**Ֆինանսական գաղտնագրություն** այն ծրագրերում, որտեղ ֆինանսական կորուստները կարող են առաջանալ հաղորդագրությունների փոխանակման համակարգի խաթարման հետևանքով։ Ֆինանսական գաղտնագրությունը տարբերվում է ավանդական գաղտնագրությունից նրանով, որ գրանցված պատմության մեծ մասի ընթացքում գաղտնագրությունը գրեթե ամբողջությամբ օգտագործվում է ռազմական և դիվանագիտական նպատակներով։

Ֆինանսական գաղտնագրությունը ներառում է մեխանիզմներ և ալգորիթմներ, որոնք անհրաժեշտ են ֆինանսական փոխանցումները պաշտպանելու համար, բացի փողի նոր ձևեր ստեղծելուց։

Ֆինանսական գաղտնագրությունն ունի կիրառման շատ լայն շրջանակ։ Յան Գրիգը ֆինանսական գաղտնագրությունը դիտում է յոթ մակարդակներում՝ լինելով յոթ տարբեր առարկաների համադրություն՝ գաղտնագրություն, ծրագրային ապահովման մշակում, իրավունքներ, հաշվապահություն, կառավարում, արժեք և ֆինանսական ծրագրեր։ Բիզնեսի ձախողումը հաճախ կարող է վերագրվել այս առարկաներից մեկի կամ մի քանիսի բացակայությանը կամ դրանց վատ կիրառմանը։ Սա ֆինանսական գաղտնագրությունը համարում է համապատասխան միջառարկայական առարկա։ Իրոք, դա անխուսափելի է, հաշվի առնելով, որ ֆինանսները և գաղտնագրությունը հիմնված են մի քանի առարկաների վրա։

Պատմություն
-----------

Գաղտնագրողները կարծում են, որ այս ոլորտը առաջացել է դոկտոր Դեյվիդ Չաումի աշխատանքի շնորհիվ, որը հորինել է կույր ստորագրությունը։ Այս ձևը երբեմն հայտնի է որպես թվային արժույթ։ Նմանատիպ հասկացությունները այժմ կիրառվում են ժամանակակից blokcheyn տեխնոլոգիաներում։

Համակարգը, որը լայնորեն կիրառվել է 1970-1990-ական թվականներին, և նախկինում մշակված գաղտնագրման մեխանիզմը տվյալների գաղտնագրման ստանդարտ էր, օգտագործվում էր հիմնականում էլեկտրոնային դրամական փոխանցումների պաշտպանության համար։ Այնուամենայնիվ, դա Դեյվիդ Չաումի աշխատանքն էր, որը ոգևորեց համայնքին՝ կիրառել գաղտնագրված հաղորդագրություններ՝ որպես իրական ֆինանսական գործիքների ներուժ։

Որպես բիզնես մոդելի մաս, ֆինանսական գաղտնագրությունը հետևել է գաղտնագրության ուղեցույցին, և ընդունվել են միայն ամենապարզ գաղափարները։ Secure Sockets Layer-ով պաշտպանված հաշիվների վճարման համակարգերը, ինչպիսիք են PayPal-ը և Է-Գոլդ-ը, համեմատաբար հաջող էին։ 2001 թվականին PayPal-ը մշակել է 3,1 միլիարդ դոլարի վճարումներ՝ օրական միջինը 189,000 գործարք կատարելով՝ ընդհանուր առմամբ 9,6 միլիոն դոլար։

Ավելի նորարարական մեխանիզմ է Դեյվիդ Չաումի DigiCash ընկերությունը, որը բացվել է 1989 թվականին, սնանկության պաշտպանության դիմում է ներկայացրել 1998 թվականի նոյեմբերին ։ Երկու մրցակցային մրցակիցներ նույնպես չկարողացան պահպանել կենսունակությունը։ First Virtual Holdings-ը դադարեցրել է իր բիզնեսը 1998 թվականի օգոստոսին։ CyberCash-ը 1999 թվականի սկզբին դադարեցրել է իր CyberCoin-ի թողարկումը։

Ասոցիացիաներ
------------

Ֆինանսական գաղտնագրությունը որոշ չափով կազմակերպվում է Ֆինանսական գաղտնագրության միջազգային ասոցիացիայի տարեկան ժողովի շուրջ, որն անցկացվում է ամեն տարի։

Տես նաև
-------

* PayPall
* Հունդի
* Ecocash
* Վիդեոբանկ
* Դրամայնացում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Financial Cryptography in 7 Layers
2. ↑  Chaum, David. «Blind Signatures for Untraceable Payments» (PDF).
3. ↑  «Standing the Test of Time: The Data Encryption Standard» (PDF). *www.math.uci.edu* (անգլերեն). Վերցված է 2021 թ․ հոկտեմբերի 13-ին.
4. ↑  «UNITED STATES SECURITIES AND EXCHANGE COMMISSION - Form 10-K - For the Fiscal Year Ended December 31, 2001». *www.sec.gov* (անգլերեն). Վերցված է 2021 թ․ հոկտեմբերի 13-ին.
5. ↑  Report, Wired News. «DigiCash Outta Cash». *Wired* (անգլերեն). Վերցված է 2021 թ․ հոկտեմբերի 13-ին.
6. ↑  «Requiem for a Bright Idea». *www.forbes.com* (անգլերեն). Վերցված է 2021 թ․ հոկտեմբերի 13-ին.
7. ↑   Financial Cryptography

Արտաքին հղումներ
----------------

* International Financial Cryptography Association