**Հենրի Ալբերտ Ազարիա** (անգլ. *Henry Albert Azaria*; ապրիլի 25, 1964(1964-04-25), Քուինս, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասան, կատակերգու և պրոդյուսեր։ Ավելի հայտնի է «Սիմփսոնները» (1989 թ.) անիմացիոն սիթքոմում մի շարք կերպարներ հնչյունավորելու համար։

Վաղ տարիներ
-----------

Ծնվել է 1964 թվականի ապրիլի 25-ին Նյու Յորքի Քուինսի շրջանի Ֆորիսթ Հիլս քաղաքում։ Հենքի ծնողները` լադինախոս հրեաներ են (լադինո-սեֆարդական հրեական լեզու, իսպաներենից առաջացած), որոնք Հունաստանից գաղթել են Ամերիկա և բնակվել Նյու Յորքի` Քուինսի շրջանում։ Թատերական հմտություն է սովորել Թաֆթսի համալսարանում, ինչպես նաև Դրամատիկական արվեստների Ամերիկյան ակադեմիայում։

Կարիերա
-------

### Կինո և հեռուստատեսություն

Փոքրիկ դերեր է խաղացել այնպիսի հեռուստասերիալներում ինչպիսիք են «Քեզանով խենթացած» (պետք է հայտնվեր ընդամենը մի քանի րոպեով, բայց իր դերը այնպես խաղաց, որ դարձավ հիմնական հերոս), «Գերմանի գլուխը», «The Fresh Prince of Bel-Air»: «Ընկերներ» հեռուստասերիալում նա խաղացել է երկրորդական դեր` միջուկային գիտնական Դեյվիդի դերը, ով հանդիպում էր Ֆիբի հետ։ Նաև խաղացել է չար կախարդ Գարգամելի դերը «Սմուրֆիկները» մուլտֆիլմում։

### Հնչյունավորում

Ավելի հայտնի է «Սիմփսոնները» անիմացիոն սիթքոմում իր աշխատանքի համար։ Այնտեղ նա հնչունավորել է ավելի քան 160 կերպար, այդ թվում այնպիսի հանրաճանաչ հերոսների, ինչպիսիք են Կառլ Կառլսոնը, Ապու Նահասապիմապետիլոնը, Մո Սիզլակը, Քլենսի Վիգամը, պրոֆեսոր Ֆրինկը և Նիկ Ռիվերան։ Ինչպես հաստատում է հենց ինքը դերասանը, Մոի ձայնը հիմնվել է Ալ Պաչինոյի ձայնի վրա (որի ծննդյան օրը նույնպես ապրիլի 25-ին է)։ Նա փորձել է այնպես անել, որ ոստիկան սպա Լուի ձայնը նման լինի Սիլվեստեր Ստալոնեի ձայնին, գլխավոր Վիգամի ձայնը՝ Էդվարդ Ռոբինսոնի ձայնին, «Ապու» -ն ՝ Hrundi V Bakshi-ին, «Երեկույթ» ֆիլմից Պիտեր Սելլերսի հերոսին, դոկտոր Նիքիը՝ Ռիկի Ռիկարդոյին՝ «Ես սիրում եմ Լյուսի» հեռուստասերիալի հերոսին։

«Սիմփսոններ» մուլտֆիլմի հնչյունավորման համար նա 4 անգամ արժանացել է «Էմմի» մրցանակին` 1998 թվականին Ապու Նահասապիմապետիլոնի դերի համար, 2001 թվականին «Worst Episode Ever» դրվագի համար, 2003 թվականին «Իմ Baby Blues» և 2015 թվականին «The Princess Guide»-ի համար։

Մեկ այլ երեխա Մեթ Գրեյնինգին, «Ֆուտուրամա» անիմացիոն շարքում, հնչյունավորել է բժիշկ Զոյդբերգի հորեղբայրը՝ Հարոլդ Զոյդը։

Մուլտիպլիկացիոն այլ գործերից, արժե նաև նշել էպիզոդիկ հերոս`պիցցա առաքողի դերը` «Խելագար ապակու հետևում կամ Բազմամյա իրականություն» մուլտսերիալի « Dirty Pranking No. 2» սերիայում, ինչպես նաև Էդդի Բրոքի դերը 1994 թվականի «Սարդ-մարդը» անիմացիոն շարքում և Բառտոկիի դերը`«Անաստասիա» մուլտֆիլմում։

### Աշխատանքը թատրոնում

2003 թվականի ամռանը խաղաղացել է Մեթ Փերրիի և Մինի Դրայվերի հետ Դեյվիդ Մեմետի «Սեռական այլասերություն Չիկագոյում» պիեսում («Sexual Perversity in Chicago»), որը բեմադրել է Լոնդոնի կատակերգության թատրոնը։

Կատարել է Լանսելոտի և մի քանի այլ կերպարների դերը Մայք Նիքոլսի ռեժիսորական «Սպամալոտ» մյուզիքլում ՝ «Մոնտի Փիթոն և սուրբ նրբագեղություն» ֆիլմի բեմական տարբերակում (երաժշտական պրեմիերան տեղի է ունեցել Չիկագոյում 2004 թվականի դեկտեմբերին)։ 2005 թվականին այս աշխատանքի համար նա առաջադրվել է «Թոնի» մրցանակին «Լավագույն մյուզիքլի դերասան» անվանակարգում։

2007 թվականին գլխավոր դեր է կատարել գրող Աարոն Սորկինայի «Ֆարնսվորթի գյուտ» («The Farnsworth Invention») պիեսում։

Անձնական կյանք
--------------

1994 թվականին Ազարիան սկսել է հանդիպել դերասանուհի Հելեն Հանթի հետ։ Նրանք ամուսնացել են 1997 թվականի հուլիսի 17-ին հարավային Կալիֆորնիայի իրենց տանը ՝ ավանդական հրեական արարողությամբ։

2007 թվականին Ազարիան սկսեց հանդիպել դերասանուհի Քեթի Ռայթի հետ, հետագայում նրանք ամուսնացան։ Նրանք ունեն մեկ որդի` Հալը (ծնված 2009 թվականին)։

Ստեղծած կինոգրաֆիաներ
---------------------

* 1989 —անիմացիոն շարք` Սիմփսոններ —տարբեր դերեր հնչյունավորելով
* 1990 — Սիրունիկ— դետեկտիվ
* 1994 — Հեռուստավիկտորինա — ԱԼբերտ Ֆրիդման
* 1995 — Տապ — Ալան Մարչիանո
* 1997 — Անաստասիա — Բարտոկ (չղջիկ Ռասպուծինա) (հնչյունավորում)
* 1998 — Մեծ հույսեր — Ուոլթեր Փլեյն
* 1998 — Գոձիլա — Վիկտոր Պալոտի
* 1998 — Հռչակ — Դեյվիդ
* 1999 — Խորհրդավոր մարդիկ — Կապույտ Ռաջա
* 1999 — Ալյասկայի գաղտնիքը — Չարլզ Դեններ
* 2001 — Ամերիկայի սիրելիները — Հեկտոր
* 2004 — Ահա և Փոլլին — Կլոդ
* 2005 — Արիստոկրատներ
* 2007 — Փախիր, հաստլիկ, փախիր *Run Fatboy Run — Ուիտ*
* 2009 — Գիշերը թանգարանում 2 — Կամունրա/ Մտածող / Աբրահամ Լինքոլն
* 2010 — Սեր և ուրիշ դեղամիջոցներ — Բժիշկ Սթեն Նայթ
* 2011 — Սմուրֆիկները — Գարգամել (Հնչյունավորում)
* 2011 — Ուրախ ոտքեր 2 / *Happy Feet Two* — տուպիկ Մեծ Սվեն (թռչող պինգվին)(հնչյունավորում)
* 2013 —Սմուրֆիկները 2 — Գարգամել (հնչյունավորում)
* Սերիալ. «Գերմանի գլուխը» (3-րդ շրջան 1991—1994 թթ.)

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. 1 2  Internet Movie Database — 1990.
2. 1 2  Internet Broadway Database — 2000.
3. ↑  Notable Past Students — American Academy of Dramatic Arts.
4. ↑  Theatre World Award Recipients — Theatre World Award.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Դանիական ազգային ֆիլմագրություն · Discogs · Internet Broadway Database · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · MusicBrainz · Rotten Tomatoes · Giant Bomb · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Notable Names Database |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX1452202 · BNF: 14151690m · CONOR: 18130019 · GND: 135502365 · ISNI: 0000000110752052 · LCCN: no98082146 · NKC: xx0050108 · NLP: a0000001612886 · NUKAT: n2009702789 · SUDOC: 088870030 · VIAF: 85619816 · WorldCat VIAF: 85619816 |

 |

 |