**Ռոբերտ Ջեքսոն** (անգլ.՝ Robert Houghwout Jackson, փետրվարի 13, 1892(1892-02-13)[…], Spring Creek Township, Ուորեն շրջան, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ - հոկտեմբերի 9, 1954(1954-10-09), Վաշինգտոն, Կոլումբիայի շրջան, ԱՄՆ), գլխավոր դատախազ (1940-1941) և ԱՄՆ Գերագույն դատարանի դատավոր (1941-1954), Նյունբերգյան դատավարության ժամանակ ԱՄՆ-ի գլխավոր մեղադրող։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Փենսիլվանիա նահանգի Սփրինգ Կրիկ քաղաքում, ավարտել է Ֆրյուսբուրգի (Նյու Յորք նահանգ) դպրոցը։ 18 տարեկանում Ջեյմսթաունում սկսել է աշխատել որպես իրավաբանի օգնական մինչև 1913 թվականը՝ մեկ տարվա ընդմիջումով, քանի որ հաճախում էր Իրավունքի դպրոց (Նյու Յորք նահանգ)՝ պարապմունքների։ 21 տարեկանում Ջեքսոնը քննություն է հանձնել փաստաբանի որակավորում ստանալու համար և սկսել է ինքնուրույն պրակտիկան։ Հաջորդ քսան տարիների ընթացքում նա ունեցել է փաստաբանի հաջող կարիերա։

1934 թվականին անցել է քաղաքացիական ծառայության և նշանակվել ԱՄՆ ֆինանսների նախարարության ներքին եկամուտների Բյուրոյի խորհրդական (այժմ՝ Ներքին Եկամուտների ծառայություն)։ Երկու տարի անց Ջեքսոնը դարձավ ԱՄՆ-ի գլխավոր դատախազի օգնականը և գլխավորեց արդարադատության նախարարության հարկային վարչությունը, իսկ ևս մեկ տարի անց՝ հակամենաշնորհային վարչությունը։ 1938 թվականին Ջեքսոնը դարձավ գլխավոր սոլիսիտոր։ Արդարադատության նախարարությունում ծառայության ժամանակ Ջեքսոնը մասնակցել է մի քանի գործերի, որոնք լայն ճանաչում են ձեռք բերել Ռուզվելտի Նոր կուրսի ժամանակ, մասնավորապես ֆինանսների նախկին նախարար Էնդրյու Մելոնի գործում, որը մեղադրվում էր հարկերից խուսափելու մեջ, և հակամենաշնորհային գործ Alcoa ընկերության դեմ։ 1940 թվականին Ռուզվելտը Ջեքսոնին նշանակել է գլխավոր դատախազի պաշտոնում (միաժամանակ՝ արդարադատության նախարարության ղեկավար), բայց արդեն հաջորդ տարի Ջեքսոնը զբաղեցրել է Գերագույն դատարանի դատավորի ազատված տեղը։

Եղել է իր ժամանակի ամենահեղինակավոր դատավորներից մեկը։ Ջեքսոնի կողմից գրված որոշումներն ու նրա հատուկ կարծիքները հետագայում հաճախ մեջբերվում էին դատարանների կողմից։ Այդ գործերի թվում, որոնց վերաբերյալ որոշումը կազմել է Ջեքսոնը, կարելի է նշել՝ *Արևմտյան Վիրջինիայի կրթության դեպարտամենտն ընդդեմ Բարնեթի* (հակասահմանադրական է ճանաչվել այն կանոնը, որը աշակերտներին պարտավորեցնում է պատիվ տալ ամերիկյան դրոշին)։ 1950 թվականների սկզբին Գերագույն դատարանի ապագա նախագահ Ուիլյամ Ռենկվիստը Ջեքսոնի մոտ աշխատել է որպես գրասենյակային ծառայող։

1945 թվականին Թրումենը Ջեքսոնին նշանակել է ԱՄՆ-ի ներկայացուցիչ՝ հետագայում նացիստական ռազմական հանցագործների նկատմամբ դատավարության ժամանակ։ Ջեքսոնը մասնակցել է միջազգային ռազմական տրիբունալի կանոնադրության գրմանը, իսկ հետո եղել է ԱՄՆ-ի կողմից գլխավոր մեղադրողը Նյուրնբերգյան գործընթացում (օգնական Թոմաս Դոդ)։

Ռոբերտ Ջեքսոնը մահացել է 1954 թվականին՝ 62 տարեկանում, ԱՄՆ-ի համար նշանակալից գործի վերաբերյալ որոշում կայացնելուց անմիջապես հետո՝ *Բրաունը կրթության խորհրդի դեմ* (Գերագույն դատարանը անօրինական է ճանաչել դպրոցներում բաժանումը), որի ընդունման մեջ նա կարևոր դեր է խաղացել։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  The First Amendment Encyclopedia
2. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
3. 1 2 3 4  Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
4. 1 2 3 4  Proleksis enciklopedija, Opća i nacionalna enciklopedija (хорв.) — 2009.
5. 1 2  Munzinger Personen (գերմ.)
6. ↑  "Self-Defense". *Time*. 1935 թ․ ապրիլի 15. Արխիվացված է the original 2008 թ․ մայիսի 6-ին. Retrieved 2008 թ․ ապրիլի 16. `{{cite news}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
7. ↑  "Round for Mellon". *Time*. 1937 թ․ մայիսի 24. Արխիվացված է the original 2008 թ․ մայիսի 6-ին. Retrieved 2008 թ․ հունվարի 20. `{{cite news}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
8. ↑  *West Virginia State Board of Education v. Barnette*, 319 U.S. 624 (1943)
9. ↑  Бискупич, Джоан (2005-09-04). "Rehnquist left Supreme Court with conservative legacy". USA Today. Արխիվացված է the original 2012 թ․ մարտի 12-ին. Retrieved 2008 թ․ ապրիլի 16.
10. ↑  *Brown v. Board of Education*, 347 U.S. 483 (1954)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ռոբերտ Ջեքսոնին նվիրված կայքէջ
* Ջեքսոնի զեկույցը Նյուրնբերգյան գործընթացի մասին

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · Find A Grave · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Մեծ նորվեգական · American National Biography · Notable Names Database |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 122689500 · CiNii: DA0085331X · CONOR: 69175139 · GND: 119373939 · ICCU: MILV061219 · ISNI: 0000000110682859 · LCCN: n50027946 · NDL: 00522912 · NLG: 223143 · NLP: a0000001056782 · NTA: 070583137 · NUKAT: n02083273 · SUDOC: 073258091 · VIAF: 66525309 · WorldCat VIAF: 66525309 |

 |

 |