**Էրնեստ Գերի Գեյգեքս** (անգլ.՝ Ernest Gary Gygax; հուլիսի 27, 1938(1938-07-27), Չիկագո, Իլինոյս, ԱՄՆ - մարտի 4, 2008(2008-03-04)[…], Lake Geneva, Ուոլուորթ, Վիսկոնսին, ԱՄՆ), ամերիկացի գրող և սեղանի խաղերի մշակող, առավել հայտնի է որպես «Dungeons & Dragons» դերային խաղի հեղինակներից մեկը, որը նա ստեղծել է 1974 թվականին Դեյվ Արնեսոնի հետ միասին։ Գեյգեքսին անվանում են դերային խաղերիի հայր։

1960-ականներին Գայգեքսը լրջորեն տարվել է վարգեյմերով և կազմակերպել Gen Con առաջին խաղային կոնվենտը։ 1971 թվականին նա Ջեֆ Փերրենի հետ միասին ստեղծել է Chainmail, սեղանի վարգեյմը, օգտագործելով միջնադարյան թեմաներով մանրանկարներ։ Մանկության տարիների ընկեր Դոն Քեյի հետ 1973 թվականին Գեյգեքսը հիմնադրել է Tactical Studies Rules (TSR, Inc.) ընկերությունը։Հաջորդ տարի նա Դեյվ Արնեսոնի հետ միասին ստեղծել է «Dungeons & Dragons» (D&D) սեղանի դերային խաղը, որը կառուցվել է «Chainmail»-ի հիման վրա, ֆանտազիայի տարրերի հավելումով, որը Գարին սիրում էր մանկության տարիներին։ Նույն տարում հիմնադրել է «Dragon» ամսագիրը, որը ստեղծվել է D&D-ի աջակցության համար։ 1977 թվականին Գեյգեքսը շարունակել է աշխատել իր խաղի վրա՝ թողարկելով կատարելագործված տարբերակը, որը կոչվում է *Advanced Dungeons & Dragons*: Նա նաև հեղինակ է մեծ թվով խաղային ուղեցույցների։ Գեյգեքսը ստեղծել է Գրեյհոկի կարգավորումը, որով մի քանի խաղային հավելվածներ և արկածային վեպեր է գրել։ 1985 թվականին TSR-ի նոր սեփականատիրոջ հետ ունեցած կոնֆլիկտի պատճառով Գայգեքսը թողել է իր ստեղծած ընկերությունը և շարունակել է զարգացնել դերային խաղերը ինքնուրույն։ Մասնակցել է *Dangerous Journeys* (1992), *Lejendary Adventure* (1999) և *Castles & Crusades* (2005), դերային խաղերի զարգացմանը որոնք, սակայն, շատ հեռու էին նրա հիմնական գործունեության հաջողությունից։ Մինչև կյանքի վերջիը շարունակել է զբաղվել ստեղծագործությամբ. գրել է խաղային ձեռնարկներ, վեպեր և պատմություններ ֆանտազիայի ժանրում ինչպես նաև ակտիվորեն մասնակցել է դերային խաղերի սիրահարների համայնքի կյանքին։ Գայգեքսն ամուսացել է երկու անգամ, ուներ վեց երեխա։ 2004 թվականին երկու կաթված է ստացել, ավելի ուշ բժիշկները նրան ախտորոշել են որովայնի աորտայի անեվրիզմ, որից Գեյգեքսը մահացել է 2008 թվականի մարտին։

Վաղ տարիներ
-----------

Գերի Գեյգեքս ծնվել է Չիկագոյում շվեյցարացի ներգաղթյալի և Չիկագոյի սիմֆոնիկ նվագախմբի ջութակահար Էռնստ Գեյգեքսի ընտանիքում։ Մանկությունն անցկացրել է Չիկագոյում, լուրջ վիճեր է ունեցել հարևան թաղամասի երեխաների հետ, մասնակցել է զանգվածային ծեծկռտուքների, ինչի պատճառով 1946 թվականին ընտանիքը տեղափոխվել է Վիսկոնսին նահանգի Լեյք-Ջենիվա քաղաաք, որտեղ ապրել էր Գերիի մոր ընտանիքը 19-րդ դարասկզբին։

Մանկության և պատանեկության հասակում Գեյգեքսը տարվել է ֆենտեզի և գիտական ֆանտաստիկա ժանրի գրականությամբ, ինչպես նաև սիրել է տարատեսակ խաղեր։ Հինգ տարեկանում խաղացել է թղթախաղ, ավելի ուշ՝ շախմատ, իսկ 10 տարեկանում ընկերների հետ խաղացել է դերային խաղեր, որոնցում կատարել է հաղորդավարի դերը։ Գերիի սերը գիտական ֆանտաստիկայի և ֆանտազիայի հանդեպ արթնացրել է նրա հայրը։ 1953 թվականին Գեյգեքսը սկսել է համատեղել խաղերի հանդեպ սերն ու տարվածությունը Wargames սեղանի խաղի պատմությունում, որոնք նա խաղում էր իր լավագույն ընկեր Դոն Քեյի հետ։ Դեռահասներ Գեյգեքսը և Քեյը խաղի համար ստեղծել էին սեփական կանոններ փոքր զինվորներով, պայթյունները նմանեցնում էիր ճայթուկների օգնությամբ։

Գեյգեքսը 11-րդ դասանից դուրս է եկել դպրոից, մինչև 19 տարեկանում Չիկագո վերադառնալը սկսել է աշխատել՝ փորձելով իրեն տարբեր մասնագիտություններում։ Մասնակցել է պրոֆեսիոնալ քոլեջի երեկոյան պարապունքներին և հաճախել է Չիկագոյի համալսարանում կազմակերպվող մարդաբանության դասընթացների։ 1958 թվականին ամուսնացել է Մերի Ջո Պաուլլի հետ, շուտով նրանք ունեցել են երեխաներ։ Գեյգեքսը շարունակել է մասնակցել երեկոյան դասընթացներին, ստացել է բարձր գնահատականներ, և դասախոսների պնդմամբ, հայտ է ներկայացրել Չիկագոյի համալսարան և ընդունվել։ Սակայն, լինելով ամուսնացած մարդ, նախընտրել է ուսման փոխարեն աշխատանքի անցնել ապահովագրական ընկերությունում։

1958 թվականի դեկտեմբերին Գեյգեքսին գրավել էր «Avalon Hill» ընկերության «Gettysburg» սեղանի խաղը։ Նա դարձել է սեղանի խաղերի երկրպագուների խմբակցության ակտիվ անդամ և փոստով խաղացել է «Diplomacy», որի համար մշակել է կանոնների սեփական տարբերակները։ 1965 թվականին Գեյգեքսը լրջորեն տարվել է «Wargames» սեղանի խաղով, գրել է հոդվածներ բազմաթիվ թեմատիկ ամսագրերի համար, մշակել է սեփական կանոնները, մասնավորապես փորձել է փոփոխություններ մտցնել պատահական թվերի ստացման գործընթացում, որի համար օգտագործել է ոչ միայն ստանդարտ վեցանիստ զառ, այլև չորս այլ տիպի կանոնավոր բազմանիստ զառեր։

Wargames
--------

1966 թվականին Գեյգեքսը Բիլ Սփիրի և Սքոթ Դանկանի հետ միասին հիմնել է Wargamers-ի միջազգային ֆեդերացիան (International Federation of Wargamers կամ IFW), որը միավորել է մի քանի wargame ակումբներ, նպաստել երկրպագուների հետաքրքրություններին և նրանց համար կազմակերպել ֆորումներ։ 1967 թվականին ընտանիքի հետ միասին վերադարձել է Լեյք-Ջենև և իր տան նկուղում անցկացրել wargame-ի 20 սիրահարների հանդիպում։ Այդ հանդիպումը անվանեցին *Gen Con 0*։ Հաջորդ տարի Գեյգեքսը ֆորումի անցկացման համար 50 դոլարով դահլիճ է վարձակալել, որը եղել է պաշտոնապես առաջին կոնվենցիան Լեյք-Ջենևում (կարճ Gen Con)։ Ներկայումս Gen Con-ը Հյուսիսային Ամերիկայի խաղային խոշորագույն կոնվենտներից մեկն է։ 1969 թվականի օգոստոսին երկրորդ Gen Con'e-ում Գեյգեքսը հանդիպել է Դեյվ Արնեսոնին՝ Dungeons & Dragons-ի ապագա համահեղինակին։

1965 թվականին Դոն Քեյի, Մայք Ռիզի և Լեոն Թաքերի հետ, Գեյգեքսը հիմնել է *Lake Geneva Tactical Studies Association* (LGTSA) ռազմական մանրանկարների սիրահարների ակումբ, որի շտաբակայանը գտնվում էր իր տան նկուղում։ Լուրջ զբաղվելով խաղերի մշակմամբ՝ Գերին լքել է իր աշխատանքը ապահովագրական բիզնեսում և սկսել վերանորոգել կոշիկներ, ինչը նրան ավելի շատ ազատ ժամանակ էր տալիս իր նախընտրած աշխատանքի համար։ 1970 թվականին նա դարձել է Guidon Games ընկերության գլխավոր խմբագիրը։ Այն զբաղում էր wargame-երի թողարկմամբ։ Գեյգեքսը մասնակցել է Alexander the Great (Ալեքսանդր Մակեդոնացու արշավների մասին) և Dunkirk (Դյունկերկի օպերացիայի մասին) սեղանի պատմական խաղերի ստեղծմանը, որը թողարկվել է 1971 թվականին։ 1968 թվականին, Գեյգեքսը, Ջեֆ Փերենի հետ միասին, գրել է Chainmail (Կոլչուգա) wargame-ի համար կանոններ, որը միջնադարի մարտավարական մարտերի մասին էր։ Այս խաղը նույնպես թողարկվել է 1971 թվականին։ Դեյվ Արնսոնի հետ միասին նա ստեղծել է ռազմածովային wargame, որը կոչվում է *Don’t Give Up the Ship!*։

1972 թվականին լույս տեսած Chainmail-ի երկրորդ հրատարակությունը Գեյգեքսը հավելել է կանոնների կցումով, ներկայացնելով հրեշներին և ոչ մարդկային ցեղերի ներկայացուցիչներին՝ Թոլքինի և այլ ֆանտաստիկ գրողների ստեղծագործությունների հիման վրա։ Խաղի համար ստեղծվել են կանոններ անհատական կերպարներով և հրաշագործներով․ ստեղծվել են տասը կախարդանք օգտագործելու կանոններ, որոնք ազդում են ճակատամարտի ընթացքի վրա։ Նույն թվականին, Լեյք-Ջենևի կատարած այցի ընթացքում, Արնեսոնը խաղը անցկացրել է նոր կանոնների համաձայն՝ իր սեփական Blackmoore-ի պարամետրում, և Գեյգեքսը դերային խաղերում մեծ պոտենցիալ է նկատել։

Որպես հիմք օգտագործելով Chainmail-ի կանոնների ադապտացումը Blackmoore-ի սեթինգի ներքո, Գայգեքսը և Առնեսոնը ձեռնամուխ են եղել դերային խաղի մշակմանը, որը սկզբում անվանվել է The Fantasy Game (Խաղ ֆանտաստիկ ժանրում), և որը հետագայում դարձել է Dungeons & Dragons։ Մոգության կանոնները ստեղծվել են գրող Ջեք Վենսի ստեղծագործությունների ազդեցության տակ, համակարգի այլ տեսանկյուններից հեղինակները ոգեշնչվել են Ռոբերտ Հովարդի, Լայոն Սփրեգ դե Քամպի և Ֆրից Լեյբերի ստեղծագործություններից։ 1973 թվականին Գեյգեքսըը թողել է կոշկակարի աշխատանքը և փորձել Avalon Hill-ի միջոցով իր խաղը հրատարակել, բայց ընկերության ներկայացուցիչները հրաժարվել են։

TSR
---

Գեյգեքսը Guidon Games-ից հեռացել է 1973 թվականին և հոկտեմբերին Դոն Քեյի հետ համատեղ հիմնադրել է Tactical Studies Rules հրատարակչական ընկերությունը (ավելի ուշ հայտնի է որպես TSRՍ Inc.): Նրանցից յուրաքանչյուրը ընկերությունում ներդրել է հազար դոլար ,սակայն *Dungeons & Dragons*-ի կանոնների հրապարակման համար այդ գումարը բավարար չէր, ուստի այն մտավախությունից, որ մյուս հրատարակչությունները նրանցից շուտ նմանատիպ նախագծեր կթողարկեն, Գեյգեքսը և Քեյը 1974 թվականին հրավիրել են Բրայան Բլումին՝ որպես երրորդ գործընկեր։ Դա թույլ է տվել նույն տարվա հունվարին թողարկել *Dungeons & Dragons-ը* `բռնցքամարտի հավաքածուի տեսքով։ 1000 տպաքանակի առաջին տպաքանակը վաճառվել է մեկ տարուց պակաս ժամանակում։ Այս ժամանակահատվածում Գեյգեքսը շարունակել է աշխատել սեղանի վարգեյմերի կանոնների վրա, ինչպիսիք են *Cavaliers-ը և Roundheads-ը* (Անգլիայի 17-րդ դարի քաղաքացիական պատերազմի մասին, անգլիական բուրժուական հեղափոխության ժամանակ, Ջեֆ Պերին հետ համատեղ), *Classic Warfare* (Անտիկ աշխարհի մասին), *Tractics* (երկրորդ աշխարհամարտի մասին պատերազմ, Մայք Ռիզի և Լեոն Թաքերի հետ միասին) և *Warriors of Mars* :

1974 թվականին Գեյգեքսը ստեղծել է *The Strategic Review* ամսագիրը, խմբագիր եղել է Թիմ Քասկը, ամսագիրի անունը փոխվել է և դարձել *The Dragon*, նվիրված ֆանտազիայի և, մասնավորապես, *Dungeons & Dragons-ին*։ Բրայան Բլումի հետ միասին 1975 թվականին նա ստեղծեl 1 դերասանական խաղ Վայրի Արևմուտքի թեմայով՝ *Boot Hill* -ը։ 1977 թվականին լույս է տեսել *Dungeons & Dragons Basic Set*-ը՝ *D&D* հատուկ հրատարակությունը, որը կենտրոնացած էր երիտասարդական լսարանի վրա։

1975 թվականին Դոն Քեյը անսպասելիորեն մահացել է սրտի կաթվածից՝ 36 տարեկան հասակում։ Ընկերության մասնաբաժինը անցել է Դոնը կնոջը, որի հետ Գեյգեքսը հարաբերություններ չի ունեցել։ Գեյգեքսը գրել է, որ իր հետ բիզնես վարելն անհնար էր։ Քանի որ ոչ Գեյգեքսը, ոչ Բլումը բավարար գումար չունեին, որպեսզի գնեին Քեյի կնոջ բաժինը, Բրայան Բլումն առաջարկել է թույլ տալ իր հորը՝ Մելվինին գնել Քեյի բաժինը և դառնալ երրորդ գործընկերը։ Հետագայում Մելվին Բլումի բաժինը անցել է իր երկրորդ որդուն։

### Advanced Dungeons & Dragons

1977 թվականին հրատարակվել է *D&D* նոր տարբերակը, որը ստացել է *Advanced Dungeons & Dragons (AD&D)* անվանումը, իսկ շուտով թողարկվել է մեծ թվով հավելվածներ այդ համակարգի համար։ D&D և AD&D կանոնները անհամատեղելի էին միմյանց հետ, այնպես որ որոշ ժամանակ այդ ապրանքանիշերի տակ ապրանքատեսակները արտադրվում էին զուգահեռ։ Այս հրատարակության համար Գայգեքսը գրել է կանոնների գրքեր players Handbook (խաղացողի ուղեցույց), Dungeon Masters Guide (վարպետի ուղեցույց), Monster Manual I-II (հրեշների ուղեցույց), *U*nearthed Arcana (խաղացողի լրացուցիչ հնարավորությունների և վարպետության առաջարկությունների հավաքածու) և Oriental Adventures (արևելյան ոճի խաղերի հավելված)։ Գայգեքսը նաև գրել է մի շարք արկածներ D&D-ի և AD&D-ի համար։ Սեթինգ Գրեյհոկը, որ վրա երկար տարիներ աշխատել է, թողարկվել է 1980 թվականին։ 1980 թվականին Dungeons & Dragons-ի վաճառքը հասել է 8,5 միլիոն դոլարի։ Գեյգեքսը նաև մասնակցել է Gamma World-ի սեղանի դերային խաղի ստեղծմանը։

1979 թվականին Միչիգանի համալսարաններից մեկի ուսանող Ջեյմս Դալլաս Էգբերտ III-ը ենթադրաբար կորել է համալսարանի մերձակա թունելներում՝ D&D-ի մոտիվներով կենդանի գործողություն խաղալիս։ Նրա որոնումը շարունակվել է մի քանի շաբաթ, չնայած իրականում Էգբերտը գաղտնի հեռացել էր համալսարանից, այս դեպքը գրավել է լրատվամիջոցների ուշադրությունը դեպի*Dungeons & Dragons*: 1982 թվականին ինքնասպան է եղել Պատրիսիա Պուլինգի որդին, որը նրա մահվան մեջ մեղադրել է D&D-ին և ստեղծել Bothered About Dungeons & Dragons կազմակերպությունը, որը դեմ է եղել խաղին և նրա հրատարակիչներին։ 1985-ին Գյեգեսը հայտնվել է ազգային հեռուստատեսությունում՝ ի պաշտպանություն իր մտավոր երեխաների։ Նրա հասցեին հաշվեհարդարի սպառնալիքներ են հնչել, որից հետո նա ստիպված է եղել թիկնապահ վարձել։ Մինչդեռ 1982 թվականին D&D ապրանքատեսակների տարեկան վաճառքը հասնում էր 16 միլիոն դոլարի, իսկ 1983 թվականի հունվարին The New York Times թերթը ենթադրել է, որ D&D-ը կդառնա 1980-ականների մեծագույն խաղը։

1983 թվականին TSR-ը բաժանվել է TSR, Inc-ի, և TSR Entertainment, Inc. Գեյգեքսը TSR Inc-ի նախագահ և տնօրենների խորհրդի նախագահն էր:Նա մեկնել Է Հոլիվուդ, որտեղ երկու տարի զբաղվել Է CBS հեռուստաալիքի Dungeons & Dragons-ի մոտիվներով մուլտսերիալի թողարկմամբ։ Գեյգեքսի բացակայության ժամանակ *TSR, Inc.*-ը ղեկավարում էին նրա գործընկերները, Քեվինը և Բրայան Բլումը։ 1984 թվականին վերադառնալով Վիսկոնսին, Գեգեքսը հայտնաբերել է, որ ընկերությանը լուրջ ֆինանսական դժվարություններ են սպասվում, և նրա պարտքը հասել է 1,5 միլիոն դոլարի։ Գեյգեքսը Լորրեյն Ուիլյամսին վարձել է ընկերության ղեկավարության համար և Քևին Բլումի հրաժարականից հետո Բլում եղբայրները Ուիլյամսին վաճառել են ընկերությունում ունեցած իրենց բաժնեմասերը, չնայած Գայգեքսին դատարանի միջոցով գործարքը արգելափակելու փորձերին : Շուտով պարզ դարձավ, որ Գեյգեքսը և Ուիլյամսը բոլորովին այլ տեսլական ունեին *TSR, Inc.- ի* ապագայի համար, բայց ընկերության մեծ մասն արդեն իսկ գտնվում էր Ուիլյամսի ձեռքում։ 1985 թվականի հոկտեմբերին տնօրենների խորհուրդը հեռացրել է Գեյգիքսին նախագահի և խորհրդի նախագահի պաշտոնից։ 1985 թվականի դեկտեմբերի 31-ին, կորցնելով վերահսկողությունը սեփական ընկերության վրա, Գեյգիքսը հեռացել է*TSR, Inc.*-ից*:* 1985 թվականին *Dungeons & Dragons* ապրանքանիշով ապրանքատեսակների վաճառքը հասել է 29 միլիոն դոլարի։

### Հեռացում TSR-ից

1983 թվականին TSR-ը բաժանվել է TSR, Inc.-ի և TSR Entertainment, Inc.-ի։ Գեյգեքսը եղել է TSR, Inc.-ի և տնօրենների խորհրդի նախագահը, և TSR Entertainment, Inc.-ի նախագահը։ Գեյգեքսը մեկնել Է Հոլիվուդ, որտեղ երկու տարի CBS հեռուստաալիքի համար զբաղվել է Dungeons & Dragons-ի մոտիվներով մուլտսերիալի թողարկմամբ։ Գեյգեքսի բացակայության ժամանակ TSR, Inc․-ը ղեկավարել են նրա գործընկերներ՝ Քևինը և Բրայան Բլումը։ 1984 թվականին Վիսկոնսին վերադառնալով՝ Գայգեքսը հայտնաբերել է, որ ընկերությունը լուրջ ֆինանսական դժվարությունների է բախվել, իսկ նրա պարտքը հասել է 1,5 մլն դոլարի։ Գեյգեքսը վարձել է Լորրեն Ուիլյամսին՝ ընկերությունը ղեկավարելու համար և հասել է նրան, որ Քևին Բլումը գործադիր տնօրենի պաշտոնից հրաժարական է տվել, որից հետո Բլում եղբայրները վաճառել են ընկերության իրենց բաժնետոմսերը Ուիլյամսին, չնայած Գեյգեքսի փորձերին՝ դատարանի միջոցով գործարքը շրջափակելու համար։ Շուտով պարզ դարձավ, որ Գեյգեքսն ու Ուիլյամսը TSR, Inc.-ի ապագայի մասին բոլորովին այլ կանխատեսումեներ ունեն, բայց ընկերության մեծ բաժինն արդեն իսկ գտնվում էր Ուիլյամսի ձեռքում։ 1985 թվականի հոկտեմբերին տնօրենների խորհուրդը Գեյգեքսին հեռացրել է նախագահի և խորհրդի նախագահի պաշտոններից։ 1985 թվականի դեկտեմբերի 31-ին, կորցնելով վերահսկողությունը սեփական ընկերության նկատմամբ, Գերին հեռացել է TSR, Inc.-ից։ 1985 թվականին Dungeons & Dragons ապրանքանիշով արտադրանքի վաճառքը հասել է 29 մլն դոլարի։

Ընկերությունը լքելուց առաջ Գեյգեքսը հրատարակել է երկու ֆանտաստիկ վեպ, որոնց գործողությունները տեղի են ունենցել Գրեյհոկ աշխարհում, և որի գլխավոր հերոսը Գորդ անունով խաբեբան էր։ Ըստ TSR, Inc.-ի հետ կնքած պայմանագրի Գեյգեքսը պահպանել է Գորդի և իր ստեղծած բոլոր կերպարների իրավունքները, որոնց անունները նրա անվան անագրամաներն են (օրինակ՝ Իյրագ և Զագիգ)։ Այնուամենայնիվ, ընկերությունը ստացել է Dungeons & Dragons-ի, Գրեյհոկ աշխարհի և Գեյգեքսի բոլոր հերոսների իրավունքները, որոնք հայտնվել են TSR-ի արտադրանքներում, ինչպես Մորդենկայնենը, Ռոբիլարը և Թենզերը։ 1986 թվականի հոկտեմբերին Գայգեքսը թողել է TSR, Inc.-ի իր բոլոր պաշտոնները, իսկ դեկտեմբերին վերջնականապես ձևակերպել է ընկերության իր բաժնեմասի վաճառքը։

TSR-ից հետո
-----------

«TSR»-ից հեռանալուց անմիջապես հետո Գեյգեքսը ստեղծել է «New Infinities Productions, Inc» խաղային ընկերությունը։ 1987 թվականին Գեյգեքսը Քիմ Մոանի և Ֆրենկ Մենտցերի հետ միասին թողարկել է «Cyborg Commando» գիտաֆանտաստիկ դերային խաղը։ Նրա հաջորդ նախագիծը «Dangerous Dimension» (Վտանգավոր չափումներ) ֆանտազիա ժանրի դերային խաղն է, սակայն TSR, Inc.-ի կողմից դատական գործ հարուցելու սպառնալիքի պատճառով, նշելով DD և D&D հապավումների նմանությունը, անունը պետք էր փոխել «Dangerous Journeys» (DJ)։ Գեյգեքսի ստեղծած արտադրանքի շարքը թողարկվել է «Game Designers' Workshop» ընկերության կողմից։ TSR-ի ղեկավարությունն անմիջապես դատի է տվել հեղինակային իրավունքի խախտման համար, քանի որ DJ-ն ու D&D-ն շատ ընդհանուր հատկություններ ունեին։ Արդյունքում գործը լուծվել է դատարանից դուրս, TSR-ը գնել է «DJ»-ի բոլոր իրավունքները և ամբողջությամբ փակել այս նախագիծը։

1986-1988 թվականներին, Գեյգեքսը նախկին շարքի համար գրել է ևս մի քանի վեպեր Գորդ խաբեբայի մասին, որոնք հրատարակվել են «New Infinities Productions»-ի կողմից։ 1988 թվականին, իր դժգոհությունն արտահայտելով, թե ինչպես են «TSR»-ի նոր հեղինակները փոխում նրա սեթինգ Գրեյհոկը, Գեյգեքսը վերջապես որոշել է իր հերթական վեպում ոչնչացրել այդ հորինված աշխարհը։ 1990-ական թվականներին Գեյգեքսը գրել է ևս երեք վեպ, ինչպես նաև մեծ թվով փոքր պատմություններ տարբեր ամսագրերի համար։ 1995 թվականին նա սկսել է աշխատել համակարգչային խաղի վրա, որը 1999 թվականին վերածվել է «Lejendary Adventure» սեղանի դերային խաղի։ d20 համակարգի դուրս գալուց հետո (Dungeons & Dragons-ի երրորդ խմբագրության հիմքը) Գայգեքսն այս համակարգի համար ստեղծել է խաղային հավելվածներ։ 2002-2006 թվականներին «Troll Lord Games»-ի հրատարակչի համար ստեղծել է երեք արկածներ։

2003 թվականին Գայգեքսը հայտարարել է, որ Ռոբ Կունցի հետ միասին զբաղվում է Castles & Crusades (դասական D&D-ի ձևափոխություն) խաղային համակարգի համար ամրոցի և Գրեյհոկ քաղաքի մանրամասն նկարագրության աշխատանքներով, բայց այն պատճառով, որ այդ անվանման իրավունքները անցել են Wizards of the Coast ընկերությանը, որը 1997 թվականին յուրացրել էր TSR-ը, Գեյգեքսն ամրոցի անունը փոխել է Զագիգ, իսկ քաղաքները՝ Իյգսբուրգ։ 2004 թվականի ապրիլին, այդ լայնածավալ նախագծի վրա աշխատելիս Գեյգեքսը կաթվածահար է եղել։ Դրանից 7 ամիս անց կարողացել է վերադառնալ համակարգչային աշխատանքին, սակայն նախկին 14 ժամվա փոխարեն օրական 1-ից 2 ժամ է անցկացրել աշխատանքի վրա։ Կունցը նախընտրել է զբաղվել իր այլ նախագծերով, սակայն այդ սեթինգի համար արկածներ գրելու ժամանակ է գտել։ 2005 թվականին լույս է տեսել Իյգսբուրգ սեթինգի առաջին 256-էջանոց հատորը, հետագայում հրատարակվել է նաև Կունցի արկածները։ Սեթինգի երկրորդ հատորը լույս է տեսել 2008 թվականին։ Գեյգեքսը ծրագրել էր շարունակել աշխատանքը սեթինգի վրա, սակայն նրա մահը՝ 2008 թվականի մարտին այդ աշխատանքն անավարտ է թողել։

Անձնական կյանք
--------------

Գեյգեքսը 1999 թվականին
Վաղ տարիքից Գեյգեքսը զբաղվել է որսորդությամբ, լավ է կրակել և՛ աղեղով, և՛ հրացանով։ Գեյգեքսը հավաքել է տարբեր ժամանակների զենքեր, նաև ունեցել է հրացանների և ատրճանակների հավաքածու։

1958 թվականին Գեյգեքսն ամուսնացել է Մերի Ջո Փաուելի հետ։ 1961 թվականին ունեցել են երկու երեխա, որոնք հետագայում ակտիվորեն մասնակցել են «Dungeons & Dragons» խաղերին։ Առաջին ամուսնության ընթացքում Գեյգեքսը հինգ երեխա է ունեցել․ Էրնեստը, Լյուկը, Հայդը, Սինդը և Էլիզը։ 1980-ական թվականների սկզբին նա ամուսնալուծվել է, իսկ 1987 թվականի օգոստոսի 15-ին կրկին ամուսնացել։ 2005 թվականին նա արդեն ուներ յոթ թոռ։

2004 թվականի ապրիլի 1-ին և մայիսի 4-ին ստացած կաթվածներից և ոչ ճիշտ բուժման հետևանքով առաջացած սրտի նոպայից հետո Գեյգեքսը գործնականորեն դադարեցրել է գրողի գործունեությունը։ Լինելով ընչաքաղց ծխող, նա ստիպված էր ծխախոտից ծխախոտի անցնել։ 2005 թվականի վերջին նրա մոտ ախտորոշել են որովայնի աորտայի անեվրիզմ։ Թեև Գեյգեքսը լրջորեն նվազեցրել է աշխատանքային ծանրաբեռնվածությունը, այնուամենայնիվ շարունակել է ակտիվորեն մասնակցել համայնքի խաղային կյանքին և պարբերաբար մասնակցել թեմատիկ ֆորումների քննարկումների։

Գեյգեքսը մահացել է 2008 թվականի մարտի 4-ին իր տանը՝ 69 տարեկան հասակում։

Ճանաչում և հիշողություն
-----------------------

1980 թվականին Գեյգեքսն ընդգրկվել է «Origins» փառքի սրահում։ «GameSpy» կայքը 30 մարդկանց վարկանիշում 18-րդ հորիզոնականը բաժանել է Գեյգեքսի և Թոլքինի միջև, որոնք ամենամեծ ազդեցությունն են ունեցել խաղային արդյունաբերությունում։ «Multiplayer»-ի «World of Warcraft», «Ultima Online», Ultima Online և «Dungeons & Dragons Online» բազմաօգտատեր դերային խաղերի մշակողները, ինչպես նաև «Ֆուտուրամա․ Բենդերայի խաղը» անիմացիոն ֆիլմի հեղինակները, ձոն են թողել Գերի Գեյգեքսին։ Երգիծաբան Սթիվեն Քոլբերը, որը երիտասարդ տարիքում տարվել է D&D-ով, Գեյգեքսին նվիրել է իր The Colbert Report ծրագրի մի մասը։ Գեյգեքսի հիշատակին նվիրվել են Dungeons & Dragons-ի 4-րդ խմբագրության բոլոր երեք հիմնական խաղային ձեռնարկները, որոնք թողարկվել են 2008 թվականին։

Գեղարվեստական ստեղծագործությունների ցանկ
----------------------------------------

*Greyhawk Adventures ցիկլը*
* *Gary Gygax.* Saga of Old City. — TSR, 1985. — 352 с. — ISBN 978-0-88038-257-1
* *Gary Gygax.* Artifact of Evil. — TSR, 1986. — 352 с. — ISBN 978-0-88038-279-3

*Gord the Rogue ցիկլը*
* *Gary Gygax.* Sea of Death. — Ace/New Infinities, 1987. — 394 с. — ISBN 978-0-441-75676-6
* *Gary Gygax.* Night Arrant. — Ace/New Infinities, 1987. — 398 с. — ISBN 978-0-441-29863-1
* *Gary Gygax.* City of Hawks. — Ace/New Infinities, 1987. — 400 с. — ISBN 978-0-441-10636-3
* *Gary Gygax.* Come Endless Darkness. — New Infinities, 1988. — 379 с. — ISBN 978-0-441-11446-7
* *Gary Gygax.* Dance of Demons. — New Infinities, 1988. — 428 с. — ISBN 978-0-425-11342-4

*Mythos ցիկլը*
* *Gary Gygax.* The Anubis Murders. — Roc/NAL/Penguin, 1992. — 299 с. — ISBN 978-0-451-45214-6
* *Gary Gygax.* The Samarkand Solution. — Roc/Penguin, 1993. — 284 с. — ISBN 978-0-451-45299-3
* *Gary Gygax.* Death in Delhi. — Roc/Penguin, 1993. — 287 с. — ISBN 978-0-451-45244-3
* *Gary Gygax.* Infernal Sorceress. — Paizo Publishing, LLC, 2008. — 258 с. — ISBN 978-1-60125-117-6

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Encyclopædia Britannica
2. 1 2  Internet Speculative Fiction Database — 1995.
3. 1 2  Vegetti Catalog of Fantastic Literature (իտալ.)
4. 1 2  Gary Gygax, 1938-2008: Rest in peace, Dungeon Master // *Crave* — CNET, 2008.
5. 1 2  Internet Movie Database — 1990.
6. ↑  Find A Grave — 1996.
7. 1 2 3  Allen Rausch. (2004 թ․ օգոստոսի 15). «Gary Gygax Interview — Part I». GameSpy. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 31-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 17-ին.
8. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  David Kushner. (2008 թ․ հոկտեմբերի 3). «Dungeon Master: The Life and Legacy of Gary Gygax». Wired. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 31-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 17-ին.
9. 1 2 3 4 5  Laura Parker. (2008 թ․ մարտի 7). «Gary Gygax». The Guardian. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 31-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 17-ին.
10. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  Patricia Sullivan. (2008 թ․ մարտի 5). «E. Gary Gygax; Co-Creator Of Dungeons & Dragons». The Washington Post. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 31-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 17-ին.
11. 1 2 3  Laura Parker. (2008 թ․ մարտի 7). «Gary Gygax». The Guardian. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 31-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 17-ին.
12. 1 2 3  «Gary Gygax». NNDB.com. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 31-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 17-ին.
13. 1 2 3  «Gary Gygax». The Times. 2008 թ․ մարտի 6. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 31-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 17-ին.
14. ↑  «Gary Gygax: Q & A (Part I, Page 19)». EN World. 2002 թ․ սեպտեմբերի 17. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 31-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 17-ին.
15. 1 2 3 4  «Gary Gygax». The Economist. 2008 թ․ մայիսի 18. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 31-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 17-ին.
16. 1 2 3 4 5  TSR Profiles // *Dragon #103*. — Lake Geneva, Wisconsin: TSR, Inc. 1985.
17. 1 2  *Sean Patrick Fannon.* The Fantasy Roleplaying Gamer's Bible. — 2nd ed. — Obsidian Studios, 1999. — ISBN 0-9674429-0-7
18. 1 2  «The History of TSR». Wizards of the Coast. Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ հոկտեմբերի 4-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 17-ին.
19. ↑  
Stanley A. Miller II. (2002 թ․ օգոստոսի 3). «Next year, gamers will be draggin' their tales to Indiana prairie». Journal Sentinel. Արխիվացված է օրիգինալից 2007 թ․ օգոստոսի 9-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 17-ին.
20. ↑  Klaus Kneale. «Gen Con: The Party's Over». Forbes. Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ սեպտեմբերի 10-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 17-ին.
21. 1 2  *John Borland; Brad King.* Dungeons & Dreamers: The Rise of Computer Game Culture from Chic to Geek. — McGraw-Hill, 2003. — ISBN 0-07-222888-1
22. ↑  *Steve Winter.* 30 Years of Adventure: A Celebration of Dungeons & Dragons. — Wizards of the Coast, 2004. — ISBN 0-7869-3498-0
23. ↑  *Lawrence Schick.* Heroic Worlds: A History and Guide to Role-Playing Games. — Prometheus Books, 1991. — ISBN 0-87975-653-5
24. ↑  *Gary Gygax.* On the influence of J.R.R. Tolkien on the D&D and AD&D games // *Dragon #95*. — Lake Geneva, Wisconsin: TSR, Inc. 1985.
25. ↑  *Brian Tinsman.* The Game Inventor's Guidebook. — Krause Publications, 2002. — ISBN 0-87349-552-7
26. ↑  *Frank Hoffmann; Beulah B Ramirez.* Sports & Recreation Fads. — Routledge, 1991. — ISBN 1560240563
27. ↑  *Frank Hoffmann; Beulah B Ramirez.* Sports & Recreation Fads. — Routledge, 1991. — ISBN 1560240563
28. 1 2  «The History of TSR». Wizards of the Coast. Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ հոկտեմբերի 4-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 17-ին.
29. 1 2  *Steve Winter.* 30 Years of Adventure: A Celebration of Dungeons & Dragons. — Wizards of the Coast, 2004. — ISBN 0-7869-3498-0
30. ↑  «Gary Gygax: Q & A (Part IV, Page 2)». EN World. 2003 թ․ հուլիսի 23. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 31-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 18-ին.
31. 1 2  «The Ultimate Interview with Gary Gygax». The Kyngdoms. 2005 թ․ օգոստոսի 11. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 31-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 18-ին.
32. 1 2 3  «Gary Gygax». The Times. 2008 թ․ մարտի 6. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 31-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 17-ին.
33. ↑  *Gary Alan Fine.* Shared Fantasy — Role-playing Games as social Worlds. — The University of Chicago Press, 1983. — 254 p. — ISBN 0-226-24943-3
34. 1 2 3  David Kushner. (2008 թ․ հոկտեմբերի 3). «Dungeon Master: The Life and Legacy of Gary Gygax». Wired. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 31-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 17-ին.
35. 1 2  {{{վերնագիր}}}.
36. ↑  Allen Rausch. (2004 թ․ օգոստոսի 16). «Gary Gygax Interview - Part 2». GameSpy. Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ հոկտեմբերի 4-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 19-ին.
37. ↑  Ask The Globe. — The Boston Globe, 1983-10-05. — ISSN 07431791.
38. ↑  Allen Rausch. (2004 թ․ օգոստոսի 16). «Gary Gygax Interview - Part 2». GameSpy. Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ հոկտեմբերի 4-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 19-ին.
39. ↑  «Gary Gygax: Q & A (Part IX, Page 91)». EN World. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ մարտի 19-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 19-ին.
40. ↑  *Gary Gygax.* From the Sorcerer's Scroll // *Dragon #122*. — TSR, Inc. 1987.
41. ↑  *Nathan Cobb.* It's Only a Fad. — The Boston Globe, 1987-04-19. — ISSN 07431791.
42. ↑  «Gary Gygax: Q & A (Part V, Page 4)». EN World. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 31-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 19-ին.
43. ↑  «Gary Gygax: Q & A (Part VII, Page 2)». EN World. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 31-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 19-ին.
44. ↑  «Gary Gygax: Q & A (Part IX, page 81)». EN World. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 31-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 19-ին.
45. ↑  «Gary Gygax: Q & A (Part IV, Page 9)». EN World. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 31-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 19-ին.
46. ↑  «Gary Gygax: Q & A (Part VII, Page 23)». EN World. 2005 թ․ փետրվարի 18. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 31-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 17-ին.
47. ↑  Obituary of Gary Gygax; Godfather of Role-Playing Games and Co-Creator of Dungeons & Dragons. — The Daily Telegraph, 2008-03-06.
48. ↑  «Hall of Fame». Academy of Adventure Gaming Arts & Design. Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ մարտի 29-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 17-ին.
49. ↑  «GameSpy's 30 Most Influential People in Gaming». GameSpy. 2002. Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ հոկտեմբերի 4-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 17-ին.
50. ↑  «World of Warcraft Client Patch 2.4.0». Blizzard Entertainment. Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ մարտի 26-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 17-ին.
51. ↑  «In Remembrance: Gary Gygax (1938 — 2008)». Electronic Arts. Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ ապրիլի 7-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 17-ին.
52. ↑  Jennie Lees. (2008 թ․ մարտի 15). «DDO Q&A: Mod 7, the Monk and more». Massively. Weblogs. Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ հոկտեմբերի 31-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 17-ին.
53. 1 2  «R.I.P. Gary Gygax». The Colbert Report. 2008 թ․ մարտի 5. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 31-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 17-ին.
54. ↑  *Rob Heinsoo; Andy Collins; James Wyatt.* Player's Handbook. — 4th ed. — Wizards of the Coast, 2008. — ISBN 978-0-7869-4867-3

Արտաքին հղումներ
----------------

* RPG.net: Interview with Gary Gygax(անգլ.)
* Dungeons & Dragons Creator Gary Gygax Passes Away; Interview(անգլ.)
* ISFDb: Gary Gygax Bibliography(անգլ.)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Գերի Գեյգեքս» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database · Internet Speculative Fiction Database · Giant Bomb · Find A Grave · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Notable Names Database · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BIBSYS: 90753614 · BNE: XX962971 · BNF: 17737154v · GND: 115339442 · ISNI: 0000000107777558 · LCCN: n78051760 · NDL: 00467736 · NKC: xx0130261 · NLP: a0000003807031 · NTA: 075025507 · PTBNP: 395087 · SUDOC: 226340198 · VIAF: 15495536 · WorldCat VIAF: 15495536 |

 |

 |