Տեմեռնիցկայա փողոցի ճակատը
Հուշատախտակ
**Գործակատարների ակումբ** (ռուս.՝ Клуб приказчиков), շենք ՌուսաստանիԴոնի Ռոստով քաղաքում, որը կառուցվել է 1899 թվականին «Դոնի Ռոստովի գործակատարների փոխադարձ վարկի ընկերության» համար։ 1918 թվականի ապրիլին այս շենքում անցկացվել է Դոնի հանրապետության Խորհուրդների առաջին համագումարը։ Գործակատարների ակումբն ունի դաշնային նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտի կարգավիճակ։ Ներկայում շենքը չի շահագործվում և գտնվում է վատ վիճակում։ Նախատեսվում են վերանորոգման աշխատանքներ։

Պատմություն
-----------

«Դոնի Ռոստովի գործակատարների փոխադարձ վարկի ընկերությունը» հիմնադրվել է 1871 թվականին։ 1880-ական թվականների վերջին ընկերությունը որոշել է կառուցել սեփական շենքը։ 1890-ական թվականներին սկսվել է 3-հարկանի քարե շենքի շինարարությունը Տեմեռնիցկայա և Կազանսկայա (այժմ` Սերաֆիմովիչի փողոց) փողոցների միջև գտնվող թաղամասում։ Շինարարությունն իրականացվել է քաղաքային ճարտարապետ Վլադիմիր Կարպովիչ Շկիտկոյի հսկողության ներքո։ 1899 թվականին շենքի կառուցումն ավարտվել է, և այնտեղ տեղակայվել է ընկերության վարչությունը։ Հարդարման աշխատանքները կատարվել են մինչև 1902 թվականը։

20-րդ դարի սկզբին ակումբում հաճախ անցկացվում էին պարահանդեսներ, դիմակահանդեսներ, սուրբծննդյան և զատկի երեկոներ։ Ակումբում հյուրախաղերով հանդես են եկել Ֆեոդոր Շալյապինը և Սերգեյ Ռախմանինովը։ 1912 թվականին շենքին կցակառուցվել է նոր մասնաշենք երկլուսավոր հանդիսասրահով, որի ճակատը դուրս էր գալիս Տեմեռնիցկայա փողոց։

1918 թվականի ապրիլի 9-14-ին տեղի է ունեցել Դոնի հանրապետության խորհուրդների առաջին համագումարը, որին մասնակցել է ավելի քան 800 մարդ։ 1920-ական թվականներին նախկին ակումբի սենյակներում տեղակայվել է Կարմիր բանակի տունը։ 1927 թվականի նոյեմբերի 23-ին այստեղ ելույթ է ունեցել բանաստեղծ Վլադիմիր Մայակովսկին։ 1930-ական թվականների կեսերից շենքը զբաղեցնում էր Երաժշտական կոմեդիայի թատրոնը։ 1934-1935 թվականներին շենքը մասամբ վերանորոգվել է. վերակառուցվել է դահլիճի տանիքը և ամրացվել է հիմքը։

1950-ական թվականների կեսին շենքում իրականացվել է հիմնանորոգում։ 1957 թվականին կառուցվել է աղյուսե կցակառույց հիմնական շենքի ոճով։ 1990-ական թվականների սկզբին շենքը գտնվել է նախավթարային վիճակում։ 2000 թվականին Երաժշտական կոմեդիայի թատրոնը տեղափոխվել է նոր շենք, և այդ ժամանակից ի վեր ակումբի շենքը չէր շահագործվում։ 2014 թվականին պետք է իրականացվեին վերանորոգման-վերականգնողական աշխատանքներ, որից հետո շենքում պետք է տեղակայվեին Ռոստովի Վ. Մ. Վելիչկինայի անվան մարզային մանկական գրադարանը և Կույրերի համար Ռոստովի մարզային հատուկ գրադարանը։

Ճարտարապետություն
-----------------

Գործակատարների ակումբի քարե շենքն ունի երեք հարկ և նկուղ։ Կառույցի հատակագիծն ունի բարդ կառուցվածք, առկա է փոքրիկ ներքին բակ։ 1899 թվականին կառուցված ճակատը դուրս է գալիս Սերաֆիմովիչի փողոց, իսկ 1912 թվականի մասնաշենքը` Տեմեռնիցկայա փողոց։ Շքամուտքը գտնվում է Սերաֆիմովիչի փողոցի կողմից։

Սերաֆիմովիչի փողոցի ճակատը կառուցված է էկլեկտիզմի նեոդասականության ուղղությամբ։ Անհամաչափ ճակատի հորինվածքում ընդգծվում են թիակներով երկու ելուստները։ Առաջին հարկը զարդարված է կոպտատաշվածքով։ Շենքի հարկային կառուցվածքն ընդգծվում է պատուհանների ձևով ու դեկորով։ Առաջին հարկում դրանք զարդարված են երեսկալներով և դեկորատիվ կողպեքներով։ Վերին հարկերի պատուհանները զարդարված են եռանկյունաձև զարդաքիվերով։ Ճակատն ավարտվում է եռամաս քիվով։

Տեմեռնիցկայա փողոցին նայող ճակատը զարդարված է մոդեռն ոճով։ Առաջին հարկը կոպտատաշված է, երկրորդ հարկի պատուհաններն ուղղանկյունաձև են, իսկ երրորդ հարկի պատուհանները կամարաղեղներով շրջանակված կամարակների ձևով են։ Ճակատի կենտրոնական հատվածն ընդգծվում է չորս երեքքառորդային սյուներով։ Ճակատի վերին մասը զարդարված է վարդակներով և երկրաչափական ներդիրներով։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6 7  *Шулепова Э. А.* Материалы свода памятников истории и культуры РСФСР. Ростовская область.. — М.: Изд-во НИИ культуры, 1990. — С. 34—35.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  "8 апреля 2013 года в Министерстве строительства, архитектуры и территориального развития Ростовской области состоялось совещание по вопросам приспособления к современному использованию объекта культурного наследия, расположенного по ул.Серафимовича, 88 в". akproekt.ru. Արխիվացված է the original 2013 թ․ սեպտեմբերի 21-ին. Retrieved 2013 թ․ սեպտեմբերի 5. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
3. 1 2  *Андрианов В. И. Терещенко А. Г.* Здесь заседал I съезд Советов Донской республики // Памятники Дона. — Ростов-на-Дону: Ростовское книжное издательство, 1981.
4. ↑  "г.Ростов-на-Дону. Объекты культурного наследия (памятники истории и культуры) государственного (федерального) значения". donland.ru. Retrieved 2013 թ․ սեպտեմբերի 5.
5. 1 2 3 4  "Здание Клуба приказчиков в Ростове-на-Дону". voopiik-don.ru. Retrieved 2013 թ․ սեպտեմբերի 5.