**Օնլայն դրամապանակը** վեբ ծառայություն է, որը թույլ է տալիս օգտվողներին պահել և վերահսկել իրենց առցանց գնումների մասին տեղեկատվությունը, ինչպիսիք են մուտքերը, գաղտնաբառերը, առաքման հասցեն և վարկային քարտի տվյալները։ Այն նաև սպառողներին տալիս է հնարավորություն առցանց մանրածախ վաճառողներից ապրանքներ գնելու։

Այս համակարգերը կարող են ուղղակիորեն ինտեգրվել կամ զուգակցվել օպերատորի կամ կրեդիտ քարտով վճարումների հետ միասնական բջջային վեբ վճարային հարթակի միջոցով, օրինակ՝ Google Wallet-ի, PayPal-ի Արխիվացված 2013-07-12 Wayback Machine, Yandex.Money-ի և այլն։

Պատմություն
-----------

Անգլիացի ձեռներեց Մայքլ Օլդրիչը 1979 թվականին ստեղծեց առցանց գնումների գաղափար։ Նրա համակարգը միացրեց փոփոխված կենցաղային հեռուստացույցը իրական ժամանակում գործարքների մշակման համակարգչին ներքին հեռախոսագծի միջոցով։ Նա կարծում էր, որ videotex-ը՝ փոփոխված կենցաղային հեռուստատեսային տեխնոլոգիան մասնակցային հաղորդակցման հրաշալի միջոց է՝ առաջինը հեռախոսի գյուտից ի վեր։ Այն հնարավորություն տվեց «փակ» կորպորատիվ տեղեկատվական համակարգերին բացել «արտաքին» թղթակիցների համար ոչ միայն գործարքների մշակման, այլ նաև էլեկտրոնային հաղորդագրությունների և տեղեկատվության որոնման և տարածման համար, որը հետագայում հայտնի դարձավ որպես էլեկտրոնային բիզնես։ Զանգվածային հաղորդակցության նոր միջոցի` որպես «մասնակցային» սահմանումը հիմնովին տարբերվում էր զանգվածային հաղորդակցության և զանգվածային լրատվության ավանդական սահմանումներից և 25 տարի անց համացանցում սոցիալական ցանցի նախադրյալից։

1980 թվականի մարտին նա սկսեց գործարկել Redifon's Office Revolution-ը, որը թույլ տվեց սպառողներին, հաճախորդներին, գործակալներին, մատակարարներին և սպասարկող ընկերություններին առցանց միանալ կորպորատիվ համակարգերին և թույլ տալ, որ բիզնես գործարքներն իրականացվեն էլեկտրոնային եղանակով։

1980-ականների ընթացքում նա նախագծեց, արտադրեց, վաճառեց և աջակցեց առցանց գնումների բազմաթիվ համակարգեր՝ օգտագործելով videotex տեխնոլոգիան։ Այս համակարգերը, որոնք նաև ապահովում էին ձայնի արձագանքը և ձեռքի տպման մշակումը, առաջ են եկել ինտերնետից և համաշխարհային ցանցից, IBM PC-ից և Microsoft MS-DOS-ից և տեղադրվել են հիմնականում Մեծ Բրիտանիայում խոշոր կորպորացիաների կողմից։

Առաջին Համաշխարհային վեբ սերվերը, որը ստեղծվել է Թիմ Բերներս-Լիի կողմից 1990 թվականին, բացվել է առևտրային օգտագործման համար 1991 թվականին։ Այնուհետև 1994 թվականին ի հայտ եկան հետագա տեխնոլոգիական նորամուծությունները՝ առցանց բանկինգ, Pizza Hut-ի կողմից առցանց պիցցա խանութի բացում, Netscape-ի SSL v2 կոդավորման ստանդարտ տվյալների անվտանգ փոխանցման և Intershop-ի առաջին առցանց գնումների համակարգ։ Amazon.com-ը գործարկեց իր առցանց գնումների կայքը 1995 թվականին, որին անմիջապես հաջորդին eBay-ի ներկայացումը աշխարհին։

Ընդունումը որպես վճարման ձև
---------------------------

Դանդաղ ընդունման և բարձր մրցակցության պատճառով ներկայումս չկա որևէ ստանդարտ առցանց դրամապանակ, որը բոլորի կողմից ընդունված լինի։ Առցանց դրամապանակի ընդունումը որպես վճարման ձև տատանվում է՝ կախված ինչպես անհատական խանութի քաղաքականությունից, այնպես էլ օգտագործվող առցանց դրամապանակի տեսակից։ Օրինակ՝ Google Wallet-ը կարող է օգտագործվել MasterCard Paypass-ի վայրերում Միացյալ Նահանգներում։ Ընդհակառակը, բիթքոյնը, թեև ընդունված է միջազգայնորեն, շատ ավելի հազվադեպ է ընդունվում, մասամբ կապված է անօրինական կայքերի հետ, ինչպիսին է Silk Road-ը։ Բիթքոյնը կարելի է պահել նաև կրիպտոարժույթի առցանց դրամապանակում։ Կանխատեսվում է, որ մոտ ապագայում, քանի որ մեծանում է առցանց դրամապանակների օգտագործումը, սպառողների ներգրավումը կոնկրետ տեխնոլոգիաների նկատմամբ կնվազեցնի հատուկ առցանց դրամապանակների քանակը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «FDIC: Safe Internet Banking». Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ նոյեմբերի 10-ին. Վերցված է 2016 թ․ հունիսի 29-ին.
2. ↑  *Internet : technical development and applications*. Ewaryst Tkacz, Adrian Kapczynski. Berlin: Springer. 2009. ISBN 978-3-642-05019-0. OCLC 495479285.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ այլ (link)
3. ↑  «The Michael Aldrich Archive - E-Commerce, E-Business and Online Shopping». *aldricharchive.co.uk*. Վերցված է 2021 թ․ մարտի 13-ին.(չաշխատող հղում)
4. ↑  «Archived copy» (PDF). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2014 թ․ նոյեմբերի 27-ին. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 15-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ արխիվը պատճենվել է որպես վերնագիր (link)
5. ↑  «Archived copy» (PDF). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2012 թ․ մարտի 1-ին. Վերցված է 2014 թ․ մարտի 21-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ արխիվը պատճենվել է որպես վերնագիր (link)
6. ↑  «Archived copy» (PDF). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2017 թ․ նոյեմբերի 18-ին. Վերցված է 2014 թ․ մարտի 21-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ արխիվը պատճենվել է որպես վերնագիր (link)
7. ↑  «Archived copy» (PDF). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2016 թ․ մարտի 3-ին. Վերցված է 2014 թ․ մարտի 21-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ արխիվը պատճենվել է որպես վերնագիր (link)
8. 1 2 3  «Archived copy» (PDF). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2014 թ․ սեպտեմբերի 28-ին. Վերցված է 2014 թ․ մարտի 21-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ արխիվը պատճենվել է որպես վերնագիր (link)
9. 1 2  «Mobile Wallet Stalls in 2013: A Look into 2014'S Potential Lucrative Future - Business Wire» (Press release). 2013 թ․ սեպտեմբերի 25. Վերցված է 2016 թ․ հունիսի 29-ին.
10. ↑  «Google Pay - Learn What the Google Pay App is & How to Use It».
11. ↑  Ball, James (2013 թ․ մարտի 22). «Silk Road: the online drug marketplace that officials seem powerless to stop». *TheGuardian.com*. Վերցված է 2016 թ․ հունիսի 29-ին.