**Արևելյան Օնտարիո** (ըստ 2006 թվականի մարդահամարի բնակչությունը կազմել է 1603625 մարդ), երկրորդական շրջան Կանադայի Օնտարիո նահանգի Հարավային Օնտարիո շրջանում՝ Օտտավա և Սուրբ Լավրենտիոս գետերի միջև ընկած տարածքում։ Հյուսիսից ջրային սահման ունի Քվեբեկի հետ, արևելքից և հարավից՝ Նյու Յորք նահանգի հետ, ինչպես նաև փոքր հողային սահման արևելքից Քվեբեկի Վուդրյոլ-Սյուլանեժ շրջանի հետ։

Ունի հետևյալ վարչական բաժանումը՝ Պրեսկոտ և Ռասել, Ստորմոնտ, Դանդաս և Գլենգարի, Լենարք, Ռենֆրյու, Լիդս և Գրենվիլ, Ֆրոնտենաք և Լենոքս և Էդինգթոն և Օտտավայի ինքնիշխան մունիցիպալիտետը։

Արևելյան Օնտարիոյի սահմանման մեջ որոշ աղբյուրներ ներառում են նաև Հաստինգսը, Էդուարդ արքայազնի համայնքը, երբեմն նույնիսկ Նորֆամբերլենդը, բայց մյուսները դրանք դասակարգում են որպես Կենտրոնական Օնտարիո։

Տարածաշրջանը նաև անվանում են Հարավարևելյան Օնտարիո, այն Հյուսիսային Օնտարիոյի երկրորդական շրջանից տարբերակելու համար։

Պատմություն
-----------

Առաջին եվրոպացիները, որոնք անցել են այս տարածաշրջանով եղել են ֆրանսիացի հետազոտողներն ու մորթեղեն վաճառողները։ Հետազոտող Սամուել դը Շպեմպլեն 1615 թվականին դեպի Մեծ Լճեր ուղևորության ժամանակ հատեց Օտտավա գետը։ Տարածաշրջանի ամենախոշոր քաղաքը Կանադայի մայրաքաղաք Օտտավան է, որը կազմում է Արևելյան Օնտարիոյի բնակչության շուրջ 60%-ը։ Քինգսթոնը, որը մի ժամանակ եղել է Կանադայի նահանգի մայրաքաղաքը, տարածաշրջանի մյուս խոշոր քաղաքն է։

Տարածաշրջանի մնացած մասը հիմնականում ապավինում է գյուղատնտեսությանը և զբոսաշրջությանը։ Հանգստի և զբոսաշրջության հատվածը գտնվում է Արևելյան Օնտարիոյի հյուսիս-արևմուտքում գտնվող Ռենֆրյու բնակավայրում։

Օտտավայի կենտրոնը
Օնտարիոյի բոլոր շրջաններից Արևելյան Օնտարիոյի մասերն առավել մեծ ազդեցություն են կրում Միացյալ Նահանգների Լոյալների կողմից` Ամերիկայի բնակիչներն են, որոնք Ամերիկյան հեղափոխության պատերազմի ժամանակ և դրանից հետո տեղափոխվել են Բրիտանական գահի նկատմամբ հավատարմությունից ելնելով` տեղափոխվել են Վերին Կանադա։ Լոյալների ազդեցությունն իրենց վրա են կրում Լենոքս ու Էդինգթոն, Լիդզ և Գրենվիլ, Ֆրոնտենաք, Կանարկ, Հաստինգս և Էդուարդ արքայազնի համայնք վարչական միավորները։

Օտտավայում, Պրեսկոտում և Ռասելում, Սթերմոնտում, Դունդասում և Գլենգարիում, Ռենֆրյուում (թեև նվազում է), Արևելյան Օնտարիոյում է գտնվում ամենախոշոր Ֆրանկո-օնտարիոն համայնքը։

Միասնական կայսրության հավատարիմների միգրացիայի ժամանակաշրջանում Շոտլանդական լեռնաշխարհից լայնածավալ ներգաղթ տեղի ունեցավ։ Լոյալիստական ​​ժամանակաշրջանից հետո Լեռնաշխարհից արտագաղթի ավելի շատ հոսանքներ եկան, հիմնականում Շոտլանդիայի Ինվերշես-շայրից` ավելի լավ կյանքի որոնման համար։ Այս շոտլանդացի ներգաղթյալների մեծամասնությունը բնակեցված է Գլենգարի շրջանի լեռնային համայնքում։ 1812 թվականի պատերազմից հետո տասնամյակների ընթացքում Իռլանդական կաթոլիկների մեծ թվաքանակ, հիմնականում Կորկից և հարակից շրջաններից, նույնպես բնակություն է հաստատել այս տարածաշրջանում, որոնց մեծ մասը ներկայումս բնակվում է Օտտավայում կամ նրա մոտակայքում։ Շատերը եկել են կառավարության ներգաղթի սխեմայի աջակցությամբ միջոցով, որպեսզի հաստատվեն չգրավվածտարածքներում և լրացնեն աշխատուժի պակասը։ Մասնավորապես, ֆրանկո-օնտարիացիների հետ մեկտեղ, նրանք մեծ ջրանցքների շինարարներ են եղել, աշխատել են տարածքի մեծածախ առևտրի ոլորտում։

Անցյալ դարի ընթացքում ավելի շատ ներգաղթային խմբեր են ինտեգրվել մշակութային խառնուրդում, հիմնականում Օտտավայում։ Արևելյան Օնտարիոյում դեռևս մեծ թվով Ֆրանկոֆոններ կան, հատկապես Պրեսկոտում և Ռասելի Միացյալ համայնքներում։

Կլիմա
-----

Արևելյան Օնտարիոյի կլիման խոնավ մայրցամաքային է` մեծ սեզոնային տատանումներով։ Ձմեռային սեզոնի ընթացքում գերիշխում են ձյունն ու սառույցը։ Օտտավայում միջին ձմռանը մոտ 250 սմ բարձրության ձյուն է գալիս, և ձյունը սովորաբար մնում է նվազագույնը մի քանի ամիս։

Ձմեռը երկար է Արևելյան Օնտարիոյում։ Հունվար ամսվա միջին ջերմաստիճանը -6 °C (21 °F): Վերջին տարիներին, կարծես թե ձմռան կեսերին նկատվում են առանց ձյան ժամանակներ։ 2008 թվականի ձմռան ամիսներին արձանագրվել է ձյան անկում։

Սառցե փոթորիկները նույնպես համեմատաբար տարածված են, հատկապես ցածր տեղայնքում, եթե համեմատում ենք երկրի այլ տարածքների հետ։

Ամառները բավականին տաք և խոնավ են Օտտավայում և Սուրբ Լավրենտիոսի հովիտներում, սովորաբար տևում են մի փոքր ավելի երկար, քան ձմեռը։ Հուլիսի միջին առավելագույն ջերմաստիճանը 27 °C է (80 °F): Ջերմաստիճանը երբեմն գերազանցում է 35 °C (95 °F): Ամպրոպներն առանձին դեպքերում կատաղի են` պատճառելով ծառերի և գույքային վնասներ։

Գարունն ու աշունը փոփոխական եղանակ են։ Միջին տարեկան տեղումները մոտ 950 մմ են։

Աշխարհագրություն
----------------

Հազարավոր կղզիները
Օտտավայից արևելք և հարավարևելք գտնվող Արևելյան Օնտարիոյի արևելյան հատվածը, ներառյալ Քորնուոլ, Ամբրեն և Հոքսբերի քաղաքները, ընդհանուր առմամբ հարթավայր է, որը տեղակայված է մի քանի անտառե հողամասերի և ճահճուտների վրա, բայց հիմնականում գյուղատնտեսական տարածք է։ Այստեղ որոշ հատվածներ սպառնում են ցածր սողացող ջրհեղեղն և գարնանային սառույցի խառնուրդները, մասնավորապես Հարավային ազգային գետի ափին։

Լավրենտյան լեռնաշղթաները, որոնք կազմում են Կանադայի վահանի լայնածավալ հատվածը հատում է Վերին Օտտավա գետի հովտի հարավ-արևմուտքից մինչև Գանանոքի շրջակայքում գտնվող Սուրբ Լավրենտիոս գետի արևմտյան հատվածը։ Այստեղ ծծմբական ժայռ կա։ Ռենֆրյու համայնքում այս բարձրադիր տեղանքը կոչվում է «Մադաուասկա լեռնաշղթա»` բլուրները երկու մասին բաժանող խոշոր գետից հետո։ Որոշ բարձրադիր գագաթներ ավելի քան 400 մ բարձր են, քան Օտտավա գետը։ Նյու Յորք նահանգին հարակից Սուրբ Լավրենտիոս գետի գեղատեսիլ տարածքը հայտնի է որպես հազարավոր կղզիների շրջան` կազմված բազմաթիվ փոքր կղզիներից։ Լավրենտյան բարձրադիր հիմնական մասը գտնվում է Օտտավա գետի հյուսիսում, որը հարակից է Քվեբեկին և ընդգրկում է այդ նահանգի ընդարձակ տարածք։

Արևելյան Օնտարիոյի ծայրամասային արևմտյան եզրին կից Լավրենտյան բարձրավանդակի շարունակությունը հայտնի է որպես Օպեոնգո բլուրներ, և դրանք ներառում են Հարավային Օնտարիոյի ամենաբարձր կետերից։ Դրանք ձգվում են Կենտրոնական Օնտարիոյի հյուսիսային մասերում։

Օտտավան ինքը գտնվում է Ռիդո և Օտտավա գետերի գետախառնունքում։ Այս գետերի երկայնքով կան մի շարք խորդուբորդ գոտիներ և ջրվեժների շարքեր։ Օտտավա քաղաքի շրջակայքի ժայռային հատվածը կրաքարային է։ Կրաքարն օգտագործվել է Ռիդո ջրանցքի շինարարության ժամանակ։

Օտտավա և Սուրբ Լավրենտիոս գետերը փաստացի չեն միանում Օնտարիոյին։ Քվեբեկի, Վոուդրոյիլ-Սյուլանեժների մի փոքր մասը գտնվում է Օնտարիո-Քվեբեկ սահմանի և գետի հանգույցի միջև։ Տարածաշրջանը ցամաքային սահման ունի Օնտարիոյի հետ, սակայն անհրաժեշտ է հատել ջրային հատվածը Քվեբեկի ցանկացած այլ հատված հասնելու համար։

Կրթություն
----------

Քուինս աստվածաբանական սրահ
Այս շրջանում են գտնվում մի քանի բուհեր և քոլեջներ, այդ թվում` Կարլտոնի համալսարանը, Քուինս համալսարանը, Կանադայի թագավորական ռազմական քոլեջը, Օտտավայի համալսարանը, Սենտ Պոլի համալսարանը, Ալգոնկին քոլեջը, Օտտավայի ֆրանկոֆոնյան քոլեջը, Սուրբ Լավրենտիոս քոլեջը։

Ալգոնկին քոլեջը կամպուսներ ունի Օտտավայում, Պերտում, Պեմբրոքում, Հոկեսբերիում և Ռենֆրյուում, իսկ Սուրբ Լավրենտիոս քոլեջը` Քինգսթոնում, Քորնվոլում և Բոքվիլում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Charlotte Paquette, « Boisés Est souffle ses 15 chandelles », Tribune Express, vol. 19, no 49,‎ 4 octobre 2013, p. 5.
2. ↑  « Nouvelle expérience culinaire dans la région », Tribune Express, vol. 23,‎ 20 juillet 2017, p. 5.