recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**«Աղջիկը քաղաքից»** (ռուս.՝ «Девочка из города»), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանվել է ռեժիսոր Օլեգ Նիկոլաևսկու կողմից Լյուբով Վորոնկովայի համանուն վեպի հիման վրա։

Սյուժե
------

Փոքրիկ Վալենտինան որբ է մնացել։ Նրա հայրը ռազմաճակատում անհետ կորել է, իսկ մայրը և եղբայրը զոհվել են ռմբակոծության ժամանակ։ Տարհանման ժամանակ աղջիկն ու նրա ուղեկցորդուհիները հետ են մնում գնացքից, գիշերն անցկացնում են խոտի դեզի մեջ, որտեղ նրանց առավոտյան գտնում են գյուղացի կանայք։ Նրանցից մեկը՝ Դարյան, ապաստան է տալիս փախստականներին, կերակրում ու տաքացնում։ Գիշերը Վալենտինան հիվանդանում է, և Դարյան համոզում է կանանց թողնել աղջկան՝ խոստանալով ապաքինվելուց հետո նրան ուղարկել մանկատուն, ուր պետք է նրան տանեին այդ կանայք։ Դարյան աղջկան տեղ է տալիս իր տանը, չնայած այն հանգամանքին, որ ինքն ուներ երեք երեխա՝ երկու դուստր և որդի։ Սկզբում Դարյայի երեխաները վատ են ընդունում աղջկան, և Վալենտինան ինքը ոչ մի կերպ չէր կարողանում սովորել իր նոր ընտանիքին։ Շուտով Դարիան կապվեց աղջկա հետ և որոշեց թողնել նրան իր մոտ, սակայն նա վախենում էր, որ Վալենտինան չի կարողանա ընտելանալ իր ընտանիքին և գյուղական կենսակերպին։ Ժամանակի ընթացքում երեխաները կարողանում են սիրել հանգիստ, բարի Վալենտինային, իսկ Վալենտինան Դարյային անվանում է իր մայրը։

Դերերում
--------

* Լենա Նիկիտինա – *Վալենտինկա*
* Նատալյա Եգորովա – *Դարյա*
* Օլեգ Նիկոլաևսկի – *պապ*
* Նաստյա Գուսարովա – *Գրունյա*
* Սվետա Ուֆիմցևա – *Տաիսկա*
* Մաքսիմ Օնուֆրիչուկ – *Ռոմանոկ*
* Անատոլի Ռուդակով – *Ալեքսեյ Գրաչյով, պատերազմի մասնակից*
* Նինա Բալագինա – *Վալենտինայի մայրը*
* Գալյա Արսենտևա – *էպիզոդ*
* Տ. Վաֆին — էպիզոդ
* Անաստասիա Վինոգրադովա (Դունաևա) – *գյուղական աղջիկ*
* Անդրեյ Կանև — *էպիզոդ*
* Լ. Կուխտար — *էպիզոդ*
* Լյուդմիլա Լիպատնիկովա — *էպիզոդ*
* Անդրեյ Ուֆիմցև — *էպիզոդ*
* Նիկոլայ Նեչև — *էպիզոդ*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Աղջիկը քաղաքից» ֆիլմը *kino-teatr.ru* կայքում
2. ↑  «Աղջիկը քաղաքից» ֆիլմը *kinopoisk.ru* կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |

 |
**Հարություն (Արութին) էֆենդի Բալըքյան (Պալըքյան)** (1878, Հալեպ, Սիրիա), հայ բժիշկ, ՀՅԴ անդամ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1878 թվականին Հալեպում (կամ Հալեպի նահանգի Այնթապի գավառի նույնանուն գավառակի կենտրոն Այնթապ քաղաքում)։ 1902 թվականին ավարտել է Բեյ­րութի Ամերիկյան համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։

Եղել է ՀՅԴ անդամ։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի (1914-1918) ժամանակ զորակոչվել է օսմանյան բանակ և Սեբաստիայի թիվ 1 հիվանդանոցում (հոսպիտալում) զինվորական բժիշկ է ծառայել՝ կապիտանի աստիճանով։

1917 թվականի հուլիսի 12/13-ին (կամ 1918 թ. հունիսի 12) սպանվել է կամ ժանտախտից մահացել Սեբաստիայում՝ 39/40 տարեկանում։

Գրանցված է թուրք հեղինակ Ատաշ Ադնանի՝ 20-րդ դարի զոհված առողջապահության ոլորտում ծառայած
օսմանցի սպաների ցուցակում։

Գրականություն
-------------

* Հայ բժշկութեան տուած զոհերը, ցուցակագրուած վաւերական փաստերով, Կ. Պոլիս, 1919։
* Ատաշ Ադնան, 20-րդ դարի նահատակ եղած բժիշկները (թուրքերեն), Թուրքիա, 1997։
* Յուշամատեան Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան, Ալբոմ-ատլաս, Բ. հատոր, Գոյամարտ, 1914-1925, Լոս Անճելըս, 2001։
* Յարման Արսեն, Հայերը օսմանյան առողջապահության ծառայության մեջ և պատմություն սուրբ Փրկիչ հայոց հիվանդանոցի (թուրքերեն), Ստամբուլ, 2001։

Աղբյուրներ
----------

* Հարություն Մինասյան, Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայի Հանրապետությունում բռնաճնշումների և ցեղասպանության ենթարկված հայ բժիշկներ, Երևան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։
Հիպերգրաֆի օրինակ: {\displaystyle V=\{v\_{1},v\_{2},v\_{3},v\_{4},v\_{5},v\_{6},v\_{7}\}},
{\displaystyle E=\{e\_{1},e\_{2},e\_{3},e\_{4}\}}
{\displaystyle =\{\{v\_{1},v\_{2},v\_{3}\},\{v\_{2},v\_{3}\},}
{\displaystyle \{v\_{3},v\_{5},v\_{6}\},\{v\_{4}\}\}}.

**Հիպերգրաֆ**, ամփոփված գրաֆ, որի միջոցով ցանկացած կող կարող է միանալ ոչ միայն երկու գագաթի, այլ բազմության յուրաքանչյուր գագաթի։

Մաթեմատիկական տեսանկյունից, հիպերգրաֆը իրենից ներկայացնում է {\displaystyle (V,E)} զույգը, որտեղ {\displaystyle V}՝ (բնության օբյեկտ է), որը չի կարող լինել դատարկ բազմություն, այն հիպերգրաֆի պիկն է, իսկ {\displaystyle E}, դատարկ բազմություն չէ (պարտադիր չէ՝ տարբեր), այս դեպքում {\displaystyle V}, անվանում ենք հիպերգրաֆի կող։

Հիպերգրաֆները օգտագործվում են էլեկտրական շղթաների մոդելավորման գործընթացներում։

Գրականություն
-------------

* *Վ.Ա. Եմելիչև, Օ.Ի Մելնիկով, Վ.Ի Սարվանով, Ռ.Ի Տիշկևիչ* Գլուխ XI: Հիպերգրաֆներ // Դասախոսություն գրաֆների տեսության վերաբերյալ. — Գիտություն, 1990. — С. 298—315. — 384 с. — ISBN 5-02-013992-0
* *Իլյա Գոլովինսկի*  // *Էլեկտրականություն*. — 2005. — № № 3. — С. 10—18.
* *Վ.Ա Եվստիգնեև, Վ.Ն Կասյանով* Գրաֆների տեսության Բացատրական բառարան. — Նովոսիբիրսկ: Գիտություն, 1999.
* *Ա.Ա Զիկով* Հիպերգրաֆներ // *Հաջողություններ մաթեմատիկայի բնագավառում*. — 1974. — № 6 (180).
* Վ.Մ Կուրևչի, Վ.Մ Գլուշան, Լ.Ի Շերբակով։ Ռադիո և կապ, 1990 թվական։

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. ↑  Judea Pearl, in *HEURISTICS Intelligent Search Strategies for Computer Problem Solving*, Addison Wesley (1984), p. 25.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 119790981 · GND: 4161063-5 · LCCN: sh85063697 · Microsoft: 2781221856 · NKC: ph1153721 · SUDOC: 027834808 |

 |

 |
**Այվազ Աբրահամով** (ռուս. աղբյուրներում՝ *Էյվաս* կամ *Իվազ Ավրամով* ) (*անհայտ* - 1725, Գիլան, Իրան), XVIII դարի առաջին քառորդի հայ ազատագրական շարժումների գործիչ։

Կենսագրություն
--------------

Եղել է Իսրայել Օրու և Մինաս Վարդապետի հանձնակատար-սուրհանդակների թվում, որոնք մեծ դժվարությամբ թափանցում էին Երևանի խանությունը, ինչպես նաև Հյուսիսային Կովկասի և Անդրկովկասի հայաբնակ վայրերը և հայերին հուսադրում Ռուսաստանից ակնկալվող օգնությամբ, նախապատրաստում զինված ելույթի։

1707 թվականին Աբրահամովը ցարական արքունիքի հատուկ հանձնարարությամբ ուղարկվել է Կովկաս, Իսրայել Օրու դեսպանության՝ Պարսկաստան կատարելիք ուղևորությունը կազմակերպելու և նրա կարիքները տեղում հոգալու համար։

1718 թվականին Ռուսաստան է տարել Եսայի Հասան-Ջալալյանի երկու նամակները, հասցեագրված Մինաս Վարդապետին և Պետրոս I, որտեղ խնդրվում էր արագացնել ռազմական օգնությունը հայերին։ Պետրոս I պարսկական արշավանքի ժամանակ (1722—1725) Աբրահամովը շամախեցի հայերից կազմած իր ջոկատով միացել է գնդապետ Ն. Մ. Շիպովի զորքերին, նրանց հետ մասնակցել Ռեշտի գրավմանը։ Այստեղ նրա ջոկատը միավորվել է Պետրոս դի Սարգիս Գիլանենցի և Ադազար դի Խաչիկ Ախիջանենցի ջոկատների հետ։ Զոհվել է 1725 թվականի վերջերին, Գիլանում։

Տես նաև
-------

* Հայկական էսկադրոն

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեքստեր Վիքիդարանում

1. 1 2 3 4 5 6  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1974.
2. 1 2 3 4 5 6  Հայկական համառոտ հանրագիտարան (հայ.) — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1990. — հատոր 1.

Գրականություն
-------------

* «Ժամանակագրութիւն Պետրոս դի Սարգիս Գիլանէնցի», «Կռունկ Հայոց աշխարհին», Թիֆլիս, 1863, № 2-3
* Эзов Г. А. Сношения Петра Великого с армянским народом, СПБ, 1898
* Хачатрян А. Н, Армянские войско в XVIII в.. Из истории армяно-русского военного содружество. Е. 1968

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 44)։*  |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 5866 |

 |
**Մայա Կեուչ** (սլովեներեն` Maja Keuc, ծնվ. Հունվարի 16, 1992, Մարիբոր, Սլովենիա), սլովենացի երգչուհի։

Երաժշտական կարիերա
------------------

### 2010: Սլովենիան փնտրում է տաղանդրներ

Մայայի երաժշտական կարիերան սկսվել է 2010 թվականին, երբ նա մասնակցում է *Սլովենիան փնտրում է տաղանդներ* (Slovenija ima talent) նախագծին։ Նա մրցույթում զբաղեցնում է 2-րդ հորիզոնականը՝ զիջելով իր դիրքերը միայն 7-ամյա Լինա Կուդուզովիչին։

Մրցույթում հաջողության հասնելուց հետո Մայան համագործակցում է Papir խմբի հետ։

### 2011: Եվրատեսիլ և առաջին ձայնասկավառակ

2011 թվականին Մայան *No One* երգով ներկայացրել է Սլովենիան Եվրատեսիլ 2011 երգի մրցույթում։ Նա, մասնակցելով մրցույթի երկրորդ կիսաեզրափակչին, եզրափակիչ է անցնում 3-րդը՝ 112 միավորով, իսկ եզրափակիչ փուլում Մայան զբաղեցնում է 13-րդ հորիզոնականը 96 միավորով։

2011-ի դեկտեմբերի 1-ին Մայան թողարկում է իր առաջին ստուդիական ալբոմը, որը անվանված է` Indigo

Սկավառակագրություն
------------------

### Ալբոմներ

* *Indigo* (2011)

### Սինգլներ

* *No One* (2011)
* *Zmorem* (2011)
* *You're A Tree and I'm a Baloon* (2011)
* *Get The Party Started* (2011)
* *Go With The Flow* (2011)
* *Ta planet* (2011)
* *Na pol poti* (2011)
* *Krog* (2011)
* *Ta čas* (2012)
* *Tako lepo mi je* (2012)
* *Close to You* (2014)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Մայա Կեուչ |
| --- |
|  |
| Ալբոմներ | *Indigo* (2011) |
|  |
| Սինգլներ | *No One* (2011) |
|  |
| Հեռուստատեսություն | *Սլովենիան Եվրատեսիլ 2011 երգի մրցույթում* (2011) • *Եվրատեսիլ 2011 երգի մրցույթ* (2011) |

 |
**Գևորգ Ալեքսանդրի Աթարբեկյան** (դեկտեմբերի 2 (14), 1892, Վաղարշապատ, Երևանի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - մարտի 22, 1925(1925-03-22), Թիֆլիս, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային պետական գործիչ։ ԽՄԿԿ անդամ 1908 թվականից։

Ծնվել է դեկտեմբերի 2 (14)-ին, էջմիածնում։ 1910 թվականին ավարտել է Երևանի ռուսական արական գիմնազիան, 1914 թվականին՝ Մոսկվայի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ Փետրվարյան հեղափոխությունից (1917 թվական) հետո Աթարբեկյանը պրոպագանդիստական աշխատանք է տարել Էջմիածնում, ապա տեղափոխվել Ալեքսանդրապոլ, Պ. Արվելաձեի, Բ. Ղարիբջանյանի, Կորոստիլենկոյի, Ամատունու հետ ղեկավարել տեղի բոլշևիկյան կազմակերպությունը։ Եղել է «Նոր կյանք» թերթի խմբագրական կոլեգիայի անդամ և «Կավկազսկի ռաբոչի» («Кавказский рабочий») թերթի Ալեքսանդրապոլի թղթակից։ 1918 թվականի գարնանը, որպես Սուխումի ռազմա-հեղափոխական կոմիտեի նախագահի տեղակալ, մասնակցել է Վրաստանի մենշևիկյան իշխանությունների դեմ Աբխազիայում բռնկված ապստամբությանը։ Նույն թվականի ամռանը նշանակվել է Հյուսիսային Կովկասի արտակարգ հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ։ 1919 թվականին աշխատել է որպես Աստրախանի երկրամասի արտակարգ հանձնաժողովի նախագահ, ապա 11-րդ բանակի հատուկ բաժնի պետ, միաժամանակ լինելով Կասպից-Կովկասյան ռազմաճակատի հատուկ բաժնի պետ։ Այնուհետև նշանակվել է Մամոնտովյան (ներքին) ռազմաճակատի հատուկ բաժնի պետ և տրիբունալի նախագահ Հարավային ռազմաճակատում։ 1920 թվականին, իբրև Համառուսաստանյան արտակարգ հանձնաժողովի լիազոր, Կուբան-Սևծովյան մարզում ղեկավարել է Պ. Վրանգելի սպիտակ-գվարդիական լրտեսական կազմակերպությունների դեմ պայքարը։ Այնուհետև եղել է Համառուսաստանյան արտակարգ հանձնաժողովի լիազոր Բաքվում։ 1921 թվականին, դաշնակցականների փետրվարյան խռովության օրերին, նշանակվել է Հայաստանի հյուսիսային շրջանների ռազմահեղափոխական կոմիտեի նախագահ։ Աշխատել է որպես Կովկասյան առանձին բանակի ռազմա-հեղափոխական խորհրդին կից Հատուկ հանձնաժողովի նախագահ, Անդրֆեղերացիայի բանգյուղտեսչության ժողկոմի տեղակալ, 1924 թվականին՝ նաև փոստ-հեռագրի ժողկոմատի Անդրկովկասյան վարչության պետ։

Տես նաև
-------

* Junkers F. 13 ինքնաթիռի վթարը Թբիլիսիի մոտ

Ծանոթագրություններ
------------------

**Քույր նախագծերում*** Տեքստեր Վիքիդարանում
* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. 1 2 3 4  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1974.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Rodovid |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ սովետական (1 հրտ.) |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 62144648389701299142 · WorldCat VIAF: 62144648389701299142 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 127)։*  |
**Մայք Սիֆերտ** (անգլ.՝ Mike Siefert), 1990-ականների և 2000-ականների սկզբի կանադացի ֆուտբոլային մրցավար։ Եղել է ՖԻՖԱ-ի կողմից արտոնագրված կանադացի ամենաերիտասարդ մրցավարը (1990)։

Գլխավոր մրցավարի պարտականություններ է կատարել 1994 թ․ աշխարհի առաջնության ընտրական մրցաշարի «Հոնդուրաս-Կոստա Ռիկա» (2-1), 1998 թ․ աշխարհի առաջնության ընտրական մրցաշարի «Գվատեմալա-Միացյալ Նահանգներ» (2-2), 2002 թ․ աշխարհի առաջնության ընտրական մրցաշարի «Գվատեմալա-Բարբադոս» (2-0) և «Հոնդուրաս-Տրինիդադ և Տոբագո» (0-1) հանդիպումներում։

ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթի շրջանակներում վարել է 1 հանդիպում՝ 1991 թ. խաղարկության «Կոստա Ռիկա-Գվատեմալա» (2-0)։

Գլխավոր մրցավարի դեր է կատարել նաև 2004 թ․ ամառային օլիմպիական խաղերի ֆուտբոլային մրցաշարի ընտրական փուլում, Միացյալ Նահանգների գավաթ (US Cup) կոչվող մրցաշարի 1992 թ․ խաղարկությունում և միջազգային ընկերական հանդիպումներում։

Ակումբային մրցաշարերում Մայք Սիֆերտի գործունեությունից առավել նշանակելի են 2003 թ․ ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի չեմպիոնների գավաթի 1/8-ում և 1/4-ում նրա վարած մեկական հանդիպումները։

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Mike Siefert». World Referee. Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ նոյեմբերի 28-ին. Վերցված է 2015 թ․ սեպտեմբերի 15-ին.
* «Mike Siefert». Վերցված է 2015-09-15publisher=footballzz.com-ին.
* «Mike Siefert». footballdatabase.eu. Վերցված է 2015 թ․ սեպտեմբերի 15-ին.
* «Mike Siefert». worldfootball.net. Վերցված է 2015 թ․ սեպտեմբերի 15-ին.
| **՞**Գազոզավր |
| --- |
| ԳազոզավրԳազոզավրի կմախքը Շանհայի թանգարանում։  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Կենդանիներ |
|
|
|
|
|
| Տիպ | Քորդավորներ |
|
|
|
|
|
| Դաս | Սողուններ |
|
|
| Վերնակարգ | Դինոզավրեր |
| Կարգ | Սողունակոնքայիններ |
| Ենթակարգ | Տերոպոդներ |
|
|
|
|
|
|
| Ցեղ | **Գազոզավրեր** |
|
|
|
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Gasosaurus Dong & Tang, 1985 |
|  Տեսակներ |
| 
* G. constructus Dong & Tang, 1985 տիպիկ տեսակ

 |
| 

| ԴասակարգումըՎիքիցեղերում | ՊատկերներՎիքիպահեստում | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Գազոզավր**(լատիներեն - Gasosaurus, բառացի՝ «բենզինային սողուն»), Avetheropoda խմբի դինոզավրեր, որոնք պատկանում են սողունակոնքային դինոզավրերի ցեղին։ Այս դինոզավրերը ապրել են միջին յուրայի ժամանակաշրջանում մոտ մ.թ.ա. 165-160 միլիոն տարի առաջ ներկայիս Չինաստանի Սիուչան պրովինցիայում։ Ներկայացված է մեկ տեսակով - Gasosaurus constructus։ Ենթադրվում է, որ տերոպոդների շերտում գտնված Xuanhanosaurus-ը հանդիսանում է գազոզավրի մեծ առանձնյակ, այլ ոչ թե առանձին ցեղ։

Նկարագրություն
--------------

Գազոզավրը ունեցել է մեծ գանգ և ուժեղ հետին վերջույթներ։ Երկարությունը 5 մետր։ Ենթադրվում է, որ եղել է մսակեր։ Գազազավր անվանումը (կամ «բենզինային սողուն») տրվել է չինացի գիտնական Ցի Մինգ Դոնգի կողմից նավթավերամշակող ՝ Dashanpu կազմակերպության պատվին, որի աշխատակիցների կողմից հայտնաբերվել էին գազոզավրի մնացորդները։

Դասակարգում
-----------

Ընդհանուր կարծիք այն մասին, թե որ խմբին է պատկանում այս դինոզավրը՝ չկա։ Տարբեր գիտնականներ այս դինոզավրին դասակարգում են ինչպես Megalosauridae, այնպես էլ ցելուրոզավրերի ընտանիքին։ Վերջին հետազոտությունների արդյունքում Holtz-ը (2004) թվականին գազոզավրին մտցրեց Avetheropoda խմբի մեջ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Z. Dong and Z. Tang*. 1985. «A new Mid-Jurassic theropod (Gasosaurus constructus gen. et sp. nov.) from Dashanpu, Zigong, Sichuan Province, China». *Vertebrata PalAsiatica* 23(1):77-83
2. ↑  *T. R. Holtz, R. E. Molnar, and P. J. Currie.* 2004. «Basal Tetanurae». *In D. B. Weishampel, P. Dodson, and H. Osmolska (eds.), The Dinosauria (second edition). University of California Press, Berkeley* 71-110

Արտաքին հղումներ
----------------

* Բրածո կենդանիների դասակարգման մասին կայք *The Paleobiology Database*

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Գազոզավր» հոդվածին։ |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · IRMNG |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Մուրադյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*
 Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հրաչ Մուրադյան (այլ կիրառումներ)

**Հրաչ Վաչիկի Մուրադյան** (նոյեմբերի 10, 1983, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ հաղորդավար, պրոդյուսեր, դերասան։ Ներկայումս աշխատում է «ATV» հեռուստաընկերությունում որպես «Կիսաբաց լուսամուտներ» հաղորդման հաղորդավար և պրոդյուսեր։

Կենսագրություն
--------------

Հրաչ Մուրադյանը (անգլ.՝ Hrach Muradyan,ռուս.՝ Грач Мурадян) ծնվել է 1983 թվականի նոյեմբերի 10-ին Երևան քաղաքում:1992-1997 թվականներին բնակվել է Մոսկվայում։ 2000 թվականին ավարտել է Երևանի Մովսես Գորգիսյանի անվան հ 158 միջնակարգ դպրոցը։ 2000-2004 թվականներին սովորել է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի դերասանական արվեստի բաժնում։ 2016-2018 թվականներին սովորել է Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի հոգեբանության ֆակուլտետում։

Կարիերա
-------

1997-1999 թվականներին «Հայ FM» ռադիոկայանի հաղորդավար:2000-2002 թվականներին աշխատել է «Ար» հեռուստաընկերությունում որպես «Ի դեպ» երաժշտական ծրագրի հաղորդավար։ 2003-2005 թվականներին եղել է մի քանի հեռուստաալիքների և ռադիոկայանների հաղորդավար՝ «Ազգային երաժշտական ալիք» հ/ը, «Դինամիտ FM Երևան» ռադիոկայան, «Արմենակոբ» հեռուստաընկերությունում` վարել է «16» երիտասարդական ծրագիրը, Հայաստանի hանրային hեռուստաընկերությունում վարել է «Բաց նախագիծ»-ը,որը հայկական հեռուստատեսության պատմության առաջին թոք շոուն էր։

2005-2010 թվականներին «Ավրորա» ռադիոկայանով վարել է «Արչի շոու» և «Բարի երեկո ավրորա» ծրագրերը։ 2010-2011 թվականներին եղել է «Դար 21» հեռուստաընկերության «Դարի գիշեր» հաղորդաշարի հաղորդավարը։ 2010 թվականից «ATV» հեռուստաընկերությամբ վարում է «Կիսաբաց լուսամուտներ» թոք-շոուն, որի պրոդյուսերն է։

2012 թվականին «Արմենիա» հեռուստաընկերությամբ հանդես է եկել որպես «Հայաստանի ձայնը» հեռուստանախագծի հաղորդավար։ 2013-2014 թվականներին եղել է «ATV» հեռուստաընկերությամբ հեռարձակվող «Բան ու գործ» հաղորդման,իսկ 2014-2015 թվականներին «Սոված խաղեր» ծրագրի պրոդյուսերը։ 2015 թվականին եղել է «ATV» հեռուստաընկերության «Վեցերորդ զգայարան» հաղորդաշարի պրոդյուսերը։

2016 թվականի մարտից մինչև նոյեմբեր հանդիսացել է «Աբելի քույրը» հեռուստասերիալի գլխավոր պրոդյուսերը։ 2017 թվականից մինչև այսօր հանդիսանում է «Բյուրո N6» հաղորդման պրոդյուսերը։

Ընտանիք
-------

Ամուսնացած է։

Ֆիլմագրություն
--------------

* 
* 
* «Սուպեր մամա 2» (2017)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Դասախոսներ/Հրաչ Մուրադյան». Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ մայիսի 29-ին. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 9-ին.
2. ↑  «ՀՐԱՉ ՄՈՒՐԱԴՅԱՆ,AV Production». Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ հուլիսի 24-ին. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 15-ին.
3. ↑  «Super Mother II(2017) Full Cast & Crew».

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
* Յութուբյան պաշտոնական ալիք
* Instagram պաշտոնական էջ
* Facebook պաշտոնական էջ
* Hrach Muradyan is Ready to Make a Family Արխիվացված 2020-02-17 Wayback Machine
* Հրաչ Մուրադյան-հարցազրույց
* Փոփ Արտ-Հրաչ Մուրադյան
* «Ես էլ ընտանիք կազմեցի, արդեն պաշտոնապես կարող եմ հայտարարել». Հրաչ Մուրադյան(չաշխատող հղում)
* Հարցազրույց պրոդյուսերական գործունեության վերաբերյալ
* Ես կամ 14.05.2016 Հրաչ Մուրադյան
* «Hrach Muradyan/Actor». IMDb. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 10-ին. `{{cite web}}`: External link in ``|publisher=`` (օգնություն)
**Ատիֆեթե Յահյագա** (ալբ․՝ Atifete Jahjaga, ապրիլի 20, 1975(1975-04-20), Ջակովիցա, Կոսովո), մասամբ ճանաչված Կոսովոյի Հանրապետության 4-րդ նախագահ։ Առավելապես մուսուլման բնակչության կողմից ընտրված առաջին կին նախագահն է Եվրոպայում։

Կենսագրություն
--------------

Տարրական և միջնակարգ դպրոցն ավարտել է Պրիշտինա քաղաքում։ Դպրոցը ավարտելուց հետո նա ընդունվել է Պրիշտինայի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ 2000 թվականին ավարտելուց հետո կրթությունը շարունակել է անգլերեն Լեստերի համալսարանում՝ անցնելով քրեագիտության և ոստիկանական մենեջմենթի դասընթացներ։

2008 թվականին Կոսովոյի անկախության հռչակումից անմիջապես հետո ծառայության է անցել տեղի ոստիկանությունում, որտեղ ընդունում էին նոր աշխատողներ։ Ատիֆեթեն սկսել է աշխատանքը պարետի պաշտոնից։ Որպես երկու դիպլոմով մասնագետ՝ նա արագ առաջ է գնացել։ Եղել է Կոսովոյի ոստիկանության ղեկավարի օգնական, HR տնօրենի տեղակալ, վարչական բաժնի կոմիսարի հատուկ օգնական և ուսումնական ղեկավար։ Ուսումնական գործունեության գագաթնակետն է եղել ղեկավարի օգնականի պաշտոնը գեներալ մայորի աստիճանով, որը Հարավարևելյան Եվրոպայի ծառայող կանանց շրջանում ամենաբարձր աստիճանն է։

2011 թվականի ապրիլի 7-ին կայացել է պառլամենտի քվեարկություն, որի ժամանակ Ատիֆեթե Յահյագան ընտրվել է Կոսովոյի Հանրապետության նախագահ՝ առաջինը երկրի անկախության հռչակումից հետո։

Նա եղել է աշխարհի՝ այդ պահին գործող ամենաերիտասարդ կին ղեկավարը և պետության ղեկավարի պաշտոնում ամենաերիտասարդ կին նախագահը։ Նրանից երիտասարդ են միայն 3 տղամարդ՝ 2 միապետ և հանրապետության մեկ ղեկավար՝ ոչ ավանդական իրավասությամբ։

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. 1 2  Munzinger Personen (գերմ.)
2. ↑  «Атифете Яхьяга - первая женщина-президент Косово.- Умма | Umma». Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ սեպտեմբերի 13-ին. Վերցված է 2018 թ․ ապրիլի 4-ին.
3. ↑  Забродина Е. «Атифете Яхьяга стала президентом Косово "благодаря" фото с Бушем». Российская газета. Վերցված է 2014 թ․ հունիսի 1-ին.
4. ↑  Koha, «Në krye të Policisë së Kosovës, Atifete Jahjaga» Արխիվացված 2011-04-10 Wayback Machine *Shqip TIME.mk* 16 October 2010 (accessed 6 April 2011)
5. ↑  «Atifete Jahjaga zgjidhet presidente e Republikës» *Telegrafi.com* 7 April 2011 (accessed 6 April 2011)
6. ↑  «Kush do të na udhëheq» *Telegrafi.com* 7 April 2011 (accessed 7 April 2011)
7. ↑  Բութանի թագավոր Ջիգմե Կհեսար Նամգյել Վանգչուկ, Քաթարի էմիր Թամիմ բեն Համիդ ալ-Սանի, ԿԺԴՀ գերագույն առաջնորդ Կիմ Ջոնգ Ուն

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաշտոնական կայք
* Ատիֆեթե Յահյագա Արխիվացված 2017-10-27 Wayback Machine

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Իսահակյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*
 Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Իսահակ Իսահակյան (այլ կիրառումներ)

**Իսահակ Աբասի Իսահակյան** (օգոստոսի 10, 1933(1933-08-10), Կուրգան, Կետովսկի շրջան, Ուրալի մարզ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - փետրվարի 16, 2017(2017-02-16), Երևան, Հայաստան), հայ տնտեսագետ։ ՀՀ կենտրոնական բանկի առաջին նախագահ։

Կենսագրություն
--------------

1951 թվականին ավարտել է Ղազախստանի ԽՍՀ Կանտագե բանվորական ավանի միջնակարգ դպրոցը։ 1957 թ. ավարտել է Տաշքենդի ֆինանսատնտեսական ինստիտուտի Ֆինանսական ֆակուլտետի վարկային բաժինը, և գործուղվել ԽՍՀՄ Պետբանկի հայկական գրասենյակ։

Աշխատել է որպես առևտրի վարկավորման բաժնի վարկային տեսուչ, հետո գյուղատնտեսության վարկավորման վարչությունում որպես տնտեսագետ, այնուհետև դրամաշրջանառության վարչությունում որպես ավագ տնտեսագետ։

1967-1969 թթ.՝ ԽՍՀՄ Պետբանկի հայկական գրասենյակի կառավարչի օգնական, 1969-1970 թթ.՝ ԽՍՀՄ Պետբանկի հայկական գրասենյակի Մյասնիկյանի շրջանի բանկի բաժանմունքի կառավարիչ, 1970-1976 թթ.՝ ԽՍՀՄ Պետբանկի հայկական գրասենյակի գյուղատնտեսության վարկավորման վարչության պետ, 1976-1978 թթ.՝ ԽՍՀՄ Պետբանկի հայկական գրասենյակի քաղաքային վարչության պետ, 1978-1988 թթ.՝ ԽՍՀՄ Պետբանկի հայկական գրասենյակի կառավարչի տեղակալ, 1988-1991 թթ.՝ ԽՍՀՄ Պետբանկի հայկական գրասենյակի կառավարիչ, 1991-1993 թթ.՝ ՀՀ ազգային բանկի նախագահ, 1993-1994 թթ.՝ ՀՀ կենտրոնական բանկի նախագահ, 1994 թվականից՝ ՀՀ կենտրոնական բանկի նախագահի խորհրդական։ 1997 թվականից եղել է ՀՀ բանկերի Ճյուղային Արհմիության հոգաբարձուների խորհրդի նախագահ։

Պարգևներ
--------

* 2010 Հայաստանի Հանրապետության վարչապետի հուշամեդալ
* 2013 Հայաստանի Հանրապետության վարչապետի հուշանվեր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Իսահակ Իսահակյան. Ուրիշի պահանջները Ձեզ չեն օգնի փոխվել
2. 1 2
3. ↑  «84 տարեկանում մահացել է ՀՀ կենտրոնական բանկի առաջին նախագահ Իսահակ Իսահակյանը». *armenpress.am*. Վերցված է 2017 թ․ փետրվարի 16-ին.
4. ↑  «Իսահակ Իսահակյան. Ուրիշի պահանջները Ձեզ չեն օգնի փոխվել». Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ նոյեմբերի 10-ին. Վերցված է 2014 թ․ նոյեմբերի 14-ին.
5. ↑  Իսահակ Իսահակյան - ՃՀՄ Հոգաբարձուների Խորհրդի նախագահ
6. ↑  Հուշամեդալ` Իսահակյանին

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Հայաստանի Կենտրոնական բանկի նախագահները |
| --- |
|  |
| Հայաստանի Հանրապետություն |  Իսահակ Իսահակյան (1991-1994) • Բագրատ Ասատրյան (1994-1998) • Տիգրան Սարգսյան (1998-2008) • Արթուր Ջավադյան (2008-2020) • Մարտին Գալստյան (2020-ից) |

 |
**«Հեքիաթների աշխարհում»**, մանկական թանգարան Սմոլենսկում, մտնում է Սմոլենսկի պետական թանգարան-արգելոցի կազմի մեջ։

Բացվել է 1992 թվականի դեկտեմբերին։ Գտնվում է Լենինի 15 հասցեում։ Զբաղեցնում է պատմական շենքի առաջին հարկը։ Հանդիսանում է պետական ենթակայության հաստատություն, մտնում է Սմոլենսկի պետական թանգարան-արգելոցի կազմի մեջ։ Ցուցադրությունների ներկայացման տարածքը կազմում է 77,9 քառ. մետր, աշխատակիցները յոթն են, տարվա մեջ այցելուների միջին քանակը մոտ 9870 է։

Ցուցադրություն
--------------

Թանգարանի ցուցադրական մասը բաղկացած է տարբեր թեմաներից, որոնք ներկայացնում են ռուսական ժողովրդական հեքիաթների և Ա. Պուշկինի հեքիաթների հայտնի տեսարաններ։ Բացի հեքիաթային հերոսներից, ցուցանմուշներում կան Սմոլենսկի թանգարան-արգելոցից առարկաներ` 1839 թվականի նախշազարդ սնդուկ, սահնակներ, սրբիչներ, հայտնի դիմկովյան, ֆիլիմոնյան, բոգորոդյան խաղալիքներ, ամանեղեն և այլն։

Շատ ցուցանմուշներ աշխատակիցների կողմից պատրաստվել են հատուկ մանկական ցուցադրության համար։ Թույլատրվում է դրանց ձեռք տալ և հետազոտել։ Սրահներում էքսկուրսիայի ժամանակ մասնակցում են հեքիաթների կենդանի հերոսներ` Բաբա-Յագան, Լեշին, գեղեցկուհի Վասիլիսան, որոնք այցելուներին ներգրավում են տարբեր խաղերի, մրցույթների մեջ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Музеи и выставки мира. Музей «В мире сказки» (Россия)». Արխիվացված է օրիգինալից 2014-10-22-ին. Վերցված է 2016-11-01-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Музей на сайте Смоленского государственного музея-заповедника
* Музеи России
* Музей «В мире сказки» ОГБУК «Смоленский государственный музей-заповедник»
* In the World of Fairy Tales' Museum
* Rus News Journal
* Смоленск и губерния: Время и люди: Историко-картографический атлас Արխիվացված 2016-03-04 Wayback Machine
* Расположение, режим работы, билеты
**«Գնդակներով տուն»** (ռուս.՝ «Дом с пулями»), հնագույն երկհարկանի շենք Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքում։ Կառուցվել է 1810 թվականին Շմիդտի փողոցում, ազնվական Իվան Անդրեևիչ Վարվացիի միջոցներով։ Այժմ գոյություն չունի։

Պատմություն
-----------

Այս շենքը, որը գտնվել է Տագանրոգի Շմիդտի 19 հասցեում, կառուցվել է 1810 թվականին հունական ծագումով ազնվական Իվան Անդրեևիչ Վարվացիի միջոցներով։

Տագանրոգի նախահեղափոխական բացիկներում շենքը նշված է որպես «Գնդակներով տուն»։ 1855 թվականին անգլո-ֆրանսիական նավատորմիղի կողմից Տագանրոգի գնդակոծության ժամանակ տան հաստ պատերի մեջ մխրճվել են 32 թնդանոթային ռումբ, գնդակներ, հրազենային արկերի բեկորներ, որոնք շենքը վերականգնելու ժամանակ ձեռք չեն տրվել ի հիշատակ Տագանրոգի հերոսական պաշտպանության։

Վարվացի ընտանիքի կալվածքը հանդիսացած տունը շրջապատված է եղել այգով։ Ի. Ա. Վարվացիի մահից հետո կալվածքն անցել է նրա դստերը` Կոմնինո-Վարվացիին։ Ավելի ուշ կալվածքը բաժանեցին նրա երկու որդիները։ 1901 թվականից շենքը հանձնվել է վարձակալությամբ, այնտեղ տեղակայվել է Առևտրային ուսումնարանը։ 1906 թվականին այն պատճառով, որ տունը քաղաքի կենտրոնից հեռու էր, որոշվեց ուսումնարանի համար կառուցել նոր շենք։ Այն կառուցվեց և օծվեց 1910 թվականին։ 1910 թվականից «Գնդակներով տան» սեփականատեր դարձավ Դոնի լեյբգվարդիայի 52-րդ կազակական գնդի հրամանատար Բորիս Խրեշչատիցկին։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ շենքում գործել է Իզյասլավի արական վարժարանը, որը տարհանվել էր Ուկրաինայից։ 1917 թվականի հունվարի 27-ին տանը հրդեհ բռնկվեց։

1990-ական թվականներին տունը քանդվել է` 10-հարկանի բնակելի նոր շենքի շինարարության համար տարածք ազատելու նպատակով։

Ճարտարապետական առանձնահատկություններ
------------------------------------

1913 թվականին այս տան բակում հողային աշխատանքներ կատարելիս հայտնաբերվել է ստորգետնյա ուղի, որը Պետրովսկայա փողոցից տանում էր դեպի ծով։ Ուղին ունեցել է ջրահեռացման հոսեր և շարված էր կարմիր աղյուսով։ Սյուներով տունը մինչև ոչնչացումը համարվում էր քաղաքային տեսարժանություն։

Գրականություն
-------------

* Энциклопедия Таганрога. — Ростов-н/Д: Ростиздат, 2003. — 512 с. — ISBN 5-7509-0662-0

Արտաքին հղումներ
----------------

* Шмидта улица‎, д. 19 Արխիվացված 2017-02-05 Wayback Machine.
* Тайна "Дома с пулями". Еженедельник "Аргументы и Факты" № 49 03.12.2008.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  О тебе, любимый город: не сохранившийся особняк Ивана Варваци
**Սուրբ Եղիշե եկեղեցի** (ռուս.՝ Церковь Святого Елисея), Եղիշե առաքյալի անունը կրող Հայ Առաքելական եկեղեցի Ադրբեջանի Վարդաշեն քաղաքում (ներկա անունը՝ Օղուզ)։ Այն նախկինում եղել է նաև արևելյան ուղղափառ եկեղեցի։ Եկեղեցին այժմ վերածվել է թանգարանի։

Պատմություն
-----------

Եկեղեցու հիմնադրման վերաբերյալ կան երկու տարբեր տեսություններ։ Ըստ վարկածներից մեկի՝ այն հիմնադրել է եպիսկոպոս Պետրոս Սիլիկովը 1822 թվականին, սակայն, ըստ տեղի ուդի ազգագրագետ Միխայիլ Բեժանովի, հենց նրա նախահայրը՝ Իոսիֆ Բեժանովն է կառուցել է այս եկեղեցին։ Այնուամենայնիվ, երկու աղբյուրներն էլ համընկնում են ամսաթվի և դրա՝ որպես Արևելյան Ուղղափառ եկեղեցու հիմնադրման հարցում։ Վրացի հետազոտող Ռոլանդ Թոփչիշվիլիի խոսքով՝ ավելի ուշ եկեղեցին անցել է հայկական եկեղեցու իրավասության տակ, և Սիլիկովների ընտանիքի որոշ անդամներ հայացել են, ինչը, հնարավոր է, վեճի պատճառ է դարձել։ Նման ճյուղավորման լավագույն օրինակը կարելի է տեսնել ի դեմս Մովսես Սիլիկյանի՝ հայկական դավանանքի էթնիկ ուդի, և Զինոբի Սիլիկաշվիլիի՝ ուղղափառ դավանանքի ուդի։ Խորհրդային իշխանությունից հետո եկեղեցին դադարեց գործել։

Որպես թանգարան
--------------

Վարդաշենի (Օղուզի) տարածաշրջանային պատմա-ազգագրական թանգարանը (ադրբեջաներեն ՝ Oğuz Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi) եկեղեցու շենքում հիմնադրվել է 1981 թվականի փետրվարի 19-ին։ Ներկայումս թանգարանն ունի 4441 ցուցանմուշ։ Նրա գործունեության առաջին տարիներին հիմնական ֆոնդում կար ընդամենը 200 ցուցանմուշ։ Այստեղ ներկայացված են տեղի բնակիչների պատմության, մշակույթի, ազգագրության և արհեստների շատ արժեքավոր օրինակներ։ Այստեղ ցուցադրվում են նաև տարածաշրջանում հնագիտական պեղումների ժամանակ ձեռք բերված նյութական մշակույթի 168 նմուշներ։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. ↑  Bläsing, Uwe; Dum-Tragut, Jasmine (2020 թ․ մայիսի 15). *Cultural, Linguistic and Ethnological Interrelations In and Around Armenia* (անգլերեն). Cambridge Scholars Publishing. էջ 174. ISBN 978-1-5275-5136-7.
2. 1 2  Topchishvili, Roland (2005). «The Udis (Historical – ethnological Study)». *History of Georgian Mountein Regions* (անգլերեն). თბილისი. էջ 180.
3. ↑  Bezhanov, Mikhail (1892). «Краткие сведения о селе Варташене и его жителях» [Brief information about the village of Vartashen and its inhabitants]. *Collection of materials for the description of localities and tribes of the Caucasus (Сбо́рник материа́лов для описа́ния ме́стностей и племён Кавка́за - СМОМПК)* (ռուսերեն) (14): 213–262.
4. ↑  «Oghuz History-Ethnography Museum». *museum.az*. Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ հունիսի 4-ին. Վերցված է 2021 թ․ հունիսի 4-ին.
**Սեդրակ Շալիկոյի Մամուլյան**, հայ խոհարար, մի շարք խոհարարական փառատոների կազմակերպիչ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1962 թվականի մարտի 21-ին Վրաստանի Մառնեուլի շրջանի Խոխմելի գյուղում՝ մանկավարժների ընտանիքում։ Հայրը՝ Շալիկո Սեդրակի Մամուլյանը, մասնագիտությամբ ֆիզիկայի և մաթեմատիկայի ուսուցիչ՝ երկար տարիներ աշխատել է որպես գյուղի դպրոցի տնօրեն։ Մայրը՝ ազգությամբ վրացի Զինա Իսահակի Չաչանիձե, մասնագիտությամբ վրացերենի ուսուցչուհի։

Առաջին քայլերը 1969 թվականին արել է գյուղի ութամյա դպրոցում, այնուհետև 1975 թ. ընտանիքով գյուղից տեղափոխվել են Հայաստան, քաղաք Երևան և կրթությունը շարունակել է Ջափարիձեի (այժմ՝ Ռուբեն Սևակի անվան) անվան թիվ 151 դպրոցում։ 1979 թվականին ավարտել է դպրոցն ու ընդունվել թիվ 17 խոհարարական ուսումնարան, որն ավարտել է 1981 թ.։ 1981-1983 թթ. ծառայել է Խորհրդային Միության բանակում՝ հակաօդային պաշտպանության զորքերում (ՀՕՊ)։

### Աշխատանք

1983-1987 թթ. Գեղարդ ռեստորանում՝ որպես խոհարար, 1985 թվականին վերապատրաստվել է Կիևի առևտրի նախարարության վերապատրաստման ինստիտուտում։ Աշխատել է Նաիրի հյուրանոցում՝ որպես խոհարար 1987-1994 թթ.։ 1994-1996 թթ. Երկաթգծի վարչությունում եղել է զինված պահպանության մարտիկ։ 1996-2009 թթ. Հայաստանի ամերիկյան համալսարանի (ՀԱՀ)՝ որպես ավագ խոհարար։ 2007 թվականին համախոհների հետ հիմնել է **Հայ խոհարարական ավանդույթների զարգացման և պահպանման** ՀԿ-ն ընտրվել է կազմակերպության նախագահ և մինչ օրս հանդիսանում է սույն կազմակերպության նախագահ։ 2009 թվականից մինչ օրս աշխատում է «Արարատ հոլ» ռեստորանում՝ որպես ավագ խոհարար և տնօրեն։ 2011 թ. աշխատում է Երևանի Վալերի Բրյուսովի անվան պետական լեզվահասարակագիտական համալսարանի զբոսաշրջության (Տուրիզմ) բաժնում՝ որպես **Ազգային և աշխարհի խոհանոց** առարկայի դասախոս։

Սեդրակ Մամուլյանը Մուսալեռում կազմակերպված «Տոլմայի փառատոնի» ժամանակ
### Ծավալած գործունեություն

Նախաձեռնել և կազմակերպել է հայկական կերակուրների փառատոների անցկացում հայկական պատմամշակութային տարբեր գոտիներում՝

* Խորովածի փառատոն Ախթալայում։
* Տոլմայի փառատոն Սարդարապատի հերոսամարտի հուշահամալիրում։
* Ձկան փառատոն Աբովյան քաղաքում։

Երկիր Մեդիա հեռուստաընկերության ամենօրյա եթերում «Արարատյան խոհանոց» հաղորդաշարի հաղորդավար-խոհարարն է, որի ընթացքում ներկայացվում են հայկական պատմա-ազգագրական տարբեր գավառների կենցաղում հայտնի հայկական կերակուրները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Սեդրակ Մամուլյան. «Մեր խոհանոցը շատ բազմազան է, ու կերակրատեսակները պատրաստման շատ բարդ եղանակներ ունեն» - Հետք - Լուրեր, հոդվածներ, հետաքննություններ». Վերցված է 2017 թ․ օգոստոսի 3-ին.
2. ↑  «Սեդրակ Մամուլյան. հայկական խոհանոցի նրբությունները եւ համեմունքներից ամենակարևորը՝ սեր - MediaLab Newsroom-Laboratory» (անգլերեն). Վերցված է 2017 թ․ օգոստոսի 3-ին.
3. ↑
4. ↑  Արարատյան խոհանոց
**Ֆիլդսյան մրցանակ** (անգլ.՝ Fields Medal), միջազգային մրցանակ և մեդալ, որը տրվում է չորս տարին մեկ անգամ Միջազգային մաթեմատիկական միության կոնգրեսի ժամանակ երկու, երեք կամ չորս երիտասարդ մաթեմատիկոսների, որոնց տարիքը չի գերազանցում 40-ը։

Անվանում
--------

Մրցանակն ու մեդալն անվանվել են Ջոն Ֆիլդսի պատվին, որը 1924 թվականին Տորոնտոյում կայացած VII միջազգային մաթեմատիկական կոնգրեսի նախագահն էր։ Նա առաջարկել էր յուրաքանչյուր կոնգրեսի ժամանակ երկու մաթեմատիկոսի պարգևատրել մեդալով` ի նշան գնահատանքի և երևելի վաստակի։

Մրցանակի տեսք և արժեք
---------------------

Մեդալի դարձերես
Ֆիլդսյան մրցանակը կազմում է 15000 կանադական դոլար, իսկ մեդալը 583 հարգի ոսկուց է։ Մեդալի դիմերեսին Արքիմեդի կիսադեմն է, և լատիներեն գրված է «Transire suum pectus mundoque potiri» («Գերազանցել մարդկային սահմանափակումը և նվաճել Տիեզերքը»), իսկ դարձերեսին գրված է «Congregati ex toto orbe mathematici ob scripta insignia tribuere» («Մաթեմատիկոսները, բոլոր երկրներից, մեծարում են հիասքանչ ներդրումը իմացության մեջ»)։

Ֆիլդսյան և Նոբելյան մրցանակներ
------------------------------

Ֆիլդսյան մրցանակը համարվում է աշխարհում մաթեմատիկայի ասպարեզում ամենահեղինակավոր մրցանակը։ Քանի որ Նոբելյան մրցանակը մաթեմատիկոսներին չի տրվում, ֆիլդսյանը հաճախ անվանում են «նոբելյան մրցանակ մաթեմատիկոսների համար», թեև երկու մրցանակների միջև կան մի շարք տարբերություններ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  Kenneth Chang (2007 թ․ մարտի 12). «Journeys to the Distant Fields of Prime». New York Times. `{{cite news}}`: External link in ``|title=`` (օգնություն) (անգլ.)
| Կոմպիլյատորի կառուցումը  |
| --- |
| 
Ընդհանուր թեմաներ |
| * Լեքսիկական վերլուծություն
* Շարահյուսական վերլուծություն
* Ծրագրի կատարում
* Կապերի խմբագրիչ
* Դինամիկ կապերի խմբագրիչ
* Ծրագրի բեռնիչ
* Տրանսլյատոր
* Կոմպիլյատոր
* Դեկոմպիլյատոր
* Կրոսս կոմպիլյատոր
* Դինամիկ կոմպիլյացիա
* JIT-կոմպիլյացիա
* AOT-կոմպիլյացիա
* Ինտերպրետատոր
* Run-time գրադարան
* Ծրագրի կատարման ժամանակ
* Կոմպիլյացիայի ժամանակ
* Ելակոդ
* Օբյեկտային կոդ
* Բայթկոդ
* Մեքենայական կոդ
* Միկրոկոդ
* Բացարձակ կոդ
 |
| * դ
* ք
* խ
 |

**Օբյեկտային կոդը** (անգլ.՝ object code) կամ երբեմն **օբեյեկտային մոդուլը** (անգլ.՝ object module) հանդիսանում է կոմպիլյատորի արդյունք։ Ընդհանուր առմամբ լեզվում օբյեկտային կոդը հրամանների հաջորդականություն է, սովորաբար այն մեքենայական լեզու է (օր.՝ բինար կոդ) կամ միջանկյալ լեզու, ինչպիսին է *RTL* -ը։

Օբյեկտային կոդը կարող է իր հերթին կապվել( անգլ.՝ linked) կատարվող ֆայլին կամ գրադարանային ֆայլին։ Օգտագործելու համար այն պետք է տեղադրվի կատարվող ֆայլի ( անգլ.՝ executable file), գրադարանային ֆայլի (անգլ.՝ library file) կամ օբյեկտային ֆայլի (անգլ.՝ object file) մեջ։

Օբյեկտային կոդը մեքենայական կոդի մի մասն է, որը դեռ չի կապվել ծրագրին։ Այն կոնկրետ գրադարանի կամ մոդուլի մեքենայական կոդ է, որը պատրաստում է վերջնական ծրագիր։ Այն կարող է նաև պարունակել ծրագրի մեքենայական կոդում չգտված լրացումներ (անգլ.՝ placeholders) կամ օֆսեթներ(անգլ.՝ offsets), որը լինկերը պետք է օգտագործի բոլորը իրար կապելու համար։ Քանի որ մեքենայական կոդը բինար կոդ է, այն կարող է կատարվել անմիջապես պրոցեսսորի(CPU) կողմից, օբյեկտային կոդը ունի մասամբ պարամետրավորված ցատկեր (partially parameterized jumps), այնպես որ լինկերը կարող է դրանք լրացնել։

Ասեմբլերն օգտագործվում է ասեմբլեր կոդը մեքենայական կոդի փոխակերպելու (օբյեկտային կոդի)։ Լինկերը կապում է մի քանի օբյեկտային և գրադարանային ֆայլեր, կատարվող ֆայլը գեներացնելու համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Compiler». TechTarget. Վերցված է 2011 թ․ սեպտեմբերի 1-ին. «Traditionally, the output of the compilation has been called object code or sometimes an object module.»
2. ↑  Aho, Alfred V.; Sethi, Ravi; Ullman, Jeffrey D. (1986). «10 Code Optimization». *Compilers: principles, techniques, and tools*. Computer Science. Mark S. Dalton. էջ 704. ISBN 0-201-10194-7.

Ծանոթագրություններ
------------------

* Basics of Compiler Design
* Language Implementation Patterns Արխիվացված 2016-03-05 Wayback Machine
**Զինված ուժերը** (դան․՝ Forsvaret) Դանիայի թագավորության զորքերի միասնությունն է, որը նախատեսված է երկրի ազատության, անկախության և տարածքային ամբողջականության պաշտպանության համար։ Կազմված է ցամաքային, ռազմածովային և ռազմաօդային ուժերից։

### Ցամաքային ուժեր

Դանիայի թագավորության բանակը դանիական պաշտպանության ուժերի ցամաքային ստորաբաժանումն է։

Վերջին տասնամյակում թագավորական բանակի կառուցվածքը, կրթական մեթոդները էապես վերակազմավորվել են՝ հրաժարվելով ներխուժումից պաշտպանվելու ավանդական ռազմավարությոինց և դրա փոխարեն կենտրոնանալով արտասահմանյան գործողությունների վրա։ Ռեզերվները կրճատվեցին և ավելացավ կանոնավոր բանակի թվաքանակը։ Այդ բարեփոխման արդյունքում ռեզերվային, աջակցող և կանոնավոր բանակի ստորաբաժանումների հարաբերակցությունը փոխվեց 60%-40%-ից հակառակի՝ 40% ռեզերվային և աջակցող ստորաբաժանումների և 60% կանոնավոր բանակի ստորաբաժանման։ Ծրագրի ավարտին դանիական բանակը ի վիճակի կլինի տեղակայել 1500 մշտական զինծառայող և ևս 5000 զինծառայող կարճ ժամանակահատվածում։ Միջազգային գործողությունների ժամանակ այս տեղակայումը կիրականացվի առանց օրինակ՝ խորհրդարանի կողմից ռազմական բյուջեի հաստատման։

### Ռազմածովային ուժեր

Դանիայի թագավորական ռազմածովային ուժերը (պաշտոնապես դան՝․ Kongelige Danske Marine, ոչ պաշտոնապես՝ Søværnet) հանդիսանում է դանիական պաշտպանության նախարարության ծովային ստորաբաժանումը, որը պատասխանատու է Դանիայի, Գրենլանդիայի և Ֆարերյան կղզիների ծովային պաշտպանության համար, ինչպես նաև որոնման և փրկարարական աշխատանքների, սառցահատման աշխատանքների, կանխարգելման և միջազգային ուժային խմբերում մասնակցության համար։

1509-1814 թթ, երբ Դանիան Նորվեգիայի հետ միություն էր կազմում, դանիական նավատորմը մտնում էր դանիա-նորվեգիական թագավորական նավատորմի կազմի մեջ։ Մինչ 1807 թվականը այս նավատորմը եվրոպական տարածաշրջանի ամենաազդեցիկ ուժերից մեկն էր, սակայն հետո նավատորմի թիվը կրճատվեց։ Սառը պատերազմի ավարտից հետո մնացած նավերի կողքին կան նաև մեծ ժամանակակից նավեր։

Ռազմածովային նավերի վրա նշվում է Kongelige Danske Marine, որը թարգմանվում է որպես Դանիական Փառապանծության նավեր։ Դանիան հանդիսանում է ՆԱՏՕ-ի այն մի քանի երկրներից մեկը, որը չունի սուզանավեր։

### Ռազմաօդային ուժեր

Դանիայի թագավորական ռազմաօդային ուժերը (դան՝ Flyvevåbnet) պատասխանատու են ներքին անվտանգության և միջազգային գործողությունների ժամանակ ազգային անվտանգության համար։ Ներկայումս դանիական ռազմաօդային ուժերում կա 3400 մշտական ծառայող և ևս 100 զորակոչիկներ, 119 ինքնաթիռներ և ուղղաթիռներ՝ համապատասխանաբար ամերիկյան և եվրոպական արտադրության։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Դանիայի պաշտպանության նախարարության պաշտոնական կայքը Արխիվացված 2017-01-08 Wayback Machine

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Դանիայի զինված ուժեր** կատեգորիայում։ |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Այվազյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Նիկոլայ Այվազյան** (**Բլբազի Նիկոլ**, 1867, Բայազետ, Էրզրումի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն - 1975, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), Ցարական Ռուսաստանի բանակի գնդապետ, ՀՅԴ անդամ, Զորավար Անդրանիկի բանակի հակահետախույզ և խմբապետ։

Կենսագրություն
--------------

Նիկոլայ Այվազյանը ծնվել է Արևմտյան Հայաստանի Բայազետ (Արշակավան) քաղաքում։ Ավարտել է տեղի դպրոցը։ Ուսումը շարունակել է Թիֆլիսի ռազմական ուսումնարանում։ 1890-ական թվականների սկզբին ընդգրկվել է Դաշնակցություն կուսակցության շարքերը։

Ակտիվ մասնակցություն է ունեցել հայ-ազատագրական շարժմանը։ 1914-1919 թվականներին եղել է Զորավար Անդրանիկի բանակի անդամ։ Հայաստանից Անդրանիկի հեռանալուց հետո անդամագրվել է Հայաստանի Դեմոկրատական Հանրապետության բանակին, որի կազմում, որպես խմբապետ, իր զինծառայողների հետ միասին 1919-1920 թվականներին օսմանյան ու մուսաֆաթական տարրերից մաքրել է Սևանա լճին հարակից տարածքները։

Հայաստանի Հանրապետությունը Ռուսական Կարմիր բանակի կողմից գրավվելուց հետո Ն. Այվազյանը ձերբակալվել է։ 1920-1931 թվականներին կնոջ հետ միասին եղել է Ղազախստանի աքսորավայրերում։ 1931 թվականին վերադարձել է Կովկաս և մինչև 1940 թվականը ընտանիքի հետ բնակվել Գանձակ քաղաքում։ Այստեղ աշխատանքի է ընդունվել մսի վերամշակման արտադրամասում որպես պահեստի աշխատող։ Աշխատավայրում ազգությամբ թուրք գործընկերներից մեկը ճանաչելով նրան, նրա անցած մարտական ուղղու մասին հայտնել է իշխանություններին։ 1940 թվականին ձերբակալվել է և տեղափոխվել Բաքու։ Հարազատների միջոցով բանտից ազատվել է և տեղափոխվել Կիև, եղբոր՝ Պյոտր Այվազովի մոտ։ Կարճ ժամանակ անց տեղափոխվել է Գրոզնի, որտեղ գտնվում էր ընտանիքը։ 1942 թվականին ընտանիքի հետ միասին բնակության նպատակով մեկնել է Ելենդորֆ քաղաք (ներկայումս՝ Գյոյգյոլ), որտեղ մինչև 1953 թվականը բնակվել է Սևանի փողոցում։ 1953 թվականին մշտական բնակության նպատակով տեղափոխվել է ՀԽՍՀ մայրաքաղաք Երևան՝ հաստատվելով նախկին Դերժինսկու փողոցում։

Մահացել է 1975 թվականին Երևանում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  Сергей Еремянц-Гандзакеци, "Гандзак 1880-1916", документальная книга, Ереван 2010. Авторское издание.
Ցուցադրություն
**Դիմակահանդեսները Ռիո դե Ժանեյրոում** (պորտ.՝ Carnaval do Rio), ամենամյա անցկացվող դիմակահանդեսներ, որի ընթացքում Բրազիլիայի Ռիո դե Ժանեյրո քաղաքի բնակչության մեծ մասը տարբեր հագուստներ հագած դուրս են գալիս փողոց։

Ընթացակարգ
----------

Շքերթների հաջորդականությունը որոշվում է վիճակ գցելու միջոցով։

Դիմակահանդեսը պաշտոնապես տեղի է ունենում ընդամենը երկու օր՝ կիրակի և երկուշաբթի։ Դրա ընթացքում ելույթ են ունենում Բրազիլիայի վեց դպրոցներ։ Մասնակիցների ընդհանուր քանակը կազմում է մինչև 3 հազար մարդ։ Մասնակիցները բաժանվում են խմբերի, որոնց թիվը կազմում է առավելագույնը քառասուն խումբ։ 

Դիմակահանդեսների ցուցադրության ժամանակ պետք է կապվեն անվտանգության բոլոր կանոնները։ Յուրաքանչյուր խմբի ելույթը պետք է կազմի ոչ ավելի քան 82 րոպե (2009 թվականի որոշմամբ)։  Դիմակահանդեսները հեռարձակվում են Բրազիլիայի մի շարք հեռուստաալիքներով՝ ուղիղ եթերով։ 

Դիմակահանդեսների ավարտին կազմակերպվում է հրավառություն, իսկ առաջին, երկրորդ և երրորդ տեղերի դափնեկիրները ստանում են դրամական պարգևատրումներ։

Նախապատրաստում
--------------

Դիմակահանդեսի նախապատրաստումը կատարվում է զորահանդեսից անմիջապես հետո։ Մասնավոր հովանավորները կատարում են բարձր մակարդակի ծախսեր՝ մասնակիցերի տոնական հանդերձանքների համար։ 

Նախապատրաստման աշխատանքներին մասնակցում են նաև տասնյակ մասնագետներ։

Տես նաև
-------

* Ռիո դե Ժանեյրո
* Ռիո (մուլտֆիլմ)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Զբոսաշրջության նախարարությունը Ռիո դե Ժանեյրոյի — Ռիո Արխիվացված 2009-08-05 Wayback Machine
* Զբոսաշրջության գործերով գերատեսչությունը Ռիո դե Ժանեյրոյում Արխիվացված 2007-09-28 Wayback Machine
* Կառնավալ Ռիո դե Ժանեյրոյում Արխիվացված 2012-01-03 Wayback Machine
* Կառնավալ Ռիո-դե-Ժանեյրո, 2010 թ. Արխիվացված 2012-06-28 Wayback Machine Լուսանկար Արխիվացված 2012-06-28 Wayback Machine
**Երևանի նահանգապետի գրասենյակի շենք**, շենք-հուշարձան Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանում՝ Հանրապետության 37 հասցեում։ Ներառված է Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում՝ որպես հանրապետական նշանակության հուշարձան։

Պատմություն
-----------

Շենքը կառուցվել է 1905 թվականին՝ որպես Երևանի նահանգի նահանգապետի գրասենյակ։ 1905-1917 թթ. այն եղել է Երևանի նահանգապետի պաշտոնական նստավայրն ու բնակարանը։ Նահանգապետն ապրել է այստեղ իր ընտանիքի հետ։ Նահանգապետի գրասենյակից փողոցը ստացել է Գուբեռնսկայա (Նահանգական) անվանումը, իսկ 1991 թ.՝ անկախության վերականգնումից հետո այն վերանվանվել է Հանրապետության փողոց։

1918-1920 թթ. շենքում գործել է Հայաստանի առաջին Հանրապետության նորաստեղծ կառավարությունը։ Այս շենքում են աշխատել առաջին կառավարության բոլոր չորս վարչապետերը՝ Հովհաննես Քաջազնունին, Ալեքսանդր Խատիսյանը, Համո Օհանջանյանը և Սիմոն Վրացյանը։

Սարդարապատի հերոսամարտերի ավարտից հետո հենց այս շենքի երկրորդ հարկի օվալաձև պատշգամբից էր, որ առաջին հանրապետության հիմնադիր Արամ Մանուկյանը հայտարարեց Հայաստանի անկախությունը, ծածանեց հայկական դրոշն ու ընթերցեց Թիֆլիսի Ազգային խորհրդի մայիսի 30-ի հռչակագիրը։

1920 թ. շեմքում գործել է Հեղափոխական կոմիտեն (Հեղկոմը)։

Խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո՝ 1922-1924 թթ շենքում որոշ ժամանակ գործել է Խորհրդային Հայաստանի կառավարությունը (կենտրոնական գործադիր կոմիտեն)։ 
Շենքում շուրջ երեք տասնամյակ՝ 1960-1998 թթ. գործել է Սփյուռքահայության հետ մշակութային կապի կոմիտեն։

Շենքում է տեղակայված եղել նաև Սփյուռքահայության կոմիտեի կողմից հրատարակվող «Հայրենիքի ձայն» շաբաթաթերթի խմբագրությունը։

2000 թ. հոկտեմբերի 17-ին Հայաստանի կառավարության թիվ 654 որոշմամբ շենքը Ամերիկայի հայկական համագումարի հետ փոխանակվել է Կառավարության 3-րդ շենքի շարունակությունը հանդիսացող և վերջինիս պատկանող շինության հետ։

Շենքը
-----

Շենքը կառուցել է Հանրապետության, Տիգրան Մեծ և Մելիք-Ադամյան փողոցների հատվածում։ Կառուցված է սև տուֆից։ Շենքն ունի երկու պատշգամբ՝ մեկը նայում է Հանրապետության փողոցին, մյուսը օվալաձև է և գտնվում է շենքի հենց անկյունում։

Խորհրդային ժամանակաշրջանում շենքի ճարտարապետական ոճը հիմնականում պահպանվել է։ 1980 թ. ավելացվեց շենքի՝ Մելիք-Ադամյան փողոցի կողմի հատվածը։ Սա ճարտարապետական նախագիծ էր, որը նպատակ ուներ վերականգնելու Հին Երևանի քաղաքային միջավայրը։

2006-2010 թթ. շենքը ամբողջությամբ վերակառուցվել է, ավելացվել է վերնահարկը։ Ներկայումս շենքում տեղակայված են Հրայր և Աննա Հովնանյանների հիմնադրամը, Ամերիկայի հայկական համագումարի գրասենյակը, Դեպի Հայք կազմակերպությունը, Արցախբանկն ու «Տաշիր պիցցա» ցանցի պիցերիաների մեկը։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Տես նաև
-------

* Կենտրոն վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Երևան)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.
2. ↑  «Հայաստանի Հանրապետության Կառավարության որոշում շենքեր փոխանակելու մասին».
3. ↑  Վերաբացվել է Հայաստանի Հանրապետության առաջին կառավարության շենքը
| Կոմպիլյատորի կառուցումը  |
| --- |
| 
Ընդհանուր թեմաներ |
| * Լեքսիկական վերլուծություն
* Շարահյուսական վերլուծություն
* Ծրագրի կատարում
* Կապերի խմբագրիչ
* Դինամիկ կապերի խմբագրիչ
* Ծրագրի բեռնիչ
* Տրանսլյատոր
* Կոմպիլյատոր
* Դեկոմպիլյատոր
* Կրոսս կոմպիլյատոր
* Դինամիկ կոմպիլյացիա
* JIT-կոմպիլյացիա
* AOT-կոմպիլյացիա
* Ինտերպրետատոր
* Run-time գրադարան
* Ծրագրի կատարման ժամանակ
* Կոմպիլյացիայի ժամանակ
* Ելակոդ
* Օբյեկտային կոդ
* Բայթկոդ
* Մեքենայական կոդ
* Միկրոկոդ
* Բացարձակ կոդ
 |
| * դ
* ք
* խ
 |

**Դինամիկ կոմպիլյացիան**  (անգլ.՝ Dynamic compilation) պրոցեսս է, որն օգտագործում է ծրագրավորման լեզուների որոշ իրականացումներ, որպեսզի ծրագրի կատարման ժամանակ բարձրացնի արդյունավետությունը։ Չնայած նրան, որ ծագել է ինքնածրագրավորման լեզուներում (անգլ.՝ Self programming language), լավագույն հաըտնի լեզուն, որն օգտագործում է այս մեթոդը դա Java-ն է։ Քանի որ մեքենայական կոդը դինամիկ կոմպիլյատորի արդյունքն է, այն կառուցված է օպտիմիզացված ծրագրի կատարման ժամանակ, դինամիկ կոմպիլյացիայի օգտագործումը թույլ է տալիս օպտիմիզացիա, էֆեկտիվության բարձրացման համար՝ անհասանելի կոմպիլյացաված լեզուներին, բացառությամբ պատծճենված կոդի (անգլ.՝ code duplication) կամ մետածրագրավորման (metaprogramming) ։

Դինամիկ կոմպիլյացիայի հաջորդականությունը
Դինամիկ կոմպիլյացիան օգտագործող *Runtime* միջոցը ծրագրի կատարման հիմանակնում սկզբի մի քանի րոպեն դանդաղ է անում և դրանից հետո արվում են կոմպիլյացիայի և վերակոմպիլյացիայի մեծ մասը և այն արագորեն է աշխատում։ Դրանցից սկսում են կատարման հապավումը, դինամիկ կոմպիլյացիան որոշ դեպքերում հանդիսանում է անցանկալի։ Դինամիկ կոմպիլյացիայի մեծամասնության իրականացման մեջ, որոշ օպտիմիզացիաներ, որոնք կարող էին կատարվել կոմպիլյացիայի սկզբանական էտապում հապավում են (անգլ.՝ ,delayed) մինչև ծրագրի կատարման ժամանակ հետագա (անգլ.՝ run-time) Ծրագրի կատարման ժամանակ կոմպիլյացիան։

 Դինամիկ կոպիլյացիայի դասկարգումները

Արտաքին հղումներ
----------------

* The UW Dynamic Compilation Project Արխիվացված 2005-05-27 Wayback Machine
* Architecture Emulation through Dynamic Compilation
* SCIRun Արխիվացված 2008-12-22 Wayback Machine
* Dynamic Compilation, Reflection, & Customizable Apps
* High-performance XML: Dynamic XPath expressions compilation
* A