**«Խորտակված նավի գանձերը»** (ռուս.՝ «Сокровище погибшего корабля»), 1935 թվականի խորհրդային ֆիլմ, որը նկարահանել են ռեժիսորներ Վլադիմիր Բրաունը և Իսաակ Մենակերը «Լենֆիլմ» կինոստուդիայում Բորիս Լիպատովի սցենարով։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 1935 թվականի դեկտեմբերի 8-ին։

Սյուժե
------

Կարմիր նավաստի Ալեքսեյ Պանովը՝ Հատուկ նշանակության ստորջրյա աշխատանքների արշավախմբի լավագույն ջրասուզակներից մեկը, բուֆետապան Ռոդոպուլոյից առաջարկ է ստանում կողոպտել խորտակված անգլիական նավի վրայի նավապետի պահարանը, որը պատրաստվում են բարձրացնել։ Չհրկիզվող պահարանում գտնվող ոսկյա մետաղադրամները նրա ուղեկիցն առաջարկում է հավասարապես բաժանել և խոստանում է օգնել երկրից փախչելու հարցում։

Պանովը, որն արդեն պատիժ է կրել նման հանցագործությունների համար, կանգնում է ընտրության առաջ՝ թաքցնել գողացված ոսկին կամ վերադարձնել մետաղադրամները։ Նավաստուն օգնում են ընտրություն կատարել իր հավատարիմ ընկերը՝ ավագ Դոդոնովը, ջրասուզակների ջոկատի հրամանատար Վիկտոր Միխայլովիչը և իր սիրելի աղջիկը՝ Տանյան։

Դերերում
--------

| Դերասան | Դեր |
| --- | --- |
| Նիկոլայ Բատալով | Ալեքսեյ Պանով ջրասուզակ Ալեքսեյ Պանով  |
| Եվգենյա Պիրյալովա | Տանյա Տկաչենկո  Տանյա Տկաչենկո Պանովի սիրելին |
| Պավել Կուրզներ | Դոդոնով ավագ Դոդոնով  |
| Վլադիմիր Տալանկին | Վիկտոր Միխայլովիչ ջրասուզակների ջոկատի հրամանատար Վիկտոր Միխայլովիչ  |
| Վ. Բերգման | ինժեներ  ինժեներ  |
| Դավիթ Գուտման | Ռոդոպուլո բուֆետապան Ռոդոպուլո  |
| Բորիս Շլիխտինգ | Պետկա  Պետկա  |
| Անդրեյ Կոստրիչկին |  Ժուկով թղթակից Ժուկով  |
| Վալերի Սոլովցով | քննիչ  |
| Անդրեյ Ապսոլոն |   |

Նկարահանող խումբ
----------------

* Սցենարի հեղինակ՝ Բորիս Լիպատով
* Բեմադրող ռեժիսորներ՝ Վլադիմիր Բրաուն, Իսաակ Մենակեր
* Բեմադրող օպերատոր՝ Սոլոմոն Բելենկի (լուսագրերում՝ Սոլոմոն Բելինկի)
* Կոմպոզիտոր՝ Յուրի Կոչուրով
* Բեմադրող նկարիչ՝ Պյոտր Յակիմով
* Հնչյունային օպերատորներ՝ Պիտեր և Գլեբ Վիցինսկիներ
* Ռեժիսորի օգնական՝ Ադոլֆ Բերգունկեր
* Օպերատոր՝ Խեչո Նազարյանց
* Խորհրդատու՝ Կոնստանտին Պավլովսկի
* Տնօրեն՝ Իգոր Չեռնյակ

Նկարահանումներ
--------------

Նկարահանումների համար օգտագործվել է «Արմենիա» ջերմանավը։ Ստորջրյա նկարահանումներն իրականացվել են Սև ծովի հատակին՝ Բալակլավայի շրջանում, Հատուկ նշանակության ստորջրյա աշխատանքների արշավախմբի խորհրդատվությամբ և մասնակցությամբ։ Օպերատոր Սոլոմոն Բելենկիի նկարահանած դրվագը, որում ցուցադրվում է խորտակված նավի ներսում գազի այրիչով սեյֆի բացումը, ԽՍՀՄ կինեմատոգրաֆում ստորջրյա նկարահանումների հաջող իրականացման առաջին դեպքերից մեկն է։ Գովազդային հրատարակությունում տպագրվել է Հատուկ նշանակության ստորջրյա աշխատանքների արշավախմբի պետ Ալեքսեևի ուղերձը հանդիսատեսին։

Քննադատություն
--------------

Ըստ Պյոտր Բագրովի՝ ֆիլմը Վլադիմիր Բրաունի առաջին լուրջ հաջողությունն է։ Վաղ ձայնային ֆիլմերին բնորոշ ժանրային էկլեկտիկիզմն ու անհավասար տեմպն այս ժապավենի հիմնական թերություններն էին և միևնույն ժամանակ առավելությունները։ Ռեժիսորի՝ գլխավոր հերոսի կերպարի հոգեբանորեն նուրբ զարգացման վրա շեշտադրման շնորհիվ, արկածային, գրեթե դետեկտիվ սյուժեի կենտրոնում (ծովի հատակին գտնվող չհրկիզվող պահարան ոսկե մետաղադրամներով, բուֆետապան-ռեցիդիվիստ, «կեղծ կասկածյալի» մոտիվ) հայտնվել է հերոսի ներքին կոնֆլիկտը (մահացու հիվանդ Նիկոլայ Բատալովի ուշագրավ դերը, որը դարձել է նրա վերջին դերասանական աշխատանքը)։ Անշուշտ, ֆիլմի հաջողությունը որոշվում էր նաև վիրտուոզ ստորջրյա նկարահանումներով, որոնք առաջին անգամ են անցկացվել նման մասշտաբով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Под редакцией Н. Секундова* Сокровища погибшего корабля. — Л.: Росснабфильм, типография Ленинградская правда, 1953. — 9 с. «Արխիվացված պատճենը». Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ հունիսի 26-ին. Վերցված է 2023 թ․ ապրիլի 13-ին.
2. ↑  *Петр Багров* Портрет мариниста — К ретроспективе Владимира Брауна // *Журнал Сеанс*. — 2021. Архивировано из первоисточника 6 Մարտի 2022.

Գրականություն
-------------

* *Под редакцией Н. Секундова* Сокровища погибшего корабля. — Л.: Росснабфильм, типография Ленинградская правда, 1935. — 9 с.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Խորտակված նավի գանձերը

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · ČSFD · Internet Movie Database |

 |