*The Gold Rush*
**«Ոսկու տենդ»** (անգլ.՝ The Gold Rush), աշխարհահռչակ Չառլի Չապլինի համր լիամետրաժ ֆիլմ նկարահանված 1925 թվականին։ Ֆիլմն առաջին անգամ ցուցադրվել է 1925 թվականի հունիսի 26-ին ԱՄՆ-ում։ Համարվում է Չապլինի լավագույն ֆիլմերից մեկը։

Սյուժե
------

1898 թվական. Ալյասկա. «Ոսկու տենդի» ժամանակներ։
Այստեղ է ժամանում միայնակ թափառաշրջիկ Չառլին, որը եկել է ոսկեհանությամբ զբաղվելու։ Նա թափառում է սառցակալած ժայռերով ու դաշտերով։ Փոթորիկ է սկսվում և թափառաշրջիկը ստիպված մի սառած խրճիթում է թաքնվում։ Այստեղ նաև ապաստան է գտել հանցագործ Սև Լարսենը, որը որոնվում է ոստիկանության կողմից։ Քիչ հետո նրանց է միավորվում ևս մեկ ոսկեհան՝ Մեծ Ջիմ անվամբ։ Վերջինս գտել էր ոսկու տեղը, սակայն փոթորկի պատճարով կորցրել էր այն։

Դրվագ ֆիլմից.  
Թափառաշրջիկը, Մեծ Ջիմն ու Սև Լարսենը
Փոթորիկը շարունակվում է օրերով և խրճիթի երեք բնակիչները ուժասպառ են լինում սովից։ Սև Լարսենը հեռանում է խրճիթից, որպեսզի առաջինը գտնի կորած ոսկին։ Չառլին ու Մեծ Ջիմը մնում են նույն տեղում և սովից սկսում են խանգարվել։ Սև Լարսենը ճանապարհին երկու ոսկեհանների է սպանում, որոնք գտել էին ոսկին, և գանձի հետ փախչում։

Մեծ Ջիմը որոշում է ճամփա ընկնել ու գտնել հարստությունները։ Նա երկար է դեգերում մինչև որ չի հանդիպում Սև Լարսենին։ Կռիվ է սկսվում ոսկու համար։ Հանցագործը բահով հարվածում է հակառակորդի գլխին, պառկեցնում իրեն ու փախչում ոսկու հետ։ Սակայն ճանապարհին՝ Սև Լարսենը մի մեծ ձնակույտի հետ, ժայռից ցած է գլորվում դեպի անդունդ ու մեռնում։ Ոսկին դարձյալ կորչում է։

Թափառաշրջիկը չի համբերում մոլորված Մեծ Ջիմի վերադարձին ու քաղաք է իջնում։ Մի պանդոկում, նա սիրահարվում է մի գեղեցիկ երգչուհու՝ Ջորջիա անունով։ Աղջկան նույնպես մի երիտասարդ է սիրահարված, որը կռիվ է սկսում Չառլիի հետ։ Վերջինս հանկարծակիորեն հաղթում է հակառակորդին ու հպարտ հեռանում։

Կոշիկը որպես կերակուր
Թափառաշրջիկը որոշ ժամանակով հաստատվում է քաղաքին մոտ գտնվող մի խրճիթում։ Նա գումար է վաստակում տարբեր խանութների դիմացներից ձյուն մաքրելով։ Հետո նա հանկարծակիորեն հանդիպում է գեղեցկուհի Ջորջիային իր ընկերուհիների հետ և առաջարկում Սուրբ ծնունդը միասին նշել խրճիթում։ Ջորջիան և իր ընկերուհիները համաձայնվում են, սակայն երեկոյան միամիտ ուշանում են հանդիպումից։ Հուսահատված Չառլին մտածում է, որ աղջիկը ստեց և գնում է քաղաքով զբոսնելու։ Ջորջիան իր ընկերների հետ ուշացած ժամանում է խրճիթ, սակայն չտեսնելով Չառլիին հեռանում է։

Մյուս օրը քաղաք է գալիս Մեծ Ջիմը։ Վերջինս ցանկանում է գտնել թափառաշրջիկ ոսկեհանին, որպեսզի իր հետ բարձրանա լեռներ կորած ոսկին որոնելու։ Չառլին այն նույն պանդոկն է հաճախում։ Այստեղ նա հանդիպում է Մեծ Ջիմին, որի ուրախությանը չափ չկար տեսնելով հին ընկերոջը։ Հանդիպում է նաև Ջորջիային, որի հետ բացատրվում է նախորդ օրվա պատահած զուգադիպություններից։ Թափառաշրջիկը երջանկանում է, սակայն Մեծ Ջիմը բռնի ուժով բռնում է իր ձեռքն ու ճամփա ընկնում դեպի լեռներ։ Չառլին համակերպվում է ու համաձայնվում։

Թափառաշրջիկն ու Ջորջիան նավի վրա
Երկու ոսկեհանները ապաստան են գտնում այն նույն խրճիթում, որից ամեն ինչ սկսվեց։ Գիշերը ուժգին փոթորիկ է սկսվում։ Քամու ուժգնությունից խրճիթը սկսում է շարժվել։ Քամին տանում է խրճիթը անդունդի եզրին։ Չառլին ու Մեծ Ջիմը արթնանում են չգիտակցելով, որ անդունդի եզրին են գտնվում։ Յուրաքանչյուր ավելորդ շարժումը կարող էր ճակատագրական լինել։ Խրճիթը սկսվում է ճոճվել։ Երկու ընկերները տեսնում են, թե ինչ է կատարվում և փորձում են պահպանել հավասարակշռությունը։ Արդյունքում խրճիթն օրորվում ու լրիվ կախվում է դեպի անդունդը։ Այն չի ընկնում միայն տանիքին ամրացված պարանի շնորհիվ, որը խճճվում է քարերի մեջ ու պահում խրճիթը։ Մեծ Ջիմը մի կերպ բարձրանում ու դուրս է գալիս։ Նա մի պարան է վերցնում ու գցում է Չառլիին։ Վերջինս բռնվելով պարանից դուրս է գալիս խրճիթից, որը վերջին պահին անդունդն է ընկնում։ Ձյան մեջ երկու ոսկեհանները հանկարծակիորեն կորած ոսկին են գտնում։

Թափառաշրջիկն ու Մեծ Ջիմը մուլտիմիլիոնատերեր են դառնում։ Նավով նրանք լքում են Ալյասկան։ Տախտակամածին Չառլին շատ պատահական հանդիպում է Ջորջիային։ Ֆիլմն ավարտվում է նրանց համբույրով։

Դերերում
--------

| Դերակատար | Դեր |
| --- | --- |
| Չառլի Չապլին | թափառող ոսկեհան  թափառող ոսկեհան  |
| Ջորջիա Հեյլ | Ջորջիա  Ջորջիա  |
| Մակ Սուեյն | Մեծ Ջիմ  Մեծ Ջիմ  |
| Թոմ Մյուրեյ | Սև Լարսեն  Սև Լարսեն  |
| Հենրի Բերգման | Հենկ Քյորտիս  Հենկ Քյորտիս  |
| Մալկոլմ Ուեյթ | Ջեք  Ջեք  |

Անվանակարգեր և վարկանիշային ցանկեր
----------------------------------

* 1943 թվական - «Ոսկու տենդ» ֆիլմն, Օսկար մրցանակի է ներկայացվել հետևյալ անվանակարգերում.

* լավագույն երաժշտություն (Մաքս Թերր)
* լավագույն հնչունավորում (Ջեյմս Ֆիլդս)

* 1992 թվական - ֆիլմն ընդգրկվել է Ամերիկյան ֆիլմերի ազգային ռեեստրում։
* Ամերիկյան բոլոր ժամանակների 100 լավագույն ֆիլմերի ցանկում՝ 74-րդ տեղում է 1997 թ. ցուցակում, և 58-րդը 2007 թ. ցուցակում։
* Ամերիկյան բոլոր ժամանակների 100 լավագույն կատակերգական ֆիլմերի ցուցակում 26-րդն է։

Հետաքրքիր փաստեր
----------------

«կարկանդակների պարը»
* «Ոսկու տենդ» ֆիլմը Չառլի Չապլինի միակ կատակերգությունն է, որը նկարահանվել է նախօրոք պատրաստ սցենարով։
* Նկարահանման մի օրվա ընթացքում, հատուկ վարձակալվել էին 2500 թափառաշրջիկներ, որոնք պետք է կատարեին ոսկեհանների դեր։
* Չապլինը 27 անգամ մոնտաժել է ֆիլմը, մինչ հասել է վերջնական արդյունքի։
* Երբ ասպարեզ մտավ հնչունային կինոն, Չապլինը ֆիլմի նոր տարբերակ ստեղծեց, որտեղ ներդրեց սեփական երաժշտությունն ու հեղինակային տեքստը։
* Բեռլինյան «Կապիոլե» կինոթատրոնում՝ ֆիլմի առաջին ցուցադրման ժամանակ, մի հետաքրքիր դեպք էր պատահել։ Հայտնի «կարկանդակների պարի» դրվագը այնքան էր դուր եկել հանդիսատեսներին, որ նրանց խնդրանքով՝ ֆիլմի ավարտից հետո, այդ դրվագը ևս մեկ անգամ ցուցադրվեց։
* Աշխարհահռչակ գիտնական՝ Ալբերտ Էյնշտեյնը սիրում էր դիտել Չառլի Չապլինի ֆիլմերը։ Դիտելով «Ոսկու տենդը» նա որոշեց գրել Չապլինի. «Ձեր՝ «Ոսկու տենդ» ֆիլմը հասկանալի է աշխարհում բոլորին, և դուք անկասկած հռչակավոր մարդ կդառնաք։ Էյնշտեյն»։ Ինչի վրա Չապլինը արձագանքեց այս կերպ. «Ես ձեզանով ավելի շատ եմ հիանում։ Ձեր հարաբերականության տեսությունը ոչ ոք աշխարհում չի հասկանում, իսկ դուք մեկ է հռչակավոր մարդ դարձաք։ Չապլին»։

Դրվագներ Ֆիլմից
---------------

* Թափառաշրջիկ ոսկեհանը նոր արկածներ է փնտրումԹափառաշրջիկ ոսկեհանը նոր արկածներ է փնտրում
* Մեծ Ջիմը սովից խելքը գցել էՄեծ Ջիմը սովից խելքը գցել է
* Ոսկեհանը պարում է Ջորջիայի հետՈսկեհանը պարում է Ջորջիայի հետ
* Թափառաշրջիկը հաղթահարել է մրցակցինԹափառաշրջիկը հաղթահարել է մրցակցին
* Թափառաշրջիկն ուրախությունից պատռել է բարձըԹափառաշրջիկն ուրախությունից պատռել է բարձը
* Ջորջիան իր ընկերուհիների հետՋորջիան իր ընկերուհիների հետ
* Կարկանդակները պարում ենԿարկանդակները պարում են
* Խրճիթը քիչ է մնում անդունդը գլորվիԽրճիթը քիչ է մնում անդունդը գլորվի
* Երկու ընկերները փորձում են դուրս պրծնել սողացող խրճիթիցԵրկու ընկերները փորձում են դուրս պրծնել սողացող խրճիթից
* Ջորջիայի լուսանկարըՋորջիայի լուսանկարը

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. 1 2 3 4  Internet Movie Database — 1990.

Արտաքին հղումներ
----------------


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Ոսկու տենդ***էջը Վիքիպահեստում |

* «Ոսկու տենդ»(ռուս.) ֆիլմը ԿինոՊոիսկ կայքում։
* «The Gold Rush»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ոսկու տենդ (ֆիլմ)» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · Box Office Mojo · ČSFD · FilmAffinity · Internet Movie Database · Rotten Tomatoes · AFI լիամետրաժ ֆիլմերի կատալոգ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 15815066k · LCCN: no2003078170, n2004076963 · SUDOC: 187141495 · VIAF: 225068767 · WorldCat VIAF: 225068767 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Չարլի Չապլինի ֆիլմեր |
| --- |
|  |
| 1910-ականներ | *Սիրո քսան րոպեներ* (1914) • *Կաբարեում բռնվածը* (1914) • *Կինը* (1916) • *Գիշերվա ժամը մեկին* (1916) • *Խաղաղ փողոցը* (1917) • |  |
|  |
| 1920-ականներ | *Փոքրիկը* (1921) • *Ոսկու տենդ* (1925) • *Կրկես* (1928) • |
|  |
| 1930-ականներ | *Մեծ քաղաքի լույսերը* (1931) • *Նոր Ժամանակներ* (1936) • |
|  |
| 1940-ականներ | *Մեծ բռնապետը* (1940) • *Մըսյե Վերդու* (1947) • |
|  |
| 1950-ականներ | *Բեմի լույսերը* (1952) • |

 |