Եվրոպական միություն-Մերկոսուրի ազատ առևտրի համաձայնագիրը կկազմի աշխարհի ամենամեծ ազատ առևտրի գոտիներից մեկը
**G-20 գագաթնաժողովը Օսակայում** (անգլ.՝ *2019 G20 Osaka summit*), 2019 թվականի G20 Օսակայի գագաթնաժողովը G20-ի տասնչորսերորդ հանդիպումն էր՝ 19 երկրների և ԵՄ ֆորումի, որոնք միասին ներկայացնում են համաշխարհային տնտեսության մեծ մասը։ Այն անցկացվել է 2019 թվականի հունիսի 28–29-ը Օսակայի Միջազգային ցուցահանդեսային կենտրոնում։ Սա G20-ի առաջին գագաթնաժողովն էր, որը հյուրընկալվել էր Ճապոնիայի կողմից։ Հանդիպմանը հրավիրված էին նաև ներկայացուցիչներ Իսպանիայից, Սինգապուրից, Թաիլանդից, Եգիպտոսից, Սենեգալից, Չիլիից, Վիետնամից և Նիդեռլանդներից։

Մասնակից առաջնորդներ
--------------------

* ԱվստրալիաՍքոթ Մորիսոն, վարչապետ**{{{2}}}Ավստրալիա**  
Սքոթ Մորիսոն, վարչապետ
* ԱրգենտինաՄաուրիսիո Մակրի, Նախագահ**{{{2}}}Արգենտինա**  
Մաուրիսիո Մակրի, Նախագահ
* ԲրազիլիաԺաիր Բոլսոնարո, Նախագահ**{{{2}}}Բրազիլիա**  
Ժաիր Բոլսոնարո, Նախագահ
* ՄԹԹերեզա Մեյ, վարչապետ**{{{2}}}Մեծ Բրիտանիա**  
Թերեզա Մեյ, վարչապետ
* ԳերմանիաԱնգելա Մերկել, կանցլեր**{{{2}}}Գերմանիա**  
Անգելա Մերկել, կանցլեր
* ՀնդկաստանՆարենդրա Մոդի, վարչապետ**{{{2}}}Հնդկաստան**  
Նարենդրա Մոդի, վարչապետ
* ԻնդոնեզիաՋոկո Վիդոդո, Նախագահ**Ինդոնեզիա**  
Ջոկո Վիդոդո, Նախագահ
* ԻտալիաՋուզեպպե Կոնտե, վարչապետ**{{{2}}}Իտալիա**  
Ջուզեպպե Կոնտե, վարչապետ
* ԿանադաՋասթին Թրյուդո, վարչապետ**Կանադա**  
Ջասթին Թրյուդո, վարչապետ
* ՉինաստանՍի Ցզինպին, Նախագահ**{{{2}}}Չինաստան**  
Սի Ցզինպին, Նախագահ
* ՄեքսիկաՄարսելո Էբրարդ, Արտաքին գործերի նախարար**{{{2}}}Մեքսիկա**  
Մարսելո Էբրարդ, Արտաքին գործերի նախարար
* ՌուսաստանՎլադիմիր Պուտին, Նախագահ**Ռուսաստան**  
Վլադիմիր Պուտին, Նախագահ
* Սաուդյան ԱրաբիաՄուհամմադ իբն Սալման ալ Սաուդ,թագաժառանգ**{{{2}}} Սաուդյան Արաբիա**  
Մուհամմադ իբն Սալման ալ Սաուդ,թագաժառանգ
* ԱՄՆ Դոնալդ Թրամփ, Նախագահ**ԱՄՆ-ի դրոշըԱՄՆ**  
 Դոնալդ Թրամփ, Նախագահ
* ԹուրքիաՌեջեփ Թայիփ Էրդողան, Նախագահ**{{{2}}}Թուրքիա**  
Ռեջեփ Թայիփ Էրդողան, Նախագահ
* ՖրանսիաԷմանուել Մակրոն, Նախագահ **{{{2}}}Ֆրանսիա**  
Էմանուել Մակրոն, Նախագահ
* Հարավաֆրիկյան Հանրապետություն,  Սիրիլ Ռամաֆոսա, Նախագահ**Հարավաֆրիկյան Հանրապետություն** **Հարավաֆրիկյան Հանրապետություն**, Սիրիլ Ռամաֆոսա, Նախագահ
* ՃապոնիաՍինձո Աբե, վարչապետ, Գագաթաժողովի հյուրընկալող**Ճապոնիա**  
Սինձո Աբե, վարչապետ, **Գագաթաժողովի հյուրընկալող**
* Եվրոպական խորհուրդԴոնալդ Տուսկ, Եվրոպական խորհրդի նախագահ**ԵվրամիությունԵվրոպական խորհուրդ**  
Դոնալդ Տուսկ, Եվրոպական խորհրդի նախագահ
* Եվրոպական խորհուրդԺան-Կլոդ Յունկեր, Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ**ԵվրամիությունԵվրոպական խորհուրդ**  
Ժան-Կլոդ Յունկեր, Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ

Հրավիրված են որպես հյուրեր
--------------------------

Որպես հյուրընկալող երկիր՝ Ճապոնիան այլ պետությունների և միջազգային կազմակերպությունների լրացուցիչ ներկայացուցիչներ է հրավիրել՝ մասնակցելու G20-ի հանդիպումներին։

* ՉիլիՍեբաստիան Պիներա, Նախագահ, APEC-ի նախագահ**Չիլի**  
Սեբաստիան Պիներա, Նախագահ, APEC-ի նախագահ
* ԵգիպտոսAbdel Fattah el-Sisi, President, Chairperson of the African Union**{{{2}}}Եգիպտոս**  
Աբդել Ֆաթթահ Ալ-Սիսի, Նախագահ, Աֆրիկյան միության նախագահ
* ՆիդերլանդներՄարկ Ռյուտե, վարչապետ,հրավիրված հյուր**Նիդերլանդներ**  
Մարկ Ռյուտե, վարչապետ,  
հրավիրված հյուր
* ՍենեգալՄակի Սալլ, Նախագահ, NEPAD-ի նախագահ**{{{2}}} Սենեգալ**  
Մակի Սալլ, Նախագահ, NEPAD-ի նախագահ
* ՍինգապուրԼի Սյանլուն, վարչապետ, հրավիրված հյուր**Սինգապուր**  
Լի Սյանլուն, վարչապետ,  
 հրավիրված հյուր
* ԻսպանիաՊեդրո Սանչես, վարչապետ, մշտական հյուրի հրավեր**{{{2}}}Իսպանիա**  
Պեդրո Սանչես, վարչապետ,  
 մշտական հյուրի հրավեր
* ԹաիլանդՊրայութ Չան-Օչա, վարչապետ, ASEAN-ի նախագահ**Թաիլանդ**  
Պրայութ Չան-Օչա, վարչապետ, ASEAN-ի նախագահ
* ՎիետնամՆգուեն Սուան Ֆուկ, վարչապետ,հրավիրված հյուր**{{{2}}}Վիետնամ**  
Նգուեն Սուան Ֆուկ, վարչապետ,  
հրավիրված հյուր

Միջազգային կազմակերպության հյուրեր
----------------------------------

* Ասիական զարգացման բանկՏակեհիկո Նակաո, Նախագահ **Ասիական զարգացման բանկ**  
Տակեհիկո Նակաո, Նախագահ
* ֆինանսական կայունության խորհուրդՌանդալ Քուարլզ, Նախագահ **ֆինանսական կայունության խորհուրդ**  
Ռանդալ Քուարլզ, Նախագահ
* Արժույթի միջազգային հիմնադրամՔրիստին Լագարդ, Նախագահ**Արժույթի միջազգային հիմնադրամ**  
Քրիստին Լագարդ, Նախագահ
* Աշխատանքի միջազգային կազմակերպությունԳայ Ռայդեր, Գլխավոր տնօրեն **Աշխատանքի միջազգային կազմակերպություն**  
Գայ Ռայդեր, Գլխավոր տնօրեն
* Տնտեսական համագործակցության և զարգացման կազմակերպությունԽոսե Անխել Գուրրիա, Գլխավոր քարտուղար **Տնտեսական համագործակցության և զարգացման կազմակերպություն**  
Խոսե Անխել Գուրրիա, Գլխավոր քարտուղար
* Միացյալ Ազգերերի ԿազզմակերպությունԱնտոնիու Գուտեռեշ, Գլխավոր քարտուղար **Միացյալ Ազգերերի Կազզմակերպություն**  
Անտոնիու Գուտեռեշ, Գլխավոր քարտուղար
* Համաշխարհային ԲանկԴեյվիդ Մալպաս, Նախագահ **Համաշխարհային Բանկ**  
Դեյվիդ Մալպաս, Նախագահ
* Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունԹեդրոս Հեբրեյեսուս, Գլխավոր տնօրեն **Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպություն**  
Թեդրոս Հեբրեյեսուս, Գլխավոր տնօրեն
* Առևտրի համաշխարհային կազմակերպությունՌոբերտ Ազևեդու, Գլխավոր տնօրեն **Առևտրի համաշխարհային կազմակերպություն**  
Ռոբերտ Ազևեդու, Գլխավոր տնօրեն

Քննարկված հարցեր
----------------

2019 թվականի G20-ի գագաթնաժողովը քննարկել է ութ թեմա՝ ապահովելու համաշխարհային կայուն զարգացում։ Ութ թեմաներն էին «Գլոբալ տնտեսություն», «Առևտուր և ներդրումներ», «Նորարարություն», «Շրջակա միջավայր և էներգետիկա», «Զբաղվածություն», «Կանանց հզորացում», «Զարգացում» և «Առողջություն»։

Ինչ վերաբերում է «Առևտրին և ներդրումներին», ապա համաձայնեցվել է Առևտրի համաշխարհային կազմակերպության (ԱՀԿ) անհրաժեշտ բարեփոխումների աջակցությունը։ ԱՀԿ-ի գլխավոր տնօրեն Ռոբերտ Ազևեդուն, ով մասնակցում էր գագաթնաժողովին, ողջունեց կոմյունիկեն։

Ինչ վերաբերում է «նորարարությանը», քննարկվել է հարգված և փոխգործունակ հարթակների անհրաժեշտությունը վստահությամբ տվյալների ազատ հոսքի համար, ինչպես տանը, այնպես էլ արտերկրում։ [9]

«Շրջակա միջավայրը և էներգիան»՝ ընդհանուր գլոբալ տեսլական, շրջանառության մեջ է դրվել «Օսակա Կապույտ օվկիանոսի տեսլականը», որի նպատակն է մինչև 2050 թվականը զրոյացնել ծովային պլաստիկ աղբի լրացուցիչ աղտոտումը կյանքի ցիկլի համապարփակ մոտեցման միջոցով[9]:

Անցկացվել է նաև առաջնորդների հատուկ միջոցառում, քննարկվել են «Թվային տնտեսությունը» և «Կանանց հզորացումը»։ Նախկին միջոցառման ժամանակ հրապարակվեց «Օսակայի հռչակագիրը թվային տնտեսության մասին», որում առաջնորդները հայտարարեցին «Օսակայի ուղու» մեկնարկի մասին, մի գործընթաց, որը ցույց է տալիս իրենց նվիրվածությունը թվային տնտեսության միջազգային կանոնների ընդունմանն ուղղված ջանքերը խթանելուն՝ հատկապես տվյալների հոսքի և էլեկտրոնային առևտրի վերաբերյալ ։ Վերջին միջոցառման կապակցությամբ, միջոցառումից հետո հրապարակվեց մամուլի հաղորդագրություն, որը հավաքում էր առաջնորդների ուղերձները կանանց հզորացման վերաբերյալ նրանց ազգային միջոցառումների և հանձնառության վերաբերյալ։

Արդյունքներ
-----------

Օսակայում երկօրյա հանդիպումից հետո հրապարակված համատեղ կոմյունիկեում ասվում է հետևյալը.

G20-ի երկրների ղեկավարներն ընդգծել են զանգվածային միգրացիայի խնդիրը լուծելու համար համատեղ գործողությունների անհրաժեշտությունը, կոչ են արել բոլոր տեսակի էներգառեսուրսների անխոչընդոտ մատակարարել բոլոր երթուղիներով՝ ապահովելու համաշխարհային էներգետիկ անվտանգությունը։ Գագաթնաժողովը հաստատեց յուրաքանչյուր երկրի իրավունքը՝ ինքնուրույն որոշելու մաքուր էներգիա տանող իր ուղին և էներգիայի աղբյուրները, որոնք նրանք կօգտագործեն։ Ընդգծվեց այս գործընթացում նոր տեխնոլոգիաների կարևորությունը, ներառյալ ջրածնի օգտագործումը որպես վառելիք, ինչպես նաև ածխածնի հավաքման և պահպանման համակարգերի ստեղծումը դրա հետագա վերամշակման համար՝ ավանդական ածխաջրածնային էներգիայից արտանետումները մաքրելու նպատակով։ Գագաթնաժողովը նաև մտահոգություն է հայտնել էներգակիրների անվտանգության վերաբերյալ «վերջին իրադարձությունների լույսի ներքո»՝ չհստակեցնելով, թե դա Հորմուզի նեղուցում լցանավերի վրա հարձակում է, թե՞ ԵՄ առանձին երկրների և ԱՄՆ-ի փորձերը՝ դանդաղեցնել Բալթիկ ծովում «Հյուսիսային հոսք 2» գազատարի շինարարությունը։

ԱՄՆ-ի և G20-ի մյուս անդամների միջև կլիմայական խնդիրների վերաբերյալ տարբերություններն արտացոլված են համատեղ կոմյունիկեի տեքստում։ ԱՄՆ-ը վերահաստատել է Փարիզի կլիմայի համաձայնագրից դուրս գալու իր որոշումը, քանի որ այն աշխատում է ի վնաս ամերիկացի աշխատողների և հարկատուների։ Արդյունքում՝ ԱՄՆ-ի և G20-ի մյուս անդամների դիրքորոշումներն արձանագրվել են հռչակագրի տարբեր պարբերություններում։ G20-ի մնացած անդամները հայտարարեցին իրենց հավատարմությունը կլիմայի միջազգային համաձայնագրին։

G20 երկրները պարտավորվել են նպաստել կանանց իրավահավասարությանը և նվազեցնել գենդերային անհավասարությունը զբաղվածության, կրթության և ձեռներեցության ոլորտներում։

Երկրներն ակնկալում են, որ զբոսաշրջությունը կշարունակի մնալ համաշխարհային տնտեսական աճի հիմնական շարժիչ ուժը ապագայում։ G20-ի երկրների ղեկավարները պայմանավորվել են մինչև 2050 թվականն ամբողջությամբ դադարեցնել օվկիանոսներում պլաստիկի արտանետումը։

Երկրները համաձայնել են ահաբեկչությանը և համացանցում բռնության տարածմանը հակազդելու միջոցները խստացնելու անհրաժեշտության մասին։ Նախաձեռնությունն առաջ է քաշվել Ավստրալիայի կողմից 2019 թվականի մարտին Քրայսթչերչում մզկիթների վրա հարձակումից հետո։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Government picks Osaka as venue for G-20 summit in 2019: sources». *The Japan Times*. 2018 թ․ փետրվարի 20. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ փետրվարի 20-ին. Վերցված է 2023 թ․ մայիսի 27-ին.
2. ↑  Johnston, Eric (2019 թ․ մայիսի 27). «Concern grows over how G20 security preparations will impact Osaka». *japantimes.co.jp*.
3. ↑  «Japan to host G-20 summit in 2019 for 1st time». *The Nikkei*. 2017 թ․ հուլիսի 9. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ օգոստոսի 7-ին. Վերցված է 2017 թ․ հուլիսի 12-ին.
4. ↑  «What Is The G20 Summit?». Ministry of Foreign Affairs of Japan. Արխիվացված է օրիգինալից June 30, 2019-ին. Վերցված է 27 June 2019-ին.
5. ↑  Dinesh, Singh. «G20 Summit 2019 Themes Ensures Sustainable Development». ABC Live India. Վերցված է 2019 թ․ հունիսի 27-ին.
6. ↑  «Main Themes». *G20 Osaka Summit 2019*. Ministry of Foreign Affairs (Japan). Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 6-ին.
7. ↑  «Azevêdo welcomes G20 leaders' reaffirmation of commitment to WTO reform». WTO. 2019 թ․ հունիսի 29. Վերցված է 2020 թ․ սեպտեմբերի 6-ին.
8. ↑  «Osaka Declaration on Digital Economy» (PDF). *G20 Osaka Summit 2019*. Ministry of Foreign Affairs (Japan). Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 4-ին.
9. ↑  «Leaders' Special Event». *G20 Osaka Summit 2019*. Ministry of Foreign Affairs (Japan). Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 2-ին.
10. ↑  «Data Free Flow with Trust (DFFT): Paths towards Free and Trusted Data Flows». *World Economic Forum*. World Economic Forum. 2020 թ․ հունիսի 10. Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 3-ին.
11. ↑  «Press Release: Leaders' Special Event on Women's Empowerment at G20 Osaka Summit» (PDF). *G20 Osaka Summit 2019*. Ministry of Foreign Affairs (Japan). Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 5-ին.
12. ↑  G20 и США — некоторые итоги саммита в Осаке Archived 2019-07-01 at the Wayback Machine. // euronews.com
13. ↑  «Лидеры G20 выступили с общим заявлением по итогам саммита - Международная панорама - ТАСС». Արխիվացված օրիգինալից 2019 թ․ հունիսի 30-ին. Վերցված է 2019 թ․ հունիսի 30-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* **Официальный сайт**
* Саммит G20 в Осаке