**Խակայի տաճար**, **Սուրբ Պետրոս առաքյալի տաճար** (իսպ.՝ Catedral de San Pedro de Jaca), կաթոլիկ եկեղեցի, որը գտնվում է Խակայում, Իսպանիայի Արագոն համայնքում։ Տաճարը Խակայի Հռոմեական կաթոլիկ թեմի նստավայրն է։

Այն Արագոնում կառուցված առաջին Հռոմեական տաճարն է, և Պիրենեյան թերակղզու ամենահին տաճարը։ Ներկայիս տաճարը 15-րդ և 18-րդ դարերի հավելյալ փոփոխությունների արդյունք է։ Տաճարը կառուցվել է Սանչո Ռամիրեսի թագավորի կողմից, ով Հռոմի պապին (1068 թվական) վասալական երդում տալուց հետո ստանում է իրավունք՝ հիմնադրել նոր եպիսկոպոսական աթոռ Խակայում։ Վերջինս Արագոնի թագավորության մայրաքաղաքն էր։

Պատմություն
-----------

1036 թվականին Խական դարձավ Արագոնի մայրաքաղաք և 1077 թվականին ստացավ եպիսկոպոսական կարգավիճակ։ Դրանից հետո անհարաժեշտություն առաջացավ կառուցել Մայր տաճար։ Շինարարության սկիզբը անհայտ է, բայց ընդհանուր առմամբ սկսել է այդ ժամանակահատվածում։ Եկեղեցու հիմնական մասի կառուցումը ավարտվել է 1130 թվականին։ 1395 թվականին կրակը այրեց տաճարի առաստաղը, որը վերակառուցվել է հաջորդ տարիներին և վերջնականապես վերանորոգվել է 16-րդ դարի վերջին։ Նույն ժամանակահատվածում ավելացվել են ենթակողմերը, իսկ կենտրոնական նավը ընդլայնվել է։

18-րդ դարի վերջին աբսիդներից մեկը քանդվեց և վերակառուցվեց, իսկ կենտրոնական մասը վերանորոգվեց։

Նկարագրություն
--------------

Եկեղեցին կառուցված է Ռոմանական ճարտարապետության ոճով, թեև եկեղեցու որոշ տարրեր կառուցված են գոթական, վերածննդի և բարոկկո ճարտարապետության ոճերով։ Նախագիծն իրենից ներկայացնում է նավ՝երկու ենթակողմերով, երեք աբսիդներով և երկու արտաքին մուտքերով՝ որոնք ունեն սրահ, որոնցից մեկը կառուցված է վերածննդի ճարտարապետության ոճով։ Միայն մի սրահն է բնօրինակ, իսկ երկրորդ սրահի կենտրոնական մասը վերանորոգվել է 18-րդ դարում։

Նավը և ենթակողմերը բաժանված են սյուներով, որոնք վերածվում են կամարակալների։ Կամարակալ սյուները կորնթոսյան օրդեր ոճով են։ Դրանք զարդարված են երկրաչափական պատկերներով և բանջարեղեններով։ Առաստաղը սկզբում փայտից էր՝ հետագայում այն փոխարինվեց խաչերով։ Տաճարի մեծ գմբեթն ութանկյուն է։ Տաճարի չորս կողմերում 15-րդ դարի վերջից մինչև 17-րդ դարի կեսն ընկած ժամանակահատվածում կառուցվել են մատուռներ։ Ավելի վաղ կառուցվածներն ունեն ուշ գոթական ոճ։ Նրանք, որոնք նախագծված են 16-րդ դարում, ցույց են տալիս ուշ վերածննդի և մաներիզմի ազդեցությունները։

Ինտերիերի արվեստի գործերն են՝ Սուրբ Միքայել մատուռի խորանը, քանդակները՝ Գիլ Մորալես Կրտսերի, Գաբրիել Յոլիի, Խուան դե Սալասի և Մորետտոյի կողմից։ Վերջինս նաև ղեկավարել է մատուռի շինարարությունը, որը համարվում է Արագոնի Վերածնունդ-Պլատերեսկո ճարտարապետության լավագույն օրինակներից մեկը։ Բարձր խորանի կառուցումը ավարտվել է 17-րդ դարում։ Կենտրոնական աբսիդի ձևավորել է Մանուել Բայեուն 1792-1793 թվականներին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.
2. ↑  GeoNames — 2005.
3. 1 2

Արտաքին հղումներ
----------------

* Page at jaca.com (Իսպաներեն)
* Adolph-Goldschmidt-Zentrum zur Erforschung der romanischen Skulptur. «San Pedro de Jaca» (German). Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ սեպտեմբերի 24-ին. Վերցված է 2010 թ․ նոյեմբերի 28-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
* Adolph-Goldschmidt-Zentrum zur Erforschung der romanischen Skulptur. «Bibliographical references about San Pedro de Jaca» (German). Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ սեպտեմբերի 24-ին. Վերցված է 2010 թ․ նոյեմբերի 28-ին.`{{cite web}}`: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
* The Art of medieval Spain, A.D. 500-1200, an exhibition catalog from The Metropolitan Museum of Art Libraries (fully available online as PDF), which contains material on Jaca Cathedral (no. 88)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Խակայի տաճար» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames · GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 167614881 · GND: 4751091-2 · LCCN: nr95032195 · SUDOC: 17822801X · VIAF: 143520024 · WorldCat VIAF: 143520024 |

 |