**Պետր Բեզրուչ** (իսկական անունը՝ Վլադիմիր Վաշեկ, չեխ․՝ Petr Bezruč, սեպտեմբերի 15, 1867(1867-09-15)[…], Օպավա[…] - փետրվարի 17, 1958(1958-02-17)[…], Օլոմոուց, Հյուսիսծովյան երկրամաս[…] և Kostelec na Hané), չեխ գրող և բանաստեղծ, ով ստեղծագործել է չեխերեն։ Չեխիայի գիտությունների և արվեստի ակադեմիայի անդամ։ Չեխոսլովակիայի ժողովրդական արտիստ (1945)։

Կենսագրություն
--------------

Պետր Բեզրուչը ծնվել է Օպավայում չեխական Սիլեզիայում, ուսուցիչ ընտանիքում։ Դպրոցում դժվարությամբ սովորել է գերմաներեն, մաթեմատիկա, երգեցողություն, ուսումնասիրել է հին հունարեն և սկսել է գրել առաջին բանաստեղծությունները, որոնցով նա ծաղրել իր չսիրած ուսուցիչներին։ Տարվել է համաշխարհային գրականությամբ, 14 տարեկան հասակում ինքնուրույն սովորել է ռուսերեն, որպեսզի կարողանա կարդալ ռուս գրողների բնօրինակ աշխատանքները։ Դպրոցն ավարտելուց հետո որոշել է գնալ մենաստան, սակայն ընդունվել է Պրահայի համալսարանի բանասիրության ֆակուլտետը։ Ընտանիքի նյութական ծանր վիճակի պատճառով թողել է ուսումը։ 1888 թվականին վերադարձել է Բռնո։ 1891-1893 թվականներին աշխատել է Միստեկ քաղաքում, որտեղ մոտիկից ծանոթացել է սիլեզիական պրոլետարիատի կյանքին, որը հարուստ նյութ է տվել նրան իր ապագա բանաստեղծությունները գրելու համար։

Գրական գործունեությունն սկսել է 1889 թվականին՝ Ռատիբոր Սուկ կեղծանվամբ հրատարակելով իր ֆելիետոններն ու ակնարկները՝ «Ակնարկներ Լյուստիգի սրճարանի մասին» խորագրով։ 1899 թվականին «Ժամ» ամսագրում տպագրված բանաստեղծությունները ստորագրել է որպես «Պետր Բեզրուչ»։ 1909 թվականին այդ բանաստեղծությունները առանձին գրքով հրատարակվել են «Սիլեզյան երգեր» խորագրով։ Ժողովածուն ունեցել է մի շարք հրատարակություններ։

«Սիլեզյան երգեր» չեխական ռեալիստական պոեզիան զարգացման նոր աստիճանի է բարձրացրել։ Բեզրուչն առաջինն է ստեղծել չեխ բանվորի կոնկրետ-պատմական կերպարը՝ հանդես գալով նրա անունից։ «Սիլեզյան երգերը» պոլեմիկական սրությամբ ուղղված լինելով դեկադենտական պոեզիայի դեմ, ուղիներ է հարթել պրոլետարական բանաստեղծներ Ս. Նեյմանի, Ի. Վոլկերի և ուրիշների համար։

1916-1945 թվականներին Պետր Բեզրուչը գրել է մի շարք ստեղծագործություններ, որոնց բնորոշ գիծը դժգոհությունն է Չեխոսլովակյան բուրժուական հանրապետությունում տիրող կարգերից։ Այդ տարիների լավագույն ստեղծագործությւոններից է «Երկնագույն թիթեռնիկ» (1931) պոեմը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2  Encyclopædia Britannica
3. 1 2  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14  Չեխիայի ազգային գրադարանի կատալոգ
5. 1 2 3 4  Большая российская энциклопедия (ռուս.) — М.: Большая российская энциклопедия, 2004.
6. ↑  Čestný titul národní umělec (չեխերեն) — 2015.
7. ↑
8. ↑  Չեխ և սլովակ բանաստեղծներ, Երևան, 1966, «Հայաստան» հրատարակչություն

Արտաքին հղումներ
----------------

* The Memorial, Silesian Museum

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Discogs · MusicBrainz · Գուտենբերգ նախագիծ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Մեծ սովետական (1 հրտ.) |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BAV: ADV12508319 · BIBSYS: 90553410 · BNF: 12055078m · CiNii: DA08456095 · GND: 118658735 · ISNI: 0000000110368480, 0000000368574927 · LCCN: n79118069 · NKC: jk01011993 · NLA: 36131531 · NLG: 170286 · NSK: 000037329 · NTA: 069440204 · NUKAT: n98048117 · PTBNP: 1406912 · LIBRIS: 178233 · SUDOC: 028787315 · VIAF: 7410342 · WorldCat VIAF: 7410342 |

 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 352)։*  |