recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ջուլիո Կվեստի** (իտալ.՝ Giulio Questi. մարտի 18, 1924(1924-03-18), Բերգամո, Լոմբարդիա, Իտալիայի թագավորություն - դեկտեմբերի 3, 2014(2014-12-03), Հռոմ, Իտալիա), իտալացի կինոռեժիսոր և սցենարիստ։ Որոշ աղբյուրներ վկայում են, որ Ջուլիո Կվեստի անունը համարվում է այլ իտալացի կինոգործչի՝ Իտալիո Ցինգարելիի կեղծանունը։

Կինոկարիերա
-----------

Ջուլիո Կվեստիի կինոկարիերան սկսվել է 1956 թվականին, երբ նա հանդես եկավ որպես ռեժիսոի տեխնիկական ասիստենտ Kean կինոնկարի նկարահանման ժամանակ։ 1967 թվականին նկարահանում է նողկալի, նիհիլիստական, արյունով ներծծված սպագետի վեստեռն՝ «Ջանգո, կրակիր»-ը։ Կինոնկարը պատմում է վրեժխնդիր մարդու մասին, իսկ Լուիս Պոլը իր Italian Horror Film Directors գրքում նրան անվանել է տասնամյակի ուժեղ, ավազե սպագետի վեստեռներից մեկը։ Մեկ տարի անց Կվեստին նկարահանում է սյուրռեալիստական ֆիլմ՝ «Ձու ածած մահը», որում գլխավոր դերերը մարմնավորում են Օլին Եվան, Ջինա Լոլոբրիջիդան և Ժան-Լուի Տրենտինյանը։ 1972 թվականին Կվեստին կրկին կատարում է ռեժիսորական աշխատանք, գրում սցենար սյուրռեալիստական դրամայի՝ «Վհուկը» ֆիլմի սցենարը, որի գլխավոր հերոսներն են լինում մեդիում մայր և որդին։
Կվեստիի հաջորդ ֆիլմը թողարկվում է 1982 թվականին՝ հեռուստատեսությունում և կոչվում «Վամպիրիզմ»։ 90-ական թվականներին նա կրկին հեռուստատեսության համար ռեժիսորական աշխատանքներ է կատարում և գրում սցենարներ «Սև հագնված մարդու առաջ բաց մի արեք!» և «Կոմանդոյի նշանը» ֆիլմերի և համապատասխանաբար դրանց թրիլերների համար։

Ֆիլմագրություն
--------------

| Տարի | Ռուսերեն անվանում | Բնօրինակ անվանում | Գործառույթ |
| --- | --- | --- | --- |
| 1992 | Կոմանդոյի նշանը | *Il Segno del comando* | Ռեժիսոր, սցենարիստ |
| 1990 | Սև հագնված մարդու առաջ բաց մի արեք! | *Non aprite all’uomo nero* | Ռեժիսոր, սցենարիստ |
| 1982 | Վամպիրիզմ | *Vampirismus* | Ռեժիսոր |
| 1972 | Վհուկ | *Arcana* | Ռեժիսոր, սցենարիստ |
| 1968 | Ձու ածած մահը | *La Morte ha fatto l’uovo* | Ռեժիսոր, սցենարիստ |
| 1967 | Ջանգո,կրակիր... | *Se sei vivo spara* | Ռեժիսոր, սցենարիստ,պրոդյուսեր |
| 1966 | Տիկնայք և պարոնայք | *Signore & signori* | դերասան |
| 1956 |  | *Kean* | Ռեժիսորի առաջին ասիստենտ |

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ջուլիո Կվեստին mymovies.it կայքում

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  Internet Movie Database — 1990.
2. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ջուլիո Կվեստի» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · AlloCiné · ČSFD · Internet Movie Database · ԿինոՊոիսկ |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNE: XX1493261 · BNF: 14130340k · GND: 1063146593 · ICCU: MILV255056 · ISNI: 0000000124006034 · LCCN: nr2003010048 · NKC: jo2015870325 · SUDOC: 185114601 · VIAF: 100919829 · WorldCat VIAF: 100919829 |

 |

 |
Շանթիդևա
**Շանթիդևա** (սանսկրիտ՝ śāntideva «անդորրի աստվածություն», տիբեթերեն՝ ཞི་བ་ལྷ་ *zhi ba lha*, չինարեն՝ 寂天), VIII դարի նշանավոր հնդիկ մտածող, բուդդայական Նալանդա մենաստանի վանական։ Պատկանում է 84 բուդդայական մահասիթհերի թվին։ Նշանակալի ներդրում է ունեցել բուդդայական Մադհյամակա դպրոցի զարգացման մեջ։ Հեղինակ է «Բոթխիչարյա ավատարա» (Բոթհիսաթվայի ուղի) աշխատության, որտեղ մանրամասն ներկայացվում են բուդդայական ուսմունքի բազմաթիվ ասպեկտները` փիլիսոփայությունը, էթիկան, նպատակները, մեդիտացիայի եղանակները, արժեքները, ուխտը, վարքը և այլն։

Ըստ ավանդության ծնունդով արքայազն էր, սակայն թագադրության նախօրեին երազում տեսել է Մանջուրշի բոթխիսաթվային, որը նստել էր իր գահի վրա։ Այս երազից հետո հրաժարվել է գահից և գնացել է մենաստան` առանց բացահայտելու սեփական ծագումը։

Շանթիդևայի անձի և «Բոթխիչարյա ավատարայի» ստեղծման մասին ավանդվում է հետևյալ պատմությունը():

> Նալանդայի վանականների մոտ սովորություն կար ժամանակ առ ժամանակ հավաքվել և որևէ փիլիսոփակայան աշխատություն ընթերցել ու քննարկել։ Շանթիդևան վանականների շրջանում ուներ հիմար և անընդունակ մարդու համբավ։ Ահա հասավ երկասիրություն ընտրելու և ընթերցելու նրա հերթը։ Շանթիդևան հարցրեց, ինչ պետք է կարդա` սեփակա՞ն գրվածք, թե՞ մեկ այլ մարդու աշխատություն։ Վանականները որոշեցին կատակ խաղալ պարզամիտի վրա և առաջարկեցին նրան կարդալ իր հորինած երկը։ Եվ Շանթիդևան սկսեց կարդալ «Բոթխիչարյա ավատարան» որը դարձավ Մախայանայի ճանապարհի և Բոթհիսաթվայի իդեալի մասին մախայանա ուսմունքի համար նորմատիվային երկասիրություն։ Տեքստը կարդալու ընթացքում Շանթիդևան մտավ սամաթհի վիճակի մեջ, իսկ այնուհետև բարձրացավ օդ` հանկարծակի եկած և ափշած վանական եղբայրների առջև։ Այս դեպքից հտո այլևս ոչ ոք նրան ապուշ չէր համարում։ 
> 
> 

«Բոթխիչարյա ավատարա» գիրքն ընդգրկված է բուդդայական համալսարանների սկզբնական դասընթացների ծրագրերում։

Շանթիդևան ճանաչվել է բոթհիսաթվա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* Record #12093865t // BnF catalogue général (ֆր.) — Paris: BnF.
2. ↑  Торчинов Е. А. Введение в Буддологию

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ե. Տորչինով. Բուդդայականության ներածություն (ռուսերեն) ISBN 5-93597-019-8
* Բոթհիսաթվայի ճանապարհը (Բոթխիչարյա ավատարա) (ռուսերեն)
* Հաչաբ Դորջե. Շանթիդևայի կյանքը (ռուսերեն) Արխիվացված 2010-04-15 Wayback Machine
* Bodhicaryavatara (սանսկրիտ)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Շանթիդևա» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Կրուգոսվետ |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BAV: ADV11173090 · BIBSYS: 90983014 · BNE: XX836947 · BNF: 12093865t · GND: 119141140 · ICCU: CUBV032467 · ISNI: 0000000108790842 · LCCN: n80102717 · NDL: 00474410 · NKC: ola2001100295 · NLA: 35475465 · NSK: 000113955 · NTA: 068528388 · NUKAT: n97066151 · PTBNP: 831763 · LIBRIS: 198120 · SUDOC: 029277736 · VIAF: 23444930 · WorldCat VIAF: 23444930 |

 |

 |
*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Գամպուրյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*

**Հայկ Գամպուրյան** (1888, Երզնկա, Էրզրումի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն - *անհայտ*), հայ դեղագործ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1888 թվականին Կարինի նահանգի Երզնկայի գավառի կենտրոն Երզնկա քաղաքում։ Նախնական կրթությունն ստացել է Երզնկայի ազգային վարժարանում։ 1906 թ. մեկնել է Զմյուռնիա և քարափից ուղղակի բանտ առաջնորդվել։ Մեկ ամիս բանտում մնալուց հետո աքսորվել է Տրապիզոն։ 1907 թվականին մեկնել է Կ. Պո­լիս։ 1908-11 թվականներին սովորել է դեղագործական համալսարանում։

1911 թ. Բրուսա քաղաքի մոտակա Մխալիճ գյուղում բացել է սեփական դեղատուն։ Իտալա-թուրքական (1911) և Բալկանյան (1912-1913) պատերազմների ժամանակ զորակոչվել է օսմանյան բանակ և զինվորական դեղագործի առաջին տեղակալ ծառայել։

1915 թվականին՝ Մեծ Եղեռնի ժամանակ աքսորվել է, սակայն մի կերպ կարողացել է ապաստանել Կուտինայում և մի քանի ամիս ձրի աշխատել տեղի հիվանդանոցում։ Այնուհետև մեկնել է Կ. Պոլիս և ծառայության անցել օսմանյան բանակում։ Երեք ամիս ծառայելով՝ վերապատրաստվել է Կ. Պոլսի Գյուլխանեի հիվանդանոցում։ Այնուհետև, որպես թնդանոթաձիգների բժիշկ, բանակի հետ ուղարկվել է Բաղդադի ռազմաճակատ։ 1918 թվականի վերջերը ծառայել է Մուսուլ քաղաքի զինվորական հիվանդանոցում։ Ծառայության ընթացքում նյութապես և բարոյապես օգնել է հայ գաղթականներին։ Այնուհետև ապաստանել է Բաղդադում և անգլիական քաղաքային հիվանդանոցում (Civil Hospital) դեղագործ աշխատել։ Հետագայում վերադարձել է Կ. Պոլիս և մեկնել Փարիզ։
1921 թ. Բրուսայում` Քիրմասլում բացել է սեփական դեղատուն։ 1922 թ. տեղափոխվել է Հունաստան, հաստատվել Դրամա քաղաքում և բացել սեփական դեղատուն։ 1938 թվականին նրա հասցեն էր` Pharmacie H. Kambourian, Megas Alexandros, Drama (Grece)։

Գրականություն
-------------

* Պոտուրեան Մկրտիչ. Հայ հանրագիտակ, Պուքրէշ, 1938։

Աղբյուրներ
----------

* Հարություն Մինասյան, Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայի Հանրապետությունում բռնաճնշումների և ցեղասպանության ենթարկված հայ բժիշկներ, Երևան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։
**«Զրույց»** (չեխերեն՝ beseda), ազգային երգերի մոտիվներով ստեղծված չեխական պարային սյուիտ։ Այն 4 ֆիգուրներից կազմված, իրար դեմ դիմաց կանգնած խաչաձև մակերեսային պար է, որը կատարում են պարողների 4 զույգ։ Ստեղծվել է Յան Ներուդայի խնդրանքով 1863 թվականին պարուսույց Կարել Լինքի (Karel Link) կողմից՝ մի քանի չեխական ազգային պարերը միացնելով մեկ նրբագեղ պալատական կադրիլի ներքո։ 
Ֆիգուրներից յուրաքանչյուրը կազմված է երկու մասերից, որոնից առաջինը ավարտվում է ֆուրիանտով (furiant), բացի դրանից զրույցի մեջ մտնում են՝ *polka (Պոլկա),sousedská, rejdovák (рейдовак) и rejdovačka, obkročák, řezanka, dvojpolka, kalamajka, hulán, kuželka (Կեգլի) и strašák (խրտվիլակ)*։ Այս պարերի համար օրիգինալ ազգային երաժշտությունը մշակել է Ֆերդիանտ Հելլերը (Ferdinand Heller): Ավելի ուշ ի հայտ եկան Քարել Քլեպիշի (Karel Klepš), Ա.Յա. Սվոբոդայի (A. Jan Svoboda) և Վ.Բ. Յանդայի «զրույցները»։ Դրանք ևս կազմված էին չեխական և սլովակյան ազգային երգերի հիման վրա, սակայն չստացան այնպիսի համբավ, ինչպես Հելլերի «զրույցը»։ Առաջին անգամ «զրույցը» կատարվել է 1863 թվականի նոյեմբերի 24-ին Պրահայի Կոնվիկտ դահլիճում և արագորեն տարածվեց Չեխիայի տարածքով՝ շնորհիվ իր գեղեցիկ և տարատեսակ ֆիգուրներով։

Գրականություն
-------------

* Ottův slovník naučný. Illustrovaná encyklopædie obecných vědomostí. 3. díl (B — Bianchi). Praha, 1890. Статья «Beseda (2)», стр. 884.
**Տղան Մարսից** (ռուս.՝ Парень с Марса), ռուսական գեղարվեստական ֆիլմ, նկարահանվել է 2010 թվականին՝ մելոդրամա-կատակերգություն ժանրով։ Ֆիլմը ռուսական վարձույթում հայտնվել է 2011 թվականի մայիսի 5-ին։ Ֆիլմը ցուցադրվել է Մոսկվայի միջազգային կինոփառատոնի հիմնական ծրագրի շրջանակներում։

Սյուժե
------

Ֆիլմի կենտրոնական կերպարը մենեջեր Պետյա Ստարիկովն է, որն աշխատում է շոկոլադի հսկայական գործարանում։ Երբ նրա մեքենան գողանում են, այն գտնելու համար նա միարժամանակ դիմում է և՛ հանցագործներին, և՛ ճանապարհային ոստիկանությանը, և՛ միլիցիայի շրջանային բաժանմունք։ Յուրաքանչյուրը գումար է կորզում Պյոտրից` մեքենան գտնելու համար, սակայն ոչ մեկն էլ ոչինչ չի անում։ Իսկ աշխատավայրում Պյոտրի պաշտոնը բարձրանում է. գործարանի օտարերկրացի սեփականատերն անսպասելիորեն դարձնում է նրան գովազդային նախագծի ղեկավար։ Մինչև ամսվա վերջ Պյոտրը պետք է ստեղծի շոկոլադի սալիկների գովազդի նոր կոնցեպցիա։ Պյոտրը իր մեքենան պատահաբար ինքն է գտնում, սակայն` ամբողջովին ջարդված վիճակում։ Միլիցիան Պյոտրին մեղադրում է սեփական ավտոմեքենան առևանգելու համար և այդ մեղադրանքից ազատվելու համար Պյոտրը համաձայնում է մատնել հանցագործներին, որոնց նա դիմել էր ավտոմեքենան որոնելու խնդրանքով։ Ավտոմոբիլի շուրջ առաջացած աղմուկը թույլ չի տալիս Պյոտրին լրջորեն կենտրոնանալ աշխատանքի վրա և ֆիլմի վերջում, խնդիրներից տանջահար Պյոտրը հայտարարում է գործարանի ղեկավարին, որ գովազդային կատարյալ հոլովակի երազանքն անիրականանալի է։

Դերերում
--------

* Սերգեյ Աբրոսկին` Պյոտր Ստարիկով
* Քսենիա Կուտեպովա` Լիզա Պրյալկինա
* Անգելինա Միրիմսկայա` Յուլյա
* Արտյոմ Տկաչենկո` Կոլյա
* Իգոր Չերնևիչ` Կուզիկ
* Իգոր Յայցկո` Բումբոքս
* Եգոր Բարինով` Խռուստալյով
* Վլադաս Բագդոնաս` Ֆիլ Դոնախյու
* Աննա Արլանովա` Ռիտա
* Եվգենիա Դոբռովոլսկայա` Յուլիայի մայրը
* Օլեգ Դանիլևսկի` մարդասպան ոստիկան
* Իրինա Մեդվեդևնա` Մաշա Զայցևա
* Ամադու Մամադակով` ներկարար

Քննդատություն
-------------

Վլադիմիր Լյաչենկոն «Газета.Ru»-ից նշել է ֆիլմում լավ թատերական դերասանների մասնակցությունը։ Կոմերսանտը համեմատում է ֆիլմը հին խորհրդային կատակերգությունների հետ, իսկ «Ռուսական թերթը» սահմանել է թիրախային խումբ, ըստ որի` «Ֆիլմը երիտասարդների համար է, նրանց համար, ովքեր ֆիլմի ռեժիսոր Սերգեյ Օսիպյանի պես փորձում են ինչ-որ կերպ իրմաստավորել ժամանակակից իրականությունը»։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «В прокат вышел фильм Сергея Осипьяна "Парень с Марса"». Российская газета. Վերցված է 2017 թ․ մարտի 6-ին.
2. ↑  «В российские программы ММКФ вошли 24 игровых фильма» (անգլերեն). www.infox.ru. Վերցված է 2017 թ․ մարտի 6-ին.
3. ↑  ««Калина» красная». *Газета.Ru*. Վերցված է 2017 թ․ մարտի 6-ին.
4. ↑  "Парень с Марса" // *Журнал "Коммерсантъ Weekend"*. — 2011-05-13. — В. 17. — С. 29.

Արտաքին հղումներ
----------------

* «Տղան Մարսից» ֆիլմի պաշտոնական կայքը Արխիվացված 2011-05-04 Wayback Machine(ռուս.)
* Հարցազրույց ֆիլմի հեղինակների հետ Արխիվացված 2011-05-05 Wayback Machine(ռուս.)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | AllMovie · ČSFD · Internet Movie Database · Rotten Tomatoes |

 |
**Նախարարական 1-ին տուն** (ռուս.՝ 1-й Министерский дом), պատմական շենք Պետերհոֆում։ Կառուցվել է 1839-1841 թվականներին։ Մշակութային ժառանգության դաշնային նշանակության օբյեկտ է։ Գտնվում է Ծովային դեսանտի փողոց, տուն 1 հասցեով` հյուսիսային կողմից եզրափակելով Ռազվոդնայա հրապարակը։

Պատմություն
-----------

Տունը կառուցվել է ճարտարապետ Իոսիֆ Իվանովիչ Շառլեման 1-ի նախագծով։ Շինարարությունը ղեկավարել է վարպետ Բերրին։ Մինչև տունը կառուցելը այդ վայրում եղել է փայտե էքզերցիր-դահլիճ (ասպարեզ)։ Նախագիծը հաստատվել է 1839 թվականի հուլիսի 14-ին։ Շինարարությունը սկսվել է նույն թվականի օգոստոսին, երկու ամսում քանդվել է հին շենքը, կառուցվել է հիմքը և կիսով չափ կառուցվել են պատերը։ 1840 թվականի նոյեմբերին ավարտվել են շինարարական աշխատանքները, անցկացվել է ջրագիծը։ Տարածքների հարդարումն ավարտվել է 1841 թվականի հունիսին։

Տանը տեղակայված էին պետական բնակարաններ նախարարների ժամանակավոր կացության համար։ Տունը չորս անգամ աննշան վերակառուցվել է (1877-78, 1899-1900, 1935, 1956-57 թվականներին), դա վերաբերում է միայն ներքին միջնապատերի փոփոխություններին, վառարանների, լողարանների փոխարինմանը, մուտքերի ձևափոխմանը։ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին տունը ստացել է փոքր վնասվածքներ։ Պատերազմից հետո այնտեղ տեղակայված են եղել կոմունալ բնակարաններ և հաստատություններ։ Մինչև 2012 թվականն այստեղ գործել է ներքին գործերի Պետրոդվորցովի շրջանային վարչությունը, իսկ նույն թվականին շենքը փոխանցվել է «Պետերհոֆ» պետական թանգարան-արգելոցին։

Ճարտարապետություն
-----------------

Շենքը Նախարարական 2-րդ տան և Ֆլիգել-ադյուտանտական տան հետ Ռազվոդնայա հրապարակի համակառույցի մասն է։ Ի տարբերություն համաչափորեն կանգնած Նախարարական 2-րդ տան, Նախարարական 1-ին տունն ունի բարձր ցոկոլային հարկ, տարբերվող հատակագիծ (երկու հարկերում միջանցքներով), արևելյան (կողային) ճակատի դեկորի տարբերություններ։

Պատկերասրահ
-----------

* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Постановление Правительства РФ от 10.07.2001 № 527 о Перечне объектов исторического и культурного наследия Федерального (Общероссийского) значения, находящиеся в г. Санкт-Петербурге.
2. 1 2 3  «1-й Министерский дом - УМВД России по Петродворцовому району». *citywalls.ru*. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հունիսի 30-ին. Վերցված է 2018 թ․ հունիսի 29-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* «1-й Министерский дом - УМВД России по Петродворцовому району». *citywalls.ru*. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հունիսի 30-ին. Վերցված է 2018 թ․ հունիսի 29-ին.
**«Պատերազմ էր»** (ռուս.՝ «Была война»), 2015 թվականի ռուսական կարճամետրաժ գեղարվեստական ֆիլմ, դրամա մի երեխայի ճակատագրի մասին, որը պատերազմի առաջին օրերին կորցրել է ծնողներին և փորձում է գոյատևել գերմանացիների կողմից գրավված տարածքում։ Պատերազմից հետո Իլյան՝ ֆիլմի գլխավոր հերոսը, փորձում է գտնել մի մարդու, որը պատերազմի ժամանակ փրկել է իր կյանքը։ Արդյունքում պատմությունն իր պատկերացրածի պես չի դասավորվում։ Ֆիլմը, որը նկարահանել է ռեժիսոր Օլեգ Վ. Սեմենեցը, հիմնված է իրական պատմության վրա։

Սյուժե
------

1941 թվական։ Երեխաներին տանում են Գերմանիա։ Էշելոնը ընկնում է հրետակոծության տակ։ Երեխաները դուրս են ցատկում այրվող վագոններից և փորձում փախչել ու թաքնվել անտառում։ Ֆիլմի գլխավոր հերոս Իլյան իր կրտսեր քրոջ հետ փախչում է ու ապաստան է գտնում գերմանացիների կողմից օկուպացված գյուղում։ Չնայած աղետալի վիճակին՝ տեղի բնակիչները մահվան վախի տակ թաքցնում են երեխաներին և ամեն կերպ օգնում նրանց գոյատևել։ Երեսուն տարի անց Իլյան վերադառնում է գյուղ՝ երախտագիտություն հայտնելու իր կյանքը փրկած մարդուն։

Դերերում
--------

* Մաքսիմ Բուտեկո – *Իլյա*
* Վասիլի Վերովչուկ – *ծերունի*
* Էդուարդ Մուսնիցկի – *Իլյան մանկության տարիներին*
* Անֆիսա Յակիմովա – *Իլյայի քույրը*
* Սերգեյ Արխիպով – *ավտովարորդ*
* Կատերինա Կիսելյովա – *Նյուրա, հարսանիքի հյուր*
* Ալեքսեյ Վեշկուրցև – *Ստեպան, հարսանիքի հյուր*
* Աննա Պրոկլովա – *Ալյոնկա, աղջիկ*

Ստեղծում
--------

Ֆիլմի սցենարը պատրաստ էր 2013 թվականի նոյեմբերին։ Նույն թվականի դեկտեմբերին սկսվել են նկարահանումները։ Նկարահանումները տեղի են ունեցել Ամուրի մարզում՝ Բլագովեշչենսկի արվարձանում և Տամբովի շրջանում, որտեղ ջերմաստիճանը ցերեկը իջել է 30 °C-ից ցածր, և որպեսզի վտանգի չենթարկեն երեխաների և նկարահանող խմբի առողջությունը՝ կապված անհրաժեշտ նյութական բազայի բացակայության հետ, որոշվել է նկարահանումները հետաձգել մինչև 2014 թվականի աշուն։

Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2015 թվականի սեպտեմբերի 19-ին «Ամուրյան աշուն» փառատոնի շրջանակներում։

Ֆիլմի լուսանկարչական փորձերի ժամանակ արված «Ռուս աղջկա կերպարը, որը 1941 թվականի խորը աշնանը անտառում փրկվել է գերմանացիներից» լուսանկարը երկրորդ տեղն է զբաղեցրել Մակեդոնիայի *Circuit Exhibition of Photography* փառատոնի *Child* («Երեխաներ») անվանակարգում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Олег Семенец взял три награды международного фестиваля в Македонии

Արտաքին հղումներ
----------------

* Ֆիլմի թրեյլերը ՅուԹյուբում
* О фильме «Была война», Программа «В центре внимания» на канале «Первый областной»
* Сюжет на канале ГТРК-Благовещенск
* «Была война» – это не оправдание: фильм благовещенца Олега Семенца показали на фестивале «Амурская осень»
* Фильм амурского фотографа Олега Семенца о войне покажут в мае // Амурская правда, 7 июня 2017
* Взгляд блогера: фильм «Была война»
* Олег Семенец снимает игровой фильм о Великой Отечественной войне
Մնջախաղացներ, 1950 թ․
**Մնջախաղ**, բեմարվեստի տեսակ է, որում գերակշռող դեր են կատարում միմիկան (դիմախաղը) ու ժեստերը (մարմնի շարժումները)։

Պատմություն
-----------

Առաջին անգամ մնջախաղը նկարագրել է Քսենոֆոնն իր «Խնջույքում»։ Հին Հունաստանում մնջախաղն սկզբնապես ունեցել է ծիսախաղային բնույթ, հետագայում, հատկապես հելլենիզմի դարաշրջանում, կատարելագործվել է որպես ինքնուրույն արվեստ (հայտնի են Բաֆիլոս Ալեքսանդրացու և Պիլադես Կիլիկեցու անունները, I դար)։ Հին Հռոմում մնջախաղի արվեստը նույնանում է բալետին, վերարտադրում է դիցաբանական սյուժեներ ու կերպարներ («Վեներա», «Մարս», «Հերկուլես» և այլն)։

Մնջախաղը տարածվել է նաև առաջավորասիական երկրներում. IV–VII դարերում Կապադովկիայում, Բյուզանդիայում, Ասորիքում, Հայաստանում դարձել է պրոֆեսիոնալ թատրոնի տեսակ։ Հին Արևելքի երկրներում, հատկապես Հնդկաստանում, Չինաստանում, Ճապոնիայում, մնջախաղը դրսևորվել է խիստ յուրահատուկ և խորհրդանշական ձևերով։ Բոլոր ժողովուրդների հին թատրոնները և առհասարակ թատերական բանահյուսությունը հարուստ են մնջախաղի տարրերով։ XVI–XVIII դարերի կեսերին մնջախաղը վերածնվել է իտալական կոմեդիա դելլ’արտե թատրոնում։ XIX դարում այն, որպես ինքնուրույն թատերաձև, զարգացրել են Ջոզեֆ Գրիմալդին (Մեծ Բրիտանիա), Ժան-Բատիստ Դեբյուրոն (Ֆրանսիա)։

Նոր ժամանակներում մնջախաղը թատերական, էստրադային, կրկեսային ժանր է, որի արտահայտչամիջոցներից օգտվում են նաև բալետը և կինոն (հիմնականում՝ համր)։

20-րդ դարի սկզբին մնջախաղի տարրերը թափանցել են նաև դրամատիկական թատրոն (Մաքս Ռայնհարդ, Վսեվոլոդ Մեյերհոլդ, Եվգենի Վախթանգով, Ալեքսանդր Թաիրով և ուրիշներ)։ Սկզբունքորեն մնջախաղային է նաև Չառլզ Չապլինի արվեստը կինոյում։ 1930–70-ական թվականների մնջախաղի վարպետներից են Ժան-Լուի Բառոն, Մարսել Մարսոն (Ֆրանսիա, 1966 թվականին հյուրախաղերով հանդես է եկել Երևանում), Լադիսլավ Ֆիալկան (Չեխոսլովակիա), Հենրիկ Տոմաշևսկին (Լեհաստան), Մոդրիս Տենիսոնը (Լիտվա) և ուրիշներ։

Ժամանակի ընթացքում մնջախաղի տարրերը թափանցում են բալետ, կրկես, էստրադա, կինո (Չառլզ Չապլին) և թատրոն։ Մնջախաղի հայ խոշորագույն վարպետ է համարվում Լեոնիդ Ենգիբարյանը։

Ժամանակակից եվրոպական շարժման թատրոնի վառ ներկայացուցիչներից մեկն է ֆրանսիացի ժամանակակից մնջախաղաց, պարող, ռեժիսոր և խորեոգրաֆ Վահրամ Զարյանը՝ ծագումով հայ, որն իր կարիերայի ընթացքում իր մեծ ներդնումն է ունեցել արդի թատերական արվեստի և ժամանակակից մնջախաղի զարգացման մեջ։ Վահրամ Զարյանը Մարսել Մարսոյի վերջին աշակերտն է, նրա արվեստի արժանի ժառանգորդն ու նորովի շարունակողը։

Պաբլո Զիբես
Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանում կա Երևանի մնջախաղի պետական թատրոն, այն մնջախաղի ժանրի պետական թատրոնն է։ Թատրոնը ստեղծվել է 1974 թ․ և պետական թատրոնի կարգավիճակ է ստացել 1983 թ․։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. ↑

Արտաքին հղումներ
----------------

* Երևանի մնջախաղի թատրոնը չի սահմանափակվում ունեցած ձեռքբերումներով
* Մնջախաղ, ՀՀ հանրագիտարան Արխիվացված 2013-12-31 Wayback Machine
* ՄԱՐՍԵԼ ՄԱՐՍՈՅԻ ԱՐՎԵՍՏԻ ՀՍՏԱԿՈՒԹՅԱՆ ԱՌԵՂԾՎԱԾԸ(չաշխատող հղում)
**Ամիրան Գեորգիի Ամիրխանով** (փետրվարի 27, 1986(1986-02-27), Խիմկի, Մոսկվայի մարզ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուսաստանցի և հայաստանցի հայ պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, որը խաղում է հարձակվող պաշտպանի դիրքում։ Սպորտի վարպետ։ Հանդես է գալիս Երևանի «Ուրարտու» ակումբում, որի ավագն է։

Կենսագրություն
--------------

Ամիրան Ամիրխանովը ծնվել է մերձմոսկովյան Խիմկի քաղաքում 1986 թվականի փետրվարի 27-ին։ Ծնողները արմատներով Թբիլիսիից են։ Հայրը գործարար է, մայրը` տնային տնտեսուհի։ Դպրոցում շատ է սիրել բասկետբոլը և սկսել է հաճախել այդ խաղի խմբակ։ Առաջին մարզիչը եղել է Ալեքսանդր Եֆիմովը։

Կարիերա
-------

Մերձմոսկովյան «Խիմկի» բասկետբոլային ակումբի մարզադպրոցն ավարտելուց հետո ընտրվել է ԲԿՄԱ-ի երիտասարդական նախագիծ։ 2004 թվականին ակումբի երիտասարդական թիմի կազմում դարձել է Եվրալիգայի երիտասարդական մրցաշարի հաղթող։

2005 թվականին դարձել է ՈՒՆԻԿՍ ակումբի երիտասարդական թիմի խաղացող։ 2009 թվականին մասնակցել է կազանյան թիմի հիմնական կազմի խաղերին։

2014-2015 թվականների մրցաշրջանում Ամիրխանովը խաղացել է ղազախական «Ալմաթիի լեգիոն» թիմում, որտեղ արդյունավետ փոխանցումներով եղել է թիմի առաջատարը՝ խաղի ընթացքում միջինը կատարելով 4,7 փոխանցում, որը Սուպերլիգայի կանոնավոր առաջնությունում փոխանցում կատարողների մեջ 5-րդ ցուցանիշն էր։

2015 թվականի ամռանը փորձաշրջանի է հրավիրվել «Իրկուտ» ակումբ, սակայն նախամրցաշրջանային հավաքից հետո լքել է թիմը։

2016 թվականի հունվարին վերադարձել է «Ալմաթիի լեգիոն», որտեղ խաղացել է մինչև 2016 թվականի ամառ։ Այնուհետև հրավիրվել է Երևանի նորաստեղծ «Ուրարտու» ակումբ, որի ավագն է։ Թիմի կազմում նա մասնակցում է Ռուսաստանի Սուպերլիգայի առաջին դիվիզիոնի (նշանակությամբ երկրորդ մրցաշարը) մրցաշարին։ Առաջին հանդիպումն այդ մրցաշարում կայացել է 2016 թվականի հոկտեմբերի 6-ին Երևանում, որին որպես թիմի ավագ մասնակցել է նաև Ամիրխանովը։

2016 թվականին հրավիրվել է Հայաստանի ազգային հավաքական, որի հետ դարձել է Փոքր երկրների Եվրոպայի առաջնության հաղթող։

Նվաճումներ
----------

### Ակումբային

* Ղազախստանի առաջնության արծաթե մեդալակիր (2014-2015)

### Հայաստանի հավաքականի կազմում

* Փոքր երկրների Եվրոպայի առաջնության հաղթող (2016)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  «Амиран Амирханов: «Играю только на победу» http://www.sports.kz/news/amiran-amirhanov-igrayu-tolko-na-pobedu». Վերցված է 2016 Հոկտեմբեր 6-ին. `{{cite web}}`: External link in ``|title=`` (օգնություն)
2. ↑  «Ուրարտուի ֆանտաստիկ, սակայն ոչ հաղթական մեկնարկը». Վերցված է 2016 Հոկտեմբեր 6-ին.
3. ↑  «Բասկետբոլի Հայաստանի հավաքականը՝ Եվրոպայի փոքր երկրների առաջնության չեմպիոն». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ հուլիսի 9-ին. Վերցված է 2016 Հոկտեմբեր 6-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Էջը ԲԿՄԱ ՊԲԱ-ի կայքում
* Էջը ՈՒՆԻԿՍ ՊԲԱ-ի կայքում Արխիվացված 2016-05-29 Wayback Machine
* Էջը Ռուսաստանի բասկետբոլի ֆեդերացիայի կայքում

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Basketball-Reference.com (Եվրոպա) · Eurobasket.com (խաղացող) · EuroLeague (խաղացող) · RealGM · Միացյալ լիգա ՎՏԲ · ՌՆՖ · ՖԻԲԱ |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Իվան Գալուստով (այլ կիրառումներ)

**Իվան Խաչատուրի Գալուստով** (մայիսի 24, 1926(1926-05-24), Բաքու, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), փոխծովակալ (1976)։

Կենսագրություն
--------------

1948 թվականին ավարտել է Լենինգրադի Մ. Ֆրունզեի անվան ռազմածովային բարձրագույն ուսումնարանը, 1952 թվականին՝ ՌԾՈՒ սպայական հատուկ դասընթացները, 1955 թվականին՝ ստորջրյա հրամանատարական դասընթացները, 1964 թվականին՝ Ռազմածովային ակադեմիայի հրամանատարական ֆակուլտետը։

1948-1951 թվականներին ծառայել է Կասպիական, 1952-1961 թվականներին՝ Սևծովյան (1957 թվականից՝ սուզանավի հրամանատար) նավատորմում։ 1964-1983 թվականներին եղել է Հյուսիսային նավատորմում շտաբի պետի տեղակալ, 1983 թվականից ծառայել է Լենինգրադի ռազմածովային բազայում (շտաբի պետի առաջին տեղակալ)։ 1988 թվականին զորացրվել է։

Գրականություն
-------------

* Տիգրան Հայազն, Գարեգին Ղազարյան։ 1000 հայազգի գեներալներ, ծովակալներ.-Ե. հեղինակային հրատարակություն, 2009 թ. էջ 571։ ISBN 978-9939-53-105-2

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր աեռաջին, Երևան, 2005*.
**«Հոբելյանական»**, շաքարի թխվածքաբլիթի ապրանքանիշ, արտադրվել է Ռուսաստանում 1913 թվականից։ Թխվածքաբլիթն ունի դեղին գույն, ուղղանկյունաձև տեսք և փխրուն է։

Պատմություն
-----------

Առաջին անգամ «Հոբելյանական» թխվածքաբլիթները պատրաստվել են Մոսկվայում՝ «Ս.Սիու և Կո» ընկերակցության հրուշակեղենի ֆաբրիկայում, որը հիմնադրվել է ֆրանսիացի պարֆյումեր Ադոլֆ Սիուի կողմից։ Այս թխվածքաբլիթի թողարկումը նվիրված էր 1913 թվականին Ռոմանովների ռուս թագավորների տոհմի 300-ամյակին։ 1920 թվականին, ազգայնացումից հետո, ֆաբրիկան վերանվանվեց «Բոլշևիկ»։

1993 թվականին «Բոլշևիկ» ԲԲԸ-ն արտոնագրել է «Հոբելյանական» թխվածքաբլիթի բաղադրատոմսը։ «Բոլշևիկ» գործարանը 1992 թվականին ձեռք է բերել ֆրանսիական *Danone* ընկերությունը, 2006 թվականից բիսկվիտի Danone ամբողջ բիզնեսը վաճառվել է Kraft Foods ընկերությանը, արդյունքում նոր տերերին անցել են և՛ ապրանքանիշի, և՛ թխվածքաբլիթի բաղադրատոմսի իրավունքները, 2013 թվականին Kraft Foods սնեկային բիզնեսը հատկացվել է *Mondelēz International* ընկերությանը։

2013-2014 թվականներին թխվածքաբլիթի վրա տպագրված նկարը պարունակում էր «100 տարի» գրությունը՝ «Հոբելյանական»-ի թողարկման մեկնարկի հարյուրամյակի պատվին։

2017 թվականի դրությամբ «Հոբելյանական» թխվածքաբլիթներն արտադրվում են Վլադիմիրի մարզի Սոբինկայի «Բոլշևիկ» գործարանում (որտեղ 2011-2012 թվականներին արտադրվել է Մոսկվայի «Բոլշևիկ» ֆաբրիկայում) և Կրասնոդարի երկրամասի Տիմաշյովսկի «Կուբան» հրուշակեղենի կոմբինատում։

Արտադրության տեխնոլոգիա
-----------------------

Բաղադրությունը (գրամի մեջ)՝ բարձր տեսակի ալյուր 100, եգիպտացորենի օսլա 7,4, շաքարի փոշի 29, օշարակի փոխարինող 4, մարգարին 35,անարատ կաթ 3,5, մելանժ 5, վանիլային փոշի 0,7, աղ 0,7, սոդա 0,7, ամոնիումի 0,4, էսենցիա 0,2։ Պատրաստի արտադրանքի քաշը 161,52 գ է։

Բոլոր բաղադրիչները խառնվում են, ապա մասերով ավելացնում ալյուրը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Печенье «Юбилейное» и «Причуда» стало американским». Фонтанка.ру. 2007 թ․ դեկտեմբերի 3. Վերցված է 2014 թ․ մարտի 4-ին.
2. ↑  «Печенье «Юбилейное» празднует своё 100-летие». 2013 թ․ ապրիլի 25. Վերցված է 2014 թ․ մարտի 4-ին.
3. 1 2  «Патент на печенье «Юбилейное»». Վերցված է 2014 թ․ մարտի 4-ին.(չաշխատող հղում)
4. ↑  Ըստ թխվածքաբլիթի տուփի վրայի տեղեկության։
5. ↑  Печенье «Юбилейное» (рецептура № 136) // Рецептуры на печенье, галеты и вафли / Минпищепром СССР. ВНИИ кондитерской промышленности. — М.: Пищевая промышленность, 1969. — С. 150. — 552 с.

Գրականություն
-------------

* История бренда «Юбилейное». 1913—2013. — М.: ООО «Крафт Фудс Рус», 2013. — 76 с.Արխիվացված է Մարտ 4, 2014 Wayback Machine-ի միջոցով:

Արտաքին հղումներ
----------------

* Տատյանա Բերսենեվա (2011 թ․ հոկտեմբերի 3). ««Բոլշևիկը» պաշտպանել է «Հոբելյանական» թխվածքաբլիթի իր իրավունքը՝ չնայած Մայակովսկու բանաստեղծության». Վերցված է 2014 թ․ մարտի 4-ին.
* Նատալյա Վիշնյակովա. «Ավանդական հոբելյանական թխվածքաբլիթներ։ Ի՞նչ հոբելյանի մասին է խոսքը։». Վերցված է 2014 թ․ մարտի 4-ին.
**«Թանկագին հայրիկ»** (ռուս.՝ «Дорогой папа»), ռեժիսոր Միխայիլ Ռասխոդնիկովի ռուսական կատակերգական ընտանեկան ֆիլմը։ Գլխավոր դերերում նկարահանվել են Վլադիմիր Վդովիչենկովը, Վալենտինա Լյապինան և Վլադիմիր Սիչյովը։ Ֆիլմի պրեմիերան Ռուսաստանում տեղի է ունեցել 2019 թվականի սեպտեմբերի 12-ին։ Ֆիլմի հեռուստատեսային պրեմիերան կայացել է 2020 թվականի հունիսի 12-ին «ՍՏՍ» հեռուստաալիքով։

Ֆիլմի կարգախոսը՝ *«Հարուստն էլ է լաց լինում»*։

Սյուժե
------

Հսկայական առևտրային ցանցի սեփականատեր Վադիմ Դյումինը լավագույնն է իր գործընկերների շարքում և սովոր է հասնել իր ուզածին հնարավոր բոլոր միջոցներով։ Հմայքը և մտածված պլանը նրան օգնում են գտնել չինական ներդրող, որը պատրաստ է գործընկեր դառնալ Վադիմի ընկերությունում, որը ժամանակին ձևակերպվել է իր մոր անունով։ Բազմամիլիոնանոց գործարքը պատրաստ է ստորագրման, բայց անսպասելի խնդիր է առաջանում։ Մայրը վերջերս մահացել է և, ինչպես պարզվում է, թողել է կտակ, որի համաձայն՝ առևտրային ցանցի բաժնետոմսերը պետք է փոխանցվեն իր թոռնուհուն՝ Վադիմի դստերը, որին նա լքել է, երբ նա դեռ 2 տարեկան էր և նրա հետ չի պահպանել հարաբերություններ։

Այժմ Վադիմը պետք է գնա իր հայրենի փոքրիկ քաղաք, գտնի նախկին կնոջն ու դստերը և համոզի նրանց հրաժարվել մոտ կես միլիարդ դոլարի ժառանգությունից։

Դերերում
--------

* Վլադիմիր Վդովիչենկով – *Վադիմ Դյումին*
* Վալենտինա Լյապինա – *Ալինա Դյումինա*
* Վլադիմիր Սիչյով – *Ռիբակ*
* Իրինա Պեգովա – *Իննա Դյումինա, Ալինայի մայրը*
* Նիկոլայ Շրայբեր – *Վադիմ, Վադիմ Դյումինի դասընկերը*
* Իևա Անդրեևայտե – *Օլգա, Վադիմ Դյումինի օգնականը*
* Իգոր Յասուլովիչ – *նոտար*
* Ջուլիա Սուլես -կին պարի դասերում
* Վարվառա Մալկովա – *Ալինայի ընկերուհին*
* Անդրեյ Պերմյակով – *նավաստի*
* Մարուսյա Պեստունովա – *Գալյա*
* Ռուսլան Բանկովսկի – *բանկիր*
* Ալեքսանդր Կասատկին – *փորձագետ*
* Դմիտրի Կոմիսարով – *իրավաբան*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Internet Movie Database — 1990.
2. ↑  «На экраны вышел фильм «Дорогой папа» с Владимиром Вдовиченковым в главной роли». *Эхо Москвы*. 2019 թ․ սեպտեմբերի 12.
3. ↑  «Карточка фильма «Дорогой папа»». *Бюллетень кинопрокатчика*.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | Internet Movie Database |

 |
**Մարիա Վլադիմիրովնա Նեֆյոդովա** (ռուս.՝ Мари́я Влади́мировна Нефёдова, սեպտեմբերի 1, 1979(1979-09-01), Լենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուսական ռոք-երաժիշտ, ավելի հայտնի է որպես «Կորոլ ի Շուտ» փանկ-խմբի ջութակահարուհի։

Կենսագրություն
--------------

1997-1999 թվականներին համագործակցել է Պետերբուրգի «Տանկի» խմբի հետ,մասնակցել է «*Музыка Т*» կարճ նախագիծում, համերգներում, իրենց առաջին «*Без дирижёра*» ալբոմի ձայնագրությունում։ Մասնակցել է «Բաշնյա *Rowan*» խմբի առաջին ալբոմի ձայնագրմանը՝ «*Марш уродов*» (1988-1999 թվականներ)։

1998 թվականի սկզբից մինչև 1999 թվականը հանդես է եկել «Պիլոտ» խմբի հետ։ 2001 թվականին մասնակցել է նրանց «*Сказка о Прыгуне и Скользящем*» ձայնագմանը՝ կարդալով Յուրի Շևչուկի հետ «հեղինակից» տեքստը։

1998-2004 թվականներին եղել է «Կորոլ ի Շուտի» կազմում։ Մասնակցել է «*Акустический альбом*», «*Ели мясо мужики*», «*Герои и Злодеи*», «*Как в старой сказке*», «*Жаль, нет ружья*», «*Мёртвый анархист*», «*Концерт в Олимпийском*» ալբոմների ձայնագրմանը։ Որոշ երգերում բեք վոկալիստ էր («*Кузьма и Барин*», «*От женщин кругом голова*»)։ «Տարականի!» խումբը նվիրել է նրան «*Маша — скрипачка из „Король и Шут"*» երգը։

2004 թվականին ԱՄՆ է տեղափոխվել ամուսնու մոտ՝ որոշելով թողնել իր երաժիշտի կարիերան և ստանալ լրացուցիչ կրթություն։ Մարիայի տեղը «Կարոլ ի Շուտ» խմբում զբաղեցրել է Դմիտրի «Կասպեր» Ռիշկոն։ 2005-2008 թվականներին հանդես է եկել «Կարոլ ի Շուտ» խմբի և Ալեքսանդր Բալունովի հետ ԱՄՆ-ում, սակայն 2008 թվականի ձմռանը նա որդի ունեցավ՝ Միշային, և այլևս չկարողացավ ելույթ ունենալ խմբի հետ։ Երեք տարի անց նա ունեցավ ևս մեկ որդի՝ Նիկիտային։

2013 թվականին տեղափոխվել է Ռուսաստան, որպեսզի ելույթ ունենա «Կարոլ ի Շուտ» խմբի համերգներին, որոնք նվիրված էին «Կարոլ ի Շուտ» խմբի առաջնորդ Միխայիլ Գորշենյովին։ Հետագա տարիներին բազմիցս եկել է մասնկացելու Գորշենյովի հիշատակին նվիրված համերգներին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Биография «Танки»». Արխիվացված օրիգինալից 2008 թ․ սեպտեմբերի 17-ին. Վերցված է 2009 թ․ մայիսի 6-ին.
2. ↑  «Альбом «Марш Уродов»». Արխիվացված օրիգինալից 2009 թ․ օգոստոսի 6-ին. Վերցված է 2009 թ․ մայիսի 6-ին.
3. ↑  Офиц. сайт «Пилот». История Արխիվացված 2009-02-28 Wayback Machine
4. ↑  «Оф. сайт «Король и Шут». История». Արխիվացված օրիգինալից 2009 թ․ ապրիլի 22-ին. Վերցված է 2009 թ․ մայիսի 6-ին.
5. ↑  «Текст песни». Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ նոյեմբերի 20-ին. Վերցված է 2009 թ․ նոյեմբերի 21-ին.
6. ↑  «Король и Шут» понесли потерю (չաշխատող հղում)
 // 19.02.2004
7. ↑  «Маша Нефёдова опять станет скрипачкой «Короля и шута»». Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ փետրվարի 8-ին. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 8-ին.
8. ↑  «Андрей Князев осудил бывших коллег из «Короля и Шута» за концерт в Воронеже». Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ փետրվարի 8-ին. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 8-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* LiveJournal-ի բլոգեր**mahi\_mahi\_**
**Մուհամմադ Քամալ Ջաբր** (1948 - 2014), նրա փոքր եղբայրը Պաղեստինցի վիպագիր Մուհամմադ Մուհիբ Ջաբրն է։ Նրա ընտանիքը պատերազմի պատճառով գաղթել էին Պաղեստինի Քաֆր Սաբայից։ Նրա ընտանիքի գաղթելուց հետո, 1948 թվականին Բուրքա գյուղի Նաբլուս շրջանում ծնվեց Մուհամմադ Քամալ Ջաբրը։ Նա իր ընտանիքի հետ տեղափոխվեց Նաբլուսի մոտ գտնվող բալատայի փախստականների վրանային ճամբար, որտեղ Մուհամմադ Քամալ Ջաբրը անցկացրեց իր մանկությունը և երիտասարդությունը։ Փախստականների ճամբարում նա ստացել է իր նախնական կրթությունը և ապա Նաբլուսում ավարտել է երկրորդական կրթությունը։

Հետո տեղափոխվել է Օման, որտեղ ավարտել է Օմանի համալսարանը ստանալով մաթեմատիկայից բակալավրի աստիճան, ապա վերադարձել է Պաղեստին, որպեսզի աշխատի ուսուցման դաշտում։

Մուհամմադ Քամալ Ջաբրը գրել է գրական հոդվածը, պիեսներ և մասնակցել է մի շարք պիեսների թողարկման մեջ։ Նաբլուսում 1975 թվականին հիմնադրված «Ձիթապտուղի թատրոնը» խմբի հետ է աշխատել, որոնք ներկայացնում էին մեծ թվով պիեսներ, սակայն օկուպացիայի ուժերը դարձան նրանց փակման պատճառը։ Հետո նա աշխատել է Ալ-Նաժահ ազգային համալսարանի բարեկամներ հասարակության պատկանող «Ազատ թատրոն» խմբի հետ։

Նաև, նա եղել է գրողների ընդհանուր միության և պաղեստինյան լրագրողների հիմնադիրներից մեկը (օկուպացիայի տակ)։

1994 թվականին, Պաղեստինի ազգային մարմնին հաստատման հետ Մուհամմադ Քամալ Ջաբրը աշխատել է կրթության, մշակույթի և գիտության Պաղեստինյան ազգային հանձնաժողովի միջոցով և դարձել է նրանց ներկայացուցիչը մի շարք արաբական և միջազգային միջոցառումներում։ Ապա տեղափոխվել է աշխատելու Պաղեստինի ազգային ազատագրման շարժման հետ (ՖԱԹՀ)։ Այդ ժամանակի ընթացքում նա մինչև իր մահը ստանձել է գլխավոր խմբագրի դերը «Խոստում» ամսագրում, որը թողարկվում էր «Աշբալ» ընկերությունը, որը պատկանում էր ՖԱԹՀ-ին։

Գործերից են
-----------

* Մի հավաքածու, որը ներառում է երեք պիեսներ; «Անձրև պետք է իջնի», «Մեծահասակների դատավարությունը», «Գայլերը և քաղաքը»
* 27 կարճ պատմվածքներ Պաղեստինի օկուպացված տարածքների պատմվածքներից
* Զիադը և թռչունները (մանկական պատմվածք)
* Ֆաթիման և կատուն (մանկական պատմվածք)
* Եղանակների կրակը (բանաստեղծությունների հավաքածու)
* Սուլթանի դռան վրա (մանկական թատրոն)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  موقع إي كتاب
2. ↑  «القصة والرواية بعد 1967-مركز المعلومات الفلسطيني». Արխիվացված է օրիգինալից 2014-05-21-ին. Վերցված է 2015-06-26-ին.
3. ↑  الاتحاد العام للكتاب والادباء الفلسطينيين ينعي الكاتب محمد كمال جبر
**Մասաչուսեթներ**, հնդկացիների ցեղ, բնակվում էր Հյուսիսային Ամերիկայում ժամանակակից Միացյալ Նահանգների Մասաչուսետս նահանգի տարածքում, որոնց անունից էլ անվանվել է այդ նահանգը։ Հատկացվում է Ալգոնկինյան ազգերի խմբին։ Մեր օրերում մնացել են այս հնդկացիների ցեղի շատ քիչ թվով ներկայացուցիչներ։ Խոսում էին Ալգկյան լեզվաընտանիքին պատկանող մասաչուսեթերեն լեզվով։

Անվանումը թարգմանվում է որպես՝ «մարդիկ, որոնք ապրում են մեծ բլրի կողքին», ինչը համաձայն առասպելների վերաբերվում է Բոստոնից ոչ հեռու գտնվող Կապույտ Բլուրներին։

Զբաղվում էին ձկնորսությամբ և հողագործությամբ։ Բնակվում էին ժամանակակից Մասաչուսետս նահանգի ափեզրի կենտրոնական մասում, այնտեղ, որտեղ հետագայում հիմնադրվել է Բոստոն քաղաքը։

Մասաչուսեթների հիմնական մասը ոչնչացվել է 17-րդ դարի ընթացքում, անգլիացիների կողմից նրանց հողերի գաղութականացման սկզբում։ 1616-ից 1619 թվականներին ցեղը մեծապես տուժել է ժանտախտից, որը բերվել էր Ամերիկա անգլիացիների հետ, իսկ 1623 թվականին մնացածների զգալի մասը արտաքսվել է իրենց հողերից նավապետ Մայլզ Ստենդիշի ղեկավարած գաղութականների խմբի կողմից, ապստամբության վտանգի պատճառով, որը նախապատրաստում էին ցեղի առաջնորդները։ 1630-ականներին Մասաչուսետսի հողերը բնակեցրեցին մոտ քսան հազար գաղութականների Անգլիայից։

Չնայած այն հանգամանքին, որ Մասաչուսեթների քանակը զգալիորեն նվազել էր, նրանք մասնակցություն ունեցան Թագավոր Ֆիլիպի պատերազմին 1675-ից 1676 թվականներին։

Մասաչուսեթները քրիստոնեական հավատ են ընդունել պուրիտանական միսիոներ Ջոն Էլիոտի ջանքերով։

1869 թվականին Մասաչուսետս նահանգը ընդունեց ակտ, որի համաձայն ցեղի անդամները դառնում էին ԱՄՆ քաղաքացիներ։ Մեր օրերում մնացել են մասաչուսեթների երկու ոչ մարդաշատ համայնքներ, մեկը բնակվում է Նեյտիկում, մյուսը՝ Բրոկտոնում (երկու քաղաքներն էլ գտնվում են Մասաչուսետս նահանգում)։

Արտաքին հղումներ
----------------

* Հնդկացիների մասին տեղեկություններ Կանտոն քաղաքի Պատմաբանական միության կայքում (անգլ.)
**Անդրեյ Մելիք-Շահնազարով** (Անդրեաս Մելիք-Շահնազարյան, հուլիսի 24, 1887(1887-07-24), Շուշի, Ելիզավետպոլի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հոկտեմբերի 31, 1937(1937-10-31), Մինսկ, Բելառուսական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ռազմական գործիչ, դիվիզիայի հրամանատար, գնդապետ։

Կենսագրություն
--------------

Անդրեյ Մելիք-Շահնազարովը ծնվել է 1887 թվականի հուլիսի 24-ին Շուշիում ռուսական բանակի գեներալ-լեյտենանտ Պավել Մելիք-Շահնազարովի ընտանիքում։ 1906 թվականին ավարտել է Վարշավայի Ալեքսանդր Սուվորովի անվան կադետական դպրոցը, իսկ 1908 թվականին՝ Սանկտ-Պետերբուրգի Նիկոլաևյան հեծելազորային ուսումնարանը։ 1914-1918 թվականներին մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմին, ստացել փոխգնդապետի կոչում։ 1917-1918 թվականներին ծառայել է Հայկական կորպուսում (հրամանատար՝ Թովմաս Նազարբեկյան)։ 1918 թվականին մայիսին մասնակցել է Ղարաքիլիսայի հերոսամարտին, 1918 թվականին դեկտեմբերին՝ հայ-վրացական պատերազմին։ 1920 թվականին ստացել է գնդապետի կոչում, եղել Ալեքսանդրապոլի կայազորի առաջին հեծելազորային գնդի հրամանատար։ 1920 թվականին աշնանը մասնակցել է Թուրք-հայկական պատերազմին՝ կռվելով Կարսի ճակատում։ 1921-1931 թվականներին Հայկական 76-րդ հրաձգային դիվիզիայի հրամանատարն էր։ 1931 թվականին կարճ ժամանակով եղել է Մոսկվայի Ն. Ժուկովսկու անվան ռազմաօդային ակադեմիայի հրամանատարական ֆակուլտետի պետ, այնուհետև նշանակվել է Բելառուսական ԽՍՀ ռազմական օկրուգի 16-րդ հրաձգային կորպուսի հրամանատար։ 1937 թվականին Մինսկում անհիմն բռնադատվել է, 1937 թվականի հոկտեմբերի 31-ին գնդակահարվել է, 21 տարի անց՝ 1958 թվականին հետմահու արդարացվել։

Աղբյուրներ
----------

* Հայկական համառոտ հանրագիտարան, հատ. 3, Երևան, 1999, էջ 650։
* Ով ով է (Հայեր։ Կենսագրական հանրագիտարան), հատ. 2, Երևան, 2007, էջ 83։
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աիդա Ավետիսյան (այլ կիրառումներ)

*Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Ավետիսյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։*
**Աիդա Ավետիսի Ավետիսյան** (նոյեմբերի 29, 1938(1938-11-29), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հոկտեմբերի 10, 2009(2009-10-10), Երևան, Հայաստան), քիմիկոս-օրգանիկ։ Քիմիական գիտությունների դոկտոր (1975), պրոֆեսոր (1976), Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոս (1996)։ ԽՍՀՄ գյուտարար (1980)։

Կենսագրություն
--------------

Աիդա Ավետիսյանը ծնվել է Երևանում։ 1955 թվականին ավարտել է Երևանի թիվ 15 դպրոցը, 1960 թվականին՝ Երևանի պետական համալսարանի քիմիայի ֆակուլտետը։ 1961-1964 թվականներին եղել է Մոսկվայի ԽՍՀՄ ԳԱ Ն. Զելինսկու անվան ինստիտուտի ասպիրանտ։ 1964 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն, 1968 թվականին ստացել է դոցենտի կոչում։ 1965-1967 թվականներին եղել Է ԵՊՀ քիմիայի ֆակուլտետի օրգանական քիմիայի ամբիոնի ասիստենտ, 1967-1975 թվականներին՝ դոցենտ, 1979-2000 թվականներին՝ օրգանական քիմիայի ամբիոնի վարիչ։ 1984 թվականից քիմիայի ֆակուլտետի դեկան։ 1975 թվականին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն, 1976 թվականին ստացել պրոֆեսորի կոչում, 1996 թվականին ընտրվել ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս։ 2005 թվականից ղեկավարել է քիմիայի ֆակուլտետում գործող գիտահետազոտական լաբորատորիան։
Հանդիսացել է ՀՃԱ (1994), ճարտարագիտական (1999), էկոլոգիայի (1996) միջազգային, ՌԴ բնական գիտությունների (2000) ակադեմիաների անդամ։

Գործունեություն
---------------

Աշխատանքները վերաբերում են թթվածին, ազոտ, ծծումբ պարունակող տարացիկլային, այդ թվում մի շարք կենսաբանական ակտիվ միացությունների սինթեզին և հետազոտմանը, շրջակա միջավայրի պահպանման և հումքապահպանման գործընթացներին։ Ստացել է մոդիֆիկացված պոլիվինիլպիրոլիդոն (արյան փոխարինիչ), հայտնաբերել հիդրազոնների ցիկլումով պիրազոլիդոնների ստացման նոր ռեակցիա։ Մշակել է կումարինների և թիոլակտամների ստացման եղանակ։

Հեղինակ է ավելի քան 500 գիտական աշխատանքների, այդ թվում՝ 120 հեղինակային արտոնագրի։ Համահեղինակ է «Օրգանական քիմիա» (1988), «Օրգանական քիմիայի խնդրագիրք» (1988) ուսումնական ձեռնարկների։

Աշխատություններ
---------------

* Ամիններ․- Երևան, 1988, 16 էջ
* Ոչ սահմանային ածխաջրածիններ.- Երևան, 1985, 40 էջ
* Օրգանական քիմիան քիմիական օլիմպիադաներում.- Երևան, 1985, 92 էջ։

Պարգևներ
--------

* «ԽՍՀՄ գյուտարար» կրծքանշան
* Անանիա Շիրակացու մեդալ (1999)
* Պողոսյան մրցանակ (2005)

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2
2. ↑  «ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիայի իսկական անդամներ». Վերցված է 2023 թ․ մայիսի 16-ին.
3. ↑  «ԱԻԴԱ ԱՎԵՏԻՍԻ ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ». *publishing.ysu.am*. Վերցված է 2023 թ․ մայիսի 16-ին.
4. ↑  *Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005*.
5. ↑  «ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոսների կենսամատենագիտություններ». Վերցված է 2023 թ․ մայիսի 16-ին.
6. ↑  «ՀՀ ԳԱԱ հիմնարար գիտական գրադարանի էլ․ քարտարան- Աիդա Ավետիսյան». Վերցված է 2023 թ․ մայիսի 16-ին.
7. ↑  «Աիդա Ավետիսյան». Արխիվացված է օրիգինալից 2022 թ․ մայիսի 15-ին. Վերցված է 2022 թ․ մայիսի 15-ին.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ՀՀ ԳԱԱ |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Հայազգ |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | ՀԳՀԳ: 8224 |

 |
C-- (արտասանվում է «C մինուս մինուս») C- ի նման ծրագրավորման լեզու է։ Լեզվի ստեղծողները ՝ ֆունկցիոնալ ծրագրավորման հետազոտողներ Սայմոն Փեյթոն Ջոնսը և Նորման Ռեմսին, նախագծել են, որ այն ստեղծվի հիմնականում շատ բարձր մակարդակի լեզուների կոմպիլյատորների կողմից, այլ ոչ թե գրվի ծրագրավորողների կողմից։ Ի տարբերություն շատ այլ միջանկյալ լեզուների, դրա ներկայացումը պարզ ASCII տեքստ է, այլ ոչ թե բայթկոդ կամ այլ երկուական ձևաչափ։

Դիզայնը
-------

«C--»- ը «շարժական ասսեմբլեր լեզու է», որը նախատեսված է բարձր կարգի մեքենայական կոդ արտադրող կոմպիլյատորների գործարկումը հեշտացնելու համար։ Լեզվի շարահյուսությունը հիմնականում փոխառվում է C- ից ՝ միաժամանակ չներառելով կամ փոփոխելով С լեզվի ստանդարտ առանձնահատկությունները և C լեզվի տիպի համակարգի ասպեկտները, քանի որ դրանք խոչընդոտում են «C--»-ի հիմնական հատկանիշներին և կոդավորման հեշտությանը։

> Լեզվի անունը ցույց է տալիս, որ «C--»-ը C- ի կրճատված ձևն է, այնպես ինչպես «C ++»-ը C- ի ընդլայնված ձևն է (-- նշանակում է «նվազում», իսկ ++ «ավելացում»)։
> 
> 

«C--»-ի վրա աշխատանքը սկսվել է 1990-ականների վերջին։ Լեզվի առաջին տարբերակը թողարկվել է 1998 թվականի ապրիլին։ 1999 թվականի մայիսին HTML ձևով տեղադրվեց վերանայված ձեռնարկ։ 2000 թվականին Նորման Ռեմսիի («Առաջարկվող փոփոխություններ») և Քրիստիան Լինդիգի («Նոր քերականություն») կողմից առաջարկված փոփոխությունների արդյունքում ստացվեց «C--»-ի 2-րդ տարբերակը, որը վերջնական տեսքի բերվեց 2004 թվականին և պաշտոնապես թողարկվեց 2005 թվականին։

Տիպային համակարգը
-----------------

Ռեգիստրում կամ հիշողության մեջ պահվող արժեքը կարող է ունենալ միայն մեկ տեսակ `բիթերի զանգված։ Այնուամենայնիվ, բիթերի զանգվածը պոլիմորֆ տեսակ է, որը լինում է տարբեր մեծությամբ, օրինակ. bits8, bits32 կամ bits64: 32 կամ 64 բիթանոց «floating-point» տիպերը ներառված են։ Բացի բիթ-վեկտորի տեսակից, «C--»- ն ապահովում է բուլյան տիպը (*bool*), որը կարելի է հաշվարկել արտահայտություններով և օգտագործել կառավարման հոսքի համար (control flow), բայց չի կարող պահվել ռեգիստրում կամ հիշողության մեջ։

«C--» 2-րդ տարբերակում չկա տարբերություն բիթերի զանգվածի և «floating-point»-ի միջև։ Այս տեսակները կարող են նշվել լարային «բարի» պիտակով ՝ ի թիվս այլ բաների, տարբերելու համար փոփոխականի ամբողջը ընդդեմ բոց մուտքագրումը և դրա պահպանման պահվածքը (գլոբալ կամ տեղական)։ Առաջինն օգտակար է այն թիրախների վրա, որոնք ունեն առանձին գրանցիչներ ամբողջ և լողացող կետերի արժեքների համար։ Ներկայացվեցին ցուցիչների և մայրենի բառերի հատուկ տեսակներ, չնայած դրանք քարտեզագրված են թիրախից կախված երկարությամբ բիթ-վեկտորի վրա։

> C– ի որոշ ծրագրավորողներ, այդ թվում ՝ Սայմոն Փեյթոն Ջոնսը, Ջոաո Դիասը և Նորման Ռեմսին, աշխատել են GHC–ի վրա, որի զարգացումը հանգեցրել է C-- լեզվի ընդլայնումների ՝ կազմելով Cmm դիալեկտը։
> 
>

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  *www.cs.tufts.edu*. Վերցված է 2021 թ․ հոկտեմբերի 16-ին. `{{cite web}}`: Missing or empty `|title=` (օգնություն)
2. ↑ . `{{cite book}}`: External link in ``|title=`` (օգնություն)
3. ↑ . `{{cite book}}`: External link in ``|title=`` (օգնություն)
**«Չեխովների կրպակ»** (ռուս.՝ Лавка Чеховых), թանգարան Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքում, որը հիմնադրվել է 1975 թվականին և բացվել 1977 թվականի նոյեմբերի 3-ին։ Գտնվում է 1840-ական թվականների տանը, որը Չեխովների ընտանիքը վարձակալել է 1869-1874 թվականներին։ Մտնում է Տագանրոգի գրականության և պատմաճարտարապետական պետական թանգարան-արգելոցի կազմի մեջ։ Հասցեն` Ալեքսանդրի փողոց, 100։

Նկարագրություն
--------------

«Հաստլիկն ու նիհարը» պատմվածքի հերոսների հուշարձանը
Տունը կառուցվել է XIX դարի 40-ական թվականներին։ Չեխովների ընտանիքը այն վարձակալել է 1869-1874 թվականներին։ Անտոն Չեխովն այստեղ ապրել է 9-ից 14 տարեկանում։

Ընտանիքն ապրել է տան երկրորդ հարկում, իսկ ներքևի հարկում գտնվել է հոր նպարեղենի կրպակը։ Ըստ այդ կրպակում մարդկանց հետ հանդիպումներից ունեցած տպավորությունների Չեխովը հետագայում ստեղծել է «Վանկան», «Քնել եմ ուզում», «Իրարանցում», «Խմբերգիչները», «Եպիսկոպոսը», «Ընտանիքի հայրը», «Ծանր մարդիկ» և այլ պատմվածքներ։

Թանգարանը բացվել է 1977 թվականի նոյեմբերի 3-ին ԽՄԿԿ քաղկոմի և Տագանրոգի քաղգործկոմի 1975 թվականի հունվարի 1-ի որոշման հիման վրա։ Ցուցադրությունը ստեղծվել է Անտոն Չեխովի մանկական տարիների մասին պատմելու նպատակով։ Ներկայացված են գրողի մանկության ժամանակների կահավորանքը, նրա ընտանիքի անդամների որոշ աշխատանքներ, ինչպես նաև ընտանեկան լուսանկարներ։

2011 թվականի մայիսի 13-ին թանգարանի առջև տեղադրվել է Չեխովի «Հաստլիկն ու նիհարը» պատմվածքի հերոսների հուշարձանը։

Պատկերասրահ
-----------

* Նպարեղենի խանութի մուտքըՆպարեղենի խանութի մուտքը
* ՀուշատախտակՀուշատախտակ

Տես նաև
-------

* Տագանրոգի քաղաքաշինություն և կենցաղ (թանգարան)
* Չեխովի տնակ
* Անտոն Չեխովի գրական թանգարան
* Իվան Վասիլենկոյի թանգարան

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  *Кожевникова Е. А.* «Лавка Чеховых» музей // Таганрог. Энциклопедия. — Таганрог: Антон, 2008. — С. 442.
2. ↑  *Сазонова Е.* Так рождаются легенды // Таганрогская правда. — 2011. — 17 мая.

Արտաքին հղումներ
----------------

* Музей «Лавка Чеховых»
* История Таганрогского государственного литературного и историко-архитектурного музея-заповедника

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Չեխովների կրպակ (թանգարան)» հոդվածին։ |
**Միքայել (Մեխակ) Ահարոնի Սարգսյան** (1884 - 1971, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), Հայաստանում խորհրդային իշխանության հաստատման աջակից, ԽՄԿԿ անդամ (1920)։

Վաղ հասակից մեկնել է Բաքու, զորակոչվել է բանակ և կրտսեր սպայի կոչումով մասնակցել Առաջին համաշխարհային պատերազմին։ Բանակում մասնակցել է ընդհատակյա հեղափոխական գործունեության։ Փետրվարյան հեղափոխությունից հետո ընտրվել է դիվիզիայի զինվորների պատգամավորների խորհրդի անդամ։ 1917 թվականին զորացրվել է և հայրենի գյուղում կազմակերպել Հայաստանում առաջին գյուղական բոլշևիկյան խորհուրդը (և զինված դրուժինան)։ Անմիջական մասնակցությամբ շրջանում կազմակերպվեցին այսպես կոչված՝ բոլշևիկյան բջիջներ։ Հեղափոխական գործունեության համար Անկախ Հայաստանի կառավարությունը Սարգսյանին բանտարկել է։ Ռուսական 11-րդ կարմիր բանակի կողմից Հայաստանը բռնազավթելուց և երկրում խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո՝ 1920 թվականի դեկտեմբերից եղել է Սևանի հեղկոմի նախագահ։ Մասնակցել է Հայաստանի ինքնիշխանության վերականգնման համար մղված Փետրվարյան ապստամբության ճնշմանը։ 1921-1953 թվականներին տնտեսական ղեկավար աշխատանք է կատարել Հայաստանի տարբեր շրջաններում։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Joint resolution providing for the designation of the third week of July as ""Captive Nations Week"

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 223)։*  |