**Մարիա Ֆոլտին** (լեհ.՝ Maria Fołtyn, հունվարի 28, 1924(1924-01-28), Ռադոմ, Լեհաստան - դեկտեմբերի 2, 2012(2012-12-02), Վարշավա, Լեհաստան), լեհ օպերային երգչուհի (սոպրանո), ռեժիսոր, մանկավարժ, Մոնյոշկո երաժշտասերների միության կազմակերպիչ և նախագահ։ Լեհաստանի ժողովրդկան հանրապետության մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1989)։ Լեհական օպերայի աստղ, Վարշավայի Մեծ թատրոնի պրիմադոննա, Լոձի, Լյուբեկի, Լայպցիգի, Համբուրգի և այլ օպերային թատրոնների մենակատար։

Կենսագրություն
--------------

Մարիա Ֆոլտինը ծնվել է 1924 թվականին Ռադոմ քաղաքում։ 1948 թվականին ավարտել է Գդանսկի միջնակարգ երաժշտական դպրոցը։ Երաժշտական կրթությունը շարունակել է Կատովիցեում Ադամ Դիդուրի ղեկավարությամբ, այնուհետև՝ Սոպոտում։ 1950-1957 թթ. Վարշավայում եղել է Ադա Սարիի ուսանողը։

1950-ական թվականների վերջին սովորել է Իտալիայում պրոֆեսոր Ջուլիո Թեսսայի մոտ Վերչելիում, այնուհետև՝ 1960-ական թվականներին՝ Լայպցիգում (Գերմանիա)։ 1973 թվականին ավարտել է Վարշավայի Ալեքսանդր Զելվերովիչի անվան թատերական ակադեմիան։

Ստեղծագործական ուղի
-------------------

1949 թվականին առաջին անգամ հանդես է եկել Բալթյան օպերայի բեմում Ստ. Մոնյուշկոյի «Գալկա» օպերայում։ Հաջող ելույթից հետո նրա համար բացվել են մայրաքաղաքային թատրոնների դռները։ Վլադիսլավ Զելենսկու «Goplanie» օպերայում և Լև Շիլլերի «Գալկա» նոր բեմադրությունից հետո օպերայում հանդես է եկել որպես մենակատար։

Բացի Մոնյոշկոյի ռեպերտուարը, կատարել է տասնյակ այլ կոմպոզիտորների ստեղծագործություններ, այդ թվում հանդես է եկել Վերդիի, Վագների և Չայկովսկու օպերաներում։ Համերգներով հանդես է եկել Բոննում, Համբուրգում, Հռոմում, Միլանում, Մոսկվայում, Լենինգրադում, Պրահայում, Նյու Յորքում, Տորոնտոյում, Օտտավայում և շատ այլ քաղաքներում։

Երկու միջազգային մրցույթների դափնեկիր է՝ Վերչելիի (1956) և Չարարտեի (1957)։ 1978-1998 թթ. եղել է Մոնյոշկոյի անվան միջազգային երաժշտական փառատոնի գեղարվեստական ղեկավարը։

Որպես ռեժիսոր՝ նրա առաջին գործը եղել է «Գալկան», որը բեմադրվել է Կուբայում 1971 թվականին, այնուհետև՝ Թուրքիայում, Մեքսիկայում, Բրազիլիայում, Ճապոնիայում։ Բուդապեշտում եղել է «Սոսկալի բակ» օպերայի բեմադրիչը։

Կրթել ու դաստիարակել է մի շարք օպերային երգիչների։

Պարգևներ
--------

* Լեհաստանի վերածննդի շքանշանի Հրամանատարական խաչ աստղով
* Լեհաստանի վերածննդի շքանշանի ասպետական խաչ, 1953 թ.
* Վաստակի ոսկե խաչ (Լեհաստան)
* Վաստակի արծաթե խաչ (Լեհաստան)
* «Ժողովրդական Լեհաստանի 40- ամյակի» հոբելյանական մեդալ, 1984 թ.
* «Polonia» միության պատվո շքանշան, 1988 թ.
* Մոնյուշկո մեդալ, 1996 թ.
* «400-ամյա Վարշավայի» մեդալ, 1998 թ.
* Վրոցլավի երաժշտական ակադեմիայի պատվավոր դոկտոր, 2000 թ.
* Լեհաստանի մշակույթի հիմնադրամի «Złote Berło» մրցանակ և Հազարամյակի բանկի «Ոսկե գավազան»`գեղարվեստական նվաճումների, վոկալային, ռեժիսուրային և մանկավարժական գործունեության համար, ինչպես նաև աշխարհում լեհական երաժշտության տարածման գործում ունեցած մեծ ավանդի համար, 2007 թ.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4  e-teatr.pl (польск.) — 2004.
3. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #119528185 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
4. ↑  Maria Fołtyn

Արտաքին հղումներ
----------------

* Maria Fołtyn(լեհ.)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 14760002v · GND: 119528185 · ISNI: 0000 0001 1594 5574 · LCCN: no90009551 · NKC: xx0162174 · NUKAT: n97022617 · VIAF: 10658105 · WorldCat VIAF: 10658105 |

 |

 |