**Էրգոթերապիան** կլինիկական բժշկության ճյուղ, որը մասնագիտացած է այն մարդկանց գործունեության գնահատման, զարգացման և վերականգնման մեջ, որոնք հիվանդության կամ վնասվածքի հետևանքով կորցրել են ինքնուրույն շարժվելու կարողությունը։ Էրգոթերապիան օգտագործվում է մանկաբուժության, նյարդաբանության և նյարդավիրաբուժության մեջ՝ օգնելու մարդկանց ծայրամասային և կենտրոնական նյարդային համակարգի վնասվածքներով, օրինակ՝ ողնուղեղի վնասվածքներից և ինսուլտներից հետո։ «Էրգոթերապիա» տերմինը կիրառվում է Չեխիայում, Լեհաստանում, Ռուսաստանում, Բալթյան երկրներում, Գերմանիայում, Ավստրիայում և Շվեյցարիայում։ ԱՄՆ-ում, Կանադայում, Անգլիայում, Իսպանիայում, Շվեդիայում, Նորվեգիայում, Ֆինլանդիայում ավելի տարածված է «օկուպացիոն թերապիա».անվանումը, այսինքն՝ «բուժում զբաղվածությամբ»։ Էրգոթերապևտները նաև օգնում են հատուկ կարիքներ ունեցող երեխաներին ընդգրկվել առօրյա կյանքում։ Էրգոթերապիայի համաշխարհային օրը նշվում է ամեն տարի հոկտեմբերի 27-ին։

Պատմություն և նկարագրություն
----------------------------

ԱՄՆ նավատորմի Էրգոթերապևտներ, ովքեր աշխատում են ամբուլատոր հիվանդների հետ
Էրգոթերապիան դարձել է առանձնահատուկ մասնագիտություն Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո։ 1951 թվականին հիմնադրվել է Էրգոթերապևտների միջազգային կազմակերպությունը՝ Էրգոթերապևտների համաշխարհային ֆեդերացիան, որը միավորում է 83 երկրի և ավելի քան 400,000 մասնագետի։ Այս համագործակցության շնորհիվ 1970-ականներից սկսեցին բացվել էրգոթերապևտների պատրաստման առաջին մասնագիտական դպրոցները, 1986 թվականին ստեղծվեց Եվրոպական համայնքի էրգոթերապևտների կոմիտեն։ 1990-ականների կեսերին ձևավորվեց էրգոթերապիայի բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների եվրոպական ցանց, որի կենտրոնը գտնվում է Դանիայի Օլբորգ քաղաքում։ Ռուսաստանում էրգոթերապևտների առաջին վերապատրաստման ծրագիրը բացվել է 1999 թվականին Սանկտ Պետերբուրգի Իլյա Մեչնիկովի անվան պետական բժշկական ակադեմիայում՝ Շվեդիայի Օկուպացիոն թերապևտների ասոցիացիայի աջակցությամբ։ 2001 թվականին հիմնադրվել է Օկուպացիոն թերապևտների Ռուսաստանի ասոցիացիան (RAET), որը 2004 թվականից հանդիսանում է WFOT-ի մի մասը։

Էրգոթերապիան միջդիսցիպլինար ուղղություն է, որը միավորում է հոգեբանության, բիոմեխանիկայի, ֆիզիկական թերապիայի և մանկավարժության գիտելիքները։ Էրգոթերապիայի հիմնական նպատակներն են առօրյա կյանքի համար անհրաժեշտ հմտությունների վերականգնումը կամ կատարելագործումը, որոշակի զբաղվածության միջոցով պացիենտի զարգացման և ինքնիրացման պայմանների ստեղծումը` ամենօրյա գործունեություն, աշխատանք, արդյունավետ գործունեություն և ժամանց։

Էրգոթերապիստը հաշմանդամություն ունեցող անձանց սոցիալական, կենցաղային, աշխատանքային, ֆունկցիոնալ և շարժիչ հմտությունների վերականգնման մասնագետ է։ Նրա պրակտիկայում օգտագործվում են էրգոթերապիա, հոգեբանական և մանկավարժական տեխնիկա, ֆիզիկական վարժություններ, մանուալ թերապիայի տարրեր, մերսում և անհատական սարքավորումների ընտրություն։ Շատ երկրներում օկուպացիոն թերապևտները վերապատրաստվում են առանձին բակալավրի և մագիստրատուրայի ծրագրերով։ Ռուսաստանում էրգոթերապիան ներառված է բժշկական ուսանողների համար «բժշկական վերականգնում» առարկայի ուսումնական ծրագրում։ Սանկտ Պետերբուրգի Պավլովի անվան բժշկական համալսարանի էրգոթերապևտ և դոցենտ Մարիա Մալցևան նշում է, որ 2017 թվականին Ռուսաստանում աշխատել է մոտ 100-120 էրգոթերապևտ, որոնք ավարտել են կարճ դասընթացներ, և միայն 4-5 հոգի է հատուկ կրթություն ստացել արտասահմանում։

Աշխատանքային թերապիան ունի հաճախորդին ուղղված մոտեցում և կենտրոնացած է պացիենտի համար իմաստալից գործողությունների վրա։ Հիմնական սկզբունքները նկարագրվել են Ջորջ Դանթոնի կողմից 1919 թվականին իր «Վերականգնողական թերապիա» գրքում։

Գործունեությունը նույնքան անհրաժեշտ է մարդուն, որքան սնունդն ու խմիչքը։ Յուրաքանչյուր մարդ պետք է ունենա մտավոր և ֆիզիկական ակտիվություն։ Գործունեությունը պետք է նշանակություն ունենա հիվանդի համար և առաջացնի դրական հույզեր։ Նրանք, ովքեր հիվանդ են մտքով, մարմնով և հոգով, կարող են բուժվել գործունեության միջոցով։

Հիմնական ուղղություններ
-----------------------

Աշխատանքային ծրագրերն ընտրվում են անհատապես յուրաքանչյուր բնագավառի համար՝ նյարդաբանական պաթոլոգիա, վնասվածքաբանություն, հոգեկան խանգարումներ, ուռուցքաբանություն, հենաշարժական համակարգի դեֆորմացիա առաջացնող հիվանդություններ, նյարդային և հենաշարժական համակարգերի բնածին պաթոլոգիա։ Էրգոթերապևտներն աշխատում են կլինիկաներում, հիվանդանոցներում, ցերեկային հիվանդանոցներում, վերականգնողական կենտրոններում, առողջարաններում, դպրոցներում և նախադպրոցական հաստատություններում։

Նյարդաբանական պրակտիկայում էրգոթերապևտները սովորաբար աշխատում են ինսուլտի հետևանքների հետ՝ պարեզ, կաթված, խոսքի արատներ։ Այս դեպքերում ծրագիրը կենտրոնանում է ինքնասպասարկման հմտությունների ուսուցման վրա, ինչպիսիք են անձնական հիգիենան, հագնվելը և հավասարակշռությունը, որպես վերականգնման առաջին քայլ։ Այնուհետև հիվանդները տիրապետում են շարժման և տնային ինքնասպասարկման հմտություններին։ Վնասվածքային պրոֆիլի ծրագիրը հետևում է նույն օրինակին։ Օտար երկրներում առաջին խմբերի հիվանդների օկուպացիոն թերապիան սկսվում է հիվանդանոցից։ Դա անելու համար բաժինները ստեղծում են ուսուցողական սենյակներ, որոնք կահավորված են խոհանոցին, զուգարանակոնքին կամ լոգասենյակին հարմարեցնելու համար։ Դասերը կարող են անցկացվել անհատական կամ խմբակային։ Էրգոթերապևտը նաև այցելում է հիվանդի տուն՝ պարզելու կենսապայմանները և անհրաժեշտ փոփոխություններ կատարելու շրջակա միջավայրում, օրինակ՝ խորհուրդ տալով տեղադրել լրացուցիչ բազրիքներ, հեռացնել շեմերը, վերադասավորել կահույքը և այլն:Կոգնիտիվ խանգարումներ ունեցող հիվանդների համար, ինչպիսիք են Դաունի համախտանիշը, մտավոր հետամնացությունը, Ալցհեյմերի հիվանդությունը և այլն, ծրագիրը սկսվում է հատուկ վարքագծային ալգորիթմի ստեղծմամբ։ Սովորաբար նման սահմանափակումներ ունեցող մարդիկ անունները լավ չեն հիշում, բայց հիշում են գույներն ու երկրաչափական ձևերը, հետևաբար գործնականում օգտագործվում են առարկաների հիշեցում և նշում։

Էրգոթերապիայի ընթացքը
---------------------

Ընդունելություն և տեղեկատվություն - հիվանդին պատմում են ծառայության մասին, ուսումնասիրում դրա հնարավորությունները առօրյա կյանքում, միջավայրում և մշակութային առանձնահատկություններում։

Հիվանդի ընդհանուր գնահատումը մի փուլ է, որն օգնում է հասկանալ հիվանդի ներկա վիճակը և կազմել նրա խնդիրների ցուցակը։ Գնահատումը օգտագործում է դիտարկում, հիվանդի կամ խնամողի հարցազրույցներ, ստանդարտացված թեստեր, սանդղակներ և հարցաթերթիկներ։

Միջամտության պլանավորում և զարգացում - Էրգոթերապևտը սահմանում է աշխատանքային նպատակներ, ընտրում է միջամտության իրականացման մեթոդները, ինտենսիվությունը և տևողությունը և որոշում պլանավորված արդյունքները։

Արդյունավետության գնահատումը Էրգոթերապիայի վերջին փուլն է, որտեղ մասնագետը համեմատում է իրական արդյունքները նախատեսվածի հետ և որոշում՝ շարունակել, թե դադարեցնել միջամտության ծրագիրը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Blesedell, E. Cohn, E. S. & Boyt, B. A. (2009). Willard & Spackman’s occupational therapy. Lippincott.
2. ↑  "Пояснительная записка к проекту профессионального стандарта "Специалист по эрготерапии - эрготерапевт"" (PDF). Союз реабилитологов России. 2016. Արխիվացված (PDF) from the original on 2021 թ․ հունիսի 1. Retrieved 2019 թ․ մայիսի 15.
3. ↑  *И. Вотава* Роль эрготерапии в реабилитации лиц с ограничениями жизнедеятельности и международном сотрудничестве // *Медицина в Кузбассе* : журнал. — 2003. — № 3. — С. 7—9.
4. 1 2 3  "Эрготерапия в России и мире". РИА Новости. 2016 թ․ հոկտեմբերի 26. Արխիվացված from the original on 2019 թ․ ապրիլի 9. Retrieved 2019 թ․ մայիսի 15.
5. ↑  "Пояснительная записка к проекту профессионального стандарта "Специалист по эрготерапии - эрготерапевт"" (PDF). Союз реабилитологов России. 2016. Արխիվացված (PDF) from the original on 2021 թ․ հունիսի 1. Retrieved 2019 թ․ մայիսի 15.
6. ↑  *Супонева Н. А. Мальцева М. Н. Зимин А. А.* Методические основы применения эрготерапии в реабилитации больных с острым нарушением мозгового кровообращения // *Вестник восстановительной медицины* : журнал. — 2017. — № 2. — С. 68—73.
7. ↑  "Эрготерапия - современный метод реабилитации". Комсомольская правда. 20162-11-23. Արխիվացված from the original on 2017 թ․ դեկտեմբերի 27. Retrieved 2019 թ․ մայիսի 15.
8. ↑  Parham, L. D. & Fazio, L. S. (Eds.). (1997). Play in occupational therapy for children. St. Louis, MO: Mosby
9. 1 2  *Абусева Г. Р, Пирогова С. В. Лапотников А. В* Эрготерапия - необходимая часть реабилитационного процесса // *Главное военно-медицинское управление министерства обороны РФ* : сборник. — 2014. — С. 36—37.
10. ↑  "Эрготерапевтов по осени сосчитают". Medvestnik.ru. 2017 թ․ օգոստոսի 2. Արխիվացված from the original on 2021 թ․ նոյեմբերի 2. Retrieved 2019 թ․ մայիսի 19.


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | NCI Thesaurus  |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · MESH ID |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 13319124r · GND: 4673586-0 · LCCN: sh85093850 · Microsoft: 102190203 · NDL: 00569943 · NKC: ph119986 |

 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Տես՝ ***эрготерапия*** Վիքիբառարան, բառարան և թեզաուրուս |

* Официальный сайтArchived 2020-08-12 at the Wayback Machine. Русской профессиональной ассоциации эрготерапевтов
* Официальный сайт Международной организация эрготерапевтов
* Фильм «Эрготерапевты»Archived 2021-04-21 at the Wayback Machine. на сайте проекта Европейского союза «Эрготерапия»