**«Սաշկո»** (ռուս.՝ «Сашко»), 1958 թվականի խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Եվգենի Բրյունչուգինը Լեոնիդ Սմելյանսկու համանուն վեպի հիման վրա։ Այն պատմում է Կիևում ապրող դպրոցական Սաշկոյի և նրա ընկերների՝ Յուրչիկի և Ռոմկայի մասին, որոնք Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ օգնում են պարտիզաններին՝ պայքարելու ֆաշիստների դեմ։

Սյուժե
------

Կիև, 1941 թվականի գարուն։ Դպրոցական Սաշկոն, չնայած պիոներ է, բայց հազվագյուտ չարաճճի է, ինչում նրան մեղադրում է նույնիսկ նրա մայրը։ Անսպասելիորեն նրան հրավիրում են նկարահանվելու կինոյում, և նա մեկնում է Կիևի մոտ։ Սակայն սկսվում է պատերազմը, և նկարահանման հրապարակում վիրավորված Սաշկոյին փրկում է և խնամում գյուղացի մի կին, և տղայի ապաքինվելուց հետո նրան ուղարկում է տուն։

Գալով Կիև՝ Սաշկոն չի ճանաչում իր քաղաքը, որտեղ լիովին տիրապետում են ֆաշիստները։ Գալով տուն՝ նա իմանում է, որ մայրը ինչ-որ տեղ է գնացել, իսկ իրենց բնակարանից տատին վռնդել են, և նա ապրում է նկուղում, իսկ բնակարանում ապրում է ֆաշիստներին ուրախությամբ դիմավորած Վոլչինսկայան։ Երեկոներն իր նախկին բնարականից լսելով զվարճացող հարբած օկուպանտների ձայները՝ Սաշկոն իր ընկերների՝ Յուրչիկի ու Ռոմկայի հետ երազում է հայտնվել ռազմաճակատում՝ խփելու համար ատելի թշնամուն։

Տղաներն իմանում են, որ Ռոմկայի հայրը՝ քեռի Միխայլոն, կապված է պարտիզանների հետ, և սկսում են օգնել նրան։ Մի տագնապալի գիշեր Սաշկոն ընդհատակյա խորհրդակցությունից վերադարձած պարտիզաններին օգնում է փախչել ֆաշիստական շրջափակումից։ Շուտով նրան հանձնարարում են լուրջ մարտական առաջադրանք՝ Կիևի մոտ՝ անտառում գտնվող պարտիզաններին տանել ծածկագիրը։

Կարմիր բանակը առաջ է շարժվում, արդեն լսվում են ռազմաճակատի ձայները, և ֆաշիստներն իրենց կամակատարների հետ խուճապահար փախչում են քաղաքից, ինչում իրենց դերն ունեն նաև Սաշկոն և նրա ընկերները։

Սաշկոն տանկով մտնում է ֆաշիստներից ազատագրված Կիև քաղաք մտնող Կարմիր բանակի հետ միասին, և տուն վերադառնալով՝ հանդիպում է ճակատից եկած մորը։

Պատերազմից հետո կրկին վերսկսվում է երջանիկ կյանք, և կազմակերպվում է հետպատերազմյան ամանորյա առաջին դիմակահանդես-ցերեկույթը քաղաքում, որը դեռ ամբողջությամբ չի վերականգնվել ավերածություններից։ Տղաների մեջ է Սաշկոն, որը կրկին ինչ-որ բան չարաճճիություն է արել և թաքնվում է իրեն փնտրող դպրոցի տնօրենից, որն ուզում է գտնել նրան, որպեսզի քեռի Միխայլոն ամբողջ դպրոցի առաջ Սաշկոյին հանձնի «Հայրենական պատերազմի պարտիզան» մեդալը։

Դերերում
--------

* Լյոնյա Բաբիչ – *Սաշկո Ժուկ, դպրոցական*
* Լարիսա Խորոլեց – *Ռոմկա*
* Վլադիմիր Դանիլին – *Յուրչիկ*
* Նիկոլայ Կոզլենկո – *հորեղբայր Միխայլո*
* Վիկտոր Զուբարև – *Վալերի Դմիտրիևիչ, կինոռեժիսոր*
* Նեոնիլա Գնեպովսկայա – *Սաշկոյի մայրը*
* Աննա Կուշնիրենկո – *Սաշկոյի տատը*
* Վիկտոր Մյագկի – *Եֆիմ Արկադիևիչ, դպրոցի տնօրեն*
* Օլգա Նոժկինա – *ուսուցչուհի*
* Ալեքսեյ Բունին – *Սեմյոն Պորֆիրևիչ, գանձապահ*
* Սոֆյա Կարամաշ – *Սեմյոն Պորֆիրևիչի կինը*
* Պոլինա Նյատկո – *Վոլչինսկայա*
* Միխայիլ Ռոստ – *կաղ մարդ*
* Գաբրիել Նելիդով-Ֆրենկել – *պոլիցայ*
* Վասիլի Ֆուշիչ – *գերմանացի*
* Եվգենի Բալիև – *գերմանացի սպա*
* Անատոլի Գրինևիչ – *գերմանացի սպա*
* Յուրի Ցուպկո – *պարտիզան*
* Լարիսա Բորիսենկո – *Զոյա Կոսմոդեմյանսկայա*

Գրական հիմք
-----------

Ֆիլմը նկարահանվել է Լեոնիդ Սմելյանսկու համանուն վիպակի հիման վրա, որը գրվել է 1950 թվականին, 1956 թվականին հրատարակվել է «Դետգիզում» և գրողի ամենահայտնի ստեղծագործությունն է.

> 
> 
> «Սաշկո» վիպակը շահեկանորեն տարբերվում է պատանիների համար շատ ստեղծագործություններից, առաջին հերթին հեղինակի ձգտումով՝ բացահայտելու հերոսի հետաքրքիր ռոմանտիկ աշխարհը, ինչը նրան հնարավորություն տվեց զգալիորեն խորացնել կերպարի գեղարվեստական բնութագիրը։ Սաշկոն վիպակի մեջ պայքարում և հաստատում է, տառապում և ատում է, և այդ գործողություններում մենք տեսնում ենք, թե ինչպես է ձևավորվում և կոփվում նրա բնավորությունը։
> 
> 
> 
> *Բնօրինակ տեքստ* (ռուս.)  
> 
> *Повесть «Сашко» выгодно отличается от многих произведений для юношества прежде всего стремлением автора раскрыть интересный романтический мир героя, что дало ему возможность значительно углубить художественную характеристику образа. Сашко в повести борется и утверждает, страдает и ненавидит, и в этих его действиях мы видим, как формируется и закаляется его характер.*
> 
> 
>

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Сашко. Повесть / Л. И. Смилянский; Авториз. пер. с украинск. А. Деева; Рис. И. Архипова. — М.: Детгиз, 1956. — 246 с.
2. ↑  Литературные портреты: критико-биографические очерки, Том 1 .- Радянський письменник, 1960. — стр. 637
3. ↑  Литература и современность; статьи украинской советской литературе / И. Ф. Карабутенко. — М.: Советский писатель, 1959. -стр. 210

Աղբյուրներ
----------

* Сашко // Советские художественные фильмы: 1958—1963 / ВГФК, Москва. — М.: Искусство, 1968. — стр. 83

Գրականություն
-------------

* Пионерская правда, 15 мая 1959
* Звезда (Пермь), 22 марта 1959
* Ленинское знамя (Москва), 30 марта 1959

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |

 |