Արքայադուստր Դիանան պարելիս
**«Տրավոլտայի զգեստ», «Ջոն Տրավոլտայի զգեստ»** (անգլ.՝ "Travolta dress", "John Travolta dress"), Ուելսի արքայադուստր Դիանայի զգեստը։ Զգեստն առաջին անգամ հագել է Սպիտակ տանը հանդիսավոր ընթրիքի ժամանակ 1985 թվականի նոյեմբերին։ Այն կոչվել է ամերիկացի դերասան Ջոն Տրավոլտայի անունով, քանի որ ընթրիքի ժամանակ արքայադուստրը պարել է նրա հետ։

Դիզայն
------

Զգեստը մոդելավորել է լոնդոնցի Վիկտոր Էդելշտայնը։ Այն ուսերին ընկնող, մուգ կապույտ թավիշից երեկոյան զգեստ է։ Ոգեշնչված է էդվարդյան նորաձևությամբ՝ դրան տալով «կոստյումային դրամայի թեթև երանգ»։ Լրագրող Ջեքի Մոդլայները նկարագրել է այն որպես «դրամատիկ ոճով» և «թագավորական գործվածքով»։

Պատմություն
-----------

Էդելշտայնը հիշում է, որ արքայադուստրն իր ստուդիայում տեսել է շրջազգեստի մուգ կարմիր տարբերակը և խնդրել ստեղծել այն իր համար մուգ կապույտ գույնով։ Զգեստի չափսափորձումը տեղի է ունեցել Քենսինգթոն պալատում նրա անձնական հարկաբաժնում։ Փորձելուց հետո արքայադուստրը հիացած է եղել վերջնական արդյունքով և շտապել ցույց տալ այն արքայազն Չառլզին։ Արքայազնը ասել է նրան, որ հիասքանչ տեսք ունի այդ զգեստով և կատարյալ կլինի կրել այն զարդերով։

Դիանան ԱՄՆ է այցելել 1985 թվականին ամուսնու՝ արքայազն Չառլզի հետ։ Զույգը հանգրվանել է Սպիտակ տանը, որտեղ նրան նոյեմբերի 9-ին մասնակցել են հանդիսավոր ընթրիքի։ Այդ առիթով Ուելսի արքայադուստրը կրել է Էդելշտայնի զգեստը։ Նա լուսանկարվել է դերասան Ջոն Տրավոլտայի հետ պարելիս վերջինիս մասնակցությամբ 1977 թվականի «Շաբաթ երեկոյի ջերմություն» ֆիլմի երաժշտության ներքո։ «Սենյակով նրանց սահելու» լուսանկարները և հեռուստատեսային դրվագները տարածվել են ողջ աշխարհով և հայտնի դարձել որպես «Տրավոլտայի զգեստ»։

Ուելսի արքայադուստրը զգեստը կրկին կրել է 1987 թվականին Գերմանիայում և 1988 թվականին Օլիվեր Սթոունի «Ուոլ սթրիթ» ֆիլմի պրեմիերիայի ժամանակ։ Նա կրել է այն իր վերջին պաշտոնական լուսանկարում, որը 1997 թվականին արել է Չառլզի մորաքրոջ ամուսինը՝ Սնոդաունի կոմսը։

Աճուրդ
------

1997 թվականին Փարիզում արքայադստեր ավտովթարից մահից կարճ ժամանակ առաջ Դիանան խնդրել է վաճառել զգեստը բարեգործական աճուրդում։ Ֆլորիդայում ապրող գործարար Մաուրին Դունկելը գնել է այն £100,000-ով Նյու Յորքում 1997 թվականին՝ բացի դա գնելով նաև Դիանային պատկանող ևս ինը զգեստ։ Տրավոլտայի զգեստը եղել է աճուրդում ամենաթանկ վաճառվածը։ Երբ 2011 թվականին սնանկացել է, Դունկելը ստիպված է եղել զգեստները դնել աճուրդի, սակայն Տրավոլտայի զգեստը վեց շորերից մեկն է, որ չէր վաճառվել։ Այն ի վերջո £240,000 ($362,424) արժեքով աճուրդի է հանվել Քերի Թեյլորում 2013 թվականի մարտի 19-ին Լոնդոնում՝ կրկին դառնալով աճուրդով վաճառված ամենաթանկ զգեստը։ Զգեստը գնել է «մի բրիտանացի ջենտլմեն՝ որպես անակնկալ ուրախացնելու իր կնոջը»։

2019 թվականին զգեստը £264,000-ով ($325,317) վաճառվել է *Historic Royal Palaces* բարեգործական կազմակերպությանը, որը զբաղվում է թագավորական հուշանվերներով, ներառյալ հագուստ և իրեր։ Զգեստը ներառվել է Արքայական արարողակարգային զգեստների հավաքածուում և պատկանում է պալատին։ Շրջազգեստը հետագայում հանրային ցուցադրվել է Քենսինգթոն պալատում՝ 20 տարի անց, երբ առաջին անգամ լքել էր այն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Modlinger Jackie (1998)։ *Diana: woman of style*։ Bramley։ էջեր 82։ ISBN 1858339650  `|url-access=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
2. ↑  «Princess Diana's Velvet Gown from Her White House Dance with John Travolta Is for Sale»։ *PEOPLE.com* (անգլերեն)։ Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 29
3. ↑  «Diana, Princess of Wales – Public role»։ royal.gov.uk։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ սեպտեմբերի 20-ին։ Վերցված է 2012 թ․ սեպտեմբերի 11  `|url-status=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)
4. 1 2  Jones Bryony (2013 թ․ մարտի 19)։ «Dress Princess Diana wore to dance with Travolta auctioned off»։ CNN։ Վերցված է 2013 թ․ հուլիսի 21
5. ↑  Sheldrick Giles (2013 թ․ մարտի 19)։ «Sold for £240,000... the dress that Princess Diana dazzled in with John Travolta»։ *Daily Express*։ Վերցված է 2013 թ․ հուլիսի 21
6. ↑  «Princess Diana's dresses set to raise over £600,000 at auction»։ *The Daily Telegraph*։ 2013 թ․ մարտի 19։ Վերցված է 2013 թ․ հուլիսի 21
7. ↑  Reporters Telegraph (2019 թ․ դեկտեմբերի 11)։ «Princess Diana's Travolta dress sells for £264,000»։ *The Telegraph* (en-GB)։ ISSN 0307-1235։ Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 29
8. ↑  Cope Rebecca։ «The dress Princess Diana wore to dance with John Travolta is going on display at Kensington Palace»։ *Tatler* (en-GB)։ Վերցված է 2020 թ․ նոյեմբերի 19