**Զվոլեն** (սլովակ.՝ Zvolen, գերմ.՝ Altsohl, հունգ.՝ Zólyom), քաղաք Սլովակիայի կենտրոնական հատվածում, Գրոն և Սլատինա գետերի միաձուլման տեղում, Յավորյայի և Կրեմնիցկիի ստորոտին։ Բնակչությունը մոտ 44 հազար է։

Պատմություն
-----------

IX դարում Զվոլենի տեղում գոյություն է ունեցել Մեծ Մորավական տերության Մուոտյովա հնաքաղաքը, որը անհետացել է XI դարում։ Նրա պաշտպանողական ֆունկցիան անցել է Հին Զվոլեն ամրոցին,որը հետագայում անվանափոխվում և կրում է Անապատային Ամրոց անվանումը (սլով.՝ Pustý hrad) (Եվրոպայի միջնադարյան ամենամեծ ամրոցներից մեկը)։ 1172 թվականին դառնում է թագավորական կոմիտեի կենտրոնը։ 1230-ական թվականներին Հունգարիայի Բելա IV թագավորը Զվոլենին քաղաքի իրավունք է տալիս։ XIV դարի վերջին Լյուդովիկոս I Մեծ թագավորը այստեղ կառուցում է Զվոլենսկի ամրոցը։ Այդ ժամանակ Զվոլենը բուռն զարգացում է ապրում։ 1542-ում պաշարում և այրում է Հունյադի Յանոշը։ 1554 թվականին թուրքերը զավթում են Ֆիլյակովո ամրոցը և նրա պաշտպանողական ֆունկցիաներն անցնում են Զվոլենին։ Այստեղ զարգանում է մի նոր հզոր ամրոց, որը թուրքերին այդպես էլ չի հաջողվում զավթել։ 1702 թվականին քաղաքը այրում են Ֆերենց Ռակոցիի կուրուցները։ XVIII դարում Զվոլենը դառնում է Կենտրոնական Սլովակիայի կարևոր արդյունաբերական կենտրոնը։ 1872 թվականին այստեղ երկաթուղի են կառուցում մինչև Բուդապեշտ։

Չեխոսլովակիայում Զվոլենը դառնում է շրջանային կենտրոն։ 1944 թվականին քաղաքը Սլովակյան ապստամբության կենտրոններից մեկն էր։ Սլիաչ օդանավակայանում խորհրդային օդանավ են վայրէջք կատարել։ 1944 թվականի հոկտեմբերի 26-ին քաղաքը գրավում են գերմանական զորքերը։ 1945 թվականի մարտի 14-ին քաղաքն ազատագրվում է։

1968-1990 թվականներին Զվոլենում տեղակայված էր Խորհրդային բանակի 30-րդ գվարդիական մոտոհրաձգային դիվիզիան։ 1978 թվականին Զվոլեն փոխադրվել է Բերդիչվայում նոր կազմավորված 238 առանձին ուղղաթիռային գունդը։

Ժողովրդագրություն
-----------------

Զվոլենի բնակչությունը կազմում է 43 147 մարդ (2005 թվականի դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ:Ըստ 2001 թվականի մարդահամարի տվյալների, բնակիչների 95,9% - ը սլովակներ են, իսկ 1,2% -ը՝ չեխեր։ Կրոնական կազմը. 52,5 %-ը կաթոլիկներ են, 26,4%-ը՝ առանց կրոնական պատկանելության 15%-ը՝ լյութերականներ։

Տեսարժան վայրեր
---------------

* Պուստի ԳրադՊուստի Գրադ (Անապատային Ամրոց (սլով.՝ Pustý hrad))
* Զվոլենյան ամրոց
* սբ. Եղիսաբեթ եկեղեցի
* Լյութերական եկեղեցի
* Անտառային թանգարան

Հայտնի բնակիչներ
----------------

* Իոսիֆ Զիգեր-Գրոնսկի(1896—1960) — գրող

Քույր քաղաքներ
--------------

* Իսպանիա Իսպանիա: Ալտեա
* Գերմանիա Գերմանիա Բադ Քյոթցթինգ
* Իռլանդիա Իռլանդիա: Բանդորան
* Իտալիա Իտալիա Բելաջո
* Ֆրանսիա Ֆրանսիա: Գրանվիլ
* Լեհաստան Լեհաստան: Զվոլեն,
* Ֆինլանդիա Ֆինլանդիա: Կարկիլա, Իմատրա
* Հունգարիա Հունգարիա: Կյոսեգ
* Մալթա Մալթա.Մարսասկալա
* Նիդերլանդներ Նիդերլանդներ. Մեերսեն
* Լյուքսեմբուրգ Լյուքսեմբուրգ. Նիդերանվեն
* Չեխիա Չեխիա. Պրախատիցե
* Հունաստան Հունաստան.Պրևեզա
* Լիտվա Լիտվա. Պրենայ
* Ուկրաինա Ուկրաինա. Ռովնո
* Պորտուգալիա Պորտուգալիա.Սեզիմբրա
* Լատվիա Լատվիա.Սիգուլդա
* Հունգարիա Հունգարիա. Տոտկոմլոշ
* Էստոնիա Էստոնիա. Տյուրի
* Բելգիա Բելգիա. Ուֆֆալիզ
* Դանիա Դանիա. Խոլստեբրո
* Միացյալ Թագավորություն Միացյալ Թագավորություն. Շերբորն
* Ավստրիա Ավստրիա. Յուդենբուրգ

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Տես նաև
-------

* Զվոլեն (մարզ)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. 1 2  «Municipal Statistics»։ Statistical Office of the Slovak republic։ Արխիվացված է օրիգինալից 2007-04-27-ին։ Վերցված է 2007-05-03

Արտաքին հղումներ
----------------

* Քաղաքի պաշտոնական կայք էջ
* Պուստի Գրադ
* Զվոլենյան ամրոց

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · GeoNames · Open Directory Project |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ նորվեգական |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 121518781 · GND: 4259353-0 · LCCN: n81128000 · NKC: ge131463 · VIAF: 126683250 · WorldCat VIAF: 126683250 |

 |