recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Անմեղություն**, Սարգիս Երկանյանի նկարներից, պատկերված է երիտասարդ աղջկա դիմանկար, ֆրանսուհու տիպար։ Այն անհատական նկարագրով, հոգեբանական և խորագրին համապատասխան արտահայտությամբ անմեղության խորհրդանիշ է։ Երկանյանի ստեղծագործություններում հանդես եկած մոդելները մեծ մասամբ թվում են հոգսերով ծանրաբեռնված, անուրախ կյանքի դժվարին փորձություններով անցած։ Թերևս այս հանգամանքն է դիտողին մտերմացնում տիպարների հետ, նրանց նկատմամբ համակրանքի զգացում առաջ բերում, երբեմն նույնիսկ կարեկցանքով համակում։

Նկարագրություն
--------------

Երկանյանը օրիորդին պատկերել է կիսադեմ դիրքով, հանգիստ կեցվածքով, խաղաղ հոգեվիճակով, մտքերով տարված։ Նրա դիմագծերն արտահայտում են այնպիսի այնպիսի անմեղություն, որպիսին հատուկ է նոր միայն ինքնուրույն կյանք թևակոխած, բայց դեռևս անփորձ աղջկան։ Ըստ արտաքին նկարագրի՝ օրիորդը հասրակ ժողովրդի ներկայացուցիչ է, համեստ ապրելակերպով անձնավորություն։ Եվ թեպետ նրա դիմագծերը խաղաղ են, բայց նրա տարտամ դրությունը, մտազբաղ հոգեվիճակը արտահայտող աչքերի սևեռումն ասում են այն մասին, որ նրան ինչ–որ հոգս է մտատանջում։ «Անմեղության» հերոսը թեև ոչ այնքան հրապուրիչ գեղեցկությամբ օժտված, բայց միամիտ է, բարի, ազնիվ աղջկա բարեմասնություններով։

Գեղարվեստական արտահայտչականություն
----------------------------------

Դիմանկարը բնագրով հայտնի չէ, բայց գեղարվեստական միջոցներն այնքան ակնառու են, որ կերպարի արտահայտչականությամբ մեզ հայտնի նրա դիմանկարների շարքում կարելի է համարել լավագույններից մեկը։ Սուր է նրա դիտողականությունը՝ նմանությունը տալու, դիմագծերի պլաստիկական ձևերն ընկալելու, նրբերանգները տեսնելու,կերպարի կենդանի արտահայտությունը պահպանելու ամենանուրբ գեղանկարչական միջոցներով։

Արձագանքներ
-----------

Արտասահմանյան մամուլի մի փոքրիկ ակնարկ։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Յոթ տարի առաջ Երկանյանն ինձի հանձնեց իր նկարներից մեկի ընդօրինակությունը՝ «Անմեղությունը», որը ցուցադրած եմ «Գեղունիի» 1906 թվականի մեջ։ Այդ նկարի վրա երկնային գույնը իր նրբությամբ երազել կուտա առարկային երկնային անմեղությունը, գծերուն ազնվականությունը, ընդհանուր տպավորությունը անուշ անմեղություն մըն է․ խարտյաշ մազերուն ցոլքերուն տակ կը ժպտի այդ անմեղին դեղձի ծաղիկներու փափուկ մարմրած հազիվ նշմարելի կարմրությունը։ Մելամաղձության մեջ անոր արվեստին կամակորությունը զգալի է |  |

։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Եղիշե Մարտիկյան, Հայկական կերպարվեստի պատմություն
**Ֆարիդա Բուրկիա** (Farida Bourquia, հունվարի 23, 1948(1948-01-23), Կասաբլանկա, Մարոկկո), մարոկկացի ռեժիսոր, կինոարտադրությունում գործունեություն ծավալած մարոկկացի առաջին կանանցից մեկը։

Գործունեություն
---------------

1968-1973 թվականներին դրամատիկական արվեստ է ուսանել Մոսկվայում, այնուհետև դրամատիկական արվեստ է դասավանդել Կասաբլանկայի կոնսերվատորիայում։ Կինոգործունեություն ծավալել է հանրային հեռուստատեսությունում՝ Radiodiffusion-Télévision Marocaine, ստեղծել վավերագրական ֆիլմեր և մանկական հաղորդումներ։

1975 թվականին Կանանց միջազգային տարում Ֆարիդա Բուրկիան ստեղծել է Մարոկկոյի առաջին վավերագրական ֆիլմերը, որոնք ամբողջությամբ ստեղծվել են կնոջ կողմից։ 1982 թվականին նկարահանված *The Embers* ֆիլմը պատմում է գյուղում ապրող երեք որբ երեխաների մասին։ «Երկու կանայք ճանապարհին» ֆիլմն ամերիկյան դասական «Թելմա և Լուիզա» ֆիլմի մարոկկյան տարբերակն է։

Ֆիլմագրություն
--------------

### Ֆիլմեր հեռուստատեսության համար

* *Le dernier aveu* [Վերջին խոստում]
* *La bague* [Մատանին]
* *Je ne reviendrai pas* [Չեմ վերադառնա]
* *Le visage et le miroir* [Դեմքն ու հայելին]
* *La boite magique* [Կախարդական տուփ]
* *La maison demandee* [Հայտնի տունը]

### Ընտրյալ ֆիլմեր

* *al-Jamra* / *La braise* [Էմբերներ], 1982
* *Tariq al Alyat* / Deux femmes sur la route *[Երկու կանայք ճանապարհին], 2007*
* *Zaynab, la rose d'Aghmat*, 2014

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Valérie K. Orlando (2011)։ *Screening Morocco: Contemporary Film in a Changing Society*։ Ohio University Press։ էջեր 144–։ ISBN 978-0-89680-478-4
2. ↑  Armes Roy (2003)։ «Cinema in the Maghreb»։ in Oliver Leaman։ *Companion Encyclopedia of Middle Eastern and North African Film*։ Routledge։ էջ 204։ ISBN 978-1-134-66252-4


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |

 |
**Լուսինե Սուրենի Սահակյան**, հայ թուրքագետ։

Կենսագրություն
--------------

Լուսինե Սահակյանը ԵՊՀ արևելագիտության ֆակուլտետի թյուրքագիտության ամբիոնի դոցենտ է (Associate Professor of Turkic Studies), բանասիրական գիտ. թեկնածու (Ph.D in Philology)։ Միաժամանակ 2008թ-ից ԵՊՀ հայագիտական հետազոտությունների ինստիտուտի հայ-օսմանական առնչությունների բաժնի վարիչ։ 1996թ. աշխատում է ԵՊՀ արևելագիտության ֆակուլտետի թուրքագիտության ամբիոնում՝ 2006թ.-ից որպես դոցենտ։ Դասավանդում է ժամանակակից թուրքերեն, թուքերենի տեսական քերականություն, թուրք գրականություն առարկաները, նույն ամբիոնի մագիստրատուրայում վարում է "Թուրքակական աղբյուրագիտության և պատմագրության հիմնահարցեր", "Օսմանյան կայսրության էթնոքաղաքականությունը", "Տեղանունների թուրքացման քաղաքականությունը Օսմանյան կայսրությունում և հանրապետական Թուրքիայում" հատուկ դասընթացները։ Ունի մի շարք գիտական հրապարակումներ՝ նվիրված Հայաստանի պատմական ժողովրդագրությանը, հայկական տեղանունների ուսումնասիրությանը և համշենահայերի պատմությանը։

2010-2012թթ. Թուրքիայի Ռիզեի և Արդվինի նահանգների համշենցիների բնակավայրերում իրականացրած դաշտային աշխատանքների նյութերի հիման վրա պատրաստել է «Համշենը անցյալի և ներկայի  խաչմերուկներում» գիտահանրամատչելի վավերագրական ֆիլմը հայերեն, անգլերեն և ռուսերեն լեզուներով։ Ֆիլմը պատմում է իսլամացված համշենցիների ներկա սերնդի կյանքը, կենցաղն ու սովորությունները, ներկայացնում նրանց մշակույթը, դրվագներ խոհանոցից և հավատալիքներից, լեզվական վիճակն ու քաղաքական դիրքորոշումները։ Հեղինակը ֆիլմում անդրադառնում է Համշենի հայկական իշխանության պատմությանը։ 2012թ. ֆիլմը Հոլիվուդի «Արփա» միջազգային կինոփառատոնում արժանացել է «Արմին Վեգների» անվան Մարդասիրական գլխավոր մրցանակին։ 2013թ. ֆիլմը ցուցադրվել է «Ոսկե Ծիրան» կինոփառատոնում, 2014 թ.՝ Նյու Յորքի Socially Relevant Film Festival-ում։ 2016թ. նույն ֆիլմի համար ստացել է Ղրիմի հայ համայնքի սահմանած «Ազվազովսկու անվան շքանշան», ինչպես նաև Սոչիի հայերի միության պատվոգրեր։ Ֆիլմը ցուցադրվել է Երևանում, Կանադայի՝ Տորոնտո, Մոնրեալ, Բեյրութի, Երուսաղեմի, Մոսկվայի, Պետերբուրգի, Կրասնոդարի երկրամասի, Դոնի-Ռոստովի հայ համայնքներում։

Լուսինե Սահակյանը դասախոսություններով և զեկուցումներով հանդես է եկել ինչպես մի շարք միջազգային գիտաժողովներում, այնպես էլ Սփյուռքում՝ Բեյրութ, Թեհրան, Երուսաղեմ, Մոսկվա, Փարիզ, Տորոնտո, Մոնրեալ, Լոս Անջելես, Պետերբուրգ, Սոչի, Դոնի-Ռոստով։

Աշխատություններ
---------------

Հեղինակ է երկու մենագրության՝ 

1. Բարձ Հայքի Բաբերդ, Սպեր, Դերջան գավառների տեղանուններն ու ժողովրդագրությունը XVI դարի օսմանյան աշխարհագիր մատյաններում (Երևան, 2007, 307 էջ),
2. Տեղանունների թուրքացման քաղաքականությունը Օսմանյան կայրությունում և հանրապետական Թուրքիայում (Մոնրեալ, 2010, 2011, 70 էջ, եռալեզու՝ անգլերեն, հայերեն, ռուսերեն)։
3. Համշենի մանրատեղանունները, Hamşen (Hemşin) Mikro Yer İsimleri, Микротопонимы Амшена (Երևան, ԵՊՀ հրատ. 201,2 175 էջ)։
4. Les Mikrotoponymes de Hamchen, Hamşen (Hemşin) Mikro Yer İsimleri, Sigest, Paris, 2013, 181p.
**«New Japan Pro Wrestling»**, **«NJPW»** (ճապ.՝ 新日本プロレス` *Շին Նիհոն Պուրորեսու*, իրավաբանական անվանում՝ **«New Japan Pro-Wrestling Co. Ltd.»**, 新日本プロレス株式会社՝ *Շին Նիհոն Պուրորեսու Կաբուշիկի-Կայիշա*), պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտի (ռեստլինգ) ճապոնական առաջատար կազմակերպություն, պրոմոշեն։ Հիմնադրվել է 1972 թվականին՝ Անտոնիո Ինոկիի կողմից։ 2005 թվականին վաճառվել է «Yuke's» խաղաստեղծ ընկերությանը, իսկ 2012 թվականին՝ ճապոնական «Bushiroad» ընկերությանը։

Ունենալով ճապոնական «TV Asahi» հեռուստացանցի հետ հեռուստատեսային պայմանագիր, «NJPW»-ն հանդիսանում է երկրի ամենախոշոր ռեստլինգ կազմակերպությունը, իսկ հաճախելիությունից ստացված եկամուտների ծավալով աշխարհում զբաղեցնում երկրորդ տեղը՝ ոլորտի առաջատար «WWE»-ից հետո։ 1972-1986 թվականներին եղել է «National Wrestling Alliance» (NWA) ամերիկյան համազգային ռետլինգ ցանցի ստորաբաժանումը։

Մարզիկների փոխանակման նպատակներով սերտ համագործակցում է ինչպես ռեստլինգային այնպես էլ ընդհանուր մենամարտերի կազմակերպությունների հետ։

Չեմպիոնական տիտղոսներ
---------------------

* IWGP ծանրքաշային չեմպիոնատ
* IWGP թիմային չեմպիոնատ
* IWGP կիսածանրքաշային չեմպիոնատ
* IWGP կիսածանրքաշային թիմային չեմպիոնատ
* IWGP միջմայրցամաքային չեմպիոնատ
* NEVER օփենվեյթ չեմպիոնատ

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք(ճապոներեն)

1. ↑
**Ֆրանգիստան** (պարսկերեն՝ فرنگستان), տերմին, որը միջնադարում կիրառվել է մուսուլմանների կողմից, հատկապես պարսիկների, բնորոշելու Միջնադարյան կամ Հռոմեական Եվրոպան։

*Ֆրանգիստան* թարգմանաբար նշանակում է «Ֆրանկների երկիր»։ Առաջացել է «*Ֆրանգ»* արմատից, որը ֆրանկի պարսկական տարբերակն է և «-իստան» ածանցից, որն արտահայտում է տեղանվան իմաստ։ Առաջացել է պարսկերենից։ Խաչակրաց արշավանքների ժամանակ Միջին Արևելքի մուսուլմանները բոլոր քրիստոնյաներին անվանել են «ֆրանկներ»՝ ի պատիվ Եվրոպայի ամենախոշոր քրիստոնյա պետության՝ Ֆրանկական թագավորության բնակիչների։ Բացի այդ, այս ժամանակաշրջանում միջնադարյան Ֆրանսիան եղել է Արևմտյան Եվրոպայի ամենաազդեցիկ երկիրը։ Արևելյան Եվրոպան էլ գտնվում էր Սրբազան Հռոմեական կայսրության ազդեցության տակ։

Քանի որ *ֆրանկները* (ֆրանսիացիները) կազմել են Առաջին խաչակրաց արշավանքի զինուժի գերակշիռ մասը, իսկ հին ֆրանսերենը դարձել 12-րդ դարի խաչակրաց պետությունների դոմինանտ լեզուն (հատկապես Անտիոքի դքսությունը), *ֆրանգ* տերմինով Լևենտում բնորոշվել է Արևմտյան Եվրոպայի ցանկացած բնակիչ (ներառյալ ֆրանկները, սաքսերը, ֆլանդրիացիները և այլն)։ *Ֆրանգիստանը* հստակ սահմանազատված պատմական տարածք չի եղել և քրիսոտնեական ցանկացած երկիր մուսուլմանների կողմից կարող էր բնորոշվել այս անվամբ։

Նույն կերպ, հույն քրիստոնյաներին անվանում էին «ռումեր», որն առաջացել է Ռում տեղանունից (Հռոմեական կայսրության պարսկական անվանումն, որն ավելի ուշ կիրառվել է Բյուզանդական կայսրության պարագայում)։ Իրենց հերթին էլ, քրիստոնյաները բոլոր մուսուլմաններին անվանում էին *սարակինոսներ* կամ *մավրեր*, որոնք առաջացել են Արաբիա և Մավրիտանիա տեղանունների լոկալ կիրառումներից։

*Ֆրանգիստան* տերմինը կիրառվել է նաև Օսմանյան կայսրության ժամանակաշրջանում։ Այն հատկապես օգտագործվել է 17-րդ դարից հետո գրված աղբյուրներում։ Մինչդեռ Պարսկաստանում տերմինը կիրառվել է մինչև Ղաջարիների դինաստիայի վերջը։ Տերմինը կիրառվել է հիմնականում տարբեր զեկույցներում և վարչական փաստաթղթերում, որոնք ուղղված էին եվրոպական երկրներին։ Սույն տերմինի այլ տարբերակներ, ինչպես օրինակ, *Ֆարանգ* (գոյական), *Ֆարանգի* (ածական) տարբերակներն, առավել շատ կիրառելի են ժամանակակից պարսկերենում և չունեն բացասական երանգ։ Ժամանակակից Հնդկաստանում բոլոր եվրոպացիներին շարունակում են կոչել «ֆիրանգներ»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Dehkhoda Persian Dictionary
2. ↑  Bernard Lewis, "Some Reflections on the Decline of the Ottoman Empire", *Studia Islamica*, No. 9. (1958), pp. 111-127.
3. ↑  *روزنامه خاطرات ناصرالدين شاه در سفر سوم فرنگستان (Chronicles of Nasser al-Din Shah from His Third Journey to Farangestān (Europe))*, edited by Dr. Mohammad Esmā'eel Rezvāni & Fātemeh Ghāzihā, Iranian National Documents Organization Publishing, Tehran, 1378 Solar A.H. (1999).
**Աննա Էրզինելերի Ազիզյան** (օգոստոսի 28, 1965(1965-08-28), Աշտարակ, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - օգոստոս 2023), կոմպոզիտոր։ Հայաստանի կոմպոզիտորների միության անդամ (1994)։

Կենսագրություն
--------------

Աննա Ազիզյանը ծնվել է 1965 թվականին Աշտարակում։

1980 թվականին ավարտել է Աշտարակի Ա. Այվազյանի անվան երաժշտական դպրոցի դաշնամուրի (դասատու՝ Ս. Ազարյան) և կոմպոզիցիայի (դասատու՝ Ռոբերտ Ամիրխանյան), 1984 թվականին՝ Երևանի Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանի դաշնամուրի (դասատու՝ Կ. Հարությունյան), 1990 թվականին Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի կոմպոզիցիայի (Էդվարդ Միրզոյանի դասարան) բաժինները։

1990 թվականից դասավանդում է Աշտարակի Ա. Այվազյանի անվան երաժշտական դպրոցում։ 1993–2014 թվականներին եղել է Աշտարակի Ա. Այվազյանի անվան երաժշտական դպրոցի փոխտնօրեն։ 2005 թվականին Աշտարակի Կարմրավոր եկեղեցուն կից հիմնադրել է «Զվարթունք» մանկական երգչախումբը, որի երգացանկը կազմված է հոգևոր երգերից։

Ստեղծագործություն
-----------------

Գրել է դաշնամուրային պիեսներ՝ «Մտորում» (1984) ֆուգետան, «Երեք տաղ միջնադարյան բանաստեղծների խոսքերով» (1985), «Երկու տաղ Խաչատուր Կեչառեցու խոսքերով» (1986), «Վարուժանյան» (1985–1986), «Կաթիլ մի արտոսր ի շիրիմ Դուրյանի» (1990), «Մայրական» (2001–2003) և այլ խմբերգաշարեր՝ «Քառաձայն ֆուգա E dur կամ X մաժոր» (1987), խմբերգային ստեղծագործություններ՝ «Աղոթք» (1988, ըստ Դանիել Վարուժանի և Գրիգորիս Աղթամարցու), «Տաղ ծննդյան» (2001, ըստ Գրիգոր Նարեկացու), խմբերգային ներկայացումներ՝ «Ջարդին խենթը» (1993), «Զուգահեռ» (2005–2008), «Պոչատ աղվեսը» (2011–2013), երգեր՝ «Քասախ» (1993, ըստ Գ. Գևորգյանի), «Հրաժեշտ այբբենարանին» (2002, ըստ Սիլվա Կապուտիկյանի), սկերցո՝ դաշնամուրի և ֆլեյտայի (երկուսն էլ՝ 1984), ռոնդո (1987)՝ կամերային նվագախմբի, կոնցերտային նախերգանք (1993)՝ դաշնամուրի և կամերային նվագախմբի, «Հեյ ջան, տղերք» (1999, ըստ Հովհաննես Թումանյանի)՝ մենակատարի, երգչախմբի և սիմֆոնիկ նվագախմբի, «Ձայնք ծնանին ի ձայնէ» (2011, ըստ Էդմոնդ Ավետյանի)՝ խառը երգչախմբի համար։

Մրցանակներ
----------

* Համամիութենական մրցույթի 3-րդ մրցանակ (1987, Մոսկվա)
* Կոմպոզիտորների 5-րդ համառուսաստանյան «21-րդ դարի երգչախմբային լաբորատորիա» մրցույթի դիպլոմ (2012, Սանկտ Պետերբուրգ)

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Իմ իրական տեղը որոշողը ժամանակն է». Աննա Ազիզյան
* Աննա Ազիզյան - Հայաստանի կոմպոզիտորների միություն

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ երաժշտության հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Ռուդիկ Վարդանի Սահակյան** (հուլիսի 25, 1940(1940-07-25), Ճարտար, Մարտունու շրջան, ԼՂԻՄ, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - փետրվարի 18, 1986(1986-02-18), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), կաթնագործության բնագավառի հայ գիտնական։ Գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր (1983):

Կենսագրություն
--------------

Ռուդիկ Սահակյանը ծնվել է 1940 թվականի հուլիսի 25-ին Ճարտար (այժմ՝ ԼՂՀ Մարտունու շրջանում) գյուղում։ 1962 թվականին ավարտել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտը։ 1964-1986 թվականներին աշխատել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտի կաթի տեխնոլոգիայի հիմնախնդրային լաբորատորիայում, 1974 թվականից՝ կաթի ֆիզիկայի և քինիայի բաժնի վարիչ։

Աշխատանքները վերաբերում են կաթի բաղադրությանն ու տեխնոլոգիայի հատկություններին։ Առաջարկել է մանրէային մերանների ակտիվությունը բարձրացնող մակարդների տեխնոլոգիայի հատկությունների բարելավման, ինչպես նաև մթերքի հասունացման շարժընթացի արագացման եղանակ՝ միկրոտարրերի (մանգան, ցինկ, պղինձ, կոբալտ) միկրոքանակների ավելացմամբ։ Հետազոտել է միկրոտարրերի նկատմամբ կաթնաթթվային միկրոֆլորայի տարբեր շտամների ընտրող. ունակությունը և ապացուցել բարձրորակ պանիրների արտադրության մեջ ազատ ամինաթթուներ, ցնդելի ճարպաթթուներ և արոմատիկ միացություններ առաջացնող շտամների կիրառման արդյունավետությունը։ Հեղինակ է պանրի և կաթնամթերքների նոր տեսակների։

Մահ
---

Մահացել է 1986 թվականին, Երևանում։

Երկեր
-----

* Биологические методы интенсификации производства крупных сыров, Е. 1985.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2007, էջ 385։
**noweb,** գրագետ ծրագրավորման գործիքներից է, որը ստեղծել է Նորման Րամսին 1989–1999 թվականներին։ Այն նախատեսված է որպես պարզ և լեզվից անկախ գործիք։ Ինչպես WEB-ում և CWEB-ում noweb-ի գլխավոր բաղադրիչները նույնպես երկուսն են. "*notangle*", որը սկզբնական տեքստից ստանում է մեքենայական կոդ, և "*noweave*", որը պատրաստում է գեղեցիկ, տպելու համար պատրաստ փաստափուղթ։ noweb-ը ապահովում է TeX, LaTeX, HTML, և troff «վերջնահատված» (back ends), և աշխատում է ցանկացած ծրագրավորման լեզվի հետ։

noweb-ի մուտքային տվյալները
---------------------------

noweb-ի մուտքային տվյալը կազմված է սկզբնական կոդից, որը պարունակում է կոդի փաստաթղթավորումը։ Այն պարունակում է այսպես կոչված «կտորներ», որոնք կա՛մ փաստաթղթավորումից են կա՛մ կոդից։ Փաստաթղթավորման կտորի տողը սկսում է (@) նշանով, որին հետևում է նոր տող կամ բացատ։ Փաստաթղթավորման կտորը անուն չունի։ Այն հիմնականում պարունակում է LaTeX, բայց noweb-ը օգտագործում է նաև HTML, plain TeX, և troff.
Կոդի կտորը անվանակոչված է։ Այն սկսում է հետևյալ ձևով.

```
«կտորի անուն»= 
```

Կրկնակի անկյունաձև («) փակագծերը պետք է լինեն առաջին սյունակում։ Յուրաքանչյուր կտորի ավարտին հաջորդում է մյուսի սկիզբը։

Պարզ noweb ծրագրի օրինակ
------------------------

Սա noweb ծրագրի օրինակ է իր փաստաթղթավորման հետ.

```
\section{Բարև Աշխարհ}

«hello.c»=
/*
 «license»
*/
#include <stdio.h>

int main(int argc, char *argv[]) {
 printf("Բարև Աշխարհ!\n");
 return 0;
}
@
\noindent \ldots then I did the same in PHP.

«hello.php»=
<?php
 /*
 «license»
 */
 echo "Բարև Աշխարհ!\n";
?>
@
\section{License}

Այս կոդը գրվում է 'hello.nw' ֆայլում, իսկ մարդու համար հասկանալի կոդի հատվածը HTML կոդով հետևյալն է.
<source lang="bash">noweave -filter l2h -index -html hello.nw | htmltoc > hello.html

```

... LaTeX ֆորմատով այն հետևյալն է.

```
noweave -index -latex hello.nw > hello.tex

```

Մեքենայական կոդն է.

```
notangle -Rhello.c hello.nw > hello.c

```

```
notangle -Rhello.php hello.nw > hello.php

```

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Author's site

Արտաքին հղումներ
----------------

* Noweb home page
* Norman Ramsey's home page
* notangle online man page Archived 2015-12-15 at Archive.is
* noweb.py – an open-source noweb clone written in Python
* noweb.php – noweb clone in PHP
**Ֆրիդրիխսհամյան դարպասներ**, Վիբորգ քաղաքի դարպասները համարվում են Աննենսկիե ամրությունների չորս պահպանված ամրոցային դարպասներից մեկը։ Շինությունը, որը կառուցվել է 18-րդ դարի կեսերին՝ ռուսական կլասիցիզմ ոճով համարվում է Վիբորգի ամրոցի պաշտպանական համալիրի մաս և ընդգրկված է ճարտարապետական հուշարձանների ցանկում։

Պատմություն
-----------

1730-1750-ական թվականներին, Վիբորգը հյուսիսարևմտյան կողմից պաշտպանելու համար, գեներալ Ալֆերի Կուլոնի նախագծով կառուցվում է Կորոնո-Սանկտ Աննայի ամրոցը, որը կիսաօղակով պարփակում էր Վիբորգի ամրոցի դիմաց գտնվող առափնյա տարածքը։ Այդ ժամանակից ի վեր քաղաքից դեպի արևմուտք ամբողջ երթևեկությունն իրականացվում էր Ֆրիդրիխսհամի դարպասով՝ երկրորդ և երրորդ ամրոցների միջև։ Դարպասից բերդի երկրորդ ճակատի միջնապատնեշը կտրելով դեպի Ֆրիդրիխսհամ տանող ճանապարհը թմբի երկայնքով խրամատով տանում էր դեպի ռավելին։ Հետիոտններն ու սայլակառքերը կարող էին մտնել միջնապատնեշ և դուրս գալ քաղաքից միայն կամրջով շրջանցելով Ռավելինյան դարպասները։ Այսպիսով, մինչև 19-րդ դարի երկրորդ կեսը դեպի քաղաք տանող ճանապարհը հուսալիորեն պաշտպանված էր երկակի դարպասներով և պաշտպանական կառույցներով։ 1865 թվականին հնացած ամրությունները կտրվեցին նոր կառուցված լայն մայրուղու միջոցով (այժմ՝ Օստրովնայա փողոց), որի արդյունքում դարպասով անցնող հին ճանապարհը դարձավ հետիոտնային (այժմ՝ Պետրովսկայա փողոց)։

Դարպասի ներքին կողմը (սրբապատկերով) հեղափոխությունից առաջ
Կամարակապ անցումը սալարկված էր, զարդարված ռուսական կլասիցիզմի ոճով սյունաշարի տեսքով՝ զույգ դորիական օրդերներով և հզոր անտաբլեմենտով։ Քառանկյուն հարթ որմնասյուները օգտագործվել էին դարպասի ներքին կողմը զարդարելու համար։ Դարպասի ամբողջական պաշտոնական անվանումը՝ «Առաջին Ֆրիդրիխսհամյան», բացատրվում է նրանով, որ այն ամրոցի չորս թաղածածկ անցումներից միայն մեկն է։ Բայց քանի որ Երկրորդ Ֆրիդրիխսհամյան դարպասը (երրորդ և չորրորդ ամրությունների միջև) 20-րդ դարի առաջին կեսից ի վեր չի օգտագործվել իր նպատակային նշանակությամբ (ինչպես նաև երկրորդ ամրությունում), «առաջին» բառը հանվել է հանրամատչելի գրականությունից։ 

Կորոնո-Սանկտ Աննայի ամրոցի դարպասների պահակների համար կառուցվել են պահականոցներ։ Աննենսկի ամրությունների տարածքում պահպանված նման պահականոցներից միակը Ֆրիդրիխսհամի դարպասի պահականոցն է, որը կառուցվել է 1776 թվականին։

Քաղաքացիական պատերազմի ընթացքում Ֆինլանդիայի անկախության հռչակումից և գեներալ Գուստավ Մաներհայմի զորքերի կողմից Վիբորգի գրավումից հետո 1918 թվականի ապրիլին, սպիտակ ֆինները կատարեցին ռուս խաղաղ բնակչության զանգվածային գնդակահարություններ Ֆրիդրիխսգամի դարպասի մոտ գտնվող խրամատներում։ Դարպասի արտաքին կողմում գտնվող կոթողը նվիրված է գնդակահարված հարյուրավոր քաղաքացիների հիշատակին։

Գրականություն
-------------

* *Дмитриев В.В. и др.* Гражданская война в Финляндии. Выборг. 1918 год / Ред. Л.И. Амирханов. — СПб.: «Остров», 2012. — 120 с. — ISBN 5-94500-071-1
* *Кепп Е.Е.* Выборг. Художественные достопримечательности / Ред. О.В. Казаков. — Выборг: «Фантакт», 1992. — 200 с.
* *Неувонен П. Пёюхья Т. Мустонен Т.* Выборг. Архитектурный путеводитель / Пер. Л. Кудрявцевой. — 2-е изд. — Выборг: «СН», 2008. — 160 с. — ISBN 5-900096-06-8

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Знакомьтесь, Выборг
**Ադելինա Իսմայլի** (ալբ․՝ Adelina Ismajli, դեկտեմբերի 14, 1979(1979-12-14), Պրիշտինա, Կոսովո), կոսովո-ալբանացի երգչուհի և դերասանուհի, գեղեցկության մրցույթների մասնակից, 1997 թվականին Միսս Կոսովո։

Կենսագրություն
--------------

Ադելինա Իսմայլին ծնվել է 1979 թվականի դեկտեմբերի 14-ին, Պրիշտինա քաղաքում։ Նրա քույր Զանֆինա Իսմայլին նույնպես հայտնի երգչուհի է։

Ադելինան երգել սկսել է դեռևս վաղ տարիքից, դառնալով 1990-ական թվականների Կոսովոյի հայտնի երգչուհիներից մեկը։ Ալբանիայում մասնակցել է տարբեր այնպիսի մանկապատանեկան երաժշտական փառատոների, ինչպիսիք են Akordet e Kosovës-ը, Festivali i këngës për fëmijë në RTSH-ը և այլն։

Ոչ մեծ ընդիմիջումից հետո, երբ Ադելինան մեծացավ, նա Ալբանիայի երաժշտության մեջ նշանավորեց նոր ժամանակաշրջան, բեմ բերելով այնպիսի ինքնատիպ ոճ, որը նախկինում հանդիսատեսը երբեք չէր տեսել. Ադելինան դարձել էր ազգային սեքս-խորհրդանիշ, երբեմն թողարկելով պրովոկացիոն տեսահոլովակներ ալբանական հեռուստատեսությամբ։ Ադելինա Իսմայլիը կատարել է մի շարք երգեր, որոնք նվիրված են Կոսովոյի պատերազմի հիշատակին։

Երգչուհու ձայնագրությունները գլխավորել են մի շարք հիթ-շքերթ և ունեցել են մեծ հաջողություններ Ալբանայում և նախկին Հարավսլավիայի մարզերում (որտեղ ապրում են ալբանացիներ), ինչպես նաև ալբանական սփյուռքում։ Բացի երաժշտությունից, Ադելինան ունի նաև դերասանական ունակություններ, որը, ինչպես Ադելինան էր ասում, ցանկանում է շարունակել։

Սկավառակագրություն
------------------

Ադելինա Իսմայլին երգում է գերազանցապես ալբաներենով և իր երաժշտական կարիերայի ընթացքում թողարկել է ալբոմներ։ Դրանք են.

* 1995 թվական։ *100 % Zeshkane*
* 1996 թվական։ *Ushtrinë Timë*
* 2000 թվական։ *Nuk Jam Seks Bombë*
* 2002 թվական։ *Prej Fillimit*
* 2005 թվական։ *Mbretëreshë E Robëreshë*
* 2007 թվական։ *Feniks*
* 2014 թվական։ *BRAVO*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  OH!shqipe (ալբ.)
2. ↑  Adelina Ismajli Archived 2016-06-27 at the Wayback Machine. (գերմ.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Էջը Ֆեյսբուքում
* Adelina Ismajli akuzon hapur politikanët: Po më shkatërroni se nuk u bëra dashnorja juaj (ալբ.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Deezer · Spotify · ՅուԹյուբ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Discogs · MusicBrainz |

 |
**Աննա Կարենինա**, հայտնի է նաև որպես **Աննա Կ** (ուկրաիներեն՝ Ганна Коломоєць, նոյեմբերի 20, 1995(1995-11-20), Կրեմենչուգ, Պոլտավայի մարզ, Ուկրաինա), ուկրաինացի հագուստի մոդելավորող։

Կենսագրություն
--------------

Աննա Կարենինան ծնվել է 1995 թվականի նոյեմբերի 20-ին, Կրեմենչուգում։ Այստեղ ավարտել է արվեստի դպրոցը, որից հետո ընդունվել է Կիևի ազգային համալսարանի տեխնոլոգիայի և դիզայնի քոլեջը։ 14 տարեկանում սկսել է մոդելի կարիերա և հայտնվել «ТОП 10» ամսագրի շապիկին։

2012 թվականին, 16 տարեկանում Աննան իր առաջին հավաքածուն ներկայացրել է Mercedes-Benz Kiev Fashion Days նորաձևության շաբաթվա ընթացքում։ 2013 թվականի փետրվարին Աննան իր հավաքածուն ներկայացրել է Լոնդոնում նորաձևության շաբաթվա ընթացքում Fashion Scout-ի շրջանակներում։ Նույն շրջանում իր հավաքածուն ներկայացրել է Mercedes-Benz Kiev Fashion Days-ի մեծ պոդյումին։

2013 թվականի հոկտեմբերին Աննա Կ-ի ապրանքանիշը հաղթել է սկսնակ դիզայներների մրցույթում։ Ոգեշնչվելով միջազգային խմբագիր Vogue Сьюзи Менкес «The Circus of Fashion»-ի հոդվածով Աննան 2014 թվականին Ֆլորենցիայի Pitti Immagine W ցուցադրությանը ներկայացրել է Fashion Circus սպորտային վերնաշապիկների շարքը։ 2014 թվականի ընթացքում վաաճառվել էր ավելի քան 3000 վերնաշապիկ։

2015 թվականի հունվարին Աննա Կ-ն ներկայացրել է վերնաշապիկների և սվիթշոտերի հավաքածուն, որը ստեղծել է ֆրանսիական Les (Art)Ists ապրանքանիշի հետ համատեղ։ Փետրվարին Աննա Կ-ն ներկայացրել է «The Little Match Girl» հավաքածուն, ոգեշնչվելով Հանս Քրիստիան Անդերսենի «Լուցկիներով աղջիկը» հեքիաթից։ Ներկայումս Աննա Կ-ի հավաքածուները ներկայացված են 25 երկրների 40 խանութներում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Новые имена в украинской моде Archived 2015-05-11 at the Wayback Machine. Vogue Ukraine (28 января 2014)
2. 1 2  19 фактов об Анне Коломоец, которых вы раньше не знали, FW-Daily (20 ноября 2014)
3. 1 2  Анна Коломоец: «Мои наряды понравились бы Тиму Бартону», FW-Daily (19 марта 2013)
4. ↑  5 любимых вещей: Анна Коломоец Archived 2015-05-29 at the Wayback Machine. bestin.ua (3 июня 2014)
5. ↑  «Любые ошибки подталкивают создавать более профессиональные коллекции», — Анна Коломоец, FW-Daily (10 января 2014)
6. ↑  Награждение победителей конкурса Design It, FW-Daily (5 октября 2013)
7. 1 2  The Whimsy of Anna K, Business of Fashion (16 марта 2015)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Anna K Archived 2015-05-29 at the Wayback Machine.
**Ֆրանսիական թագավորությունը** ավանդաբար բաժանված է եղել մարզերի, որոնք ստեղծվել են 1790 թվականի մարտի 4-ին՝ վարչատարածքային բաժանման վերանայումից հետո (դեպարտամենտներին փոխարինեցին մարզերը): Այդ ժամանակահատվածում Ֆրանսիայի մարզերը մոտավորապես համարժեք էին միապետական Անգլիայի պատմական դքսություններին: Ֆրանսիացի ժողովրդի կազմավորումը պատմական նախահայրենիքում ընթացել է հազարավոր տարիների ընթացքում։ Այդ գործընթացների արդյունքում ձևավորվել է Ֆրանսիայի պատմական երկրամասերը՝ իրեն բնորոշ ազգաբնակչությամբ և կառավարման համակարգերով։

Պատմական զարգացման արդյունքում մարզերից յուրաքանչյուրը ձեռք է բերել սեփական ավատատիրական ավանդույթները, առանձնահատկությունները, հարկային համակարգն ու մեթոդները, ռոյալիստականությունը։ Այս տարանջատումը խոչընդոտ է հանդիսացել Փարիզի կողմից երկրի դյուրին և արդյունավետ կառավարման համար: Ֆրանսիական հեղափոխության առաջին տարիների ընթացքում, փորձելով կենտրոնացնել երկրի ողջ վարչակազմը և հեռացնել ֆրանսիական ազնվականության ազդեցությունը երկրի ողջ տարածքից, նահանգային համակարգի ամբողջությունը վերացվել է և փոխարինվել այսօր օգտագործվող դեպարտամենտական համակարգով: Այնուամենայնիվ, նույնիսկ Ֆրանսիայի մերօրյա վարչական բաժանման դեպքում հաշվի է առնվել պատմական երկրամասերի սահմանների գործոնը։

Ֆրանսիայի նախկին նահանգների ցանկը
---------------------------------

Ստորև ներկայացված ցանկը ցույց է տալիս Ֆրանսիայի խոշոր գավառները հեղափոխության լուծարման ժամանակ: Գլխավոր քաղաքները ցուցադրվում են փակագծերում:

Ֆրանսիայի մարզերը 1789 թվականին։
1. Իլ դը Ֆրանս (Փարիզ)
2. Բերրի (Բուրժ)
3. Օռլեան (Օռլեան)
4. Նորմանդիա (Ռուան)
5. Լանգեդոկ (Թուլուզ)
6. Լիոննիս (Լիոն)
7. Դաֆին (Գրենոբլ)
8. Շամպայն (Տրուա)
9. Աունիս (Լա Ռոշել)
10. Սենտունջ (Սենտ)
11. Պուատու (Պուատիե)
12. Գուեն (Բորդո)
13. Բուրգունդիա (Դիժոն)
14. Պիկարդիա (Ամյեն)
15. Անջո (Անժե)
16. Պրովանս (Էքս ան Պրովանս)
17. Անգումա (Անգուլեմ)
18. Բուրբոն (Մուլեն)
19. Մարշ (Գերա)
20. Բրիթանի (Ռեն)
21. Մեյն (Լե Ման)
22. Տուրեն (Տուր)
23. Լիմուզին (Լիմոժ)
24. Ֆուա (Ֆուա)
25. Օվերն (Կլերմոն Ֆերան)
26. Բիրն (Պաու)
27. Էլզաս (Ստրասբուրգ)
28. Արտոիս (Արրաս)
29. Ռոսելյո (Պերպինյան)
30. Ֆրանսիական Ֆլանդրիան (Լիլ)
31. Ֆրանշ Կոնտե (Բեզանսոն)
32. Լոուրինեի դուստրը (Նանսի)
33. Կորսիկա (Այաչչո)

Այն տարածքները, որոնք Ֆրանսիական թագավորության մաս չեն կազմել, սակայն Ֆրանսիայի ժամանակակից պետականության մասն են կազմում`

34. Նիվերն (Նևր)
35. Պապական մարզ (Ավինյոն)
36. Ազատ կայսերական քաղաք (Մյուլուզ)
37. Սավոյա (Չամբրին)
38. Նիսիայի նահանգը (Նիս)
39. Մոնբելյարի շրջան (Մոնբելյարդ)

Տես նաև
-------

* Ֆրանսիայի վարչական բաժանում
* Ֆրանսիայի անդրծովյան տարածքներ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Fustel de Coulanges, Histoire des institutions politiques de l'ancienne France, Paris, Hachette, 1875, Première partie, p.7



|  |
| --- |
| 
  **Ֆրանսիա**   **Պատմություն**
 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գևորգ Սահակյան (այլ կիրառումներ)

**Սահակյան Գևորգ Հովհաննեսի** (1884, Գանձակ - 1965, Երևան), հայ բոլշևիկ հեղափոխական, Հայաստանում խորհրդային իշխանության հաստատման աջակից։ ԽՄԿԿ անդամ 1904 թվականից։

Կենսագրություն
--------------

Աշխատելով Գանձակի դեպոյում, որպես փականագործ, ակտիվորեն մասնակցել է երկաթուղային բանվորների 1904-1905 թվականների գործադուլներին։ 1906 թվականին զորակոչվել է բանակ, ծառայել Վարշավայի երկաթուղային գումարտակում, հաղորդակցվել բանվորական շարժմանը։ Զորացրվելուց հետո, 1917 թվականին վերադարձել է Գանձակ, որտեղ կարմիր գվարդիայի շարքերում պայքարել է մուսավաթական ուժերի դեմ։ 1918-1920 թվականներին Սահակյանը, որպես շոգեքարշի մեքենավար, աշխատել է Թիֆլիսում, Սարիղամիշում և Ալեքսանդրապոլում։ Միաժամանակ կատարել է բոլշևիկյան կազմակերպությունների հանձնարարությունները։ 1920 թվականի Մայիսյան ապստամբության օրերին եղել է Ալեքսանդրապոլի երկաթուղային բանվորների մարտական ջոկատում։ 1921 թվականի Հայաստանի ինքնիշխանության վերականգնման համար ծավալված փետրվարյան ապստամբության ճնշմանը մասնակցել է Նոր Բայազետի ռազմաճակատում։ Հայաստանում խորհրդային ռեժիմի հաստատումից հետո մինչև 1926 թվականը եղել է Ալեքսանդրապոլի երկաթուղային դեպոյի մեքենավար։ 1926 թվականից նշանակվել է տնտեսական ղեկավար աշխատանքի։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 136)։*  |
**Ադոլֆ Վարմունդ** (հունիսի 10, 1827(1827-06-10), Վիսբադեն, Գերմանական միություն - մայիսի 15, 1913(1913-05-15), Վիեննա, Ավստրո-Հունգարիա), ավստրո-գերմանական քրիստոնյա արևելագետ, մանկավարժ։

Կենսագրությունը
---------------

Ադոլֆ Վարմունդը ծնվել է 1827 թվականի հունիսի 10-ին Վիսբադեն քաղաքում։ Երիտասարդ արհեստավորի ընտանիքից սերված Վարմունդը հսկայական ջանքերով կյանքի ճանապարհ է անցել ՝ անցնելով դասական և արևելյան բանասիրության դասընթաց Գյոթինգենի համալսարանում։

1862 թվականին նա որպես Վիեննայի համալսարանի պրիվատ-դոցենտ սկսել է դասախոսություններ կարդալ արաբերեն, պարսկերեն և թուրքերեն լեզուների վերաբերյալ։ 1885-1897 թվականներին եղել է այդ ուսումնական հաստատության ղեկավարը։

1908 թվականին Վարմունդն իր արմատական քաղաքական հայացքների համար պաշտոնանկ էր արվել (առանց կենսաթոշակի)։

Վարմունդի գիտական աշխատություններից առավել հայտնի են «*Arabisches Wörterbuch*» (1876 թվական), «*Babylonierthum, Judenthum u. Christenthum*» (1882 թվական), «*Christliche Schule und Judenthum*» (1885 թվական), «*Gesetz des Nomadenthums der heutig. Judenherrschaft*» (1887 թվական), «*Kulturkampf zwischen Asien u. Europa*» (1887 թվական), «*Kathol. Weltanschauung u. freie Wissenschaft*» (1908 թվական)։ Նշված շարադրություններից վերջինը առիթ է հանդիսացել տարեց գիտնականին զրկելու այն թոշակից, որը ստացել է 1900 թվականին։ Հրատարակել է նաև Ֆուկիդիդի և Դիոդորի թարգմանությունները։

Իր "Das Gesetz des Nomadentums und die heutige Judenherrschaft" աշխատության մեջ նա բացահայտ քարոզում է հակասեմականության գաղափարները և պնդում է հրեաներին Եվրոպայից արտաքսելու անհրաժեշտությունը։

Ադոլֆ Վարմունդը մահացել է 1913 թվականի մայիսի 15-ին, Վիեննայում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «Вармунд, Адольф»։ *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)*։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907
2. 1 2 3 4  «Вармунд, Адольф»։ *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հրեական հանրագիտարան: In 86 Volumes (82 Volumes and 4 Additional Volumes)*։ St. Petersburg։ 1890–1907
3. ↑  Wahrmund, Adolf // The New International Encyclopædia (անգլ.).
4. ↑  Согласно Немецкой Википедии

Գրականություն
-------------

* Wahrmund, Adolf // The New International Encyclopædia (անգլ.).

Արտաքին հղումներ
----------------

* Werke von Adolf Wahrmund bei Open Library.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Հրեական Բրոքհաուսի և Եփրոնի · New International |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BAV: ADV10180159 · BIBSYS: 90321515 · CONOR: 224657251 · GND: 117114758 · ISNI: 0000000108639587 · LCCN: n87898475 · LNB: 000188547 · NKC: mzk2013773843 · NLG: 156263 · NTA: 071002596 · NUKAT: n00013052 · SUDOC: 066759455 · VIAF: 3240045 · WorldCat VIAF: 3240045 |

 |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Պետրոսյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:*

**Անուշավան Սաղաթելի Պետրոսյան** (փետրվարի 28, 1938(1938-02-28), Գեղադիր, Աբովյանի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ազգագրագետ, պատմական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1938 թվականի փետրվարի 28-ին Աբովյանի շրջանի Գեղադիր գյուղում։ 1956 թվականին ավարտել է տեղի միջնակարգ դպրոցը։ 1956–1960 թվականներին աշխատել է Երևանի շինարարական տարբեր հիմնարկություններում։ 1960–1963 թթ. ծառայել է Խորհրդային բանակում։ 1963–1967 թթ. ուսանել է Երևանի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետում։ 1969 թվականին որպես պահեստի սպա կրկին զորակոչվել է զինվորական ծառայության։ 1970–1973 թթ. ուսանել է ԵՊՀ ասպիրանտուրայում «ազգագրություն և հնագիտություն]» մասնագիտությամբ։ 1978 թ. պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն։ 1978 թ. աշխատանքի է անցել ԵՊՀ Պատմության ֆակուլտետի Հնագիտության և ազգագրության ամբիոնում որպես դոցենտ։ Չորս տասնամյակ Երևանի պետական համալսարանի տարբեր ֆակուլտետներում դասավանդել է Հայ և ընդհանուր Ազգագրություն դասընթացները, իսկ մագիստրատուրայում՝ Ազգագրության տարբեր հարցերի վերաբերյալ մի շարք մասնագիտական դասընթացներ։ Չորս տասնյակից ավելի գիտական ուսումնասիրությունների և երեք մենագրության հեղինակ է։

Երկեր
-----

* Հայոց շերամապահական մշակույթը, Երևան, 1987, 148 էջ։
* Հայ գրականությունը և բանարվեստը ազգագրության սկզբնաղբյուր, Երևան, 2012, 302 էջ։
* Ձկնորսական մեթոդը Հայաստանում, Երևան, 2015, 216 էջ։

Գրականություն
-------------

* Երևանի պետական համալսարանի 90-ամյա պատմության ֆակուլտետը, խմբ. Էդիկ Գ. Մինասյան, Երևան, 2009, էջ 260։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Անուշավան Պետրոսյան

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 8760 |

 |
photo of a modern lingerie basqueԲասկայով կրծկալ, Godey's Lady's Book ամսագիր, 1857 թվականի հունվար
**Բասկա** (ֆր.՝ basque «բասկ»), բասկինա, լայն բոլորածալ կանացի սվիտերի կամ կիսաշրջազգեստի վրա, ինչպես նաև սվիտերի կամ զգեստի կրծկալին կարված ծալք, որը նրանց տալիս է կոստյումի տեսք։

Բասկան եղել է բասկերի հագուստների ավանդական տարր։ Սկզբում այս տարրը օգտագործվել է տղամարդկանց հագուստի մեջ և միայն դրանից հետո օգտագործվել կանացի հագուստներում։

Բասկաների ժամանակակից ժողովրդականությունը պայմանավորված է բասկական ծագումով մոդելավորող Քրիստոբալ Բալենսիագայով։ Վերջինս իր հավաքածուներից շատերի մեջ բասկան դարձրել է հիմնական տարր։ Բասկայով բաճկոնը կարևոր տարր է եղել նաև Dior-ի հավաքածուում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Anonymous (August 1874)։ «Fashions for August»։ *Arthur's Lady's Home Magazine* **42** (8): 531

Գրականություն
-------------

* *Кирсанова Р. М.* Баска // Костюм в русской художественной культуре 18 — первой половины 20 вв.: Опыт энциклопедии / под ред. Т. Г. Морозовой, В. Д. Синюкова. — М.: Большая Российская энциклопедия, 1995. — С. 31. — 383 с.: ил. с. — 50 000 экз. — ISBN 5-85270-144-0
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ազարիա Ջուղայեցի (այլ կիրառումներ)

**Ազարիա Ջուղայեցի**, (XVI դար), հայ տոմարագետ, Երիջանի որդին։ Ապրել և գործել է Ջուղայում։ Կազմել է «Ազարիայի կամ Ջուղայեցիների տոմար» անունով հայտնի նոր օրացույց, որտեղ հիմնակա­նում պահպանված էր հայկական նախկին օրացույցի սկզբունքը, տարին անշարժ էր, ուներ 12 ամիս՝ 30-ական օրով, ու հավելյալ ամիս՝ 3 օրով։ Նահանջ տարիներին 12-րդ ամիսն ունենում էր 31 օր։ Ազարիա Ջուղայեցու տոմարով տարեսկիզբն օգոստոսի 11-ից տեղափոխված էր գարնա­նային գիշերահավասարի օրը՝ մարտի 21-ը։ Ամիսների անունները մեծ մասամբ արաբական էին, որոնք հետագայում Ազարիա Ջուղայեցին փորձել է փոխա­րինել հայկականով։ Ջուղայեցիների թվականն ստանալու համար մեր թվականից պետք է հանել 1615՝ մարտի 21֊ից մինչև հունվարի 1֊ը, և 1616՝ հունվարի 1-ից մինչև մարտի 21-ը ժամանակամիջոցների համար։

Ազարիայի տոմարը գործածվել է Նոր Ջուղայի և Հնդկաստանի հայկական գաղութներում։

| Ազարիայի տոմար | Հռոմեական (հուլյան) տոմար |
| --- | --- |
| Շամսի 1 | Մարտի 21 |
| Ադամի 1 | Ապրիլի 20 |
| Շբաթի 1 | Մայիսի 20 |
| Նախայի 1 | Հունիսի 19 |
| Ղամարի 1 | Հուլիսի 19 |
| Նադարի 1 | Օգոստոսի 18 |
| Թիրայի 1 | Սեպտեմբերի 17 |
| Դամայի 1 | Հոկտեմբերի 17 |
| Համերայի 1 | Նոյեմբերի 16 |
| Արամի 1 | Դեկտեմբերի 16 |
| Օվդանի 1 | Հունվարի 15 |
| Նիրհանի 1 | Փետրվարի 14 |
| Հավելյացի 1 | Մարտի 16 |

Ազարիա Ջուղայեցու «Պատճէն Տօմարին Ազարիայի» տոմարագիտական երկը տպագրվել է 1685 թվականին Վենետիկում՝ Միքելանջելո Բարբոնիի տպարանում՝ «Գիրգ տօմարաց Հայոց, Ազարիայի, և Հռոմայեցւոց․․․»֊ի մեջ (320 էջ, 8 x 5,5 սմ, էջ 22-39)։

Լուսնի զատկական բոլոր լրումները տեղի են ունեցել Շամս ամսին։ Ջուղայեցիների կամ ինչպես ձեռագրերում է հաճախ օգտագործվել, Նոր կամ Փոքր թվականը գտնելու համար անհրաժեշտ է հանել 532-ամյա երկու պարբերաշրջան, ընդ որում հարկ է հիշել, որ Հայոց մեծ թվականով տարեսկիզբը Նավասարդի 1-ն էր, իսկ նոր կամ փոքր թվականով Շամսի 1-ին։

Ազարիա Ջուղայեցու կազմած տոմարը շուրջ երկու հարյուրամյակ օգտագործվել է Պարսկաստանի և Հնդկաստանի հայկական գաղթավայրերում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — 1974. — հատոր 1. — էջ 100.
2. 1 2 3  Հայ գրատպություն և գրքարվեստ հանրագիտարան (խմբ. Հովհաննես Այվազյան), Երևան, «Հայկական Հանրագիտարան Հրատարակչություն», 2015 — 28, էջեր 28 — 1120 էջ. — 1500 հատ, ISBN 978-5-89700-042-5։

Գրականություն
-------------

* Անասյան Հ․, Հայկական մատենագրություն, հատոր 1-ին, Երևան, 1959, էջեր 272-276, 1177-1186
* Թումանյան Բ․, Հայ աստղագիտության պատմություն, [գիրք 1], Երևան, 1964

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 17152 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 100)։*  |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  *Քրիստոնյա Հայաստան հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո:*  |
**Ազգակից տոնայնություններ**, տարբեր տոնայնությունների ֆունկցիոնալ ազգակցություն, որը որոշվում է նրանց ընդհանուր ակորդների առկայությամբ և տոնիկաների փոխհարաբերությամբ։

Կարգեր
------

Տարբերում են տոնայնությունների ազգակցության չորս կարգ՝ առաջին, երկրորդրդ, երրորդ և չորրորդ։

Այն տոնայնությունները, որոնց տոնիկական եռահնչյունները տվյալ տոնայնության կազմում են, համարվում են առաջին կարգի ազգակից։ Յուրաքանչյուր մաժոր և մինոր տոնայնություն ունի առաջին կարգի 6 ազգակից տոնայնություն։ Մաժորին առաջին կարգի ազգակից տոնայնություններն են սուբդոմինանտային և դոմինանտային մաժորները՝ իրենց զուգահեռ մինորներով, հարմոնիկ սուբդոմինանտային մինորը և զուգահեռ մինորը։

Երկրորդ կարգի ազգակից տոնայնությունները տարբերվում են նրանով, որ ունեն 2 ընդհանուր եռահնչյուններ և բանալու 2 նշան։ Յուրաքանչյուր տոնայնություն ունի 2-րդ կարգի ազգակից 4 տոնայնություն, որոնք տվյալ մաժորի կրկնակի դոմինանտային և կրկնակի սուբդոմինանտային մաժորներն են՝ իրենց զուգահեռ մինորներով։ Մաժոր տոնայնությանը 2-րդ կարգի ազգակից են տոնիկայից մեծ սեկունդա վեր և վար մաժորները՝ իրենց զուգահեռ մինորներով, մինորի տոնայնությունը՝ տոնիկայից վեր և վար մինորները՝ իրենց զուգահեռ մաժորներով։

Երրորդ կարգի ազգակից տոնայնությունների խումբը միավորում է 8 տոնայնություն, հարմոնիկ ձայնակարգում ունեն միայն մեկ ընդհանուր եռահնչյուն և տարբերվում են բանալու 3–5 նշանով։ Մաժորի համար դրանք հետևյալներն են՝ տոնիկայից փոքր սեկունդա վեր մաժորը՝ իր զուգահեռ մինորով, փոքր տերցիա վեր մաժորը՝ իր զուգահեռ մինորով, նաև մեծ տերցիա վեր, փոքր սեկունդա վար, փոքր տերցիա վար և մեծ տերցիա վար մաժորները, մինորի համար՝ փոքր սեկունդա վար մինորը՝ իր զուգահեռ մաժորով, փոքր տերցիա վար մինորը՝ իր զուգահեռ մաժորով, մեծ տերցիա վար մինորը, փոքր սեկունդա վեր, փոքր տերցիա վեր և մեծ տերցիա վեր մինորները (օր.՝ a-moll-ին 3-րդ կարգի ազգակից են՝ gis-moll-H-dur, fis-moll-A-dur, f-moll, b-moll, c-moll, cis-moll):

Չորրորդ (հեռավոր) կարգի ազգակից տոնայնությունների խումբը միավորում է տոնիկաների բարդ ֆունկցիոնալ կապերի դեպքում թե՛ բնական, թե՛ հարմոնիկ ձայնակարգում ընդհանուր եռահնչյուն չունեցող 5 տոնայնություն (չհաշված էնհարմոնիկ փոխարինումները)։ Մաժորին 4-րդ կարգի ազգակից են՝ տոնիկայից եռատոն հեռավորության մաժորը՝ իր զուգահեռ մինորով, տոնիկական, սուբդոմինանտային և դոմինանտային տոնայնությունների համատերցիային մինորները, մինորին՝ եռատոն հեռավորության մինորը՝ իր զուգահեռ մաժորով, տոնիկական, սուբդոմինանտային և դոմինանտային տոնայնությունների համատերցիային մաժորները (օր.՝ a-moll-ին 4-րդ կարգի ազգակից են՝ dis-moll-Fis-dur, As-dur, Des-dur, Es-dur):

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ երաժշտության հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Սոսնձակեռնեխ** (*Turdus viscivorus*), կեռնեխների ընտանիքի պատկանող թռչուն։

Նկարագրությունը
---------------

Սոսնձակեռնեխի մարմնի վերին մասը մոխրագույն է, պոչի ծածկող փետուրները ունեն դեղին երանգ, թևի թափահարող փետուրները մոխրասև են, որովայնը սպիտակ է՝ շիկավուն երանգով և կաթիլանման մոխրասև պտերով։ Կրծքի վրա պտերն ավելի են խոշորանում, ձուլվելով մեկը մյուսին, պոչը մոխրագույն է, եզրային զույգ փետուրների ծայրերն ունեն սպիտակավուն պտեր։ Կտուցը դարչնագույն է, ոտքերը՝ դեղնավուն։ Քաշը՝ 95-142 գ, թևի երկարությունը՝ 142-171 մմ։

Կենսակերպը
----------

 *Turdus viscivorus* 
Հայաստանում բնադրվող, չվող թռչուն է, իսկ առանձին վայրերում՝ նստակյաց։ Բնադրման շրջանում նախապատվությունը տալիս է սաղարթավոր և գիհու անտառներին։ Գրանցված է Արագածում, Փամբակում, Բարգուշատի լեռներում, Գուգարքում, Զանգեզուրում, Վայքում։ Փոքր քանակությամբ, նոյեմբերից մինչև ապրիլ, հանդիպում է Երևանի շրջակա այգիներում և անտառային գոտում։ Բույնը սարքում է ծառերի ճյուղերին՝ չոր խոտերից։ Ապրիլ-մայիս ամիսներին դնում է 4-5 վարդագույն՝ մոխրագույն պտերով ձվեր։ Զգույշ թռչուն է։ Երգը նման է սուլոցի։ Ամռանն ուտում է միջատներ և թրթուրներ, իսկ ձմռանը՝ չորացած հատապտուղներ։

Տարածվածություն
---------------

Տարածված է Անգլիայում, Պորտուգալիայում, Փոքր Ասիայում, Պակիստանում, հյուսիսարևմտյան Աֆրիկայում, Բայկալում, Միջին Ասիայի լեռնային շրջաններում, Պեչորայի ափերից մինչև Օբ գետը, դեպի հարավ՝ Ուկրաինայում, Ղրիմում, Կովկասում։

Աղբյուրներ
----------

1. ↑  Մ. Ս. Ադամյան (1988)։ *Հայաստանի թռչունները*։ Երևան: «Արևիկ»։ էջ 41
|  |
| --- |
| **Աթրագեն ալպիական** |
| Աթրագեն ալպիականԱթրագեն ալպիական |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Ենթատիպ** | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
| **Կարգ** | Գորտնուկածաղկավորներ (Ranunculales) |
| **Ընտանիք** | Գորտնուկազգիներ (Ranunculaceae) |
| **Ենթաընտանիք** | Գորտնուկայիններ (Ranunculoideae) |
| **Տրիբա** | *Anemoneae* |
| **Ցեղ** | Մամրիչ *(Clematis)* |
| **Տեսակ** | **Աթրագեն ալպիական** *(C. alpina)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Clematis alpina***Mill. |

**Աթրագեն ալպիական** (լատին․՝ Atragene alpina ), հրանունկազգիների ընտանիք, աթրագեն ցեղի բույս։

Նկարագրություն
--------------

Թփանման լիան է, որը հենարանի վրա կարող է բարձրանալ մինչև 3 մ։ Տերևները երկար կոթունավոր են, կրկնակի եռամասնյա կամ եռամասնյա, առաջնային տերևիկները երկար, երկրորդայինները՝ կարճ կոթունավոր կամ նստադիր, օվալաձևից մինչև նշտարաձև, 2—5 սմ երկարությամբ, սրածայր, սղոցաեզր կամ ատամնաեզր, ներքևի կողմից, ջղերի ուղղությամբ, թեթևակի աղվամազապատ։ Ծաղիկները մեծ մասամբ միայնակ են, բարակ ծաղկակիրներով, դեպի ցած հակված, լայն, զանգականման, 2—6 սմ տրամագծով, կապտալազուր կամ մանուշակաերկնագույն գունավորմամբ։ Բաժակաթերթիկները 4-ն են, ձվաձև-էլիպսաձև կամ նշտարաձև, սրածայր, դրսից և եզրերում նուրբ մազմզուկապատ։ Պսակաթերթիկները թիականման են, կրկնակի անգամ կարճ բաժակաթերթիկներից։ Ծաղկում է ապրիլ-մայիս ամիսներին, պտուղները հասունանում են օգոստոս-սեպտեմբերին։

Տարածվածություն
---------------

Տարածված է Կենտրոնական և Հարավային Եվրոպայում, անտառներում, թփուտներում, գետերի ափերին կամ ժայռային փլվածքներում։
Մշակվում է 1792 թ.: Նախկին ԽՍՀՄ-ում մշակվում է ամենատարբեր կլիմայական պայմաններում (Տալլին, Տարտու, Լատվիայի պուրակներում, Լենինգրադ, Կիև, Լվով և այլն)։ Լայնորեն է մշակվում նաև Արևմտյան Եվրոպայում և Հյուսիսային Ամերիկայում։ Մշակվել է Երևանի բուսաբանական այգում, մամրիչ (Clematis) անվան տակ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հարությունյան Լ․ Վ․, Հարությունյան Ս․ Լ․, Հայաստանի դենդրոֆլորան, հ. 1, Երևան, «Լույս հրատարակչություն», 1985, էջ 124։


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN |

 |
**Անտեսում** կամ **զրկանք**` չարաշահման ձև, երբ անձը, ով պատասխանատու է հոգ տանել մեկ ուրիշի մասին (ով ի վիճակի չէ ինքնուրույն հոգ տանել իր մասին), չի անում դա։ Դա կարող է լինել անզգուշության, անտարբերության, կամ չկամության ու չարաշահման հետևանք։

Դրսևորման ձևերը
---------------

Պատասխանատու անձի կողմից հոգածության կարիք ունեցող անձի (օրինակ՝ ծնողի կողմից երեխայի) կեցությանն անհրաժեշտ նվազագույն պայմանները՝ սնունդ, հագուստ, կացարան, բժշկական օգնություն և սպասարկում, կրթություն և այլն, դիտավորությամբ չբավարարելը, եթե պատասխանատու անձը տիրապետում է պատշաճ տեղեկատվության և հնարավորությունների, և եթե համապատասխան ծառայությունները նրա համար հասանելի են։

Հետևանքները
-----------

Հոգածության կարիք ունեցողի նկատմամբ վերահսկողության, դաստիարակության, խնամքի բացակայությունը՝ անտեսումը, կարող է հանգեցնել բազմաթիվ երկարաժամկետ կողմնակի ազդեցությունների, ինչպիսիք են՝ ֆիզիկական վնասվածքները, ցածր ինքնագնահատականը, ուշադրության խանգարումները, բռնի վարքագիծը, ֆիզիկական և հոգեբանական հիվանդությունները և կարող են անգամ հանգեցնել մահվան։

Տես նաև
-------

Բռնություն
**Խոսե Անտոնիո Գուռիարան** (իսպ.՝ José Antonio Gurriarán, հուլիսի 7, 1938(1938-07-07) կամ հուլիսի 7, 1940(1940-07-07), Օ Բարկո դե Վալդեորրաս, Ourense - մարտի 31, 2019(2019-03-31), Մադրիդ, Մադրիդ նահանգ), իսպանացի գրող, հրապարակախոս, լրագրող, «Pueblo» օրաթերթի խմբագիր։

1980 թվականի դեկտեմբերի 29-ին, Մադրիդում Հայաստանի ազատագրության հայ գաղտնի բանակի (ԱՍԱԼԱ) երեք մարտիկների կողմից կազմակերպած ռմբահարման ժամանակ, Գուռիարանը պատահաբար վիրավորվել էր։ 1982 թվականին նա հրատարակեց «La Bomba» Ռումբը գիրքը, որում նա պաշտպանում է հայկական շարժառիթը։ Գիրքը մի քանի անգամ վերահրատարակվել է, այդ թվում նաև անգլերեն թարգմանությամբ։

«Ռումբը» վեպը
-------------

1980 թվականի դեկտեմբերի 29-ին, Խոսե Անտոնիոն դուրս եկավ «Ժողովուրդ» (Pueblo) օրաթերթի խմբագրության շենքից, մտավ հեռախոսախցիկ՝ իր կնոջ հետ զրուցելու համար։ Նա կնոջն առաջարկեց գնալ Վուդի Ալենի ֆիլմը դիտել, իսկ այնուհետ ճաշել ռեստորանում։ Երբ Խոսե Անտոնիոն կախեց լսափողը, հարևանությամբ գտնվող Շվեյցարական և ՏՎԱ ավիաուղիների շտաբներում երկու ռումբեր պայթեցին։ Ոչ ոք չմահացավ, սակայն 9 տուժածների թվում էր Խոսե Անտոնիոն։

Հիվանդանոցից դուրս գրվելուց անմիջապես հետո, Խոսե Անտոնիոն ցանկացավ իմանալ, ո՞վ է իրականացրել պայթյունը։ Դեռևս հիվանդանոցում, երբ նա պայքարում էր պահպանել իր երկու ոտքերը, նա սկսեց կարդալ պայթյունի շարժառիթին վերաբերող գրքեր և նյութեր, ուսումնասիրել հայոց պատմությունը։

Վերականգնողական բուժումը զուգակցելով հայոց պատմության մանրամասն ուսումնասիրման հետ, 1982 թվականին նա Լիբանանում հանդիպեց ԱՍԱԼԱ-ի ղեկավարության հետ։ Զինյալները դիմակով էին և զենքերը վայր չէին դնում, մինչդեռ իսպանացի լրագրողը ձեռնափայտով էր։ Նա հայկական խմբի ղեկավարին Մարտին Լյութեր Քինգի գիրքը նվիրեց և առաջարկեց մտածել իրենց ընտրած ուղու վերաբերյալ։

Այդ դրվագից քիչ ժամանակ անց «Ռումբը» լույս տեսավ։ Այն պատմում էր իսպանացի լրագրողի անհատական փորձը և մի ամբողջ ազգի ողբերգական գոյատևման պատմությունը։

Գրքեր
-----

* La Bomba Un No Rotundo A La Destruccion Y A La Muerte Y Un Viva A La Vida, 1982, Librería Anticuaria Raimundo (Cádiz, Spain)
* «Ռումբը», Բարսելոնա, 2012, 440 էջ։

Տես նաև
-------

* Հայոց ցեղասպանություն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4
2. 1 2  Diccionario Biográfico del Socialismo Español — Fundación Pablo Iglesias.
3. ↑  José Antonio Gurriarán, by El Pais, 4 April 1982

* La Bomba, by José Antonio Gurriarán, 1982, El doctor Centeno, Jerez de la Frontera, CA, Spain (ISBN 8432036323)

Արտաքին հղումներ
----------------

* José Antonio Gurriarán, La Bomba

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX1032682 · BNF: 128336731 · ISNI: 0000000066348289 · LCCN: n83141881 · PTBNP: 985200 · SUDOC: 085745820 · VIAF: 53064934 · WorldCat VIAF: 53064934 |

 |

 |