**Մոն Ռուայալի խաչ** (ֆր.՝ Croix du mont Royal), հուշարձան Կանադայի Քվեբեկ նահանգի Մոնրեալ քաղաքում՝ Մոն Ռուայալ լեռան հյուսիսարևելյան գագաթին։

Պատմությունբ
------------

Մոնրեալի հիմնադիր Պոլ Շոմեդի դե Մեզոնյովը 1643 թվականին լեռան վրա տեղադրել է առաջին խաչը՝ այդպիսով կատարելով իր խոստումը Մարիամ Աստվածածնին, որպեսզի վերջ տա աղետալի ջրհեղեղին։

Լուսավորված ժամանակակից պողպատե 31,4 մետր բարձրությամբ և 26 տոննա քաշով խաչը տեղադրվել է 1924 թվականին Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ ընկերության կողմից և քաղաքին է հանձնվել 1929 թվականին։ Չնայած քաղաքային իշխանությունները խաչի պահպանման և շահագործման պարտավորությունը ստանձնել են այդ ժամանակից ի վեր, մինչև 2004 թվականին գործարքին աջակցող փաստաթղթեր չկային։

Կատարված աշխատանքների ընթացքում բարելավվել է վայրի հասանելիությունը, այգում տեղադրվել են նոր հարմարություններ։ Վերանորոգման ծախսերը կազմել են 2 միլիոն դոլար, որը վճարել է Քաղաքային խորհուրդը և Մշակույթի, հեռահաղորդակցության և կանանց կարգավիճակի նախարարությունը։

Խաչը պատրաստված է պողպատից և բաղկացած է 1830 կտորից, որոնք միացվում է 26 տոննա կշռող 6000 դուրգամերով։ Խաչն ունի 31,4 մետր բարձրություն, թևքային հատվածի բացվածքը 11 մետր է և գտնվում է Սուրբ Լավրենտիոս գետի բարձրությունից 252 մ բարձրության վրա։ Վերջին վերանորոգման արդյունքում այն լուսավորվել է 158 18-լուսադիոդային լամպերով։

Խաչը սովորաբար լուսավորվում է սպիտակ, իսկ նոր լուսադիոդային համակարգը թույլ է տալիս այն լինել ցանկացած գույնի, այդ թվում ավանդաբար օգտագործվող մանուշակագույնը` նոր Պապի մահվան և ընտրության ընթացքում։ Մոնրեալի հռոմեական կաթոլիկ արքեպիսկոպոսարանն այն մարմինն է, որը պատասխանատու է տեղեկացնելու Պապի մահվան մասին։ Նախքան օպտիկամանրաթելային լուսավորության տեղադրումը, մանուշակագույն լուսավորությունը կատարվեց` բոլոր լամպերը փոխելու միջոցով։ Այն այժմ վերահսկվում է համակարգչի կողմից։ Տարբեր առիթներով խաչը կարմիր է դարձել ՁԻԱՀ-ի իրազեկման և կապույտ Սուրբ Հովհաննես Մկրտչի օրվա համար։ Հռոմի Պապ Բենեդիկտոս XVI-ի հրաժարականը երկընտրանքի առջև կանգնեցրեց՝ ինչպես լուսավորել խաչը։ Այնուհետև հայտարարվեց, որ 2013 թվականի մարտի 13-ին Հռոմի պապ Ֆրանցիսկոսի ընտրությանը նախորդող ժամանակահատվածում խաչը կդառնա սպիտակ։

2009 թվականի մարտի 28-ին խաչի լուսավորությունը մեկ ժամով անջատվել է «Երկրագնդի ժամը» նշելու համար։

Ժամանակի պարկուճ
----------------

Խաչի կողքին տեղադրված հուշատախտակը նշվում է 1992 թվականին Մոնրեալի 350-ամյակի տոնակատարության ժամանակ թաղված ժամանակի պարկուճի մասին։ Այն պարունակում է 12000 երեխաների ուղերձներն ու նկարները, որոնք ներկայացնում են քաղաքի տեսլականը 2142 թվականին՝ պարկուճի բացման տարում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Wilton, Katherine. "The cross on Mount Royal: a storied history". *Montreal Gazette*, January 6, 2015.
2. ↑  "Forbidden Montreal: The Mount Royal Cross". CTV News (Montreal), November 20, 2012.
3. 1 2  Laurence, Jean-Christophe. "Nouvel éclairage pour la croix du mont Royal". *La Presse*, February 4, 2009.
4. ↑  "Mount Royal cross gets makeover". *CBC News*. 2008 թ․ սեպտեմբերի 18. Retrieved 2016 թ․ դեկտեմբերի 5.
5. ↑  Silverman, Craig. "Cross to bear". Hour Magazine, June 17, 2004.
6. ↑  "Mount Royal cross will stay white for Pope's exit". *CBC Montreal*. Canadian Broadcasting Corporation. 2013 թ․ փետրվարի 28. Retrieved 2013 թ․ մարտի 17.
7. ↑  "Montreal to go dark for Earth Hour". *Montreal Gazette*. Canwest. 2009 թ․ փետրվարի 22. Արխիվացված է the original 2009 թ․ փետրվարի 25-ին. `{{cite news}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
8. ↑  Walking tour: Mount Royal (*Frommer's*)

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Մոն Ռուայալի խաչ** կատեգորիայում։ |