| **՞**Ծովային սիրամարգաշնիկ |
| --- |
| Ծովային սիրամարգաշնիկԱրու առանձնյակ  |
|  |
| Գիտական դասակարգում |
| 

|
|  |
| Թագավորություն | Կենդանիներ |
|
|
|
|
|
| Տիպ | Քորդավորներ |
| Ենթատիպ | Ողնաշարավորներ |
|
|
|
| Վերնադաս | Ոսկրոտ ձկներ |
| Դաս | Ճառագայթալողակներ |
|
|
|
|
|
|
|
| Ընտանիք | Սիրամարգաշնիկներ |
|
|
|
|
|
|
| Տեսակ | **Ծովային**  **սիրամարգաշնիկ** |
|
|

 |
|  Լատիներեն անվանում |
| Salaria pavo
(Risso, 1810) |
|  Հոմանիշներ |
| 
* Blennius alauda Nardo 1827
* Blennius erythrocephalus Risso 1820
* Blennius pavo Risso, 1810
* Lipophrys pavo (Risso, 1810)

 |
|  Հատուկ պահպանություն |
| 
Քիչ մտահոգող տեսակIUCN 3.1 *Least Concern* : ??? |
| 

| ԴասակարգումըՎիքիցեղերում | Պատկերների որոնումՎիքիպահեստում | 

 |
| --- | --- | --- |

 |


**Ծովային սիրամարգաշնիկ** (լատին․՝ Salaria pavo), ծովաշնիկների ընտանիքին պատկանող ճառագայթալողակ ձկնատեսակ՝ ոսկրաձուկ։

Հայտնաբերվել է 1810 թվականին։ Ծովային սիրամարգաշնիկների առանձնյակն իր հերթին բաժանված է չորս տարբեր ենթատեսակների։

Տարածվածություն
---------------

Տարածված է Միջերկրական ծովում, Ատլանտյան օվկիանոսի արևելյան ափից՝ Ֆրանսիայի ափամերձ հատվածից մինչև Մարոկկո և Բոսֆոր։ Տեսակի ներկայացուցիչներն ապրում են Սուեզի ջրանցքում ևս։

Ծովային սիրամարգաշնիկները հայտնաբերվել են Ղրիմի, Կովկասի, Թուրքիայի, Բուլղարիայի և Ռումինիայի ափամերձ հատվածներում։ Հայտնի է ներցամաքային Օձերի կղզում տարածվածությամբ։

Նկարագրություն
--------------

Ծովային սիրամարգաշնիկների մարմնի ընդհանուր երկարությունը կազմում է 11-13 սմ՝ այդ թվում և ոչ այնքան երկար պոչը։ Սեռական դիմորֆիզմն արտահատված է. արու առանձնյակները ի տարբերություն էգերի առավել խոշոր են։ Իլիկաձև մարմինը մերկ է՝ ծածկված լորձաթաղանթի հաստ շերտով։

Արուների մարմնի գունավորումն ավելի վառ է արտահայտված, քան էգերի մոտ։ Ընդհանուր առմամբ մարմնի վերին հատվածը դեղնականաչավուն է։ Մարմնի վրա կան կապույտ ուղղահայաց գծեր։

Աչքերն ունեն սևավուն բծեր, որը շրջապատված է կապույտ եզրաշերտերով և նույնագույն օղակներով։ Ծովային սիրամարգաշնիկի սերտաճած կատարը դեղնավորում է՝ լայնակի մուգ կանաչ շերտագծերով։ Մեջքային և սրբանային լողաթևերն ունեն կանաչ գունավորում՝ դարչնավուն կամ բաց կապտավուն եզրանախշերով։

Լողաթևերն ունեն որոշ փշեր։ Մեջքի լողաթևը երկար է՝ կազմված ճկուն փշերից և փափուկ ճառագայթալողակներից։ Պոչային լողաթևն առանձնացված է ողնաշարից։ Սրբանային լողաթևը ամենաերկարն է։ Ծովային սիրամարգաշնիկի որովայնային լողաթևերը ծածկված են մաշկափշերով։ Այս ձկնատեսակի ատամների քանակը վերին ծնոտում տատանվում են 26-32 ատամ, իսկ ստորին ծնոտում՝ 19-24 ատամ։

Կողագիծը ձգվում է մարմնի երկու կողմերով։ Այն իրենից ներկայացնում է մաշկի միջով ձգվող ակոս, որից դեպի վեր են բարձրանում բազմաթիվ մանր մազանոթներ։ Ակոսում դասավորված են ռեցեպտորները։ Առջևի մասում ճյուղավորվում է։ Այն շատ կարևոր, ունիվերսալ զգայարան է, կարող է փոխարինել մյուս զգայարաններին։ Կողագծի օգնությամբ սիրամարգածնիկները զգում են ջրի ուղղությունը, ջերմաստիճանը, ճնշումը, թշնամու առկայությունը, քիմիական մոլեկուլներ, խորությունը։

Տես նաև
-------

* Ճառագայթալողակ ձկներ

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Ռեշետնիկով Յու. Կոտլյար Ա. Ն. Ռասս Տ. Ս. Շատունովսկի Մ. Ի. Կենդանիների անունների հնգալեզու բառարան։ «Կաթնասուններ». լատիներեն, ռուսերեն, անգլերեն, գերմաներեն, ֆրանսերեն։
2. ↑  Ծովային սիրամարգաշնիկ, տեղեկատվություն Միջազգային Կարմիր գրքի պաշտոնական կայքում
3. ↑  *Սնիգիրով Ս. Հոնչարով Օ. Սիլանտև Ս.* Օձերի կղզու ձկնաշխարհ. — 2012. — Vol. 42. — № 2. — P. 225—239. — doi:10.1007/s12526-012-0109-4

Գրականություն
-------------

* Մ.Ե.Համբարյան, «Կենդանաբանություն», 3, 4, 5 հատորներ, 2000-2002 թվականներ
* Ս.Պ.Նաումով,«Ողնաշարավորների կենդանաբանություն», I և II մաս, Երևան, 1956 թվական

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ծովային սիրամարգաշնիկ (Salaria pavo (Risso, 1810)) // Ուկրաինայի ձկանյին աշխարհ

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիցեղերն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ծովային սիրամարգաշնիկ» հոդվածին։ |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ծովային սիրամարգաշնիկ» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Մեծ կատալոնական |
|  |
| Տաքսոնոմիա | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN · WoRMS |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2778003178 |

 |