recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Բենլաթ**, ֆունդազոլ, ագրոցիտ (ախտահանման համար), քիմիական պատրաստուկ՝ բույսերը սնկային հիվանդություններից պաշտպանելու համար։ Համատարած ազդեցության սնկասպան է։ Արտադրվում է 50 %-անոց թրջելի փոշու ձևով։

Կիրառություն
------------

Կիրառում են կախույթները՝ սրսկելու եղանակով (կգ/հա)՝ շաքարի ճակնդեղին (ցերկոսպորոզ, ալրացող)՝ 0,6–0,8, վարունգին (անտրաքնոզ, ասկոխիտոզ, դեղնականաչ բծավորություն, ալրացող), կոկռոշենուն (մոխրագույն փտում, ալրացող)` 0,6, ցորենին (ալրացող)՝ 0,5–0,6, լոլիկին (գորշ բծավորություն)՝ 2–3, խնձորենուն և տանձենուն (քոսային, ալրացող)՝ 1–2, հաղարջենուն (ամերիկյան ալրացող)՝ 0,8–1,0, խաղողի վազին (օիդիում, մոխրագույն փտում)՝ 1,5, երկարաթել վուշին (գաղձ, անտրաքնոզ)՝ 1,0։ Կոկռոշենին և հաղարջենին մշակում են մինչ ծաղկելը և բերքահավաքից հետո, տնկարաններում և սերմնաբուծարաններում՝ առանց սահմանափակումների։ Բոլոր մշակաբույսերի վերջին սրսկումը կատարում են բերքահավաքից 20 օր առաջ։ Բենլաթ կիրառում են ցորենի և գարու սերմերի մշակման համար (2–3 կգ/հա), լոլիկի արմատների փտման, մրիկի ու կարծրամրիկի և ֆուզարիոզային թառամման դեմ (5–6 կգ/հա)։ Նվազ թունավոր է մարդկանց և կենդանիների, անվնաս՝ մեղուների համար։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Գյուղատնտեսական հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
| **՞**Թզուկ ճագար |
| --- |
|  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Brachylagus idahoensis

 |
|  Հատուկ պահպանություն |
| 
Քիչ մտահոգող տեսակIUCN 3.1 *Least Concern* : ??? |
|  Արեալ |
| պատկեր |
| 

| [{{fullurl:wikispecies:{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} ԴասակարգումըՎիքիցեղերում] | uselang=hy}}[{{fullurl:commons:Special:Search/{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} Պատկերների որոնումՎիքիպահեստում] | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Թզուկ ճագար** (լատին․՝ Brachylagus idahoensis), կաթնասուն կենդանիներ նապաստակների ընտանիքից։

Նկարագրություն
--------------

Մարմնի երկարությունը հասնում է 22-ից 28 սմ-ի, քաշը 250-ից 450 գ է։ Կաշվի և մարմնի վերին մասը դեղնա-շագանակագույն են, մարմնի ստորին մասը սպիտակավուն է։ Հետին վերջույթները շատ կարճ են, այդ պատճառով նրանց մոտ բացակայում է ցատկող շարժման միջոցը, որն առկա է մյուս նապաստակների մոտ։

Տարածում
--------

Թզուկ ճագարը բնակվում է ԱՄՆ-ի հյուսիս-արևմուտքում, Վաշինգտոնում, Այդահոյում, Մոնտանայում, Վայոմինգում, Նևադայում և Կալիֆորնիայի հյուսիսում։ Նախընտրում են լանդշաֆտներ` երեքատամնավոր օշինդրի բուսականությամբ (Artemisia tridentata):

Կենսակերպ
---------

Փորում են փոսեր մինչև մոտավորապես 1 մ. խորությամբ, որոնք, որպես կանոն ունեն 4 կամ 5 դուրս գալու տեղեր, հաճախ` անմիջականորեն թփերի տակ։ Այդ գործողությունը տարբերում է նրանց Sylvilagus ցեղի ներկայացուցիչներից, որոնք չեն փորում սեփական փոսեր։ Նրանք թփերի միջով արահետներ են գցում, որոնք թույլ են տալիս նրանց արագ շարժվել։ Ակտիվ են թե՛ ցերեկային, թե գիշերային ժամերին։ Կեր փնտրելու ժամանակ բնից 30 մետրից ավել չեն հեռանում։ Հիմնականում սնվում են երեքատամնավոր օշինդրով։

Բազմացում
---------

Հղիությունը տևում է 4 շաբաթ։ Էգը ծնում է տարին երեք անգամ, 4-ից 8 ձագ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Книга:Пятиязычный словарь названий животных. Млекопитающие|страницы=206

Գրականություն
-------------

* Ronald M. Nowak: *Walker’s Mammals of the World*. Johns Hopkins University Press, 1999 ISBN 0-8018-5789-9

Արտաքին հղումներ
----------------

* Washington Department of Fish and Wildlife, Pygmy Rabbit
* Western Watersheds Project

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: sh2001009575 |

 |
| **՞**Գնայուկ բզեզներ |
| --- |
| Գնայուկ ոսկեգույնը զոհի հետ  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Կենդանիներ |
|
|
|
|
|
| Տիպ | Հոդվածոտանիներ |
|
|
|
|
|
| Դաս | Միջատներ |
|
|
|
| Կարգ | Բզեզներ |
|
|
|
| Ընտանիք | Գնայուկ բզեզներ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Carabidae
Latreille, 1802 |
|  Տիպիկ ներկայացուցիչներ |
| 
*Carabus*
 |
| 

| ԴասակարգումըՎիքիցեղերում | ՊատկերներՎիքիպահեստում | ITIS**109234**NCBI**41073**EOL**7467**

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Գնայուկ բզեզներ**, գնայուկներ (լատին․՝ Carabidae), բզեզների ընտանիք։ Հայաստանում հայտնի է մոտ 450 տեսակ՝ տարածված անտառներում, դաշտերում, ճահիճներում, ջրերի ափերին, հազվադեպ՝ քարանձավներում։

Արտաքին կառուցվածք
------------------

Մարմնի երկարությունը մինչև 8 սմ է։ Գլուխն ազատ շարժվող է, առաջ ցցված, բեղիկները՝ թելանման՝ 11-հատվածանի։ Ոտքերը երկար են, վազող տիպի, թաթերը՝ 5-հատվածանի։ Ծածկոցները հաճախ սև են կամ մետաղ, փայլով, վերնաթևերը՝ սովորաբար լավ արտահայտված ամբողջական ակոսներով։ Թրթուրները շարժուն են, հաճախ 6 հոդից կազմված երկար ոտքերով, ծածկոցները՝ սպիտակ կամ գունավորված (թուխ, սևակապույտ), փորի ծայրը՝ հիմնականում երկար խոզաններ կրող 2 երկար հոդավոր ցերկաներով։

Բամացում և զարգացում
--------------------

Գրեթե բոլոր գնայուկները միամյա սերունդ ունեն, սակայն կարող են ապրել մի քանի տարի և կրկնակի զուգավորվել։ Ձվի փուլը տևում է մի քանի օրից 3 շաբաթ, թրթուրինը՝ 2-3, հարսնյակի փուլը շատ կարճ է։ Սովորաբար ձմեռում է հասուն բզեզը։ Հիմնականում գիշատիչ են, կան նաև բուսակերներ, այդ թվում՝ գյուղատնտեսական բույսերի վնասատուներ։ Որոշ տեսակներ (ցայտագնայուկներ, գեղամարմիններ) օգտակար են, սնվում են վնասատու միջատների թրթուրներով։ Տեսակների մեծ մասի և′ թրթուրները, և′ հասունները բազմավեր են։ Գնայուկ բզեզները ակտիվ են գիշերը, ցերեկը թաքնվում են քարերի, թափված տերևների տակ։ Վտանգի ժամանակ արտանետում են այրող հեղուկ։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակը վերցված է* *Հայաստանի բնաշխարհ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 137)։*  |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Universalis |
|  |
| Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN · WoRMS |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 12067881d · LCCN: sh85020044 · Microsoft: 2777512611 · NDL: 00568944 · NKC: ph116325 |

 |
**Գևորգ Լիպարիտի Արշակյան** (փետրվարի 28, 1928(1928-02-28), Արմավիր, Հյուսիսկովկասյան երկրամաս, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - դեկտեմբերի 31, 2002(2002-12-31), Երևան, Հայաստան), հայ արձակագիր, դրամատուրգ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1967 թվականից։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է ՌՍՖՍՀ Կրասնոդարի երկրամասի Արմավիր քաղաքում։ Ութ տարեկան հասակում ընտանիքի հետ փոխադրվել է Հայաստան։ Երկու տարի սովորել է Լենինականի թիվ 3 միջնակարգ դպրոցում։ Հետո փոխադրվել է Երևան, սովորել է Շոթա Ռուսթավելու անվան միջնակարգ դպրոցում։ Աշխատել սկսել է 13 տարեկանից։ Միջնակարգ կրթությունն ստանալուց հետո զորակոչվել է խորհրդային բանակ և ծառայել մինչև 1951 թվականը։ Աշխատել է ՀԽՍՀ ԳԱ ֆիզիկայի ինստիտուտի Արագածի արշավախմբում՝ ակադեմիկոս Արտեմ Ալիխանյանի փորձարանում։ 1963 թվականին որպես խմբագիր աշխատել է հեռուստատեսության և ռադիոհաղորդումների պետական կոմիտեում։ 1966-1978 թթ. եղել է «Սովետական գրող» (մինչև 1976 թվականի կեսերը «Հայաստան») հրատարակչության գլխավոր խմբագրի տեղակալ։ 1979-1981 թթ. եղել է «Սովետական գրող» հրատարակչության մանկապատանեկան գրականության խմբագրության գլխավոր խմբագիր։ 1983 թվականի դեկտեմբերից եղել է Երևանի Ավետիք Իսահակյանի անվան տուն-թանգարանի տնօրեն։ ԽՄԿԿ անդամ 1952 թվականից։

Նրա առաջին պատմվածքը՝ «Իմ հարևանուհին», տպագրվել է «Գրական թերթում», 1957 թվականին։ Երևանի դրամատիկական թատրոնը բեմադրել է Գ. Արշակյանի «Այս աշխարհի փոքրերը» պիեսը։ 1974 թվականին գրել է «Բակի վերջին գիշերը» կատակերգությունը։

Ռուսերեն առանձին գրքերով լույս են տեսել Գ. Արշակյանի «Թրաշուշաններ» (Երևան, 1968), «Սև և սպիտակ կարապներ» (Երևան, 1968), «Դաղձի բույրը» (Երևան, 1975), «Գնացքներ» (Երևան, 1980), չեխերեն՝ «Թրաշուշանների հովիտը» (Պրահա, 1966), լիտվերեն՝ «Սև և սպիտակ կարապներ» (Վիլնյուս, 1972), բուլղարերեն՝ «Դաղձի բույրը» (Վառնա, 1980) գործերը։

Երկերի մատենագրությունը
-----------------------

* Թրաշուշաններ, Երևան, Հայպետհրատ, 1963, 122 էջ։
* Սև և սպիտակ կարապներ, Երևան, «Հայաստան», 1966, 244 էջ։
* Դաղձի բույրի, Երևան, «Հայաստան», 1972, 427 էջ։
* Գնացքներ, Երևան, «Սովետական գրող», 1978, 526 էջ։

Թարգմանությունները (ռուսերենից)
-------------------------------

* Ծաղկուն ճամփա (մոլդովական պատմվածքների ժողովածու, որի մի մասը թարգմանել է Գ. Արշակյանը), Երևան, «Հայաստան», 1971, 202 էջ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5  Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — 1974. — հատոր 2. — էջ 106.
2. 1 2 3 4  Հայկական համառոտ հանրագիտարան (հայ.) — 1990. — հատոր 1.
3. 1 2 3 4 5 6  Ով ով է. հայեր (հայ.) / Հ. Այվազյան — Երևան: 2005.
4. ↑  Հայկ Խաչատրյան (1986)։ *Գրական տեղեկատու*։ Երևան: «Սովետական գրող»։ էջ էջ 83


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 9548 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 106)։*  |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բերկրի (այլ կիրառումներ)

**Բերկրի**, գետ Թուրքիայում, Վանա լճի ավազանում։ Սկիզբ է առնում Ծաղկանց լեռների հյուսիս-արևելքի լանջերից, մոտ 2960 մետր բարձրությունից և Բեկրի գյուղաքաղաքից մոտ 10 կիլոմետր հյուսիս թափվում է Վանա լիճը։ Երկարությունը մոտ 93 կիլոմետր։ Գետի վերին հոսանքի ավազանում տարածված է Աբաղայի, ստորին հոսանքում՝ Բերկրիի դաշտը։ Ստորին հոսանքը Առեստ ավանի անունով կոչվում է նաև Առեստ կամ Առեստավանի գետ։ Սնումը ձնանձրևային է. հորդանում է մայիսին, իսկ ամառը լճին չհասած ցամաքում է։ Իր վտակներով ոռոգում է շրջակա հողատարածությունը, որ խիստ բարեբեր են։ Գետակներից մոտ 4 կիլոմետր վեր, Վան-Արճեշ ճանապարհի վրա կա շատ հին քարաշեն կամուրջ՝ երկու կամարներով։ Ուրարտական Մենուա թագավորը այս գետից ջրանցք է անց կացրել Բերկրիի դաշտը ոռոգելու համար։ Ջրանցքի կառուցման մասին Բերկրի քաղաքի գերեզմանոցում պահպանվել են Մենուայի արձանագրությունների մի քանի տարբերակները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հակոբյան Թ. Խ. Մելիք-Բախշյան Ստ. Տ. Բարսեղյան Հ. Խ. Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան, հ. 1 [Ա-Գ] (խմբ. Մանուկյան Լ. Գ.), Երևան, «Երևանի Համալսարանի Հրատարակչություն», 1986, էջ 707 — 992 էջ։


|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 425)։*  |
|  |
| --- |
| **Գնարբուկ գարնանային** |
| Գնարբուկ գարնանայինԳնարբուկ գարնանային |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Վերնաբաժին** | Բարձրակարգ բույսեր (Embryophyta) |
| **Տիպ/Բաժին** | Անոթավոր բույսեր (Tracheophyta) |
| **Ենթատիպ** | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
| **Կարգ** | Հավամրգածաղկավորներ (Ericales) |
| **Ընտանիք** | Գնարբուկազգիներ (Primulaceae) |
| **Ցեղ** | Գնարբուկ *(Primula)* |
| **Տեսակ** | **Գնարբուկ գարնանային** *(P. veris)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Primula veris***L. 1753 |

**Գնարբուկ գարնանային** (լատին․՝ Prímula véris), գնարբուկազգիների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս, որն աչքի է ընկնում ծաղիկների ամենաբազմազան գունավորմամբ՝ սպիտակ, կրեմագույն, վարդագույն, բաց մանուշակագույն, կարմրավուն և այլն։

Նկարագրություն
--------------

Ծաղիկները հավաքված են հովանոցանման ծաղկաբույլերում։ Ունի բազմաթիվ պարտիզային սորտեր և լիաթերթիկ ձևեր։ Պարտիզային սորտերը բազմացնում են ցանքի միջոցով, իսկ լիաթերթիկ ձևերը՝ կտրոնավորմամբ կամ երկամյա բույսերի թփի բաժանմամբ։ Բույսը գրունտային պայմաներում լավ է աճում և վաղ գարնանը առատորեն ծաղկում է։ Գերադասում է բավարար խոնավ, սննդանյութերով հարուստ, ստրուկտուրային սևահողերը։ Լուսասեր է, սակայն լավ է աճում նաև ստվերում հատկապես գարնան վերջում և ամռան ընթացքում։ Սերմերը ցանում են աշնանը ջերմատանը, երկու անգամ վերատնկում կատարելուց հետո տեղափոխում են սառը ջերմատներ։ Մշտական տեղում տնկում են աշնանը կամ վաղ գարնանը։ Եթե թուփը փարթամ է աճել, 3-4 տարի հետո կարելի է նրանից կտրոններ վերցնել։ Արդեն խոշորացած բույսերը կոճղարմատների կիսման միջոցով բազմացնում են գարնանը կամ ամռան վերջում։

Տարածվածություն
---------------

Աճում է ստորին և միջին լեռնային գոտիների անտառներում, թփուտներում, մարգագետիններում և այգիներում։ Տարածված է Հայաստանի բոլոր մարզերում և Արցախի Հանրապետությունում։ Գեղազարդային և մեղրատու բույս է։

Նշանակություն
-------------

Օգտագործվում է եզրաշերտերում, ծաղկաթմբերում կամ միքսբորդներում, քարապարտեզներում և ալպինարիաներում։ Ջերմատնային պայմաներում մշակվում է որպես թաղարային կուլտուրա։

Բուժական նպատակներով օգտագործում են կոճղարմատները արմատներով, տերևներն ու ծաղիկները։ Արտաքին կիրառման եղանակով արմատների և կոճղարմատի եփուկն ու ոգեթուրմը գործածում են կոկորդի բորբոքումների, հազի, ցնցուղատապի բուժման համար (ողողումների միջոցով)։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Լ․Վ․Հարությունյան, Քո շրջապատի ծաղիկները, Երևան, «Արևիկ» հրատարակչություն 1987
2. 1 2  Ծատուրյան Թամարա, Գևորգյան Մարգարիտա (2014)։ Պողոսյան Ա․, Զաքարյան Ն․, eds.։ *Հայաստանի վայրի դեղաբույսեր* (հայերեն)։ Երևան: Լուսակն։ էջ 315։ ISBN 9789939834689  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | UNII |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական · Մեծ սովետական (1 հրտ.) |
|  |
| Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN · WoRMS |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4155545-4 · Microsoft: 2909361850 |

 |
|  |
| --- |
| **Դազիֆորա** |
| ԴազիֆորաԴազիֆորա |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Վերնաբաժին** | Բարձրակարգ բույսեր (Embryophyta) |
| **Տիպ/Բաժին** | Անոթավոր բույսեր (Tracheophyta) |
| **Ենթատիպ** | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
| **Կարգ** | Վարդածաղկավորներ (Rosales) |
| **Ընտանիք** | Վարդազգիներ (Rosaceae) |
| **Ցեղ** | **Dasiphora** |
| **Տեսակ** | **Դազիֆորա** *(D. fruticosa)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Dasiphora fruticosa***Rydb. 1898 |

**Դազիֆորա**  (լատին․՝ *Dasiphora fruticosa*), տերևաթափ թուփ է՝ 0,2-105 սմ բարձրությամբ։

Կենսաբանական նկարագիր
---------------------

Տերևները փետրաձև են, կազմված 3-7 տերևիկներից, որոնք դեղնականաչավուն են, նշտարաձև կամ նշտարաձվաձև, ամբողջաեզր, մինչև 3 սմ երկարությամբ և 1,1 սմ լայնությամբ։

Ծաղիկները ոսկեդեղին են, մանուշակագույն։ Ծաղկում է մայիսից մինչև օգոստոս, պտուցները հասունանում են սեպտեմբեր- հեկտեմբերին։ Պատկանում է վարդազգիների ընտանիքի վարդայինների երթանտանիքին։

Բնական սորտեր
-------------

* *Dasiphora fruticosa* subsp. *fruticosa*
* *Dasiphora fruticosa* subsp. *floribunda* (Pursh) Kartesz

Տարածում
--------

Տարածված է Կովկասում, Հեռավոր Արևելքում, հարավային Եվրոպայում, Չինաստանում, Ճապոնիայում, Հյուսիսային Ամերիկայում, Մոնղոլիայում, Միջին Ասիայում։

Հայաստանում հանդիպում է Ախուրյան գետի վերին հոսանքներում, Սևանի ավազանում և Արարատյան դաշտի նախալեռնային գոտում, որտեղ աճում է գետակների ափերին, ալպյան և մերձալպյան գոտիների քարքարոտ լանջերում։

Բազմացում
---------

Բազմանում է սերմերով։ Երկարատև ծաղկող թուփ է (գարնանից մինչև ուշ աշուն), բարձր գեղազարդ՝ շնորհիվ առատ ծաղկող խոշոր դեղին ծաղիկների։

Կիրառում
--------

Կարելի է լայնորեն օգտագործել դեկորատիվ պարտիզագործության բնագավառում որպես երկարատև ծաղկող թփատոսակ։
Հեռանկարային է լայնորեն օգտագործելու գեղազարդ պարտիզագործության մեջ՝ որպես երկարատերև ծաղկող թփատեսակ և արդյունաբերական ձեռնարկությունների մերձակա կանաչ տնկարկներում՝ որպես գազադիմացկուն բուսատեսակ։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Germplasm Resources Information Network: *Dasiphora fruticosa* subsp. *fruticosa* Archived 2009-01-20 at the Wayback Machine.
2. ↑  Germplasm Resources Information Network: *Dasiphora fruticosa* subsp. *floribunda* Archived 2009-01-20 at the Wayback Machine.

Գրականություն
-------------

* Լ. Վ. Հարությունյան- Քո շրջապատի թփերը, 1984, 224 էջ
* Ծառագիտություն, Ժ. Հ. Վարդանյան

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| Տաքսոնոմիա | GBIF · iNaturalist · NCBI · ITIS TSN |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2776761460 |

 |
| **՞** |
| --- |
| Բզզաններ  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Կենդանիներ |
|
|
|
|
|
| Տիպ | Հոդվածոտանիներ |
|
|
|
|
|
| Դաս | Միջատներ |
|
|
|
| Կարգ | Երկթևանիներ |
|
|
|
| Ընտանիք | Բզզաներ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Syrphidae
Rondani, 1856 |
|  Ենթաընտանիքներ |
| 
* *Eristalinae*
* *Microdontinae*
* *Syrphinae*

 |
| 

| ԴասակարգումըՎիքիցեղերում | ՊատկերներՎիքիպահեստում | ITIS**139621**NCBI**34680**

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Բզզաններ** (լատին․՝ Syrphidae), կարճաբեղիկ երկթևանի միջատների ընտանիք։ Հայաստանում հայտնի է 120 տեսակ՝ տարածված ամենուրեք։

Արտաքին կառուցվածք
------------------

Միջին մեծության կամ խոշոր ճանճեր են, արտաքին տեսքով՝ նման կրետներին, մեղուներին։
Մարմնի երկարությունը 5-15 (հազվադեպ՝ 25) մմ է։ Մարմինը վառ գունավորված է կամ սև, որոշ տեսակներինը թավշոտ է՝ պատված խիտ մազիկներով։ Դեմքի վրա կան լավ զարգացած ելուններ։ Բեղիկները 3-հատվածանի են, վերջին հատվածը կրում է մազանման հավելված։ Փորը վերևից հաճախ բծերով է։ Հասուն բզզանները հիմնականում ապրում են ծաղիկների վրա, սնվում ծաղկափոշով ու նեկտարով։ Թրթուրների մարմնի ձևն ու կենսակերպը խիստ բազմազան են։ Որոշ տեսակների թրթուրները սնվում են լվիճներով, որոշներն ապրում են բույսերի ցողուններում, սոխուկներում, կան նաև տիղմի և ջրի մեջ ապրողներ։

Տնտեսական նշանակություն
-----------------------

Հայաստանում կարևոր նշանակություն ունի սոխի բզզանը (*Eumerus strigatus*), որի վնասակարությունը հայտնաբերված է Արարատյան դաշտում, լուրջ վնաս է հասցնում սոխի, սխտորի, գազարի, ճակնդեղի և կարտոֆիլի պալարներին։ Թրթուրները (մինչև 100) հայտնվում են վնասված սոխուկներում։ Ճանճերի առաջին սերնդի թռիչքը սկսվում է հունիսի սկզբին և շարունակվում է 1 ամիս։

Բազմացում և զարգացում
---------------------

Էգերը ձվադրում են փոքր կույտերով՝ սոխուկների և դրանց մոտիկ հողի վրա։ Հարսնյակավորվում են հողում։ 2-րդ սերնդի թռիչքը՝ հուլիսի վերջից սեպտեմբեր։ Տարեկան տալիս են 3 սերունդ։ Հասունի մարմնի երկարությունը 58 մմ է։ Դեմքը բեղիկների տակ խորացած չէ։ Փորիկը թույլ արտահայտված մոխրագույն բծերով է։ Թրթուրի գլխի հատվածում կան լավ արտահայտված ծնոտներ։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակը վերցված է* *Հայաստանի բնաշխարհ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN · WoRMS |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2778804459 · NDL: 00562893 · NKC: ph327617 |

 |
**Գյուղատնտեսական կրթություն**, գյուղատնտեսության համար բարձրագույն և միջին մասնագիտական որակավորմամբ մասնագետների, որակավորված բանվորների, գիտական ու մանկավարժական կադրերի պատրաստման համակարգ։ Հայաստանում գյուղատնտեսական կրթության կազմակերպման հիմքերը դրվել են խորհրդական իշխանության տարիներին։ Ոլորտի համար կադրեր պատրաստող տեխնիկումներ են բացվել Գյումրիում (1922), Վանաձորում (1925), Երևանում (1928), Մասիսում (1928), Գավառում (1929), Ստեփանավանում (1929), Գորիսում (1931), Արմավիրում (1952)։ 1928 թվականին Երևանում բացվել է Անդրկովկասյան անասնաբուծ–անասնաբուժական ինստիտուտը, որը բարձր որակավորման մասնագետներ է պատրաստել նաև Վրաստանի, Դաղստանի, Միջին Ասիայի հանրապետությունների համար։ Ներկայում բարձրագույն կրթությամբ կադրեր պատրաստում է ՀԱԱՀ-ն (Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարան) 36 մասնագիտություններով, իսկ միջին մասնագիտական մասնագետներ՝ մի շարք քոլեջներ (23-ով՝ նաև հեռակա ուսուցման դեպարտամենտում)։ Պետպատվերի շրջանակներում գյուղատնտեսական քոլեջներում պատրաստվում են շրջակա միջավայրի պահպանության և բնական պաշարների արդյունավետ օգտագործման, բույսերի պաշտպանության, մեխանիզատորի, անտառ-հիդրոմելիորատորի, սպառողական ապրանքների որակի փորձաքննության մասնագետներ։ Իրականացվում է միջազգային գիտակրթական արդյունավետ համագործակցություն։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Գյուղատնտեսական հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
| **՞**Եվրոպական գետնասկյուռ |
| --- |
|   |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Կենդանիներ |
|
|
|
|
|
| Տիպ | Քորդավորներ |
|
|
|
|
|
| Դաս | Կաթնասուններ |
|
|
|
| Կարգ | Կրծողներ։ |
|
|
|
| Ընտանիք | Սկյուռանմաններ |
|
|
|
| Ցեղ | Գետնասկյուռներ։ |
|
|
| Տեսակ | **Եվրոպական գետնասկյուռ** |
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| *Spermophilus*
*Linnaeus*, 1766 |
|  Հատուկ պահպանություն |
| 
 |
|  Արեալ |
| պատկեր |
| Բնական արեալ |
| 

| ԴասակարգումըՎիքիցեղերում | ՊատկերներՎիքիպահեստում | ITIS**632446**NCBI**9997**

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Եվրոպական գետնասկյուռ** (լատին․՝ *Spermophilus citellus*), գետնասկյուռների ցեղի կենդանի։

Նկարագիր
--------

Փոքրամարմին գետնասկյուռ է։ Մարմնի երկարությունը 186-235 մմ է, իսկ պոչը՝ 40-67 մմ։ Կողային հատվածներն ու որովայնը բաց գույն է, դեղնավուն, թաթերն ավելի մուգ են, քան կողքերը։ Աչքերի շուրջ բաց դեղնավուն երանգի շրջանակ կա։

Եվրոպական գետնասկյուռների թշնամիները բոլոր ցերեկային գիշատիչ թռչուններն են։ Վնասում է մշակաբույսերը։

Տարածված են Հարավարևմտյան Ուկրաինայում, Մոլդովայում, Հարավային Կովկասում։ Բնակվում է տափաստաններում և անտառատափաստաններում, Հարավային Կովկասում և Հայաստանում՝ չոր լեռնատափաստաններում։

Կենսակերպ
---------

Սննդացանկը ներառում է հացահատիկներ, այդ թվում նաև գյուղատնտեսական մշակաբույսեր, ինչպես նաև՝ խոտաբույսեր, որոշ թրթուրներ։ Հարավային Կովկասի բնակիչները ձմեռային պահուստ են հավաքում։ Բնակվում են գաղութներով։ Հղիությունը տևում է 25-28 օր, յուրաքանչյուր անգամ ունենալով 3-9, առավել հաճախ՝ 5-8 ձագ։ Ձմեռային քուն են մտնում։ Գարնանային արթնացումն սկսում է մարտի վերջից մինչև ապրիլ։ Ձմեռային քնի նորմալ ժամանակը օգոստոսից սեպտեմբերն է։ Վարում է ցերեկային կենսակերպ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7  Դասակարգում
2. 1 2 3 4 5  Եվրոպական գետնասկյուռ


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ կատալոնական |
|  |
| Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: sh85045853 · NKC: ph495139 |

 |
**Թխվածքաբլիթ**, խմորից թխված, սովորաբար քաղցր, երկարաժամկետ պահպանման համար նախատեսված, քիչ խոնավությամբ ոչ մեծ հրուշակեղեն։ Թխվածքաբլիթի համար նախատեսված խմորին երբեմն ավելացնում են սերմնահատիկներ։ Սովորաբար թխվածքաբլիթը ձևավորում են շրջանների, քառակուսիների, աստղիկների, ձողիկների տեսքով։ Երբեմն պատրաստում են նաև միջուկով թխվածքաբլիթներ. որպես միջուկ՝ կիրառում են շոկոլադ, չամիչ, խտացրած կաթ, կրեմ, կամ երբեմն պատրաստում են երկշերտ թխվածքաբլիթ, որի երկու շերտերը միմյանց են միանում նախապես պատրաստած միջուկով։

Դասակարգում
-----------

Առանձնացնում են թխվածքաբլիթի հետևյալ տեսակները.

* շաքարային
* չոր
* ամոքահունց, որը կարող է լինել շաքարավազային, շերտավոր, հարովի կամ վարսակաձավարի ալյուրից։

Բոլոր այս տարբերակներն իրարից տարբերվում են պատրաստման եղանակով և խմորի նյութակազմվածքով։

Թխվածքաբլիթի արդյունաբերական արտադրության համար նախատեսված խմորի տեսակներ
-------------------------------------------------------------------------

**Շաքարային խմորի պատրաստում**
Հոսընթացային արտադրության դեպքում շաքարային խմորի հունցումը, որպես կանոն, իրականացվում է անդադար գործող հունցման մեքենաներում։ Բիսկվիթային խմորի առանձնահատկությունն այն է, որ դրա պատրաստման համար օգտագործվում է 10-12 տարբեր տեսակի հումք։ Խմորի անընդհատ հունցման դեպքում հումքի բոլոր տեսակները պետք է անընդհատ խմորաշաղախ մեքենայի մեջ լցոնվեն անհրաժեշտ հարաբերակցությամբ։

**Շաքարային թխվածքաբլիթ**ը բնորոշվում է զգալի ծակոտկենությամբ, փխրունությամբ, ուռուցիկությամբ, դիմերեսին ունի պատկեր, ինչն ապահովվում է պլաստիկ խմորը մշակելու միջոցով. այդ խմորն ունի ձգվող և ճկուն նյութակազմվածք։

**Ձգվող թխվածքաբլիթ**, շերտավոր է, փխրունությունն ու ուռուցիկությունն ավելի քիչ են, շաքարի և ճարպերի պարունակությունը քիչ է, մշակվում է առաձգական խմորից՝ բարձր մեխանիզացված հոսքագծային արտադրողականությամբ (մինչև 900 կգ/ժ)։

Ձգվող խմորը շաքարային խմորից տարբերվում է իր էլաստիկ հատկանիշներով։ Այսպիսի խմոր ստանալու համար պետք է հունցման ժամանակ սպիատակուցային տարրերի ուռուցիկության համար անհրաժեշտ պայմաններ ստեղծել։ Այս պայմանները նախատեսվում են այն ժամանակ, երբ ընտրվում են հումքի բաղադրատարրերը և խմորի հունցման տեխնոլոգիական պարամետրերը։

Ձգվող խմորի մեջ, որի խոնավությունը գրեթե 1,5 անգամ բարձր է շաքարային խմորի խոնավությունից, շաքարի պարունակությունը գրեթե 2 անգամ ավելի քիչ է։

**Ամոքահունց թխվածքաբլիթ**. արտադրվում է տարբեր ձևերով, ոչ մեծ չափերի է լինում, խմորը պարունակում է մեծ քանակությամբ շաքարավազ, յուղ և ձվամթերք։

Թխվածքաբլիթի տեսակներ
---------------------

* Վարսակի թխվածքաբլիթ
* Տետյոր
* Խուշուրահաց
* Անզակ
* Բեթմենխեն
* Բիսկոտո
* Բրաունի
* Գոգոշ
* Կրեմբո
* Ղուրաբիե
* Մադլեն
* Օլիվեր
* Ռուսիշ բրոտ
* Սաբլե
* Պինիոլի
* Պիպարկուկաս
* Պոլվորոն
* Փոփ թարտս
* Տայակի
* Քաղցրաբլիթե մարդուկ
* Tim Tam

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  ГОСТ 14033-96 — Крекер (сухое печенье). Общие технические условия
2. ↑  Замес теста на производстве

Գրականություն
-------------

* *Похлёбкин В.В.* Печенье // Кулинарный словарь. — М.: Э, 2015. — С. 287. — 456 с.
**ԵրԲԻ (ՈՒՀԱ)**, Երևանի բժշկական ինստիտուտի ՈՒՀԱ թիմ։

Պատմությունը «Ուրախների և հնարամիտների ակումբում»
-------------------------------------------------

Թիմը հանդես է եկել 1991, 1992 և 1994 մրցաշրջաններում։ 1991 թվականին հանդես է եկել երկու մրցաշրջաններում, հասել է մինչև կիսաեզրափակիչ, սակայն կիսաեզրափակչում տանուլ է տվել Նովոսիբիրսկի պետական համալսարանի թիմին։ 1992 թվականի մրցաշրջանում թիմը «Տղաներ Բաքվից» թիմի հետ զբաղեցրել են առաջին տեղը։ 1994 թվականին ԵրԲԻ թիմը նորից դարձել է ՈւՀԱ-ի չեմպիոն։

ԵրԲԻ ՈՒՀԱ-ի թիմն առաջին անգամ ՈւՀԱ-ի պատմության մեջ նմանակել է ժյուրիի անդամներին (Վիկտոր Մերեժկոյին, Ուրմաս Օտտին, Անատոլի Լիսենկոյին, Լեոնիդ Յարմոլնիկին, Յարոսլավ Գոլովանովին), ներկայացրել է նորաձևություն ջազում, հորինել է երաժշտական տեսահոլովակ մրցույթի սահմաններում, ներկայացրել է մանկական պարոդիա ԽՍՀՄ առաջին պրեզիդենտի, օգտագործել է հնարքներ՝ էստրադային բեմերի վրա պտտեցնելով կենդանի մակագրերի, բեմի վրա թռցրել է օլիմպիական արջուկին, համադրել է սև սմոկինգը, կարմիր գոտին և թիթեռնիկը սպիտակ վերնաշապիկի և սպիտակ կիսագուլպաների հետ։

Կազմը
-----

* Ռաֆայել Մինասբեկյան-թիմի ավագ
* Ռուբեն Ջաղինյան
* Անդրեյ Տեր-Զախարյան
* Գոռ Նահապետյան
* Ռաֆայել Հովհաննիսյան
* Արսեն Դանիելյան
* Հրանտ Բարսեղյան
* Մարկ Սաղաթելյան
* Արմեն Գրիգորյան
* Կարեն Ղազարյան
* Գրիգոր Նազարյան
* Ռուբեն Թումանյան
* Արթուր Ամիրխանյան
* Արմեն Հակոբջանյան
* Գագիկ Բունիաթյան
* Կարեն Մուշեղյան
* Անդրանիկ Ազլիվյան
* Տիգրան Նավասարդյան
* Տիգրան Վարդանյան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  КВН Высшая лига (1992) - Четвёртая 1/4 - YouTube
2. ↑  *Antagonism on YouTube : Metaphor in Online Discourse*։ Bloomsbury Academic։ ISBN 9781472566676

Արտաքին հղումներ
----------------

* Фотографии команды КВН ЕрМИ на сайте AMIK.ru
* Информация о команде КВН ЕрМИ на сайте AMIK.ru
* Компания «Шарм Холдинг», основанная команде КВН ЕрМИ в 1991 г. Archived 2020-02-02 at the Wayback Machine.
**Կղզեխումբ Բիժագոշ** (անգլ.՝ Bissagos Islands), կղզեխումբ կազմված 18 խոշոր ու փոքր կղզիներից Ատլանտյան օվկիանոսում, Արևմտյան Աֆրիկայի պետություններից՝ Գվինեա-Բիսաուի ափին։ Կղզին ընդգրկում է 2624 կիլոմետր քառակուսի տարածք։

Աշխարհագրական տվյալները
-----------------------

Բիսաու-Գվինայի քարտեզը Բիժագոշ կղզեխմբով
Բոլամա — կղզեխմբի կղզիներից
Կղզեխմբի տարածքը և շրջապատող ջրային ռեսուրսները պահպանվում են ինչպես պետական (Օրանգոյի ազգային պարկ և Ջոաո Վիեիրա- Պոիլաո Իսլանդիայում ), այնպես ել միջազգային զանազան ծրագրերով։
1996 թվականից ՅՈՒՆԵՍԿՈ-ն կղզեխումբը ներառվել է կենսոլորտային տարածք համաշխարհային ցանցում։

### Հիմնական կղզիները

1. Ֆորմոզա Ֆորմոզա (Formosa) -140․3 կմ²
2. Կարավելա (Caravela) - 125.7 կմ²
3. Ռոխա (Roxa) - 111 կմ²
4. Օրանգոզինո (Orangozinho) -107 կմ²
5. Ունո (Uno) - 104 կմ²
6. Կարաչե (Carache) - 80,4 կմ²
7. Բումբակե (Bubaque) - 75 կմ²
8. Բոլամա (Bolama) - 65 կմ²
9. Գալինյաս (Galinhas) - 50 կմ²

Պատմություն
-----------

Բիժագոշի կղզիներն ի սկզբանե եղել են Արևմտյան Աֆրիկայի ափամերձ աառևտրային կենտրոններից, և այդ պատճառով ունեցել են նավատորմ, որը նրանց օգնել է հետ մղել պորտուգալական հարձակումը 1535 թվականին։ Միայն 1936 թվականին կղզիները եղել են գաղութացված պորտուգալացիների կողմից և կազմոմ էր մասը պորտուգալական Գվինեաի։ աներկայումս այն մտնուն է Գվինեա-Բիսաույի կազմի մեջ։

Բնակչությոն
-----------

2009 թվականի տվյալներով այնտեղ ապրում էր 34563 մարդ, մեծամասնությունը խոսում է բիջոգո լեզվով։ Այժմ երկու տասնյակ կղզիներ անբնակ են։

Վարչական բաժանում
-----------------

Բիժագոշի կղզեխումբը, որը մտնում է Բալոմայի կազմի մեջ, բաժանվում է 4 հատվածների։

1. Բոլոմա (Bolama)
2. Բումբակե (Bubaque)
3. Կարավելա (Caravela)
4. Ունո (Uno)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Մեծ կատալոնական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: sh96003411 · VIAF: 315528059 · WorldCat VIAF: 315528059 |

 |
**Գյուղատնտեսական ռիսկերի ապահովագրություն**, գույքային ապահովագրության տարատեսակ։ Ներառում է մշակաբույսերի, բերքի և բազմամյա տնկարկների, գյուղատնտեսական կենդանիների, գյուղատնտեսական կազմակերպությունների և ֆերմերային տնտեսական ունեցվածքի և գյուղատնտեսության հետ կապված այլ ռիսկերի ապահովագրությունը։

Մշակաբույսերի և տնկիների ապահովագրություն
-----------------------------------------

Մշակաբույսերի և բազմամյա տնկիների ապահովագրությունը իրականացվում է երաշտի, փոթորկի, ջրհեղեղի, սառնամանիքի, կարկտահարության, տարբեր հիվանդությունների և վնասատու բույսերի պատճառած ամբողջական կորստից կամ վնասից։ Վնասի չափը որոշվում է ըստ ապահովագրության պայմանագրով սահմանված գնի։ Պայմանագրերը կնքվում են նախօրոք, մինչև ցանքը՝ հաշվի առնելով մշակաբույսերի կենսաբանական առանձնահատկությունները և նրանց աճի պայմանները։ Եթե տեղի է ունեցել մշակաբույսի ամբողջ բերքի կորուստ ողջ ցանքատարածության վրա, ապա վնասը որոշվում է Վ = Ամ x Մ բանաձևով, որտեղ Վ-ն վնասն է ցանքատարածության ամբողջ մակերեսի հաշվով, Ամ-ն մեկ հեկտարից ստացված ապահովագրված բերքի միջին արժեքն է, Մ-ն՝ ցանքատարածության ընդհանուր մակերեսը։

Կենդանիների ապահովագրություն
----------------------------

Կենդանիների ապահովագրության պատահարներ են համարվում նրանց անկումը, հարկադրված վերացումը՝ հիվանդությունների, դժբախտ պատահարների, տարբեր աղետների և դեպքերի հետևանքով։ Ապահովագրությամբ հատուցվում են միայն ուղղակի վնասները և ոչ արտադրանքի կորուստը, որը համարվում է անուղղակի վնաս։ Կենդանիների անկման դեպքում վնասը հավասար է դրանց հաշվեկշռային արժեքին, հարկադրաբար ոչնչացման դեպքում վնասը որոշվում է հաշվեկշռային արժեքի և սննդի մեջ պիտանի մսի իրացման գնի տարբերության չափով։ Ապահովագրության պայմանագրով սահմանված ապահովագրական գումարները չեն կարող գերազանցել կենդանիների իրական արժեքները։

Գյուղացիական և ֆերմերային ապահովագրություն
------------------------------------------

Գյուղացիական և ֆերմերային տնտեսութունների շենքերի, շինությունների, մեքենաների, մեխանիզմների և սարքավորումների անավարտ ու պատրաստի արտադրանքի, փոխադրամիջոցների ապահովագրությունն իրականացվում է գույքի ապահովագրության հիմնական սկզբունքներին համապատասխան։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Գյուղատնտեսական հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Երաժշտական դրամա** (իտալ.՝ dramma per la musica, dramma in musica), օպերայի նախնական անվանումներից է, որը XVI–XVII
դարերի սահմանագծին առաջացել է Իտալիայում։ Մինչև XVIII դարը օգտագործվել է «օպերա» եզրույթին զուգահեռ։

Հասկացություն
-------------

Այն առաջադրվել է XIX դարի կեսին՝ պայմանավորված օպերայի պայմանականությունների դեմ պայքարով։

Նպատակ և խնդիրներ
-----------------

Նպատակը դրամատիկական թատրոնի սկզբունքներն օպերա ներմուծելն էր։ Երաժշտական դորամայի տեսական խնդիրների վերամշակմամբ զբաղվել է Ռիխարդ Վագները։ Նա առաջադրել է կարևոր սկզբունք, ըստ որի՝ դրաման նպատակն է, երաժշտությունը՝ նրա իրագործումը։ Իր օպերաներում ձգտել է հին օպերայի ձևերը վերափոխել Երաժշտական դորամայի սկզբունքներով։ Նրա հայեցակարգը նպաստել է օպերայի արվեստի զարգացմանը։ Ազգային այլ
դպրոցների կոմպոզիտորներ (Ջուզեպպե Վերդի, Սերգեյ Վասիլևիչ Ռախմանինով, Ալեքսանդր Դարգոմիժսկի
և ուրիշներ) այդ խնդիրը լուծել են յուրովի։

Դրամատիկ ստեղծագործություն
--------------------------

Դրամատիկական ստեղծագործության մեջ առավել կարևորված է երաժշտությունը (վոկալ և գործիքային)։ Երաժշտական դորամայի այդպիսի նմուշներ գոյություն են ունեցել աշխարհի հին և միջնադարյան թատրոններում (լիթուրգական դրաման՝ Եվրոպայում, երաժշտական թատրոնը՝ Չինաստանում և այլն)։ «Երաժշտական դրամա» են անվանում նաև արևելյան ասքերի հիման վրա ստեղծված երաժշտաբեմական երկերը («Լեյլի և Մեջնուն», «Ֆարհադ և Շիրին», «Թահիր և Զոհրա» և այլն)։

Հայկական թատրոնում 1910-1920-ական թվականներին ռեժիսոր Հովսեփ Ոսկանյանի ջանքերով բեմադրվել են «Լեյլի և Մեջնուն» (Արմեն Տիգրանյանի երգերով), «Սայաթ-Նովա» (Սայաթ-Նովայի երգերով, Շարա Տալյանի կոմպոզիցիայով) ներկայացումները։

Եզրույթ
-------

Դրանով բնորոշվում է գերիշխող դրամատիկական (ոչ կատակերգական, ոչ հեքիաթային) բովանդակության օպերայի ժանրը (Ջուզեպպե Վերդիի «Ռիգոլետտո», Ժորժ Բիզեի «Կարմեն» և այլն)։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Լարուսի |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ երաժշտության հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Բիոգենետիկական օրենք**, կենդանի բնության օրինաչափություն, ձևակերպել է գերմանացի գիտնական է․ Հեկկեչը (1866)։ Բիոգենետիկական օրենքի էությունն այն է, որ օրգանիզմի անհատական զարգացումը՝ օնտոգենեզը, տեսակի Էվոլյուցիայի՝ ֆիչոգենեզի, փուլերի արագ և համառոտ կրկնությունն (ռևկապիտ ուլյացիա) է։ Այդ կրկնության մասին վկայող փաստերը (օրինակ, ցամաքային ողնաշարավորների սաղմի խռիկային ճեղքերի փակումը) հայտնի են եղել մինչև Չարլզ Դարվինի էվոլյուցիոն տեսությունը։ Սակայն միայն Դարվինը դրան տվեց հետևողական բնապատմական բացատրություն և հաստատեց, որ սաղմն իր զարգացման փուլերում վերարտադրում է հեռավոր նախնիների հատկանիշները։ Դարվինը ռեկապիտուլյացիայի երևույթը համարում էր օրգ․ աշխարհի հիմնական օրինաչափություն։ Բիոգենետիկական օրենք կարևոր դեր է խաղացել կենսաբանության զարգացման համար, խթանել է էվոլյուցիոն հետազոտությունները սաղմնաբանության, հնէաբանության և համեմատական անատոմիայի բնագավառում։ Բիոգենետիկական օրենք նոր լուսաբանում է գտել Ալեքսեյ Սևերցով ֆիլէմբրիոգենեզի ուսմունքում, ըստորի յուրաքանչյուր օրգանիզմ զարգացման ընթացքում միշտ չէ, որ լրիվ և նույնությամբ է կրկնում իր նախնիների զարգացման փուլերը։ Բիոգենետիկական օրենքի վերլուծությունը բուսաբանական տեսանկյունով կատարել է սովետական գիտնական Բ․ Կոզո–Պոլյանսկին (1937)։

Տես նաև
-------

* Ֆիլոգենեզ և օնտոգենեզ փիլիսոփայություն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Значение «Биогенетический закон» в Большой советской энциклопедии
2. ↑  Биогенетический закон Геккеля-Мюллера


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 66628303 |

 |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 441)։*  |
**Թոմաշ Կոմենդի գործ**,Լեհաստանում տեղի ունեցած և 18 տարի տևած երկարատև դատական միջադեպ։ Երիտասարդ տղան մեղադրվել է 15-ամյա աղջկա սպանության մեջ և դատապարտվել է միայն անուղղակի հանցանշանների հիման վրա։ Նրա անմեղությունն ապացուցվել է միայն տարիներ անց։

Գործը արդարադատության ամենաերկար սխալներից մեկն է Լեհաստանի իրավական պատմության մեջ։

Միջադեպ
-------


«Ես ինձ առաջադրված մեղադրանքներով ընդհանրապես ոչ մի իրավունք չունեի։ Ինձ բազմաթիվ անգամներ ծեծել են։ Երբ բանտարկյալները հարձակվում էին ինձ վրա, թիկնապահները հեռացնում էին գլուխները, երբ ես դիմում էի հոգեբանի օգնությանը, ինձ լսելու փոխարեն, նա թափում էր ծաղիկները, սրբում փոշին և տեղափոխում թղթապանակները։ Գոյատևելու համար ես ստիպված էի վերջինը գնալ քնելու և առաջինը արթնանալ։ Երեք անգամ բանտարկյալները ինձ դուրս քաշեցին շրջանից, չնայած ես չգիտեմ, թե ինչու, քանի որ նրանք բոլորը ցանկանում էին իմ մահը»

«
»
 

1997 թվականի հունվարի 1-ի գիշերը Միլոշիցա քաղաքում 15-ամյա աշակերտուհի Մալգոժատա Կվյատկովսկան սպանվել էր ամանորյա երեկույթից հետո։ Չնայած այն բանին, որ մի շարք հանցանշաններ մատնանշում էին, որ հանցագործությունը խմբակային է եղել, արդյունքում գլխավոր կասկածյալը դարձել է միայն Թոմաշ Կոմենդան։ 12 վկաներ նրան ալիբի են ապահովել՝ նշելով, որ Թոմաշն Ամանորը դիմավորել է մեկ այլ բնակավայրում։ 

Մեղադրանքի գլխավոր ապացույցը ԴՆԹ-թեստի արդյունքներն են եղել, զոհի հագուստի վրա հայտնաբերվել է Թոմաշի մազերը։ 2000 թվականին Վրոցլավի քաղաքային դատարանը Թոմաշ Կոմենդին դատապարտել էր 25 տարվա ազատազրկման։ Թոմաշը բանտում ենթարկվել է տարբեր նվաստացումների և մի քանի անգամ փորձել է ինքնասպան լինել։ Դատավճիռը բողոքարկելու նրա փորձերն ապարդյուն են եղել։

2017 և 2018 թվականներին հետաքննություն է անցկացվել Մալգոժատա Կվյատկովսկու սպանության գործով հնարավոր կեղծիքների փաստով։ Գործի վերստուգումն ու փորձաքննությունների նոր արդյունքներն ապացուցել են Կոմենդի անմեղությունը։ 2018 թվականի մայիսի 6-ին Լեհաստանի Գերագույն դատարանը Թոմաշ Կոմենդին մեղադրանքի բոլոր կետերով անմեղ է ճանաչել։

Զանգվածային մշակույթում
-----------------------

Գժեգոժ Գլուկակը գիրք է գրել Թոմաշ Կոմենդի մասին «25 lat niewinności. Historia Tomasza Komendy» վերնագրով («*Անմեղության 25 տարի։ Թոմաշ Կոմենդի պատմությունը», գիրքը ռուսերեն չի թարգմանվել*)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Незаконно осужденный Томаш Коменда намерен отсудить у государства 18 млн злотых
2. ↑  18 лет ада: мать вызволила невиновного сына из тюрьмы
3. ↑  Польское правосудие: «абсолютно исключительная каста» творит беспредел
4. ↑  18 лет в тюрьме ни за что: об ошибках в деле Томаша Коменды

Արտաքին հղումներ
----------------

* Sprawa Tomasza Komendy i morderstwa w Miłoszycach: nie żyje kolejny świadek
* Nie żyje kolejny świadek ws. Komendy. Został zamordowany
* «Ազատությունը չի կարող ավելի վատ լինել». լեհը 18 տարի անց բանտից դուրս է եկել բռնաբարության և սպանության համար, որոնք չի կատարել
**Գոհարիկ Շիրինյան** (1860, Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն - 1935), դրամատիկ և օպերետային հայ դերասանուհի։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1860 թվականին Կոստանդնուպոլսում։ Նախնական կրթությունը ստացել է տեղի դպրոցում։ Թատերական գործունեությունն սկսել է 1847 թվականից։ Խաղացել է Պոլսում գործող մի շարք թատերախմբերում։ Մահացել է 1935 թվականի փետրվարի 21-ին։

Ստեղծագործական կյանք
--------------------

Բեմական կյաքը Հ. Վարդովյանի «Թատրոն Օսմանիե» թատերախմբում, 1874 թվականից։

Այս խմբի կազմում մասնակցել է հայերեն և թուրքերեն դրամատիկ ու օպերետային մի շարք ներկայացումների։ Գոհարիկ Շիրինյանին մեծ հայտնիութուն են բերել Մոլիերի կատակերգությունները։ Խաղացել է ժամանակին շատ հայտնի և տարածված «Ժիրոֆլե Ժիրոֆլյա», «Մադամ Անգո», «Լեբլեբիջի Հոր-հոր աղա», «Արիֆ» և այլ օպերետներում։

1879 թվականից արդեն Ս. Պենկլյան օպերետային խմբի հետ հյուրախաղերի է մասնակցել Ադանա, Մերսին և այլ քաղաքներում։

Գոհարիկ Շիրինյանը 1884-1886 թվականներին խաղացել է Պենկլյանի և Մ. Մնակյանի օպերետային և դրամատիկական խմբերում` կատարելով մի շարք դերեր։ 1886-1887 թվականներին դերասանուհու կյանքում մեծ դեր է ունեցել Պետրոս Ադամյանի հետ Թիֆլիսի Հայոց դերասանական խմբի ներկայացումներին մասնակցելը։ Այստեղ ի հայտ են եկել նրա` որպես դրամատիկական դերասանուհու հնարավորությունները. խաղացել է Կորդելիայի («Արքա Լիր»), Դեզդեմոնայի, Օֆելիայի («Օթելլո», «Համլետ»), Շարլոտայի («Դոն Ժուան»), Հուդիթի («Ուրիել Ակոստա») և այլ դերեր։ Գոհարիկ Շիրինյանը 1887 և 1910 թվականներին վերադարձել է Մնակյանի դրամատիկական խումբ, իսկ 1910 թվականից` կրկին հանդես է եկել Արշակ Պենլյանի օպերետային խմբում։

### Դերեր

* «Արա Գեղեցիկ»՝ Նուարդ
* «Լյուսի Դիդիե»՝ Ալիս
* «Անծանոթ ուսանողուհին»՝ ժոզեֆին
* «Օթելլո»՝ Դեզդեմոնա
* «Համլետ»՝ Օֆելիա
* «Դոն ժուան»՝ Շարլոտա
* «Ուրիել Ակոստա»՝ Հուդիթ
* «էլի մեկ զոհ»՝ Անանի

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Բ. Հովակիմյան, Թատերական օրացույց, Երևան, 2010, էջ 100-101
2. ↑  Նույն տեղում
3. ↑  Գ. Թերզիբաշյան, Հայ դրամատուրգիայի պատմություն, գիրք երկրորդ, Երևան, 1964, էջ 52-71, 522
*Այս հոդվածը Երասխ կայարանի մասին է:* *Գյուղի մասին՝ Երասխ*

**Երասխ,** հայկական երկաթուղու կայարան, որը գտնվում է Արաքս գետի ձախ ափին՝ Արարատի մարզի Երասխ գյուղում։

ժամանակացույց
-------------

| Էլեկտրական գնացքի համարը | Երթուղի | Երթուղու
հաճախականությունը | Երասխից մեկնելու և ժամանելու ժամանակը |
| --- | --- | --- | --- |
| 6512/6511 | Երասխ - Երևան | Ամեն օր | 6:30 |

Այս էլեկտրական գնացքներից բացի դեպի կայարան այլ մշտական շարժ չկա. գծի երկայնքով բեռնափոխադրումներն ավարտվում են Արարատ կայարանում։ Կայարանը Հայաստանում տեղակայված վերջին կայարանն է։ Երկաթգծի շարունակությունն անցնում է Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետություն, որի հետ երկաթուղային հաղորդակցությունը ընդհատվել է 1989 թվականի նոյեմբերին՝ Արցախյան հակամարտության հետևանքով։ Այժմ կայարանը փակուղի է, քանի որ ապամոնտաժվել է Երասխ - Վելիդաղ - Շարուր հատվածը։

2016 թվականին իրականացվել է Հայաստանի երկաթուղով Եվրապա-Իրան առաջին մուլտիմոդալ բեռնափոխադրումը, որտեղ օգտագործվել է «Երասխ» կայարանը։ Ջրային ճանապարհով 2 կոնտեյներ տեղափոխվել է Փոթի, որտեղից երկաթուղով «Երասխ» կայարան, այնտեղից էլ ավտոտրանսպորտով՝ Իրան։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «ՀԱՐԱՎԿՈՎԿԱՍՅԱՆ ԵՐԿԱԹՈՒՂԻ»
2. ↑  «Հայաստանն ու Իրանը պայմանավորվել են ստեղծել նոր միջազգային տրանսպորտային ուղի»

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Երասխ (կայարան)** կատեգորիայում։ |

Արտաքին հղումներ
----------------

* Yandex-ի ժամանակացույց Երասխ կայարանում էլեկտրական գնացքների համար:
**«Երգ հսկայի մասին»** (ռուս.՝ «Песнь о великане»), 1942 թվականի խորհրդային կարճամետրաժ ֆիլմ, որը նկարահանել են ռեժիսորներ Գրիգորի Ռոշալը և Վերա Ստրոևան։

Սյուժե
------

Հայրենական մեծ պատերազմ։ Կարմիր բանակի ջոկատներից մեկը մարտից հետո գտնվում է լեռնանցքում։ Ղազախ Կուրեգենը հանգստի ժամանակ ընկերներին պատմում է լեգենդար ղազախ բատիր Տոլագայի սխրանքի մասին, որն իր կյանքը զոհաբերել է հանուն ժողովրդական բարիքի։ Տոլագայի լեգենդը «կենդանանում է» էկրանին։ Այնուհետև կրկին ցուցադրվում է ռազմաճակատային կյանքի առօրյան։ Ծանծաղուտով վարար գետն անցնելիս մի խումբ զինվորների, այդ թվում՝ Կուրեգենին, հանձնարարվել է ոչնչացնել թշնամու ամրակառույց կրակակետը։ Առաջադրանքը կատարելիս Կուրեգենը մահացու վիրավորում է ստանում և մահանում ընկերների ձեռքերում։

Դերերում
--------

* Կապան Բադիրով – *Կուրեգեն*
* Ռ. Օսմանովա – *Այնա, Կուրեգենի մայրը*
* Ժագդա Օգուզբաև – *Տոլագայ*
* Կ. Կարաբալինա – *Դարիգա*
* Եվգենի Նեմչենկո – *հրամանատար*
* Կալիբեկ Կուանիշպաև – *Տոլագայի հայրը*
* Ռ. Մուսաբեկովա – *Տոլագայի մայր*
* Ե. Նուրպեիսովա – *ներածություն*

Ֆիլմի մասին
-----------

«Երգ հսկայի մասին» ֆիլմի սցենարում հեքիաթն ու կենցաղը հանդես են գալիս որպես երկու զուգահեռ գծեր, թեև Տուլագայի և Կուրեգենի արարքների ընդհանրությունը ինչ-որ չափով հարթում է այդ տարբերությունը։ Ռեժիսոր Վ. Պ. Ստրոևան սցենարի թարգմանության ընթացքում կարողացել է հասնել հեքիաթայինի և իրականի միասնության՝ կերպարվեստի հաջող միջոցների և թեմայի երաժշտական լուծման իջոցով։ Դրան նպաստում է նաև գեղեցիկ դերասանական խաղը:

— Խորհրդային Ղազախստանի կինոարվեստը

Նշվել է, որ ֆիլմում յուրովի է արտացոլվել ղազախ ժողովրդական լեգենդը հսկա Տոլոգայի մասին։

Ֆիլմի ստեղծման համար ռեժիսոր Վերա Ստրոևային 1944 թվականին շնորհվել է Ղազախական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործչի կոչում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Киноискусство советского Казахстана. — Казахстан, 1966. — 398 с. — стр. 346
2. ↑  Фольклорное наследие народов СССР и современность. — Кишинев: Штиинца, 1984. — 388 с. — стр. 161
3. ↑  Киноведческие записки, 2005

Աղբյուր
-------

* Песнь о великане // Советские художественные фильмы: Звуковые фильмы, 1930—1957 / ВГФК, Москва. — М.: Искусство, 1961. — стр. 290

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |

 |
**«Երեկոյից մինչև առավոտ»** (էստ.՝ *Ohtust hommikuni*), 1962 թվականի խորհրդային կարճամետրաժ ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Լեյդա Լայուսը Տալլինի կինոստուդիայում Մ. Կալդի համանուն պատմվածքի հիման վրա․ ֆիլմը եղել է նրա առաջին կինոնկարը և ՎԳԻԿ-ի ավարտական աշխատանքը։

Սյուժե
------

> 
> 
> Ֆիլմի գործողությունները տևում են երեկոյից մինչև առավոտ, ընդամենը մեկ գիշեր, որի ընթացքում երկաթուղայինի ընտանիքը, վտանգի ենթարկելով սեփական կյանքը, ֆաշիստներից թաքցնում է փախած խորհրդային ռազմագերուն;

Հայրենական մեծ պատերազմի առաջին տարիները։ Գերմանացիների կողմից գրավված փոքրիկ քաղաքում էստոնական մի ընտանիք ապրում է պատերազմի իրադարձություններից հեռու․ նրանցից յուրաքանչյուրն ապրում է իր սովորական աննկատելի կյանքով։ Բայց ամեն ինչ փոխվում է մի գիշեր, երբ համակենտրոնացման ճամբարից փախած ռուս ռազմագերին հետապնդումից թափնվում է իրենց տանը։ Հիմա յուրաքանչյուրի առջև հարց է առաջացել՝ ում կողմից է նա։

Դերերում
--------

* Կիրիլ Լավրով - Գրիշա
* Ակսել Օրավ - Ռուդոլֆ
* Յուլլե Ուլլա - Կարին
* Վիյու Հյարմ - Սալմե
* Հաննո Կալմետ - ֆելդֆեբել
* Մաթի Կլոորեն - սպա

Քննադատություններ
-----------------

Եթե ՎԳԻԿ-ում կուրսային աշխատանքի համար ռեժիսորը խիստ քննադատության է ենթարկվել Գ. Մ. Կոզինցևի կողմից, ապա այս ավարտական ֆիլմի համար նա եղել է միակը, որն ստացել է ռեժիսորի դիպլոմ գերազանցությամբ։

Ինչպես գրել է «Կինոյի արվեստ» ամսագիրը, այս կարճամետրաժ ֆիլմը, նույն թվականին թողարկված Կալյո Կիյսկի «Սառցաբեկորը» ֆիլմի հետ միասին հաջողություն է ունեցել հանդիսատեսի և քննադատների շրջանում.

> 
> 
> 1963 թվականին էստոնական կինեմատոգրաֆում իր նորամուտը նշեց ՎԳԻԿ-ի շրջանավարտ Լ. Լայուսը։ Նա բեմադրում է հաջողություն ունեցած «Երեկոյից առավոտ» ֆիլմը։ Ֆիլմը գրավել է հանդիսատեսի ուշադրությունը սուր դրամատիկ սյուժեի ու հետաքրքիր ձևով կինեմատոգրաֆիական արտահայտության հաջող համադրությամբ, որը զուրկ է թատերականությունից։— История советского кино: 1952—1967 / Х Абул-Касымова. — М.: Искусство, 1978. — стр. 229
> 
> 

Ուշադրության է արժանացել նաև «դերասանուհի Վիյու Հյարմի համոզիչ խաղը»՝ այդ ժամանակ դեռ դպրոցում սովորող աղջկա դեբյուտային դերը. ռեժիսորը «ուրախացրեց ճիշտ գտած գլխավոր դերակատարով»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  История советского кино: 1952—1967 / Х Абул-Касымова. — М.: Искусство, 1978. — стр. 229
2. ↑  Киноведческие записки, № 70, 2004
3. ↑  К истории ВГИКа. Книга IV. (1956—1965). Документы. Пресса. Воспоминания / Рябчикова Н. С. Виноградов В. В. — 2013. — 292 с. — стр. 169
4. 1 2  Искусство кино, 1965

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ohtust hommikuni // Eesti filmi andmebaas

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ČSFD · Internet Movie Database |

 |
**Թովմաս Պեռենց** (1825, Կամարակապ, Ակն - 1875), հայ թատերական գործիչ, դերասան, դրամատուրգ։

Կենսագրություն
--------------

Թովմաս Պեռենցը ծնվել է 1875 թվականին Արևմտյան Հայաստանի Ակն քաղաքի Կամարակապ գյուղում։ Նախնական կրթությունը ստացել է ծննդավայրում։ Այնուհետև տեղափոխվել է Կոստանդնուպոլիս, որի Օրթագյուղի հայկական կրթարանում էլ շարունակել է ուսումը։

1850-ական թվականների կեսերից սկսել է գործուն մասնակցություն ունենալ լուսավորական և մշակութային կյանքին։ Դարձել է Օրթագյուղի հայկական «Բարեսիրաց» ընկերությունը հիմնադրողներից մեկը։ Անվանի բանաստեղծ, դրամատուրգ Մկրտիչ Պեշիկթաշլյանի հետ հիմնել է տեղի թաղային թատրոնը՝ կատարելով նշանակալի աշխատանք։ 

Թովմաս Պեռենցը որպես դերասան մասնակցել է Օրթագյուղում կազմակերպված հայերեն բեմականացումներին, որոնցում կենցաղային զավեշտներում կատարել է մեծ մասամբ կատակերգական դերեր։ 

Որպես գրող ստեղծել է մի քանի կատակերգություն, որոնցից առանձնանում են «Ծեր սիրահարը», «Խաբված ակնցին», «Հաճի Մանկասար», «Խաչատուրին խաչը», «Շինծու հարս» և այլ ստեղծագործություններ։ Այդ կատակերգությունները բեմադրվել են թատրոնում։ Պեռենցը գրել է նաև «Վարդան» կոչվող պատմական ողբերգությունը։ 

Թովմաս Պեռենցը 1862 թվականին հիմնադրել է «Վարդ Մեսրոպյան» պարբերականը, որը հրատարակվել է կարճ ժամանակ։

Մահացել է 1875 թվականին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  Ստեփանյան Գառնիկ (1990)։ *Կենսագրական բառարան. հայ մշակույթի գործիչներ, երեք հատորով*։ հատոր Գ, գիրք 1, Մել-Ռ։ Երևան: Սովետական գրող։ էջ 263։ ISBN 5-550-00265-5