recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Քաղաքատեղու մելիքական ապարանք** գտնվում է ԼՂՀ Մարտակերտի շրջանի Մաղավուզ գյուղից մոտ 2 կմ արևմուտք, Թարթառ գետի աջ ափի բարձրադիր անտառալանջերին սփռված Քաղաքատեղ կամ Մայրաքաղաք անունով հայտնի միջնադարյան բերդավանի կենտրոնական մասում։

Պատմություն և ճարտարապետություն
-------------------------------

Քաղաքատեղու մելիքական ապարանքի տարածքը հյուսիսից ու հարավից սահմանափակված է ձորերով և կազմված է խիստ կտրտված, արևմտահայաց, անտառածածկ ժայռալանջերից, զբաղեցնում է 54 հա տարածք։ Կառուցապատման մեջ իրենց ակնառու դիրքով աչքի են ընկնում կենտրոնական մասի ժայռազանգվածի լանջին կառուցված ապարանքը և դրա հյուսիս-արևմտյան ու հարավ-արևմտյան կողմերի հանդիպակաց դարավանդեզրերին գտնվող երկու փոքր ամրությունները, որոնք և կազմել են բերդավանի հիմնական պաշտպանական կետերը։

Բերդավանն ունեցել է պարիսպներով ամրացված երկու մուտք՝ արևելքից և արևմուտքից։

Հնավայրը Արցախի հնագույն ամրացված բնակավայրերից է, և կա կարծիք, որ «Մայրաքաղաք անունով հիշվում է վաղ միջնադարից, 7-րդ դարում այստեղ են նստել Աղվանքի կաթողիկոսները»։ Այս տեղեկության սկզբնաղբյուրը թեև չի նշվում, սակայն հայտնի է, որ Աղվանք-Արցախի կաթողիկոսության ամառանոցը եղել է Բերդակուր ամրոցը և որպես այդպիսին մնացել է 7-րդ դարից մինչև 9-րդ դարը։

Միջին դարերում բերդավանի գոյատևման մասին են վկայում հնավայրի արևելյան եզրաբարձունքին գտնված գերեզմանոցի մատուռի 1260 թ. արձանագրությունը, 1250 թ. խաչքարը և 1551 թ. տապանաքարերը։

Հենց այս դարերում է բնակավայրը իշխանանիստ դարձել և կոչվել «մայրաքաղաք» (ինչպես «Եղեգիս մայրաքաղաքը» Սյունիքի Վայոց ձոր գավառում), սակայն, քանի որ գտնվում է գավառի հնագույն կենտրոն Չարաբերդ-Ջրաբերդ ամրոցից մոտ 1.5 կմ արևելք, իսկ վերջինիս անունը աղբյուրներում գործածվում էր և՛ գավառ, և՛ կենտրոն, և՛ ամրոց իմաստներով, կարելի է ենթադրել, որ Չարաբերդ-Ջրաբերդ անունը հնուց ի վեր, մասնավորապես միջին դարերում և հետո, ներառում էր ամրոց-բերդավան ամբողջությունը։

Բերդավանի ուսումնասիրությունները վկայում են , որ ապարանքի կառուցումը կապված է Ջրաբերդի նշանավոր Մելիք-Ադամի անվան հետ, իսկ Քաղաքատեղ-Մայրաքաղաքը համարում նրա աթոռանիստ բնակավայրերից մեկը։

Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ ապարանքը, ինչպես նկատել են Մ. Բարխուդարյանցն ու Րաֆֆին, կառուցվել է հնի ավերակների վրա և բաղկացած է սկզբնական՝ քարաշեն ծածկերով մասից և դրան կցված փայտածածկ սենյակներից։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Արցախի պատմություն։ Հնադարից մինչև մեր օրերը — Վիքիդարան»։ *hy.wikisource.org*։ Վերցված է 2020-04-11
2. ↑  Կաղակատվացի Մ. (1860)։ *Պատմութիւն Աղուանից աշխարհի*։ էջեր էջ 297
3. ↑  Բ. Ուլուբաբյան։ *Խաչենի իշխանությունը 10-16-րդ դարերում*։ էջեր էջ371
4. ↑  Մ. Բարխուտարեանց։ *Արցախ*։ էջ 222
5. ↑  Ղ. Ալիշան։ *Սիսական*։ էջ 146
6. ↑  Մ. Կաղանկատվացի։ *Պատմութիւն Աղուանից աշխարհի*։ էջեր 157, 354
7. ↑  Մ. Բարխուտարեանց։ *Արցախ*։ էջ 224

Աղբյուրներ
----------

* , էջ 73-81
**Տեխնիկայի տուն** (գերմ.՝ Haus der Technik, «Էպիկենտրոն» առևտրի տուն), վերակառուցվել է 2000 թվականին Կալինինգրադի պատմական շենքում։ Գտնվում է պրոֆեսոր Ֆեոդոր Բարանովի փողոցում։

Պատմություն
-----------

Տեխնիկայի տունը «Գերմանական տեխնիկա» ամսագրի շապիկին, 1925 թ.
1920 թվականից Քյոնիգսբերգում սկսեց կազմակերպվել Արևելյան տոնավաճառը։ Առաջին անգամ այն անցկացվեց Քյոնիգսբերգի կենդանաբանական այգու տարածքում։ Տոնավաճառի հաջողության շնորհիվ որոշվեց այն անցկացնել ամեն տարի։ Տոնավաճառի կարիքների համար որոշվեց ցուցահանդեսային շենքերի և տաղավարների համալիր կառուցել։ Դրանցից մեկն է 1924 թվականին կառուցված Տեխնիկայի տունը։

Նացիզմի տարիներին Տեխնիկայի տունը վերանվանվել է Շլագետերի տուն, 1928 թվականին սպանված Նացիոնալ-սոցիալիստական գերմանական բանվորական կուսակցության անդամ Ալբերտ Լեո Շլագատերի պատվին։ Շլագատերի տանը ելույթներով հանդես են եկել Բրյունինգը, Յոզեֆ Գեբելսը և Ադոլֆ Հիտլերը։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում Տեխնիկայի տունն ավերվել է։

Տեխնիկայի տունը վերակառուցման ընթացքում, 2006 թ.
Պատերազմից հետո շենքը չի վերականգնվել։ Միայն կառույցի ներսի մասում ներքին պատերի երկայնքով կառուցվել են խանութներ։ Դրանք շրջապատեցին լայն բաց «բակը» (նախկինում՝ Տեխնիկայի տան գլխավոր դահլիճ), որտեղ տեղավորվեցին Կենտրոնական շուկայի առևտրի տաղավարները։

2000-ական թվականների սկզբին շենքը վերականգնվել է որպես «Էպիկենտրոն» առևտրի կենտրոն։

Ճարտարապետություն և շինարարական նկարագիր
----------------------------------------

Շենքի բարձրաքանդակներ
Տեխնիկայի տունը վերակառուցումից հետո, 2006 թ.
Տեխնիկայի տունն ընդարձակ ցուցասրահ է։ Շենքի երկարությունը 121 մետր է, լայնությունը՝ 46 մետր։

Շենքի անկյուններում կան չորս կցակառույցներ, որտեղ տեղակայված էին բյուրոն, կրթական կինոթատրոնը, ռեստորանը։ Լույսը դահլիճ էր հորդում մեծ թվով նեղ պատուհաններից։ Ցուցահանդեսին ծանր տեխնիկա հասցնելու համար Տեխնիկայի տանը տեղադրվել է երկաթուղային ուղի, իսկ սրահի տարածքում տեխնիկան տեղափոխելու համար օգտագործվել է էլեկտրական ամբարձիչ։

Շենքը կառուցվել է ինտերնացիոնալ ոճով կարմիր աղյուսից։ Շենքի ճարտարապետն է եղել Հանս Հոպը։ Արտաքին պատերը զարդարված են քանդակագործ Գերման Բրախերտի և Էրնստ Ֆիլիցի ստեղծագործություններով։

Գրականություն
-------------

* Балдур Кёстер «Кёнигсберг. Сегодняшний Калининград. Архитектура немецкого времени». Перевод с немецкого (текст Archived 2007-09-09 at the Wayback Machine.). Данные оригинального немецкого издания: Baldur Köster , Husum Druck; 2000, ISBN 3-88042-923-5
* Мультимедийный справочник «Кёнигсберг 1255—1945». (с) И. Заболотов, 2004 г.

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  archINFORM (գերմ.) — 1994.
2. ↑  Постановление Правительства Калининградской области № 132 от 23.03.2007
3. ↑  «Дом Техники - Калининград»։ www.prussia39.ru։ Վերցված է 2017-03-03

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
| Վիիքպահեստ | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Տեխնիկայի տուն (Կալինինգրադ)** կատեգորիայում։ |
**Սեդա Պետրոսի Գպրանյան-Մելքոնյան** (հունիսի 26, 1963(1963-06-26), Լիբանան), սփյուռքահայ գրականագետ, Հայաստանի ազգային հերոս Մոնթե Մելքոնյանի այրին։

Կենսագրություն
--------------

Սեդա Գպրանյանը ծնվել է 1963 թվականին Լիբանանում։ 15 տարեկանում ծանոթացել է Մոնթե Մելքոնյանի հետ։ Համալսարանական կրթությունը Սեդան շարունակել է Երևանի պետական համալսարանում։ Փարիզում Մոնթեի ձերբակալումից հետո Սեդան նամակագրական կապ է ունեցել ապագա ամուսնու հետ և հետագայում՝ 1987 թվականի փետրվարի 9-ին այցելել նրան։

Արցախյան շարժման առաջին օրերին Սեդան Երևանում մասնակցել է ցույցերին, որի ընթացքի մասին նամակագրությամբ տեղեկացրել բանտում գտնվող Մոնթեին։

Բանտից ազատվելուց հետո Մոնթեն մեկնել է Եմեն, որտեղ նրան այցելել է Սեդան։ Որոշ ժամանակ հետո նրանք մեկնել են Պրահա, այնտեղից էլ՝ Բելգրադ։ Որոշ ժամանակ անց Սեդան վերադարձել է Հայաստան և զբաղվել Մոնթեի Հայաստան վերադառնալու գործընթացով։ Սեդայի ջանքերով Մոնթեն 1990 թվականի հոկտեմբերի 6-ին առաջին անգամ այցելել է Հայաստան։

Սեդան և Մոնթեն ամուսնացել են 1991 թվականի օգոստոսի 3-ին, հարսանեկան արարողությունը տեղի է ունեցել Գեղարդի վանքում։

1992 թվականի ՍԵդան Մենթեի հետ մեկնել է Արցախի Մարտունի քաղաք, որտեղ Մոնթեն նշանակվել է Մարտունու շտաբի պետ։

Մոնթեի մահից որոշ ժամանակ հետո Մոնթեի ծնողների հորդորով Սեդան ամուսնացել է։ Նրա երկրորդ ամուսինը Մոնթեի մանկության ընկերն է՝ իռլանդա-գերմանական ծագումով Հովել Կընդընը։ Երկրորդ ամուսնությունից հետո Սեդան կրում է Սեդա Գպրանյան-Մելքոնյան-Կընդընը անուն ազգանունը։ Հովելի և Սեդայի որդին կրում է Մոնթե-Սարո անունը։

Աշխատություններ
---------------

Սեդան սփյուռքահայ գրականության մասնագետ է, ուսումնասիրել է Հայոց ցեղասպանությունից հետո ստեղծված արձակը։ Համահեղինակ է «Իրականությունը։ ՀԱՀԳԲ-հեղափոխական շարժան փաստաթղթերը», «Ավո։ Մոնթե Մելքոնյանի կյանքն ու մահը» գրքերի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑
2. 1 2  LLC VIP Studio։ «Մոնթեի և Սեդայի հավերժ սերը»։ *arevelk.am*։ Վերցված է 2020 թ․ նոյեմբերի 25
3. ↑  Գասպարյան-Մելքոնյան Սեդա, Մելքոնյան Մոնթե, eds. (1992)։ *Իրականությունը: ՀԱՀԳԲ-հեղափոխական շարժան փաստաթղթերը*։ Երևան: Ա.հ
4. ↑  Մելքոնյան Մարգար, Գպրանյան-Մելքոնյան Սեդա (2007)։ Ենիգոմշույան Ալեք, ed.։ *Ավո: Մոնթե Մելքոնյանի կյանքն ու մահը = Avo. The life ajnd death of Monte Melkonian*։ Երևան: Հեղինակային հրատարակություն։ ISBN 978-99930-4-977-7  `|translator-last=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն); `|translator-first=` պարամետրը գոյություն չունի (օգնություն)

Աղբյուրներ
----------

* Ավո։ Մոնթե Մելքոնյանի կյանքն ու մահը, Մելքոնյան, Մարգար, Գպրանյան-Մելքոնյան, Սեդա

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1159231508 · SUDOC: 098842536 · VIAF: 9185394 · WorldCat VIAF: 9185394 |

 |
**«Քայլող մարդը»**, քանդակագործ Արտո Չաքմաքչյանի 2006 թվականին ստեղծած արձանը, որը 2021 թվականին տեղադրվել է Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանում, Հյուսիսային պողատայի սկզբնամասում։

Պատմություն
-----------

Արտո Չաքմաքչյանի քանդակները գտնվում են աշխարհի տարբեր քաղաքներում և թանգարաններում։ Հեղինակի ցանկությունն է եղել իր քանդակներից մեկն ունենալ Երևանում։ «Քայլող մարդը» քանդակը Հյուսիսային պողոտայում տեղադրելու խոստում եղել է 2000-ական թվականների սկզբին, սակայն այն չի իրականացվել։

Արձանը տեղադրելու առաջարկը Երևանի ավագանու հավանությանն է արժանացել 2019 թվականի դեկտեմբերին։ 2020 թվականի դեկտեմբերին քանդակը ձուլելու և մոնտաժելու աշխատանքները, որոնց իրականացումը կազմակերպել էր ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարությունը, ավարտվել էին։ Քանդակի տեղադրման աշխատանքները հետաձգվել էին COVID-19 համավարակի և 44-օրյա պատերազմի հետևանքով Հայաստանում հաստատված արտակարգ դրության պատճառով։

Արձանը պատրաստելու համար պետական բյուջեից հատկացվել է 37 միլիոն 800 հազար դրամ։

Արձանի բացումը տեղի է ունեցել 2021 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Հայաստանի անկախության 30-ամյակի օրը։

Տվյալներ
--------

«Քայլող մարդը» քանդակը պատրաստված է բրոնզից, բարձրությունը 3,8 մետր է։ Ձուլման աշխատանքներն իրականացրել է քանդակագործ Մկրտիչ Մազմանյանը։

Քանդակի խորհուրդը
-----------------

Ըստ հեղինակ Արտո Չաքմաքչյանի՝ «Քայլող մարդը» քանդակը խորհրդանշում է այսօրվա Հայաստանը։ Արդեն արված քայլը մեր շարժումն է, իսկ պատվանդանի շարունակությունը (դատարկ) այդ շարժման պոտենցիալն է, և արվելիք հաջորդ քայլը տարածությունն է։

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Սա սիմվոլիկ քանդակ է և պետք է փիլիսոփայական աչքով դիտել։ «Քայլող մարդը» գլխիկոր է, մտազբաղ, ներքին ողջ աշխարհն ընդգրկած իր մեջ. քայլ անելը դյուրին գործ չէ, և թանկ գին է պահանջում։ Ինքը քայլում է` գետնից կտրված, երկրորդին անմիջապես պատրաստ։ Արձանը դինամիկ է և դրվելու է Հյուսիսային պողոտայում, ուր երթևեկություն չի լինելու, պիտի մարդիկ քայլեն, և քայլքի խորհրդանիշն է լինելու արձանը։- Արտո Չաքմաքչյան, 2006 թվական |  |

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3 4  ««Քանդակն իսկապես յուրահատուկ և խոսուն է». Հյուսիսային պողոտայում տեղադրվել է Արտո Չաքմաքչյանի «Քայլող մարդը» արձանը»։ *Armtimes.com*։ Վերցված է 2023-05-18
2. ↑  Քայլող մարդը - Այցելեք Երևան
3. 1 2  Բադալյան Մելանյա (2020-06-11)։ «Ինչի՞ մասին չեն լռում արձանները... Արտո Չաքմաքչյանի "Քայլող մարդը"»։ *Ազգ*։ Վերցված է 2023-05-18

Արտաքին հղումներ
----------------

* Արտո Չաքմաքչյանի «Քայլող մարդը» այսօր թրենդային է
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (այլ կիրառումներ)
**Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի**,Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցի, գտնվում է Վրաստանի Քվեմո Քարթլիի մարզի Թեթրիծղարոյի շրջանում, վարչական կենտրոն Թեթրիծղարո քաղաքից 3 կմ՝ հարավ-արևելք, հայաբնակ Փոքր Դաղեթ գյուղում, կառուցվել է 19-րդ դարում։

Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին հիմնադրվել է 1863 թվականին, ոմն Քանանյանցի կալվածատիրոջ կողմից։ 
Սրա մասին փաստում է եկեղեցու շինարարական արձանագրությունը․

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Ի ՀԻՄԱՆԷ ՇԻՆԵԱՑ ԶՏԱՃԱՐՍ ԶԱՅՍ ԱՍՏՈՒԾՈՅ ՏԵՂՈՅՍ ԿԱԼՈՒԱԾԱՏԷՐ ԱԶՆՈՒԱԶԱՐՄ, ԿՈԼԼԷԺՍԿԻ ԱՍՍԵՍՈՐ ԶՕՀՐԱԲ ՅՈՎՍԷՓԱՅ ՈՐԴԻ ՔԱՆԱՆԵԱՆՑ Ի ԲԱՐԵՈՂՋՈՒԹԻՒՆ ԻՒՐ ԸՆՏԱՆԵԱՑ ԻՒՐՈՑ, ի 1863 ԱՄԻ Ի ԹԱԳԱՒՈՐՈՒԹԵԱՆ ԱՂԷՔՍԱՆԴՐԻ Բ-ի ԵՒ Ի ՀԱՅՐԱՊԵՏՈՒԹԵԱՆ ԿԱԹՈՂԻԿՈՍԻ ԱՄԵՆԱՅՆ ՀԱՅՈՑ ՄԱՏԹԷՈՍԻ ԱՌԱՋԻՆԻ |  |

Եկեղեցու մասին կա նաև հիշատակումներ Վրաստանի և Իմերեթի թեմի արխիվներում։

Եկեղեցին քարաշեն է, օգտագործվել է հայկական տուֆ տեսակի քար, երկթեք դահլիճով և կամարակապ առաստաղով, նրա չափերն են՝ 9,5 x 6,68 մետր։

Ունի մեկ մուտք հարավային կողմից, մուտքի վերևի հատվածում կա ագուցված խաչ, իսկ եկեղեցու պատին՝ որմնախորշ։ Եկեղեցու խորանի աջ և ձախ կողմերում ավանդատներ են, իսկ հյուսիսաին պատին կա մկրտության ավազան։

Խորհրդային անաստվածության տարիներին եկեղեցին օգտագործվել է որպես պահեստ։ Չնայած այդ հանգամանքին եկեղեցու մասին մշտապես հոգ են տարել տեղի գյուղացիները և եկեղեցին մնացել է կանգուն։

Հետխորհրդային տարիներին եկեղեցին հիմնանորոգվել է, իսկ 2013 թվականի սեպտեմբերի 8-ին՝ Սուրբ Աստվածամոր ծննդյան տոնին եկեղեցին վերաօծվել է՝ ձեռամբ Վիրահայոց թեմի առաջնորդ Գերաշնորհ Տեր Վազգեն եպիսկոպոս Միրզախանյանի։

Եկեղեցու վերանորոգման համար աջակցություն են ցուցաբերել բարերարներ ծնունդով Դաղեթից, ռուսաստանաբնակ Արսեն Աղամիրյանը, Սեյրան Փերիխանյանը, Արտյոմ Առուշանյանը և Լևոն Կարախանյանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Aleks\_El\_Dia, Aleks\_El\_Dia։ «ՓՈՔՐ ԴԱՂԵԹ - ՍՈՒՐԲ ԱՍՏՎԱԾԱԾԻՆ ԵԿԵՂԵՑԻ»։ *armenianchurch.ge* (hy-am)։ Վերցված է 2021-07-23
**Տեսածրիչ** (անգլ.՝ scanner), սարք, որը նախատեսված է ինֆորմացիան հարթ կրիչից (թուղթ, նկար) թվային ձևաչափի ձևափոխելու համար։ 

Apple Color OneScanner 600-27
Ձեռքի տեսածրիչ
Տեսածրման ժամանակ անալոգաթվային ձևափոխիչի միջոցով ստեղծվում է պատկերի թվային ներկայացումը, որը հետագայում փոխանցվում է ԷՀՄ - ին մուտքի - ելքի համակարգի միջոցով։

Տեսածրիչի տեսակներ
------------------

Լինում են ձեռքի տեսածրիչ, գլանափաթեթաձև, պրոյեկցիոն, հարթ մակերևույթով, մատիրցային և լազերային տեսածրիչներ։ Պրոյեկցիոն տեսածրիչների տարատեսակ է հանդիսանում սլայդ- տեսածրիչները, որոնք նախատեսված են ֆոտոժապավենների տեսածրման համար։ Բարձրորակ տպագրության մեջ կիրառում են թմբկային տեսածրման սարքեր, որոնցում լուսազգայուն էլեմենտի դերում օգտագործվում է լուսաէլեկտրոնային բազմապատկիչը։

Հարթ մակերևույթով տեսածրման սարքերի աշխատանքի սկզբունքն այն էր, որ անշարժ թափանցիկ ապակու վրա տեղադրված տեսածրվող պատկերի երկարությամբ շարժվում էր լույսի աղբյուրով տեսածրող գլանը։ Տեսածրիչի օպտիկական համակարգի միջոցով անդրադարձվող լույսը ընկնում էր միմյանց զուգահեռ տեղադրված երեք լուսազգայուն կիսահաղորդիչ տարրի վրա, որոնցից յուրաքանչյուրը ընդունում էր ինֆորմացիա պատկերի կոմպոնենտների մասին։

Պատմությունը
------------

1856 թվականին ֆլորենցիական աբբա Ջովաննի Կազելին (իտալ.՝ Giovanni Caselli) հայտնագործել էր սարք հեռավորության վրա պատկերի փոխանցման համար, որը հետագայում կոչվել էր պանտելեգրաֆ**։** Փոխանցվող նկարը հոսանք փոխանցող թանաքի միջոցով փոխանցվում էր թմբուկի վրա և հետո կարդում ասեղով։

1902 թվականին գերմանացի ֆիզիկոս Արթուր Կոռնը (գերմ.՝ Arthur Korn) արտոնագրել էր ֆոտոէլեկտրական տեսածրման տեխնոլոգիան, որը հետագայում ստացել էր ֆաքս անվանումը։ Փոխանցման ենթակա պատկերը ամրացվում էր թափանցիկ պտտվող թմբուկին, լույսի աղբյուրից ստացվող և թմբուկի առանցքով շարրժվող ճառագայթը անցնում էր օրիգինալ նկարի միջով և թմբուկի առանցքի վրա տեղակայված պրիզմայի ու օբյեկտիվի միջոցով ընկնում էր սելենային լուսաընդունիչի վրա։ Այս տեխնոլոգիան մինչ օրս կիրառվում է թմբուկային տեսածրիչներում։

Հետագայում, կիսահաղորդիչների զարգացմամբ պայմանավորված, կատարելագործվեցին լուսաընդունիչները, հայտնագործվել է հարթ մակերևույթով տեսածրման եղանակը, բայց պատկերի թվայնացման սկզբունքը մնացել է գրեթե անփոփոխ։

Կիրառություն
------------

Տեսածրման սարքերը օգտագործում են նկարները և փաստաթղթերը համակարգչի մեջ մուտքագրելու համար, որոնք անմիջապես կարելի է մշակել գրաֆիկական խմբագիր ծրագրում։ Տեսածրիչները ավելի լավ են մուտքագրում հարթ պատկերները համակարգչի մեջ, քան թվային տեսախցիկները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Лазерный сканер HP-L-8.9»։ *Hexagon Manufacturing Intelligence* (ru-RU)։ Վերցված է 2018 թ․ հոկտեմբերի 30
2. ↑  «Виды сканеров | Skanworld.ru»։ *skanworld.ru* (ru-RU)։ Վերցված է 2018 թ․ հոկտեմբերի 30

Աղբյուրներ
----------

* Пантелеграф - прообраз современного факса!
* Сидеть, лежать, Факс!

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Լարուսի · Մեծ նորվեգական · Treccani |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | BNF: 119792528 · GND: 4195691-6 · LCCN: sh85117991 · NKC: ph125570 |

 |
**Վիլյամ Պելհեմ Բարր** (անգլ.՝ William Pelham Barr, մայիսի 23, 1950(1950-05-23), Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի քաղաքական գործիչ, ԱՄՆ գլխավոր դատախազ 2019 թվականի փետրվարի 14-ից, Հանրապետական կուսակցության անդամ։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է Նյու Յորքում, Կոլումբիայի համալսարանի դասախոսների ընտանիքում Կոլումբիայի համալսարանի, մեծացել է Վերին Վետ Սայդում։ Ստացել է արվեստների բակալավրի աստիճան հանրային կառավարման (1971) և արվեստների մագիստրոսի աստիճան պետական կառավարման և սինոլոգիայի (1973) ոլորտում Կոլումբիայի համալսարանում։ 1977 թվականին ավարտել է Ջորջ Վաշինգտոն համալսարանին աընթեր իրավունքի դպրոցը։

1973-1977 թվականներին Բարրն աշխատել է Կենտրոնական հետախուզական վարչությունում։ 1977-1978 թվականներին եղել է ԱՄՆ-ի Կոլումբիայի շրջանի Վերաքննիչ դատարանի դատավոր Մալքոլմ Ուիլիի օգնականը։ 1982 թվականի մայիսի 3-ից մինչև 1983 թվականի սեպտեմբերի 5-ը աշխատել է նախագահ Ռոնալդ Ռեյգանի գործադիր գրասենյակում։

Զբաղեցրել է ԱՄՆ-ի գլխավոր դատախազի օգնականի պաշտոնը 1990 թվականից մինչև 1991 թվականը, և ԱՄՆ-ի գլխավոր դատախազի պաշտոնը 1991 թվականից մինչև 1993 թվականը նախագահ Ջորջ Բուշ ավագի վարչակազմում։

2018 թվականի դեկտեմբերին ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ Բարրը կրկին առաջադրվել է ԱՄՆ գլխավոր դատախազի պաշտոնում։ 2019 թվականի փետրվարի 14-ին Սենատը կողմ է քվեարկել Ուիլյամ Բարրի՝ ԱՄՆ-ի գլխավոր դատախազի պաշտոնում հաստատվելուն։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  GeneaStar
2. 1 2  Munzinger Personen (գերմ.)
3. ↑  «Trump Says He Has Chosen William Barr to Be Next Attorney General»։ *Wall Street Journal* (անգլերեն)։ 2018-12-07։ Վերցված է 2018-12-07
4. ↑

Արտաքին հղումներ
----------------

* William Pelham Barr ԱՄՆ արդարադատության նախարարության կայքում
* Appearances on C-SPAN

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Notable Names Database |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | GND: 1178147312 · LCCN: no92015764 · VIAF: 2034913 · WorldCat VIAF: 2034913 |

 |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի (այլ կիրառումներ)

**Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի** (անգլ․՝ St. Gregory Armenian Church), գործող Հայ Առաքելական եկեղեցի ԱՄՆ-ի Կալիֆոռնիա նահանգի Փասադենա քաղաքում։ Հիմնադրվել է 1934 թվականին։

Եկեղեցու առաջնորդ՝ Սարգիս Պետոյան։

Պատմություն
-----------

Փասադենայի հայ համայնքը ձևավորվել է նախքան ցեղասպանություն և բնակիչները չամուսնացած գաղթականներ էին, ովքեր ձգտում էին գումար վաստակել և վերադառնալ հայրենիք։ 1934 թվականին, հայ համայնքի ջանքերով, եկեղեցին բացում է իր դռները։ 1984 թվականին, եկեղեցու հովանավորության ներքո, բացվում է Փասադենայի Ալֆրեդ և Մարգրիտ Հովսեփյան վարժարանը, իսկ հոգեվորականները դարձել են վարժարանի աշակերտների համար հոգևոր առաջնորդներ։ Այժմ Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցին դարձել է Փասադենայի հայ բնակիչների և վարժարանում սովորող աշակերտների համար մի հավաքակետ, որտեղ բարեկամները և ընկերները կարող են միմյանց հանդիպել։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «St. Gregory Armenian Church | "This is the day the LORD has made; let us rejoice and be glad in it"» (en-US)։ Վերցված է 2022-07-24
2. ↑  Piligian Stepan (2022-04-02)։ «A Joyful Celebration: Armen Tashjian turns 100»։ *The Armenian Weekly* (en-US)։ Վերցված է 2022-07-24
3. ↑  Babayan Taleen, Babayan Taleen (2018-09-20)։ «Fr. Petoyan Celebrates 20 Years of Ordination»։ *The Armenian Mirror-Spectator* (en-US)։ Վերցված է 2022-07-24
**Սեյրան Նապոլեոնի Մկրտչյան**  (հուլիսի 24, 1962(1962-07-24), Գորիս, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - նոյեմբերի 30, 2020(2020-11-30), Գորիս, Սյունիքի մարզ, Հայաստան), հայ դերասան։

Կենսագրություն
--------------

Սեյրան Մկրտչյանը ծնվել է 1962 թվականի հուլիսի 24-ին՝ Գորիս քաղաքում։
Հայրը՝ գրող և դերասան Նապոլեոն Մկրտչյանն է (1935) մայրը՝ Թերեզա Խանզադյանը (1942)։
Սեյրան Մկրտչյանն իր միջնակարգ կրթությունը ստացել է Գորիսի թիվ 2 դպրոցում։ Այնուհետև 1981 թվականին ընդունվել է Խաչատուր Աբովյանի անվան մանկավարժական համալսարանի Գորիսի մասնաճյուղի մաթեմատիկայի ֆակուլտետում:1985 թվականին նշանակվել է Կապանի շրջանի Եղվարդի միջնակարգ դպրոցի մաթեմատիկայի ուսուցիչ։ Անդամակցել է «Եղիցի լույս» գրական խմբին։

1988 թվականին աշխատանքի է ընդունվել Գորիսի Վաղարշ Վաղարշյանի անվան դրամատիկական թատրոնում, որպես բեմադրական մասի վարիչ, ապա՝ 1996 թվականից որպես տեխնիկական ռեժիսոր։ 1997 թվականից միչև 2020 թվականը աշխատել է որպես բարձր կարգի դերասան, զուգահեռ Երևանի կինոյի և թատրոնի պետական ինստիտուտի Գորիսի մասնաճյուղում, որպես բեմական խոսքի դասախոս։ 2007 թվականին նկարահանվել է «Երևան» ստուդիայի նկարահանած Արցախյան ազատամարտի մասին պատմող «Մի վախեցիր» ֆիլմում, որը ներկայացվել է «Ոսկե ծիրան» միջազգային կինոփառատոնում և առաջադրվել է «Արտամրցութային ծրագրեր» անվանակարգում։ Նկարանահանվել է նաև Վահրամ Մխիթարյանի «Կաթնեղբայր», Հայկ Համբարձումյանի «Միրհավ» ֆիլմերում։

Մահացել է 2020 թվականի նոյեմբերի 30-ին։

Ընտանիք
-------

Ամուսնացել է 1985 թվականին, կինը՝ Սվետլանա Շահնազարյանը, զավակները՝ Լուսինեն (1986), Հայկը (1988), Հակոբը (1991), Շուշանը (1995)։

Պարգևներ
--------

Հայ թատերարվեստի ասպարեզում ունեցած իր ավանդի համար Սեյրան Մկրտչյանն արժանացել է մի շարք պատվոգրերի և շնորհակալագրերի։ 2017 թվականին պարգևատրվել է ՀՀ Մշակույթի նախարարության Ոսկե մեդալով։

Դերեր
-----

| Տարի | Բեմականացում | Դեր |
| --- | --- | --- |
| 1998 | Բակունցի վերջին օրը | Ակսել Բակունց |
| 1999 | «Կյորես» | Խաչ |
| 2003 | «Գնա մեռի, արի սիրեմ» | Տարոն |
| 2018 | «Գրինչի արկածները» |  |
| 2019 | «Որբանոց» |  |
| 2019 | «Ի Զեն» |  |

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Սյունեցի տաղանդավոր դերասանը բռնեց անմահության ճամփան
2. ↑  «Կյանքից հեռացել է Գորիսի դրամատիկական թատրոնի դերասան Սեյրան Մկրտչյանը»։ *New Armenia*։ 2020-12-01։ Վերցված է 2020-12-08
3. ↑  «Կյանքից հեռացել է Գորիսի դրամատիկական թատրոնի դերասան Սեյրան Մկրտչյանը»։ *armenpress.am*։ Վերցված է 2020-12-08
4. ↑  TV Azat (2020-12-01)։ «Մահացել է դերասան Սեյրան Մկրտչյանը»։ *Azat TV* (en-US)։ Վերցված է 2020-12-08
|  |
| --- |
| **Քարազկեռի** |
|  |
|
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Վերնաբաժին** | Բարձրակարգ բույսեր (Embryophyta) |
| **Տիպ/Բաժին** | Անոթավոր բույսեր (Tracheophyta) |
| **Ենթատիպ** | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
| **Կարգ** | Վարդածաղկավորներ (Rosales) |
| **Ընտանիք** | Վարդազգիներ (Rosaceae) |
| **Ենթաընտանիք** | Խնձորայիններ (Maloideae) |
| **Ցեղ** | **Քարազկեռի** *(Amelanchier)*Medik. 1789 |

**Քարազկեռի** (լատին․՝ Amelanchier), վարդազգիների ընտանիքին պատկանող բույսերի ցեղ։

Նկարագրություն
--------------

Տերևաթափ թուփ է 0,5֊3 մետր բարձրությամբ։ Երիտասարդ ընձյուղները ծածկված են խիտ թաղիքանման աղվամազով։ Տերևները ձվածրաձև են, 4֊6 սմ երկարությամբ և 2֊3 սմ լայնությամբ, ամբողջաեզր, միայն երբեմն գագաթնային մասում, ատամնաեզր, կաշվեկերպ, թե՛ հիմքում և թե՛ գագաթում կլորավուն, գագաթին կարճ, սրածայր հավելվածով, երբեմն՝ փոսիկով, վերևի կողմից մերկ, ներքևից՝ ծածկված թաղիքասպիտակ աղվամազով, որը պահպանվում է մինչև պտուղների հասունացումը։

Ծաղիկներն ունեն սպիտակ կամ բաց դեղնավուն պսակ` հավաքված 4֊6 ծաղիկներից կազմված ողկույզներում; Սռնակն ազատ է, կարճ, բաժակաթերթիկները եռանկյունաձև են, պատված թաղիքանման աղվամազով, պահպանվում են հասունացած պտղի վրա։ Պտուղը 10 մմ տրամագծով փոքրիկ խնձոր է` քաղցր ու հյութալի։ Լինում է սև` կապտավուն խավով պատած, կամ կարմիր` մանուշակագույն խավով պատած։

Ծաղկում է մայիսին, պտուղները հասունանում են հուլիս-օգոստոսին։

Բուժիչ հատկություններ ունեն բույսի կեղևը, ծաղիկը, տերևը, պտուղը։ Կեղևը պարունակում է դաբաղանյութեր, տերևը` ասկորբինաթթու, ծաղիկը և պտուղը` նաև ռուտին և կարոտին։

Պտուղները պարունակում են մինչև 12 % շաքար, մոտ 1 % թթուներ, 0,5 % դաբաղանյութեր, մոտ 40 % ասկորբինաթթու, կարոտին, ներկանյութեր։

Էկոլոգիական խումբը՝ XIII:

Տարածվածություն
---------------

Հայտնի են 19 տեսակ և մի քանի հիբրիդային ձևեր, որ աճում են հյուսիսային կիսագնդի մեղմ գոտիներում՝ Հյուսիսային Ամերիկայում, Հյուսիսային Աֆրիկայում, Կենտրոնական և Հարավային Եվրոպայում, Կովկասում, Ղրիմում, Ճապոնիայում։

Հեշտ հարմարվում են պայմաններին, լայնորեն տարածված են աշխարհով մեկ, այդ թվում Թուրքիայում, Իրանում, Փոքր Ասիայում։ Հայաստանում հանդիպում է Աշոցքում, Սևանի ավազանում, Վայքում։

Հանդիպում է նաև վայրիացած տեսակը։ Սերմերը տարածում են թռչունները։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Բուսանունների հայերեն-լատիներեն-ռուսերեն-անգլերեն-ֆրանսերեն-գերմաներեն բառարան, Ռուբեն Սերոբի Ղազարյան - քարազկեռի»։ *www.nayiri.com*։ Վերցված է 2022-08-14
2. ↑  Հարությունյան Լ․ Վ․, Հարությունյան Ս․ Լ․, Հայաստանի դենդրոֆլորան, հ. 1, Երևան, «Լույս հրատարակչություն», 1985, էջ (366)։
**Սուրբ Գրիգոր եկեղեցի,** հայկական ավերված եկեղեցի, որը գտնվում էր Ադրբեջանի կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Գաղ (Ջուղայի շրջան) գյուղի կենտրոնում։

Պատմություն
-----------

Եկեղեցու հիմնադրման ստույգ տարեթիվը հայտնի չէ։ Հավանաբար հիմնադրվել է 12-13-րդ դարերում։ Այն վերակառուցվել է 1658–1659 թվականներին։

Ճարտարապետություն
-----------------

Սուրբ Գրիգոր եկեղեցին խորինվածքով խաչաձև տանիքով բազիլիկ էր և բաղկացած էր նավից և երկու սրահներից, յոթանիստ աբսիդից՝ երկու կողմերում երկհարկանի ավանդատներով և գավիթից՝ արևմուտքում։ Տանիքն ու գմբեթը պահում էին չորս սյուներ։ Արևմտյան ճակատին կային հայերեն արձանագրություն։

Ոչնչացում
---------

Եկեղեցին դեռևս լավ պահպանված հուշարձան էր ուշ խորհրդային ժամանակաշրջանում (1980-ականներ), սակայն այն ավերվել է 1997 թվականի մինչև 2001 թվականի հոկտեմբերի 7-ն ընկած ժամանակահատվածում, ինչպես փաստագրված է Caucasus Heritage Watch-ի հետաքննությամբ։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Khatchadourian Lori, Smith Adam T. Ghulyan Husik, Lindsay Ian (2022)։ *Silent Erasure: A Satellite Investigation of the Destruction of Armenian Heritage in Nakhchivan, Azerbaijan* (անգլերեն)։ Cornell Institute of Archaeology and Material Studies: Ithaca, NY։ էջեր 242–245։ Արխիվացված է օրիգինալից 2022 թ․ սեպտեմբերի 24-ին
2. 1 2 3  Ayvazyan, Argam. *The Historical Monuments of Nakhichevan.* Transl. Krikor H. Maksoudian. Detroit: Wayne State University Press, 1990, pp. 82–84.
3. 1 2 3  Ayvazyan, Argam. *Nakhijevani ISSH haykakan hushardzannery. Hamahavak tsutsak.* Yerevan: Hayastan, 1986, p. 85.
4. ↑  Research on Armenian Architecture, *Nakhijevan: Atlas*. Yerevan: Tigran Metz Publishing House, 2012.
**Տիգրան Ռաֆայելի Եգանյան** (փետրվարի 7, 1978(1978-02-07), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), տնտեսական գիտությունների թեկնածու, ՀՀ Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր։

Կենսագրություն
--------------

Տիգրան Եգանյանը ծնվել է 1978 թվականի փետրվարի 7-ին Երևան քաղաքում։ 1999 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի տնտեսագիտական ֆակուլտետը, որից հետո՝ մինչև 2002 թվականն ուսումը շարունակել է Երևանի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտի ասպիրանտուրայում։ 2002 թվականին պաշտպանել է գիտական թեզ, ստացել տնտեսագիտական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան։ Որպես ավագ տնտեսագետ 2000 թվականին աշխատել է «Ձյունիկ սառնարան» ՍՊԸ-ում։ 2000-2003 թվականներին ՀՀ կառավարության աշխատակազմում աշխատել է որպես առաջին կարգի մասնագետ, որից հետո` առաջատար մասնագետ։ 2003-2005 թվականներին եղել է ՀՀ Ազգային ժողովի նախագահի խորհրդական։ 2005 թվականին ԱԺ պատգամավոր է ընտրվել Օրինաց երկիր կուսակցությունից՝ համամասնական ընտրացուցակով։ Մինչև 2006 թվականի մայիսի 22-ը եղել է Օրինաց երկիր կուսակցության և Օրինաց երկիր խմբակցության անդամ։ 2006 թվականի մայիսի 25-ից` «Գործարար» պատգամավորական խմբի անդամ։

Ազգային ժողովի սոցիալական, առողջապահության և բնության պահպանության հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։

Անկուսակցական։

Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Еганян Тигран Рафаелович — Энциклопедия фонда «Хайазг»»։ *ru.hayazg.info*։ Վերցված է 2020-12-22
2. ↑  «Տիգրան Եգանյան»։ *www.bok.am*։ Վերցված է 2020-12-22
3. ↑  «National Assembly of Armenia | Official Web Site | parliament.am»։ *www.parliament.am*։ Վերցված է 2020-12-22

Արտաքին հղումներ
----------------

* Առաջին կոալիցիան` ՀՀԿ+Օրինաց երկիր+ՀՅԴ. 2003-2007 թթ. խորհրդարանը
**Վիլնյուսի զինանշան** (լիտ.՝ Vilniaus herbas), Լիտվայի մայրաքաղաք Վիլնյուսի պաշտոնական խորհրդանիշերից մեկը։

Զինանշանի մուգ կարմիր ֆոնի վրա պատկերված է Սուրբ Քրիստափորը, որն իր ուսերի վրա պահում է մանկահասակ Հիսուս Քրիստոսին։ Մեծ զինանշանի վրա պատկերված են նաև երկու կանայք, ովքեր պահում են վահանը։ Աջ մասում կանգնած կնոջ ձեռքին փակեղ է, իսկ ձախ կնոջ ձեռքին՝ խարիսխ և կշեռք։

Զինանշանը պսակված է դափնու տերևով և Լիտվայի Հանրապետության դրոշի գույները կրող ժապավեններով։

Պատմություն
-----------

Վիլնյուսի զինանշանն ընդունվել է 1330 թվականին՝ քաղաքի հիմնադրումից յոթ տարի հետո։ Լիտվացի պատմաբան Թեոդոր Նարբուտը նշում է, որ 14-րդ դարի Վիլնյուսի զինանշանի վրա պատկերված է եղել առասպելական հերոս Անցիսը։

Այն բանից հետո, երբ Լիտվան մտավ Ռուսական կայսրության կազմի մեջ՝ Վիլնյուսի պաշտոնական զինանշանն ընդունվեց Լիտվայի մեծ դքսության ազգային խորհրդանիշը։

Այն իրենից ներկայացնում է կարմիր հերալդիկ ֆոնի վրա պատկերված հեծյալ։ Հեծյալի նժույգը սպիտակ է և ազնվացեղ։

Վիլնյուսի ներկայիս զինանշանը հաստատվել է 1991 թվականի ապրիլի 17-ին։ Վիլնյուսի դրոշի կենտրոնում ևս պատկերված է քաղաքի զինանշանը։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Վիլնյուսի զինանշան։ «Լիտվայի Հանրապետություն, մայրաքաղաք Վիլնյուսի պաշտոնական խորհրդանիշները»։ *geraldika.ru*։ Վերցված է 2017 թ․ ապրիլի 15
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Գևորգ եկեղեցի (այլ կիրառումներ)
**Սուրբ Գևորգ եկեղեցի**, Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցի, գտնվում է Վրաստանի Քվեմո Քարթլիի մարզի Ծալկայի շրջանում, Խրամ գետի ափին, Ծալկայից 25 կմ արևմուտք, հայաբնակ Ղուշչի գյուղում, կառուցվել է 19-րդ դարում։

Ըստ Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու Վրաստանի և Իմերեթի թեմի 19-րդ դարի արխիվների Սուրբ Գևորգ եկեղեցին այն երկու եկեղեցիներից մեկն է, որը եղել է Ղուշչի գյուղում։ Արխիվներում մասնավորապես հիշատակվում է «Սուրբ Գևորգ» և «Սուրբ Նշան» եկեղեցիների մասին։

1860-1880 թվականների արխիվային տեղեկություններից պարզ է դառնում, որ Սուրբ Գևորգ եկեղեցին հիմնադրվել է 1855 թվականին։

Եկեղեցին բազիլիկ կառույց է, կառուցված է մոխրագույն տուֆից, ունի մեկ ընդհանուր սրահ, չափսերն են (16,32 x 5,85) մետր։ Եկեղեցին ունի մեկ մուտք, որը բացվում է արևմտյան մասում, հյուսիսաին և հարավային պատերին մեկական պատուհաններ, եկեղեցուն կից կա զանգակատան։ Զանգակատունը ունի իր առանձին մուտքը, որին հասնելու համար կա զանգակատանը կից աստիճաններ։ Եկեղեցու մուտքի վերևի մասում կա երկու արձանագրություն։ Առաջին արձանագրությունն է․

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | 1867 - Յիշատա - - ԿԷ Ս ~ Բ ԳԵՈՐՔ - ԵԿՂՑՍ ՄԵՀՐԱԲԻ - ԵՒ ՄԱՀՏԵՍ ~ Ք ՅՈՎԱ ~ - ԿԻՄ եւ ՈՐԴԻՆ ՄԱՐ - ԳԱՐԻՆ եւ ՕՀԱՆԻՆ |  |

Երկրորդ արձանագրությունն է․

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | ՅԻՇԱՏԱԿ Է - Ս ~ Բ ԳԵՈՐԳ - Ա ԵԿԵՂԵՑՈ - ԶԱՆԿԵԿԱՏ ~ Ս - եւ ԶՊԱՐԻՍԲՍ ՍՈՐԻՆ Մ - ՍԵԹԷՍԻ ՅՈՎՀԱՆ ՄԵՀՐԱՊ ~ Մ |  |

Նաև հեղինակը նշում է, որ Ղուշչի գյուղում բացի վերոնշված երկու եկեղեցիներից կա նաև մի այլ փոքր եկեղեցի, որը գտնվում է Ծալկայի վիճակային արդյունքների քարաշեն շտեմարանի մոտակայքում։

Եկեղեցին ունեցել է մեկ հոգևորական՝ Հովհաննես քհն. Տեր-Հակոբյան։

2003 թվականին եկեղեցին վերանորոգվում է, բարերար Ստեփան Բարոյան աջակցությամբ, որը ծնունդով Ղուշչիից է, իսկ արդեն 2004 թվականի ապրիլի 7-ին եկեղեցին վերաօծվում է՝ ձեռամբ Վիրահայոց թեմի առաջնորդ Գերաշնորհ Տեր Վազգեն եպիսկոպոս Միրզախանյանի, մասնակցությամբ Սամցխե-Ջավախքի և Ծալկայի ընդհանուր առաջնորդական փոխանորդ Հոգեշնորհ Տեր Բաբգէն վարդապետ Սալբիյանի և տեղի հոգևոր դասի։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  Aleks\_El\_Dia, Aleks\_El\_Dia։ «ՂՈՒՇՉԻ - ՍՈՒՐԲ ԳԵՎՈՐԳ ԵԿԵՂԵՑԻ»։ *armenianchurch.ge* (hy-am)։ Վերցված է 2021-08-25
**Սեն Կլոդի շրջան** (ֆր․՝ Arrondissement de Saint-Claude), վարչական շրջան Ֆրանսիայի արևելքում՝ Բուրգունդիա-Ֆրանշ-Կոնտե երկրամասի Ժուրա դեպարտամենտում։ Ունի 55 համայնք։ Զբաղեցնում է 957,8 քառակուսի կիլոմետր տարածք, 2016 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 49.749։ Շրջանի սուպրեֆեկտուրան (վարչական կենտրոնը) Սեն Կլոդ քաղաքն է, որը նաև շրջանի խոշորագույն բնակավայրն է (2017 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 9279)։ Խոշոր համայնքներից են Մուարան ան Մոնտայնը, Մորբիերը, Սեն Լորան ան Գրանվոն, Բուա դ'Ամոնը։

Պատմություն
-----------

Սեն Կլոդի շրջանը կազմավորվել է 1800 թվականին։ 2017 թվականի հունվարին Ժուրայի դեպարտամենտի վերակազմավորման շրջանակում նրա համայնքներից չորսը փոխանցվել է Լոնս լը Սոնիեի շրջանին։

2015 թվականին Ֆրանսիայում տեղի ունեցած կանտոնների վերակազմավորման արդյունքում Սեն Կլոդի շրջանում ձևավորվել են հետևյալ կանտոնները.

1. Լե Բուշու/Les Bouchoux
2. Մուարան ան Մոնտայն/Moirans-en-Montagne
3. Մորեզ/Morez
4. Սեն Կլոդ/Saint-Claude
5. Սեն Լորան ան Գրանվո/Saint-Laurent-en-Grandvaux

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Populations légales 2021 — The National Institute of Statistics and Economic Studies, 2023.
2. ↑  «Comparateur de territoire, géographie au 01/01/2019»։ INSEE։ Վերցված է 2019-10-01
3. ↑  Historique du Jura
4. ↑  «Arrêté préfectoral, 27 December 2016»։ էջեր 10–12։ Վերցված է 2019-10-21
5. ↑  «Populations légales 2012: 39 Jura»։ INSEE։ December 2014

Արտաքին հղումներ
----------------

* Saint-Claude sobre el Instituto Nacional de Estadística y de Estudios Económicos de Francia (INSEE, ֆրանսերեն)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | GeoNames |
|  |
| Չափորոշչային վերահսկողություն | VIAF: 247848116 · WorldCat VIAF: 247848116 |

 |
**Քեթրին Էն «Քեյթ» Մոս** (անգլ.՝ Katherine Ann "Kate" Moss, հունվարի 16, 1974(1974-01-16)[…], Addiscombe, Անգլիա), անգլիացի մոդել։

Ծնվել է 1974 թվականի հունվարի 16-ին Կրոյդոնում, Լոնդոնում։ Մոսին բացահայտել է Սարա Դուկասը (Սթորմ Մոդել Մենեջմենթ) 1988 թվականին։
Մոսը հայտնի է դարձել 1990-ականներին։ Նա հայտնի է իր շատ նիհար կազմվածքով և նորաձևության մեջ զրո չափս կրելով։ Մոսը մասնակցել է նորաձևության արշավների՝ ներկայացնելով հագուստներ Գուչչիից, Դոլչե ընդ Գաբանայից, Կելվին Կլեյնից, Շանելից և Ռիմմելից։ Իր 25 տարվա կարիերայի ընթացքում նորաձևության ոլորտում իր ավանդի համար Մոսին շնորհվել է "Հատուկ ճանաչում" մրցանակը Բրիտանական Նորաձևության Մրցանակաբաշխության ժամանակ 2013 թվականի դեկտեմբերին։ 
Բացի մոդելի կարիերայից, Մոսը նաև ծավալում է տարբեր գործունեություններ՝ և նորաձևության հետ կապված և ոչ այլ ոլորտի գործունեություններ։ Նա ունի հագուստի իր սեփական հավաքածուն, ինչպես նաև գործունեություն է ծավալում երաժշտական ոլորտում։ Նա մի շարք մրցանակներ է ստացել իր մոդելի կարիերայի համար։ 2007 թվականին «Թայմ» ամսագիրը նրան հռչակեց աշխարհի 100 հայտնիների շարքում։ 
Մոսի անձնական կյանքը բուռն քննարկման թեմա է հանդիսանում մեդիայի համար։ Մոսը 2000-ականներին հանդիպում էր Ջեֆերսոն Հեքի հետ. նրանք ունեն մեկ աղջիկ։ Ավելի ուշ նա սկսեց հանդիպել երաժիշտ Պիթ Դոհերթիի հետ։ Նա այժմ ամուսնացած է Ջեմի Հինսի հետ (The Kills խմբի կիթառիստ)։ Մեդիան նաև անդրադարձել է երեկույթների և թմրանյութերի նկատմամբ նրա ունեցած սիրուն։ Թմրանյութերի հետ կապված լուրերը տարածվեցին 2005 թվականին, որի պատճառով նա հնարավորություն կորցրեց մասնակցելու նորաձևության մի շարք արշավների։ Ավելի ուշ նա ազատվեց թմրանյութերից և վերսկսեց մոդելի կարիերան։ 2012 թվականին «Ֆորբսի» ամենաբարձ վաստակող մոդելների շարքում Մոսը գտնվում էր երկրորդ հորիզոնականում (9,2 միլիոն եկամուտ մեկ տարում)։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2  Encyclopædia Britannica
2. 1 2  Discogs — 2000.
3. 1 2  Կերպարվեստի արխիվ — 2003.
4. ↑  «Kate Moss Biography»։ Biography.com (A&E Networks)։ Վերցված է սեպտեմբերի 17, 2013
5. ↑  "The 2007 TIME 100: Kate Moss" Archived 2013-08-03 at the Wayback Machine. Time. Retrieved 20 April 2013
6. ↑  Solomon, Brian (հունիսի 14, 2012)։ «The World's Highest Paid Models»։ *«Ֆորբս»*։ Վերցված է նոյեմբերի 25, 2012

Արտաքին հղումներ
----------------

* Էջը People.com կայքում (անգլ.)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  ⛭   Թեմատիկ կայքեր | ČSFD · Discogs · Internet Movie Database · MusicBrainz |
|  |
| Բառարաններ և հանրագիտարաններ | Բրիտանիկա · Notable Names Database |
|  |
| 

|  Չափորոշչային վերահսկողություն |
| --- |
|  |
| BNC: a1082652x · BNE: XX4952684 · BNF: 15633131s · GND: 119284839 · ISNI: 0000000040492194, 0000000385625984 · LCCN: nb97002511 · NKC: js20060804023 · NLP: a0000003155473 · SUDOC: 142673846 · VIAF: 196547787 · WorldCat VIAF: 196547787 |

 |

 |
**Վիկտոր Ավդեև** (ռուս.՝ Виктор Иванович Авде́ев,ապրիլի 14, 1923(1923-04-14), Sormovsky City District, Նիժնի Նովգորոդի մարզ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - հունվարի 21, 1955(1955-01-21), Նիժնի Նովգորոդ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս և խորհրդային գրող։

Կենսագրություն
--------------

Ծնվել է 1923 թվականին, Սորմովոյում։

Հաճախել է Պիոներների պալատին կից գրականության խմբակ։ Դպրոցն ավարտելուց անմիջապես հետո 1941 թվականին մեկնել է ռազմաճակատ։ Մասնակից է եղել Հայրենական մեծ պատերազմին։ Պատերազմի ընթացքում Մոսկվայից հասել է Բեռլին։ Պատերազմը ավարտել է գվարդիայի կապիտանի կոչումով։ Պարգևատրվել է վեց մեդալներով և ԽՍՀՄ երեք շքանշաններով։

Պատերազմից հետո ընդունվել է հումանիտար գիտությունների ինստիտուտ, սակայն 1950 թվականին անմիջապես տեղափոխվել է Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտի երրորդ կուրսը, որը ավարտել է 1954 թվականին։

1955 թվականի հունվարի 21-ին հանկարծամահ է եղել։

Ստեղծագործություններ
--------------------

Շատ բանաստեղծությունների և պոեմների հեղինակ է, որոնք հիմնականում նվիրված են պատերազմական ժամանակներին։

Բանաստեղծություններ սկսել է գրել դեռևս դպրոցում։ Լինելով խմբակի անդամ` նա մասնակցել է «Գորկու թոռների խոսքը» ժողովածուի հրատարակմանը, որտեղ Վ. Ավդեևը ներկայացրել է «Մանկական երկաթուղի» և «Նավաստի պատմություն» բանաստեղծությունները։

1951 թվականին Վ. Ավդեևը Միխայիլ Տիմոնինի և Ալեքսանդր Պլոտնիկովի հետ միասին բանաստեղծությունների մեծ ընտրանիք է հրատարակել «Ամենաթանկագինի մասին» ժողովածուի մեջ։ Երկու տարի անց Վոլգո-Վյատյան հրատարակչությունում լույս է տեսել նրա առաջին` «Վոլգայի լուսաբացը» գիրքը։

Պատերազմի մասին բանաստեղծություններից բացի, բանաստեղծը հրատարակել է «Սորմովիչի» պոեմը։ Դրանից հետո նա սկսել է աշխատել «Պատուհան դեպի արևելք» պոեմի վրա։ 1953 թվականի սկզբին նա այն հանձնում է «Գորկու ճշմարտություն» հրատարակչատանը։ Պոեմը պատրաստ էր տպագրության համար, մուտքագրված էր, բայց տարածքային կուսակցական կոմիտեում այն կանգնեցվել է գրաքննության կողմից։

Ընտրված ստեղծագործություններ
----------------------------

### Բանաստեղծությունների ժողովածուներ

* «Կուլմինացիա»
* «Վոլգայի լուսաբաց»
* «Մի կաթիլ մեղրը»

### Պոեմներ

* «Պատուհան դեպի արևելք»
* «Սորմորովի»

### Բանաստեղծություններ

* «Ուզլովայա կայարան»
* «Կուսակցական տոմս»

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Нижегородский некрополь - Авдеев В.И.»։ niznov-nekropol.ucoz.ru։ Վերցված է 2019-09-12

Գրականություն
-------------

* Кулагин В. Гвардии капитан Виктор Авдеев // Красный Сормович. — 2005. — 10-16 июня (№ 23). — С. 11. — (Из истории сормовской поэзии)

Արտաքին հղումներ
----------------

* Վիկտոր Ավդեև
**Սուրբ Իրինա Խրիսովալանտուի վանք** (անգլ.՝ St. Irene Chrysovalantou Greek Orthodox Monastery, հուն․՝ Ἱερᾶς Πατριαρχικῆς καί Σταυροπηγιακῆς Μονῆς Ὁσίας Εἰρήνης Χρυσοβαλάντου), Կոստանդնուպոլսի ուղղափառ եկեղեցու ստավրոպեգիկ վանք, որը գտնվում է Նյու Յորքում՝ Աստորիա թաղամասում։

Պատմություն
-----------

Վանքը հիմնադրվել է 1972 թվականին Նյու Յորքի Աստորիա թաղամասում՝ Պաիսիոսի (Լուլուրգաս) կողմից հունական Ֆլորինիտական Սինոդի կազմում։

1995 թվականին, դժգոհ լինելով Պավելի (Ստրատիգեասի) ամերիկյան ամբիոնում ձեռնադրվելուց, Սուրբ Իրինայի վանքն իր մասնաճյուղերով դուրս է եկել Ֆլորինյան սինոդից, և Կալլինիկիտյան սինոդում կարճ ժամանակով մնալուց հետո միացել է Աֆանասիի (Խարլամբիդիս) սինոդին։ Բայց արդեն 1997 թվականին վանքը ղեկավարող միտրոպոլիտ Պաիսիոսը (Լուլուրգաս), նրա առաջնորդական փոխանորդ Վիկենտին (Մալամատենիոս) վանքով և նրանց ենթակա համայնքներով միացել են Կոստանդնուպոլսի պատրիարքարանին վերաձեռնադրման միջոցով՝ միաժամանակ պահպանելով հուլյան օրացույցը՝ որպես ստավրոպեգիկ ինստիտուտ, այսինքն՝ փաստացի դառնալով յուրահատուկ թեմ։

2009 թվականին վանքի իգումենին են ենթարկվել նրա իրավազորության տակ գտնվող 10 մետոխիներ՝ 2 վանք և 7 ծուխ ԱՄՆ-ում և մեկ ծուխ Բելիզում։

2010 թվականի դեկտեմբերի 10-ին Պաիսիոս միտրոպոլիտն ազատվել է վանքի ղեկավարի պաշտոնից, ժամանակավոր կառավարումը հանձնարարվել է Իլիոս եպիսկոպոսին (Կատրե)։ 2012 թվականի մարտի 27-ին Պաիսիոս միտրոպոլիտն ու Վիկենտի եպիսկոպոսը զրկվել են կրոնական աստիճանից և դարձվել սովորական վանականներ։ Այդ ժամանակ վանքի իրավազորության տակ մնացել էր ընդամենը 6 մետոխի (բոլորը ԱՄՆ-ում, նրանցից 4-ը՝ Նյու Յորք նահանգում)։ Վանքին կից գտնվում է նաև հունական դպրոց։

2017 թվականի փետրվարի 17-ին վանքի վանահայր Երոֆեյ (Զախարիս) արքիմանդրիտն ընտրվել է Եվկարպայի եպիսկոպոսի կարգում ձեռնադրվելու համար։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  «Επίσκοπος Ευκαρπίας εξελέγη ο Αρχιμ. Ιερόθεος Ζάχαρης» (հունարեն)։ Romfea.gr։ Վերցված է 2017-02-17

Արտաքին հղումներ
----------------

* St. Irene Chrysovalantou Greek Orthodox Monastery in Astoria NY Festival
**Վինցենտի Պոլի կալվածք** (լեհ.՝ Dworek Wincentego Pola), կալվածք Լեհաստանի Լյուբլին քաղաքում։ Կալվածքում է գտնվում պոետ և աշխարհագրագետ Վինցենտի Պոլի կենսագրական թանգարանը, որը Լյուբլինի թանգարանի ստորաբաժանումն է։

Պատմություն
-----------

Շենքը, որտեղ տեղակայված է թանգարանը, կլասիցիզմի ոճով է, կառուցվել է 18-րդ դարի վերջում Ֆիրլեյուվշիզնի կալվածքի տարածքում և կոչվում էր Կուենու կալվածք։ 1804-1810 թվականներին տունը պատկանում էր Վինցենտի Պոլի հորը՝ Ֆրանցիսկ Քսավեր Պոլին, որից հետո վաճառվել է ընտանիքի՝ Լվով տեղափոխվելու պատճառով։ 1860 թվականին Լյուբլինի վոևոդության քաղաքացիները տունը նվիրեցին Պոլերի ընտանիքին, ում սեփականության տակ այն մնաց 17 տարի։

1969 թվականին շենքը տեղափոխեցին Լյուբլինի Կալինովշչիզնա փողոց (տուն 13), որտեղ ծրագրվում էր թանգարան ստեղծել բաց երկնքի տակ, որի առաջին օբյեկտը պետք է լիներ Վինցենտի Պոլի տունը։

1972 թվականի դեկտեմբերի 2-ին Վինցենտի Պոլի մահվան 100 տարելիցի կապակցությամբ բացվեց նրա կենսագրական թանգարանը։

Հավաքածու
---------

Թանգարանում են պահվում Վինցենտի Պոլի ձեռագրերը, նրա գրքերի և նրա մասին կենսագրական հետազոտությունների հրատարակությունները, ինչպես նաև նամակագրությունը։ Բացի այդ ներկայացված են Պոլ ընտանիքի փաստաթղթերը, պոետի թոռան՝ Յուլիուշ Պոլի նկարները, 19-րդ դարի կահույքը, 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի բացիկների հավաքածուն, 19-20-րդ դարերի թերթեր։

Վինցենտի Պոլը Կրակովի համալսարանում հիմնել է երկրի առաջին աշխարհագրության ամբիոնը, այդ պատճառով զարմանալի չէ, որ թանգարանում գտնվում է գլոբուսների մեծ հավաքածու՝ 110 ցուցանմուշ, ինչպես նաև քարտեզներ և աշխարհագրական այլ հրատարակություններ։

* Թանգարանի շենքըԹանգարանի շենքը
* Թանգարանի ինտերիերըԹանգարանի ինտերիերը
* Թանգարանի ինտերիերըԹանգարանի ինտերիերը
* Թանգարանի ինտերիերըԹանգարանի ինտերիերը
* Թանգարանի հավաքածուի գլոբուսներից մեկըԹանգարանի հավաքածուի գլոբուսներից մեկը
* Թանգարանի շենքըԹանգարանի շենքը
* 1883 թվականի վիմագրություն՝ կալվածքի պատկերով1883 թվականի վիմագրություն՝ կալվածքի պատկերով

Ծանոթագրություններ
------------------

1. 1 2 3  «Dworek Wincentego Pola» (լեհերեն)։ Muzeum Lubelskie։ Վերցված է 2016 թ․ ապրիլի 13
2. 1 2  Małgorzata Szlachetka (2013 թ․ օգոստոսի 20)։ «Dworek Wincentego Pola w Lublinie czeka na remont» (լեհերեն)։ Kurier Lubelski։ Վերցված է 2016 թ․ ապրիլի 13
3. 1 2  «Zbiory z Oddziału im. Wincentego Pola» (լեհերեն)։ Muzeum Lubelskie։ Վերցված է 2016 թ․ ապրիլի 13

Արտաքին հղումներ
----------------

* Վինցենտի Պոլի կալվածքի պաշտոնական կայքը (լեհ.)
**Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ եկեղեցի** կամ **Հայկական եկեղեցի** (ռումիներեն՝ Biserica Armenească), Հայ առաքելական եկեղեցի Ռումինիայի Պիտեշտ քաղաքի Egalității փողոցի 43 հասցեում։ Այն նվիրված է Հովհաննես Մկրտչին։

1852 թվականին կառուցված եկեղեցին եռաթև է, վեցանկյուն սրունքով։ Եկեղեցին և նույն թվականին կառուցված նրա գրասենյակը Ռումինիայի մշակույթի և կրոնական գործերի նախարարության կողմից գրանցված է որպես պատմական հուշարձան։

2014 թվականին եկեղեցու հոգևոր հովիվ Տ. Հեթում քահանա Թարվերդյանի և ծխական խորհրդի նախաձեռնությամբ, Պիտեշտի նախկին քաղաքապետ Տեոդոր Բենդիուկի օգնությամբ առաջին խաչքարն է կանգնեցվեցվել ցեղասպանության նահատակների հիշատակին։

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  (ro) *Enciclopedia Argeșului și Muscelului* – A-C Archived 2016-04-29 at the Wayback Machine. p. 113, at the Golești Museum site
2. ↑  (ro) Lista Monumentelor Istorice 2010: Județul Argeș
3. ↑  «Պիտեշտում Ցեղասպանության զոհերի հիշատակին նվիրված ծառատունկ է անցկացվել»։ *armenpress.am* (հայերեն)։ Վերցված է 2023 թ․ փետրվարի 4  CS1 սպաս․ հայերենը նշված է (link)
**Սուրբ Հովհաննես Առաքյալի եկեղեցի ծփենու տակ** (ռուս.՝ Церковь Святого Апостола Иоанна Богослова под Вязом, Հովհաննես առաքյալի եկեղեցի Կիտայգորոդյան պատի մոտ), Մոսկվայի քաղաքային թեմի Իվերական գործակալության ուղղափառ եկեղեցի։ 1934-2011 թվականներին այստեղ տեղակայված է եղել Մոսկվայի թանգարանը։

Պատմություն
-----------

Սուրբ Հովհաննես առաքյալի եկեղեցին կառուցվել է 1493 թվականին, սկզբում փայտից, այնուհետև քարից, հետագայում բազմիցս վերակառուցվել է։ Ներկայիս շենքը կառուցվել է ճարտարապետներ Սեմյոն Օբիտաևի և Լ. Պ. Կարլոնիի նախագծով 1825-1837 թվականներին։

«Ծփենու տակ» անվանումն առաջացել է զոհասեղանի մոտ դեռևս Եկատերինա II-ի ժամանակներից աճած հսկա ծփենուց։

1925 թվականին եկեղեցին փակվեց, իսկ 1934 թվականին այնտեղ տեղակայվեց մայրաքաղաքի թանգարանը։ Քանդվեցին եկեղեցու և զանգակատան գմբեթները, ապամոնտաժվեցին միջհարկային ծածկերը։

1992 թվականին Մոսկվայի կառավարության որոշմամբ եկեղեցին անհատույց օգտագործման է տրամադրվում Ռուսական ուղղափառ եկեղեցուն, իսկ նույն տարածքում տեղակայված մայրաքաղաքի թանգարանի կարգավիճակը մնաց անորոշ։ Հավատացյալները պահանջում էին ամբողջությամբ ազատել եկեղեցու տարածքը, իսկ մոսկվացիները պայքարում էին թանգարանը քաղաքի կենտրոնից տեղափոխելու դեմ։ 2006 թվականին թանգարանին հատկացվեց Զուբովսկու բուլվարում գտնվող «Նպարեղենի պահեստների» համալիրը (ճարտարապետ՝ Վասիլի Ստասով), որի վերանորոգումը և ցուցադրությունների կազմակերպման համար հարմարեցումը տևեց երկու տարի։

2010 թվականի սեպտեմբերի 16-ին Մոսկվայի և համայն Ռուսիո պատրիարք Կիրիլի հրամանագրով եկեղեցու շենքը հարակից ծխական կառույցներով հատկացվեց Ռուսական ուղղափառ ինստիտուտի Հովհաննես Առաքյալի եկեղեցուն «ժամերգությունների, լուսավորչական և սոցիալական գործունեության իրականացման համար»։

Շենքը տրամադրվեց եկեղեցուն 2011 թվականին, իսկ հոկտեմբերի 9-ին երկար ժամանակ անց, առաջին անգամ եկեղեցում կայանում է Սուրբ պատարագ։

Եկեղեցում ժամերգությունների հետ միասին կազմակերպվում էին տարբեր միջոցառումներ, կատեխիզացիա, ավետարանական ընթերցումներ, լեզվական դասընթացներ (անգլերեն, այնուհետև՝ հունարեն), շրջագայություններ հավելյալ իրականության օգտագործմամբ, կինոլեկտորիումներ, երգչախմբային և պարահանդեսային պարեր, նկարչական մրցույթներ, բարեգործական ուղևորություններ գիշերօթիկ դպրոցներ, ինչպես նաև այլ միջոցառումներ։

Պատկերասրահ
-----------

* 
* 
*

Ծանոթագրություններ
------------------

1. ↑  Постановление Совета Министров РСФСР № 1327 от 30.08.1960
2. ↑  ««Возрождение храма апостола Иоанна Богослова, что под Вязом, – дело чести для властей столицы». Беседа с игуменом Петром (Еремеевым), ректором Российского православного университета / Православие.Ru»։ Վերցված է 2018-07-06
3. ↑  «Ректор РПИ просит мэрию и Музей Москвы помочь начать богослужения в храме Иоанна Богослова под Вязом / Православие.Ru»։ Վերցված է 2018-07-06