| **՞**Ավստրալիական սկումբրիա |
| --- |
|  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Scomber australasicus

 |
|  Հատուկ պահպանություն |
| 
Քիչ մտահոգող տեսակIUCN 3.1 *Least Concern* : ??? |
| 

| [{{fullurl:wikispecies:{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} ԴասակարգումըՎիքիցեղերում] | uselang=hy}}[{{fullurl:commons:Special:Search/{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} Պատկերների որոնումՎիքիպահեստում] | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Ավստրալիական սկումբրիա** (լատին․՝ Scomber australasicus), սկումբրիա ձկների ընտանիքի տեսակ։ Ապրում են Խաղաղ և Հնդկական օվկիանոսների արևադարձային, մերձարևադարձային և բարեխառն ջրերում՝ հյուսիսային լայնության 43°-ի և հարավային լայնության 50°-ի միջև և արևմտյան երկայնության 32°-ի և արևելյան երկայնության 110°-ի միջև։ Պելագիկ ձկները հանդիպում են մինչև 300 մետր խորություններում։ Գրանցված առավելագույն երկարությունը 50 սմ է։ Այն արժեքավոր արդյունագործական ձուկ է։

Տաքսոնոմիա
----------

Կարմիր ծովի և Հնդկական օվկիանոսի հյուսիսում ապրող բնակչությանը պատկանող անձիք նախկինում դասվել են *Scomber japonicus*-ին։

Տարածք
------

Ավստրալիական սկումբրիան ճավայի շուկայում
Ավստրալիական սկումբրիան ապրում է Խաղաղ օվկիանոսի արևմտյան հատվածի մերձափնյա ջրերում՝ Չինաստանից և Ճապոնիայից մինչև Ավստրալիա և Նոր Զելանդիա, արևելքում այն տարածվում է մինչև Հավայան կղզիներ։ Հասնում են մինչև Կարմիր ծով։ Արևադարձային ջրերում այս տեսակը բավականին հազվադեպ է։

Այս մեզո- և էպիպելագիկ ձկները հանդիպում են մերձափնյա ջրերում՝ մակերեսից մինչև 300 մետր խորություններում։

Նկարագրություն
--------------

Ավստրալիական սկումբրիաներն ունեն երկարացված, իլիկաձև մարմին, բարակ, կողքերից սեղմված պոչային ցողուն՝ 2 կողային լողաթևերով, երկայնական միջին լողաթևը նրանց միջև բացակայում է։ Կա 5 լրացուցիչ լողաթևիկների շարք, որոնք գտնվում են փափուկ մեջքի և հետանցքի լողաթևերի ետևում։ Առաջին մեջքի լողաթևում կան 10-13 ծակող ճառագայթներ, երկրորդում՝ 12 փափուկ ճառագայթներ, իսկ հետանցքի լողաթևում՝ 12 փափուկ ճառագայթներ։ Հետանցքի լողաթևի առջև կա նրանից անջատված 1 փուշ։ Փորային միջլողաթևային ելուստը ցածր է և չի երկատվում։ Պոչի լողաթևը պինդ է և լայնորեն երկատված։ Մարմինն ամբողջությամբ պատված է մանր ցիկլոիդային թեփուկով։ Ունի լողափամփուշտ։ Մարմնի առջևի հատվաշի զրահը՝ խոշոր թեփուկներից կազմված, բացակայում է։ Կողային գիծը գրեթե ուղիղ է՝ մի փոքր ալիքաձև պտույտով։ Ատամները մանր, կոնուսաձև և միատող են։ Ողերը 31-ն են։ Ունեն խոփիկանման ատամներ։ Հետանցքի լողաթևը սկսվում է երկրորդ մեջքային լողաթևի հետևից։

Մեջքը մուգ կապույտ կամ կապտականաչավուն գույնի է, պատված է ալիքանման մուգ լայնակի գծերով։ Կողերը և փորիկը պատված են արծաթագույն- սպիտակ կամ կապտամոխրագույն բծերով և ալիքաձև ընդհատվող գծերով։ Առավելագույն երկարությունը մինչև պոչի լողաթևի խեչակը 50 սմ է։

Կենսաբանություն
---------------

Պելագիկ ձկների վտառը հիմնականում մնում է մերձափնյա ջրերում։ Հանդիսանում է սննդային կապերի կարևոր օղակ, ծառայում է որպես սնունդ խոշոր պելագիկ ձկների համար, ինչպիսիք են շնաձկները, թյուննոսները, թրաձկները և ծովային կաթնասունները, օրինակ՝ դելֆինները և ծովառյուծները։ Կազմում է վտառներ նույն չափի այլ սկումբրիաների հետ։ Օրական ուտելիքի հիմնական մասը կազմում են կենդանապլանկտոնները։ Մեծահասակաները սնվում են նաև մանր ձկներով և կաղամարներով։ Ավստրալիայի ջրերում սեռական հասունություն է նկատվում 2 տարեկանում։ Կյանքի տևողությունը 8 տարի է։ Սերնդի տևականությունը 2-3 տարի է։ Ըստ տարբեր հեղինակների գնահատականի՝ Նոր Զելանդիայի ջրերում ավստրալիական սկումբրիաները հասունանում են 3 տարեկանում՝ 28 սմ հասակով, իսկ կյանքի տևողությունը հասնում է մինչև 24 տարի։ Ճապոնիայի ջրերում այս տեսակի ներկայացուցիչները առաջին անգամ հասունանում են 1 տարեկան հասակում և ապրում են մինչև 6 տարեկան։

Մարդու հետ փոխազդեցությունը
---------------------------

Այն արժեքավոր արդյունագործական ձուկ է։ Արդյունահանությունը հիմնականում տեղի է ունենում տարբեր խորության տրալներով, ձկնորսասարքային ուռկաններով, ինչպես նաև օղակավոր ուռկաններով։ 1990-ականների վերջում ձկան համաշխարհային որսաքանակը հասնում էր 16 հազար տոննայի։ Ճապոնիայում ավստրալիական սկումբրիայի միսը ավելի քիչ է գնահատվում, քան ճապոնական սկումբրիայինը։ Սկումբրիան շուկայում վաճառվում է սառեցված, ծխեցված, պահածոյացված և աղի տարբերակներով։ Բնության պահպանության միջազգային միությունը յուրացրել է «Նվազագույն չափի վտանգներ առաջացնող» պահպանական կարգավիճակը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Կաղապար:Книга:Пятиязычный словарь названий животных. Рыбы
2. 1 2 3 4 5 6 7  Կաղապար:IUCN
3. 1 2 3 4 5  Կաղապար:FishBase
4. ↑  *Erin A. Baker, Bruce B. Collette* Mackerel from the northern Indian Ocean and the Red Sea are *Scomber australasicus*, not *Scomber japonicus* // *Ichthyological Research*. — 1998. — Vol. 45. — № 1. — P. 29-33. — doi:10.1007/BF02678572
5. ↑  *Bruce B. Collette, Cornelia E. Nauen* Scombrids of the world. An annotated and illustrated catalogue of tunas, mackerels, bonitos and related species known to date. — FAO species catalogue. — Rome, 1983. — Vol. 2. — P. 55—56.
6. ↑  "Blue Mackerel" (PDF). Wild Fisheries Research Program. I&INSW. Արխիվացված է the original (PDF) 2016 թ․ մարտի 4-ին. Retrieved 2020 թ․ մայիսի 8.
7. ↑  *Stevens, J.D. Hansfield, H.F.and Davenport, S.R.* 1984. Observations on the biology, distribution and abundance of *Trachurus declivis*, *Sardinops neopilchardus* and *Scomber australasicus* in the Great Australian Bight. — CSIRO Marine Laboratories. Report 164. — 27 p.
8. ↑  Промысловые рыбы России. В двух томах / Под ред. О. Ф. Гриценко, А. Н. Котляра и Б. Н. Котенёва. — М.: изд-во ВНИРО, 2006. — Т. 2. — С. 862—863. — 624 с. — ISBN 5-85382-229-2

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | UNII |
|  |
| Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN · WoRMS |

 |