recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Վախթանգ III** (վրաց.՝ ვახტანგ III, 1278, Վրաստան - 1308), վրաց արքա Բագրատիոնիների թագավորական ընտանիքից, ով կառավարել է 1302-1308 թվականներին։ Վախթանգի կառավարման տարիները զուգորդվում են մոնղոլների դեպի Անդրկովկաս արշավանքների հետ։

Մոնղոլների դեմ հատկապես գործուն ջանքերով էր գործում Վախթանգի եղբայրը՝ Դավիթ Բագրատիոնին։ Դավիթը աջակցում է Բաիդու խանին երկրում եղած ներքին հակասությունները վերացնելու համար, սակայն Բաիդու խանի սպանությունից հետո փոխարինում է Ղազան խանը, որը նրան հրամայում է մեկնել Թավրիզ։ Հիշելով հոր ճակատագիրը՝ Դավիթը հրաժարվում է գնալ և պատերազմներ է մղում վերջինիս դեմ։

Վախթանգի III-ի կառավարման տարիներին Վրաց թագավորությունը ուներ մասնակի վերահսկողություն սեփական տարածքների նկատմամբ․ մասնավորապես՝ Վախթանգի ազդեցության ոլորտում էր գտնվում Տփղիսը, ինչպես նաև հարավային ու արևելյան Վրաստանի որոշ տարածքներ։ Մոնղոլական լծի ներքո գտնվելը խոչընդոտում էր վրաց պետականության զարգացման հեռանկարը, և Վախթանգն ամեն կերպ նպատակ ուներ հայերի հետ համագործակցության միջոցով Անդրկովկասից դուրս բերել մոնղոլական խառնիճաղանջ բանակը։

Ընտանիք
-------

Վախթանգ III-ը ամուսնացած է եղել Հռիփսիմե անունով մի ազնվական տիկնոջ հետ (ըստ «Քարթլից ցխովրեբայի»՝ վերջինս ծագում է Շաբուրիձեների տոհմից): Նրանք ունեցել են երկու երեխա․

* Դեմետրե՝ Դմանիսի կառավարիչ։
* Գիորգի՝ Սամշվիլդեի կառավարիչ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Marek Miroslav։ «Miroslav Marek, "Genealogy.Eu: Bagrationi family, page 3»։ Genealogy.EU
2. ↑  Profile of Demetre II, his wives and children in "Medieval Lands" by Charles Cawley
**ՀՀ պաշտպանության կոմիտե**, Կառավարությանն առընթեր ռազմական ղեկավար մարմին՝ 1991 թվականի մայիսի 4-ից 1992 թվականի փետրվարի 16-ը։

Պատմություն
-----------

Կազմավորվել է ԼՂԻՄ-ում և ՀՀ սահմանամերձ շրջաններում պայթյունավտանգ իրավիճակի, «Օղակ» գործողության ծավալման պայմաններում (նախագահ՝ Վահան Շիրխանյան, շտաբի պետ և առաջին տեղակալ Գուրգեն Դալիբալթայան)։ Մայիսի 7-ին կայացել է Պաշտպանության Կոմիտեի անդրանիկ նիստը՝ Արկադի Տեր-Թադևոսյանի, Ռ. Գզողյանի, Ռ. Բախշյանի, Լ. Մարտիրոսով, Ռ. Առաքելյանի, Ի. Ղուկասուի, Հ. Հայրարդետյանի, Ղ. Պետրոսյանի, Ա. Տարինցյանի, Ա. Միքայելյանի, Մ. Վարդանյանի, Վ. Մկրտչյանի և ուրիշների մասնակցությամբ։ Իր գործունեության ընթացքում կազմակերպել է շուրջօրյա հերթապահություն, ինքնապաշտպանության շտաբների պատասխանատուները կոմիտեին ներկայացրել են սահմաններում օպերատիվ իրավիճակի ամփոփագրեր, որոնց հիման վրա կատարվել են հանրապետության ռազմաքաղաքական իրավիճակի վերլուծություններ։

Մայիս-հունիս ամիսներին ՊԿ անդամները հանրապետության բոլոր սահմանամերձ շրջաններում ճշտել են իրավիճակն ու առաջնահերթ խնդիրները։ Հունիս-օզոստոսին զինկոմիսարիատների միջոցով ուսումնասիրվել են պահեստի սպաների տվյալները և կազմվել զինվորական մասնագետների (կապավոր, սակրավոր, հրետանավոր և ուրիշներ) ցուցակները, լավագույնները գործուղվել են սահմանամերձ շրջաններ։

ՊԿ-ի ուշադրության կենտրոնում է եղել ԼՂ Շահումյանի շրջանի ինքնապաշտպանության կազմակերպման խնդիրը։ Նշանակալի աշխատանք է կատարվել նաև սահմանամերձ շրջանների բնականոն կյանքն ապահովելու գործում։ «Կոմանդրա» խմբի (ղեկավար՝ Արկադի Տեր-Թադևոսյան) կազմում մի խումբ կադրային սպաներ կամավոր մեկնել են Լեռնային Ղարաբաղ՝ կամավորական ջոկատները համախմբելու և ինքնապաշտպանությունը կազմակերպելու համար։ ՊԿ Հայաստանի համար անբարենպաստ իրադարձությունների ընթացքում իրականացրել է կազմակերպական միջոցառումներ, ինչպես նաև համախմբել տարբեր ուժերի կողմից ղեկավարվող ջոկատները և ռազմաքաղաքական իրավիճակի ճիշտ գնահատման շնորհիվ նպաստել ՀՀ ներքին կայունության պահպանմանը։

ՊԿ հիմնադխ-անդամներից զոհվել են Հ. Մինասյանը (հետախույզ-սակարվոր), Մ. Գրիգորյանը (կապավոր), Ա. Տատինցյանը (հրետանավոր)։ Շատերը պարգևատրվել են կառավարական շքանշաններով ու մեդալներով, մյուսները՝ պատասխանատու պաշտոններ են զբաղեցնում ՀՀ բանակի բարձր հրամանատարական կազմում։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Ղարաբաղյան ազատագրական պատերազմ (1988—1994) հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո ։*  |
**«Վախի աչքերը մեծ են»**, խորհրդային մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ ըստ ռուսական ժողովրդական «Կատուն և աղվեսը» հեքիաթի։ Հեքիաթը պատմում է այն մասին, թե ինչպես է աղվեսը խաբում կենդանիներին ու վերցնում նվերները, որոնք նախատեսված էին իրեն անտառի նոր կառավարիչ հռչակած Կոտոֆեյ Իվանովիչի համար։

Սյուժե
------

Հեքիաթը պատմում է մի սև կատվի մասին, որը սիրում էր թթվասեր ուտել, իսկ մկներ չէր բռնում։ Նրա տերը մի օր բարկանում է, գցում նրան պարկի մեջ և թողնում անտառում։ Աղվեսը տեսնում է կատվին և հարցնում, թե նա ով է։ Կատուն հպարտ պատասխանում է. «Ես սիբիրյան կատու եմ, հասակս` հսկա, սև մորթով, թուրքի բեղերով։ Իսկ իմ անունն է Կոտոֆեյ Իվանովիչ։ Իսկ դո՞ւ ով ես»։ Աղվեսը պատասխանում է. «Իսկ ես Ելիզավետա Պատրիկեևնան եմ։ Արի գնանք իմ տուն հյուր, քեզ թթվասեր կհյուրասիրեմ»։ Ճանապարհին կատուն վախեցնում է նապաստակին, վերջինս էլ պատմում է արջին և գայլին սարսափելի սև գազանի մասին։ Իսկ խորամանկ աղվեսը ասում է նրանց, որ Կոտոֆեյ Իվանովիչն անտառի նոր հսկիչն է և առանց նվերների ոչ ոքի չի ընդունում։ Իսկ եթե ուզում են նրան տեսնել, ուրեմն գայլը պետք է ոչխար բերի, իսկ արջը` ցուլ։ Գայլն ու արջը գնում են որսի և բերում են որսը, թողնում են այն աղվեսի տան առջև։ Իսկ խորամանկ աղվեսն սկսում է թռվռալ ու աղմկել տանը։ Այդ աղմուկից կատուն սարսափահար փախչում է տնից և բարձրանում ծառի վրա, սայթաքում է և ընկնում է արջի վրա, իսկ հետո, քիչ է մնում գայլին ճանկռի։ Նրանք այնքան են վախենում, որ փախչում են հեռու-հեռու։ Իսկ նրանց բերած որսը մնում է աղվեսին ու կատվին։

Հեղինակներ
----------

|  |  |
| --- | --- |
| Սցենարի հեղինակ | Գեորգի Գրեբներ |
| Բեմադրեղ ռեժիսոր | Օլգա Խոդատաևա |
| Բեմադրող նկարիչ | Պյոտր Նոսով |
| Նկարիչ | Ելենա Խուդովա, Լև Պոզդնեև, Օլգա Հեմերլինգ,Կոնստանտին Մալիշեև, Վ.Զավիլոպուլո |
| Նկարիչ մուլտիպլիկատորներ | Նիկոլայ Ֆյոդորով, Ֆաինա Եպիֆանովա, Տատյանա Ֆյոդորովա, Բորիս Մեերովիչ |
| Օպերատոր | Միխայիլ Դրույան |
| Կոմպոզիտոր | Գ.Լոբաչև |
| Հնչյունային օպերատոր | Ս. Ռենսկի |
| Ռեժիսորի օգնական | Լ. Ժդանով |
| Տեխնիկական օգնական | Կ.Ապեստինա |
| Մոնտաժող | Ա.Ֆիրսովա |

Դերերի հնչունավորում
--------------------

* + Գրիգորի Շպիգել – կատու
	+ Յուլյա Յուլսկայա – նապաստակ
	+ Լեոնիդ Պիրոգով – արջ
	+ Զինաիդա Բոկարյովա – աղվես
	+ Եվգենի Մելնիկով – գայլ

Վերաթողարկում DVD ձևաչափով
--------------------------

1990 թվականի կեսերին թողարկվել է VHS ձևաչափով «Լավագույն խորհրդային մուլտֆիլմեր» հավաքածուն, որի մեջ մտնում էին հետևյալ մուլտֆիլմերը.

* «Խրճիթ» հավաքածուի մուլտֆիլմերն էին. «Խրճիթ» (1995), «Թխվածքաբլիթ» (1956), «Երեք պարկ խորամանկություն» (1954), «Գնդիկ Բոքոնիկը» (1956), «Վախի աչքերը մեծ են» (1946), «Կապույտ տերեփուկ» (1973), «Հենց այնպես» (1976), «Սունկ-խրճիթ» (1958)։
* «Դայակի հեքիաթները» հավաքածուի մեջ ներառվել են հետևյալ մուլտֆիլմերը. «Վայրի կարապներ» (1949), «Վախի աչքերը մեծ են» (1946), «Քույրիկ Ալյոնուշկան և եղբայր Իվանուշկան» (1951), «Կախարդական զանգակը» (1949), «Անտառային ճանապարհորդներ» (1951), «Կուժ ու շվի» (1950), «Բարձր սար» (1951)։

Տես նաև
-------

* Կոտոֆեև Կատուն (մուլտֆիլմ)
* Կատուն ու աղվեսը (մուլտֆիլմ)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Internet Movie Database — 1990.
2. ↑  DVD «Теремок»
3. ↑  DVD «Нянюшкины сказки»

Արտաքին հղումներ
----------------

* «У страха глаза велики» на youtube
**Գաբրիել Գուրգենի Լազյան** (1893, Երզնկա, Էրզրումի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն - 1959, Կահիրե, Եգիպտոս), հասարակական-քաղաքական գործիչ, պատմաբան։ Հայ հեղափոխական դաշնակցություն կուսակցության անդամ։

Կենսագրություն
--------------

Նախնական կրթությունը ստացել է ծննդավայրում, ապա ավարտել Կոստանդնուպոլիսի զինվորական վարժարանը։ 1914-1918 թթ. ծառայել է թուրքական բանակի գերմանական գլխավոր հրամանատարության սպայակույտում։ 1918 թ. Մուդրոսի զինադադարից հետո մեկնել է Հայաստան, 1918-1920 թթ. ծառայել հայկական բանակի գլխավոր սպայակույտում, զգալի դեր խաղացել հայկական բանակի առջև դրված դժվարին խնդիրների լուծման գործում։

Հայաստանում խորհրդային իշխանություն հաստատվելուց հետո, շատ այլ սպաների հետ ձերբակալվել է և աքսորվել։ Հետագայում կարողացել է անցնել արտասահման։

1921-1922-ին իբրև սպա ծառայել է հունական բանակում, մասնակցել հույն-թուրքական պատերազմին։ 1923-ին Աթենքում հրատարակել է «Նոր օր» թերթը, ընտրվել Հունաստանի Ազգային կենտրոնական վարչության անդամ։ Մեծ ներդրում ունի հունահայ գաղութի կյանքի կազմակերպման գործում։

1938-ից աշխատել է Կահիրեում, հիմնադրել «Հուսաբեր» մշակութային ընկերությունը, տպարան, հրատարակչություն, գրատուն։

Լազյանը գրել է բազմաթիվ պատմական ուսումնասիրություններ հայ ազգային-ազատագրական շարժման անվանի դեմքերի և Հայ դատի վերաբերյալ։

Երկեր
-----

* Հայաստան եւ հայ դատը ըստ դաշնագրերու, Գահիրէ, 1942, 264 էջ։
* Յեղափոխական դէմքեր (մտաւորականներ եւ հայդուկներ), Գահիրէ, 1945, 413 էջ։
* Հայաստան եւ հայ դատը (վավերագրեր), Գահիրէ, 1946, 392 էջ։
* Դէմքեր հայ ազատագրական շարժումէն, Գահիրէ, 1949, 397 էջ։
* Հ. Յ. Դաշնակցութեան ալպոմ, Գահիրէ, 1953:
* Հայաստան եւ Հայ դատը հայ եւ ռուս յարաբերութիււններու լոյսին տակ, Գահիրէ, 1957, 442 էջ, 2-րդ հրատ. Թեհրան, 1985, 440 էջ, 3-րդ հրատ. Երևան, 1991, 435 էջ։

Գրականություն
-------------

* Ամիրյան Գ. Գաբրիել Լազյան, «Հայրենիք», 1960, թիվ 2, էջ 10-19

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է* *«Հայկական հարց» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |
**Ջոկատ 516** (ճապ.՝ 第五一六部隊) ճապոնական Կվանտունական բանակի հատուկ ջոկատ, որը նման է «Ջոկատ 731»-ին (ենթարկվում էր ջոկատ 731 ին) և «Ջոկատ 100»-ին։ Այն մասնագիտացված էր բարձրորակ քիմիական զենքի ստեղծման գործում, ղեկավարվում էր ճապոնական ոստիկանության կողմից, որը գտնվում էր Ցիցիկարեում՝ Չինաստանի հյուսիս արևելքում։ Ճապոնիայի կայսերական բանակի կողմից պաշտոնապես ջոկատն անվանվում է «Ջոկատ 516 Կվանտունական բանակի քիմիական զենքերի կառավարում»։

Գործունեություն
---------------

Ջոկատն զբաղվում էր քիմիական զենքերի արտադրությամբ, որն օգտագործվում էր Ճապոնիայի կայսերական բանակի կողմից, որը պետք է դառնար հզոր զենք։ Դրանով նրանք պետք է պատերազմեին ԽՍՀՄ-ի և Արևելյան Ասիայի երկրների դեմ։ Օգտագործվում էին հետևյալ քիմիական նյութերը (մեծամասնությունը օգտագործվեց Չանդեի ճակատամարտում)․

* Ֆոսգեն
* Ցիանական թթու
* Իպրիտ
* Լյուիզիտ

Ըստ չինական աղբյուրների, ջոկատն արտադրում էր երկու միլիոն քիմիական զենք, որը պատերազմի ավարտին թաղվեց հողում։ Ճապոնական տվյալներով, այդ թիվը կազմում էր 700 000։ Մինչև 1995 թվականը, Ճապոնիան հրաժարվում էր այն մեղադրանքներից, թե իբր զենքը լցրել են Նենցզյան գետը։ Եվ նաև պնդում էր, որ ԽՍՀՄ-ը առգրավված քիմիական զենքը տրամադրել է Չինաստանին, որն էլ զենքը թաղել է հողում( զենքի մի մասը առգրավվել է Գոմինդանի կողմից)[1]։ Չինաստանի Ժողովրդավարական Հարապետությունը դեռ շարունակում է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո մնացած քիմիական զենքերի որոնումները, որոնք թաղվում են Դունհայի Գիրին մարզում։

Տես նաև
-------

* Ջոկատ 100
* Ջոկատ 731
* Սփոփման կայարան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Japanese National Institute for Defense Studies

Գրականություն
-------------

* *Сэйити Моримура.* Кухня дьявола. — Прогресс, 1983.
**«Երկարատև նշանադրություն»** (անգլ.՝ The Long Engagement),Արթուր Հյուզի նկարը, վրձնել է 1854 և 1859 թվականներին։ Նկարի առաջին անվանումը եղել է «Օրլանդո»։

Նկարում պատկերված է երիտասարդ փոխերեցը և նրա հարսնացուն, որոնք գտնվում են անտառում։ Երիտասարդը հոգնած է և ընկճված է, որ չի կարող հոգալ իր ընտանիքի ապագան, իսկ աղջիկը փորձում է քաջալերել նրան։ Ինչպես Հյուզի նկարների շատ ուրիշ կանացի կերպարներ, աղջիկը հանդիսանում է առաքինության մարմնավորում։ Ծառի կեղևի վրա հազիվ նշմարվում է փորագրված կանացի անուն՝ «Էմմի»։ Հնարավոր է՝ այդպես են անվանում հերոսուհուն, իսկ անտառը նրանց ժամադրության հիմնական վայրն է։ Սակայն կանացի անունը համարյա մաքրված է, ծածկված թավիշով, ինչը հանդիսանում է ժամանակի անողոք ընթացքի վկայությունը։

1902 թվականին «Երկարատև նշանադրություն» նկարը նվիրաբերվել է Բիրմինգեմյան թանգարանի նկարների պատկերասրահին, որտեղ էլ պահպանվում է մինչ օրս։

Տես նաև
-------

* Ապրիլյան սեր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. 1 2
3. ↑  Arthur Hughes: Pre-Raphaelite painter and book illustrator.
Ֆեմունդ լճի քարտեզ
**Ֆեմունդ** (նորվ.՝ Femund), Նորվեգիայի մեծությամբ 3-րդ լիճը, Մյոսա լճից և Րյոսվատն ջրամբարից հետո։ Մինչ 1960-ական թվականները հանդիսացել է Նորվեգիայի մեծությամբ 2-րդ լիճը։ Գտնվում է երկրի արևելքում՝ Շվեդիայի սահմանի մոտ, քիչ բնակեցված տարածքում։ Լճի մոտակայքում ոչ մի բնակավայր չկա։ Լճի տարածքը բաժանված է երկու մասի։ Մի մասը ընդգրկված է Հեդմարկ ֆյուլքեյի (մարզի) Էնգերդալ կոմունայի (համայնքի) մեջ, իսկ մյուսը՝ հյուսիսային հատվածը, Սյոն-Թրոդելագ ֆյուլքեյի Րյորուս կոմունայում։ Լճից սկիզբ է առնում Տրյուսիլելվ գետը, որը հոսում է դեպի Շվեդիա։

Լճում բնակվում են իշխան և սիգ տեսակի ձկներ։ Այն ընդգրկված է Ֆեմունսմարկաում։

Ամառային ամիսներին լճում նավարկում է զբոսաշրջային «Fæmund II» ջերմանավը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Store norske leksikon. "Femunden". (նորվեգերեն)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ֆեմունինսմարկի ազգային պարկ. տեղեկատվական նյութ: Archived 2007-09-30 at the Wayback Machine. (նորվեգերեն)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · GeoNames |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 246108585 · WorldCat VIAF: 246108585 |

 |
**Հաշվետվականություն**, ներկայացուցիչների պարտավորությունը՝ իրենց իրավունքների տնօրինման ու պարտականությունների կատարման մասին հաշվետու լինելու նրան, ում ներկայացնում են, գործելու՝ ըստ իրենց ուղղված քննադատության կամ իրենց ներկայացված պահանչների, և իրենց վրա վերցնելու որոշ պատասխանատվություն՝ ձախողման, անկարողության կամ խաբեության համար։ Այս կամ այն կերպ քվեարկելու համար օրենսդիր մարմնի անդամից կարող են հաշվետվություն պահանջել իր կուսակցության կողմից խորհրդարանում նշանակված մտրակ (whip) կոչվող խորհրդարանի կուսակազմակերպիչը, կուսակցության տեղական մարմինը և ընտրողները։ Նախարարները օրենսդրական մարմնի և ընտրողների առջև հաշվետու են նաև կառավարության որոշումների համար։ Բրիտանիայում նախատեսված է, որ նախարարները հետևեն երկու սկզբունքի՝ նախարարի պատասխանատվության և հավաքական պատասխանատվության։ Նախարարների հաշվետվականությունն ապահովելու հիմնական եղանակներն են խորհրդարանի քննարկումը և լրասփյուռով լուսաբանումը։ Կառավարության պաշտոնյաների հաշվետվականության չափը փոփոխվում է՝ կախված իրենց քաղաքականացվածության աստիճանից։ Օրինակ՝ ԱՄՆ-ում վարչակազմի պաշտոնյաները նշանակովի քաղաքական անձինք են, որոնք անձնական պատասխանատվություն են կրումիրենց գործողությունների համար։ Բրիտանիայում, սակայն, պետական ծառայողները անվանապես չեզոք են- և թեապետ նրանցից կարող են պահանջել, որ պատասխանեն հատուկ հանձնաժողովի հարցերին, իրենց գործողությունների համար պատասխանատվության են կանչվում միայն վատ կառավարման դեպքում։ Այլ դեպքերում համարվում է, որ նրանք գործում են նախարարների անունից. և, հետևավբար, գործողությունների համար նրանց հաշվետվականությունը րականացվում է նախարարի անհատական պատասխանատվության սկզբունքով։ Կարելի է փաստարկներ բերել, թե քաղաքական գործիչների և պաշտոնյաների չափազանց մեծ հաշվետվականությունը կարող է խոչընդոտել նրանց պարտականությունների կատարմանի և իրավունքների տնօրինմանը։ Բրիտանիայում, սակայն, ավելի հաճախ մտահոգություն է արտահայտվում, որ հաշվետվականությունը պատշաճ մակարդակկի չէ։ Գործնականում նախարարները սեփական գործողությունների համար չեն պահպանում նախարարական պատասխանատվության սկզբունքը։ Միաժամանակ, բարեփոխումները աղոտ են դարձրել պետական առայության ստորակարգային կառուցվածքը, որն ապահովում է նախարարական պատասխանատվության սկզբունքը։ Ընդհանուր առմամբ՛ բողոք կա, որ պակասում է հաշվետվականությունը կառավարության գործունեության հիմնական ոլորտներում, ինչպիսին է, օրինակ՝ անվտանգության ծառայությունը։ Մյուս կողմից՝ գրեթե կառավարական կազմակերպությունների տարածումը դրանց պաշտոնյաներին հնարավորություն է ընձեռում հանրության խորհրդարանին, իսկ խորհրդարանների՝ նախարարներին ուղղված հարցումները վերահասցեագրելու այդ կազմակերպությունների պաշտոնյաներին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Գագիկ Հարությունյան (պատմաբան), Սուրեն Մարտիկյան, Արտակ Մովսիսյան, Օքսֆորդի քաղաքագիտության և քաղաքականության բառարան (խմբ. Ալեքսանդր Աղաբեկյան, Հովհաննես Զաքարյան), Երևան, ««Գիտանք»», 2003 — 592, էջեր 592 — 592 էջ. — 500 հատ։
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գյուլիստան (այլ կիրառումներ)

**Գյուլիստան** (ադրբ.՝ Gülüstan), նախկինում խոշոր միջնադարյան հայաբնակ գյուղ Մեծ Հայքի Սյունիք նահանգի Երնջակ գավառում, իսկ այժմ փոքր գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Ջուղայի շրջանում։

Աշխարհագրություն
----------------

Գտնվում է Ջուղայից 1,5 կմ արևելք, Արաքսի ափին, կամրջի մոտ հարթ վայրում։

Պատմություն
-----------

Հիմնական հոդված՝ Դաշտ գյուղատեղի (Ջուղա)
Միջին մեծության այս գյուղը տափարակ վայրում տեղադրված լինելու հանգամանքով կոչվել է *Դաշտ* կամ *Դաշտի գյուղ*։ Դաշտի բնակչությունը 1605 թվականին տարածաշրջանի այլ գյուղերի և քաղաքների հետ նույնպես բռնագաղթի ենթարկվեց։ Դաշտի տարածքը բավականին լավ է մշակվել և կանաչազարդ ու վարդերով պատված լինելու հետևանքով անվանվել է նաև Վարդուտ կամ Վարդուտի գյուղ։ Այս անվանումն էլ 19-րդ դարի կեսերից հետո, թարգմանվելով թուրքերենի, դարձել է Գուլիստան։

1881 թվականին հողային աշխատանքների կատարման ժամանակ այստեղ երևացել են Դաշտի եկեղեցու և այլ շինությունների հետքերը։

Ծնունդով այստեղից Դաշտից էր 17-րդ դարի հեղինակ Ստեփանոս Դաշտեցին, որը մի շարք պատմական ու կրոնական աշխատությունների, բանաստեղծությունների ու հանելուկների հեղինակ է։ Իր բանաստեղծություններից մեկում Դաշտեցին հայրենի ծննդավայրի մասին նշել է.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Է անունն իմ Ստեփանոս,
Որ է Դաշտէն եղէ սերեալ,
Թէպէտ հաւն իմ տեղափոխմամբ
Ի յԱսպահան եղև տարեալ |  |

Հայտնի դաշտեցիներ
-----------------

* Ստեփանոս Դաշտեցի

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Արգամ Այվազյան, Նախիջևանի ԻՍՍՀ հայկական հուշարձանները։ Համահավաք ցուցակ (խմբ. խմբ. Բ. Ա. Ուլուբաբյան), Երևան, «Հայաստան», 1986 — 32, էջեր 32 — 224 էջ։
2. ↑  Մ. Սմբատյանց, Նկարագիր Շամախւոյ թեմի, Տփխիս, 1896, էջ 148։ «Կռունկ հայոց աշխարհի», Թիֆլիս, ապրիլ, 1863, էջ 322։
3. ↑  Ռ. Աբրահամյան, Ստեփանոս Դաշտեցի, «Տեղեկագիր հասարակական գիտությունների», իքշ 12, 1956, էջ 102


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Ջուղայի շրջան |
| --- |
|  |
| Վարչական կենտրոն՝ **Ջուղա** |
|  |
| Ապարաններ • Վաղավեր • Ամառաշեն • Քարիմկուլ Դիզա • ‎Ապրակունիս • ‎Ալինջա • Արևէք • ‎Արազին • Գաղ • ‎Գյոյդերե • Կոյնուկ • Դաշտ • Քռնա • Գուգավանք • Վան • Նահաջիր • Շահկերտ • ‎Ռապատ • Սալիթաղ • Շոռոթ • ‎Թեյվազ • Պարոնտեր • Խոշակունիք • Յայջի | Ջուղայի շրջանը Ադրբեջանի քարտեզին |
|  |
| Լքված | Հին Փորադաշտ • Նոր Փորադաշտ • Զավաչրի • Ներքին Անկուզիք • Միջին Անկուզիք • Վերին Անկուզիք |
|  |
| Պորտալ:Ադրբեջան |

 |
**Բուլղարիայի կանաչների կուսակցություն** (բուլղար․՝ Политическа партия Зелените), բուլղարական քաղաքական կուսակցություն, որը հիմնադրվել է 2008 թվականին։ Կուսակցական գլխավոր շտաբը գտնվում է Բուլղարիայի մայրաքաղաք Սոֆիայում։

Պատմություն
-----------

Բուլղարիայի կանաչների կուսակցությունը հիմնադրվել է 2008 թվականին, որպես ոչ կառավարչական կազմակերպություն։ Վերջինիս անդամների աշխատանքի ոլորտներն են շրջակա միջավայրի պահպանությունը, համընդհանուր իրավունքների երաշխիքները և մարդակենտրոնությունը։

Հասարակական կազմակերպությունը քաղաքական կուսակցություն դարձել է միայն որոշակի լիազորությունների շրջանակ ստանալու և ազդեցություն ունենալու համար։ Կուսակցության կարևորագույն մոտիվացիաներն են Բուլղարիայի Հանրապետության տարբեր քաղաքական համակարգերի թերությունների քննադատությունը, այդ թվում՝ համատարած կոռուպցիայի, ժողովրդավարական վերահսկողության բացակայության և պետական կառույցների անվճռականության քննադատությունը։

Քաղաքական կուսակցությունն իր անդրանիկ նիստը գումարել է 2008 թվականի մայիսին Բուլղարիայի մայրաքաղաքում՝ Սոֆիայում։ Հետագա երեք ամիսների ընթացքում կուսակցության շարքերը համալրել են ավելի քան 6000 անդամներ։ Համաձայն կուսակցության կանոնադրության՝ քաղաքական ուժն ունի երեք համանախագահներ, որոնք ունեն հավասար իրավունքներ։

Ընտրությունների վիճակագրություն
-------------------------------

Բուլղարիայի Հանրապետության ազգային ժողով| Ընտրություն | Հաղթած
աթոռներ | Ընտրողների
քանակ | Արտերկրացի | Տոկոսային
հարաբերակցություն | Վարկանիշ | Կարգավիճակը | Կարգավիճակ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2009 | 0 | 21,841 | 1,124 | 0.52% | 9-րդ | Արտախորհրդարանական |  |
| 2013 | 0 | 26,520 | 1,742 | 0.75% | 14-րդ | Արտախորհրդարանական |  |
| 2014 | 0 | 19,990 | 1,729 | 0.61% | 11-րդ | Արտախորհրդարանական |  |
| 2017 | 0 | 101,217 | 11.413 | 2.96% | 7-րդ | Արտախորհրդարանական | «Այո՛, Բուլղարիա» կուսակցության հետ հանդես է եկել, որպես քաղաքական դաշինք՝ ԴԵՕՍ անվամբ։ |

Եվրոպական խորհրդարան| Ընտրություն | Հաղթած աթոռներ | Ընտրողների քանակ | Տոկոսային 
հարաբերություն | Ցուցանիշ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2009 | 0 | 18,644 | 0.72% | 10-րդ |
| 2014 | 0 | 12,547 | 0.56% | 11-րդ |

Տես նաև
-------

* Հայաստանի կանաչների միություն

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Տեղեկություններ Բուլղարիայի կանաչների կուսակցության պաշտոնական կայքից

Արտաքին հղումներ
----------------

* Բուլղարիայի կանաչների կուսակցության պաշտոնական կայքը (բուլղ.)
* Կազմակերպության և կուսակցության ծրագրային կազմավորումները Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.
* Բուլղարիայի «Կանաչներ» կուսակցությունը Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.
Բալաթի և Ֆեների սահմանային հատվածը
**Բալաթ** (թուրքերեն՝ Balat), ավանդական հրեական թաղամաս Ստամբուլի Ֆաթիհ շրջանում։ Գտնվում է Ստամբուլի եվրոպական հատվածում։ Հավանաբար անվանումը ծագել է հունարեն՝ palation, լատ.՝ palatium («պալատ») բառերից՝ ի պատիվ բյուզանդական Բլաքերնի պալատի, որը կառուցված է եղել ժամանակակից Բալաթի տարածքում։

Բալաթը գտնվում է Ստամբուլի եվրոպական հատվածում՝ Ոսկեղջյուրի արևմտյան ափին, քաղաքի պատմական շրջանում։ Բալաթը արևելքից սահմանակից է Ֆեներին, իսկ հյուսիսից Բալաթի ափերը ողովում են Ոսկեղջյուրի ջրերով՝ ստեղծելով արհեստական սահման։ Արևմտուտքում Բալաթը սահմանակից է Հայվանսարայ, հարավից՝ Դրաման թաղամասերին։ Վերջին երկուսը համարվում են քաղաքի ավանդական կրոնական թաղամասերը, որտեղ տեղացիները պարտավոր են փողոց դուրս գալ գլխաշորով։ Բալաթում բնակվում են մեծ քանակությամբ հրեաներ։ Հրեական մեկ այլ թաղամաս է Քուսգունջուքը, որը գտնվում է Ստամբուլի ասիական հատվածում։

Թաղամասի ամենահայտնի տեսարժան վայրը Ստամբուլի ամենահին սինագոգն է։ Բացի դրանից թաղամասում կառուցված են նաև հունական և հայկական եկեղեցիներ։ Թաղամասը համարվում է նաև Ստամբուլի առևտրային խոշոր թաղամասերից մեկը, որտեղ առկա են մեծ քանակությամբ սուպերմարկետներ և շուկաներ։

Պատմություն
-----------

Երկար ժամանակ Բալաթը բնակեցված է եղել հիմնականում հրեաներով։ 1947 թվականին Իսրայելի հիմնադրումից հետո շատերը վերադարձան հայրենիք։ Ներկայումս թաղամասը հիմնականում բնակեցված է թուրքերով, Անատոլիացի քրդերով և գնչուներով։ Վերջին երկուստ 1970-ական թվականներին լքել են Թրակիան, Արևելյան Անատոլիան և Հարավարևելյան Անատոլիան՝ բնակություն հաստատելով Բալաթում։

Տես նաև
-------

* Հակասեմությունը Թուրքիայում
* Կրոնը Թուրքիայում

Գրականություն
-------------

* Belge, Murat (2000). İstanbul Gezi Rehberi. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları. ISBN 975-333-002-2:
sin x և cos x ֆունկցիաների գրաֆիկները
**Պարբերական ֆունկցիա**, ֆունկցիա, որի արժեքը չի փոխվում ֆունկցիայի արգումենտին որոշակի, զրոյից տարբեր թիվ ավելացնելիս։ {\displaystyle 0}–ից տարբեր T թիվը կոչվում է f(x) ֆունկցիայի պարբերություն, եթե fֆունկցիայի որոշման տիրույթի (ՈՏ) ցանկացած xկետի համար գոյություն ունեն հետևյալ պայմանները․

{\displaystyle x\pm {T}\in D(f)}
{\displaystyle f(x{\pm {T}})=f(x)}։
Այս դեպքում f(x) ֆունկցիան կոչվում է պարբերական ֆունկցիա։

Հիմնական պարբերություն
----------------------

Եթե պարբերական ֆունկցիան ունի փոքրագույն դրական պարբերություն, ապա այն անվանում են հիմնական պարբերություն։

Եթե T–ն f ֆունկցիայի հիմնական պարբերությունն է, ապա f ֆունկցիան կոչվում է T պարբերական։

Եռանկյունաչափական ֆունկցիաներից sinx և cosx ֆունկցիաները 2 \pi պարբերակն են, իսկ tgx և ctgx ֆունկցիաները \pi պարբերական։

Պարբերական ֆունկցիայի հատկությունները
-------------------------------------

Նույն կամ համաչափելի պարբերություն ունեցող ֆունկցիաների գումարը, արտադրյալը և քանորդը պարբերական է։ Բայց եթե երկու ֆունկցիաների պարբերությունները համաչափելի չեն, ապա նրանց գումարը պարբերական չէ։

### Օրինակներ

* Եթե f ֆունկցիան T պարբերական է, ապա ֆունկցիան 2T,3T,4T, ․․․ պարբերական է։
* Եթե f(x) ֆունկցիան T պարբերական է, ապա f(x+a) ֆունկցիան նույնպես T պարբերական է։

Օրինակ՝ f(x)=sinx–ի համար T=2 \pi \Rightarrow  f(x)=(sinx+\pi /3)–ի համար T=2 \pi

* Եթե f(x) ֆունկցիան T պարբերական է, ապա f(x)+a ֆունկցիան նույնպեսT պարբերական է։

Օրինակ՝ f(x)=tgx–ի համար T = \pi \Rightarrow  f(x)=tgx-17–ի համար T = \pi

* Եթե f(x) ֆունկցիան T պարբերական է, ապա af(x) ֆունկցիան նույնպես T պարբերական է։

Օրինակ՝ f(x)=sinx –ի համար T=2 \pi \Rightarrow  f(x)= 5 sinx –ի համար T=2 \pi

* Եթեf(x) ֆունկցիան T պարբերական է, ապա f(ax) ֆունկցիան կլինի T/|a| պարբերական։

Օրինակ՝

1. f(x)=sin3x, ապա T=2 \pi / 3
2. f(x)=tgx/7,ապա T=7 \pi

* Կոմպլեքս փոփոխականի անընդհատ f(z) ֆունկցիայի համար կարող են գոյություն ունենալ այնպիսի T1 և T2 պարբերություններ, որոնց հարաբերությունը իրական թիվ չէ․ այդ դեպքում f(z)-ի յուրաքանչյուր պարբերություն ունի

{\displaystyle k\_{1}t\_{1}+k\_{2}t\_{2}(k\_{1},k\_{2}=\pm {1},\pm {2})},
տեսքը։ Վերը նշված հատկությամբ f(z) ֆունկցիաները կոչվում *երկպարբերական*։

Կիրառություններ
---------------

Պարբերական ֆունկցիաները կարևոր դեր են խաղում մաթեմատիկական ֆիզիկայում, տեխնիկայում և հատկապես տատանողական երևույթների ուսումնասիրման մեջ։

Տես նաև
-------

* Ֆունկցիա

Արտաքին հղումներ
----------------

* Մաթեմատիկա. Գագիկ Աղեկյանի անձնական կայք
* 

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված* Հայկական սովետական հանրագիտարանի «Պարբերական ֆունկցիաներ» *հոդվածից (հ․ 9, էջ 192 )։*  |
**Կանխարգելիչ պատվաստումները** պաշտպանում են երեխաներին և մեծահասկաներին մի շարք վարակիչ հիվանդություններից։ Այդ հիվանդություններն են տուբերկուլոզը, կարմրուկը, կարմրախտը, խոզուկը, պոլիոմիելիտը, հեպատիտ Բ-ն, կապույտ հազը, դիֆթերիան, փայտացումը և հեմոֆիլուս ինֆլուենցա Բ վարակը։ Պատվաստումներն առաջացնում են տվյալ հիվանդության հանդեպ իմունիտետ, սակայն այն կարող է լինել կարճատև, ինչի պատճառով կատարում են կրկնապատվաստում։ Պատվաստանյութերը կենսաբանական նյութեր են, որոնք օրգանիզմում մշակում են հակամարմիններ և պաշտպանում տվյալ հիվանդությունից։ Պատվաստանյութերը պատրաստում են սպանված կամ կենդանի թուլացված մանրէներից կամ նրանց թույներից։ Անատոքսինը ձևափոխված բակտերիալ թույն է, որը հատուկ մշակման ընթացքում կորցրել է իր թունավոր հատկությունները, բայց պահպանել իմունիտետ առաջացնելու հատկությունը։

Ներմուծման եղանակներ
--------------------

* Բերանով - Օրալ հակապոլիոմիելիտային պատվաստանյութ
* Ներմաշկային - ԲՑԺ (BCG` հակատուբերկուլոզային)
* Միջմկանային - հնգավալենտ վակցինա (հեմոֆիլուս ինֆլուենցա Բ, հեպատիտ Բ, կապույտ հազ, դիֆտերիա, փայտացում)
* Ենթամաշկային-ԿԿԽ (կարմրուկ, կարմրախտ, խոզուկ)

Հակացուցումներ
--------------

1. Անաֆիլակտիկ շոկ
2. Էնցեֆալիտ
3. Աֆեբրիլ ցնցումներ
4. Իմունաանբավարարություն
5. Չարորակ նորագոյացումներ

Հնարավոր բարդություններ
-----------------------

Կարող է առաջանալ անաֆիլակտիկ շոկ, էնցեֆալոպաթիա, ցնցումներ, լիմֆադենիտ, խրոնիկ արթրիտ, ուսային նյարդի նևրիտ, տրոմբոցիտոպենիկ ծիրանացան։ Պատվաստումից հետո որոշ երեխաներ տկարություն են զգում, երբեմն մի փոքր բարձրանում է ջերմությունը, իսկ ներարկման տեղը կարող է կարմրել, բորբոքվել և այտուցվել։ Եռակի պատվաստանյութի (ԱԿԴՓ) սրսկման օրվա ընթացքում երեխան կարող է անհանգիստ լինել, գրգռված կամ ընդհակառակը՝ խեղճացած։ Կարմրուկի և խոզուկի դեմ պատվաստումները գործնականում ոչ մի բարդություն չեն առաջացնում, թեև որոշ երեխաների մոտ ներարկումից 5-10 օր հետո ջերմությունը բարձրանում է և առաջանում է ցան։
Պատվաստումը կատարվում է առողջ երեխաներին, ովքեր չունեն հակացուցումներ համարվում են ակտիվ իմունիզացիա։
Պասիվ իմունիզացիա կատարում են շփվողներին միջմկանային գամմագլոբուլին ներարկելով։

Պատվաստումների ազգային օրացույց (Հայաստան)
------------------------------------------

| Պատվաստանյութի անվանումը | Պատվաստման հերթական դեղաչափը | Պատվաստման 
ժամկետը |
| --- | --- | --- |
| ԲՑԺ | 1 | ծնվելուց հետո 24-48
ժամվա ընթացքում |
| ՎՀԲ | 1 | ծնվելուց հետո 24 ժամվա
ընթացքում |
| ԱԿԴՓ/ՎՀԲ/ՀԻԲ
ՕՊՎ | 1
2
3 | 6 շաբաթ (1.5 ամսական)

10 շաբաթ (2.5 ամսական)
14 շաբաթ (3.5 ամսական) |
| ԿԿԽ | 1 | 12 ամսական |
| ԱԿԴՓ, ՕՊՎ | 4 | 18 ամսական |
| ԱԴՓ-Մ | 1 | 6 տարեկան |
| ՕՊՎ | 5 | 6 տարեկան |
| ԿԿԽ | 2 | 6 տարեկան |
| ԱԴՓ-Մ | 2
3
4
5
6 | 16 տարեկան

26 տարեկան
36 տարեկան
46 տարեկան
56 տարեկան |
| Պատվաստանյութի անվանումը | Հիվանդությունների հակածինների պարունակությունը
 
 |
| ԲՑԺ | տուբերկուլոզ |
| ՎՀԲ | հեպատիտ B |
| ԱԿԴՓ/ՎՀԲ/ՀԻԲ | դիֆթերիա, փայտացում, կապույտ հազ, հեպատիտ B, հեմոֆիլուս, ինֆլուենզա Բ տիպի |
| ՕՊՎ | պոլիոմիելիտ |
| ԿԿԽ | կարմրուկ, կարմրախտ, խոզուկ |
| ԱԴՓ-Մ | դիֆթերիա, փայտացում |
|

Աղբյուրներ
----------

* "Մոր և մանկան խնամքը" Էլիզաբեթ Ֆենուիք

Արտաքին հղումներ
----------------

* Պատվաստումներ
* Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման ազգային կենտրոն
* Մահաբեր ընտրություն
**Սոլժենիցինի փողոց** (ռուս.՝ Улица Солженицына), փողոց Ռուսաստանի Վոլգոդոնսկ քաղաքի 21-րդ թաղամասում։ Անվանվել է ռուս մեծանուն արձակագիր, հրապարակախոս, հասարակական գործիչ, 1970 թվականի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Ալեքսանդր Սոլժենիցինի անունով։ Սկիզբ է առնում Վոլգոգրադսկայա փողոցից և ավարտվում Էնտուզիաստների փողոցի թիվ 138 շենքի մոտ։ Երկարությունը 460 մետր է։

Պատմություն և նկարագրություն
----------------------------

Վոլգոդոնսկ քաղաքի Սոլժենիցինի փողոցը գտնվում է 21-րդ թաղամասում։ Այն սկսվում է Վոլգոգրադսկայա փողոցից, հատում Օվրաժնի նրբանցքը, երկու անգամ Մանիչնսկայա շրջադարձային փողոցը, Ստանիչնայա, Ստրեմեննայա, Էնուզիաստների փողոցները և ավարտվում Էնտուզիաստների փողոցի թիվ 138 շենքի մոտ։ Երկարությունը 460 մետր է։

Սոլժենիցինի փողոցյի փոստային դասիչն է՝ 347375։

Փողոցն անվանվել է ռուս մեծանուն արձակագիր, հրապարակախոս, հասարակական գործիչ, 1970 թվականի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Ալեքսանդր Սոլժենիցինի անունով։ Գրողը Դոնի Ռոստովում անցկացրել է մանկությունն ու պատանեկությունը. այստեղ նա ավարտել է դպրոցը և համալսարանը։ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին նա զբաղվել է մանկավարժությամբ՝ Դոնի Ռոստովի մոտ գտնվող Մորոզովկա փոքր քաղաքում։ Այստեղ Ալեքսանդրը դասավանդել է մաթեմատիկա և աստղագիտություն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «В Ростове-на-Дону появился проспект имени Солженицына»
2. ↑  «В Ростове-на-Дону создадут виртуальный музей Солженицына»

Աղբյուրներ
----------

* Улица Солженицына в Волгодонске

Արտաքին հղումներ
----------------

* ПОЧТОВЫЙ ИНДЕКС УЛ. СОЛЖЕНИЦЫНА, Г. ВОЛГОДОНСК, РОСТОВСКАЯ ОБЛ.
|  |
| --- |
| **Փոքրասիական գետնասկյուռ** |
| Փոքրասիական գետնասկյուռՓոքրասիական գետնասկյուռ |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Կենդանիներ (Animalia) |
| **Տիպ/Բաժին** | Քորդավորներ (Chordata) |
| **Ենթատիպ** | Ողնաշարավորներ (Vertebrata) |
| **Դաս** | Կաթնասուն (Mammalia) |
| **Կարգ** | Կրծողներ (Rodentia) |
| **Ընտանիք** | Սկյուռանմաններ (Sciuridae) |
| **Ցեղ** | Գետնասկյուռներ *(Spermophilus)* |
| **Տեսակ** | **Փոքրասիական գետնասկյուռ** *(S. xanthoprymnus)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Spermophilus xanthoprymnus***Bennett, 1835 |
|
| **Կարգավիճակ** |
| **Հատուկ պահպանության կարգավիճակ՝**   Վտանգման սպառնացող վիճակին մոտ գտնվող տեսակ |

**Փոքրասիական գետնասկյուռ** (լատ.՝ Spermophilus xanthoprymnus), սկյուռանմանների ընտանիքին պատկանող կաթնասուն կենդանի, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Տարածվածություն
---------------

Տարածված է Թուրքիայում` Կենտրոնական և Արևելյան Անատոլիայում։ Հանդիպում է նաև Հայաստանում։ Բնակեցնում է հիմնականում Հայաստանի արևմտյան և հյուսիսարևմտյան շրջանները, Արագածոտնի, Շիրակի և Լոռվա հարավարևմտյան անտառազուրկ տարածքները։

Էկոլոգիա
--------

Բնակեցնում է նախալեռնային կիսաանապատի վերին մասերը, լեռնային տափաստանը, մարգագետնային տափաստանը և երբեմն նաև ենթալպյան գոտու ստորին մասը՝ ծովի մակարդակից 1100–2400 մ բարձրություններում։ Հանդիպում է նաև Փամբակի հովտում և Շիրակի հարթավայրում` դաշտերի ու բանջարանոցների եզրերի մոտ, երբեմն` լքված գյուղերի փլատակներում։

Հիմնականում բուսակեր է, ձմեռման անցնելուց առաջ սնվում է, խիստ ճարպակալում և պահեստում վայրի ու մեծ քանակությամբ հացազգիների սերմեր։ Արեալի տարբեր մասերում ձմեռման տևողությունը կազմում է 6,5-8,5 ամիս, ձմեռումից դուրս է գալիս մարտի սկզբից մինչև ապրիլի վերջը։ Գետնասկյուռի բները լինում են երկու տեսակ` պաշտպանական և բազմացման և գտնվում է մոտ 1,5 մ խորության վրա։ Ցերեկային ժամերին ակտիվ են։ Ձմեռումից դուրս գալուց 5-7 օր հետո սկսվում է զուգավորման ակտիվությունը, որը տևում 10-15 օր։ Ապրիլ-մայիս ամիսներին ծնվում են ձագերը, որոնք 4-6 հատ են։

Պահպանություն
-------------

Նեղ արեալային խիստ մասնատված արեալով տեսակ է, որը ԲՊՄՄ Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով գնահատվում է որպես վտանգված տեսակ։

Արեալի սահմաններում ձմեռող բավականին կայուն թվաքանակով տեսակ է։ Միջին թվաքանակն արեալի տարբեր մասերում կազմում է 0,5-19,2 առանձնյակ 1 հեկտարի վրա։ Հայաստանում արեալի մակերեսը կազմում է 350 հազար հեկտար։ Տարածման մակերեսը չի գերազանցում 15-25 հազար հեկտարը, քանի որ բնակեցման վայրերն կրում են մոզայիկ բնույթ և խիստ մասնատված են։

Վտանգման հիմնական գործոնն է գյուղատնտեսական նպատակներով տարածքների յուրացումը։ Արեալի հարավային և կենտրոնական մասերում խոշոր բնակեցման վայրերը կամ լիովին ոչնչացել են, կամ էլ լքվել գետնասկյուռի կողմից։

Պահպանվում է «Արփի լիճ» ազգային պարկում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  *Հայաստանի Կարմիր գիրք*։ Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն։ 2010։ ISBN 978-99941-2-420-6


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Միջնորմ (այլ կիրառումներ)
**Միջնորմ** (լատ.՝  mediastinum), կրծքի խոռոչի մի մասը, որը սահմանափակված է կողքերից՝ միջնորմային թոքամզով (պլևրա), առջևից՝ կրծոսկրով, հետևից՝ ողների մարմիններով ու կողերի գլխիկներով, ներքևից՝ ստոծանիով, վերևից՝ կրծքավանդակի վերին բացվածքով տարված պայմանական հարթությամբ։ Միջնորմի օրգանների միջև առկա է քիչ քանակությամբ փուխր թելավոր ճարպաշարակցական հյուսվածք։

Անատոմիա
--------

Միջնորմը հեղինակների մեծամասնության կողմից, շնչափողի հետին երեսով անցնող պայմանական հորիզոնական հարթությամբ, բաժանվում է առաջային և հետին միջնորմների։ Առաջարկված է նաև միջնորմը բաժանել նաև ուղղահայաց հարթությամբ, որն անցնում է կրծոսկրի անկյունով (կրծոսկրի կոթի և մարմնի միջև և չորրորդ հինգերորդ ողերի միջողնային սկավառակով)։ Այսպիսով առաջանում են առաջային և հետին միջնորմների վերին և ստորին բաժինները։ Կան նաև այլ առաջարկներ միջնորմը մասերի բաժանելու վերաբերյալ։

### Առաջային միջնորմ

Առաջային միջնորմում տեղակայված են 

* սիրտը՝ սրտապարկով,
* վերել աորտան և աորտայի աղեղը՝ նրանից դուրս եկող անանուն, ձախ ընդհանուր քնային և ձախ ենթաանրակային զարկերակներով, զույգ բազկագլխային երակային ցողունները, վերին սիներակը, հտորին սիներակը, թոքային զարկերակը և թոքային երակները
* շնչափողը, գլխավոր բրոնխների սկզբնական հատվածները
* ուրցագեղձը
* զույգ ստոծանիական նյարդերը
* ավշահանգույցներ

### Հետին միջնորմ

Հետին միջնորմում տեղակայված են

* կերակրափողը (որկոր)
* վայրէջ աորտան՝ միջկողային զարկերակներով, կենտ և կիսակենտ երակները՝ նրանց մեջ թափվող միջկողային երակներով
* կրծքային ավշային ծորանը, աջ ավշային ծորանը
* սահմանային սիմպաթիկ ցողունը, ստամոսի նյարդերը
* ավշահանգույցներ

Չնայած միջնորմը մեկ ամբողջական տարածություն է այս պայմանակն բաժանումը արվում է մի շարք նակատառումներով՝ պաթոլոգիական պրոցեսի տեղակայման կոնկրետ նկարագրության, ճառագայթային թերապիայի թիրախային պլանավորման և այլն։
Միջնորմի հաճախ հանդիպող հիվանդություններից են մեդիաստինիտը (միջնորմաբորբ) և միջնորմի նորագոյացությունները։

Տես նաև
-------

* Մեդիաստինիտ

Գրականություն
-------------

* Atlas of Human Anatomy. Frank H. Netter, MD

Հղումներ
--------

1.
**Պարզ բառ**, մեկ արմատից` հիմնական ձևույթից կազմված բառը, որը նույնանում է արմատական բառ հասկացությանը։ Արմատական բառը կարող է ներկայանալ հարացուցային շարքով իբրև բառույթ։ Եթե հարացուցային անդամները ձևավորվում են մասնիկավորումով, ապա հարացույցի առանձին(կամ բոլոր) անդամները կարող են ներկայանալ ձևակազմական մասնիկներով` տարրերով։ Օրինակ, ընկեր-ներ-ից-ս, քաղաք-ի, մարդ-կ-անց-ից։ Ինչպես երևում է, բառույթն իր առանձին ձևերում դառնում է երկձևույթ, եռաձևույթ և այլն։ Սակայն դրանով բառը չի դառնում բաղադրյալ(ածանցավոր կամ բարդ), ուղղակի այստեղ բառաձևն է բաղադրյալ, այն էլ ձևակազմական ձևույթներով։ Այդպիսի բառաձևը բառակազմական կաղապար մտնելիս նրա թեքույթը դիտվում է ածանց։ Օրինակ, հայոց բառը ածանցավոր է։ Ոց-ը երբեմնի թեքույթ է։ Կարող է պատահել, որ թեքույթը հետագայում իմաստազրկվի և վերածվի սոսկ բաղադրական տարրի ինչպես խոսք, միտք, փառք բառերում։ Քարացած հոլովաձևերով բաղադրությունները (պատվոգիր, ձերբազատ) համարվում են բարդ։ Առ, ըստ, ընդ, զ, ի, ց տարրերով բաղադրությունները դասվում են բարդությունների շարքը, թեև դրանք կարելի է կոչվել ածանցավոր, որովհետև այդ տարրերը արդեն համադրության մեջ կորցրել են իրենց բառային արժեքը։ Բայակազմական պլանում պարզ հասկացությունը մի քիչ այլ մեկնաբանություն ունի։ Պարզ բայը այստեղ հասկացվում է որպես անբայածանց բառ, քանի որ բայը ոչ բաղադրյալ լինել չի կարող(մանավանդ անդեմ ձևերում)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Հ. Զ. Պետրոսյան, Հայերենագիտական բառարան, 1987
**Կլավդիա Սերգեևնա Բոյարսկիխ** (ռուս.՝ Кла́вдия Серге́евна Боя́рских, 11 նոյեմբերի, 1939, Վերին Պիշմա, Սվերդլովսկի մարզ, ՌՍՖՍՀ, ԽՍՀՄ - 12 դեկտեմբերի, 2009, Եկատերինբուրգ, Ռուսաստան), ռուս դահուկորդ։ Օլիմպիական խաղերի եռակի չեմպիոն (5 կմ մրցատարածությունում՝ 1964 թվականին, 10 կմ մրցատարածությունում՝ 1964 թվականին, փոխանցավազք 3х5 կմ 1964 թվականին), աշխարհի կրկնակի չեմպիոն (10 կմ մրցատարածությունում՝ 1966 թվականին, փոխանցավազք 3х5 կմ՝ 1966 թվականին) և ԽՍՀՄ վեցակի չեմպիոն (5 կմ մրցատարածությունում՝ 1964, 1966, 1967 թվականներին, 10 կմ մրցատարածությունում՝ 1966 թվականին), փոխանցավազք 4х5 կմ՝ 1964, 1967 թվականներին)։ ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1964)։

Կենսագրություն
--------------

Կլավդիա Բոյարսկիխը ծնվել է 1939 թվականի նոյեմբերի 11-ին։ 1964 թվականին նա հաղթել է ԽՍՀՄ առաջնությունում ու ընդգրկվել երկրի օլիմպիական հավաքականում։ Ինսբրուքում անցկացված 1964 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի ժամանակ Կլավդիա Բոյարսկիխն արժանացել է դահուկավազքի տարբեր ձևերում շնորհվող բոլոր հնարավոր ոսկե մեդալներին (դահուկավազք 5 և 10 կմ մրցատարածություններում, ինչպես նաև փոխանցավազք 3х5 կմ մրցատարածությունում)։ Ընդ որում՝ նա դառնում է օլիմպիական առաջին չեմպիոնը 5 կմ մրցատարածությունում, որ առաջին անգամ էր ներկայացված Օլիմպիական խաղերում։ 1966 թվականի աշխարհի առաջնությունում, որ անցկացվում էր Օսլոյում, Կլավդիա Բոյարսկիխը հաղթել է 10 կմ մրցատարածությունում ու 3х5 կմ փոխանցավազքում, իսկ 5 կմ մրցատարածությունում արժանացել է արծաթե մեդալի (վերջնագծին է հասել Ալևտինա Պավլովա Կոլչինայից հետո)։

Կլավդիա Բոյարսկիխը պարգևատրվել է «Պատվո նշան» շքանշանով (1965)։ Հանդես է եկել «Труд» (Սվերդլովսկ) ակումբի կազմում։ Բոյարսկիխն ավարտել է Սվերդլովսկի պետական մանկավարժական ինստիտուտի ֆիզիկական դաստիարակության ֆակուլտետում (ներկայում՝ Եկատերինբուրգի Ուրալի պետական մանկավարժական համալսարանի ֆիզկուլտուրայի ինստիտուտ)։

Մարզական կարիերան Կլավդիա Բոյարսկիխն ավարտել է 1968 թվականին։ Դրանից հետո որպես մարզիչ աշխատել է «Լոկոմոտիվ» (Եկատերինբուրգ) ակումբում, դասավանդել է Ուրալի ճարտարագիտական ինստիտուտում։

Կլավդիա Բոյարսկիխը մահացել է 2009 թվականի դեկտեմբերի 12-ին Եկատերինբուրգում։

Եկատերինբուրգի «Լոկոմոտիվ» դահուկասպորտի բազայում ամեն տարի անցկացվում են Կլավդիա Բոյարսկիխի անվան գավաթի մրցություններ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Лыжные гонки: На призы Заслуженного мастера спорта СССР Клавдии Боярских(չաշխատող հղում)
 — *24 января 2007*
2. ↑  Старты имени легенды(չաշխատող հղում)
 — *6 февраля 2009*

Արտաքին հղումներ
----------------

* Интервью с Клавдией Боярских в 2006 году
* В Екатеринбурге скончалась легендарная лыжница Клавдия Боярских Archived 2010-06-29 at the Wayback Machine.
* Прерван жизненный путь олимпийской чемпионки Клавдии Боярских
* Спортивный некрополь(չաշխատող հղում)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | FIS (դահուկներով մրցավազք) · Olympic Channel · Sports-Reference.com · ՄՕԿ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (օնլայն) · Մեծ նորվեգական · Մեծ ռուսական |

 |
**Կլաուստրոֆոբիա** (անգլ.՝ Escape Room), 2017 թվականի ամերիկյան սարսափ ֆիլմ` նկարահանված ռեժիսոր Ուիլլ Վերնիկի կողմից։ Համաշխարհային պրեմիերան կայացել է հուլիսի իննին, Սիեթլի միջազգային կինփառատոնի ժամանակ։

Ֆիլմի կարգախոսն է` «Ամեն գնով փազլը պետք է հավաքվի»։

Սյուժե
------

Ծննդյան առթիվ Թայլերն իր ընկերուհի Քրիսթենից նվեր է ստանում սեզոնի ամենանորաոճ զբաղմունքին` «Կլաուստրոֆոբիա» քվեսթին մասնակցելու վկայական։ Երկու այլ զույգերի հետ նրանք գնում են հանձնարարություններ կատարելու, մտածելով, որ դա ընդամենը հերթական տոնական զբաղմունքն է։ Բայց ամեն մի նոր հանձնարարություն գնալով ավելի դժվար է դառնում, իսկ նրանց կյանքերին սպառնող վտանգը` ավելի իրական։

Դերերում
--------

* Էվան Ուիլամս` Թայլեր
* Աննաբելլ Սթիվենսոն` Նատաշա
* Էլիզբեթ Հաուեր` Քրիսթեն
* Դեն Ջոնսոն` Անդերսոն
* Ջոն Իերարդի` Քոնրադ
* Քելլի Դելոն` Թաբբի
* Իրիս Չունգ` Հեդլի
* Դարրել Չերնի` խուզարկու Հրաթ
* Քեթի Դայան Թոմլին` խուզարկու Սփելլ
* Քալի Ֆրեդրիքս` դայակ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑

Արտաքին հղումներ
----------------

* Voltage boards thriller 'Escape Room'
* Seattle International Film Festival

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AlloCiné · Internet Movie Database · Rotten Tomatoes |

 |
**Օբուդայի համալսարան** (հունգ.՝ Óbudai Egyetem, լատ.՝ Universitas Budensis), Բուդապեշտի բարձրագույն տեխնիկական ուսումնական հաստատություն, հիմնադրվել է 2000 թվականին, որպես Բուդապեշտի տեխնիկում։ 2010 թվականին համալսարանը վերանվանվել է հին քաղաքի` Օբուդայի անունով, որն այսօր Հունգարիայի մայրաքաղաքի շրջաններից մեկն է։ Ուսումնական կենտրոնը ստեղծվել է երեք պոլիտեխնիկական ինստիտուտների` Դոնաթ Բանկիի տեխնիկական քոլեջի, Կալման Կանդոյի տեխնիկական քոլեջի և Թեթև արդյունաբերության քոլեջի միավորումից։ Ունենալով 13.000 ուսանող` Օբուդայի համալսարանը համարվում է երկրի մեծագույն տեխնիկական համալսարաննեից մեկը։ Բուհը հաջողությամբ ավարտած ուսանողներն ստանում են միջազգային մակարդակով ընդունված դիպլոմ։ Դասավանդողների 40 %-ն ունեն գիտությունների թեկնածուի աստիճան։ Համալսարանն ունի լայն միջազգային կապեր. համալսարանից յուրաքանչյուր տարի ավելի քան 100 ուսանող ուղարկվում են վերապատրաստման եվրոպական այլ երկներ։

Պատմություն
-----------

1370 թվականի վերջին Հունգարիայի Լյուդվիգ I Մեծ թագավորն սկսել է ապագա համալսարանի շենքի մեծածավալ շինարարությունը։ 1395 թվականի հոկտեմբերի 6-ին, տեղական իշխանությունների խնդրանքով, Հռոմի Պապ Բոնիֆաս IX-ն Օբուդայի համալսարանի հիմնադրման մասին հրաման է արձակում. թույլտվությունն արտոնում էր չորս ֆակուլտետներից բաղկացած համալսարան ստեղծել։ Նոր բուհը ներառում էր աստվածաբանության, կանոնիկ իրավունքի, բժշկության և հումանիտար գիտությունների ֆակուլտետներ։ Ստեղծման պահից սկսած Օբուդայի համալսարանը սերտորեն կապված էր Վիեննայի համալսարանի նոր ամբիոնների հետ։

Ֆակուլտետներ
------------

Համալսարանում նախկին պոլիտեխնիկական ինստիտուտների միաձուլմամբ ստեղծվել են հետևյալ ֆակուլտետները.

* Ալբա Ռեգիա տեխնիկական ֆակուլտետ
* Բանկի Դոնաթի ինժեներական ֆակուլտետ
* Կանդո Կալմանայի էլեկտրաինժեներիայի ֆակուլտետ
* Կելետի Կարոլիի բիզնեսի և մենեջմենթի ֆակուլտետ
* Ջոն ֆոն Նոյմանի ինֆորմատիկայի ֆակուլտետ
* Թեթև արդյունաբերության և շրջակա միջավայրի ինժեներիայի ֆակուլտետ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑  БелИСА, 2016, էջ 6
3. ↑  Babos, 2016, էջ 12

Արտաքին հղումներ
----------------

* Օբուդայի համալսարանի պաշտոնական կայքը

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Ֆեյսբուք · Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ISNI: 0000 0001 1092 7422 · Microsoft: 103356709 |

 |
**Քաղաքացիական պատերազմի տարիներին զոհվածների հուշարձան** (ռուս.՝ Памятник погибшим в годы Гражданской войны), հուշարձան Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլինի շրջանի և Կրասնոսուլինսկի քաղաքային շրջանի վարչական կենտրոն Կրասնի Սուլին քաղաքի Ռակով ավանից 1 կմ հեռավորության վրա։ Այն նվիրված է 1917-1922 թվականների Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի ընթացքում զոհվածներին։ Տեղադրվել է 1920 թվականին։

Պատմություն
-----------

Քաղաքացիական պատերազմի տարիներին զոհվածների հուշարձանը, որը եղբայրական գերեզման է, տեղադրվել է 1920 թվականի նոյեմբերի 5-ին՝ Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլին քաղաքի Ռակովո ավանից 1 կմ հեռավորության վրա գտնվող բլրի վրա։

Հուշարձանը գլանաձև մետաղյա կոթող է, որի վերնամասը կոնաձև է։ Ամբողջ հուշարձանը ներկված է կապույտ, իսկ գմբեթի մասը և այն պսակող հնգաթև աստղը՝ կարմիր։ Եռակցված է խողովակներից և երկաթից։ Այս հուշարձանի հեղինակը Սուլին երկաթուղային կայարանի վագոնային դեպոն է։

Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի ընթացքում 1918 թվականին սպիտակգվարդիականների հետ մարտերում զոհվել է կարմիր բանակի 35 զինծառայող։ Նրանց ազգանունները պարզված չեն։ Հենց նրանց հիշատակին էլ նվիրված է այս կոթող-հուշարձանը։ Հուշարձանի շուրջը օղակաձև արված է հետևյալ գրությունը. «Հավերժ փառք հեղափոխության գործի համար զոհված մարտիկներին»։ Դեպի հուշարձանը տանում են աստիճաններ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  «Памятник погибшим в годы Гражданской войны»։ Վերցված է 2019 Մարտ 19
**Տիպայնացում**

* գրականության և արվեստի մեջ, տիպականի մարմնացումը։
* Տեխնիկայում, միջոցառումների համակարգ, որոնց նպատակը մեքենաների արտադրությունը, շենքերի և կառույցների շինարարությունը, տեխնոլոգիական պրոցեսների կատարումը փոքր թվով ընտրված տիպերի հանգեցնելն է։

Մեքենաների դետալների, շենքերի և տիպայնացուման կառույցների տարրերի միատեսականացման և ստանդարտացման անհրաժեշտ պայմանն է։ Մեքենաների կոնստրուկցիաների տիպայնմացման շնորհիվ հնարավոր է ընտրել առավել կատարյալ կոնստրուկցիա և դրա հիման վրա կազմակերպել հոսքազանգվածային կամ մասնագիտացված սերիական արտադրություն։ Տիպայնմացման շինարարության ինդուստրացման, շենքերի և կառույցների արժեքի իջեցման, որակի բարձրացման և կառուցման ժամկետների կրճատման կարևորագույն պայմանն է։ Տեխնոլոգիական պրոցեսների տիպայնմացման հնարավորություն է տալիս ընտրել առավել ռացիոնալ և բարձր արտադրողականության պրոցեսներ ու դրանք կիրառել նմանատիպ շինվածքների մշակման կամ պատրաստման համար, օգտագործելով տիպային հանդերձանքը, գործիքները և սարքավորումը։ Տիպայնացումը նպաստում է աշխատանքի արտադրողականության բարձրացմանը, նյութական ռեսուրսների խնայողությանը, արտադրանքների արժեքների իջեցմանը։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 12, էջ 12)։*  |
**Հաննա Հարփեր** (անգլ.՝ Hannah Harper, հուլիսի 4, 1982(1982-07-04), Բրիքսհեմ, Torbay, Դևոն, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), անգլիացի պոռնոգրաֆիկ ֆիլմերի դերասանուհի և ռեժիսոր։

Ծնվել է Դևոնի կոմսությունում։ Մեծացել է Դևոնշիր կոմսության Բրիքսհեմ ձկնորսական փոքրիկ քաղաքում, որտեղ նրա ծնողները աշխատում էին տեղի հանգստյան ճամբարներում։ Հաննա Հարփերը Սաութ-Դևոնի դպրոցում և քոլեջում տարվում է թատրոնով, լրագրությամբ, պարերով և հոգեբանությամբ։ Առաջին աշխատանքը վաճառողն էր տեղի ձկնորսական խանութում, ապա հյուրանոցում աշխատում է նախ ընդունարանում, հետո բարմեն և մատուցող։

2001-ին ամուսնու առաջարկությամբ սկսում է ֆոտոմոդելի կարիերան։ Մեկնում է Լոս-Անջելես ֆոտոսեսսիաներ մասնակցելու համար։ Այնուհետև հայտնվում է TM Video Productions-ի մի քանի սիրողական պոռնո տեսանյութերում։ Ավելի ուշ սկսում է գործակցությունը Բեն Դովերի հետ և ստանում է առաջին դերը պրոֆեսիոնալ պոռնո ֆիլմում։ Շուտով ստորագրում է բացառիկ պայմանագիր Legend Entertainment և Sin City Video ընկերությունների հետ։ Միևնույն ժամանակ իր կողակից Բենի հետ ակտիվ մասնակցում է LA Direct Models գործակալության ամենօրյա գործունեությանը։

Club Intemational ամսագրի կողմից Հարփերը մի քանի անգամ ներկայացվել է հանրությանը, իսկ Penhouse Pet ամսագիրը 2002-ի ապրիլին նրան ճանաչում է ամսվա աղջիկը։

Ավելի ուշ սթրիփ-ակումբում պարուհի է աշխատում։

Ֆիլմագրություն
--------------

* *Big Wet Tits 4* (2007)
* *Hannah Erotique* (2007)
* *Sexual Freak 5* (2007)
* *The Doll House* (2007)
* *Jack's Leg Show 2* (2007)
* *Go Fuck Myself 2* (2007)
* *Sub-Urban Sex* (2007)
* *Deeper 8* (2007)
* *Hannah Goes to Hell* (2006)
* *Dementia 4* (2006)
* *Hannah Harper Anthology* (2006)
* *Hookers* (2006)
* *Pink Paradise* (2006)
* *Blow Me Sandwich 10* (2006)
* *Busty Cops 2* (2006)
* *Mademoiselle* (2006)
* *Naughty Blondes* (2005)
* *Dementia 2* (2005)
* *Apprentass 3* (2005)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Internet Movie Database — 1990.


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | AFDb · AFDb · AllMovie · IAFD · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · Penthouse |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNE: XX1315552 · VIAF: 87086327 · WorldCat VIAF: 87086327 |

 |