**Կոնին**, թունավոր ալկալոիդ, որը հանդիպում է բծավոր գինազոխ (*Conium maculatum*), *Sarracenia flava* և կեղծ մաղադանոս (Aethusa cynapium) բույսերում՝ ապահովելով այս բույսերի տհաճ հոտը։ Այն խաթարում է ծայրամասային նյարդային համակարգի աշխատանքը և թունավոր է մարդու և բոլոր տեսակ եղջերավոր անասունների համար։ Մարդու համար մահացու է 0.1գ-ից պակասը. մահը վրա է հասնում շնչառական պարալիզի արդյունքում։ Սոկրատեսը մահվան է դատապարտվել և մահապատիժն իրականացվել է նրան խմեցնելով բծավոր գինազոխից պատրաստված թուրմ մ.թ.ա. 399-ին։

Կոնինն ունի երկու տարածական իզոմեր՝ (*S*)-(+)-կոնին և (*R*)-(−)-կոնին, որոնցից երկուսն էլ առկա են գինազոխում։ Կոնինն առաջին անգամ արհեստական սինթեզել է Ալբերտ Լադեբուրգը՝ 1886 թվականին, այն արհեստական ճանապարհով սինթեզված առաջին ալկալոիդներից էր։

Պատմություն
-----------

Կոնինի պատմությունը անմիջապես կապված է գինազոխի բույսի հետ, քանի որ մինչև նորագույն ժամանակները այն արհեստական չէին կարողանում սինթեզել։ Կոնինով ամենահայտնի թունավորումը տեղի է ունեցել մ.թ.ա. 399 թվականին, երբ Սոկրատեսը խմել է գինազոխի թուրմ՝ իր մահապատիժն իրականացնելու համար։ Հին Հունաստանում գինազոխի թուրմը հաճախ է օգտագործվել հանցագործերին պատժելու համար։

Գինազոխը նաև ունեցել է սահմանափակ բժշկական կիրառություն։ Հույներն օգտագործում էին այն նաև որպես հակասպազմային միջոց և արթրիտի բուժման դեղամիջոց։ 10-րդ դարի գրքերը փաստում են, որ գինազոխն օգտագործվել է բժշկական նպատակներով նաև անգլոսաքսոնների կողմից։ Միջնադարում համարում էին, որ գինազոխը կարող է բուժել կարմրուկը, ուշ եվրոպական շրջանում այն կապվում էր վհուկության հետ։ Ամերիկայի հնդկացիներն օգտագործում էին գինազոխը որպես նետի թույն։

Կոնինն առաջին անկամ անջատել է Գիեսեկը, իսկ քիմիական բանաձևն առաջարկել է Բլիսը, որը հաստատվել է Հոֆմանի կողմից։

Բծավոր գինազոխ
--------------

Կոնինի քիմիական կառուցվածքը
Գինազոխում կա 8 տեսակի ալկալոիդ։ Դրանից երկուսը գամա կոնիկեինը և կոնինը ամենամեծ քանակով են և ունեն շատ թունավոր են։ Այս ալկալոիդները բույսում սինթեզվում են 4 ացետատային միավորներից՝ ձևավորելով պոլիկետոնաթթու, որը ամինատրանսֆերազի միջոցով օղակի է վերածվում։

*C. maculatum-ի 19-րդ դարի պատկեր*
Ուշ ամռան գինազոխի սերմեր
Գինազոխը պարունակում է կոնին, N-մեթիլկոնին, կոնհիդրին, փսևդոկոնհիդրին և գամա կոնկեին ալկալոիդները

Կոնինն ունի նիկոտինին նման կառուցված և դեղաբանական հատկանիշներ, խաթարում են կենտրոնական նյարդային համակարգի գործունեությունը՝ նիկոտինային ացետիլքոլինի ռեցեպտորների միջոցով։ Բավականին մեծ կոնցենտրացիաներով այն վտանգավոր է մարդու և խոշոր եղջերավոր անասունների համար. ։ Կոնինը արգելակում է նյարդամկանային սինապսները, ունենալով կուրարեին նմանվող ազդեցություն, առաջացնելով շնչառական մկանների պարալիչ, որը թթվածնի պակասի պատճառով առաջացնում է մահ։ Մահը հնարավոր է կանխել արհեստական օդափոխանակության միջոցով, մինչև թույնի ազդեցությունը վերանա 48-72 ժամ անց։ Հասուն մարդուն 100 մգ-ից ավելի ներարկումը կարող է մահացու լինել։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  CONIINE
2. ↑  N. V. Mody; R. Henson; P. A. Hedin; U. Kokpol; D. H. Miles (1976). «Isolation of the insect paralyzing agent coniine from *Sarracenia flava*». *Experientia*. **32** (7): 829–830. doi:10.1007/BF02003710.
3. ↑  Clapham, Tutin, & Warburg: Flora of the British Isles, 2nd edition, page 524
4. ↑  James Warren (2001). «Socratic suicide». *Journal of Hellenic Studies*. **121**: 91–106. doi:10.2307/631830. PMID 19681231.
5. ↑  R. G. Frey (1978). «Did Socrates commit suicide?». *Philosophy*. **53** (203): 106–108. doi:10.1017/S0031819100016375.
6. ↑  Jackson, Henry (1911). «Socrates». In Chisholm, Hugh (ed.). *Encyclopædia Britannica* (անգլերեն). Vol. 25 (11th ed.). Cambridge University Press. էջեր 331–338. `{{cite encyclopedia}}`: `|access-date=` requires `|url=` (օգնություն)
7. ↑  «The Suicide of Socrates». *EyeWitness to History*. Վերցված է 2015 թ․ մայիսի 3-ին.
8. ↑  Tucker, Mitch. «Hemlock and Death of Socrates». *Evolution of Hemlock*. University of Oklahoma. Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ փետրվարի 23-ին. Վերցված է 2015 թ․ մայիսի 3-ին.
9. ↑  Grieve, M. (1971). *A Modern Herbal* (2nd ed.). Mineola, N.Y.: Dover Publications. էջ 392. ISBN 0-486-22798-7. Վերցված է 2015 թ․ մայիսի 3-ին.
10. 1 2  «Hemlock - Britain's Most Common "Witchy" Plant». *White Dragon*. Rowan. Վերցված է 2015 թ․ մայիսի 3-ին.
11. ↑  Moser, L; Crisp, D. «Poison Hemlock» (PDF). San Francisco Peaks Weed Management. Վերցված է 2015 թ․ մայիսի 3-ին.
12. ↑  *Arch. Pharm.*, 1827, **20**, 97.
13. ↑  *Annalen*, 1849, **70**, 73.
14. ↑  *Ber.*, 1881, **14**, 705.
15. 1 2 3  Schep, L. J.; Slaughter, R. J.; Beasley, D. M. (2009). «Nicotinic Plant Poisoning». *Clinical Toxicology*. **47** (8): 771–781. doi:10.1080/15563650903252186. PMID 19778187.
16. ↑  Reynolds, T. (2005 թ․ հունիս). «Hemlock Alkaloids from Socrates to Poison Aloes». *Phytochemistry*. **66** (12): 1399–1406. doi:10.1016/j.phytochem.2005.04.039. PMID 15955542.
17. 1 2  Vetter, J. (2004 թ․ սեպտեմբեր). «Poison Hemlock (*Conium maculatum* L.)». *Food and Chemical Toxicology*. **42** (9): 1373–1382. doi:10.1016/j.fct.2004.04.009. PMID 15234067.
18. ↑  Brooks, D. E. (2010 թ․ հունիսի 28). «Plant Poisoning, Hemlock». *MedScape*. eMedicine. Վերցված է 2012 թ․ մարտի 2-ին.
19. ↑  «*Conium maculatum* L.». *Inchem*. IPCS (International Programme on Chemical Safety). Վերցված է 2012 թ․ հուլիսի 6-ին.