**Ֆաթեն Համամա** (արաբ.` فاتن حمامة‎, ամբողջական անունը` Ֆաթեն Ահմեդ Համամա, մայիսի 27, 1931(1931-05-27), Մանսուրա, Եգիպտոսի թագավորություն - հունվարի 17, 2015(2015-01-17), Կահիրե, Եգիպտոս), եգիպտացի դերասանուհի և պրոդյուսեր: Համարվում է 20-րդ դարի եգիպտական կինեմատոգրաֆի մեծագույն աստղերից մեկը։

Կենսագրություն
--------------

Ֆաթեն Համաման ծնվել է աղքատ մուսուլմանական ընտանիքում։ Նրա հայրը Եգիպտոսի կրթության նախարարությունում գրագիր էր, իսկ մայրը` տնային տնտեսուհի։ Ընտանիքում կար չորս երեխա, նա ուներ երկու եղբայր և մեկ քույր։ Յոթամյա Ֆաթեն Համամայի լուսանկարը ծնողներն ուղարկել էին ռեժիսոր Մոհամմեդ Կարիմին, ով որոնում էր փոքրիկ աղջնակի` իր «Երջանիկ օրը» (1940թ.) կինոնկարում նկարահանելու համար։ 13 տարեկանում Ֆաթեն Համաման ընդունվել է Կահիրեի թատերական արվեստի դպրոց և այդ ժամանակներից սկսել է նկարահանվել տարեկան մի քանի ֆիլմում։

Երիտասարդ դերասանուհու ստեղծագործական կյանքում նոր փուլ է սկսվել, երբ նկարահանվել է ռեժիսոր Յուսեֆ Վահբիի «Գթասրտության հրեշտակը» (1946թ.) և «Կարմիր դիմակը» (1946թ.) մելոդրամաներում: Մինչ 1952 թվականին Եգիպտոսում տեղի ունեցած հեղափոխությունը, կինոֆիլմերի մեծամասնությունը երաժշտական կատակերգություններ էին, իսկ որոշ մասը դետեկտիվ ժանրի ֆիլմեր և մելոդրամաներ, որոնք համեմված էին երգերով և պորտապարով: Հուլիսյան հեղափոխությունից հետո, 1950-ական թվականներին, եգիպտական կինոարդյունաբերությունում հայտնվեցին նոր ռեժիսորներ և այդ ժամանակաշրջանը համարվում է «եգիպտական կինոյի ոսկե դար»: Ֆաթեն Համաման հաջողությամբ ընդգրկվեց այդ նորացված կինեմատոգրաֆում, խաղալով ռեժիսուրայի այնպիսի վարպետների ֆիլմերում, ինչպիսիք էին Սալահ Աբու Սեիֆի «Քո օրը, բռնակալ» (1952թ.) և Յուսեֆ Շահինի «Ամինի որդին» («Հայր Ամին» 1950թ.), իսկ հետո նաև «Դժոխքի երկինքը» («Պայքար հովտում» 1954թ.) կինոնկարներում, որոնք ցուցադրվել են Կաննի կինոփառատոնում:

ԽՍՀՄ-ի կինոէկրաններին Ֆաթեն Համամայի մասնակցությամբ ֆիլմերից ցուցադրվել են «Պայքար հովտում» (1954թ.), «Հանդիպում երջանկության հետ» (1954թ.), «Սեր և արցունքներ» (1955թ.), «Բաց դուռ» (1963թ.) և «Պահանջում եմ լուծում» (1975թ.) կինոնկարները, որոնք եգիպտական կինոյի միջին մակարդակի ֆիլմերից բարձր էին դասվում։

Ֆաթեն Համամայի վրա քաղաքական ճնշումների պատճառով, դերասանուհին 1966-1971 թվականներին լքեց Եգիպտոսը։ Այդ տարիներին նա ապրում էր Լիբանանում և Լոնդոնում: Այն ժամանակների Եգիպտոսի նախագահ Գամալ Աբդել Նասերը խնդրում էր Եգիպտոսի հայտնի մարդկանց (քննադատների և գրողների), որպեսզի նրանք համոզեին դերասանուհուն` վերադառնալ հայրենիք։ Նախագահի կարծիքով Ֆաթեն Համաման «ազգային գանձ» էր։ 1971 թվականին դերասանուհու վերադարձը նոր շունչ տվեց եգիպտական կինոյին։

1980-1990 թվականներին Ֆաթեն Համաման շատ քիչ էր նկարահանվում, հազվադեպ հայտնվելով հեռուստաէկրաններին` խաղալով հիմնականում սերիալներում։

Անձնական կյանքը
---------------

1947 թվականին Ֆաթեն Համաման ամուսնացել է ռեժիսոր Էզզել Դինա Զուլֆիկարի հետ։ Նրանք ունեցել են մեկ դուստր։ 1954 թվականին ամուսնալուծվել են, քանի որ Ֆաթեն Համաման կինոնկարահանման հրապարակում ծանոթացել էր երիտասարդ դերասան Օմար Շարիֆի հետ և սիրահարվել։ Նրա հետ ամուսնանալու համար Օմար Շարիֆն ընդունել էր իսլամ: Զույգը միասին նկարահանվել է 1950-ական թվականների բազմաթիվ ֆիլմերում և նրանց ռոմանտիկ հարաբերությունները պարզ երևում էին նաև ֆիլմերում։ Նրանք ունեցել են մեկ որդի։ Սակայն Հոլիվուդ և Եվրոպա Օմար Շարիֆի մշտական նկարահանումների մեկնելու պատճառով, նրանց ամուսնությունը փլուզվեց և 1974 թվականին նրանք ամուսնալուծվեցին։ Հետագայում Ֆաթեն Համաման ամուսնացավ բժիշկ Մոհամեդ Աբդել Վահաբի հետ և ապրում էր Կահիրեում։

Ֆաթեն Համաման մահացել է 2015 թվականի հունվարի 17-ին` առողջական խնդիրների պատճառով։ Եգիպտոսի մշակույթի նախարարությունը հայտարարել էր երկօրյա սուգ, իսկ հուղարկավորության արարողությունը, որին ներկա էին հազարավոր երկրպագուներ, հեռարձակվում էր ուղիղ եթերով։ Կահիրեի կինոթատրոններից մեկը ի պատիվ դերասանուհու, անվանվել է «Ֆաթեն Համամա»:

Մասնակի ֆիլմագրությունը
-----------------------

| Թվական | Անվանում | Բնօրինակ անվանում | Կերպար |
| --- | --- | --- | --- |
| 1940 | Երջանիկ օրը | Yom said | Անիսա |
| 1944 | Գնդակը սրտում | Russassa fil kalb | Նագվա |
| 1945 | Ամսվա սկիզբը | Awal el shahir | - |
| 1946 | Կարմիր դիմակը | Al-kena al ahmar | - |
| 1946 | Գթասրտության հրեշտակը | Malak al rahma | Թհորայա |
| 1946 | Աշխարհիկ կյանք | Dunia | - |
| 1950 | Հայր Ամին | Baba Amin | Հոդա |
| 1951 | Նեղոսի որդին | Ibn el Nil | Զեբայդա |
| 1952 | Մեծ ծաղրածուն | Al-muharrij al-Kabir | - |
| 1952 | Քո օրը, բռնակալ | Laka yom ya zalem | Նեմաթ |
| 1953 | Պայքար հովտում | Siraa Fil-Wadi | Ամալ |
| 1955 | Հանդիպում երջանկության հետ | Mawad ma al saada | Ամալ |
| 1955 | Մեր լավագույն օրերը | Ayyamine el helwa | Հոդա |
| 1956 | Սեր և արցունքներ | Hub wa demoue | Ֆաթմա |
| 1956 | Մութ ջրեր | Siraa Fil-Mina | Համեդա |
| 1957 | Աշխարհի հողը | Ard el salam | Սալմա |
| 1958 | Փակուղի | El tarik el masdud | Ֆայզա |
| 1958 | Կույս կինը | El zoja el azraa | Մոնա |
| 1958 | Վաղը` ոչ | La anam | Նադիա Լութֆի |
| 1959 | Մորակտցարի ճիչը | Doa al karawan | Ամնա |
| 1959 | Տիկինը դղյակից | Sayedat el kasr | Սավսան |
| 1961 | Սիրո գետը | Nahr el hub | Նավալ |
| 1962 | Արևը չես հանգցնի | La tutfi el shams | Լեյլա |
| 1963 | Կահիրե | Cairo | Ամինա |
| 1963 | Սիրո ժամանակը չէ | La wakta lil hub | Ֆավզիա |
| 1964 | Երեկ երեկոյան | El laila el akhira | Նադիա, Ֆավզիա |
| 1964 | Բաց դուռ | El bab el maftuh | Լեյլա |
| 1965 | Մեղք | El haram | Ազիզա |
| 1971 | Ոսկե ավազներ | Rimal min dhahab | - |
| 1972 | Կայսրություն «Մ» | Emberatoriet meem | Մոնա |
| 1975 | Պահանջում եմ լուծում | Orid hallan | Ֆավզիա |
| 1994 | Ուսուցիչ Հեքմեթի գիտակցությունը | Dameer abla Hekmat | Հեքմեթ |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4  Record #16099434 // Միջազգային նույնականացման վիրտուալ նիշք(բազմ․) — [Dublin, Ohio]: OCLC, 2003.
3. ↑  فى ذكرى ميلاده.. شاهد قصة الحب المظلومة بين عز الدين ذو الفقار وفاتن حمامة (արաբ.) // *اليوم السابع* — 2018.
4. ↑  فاتن حمامة وعمر الشريف: الحبّ من أوّل قبلة! — 2014.


|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · Find A Grave · WikiTree · Rodovid |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 141849407 · EGAXA: vtls002112204 · GND: 1102411396 · ISNI: 0000000122090279 · LCCN: n81117164 · NTA: 312808755 · NUKAT: n94006255 · SUDOC: 071541144 · VIAF: 16099434 · WorldCat VIAF: 16099434 |

 |

 |