Բրաունի տեղագրական անատոմիայի ատլասից**Քրիստիան Վիլհելմ Բրաուն** (հուլիսի 17, 1831(1831-07-17), Լայպցիգ, Սաքսոնիայի թագավորություն, Գերմանական միություն - ապրիլի 29, 1892(1892-04-29), Լայպցիգ, Սաքսոնիայի թագավորություն, Գերմանական կայսրություն), գերմանացի անատոմիստ։ Նա հայտնի է մարդու մարմնի հարթ հատումների գերազանց վիմագրություններով և կենսամեխանիկայի ոլորտում իր առաջամարտիկ աշխատանքով։ Նա նաև առաջ է բերել սառեցված դիակները անատոմիական հետազոտությունների համար։

Կենսագրություն
--------------

Քրիստիան Բրաունը սովորել է Գոթինգենի և Վյուրցբուրգի համալսարաններում։ 1872 թվականին նա դարձել է տեղագրական անատոմիայի պրոֆեսոր Լայպցիգի համալսարանում։ Բրաունը ոգեշնչվել է ֆրանսիացի գիտնական Էտյեն-Ժյուլ Մարեի (1830–1904) լուսանկարչական աշխատանքով, որը ներառում էր անատոմիական շարժում։ Մարեյը կարծում էր, որ շարժումը մարդկային բոլոր գործառույթներից ամենակարևորն է, որն էլ նա նկարագրել է գրաֆիկորեն կենսաբանական հետազոտությունների համար *Du mouvement dans les fonctions de la vie* (1892) և *Le Mouvement* (1894) աշխատություններում։ Այս աշխատանքները օգնել են ճանապարհ բացել դեպի Բրաունի՝ մարդու քայլվածքի փորձնական, անատոմիական ուսումնասիրություններ, որոնք հրապարակվել են *Der Gang des Menschen* գրքում (համահեղինակ ֆիզիոլոգ Օտտո Ֆիշերի հետ 1861–1917)։ Բրաունի քայլվածքի կենսամեխանիկայի ուսումնասիրությունը ներառում էր ազատ քայլելու երկու և բեռով քայլելու մեկ անցում։ Բրաունի օգտագործած քայլվածքի վերլուծության մեթոդաբանությունը, ըստ էության, նույնն է, ինչ կիրառվում է այսօր։

Օտտո Ֆիշերի հետ նա անցկացրել է հետազոտություններ, որոնք ներառում էին ծանրության կենտրոնի դիրքը մարդու մարմնում և դրա տարբեր հատվածներում։ Սկզբում որոշելով սառեցված մարդու դիակի երկայնական, սագիտալ և ճակատային առանցքների «գրավիտացիոն կենտրոնների» հարթությունները տվյալ դիրքում, այնուհետև դիակը սղոցելով՝ նրանք կարողացել են հաստատել մարմնի ծանրության կենտրոնը և դրա բաղկացուցիչ մասերը։ Բրաունը և Ֆիշերը նաև ծավալուն աշխատանք են կատարել դիմադրողական ուժերի հիմունքների վրա, որոնք մարմնի մկանները պետք է հաղթահարեն շարժման ընթացքում։

Գործին չառնչվող հետազոտական աշխատանքում Բրաունը որոշիչ դեր է ունեցել Պրուսիայի Ֆրեդերիկ Մեծի հեղինակած երաժշտական ստեղծագործությունների հրապարակման մեջ։ Բրաունը գերմանացի բժիշկ Էռնստ Հայնրիխ Վեբերի (1795–1878) փեսան էր։

Գրականություն
-------------

* *Das Venensystem des menschlichen Körper* («Մարդու մարմնի երակային համակարգը»), 1871։
* *Topographisch-anatomischer Atlas nach Durchschnitten an gefrornen Cadavern*, 1872; հետագայում անգլերեն թարգմանվեց որպես «Տեղագրական անատոմիայի ատլաս. սառած մարմինների հարթ հատումից հետո»։
* *Die Lage des Uterus und Fötus am Ende der Schwangerschaft nach Durchschnitten an gefrorenen Kadavern* («Արգանդի և պտղի իրավիճակը և հղիության ավարտը ըստ սառեցված դիակների լայնակի հատումների»), 1873։
* *Über den Schwerpunkt des menschlichen Körpers mit Rücksicht auf die Ausrüstung des deutschen Infanteristen*, 1889; հետագայում անգլերեն թարգմանվեց որպես «Մարդու ծանրության կենտրոնի մասին, կապված գերմանացի հետեւակային զինվորի սարքավորումների հետ»։
* *Bestimmung der Tragheitsmomente des menschlichen Körpers und seiner Glieder*, 1892; հետագայում անգլերեն թարգմանվեց որպես «Մարդու մարմնի և նրա վերջույթների իներցիայի պահերի որոշում»։
* *Der gang des menschen* (с Отто Фишером 1895–1904); հետագայում անգլերեն թարգմանվեց որպես «Մարդու քայլվածքը»։

Վիլհելմ Հիսի հետ համագործակցությամբ՝ նա 1876 -ից հետո խմբագրել է՝ *Archiv für Anatomie und Entwickelungsgeschichte* («Արխիվ անատոմիայի և զարգացման»)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #104105119 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
2. 1 2 3 4  SNAC — 2010.
3. ↑  Mathematics Genealogy Project — 1997.
4. 1 2 3
5. ↑  WorldCat Titles 'Der Gang des Menschen
6. ↑  WorldCat Identities (publications)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Braune, W. Atlas of Topographical Anatomy after Plane Sections of Frozen Bodies(չաշխատող հղում)
. Թարգմ. Էդվարդ Բելամիի կողմից։ (Ֆիլադելֆիա. Լինդսի և Բլեքիստոն, 1877)
* *Morton's Medical Bibliography* (Garrison and Morton). Էդ. byերեմի Նորմանի կողմից։ Հինգերորդ խմբ. (Aldershot, Hants, Անգլիա. Scolar Press; Brookfield, Vt. ԱՄՆ։ Gower Pub. Co. 1991): Թիվ 424։
* An atlas of topographical anatomy : after plane sections of frozen bodies (1877)
* Anatomical Lithographs by Braune