**Համբստթոն և Սանտա Լաուրա կալիումի սելիտրայի արտադրամասեր,** ներկայումս չգործող արտադրամասեր, տեղակայված են Չիլիի հյուսիսում։ 2005 թվականին ընդգրկվել են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Չիլիում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում։

Աշխարհագրական դիրք
------------------

Համբերսթոնը և Սանտա Լաուրան գտնվում են Իկիկեից 48 կմ արևելք ՝ Ատակամա անապատում՝ Հյուսիսային Չիլիի Տարապակա շրջանում։

Կալիումի սելիտրայի մշակման արտադրամասերից են նաև Չակաբուկոն, Մարիա Ելենան և այն։

Պատմություն
-----------

1872 թվականին, երբ տարածքը դեռ պատկանում էր Պերուին, *Guillermo Wendell Nitrate Extraction Company* հանքարդյունաբերական ընկերությունը կազմակերպել է նիտրատի արդյունահանումը Սանտա Լաուրեյ։ Նույն թվականին Ջեյմ Թոմաս Հումբերթոնը հիմնադրել է *«Peru Nitrate Company»* ընկերությունը և կազմակերպել է աշխատանքները Լա Պալմայում։ Երկու ձեռնարկություններն արագ թափ են հավաքել։ Գործարանների շուրջ ձևավորվել են անգլիական ոճի շենքեր ունեցող քաղաքներ։ Այս քաղաքներում պամպայի անբարենպաստ պայմաններում ապրում էին Չիլիի, Պերուի և Բոլիվիայի աշխատողները, որոնք իրենց մեջ ձևավորել էին հատուկ մշակույթ, որն առանձնանում էր իր հարուստ լեզվով, ստեղծագործական ոգով և համերաշխությամբ, սոցիալական արդարության համար պայքարով, որոնք նաև ազդում էին պատմական իրադարձությունների ընթացքի վրա։

Մինչ Լա Պալմանն դառնում էր ամբողջ տարածաշրջանի կալիումի սելիտրայի խոշոր ձեռնարկություններից մեկը, Սանտա Լաուրայում ամեն ինչ ավելի վատ էր արտադրության ցածր մակարդակի պատճառով։ 1902 թվականին «Tamarugal Nitrate» ընկերությունը ձեռք բերել է Սանտա Լաուրան։ 1913 թվականին Սանտա Լաուրայում արտադրությունը դադարեցվել է նախքան Շենկսի հանքարդյունաբերության ներդրումը, որը բարձրացրել է արտադրության մակարդակը։

Այնուամենայնիվ երկու ընկերություններն էլ սնանկացան 1929-ի համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամի ժամանակ՝ գերմանացիների կողմից Ֆրանսիացի Ֆրից Հաբերի և Կարլ Բոշի կողմից ամոնիակի սինթեզի զարգացման շնորհիվ, ինչը հանգեցրել է պարարտանյութերի արդյունաբերական արտադրությանը։ 1934 թվականին Երկու գործարաններն էլ ձեռք են բերվել COSATAN- ի կողմից (Compañía Salitrera de Tarapacá y Antofagasta): (COSATAN) ԿՈՍԱՏԱՆ-ը վերանվանվել է Լա Պալմա «Oficina Santiago Humberstone» «Օֆիսինա Սանտյագո Հումբերթոն»՝ ի պատիվ արտադրության հիմնադրի։ Ընկերությունը փորձել է ստեղծել բնական նիտրատի մրցակցային արտադրություն՝ արդիականացնելով Հումբերթոնը, ինչը հանգեցրել է նրան, որ 1940 թվականին Համբերսթոնը դարձավ նիտրատի ամենահաջող զարգացումներից մեկը։

1958 թվականին փակվել է COSATAN ընկերությունը, իսկ 1960 աշխատանքը դադարեցվել է երկու գործարաններում։ 1970 թվականին քաղաքները անվանվել են «ուրվական քաղաքներ» և դարձել են ազգային հուշարձաններ, որոնք բաց էին զբոսաշրջության համար։ 2005 թվականին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն դրանք ներառել է Համաշխարհային ժառանգության ցուցակում։

Պատկերասրահ
-----------

* Խոնարհումի մուտքըԽոնարհումի մուտքը
* Աշխատողների թաղամասԱշխատողների թաղամաս
* ԳործիքներԳործիքներ
* ԽոհանոցԽոհանոց
* Աշխատողների թաղամասԱշխատողների թաղամաս
* ԹատրոնԹատրոն
* ԼողավազանԼողավազան
* Սանտա ԼաուրաՍանտա Լաուրա

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «The Humberstone and Santa Laura Saltpeter Works site (Chile), removed from the List of World Heritage in Danger». UNESCO. Վերցված է 2019 թ․ հուլիսի 7-ին.
2. ↑  «21 World Heritage Sites you have probably never heard of». Daily Telegraph.
3. ↑  UNESCO. «Humberstone and Santa Laura Saltpeter Works» (անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ հունիսի 9-ին. Վերցված է 30 июня 2009-ին.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Համբստթոն և Սանտա Լաուրա կալիումի սելիտրայի արտադրամասեր» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 16179678-3 · VIAF: 180890646 · WorldCat VIAF: 180890646 |

 |