այն վաղուց արդեն մշակվում է։ Հալևորիկը մեղրատու է․ վերգետնյա մասերից ստացվող ներկերով գործվածքները ներկում են կանաչ գույնի։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
*

Արտաքին հղումներ
----------------

* Onopordum acanthium

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | UNII |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուս · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN · WoRMS |

 |
**Գի Պարմելեն** (ֆր.՝ Guy Parmelin, նոյեմբերի 9, 1959(1959-11-09), Bursins, Nyon District, Վո, Շվեյցարիա), շվեյցարացի քաղաքական գործիչ, 2016 թվականից Շվեյցարիայի Դաշնային խորհրդի անդամ, որը ներկայացնում է Շվեյցարիայի ժողովրդական կուսակցությունը։ Շվեյցարիայի փոխնախագահ՝ 2020 թվականին, երկրի նախագահ՝ 2021 թվականին։

Կարիերա
-------

Գի Պարմելենը ծնվել է ֆրանսախոս կանտոնում 1959 թվականի նոյեմբերի 9-ին։ Մասնագիտությամբ գինեգործ է, ավարտել է Շվեյցարիայի Մարսելեն քաղաքի (Վո կանտոն) գյուղատնտեսական տեխնիկումը։ Աշխատել է որպես ֆերմեր, անդամակցել է ժողովրդական կուսակցությանը։ Զինվորական ծառայության ընթացքում ստացել է կապրալի կոչում։

2000 թվականից մինչև 2004 թվականը ղեկավարել է ՇԺԿ-ի սկզբնական կազմակերպությունը Վո կանտոնում։ 2003 թվականին ընտրվել է երկրի Ազգային խորհրդի անդամ։ 2015 թվականին ՇԺՀ-ի ներկայացուցիչ, Շվեյցարիայի Դաշնային խորհրդի անդամ 
Էվելին Վիդմեր-Շլումպֆը հեռացվել էր ՇՆՊ-ի շարքերից։ Դեկտեմբերին կուսակցությունը նրա փոխարեն երեք թեկնածու է առաջարկել, և Պարմելենն ընտրվել է այդ պաշտոնում։

2016-ի առաջին օրը նա դարձավ երկրի Դաշնային խորհրդի անդամ, որտեղ նա սկսեց Պատասխանատու լինել Պաշտպանության և սպորտի համար։ 2019 թվականի սկզբին էկոնոմիկայի, կրթության և գիտության մեկ այլ նախարարություն հանձնվեց նրա կառավարմանը։ 2019 թվականի դեկտեմբերի կեսերին Պարմելենն ընտրվել է երկրի փոխնախագահ հաջորդ 2020 թվականի համար։ Երկրի փոխնախագահի պաշտոնը զբաղեցրել է 2020 թվականի առաջին օրը։ 2020 թվականի դեկտեմբերի առաջին տասնօրյակի վերջում նա հաջորդ տարի ընտրվեց երկրի նախագահի պաշտոնում։

Երկրի նախագահի պաշտոնը ստանձնել է 2021 թվականի առաջին օրը։ Իր նախագահության ընթացքում ռուս-ամերիկյան գագաթնաժողովը տեղի ունեցավ հունիսին Ժնևում, Պարմելինը, որպես հյուրընկալող, հանդիպում ունեցավ երկու տերությունների նախագահների հետ։

Անձնական կյանք
--------------

Պարմելենն ամուսնացած է և ընտանիքի հետ բնակվում է Բյուրսանում և Բեռնում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
2. ↑  Правила винодела из кантона Во.
3. ↑  Федеральный совет представил официальное фото на 2016 год.
4. ↑  Симонетта Соммаруга избрана президентом Швейцарии на 2020 год.
5. ↑  Ги Пармелен избран президентом Швейцарии на 2021 год.
6. ↑  Ги Пармелен вступил в должность президента Швейцарии.
7. ↑  Встреча Путина и Байдена пройдет на знаменитой вилле Ла Гранж

Արտաքին հղումներ
----------------

* պրոֆիլը Շվեյցարիայի Դաշնային խորհրդի կայքում։

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուս · Շվեյցարական կենսագրական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1132098912 · SUDOC: 22425040X · VIAF: 305967901 · WorldCat VIAF: 305967901 |

 |
**Ատամ Գողթնեցի** (նաև՝ **Ատոմ Գողթնեցի**, 4-րդ դար, Գողթն, Վասպուրական, Մեծ Հայք), հայ նախարար Մեծ Հայքում, Գողթն գավառի տանուտեր, Գողթնեցիների նախարարական տոհմից։ 341 թվականին մի խումբ նախարարների հետ ուղեկցել է Հուսիկ Ա Պարթևին Կեսարիա՝ կաթողիկոս ձեռնադրվելու համար։

Տիրան Բ-ի գումարած ժողովը
-------------------------

Մեծ Հայքի արքա Խոսրով Կոտակի մահից հետո նրան հաջորդում է որդին՝ Տիրան Բ-ն (338-350)։ Իսկ Հայ Առաքելական եկեղեցու կաթողիկոսական գահին Վրթանես Ա-ին հաջորդում է որդին՝ երիտասարդ Հուսիկ Ա Պարթևը։ Տիրան թագավորը սովորության համաձայն, Հուսիկ Պարթևի հետ գումարում է ժողով, մեծ նախարարների մասնակցությամբ։ Գումարված ժողովին մասնակցում են՝ մեծ հազարապետ Վաղարշ Անձտեցին, որը Մեծ Հայքի հազարապետության տոհմից էր (այդ ժամանակներում հազարապետները նշանակվում էին Անձտեացիների տոհմից) ու Անձիտի իշխանն էր, Մեծ Ծոփքի Զարեհ Ծոփացի իշխանը, Շահունյաց Ծոփքի Վարազ Շահունի իշխանը, Հաշտենից գավառի իշխան Գնիթ Կամինականը, Վանանդ գավառի իշխան Որոթ Վանանդեցին, Անձևացյաց տոհմի իշխան Շահեն Անձևացին, Գողթնի իշխան Ատամը, Կողբափորի իշխան Մանավազը, Ձորափորի իշխան Գորութը, Խորխոռունյաց տոհմից մախազության տան իշխան Մանասպը, Սահառունյաց տոհմի իշխան Տիրոցը և Գնունյաց իշխան Աբան։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «Սիսական. Տեղագրութիւն Սիւնեաց աշխարհի», Ղևոնդ Ալիշան, Վենետիկ, 1893, էջ 310բ.
2. 1 2  «Նախիջևան։ Բնաշխարհիկ պատկերազարդ հանրագիտակ», Արգամ Այվազյան, Երևան, 1995, էջ 231.
3. ↑  «Հայոց անձնանունների բառարան», Հրաչյա Աճառյան, Երևան, 1942, Հատոր 1, Ցուցակ 1, Էջ 252, 254․
4. ↑  «Հայ Ժողովրդի Պատմության Քրեստոմատիա», հատոր 1, էջ 461-462
5. ↑  «Պատմություն Հայոց», Փավստոս Բուզանդը Տիրան թագավորի գահակալության մասին, դպր. Գ, գլ. ԺԲ
**Գոհար Գենադիի Սարգսյան** (մարտի 21, 1982(1982-03-21), Ստեփանակերտ, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ) արցախցի քաղաքական գործիչ, Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի պատգամավոր՝ «Միասնական հայրենիք» կուսակցությունից։

Կենսագրություն
--------------

Գոհար Սարգսյանը ծնվել է 1982 թվականի մարտի 21-ին, Ստեփանակերտ քաղաքում։

Կրթություն է ստացել Ստեփանակերտի Եղիշե Չարենցի անվան թիվ 7 միջնակարգ դպրոցում, որն ավարտել է 1999 թվականին։ 2003 թվականին ավարտել է Արցախի պետական համալսարանի իրավագիտության բաժինը։

2006-2013 թվականներին Գոհար Սարգսյանը «Ստելլեր» ՍՊԸ-ում աշխատել է որպես գործավար։

2015-2019 թվականներին եղել է Արցախի Հանրապետության Արդարադատության նախարարության աշխատակազմի Քաղաքացիական կացության ակտերի գրանցման Ստեփանակերտի տարածքային բաժնի առաջին կարգի մասնագետի պաշտոնակատար։

2020 թվականի մարտի 31-ի խորհրդարանական ընտրություններում «Միասնական Հայրենիք» կուսակցության համամասնական ցուցակով ընտրվել է Արցախի Հանրապետության 7-րդ գումարման Ազգային ժողովի պատգամավոր։

Ամուսնացած է, ունի մեկ զավակ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  ՍԱՐԳՍՅԱՆ ԳՈՀԱՐ ԳԵՆԱԴԻԻ

Արտաքին հղումներ
----------------

* Արցախի Հանրապետության 7-րդ գումարման Ազգային ժողովի պատգամավորները գրանցվել և ստացել են վկայականներ
|  |
| --- |
| **Երեքնուկ նեղատերև** |
| Երեքնուկ նեղատերևԵրեքնուկ նեղատերև |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Ենթատիպ** | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
| **Կարգ** | Բակլածաղկավորներ (Fabales) |
| **Ընտանիք** | Բակլազգիներ (Fabaceae) |
| **Ենթաընտանիք** | Բակլայիններ (Faboideae) |
| **Տրիբա** | *Trifolieae* |
| **Ցեղ** | Երեքնուկ *(Trifolium)* |
| **Տեսակ** | **Երեքնուկ նեղատերև** *(T. angustifolium)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Trifolium angustifolium***L. 1753 |
|
| **Կարգավիճակ** |
| **Հատուկ պահպանության կարգավիճակ՝**   Քիչ մտահոգող տեսակ |

**Երեքնուկ նեղատերև** (լատին․՝ Trifolium angustifolium), լոբազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն
--------------

10-60 սմ բարձրությամբ միամյա թավոտ բույս է։ Տերևիկները գծային են, մինչև 8 սմ երկարությամբ, 2-4 մմ լայնությամբ։ Ծաղկաբույլը միայնակ է, հասկանման, ունի 1,5-8 սմ երկարություն։ Բաժակը խիտ թավոտ է, երախում կոշտուկային հաստացումով և ճեղքանման նեղացած։ Ատամիկները բզաձև են, պտղի ժամանակ աստղաձև դասավորված։ Պսակը վարդագույն է, բաժակին հազիվ գերազանցող, 10-12 մմ երկարությամբ։

Տարածվածություն
---------------

Հանդիպում է Զանգեզուրի ֆլորիստիկական շրջանում (Կապանի, Ճակատենի, Ներքին Հանդի, Ծավի շրջակայք)։ Աճում է նաև Դաղստանում, Անդրկովկասում, Ղրիմում, միջերկրածովյան ավազանում, Մակրոնեզիայում, Անատոլիայում, Իրանում, Հյուսիսային Աֆրիկայում։

Էկոլոգիա
--------

Աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 800-1000 մ բարձրությունների վրա, չոր լանջերին, թփերի մեջ, անտառների եզրերին։ Ծաղկում է մայիս-հունիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հունիս-հուլիսին։

Պահպանություն
-------------

Վտանգված տեսակ է։ Հայտնի է մեկ պոպուլյացիա՝ 10 կմ²-ից պակաս տարածման և բնակության շրջանների մակերեսով։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պոպուլյացիայի մի մասը պահպանվում է «Շիկահող» պետական արգելոցի տարածքում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*։ Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն։ 2010։ ISBN 978-99941-2-420-6

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ կատալոնական |
|  |
| Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Տաքսոնինույնացուցիչներ | 
* Վիքիցեղեր: Trifolium angustifolium
* APA: 2077
* APDB: 148007
* APNI: 115339
* BioLib: 40040
* Calflora: 8051
* EoL: 703384
* EPPO: TRFAN
* EUNIS: 172108
* FloraBase: 4289
* FoIO: TRIANG
* GBIF: 5359395
* GRIN: 40168
* iNaturalist: 69939
* IPNI: 522858-1
* IRMNG: 10179106
* ISC: 117604
* ITIS: 26219
* IUCN: 176423
* NBN: NBNSYS0000014489
* NCBI: 97009
* NSWFlora: Trifolium~angustifolium
* NZOR: 28e400a0-f200-48ac-a270-d14b25fc4ca8
* Plant List: ild-8043
* PLANTS: TRAN6
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:522858-1
* Tropicos: 13033694
* VicFlora: 4e7a0e0b-29ad-4701-86dc-8bda24018ada
* WoI: 1315

 |

 |
**Օգատա Ջեկո** (ճապ.՝ 尾形 月耕, 1859[…], Տոկիո, Ճապոնիա - 1920[…], Տոկիո, Ճապոնիա), ճապոնացի նկարիչ և գծանկարիչ, Յուկիյո-ե ժանրի վարպետ։

Կենսագրություն և աշխատանքներ
----------------------------

Օգատա Ջեկոյի աշխատանքները ունեն նմանություններ Կիկուտի Յոսայի ստեղծագործությունների հետ։ Նրա վրա մեծ ազդեցություն է ունեցել Կացուշիքա Հոքուսայը առավելապես իր «Ֆուզի լեռան 100 տեսարաններ» շարքով։ Ավելի ուշ Օգատան ստեղծում է իր յուրահատուկ նկարչական ոճը՝ ճապոնական գեղանկարչության տարրերով։

Նկարչի աշխատանքներն ունեին մեծ հանրաճանաչություն ոչ միայն Ճապոնիայում, որտեղ նրան հովանավորում էր կրթության և գիտության նախարարությունը, այլ նաև Ճաապոնիայի սահմաններից դուրս։ Դրանք ցուցադրվել են 1892 թվականի Չիկագոյի միջազգային ցուցահանդեսում, 1900 թվականին Փարիզում տեղի ունեցած Միջազգային ցուցահանդեսում, 1910 թվականի Ճապոնա-բրիտանական ցուցահանդեսում՝ Լոնդոնում։ Առաջին ճապոնա-չինական պատերազմի ժամանակ Օգատան եղել է ռազմական նկարիչ, և նրա գործն էր ջրում և ցամաքում տեղի ունեցող ռազմական գործողությունները նկարներով պատկերելը։ Նրա գրաֆիկական շարքերից շատերը դարձել են ռազմական քարոզչական պաստառներ (Օրինակ․ Առաջին ճապոնական պատերազմը)։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Union List of Artist Names
2. 1 2  Répertoire des artistes (ֆր.)
3. 1 2  Artnet — 1998.

Գրականություն
-------------

* Donald Keene; Anne Nishimura Morse; Frederic A Sharf and Louise E Virgin. (2001). *Japan at the Dawn of the Modern Age: Woodblock Prints from the Meiji Era, 1868—1912.* Bosont: Museum of Fine Arts. ISBN 0878466193, ISBN 9780878466191; ISBN 0878466207, ISBN 9780878466207;
* Nussbaum, Louis Frédéric and Käthe Roth. (2005). «Ogata Gekkō» in *Japan Encyclopedia.* Cambridge: Harvard University Press. ISBN 0-674-01753-6, ISBN 978-0-674-01753-5;

Արտաքին աղբյուրներ
------------------

* Ագատա Ջեկոյի նկարները ShogunGallery.com կայքում
* Ագատա Ջեկոյի նկարները MatsuGallery.com կայքում Archived 2012-07-02 at the Wayback Machine.
**Արարատ Հովսեփի Մարուխյան** (նոյեմբերի 14, 1907(1907-11-14), Բայազետ, Էրզրումի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն - նոյեմբերի 7, 1983(1983-11-07), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ տնտեսագետ, տնտեսագիտական դոկտոր (1953), պրոֆեսոր (1954)։

Կենսագրություն
--------------

Արարատ Մարուխյանը ծնվել է 1907 թվականի նոյեմբերի 14-ին, Բայազետում։

1930 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը, 1946-1955 թվականներին եղել է Հայաստանի գյուղատնտեսական ակադեմիայի ավագ գիտաշ խատող, ապա՝ սեկտորի վարիչ, 1955-1960 թվականներին՝ Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն գիտությունների ակադեմիա տնտեսագիտության ինստիտուտի տնօրեն, 1960-1983 թվականներին՝ Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտի գյուղէկոնոմիկայի ամբիոնի վարիչ։

Արարատ Մարուխյանի աշխատանքները վերաբերվում են գյուղացիության պատմության, գյուղտնտեսական արտադրության զարգացման հարցերին։

Արարատ Մարուխյանը մահացել է Երևանում, 1983 թվականի նոյեմբերի 7-ին, հուղարկավորված է Թոխմախի գերեզմանատանը։

Աշխատություններ
---------------

* Գյուղացիությանդրությունը նախասովետական Հայաստանում (1900–1920 թթ.), Ե. 1948
* Գյուղատնտեսության կոոպերացիայի զարգացումը Սովետական Հայաստանում, Ե. 1949
* Հայաստանի գյուղա իության պայքարը հողի համար 1905–1907 թթ. Ե. 1955
* Կոլտնտեսային արտադրանքի ինքնարժեքի իջեցման ուղիները, Ե. 1956

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Արարատ Մարուխյան Հովսեփի»

Արտաքին հղումներ
----------------

* Մարուխյան, Արարատ Հովսեփի

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Գյուղատնտեսական հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
LAMP- ի շինարարական բլոկների 7 ընդհանուր համակարգի միջավայրի բարձր մակարդակի սխեմա, որտեղ ներկայացվում եբ ընտրովի օգտագործման վեբ կոճակներ:
**WAMP**, հապավում «Windows, Apache, MySQL և PHP». 
Մի ամբողջական շարք ծրագրային փաթեթների շարքի հապավում է, համաձայն ОС-ի, 
կազմված է բառերի առաջին տառերով. Իրականացվում է ***LAMP***-ից, որտեղ առաջին բառը նշանակում է Linux. Գոյություն ունի նաև ***MAMP***, Mac OS-ից. Այս ծրագրային փաթեթը կիրառվում է վեբ ծրագրավորման համար.

WAMP, MAMP և LAMP համակարգերից յուրաքանչյուրը տեղակայվում է թղթապանակների տեսքով, որոնց միջև կապն այնպես է ստեղծվում, որ այլևս անհրաժեշտություն չառաջանա տեղակայել և գործարկել կիրառական ծրագրերն առանձին-առանձին։ Սա նշանակում է, որ պետք է ներբեռնել և տեղակայել ընդամենը մեկ ծրագիր, հետևել մանր հարցումներին, որպեսզի պատրաստվի աշխատող սերվեր և թողարկել վեբ էջը ավելի կարճ ժամանակահատվածում, մինիմալ բարդություններով և քիչ ջանքեր թափելով:.

Պատրաստի լուծումներ Windows-ի համար
-----------------------------------

LAMP- ի որոշիչ բաղադրիչների բարձր մակարդակի սխեմա (Firefox- ը ծառայում է որպես զննարկիչ):
Քանի որ ծրագրերը կիրառական են LAMP-ի համար և հիմնականում աշխատում են Linux-ի միջավայրում, ապա տեղակայումն ու փոխադարձ ճշգրտումները Windows-ի համար պահանջում են որոշակի ժամանակ։ Այս խնդրի լուծման համար ստեղծված են մի խումբ ծրագրային փաթեթներ, որոնք թույլատրում են աշխատանքն իրականացնել տեղակայումից անմիջապես հետո։

* Open Server (ռուս.)
* Դենվեր
* XAMPP
* EasyPHP
* VertrigoServ
* WampServer
* MoWeS Portable
* AppServ
* Bitnami
* Endels Archived 2017-07-07 at the Wayback Machine.
* Uniform Server
* Usbwebserver Archived 2013-09-01 at the Wayback Machine.
* EleanorServer

Նշումներ
--------

Ռոբին Նիկսոն. Պատրաստում ենք դինամիկ վեբ-կայքեր PHP, MySQL, javascript CSS (2-րդ թողարկում) ծրագրերի օգնությամբ. 
Պիտեր, 2013. — Ս. 560.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Робин Никсон* Создаем динамические веб-сайты с помощью PHP, MySQL, javascript и CSS (2-е издание). — O’Reilly Media, Inc: Питер, 2013. — С. 560.

Արտաքին հղումներ
----------------

* WAMP-ի պաշտոնական կայք
* Comparision of WAMPs Archived 2011-11-03 at the Wayback Machine.
* Ընտրում ենք WAMP աշխատանքային պլատֆորմ- միջավայրը Windows-ի համար
|  |
| --- |
| **Վիկ թավոտ** |
| Վիկ թավոտՎիկ թավոտ |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Ենթատիպ** | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
| **Կարգ** | Բակլածաղկավորներ (Fabales) |
| **Ընտանիք** | Բակլազգիներ (Fabaceae) |
| **Ենթաընտանիք** | Բակլայիններ (Faboideae) |
| **Տրիբա** | *Fabeae* |
| **Ցեղ** | **Vicia** |
| **Տեսակ** | **Վիկ թավոտ** *(V. villosa)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Vicia villosa***Roth |

**Վիկ թավոտ** (անգլ.՝ Vicia villosa), պատկանում է բալկազգիների ընտանիքին, երկշաքիլավոր, միամյա մոլախոտ է։ Ունի լավ ճյուղավորվող առանցքային արմատ։ Ցողունն ունի 40-70 սմ բարձրություն, բայց նպաստավոր պայմաններում կարող է հասնել մինչև 150 սմ-ի։ Տերևները մանր են, հակադիր տեսքով նստած են ընդհանուր տերևակոթուկի վրա։

Ծաղկի պսակը մանուշաագույն է և մանր, բույսերը փոշոտված են և խաչաձև։ Մեկ ծաղկից առաջացած սերմերը կարող են լինել 2-8 սերմ, ծլում են 6-8 օրվա ընթացքում, 1000 հատիկը կշռում է 10-20 գ։ Ծաղկափթթությունը բազմածաղիկ ողկույզ է։ Ծաղիկները մի շարքով նստած են ընդհանուր ծաղկակոթունի վրա։ Ունդերը երկարավուն-ռմբաձև են, սև, թավշապատ ու փայլատ։ Հատկապես ուժեղ վարակում է աշնանացան հացաբույսերի ցանքերը։ Մշակովի բույսերին վնասում է փաթաթվելու ու փռվելու միջոցով։ Բույսը ցրտակայուն է ու չորադիմացկուն, հանդես է գալիս նաև երկամյա ձևերով։
Այս բույսը ցրտադիմացկուն է և չորադիմացկուն։

Տարածում
--------

Հիմնակականում տարածված է Միջին Ասիայում և Կովկասում։ Հայաստանում աղբոտում է (սկսած ցածրադիր գոտուց մինչև լեռնային գոտին) աշնանացան ու գարնանացան մշակաբույսերի, խոտաբույսերի ցանքերն ու խաղողի և պտղատու այգիները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հայաստանում տարածված մոլախոտերի ատլաս, Ռ․Ս․ Կարապետյան, Լույս հրատարակչություն, Երևան-1980

Արտաքին հղումներ
----------------

* Վիկի թավոտ
* Բալկազգիների ընտանիք
* Երկշաքիլավորներ
* Նկարներ
**Մայքլ Օգիո** (անգլ.՝ Michael Ogio, հուլիսի 7, 1942(1942-07-07), Հյուսիսային Բուգենվիլ շրջան, Բուգենվիլի ինքնավար շրջան, Պապուա Նոր Գվինեա - փետրվարի 18, 2017(2017-02-18), Պորտ Մորսբի, Պապուա Նոր Գվինեա), Պապուա Նոր Գվինեայի գեներալ-նահանգապետը 2011 թվականի փետրվարի 25-ից մինչև մահ։ Ժողովրդադեմոկրատական կուսակցության նախկին առաջնորդ։

Գեներալ-նահանգապետի պարտականությունները ստանձնել է 2010 թվականի դեկտեմբերի 20-ին՝ Ջեֆրի Նեյպի հրաժարականից հետո։ 2011 թվականի հունվարի 14-ին խորհրդարանը նրան գեներալ-նահանգապետ ընտրեց, իսկ փետրվարի 25-ին Մայքլ Օգիոն սկսեց պաշտոնավարել։

2011 թվականի ապրիլի 26-ին Եղիսաբեթ II-ը նրան Սուրբ Միքայելի և Սուրբ Գևորգի Մեծ խաչ շքանշանի ասպետի կոչում շնորհեց։

2017 թվականի փետրվարի 1-ին խորհրդարանի քվեարկության արդյունքում նրան հաջորդող ընտրվեց Ռոբերտ Դադաեն։ Իր լիազորությունների դադարելուց մեկ շաբաթ առաջ Մայքլ Օգիոն վախճանվեց։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4
2. ↑  Rulers.org - January 2011 (անգլ.)
3. ↑  PNG's new governor general sworn in Archived 2011-03-13 at the Wayback Machine. (անգլ.)
4. ↑  Notice: 1355835 (Issue: 59776) (անգլ.)
5. ↑  Rulers.org - February 2017 (անգլ.)
6. ↑  Governor General Sir Ogio dies (անգլ.)
**Գորութ Ձորափորեցի** (4-րդ դար, Ձորոփոր, Գուգարք, Մեծ Հայք - 4-րդ դար), հայ նախարար Մեծ Հայքում, Գուգարք աշխարհի Ձորափոր գավառի տանուտերը։ 341 թվականին մի խումբ նախարարների հետ Հուսիկ Ա Պարթևին ուղեկցել է Կեսարիա՝ կաթողիկոս ձեռնադրվելու համար։

Տիրան Բ-ի գումարած ժողովը
-------------------------

Մեծ Հայքի արքա Խոսրով Կոտակի մահից հետո նրան հաջորդում է որդին՝ Տիրան Բ-ն (338-350)։ Իսկ Հայ Առաքելական եկեղեցու կաթողիկոսական գահին Վրթանես Ա-ին հաջորդում է որդին՝ երիտասարդ Հուսիկ Ա Պարթևը։ Տիրան թագավորը սովորության համաձայն, Հուսիկ Պարթևի հետ գումարում է ժողով, մեծ նախարարների մասնակցությամբ։ Գումարված ժողովին մասնակցում են՝ մեծ հազարապետ Վաղարշ Անձտեցին, որը Մեծ Հայքի հազարապետության տոհմից էր (այդ ժամանակներում հազարապետները նշանակվում էին Անձտեացիների տոհմից) ու Անձիտի իշխանն էր, Մեծ Ծոփքի Զարեհ Ծոփացի իշխանը, Շահունյաց Ծոփքի Վարազ Շահունի իշխանը, Հաշտենից գավառի իշխան Գնիթ Կամինականը, Վանանդ գավառի իշխան Որոթ Վանանդեցին, Անձևացյաց տոհմի իշխան Շահեն Անձևացին, Գողթնի իշխան Ատամը, Կողբափորի իշխան Մանավազը, Ձորափորի իշխան Գորութը, Խորխոռունյաց տոհմից մախազության տան իշխան Մանասպը, Սահառունյաց տոհմի իշխան Տիրոցը և Գնունյաց իշխան Աբան։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Հայոց անձնանունների բառարան», Հրաչյա Աճառյան, Երևան, 1942, Հատոր 1, Ցուցակ 1, Էջ 493․
2. ↑  «Պատմություն Հայոց», Փավստոս Բուզանդը Տիրան թագավորի գահակալության մասին, դպր. Գ, գլ. ԺԲ
**Օգոստոս** կամ **Գաս Բարբեր** (փետրվարի 21, 1927(1927-02-21), Փորթլենդ, Մեն, ԱՄՆ - նոյեմբերի 21, 2008(2008-11-21)), ամերիկահայ ձեռնարկատեր և սննդի *Barber Foods* ընկերության հիմնադիր։

Վաղ կյանք
---------

Բարբերը ծնվել է 1927 թվականին հայկական ընտանիքում։ Նրա ընտանիքը փախչել է Հայոց ցեղասպանությունից։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում Բարբերը ծառայել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների բանակում։ Ավելի ուշ դարձել է Փորթլենդի նավամատույցներում նավեր զոդող։

Կարիերա
-------

1955 թվականին Բարբերը բացել է *Barber Beef* և *Poultry* ընկերությունը, որը ավելի ուշ վերանվանվել է *Barber Foods*: Բարբերը առաջիններից է, որը առաջարկել է հավի միսը պատրաստել առանձին մասերով, մինչդեռ նախկինում այն վաճառվել է ամբողջական տեսքով։ Հետագայում ընկերության աշխատակազմում եղել են գրեթե 800 աշխատակիցներ, որոնց հիմնական մասը ներգաղթյալներ են եղել։ Իր աշխատակիցներին անգլերենի դասեր է տվել։

2002 թվականին թոշակի է անցել։

Բարբերը մահացել է 2008 թվականի նոյեմբերի 21-ին սրտի կանգ վերապրելուց հետո։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  'Gus' Barber, 87, founder of Barber Foods, immigrant benefactor dies Archived January 16, 2009, at the Wayback Machine. *Portland Press Herald*
3. ↑  Augustus Barber; founded Maine's Barber Foods; dies at 87 *Boston Globe*

Արտաքին հղումներ
----------------

* Barber Foods
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Զաքարյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Սարգիս Մկրտչի Զաքարյան (Գուսան Զաքարյան)** (դեկտեմբերի 27, 1929(1929-12-27), Վահագնի, Ալեքսանդրապոլի գավառ - մարտի 12, 1995(1995-03-12), Վանաձոր, Հայաստան), հայ գուսան։ Հայաստանի մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1983)։

Կենսագրություն
--------------

ծնվել է 1923 թվականի դեկտեմբերի 27-ին Վահագնի գյուղում, որն այժմ գտնվում է Հայաստանի Հանրապետության Լոռու մարզում։ 1983 թվականին դարձել է Հայաստանի Հանրապետության մշակույթի վաստակավոր գործիչ։ Ավարտել է Երևանի պետական մանկավարժական ինստիտուտը։ Ստեղծագործել է վաղ տարիքից, նվագել է թառ։ 1937 թվականիից մասնակցել է հանրապետական ժողովրդական օլիմպիադաներին, գրավել 1-ին տեղ։

Ստեղծագործություններ
--------------------

Զաքարյանի ճանաչված երգերից են՝ «Անմահ Թումանյան», «Ղարաբաղ», «Աննման եղնիկ», «Աղբյուր երազ», «Սայաթ-Նովա» և այլն։

2013 թվականին լույս են տեսել նրա «Երգը հավետ կմնա» երգարանը և «Ամեն գիշեր ունի լուսաբաց» ժողովածուն։ Գրական ստեղծագործությունները տպագրվել են հանրապետական մամուլում։

Մահացել է 1995 թվականի մարտի 12-ին Վանաձոր քաղաքում։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ երաժշտության հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Ռշտունի ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Արտակ Ռշտունի** (ծննդյան և մահվան թվականները անհայտ, 5-րդ դար), Ռշտունյաց իշխան, Ռշտունիների նախարարական տոհմից։ Եղել է Վարդան Մամիկոնյանի, այնուհետև Վասակ Սյունու զինակիցը։

Արտակ Ռշտունին եղել է այն նախարարների մեջ, որոնք 450 թվականին Հազկերտ Բ-ի հրամանով կանչվել էին Տիզբոն։ Մահապատժի սպառնալիքի տակ բոլոր նախարարները առերես ուրացել են իրենց հավատքը։ Հազկերտ Բ-ն, պատանդ պահելով մարզպան Վասակ Սյունու որդիներին ու Գուգարքի բդեշխ Աշուշային, հայ նախարարներին 700 մոգերի և հսկիչ զորախմբի ուղեկցությամբ ճանապարհել է Հայաստան՝ հանձնարարելով 1 տարում եկեղեցիները վերածել մեհյանների ու կրակատների և կառուցել ատրուշաններ։ Հայ նախարարները վերադարձել են հայրենիք՝ անհրաժեշտ դիմադրություն կազմակերպելու հույսով։ Այնուհետև Արտակ Ռշտունին անցել է մարզպան Վասակ Սյունու կողմը՝ ի հակադրություն Վարդան Մամիկոնյանի։

Տես նաև
-------

* Ռշտունիներ
* Գահնամակ
* Վարդանանք (պատմավեպ)
* Վարդանի և հայոց պատերազմի մասին

Աղբյուրներ
----------

* Հայոց անձնանունների բառարան, Հրաչյա Աճառյան, 1942 թ. Հատոր 1, Ցուցակ 1, Էջ 304
* Եղիշե «Վարդանի և հայոց պատերազմի մասին», 32, 71
* Ղազար Փարպեցի «Հայոց պատմություն», իե
**Օձակի Կոյո** (ճապ.՝ 尾崎紅葉, իսկական անունը՝ **Օձակի Տոկուտարո**, հունվարի 10, 1868(1868-01-10), Shiba, Մինատո, Տոկիո, Ճապոնիա - հոկտեմբերի 30, 1903(1903-10-30), Yokoteramachi, Շինձյուկու, Ճապոնիա), ճապոնացի գրող։ Գրել է հիմնականում պատմական վեպեր. նրա ստեղծագործությունների լեզուն խոսակցական է համարվել։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է փայտագործ Կոկուսայիի ընտանիքում, ով հայտնի է եղել Մեյձիի ժամանակաշրջանում։ Սակայն նրա հայրը վաղ է մահացել, ուստի գրողի դաստիարակությամբ զբաղվել են նրա մայրը, տատն ու պապը։ Կրթությունը ստացել է Տոկիոյի միջնակարգ դպրոցում, 1883 թվականին ընդունվել է Տոկիոյի առաջին բարձրագույն դպրոցը, իսկ 1886 թվականին՝ Տոկիոյի կայսերական համալսարանի գրական ֆակուլտետը և ավարտել է այն։ Դեռևս ուսումնառության ժամանակ՝ 1888 թվականին, Օձակի Կոյոն Յամադա Բիմյոյի և Բիզան Կավակամիի հետ համատեղ ստեղծել է «Թանաքամանի ընկերները» գրական ընկերությունը (այդ միավորման գաղափարական-ստեղծագործական դիրքորոշումը հենարան էր հռչակում հին ճապոնական գրականության ավանդույթների վրա), որը հրատարակել է համանուն հանդեսը, որում էլ հրապարակվել են գրողի առաջին ստեղծագործությունները։ Նրա վաղ ստեղծագործություններում նկատելի է Իհարա Սայկակուի ազդեցությունը։ Կոյոյի աշխատանքներից շատերը տպագրվել են «Յոմիուրի Սիմբուն» հրատարակությունում, որն այն ժամանակ Ճապոնիայի ամենահայտնի թերթն է եղել։

Կոյոյի «Երկու միանձնուհիների սիրային խոստովանությունը» (1889 թվական), «Բուրումնավետ սնարք» (1890 թվական), «Երեք կանայք» ստեղծագործություններում հին ճապոնական բարքերի լայն պատկեր է նկարագրվում։ Գրողի այլ հայտնի վեպերի թվին են դասվում «Շատ զգացմունքներ, շատ վշտեր» (1896 թվական) և «Ոսկե դևը» (1897 թվական) վեպերը, որոնցում բողոք է ներկայացվում կապիտալիստական կարգերի դեմ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Article database of deceased artists — Tokyo National Research Institute for Cultural Properties.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Одзаки Коё // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред.  А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978. в БСЭ(ռուս.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Find A Grave |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 1072711 · BNF: 14525720r · CiNii: DA0103720X · CONOR: 105026147 · GND: 118991884 · ISNI: 0000000115736975 · LCCN: n82149070 · NDL: 00064081 · NKC: kup19960000073346 · NTA: 31466176X · NUKAT: n2016081169 · SUDOC: 111105951 · VIAF: 69165242 · WorldCat VIAF: 69165242 |

 |

 |
| **՞**Ալպիական նրբագեղիկ |
| --- |
|   |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Կենդանիներ |
|
|
|
|
|
| Տիպ | Քորդավորներ |
|
|
|
|
|
| Դաս | Թռչուններ |
|
|
|
| Կարգ | Ճնճղուկանմաններ |
|
|
|
| Ընտանիք | Նրբագեղիկներ |
|
|
|
| Ցեղ | **Նրբագեղիկ** |
|
|
| Տեսակ | Ալպիական նրբագեղիկ |
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Prunella collaris
(Scopoli, 1769) |
|  Հատուկ պահպանություն |
| 
Քիչ մտահոգող տեսակIUCN 3.1 *Least Concern* : 149192 |
|  Արեալ |
| պատկեր |
| 

| ԴասակարգումըՎիքիցեղերում | ՊատկերներՎիքիպահեստում | ITIS**562483**NCBI**175133**EOL**919833**

 |
| --- | --- | --- |

 |


*Prunella collaris collaris* 
**Ալպիական նրբագեղիկ** (լատին․՝ Prunella coilaris), նրբագեղիկների ընտանիքի թռչուն։ Նստակյաց է, քիչ տարածված։

Արտաքին կառուցվածք
------------------

Մարմնի երկարությունը 18 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 30-32,5 սմ։ Հասուն անհատների փետրածածկը դարչնամոխրագույն է, մարմնի կողքերը՝ դարչնագույն՝ շիկակարմիր խայտերով, թևերը ծածկող սև փետուրների և պոչի ծայրերը՝ սպիտակ, կտուցի հիմքը՝ վառ դեղին, կոկորդը՝ սև ու սպիտակ զոլերով։ Երիտասարդների փետրածածկն ավելի խամրած է և դարչնագույն, թևերի ու պոչի ծայրերը՝ դեղնավուն։

Վարք
----

Բնակվում է ալպյան գոտու քարքարոտ վայրերում, ձմռանը՝ ցածրադիր շրջաններում։ Սիրում է քարերին նստած կտուցով մաքրել և հարդարել փետուրները, միաժամանակ ընդունել արևի լոգանք։ Սնվում է անողնաշարավորներով։

Բնադրում
--------

Բույնը գավաթաձև է, կառուցում է ժայռերի ճեղքերում կամ թփուտների տակ։ Մայիսի կեսերին դնում է 23 մմ տրամագծով, բաց կապույտ 3-4 ձու։ Ձագերը հայտնվում են հունիսի 2-րդ տասնօրյակից մինչև հուլիսի 2-րդ տասնօրյակի վերջը։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ալպիական նրբագեղիկը Յակոբեան բնապահպանական կենտրոնում

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակը վերցված է* *Հայաստանի բնաշխարհ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Տաքսոնոմիա | Avibase · eBird · EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | NDL: 00618593 |

 |
**Գրիգոր Վանեցի**, XVI-XVII դարերի հայ մեծ բանաստեղծ։

Ծնունդով Վան քաղաքից էր։ Պահպանվել են Գրիգորի հեղինակային երկու պոեմները՝ «Է, իմ Արարիչ Աստուած» և «Խրատ հոգեւոր եւ առակաւոր վասն սայլի»։ Դրանցից առաջինը իրենից ներկայացնում է քարոզ՝ ապրել այս կարճ կյանքը, գոհացնելով Աստծուն, որպեսզի հատուցման օրվա ժամանակ չհայտնվենք անհարմար իրավիճակում։ Երկրորդում Վանեցին ուշադրությունը հրավիրում է մարդկանց կյանքի դատարկության և սնափառության վրա։ Այդ հիմնովին վերամշակված ստեղծագործությունը գրավում է իր դրամատիկականությամբ և միաժամանակ հեղինակի անհոգությամբ պարունակում է գայթակղիչ պատկերներ և լցված է կյանքի անօգուտ կարոտախտով։ Հանդիսանում է հայ գրականության մեջ այդ ժամանակահատվածի լավագույն պոեմներից մեկը։

Ստեղծագործությունների և կենսագրական ակնարկների հրատարակություն
* *Ասատուր Մնացականյան* «Մոռացված բանաստեղծ Գրիգոր Վանեցին և նրա անտիպ տաղերը» // *«Էջմիածին» ամսագիր*. —Վաղարշապատ, 1975. — № 10.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Kevork B. Bardakjian* A Reference Guide to Modern Armenian Literature, 1500-1920: With an Introductory History. — Wayne State University Press, 2000. — С. 35. — 714 с. — ISBN 978-0-81432-747-0
2. ↑  Poghos Khachatryan, Old Armenian literature

Արտաքին հղումներ
----------------

* Գրիգոր Վանեցու տաղերը
**Դեդե Կոսվարա** (1971, Ինդոնեզիա - հունվարի 30, 2016(2016-01-30), Բանդունգ, Արևմտյան Ճավա), «Մարդ-ծառ» մականունով Ինդոնեզիայի քաղաքացի, որը հայտնի է որպես աշխարհի այն եզակի մարդկանցից մեկը, որոնց մոտ ախտորոշվել է վերուցիֆորմային էպիդերմոդիսպլազիա հիվանդությունը։

Որոշ բժիշկների խոսքերով, որոնցից է Մերիլենդի համալսարանի մաշկաբանության, իմունոլոգիայի և մաշկային ալերգիայի մասնագետ Էնթոնի Գասպարին «այս արատը հավանական է միլիոնից մեկի մոտ»։ Դեդեն դարձել է հայտնի 2007 թվականի նոյեմբերին, այն բանից հետո, երբ համացանցում ցուցադրվել է մի տեսահոլովակ, որտեղ պատմվում էր տարօրինակ հիվանդության պարտության մասին։ Նրա պատմությունը հայտնվել է Discovery ալիքի TLC-ի «Իմ ցնցող պատմություն» սերիալի «Կեսմարդ-կեսծառ» էպիզոդում։ Դեդե Կոսվարայի պատմությունը ցուցադրվել է 2008 թվականի օգոստոսի 12-ին ABC-ի «Բժշկական գաղտնիք» սերիալի «Մարդ-ծառ» անվամբ էպիզոդում։

2008 թվականի օգոստոսի 26-ին՝ իր մարմնից 6 կիլոգրամ գորտնուկների հեռացման վիրահատությունից հետո, Դեդեն վերադարձել է իր ապրելավայր։ Վիրահատությունը կազմված էր երեք փուլից. գորտնուկների հաստ շերտի և ձեռքերի զանգվածային ելուստների հեռացում, գլխի, իրանի և ոտքերի մանր գորտնուկների հեռացում և ձեռքերի պատվաստված մաշկով ծածկում։ Սակայն այդ միջամտություններից հետո հիվանդությունը կրկնվել է և հայտնվել է մարմնի բոլոր մասերում։ Դրանից հետո Դեդեն կրկին տարել է մի քանի վիրահատություն։

Նա մահացել է 2016 թվականի հունվարի 30-ին 45 տարեկան հասակում, մոտավորապես 03:30 WIB (ժամանակը Ինդոնեզայում) Բանդունգի Հասան Սադիկինի անվան հիվանդանոցում՝ առողջական վիճակի հետ կապված սրացումներից, որոնցից նա տառապել է ավելի քան 20 տարի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  El "Hombre árbol" de Indonesia muere a los 42 años por causa de una extraña enfermedad Yahoo!
2. 1 2  La extraña enfermedad del "hombre-árbol" de Bangladesh BBC.
3. ↑  "Tree Man", Medical Mystery ABC News.
4. ↑  Indonesia's "tree man" comes home after treatment Los Angeles Times.
5. ↑  Man who suffered from limbs like TREE TRUNKS dies dailystar.
6. ↑  Indonesian known as 'the tree man' due to disease which left him with branch-like warts dies without ever fulfilling his dream of living to see a cure and becoming a carpenter again dailymail.co.
7. ↑  Park, Madison. Cause of 'Treeman's' barklike growths revealed CNN.
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Սմբատյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Սահլ Սմբատյան** (արաբական աղբյուրներում՝ **Սահլ իբն Սումբատ**, որը աղավաղված հայկական **Սահակ Սմբատյան** անունն է), Արցախի հյուսիսային գավառների իշխան IX դարի 1-ին կեսին։ Առանշահիկների տոհմից։ Արցախի հարավային գավառների տեր Եսայի Աբու Մուսեի հետ գլխավորել է ազատագրական պայքարը արաբական տիրապետության դեմ։

Համարվում է Խաչենի իշխանության առաջին ներկայացուցիչներից մեկը։ Կոչվել է Սյունիքի և Աղվանքի իշխան, Խաչեն ամրոցի տեր։ Իր տիրույթներին է միացրել նաև Գեղամա գավառը։ Որոշ աղբյուների հիման վրա երբեմն համարվել է Շաքիի հայոց արքայազն։

821 թվականին անսպասելի գրոհով Շիկաքար բերդում ջարդել է Ամարասն ավերած և մոտ հազար հոգի գերած արաբական մի զորախմբի։

821 թվականին Սահլ Սմբատյանը իր որդուն՝ արքայազն Ատրներսեհին ամուսնացրել է Միհրանյան տոհմի վերջին պայազատուհու՝ Սպրամի հետ։ Ատրներսեհը կառուցել է Հանդաբերդը և իշխանական ապարանք Վայկունիքում, իսկ իշխանուհի Սպրամը՝ Սոդքի Նորավանքը։

837 թվականին վճռական դեր է խաղացել Մուխանք դաշտում արաբական 12 000 զորքի դեմ տարած հաղթանակում։ Նույն տարում ձերբակալել և արաբական զորավար ալ–Աֆշինին է հանձնել Խուրամյան շարժման, առաջնորդ Բաբանին (Բաբեկ), որը պարբերաբար կողոպտում էր Արցախի և Սյունիքի գավառները, կոտորում բնակչությունը։ Կռվել է նաև Բուղա զորավարի դեմ։ Աղբյուրներում Սահլ Սմբատյան Արցախի հյուսիսային գավառների տեր է հիշվում 821-854 թվականներիին։ Հակաարաբական ընդվզումների համար 854 թվականին ձերբակալվել է և հայ ուրիշ իշխանների հետ տարվել տաժանակրության (Սամառա)։ Սահլ Սմբատյանին հաջորդել է կրտսեր որդին՝ Ատրներսեհը։

Գրականություն
-------------

* Բագրատ Ուլուբաբյան, Խաչենի իշխանությունը X-XVI դարերում, Հայկական ՍՍՀ ԳԱ հրատարակչություն, Երևան 1975
* Մովսես Կաղանկատվացի, «Աղուանից աշխարհի պատմութիւն»

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 141)։*  |
|  |
| --- |
| **Ամերիկյան ջրահավ** |
| Ամերիկյան ջրահավԱմերիկյան ջրահավ |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Կենդանիներ (Animalia) |
| **Տիպ/Բաժին** | Քորդավորներ (Chordata) |
| **Ենթատիպ** | Ողնաշարավորներ (Vertebrata) |
| **Դաս** | Թռչուններ (Aves) |
| **Կարգ** | Կռունկանմաններ (Gruiformes) |
| **Ընտանիք** | Ջրահովվիկներ (Rallidae) |
| **Ցեղ** | **Fulica** |
| **Տեսակ** | **Ամերիկյան ջրահավ** *(F. americana)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Fulica americana***Gmelin, 1789 |
|
| **Տարածվածություն և պահպանություն** |
| **Հատուկ պահպանության կարգավիճակ՝**   Քիչ մտահոգող տեսակՏաքսոնի տարածվածությունը Տաքսոնի տարածվածությունը |

**Ամերիկյան ջրահավ** (լատին․՝ Fulica americana), ոչ մեծ ջրային թռչուն ջրահովվիկների ընտանիքից։

Արտաքին տեսք
------------

Մարմնի երկարությունը 40 սմ է։ Մեծ թռչունները մուգ մոխրագույն են, գլուխը և պարանոցը ավելի մուգ են։ Կտուցը և ճակատի շերտը սպիտակ են. ճակատի սպիտակ շերտի վերևի մասում գտնվում է շագանակագույն բիծ։ Ոտքերը դեղնավուն են։ Աղվամազ ունեցող ձագերը սև են, գլուխը և կտուցը` վառ կարմիր։

Տարածում
--------

Բնակվում է Հյուսիսային Ամերիկայում, Կանադաից հարավ։ Տարածված են նաև Հարավային Ամերիկայի հարավից մինչև հյուսիս։ Հյուսիսում չվող ջրահավերն են, բայց արեալի մեծ մասում տեսակն առկա է չսառչող ջրերում։ Հայտնի են այս տեսակի չվեկ թռչուններ Եվրոպայի հարավում։

Կենսակերպ
---------

Ամերիկյան ջրահավը գարնանային չսառչող ջրերում
Բնակության վայր
Բնակվում են բուսականությամբ լցված ջրամբարներում և ճահիճներում։ Լավ են լողում, հաճախ են երևում բաց ջրում։ Հաճախ է սուզվում։ Վազքաթափի ժամանակ թռչում է ծանր, աղմկոտ, բայց թռիչքի ժամանակ` արագ և համեմատաբար թեթև։ Սնվում է ինչպես ջրում, այնպես էլ ցամաքում։ Ամենակեր է, սնվում է ինչպես բուսական, այնպես էլ` կենդանական սնունդներով։ Բույնը շինում են բուսականությամբ հարուստ վայրերում, առափնյա բույսերում։ Ձագ հանելու ժամանակ նրանք շատ ագրեսիվ է լինում իրենց տեսակի ներկայացուցիչների հանդեպ։ Բազմացման եղանակին նրանք հանդիպում են շատ մեծ երամներով, ինչպես և` սև փարփարը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Бёме Р. Л. Флинт В. Е. Пятиязычный словарь названий животных. Птицы. Латинский, русский, английский, немецкий, французский / Под общ. ред. акад. В. Е. Соколова. — М.: Русский язык, РУССО, 1994. — С. 70. — 2030 экз

Արտաքին հղումներ
----------------

* American Coot — *Fulica americana* — USGS Patuxent Bird Identification InfoCenter.
* American Coot information and photos — South Dakota Birds and Birding.
* American Coot — Cornell Lab of Ornithology.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Տաքսոնոմիա | Avibase · eBird · EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · Neotropical Birds · IRMNG · ITIS TSN · WoRMS |

 |
**Բալդուին Հեթումյան** (գրաբար՝ **Պաղտին Նղրցի**, ծննդյան թվականն անհայտ - դեկտեմբերի 12, 1336), Հայոց սպարապետ, իշխանաց իշխան, մարաջախտ և արքայահայր Կիլիկիայի հայկական թագավորությունում։ Արքայահայր Կոստանդին Գունդստաբլի թոռը, Կոստանդին Նղրցու որդին, Վասակի և Հեթում ջամբռլայի եղբայրը։

Կենսագրություն
--------------

### Ընտանիքը

Բալդուին Հեթումյանը համարվում է արքայահայր Կոստանդին պայլի թոռը։ Կոստանդին պայլի որդին է համանուն Կոստանդինը՝ տեր Նղրի, որի որդիներն են Բալդուին մարաջախտը, Վասակը և Հեթում ջամբռլան (թագավորական սենեկապետ)։ Բալդուինը ամուսնացել էր Մարիանեի հետ, որը Սմբատ Սպարապետի որդու՝ Լևոնի դուստրն էր։ Ունեցել է երկու որդի՝ Կոստանդին և Ջուֆրե։ Վերջինս մահացել է երիտասարդ հասակում 1358 թվականին, իսկ առաջինը դարձել է Կիլիկիայի Հայոց թագավոր՝ Կոստանդին Դ անունով։

### Գործունեությունը

Բալդուին Հեթումյանի սեփական բերդն էր Բարձրաբերդը, բայց նա նստում էր Տարսոնում, որտեղ նա կառուցում է մի եկեղեցի, ապահովելով եկեղեցին գրքերով և անոթներով։

Խորնի վանքի Կոստանդին վանահորն է հանձնում Սմբատ Գունդստաբլի Ճաշոցն ու Տարեգիրքը՝ նորոգելու և լրացնելու համար։

1307 թվականին, Լևոն Դ-ի կողմից, Թորոս երաժշտի և Լևոն սպայի հետ դեսպան է գնում Անգլիայի Էդուարդ Ա թագավորին։ Վերադարձին մահացած է լինում Լևոն Դ-ն, որին հաջորդել էր Օշին Ա-ն։

1320 թվականին Օշին պայլի և Կոստանդին Գունդստաբլի հետ խնամակալ է լինում մանկահասակ Լևոն Ե թագավորին։

Երբ Հալեպի ամիրա՝ Ալթուն-Բուղան հաղտության դաշնագիրը դրժելով հարձակվում է Կիլիկիայի վրա, Բալդուին մարաջախտը Վասիլ թղթագրի հետ դեսպան է ուղարկվում Եգիպտոս։ Հալեպից անցնելու ժամանակ ամիրան խաբեությամբ բռնում է նրան և բանտարկում։ Բալդուինը 7 ամիս չարչարվելուց հետո մահանում է բանտում 1336 թվականին։ Մարմինը փոխադրվում է Ակների վանք։

«Հայապատում»
------------

Ղևոնդ Ալիշանն իր «Հայապատում» աշխատության մեջ Բալդուինի մասին գրում է.

> «Շատ արդիւնաւոր քաջ և խոհեմ մարդ»
> 
>

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Սիսուան», Ղևոնդ Ալիշան, Վենետիկ, 1885, 149ա, 411բ.
2. ↑  «Սիսուան», Ղևոնդ Ալիշան, Վենետիկ, 1885, 274ա.
3. ↑  «Հայապատում. Պատմութիւն Հայոց», Ղևոնդ Ալիշխան, Հատոր Բ-Գ, Վենետիկ (Սբ. Ղազար կղզի), 1901, Հատոր Գ, էջ 160

Աղբյուրներ
----------

* «Հայոց անձնանունների բառարան», Հրաչյա Աճառյան, Հատոր 4, Ցուցակ 1, Էջ 219-220
* «Սիսուան», Ղևոնդ Ալիշան, Վենետիկ, 1885, 149, 149ա, 154, 274ա, 411բ, 412-413, 485
* «Տարեգիրք», Սմբատ Սպարապետ, Փարիզ, 1859, էջ 137 (Պարոն Պաղտին)
* «Ազգաբանութիւն թագաւորացն Հայոց», Մինաս Համդեցի, Կ.Պոլիս, 1735, էջ 50
* «Ժամանակագրութիւն Հայոց», Հովհաննես Դարդել, հրատ. Կ. Եզեանց, Ս. Պետերբուրգ, 1891, էջ 28, 31, 52 (կոչում է Բօդին կամ Բօդուէն և համարում է Կոստանդինի եղբայր)
* «Հայկական հին դպրութեան պատմութիւն (Դ-ԺԳ դար)», Գարեգին Զարբհանալյան, բարձրագոյն դպրոցաց համար․ Գ տպագր. յաւելուածօք եւ փոփոխութեամբք, Վենետիկ, 1897, էջ 773 (Պաղտին մարաջաղտ)
* «Հայապատում. Պատմութիւն Հայոց», Ղևոնդ Ալիշխան, Հատոր Բ-Գ, Վենետիկ (Սբ. Ղազար կղզի), 1901, Հատոր Գ, էջ 160 (Պաղտին մարաջախտ)
* «Ազգապատում», Մաղաքիա Օրմանյան, Հատոր Ա, Կ. Պոլիս, 1265 (Բաղդովինոս, Բօթին, Պաղտին)
* «Մի էջ հայ արուեստի եւ մշակոյթի պատմութիւնից», Գարեգին Հովսեփյան, Հալեպ, 1930, էջ 18
* «Պատմական պատկերներ», Երվանդ Շահազիզ, Թիֆլիս, 1903, 117-118
* « Լեւոն Ե Լուսինեան վերջին թագաւոր Հայոց», Կարապետ Բասմաջյան, Փարիզ, 1908, ծան. 27.
**Զաման** (իսկական անունը՝ **Զամանյան Սայաթ**, հոկտեմբերի 22, 1972(1972-10-22)), դաշնակահար։

Կենսագրություն
--------------

Ավարտել է Քյոլնի բարձրագույն երաժշտական դպրոցը։ Երկացանկում՝ Յոհան Սեբաստիան Բախի պրելյուդները, ֆուգաները, Լյուդվիգ վան Բեթհովենի սոնատները, Ֆրեդերիկ Շոպենի էտյուդները, մազուրկաները, վալսերը, նոկտյուռնները, Կարլ Վեբերի, Ֆերենց Լիստի, Կլոդ Դեբյուսիի, Սերգեյ Ռախմանինովի, Կոմիտասի, Արամ Խաչատրյանի, Առնո Բաբաջանյանի, Լորիս Ճգնավորյանի, Ռ. Անդրիասյանի, Հ. Ստեփանյանի և ուրիշ ստեղծագործություններից։

Հեղինակ է 2 ֆուգայի, կոնցերտի՝ 2 դաշնամուրի և սիմֆոնիկ նվագախմբի համար, որտեղ նկատելի են հայ երաժշտության ավանդույթները։

1993 թվականին մենահամերգներով հանդես է եկել Երևանում (ընդարձակ երկացանկով), 1996 թվականին՝ Հայաստանի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի հետ (դիրիժոր՝ Մ. Ավետիսյան)։

Եվրոպայի երիտասարդ դաշնակահարների մրցույթի (1987 թվական, Ֆրանկֆուրտ) դափնեկիր։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ երաժշտության հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |