**Ելենա Վիկտորովնա Գրիգորևա** (ռուս.՝ Елена Викторовна Григорьева, 1978 կամ 1979, Մեծ Նովգորոդ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - հուլիսի 21, 2019(2019-07-21), Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսաստան), ռուս հակապատերազմական ակտիվիստ։ Պաշտպանել է մարդու և ԼԳԲՏ իրավունքները Ռուսաստանում։ Սպանվել է 2019 թվականի հուլիսի 21-ին, նրա անձնական տվյալները «Սղոց ԼԳԲՏ-ի դեմ» կայքում տեղադրվելուց անմիջապես հետո։

Կենսագրություն
--------------

Ելենա Գրիգորևան ծնվել է 1979 թվականի հունիսի 21-ին Մեծ Նովգորոդում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո նա սովորել է ռեստավրացիայի տեխնիկա Նովգորոդի Ս. Ռախմանինովի անվան արվեստի շրջանային քոլեջում և 2001 թվականին ստացել միջնակարգ մասնագիտական կրթության դիպլոմ։ Ամուսնացած էր, ուներ մեկ դուստր։ Գրիգորևան անընդհատ դժվարություններ է ունեցել աշխատանքի տեղավորվելու հարցում ակտիվ քաղաքական գործունեության պատճառով, օրինակ՝ հայտնի է, երբ անվտանգության ծառայությունն այդ պատճառով մերժել է Ելենային հուշանվերներ վաճառողի աշխատանք ստանալու հարցում։ 
Սկզբում նա եղել է աջակողմյան, ազգայնական հայացքների կողմնակից, սիրում էր սլավոնական և սկանդինավյան դիցաբանություն, ազգայնականների նովգորոդյան միջավայրում հայտնի էր որպես «Ալյոնա-Վալկիրիա». մատրյոշկայի դաջվածքը զենքով, որն օգտագործվում էր Երրորդ Ռեյխի կողմից ռուների Օդալի տեսքով, մասնակցել է ռուսական երթերին, 2016-2017 թվականներին հայրենի քաղաքում գլխավորել «Ազգայնականների կուսակցության» և «Артподготовка»-ի բջիջները։ Ազգայնականության գաղափարներով իր հետաքրքրությունը բացատրում էր նրանով, որ երիտասարդության տարիներին ինքը շատ է սիրել գրականություն կարդալ։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Ծնողներս մեծ գրադարան ունեին, հայրս ժամանակին զբաղվում էր գրքերով, մեր տանը դեռ 90-ականներին Նիցշեն և Իլյինը դարակներում էին ... Սկզբում ես սկսեցի կարդալ, մտածել, ապա փնտրել ինձ նման մարդկանց։ |  |

Ըստ «Сова» տեղեկատվական-վերլուծական կենտրոնի` Գրիգորևան մասնակցել է «Սլավոնական իշխանություն-հյուսիս-արևմուտք» նեոնացիստական աղանդի շարժմանը, նրան ներկայացնելով «Ազգային ուժերի համակարգման խորհրդում»։ Նա նաև վարչական պատասխանատվության է ենթարկվել «ВКонтакте»-ում նացիստական խորհրդանիշերի ցուցադրման և ծայրահեղական ճանաչված երաժշտություն տարածելու համար, մասնավորապես, 2018 թվականին երեք օր անցկացրեց հատուկ պահման վայրում` 2008 թվականին «ВКонтакте»-ում «Коловрат» ռոք խմբի «РОА-ի հերոսները» երգը հրապարակելու պատճառով։

2017 թվականին Գրիգորևային կալանավորել են Մեծ Նովգորոդում կայացած հակակոռուպցիոն ցույցից հետո։

Եվրամայդանից, Ղրիմի Ռուսաստանին բռնակցումից և Դոնբասի պատերազմից հետո Ռուսաստանում տրոհվել է ազգայնական միջավայրը. Գրիգորևան, բողոքելով Ուկրաինայի արևելքում գտնվող ռուսամետ աշխարհազորայինների դեմ, տոգորվել է հակապատերազմական հայացքներով և ծայրահեղ աջերի միջավայրում համակիրներ չգտնելով, սկսել պաշտպանել մարդու իրավունքներն ու ազատությունները` ձեռնամուխ լինելով ԼԳԲՏ-ի ակտիվացման և փոքրամասնությունների իրավունքների պաշտպանության հարցերին։ Նա դեմ է եղել Ուկրաինայում ռազմական գործողություններին, կենսաթոշակային տարիքի և բեռնատար ավտոփոխադրողների հարկերի բարձրացմանը, հանդես է եկել ի պաշտպանություն Խաչատուրյան քույրերի, մասնակցում էր ձերբակալվածների աջակցության խմբին, ռազմավարություն -6 և ռազմավարություն -18 ակցիաներին, Օլեգ Սենցովի ազատման արշավին, «Մայրերի երթ»-ին, ԼԳԲՏ–ի ակցիաներին (լռության օր, մայիս, ծիածանային ֆլեշ-մոբ), ընդգրկված էր «Альянсе гетеросексуалов и ЛГБТ за равноправие» և «Солидарность» ժողովրդավարական շարժման մեջ և այլ բողոքական շարժումների անդամ էր։ Ելենան սպառնալիքներ է ստացել հոմոֆոբ ակտիվիստ Թիմուր Բուլատովից։ 2019 թվականի սկզբին նա իրականացրել է քամինգ աութ` հանդես գալով որպես բիսեքսուալ կին և հեպատիտ C վիրուսով ապրող անձնավորություն։ 2019 թվականի հուլիսի 21-ին Ելենայի մարմինը հայտնաբերվել է խեղդամահ արված և մեջքի վրա 8 ծակած վերքերով։

Նրա մասին անձնական տեղեկությունները հայտնվել են 2019 թվականի հուլիսին՝ «Пила против ЛГБТ» կոչվող հոմոֆոբական խմբի կայքում, որը ձևավորվել էր ամերիկյան սարսափ ֆիլմի հիման վրա։ Խումբը կոչ է անում հետևել և սպանել ЛГБТИК+ ում հրապարակված ցուցակի անձանց։ Ռուսաստանում կայքը արգելափակվել էր, բայց սոցիալական ցանցերում շրջանառվում է ЛГБТИК+ ակտիվիստների նոր ցուցակ։

Գրիգորևան բազմիցս դիմել է ոստիկանություն սպառնալիքների կապակցությամբ։ Իր մահից անմիջապես առաջ Գրիգորևան սպառնալիքներ է ստացել և ընկերոջը խնդրել հոգ տանել իր կատվի մասին, եթե իր հետ ինչ-որ բան պատահի, նշում է փաստաբան Դինար Իդրիսովը։

Սպանություն
-----------

Ելենա Գրիգորևան սպանվել է 2019 թվականի հուլիսի 21-ի գիշերը։ Նրա մարմինը գտել են Պուլկովսկայա փողոցի թիվ 11 շենքի մոտակայքում։ Ըստ դատաբժշկական փորձագետների՝ Գրիգորևային հասցվել է մեջքի և դեմքի առնվազն ութ դանակի հարված, որից հետո նրան խեղդամահ են արել։ Հուլիսի 25-ին հետաքննությունը բերման է ենթարկել Ղրղզստանում ծնված Դավրոն Մուխամեդովին որպես կասկածյալ, որը նախ բացատրել է իր ենթադրյալ գործողությունները կենցաղային հողի վրա տեղի ունեցած բախմամբ, ապա ցուցմունք տվել մեկ այլ անձի՝ Սանկտ Պետերբուրգի 29-ամյա բնակիչ Ալեքսեյ Վոլնեանկոյի դեմ, որը նախկինում դատապարտվել էր թմրանյութեր պահելու համար։ Դրանից հետո Մուխամեդովին ազատ են արձակել, օգոստոսի 1-ին հայտնի է դարձել, որ քննիչները ձերբակալել են Վոլնեանկոյին, որն այնուհետև անկեղծ խոստովանել է, որ սպանությունը կատարել է ինքը։ Քննության տվյալներով` այդ գիշեր Վոլնեանկոն, հարբած լինելով, հանդիպել է Գրիգորևային փողոցում, նույնպես հարբած, և հրավիրել նրան իր մոտ խմելու։ Բնակարանում միասին ժամանակ անցկացնելուց հետո նա «վիրավորել» է Վոլնեանկոյին, որից հետո դուրս է հանել նրան, իսկ որոշ ժամանակ անց, տեսնելով, թե ինչպես է նա քայլում փողոցում, հասել էր նրան և շարունակել հետը վիճել Պուլկովսկայա փողոցի 11 շենքի մոտակայքում։ Դրանից հետո սկսվել է ծեծկռտուք, որի ընթացքում նա դանակահարել է Գրիգորևային։

### Արձագանք սպանությանը

Ռուսական լրատվամիջոցներն անմիջապես հոդվածներ են գրել այդ միջադեպի մասին, իսկ դաշնային հեռուստաալիքները իրենց եթերում անդրադարձել են այդ ողբերգական իրադարձությանը։ Ռուսական «Լենտա.ru» թերթը ակտիվիստ Ելենա Գրիգորևային ընդգրկել է 2019 թվականի գլխավոր կորուստների ցուցակում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. 1 2  CNN.com — 1995.
3. 1 2
4. 1 2 3 4
5. 1 2
6. 1 2
7. 1 2  «Россия: версии убийства активистки Елены Григорьевой».
8. ↑  «Русская история X – бывшая национал-социалистка Елена Григорьева убита мигрантом из Киргизии».
9. ↑  «Смерть в июле...» (ռուսերեն). C.H.A.O.S.S.S. Վերցված է 2020 թ․ ապրիլի 14-ին.
10. ↑  «Русская история X».
11. ↑  «Решение № 7 -19/2018 7-19/2018 от 26 февраля 2018 г. по делу № 7 -19/2018 :: СудАкт.ру». sudact.ru. Վերցված է 2020 թ․ ապրիլի 14-ին.
12. ↑  «Русская история X».
13. ↑  «В Петербурге задержали подозреваемого в убийстве активистки Григорьевой». *BBC News Русская служба*. 2019 թ․ հուլիսի 25. Վերցված է 2020 թ․ ապրիլի 13-ին.
14. ↑  ««Григорьева, привет!»: Новгородка в суде рассказала, как её задержали после антикоррупционного митинга» (ռուսերեն). Новгород.ру. 2017 թ․ հունիսի 16. Վերցված է 2020 թ․ ապրիլի 14-ին.
15. ↑  «Политическая и бытовая версии убийства Елены Григорьевой в Санкт-Петербурге» (ռուսերեն). ГОЛОС АМЕРИКИ. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ դեկտեմբերի 5-ին. Վերցված է 2020 թ․ ապրիլի 14-ին.
16. ↑  «ЛГБТ-активистка Елена Григорьева была убита возле своего дома». *EG.RU* (ռուսերեն). Վերցված է 2020 թ․ սեպտեմբերի 10-ին.
17. ↑  ««Система не готова защитить». Активистка Елена Григорьева убита». *Радио Свобода* (ռուսերեն). Վերցված է 2020 թ․ սեպտեմբերի 10-ին.
18. ↑  ««Хотят запугать нас всех!» Подробности жестокой расправы над проукраинской противницей Путина». *OBOZREVATEL* (ռուսերեն). Վերցված է 2020 թ․ սեպտեմբերի 10-ին.
19. ↑  «Елена Григорьева и ее жизнь: Что известно про убитую в Петербурге активистку». *The Village*. 2019 թ․ հուլիսի 23. Վերցված է 2020 թ․ սեպտեմբերի 10-ին.
20. ↑  «ЛГБТ-активистку в Петербурге могли убивать несколько человек. Она состояла в «июльском списке» гомофобов-карателей». *www.fontanka.ru* (ռուսերեն). 2019 թ․ հուլիսի 22. Վերցված է 2020 թ․ սեպտեմբերի 10-ին.
21. ↑  «В Петербурге убита ЛГБТ-активистка Елена Григорьева». *Wonderzine* (ռուսերեն). 2019 թ․ հուլիսի 22. Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ մայիսի 10-ին. Վերցված է 2020 թ․ սեպտեմբերի 10-ին.
22. ↑
23. ↑  «В Петербурге убита гражданская активистка Елена Григорьева». *meduza.io* (ռուսերեն). Վերցված է 2020 թ․ սեպտեմբերի 10-ին.
24. ↑  TV Rain Inc (2019 թ․ հուլիսի 22). «В Санкт-Петербурге убили активистку Елену Григорьеву». tvrain.ru. Վերցված է 2020 թ․ ապրիլի 14-ին.
25. ↑  «В Петербурге убили активистку и правозащитницу Елену Григорьеву» (ռուսերեն). РБК. Վերցված է 2020 թ․ ապրիլի 14-ին.
26. ↑  «В Петербурге убита гражданская активистка Елена Григорьева».
27. ↑  «СК показал видео из квартиры, где жила убитая ЛГБТ-активистка Григорьева» (ռուսերեն). Новости Мойка78. 2019 թ․ հուլիսի 25. Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ մարտի 4-ին. Վերցված է 2020 թ․ ապրիլի 14-ին.
28. ↑  Петр КИБЕР | Сайт «Комсомольской правды» (2019 թ․ օգոստոսի 2). ««Сказала, что я лох»: 29-летний кладовщик признался в убийстве ЛГБТ-активистки Григорьевой» (ռուսերեն). KP.RU - сайт «Комсомольской правды». Վերցված է 2020 թ․ ապրիլի 14-ին.
29. ↑  «Возможного убийцу ЛГБТ-активистки поймали со второй попытки. Что известно о мотивах?» (ռուսերեն). Телеканал 360°. Վերցված է 2020 թ․ ապրիլի 14-ին.
30. ↑  «Те, кто ушли». lenta.ru. Վերցված է 2020 թ․ ապրիլի 14-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Znak: «Кто следующий? Принимаем ставки» Петербургский борец с геями назвал убийство ЛГБТ-активистки «нравственным джихадом» Archived 2021-01-27 at the Wayback Machine.