**Կաուլիֆլորիա** (հուն․՝ καυλός և լատին․՝ floris բառերից), երևույթ, որի դեպքում բույսերի ծաղիկները ծաղկում են անմիջապես հաստ բնի վրա՝ առանց ծաղկակոթունի։

Նկարագիր
--------

Կաուլոֆլորիա: Պտուղները կակաոյի ծառի ցողունի վրա
Կաուլիֆլորիայի ժամանակ ծաղիկները բացվում են ոչ թե ընձյուղների և շիվերի, այլ բազմամյա ճյուղերի և ծառի բնի վրա` անմիջապես հաստ կեղևի տակից։ Գոյություն ունի նաև հատուկ տերմին, երբ պտուղները զարգանում են հաստ ճյուղերի վրա՝ ռամիֆլորիա, որը թարգմանաբար նշանակում է լատներենից՝ *ramus* - ճյուղ։

Բնագետ Ալֆրեդ Ուոլլեսի ենթադրությամբ ծաղիկները տեղադրված են սաղարթից ներքև, որը հեշտացնում է փոշոտողների գործը։ Այդպիսի ծառերի պտուղները հասանելի են թռչունների և չղջիկների համար, որոնք ուտելով պտուղը՝ տարածում են դրանց սերմերը։

Եթե որոշ բույսերի մոտ դժվար է բացատրել կաուլիֆլորիայի երևույթը, ապա դա միանգամայն հասկանալի է այնպիսի ծառերի մոտ, որոնց պտուղները մեծ չափեր ունեն և պետք է պաշտպանեն բարակ ճյուղերը։

Կաուլիֆլորիան հատկապես բնորոշ է արևադարձային ֆիթեցելլոբիում ցեղին, տրոպիկական բույսերին, որոնց ներկայացուցիչների բնի կեղևը զարդարվում է բազմերանգ ու խոշոր ծաղիկներով, որը զարմանք և հիացմունք է պատճառում դիտողին։

Տեսակներ, որոնք ծաղկում են կաուլիֆլորիայով
------------------------------------------

* Հացի ծառ ֊ *Artocarpus heterophylla*

Հացի ծառի պտուղները շատ խոշոր են և ունենում են մինչև 20 կիլոգրամ կշիռ։ Հասկանալի է, որ այդպիսի չափերի պտուղները դժվար կպահվեն բարակ ճյուղերի վրա և ավելի «նպատակահարմար է» դրանք «տեղավորել» բազմամյա հաստ ճյուղերի և բնի վրա։ 

* Շոկոլադի կամ կակաոյի ծառ ֊ *Theobroma cacao*

Կակաոյի ծառի պտուղները կարճ պտղակոթուններով կախված են ծառի բնից, որոնք բավականին գեղեցիկ և խոշոր են։ Պտուղները ոսկեգույն են, երբեմն հասնում են սեխի մեծության։ Քանի որ կակաոն շատ է օգտագործվում հրուշակեղենի արտադրության մեջ, ապա այն հաճախ անվանում են նաև «հրուշակեղենի ծառ»։ 

* Կուրուպիտա ֊ *Curupita*

Բրազիլական ընկույզին ազգակից կուրուպիտան ծաղկման շրջանում պատվում է բազմագույն ծաղիկներով, որի պտուղները անսովոր խոշոր են։

* Լեոնիա կամ առյուծածառ ֊ *Leonia*

Առյուծածառի կրեմագույն ծաղկիներն ամբողջությամբ պատում են ծառի սաղարթը և բունը բոլորովին չի երևում։ 

* Մարմելադի ծառ ֊ *Lacuma mamosa*

Մարմելադ ծառին նույնպես բնորոշ է կաուլիֆլորիայի երևույթը։ 

* Հուդայածառ ֊ *Cersis siliquastrum* (ցերսիս սիլիքուաստրում)

Կաուլիֆլորիայի երևույթը կարելի է հանդիպել ոչ միայն արևադարձային երկրներում, այլ նաև Հայաստանում։ Երևան է ներմուծվել միջերկրածովյան հուդայածառը, որը ծաղկում է ապրիլի 20-ից։ Լոբու ունդեր հիշեցնող նրա պտուղները նույնիսկ ձմռանն են առատորեն ծածկում բունն ու հաստ ճյուղերը։ Հուդայածառ կա Ազգային ժողովի շենքի, Օպերային թատրոնի այգու, Գյուղատնտեսական ակադեմիայի առջևի այգում՝ Աբովյան փողոցի կողմից։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* Cynometra caulifloraCynometra cauliflora
* Հացի ծառՀացի ծառ
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Jeremy M.B. Smith. «Tropical forest: Population and community development and structure: Relationships between the flora and fauna -- Encyclopædia Britannica». Վերցված է 2008 թ․ մարտի 7-ին.

Արտաքին հղումներ
----------------

* The Truth About Cauliflory
* Cauliflory in Malaysian Rainforest Trees

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Կաուլիֆլորիա» հոդվածին։ |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | Microsoft: 2780757132 |

 |