**Պաուլ Կլեեի կենտրոն** (գերմ.՝ Zentrum Paul Klee), թանգարան և ցուցահանդեսային կենտրոն, որի հիմնական ցուցադրությունը կազմում են Պաուլ Կլեեի ստեղծագործությունները։ Թանգարանը գտնվում է Բեռնում, Կլեեի թաղման տեղից ոչ հեռու։

Պատմություն
-----------

Ի սկզբանե թանգարան ստեղծելու գաղափարը պատկանել է նկարչի թոռանը՝ Ալեքսանդր Կլեեին։ 1997 թվականին Պաուլ Կլեեի հարսը՝ Լիվիա Կլեե-Մայերը Բեռն քաղաքին է նվիրել նկարչի մոտ 700 աշխատանքներ։ Ծրագիրը հնարավոր է դարձել Մորիս Էդմոն Մյուլերի և նրա կնոջ՝ Մարթա Մյուլերի նվիրատվությունների շնորհիվ։

Կենտրոնի արտասովոր շենքը նախագծել է իտալացի ճարտարապետ Ռենցո Պիանոն։ Նրա մտահղացմամբ շենքը իրենից ներկայացնում է «լանդշաֆտային քանդակ»․ նրա հարթ գծերը կրկնում են անտառապատ բլուրների ուրվագծերը հետին ֆոնին և ներդաշնակորեն միախառնվում շրջակա բնապատկերին։ Քանի, որ Կլեեի նկարները զգայուն են լույսի նկատմամբ, համալիրի հիմնական մասը գտնվում է գետնի տակ։ Շենքի կառուցման ընթացքում տեղանքից հանվել է 180000 խմ հող և բերվել մոտ երկու հազար պողպատե կոնստրուկցիաներ և 10000 խմ բետոն։

Կենտրոնի հանդիսավոր բացումը տեղի է ունեցել 2005 թվականի հունիսի 20-ին։ Կենտրոնում ցուցադրվում են Պաուլ Կլեեի մոտ 4000 կտավներ, ջրաներկ և գծանկարային աշխատանքներ։ Դրանցից մի քանիսը նախկինում ցուցադրվել են Բեռնի պատկերասրահում, սակայն Կենտրոնի բացումից հետո հնարավոր է դարձել այցելուներին ներկայացնել անհամեմատ մեծ թվով աշխատանքներ։ Այնուամենայնիվ, Կենտրոնի ցուցահանդեսային տարածքը թույլ չի տալիս միաժամանակ ցուցադրել ամբողջ հավաքածուն, ուստի ցուցահանդեսը մշտապես թարմացվում է թեմատիկ ցուցահանդեսների շրջանակներում։

Պաուլ Կլեեի կենտրոնը այցելուներին առաջարկում է լայնածավալ մշակութային ծրագիր։ Բացի թանգարանում կազմակերպվող ընդհանրացնող և թեմատիկ էքսկուրսիաներից, դրանք ներառում են նաև գրական և երաժշտական տարբեր միջոցառումներ։ Կենտրոնի ստեղծողները հաշվի են առել Կլեեի ստեղծագործության երկու կարևոր ասպեկտները՝ նրա կապը մանկական արվեստի և երաժշտության հետ և արտացոլել այդ ասպեկտները Կենտրոնի հայեցակարգում։ Այսպես՝ կենտրոնին կից ստեղծվել է *Creaviva* մանկական թանգարանը, որը կազմակերպում է տարբեր միջոցառումներ երիտասարդ այցելուների համար։ Բացի այդ, թանգարանն ունի իր երաժշտական խումբը՝ «Կլեեի անսամբլ»։

Գրականություն
-------------

* Renzo Piano. Zentrum Paul Klee, Bern: the architecture. — Hatje Cantz Publishers, 2006. — 159 p.
* Петрикова С. Центр Пауля Клее в Берне. — Третьяковская галерея : журнал. — 2007. — № 1 (14).

Ծանոթագրություններ
------------------

* Տեսաձայնային նյութեր Վիքիպահեստում

1. 1 2 3 4  Swiss GLAM Inventory, 16 September 2016 — 2016.
2. 1 2  archINFORM (գերմ.) — 1994.
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. 1 2 3  Թանգարանի կայք, «Ճարտարապետություն»(անգլ.)
8. ↑  Թանգարանի կայք, «Նվիրատվություններ»(անգլ.)
9. 1 2  Սոֆյա Պետրիկովա. Պաուլ Կլեեի կենտրոն Բեռնում
10. ↑  Թանգարանի կայք, «Հավաքածու»(անգլ.)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պաուլ Կլեեի կենտրոնի կայքը(գերմ.),(անգլ.),(ֆր.)
* Picture Database of the artist Paul Klee
* Zentrum Paul Klee Virtual Tour
* Панорама Центра на сайте города Берн
* Софья Петрикова. Центр Пауля Клее в Берне. Журнал «Третьяковская галерея». Специальный выпуск «Швейцария — Россия: на перекрестках культур».

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 15070250d · CiNii: DA15292420 · GND: 10079910-3 · ISNI: 000000012157495X · LCCN: nb2005009303 · NKC: kn20141126001 · SUDOC: 095013555 · VIAF: 130556150 · WorldCat VIAF: 130556150 |

 |

 |