**Լեհաստանի գրականության ակադեմիա** (լեհ.՝ Polska Akademia Literatury, PAL), լեհական երկրորդ հանրապետության գրական կյանքի պետական կարևորագույն հաստատություններից մեկը, որը գործել է 1933-1939 թվականներին, գլխամասը եղել է Վարշավայում։ Հիմնադրվել է նախարարների խորհրդի որոշմամբ (Rada Ministrów RP): Ակադեմիայի ստեղծման համար հիմք է հանդիսացել Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիան։ Ակադեմիան ներառում էր Լեհաստանի ակնառու, ավագ սերնդի գրողների ու գրականագետների։

Պատմություն
-----------

Լեհաստանի գրականության ակադեմիայի անդրանիկ նիստը, 1933
Ակադեմիան եղել է երկրի ամենաբարձր կարծիքը ձևավորող մարմինը, պատասխանատու է եղել լեհական գրականության տարբեր բնագավառներում խթանման, ժամանակակից ձեռքբերումների գնահատման գործում։ Համաձայն իր կանոնադրության՝ ակադեմիայի հիմնական նպատակն է եղել բարձրացնել լեհական հրատարակչության որակի մակարդակը՝ կառավարական և հասարակական ջանքերով։

Լեհաստանի բաժանմամբ բռնի ճնշում սկսվեց Լեհաստանի կրթության, լեզվի և կրոնի նկատմամբ, ինչը իր բացասական ազդեցությունն է ունեցել գրագիտության մակարդակի վրա։ Լեհաստանի գրականության ակադեմիան պետք է ամրապնդեր որակի պատմական չափանիշները, բարձրացներ լեհական ավանդական գրականության մակարդակը։

Լեհաստանի գրականության ակադեմիան բաղկացած էր 15 անդամներից, որոնցից 7-ին առաջին անգամ ընտրել են Լեհաստանի կրոնական և հանրային կրթության ղեկավարները, մյուս 8-ին՝ իրենք գիտնականները։

1934 թվականին Ակադեմիան հիմնել է «Золотые академические лавры» («Ոսկե ակադեմիական դափնիներ») և «Серебряные академические лавры» («Արծաթե ակադեմիական դափնիներ») մրցանակները, որոնք շնորհվել են ականավոր գրական գործունեության համար Լեհաստանի և այլ երկրների գրողներին, գիտնականներին, համալսարանական պրոֆեսորներին, թարգմանիչներին, գրադարանավարներին, հրատարակիչներին, գրավաճառներին, պետական պաշտոնյաներին, դիվանագետներին, հասարակական գործիչներին։

Անդամներ
--------

1935 թվականին Գրականության ակադեմիայի կողմից Կորնել Մակուշինսկուն հանձնված դիպլոմը
Ակադեմիայի կազմում են եղել՝ 

* Վացլավ Սերոշևսկի, նախագահ
* Լեոպոլդ Ստաֆ, փոխնախագահ
* Յուլիուշ Կադեն-Բանդրովսկի, գլխավոր քարտուղար
* Վացլավ Բերենտ
* Թադեուշ Բոյ-Ժելենսկի
* Ֆադեյ Զելինսկի
* Կառոլ Իրժիկովսկի
* Յուլիուշ Կլեյներ
* Բոլեսլավ Լեսմյան
* Սոֆյա Նալկովսկայա
* Զենոն Պշեսմիցկի
* Կառոլ Ռոստվորովսկի
* Վինցենտի Ռժիմովսկի
* Եժի Շանյավսկի
* Պյոտր Հոյնովսկի

Պայմանավորված որոշ գիտնականների մահվամբ (Հոյնովսկի, Լեսմյան) և 1937 թվականին Ռոստվորովսկու հրաժարականով՝ ակադեմիայի կազմում ընդգրկվել են՝

* Կազիմեժ Վեժինսկին
* Ֆերդինանտ Գյոտելը
* Յան Լորենտովիչը
* Կորնել Մակուշինսկին

Ակադեմիայի պատվավոր անդամներ են եղել Իգնացի Մոսցիցկին և մարշալ Յուզեֆ Պիլսուդսկին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Jerzy Jan Lerski, Piotr Wróbel, Richard J. Kozicki (1996). Historical dictionary of Poland, 966-1945. Greenwood Publishing Group. էջ 451. ISBN 0-313-26007-9. Վերցված է 2011 թ․ դեկտեմբերի 5-ին.`{{cite book}}`: CS1 սպաս․ բազմաթիվ անուններ: authors list (link)
2. ↑  Maciej Janowski, Frederick's "Iroquois of Europe" in *Polish liberal thought before 1918*; Central European University Press, 2004, ISBN 963-9241-18-0.
3. ↑  Stefan Żeromski (1923). «*Snobizm i postęp*» (PDF). *Snobbism & Progress; book subtitled Play in 3 acts – a pun meaning 3 "partitioning acts"*. էջ 46. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF 882.6 KB) 2012 թ․ ապրիլի 26-ին. Վերցված է 2013 թ․ մարտի 23-ին. «*Otrzymaliśmy w spadku po najeźdźcach 50% analfabetów. (The inheritance we received from the invaders was 50% illiteracy rate, that's everything.)*»

	1. Stefan Żeromski, *Proposal for the Creation of the Academy of Polish Literature* (Projekt Akademii Literatury Polskiej). 1918. Original text in full. Wikisource
	2. Stefan Żeromski, *On the Need for Polish Academy of Literature* (O potrzebie akademii literatury polskiej). 1924. Public address in full. Wikisource
	3. Rada Ministrów RP, *Wawrzyn akademicki* (Academic laurel), 1934. Decree of the Council of Ministers of the Republic of Poland. Wikisource

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Լեհաստանի գրականության ակադեմիա***էջը Վիքիպահեստում |



|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Լեհաստանի գրականության ակադեմիա» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ⛭  | 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| GND: 5084530-5 · ISNI: 0000000121574204 · LCCN: no94001765 · NLP: a0000002663294 · NUKAT: n2002013405 · VIAF: 130477262 · WorldCat VIAF: 130477262 |

 |

 |