Շարըք Արըյաքի գերեզմանաքարը։ Դրա վրա գրված է. «Նա սիրում էր մարդկային բոլոր էակներին»։
**Շարըք Արըյաք** (թուրքերեն՝ Şarık Arıyak, մարտի 3, 1930(1930-03-03), Ստամբուլ, Թուրքիա - դեկտեմբերի 17, 1980(1980-12-17), Սիդնեյ, Ավստրալիա), թուրք դիվանագետ, որն սպանվել է Ավստրալիայի Սիդնեյ քաղաքում՝ «Հայկական ցեղասպանության արդարության մարտիկներ» կազմակերպության մարտիկի կողմից։

Կենսագրություն
--------------

Շարըք Արըյաքը ծնվել է 1930 թվականի մարտի 3-ին Ստամբուլում։ Սեբաստիայի ավագ դպրոցն ու Անկարայի համալսարանի քաղաքագիտության ֆակուլտետն ավարտելուց հետո՝ ճանապարհորդել է Շվեյցարիա սովորելու Լոզանի համալսարանում։ Աշխատել է Թուրքիայի ֆինանսների նախարարությունում, իսկ այնուհետ՝ 1959 թվականին, տեղափոխվել Արտաքին գործերի նախարարություն։ 1969 թվականին ամուսնացել է Դեմեթ Գյուլյոզի հետ։ Երիտասարդ տարիքում Գենչլերբիրլիղի ֆուտբոլային ակումբում զբաղվել է պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլով։ Բացի այդ, եղել է նաև վազորդ՝ մասնագիտանալով 400 մետր վազքում։

Պրոֆեսիոնալ գործունեություն
---------------------------

Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարարությունում սկզբում աշխատել է ՆԱՏՕ-ի դեպարտամենտում։ Ավելի ուշ, աշխատել է Իտալիայում և Հարավային Կորեայում Թուրքիայի դեսպանություններում։ Այնուհետ նշանակվել է Ֆրանսիայում Թուրքիայի դեսպանության գլխավոր քարտուղարի պաշտոնում։ 1975 թվականին վերադարձել է Թուրքիա՝ աշխատելու ԱԳՆ մշակույթի դեպարտամենտում։ 1978 թվականի նոյեմբերի 30-ին նշանակվել է Սիդնեյում Թուրքիայի գլխավոր հյուպատոսի պաշտոնում։

Սպանություն
-----------

1980 թվականի դեկտեմբերի 17-ին տեղի ժամանակով առավոտյան 09:45-ին Արըյաքը սպանվել է Դովեր Հայթսի Փորթլենդ փողոցում՝ երկու անհայտ տղամարդկանց կողմից, երբ դուրս էր գալիս տնից հյուպատոսարան գնալու համար։ Արըյաքը և նրա թիկնապահ՝ Էնգին Սևերը, կեցավայրից հեռանում էին տարբեր մեքենաներով, երբ հարձակման ենթարկվեցին մոտոցիկլետի վրա նստած երկու տղամարդկանց կողմից, որոնք կրում էին մոտոցիկլետի սաղավարտներ։ Հարձակում գործած տղամարդկանցից մեկը մոտոցիկլետը միացրած է պահել, երբ մյուսը սկզբում կրակել է Սևերի ուղղությամբ, իսկ այնուհետ՝ Արըյաքի։ Արըյաքը մահացել է տեղում, իսկ Սևերը մահացել է ավելի ուշ հիվանդանոցում։ Ծանր շեշտադրությամբ մի կին զանգահարել է ավստրալական մեդիա կազմակերպություններ՝ պնդելով, որ հարձակման համար պատասխանատուն «Հայկական ցեղասպանության արդարության մարտիկներ» կազմակերպությունն է, որը նախկինում ողջ աշխարհում զինված հարձակումներ էր գործել թուրք մի շարք դիվանագետների վրա։ Արըյաքն ամուսնացած էր։ Մահվան պահին նա ուներ 8-ամյա դուստր։ Կինն ու դուստրը սպանության պահին եղել են դրա ականատեսը։ Հարձակում գործած անձանց ինքնությունը մինչ օրս չի բացահայտվել։

Հետաքննության վերաբացում
------------------------

Նոր Հարավային Ուելսի ոստիկանությունը 2019 թվականին հրապարակել է հավանական մարդասպանի դիմապատկերը։
2019 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Նոր Հարավային Ուելսի դաշնային ոստիկանությունը ստեղծեց աշխատանքային խումբ, որը պետք է զբաղվեր սպանության վերահետաքննությամբ։ Տեղեկատվության համար վարձատրությունը, որը կհանգեցներ հնարավոր մարդասպանի ձերբակալմանն ու դատապարտմանը, 250,000 դոլարից հասցվեց 1 միլիոն դոլարի, ինչը Ավստրալիայում ահաբեկչության համար առաջարկվող առաջին միլիոն դոլարի պարգևն է։ Հետաքննիչները կազմեցին կասկածյալների՝ համակարգչով գեներացված պատկերները, որոնք հիմնված էին ականատեսների վկայությունների վրա։ 2020 թվականի օգոստոսին հակաահաբեկչական միացյալ խումբը հայտնեց, որ 2019 թվականին պարգևատրման մասին հայտարարությունից հետո հավաքված տեղեկատվությունը հանգեցրել է նրան, որ քննիչները Սիդնեյի նավահանգստի հատակից հանել են հետաքրքրություն ներկայացնող մի շարք առարկաներ, որոնք ենթարկվել են դատաբժշկական փորձաքննության։ 2022 թվականի օգոստոսի 3-ին Նոր Հարավային Ուելսի ոստիկանությունը հրապարակել է մի կնոջ ձայնագրություն, որը զանգահարել էր Herald Sun-ին՝ հայտարարելու հարձակման մասին։

Հիշատակ
-------

Ստամբուլի փողոցներից մեկն անվանակոչվել է Շարըք Արըյաքի պատվին։

Տես նաև
-------

* Հայկական ռազմաքաղաքական կազմակերպությունների կողմից սպանված թուրք դիվանագետների ցանկ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Կատալոներեն Վիքիպեդիա (կատ.) — 2001.
2. 1 2  Bilal Şimşir: *Şehit Diplomatlarımız*, Bilgi yayınevi, İstanbul, Vol 1, 975-494-925-5 pp.359-360
3. 1 2  Molloy, Roger Collier, Paul Molloy and Susan (2020 թ․ օգոստոսի 13). «From the Archives, 1980: Political murder in a quiet Sydney street». *The Sydney Morning Herald* (ավստրալիական անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ դեկտեմբերի 18-ին.`{{cite news}}`: CS1 սպաս․ բազմաթիվ անուններ: authors list (link) (Originally published 18 December 1980)
4. ↑  Cormack, Lucy (2020 թ․ օգոստոսի 13). «'Calculated act of terror:' Police divers find clues in 40-year-old assassination mystery». *The Sydney Morning Herald* (անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ դեկտեմբերի 18-ին.
5. ↑  «Assassination of Turkish Consul-General and his bodyguard». *NSW Police Public Site*. Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 20-ին.
6. ↑  Fox, Aine (2019 թ․ դեկտեմբերի 17). «$1m reward for Turkish diplomat's killing in Sydney». *The Sydney Morning Herald* (ավստրալիական անգլերեն). SMH. Վերցված է 2019 թ․ դեկտեմբերի 17-ին.
7. ↑  Cormack, Lucy (2020 թ․ օգոստոսի 13). «Anonymous 1980 call to Sydney newsroom and the unsolved hunt for political assassins». *The Sydney Morning Herald* (անգլերեն). Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 20-ին.
8. ↑  «Latest News - NSW Police Public Site». *www.police.nsw.gov.au*. Վերցված է 2022 թ․ օգոստոսի 13-ին.
9. ↑  «İstanbul map page». Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հունիսի 25-ին. Վերցված է 2023 թ․ հուլիսի 28-ին.