**Դաթ Սո Լա Լի** (ծնունդով՝ **Դաբուդա**, հայտնի է նաև որպես **Լուիզա Կեյզեր**, *մոտ 1829, Carson Valley - դեկտեմբերի 6, 1925(1925-12-06), Քարսոն Սիթի, ԱՄՆ*), բնիկ ամերիկացի հայտնի արհեստավոր-զամբյուղագործ, 19-րդ դարի հնդկացիական արվեստի ամենահայտնի գործիչներից մեկը։ Նրա աշխատանքները ցուցադրվում են Փենսիլվանիայի համալսարանի Հնագիտության և մարդաբանության թանգարանում, Սմիթսոնյան ինստիտուտի Ամերիկյան հնդկացիների ազգային թանգարանում, Քարսոնու գտնվող Նևադայի պետական թանգարանում, Մետրոպոլիտեն թանգարանում (Նյու Յորք)։

Կենսագրություն
--------------

Դաթ Սո Լա Լին ծագմամբ ուաշո է եղել։ Ապրել է Քարսոն-Սիթիից ոչ հեռու, Նևադայում։ Ծննդյան ճշգրիտ ամսաթիվը հայտնի չէ։ Երիտասարդ տարիներին, հավանաբար, աշխատել է որպես խոհարար և լվացարարուհի հանքահորերի ճամբարում։ 1871 թվականին տեղափոխվել է հանքահորերի քաղաք՝ Մոնիտոր, Կալիֆորնիա, որտեղ աշխատել է որպես սպասուհի Հարիսների ընտանիքում։։

Նա ամուսնացած է եղել երկու անգամ. սկզբում հնդկացի Ասուիի հետ։ Այդ ամուսնությունից ունեցել է երկու երեխա։ Ապա՝ 1888 թվականին, ամուսնացել է Չարլզ Քեյզերի հետ, կիսով չափ ուաշո, որից հետո ընդունել է եվրոպական անուն՝ Լուիզա Քեյզեր։

Անվան ստուգաբանություն
----------------------

Դաթ Սո Լա Լին խոշոր կազմվածք է ունեցել, կշռել է մոտ 300 ֆունտ (136 կգ)։ Դա նրա կեղծանունն է, որի ծագման մասին մի քանի վարկածներ կան։ Դրանցից մեկի համաձայն, այն առաջացել է ուաշո լեզվով *Dats'ai-lo-lee* արտահայտությունից, որը նշանակում է «խոշոր կոնքեր»։ Մեկ այլ տարբերակով, այդ անունը գործատուի անվան հետ է կապված։ Նրա արտ-դիլլեր Քոնը նրա անվան մասին ասել է, որ ծնունդով Դաբուդա է եղել, ինչը նշանակում է «Երիտասարդ ուռենի»։

Ճանաչում
--------

Հայտնի է դարձել 1895 թվականին՝ Քոն ընտանիքում որպես սպասուհի աշխատելիս, երբ Էյբ Քոնը գնել է իր հյուսված չորս զամբյուղները։ Իր կյանքի ընթացքում նա ստեղծել է ավելի քան 300 զամբյուղ (պահպանվել են մոտ 120-ը), որոնք Քոնի աջակցությամբ հաջողությամբ վաճառվում էին, ինչի շնորհիվ նա ապահովել է իր ծերությունը։

Վարպետության առանձնահատկություններ
----------------------------------

Դաթ Սո Լա Լին (այս անունով նա հայտնի է դարձել 1899 թվականից, անհաջող փորձերից հետո, ստացել է իր կողմից ընտրված կեղծանուն՝ Լուիզա) զամբյուղները գործել է ուռենու ճյուղերից, որպես կանոն, որպես հիմք օգտագործել է երեք շիվ, որից հետո դրա շուրջը թելերով փաթաթել է։ Նրա ոճին բնորոշ է հարթ հիմքը և զամբյուղի ցածրիկ-գետնահար ձևը։ Նա նաև ակտիվորեն փորձարկումներ է կատարել ծաղիկներով։ Նրա խոսքով՝ իր զամբյուղները հյուսելիս, նա հաճախ փորձել է դրանցում արտացոլել իր երազները։ Կյանքի վերջին տարիներին գրեթե կուրացել է, բայց շարունակել է զամբյուղներ հյուսել ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2  *Cohodas M.* Dat So La Lee // *Grove Art Online* / J. Turner — [Oxford, England], Houndmills, Basingstoke, England, New York: OUP, 2017. — ISBN 978-1-884446-05-4 — doi:10.1093/GAO/9781884446054.ARTICLE.T021477
3. ↑  Dat So la Lee House--Three Historic Nevada Cities
4. ↑  «Penn Museum Collections». *Penn Museum Collections Database*. 2020 թ․ մարտի 26.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ url-status (link)
5. ↑  «Dat so la lee degikup baskets - Infinity of Nations: Art and History in the Collections of the National Museum of the American Indian - George Gustav Heye Center, New York». *americanindian.si.edu*. Վերցված է 2020 թ․ մարտի 26-ին.
6. ↑  «Iconic Nevada basket maker Datsolalee subject of lecture – Nevada State Museum | Carson City». *www.carsonnvmuseum.org*. Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ մարտի 26-ին. Վերցված է 2020 թ․ մարտի 26-ին.
7. ↑  «Basket bowl: Metropolitan Museum of Art Collections». *Metropolitan Museum of Art Collections Database*. Վերցված է 2020 թ․ մարտի 26-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ url-status (link)
8. ↑
9. 1 2  Marvin Cohodas (1992). «Chapter 4. Louisa Keyser and the Cohns: Mythmaking and Basket Making in the American West». In Berlo, Janet Catherine (ed.). *The Early Years of Native American Art History*. Seattle: University of Washington Press. էջեր 88–133. ISBN 0-7748-0433-5.
10. ↑  Dat So La Lee — History’s Women An Online Magazine
11. ↑  «Dat So La Lee». *basketweaving.com*. Վերցված է 2016 թ․ ապրիլի 7-ին.
12. ↑  Datsolalee Facts

Արտաքին հղումներ
----------------

* Nevada Women's History Project page on Dat So La Lee
* Dat So La Lee page at California Baskets
* Dat-so-la-lee - Queen of the Washoe Basketmakers ՅուԹյուբում
* "Washoe Basket Weavers Արխիվացված 2020-10-17 Wayback Machine," an *Online Nevada Encyclopedia* entry by Darla Garey-Sage

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Դաթ Սո Լա Լի» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Find A Grave |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | American National Biography |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000000068441276 · LCCN: n2001095304 · VIAF: 96618738 · ULAN: 500126956 · WorldCat VIAF: 96618738 |

 |