**Մարգարիտա Ցարֆատի** (իտալ.՝ *Margherita Sarfatti*, ապրիլի 8, 1880(1880-04-08)[…], Վենետիկ, Իտալիա - հոկտեմբերի 30, 1961(1961-10-30)[…], Կավալասկա, Կոմո, Լոմբարդիա, Իտալիա), իտալացի քաղաքական գործիչ, լրագրող և արվեստաբան։

Բենիտո Մուսոլինիի գործընկերը, սիրուհին և կենսագիրը։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1880 թվականի ապրիլի 8-ին Վենետիկում` Էմմա Լևի և Ամեդեո Գրասինիի հարուստ և տոհմիկ ընտանիքում։ Նրա պապը և հայրը սովորել են Պադուանսկի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում, նրանք մեծ դեր են խաղացել երկրի ստեղծման գործում և ստացել են ասպետի կոչում։ Ամեդեո Գրասինին, չնայած իր հրեական ծագմանը, ամուսնացել էր կաթոլիկ կնոջ հետ և ընկերացել քահանա Ջուզեպե Սարտոյի հետ, որը հետագայում դարձավ Հռոմի պապ` Պիոս X:

Մարգարիտան ընտանքի չորրորդ երեխան էր։ Նա սիրում էր սովորել և արդեն 10 տարեկանում սահուն խոսում էր ֆրանսերեն, գերմաներեն և անգլերեն։ 12 տարեկանում նա սկսել է հավաքել նկարներ, հետո նրա ծնողները թույլ են տվել, որ նա ինքնուրույն մասնակցի աճուրդների։ 14 տարեկանում Մարգարիտան սկսել է ուսումնասիրել պատմություն և արվեստ իր երեք անձնական ուսուցիչների հետ։ Նրա վրա առանձնահատուկ ազդեցություն է ունեցել Անտոնիո Ֆրադելոտոն, որը հետագայում հիմնեց հայտնի վիեննական Բիենալեն։

1898 թվականին նա ամուսնացել է փաստաբան և սոցիալիստ Չեզարե Ցարֆատիի հետ, նրանք միասին միացել են Սոցիալիստական կուսակցությանը և դարձել հայտնի ակտիվիստներ։ 1900 թվականի մայիսին ծնվել է նրանց որդին` Ռոբերտոն։ 1902 թվականին ընտանիքը տեղափոխվել է Միլան։ Այնտեղ նա այցելում էր Սոցիալիստական կուսակցության առաջնորդներից մեկի` ռուս ուղղափառ մարքսիստ Աննա Կուլիշովայի սրահը։ Այդ սրահ գալիս էին բազմաթիվ նկարիչներ, գրողներ և բանաստեղծներ։ Այդ բանաստեղծներից Ումբերտո Բոչոնին դարձել է Մարգարիտայի առաջին սիրեկանը, վերջինս կարողացել է այդ կապը խնամքով թաքցնել ամուսնուց։

Սոցիալիստների աջակցությամբ Չեզարեն հաղթում է Միլանի քաղաքապետարանի ընտրություններում, իսկ 1906-ին նա դառնում է Իտալիայի սիոնիստական ֆեդերացիայի միլանյան մասնաճյուղի նախագահ։ Մարգարիտան այս ժամանակահատվածում լրագրությամբ էր զբաղված «Avanti!» սոցիալիստական թերթում, որտեղ հրապարակում է արվեստի պատմության քննադատություններ։ 1909 թվականին ծնվում է Մարգարիտայի աղջիկը` Ֆյամետտան։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին Չեզարեն, ապա Մարգարիտան, գործել են ի պաշտպանություն ռազմական գործողությունների, ի տարբերություն Սոցիալիստական կուսակցության, որը հավատարիմ էր պացիֆիզմի գաղափարախոսությանը։ Նրանց որդին` Ռոբերտոն, 17 տարեկանում կամավոր գնում է պատերազմ և 1918 թվականին զոհվում ճակատում։

Մարգարիտան Մուսոլինիի հետ հանդիպել է, երբ 1912 թվականի վերջին նշանակվում է «Avanti!» թերթի գլխավոր խմբագիր։ Նրանց շփումը գնալով շատանում է, ինչն էլ հետագայում հանգեցնում է սիրո։ Մոսոլինիի քույրը` Էդվիգեն, իր հուշերում գրել է. «Բենիտոյի սերն այդ կնոջ հանդեպ շատ խորն էր… Մարգարիտան փոխել էր նրա բնավորության հոգեբանական և զգացմունքային բնույթը»։

Հետագայում Մարգարիտան դառնում է Մուսոլինիի մերձավոր համախոհներից մեկը, գրում էր նրան քաղաքական ելույթները և պատրաստում է դեպի Հռոմ երթին։ Նրան անվանել են «իտալական ֆաշիզմի հրեական մայր»։ 1925 թվականին Անգլիայում և ԱՄՆ-ում Մարգարիտան հրապարակում է «Բենիտո Մուսոլինիի կյանքը» գիրքը։ Իտալական հրատարակությունը տպագրվել է «Դուչե» խորագրի ներքո։ Գիրքը հսկայական հաջողություններ է ունենում, թարգմանվում է 18 լեզուներով՝ Մուսոլինիին դարձնելով աշխարհահռչակ։

Պատամաբան Սիմոն Ուրսոն գրում է, որ Ցարֆատին, ինչպես և Մուսոլինին, իր սոցիալիստական հայացքները փոխել է ֆաշիստականի, և դարձել է ավելի ուժեղ ֆաշիստ, քան դուչեն՝ չնայած իր ծագմանը։ Պատմաբան Ջորջիո Ֆաբրեի կարծիքով՝ մինչ Մուսոլինիի հետ հանդիպումը Ցարֆատին իր հոդվածներում արդեն իսկ նշել էր ասիացիների և սևամորթների ստորադաս, «անհավասար լինելու» մասին։

Աստիճանաբար վատթարանում են Մուսոլինիի հետ հարաբերությունները, սիրուհու դերի համար հայտնվում են շատ ավելի երիտասարդ թեկնածուներ, իսկ դուչեի համախոհները դեմ էին այն ազդեցությանը, որը թողնում էր հրեուհին և վերջիվերջո համոզում են հրաժարվել նրանից։ Մոսոլինիի հետ բաժանումից հետո Իտալիայում սկսվում է հակահրեական ռեպրեսիան, որը պատճառ է դառնում՝ արգելելու հրապարակել մշակութային թեմաներով հոդվածներ, նա տեղափոխվում է Լատինական Ամերիկա և պատերազմի ավարտից հետո կրկին հաստատվում Իտալիայում։ Մահացել է 1961 թվականի հոկտեմբերի 30-ին Իտալիայի հյուսիսում` Կավալասկա քաղաքում։

Հայտնի է, որ նա Մոսոլինիից ունեցել է ավելի քան 1000 նամակ, սակայն դրանցից և ոչ մեկը երբեք չի հրապարակվել և գտնվելու վայրն էլ անհայտ է մնում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4  FemBio տվյալների շտեմարան (գերմ.)
3. 1 2 3 4  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
4. 1 2 3 4  Archivio Storico Ricordi — 1808.
5. ↑  Լազարիս, 2000, էջ 10-11
6. ↑  Լազարիս, 2000, էջ 8
7. ↑  Լազարիս, 2000, էջ 11
8. ↑  Լազարիս, 2000, էջ 13-14
9. ↑  Լազարիս, 2000, էջ 28-30
10. ↑  Լազարիս, 2000, էջ 30-32
11. ↑  Լազարիս, 2000, էջ 48
12. ↑  Լազարիս, 2000, էջ 49
13. ↑  Լազարիս, 2000, էջ 50-51
14. ↑  Լազարիս, 2000, էջ 59
15. ↑  Լազարիս, 2000, էջ 83, 90
16. ↑  Լազարիս, 2000, էջ 97
17. ↑  Լազարիս, 2000, էջ 60-62
18. ↑  Լազարիս, 2000, էջ 103
19. ↑  *Saviona Mane.* The Jewish mother of Fascism(անգլ.) // *Haaretz* : newspaper. — 6 July, 2006.
20. ↑  *Mussolinis Femme-Fatale*, New York Review of Books, July 15, 1993 (անգլ.)
21. ↑  *Margherita G. Sarfatti, Benito Mussolini.* The Life of Benito Mussolini. — Kessinger Publishing, 2004. — 368 p. — ISBN 9781417939626
22. ↑  Լազարիս, 2000, էջ 152-154
23. 1 2  Сабиа Меана. Еврейская мама итальянского фашизма
24. ↑  Լազարիս, 2000, էջ 218

Գրականություն
-------------

* *Лазарис В.* Три женщины. — Тель-Авив: Ладо, 2000. — С. 7-220. — 622 с.
* Cannistraro, Philip, and Brian R. Sullivan. *Il Duce’s Other Woman: The Untold Story of Margherita Sarfatti, Mussolini’s Jewish Mistress*, 1993. ISBN 0-688-06299-7
* Urso, Simona. *Margherita Sarfatti. Dal mito del Dux al mito americano*, 2003. ISBN 88-317-8342-4
* Wieland, Karin. *Die Geliebte des Duce. Das Leben der Margherita Sarfatti und die Erfindung des Faschismus*, 2004. ISBN 3-446-20484-9
* Sarfatti,Margherita. *The Life of Benito Mussolini*, 1925; 2004. ISBN 1-4179-3962-1
* Gutman, Daniel. *El amor judío de Mussolini*, 2006. ISBN 987-603-017-5
* Liffran, Françoise. *Margherita Sarfatti, L'égérie du duce*, Biography, 2009. ISBN 978-2-02-098353-2
* *Philip V. Cannistraro, Brian R. Sullivan.* Il Duce's Other Woman. — William Morrow & Co, 1993. — 685 p. — ISBN 978-0688062996

Արտաքին հղումներ
----------------

* *The Jewish mother of Fascism (pg. 1)* by Saviona Mane in Haaretz
* *The Jewish mother of Fascism (pg. 2)* by Saviona Mane in Haaretz
* *Mussolinis Femme-Fatale*, New York Review of Books, July 15, 1993
* Paolo Colussi. "Margherita Sarfatti e il "Novecento"" (in իտալերեն). storiadimilano.it. Արխիվացված է the original 2012 թ․ մայիսի 16-ին. Retrieved 2012 թ․ ապրիլի 25. `{{cite web}}`: Cite has empty unknown parameter: `|datepublished=` (help); Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · Find A Grave |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Իտալացիների կենսագրական բառարան · Treccani |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX1433553 · BNF: 124389632 · CiNii: DA04576277 · CONOR: 214201955 · GND: 11916194X · ICCU: VEAV021327 · ISNI: 0000000114538184 · LCCN: n85049735 · NLP: a0000001859375 · NTA: 067946100 · NUKAT: n02719938 · SUDOC: 033531277 · VIAF: 102330009 · ULAN: 500325502 · WorldCat VIAF: 102330009 |

 |

 |