recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Արսեն Գուլամիրյան** (հոկտեմբերի 4, 1987(1987-10-04), Հայաստան), ծանրքաշային կարգում հանդես եկող հայազգի ֆրանսիացի պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտիկ։ *WBA*-ի վարկածով մայրցամաքային չեմպիոն, Ֆրանսիայի չեմպիոն, *WBA*-ի աշխարհի չեմպիոն (2018 թվականից մինչև այսօր)։

Կարիերա
-------

Արսեն Գուլամիրյանը 2011 թվականի մայիսի 27-ին պրոֆեսիոնալ ռինգում ելույթ ունեցավ լեհ բռնցքամարտիկ Ադրիանա Բլեսզունսկիի դեմ։ Պայքարը տեղի ունեցավ ծանրքաշայինների միջև և ավարտվեց Գուլամիրյանի հաղթանակով։ Նա 1-ին ռաունդում կարողացավ նոկաուտի ենթարկել իր մրցակցին։ 2016 թվականի մարտի 5-ին նա պայքարում է մայրցամաքային չեմպիոնի գոտու համար՝ կռվելով չեխ բռնցքամարտիկ Լյուբոս Սուդայի դեմ։ Հաջորդ պայքարում, որը տեղի ունեցավ 2016 թվականի ապրիլի 16-ին, Արսենը առաջին ծանրքաշայինների կարգում դառնում է Ֆրանսիայի չեմպիոն։ 2016 թվականի մարտի 20-ին նա պաշտպանում է մայրցամաքային չեմպիոնի տիտղոսը՝ պայքարելով ռուս Անդրեյ Կնյազևի դեմ։

2018 թվականի մարտի 24-ին 11-րդ ռաունդում տեխնիկական նոկաուտով հաղթում է բելգիացի բռնցքամարտիկ Ռիադ Մերհիին և դառնում է *WBA*-ի չեմպիոն՝ առաջին ծանրքաշային կարգում։ 2018 թվականի հոկտեմբերի 20-ին 9-րդ ռաունդում նոկաուտի է ենթարկել Մարկ Ֆլենագանային և պաշտպանել *WBA*-ի չեմպիոնի տիտղոսը։

Պրոֆեսիոնալ մարտերի թիվ
-----------------------

| Մարտ | Ռեկորդ | Հակառակորդ | Ռաունդ | Ամսաթիվ | Մարտի վայր | Արդյունք | Ծանոթագրություն |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **24** | 24-0 | Ավստրալիա Ֆլենագան Մարկ (24-5) | 9 (12) | հոկտեմբերի 20 2018 | Ֆրանսիա Մարսել, Ֆրանսիա | TKO (12) | Մարտ՝ առաջին ծանրքաշային կարգում չեմպիոնական տիտղոսի համար WBA: |
| **23** | 23-0 | Բելգիա Ռիադ Մերհի (24-0) | 11 (12) | մարտի 24 2018 | Ֆրանսիա Մարսել, Ֆրանսիա | TKO (12) | Մարտ՝ առաջին ծանրքաշային կարգում չեմպիոնական տիտղոսի համար WBA: |

Ծանոթագրություններ
------------------

* Արսեն Գուլամիրյան(անգլ.) — պրոֆեսիոնալ մենամարտերի վիճակագրություն *BoxRec* կայքում։

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Սոցիալական ցանցերում | Թվիթթեր |
|  |
| Ֆոտո, վիդեո և աուդիո | Ինստագրամ |
|  |
| Թեմատիկ կայքեր | BoxRec |

 |
**Լյուդովիկո (Լուի) Բրեա** (իտալ.՝ Ludovico Brea, ֆր.՝ Louis Brea), 1450, Նիս, Սարդինիայի թագավորություն, Իտալիա - 1523), իտալա-լիգուրյան ծագմամբ ռենեսանսյան նկարիչ, որի աշխատանքները հիմնականում կենտրոնացված են ժամանակակից Լիգուրիայի (Իտալիա) և Ծովափնյա Ալպերի արևելյան մասի (Ֆրանսիա) ափամերձ քաղաքներում։

Կենսագրություն
--------------

Բրեան ծնվել է այն ժամանակ Ջենովայի հանրապետության մաս կազմող Նիսում՝ տակառագործների ընտանիքում, որն արմատներով Մոնտալտո Լիգուրեյից էր։

Բրեան հիմնականում կղերական նկարիչ էր, և նրա առավել նշանավոր աշխատանքները ալտարական նկարներն են։ Նկարչի առաջին նշանավոր աշխատանքը Սիմեի (ժամանակակից Նիս) ֆրանցիսկյան վանքի որմնանկարն է։ Բրեայի մյուս աշխատանքները կենտրոնացած են Մոնակոյի և Մենթոնի, Տաջիայի և Իմպերիայի և Սավոնայի և Ջենովայի միջև եղած ափամերձ բնակավայրերում։

Լյուդովիկո Բրեայի աշակերտներից է եղել Տերամո Պյաջոն։

Հիմնական աշխատանքներ
--------------------

Ալտարական նկարի պրեդելլան՝ նվիրված Սուրբ Մարգարիտային (ի սկզբանե գտնվել է Լյուսերամի ծխական եկեղեցում), Նիսի Գեղարվեստի թանգարան
* *«Պիետա»* (1475), Սիմեի վանք
* *«Խաչելություն»* (1481), Բյանկոյի ապարանքի պատկերասրահ
* *«Համբարձում»* (1483), Դուրացո Ջուստինիանիի պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ
------------------


* Ticozzi Stefano (1830)։ Dizionario degli architetti, scultori, pittori, intagliatori in rame ed in pietra, coniatori di medaglie, musaicisti, niellatori, intarsiatori d’ogni etá e d’ogni nazione' *(Volume 1)*։ Gaetano Schiepatti; Digitized by Googlebooks, Jan 24, 2007։ էջ 214



|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | RKDartists |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուս · Իտալացիների կենսագրական բառարան |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNF: 122130074 · CONOR: 279778403 · GND: 1089407742 · ISNI: 0000000057595579 · LCCN: n93041629 · SUDOC: 030784123 · VIAF: 173014076, 57417046 · ULAN: 500016177 · WorldCat VIAF: 173014076, 57417046 |

 |

 |
**Սուրբ Նիկոլայի տաճար**, Ֆրիբուր քաղաքի կաթոլիկ մայր տաճար, շվեյցարական համադաշնությունում, նվիրված է սուրբ Նիկոլայ Միրլիկիյսկիին։ Տաճարը գտնվում է հին քաղաքի հյուսիսարևմտյան մասում, ուշ գոթական ոճի վառ օրինակ է, դոմինանտային ճարտարապետություն միջնադարի կենտրոնում, տեսարժան վայր, որը մշտապես գրավում է զբոսաշրջիկների ուշադրությունը։

Առաջին ռոմանական մատուռը Զանե գետի ափին, որը հիմնադրվել է 1157 թվականին։ Ժամանակակից տաճարի շինարարությունը սկսել է 1283 թվականին և ավարտվել է մի քանի էտապներով 1490 թվականին։

Եռասյունամեջ տաճարը բարձր կենտրոնական նավով կառուցվել է տեղական ավազաքարով և աչքի է ընկնում հարստությամբ ու դեկորատիվ տարրերի բազմազանությամբ։ Տաճարի գլխավոր մուտքը արևմուտքի կողմից է, զարդարված է փորագրովի քանդակազարդ ճակատամասով, Ահեղ դատաստանը պատկերող տեսարաններ, սուրբ Նիկոլայի արձանը, տասներկու առաքյալները, Աստվածամայրը մանուկի հետ, ստեղծված XV դարի բնօրինակներից։ Տաճարի աշտարակի բարձրությունը 76 մետր է, և չունի զանգակատուն, նրա վրա կախված է XIV - XVIII դարերի 13 զանգակներ, դարանք այսօր ամենահին զանգակներն են Շվեյցարիայում։ Աշտարակը, որին կարելի է հասնել պտուտակաձև սանդուղքով, անցնելով 368 քայլ, բացվում է տեսարան դեպի քաղաքի համայնապատկերը և Ալպերի նախալեռնային շրջանը։

Տաճարի ներսում ուշադրություն է գրավում զոհասեղանը, Ավետման և Սուրբ Աստվածածնի զարդարուն փայտյա ձևը։ Զոհասեղանին կցվում է նաև գոթական կռածո ցանկապատը։ Պահպանվել են հարուստ ներքին զարդարանքները. XV դարի աթոռներ՝ փորագված մարգարեների պատկերներով, 1498 թվականի մկրտության ավազան, խորանի տարածքում գոթական թիկնաթոռ։ Եզրային կամարի վրա պատկերված է 1433 թվականի «Մարմնի ամփոփումը դագաղի մեջ» բազմադեր քանդակը։ Մայր տաճարում գտնվում է Շվեյցարիայի ամենամեծ գերեզմանատունը։

Ֆրիբուրի տաճարը հայտնի է իր ապակե նախշերով, որոնք պատկանում են երկու դարաշրջանների։ Եզրային ճակատամուտքում կա XV դարի մյունխենցի գեղանկարիչ Ուլրիխ Վագների ոճի վերածնություն, որտեղ պատկերված են Քրիստոսի Խաչելության և Քարոզչի պատկերները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Swiss Inventory of Cultural Property of National Significance, February 2017 — Swiss Federal Office for Civil Protection, 2017.
2. ↑  *Кришат М.* Швейцария. Лихтенштейн. Путеводитель. — М.: Вокруг света, 2009. — 540 с. — ISBN 978-5-98652-210-4
3. ↑  Русская Швейцария. Фрибург(չաշխատող հղում)
Հերովդես Մեծի կողմից վերակառուցված Երուսաղեմի տաճարի մանրակերտը
**Երուսաղեմի տաճար** (եբրայերեն՝ בֵּית הַמִּקְדָּשׁ‎, *Բեյթ ա-Միքդաշ*, այսինքն «Սրբազանության տուն»; եբրայերեն՝ מִּקְדָּשׁ‎, *Միքդաշ*), մ.թ.ա.10-րդ դար-մ.թ. 1-ին դարերում հրեա ժողովրդի կրոնական կյանքի կենտրոն։ Տաճարը գտնվում էր Երուսաղեմի Տաճարի լեռան վրա, որտեղ այժմ տեղակայված է 637 թվականին արաբների կողմից կառուցված Կուբբաթ ալ-Սախրա («*Գմբեթ Ժայռի վրա*») մուսուլմանական սրբավայրը։ Հնում միայն այդ վայրում էր կարելի Միասնական Աստծոն զոհաբերություն մատուցել, որը կատարում էին քահանաները (քոհեններ) և ղևտացիները։ Տաճարը նաև տարին երեք անգամ ուխտագնացության վայր էր հանդիսանում հրեաների համար Փեսախի (Զատիկ), Շավուոթի (Պենտեկոստե) և Սուքքոթի (Տաղավարաց տոն) ժամանակ։

Ըստ Աստվածաշնչի՝ հրեաների Եգիպտոսից դուրս գալուց հետո և մինչև Երուսաղեմի Տաճարի կառուցումը, ժամանակավորապես որպես տաճար է ծառայել ժողովի շարժական Խորանը։ Երուսաղեմի տաճարն իրենից ներկայացնում էր կառույց և դրանով տարբերվում էր զոհարանից և բացօթյա սրբատեղիներից (բեմ)։ Տաճարում գտնվում էին Աստծու ներկայությունը խորհրդանշող առարկաներ (Պատգամի Տապանակը քարասալիկով և քերովբեներ), ինչպես նաև պատարագ մատուցելու սպասք։ Պատարագ մատուցելու համար առավել կարևոր սպասքներ էին հանդիսանում. 

* Ողջակիզման մեծ զոհասեղանը, որի վրա զոհաբերվում էին Աստծուն նվիրաբերված կենդանիներ, ինչպես նաև հացի նվիրաբերում և գինու հեղում էր կատարվում,
* Խնկարկման ոսկե զոհասեղան, որի վրա խունկ էին ծխեցնում,
* Ոսկե աշտանակը, որն իր լույսով լուսավորում էր Տաճարը,
* Առաջարկների հացերի ոսկե սեղանը, որի վրա տեղադրված էին սուրբ «առաջարկությունների հացերը»։

Հուդայականության համաձայն՝ տաճարը կվերականգնվի և ապագայում կդառնա հոգևոր կենտրոն հրեա ժողովրդի և ողջ մարդկության համար։

Աստվածաշնչում տաճարը սովորաբար անվանում են «YHWH Բետ» (Աստծու անունն արտասանելու արգելքի հետևանքով կարդացվում է Բետ Ադոնայ՝ Տիրոջ Տուն, կամ Բետ Էլոխիմ՝ Աստծո Տուն)։ Հաճախ Հնգամատյանի և մարգարեների պոետական տեքստերում տաճարն անվանվում է «Լևանոն» (եբրայերեն՝ לבנון‎‎ ― «սպիտակ»)։ «Բետ ա-Միկդաշ» անունը(եբրայերեն՝ בֵּית הַמִּקְדָּשׁ‎‎ ― Սրբությունների Տուն) տարածում է գտել Միշնայի (2-րդ դար) ժամանակներից։ Հրեական կրոնական գրականության մեջ լայն կիրառում ունի «Բետ ա-Բեհիրա» անունը (եբրայերեն՝ בֵּית הַבְּחִרָה‎ ― Ընտրության Տուն)։ Պոետական գրականության մեջ տաճարն անվանվում է նաև «Արիել» անվամբ (եբրայերեն՝ אריאל‎‎ ― տառացիորեն՝ «Աստվածային առյուծ»)։

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Աստվածաշնչյան · Բրիտանիկա · Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Կրուգոսվետ · Համառոտ հրեական · Հրեական Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Catholic (1997—…) · Universalis |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4199822-4 · LNB: 000176749 · NKC: ko20191033469 · VIAF: 249028635 · WorldCat VIAF: 249028635 |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նազանի (այլ կիրառումներ)

**Նազանի** (Հովհաննես Տեր-Մարտիրոսյան), Թորոս Թառլանյան, Հովհաննես Տերենց, 1870, Ալեքսանդրապոլ, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - 1912, Ալեքսանդրապոլ, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն), գրող, աշուղ։

Կենսագրություն
--------------

1895 թվականին ավարտել է Մոսկվայի կայսերական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ Աշխատել է Ալեքսանդրապոլում՝ որպես իրավաբան և կրթության գործիչ։ Լույս են տեսել Նազանու «Սրտի խօսքեր» (1892) բանաստեղծությունների ժողովրդական, «Մեր խալֆան» (1906) վիպակը, «Սիրոյ տաղեր» (1913) ժողովրդական։ Նազանին առավել հայտնի է աշուղական երգերով («Ես մի խոսնակ թառ ունեի», «Տերն, աչքերիդ ատլաս փայլից», «Ո՞ւր ես, ուր ես, ազիզ աղջիկ», «Յար, քեզ հետ խոսելիք ունեմ» և այլն)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Ով ով է։ Հայեր» հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Հայկական հանրագիտարան հրատ. Երևան, 2007, էջ 192։

Աղբյուրներ
----------

* Լեվոնյան Գ, Սայաթ-Նովայի համալսարանական աշակերտը. Հովհաննես Տերենց, «Ձիթենի», ժող, Թ. 1915։

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ · AV Production |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 17776 |

 |
**Լիսաբոնի ծովային թանգարան** (պորտ.՝ Museu de Marinha), գտնվում է Պորտուգալիայի մայրաքաղաք Լիսաբոնում (Բելեն շրջանում) և նվիրված է պորտուգալական ծովագնացությանը և նավատորմին։

Պատմություն
-----------

Թանգարանը հիմնադրվել է 1863 թվականի հունիսի 22-ին, Լուիշ 1-ին թագավորի կողմից (օվկիանոսագիտության սիրահար և միակ պորտուգալացի միապետը, ով երբևէ ինքնուրույն նավ է կառավարել) այժմ գտնվում է ուշ գոթական մանուելյան շինության արևմտյան թևում։

Հավաքածու
---------

Թանգարանը զբաղեցնում է 50 հազար մ² տարածք և ընդգրկում է 20 000 ցուցադրանմուշներ։ Հավաքածուում ներկայացված են գալյունե կերպարներ, նավագնացական գործիքներ, հնագույն քարտեզներ, ծովակալների դիմանկարներ և նավերի մոդելներ։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *Musées à visiter à Lisbonne* Linternaute.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Թանգարանի պաշտոնական կայք (պորտ.)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 145091633 · WorldCat VIAF: 145091633 |

 |
**Անպատվություն** (անգլ.՝ Disgrace), հարավ-աֆրիկյան գրող Ջոն Կուտզեի վեպը, որի համար նա պարգևատրվել է Բուքերյան մրցանակով։

Ֆիլմագրություն
--------------

Գործողությունները կատարվում են Հարավ-աֆրիկյան հանրապետությունում։ Վեպը պատմում է համալսարանում աշխատող հարավ-աֆրիկացի պրոֆեսոր Դևիդ Լուրիի կյանքի մասին, ով մի ուսանողուհու պատճառով կորցրել էր աշխատանքը, համբավը, երազանքների հաջողությունները։ Նա լքում է Քեյփթաունը և ուղևորվում է իր լեսբիան աղջկա՝ Լյուսիի մոտ՝ Արևելա-Կապսիական նահանգ։ Ներկայացնելու համար էթնիկ ու բարոյական տարաձայնությունները, Կուտզեն օգտագործում է սերտ համախմբված սյուժե, որտեղ բոլոր գծերը փոխկապակցված են։ «Կոմերսանտ» լրագրի թղթակցի կարծիքով, Կուտզեն առաջնորդվել է «ռուսական դասական գրականության կտակարաններով», դրա համար էլ ասել է, թե զարմանալի չէր լինի, եթե վեպն անվանվեր «Ազնվականություն և Անպատվություն» կամ «Վիրավորողներն ու վիրավորվողները»։

Էկրանավորում
------------

2008 թվականին վեպն էկրանավորվեց, պրոֆեսոր Լուրիի կերպարը մարմնավորեց Ջոն Մալկովիչը։ Ֆիլմի ռեժիսորն էր Սթիվ Ջեյքոբսը։

Բուքերյան մրցանակ
-----------------

«Անպատվություն» գրքի համար Կուտզեն երկրորդ անգամ արժանացավ Բուքերյան մրցանակի։ 1983 թվականին նա ևս մեկ անգամ ստացավ այդ մրցանակը «Կ. Միխայելի կյանքն ու ժամանակը» վեպի համար։ 2003 թվականին Կուտզեն դարձավ Գրականության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր։

Գրականություն
-------------

* Kailash C. Baral "A Moderated Bliss"։ J. M. Coetzee's 'Disgrace' as Existential Maturation" // J. M.Coetzee։ Critical Perspectives. — New Delhi։ Pencraft, 2008. — С. 161—16
* Gertrude B. Makhaya The Trouble with JM Coetzee // Oxonian Review
* Մեր մարդը Հարավային Աֆրիկայում // Լրագիր «Կոմերսանտ», № 180 (2783). — 03.10.2003

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Freebase տվյալների վերբեռնում — Google.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Бесчестье(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում (անգլ.)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | OCLC |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |

 |
**Անտիպատրոս II Մակեդոնացի** (հուն․՝ Ἀντίπατρος Β'), Մակեդոնիայի Կասանդր (երբեմն նաև Անտիպատր II) արքայի որդին, մ.թ.ա. 294 թվականից Մակեդոնիայի թագավոր։

Նրա հիմնական հակառակորդը եղել է իր եղբայրը, որն ապստամբություններ է բարձրացրել հոր ժառանգությանը տիրանալու համար։ Գահին անցնելուց հետո Անտիպատրոսը աքսորում է եղբորը և սպանում մորը՝ Ֆեսալոնիկին, որը սատարում էր Անտիպատրոսի եղբոր՝ Ալեքսանդր V-ի վարած քաղաքականությունը։

Ալեքսանդրը ստանալով հելլենիզմի դարաշրջանի զորավար Պյուռոսի օգնությունը կարողանում է վերադառնալ աքսորից և հաստատվել Մակեդոնիայի որոշ տարածքների վրա։ Որոշ ժամանակ անց Ալեքսանդրին հաջողվում է գահընկեց անել Անտիպատրոսին և հռչակվել Մակեդոնիայի թագավոր։ Գահընկեց արվելուց հետո Անտիպատրոսը փախչում է աներոջ տուն, սակայն Ալեքսանդր V-ը հրամայում է սպանել եղբորը։ Մ.թ.ա. 279 թվականին Անտիպատրոսը սպանվում է։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Eusebius von Caesarea, erstes Buch der *Chronographia* übersetzt von Andrew Smith (2008), S. 236.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Justinus's account of the killing of Antipater II
* Plutarch's account of the ousting of Antipater II
**Արևելյան Վեյ (東魏 —Դուն Վեյ)**, 534-550 թվականներին գոյություն ունեցող պետություն Հյուսիսային Չինաստանի տարածքում՝ Նան-բեյ-չաոյի ժամանակաշրջանում։

Արևելյան Վեյի կայրսրությունն առաջացել է 534 թվականին Հյուսիսային Չինաստանի Հյուսիսային Վեյ թագավորության փլուզումից հետո։ Այդ ժամանակ ներքին անկարգությունների արդյունքում հյուսիսում իշխող Յուան (Տոբա) կայսերական ընտանիքը կորցրել էր իշխանությունը, որը գտնվում էր հրամանատար Գաո Հուանի (高歡) ձեռքում։ Սյաո Ու-Դի կայսրը ներկայացավ նրա դեմ, բայց ոչնչացվեց և ստիպված եղավ փախչել Գուանչժուն, որն այդ ժամանակ դարձել էր Արևմտյան Վեյ կայսրության կենտրոնը։ Նույն տարում Գաո Հուանը Արևելյան Վեյի թագավորության գահ բարձրացրեց Յուան տոհմի իշխաններից մեկին՝ Յուան Շանջյանին, որը կայսր Սյաո Ցզին-դին (孝靜帝) էր՝ Արևելյան Վեյի առաջին և միակ կայսրը։ Այնուամենայնիվ նա ոչ մի իրական իշխանություն չուներ։ Մի քանի արշավանքներ էին ծրագրված Արևմտյան Վեյի դեմ՝ նպատակ ունենալով վերամիավորել Հյուսիսային Վեյի կայսրությունը, բայց նպատակը չիրականացավ։

547 թվականին Գաո Հուանը մահացավ։ Նրա որդիներ Գաո Չենը (高澄) և Գաո Յանը (高洋) պահպանեցին կայսրի վրա վերահսկողությունը, բայց 550 թվականին Գաո Յանը հեռացավ Սյաո Ցզին-դի կայսեր մոտից, իրեն հռչակեց կայսր և հիմնադրեց նոր Ցի կայսրություն (պատմության մեջ հայտնի որպես Հյուսիսային Ցի)։

Բուդդայական արվեստը
-------------------

Արևելյան Վեյի բուդդայական արվեստը արտահայտում էր Գանդհարայի և Կենտրոնական Ասիայի հունա-բուդդիստական ազդեցության համադրությունը (ներկայացված է հունական ոճի ծաղկեպսակների գործվածքների մեջ) չինական գեղարվեստական ավանդույթներ հետ։

Արևելյան Վեյի կայսրը
--------------------

| Տեսնել անունը (諡號 shìhào) | Անհատական անուն | Գահակալման տարիներ | Գահակալման դարաշրջան (年號niánhào) և գահակալման տարիները |
| --- | --- | --- | --- |
| Սյաո Ցզին-դի 孝靜帝 Xiàojìngdì | Յուան Շանցզյան 元善見 Yuán Shànjiàn | 534—550 | * Տյանպին (天平 Tiānpíng) 534—537
* Յուանսյան (元象 Yuánxiàng) 538—539
* Սինհե (興和 Xīnghé) 539—542
* Ուդին (武定 Wǔdìng) 543—550
 |
|

Ծանոթագրություններ
------------------
Չշփոթել Նաբատիա շրջան  Լիբանանի Նաբատիա շրջանի ու քաղաքի հետ հոդվածի հետ։

**Նաբաթեա** կամ **Նաբաթեական թագավորություն** (արաբ․՝ مملكة الأنباط‎‎, *մամլաքաթ ալ-անբատ*՝ Նաբատեացիների թագավորություն), հելլենիստական դարաշրջանի արաբական պետություն Հորդանանի թագավորության տարածքում (մ.թ.ա. 3-րդ դարի վերջ - մ.թ. 106)։ Գտնվում էր Հյուսիսային Արաբիայում՝ Եգիպտոսի և Պաղեստինի հարևանությամբ։ Այն ստեղծվել էր մ.թ.ա. 2-րդ դարում։ Այն ընկած էր Սինայի և Արաբական թերակղզիների հատման տարածքում, ներառում էր Հիջազը։ Հյուսիսում սահմանակցում էր Հուդայի, իսկ արևմուտքում՝ Եգիպտոսի Պտղոմեոսյան թագավորություններին։

Մայրաքաղաքը Պետրան էր (այժմ՝ Հորդանան)՝ հելլենիստական ոճի ժայռափոր տաճարներով և բնակելի շենքերով, խոշոր քաղաքներ էին Բոսրան (այժմ՝ Սիրիա), Մադաին Սալեհը (այժմ՝ Սաուդյան Արաբիա), Նիցանան (այժմ՝ Իսրայել)։

Մինչև մ.թ.ա. 3-րդ դարը նաբատեացիները հիմնականում զբաղվել են քոչվոր անասնապահությամբ, 2-1-ին դարերում նաև՝ երկրագործությամբ։ Մ.թ.ա. 2-րդ դարի կեսին Նաբաթեան իր տիրապետությունն է հաստատել Հյուսիսային Հիջազում՝ Եգիպտոսից զավթելով Ամպելոնա նավահանգիստը (Կարմիր ծովի ափին), որտեղ խաչվում էին Հնդկաստանից և Արաբական թերակղզու հարավից Միջերկրականի ավազանը տանող առևտրական ուղիները, ինչի շնորհիվ Պետրան դարձել է առևտրական կենտրոն։

Նաբաթեայի հայտնի առաջին թագավորը Հարիթաթ I-ն է (թագավորել է մ.թ.ա. 169 թվականից)։ Նաբաթեան հզորության է հասել Հարիթաթ III-ի (մ.թ.ա. 87-62) օրոք, ով պարտության է մատնել Սելևկյաններին, մ.թ.ա. 85 թվականին գրավել է Դամասկոսը՝ Ասորիքի հարավային շրջանների հետ, մ.թ.ա. մոտ 84 թվականին հաղթել հրեական զորքին։ Մ.թ.ա. 73-72 թվականներին դաշնակցել է Փյունիկիայի հարավում հաստատված Սելևկյան թագուհի Կլեոպատրա-Սելենեին՝ ընդդեմ Տիգրան Բ Մեծի։ Դամասկոսի մոտ հայկական բանակից պարտվելուց հետո Հարիթաթ III-ը զիջել է Դամասկոսը Տիգրան Բ Մեծին և ընդունել նրա գերիշխանությունը (մ.թ.ա. 72-69)։

Մ.թ.ա. 64 թվականին Ասորիքում հռոմեական տիրապետության հաստատումից հետո Նաբաթեան դարձել է Հռոմից կախյալ թագավորություն։ Մ․թ․ 106 թվականին կայսր Տրայանոսը վերացրել է Նաբաթեայի թագավորությունը և դարձրել հռոմեական «Արաբիա» պրովինցիա։

Պատկերասրահ
-----------

* Ավդաթ, ԻսրայելԱվդաթ, Իսրայել
* Բոսրա, ՍիրիաԲոսրա, Սիրիա
* Մադաին Սալեհ, Սաուդյան ԱրաբիաՄադաին Սալեհ, Սաուդյան Արաբիա
* Շիվտա, ԻսրայելՇիվտա, Իսրայել
* Պետրա, ՀորդանանՊետրա, Հորդանան

Գրականություն
-------------

* Шифман И․ Ш․, Набатейское государство и его культура, М, 1976․

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 138)։*  |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Ասատրյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Աշոտ Մկրտչի** **Ասատրյան** (ծնվել է 10.08.1951, Երևան), հելմինթոոգ-մակաբուծաբան։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (1998)։

Կենսագրություն
--------------

Ավարտել է Հայկական Պետական Մանկավարժական Ինստիտուտի կենսաբանաքիմիական ֆակուլտետը (1979)։ 1979–2001 թվականներին աշխատել է Հայաստանի Հանրապետության Գիտությունների Աազգային Ակադեմիա Կենդանաբանության ինստիտում, 2001 թվականից՝ Մոլեկուլային կենսաբանության ինստիտուտի մոլեկուլային կենսաբանության հիմունքների լաբորատորիայի հիմնադիր վարիչ։ Աշխատանքները վերաբերում են զոոնոզների կանխարգելման, վաղ ախտորոշման և բուժման հարցերին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑

Գրականություն
-------------

* Երկ. Трихинеллез, Ереван. 2013 (համահեղինակ)։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Գյուղատնտեսական հանրագիտարանից», որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
|  |
| --- |
| **Սև մանգաղաթև** |
| Սև մանգաղաթևՍև մանգաղաթև |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Կենդանիներ (Animalia) |
| **Տիպ/Բաժին** | Քորդավորներ (Chordata) |
| **Ենթատիպ** | Ողնաշարավորներ (Vertebrata) |
| **Դաս** | Թռչուններ (Aves) |
| **Կարգ** | *Apodiformes* |
| **Ընտանիք** | Մանգաղաթևներ (Apodidae) |
| **Ցեղ** | **Apus** |
| **Տեսակ** | **Սև մանգաղաթև** *(A. apus)* |
|
| **Միջազգային անվանում** |
| ***Apus apus***Linnaeus, 1758 |
|
| **Տարածվածություն և պահպանություն** |
| **Հատուկ պահպանության կարգավիճակ՝**   Քիչ մտահոգող տեսակՏաքսոնի տարածվածությունը Տաքսոնի տարածվածությունը |

**Սև մանգաղաթև** (լատին․՝ Apus apus), մանգաղաթևների ընտանիքի թռչուն։ Բնադրող-չվող է, տարածված։

Արտաքին կառուցվածք
------------------

Մարմնի երկարությունը 16-17 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 42-48 սմ, կենդանի զանգվածը՝ 90-110 գ, փոքրամարմին է, բարեկազմ ու սրածայր թևերով։ Ընդհանուր գունավորումը սևավուն-դարչնագույն է, գագաթն ու կոկորդը՝ սպիտակավուն, փորը՝ մուգ։ Թափահարող փետուրներն ավելի բաց գույնի են։

Կենսակերպ
---------

Կյանքն առավելապես անցկացնում է օդում, թևերի ոչ խորը և արագ թափահարումներն ուղեկցվում են հաճախակի կրկնվող երկարատև սահասավառնումներով։ Երամներն ականջ ծակող սուր ճիչերով թռչում են ժայռերի կամ բարձրահարկ շենքերի երկայնքով։ Բնակվում է ուղղաբերձ ժայռերում, գետաձորերում, քաղաքներում։

Սննդառություն
-------------

Սնվում է թռչող անողնաշարավորներով։

Բնադրում
--------

Գարնանային վերադարձը (բարենպաստ պայմանների դեպքում)՝ մարտի 28-30-ին (կարող է ձգձգվել 5-20 օր)։ Ձյան տեսքով տեղումների դեպքում հետ են չվում դեպի հարավ, վերադառնում են եղանակը կարգավորվելիս։ Չուի ընթացքում մեծ զոհեր են տալիս։ Բնադրազույգերը ձևավորվում են ապրիլի կեսերին։ Բնի կառուցումն ավարտվում է 8 օրում։ Բույնը գավաթաձև է՝ բույսերից։ Բնադրում է պատերի կամ ժայռերի ճեղքերում։

Բազմացում և զարգացում
---------------------

Ձվերը բներում հայտնվում են 2-3 օրվա ընթացքում։ Դնում է 25 մմ տրամագծով, սպիտակ 2-4 ձու։ Թխսակալում են էգը և արուն՝ 11-16 օր։ Հաճախ կերի պակասության ու ցրտի պայմաններում ձագերի մարմնի ջերմաստիճանը նվազում է մինչև 20 °C, և նրանք հայտնվում են թմրածության վիճակում (կյանքի բոլոր նշանները կտրուկ նվազում են), որը կարող է շարունակվել 9-12 օր։ Այս հանգամանքը թույլ է տալիս ծնողներին բացակայել բնից՝ կերով հարուստ վայրեր փնտրելու։ Ձագերի թռիչքը բնից՝ կյանքի 33-56-րդ օրը։ Աշնանային չուն՝ օգոստոսի 1-ին տասնօրյակին։ Որոշակի դեր ունի արյունածուծ միջատների (մոծակներ, մժեղներ) ոչնչացման գործում։

Ծանոթագրություններ
------------------



|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակը վերցված է* *Հայաստանի բնաշխարհ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական |
|  |
| Տաքսոնոմիա | Avibase · eBird · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN · WoRMS |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 4221212-1 · LCCN: sh2015000590 · NKC: ph392405 |

 |
**Ականջի ծծմբախցան**, ծծմբի կուտակումը ականջի արտաքին լսողական անցուղում, որն այդտեղ գտնվող ծծմբային գեղձերի գերարտազատության հետևանք է։

Առաջացում
---------

Ականջի ծծմբախցանը անմաքրության արդյունք չէ. դրա առաջացմանը նպաստում են ականջի ծծումբի բարձր մածուցիկությունը, արտաքին լսողական անցուղու նեղությունը և ոլորունությունը, պատերի գրգռվածությունը, լսողական անցուղի ցեմենտի, ալյուրի փոշիներ ընկնելը և այլն։ Ականջի ծծմբախցանն սկզբում փափուկ է, այնուհետև պնդանում է, համարյա քարանում։ Գույնը բաց դեղինից մուգ դարչնագույն է։ Երբ ականջի ծծմբախցանն ամբողջությամբ չի փակում լսողական անցուղին, ապա որևէ խանգարում չի առաջանում։ Իսկ եթե լսողական անցուղին ամբողջությամբ խցանվում է, ապա զգացվում է ականջի փակվածություն և լսողության թուլացում՝ ծանրալուրություն, սեփական ձայնի ռեզոնանս փակված ականջում (աուտոֆոնիա)։ Այդ խանգարումներն առաջանում են հանկարծակի, հիմնականում լողանալիս, գլուխը լվանալիս լսողական անցուղու մեջ ջուր լցվելիս (ականջի ծծմբախցանն այդ ժամանակ ուռչում է) կամ ականջը քչփորելիս (լուցկու հատիկով, հերակալով և այլն)։ Ականջի ծծմբախցանը ճնշում է լսողական անցուղու պատերին և թմբկաթաղանթին, կարող է առաջացնել նաև այլ խանգարումներ, ինչպես, օրինակ, հազ, աղմուկ ականջներում և նույնիսկ գլխապտույտ։

Բուժում
-------

Մինչև ծծմբախցանը հեռացնելը, որոշ դեպքերում բժիշկը նշանակում է այն փափկացնող միջոցներ։ Դրանցից խցանը կարող է ընդարձակվել և ծանրալուրությունն ուժեղացնել, որը, սակայն, չպետք է անհանգստացնի հիվանդին։ Ոչ մի դեպքում, հատկապես սուր առարկաներով (հերակալ, լուցկու հատիկ և այլն), չի կարելի ինքնուրույն հեռացնել ականջի ծծմբախցանը, քանի որ դրանք կարոդ են վնասել թմբկաթաղանթը և արտաքին լսողական անցուղու պատերը։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է* *Հանրամատչելի բժշկական հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։*  |
**70-րդ հյուսիսային զուգահեռականը** Երկրի կենտրոնով և հասարակածի վրայի համապատասխան   

կետերի հետ 70°-ի անկյուն կազմող կետերից կազմված շրջանագիծն է։   

Անցնում է Հյուսիսային Ամերիկայով, Ատլանտյան օվկիանոսով, Եվրոպայով և Ասիայով։

Ցերեկվա տևողությունը
--------------------

60 օրերի ընթացքում արևը երևում է ամբողջ օրվա ընթացքում (Բևեռային ցերեկ)։   

45 օրերի ընթացքում արևը չի երևում (Բևեռային գիշեր)։

Բնութագրական տվյալներ
---------------------

Հեռավորությունը հյուսիսային բևեռից 2233 կմ է։   

Երկարությունը 13 747 կմ է, որը կազմում է հասարակածի երկարության 34․3%-ը։

Սահմաններ
---------

Կանադայի Վիկտորիա կղզում զուգահեռականը համապատասխանում է Հյուսիսարևմտյան տարածքները  

Նունավութից բաժանող սահմանի մի հատվածին։

Աշխարհի շուրջ
-------------

Սկսած ամսաթվի սահմանից դեպի արևելք

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Չուկոտյան ծով** |
|  | Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ**Միացյալ Նահանգներ*** Ալյասկա
 |
|  | **Բոֆորթի ծով** |
|  | Կանադա**Կանադա*** Յուքոն
* Հյուսիսարևմտյան տարածքներ
* Նունավութ
* Վիկտորիա կղզի
 |
|  | **Բաֆինի ծով** |
|  | Գրենլադիա (վարչական միավոր)**Գրենլանդիա*** Դիսքո կղզի և հիմնական ցամաք
 |
|  | **Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոս*** Գրենլանդական ծով
* Նորվեգական ծով
 |
|  | **Ատլանտյան օվկիանոս*** Նորվեգական ծով
 |
|  | Նորվեգիա**Նորվեգիա** |
|  | Ֆինլանդիա**Ֆինլանդիա** |
|  | **Բարենցի ծով** |
|  | Ռուսաստան**Ռուսաստան*** Արևելասիբիրական ծով
 |
|  | **Չուկոտյան ծով** |

Տե'ս նաև`
---------

* 69-րդ հյուսիսային զուգահեռական
* 71-րդ հյուսիսային զուգահեռական
* 70-րդ հարավային զուգահեռական
Մոնոպսոնիան աշխատանքի շուկայում։ Մոնոպսոնիստը մաքսիմալացնում է շահույթը զբաղվածության *L* կետում, որը համապատասխանում է ամենաբարձր *A* կետին *MRP* կորի վրա։ Աշխատավարձը՝ *w*, *M* կետում ավելի ցածր է, քան կարող էր լինել մրցակցային շուկայում՝ *C* կետ, աշխատանքի մակարդակով՝ *L'* և աշխատավարձի դրույքով՝ *w'*:
**Մոնոպսոնիա** (հուն․՝ μόνος — մեկ, ὀψωνία — գնում), իրավիճակ շուկայում, որտեղ կա միայն մեկ գնորդ և բազմաթիվ վաճառողներ։

Այս տիպի շուկաներում գների վրա ազդեցություն են ունենում գնորդները։ Մոնոպսոնիայի օրինակ է համարվում աշխատանքի շուկան, որտեղ կան բազմաթիվ աշխատողներ և միայն մեկ ընկերություն՝ աշխատուժի գնորդը։

Մոնոպսոնիան առաջանում է հետևյալ իրավիճակներում.

* աշխատանքի շուկայում համագործակցում են մի կողմից զգալի թվով հմուտ աշխատողներ, իսկ մյուս կողմից՝ կա՛մ մեկ ընկերություն՝ մոնոպսոնիստ, կա՛մ մի քանի ընկերություններ, որոնք միավորված են մեկ խմբի մեջ և հանդես են գալիս որպես միակ աշխատանքի գործատու,
* տվյալ ընկերությունը (ընկերությունների խումբը) վարձում է ինչ-որ մասնագիտության մասնագետների հիմնական մասին,
* աշխատանքի այդ տեսակը չունի բարձր շարժունակություն (օրինակ, սոցիալական պայմանների, աշխարհագրական դիրքի, նոր հմտություններ ձեռք բերելու անհրաժեշտության պատճառով և այլն),
* մոնոպսոնիստ ընկերությունը ինքն է սահմանում աշխատավարձի դրույքը, իսկ աշխատողները կա՛մ ստիպված են լինում համաձայնվել, կա՛մ ուրիշ աշխատանք փնտրել։

Աշխատանքի շուկան՝ մոնոպսոնիայի տարրերի հետ, հազվագյուտ չէ։ Այդպիսի իրավիճակներ առաջանում են հատկապես ոչ մեծ քաղաքներում, որտեղ գործում է միայն մեկ խոշոր ընկերություն։

Կատարյալ մրցակցային աշխատանքի շուկայում ձեռներեցներն ունեն մասնագետների լայն ընտրություն, աշխատանքի շարժունակությունը բացարձակ է, ցանկացած ընկերություն վարձում է աշխատուժ անփոփոխ գնով, իսկ աշխատանքի առաջարկի կորը տվյալ ոլորտում արտացոլում է աշխատանքային ռեսուրսների սահմանային ծախսերը։ Մոնոպսոնիայի պայմաններում մոնոպսոնիստ ընկերությունը իր ոլորտը մարմնավորում է ինքնուրույն, այդ իսկ պատճառով էլ ընկերության և տվյալ ոլորտի առաջարկի կորերը համընկնում են։ Բայց առանձին մոնոպսոնիայի համար աշխատանքի առաջարկի կորը ցույց է տալիս ծախսի ոչ թե սահմանային, այլ միջին արժեքը։

Ինչ վերաբերում է փոխանակումներին՝ մոնոպսոնիան կարող է լինել նաև կեղծ, օրինակ, երբ բարձր գների դեպքում գնորդները չեն մասնակցում աճուրդներին։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | *Մեկ* | *Մի քանի* |
| *Վաճառողներ* | Մոնոպոլիա | Օլիգոպոլիա |
| *Գնորդներ* | Մոնոպսոնիա | Օլիգոպսոնիա |

Ծանոթագրություններ
------------------



|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Մեծ կատալոնական · Մեծ նորվեգական · Universalis |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 12098449p · GND: 4208011-3 · LCCN: sh85086968 · Microsoft: 139203340 · SUDOC: 029336503 |

 |
**Ավրորա**, հայագիտական կիսամսյա հանդես։

Պատմություն
-----------

Հանդեսը լույս է տեսել 1906 թվականին Ռումինիայի Բուխարեստ քաղաքում։ Հանդեսի խմբագիրն է Վարդան Մեշտուճյանը։

Նա տպագրել է հայոց պատմությանը նվիրված Վարդան Մեշտուճյանի ընդարձակ ուսումնասիրությունը, պատմաբանասիրական և հայագիտական նյութեր, աշխատություններ՝ հայկական գաղթավայրերի պատմության, ռումինահայ արվեստի և ճարտարապետության, այդ թվում՝ նշանավոր մարդկանց կենսագրություններ, ռումին գիտնական Հաժդեայի ուսումնասիրությունը Ռումինիայի Արճեշ վանքի վերաբերյալ, թարգմանություններ՝ հայ գեղարվեստական գրականությունից (Պետրոս Դուրյան, Մ. Մկրտիչ Պեշիկթաշլյան, Գրիգոր Զոհրապ և ուրիշներ)։

Անդրադարձել է Մոլդովայի Հայ կտրիճվորաց եղբայրության գործունեությանը։ Ավրորան նպաստել է հայ և ռումին ժողովուրդների բարեկամությանը։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ գրատպություն և գրքարվեստ» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Արամյան**, հայկական տառատեսակ։

Պատմություն
-----------

Ստեղծել է Ճանիկ Արամյանը 1855 թվականին Փարիզում։

Օգտագործում
-----------

Որոշ հատկանիշներով նման է եվրոպական տառատեսակներին, տարբերվում է մինչ այդ հայկական տպագրության մեջ գործածվող բոլորգրից։ Գրանշանները ուղղահայաց են, ունեն գծագրումների նրբաճաշակ լուծումներ, զերծ են երկար ծայրագծերից և բոլորգրի համեմատությամբ ավելի քիչ տարածություն են զբաղեցնում։ Փոքրատառ *շ*-ն փոխարինված է գլխատառի փոքրաչափ նկարվածքով, *տ*, *ր* և *ք* գրանշանները՝ լատինական «հնաշխարհիկի» (անտիկվա) *s*, *r* և *f* գրանշաններով։ Այս տառատեսակը, իր կամայական նորամուծություններով՝ ոչ միայն լայնորեն տարածվել է տպագրության մեջ, այլև օգտագործվել նոր՝ թվանշանային տառատեսակների մշակման համար։

Ծանոթագրություններ
------------------



|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ գրատպություն և գրքարվեստ» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Հունաստանի հայկական տպագրություն**, հայկական տպագրություն։

Պատմություն
-----------

Աթենքում 1890-ական թվականների վերջերից գործել է «Հայկական ազատ» տպարանը, որտեղ տպագրվել են Ավետիս Նազարբեկի (Լեռենց) «Փախստականը» (1891 թվական), «Աւազակը» (1892 թվական), «Մարտում» (1893 թվական) պոեմները, Ակնյանցի «Հայերն Ամերիկայում» (1893 թվական), Լյուիս Ֆերդինանդի «Սահմանադրութեան էութեան մասին» (1893 թվական), «Բռնութեան դէմ, Գաղատիայի դատավարութիւնը» (1894 թվական) և այլ երկեր։ «Միություն» տպարանում լույս են ընծայվել «Նուագներ» (1898 թվական) չափածո ժողովածուները։

Հունաստանում առաջին հայկական պարբերականը՝ «Ասպարէզը», լույս է տեսել 1890 թվականին Աթենքում։ Ցայսօր Հունաստանում հրատարակվել են շուրջ 67 անուն հայկական օրաթերթեր և ամսագրեր, որոնց զգալի մասը կարճատև կյանք է ունեցել։ Կարևոր պարբերականներից են Հայ Յեղափոխական Դաշնակցության «Դրօշակ» պաշտոնաթերթը (1891 թվականին և 1969-1985 թվականներին՝ Աթենքում), ռամկավարների «Նոր ալիք» (1924–1928 թվականներ), «Արեւելք» (1939-1936 թվականներ, երկուսն էլ՝ Սալոնիկում), «Արամազդ» (1934-1936 թվականներ), «Երկիր» (1957-1968 թվականներ), հնչակյանների «Հնչակ» (1891-1894 թվականներ), «Երկունք» (1922-1923 թվականներ, չորսն էլ՝ Աթենքում), կոմունիստների «Աշխատանք» (1926-1927 թվականներին՝ Սալոնիկում), «Ժողովուրդի ձայն» (1930-1931 թվականներ), «Նոր շարժում» (1931-1934 թվականներ, երկուսն էլ՝ Աթենքում) թերթերը, ինչպես նաև գրական և մշակութային «Արեւագալ» (1937-1939 թվականներ), «Հայ գիր» (1946 թվական) պարբերաթերթերը, մարզական «Նոր սերունդ» (1926-1929 թվականներ), բժշկաառողջապահական և գրական «Օլիմպոս» (1926-1928 թվականներ, բոլորը՝ Աթենքում) հանդեսները և այլն։

Ներկայում լույս են տեսնում Ռամկավար ազատական կուսակցության շրջանային վարչության պաշտոնական «Նոր աշխարհ» շաբաթաթերթը (1968 թվականից, Աթենք), Հայ Յեղափոխական Դաշնակցության պատասխանատու մարմնի պաշտոնական «Ազատ օր» օրաթերթը (1945 թվականից, Աթենք)՝ «Արմենիկա խրոնիկա» հունական հավելվածով, կրոնական «Շողակաթ» (1990 թվականից) և ուսանողական «Երիտասարդական կանչ» (1995 թվականից, երկուսն էլ՝ Կոմոտինի) պարբերաթերթերը, «Հայաստան» ամսաթերթը (2001 թվականից, Աթենք), «Էլլինո Արմենիկա» եռամսյա հանդեսը (1991 թվականից, Աթենք, հունական) և այլն։

Գրականություն
-------------

* Ալպօյաճեան Ա. Պատմութիւն հայ գաղթականութեան, հ. 1–3, Կահիրե, 1941–61։
* Աբրահամյան Ա. Համառոտ ուրվագիծ հայ գաղթավայրերի պատմության, հ. 1, 2, Ե. 1964, 1967։
* Կոկինոս Պ. Հունահայ գաղութի պատմությունից (1918–1927), Ե. 1965։
* Հայ մամուլը Յունաստանի մէջ [Աթենք], 2009

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է*  «Հայ գրատպություն և գրքարվեստ» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ |
**Անտոնինա Իվանովնա Աբարինովա** (ռուս.՝ Антони́на Ива́новна Аба́ринова, իսկական ազգանունը` Ռեյխելտ, հուլիսի 12 (24), 1842, Վլադիմիր, Ռուսական կայսրություն - հուլիսի 16 (29), 1901, Տուլայի մարզ, ԽՍՀՄ), օպերային ռուս երգչուհի (կոնտրալտո, հետագայում` մեցցո-սոպրանո) և դրամատիկ դերասանուհի։

Կենսագրություն
--------------

Դաստիարակությունը ստացել է սանկտ-պետերբուրգյան հայրենասիրական ինստիտուտում։ Երգեցողություն սովորել է Պետերբուրգում, Միլանում, 1874 թվականին Փարիզում դասեր է ստացել Պոլինա Վիարդոյի մոտ։ Օդեսայում աշխատել է իտալական խմբում Ռեջի կեղծանունով։ Ելույթներ է ունեցել գավառական օպերային բեմերում (կոնտրալտո, հետագայում` մեցցո-սոպրանո)։ 1872 թվականին Պետերբուրգում հաջողությամբ կատարել է Պերիկոլի դերերգը Օֆենբախի «Երգող թռչնակներ» օպերետում, որից հետո գրանցվել է Սանկտ-Պետերբուրգի Կայսերական թատրոնների հաստիքներում, որտեղ հաջողությամբ կատարել է ինչպես ռուսական, այնպես էլ արտասահմանյան խաղացանկի տարբեր դերեր։

Հաջողված դերերգից են` Միխայիլ Գլինկայի «Կյանքը հանուն ցարի» օպերայում, Իշխանուհին և Լաուրան, Դարգոմիժսկու «Ջրահարս» և «Քարե հյուրը» օպերաներում, Սպիրիդոնովնան Սերովի «Թշնամու ուժը» օպերայում, Պամելան` Օբերի «Ֆռա-Սատանա» օպերայում։  

1878 թվականից մինչև կյանքի վերջը աշխատել է Ալեքսանդրինսկի թատրոնում և կատարել է առավելապես կոմիկական դերեր։ Նրան բոլորից շատ հաջողվում էր աշխարհիկ կանանց դերերի կատարումը։ Նա կատարել է Պոլինա Անդրեևնա Շամրաևի դերը Չեխովի «Ճայը» պիեսի առաջին բեմադրության ժամանակ։  

Եղել է Մուսորգսկու «Բորիս Գոդունով» օպերայում պանդոկի տիրուհու առաջին դերակատարը։
Թաղված է Նիկոլսկու գերեզմանատան Ալեքսանդրո-Նևսկի դափնիների ծառուղում։

Սերունդներ
----------

* Թոռնորդին ամերիկացի լրագրող և հրապարակախոս Վլադիմիր Աբարինովն է, կրթությամբ պատմաբան և դրամատուրգ, հանդես է գալիս ռուսալեզու մամուլում։

Դերեր թատրոնում
---------------

**Մարինյան թատրոն**

* «Կյանքը հանուն ցարի» - Վանյա
* Դարգոմիժսկու «Ջրահարսը» - Իշխանուհի
* Դարգոմիժսկու «Քարե հյուրը»- Լաուրա
* Սերովի «Թշնամու ուժը» - Սպիրիդոնովա

**Ալեքսանդրինսկի թատրոն**

* Ժակ Օֆենբախի «Պերիկոլա», օպերետա (ռուսերեն` «Երգող թռչնակներ») 1872 թ. սեպտեմբերի 1
* «Խելքից պատուհաս»` Նատալյա Դմիտրիևնա
* «Ճայը»` Պոլինա Անդրեևնա
* «Կրթության պտուղները»` Զվեզդինցևա
* «Անտառ»` Գուրմիժսկայա
* «Անօժիտը»` Օգուդալովա

Ծանոթագրություններ
------------------

Գրականություն
-------------

* Отечественные певцы. 1750-1917: Словарь / Пружанский А. М. - Изд. 2-е испр. и доп. - М. 2008. - С. 13.
* Абаринова, Антонина Ивановна // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). - СПб. 1890-1907.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Могила А. И. Абариновой на Никольском кладбище Александро-Невской лавры

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Find A Grave |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրոքհաուսի և Եփրոնի · Բրոքհաուսի և Եփրոնի փոքր |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | РГАЛИ: 10724001 |

 |
**Ծովային ազգային թանգարան** (կորեերեն՝ 국립해양박물관), Կորեայի ամենախոշոր ծովային թանգարանը։ Երկրի երրորդ ամենախոշոր թանգարանը։ Գտնվում է Իոնդո-գու շրջանի Բուսան քաղաքում։ Թանգարանի գործունեության նպատակն է պահպանել ծովային գտածոների հավաքածուները և ծովի հետ կապված կատարված տարբեր գիտական հետազոտություններ։ Թանգարանի կառուցումը սկսվել է 2009 թվականին, բացվել է 2012 թվականի հուլիսի 9-ին։ Թանգարանը զբաղեցնում է 45444 մ2 տարածք, իսկ ամբողջ շինությունը զբաղեցնում է 25803 մ2 տարածք։

Այդ թանգարանի ցուցադրությունները նվիրված են աշխարհի տարբեր կերպի ծովերին և օվկիանոսներին։ Թագարանի հավաքածուները պահպանում են տարբեր քննադատների մշակույթին, պատմությանը և կենսագրությանը նվիրված նյութեր, որոնք այսպես թե այնպես կապ են ունեցել ծովի, ծովային նավերի, ծովային կենդանիների, օվկիանոսի կյանքի, ծովային նավագնացության, ծովային ռելիեֆի և օվկիանոսի մասին զարգացող գիտության հետ։ Թանգարանը համարվում է Կորեայի ամենախոշոր ծովային թանգարանը։ Թանգարանին ֆինանսապես աջակցել են Ծովային գործերի նախարարությունը և Կորեայի հանրապետության ձկնորսությունը։

Թանգարանի ցուցադրություններում կա ավելի քան 14000 ցուցանմուշ այդ թվում` տարբեր առարկաներ և սրբություններ, որոնք կապված են ինչպես պատմության այնպես էլ ապագա օվկիանոսի հետ։ Նրանք ներկայացվում են ավելի քանի ութ տարբեր ցուցասրահներում, հատուկ ցուցասրահում և մանկական ցուցասրահում։ Թանգարանի տարածքում նաև կա թեմատիկ մուլտիմեդյան գրադարան, ակվարիում, լեկտորիում, բաց լողավազան և 4D կինոթատրոն։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  해양한국 역사 한눈에. 세계일보. 2012년 7월 11일 확인.
2. ↑  국립해양박물관 운영지원단의 구성 및 운영에 관한 규정《국토해양부 훈령》2012년 5월 30일
3. ↑  «해양역사 한눈에»..국립해양박물관 개관 Archived 2013-01-11 at Archive.is Archived 2013-01-11 at Archive.is, 연합뉴스, 2012년 7월 9일 확인.
**Դմիտրի Լևոնի Ատովմյան** (փետրվարի 2, 1952(1952-02-02), Մոսկվա, ԽՍՀՄ - դեկտեմբերի 15, 2004(2004-12-15), Մոսկվա, Ռուսաստան), հայազգի կոմպոզիտոր, դիրիժոր, գործիքավորող։

Կենսագրություն
--------------

Դմիտրի Ատովմյանը ծնվել է Մոսկվայում։ 1970 թվականին ավարտել է Մոսկվայի զինվորական երաժշտական դպրոցը (նախկինում՝ Սուվորովի անվան ուսումնարան)։ Այնուհետև սովորել է Մոսկվայի պետական կոնսերվատորիայի զինվորական դիրիժորության ֆակուլտետում։

1973-1974 թվականներին ղեկավարել է «Մոսկվիչի» անսամբլը, 1974-1976 թվականներին եղել է Մոսկվայի մանրապատումների թատրոնի երաժշտական ղեկավար, 1976-1985 թվականներին՝ Պետհամերգի «Мелодии друзей» ծրագրերի երաժշտական ղեկավար, 1977 -1990 թվականներին՝ «Мелодия» անսամբլի գործիքավորող, 1985-1989 թվականներին՝ ԽՍՀՄ պետական էստրադային նվագախմբի դիրիժոր։

Ատովմյանի ստեղծագործություններում նկատելի է ջազի, ռոքի և սիմֆոնիկ երաժշտության սինթեզը։ Ստեղծագործություններ է գրել սիմֆոնիկ նվագախմբի համար, համագործակցել տարբեր կոմպոզիտորների հետ. շուրջ 5000 գործիքավորումների և մի շարք ֆիլմերի երաժշտության հեղինակ է։

* «Մարինա» ստեղծագործությունը սաքսոֆոնի համար՝ նվիրված Մ. Օրբելյանի հիշատակին
* «Համաստեղություն» սյուիտ

Ատովմյանը Մոսկվա քաղաքի պաշտոնական հիմնի («Իմ սիրելի մայրաքաղաք») հեղինակն է, որը գրել է 1996 թվականին Մոսկվայի իշխանությունների հանձնարարականով։

Մահացել է 2004 թվականի դեկտեմբերի 15-ին Մոսկվայում։ Թաղված է Տրոյեկուրովսկոյե գերեզմանատանը։

Ատովմյանի մահից մեկ տարի հետո կնոջ՝ Աննա Կագարլիցկայի ջանքերով թողարկվել է կոմպոզիտորի «Соло для оркестра» սկավառակը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Freebase տվյալների վերբեռնում — Google.
2. ↑
3. 1 2 3  Дмитрий Атовмян на сайте А. Градского
4. ↑  Скончался Дмитрий Атовмян
5. ↑  Dmitri Atovmyan: Solo for an Orchestra(չաշխատող հղում)
6. ↑  Дмитрий Атовмян

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Discogs · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ · MusicBrainz |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | AV Production |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1048659372 · VIAF: 307298654 · WorldCat VIAF: 307298654 |

 |
**DIY փաբի պայթյուն**, 2012 թվականի մայիսի 8-ին Երևանի Ղազար Փարպեցի, 14/11 հասցեում գտնվող DIY փաբում տեղի ունեցած ահաբեկչական գործողություն։

Պատմություն
-----------

DIY փաբը գտնվում էր Երևանի Ղազար Փարպեցի, 14/11 հասցեում և պատկանում է Արմինե Օգանեզովային (հայտնի է Ծոմակ մականվամբ)։ 2012 թվականի մայիսի 8-ի առավոտյան 5։30-ի սահմաններում անհայտ անձինք պայթեցրել են փաբը։ Պայթյունից հետո սեփականատերը տեղեկացրել է ոստիկանությանը, իսկ փաբի անվտանգության տեսախցիկը ֆիքսել է հանցագործների դեմքերը։ Հետագայում գույքը դիտավորությամբ վնասելու կասկածանքով ձերբակալվել են 20-ամյա Արամեն և 19-ամյա Համբիկը, ովքեր խոստովանել են, որ այս կառույցի ապակին կոտրելով՝ ներս են մտել, համոզվել, որ ներսում ոչ ոք չկա, գնացել են, բենզին բերել և «փաբը» պայթեցրել։ Փաբի սեփականատիրոջ Արմինե Օգանեզովայի կարծիքով, պայթյունը ատելության նշան էր, քանի որ փաբում հաճախակի հավաքվում էին ԼԳԲՏ համայնքի ներկայացուցիչներ։

2012 թվականի մայիսի 12-ին մամուլի ասուլիսի ժամանակ փաբի սեփականատեր Արմինե Օգանեզովան թափանցիկ ակնարկել է, որ տրամաբանական կլինի պայթյունի համար մեղադրել ՀՅԴ-ն։ Օգանեզովայի խոսքով, պայթյունը շատ կասկածելի ձևով հաջորդել է իր կողմից «Երկիր մեդիա» հեռուստաալիքին տված հարցազրույցին, որում ինքը խոսել է իր կողմից Թուրքիա կատարած այցելության և ԼԳԲՏ շքերթին մասնակցելու մասին։ Փաբի սեփականատերը նաև նշել է, որ պայթյունը, թերևս, կատարվել է «Սև ագռավներ» խմբավորման կողմից, որի մեջ, ըստ իրեն, մտնում է շուրջ 30-40 երիտասարդ։ Օգանեզովայի խոսքով, ձերբակալված 20-ամյա «Արամեի երկրորդ փաստաբանը՝ Մելանյա Առուստամյանը ևս դաշնակցության ներկայացուցիչ է, իսկ Արամեի համար 1 միլիոն գրավը վճարել են ՀՅԴ-ական Արծվիկ Մինասյանը և Հրայր Կարապետյանը»։

Արծվիկ Մինասյանը իր հերթին «Շանթ» հեռուստատեսության «Հորիզոն» լրատվականի հետ զրույցում նշել է, որ ինքը իբրև պատգամավոր «հանդես եմ եկել միջնորդությամբ, որ մարդու նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընդունվի», ինչպես նաև հորդորել է դիտարկել, որ նախկինում ինքը բազմիցս միջնորդել է, որ կասկածյալներին չկալանավորեն։ Օգանեզովայի ենթադրությունները, ըստ Արծվիկ Մինասյանի, իրականությանը չեն համապատասխանում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4 5 6  «DIY»-ի տնօրենը վստահ է, որ պայթյունի հովանավորն է ՀՅԴ-ն
2. ↑  Պայթեցրել են պանդոկը, որտեղ հավաքվում էին նաև միասեռականները

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
ԼԳԲՏ իրավունքները Հայաստանում |
| --- |
|  |
| Պատմություն | ԼԳԲՏ պատմությունը Հայաստանում (DIY փաբի պայթյուն) | link-ԼԳԲՏ |
|  |
| Իրավունք | ԼԳԲՏ իրավունքները Հայաստանում (ՀՀ գենդերային օրենք • ՀՀ կառավարության գենդերային քաղաքականության հայեցակարգ) |
|  |
| Կազմակերպություններ | Հանրային տեղեկատվություն և գիտելիքի կարիք • Իրավունքի կողմ |
|  |
| Միջոցառումներ | Ընդդեմ գենդերահեն բռնության 16-օրյա քարոզարշավ (Կյանքն ինչպես որ կա. գենդերային դերեր) • «Ծիածան» ամենամյա ֆորում |
|  |
| ԶԼՄ-ներ | lgbtnews.am |
|  |
| Կապված | Մամիկոն Հովսեփյան • «Լսիր ինձ. չպատմված պատմություններ ատելությունից անդին» |
|  |
| **Portal Պորտալ** |

 |
**Լատվիայի լուսանկարչության թանգարան** (լատիշ․՝ Latvijas Fotogrāfijas muzejs), հասարակական հաստատություն, որը գտնվում է Լատվիայի մայրաքաղաք Ռիգայում։ Թանգարանի նպատակն է պահպանել և ցուցադրել լատվիացի լուսանկարիչների աշխատանքները։

Պատմություն
-----------

Լուսանկարչությանը նվիրված առաջին թանգարանն է քաղաքում։ Ի սկզբանե այն բացվել է, որպես Ռիգայի պատմության և ծովագնացության թանգարանի մասնաճյուղ։ 1993 թվականին այն պատմական շինություն էր, որը գտնվում էր Ռիգայի հարուստ վաճառականների թաղամասում։

Թանգարանի ցուցադրությունը ներկայացնում է լուսանկարչական արվեստի զարգացումը Լատվիայում 1839-ից 1941 թվականներին։ Այստեղ ցուցադրված են նաև արծաթե ժապավենով լուսանկարներ և լուսանկարչական հին սարքավորումներ։

Թանգարանի հավաքածուի անբաժանելի մասն են կազմում 1930-ականների լատվիական լուսանկարչական սարքավորումները՝ ի դեմս «Minox» տեսախցիկի։

Հավաքածուն պարունակում է նաև XIX դարի, ինչպես նաև ժամանակակից շրջանի վարպետների լուսանկարչական աշխատանքները, ինչպես նաև մի շարք արխիվային փաստաթղթեր։ Լատվիայի լուսանկարչության թանգարանի գրադարանն ունի նաև թեմատիկ գրքեր և ամսագրեր։

Թանգարանը պարբերաբար անցկացնում է ցուցահանդեսներ՝ ներկայացնելով ժամանակակից վարպետների լուսանկարները։ Թանգարանի ներսում կազմակերպվում են նաև սեմինարներ և գիտաժողովներ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Muzeju statistika 2018 (լատիշ.) // *Latvijas Atvērto datu portāls* — Latvijas Republikas Kultūras ministrija.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Լատվիայի լուսանկարչության թանգարանի պաշտոնական կայք

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | LCCN: nb2015018056 · VIAF: 305094549 · WorldCat VIAF: 305094549 |

 |
**Կամիշինի պատմա-գավառագիտական թանգարան** (ռուս.՝ Камышинский историко-краеведческий музей), թանգարան Ռուսաստանի Վոլգոգրադի մարզի Կամիշին քաղաքում։

Պատմություն
-----------

Կամիշինի տեղական պատմության թանգարանը հիմնադրվել է 1961 թվականին։ 1968 թվականին թանգարանը ստացել է պետական կարգավիճակ։ Թանգարանը տեղակայված է 1901 թվականին կառուցված Զեմսկոե տան շենքում՝ կառուցված ռուսական բարոկկո ոճով և գտնվում է Վոլգայի ափին։ Շենքը դաշնային նշանակության ճարտարապետական հուշարձան է։

Պատմա-գավառագիտական թանգարանի ցուցադրությունը զբաղեցնում է 14 մեծ սենյակ։ Այստեղ ներկայացված են տարածաշրջանի կենդանական աշխարհը, տարածաշրջանի զարգացման պատմությունը, տարածաշրջանի աշխարհագրությունը և երկրաբանությունը, հնագիտությունը, Կամիշին թաղամասը հեղափոխությունից հետո և Հայրենական պատերազմի տարիներին, շրջանի պատմությունը։

Թանգարանում ներկայացված է շուրջ 50 հազար ցուցանմուշ։ Առավել կարևոր հավաքածուներն են՝ էթնոգրաֆիկ, պալեոնտոլոգիական և հնագիտական։ Թանգարանն ունի հազվագյուտ գրքեր, հնաոճ ժամացույցներ, կահ-կարասի, կահույք, մետաղադրամների հավաքածու, մեծ քանակությամբ գիտական գրականություն՝ բաղկացած 16 հազար հատորից։ Առանձին սենյակ է զբաղեցնում խորհրդային ժամանակաշրջանի քաղաքացու կյանքի ցուցադրությունը։ Այնտեղ ներկայացված է կահույք, առաջին խորհրդային հեռուստացույցները, տրյումո, մանկական խաղալիքներ։

Թանգարանում կազմակերպվում են մշտական և ժամանակավոր գեղարվեստական ցուցահանդեսներ։ Ամեն տարի, օգոստոսի 13-ին՝ թանգարանի հիմնադրման օրը, տեղի է ունենում բաց դռների օր։ Թանգարանի առաջին տնօրենն է եղել Կ. Դ. Դիբլյան։

Թանգարանի շենք
--------------

Թանգարանը գտնվում է նախկին «Զեմսկոյի խորհրդի» շենքում։ Շենքը կառուցվել է 1901 թվականին ճարտարապետ Ա. Տ. Տիմոֆեևի նախագծով`17-րդ դարի մոսկովյան հարոսլավլյան ճարտարապետության հիման վրա։

Շենքը երկհարկանի է, աղյուսե, Г տառի տեսքով։ Շենքը ունի բարձր տանիք, լայն պատշգամբներ ճակատային մասում։ Շենքի առաջին հարկում կան կիսակամար պատուհաններ։ Շենքի ճարտարապետական տարրերն աչքի են ընկնում դեղին և կարմիր գույներով։ Շենքն ունի կցակառույցներ։

Գրականություն
-------------

* Шендакова Г. Н. «Роль городского музея в развитии краеведения в Камышине», сборник «Город старый, город новый…» выпуск №3, г. Камышин, 1999г.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Художественная галерея музея

Արտաքին հղումներ
----------------

* Камышинский историко-краеведческий музей
* Камышинский историко-краеведческий музей Archived 2018-04-29 at the Wayback Machine.
* Камышинский историко-краеведческий музей