**Մեյբլ Օսգուդ Ռայթ**, ի ծնե՝ **Մեյբլ Օսգուդ** (անգլ.՝ Mabel Osgood Wright, հունվարի 26, 1859(1859-01-26)[…], Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ - հուլիսի 16, 1934(1934-07-16), Ֆերֆիլդ), ամերիկացի կին գրող, որի՝ երեխաների և մեծահասակների համար նախատեսված գրքերը նվիրված են բնությանը և այգեգործությանը։ Ազգային Օդյուբոնի ընկերության անդամ է։ Օսգուդ Ռայթը Ֆերֆիլդում հիմնադրել է թռչունների համար նախատեսված արգելոց։

Կենսագրություն
--------------

Մեյբլ Օսգուդը ծնվել է 1859 թվականին Նյու Յորքում։ Սեմյուել և Էլեն Օսգուդների երեք դուստրերից կրտսերն էր։ Քահանա հայրը մեծ ազդեցություն է ունեցել Մեյբլի վրա։ Լինելով գրական շրջանակներին մոտ՝ նա դուստրերին հնարավորություն էր տալիս շփվել գրողների, նկարիչների և մտածողների հետ։ Նախքան Մեյբլի ծնունդը Ֆերֆիլդում կառուցել է Մոսվուդ (Mosswood) քաղաքամերձ դաստակերտը, որտեղ աղջիկը հնարավորություն է ունեցել ծանոթանալ շրջակա բնությանը և հետազոտություններ կատարել։ Արդեն 16 տարեկան հասակում նա «New York Evening Post»-ում հրատարակել է բնության մասին իր առաջին էսսեն։ Այնուամենայնիվ հայրը, թեև կարծում էր, որ կանայք պետք է կրթված լինեն, ընդդիմացել է Մեյբլի՝ բժշկությունն ուսումնասիրելու ցանկությանը։

1884 թվականին Մեյբլ Օսգուդն ամուսնացել է հնատիպ գրքերի առևտրական Ջեյմս Օսբոռն Ռայթի հետ։ Մի քանի տարի Եվրոպայում անցկացնելուց հետո ամուսինները վերադարձել են Միացյալ Նահանգներ և միաժամանակ ապրել Նյու Յորքում և Ֆերֆիլդում։ 1890-ական թվականներին Մեյբլ Օսգուդ Ռայթն սկսել է անանուն «New York Evening Post»-ում և «New York Times»-ում հրատարակել բնության մասին էսսեներ։ 1894 թվականին այդ էսսեները հավաքվել են «Բնության հետ բարեկամությունը» խորագրով գրքում (*The Friendship of Nature*): Այնուհետև հաջորդել են «Birdcraft»-ը (1895) и «Flowers and Ferns in Their Haunts»-ը (1901)։ Օսգուդ-Ռայթը կարծում էր, որ քաղաքային միջավայրում աճող երիտասարդ սերունդներին անհրաժեշտ է սեր սերմանել բնության հանդեպ, ուստի շատ է ստեղծագործել երեխաների համար։ Իր գրքերից շատերը գրողը նկարազարդել է սեփական լուսանկարներով։ 1926 թվականին լույս է տեսել նրա ինքնակենսագրությունը՝ «Իմ Նյու Յորք»։ Ընդհանուր առմամբ՝ նա գրել է ավելի քան 25 գիրք, առաջին հերթին բույսերի, թռչունների և այգեգործության մասին։ Դրանցից մի քանիսը լույս են տեսել «Բարբարա» կեղծանվամբ։

Բացի գրական գործունեությունից Օսգուդ-Ռայթը փորձեր է ձեռնարկել վերակենդանացնել Օդյուբոնովի ազգային ընկերությունը, որը հիմնադրվել էր 1886 թվականին, իսկ 1896 թվականին այն փաստացի լուծարվել է։ 1896 թվականին հիմնադրել է Կոնեկտիկուտի Օդյուբոնովի ընկերությունը (երկրորդը, որը կազմակերպվել է առանձին նահանգում) և ակտիվորեն համագործակցել է «Audubon» ամսագրի նախորդ «Bird-Lore» ամսագրի հետ, որը հրատարակվել է Օդյուբոնովի ընկերության կողմից։ Բացի այդ, Կոնեկտիկուտի Օդյուբոնովի ընկերությանը պատկանող տարածքում Մեյբլը 1914 թվականին ստեղծել է թռչունների համար նախատեսված արգելոցը, որը կոչվել է Բյորդքրաֆթ (*Birdcraft*): Արդեն տասը տարի անց նրա տարածքում բույն են դրել 32 տեսակի թռչուն, իսկ 1940-ական թվականներին դրանց քանակը դարձել է 150։ Օսգուդ Ռայթը նաև Ֆերֆիլդի այգեպանների ընկերության հիմնադիրն էր, որը նպաստել է նահանգի վայրի բույսերի պաշտպանությանը։

Մեյբլ Օսգուդ Ռայթը մահացել է 1935 թվականին Ֆերֆիլդում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  **(not translated to mul)** Գուտենբերգ նախագիծ(բազմ․) — Project Gutenberg Literary Archive Foundation, 1971.
2. 1 2 3 4  *Swartz A.* Open Library — 2007.
3. 1 2 3 4 5  Deceased members
4. ↑
5. 1 2 3 4 5  Connecticut Women's Hall of Fame
6. 1 2  At Home on this Earth, 2002, էջ 110
7. 1 2  Pioneers of American Landscape Design, 1995, էջ 175

Գրականություն
-------------

* *Lorraine Anderson, Thomas S. Edwards* At Home on this Earth: Two Centuries of U.S. Women's Nature Writing. — UPNE, 2002. — P. 110.
* *Charles A. Birnbaum, Julia K. Fix* Pioneers of American Landscape Design II: An Annotated Bibliography. — 1995. — P. 175—178.

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Mabel Osgood Wright». *Connecticut Women's Hall of Fame* (անգլերեն).
* Kathy Van Der Aue. «Mabel Osgood Wright and the History of Birdcraft & the Connecticut Audubon Society». *The Connecticut Audubon Society* (անգլերեն).

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մեյբլ Օսգուդ Ռայթ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Գուտենբերգ նախագիծ · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | American National Biography |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| CiNii: DA12877009 · GND: 1055308261 · ISNI: 0000000081337908 · LCCN: n82102932 · NTA: 169347230 · NUKAT: n2018227373 · VIAF: 54528594 · WorldCat VIAF: 54528594 |

 |

 |