**Վացլավ Լաստովսկի** (բելառուս․՝ Вацлаў Юстынавіч Ластоўскі, նոյեմբերի 8, 1883(1883-11-08), Kaliesniki, Q114729493?, Դիսենսկի գավառ, Վիլենի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հունվարի 23, 1938(1938-01-23), Սարատով, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), բելառուս գրող, հասարակական և քաղաքական գործիչ, ակադեմիկոս (1928), պատմաբան, բանասեր, Բելառուսի պետական թանգարանի տնօրեն, Բելառուսի Ժողովրդական Հանրապետության վարչապետ։ Մեղադրվել է Բելառուսի ազատագրման համար միության գործով, դատապարտվել է արտաքսման, գնդակահարվել.

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Կոլեսնիկի (այժմ Բրասլավսկի շրջան, Վիտեբսկի շրջան, Բելառուսի Հանրապետություն), Կոլեսնիկի նախկին կալվածքում։

Վացլավ Ուստինովիչ Լաստովսկին Բելառուսի սոցիալիստական գրոմադայի ակտիվիստ էր, Նաշա Նիվա թերթի խմբագրական քարտուղար (1909-ից), եղել է Խրիսցիյանսկայա զլուչնաց կուսակցության ղեկավարությունը, եղել է Բելառուսի Ժողովրդական Հանրապետության նախարարների կաբինետի նախագահը (1919-1922)։

Վ. Լաստովսկին հանդես է եկել խորհրդային իշխանության և լեհական օկուպացիայի դեմ՝ անկախ և ամբողջական Բելառուսի համար։ 1920-ականների սկզբին նա այցելել էր Արևմտյան Եվրոպայի մի շարք երկրներ, որտեղ քարոզում էր Բելառուսի անկախության գաղափարը։ 1927 թվականի ապրիլից աշխատել է Բելառուսի պետական թանգարանի տնօրեն, Բելառուսի մշակույթի ինստիտուտին կից ազգագրության ամբիոնի վարիչ, Բելառուսի Գիտությունների ակադեմիայի քարտուղար։ Ուսումնասիրել է հին բելառուսական պատմությունը, գրականությունը և «Բելառուս» անվան ծագումը։ Բելառուսի ազգային վերածննդի հայտնի գործիչների մասին պատմական գրական ստեղծագործությունների, պատմվածքների, հիշողությունների և հոդվածների հեղինակ է։ Նա բելառուսերեն թարգմանել է ռուս, անգլերեն, լեհերեն և դանիական գրականության դասականների ստեղծագործությունները։

Ինչպես Բելապանին տված հարցազրույցում նշել է բանասիրական գիտությունների թեկնածու Յազեպ Յանուշկևիչը, իր ստեղծագործությամբ Լաստովսկին ապացուցել է, որ մարդու համար լավագույն համալսարանը խորապես կարդացած և բարեխղճորեն գրված գիրքն է։ Չնայած նախնական քառամյա կրթությանը՝ Վացլավ Լաստովսկին դարձել է Պրահայում (Չեխիա) հասարակագիտության ուկրաինական ակադեմիայի թղթակից անդամ 1926 թվականին և Բելառուսի Գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս 1928 թվականին։ Այն մասին, որ Վացլավ Լաստովսկին գիտնական-հանրագիտարանագետ էր, վկայում է նրա կապիտալ ուսումնասիրությունը Բելառուսական (կրիվսկի) գրքի պատմությունը, գրված է 1926 թվականին, նշել է Յ.Յանուշկևիչը։ Նրա խոսքով՝ Լաստովսկին կարողացել է ավելին անել, քան մի քանի ակադեմիական ինստիտուտներ։

1930 թվականի հուլիսի 21-ին Բելառուսի գիտության և մշակույթի այլ ականավոր գործիչների հետ միասին Վացլավ Լաստովսկին ձերբակալվել է Տոմսկի պետական մանկավարժական համալսարանում այսպես կոչված Բելառուսի ազատագրման միության գործով։ 1930 թվականի դեկտեմբերի 6-ին ԲԽՍՀ ԱԱՊ-ի որոշմամբ զրկվեց ակադեմիկոսի կոչումից (վերականգնվել է 1990 թվականին)։ 1931 թվականի ապրիլի 10-ին դատապարտվել է 5 տարվա ազատազրկման Սարատովում՝ ԲԽՍՀ սահմաններից դուրս, որտեղ աշխատել է Սարատովի համալսարանի գրադարանի հազվագյուտ գրքի և ձեռագրերի բաժնի վարիչ։ 1938 թվականի սկզբին կրկին ձերբակալվել է Սարատովում և հունվարի 23-ին գնդակահարվել։ Վերականգնվել է 1958 և 1988 թվականներին։

Քննադատություն
--------------

Բելառուսի ինֆորմատիկայի և ռադիոէլեկտրոնիկայի պետական համալսարանի հումանիտար առարկաների ամբիոնի դոցենտ Ա. Գրոնսկին քննադատում է Լաստովսկուն որպես կեղծարար։ Գրոնսկին պնդում է, որ հենց Լաստովսկին է հորինել Կալինովսկու առասպելը որպես բելառուսական գործիչ, ինչպես նաև նրա համար հորինել է «Կաստուս» անունը։ Նաև Լաստովսկին կեղծել է Կալինովսկու ստեղծագործության տեքստը։

Դրա հիման վրա Գրոնսկին պնդում է, որ դիմելով գյուղացիներին [Մուժիցկայա պրավդա թերթում] նա [Կ. Կալինովսկին] չի անվանել նրանց բելառուսներ, թեև լայնորեն հայտնի կախաղանի տակից նամակներ Կ.Կալինովսկին գրել է. «...իսկ նամակը տպեք, որ Աստծո լույսը հայտնի լինի, թե ինչպես են բելառուսները նայում մոսկալներին և լեհական ապստամբությանը, թե ինչ են ուզում և ինչ են իրենց ուժով հասնելու»։

Բելառուս հրապարակախոս Օլեգ Լիցկևիչի հետազոտությունների համաձայն, Լաստովսկին մի շարք երգեր է գրել, որոնք տվել են վավերական ժողովրդական ստեղծագործությունների համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  "Ластовский Вацлав Устинович". Глубокский историко-этнографический музей. Արխիվացված է the original 2013 թ․ ապրիլի 4-ին. Retrieved 2013 թ․ մարտի 23. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
2. ↑  Беларуская энцыклапедыя: У 18 т / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Минск: БелЭн, 1999. — Т. 9: Кулібін — Малаіта. — 560 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0155-9 (т. 9)
3. ↑  *Гронский А.* Кастусь Калиновский: конструирование героя // Беларуская думка. — 2008. — № 2. — С. 82-87.
4. ↑  Кастусь Каліноўскі. "Пісьмы з-пад шыбеніцы". *Мужыцкая праўда* (in բելառուսերեն). Беларуская Салідарнасьць. Արխիվացված է the original 2013 թ․ ապրիլի 4-ին. Retrieved 2013 թ․ մարտի 23. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
5. ↑  *Ліцкевіч А*. «Слава Воршы ўжо не горша…» // Беларуская думка. — 2009. — № 3. — С. 92-99.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Ժամանակակից Ուկրաինայի |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BAV: ADV10867295 · CiNii: DA12334058 · GND: 119464519 · ISNI: 0000000109642526 · LCCN: nr93001896 · NKC: js20010125054 · NLA: 35337836 · NLP: a0000001185958 · NUKAT: n94203951 · SUDOC: 175637296 · VIAF: 35267203 · WorldCat VIAF: 35267203 |

 |

 |