**Լի Վենլյան** ( չինարեն՝ 李文亮 հոկտեմբերի 12, 1986(1986-10-12), Beizhen, Jinzhou, Լյաոնին, Չինաստան - փետրվարի 7, 2020(2020-02-07), Ուհան, Չինաստան), չինացի բժիշկ՝ ակնաբույժ, աշխատել է Ուհանի կենտրոնական հիվանդանոցում։ 2019 թվականի դեկտեմբերի 30-ին նախազգուշացրել է կորոնավիրուսի նոր համաճարակի բռնկման մասին։ Հունվարի 3-ին նրան ոստիկանություն են կանչել և զգուշացրել, որ համացանցում կեղծ տեղեկություններ չտարածի։ Լի Վենլյանը մահացել է կորոնավիրուսի վարակից 2020 թվականի փետրվարի 7-ին։

Կենսագրություն
--------------

Ուհանի ոստիկանության բաժնի կողմից տրված նախազգուշացման նամակը, որով Լիին հրամայում են դադարեցնել «լուրերը տարածելը» SARS-ի մասին, որը ստորագրվել է Լիի և երկու սպաների կողմից: Լին այն վերբեռնել էր իր Sina Weibo հաշվում:
Լի Վենլյանը ծնվել է 1986 թվականի հոկտեմբերի 12-ին Բեյշենում, Լիաոնինգ, Չինաստան։ 2004 թվականից սկսած, նա Ուհանի համալսարանում յոթ տարի սովորել է կլինիկական բժշկություն և ստացել է բժշկության մագիստրոսի կոչում։ Ավարտելուց հետո նա երեք տարի աշխատել է Սյամին, Ֆուդզյանում։ Ուհան է վերադարձել 2014 թվականին և Ուանի կենտրոնական հիվանդանոցում աշխատել է որպես ակնաբույժ։

2019 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Լին իր հիվանդներից մեկի հիվանդության եզրակացության մեջ տեսել է SARS կորոնավիրուսային թեստի դրական արդյունք։ Ժամը 17։43-ին նա իր բժշկական դպրոցի դասընկերների WeChat խմբում գրել է․ «Ուհանի ծովամթերքների շուկայում SARS-ի յոթ հաստատված դեպք է եղել», նաև կցել է զեկույցը և հիվանդի համակարգչային տոմոգրաֆիայի սքան արդյունքը։ Ժամը 18։42-ին նա ավելացրել է. «Վերջին նորությունները հաստատվել են, որ դրանք կորոնավիրուսային ինֆեկցիաներ են»։ Նա հաղորդագրության մեջ նաև բացատրել է, թե որն է կորոնավիրուսը։

Լիի WeChat-ում գրածի էկրանակադրերը հայտնվել են համացանցում, ինչից հետո հիվանդանոցի ղեկավարությունը նրան զրույցի են հրավիրել, իսկ 2020 թվականի հունվարի 3-ին Ուհանի ոստիկանության բաժնի աշխատակիցները նրան հրավիրել են քաղաքի հասարակական անվտանգության բյուրո և նրան ստիպել են ստորագրել նախազգուշացման նամակը, որով Լիին հրամայում էին դադարեցնել «լուրերը տարածելը» SARS-ի մասին և հորդորել են խոստանալ այլևս չանել դա։

Արձագանք
--------

Քանի որ Լի Վենլյանը համարվում էր Ուհանի ոստիկանության կողմից նախազգուշացված ութ «լուրեր տարածողներից» մեկը, ապա նա գտնվել է Չինաստանի հասարակության և ԶԼՄ-ների ուշադրության կենտրոնում։ Այնուամենայնիվ, ըստ որոշ լրատվամիջոցների, Ուհանի ոստիկանությունը հունվարի 1-ին կանչել է ութ «լուրեր տարածողների», իսկ Ուուհանի Կենտրոնական հիվանդանոցի բժիշկներ Լին և Սի Լինկան նախազգուշացվել են հունվարի 3-ին, ինչը նշանակում է, որ այդ երկու անձինք կարող են չլինել ութ «լուրեր տարածողներից» որևէ մեկը։ Ավելի ուշ Լին ասել է, որ ինքը չգիտի, թե ինքը «լուրեր տարածողներից» մե՞կն է արդյոք, բայց գիտեր այն, որ իրենով հպարտացել են, քանի որ ինքը ճշմարտությունն էր ասել։

Չինաստանի Գերագույն ժողովրդական դատարանը ավելի ուշ հայտարարել է, որ Ուհանի ութ քաղաքացիները չպետք է պատժվեն, քանի որ նրանց ասածը ամբողջովին կեղծ չէ։ «Հաջողություն կլիներ, եթե հասարակությունը հավատար «տարածվող լուրերին» և սկսեր դիմակներ կրել, սանիտարական միջոցներ կիրառել, և խուսափել վայրի կենդանիների շուկայից», - ասված է փետրվարի 4-ին կայացած բարձրագույն դատարանի սոցիալական լրատվամիջոցների հաշվետվության մեջ։

Լին ասել է, որ ինքը անհանգստացել է, որ հիվանդանոցը պատժելու է իրեն «լուրեր տարածելու համար», բայց թեթևություն է զգացել, երբ բարձրագույն դատարանը հրապարակավ քննադատել է ոստիկանությանը։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Կարծում եմ, որ առողջ հասարակության մեջ պետք է լինի մեկից ավելի ձայն։- Լի Վենլյան |  |

Հիվանդություն և մահ
-------------------

Հունվարի 8-ին՝ հիվանդանոցում վարակակիր հիվանդի հետ շփվելով, Լին վարակվել է կորոնավիրուսով։ Հիվանդը տառապել է սուր գլաուկոմայից և նրա մոտ տենդ է սկսել։ Լին կասկածել է, որ հիվանդը կարող է ունենալ կորոնավիրուսային վարակ։ Հունվարի 10-ին բարձրացել է Լիի ջերմություն և հազ է սկսել, վիճակը շուտով ծանրացել է։ Բժշկական փորձագետ Դոկտոր Չենբոն, որը Չզեցյանից գործուղվել էր Ուհան, ԶԼՄ-ներին ասել է, որ չնայած երիտասարդ հիվանդների մեծամասնությունը հակված չէ հիվանդության ծանր զարգացման, բայց գլաուկոմայով հիվանդը, որի հետ հունվարի 8-ին շփվել էր Լին, Ուհանի վիրուսային բարձր ծանրաբեռնվածությամբ ծովամթերքների շուկայի պահեստում էր աշխատել, ինչը կարող էր ավելի խորացնել Լիի վարակը։

Հունվարի 12-ին նրան ընդունել են Ուհանի Հոուհու հիվանդանոցի ինտենսիվ թերապիայի բաժանմունք, որտեղից նրան կարանտին են տեղափոխել են և սկսել են բուժել։ Նոր կորոնավիրուսը ախտորոշող թեստերի պակասի պատճառով վարակի վերջնական հաստատվել է փետրվարի 1-ին։ Նրա գործընկերներից շատերը նույնպես վարակվել են վիրուսով։ Մինչ իր հոսպիտալացումը, Լին հաղորդագրություն է տեղադրել համացանցում և խոստացել է վերականգնելուց հետո առաջին գիծ վերադառնալ։

Ըստ Լիի գործընկերոջ, բժշկի վիճակը ծանրացել է փետրվարի 5-ին։ Փետրվարի 6-ին, Լին ընկերոջ հետ հեռախոսով խոսելիս ասել է, որ ինքը դժվարությամբ է շնչում և որ թթվածնի հագեցվածությունը իջել է մինչև 85%։ Ժամը 19։00-ի սահմաններում նրան ուղարկել են շտապօգնության սենյակ։

Չինաստանի պետական լրատվամիջոցները հայտնել են, որ Լին մահացել է 33 տարեկան հասակում։ Այնուամենայնիվ, Ուհան կենտրոնական հիվանդանոցը շուտով տարածել է հայտարարություն, որով հերքել են Լիի մահվան լուրը։

Ըստ China Newsweek-ի, նրա սրտի բաբախյունը դադարել է ժամը 21։30-ին, բայց հիվանդանոցը հայտարարել է, որ Լին մահացել է 2020 թվականի փետրվարի 7-ի առավոտյան 2։58-ին։ Ավելի քան 17 միլիոն մարդ համացանցով ուղիղ հետևել է Լիի վիճակի փոփոխությանը։ Լիին դիակիզել են, նախքան նրա ծնողները կարող էին վերջին անգամ տեսնել նրան։

Ընտանիք
-------

Լին և կինը մեկ երեխա ունեին, բայց կինը երկրորդ երեխայով հղի էր երբ Լին մահացավ։ Երբ Լիի մոտ կորոնավիրուսի վարակի ախտանիշներ ի հայտ եկան, նախքան հունվարի 12-ին հոսպիտալացվելը նա հյուրանում սենյակ պատվիրեց, որ ընտանիքի հետ չշփվի և չվարակի։ Այնուամենայնիվ, նրա ծնողները նույնպես վարակվել էին կորոնավիրուսով։ Նրա հայրը Լի Շուինգն է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  武汉市公安局武昌分局中南路街派出所训诫书(չին.) — 2020.
2. 1 2 3 4  武汉中心医院：李文亮经抢救无效去世(չին.) — 2020.
3. ↑  新冠肺炎最早示警者之一李文亮医生去世(չին.) — 经济观察报, 2020.
4. ↑  A Chinese doctor was one of the first to warn about coronavirus. He got detained — and infected. // *The Washington Post* / S. Buzbee — Washington: Fred Ryan, 2020. — ISSN 0190-8286; 2641-9599
5. ↑  纪念李文亮：我盼望好了就上一线，不想当逃兵(չին.) // *澎湃新闻* — *(untranslated)*, 2020.
6. 1 2 3 4  Tan, Jianxing (2020 թ․ հունվարի 31). «新冠肺炎"吹哨人"李文亮：真相最重要». *Caixin*. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ հունվարի 31-ին. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 6-ին.
7. ↑  «武汉肺炎：一个敢于公开疫情的"吹哨人"李文亮». *BBC Chinese*. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 6-ին.
8. 1 2  Zhou, Cissy (2020 թ․ փետրվարի 7). «Coronavirus: Whistleblower Dr Li Wenliang confirmed dead of the disease at 34, after hours of chaotic messaging from hospital». *South China Morning Post*. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ փետրվարի 7-ին. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 7-ին.
9. ↑  «武汉中心医院：李文亮经抢救无效去世» (չինարեն). Sina Corp. 2020 թ․ փետրվարի 7. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 7-ին.
10. ↑  «武汉市公安局武昌分局中南路街派出所训诫书» (չինարեն). Zhongnanlu Street Police Station, Wuchang Division of Wuhan Police Bureau. 2020 թ․ հունվարի 3. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 7-ին.
11. ↑  «武汉大学：李文亮校友，一路走好». *The Paper*. 2020 թ․ փետրվարի 7. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 7-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ url-status (link)
12. ↑  «讲疫情真话被训诫的武汉医生李文亮：想尽快回到抗疫一线». *The Paper*. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 6-ին.
13. 1 2  «Rebuked coronavirus whistleblower vindicated by top Chinese court». *Spotlight*. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ փետրվարի 6-ին. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 5-ին.
14. 1 2 3  «被训诫医生李文亮去世». *The Beijing News*. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 6-ին.
15. ↑  «武漢肺炎：最早公開疫情「吹哨人」李文亮去世». *BBC Chinese* (ավանդական չինարեն). 2020 թ․ փետրվարի 6. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ փետրվարի 6-ին. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 6-ին.
16. ↑  徐婷婷; 王艾冰 (2020 թ․ փետրվարի 7). «年仅35岁的李文亮医生为何重症不治？». 《人民日报》社. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 7-ին. `{{cite news}}`: Text "work 健康时报" ignored (օգնություն)
17. 1 2  «新冠肺炎最早示警者之一李文亮医生去世». *经济观察报*. 2020 թ․ փետրվարի 6. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 6-ին.
18. ↑  «武漢肺炎：最早公開疫情「吹哨人」李文亮去世». *BBC News 中文* (ավանդական չինարեն). 2020 թ․ փետրվարի 6. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ փետրվարի 6-ին. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 6-ին.
19. 1 2 3  Deng, Chao; Chin, Josh (2020 թ․ փետրվարի 6). «Chinese Doctor Who Issued Early Warning on Virus Dies». *The Wall Street Journal*. ISSN 0099-9660. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ փետրվարի 6-ին. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 6-ին.
20. ↑  何雾. «李文亮于6 February 2020 晚在重症监护室去世». *界面新闻* (չինարեն). Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 6-ին.
21. ↑  Austin, Henry (2020 թ․ փետրվարի 6). «Chinese doctor who raised alarm over coronavirus dies from disease, hospital confirms». *NBC News*. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 7-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ url-status (link)
22. ↑  張子傑 (2020 թ․ փետրվարի 6). «【武漢肺炎】敢言醫生李文亮傳死訊 院方稱仍搶救中». *HK01* (Chinese (Hong Kong)). Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 6-ին.
23. ↑  «Chinese doctor who sounded Wuhan virus alarm is critically ill, hospital says, after state media reported he had died». CNN. 2020 թ․ փետրվարի 6. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 6-ին.
24. ↑  Baker, Sinéad (2020 թ․ փետրվարի 7). «Chinese citizens are furious at the death of the whistleblower doctor censored for talking about the coronavirus. His mother said she couldn't even say goodbye». *Business Insider*. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 7-ին.
25. ↑  Buckley, Chris (2020 թ․ փետրվարի 6). «Chinese Doctor, Silenced After Warning of Outbreak, Dies From Coronavirus». *The New York Times*. ISSN 0362-4331. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 7-ին.`{{cite news}}`: CS1 սպաս․ url-status (link)
26. ↑  «Li Wenliang: Coronavirus death of Wuhan doctor sparks anger». *BBC News*. 2020 թ․ փետրվարի 7. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 7-ին.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Լի Վենլյան» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Sina Weibo · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | WikiTree |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1204279187 · SUDOC: 200397567 |

 |