Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վանք (այլ կիրառումներ)

**Վանք**, գյուղ Արցախի Հանրապետության Մարտակերտի շրջանում` շրջկենտրոնից 53 կմ հարավ-արևմուտք` 1100 մետր բարձրության վրա։ Այն երբեմն անվանվել է Գանձասար, նաև Վանկլու հետո վերանվանվել է Վանք։ Տարածքը՝ 2237։ Գտնվում է հանրապետության հյուսիսային հատվածում, Մարտակերտ շրջկենտրոնից 56 կմ հեռավորության վրա, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից` 48 կմ հեռավորության վրա։

Վանք գյուղը հնում եղել է Մեծ Հայքի Արցախ նահանգի Մեծ Առանք նաև Խաչեն գավառի մեջ է եղել է Հասան-Ջալալյան իշխանատոհմի սեփականությունը, հետագայում Ելիզավետպոլ նահանգի Ջևանշիր գավառի կազմի մեջ և եղել է զուտ հայաբնակ, որը հիմնադրվել է 9-րդ դարում։

Վանք համայնքի կազմում ընդգրկված են նաև Անձավներ, Դաշտագլուխ, Ծաղկունք, Ճրագ և Նարեշտար գյուղերը։ Անձավներ գյուղում բնակվում է 8 մարդ, կա 4 տնտեսություն, Դաշտագլուխ գյուղում բնակվում է 5 մարդ, կա 3 տնտեսություն, Ծաղկունք գյուղում բնակվում է 3 մարդ, կա 2 տնտեսություն, Ճրագ գյուղում բնակվում է 6 մարդ, կա 4 տնտեսություն և Նարեշտար գյուղում բնակվում է 4 մարդ, կա 2 տնտեսություն։

Աշխարհագրություն
----------------

Համայնքը լեռնային է, ունի 12478,25 հա տարածք, որից 9972,61 հա գյուղատնտեսական նշանակության, 2110,12 հա անտառային հողեր։ Վանք համայնքի սահմանային գոտով հոսում է Խաչեն գետը։ Համայնքի տարածքում առկա են թվով 9 աղբյուրներ` «Հոռ», «Գելջուկի», «Քրդաղբյուր», «Ռուզանանց», «Նովեր», «Ղզնող», «Դրբսների», «Ավանց» և «Գաղ»։

Սռկա են պղնձի (կատարվում են հետազոտություններ), տուֆի և ծծմբային կրաքարի հանքային պաշարներ։

Վանքը Արցախյան պատերազմում
--------------------------

1988-ի վերջին Վանքում կազմավորվել է կամավորական ջոկատ, 1992-ի սեպտեմբերին ջոկատի հիմքի վրա ստեղծվել գումարտակ, որոնք մասնակցել են գյուղի և Մարտակերտի Քաշաթաղի շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։ Վանքից հրամանատար է եղել Յ. Հակոբյանը, զոհվել է 30 ազատամարտիկ։

Բնակչություն
------------

2015 թվականին Վանք համայնքի բնակչության թվաքանակը կազմում է 1574 մարդ, կա 391 տնտեսություն։

Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Տարի | 2008 | 2009 | 2010 |
| Բնակիչ | 1447 | 1472 | 1512 |
|

Տնտեսություն
------------

Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ`անասնապահությամբ և հողագործությամբ։

Պատմամշակութային հուշարձաններ
-----------------------------

Գյուղի արևմտյան կողմում, բլրի վրա է գտնվում Գանձասար վանքը (1216-1238 թթ. որից առաջացել է գյուղի անունը), շրջակայքում՝ Իշխանաբերդը (Խոխանաբերդ), Թարխանաբերդը (12-րդ դար), Դարպասներ պալատ-ամրոցը (13-րդ դար), Պառավաձորի զույգ եկեղեցին (13-րդ դար), «Հավատուկ» վանք (XII-XIII դդ.), «Եղեգյան նահատակ» սրբավայր (միջնադար), «Եղցուն խութ» եկեղեցի (XII դ.), գյուղատեղի (XIII դ.), գերեզմանոց (XII-XIII դդ.), խաչքար (XIIIդ.), Վաճառ գյուղաքաղաքը (12-13-րդ դդ.), Նատարին բերդը (13-րդ դար), Համամի եղցեն, Նարեշտար գյուղում ևս կան պատմամշակութային հուշարձաններ` դամբարաններ (մ.թ.ա. II-I հազ.), հաշվառված է 208 հուշարձան։

Հասարարակական կառույցներ
------------------------

2015 թվականի դրությամբ համայնքում գործում էր գյուղապետարան, մշակույթի տուն, բուժկետ, միջնակարգ դպրոց, որտեղ սովորում էին 246 աշակերտներ, Մարտակերտի շրջանի «Վանքի արվեստի դպրոց» ՊՈԱԿ, համայնքն ունի 1 պետական մանկապարտեզ, որտեղ հաճախում էին 65 երեխաներ։

Պատկերասրահ
-----------

* Վանք գյուղի առյուծըՎանք գյուղի առյուծը
* 
* 
*

Տես նաև
-------

* Վանքի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Մարտակերտի շրջան)
* Ժայռակերտ առյուծ (Արցախ)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Population of Nagorno-Karabakh Republic (2005)» (PDF). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2011 թ․ մարտի 2-ին. Վերցված է 2012 թ․ սեպտեմբերի 29-ին.
2. ↑  Ղարաբաղյան ազատագրական պատերազմ.1988-1994, Ե. ՀՀՀ, 2004, էջ 615-616։
3. ↑  «Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն. Բնակչություն ըստ համայնքների». Վերցված է 2021 Մայիսի 1-ին.
4. ↑  Ղահրամանյան, Հակոբ (2015). *Տեղեկաատու Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության վարչատարածքային միավորների սոցիալ-տնտեսական բնութագրերի*. Երևան. էջ 203.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
ԼՂՀ Մարտակերտի շրջան |
| --- |
|  |
| Վարչական կենտրոն՝ **Մարտակերտ** |
|  |
| Գյուղեր | Աղաբեկալանջ • Այգեստան (Վերին Չայլու) • Անձավներ • Առաջաձոր • Գառնաքար • Գետավան • Գյունեյփայա Ներքին • Դաշտագլուխ • Դաստակերտ • Դրմբոն • Զագլիկ • Զարդախաչ • Թալիշ • Թբլղու • Լենինավան • Լևոնարխ • Խնկավան • Ծաղկաշեն • Ծաղկունք • Ծմակահող • Կարմիրավան • Կիչան • Կոճողոտ • Կուսապատ • Հաթերք • Հայադ • Հայկաջուր • Հարությունագոմեր • Հացավան (Յարմջա) • Հովտաշեն • Ղազանչի • Ղազարահող • Ճանկաթաղ • Ճրագ • Մաղավուզ • Մանիքլու • Մատաղիս • Մարալյան Սարով • Մարաղա • Մեծշեն • Մեհմանա • Մոխրաթաղ • Նարեշտար • Ներքին Հոռաթաղ • Ներքին Չայլու • Նոր Այգեստան • Նոր Կարմիրավան • Նոր Հայկաջուր • Նոր Ղազանչի • Նոր Մարաղա • Նոր Ջրաբերդ • Նոր Սեյսուլան • Շահմասուր • Չափար • Չլդրան • Պողոսագոմեր • Ջրաբերդ • Սեյսուլան • Վաղուհաս • Վանք • Վարդաձոր • Վարնկաթաղ • Վերին Հոռաթաղ • Տոնաշեն • Քմքաձոր • Քոլատակ • Օրթա Գյունեյփայա | Հադրութի շրջանը ԼՂՀ քարտեզին |

 |