**Սալման Խան** (հինդի` सलमान ख़ान, ամբողջ անունը` Աբդուլ Ռաշիդ Սալիմ Սալման Խան, դեկտեմբերի 27, 1965(1965-12-27), Ինդաուր, Մադհյա Պրադեշ, Հնդկաստան), հնդիկ դերասան և հեռուստահաղորդավար։ Համարվում է Բոլիվուդի ամենահանրաճանաչ կինոաստղերից մեկը։ Արժանացել է Filmfare Awards մրցանակի՝ լավագույն դեբյուտի և տղամարդու լավագույն երկրորդ պլանի դերի համար, ինչպես նաև բազմաթիվ այլ մրցանակների։ Հնդկական կինեմատոգրաֆի զարգացման համար կատարված հսկայական ներդրումների համար 2007 թվականին Սալման Խանը արժանացել է Ռաջիվ Գանդիի անվան պարգևին։

Կենսագրություն
--------------

Սալման Խանը ծնվել է գրող և սցենարիստ Սալիմ Խանի և նկարչուհի Սալմա Խանի ընտանիքում։ Սալման Խանն ունի երկու եղբայր՝ դերասան և ռեժիսոր Արբազ Խանը և դերասան և պրոդյուսեր Սոհեյլ Խանը, բացի այդ ունի նաև երկու քույր՝ Ալվիրան և որդեգրված Արփիտան։ Հետագայում Սալման Խանի հայրը ընտանիք բերեց նաև երկրորդ կնոջը՝ հայտնի դերասանուհի և պարուհի Հելենին։ Հելենն ինքը երեխաներ չուներ, սակայն Սալիմ Խանի երեխաները նրան ընդունում էին որպես իրենց երկրորդ մայր։

Սալման Խանի հայրը մուսուլման էր, մայրը՝ իսլամ ընդունած հինդուս, իսկ Հելենը կաթոլիկ էր։ Այդ իսկ պատճառով նրանց ընտանիքում պահպանվում էին այդ երեք կրոնների` իսլամի, հինդուիզմի և քրիստոնեության ավանդույթներն ու սովորույթները։ Որոշ ժամանակ անց նրանց ընտանիքը տեղափոխվել է Բոմբեյ։

Սալման Խանն իր դերասանական կարիերան սկսել է` հանդես գալով 1988 թվականին նկարահանված «Այդպիսին պետք է լինի կինը» («Կինը») կինոնկարում։ Չնայած նրա խաղընկերուհին Ռեքհան էր, այդուհանդերձ ֆիլմը հաջողություն չի ունեցել։ Սալման Խանին հաջողությունը ժպտաց 1989 թվականին նկարահանված «Ես սիրեցի» ֆիլմում կատարած դերի համար։ Նա ներկայացվել է մրցանակի՝ տղամարդու լավագույն դերի համար և շահել է մրցանակը լավագույն դեբյուտի համար։ 1991 թվականին Սալման Խանը նկարահանվել է «Իմ սիրելին» ֆիլմում և համալրել է հանրաճանաչ կինոաստղերի շարքերը։ 1994 թվականին էկրաններին հայտնվեց 1990-ական թվականների ամենահաջողված «Ով եմ ես քեզ համար» կինոնկարը, որտեղ Սալման Խանի խաղընկերուհին Մադհուրի Դիքսիտն էր։ Ֆիլմը Բոլիվուդի պատմության մեջ ամենաշահութաբեր կինոնկարն էր, այդ առումով զիջելով միայն «Վրեժ և օրենք» (1975 թ.) ֆիլմին։

1995 թվականին նկարահանվելով «Կարանը և Արջունը» կինոնկարում, Սալման Խանը կրկին ներկայացվեց մրցանակի, դառնալով մարտաֆիլմերի հանրաճանաչ հերոս։ «Կյանքում ամեն ինչ պատահում է» (1998 թ.) կինոնկարում հանդես գալով երկրորդական դերով, Սալման Խանը արժանացավ Filmfare Award մրցանակի։ 1999 թվականին նա նկարահանվել է «Համար մեկ կինը», «Մեզ չեն բաժանի» և «Հավետ քոնը» կինոնկարներում ` դառնալով տարվա ամենահայտնի դերասանը։ 1990-ական թվականներին նա նկարահանվել է նաև «Սեր առանց հիշողության» (1992 թ.), «Երաժշտության աշխարհը» (1996 թ.) և «Անփույթ երկվորյակները» (1997 թ.) կինոնկարներում։ Հնդկա-պակիստանյան կոնֆլիկտի մասին պատմող «Տասը» (1997 թ.) կինոնկարի նկարահանումները, որտեղ Սալման Խանի հետ հանդես էր գալիս Սանջայ Դատը, դադարեցվեցին՝ ռեժիսորի հանկարծակի մահվան պատճառով։

2001 թվականին նկարահանված «Ուրիշի երեխան» կինոնկարը նույնպես հաջողություն կունենար, եթե չլիներ ֆիլմի ֆինանսավորման շուրջ ծագած աղմուկը։ Դրա մեջ կասկածվում էր մաֆիայի պարագլուխ Բհարատ Շահը։ Ֆիլմի ցուցադրությունը Հնդկաստանում անցավ մեծ դժվարություններով։ Շատ կինոթատրոններ հրաժարվում էին ցուցադրել ֆիլմը, իսկ այն կինոթատրոններում, որտեղ այն ցուցադրվում էր, հսկվում էին ոստիկանության կողմից։ Ֆիլմի նկարահանող խմբին, այդ թվում Սալման Խանին, բազմիցս այդ գործով կանչել են հարցաքննության։ Այնուամենայնիվ Սալման Խանը արժանացավ մրցանակի՝ որպես լավագույն գլխավոր դերակատար։

2003 թվականին նկարահանված «Ամբողջը տալիս եմ քեզ» ֆիլմում Սալման Խանը կատարել է իր լավագույն դերերից մեկը, իսկ 2004 թվականին նկարահանված «Ամեն ինչ չէ, որ կորսված է» կինոնկարում Սալման Խանը կատարել էր ՁԻԱՀ-ով տառապող հիվանդի դեր։ Ֆիլմը շոշափում էր հասարակության վերաբերմունքի թեման՝ ՁԻԱՀ-ով և ՄԻԱՎ-վարակակիրով հիվանդ մարդկանց նկատմամբ։ Նույն թվականին Սալման Խանը նկարահանվել է «Ամուսնացիր ինձ հետ» կատակերգությունում, որը հանդիսատեսի կողմից ընդունվեց ջերմությամբ։ 2005 թվականին Սալման Խանը հանդես է եկել բազմաբնույթ դերակատարումներով, նկարահանվելով «Որովհետև...», «Ինչպես ես սիրեցի» և Ռուսաստանում նկարահանված «Լակի. Սիրո ժամանակը չէ» ֆիլմերում։ Նրա հետագա ֆիլմերից են «Իմ սիրելին» (2006 թ.), հոլիվուդյան «Մարիգոլդ. Ճանապարհորդություն դեպի Հնդկաստան» (2007 թ.), «Բարև, սեր» (2007 թ.), «Անվախը» (2010 թ.) և այլ կինոնկարներ։

1998 թվականին՝ «Մեզ չեն բաժանի» ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ Սալման Խանը և ևս չորս դերասաններ ձերբակալվել էին արգելանոցում որսագողությամբ զբաղվելու համար։ Այդ գործով դատավարությունը ձգվեց շուրջ 14 տարի։ 2007 թվականին իսլամական կազմակերպություններից մեկը ընդդեմ Սալման Խանի ֆաթվա էր հայտարարել, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մուսուլման լինելով հանդերձ, նա մասնակցել էր հինդուիստական կրոնական տոնակատարության։ 2008 թվականին նրա դեմ ֆաթվա էր հայտարարվել նաև այն բանի համար, որ Սալման Խանի մոմե արձանը դրվել էր Լոնդոնում գտնվող Մադամ Տյուսոյի թանգարանում։ 2015 թվականին Սալման Խանը դատապարտվել է հինգ տարվա ազատազրկման՝ ալկոհոլ օգտագործած վիճակում փողոցում գիշերող անօթևան մի քաղաքացու վրաերթի ենթարկելու համար, որից հետո դիմել էր փախուստի։ Այդ հանցագործությունը կատարվել էր 2002 թվականին։ Անձամբ Սալման Խանը պնդում էր, որ այդ օրը ինքը ավտոմեքենա չի վարել։ Դատավճիռը հասարակության շրջանում մեծ աղմուկ էր առաջացրել։ Մինչ դատավճռի դեմ բողոքարկումը, դերասանը գտնվում է ազատության մեջ։

Սալման Խանը զբաղվում է նաև բարեգործությամբ։ Երկար տարիներ է, ինչ նա միջոցներ է հատկացնում քաղցկեղով և հոգեկան հիվանդություններով տառապող երեխաների համար։ 2006 թվականին հատուկ դրա համար նա հիմնել է Սալման Խանի հիմնադրամը։ Միջոցները գոյանում են նաև նրա նկարների վաճառքից։ Իր հոբբին` գեղանկարչությունը, նա օգտագործում է կարիքավորներին օգնելու նպատակով։ Սալման Խանը նկարահանվում է նաև գովազդային հոլովակներում և հանդիսանում է որոշ հայտնի ֆիրմաների դեմքը։

Անձնական կյանքը
---------------

Սալման Խանը երբեք չի ամուսնացել, սակայն նրա կյանքը մշտապես հետաքրքրել է երկրպագուներին և ԶԼՄ-ներին։ 1999 թվականից նա հանդիպում էր դերասանուհի և մոդել Այշվարիա Ռայի հետ, սակայն մի քանի տարի անց` 2001 թվականին նրանք բաժանվեցին, որից հետո նա մինչև 2010 թվականը հանդիպում էր դերասանուհի Կատրինա Կաիֆի հետ։ Սալման Խանը սիրավեպ է ունեցել նաև դերասանուհիներ Սանգիտա Բիջլանիի և Սոմի Ալիի հետ։ Սալման Խանը զբաղվում է բոդիբիլդինգով (կուլտուրիզմ)։

Մասնակի ֆիլմագրությունը
-----------------------

| Թվական | Անվանում | Բնօրինակ անվանում | Կերպար |
| --- | --- | --- | --- |
| 1988 | Կինը | Biwi Ho To Aisi | Վիկի Բհանդարի |
| 1989 | Ես սիրեցի | Maine Pyar Kiya | Պրեմ Չոուդհարի |
| 1990 | Հեղափոխականը | Baaghi: A Rebel for Love | Սաջան Սուդ |
| 1991 | Խաբված սիրեցյալը | Sanam Bewafa | Սալման Խան |
| 1991 | Քարե ծաղիկներ | Patthar Ke Phool | Սուրաջ Վերմա |
| 1991 | Սիրելին | Kurbaan | Ակաշ Սինգհ |
| 1991 | Իմ սիրելին | Saajan | Ակաշ Վերմա |
| 1991 | Սիրային պատմություն | Love | Պրիտհվի |
| 1992 | Սուրյավանշի | Suryavanshi | Սուրյավանշի Վիկրամ Սինգհ |
| 1992 | Սեր առանց հիշողության | Ek Ladka Ek Ladki | Ռաջա |
| 1992 | Որոշում | Nishchaiy | Վասուդև Գուջրալ, Ռոհան Յադավ |
| 1992 | Ճանապարհ դեպի նոր կյանք | Jaagruti | Ջուգնու |
| 1993 | Սիրահարված սիրտը | Dil Tera Aashiq | Վիջայ |
| 1993 | Չանդրա Մուքհի | Chandra Mukhi | Ռաջա Ռայ |
| 1994 | Ով եմ ես քեզ համար | Hum Aapke Hain Koun...! | Պրեմ |
| 1994 | Լուսներեսը | Chaand Kaa Tukdaa | Շյամ Մալհոտրա |
| 1994 | Ուզում եմ ամուսնանալ միլիոնատերի դստեր հետ | Andaz Apna Apna | Պրեմ |
| 1994 | Սիրեցյալը` քարե սրտով | Sangdil Sanam | Կիշան |
| 1995 | Կարանը և Արջունը | Karan Arjun | Կարան Սինգհ |
| 1995 | Հերոսական ավարտ | Veergati | Աջայ |
| 1996 | Ճակատագրի հորձանուտը | Yeh Majhdhaar | Գոպալ |
| 1996 | Երաժշտության աշխարհը | Khamoshi: The Musical | Ռաջ |
| 1996 | Հանցագործի սերը | Jeet | Ռաջնաթհ Սահայ |
| 1996 | Սեր և ատելություն (Սիրո թշնամին) | Dushman Duniya Ka | - |
| 1997 | Անհոգ երկվորյակները | Judwaa | Ռաջա, Պրեմ Մալհոտրա |
| 1997 | Զենք | Auzaar | Սուրաջ Պրակաշ |
| 1997 | Տաս | Dus | կապիտան Ջիտ Շարմա |
| 1998 | Պետք չէ վախենալ սիրուց | Pyaar Kiya To Darna Kya | Սուրաջ Կհաննա |
| 1998 | Երբ սիրահարվում ես | Jab Pyaar Kisise Hota Hai | Սուրաջ Դհանռաջգիր |
| 1998 | Իրական արժեքներ | Bandhan | Ռաջու |
| 1998 | Կյանքում ամեն ինչ պատահում է | Kuch Kuch Hota Hai | Աման Մեհրա |
| 1999 | Անպատասխան սեր | Jaanam Samjha Karo | Ռահուլ |
| 1999 | Համար մեկ կինը | Biwi No. 1 | Պրեմ Մեհրա |
| 1999 | Միայն դու | Sirf Tum | Պրեմ |
| 1999 | Հավետ քոնը | Hum Dil De Chuke Sanam | Սամիր Ռաֆիլինի |
| 1999 | Ողջույն անտեսանելի եղբորից | Hello Brother | Հերո |
| 1999 | Մեզ չեն բաժանի | Hum Saath-Saath Hain: We Stand United | Պրեմ |
| 2000 | Պսակադրվել սիրելիի հետ | Dulhan Hum Le Jayenge | Ռաջա Օբերոյ |
| 2000 | Մրցակից եղբայրներ | Chal Mere Bhai | Պրեմ Օբերոյ |
| 2000 | Յուրաքանչյուր սիրող սիրտ | Har Dil Jo Pyar Karega | Ռաջ |
| 2000 | Մի քանի խոսք սիրո մասին | Dhaai Akshar Prem Ke | Տրուկ Դրիվեր |
| 2000 | Հանկարծ չսիրահարվել | Kahin Pyaar Na Ho Jaaye | Պրեմ Կապուր |
| 2001 | Ուրիշի երեխան | Chori Chori Chupke Chupke | Ռաջ Մալհոտրա |
| 2002 | Վերադարձ դեպի անցյալ | Tumko Na Bhool Paayenge | Վիր Սինգհ Թհակուր, Ալի |
| 2002 | Միակը | Hum Tumhare Hain Sanam | Սուրաջ |
| 2002 | Ուղևորություն դեպի Լոնդոն | Yeh Hai Jalwa | Ռաջ Սաքսենա, Ռաջ Միտալ |
| 2003 | Ամբողջը տալիս եմ քեզ | Tere Naam | Ռադհե Մոհան |
| 2003 | Սեր և դավաճանություն | Baghban | Ալոկ Ռաջ |
| 2004 | Պատիվ | Garv: Pride and Honour | Արջուն Ռանավատ |
| 2004 | Ամուսնացիր ինձ հետ | Mujhse Shaadi Karogi | Սամիր Մալհոտրա |
| 2004 | Ամեն ինչ չէ, որ կորսված է | Phir Milenge | Ռոհիտ Մանչանդա |
| 2004 | Սիրտը, որը չէր դադարում զարկել | Dil Ne Jise Apna Kaha | Ռիշաբհ |
| 2005 | Լակի. Սիրո ժամանակը չէ | Lucky: No Time for Love | Ադիտյա Սեքհրի |
| 2005 | Ինչպես ես սիրեցի | Maine Pyaar Kyun Kiya | դոկ. Սամիր Մալհոտրա |
| 2005 | Տհաճությունների հորձանուտում | No Entry | Պրեմ |
| 2005 | Սիրո տխուր պատմություն | Kyon Ki | Անանդ |
| 2006 | Կանխագուշակություն | Saawan... The Love Season | - |
| 2006 | Իմ սիրելին | Jaan-E-Mann: Let's Fall in Love... Again | Սուհան Կապուր |
| 2006 | Հայրիկ | Baabul | Ավինաշ Կապուր |
| 2006 | Հարսանիքից հետո | Shaadi Karke Phas Gaya Yaar | Այան |
| 2007 | Բարև, սեր | Salaam-E-Ishq | Ռահուլ |
| 2007 | Մարիգոլդ. Ճանապարհորդություն դեպի Հնդկաստան | Marigold | Պրեմ Ռաջպուտ |
| 2007 | Գործընկերը | Partner | Պրեմ |
| 2007 | Սիրեցյալը | Saawariya | Իմաան |
| 2008 | Օ, Աստված, դու մեծ ես | God Tussi Great Ho | Արուն Պրաջապատի |
| 2008 | Ալո, կոլ-կենտրոնը լսում է | Hello | Խան |
| 2008 | Հերոսները | Heroes | Բալկար Սինգհ, Ջասվինդեր Սինգհ |
| 2008 | Ժառանգորդները | Yuvvraaj | Դևեն Յուվռաջ Սինգհ |
| 2009 | Հատկապես վտանգավոր է | Wanted | Ռադհե |
| 2009 | Միսթր և միսիս Կհաննա | Main Aurr Mrs Khanna | Սամիր Կհաննա |
| 2009 | Լոնդոնյան երազանքներ | London Dreams | Մանջիտ Կհոսլա |
| 2009 | Տարօրինակ սիրո զարմանալի պատմությունը | Ajab Prem Ki Ghazab Kahani | Սալման Խան |
| 2010 | Վիր` ժողովրդի հերոսը | Veer | Վիր Պրատապ Սինգհ, Մահենդրա Պրատապ Սինգհ |
| 2010 | Սերը որպես խաղ | Prem Kaa Game | պատմող |
| 2010 | Անվախը | Dabangg | Չուլբուլ Պանդեյ |
| 2011 | Միշտ պատրաստ | Ready | Պրեմ Կապուր |
| 2011 | Թիկնապահը | Bodyguard | Լովելի Սինգհ |
| 2012 | Կար-չկար մի վագր | Ek Tha Tiger | - |
| 2012 | Սարդարի որդին | Son of Sardaar | Պաթհան |
| 2012 | Անվախը 2 | Dabangg 2 | Չուլբուլ Պանդեյ |
| 2014 | Կեցցե հաղթանակը | Jai Ho | մայոր Ջայ Ագնիհոտրի |
| 2014 | Ցնցողը | Lai Bhaari | Բհաու |
| 2014 | Հարված | Kick | Դևի Լալ Սինգհ, Դևիլ |
| 2015 | Եղբայր Բաջրանգի | Bajrangi Bhaijaan | Պավան Կումար Չատուրվեդի, Բաջրանգի |
| 2015 | Սեր անունով գանձը | Prem Ratan Dhan Payo | Պրեմ Դիլվալե, Յուվռաջ Վիջայ Սինգհ |
| 2016 | Սուլթանը | Sultan | Սուլթան Ալի Խան |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  ČSFD (չեխերեն) — 2001.
2. ↑
3. ↑  Companies House — 1988.
4. ↑

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սալման Խան» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ · Spotify · ՅուԹյուբ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | ČSFD · Դանիական ազգային ֆիլմագրություն · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · MusicBrainz · Rotten Tomatoes |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Notable Names Database |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX5198597 · BNF: 162567013 · GND: 140594515 · ICCU: TO0V586659 · ISNI: 0000000114419206 · LCCN: nr00008032 · NLA: 40578273 · NLP: a0000003690813 · NTA: 216211271 · NUKAT: n2009703071 · SUDOC: 181106868 · VIAF: 36754118 · WorldCat VIAF: 36754118 |

 |

 |