**Թոմաս Արն** (անգլ.՝  Thomas Augustine Arne , մարտի 12, 1710(1710-03-12)[…], Լոնդոն, Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն - մարտի 5, 1778(1778-03-05)[…], Լոնդոն, Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն), ամբողջական անունը՝ Թոմաս Ավգուստին Արն, անգլիացի կոմպոզիտոր։ Արնը «Աստված, պահպանիր թագավորին/թագուհուն» (անգլ.՝ God Save the King / Queen) բրիտանական ազգային օրհներգի հեղինակն է։

Կենսագրություն
--------------

Թոմաս Արնը ծնվել և մանկությունը անցկացրել է Լոնդոնի Քովենթ Գարդեն շրջանի Քինգ Սթրիթ փողոցում։ Նրա հայրը պաստառագործ էր։ Նա սովորել է Էտոնի հայտնի քոլեջում՝ իրավաբան դառնալու հեռանկարով։ Ծնողներից գաղտնի պարապել և հմտացել է ջութակի և ստեղնաշարային գործիքների բնագավառներում։ Հաշվի առնելով Թոմասի եռանդը և ձեռք բերված նոր գիտելիքները, նրա հայրը համաձայնվում է, որ որդին իր գործունեությունը շարունակի երաժշտական ասպարեզում։

Երաժշտական գործունեություն
--------------------------

Կարճ ժամանակ ուսուցանել է Մայքլ Ֆեսթինգի մոտ, ով Իտալական Օպերայի երաժշտախմբի ղեկավարն էր։ Հիմնական հմտությունները ձեռք է բերել ինքնուրույն և այդ նպատակով աշխատանքի է ընդունվել Օպերայում որպես սպասավոր։ Սովորեցրել է քրոջը (հետագայում հայտնի դերասանուհի Միսիս Սայբերին) և կրտսեր եղբորը երգել և ընդգրկել է նրանց իր Ռոզամունդ (1733)(անգլ.՝ Rosamond) առաջին բեմադրված օպերայում։ Օպերան հիմնված էր Ջոզեֆ Էդիսոնի 1707 թվականի լիբրետոյի վրա և գրված էր «իտալական ոճով»։

Թոմաս Արնի հուշատախտակը Քովենթ Գարդենի Սուրբ Պողոսի եկեղեցում
Շուտով Արնը սկսում է համգործակցել Դրուլի Լեյն թատրոնի (անգլ.՝ Drury Lane Theatre) հետ և երաժշտություն է գրում Միլթոնի «Կոմուս» (անգլ.՝ Comus) դիմակային ներկայացման համար։ Արնը հետզհետե ձեռք է բերում անգլիական առաջատար լիրիկական կոմպոզիտորի համբավ։ Նրա թեթև, մեղեդիկական ոճը հստակ արտահայտվում են իր հետագա «Ալֆրեդ»(անգլ.՝  Alfred, a Masque ) և «Փարիզի Դատը»(անգլ.՝  The Judgment of Paris ) ստեղծագործություններում, որոնք երկուսն էլ գրվում են 1740 թվականինին Վելսի Արքայազնի Քյայվդեն նստավայրում։ Իր «Տիրիր, Բրիտանիա» (անգլ.՝  "Rule, Britannia" ) հանրահայտ ստեղծագործությունը լայն ճանաչում է ստանում և հաճախ օգտագործվում է որպես կայսրության ոչ պաշտոնական օրհներգ։ Այն նաև հնչում է անգլիական նավատորմի և բանակի հետ առնչվող միջոցառումների ընթացքում։

Ընտանեկան խնդիրների պատճառով երկու տարի Դուբլինում անցկացնելուց հետո, 1744 թվականին նա վերադառնում է Լոնդոն և նշանակվում է Դրուլի Լեյն թատրոնի և Վոքսոլ Գարդենսի կոմպոզիտոր։ Հաջորդող տասնամյակների ընթացքում Արնը հրատարակում է իր երաժշտական մի քանի ժողովածուներ։ 1759 թվականին նա դառնում է Օքսֆորդի երաժշտական գիտությունների դոկտոր։ 1961 թվականին նա հրապարակում է իր Հուդիթ (անգլ.՝  Judith) օրատորիան և Արտարքսես (անգլ.՝ Artaxerxes ) օպերան, որոնք շարունակում են բեմադրվել մինչև 19-րդ դարի սկիզբը։

Իր կյանքի վերջին տասնամյակում, Արնը Ստրատֆորդում բեմադրում է Գարիկի գովերգը (անգլ.՝  Garrick’s ode ), նվիրված Շեքսպիրի 1769 թվականի հոբելյանին։ 1771-1776 թվականների ընթացքում Արնը երաժշտություն է գրում «Կախարդական արքայազնը» (անգլ.՝  The Fairy Prince ), «Էլֆրիդա»(անգլ.՝  Elfrida ) և «Կարակտիկուս»(անգլ.՝  Caractacus ) ստեղծագործությունների համար։

Մահը
----

1778 թվականին Թոմաս Արնը մահանում է։ Նրա մարմինը հուղարկավորվում է Քովենթ Գարդենի Սուրբ Պողոսի տաճարում, որտեղ 68 տարի առաջ նրան կնքել էին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
2. 1 2 3 4  Encyclopædia Britannica
3. 1 2 3 4  Discogs — 2000.
4. ↑  Arne, Thomas Augustine — OUP. — ISBN 978-1-56159-263-0
5. ↑  *Риман Г.* Арн (ռուս.) // *Музыкальный словарь*: *Перевод с 5-го немецкого издания* / под ред. Ю. Д. Энгель — М.: Музыкальное издательство П. И. Юргенсона, 1901. — Т. 1. — С. 56.
6. ↑  Թոմաս Արն, Բրիտանական կոմպոզիտոր
7. ↑  "Բրիտանական ազգային օհներգը". Արխիվացված է the original 2017 թ․ մարտի 9-ին. Retrieved 2016 թ․ դեկտեմբերի 5. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)
8. ↑  «Տիրիր, Բրիտանիա»
9. ↑  "Թոմաս Արն, 18֊րդ դարի անգլիական երաժշտություն". Արխիվացված է the original 2016 թ․ հոկտեմբերի 21-ին. Retrieved 2016 թ․ դեկտեմբերի 5. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|dead-url=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Spotify |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | Allmusic · Discogs · Discogs · Internet Broadway Database · Internet Movie Database · International Music Score Library Project · MusicBrainz · Rate Your Music · Find A Grave · gravsted.dk · WikiTree |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա (11-րդ) · Բրիտանիկա · Բրոքհաուս · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր · Կրուգոսվետ · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Ռիմանի երաժշտական · Օքսֆորդի կենսագրական · Catholic (1907—13) · Catholic (1997—…) · Dictionary of Music and Musicians · Dictionary of National Biography · Universalis |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BAV: ADV12567425 · BIBSYS: 99025904 · BNE: XX837495 · BNF: 14784617x · CiNii: DA09846947 · CONOR: 113670499 · GND: 119223295 · GTAA: 260682 · ICCU: SBLV120353 · ISNI: 000000010911191X · LCCN: n79139208 · LNB: 000047423 · NKC: ola2002149532 · NLA: 36171347 · NLP: a0000001606630 · NSK: 000425915 · NTA: 071885420 · NUKAT: n97039617 · PTBNP: 206661 · LIBRIS: 36648 · SUDOC: 099497964 · VIAF: 66729716 · WorldCat VIAF: 66729716 |

 |

 |