**Դիմիտրի Նանոպոուլոս** կամ **Դիմիտրիս Նանոպոուլոս** (հուն․՝ Δημήτρης Νανόπουλος, սեպտեմբերի 13, 1948(1948-09-13), Աթենք, Հունաստան 1948 թվականի սեպտեմբերի 13, Աթենք), հույն ֆիզիկոս, աշխարհում ամենաշատ հղվող հետազոտողներից մեկը. նրա տարբեր ոլորտների վերաբերյալ աշխատությունները հղվել են մոտ 40 000 անգամ։

Կենսագրություն
--------------

Դիմիտրի Նանոպոուլոսը ծնվել է Աթենքում։ Աթենքի համալսարանում ուսումնասիրել է ֆիզիկա։ 1971 թվականին համալսարանն ավարտելուց հետո կրթությունը շարունակել է Մեծ Բրիտանիայի Սուսսեքսի համալսարանում (University of Sussex)։ 1973 թվականին ստացել է բարձր էներգիաների ֆիզիկայի փիլիսոփայության դոկտորի (Ph.D) աստիճան։

Գիտական գործունեություն
-----------------------

Ժնևում ՑԵՌՆ-ի գիտաշխատող է եղել, երկար տարիներ աշխատել է Փարիզի Բարձրագույն նորմալ դպրոցում (ֆր.՝ École Normale Supérieure) և Քեմբրիջի Հարվարդի համալսարանում (ԱՄՆ)։

1989 թվականին դարձել է Տեխասի A&M համալսարանի ֆիզիկայի պրոֆեսոր։ Նանոպոուլոսը հանդիսանում է նաև Հյուսթոնի Առաջադեմ հետազոտությունների կենտրոնի (Houston Advanced Research Center - *HARC*) աշխատակից։

Հետազոտական նախագծեր
--------------------

1997 թվականին Նանոպոուլոսը դարձել է Աթենքի ակադեմիայի անդամ, իսկ 2005 թվականին Հունաստանի Ազգային խորհրդի հետազոտությունների և տեխնոլոգիաների անդամ և Հունաստանի ՑԵՌՆի և Եվրոպական տիեզերական գործակալության (European Space Agency, ESA) ներկայացուցիչ։

1988 թվականից հանդիսանում է Ամերիկյան ֆիզիկական միության անդամ, 1992 թվականից Իտալական ֆիզիկական միության անդամ է։ 1996 թվականին հունական Պատվո շքանշանի կոմանդոր է դարձել։

Հայտնի է Տարրական մասնիկների ֆիզիկայի և տիեզերագիտության ոլորտներում կատարած հետազոտություններով, ինչպես նաև Լարերի միասնական տեսության, Աստղային մասնիկների ֆիզիկայի, Քվանտային տեսության և 
դրա վրա հիմնված նեյրոֆիզիոլոգիական մոդելների հետազոտություններով։ Հանդիսանում է ավելի քան 645 աշխատությունների, այդ թվում 14 գրքերի հեղինակ։

Դիմիտրի Նանոպոուլոսն այսպես կոչված SU(5) շրջված մոդել (flipped SU(5)) նախագծողներից մեկն է։ Այդ մոդելը ներկայացրել է Սթիվեն Բարրը 1982 թվականին։ 1984 և 1987 թվականներին լույս են տեսել հրապարակումներ, որոնք նվիրված են եղել այն մոդելին, որտեղ Նանոպոուլոսը համահեղինակ է հանդիսացել։

Կոչումներ և պարգևներ
--------------------

2006 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Նանոպոուլոսը պարգևատրվել է Օնասսիսի Միջազգային մրցանակի։ 2009 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Էնրիկո Ֆերմի մրցանակի է արժանացել Իտալական ֆիզիկական միության կողմից լարերի տեսության վերաբերյալ աշխատանքների համար։

Ինքնակենսագրություն
-------------------

2015 թվականին Դիմիտրի Մամոպոուլոսը հրատարակել է իր ինքնակենսագրականը «Կյանք, գիտությունը և այլ զուգահեռ աշխարհներ» խորագրով («Μία ζωή, η επιστήμη κι άλλα παράλληλα σύμπαντα»)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  INSPIRE-HEP
2. ↑
3. ↑  Список научных публикаций, *inspirehep.net*
4. ↑  Ellis, John; Nanopoulos, Dimitri (июль 1983). «Particle physics and cosmology». *CERN Courier*. **23** (6): 211–216.
5. ↑  S. M. Barr, Phys. Lett. B112 (1982) 219
6. ↑  J. P. Deredinger, J. E. Kim, D. V. Nanopoulos, Phys. Lett. B139 (1984) 170.
7. ↑  I. Antoniadis, J. Ellis, J. Hagelin and D.V. Nanopoulos, Phys.Lett. B194 (1987) 231
8. ↑  Stenger, Victor J. *Quantum Gods: Creation, Chaos and the Search for Cosmic Consciouness*, Prometheus Books (2009) ISBN 1-59102-713-6 ISBN 978-1591027133 p 61.
9. ↑  «Faces and places: Nanopoulos receives 2006 Onassis prize». *CERN Courier*. **47** (1): 37–47. January 2007.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Role of Nanopoulos in naming GUT
* Dimitri Nanopoulos and the speed of light
* Scientific publications of Dimitri Nanopoulos on INSPIRE-HEP

Աղբյուրներ
----------

* Prof. Dimitri Nanopoulos Արխիվացված 2007-08-13 Wayback Machine Դիմիտրի Նանոպուոլոսի Տեխասի A&M համալսարանի կայքը

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Դիմիտրի Նանոպոուլոս» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Mathematics Genealogy Project · Zentralblatt MATH database |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 12422134m · GND: 1012536505 · ISNI: 0000000024101472 · LCCN: n85830869 · NTA: 13009031X · NUKAT: n98001018 · SUDOC: 093048904 · VIAF: 7478919 · WorldCat VIAF: 7478919 |

 |

 |