**Բուսքերուդ** (նորվ.՝ Buskerud), ֆյուլքե Նորվեգիայում։ Վարչական կենտրոնը Դրամեն քաղաքն է։ Սահմանակից է Սոգն օգ Ֆյուրանե, Օփլան, Հորդալան, Թելեմարք, Օսլո, Աքերսհուս և Վեսթֆոլ կոմսություններին։ Ունի 271.252 բնակիչ (2014թ.):

19-րդ դարի վերջում և 20-րդ դարի սկզբին Բուսքերուդի բնակչությունը հիմնականում զբաղվում էր հողագործությամբ, անասնապահությամբ, հանքաարդյունաբերությամբ *(արծաթի, կոբալտի և երկաթի արդյունահանում)*, որսորդությամբ և ձկնորսությամբ։ Նշված ոլորտներից շատերը ներկայումս էլ հանդիսանում են կոմսության տնտեսության առանցքային ճյուղերից։

Անվանում
--------

Կոմսությունն իր անվանումը ստացել է Բուսքերուդ անունով հին կալվածքից *(հինսկանդերեն՝ «Biskupsruð»)*: Անվան սկզբնամասը՝ «Biskup», նշանակում է եպիսկոպոս, իսկ վերջավորությունը՝ «ruð», նշանակում է ֆերմա։

Աշխարհագրություն
----------------

Բուսքերուդը տարածվում է Օսլո-ֆյորդից մինչև Հալինգի լեռներ։ Կոմսությունը պայմանականորեն բաժանված է պատմական շրջանների՝ Հալինգդալ, Նումեդալ, Ռինգերիկե, Փոքր Բուսքերուդ։

Հալինգդալը կազմված է Ֆլո, Նես, Գուլ, Օլ, Հեմսեդալ և Հուլ համայնքներից։ Ռինգերիկեն բաժանված է Հուլե, Կրյոդսհերադ Մուդում, Ռինգերիկե և Սիգդալ համայնքներից։ Նումեդալը կազմված է Հուրում (մի մասը) և Ռյոյկեն համայնքներից։ Փոքր Բուսքերուդը բաժանվում է Դրամեն, Հուրում (մի մասը), Կոնգսբերգ, Լիեր, Նեդրե Էյկեր, Ռյոյկեն, Էվրե Էյկեր համայնքներից։

Բուսքերուդի արևմտյան մասը իրենից ներկայացնում է բարձրավանդակ՝ անտառապատ հարթավայրերով և բարձր, կանաչապատ արոտավայրերով։ Կոմսության արևելյան հատվածը դաշտավայր է, որտեղ առկա են բազմաթիվ լճեր ու գետակներ։ Տյուրիֆյորդը և Կրյոդերեն լճերը համայնքյի ամենամեծ լճերն են, իսկ առաջինը հանդիսանում է նաև Նորվեգիայի մեծությամբ հինգերորդ լիճը։ Կոմունայի տարածքով հոսող Նումեդալսլագենը երկարությամբ Նորվեգիայի երրորդ գետն է։

* Տյուրիֆյորդ լիճՏյուրիֆյորդ լիճ
* Բեգնա գետԲեգնա գետ
* Կրյոդերեն լիճԿրյոդերեն լիճ
* Ձմեռը Բլեֆջել լեռան լանջինՁմեռը Բլեֆջել լեռան լանջին

Պատմություն
-----------

1685 թվականին Բուսքերուդը առանձնացվում է Ակերսհուսից, բայց այն ժամանակ այն ուներ ավելի քիչ մակերես, քան ներկայումս։ Սկզբնական շրջանում կոմսությունը կազմված էր Էիքեր, Հալինգդալ և Ռինգերիկե շրջաններից։ 1760 թվականին Ակերսհուսից Բուսքերուդին են փոխանցվում Ֆլեսբերգ, Հուրում, Կոնսգբերգ, Լիրե, Նյուրե օգ Ուվդալ, Ռոլագ և Ռյոկեն համայնքները։ Բուսքերուդի ներկա վարչատարածքային կարգը հաստատվել է 1964 թվականին՝ անվանման գրելաձևի փոփոխությամբ և Վեստֆոլդից Բուսքերուդին միացնելով Սոգեր համայնքն։

10-րդ դարում Ռինգերիկեն եղել է փոքր թագավորություն։ Տարբեր ժամանակներում կոմսությունում են բնակվել Նորվեգիայի 4 թագավորներ։ Տարածաշրջանը հայտնի է իր զենքի արտադրությամբ դեռևս հին ժամանակներից։

Բուսքերուդի զինանշանը հաստատվել է 1964 թվականի ապրիլին և իրենից ներկայացնում է արծաթագույն վահան, ներքևի մասը սուր, որի վրա պատկերված է կապույտ արջ։ Արծաթագույնը խորհրդանշում է կոմսության տարածքում արդեն մի քանի դար գործող արծաթի հանքավայրերը։

Տնտեսություն
------------

Բուսքերուդի տնտեսության առանցքային ոլորտներն են հանդիսանում արծաթի արդյունաբերությունը, գյուղատնտեսությունը, փայտավերամշակումը։ Բեգնաելվա և Ռանդսելվա գետերի վրա կառուցված են հիդրոէլեկտրակայաններ, որոնք ապահովում են կոմսության էլեկտրաէներգիայի պահանջարկը։ Զարգացած է նաև նորագույն տեխնոլոգիաների ոլորտը, որը կենտրոնացված է Կոնսբերգում։

Սպորտ
-----

Բուսքերուդում բավականին զարգացած է սպորտը, հատկապես՝ ձմեռային մարզաձևերը։ Նորվեգիային օլիմպիական, աշխարհի և Եվրոպայի մրցումներից բազմաթիվ մեդալներ են բերում Բուսքերուդի մարզիկները, որոնցից են Ֆրոդե Անդերսենը, Քրիստեր Բասման, Դագ Բյորնդալենը, Հավարդ Բյոքեն, Օլե Էինար Բյորնդալենը։

* 
* 
* 
*

Վարչա-տարածքային բաժանում
-------------------------

Բուսքերուդ կոմսության վաչրատարածքային առումով բաժանվում է 21 համայնքների։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 1. Օլ
2. Դրամեն
3. Ֆլեսբերգ
4. Ֆլո
5. Գուլ
6. Հեմսեդալ
7. Հուլ
8. Հուլե
9. Հուրում
10. Կոնգսբերգ
11. Կրյոդսհերադ
 | 12. Լիեր
13. Մուդում
14. Նեդրե Էյկեր
15. Նես
16. Նուրե օգ Ուվդալ
17. Էվրե Էյկեր
18. Ռինգերիկե
19. Ռոլլանգ
20. Ռյոյկեն
21. Սիգդալ
 | Բուսքերուդ կոմսության համայնքները |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Statistics Norway.
2. ↑  «Statistical Yearbook of Norway 2012, Table 19: Total area, distribution of area and length of coastline, by county. 2011» (անգլերեն). Statistics Norway. Վերցված է 2013 թ․ սեպտեմբերի 3-ին.
3. ↑  «La oss snakke norsk. Транслитерация» (PDF) (ռուսերեն). Արխիվացված (PDF) օրիգինալից 2012 թ․ փետրվարի 28-ին. Վերցված է 2011 թ․ հուլիսի 11-ին.
4. 1 2  «Бускеруд». *Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)*. Սանկտ Պետերբուրգ. 1890–1907.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ location missing publisher (link)
5. ↑  Einar Sørensen. «Buskerud gård på Modum». historieboka. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 7-ին. Վերցված է 2016 թ․ փետրվարի 5-ին.
6. ↑  Geir Thorsnæs. «Buskerud hovedgård». Store norske leksikon. Վերցված է 2016 թ․ փետրվարի 5-ին.
7. ↑  «Buskerud, Modum herad». Matrikkelutkastet av 1950. Վերցված է 2016 թ․ փետրվարի 5-ին.
8. ↑  Geir Thorsnæs. «Hallingdal». Store norske leksikon. Վերցված է 2016 թ․ փետրվարի 5-ին.
9. ↑  Geir Thorsnæs. «Numedal». Store norske leksikon. Վերցված է 2016 թ․ փետրվարի 5-ին.
10. ↑  Per G. Norseng. «Vestfold – gammelt navn». Store norske leksikon. Վերցված է 2016 թ․ փետրվարի 5-ին.
11. ↑  Svein Askheim. «Vingulmark». Store norske leksikon. Վերցված է 2016 թ․ փետրվարի 5-ին.
12. ↑  Munch, Peter Andreas (1849). *Historisk-geographisk beskrivelse over kongeriget Norge (Noregsveldi) i middelalderen*. W. Gram. էջեր 5–7.
13. ↑  Geir Thorsnæs. «Ringerike, Hallingdal, Eiker og Buskeruds amt». Store norske leksikon. Վերցված է 2016 թ․ փետրվարի 5-ին.
14. ↑  Ingolf Jarle Rui. «Modum Blaafarveværk». Store norske leksikon. Վերցված է 2016 թ․ փետրվարի 5-ին.
15. ↑  Geir Thorsnæs. «Begna». Store norske leksikon. Վերցված է 2016 թ․ փետրվարի 5-ին.
16. ↑  Asbjørn Vinjar. «Randselva». Store norske leksikon. Վերցված է 2016 թ․ փետրվարի 5-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------