**Ալոիզիա Վեբեր** (գերմ.՝ Maria Aloysia Antonia Weber Lange, 1760, Zell im Wiesental - հունիսի 8, 1839(1839-06-08), Զալցբուրգ), 18-րդ դարի գերմանացի օպերային երգչուհի (սոպրանո)։

Կոնստանցիա Մոցարտի քույրը։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Ցել Իմ Վիզենթալում, Վեբեր ընտանիքի չորս դստրերից մեկն է։ Նրա քույրերն են սոպրանո Ժոզեֆա Վեբերը (1758—1819), որը Մոցարտի «Կախարդական ֆլեյտա» օպերայում կատարել է գիշերվա թագուհու դերը, Կոնստանցիա Վեբեր՝ Մոցարտի կինը, Սոֆի Վեբերը։ Նրա զարմիկը եղել է կոմպոզիտոր Կառլ Մարիա ֆոն Վեբերը։

Նրա ծնվելուց հետո ընտանիքը տեղափողվել է Մանհայմ։ Ալոիզիան մեծացել է այնտեղ։ 1778 թվականին տեղափոխվել է Մյունխեն, որտեղ տեղի է ունեցել նրա առաջնելույթը։ Հաջորդ տարի նա առաջարկ է ստացել տեղափոխվել Վիեննա՝ այնտեղ երգելու, ընտանիքը նրա հետ միասին սեպտեմբերին տեղափոխվել է Վիեննա։ Հայրը մի որոշ ժամանակ այնտեղ աշխատել է՝ որպես այցելուների տոմսերն ընդունող։ Սակայն նա մեկ ամիս անց հանկարծամահ է եղել։

Ալոիզան Վիեննայում շուրունակել է իր կարիերան բավականին հաջող, նամանավանդ առաջիկա երկու տասնամյակների ընթացքում։

1780 թվականի հոկտեմբերի 31-ին նա ամուսնացել է Իոսիֆ Լանգեի հետ, որը արքունական թատրոնում դերասան էր, նաև եղել է նկարիչ և նկարել է Մոցարտի դիմանկարը։ Ալոիզիան եղել է Լանգեի երկրորդ կինը, առաջին կինը մահացել էր 1779 թվականին։

1782 թվականին նա տեղափոխվել է Բուրգթատրոնում ՝ իտալական օպերաներում հանդես գալու համար։ Այսպես շարունակվել է ընդամենը ութ ամիս, շուտով նա ճանաչվել է «պերսոնա նոն գրատա» աշխատավարձի և դերերի բաշխման հետ կապված։ Նա շարունակել է երգել, սակայն արդեն Քերնթներթոր թատրոնում, ինչպես նաև Բուրգթատրոնում խաղալ դրվագային դերեր։ 1795 թվականին մեկնել է հյուրախաղերի իր քրոջ՝ Կոնստանցիայի հետ։ Այդ տարվանից սկսած նա դադարել է ապրել իր ամուսնու հետ։

Նա ծերությունն անցկացրել է Զալցբուրգում քույրերի՝ Կոնստանցիայի և Սոֆյայի հետ։

Հարաբերություններ Մոցարտի հետ
-----------------------------

Մոտավորապես 1777 թվականին 21-ամյա Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտը որոշ ժամանակ անցկացրել է Մանհեյմում, որտեղ նա հույս ուներ գտնել աշխատանք։

Ուսման տարիներին Մոցարտը սիրահարվել է օրիորդ Վեբերին։ Մոցարտը Վիեենա է վերադարձել 1781 թվականին, և նույն թվականին ավելի ուշ եղել է Վեբերի տանը։ Ընտանիքի հայրը 1779 թվականին մահացել է։ Մոցարտը սիրահարվել է երրորդ քրոջը՝ Կոնսատանցիային։ Նրանք ամուսնացել  են 1782 թվականին։

### Երաժշտություններ գրված Մոցարտի կողմից Ալոզիա Վեբերի համար

* *«Alcandro, lo confesso»*
* *«Popoli di Tessaglia!»*
* *«Nehmt meinen Dank, ihr holden Gönner!»*
* *«Mia speranza adorata – Ah, non sai, qual pena»*
* «*Vorrei spiegarvi, oh Dio!» և «No, no, che non sei capace»*
* *«Da schlagt die Abschiedsstunde»*
* *«Ah se in ciel»*

Ալոզիա Վեբերը գրականությունում
------------------------------

Մոցարտի և Ալոզիայի հարաբերությունները թեմա են դարձել Ջուլիետ Ուոլդրոնի «Մոցարտի կինը» վեպի համար (2000)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  FemBio տվյալների շտեմարան (գերմ.)
2. 1 2  Répertoire International des Sources Musicales — 1952.
3. 1 2 3 4  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #122638212 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
4. ↑  Joseph Lange, *Biographie des Joseph Lange, k.k. Hofschauspielers*, Vienna 1808, p. 117
5. ↑  Deutsch 1965, 217. This was Алоизия’s «first appearance at the Italian opera», and it was very positively received (Deutsch 218).
6. ↑  New Grove online, «Weber» 2007

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ալոիզիա Վեբեր» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | MusicBrainz · Find A Grave · WikiTree · Rodovid |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Allgemeine Deutsche Biographie |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 122638212 · ISNI: 0000000055391337 · LCCN: no95016424 · NKC: jx20051101010 · VIAF: 55034904 · WorldCat VIAF: 55034904 |

 |