***Լունա-18***, կամ *Ե-8-5 համար 407* (ռուս.՝ Луна 18), Սովետական Միության տիեզերքի հետազոտության ծրագրի շրջանակներում իրականացվող Լունա ծրագրի հերթական առաքելությունը, որով նախատեսվում էր Երկիր վերադարձնել Լուսնի գրունտի նմուշ։ Արձակվել է 1971 թվականի սեպտեմբերի 2-ին Բայկոնուր տիեզերակայանից, Պրոտոն-Կ կրող հրթիռով։ Առաքելության ընթացքում իջեցվող սարքը բախվեց Լուսնի մակերևույթին Առատության ծովում և կորսվեց։ Սա խորհրդային նմանատիպ յոթերորդ առաքելությունն էր, մինչ այդ պահը հաջովել էր միայն Լունա 16-ը։

Կայանի կառուցվածք
-----------------

Լունա 16-ը նախագծվել է Լավոչկինի անվ. բյուրոում, կառուցվածքի նշանակումն էր՝ *Ե-8-5*։ Այն բաղկացած էր երեք մասերից՝ վայրէջքի հարթակից, վերադարձվող սարքից, և փրկվող սարքից (այսպես էր անվանվում Երկիր վերադարձող գնդաձև սարքը)։

Կայանի վրա տեղադրված սարքավորումներով նախատեսվում էր կատարել է մերձլուսնային տարածության, Լուսնի գրավիտացիոն դաշտի, Լուսնի մակերևույթի կազմության քիմիական վերլուծության հետազոտություններ։ Կայանի վրա տեղադրված տեսախցիկներով նաև կատարել Լուսնի նկարահանումներ։

Թռիչք
-----

«Լունա 16» կայանը արձակվեց 1971 թվականի սեպտեմբերի 2-ին Բայկոնուր տիեզերակայանից, Պրոտոն-Կ կրող հրթիռով։ Այն հաջողությամբ դուրս եկավ Երկրի ուղեծիր։ Կատարված ուղեծրի կարգաբերումից հետո կայանը շարունակեց թռիչքը դեպի Լուսին և առանց խնդիրների դուրս եկավ ուղեծիր սեպտեմբերի 7-ին։ Ուղեծրում կայանը հաջողությամբ ավարտեց Լուսնի գրավիտացիոն դաշտի հետազոտությունների փաթեթը։ Սեպտեմբերի 11-ին կատարելով այդ օրերի ընթացքում 54 Լուսնի ուղեծրապտույտ և 85 տվյալների հաղորման սեսսիա կայանը սկսեց վայրէջքի գործընթացը։

Կայանի հետ կապն ընդհատվեց 07:48 UT, երբ այն գտնվում էր վայրէջքի վայրին մոտ։ Կործանման կոորդինատներն են՝ 3°34' հյուսիսային լայնություն և 56°30' արևելյան երկայնություն, Առատության ծովի եզրին մոտ։ Հետագայում պաշտոնական հայտարարությունում ասվում էր, որ լեռնային պայմաններում վայրէջքը անհաջող է անցել։

Տես նաև
-------

* Լունա ծրագիր
* Ռեյնջեր ծրագիր

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  «Luna 18»։ *NASA Space Science Data Coordinated Archive*։ 2014-08-26։ Վերցված է 2023-01-09
2. 1 2 3  Siddiqi Asif (2018)։ *Beyond Earth: A Chronicle of Deep Space Exploration, 1958–2016* (second ed.)։ NASA History Program Office

Արտաքին հղումներ
----------------

* NASA NSSDC Master Catalog

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * դ
* ք
* խ
Լունա ծրագիր |
| --- |
|  |
| Հարվածային | 
* *Ե-1 համար 1*
* *Ե-1 համար 2*
* *Ե-1 համար 3*
* **Լունա 1**
* *Ե-1Ա համար 1*
* **Լունա 2**

 |
|  |
| Անցումային | 
* **Լունա 3**
* *Ե-3 համար 1*
* *Ե-3 համար 2*

 |
|  |
| Վայրէջք | 
* *Ե-6 համար 2*
* *Ե-6 համար 3*
* **Լունա 4**
* *Ե-6 համար 6*
* *Ե-6 համար 5*
* *Կոսմոս 60*
* *Ե-6 համար 8*
* **Լունա 5**
* **Լունա 6**
* **Լունա 7**
* **Լունա 8**
* **Լունա 9**
* **Լունա 13**

 |
|  |
| Ուղեծրակայան | 
* *Կոսմոս 111*
* **Լունա 10**
* **Լունա 11**
* **Լունա 12**
* *Ե-6ԼՍ համար 112*
* **Լունա 14**
* **Լունա 19**
* **Լունա 22**

 |
|  |
| Գրունտի վերադարձ | 
* *Ե-8-5 համար 402*
* **Լունա 15**
* *Կոսմոս 300*
* *Կոսմոս 305*
* *Ե-8-5 համար 405*
* **Լունա 16**
* **Լունա 18**
* **Լունա 20**
* **Լունա 23**
* *Ե-8-5Մ համար 412*
* **Լունա 24**

 |
|  |
| Լուսնագնաց | 
* *Ե-8 համար 201*
* **Լունա 17** (Լունոխոդ 1)
* **Լունա 21** (Լունոխոդ 2)
* Լունոխոդ 3

 |

 |