*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Ջանիբեկյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Գուրգեն Ջանիբեկի Ջանիբեկյան** (Տեր-Խաչատրյան), (մայիսի 6 (18), 1897 կամ մայիսի 30, 1897(1897-05-30), Երևան, Ռուսական կայսրություն - սեպտեմբերի 27, 1978(1978-09-27), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ խորհրդային թատրոնի և կինոյի դերասան, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1967), ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիր (1952)։

Կենսագրություն
--------------

Գուրգեն Ջանիբեկյանը 1917 թվականին ավարտել է Երևանի ուսուցչական ռուսական սեմինարիան։ 20 տարեկանից ելույթներ է ունեցել սիրողական թատերախմբերում, մասնակցել Մկրտիչ և Սյուզան Գարագաշների օպերետին, 1920 թվականին՝ Զարիֆյան-Աբելյան խմբերի ներկայացումներին։

1-ին շարք` Գուրգեն Ջանիբեկյան, Բագրատ Մուրադյան, Մկրտիչ Ջանան: 2-րդ շարք` Ավետ Ավետիսյան, Վաղարշ Վաղարշյան, Արուս Ոսկանյան, Հրաչյա Ներսիսյան: 3-րդ շարք` Օրի Բունիաթյան, Համբարձում Խաչանյան, 1925 թվական
1922 թվականից խաղացել է Ամո Խարազյանի շրջիկ թատրոնում, Ալեքսանդրապոլի Արմեն Արմենյանի թատերախմբում, Թիֆլիսի Հայ դրամայի թատրոնում։ 1924 թվականից Երևանի առաջին պետթատրոնի (այժմ՝ Սունդուկյանի անվան թատրոն) դերասան էր (1965-1967 թվականներին՝ նաև տնօրեն)։ 1940-1949 թթ. եղել է Հայկական թատերական ընկերության առաջին նախագահը։ 1947-1949 թվականներին դասավանդել է Երևանի թատերական ինստիտուտում։

Ջանիբեկյանը Գրիգոր աղայի կերպարի (Վրթանես Փափազյանի «Ժայռ») լավագույն մարմնավորողն էր խորհրդահայ բեմում. այդ դերակատարումն իր կատարելությամբ մտել է հայ թատրոնի պատմության գոհարների շարքը։

Նրա արվեստին բնորոշ էր համառ ու անկոտրում բնավորությամբ կերպարների սոցիալ-կենցաղային ճշգրիտ ու ցայտուն վերարտադրությունը, կատարման հրաշալի տեխնիկան. «հակառակորդ» դերերի լավագույն մեկնաբաններից էր։ Բեմադրել է պիեսներ Սունդուկյանի անվան թատրոնում (Ալեքսանդր Օստրովսկու «Անօժիտը», «Վարդանանքը»՝ ըստ Դերենիկ Դեմիրճյանի)։ Կատակերգական դերերում Ջանիբեկյանը հակվել է երգիծանքի սուր, հաճախ՝ գրոտեսկային շեշտադրումների։

Ջանիբեկյանը հեղինակ է բեմավորումների (ոչ բեմական գրական երկի հարմարեցումը բեմի պահանջներին), թարգմանությունների, «Բարեկամներիս մասին» (1965) և «Իմ աշխարհից» (2 գրքով, 1977-1980 թվականներ) հուշերի գրքերի։

Ջանիբեկյանը ռադիո և հեռուստաբեմադրություններում խաղացել է շուրջ 100 դեր։

Հիշատակ
-------

Գուրգեն Ջանիբեկյանի անունով Երևանում կոչվել է փողոց։

Գուրգեն Ջանիկբեկյանի հուշատախտակը Երևանի Թամանյան փողոցում

Ֆիլմագրություն
--------------

Նկարահանվել է կինոյում, հիմնականում բոլորը դերերը Հայֆիլմում։ 

| Տարի | Ֆիլմ | Դեր |
| --- | --- | --- |
| 1937 | «Կարո» | Ամիրյան |
| 1938 | «Զանգեզուր» | Սաքո |
| 1939 | «Սևանի ձկնորսները» | Մխո |
| 1941 | «Սովետական լեզվի դասը» | հովիվ |
| 1938 | «Սիրտը երգում է» | Գործարանի տնօրեն |
| 1956 | «Ամպրոպի արահետով» | Հեռդ Վիլներ |
| 1957 | «Ում է ժպտում կյանքը» | Միրզոյան |
| 1959 | «Թռիչք անդունդի վրայով» |  |
| 1960 | «Հյուսիսային ծիածան» |  |
| 1961 | «Տասներկու ուղեկիցներ» |  |
| 1961 | «Լուսաբացից առաջ» | Առաքել աղա |
| 1966 | «Այբոլիտ-66» |  |
| 1968 | «Սարոյան եղբայրներ» | Արթին պապ |
| 1969 | «Աղքատի պատիվը» |  |
| 1969 | «Չախ-չախ թագավորը» | Պետրոս աղա |
| 1972 | «Երևանյան օրերի խրոնիկա» | Սմբատյան |
| 1973 | «Հնձան» |  |
| 1973 | «Ժայռ» | Գրիգոր աղա |

Հրապարակումներ
--------------

* Գուրգեն Ջանիբեկյան «Հանդիպում Վիլյամ Սարոյանի հետ», «Սովետական արվեստ», 1958, թիվ 11, էջ 68։

Ծանոթագրություններ
------------------

**Քույր նախագծիում*** Մեջբերումներ Վիքիքաղվածքում
* Տեքստեր Վիքիդարանում
* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. 1 2  Internet Movie Database — 1990.
2. 1 2  Джанибекян Гурген Джанибекович // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
3. ↑  Ս. Սարուխանյան, Գուրգեն Ջանիբեկյան, Երևան, 1972
4. ↑  Պետրով, Վ (1933). Բես, Գարեգին (ed.). *Մի լագերի պատմություն*. Translated by Ջանիբեկյան, Գուրգեն Ջանիբեկի. Յերևան: Պետհրատ.
5. ↑  Ջանիբեկյան, Գուրգեն Ջանիբեկի; Սողոմոնյան, Սողոմոն Ալեքսանդրի (1965). *Բարեկամներիս մասին*. Երևան: Հայաստան.
6. ↑  Ջանիբեկյան, Գուրգեն Ջանիբեկի (1977). Մելիքսեթյան, Վադիմ Սարգսի (ed.). *Իմ աշխարհից. Գիրք առաջին։ Ճանապարհ դեպի թատրոն*. Երևան: Սովետական գրող.
7. ↑  Ջանիբեկյան, Գուրգեն Ջանիբեկի (1977). Մելիքսեթյան, Վադիմ Սարգսի (ed.). *Իմ աշխարհից. Գիրք երկրորդ։ Թատրոնի հետ*. Երևան: Սովետական գրող.
8. ↑  «Հայկական Հանրագիտարան». *www.encyclopedia.am*. Արխիվացված է օրիգինալից 2023-03-06-ին. Վերցված է 2019 թ․ մայիսի 18-ին.
9. ↑  «AV Production - Գուրգեն Ջանիբեկյան». *avproduction.am*. Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ հունիսի 17-ին. Վերցված է 2019 թ․ մայիսի 18-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Գրիգոր Ջանիբեկյան

 Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են  ***Գուրգեն Ջանիբեկյան*** հոդվածին

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Հանրային ռադիոյի արխիվ · Internet Movie Database |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | AV Production |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 26193 · LCCN: n85026212 · VIAF: 3894390 · WorldCat VIAF: 3894390 |

 |