**«Ալյոնկա»** (ռուս.՝ «Алёнка»), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Բորիս Բառնետը 1961 թվականին «Մոսֆիլմ» կինոստուդիայում Սերգեյ Անտոնովի համանուն վիպակի մոտիվներով։

Սյուժե
------

«Ալյոնկա» քնարական կատակերգությունը պատմում է այն մարդկանց մասին, որոնք 1950-ականների կեսերին մեկնել են Ղազախստանի տափաստան՝ մասնակցելու խոպան հողերի յուրացմանը։

Բերքահավաքի ժամանակ իննամյա Ալյոնկան ծնողների հետ գնում է 500 կիլոմետր հեռավորության վրա գտնվող շրջանային կենտրոն, որպեսզի շարունակի ուսումը դպրոցում, որը դեռ չկա նոր սովխոզում։ Նրա ընկերակիցները երկար ճանապարհի ընթացքում պատմում են իրենց կյանքի ու սիրո մասին։

Ֆիլմը բաղկացած է մի քանի նովելներից. ճանապարհին հերոսների պատմած յուրաքանչյուր պատմություններից ռեժիսորը կինոդիտողներին ներկայացնում է Ալենկայի ընկալման միջոցով, երեխայի աչքերով։

Բժշկական ինստիտուտն ավարտելուց հետո Ռիգայից խոպան է գնում երիտասարդ մասնագետ՝ ստոմատոլոգ Էլզա Կալնինը (Անդա Զայցե)։ Սովխոզային բուժկետում, որը տեղակայված է վագոն-տնակում, առանձին կաբինետ և ատամնաբուժական աթոռ չկա։ Բայց Էլզան չի վախենում դժվարություններից և գնում է Արիկ շրջանային կենտրոն՝ նոր սարքավորումներ բերելու։

Ալյոնկա ընկերակիցներին պատմում է, թե ինչպես է նա որոշել դպրոցում հինգ երկուս ստանալ և գրեթե խելագարության է հասցրել ծեր բարի ուսուցիչ Վիտամինիչին (Էրաստ Գարին)։

Մեխանիզատոր Ստեպան Ռևունի (Վասիլի Շուկշին) ընկերուհին՝ մայրաքաղաքացի աղջիկ Լիդյան (Մայա Մենգլետ) ձանձրանում է Բելոգորսկում՝ կոմերիտական շինհրապարակում, ուր Ստեպանը նրան տարել է Մոսկվայից։ Զույգը տեղափոխվում է խոպան, բայց այստեղ նրանց ընտանեկան կյանքը անմիջապես չի կարգավորվում, բացի այդ, սովխոզում չկա ՔԿԱԳ։

Պարզ ու բարի ռուս կին Վասիլիսա Պետրովնայի (Իրինա Զարուբինա) հետ խոպանում դժբախտություն է տեղի ունեցել։ Փրկելով ցանքսի հիմնադրամը՝ նրա դուստր Լիզան (Նատալյա Սելեզնյովա) մահացել է։ Սիբիրյան գյուղում ապրում է Վասիլիսայի մյուս դուստրը, որն անպայման ցանկանում է գալ խոպան՝ փոխարինելու մահացած քրոջը։

> 
> 
> Ոչ սոցիալական խնդիրներ ներկայացվում են մանկական ընկալմամբ։ Ընկալման բուն սկզբունքն է՝ «աշխարհը երեխայի աչքերով», պատկերը դրվում է «Սերյոժայի», «սահադաշտի և ջութակի», «Մարդը գնում է արևի ետևից» և երիտասարդ սերնդի այլ աշխատանքների հետ նույն շարքում։ Նրանց հետ համեմատությանը Բառնետը դիմանում է՝ երբեմն նույնիսկ առաջ անցնելով:— «Кино России». Режиссерская энциклопедия. Т.1. М. 2010.
> 
>

Դերերում
--------

| Դերասան | Դեր |
| --- | --- |
| Նատաշա Օվոդովա | Ալյոնկա Մուրատովա  Ալյոնկա Մուրատովա  |
| Իրինա Զարուբինա | Վասիլիսա Պետրովնա  Վասիլիսա Պետրովնա  |
| Վասիլի Շուկշին | Ստեպան Ռևուն  Ստեպան Ռևուն  |
| Մայա Մանգլետ | Ստեպանի կինը  |
| Նիկոլայ Բոգոլյուբով | Դմիտրի Պրոկոֆևիչ Գուլկո գլխավոր մեխանիկ Դմիտրի Պրոկոֆևիչ Գուլկո  |
| Էրաստ Գարին | Վիտամինիչ ուսուցիչ Վիտամինիչ  |
| Նիկոլայ Կրյուչկով | Ռոման Սեմյոնովիչ սովխոզի տնօրեն Ռոման Սեմյոնովիչ  |
| Եվգենի Շուտով | Տոլյա վարորդ Տոլյա  |
| Անդա Զայցե | Էլզա ատամնաբույժ Էլզա  |
| Վալենտինա Ուշակովա | Ալյոնկայի մայրը  |
| Անատոլի Գրաչյով | Եգոր  Եգոր  |
| Նատալյա Սելեզնյովա | Ելիզավետա  Ելիզավետա  |
| Նինա Նիկիտինա | Ագրաֆենա Սերգեևնա բժիշկ Ագրաֆենա Սերգեևնա  |
| Բորիս Ռոմանով | էպիզոդ  |
| Իվան Ժիվագո | էպիզոդ  |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Первой темой в «Лектории Кинопоиска» станет роуд-муви в фильме «Аленка»». Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ հունիսի 29-ին. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 14-ին.
2. ↑  «Кинопоиск» открывает в Москве лекторий о советском кино
3. ↑  Сахалинцам представят программу "Кино идет на окраины"
4. ↑  Кушниров, 1977, էջ 215
5. ↑  Марголит, 2010

Գրականություն
-------------

* *Кушниров М. А* Жизнь и фильмы Бориса Барнета. — М.: Искусство, 1977. — С. 204, 216. — 264 с. — 25 000 экз.

* *Евгений Марголит* Художник чувственно-эмоционального восприятия (Режиссерская биография Барнета)(ռուս.) // *Мастерская «Сеанс»* : Проект «Чапаев». — 2010.
* *Bilge Ebiri* Alyonka(անգլ.) // *Senses of Cinema* : journal. — 2012. — ISSN 1443-4059.

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Алёнка» (1961) на сайте «Энциклопедия отечественного кино»

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · ČSFD · FilmAffinity · Internet Movie Database · Rotten Tomatoes |

 |