**Չատնի** (հինդի՝ चटनी, անգլ.՝ Chutney), հնդկական ավանդական սոուսների մեծ խումբ, որոնք երանգավորում են հիմնական ուտեստի համը. կծու չատնիները լրացնում են ոչ կծու ուտեստները՝ զարդարելով սեղանը իրենց վառ գույնով։

Պատրաստման եղանակ
-----------------

Եփած չատնիները երբեմն պատրաստվում են բանջարեղենից, բայց ավելի հաճախ՝ մրգերից։ Դրանք պատրաստելու համար բավականին ժամանակ է պահանջվում, քանի որ բաղադրիչները պետք է եփվեն այնքան ժամանակ, մինչև դրանք ամբողջությամբ միախառնվեն։ Հում չատնիները պատրաստում են բաղադրիչները իրար խառնելով և դրանք մանրացնելով ու դարձնելով միատարր մածուկ։

Չատնին սովորաբար քաղցր է և հաճելի համով։ Դրանք գրգռում են ախորժակը և խթանում մարսողությունը։ Հիմնական ուտեստի համը ստվերելու համար բավական է մեկ կամ երկու գդալ չատնի, որը մատուցվում է փոքր ամանով կամ դրվում բրնձի կողքին գտնվող ափսեի վրա։

Չատնին պարտադիր հավելում է այնպիսի ուտեստների համար, ինչպիսիք են պանի պուրին, իդլին և դոսան։

Հնդկաստանում ամենատարածված չատնիներից են թամարինդի, կոկոսի, դաղձի և գետնանուշի չատնիները։ Այնուամենայնիվ, չատնիների ավելի շատ տեսակներ կան։ Դրանք կարող են ներառել գրեթե բուսական ամեն ինչ (և ոչ միայն սննդային)՝ սալորաչիր, չամիչ, սմբուկ, թթու վարունգ, խավարծիլ, սխտոր, սոխ, համեմ/գինձ, ինչպես նաև, օրինակ, յոգուրտ։

Միևնույն ժամանակ, միայն Հնդկաստանում (չատնիները տարածված են նաև Շրի Լանկայում և Պակիստանում) չատնիները մեծապես տարբերվում են տարբեր նահանգներում։ Օրինակ՝ Հիմաչալ Պրադեշ նահանգում սմբուկի և գուավայի համադրությունը ամենատարածվածն է, իսկ Ուտարակհանդում չատնիի հիմք կարող է հանդիսանալ կանեփը։

Չատնիները զգալի ժողովրդականություն են վայելում ժամանակակից անգլիական խոհանոցում, քանի որ անգլիացիները ծանոթացել են այս տեսակի սոուսների հետ Հնդկաստանի գաղութացման դարաշրջանում։

Պատկերասրահ
-----------

* Չատնիի տարբեր տեսակներՉատնիի տարբեր տեսակներ
* Չատնիի տեսակներՉատնիի տեսակներ
* Խնձորի չատնիԽնձորի չատնի
* Մանգոյի չատնիՄանգոյի չատնի

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Dry Chutney Powders - Simple Indian Recipes»։ *simpleindianrecipes.com*։ Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 27
2. ↑  «Date And Tamarind Chutney/ Coriander And Mint Chutney » DivineTaste»։ *www.divinetaste.com*։ Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 27
3. ↑  «Khajur Imli ki Chutney recipe - Imli ki Chutney Recipes - by Tarla Dalal - Tarladalal.com - #2796»։ *www.tarladalal.com*։ Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 27
4. ↑  «green chutney recipe, how to make punjabi green chutney recipe»։ *www.vegrecipesofindia.com*։ 2014 թ․ նոյեմբերի 15։ Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 27
5. ↑  «How to make Green Chutney & Sweet Chutney for Chats : (Mint Chutney) / (Date & Tamarind Chutney) / Chutneys for Chats»։ *www.tastyappetite.net*։ Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 27
6. ↑  «Green Tomato Chutney/ Husk Tomatillos Chutney » Sattvic Recipe»։ *www.sattvicrecipe.com*։ Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 27

Գրականություն
-------------

* Похлёбкин В. В. Чатни // Кулинарный словарь. — М.: Издательство «Э», 2015. — С. 398—399. — 456 с. — 4000 экз. — ISBN 978-5-699-75127-3.
* Адираджа дас. Ведическое кулинарное искусство. — Бхактиведанта Бук Траст, 1993. — С. 334.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Chutney Origins. Foodreference.com.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | NKC: ph174637 |

 |